comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abudiçe quiex hec in t̾dc̃o sũ¬
iui aurclam sustuliss. nichoꝰ
ops face eumquantum adme
res ꝑtiñet adclamdestinami
suspitionem non uenuetser

Expanded text:
udice, qui ex hoc interdicto sumui aut clam sustulisset, nihiloopus facere, cum, quantum ad me pertinet, in clandestini suspicionem
Abbreviated transcription (Latin):
nasħat si uenam incidis. e
obid desierit ad meaq̃uenre
tunon ud̾is uĩ fecissesi nulla
ẜuit mͥ eo nõie debita fuit n
int̾dc̃o. qiii aut clã tenenis.

Expanded text:
as uenas incideris et ob id desierit ad me aqua peruenire, tu non uideris ui fecisse, si nulla seruitus mihi eo nomine debita fuerit, nec interdicto quod ui aut clam teneris.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quidemedc̃m maliqua ꝑte
mitio ẽ quippe id induplu da¬
tuncum in bonorum raptorũ
inquadruplum sit et furti ma¬
infesticqui in quadruplum.
et restituendi facultas publi¬
catio ui aneptum datur. ꝙ si
fec̾it. omni hone exuitur. et pe¬
nali actione exhae ꝑte edc̾iube¬
ratur.¶Onde q̾r siquis uelit
cum publicano non exħedc̃o.
s exgn̾ali iubonorum mapto

Expanded text:
 quidem edictum in aliqua parte mitius est, quippe cum in duplum datur, cum ui bonorum ‹rap›torum in quadruplum sit et f‹u›rti manifesti aeque in quadruplum, et restituendi facultas publicano ui abreptum datur, quod si fecerit, omni onere exuitur et poenali actione ex hac parte edicti liberatur. unde quaeritur, si quis uelit cum publicano non ex hoc edicto, sed ex generali ui bonorum rapto
Abbreviated transcription (Latin):
pratum ita arabat. ut ꝑsulcos it̾¬
q porcas aqua adinfenorem
ueniretq̃itum ẽ. an ꝑarbitriui
aque. ꝓlu. acende possit cogi.un
eid agrum spectarent.E̾. non
¶S siquos sulcos tranu̾sos aq̃¬
nos face̾t ꝓquos meiz agrum
trium. aq̃ plu. arcende posse hoc¬
age̾. ¶ Seretsifossas feciss ex
quib. aqua pluina poss nocẽ
arbitiuumsi appareat futuni
ut aqua pluuia noc̾et coge oꝑ¬
oreestossas cum expłe et nisi fa¬
qͣm adiudicnet. ꝙ aq̃ ꝑfossas
nunqͣm fluxiss. ¶ Layer aut̃
enimcum cresc̾et aut decresc̾et
nunqͣm n accessionem. n de
cessionem meo uicinis fac̾e l.
fundo necretur.

Expanded text:
pra tum ita arabat, ut per sulcos itemque porcas aqua ad inferiorem ueniret: quaesitum est, an per arbitrum aquae pluuiae arcendae possit cogi, uteius agrum spectarent. respondSed si quos sulcos transuersos aquarios faceret, per quos in eius agrum trum aquae pluviae arcendae posse cogere. Sed et si fossas fecisset, ex quibus aqua pluvia posset nocere, arbitrum, si appareat futurum, ut aqua pluvia noceret, cogere oportere fossas eum explere et, nisi fam adiudicaret, aqua per fossas nunquam fluxisset. Lacus cum aut crescerent aut decrescerent, numquam neque accessionem neque decessionem in eos uicinis facere licfundo nocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Arl. ¶ Uod principis aut se¬
natꝰ ulssuantabhiis qui pͥmi
agros constituenint opꝰ fcm fu¬
critir. ħ uuditum⁊ nonuenit.
¶Necacto etiar inuegtigabi¬

Expanded text:
 Quod principis aut senatus iussu aut ab his, qui primi agros constituerunt, opus factum fuerit, in hoc iudicium non venit. Haec actio etiam in vectigali
Abbreviated transcription (Latin):
inure cuuli non exe¬
uentu dumtaxat. S
exconsilio quoq desi
deratur.d̾.
potissimũ łetur quod
ad sp̃em duectum ẽ.¬

Expanded text:
iure ciuili non ex euentu dumtaxat, sed ex consilio quoque desideratur. 80 potissimum habetur, quod ad speciem derectum e
Abbreviated transcription (Latin):
cum fructuano actõnem ũ iu
nbom a.bitratu is fruatur.
E inquilino meo su ncias
ẽdes Rat caue debebo dãpni
infectiꝓpt̾cas edes. ¶Eiqui
mpnum futiuum siceau̾e nõ
debebit nec soli dño supfitia¬

Expanded text:
cum fructuario actionem, ut uiri boni arbitratu is fruatur. Sed inquilino meo, si uicinas aedes habeat, cauere debebo damni infecti propter eas aedes. Ei, qui mnum futurum sit, cauere non debebit nec soli domino superficia
Abbreviated transcription (Latin):
dum recanm dum caxar
nõieeiutum h̾at. de quibĩt
cum et ꝓmissorem inmitio
actum fuit. cuiconsequens
iud̃i posse.ut et cumedium
comunium nomineduo so¬
tiistipulentur. de eo dũtaxat
fu̾it. suic gͦ redement alc̾am
ptem. quis exhiis siue. adiu¬
dicata fiũt non aug̃iꝓinssio¬
nis obligonem. ¶Pompo¬
Mrelat᷑am uilia niscriptu¬
ram dicit. non scimꝓbare.si¬

Expanded text:
dum, ne earum dumtaxat nomine cautum habeat, de quibus inter eum et promissorem initio actum fuerit. cui consequens uideri posse, ut et, cum aedium communium nomine duo socii stipulentur, de eo dumtaxat fuerit. siue ergo redemerit alteram partem quis ex his siue adiudicata fuerit, non augeri promissionis obligationem. Pomponius relata Iuliani scriptura dicit non s
Abbreviated transcription (Latin):
coalescunt solo cedunt. Ea dẽ rõc
frum̃taquo quesata sunt solo
dñs solipetat edifitium deffẽdi
pot̃ ꝑ excepcom dolimali. itaen¬
dem excepcõis auxiliotutꝰ ẽe po¬
tit qui inalienum fundum sua
quemedificaturaut inẜunt᷑.
idõq si mcartis mẽbransuctii
hiꝰ corpis. nõ ego s tudñs eẽ in¬
tlłig̾is. s siame petas tuoslib¬
ros tuasuem̃branas nec ĩpen¬
sas scripture solueuel. potero
me deffend̾e ꝑ excepcõm dobmͣ¬
lilutiq sibona fid̾eoꝵ possõm

Expanded text:
coalescunt solo cedunt, eadem ratione frumenta quoque quae sata sunt solo dominus soli petat aedificium, defendi potest per exceptionem doli mali, ita eidem exceptionis auxilio tutus esse potest is qui alienum fundum sua quae inaedificantur aut inseruntur: ideoque si in chartis membranisve tuis huius corporis non ego, sed tu dominus esse intellegeris. sed si a me petas tuos libros tuasue membranas nec impensas scripturae soluere uelis, potero me defendere per exceptionem doli mali, utique si bona fide eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nouatione facta peccumam cauit
post de põitumofficium accionẽ
dencgari nonoportet.diuersa c̃¬
cansacius qui solui constituit.
Similis etenimindctur ci qui
publice uendiditantlocauit.

