comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to cogitationis pondere releuationis inuc¬
nerant. Sed dum prefatus subdiaconꝰ nr
refugicns ciuntatẽ. ipsam ordinationẽ suã
lacͥmabilit̃ cuitasset: quasi ex maiori qua¬
dam desꝑatione uram agnoscite creuisse
mesticiam. Atq idco salutantes. hortamur
magnitudinem urãm: ut conuocantes pri¬
ores uł ppłm ciuitatis. de electione alt̾iuis co¬
gitetis. qui dignus possit cum xp̃i solatio
Ad sacerdotium ꝓmoueri. In quo decreto
sollempnit̃ facto᷑. atq ad hanc urbem tnͣs¬
misso: ordinatio illic tandem. xp̃o auxili ꝙ
cabat. Unde antonino subdiacono scri¬
bens ait. Honoratus archidiaconꝰ eccl̃ie sa¬
lonitane. a scȩ memoriȩ decessore meo mis¬
sa supplicatione poposcerat: ut ab antisti¬
te suo muitꝰ ꝓuchi ad fortioris gradꝰ ordi¬
nem. contra morci nullomͦ cogeretur. Hoc
enim ficri sibi ñ ꝓuehendi gr̃a: sed causa
ingratitudinis ꝑhibebat. Pro qua re tunc

Expanded text:
to cogitationis pondere relevationis inveto cogitationis pondere relevationis invenerant: sed dum praefatus subdiaconus noster refugiens civitatem ipsam, ordinationem suam lacrymabiliter evitasset: quasi ex majori quadam desperatione, nostram cognoscite crevisse moestitiam. Atque ideo salutantes, hortamur magnitudinem vestram ut invocantes priores, vel populum civitatis, de electione alterius cogitetis, qui dignus possit eum Christi solatio ad sacerdotium promoveri. In quo, decreto solemniter facto, atque ad hanc urbem transmisso, ordinatio illic tandem, Christo auxilicabat. Unde Antonino subdiacono scribens, ait: « Honoratus, archidiaconus Ecclesiae Salonitanae, a sanctae memoriae decessore meo, missa supplicatione, poposcerat ut ab antistite suo invitus provehi ad fortioris gradus ordinem, contra morem, nullatenus cogeretur. Hoc enim fieri sibi non provehendi gratia, sed causa ingratitudinis perhibebat. Pro qua re tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tius. et paulinus. Solis diaconib aplicȩ
sedis. suꝑ hac quodammͦ parte parcebat.
Quorum cum decem & nouem plenitudi¬
nẽ redundaret: ip̃e bonefatium. florenti
um & cpiphanium consecrauit. Nec qͥmꝗͣ
coꝵ ab offitio. nͥ laurentium archicliaconum
ꝓ suꝑbia reliquisq cͥmiib in basilica
lateranensi quȩ dr aurea. ubi mor hono¬
ratum archidiaconũ constituit. seqͦstrauit.
iioq gregoruus ꝑcepta occa uiii.¬
sione. sue eccl̃ie cardinales si tñ con¬
sentirent. satis uoluntarie ꝓucheret : ne¬
minem prorsus quantacunq necc̃itate
coactus. molent̾ ꝓmouere certabat: ne sub
huiusmͦi occasione qͦmꝗͣ climinando de¬
ponere inderet᷑. Unde scolastico duici cam¬
panie scribens ait. Dum ncapolitane cun¬
tatis cura destitutȩ sacerdotis solacio uehe¬
mentiꝰ angertinur: suꝑuemientes p̾sentium
latores cum decrcto in florentium subdia¬
conum nr̃m confecto. aliquid nob̃ in tan¬

Expanded text:
tius et Paulinus. Solis diaconibus apostolicae tius et Paulinus. Solis diaconibus apostolicae sedis super hac quodammodo parte parcebat: quorum cum decem et novem plenitudine redundaret, ipse Bonifacium, Florentium, et 87 Epiphanium consecravit. Nec quemquam eorum ab officio, nisi Laurentium archidiaconum pro superbia reliquisque criminibus, in basilica Lateranensi, quae dicitur aurea, ubi mox Honoratum archidiaconum constituit, sequestravit. 8. Cumque Gregorius percepta occasione suae Ecclesiae cardinales, si tamen consentirent, satis voluntarie proveheret: neminem prorsus, quantacunque necessitate coactus, violenter promovere certabat: ne sub hujusmodi occasione quemquam eliminando deponere videretur. Unde Scholastico, Judici Campaniae, scribens, ait: « Dum de Neapolitanae civitatis cura, destitutae sacerdotis solatio, vehementius angeremur, supervenientes praesentium latores cum decreto in Florentium subdiaconum nostrum confecto, aliquid nobis in tan
Abbreviated transcription (Latin):
deitis ordinationib doccissum pape sen¬
centie: quas ip̃e summo cultu seruasse
docetur. in eo quod ab ip̃o sue consecra¬
tionis erordio. ꝑ omnem diocesim suam
posundecunq meliores mucnire potuit
studiosissimꝰ ordinauit. Et si quando neces¬
atas or dinandi sacerdotis oppressit⁊ neq
andiales eccl̃ic suc. neq monachos mo¬
nasteri sui penitus extusauit. quo minuꝰ
llos ecaliam regendam cõmitteret: qui
nemplis & uerbis parit̾ illam edificare
ficlirs potuissent. Nam ut pauca de mul¬
til contiengam: er presoiteris carlinalib
filis sue ponsecrauit ep̃os. bonefacium regi
festum capue. petrum trecas. & cas torium
arimim. At uero ex monachis monasterii
sui: marianum rauenne. maximianum
siracusis. et sabinum callipoli. presules or¬
dinauit. Sed & augustinum penes angloᷤ
a galliarum ep̃is ordinari precepit: per
quem nich̃ominꝰ ad ep̃atum in eadem
gente monachi eiusdem patris tempore
diu̾so ꝓuecti sunt. mellitus. iustus. lauren¬

Expanded text:
itis ordinationibus doctissimi papae sententiae, quas ipse summo cultu servasse docetur, in eo quod ab ipso suae consecrationis exordio per omnem dioecesim suam, episcopos undecunque meliores invenire potuit, studiosissime ordinavit. Et si quando necessitas ordinandi sacerdotis obrepsit, neque cardinales Ecclesiae suae neque monachos monasterii sui penitus excusavit, quo minus illis Ecclesiam regendam committeret, qui exemplis et verbis pariter illam aedificare melius potuissent. Nam, ut pauca de multis contingam, ex presbyteris cardinalibus Ecclesiae suae consecravit episcopos, Bonifacium Rhegii, Festum Capuae, Petrum Trecas, et Castorium Arimini. At vero ex monachis monasterii sui, Marinianum Ravennae, Maximianum Syracusis, et Sabinum Callipoli praesules ordinavit. Sed et Augustinum penes Anglos a Galliarum episcopis ordinari praecepit. Per quem nihilominus ad episcopatum in eadem gente monachi ejusdem patris, tempore diverso, provecti sunt: Mellitus, Justus, Lauren
Abbreviated transcription (Latin):
xit: s uocatis fratrib eum introrsus tolli
ut bñdictionẽ acciꝑet precepit. Quem ad
so reductũ: ut a tante crudelitatis insamiã
quiescere deberet. admonuit. Qui fractꝰ itec¬
ddens: nich ult̾ius petere a rustico p̃sumpls
rat. Ecce est petre qͦd dixi: quia hui qͥ om̃l¬
potenti deo familiarius seruiunt : aliqͥnd
mira facere ex potestate etiam posst̃. Qui
enuim ferocitatem gothi t̾ribilis. sedens rp̃s¬
sit÷ lora uͦ nodosq ligature que inoscl¬
tis brachia astrinxerant. oculo disoluis
ip̃a miraculi celeritate indicat. quia s
potestate acceꝑat habere qͦd fecit. Rursũ
quoq quale quantumq miracłm orando

