comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anxilio locipaucitas ni iugo cͥcummissꝰ
ueiens inuerticem collis enasiss. Ita suꝑior
rursus hostis factus: fabi cesi ad unũ om̃s.
p̃sidiumq expugnatum. Trecentos sex
ꝑisse satis conuenit. unumꝓpe pub̃em eta-¬
rum auxilium. Cum hec accepta clades
ẽẽt. ⁊am garꝰ horatiꝰ. ⁊t. menenꝰ consuleᷤ
erant. Menentus adũsus tuscos uictoria
elatos confestim missus. Tum qͦ male pug¬
natum ẽ uaniculum hostes occupauere.
Obsessaq urbs foret suꝑ bellum annona
p̃mente. transierant enim etruscitib̾im. ni
horatius consul ex uolscis ẽet reuocatꝰ. Adeo¬
q id bellum ipsis insticit menib. ut pͥmo
pugnatum ad spei sit equo marte. iterum
ad portamcollinam. Ibi qͣmqͣm paruo mo-¬
m̃to suꝑior romanares fuit: meliorem tñ
militem recepto pͥstino aĩo infutura p̃lia id
certam̃ fecit. A. uerginius. .p. seruiliꝰ. cõs.
fiunt. Post acceptam pximampugne cla-¬
dem: ueientes abstinuere aciem. Popula¬

Expanded text:
auxilio loci paucitas, ni iugo circummissus auxilio loci paucitas, ni iugo circummissus Ueiens in uerticem collis euasisset. ita superior rursus hostis factus. Fabii caesi ad unum omnes praesidiumque expugnatum. trecentos sex perisse satis conuenit, unum prope puberem aetarum auxilium. cum haec accepta clades est, iam C. Horatius et T. Menenius consules erant. Menenius aduersus Tuscos uictoria elatos confestim missus. tum quoque male pugnatum est, et Ianiculum hostes occupauere; obsessaque urbs foret, super bellum annona premente—transierant enim Etrusci Tiberim—, ni Horatius consul ex Uolscis esset reuocatus. adeoque id bellum ipsis institit moenibus, ut primo pugnatum ad Spei sit aequo Marte, iterum ad portam Collinam. ibi quamquam paruo momento superior Romana res fuit, meliorem tamen militem, recepto pristino animo, in futura proelia id certamen fecit. A. Uerginius et Sp. Seruilius consules fiunt. post acceptam proxima pugna cladem Ueientes abstinuere acie; popula
Abbreviated transcription (Latin):
magno campi int̾ualło pecora qmqͣmrara
hostium apparebant arma decurrerent. Et
cumin ꝓuidi effuso cursu insidias circa ip¬
sumiter locatos suꝑassent. palatiq passim
subito ex insidiis consurgitur. ⁊ adũsi ⁊ undiq
hosteserant. Primo clamor cirtumlatꝰ exter¬
ruit: dem̃ tela ab omni parte accedebant.
soeuntib q etruscis. iam coeuntib continen-¬
ti agmine armatoꝵ septi: quo magis seho¬
stisinferebat cogebantur breuiore spatio
⁊ ip̃i orbem collig̃e. Que respaucitatẽ eoꝵ ĩ¬
signem. ⁊ multitudinem etruscoꝵ multipli-¬
catis in arto ordinib faciebat. Tum omissa
pugna qm in omnes partłs. parẽ intende¬
rant: In unum locum se omnes inclinant.
Lou̾ corꝑib armisq ruꝑe cuneo ᷤ uiã. Duxit
uia in editum leuiter collem. Iñ pͥmo resti-¬
tere. Mox ut respirandi suꝑior locus spati¬
iundedit. recipiendiq a pauore tanto
animũ pepulere ⁊̃ subeuntes uincebantq

Expanded text:
magno campi interuallo pecora, quamquam rara magno campi interuallo pecora, quamquam rara hostium apparebant arma, decurrerent. et cum improuidi effuso cursu insidias circa ipsum iter locatas superassent palatique passim subito ex insidiis consurgitur; et aduersi et undique hostes erant. primo clamor circumlatus exterruit, dein tela ab omni parte accidebant; coeuntibusque Etruscis, iam continenti agmine armatorum saepti, quo magis se hostis inferebat, cogebantur breuiore spatio et ipsi orbem colligere, quae res et paucitatem eorum insignem et multitudinem Etruscorum, multiplicatis in arto ordinibus, faciebat. tum omissa pugna, quam in omnes partes parem intenderant, in unum locum se omnes inclinant; eo nisi corporibus armisque rupere cuneo uiam. duxit uia in editum leniter collem. inde primo restitere; mox, ut respirandi superior locus spatium dedit recipiendique a pauore tanto animum, pepulere etiam subeuntes, uincebatque
Abbreviated transcription (Latin):
petunt. Cuiꝰ impetrate abinsita animis le-¬
uitate ante deductum cremera romanum
p̃sidium penituit. Rursus cum fabiis erat
ueienti ppꝰ. sine ullo maioris belli apparatu
certam̃. nec erant incursiones mͦ inagros.
haut subiti impetusincursantium: s aliqͦ¬
tiens equo campo conlatisq signis certatũ.
tum reserant etrusca ciuitate uictoriam tu-¬
lit. Id pͥmo acerbum indignumq ueientib
ẽ. uisum. Iñ consilium ex renatum insidiis
ferocem hostem captandi gaud̃e. etiam ml̃to
successufabiis andatiam crescẽ. Itaq ⁊ peco¬
ra p̃dantib aliquotiens uelut casuincidis-¬
sent obuiam acta ⁊ agrestium fuga uastire-¬
licti agri.⁊ subsidia armatoꝵ ad arcendas
pplationes missa sepius simulato qͣm uͦ pa-¬
uore refugerunt. Iamq fabiiadeo contẽpse-¬
rant hostem: ut sua inuicta arma neq loco
neq temꝑe ullo tredent sustiñi posse. Hec
spce puertont adlcomspeta penl atremeta

Expanded text:
petunt. cuius impetratae, ab insita animis lepetunt. cuius impetratae, ab insita animis leuitate, ante deductum Cremera Romanum praesidium paenituit. rursus cum Fabiis erat Ueienti populo, sine ullo maioris belli apparatu, certamen; nec erant incursiones modo in agros aut subiti impetus <in> incursantes, sed aliquotiens aequo campo conlatisque signis certatum, tum res erant, Etrusca ciuitate uictoriam tulit. id primo acerbum indignumque Ueientibus est uisum; inde consilium ex re natum insidiis ferocem hostem captandi; gaudere etiam multo successu Fabiis audaciam crescere. itaque et pecora praedantibus aliquotiens, uelut casu incidissent, obuiam acta, et agrestium fuga uasti relicti agri, et subsidia armatorum ad arcendas populationes missa saepius simulato quam uero pauore refugerunt. iamque Fabii adeo contempserant hostem ut sua inuicta arma neque loco neque tempore ullo crederent sustineri posse. haec spes prouexit ut ad conspecta procul a Cremera
Abbreviated transcription (Latin):
iano porte carm̃talis ꝓfecti ad cremerã flum̃
ꝑueniunt. Is oportunus insus locus cõmuni¬
endop̃sidio .L. emilius iñ .⁊g. seruiliꝰ coñs.
fcĩ. E donec nich aliud qmͣinpplationib reᷤᷤ
fuit. ñ ad p̃sidiummͦ tutandum fabisatis
erant. s tota regione qua tuscus eger roma-¬
noaciatt sua tuta ommainsesta bostiumiua¬
gantes ꝑutrumq sinem fecere:. Int̾uallum dem̃
haudmagnumppłationib fuit. dum ueienteᷤ
accito exetruria exercitu p̃sidium cremere ob-¬
pugnant. ⁊ romanȩ legiones: ab.l. emilio con¬
sule adducte cõminus cum etruscis dimicant.
acie. quamqͣmuix dirigendi aciem spatium
ueientibfuit. Ad eo inter pͥmam trepidatio¬
nem dum post signa ordines introeunt subsi-¬
diaq locant. inuecta subito ablat̾e romana
equitum ala nonpugne mͦincipiende. s con-¬
sistendi ademit locum. Ita fusiretro ad saxa
rubra ibi castra habebant. pacem supplices

