comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum iunct̾a uicelis. quem in
terris posita tota deuotione
dilexi. Et his cdictis. ꝑ transut.
Rtec uisio publice ab om̃ib
qui uiderant cottidie uulgaba
tur. Unde factũ est ut post
constantini augusti filiã hoc
factũ ab his qui uiderant uar¬
raretur. Erat eñi ipsa constan¬
tia nirgo prudentissima. s ita
obsessa uulnerib. ut a capite
usq ad pedes nulla menbroꝵ¬
eiꝰ pars hbera remaneret. Accep¬
de salutis uenit ad tuimulum
martyris nocte. et licet paga¬
na tam̃ credula animi inten¬
tione p̃ces fideliter effundebat.
Qͦd dum faceret. repentina sõ¬
ni suauitate corripitur. et ui¬
dit ꝑ uisum agnem beatissi
mam talia sͥ monita ꝓferen¬
tem. Constanter age constantia
nerum quȩ incorꝑe tuo pate¬
ris sanitatem. Ad hanc uocem
constantia euigilat sana. ⁊ sie
sanata ut nec signum ineiꝰ men¬
bris alicuiꝰ uulueris remane¬
ret. Reuersa igit᷑ ad palatũ
sanissima. facit gaudium au¬

Expanded text:
sum juncta in coelis, quem in sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum est ut post Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remaneret. Accepdae salutis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, et videt per visum beatissimam Agnem talia sibi monita praeferentem: Constanter age, Constantia,nerum, quae in corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
constant̃ acce¬
pit. Eadem demq ho¬
ra fit terre motus uehem̃tissimꝰ.
Et cũ nimia est̾ celi screnitas.
taute ehoruscationes tantaq
fulgura ac conitrua exatert᷑
ut pars maxima insam ppsi
expiraret. Unde factũ ẽ. ut nuir
penitus ex eo aduenientib ac
sc̃e uirginis emerentiane. et se¬
pelierunt illud inconfinio agelli
sc̃ẽ uirginis agnes. Igitur dum
parentes sc̃e agnetis assicduis
ꝑnoctationib uigilarent acltu¬
mulũ eiꝰ uident in mecdio noc¬
tis silentio exercitũ uirginum
que omnes auro textis ciclacli¬
bus indute. cũ ingenti lummo
p̃teribant. Int̾ quas uident¬
am beatissimã agnem simil¬
ueste fulgentem. et ad dexterã
parentes eiꝰ ⁊ quisimul erant. stu¬
porem mentis incurrunt. S
beata agnes rogat scãs uirgi¬
nes parumꝑ gradũ figere: et
stans parentib suis dixit. Ui¬
dete. ne me quasi mortuã luge¬
atis. s congaudete michi atꝙ
congratulamini. quia cum his
om̃ib luciclas secdes accepi. ⁊ illi

Expanded text:
constanter excepit. Eadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus adus Emerentianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agnae. 16. Igitur dum parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quas etiam vident beatissimam Agnem similiter fulgentem, et ad dexteram parentes ejus, et qui simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃is sicnt gesta eiꝰ agnom con¬
seripsi. et ad edificationẽ ur̃am
o uirgines xꝑi textũ passionis
eiꝰ credidi destiñandum: obse¬
crans uirtutem sp̃c sc̃i. ut labor
noster in ur̃i imitatione frue¬
tũ in conspectu dñi ualeat

Expanded text:
is sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Christi, textum passionis ejus credidi destinandum, , obsecrans virtutem Spiritus sancti, ut labor noster ad vestram imitationem fructum in conspectu Dei valeat
Abbreviated transcription (Latin):
pruiatis. atꝙ unuersis ane¬
chentib hec infidelitas genti¬
hum confundebatur. et nt¬
des dñica letabatur. Int̾ea pe¬
tit patrem et fr̃s augustos. ut
basilica beate agnetis constru¬
eretur. et sibi illic mausoleũ
collocari p̃cepit. Cueurrit autẽ
hec opinio ad omnes. et qͦtqͦt
infirmitate cdetenti. Quod fa¬
cere xp̃m nullus ambigat usq
inhodiernũ diem. ꝑ seuerauit
antẽ constantia augusti filia
in uirginitate xp̃i. ꝑ quã mul¬
te nirgines ⁊ medioeres ⁊ no¬
biles ⁊ illustres. sacra uelami¬
na susceꝑunt. Et quia fides
me agnem beatissim̃ã quasi
incorꝑe manentem ad tendunt.
et m̃tegre ꝑseuerant. creden

Expanded text:
sis audientibus haec, infidelitas gentium confundebatur, et fides Dominica laetabatur. 18. Interca patrem et fratres Augustos rogat, ut basilicam beatae Agnae construerent, et sibi illic mansionem collocari praecepit. Cucurrit autem haec opinio ad omnes, et quotquoinfirmitate detenti essent. Quod facere Christum nullus dubitat usque in hodiernum diem. Perseveravit autem ipsa Constantia Augusti filia in virginitate, per quam multae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides mae Agnem beatissimam quasi in corpore manentem aspiciunt, et integre perseverant,
Abbreviated transcription (Latin):
tantusq plangentiũ ele¬
uatis uocib
increpuit
fragor. ut puta
auchentib terribile esse
tonitruũ. hoc solum uo¬
la mabant.
. subueni gregi cuiꝰ
isti affectu.
Alge ne ꝑear grer tͥ cõmissus acdõ.
Defende a lupo quem rabidola¬
cerat dente. Unde ille nimia pi¬
etate ꝑmotus. uniu̾sis inhicto
ieiuno. assersorem alloquit᷑
blande. ut impiam desinat. ꝓ¬
sequi iussionem. S cũ mens
dura suꝑbia ñ frangeretur.
ac spretis affatib sacerdotis
acrior magis magisq feruesce¬
ret. cellulam petiit. beatus t̾re
ꝓsternitur. scm tuncht uerb̾e
pectus. Petit a dño. qͦd a p̃side
neqͥuerat obtinere. Et seiens
ñ minorem animi esse urtutẽ
ꝓinimico ex orare dñm ꝗͣ ꝓcũ¬
bere ꝓ dño. conu̾sionẽ inimico¬
rũ potiꝰ petiit qͣm ꝑnitiem. Et
quicdem ilico si petiss in mode¬
rati principis ⁊ seussimi as¬
sessoris digna ꝑcellens affuis¬
set pena. S erat uir beatus con¬
tra suos aduersarios mitis sẽp

