comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iectos tramite. uite melioris preire Neq eniꝰ
quisq ad hoc preficitur: ut subditorũ culpaᷤᷤ
corrigat: et ipse uieiis seruiat: Qui se indignũ
ad episcopatũ existimat: locũ eius qui dignꝰ
mͣ ut nulla uitiorũ nota maculari se sinat:
firauius enĩ condempnabit᷑: qui indignus
suscipit quod non meretͣ᷑ Qui regimen sacer¬
dotii contendit appetere: ante in se discuciat
si uita honori sit congrua Quod si non dis.¬
crepat humilit̾ ad id quod uocatur accedat:
Reatũ quippe culpe geminat: siquis cũ cul.¬
pa ad sacerdotale culm̃ aspirat U̾nius cuiulq
casus tanto maioris est criminis. quanto prius¬
quã caderet: maioris erat uirtutis Preceden¬
cium namq magnitudo uirtutũ: crescit ad
cumulum sequenctũ delictorum Pleriq sa-¬
cerdotes sue magis utilitatis causa: quam
gregis pre esse defid̾ant: Nec ut ꝓfint p̾suleᷤᷤ
fieri cupiunt sed magis ut diuites fiant: et

Expanded text:
jectis tramite vitae melioris praeire. Neque enim jectis tramite vitae melioris praeire. Neque enim quisque ad hoc praeficitur, ut subditorum culpas corrigat, et ipse vitiis serviat. Qui se indignum ad episcopatum existimat, locum ejus qui dignusen, ut nulla vitiorum nota maculari se sinat. Gravius enim condemnabitur, qui indignus suscipit quod non meretur. Qui regimen sacerdotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quis cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto, priusquam caderet, majoris erat virtutis. Praecedentium namque magnitudo virtutum crescit ad cumulum sequentium delictorum. Plerique sacerdotes, suae magis utilitatis causa quam gregis, praeesse desiderant: nec ut prosint, praesules fieri cupiunt: sed magis, ut divites fiant et
Abbreviated transcription (Latin):
dat: Ille si om̃ino renititur. caueat ne accep¬
tam pecuniam insudario ligans: de eius occul.¬
tatione iudicetur: Pecciinia quippe in suda.¬
rio ligare ẽ: ꝑcepta dona sub ociolenti torporiᷤ
attendat ne ꝑ exemplũ praui oꝑis phariseoꝵ
more ad ingressum regni tendentibus: obsta¬
culum fiat: Qui uxta magistri uocẽ. nec ipsi
intrant: nec alios in trare ꝑmutunt Conside.¬
randum quoq est quia cum causã populi eles¬
tus p̾sul fuscipit: quasi ad egrũ medicus accẽ¬
dit: Siergo ad huc eius moꝑe passio¬
nes
uiuunt. qua presumptione ꝑcussum mederi ꝓ¬
perat: qui infacie uulnus portat: isi dori de in¬
ȩccłiȩ qui ad huo uiciis subiacent:. Hinc est
quod p̾ceptum ẽ dauid non edificare ui sibile
templum : quia sanguinũ uir belli frequencia
esset Qua figura illi spiritalit̾ amonentur. qͥ
ficent: hoc est eccłiam docere presumant: Nõ
debet honoris ducaitũ susciꝑe: qui nescit sub¬

Expanded text:
dat? Ille si omnino renititur, caveat ne accepdat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudario ligans,de ejus occultatione judicetur. Pecuniam quippe in sudario ligare, est, percepta dona sub otio lenti torporis attendat ne per exemplum pravi operis, pharisaeorum more, ad ingressum regni tendentibus obstaculum fiat. Qui juxta vocem Magistri, nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt . Considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi properat, qui in facie vulnus portat. CAPUT XV. Nae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua figura illi spiritaliter admonentur, qficent, hoc est, ecclesiam docere praesumant. Non debet honorem ducatus suscipere, qui nescit sub
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ discere: qui in imis positus non desiit suꝑ¬
bire: Hescit laudem cum suppetit fugere: qui
ad hanc didicit cũ de esset anelare: Nequaqͣ
uincere auaritiam potest.quando ad multoꝵ
sustentationẽ tendit is: cui sufficere ꝓpria nec
soli potuerunt: Exante acta gͦ uita. se quisq
inueniat: ne appetitu se culminis imago cos¬
nis inludat ꝑ lerũq in occupatione
regiminis. ipse quoq boni oꝑis usus ꝑditur qͥ
in tranquillitate tenebatur Quia quieto ma.¬
ri : recte nauem et imꝑitus dirigit: Turbatis
autẽ tempestatuũ fluctibus etiam peritus se
nauta confundit: Quid est potestas culminis.
nisi tempestas mentis: Inqua cogitationum
semꝑ ꝓcellis. nauis cordis quatitur. huc illucq
incessant̾ impellitur: ut ꝑ repentinos excessus
oris et oꝑis: quasi ꝑ obuiantia saxa frangatur:
nendũ. nisi ut uirtutibus pollens coactus ad re¬
gimꝰ ueniat. uirtutib uacuus nec coactus acce¬

Expanded text:
tem discere, qui in imis positus non desiit suptem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum deesset, anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tendit is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Plerumque in occupatione regiminis, ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur: quia quieto mari recte navem et imperitus nauta dirigit, turbato autem tempestatum fluctibus etiam peritus se nauta confundit. Quid est potestas culminis, nisi tempestas mentis, in qua dum cogitationum semper procellis navis cordis quatitur, huc illucque incessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis, quasi per obviantia saxa frangatur? nendum, nisi ut virtutibus pollens, coactus ad regimen veniat; virtutibus vacuus, nec coactus acce
Abbreviated transcription (Latin):
animo ꝓponunt: Et quã uis hoc elationis
intencione appetant: oꝑatiros tam̃ se mag.¬
na ꝑtractant Eitq ut aliud in hymnis intencio
suprimat. aliud tractantis animo. suꝑficies cogita.¬
tionis ostendat Nam sibi ipsa de se mens sepe
mentitur: et fingit se debono oꝑe amare quod
non amat. de mundi aut̃ gła: non amare quod
amat Sepe. mens principari appetens: fit ad
hoc pauida cũ querit. audax cum ꝑuenerit:
Tendens enim ne non ꝑueniat trepidat: sed̃
repenti ꝑueniens. iure sibi hoc debitũ ad quo
ꝑuenerit putat: Cumq ꝑcepto principatus
officio ꝑfrui secularit̾ ceꝑit libent̾ obliui scitur
quicqͥd religiose cogitauit: Necesse est enĩ. ut
cum cogitatio extra usũ ducitur. protinus me̾.¬
tis oculoͬs. ad oꝑa transacta reuocetur: Ac pen¬
set quisq quid subiectus egerit: et repente cos¬
noscit. si p̾latus bona agere: que ꝓposuerit
possit: Hequaquã ualet inculmine humilita.¬