Expanded text:
iano porte> Carmentalis, profecti ad <Cremeram flumen iano porte> Carmentalis, profecti ad <Cremeram flumen perveniunt. Is opportunus visus> locus communiendo presidio. <L. Emilius inde et C.> Servilius consules facti. et donec nihil aliud quam in populationibus res fuit, non ad praesidium modo tutandum Fabii satis erant, sed tota regione qua Tuscus ager Romano adiacet, sua tuta omnia, infesta hostium, uagantes per utrumque finem, fecere. interuallum deinde haud magnum populationibus fuit, dum et Ueientes accito ex Etruria exercitu praesidium Cremerae oppugnant, et Romanae legiones ab L. Aemilio consule adductae cominus cum Etruscis dimicant acie; quamquam uix dirigendi aciem spatium Ueientibus fuit; adeo inter primam trepidationem dum post signa ordines introeunt subsidiaque locant, inuecta subito ab latere Romana equitum ala non pugnae modo incipiendae sed consistendi ademit locum. ita fusi retro ad saxa Rubra—ibi castra habebant—, pacem supplices
Abbreviated transcription (Latin):
ne uidet. Acceptus inmedium signa ferri iu-¬
bet. Nunquam exercitus neq minor nũo. neq
clarior fama & admiratione hominum. ꝑur¬
bemincessit. Sex ⁊.ccc. milites. om̃s patricii.
om̃sunius gentis. quorum neminem ducem sꝑ¬
neret egregius. quibrlibet temꝑib senatus.
Ibant unius familiȩ uirib ueientipp̃ pestem
minitantes. sequebatur ꝓpria turba. alia cog¬
natoꝵ sodaliumq nichil medium nec spẽ nec
curam. s inm̃sa omnia uoluentiũ aĩo. Alia pͣ
sollicitudine extitata fauore ⁊ admiratione
stupensire fortes ire felices iubent. inceptis euentꝰ¬
pares reddẽ. consulatus iñ ac triumphos oĩa
p̃mia abse om̃s honores sꝑare. Preteuntib
capitolium arcemq & alia templa quicqͥd
deoꝵ oculis quicqͥd aĩo occurrit p̃cantur. ut
illud agm̃ faustum atq felix mittant. sos¬
pites breuiin patriam ad parentes restitu¬
ant. Incassum misse p̃ces. Infeliciuia dextro

Expanded text:
ne uidet; acceptus in medium signa ferri iune uidet; acceptus in medium signa ferri iubet. nunquam exercitus neque minor numero neque clarior fama et admiratione hominum per urbem incessit. sex et trecenti milites, omnes patricii, omnes unius gentis, quorum neminem ducem sperneres, egregius quibuslibet temporibus senatus, ibant, unius familiae uiribus Ueienti populo pestem minitantes. sequebatur turba propria alia cognatorum sodaliumque, nihil medium, nec spem nec curam, sed immensa omnia uoluentium animo, alia publica sollicitudine excitata, fauore et admiratione stupens. ire fortes, ire felices iubent, inceptis euentpares reddere; consulatus inde ac triumphos, omnia premia ab se, omnes honores sperare. Pretereuntibus Capitolium arcemque et alia templa, quidquid deorum oculis, quidquid animo occurrit, precantur ut illud agmen faustum atque felix mittant, sospites brevi in patriam ad parentes> restituant. <In cassum misse preces. Infelici via, dextro
Abbreviated transcription (Latin):
bia gens senatum adiit. cõs. ꝓgente loquit᷑
assiduo magisqͣm magno p̾sidio. ut scitis
.p .c. bellum ueiens eget. Uosalia bella cu¬
rate. fabios hosti̾s ueientib date. Auctores
sumꝰ tutam ibi maiestatem romani nomi-¬
nis fore. Nr̃m id nobis uelut familiare bel¬
lum pͥuato sumptu gerere in aĩo ẽ. Res. pͣ.
⁊ milite illic ⁊ pecunia uacet. Gr̃e ingenteᷤ
acte. Consul eturia egressꝰ comitante fabi-¬
tantes steterant domũ rediit iussi armati
postero die ad limenconsulisadẽe. Domoᷤ
inde descendunt. Manat tota urbe timor¬
rumor. fabios ad celum laudib ferunt.¬
fambamunam subisse cantatis honꝰ ueiens
bellumin pͥuatam curam inpͥuata arma u̾sum.
si sint due roboris eiusdem mnurbe gentes depos¬
pacem agente. om̃s finitimos subigi ppłos posse.
fabii posteradie arma capiunt. quo iussi erãt
conueniunt. Coñs. paludatuse grediens ĩ uesti¬
bulo gentemomnem suam instructo agmi-¬

Expanded text:
bia gens senatum adiit. consul pro gente loquitur: bia gens senatum adiit. consul pro gente loquitur: 'adsiduo magis quam magno praesidio, ut scitis, patres conscripti, bellum Ueiens eget. uos alia bella curate, Fabios hostes Ueientibus date. auctores sumus tutam ibi maiestatem Romani nominis fore. nostrum id nobis uelut familiare bellum priuato sumptu gerere in animo est; res publica et milite illic et pecunia uacet.' gratiae ingentes actae. consul e curia egressus comitante Fabiotantes steterant, domum redit. iussi armati postero die ad limen consulis adesse; domos inde discedunt. manat tota urbe rumor; Fabios ad caelum laudibus feruntfamiliam unam subisse ciuitatis onus; Ueiens bellum in priuatam curam, in priuata arma uersum. si sint duae roboris eiusdem in urbe gentes, depostranquillam pacem agente omnes finitimos subigi populos posse. Fabii postera die arma capiunt; quo iussi erant conueniunt. consul paludatus egrediens in uestibulo gentem omnem suam instructo agmi
Abbreviated transcription (Latin):
equoꝵ agrdm depopulandum tnͣsit. Equi
se morpidla repunt murisq se tenebant
Põnulla pugna memorabilis fuit. at a ueien-¬
te hoste clades accepta tem̃itate alt̾iꝰ consul̃.
Actumq de exercitu foret: piceso fabius intẽ-¬
pore subsidio ueniss. Ex eo tempore neq pax
neq bellum: cum ueientib fuit. Resꝓxime
informam latrocinii uenerat. legionib ro¬
manis cedebant Inurbem. Ubi abductas sen-¬
serant legiones. agros incursabant. Bellum
quiete. quietem bello inuicem eludenteᷤ. Ita
neq omitti totares. nec ꝑfici poterat. Et alia
bella aut p̃sentia instabant. ut ab equisuol¬
scisq nondiutius qm recens dolor ꝓxime cla-¬
dis transiret quiescentib. aut mox moturos
se apparebat. sabinos semꝑ infestos. etruriãq
omnem. s ueiens hostis assiduus magis qͣm
grauis. contumeliis sepius qmꝑiculo ani¬
mos agitabat. quod nullo tempore negli¬
gi poterat aut auerti alio sinebat. Tum fa¬