Expanded text:
tantusque plangentium elevatis vocibus increpuit fragor, ut putaretur audientium terribile esse tonitruum. Hoc solum volamabant: subveni gregi, quem isti affectu. Age ne pereat grex tibi commissus a Deo: defende a lupo quem rabido lacerat dente. Unde ille nimia pietate permotus, universis indicto jejunio, assessorem alloquitur blande, ut impiam desinat prosequi jussionem. Sed ubi mens dura fastu non frangeretur, ac spretis affatibus sacerdotis acrior magis magisque fervesceret, cellulam petit beatus, terrae prosternitur, sanctum tundit verbere pectus, petit a Domino quod a praeside nequiverat obtinere. Et sciens non minorem animi esse virtutem pro inimico exorare Dominubere pro Domino, conversionem inimicorum potius petiit quam perniciem. Et quidem illico si petisset, immoderati principis et saevissimi assessoris digna praecellens adfuerat poena; sed erat vir beatus contra suos adversarios mitis semper
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd inimuicos tue salutis cdeos dsi¬
qun te stañ ut eiꝰ noticiã atq eul¬
turam inueneris restaurat ⁊ sal¬
uat. Promatiꝰ dix̃. Nolite uos¬
nietipsos adhanc iniuriam de¬
ponere. s seruis meis p̃cipiam
Sipsi unuersa confruigant. Se
bastuauꝰ resp̃. Dubii ⁊ tunidi et
uesidleles si ea confreger int. in¬
uemet diabłs ꝑ quamcũq ne¬
gligentiã eoꝵ occasione delenci
eds. Et statim ut liberati fuerit
dicant infideles ꝓpt̾ea eos lesos
esse. quia icdola confregerunt.
Nisi eñ lorica habens non eripit
ieli sagntarũ. Galea eñ &. scu¬
to et hasta utit᷑ docta mnanꝰ inp¬
lio. ut ex munimine armoꝵ as¬
sumat qud aciã. ⁊ terga ñ uertat.
Suilit̾ ⁊ milites ch̃ qui scuto fi¬
dei muniunt᷑. ⁊ lorica tegiiinis
xipi ꝓteguntur. habentes galeã
fatigabilit̃ preliant᷑.⁊ suit te¬
i m̃ om̃ib menbris. fide poee
aemati quã ferro. Eromati Ar
peingentes se orauerunt. Et t
oratioñẽ. ampliꝰ quã clucenti

Expanded text:
salutis deos dilqui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. Galea enim et scuto et hasta utitur docta manus in praelio, ut ex munimine armosumat audaciam, et terga non vertat. Similiter et milites Dei, qui scuto fidei muniuntur, et lorica tegminis Christi proteguntur, habentes galeam fatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius armati quam ferro. Chromatius praecingentes se oraverunt; et post orationem amplius quam ducenta
Abbreviated transcription (Latin):
uitreũ: inquo om̃is cdisciplina
stellarũ ac mathesis micanice
stat constructa. in cuiꝰ fabrica
pater m̃s tranquillinꝰ ampliꝰ
quã ducenta pondera auri di¬
noscitur expendisse. Cui beatꝰ
sebastianꝰ dixit. Si tu hunc
integrũ hãbere uolueris. e

Expanded text:
itreum, in quo omnis disciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dignoscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: Si hoc tu integrum habere volueris, te
Abbreviated transcription (Latin):
dit noticiam suam. Cromatiꝰ
dixit. Cur gͦ me dicis priꝰ debe¬
re agnoscere qͥd sit creator m̃s.
quem nͥ cognouerĩ. salutẽ inue¬
nire ñ possim: Sebastianꝰ dir̃.
Quia multos cleos ⁊ multas
deas coluisti. Nisi ergo hos a
corde tuo excluseris. & imagines
eoꝵ confregeris. ⁊ cognoneris
unũ ⁊ uerum dm̃. uitam ⁊ salu¬
tem inuenire ñ poteris. Croma¬
tiꝰ dix̃. Indica ergo mͥ qui unꝰ
sit ẽt uẽrus łs. Sebastianis resp̃.
Si seruum tuũ adhauriendam
aqͣm miseris. dũ ad fontem ue¬
nerit. aspicit priꝰ ne sordes aliqͣ
intus lateat in lagena. et ñ est
ausus ineam aqͣm mittere. nisi
mundam a sordib uiderit. Nos
Da nobis potestatem. ut oĩa
slola que intͤ domũ tuã iuene¬
nreꝰ lapide a confringaniꝰ. lignea
uosendamꝰ. erea uͦ aut argeitea

Expanded text:
dit notitiam suam. 52. Chromatius dit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. Chromatius dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum ad fontem venerit, aspicit prius ne sordes aliquae intus lateant in lagena, et non est ausus aquam in vas mittere, nisi mundatum a sordibus viderit; nos Da nobis potestatem ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et argentea
Abbreviated transcription (Latin):
Eat int̃ cdolores qͦs patitur ñe¬
corpꝰ. ⁊ illos qͦs tune annras
passura ẽ. si ignara creatoris
si p̃sentis inte impleuer i
mun. age ergo nobiscũ de ilis
na solhcitus que habet semꝑ
ignem ardentem. ⁊ uerme̾m
Sͦemꝑ eclentem. Tẽ cromatiꝰ
prbis p̃fectus cum unico filio¬
suo tẏburtio dedit nom̃ suũ
dicens. In hoe de fide mea cer¬
tos uos esse conuenit. inquo
etiã filiũ meũ. xp̃ianum fieri
mecum exopto. Cui beatus se¬
bastianus dixit. Uide ne sola
recuꝑationẽ corꝑis ductus te
spe uite eterne facias mentẽ
tuã puram. ad uidenła rati¬
onẽ ueritatis. Nisi eni agno¬
ueris quis sit creator tuus.
homines ñ uidemus esse. xp̃ia¬
nos. Ita ut int̾ mille uiros uix
sermoneu cliscipline aspice¬
re: Nũqd in omnes ad istã
inquisitionem attingere potu¬
erunt dum fierent. xp̃iani :
Sebastianꝰ dixit. Noc respon¬
sũ tuũ nr̃e p̾artis affirmat as¬
sergonem. Ab origine mundi
tores. ⁊ simplices.&. ipsis tradi¬

Expanded text:
tat inter dolores quos nunc patitur corpus, et illos quos anima passura est, si ignara Creatoris sui praesentis vitae impleverit munus. Age ergo nobiscum prius dena sollicitus, quae habet ignem semper ardentem, et vermem semper edentem. 51. Tunc Chromatius urbis suo Tiburtio, dedit nomen suum dicens: In hoc de fide mea certos vos esse convenit, in qua etiam filium meum Christianum fieri mecum exopto. S. Sebastianus dixit: Vide ne sola recuperatione tui corporis ductus te spe vitae aeternae facias mentem tuam puram ad videndam rationem veritatis. Nisi enim agnoveris qui sit Creator tuus, homines non videmus esse Christianos, ita ut inter mille viros vix sermonum disciplinam adipisci. Numquid hi omnes ad istam inquisitionem attingere potuerunt dum fierent Christiani? S. Sebastianus ait: Hoc responsum tuum nostrae partis firmat assertionem. Nam ab origine mundi atores et simplices, et ipsis tradi
Abbreviated transcription (Latin):
niut sc̃ pariter ꝓꝑantes.
fuo iigress direrunt. Par side
mellim ratio egressã. ocisoꝵ
meoꝵ assertione declaratur.
podagrico ⁊ ciragrico uidelõ
olore contractum. ac hoc g¬
nus medicam̃ti unde fuiss.
saluatꝰ inquirens. tale abeo
suscepi responsum. Dũ ficdem
meam in idolis ponerem. eie¬
bilis. ⁊ niinia sum infirmitate
contractus. At ubi unũ chñ
incelis didici ostensione. xpro¬
Que causa colueram. ⁊ tricuidi
fidem anmȩ mee xꝑo. Mor
autem ut unũ ⁊ uerum cñm
incelis regnare confessus sum
statĩ omnis qͣm ꝑundec̃i an¬
uos admiserã adme reuersa
est sanitas. ⁊ om̃is a me est
ꝓtiuꝰ infirmitas seꝑata. Rtec
auchui aurib. ꝓbaui oculis.
corde credichi. Suꝑ ẽ. ut qđ
fecistis tͣnquillino ⁊ in facia¬
tis. ut possim mei corpis re
anima hommnis ñ suffert. qͥel
Ae ilis dolorib actura ẽ. quib
millus umqͣm euemiet snis:

Expanded text:
niunt pariter properantes. Qui ingressi dixerunt: Pax fidei nquillini ratio egressa oculorum meorum assertione declaratur. podagrico et chiragrico videram dolore contractum. A quo genus medicamenti unde fuisset salvatus inquirens, tale ab eo recepi responsum: Dum fidem meam in idolis ponerem, debilis et nimia sum infirmitate contractus: at ubi unum Deum in coelis didici ostensione Chrisine causa colueram, et tradidi fidem animi mei Christo. Mox autem ut unum et verum Deum in coelis regnare confessus sum, statim omnis, quam per undecim annos amiseram, ad me reversa est sanitas, et omnis a me est protinus infirmitas separata. Haec audivi auribus, probavi oculis, corde credidi; superest ut quod fecistis Tranquillino et mihi faciatis, ut possim mei corporis ranima hominis non suffert, quid de illis doloribus actura est, quibus nullus umquam evenit finis,
Abbreviated transcription (Latin):
In uno p̃lio innumerabilis multi¬
tudo ꝓsternitur. ⁊ uno die ĩmo
altera efficitur inpudica. Utrisq¬
g si stelle meritũ contulerunt.
nec meretrix uituꝑancla est. nec
casta laudanda. Certe legum la¬
tores &. principes sc̃a sua p̃ua¬
ricata piiniũt: ⁊ ided forũ. icło
iuder. ido iura. ut iusti recte

Expanded text:
in uno praelio innumerabilis multiin uno praelio innumerabilis multitudo prosternitur, et uno die, imo altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, ideo jura, ut justi
Abbreviated transcription (Latin):
te susceptũ ẽ: aut saturiꝰ apo¬
statieꝰ fuit. aut annꝰ tiuis ex
diamet᷑ susceptus ẽ. aut clemac¬
terea tͥ incentro sunt nata. aut
reditus fuit cũ malo. aut inui¬
sibilis. aut inscemate. aut in¬
mobilis circa te extitit cursus
stellarũ. Hec ⁊ his similia cũ dixe¬
rit. rationis tibi uere similis as¬
signare nititur expbrare. Age
nunc interroga alterũ mathema¬
ticũ. eui ipsas horas ipsũq tẽ¬
pus in bonis tͥ exuberasse casib
dicas. ilico uidebis eum irracio¬
uabilia scemata infinita ꝓferre.
quib adꝓbet que in ipsis tem
porib tib euenire debuerint bo¬
na. Circulũ eteñ tenet ex om̃i par¬
te collectũ. In quo chuersas ⁊ ua¬
rias causas accepit. ex quib occa¬
sionem accipiat dicencdi qͥd uolu¬
erit. Nam futura dum penitus
re & certe ꝑfugia. Nam chuersis
temꝑib nati uno naufragio ꝑie¬
runt. ⁊ una hora diei uel noctis
ex orti alter admendicitatẽ depo¬

Expanded text:
te susceptum est, aut Saturnus apote susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate, aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi verisimile assignare nititur aliquid et probare. Age nunc, interroga alterum mathematicum, cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel noctis exorti, alter ad mendicitatem depo
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Illic signa leonis. et capͥ¬
corm. ⁊ sagittarii. ⁊scorpionis.
& tauri sunt : illic in ariete lu¬
na. in canc᷑ hora. In ioue stella.
in mercurio tropica. in uenere
mars. ⁊ in om̃ib istis monstru¬
osis demonib ars cło inimica
cognoscitur: Ista qui non ita re¬
cusant. ut non solũ ipsi ñ auli¬
ant. nec colant. nec credant. nec
gmeant. uerũ etiam nec illos
amicos habeant. qui huiꝰcemo
ch suũ occupant pectus. Omĩa
eñi ista falsa deceptionis que
ministrata sunt similitudo in
eis ueritatis ẽ. ñ ipsa ueritas.
Dic̃ ei cromatiꝰ. Quid qͦd ñ nũꝗͣ
futura ꝓnuntiant: Sebastian᷑
dix̃. Omĩa ista uanissima st̃. ⁊
falsissima .xp̃o reuelante cogno¬
uimꝰ. quẽ tibi nc̃ manifestiꝰ ape¬
riuiꝰ. ꝑrecipe hodie adte mathe¬
sis uenire doctorem cui clicas
illo temꝑe te asꝑis casib labo¬
rasse. ⁊ inquirere ꝑquas stellas
hoc tibi euenerit mali: respon¬
saesꝰ erunt ꝓcul dubio talia.
qel tempꝰ tuũ a maliciosa mor¬

Expanded text:
dixit: Illic signa Leonis et Capricornii et Sagittarii, et Scorpionis, et Tauri sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Venere Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita recusant, ut non solum ipsi non habeant, non colant, non credant, non teneant; verum etiam nec animos illos habeant, qui hujuscemodi nugis suum occupant pectus? Omnia enim ista falsa deceptionisque ministra sunt: similitudo in eis veritatis est, non ipsa veritas. 55. Dicit ei Chromatius: Quid? quod nonnumquam futura praenuntiant? S. Sebastianus dfalsissima, Christo revelante, cognovimus; quae tibi nunc manifestius aperiemus. Praecipe hodie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procul dubio talia, quod tempus tuum a malitioso Mar
Abbreviated transcription (Latin):
S et illam ñ es immemor
quod uenientes galli etiãca¬
pitoliũ occuparunt. ⁊ omñe
Romanã manũ suis ludibruis
subiugarunt. Diuersas fames
⁊ in enarrabiles. chuersas cap¬
tuitates. chuersas effus iones
ex quo inuisibilis et uerus cłs
crpit acredentib eolx altapuee
scribit̃ qe qͥd a creatore pratus.
ẽ qui humanis cõmodis aliqd
prãt. nullus nisi sol habicare
ds. qͥ aspectu suo terre uiscera
uegetat. ut semina suscepta par¬
tariat. & gemiine sobolis gra¬
na in culmo restituat. atꝙ uni¬
uersis salutis nr̃e utilitatib
& lumen restaurationem parit᷑
tribuit et ungorem. Tranqͥllinꝰ
tespondit. Et in hoc error ẽ in¬
finitus. Nam si bodie ꝑseruũ
suũ quispiã clientib suis tribu¬
at qͦd rogatur. infuiita stulti¬
cia ẽ. si neglectus ille qui p̃sti¬
tit. seruus ꝑ quẽ p̃stiterit ho¬
noretur. ⁊ ut aliqua huiꝰ dicti
cõꝑationem ex hibeam. Nũqͥd
b cleferunt nauib pociꝰ qͣm

