comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plicabat dño. latendo sorores: ut illa pa¬
tiens sanaretur. Mane uero diluculo diaco¬
nissa uocans eufrasiam: ait ei. Eur mͥ celasti
laborassem. Cui eufrasia ait. Ignosce mͥ dña
mi. Nidi eam turpit̃ positam et fimũ eden¬
tem: doluiq suꝑ eam. Diaconissa dĩx̃. Hã¬
beo aliquidd confiteri tͥ÷ et uide ne temptet
te sathanas: aut elatio tͥ generetur. Ecce xp̃c
eitias cum. Audiens hec eufrasia misit ci¬
nerem in caput suum: & ꝓstrauit semecip¬
sam in terram & clamabat dicens. Que sum
ego immunda ut hunc demonem expellã
quem uos ante tanta tempora ñ potuistis ex¬
pellere: Ait ei diaconissa. filia mea eufra¬
sia. te expectabat hoc opus: quia copiosa
pedes saluatoris: supplicans ut pretib annu¬
eretur. & de excelso claret auxilium. Exur¬
gens a pauimento orans rursus. ibat ad pa
Et mox signum trucis fecit in fronte eiꝰ. Ex¬
clamauit autẽ demon coram om̃ib. O im

Expanded text:
plecabat domino latendo sororibus ut illa paplecabat domino latendo sororibus ut illa patens . sanare| tur. Mane uero delucolo diaconissa uocans eufraxia ait ei.| Quur mihi caelasti laborassem . cui eu| fraxia ait ignusce mihi domina mi uidi eam turpiter positam et fe| mus edentem dolui super eam. Diaconissa dixit habeo aliquid| confitire tibi et uide ne temptet te satanas . aut elatio tibi| generetur . ecce chreicias eum. Audiens haec eufraxia misit cinerem in caput| suum et prostrauit semetipsa in terram clamabat dicens .| quae sum ego immunda ut hunc daemonem expellam quem uos| ante tanta tempora non potuistis expellere. Ait ei diaconis| sa filia mea eufraxia te expectabat hoc opus quia copiosa| pedes saluatoris supplicans .| ut precibus annueretur et de excelso daret auxilium .| et exsurgens a pauimento orans rursus ibat ad pateet| mox signum crucis fecit in fronte eiuset exclamauit dae| mon coram omnibus cit
Abbreviated transcription (Latin):
iens gͦ cufrasia et tenens manus patientis
& guttur eius: arripuit germanam licet
Quare sic fecisti conterens sororem: Illa uͦ
stabat spumans. ac stridens dentib. Ait
ei iterum eufrasia. Ab hac hora si malig¬
nata fucris crrca sorores. ñ tͥ parcam neq
miserebor: s tollo uirgam abbatisse. & cũ
ea sine miscd̃ia te flagello. Illa uero repen¬
te sedens quieuit. M ane facto completo
sc̃o officio. egredientib eis ab oratorio. ii¬
sitans eufrasia patientem. inuenit eam
diruptam uestib ꝓiectis in t̾ram: & sede¬
bat suꝑ eas colligens stertus et comedebat.
Et dum fleret eufrasia: nuntiauit diaco¬
nisse que uidisset eam facientẽ. Conueni¬
diaconissa ut daretur ei alia tunica: &
uestiretur. Eufrasia uͦ accepta tunica. et
çauco leguminis & pane: optulit ei & dr̃c.
Accipe soror & uesti te: et gusta. Quare sic
te decurpas: Que sumens induit eam: &
miscens ꝓ ea. Cumq suꝑuenisset nox. sup¬

Expanded text:
rens ergo eufraxia et tenens ma| nus eius patentis rens ergo eufraxia et tenens ma| nus eius patentis et gutture arripuit germanam licet quare sic| fecisti conterens sororem. Illa uero stabat spumans ac stridens| dentibus ait ei iterum eufraxia ab hac hora si maligna fueris .| circa sorores non tibi parcam neque miseriar . sed tollo uirgam abbatissae| Et cum ea sine misericordia te flagello Illa uero repente sedens quieuit| Mane facto completo sancto officio egredientibus eis ab oraturio uisitans| eufraxia patentem et inuenit eam disruptam uestibus proiectas| in terra et sedebat super eas collegens stercus et comedebat . et dum | fleret eufraxia nuntiauit diaconissae que uidisset eam facientem| Conueni Iussitque diaconissa ut daretur| alia tunica et uestiretur. eufraxia uero accepta tunica et cum leguminis et panem obtulit ei . et dixit accipe soror et ueste| et gusta quare sic te deturpas que sumens induit eam et mens pro ea. Cumque superuenis| set nox sup
Abbreviated transcription (Latin):
cessauit: cepit eufrasia blandiri ei. Sedẽ so¬
ror & comede et bibe: & noli turbari. Que
sedens manducauit & bibit: & requieuit.
Eo ex illa hora. iam non ei cum uirga daba¬
tur cibus: s de manu eufrasie accipiebat¬
& sumebat. Omnes itaq sorores uidentes
eufrasiam ita agere: orabant ꝓ ea ualde
nimis. Cum uͦ cepisset turbari & mouere il¬
la patiens: cicebant ei sorores. Quesce soror:
& noli malignari. Nam ueniet dña eufra¬
sia & flagellabit te: & subito cessabat.
terum ergo germana inuidia mordebat᷑.
& cor eius crurebatur: & dicebat sororib.
Nisi eutrasia fuerit: alia ñ inuenietur que
entem: & ait. Actipe soror & comede. Illa
uero continuo eciliens in ea: abrupit ue¬
stes eius. Et conterens ꝓiecit eam in terra:
& irruens suꝑ eam manducabat carnes
euis. Clamore facto: nulla p̾sumebat ei
appropinquare. Currens iulia ad coqui¬
nam: dixit eufrasie. festina dña mi: qͥa
germana dilamatur a patiente illa. Eur¬