Expanded text:
Aequorum agrum depopulandum transit. Aequi Aequorum agrum depopulandum transit. Aequi in oppida receperunt murisque se tenebant; eo nulla pugna memorabilis fuit. at a Ueiente hoste clades accepta temeritate alterius consulis, actumque de exercitu foret, ni K. Fabius in tempore subsidio uenisset. ex eo tempore neque pax neque bellum cum Ueientibus fuit; res proxime formam latrocinii uenerat. legionibus Romanis cedebant in urbem; ubi abductas senserant legiones, agros incursabant, bellum quiete, quietem bello in uicem eludentes. ita neque omitti tota res nec perfici poterat; et alia bella aut praesentia instabant, ut ab Aequis Uolscisque, non diutius quam recens dolor proximae cladis transiret quiescentibus, aut mox moturos se apparebat Sabinos semper infestos Etruriamque omnem. sed Ueiens hostis, adsiduus magis quam grauis, contumeliis saepius quam periculo animos agitabat, quod nullo tempore neglegi poterat aut auerti alio sinebat. tum Fa
Abbreviated transcription (Latin):
randos diuidit patrib. fabiis płimi dati. nͦ
alibi cura maiore habiti. Iñ populares iam eẽ.
fabii. nec hoc ullare. nͥ salubri rei .p. parte.Gͥ
non patrum magis qm plebisstudiis .G. fabiꝰ
cum tito uerginio consul factus. neq bella
neq dilectꝰ. neq aliam ullam pͥorem curã
ag̃e quam ut iam ex aliqua parte inchoa¬
ta concordiȩ spe pͥmo quoq temꝑe cumpatͥbꝰ
coalescerent animi pleb̃. Itaq pͥncipio anni
censuit pꝰqm quisquam agrariȩ legis auctor
tribunus existeret: occuparent patres. Ipsi su¬
um munus fac̾e captiuum agr̃ plebi quã
maxime equalit̾ darent. uerum ẽẽ. hr̃e eos.
quorũ sanguine ac sudore partus sit. Asꝑna¬
ti patres sunt. Questi qͦ quidamnimia gła
luxuriare ⁊ euanesc̾e. uiuidum qͦndam illd̾
cesonisingenium. Nulle dem̃ urbane factio¬
nes fuere. uexabantur incursionib equoꝵ
latini. Eocum excitu teso missus. inipsorum

Expanded text:
randos diuidit patribus. Fabiis plurimi dati, nec randos diuidit patribus. Fabiis plurimi dati, nec alibi maiore cura habiti. inde populares iam esse Fabii, nec hoc ulla nisi salubri rei publicae arte. igitur non patrum magis quam plebis studiis K. Fabius cum T. Uerginio consul factus neque belli neque dilectus neque ullam aliam priorem curam agere quam ut iam aliqua ex parte incohata concordiae spe, primo quoque tempore cum patribus coalescerent animi plebis. itaque principio anni censuit priusquam quisquam agrariae legis auctor tribunus exsisteret, occuparent patres ipsi suum munus facere; captiuum agrum plebi quam maxime aequaliter darent; uerum esse habere eos quorum sanguine ac sudore partus sit. aspernati patres sunt; questi quoque quidam nimia gloria luxuriare et euanescere uiuidum quondam illud Caesonis ingenium. nullae deinde urbanae factiones fuere; uexabantur incursionibus Aequorum Latini. eo cum exercitu Caeso missus in ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
legati rapto consulis corꝑe patefecissent una
portahostib uiam. Crumpunt ẽam. Conster¬
natoq agmine abeuntes. inuictorem alterũ
incidunt consulem. Ibi iterum cesi fusiq paᷤˢ¬
simc uictoria egregia parta: trististam̃ duob
tam claris fuñib. Itaq confuli decernente se-¬
nauitumphum siģxeititus sine mmpatore
tͥum phare possit. ꝓ eximia eo bello oꝑa faci-¬
le passurum respondit se familia funesta qͥn-¬
ti fabi frĩs morte re .p. ex parte orba consule
alt̃o amissop᷑. pͥuatoq deformem luctu laure-¬
am ñ accepturum. omni actu tͥumpho depo-¬
situs tumphꝰ clarior fuit. Adeo spreta intẽꝑe
gla. int̾dum cumulatior rediit. funera demm̃
duo deincepscollege fratrisq ducit idemin
utͦq laudator. cum concedendo illis suas lau¬
desipse maximam partem earum ferret. Neq
inmemor eius. quod initio consulatus inbib̾at
rec̃ciliandi animosplebis. sautios milites cu-¬

Expanded text:
legati rapto consulis corpore patefecissent una legati rapto consulis corpore patefecissent una porta hostibus uiam. ea erumpunt; consternatoque agmine abeuntes in uictorem alterum incidunt consulem; ibi iterum caesi fusique passim. uictoria egregia parta, tristis tamen duobus tam claris funeribus. itaque consul decernente seriumphum, si exercitus sine imperatore triumphare possit, pro eximia eo bello opera facile passurum respondit; se familia funesta Q. Fabi fratris morte, re publica ex parte orba consule altero amisso publico priuatoque deformem luctu lauream non accepturum. omni acto triumpho depositus triumphus clarior fuit; adeo spreta in tempore gloria interdum cumulatior rediit. funera deinde duo deinceps collegae fratrisque ducit, idem in utroque laudator, cum concedendo illis suas laudes ipse maximam partem earum ferret. neque immemor eius quod initio consulatus imbiberat, reconciliandi animos plebis, saucios milites cu
Abbreviated transcription (Latin):
mul & uanior iamerat hostium acies. dum
abundante multitudine freti. subtracta sub-¬
sidia. mittunt ad castra oppugnanda. Iñ haud
magno certamine impetu fc̃o. dum prede ma-¬
gisqmͣ pugne memores terrerent tempꝰ triarii
romani. qui pͥmam inruptionem sustinuere.
ñ potuert̾ missis ad consules nuntiis qͦ locoreᷤ
ẽẽnt conglobati ad pretorium redeunt:⁊ sua
sponte ip̃i prelium renouant. Et manlius
consul reuectus incastra. ad om̃s portas mili¬
te opposito hostib uiam clauserat. Ea desꝑatio
tuscis rabiem magisqm audatiam accendit.
Namcum incursantes quacumq exitum
ostenderet spesuano aliquotiens impetu issẽt.
globꝰ iuuenum unꝰ inip̃m coñs. insignem ar-¬
misinuadit. Prima excepta a circumstanti-¬
b tela sustiñi dem̃ uisnequit. soñs. mortife¬
ro uulu̾e ictus cadit. fusiq circa om̃s. Tuscis
crescit audatia. romanos terror ꝑtota castra
trepidos agit. Iadextrema uentum foret: ni

