comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ungaroꝵ gens seuissima cũ innu¬
ni᷑a multitudĩe crupit. ac cotam
t̾ram more locustaꝵ oꝑiens: ad
licũ us cõtra urbem augustensem
cuitũc uen̾abilis ac d̾o dignus u
ulritus p̃sidebat ꝑuenit. Quib
gsosissimꝰ rex fide magis quam ar¬
mis p̃faciuiri d̾i hortatu tutatꝰ
occurrit. tantaq p̃dcõs barbaros
u̾tute strauit. ut ex hinc gens õ¬
mũ ĩmanissima uõ solum reg¬
nũ inuad̾e̾ nõ aud̾et. s et suũ de¬
spatione correpta uallibus et su¬
dibus in locis palustribus cõtra
nostros munire cogitarer. Cetid ͭ
in eop̃lio illustris warmaciensis
et gen̾ regis conradꝰ. barbari u̾o
ꝙp etiam incredibile ui᷑ usq ad ĩt̾¬
nitionem septem tantũ residius
onĩs deleti dicimt ͦ huiꝰ maxime
cõcussionis auctor fuisse ex baioa¬
ria. quida strirensis comes me¬
morat᷑. Qͥ tũ ꝑfidie sue penas sol¬
uens dũ ũgaros incante eductos
morte exposuiss. ãb eis tamqui
traditor necatus est. porro t̾ra ipsi¬

Expanded text:
Ungarorum gens sevissima cum innumera multitudine erupit ac totam terram more locustarum operiens ad Licum usque contra urbem Augustensem, cui tunc venerabilis ac Deo dignus sacerdos Ulricus presidebat, pervenit. Quibus gloriosissimus rex fide magis quam armis prefati viri Dei hortatu tutatus occurrit tantaque predictos barbaros virtute stravit, ut exhinc gens omnium inmanissima non solum regnum invadere non auderet, sed et suum desperatione correpta vallibus et sudibus in locis palustribus contra nostros munire cogitaret. Cecidit in eo prelio dux illustris Warmatiensis et gener regis Chonradus. Barbari vero, quod etiam incredibile videtur, usque ad internitionem, VII tantum residuis, omnes deleti dicuntur. Huius maximae concussionis auctor fuisse ex Baioaria quidam Skirensis comes memoratur. Qui tamen perfidiae suae penas solvens, dum Ungaros incaute eductos morti exposuisset, ab eis tanquam traditor necatus est. Porro terra ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
et archidux lochoringie scd̾as ꝑtes
in regno frĩs sui potent̾ et industͥe
aministrans raginerũ mõcensem
countem qui longicollus cognoni¬
nabat ͦ apud ualencianas euoca¬
tũ cepit. et irrẽuotabili exiliõ dam¬
pnauit. ꝓ eo ꝙ regnũ bellis inquĩe¬
mortuo gisleb̾co duce cõsang̾neo
suo ea que gislebtus uxori sue g̾b̾¬
lauferre p̃sumebat. bonis ragi¬
neri ad fiscũ publicatis: filii eius¬
ragiuerꝰ et lamb̾tus ad lochariũ
digiosa res multos t̾ret. et aniciis
cohcet. notis crucis inueste pluri¬
moꝵ apparentibus. quorũd̾a aũt
uestib qrͣ lepͣ sordentib. Obiit sãc¬
tus gerardus abbas bronieñ ce¬
stanus audisse f̾tur nocem angłi¬
cam dicentem. Pax anglie qũã
nauit quo nouũ aliꝙ monast̾iũ¬

Expanded text:
et archidux Lotharingiae, secundas partes in regno fratris sui potenter et industrie amministrans, Raginerum Montensem comitem, qui Longicollus cognominabatur, apud Valentianas evocatum capit et inrevocabili exilio damnavit pro eo quod regnum bellis inquieeo quod mortuo Gisleberto duce consanguineo suo, ea quae Gislebertus uxori suae Gerbeei auferre praesumebat. Bonis Ragineri ad fiscum publicatis, filii ejusRaginerus et Lambertus ad Lotharium digiosa res multos terret et a vitiis coercet, notis crucis in veste plurimorum apparentibus, quorundam autem vestibus quasi lepra sordentibus. Obiit sanctus Gerardus fundator Broniensis coestanus audisse fertur vocem Anglicam dicentem: Pax Angliae, quannavit, quo non novum monasteriu
Abbreviated transcription (Latin):
pa ioħe. et a romanis abiurãt᷑.¬
S eo repatriance ad alb̾tus a
papa ioħe a fraxineto romã re-¬
uocat ͦ s imꝑatore redeunte
ab urbe rediens papie pascha
dñi celebrauit. at b̾engarius
in monte qui scĩ leonis dicit ͦ ⁊¬
ꝑatorem fugiens latitauit. Ex
hinc regnũ romanoꝵ post frã¬
cos et longobardos ad theutoĩ¬
cos. uł ut aliis uidet ͦ rursumm
ad francos. uñ quod̾ amodo elap¬
sum fu̾at retnͣslatũ est cui oppi¬
nioni accõmodatũ ꝙ regnũ ro
bilonioꝵ imꝑio simiłe ortũ et
ꝓg̾ssum hẽre dicit. Sicut gͦ uid
duab famosis mutatõĩb. me¬
doꝵ scilic et ꝑsarũ succubusse
constat. sic et istud item duab
et illius adiu̾sis gentibus ĩcur¬
sus eclipsim pocius eoꝵ qmͣ mu¬
tationem fuisse dixerũt. ¶ãno¬

Expanded text:
ne papa et a Romanis abjurantur. Eo repatriante Adelbertus a papa Joanne a Fraxineto Romam revocatur, sed imperatore redeunte ab Urbe rediens Papiae pascha Domini celebravit. At Berengarius in monte qui Sancti Leonis dicitur imperatorem fugiens latitavit. Xhinc regnum Romanorum post Francos et Longobardos ad Teutonicos vel, ut aliis videtur, rursum ad Francos, unde quodammodo elapsum fuerat, retranslatum est. Cui opinioni accommodatum videtur, quobyloniorum imperio similem ortum et progressum habere dicitur. Sicut ergo illud duabus famosis mutationibus, Medorum scilicet et Persarum, succubuisse constat, sic et istud item duabuset illius a diversis gentibus incursus eclypsin potius eorum quam mutationem fuisse dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ano. ũG. In italia lapis mmi¬
re magnitudĩs tonitru ac tẽ¬
pestate turbulenta de celo iactꝰ
ĩgens miraculũ uidentibus p̃¬
buit. Templa plerisq ĩ locis
nalida cẽpestate cõcussa sunt.
utusq ordĩs sac̾ dotes ictu fulmĩs
int̾ierũt. et plura horrenda dictu
portenta monstratasut. ¶ Fredĩ¬
co moguntino archiep̃o mortuo.
imꝑatoris substituit᷑. ¶ Nathenõ
ab ep̃atu leodieñ eiecto. baldricus
ãitente auũculo suo ragnierõco¬
mite mõtense ep̃c substinua ᷑.¬
imꝑatqr eos bello excepit. cõrado
garis ꝑim̾et ͦ Quo bello ĩ tantũ
sũt migari uicti et actenuati: ut
ultraiam nec mutire ausi fuerũt.
In cantũ quippe cont̾tisũt. ut nuꝰ
uł rarus eoꝵ euad̾e̾t. Conradus

Expanded text:
1. 12. In Italia lapis mirae magnitudinis tonitru ac tempestate turbulenta de caelo jactus, ingens miraculum videntibus prebuit. Templa plerisque in locis valida tempestate concussa sunt. Utriusque ordinis sacerdotes ictu fulminis interierunt, et plura horrenda dictu portenta monstrata sunt. Friderico Moguntiae archiepiscopo mortuo, imperatoris, substituitur. Ratherio ab episcopatu Leodicensium ejecto, Baldricus annitente avunculo suo Raginero comite Montense episcopus substituiturimperator eos bello excepit, Conrado garis perimeretur. Quo bello in tantum sunt Ungari victi et attenuati, ut ultra jam nec muttire ausi fuerint. In tantum quippe contriti sunt, ut nullus aut rarus eorum evaderet. Conradu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hoc temꝑe ꝑ industriam octoĩs
meliorato imꝑii et eccĩe statu. mł¬
ta monast̾ia et cenobia ad laudẽ
d̾i et honorem scõꝵ aut restaurãt᷑
aut ampliant᷑. aut edificant᷑. Int̾
post baldritũ ep̃c leodiensiũ fcũs.
duo in urbe monast̾i̾a construxit.

