comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ant. & quod enormĩt uerebat᷑ dissimulans sic
dcos exorsus est. Uideo uos egregii ꝓceres
cuma in anxietate positos ⁊ õĩbꝰ angustuᷤ
atumuentos omia uctualia cõsumpta
ut. equi mortui sunt. castra obsessa sunt
namꝰ Ipsi equitant. tpsi cursitant. ipsi nos gra¬
iter impugnant. Nos undiq cur cumiuallamͦ.
turi. nͥ uł mͥ eredideritis. uł melius eonsilium
tpietis. Cuiꝰ pectus ferreimi non moueat cot
inor defectus: Micdn cͤdite patres coinscͥ
non ignota loquor. in t̾ra iħͥ non in eognita
m S atis possem nuchi consulere. si cogitarẽ
us deserere. S. deleatur anima mea de libro
dĩ ne cessitatib ur̃is se inꝑ cominiicabo:
Dinterii tedet animam meam miseri arũ

Expanded text:
 venit; et quod enormiter verebatur dissimulans, ad  venit; et quod enormiter verebatur dissimulans, ad eos sic exorsus est: « Video vos, egregii proceres, summa in anxietate positos, et omnibus angustiis circumventos: omnia victualia consumpta sunt, equi mortui sunt, castra obsessa sunt.mus: ipsi equitant, ipsi cursitant, ipsi graviter nos impugnant: nos undique circumvallamur, rituri, nisi vel mihi credideritis vel melius consilium acceperitis. Cujus pectus ferreum non moveat tot Christianorum defectus? Mihi credite, patres conscripti; non ignota loquor: in terra mihi non incognita sum. Satis mihi possem consulere, si cogitarem vos deserere. Sed deleatur anima mea de libro nisi necessitatibus vestris semper communicabo: sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
sis boununtus coercuit uerbis. & eondigns
castigauit angarus. Oieebat gͦ. Quid obes
cus & cotius imꝓꝑium francie facere p̃sumo¬
sisti: Curouere uoluisti cuoꝵ cordo cõfr̃
ut eremplo cus hostem dei non redituri dint¬
ut cu nob̾ dimissis sanus efugeres: Dom̃ire
miserrune. decuerat te in castris di ꝑmanc
omĩb dieb uite tue suꝑ t̾ram eris ignoninolis
nterim adbonnundũ accesserunt franci ay
guiffino quem tenebat rogauerunt. Quies
laborabant incõmodo. Nec erat ulla spes e
infortimo suꝑueruent s̃ necessicatis. ex coeti pur¬
qrent᷑. fames augebat᷑ nidies. &. om̃s tunore ꝑt̃¬
ai tabescebant. Accedebat ad metum exagge¬
undum fama p̃saga mali & ⁊riunoꝵ aug¬
pentatͥr. que curcos p̃nuntiabat suꝑuenturos &̃
Quiclam gͥ eonstantinopolitanus natione
grecus. nomine atigus ab imꝑatoris late¬
a uenerat. qui sacellitib quos imꝑator. ini exer¬
cum legauerat pͥncipando p̃eerat. Hic metu

Expanded text:
osis Boamundus coercuit verbis et condignis osis Boamundus coercuit verbis et condignis castigavit angariis. Dicebat ergo: « Quid, o us et totius improperium Franciae, facere praesumpsisti? cur enervare voluisti tuorum corda confratrum, ut exemplo tuo hostem Dei, non redituri diut tu nobis dimissis sanus effugeres? Omnium miserrime, decuerat te in Castris Dei permaomnibus diebus vitae tuae super terram eris ignominiosus. » Interim ad Boamundum accesserunt Franci, et pro Wilhelmo quem tenebat rogaverunt, qui eis laborabant incommodo, nec erat ulla spes evinfortunio supervenientis necessitatis excocti, purgarentur. » Fames augebatur in dies, et omnes timore perterriti tabescebant. Accedebat ad metum exagerandum fama, praesaga mali et rumorum augmentatrix, quae Turcos praenuntiabat superventuros. igitur Constantinopolitanus natione Graecus, nomine Tagingus, ab imperatoris latere venerat, qui satellitibus quos imperator in exercitum legaverat principando praeerat. Hic metu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃re illius indigene. & lucris merplebilit̃
inhiantes. uidentes xpĩanos redisse uacuos
ad opofina s. remociora discurrebant loca qiile repperi¬
eban coementes cibaria. & in castia deferebant. &
muslto p̃cio qdͣ uili comꝑ aueranit. uenditabant. A¬
selli qͥdem onis octo uendebat᷑ purpuratos. qͥ ap̃ei¬
ati deuapiorum centum ugniti solidos ualebant:
E rgo mor bi lues c̃otaminabat castra .&. passun
quil facultas comꝑandi de erat. faine calaruco si¬
s moriebant̃
Qui caiñ ditiores erant multa indigentib & hosie
postulantib conferebant douaria. s cam̃ nonys¬
cerant mulcis dieb sustentare tot milia:
gitauerunt gͥ aliqui castra subt̃ fuges
Consili ati sunt gͦ euulłmꝰ carpentarit
& petrus heremita quatinus latent̃ fugerene
&x fugerunt. Quos inuentos cancredus app̃sien
lit. Iuramentũ enĩ &. fidem ab eis excorsit. ⁊
redirent.&. fr̃ib suis satisfacẽnt. Guilłmis a
bounuuditentoria deductus est. Quemꝓbi¬

Expanded text:
lius indigenae, et lucris inexplebiliter inhiantes, videntes Christianos rediisse vacuos, ad opportuna et remotiora discurrebant loca, quae reperiebant, coementes cibaria, in castra deferebant; et multo pretio quod vili comparaverant, venditabant. Aselli quidem onus octo vendebant purpuratos, qui appretiati, denariorum centum viginti solidos valebant. Ergo morbi lues contaminabat castra; et passim quibus facultas comparandi deerat, fame calamitosa moriebantur. Qui tamen ditiores erant, multa indigentibus et hostiatim postulantibus conferebant donaria. Sed tamen non poterant multis diebus sustentare tot millia. Cogitaverunt igitur aliqui castra subterfugere. Consiliati sunt ergo Wilhelmus Carpentarius et Petrus Eremita quatenus latenter fugerent: et fugerunt; quos inventos Tancredus apprehendlit. Juramentum enim et fidem ab eis extorsit, ut redirent et fratribus satisfacerent; Wilhelmus ad Boamundi tentoria deductus est. Quem probr
Abbreviated transcription (Latin):
a die podiensis suũ amisit signiferũ qͥ eius defe¬
rebat uetillum. Et nisi lutee int̾ ẽẽnt salebre que
ciuitatem a castris diriniebant. & idõ transitus
ut millus erat. uł difficilis. laris habenis freqͥn¬
ter ipsa ꝓtererent castra .&. debaccarent᷑ map̃ĩ¬
anoꝵ gentem que iam aliquantulũ emarcuerat:
oininidus de sarracenor regionib regredi¬
inuento: alia conscendit montaua. si forte quidlib
alias inueniret. qͦd ddep̃datum uł suis comitib uł
etpectantib se ꝓficeret. Sed ui cantam iam t̾rare