Expanded text:
animo proponunt. Et quamvis hoc elationis animo proponunt. Et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant: fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam sibi ipsa de se mens saepe mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat; saepe mens principare appetens fit ad hoc pavida cum quaerit, audax cum pervenit. Tendens enim, ne non perveniat trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Necesse est ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, possit, quia nequaquam valet in culmine humilita
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si ad regiminis culm̾ eruꝑit: in elationis
protinus usu głe ꝑmutatur: Sic saul qui in¬
dignum se prius considerans fugerat: mox
ut regni gub̃nacula ꝑcepit intumuit: Hono¬
rari namq coram populo cupiens. dum rep̃¬
hendi publice noluit: ipsum tam̃ qͥ in reg
iudicio pene in cunctis actibus placens. mor
ut p̾ssure pondẽ caruit: in tumore uulneris
erupit Factusq ẽ in morte uiri crudeliter
rigidus : qui in appetitu feminȩ eneruiter
fuerat fluxus Et qui malis ante nouerat.
pie parcere: in bonoꝵ quoq nece. post dicit si¬
ne obstaculo retractionis hanelare Pruis
quippe ferire dep̾hensũ ꝑsecutorẽ noluit:
et post cum dampno desudantis exercituᷤ:
etiam deuotũ militem extinxit: Quem pro¬
fecto ab electoꝵ numero culpa longius ra¬
peret: isi hunc ad ueniam flagella reuocas.¬
sent: Plerumq qui subire magisteriũ pas.¬
torale cupiunt: nõ nulla quoq bona oꝑa.

Expanded text:
quod si ad regiminis culmen erupit, in elationem quod si ad regiminis culmen erupit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula percepit, intumuit: honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regntoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit, factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae fuit enerviter fluxus: et qui malis ante noverat pie parcere, in bonorum quoque necem post didicit sine obstaculo retractationis anhelare . Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus etiam devotum militem exstinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longius raperet, nisi hunc ad veniam flagella revocassent. Plerumque qui subire magisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera
Abbreviated transcription (Latin):
tur in herent: dorsa nominantur: Obscu.¬
ratis ergo oculis dorsum flecutur: quia cũ
lum̃ scienciȩ ꝑdunt qui p̾eunt. ꝓfecto ad
portanda peccatorũ curuant᷑ honera quise¬
cuntur. In digni quicq tanti reatus ponda
fugerent. si ueritatis sentenciam sollicita
cordis aure pensarent: qua ait Qui scan.¬
dali ⁊z auerit unum de pusillis istis qͥ inme
credunt expedit ei ut suspendat᷑ mola asi.¬
naria in collo eius: et demergatur in pro
fundum maris He temerare sacra regimi¬
na quisqͥs impar ẽ audeat. et ꝑ concupisce.¬
ciam culminis: ducatũ suscipiat ꝑdicio¬
nis hinc enim pie iacobus prohibet di.¬
cens Nolite plures magistri fieri: fr̃s mei
hinc ipse dei hominũq mediator. regnũ
ꝑciꝑe uitauit in t̾ris. qui suꝑnorũ quoq
spirituũ scienciã sensuu̾q transcendens:
ante secula regnat incelis: Plerumq ad¬
uersitatis magisterio: sub disciplina cor p̾mit᷑:

Expanded text:
ter inhaerent dorsa nominantur. Obscuter inhaerent dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum curvantur onera qui sequuntur. Indigni quique tanti reatus pondere fugerent, si Veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria Cap. 3. Ne temerare sacra regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipere vitavit in terris, qui supernorum spirituum quoque scientiam sensumque transcendens ante saecula regnat in coelis. Plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur;
Abbreviated transcription (Latin):
tatur dicens Et tenentes legẽ: nescierũt Et
nesciri ergo se ab eis ueritas cõquiritur: et
nescire se principatũ nesciencium ꝓtestatur:
Quia profecto hi qui ea que sunt dm̃ nesci¬
unt: ad ño nesciuntur Paulo attestante qui
ait: Siquis aut̃ ignorat: ignorabit᷑ Plerũq
pastorum imꝑitia: meritis congruit subiec¬
torum: Quia quamis lum̃ scienciȩ fua cul.¬
pa exigente non habeant: districto tam̃ iudi
cio agitur. ut ꝑ eorũ ignoranciam: hiꝰ etiam
qui secunt᷑ offendant Hinc namq : in euͣgłio
ꝑ semet ipsũ: ueritas dicit Si cecus ceco duca¬
tũ p̾beat: ambo infoueam cadent Hinc psal.¬
mista nõ obtantis animo sed ꝓphetantis mis¬
terio: denunciat dicens Obscurentur oculi
eorum ne uideant: et dorsum eorũ semꝑ incur¬
ua Oculi quippe sunt: qui in ipsa honoris sũ.¬
ma facie positi: ꝓuidentis itineris officiũ
susceperunt. Qitbus hi nimirũ qui secun¬

Expanded text:
tatur, dicens: Et tenentes legem, nescierunt me . Et tatur, dicens: Et tenentes legem, nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas conqueritur, et nescire se principatum nescientium se protestatur: quia profecto hi qui ea quae sunt Domini, nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Plerumque pastorum imperitia meritis congruit subjectorum: quia quamvis lumen scientiae, sua culpa exigente, non habeant, dcio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadent . Hinc Psalmista non optantis animo, sed terio denuntiat, dicens: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum illorum semper incurva . Oculi quippe sunt qui in ipsa honoris summi facie positi providendi itineris officium susceperunt; quibus hi nimirum qui subsequen
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis magisterium ex sola elatione ꝑ¬
uenerũt: Ipsa quippe in magisterio lingua cõ¬
funditur. quando aliud dicit᷑: et aliud docet᷑.
Contra in dignos pastores dñs ppropħam que¬
ritur dicens Ipsi regnauerũt: et nõ ex me:
Principes extiter̃t: et non cognoui: E xse nã.¬
q et non exxarbitrio sũmi rectoris regnauer̃.
qͥ nullis fulti uirtutib nequaꝗͣ diuinitus uo.¬
cati. sed sua cupiditate accensi. culm̾ regiminis
rapiunt: pocius quã assequuntur: In utiles sa-¬
cerdotes. int̾nus uidex: et ꝓuehit et nõ cognoscit:
Quia quos ꝑ mutendo tolerat: ꝓfecto ꝑ iuditi¬
um reprobationis ignorat: Unde ad se quibus¬
dã: et post miracula uenientibꝰ dicit Recedi¬
te ame oꝑarii iniquitatis: nescio qui estis:
Pastorũ inpericia uoce ueritatis in crepatur:
cum ꝑ ꝓpħam dicitur: Ipsi pastores: ignoraue.¬
runt intelligentiam Quod rursus dñs de tes¬