Expanded text:
Hoc tempore per industriam Ottonis meliorato imperii et aecclesiae statu, multa monasteria et coenobia ad laudem Dei et honorem sanctorum aut restaurantur, aut ampliantur, aut aedificantur. Inter post Baldricum episcopus Leodicensium factus, duo in urbe monasteria construxit,
Abbreviated transcription (Latin):
radi berengarius in saxomã
ad regem uenit. grãm eius
tam ducis quam liedulfi regis
filii auxilio impetraturꝰ. S
cũ ꝑ triduũ conspectui regis
.nõ admitt̾e̾t᷑ int̾cessione tã¬
dem p̃faci ducis ac regie pro¬
lis optinuie ꝙ ei inurbe recie
augusta dies p̃figat  Ibi ex
omnib regni iusc̾ibus militis
ĩ unũ adimatis. be̾ngarius
hũilitꝰ ueniens cũ filio suo a¬
dalb̾co / regi se dedit. ab eoq r
regnũ italie excepta marchia
ueronem siũ. et aquileiensiũ

Expanded text:
silio Berengarius in Saxoniam ad regem venit, gratiam eius tam ducis quam Letalfi regis filii auxilio impetraturus. Sed cum per triduum conspectui regis non admitteretur, intercessione tandem prefati ducis ac regiae prolis obtinuit, quod ei in urbe Reciae August a dies prefigatur. Ibi ex omnibus regni visceribus multis in unum adunatis Berengarius humiliter veniens cum filio suo Alberto regi se dedidit, ab eoque regnum Italiae, excepta marchia Veronensium et Aquileiensium,
Abbreviated transcription (Latin):
multos tͥumphos italiam ꝙͦ q̃
ꝑ plures iam annos francis seu
g̾manis alienata fu̾at: regno
adic̾e ꝑac. hec eo temꝑe a ben̾¬
gario tỹranno multiplicitꝰ p̃me¬
batͨ  a quo et adalheida locha¬
rii imꝑatoris añcessoris sui ui¬
uitate tenebati ͦ Nex g ͦ italiam
mg̾ssus reginam a captiuitate
lib̾atam. uxorem accepit. pulso¬
q b̾engario natale dñi papie
celebrauit. Et sic uerno temꝑe
mñ pat̾am rediens cõradũ ducẽ
ad ꝑsequendũ. b̾engariũ ibidẽ

Expanded text:
multos triumphos Italiam quoque, quae per plures iam annos Francis seu Germanis alienata fuerat, regno adicere parat. Haec eo tempore a Berengario tyranno multipliciter premebatur, a quo et Adalheida Lotharii imperatoris antecessoris sui viivitate tenebatur. Rex ergo Italiam ingressus reginam a captivitate liberatam uxorem accepit pulsoque Berengario natale Domini Papiae celebravit, et sic verno tempore in patriam rediens Chonradum ducem ad persequendum Berengari
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃a est. E liedulfo ad grãm pa¬
tris sui reducto: conradus dux
dĩ et imꝑatoris mͣsfuga:. ad imi¬
garos se conferens eos in lotho¬
ringiam usq ad carbonariam
siluam ꝑduxit. Et uͥtute d̾i apud
lobias contra eos ostensa ultra
ꝓ dire ꝓhibiti m̃pime redeũt..¬

Expanded text:
 11. Liedulfo ad gratiam patris reducto, conradus dux, Dei et imperatoris transfuga, ad Ungaros se conferens, eos in Lotharingiam usque ad Carbonariam silvam perduxit; et virtute Dei apud Lobias contra eos ostensa, ultra prodire prohibiti, impune redeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
adelb̾tum regno expulit. quãto
constat ꝙ cõmilitones petrum
et paulum scĩssimos apłos hũis.
bonus itaq rex disꝑsa colligens
imꝑacor italia ꝑuagata. et iorãnis
italie maiestate sui noĩs ita ext̾ri¬
tis. ut in locis natura mimitis
lacen̾t. Aut sarracenoꝵ patroci¬
nia querent. rome a iohe in im¬

Expanded text:
elerius regno expulit, quanto constat, quod commilitones Petrum et Paulum sanctissimos apostolos habuit. Bonus itaque rex dispersa congregans imperator Italiam pervagata, et tyrannis Italiae majestate nominis sui ita exterritis, ut in locis natura munitis laterent aut Saracenorum patrocinia quererent, Romae a Johan
Abbreviated transcription (Latin):
ginerũ hamoniensem coĩtẽ.¬
⁊ Mortuo wichfrido cõlomẽ¬
siũ archiepm̃ suscepit uir̃ glo¬
riosus brio fr̃ octonis imꝑa¬
toris. Quis. quantus. qualis¬
ue fuit apud deum et hoĩes:
lector ediscat in uita ipsius.
quam rogerus luculentꝰ descͥp¬
sic. huiꝰ studio tranclata sũt
a roma coloniam. corͣ scõrum
elifii. patrocli. pͥuati. gregorii.

Expanded text:
ginerum Haginoensium comitem. Mortuo Wicfrido Coloniensium archiepiscopatum suscepit vir gloriosus Bruno, frater Ottonis imperatoris; qui quantus qualisve fuerit apud Deum et homines, lector ediscat in vita ipsius, quam Rogerus luculenter descripsit. Hujus studio translata sunt a Roma Coloniam corpora sanctorum Elifii, Patrocli, Privati, Gregorii,
Abbreviated transcription (Latin):
te uolucres replebant q̃ scd̃m spe¬
cies suas diu̾sarũ auiũ uoces emit¬
tebant. Imꝑatoris u̾o soliũ hiꝰ e̾at
arte cõposicũ. ut in moniento hũi¬
le: excelsius modo quã mox iud̾et ᷑ ͦ
sublime. Quod inmense magni¬

Expanded text:
taeque aves replebant, quae secundum species suas diversarum avium voces emittebant. Imperatoris vero solium huiusmodi erat arte compositum, ut in momento humile, exelsius modo, quam mox videretur sublime, quod inmensae magni
Abbreviated transcription (Latin):
lius imꝑatoris occonis instinc¬
tu conradi ducis. cũ eo contra
pr̃em suũ rebellauit. reynes¬
burg capit et multas alias
urbes et pncipes a pr̃e ad se ad¬
u̾tit. rex illum intra mogun¬
ciam inclusum obsidet. ¶ãno¬

Expanded text:
lius Ottonis imperatoris, instinctu Conradi ducis cum eo contra patrem suum rebellavit; Reinesburch capit, et multas alias urbes et principes a patre ad se avertit. Rex illum intra Moguntiam conclusum obsidet.
Abbreviated transcription (Latin):
Rex gͦ ludonicus a ducibus suis
cͥcũuentꝰ/ anormãnis capit ᷑. ex
cũ filio hugonis lugdunũ missꝰ
publice custodie tradit; Ekar¬
lomanus uo̾ maiqr filius eius
a normãnis ab ductus rochoma¬

