comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a cunctis fratrib abominatus sit: ut
saltem in morte de culpa sua mentem
illiꝰ amaritudo transuerberet: atq a pec¬
cato qd ꝑpetranerat purget. Cum ue¬
ro mortuus fuerit. corpus illius cum
fratrum corporib ñ ponat᷑: s quolibet¬
quos reliquit iactate. simul om̃s cla-¬
mantes: pecuna tua tecum sit in per¬
ditione. ⁊ sic eum terra cooꝑite. In qͥb
utrisq reb sollertissimus pͥater grego¬
riꝰ unam morienti. alteram uero ui-¬
lum amaritudo mortis a culpa solubi¬
lem faceret:⁊ istos auaritie tanta dam¬
natio misceri talib ꝓhiberet. Quod ita
factum ẽ. Nam dum isdem monachꝰ
ꝑuenisset ad mortẽatq anxie se quere¬
ret fratrib commendare.⁊ nullusq fra¬
trum ei applicari uł loqui temptaret:
ei carnalis frat̃ cͦ ab omnib eẽt abomina¬
tuᷤ aꝑuit. Ille ꝓtinus ut audiuit de re-¬
atu suo uehem̃ter ingemuit: atq in ip¬
sa tristicia de corpore exiuit. Qui ita ÷

Expanded text:
a cunctis fratribus abominatus sit; ut a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur; sed quolibetquos reliquit jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, et sic eum terra cooperite. » In quibus utrisque rebus solertissimus Pater Gregorius unam morienti, alteram vero vilum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri talibus prohiberet, atque afactum est. Nam cum idem monachus pervenisset ad mortem, atque anxie se quaereret fratribus commendari, nullusque fratrum ei applicari vel loqui tentaret, ei carnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus aperuit. Ille protinus ut audivit, de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est
Abbreviated transcription (Latin):
tres aureos haberet innotuit: qd̾ ni¬
mirum fratͥb celari ñ potuit. Qui sub¬
tilit̃ indagantes atq illtus medicam̃¬
ta omnia ꝑscrutantes: eosdẽ tres au¬
reos inuenerunt in medicamine abs¬
consos. Quod mox ubi gregorio nun¬
siatum: tantum malum de fr̃e. qͥ
secum communit̃ uycerat: equani¬
miter ferre ñ ualuit. Quppe. quia
cidem monast̾ĩo iam dudum regu¬
lam constituerat: ut cuncti fratres
ita communit̃ uiuerent. quatinus eis
singularit̾ nulla habere ꝓpͥa liceret. Tc̃
gregoriꝰ nimio merore compulsus. cogi¬
tare cepit. uł quid ad purgationẽ mo¬
rientis faceret: uł quid ad exemplum
iuuentib ꝓuideret. Precioso igitur mo
dix̃. uideũ nullus ex fratͥb se ad eum
morientem iungat : nec sermonẽ con¬
solationis ex cuius libet eorum ore per¬
cipiat. S cum in morte constitutus fra¬
tre ᷤᷤ quesierit. ei suus frater carnalis di¬
cat. quia ꝓ solidis quos occulte habuit.

Expanded text:
tres aureos haberet innotuit. Quod nitres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio moerore percussus, cogitare coepit, vel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum viventibus provideret. Pretioso igitur ejudixit: « Vide ut nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
b monachi absconderant se fcrerunt
gradum. Pulsati ⁊ compulsi: passũ
mouere moluerunt. Consideraueruii
en uites rem talem sine mistio ẽe non
posse Attenderunt ad cͥptas: uideruns
earum aditus missa maceria predam¬
natos. S caballis suis nusquamar
uolentib descenderunt: lapidesqui
mora cͥptarum compositi fuerant de¬
ponentes ingressi sunt: eosq in eis¬
dem tenebrosis latibulis consternatoᷤ
terre inuenerunt. Qui ad monastiũ
reducti: tam stupore miracłi quam
erortatione uerabilis patris gregorii
sic meliorati sunt ut eis multum ꝓ¬
fuerit. ad paruum temporis de mo¬
nastĩo recessisse.lio quoq tempo¬
re quidam monachus iustus nomine.
medicine arte imbutus gregorio sedu¬
le obsequiatq in assiduis egritudini¬
b eiꝰ excubare consueuerat. Hic itaq
a frater germanus copiosus nomi¬
ne seruiebat. S predictus iustus cum
rain se ad extrema ꝑuenisse cognoscerce:
eidem copioso frĩ suo quia occultos

Expanded text:
se monachi absconderant, fixerunt se monachi absconderant, fixerunt gradum; pulsati et compulsi, passum movere noluerunt. Consideraverunt equites rem talem sine mysterio esse non posse, attenderunt ad cryptas, viderunt earum aditus missa maceria praedamnatos: sed caballis suis nusquam ire volentibus, descenderunt, et lapides qui in ora cryptarum compositi fuerant deponentes, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis consternatos terrae invenerunt. Qui ad monasterium reducti, tam stupore miraculi quam exhortatione 27 venerabilis Patris Gregorii sic meliorati sunt, ut eis multum profuerit ad parvum temporis de monasterio recessisse. 15. Alio quoque tempore quidam monachus, Justus nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus ejus excubare consueverat. Hic itaquea frater germanus, Copiosus nomine, serviebat . Sed praedictus Justus, cum jam se ad extrema parvenisse cognosceret, eidem Copioso fratri suo quia occultos
Abbreviated transcription (Latin):
inquebatur ademonio quam diu extͣ
batorium stabat. Si ingredi conabat᷑
tatim maligno spũi traditꝰ uęxabat᷑.
oc dum sepiꝰ fieret:tandem gregorio di¬
iuirente se de monastĩo fugere uoluisse
nfessus est: eiusq ꝑ triduum simulc̃
unquam accedere temptauisset.
tris monastĩo fugerunt: qͥ aliqua pͥuᷤ
llo quendo fratrib signa dederunt᷑.
oo ꝑ appiam descendentes. ierosolimã
iderent. hii exeuntes diu̾terunt dera¬
iere:⁊ ut asequentib inueniri iini¬
epotuissent. retrusas cͥptas iuixta flã¬
meam portam inuenientes. in eis se
uluerunt. Cum uͦ uesꝑtinis horis
su gregorii requisitiminime incon
portam exeuntes ut eos in latinam
appiam uiam sequerentur.⁊ subito
consilrum ortum÷ ut eos in salariã
mertia ciuitatem requirere debu
isalaria eos uetere ñ inuementes. ꝑ
portam flamineam decreuerunt re¬
diie. Cumꝙ reuerterentur: mox ut
squi aute cͥptas illas uenerunt in qui