Expanded text:
humilitatis magisterium ex sola elatione phumilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Contra indignos pastores Dominus per prophetam quaeritur, dicens: Ipsi regnaverunt et non ex me, principes exstiterunt et non cognovi . Ex se enim et non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditarapiunt potius quam assequuntur. Inutiles sacerdotes internus judex et provehit, et non cognoscit: quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam, et post miracula venientibus, dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis: nescio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursus Dominus detes
Abbreviated transcription (Latin):
metiri se nesciunt que non didicerunt: docere
concupiscunt: Qui pondus magisterii tanto
leiuus estimant: quanto uim magnitudinis
illius ignorant: Ut quia in docti ac precipites
doctrine arcẽ tenere appetunt: aprecipitatio¬
nibus sue ausibus. in ipsa locutionis ianua re¬
pellantur: Nulla ars doceri presumitur: nisi in¬
tenta prius meditatione discatur Ab imperitis
ergo pastorale magisteriũ qua temeritate susci.¬
pitur: quando ars ẽ arciũ. regimꝰ animarũ. qͥs
aut̃ cogitationũ uulnera occultiora esse nesciat
uulneribus uiscerũ: Et tam̃ sepe qui nequa¬
quã spiritalia precepta cognouerunt. cordis
se medicos ꝓfiteri non metuunt: dum qͥ pignꝰ¬
torũ uim nesciunt. uidi medici carnis eru.¬
deri doctores appetunt: transcende cet̾os concu¬
piscunt. attestante ueritate. primos recubitus
in cenis: primas in conuentib cathed ras quer
Qui susceptũ curȩ pastoralis offitiũ ministra.¬
re digne tantomagis nequeunt: quanto ad

Expanded text:
metiri se nesciunt, quae non didicerunt, docere concupiscunt. Qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant. Ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis janua repellantur. Nulla ars doceri praesumitur, nisi intenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando ars est artium regimen animarum? Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat, vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis eruderi doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, attestante Veritate: Primos recubitus in coenis, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad
Abbreviated transcription (Latin):
unus de prb̃is electus suꝑ poneretur cet̾is. ad
quẽ omĩs cura eccłiȩ ꝑtineret: et scismatum
semina tollerentur: Putẽt aliqͥs non scriptura¬
gat apłi ad philipenses: uerba dicentis Paulꝰ
grã uob et pax : et reliqͣ Philippis: una est
urbs macedonie Et certe mnuna ciuitate:
plures ut nuncupant᷑ ep̃i: esse nõ poterant:
de prb̃is est locutus:. Ad huc alicui hoc uidet᷑
ambigitum: insi altero testimonio conꝓbetur:
In actibus apłoꝵ scriptũ est Quod cũ uenisset
apłs paulus miletũ: miserit ephesum. et conuoca¬
uit prb̃os eiusdẽ eccłie: quib postea int̾ cet̾a sit
locutus Attendite uob̃ et omi gregi: in quo
adquisiuit ꝑsanguinẽ sium: Et hic diligentiꝰ
obseruate: quomͦ unius ciuitatis ephesi prb̃os
uocans. postea eosdem ep̃os dixerit Uideamꝰ

Expanded text:
unus de presbyteris electus superponeretur caeteris, ad unus de presbyteris electus superponeretur caeteris, ad quem omnis cura Ecclesiae pertineret, et schismatum semina tollerentur. Putat aliquis non Scripturagat Apostoli ad Philippenses verba dicentis: Paulus gratia vobis et pax , » etc. Philippis una est urbs Macedoniae, et certe in una civitate plures, ut nunc putantur, episcopi esse non poterant. presbyteris est locutus. Adhuc alicui hoc videatur ambiguum, nisi altero testimonio comprobetur. In Actibus apostolorum scriptum est, quod cum venisset apostolus Paulus Miletum, miserit Ephesum, et vocaverit presbyteros ejusdem Ecclesiae, quibus postea inter caetera sit locutus: « Attendite vobis, et omni gregi, in quo acquisivit per sanguinem suum . » Et hic diligentius observandum, quomodo unius civitatis Ephesi presbyteros vocans, postea eosdem episcopos dixerit. Videamus
Abbreviated transcription (Latin):
cretȩ̃. ut rudimenta nascentis ȩccłiȩ confirma¬
ret: et siquid uidebatur de esse corrigeret. ipli
ꝑgens ad alias nationes. ut rursũ in eis xp̃i ia.¬
nam uenisse scientiam ueritatis Et licet ab
apło correcti fuerint. tam̃ ad hũc indigere co¬
rectione Et constituas ꝑciuitates prb̃os: sic̃
ẽgo. tibi disposui Uiligenter apłi attendamꝰ
uerba dicentis: ut constituas ꝑ ciuitates prbos.
sicut̃ et ego tibi. disposui Qui qualis prb̃r
debeat ordinari: in consequentibus disserens. hoc
est siqͥs est sine crimine: unius uxcoris uir et cet̾a:
Postea intulit: O portet enim epm̃ sine crimine
esse: tanquam dei dispensatorem Idem ergo
studia religione fierent et dicerent in ppłis ego
sum pauli. ego apollo. ego autẽ cęphȩ: cõmu¬
ni prb̃oꝵ consilio eccłiȩ gubernantur ł ostꝗͣ
uero unusquisq eos quos baptizauerat puta¬
bat suos non axp̃i: in toto orbe decretũ est. ut