Expanded text:
nouatione facta pecuniam cauit, post depositum officium actionem denegari non oportet. diuersa causa est eius, qui solui constituit: similis etenim uidetur ei, qui publice uendidit aut locauit.
Abbreviated transcription (Latin):
ligendis cis młtifanam. pro¬
pẽctumẽ. nam et di. adrian
edc̃o pccpit. ut huqui nixta
uttora mans posside̾t scirent
siqnnaius ur inflicta ł frac¬
uiditia p̾sides hiis qui ressu¬
as dueptas queruntur. red¬
dituros. ut quicquid ꝓbaũt
ademptum sibnaufragio. ad
apossorihꝰ recipiant. dehiis
at quos dinpuusse ꝓbatu sit
p̾sidẽ.ut delatronub graue
sm̃am dic̃e. et quo facilis ꝑ
puusit eis quicquid passos sc
hiu: modiqueruntur a dire
p̾fc̃os. et aṗ cos cestari reoĩq
prte ntpinodo culpeuł uĩcti

Expanded text:
is eis, multifariam prospectum est. nam et diuus Hadrianus edicto praecepit, ut hi, qui iuxta litora maris possident, scirent, si quando nauis uel inficta uel fraciudicia praesides his, qui res suas direptas queruntur, reddituros, ut quidquid probauerint ademptum sibi naufragio, id a possessoribus recipiant. de his autem, quos diripuisse probatum sit, praesidem ut de latronibus grauem sententiam dicere. ut facilior permisit his et quidquid passos se huiusmodi queruntur, adire praefectos et ad eum testari reosque petere, ut pro modo culpae uel uincti
Abbreviated transcription (Latin):
atꝓpeħ dicimo ꝓtribunalipe¬
ts nonalibi.¶ Sitamuicimm̃i
urbi municipiumfit.atcum
magrato se non int̾pone potu¬
crit. p̾tor uł p̾ses adiri pot̾ dici
cessarehanc accom adiiss ma¬

Expanded text:
hoc dicimus pro tribunali petere, non alibi. Si tam uicinum urbi municipium sit, ut magistratu se non interponente potuerit praetor uel praeses adiri, potest dici cessare hanc actionem aduersus ma
Abbreviated transcription (Latin):
siadus eaminquid fc̾merit
posse enim petitorem añꝙͣ
doio malo fecisse. ettunc face
pronosq. n doli excepc̃on
alia quedam que proni pen¬
tes ueopionemaṗ bonos.
mores sugiller ꝯper̾e pot̾ in
fc̃m t̾ñ erit excipiendur si fõ¬
te pcc̾ia nõ nũatadicatur ob¬
itiatur exce pc̃o pec̾ie nõ nũa¬

Expanded text:
sus ea inquit, factum erit: posse enim petitorem, antequam dolo malo fecisse et tunc facere patronosque neque doli exceptio neque alia quidem, quae patroni parentisve opinionem apud bonos mores suggillet, competere potest: in factum tamen erit excipiendum, ut, si forte pecunia non numerata dicatur, obiciatur exceptio pecuniae non numera
Abbreviated transcription (Latin):
¶dõ lib̾i h̃ois et cesẜoẜuũ efficieu
dicebat quind muti. s dñii
ita demu fĩ meũ sibõafid̾uẽdidĩ¬
scẽ.alicqͥn fñ dno fore. ¶ Insum̃
denegaturad lib̾tatẽ ꝓclamat᷑o
dẽa sunt et ad dõatos. et indotẽ
datos refemposse. It adeos qui
pignori sedan passi sũt.¶ Sim¬
teret filiꝯ de lib̾tatelittigãt aut
ꝯungenda sũt utriq iuditia aut
diffendaẽ eã filii.donecde matre
creuit. nã cũ ap̃ aliu̾iudite̾ mat̾
litigabat ap̾alium ac̃ fili. diuꝰ
augusto dix an de matre ⁊ stare
oport̾e sic deind̾ defilio cognosci

Expanded text:
um effici eum dicebat Quintus Mucius, sed dominium ita demum fieri meum, si bona fide vendidissem, alioquin sine domino fore. In summa denegatur ad libertatem proclamatio, dicta sunt, etiam ad donatos et in dotem datos referri posse, item ad eos, qui pignori se dari passi sunt. Si mater et filius de libertate litigant, aut coniungenda sunt utrorumque iudicia aut differenda est causa filii, donec de matre decrevit. nam cum apud alium iudicem mater litigabat, apud alium autem filius, Augustus dixit ante de matre constare oportere, sic dein de filio cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatasit. ne inueniaturro.
tatiꝯ trou̾siã moneat int̾im ac¬
tões excludantim eque eiexeu¬
entuindiciilib̾alis. aut inucilis

Expanded text:
ordinata sit, ne inueniatur ratrtati controuersiam moueat, interim actiones excludantur: aeque enim ex euentu iudicii liberalis aut utilis
Abbreviated transcription (Latin):
eĩpd̾it ħrdi etcet̾is successorib
scia sua nicͥ noc. et ignorãtia sua¬
nic̾ ꝓdest. s et si ꝓ ꝓcuritorẽ sciẽ¬
tẽ qͥuis em̾it ei nocet. sicutituto¬
res quor noc̃e labeoputat.B
accõ p ãnũ ño datur cũsithono¬
raria ẽ autẽ penał.¬

Expanded text:
erit. Heredi et ceteris successoribus scientia sua nihil nocet, ignorantia nihil prodest. Sed si per procuratorem scientem quis emerit, ei nocet, sicuti tutoris quoque nocere Labeo putat. Haec actio post annum non datur, cum sit honoraria: est autem e
Abbreviated transcription (Latin):
D. ¶Tsi debitor ꝯsilium c̃di¬
torum frandandorum non
ħinss. melli res mortis ca ab
eodonatad. naincułgata
d.¶Ortis ca capimꝰ non
ꝓfilio uł fr̃e suo moriente do¬
nec meio ea ⁊ doone. utsi cõ¬
ualu̾it altut eoꝵ reddatursib
res. si dece sẜit maneat apd
meuium. ¶Si donatur
mͥ mortis ca debitorẽ tuum
c̃ditori meoḋlegauus õim̃o

Expanded text:
 Etsi debitor consilium creditorum fraudandorum non habuisset, avelli res mortis causa ab eo donata debet. nam cum legata ortis causa capimus non filio vel fratre suo moriente donet Maevio ea condicione, ut, si convaluerit alteruter eorum, reddatur sibi res, si decesserit, maneat apud Maevium. Si donaturus mihi mortis causa debitorem tuum creditori meo delegaveris, omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
giusari mnuniusum ab ace̾ati¬
one desist̾e. ¶Calumpniatori¬
bo penalegetenua urogatur.
S non utiq qui non probat
quod intendit protinus oa lup
arbitrio cognoscentis mitti¬
tur. ¶Qui reo absolutiodac¬
cusatoris incipit ꝯsilio quere
quamente deduct adaccato¬
nem processit. et siquidẽ eius¬
iustum errorem reppent abso¬
uiteum. ¶Siũo in eiudenti
calumpnia eum deṗhendit
limam penam ei irrogat. quo¬
nim alterum ip̃is u̾b̾ ꝓnũtia¬
tionis manifestatur.nãsiqͥd
ita pnuntiarĩt non ꝓbasti
pepercit ei. Sin ãt pronũtia¬
uit calũpniato es. ddẽpnau̾
eum ec qmius nicħ de pena
subiec̾it. Ubi tñ legis potãs ad¬
u̾s cum excebr. namut pap