Expanded text:
linquebatur a daemone quamdiu extra linquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cununquam accedere tentavisset. 1Patris monasterio fugerunt, qui aliqua prius colloquendo fratribus signa dederant, quod per Appiam descendentes, Jerosolymam tenderent. Hi exeuntes diverterunt de itinere, et ut a sequentibus inveniri minime possent, retrusas cryptas juxta Flaminiam portam invenientes, in eis se occultaverunt. Cum vero vespertinis horis jussu Gregorii requisiti, minime in conportam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur: subito eis consilium ortum est ut eos in Salariam viam extra civitatem requirere debuiin Salaria eos veteri non invenientes, per portam Flaminiam decreverunt redire. Cumque reverterentur, mox ut equi ante cryptas illas venerunt in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
frater aꝑtis oculis cecatus cepit trem¬
re.⁊ uoces ingentes emittere quib i¬
cib testabatur ferre se non posse quo
patiebatur. Concurrerunt fratres: in¬
runt cecum ocłis aꝑtis trementẽ ⁊ cla¬
mantem ⁊ a presentib alienum: mel¬
q quod foris agi poterat sentientem.
Hunc in manib leuauerunt atq ãss
altare sancti andreȩ apłi iussu gregs¬
ꝓiecerunt. ⁊ ipsiq: ꝓ eo in orationen
strati sunt. Qui statim ad se reuersi
confessus: quia senex quidaml
paruit: et canem nigrum ad eum di¬
lacerandum dimisit dicens. Quare
fugere uoluisti de monastĩo isto. Cũ¬
ꝙ euadere de canis morsib nullo mͦ
potuissem: uenerunt quidam mona¬
chi ⁊ eundẽ senem ꝓ me rogauerunt.
Qui statim iussit canẽ abscedere: et
pse ad me reu̾sus sum. Hic etiam se¬
pe confessus: postea dicens : quod eo
die qͦ ista ꝑtulerat: consilium habue¬
it de monast̾io fugiendi.
nonastĩo latenter uoluit. Cumq hoc

Expanded text:
frater, apertis oculis caecatus, coepit tremfrater, apertis oculis caecatus, coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus levarunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli, jussu Gregecerunt, ipsique pro eo in orationem prostrati sunt. Qui statim ad se reversus, confessus est quia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilacerandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt, qui statim jussit canem abscedere, et ipse ad me reversus sum. Hic etiam saepe confessus est postea, dicens quod eo die quo ista pertulerat, consilium habuerit de monasterio fugiendi. monasterio latenter voluit; cumque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dentior uidebatur: alter senior qui cus¬
tos uinioris eẽt. Perrexer utriq: ⁊ de y¬
cio quod acceꝑunt ipse qui custos mis
sus fuerat nesciente altero furtum fecit.
Qui mox ut in monastĩo sunt reu̾si.
atq ante oratorii limen uenerunt: ari¬
tus ademonio is qui furtum fecerat cet¬
dit. Dimissus autem a demonio. concut¬
rentib monachis abbatis iussu requist
÷ : ne forte de eo quod acceꝑat furtum
fecisset. Negauit. iterum uęxatꝰ ẽ. Dire¬
sus. atq iterum requisitꝰ: negauit att
iterum uexatꝰ est. Octo itaq uicib n¬
gauit: octo uicib ÷ uexatꝰ. Post octa¬
uam uero negationem: gregorio inter¬
rogante confessus: quod num mosfi¬
to abstulerat. Eiq ꝓstratus se peccassa
testatus ẽ: ꝑceptaq penitentia ulten
ad eum demonium non accessit.
lio qͦ tempore dum in die nata¬
tio eiusdem apłi iam meridianis ha¬
ris fratres quiescerent:subito quida

Expanded text:
prudentior videbatur: alter senior, qui cusprudentior videbatur: alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique, et de pretio quod acceperunt, ipse qui custos junioris missus fuerat, nesciente altero, de eodem pretio furtum fecit. Qui mox ut ad monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cedit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, ulterius ad eum daemonium non accessit. 12. Alio quoque tempore, dum in die natalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid faceret nesciebat. Estuabat do
deuoti pectoris pietas: ñ sufferens ua-¬
cuam ꝓrximi reliquisse miseriam. Rur¬
sus uestiarium suum. si forte uas quod¬
libet aut uestimentum haberet int̃¬
rogans: audiuit nil penitus reman¬
sisse⁊ preter matͥs argenteam que
cum infusis leguminib mitti solita
erat scultellam. Mox alacͥor factus:
gͦ inquit frater hanc defer: netristis
abeat. qui consolari queritur pauꝑ.
Itaq delatam scutellam gregorio satiᷤᷤ
hilariter largiente: pauꝑ qui putaba-¬
tur letus amplectitur.⁊ non iam adex¬
petenda s ad conferenda suffragia redi-¬
turꝰ. Aquo uidelicet angłice insitatio¬
nis tempore ⁊ tantis miraculis. tantis
⁊ uirtutib publicatus: ut omnibus
secum uiuentib eremplo fuerit ⁊ ter-¬
rori. Quippe. qui non solus s socialit᷑ cu
am ut pauca de multis loqua: qͣ
qui aliquid emere ꝓ eiusdem monaste¬
i utilitate debuissent. Unus iunior qͥp

Expanded text:
Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, erori, quippe qui non solus, sed socialiter cum Nam ut pauca de multis loquar quaqui aliquid emere pro monasterii utilitate debuissent: unus junior, qui
Abbreviated transcription (Latin):
potentis dĩ gregoriꝰ a matre siluia tõ
temporis iuxta portam beati pauli
apliloco qui dicitur cella noua quo
hactenus oratorium nomini eiꝰ dedica¬
tum ⁊ famosum sancti sabȩ confesso
sinodo constitutum uidet᷑ de gente.
crudis leguminib pascebat᷑.
Bi bunc demore quedam scͥben¬
tem angłs dei repperiens: misereri sibi
flebilit sub habitu naufragi postula¬
bat. Cin gregorius ex intimo corde cõ¬
patiens: bis ternis nomismatib datiᷤᷤ
abire p̃cepit. Nec multo pꝰ eadem die
idem naufragus rediit: seq multa ꝑ¬
didisse. pauca uero suscepisse ꝑhibu¬
it. A quo senis pari modo nomismati¬
b sumptis: letabundus abscessit. S ⁊
die tercia rediens: identidem ad iutori-¬
um naufragus importunis uocib
requirebat. Cui liberalissimus pater
accersito uestiario alia sex nomisma¬
ta dari precipiens: cognouit in uesti-¬
ario nichil de nomisinatib unde pos¬
sit consolari naufragum remansisse.

