comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ea facile hominib innotesci.
uanta sane considatione gͥgoriꝰ usꝙ ad
do recte docuisset. satis ut opinor moss¬
tratũ ÷: qͦmͦ autẽ infirmitatem suã cog.¬
mens nrã. etiam cũ recte loqͥconatur. ex¬
tra semet ipsã spargit᷑. Integͥtatẽ nanq
animi dum cogitantur u̾ba qualit̾ ꝓte¬
rantur. qr tͣhunt extͥnsecꝰ minuunt. Igi¬
tur apublico locutionis redeundũ ÷ ad
curiam cordis: uͭ quasi in qͦdã concilio
consultationis ad me ip̃m discernendĩ
conuocem cogitationes m̃tis: quatiall
ibi uideam ne aut incaute mala. aul
bona ñbene dixerim. Tunc enimball
dict᷑ bonũ: cum is qͥdic̃ soli ei ã qͦ accepit ꝑid
appetit place qͦd dic̃. Et qͥdẽ mnala mealiqͣ &
sidixisse ñ inuenio: tam̃ ẜ oĩno ñ dixei̾m
ñ defendo. Bona uͦ si qͣ diuinitꝰ accipiens di¬
a: meo uidelicet uicio. minꝰ me bene dyxi.¬
se ꝓfiteor. Nam ad me intͥusecꝰ rediens pꝰ¬

Expanded text:
ea facile hominibus innotesci. » 79. ea facile hominibus innotesci. » 79. Quanta sane consideratione Gregorius, qui ad do recte docuisse, satis, ut opinor, monstratus est infirmitatem suam cogmens nostra etiam cum recte loqui conatur, extra semetipsam spargitur. Integritatem namque animi, dum cogitantur verba qualiter proferantur, quia trahunt extrinsecus, minuunt. Igitur a publico locutionis redeundum est ad curiam cordis, ut quasi in quodam concilio consultationis ad me ipsum discernendum convocem cogitationes mentis, 174 quatenus ibi videam ne aut incaute mala aut bona non bene dixerim. Tunc enim bene dicitur bonum, cum is qui dicit, soli ei a quo accepit, per id appetit placere quod dicit. Et quidem mala me aliqua, etsi dixisse non invenio, tamen quia omnino non dixerim, non defendo. Bona vero si qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio minus me bene dixisse profiteor. Nam ad me intrinsecus rediens, po
Abbreviated transcription (Latin):
& ad coriter̃ scłarib curis disꝑsos recol¬
ligat. S si delicioso cupitis pabulo sagi¬
nari: beati augustini patͥote urĩ opus¬
scͥpsisse me memini: fr̾nitas urã ad m̃sa
suam corã extͣneis legi faciat. Qͦd mͥ ñ ui¬
det᷑ eẽ faciendum: qr ħ qͦd uos ꝓ caritate
facitis.: possunt qͥdã quantũ ad me ÷ ua
ne głȩ deputare. Ideoq coram extͣneis ã¬
tiquoꝵ dicta legite: ex qͦr̃ auccoritate ua¬
leant qͥ audiunt informari. tẽ ioħi sub¬
diacono rauenne pꝰ multa. Illud inqͥt
qͦd ad me qͦu̾lã relatiõe ꝑlatum ÷ qr re¬
uerentissimꝰ fr̃ & coep̃s m̃s marinians
legi cõm̃ta bĩ iob publice ad uigilias fa
pulare: et rudib auditorib ĩpedim̃tũ
magisꝙͣ ꝓuectum generat. S dicer: ut
cõm̃ta psalmoꝵ legi ad uigilias faciat:
q̃m̃tes scłariũ ad bonos mores p̃cipue
informent. Neq enum uolo dum in hac
carne sum. si qua dixisse me contigit:

Expanded text:
 ad cor iterum saecularibus curis dispersos recol ad cor iterum saecularibus curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis pabulo sagnari, beati Augustini patriotae vestri opusscripsisse me memini fraternitas vestra ad mensam suam coram extraneis legi faciat. Quod mihi non videtur esse faciendum, quia hoc quod vos pro charitate facitis, possunt quidam, quantum ad me est, vanae gloriae deputare. Ideoque coram extraneis antiquorum dicta legite, ex quorum auctoritate valeant qui audiant reformari. » Item Joanni, subdiacono Ravennae, post multa: « Illud, inquit, quod ad me quorumdam relatione perlatum est, quia reverentissimus coepiscopus meus Marinianus legi commenta beati Job publice ad vigilias facpulare, et rudibus auditoribus impedimentum magis quam provectum generat. Sed dic ei ut commenta Psalmorum legat ad vigilias, quae mentes saecularium ad bonos mores praecipue informent. Neque enim volo, dum in hac carne sum, si qua dixisse me contigit,
Abbreviated transcription (Latin):
tib oratores emoeoteleuton facere ꝑhi¬
bens: exemplum ꝓposuit dicens. Beatꝰ
iob soli do sͥq cognitꝰ. intẽptatione ad
nrãm notitiam ꝑducendus. tactꝰ ẽ uul¬
ne̾. ut odorẽ suar̾ uirium tanto latius
sparget: quanto more aromatũ meliꝰ
ex incensiõe fragraret. Quo scemate
usus fuisse cognoscit᷑: & huiꝰmodi ora¬
tiones eẽ reor qͣs ieronimꝰ concĩnas re¬
thoꝵ declamationes appellat.
t gregoriꝰ humilitatis suȩ cautela
cõmonitꝰ ñ solum facundiȩ suȩ redolẽ¬
tiã contemnebat: uer̃ etiã in cõꝑatioẽ
tctatꝰ alt̾ius. dictatum suũ furfurem
nominans. libͦs suos legi quandiui uiue¬
ret uehem̃tissime ꝓhibebat: innocen¬
tio p̾fecto affrice inter cetera scͥbñs. Qd̾
in expositiõe scĩ iob tͣnsmitti uob̾ codicẽ
uoluistis: ur̃o om̃no studio congaudemꝰ:
qm̃ illirei eminentiã urãm stude cons¬
picimꝰ q̃ nͨ totos foras uos exire ꝑmittat:¬

Expanded text:
tibus oratores homoeoteleuton facere perhitibus oratores homoeoteleuton facere perhibens, exemplum proposuit, dicens: « Beatus Job Deo soli sibique cognitus, in tentatione ad nostram notitiam perducendus, tactus est vulnere ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex intentione fragraret. Quo schemateusus fuisse cognoscitur; et hujusmodi orationes esse reor quas Hieronymus concinnas rhetorum declamationes appellat. » 78. At Gregorius humilitatis suae cautela commonitus, non solum facundiae suae redolentiam contemnebat, verum etiam in comparatione tractatus alterius dictatum suum furfurem nominans, libros suos legi quamdiu viveret vehementissime prohibebat, Innocentio praefecto Africae inter caetera scribens: « Quod in expositione sancti Job transmitti vobis codicem voluistis, vestro omnino studio congaudemus: quoniam illi rei eminentiam vestram studere conspicimus, quae nec totos foras vos exire permittat, et
Abbreviated transcription (Latin):
terioris insinuant. seruare despexi. Nã
tacismi collisionẽ fugio ñ barbaris¬
mi confusione deuito. Hiat̾ motusq
etiã p̃positionum casus seruare contemno:
qr indignũ uehem̃t existimo. ut u̾bace¬
lestis oracłi. restͥngam sub regłis donati.¬
Nec enim ab ullis ut̾p̃tib in scͥpture sa¬
cre auctoritate seruata sunt. Ex qͣ uumi¬
r̃ qr nr̃a expositio orit᷑: dignũ ꝓfecto ÷.
ut quasi edita soboles speciẽ sue matͥs
imitet᷑. In quib u̾bis agnoscit᷑ gregoruis
ñ studuisse locutionẽ pompaticã: s ex pͥs¬
tina secularis exercitii consuetudine potiꝰ
incurrisse. Cuiꝰ facundiȩ consonantiã. y¬
sidorus spalensis urb̃ ep̃s in expositione
geneseos admiratꝰ ⁊ sumpta inqͥt st ħ ab
auctorib origene⁊ uictorino: ambrosior
ieronimo: cassiano.⁊ augustino. fulgẽ¬
tioac nr̃is tẽporib insignit eloquente
gregorio. S & beda prb̃R in libͦ de scema¬