Expanded text:
rex Francorum a ducibus suis circumventus, a Normannis capitur, et consilio Hugonis Lugdunum missus, publicae custodiae traditur. Karlomannus vero, major filius ejus, a Normannis abductus, Rotoma
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit ᷑ in qua obsidione suasu fre¬
Int̾im fideles reges udo frater her¬
p̃dando regnosecure intentos iux¬
agg̾ssi: ac̾rime debellant. Eu̾ardo
gladus ꝑempto. gileb̾to aũt rem
undis subm̾so. cet̾orum iux aliquis
fugit qui nõ aut trutidaret ͫ aut
capetur. hoc nũcio infideles regis
corde frangunt ͦ et ludouitus ab al¬
sacia discedit. et rex et fideles eius
uxorem gisleb̾ti g̾bergam que erat¬

Expanded text:
ebat. In qua obsidione suasu FriInterim fideles regis, Udo videpredando regno secure intentos, juxaggressi, acerrime debellant. Everardo, gladiis perempto, Gisleberto autem Rheni undis submerso, caeterorum vix aliquis fugit, qui non aut trucidaretur aut caperetur. Hoc nuntio infideles regis corde franguntur, et Ludowicus ab Alsatia discedit, et rex et fideles ejus Uxorem Gisleberti Gerbergam,
Abbreviated transcription (Latin):
.sii. ꝑ loca gallie et g̾manie plu¬
rimi et magmi t̾remotus fcĩ
sunt. Nex otto in boennã con¬
tra bolussaũ ꝓficissiti  bolislaꝰ
u̾o regi reconciliat ͦ eiq tandẽ
fideliter subitit ͦͦ ¶ Nex octo

Expanded text:
. Per loca Galliae et Germaniae plurimi et magni terraemotus facti sunt. Rex Otto in Boemiam contra Bolizlaum proficiscitur; Bolizlaus vero regi reconciliatur, eique tandem fideliter subjicit
Abbreviated transcription (Latin):
gonis filius. Dux bawarie henri¬
tus aquileiã in italia capit. Unga¬
ros bis suꝑat. ticinũ tnͣsit. et cũ
multis manubiis redit ¶ Aumu¬
firmati ᷑ edicto et anuili mp̃ssio¬

Expanded text:
nizat. Dux Bajoariae Henricus Aquileiam in Italia capit, Ungaros bis superat, Ticinum transit, et cum multis manubiis redit. Immunfirmatur edicto, et anuli impressio
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuincendis mimicis gloriosus fu̾it.
dedit. ut effugatis ab italia tyranis
qui qrͣ cõductiui m̾cẽnarii altꝰ aln̾i
succedentes. imꝑiũ dilamabant
benedictionẽ imꝑialem nõ accepit.

Expanded text:
vincendis inimicis gloriosus fuerit, dedit, ut effugatis ab Italia tyrannis, qui quasi conductivi mercenarii alter alteri succedentes imperium dilaniabant, benedictionem imperialem susciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm imꝑatoris obsessũ capiũt
eũ ꝙ fallacia sua ab imꝑatoris
fidelitate se uictum: fc̃ĩoni sue ap¬
plicant. sugg̾e̾ntes ei regnũ ma¬
gis conpet̾e illi in pairis regno
nato. quam octom añ regnũ na¬
to. ungari a saxonb grauitꝰ ce¬
magataburth que et ꝑchenopoł
idest uirginũ ciuitas dicit ͦ Itali¬
am nexat h̾esis andropomortifi¬
carũ idest corpoream formam de¬
um hẽre dicenciũ. contra quam

Expanded text:
trem imperatoris obsessum capiunt, eumque pellatia sua ab imperatoris fidelitate sejunctum factioni suae applicant, suggerentes ei, regnum magis competere illi in patris regno nato, quam Ottoni ante regnum nato. Ungari a Saxonibus graviter caeMagathaburch, quae et Parthenopolis, id est virginum civitas, dicitur. Italiam vexat heresis andropomorfitarum, id est corpoream formam Deum habere dicentium; contra quam
Abbreviated transcription (Latin):
ab alzone cognomento curto:¬
fuit occisus. Clauis ad eius cin¬
gulum inuenta est sere familia¬
ris scrinii in quo inuenta sunt ĩ¬
dumẽta monachalia. que semꝑ
int̾ bella meditabat ͦ se gestaturũ
apud gemericũ quem locũ atem¬
ꝑe hastingi deẜtũ. ip̃e fructifico¬
sis sentib purgau̾at. et adhunc
statum qui modo est euexerat.
huiꝰ filius fiue pͥmus richardus

Expanded text:
ab Alsone, cognomento Curto. Clavis ad ejus cingulum inventa est ferae familiaris scrinii, in quo inventa sunt indumenta monachilia, quae semper inter bella meditabatur se gestaturum apud Gimegium; quem locum a tempore Hastingi desertum ipse fruticosis sentibus purgaverat, et ad hunc statum qui modo est evexerat. Hujus filius fuit Richardus
Abbreviated transcription (Latin):
sim feria sexta hora diei t̾tia. Quo
die in hispania abdaram rex sar¬
racenoꝵ a radamiro xp̃ianissio
rege galichie in bello suꝑatus ẽ.¬
secuta est. ¶ Nex octo corꝰ inno¬
cencii mart̾is in urbem maide¬

Expanded text:
est feria sexta, hora diei 3, quo die in Hispania Abdaram rex Sarracenorum a Radamiro Christianissimo rege Galliciae in bello superatus essecuta est. Rex Otto corpus Innocentii martyris in urbem Ma
Abbreviated transcription (Latin):
bus franciam ad lib̾adũ ludouicum
aggreditꝰ᷑. ludonicus eius metuatꝰ¬
todia relaxat  Nex octo. lugdim̃
capit. hugonem intra ꝑisius indu¬
dit. remũ capit hugonis nepote qui
ep̃atũ usur pau̾at expulso: legiti¬
mũ epm̃ restituit. usq rochomagũ
pocentꝰ accedit. et castellis ac urbib
quas ceꝑat ludouico reddidit. an

Expanded text:
bus Franciam ad liberandum Ludovicum aggreditur. Ludovicus ejus metu a custodia relaxatur. Rex Otho Laudunum capit, Hugonem intra Parisius concludit, Remis capit, Hugonis nepote, qui patum usurpaverat, expulso, legitimum episcopum restituit; usque Rothomagum potenter accedit, et castellis ac urbibus, quas caeperat, Ludowico redditis, in
Abbreviated transcription (Latin):
italia b̾engarius iumor b̾enga¬
rii semoris ex filia nepos. timẽs
regem hugonẽ se ꝑsequẽtem ꝓ
eo ꝙ contra eum regnũ italie af¬
ducẽ. et ꝑ eum ad regem octonẽ¬

Expanded text:
it. Berengarius junior, Berengarii senioris ex filia nepos, timens regem Hugonem se persequentem pro eo quod contra eum regnum Italiae afducem, et per eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ a suenia in italiam reu̾sum ui¬
dens rex hugo ab italiensib se deẜ¬
to recipi. Lochariũ filiũ suũ saltem
benganio conregnet italiensiũ fi¬
d̾i cõmendat arelatũ uñ uen̾at.¬