Expanded text:
exit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, exit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsrat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando
Abbreviated transcription (Latin):
et legentem. Fidem autẽ subsequenti et se¬
uienti zalle: rusticus dĩc. Etce iste ẽ de qͦ
dixeram bñdictus pater. Quem dum fer¬
uido sp̃u. cũ ꝑuerse m̃tis insania fuisset
intuitus: eo terrore quo consueuerat actu¬
rum se cxistimans. magnis cepit uocib cha¬
mare dicens. Surge. surge: et res istius ru¬
stici redde quas accepisti. Ad cuius uoccm:
ꝓtinus oculos uir dei leuauit a lectione.
Eumq intuitus: mox etiam rusticũ qu
ligatꝰ trnebatur attendit. Ad cuius bra¬
chia dum oculos deflexisset: miro mͦ can¬
ta se celeritate ceperunt illigata brachus
lora dissoluere ⁊ ut dissolui tam concitt
nulla hominũ festinatione potuisscnt.
Cumq is qui ligatus uenerat. cepisset su¬
bido astare solutus : ad tante potestatisum
tremefactus ⁊ alla. ad t̾ram corruit: et ccr¬
uicem crudelitatis rigide ad eius uestigia
inclinans ÷ orationib se illius comm̃dant
Nir autẽ sanctus a lectione mimimc surt¬

Expanded text:
et legentem. Eidem autem subsequenti et saeet legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surr
Abbreviated transcription (Latin):
othorum quidam zalla nõie ꝑfidie
fuit arriane: qui totile regis eorum
temporib. contra catholice ecclesie religi¬
osos uiros ardore immanissime crudeli¬
tatis exarsid: ita ut quisquis ei dericus
monachus ue ante faciem uenisset. ab eiꝰ
manib uiuus nullomͦ eriret. Quadam¬
uero die auaritie suc estu succensus. in ra¬
pinam rerum inhians. dum quendam
rusticũ torm̃tis crudelib affligeret. eumq
ꝑ supplicia diũsa lamaret: uictus penis
t̾usticus. sese res suas bñdicto dei famulo
cõmendasse ꝓfessus ẽ: ut dum hoc a dorqͥn¬
te creditur ⁊ suspensa interim crudelitate
ad uitam hore raꝑentur. Tunc isdem ⁊al¬
la cessauit rusticum torm̃tis afflig̃e ⁊ sea
eius brachia loris fortib astringens. ante
equum suum cepit impellere: ut qͥs cc̃t
benedictus qͥ eius res susceꝑat demonstra¬
ret. Quem ligatis brachiis rusticus ante¬
cedens. duxit ad sc̃i uiri monasteriũ: eũq
ante ingressum celle solum sedentẽ repp

Expanded text:
othorum quidam Zalla nomine pertidiae fuit Arrianae, qui Totilae regis eorum temporibus contra catholicae ecclesiae religiosos viros ardore inmanissimae crudelitatis exarsit, ita ut, quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab eius manibus vivus nullo vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit
Abbreviated transcription (Latin):
centi. quȩ apud homines impossibilia st̃
uel uidentur. facilia sunt apud dm. salu¬
briter explanari: tutius tamen idet᷑ in

Expanded text:
centi, quae apud homines impossibilia sunt vel videntur, facilia sunt apud Dominum, salubriter explanari, tutius tamen videtur in
Abbreviated transcription (Latin):
portunum ergo iudicans constanti¬
nus inuitauit tunc ad conuiua
y nodum: & donis competentib hono¬
ialuit: admonitosq de concordia fidei
& cominum inter alterutros pace ⁊ peti¬
ta ab eis oratione. ualedixit uniuersis
in nicea: scribens absentib que fuerint
in concilio celebrata ÷ & muitans ut ab
omni discordia recedentes concordarent
in exposita concilii fide. que nichil ali¬
ud nisi dei sententia inderetur ex conso¬
nantia tantorum & talium sacerdotũ
sancto spiritu constituta: et post inqui¬
sitionem subtilissimam et ammaduer¬
sionem dubitationum omnium com

Expanded text:
portunum ergo judicans Constantinus, invitavit tunc ad convivia synodum, et donis competentibus honoravit. Admonitisque de concordia fidei, et communi inter alterutros pace, petita ab eis oratione, valedixit universis in Nicaea: scribens absentibus quae fuerint in concilio celebrata, et invitans ut ab omni discordia recedentes, concordarent in exposita concilii fide; quae nihil aliud nisi Dei sententia videretur ex consonantia tantorum et talium sacerdotum sancto Spiritu constituta, et post inquisitionem subtilissimam, et animadversionem dubitationum omnium com
Abbreviated transcription (Latin):
mine preminenti fabricate. atq laque¬
arioꝵ camcre coloꝵ fucis linate cum me¬
nianis suis: quasi phantastice sompni¬
oꝵ ymagincs uisib illius paruerunt.
Nouerat ciim dñm cłmq suum pro se
pauꝑem factum: nec habuisse in terris

Expanded text:
mine praeminenti fabricatae, atque laqueariorum camerae colorum fucis liniatae cum menianis suis quasi fantasticae somniorum imagines visibus illius paruerunt. Noverat enim dominum Deumque suum, pro se pauperem factum, nec habuisse in terris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta queq oꝑa consideratio ꝓpͥe infirmi¬
t̾atis deprimatͥ: ne hec ante occulti arbitͥs
oculos. timor elationis extinguat. Et quia
quosdam imꝑitos ad sacerdotium conspiras¬
se cognouerat. quoslam conspiraturos esse
preuidebat. qui metiri se nescientes. que ñ
didicerunt docere concupiscerent. quiq pon¬
dus magisterii tanto leuius estimarent. qͣnto
uim illius magnitudinis ignorarent: hos m
pp̃o libri su reprehendit exordio: ut si q̃ndo
iaocti ac p̃cipites doctrine arcem tenere ap¬
petissent. a precipitationis sue ausib in ip̃a
gregoriane locutionis ianua pellerentur.
Sunc librum anatolius diaconꝰ enis apocri.¬
uarius. querenti ac iubenti imꝑatori quon¬
aam optulerat: quem magnus anastasius
antiochenus ep̃c in grecam linguam trans¬
fudio & orientalib eccł̃iis opus uenerabile