Expanded text:
terioris insinuant servare despexi. Nam terioris insinuant servare despexi. Nam tacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, hiatus motusque etiam et praepositionum casus servare contemno: quia indignum vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub regNeque enim hec ab ullis interpretibus in Scripture sacre auctoritate servata sunt. Ex qua nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles spetiem sue matris imitetur. » In quibus verbis agnoscitur Gregorius non studuisse locutionem pompaticam, sed ex pristina saecularis exercitii consuetudine potius incurrisse. Cujus facundiae consonantiam Isidorus, Hispalensis urbis episcopus, in expositione Geneseos admiratus: « Sumpta, inquit, sunt, ab auctoribus haec Origene, Victorino, Ambrosio, Hieronymo, Cassiano, Augustino, Fulgentio, ac nostris temporibus insigniter 173 eloquente Gregorio. » Sed et Beda presbyter in libro de schema
Abbreviated transcription (Latin):
postulantib ꝑtractauit. easq ꝑ omeli¬
as uiginti et duas distinguens. quantũ
lucis intꝰ habe ant demonstrauit: & in
his tractandi sic̃ suꝑiꝰ patuit finẽ fec̃. ce
Qui libͥ cum a doctorib sequentis tẽporĩ
tam rectissimis sententiĩs editi. ꝙͣ luculẽ¬
tissimo rechoriçe facundie stilo cõpositi
ueracit̃ doceant᷑. eos beatꝰ ggoriꝰ ex humi¬
litatis sue dulcedine incultos ꝑhibet. le¬
andro ep̃o intercetera sc̃bñs. Queso ut
huiꝰ oꝑis haud dubium quinmoraliũ
dicta ꝑcurrens in his u̾boꝵ folia ñ reqͥraᷤ.
qr ꝓ sacra eloqͥa ab eoꝵ tractatib infruc¬
tuose loquacitatis leuitas studiose cõpeᷤ¬
cit᷑. dum in tẽplo di nemꝰ plantari ꝓhi¬
bet᷑ Et cunctiꝓculdubio scim̃. qͥciens
infoliĩs male letȩ segetis culmi ꝓfici¬
unt. iniori plenitudine spicarum
grana turgescunt. Unde & ipsã loquẽ¬
di artem quam magistĩa discipline ex.¬

Expanded text:
postulantibus, pertractavit, easque per homilipostulantibus, pertractavit, easque per homilias viginti et duas distinguens, quantum lucis intus habeant demonstravit; et in his tractandis, sicut superius patuit, finem fecit. 77. Qui libri dum a doctoribus sequentis temporis tam rectissimis sententiis editi quam luculentissimo rhetoricae facundiae stylo compositi veraciter doceantur, eos beatus Gregorius ex humilitatis suae dulcedine incultos perhibet, Leandro episcopo inter caetera scribens: « Quaeso ut hujus operis haud dubium quin Moralium dicta percurrens, in his verborum folia non requiras, quia per sacra eloquia ab eorum tractatoribus infructuosae loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantari prohibetur. Et cuncti proculdubio scimus quia, quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem quam magisteria disciplinae ex
Abbreviated transcription (Latin):
lo quam rẽ solatio ur̃e caritatis uebem̃¬
t̃indigeo: uͭq̃q uob̃ in memoriã rede¬
int. queq cognouisse uos contigit. mͥ
ieuit̾ indicetis. De domno autem non¬
io so abbate qͥ uixta domnũ anastasiũ
fen sub celeritate tͣnsmitar: si tam̃ ad
e ipẽ ñ ꝓficisceis. Hinc gregori robo
i sedr̃um miracła cũ pecro suo diaco
d q̃ꝑ inqͥsitionẽ atq responsionẽ ꝓtui¬
lerat. expositionis alteriꝰ studiũ int̾rũ¬
pens: sola nominum p̃ notatione dis¬
tinx̃ : & inlibris quattuor ordinauit:
ut sic̃ in libris expositionum suar qͥb eẽc uͥ¬
tutib insudandũ docuerat: ita etiã de¬
scͥptis scõꝵ miracłis q̃ uitutũ fuisset ear̃¬
de claritas. luce clariꝰ ostentaret. Hosli¬
constantim iꝑatoris pꝰ annos ferme cen¬
tũ septuaginta quinq ingͥcã linguã c̃uer¬
tens. orientalib eccłiis deuulgauit: ꝙͣ¬
ius astuta g̾coꝵ ꝑu̾sitas. in cõmemora
suaptim radens abstuleĩt.

Expanded text:
itatis vehementer indigeo, ut quae vobis in memoriam redeunt, quaeque cognovisse vos 172 contigit, mihi breviter indicetis. De domno autem Nonnoso abbate, qui juxta domnum Anastasium mihi sub celeritate transmitti, si tamen ad me ipse non proficisceris. » Hinc Gregorius robo Patrum cum Petro suo diacono quae per inquisitionem atque responsionem protulerat expositionis altius studium interrumpens, sola nominum praenotatione distinxit, et in libros quatuor ordinavit: ut, sicut in libris expositionum suarum quibus esset virtutibus insudandum docuerat, ita etiam descriptis sanctorum miraculis quae virtutum fuisset earumdem claritas luce clarius ostentaret. Quos liConstantini imperatoris post annos ferme centum septuaginta quinque in graecam linguam convertens, Orientalibus ecclesiis divulgavit, quamvis astuta Graecorum perversitas, in commemoratsuaptim radens abstulerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic cum esset in cesarea cappa docie. du
cens quietam monachorum uitam.
annos uiginti et octo habens: et multos
au̾tens ab iniquitate illuminaret u̾bo
ueritatis ꝓhibebat idoloꝵ sacͥficia: semi¬