Expanded text:
 a Suevia in Italiam reversum videns rex Hugo ab Italiensibus, se deserto recipi, Lotharium filium suum, ut saltem Berengario conregnet, Italiensium fidei commendat; ipse Arelatem unde venerat
Abbreviated transcription (Latin):
RRege octone. scd̾am expedicionẽ
in fnͣtiam ꝑante. hugo uirtutem
eius non ferens: ei iuxta fluuiũ
tharũ occurrit. et pacto pacis scd̾m
mitũ regis fcõ manus ei dedit.
¶ amio .x9. Texis rex ungaror
in italiam uenieris. decem madi¬
os nũmoꝵ abe̾ngario pro reditu

Expanded text:
Rege Ottone secundam expeditionem in Franciam parante, Hugo virtutem ejus non ferens, ei juxta fluvium Charum occurrit, et pacto pacis secundum nutum regis facto, manus ei dedit  21. 5. Taxis rex Ungarorum in Italiam veniens, decem modios nummorum a Berengario pro reditu
Abbreviated transcription (Latin):
filius romani imꝑatoris egrefeu̾¬
tes se iusta patris sui seueritate
aiiuentuli leuitate coħ̾ceri. dis¬
positis in palacio insidiis ignorã¬
te alc̾o constantino leonis imꝑa-¬
toris filio prẽm de palacii deponũt¬
solio et tonso ei ut moris est capite
ad uicinam insulam ĩ qua cenobi¬
te philosophabant ͦ tnͣsmictũt.

Expanded text:
filii Romani imperatoris, egre ferentes se justa patris sui severitate a juvenili levitate coerceri, dispositis in palatio insidiis, ignorante altero Constantino Leonis imperatoris filio, patrem de palatii solio deponunt, et tonso ei ut moris est capite, ad vicinam insulam, in qua coenobitae philosophabantur, transmittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ge. ¶Tangmarus fr̃ ottonis regis
ab eo ad hostes regis tnͣsit et inter
cer᷑a mala heresburth castrũ regis
capit. ibiq a rege cõclusus celis
intra ecc̃iam confossus ꝑũt. De is¬

Expanded text:
. Tangmarus, frater Ottonis regis, ab eo ad hostes ejus transit, et inter cetera mala Heresburch castrum regis capit, ibique a rege conclusus, telis intra aecclesiam confossus peri
Abbreviated transcription (Latin):
derat hunc regis finem beatus
dũstanus tũc glastonieñ abbas
demoĩs añ saltantis gesticulati¬
ombus. et plausibus edoctus f¬
scurrilib. Qui mox equũ ascen¬
dens: et ad curiã ꝓꝑans ĩ me¬
dio itm̾e rei geste nũciũ accepit
Sepultus ẽ in glastoniensi eccĩa.¬

Expanded text:
derat hunc regis finem beatus Dunstanus tunc Glastoniensis abbas, daemonis ante se saltantis gesticulationibus, et plausibus edoctus scurrilibus. Qui mox conscendens, et ad curiam properans, in medio itinere rei gestae nuntium accepit. Sepultus est in Glastoniensi ecc
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoris ab oĩb sibi p̃ferri. et
se iam uix in scd̃is hẽri. cũ delib̾a¬
rent hoc ꝙ de pr̃e fec̾ant. etiam
de cõstãtino fac̾e. publicato eoꝵ
incentorẽ huiꝰ concilii. cum ad cõ¬
niuiũ ex condicto consedissent.
et de pͥoratu sedendi int̾ se cõsulto
det̾tarent. dato signo auiris con¬
fres solio decurbanti ͦ et ronsis
capitib ad idem monast̾ium ad
ꝙ prem̃ tnͣsmiserant. et ip̃i ad ꝑ¬
philosophandũ cũ monachis mns¬
mictũt ⁊ Ita euacuato palatio
abiisiuis imꝑatorib ip̃e cõstan¬
tinus et romanus filius eius ex
filia romam imꝑatoris. imꝑauᷤ

Expanded text:
atoris ab omnibus sibi preferri, et se jam vix in secundis haberi; cum deliberarent, hoc quod de patre fecerant, etiam de Constantino facere, publicato eorum incentorem hujus consilii, cum ad convivium ex condicto consedissent, et de prioratu sedendi inter se consulto decertarent, dato signo a viris Conres solio deturbantur, et tonsis capitibus ad idem monasterium, ad quod patrem transmiserant et ipsi ad philosophandum cum monachis transmittuntur. Ita evacuato palatio abusivis imperatoribus, ipse Constantinus et Romanus filius ejus ex filia Romani imperatoris imperant
Abbreviated transcription (Latin):
.38. contra octonem regem re¬
bellant. euerardꝰ comes pala-¬
cii. et gileb̾tus lothoringie dux
Qui g̾bergam sororem ip̃ius
octonis uxorem hẽbat. ¶unga¬
ri ꝑ austrasiam et alemãniã
mulus ciuitatib igni et gla¬
dio cõsumptis. Wormacie re¬
no cransitousq ad occeanũ gal¬

Expanded text:
Contra Ottonem imperatorem rebellant Everardus comes palatii et Gislebertus dux Lotharingiae, qui Gerbergam sororem ipsius imperatoris uxorem habebat. Ungari per Austrasiam et Alemanniam, multis civitatibus igne et gladio consumptis, Wormaciae Rheno transito, usque od occeanum Gal
Abbreviated transcription (Latin):
suiꝰ corꝰ in saxonia deꝑtatũ ĩ nobilis¬
simaꝵ ac religiosissimaꝵ monast̾io
puellaꝵ. ꝙ in ip̃ius regis p̃dio nota¬
bulo qnͥteleburch sitũ liquet intra
eccĩam cũ inmensa ẽ ueneratione
repositũ ¶. ubi et uen̾abilis eius cõ¬
ũx reginq consors ex eadem gẽte
nomine machildis. ultra om̃s quas
iud̾im et audierĩ matͦnas ꝓ delictoꝵ
expiatione. celebre exequiaꝵ offici¬
um. iuãq d̾o hostiam offerre nõ

Expanded text:
issimarum ac religiosarum monasterio puellarum, quod in ipsius regis praedio vocabulo Quitelingburg situm liquet, intra ecclesiam cum inmensa est veneratione repositum. Ubi et venerabilis eius coniux regnique consors ex eadem gente nomine Machtild, ultra omnes quas viderim et audierim matronas, pro delictorum expiatione celebre exequiarum offitium vivamque Deo hostiam offerre non
Abbreviated transcription (Latin):
annis sex et dimidio. hic glas¬
comensem eccĩam magnis p̃diis
et honoribus ditauit. et cõfir¬
mauit donationẽ suam. ꝑ pͥuile¬
giũ licteris aureis scͥptũ ĩ libro e

Expanded text:
annis sex et dimidio regnavit. Hic Glastoniensem Ecclesiam magnis praediis et honoribus ditavit, et confirmavit donationem suam per privilegium litteris aureis scriptum in libro E
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃a incerim imꝑator in alio reni
lictore añ clauos diuĩ lancee de qua¬
strato: uicti terga dederũt. henrico
in brachio in sanabilitꝰ iuln̾ato.¬
¶ Orta dissencione intꝰ pn̾cipes de
uarietate legis utrũ deberent auis
suꝑstitib filus filiorũ post patres
defunctos hercditare. an ex here¬
datis fratruelib deb̾e̾t h̾editas
ad patruos redire. ex regis octoĩs
om̃q pncipũ sentencia cognino
ueritatis cõmissa ẽ gladiatorio in¬
dicio. cessitq iuctoria hiis qui sense¬
bant fratrũ filios debere cũ prĩb