Expanded text:
Ea die Podiensis suum amisit signiferum, qui ejus defeEa die Podiensis suum amisit signiferum, qui ejus deferebat vexillum; et nisi luteae interessent salebrae quae civitatem a castris dirimebant, et ideo transitus vel nullus erat vel difficilis, laxis habenis frequenter ipsa protererent tentoria, et debaccharentur ianorum gentem, quae jam aliquantulum marcuerat. Boamundus de Sarracenorum regionibus regrediinvento, alia conscendit montana, si forte quidlibet alias inveniret, quod depraedatum vel suis comitibus, vel exspectantibus se proficeret. Sed in tantam jam t
Abbreviated transcription (Latin):
ab hierłm & dasmasco. & ab alus regionum
multarum municipus congregati erant.
certo p̃ualituros. ut pote quos opinabant pauces. &
facto diluculo. uͥ eos aggrederent᷑. mireucram ap̃ia¬
n partem effugerent: mimo illis ab utroqͣ nicumbe.
signo cõnstantissime p̃liaci sunt. & mninueos suos graui¬
t̃ afflrxerunt. Mortin sunt multi ex illis: s de spo¬
lus eoꝵ parimm ditati siuit xpĩam. Non euĩ otcun
li abuerint uł eos ꝑsequendi: uł spoliandi.
nterea turei qui stabant in p̃sidio ciuitatis. audien¬
tes bonnnidũ abcessisse. aulatius eribant de ei¬
intate ꝙ iam in ipsis discurrebant castris. Explo¬
rauerint gͥ qua tentoria lauguidioi reperirent᷑.
Quaclam gͦ die irruerunt imanimit̃ iuicastris & co
muius impegerunt in xpianos. Hecdum eiũ suos
andierant suꝑatos. Die illa multi ex xpĩanis ꝑempti & coacb¬
sitit. qm̃ ifmahelite illi uehemt̃ in castris ꝑstiter̃.

Expanded text:
ab Jerusalem et Damasco et ab aliis regionum ab Jerusalem et Damasco et ab aliis regionum multarum municipiis, cougregati erant, certo praevalituros, utpote quos opinabantur paucos et facto diluculo, ubi eos aggrederentur in neutram Christiani partem effugerent, imo illis ab utroque incumbersigno, constantissime praeliati sunt, et inimicos suos graviter afflixerunt. Mortui sunt ergo multi ex illis; sed de spoliis eorum parum ditati sunt Christiani. Non enim otium habuerunt vel eos persequendi vel spoliandi. Interea Turci, qui stabant in praesidio civitatis, audientes Boamundum abscessisse, audacius exibant de civitate, et jam in ipsis discurrebant castris. Exploraverunt igitur qua tentoria languidiora reperirentur. Quadam ergo die, irruerunt unanimiter in castris; miter impegerunt Christianos. Necdum enim suos audierant superatos. Die ergo illa, multi ex Christianis perempti sunt, quoniam Ismaelitae illi vehementer in castris perstiterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
fames inhorrescebat. qm̃ pabula omĩa de die
ui diem deficiebant. Direrunt gͦ. Pars ur̃m¬
iam ꝓcul frumentatũ & p̃datitm excedat. pars de¬
p̃dantes succenturiata custodiat. pars in castris
remaneat .&. nichil relinquamus in temptatum:
Milites xp̃i numqͣm corpescans ociosi. Quid etiã
moramur: Iam iam gens xpĩana magna ex par¬
te ꝑiclitatur. P oimundus itaq pͥmus adieeit. Si
uobis sanum uidet᷑ optimates & domini: ego &
flandrensis comes foras exibimus. & si quid ds̃
presticerit uos uidebitis. Interim ꝓ castris excu¬
bate. & niehil negligent̃ agite. Collaudatu ẽ
consilium. & solutum est conciltum:
elebrata gͥ diligent̃ xp̃i natiuitate: flan¬
drensis comes Rob̾tꝰ & boimundus arma¬
ti. non sine remanentiũ laerimis ꝓcesse¬
runt. & cum eis militũ & peditum plusqłn ugin¬
ti milia. & ꝑnicit̃ disꝑsi sunt ꝑ sarracenoritm
colonias. Sarracem autem & arabaes & turei

Expanded text:
fames inhorrescebat, quoniam pabula omnia de die fames inhorrescebat, quoniam pabula omnia de die in diem deficiebant. Dixerunt ergo: « Pars nostrum procul frumentatum et praedatum excedat; pars depraedantes, succenturiata custodiat; pars in castris remaneat, et nihil relinquamus intentatum. Milites Christi, nunquam tepescamus otiosi. Quid etiam moramur? Jamjam gens Christiana, magna ex parte periclitatur. » Boamundus itaque primus adjecit: « Si vobis sanum videtur, optimates et domini, ego et Flandrensis comes foras exibimus, et si quid Deus praestiterit, vos videbitis; interim pro castris excubate, et nihil negligenter agite. » Collaudatum est consilium, et solutum est concilium. Celebrata igitur diligenter Christi Nativitate, Flandrensis et Boamundus armati, non sine remanentium lacrymis processerunt, et cum eis militum ac peditum plusquam viginti millia, et perniciter dispersi sunt per Sarracenorum colonias. Sarraceni autem, et Arabes et Turci,
Abbreviated transcription (Latin):
serumq turres editiores ascendebant. a ꝓpug¬
uculis xpianos sagita bant. & qͥb eiunq modis
iettrant eos ꝓcul aburbe repellebant. Sagitte
umq eoꝵ coram boimindi tentoriis aduolabãt.
n siqͥdem ictu sagite ꝑcussa mulier occubuit.
Uonsilio iterũ caftrẽses accepto. suꝑ uer¬
ticem montis qui uocat᷑ maregar. qͥ
Aboimundi castris immine bat. castellũ
ficauer̃. quo a turcoꝵ tneursionib castra
tirent᷑. Quod ꝑdierum successiones heroũ
tsquisq in ordine iticis sue custodiebant.
dr at tenuata uictualia sunt. quia nec
ustare audebant. nees mercatit᷑ habebant.
dod euim in uallem reppererant. dum de cras¬
ne si ꝓs pectauer̃ affluent᷑ consumpserant.
nutris cam̃ eoꝵ parum quid erat residu¬
domtnici natalis sollempintas.
ocuti sunt ad inuieem ꝓceres illi consilrum
quo gentes alerent᷑ acerpturi. Isfectu quippe
pat̃no. in aiores minorib patrocinabant᷑. Iam uͦ