Expanded text:
Hic cum esset Caesareae Cappadociae, vixit habens quietam monachorum vitam annis viginti octo, et multos avertens ab iniquitate illuminabat verbo veritatis: prohibens idolorum sacrificia, semi
Abbreviated transcription (Latin):
Ego qͥdẽ hinc uado: s te uulneratũ di¬
mitto. Quo dicto lanceã uibraũ. mona¬
chũq sicuti uidebat᷑ in sõnis ꝑcussit. Qͥ
tantis clamorib eiulaũ: tamꝗͣ si reue
raꝑcussus extiteit. Accurrentib q mo¬
nachis scilicet pauidꝰ qͦd uiderat indi¬
caũ: et deinceps ibi ultius demoniũ ñ
accessit. ħ enedicti qͦ pontificis tẽ¬
pore. lucido ficulino ep̃o eidẽ monastĩo
p̃minente: cũ pestilentia fauciũ multi-¬
tudo qͦtidie maxima deꝑiret: idẽ mona-¬
chus pclusis faucib uenit ad mortẽ. Cui
desꝑanti: beatꝰ gregoriꝰ in somnis appa¬
ruit dicens. Nis sanꝰ fierr᷑ At ille se uel¬

Expanded text:
Ego quidem hinc vado, sed te vulneratum diEgo quidem hinc vado, sed te vulneratum dimitto. Quo dicto, lanceam vibravit, monachumque sicut videbatur, in somnis percussit. Qui tantis clamoribus ejulavit, tanquam si revera percussus exstiterit; accurrentibusque monachis, licet pavidus, quod viderat indicavit, et deinceps ibi ulterius daemonium non accessit. 90. Benedicti quoque pontificis tempore, Lucido Ficulino episcopo eidem monasterio praeminente, cum pestilentia faucium multitudo quotidie maxima deperiret, idem monachus, praeclusis faucibus, venit ad mortem, cui desperanti beatus Gregorius in somnis apparuit, dicens: Vis sanus fier
Abbreviated transcription (Latin):
febris ardore succensus ẽ: ut ꝑuenire ad
diẽ septimum nullateñ potuisset. Quia
gͦ dũ consuluisse putauit se monachis.
frustra flammas parietis extinguere uo¬
luit: qͥ tenacitatis suȩ flãmas extinguere
recusauit. Eodẽ nichilominꝰ tẽpore
pꝰ abside oratorii scȩ mariȩ sep uuginis ora¬
torio scẽ barbare ubi gregori laudes dno
celebrare solebat conuncto: demon appa¬
ruit.Sibiꝙ inant᷑ qͦd illic cernit᷑ hospita¬
um faciens noct̾nis horis tanto crepitabat
fragore. lit omĩa fundam̃ta monastiu pa¬
taretur conuellere. Nunnunqͣ eqͣs de sta¬
buł auferens audiebat᷑ cota nocte discuriẽ.
ante foram̃ decum bens bratione facta ce¬
ꝑit dormire. Cui demon in similitudine
catti apparuit: eũq unguib ẽ aggͥssus
decerꝑe. Quo monachus oratioe repul¬
so: identidẽ sopori se tradidit. Cum su¬
bito demon in similitudine cuiꝰdã echy¬
opis. lancea minando apparuit dicens.

Expanded text:
febris ardore succensus est, ut pervenire ad febris ardore succensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit se monachis, frustra flammas parietis exstinguere voluit, quia tenacitatis suae flammas exstinguere recusavit. 89. Eodem nihilominus tempore post absidem oratorii sanctae Mariae semper Virginis oratorio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon apparuit, sibique in antro, quod illic cernitur, hospitium faciens, nocturnis horis tanto crepitabat fragore, ut omnia fundamenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis auferens audiebatur tota nocte discurrere, ante foramen decumbens, oratione facta, coepit dormire. Cui daemon in similitudine catti apparuit, eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo monachus oratione repulso, identidem sopori se tradidit, cum subito daemon in similitudine cujusdam Aethiopis lancea minando apparuit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
positionis beati gregori ꝓ cõmemora¬
cione duodecim ab eo quondã inuitatoꝵ.
quoꝵ terciꝰ decimꝰ angelum se eẽ ꝓfessus
est. consuetudinalit ꝑascebant᷑. penitꝰ
interdix̃. Cum eiꝰdẽ quadragesime cẽ¬
pore beatꝰ gregorĩ eidem prħo cui sup᷑
et monacho: in somnis apparuit dicẽs.
Uade et dic egumeno. qr diminuit
consuetudinẽ ꝙͣ ego constitur dnsqͦ¬
dies eiꝰ dimuuet. Qs egumenꝰ ut audi¬
uit pͥmo qͥdẽ contremuit: p̃ñ tanto mi¬
cognoscebat extendi. Et ecce sub ipsis
albis paschalib in oratorio sc̃ĩseuerini cũ
frĩb uesꝑtinis assistens officiis: ardere pa¬
uietẽ uidit. que frib extinguere impauit.
Quib hunc unolentũ credentib ipetã¬
dẽferulã ꝙͣ tenebat ꝓiciens manꝰq ꝑ pa-
rietẽ curunducens conabat᷑ foris flãmaᷤ
extinguere: qͣs constabat intima eiꝰ depas¬
cere. Deniq ad hospitium rediens tante

Expanded text:
depositionis beati Gregorii pro commemoradepositionis beati Gregorii pro commemoratione duodecim ab eo quondam invitatorum, quorum tertius decimus angelum se esse professus est, consuetudinaliter pascebantur, penitus interdixit: cum ejusdem 180 Quadragesimae tempore beatus Gregorius eidem presbytero cui supra et monacho in somnis apparuit, dicens: Vade et dic hegumeno: Quia diminuit consuetudinem, quam ego constitui, Ddies diminuet. Quod hegumenus ut audivit, primo quidem contremuit, post vero tanto micognoscebat extendi. Et ecce sub ipsis albis Paschalibus in oratorio sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam tenebat projiciens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitium rediens, tantae
Abbreviated transcription (Latin):
erat latere ñ posse: monastii monachoᷤᷤ
onuocari rogauit: eiq confessus ⁊ cũ
odẽ p̃posito qua̾dã monast̾ii cartulas
apuisse: ac susceptis preciis extra¬
eis tradidisse. seq certum existere qr
ħflagitio mori ñ posset. quousq ħ
orã omnib reuelaret. Quo uidesicet
er̃ fuisse reiexitꝰ euident ostendit. Iã
nox uͭ tantũ facinus cunctis innotuit:
qui dudum moriuolens ñ poterat:
ter uba suȩ confessionis efflauit. Quẽ
oriautẽ donec reatum suum confite¬
tar ũposse ꝑmisit. ut exemplo sui
uiatꝰ ostenderet: qͥd consũptores rer̃g̾¬
rii de semet ipsis utiq sꝑare debuisieñ.
ius ꝙͦ pontiticis cẽpore. eiusdẽ
łs monasti̾o athanasiꝰ p̃fuit: uir quidẽ
tate conspicuus & suiministii cautis
lerecutor. Quicum seuientis inopie
is incumberet: q̃draginta pauꝑũ qͦs
refectionẽ subdux̃. Cum impune
aise ꝑpendens etian auo decimn pasi¬
m prandiũ totidẽq denarios. qdie