Expanded text:
Sed et illud non es immemor, Sed et illud non es immemor, quod Senonenses Galli etiam Capitolium occupaverunt et omnem Romanam manum suis ludibriis subjugarunt. Diversas fames, et inenarrabiles pestes, diversas captivitates, diversas effusiones ex quo invisibilis et verus Deus coepit a credentibus coli, aucta pace scribitur, quidquid a Creatore praestatest, qui humanis commodis aliquid praestat, nullus nisi sol habebitur deus, qui aspectu suo terrae viscera vegetat, ut semina suscepta parturiat, et genuinae sobolis grana in culmo restituat, atque universis salutis nostrae utilitatibus, et lumen et restaurationem pariter tribuat et vigorem. Tranquillinus respondit: Et in hoc error est infinitus. Nam si hodie per servum suum quispiam clientibus suis tribuat quod rogatur, infinita stultitia est, si neglectus ille qui praestitit, servus per quem praestiterit honoretur. Et ut aliquam hujus dicti comparationem exhibeam; numquid ta deferunt, navibus potiusquam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ celi non habebant clm̃: Ualde
errant. qui putant iouem fili¬
um eiꝰ imꝑare. fluminib ho¬
montionem. in quo malicia et
hbido regnabant. Quẽ non ꝑ¬
sequutus ẽ. qui patri ñ peꝑcit:
Aut quã sordem ñ exercuit
qui suã germanã accepit uro¬
rem: In foro. in platheis. in
domib. atq in om̃i loco. cor¬
die legitur sordidissima uino
quod ⁊ͦ soror ⁊ coniuux fuerit
gloriata. ⁊ raptii canino hono:
turpissimꝰ atq incestissimus
ab ipsisꝰ quib ⁊ ionis colitur
non negatur. Non ergo erres
uir subhimissime qui tales co¬
licto deo om̃ipotenti qui ince¬
lis regnat. lapidi dicis cłs m̃s
estu. ⁊ ligno dicis achuua me:
Prefectus clĩx̃. Ex quo cȩpistis¬
deos blaspheniare. ⁊ acultira
eoꝵ recedere. ex eo chuersis
cladib Romanus orbis oppri¬
mitur. Tranquillinꝰ resp̃. Nor
ẽ uerũ. Nam si recenseas cder¬
das stilo luidi gestas. ilhe
uenies ioui thura ponentis
una clie xx. tria milia Roma¬
ni exercitus iuuenes cecidisse

Expanded text:
 Deum non habebant? Valde errat qui putat Jovem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Quem non persecutus est, qui patri non pepercit? Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam accepit uxorem? In foro, in plateis, in domibus, atque in omni loco quotidie legimus, quia sordidissima Juno quod et soror et conjux fuerit gloriatur: et rapti Ganymedis honor turpissimus atque incestissimus ab ipsis, a quibus Jovis colitur, non negatur. Non ergo erras, vir sublimissime, qui tales colicto Deo omnipotente qui in coelis regnat, lapidi dicis, Deus meus es tu: et ligno dicis: Adjuva me? 42. Praefectus dixit: Ex quo coepistis blasphemare deos, et a cultura eorum recedere, ex eo diversis cladibus Romanus orbis opprimitur. Tranquillinus respondit: Non est verum. Nam si recenseas decadas stylo Livii digestas, illic invenies Jovi thura ponentes, una die viginti tria millia Romani exercitus juvenes cecidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
michi medicam̃tũ. ex qͦ recuꝑas¬
ti salutẽ. Cuii tͣnqͥllinꝰ ait. Scias
grandem iram ⁊ furorem cħ ẽẽ
passuros. qui grãm eiꝰ uel uenum¬
cdandam estimant uel emencła.
Unde si uis a podagrigo libera
raberis. et sicut hocdie ine uicles
Ita saluus eris. Nempe uix ma¬
nib deferebar: et undecim an¬
nos ꝑ omnes iuncturas neruo¬
rum incorꝑe meo dolorem no¬
dis astrictus. uix ori meo ꝑa¬
nis ahenis manib tradebat᷑.
Ilico ut. xꝑm uerum dm̃ esse
credicli salutis meȩ gaudia re

Expanded text:
mihi medicamentum ex quo recuperasmihi medicamentum ex quo recuperasti salutem. Cui Tranquillinus ait: Scias grandem iram et furorem Dei passuros esse, qui gratiam ejus vel venundandam existimant vel emendam. Unde si vis a podagrico dolore liberarraberis, et sicut hodie me vides, ita salvus eris. Nempe vix manibus deferebar, et undecim annos per omnes juncturas nervorum in corpore meo dolorum nodis astrictus, vix ori meo panis alienis manibus tradebatur: illico ut Christum verum Deum esse credidi, salutis
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ menbroꝵ meoꝵ rece¬
pi sanitatẽ. hinc ergo con¬
stet apud animũ tuum ip̃m
me creasse. qui me reparare
dignatus ẽ: ⁊ sicut dedit re¬
staurationẽ corꝑi. ita quoq
animȩ post istam uitam re
ꝓmisit: si tam̃ ñ dubiꝰ nec
Tinidꝰ hominũ terrorib fran¬
gar. si in eiꝰ nominis confessi¬
conseruem. Prefectꝰ dir̃. Igno¬
ras tranquilline qͣnta in uic¬
tissimoꝵ principum ira er
quasi securꝰ qͦd tͥ uidetur sine
tmore ꝑsequeris: Tranqͥlli¬
nus resp̃. Stulte mortis est
qui plus timet humanã in¬
dignationẽ quã chuiua. Nũqͥd
si in medio canũ latrantium
uenerimꝰ ⁊ uano furore cepe¬
rint nos siuis morsib attree¬
tare. possunt nobis de animo
collere hõs qͦd nos homines
sunus rationabiles. cum illi
canes ⁊ irrationabiles sint et
torem esse gaudemꝰ. Tẽ p̃fectꝰ
iussit eũ recipi a cõmentariis
ci eum ad se p̃cepit ꝑ noctant᷑
occulte: ⁊ offerens e insinitũ
pondus auri dicebat. Ostende