Expanded text:
ipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc ipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli apostoli, loco qui dicitur Cella nova, quo hactenus oratorium nomini ejus dedicatum est, et famosum sancti Babae confessorsynodo, constitutum videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, laetabundus abscessit. Sed die tertia rediens, identidem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse.
Abbreviated transcription (Latin):
tatum: oratorium peciit: seseq cũ
lac̾mis ut saltem die illo ad ienman¬
dum s uirtꝰ daretur: inorationem de¬
dit. Et pꝰ paululum completa orati¬
one digressus. tantam uirtutem sũ¬
um stomachum ꝑcepisse cognoint:
ut ei cib ⁊ morb de memoria fundit᷑
tolleret᷑. Cepit secum mirari quiseẽt.
quis fuerit:⁊ cum ad animum reddie¬
bat infirmitas. nichil in se ex his que
meminerat cognoscere preualebat.
Cumq in dispositione monastii occu¬
pata mens eẽt: obliuiscebatur fundi¬
tus egritudinis suȩ. Si uͦ rediret egͥtu¬
do ad memoriã. cum tam fortẽ se ẽẽ
sentiret: mirabat᷑ si ñ comedisset. Qͥ
tam fortitudinẽ ꝑmanere: ut ad di¬
em alterum transferri potuisset. ue¬
rum quanquam pene quotidiano
languore tabesceret: nullam tamen
corpori suo cupiebat commodare qͥ¬
etem. qͦ minus aut oraret aut legeret.
aut scriberet aut dictaret  Nhuiꝰ
sacri monast̾ii penitralib idem uiroĩ¬

Expanded text:
tatum, oratorium petiit, seseque cum tatum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognovit, ut ei cibus et morbus de memoria funditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 comedisset. Qui tam fortitudinem permanere, ut ad diem alterum jejunium transferre potuisset. Verum quanquam pene quotidiano languore tabesceret, nullam tamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir omn
Abbreviated transcription (Latin):
dum̃tum: pͥmo sub hilarionis deinde
bmarimiani uenerabilium patrum
imme: multis sibi sociatis fratrib re¬
lari tramite militauit. Post uͥ cum sub
nallet. fratrum uotiua concordia i¬
nente. p̃eẽ ñ renuit: sicut inconseque
apparebit. Eiat ei abstinentia tanta
orum: sedulitas orationum ⁊ ieiunio¬
nistudiositas tam desiderata sacroꝵ
ete ꝓculdubio uideretur. Namcum
odam tempore incisionem uitalium
crebrisq augustiis ꝑ horarum mom̃¬
ta ad eritum ꝓpinquaret.⁊ ac nisi eũ
fr̃s frequent̃ cibo reficerent. uitalis ei
sp̃s sunditus intercipi inderetur: paᷤ¬
chał supuenit dies &e dum sacratis¬
simo sabbato in quo om̃s etiam par¬
nuli pueri ieumant. ipse iciunare
n posset: cepit plus merore quamin¬
firmitate deficere. Uor accersito un¬
io sanctissimo eleutherio dutum pe¬
nes spoletum multis p̃posito. tunc ũ
eiusdẽ su monastii monacho aqͥ uide¬

Expanded text:
indumentum, primo sub Hilarionis deinde indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7. Erat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorusistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate deficere . 8. Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo vide
Abbreviated transcription (Latin):
trabens tutius sexͦ famulaturum puta¬
et. si sub pretoris urbani habituamundo
specietenus deseruiret: ceꝑunt multa cos¬
ra eum eiusdem scłi cura succrescere: itaut
iam sicut ꝓposuerat specie s in eo retine.¬
tur et mente Gandem patre orbatus
bi lib̾am disponendarum rerum suarũ
actus ÷ facultatem: sex monastĩa in sici¬
a fabricans sufficientib fr̃ib cumulauit.
uib tantum p̃diorum contulit: quan¬
m posset ad uictum quotidianum deo
lic militantium sine indigentia suffra
n. S eptimum intra romane urbis ine¬
a: sub honore sancti andreȩ apłi iuxta
silicam scõrum ioħis ⁊ pauli ad cliuum
iure: monast̾ium in propͥo domate fa¬
icauit. In quo relictis sericis auro gem¬
isq radiantib togis: simulq supellec¬
h reliquis in usum pauꝑum p̃rogatis:
huius mundi naufragio nudus euasit
u desideratum monachicum capiens

Expanded text:
protrahens, tutius se Christo famulaturum putaprotrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere; ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Sicilia fabricans, sufficientibus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari . 6. Septimum, intra Romanae urbis moenia, sub honore sancti Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens
Abbreviated transcription (Latin):
extiterit. Quam gregoriꝰ gemine nobi¬
litatis lineam piis morib extulit. ⁊ ꝓbis
actib exornauit: adeo ut presagio quo¬
dam grece gregorius. quod latine uigili
resonat uocaretur. Nam recta que docti¬
rus erat dum uiuis oꝑib adimpleuit.
sibimet ipsi utiq se uigilasse ꝑdocuit
uͦ recta que faciebat docendo qͦ disserut
uigilasse dinoscitur ñ solum sui s futu¬
ri temporis xp̃ianis. Sĩquidem ilłe¬
rant ei cum acerba etate matiira ian
studia: et auditurus in cõgnita. religio¬
sis senib indagator sollertissimus ad¬
rebat: sumptaq doctͥne semina tends
memorie ruminanda. que pꝰ in pop¬
los mellito declamaret gutture col¬
gerebat. Deniq docibilis adolescens cum t᷑ͣnꝰ¬
misso cominunit̃ stilo surgentis infantiȩ
ꝗo biuium phytagorice littere ꝑuenisset:
incunctanter sinistrum ramum cum scłi
holuptate relinquere. ⁊ deitrum cepit cum
pelesti desiderio totis uirib anhelare.
ed dum conuersionis suȩ grãm longuis

