comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dato mia competat accõ nõ int̾poi¬
dca ancea cancõ̾e ulti siuiemi ecesr
t ninose sint inmeas edes cocideñt
adeo ut pleusq placu̾it nec cogiqͥd̾
eum posse ut rudam collat si meco
omnia q̃ iaceant pro derelicto hat.¬
e ip̃ ꝑ iecor ait ampni iifci suo
noie ꝓmicti alieno ne sat̾am inle¬
bo ei qui urauit nõ calumpme cã
id se postulare eum ne cꝰ noĩe aget
cegnita stacuero si contro uersi a
ert. oñs sic nec ne qui cauebit subi
exceptoe satis dire iubeo. Ne eo oꝑe ꝙ¬

Expanded text:
is competat actio non interposita antea cautione, ueluti si uicini aedes ruinosae in meas aedes ceciderint: adeo ut plerisque placuerit nec cogi quidem eum posse, ut rudera tollat, si modo omnia quae iaceant pro derelicto ha Praetor ait: 'damni infecti suo nomine promitti, alieno satisdari iubebo ei, qui iurauerit non calumniae causa id se postulare eumue cuius nomine aget cognita statuero, si controuersia erit, dominus sit nec ne qui cauebit, sub exceptione satisdari iubebo. de eo ope
Abbreviated transcription (Latin):
cõm i uerla afferautur an uero ad
id ꝙ eius int̾ est qui stipulatur. epo
putb ⁊ sic fu̾it imicantum quanti
ea rec er̃ defendi posse stipulacõnẽ
sufficere ad oꝑis enĩ quantitatem
ea refertur.

Expanded text:
an uero ad quod eius interest qui stipulatur. ego puto et si sic fuerit uni cautum 'quanti ea res erit', defendi posse stipulationem sufficere: ad operis enim quantitatem ea refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
Si aliqũ stecit perminciacotẽ quom
mꝰ satͥdetur nũc si uõ stat int̾ccm̃ ces¬
int̾poni solet quociens iciuꝰ oiticius
sibi eẽ prohib̾e̾ iicinũ opꝰ nouũ iuito
se facere. Si quis aut̃ uult post op᷑
nouum uunciatum inpune edifica¬
re offere delet: sacis ninciatori q̃ si
feceut ut̾sci cõsultum ÷ cam es qͥnũ¬

Expanded text:
Si aliquando stetit per nuntiatorem, quo minus satisdetur, nunc non stat, interdictum cesinterponi solet, quotiens uicinus dicit ius sibi esse prohibere uicinum opus nouum inuito se facere. Si quis autem uult post opus nouum nuntiatum impune aedificare, offerre debet satis nuntiatori: quod si fecerit, utrique consultum
Abbreviated transcription (Latin):
cui ticei ominsa uł ens dełelatur. postu¬
isesimũ annũ uenire se passus est. or̾ro
cenegauo: sit: ei ao lłcute̾ iroc lamare.
uum cunt. siam adu̾sus hunc. nec ad
ubtatẽ prociamacõ denogatur. s is ani
uis ⁊ ipẽ m̃ eo malus sit. ad̾ de condicõe
sua dissmilat. cum insua petestace
si auid̾ nõ pecest ei imput.iri cui nõ dũ
ubcas &ełerur. pone statum uib̾um pas¬
sum se uenundari. nemo diccontꝰ: sr̃¬

Expanded text:
sa libertas debebatur post uicensimum annum ueniri se passus est: quaero, denegandum sit ei ad libertatem proclamare. ad libertatem proclamatio denegatur. sed is, qui uis et ipse in eo malus sit, quod de condicione sua dissimulat, cum in sua potestate od quidem non potest ei imputari, cui nondum libertas debetur. pone statuliberum passum se uenum dari: nemo dictur
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem asserant. nõ uitra quĩquẽniũ
qmͣ inaniunssi fuissent auoientur.¬
Qui post auiquennium reperisse nist¬
riuñta ingenuit atis sue asseuerait. de
care ipsos pͥncipales a diri oporcet cegui

Expanded text:
uitati adserant, non ultra quinquennium, quam manumissi fuissent, audientur.Qui post quinquennium repperisse instrumenta ingenuitatis suae adseuerant, de ea re ipsos principes adire oportere cogni
Abbreviated transcription (Latin):
Iuris sui cuendi cansa de lib̾is ex hibñ¬
dis. ic̃ detbͥco exhibendo officu causa:
de homine ubͥo exhibendo Reliqͣ uͦ int̾¬
dc̃a rei familiaris cauta dantur. Corueo
uit̾ dẽa rei persecucõm contiuent eluti
de icinere accuq pͥuato. Nam ꝓͥecatis cãm
locis saeris uł religiosis popominit᷑. uelu
cipͥetatis caus un continent It̃ illa de
lib̾is exhibendis qͥ miris tuendi cauta dix¬
iius cõpetere ut nõ sit mirum si qua
int̾dc̃a ad rem familiarem perciueat.¬

Expanded text:
iuris sui tuendi causa de liberis exhibendis, item de liberto exhibendo: officii causa de homine libero exhibendo: reliqua interdicta rei familiaris causa dantur. Quaedam interdicta rei persecutionem continent, ueluti de itinere actuque priuato: nam proprietatis locis sacris et de religiosis proponuntur, ueluti proprietatis causam continent, item illa de liberis exhibendis, quae iuris tuendi causa diximus competere, ut non sit mirum, si, quae interdicta ad rem familiarem pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
est quo minus emptor utatur iũ fĩ ueto.
Recupande canse possõnis cauta propo¬
ninitux sub rubrica. uũ .iii. aliqͣ enim
sub ħ ticulo int̾dcã sunt. Reciuende possõns
sunt int̃ dcã ut uti possidecit Siut ⁊̃ inc̾dc̃ĩ¬

Expanded text:
est, quo minus emptor utatur, uim fieri ueto'. reciperandae possessionis causa proponuntur sub rubrica unde ui: aliqua enim sub hoc titulo interdicta sunt. retinendae possessionis sunt interdicta uti posside
Abbreviated transcription (Latin):
cuꝙ. ⁊ aq̃ estiua ¶ Inc̾dẽa onmia licet᷑¬
ẽ ĩ remuideant᷑ concertaui tam̃ ip̃a per¬
sonaliasunt. Int̾ dc̃oy q̃ dam analia
sunt q̃d̾ perpetua.
duplicia sunt ut nti possidetis. Siplicia
sunt ea ueluci exhibitora ⁊ restitutoria.
It prohibitoria de arborib cedendis ⁊ de
icinere accuq. ¶ut̃ dea aut̃ ꝯpetunt uł
hominũ cansa uł diuini inr̃ ut de resi

Expanded text:
licet in rem videantur concepta, vi tamen ipsa personalia sunt. Interdictorum quaedam annalia sunt, quaedam perpetua. duplicia dicuntur, ut uti possidetis, simplicia sunt ea, veluti exhibitoria et restitutoria, item prohibitoria de arboribus caedendis et de itinere actuque. Interdicta autem competunt vel hominum causa vel divini iuris aut de reli
Abbreviated transcription (Latin):
ideamꝰ de quibi reb int̾dc̃a competunt.
⁊̃ sc̃iend̾ ⁊ int̾dc̃a aut de diuinis iebus
ant de humanis ꝯpetere. de diuinis ut
de locis sc̃is ⁊ de locis reliosis. de reb hu¬
manis int̾dc̃a reddunt᷑. aut de hiis ql
sunt alicmꝰ aut de huis q̃ sunt milliꝰ.¬