Expanded text:
omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat ergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare dignatus est, et sicut dedit restaurationem corpori, ita quoque animae post istam vitam dare promisit, si tamen non dubius nec timidus hominum terroribus frangar; sed in ejus nominis confessiconservem. 46. Praefectus dixit: Ignoras, Tranquilline, quanta invictissimorum principum erga quasi securus quod tibi videtur sine timore prosequeris. Tranquillinus dixit: Stultus timor est, quo plus timetur humana indignatio, quam divina. Numquid si in medio canum latrantium venerimus, et vano furore nos coeperint suis morsibus attrectare, possunt nobis de animo tollere hoc quod nos homines sumus rationabiles, cum sint illi canes, et irrationabiles, et torem esse gaudemus. Tum praefectus jussit eum recipi a Commentariis,ci eum ad se praecepit per noctem occulte, et offerens ei infinitum pondus auri dicebat: Ostende
Abbreviated transcription (Latin):
Statim tranquillinꝰ ueniens
ad scm̃ policarpũ pb̃rm: nar¬
rauit ei om̃ia quȩ gesta sunt.¬
uel dicta. ⁊ ducens eum int
donũ occulte. p̃fecti eũ aspecti¬
be p̃sentauit. Cui p̃fect. at. Ii¬
cet grauis animaduersio prin¬
cipum.xp̃ianis infesta sit. ta¬
nen spe recuꝑande salutis of¬
feram uobis quicqͥd ẽ usq ad
chimichum patrimonii mesi. si
ab hac nodositate qua condo¬
lent mei fuerint menbra cor¬
poris resoluta. Tunc sc̃s poli¬
carpus subridens ait. Potens ẽ¬
dñs ihc xp̃c qui ignorantie tue
staurator. Nam pecuniam siue
qui offerunt. sue qui oblatam
accipiunt. ñ solum nullam do¬
lentib conferunt medicimnam
ẜenã ipsi sib in sanabilem
morbũ adsumunt. Dieit es p̃¬
sectus. Dic gͦ michi qͥi faciam
ui. consequi ualeam quoel spero.
Dic̃ ei policarpꝰ. Si credidere
ex toto corde tuo sicut credicdit
trarQuillinꝰ salius eris. icit en
pfectus. Quo ordine credere de¬
beam intimato. Tc̃ sc̃s policat¬

Expanded text:
tem Tranquillinus veniens ad S. Polycarpum presbyterum narravit ei omnia quae gesta vel dicta sunt; et ducens eum intra domum occulte, praefecti eum aspectibus praesentavit. Cui praefectus ait: Licet gravis animadversio principum Christianis infesta sit, tamen spe recuperandae salutis afferam vobis quidquid illudum patrimonii mei, si ab hac nodositate condylomatum mei fuerint membra corporis resoluta. Tunc S. Polycarpus subridens ait: Potens es Christus ut ignorantiae tuae restaurator. Nam pecuniam sive qui afferunt, sive qui oblatam accipiunt, non solum nullam dolentibus conferunt medicinam, sed etiam ipsi sibi insanabilem morbum assumunt. Dicit ei praefectus: Dic ergo mihi quid faciam, ut consequi valeam quod spero. Dicit ei Polycarpus: Si credideris ex toto corde tuo, sicut credidit Tranquillinus, salvus eris. Dicit ei praefectus: Quo ordine credere debeam intimato? Tunc S. Polycar
Abbreviated transcription (Latin):
fectus dixit. Si ergo unꝰ et
inuisibilis est quẽ colitis. x ꝑm
quẽ iudei crucifirer̃t ñ colitis:
Tranqͥllinꝰ resp̃. Recte hoc in¬
qͥreres. si credere destinares. In¬
uult ut laudetur ab hominib
om̃e qͦd lauclat: s sapientes. ꝓ
merito suo cuicũq rei et uitupe¬
rationẽ suã expendere nituntur
a uobis hoc colitur qͦd istis ocu¬
lis ñiuidetur: xp̃m ñ colitis. qͥa
et iiisus ẽ ⁊ aucditus. et int̾roga¬
tus est: om̃ia quȩ ⁊ humanẽ
fragilitati cõpetunt. i eiꝰ legi¬
tur passione completũ. Tran¬
qͥllinꝰ respondit. Audi simili
tem gemnĩa p̃ciosam. si uideo
mncloacam atq insterquilinio
mittas seruos tuos. illi autem
nec illum poterunt liberare.
s etiã ipsos ialiqͦ dum illum
conantur eriꝑe polluert. Postea
uero tu ipse deponens has seri¬
cas uestes quas indutus es.
induas te seruilem tunicam.
et descendas ieloacã. mittas
manus tuas instercorib. et
amilum aureũ tuis manib
rep̃sentes et gẽmam. p̃gaucdio

Expanded text:
fectus dixit: Si ergo unus et invisibilis est quem colitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si credere destinares. Insiderat; et vult ut laudetur ab omnibus omne quod laudat. Sed sapiens pro merito suo cuicumque rei, aut vituperationem suam impendere nititur aa vobis hoc colitur quod istis oculis non videtur, Christum non colitis qui et visus est, et auditus, et interrogatus, et omnia quae humanae fragilitati competunt in ejus leguntur passione completa? Tranquillinus dixit: Audi similittem gemmam pretiosam videas in cloaca, aut in sterquilinio mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus tuas in stercoribus, et annulum aureum simul tuis manibus repraesentes et gemmam, prae gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
semetip̃m amaiestate er mani¬
uit. formã serui accepit. milli¬
tenꝰ potuerunt et̃ ni ignis pe¬
uas euadere. Ideo deniq nobis
qui ineũ credimꝰ eterni fontis
unda subuenit: et eternꝰ ins
abeterno fonte uincaturꝰ
infidelitas a fidelitate suxetir
Prefectus dix̃. Ut uideo ñ ut
filios tuos abhac intentione
tolleres poposcisse ꝓbaris inclu¬
clas. s ut manes fabulas acl
nr̃a tribunaha meclitatus af¬
ferres. Tranqͥlliuꝰ resp̃. Non
meclitant᷑ discipłi xꝑi: que in
conspectu iudicis ꝓseqͣntura.
Sic eñĩ p̃moniut ipse dĩs di¬

Expanded text:
semetipsum a majestate exinanivit, et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus dixit: Ut video, non ut filios tuos ab hac intentione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequantur. Sic enim praemonu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum erroris discugte: et ui¬
dece quȩ oꝑa erroris nomine
nuncupetur. Prefectꝰ dixit.
Tudic que oꝑa erroris nom̃ acci¬
piat. Tranquillinꝰ respõdit. Pri¬
mus error ẽ uiam uite relinque¬
re. ⁊ ꝑ uiam mortis gratanter
incedere. Prefectus dixit. Et qͦ
ẽ uia mortis: Tranquillinꝰ dix̃.
Non tͥ uidetur uiam mortis ẽẽ
mortuis hominib. nom̃ deita¬
tis imponere: et figuras eoꝵ
ꝑligna et lapides adorare:
Prefectꝰ dix̃. Ergo ñ sunt clii qͦs
colimꝰ : Tranquillinꝰ resp̃õdit.
Intantũ ñ sunt dii: ut legatur
in cochcib publicis qͣm male
cleles. ⁊ sceleratos parentes ha¬
buerint. & quã inique ⁊ dolo¬
se & fraudulenter uixerint. ⁊
quã miserabilter mortui st̃.
Nũqͥd ante qͣm saturnꝰ creten