Expanded text:
. Quam Gregorius geminae nobilitatis lineam piis moribus extulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat indicandũ. qd̾ licet indignũ
Tem de eademre philippo comiti ex¬
cubitorum. In quantum hõ discut̾e
et inuestigare iudicia suꝑna ñ suffi¬
cit: in tantum sub ea debet c̾uicem
petendum locũ ꝓcax insistere: nͨ ad
repellendũ contumax deb& inueniri.
me p̃esse largitate magis gr̃e quam
iudicii estimatione uoluistis. Potẽs
est enim ds ꝓpt̃ quem me inlignũ
diligitis. hanc uob̃ imperpetuum
repensare m̾cedem: ut grãm qͣm in¬
dignis famulis eius impenditis. a¬
pud eum multiplicius inuenire ua¬
leatis.t ego hic a deflorationis
ope paululum respirabo: ut que spe¬
cialit̾ depontificio eiꝰ dicenda sunt:
in libello alio suffragante dño refe¬

Expanded text:
fuerat indicandum quod, licet indignum,fuerat indicandum quod, licet indignum,Item de eadem re Philippo comiti excubitorum. « In quantum homo discutere et investigare judicia superna non sufficit, in petendum locum procax insistere, nec ad repellendum contumax debet inveniri. me praeesse largitate magis gratiae quam judicii aestimatione voluistis. Potens est enim Deus, propter quem me indignum diligitis, hanc vobis in perpetuum recompensare mercedem, ut gratiam qdignis famulis ejus impenditis, apud eum multiplicius invenire valeatis. » At ego hic a deflorationis opere paululum respiro, ut quae specialiter de pontificio dicenda sunt, in libello alio suffragante Domino refe
Abbreviated transcription (Latin):
lmare uoluisse qum etiã cum mag
angore animi sũmum sacerdotium
soepisse satis ut opinor ꝓbatum ::
ocliscretione id fecerit uidetur bre¬
ser indicandum: ne scilicet tantus
uir aut ꝑtinatie aut pusillammitatis
uicio saltem leuit̾ succubuisse putet᷑.
Ait enim in epła anastasio chorinthi¬
orum archiep̃o. Iudicia dĩ quanto sut
inuestigabilia: tanto debent es huma¬
nis sensib metuenda: ut qr ea ratio
mortal comp̃hendẽ ñ ualet. ⁊ his sene¬
cesse: humilicordis ceruice subst̃nat:
quatenꝰ quo eam regentis uoluntas
durerit. illic obedientis m̃tis gressib
ꝓsequatur. Ego autẽ considerans in¬
firmitatẽ meã ad apłicȩ sedis culm̃
ñ posse ꝑtinge. onꝰ ħ malui declinare
ne in pastorali regimine imparis ad¬
ministrationis actione succumbe¬
rem. S quia contraire ñ ÷ dñi dispo¬
nentis arbitͥo: obedienter secutꝰ sum.
quod misericors de me regentis manꝰ

Expanded text:
declinare voluisse, quin etiam cum magno declinare voluisse, quin etiam cum magno angore animi summum sacerdotium suscepisse satis, ut opinor, probatum est, qua discretione id fecerit, videtur breviter indicandum, ne scilicet tantus vir, aut pertinaciae, aut pusillanimitatis vitio saltem leviter succubuisse putetur. 54. Ait enim in epistola Anastasio Corinthiorum episcopo: « Judicia Dei quanto sunt investigabilia, tanto debent esse humanis sensibus metuenda: ut quia ea ratio mortalis comprehendere non valet, his se necesse est humili cordis cervice substernat, quatenus quo eam regentis voluntas duxerit, illic obedientis mentis gressibus prosequatur. Ego autem considerans infirmitatem meam ad apostolicae sedis culmen non posse pertingere, onus hoc malui declinare, ne in pastorali regimine imparis administrationis actione succumberem. Sed quia contraire non est Domini disponentis arbitrio, obedienter secutus sum quod misericors de me regentis manus
Abbreviated transcription (Latin):
attereret: ut in magis flere libeat qm
aliquid dicẽ. Quod ur̃a qͦ reu̾entia in ip¬
soluterarum mearũ textu uigilant̃ in¬
telligit: qñ ei negligent̃ loquor. qͣm ue¬
hem̃t̾ diligo. Tantis qͥ ppe in ħ loco huiꝰ
mundi fluctib qͣtior: ut uetustam ac
putrescentẽ naiuim ꝗͣ regendam occul
ta dispensatiõe dĩ suscepi. ad portum di¬
tigere nullatenꝰ possim. Nunc ex adu̾so
Auctus irruunt.⁊ nunc ex latere cumu¬
lispumosi maris intumescunt : nẽ a t̃¬
go tempestas insequit᷑. Int̾q hȩc omĩa
turbatus: cogor mͦ in ipsam clauum
qr sentio qđ negligente me crescit sen¬
na uitioꝵ et tempestate fortit̃ obui¬
nte. iam iamq ꝑutde naufragium
bule sonant.Flens reminiscor qd per¬
idi meȩ placidum litꝰ qͥetis: et suspi¬
Iindo t̾ram conspicio: quam tamen re
his fluctib manum tende. ut quo
borantem me adiuuas. ex ipsa uice
cedis in tuis qͦ laborib ualentior exis¬
ed quia gregorium ñ solum