Expanded text:
cessauit coepit eufraxia| blandire ei sede socessauit coepit eufraxia| blandire ei sede soror et comede et bibe et noli turbare. cQuae| sedens manducabit et bibit et requieuit . et ex illa hora iam| non ei cum uirga dabatur cibus sed de manibus eufraxiae acci| piebat et sumebat. Omnes itaque sorores uidentes . eufraxia| ita agere orabant pro ea ualde nimis . cum uero coepisset tur| bare et mouere illa patens dicebant ei sorores quiisce soror| et noli malignare nam ueniet domina eufraxia et flagellat te| et subito cessabat. Iterum ergo germana inuidia mordeba| tur . et cor eius exurebatur dicebat sororibus nisi| eufraxia fuerit alia non inuenitur qui entem et ait accipe soror et comede. Illa uero continuo| exiliens in ea abrupit uestes eius et conterens proiecit eam in ter| ra . et inruens super eam manducabat carnes eius Clamore| facto nulla praesumebat ei adpropinquare Currens iulia| ad coquinam dixit . eufraxia festina domina mi . quia germana| dilaniatur a patente. Illa cur
Abbreviated transcription (Latin):
soror: mor locutus est. Illa uͦ ꝓrecit eum in
tena: & stabat obstupescens. Infantulus
Ecee ergo habes cum sanum: tolle & uacde
in pace. Que sumens infantem: ꝑgebat
glificans deum. Iterum gͦ abbatissa. dice¬
bat ad semores sorores. Quid uobis iletur
de eufrasia: Que decerunt. Nere dña. an¬
cilla dei ẽ. N ocauit gͦ eam: et ait ei filia
mea eufrasia. uolo ut patienti que ẽ in mo¬
nasterio nr̃o ꝑ manus tuas offeras ei cibum:
si ñ tinieas eam. Fufrasia dic̃. Non timeo
eam dña mi. Sumens gͦ eufrasia calucum:
legumen et panem optulit ei. Illa uͨ repen
te stridens dentib & fremens ualde: fecit
impetum suꝑ eam. Et apprehendens cau¬
cum: uoluit confringere. Fufrasia uͦ reti¬
nens manũ eiꝰ: ait. Nuuit dñs quia si cdepo¬
suero in t̾ram. tollam uirgam abbatisse¬
et sic te flagello: ut nunquam p̾sumas
hoc agere. Uidens hoc illa patiens quia
p̃ualiu̾sset ei: quieuit. Postquam uero

Expanded text:
soror mox locutus est. Illa uero proiecit eum in soror mox locutus est. Illa uero proiecit eum in terra et stetit| obstupiscens infantulus ecce ergo habes eum sanum tolle et uade in pace. Quae su| mens infantem pergebat glorificans deum. Iterum ergo abbatissa| dicebat ad seniores sorores quid uobis uidetur de eufraxia| Que dixerunt uere domina ancilla dei est. Vocauit ergo eam| et ait ei . filia mea eufraxia uolo ut patente que est in monas| terio nostro per manus tuas offeras ei cibum si non times eam.| Eufraxia dixit . non timeo ea domina mi Sumens ergo eufra| xia caucum leguminis et panem obtulit ei. Ille uero repen| te stridens dentibus et fremens ualde fecit impetum super eam| et apprehendens caucum uolens confringere . eufraxia uero| tenens manus eius. Ait uiuit dominus quia si te posuero in terram| et tollo uirgam abbatissae sic te flagello ut numquam| praesumas hoc agere. Videns illa patens quia praeualuis| set ei quieuit. Postquam uero
Abbreviated transcription (Latin):
elia conissa quia ꝓmeruisset gr̃am eufrasia
contra demones: dix̃ ostiarie. uoca mͥ eufra¬
siam. Qua ueniente: abbatissa drẽ. hade
filia accipe infantem a matre sua: & defer
huc. Illa uͦ egressa uidens infantulum para¬
liticum &e trementẽ: miserta ẽ suꝑ eũ. Inge¬
miscens gͦ dolenter: signauit infantem qicers.
Deus qui te creauit: sanco te fili. Et assumes
cum: ꝑgebat ad abbatissam. Continuo dũ
portaretur ab eufrasia: sanatus ẽ. Clamansq
matrẽ uocat. Nidens autem cufrasia. quia
infans cepisset loqui: ꝑterrita ꝓiecit eum ĩ
t̾ra.Infantulus uͦ mox surgens cucurrit ac
iantam: querens matrem. Ostiaria uͦ cur¬
rens: nuntiauit diaconisse quod factum ẽ.
Que dum uocasset matrem infantis: ait
NirDic inquit soror ÷ temptare nos uenisti:
Brespondit mater infantis. P. xp̃m añm¬
aña mi. neq ambulabat. neq locutus est:
neq audiebat iste infans. usq ad p̾sentẽ
horam. Sed cum accepisset eum domina

Expanded text:
et gratiam eufraxia contra| daemonis dixit ostiariae. Voca mihi eufraxiam quam| uenientem abbatissa dixit uade filia accipe infantem a matre| sua et defer hic. Illa uero egressa uidens infantulum parali| tecum et trementem miserata est super eum ingemiscens do| lenter signauit infantem et dixit. Deus qui te creauit sa| net te fili et adsumens eum pergebat ad abbatissam continuo| dum portaretur ab eufraxia sanatus est . clamans matrem| uocans. Videns autem eufraxia quia infans coepisset loqui| perterrita proiecit eum in terra. Infantulus uero mox surgens| cucurrit ad ianuam quaerens matrem. Ostiaria autem| currens nuntiauit diaconissae quod factum est. Quae dum| uocasset matrem infantis ait ei . dic inquid soror timptare nos| hic aduenisti. Respondens mater infantis per a| mi neque ambulauit neque locutus est nec audiebat hic in| fans usque ad praesenti hora sed cum accepisset eum domina|
Abbreviated transcription (Latin):
absens corpore. a caritate ur̃a ammo ñ retsi
Bona enim ur̃a etiam si uolo. obliuisci non
ualeo. H oc autem qͦd me ad ep̃atus ordit̃
cognoscitis ꝑuenisse: si me diligitis plangi

Expanded text:
absens corpore, a charitate vestra animo non recessi. Bona enim vestra, etiam si volo, oblivisci non valeo. Hoc autem quod me ad episcopatus ordinem cognoscitis pervenisse, si me diligitis, plangi
Abbreviated transcription (Latin):
teret ÷ nullo quolibet glutire ualuit modo:
qͥnetiam cũ sangume quẽ temerare p̃sump¬
serat. coram omnib euomuit cibũ Tunc it¬
nere cepto. agiliter ad monasterium cũ pre¬
fato uenit monacho: moxq sepulchrum
beati crm̃landi ut remedium sibi impctra¬
ret adiit. Qui cum se ibi oratiom cledisset
uillam quam tulerat recddidit. et ut sam¬
tatẽ reciꝑe mereret᷑. de facultatib p̃dusq
suis eius ditauit monasterium. Cumq pu¬
blice satisfaciens facmꝰ sui opis publicasset:
penitudinẽ admissi gessit tacinoris : et sic
ibi potu ciboq refectus: ad ꝓpͥam ẽ domũ
p̃cib beati confessoris regressus incolumis.