Expanded text:
mul et uanior iam erat hostium acies, dum mul et uanior iam erat hostium acies, dum abundante multitudine freti, subtracta subsidia mittunt ad castra oppugnanda. in quae haud magno certamine impetu facto cum praedae magis quam pugnae memores tererent tempus, triarii Romani qui primam inruptionem sustinere non potuerant, missis ad consules nuntiis quo loco res essent, conglobati ad praetorium redeunt et sua sponte ipsi proelium renouant. et Manlius consul reuectus in castra, ad omnes portas milite opposito hostibus uiam clauserat. ea desperatio Tuscis rabiem magis quam audaciam accendit. nam cum incursantes quacumque exitum ostenderet spes uano aliquotiens impetu issent, globus iuuenum unus in ipsum consulem insignem armis inuadit. prima excepta a circumstantibus tela; sustineri deinde uis nequit; consul mortifero uolnere ictus cadit, fusique circa omnes. Tuscis crescit audacia; Romanos terror per tota castra trepidos agit, et ad extrema uentum foret ni
Abbreviated transcription (Latin):
ne istis fr̃. ut pugnent te impetratur̃ credis:
Dii impetrabunt ꝑ quos iurau̾e. ⁊ nosut decetꝓ
ceres ut fabio nomine ẽ dignum. pugnando
potiꝰ qm adhortando accẽdamꝰ militum aĩos.
Sic in pͥmum infensis hastis ꝓuolant duo fabii.
totamq mouerunt secum aciem. Prelio ex par¬
te nnarestituto. nich̃o segnius in cornu alt̃o.Giͦ.
manliꝰ consul pugnam ciebat. u ꝓpesimił for¬
tuna ẽ. u̾sata. Namut alto incornu .ꝙ. fabium.
sic in hoc ip̃m consulem manliũ iam uelut fu¬
sos agentem hostis ⁊ impigre milites secuti st̃.
iut ille graui uuln̾e ictus ex acie cessit int̾fectũ
ratigradum reusere. cesisentq loco m cons
alt̃ cumaliquot turmis equitum ineam par-¬
tem citato equo aduectus. uiu̾e clamitans col-¬
legam se uictorem fuso alt̾o cornu adeẽ. remin¬
clinatam sustinuiss. manlius qͦ ad restituen-¬
dam aciem se ipse coram offert. Duoꝵ consulũ
cognita ora accendunt militum animos. Si¬

Expanded text:
ne istis, frater, ut pugnent, te impetraturum credis? ne istis, frater, ut pugnent, te impetraturum credis? di impetrabunt per quos iurauere; et nos, ut decet proceres, ut Fabio nomine est dignum, pugnando potius quam adhortando accendamus militum animos.' sic in primum infensis hastis prouolant duo Fabii, totamque mouerunt secum aciem. proelio ex parte una restituto, nihilo segnius in cornu altero Cn. Manlius consul pugnam ciebat, ubi prope similis fortuna est uersata. nam ut altero in cornu Q. Fabium , sic in hoc ipsum consulem Manlium iam uelut fusos agentem hostes et impigre milites secuti sunt et, ut ille graui uolnere ictus ex acie cessit, interfectum rati gradum rettulere; cessissentque loco, ni consul alter cum aliquot turmis equitum in eam partem citato equo aduectus, uiuere clamitans collegam, se uictorem fuso altero cornu adesse, rem inclinatam sustinuisset. Manlius quoque ad restituendam aciem se ipse coram offert. duorum consulum cognita ora accendunt militum animos. si
Abbreviated transcription (Latin):
plicandi ordinis spatium etruscis fuit: cum pilis
int pͥmam trepidationem abiectistemere magiᷤᷤ
qm emissis pugna iaminmanꝰ. iam adgladios
uͥmarsẽ atrocissimusueñat. Int̾ pͥmores genꝰ fa¬
bium insigne spectaculo exemploq ciuib erat.
Ex his qͥntum fabium t̾cio hic anno añ consul
fuerat pͥncipem. inconfertosueientes euntẽ. ferox
uirib ⁊ armoꝵ arte tuscus incautũ int̾ multas
ũsantes hostium manꝰ gladio ꝑ pectꝰ transfigit.
Telo extracto preceps fabius inuulnꝰ abiĩt. Sensit
utͣq acies uninsuiri casum. Cedebatq m̃ romanꝰ
cum.m. fabius consul tnsiluit iacentis corpus.
obiectaq parma. hoc iurastisinquit milites fu¬
gientes uos in castra redituros: Adeo ignauissi¬
mos hostis magistimetis. qm iouem martẽq ꝑ
quosiurastis: At ego iniuratꝰ acuictor reu̾tar.
aut ꝓpe te hinc quinte fabi dimicans cadam:
Consuli tũ gaiꝰ fabiꝰ pͥmoris anniconsul. u̾bis¬

Expanded text:
plicandi ordinis spatium Etruscis fuit, cum pilis plicandi ordinis spatium Etruscis fuit, cum pilis inter primam trepidationem abiectis temere magis quam emissis, pugna iam in manus, iam ad gladios, ubi Mars est atrocissimus, uenerat. inter primores genus Fabium insigne spectaculo exemploque ciuibus erat. ex his Q. Fabium —tertio hic anno ante consul fuerat—principem in confertos Ueientes euntem ferox uiribus et armorum arte Tuscus, incautum inter multas uersantem hostium manus, gladio per pectus transfigit; telo extracto praeceps Fabius in uolnus abiit. sensit utraque acies unius uiri casum, cedebatque inde Romanus cum M. Fabius consul transiluit iacentis corpus obiectaque parma, 'hoc iurastis' inquit, 'milites, fugientes uos in castra redituros? adeo ignauissimos hostes magis timetis quam Iouem Martemque per quos iurastis? at ego iniuratus aut uictor reuertar aut prope te hic, Q. Fabi , dimicans cadam.' consuli tum Caeso Fabius, prioris anni consul: 'uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
acie Si fallat. louem patrem graduumq mar¬
tem aliosq iratos inuocat dõs. Idem deincepͤ¬
om̃s exercitusinse quisq uirat. Iuratis signũ
datur. Arma capiunt. eunt inpugnã. irarũ
speiq pleni. Nunc iubent etruscos ꝓbraiacẽ.
nunc armati sibi quisq lingua ꝓmptũ hos¬
tem offerri. Omnium illo die qua plebis qua
patrumeximia uirtus fuit: fabium nom̃ fa-¬
bia gens maxime enituit. multisciuilib cer-¬
taminib infensos plebis animos. illa pugna
sibi reconciliare statuunt. Instruitur acies.
nec ueiens hostis etrusceq legiones detrectant.
ꝓpe certa speserat. non magis secumpugna¬
turos: qmͣ pugnau̾int cum equis. Maius qͦq
aliquot intam irritatis animis. ⁊ occasione
ancipiti haud desꝑandum ẽẽ. facin. Resalr¬
longe enent Nanñ alio ante belo mnftestior
romanꝰ. Adeo hinc contumeliis hostes. hinc con-¬
sules mora exacerhauerant p̃lium iniit. Uix ex¬