Expanded text:
cerat latere non posse, monasterii monachos cerat latere non posse, monasterii monachos convocari rogavit, eisque confessus est cum eodem praeposito quasdam monasterii chartulas rapuisse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere quia pro hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus revelaret. Quod videlicet verum fuisse rei exitus evidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuit, is qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem ori autem, donec reatum suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, quid consumptores rerum Gregorii de semetipsis utique sperare debuissent.empore, ejusdem Patris monasterio Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiaeassis incumberet, quadraginta pauperum, qrefectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios qui die
Abbreviated transcription (Latin):
aduentare conspiciens. reuolutis cill¬
lit̃ ocłis. monachis innuit et abscesis
eosq tanto terrore ꝑculsos dimisit u
multis noctib soli iacere timueint
culum fuerat imp̃catꝰ: idẽ andiras
di barbiliam positi scilicet ua ostel
conductor: in lectulum decidit. Ias
ꝑ multum temporis continuo languore
correptꝰita totꝰ emarcuit ut oẽ corpꝰ eiꝰ par¬
ticulatĩ uideret᷑ dissolui. Cumq defluen.¬
tib carnib consumi posset. mori autẽ ñ
posset: uxor q̃ fetorem uulner̃ uiriq cru-¬
ciatus iã sustin̾e ñ poterat: intellexit tã¬
ti languoris incõmoda. sine diuine ulti¬
onis sententia hunc nullatenus incur¬
risse. Quẽ flendo curauit inqͥrere: ut
qm̃ amoriente p̃posito frustra uocari
̃ poterat. qͥd cũ ipso cõmisei̾t mona¬
chis reuelaret: si forte dns eiꝰ confessio¬
iẽ recipiens. euma tantis cruciatib li¬
eraret. At ille cognoscens malũ qͦd fe¬

Expanded text:
adventare conspiciens, revolutis terribiadventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos dimisit, ut multis noctibus soli jacere timuerint. 87. periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Barbiliani, positi scilicet via Ostiensi, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis continuo languore correptus, ita totus emarcuit, ut omne corpus ejus particulatim videretur dissolvi. Cumque defluentibus carnibus consumi posset, mori autem non posset, uxor, quae foetorem vulnerum virique cruciatus jam sustinere non poterat, intellexit tanti languoris incommoda sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, cognoscens malum quod fe
Abbreviated transcription (Latin):
tis. compatimini sorti cõmuni: et nolit
de eo uidicare: qͥ ad tã distͥcti uidicis a
cͥminatore suo iudicium uadit. his
expletis cunctos ubet abscede: solum
nens. Qui solus remane̾ pauescens. al¬
ter̃ secũ retinuit: hortatꝰ ut causam
ꝓ qͣ conflixerat saltẽsͥ pandẽ ñ timet
At ille uehem̃t ingemuit: et conu̾so
ad parietẽ capite clamabat dicens. O
andrea andrea: ħ anno ꝑeas. qͥ me p̃¬
uo consilio ad ꝑiculum cõmpulisti.
uestigio ⁊ acharias medicꝰ. qͥ anno p̃te¬
rito ad suos uidelicet sarracenos apos¬
tatando reu̾sus ÷. affuit: tactisq tips¬
rib uirare cepit prbm ex eadẽ ualit¬
dine minime morit᷑um. Quẽ langi¬
dus ut audiuit: cum ingenti anim¬
spm̃ ꝑ missũ retineo: continuo morti¬
rus. Tantum psallite ut reuideã ang
qͦs uidebam: et innuens uob̃ ostendã
b orãtibus:: totꝰ cepit tremere: palesã
sursum desid̾ant aspicere. Cũ subitos

Expanded text:
itis, compatimini sorti communi, et nolite itis, compatimini sorti communi, et nolite de eo judicare, qui ad tam districti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedere, solunens. Qui solus remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua conflixerat saltem sibi pandere non timeret. At ille 179 vehementer ingemuit, et converso ad parietem capite, clamabat, dicens: « O Andrea, Andrea, hoc anno pereas, qui me pravo consilio ad periculum compulisti. » E vestigio Zacharias medicus, qui anno praeterito ad suos, videlicet Sarracenos, apostatando reversus est, adfuit, tactisque temporibus, jurare coepit presbyterum ex eadem valetudine minime moriturum. Quem languidus ut audivit, cum ingenti animspiritum permissum retineo, continuo moriturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, pallescere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ad scabellum pedũ eiꝰ portaui. S de u¬
na obiectioẽ faceor conuictꝰ erubui:
de qua nimir̃ sic̃ uidistis laborando
uexatꝰ sum & me adhuc liberare ñ po¬
tui. Cumq fr̃s de ea reqͥrerent.ait. Noz
audeo dicere. qr qñ uos me clamastis.
et a scõ gregorio redire uissus sum. ut uo¬
b̾ etiã dem̃suris et consuetudinib mo¬
nastii ponerẽ rationẽ: diabolus questꝰ
÷ putans qͦd me pater ad penitentiam
remisisset. Quappt̃ beatũ gregoriũ Wa¬
dium dedi: ne comotã calumniã cui-¬
libet reuelarẽ. Illis magis ĩminentib
et se ꝓ eodẽ p̃caturos dñm ꝓmittentib.
ut causam fr̃ib reuelaret: defunctoꝵ
qͦrundã domos. et uiuentium meri¬
ta ꝓferebat dicens. Iste dignus: ille in¬
dignus ÷ Rursus int̾rogatus. ad mo¬
nachos qͥ pͥdẽ secum remanserant: consi¬
sus ÷ dicens. Omĩa in qͥb mͥ detraxistis
derẽ. S si qñ quelibet migrantẽ uider¬

Expanded text:
ad scabellum pedum ejus portavi. Sed de uad scabellum pedum ejus portavi. Sed de una objectione, fateor, convictus metui de qua nimium, sicut vidistis, laborando vexatus sum, et me adhuc liberare non potui. Cumque fratres de ea requirerent, ait: Non audeo dicere, quia quando vos me clamastis, et a sancto Gregorio redire jussus sum, ut vobis etiam de mensuris et consuetudinibus monasterii ponerem rationem, diabolus questus est, putans, quod me Pater ad poenitentiam remisisset. Quapropter beatum Gregorium vadem dedi, ne commotam calumniam cuilibet revelarem. Illis magis imminentibus, et se pro eo deprecaturos Dominum promittentibus, ut causam fratribus revelaret, defunctorum quorumdam domos, et viventium merita proferebat, dicens: Iste dignus, ille indignus est. Rursus interrogatus, ad monachos, qui pridem secum remanserant, conversus est, dicens: Omnia in quibus mihi detraxistis,derem. Sed si quando quemlibet migrantem vider
Abbreviated transcription (Latin):
mandato gͥgorĩ incredulus eẽ ñpote¬
rat penitentiã cepit: cuncta sua sañ
distribuens. tanto febris arcore correp¬
tis m u a dilucło diei cc̃iiusq ad hora
tc̃iam cũ ingenti fragore pͥ incendio
linguam ab ore ꝓiciens: ultimũ flatum
ptraheret. Quẽ prb̃i tam durit᷑ labora¬
re dolentes: depucatis illic monachis. qͥ
frĩ detraħe. Cum ecce prbi amissar̃ sollẽ¬
niis circa horã septimam remeantes. io
luctantẽ relinq̃rãt. leuiꝰ se hab̾e mirati
sunt: eũq nominatĩ clamare ceꝑunt.
Mox ille ocłos subridendo concutiens:
sollicitare uoluistis: Qui ab ipso huiꝰ
diei pͥncipio usq nunc coram xp̃o p̃si¬
denti multis milibus angłoꝵ cũ diabo.¬
lo ad iudiciũ steti: & aduiuantib me
scĩs andrea et gregorio cunctis eiꝰ obiec¬
tionib bene respondi. Sciatis autẽ qr
monastii sextarium. modium. librã con¬
suetudinẽ elemosinar̃ et lumiñ. om¬
nẽq m̃surã curiosissime xͦ q̃renti: usq