Expanded text:
teret, nullo quolibet glutire valuit modo; teret, nullo quolibet glutire valuit modo; quin etiam cum sanguine, quem temerare praesumpserat, coram omnibus evomuit cibum. Tunc, itinere coepto, agiliter ad monasterium cum praefato venit monacho moxque sepulchrum beati Aermenlandi, ut remedium sibi impetraret, adiit. Qui cum se ibi orationi dedisset, villam quam tulerat reddidit et, ut sanitatem recipere mereretur, de facultatibus praediisque suis eius dotavit monasterium. Cumque publice satisfaciens facinus sui operis publicasset, penitudinem admissi gessit facinoris; et sic ibi potu ciboque refectus, ad propriam est domum precibus beati confessoris regressus incolomis.
Abbreviated transcription (Latin):
uidam homo cupiditatis peste corrin¬
tus nomine raifredus. ex reb sc̃i con¬
fessoris. in pago oximensi uillam que uoid¬
tur cranna. abstrahere nisus ẽ: s mox asio
albino confessore in sompnis correptus. hu¬
uiscemodi ercõicationis ab eo accepit scntõ¬
tiam : ut nich̾ cibi potusq ꝑcipeo donce
res quas beato erm̃lando auferre molicba¬
tur. ad cius sepulchrum ueniens cũ satis¬
factione redderet. Ad ille expgefactus. sen¬
tentiam sue correptionis paiide recolens:
illucescente die equum ascendit: et sic cur¬
sim ad uillam eiusdem monasterii que du¬
dion dicitur usq ꝑuenit. Repto quoq ibi
ipsius monasteru monacho nomine odran¬
no: causam ei sue ꝑcussionis ptinus incdi¬
cans. petut ut usq ad tumulum beati con¬
fessoris cum comitari dignaret᷑. Qui cum suis
p̃cib ab eo ꝓmissionem erecutionis accepisset:
suasus nichilominꝰ ab ip̃o aliqͥd cibi potusq
sumere conatus ẽ. Sed cum panem in osmit¬

Expanded text:
uidam homo, cupiditatis peste corruptus, nomine Eurefredus ex rebus saucti confessoris in pago Ocximense villam qui vocatur Cranna abstraere nisus est. Sed mox a sancto Albino confessore in somnis correptus, huiusmodi excommunicationis ab eo accepit sententiam, ut nihil cibi potusque perciperet, donec res, quas beato Aermenlando auferre moliebatur, ad eius sepulchrum veniens cum satisfactione redderet. At ille expergefactus, sententiam suae correptionis pavide recolens, inlucescente die equum ascendit, et sic cursim ad villam eiusdem monasterii, quae Cludion dicitur, usque pervenit. Reperto quoque ibi ipsius monasterii monacho nomine Edramno, causam ei suae perculsionis protinus indicans, petiit, ut usque ad tumulum beati confessoris eum comitari dignaretur. Qui cum suis precibus ab eo promissionem exequutionis accepisset, suasus nihilominus ab ipso, aliquid cibi potusque sumere conatus est. Sed cum panem in os mit
Abbreviated transcription (Latin):
tanto crepitabat fragore: ut om̃ia funcda¬
menta monasterii putaretur conuellere.
Nonnunꝗͣ equos de stabulis auferens. au¬
diebat᷑ tota nocte discurrete: quoꝵ luos pre¬
cipitio demersisse ꝓbatus ẽ. Cumq pauore
tanti sonitꝰ monachos a triclinio quo acl au¬
ram propt̾ fauorem caumatis solebant ia
om̃i potentis ante foramen decumbens. ora¬
tione facta cepit dormire. Cui demon in si¬
militudine cacti apparuit: eumq unguib
est aggressus decerꝑe. Quo monachus ora¬
tione depulso. identidem sopori se tradidit :
cum subito demon in similitudine cuiusclã¬
ethiopis. lancea minando apparuit cdicens.
Ego quidem hinc uado: s te uulueratũ
dimitto. Quo dicto lanceam uibrauit: mo¬
nachumq sicuti uidebatur in sompnis per¬
cussis. Qui canti dlamorib eulauit: tanq̃
si reuera ꝑcussus extiterit. Accurrentib q
monachis. licet pauidꝰ qͦd uiderat indicauit:
& deinceps ibi ulteriꝰ demonium ñ accessit.

Expanded text:
tanto crepitabat fragore, ut omnia fundatanto crepitabat fragore, ut omnia fundamenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis auferens audiebatur tota nocte discurrere, quorum duos praecipitio demersisse probatus est. Cumque pavore tanti sonitus monachos a triclinio, in quo ad auram propter fervorem caumatis jacere solebant, virtute Dei omnipotentis ante foramen decumbens, oratione facta, coepit dormire. Cui daemon in similitudine catti apparuit, eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo monachus oratione repulso, identidem sopori se tradidit, cum subito daemon in similitudine cujusdam Aethiopis lancea minando apparuit, dicens: Ego quidem hinc vado, sed te vulneratum dimitto. Quo dicto, lanceam vibravit, monachumque sicut videbatur, in somnis percussit. Qui tantis clamoribus ejulavit, tanquam si revera percussus exstiterit; accurrentibusque monachis, licet pavidus, quod viderat indicavit, et deinceps ibi ulterius daemonium non accessit. 90.
Abbreviated transcription (Latin):
sancti seuerini cum fratrib uesꝑtinis assistes
officiis. ardere parietem uidit: quem fratrib
extinguere iussit. Quib hunc umolentum
credentib. ip̃e tandem ferulam quam tene¬
bat piciens. manumq ꝑ parietem circum du¬
cens. conabat᷑ foris flaminas ertinguere: qͣs
constabat intima eius depascere. Deniq ad
hospitium rediens. tanto febris ardore succẽ¬
sus est: ut ꝑuenire ad diem septimũ nullatenꝰ
potuisset. Quia gͦ dum consulisse se putauit
monachis. pauꝑib nocere ñ tuuit : ac ꝑ hoc
qͦd se placcre posse gregorio credidit: ꝓrsus of¬
fendit: ac frustra flammas parietis extinguc¬
re uoluit: qui tenacitatis suc flamimas extin¬
odem nichominus tempore post absicdem
oratorii sancte MARit semꝑ uiginis. oa¬
torio sancte barbare ubi sanctus gregorius
laudes dño celebrare solebat coniunti. de¬
mon apparuit : sibiq in antro qͥd illic cer¬
nitur hospitium faciens. nocturis horis

Expanded text:
sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam tenebat projiciens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitium rediens, tantae febris ardore succensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit se monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare posse Gregorium credidit, prorsus offendit: frustra flammas parietis exstinguere voluit, quia tenacitatis suae flammas exstinodem nihilominus tempore post absidem oratorii sanctae Mariae semper Virginis oratorio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon apparuit, sibique in antro, quod illic cernitur, hospitium faciens, nocturnis horis
Abbreviated transcription (Latin):
ais tempore. eiusdem patris monasterio acha¬
uasius prefuit: uir quidem castitate con¬
spicuus: et su monasterii cautissimus erecu¬
tor. Qui cum seuientis mopie tempꝰ agnos¬
ciret: nc monachis neccitas fortassis incum¬
beret: quadraginta paupum quos beatus
gregorius pasci semel in anno decreuerat.
refutionem subdixit. Quod impune. se fecis¬
ss ppendens: etiam duodecim paupum pran¬
aium. dotidemq denarios. qui die depositi¬
oms beati gregorui ꝓ cõmemoratione dluode¬
cm ab eo quondam inuitatoꝵ. quoꝵ teuusce¬
timꝰ angłm se cẽ ꝓfessus ẽ. consuetudinalit
pascebant᷑ penitus int̾ixit: cum eiuscdem
Quadra gesime tempore. beatꝰ gregoriꝰ eidem
presoiteros cui supͣ & monacho in sompins ap¬
paruit dicens. Nacde & dic echonomo. Quia
liminuit consuetudimõ quans aigiuio. stu¬
echonomus ut audiuit. pͥmo quidem contre¬
iuit: post uͦ tanto minus credidit: quan¬
to longius uitam suam cognoscebat ettendi
Et ecce sub ipsius albis paschalib. in oratorio