Expanded text:
ideamus, de quibus rebus interdicta competunt. et sciendum est interdicta aut de diuinis rebus aut de humanis competere. diuinis, ut de locis sacris uel de locis religiosis. de rebus hominum interdicta redduntur aut de his, quae sunt alicuius, aut de his, quae nulli
Abbreviated transcription (Latin):
d̾atur licet nõ ex lonis mortui proficis¬
catur capere cam̃ supͣ incd̾ nõ pocit is
cui it̃nm mod̾ ad capiend̾ lex concessit.
ceire ꝙ a statu ub̾o condicõnis ĩ plede
causa datur. in oubitant᷑ inceo legatio
concesso imputatur. Sic cam̾ si mortiᷤ
cempore inpeculio id habuent. cecͥum
si post mortẽ ur ⁊̃ si auꝰ pro eo dedit.
quia nõ fuit ex hiis bonis ã mortis tẽ¬
pore cestator hũit ĩ ead̾ causa er̃i qua¬

Expanded text:
t non ex bonis mortui proficiscitur, capere tamen supra modum non poterit is, cui certum modum ad capiendum lex concessit. certe quod a statulibero condicionis implendae causa datur, indubitate modo leg‹e› concesso imputatur: sic tamen, si mortis tempore in peculio id habuit. ceterum si post mortem, uel etiam si alius pro eo dedit, quia non fuit ex his bonis, quae mortis tempore testator habuit, in eadem eru
Abbreviated transcription (Latin):
autꝰ. Morcis causa capit᷑accõui hẽ.¬
cum ip̃mortẽ alicꝰ capiendi eccauio ob̾¬
ueuit exaꝑtis huis appieudi figuris qͥ
pͥo nomiue appeuantur ur ceite emĩ
qui sreditario aut iegati aut fidei ꝯ¬
missi nire capit ex morte altiꝰ uasa

Expanded text:
. Mortis causa capitur, cum propter mortem alicuius capiendi occasio obuenit, exceptis his capiendi figuris quae proprio nomine appellantur. certe enim et qui hereditario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius na
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ eun si exhibuissent nox ali uidi¬
cõ conuenirentur. Iccuro aut̃ cam
dura condicõ coꝵ efftã ÷. quia debunit
bonos seruos ad ħ uuinist̾ium elige̾.
qr ait ĩ dũos sic accipiend̾ ⁊ insccõs u¬
octigales licec dñi nõ sint aũ aut̃ ac¬
corem dicẽ oportet quẽ ur quos desi

Expanded text:
 cum, si exhibuissent, noxali iudicio conuenirentur. idcirco autem tam dura condicio eorum effecta est, quia debent bonos seruos ad hoc ministerium eligere. Quod ait 'in dominos', sic accipiendum est 'in socios uectigalis', licet domini non sint. Ante autem actorem dicere oportet, quem uel quos desi
Abbreviated transcription (Latin):
si ħ res cansabicur accipere racc̾es: uͥ¬
ominꝰ lib̾um fore. qd̾ rescript̾ ita ac¬
cipidelet. ut si reliauã nõ trahat li¬
u̾ sic. ꝙ si crahat: ita demũ si optulit
eam quanticatẽ q̃ iefundi debuit ex
fide uentatis. nõ enĩ lib̾caci sufficit
ii iedẽ in mora fuisse. si nõ io fiat ꝑ
statu lib̾um ꝙ remcca mora ub ca¬
ci aditum daret. quid enĩ si manu¬
missum pouas. Si n hispaniã ꝓ fe̾s
anno ꝓxuno fructꝰ ccegent ub̾ esto.
rome recineat ħ res u poficisci pa
ciatur. mĩ quid dictii sumꝰ statĩ
ance fuccus craccos libum fore. Nã
⁊ cum rome stipulacõ oscipitur. iͣ
contum in hispania aire spondes.
iu hispaniam peruenire. nec auce
iure agi placint. S si ħres acceptis
incõib ⁊ ieli quis computatis dona¬
ie si ea statu lib̾o. nõ haleuci ad ĩfe¬
rat proscubat. aut ⁊ lit̾is ad eũ mis

Expanded text:
si heres causabitur accipere rationes, nihilo minus liberum fore. quod rescriptum ita accipi debet, ut, si reliqua non trahat, liber sit: quod si trahat, ita demum, si optulit eam quantitatem, quae refundi debuit ex fide ueritatis: non enim libertati sufficit heredem in mora fuisse, si non id fiat per statuliberum, quod remota mora libertati aditum daret. quid enim si ita manumissum 'Dama si in Hispaniam profectus anno proximo fructus coegerit, liber esto' Romae retinequid dicturi sumus statim ante fructus coactos liberum fore? nam et cum Romae stipulatio concipitur ita 'centum in Hispania dare spondes?'ssit in Hispaniam peruenire, nec ante iure agi placuit. sed si heres acceptis rationibus et reliquis computatis donare se e‹a› statulibero non habenti quod inferat proscribat aut etiam litteris ad eum mis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥor ħres oñs accepcurꝰ pecuni a fuit.
q̃ causa fec̾ ambulacoriam ut ita
dixim cõdicõmi. oue sunt enĩ canse
perquas in hirois pͥmi persona ꝯdicõ
impletur dini racõ: It persone dem¬
oitracõ. pͥor causa cransit inomuẽ
suocessorẽ ad quẽ peruenent stacu¬
sequens persone d̾caxat eiꝰ aͥ demos

Expanded text:
prior heres dominus accepturus pecuniam fuit. quae causa facit ambulatoriam, ut ita dixerim, condicionem: duae sunt enim causae, per quas in primi heredis persona condicio impletur, dominii ratio, item personae demonstratio: prior causa transit in omnem successorem, ad quem peruenerit statusequens personae dumtaxat e
Abbreviated transcription (Latin):
surũ: auicquid in reliquis cẽ consti¬
cerit. ⁊ eius pecunie reũ immerare.
paratum idonenur optiuit. ⁊ hres iñ
nõ stare. quo minꝰ cõdicõ lib̾catis exis¬
tat. si de peculio ad̾ ap̾ ueuditorẽ s̾uꝰ
habuit: pecunam ꝯdicõnis offerre
uo possit. ao alienũ enĩ peculiũ uo¬
iuncas de functi porri nõ petuit. idẽ
dicor fide rupta petuliũ recinuerit.
empcorẽ poculium seiuus ñ habuit
.Isi cabulis scõis filio seruo uõ da¬
ca nb̾cate substicutũ urestatu lib̾i
Aprudendes ininuerunt. ꝙ utilicas ce¬
recipit .s. ut c̾ sua causa auienaretur.
ne pacris cestauit̾ ꝑucet filiꝰ rescin¬
eat. q niris auctoritas citra celirtũ

Expanded text:
surum, quidquid in reliquis esse constiterit et eius pecuniae reum numerare paratum idoneum optulit et heres in non stare, quo minus condicio libertatis existat, si de peculio, quod apud uenditorem seruus habuit, pecuniam condicionis offerre non possit: ad alienum enim peculium uoluntas defuncti porrigi non potuit. idem ditor fide rupta peculium retinuerit: emptorem peculium seruus non habuit.In tabulis secundis fili‹o› seru‹um› data liber tate substitutum iure statuliberi prudentes munierunt: quod utilitas recipit, scilicet ut cum sua causa alienaretur, ne patris testamentum puer filius rescindat. quae iuris auctoritas citra dilectum
Abbreviated transcription (Latin):
mamimute. Si uero uich peruenit:
nõ eẽ oegend̾. plane si force miuꝰ relie¬
c̾ ÷ alicui. uerimi creuit legat᷑ ex aliqͣ
causa. equissimũ ey caut̾ eũ cogi re¬
dimere quant̃ ad emu pereuit. nec
causan delere quo niuꝰ illi relictum
sit. c̾ creuent euit legat per cestam̃ti

Expanded text:
manumittere: si uero nihil peruenit, non esse cogendum.Plane si forte minus relictum est alicui, uerum creuit legatum ex aliqua causa, aequissimum erit tanti eum cogi redimere, quantum ad eum peruenit, nec causari debere, quod minus illi relictum sit, cum creuerit eius legatum per tes
Abbreviated transcription (Latin):
patie resemꝑsit.  Si qiĩs seruo pigͣto
durctã lib̾t ate̾ cecent. ncet indetur iiue
subtui iuitilĩ ieliquisse. at tamen
auasi ⁊ fidei ꝯuiissaiam lib̾ catẽ relie¬
It am senus petere pocest. ut ex fideio¬
muusso ui fiat. E auor enĩ ubtatis suad.