Expanded text:
mandato incredulus esse non poterat, poenitentiam coepit, cunctaque sua sanus distribuens, tanto febris ardore correptus est, ut, a diluculo diei tertii usque ad horam tertiam cum ingenti fragore prae incendio linguam ab ore projiciens ultimum flatum protraheret. Quem presbyteri tam duriter laborare videntes, deputatis illic monachis, qui fratri detrahere; cum ecce presbyteri a missarum solemniis circa horam septimam remeantes, Joaluctantem reliquerant, levius se habere mirati sunt, cumque nominatim clamare coeperunt. Mox ille oculos, subridendo, concutiens: sollicitare voluistis? Qui ab ipso hujus diei principio usque nunc coram Christo praesidenti multis millibus angelorum cum diabolo ad judicium steti, et, adjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, cunctis ejus objectionibus bene respondi. Sciatis autem quia monasterii sextarium, modium, libram, consuetudinem eleemosynarum et luminum, omnemque mensuram curiosissime Christo quaerenti usque
Abbreviated transcription (Latin):
tͥum librar̃. Siqͥs uͭ ad opꝰ alt̾ius: ad eundẽ
numer nunꝙͣ ꝑtingunt. Qd̃ cũ p̾fatꝰ za¬
charias ep̃s ꝓcerto uellet addisce: ꝓcelebrã¬
da festiuitate beati andree apłi decẽ mo¬
diorũ tͥcici m̃surã pistorib dedit. E qͥb
ꝓ undecum modiis multiplicatos. obstu¬
pescentib eisdẽ pistorib panes recepit.
Qui utiq sollicite pͥus dinumerantes
si suꝑfluos aliqͦs inuenissent: sͥ ꝓculdu
ñ in prĩarchio nunc exhortans in noxioᷤ
nunc uͦ det̾rens obnoxios: in ipsa sue co¬
gnitionis effigie apparescat. qr nunc nas¬
rare ñ ualeo: ħ huius oꝑis adminicłan¬
te dno t̾minum facio: et reliqͣ eiꝰdẽ pats
miracła pꝰ me doctorib memoranda de¬
relinqͦ. Ciũ nunir̃ uenerabile meritũ. qͦ¬
usq mundi huiꝰ orbita uoluit᷑: uͭ cũ pan¬
lo uiro dissertissimo fatear sẽꝑ accipiet
increm̃tũ: qr ipsiꝰ sine dubio grã assebit¬

Expanded text:
 si quis vero ad opus alterius, ad eumdem numerum nunquam pertingit. Quod cum praefatus Zacharias episcopus pro certo vellet addiscere, pro celebranda 186 festivitate beati Andreae apostoli decem modiorum tritici mensuram pistoribus dedit; e quibus pro undecim modiis multiplicatos, obstupescentibus eisdem pistoribus, panes recepit. Qui utique sollicite prius dinumerantes, si superfluos aliquot invenissent, sibi proculdubcnon in patriarchio nunc exhortans innoxios, nunc vero deterrens obnoxios, in ipsa suae cognitionis effigie apparescat, quia nunc narrare non valeo, hic hujus operis, adminiculante Domino, terminum facio, et reliqua ejusdem Patris miracula post me doctioribus memoranda relinquo. Cujus nimirum venerabile meritum quousque mundi hujus orbita volvitur; ut cum Paulo viro disertissimo fatear, semper accipiet incrementum: quia ipsius sine dubio gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
putas defunctꝰ ÷: sic ipẽ qͥ hunc seqͥ p̃di¬
tus ÷ exiliret. Cũq ep̃s de eo tanta cuis¬
sitate reqͥreret.⁊ & monachus dicẽ paly¬
taret: tandẽ ubi die sexto se moritur co¬
nouit.⁊ expaluit atq contremuit. R¬
sũptisq uirib contra monachũ fren.¬
duit: quẽ redire uolentẽ retinuit. In¬
teriora cubiculi ꝑuagꝰ penstͣuit: pau¬
latĩ sͥ fauces dolere ꝑsensit. De hinc tac¬
to sͥ pulsu. mox febris signa cognoui
monacho credidit: domũ suã disposi
ad monasti̾um cui p̃erat.iisdẽ infuł is
dimitꝰ qͥb a prĩarchio reu̾sus fuerat
uenit. Secunda feria cunctis tã subia
conu̾sionẽ mirantib monachicũ ha¬
bitũ suscep̃: et paulatĩ inguescent
molestia sextȩ feriȩ dilucło subdorm
Ac denuo suscitatus: apparuisse s a¬

Expanded text:
putas defunctus est, sic ipse qui hunc sequi praediputas defunctus est, sic ipse qui hunc sequi praedictus est exiliret. » Cumque episcopus de eo tota curiositate requireret, et monachus dicere palpitaret, tandem ubi die sexto se moriturum cognovit, expalluit atque contremuit; resumptisque viribus, contra monachum frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus penetravit; paulatim sibi fauces dolere persensit. Deinde sibi tacto pulsu, mox febris signa cognovit; monacho credidit; domum suam disposuit; ad monasterium cui praeerat, eisdem infulis redimitus quibus a patriarchio reversus fuerat, venit. Secunda feria cunctis tam subitam conversionem mirantibus, monachicum habitum suscepit; et paulatim ingravescente molestia, sextae feriae diluculo subdormivit. Ac denuo suscitatus, apparuisse s
Abbreviated transcription (Latin):
sola int̾ im epĩ morte dubitando conticu¬
it. E uestigio incunctoꝵ morti deputator
aurib uolans fama discurrit. Et dũ ex
relatioẽ monachi se morituros certo die
cognoscent: dispositis suis rebuscuł ita
se in mortẽ secuti sunt. sic̃ fuerant in so
monachus lucido ep̃o tã dirum ñtiũ re¬
uelare timet. Facẽ autẽ penitꝰ ñ audẽt:
monastĩo se tandẽ ꝓripuit.⁊ & ad domũ¬
ep̃i ñ longe a flumine tyberis. regione
uidelicet iuxta basilicã scõꝵ cyri & iohi
posita. sõniũ nunciat᷑us accessit. Quẽ
scilicet ubi cũ pontifice in palatio prã¬
dere cognouit expectans: redeuntẽ sa¬
cerdotalib uestim̃tis indutũ: colore
fulgidũ. ualitudine qͦ sanissimũ salie¬
tare curaũ. Cui ep̃s ait. Iã nunc into.¬
ta urbe ꝓ diuino hab̃is: qr de his qͦs
morituros p̃nunciasti. solus unꝰ remar¬
sit. At ille. Utinã sic̃ & ille quẽ uiuere