Expanded text:
lerumque turres editiores ascendebant, a propuglerumque turres editiores ascendebant, a propugnaculis Christianos sagittabant, et quibuscunque modis poterant eos procul ab urbe repellebant. Sagittae namque eorum coram Boamundi tentoriis advolabant; ibi siquidem ictu sagittae percussa mulier occubuit, ocaverant. Consilio iterum Castrenses accepto, super verticem montis qui vocatur Maregard, qui Boamundi tentoriis imminebat, castellum aedificaverunt, quo a Turcorum incursionibus castra tutarentur: quod per dierum successiones, heroum unus, quisque in ordine vicis suae, custodiebant. Interim attenuata sunt victualia, quia neque cursitare audebant, neque mercatum habebant, quod enim in valle reperierant, dum de crastino non prospectaverunt, affluenter consumpserant. In castris tamen eorum parum quid erat residuabat Dominici Natalis solemnitas. Locuti sunt ad invicem proceres illi, consilium quo gentes alerentur accepturi. Affectu quippe paterno majores minoribus patrocinabantur. Jam vero
Abbreviated transcription (Latin):
rat ibi non longe castelłum saris nl
cursitacione hostili ueliem̃t̃ condoluer̃. qm̃ in
gntem scãm aufi sunt nefarui eruentos euagi¬
or gladios. Iam eiñ uidigenarũ uisidi . inua
rcubuerant. Miserinit gͦ qui turcis obuiarent
os dum ipsimet refugerent. allicẽnt. Bonmindꝰ
gom fingentes ꝓut erant edocti. consestim t̃ga
dcrunt. &. quo boumuidus recondicꝰ erat scient̃
iamatuer̃. Occisi sunt tam̃ in illo cõflietu uł pocius
&: auo milices apĩam. Porro bonnimdus p̾li ator.
gtssimus de loco in quo diuerterat concitus surrex̃.
nisq aggressos multos ꝑemit .&. quosclã uiuos re¬
nnit. quos ance portam eiuitatis sollempnit̃ in
ictacłm decollari p̃cepit. hoc ido fecisse dr̃ ut
rierant in ciuitate ꝑmaltatis contribulib sitis ter¬
mint᷑. si forte ab insectacione francoꝵ talit̾ auo¬
init᷑. Sepe namq ꝓpenis aluis illatis. alii erani¬
nant᷑. Qui tam̃ erant in ciuitate magis efferati. O¬

Expanded text:
rat ibi non longe castellum satis munincursitatione hostili vehementer condoluerunt, quoniam in gentem sanctam ausi sunt, nefarii, cruentos evaginare gladios. Jam enim indigenarum insidiis multi occubuerunt. Miserunt ergo, qui Turcis obviarent, et eos dum ipsimet refugerent, allicerent. Boamundufugamque fingentes, prout erant edocti, confestim terga dederunt, et quo Boamundus reconditus erat, scienter declinaverunt. Occisi sunt tamen in illo conflictu vel potius fuga, duo milites Christiani. Porro Boamundus, praeliator fortissimus, de loco in quo diverterant concitus surrexit; Turcosque aggressos multos peremit, et quosdam vivos retinuit, quos ante portam civitatis solemniter in spectaculum decollari praecepit. Hoc ideo fecisse dicitur, ut qui erant in civitate, pro multatis contribulibus suis, terrerentur, si forte ab insectatione Francorum taliter avocarentur. Saepe namque pro poenis aliis illatis, alii exanimantur. Qui tamen erant in civitate, magis efferati, p
Abbreviated transcription (Latin):
patre asperior omnib autẽ hominib libidi¬
ne intemperatior. Qui ȩtiã nouercã suã inuxo
rem duxerit. Hic contra parthos bellũ mo¬
liens inter edessam. & carras. ab hostib circum¬
uentus occisus est. Post hunc xuiiii. ab au¬
gusto ophilus macrinus qui prefectus pre¬
torio erat. cum filio ziadomeno in uasit im¬
perium S emenso anno continuo apud ar

Expanded text:
ro asperior, omnibus autem hominibus libidine intemperarem duxerit. 505 Hic, contra Parthos bellum moliens, inter Edessam et Carras, ab hostibus circumventus, occisus est. Post hunc nonus decimus ab Augusto Opelius 506 Macrinus, qui praefectus praetorio erat, cum filio Diadumeno invasit imperium: sed emenso anno continuo apud Ar
Abbreviated transcription (Latin):
parum sibi credendũ eẽ. incteris euidenter os¬
tendunt. qui inhis quoq quȩ ipsi udere: diuer¬
si sunt. Igitur post extincta totius achaie pre¬
sidia. destitutarũ euersionẽ urbium. mecello prȩ¬
tore meditante. consul munimius repentinus cũ
paucis uenit incastra. Qui dimisso statim metello.
chorinthũ sine mora expugnauit urbẽ. Toto
tunc orbe. longe om̃ium opulentissimã. quippẽ
quȩ uelut officina omniũ artificum. atq arti¬
ficiorum. & emporiũ communȩ asiȩ: Atq euro¬
pe post multa retro secula fuit: ꝑmissa cru¬
deliter ȩtã captiuis predandi licenta. sic om̃ita
cdib ignibq completa sunt. ut demurorũ
ambitu quasi camino inunum apicem coarta¬
tum: exundaret incendiũ. Itaq plurima par-¬
te popłi ferro flammisq consumpta. reliqua
sub corona uendita s̃. Urbe incensa muri
funditus diruti sunt. Muralis lapis inpuluets¬
itillastus. preda ingens derepta est. Sane cum

Expanded text:
parum credendum esse in caeteris evidenter osparum credendum esse in caeteris evidenter ostendunt, qui in his quoque, quae ipsi videre, diversi sunt. Igitur post exstincta totius Achaiae praesidia, destitutarum eversionem urbium Metello praetore meditante, consul Mummius repentinus cum paucis venit in castra: qui, dimisso statim Metello, Corinthum sine mora expugnavit, urbem toto tunc orbe longe omnium opulentissimam: quippe quae velut officina omnium artificum atque artificiorum, et emporium commune Asiae atque Europae per multa retro saecula fuit. Permissa crudeliter etiam captivis praedandi licentia, 291 sic omnia caedibus ignibusque completa sunt, ut de murorum ambitu quasi e camino in unum apicem coarctatum exundaret incendium. Itaque piurima parte populi ferro flammisque consumpta, reliqua sub corona vendita est. Urbe incensa, muri funditus diruti sunt. Muralis lapis in pulverem redactus, praeda ingens erepta est. Sane cum
Abbreviated transcription (Latin):
gneo cornelio. lentulo. lucio. mummio
consulibus. riunã carthaginis euersio
chorinthi sub secuta ẽ. duarumq
potentissimarũ urbium paruo unius temporis
inter uallo ꝑdiuersas mundi partes miserabile
colluxit incendium Nam cum metellus pretor ã¬
cheas. boctiosq coniunctos duob bellis hoc ẽ. pri¬
mum apud thermophylas iterum infocis de ui¬
cisset. quorũ priore bello occisa ẽt. iuiginiti milra
scđło .uii. milia qsa. Claudius storicus refert. Ua¬
lerius & anthias mnacharam pugnatũ. & xx. milia
acheorum cum duce suo diato cecidisse. confirmant
polibius achiuus quãuis tunc in africa cum sci¬
piont fuerit. tamen quia domesticã cladẽ ignora¬
to non potuit. semel machara pugnatũ. critho¬
lao duct asserit. diacum uero adducentẽ ex archa¬
dra militẽ ab eodẽ mecello prȩcort oppressum cũ
exercitꝰ docet. S eid deuarictate. discordantium his¬
toricorum aliquanta iam diximus. quorũ suffici¬
at de tecta. hȩc & mile nota mendaciorũ. quia