Expanded text:
atore in alio Rheni litore ante clavos Domini lanceae suastrato, victi terga dederunt, Henrico in brachio insanabiliter vulnerato. Orta dissensione inter principes de varietate legis, utrum deberent avis superstitibus filii filiorum post patres defunctos hereditare, an exheredatis fratruelibus deberet hereditas ad patruos redire, ex regis Ottonis omniumque principum sententia cognitio veritatis commissa est gladiatorio judicio. Cessitque victoria his, qui censebant fratrum filios debere cum patribus
Abbreviated transcription (Latin):
tas humanaꝵ rerũ defcm̃ ꝓdens
ab initio mũdi usq in p̃seutem
diem alt̾nat ͦ. Sic in regno egypti¬
oꝵ pharaonib successere prolomei
In romano ꝙͦ post familias cesa¬
rum multas et assiduas regum
successiones miserabilitꝰ muta¬
tas. curiosus indigator ĩueniet.
Et sicut exlibro regũ habes. tam
ex regũ quam ppłi̾ pͨcatis. Post
quartã uł quĩtam gn̾ationem
decedentib aliis / alii successere:
qui nõ solũ filios p̾orũ non exal¬
tarent. s ec plurimũ afflig̾ent
et delere cogitarent. uixq alicuiꝰ
regis semen diu stetisse ingloria
sua ĩuenis. excepto dauid. cui

Expanded text:
tas humanarum rerum defectum prodens tas humanarum rerum defectum prodens ab inicio mundi usque in presentem diem alternatur. Sic in regno Egyptiorum Pharaonibus successere Ptholomei, in Romano quoque post familias Cesarum multas et assiduas regum successiones miserabiliter mutatas curiosus indagator inveniet. Et sicut ex libro Regnorum habes, tam ex regum quam populi peccatis post quartam vel quintam generationem decedentibus aliis alii successere, qui non solum filios priorum non exaltarent, sed et plurimum affligerent et delere cogitarent. Vixque alicuius regis semen diu stetisse in gloria sua invenis, excepto David, cui
Abbreviated transcription (Latin):
Exhinc gͦ quid̾a post francoꝵ regñ
nem in decretis pontificũ leonem
papam pͥmũ regem theuthomitoꝵ¬
regnũ francoꝵ. Deniq ut in suꝑio¬
ribus pacet. tempore karoli magmi
regni francoꝵ t̾minꝰ. tota gallia
idest sceltica. belgita. lugduneñ. oĩs
filios regno. aliud orientale. aliud
occidentale. utrũq tamẽ frantoꝵ
dicebat ͦ regnũ. In orientali gͦ ꝙ
huc in occidentali francia ex suctes¬
ad theutonicos orientales fran¬
cos forsan dictus ẽ pͥmus rex theu¬
tonicoꝵ. nõ ꝙ pͥmus apud theutõĩ¬
cos regnau̾it. s ꝙ pͥmus post eos
qui a karolo karoliuł karolingis
sicut a merouecho meronĩgi dc̃ st̃.
ex alio. idest saxonũ sanguine natꝰ
imꝑiũ ad theuconicos frantos re¬
uocau̾it. Sicut aũt merouĩgis de¬
ficientib. ac karolis succedentib.
regnũ tñ mansit francoꝵ. sic et
karolis decendentib ex alia fami¬
li a seu lingua. ĩ uno tamẽ regno
octones subintroiere. Que uarie¬

Expanded text:
Exhinc quidam post Francorum regnum nem in decretis pontificum Leonem papam primum regem Teutonicoregni Francorum. Denique, ut in superioribus patet, tempore Karoli regni Francorum tota Gallia, id est Celtica, Belgica, Lugdunensis, omnifilios regno aliud Orientale, aliud occidentale, utrumque tamen Francorum dicebatur regnum. In orientali ergo, quod huc in occidentali Francia ex succesad Teutonicos orientales Francos, forsan dictus est primus rex Teutonicorum, non quod primus apud Teutonicos regnaverit, sed quod primus post eos, qui a Karolo Karoli vel Karolingi, sicut et a Meroveo Merovingi, dicti sunt, ex alio, id est Saxonum, sanguine natus imperium ad Teutonicos Francos revocaverit. Sicut autem Merovingis deficientibus ac Karolis succedentibus regnum tamen mansit Francorum, sic et Karolis decedentibus ex alia familia seu lingua in uno tamen regno Ottones subintroiere. Quae varie
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tus. Prĩceps boemie wencer¬
laus. uir scũs mart̾izat  a frẽ
suo bolislao ambitione p̃ripien¬
di pn̾cipatus seducto. in cuiꝰ ul¬
tone rex octo bellum bolizlao

Expanded text:
t. Princeps Boemiae Wencezlaus vir sanctus martyrizatur a fratre suo Bolizlao, ambitione preripiendi principatus seducto; in cujus ultionem rex Otto bellum Bolizlao
Abbreviated transcription (Latin):
exussit paucis euadentib. om̃sꝙ
Captiuos decollan iussit
digia appuere. Sol sereno ce¬
lo obscuratur ꝑ fenestras fere do¬
moꝵ radios. quasi sangͥneos enit¬
tebat. Mons ubi postea rex hemitꝰ
sepultus ẽ fiãmas multis ⁊̃ locis
euomebat. hoĩs cuiꝰdam siistra
manus ferro amputata. post amiũ.
sibi pro signo miratuli liuea quasi sã
guinea loco cõĩctionis notabat᷑.¬

Expanded text:
exussit, paucis evadentibus, omnesque captivos decollari jussit. rodigia apparuere. Sol sereno caelo obscuratur; per fenestras vero domorum radios quasi sanguineos emittebat. Mons, ubi postea rex Henricus sepultus est, flammas multis in locis evomebat. Hominis cujusdam sinistra manus  qui pro signo miraculi sanguinea linea loco conjunctionis notabat
Abbreviated transcription (Latin):
sono dux p̃p̃otens cũ ad imꝑiũ
aspirare uellet: repudiatur
manictu arbonis mogutim
archiep̃i et aliquorimi regm
pͥmatũ. ex conradus ad imꝑi¬
uni sublimatꝰ. ĩꝑauit annis

Expanded text:
ono dux prepotens cum ad imperium aspirare vellet, repudiatur instinctu Arbonis Moguntini archiepiscopi et aliquorum regni primatum; et Conradus ad imperium sublimatus, imperavit annis
Abbreviated transcription (Latin):
lelinus. Colonia prius dicta ẽ
agrippina ab agrippa genero
augusti. Postea a traiano. qui
ibi imꝑiũ allectus. Colonias ciui¬
um romanoꝵ eo deduxit. dicta¬
ẽ colonia. In hac fuit quid̾a ep̃c
clarus religione. s turpis corpo¬
re. qui fcũs est ep̃c hoc modo. Im¬
ꝑacor dñica quĩquagesime ue¬
natum ꝑgens. solus ad aream
silue deuenit. comitib hac et
illac disꝑsis. Ibi habebat eccĩam¬
et erat p̃sbitꝰ uir agrestis. defor¬
mis ualde. et quasi portentũ ise.
Imꝑator se militem asserens. sẜ
supplicitꝰ missam rogat. Ille con¬
festim se ꝑꝑ̃at. Imꝑator int̾im
cogitabat. quare deus a quo for¬
mosa cuncta ꝓcedũt tam defor¬
mem hoĩem confic̾e sacramẽta
sua sinet. uentum est ad illum
deus ĩ quibus uerbis dum discor¬
daret puer p̃sbiceri. sac̾dos con¬
citatiori uoce respondit. quasi
imꝑatori cogitanti. ipse fecit
nos et nõ ip̃i nos Quo dicto re¬
ꝑcussus imꝑator ad ꝓphicum
cp̃c. quod quasi fabula in thea¬