Expanded text:
Cretae, ut rudimenta nascentis Ecclesiae confirmaCretae, ut rudimenta nascentis Ecclesiae confirmaret, et si quid videbatur deesse, corrigeret: ipse pergens ad alias nationes, ut rursum in eis Christi janam venisse scientiam veritatis: et licet ab apostolo correcti fuerint, tamen adhuc indigere correctione. Et constituas per civitates presbyteros, sicut et ego tibi disposui. Diligenter Apostoli attendamus verbsicut ego tibi disposui . Qui qualis presbyter debeat ordinari, in consequentibus disserens, hoc est: Si quis est sine crimine, unius uxoris vir, etc. Postea intulit: Oportet enim episcopum sine crimine esse, tanquam Dei dispensatorem . Idem est studia in religione fierent, et diceretur in populis: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego autem Cephae , communi presbyterorum consilio Ecclesiae gubernabantur. Postquam vero unusquisque eos quos baptizaverat putabat suos, non Christi, in toto orbe decretum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiens: implebit hospitalitatis officium:
cp̃s si om̃s non receꝑit: in humanus ẽ In nego¬
ciis aut̃ secularib derimendis: oportet eum cau¬
sam merito discernere nõ gr̃a: Heq enim sic
debet ep̃s susciꝑe potentẽ : ut contristet contͣ
ne scã indigno cõmittenda arbitretur: Neq
arguat aut in pugnet: cuils crcm̃ non rep̾hen¬
dit Grit quõq illi etsam̾ ilxta apłm man fue.¬
tido. patientia. sobrietas. moderatio. abstinen¬
cia: siue pudicicia. ut nõn solu̾ eiboꝑe inmun¬
slo se abstinead. sed etiamlab oculis et uerbi. et
cogitationis errore. ita ut dum nullũ in seuiu¬
um regnare ꝑmitit: impetrare apud dm̃ ue¬
mam. ꝓsubditoꝵ facinoribus ualeat Qui eni
ista. sectauerit. et dei minister: utilis erit. et
ꝑfectum sacerdotium consumiabit: Exceri¬
tũ bĩ ieronimi ex epła ad titum.
uius rei gr̃a reliqui te crete: ut ea que de¬
erant corrigeres: R eliquit titum discipł̃m

Expanded text:
suscipiens, implebit hospitalitatis officium: suscipiens, implebit hospitalitatis officium: episcopus, nisi omnes receperit, inhumanus est. In negotiis autem saecularibus dirimendis oportet eum causam merito discernere, non gratia, neque enim sic debet episcopus suscipere potentem, ut contristet contranec sancta indigno committenda arbitretur, neque arguat, aut impugnet, cujus crimen non reprehendit. Erit quoque illi etiam juxta Apostolum mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia, sive pudicitia, ut non solum ab opere immundo se abstineat, sed cogitationis errore. Ita ut dum nullum in se vitium regnare permittit, impetrare apud Deum veniam pro subditorum facinoribus valeat. Qui enim ista sectaverit, et Dei minister utilis erit, et perfectum sacerdotium consummabit. C B. Hieronymi ex Epistola ad Titum. ujus rei, gratia reliqui te Cretae, ut ea quae desunt corrigas . Reliquit Titum discipulum
Abbreviated transcription (Latin):
rius a xp̃o tudicari formidat: Tenebit quoq
illam suꝑ emũentẽ donis om̃ibus caritatẽ: sine
qua om̃is uircus nichil est Custos enim sc̾itatis:
caritas est. Bocus autẽ huius custodis: humili¬
tas: Habebit etiãm int̾ hec omĩa et castitatis emi¬
nentram: ita ut mens xp̃i corpus confectura : ab
omni inquinamento carnis sit munda et lib̃a
Int̾hec oportet eum sollicita dispensatione cu.¬
ram pauꝑum gerere. esurientes pascere. uestire
nudos. susciꝑe peregrinos: captiuos redimere.
uiduas ac pupillos tueri: ꝑuigilem in cunctis
exhbere curam ꝓuidentia et distributione dis.¬
creta: In quo etiam et hospitalitas ita erit p̾ci¬
pua: ut om̃s cum benignitate et caritate susci.¬
piat: Si enim om̃s fideles illud euangłiũ audi¬
re desiderant: hospes fui et suscepistis me. quan¬
tomagis ep̃s cuius diuersoriũ cunctorũ debet
esse receptaculũ: Laicus enim unũ aut duos

Expanded text:
rius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque rius a Christo judicari formidat. 18. Tenebit quoque illam supereminentem donis omnibus charitatem, sine qua omnis virtus nihil est; custos enim sanctitatis charitas, locus autem hujus custodis humilitas. Habebit etiam inter haec omnia et castitatis eminentiam, ita ut mens Christi corpus confectura ab omni inquinamento carnis sit munda et libera. Inter haec oportebit eum sollicita dispensatione curam pauperum gerere, esurientes pascere, vestire nudos, suscipere peregrinos, captivos redimere, viduas ac pupillos tueri, pervigilem in cunctis exhibere curam, providentiam et distributionem discretam. 19. In quo etiam hospitalitas ita erit praecipua, ut omnes cum 424 benignitate et charitate suscipiat. Si enim omnes fideles illud evangelicum audire desiderant: Hospes fui, et suscepistis me ; quanto magis episcesse receptaculum? Laicus enim unum aut duos
Abbreviated transcription (Latin):
ti: facile possunt fimpliciũ corda ꝑuertere
Huius autẽ sermo debet esse purus. simples
honestate:
plenus suauitate et grã. tractans de misterio
legis. de doctrina fidei : de uirtute continen.
cie: de disciplina iusticie Unũ quẽq diuersa
ammonẽs exortatione: iuxta prosessionis
morũq qualitatẽ Uidelicet ut prenoscat. qͥd¬
cui quando. uł quom ꝓferat Cuius p̾ceteris
speciale officium est scripturas legere. ꝑcurre¬
re canones: exempla scõꝵ imitari uigiliis .ie.¬
iuniis: orationib incumbere Cum fr̾ibus
habe pacẽ: nec quemꝗͣ exmembris suis discer¬
pere Hullum dampnare nisi conꝓbatũ: nul¬
lum excõmuncare nisi discussum Quiq
ita humilitate parit᷑ et auctoritate prestabit:
ut nec ꝑnimiam humilitatẽ suam. sub ditoꝵ
uicia conualescere faciat. nec ꝑ inmodatam:
auctoritatẽ seueritatis potestatẽ exerceat Sed
tanto caucius erga cõmissos agat: quanto du¬