Expanded text:
n. Cornelio Lentulo, L. Mummio coss., ruinam Carthaginis eversio Corinthi subsecuta est, duarumque potentissimarum urbium parvo unius temporis intervallo per diversas mundi partes miserabile colluxit incendium. Nam cum Metellus praetor Achaeos Boeotosque conjunctos duobus bellis, hoc est, primo apud Thermopylas, 290 iterum in Phocaeis devicisset: quorum priore bello occisa esse viginti millia, secundo septem millia caesa, Claudius historicus refert; Valerius Antias in Achaia pugnatum, et viginti millia Achaeorum cum duce suo Diaeo, cecidisse confirmat; Polybius Achivus, quamvis tunc in Africa cum Scipione fuerit, tamen quia domesticam cladem ignorare non potuit, semel in Achaia pugnatum Critolao duce asserit. Diaeum vero, adducentem ex Arcadia militem, ab eodem Metello praetore oppressum cum exercitu docet. Sed de varietate discordantium historicorum aliquanta jam diximus, quorum sufficiat detecta haec et male nota mendaciorum nota: quia
Abbreviated transcription (Latin):
condita. dccc xxuiii. titus segregatis
anuinero pͥncipum othone. & uitellio.
ab augusto octauus biennio post ues¬
pasianum regnauit. Cuius tanta tranquillitas
in imperio fuit. ut nullius omnino sanguinẽ
urt publica ad ministranda fudisse referatur.
Et tamen tunc romȩ orto repente incendio. plu¬
rimȩ edes publicȩ concrematȩ sunt. ab ruptũ
tunc ȩtiã bobit montis uerticẽ magna profu¬
disse incendia ferunt. torrentibusq flamma¬
rum globis uicinas regiones cum urbibus
hominibusq delesse. Titus cum ingenti om¬
nium luctu. ineadem uillaꝗͣ pater eius mor¬
bo ab sumptus est. Capitulũ .xiiii.

Expanded text:
condita DCCCXXVIII Titus, segregatis numero principum Othone et Vitellio ab Augusto octauus, biennio post Vespasianum regnauit. cuius tanta tranquin imperio fuit, ut nullius omnino sanguinem in republica administranda fudisse referatur. Et tamen tunc Romae orto repente incendio, plurimae aedes publicae concrematae sunt. Abruptum tunc etiam Vesuvii montis verticem magna profudisse incendia ferunt, torrentibusque flammarum vicina regionis cum urbibus hominibusque delesse. Titus cum ingenti omnium luctu in eadem villa, qua pater ejus, morbo absumptus est. 483 CAPUT X.
Abbreviated transcription (Latin):
pennino aliquando fuerit᷑. Cum hannibal ele¬
fantos & ȩquos plurimãq exercitus sui partẽ.
niuib clausus atq oppressus amisit. Hunc ergo
puerilib licentũs nausiantẽ. non modo digentem
ista. non ferrẽ. sed ȩtiã ab ipsis stratis otiisui tes¬
tibus in popłm publicũ q ꝓtrahctem.eiq fo¬
ras ꝓducto in fantes. inco atq exeo gelu lucste
iocundantes. subdantesq monstrarẽ. ut uerbo.
nugacitas delicatis uitiata nutrimentis. non intea¬
pore iuolentiã sed inse ec̃. segnitiam doceretr
Et incomparatione rerum diuidicandarũ en
maiores parua tolerasse. sed se nec parua dole¬
rare. sufficere ꝓbaretur. Q uod eudentius isis
inmemoria reuolutis. prȩteritorũ cdadib p¬
babo. pyrri bello inprimis sicut ordo est pati
cuius causa & origo hȩc fuit. Capitusũ .i.

Expanded text:
pennino aliquando fuerit, cum Hannibal elepennino aliquando fuerit, cum Hannibal elephantos equos plurimamque exercitus sui partem niuibus clausus atque oppressus amisit: hunc ego puerilibus licentiis nausiantem non modo dioentem ista non ferrem, sed etiam ab ipsis stratis, otii sui testibus, in populum publicumque protraherem, eique foras producto infantes in eo atque ex eo gelu ludentes iucundantes sudantesque monstrarem, ut uerbosa nugacitas delicatis uitiata nutrimentis non in tempore uiolentiam sed in se esse segnitiam doceretur et in conparatione rerum diiudicanda non maiores parua tolerasse sed se nec parua tolerare sufficere probaretur. Quod euidentius ipsis in memoriam reuolutis praeteritorum cladibus adprobabo Pyrrhi bello in primis, sicut ordo est, prodito. cuius causa et origo haec fuit. Anno
Abbreviated transcription (Latin):
deri queat: Numquid tamen aliquis exsistit qͥ
uel in ipsa anxietate ꝓnuntiet grauiores puliᷤ¬
ces ec. quã febres. aut acerbius accipiat se ui¬
gilare sanũ. quã dormire non potuisse moritũ¬
rum: Quȩ cum ita sint delicatis istis & querus¬
lis nr̃is ut cumq concedo. ut hȩc quib nunc
quia sic expedit interdum ammonemur sentien. G¬
do grauia putent. non tamen cohibeo ut ȩcam
asserant comparando graipora. quẽadmodũ siqͥs
& mollissimis stratis cubiłoq ꝑ commodo. matu.¬
tinus egrediens nocturno gelu lacunarũ dorsa
ob riguisse: Herbasq in canuisse ꝓspicerit. & in¬
opinato uisu ad monitus diceret. frigus est ho¬
die hic michi. nequaquã reprehendendus iude¬
retur. quia uel communi usu uel ꝓprio sensu
locutus c̾et. At si trepidus ĩcubiculum recurrens.
stratisq sese adoperiens. uel magis addens cdama¬
ret. tantũ omnino frigus ẽẽ. quantũ nec inap¬

Expanded text:
deri queat, numquid tamen aliquis exsistet, qui deri queat, numquid tamen aliquis exsistet, qui uel in ipsa anxietate pronuntiet grauiores pulices esse quam febres? aut acerbius accipiat se uigilare sanum quam dormire non potuisse moriturum? quae cum ita sint, delicatis istis et querulis nostris utcumque concedo, ut haec, quibus nune, quia sic expedit, interdum admonemur, sentiendo / grauia putent, non tamen coniueo, ut etiam adserant conparando grauiora. quemadmodum si quis e mollissimis stratis cubiculoque percommodo matutinus egrediens nocturno gelu lacunarum dorsa obriguisse herbasque incanuisse prospiceret et inopinato uisu admonitus diceret ‛frigus est hodie\': hic mihi nequaquam reprehendendus uideretur, quia uel communi usu uel proprio sensu locutus esset. at si trepidus in cubiculum recurrens stratisque sese adoperiens uel magis abdens clamaret, tantum omnino frigus esse quantum nec in Ap
Abbreviated transcription (Latin):
lius refert
cum post pe.¬
ricula sia
suorumq
naufraga residuos egrȩ socios solaretur. Forsitan
& hȩc olim meminisse. iuuabit. hȩc sententia semel¬
aptȩ fixa semꝑ ium sui triplicẽ diuetsissimis effec̃¬
tibus refert. Cum & preterita tanto gratiora ha¬
bentur uiuerbis. quanto grauiora referuntur in
gestis. & futura dum desiderabilia fastidio presen.¬
tium fiunt: semꝑ meliora creduntur. In ipsis autẽ
presentib obhoc nulla in parte miseriarũ iusta
comparatio adhiberi potest. quia multo maiore
molestia ad ficiunt. quantulacumq sint ista quȩ
sunt. quã illa que siue transacta. siue uentura. ꝙ¬
si magna. dicuntur interim omnino tunc non
sunt. Uelut siquis nocturnis pulicib tcillatus.
atq: exeo uigilũs anxius alias forte quas aliqͣn.¬
do ex ardentissimis febrib dui sustinuit iugiluas.
recordetur ꝓcul dubio inpatientius fert istarum
inquietudinc̃. quã illarũ recordationẽ. S quã¬
uis apud omniũ sensus ꝑ captu temporũ ita ui.¬