Expanded text:
sari in universum ab accusatione desistere. § 1. Calumniatoribus poena legitime irrogatur. Sed non utique qui non probat quod intendit protinus calumniarbitrio cognoscentis committitur, qui, reo absoluto, de accusatoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processit, et si quidem iustum eius errorem reppererit, absoluit eum, si uero in euidenti calumnia eum deprehenderit, legitimam poenam ei irrogat. Quorum alterutrum ipsis uerbis pronuntiationis manifestatur. nam si quidem ita pronuntiauerit 'non probasti', pepercit ei: sin autem pronuntiauit 'calumniatus e‹s›', condemnauit eum. et quamuis nihil de poena subiecerit, tamen legis potestas aduersus eum exer
Abbreviated transcription (Latin):
s legis aucc̃i reseruatur.Q¬
an calũpniatorem ꝓnũtiasse
uideatur. es pap̃. ut temitatẽ
facilligatis ueniam ꝯtin̾c. et
inconsultum calorem calũp¬
ne uitio carere.etobid hũc
nllam penam subire oporte.
preuaricatorecum eẽondi¬
mo qui colludit cumreo et
destitit. punitur abolitio p̾¬
uatim apsidib postulari.
ñ deplano. nec p̃ses kãc cogni¬
tionem alcidemandare põt.¬

Expanded text:
ruatur. Qan calumniatorem pronuntiasse uideatur. et Papinianus temeritatem facilitatis ueniam continere et inconsultum calorem calumniae uitio carere et ob id hunc nullam poenam subire oportere. Praeuaricatorem eum destiterit, punitur. Abolitio privatim a praesidibus postulari nali, non de plano, nec praeses hanc cognitionem alteri demandare pot
Abbreviated transcription (Latin):
exẜuitute deffensi eẽt.ut id dũ¬
taxat ferrent ꝙin domo ciuo¬
cũ detulissẽt. in eoꝵ at boĩs qͥ
p mãumissionẽ repet̾e origi¬
nẽ suã uoluissent ħãplio. uc̃ꝙ
p maumissionẽ quo adqui¬
sissẽt nõ ex remãumissoris se¬
cũ ferant cet̾a bõa relĩq̃rent illi
et ille se par̾: tur uerretn ñ pot̃

Expanded text:
ex seruitute defensi essent, ut id dumtaxat ferrent, quod in domo cuiusque intulissent: in eorum autem bonis, qui post manumissionem repetere originem suam uoluiss manumissionem quoque adquisissent non ex re manumissoris, secum ferant, cetera bona relinquerent illi,et ille se pateretur uenire, t
Abbreviated transcription (Latin):
kł augꝰ. ꝓtuliss nam si te̾ diẽ
stipłator.ꝓtulit. cum iã op
an .kl̾. iunas effici nõ potat.
puto penam ẽẽ ꝯmissam Nec
non desid̾auit. id. mñ. kr iuma
effici.i. ꝙ non ẽ arbitratꝰ ut fi¬
erct. ꝙ fieriñ pot̾at. aut si hoc
falsum ẽ et̃sistipłator pridie
kł. iunias. mortu eẽt pena cõ¬
missa non eẽt. qi mortur ar¬
bitrari ñ potuiss. et aliꝙ tp̃c
queut lib̾xtur nũc desid̾at ẽp¬
timari o qͣntiactoris int̾ẽ.¬

Expanded text:
 protulisset. nam si tum diem stipulator protulit, cum iam opus ante kalendas Iunias effici non poterat, puto poenam esse commissam nec non desideravit id ante kaest quo non est arbitratus ut fieret quod fieri non poterat. aut si hoc falsum est, etiam si stipulator pridie kalendas Iunias mortuus esset, poena commissa non esset, quoniam mortuus arbitrari non potuisset et aliquod tempus quae ut liberetur, nunc desiderat emptimari oportet, quanti actoris inte
Abbreviated transcription (Latin):
driam puenire potiu̾is. s cur
certumẽẽ ceꝑit te capitolur
ascendeuł alexandriam ac
non posse. Itemsiquis itasti¬
pulato fi pamphysum non
qͣm desiss posse pamphibdi
ni. ¶Sabimdãt existimabat.
tuit dari confestim agendu
non posseagi qͣmdiuꝓpmis
sorem nonsfecit quomino cũ¬

Expanded text:
driam pervenire potueris, sed cum certum esse coeperit te Capitolium ascendere vel Alexandriam ire non posse. Item si quis ita stipuletur: "si Pamphilum non quam desisset posse Pamphilus dari. Sabinus autem existimabat etuit dari, confestim agendum non posse agi, quamdiu per promissorem non stetit, quo minu
Abbreviated transcription (Latin):
Eptitiacertamen pr̃iesnc polli¬
cendo subhac conditione pollici
tac̾.utisors apud cam remanc¬
ac et ip̃a usuras semissales adp̾¬
mia certantium resoluat in hec
sinc inĩunampatifilii septitic
quominus ip̃ipossiderent ĩhiĩ
sccundum ũba conditionemq
pollicitationis herennis mode
ditio liciti c̃ forma pollicitatiõi
dacam seruandam ẽc.D¬

Expanded text:
epticia certamen patriae suae pollicendo sub hac condicione pollicita est, uti sors apud eam remaneat et ipsa usuras semissales ad praem‹i›a certantium resoluat, in haecsunt iniuriam pati filii Septiciae, quo minus ipsi praesiderent certamini secundum uerba condicionemque pollicitationis.Herennius Modeditio licita est, formam pollicitationi datam seruandam e
Abbreviated transcription (Latin):
biiꝓchntur qui peccora expas¬
cuisur exarm̃tis subtrabunt. ⁊
quodamm̃o dep̃danturctãbi¬
gendistudium qĩ artemex̾cent
cquos deogibs. uł boues de arṁ¬
tis abducentes. cet̾msiquis bo¬
uem oberrantemul cquos inso¬
litudine relictos abduxit. nõ ẽ
abigeos fur pocio.s et qui por

Expanded text:
bentur, qui pecora ex pascuis uel ex armentis subtrahunt et quodammodo depraedantur, et abigendi studium quasi artem exercent, equos de gregibus uel boues de armentis abducentes. ceterum si quis bouem aberrantem uel equos in solitudine relictos abduxerit, non est abigeus, sed fur potius. Sed et qui por
Abbreviated transcription (Latin):
cumułcapramułberbice ab¬
duxit. nontamgraut qͣmqui
maiora aĩalia ambigũt plecti
debent. ¶Amq̃mãt adrian

Expanded text:
uel capram uel ueruicem abduxit, non tam grauiter quam qui maiora animalia abigunt, plecti debent. Quamquam autem Hadrian
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃.  Eambigeis puniẽ¬
disita diuo.adrian ꝯsuli
uectice rescripsit ambigei
cum dunissimcpuniuntur ad
gladium dãpnan solent puni¬
untur durissime nonubiq. s
ubi freq̃ntid ẽ id geno malefitii
alicquin. et mop̾o non nunq̃m

Expanded text:
lis. De abigeis puniendis ita diuus Hadrianus consilio Baeticae rescripsit: 'abigei cum durissime puniuntur, ad gladium damnari solent. puniuntur autem durissime non ubique, sed ubi frequentius est id genus maleficii: alioquin et in opus et nonnum
Abbreviated transcription (Latin):
arc̃ ¶ Oncussionis iuditium
publicumnonẽ.s etsi ĩo pcc̃ia
quis accepit qd̾ crim̃ minatus
incentium cohierint quiue
ab acẽand̾. uł non acẽantium¬