Expanded text:
LELMUS. Colonia prius dicta est Agrippina ab Agrippa genero Augusti: postea a Trajano, qui ibi in imperium allectus, colonias civium Romanorum eo deduxit, Colonia. In hac fuit quidam episcopus, clarus religione, sed turpis corpore, qui factus est episcopus hoc modo: imperator Dominica Quinquagesimae venatum pergens, solus ad aream silvae devenit, comitibus hac et illac dispersis: ibi habebat ecclesiam presbyter ille agrestis, deformis valde, et quasi portentum naturae. Imperator se militem mentitus suppliciter missam rogat. Ille confestim se parat. Imperator interim cogitabat, quare Deus, a quo formosa cuncta procedunt, tam deformem hominem conficere sacramenta sua sineret. Ventum est ad illum Deus . In quibus verbis cum discordaret puer presbyteri, sacerdos concitatiori voce respondit, quasi imperatori cogitanti: Ipse fecit nos, et non ipsi nos. Quo dicto repercussus imperator, et propheticum m; quod quasi fabula in thea
Abbreviated transcription (Latin):
fratri alberti suꝑioris panno¬
gemiuosq ex eo filios er nustũ
et hermãnũ suscepit. Quo mor¬
tuo couradũ hunc de quo agi
sapĩa tam forensi quam ciuili
p̃ditus. in religione xp̃iana sa¬
tis deuotus humilitate que re¬
gem cecebat adornatus. Ro¬

Expanded text:
fratri Alberti superioris Pannogeminosque ex eo filios, Ernustum et Herimannum, suscepit. Quo mortuo Chůnradum hunc, de quo agimovidus, sapientia tam forensi quam civili preditus, in religione Christiana satis devotus, humilitate, quae regem decebat, adornatus.
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ francoꝵ ex pat̾na et auita
successione sibi debitũ contra hugo¬
nem regem. suũ nepotẽ repetit:
eũq bello ꝑurgens: laudimũ ur¬
bem capit. hugo rex karolum in
laudimo ob̾sid. S ẜo obsidionis
mense obsessi ꝓ silientes. castra ob¬
sidentiũ incenderũt. et ip̃e rex hu¬
go pluriis suoꝵ ꝑemptis: turpi¬
ter fugiens uix euasit. Inde karolꝰ
dux montem acutũ expugnat. sues¬
sionis us uastando ꝑ accedit. Inde
remim aggredit ͦ ad lauduũ cũ
magna uernalis uñ et satio pͥmi¬
tina impedita et fames ingens
setuta est. fert ͦ ͦ ãnonam plusse
de celo in hesbania. alii etiam pis¬
ciculos ꝑuos de celo pluisse dice¬
bant. Nix nimia cecidit. ymber
postea cõtinuus. qui autũꝑnalẽ

Expanded text:
paterna et avita successione sibi debitum, contra Hugonem regem suum nepotem repetit, eumque bello perurgens, Laudunum urbem capit. Hugo rex Karolum in Lauduno obsidet, sed secundo obsidionis mense obsessi prosilientes, castra obsidentium incenderunt, et ipse rex Hugo, plurimis suorum peremptis, turpiter fugiens vix evasit. 989. 6. dux Montemacutum expugnat; Suessionis usque vastando peraccedit; inde Remim aggreditur, et Laudunum magna vernalis, unde et satio primitiva impedita, et fames ingens secuta est. Fertur annonam pluisse de caelo in Hasbanio. Alii etiam pisciculos parvos de caelo pluisse ferebant. Nix nimia decidit; imber postea continuus, qui autumnalem
Abbreviated transcription (Latin):
sila noĩe. de antiquo et glorio¬
so karolorum sanguine oriũ¬
da fuit. sicut quidam hiis u̾¬
sib accestatur. Quando ptꝰ
decimam num̾atur linea qrͣ¬
ta. de karolo magno ꝓcessit gi¬

Expanded text:
silam nomine de antiquo et glorioso Karolorum sanguine oriundam habuit, sicut quidam his versibus attestatur: Quando post decimam numeratur linea quarta, De Karolo Magno processit Gi
Abbreviated transcription (Latin):
ad transmarinas eccĩas mul¬
ad eccĩam carnotensem. ubi tũc¬
te et philosophia nominatissimꝰ
Qui fundamẽta ectĩe sc̃e di geni¬
tricis iecit. et eãdem ꝑfecit miro
lapideo tabulatu. Qui etĩa ab ea¬
dem d̾i genitrice in infirmitate
sua uisitatus fuisse d ͦ et de eius
lacte scĩssimo recreatus. hic enĩ
multo amore et felicissimo in ho¬
norem bc̃e uirginis d̾i genitͥcis ex¬
arsit. ꝙ oñdunt cantus de ea qͦs
ille edidit. celestia uota saucien¬
tes. Int̾ cet̾a eius opuscula. extat
epłarum uolumẽ. ĩ quarum u¬
na gracias agit conthoni ꝙ lar-¬
gitacis sue uiscera in expensas

Expanded text:
ad transmarinas Ecclesias pecunad Ecclesiam Carnotensem, ubi tute et philosophia nominatissimus: qui fundamenta Ecclesiae sanctae Dei Genitricis fecit: et eamdem perfecit miro lapideo tabulatu: qui etiam ab eadem Dei Genitrice in infirmitate sua visitatus fuisse dicitur, et de ejus lacte sanctissimo recreatus. Hic enim multo amore et felicissimo in honorem beatae Virginis Dei Genitricis exarsit: quod ostendunt cantus de ea, quos ille edidit coelestia vota sonantes. Inter caetera ejus opuscula exstat Epistolarum volumen; in quarum una gratias agit Cinitoni, quod largitatis suae viscera in expensis
Abbreviated transcription (Latin):
asscribat. henricus hic windelicos
windelici fortuam adorabant.
Cuiꝰ ydolum ĩ loco nominatissimo
ponentes cornu dextre illius appo¬
nũt plenũ potu illo ꝙ ex aqua et
ydromellum uocant. Idem fecisse
egyptios. et om̃s pene orientales
populos affirmat scũs ieronimus
suꝑ ysayam. uñ ultimo die men¬
sis nouenbris sedentes ĩcomuns
p̃gustant. Et si cornu plenũ ĩueni¬
unt: magno strepitu applaudunt.
Quod eis scilicet in futuro anno
pleno cornu copia responsura sit ĩ
omnib. Si contra ĩueniũt. gemũt.
Hos populos henricus tͥbutarios
fecit. ita ut in omnib sollempni¬
tatib quib coronabat: quatuqr
reges eoꝵ lebetem quo carnes con¬
diebant . in humeris sius duob
uectib. ꝑ anulos .x. inductis ad co¬
quinam ueccitarent: ¶ anno .4.¬
Gerardus cami̾a ceñ ep̃c. et a delbo¬
dus ultraiecteñ ep̃c magni in eccĩa
et in palanio habentͦ ¶ Henricus
imꝑator bauenb̾gensem eccĩam e¬
piscopalis sedis honore sublimat.