Expanded text:
patre rescripsit.Si quis seruo pignerato directam libertatem dederit, licet uidetur iure suptili inutiliter rel‹i›quisse, attamen quasi et fideicommissaria libertate relicta seruus petere potest, ut ex fideicommisso liber fiat
Abbreviated transcription (Latin):
eum posse quasi seumm diuus pius ies¬
cripsit. ¶Si pecitum a cestatore fu̾it ue
postea stichus seruiret: placuit fidei ꝯ¬
missariam lib̾catẽ dutaui uideri. Naro
qui ħ petit ne postea seruiat: indetur
petere ut lb̾tas ei prestetur. S ⁊ si ita
scupsit. ne eum alienes. ue eũ uẽdas:¬

Expanded text:
eum posse quasi seruum diuus Pius rescripsit?Si petitum a testatore fuerit, ne postea Stichus seruiret, placuit fideicommissariam libertatem datam uideri: nam qui hoc petit, ne postea seruiat, uidetur petere, ut libertas ei praestetur.Sed et si ita scripsit: 'ne eum alienes' 'ne eum uendas
Abbreviated transcription (Latin):
ualeres. ESi homini ubero fuit lbcas
per fidei ꝯmissum ascripta.⁊ is in serui¬
cutẽ redact᷑ uoponatur. pecere petest lib̾¬
catẽ. si nioco mortis tempore uł cõdicois
existentis inueniatur serius.¶Seruo
eiꝰ qui nõ dum in ieb humanis ÷. libcas
recce per fidei ꝯmissum reluiquit᷑. Eui¬

Expanded text:
ualere?Si homini libero fuerit libertas per fideicommissum adscripta et is in seruitutem redactus proponatur, petere potest libertatem, si modo mortis tempore uel condicionis existentis inueniatur seruus.Seruo eius, qui nondum in rebus humanis est, libertas recte per fideicommissum relinquit
Abbreviated transcription (Latin):
au ea qi cranrlata iu agrñ meum
c̃ t̾ii iealũit. s nec ego pocero cocũ
agere ins mͥ nõ eẽ ita crustam hĩe.
si iam c̃ t̾ra mea coaluit quia mea
ecã ÷. Neraciꝰ aut̃ scubit si racis in
agrũ meũ ui fliuniuis delata sit ñ
asi tͥ pocestataem collendi faciẽa r̃

Expanded text:
ae translata in agrum meum cum terra mea coaluit. sed nec ego potero te‹c›um agere ius ti‹b›i non esse ita crustam habere, si iam cum terra mea coaluit, quia mea facta est. Neratius autem scribit, si ratis in agrum meum ui fluminis delata sit, non aliter tibi potestatem tollendi faciendam,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ post iuinam eoiũ pũabitur. ĩ cepra
aut̃ ie iuiusquis cogitur. aut de
ammpno infcõ cauere aut edib ca¬
iere quas nõ defendat. demnq ĩquid
si quis ip̃ augunstias cemporis aut
quia rei .p. causa aberat nõ ptuer
dampni nscĩ scipulau nõ iniq pre¬
corem curatur ut dñs inciosarũ¬

Expanded text:
 post ruinam aedium praestabitur. integra autem re unusquisque cogitur aut de damno infecto cauere, aut aedibus carere quas non defendit. denique, inquit, si quis propter angustias temporis aut qu‹i›a rei publicae causa aberat non potuerit damni infecti stipulari, non inique praetorem curaturum, ut dominus uitiosaru
Abbreviated transcription (Latin):
dio cempore editꝰ sit. ne fortuita mora
senuitutẽ partui ignoranit matͥ pait̾
ciudend̾ ut ab ea aolib̾catẽ perducatur
apparet gͥ ex ħ rescupto. itẽ eo q a diuo
pio rescuptum diximus uoluisse cos
moram ub̾tatis forcuitam nocẽ editis
ex ea eui fidei ꝯimissa lib̾cas data est.
Non cam̃ si a substituto ipuberee
fidei cõmissa lib̾tas data sit ancille ea¬
que uiuo impuł̾e partum ediderit.ui
si post cempꝰ ur sub condicẽe lib̾tatem
acceperit. ⁊ an̾ diem uł condicõm ꝑcũ
edident. ad ubtatẽ partus perduce̾. quia
hoꝵ alia cõdicẽe. nõ enĩ moram fortu¬
itam set exuoluntate cestanitis passi
sunt. Esi pro nõ scripto habitus sit s̃¬
nus alicui legatus cui seruo per fidei ꝯ¬
missum lib̾tas asscripta÷. qͥstionis est
an ficei cõmusa lib̾cas debeat int̃cidere.
⁊ ansi seius petat fidei ꝯmissaui lib¬
catẽ ab eo penes quam iemansiss scͥp

Expanded text:
dio tempore editus sit, ne fortuita mora seruitutem partui irrogauerit, matri partum tradendum, ut ab ea ad libertatem perducatur. Apparet igitur ex hoc rescripto, item eo quod a diuo Pio rescriptum diximus, noluisse eos moram libertati fortuitam nocere edit‹o› ex ea, cui fideicommissa libertas data est. Non tamen si a substituto impuberis fideicommissa libertas data sit ancillae eaque uiuo impubere partum ediderit, uel si post tempus uel sub condicione libertatem acceperit et ante diem uel condicionem partum ediderit, ad libertatem partus perducetur, quia horum alia condicio est: non enim moram fortuitam, sed ex uoluntate testantis passi sunt. Si pro non scripto habitus sit seruus alicui legatus, cui seruo per fideicommissum libertas adscripta est, quaestionis est, num fideicommissa libertas debeat intercidere et an, si seruus petat fideicommissam libertatem ab eo, penes quem remansisset p
Abbreviated transcription (Latin):
is ad auẽ peruenit legatur. quia lib¬
cas fidei ꝯmissa nullum impedim̃t᷑
rati debec. ¶Subuent̃ ub̾catib ÷ sena¬
cus cõsuito ꝙ fc̃̾m ÷ temporib diui tra¬
iam sub riogauo ⁊ celiopisime cõsu¬
tr̃ari oporcet. euccati a precore ad esse
noluissent. si causa coguita precor ꝓ¬
nuntiass ub̾catẽ hiis deberi. eod̃ iure
statum seruari. ac si directo maiũssi
cẽnt. Eħ seuatus cõsult̃ ad eos pertiu.
quil ex causa fidei ꝯmissi lib̾tas de¬
bebatur. promnde si lib̾cas nõ deberetur.