Expanded text:
lius refert, cum post pericula sua suorumque naufragia residuos aegre socios solaretur, Forsan et haec olim meminisse iuuabit. haec sententia, semeapte ficta, semper uim sui triplicem diuersissimis effectibus refert, cum et praeterita tanto gratiora habentur in uerbis quanto grauiora referuntur in gestis et futura dum desiderabilia fastidio praesentium fiunt semper meliora creduntur, ipsis autem praesentibus ob hoc nulla in parte miseriarum iusta conparatio adhiberi potest, quia multo maiore molestia adficiunt quantulacumque sint ista quae sunt quam illa quae siue transacta siue uentura, etsi magna dicuntur, interim omnino tunc non sunt. ueluti si quis nocturnis pulicibus titillatus atque ex eo uigiliis anxius alias forte, quas aliquando ex ardentissimis febribus diu sustinuit, uigilias recordetur, procul dubio inpatientius feret istarum inquietudinem \t quam illarum recordationem. sed quamuis apud omnium sensus pro captu temporum ita ui
Abbreviated transcription (Latin):
tib erant necessaria. detuler̃ incuntatem. hane
&r entm gentiles habent consuetudiem ut si qͣndo
ualinit in hostem. uł causa necessitat  sue con¬
plende. uł suꝑcilio iactancie. opes copiosas serum
deuehant. & equos & asmnos. &. camelos ad subue¬
hendum clitellarios faciant. & oues & boues ad co¬
medendũ deduei p̃cipiant. nrec annonã. uec fari¬
nam. uec fabam. nec oleum. nec utnum p̃t̾imitãt.
his gͥ om̃ib in ciuitatem habundant᷑ illatis. obtatoq
triumpho franci potiti. cum dignis laudil dm̃ be

Expanded text:
tibus erant necessaria, detulerunt in civitatem. Hanc tibus erant necessaria, detulerunt in civitatem. Hanc etenim gentiles habent consuetudinem, ut, si quando vadant in hostem, vel causa necessitatis suae supplendae, vel supercilio jactantiae, opes copiosas secum devehant: et equos et asinos et camelos ad subvehendum clitellarios faciant; et oves et boves ad comedendum deduci praecipiant; nec annonam, nec farinam, nec fabam, nec oleum, nec vinum praetermittant. His igitur omnibus in civitate abundanter illatis, optatoque triumpho potit
Abbreviated transcription (Latin):
imor autem suꝑ turcos illapsus diumitus
eos ext̾ruit . & constancia francorum inumci¬
bił illos ammirari & obstupescẽ. fecit. & ĩ fugam
coegit. Cepit gͥ legio totalabere. nec buecina. nec
timpanum. nec litu is. nec p̃eo. poterat eos reuo¬
care. Impossibile siquidem ẽ. tot gentes fuga in¬
ita demio reũti. denuo p̃liari. Ipse quippe ĩmpetꝰ
& cõmunis metꝰ eos exanimat: ⁊ infugam elap¬
sos p̃cipitat.
Declinauer̃ autem
turei fugitan¬
tes ad tentoria. uͥ mulas
suorum quos ibi dimiserant succentu riatos esti¬
mabant. S illi dum isti decertabant. fugam une¬
rant. postqm ut dictum ẽ. ignem suecensum pspere¬
rant. Franci uͦ che spoliandis papilionib maniis &. oe¬
fugauer̃: & acdhuc ad tancredi castellum passim
obtruncando ꝑsequti sunt.
andem adicendas eorum reũtentes. qͥcqd
concupiscibile erat diripierunt. & garas
omnimocdas & equos & iumenta minumera: ⁊ oues
lanigeras. & alienta copiosa & quecũq mndigen¬

Expanded text:
imor tamen super Turcos illapsus divinitus, eos exterruit; et constantia Francorum invincibilis illos admirari et obstupescere fecit, et in fugam coegit. Coepit ergo legio tota labare, nec buccina, nec tympanum, nec lituus, nec praeco poterat eos revocare. Impossibile siquidem est tot gentes, fuga inita, denuo reverti, denuo praeliari: ipse quippe impetus, et communis metus eos exanimat, et in fugam elapsos praecipitat. Declinaverunt autem Turci fugitantes ad tentoria, ubi multos suorum quos ibi dimiserant succenturiatos aestimabant; sed illi, dum isti decertabant, fugam inierant, postquam, ut dictum est, ignem succensum prospexerant. Franci vero de spoliandis papilionibus manus et ocfugaverunt; et adhuc ad Tancredi castellum, passim obtruncando persecuti sunt. Tandem ad tendas eorum revertentes, quidconcupiscibile diripuerunt; et gazas omnimodas, et equos et jumenta innumera, et oves lanigeras et alimenta copiosa, et quaecunque indigen
Abbreviated transcription (Latin):
septus. morbo insuꝑ correptus cet: interũt . C¬
uius successor scribonius attemp¬
tatarum superiore bello gentium
um declinans. indardaniã arma
conuertit. eamq superauit. Pu¬
blius uero seruilius exconsule cili¬
ciam & pamphyliã crudelissimȩ adortus dum
subdere studuit pene deleuit. Lyciam & ur¬
bes eius obsessas oppressasq cȩpit.P reterea
olympũ montẽ ꝑuagatus fasidẽ euertit. co¬
ricum diruit. Tauri quoq montis latera
insiciliã uergentia ꝑscrutatus. isauros bello¬
fractos indleditionẽ tedegit. Primus romanoꝵ¬
ꝑtaurum duxit exercitum. ac limitẽ itineris
fecit. triennio emenso quo bellum gestum est
isaurici nomen assumpsit. Cosconius procon¬
sule sortitus illyricum protrita sub iectaq
dalmatia Salonas urbem florentissimã post
bienniũ taudẽ expugnauit. & cepit. Cap̃ .xxx.iiii.