Expanded text:
perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmiperfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitri oculos tumor elationis exstinguat. Et quia quosdam imperitos ad sacerdotium conspirasse cognoverat, quosdam conspiraturos esse praevidebat: qui metiri se nescientes, quae non didicerunt docere concupiscerent, quique pondus magisterii tanto levius aestimarent quanto vim illius magnitudinis ignorarent: hos in ipso libri sui reprehendit exordio, ut si quando indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetissent, a praecipitationis suae ausibus in ipsa Gregorianae locutionis janua pellerentur. Hunc librum Anatolius, diaconus, ejus apocrisiarius, quaerenti ac jubenti imperatori quondam obtulerat, quem magnus Anastasius, Antiochenus episcopus, in Graecam linguam transfudit, et Orientalibus ecclesiis opus venerabile
Abbreviated transcription (Latin):
sex codicib expleuit. Quoꝵ etemplaria pin
ꝑ urbis monasteria subdiuisit: postremo li
uennatis urbis ep̃o humilit̃ reprcheis̃
fuissed. cur pastoralis cure ddelitescendo pol¬
ddera fugere uir tam idoneus uoluisse.
brum regule pastoralis composint. Qudl
quadriꝑtita ratione distinguens. ualde pen¬
sandum ẽẽ ꝑdocuit. cum rerum necc̃itas ex¬
poscit. ad culmen quisq regiminis qualiter
ueniat : atq ad hoc rite ꝑueniens. qualiter
iuat: & bene uiuens. qualit̃ doceat: et
recte docens. infirmitatẽ suam cotidie qͣnta
consideratione cognoscat: ne aut humilitaᷤ
accessum fugiat: aut ꝑuentioni uita contra¬
dicat: aut uitam doctrina desticuat: aut
doctrinam p̃sumptio extollat. Primum gͦ
appetitum timor temꝑet: post autẽ magi¬
sterium qͦd a ñ querente suscipit᷑. uita com¬
mendet. Deinde necesse ẽ. ut pastoris bo¬
num qđ uiuendo oftenditur: etiam loqͦn¬
do ꝓpagetur. Ad excremum uͦ suꝑest. ut

Expanded text:
sex codicibus explevit. Quorum exemplaria primo per Urbis monasteria subdivisit, postremo vero vennatis urbis episcopo, humiliter reprehensus fuisset, cur pastoralis curae delitescendo pondera fugere vir tam idoneus voluisset, librum Regulae Pastoralis composuit: quem quadripartita ratione distinguens, valde pensandum esse perdocuit, cum rerum necessitas exposcit, ad culmen quisque regiminis qualiter veniat, atque ad hoc rite perveniens qualiter vivat, et bene vivens qualiter doceat, et recte docens infirmitatem suam quotidie quanta valet consideratione cognoscat, ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Primum ergo appetitum timor temperet; post autem magisterium quod a non quaerente suscipitur, vita commendet; deinde necesse est ut pastoris bonum, quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur; ad extremum vero superest ut
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ius studium int̾rumpens. sola nominum
ordinauit: ut sicut in libris ecpositionum
suarum quib eẽt uirtutib insuclandum
docuerat : ita etiam descͥpotis sc̃oꝵ miraculis.
que uͥtutum funset earunidem claritas. lu¬
ce darius ostentaret. Quos libros ⁊ acharias
mone doctissimus. temporib constantim im¬
ꝑatoris. post annos ferme centum septuagin¬
ta qͥnq in grecam linguam conũcens. orien¬
talib eccłis diulgauit: quamuis astura
grecoꝵ ꝑu̾sitas. in commemoratione sp̃c sc̃i
a patre ꝓcedentis. nom̃ filii suaptim radens
ꝑtractauit: easq ꝑ omelias uiginti & luas
distinguens. quantum lucis intus habeant

Expanded text:
altius studium interrumpens, sola nominum altius studium interrumpens, sola nominum ordinavit: ut, sicut in libris expositionum suarum quibus esset virtutibus insudandum docuerat, ita etiam descriptis sanctorum miraculis quae virtutum fuisset earumdem claritas luce clarius ostentaret. Quos libros Zacharias,mone doctissimus, temporibus Constantini imperatoris post annos ferme centum septuaginta quinque in graecam linguam convertens, Orientalibus ecclesiis divulgavit, quamvis astuta Graecorum perversitas, in commemoratione Spiritus sancti a Patre procedentis, nomen Filii suaptim radens pertractavit, easque per homilias viginti et duas distinguens, quantum lucis intus habeant
Abbreviated transcription (Latin):
namer. ditauit quiddem: s lacescenterstoe¬
macho languore continuo. aliis ꝓnuntiare
pmisit. Quarum eremplaria: iecunclo ser¬
uo dei petenti manclauit. ltrn
hoq a suis familiarib it aliqua de
miraculis patrũ describeret. gregoriꝰ enixius
rogaretur: maximiano siracusano ep̃o scͥ¬
bit dicens. fratres mei qui mecũ familiarit̃
uiuunt. omnimꝰ me compellunt: aliqua de
miraculis patrum que in italia facta audi¬
uimꝰ. sub breuitate describere. Ad quam rem
iolatio ur̃e caritatis uehement̃ indigeo: ut
queq uob̾ in memoriam redeunt. queq cog¬
nouisse uos contigit. mͥ breuit᷑ indicetis. De
domno an nonnoso abbate. qͥ iuxta dom¬
num anastasium de pentomis fuit. aliqua¬
te retulisse memini: que obliioni manda¬
ui. Eo hec gͦ & si qua sunt alia tins peto ꝙpi¬
stolis impͥmi. & michi sub celeritate trans
mitti: si tam̃ adme ip̃e non ꝓficisceris.
cum petro suo diacono que ꝑ inquisi¬
tionẽ atq responsionẽ ꝓtulerat. expositionis

Expanded text:
numeri dictavit quidem, sed, lassescente stomacho languore continuo, aliis pronuntiare permisit : quarum exemplaria Secundo servo Dei petenti mandavit. 75. Cumque a suis familiaribus ut aliqua de miraculis patrum describeret Gregorius enixius rogaretur, Maximiano, Syracusano episcopo, scryracusano. Fratres mei qui mecum familiariter vivunt omni modo me compellunt aliqua de miraculis Patrum quae in Italia facta audivimus sub brevitate scribere. Ad quam rem solatio vestrae charitatis vehementer indigeo, ut ea quae vobis in memoriam redeunt, quaeque cognovisse vos contigit, mihi breviter indicetis. De domno enim Nonnoso abbate, qui juxta domnum Anastasium de Pentomis fuit, aliqua retulisse te memini, quae oblivioni mandavi. Et hoc igitur, et si qua sunt alia, tuis peto epistolis imprimi, et mihi sub celeritate trmitti, si tamen ad me ipse non proficisceris. cula Patrum cum Petro suo diacono quae per inquisitionem atque responsionem protulerat expositionis
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad etatem talem ueniant. ut substan¬
tiam suam regere ualeant ⁊ ꝑsone eligan¬
tur caute. quib parentum eoꝵ res tradi
debeant ad custodiendum.