Expanded text:
ipsum erroris discutite, et videte quae opera erroris nomine nuncupentur. Praefectus dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit: Intantum non sunt dii ut legatur in codicibus publicis, et quam male deles et sceleratos parentes habuerint; et quam inique et dolose et fraudulenter vixerint; et quam miserabiliter mortui sint. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
unũ hominem facnint. qͣm̃
aurũ et gẽma unũ anulũ facẽ
cõꝓbantur. S quantũ iis t̃¬
p̃ciosus sit anulus. longe satis
de stercorib eriꝑent. et mulla
ratione eum eruere ualuerunt:
misit et ꝓpħas suos ̾s de celo
loquens ad eos. ut humanum
genꝰ⁊ a sordib huiꝰ mundi eri¬
pent. et nulla hoc ommnino fa
cere instantia potuerunt. Bu
De posuisti aureas uestes. et ser¬
disti incloacam. manꝰ tuas mi¬
sisti insordib ut anulũ de ster¬
corib liberares: exiiit se maies¬
tas cdiuinitatis sue splendore.
mento. ⁊ huc in cloaca huiꝰ mum¬
ai de celo descendens. misit
manuis suas in sorclib passion
rib mundi. ꝑfidem abliti
sordib. diimis sumus manib
ut ille tuus anulus restitut.
Nũ qͥd serui quite negaueriint
dñm suũ. dum te in habitri ser¬
uili respicerent putaueriunt ut¬
ñ rebelles occidr Ita et qui ne

Expanded text:
hominem faciunt, quomodo aurum et gemma unum annulum facere comprobantur. Sed quantumvis pretiosus tibi sit annulus, longe satis de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mundi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti aureas vestes, et serdisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et se majestas Divinitatis suae splendore, mento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum ribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non potuerunt ut rebelles occidi? Ita et qui ne
Abbreviated transcription (Latin):
am mirabil altitudine usq ad
celum. ⁊ ita erat angusta. ut ñ
nisi unꝰ ꝑ eam ascendere posset.
Dextra uero leuaq in erãt fixi
cultri et gladii ferrei. ut nullus
circa se nisi ad celum respicere¬
posset. Sub ea uero iacebat latẽs
draco teterrimꝰ ingenti forma.
ut p̃metu eiꝰ qui uis ascendere

Expanded text:
am mirabili altitudine erectam usque ad celum; et ita erat angusta quod non nisi unus per eam ascendere posset. Dextra uero leuaque erant fixi cultri et ferrei gladii ut nullus circa se nisi ad celum posset aspicere. Sub ea iacebat latens draco teterrimus et ingentis forme ut pre metu quiuis ascendere
Abbreviated transcription (Latin):
lugdunensis nuncupatur. qͣsi
staclia sexcenta. Et cũ ad portũ
turoniçe urbis ueniss. occurrit
e debasihica sc̃i Martini mergu¬
minoꝵ multitudo clamantes
neqͥss̃mi sp̃s. se inter scm̃ mar¬
tinũ ⁊ senonefam flãmis exiri.
qͥn ex ꝑicło qͦd inligere genoue¬
fa habuerat. ab ĩmolatione sui
se ꝓfitebantuꝵ ꝑpetrasse. Int̾ea
genouefa basilicam sc̃i martimi
ingressa. plures ab obsessis de¬
monib oratione ⁊ signacło cru¬
cis emuncdauit. Herũ illi aquib
ĩmundi spẽ rediebant. fateban¬
tur in hora cruciatus sui. qͦd
digiti manuũ genouefe singil¬
latim uelut cerei chuinitꝰ celest
igne flagͣrent. et circa ardere
fetidissime debachantes clama¬
rent. Aucherunt eam tres uiiri
quoꝵ matrone indomib eoꝵ
clam a demonib uerabantur.
obseentes ut uisitatione sua¬
conuiges eoꝵ ab obsidentib se
neqͥssimis spiritib emuꝑndaret.

Expanded text:
Lugdunensis noncupatur, quasi Lugdunensis noncupatur, quasi stadia sexcenta. Et cum ad portum Toronice urbis pervenisset, occurrit ei de basilica sancti Martyni inerguminorum multitudo, clamantes nequissimi spiritus, se inter sancto Martino et Genuvefa flammas exuri, quin et pericula, que in Ligere Genufeva habuerat, ob aemulationem sui se profitebantur perpetrasse. 46. Interea Genuvefa basilica sancti Martyni ingressa, plures ab obsessis demonibus oratione et signaculo crucis emundavit. Verum ille, a quibus inmundi spiritus recedebant, fatebantur in ora cruciatus sui, quod digiti manuum Genuvefe siggillatim vellut cerei divinitus caelesti igne flagrarent, et idcirco se ardere fedissime debachantes clamarent. Audierunt eam tres viri, quorum matrone in domibus eorum clam a demonibus vexabantur, obsecrantes, ut visitatione coniuges eorum ab obsedentibus se nequissimis spiritibus em
Abbreviated transcription (Latin):
plicaret. ⁊ ille suꝑbia & calli¬
ditate obiuratus neqͣqͣm famu¬
loignosceret. his eñ uerbis al¬
loquuta dicitur. Si tu me sup¬
plicantẽ despectu habes. ñ me
us & clemens ẽ ad ignoscendũ.
At ub indomũ suã homo ille
recht. mox ita febre accensꝰ est.
ut nocte tõta anhelans & estu¬
ans reqͥescere neqͥuerit. qͥu eti¬
am in crastino primo dilucło
enam aꝑto oresquuturꝰ qui co¬
tidiano bos int̾pretatur lin¬
gua saliua distillans: ad pe
Ita egͥtudo discessit. et ita sanũ
Iudicem ꝑticinatissimũ aute
ciiꝰ iamiam sc̃s Martinꝰ intẽ¬
pesta nocte ꝓuinctis nogat᷑us
aduenisse legitim. quẽ etiã co¬
lafriatũ ab angło lectio tͣdit ut
ante fores domꝰ suȩ sc̃o martino
occurriss. ⁊ om̃ia quȩ peteret.
prestitisse feratur. Et inde naui¬
gio turonis ꝓfecta. multa dis¬
crimina hgeris fluriii ꝑpessa ẽ.
Distant uͦ ab aurehanoꝵ urbe
usq turonũ ciuitatẽ. quȩ tercia