Expanded text:
i Vindelici, hodie Fortunam adorant; cujus idolum in loco nominatissimo ponentes, cornu dexterae illius apponunt plenum potu illo, quem ex aqua et ydromellum vocant. Idem fecisse Aegyptios, et omnes pene Orientales populos, affirmat sanctus Hieronymus super Isaiam. Unde ultimo die Novembris mensis sedentes in commune praegustant, et si cornu plenum invenerint, magno strepitu applaudunt; qui eis scilicet in futuro anno pleno cornu copia responsura sit in omnibus: si contra sit, gemunt. Hos populos Henricus tributarios fecit, ita ut omnibus solemnitatibus qui us coronabatur, quatuor reges eorum lebetem, quo carnes condiebantur in humeris suis duobus vectibus per annulos 4, inductis ad coquinam vectitarent. Idem Gerardus Cameracensis episcopus, et Adelboldus Ultrajectensis, magni in magni in Eccet in palatio habentur. Heinricus imperator Babenbergensem aecclesiam episcopalis sedis honore sublimat,
Abbreviated transcription (Latin):
dictus papa fr̃ sius aꝑꝑens dixit
se infernalibus penis cruciari.
s sperare se int̾uentu odilonis
abbatis ueniam posse cõsequi.¬
ꝓ quo abbas odilo tam diu om̃i
oraudi gn̾e laborauit. donet sibi
reuelaretͦ se ꝓ illo exauditum
mianꝰ sic refert. Ep̃c inquit qͥ¬
insidentem. hens inquit. nõne
tues papa bñdictus. quẽ iam
defunctũ nouimꝰ : Ego sum ĩqͥt
de d̾i misericordia non desꝑosi mͥ
ad frẽm meum iohannem. qui
nũc apłicam sedem occupat. eiq
de mea ꝑte dic. ut illam potissi¬
mũ sũmam que in tali theca re¬
posica est. ꝓ me inpauꝑibus dis¬
tribuat. sicq me redimendũ eẽ.
qñcũq tamen hoc miseratio di¬
uina decreu̾it: cognoscat. Nam
cet̾a que ꝓ me indigentib tradi¬
ta sunt michi nichil penitus ꝓ¬
fuerunt. quia de rapinis et iniꝰ¬
ticiis acquisita sunt. hiis audicis
ep̃c romam inpis̾ adiit. et io¬
hanni pape fris uerba narrau ͦ¬

Expanded text:
us papa frater suus apparens, dixit se infernalibus poenis cruciari, sed sperare se interventu Odilonis abbatis veniam posse consequi. Pro quo Odilo tandiu omni orandi genere laboravit, donec sibi revelaretur, se pro illo examianus sic refert: « Episcopus, inquit, quialiter equo insidentem. Heu, inquit, nonne tu es papa Benedictus, quem jam defunctum novimus? « Ego sum, inquit,de Dei misericordia non despero, si mihi ad fratrem meum Joannem, qui nunc apostolicam sedem occupat, eique de mea parte dic, ut illam potissime summam quae in tali theca reposita est, pro me in pauperes distribuat, sicque me redimendum esse. Quandocunque tamen hoc miseratio divina decreverit, cognoscat. Nam caetera quae pro me indigentibus tradita sunt, nil mihi penitus profuerunt; quia de rapinis et injustitiis acquisita sunt. » His auditis, episcopus Romam impigre adiit, et Joanni papae fr
Abbreviated transcription (Latin):
et monachum induit. eoq modo
salutem sibi ex aliena calamita¬
¶ anno .ie. henricus imꝑator
consulentib se pu̾cipib suꝑ cõ
substitutione regni. designans
conradũ uirũ regii gem̾s et egre¬
gie lib̾tatis quippe qui nũqmͣ se
submiserat aliciuꝰ seruitun. &
iqrit ͣ huiꝰ uitam adelbodus

Expanded text:
 monachum induit, eoque modo salutem sibi ex aliena calamita 22. 28. Heinricus imperator consulentibus se principibus super substitutione regni designans Conradum, virum regii generis et egregiae libertatis, quippe qui nunquam se submiserat alicujus servituti, moritur. Hujus vitam Adelboldus
Abbreviated transcription (Latin):
filio arnulfi holiandensis de¬
bellante fresones / ĩuindictã
prĩs sui ab eis occisi. godefridꝰ
dux ad eum debellandum ab ĩ¬
ꝑatore mictit᷑ ex conserto apᵈ¬
nescit : unde emissa: fugite
fugite. cunctis fugientib. mł¬
ti apaucis fresonib ꝑimũt ͦ
Godefridus dux impetrata fri¬
sonibus ab imꝑatore tocius ĩ¬
iusticie impimitate. a captiui¬
tate soluit ͦ et non multo post
morit ͦ. fr̃ u̾o eius gothilo in
dũcatu substituit ͦ. ¶ De mi¬

Expanded text:
filio Arnurphi Gandavensis debellante Frisones, in vindictam patris sui ab eis occisi, Godefridus dux ad eum debellandum ab imatore mittitur; et conserto pnescitur unde emissa, Fugite, fugite, cunctis fugientibus, multia paucis Fresonibus perimuntur; Godefridus dux impetrata Fresonibus ab imperatore totius injustitiae impunitate, a captivitate solvitur, et non multo post moritur. Frater vero ejus Gothelo in ducatu substituitur.
Abbreviated transcription (Latin):
.II. aquis gram conuẽtu regali
et sinodali ꝑ aliquot dies celebͣ¬
to. tanta siccitas et intemꝑies
excanduit. ut multi p̃ nimio ar¬
dore defic̾ent. multa etiam an¬
malia subito int̾irent. pauimẽ¬
to et marmoreis columpnis tã¬
co madore sudancib. ut aqua
eẽ resꝑsa crederet a nesscientib¬

Expanded text:
. Aquisgrani conventu regali et synodali per aliquot dies celebrato, tanta siccitas et intemperies aeris excanduit, ut multi prae nimio ardore deficerent, multa etiam animalia subito deficerent, pavimento et marmoreis columnis tanto madore sudantibus, ut aqua esse respersa crederetur a nescientib
Abbreviated transcription (Latin):
rax officio sac̾ste addixit. ꝓ nũciãs
eum optimũ eẽ monachum. qui
n iratus fregit silenciũ. ¶ anno.¬
.iI. henricus imꝑator colonie na¬
tale dñi celebrans. herib̾tum ar¬
chiepm̃ olim a se iniuriose tracta¬
tum hũili sacisst̃ĩone placat. cui
reconciliatus archiep̃t. p̃dixit se
se ꝓpe diem moriturũ. et nõ mł¬
to post mortuus magnis cepit
clarere uirtutib. Pilegrinus ei
in episcopatu succedit. ¶ Suꝑ hc̃¬

Expanded text:
rax est, officio sacristae addixit, pronuntians illum bonum esse monachum, qui , nec etiam iratus fregit silentium. . Heinricus imperator Coloniae natalem Domini celebrans Heribertum archiepiscopum olim a se injuriose tractatum humili satisfactione placat. Cui reconciliatus archiepiscopus predixit se propediem moriturum; et non multo post mortuus, magnis coepit clarere virtutibus. Pilegrimus ei in episcopatu succedit. Du
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Qui excusso m̾ilitꝰ pessulo.
soporem sacriste turbauit. Qͥ
surgens a sompno et uidens
ducem plebeio amictu uestitũ.
ĩ capillos inuolat. et multos
illi colaphos ĩgerit. Dux incͤ¬
dibili paciencia. nec responsum de
dit. postero die dux in capitulo que
pit occurr̾e minitans se sic m̃dica¬

Expanded text:
: qui excesso violenter pessulo soporem sacristae turbavit. Qui surgens a somno, et videns eum plebeio amictu vestitum, in capillos involat, et multos illi colaphos impegit. Posdibili patientia, nec mutire dignatus. Postero die in capitulo querpit occurrere, minitans se
Abbreviated transcription (Latin):
.lo. Modulfus rex burgundie
ĩsolenciis burgundionũ irrita¬
tus. regnũ burgundis heurico
ab hac incencione reuocat si¬
mulata burgundionũ sacisscĩo