Expanded text:
usque ad aetatem talem veniant ut substantiam suam regere valeant, personae eligantur cautae quibus parentum eorum res tradi debeant ad custodiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
considerata ip̃a rei immensitate det̾reor. Per¬
pendo qͥppe qͦd om̃i cura ungilandum est.
ut rector cogitatione sit mundꝰ. oꝑatione pre¬
cipuus. discretꝰ in silentio. utilis in uerbo: sin

Expanded text:
considerata ipsa rei immensitate, deterreor. Perconsiderata ipsa rei immensitate, deterreor. Perpendo quippe quod omni cura vigilandum est ut rector cogitatione sit mundus, operatione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, sin
Abbreviated transcription (Latin):
cia ad eum ꝓ peccatis alienis int̃̾cessor uenio:
apud quem de ꝓpruis securus ñ sum: Si for
tasse quispiam apud potentẽ uirum. qui &
sibi iratus. & mͥ esset incognitꝰ. int̾cessorẽ su¬
um me fieri quereret: ꝓtinus responderem
Ad int̾cedendum uenire nequeo: quia cius
notitiam et sedula familiaritate non habeo
Sirgͥ irete homo apud hominẽ de qͦ minime
presumpsissem fieri int̃̾cessor erubescerem ⁊ qͣn¬
te hoc audatiȩ est. qͦd apd dm ꝓ ppło locũ
int̾cessoris optineo. cui familiarem me ꝑ uitȩ
meritum ñ agnosco: Qua in re. est m̃ adhuc
aliud grauiꝰ formidandũ: qͥa sicut cuncti li¬
quido nouimꝰ. cũ his qͥ displicet ad int̃ceden¬
Et ualde ꝑtimesco: ne cõmissa mͥ plebs fide¬
lium. reatꝰ mei additam̃to depeat: cuiꝰ nunc
usq dñs equanimit̃ delicta tolerabat. sũ uͦ
utcunq hunc timorẽ suppͥmo. & consolutã
mentẽ ad pontificalis oꝑis studia accingo:

Expanded text:
cia ad eum pro peccatis alienis intercessor venio, cia ad eum pro peccatis alienis intercessor venio, apud quem de propriis securus tasse quispiam apud potentem virum, qui et sibi iratus, et mihi esset incognitus, intercessorem suum me fieri quaereret, protinus responderem: Ad intercedendum venire nequeo, quia ejus notitiam ex sedula familiaritate non habeo. Si igitur recte homo apud hominem, de quo minime praesumpsissem, fieri intercessor erubescerem, quantae hoc audaciae est, quod apud Deum pro populo locum intercessoris obtineo, cui familiarem me esse per vitae meritum non agnosco? Qua in re est mihi adhuc aliud gravius formidandum, quia sicut cuncti liquido novimus, cum is qui displicet, ad intercedenet valde pertimesco ne commissa mihi plebs fidelium reatus mei additamento depereat, cujus nunc usque Dominus aequanimiter delicta tolerabat. Cum vero utcunque hunc timorem supprimo, et consolatam mentem ad pontificalis operis studia accingo,
Abbreviated transcription (Latin):
dit in celum. sedet ad dexteram patris.
unde uenturus est iudicare uiuos & mor¬
tuos ⁊ positurus ante omnium ocłos om¬
ma occulta singłoꝵ. cdaturus scĩs ꝑpetua p̃¬
mia regni cȩlestis. iniqͥs autẽ supplitia igniꝰ
rt̃ur innouaturus scłm ꝑ ignem in carnis
isurestionẽ. Confiteor unam fidem. unum
bapnsma. unam aplicam & uniu̾̃salem ec¬
liani m qud sola possint larari peccataᷤ.
in nomine patͥs & filii & sp̃c sancti.
Aynoilicam quoq suam gregoriꝰ sccđ̃m
pscum decessoꝵ suoꝵ morem. ioħi con¬
tant nopolitano. ealogio alexandrino. gre¬
goras: antiocheno.ihi ierosolimitano. et
anastasio patͥaitho antiochiş dlestinauit:
que ita se hebet.
onsideranti nꝰ qͥd impar meritis ac̃
toto animo renitens. pastoralis curȩ pon¬
dera portare compulsus sum. caligo mero¬
ris occurrit: et triste cor nichil aliud nisi
eas quȩ uideri nil sinunt tenebras indeo.
Nam quid antistes ad dñm. isi ꝓ delictis
populi int̾cessor eligitur: Qua itaq fidu¬

Expanded text:
d dexteram Patris. Unde venturus est judicare vivos et mortuos, positurus ante oculos omnium omnia occulta singulorum, daturus sanctis perpetua praemia regni coelestis, iniquis autem supplicia ignis aeterni, innovaturus saeculum per ignem in carnis resurrectione. Confiteor unam fidem, unum baptisma, unam apostolicam, et universalem Ecclesiam, in qua sola possunt laxari peccata in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. 3. Synodicam quoque suam Gregorius, secundum priscum decessorum suorum morem, Joanni Constantinopolitano, Eulogio Alexandrino, Gregorio Antiocheno, Joanni Jerosolymitano, et Anastasio patriarchae Antiocheno destinavit, quae ita 46 se habet: « ' Consideranti mihi quod impar meritis ac toto animo renitens pastoralis curae pondera portare compulsus sim, caligo moeroris occurrit, et triste cor nihil aliud nisi eas quae videri nil sinunt tenebras videt. Nam quid antistes ad Dominum, nisi pro delictis populi intercessor eligitur? Qua itaque fidu
Abbreviated transcription (Latin):
inter tamen dico. quia cuis in nos malitia
gladios longobardoꝵ incitad: ita ut be¬
R Iigmores uideantur hostes qui nos in
terimunt ÷ qͣm rei publice iudices. qui nos
malitia sua rapinis atq fallatus in cogi¬
tatione consumunt. Et uno dempore curã
ppłi gerere. contra hostium insidias sollici¬
cum ingilare. contra ducum fallatias atq
malitias suspectum semꝑ existere: cuiꝰ labo¬
ris. cuiꝰ doloris sit. frat̃nitas ur̃a tanto ue¬
rius pensat. qͣnto mo qͥ hec patior puruts
tem anastasio patͥarche post multa. Que
iudicum patimur. beatitudini uẽstre nar¬
rare refugio: ne cius gemitum augeam qͣm
minuere consolando debueram:
iro palladio p̃sbitero de monte syna pͦt
plurima. Peto ut ꝓ me orare debeas. qua
tinus om̃ps ds. & a malis me spiritib. et
a ꝑuersis hominib custodire dignetur:
quia in hac uite mee ꝑegͥnatione. me mala
simul & multa circundant : ita ut cum
psalmista iure dicam. In me ꝑtransierunt