Expanded text:
plicaret. Cumque ille superbia et calliplicaret. Cumque ille superbia et calliditate obduratus nequaquam famulo ignosceret, his eum verbis adlocuta dicitur: 'Si tu me supplicantem dispectui habes, non me  clemens est ad ignoscendum'. Adubi in domo sua homo ille rediit, mox ita febre accensus est, ut noctem totam anhellans et estuans requiescere nequiverit. Quin etiam in crastinum primo diluculo aperto ore secut urus, qui cotidiana bos interpretatur lingua, sallivam distillans, ad pedet aegritudo discessit, et ita sanum iudicem pertenacissimum, ante cuius ianuam sanctus Martinus intempesta nocte pro vinctus rogaturus advenisse legitur; quem etiam colafizatum ab angelo lectio tradit, ut ante fores domos suae sancto Martino occurrisse et omnia que peteret prestetisse feratur. 45. Et inde navigio Toronus profecta, multa discrimina Ligeris fluvii perpessa est. Distant vero ab Aurilianorum urbe usque ad Toronorum civitatem, que tercia
Abbreviated transcription (Latin):
onis exposcͥit. Cuiꝰ cum frat̾ne
matris familiȩ que suꝑ filam
suam claucham intͣnsitu positã
deflebat aduentus dilatus fu¬
iss ꝓfilia rogatura. continno
ad genouefam ꝓperans direxit.
Quam cũ inbasilica sc̃ aniani
antistitis orantem repperiss. ca¬
dens ad peles eiꝰ ululans. hoc
tantum dep̃casse fertur. Red¬
de mͥ dña genouefa filiã me¬
am. Genouefa ut uicht fidem
eiꝰ. respondisse dicitur. Besine
ab inuria mea ac molestia.
filiȩ tuę redintegrata est in¬
colomitas. Post hoc responsũ
frat̾na leta surrexit. una cũ
genouefa rediit ad taberna¬
culũ suũ. Mirabilis cħ̃ poren¬
ta clauchã ex faucib inferire¬
uocatã. Ita ex timplo sanauiti
ut sospes genouefe inauchtori¬
im domꝰ occurreret. Et magni¬
ficauit uniuersa turba dñm
ꝓ repentina incolumitate. me¬
ritis genouefe claudiȩ redli¬
ta. fi actũ ẽ ineadem urbe cũ¬
cuidam ꝓfamulo culpabil sup¬

Expanded text:
onis exposcit. Cuius cum Fraterne onis exposcit. Cuius cum Fraterne matrisfamiliae, que super filiam suam Claudiam in transitu positam deflebat, adventus delatus fuisset, pro filia rogatura, continuo ad Genovefa properans direxit. Quam cum in basilica sancti Anniani antestitis orantem repperisset, cadens ad pedes eius, ululans, hoc tantum deprecasse fertur: 'Redde mihi, domina Genovefa, filiam meam', Genovefa ut vidit fidem eius, respondisse dicetur: 'Desine ab iniuria hac molestia mea; filiae tuae redintegrata est incolomitas'. Post hunc responsum Fraterna laeta surrexit et una cum Genovefa rediit ad tabernaculum suum. Mirabiles Dei potentia! Claudiam ex faucibus inferi revocatam ita extemplo sanavit, ut sospes Genovefae in adito domus occurrerit. Et magnificavit universa turba Deum pro repentina incolomitate meritis Genovefae Claudiae reddita. 43. Factum est, in eadem urbe cuidam pro famulo culpabile sub
Abbreviated transcription (Latin):
modũ cȩleume conqunentes.
magnificauerunt dm̃. ꝑ quem
st̃ famula eiꝰ genouefa dep̃can¬
te saluat. Regressa itaq pari¬
sm̃ urbem. unicuiq ꝓut opus
fuit frugem disꝑsit. ñ nullis
etiam quib uirtus p̃ mopia
deerat. panes integerrimos ero¬
gabat. adeo ut sepe quȩ in obse¬
quio eiꝰ erant recurrentes ad
chbanũ. partem de pane queni
ineo posuerant ñ reꝑiebant.
pars maruma ab eadem pau¬
ꝑib fuerat erogata. Qͦd tune
deuũ a qͦ ess panis dechbano
sublatus. reꝑire neqͥuerant.
Cũ ꝑanes calidos ꝑ enuitatẽ pꝰt
paulilũ cernerent egenos defe¬
rentes. et nom̃ genouese bene¬
dicentes ac magnificantes au¬
patria illa inqua feneratores
egentiũ reqͥrunt thesaurũ su¬
um. ohim ꝑ reuelationẽ sp̃s sc̃
fuerat ostensa. et ilcirco sine in¬
t̾missioue orans flere consue¬
urbe nomine frunimiꝰ annis
auriũ. Parisiꝰ geuouefam expe¬
tuit. obsecrans sͥ tactũ manuũ
Sulaꝵ auchtũ restitui. Cuiꝰ an

Expanded text:
modum celeume concinnentes, magnificaverunt Deum, per quem sunt, famula eius Genovefa deprecante, salvati. 40. Regressa itaque Parissius, unicuique, prout opus fuit, frugem dispersit. Nonnullis etiam, quibus virtus pre inopia deerat, panes integerrimus erogavit, adeo ut sepe puelle, que in obsequio eius erant, recurrentes ad clibanum, partem de pane, quam in eo posuerant, reperiebant, pars maxima ab ea clam pauperibus fuerat erogata. Quod tunc demum, a quo esset panes de clibano sublatus, conperire quiverant, cum panes calidus per civitatem post paulolum cernerent egenus deferentes et nomen Genovefe benedicentes ac magnificantes aupatria illa, in qua veneratores egentium requirunt thesaurum suum, olim per revelationem Spiritus fuerat ostensa. Et idcirco sine intermisione orans flere consueurbe nomine Frunimius annis meatus, Parisius Genovefa expetiit, obsecrans, sibi tactum manuum suarum auditum restitui. Cuius au
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. qͦ ad describendam eiꝰ uitã
ampulla. qͦd moratione eiꝰ cre¬
uerat uidi. Uerũtam̃ de exces¬
su eiꝰ uite ⁊ houore funeris bre¬
uitatẽ secutus. silere studui.
qͥa insenectute bona ampliꝰ qͣm
octenos annos incorpore est
a cdño ꝑegrinata inscło. huma¬
taq est in pace. die .iͦi. Honaᷤᷤ
ianuarii. Qͥam puer noĩe
prudeñs. qualiter remedium
ac medelam super sepulchrũ
eiꝰ adeptus ẽ. non absurdum
fidelib in notescere ꝓ reueren¬
tia loci illiꝰ ex estimo. Qui cũ
ab infirmitate caueuli nimiũ
ꝓfligato. genitores sui uiuere
desꝑarent. et ad tumulum ge¬
nouefe cum fletu ⁊ gemitu me¬
delam egͥtuchns implorassent.
ipsa che lapis ab eadem infir¬
mitate generatus ab eodem
egressus ẽ : ult̾iꝰ q eum p̃dic¬
tã infirmitas ñ uexauit. Qui
dam goto che dñico oꝑanti.
manꝰ itaq contͣxerunt. Hic cũ
ad sepulchrũ genouefe sanita¬
tẽ sͥ reddi nocte tota implorass.