Expanded text:
acie. si fallat, IovemIovein patrem Gradivumque Maracie. si fallat, IovemIovein patrem Gradivumque Martem aliosqomnis exercitus in se quisque iurat. iuratis datur signum; arma capiunt; eunt in pugnam irarum speique pleni. nunc iubent Etruscos probra iacere, nunc armati sibi quisque lingua promptum hostem offerri. omnium illo die, qua plebis, qua patrum, eximia uirtus fuit; Fabium nomen Fabia gens maxime enituit; multis ciuilibus certaminibus infensos plebis animos illa pugna sibi reconec Veiens hostis Etruscaeque legiones detractant. prope certa spes erat non magis secum pugnaturos quam pugnaverint cumcurn Aequis; maius quoque aliquod in tam inritatis animis et occasione ancipiti haud desperandum esse facinus. res alonge evenit; nam non alio ante bello infestior Romansules mora exacerbauerant—proelium iniit. uix ex
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare consules cognitũ ẽ. quippe in¬
pune se insultaturos. ñ credi militi ar-
ma: rem ad ultimũ seditionis eruptu-¬
ram Aimemꝙ uensse romano mpio hissue¬
ti occursant portis: ingerunt ꝓbra. Egne ab-¬
stinent quin castra oppugnent. Enimuͤ non
ultra contumeliam patiromanꝰ poss. sotis
castris undiq ad consules curritur: ñ tã sensĩ
ut ante ꝑcenturionum pͥncipes postulant.
s passim omnes clamorib agunt. Matura
reserat. t̾giuersantur t̃ñ. fabius deinde ad
crescentem tumultum iammetu seditionis
coslega concedente cum silentium classico fe-¬
ciss: egoistos. cñ. manili posse uinc̾e scio: uel¬
le ne scirem ip̃i fecerunt. Itaq certum ẽ. atq de-¬
cretum: ñdare signum nisiuictores se reditu¬
ros exhac pugna iurãnt. Consulem romanũ
milessemel in acie fefellit. deos nunqm fallet.
senturio erat.m. flauoleiꝰ int̾ pͥmores pugne
flagitator. Uictor inquit. m̃. fabi reũtar. ex

Expanded text:
pugnare consules cognitum est: quippe impugnare consules cognitum est: quippe impune se insultaturos; ma, rem ad ultimum seditionis erupturam, finemque venisse Romano imperio. his freti occursant portis, ingerunt probra, aegre abstinent quin castra oppugnent. enimvero non ultra contumeliam pati Romanus posse; totis castris undique ad consules curritur; non iam sensim, ut ante, per centurionum principes postulant, sed passim omnes clamoribus agunt. matura res erat; tergiversantur tamen. Fabius deinde ad crescentem tumultum iam metu seditionis collega concedente, cum silentium classico fecisset: ego istos, Cn. Manli, posse vincere scio; velle ne scirem ipsi fecerunt. itaque certum atque decretum est non dare signum, nisi victores se redituros ex hac pugna iurant. consulem Romanum miles semel in acie fefellit, deos numquam fallet. centurio erat M. Flavoleius, inter primores pugnae flagitator. victor , inquit, M. Fabi, revertar ex
Abbreviated transcription (Latin):
streꝑent. haudegre consules pati: at ĩꝑite
multitudini nunc indignatio nunc pudor
pectorauersare. ⁊ ab intestinis au̾̃tere mał:
nolle multos ẽẽ hostes. nolle successum pa
trib. ñ consulib ext̾̃na ⁊ domestica odia
certare in animis. Tandem suꝑãt ext̾na.
adeo suꝑbe insolenterq hostis eludebat.
frequentes inpretorium conueniunt. pos¬
cunt pugnam. postulant ut signũ det᷑.
sonsules uelut delib̃abundi capita confert̃.
diucolloquunt᷑. Pugnare cupiebant. sed
retro reuocanda ⁊ ad dendacupiditas erat.
ut adũsando remorandoq incitato semel
militi addent impetum. Redditur respon-¬
sum: inmaturam rẽ agi ñ dum tempus
pugneẽẽ. castris se teñent. Edicunt iñ. ut
abstineant pugna. Siquis iniussus pug¬
nau̾it: ut in hostem animadũsuros. Ita
dimissis quo minꝰ consules uelle credũt:
crescit ardor pugnandi. Accendunt in-¬
suꝑ hostes ferociꝰ multo ut statuisse nõ

Expanded text:
streperent, haud aegre consules pati; at imperitae streperent, haud aegre consules pati; at imperitae multitudini nunc indignatio, nunc pudor pectora uersare et ab intestinis auertere malis; nolle inultos hostes, nolle successum non patribus, non consulibus; externa et domestica odia certare in animis. tandem superant externa; adeo superbe insolenterque hostis eludebat. frequentes in praetorium conueniunt; poscunt pugnam, postulant ut signum detur. consules uelut deliberabundi capita conferunt, diu conloquuntur. pugnare cupiebant, sed retro reuocanda et abdenda cupiditas erat, ut aduersando remorandoque incitato semel militi adderent impetum. redditur responsum immaturam rem agi; nondum tempus pugnae esse; castris se tenerent. edicunt inde ut abstineant pugna; si quis iniussu pugnauerit, ut in hostem animaduersuros. ita dimissis, quo minus consules uelle credunt, crescit ardor pugnandi. accendunt insuper hostes ferocius multo, ut statuisse non
Abbreviated transcription (Latin):
ceterasua potestate sponte facta &e deos gestu-¬
ros. he spes etruscosaͬmauerant. multis ĩui-¬
cemcasib uictos uictoresq. Consules qͦ roma-
ninich pret̾ea aliud qmͣ suasuires sua arma
horrebant. memoria pessimi ꝓximo bello ex¬
empliterrebat. ne rem cõmitt̾ent eo: uͥdue
simul acies tim̃de ẽẽnt. Itaq castris se tene-¬
bant. lamãccipitiꝑiculo auersi diem tẽpꝰq
forsitan ip̃m leniturum iras sanitatemq
animis ad laturum. Ueiens hostisetruscisq
eo magis p̃proꝑe ag̾e lacessere adpugnam.
pnoobiaqnitando casris puocandoc.
Postremo ut nich mouebant qua consules
ip̃os ex̃citumq increpando. simulationem
intestine discordiȩ remedium timoris in-¬
uentum. ⁊ consules magis nonconficde: qmͣ
ñ credere suis militib. Nouum seditionis
genꝰ. silentium otiumq int̾ armatos. Ad
hec innouitatẽ geñis originisq qͣ falsa qͣ
uera iacere. ħ cum sub ip̃o uallo portisq

Expanded text:
cetera sua sponte fata et deos gestucetera sua sponte fata et deos gesturos. hae spes Etruscos armauerant, multis in uicem casibus uictos uictoresque. consules quoque Romani nihil praeterea aliud quam suas uires, sua arma horrebant; memoria pessimi proximo bello exempli terrebat ne rem committerent eo ubi duae simul acies timendae essent. itaque castris se tenebant, tam ancipiti periculo auersi: diem tempusque forsitan ipsum leniturum iras sanitatemque animis allaturum. Ueiens hostis Etruscique eo magis praepropere agere; lacessere ad pugnam primo obequitando castris prouocandoque, postremo ut nihil mouebant, qua consules ipsos, qua exercitum increpando: simulationem intestinae discordiae remedium timoris inuentum, et consules magis non confidere quam non credere suis militibus; nouum seditionis genus, silentium otiumque inter armatos. ad haec in nouitatem generis originisque qua falsa, qua uera iacere. haec cum sub ipso uallo portisque
Abbreviated transcription (Latin):
etruriȩ ppłoꝵ conciliis fremebant ẽnasopes eẽ.
romanas. nͥ int̾ semet ip̃i seditionib seuiant.
Iounum uenenum eamlabem ciuitatib opu-¬
lentisreptam. ut magna imꝑia mortalia eẽnt.
Diu sustentatum id malum partĩpatrũ consi-¬
liis. partĩ patientia plebis. iam ad extrema ue-¬
nisse. duas tiuitates ex una factas. suoscuiq
parti magistratus. suas leges eẽ. pͥmum indilec-¬
tib seuire solitos. eosdem inbello tam̃ paruis¬
seducib qualicumq urbis statu manente dis-¬
ciplina salutari militari sisti potuisse. iam nõ
parendi magistratib morem incastraqͦ roma-¬
nũmilitem sequi. ꝓximo bello inipsa acie ĩ ip̃o
certamine consensu ex̃citus. traditam ultro uic-¬
toriam uictis equis signa deserta imꝑatorẽ in
acie relictum. iniussu in castra reditum: ꝓfecto
si instetur suomilite uinciromam ẽẽposse. ni-¬
chil aliud opuseẽ. qm inditio. ostendiq bellũ.