Expanded text:
viter tamen dico, quia ejus in nos malitia viter tamen dico, quia ejus in nos malitia gladios Langobardorum vicit; ita ut benigniores videantur hostes, qui nos iterimunt, quam reipublicae judices, qui nos malitia sua, rapinis atque fallaciis in cogitatione consumunt. Et uno tempore curam rum quoque, et populi gerere, contra hostium insidias sollicitum vigilare, contra ducum fallacias atque malitias suspectum semper existere: cujus laboris, cujus doloris sit, vestra fraternitas tanto verius pensat, quanto me, qui haec patior, purius Anastasio patriarchae post multa: « Quae judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuere consolando debueram. » Item Palladio, presbytero de monte Sina, post plurima: « Peto ut tenus omnipotens Deus et a malis me spiritibus, et a perversis hominibus custodire dignetur, quia in hac vitae meae peregrinatione mala me simul multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me pertransierunt
Abbreviated transcription (Latin):
pore tot sacerdotes et laici. ꝑ diu̾sas
regiones miraculis choruscasse dialogo te¬
ste ꝓbantur: quot nunqͣm sub posteriorib
pontificib inucniri postea potuerunt. Tan¬
tis gͥ eccł̃ie dei felicitatib. hostis humani
generis inuidens: ñnullos pontificum si¬
mulq scłarium iudicum ad ciꝰ inuidiao
conflagrauit. Suꝑ quoꝵ afflictione iohi
rauennati ep̃o inter cetera querit᷑ dicens.
Deccatis meis hoc reputo. quia iste qui nc̃
int̾est. haut dubium quin romanꝰ exarcus.
expugnare contra inimicos nr̃os dissimu.¬
lat. & nos facere pacem uetat: qͣmuis iam
qui m etiam si uelit : facere omnino non
possumus: quia ariulfus exertitũ auarith
et nodulfi habens. eorum sibi dari preca¬
ria desidat. ut nob̾cũ loqͥ aliqͥd de pace dig
teo sebastiano ep̃o sirmiensi netui
post aliqua. Que sanctissime frater de
amici ur̃i domni romani ꝑsona in hac ter¬
ra patimur: loqͥ minime ualemus. Bre¬

Expanded text:
pore tot sacerdotes et laici per diversas pore tot sacerdotes et laici per diversas regiones miraculis coruscasse, Dialogo teste, probantur, quot nunquam sub posterioribus pontificibus inveniri postea potuerunt. Tantis igitur Ecclesiae Dei felicitatibus hostis humani generis invidens, nonnullos pontificum simulque saecularium judicum, ad ejus invidiam conflagravit. Super quorum afflictione Joanni Revennati episcopo, inter caetera queritur, dicens: « Peccatis meis hoc reputo, quia iste, qui nunc interest haud dubium quin Romanus exarchus, et pugnare contra inimicos nostros dissimulat, et nos facere pacem vetat: quamvis jam modo, etiamsi velit, facere omnino non possumus: quia Ariulphus exercitum Autarith et Nordulfi habens, eorum sibi dari precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de pace dignetur. » Item Sebastiano, episcopo Sirmiensi, post aliqua: « Quae, sanctissime frater, de amici vestri domni Romani ra patimur, loqui minime valemus. Bre
Abbreviated transcription (Latin):
bardoꝵ gentem cogantur effugere. Quid
enim grauiꝰ. qͥd crudelius pati possunt a
barbaris: qͣm ut constricti atq compressi
filios suos uendere compellantur: In sicilia
autẽ insula stepħs quidam marmarum
cartularius. tanta preuidicia tantasq op¬
pressiones oꝑari dicitur. inuadendo loca
nes ac domos titulos ponendo: ut si uelum
acta eius singula que ad me ꝑuenerunt
dicere: magno uolumine hoc explere nõ
possim. Qũs omnia screnissima dña solleit̃
aspiciat: & oppressoꝵ gemitus compescab.
Et post pauca. Que eiuim m̃tes. qualia
iuscera parentum ẽe possunt ꝑpendite:
quando filios suos distrahunt ne torque¬
antur. Qualiter audem miscrendum sit
filiis alioꝵ: hoc bene sciunt qui habent
ꝓpͥos. Hnde mͥ breuiter hec suggessisse suf¬
ficiat: ne si ea que in his partib aguntur
pietas ur̃a ñ cognosceret ÷ me apud̃ distri¬
ctum iudicẽ silentii mei culpa multaret.:
nic est qͦd huiꝰ gregorn tem¬

Expanded text:
bardorum gentem cogantur effugere. Quid bardorum gentem cogantur effugere. Quid enim gravius, quid crudelius pati possunt a barbaris, quam ut constricti atque compressi suos filios vendere compellantur? In Sicilia autem insula Stephanus quidam marinarum partium chartularius tanta praejudicia tantasque oppressiones operari dicitur, invadendo loca nes ac domos titulos ponendo, ut si velim acta ejus singula quae ad me pervenerunt dicere, magno volumine haec explere non possem. Quae omnia serenissima domina solerter aspiciat, et oppressorum gemitus compescat. » Et post pauca: « Quae enim mentes, qualia viscera parentum esse possunt, perpendite, quando filios suos distrahunt, ne torqueantur. Qualiter autem miserendum sit filiis aliorum, hoc bene sciunt qui habent proprios. Unde mihi breviter haec suggessisse sufficiat, ne si ea quae in his partibus aguntur, pietas vestra non cognosceret, me apud districtum judicem silentii mei culpa mulctaret. » 49. Hinc est quod hujus Gregorii tem
Abbreviated transcription (Latin):
re ydoloꝵ sacrificiis deseruire: & eiusdem
insule sacerdotes. ad predicandũ redemp
torem nr̃m. torpentes existerent. unũ illuc
ex italie ep̃is misi. qͥ multos gentilium ad
fidem domino cooꝑante ꝑduxit. Sed rem
mͥ sacrilegam nuntiauit: quia hi qui i
ca ydolis immolant: iudici premiũ ꝑsol¬
uund. ut hoc eis facere liceat. Quoꝵ dum¬
quidam baptizati eẽnt. & iam ydolis un
molare deseruissent: adhuc ab eodem in¬
sulȩ iudice. etiam post baptismum illud
premium erigitur. qͦd dari pͥus ꝓ ydoloꝵ
immolatione consueuerat. Quem cum pre¬
dictus ep̃c increparet: tantum se suffragiũ
ꝓmisisse respondit: Et nͥ de causis
etiam talib impleri ñ possit. Corsica uero
insula. tanta nimetate erigentium & gra¬
uamine premit᷑ exactionum: ut ipsi qui
in illa sunt. cademq exigunt᷑ complere.
uix filios suos uendendo sufficiant. Iude
fit: ut derlicta pia re publica. possessoret
eiusdem insule ad nefandissimam longo¬