Expanded text:
ti, facile queunt simplicium corda pervertere. 17. ti, facile queunt simplicium corda pervertere. 17. Hujus autem sermo debet esse purus, simplex, honestate, plenus suavitate, et gratia, tractans de mysterio legis, de doctcie, de disciplina iusticie, unumquemque diversa ammonens exhortacione iuxta professionis morumque suorum qualitatem, videlicet ‹ut› prenoscat, qcui, quando, vel quomodo proferat. Cujus prae caeteris speciale officium est Scripturas legere, percurrere canones, exempla sanctorum imitari, vigiliis, jejuniis, orationibus incumbere, cum fratribus pacem habere, nec quemquam in membris suis despicere, nullum damnare, nisi comprobatum, nullum excommunicare, nisi discussum. Quique ita humilitatem pariter et auctoritatem praestabit, ut neque per nimiam humilitatem suam subditorum vitia convalescere faciat, neque per immoderatam auctoritatem severitatis potestatem exerceat; sed tanto cautius erga commissos agat, quanto du
Abbreviated transcription (Latin):
se ab hoc non tã honore quã honere. et alioꝵ¬
locum qͥ digni sunt : nõ ambiat occupare:
Qui enĩ in erudiendis atq instruendis deuir
sit: et innullo reprehensibilis habeatur Qui
enim alium de peccatis arguit: ipse apecca¬
to debet esse alienus Nam qua fronte subiec¬
tos arguere poterit. cũ illis statĩ possit correp¬
tus ingerere. ante docet ea que recta sunt ep̃i:
Qua ꝓpt̾ qui negligit recta facere: desinat rec¬
te docere: Prius quippe semet ipsũ corrigere
debet: qui alios ad benedocendũ monere stu¬
det: ita ut in om̃ib semet ipsũ formã uiuen
di prebeat: cunctosq ad bonũ opus et doctri¬
na et oꝑe prouocet: Cui etiã scientia scrip¬
turarũ necessaria ẽ: quiasi ep̃i tantũ sit sc̃a
uita. sibi soli potest ꝓdesse: sic uiuens Porro si
m̃struere et docere suos: et aduersarios re per¬
cutere: Qui nisi refugati fuerint atq conuc¬

Expanded text:
se ab hoc non tam honore quam onere, et alise ab hoc non tam honore quam onere, et aliorum qui digni sunt, locum non ambiat occupare. Qui enim in erudiendis atque instruendis de virsit, et in nullo reprehensibilis habeatur. Qui enim alium de peccatis arguit, ipse a peccato debet esse alienus. Nam qua fronte subjectos arguere poterit, cum illi statim possit correptus ingerere? Ante doce te quae recta sunt, episcope. Quapropter qui negligit recta facere, desinat recta docere. Prius quippe semetipsum corrigere debet, qui alios ad bene vivendum admonere studet, ita ut in omnibus semetipsum formam vivendi 423 praebeat, cunctosque ad bonum opus doctrina et opere provocet. Cui etiam scientia Scripturarum necessaria est, quia si episcopi tantum sancta sit vita, sibi soli potest prodesse sic vivens. Porro si instituere, et docere suos, et adversarios repercutere, qui ni refutati fuerint, atque convic
Abbreviated transcription (Latin):
uersi suscepisse pontificis Quod autẽ his
qͥ post baptismũ aliquo mortali peccato cor¬
ruptus ad sacerdotium non ꝓmoueatur: lex
ipsa testatur Moises enim in lege precepit
sacerdotibꝰ ne aliquod peccus uiciatũ ad ar̃am
dei offerant quod ipsum post ea offerentib
sacerdotib ifrł: ꝑ malachiam in ꝓperauit
ds̃ dicens Uos sacerdotes qui polluistis nom̃
meũ et dixxistis. in quo polliumus eum: Of¬
ferentes suꝑ altare meum panem pollutum:
et offerebatis cecum et languidum Unde
et innumeris: uitula rufa cuius cinis expi.¬
acio populi est. non alit̾ iubetur offerri ad
altare dñi. nisi que terrena oꝑa non fecerit.
iugumq delicti non traxerit. nec uinculis
peccatoꝵ fuerit alligata S ed quid plura
subiciamus: Si enim bis qui in episcopatũ uł
presbitertũ positus mortale aliquid peccatũ ad¬
miserit. retrahitur. quantomagis ante ordinati
ꝓpt̾. quia lex peccatores asacerdotio remo

Expanded text:
erversi suscepisse pontificis. Quod autem is, erversi suscepisse pontificis. Quod autem is, qui post baptismum aliquo mortali peccato corruptus, ad sacerdotium non provehatur, lex ipsa testatur. Moyses enim in lege praecepit sacerdotibus, ne aliquod vitiatum pecus ad aram Dei offerant ; quod ipsum postea offerentibus sacerdotibus Israel per Malachiam improperavit Deus, dicens: Vos sacerdotes qui polluistis nomen meum, et dixistis: In quo polluimus eum? Offerentes super altare meum panem pollutum, et offerebatis caecum et languidum . Unde et in Numeris vitula rufa, cujus cinis expiatio est populi, non aliter jubetur offerri ad altare Domini, nisi quae terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, nec vinculis peccatorum fuerit alligata . Sed quid plura subjiciamus? Si enim is, qui in episcopatu vel presbyterio positus, mortale aliquod peccatum admiserit, retrahitur: quanto magis ante ordinatiopropter quia lex peccatores a sacerdotio remov
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ : sicut diabolus ꝑiactantiam deiciat᷑:
Quomͦ enim ualebit secularis homo sacerdo¬
tii magistertũ ad implere. cuius nec offitium
tenuit. nec disciplinã cognouit: Aut quid do¬
cere pot̾it. cum ipse non didicerit: Nunc ue¬
ro sepe cernimus plurimis ordinationẽ talib
facere. nec eligunt qui ȩccłiȩ ꝓfint. sed quos uł
ipsi amant. uł quoꝵ sunt obsequiis deliniti. uł
ꝓquib maioꝵ qͥspiam rogauerit: Et ut dete¬
riora dicam: qui ut ordinarent muneribus
impetrauerũt: Taceo de reliquis alii successo¬
res filios. uel parentes faciunt: et conantur pos¬
teris presulatus relinquere dignitatẽ. cum hoc
nec moises amicus dei facere potuit. sed iosuȩ
de alia tribu elegit: ut sciremus principatũ
in ppło non sanguine defendendũ esse : sed uite
merito Interdũ autem et iuacta meritũ ple¬
bium: eligantur ꝑ sone rectorum: Unde no¬
uerint populi sui fuisse meriti: regimen ꝑ¬