Expanded text:
saeptus, morbo insuper correptus esset, interiit. hsaeptus, morbo insuper correptus esset, interiit. huius successor Scribonius adtemptatarum superiore bello gentium uim declinans, in Dardaniam arma conuertit eamque superauit. Publius uero Seruilius exconsule Ciliciam et Pamphyliam crudelissime adortus dum subdere studet, paene deleuit. Lyciam et urbes eius obsessas oppressasque cepit. praeterea Olympum montem peruagatus Phasidem euertit, Corycum diruit, Tauri quoque montis latera in Ciliciam uergentia fractos, in ditionem redegit: primus RomanoTaurum duxit exercitum, ac limitem itineris fecit. Triennio emenso, quo bellum gestum est, Isaurici nomen assumpsit. Cosconius proconsule sortitus Illyricum, protrita subactaque Dalmatia, Salonas, urbem florentissimam, post biennium tandem expugnavit et cepit. CAPUT XXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
fortis fide ac uirib semꝑ hispania cum op¬
timos in uictissimosq reges rei publicȩ dede¬
rit nullum umquã tirannorũ ab inico usq
inhodiernũ diem uel de se editum misit. uel
inse extrinsecus. incurrentẽ uiuum potentẽ¬
Nterci macedonicũ bellum claudius sorti¬
tus uarias gentes quȩ rhodopeis montib cir¬
cumfute sunt. ac tunc macedoniã crudelissimȩ
populabantur. Nam intercetera dictu au¬
dituq horridaq incaptiuos agebant. rap¬
tis cum poculo opus ee̾t humanorũ capitũ
ossib cruentis capillatisq adhuc. Ac per in¬
teriores cauernas male effosso cerebro oblitis
a uide ac sine horrore tanquã ueris poculis
utebantur. quarũ cruentissime atq imma¬
nissime corda sciderant. Has itaq ut dixi
claudius pellere macedoniȩ finib bello at¬
temptauit. magnisq se malorũ molib ob¬
iecit. Vnde cum animo ȩger & curis. circum¬

Expanded text:
fortis fide ac uiribus semper Hispania cum opfortis fide ac uiribus semper Hispania cum optimos inuictissimos reges reipublicae dederit, nullum umquam tyrannorum ab initio usque in hodiernum diem uel de se editum misit uel in se extrinsecus incurrentem uiuum potentemnterea Macedonicum bellum Claudius sortitus uarias gentes, quae Rhodopaeis montibus circumfusae sunt ac tunc Macedoniam crudelissime populabantur — nam inter cetera dictu audituque horrida quae in captiuos agebant, raptis, cum poculo opus esset, humanorum capitum ossibus cruentis capillatisque adhuc ac per interiores cauernas male effosso cerebro oblitis auide ac sine horrore tamquam ueris poculis utebantur: quarum cruentissimi atque immanissimi Scordisci erant — has itaque, ut dixi, Claudius pellere Macedoniae finibus bello adtemptauit magnisque se malorum molibus obiecit: unde cum animo aeger et curis circum
Abbreviated transcription (Latin):
aris eius occisus est. hyrtolegii fratres in¬
efesti. ꝑ penna qui se sertorio uinxerat cõ¬
unutus ẽ. Postremo ipse sertorius decimo
mmum annõ belli inchoati. his quiẽ quib
uriatus suorũ dolis interfectus finẽ bello
cit. romanisq uictorrã sine gloria de¬
it. Quamuis ꝑ pennã postea pars exercitꝰ
ius secuta sit. quia pompeio uicꝰtus cũ
miuerso exercitu suo interfectus est. Guu¬
atibus uero cunctis ultro ac sine mora ꝑ
ditionem receptis. duȩ tantũ restiterunt.
dos est uxama & callagurris. Quarũ uxa.¬
ii pompeius euertit. callagurrima fta¬
nius ugi obsidione confectam. aqq ad insaies
ȩscas miseranda uiopia coactam ultima oede in¬
cendioq deleuit. Percussotes sertorii prę¬
mium repetendũ quidẽ aromanis ẽẽ dixert̃.
quippe qui meminissent antea uiriati per¬
cussoribus denegatũ. Et quamuis nullo tunc
prȩmio patrauerit. romanã securitatẽ tam̃

Expanded text:
sororis eius, occisus est. Hirtulei fratres insororis eius, occisus est. Hirtulei fratres interfecti. Perpenna, qui se Sertorio iunxerat, comminutus est. postremo ipse Sertorius decimo demum anno belli inchoati isdem quibus et Viriatus suorum dolis interfectus finem bello fecit Romanisque uictoriam sine gloria dedit; quamuis Perpennam postea pars exercitus eius secuta sit: qui a Pompeio uictus cum uniuerso exercitu suo interfectus est. ciuitatibus nero cunctis ultro ac sine mora per deditionem receptis, duae tantum restiterunt, hoc est Vxama et Calagurris: quarum Vxamam Pompeius euertit, Calagurrim Anius iugi obsidione confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit. percussores Sertorii praemium ne petendum quidem a Romanis esse duxerunt, quippe qui meminissent antea Viriati percussoribus denegatum. Et quamnis nullo tunc praemio patrauerint Romanam securitatem, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nfugit. Sertorius superato fugatoq pompeio.
luronẽ captã cruentissime depopulatus est re¬
quum agmen lauronensiũ qđ cȩdib super¬
urat iniserabili inlusitaniã captiuitate tͣns.¬
uurit. Pompeiũ autẽ hoc est illũ romanorũ
luem ase uictum fuisse gloriatus est. Quem
nagna preditum fidutia ad hoc bellum non
consule sed ꝓconsulib roma misisset. Euis
Itunc pompeio.xxx. milia peditum mil.
quites galba scribit. Sertoriũ autẽ . lx
filia peditum .Uiii. milia equitũ habuisse
pmmemorat. Postea uero hyrtolegius cum
actello congressus apud italicam beticȩ ur
m uiginti milia militũ ꝑdidit uictusq in
usitaniam cum paucis refugit. Pompeius bel¬
iam nobilẽ celthiberiȩ urbem cepit. Ser-¬
prius deinde cum pompeio congressus .x.
ilia militũ eius interfecit. ex alio cornu
ncente pompeio tantũdem pene ipse ꝑ¬
t. Multa inter eos preterea prelia gesta
t. Memmnius questor pompei idẽq uir