Expanded text:
sola interim episcopi morte dubitando conticusola interim episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cunctorum morti deputatorum auribus volans fama discurrit; et dum ex relatione monachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis reculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in somesbyter monachus Lucido episcopo tam dirum nuntium revelare timeret, tacere autem penitus non auderet, monasterio se tandem proripuit, i, regione videlicet juxta basilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pontifice in palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum, valetudine quoque sanissimum, salutare curavit. Cui episcopus ait: « Jam nunc in tota urbe pro divino haberis, quia de his quos morituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vivere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiseis eaq̃tͥ dixero fore dicturũ. scito
te eẽ sanandũ. Sin uͦtitiꝰ morit᷑um. Cũq
ille se dict᷑ũ tota certitudine ꝓmisisset:
audiuit. Ito denuntians. sabe.⁊ ioħibene¬
dicto. ⁊ martino:⁊ palũbo: et antonino.
monachis : laurentio coqͦ gẽmoso car¬
pentario: accepto pistori: andreȩ. roma¬
no. et leom laicis: qm̃ a crastino incipien¬
tes. õs diatĩ se moriendo subseqͣnt᷑. Post
qͦrum discessũ denuntia lucidũ epm̃ qͥ te-¬
net id monastĩũ. die septima nichilomi¬
nus morit᷑ũ. His dictis monachũ oscita¬
re p̃cipiens: duos digitos in faucẽ coniec̃:
uulnꝰq disr̃pens: uexcrearet inuinx̃. Ille
tussiens. partẽ coagulati sanguinis in mo¬
rẽ lapidis reueraꝓiecit: et ab ipsis pene
mortis ianuis liberatꝰ. eadẽ nocte contra
spẽ omĩum matutinalib ymnis inter¬
fuit. Mirantib frĩb sanitatis suȩ modũ
innotuit. Quos qñ et qualit̃ ex monastii¬
familia morituros p̃uideit. indicauit: de

Expanded text:
miseris ea quae tibi dixero fore dicturum, scito te esse sanandum; sin vero, citius moriturum. Cumque ille se dicturum tota certitudine promitteret, audivit: Ito, denuntians Sabae, Joanni, Benedicto, Martino, Palumbo et Antonio monachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, Andreae, Romano, et Leoni laicis, quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum decessum denuntia, Lucidum epîscopum, qui tenet id monasterium, die septimo moriturum. » His dictis, monachum oscitare praecipiens, duos digitos in faucem conjecit, vulnusque disrumpens, ut excrearet injunxit. Ille tussiens, partem coagulati sanguinis in modum lapidis re vera projecit; et ab ipsis pene mortis januis liberatus, eadem nocte contra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus, sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasfamilia morituros praeviderit, indicavit; de
Abbreviated transcription (Latin):
tis expectatioẽ suspensi monachi. sq̃ fabi¬
ani munia solito celebrare ñ poterant.
mox corpꝰ suũ sepultȩ tͣderent: acceptis
a se cereit ac timiamatib ad ꝑagenda sol¬
lenia festinaret. Hora itaq tercia. ep̃s le¬
tus defungit᷑ ut in ip̃a uultꝰ eiꝰ letitia. cõ¬
ũsio ipsiꝰ dõ fuisse placabił cunctis eiuidẽ¬
t̃ monstraret᷑. Codẽ tẽpore germa¬
nus eiusdẽ monachi.m̃tis insaniam pas¬
susẽ: ita ut humana consortia fugiens mul¬
to tẽpore peruagꝰ insanie. ꝑscͥptas solitari¬
as et cenosa monum̃ta discurreret. Cuuiᷤ
insaniȩ fr̃ nuniũ condolens: qtidie scm̃
ggoriũ ꝓfusis lacͥmis p̃cabat᷑: uͭ sͥ frẽm
sospitẽ reddẽ dignaretur. Itaq cum noc¬
tequadã pꝰ huiꝰmodi fletꝰ qͥescẽt: beatꝰ ei¬
ggori apparuit dicens. Uidens lacͥmas
tuas suscepi orationẽ tuã: & ecce germa¬
ñ tuũ tͥ hodie saluũ reducã. Et ht̃ sig¬

Expanded text:
tis exspectatione suspensi monachi, sancti Fabiani munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum sepulturae traderent, acceptisque a se cereis ac thymiamatibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaque tertia episcopus laetus defungitur, ut in ipsa vultus ejus laetitia, conversio ipsius Deo fuisse placabilis cunctis videntibus monstraretur. 92. Eodem tempore germanus ejusdem monachi mentis insaniam passus est, ita ut humana consortia fugiens, multo tempore pervagus per cryptas solitarias, et coenosa monumenta discurreret. Cujus insaniae frater nimium condolens, quotidie sanctum Gregorium profusis lacrymis precabatur, ut sibi fratrem sospitem reddere dignaretur. Itaque 182 cum nocte quadam post hujusmodi fletus quiesceret, beatus Gregorius apparuit ei dicens: « Videns lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; et ecce germanum tuum tibi hodie sanum reducam. Et hoc ti
Abbreviated transcription (Latin):
darat᷑. dũ ad uiueret sua similitudi
Idultũ officiũ solita pietate guber¬
iar. U Bietiã tempore pet archi¬
diaconi & ioħiegumeni: sat᷑ninꝰ mona¬
chus dert᷑ leuaq beati gregorii. effigies

Expanded text:
rius dum adviveret, suam similitudinem Indultum officium solita pietate guberna. 85. Ubi etiam tempore Petri archidiaconi, et Joannis hegumeni, Saturninus monachus dextra laevaque beati Gregorii effigies
Abbreviated transcription (Latin):
pesser:. ioħs prbr eiuscde p̃positꝰ cum qoa
remina tͥpitea uiuiens. uehem̃ tilumo
podag̾ dolore correptꝰ ÷. Quimedicoꝵ
manũ cauteriat᷑. ꝑexustionis uulnis
calcẽ cepit effunde. Quã restringe nul¬
dõe desistẽt.: et illa s alterum subeo¬
de facinore copularet. S pꝰ annũ pre¬
bit̃ ad pͥstinã sanitatẽ reu̾tens: quan
A ꝓpositũ s fuisset uͥultius nullacon¬
tunget: ad eandẽ tam̃ misso nuncio.
futo die dnĩco se redire ꝓfessus ÷. Quo
recepto ubi suo desiderio uotũ ꝙͦ musi¬
eerłe conuenire gauisus : ad balnea pro.¬
cessit. Unde reutens tantũ lecitiȩ poci¬
onib oe cantationib sedissoluit ut
subripiente sõno intẽe nocturiis cum
frĩb nunꝙ̃ potuisset officiis Eadem
nocte cuidam prbo ⁊ monacho beatus
gregoriꝰ in sonis apparens: ait. Siutẽ
et dic p̃posito upenitentiã agens. pecu¬
bum suũ qͦd eu̾ agggare ñ puduit: ꝓ
peccato conscientiȩ suȩ disꝑgat. qr die