Expanded text:
Concussionis iudicium publicum non est: sed si ideo pecuniam quis accepit, quod crimen minatus innocentium coierint quiue ob accusandum uel non accusandum
Abbreviated transcription (Latin):
to edes longosilentio dñs ui¬
deaturhusse  aut misso ĩ pos¬
sessionem. et aliquamdiuo
bitat. Si forte dñs reipu¬
blicec̾a abẽ. aucex alia cauis¬

Expanded text:
to aedes longo silentio dominus videatur habuisse aut emisso in possessionem et aliquamdiu at. Si forte dominus rei publicae causa abest aut ex alia ius
Abbreviated transcription (Latin):
est uesin debitor reꝓmisit.
In ẽditor sac̃dedit pignoris
ꝑsecutio denegetur. Wet in
fructuario. cels rectescribit
neatur mittendum in posso¬
nem dicem.. neciubendu
posside. nec enim id dnium⁊
cape possidendo pot̾. s decer
nendum ẽ. ut eod̾ uire eẽt qͦ
foreris qui non cauat . p. ꝙ
dec̾tum uectigali actõe utipo¬
t̾it. S inuectigali p̾dio sim¬
uincipes non ẽauint dicend̃¬

Expanded text:
ebitor repromisit neque creditor satisdedit, pignoris persecutio denegetur. quod et in fructuario recte Celsus scribit. us non caueatur, mittendum in possessionem dicemus nec iubendum possidere nec enim dominium capere ponendum, ut eodem iure esset, quo foret is qui non caverat: post quod decretum vectigali actione uti poterit. Sed in vectigali praedio si municipes non caverint, dicend
Abbreviated transcription (Latin):
dec̾u̾it. nemo dubitare inin¬
tegrum restitutõem indultii¬
aumgubi aũt quis possidẽ iꝰ¬
sus est. dñs deitiend erit de¬
possõne. ¶Siqua sincunra
debita hiis qui potuenmt d
dampno infecto satͥdare de¬
negrnda erit eoꝵ ꝑsecutio
adusꝰ eum qui mn possonem
missꝰ est et iealabeo probat.

Expanded text:
in integrum restitutionem indulturum. Vbi autem quis possidere iussus est, dominus deiciendus erit possessione. Si qua sint iura debita his, qui potuerunt de damno infecto satisdare, deneganda erit eorum persecutio adversus eum, qui in possessionem missus est: et ita Labeo probat.
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatierant in metallum
dampnarentur. qui ĩmetallum
dampnatud admiserint sũmo
supplicio afficerentur. ¶Famoso
latrones inhiislccis ubigrassati
sunt furca figendos qͣm płib pͥl¬
acuit. ut inconspectu deterieant᷑.
aliis abhiisdem facmnoribꝰ sola¬
tium sit cognatis. et affinibint̾¬
emptorum. codem loco pena red

Expanded text:
ti erant, in metallum damnarentur, qui in metallum damnati id admiserint, summo supplicio adficerentur. Famosos latrones in his locis, ubi grassati sunt, furca figendos compluribus placuit, ut et conspectu deterreantur alii ab isdem facinoribus et solacio sit cognatis et adfinibus interemptorum eodem loco poen
Abbreviated transcription (Latin):
i. ¶ Uiultimo suppliciꝰ dãp¬
nantur. itatim et cuutatem et li¬
b̾rtatempdunt. Itaq pcctupat
hiccã⁊ mortem. et non nunqͣm
longum tp̃c cccupat quod dccidit
mp̃sonis eorumqui ad bestias
dampnantursepe tiam ideoser

Expanded text:
am Qui ultimo supplicio damnantur, statim et civitatem et libertatem perdunt. itaque praeoccupat hic casus mortem et nonnumquam longum tempus occupat: quod accidit in personis eorum, qui ad bestias damnantur. saepe etiam ideo ser
Abbreviated transcription (Latin):
luntates incuntite collatos pe¬
nitentia non reuocari. seret si
desierint municipes possidere
dicendum erit actionem cis cõ¬

Expanded text:
luntates in ciuitates collatas paenitentia non reuocari. sed et si desierint municipes possidere, dicendum erit actionem eis
Abbreviated transcription (Latin):
sit qͣntum debeatur ⁊ ferri pot᷑.¬
Quidã cũ tres ẜuos legnss fidi
ħrdis siui ꝯmisit. utis duos quos
uellec maumitt̾et fidi ⁊missa li¬
b̾tas ualebit. et quos exhiis uel¬
dicaret legatanꝯ quos ħre uult
inaumitte excepoc̃e doli reppellec̃

Expanded text:
tamen debeatur, conferri potest.Quidam, cum tres seruos legasset, fidei heredis sui commisit, ut ex his duos quos uellet manumitteret: fideicommissa libertas ualebit et quos ex his ueldicaret legatarius, quos heres uult manumittere, exceptione doli
Abbreviated transcription (Latin):
nam cio quimixam cãu mg̃
qm uolunt.⁊dehomicidiumi
admisitotem dius adrians
ipsitcum qui strupimi sibiuł
sius ꝑuminferentem occiderit
dimittendum. seteteum qui
uxorem deprchensam madul¬
terio cetiditdiuꝰ pio leiuorem
penamirrogandam c̃erpsit et
himiliorem loco põitum meri¬
dere non pot̃.s accarecum ap̃
Arẽ. ¶Iusdemlegis cornelic ḋ
siccariis et ueneficos capite qͥn¬
to. qui uenenum neccanta hõi
titur ciodem legis pena afficit᷑
qui mpublicum mala medica
menta uendid̾it. uł hõis necã¬
dicausa habr itsadiectio. antẽ
dam et nonme lauenena ergo
ad sanandum quam idcu ad
cccidendum yatrmẽ. continet.
secid qd̾ amatorimn appella¬
tur.s lociolur ⁊ nota ture meale

Expanded text:
a casu magis quam uoluntate homicidium admisit.Item diuus Hadrianus rescripsit eum, qui stuprum sibi uel suis per uim inferentem occidit, dimittendum.Sed et in eum, qui uxorem deprehensam in adulterio occidit, diuus Pius leuiorem poenam irrogandam esse scripsit, et humiliore loco positum in exidere non potest, sed accusare eum apud .Eiusdem legis Corneliae de sicariis et ueneficis capite quinto, qui uenenum necandi hominis titur.Eiusdem legis poen‹a› adficitur, qui in publicum malaendiderit uel hominis necandi causa habuerit.Adiectio autem aedam et non mala uenena. ergo ad sanandum, quam id, quod ad occidendum paratum est, continet, sed et id quod amatorium appellatur: sed hoc solum notatur in e
Abbreviated transcription (Latin):
ute us non fuiris qm̃ pcano
rogauit. ac pħ̾ amissasit uide¬
amo an hoc mrdco tencat. ego
ceca non uenure. planc print̃¬
dẽm editumoportebit. et dolũ
erculpam. etocm camucnure
namubi moramquis facir p̃¬
cario oemẽam debebit restitu¬
crie. ¶Intdc̃m hec et prannũ
pete. labro scrib̾ eoq urienti

Expanded text:
ute usus non fuit is qui precario rogauit ac per hoc amissa sit, uideamus, an interdicto teneatur. ego cetera non uenire. plane post interdictum editum oportebit et dolum et culpam et omnem causam uenire: nam ubi moram quis fecit precario, omnem causam debebit constituere. Interdictum hoc et post annum competere Labeo scribit eoque i
Abbreviated transcription (Latin):
cxhibetħ c̃ si nonsupprimendi
aĩo uł acilio fecit. s nchuiccr¬
tores ad monitiuenirent ad
recognoscenda signa ctsiforte
ñ obt̃empent teste̾s labeo sc̃bi
aut̃. exhibitabule desidarc õs¬