Expanded text:
aufugit. Sertorius, superato fugatoque Pompeio, aufugit. Sertorius, superato fugatoque Pompeio, Lauronem civitatem cruentissime depopulatus est: reliquum agmen Lauronensium, quod caedibus superfuerat, miserabili in Lusitaniam captivitate transduxit. Pompeium autem, hoc est, illum Romanorum ducem, a se victum fuisse gloriatus est: quem magna praeditum fiducia, ad hoc bellum non pro consule, sed pro consulibus Roma misisset. Fuisse tunc Pompeio triginta millia peditum, mille equites, Galba scribit; Sertorium autem sexaginta millia peditum, octo millia equitum habuisse commemorat. Postea vero Hirtulegius, cum Metello congrbem uiginti milia militum perdidit uictusque in Lusitaniam cum paucis refugit. Pompeius Belgidam, nobilem Celtiberiae urbem, cepit. Sertorius deinde cum Pompeio congressus decem milia militum eius interfecit; ex alio cornu uincente Pompeio tantundem paene ipse perdidit. multa inter eos praeterea proelia gesta sunt. Memmius, quaestor Pompei idemque uir
Abbreviated transcription (Latin):
bellorum fragorib quorũ unit
in hispania erat aliud in pamȩ¬
lia. In macedonia tertiũ. quar
indalmatia. ex sanguis ad huc atq exbis
intestina ꝑnitiȩ tanquã febrib romanas¬
publica. ꝓpulsare armis occidentis septent¬
nisq fortissimas gentes cogebatur. Sertis¬
us siquidẽ uir dolo atq audacia potens ł
partiũ Marianarum fuisset. syllã fugeal
exafrica cilapsus in hispanias bellicosisir
tellus ꝙ domitius. quorũ domitius abns¬
legio sertorũ duce cum exercitu opptelis
Manlius proconsul galliȩ in hispania
trib legionib ꝙ mille quingentis eq¬
bus transgressus. iniquã cum histe lego
nam conseruit. A quo castris copiq sl
nospidũ hylerdã pene solus refugit. Mecellus
hustis prelus fatigatus. ꝑdeuia oberrans hoᷤ tẽ
aora fatigabat. donec pompeiicastris consocia¬
ntur. Pompeuis contracto apud palantiã exer¬
ii lauronẽ ciuitatẽ quã tunc sertorius op¬
ugrabat. frustra conatus defendere uictus

Expanded text:
bellorum fragoribus, quorum unum in Hispania erat, aliud in Pamphylia, in Macedonia tertium, quartum in Dalmatia, exsanguis adhuc atque exhausta intestina pernicie, tanquam febribus Romana respublica, propulsare armis Occidentis Septentrionisque fortissimas gentes cogebatur. Sertorius siquidem, vir dolo atque audacia potens, cum partium Marianarum fuisset, Syllam fugiens, ex Africa dilapsus in Hispanias, bellicosissitellus et Domitius: quorum Domitius ab Hirtulegio, Sertorii duce, cum exercitu oppressus est. Manilius, proconsul Galliae, in Hispaniam cum tribus legionibus et mille quingentis equitibus transgressus, iniquam cum Hirtulegio pugnam conseruit. A quo castris copiisque in oppidum Hilerdam pene solus refugit. Metellus, multis praeliis fatigatus, per devia oberrans, hostem mora fatigabat, donec Pompeii castris consociaretur. Pompeius, contracto apud Palantiam exercitu, Lauronem civitatem, quam tunc Sertorius oppugnabat, frustra conatus defendere, victus
Abbreviated transcription (Latin):
cum uoluntarios indeditionẽ recepisset. ꝑ scelus
uiter fecit. Simulans eñi de commodis corum
sc acturum fore circumpositis militib. cuncꝰtos
inermes incautosq prostrauit. Quȩ res postea
uniuersȩ hispaniȩ ꝓpter romanorũ ꝑfidiã
causa maximi tumultus fuit. Capitulum .xx.uiii.¬
N NO aburbe condita sexcentesimo

Expanded text:
cum uoluntarios in deditionem recepisset, per scelus cum uoluntarios in deditionem recepisset, per scelus interfecit; simulans enim de commodis eorum se acturum fore, circumpositis militibus cunctos inermes incautosque prostrauit. quae res postea uniuersae Hispaniae propter Romanorum perfidiam causa maximi tumultus fuit. Anno ab Vrbe condita DCI
Abbreviated transcription (Latin):
ista petierunt. P rofundo quidc̃ satis malig¬
nitatis sus argumento tale sacͥficium flagitantes.
qm̃ non magis fuso cruore pecudum quã profli¬
gata uirtutt hominũ pascerentur. Nam utiq
tunc nec hostes nec fames nec morbi. nec pro¬
quod incredibile diftu: est adaram luxuris uir¬
tutum uictimȩ trucidantur. Carthaginiensib
aliquando lusum ẽ. homines unmolare. sed
male presumpta ꝑsuasio breui preter missa ẽ.
A romanis uero exactum ẽ. ut semet ipsos ꝑ¬
ditioni impenderent. Factum ẽ. fit. amatur ꝙ
clamatur ut fat. Qui pro mactanda gregis sui
pecude fortasse offenderentur. ꝓ irter ficienda
cordis sui uirtute lȩcantur. Quin pedus nasicȩ
Exubescant. qui xp̃ianis ex ꝓbrandãm putant.
& non nobis de hostib quos semꝑ habuerunt.
sed illi de theathro quod haberi ꝓhibuerat. c̃¬
quirantur. Igitur in hisprnta sergius galba prȩ¬
tor lusitanos citratagum flumen habitantes

Expanded text:
ista petierunt, profundo quidem satis maligista petierunt, profundo quidem satis malignitatis suae argumento tale sacrificium flagitantes, quoniam non magis fuso cruore pecudum quam profligata uirtute hominum pascerentur. nam utique tunc nec hostes nec fames nec morbi nec proquod incredibile dictu est — ad aram luxuriae uirtutum uictimae trucidantur. Carthaginiensibus aliquando uisum est homines immolare, sed male praesumpta persuasio breui praetermissa est; a Romanis uero exactum est, ut. semet ipsos perditioni impenderent. factum est, fit, amatur et clamatur ut fiat: qui pro mactanda gregis sui pecude fortasse offenderentur, pro interficienda cordis sui uirtute laetantur. quin potius Nasicae erubescant, qui Christianis exprobrandum putant et non nobis de hostibus, quos semper habuerunt, sed illi de theatro, quod haberi prohibuerat, conquerantur. Igitur in Hispania Sergius Galba praetor Lusitanos citra Tagum flumen habitantes
Abbreviated transcription (Latin):
tium dedit. sepius ȩtiã militis quã ducis usus
officio. Nam & barbarũ ꝑuocantem singula¬
riter congressus occidit Sergius autẽ galba pre¬
tor alusitanis magno prȩlio uictus est. U niuer¬
soq exercitu amisso. ipse cum paucis uix elapsus
euasit. Codem tempore censores theathrum la¬
pideum inurbe construi censuerunt qđ ne. tc̃
fieret. scipiona sic agrauissima oratione obsticit
dicens Inimicissimũ hoc forc bellatori popło
ad nutriendã desidiã lasciuieq commentũ. adeo¬
q mouit senatum: ut non solum uendi om̃ia
theathro comparata usserit. sed ȩtrã sub sellia
ludis poni ꝓhibuerit. Quam obrem intelligant
nri quibq qrid extra oblectamentũ libidinis
occurrit. offensio est. ꝓpter hoc si in firmiores
ẽẽ. hostib suis ipsi sentiunt & fatentur thea¬
thra incusanda non tempora. sed blasphe man¬
dum din uerum qui usq adnunc ea ꝓhibet.
sed ab hominandos deos uel dȩmones suos qͥ