Expanded text:
re idolorum sacrificiis deservire, et ejusdem re idolorum sacrificiis deservire, et ejusdem insulae sacetorem nostrum torpentes existere, unum ex Italiae episcopis misi, qui multos gentilium ad fidem, Domino cooperante, perduxit. Sed quidam rem mihi sacrilegam nuntiavit, quia hi qui in ea idolis immolant judici praemium persolvunt, ut hoc eis facere liceat. Quoquidam baptizati essent, et immolare jam idolis desivissent, adhuc ab eodem insulae judice, etiam post baptismum, praemium illud exigitur quod dare prius pro idolorum immolatione consueverant. Quem cum praedictus episcopus increparet, tantum se suffragium promisisse respondit, ut nisi de causis etiam talibus impleri non possit. Corsica vero insula tanta nimietate exigentium et gravamine premitur ein illa sunt, eadem quae exiguntur complere vix filios suos vendendo sufficiant. Unde fit ut derelicta pia republica, possessores ejusdem insulae ad nefandissimam Lango
Abbreviated transcription (Latin):
scastiuitatis ur̃e scͥpta suscepi: que mͥ
de dulcissum filii mei dñi ucnantii egͥcu¬
cine lo quebantur. et cuncta erga cum qͣ¬
ader acta sunt enarrabant. Secd uno tem¬
pore auditis. et illum desꝑare. & grauit̃
giotare. & in reb orphanoꝵ filioꝵ scilicet¬
nes hoĩes miqͦs insistere: uir se in corde
hes dolor caꝑe poterat. Sed in hoc fuit
oasium: qͦd lacrinc mn ꝑ gemitus erum¬
bant. Nra gͥ sanctitas primam quã
dfat turam negligere ñ debet: ut dͥe am
eiꝰ cogitare debeat÷ ethorcando. ro¬
guilo dei terribile uidicum ꝓponendo.
ineffabilem eius miscłiam ꝓmittendo. ut
ad habitum suum redire uel in extremo
debeat: ne ei reatus tante culpe in eterno
iudicum a suis prauitatib inconu̾̃ti¬
biles gregoriꝰ aduertebat: eos scͥptis ꝓpruis
penes principes deuotabat. Unde constan¬
tinȩ auguste queritur dicens. Dum in sar¬
dinia insula multos ẽẽ gentilium cogno¬
uissem. eosq adhuc praue gentilitatis mo¬

Expanded text:
aternitatis vestrae scripta suscepi, quae mihi de dulcissimi filii mei domni Venantii aegritudine loquebantur, et cuncta erga eum qualiter acta sunt enarrabant. Sed uno tempore auditis, et illum desperare ac graviter aegrotare, et in rebus orphanorum, filines iniquos insistere, vix se dolor in corde meo capere poterat. Sed in hoc fuit solatium, quod lacrymae mihi per gemitus erumpebant. Vestra igitur sanctitas primam quam debet curam negligere non debet, ut de anima ejus cogitare debeat, exhortando, rogando, Dei terribile judicium proponendo, neffabilem ejus misericordiam promittendo, ut ad habitum suum redire vel in extremis debeat, ne ei tantae culpae reatus udicum a suis pravitatibus inconvertibiles Gregorius advertebat, eos scriptis propriis penes principes denotabat. Unde Constantinae Augustae queritur, dicens: « Dum in Sardinia insula multos esse gentilium cognovissem, eosque adhuc pravae gentilitatis mo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uero circa eusebium susceperunt mis¬
cere studentes ueritati mendatium. et im¬
pictatem cum pictato sociare: sed non
preualebunt. Uincet cnim ueritas. Nec
ulla commumo c̃ luci cum tenebris: neq
concordia xp̃i cum belial. Quis etenim
talia audunt aliquando: Aut quis nõ
hec audiens uerba ñ metuet. aut aures
continuo non opturabit: ne sordib ta¬
lium uerborum eius polluatur auditꝰ:
Quis audiens dicente iohanne in prin¬
cipio erat uerbum ÷ non reprehendat
istos dicentes. fuit aliquando quando¬
ñ fuit: Aut quis audicns in euangłio
unigenitus filius. & ꝑ ipsum ommia fa¬
cta sunt. ñ odio habebit dicentes. quia
unus creaturarum ẽ filius: Quomodo
eum facta. noscuntur: Aut quomo¬
do unigenitus. qui omnib secundum
illos connumeratur: Quomodo etiam
ex non existentib erit. patre dicente. etu¬
ctauit cor meum uerbum bonum ÷ et ite
rum. ante luciferum genui te : Aut quo¬
modo dissimilis patri substantia ÷ cum

Expanded text:
Qui vero circa Eusebium susceperunt, misQui vero circa Eusebium susceperunt, miscere studentes veritati mendacium, et impietatem pietati sociare; sed non praevalebunt. Vincet enim veritas, nec ulla communio est luci cum tenebris, neque concordia Christo cum Belial . Quis etenim talia audivit aliquando? Aut quis nunc haec audiens verba, non metuet, aut aures continuo non obturabit, ne sordibus talium verborum ejus polluatur auditus? Quis audiens dicentem Joannem: In principio erat Verbum , non reprehendat istos dicentes: Fuit aliquando quando non fuit? Aut quis audiens in Evangelio: Unigenitum Filium; et: Per ipsum omnia facta sunt , non odio habebit dicentes quia unus creaturarum est Filius? Quomodo eum facta noscuntur? Aut quomodo Unigenitus, qui omnibus secundum illos connumeratur? Quomodo etiam ex non existentibus erit, Patre dicente: Eructavit cor meum Verbum bonum ; et iterum: Ex utero ante luciferum genui te ? Aut quomodo dissimilis Patri substantia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
dei ucrbo & in dei sapientia. in qua & om¬
nia et ipsum fecit deuis. Unde & conuerti¬
bilis est et mutabilis ꝑ naturam: sicut &
uniuersa rationalia. Peregrinum enim
et extrancum & remotum est uerbum a
paterna substantia: et inuisibilis ẽ filio
pat̾. Non enim ꝑfecte & integre nouit fi¬
lius patrem: neq eum ꝑfecte iuidere potest.
Nam nec suam substantiam nouit filius
sicut c̃. Propter nos enim factus est: ut
nos ꝑ cum tanqͣm ꝑ instrum̃tum crearet
deus. Et nequaquam substitisset: nnsi nos
deus facere uoluissed. Requisiuit gͦ quidã
eos si potest dei uerbum conũci. sicut dia¬
bolus est conũsus: et nequaqͣm dicere ti¬
inuerunt. utiq potest. Tanquam nature
conũtibilis existens factus aiind: et conũ¬
tibilis est. Hec itaq dicentes: id est arri¬
um & qui cum eo sc̃. et in his impuden¬
ter instantes. ipsos & sequates eorum. nos
centum conuenientes. anathematrauimꝰ.