Expanded text:
c est si non supprimendi animo uel consilio fecit, sed ne huic etores admoniti uenirent ad recognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit autem exhiberi tabulas desiderare o
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis⁊ trou̾sia exhiis pender
autsi ad publicam qõm puinct
face mnuccum ĩmitre qͥ
ueco. hoc int̾dc̃m desacio
ieco ẜice non desacrano ⁊ pecit.
¶Qait pͥror nequid in loco sa¬
cro fiat.nonad ħ ꝑtinet ꝙ orñ¬

Expanded text:
editatis controuersia ex his pendet aut si ad publicam quaestionem facere inue eum immittere quid ueto'. Hoc interdictum de sacro loco, non de sacrario competit. Quod ait praetor, ne quid in loco sacro fiat, non ad hoc pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
cest̾ana qĩ dolo malo testin su¬
mpserit. Nemo c̃ideo ĩpune
retinet.tabulas quiman faci¬
no admisir cumexhitis rabłis
Amissumcid mag̾ mãifeste¬
cur.ctposse. aliquem dolo ma¬
lo fuce̾uir incamlegem non
incidat. ut preisi nõ ãmorut¬

Expanded text:
e, quasi dolo malo testamentum suppresserit. nemo enim ideo impune retinet tabulas, quod maius facinus admisit, cum exhibitis tabulis admissum eius magis manifestetur. et posse aliquem dolo malo facere, ut in eam legem non incidat, ut puta si neque amou
Abbreviated transcription (Latin):
tiendecã. non dãpni dandi cõ¬
silio licum h̃t edcm . um ẽ enĩ
cumqui ꝑ mniuriã u̾batur do¬
lo face. et eum qui cam p̾buit
dãpni dandi dipnumdedisse¬
Inseruum ãcet infamilia

Expanded text:
iendae causa, non damni dandi consilio, locum habet edictum. uerum est enim eum, qui per iniuriam uerberat, dolo facere et eum, qui causam praebuit damni dandi, damnum dedisse.In seruum autem et in familiam
Abbreviated transcription (Latin):
etcuitemĩ qui uenit et intu¬
ba fint actor dãpni dandi si tñ
ctip̃c inturba fu̾it cum dãpnũ
daretur et dolo malofuit. nam
et hui dolo malo inturbã dap¬
ni quid fc̃m ẽ negari non pot.¬

Expanded text:
eneri, qui uenit et in turba fuit auctor damni dandi, si tamen et ipse inter turbam fuit, cum damnum daretur, et dolo malo fuit: nam et huius dolo malo in turba damni quid factum esse negari non pote
Abbreviated transcription (Latin):
cepcio.  adu̾so eumnuielis int̾¬
dicẽ aquo p̾eario uiani. uasti
intlłor. Quotiens .n. colono
mes aut sus cui p̾cario fũdũ
usum. Que rõ inquit efficit.
ut ecsiego uiam p̾cario roga¬
uo. et tibifundum precane
dedo. quamuis hac inte iens
qͣifundo mo debetur. imuitilecẽ¬

Expanded text:
ceptio, si adversus eum velis interdicere, a quo precario viam rogasti? intellegor: quotiens enim colonus meus aut is, cui precario fundum usum. quae ratio, inquit, efficit, ut et, si ego uiam precario rogauero et tibi fundum precario dedero, quamuis hac mente ieris, quasi fundo meo deberetur, inutile e
Abbreviated transcription (Latin):
missione nontenisido a seruo
remabeo recte accipiaqquem
fidenissorem etiam abeosuo
furioso stipłatꝰ fuign posse
te fidciussorem accipe ctumẽ¬

Expanded text:
missione non teneri. Adeo a servo rem ab eo recte accipiat: quem fideiussorem etiam ab eo ipfurioso stipulatus fueris, non posse te fideiussorem accipere
Abbreviated transcription (Latin):
uł. S Iareo subdc̃one fuosti¬
pulait ꝓpocõ fi deuissoremet in
hancet inaliam ⁊doem oblig̃¬
rtssi modo eas conuingasñ
dimqr ficconditio fidciussori.
reo non ałr teneatur q̃msi goi¬

Expanded text:
Si a reo sub condicione fuero stipulatus, potero fideiussorem et in hanc et in aliam condicionem obligare, si modo eas coniungam: ndurior fit condicio fideiussoris reus non aliter teneatur, quam si co
Abbreviated transcription (Latin):
furtum adinisit in ptemqͣm
exfurto sibi restitui desid̾.iti
fidenisseradre mobligare ñ
potecqui alieno hortatuad
furcum fauiend ꝓuect. e nec
infurcipenam ab coquiorta¬
b ẽfideiussorem accipe possit.

Expanded text:
furtum admisit, in partem, quam ex furto sibi restitui desiderat, fideiussorem obligare non possit, et qui alieno hortatu ad furtum faciendum prouectus est, ne in furti poena ab eo qui hortatus est fideiussorem accipere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
quomĩo captiud reu̾so ẽ utrũ
dimmiss ẽ aniii. uł fallatia po¬
testatem hostium euasericita
reuert̾etu. nec ẽisat c̃ corpe do¬
mum ꝙ̃ redisse.sim̃te alie̾ ẽ.¬

Expanded text:
quomodo captiuus reuersus est, utrum dimissus an ui uel fallacia potestatem hostium euaserit, itreuerteretur: nec enim satis est corpore domum quem redisse, si mente alienus e
Abbreviated transcription (Latin):
statur. qui mag̾ ydõnee refi¬
cepietem uelit. ¶Idẽq dicẽ¬
dumẽ. et si de eodem itinenuo¬
ue refitiendo int̾duos. uel pl¬
ures queratur.

Expanded text:
statur, qui magis idonee reficere parietem uelit. idemque dicendum est et si de eodem itinere riuoue reficiendo inter duos uel plures quaeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
Auł. ¶Istipulatꝰ summaut
sticho ẜuo sempnii solui sẽꝓ¬
nio solui non potest q̃muis
soluendo inptem obligons
libatur et reliqua.i.soia mni
obligone iemanenth̃t qui
istichum d ꝑterastichidata

Expanded text:
.Stipulatus sum mihi aut Sticho seruo Sempronii solui: Sempronio solui non potest, quamuis soluendo in parte obligationis liberatur et reliqua quinque sola in obligatione remanent: item qui Stichum debet, parte Stichi data
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙexprimonio nb abẽ. ut
cum utił agimo cun. borir
possõre debitoris nr. Itez pu¬
bliciana que adcxemplum
u ndicatõis datur Szcum
rescissa usucapione reod̾ran¬
no futur. qz contra iciui¬
iedatur. Iduum iuros et

Expanded text:
ex patrimonio nobis abest, ut cum agimus cum bonorum possessore debitoris nostri, item Publiciana, quae ad exemplum uindicationis datur. sed cum rescissa usucapione redditur, anno finitur, quia contra ius ciuile datur. In duumuiros et
Abbreviated transcription (Latin):
acconem utiq cõmodatifin¬
ietur. po cõmodati an aquilia
remanear ineoquod in rep¬
etitonem .xxx. dierum am
ursicc̃e ditũniendum cassi
ait sucque rei ꝑsecutionem
B̾nt. hec etiam prannum da¬
renturCece intra annun ho¬
de sunt. ut tn lucrumciexter