Expanded text:
attereret, ut mihi magis flere libeat quam attereret, ut mihi magis flere libeat quam aliquid dicere. Quod vestra quoque reverentia in ipso litterarum mearum textu vigilanter intelligit, quando ei negligenter loquor, quem vehementer diligo. Tantis quippe in hoc loco hujus mundi fluctibus quatior, ut vetustam ac putrescentem navim, quam regendam occulta Dei dispensatione suscepi, ad portum dirigere nullatenus possim. Nunc ex adverso fluctus irruunt, nunc ex latere cumuli spumosi maris intumescunt, nunc a tergo tempestas insequitur: interque haec omnia turbatus, cogor modo in ipsam clavum quia sentio quod, negligente me, crescit sentina vitiorum, et tempestate fortiter obviante, jamjamque putridae naufragium tabulae sonant. Flens reminiscor quod perdidi meae placidum littus quietis, et suspirando terram conspicio, quam tamen rerhis fluctibus manum tende, ut quo laborantem me adjuvas, ex ipsa vice mercedis in tuis quoque laboribus valentior existas. » 53. Sed quia Gregorium non solum
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse. si me diligitis plangite: quia
tante hic huius mundi occupatio¬
nes sunt. uti ꝑ ep̾atus ordinem pene ab
amore dei me uideam eẽ separatum.
Quod incessant̃ defleo: atq ut ꝓ me de¬
minum exoretis rogo.
ut ur̃a memoria de meo pectore abole¬
rinullatenus possit. S contra amorẽ
ñ modice contristor: quia quietẽ me q̃re¬
re me cognouistis : et ad inqͥetudinem
ꝑduxistis. Uob̃ qͥdem omnipotens ds qr
bono animo fecistis. bona eterna retͥbuat
s mea tanto loci huiꝰ ꝑicło qualit̃ uolul¬
rit absoluat.: qr sic̃ peccata mea mereba¬
tur ñ romanoꝵ s langobardoꝵ ep̃s fas¬
sum: quoꝵ sinthicie spate sunt. eth
pena. Ecce ubi me uĩa patrocinias
duxerunt. Gemo quotidie occupationi
b p̃ssus: et respirare ñ ualeo. S uosqͥ
adhuc ualetis mundi huiꝰ occupationeᷤᷤ
fugite: qr quanto in eo quisq ꝓfecerit.
regorius leandro haspalensi ep̃o. Reᷤ

Expanded text:
ervenisse, si me diligitis, plangite, quia ervenisse, si me diligitis, plangite, quia tantae hic hujus mundi occupationes sunt, ut per episcopatus ordinem pene ab amore Dei me videam esse separatum, quod incessanter defleo, atque ut pro me Dominum exoretis, rogo.ut vestra memoria de meo pectore aboleri nullatenus possit. Sed contra amorem non modice contristor, quia quietem me quaerere cognovistis, et ad inquietudinem perduxistis. Vobis quidem omnipotens Deus, quia hoc bono animo fecistis, bona aeterna retribuat; sed me a tanto loci hujus periculo qualiter voluerit absolvat, quia sicut peccata mea merebantur, non Romanorum, sed Langobardorum epsum, quorum synthichiae spathae sunt, et gratia poena. Ecce ubi me vestra patrocinia perduxerunt. Gemo quotidie occupationibus 42 pressus, et respirare non valeo. Sed vos qui adhuc valetis, mundi hujus occupationes fugite, quia quanto in eo quisque profecerit,  » 52. Gregorius Leandro Hispalensi episcopo.
Abbreviated transcription (Latin):
et post illa quietis otia. tumultuose
uite tempestatib affligor: ita ut rec¬
de dicam. Ueni in altitudinem ma¬
ris:⁊ tempestas dem̾sit me. Periclitã
tigͥ m̾ orationis ur̃e manum tendite
uos qui in uirtutum littore statis. Quod ĩ
me os domini. quod lucernam dicitis. qd̾
loquendo multis ꝓdesse. multisq posse ui¬
cere ꝑ hibitis: estimationẽ mͥ meam fate
indubietatem maximam ꝑduxistis. Con¬
sidero nanq qui sum: ⁊ nichil in me ex
huiꝰ bom signo deprehendo. Consider a¬
tem qui estis: et uos mentiri posse ñ ar¬
bitror. Cum gͦ credere uolo quod dicitis.
contradicit mͥ infirmitas mea. Cum
disputare uolo qd in laude mea dicitur
ueniat: ut si ñ quod dicitis ita ẽ sit ia
tens ds̃ dulcissimo cordi ur̃o indicet:
quia et absens corpore. a caritate ur̃a a
nimo ñ recessi. Bona enm ur̃a etiamsi
uolo: obliuisci ñ ualeo. Hoc autem qd
me ad epãtus ordinem cognoscitis ꝑ¬

Expanded text:
et post illa quietis otia, tumultuosae et post illa quietis otia, tumultuosae vitae tempestatibus affligor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me . Periclitanti igitur mihi orationis vestrae manum tendite vos, qui in virtutum littore statis. Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod loquendo multis prodesse, multisque posse lucere perhibetis, aestimationem mihi meam fateor in dubietatem maximam perduxistis. Considero namque qui sum, et nihil in me ex hujus boni signo deprehendo. Considero autem qui estis, et vos mentiri posse non arbitror. Cum ergo credere volo quod dicitis, contradicit mihi infirmitas mea; cum disputare volo quod in laude mea dicitur,veniat, ut et si non quod dicitis ita est, sit itens Deus dulcissimo cordi vestro indicet quia et absens corpore, a charitate vestra animo non recessi. Bona enim vestra, etiam si volo, oblivisci non valeo. Hoc autem quod me ad episcopatus ordinem cognoscitis p
Abbreviated transcription (Latin):
eo modo uos agere conspicimus: qͦ scabi¬
osos sepe catulos. pardos uł tigͥdes uo¬
camus. Ego enim bone uir quasi filios
ꝑdidi: qr ꝑ terrenas curas recta oꝑa a¬
misi. Nolite ergo me uocare noemi idẽ.
pulchram: s uocate me mara. quia
amaritudine plenꝰ sum
regorius anastasio patriarche an-¬
tiocheno. Scripta ur̃e beatitudinis
ut fessus requiem: salutem eger ⁊ fos¬
tem sitiens : umbram estuans accepi. Neq
enim illa u̾ba ꝑ linguam carnis uidebã.¬
suum quem gestabat aꝑuit: ac si m̃s
ꝑ se ipsam loqueret᷑. S: durum ualde
fuit qd̃ secutum ẽ: quia amor ur̃ ter¬
rena me portare onera p̃cepit.Et
quem pͥus spũalit̃ diligebatis. pꝰ ut
estimo temporalit̃ amantes usq ad ter¬
ram me suꝑ posito onere depressistis: ita
ut omnem mentis rectitudinẽ funditꝰ
ꝑdens contemplationisq aciem amit
pationum onera depͥmunt : ut ad su¬
ꝑna ammus nullatenus erigatur.
Multis causarum fluctib quatior:

Expanded text:
eo modo vos agere conspicimus, quo scabieo modo vos agere conspicimus, quo scabiosos saepe catulos, pardos vel tigrides vocamus. Ego enim, bone vir, quasi filios perdidi, quia per terrenas curas recta omisi. Nolite ergo me vocare Noemi , id est pulchram, 41 sed vocate me Maria, quia amaritudine plenus sum. » . 49. Item Gregorius Anastasio patriarchae Antiocheno: « Scripta vestrae beatitudinis, ut fessus requiem, salutem aeger, fontem sitiens, umbram aestuans inveni. Neque enim illa verba per linguam carnis videbansuum quem gestabat aperuit, ac si mens per semetipsam loqueretur. Sed durum valde fuit quod secutum est, quia amor vester terrena me portare onera praecepit, et quem prius spiritualiter diligebatis, post ut aestimo, temporaliter amantes, usque ad terram me, superposito onere, depressistis, ita ut omnem mentis rectitudinem funditus perdens, contemplationisque aciem amittpationum onera deprimunt, ut ad superna animus nullatenus erigatur. Multis causarum fluctibus quatior;
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntarie ñ recipit. congrue ñdis¬
ponit. Ecce serenissimꝰ imꝑator dõ
fieri autem leo ñ potest. Unde neces¬
se ÷ ut omnes culpas ac negligentiaᷤᷤ
meas non mͥs sue pietati deputet.
qui uirtutis ministium infirmo c̃¬
misit.
audin quod intus ꝑdidi: dum foraᷤᷤ
ad culmen regiminis immeritꝰ ascẽ¬
dĩ.Ianto autem me ꝑcussum mero¬
re cognoscite: ut iux loqui sufficiam.
Dculos enim mentis mee doloris tene¬
bre obsident. Triste ÷ quicquid aspi
lamentabile apparet. Penso enimab
alto quietis mee culimnine corruens:
quam dilectum exterioris ꝓfectꝰ culm̃
ascendi:⁊ ꝓ culpis meis in occupati¬
onis exilium a facie dominantis missus:
quasi destrute uidee uocib cum propħa
dico. Qui consolabatur me longe reces¬
sit ame. Quod uero cause ⁊ nominis si¬
militudinem faciendo ꝑ scripta ur̃a
clausulas declamationesq formatis: cer¬
te frater kme simiam leonem uocas. &d

Expanded text:
voluntarie non recepit, congrue non disvoluntarie non recepit, congrue non disponit. Ecce serenissimus Dominus impfieri autem leo non potest. Unde necesse est ut omnes culpas ac negligentias meas non mihi, sed suae pietati deputet, qui virtutis ministerium infirmo commisit. audivi quid intus perdidi, dum foris 493 ad culmen regiminis immeritus ascendi. Tanto autem me percussum moerore agnoscite, ut vix loqui sufficiam, oculos enim mentis meae doloris tenebrae obsident. Triste est quidquid aspic meo lamentabile apparet. Penso enim, ab alto quietis meae culmine corruens, ad quam dejectum exterioris provectus culmen ascendi. Et pro culpis meis in occupationis exsilium a facie dominantis missus, quasi destructae Judaeae vocibus cum propheta dico: Qui consolabatur me, longe recessit a me. Quod vero causae et nominis similitudinem faciendo, per scripta vestra clausulas declamationesque formatis, certe, frater charissime, simiam leonem vocas. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
iuis deficient. Fumus quippe ascendẽ¬
odeficit: ⁊ se se dilatando euanescit.
uidelicet sit cum peccatoris utã
sens felicitas comitatur: quia unde
inditur ut altus sit. inde agatur ut
st hinc rursus scriptum ẽ. Deus
cus pone illos ut rotam. Rota qp
o posteriori parte attollitur. i
detiorib cadit. P osteriora autem
nob sunt bona p̃sentis mundi quȩ relin¬
quimus: anteriora uero sunt et̾na et
cator ergo cum in p̃senti uita ꝓfecerit
ut rota ponit᷑: quia inanterioribus
corruens. ex posteriorib eleuat᷑. Nam
cum in hac uita głam ꝑcipit. quam re¬
liquit: ab illa cadit quȩ post hane ue¬
nit. Et quidem multi sunt quisic ex¬
teriores ꝓuectꝰ regere sciunt: ut ꝑes
nequaquam interiꝰ corruant. Unde
scriptum ẽ. Deus potentes non abi¬
cit: cum ⁊ ip̃e sit potens. & per salo¬
monem dicitur. Et intelligens gub̾na¬
cula possidebit. S mͥ hec difficilia ft̃.
quia ⁊ ualde onerosa:⁊ quod mens

Expanded text:
mus deficient. Fumus quippe ascendenmus deficient. Fumus quippe ascendendo deficit, et sese dilatando evanescit. Sic videlicet fit cum peccatoris vitam praesens felicitas comitatur, quia unde ostenditur ut altus sit, inde agitur ut non sit. Hinc rursum scriptum est: Deus meus, pone illos ut rotam. Rota quippe ex posteriori parte attollitur, et in anterioribus cadit. Posternobis sunt bona praesentis mundi quae relinquimus; anteriora vero sunt aeterna et cator ergo cum in praesenti vita profecerit, ut rota ponitur, quia in anterioribus corruens, ex posterioribus elevatur. Nam cum in hac vita gloriam percipit quam reliquit, ab illa cadit quae post hanc venit. Et quidem multi sunt qui sic exteriores provectus regere sciunt, ut per eos nequaquam interius corruant. Unde scriptum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Et per Salomonem dicitur: Et intelligens gubernacula possidebit. Sed mihi haec difficilia sunt, quia et valde onerosa; et quod mens
Abbreviated transcription (Latin):
nus generat.: lucem tamen subtiliꝰ uidet.
lippa: minus uidens: quamuis ampluis
pariens. Sedere ad pedes dñi cum mari-¬
a festinaui: uerba oris euis ꝑciꝑe: et eo¬
ce cum martha compellor in exterioribus
ministrare atq erga multa satagere. Ex¬
pulsa a me ut credidi legione demonũ.
uolui obliuisci quos noui: ⁊ ad saluato¬
ris pedes quiesçere: et ecce mͥnolenti atq
compulso dicit᷑. reu̾tere in domum tu¬
quis inter tot terrenas curas ualeat dei
miracula p̃dicare: cum iam mͥ difficile
it saltem recolere: Presfum nanq inħ
honore tumultu secularium negocioꝵ:
rhis me ẽẽ uideo de quib scriptum:
ciecisti eos dum alleuarentur. Neq di
ic deiecisti eos postquam alleuati sunt.
lumalleuarentur quia praiquiq
ium temporali honore suffulti foras
udentur surgere intus cadunt. Aue¬
ato gͦ. ip̃a ruma ẽ: quia dum gła falsa
ibnm sunt. a uera gła euacuantur.
inc iterum dicit. Deficientes ut fu¬