Expanded text:
Dei Verbo et in Dei Sapientia, in qua et omDei Verbo et in Dei Sapientia, in qua et omnia, et ipsum fecit Deus. Unde et convertibilis est, et mutabilis per naturam, sicut et universa rationalia. Peregrinum enim, et extraneum, et remotum est Verbum a paterna substantia, et invisibilis est Filio Pater. Non enim pefecte et integre novit Filius Patrem, neque eum perfecte videre potest. Nam nec substantiam suam novit Filius, sicut est. Propter nos enim factus est, ut nos per eum tanquam per instrumentum crearet Deus; et nequaquam substitisset, nisi nos Deus facere voluisset. Requisivit ergo quidam eos: si potest Dei Verbum converti, sicut diabolus est conversus. Et nequaquam dicere timuerunt, utique potest, tanquam natura convertibilis existens: factus, aiunt, et convertibilis est. Haec itaque dicentes, id est Arius et qui cum eo sunt; et in his impudenter instantes ipsos et sequaces eorum. Nos centum convenientes, anathematizavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
istis scribere: oꝑe uero demonstrat. quia
pro semetip̃o talib studere festinat. Apo¬
state uero sunt isti: arrius & achillas.
Cum eis autem apostatauerunt archa¬
lis. carponius. alter arnus sarmatius.
euroius. liicius. iulius. menas. et hella¬
dius. gaius. secundus. et theonas: qui
ep̃i aliquando sunt dicti. Ea uero que
opinantes loquuntur: huiusmodi ft̃.
Non semꝑ in quiunt deus pater fuit:
nec semꝑ fuit dei uerbum: sed fuit qͣn¬
do deus pater non fuit. Dei autem uer¬
bum. ex non existentib factum ẽ. Ex¬
istens enim deus: non existentem ex ñ
cristente fecit. Qua propter. fuit aliqñ
quando non fuit. Ereatura est enim &
factura filius: neq similis est patri se¬
tundum substantiam. neq uerus ẽ. neq
uera sapientia eius est. neq uerum na¬
turaliter patris uerbum est: sed unus
quidem creaturarum et facturarũ est.
⁊busiue audem dicitur uerbum et sa¬
pientia: Factus &e ip̃e. & ecistens in ꝓpo¬

Expanded text:
istis scribere; opere vero demonstrat quia istis scribere; opere vero demonstrat quia pro semetipso talibus studere festinat. Apostatae vero sunt isti Arius et Achillas. Cum eis autem apostataverunt hi, Aithalis, Carponius, alter Arius, Sarmatius, Euzoius, Lucius, Julius, Menas, et Helladius, Gaius, Secundus et Theonas, qui episcopi aliquando sunt dicti. Ea vero quae opinantes loquuntur, hujusmodi sunt: Non semper, inquiunt, Deus Pater fuit, non semper fuit Dei Verbum; sed fuit quando Deus Pater non fuit. Dei autem Verbum ex non existentibus factum est. Existens enim Deus, non existentem ex non existente fecit. Quapropter fuit aliquando quando non fuit. Creatura est enim et factura Filius, neque similis est Patri secundum substantiam, neque verus est, neque vera Sapientia ejus est, neque verum naturaliter Patris Verbum est, sed unus quidem creaturarum et facturarum est. Abusive autem dicitur Verbum et Sapientia, factus et ipse, et existens in p
Abbreviated transcription (Latin):
rere suspicetur antrcp̃o. Et uolui quidei
hoc taciturnitati contradere. si quo mͣ
int̃ solos apostatas consumeretur hoc ma¬
lum: et non alia loca penetrando. sim¬
plicium sordidaret auditus. Sed qm̃ euse¬
bius nunc nichomedie. putans in se con¬
sistere causas eccł̃ie: quia cum reliquis¬
set beritiorum ciuitatẽ. et concupisset i¬
chomediensem eccl̃iam. non est in eo ul¬
cio subsecuta ÷ patrocinatur etiam his
apostatis. & scribere ubiq molitus ẽ: cõ¬
mendans eos si quo mͦ trahat aliquos
ignorantes ad hanc pessimam heresim.
et xpisto rebellem. Ideoq necessarium
iudicaui. sciens quod in lege conscͥptum
est ulterius ñ tacere. sed uobis omnibus
indicare: quatenus etiam uos sciatis apo¬
statas. et eorum heresis uerba nequissi¬
ma caueatis. Si gͦ scͥpserit uobis eu sebiꝰ.
nec recipiatis cum. nec eius scripta susci¬
piatis. Antiquam enim calliditatem
tempore compressam. nunc ꝑ istos reno¬
uare uolens. fingit quidem se quasi ꝓ

Expanded text:
rere suspicetur Antichristo. Et volui quidem hoc taciturnitati contradere, si quo modo inter solos apostatas consumeretur hoc malum, et non loca alia penetrando simplicium sordidaret auditus. Sed quoniam Eusebius nunc Nicomediae, putans in se consistere causas Ecclesiae, 215 quia cum reliquisset Berytiorum civitatem, et concupiisset Nicomediensem Ecclesiam, non est in eo ultio subsecuta: patrocinatur etiam his apostatis, et scribere ubique molitus est, commendans eos, si quo modo trahat aliquos ignorantes ad hanc pessimam haeresim et Christo rebellem. Ideoque necessarium judicavi, sciens quod in lege conscriptum est ulterius non tacere, sed vobis omnibus indicare; quatenus etiam vos sciatis apostatas, et eorum haeresis verba nequissima caveatis. Si ergo scripserit vobis Eusebius, nec recipiatis cum, nec ejus scripta suscipiatis. Antiquam enim calliditatem tempore compressam nunc per istos renovare volens, fingit quidem se quasi pro
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ꝑ orbem unũsum cͥcũqͣq
fegum collis iugo xp̃iane religi¬
onis summissis. cum fides sc̃e
eccłie erroꝵ caligine depulsa.
luce euanglice u̾itatis chorusca. in omni dit.¬
one chlotharii regis francoꝵ tranquilla
nteretur pace: uenerabilis ermenlandꝰ genu¬
me natiuitatis potitꝰ cxordio. ex nouioma¬
censium incolarum nobilissimis parentib
ꝑpetuam fruiturus. temporalem ꝓcessit in
luce̾. Hic beatissimꝰ ꝓcerum parentũ opiimiᷤ
educatꝰ dapib. atq ut assolet p̃clara sobo

Expanded text:
iam per orbem universum circumquaque regum collis iugo Christianae religionis submissis, cum fides sanctae ecclesiae, errorum caligine depulsa, luce euvangelicae veritatis corusca in omni dicione Chlottharii regis Francorum tranquilla uteretur pace, venerabilis Aermenlandus, genuinae nativitatis potitus exordio, ex Noviomacensum incolarum nobilissimis parentibus, perpetua fruiturus, temporalem processit in lucem. Hic beatissimus procerum parentum opimis edocatus dapibus atque, ut assolet, praeclara sobo
Abbreviated transcription (Latin):
ctione quarta. epacta quintadecima. con¬
currente quarto. termino .xiͦi. kalendas
aprilis. pascha. qͥnto kalendas aprilis.
luna uicesima prima. octauo idus frebru¬
arii. die dñica. luna pͥma. obit sanctus