Expanded text:
tium dedit, saepius etiam militis quam dacis usus tium dedit, saepius etiam militis quam dacis usus officio ; nam et barbarum prouocantem singulariter congressus occidit. Sergius antem Galba praetor a Lusitanis magno proelio uictus est uniuersoque exercitu amisso ipse cum paucis uix elapsus euasit. eodem tempore censores theatrum lapideum in Vrbe construi censuerunt. quod ne tunc fieret, Scipio Nasica grauissima oratione obstitit dicens, inimicissimum hoc fore bellatori populo ad nutriendam desidiam lasciuiamque commentum, adeoque mouit senatum, ut non solum uendi omnia theatro couparata iusserit, sed etiam subsellia ludis poni prohibuerit. Quamobrem intellegant nostri — quibus quidquid extra oblectamentum libidinis occurrit offensio est — propter hoc, quod se infirmiores esse hostibus suis ipsi sentiunt et fatentur, theatra incusanda non tempora, nec blasphemandum Deum uerum, qui usque ad nunc ea prohibet, sed abominandos deos uel daemones suos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dna uendidit partim secum in macedoniã¬
duxit. Postea cum eo lucius. emilius. paulus con¬
sul dimicauit & uicit. Nam uiginti milta pe¬
ditum in eo bello interfecit rex cum ȩquitatu
subter fugit. sed continuo captus atq intrium
pho cum filiis ante currum actus est. & post
apud albam incustodia defecit. Eilius eius ui¬
nior fabricã aerariã obtolerandã inopiam romȩ
didicit ibiq consumptus est. Plurima preterea
& satis diuersis prouentib bella multarũ ubiq
gentiũ gesta sunt quȩ breuitatis causa preter¬
INNO ab urbe condita de lucio. li¬
cinio. lucullo. aulo. postumio. albino
consulibus. Cum om̃s romanos ingens
celthiberorũ mecus inuasisset: & exomnib ñ
eẽt. quure in hispania uel miles uel legatus
auderet. Publius scipio qui postea africanus
ultro sese militaturũ in hispaniã obtulit. cũ
tamen in macedonia sorte ram deputatus t̾ẽt.
Itaq ꝓfectus in hispaniã magnas strages gen-¬

Expanded text:
ona vendidit: partim secum in Macedoniaona vendidit: partim secum in Macedoniaduxit. Postea cum eo L. Aemilius Paulus consul dimicavit, et vicit. Nam viginti millia peditum in eo bello interfecit. Rex cum equitatu subterfugit, sed continuo captus atque ipho cum filiis ante currum actus est, et post apud Albam in custodia defecit. Filius ejus junior fabricam aerariam ob tolerandam inopiam Romae didicit, ibique consumptus est. Plurima praeterea et satis diversis proventibus bella multarum ubique gentium gesta sunt, quae brevitatis causa praeternno ab Vrbe condita DC L. Licinio Lucullo A. Postumio Albino consulibus cum omnes Romanos ingens Celtiberorum metus inuasisset et ex omnibus non esset, qui ire in Hispaniam uel miles uel legatus auderet, P. Scipio, qui postea Africanus erit, ultro sese militaturum in Hispaniam obtulit, cum tamen in Macedoniam sor te iam deputatus esset. itaque profectus in Hispaniam magnas strages gen
Abbreviated transcription (Latin):
ta destituit. Atq eadem rursus fragmentis im¬
pedientibus suꝑducta sub mersit. Pauci exomni
popło ꝑutramq ripam uix concĩsis uiscerib e
uaserunt. Publio. licinio. crasso. gaio cassio. lon¬
gino consulib. macedonicũ bellum gestum ẽ:
merito inter maxuma bella referendũ. Nam
mauxilio romanorũ tota primũ italra. De in¬
le ptholomeus tex egipti. & ariorates cappa
daciȩ. eumenes asiȩ. masinissa numidiȩ fuert̃.:
rege chorin. & uniuersi cum rege gentio illirii
laq adueniente crasso consult perseus occur¬
dit. commissoq prelio miserabiliter uicti fu¬
ere romani. Sequenti pugna. pęne pari
lade partis utriusq in hiberna discessum ẽ.
einde ꝑseus ꝓfligato multis prelũs exer¬
tu romano. in illyricum trangressus sulcanũ
ppidũ defensũ a presidiis romanis pugnan
o cȩptt. ubi magnã romanorũ presidiorũ
ultitudinẽ partim occidit. partim sub co-¬

Expanded text:
ta destituit: atque eadem rursus fragmentis imta destituit: atque eadem rursus fragmentis impedientibus superducta, submersit. Pauci ex omni populo per utramque ripam, vix concisis visceribus, evaserunt. P. Licinio Crasso et C. Cassio Longino consulibus Macedonicum bellum gestum est, merito inter maxima bella referendum. Nam in auxilio Romanorum tota primum Italia, deinde Ptolemaeus rex Aegypti, et Ariarathes Capdociae, Eumenes Asiae, Massinissa Numidiae fuerunt: rege Cotye, et universi cum rege Gentio Illyrii. Itaque advenienti Crasso consuli Perseus occurrit: commissoque praelio, miserabiliter victi fugere Romani. Sequenti pugna pene pari clade partis utriusque in hiberna discessum est. Deinde Perseus profligato multis praeliis exercitu Romano in Illyricum transgressus, Sulcanum oppidum defensum a praesidiis Romanis pugnando 276 cepit: ubi magnam Romanorum praesidiorum multitudinem partim occidit, partim sub cor
Abbreviated transcription (Latin):
apit. Tiberius. sempronius graccus uilteriore. ceñ ĩhip¬
tum quinq: oppida uacuata quassataq bellis ad
deditionem coegit. E ea tempestate etiam lucius
postumius inciteriore hispania quinquaginta mił
hostium bello interfecit. O raccus prȩtor ibidem
terum. cc. oppida exp̃ugnauit & oepit. Lepido ꝙ
mutio consulib baffernarum gens ferocissima: aue¬
tort perseo philippi filio. predarũ spe sollicitata
ꝙ transeundi histri fluminis facultate. sine ulla
pugna uel aliquo hoste deleta est. Nam tunc
forte danubius qui ꝙ hister crassa glacie super¬
stratus pedestrem facile transitum paciebatur.
tq cum in prouide doto & maximo simul ag¬
minȩ inȩstimabilis hominũ uel equorum mul
titudo transiret. Giormitate ponderis & concusꝰ¬
sone gradientiũ concrepans gelu ꝙ glacialis crusta
ussiluit. U niuersumq agmen qđ diu sustinue¬
rat mediis gurgitibus uicta tandẽ & comminu¬

Expanded text:
cepit. Ticepit. Titum quinque oppida uacuata quassataque bellis ad deditionem coegit. eadem aestate etiam L. Postnmius in citeriore Hispania quadraginta milia hostium bello interfecit. Gracchus praetor ibidem iterum ducenta oppida expugnauit et cepit. Lepido et Mucio consalibus Basternarum gens ferocissima auctore Perseo Philippi filio praedarum spe sollicitata et transeundi Histri fluminis facultate sine ulla pugna uel aliquo hoste deleta est. nam tunc forte Danuuius, qui et Hister, crassa glacie superstratus pedestrem facile transitum patiebatur. itaque cum inprouide toto et maximo simul agmine inaesiimabilis hominum uel equorum multitudo transiret, enormitate ponderis et concussione gradientium concrepans gelu, et glacialis crusta dissiluit, universumque agmen, quod diu sustinuerat, mediis gurgitibus victa tandem et comminu