Expanded text:
actionem utique commodati finietur: post commodati an Aquiliae remaneat in eo, quod in repetitione triginta dierum ampbus sic esse definiendum Cassius ait, ut quae rei persecutionem habeant, hae etiam post annum darentur, ceterae intra annum. hodae sunt, ut tamen lucrum ei extor
Abbreviated transcription (Latin):
bimanꝯ intulit fiscouendicar
sico gimine ne d fru̾it. ut si con¬
iuncetur bonis careat. ¶Siqͥs
finierit.successorem ħre. Uiu.¬
mano intuliss qd dr̃ctur fũiũ
suum occidisse mag̾ dolore filiz
amissi mortem sibi urogasse. et
ideo bonaciꝯ nonee publican¬
quis sib̾ mortem conscunt. sicu¬
ticum queritur anis quisibmna¬
nointulit et non ppetrauitde be¬
at puniri. qͣĩ de sc sñam tuliss
namomn modo puniendo ẽ.¬

Expanded text:
bi intulit, fisco vindicari, si eo crimine nexus fuit, ut, si convinceretur, bonis careat. Si quisfinierit, successorem habere dimanus intulisset, quod diceretur filium suum occidisse, magis dolore filii amissi mortem sibi irrogasse et ideo bona eius non esse publicanquis sibi mortem consciuit: sicuti cum quaeritur, an is, qui sibi manus intulit et non perpetrauit, debeat puniri, quasi de se sententiam tulit. nam omnimodo puniendus e
Abbreviated transcription (Latin):
ond̾e audiendisunt. ncc pͥ bõa
infiscum cogendasunt. qͣmsi d̾
crimine fu̾it ꝓbatum. an u̾o oĩ¬
m̃o publicanda sunt. s duus
fu̾it ꝓbatum. de int̾dcis etrele

Expanded text:
ndere, audiendi sint nec prius bona in fiscum cogenda sint, quam si de crimine fuerit probatum: an ‹u›ero omnimodo publicanda sunt. sed diuufuerit probatum. DE INTERDICTIS ET RELE
Abbreviated transcription (Latin):
diu. piꝰipͥsit. ita de mumbõaci
quimreatum mnortemsibi con¬
cunt fisco uendicanda sunt siei
crminis reꝯ fu̾it. utui dãpnart᷑
morteaut deportatõe asfitiendo
ec̃t. id̃ ip̃sit cumqui modici fur¬
tireꝰ fuiss. luitam supendio fi¬
mierit non iud̃i in eademcã ẽc

Expanded text:
ipsit, ita demum bona eius, qui in reatu mortem sibi conscivit, fisco vindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, morte aut deportatione adficiendus esset. Idem rescripsit eum, qui modici furti reus fuisset, licet vitam suspendio finierit, non vid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissoris non ad impedimt
stipłatoris ꝑtin. ne incipiat
dicicum quoq dare non po¬
s̃c. qui alicnum seruum quẽ
dñs non uendat dare ꝓmi¬
serat. ¶Si abco stipłatosim
qui efticere non possit. cum
alii possibile sit iure factam
obligõnem sabiñ scribͣ.
¶Cumquis subhac condic¬
tione stipłat sic. si rem sacrã
aut religiosamtiti uẽdidit
uł formuł basilicam. aut
huiꝰ. res que publicis isib
inꝓpetuum destinate sm̃t. Ubi

Expanded text:
promissoris, non ad impedimentum stipulatoris pertinet, ne incipiat dici eum quoque dare non posse, qui alienum seruum, quem dominus non uendat, dare promiserit. Si ab eo stipulatus sim, qui efficere non possit, cum alio possibile sit, iure factam obligationem Sabinus scribit. Cum quis sub hac condicione stipulatus sit, si rem sacram aut religiosam Titius uendiderit uel forum aut basilicam et huiusmodi res, quae publicis usibus in perpetuum relictae sint: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
possibile ẽ prea possibile figa¬
pot᷑. non cium sccundum fu¬
turi temporis io. s secmdiir
psentis extimari deb stipło.
Siut aliquid fiat stiplemr.
ctusitati et elegantis c̃olałr
ait. sic subici penamsuta fac¬
tuminonerit. atcumquid nc
fiatstrpulemur.tunch modo
si adusꝰ ea fr̃merit. et curał

Expanded text:
mpossibile est, postea possibile fieri: non enim secundum futuri temporis ius, sed secundum praesentis aestimari debet stipulatio. Si ut aliquid fiat stipulemur, et usitatius et elegantius esse Labeo ait sic subici poenam: 'si ita factum non erit': at cum quid ne fiat stipulemur, tunc hoc modo: 'si aduersus ea factum erit': et cum
Abbreviated transcription (Latin):
Regnantis mlieris dsu¬
m̃de dãpnate pena differtur.
quo adpanat. ego quid etne
qͥõ de ea h̾atur. scio obẜuari. ꝙͣ¬
diu pregnans ẽ. MArc
Clegnti sũ innisulam deporta¬
ti debẽt locis int̾ dc̃is abstine et
ħire utimur ut relegato int̾¬

Expanded text:
egnatis mulieris consumendae damnatae poena differtur quoad pariat. ego quidem et ne quaestio de ea habeatur, scio obseruari, quamdiu praegnas est. 4 Marclegati siue in insulam de portati debent locis interdictis abstinere. et hoc iure utimur, ut relegatus int
Abbreviated transcription (Latin):
n nunqͣm remittunt. s in quir
quidfit qd̾ allegisse principiue
nam. aut non sustinent. ꝙ ur
illegent. quis ei dubitateludẽ
conticuerunt qd̾ ꝓsaluteprĩa¬
pis hre sedic̾e iactant. nec enr
debebant.tam magnam rem
tam diu retice. ¶ Siquos comi¬
tum. uł legrtisui reos ꝓosul ĩ¬
uen̾it. utrumpunire eos dbeat
ansuccessiori seruare quen pot̾
S mułta extunt exempla q̃ ñ
t̾m offitialium seruoꝵ nec sub
se agentium um suos quo seruo
ium ub̾ enumanda sunt. qͣb
pͥsides affic̾e quiqͣm possũt. et
sunt quedam pene que aut ui¬
tam adimant. aut seruitute
inuinguit. aut ciuitatẽ aufe¬
rant. aut exilium aut cohertio
mia aucdignititis aliꝙͣ depo¬
sitionem. aut alicun acto pro

Expanded text:
n›umquam remittunt, sed inquirunt, quid sit, quod allegare principi uenam aut non sustinent. quod uid allegent. quis enim dubitat eludenconticuerunt, quod pro salute principis habere se dicere iactant? nec enim debebant tam magnam rem tam diu reticere. Si quos comitum vel legati sui reos proconsul invenerit, utrum punire eos dan successori seruare, quaeri potest. sed multa exstant exempla, quae non tantum officialium suorum nec sub se agentium, uerum suos quoque seruos rum nobis enumeranda sunt, quibus praesides adficere quemque possint. et sunt poenae, quae aut uitam adimant aut seruitutem iniungant aut ciuitatem auferant aut exilium aut coercitiomia aut dignitatis aliquam depositionem aut alicuius actus pro
Abbreviated transcription (Latin):
statuctur in absentes. peccuma¬
nas quidem penas.ul eas q̃
extimationem contingunt si
sepu admoniti percontinnati¬
am desinc statui posse et usq
ad relegationem ꝓcediũm siqͥ
granis urogand̾ fuiss. putaĩ
metallum uł capitis penã ñ eẽ¬