Expanded text:
nus generat, lucem tamen subtilius videt. nus generat, lucem tamen subtilius videt. lippa; minus videns, quamvis amplius pariens. Sedere ad pedes Domini cum Maria festinavi, verba oris ejus percipere; et ecce cum Martha compellor in exterioribus ministrare, erga multa satagere. Expulsa a me, ut credidi, legione daemonum, volui oblivisci quos novi, et ad Salvatoris pedes quiescere; et ecce mihi nolenti atque compulso dicitur: Revertere in domum tu. Sed quis inter tot terrenas curas valeat Dei miracula praedicare, cum jam 492 mihi difficile sit saltem recolere? Pressum namque in hoc honore tumultu saecularium negotiorum, ex eis me esse video de quibus scriptum est: Dejecisti eos dum allevarentur. Neque enim dixit: Dejecisti eos postquam allevati sunt, sed dum allevarentur; quia pravi quique dum temporali, honore suffulti, foris videntur surgere, intus cadunt. Allevatio ergo ipsa ruina est, quia dum gloria falsa subnixi sunt, a gloria vera evacuantur. Hinc iterum dicit: Deficientes ut fu
Abbreviated transcription (Latin):
stollam te suꝑ altitudinem terre.Si
altitudinem et enim terre sustollit᷑:
⁊ ipsa que alta ac gloriosa presentis ui¬
dentur seculi. ꝑ mentis despectum cal¬
cat. S repente a rerum uertice tempta¬
tionis huius turbine impulsus. ad tin¬
res uaporesq corrur: quia et simͥ mlti¬
meo. ⁊ eis tam̃ qui mͥ commissi sunt. m¬
tum formido. Undiq causarum fluca
quat ior. ac tempestatib depͥmoꝵ: itau̾
te dicam Ueni in altitudinem maris:
tempestas dem̾sit me. Redire pꝰ cail
ad cor desidero: suanis ab eo cogitati¬
num tumultib exclusꝰ redire ñ pol
Et hoc gͦ mͥ longe factum ÷ quodil
me ẽ: ita ut obedire nequeam pros
uoci qua dicit᷑. redite p̃uaricatores ad cor:
s stultis p̾ssus cogitationib solum modo
exdamare cõpellor: ⁊ cor meum dereliqͥt
me. Contemplatiuȩ uite pulchritudinẽ
uelut rachelem dilexi sterilem: s uidentẽ
ac pulchram: q̃ ⁊ si ꝑ quietem suam mi¬

Expanded text:
stollam te super altitudines terrae . Super stollam te super altitudines terrae . Super altitudines etenim terrae sustollitur, qui et ipsa quae alta et gloriosa praesentis videntur saeculi, per mentis despectum calcat. Sed repente a rerum vertice tentationis hujus turbine impulsus, ad timores pavoresque corrui, quia et si mihi nihil timeo, eis tamen qui mihi commissi sunt multum formido. Undique causarum fluctibus quatior, ac tempestatibus deprimor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me . Redire post causas ad cor desidero; sonum tumultibus exclusus, redire non possum. Ex hoc ergo mihi longe factum est quod intra me est, ita ut obedire nequeam propheticae voci, qua dicitur: Redite, praevaricatores, ad cor. Sed stultis pressus cogitationibus, solummodo exclamare compellor: Cor meum dereliquit me. Contemplativae vitae pulchritudinem velut Rachelem dilexi sterilem, sed videntem ac pulchram ; quae etsi per quietem suam mi
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝓdere laboro: quia ⁊ me tacente in ue¬
stro corde legitis quid de mea deuotio¬
ne sentiatis. Miror autẽ quod in me coll¬
tas dudum continentias urãs ex hac mo¬
derna pastoralis officii continentia dis¬
traxistis: iñ qua sub colore epãtus ad se¬
culum sum reductus. In qua tantis ter¬
re curis in seruio: quantis me in uita la¬
ica nequaqmͣ deseruisse reminiscor. Ai¬
ta enim quietis meȩ gaudia ꝑdidr. ⁊ in¬
tus corruens. ascendisse exterius uideo
unde me a conditoris mei facie longe
expulsum deploro. Conabar nanq quo¬
tidie extra mundum. extra carnem fie¬
ri: cuncta fantasmata corporum ab o¬
culis mentis abigere:⁊ suꝑna gaudia in
dicebam. Tibi dix̃ cor meum quesiui
uultum tuum: uultum tuum dñe
requiram. Nil autem in hoc mundo
appetens. nil ꝑtimescens: uidebar mͥ
in quodam rerum u̾tice stare. ⁊ ita ut
in me pene impletum crecderem qͦd p¬
licente domino ex ꝓpħa didicissem: si¬

Expanded text:
prodere laboro, quia et me tacente, in veprodere laboro, quia et me tacente, in vestro corde legitis quid de mea devotione sentiatis. Miror autem quod in me collatas dudum continentias vestras ex hac moderna pastoralis officii continentia distraxistis, in qua sub colore episcopatus ad saeculum sum reductus, in qua tantis terrae curis inservio, quantis me in vita laica nequaquam deservisse reminiscor. Alta enim quietis meae gaudia perdidi, et intus corruens, ascendisse exterius videor, unde me a Conditoris mei facie longe expulsum deploro. Conabar namque quotidie extra mundum, extra carnem fieri, cuncta phantasmata corporis ab oculis mentis abigere, et superna gaudia incdicebam: Tibi dixit cor meum: Quaesivi vultum tuum, vultum tuum, Domine, requiram . Nihil autem in hoc mundo appetens, nihil pertimescens, videbar mihi in quodam rerum vertice stare, ita ut in me pene impletum crederem quod, pollicente Domino, ex propheta didicissem: Su
Abbreviated transcription (Latin):
trt. ⁊ si sic diligere ꝓramoᷤᷤ sic̃ nos u¬
bemur.⁊ quid ÷ qͦd me beatitudo ue¬
stra ñ ita ut se diligit.: Quo enim
ardore. quo studio epãtus pondera¬
fugere uoluerit scio:⁊ tamen hec ea¬
dem epãtus pondera. ne mͥ deberent
imponi ñ restitit. Constat gͦ. quia ñ
me sicut uos diligitis: qui illa me
uoliistis onera susciꝑe. que uobis im-¬
poni noluistis. S quia non uestus¬
tam naum uehementerq confrac¬
tam indignus ego infirmusq susce¬
pi. ⁊ undiq enim fluctus intrant ⁊ qͦ¬
tidiana ac ualidissima tempestate
quassate putride naufragium tabu¬
le sonant: per omnipotentem do¬
minum rogo ut in hoc mͥꝑiculo ora¬
tionis ur̃e manum porrigatis. ⁊ quia
tanto enirius potestis exorare: quan¬
to ⁊ a confusione tribulationum qͣs
regorius theoctiste sororum¬
ꝑatoris. Mens mea ur̃e uenerationi
quanta deuotione substernitur:
erplere uerbis nequeo. Ne tamen