Expanded text:
annus, quo ad discribendam eius vitam annus, quo ad discribendam eius vitam ampulla, qui oratione eius creverat, vidi. Verumtamen de excessu vitae eius et honore funeris, brevitatem secutus, silere studui. Que in senectute bona amplius quam decies octonus annos in corpore est a Domino peregrinata in saeculo, humataque est in pace die III. Non. Ian. 54. Quidam puer nomine Prudens, qualiter remedium ac medillam super sepulchrum eius adeptus est, non absurdum fidelibus innotiscere pro reverentia loci ipsius stimo. Quem cum ab infirmitate calcoli nimium profligatum genitores sui vivere disperarent et ad tumulum Genuvefe cum fletu et gemitu medillam suae egritudines inplorassent, ipsa die lapes ab eadem infirmitate generatos ab eodem egressus est, ulteriusque emn predicta infirmitas non vexavit. 55. Cuidam Goto die dominico operanti manus utraque contraxorunt. Hic cum ad sepulcrum Genuvefe sanitatem sibi reddi nocte tota inplorasset,
Abbreviated transcription (Latin):
uispiciens incelũ. manib ex¬
pansis auxilium a dño p̃caba¬
tur. Talis continuo facta ẽ tͣñ¬
quillitas. ut sine dubio. xp̃m
imꝑasse crederent. Egros iu¬
giter oleo benedicto delibutos
sospites reddebat. Factum ẽ¬
tit quendam a demonio uexa¬
tũ oleo uellet ꝑ ungere: eni
cũ scdm p̃ceptionem sui am¬
pulla que oleum benedictũ
habuerat uacua fuiss. alla¬
tam uehem̃tissime scã cħ̃ fa¬
mula genouefa turbata. qͥd¬
nam ageret hesitabat. Nam
pontifer qui oleum benedice̾t
Deerat. Interea solo recubans.
opitusationẽ sͥ de celo ad ab¬
soluendum infirmum confer¬
ri p̃cabatur. Mox ut ab ora¬
tione surrexit. in manib eiꝰ
ampulla oleo repleta est. Et ga
demũ gemine in una hora uir¬
paruerunt. ut et ampulla quȩ
oleum benedictũ habuerat.
int̾ mauꝰ eiꝰ uacua. impleret᷑.
S ab ipso oleo mergumino de¬
libuto. auexatione demonũ
incolumis redderetur. Post
ter senos qͦq annos ab: obitii.

Expanded text:
suspiciens in caelum, manibus exsuspiciens in caelum, manibus expansis, auxilium a Domino precabatur. Talis continuo facta est tranquillitas, ut sine dubio univerimperasse crederent. 52. Egros iugiter oleo benedicto dilibutos sospites reddebat. Factum est, ut quendam a demonio vexatum oleo vellet perungere. Cui cum secundum preceptionem sui ampulla, que oleo benedicto habuerat, vacua fuisset allata, vehementissime sancta Dei famula Genuvefa turbata, quidnam ageret, aesitabat; nam pontifex, qui oleum benediceret, deerat. Interea solo recubans, opitolationem sibi de caelo ad absolvendum infirmum conferri precabatur. Mox ut ab oratione surrexit, in manibus eius ampulla oleo impleta est, et ita demum gemine in una ora virapparuerunt, ut et ampulla, que oleo benedicto habuerat, inter manus eius vacua impleretur, et ab ipso oleo inerguminus dilibutus a vexatione demonum incolomis redderetur. 53. ter senos namque ab obitu eius
Abbreviated transcription (Latin):
uouese a genitorib siis cecus
cũ oleo benechicto delibutũ sig¬
nacło crucis. cum in roboratis
basib gressum chrexit inco¬
lumis. ac recepta uisione. re¬
dintegͣtaq capatie auchtũ
eloquutionis. integram acd¬
eptus est sanitatem. Iclem
interritorio melcdensum ur¬
bis. congregatis messorib.
cũ ꝓpria messe meteret. ualcle
turbati sunt oꝑarii. ꝓpter im¬
brem repentinum. qui cum
turbine emiebat. Confest̃q
genouefa ingressa tentorium
qͣd sine int̾missione facere con¬
sueuerat. solo adherens. cũ
fletu orare cepit. Admirabi¬
lem cunctis mentib. rp̃e os¬
tencht uirtutem. Cũ incir.¬
cuitu om̃ium segetes pluuia
rigaret. porro nec messe uec
messores genouefe. saltem ul¬
lus guttarũ humor contin¬
geret. Eactũ est deinceps
cũ ꝑ amnem secane nauali
ꝓficisceretur initin̾e. sta ut
solet fieri. celi decepta fiaude
serena orta tempestate. naui¬
csla eiꝰ uento collisa ꝑene fluc¬
b oꝑiretur. ꝓtinꝰ genouefa

Expanded text:
ribus suis caecus, cum oleo benedicto dilibutum signaculo crucis commonivit, roboratis bassibus, gressum direxit incolomis, ac recepta visione redintegratamque capaciam auditui, locutus, integram adeptus est sanitatem. 50. Idem in terreturio Meldensium urbis, congregatis messoribus, cum propria messe meteret, valde turbati sunt operarii eius propter imbrem repentinum, qui cum turbine inminebat. Confestimque Genovefa ingressa tentorium, quod sine intermisione facere consueverat, solo adherens, cum fletu orare coepit. Admirabilem cunctis timentibus Christus ostendit virtutem, cum in circuitu omnium segetes pluvia rigaret, porro nec messem nec messoris Genovefe saltim ullus guttarum umor contingeret. 51. Factum est deinceps, cum per amne Sequana navali proficisceretur itinere, ita ut solet fieri, caeli decepta fraude sereni, orta tempestatem, navicula eius vento conlesa pene fluctibus operiretur. Protinus Genovefa
Abbreviated transcription (Latin):
decralĩ suũ stuchũ p̃cellentiss̾¬
ꝓtuibit eclisleata fastigiũ. cui
ẽ portic̾ applicata triplex. nec
non et patriarchaꝵ. et ꝓpħ̾arũ
et martͣytumi s confesłoꝵ uerũ
uetusti temporis siden quȩ̃ st̃
tradita libris ⁊ historiarũ pee¬
nitate confitennm: sine inter¬
missione orantes sepe numerũ
nuncupatam fidelissim̃a cħ famu¬
lam genouefã obsec̃mꝰ. ut suppli¬
eet ꝓp̃teritis malis quȩ geshmꝰ
ciliat andiuidue trinitati. ex¬
uiltaltes insplendorib sc̃oꝵ mag¬

Expanded text:
discessum suum studio precellentissiprotullit aedificata fastigium. Cui est porticus adplicata triplex, nec non et patriarcharum prophetarumque et martyrum adque confessorum veram vetusti temporis fidem, que sunt tradita libris storiarum, picnitatem, confitemur, sine intermisione orantes, sepenumero noncupata fidelissima Dei famula Genuvefa obsecremus, ut supplicet pro preteritis malis que gessimusciliati individuae Trinitate, exultantes in splendoribus sanctorum, mag