Expanded text:
is tempore, ejusdem Patris monasterio Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachis necessitas fortassis incumberet, quadraginta pauperum, quos beatus Gregorius pasci semel in anno decreverat, refectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios qui die depositionis beati Gregorii pro commemoratione duodecim ab eo quondam invitatorum, quorum tertius decimus angelum se esse professus est, consuetudinaliter pascebantur, penitus interdixit: cum ejusdem 180 Quadragesimae tempore beatus Gregorius eidem presbytero cui supra et monacho in somnis apparuit, dicens: Vade et dic hegumeno: Quia diminuit consuetudinem, quam ego constihegumenus ut audivit, primo quidem contremuit, post vero tanto minus credidit, quanto vitam suam longius cognoscebat extendi. Et ecce sub ipsis albis Paschalibus in oratorio
Abbreviated transcription (Latin):
isse: ac susceptis pretiis extrancis tradidisse:
sescq certum existere. quia ꝓ hoc flagitio mo¬
n non posset. quousq coram omnib reuela¬
ret. Quod uidelicet uerum fuisse rei exitus
tuident̃ ostendit. Nam mox ut tantum fa¬
anꝰ cunctis innotuit: is qui dudum mori uo¬
lens ñ poterat: int̾ uerba sue confessionis sp̃m¬
etflauit. Quem ictico d̾s omp̃c dii crucia¬
ri uoluit. mori autẽ donec reatum suũ con¬
fiterit᷑ ñ posse ꝑmisit: ut exemplo sui crucia¬
tus ostenderet. quid consumptores rerũ gre¬
goru de scmccipsis utiq sꝑare in exitu inte

Expanded text:
isse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, isse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere quia pro hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus revelaret. Quod videlicet verum fuisse rei exitus evidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuit, is qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem idcirco Deus omnipotens diu cruciari voluit, mori autem, donec reatum suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, quid consumptores rerum Gregorii de semetipsis utique sperare debuisse
Abbreviated transcription (Latin):
misit: ut multis noctib soli iacere timerent
odem die sicut postea depre lecui.¬
hensum ẽ. eodemq momento. qͣndo
psbiter moriens andree ꝑiculum fucrat im¬
precatꝰ. idem andreas fundi barbiliam po¬
siti scilicet mia ostiensi conductor. in lectulũ
decidit: in quo ꝑ multum temporis conti¬
nuo languore correptus. ita totus emartur.
ut omne corpꝰ eius particulatim iuderetur
dissolui. Eumq defluentib carnib consu¬
da. sine diuie ultionis sententia. hunc nuil¬
latenus incurrisse. Quem flendo curauit
inquirere. ut qm̃ a moriente p̃posito frustra
uocari ñ poterat. quid cum ip̃o cõmiserat
monachis reuelaret: si forte dñs eiꝰ confessi¬
onẽ tecipiens. eum a t̾antis cruciatib libera¬
rit. Ad ille cognoscens malum qͦd fecerat
latere ñ posse ⁊ monasterii monachos conuo¬
cari rogauit: eisq confessus ẽ. cum eodem
p̃posito quasdam monasterii cartulas rapu¬

Expanded text:
misit, ut multis noctibus soli jacere timuerint. misit, ut multis noctibus soli jacere timuerint. 87. Eodem die sicut postea deprehensum est, eodemque momento, quando presbyter moriens Andreae periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Barbiliani, positi scilicet via Ostiensi, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis continuo languore correptus, ita totus emarcuit, ut omne corpus ejus particulatim videretur dissolvi. Cumque defluentibus carnibus consuda sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, cognoscens malum quod fecerat latere non posse, monasterii monachos convocari rogavit, eisque confessus est cum eodem praeposito quasdam monasterii chartulas rapu
Abbreviated transcription (Latin):
tenens. Qui solus remanere expauescens. alte¬
rum secum tenuid: hortatusq ẽ. ut causam
ꝓ qua conflixerat. saltem sͥ pandere ñ time
drea. hoc anno ꝑeas: qui me prauo consi¬
lio ad ꝑiculum compulisti. E uestigio ⁊a¬
charias medicus qͥ anno pret̾ito ad suos uide¬
licet sarracenos apostatando reũsus ẽ affint:
tactisq timporib iurare cepit. p̃sbiterum
ex eadem ualitudine minime moriturum
Quem languidꝰ ut audiuit: cum ingenti
ammadũsione reppulit diccuis. Fratres iam
om̃e corpꝰ meum est mortuum: & in extre¬
mis faucib sp̃m ꝑmissum retineo. continuo
moriturus. Tantum psallite ut reuideam
angłos qͦs ante uidebam: et innuens uob̃
ostendam. Quib orantib totꝰ cepit treme¬
re. pallescere. sursum desiderant aspiccre:
cum subito sp̃c aduentare conspiciens. re¬
uolutis t̾ribilit̃ ocuilis. monachis innuit.
& abscessit ⁊ eosq tanto terrore ꝑculsos di¬

Expanded text:
tenens. Qui solus remanere pavescens, altetenens. Qui solus remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua conflixerat saltem sibi pandere non timerdrea, hoc anno pereas, qui me pravo consilio ad periculum compulisti. » E vestigio Zacharias medicus, qui anno praeterito ad suos, videlicet Sarracenos, apostatando reversus est, adfuit, tactisque temporibus, jurare coepit presbyterum ex eadem valetudine minime moriturum. Quem languidus ut audivit, cum ingenti animadversione repulit, dicens: « Fratres, jam omne corpus meum est mortuum, in extremis faucibus spiritum permissum retineo, continuo moriturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, pallescere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus adventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos di
Abbreviated transcription (Latin):
nasterii ponerem rationem: diabolus que¬
stus ẽ. putans qͦd me pat̾ ad penitentiam
remisisset. Qua ꝑpter beatum gregorium
uadem dedi: ne commotam calumpniam
cuilibet reuelarem. Illis immientib ma
ut causam fratrib reuelaret: defunctorũ
quorumdam domos. et uuentium merita
ꝓferebat dicens. Iste dignus: ille indignus.
Rursus int̾rogatus a monachis qui pͥdem
secum remanserant: conu̾sus c̃ dicens. Om¬
nia in quib mͥ detraxistis fratres audiui:
qͣmqm respondere nequiuerim: & impedi¬
mentum mͥ ñ modicum generastis : quia tam
a uob̾ quam adiabolo sub uno tempore ac¬
cusatus. nesciebam cui calumpnie pͥmitꝰ respõ¬
derem. Sed si quando quemlibet migrantẽ
uideritis. compatimini sorti cõmum: & no¬
lite de eo iudicare. qui ad tam districti iudi¬
cis cum criminatore suo iudicium uadit.
His expletis. cunctos iubet abscedere: solum
p̃sbiterum qui sͥ mortem p̾nuntiauerad secũ