Expanded text:
. Rodulfus rex Burgundiae, insolentiis Burgundionum irritatus, regnum Burgundiae Heinrico ab hac intentione revocat simulata Burgundionum satisfactio
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Et cum iam res intuto eẽ pu¬
taret ꝰ dux bawarie hẽricus inuri¬
ato herib̾to coloniensi arthiep̃o a
cuiꝰ ore om̃s pendebant. insignia
regni ab eo uoleut᷑ extorsit. quasi
hereditario iure sibi conpetencia.
erat quippe filius henrici ducis. qui

Expanded text:
t. Sed cum jam res in tuto esse putaretur, dux Bajoariae Heinricus, injuriato Heriberto Coloniensium archiepiscopo, a cujus ore omnes pendebant, insignia regni ab eo violenter extorsit, quasi jure hereditario sibi competentia. Fuit quippe filius Heinrici ducis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
obruerẽt ꝰ cum mortius. Castͫ
ualent̾anas situm in in marchia
francie et lothorĩgie ꝙ baldummꝰ
barbatus comes flandresium
obsider cõcurrentib ad auxiłiũ
enis roberto rege frãcorum. es
imꝑator. quia de obsidione ua¬
lenciensi mefficax redierat. cõcͣ
baldumũ profectus. castrum
dandanũ inuadit. et depopula¬
ta terra aliquot flandrensiũ pͥ¬
mores capit. uñ balduinꝰ ꝑt̾rĩe
imꝑatori sacisfacit. ualentianĩs
redbit. datisꝙ obsidibus cũ sacra¬
mento fidelitatis manus ei dedit.
Postea nnꝑator seditione suoꝵ co.
actus ualeacianus balduino bñfi¬
qiquit. ut sibi contra motus suoꝵ

Expanded text:
obruerentur cum mortuis. Castrum Valentianas situm in marchia Franciae et Lotharingiae, quod Balduinus comes Flandrensium obsidet: concurrens imperator, quia de obsidione Valentinianensi inefficax redierat, contra Balduinum profectus, castrum Gandavum invadit, et depopulata terra aliquot Flandrensium primores capit. Unde Balduinus perteimperatori satisfecit. Valencianas reddidit, datisque obsidibus cum sacramento fidelitatis, manus 31 ei dedit. Postea imperator sedicione coactus suorum, Valencianas Balduino beneficiavit, ut sibi contra motus suoru
Abbreviated transcription (Latin):
rescentem pac̾tiũ bello aggredit᷑.
s uictus crescens es ex fuga retrac¬
nis capit᷑. uiliq iumento au̾se im¬
positus cͥcũducit᷑: et paulatim mẽ¬
bris tritatis ad ultimũ aute ur

Expanded text:
Crescentem patricium bello aggreditur; sed victus Crescens et ex fuga retractus, capitur, vilique jumento averse impositus circumducitur, et paulatim membris truncatus, ad ultimum
Abbreviated transcription (Latin):
lochoringie comitatũ montẽsem
tepopulat ͦ Quem raginerus co¬
uaniense insecutus apud flori¬
nas pugnam cõserũt. ubi plusꝙͣ¬
.4o0. iuri occisi sit. et ipse lam¬
bertus occubiit. ubi res mira
contigit. Cumlambertus speni
uctorie iam haberet. habebat
quipp̾e filact̾ium a collo usq pẽc¬
tus pendens scõrimm reliquiis r̃e¬
fertum quorum paicinio. se in
periculis tutũ fore credebar. m̃¬
stante eitͥmino uite. filact̾ium
illud a collo eius exi ens. suꝑ tũ¬
mulum campi exiliuit. et mox
comes antea iuictus ꝑimit ͣ¬

Expanded text:
Godefridus comitatum Montensem depopulatur, quem Raginerus cuvaniensi insecutus, apud Florinas pugnam conseruit, ubi plusquam 500 viri occisi sunt, et ipse Lambertus occubuit. Ubi res mira contigit. Cum enim Lambertus spem victoriae jam haberet, habequippe filacterium a collo usque ad pectus pendens, sanctorum reliquiis refertum, quorum patrocinio se in periculis tutum fore credebat,--instante ei termino vitae filacterium illud a collo ejus exiens, super tumulum campi exiluit; et mox comes antea invictus perimit
Abbreviated transcription (Latin):
rusticũ ereum cum ereo malleo.
quo ille undas uerberans ita ob¬
nubilau̾at aera. ut diem celũq
subtex̾et. Retracto pede pax fuit.
Temptatũ est idem a płibus. idẽq¬

Expanded text:
rusticum aereum cum aereo malleo, quo ille undas verberans, ita obnubilavit aera ut diem coelumque subtexeret. Retracto pede, pax fuit: tentatum idem a pluribus, idemq
Abbreviated transcription (Latin):
rorum hactemis ydolatrie dedi
que nupta ungaroꝵ regi. ad hoc
sua instancia regem adduxit. ut
se et totam ungaroꝵ gentem
baptizari expeteret. Qui mbap¬
tismo stephanus uocatus. cuiꝰ
merita ꝑ migariam multa mi¬
raculoꝵ gracia conmẽdat.Ta¬

Expanded text:
rorum hactenus idolatriae deditquae nupta Ungarorum regi, ad hoc sua instantia regem adduxit, ut se et totam Ungarorum gentem baptizari expeteret. Qui in baptismo Stephanus est vocatus; cujus merita per Ungariam multa miraculorum gloria commendat.
Abbreviated transcription (Latin):
U̾cus. In lothoringia uxta mont̃e
castrilocum fonticulus aque mł¬
tis saliberrimꝰ in sangͥnem con¬
u̾sus est. ꝙ ꝓbauit mulier que
faciem suam ex huiꝰ fontis aqua
locam oñdit multis sangͥnolen¬

Expanded text:
9. 15. In Lotharingia juxta montem Castrilocum fonticulus aquae multis saluberrimus in sanguinem conversus est. Quod probavit mulier, quae faciem suam ex hujus fontis aqua lotam ostendit multis sanguinolen
Abbreviated transcription (Latin):
¶ anno .9. Eclipsis solis fca est ho
Ehenricus imꝑator metim ur¬
bis usurpau̾at. Dux enĩ mosetia¬
norũ theod̾icus post frem̃ suũ al¬
beronem. dato ep̃atu metensiũ
filio suo adhuc pu̾o. tutorẽ ei sb̃¬
stituit ipm theod̾icum. Qui pu̾o
urbe excluso et ep̃atu usurpato.:
ipsum etiam theodicum bello ce¬
pit. urbe g ͦ ꝑ obsidionẽ pene de¬
solata tandem pax conuenit. Ro¬

Expanded text:
 1009. Eclipsis solis facta est horHenricus imperator, Metis urbis usurpaverat. Dux enim Mosellanorum Deodericus post fratrem suum Alberonem, dato episcopatu Metensium filio suo adhuc puero, tutorem ei substituerat ipsum Deodericum: qui, puero urbe excluso et episcopatu usurpato, ipsum etiam Deodericum ducem bello cepit. Urbe ergo per obsidionem pene desolata, tandem pax convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
iur nobilis leodiensiũ ep̃c ordinat᷑
¶Huchardꝰ quoq fit wormacen¬
siũ ep̃c. qui in scͥpturis studiosus.
magnũ illud canonũ uolumen
edidit. scͥpturarũ sententis undiq
conpilatis defloratum collaborã¬
te sibi in hoc magistro oberto ab¬
bate uiro undecũq doctissimo.

Expanded text:
ricus Leodicensium episcopus ordinatur. Burchardus quoque fit Wormacensium episcopus, qui in scripturis studiosus, magnum illud canonum volumen edidit, scripturarum sententiis undique compilatis defloratum, collaborante sibi in hoc magistro suo Olberto abbate, viro undecunque doctissimo.