Expanded text:
is ad quem peruenit legatum, quia libertas fideicommissa nullum impedimentum pati debet. Subuentum libertatibus est senatus consulto, quod factum est temporibus diui Traiani Rubrio Gallo et Caelio Hispone consupraestari oportet, euocati a praetore adesse noluissent, si causa cognita praetor pronuntiasset libertatem his deberi, eodem iure statum seruari, ac si directo manumissi essent'. Hoc senatus consultum ad eos pertinet, quibus ex causa fideicommissi libertas debeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ount nec sufficit cant̾ in ea optõne ee eu̾
ut putet se po emptore posside. S delet
⁊̃ sub eẽ cansa empcõnis sitamẽ existi¬
mam me dełe tibi ignoranti tradam
usncapies. Quare gͦ ⁊ si putes me
uendiduse ⁊ cradam nõ capies usu. lz
quia incunctis contractib sufficit tͣ¬
dicõnis cempus. Sic demiq si scieus sti¬
pusałrem auenam usucapiam. Si cũ
tradit᷑ ÷ mͥ existimem illius ẽẽ at ĩ emꝑ¬
cõne illud cempꝰ inspicit᷑ quo contrahit᷑¬
eigo⁊ bona side ad eptꝰ ÷. Separata:
causa possoͥuis ⁊ uiucapionis. Nam u̾e
dir quis emisse s maia fide̾ qͣmad̾m qͥ
scient alienam rem emit ꝑro emptore
possidet licet usu non capiat.¶ si sub
condicoẽ empeo facca sit pendente con¬
dicc̃e emptor nsn non capit. Idemz ⁊ si
putet condicõm extitisse qͥ nõdũ extitit.
Similis est ei qui putat se enusse contͣ
pere eum. est enim cñ nõ uulla diu̾si¬
tas ꝙ ubicũq rem putat alienae qĩ sit

Expanded text:
 nec sufficit tantum in ea opinione esse eum, ut putet se pro emptore possidere, sed debet etiam subesse causa emptionis. si tamen existimans me debere tibi ignoranti tradam, usucapies. quare ergo et si putem me uendidisse et tradam, non capies us‹u›? scilicet quia in ceteris contractibus sufficit traditionis tempus, sic denique si sciens stipuler rem alienam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, quo contrahitem bona fide adeptus esse.Separata est causa possessionis et usucapionis: nam uere dicitur quis emisse, sed mala fide: quemadmodum qui sciens alienam rem emit, pro emptore possidet, licet usu non capiat.Si sub condicione emptio facta sit, pendente condicione emptor usu non capit. idemque est et si putet condicionem extitisse, quae nondum exstitit: similis est enim ei, qui putat se emisse. contra pere eum. est tamen nonnulla diuersitas, quod ibi, cum rem putat alienam, quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥsiimins ad quiiere. si pcculꝰ nõ desmere
eam rem dm̃ eẽ nisiad ario possessa fu¬
ent intꝰ desieie qmid omittentis ẽẽ nõ
fi aut̃ aitius nisi possessa fu̾it ⁊̃ recte
odestuꝰ. A s pars pro derelicco hrĩ pꝰ sic
quen solec ⁊ quid si in ie comuni scci
paitem dereliquent suam eins ee de¬
siait ut hoc sit inꝑarte quod niccdo at¬
quin cocns rei dũs efficere nõ pocest ut
partem retiueat parcem pro derelicto

Expanded text:
possumus adquirere.Sed Proculus non desinere eam rem domini esse, nisi ab alio possessa fuerit: Iulianus desinere quidem omittentis esse, non fieri autem alterius, nisi possessa fuerit, et rectederelicto haberi possit, quaeri solet. et quidem si in re communi socius partem suam reliquerit, eius esse desinit, ut hoc sit in parte, quod in toto: atquin totius rei dominus efficere non potest, ut partem retineat, partem pro derelicto
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Legatoꝵ nomine is uidetur possi¬
dere cui legatum÷ po legato enim ⁊¬
auiꝰ. P ipossideam aliquam iem qnͣ
putabam mͥ segatqm cũ nou eẽt no
legato non usucapiam.¬

Expanded text:
.Legatorum nomine is uidetur possidere cui legatum est: pro legato enim pum.Si possideam aliquam rem, quam putabam mihi legatam, cum non esset, pro legato non usucapiam
Abbreviated transcription (Latin):
me mag̾ usucaptur̾ durare em̃ pͥma
causam possõuis ⁊̃ id cersus ait. Si a
pupisio emero sine cutoris auccontate
ꝙͣ pube̾m eẽ putem dicemꝰ usucapionẽ
sequi ut hic plus sit ixe qmͣ mestima¬
cõne. or nod si scias pupillum ce̾ putes:
tis auccoricate. adnuiustrare. nõ capies

Expanded text:
me magis usucapturum: durare enim primam causam possessionis idem Celsus ait. Si a pupillo emero sine tutoris auctoritate, quem puberem esse putem, dicimus usucapionem sequi, ut hic plus sit in re quam in existimatione: quod si scias pupillum esse, putes ris auctoritate administrare, non capi
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Ntestace sororic hieditas obuenit duob
⁊̃ ab sentic cansam agebat ex qua ħreditate
suo ⁊ fratus sui nomine fundum insolidũ
uendidit lucõ cicõ bona fide enienti qͥsicum.
÷ cum sciret parcem fundi absentis ẽẽ. an
pocest ⁊̃ si possõr mortus rem fuisse existima
non intpenat possõm euis qui ꝑro h̾rede
ciuebit ut non pͥus docedat quam solutum
ei egatum fuit aut co nomine sat datio.¬
For uod mulgo respondet᷑ cãm possõnis neĩ

Expanded text:
m.Intestatae sororis hereditas obuenit duobus etiam absentis causam agebat, ex qua hereditate suo et fratris sui nomine fundum in solidum uendidit Lucio Titio bona fide ementi: quaesitum est, cum scierit partem fundi absentis esse, an potest, etiamsi possessor mortui rem fuisse existimanon interpellat possessionem eius, qui pro herede tinebit, ut non prius discedat, quam si solutum ei legatum fuerit aut eo nomine satisdatum.Quod uolgo respondetur causam po
Abbreviated transcription (Latin):
uos iam feire coufene conueniat ichi¬
lo mag̾ eam in pctestatem nieam dedis¬
se usucr. capi posse existimandum est.
quia contra statui capciosum erit.
scienti ur ignoranti docis eẽ uendicõ nõ
ualet. qm̃i definicta postea uniliere ĩma¬
cͥuionio confirmari comienit. si cica
i. dem. Heres eins qui bona fide rẽ enuit
usu non capiet sciens alieuam si modo
ip̃i possõ craditã sit. continnacõ uero im
re mea querere mͥ non existimo. nou
enim consticutum ⁊ ĩ ħ quod in hõme
libo qui bona fide seruit placuit. ibi .n.¬
uorum ica constitui .p. inc̃fuit. Nam
frequenter ignorancia libos eiumiꝰ
aut uou tam facilis tain frequens
adopod̃ uł arrogacõ filioꝵ÷. Constat
si ren auenam scientit uendas cͣ¬
das autem eo cemꝑe quod dñs iatum
hãt. tradicõnis cempꝰ inspiciendum
rem q meam fi. et si possõnis non
contraccus inicium quant adusnca¬
pionem pertinet inspici placec. nõnũ¬
qͣm tam̃ euenit ut uõ iuicium p̾sentis