Expanded text:
ejusdem praepositus, cum quadam femina turpiter vivens, vehementissimo podagrae dolore correptus est, qui medicorum manu cauteriatus per exustionis vulnus calcem coepit effundere. Quam restringere nultione desisteret, et illa sibi alterum sub eodem facinore copularet. Sed post annum presbyter ad pristinam sanitatem revertens, quamquam propositum sibi fuisset ut ulterius nullam contingeret, ad eamdem tamen misso nuntio, futuro die Dominico se redire professus est. Quo recepto, ubi suo desiderio votum quoque mulierculae convenire gavisus est, ad balnea processit. Unde revertens, tantum laetitiae potionibus et cantionibus se dissolvit, ut subrepente somno interesse nocturnis cum fratribus nunquam potuisset officiis. Eadem nocte cuidam presbytero et monacho beatus Gregorius in somnis apparens, ait: Surge, et dic praeposito ut poenitentiam agens, peculium suum, quod eum aggregare non puduit pro peccato con
Abbreviated transcription (Latin):
e surgens matutinali cẽꝑe fr̃ĩb indica¬
ut forte tunc idẽ prbr cãpañ deloco q
Maustrum ñ longe ãtracina uocat᷑: a su
sꝓ q̃dã cͥmine accusatꝰ. in eodẽ monasti
tenebat᷑: & tẽporib multis labentib
suis accusatorib contẽptꝰ. a cunctis q̃
afuerat in obliuionẽ deductꝰ⁊ cũ nu¬
uam ꝓpinquũ nullũ in urbe cognitũ ha¬
e potuisset qͥ de eo pontifici suggessisset:
monachi quidẽ ꝓ eo satagent. s ꝓfici¬
noi aditũ ñ habent᷑ : pontitex diuinit᷑

Expanded text:
i surgens matutinali tempore fratribus indicavit. Forte tunc idem presbyter Campanus de loco qui Claustrum non longe a Terracina vocatur, a suis pro quodam crimine accusatus, in eodem monasterio tenebatur; et temporibus multis labentibus a suis accusatoribus, jam contemptus, a cunctis quoque suis fuerat in oblivionem deductus, cum nullum propinquum, nullum in Urbe cognitum habere potuisset, qui de eo pontifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed proficiendi aditum non haberent, pontifex divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
nto a confinio maxillar honorabilit᷑
minente.Colore aqͥlino & uiuido. ñ¬
usic̃ ei pꝰea contigit cardiaco: uultu
nitis: manib pulchris: teretib digi
& habilib ad scbendũ. Preterea pla¬
ctu suꝑ dalmaticã castanea: euangiu
nimnistra: motꝰ crucis indextera. Pallio
reiocai dlertero uidelicet humero sub pec¬
ee suꝑsto machum curulatĩ deducto: Qe¬
de sursum ꝑsinistrũ humer ieniens

Expanded text:
mento a confinio maxillarum decibiliter prominente; colore aquilino et vivido, nondum, sicut ei postea contigit, cardiaco; vultu mitis; manibus pulchris; teretibus digitis et habilibus ad scribendum. Praeterea planeta super dalmaticam castanea, Evangelium in sinistra, modus crucis in dextra; pallio mediocri a dextro videlicet humero sub pectore super stomachum circulatim deducto, deinde sursum per sinistrum humerum pos
Abbreviated transcription (Latin):
auctore do scẽ eccłie pͥncipatũ tenens: a
bene agente cornelio ⁊ sese ei humilit̃
ꝓst̃nente. ĩmoderatiꝰ uenerari recusauit:
seq illi similẽ recognouit dicens. Sur¬
ge ne fecei̾s: ⁊ ego ip̃e ħo sum. S c̃ ana¬
nie ⁊ saphire culpam repꝑit. mox quan
eccłiam cont᷑ peccata recoluit: qͦd hono¬
re sͥ uehem̃t̃ impenso. corã bene agenti¬
b frĩb ñ agnouit. Iuic qͥppe cõmunio¬
nẽ equalitatis meruit scĩtas actionis: ħͥ
zelum ultionis uis aꝑuit potestatis. Et
paulo pꝰ. S cũ delinquentes subditos
ppositi corrigunt: restat necesse ÷ ut sol¬
licite attendant. quatinus ꝑ disciplinȩ d̃¬
bitũ culpas quidẽ iure potestatis feriant:
s ꝑhumilitatis custodiam equales se ipis
fr̃ib qͥ corrigunt᷑ agnoscant. Quamus
plerumq etiam dignũ ÷ uͭ eosdẽ qͦscor¬
rigimꝰ: tacita nob̾ cogitatiõe p̃feramꝰ.¬

Expanded text:
anctae Dei Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris; et ego ipse homo sum . Sed, cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quantEcclesiam contra peccata recoluit; quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic quippe communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus operuit potestatis. » Et paulo post: « Sed cum delinquentes subditos praepositi corrigunt, restat, necesse est, ut sollicite attendant, quatenus per disciplinae debitum culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant, quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferam
Abbreviated transcription (Latin):
mato rege in sacficiũ dĩ u̾sa ÷ aqͣ contẽpta:
pensemͦ quale sacͥficiũ oĩpotenti do rexob.¬
sit acciꝑe.Itaq fili excellentissime fiden¬
tus dicam: quia libasti aur̃ dño: qd contra
euĩ habe nullo mͦ uoluisti ec cetera. ꝗ contra
inot qͦd sicut amaiorib tradit᷑. e nosusq¬

Expanded text:
mato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obcontempsit? Itaque, fili excellentissime, fidenter dicam quia libasti aurum Domino, quod contra eum habere nullo modo voluisti. » Et caetera. 50. Hinc est quod sicut a majoribus tradit
Abbreviated transcription (Latin):
accepit: as eosdẽ qͥaccusati fuetant epõ
conuocans ineoꝵ conspectui libellos qͥs
accepat incendit dicens. Nos dii estis.
auero do constituti. Ite ⁊ int̃ uos cali
ligneos ⁊ lapideos colebant.⁊ & tam̃
eoꝵ sacdotib honorẽ maximũ tbuebat᷑.

Expanded text:
 eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit, dicens: Vos dii estis a vero Deo constituti. Ite, et inter vos causas ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant.
Abbreviated transcription (Latin):
corã caritate ur̃a totũ ꝑ ordinẽ ꝑscrus¬
ri ñ licuit: bonis ur̃is desideriis placul
petere ut saltẽ extrem a eiꝰ uisio quȩ el
facta ẽ de edificio in monte constituis
q̃cunctis ẽ uisionib eiꝰ obscurior expe¬
ni debuisset. Et quidẽ uoluntati uieꝰ
parere necesse: s duo sunt. q̃ hac inse
ꝑturbant animũ meũ. Unum qͥdͥ¬

Expanded text:
coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere, ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est. Sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, q
Abbreviated transcription (Latin):
ad ħ usq ꝑdux̃. ut molestiã corꝑalẽ incur¬
reret: quamuisin eo nichil de his q̃ nobis
tẽ eulogio pr̃iarche alexandrino. Auteh
temporis bonefaciĩ cartulariĩ responsalis
meiqͥ inurbe regia demoratur. uehem̃ter
me scͥpta turbauerunt: q̃ dicebant dul¬
cissimã mͥ atq suauissimã scitatẽ ur̃am
defectũ corporei luminis ꝑtulisse. Ex qͥb¬
scͥptis grauimerore ꝑcussus sum: s subi
secuta ẽ quanta pͥus tͥstitie amaritudo p̃¬
cesserat. Scimꝰ enĩ qr in omĩpotentis dei
adiutorro. multoꝵ salus ẽ uita ur̃a.¬
tẽ rusticiane patͥciȩ. Quotiens de urbeis¬
gia ad nos aliquis uenit. cure nob̾ẽ de
corꝑoris ur̃i sospitate requirere. s peccati
meis facientib et sẽꝑ audio q̃ me cedet al¬
dire: qr intenta nouitate atq debilitas:

Expanded text:
ad hoc usque perduxit, ut molestiam corporalem incurad hoc usque perduxit, ut molestiam corporalem incurreret, quamvis in eo 158 nihil de his quae nobis Item Eulogio patriarchae Alexandrino: « Ante hoc temporis Bonifacii chartularii responsalis mei, qui in urbe regia demoratur, vehementer me scripta turbaverunt, quae dicebant dulcissimam mihi atque suavissimam sanctitatem vestram defectum corporei luminis scriptis gravi moerore percussus sum. Sed subitsecuta est, quanta prius tristitiae amaritudo praecesserat. Scimus enim quia in omnipotentis Dei adjutorio multorum salus est vita » Item Rusticianae patriciae: « Quoties de urbe regia ad nos aliquis venit, curae nobis est de corporis vestri sospitate requirere. Sed peccatis meis facientibus, et semper audio quae me taedet audire, quia in tanta tenuitate atque debili
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝓpͥis infirmitatib condolere. Quoꝵ
menor ur̃a fr̃nitas. : competenti sibi more
excrescenti molestia corꝑis. in rauennati
urbe susciꝑe. Unde ñsolum nos impense
caritatis. s ⁊ dm uob̾ fecistis ꝓculdubio
debitorẽ: cui infrĩs infirmitate condoluis¬
se ꝓbamini. ipm̃q egrũ in sui m̃bri molestia
ñ solum uisitasse s etiã suscepisse. Quẽ qͥdẽ
ipẽ ꝓsuasimplicitate illic ordinare oĩno
renuebã. s petentiũ importunitas fecit
ut contradice nullatenꝰ potuissẽ. Si aũ fienp
uł ꝑ siciliã transinuitatis. Itẽ leontio ep̃o
ad suam ñ ualet eccłiam remeare : ꝓpterea
eo absente. eccłie ipsiꝰ fr̃nitati tue uisitations
operã p̃uidimꝰ delegandã. tẽ uniu̾sis ha¬
bitantib arimini. Siculpam urãm filii dilit¬
tissimi intentiꝰ uelitis attende.⁊ assidua uos
apud dm debetis oratione purgare: qd e

Expanded text:
quam propriis infirmitatibus condolere. Quorum quam propriis infirmitatibus condolere. Quorum memor fraternitas vestra competenti sibi more um postmodum pro excrescenti molestia corporis in Ravennati urbe suscipere. Unde non solum nos impensae charitatis, sed et Deum vobis fecistis procul dubio debitorem, qui in fratris infirmitate condoluisse probamini, ipsumque aegrum in sui membri molestia non solum visitasse, sed etiam suscepisse. Quem quidem ipse pro sua simplicitate illic ordinare omnimode renuebam, sed petentium importunitas fecit ut contradicere nullatenus potuissem. Si autem fieri vel per Siciliam transmittatis. » Item Leontio, episcopo ad suam non valet ecclesiam remeare, propterea, eo absente, ecclesiae ipsius fraternitati tuae visitationis operam providemus delegandam. » Item universis habitatoribus Arimini: « Si culpam vestram, filii dilectissimi, intentius velitis attendere, assidua vos apud Deum debetis oratione purgare, quod
Abbreviated transcription (Latin):
die concedimꝰ. Si aũ ꝓ necessitate corporiᷤ.
Nemo carnẽ suam odio habuit: s nutͥt
& fouet eam. Et rursꝰ scͥptũ ÷ Carniscu¬
rãne feceritis in concupiscentiis. Quigͥ car¬
niscurã in concupiscentiis fieriꝓhibet:
ꝓfecto in necessitatib concedit. Nã si dñi¬
coꝵ die corpꝰ lauare peccatum ẽ: lauari
gͦ dnĩco die nͨ facies debet. Si aũ ħ in cor¬
poris parte concedit᷑: c̃ ħ exigente neceᷤ¬
sitate toto corpori denegetur Dnĩcoꝵ
uͦ die a labore terreno cessandũ÷. atq oĩ
mͦ orationib insistendũ: ut si qd̃ negli-¬
gentiȩ ꝑ sex diesagit᷑: ꝑ diẽ resurrectio¬
nis dominice p̃cib expiet᷑.
IAnta compassionis grã cura õs gre¬
goriꝰ redundabat: u alteriꝰ infirmitatẽ
in suo corꝑe hunc sustinuisse si ueł as-¬
picias. U nde ioħi rauennati ep̃o scͥbñs
ait. Dominicis mandatis p̃cipim᷑ ꝓximos sic̃
nosmet ipsos diligẽ: eoꝵq languorib tan¬

Expanded text:
ate corporis, Nemo carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam : et rursum scriptum: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis . Qui igitur carnis curam in concupiscentiis fieri prohibet, profecto in necessitatibus concedit. Nam si Dominico die corpus lavare peccatum est, lavari ergo die eodem nec facies debet. Si autem hoc in corporis parte conceditur, cur hoc exigente necessitate toto vero die a labore terreno cessandum est, atque omni modo orationibus insistendum, ut si quid negligentiae per sex dies agitur, per diem resurrectionis Dominicae precibus expietur. » 52. Tanta compassionis gratia circa omnes Gregorius redundabat, ut alterius infirmitatem in suo corpore hunc sustinuisse, si velis, aspicias. Unde Joanni, Ravennati episcopo, scribens, ait: « Dominicis mandatis praecipimur proximos sicut nosmetipsos diligere, eorumque languoribus tan
Abbreviated transcription (Latin):
quidã rauennates homines gͣuissimo me me
deuomitu sanguinis eg̾tare. Ex qͣre sollici¬
te& singłatĩ eos qͦs ħ doctos lectione noui¬
hab̾e. uasde sum dubiuis. Et ideo uidet᷑ in
uordinata illic eccłia. uł qͥ missar̃ sollẽ¬
pitalitatẽ et susceptionẽ possit exhibe
qͥue ministiis custodiendis p̃ẽẽ: tua fr̃¬
nitas ad me ante estiuum tẽpꝰ debeat ue¬
nire i uegͥtudinis cue ego specialit᷑ in qͣn¬
tum ualeo curã et qͥ etem tuam custodiã:
rehuic egͥtudini estiuum tẽpꝰ mediciue¬
hemĩt dicunt ꝑicłosũ. Et ualde ꝑtimes¬
co ne si curas aliqͥs cũ adu̾isitate teꝑ̃is cepis:

Expanded text:
quidam Ravennates homines gravissimo me mom retulerunt de vomitu sanguinis aegrotare. Ex qua re sollicite, et singulatim eos quos hic doctos lectione novihabere, valde sum dubius: et ideo videtur mihi ut ordinata illic ecclesia, vel qui missarum solemnpitalitatemque et susceptiones possint exhibere, quive monasteriis custodiendis praeesse, tua fraternitas ad me ante aestivum tempus debeat venire, ut aegritudinis tuae ego specialiter, in quantum valeo, curam geram, quietem tuam custodiam, quia huic aegritudini aestivum tempus medici vehementer dicunt periculosum. Et valde pertimesco ne si curas aliquas cum adversitate temporis