Expanded text:
superbiae, sicut diabolus, per jactantiam dejiciatur. superbiae, sicut diabolus, per jactantiam dejiciatur. Quomodo enim valebit saecularis homo sacerdotii magisterium adimplere, cujus nec officium tenuit, nec disciplinam cognovit? aut quid docere poterit, cum ipse non didicerit? Nunc vero saepe cernimus plurimos ordinationem talibus facere: nec eligunt qui Ecclesiae prosint, sed quos vel ipsi amant, vel quorum sunt obsequiis deliniti, vel pro quibus majorum quispiam rogaverit; et ut deteriora dicam, qui ut ordinarentur, muneribus impetrarunt. Taceo de reliquis. Alii successores filios vel parentes faciunt, et conantur posteris praesulatus relinquere dignitatem, cum hoc nec Moyses amicus Dei facere potuit, sed Josue de alia tribu elegit, ut sciremus principatum in populo non sanguine defendendum esse, sed vitae meritis . Interdum autem et juxta meritum plebium eliguntur personae rectorum: unde noverint populi sui fuisse meriti, regimen p
Abbreviated transcription (Latin):
institutũ ne aliquid contͣ fidẽ eccłiȩ unius ti¬
rannica auctoritas moliretur Propterea ab
om̃ib conuenientib constituitur: ac nõmi.¬
nus atribus presentib cet̾is tam̃ consencien¬
tibus testimonio literarũ Huic aut̃ dum
consecratur datur baculus: ut eius indicio
subditam plebem uel regat uel corrigat: uel in fur¬
mitates in sirmoꝵ sustineat Datur et anulus ꝓpt̾
signũ pontificalis honoris: uel signaculũ secreto¬
rũ Nam multa sunt que carnalibus minusq
intelligentibꝰ occultantes sacerdotes quasi sub
signaculo condunt: ne indignis quibusq sacra¬
menta dei aperiantur: Iam uͦ quod seculares
uiri nequaꝗͣ ad ministeriũ eccłiȩ sumatur ea¬
dẽ auctoritas apłica: docet et dicit Manus ne
mini imposueris Et iterum Non neophitũ
ne insuꝑbiam elatus: putet se non tam minis¬
teriũ humilitatis. quã ad ministrationẽ secula¬
ris potestatis ad eptũ: et ꝑ condempnationem

Expanded text:
institutum, ne aliquid contra fidem Ecclesiae, unius tyrannica auctoritas moliretur. Ideoque ab omnibus convenientibus instituitur ut non minus a tribus praesentibus, caeteris tamen consentientibus, testimonio litterarum. Huic autem dum consecratur datur baculus, ut ejus indicio subditam plebem vel regat vel corrigat, vel infirmitates infirmorum sustineat. Datur et annulus, propter signum pontificalis honoris, vel signaculum secretorum. Nam multa sunt quae ante carnalium minusque intelligentium sensus occultantes sacesignaculo condunt, ne indignis quibusque sacramenta Dei aperiantur. Jam vero quod saeculares viri nequaquam ad ministerium Ecclesiae assumantur, eadem auctoritas apostolica docet et dicit: Manus cito nemini imposueris . Et iterum: Non neophytum , ne in superbiam elatus, putet se non tam ministerium humilitatis quam administrationem saecularis potestatis adeptum; et in condemnationem
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis. si ex dei uoluntate ꝓuenerit: nolẽs
quidẽ sed humilis gub̃nandã suscipiat:
Multis intercipit sathanas fraudibus. eos
qui uite et sensus utilitate prestantes: pre¬
esset prodesse aliis nolunt: Et dum eis regi¬
men animarũ imponitur. renuut̃ cõsulciꝰ
arbitrantes ociosam uitam degere: quam
liicris anmarũ insistere: Quod tam̃ decep.¬
ti agunt: ꝑ argumentũ diaboli fallentis eos
ꝑ speciem boni: Ut dum illos a pastorali of¬
ficio retrahit: nequaquã ꝓficiant: Qui eoꝵ
uerbis atq exemplis: instrui poterant. Scĩ
uiri nequaꝗͣ occupationũ seculariũ curas
appetunt: sed occulto ordine sibi suꝑ im¬
positas gemunt Et quã uis illas ꝑ meliorẽ
in tentionẽ fugiant : tam̃ ꝑ subditã mẽtẽ
portant: Quas quidẽ sumoꝑe si liceat: u¬
tare festinant: Sed timentes occultã dis¬
pensationẽ dei suscipiunt quod fugunt: ex¬
ercent quod uitare noscuntur Intrat enĩ

Expanded text:
ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓcul dubio rei sunt quantis uenientes
ad publicũ ꝓdesse potuerũt Qua enĩ m̃te
his qui praximis ꝓfuturus enitesceret. uti¬
litati ceterorum secretũ ꝓponit suũ. quando
ipse su̾mi patris unigenttusut multis pro¬
desset. de sinu patris egressus est ad publicũ
nostrum : Sunt non nulli qui eocsola humili.¬
tate refugiunt: ne his quibus se impares estim¬
ant preferantur Quoꝵ ꝓfecto humilitas. si ce¬
teris quoq uirtutibus cingitur: tunc ante
oculos dei uera est. cum ad respuendũ hoc
quod utilit̾ subire precipit᷑: ꝑtinax nõ est
Neq enim ẽ uere hiimilis: qui suꝑni nutus
arbitrium ut debeat pre esse in telligit: et ta¬
m̃ contempnit: diuinis disposicionibus sub¬
ditus atq auicio obstinationis alienus: cũ
sibi regiminis culm̾ imꝑatur. si iam doniᷤ
preuentus ẽ. quib et aliis prosit: et eoccor¬
de debet fugere: et in uitus obedi Y sidori¬
mundo ꝑ mortificationem proprie
carnis debet: et dispensationẽ ecclesiastici

Expanded text:
cul dubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum; quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset, de sinu Patris egressus est ad publicum nostrum? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne his quibus se impares aestimant, praeferantur: quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum ad respuendum hoc quod utiliter subire praecipitur, pertinax non est. Neque enim vere est humilis, qui superni nutus arbitrio, ut debeat praeesse, intelligit, et tamen contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imponitur, si jam donis praeventus est, quibus et aliis prosit, et ex corde debet fugere, et invitus obedirmundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sumptum est exqua idẽ orsus ẽ predica¬
re: Hec enim etas ꝓfectu iam non indiget par¬
uuloꝵ : sed ꝑfectionis ui plena ẽ et robusta. et
ad om̃e disciplinȩ ac magisterii exercicium p̾.¬
parata: Quod uͦ unius uirginalis matrimoniȩ
sint: qui eliguntur in ordine pontificatus. et ĩ
ueteri lege mandatũ ẽ. et plenius scribit apło
dicens unius uacoris uirum Sacerdotẽ querit
ȩccłta aut demonagania ordinatũ : aut de