Expanded text:
Etruriae populorum conciliis fremebant aeternas opes esse Etruriae populorum conciliis fremebant aeternas opes esse Romanas nisi inter semet ipsi seditionibus saeuiant; id unum uenenum, eam labem ciuitatibus opulentis repertam ut magna imperia mortalia essent. diu sustentatum id malum, partim patrum consiliis, partim patientia plebis, iam ad extrema uenisse. duas ciuitates ex una factas; suos cuique parti magistratus, suas leges esse. primum in dilectibus saeuire solitos, eosdem in bello tamen paruisse ducibus. qualicumque urbis statu, manente disciplina militari sisti potuisse; iam non parendi magistratibus morem in castra quoque Romanum militem sequi. proximo bello in ipsa acie, in ipso certamine, consensu exercitus traditam ultro uictoriam uictis Aequis, signa deserta, imperatorem in acie relictum, iniussu in castra reditum. profecto si instetur, suo milite uinci Romam posse. nihil aliud opus esse quam indici ostendique bellum;
Abbreviated transcription (Latin):
uirib neq dissolui enimunqͣm defuturũ. qui
⁊ex collega uictoriam sibi & grãm meliorispar¬
tis bono .p. uelit quesitam: ⁊ ples sipłib opꝰ sit
tͥbunos ad auxilium consulum ꝑatos fore. et
unum ł̃ adũsus om̃s satisẽe. Darent mͦ ce con¬
sules ⁊ pͥmores patrũ oꝑam. ut siminꝰ õs alicͦs
tam̃ex tribunis rei .p. ac senatui conciliarẽt.
Preceptis appii moniti prẽs iuniũsi comit̃ ac
benigne tͥbunos appellare ⁊ consulares. ut
cuiq eoꝵ pͥuatim aliquid iuris adu̾sꝰ eos sin¬
guloserant. partim gr̃a partĩ auctoritate
obtinuere. ut tribunitiȩ potestatis uires sa¬
adu̾sus unum moratorẽ publici cõmodi
auxilio. silectum consules hñt. Iñ adueiens
bellum ꝓsesti quoundiq ex ẽtruiria anxiliacon¬
uen̾ant. non tamueientium gr̃a concitata. qm
qđin spem uentum erat discordia intestina dis-¬
solui remromanamposse. pͥncipesq inoĩum

Expanded text:
uiribus dissolui. neque enim unquam defuturum qui uiribus dissolui. neque enim unquam defuturum qui et ex collega uictoriam sibi et gratiam melioris partis bono publico uelit quaesitam; et plures, si pluribus opus sit, tribunos ad auxilium consulum paratos fore, et unum uel aduersus omnes satis esse. darent modo et consules et primores patrum operam ut, si minus omnes, aliquos tamen ex tribunis rei publicae ac senatui conciliarent. praeceptis Appi moniti patres et uniuersi comiter ac benigne tribunos appellare, et consulares ut cuique eorum priuatim aliquid iuris aduersus singulos erat, partim gratia, partim auctoritate obtinuere ut tribuniciae potestatis uires sa tribunorum aduersus unum moratorem publici commodi auxilio dilectum consules habent. inde ad Ueiens bellum profecti, quo undique ex Etruria auxilia conuenerant, non tam Ueientium gratia concitata quam quod in spem uentum erat discordia intestina dissolui rem Romanam posse. principesque in omnium
Abbreviated transcription (Latin):
sediss. cog̾epotuit gradum accelerare. Ant¬
sialiud nnchinstare mstructos ĩniussu signa
referunt mestiq Credes uictos exsecrantes ñc̃
ĩꝑatorem nunc nauatam ab equite oꝑam.
Redeunt in castra. nec huic tam pestilenti ex¬
emploremedia ulla ab imꝑatore q̃sita sunt.
Adeo excellentib ingeniis ciciꝰ defu̾it ars qͣciuẽ
regant: qmͣ quahostem suꝑent. Cons̃. romam
rediit. Nontam belligla aucta. qm irritato
exacerbatoq in se militum odio. Obtinuere
t̃npatres ut infabia gente consulatus man̾et.
.m. fabiũ cõsulem creant. fãbio collega.o. neus
manilius datur. Et hic annus tribunum auc-¬
torem legis agrarie habuit. tub̃. pontificius
fuit. Is eandemuiam uelut ꝓcessiss sp̃. lici¬
nio ingressꝰ. dilectum paulisꝑ impediit. ꝑtur-¬
batisiter̃ patrib. appiꝰ claudiꝰ uictam tͥbu¬
niciampotestatem dic̃e pͥore anno inp̃sentia re¬
exemplo inꝑpetuum q̃n inuentum sit suisipsã

Expanded text:
redisset, cogere potuit gradum adcelerare autredisset, cogere potuit gradum adcelerare autsi aliud nihil, stare instructos. iniussu signa referunt maestique—crederes victos—exsecrantes nunc imperatorem nunc navatam ab equite operam, redeunt in castra. nec huic tam pestilenti exemplo remedia ulla ab imperatore quaesita sunt; adeo excellentibus ingeniis citius defuerit ars qua civem regant, quam qua hostem superent. Consul Romam rediit non tam belli gloria aucta quam inritato exacerbatoque in se militum odio. obtinuere tamen patres ut in Fabia gente consulatus maneret; M. Fabium consulem creant, Fabio collega Cn. Manlius datur. et hic annus tribunum auctorem legis agrariae habuit. Tib . Pontificius fuit. is eandem viam velut processisset Sp. Licinio ingressus dilectum paulisper impediit. perturbatis iterum patribus Ap. Claudius victam tribuniciam potestatem dicere pexemplo in perpetuum, quando inuentum sit suis ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am se oppugnaturosminabantur. Qui ter-¬
rores cum conpescere deb̾ent auxere insuꝑ¬
aios plebis. rediebatq non sua sponte ple¬
bimos decrectandi militiam. s spuriꝰ lici¬
niꝰ tribunꝰ plebis uenisse tempꝰ ratusꝑ ulti-¬
mamnec̃citatem legis agrarie patͥb iniun¬
gende. susceꝑat remmilitarem impedien-¬
dam. sec̃m tota inuidia tribuniciȩ potesta-¬
tis uersa in auctoremẽ: nec ĩ eum consul acriꝰ¬
riꝰ qm ipsiꝰ eiuscollege cohorti sunt. auxilio¬
q eoꝵ dilectum cõs. hñt. Ad duo simul bella
fuit. Unꝰ ille uir ipse consul rem .p. sustinu¬
it: qm exercitus odio consulis qnͣtum in se fu¬
it ꝓdebat. Nam cum cõs. pret̃ cet̾as imꝑato¬
rias artes quas ꝑando gerendoq bello edidit
plurimasita instruxiss aciem. ut solo equi-¬
tatu emisso: ex̾citum hostium fundẽt. inse qͥ
fusos pedes noluit. necillos & siñ adhortatio
inuisi ducis suum saltem flagitium ⁊ pͭ. in