Expanded text:
nos iam fere conueniat, nihilo magis eam in potestatem meam redisse usuque capi posse existimandum e‹s›t, quia contra statui captiosum erit. scienti uel ignoranti rem dotis esse, uenditio non ualet. quam defuncta postea muliere in matrimonio confirmari ionum.Heres eius, qui bona fide rem emit, usu non capiet sciens alienum, si modo ipsi possessio tradita sit: continuatio uero non re mea quaerere mihi non existimo. non enim constitutum est in hoc, quod in homine libero qui bona fide seruit placuit: ibi prouorum ita constitui publice interfuit, nam frequenter ignorantia liberos emimus, non autem tam facilis frequens adoptio uel adrogatio filiorum est.Constat, si rem alienam scienti mihi uendas, tradas autem eo tempore, quo dominus ratum habet, traditionis tempus inspiciendum remque meam fieri.Etsi possessionis, non contractus initium, quo‹d› ad usucapionem pertinet, inspici placet, nonnumquam tamen euenit, ut non initium praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
auiꝰ. ro donato is usncap̃eui donacõnis
cauea res cradita est. nec sufficit opinari.
s donatum eẽ oporcet.Si pat̾ fino quẽ
iupccestate ht̃ donet deuide decedat filius
po donato nõ capiet usu qm̃ milia donacõ

Expanded text:
um.Pro donato is usucapit, cui donationis causa res tradita est: nec sufficit opinari, sed et donatum esse oportet.Si pater filio quem in potestate habet donet, deinde decedat, filius pro donato
Abbreviated transcription (Latin):
uenderet in ca cansa fuent ut nsuca¬
speret. Icem unts: in eum qͥ de fundo de¬
icctꝰ possõm per int̾dc̾m iecuperait sciẽs
iam alienum cẽ.  or ni sciens eiuit ab
eo queui precor ut suspectum hiedem di¬
minuere uetuit usu nõ capiet. pocu¬
rator tuus si fimd̾ auẽ cent̃ aureis uẽ¬
dere pocerat addixit .xxx. aieis in ħ solͥ
ut te amipno a sriceret ignoraute emꝑ
tore dubitan enim oportet qũi emꝑtor
iongo tempore capiatinam ⁊ cum sciens
quis aueniu fimdum uendident igno¬
ranti non int̃ peuatur longa possõ quod
siemptor cum ꝑteuratore conusit ⁊ enm
pͥtnio corrupit quo uilius emera: nõ¬

Expanded text:
fuerit, ut usucaperet. idem iuris est in eo, qui de fundo deiectus possessionem per interdictum reciperauit, sciens iam alienum esse. Qui sciens emit ab eo, quem praetor ut suspectum heredem deminuere uetuit, usu non capiet. Procurator tuus si fundum, quem centum aureis uendere poterat, addixerit triginta aureis in hoc solum, ut te damno adficeret, igntore, dubitari non oportet, quin emptor longo tempore capiat: nam et cum sciens quis alienum fundum uendidit ignoranti, non interpellatur longa possessio. quod si emptor cum procuratore collusit et eum praemio corrupit, quo uilius mer
Abbreviated transcription (Latin):
auiꝰ S empionius chetidi statꝰ qõm
facere cempcabat. q uasi de serua sua.
uata sit qui iam cestam̃to conuentꝰ
a pocuia nutͥce checidis insoluendis
Ctestacõm iedegiss ut pꝰeã miliã qom¬

Expanded text:
um.Sempronius Thetidi status quaestionem facere temptabat, quasi de serua sua nata sit. qui iam testato conuentus a Procula nutrice Thetidis in soluendis testationem redegisset, ut postea nullam q
Abbreviated transcription (Latin):
apud quem res deposita est aut cui cõmo¬
data ÷ lucri faciendi causa pro ħrede usuca¬
pere posse. E filium quo donat.am rẽ a pr̃e
estimabat naturalem possõm penes eũ
fuisse uiuo pacre eui consequens ÷ ut fi¬
lius a pr̾e iustitutꝰ hres res hreditarias a pr̃e
sibi donatas pro parte hieoum usucaꝑe ñ pꝰs̃.¬

Expanded text:
modata est, lucri faciendi causa pro herede usucapere posse.Filium quoque donatam rem a patre t qui existimabat naturalem possessionem penes eum fuisse uiuo patre. cui consequens est, ut filius a patre heres institutus res hereditarias a patre sibi donatas pro parte coheredum usucapere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
incelligitur bone fidei emptor nec lõgo
temꝑe capiet ⁊ aduersus petentẽ si uti ce¬
perit ex ceptoe rei uoluntate eius uendi¬
ce replicarionem soli utilem futurã ẽẽ.
fuitiua res nõ intelligitur redisse ĩ dñi
ꝓtcestatẽ quamuis possidet eam si mo¬
do iguorauit surreptami eẽ sibi. Si gͥ ser
um eẽ pignon dedero ⁊ soluta petunia
cumticõ uendidero ticius usucapere nõ
potent. liber homo qui bona fide nob̾
seruit hucd bonis ex re nr̃a adquirit no¬
bis quib per seruum nr̃m ad quirere
solemꝰ quare sicut cradicõne it ausuca¬
pione iem nr̃am faciennus int̾uemente
ubera persona ⁊ si pecului nomine quod
uos sequi debet empod contracca fu̾it ⁊̃
iguorantes usucapiemus.

Expanded text:
intellegetur bonae fidei emptor nec longo tempore capiet: et si aduersus petentem dominum uti coeperit exception‹e› rei uoluntate eius uenditae, replicationem doli utilem futuram esse. Furtiva res non intellegitur redisse in domini potestatem, quamvis possideret eam, si modo ignoraverit subreptam sibi esse: um esse pignori dedero et soluta pecunia eum Titio uendidero, Titius usucapere non poterit.Liber homo, qui bona fide nobis seruit, isdem modis ex re nostra adquirit nobis, quibus per seruum nostrum adquirere solemus: quare sicut traditione, ita usucapione rem nostram faciemus interueniente libera persona, et si peculii nomine, quod nos sequi debet, emptio contracta fuerit, etiam ignorantes usucapiemus.
Abbreviated transcription (Latin):
t decedẽiȩtib seruis ħ cempꝰ ħredi ꝓ ced̾e.¬
Sifimd coruelianum pro emptore iõga
possõne capiam. ⁊̃ paitẽ ex uiciui fumdo
di adiciam utrum eñ quo: paitẽ relicᷤ
tempore pro emptore capiam. an nicegͦ¬

Expanded text:
 discedentibus seruis hoc tempus heredi procedere.Si fundum Cornelianum pro emptore longa possessione capiam et partem ex uicini fundo ei adiciam, utrum eam quoque partem reliquo tempore pro emptore capiam an in
Abbreviated transcription (Latin):
cipia ceposita erant crebͥ ait usu te
nõ captur̾ quia empta ñ sunt. ⁊ cu¬
cor ex pupilli accc̃e rẽ qͣm eius puta¬
bant ce̾ emit. seuuiꝰ ait posse eumnsu¬
capere menius opcc̃e decur sunu est eo
quod decerrior oansa pupilli nõ sit si
ꝓͥus hãt enptorem ⁊ si inioris emer̃
cutele indico̾ cenebatur ac si alii miu¬
oris addidissem idq. ⁊ a diuo craiano
consticutum ⁊ ꝑteuratorem quoi
qui ex accc̃e quam maudato dñi fe¬
cit enut pleuq putant utilitatis cã pro
emptore usucapturum. Id̾ pocest ⁊ si ne¬
gocia dm̃ gerens ignorautis ement
pp̃ eand̃ ntilitatem. S serinis tuns pe¬
culidu nomine emat re̾ qmͣ sciat ali ͥ¬
enam ẽẽ licet tu ignores alienam eẽ ͣ
tamen non capies. Celsus scribit si
euliari nomine id t̾ ignoiaute me us