Expanded text:
nasterii ponerem rationem, diabolus quenasterii ponerem rationem, diabolus questus est, putans, quod me Pater ad poenitentiam remisisset. Quapropter beatum Gregorium vadem dedi, ne commotam calumniam cuilibet revelarem. Illis magis imminentittentibus, ut causam fratribus revelaret, defunctorum quorumdam domos, et viventium merita proferebat, dicens: Iste dignus, ille indignus est. Rursus interrogatus, ad monachos, qui pridem secum remanserant, conversus est, dicens: Oma in quibus mihi detraxistis, fratres, audivi, quamquam respondere nequiverim, et impedimentum mihi non modicum generastis, quia tam a vobis quam a diabolo sub uno tempore accusatus, nesciebam cui primitus calumniae responderem. Sed si quando quemlibet migrantem videritis, compatimini sorti communi, et nolite de eo judicare, qui ad tam districti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedere, solum presbyterum qui sibi mortem praenuntiaverat secum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sbiterum quem incredibilit̾ cũ morte luc¬
tantem reliquerant. leuius habere se mirati
sunt: cumq nominatim clamare ceꝑunt.
Mox ille oculos subridendo concutiens: par
re uoluistis. qui ab ip̃o huius diei pͥncipio
usq nunc coram xp̃o presidenti multis mi¬
lib angłorum. cum diabolo ad iudicium
steti: & adiuuantib me sanctis andrea &
gregorio. cunctis cius obiectionib bene res¬
pondi: Sciatis autem: quia monasterii sex¬
tarium. modium. libram. consuetudinem
elemosinarum et luminum. omnẽq men¬
suram. curiosissime xp̃o querenti. usq ad
scabellum pedum cius portam. Sed de una
obiectione fateor conuictus crubin. de qua
ninium sicut indistis laborando uexatus
sum: & me adhuc liberare ñ potui. Cumq
fratres de ea re inquirerent ait. Non audeo
dicere ÷ quia quando uos me clamastis. &
a sc̃o gregorio redire iussus sum. ut uobis
etiam de mensuris. et consuctudinib mo¬

Expanded text:
presbyterum, quem incredibiliter cum morte lucpresbyterum, quem incredibiliter cum morte luctantem reliquerant, levius se habere mirati sunt, cumque nominatim clamare coeperunt. Mox ille oculos, subridendo, concutiens: « Parcre voluistis? Qui ab ipso hujus diei principio usque nunc coram Christo praesidenti multis millibus angelorum cum diabolo ad judicium steti, et, adjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, cunctis ejus objectionibus bene respondi. Sciatis autem quia monasterii sextarium, modium, libram, consuetudinem eleemosynarum et luminum, omnemque mensuram curiosissime Christo quaerenti usque ad scabellum pedum ejus portavi. Sed de una objectione, fateor, convictus metui de qua nimium, sicut vidistis, laborando vexatus sum, et me adhuc liberare non potui. Cumque fratres de ea requirerent, ait: Non audeo dicere, quia quando vos me clamastis, et a sancto Gregorio redire jussus sum, ut vobis etiam de mensuris et consuetudinibus mo
Abbreviated transcription (Latin):
nunqͣm potuisset officiis. Eadem uͦ nocte cin¬
dam presbitero & monacho. beatus gregoriꝰ
in sompnis apparens ait. Surge & dic prepo¬
sito. ut penitentiam agens peculium suum
qͦd eum hic aggregare ñ puduit. ꝓ peccato
conscientie sue disꝑgat: quia die tercia fun¬
ditus extinguet᷑. Quod prepositus ut audiuit
rii incredulus ẽẽ ñ poterat. penitentiam cepit
cuncta sua sanus distribuens: tantoq statu¬
tebris ardore correptusẽ. ut a diluculo diei t̾tii
usq ad horam t̾tiam. cum ingenti frago¬
re pre incendio linguam ab ore ꝓiciens.
ultimum sp̃m ꝓtraheret. Quem presoiteri
tam duriter laborare dolentes: deputatis
illic monachis qui cum psalmodiis eius exi¬
potenti deo sollempnes hostias immolare.
Sed monachi psalmodiam deserentes: non
tuuerunt inter se fratri morienti detrahe¬
re. Cum ecce p̾sbiteri amissarum sollempniis
circa horam septimam remeantes. iohannem

Expanded text:
nunquam potuisset officiis. Eadem nocte cuinunquam potuisset officiis. Eadem nocte cuidam presbytero et monacho beatus Gregorius in somnis apparens, ait: Surge, et dic praeposito ut poenitentiam agens, peculium suum, quod eum aggregare non puduit pro peccato conscientiae suae, dispergat: 178 quia die tertia funditus exstinguetur a vita. Quod praepositus ut audivit, ato incredulus esse non poterat, poenitentiam coepit, cunctaque sua sanus distribuens, tanto febris ardore correptus est, ut, a diluculo diei tertii usque ad horam tertiam cum ingenti fragore prae incendio linguam ab ore projiciens ultimum flatum protraheret. Quem presbyteri tam duriter laborare videntes, deputatis illic monachis, qui cum psalmodiis ejus exint solemnes hostias immolare. Sed monachi psalmodiam deserentes, non timuerunt inter se morienti fratri detrahere; cum ecce presbyteri a missarum solemniis circa horam septimam remeantes, Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
gregorius presentatur. Capłm. litcu¬
am ut pauca de multis contingam:
leonis quarti pontificis tempore. cum me
carius eidem monasterio preessed: ioħs pres¬
biter ciusdem p̃positus. cum quacdam fe¬
mina turpit̾ uiuens: uehem̃tissimo pocda¬
gre dolore correptꝰ ẽ. Qui medicoꝵ manu
cauteriatꝰ: ꝑ cxustiones uulnerum calcem
cepit effundere. Quam restringere nullis
artib preualens. in tantam ddesꝑationẽ per¬
ductus ẽ: ut ab omni illius femine insitati¬
one desisteret÷ & illa sibi alterum sub eodẽ
facinore copularet. Sed post annum p̃sbrõ
ad pͥstinam sanitatem reu̾tens. qͣmquam
ꝓpositum fuisset s. ut ulterius nullam con¬
tingeret: ad eandem tamen misso nuntio.
futuro dic dñico redire se ꝓfessus ẽ. Quo re¬
cepto. ubi suo desiderio uotum quoq muli¬
ertule conuenire gauisus est: acl balnea
ꝓcessit. Unde reuertens. tantum leticie poti¬
onib et cantionib se dissoluit: ut subripi¬
ente sompno int̾esse nocturiis cum fratrib