Expanded text:
ipsam se oppugnaturos minabantur. qui teripsam se oppugnaturos minabantur. qui terrores cum compescere deberent, auxere insuanimos plebis; redibatque non sua sponte plebi mos detractandi militiam, sed Sp. Licinius tribunus plebis, venisse tempus ratus per ultimam necessitatem legis agrariae patribus iniungendae, susceperat rem militarem impediendam. ceterum tota invidia tribuniciae potestatis versa in auctorem est, nec in eum consules acrius quam ipsius collegae coorti sunt, auxilioque eorum dilectum consules habent. ad duo simul bella fuit. unus ille vir, ipse consul, rem publicam sustinuit, quam exercitus odio consulis, quantum in se fuit, prodebat. nam cum consul praeter ceteras imperatorias artes, quas parando gerendoque bello edidit plurimas, ita instruxisset aciem, ut solo equitatu emisso exercitum hostium funderet, insequi fusos pedes noluit; nec illos, etsi non adhortatio invisi ducis, suum saltem flagitium et public
Abbreviated transcription (Latin):
taminib habitumitaq ut bñ locatꝰ mansit
in eafamilia aliqͣndiu honos. Bellum in ueienˢ¬
gens initum & uolsci rebeslarunt. S adbel-¬
laext̃na ꝓpe suꝑerant uires. abutebant᷑q
hiis int̾ semet ip̃oscertandos. Accessere ad
egras iam omnium m̃tes ꝓdigia cȩlestia ꝓpe
cotidiana inurbe agrisq ostendentia minas.
motiq ira numiniscãm nullam aliã uates
canebant .pͭ. priuatĩq. nunc extis. nc ꝑ aueᷤ
consulti. qmͣ haud rite sacra fĩ. Qui cerroreᷤͤ
tñ eo euasere: ut opia uirgo uestalis lãpna-
tamcesti penas decdit .. fabinsinde.⁊ .s. aul¬
lius cõs. facti. Co anno non segnior discordia
domi: ⁊ bellum foris atrocius fuit. Ab equis
arma sumpta. Ueientes agrum qͦ romanoꝵ
popłantes inierunt. Quor belloꝵ crescente
cura: ceso fabius ⁊ spuriꝰ furiꝰ consules fiunt.
Artonam latinam urbem equi oppugna-¬
bant. Ueientes pleni iampplationum romã

Expanded text:
taminibus habitum; itaque, ut bene locatus, mansit taminibus habitum; itaque, ut bene locatus, mansit in ea familia aliquamdiu honos. bellum inde Ueiens initum, et Uolsci rebellarunt; sed ad bella externa prope supererant uires, abutebanturque iis inter semet ipsos certando. accessere ad aegras iam omnium mentes prodigia caelestia, prope cotidianas in urbe agrisque ostentantia minas; motique ita numinis causam nullam aliam uates canebant publice priuatimque nunc extis, nunc per aues consulti, quam haud rite sacra fieri; qui terrores tamen eo euasere ut Oppia uirgo Uestalis damnata incesti poenas dederit. Q. Fabius inde et C. Iulius consules facti. eo anno non segnior discordia domi et bellum foris atrocius fuit. ab Aequis arma sumpta; Ueientes agrum quoque Romanorum populantes inierunt. quorum bellorum crescente cura, Caeso Fabius et Sp. Furius consules fiunt. Ortonam, Latinam urbem, Aequi oppugnabant: Ueientes, pleni iam populationum, Romam
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit. Ad eoꝑtinaciter fusos insecuti sunt.
equites. sCastoris edes eod̾ anno idib qͥntilib
dedicata ẽ. Uotaerat latino bello postumio dic-¬
tatore. filius eius duumuir adid ip̃m creatꝰ
dedicauit. Sollicitati⁊ eo annosunt dulcedĩe
agrarie legis animi plebis. T̃ribuni plebiᷤ. po¬
pularẽ potestatem lege popłari celebrabant.
Patres satis suꝑq gratuiti furoris inmultitu¬
dine credentes eẽ. largitiores. tem̾itatisq in-¬
uitam̃ta horrebant. Acerrimi patrib duceᷤᷤ
adresistendum consules fuiere. Ca gͥ pars rei
num. m̃. fabinium cesonis frẽm.⁊ magis in¬
uisum alt̾m plebi accusatione spurii tassii.
.l.ualerium coñs. dedit. Certatum eo qͦ an-¬
no cum tͥbunis ẽ. Uanalex. uaniq legiꝰ auc¬
toresiactando irritum munꝰ facti. fabium
iñ nom̃ ingens post tres continuos consulatꝰ
unoq uelut tenore om̃sexꝑtos tͥbuniciis cer-¬

Expanded text:
sumpsit; adeo pertinaciter fusos insecuti sunt sumpsit; adeo pertinaciter fusos insecuti sunt equites. Castoris aedis eodem anno idibus Quintilibus dedicata est; uota erat Latino bello <a> Postumio dictatore; filius eius duumuir ad id ipsum creatus dedicauit. sollicitati et eo anno sunt dulcedine agrariae legis animi plebis. tribuni plebi popularem potestatem lege populari celebrabant: patres, satis superque gratuiti furoris in multitudine credentes esse, largitiones temeritatisque inuitamenta horrebant. acerrimi patribus duces ad resistendum consules fuere. ea igitur pars rei num M. Fabium , Caesonis fratrem, et magis inuisum alterum plebi accusatione Sp. Cassi , L. Ualerium , consules dedit. certatum eo quoque anno cum tribunis est. uana lex uanique legis auctores iactando inritum munus facti. Fabium inde nomen ingens post tres continuos consulatus unoque uelut tenore omnes expertos tribuniciis cer
Abbreviated transcription (Latin):
equestorib cesone fabio. ⁊ .l. ualerio diem dic¬
tam ꝑduellionis. dampnatumq ppͥ iuditio
dirutas publice edes. Ea ẽ. area ante telluris
edem. set̾m siue illud domesticum siue. pͣ. fu
it iuditium dampnat᷑ seruio. cornelio.&. fa¬
bio consulib. Haud diuturna ira ppͥin cassiũ
fuit. Dulcedo agrariȩ legis ipsa ꝑ se dempto
auctore subibat aĩos. Accensaq ea cupiditas ẽ
malignitate patr̃. qui deuictis eo anno uolscis
equisq militem preda fraudauere. Quicqͥd
captum exhostib ẽ: uendidit fabiꝰ cõs. acre-¬
degit in.pͣ. Inuisum erat fabium nom̃ plebi.
ꝓpt̾ nouissimũ consulem. Tennere tñ pr̃es ut
cum .l. emilio ceso fabius consul crearetur. Co
infestior facta plebes. seditione domestica
bellum ext̃num exciuit. Bello dem̃ ciuiles
ancordie int̾misse Qno aopatres at plebs re¬
bellantes uolscos ⁊ equos duce emilio ꝓspapug¬
nauicere. Plus tñ hostium fuga qmͣ p̃lium ab.¬