Expanded text:
Christi sumptum est, ex qua idem orsus est praedicaChristi sumptum est, ex qua idem orsus est praedicare. Haec enim aetas profectu jam non indiget parvulorum, sed perfectionis vi plena est, et robusta, et ad omne disciplinae ac magisterii exercitium praeparata. Quod vero unius virginalis matrimonii sint qui eliguntur in ordine pontificatus, et in veteri lege mandatum est, et plenius scribit Apostolus dicens: Unius uxoris virum . Sacerdotem quaerit Ecclesia, aut de monogamia ordinatum, aut de
Abbreviated transcription (Latin):
denciũ ait: nom̃ ẽ oꝑis non honoris si recũ ẽ
enĩ atq indeductũ uocabulũ. quod ille qui suꝑ
esficitur suꝑ intendit: curam scilicet: subditoꝵ
gerens Scopos quidẽ: intencio ẽ: Ergo ep̃os.
latinȩ suꝑ intendentes possumus dicere. ut in
esse dilexxerit Quod uero ꝑmanus impositionẽ
aprecessorib dei sacerdotib ep̃i ordinantur.
antiqua est institutio Isaac aut̃ patriarcha
sõs : ponens manũ suã suꝑ caput iacob: bene¬
dixxit ei Similit̾ et iacob: filiis suis benedic.
tionẽ dedit Moises suꝑ caput iosuȩ manũ
tus in populo ifrł Sic et suꝑ impletor legis
tionẽ. apłos benedixit: sicut in euangłio lucȩ
scriptũ est Et ꝑduxit illos transbethaniã:
et eleualit. manum suam et benedianti eds facdi
estieũ benedioeisset illis: discessit ab eiss. et ipsi re
missi funt ad euangelizandũ Quod aut̃ atri¬
ginta annis sacerdos efficitur: ab etate scilicet

Expanded text:
is, non honoris. Graecum est enim, atque inde ductum vocabulum, quod ille qui super efficitur superintendit, curam scilicet subditorum gerens; scopus quidem intentio est. Ergo episcopos Latine superintendentes possumus dicere, ut intesse dilexerit. 9. Quod vero per manus impositionem a praecessoribus Dei sacerdotibus episcopi ordinantur, antiqua institutio est. Isaac enim patriarcha sanctus ponens manum suam super caput Jacob, benedixit ei ; similiter et Jacob filiis ejus. Sed et Moyses super caput Jesu Nave manum tus in populo Israel. Sic et superimpletor legis, tionem apostolos benedixit, sicut in Evangelio Lucae scriptum est: Et perduxit illos trans Bethaniam: et elevavit manus suas, et benedixit eos. Factumque est cum benedixisset illis, discessit ab eis: et ipsi revemissi sunt ad evangelizandum . Quod autem a triginta annis sacerdos efficitur, ab aetate scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
corã me: usq in eternum: Et nunc dicit dñs
Hequaquã: sed glorificantes me glorificabo
genera apłoꝵ. U̾ num adeo tantũ: ut moi.¬
sẽs. Alterã ꝑ hominẽ et dm̃: ut iosuȩ T̃ercũ
stantłi ꝑhominẽ: sieut his temporibꝰ multi fauore
ppsi. et pocestatum in sacerdotiũ sub rogantur
Quartã autẽ tantã exese est: ficut pseudo ꝓpha¬

Expanded text:
coram me usque in aeternum; et nunc dicit Dominus: coram me usque in aeternum; et nunc dicit Dominus: Nequaquam, sed glorificantes me glorificabo, genera apostolorum: unum a Deo tantum, ut Moyses; alterum per hominem et Deum, ut Josue; tertium tantum per hominem, sicut his temporibus multi favore populi et potestatum in sacerdotium subrogantur; quartum autem genus ex se est, sicut pseudopropheta
Abbreviated transcription (Latin):
ctenus de primordiis sacerdotalibus inue¬
teri testam̃to: In nouo aut̃ testam̃to post
xpm̃: sacerdotalis ordo: apetro cepit: Ipsi enim
primũ datus ẽ pontificatus: in eccłia xp̃i Sic
enim loquitur: ad eum dñs Tu es inquid petrꝰ
et suꝑ hanc petrã edificabo eccłiam meã. et por¬
tibi dabo claues regni celorũ hic ergo ligandi
soluendiq potestatẽ primus cepit : primusq
ad fidem popłm uirtutȩ sue predicationis ad¬
consorcio. honoris et potestatis acceꝑunt. Qͥ
etiam in toto orbe disꝑsi: euangłiũ predicaue¬
rũt̃. Quibisq decidentib successerunt ep̃i qͥ
sunt constituti ꝑ totũ mundũ in sedibus apłoꝵ
qͥ non iam exgenere carnis et sanguinis eli¬
guntur. sicut primũ scđ̃m ordinẽ aaron sed
ꝓ unius ciuusq merito quod in eum gr̃a diui¬
na contulerit Sicut etiam ad heli dñs ꝓnun¬
ciauit: dicens hec dicit dñs ds̃ ifrahel Dixi.
domus tua et domus patris tui ꝑmanebunt

Expanded text:
ctenus de primordiis sacerdotalibus in Veteri Testamento: in Novo autem Testamento, post Christum, sacerdotalis ordo a Petro coepit. Ipsi enim primum datus est pontificatus in Ecclesia Christi. Sic enim loquitur ad eum Dominus: Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portibi dabo claves regni coelorum » . Hic ergo ligandi solvendique potestatem primus accepit, primusque ad fidem populum virtute suae praedicationis adconsortio honoris et potestatis effecti sunt, qui etiam in toto orbe dispersi Evangelium praedicaverunt. 6. Quibusque decedentibus successerunt episcopi, qui sunt constituti per totum mundum in sedibus apostolorum, qui non jam ex genere carnis et sanguinis eliguntur, sicut primum secundum ordinem Aaron, sed pro uniuscujusque merito, quod in eum gratia divina contulerit, sicut etiam ad Heli Dominus pronuntiavit, dicens: « Haec dicit Dominus Deus Israel: Dixi. Domus tua, et domus patris tui permanebunt
Abbreviated transcription (Latin):
continetur. quales eis abbatisse p̾ferende sint:
qualit̾ eisdẽ scĩmonialib infra claustra monas¬
terii uiuendũ. qͥ ap̾latis stipendioꝵ dandũ quib
docum̃tis et uirtutũ in strum̃tis ex ornandę
sint: quatinꝰ hac forma uiuendi in specta. ⁊ dõ
sibi ad uitoriũ p̾bente humilit̾ suscepta: et ef¬
ficacit̾ impleta. cũ bonoꝵ oꝑum lampadibus
uenienti sponso apparere: atq eius thalamum