Expanded text:
cipia deposita erant: Trebatius ait usu te non capturum, quia empta non sint. Tutor ex pupilli auctione rem, quam eius putabat esse, emit. Servius ait posse eum usucapere: in cuius opinionem decursum quod deterior causa pupilli non fit, si propius habeat emptorem, et, si minoris emerit, tutelae iudicio tenebitur ac si alii minoris addixisset: idque et a diuo Traiano constitutum dicitur.Procuratorem quoque, qui ex auctione, quam mandatu domini facit, emerit, plerique putant utilitatis causa pro emptore usucapturum. idem potest dici et si negotia domini gerens ignorantis emerit propter eandem utilitatem.Si seruus tuus peculiari nomine emat rem, quam scit alienam, licet tu ignores alienam esse, tamen usu non capies.Celsus scribit, si culiari nomine
Abbreviated transcription (Latin):
non ee ignorauerat responsu: mehil
eimi ec eo fumdo longa possce captur
auenam eẽ scit eam enuĩ diunt. ixat
non capiet. cecerarum enim parciũ
nõ mpedient ĩouga possõne capbo.

Expanded text:
non› ignorauerat: responsum est nihil eum ex eo fundo longa possessione caalienam esse scit: eam enim dumtaxat non capiet, ceterarum partium non impedietur longa possessione capio.
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. A empcam rem mͥ pccurator
ignorante me meo nomine app̾hender.
quamuis possideam eam nõ ułucapa¬
am quia ut ignorances nsucaperemꝰ
dicam demum usncapõ sequitur et.
si ⁊̃ tu putes debitum eẽ aliud si ꝑutẽ

Expanded text:
atium.Si emptam rem mihi procurator ignorante me meo nomine adprehenderit, quamuis possideam, eam non usucapiam, quia ut ignorantes usuceperimusadam, ita demum usucapio sequitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si pute
Abbreviated transcription (Latin):
casus Rol qm̃ non pͥat cauiam possõmis sͥ
ip̃a iantare auas ait post oiuorcium usuea¬
rtiran sieam maritut concesseut quasi
mine donasse intelligatur posside aut̃ ux¬
orem rem a uiro donatam iut putat.
uiro donauerit si ali ea res donaca fu̾it
uernin÷ quod crebacins putabat si pau¬
porrior is ꝙui donassz non fieret usuca¬
pionem prccedenti pocere.¬

Expanded text:
uoniam non possit causam possessionis sibi ipsa mutare: alias ait post diuortium ita usucapturam, si eam maritus concesserit, quasi nunc donasse intellegatur. possidere autem uxorem rem a uiro donatam Iulianus putat. uiro donauerit, si aliena res donata fuerit, uerum est, quod Trebatius putabat, si pauperior is qui donasset non fieret, usucapionem possidenti procede
Abbreviated transcription (Latin):
io dod̾. si ex patris ħreditate ad se perue¬
nisse rem emptam nõ leui p̃sumpcc̃e
credat.Non mutat usucapio super.¬
ueniens pro emptore uł uo hrede qdiui
ms pignoris persecucõ salua sit. ut
euim nsust᷑: uincapi non pot̾ ita per¬
secucõ pignoris que uulla societate
dũo coniungitur. s sola conuencc̃e
constituitur uincapione rei nõ per¬
mi̾titur. E eum qui postea quã usu¬
capere cepit iifurẽ incidit utilitate
suadente iem senptum z. ne languor
animi damprum ⁊ in lonis afferat
ex omni cansa implere usucapionẽ.¬
Sicum ap̃ hostes dñs ant pr̾ agat seruꝰ
Sicund ex causa peculu possedit usuca¬
pionem inchoari uet impedimento
dũi captiuitatem eẽ. enius sciencia nõ
eẽt inciuitate nccͣia. Si uero nõ ex cã
pecuilũ non comparecur usu uõ capi
uec ime post liminii ⁊ situm nicelligi
cũ piius eẽt ut qd̾ usucapt diceretur
possessum foret. Si ant̾ ibi pat̾ decesse¬
ut. quia tempora captiuitatis exdie qͦ

Expanded text:
it et si ex patris hereditate ad se peruenisse rem emptam non leui praesumptione credat.Non mutat usucapio superueniens pro emptore uel pro herede, quo minus pignoris persecutio salua sit: ut enim usus fructus usucapi non potest, ita persecutio pignoris, quae nulla societate dominii coniungitur, sed sola conuentione constituitur, usucapione rei non peremitur.Eum, qui postea quam usucapere coepit in furorem incidit, utilitate suadente relictum est, ne languor animi damnum etiam in bonis adferat, ex omni causa implere usucapionem.Si, cum apud hostes dominus aut pater agat, seruus si quidem ex causa peculii possedit, usucapionem inchoari nec impedimento domini captiuitatem esse, cuius scientia non esset in ciuitate necessaria. si uero non ex causa peculii comparetur, usu non capi nec iure postliminii quaesitum intellegi, cum prius esset, ut, quod usucaptum diceretur, possessum foret. sin autem pater ibi decesserit, quia tempora captivitatis ex die quo
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Seruus dño ancillam quam sur¬
ripuerat pro capite suo dedit ea concepit
ucaꝑe pocest. Namq ei res ab est pro hac
muliere ⁊ gn̾e quodammodo uendicio
uit̾ scruum et dominũ contracca est.
lpleꝰ. Quod inugo craditum est eum qͥ
Lexamnat quidemisse nec emerit nõ pꝰse
uo emptore usucapere haccenus uerum
et aut si millam iuistam causam ẽẽ erid¬
ris emptor hãt. uam si forte serus uel
rircurator cui emendam rẽ mandats: atz¬

Expanded text:
m.Seruus domino ancillam, quam subripuerat, pro capite suo dedit: ea concepit:ucapere potest, namque res ei abest pro hac muliere et genere quodammodo uenditio inter seruum et dominum contracta est..Quod uolgo traditum est eum, qui existimat se quid emisse nec emerit, non posse pro emptore usucapere, hactenus uerum esse ait, si nullam iustam causam eius erroris emptor habeat: nam si forte seruus uel procurator, cui emendam rem mandasset
Abbreviated transcription (Latin):
un cicru se cre dicorem suuilat ẽe
qnos si scierit ticius petuliũ mamimis
tor rem pmpini surripuerit ⁊ uendiderit
usucapio nõ continget pͥus quam
res inpccestate pupilli tunc dĩloco ha¬
Secu: cum cucelam adiuinistrat uot
ẽ pupilum spoliat. E or ui bona fide fũ¬
deinde eo cempore apphendiss quo scit
rem alieuam nõ capiet lougo temꝑe
quia inicium scd̾e possõnis uies uo̾ ca¬
rebit nec dissunilis est ei qui uendentiᷤ

Expanded text:
ui se creditorem esse simulat. quod si scierit Titius peculium manumisstor rem pupilli subripuerit et uendiderit, usucapio non contingit, priusquam res inutelam administrat, non cum pupillum spoliat.Qui bona fide alideinde eo tempore adprehendisset, quo scit rem alienam esse, non capiet longo tempore, quia initium secundae possessionis uitio non carebit, nec similis est ei, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ur utrobiq: desiat ex p̾ma cansa p̾sidẽ
qui precano nuit heie. ¶ Si ex.x. seruis
quos emerm aliquos puter alienos. ⁊
qui sinit sciam: ieli quos usucapiamm.
Quod si ignorem qui sint aueni nemi¬
nem usucapere possem. ¶post mortẽ
euns qui honiue eiit explecõ cemł
quod defmislꝰ ad usnc apionem quams
eur homuiem hr̃es possidere nõ ceptis:
pꝰsidebat auce quam diutinam p̃ossõm
impleneret decessit. serui qui in pꝰsõne
ielicta fuerant decesserunt reluquẽde