Expanded text:
a quaestoribus Caesone Fabio et L. Ualerio diem dica quaestoribus Caesone Fabio et L. Ualerio diem dictam perduellionis, damnatumque populi iudicio, dirutas publice aedes. ea est area ante Telluris aedem. ceterum siue illud domesticum siue publicum fuit iudicium, damnatur Seruio Cornelio Q. Fabio consulibus. haud diuturna ira populi in Cassium fuit. dulcedo agrariae legis ipsa per se, dempto auctore, subibat animos, accensaque ea cupiditas est malignitate patrum, qui deuictis eo anno Uolscis Aequisque, militem praeda fraudauere. quidquid captum ex hostibus est, uendidit Fabius consul ac redegit in publicum. inuisum erat Fabium nomen plebi propter nouissimum consulem; tenuere tamen patres ut cum L. Aemilio Caeso Fabius consul crearetur. eo infestior facta plebes seditione domestica bellum externum exciuit. bello deinde ciuiles scordiae intermissae; uno animo patres ac plebs rebellantes Uolscos et Aequos duce Aemilio prospera pugna uicere. plus tamen hostium fuga quam proelium ab
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ cassium hãnt: Popularis iameẽ. s is sua¬
sorimteressor legis agrariȩcepat. Utiꝑ dem̃
consul certatim plebiindulgere. uergimꝰ dic̃e
passurum se adsignari agros dumne cui nisi
ciui romano assignentur. cassi qr inagraria
largitione ambitiosꝰ insocios eoq ciuib uilior
erat. ut alio muñe sibi reconciliaret ciuiũ aĩos.
iub̃e ꝓsiculo frum̃to pecuniam acceptam retri-¬
buipp᷑. Id uͦ haud secusqmͣ p̃sentem m̃cedẽ reg¬
niasꝑnata plebes adeo ꝓpt̾ suspitionem insitã
regni uelut habundarent omnia muña eiꝰ in
animis hominum respuebant᷑. Quẽ uͥ pͥmum
magistratu abiit: dampnatum necatũq con-¬
stat. Sunt qui patrem auctorem eius supplicii.
ferant Eum cognita domi c̃a u̾berasse acne-¬
casse: peculiumq filii cereri consecrauisse. Sig¬
nũ mñ factum eẽ. ⁊ inscͥptum ex cassia familia
datum. Inuenio ap̃ quosdamidq ꝓpiꝰ fidẽ ẽ.

Expanded text:
ce Cassium habeant? popularis iam esse dissuace Cassium habeant? popularis iam esse dissuasor et intercessor legis agrariae coeperat. uterque deinde consul, ut certatim, plebi indulgere. Uerginius dicere passurum se adsignari agros, dum ne cui nisi ciui Romano adsignentur: Cassius, quia in agraria largitione ambitiosus in socios eoque ciuibus uilior erat, ut alio munere sibi reconciliaret ciuium animos, iubere pro Siculo frumento pecuniam acceptam retribui populo. id uero haud secus quam praesentem mercedem regni aspernata plebes; adeo propter suspicionem insitam regni, uelut abundarent omnia, munera eius in animis hominum respuebantur. quem ubi primum magistratu abiit damnatum necatumque constat. sunt qui patrem auctorem eius supplicii ferant: eum cognita domi causa uerberasse ac necasse peculiumque filii Cereri consecrauisse; signum inde factum esse et inscriptum: 'ex Cassia familia datum.' inuenio apud quosdam, idque propius fidem est,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dimidium latinis. dimidiũ plebi diuisur.
cõs. cassiuserat. Adiciebat huic muñi ag̃ ali¬
qͣntum quen publicum possicd̃i a priuatis cri-¬
minabatur. Idmultos quid̃ patrum ip̃os pos¬
sollicitudo inerat. largitione consulem ꝑicu-¬
losas lib̃tatiopes struere. Tum pͥmum lex agra¬
ria ꝓmulgata ẽ: nunqm dem̃ usq ad hanc
memoriam sine maximis motib rer̃ agitata.
Cõs. alter largitioni resistebat auctorib pr̃ibͦ.
nec omni plebe adũsante. que pͥmo ceꝑat fa¬
stidire munꝰ uulgatum aciuib isse ĩ socios.
Sepe deĩn ⁊ uerginium cõs. incontionib ue-¬
lut uaticinantẽ audiebat. pestilens college
munꝰ eẽ. agrosillos seruitutẽ hiis qui accepe-¬
rant laturos. regno uiã fi̾. Quidita enĩ as¬
sumisotios. ⁊ nom̃ latinum: Quid attinuis¬
s bernicis pauloãn hostib capti agri par-¬
tem t̾ciam reddi nͥ ut hee gs̃ ꝓ coriolano du¬

Expanded text:
inde dimidium Latinis, dimidium plebi diuisurus inde dimidium Latinis, dimidium plebi diuisurus consul Cassius erat. adiciebat hic muneri agri aliquantum, quem publicum possideri a priuatis criminabatur. id multos quidem patrum, ipsos posa patribus sollicitudo inerat largitione consulem periculosas libertati opes struere. tum primum lex agraria promulgata est, nunquam deinde usque ad hanc memoriam sine maximis motibus rerum agitata. consul alter largitioni resistebat auctoribus patribus nec omni plebe aduersante, quae primo coeperat fastidire munus uolgatum †a ciuibus isse in socios†; saepe deinde et Uerginium consulem in contionibus uelut uaticinantem audiebat pestilens collegae munus esse; agros illos seruitutem iis qui acceperint laturos; regno uiam fieri. quid ita enim adsumi socios et nomen Latinum, quid attinuisset Hernicis, paulo ante hostibus, capti agri partem tertiam reddi, nisi ut hae gentes pro Coriolano du
Abbreviated transcription (Latin):
fabium longe antiquissimum anctorem:
usq ad senectutem uixisse eund̃ inuenio.
Refert certe hanc sepe eum exacta etate usur¬
passe uocem. Multomiseriꝰ seniexilium ẽe.
Noninuiderunt laude sua mulieribꝰuiri
romani. Adeo sine obtrectatione glȩ alie-¬
bortin muilicbri esifieatum delucatumꝙ ẽ
Rediere deinde uolsci adiunctis equis in agr̃
romanum. s equi attium tullium haud̃
ultra tulere ducem. Hinc ex certamine uolsci
equine imꝑatorem coniuncto ex̾citudarent se-¬
dĩo. deiñ atrox prelium ortum. Ibi fortuna. P.R.
duos hostium exercitꝰ. haud minꝰ ꝑnitioso qmͣ
ꝑtinacicertamine confecit. Cõs. titꝰ siciniꝰ.⁊ . s̃.
aquilius. sicinio uolsci. equilio hernici. nã hii
qͦ in armis erant ꝓuintia euenit. Co anno her¬
nici deuicti. sumuolscis equo marte discessũ
ẽ. Sp̃. cassius. dem̃ & ꝓcuł. uerginiꝰ. cõs. fc̃i. cũ
hernicis fedusictum. agripartes due adẽpte.

Expanded text:
Fabium, longe antiquissimum auctorem, Fabium, longe antiquissimum auctorem, usque ad senectutem uixisse eundem inuenio; refert certe hanc saepe eum exacta aetate usurpasse uocem multo miserius seni exsilium esse. non inuiderunt laude sua mulieribus uiri Romani—adeo sine obtrectatione gloriae alieFortunae muliebri aedificatum dedicatumque est. rediere deinde Uolsci adiunctis Aequis in agrum Romanum; sed Aequi Attium Tullium haud ultra tulere ducem. hinc ex certamine Uolsci Aequine imperatorem coniuncto exercitui darent, seditio, deinde atrox proelium ortum. ibi fortuna populi Romani duos hostium exercitus haud minus pernicioso quam pertinaci certamine confecit. consules T. Sicinius et C. Aquilius . Sicinio Uolsci, Aquilio Hernici—nam ii quoque in armis erant—prouincia euenit. eo anno Hernici deuicti: cum Uolscis aequo Marte discessum est. Sp. Cassius deinde et Proculus Uerginius consules facti. cum Hernicis foedus ictum; agri partes duae ademptae.