Expanded text:
tit, si sic diligere proximos sicut nos jutit, si sic diligere proximos sicut nos jubemur, quid est quod me beatitudo vestra non ita ut se diligit? Quo enim ardore, quo studio epfugere voluerit scio; et tamen haec eadem episcopatus pondera ne mihi deberent imponi, non restitit. Constat ergo quia 490 non me sicut vos diligitis, qui illa me voluistis onera suscipere, quae vobis imponi noluistis. Sed quia vetustam navim vehementerque confractam indignus ego infirmusqpi; undique enim fluctus intrant, et quotidiana ac valida tempestate quassatae putridae naufragium tabulae sonant, per omnipotentem Dominum rogo ut in hoc mihi periculo orationis tuae manum porrigas, quia tanto enixius potestis exorare, quanto et a confusione tribulationum quas  47. Item Gregorius Theoctistae sorori imperatoris: « Mens mea vestrae venerationi quanta devotione substernitur explere verbis nequeo; nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ex honore sacerdotalis officii extranei
arrident: ñ ualde penso. De uobis
autem mͥ hac ex re arridentib non
minime doleo: qui desiderium me¬
um plenissime scitis. ⁊ tamen profe¬
cisse me creditis. Summus enim mͥ
ꝓfectus fuerat. si potuissem implere
quod uolui: si uoluntatem meam
quam dudum cognitam habetis.
ꝑficere optate quietis ꝑceptione ua¬
luissem. At nunc quia honoris hu
ius uinculis in cuuitate teneor ro¬
mana religatus: habeo aliquid quod
simo domno leone ex consule uenien¬
te. uos in siciliam remanere ñ suspicor.
Et cum ip̃e qͦ tuo honore religatꝰ ro¬
mam retineri ceꝑis: quid meroris qͥd
amaritudinis ego patiar agnosces.
Ueniente autẽ uiro magnifico dom¬
no maurentio cartulario.⁊ ei queso
in romane urbis necessitate concur¬
rite: quia hostilib gladiis foris sine
cessatione confodimur. ⁊ s seditione
triache constantinopolino. Si cari-¬
tatis uirtꝰ in ꝓirimi dilectione consis¬

Expanded text:
ex honore sacerdotalis officii extranei ex honore sacerdotalis officii extranei arrident, non valde penso: de vobis autem mihi hac in re arridentibus, non minimum doleo, qui desiderium meum plenissime scitis, et tamen profecisse me creditis. Summus enim mihi profectus fuerat, si potuissem implere quod volui, si voluntatem meam, quam dudum cognitam habetis, perficere optatae quietis perceptione valuissem. At quia honoris nunc hujus vinculis in civitate teneor Romana religatus, habeo aliquid quod ro excellentissimo domno Leone exconsule veniente, vos in Sicilia remanere non suspicor; et cum ipse quoque tuo honore religatus Romae retineri coeperis, quid moeroris, quid amaritudinis ego patiar, agnosces. Veniente autem viro magnifico domno Maurentio Chartulario, ei, quaeso, in Romanae urbis necessitate concurrite, quia hostilibus gladiis foris sine cessatione confodimur, sed seditione triarchae Constantinopolitano: « Si charitatis virtus in proximi dilectione consis
Abbreviated transcription (Latin):
quod uidelicet uoluntati sue contrari¬
um uerebatur p̃ueniens quia palam eg̾¬
di portas ciuitatis ñ poterat: a negocia¬
torib exponendum se dissimulato ut
fertur habitu callidus impetrauit ⁊
siluarum saltus expetiit cau̾narum
latibula requisiuit. In quib dum ab
omnib summa sollicitudine querere¬
tur: indicio columne fulgide suꝑ se
iugiter a celo dependentis agnoscitur.
Captus trahitur: ⁊ apud beati petri
apłorum pͥncipis templum summus
pontifer consecratur. Uerum quia
sunt non nulle langobardorum ꝑfi¬
diȩ que in gregorium appetisse magiᷤ
pontificium autumant quam fugiᷤ¬
se.oꝑe precium reor pauca de multis
inserere:: quib eum in quantum si¬
ne ꝑtinatie uitio potuit noluisse põ¬
tifitium. imo quasi pondus impor¬
tabile penitus cauere uoluisse: luce
clarius sit manifestum. Ait enimpe¬
ne in ipso consecrationis sue pͥncipio
in epła paulo scolastico. Quicquid mͥ

Expanded text:
quod videlicet voluntati suae contrariquod videlicet voluntati suae contrarium rebatur, praeveniens, quia palam egredi portas civitatis non poterat, a negotiatoribus exponendum se, dissimulato, ut fertur, habitu, callidus impetravit, silvarum saltus expetiit, cavernarum latibula requisivit. In quibus dum ab omnibus summa sollicitudine quaereretur, indicio columnae fulgidae, super se jugiter a coelo dependentis, agnoscitur, capitur, trahitur, et apud beati Petri apostolorum principis templum summus pontifex consecratur. 45. Verum, quia sunt nonnulli Langobardorum perfidi, qui Gregorium appetisse magis pontificium autument quam fugisse, operae pretium reor pauca de multis inserere, quibus eum, in quantum sine pertinaciae vitio potuit, noluisse pontificium, imo quasi pondus importabile penitus cavere voluisse, luce clarius manifestem. Ait enim pene in ipso consecrationis suae principio, in epistola Paulo scholastico: « Quidquid mihi