Expanded text:
um utrubique desinat ex prima causa possidere, qui precario uult habere?Si ex decem seruis, quos emerim, aliquos putem alienos et qui sint sciam, reliquos usucapiam: quod si ignorem, qui sint alieni, neminem usucapere possum.Post mortem eius, qui hominem emerit, expleto tempore, quod defuisset ad usucapionem, quamuis eum hominem heres possidere non coepisset, sidebat, antequam diutinam possessionem impleret, decessit: serui, qui in possessionem relicti fuerant, discesserunt relinquendae
Abbreviated transcription (Latin):
ut si dispieũit uitra diem certũ ĩ ẽpta
me eum non captatur q id quod ẽp¬
tum nõ sit pro emptore usucapinõ ꝑct̃.
S si fundꝰ emptꝰ sit ⁊ ampliores sinee
possesse sĩt. cccum longo cempore ca

Expanded text:
ut, si displicuerit intra diem certum, inempta me eum non capturum, quia id, quod emptum non sit, pro emptore usucapi non potest: sed si fundus emptus sit et ampliores fines possessi sint, totum longo tempore ca
Abbreviated transcription (Latin):
funct̾ emisse s ex alia causa sibi tͣdi.
an usapio cessat. Sab̾ sisit empta
sit ut insi pecunia intͥ certum dient
soluta esset iempta ies fieret. nõ nsn.¬
captur̾ nist post soluta pecunia. Set
uideamus utrum conoicõ sit ħ an con¬
uocur qm implebitur. Si ndiem
adieccõ facca sit id iusi quis meliorẽ
condicõm accułit perfectam ẽẽ empcõm
⁊ fructꝰ emptoris effici ⁊ usucapionem

Expanded text:
functum emisse, sed ex alia causa sibi tradi, an usucapio cesset.Sabinus, si sic empta sit, ut, nisi pecunia intra diem certum soluta esset, inempta res fieret, non usucapturum nisi persoluta an conuetur quam implebitur.Si in diem addictio facta sit, id est nisi si quis meliorem condicionem attulerit, perfectam esse emptionem et fructus emptoris effici et usucapionem
Abbreviated transcription (Latin):
bua deneitat caũi cebet. ricinis plae̾
inquilinis qi eor inquilmoꝵ uxorso
cauẽd oẽ ait labo. Itẽ hus qui c̾ his mo s̃¬
rentur de illo quentur au inquilinis
suis oñs ediũ caue possit. ⁊ sabuiꝰ aici¬
aiulinis nõ ec̃ cauend / aut enĩ abũcõ
incõsas edes ꝯouxerunt ⁊ ꝙ hant sibi
imputent aut inuiciũ edes inciderunt
cauit in aut uxta eoificiũ suũ mon
ei postea caueuo nõ eut quiꝗ pẽ ulici¬
cauamisit. al aut̾ si monuto eoif¬
icium noceat in quo sit imputari ꝙ¬

Expanded text:
berna devertat, caveri debet. Vicinis plane inquilinisque eorum et inquilinorum uxoribus cavendum esse ait Labeo, item his qui cum his morentur. De illo quaeritur, an inquilinis suis dominus aedium cavere possit. et Sabinus ait inquilinis non esse cavendum: aut enim ab initio vitiosas aedes conduxerunt et habent quod sibi imputent, aut in vitium aedes inciderunt caverit vel iuxta aedificium suum monei postea cauendum non erit, quia rem illicitam admisit: alias autem si monumento aedificium noceat, in quo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Si pupuius cucorẽ nõ hãt quo au¬
ccore dampni infcĩ pronitat qͣi nĩ
defeudatur inissio in possõm lccũ
hebit Si quis dampni iufcĩ ĩ pos¬
sessõm iuissus sit fulcire euin et
reficere insulam deb̾e.Sunt qͥ pu¬
cent eumi quo culꝑam piure exem¬
plo eius qui pignori acciꝑit s alio¬

Expanded text:
tutorem non habeat, quo auctore damni infecti promittat, quasi non defendatur, missio in possessionem locum habebit. Si quis damni infecti in possessionem missus sit, fulcire eum et reficere insulam debere sunt qui putent eamque culpam praestare exemplo eius, qui pignori accepitomato
Abbreviated transcription (Latin):
cauetur quaniuis in pͥuato fiat ⁊ delo¬
ci ⁊ de oꝑis uicõ caueatur. s c̃ locꝰ publi¬
cus fit nõ erit uccͣe ibidẽ opꝰ facientide
infei. Si quid gͥ dampui iutra .x. anos
accident instipulaccẽ ꝯcinecur. et ꝙ¬

Expanded text:
cauetur, quamuis, si in priuato fiat, et de loci et de operis uitio caueatur: sed cum locus publicus sit, non erat necesse ibidem opus facienti de infecti.Si quid igitur damni intra decem annos acciderit, id stipula
Abbreviated transcription (Latin):
aulꝰ. ¶ Ncae ceguicõe ⁊̃ ionginquitas
loci ⁊̃ oꝑis magnitudo speccanda
ic̾um arbitratu precoris ex integro entea¬
uenduni. Si uero sine ꝯdiec̃e oiei stipła¬
cõ fu̾it inposita. Si quid̃ ex conuerone
rrecore ut libͥecur. Nemide ait pretor
de eo oꝑe &. influmiue .p. upaue sioci¬

Expanded text:
ausae cognitione etiam longinquitas soli et operis magnitudo spectanda iterum arbitratu praetoris ex integro erit cavendum. Si vero sine adiectione diei stipulatio fuerit interposita, si quidem ex conventione, praetore, ut liberetur.Deinde ait praetor: 'de eo opere, quod in flumine public
Abbreviated transcription (Latin):
ñe cauere super sedent q̃ sentẽcia uera:
Si auis stĩplatur uirauit ut sũit stipu¬
latꝰ an postea ei stipulari uoienti uirãdͥ
sit uideamus ⁊̃ puto itm iurãd᷑ qr possit
fi ut aut cuuc aut incdo calumpniet᷑.¬
Si alicno nouine caui iͥ amipni ĩ eci
postulem mrare debeo nõ calumpnie cã
curum. s si euis noĩe postulare aui si
ipe postulaie uuare nõ cõpelleretur ue̾¬

Expanded text:
, quarum ipse cauere supersedit: quae sententia uera est.Si quis stipulaturus iurauerit nec fuerit stipulatus, an postea ei stipulari uolenti iurandum sit, uideamus. et puto iterum iurandum, quia possit fieri, ut aut tunc aut modo calumnietur.Si alieno nomine caueri mihi damni infecti postulem, iurare debeo non calumniae causturum.Sed si eius nomine postulem, qui, si ipse postularet, iurare non compelleretur, uel
Abbreviated transcription (Latin):
mutuntur eãsi om̃s quasi nitccũ.
mussi ꝯcursu partes ħebunt.S: si
quis eoꝵ missus in possõm sũꝑcuro
fecerit. dciũ iubeatur posside ansũp¬
cum cõsequi possit is qui fecit. ⁊ qͣ
cousequi enm posse. Si auis ĩpos