Expanded text:
continetur quales eis abbatissae praeferendae sint, continetur quales eis abbatissae praeferendae sint, qualiter eisdem sanctimonialibus infra claustra monasterii vivendum, quid a praelatis stipendiorum dandum, quibus documentis et virtutum instrumentis exornandae sint: quatenus hac formula vivendi inspecta, et Deo sibi adjutorium praebente, humiliter suscepta et efficaciter impleta, cum bonorum operum lampadibus venienti sponso apparere, atque ejus thalamum
Abbreviated transcription (Latin):
onis formã. tot eccłasticoꝵ uiroꝵ uigilanti
studio congestũ. dignisq p̾coniis laudatam
iuxcta uiriuĩ possibilitatẽ modis om̃ib obseruã.¬
dã: quatinꝰ hanc siue aliarũ sc̃arũ scripturar̾
docum̾ta. sedula meditatione ꝑlegentes. et
prelati. et subditi uocatione qua uocati funt.
ope diuina ad miniculati: in fatigabilit̾ am¬
bulent. et ꝓ tam piissimo principe. qui oblu¬
crũ animar̾. hoc sacrũ et uenerabile concilũ
ad hanc formã congerendã. et statuendã salu¬
tiferis admonitionib excitauit. modernis futu¬
risq temporib dei imensam clementiã iugiter
exorent Nam et in altero libello idem sacer cõ¬
uentus. eodẽ religipsissimo augusto monente.
quandam institutionis formã. ex sc̃oꝵ patrũ
dictis. studiose excerpsit : et mimũ breuiter
satisq congruent̾ congessit. et scĩmonialibus
canonice degentib tenendã ꝑcensuit In qua

Expanded text:
onis formam, tot ecclesiasticorum virorum vigilanti onis formam, tot ecclesiasticorum virorum vigilanti studio congestam dignisque praeconiis laudatamium possibilitatem modis omnibus observandam: quatenus hanc, sive aliarum sanctarum Scripturarum documenta, sedula meditatione perlegentes et praelati et subditi, vocatione qua vocati sunt, ope divina adminiculati, infatigabiliter ambulent, et pro tam piissimo principe, qui ob lucrum animarum hoc sacrum et venerabile concilium ad hanc formam congerendam et statuendam salutiferis admonitionibus excitavit, modernis futurisque temporibus Dei immensam clementiam jugiter exorent. Nam in altero libello idem sacer conventus, eodem religiosissimo Augusto monente, quamdam institutionis formulam ex sanctorum Patrum dictis studiose excerpsit, et in unum breviter satisque congruenter congessit, et sanctimonialibus canonice degentibus tenendam percensuit. In qua
Abbreviated transcription (Latin):
netur: qͣlit̾ et p̾lati uiuere. et subiectos rege¬
re. eisq eccłasticos sumptus ad ministrare.
et in dei seruicio constringere. bene oꝑantes
quoq ad meliora ꝓuocare: ꝓ t̾ uos quoq et
negligentes debeant corriꝑe Cum igitur
huius institutionis formam coram memorato
glorioso principe ꝓlatã. sacer conuentus laudibꝰ
extulisset. et ecclesi astica auctoritate fulcitam
laudeq dignam. ⁊ scę ȩccłiȩ utillimã atq ꝓficuã
consona uoce predicaret: nichilq in ea reprehen.¬
sionis abhis qui sanũ sapiunt reperiri pos¬
se ꝓfiteretur: ab eodẽ uictoriosissimo princi.¬
pe. et ab omnibus qui ad erant dõ grãs ad ama¬
tum ẽ: Nec inmerito quippe. qui et occulta sua
dispensatione et gratissima in spiratione prefa¬
tum principẽ ut id fieri moneret compulit: et
ut ad effectũ ꝑduceret᷑: miserando adiuuit
nonica ꝓfessione dño militant. hanc instituti.¬

Expanded text:
netur qualiter et praelati vivere, et subjectos regenetur qualiter et praelati vivere, et subjectos regere, eisque ecclesiasticos sumptus administrare, et in Dei servitio constringere, bene operantes quoque ad meliora provocare, protervos quosque et negligentes debeant corripere. Cum igitur hujus institutionis formam coram memorato glorioso principe prolatam sacer conventus laudibus extulisset, et ecclesiastica auctoritate fulcitam, laudeque dignam, ac sanctae Ecclesiae utillimam atque proficuam consona voce praedicaret, nihilque in ea reprehensionis ab iis qui sanum sapiunt reperiri posse profiteretur, ab eodem victoriosissimo principe, et ab omnibus qui aderant, Deo gratias acclamatum est. Nec immerito: quippe qui et occulta sua dispensatione, et gratissima inspiratione, praefatum principem, ut id fieri moneret, compuli, et ut ad effectum perduceretur, miserando adjuvit. nonica professione Domino militant, hanc instituti
Abbreviated transcription (Latin):
seruent institutionẽ: et inplerisq locis idẽ
ordo plenissimȩ seruet᷑. om̃ium tam̃ ad animis
sedit. ut scđ̃m eiusdẽ principis ad monicionẽ.
una diuino ferti auxcilio. et eiusdẽ piissimi pͥn¬
cipis non modico ad iuti iuuamine. eius uideli.¬
cet liberalissima largitione. copiam librorũ
p̾manib habentes. exca et nonca auctori¬
tate. et scõꝵ patrũ dictis. ueluti ex diuer¬
sis pratis quosdã flosculos carpentes. hanc
institutionis formã excerperent: et canomi¬
cis obseruandã conferrent. ut quȩ sunt forte
labore obtarditatẽ ingenii. seu in oꝑiam li¬
brorũ. sparsim digesta difficile conp̾hendi
possent: sollerti studio in eodẽ oꝑe breuit̾ cõ¬
et subditis normã uiuendi absq ignorantiȩ
obstaculo salubrit̾ nossent p̾bere Uigilanti
ergo studio eandẽ institutionis formã colli¬
gere studuerunt: inqua plenissimȩ conti¬

Expanded text:
servent institutionem, et in plerisque locis idem servent institutionem, et in plerisque locis idem ordo plenissime servetur, omnium tamen id animis sedit, ut secundum ejusdem principis admonitionem, una divino freti auxilio, ejusdem piissimi principis non modico adjuti juvamine, ejus videlicet liberalissima largitione copiam librorum prae manibus habentes, ex canonica auctoritate, et sanctorum Patrum dictis, veluti ex diversis pratis quosdam flosculos carpentes, hanc institutionis formam excerperent, et canonicis observandam conferrent; ut quorum forte labore, ob tarditatem ingenii, seu inopiam librorum, sparsim digesta difficile comprehendi posset, solerti studio in eodem opere breviter conet subditis normam vivendi absque ignorantiae obstaculo salubriter nossent praebere. Vigilanti ergo studio eamdem institutionis formam colligere studuerunt: in qua plenissime conti