Expanded text:
ctione quarta, epacta quintadecima, concurrente quarto termino duodecimo Kalendas Aprilis, Pascha quinto Kalendas Aprilis, luna vicesima prima, octavo Idus Februarii, die Dominica, luna prima, obiit sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
iocunda resonemus omnes. laudibus
sacris studium ferentes. atrebatensem modu¬
lando patrem. laude uedastum. Hic pius
pastor gregis atq tutor. lux fuit cetis. bacu¬
lusq cdaudis. signa qui fecit paradisiaca:
uͥtutum inguit ꝑ ip̃m caritas cunctum supe¬

Expanded text:
ocunda resonemus omnes, Laudibus sanctis studium ferentes, Urbis romane modulando patrem Laude Sylvestrum. Hic pius pastor gregis atque tutor, Lux fuit cecis, baculusque claudis, Ac signa fecit paradisiaca virtutum viguit per ipsum Claritas, cunctum
Abbreviated transcription (Latin):
tumum. roganti infirmo uoluntarie dona¬
uit: et miscditer suum cum illo transmittens
currum. ꝑ iter longum et latissimũ campum.
ne molestiam in uacca minanda infirmus
longo fessus itinere sustineret: uitulum post

Expanded text:
timum roganti infirmo voluntarie donatimum roganti infirmo voluntarie donavit; et misericorditer suum cum illo transmittens currum pariter, longum et latissimum campum, ne molestiam in vacca minanda infirmus longo fessus itinere sustentaret, vitulum post
Abbreviated transcription (Latin):
que uix enumerari possunt. qͣntum miscd̃ie
et pietatis in pauꝑes clemosinas oportune et
importunc postulantes oꝑata est. Nam cum
aliquis indigens cibo pauꝑum cam rogaret:
illa ad cos qui carnes coxerant. ut ab illis ali¬
quid pauꝑi deferret festinauit. At illoꝵ unꝰ
stolidissimus famulus qͥ carnes coxerat. insi¬
pienter partem nondum carnis coctam in al¬
batum ipsus sinuate uestis receptałm trans¬
iecit: et sic illa ñ fuscato mantili sed in suo
candido colore manente portans pauꝑi tͥbuit:
ecnon et hoc de cius gestis felicib admi¬
rari debet. Confluentib enim ad eam
imdiq pauꝑib. et ꝑegͥnis ingenti fama uir¬
tucum et nmie largitatis tractis. accedens
int̃ cos ingratus quidam lepsus: optimam
de armento uaccam cum op̃timo uitulo om̃i¬
um uituloꝵ simul sibi donari poscebat. Hec
ipsa ciꝰ audiens preces non distulit : sed mox
illam quam optimam didicit de om̃ib uac¬
cam. et alicuiꝰ uacce uitulum elegantem et op¬

Expanded text:
possunt, quantum misericordiae et pietatis, et in pauperes eleemosynarum opportune et inopportune postulantium operata est! Nam cum aliquis indigens cibo pauperum eam rogaret, illa ad eos qui carnes coxerant, ut ab illis aliquid pauperi deferret, festinavit, et illorum unus stolidissimus famulus, qui carnes coxerat, insipienter partem nondum carnis coctam, in albatum ipsius sinuatae vestis receptaculum transjecit, et sic illa, non suffocato mantili, et in suo candido colore manente portans pauperi tribuit. Nec non et hoc de gestis felicibus admirari debet. Confluentibus enim ad eam undique pauperibus et peregrinis, ingenti fama virtutis, et nimiae largitatis tracti, accedens ad eam inter eos ingratus quidam leprosus, optimam de armento vaccam cum optimo vitulo omnium vitulorum insimul sibi donari poscebat. Nec ipsa ejus audiens preces distulit; sed mox illam quam optimam de omnibus vaccam, et alius vaccae vitulum elegantem et op
Abbreviated transcription (Latin):
ostensum ẽ. Et ecce unus erat a dextris eius:
& unus a sinistris. Stante autem illo intẽ¬
plo: ceperunt ppłi turmarũ ad eum conse¬
quenter accedere. & ab co bñdici. Idemq
psallentes ꝓficiscebantur ad occidentalcm

Expanded text:
ostensum est; et ecce unus erat a dextris ejus, ostensum est; et ecce unus erat a dextris ejus, et unus a sinistris. Stante autem illo in templo, coeperunt populi turmarum ad eum consequenter accedere et ab eo benedici: itemque psallentes proficiscebantur ad basilicam
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓperabant. Admirante autẽ me quomͦ
in mediis aquis ambulantes ad nos cona¬
ti puenirent: et unaqueq turma lingua
ꝓpͥa psalleret: subita uox audita ẽ eoꝵ qui
ab oriente clamabant. Ecce sanctus ioh̾s
baptista descendit. Cumq ad meridianũ
ostium starem÷ aꝑte sunt ianue orientales
& psallentium turme ꝓtinus intrauerus
Omittens gͥ ego spectaculum fluminis: fe¬
sistens: asperi sanctum officium eoꝵ qd ĩ
monasterio celebrabant. Et stans in eadẽ
scala. uidi atria duo: unum respiciens
ad occidentem. & alterum ad meridiem.
Et int̃̾ utrumq atͥum: templum grande
Singuleq turme ingrediebantur in atͥum
templum. Intrantes autẽ in atͥum meridi¬
anum: ilico quiescebant. Cumq siluissent
turme: p̃cedebant alie turme & clamabał
Ecce sanctus ioh̃s aduenit. Cumq starẽ
in eodem scale loco: uenit sanctus ioh̾s¬
dñi p̃cursor: et uidi cum in templo qͦd mͥ

Expanded text:
te properabant. Admirante autem me quomodo te properabant. Admirante autem me quomodo in mediis aquis ambulantes ad nos conciti pervenirent, et unaquaeque turma lingua a psalleret, subito vox audita est eorum qui ab oriente clamabant: Ecce sanctus Joannes Baptista descendit. Cumque ad meridianum ostium starem, apertae sunt januae orientales, et psallentium turmae protinus intraverunt. Omittens igitur spectaculum fluminis, esistens, aspexi sanctum officium eorum, quod in monasterio celebrabant. Et stans in eadem scala, vidi atria duo, unum respiciens ad occidentem, et alterum ad meridiem; et inter utrumque atrium templum grande, singulaeque turmae ingrediebantur in atriumtemplum. Intrantes autem in atrium meridianum, illico quiescebant. Cumque siluissent turmae, praecedebant alii et clamabant: Ecce sanctus Joannes advenit. Cumque starem in eodem scalae loco, venit sanctus Joni praecursor, et vidi eum in templo quod mihi