Expanded text:
quasi in totum missi concursu partes habebunt. Sed si quis eorum missus in possessionem sumptum fecerit, deinde iubeatur possidere, an sumptum consequi possit is qui fecit et quo consequi eum posse. Si quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ qͦciens indistinite ꝙͥ soluitur. ĩgͣni¬
orẽ cãm uid̾i solutũ gi ã milla p̾gra¬
uet: i. si omĩa nomĩa similia fu̾nt
ĩ antiqͥorẽ. gͣuior ã ind̾tur q̃ ⁊ subsatda¬
cõe deb̾tm qͣm ea q̃ pura. Et si duos
quic did̾it fideuissores pt̃ ita solu̾e

Expanded text:
ens indistincte quid solvitur, in graviorem causam videri solutum, si autem nulla praegravet, id est si omnia nomina similia fuerint, in antiquiorem. gravior videtur, quae et sub satisdatione videtur, quam ea quae pura est. Si duos quis dederit fideiussores, potest ita solvere,
Abbreviated transcription (Latin):
usurar debitaꝵ ⁊ ñ debitaꝵ ñ ead̾ sit.
eqͣłi. ad utramq cãm ꝓficit ꝙ solutũ
ẽ. ñ ꝓ rata ut u̾ba rescͥpti ostendunt
s si forte usure ñ sinit indebite ⁊
quis simplicit̾ soluit quas oĩo ñ er
qͣs debitor solu̾e cogitur. ⁊ sic̃ ex pacti
ꝯuũcõe date repeti ñ pessunt ita pͥo¬

Expanded text:
et non debitarum non eadem sit, aequaliter ad utramque causam proficit quod solutum est, non pro rata, ut verba rescripti ostendunt. sed si forte usurae non sint debitae et quis simpliciter solverit, quas omnino non erat quas debitor exsolvere cogitur: et sicut ex pacti conventione datae repeti non possunt, ita p
Abbreviated transcription (Latin):
lus condicõe debitor si ei a omp̃.¬
cceptum feratur poa ꝯdiciõe existẽ¬
te: intelligitur iã olu liu̾atus. ⁊
net ĩ si solucõ refiat: accid̾e aristo
dicebat. gcipsit .n. siquis surꝯdi

Expanded text:
ub condicione debitori si acceptum feratur, postea condicione existente intellegitur iam olim liberatus. et hoc etiam si solutio re fiat, accidere Aristo dicebat. scripsit enim, si quis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
atum aut̃ hr̃e dñs d cum pͥmũ c̾ci¬
⁊ cum quodam spacõ temꝑis accipi
d: sicut inlegato cũ de repellendo q̃ re᷑
spaciũ qͣnto temꝑis assumitur nec
minimũ nͨ maximũ ⁊ ꝙ magis n¬
telłitu ꝑcipi. qͣm exlocucõe exprimi
uoo si forte quis ita soluat: ut nͥ rã¬
tͥuin bab̾atur cõdicat: si dñt solucõ¬
nẽ ratã ñ habu̾̃it: cõdicõ ei qui solũ
conpetit᷑.  sunt quidãtutores crtõ¬
uorar appłłantur gmit ꝙi rei noticie
gr̃a dautur sunt qui ad hec dant᷑ ñ ge¬
rant. ⁊ heo: uł p̃r̃adic̃ ut unꝰ putag̾at.

Expanded text:
cum primum certit cum quodam spatio temporis accipi debet, sicut in legato, cum de repellendo quaereretur, spatium quoddam temporis adsumitur nec minimum nec maximum et quod magis intellectu percipi quam ex locutione exprimi uod si forte quis ita soluat, ut, nisi ratum habeatur, condicat: si dominus solutionem ratam non habuerit, condictio ei qui soluit competit. Sunt quidam tutores, qui honorarii appellantur: sunt qui rei notitiae gratia dantur: sunt qui ad hoc dantur, ut gerant, et hoc uel pater adicit, ut unus puta gerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ añ aditam h̾editatẽ solu̾t: lib̾abi¬
tiu: idẽa unͣs er̃ ⁊ si manumiss i o
suo tebitor petumã solu̾it: cum ignor¬
aret ei petuliũ cõcessum ẽẽ ñ. n int̾¬
erit uiuo: an mortuo dño petimia nũa¬
tasit. nã ħ quo cãu debitor lib̾abitur.

Expanded text:
editatem soluerit, liberabitur. idem iuris erit et si manumisso seruo debitor pecuniam soluerit, cum ignoraret ei peculium concessum non esse. neque intererit, uiuo an mortuo domino pecunia numerata sit: nam hoc quoque casu debitor liberatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cui pecuniã dedi: ut eã t̾ditori m¬
eo soui̾et. si suo nomĩe ded̾it. neu¬
crũ utari me quia ñ meonomĩe
data sit: illũ qr alienã ded̾it. cetm̃¬
⁊ mandati eum cem̾ S si creditor
uersaretur.Uip̃.
ianis serno pecimiit exigendis p̃̾poĩ¬
to soluss pest manumissionẽ. si
quis excͣccu domini: sufficiz ꝙ ign¬
oranit manumissũ. quidsi ex cã
peculiari: qͣmiuis scierit manumi¬
ssũ si tũ ignorau̾it ademptũ sibi¬
pa ilũ peculiũ uu̾atꝰ erit. ntroq¬
casu manumistꝰ. si int̾ ñtẽdi
e sidebitori meo mandau̾o ut ticio
petuniã solũet. denĩ ticĩ ue cuero
acciꝑe. ⁊d ꝙ ignorãs debitor titio si¬
mulãti se ꝓcuratoreni solu̾it: ⁊ deb¬
itor lib̾abitur. ⁊ ticiꝰ surti actione

Expanded text:
i cui pecuniam dedi, ut eam creditori meo solueret, si suo nomine dederit, neutrum liberari, me, quia non meo nomine data sit, illum, quia alienam dederit: ceterum mandati eum teneri. sed si creditor uersaretur. 18 Si quis seruo pecuniis exigendis praeposito soluisset post manumissionem, si quidem ex contractu domini, sufficiet, quod ignorauerit manumissum: quod si ex causa peculiari, quamuis scierit manumissum, si tamen ignorauerit ademptum ei peculium, liberatus erit. utroqautem casu manumissus si intervertendi t si debitori meo mandavero, ut Titio pecuniam solveret, deinde Titium vetuero accipere idque ignorans debitor Titio simulanti se procuratorem solverit, et debitor liberabitur et Titius furti actione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊eraris ⁊ sexꝰ uł seueriꝰ uł dem̃tius
staru̾e ⁊ ꝯscio uiltos ad bestias dĩrna¬
sse sacri legos nõ ulłos et̃ iinos :¬
euscisse alios u̾o infuitãs enspñdisse
s mod̾anda pena ẽ us ad betiaꝵ dñ¬
eittogerũt ⁊ donãdi nocturilenut

Expanded text:
etatis et sexus uel seuerius uel clementius statuere. et scio multos et ad bestias damnasse sacrilegos, nonnullos etiam uiuos exussisse, alios uero in furca suspendisse. sed moderanda poena est usque ad bestiarum de
Abbreviated transcription (Latin):
ue agraꝵ aũ qͥd aliũ ꝯrinẽtem resi¬
xit uł dͥd tñ ĩ mutau̾it lege uilia
culas ĩ custoditas tẽpranierut am¬
pliꝰ q̃ fures minꝰ quã saculegi me¬
rent᷑ q̃re ꝙ sagcrũ ꝙue admissũ ⁊ͥ
sacrilegii cͥmen cadet diligent᷑ con¬

Expanded text:
inentem refixerit uel quid inde immutauerit, lege Iulia culas incustoditas temptauerunt, amplius quam fures, minus quam sacrilegi merentur. quare quod sacrum quodue admissum in sacrilegii crimen cadat, diligenter con