Expanded text:
statuetur in absentes pecuniarias quidem poenas uel eas, quae existimationem contingunt, si saepius admoniti per contumaciam desint, statui posse et usque ad relegationem procedi: uerum si quid grauius irrogandum fuisset, puta in metall‹um› uel capitis poenam, non e
Abbreviated transcription (Latin):
insule relaegatõis minsula re¬
legito deportatois inisula de¬
portato pena capitis mrogitur.
et hoc ita sĩe quis non ex̃cesẜit
debuit siucetiam alias exilio
non obtemꝑauit. nam ꝯtum¬
tia eid cumulat penam. et nẽo
pot̾ comeatum remeatum uei
uilio frontom ip̃sit. s nec desuꝰ¬
pitione deb̾e aliquem dãpnare
diu. traian. affidio seuo rẏsit.
Sanctid ẽt eĩ impunitum relĩq
facino nocentis qm in nocentẽ

Expanded text:
insulae relegationis, in insulam relegato deportationis, in insulam deportato poena capitis adrogatur. et haec ita, siue quis non excesserit debuit, siue etiam alias exilio non obtemperauerit: nam contumacia eius cumulat poenam. et nemo potest commeatum remeatumue Iulio Frontoni rescripsit. sed nec de suspicionibus debere aliquem damnari diuus Traianus Adsidio Seuero rescripsit: satius enim esse inpunitum relinqui facinus nocentis quam inno
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾plac in legib publicoru
iuditiorum uł priuatorum en¬
minum qui extra ordinemaog¬
noscunt prefecti ułp̃sides. ut
eis qui mpenam pctiana zegẽ¬
tes cludunt cobrtionem extra¬
ordinanam inducãt.ND.¬
Ei capitalis dãpnatum sicacti¬
pe debemo. exquac̃a dãpnatũ
uł mors uł et ciuitatis amissio
uł seruito contingit. ¶Costat
pasm deporttio in locum aq̃
et ignis int̾diccõis successit nõ
ceps deportand̾ in insulamsta
ur. ¶Eum accipimo dãpna¬
tum qui non puocauis. cetm
siꝓuocass mondum dãpnat
u̾idetur. s et si ab eo qui iodap¬
nandi ñ hũit reioipitał qui

Expanded text:
liter placet, in legibus publicorum iudiciorum uel priuatorum criminum qui extra ordinem cognoscunt praefecti uel praesides ut eis, qui poenam pecuniariam egentes eludunt, coercitionem extraordinariam inducant.Rei capitalis damnatum sic accipere debemus, ex qua causa damnato uel mors uel etiam ciuitatis amissio uel seruitus contingit. Constat, postquam deportatio in locum aquae et ignis interdictionis successit, non ceps deportatum in insulam stauidetur. Eum accipiemus damnatum, qu‹i› non prouocauit: ceterum si prouocet, nondum damnatus uidetur. sed et si ab eo, qui ius damnandi non habuit rei capi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. eccapitis penaluut.sec
et caligat. qui metu hostium
langorem simulauit in pari
uulñauit siquid lapidemilitĩ
reicitu si gladio cap̾amittit.
t sit. ut si in pat̾ia doloris. au̾
tedio inte. aut morbo.aut fu¬
rore aut pondore mori maluiit
nonaĩaduertatur incum s
ignominma mittatur. Si nicħ
t᷑ale p̾tendat capite puniat᷑
piurium aut lascuuiam lapsi
capitalis pena remittenda c̃
et militie mutatio iroganda.¬
Qui pͥpoitum suum non ꝓ¬

Expanded text:
sunt et capitis poenas luunt.Sed et caligatus, qui metu hostium languorem simulauit, in pari uulnerauit, si quidem lapide, militia reicitur, si gladio, capital admittit.Qtus sit, ut, si impatientia doloris aut taedio uitae aut morbo aut furore aut pudore mori maluit, non animaduertatur in eum, sed ignominia mittatur, si nihil tale praetendat, capite puniatur. per uinum aut lasciuiam lapsis capitalis poena remittenda est et militiae mutatio irroganda.Qui p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑp utilitatẽ receptum ẽ ut ꝑ
colonum possõ et retineatur
et ꝯtinuctiuquo mortuo nõ
statĩdicend̾ eeam int̾pellari.
adipisci neglex̾it. aluid exti¬
mandumait sicolono spõte
tuumatitio bona fideemiet
traditum possedidend cum
nam retro quoq si sciens tuũ
clampossidẽ. ¶Siẜuũ meu̾
bone fidei ẽptoriclam abdur¬

Expanded text:
 utilitatem receptum est, ut per colonum possessio et retineretur et contineretur: quo mortuo non statim dicendum ea‹m› interpellari, apisci neglexerit. aliud existimandum ait, si colonus sponte erit. Seruum tuum a Titio bona fide emi et traditum possedi, deinde cum nam retro quoque, si sciens tuum clam possidere. Si seruum meum bonae fidei emptori clam abdu
Abbreviated transcription (Latin):
ueopa.consilio  do lomalo cosi¬
testatem ue h̃at cccidatinquou¬
uequis contrarem .ꝑ. aina fer¬
at quiuehostib ppliromani¬
uł nuntium litt̃as uc miserit

Expanded text:
o malo consitestatemue habet occidatur: quoue quis contra rem publicam arma ferat: quiue hostibus populi Romani nuntium litterasue miserit
Abbreviated transcription (Latin):
toris furtum fi. et quid sicis¬
terna uim sic quid dices aũt
atqr cist̾na. quid deinde sid̾
qu liiinum infundr. quid
gis c̃ ut es hic nõ furẽ tocis di¬
cams e̾te siꝓponas ĩ apotrca

Expanded text:
totius furtum fieri. et quid si cisterna vini sit, quid dicet? aut aquae cisterna? quid deinde si quas vinum effunditur, quid gis est, ut et hic non totius dicamus. Certe s
Abbreviated transcription (Latin):
ium cẽ d̾r̃turpit̃fit furtum
deindecum dixiss: se ponda¬
rcautobsignare uellees sb̃¬
iccit furtum fccit rem ci pig¬
noridatam in t̾utit. ¶Sibe¬
na fide pomi meam cinis eã¬

Expanded text:
ur, turpiter fit, furtum deinde, cum dixisset se ponderare aut obsignare velle, aes subiecit, furtum fecit: rem enim pignori datam intervertit. Si bona fide rem meam emeris ea
Abbreviated transcription (Latin):
Arc̃ Espitiendum ẽ iudicãti
nequid aut dumdaut remissi
constituatur qmca deposcit.nͦ
cnim aut sem̾tatis. autclem̃¬
tieglie effectanda c̃.s ppenso
iuditio. proutqueq res expo¬
tulat statuendumẽ plane in
lemorib cãis ꝓniores ad leu¬
tatem iudices c̃ẽ debent. Ingrͣ¬
uorib penis seu̾itatem łgu
cumaliquo tempamento bẽni¬
gnitatis subsequi. ¶Furca do¬
mesticasi lemora suntpublic̃
uindicanda nonsuntnecadi¬
ab eo cui opas suas locauent
offeratur qominam domesti¬
ca furtancrantur que serm do¬
minis uł librtipr̃onis. ł mer¬
çennari apudquos degunt
subripuerint.¶ Derelinqũt
ãt autppõito. aut impetu aut
cãu. ꝓposito delinquunt latro¬
nes qui factionem b̃nt. impe¬
tuãt cum pebrietatem. aut i¬
manaut ad ferium uenitur
cauno cum muenando teluir
inferam missum hominẽmt¬
fecit. ¶Capitis pena ẽ. obici be
blicum fu̾it. necne. namsoiasc̃¬
tentia nongenꝯ criminis spect̃¬
tur.itaq hiis inquib  amma¬