Expanded text:
Gregorius praesentatur. 86. Nam ut pauca de multis contingam, Leonis Quarti pontificis tempore, cum Megcarius, eidem monasterio praesset, Joannes presbyter, ejusdem praepositus, cum quadam femina turpiter vivens, vehementissimo podagrae dolore correptus est, qui medicorum manu cauteriatus per exustionis vulnus calcem coepit effundere. Quam restringere nullis artibus praevalens, in tantam desperationem perductus est, ut ab omni illius feminae visitatione desisteret, et illa sibi alterum sub eodem facinore copularet. Sed post annum presbyter ad pristinam sanitatem revertens, quamquam propositum sibi fuisset ut ulterius nullam contingeret, ad eamdem tamen misso nuntio, futuro die Dominico se redire professus est. Quo recepto, ubi suo desiderio votum quoque mulierculae convenire gavisus est, ad balnea processit. Unde revertens, tantum laetitiae potionibus et cantionibus se dissolvit, ut subrepente somno interesse nocturnis cum fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
sum: quia teste conscientia faceor. adũsa
quelibet pati paratussum. dum mͦ hec om¬
ma cum salute dumtarat animȩ mee eua¬
dam. Sed de głosis uiris gregorio prefecto
& castorio magr̃o militum. non mediocrit᷑
sum afflctus. Qui & omnia quȩ potueĩt̃
ficri nullo mͦ facere neglererunt ⁊ & labores
ingiliarum et custodie ciuitatis in obsidi
one eadem uehem̃tissimos ꝑtulerunt : et
post hȩc om̃ia graui dñoꝵ indignatione
ꝑcussi sunt. De quib pacenter intelligo
quia eos ñ sua acta. s mea ꝑsona grauat:
cum quo quia pariter in tribulatione la

Expanded text:
sum, quia teste conscientia fateor, adversa sum, quia teste conscientia fateor, adversa quaelibet pati paratus sum, dummodo haec omnia cum salute duntaxat meae animae evadam. Sed de gloriosis viris Gregorio praefecto et Castorio magistro militum non mediocriter sum afflictus, qui et omnia quae potuerunt fieri nullo modo facere neglexerunt, et labores vigiliarum et custodiae civitatis in eadem obsessione vehementissimos pertulerunt, et post haec omnia gravi dominorum indignatione percussi sunt. De quibus patenter 768 intelligo quia eos non sua acta, sed mea persona gravat. Cum qua, quia pariter in tribulatione la
Abbreviated transcription (Latin):
plicitas ponit᷑: ingilant̃ sepe prudentie aut
rectitudim sociatur. Unde ctiam de beato
iob scͥptum ẽ. Erat uir simplex & rectus. Eo
beatus paulus apłs ammonet dicens. Esto¬
te simplices in malo: et prudentes in bono.
Et ꝑ semccip̃am ucritas in cuangłio ammo¬
net dicens: estote prudentes sicut serpentes
& simplices sicut columbe: c̃ẽ ualde muti¬
le indicans. si aut simplicitati prudentia.
aut prudentiş simplicitas desit. Nt gͥ seruo
suos ad cuncta eruditos efficeret : cos esse
et simplices sicut columbas. & prudentes
ut serpentes ẽẽ uoluit: quatinus in eis et¬
pcraret. Ego gͥ qui in serenissimis dñorum
iussionib. ab ariulfi astutia deceptꝰ. nor
acdiuncta prucdentia simpler denuntior:
constat ꝓculdubio quia fatuus appellor.
Quod ita ẽẽ ego quoq ip̃e confiteor. Nam
si hoc pietas uestra tacet: cause clamant.
Ego ciim si fatuus non fuissem: ad ista to¬
leranda que int̾ longobardor gladios hoc

Expanded text:
plicitas ponitur, vigilanter saepe prudentiae aut plicitas ponitur, vigilanter saepe prudentiae aut rectitudini sociatur. Unde etiam de beato Job scriptum est: Erat vir simplex et rectus . Et beatus Paulus apostolus admonet, dicens: Estote simplices in malo, et prudentes in bono . Et per semetipsam Veritas in Evangelio admo dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Esse valde inutile indicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta eruditos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut serpentes voluit, quatenus in eis etraret. Ego igitur qui in serenissimis dominorum jussionibus ab Ariulphi astutia deceptus, non adjuncta prudentia simplex denuntior, constat proculdubio quia fatuus appellor, quod ita esse ego quoque ipse confiteor. Nam si hoc vestra pietas taceat, causae clamant. Ego enim, si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc
Abbreviated transcription (Latin):
onis. qui positi fuerant ut ducatum pre¬
berent humilitatis. Sed hac in re etiam¬
si ña lingua mimme contra dicat: illuis

Expanded text:
oc positi fuerant ut ducatum praeberent humilitatis. Sed hac in re, etiamsi nostra lingua minime contradicat, illi
Abbreviated transcription (Latin):
quit dcri. quia de ira eruendi: & ad xp̃i
grãm conuocandi. Rex ait illius ꝓuintiȩ
quom uocatur: Meitator respondit. File
uocatur. Et gregorius alludens ad nom
dnit. Bene quia rex elle uocatur. Allelina

Expanded text:
quit, Deiri, quia de ira sunt eruendi, et ad Christi gratiam convocandi. Rex, ait, illius provinciae quomodo nuncupatur? Mercator respondit: Aelle vocatur. Et Gregorius alludens ad nomen, dixit: Bene, quia rex dicitur Aelle. A
Abbreviated transcription (Latin):
accus atͥores ipsius. martionistarum quã
mtmorabant heresim. unde eum reum
moliebantur efficere. int̾rogati que cẽt.
nescurt se manifesta ꝓfessione respondert̃.
Ex qua re eindenter agnoscitur: quia
ꝑsonam ipsius sine dei respectu. non iu¬
ste s contra animas suas sola grauare
uoluntate tantumm uoluerunt. Nos itaq
facto concilio. sicut gestoꝵ apud nos ha¬
bitoꝵ tenor ostendit. cuncta quȩ erant
necessaria subtilit̃ ꝑscrutantes atq trac¬
tantes ⁊ qm̃ in nullo antedictum p̾sbiterũ
reum mucnire potuimus p̃cipue quia li¬
bellus quẽ delegatis a uobis iudicib optu¬
lit. recte fidci ꝑ omnia sinceritati concordat:
ea propt̃ eorumdem iudicum repbantes
sententiam. nr̃a eum diffinitione catholi¬
cum. & ab omni hereticoꝵ cͥmine liberum
ẽẽ. xp̃i dei redemptoris nr̃i gratia reuelan¬
te denuntiauimus:

Expanded text:
accusatores ipsius Marcianistarum, quam accusatores ipsius Marcianistarum, quam memorabant, haeresim, unde eum reum moliebantur efficere, interrogati quae esset, nescire se manifesta 804 professione responderint. Ex qua re evidenter agnoscitur quia personam ipsius sine Dei respectu non juste, sed contra animas suas sola gravare voluntate tantummodo voluerint. Nos itaque, facto concilio, sicut gestorum apud nos habitorum tenor ostendit, cuncta quae erant necessaria subtiliter perscrutantes ac tractantes, quoniam in nullo ante dictum presbyterum reum invenire potuimus, praecipue quia libellus quem delegatis a vobis judicibus obtulit rectae fidei per omnia sinceritati concordat, ea propter eorumdem judicum reprobantes sententiam, nostra eum definitione catholicum et ab omni haeretico crimine liberum esse, Christi Dei Redemptoris nostri gratia revelante, denuntiavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a sit caritas. qͥa uos et cũ affectu qͦ decet
suscipio. & cũ gr̃a relaxabo ⁊ nec aliꝗͣ uos
uł qͦs cũq alios qui ꝓ hac ad me causa ue¬
nire uoluerint. afflictionẽ uł molestiã susti¬
nere ꝑmitdo: s seu ad consentiendũ in cor
compͥmenla: ita uere confessionis ẽ mtegͥ̾¬
tas complectenda. Nam si credi fideliter
conficenti despicitur: cunctoꝵ in dubium
fides adducitur: atq errores ex incaura
districtione mortiferi generantur. Ex hinc
ñ solum errantes oues ad caulas minime
dommnicas reuocantur: s etiam intro po¬
site fermis dentib lamandȩ crudelit̃ ex¬
ponuntur. Hoc gͦ subtiliter frat̃ km̃e ꝑ
quempiam ueracit̃ ꝓfitentẽ fidem catho¬
tur hui qui in causa fidei iudices contra
ioh̃em calcedonensis eccl̃ie p̾sbiterum a
uob̾ fuerant dcputati. negligentes ũita¬
tem. opinioni crediderunt ÷ et credere di¬
stricte ꝓfitenti nolucrunt: maxime cũ

Expanded text:
sit vestra charitas quia vos et cum affectu quo decet sit vestra charitas quia vos et cum affectu quo decet suscipiam et cum gratia relaxabo, nec aliquam vos vel quoscumque alios qui pro hac ad me causa venire voluerint, afflictionem vel molestiam sustinere permitto, sed seu ad consentiendum mihi cor comprimenda, ita verae confessionis est integritas complectenda. Nam si credi fideliter confitenti despicitur, cunctorum in dubium fides ad ducitur, atque errores ex incauta districtione morti feri generantur, et hinc non solum errantes oves ad caulas minime Dominicas revocantur, sed etiam intus positae ferinis dentibus laniandae crudeliter exponuntur. Hoc ergo subtiliter, frater chariquempiam veraciter profitentem fidem cathocur hi qui in causa fidei judices contra Joannem Chalcedonensis Ecclesiae presbyterum a vobis fuerant deputati negligentes veritatem opinioni crediderint, et credere districte profitenti noluerint, maxime dum
Abbreviated transcription (Latin):
to. et succensus ardore caritatis inuito. ut
ad me ueniendi debcatis laborem assum̃e:
quatinus parit̃ conferentes que uera et
redemptori nr̃o sint placita. et cõmunit̃
loquamur. et modis omnib teneamꝰ. Ego
uͦ diuine ꝓtectionis gr̃a suffragante. satis¬
facere uobis de quib dubitatis paratus
sum: et confido de ommpotentis dei nr̃i
clementia. quia ita uob̃ satisfactio mea in¬
terius inherebit. ut nicħ caritati ur̃e de ce¬
tero possit ambiguum remañe. Nam illa
quȩ sanctissimȩ quattuor synodi sapuert̃
atq diffimerunt. et predecessor nr̃ leo sc̃issi¬
mus papa: ita et nos sapimus. sequimur.
ac tenemꝰ: nec ab eaꝵ fide aliqͦ mͦ dissenti¬
mꝰ. S qͥa plus ꝑsona p̃sens qͣm epła satisfa¬
cit: hortor dilectissimi fr̃s. ut ad me uemi¬
re sicut p̾fatꝰ sum debeatis: dũ mͦ ratione
ꝑcepta. a concordia sc̃e uniu̾̃salis eccłie dis¬
Sensio uos nulla dissociet. Hoc tam̃ certa

Expanded text:
to, et, succensus ardore charitatis, invito ut to, et, succensus ardore charitatis, invito ut ad me veniendi debeatis laborem assumere: quatenus pariter conferentes, quae vera et Redemptori nostro sunt placita, et communiter loquamur, et modis omnibus teneamus. Ego vero, divinae protectionis gratia suffragante, satisfacere vobis de quibus dubitatis paratus sum, et confido de omnipotentis Dei nostri clementia, quia ita vobis satisfactio mea interius inhaerebit, ut nihil charitati vestrae, de caetero possit ambiguum remanere. Nam illa quae sanctissimae quatuor synodi sapuerunt atque definierunt, sicuti praedecessor noster Leo sanctissimus papa, ita ea et nos sapimus, sequimur, ac tenemus, nec ab earum fide aliquo modo dissentimus. Sed quia plus persona praesens quam epistola satisfacit, hortor, dilectissimi fratres, ut ad me venire, sicut praefatus sum, debeatis, dummodo, ratione percepta, a concordia sanctae universalis Ecclesiae dissensio vos nulla dissociet. Hoc tamen certa
Abbreviated transcription (Latin):
aluatoris gra claruisse ꝓnuntiamꝰ : liberã
quoq tribuendo licentiam ad tuum mona¬
serium intuo te loco uel ordine nichilomi¬
tismaticos ad recipiendam satiffacti¬
onem uenire gregorius mnuitabat:
quib etiam si nunquam ad unitatẽ ecclie
redire uoluissent. nullam se facturum ui¬
olentiã ꝓmittebat. Uͥnde petro & ꝓuiden¬
tio ep̃is de hystria scribens ait. Deus qui
letatur in imitate fidelium. & reuelat que¬
rentib u̾itatõ: cordi ur̃o dilectissimi fr̃s
aꝑiat. quanto uos desiderio in gremio cu¬
pĩam sancte uniũsalis eccłie contineri. &
in eiꝰ manere unitate concordes. Quod fore
ñ dubito: si abiecto contentionis stimulo.
satifficri uob̾ ueracit᷑ de his quib ẽ dubie¬
tas intendatis. Remeantis autem castoru
notarii mei edoctus relations sum. frat̃nita¬
tem urãm ad me habere desicłium uenien¬
di: si ꝓmissum fuerit. quia nullam mole¬
stiam sustinebit. Hoc ego cognoscens & op¬

Expanded text:
Salvatoris gratia claruisse pronuntiamus, liberam Salvatoris gratia claruisse pronuntiamus, liberam quoque tribuendo licentiam ad tuum monasterium in tuo te loco vel ordine nihilomihismaticos ad recipiendam satisfactionem venire Gregorius invitabat, quibus etiam, si nusquam ad unitatem Ecclesiae redire voluissent, nullam se facturum violentiam promittebat. Unde Petro et Providentio, episcopis de Istria, scribens, ait: « Deus qui laetatur in unitate fidelium et revelat quaerentibus veritatem, cordi vestro, dilectissimi fratres, aperiat quanto vos desiderio in gremio cupiam sanctae universalis Ecclesiae contineri, et in ejus manere unitate concordes. Quod fore non dubito si, abjecto contentionis stimulo, satisfieri vobis veraciter de his de quibus est dubietas, intendatis. Remeantis autem Castorii notarii mei edoctus relatione sum, fraternitatem vestram ad me habere desiderium veniendi, si promissum fuerit quia nullam molestiam sustinebit. Hoc ego cognoscens, et op
Abbreviated transcription (Latin):
ce ꝓfessionis integritatẽ est aꝑtissime con¬
dempnasti: & cuncta quȩ sancte quattu¬
or uniũsales sinodi recipiunt. te scmꝑ re¬
ciꝑe ac recepisse ÷ et que condempnauert̃
condempnasse condempnareq ꝓfessus es.
Eam quoq synodum quȩ imꝑatoris iusti¬
niam temporib de trib capitulis facta est.
te susciꝑe & custodire ꝓmisisti ⁊ et ꝓhibitꝰ
anob codicem ip̃m legere in quo pͥestifere
uirus fraudis innexum ẽ. libentissime con¬
sensisti: repbans etiam atq condempnans
om̃ia quȩ in eo contra catholice fidei integͥ¬
tatẽ dicta uł latenter inserta sunt: nec eum
te legere denuo ꝓmisisti. Hac ratione ꝑmo¬
a postquam etiam expbrata ẽ a te libelli pa
gna. et fides tua nobis catholica cdeo custo¬
diente preclaruit ÷ ab omni te heretice ꝑũsi¬
ratis macula. iuxta ꝓfessionẽ tuam liberũ
ẽe decernimus: & catholicum atq sincere ĩ