Expanded text:
rspiciendum est iudicanti, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut seueritatis aut clementiae gloria affectanda est, sed perpenso iudicio, prout quaeque res expostulat, statuendum est. plane in leuioribus causis proniores ad lenitatem iudices esse debent, in grauioribus poenis seueritatem legum cum aliquo temperamento benignitatis subsequi. Furta domestica si uiliora sunt, publice uindicanda non sunt, nec adab eo, cui operas suas locaverat, offeratur quaestioni: nam domestica furta vocantur, quae servi dominis vel liberti patronis vel mercennarii apud quos degunt subripiunt. Delinquitur autem aut proposito aut impetu aut casu. proposito delinquunt latrones, qui factionem habent: impetu autem, cum per ebrietatem ad manus aut ad ferrum venitur: casu vero, cum in venando telum in feram missum hominem interfecit. Capitis poena est bestiis blicum fuerit nec ne: nam sola sententia, non genus criminis spectatur. itaque hi, in quos anima
Abbreviated transcription (Latin):
pte. n ꝑh̾rdem tuum titium
stipuler. nonsolum̾ titium te¬
nerisi ꝓhibeat s etiam cob̾rdẽ
cio. ¶ Qui fundum sib̾ aut
titio dari stipłatur. qͣmuis¬

Expanded text:
per heredem tuum Titium stipuler, non solum Titium teneri, si prohibeat, sed etiam coheredes eius. Qui fundum sibi aut Titio dari stipulatur, q
Abbreviated transcription (Latin):
repti ondunt s si forte usurc
nonsunt dobite et quis sim
dantseidem ãt rescripto ita
tor exsolue cogitu et sic̃ ex pa¬
ctiꝯuentoedate repctinon
poisunt it ipo titulo nõ nu¬
mate ꝓsolutis exarbitrio.
pcipientis ñ lebuntur.
ita cauit debitori in sortem¬
cio etusuras seaccipe lutrũ
prata et sort et usuris dece¬
datsanuo pͥo musuras et
siquid suꝑ ẽ insorte . sego
non dubito. quin ħ cauto
insortem et inusuras ad
ture spectatu ss pctio ex in¬

Expanded text:
ripti ostendunt. sed si forte usurae non sint debitae et quis simpdant. eidem autem rescripto ita tor exsolvere cogitur: et sicut ex pacti conventione datae repeti non possunt, ita proprio titulo non numeratae pro solutis ex arbitrio percipientis non habebuntur". ita cauerit debitori 'in sortem et usuras se accipere', utrum pro rata et sorti et usuris decedat an uero prius in usuras et, si quid superest, in sorte‹m›. sed ego non dubito, quin haec cautio 'in sorte‹m› et inturae spectatur, sed potius ex iu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi exunaca pot̃. si forte dap
tiarepot.is ad quemea resꝑ
uumnuntiare suo nõie non
pot. s ꝓcuratorio nõic nũtia¬
ie pocit. aut uendicare usum
fructum̃ ab co quiopꝰ nouy.
faciat. queuendicatio prabi

Expanded text:
nisi ex una causa potest, si forte damni tiare potest is ad quem res uum nuntiare suo nomine non potest, sed procuratorio nomine nuntiare poterit, aut uindicare usum fructum ab eo qui opus nouum f
Abbreviated transcription (Latin):
tum er qd̾ appiurcum fun¬
dumqui me nisamtransac¬
tionis uenerar etiam auo
suo. abcod titio fuisse oblig̾¬
cum. ¶Cunergo constrps
auo menu łordis mnobligo¬
necundem fudumdatũ
de quo meui. supatꝰ ẽ. q̃ro

Expanded text:
tum, per quod apparuit eum fundum, qui in causam transactionis uenerat, etiam auo suo ab eodem Titio fuisse obligatum. cum ergo constet prius auo Maeuii heredis in obligationem eundem fundum datum, de quo Maeuius superatus est, q
Abbreviated transcription (Latin):
tasitant testatoris quid̃ sit s
dici. et si in noieerit dubitat̃o
uelutisi titio legatumsit. cũ
sint duotitii ctalt̾eoꝵ dese cogi¬
itatum existimau̾it.

Expanded text:
ta sit aut testatoris quidem sit, sed dici et si in nomine erit dubitatio, ueluti si Titio legatum sit, cum sint duo Titii, ut alter eorum de se cogitatum existimauerit.
Abbreviated transcription (Latin):
pot. S pignoratitia actone
id ꝙ debitum e xoedit debi¬
coripr̃abit. ¶Dñs qui rezo
sum pit inqua usꝯ fructꝰ
alici ẽ furti usufructuane
tecumince ⁊modati tenemi.
ergo si obaliquas ĩpensas q̃s
inremꝯ modatam fecisti retẽ¬

Expanded text:
ia actione id quod debitum excedit debitori praestabit. Dominus, qui rem subripuit, in qua usus fructus alienus est, furti usufructuariote cum nec commodati tenearis. ergo si ob aliquas impensas, quas in rem commodatam fecisti, ret
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃. ¶ uamuis stipłantiux¬
oriulripopondit direpto ma¬
trimomo p̾dia que dotiẽrãt
obligata insolutum dare tn
sat̃ ẽẽ offerre dotis qntitate

Expanded text:
 quamuis stipulanti uxori uir spoponderit dirempto matrimonio praedia, quae doti erant obligata, in solutum dare, tamen satis esse offerri dotis quantitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
sitea aqua que ꝓpetus duci
possirego t̾nestte solaeaut¬
ar.dicendumẽ hancaqm ẽe
estiuam .ẜiusꝯsi casiraqua
que non nisi estate duci possit

Expanded text:
sit ea aqua, quae perpetuo duci possit, ego tamen aestate sola ea utar, dicendum est hanc aquam esse aestiuam: rursum si ea sit aqua, quae non nisi aestate duci possit,
Abbreviated transcription (Latin):
E
frmidatonis cagesta
cnintcumco qũi frru¬
demnonignor auĩt x hiiscu¬
adiis ip̃m qui fraudem fec̃
tum ꝓponit quoedc̃o ⁊ sului

Expanded text:
e fraudationis causa gesta erunt cum eo, qui fraudem non ignorauerit, de his cuaduersus ipsum, qui fraudem fecit, tum proposuit, quo edicto consului
Abbreviated transcription (Latin):
manifestumẽ. ¶Ineadem c̃a
ẽ etiam sccis eiꝰ quiop fec̾. si
pe auccornonfuit. ¶Idemq
indonato fundolegatoue est.
Gaio adedictum p̾toris ur¬
bam titulo de aq̃. plu. arcẽde.

Expanded text:
manifestum est. in eadem causa est etiam socius eius qui opus fecit, si ipse auctor non fuit: idemque in donato fundo legatoue est. 13 Gaius ad edictum praetoris urbani titulo de aquae pluuiae arcendae.
Abbreviated transcription (Latin):
et codicuł testõ eĩ ꝯfirmatis rec¬
te dant fidĩ ꝯmisse. et ab intes¬
tato. et codicilł. nͥ ꝯfirmati re¬
liqui possint.

Expanded text:
et codicillis testamento confirmatis recte dantur, fideicommissae et ab intestato et codicillis non confirmatis relinqui possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
matre putcolana.⁊que mui¬
ceps campano  nisi forte pri¬
uilgio. auiq lo :natnaorigo
ens̾ atur. tunc cĩ mat̾ne ori¬
gins erit mumceps ut putͣ

Expanded text:
matre Puteolana, aeque municeps Campanus est, nisi forte priuilegio aliquo materna origo censeatur: tunc enim maternae originis erit municeps. ut puta