Expanded text:
cae professionis integritatem est, apertissime concae professionis integritatem est, apertissime condemnasti, et cuncta quae sanctae quatuor universales synodi recipiunt te semper recepisse ac recipere, et quae condemnaverunt condemnasse condemnareque professus es; eam quoque synodum quae imperatoris Justiniani temporibus de tribus capitulis facta est te et suscipere et custodire promisisti, et, prohibitus à nobis codicem ipsum legere in quo pestiferae virus fraudis innexum est, libentissime consensisti, reprobans etiam atque condemnans omnia quae contra catholicae fidei integritatem in eo dicta vel latenter inserta sunt, nec eum te legere denuo promisisti: hac ratione permoti, postquam etiam ex exprobati a te libelli 149 pagina, fides tua nobis catholica, Deo custodiente, perclaruit, ab omni te haereticae perversitatis macula juxta professionem tuam liberum esse decernimus, et catholicum, atque sincerae in
Abbreviated transcription (Latin):
re habeantur infirma. quia ipse ea ali¬
soluit qui iniustum fateri compellte:
magis illa ẽ suscipienda & ampletendua
confesio. quȩ spontanea monstiat᷑ uol¬
tate ꝓcedere. sicut apud nos fecisse dinosce¬
ris: ñe quid tamen nob̃ ambiguum potu¬
tistiti de te p̃uidimus scribendum: ut suis
nos quid actum eẽt epłis informaret. Qui
sepe a nob̾ admonitus. rescribens innotuit
codicem apud de fuisse inuentum. qͦ plu¬
ra continebantur heretica: & ob hoc se
adũsus dilectionẽ tuam fuisse cõmotum.
Quem quia ad nos studuit ꝓ satiffactiõe
transmittere: priores eius partes sollicita
lectione ꝑturrimus. Et qm̃ manifesta ĩ eo
hereticȩ infectionis uenena repꝑimus: ne
denuo debuisset legi metiumus. Sed quia
putandam ambigue suspitionis mat̾iam
libellum nob̾ manu tua porrexisti ꝑscͥptũ ÷
in quo fidem tuam exponens. om̃s genera¬
lit̃ he. reses. uł quicquid adũsus catholi¬

Expanded text:
ure habeantur infirma, quia ipse ea disure habeantur infirma, quia ipse ea dissolvit, qui injustum fateri compellit, sed magis illa est suscipienda et amplectenda confessio, quae ex spontanea monstratur volprocedere, sicut apud nos fecisse dignosceris; ne quid tamen nobis ambiguum potutistiti, de te praevidimus scribendum, ut suis nos quid actum esset epistolis informaret. Qui, saepe a nobis admonitus, rescribens innotuit Codicem apud te fuisse inventum in quo plurima continebantur haeretica, et ob hoc se adversus dilectionem tuam fuisse commotum. Quem quia ad nos studuit pro satisfactione transmittere, priores ejus partes sollicita lectione percurrimus. Et 843 quoniam manifesta in eo haereticae pravitatis venena reperimus, ne denuo debuisset legi vetuimus. Sed quia putandam ambiguae suspicionis materiam libellum nobis manu tua porrexisti perscriptum, in quo, fidem tuam exponens, omnes generaliter haereses, vel quidquid adversus catholi
Abbreviated transcription (Latin):
sa illiꝰ ꝑ sinodum decisa ẽ: in qua aꝑte
cognom quia cius adũsarii eum facere
hercticum uolucrunt. & du conati surt:
sed minime potuerunt.
teo athanasio p̃sbitero ysaurie. Sicut
de cis quos ab unitate eccl̃ie heretics pra¬
uitatis crror abscidit affligimur & dole¬
mus: ita de his quos intra sinum sium
catholice fidei ꝓfessio continet congau¬
demus. Et ut pͥastorali sollicitudine illx
nos oportet impictatib obuiare: sic pis
hoꝵ ꝓfessionib congrint fauorem mp̃õ¬
derc ÷ & sincera ẽẽ que sapiunt dedasai.
Atq ideo dum tͥ athanasio p̃sbitero mo¬
nasterii sce militie. cui ẽ uocabłm canpa¬
co. qͦd in licaonia est ꝓuintia constitutũ.
contraria integre fidci orta suspitio ẽ: ut
ꝓfessionis tue potuisset integͥtas appartil.
ad apłicam sedem cui p̃sidemus recurret
elegisti ÷ asserens etiam te corporalit̾ ucibs¬
ratum. aliqua iniuste ac molent faile.
Et qͣmqͣm ea que ui impulsionis fun.
canonum minime censura recipiãt. & i¬

Expanded text:
sa per synodum decisa est, in qua aperte cognovi quia ejus adversarii eum facere haereticum voluerunt, et diu conati sunt, sed minime potuerunt. » Item Athanasio, presbytero de Isauria: « Sicut de eis quos ab unitate Ecclesiae haereticae pravitatis error abscidit affligimur et dolemus, ita his quos intra sinum suum catholicae fidei professio continet congaudemus. Et ut pastorali sollicitudine illorum nos oportet impietatibus obviare, sic piis horum professionibus congruit favorem impendere, et sincera esse quae sapiunt declarare. Atque ideo dum tibi Athanasio presbytero monasterii sancti Mile, cui est vocabulum Tamnaco, quod in Lycaonia est provincia constitutum, contraria integrae fidei fuisset orta suspicio, ut professionis tuae potuisset integritas apparere, ad apostolicam sedem cui praesidemus elegisti recurrere, asserens etiam te corporaliter verberatum aliqua injuste ac violenter fecisse. Et quanquam ea quae vi impulsionis fiunt canonum minime censura recipiat, et j
Abbreviated transcription (Latin):
dicens ut duodecim redderet: et unum in
crpensis ꝓpriis habcret. Sed ad ea nunc re¬
dtam: que eius discipulis in libri huiꝰ cror¬
dio predictis referentib agnoui.

Expanded text:
dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi.