comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consulto ⁊ cogitata fiat iniuria Leui¬
oia enim sunt ea que repentino aliquo
motu accidunt ꝙͣ ea que mediata ⁊ p̃p¬
ta inferunt᷑ ac de inferenda qͥde ĩurria
sacie dictum est p̾t̾mittende aut de fin¬
sionis de sendiq officii ples solent esse
cause Nam aut inimieitias aut labo¬
rem arit samptus suscipe nolunt aut
tiam negligentia prgricia merciã
tos esse paciant᷑ Itciq urdend̃ est ne nõ
satis sie id̾ qd apd̾ placonẽ est ĩ pħõs¬
dc̃m qd in ueri muestigacõe u̾ sentur.
ꝙq ea que pleriq uehement exp̾tant
de quib inter se digladian soleant con
inuria in alt̾m meidunt Discẽsi enim
scudio impediti quos tueri debent deserũt
staq eos ne ad Rem. p. quidem accessuros
putant nisi coactos. Equiꝰ aut̃ erat id
uoluntate fieri Nam hoc ip̃m ita iustũ
est ꝙ recce fit si est uoluntariũ Sũt etiã
qui aut studio rei familiaris tuende aut

Expanded text:
consulto et cogitata fiat iniuria. Leviconsulto et cogitata fiat iniuria. Leviora enim sunt ea, quae repentino aliquo motu accidunt, quam ea, quae meditata et praeparata inferuntur. Ac de inferenda quidem iniuria satis dictum est. Praetermittendae autem defensionis deserendique officii plures solent esse causae; nam aut inimicitias aut laborem aut sumptus suscipere nolunt aut etiam neglegentia, pigritia, inertia aertos esse patiantur. Itaque videndum est, ne non satis sit id, quod apud Platonem est in pdictum, quod in veri investigatione versentur quodque ea, quae plerique vehementer expetant, de quibus inter se digladiari soleant, coniniuria, in alterum incidunt; discendi enim studio impediti, quos tueri debent, deserunt. Itaque eos ne ad rem publicam quidem accessuros putat nisi coactos. Aequius autem erat id voluntate fieri; namhoc ipsum ita iustum est, quod recte fit, si est voluntarium. Sunt etiam, qui aut studio rei familiaris tuendae aut
Abbreviated transcription (Latin):
etiam magreifici apparcitꝰ uteq cultꝰ
cũ elegantia ⁊ copia quib Reb effectũ
est ut infanea peccuĩe arprditas esset
Nec xõ tei familiaris amplificacõ ne¬
mini nocens uituꝑenda est s fagienda
semꝑ iniuria est maxime aut̃ add̾ucũt᷑
pleriq ut eos insticie capiat obliuio cũ
sorietas nec fides regni est. Id latiꝰ pates
Nam quitquid eiusmodi est in quo non
possint ples excellere. In eo fiti plerũq
canca ꝯtenc̃o ut difficilimũ sit ẜuarei
scãm societatem. Declaruut id mͦ teme¬
uitas . G. cesaris qui oĩa irti druma et
huana ꝑuertit ꝓpt̾ cum quẽsͥ ip̃e opĩois
eriore fiuxat pͥncipatum. Est autem
in hoc gen̾e molestum q minarimis
aĩms splendissimis q ingenus plerũq
existant. honoris. imꝑii potantie gliẽ
cupidreates Quo magis cauend est ne
que in eo gene̾ pecces S in̾ oiͣ iiusticia
que plerũq breius est ⁊ ad tempꝰ an

Expanded text:
etiam magnifici apparatus vitaeque cultus etiam magnifici apparatus vitaeque cultus cum elegantia et copia; quibus rebus effectum est ut infinita pecuniae cupiditas esset. Nec vero rei familiaris amplificatio nemini nocens vituperanda est, sed fugienda semper injuria est. Maxime autem adducuntur plerique ut eos justitiae capiat oblivio, cumsocietas nec fides regni est, id latius patet. Nam quidquid ejusmodi est in quo non possint plures excellere, in eo fit plerumque tanta contentio, ut difficillimum sit servare sanctam societatem. Declaravit id modo temeritas C. Caesaris, qui omnia iura divina et humana pervertit propter eum, quem sibi ipse opinionis errore finxerat, principatum. Est autem in hoc genere molestum, quod in maximis animis splendidissimisque ingeniis plerumque exsistunt honoris, imperii, potentiae, gloriae cupiditates. Quo magis cavendum est, ne quid in eo genere peccetur. Sed in omni iniustitia qu
Abbreviated transcription (Latin):
cupiam dirius tam̃ audemꝰ mnutari stoi¬
cos. qui studrose exquirunt uñ Uba suit
ab hũs quil infert᷑ si possunt nõ ꝓpul¬
sant eniuriam nam qui iniuiste impetũ
in ꝙpram facit aut ira aut aliqͣ ꝑtdaccẽ
aut amicos auc patam desercit. acq ille
quidem inuurie que nocen di cc̃ĩ de industa
inferunt᷑ sea metu ꝓficiscunt᷑ cũ is qui
noce̾ alteri cogitati timet ne nisi ad fec̾it
ip̃e aliquo afficiat᷑ in cõmodo/ Maximã
autẽ ꝑtem ad iniuriam faciendã idgre¬
dunt᷑ ut adhipiscant ea que gupiuerũt.
In quo uicio latissime patet auaritia. Ex¬
petunt᷑ aut̃ diuicie tilmad usus iute meces¬
sarios tum ad ꝑfiuendas uoliytates
In quibi aut̾ maior est aĩmͣ in hns peuẽ
cuprdicas spectat ad opes et ad gͣtificãdi
facultatem ut nꝑ axurus aassus ne¬
gabut ullam satis magnam pcͣriam iẽ
e qui in re .p. pͥnceps uellet ẽẽ icuiꝰ fruc¬
tib ex̾citum alere non posset Delecant

Expanded text:
cuipiam durius, tamen audeamus imitari Stoicuipiam durius, tamen audeamus imitari Stoicos, qui studiose exquirunt, unde verba sint ab iis, quibus infertur, si possunt, non propulsant iniuriam. Nam qui iniuste impetum in quempiam facit aut ira aut aliqua perturbaaut amicos aut patriam deserat. Atque illae quidem iniuriae, quae nocendi causa de industria inferuntur, saepe a metu proficiscuntur, cum is, qui nocere alteri cogitat, timet ne, nisi id fecerit, ipse aliquo afficiatur incommodo. Maximam autem partem ad iniuriam faciendam aggrediuntur, ut adipiscantur ea, quae concupiverunt; in quo vitio latissime patet avaritia. Expetuntur autem divitiae cum ad usus vitae necessarios, tum ad perfruendas voluptates. In quibus autem maior est animus, in iis pecuniae cupiditas spectat ad opes et ad gratificandi facultatem, ut nuper M. Crassus negabat ullam satis magnam pecuniam esse ei, qui in re publica princeps vellet esse, cuius fructibus exercitum alere non posset. Delec
Abbreviated transcription (Latin):
estimaximꝰ ex qua uiri boni noiantut. et
huic ꝯuinita beneficientia quã eand̃ uł
benignitatẽ uł libulitatem appellarilicet
ses iustieie pͥmiũ nuenꝰ est ut ne cuiquis
pͥuata nulla nat᷑a ẜ aut uet̾e occupacõ
ut qui quond̾ in uacua uenerũt aut uiato᷑
ut qui bello potiti sunt aut lege ꝓcuctione
condicõe sorte Ex quo fit ut ag arpiiar
arpinatum dicat᷑ tusculanꝰ tusculanoꝵ
similisq est ꝓͥuataꝵ possessionũ desc̾ptõ
ex quo qr suũ cuiusq fit eoꝵq nata fudoit
cõmunia qd euiq obtigit is quisq tendat
est aplatone non nobis solum natisumꝰ
ortusq nr̃i ꝑtem patam uindicat ꝑtem
amici atq ut placet stoieis que in t̾rio
gignunt᷑ ad usum ħonn oĩa creari. hoiẽs
aut̃ hõm cã esse genatos. ut ep̃i inter se
aliis alii ꝓdesse possent In hoc naturam
debemꝰ sequi ducem cõmunes utilitates
in medium afferre mutacõe officiorum
dando acciprendo tum artib cum opera
tum facltatib deuinare loim int̾ hoiẽs

Expanded text:
qua viri boni nominantur, et huic coniuncta beneficentia, quam eandem vel benignitatem vel liberalitatem appellari licet. Sed iustitiae primum munus est, ut ne cui quisprivata nulla natura, sed aut vetere occupatione, ut qui quondam in vacua venerunt, aut victoria, ut qui bello potiti sunt, aut lege, pactione, condicione, sorte; ex quo fit, ut ager Arpinas Arpinatium dicatur, Tusculanus Tusculanorum; similisque est privatarum possessionum discriptio. Ex qucommunia, quod cuique obtigit, id quisque teneat; est a Platone, non nobis solum nati sumus ortusque nostri partem patria vindicat, partem amici, atque, ut placet Stoicis, quae in terris gignantur, ad usum hominum omnia creari, homines autem hominum causa esse generatos, ut ipsi inter se aliis alii prodesse possent, in hoc naturam debemus ducem sequi, communes utilitates in medium afferre mutatione officiorum, dando accipiendo, tum artibus, tum opera, tum facultatibus devincire hominum inter homines
Abbreviated transcription (Latin):
etꝰ crunt speccandi inꝙͣ beneficiũ ꝯferetut
ettis et ad mt̃is utilitates officia ãce col¬
lata q̃ ut concutiant oĩa optabile est si mi¬
nus ples cause maioresꝙ ponderis plus
pleneq sapientib s cũ his in quib pcla
agit᷑ si sunt fimłaciti uir ͣ eciã hoc intel¬
ligens puto nemĩem om̃o esse negligend
in quo aliqua significcic̃o uirtutĩs appeat
Colendum aucẽ esse ica quẽq maxĩe ut
quisq maxĩe uirtutib his leuiorib erit
oruatꝰ mode stia temꝑantia hac ip̃a de qͣ
mlta iam dtci sunt sunt iusticia Nam
fortis aĩmꝰ et magnꝰ in honne nõ ꝑfecto
nec saprente fruentior plerũq est ille uit ͤ
bonũ uirum uident᷑ pocius accinge̾ atq
hec in morib
e beniuolenciao¬

Expanded text:
pectandi, in quem beneficium conferetur, vitae et ad nostras utilitates officia ante collata; quae ut concurrant omnia, optabile est; si minus, plures causae maioresque ponderis plus planeque sapientibus, sed cum iis, in quibus praeclare agitur si sunt simulacra virtutis, etiam hoc intellegendum puto, neminem omnino esse neglegendum, in quo aliqua significatio virtutis appareat, colendum autem esse ita quemque maxime, ut quisque maxime virtutibus his lenioribus erit ornatus, modestia, temperantia, hac ipsa, de qua multa iam dicta sunt, iustitia. Nam fortis animus et magnus in homine non perfecto nec sapiente ferventior plerumque est, illae virtutes bonum virum videntur potius attingere. Atque haec in moribus. De benivolentia
Abbreviated transcription (Latin):
obsit benignitas et his ip̃is quib demo¬
ne uidebit᷑ fieti ⁊ cet̾is/ deuna ne mã¬
ior benignitas sit ꝙͣ facltates. Tum ut
ꝓ dignitate cuiq tribuat᷑. Id enim est
iusticie fundamentũ ad quã hec refe¬
runda sunt om̃na. nam et q̃ gratificãt
auppiam quod obsit elli i cui ꝓdẽe uelle
uideant᷑ ⁊ on benefici nͨ liberales⁊ f
ꝑniciosi ⁊ assentatores iudictundi suxtt
Et qui abis nocente utian alios libales
sint in eadem sunt iniusticra utsi m
suam rem aliena ꝯu̾tans Sũt aut̃ nõ
nulli et quidem cupidi splendoris ⁊głe
qui eripiunt aluis q alũs largiantue
hiq arbiticinit se beneficos in suos a¬
mirs iusum iri si locupletent eos qͣ̃¬

Expanded text:
obsit benignitas et iis ipsis, quibus benigne videbitur fieri et ceteris, deinde ne maior benignitas sit quam facultates, tum ut pro dignitate cuique tribuatur; id enim est iustitiae fundamentum, ad quam haec referenda sunt omnia. Nam et qui gratificantur cuipiam, quod obsit illi, cui prodesse velle videantur, non benefici neque liberales, sed perniciosi assentatores iudicandi sunt, et qui aliis nocent, ut in alios liberales sint, in eadem sunt iniustitia, ut si in suam rem aliena convertant. Sunt autem multi, et quidem cupidi splendoris et gloriae, qui eripiunt aliis, quod aliis largiantur, iique arbitrantur se beneficos in suos amicos visum iri, si locupletent eos q
Abbreviated transcription (Latin):
atia parem esse inferiori Sepe excellentie
quedum sunt qualis erat scipronis in nr̃o
ut ita dicam grege Numꝙ̃ se ille philor
nũꝙͣ rutilio numꝙ̃ mũmo añ posui nũ¬
ꝙͣ inferioris ordrius amicis .q. n̾omaxĩũ

Expanded text:
 parem esse inferori. Saepe enim excellentiae quaedam sunt, qualis erat Scipionis in nostro, ut ita dicam, grege, numquam se ille Philo, numquam Rupilio, numquam Mummio anteposuit, numquam inferioris ordinis amicis. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
derodisset de si derium conunttissimi atq
amantissum uiri ferre nillo mado possem
Sͣn illa extineta sint alunt q potius
et augetus cogitacoe ⁊ memoria mea uel
si illẽ plane orbatus essem magnũ tam
affert mͥ etas ip̃a solatium. Siutiꝰ eiũ
iam in he de siderio ẽẽ non possum Orã
autem breuia tollerablia esse de bẽt etiã
si magua sunt. Hec hui de amicitia que
bicesom uos autem hortor ut uirtutem¬
itai soretis fine qua amicitia esse non pt
utea excepta nichrl amicicia prestabi¬
sius putctis

Expanded text:
occidisset, desiderium coniunctissimi atque occidisset, desiderium coniunctissimi atque amantissimi viri ferre nullo modo possem. sed nec illa exstincta sunt alunturque potius et augentur cogitatione et memoria mea, et, si illis plane orbatus essem, magnum tamen affert mihi aetas ipsa solacium; diutius enim iam in hoc desiderio esse non possum; omnia autem brevia tolerabilia esse debent, etiam si magna sunt. haec habui de amicitia quae dicerem; vos autem hortor ut ita virtutem locetis sine qua amicitia esse non potest ut ea excepta nihil amicitia praestabiius putetis
Abbreviated transcription (Latin):
lata oñiis est e uita sublata iocun ditas
tamen semꝑq uiuet Sirtutem eñ ama¬
n illius uiri que extincta non est Nec
michi sõsi nsagu ante oculos qui illam
semꝑ in manib habui Es etiam posterie
erit ara ed insignis / n emo rimꝙͣ aĩo aut
spe maiora sustipret qui eͥ non illiꝰ me¬
moriam atq ꝓmaginem ꝓponendã putet
Riquiam ex õmib Reb quas in aut fortũa
sui natura tribuit Nichis heo qd̾ cũ ami¬
citia scipionis possim comꝑare In hac mͥ
de ⁊. p. consensus in hac Rerum pͥuata¬
rum confilum in eadem Requies plena
re offendi qdo uidem senfetim nuichilenĩ
ludiuu ex es ape qd nollem. Una domus
arat pdem uictus itq cõmunis neꝙ so¬
sum misicia ẜ etiam ꝑeg̾nacõe tustica¬
cc̃es cõmunes uam quid ego de scudñs
dicam carnostendi semꝑ ałiquid atq dis¬
dentiquib Remoti ab cculis ppłi omne
ociosum tempus contriuimus Quarum
res icordeto ⁊ memoria si una cũ illo

Expanded text:
lata omnis est e vita sublata iucunditas. lata omnis est e vita sublata iucunditas. tamen semperque vivet; virtutem enim amavi illius viri, quae exstincta non est. nec mihi soli versatur ante oculos, qui illam semper in manibus habui, sed etiam posteris erit clara et insignis. nemo umquam animo aut spe maiora suscipiet qui sibi non illius memoriam atque imaginem proponendam putet. equidem ex omnibus rebus, quas mihi aut fortuna aut natura tribuit, nihil habeo quod cum amicitia Scipionis possim comparare. in hac mihi de re publica consensus; in hac rerum privatarum consilium, in eadem requies plena re offendi, quod quidem senserim, nihil audivi ex eo ipse quod nollem; una domus erat, idem victus isque communis, neque solum militia, sed etiam peregrinationes rusticationesque communes. nam quid ego de studiis dicam cognoscendi semper aliquid atque discendi, in quibus remoti ab oculis populi omne otiosum tempus contrivimus? quarum rerum recordatio et memoria si una cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
in altroo est ex quo ardestit siue amorfi¬
ui amicitia Utiũq enim duccũ est aba¬
mando ⁊̃lmare auitem nichil est alius
nifreum ip̃m Siligẽ quẽ ames/ nulla
indigrentud nssã utisitate quesita. Que
tamon ipa exflorestit ex amcitia etiã
catu min⁊ cam secucus sic hac nos ad¬
esestentes beniuolentia senes illos.L.
Auilum .m. Catonẽ .c. gallum. P.
nasicam. d. gracchum sapionis nt̃i
socum silexĩmꝰ hec etiam magis elii¬
etnt equares ut interme et scipionẽ
ł furium p euprlium . sp. munuum
Sicissum autem senes in ado lestentium
catitate ad qui estimꝰ ut in nr̃a uc in ꝙ
tuberonis Equedem etiam ad modum
Maxime quidem optandum est ut cum
equalib possis quibus cum canꝙͣ e carc̾i¬
bus emissus sis eum isdem ad całcem ut
dicitur ꝑuenires S qm̃ Res ħuane fiai¬
giles et duceq sunt semꝑq aliqui añ qui¬
rendi sunt quos diliganiꝰ et aquib diliga¬
mur Caritate enĩm beniuolentiaq sub¬

Expanded text:
in altero est, ex quo exardescit sive amor siin altero est, ex quo exardescit sive amor sive amicitia; utrumque enim dictum est ab amando, Amare autem nihil est aliud nisi eum ipsum diligere quem ames, nulla indigentia, nulla utilitate quaesita. quae tamen ipsa ecflorescit ex amicitia, etiam si tu eam minus secutus sis. hac nos adulescentes benevolentia senes illos, L. Paulum, M. Catonem, C. Gallum, P. Nasicam, Ti. Gracchum Scipionis nostri socerum dileximus. haec etiam magis elucet inter aequalis, ut inter me et Scipionem, L. Furium, P. Rupilium, Sp. Mummium; vicissim autem senes in adulescentium caritate acquiescimus, ut in vestra, ut in Q. Tuberonis; equidem etiam admodum aaetas oriatur, maxime quidem optandum est ut cum aequalibus possis, quibuscum tamquam e carceribus emissus sis, cum isdem ad calcem, ut dicitur, pervenire. sed quoniam res humanae fragiles caducaeque sunt, semper aliqui anquirendi sunt quos diligamus et a quibus diligamur; caritate enim benevolentiaque sub
Abbreviated transcription (Latin):
lam ⁊ grauiores/ constantioresꝙ admo¬
endi sunt ut animi adu̾̃tant ne cal¬
diclantem nemo rudet nĩsi qui ad¬
nodum est excors. Callidus alle ⁊ occstꝰ
no ferinsinuet studiose cauend est nec
nei faculime agnostit: quippe qui ⁊¬
eussando sepe ad srutet᷑ at litigasse si
dt manus uinciq paciat᷑ ut is qui il¬
susus sit ꝓlus iudisse iudeat᷑ Quid aut̃
suspisꝙ illũdi qd̾ ut ne accrait magl
cauens ut me hodie añ oẽs coamicõs
stustos senes uisaris atq ut iusserie lau¬
bissine hec enim etiam in fabulis stul¬
tissima ꝑsona est inpuidoꝵ ⁊ cirduloꝵ
senum E nestio quo pacto ab amicitus
as ilsa pͥma ae de amus/ ea que ip̃a ꝯclie¬
Aimꝰ aliq̃ñ. uirtus inꝙ̃ .c. fanni et
tu quinte niuci et conciliat amicitias
es confuat In ea est enim cõuenientia
terũ in ea stablicas in ea constantia.
Que cum se eutulit et ostendit suũ lum̃
ee ndem aspexit agnouitq in allo ad id
s⁊ admou̾et uicissimq accipit illud qͦs

Expanded text:
am graviores constantioresque admonendi sunt, ut animadvertant, ne caladulantem nemo non videt, nisi qui admodum est excors: callidus ille et occultus, ne se insinuet, studiose cavendum est. Nec enim facillime agnoscitur, quippe qui adversando saepe assentetur, et litigare se ut is, qui illusus sit, plus vidisse videatur. quid autem turpius quam illudi? quod ut ne accidat magis cavendum est: ut me hodie ante omnis comicos stultos sense versaris atque illusseris lautissime! haec enim etiam in fabulis stultissima persona est improvidorum et credulorum senum. sed nescio quo pacto ab amicitiisad illa prima redeamus eaque ipsa concludamus aliquando. virtus, inquam, C. Fanni, et tu, Q. Muci, et conciliat amicitias et conservat. in ea est enim convenientia rerum, in ea stabilitas, in ea constantia; quae cum se extulit et ostendit suum lumen et idem aspexit agnovitque in alio, ad id se admovet vicissimque accipit illud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
insca ꝓ̾benda. Cũ aut̾ duob modis adẽ
aut ul aut fiaide fiat iniutria fraus
quasi uolpecule uis leonis uidet Uaqr
hoie alienissimũ s fraus odio digna
maiore toeiꝰ aut̾ ⁊̃iusticie nulla capi¬
talior ꝙͣ eoꝵ qui tum cũ maxie fallic̃e
ad agunt ut uĩri bom esse uideantur.
e iusticia satis dem̃ est deiceps

Expanded text:
iusta praebenda. Cum autem duobus modis, id est iusta praebenda. Cum autem duobus modis, id est aut vi aut fraude, fiat iniuria, fraus quasi vulpeculae, vis leonis videtur; utrumque homine alienissimum, sed fraus odio digna maiore. Totius autem iniustitiae nulla capitalior quam eorum, qui tum, cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur. De iustitia satis d
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mͥ aurũ posto nͨ mͥ p̾erum d aeritis
ne feitu sors uirtute ex ꝑiamͦ et hoc si¬
mulacti pe dictum quoꝵo in uirtuti
belli fortuna peꝑcit eopd̃ molibtaiti
ꝓcere certũ est donoducite dos uolen¬
tib cũ magnnisdis regailis cener dig¬
na aeatidaꝵ genere sentencia est atq
etiam si quid singuli temꝑeb adduiti
hosti ꝓmisecunt est in eõ ip̃o fides ꝯẜ¬
uanda uit pͥmo punico bello regulus
captues a penis. cũ de captiuis cõmuta¬
dis abmam missus ẽẽt iuitissetq sered¬
Siturũ pͥmũ ut uenit captiuos rẽddẽ¬
dos in senatu non ceusuee/ Dernde cum
reuneret᷑ a ꝓpinquis ⁊ ab annias adfip¬
plicium redire maluis ꝙͣ fidem hosti a¬
tam fallẽ Ac de bellicis quia ẽ officñs¬
satis dem̃ est Meminerimnꝰ aut̾ etiam
adissus infimos iusticiam ẽẽ ẜuãdam
Est aut̾ infima condicõ et fortua fuoꝵ
quib non mali pcipiunt qui ita iubet
uti ut m̾cenariis opem ex igendam et

Expanded text:
Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis, Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis, ve ferat Fors, Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum: Quorum virtuti belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certum est. Dono, ducite, doque volentibus cum magnis dis. Regalis sane et digna Aeacidarum genere sententia. Atque etiam si quid singuli temporibus adducti hosti promiserunt, est in eo ipso fides conservanda, ut primo Punico bello Regulus captus a Poenis cum de captivis commutandis Romam missus esset iurassetque se rediturum, primum, ut venit, captivos reddendos in senatu non censuit, deinde, cum retineretur a propinquis et ab amicis, ad supplicium redire maluit quam fidem hosti datam fallesatis dictum est. Meminerimus autem etiam adversus infimos iustitiam esse servandam. Est autem infima condicio et fortuna servorum, quibus non male praecipiunt qui ita iubent uti, ut mercennariis: operam exigendam,
Abbreviated transcription (Latin):
uocturtur leuieate ubi lei tristiciã mĩti¬
gante hostis enm apd maiores mts is
dicebatut quem nunc ꝓegtinũ dicimꝰ
indicant duodecim tabuse aut statutuᷤ
dres cũ hoste Itemq adu̾sus hostẽ et̾na
aucc̃as. Quid ad hanc mansuetudinem
addi p̃t eum quo ui eũ bellum geias tã
molli nõie appellare. ꝙꝙͣ is nomen du¬
rius efficit ⁊am uetustas a ꝑeg̾no enĩ
recessit et ꝓp̾e in eo qui arma gnt᷑ fret
remansit Cũ uo de imꝑio dec̾tat᷑ Rello¬
qͣr glia ccĩs om̃o subesse oportet casden
quas dixi paulo ante iustas ceuisas de
est minus acerro gerenda fint uteñ
cum euuilit᷑ contendims alit̾ si est mnini¬
cus, aliter si compeccior cũ alto c̾tamẽ
honoris ⁊ dignitatis est cũ alto caipitis
et fame. sic eum celtiberis cũ cĩbris bel¬
lum uocũ inimicis gerebat ͦ ut esset
non ut̾ imparet cũ latinis Sabinis
Sanuitib penis pirro de impio dimmi¬
cabat᷑ peni fedi fragi crudelis hãm¬
bal reliqui instiores pprri quid de cap¬

Expanded text:
erbi rei tristitiam mitigatam. Hostis enim apud maiores nostros is dicebatur, quem nunc peregrinum dicimus. Indicant duodecim tabulae: aut status dies cum hoste, itemque: adversus hostem aeterna auctoritas. Quid ad hanc mansuetudinem addi potest, eum, quicum bellum geras, tam molli nomine appellare? Quamquam id nomen durius effect iam vetustas; a peregrino enim recessit et proprie in eo, qui arma contra ferret, remansit. Cum vero de imperio decertatur bellor gloria, causas omnino subesse tamen oportet easdem, quas dixi paulo ante iustas causas esseest, minus acerbe gerenda sunt Ut enim cum civi aliter contendimus, si est inimicus, aliter, si competitor cum altero certamen honoris et dignitatis est, cum altero capitis et famae, sic cum Celtiberis, cum Cimbris bellum ut cum inimicis gerebatur, uter esset, non uter imperaret, cum Latinis, Sabinis, Samnitibus, Poenis, Pyrrho de imperio dimicabatur. Poeni foedifragi, crudelis Hannibal, reliqui iustiores. Pyrrhi quidem de cap
Abbreviated transcription (Latin):
expetendam consequi possumꝰ. Et uero
neglecta qui se amicos habere arbrentur
tum se ae niops etiasse sentiũt cũ eos g̃ius
asiqius ctasis exꝑmri cogit aQuocar̃a di¬
censi est em̃ sepiꝰ cũ iuidicaris diligere
oportet et cum dilex̾ is iudiccare. n eum
mltis in Reb negligentia plectimurtũ
maxime in auũcis diligendis ⁊ colendis
preposteris enim uitinĩar consi luis ec auta
agimus ꝙ utamur uetere ꝓu̾bio. nam
impliccti ultio et atro uł usu diurno
uel ⁊̃ officñs repente in medio cursu ami¬
atias exorta aliqua offensione discumpiinꝰ
Quo ⁊ magis uicuꝑanda est Rei maxime
necessarie tanta in curia. una enĩ ẽ amia¬
tiã in reb ħuanis. de cuiꝰ utilitate omne
tiuut quos ꝑuo contemptos tenius uictus
cultut qu desetat spnores ueio quo ꝑcupidi¬
tate quidam inflãmant᷑ ꝙͣ iłti ita cõtemp

Expanded text:
expetendam consequi possumus; ea vero expetendam consequi possumus; ea vero neglecta qui se amicos habere arbitrantur, tum se denique errasse sentiunt, cum eos gravis aliquis casus experiri cogit. quocirca, dicendum est enim saepius, cum iudicaris, diligere oportet; non, cum dilexeris, iudicare. sed cum multis in rebus neglegentia plectimur, tum maxime in amicis et diligendis et colendis; praeposteris enim utimur consiliis et acta agimus, quod vetamur vetere proverbio. nam, implicati ultro et citro vel usu diuturno vel etiam officiis, repente in medio cursu amicitias exorta aliqua offensione disrumpimus. quo etiam magis vituperanda est rei maxime necessariae tanta incuria. una est enim amicitia in rebus humanis, de cuius utilitate omnes ciunt, quos parvo contentos tenuis victus cultusque delectat; honores vero, quorum cupiditate quidam inf
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ cupidĩtatib hiis quib cet̾i ẜuuunt
impertibunt dẽmde equitate Iusticiaq.
gandebunt omĩaq alter ab altero suscipi¬
et neq quicꝙͣ inꝙͣ nisi honestum ⁊ Reccum
alcer ab altero postulabit neq solum co¬
lent int̾ se ac diligent s etiam uerebunt᷑
slam maximũ ornamentũ amicitie tel¬
lit qui ex ea tollit ulecundĩam Itaq in
atia licentiam ulrtutũ amicitia ad uit̾x¬
a natura data est non uicioꝵ comes ue
qͣm sallitaria non posset iurtꝰ ad eaque
uma sant ꝑuenire coniuneta ⁊ cõsociata
c̃ alcera ꝑueniret. que si quos int̾ socie¬
tas aut est aut fuit aut futura est eoꝵ
est habendus ad sũmũ nature benum
optimꝰ bissimusq comitatus hec est in¬
ꝙͣ sarictas in quaoĩa insunt que pucãt
Romines expecendi. honestas gła tiãs¬
quillitas aninu atq iocunditas ut ⁊ cũ
het ad suit bã uita siti et sine hñs esse nõ
id uolum̃ꝰ adhipisa uirtuti oꝑa denda
est sins qua nec amicitiã neq ullã te

Expanded text:
itatibus iis, quibus ceteri serviunt, imperabunt; deinde aequitate iustitiaque gaudebunt, omniaque alter pro altero suscipiet, neque quicquam unquam nisi honestum et rectum alter ab altero postulabit. Neque solum colent seinter se, ac diligent, fed etiam verebuntur, nam maximum ornamentum amicitiae tollit, qui ex ea tollit verecundiam. Itaque in citialicentiam. Virtutum enim amicitia adiutrix natura data est, non vitiorum comes: ut quoniam solitaria non posset virtus, ad ea, quae summa sunt, pervenire, coniuncta et consociata cum altera perveniret. Quae si quos inter societas, aut est, aut fuit, aut futura est, eorum est habendus ad summum naturae bonum optimus beatissimusque comitatus. Haec est, inquam, socieras, in qua omnia insunt, queputant homines expetenda, honestas, gloria, tranquillitas animi, atque iucunditas; ut cum haec adsunt, beata vita sit, et sine his esse non id volumus adipisci, virtuti opera danda est, sine qua nec amicitiam neque ullam rem
Abbreviated transcription (Latin):
atq difficiles conferunt. easdq nõ nccͣias
Quib uicus declinatis. ꝙ in reb honest
it cognicoe dignis opere/ cureq ponet᷑ cõ iuire
laudabit᷑. Ut in sistro logia. G. suppliciũ
audimus. In geometria sextum Pompeũ
bus gerendio abduci contiti officiũ est
Uirtutis enm laus om̃is in acciõe ꝯsistit
qua tamen fit om̃is int̾missio sepe młtꝭq
dantͦ ad scudia reditus Tum agitatio
mentis ne nũꝙͣ adquiescit potͣ nos ĩ stu¬
dñs cogitacõis etiã siue oꝑa nra ꝯtine̾. oĩs
aut cogitaco motusq amiiui. aut in cõ

Expanded text:
atque difficiles conferunt easdemque non necessarias. atque difficiles conferunt easdemque non necessarias. Quibus vitiis declinatis quod in rebus honestis et cognitione dignis operae curaeque ponetur, id iure laudabitur, ut in astrologia C. Sulpicium audivimus, in geometria Sex. Pompeium iebus gerendis abduci contra officium est. Virtutis enim laus omnis in actione consistit; a qua tamen fit intermissio saepe multique dantur ad studia reditus; tum agitatio mentis, quae numquam acquiescit, potest nos in studiis cognitionis etiam sine opera nostra continere. Omnis autem cogitatio motusque animi aut in c
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is despiciendis eluceat/ Ordo autem cõ¬
scantia et modertic̃o et ea q̃ sunt hñs si¬
milia usant᷑ in eo genẽ ad qd ẽ adhibẽ¬
Aactio quedam non solum mentis agi¬
tac̃o. Lꝯñs enĩ Reb q̃ titictant᷑ in uita mo¬
dũ ꝙ̃dam ⁊ ordinem ad hibentes honesta¬
tem ⁊ decus cõẜuabimꝰ. Ex quatuori
autem locis in quos honesti naturam
urinq dunisimꝰ pͥmꝰ ille qui in u̾i cogͥ¬
cõne ꝯsistit maxime nat᷑am accingit̃ hu¬
manam. Cẽs eñ trchimur ⁊ ducimutr
ad cognicõis ⁊ sc̃ie cuprdĩcatem in qͣ ex
decipi et malum et turpe duamiꝰ In hoc ge¬
nere ⁊ natiuali et honesto duo uicia mñtã¬
da funt unum ne incognita ꝓ cognitis ha¬
beamꝰ ħneq temere assenciamur. quod
uicium effuge̾. qui uolet Omes autem
uelle debent adhibebit ad considerandus
res et tempus et diligentiam/ Alterum
est uicium quod quidam niimis magnum
studium inltamq operam in res obscura ᷤ

Expanded text:
ipsis despiciendis eluceat. Ordo autem et conipsis despiciendis eluceat. Ordo autem et constantia et moderatio et ea, quae sunt his similia, versantur in eo genere, ad quod est adhibenda actio quaedam, non solum mentis agitatio. Iis enim rebus, quae tractantur in vita, modum quendam et ordinem adhibentes honestatem et decus conservabimus. Ex quattuor autem locis, in quos honesti naturam vimque divisimus, primus ille, qui in veri cognitione consistit, maxime naturam attingit humanam. Omnes enim trahimur et ducimur ad cognitionis et scientiae cupiditatem, in qua exdecipi et malum et turpe ducimus. In hoc genere et naturali et honesto duo vitia vitanda sunt, unum, ne incognitapro cognitis habeamus iisque temere assentiamur; quod vitium effugere qui volet omnes autem velle debent, adhibebit ad considerandas res et tempus et diligentiam. Alterum est vitium, quod quidam nimis magnum studium multamque operam in res obscuras
Abbreviated transcription (Latin):
enim in ꝑspicientis ui solerciaq usat᷑
aut in hominũ societate tuenda tribuẽtoꝵ
suum ciuqs. et reꝵ ꝯtitictaꝵ fide aut ma
num excelsi atq inuicti magnitacdine ac
robore. aut in oĩ que fuint queq dicũt᷑
ordine et mͦ in quo esti modestia ⁊ tẽꝑacia
que quatuor ꝙͣꝙͣ int̾ se colligata atq im¬
plicata sunt cam̃ ex suigłis c̾ta officõꝵ
genera nascunt. uelut exea ꝑte q̃ pͥma
de scriptura est in qua sapĩam et prudẽciam
pouimus inest indagatõ atq inuencõ uĩ
eiusq uirtutis hoc munus est ꝓpͥum dotenĩ
quisq maxime ꝑspicit quid in re quaq uis¬
et sapientissimꝰ Rice haberi solet quocura
huic quasi mat̾ia quã tractet ⁊ in qͣ usec
subiecta est uieas/ Reliquis autem tribus
uirtutib necessitates ꝓposite sunt adea ᷤ
tũ in augendis oprb utilitatibq et sibi
et suis comꝑandis tum mlto magt̃ in his

Expanded text:
enim in perspicientia veri sollertiaque versatur enim in perspicientia veri sollertiaque versatur aut in hominum societate tuenda tribuendoque suum cuique et rerum contractarum fide aut in animi excelsi atque invicti magnitudine ac robore aut in omnium, quae fiunt quaeque dicuntur, ordine et modo, in quo inest modestia et temperantia. Quae quattuor quamquam inter se colligata atque implicata sunt, tamen ex singulis certa officiorum genera nascuntur, velut ex ea parte, quae prima discripta est, in qua sapientiam et prudentiam ponimus, inest indagatio atque inventio veri, eiusque virtutis hoc munus est proprium. Ut enim quisque maxime perspicit, quid in re quaque veriset sapientissimus rite haberi solet. Quocirca huic quasi materia, quam tractet et in qua versetur, subiecta est veritas. Reliquis autem tribus virtutibus necessitates propositae sunt ad eas cum in augendis opibus utilitatibusque et sibi et suis comparandis, tum multo magis in his
Abbreviated transcription (Latin):
Cognicõemq reꝵ aut acculcaꝵ aut ãmi¬
huic ueri uidendi cupiditati adiuntta ẽ
appeticio quedam pͥncipatꝰ. ut nemimipa¬
rere auimꝰ bene informatꝰ a natura ue¬
lit nisi preciprenti aut docenti aut uti¬
litatis causa iuste et legitime imꝑanti
Ex quo magnitudo añ extitit hũanar ap
est rõnisq qd unũ ħ aĩal sentit qͥs sit
ordo quid sit qd deceat in foĩs dcĩeq iqui
modus Itcq eoꝵ ip̃oꝵ que aspectu sence¬
unt ᷑ nullum alius aĩal plerieudinem
uenustatem quenientiam ꝑtium sentie
Quam similitudinem natura racõqab
cculit ad aĩm tranfferens młto etiam nĩgꝭ
pulcritudĩẽm constantiam ordinem iñ
consilus fãsq confuandam pricct cauetq
nequid in decore effemiate ne faciae.
Tum in om̃ib et opimonib ⁊ factis ne
qͥd libidinose aut faciat aut cogitet qͥb
nullo laudet natuia esse laulabile.
ormam ip̃cm Marce fili quidem
et tanꝙͣ faciem honesti uides que si
oculis cneret mirabiles amores exei

Expanded text:
cognitionemque rerum aut occultarum aut admiHuic veri videndi cupiditati adiuncta est appetitio quaedam principatus, ut nemini parere animus bene informatus a natura velit nisi praecipienti aut docenti aut utilitatis causa iuste et legitime imperanti; ex quo magnitudo animi exsistit humanarumque est rationisque. quod unum hoc animal sentit, quid sit ordo, quid sit, quod deceat, in factis dictisque qui modus. Itaque eorum ipsorum, quae aspectu sentiuntur, nullum aliud animal pulchritudinem, venustatem, convenientiam partium sentit; quam similitudinem natura ratioque ab oculis ad animum transferens multo etiam magis pulchritudinem, constantiam, ordinem in consiliis factisque conservandam putat cavetque, ne quid indecore effeminateve faciat, tum in omnibus et opinionibus et factis ne quid libidinose aut faciat aut cogitet. Quibus nullo laudetur, natura esse laudabile. Formam quidem ipsam, Marce fili, et tamquam faciem honesti vides, quae si oculis cerneretur, mirabiles amores, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
bacõni añni nec fortune fuccumibe̾ Alt̾a
Res est ut cum ieai sis affectus aĩo ut sup̃
dixi res geras maxĩas illas quidem ⁊ max ͤ
utiles. s ut uehement᷑ arduas plenas ꝙi
om̃is amplitudo ado etiam utifiltite iñ
in postiore causa aut ⁊ racõ efficiens mag¬
nos uiros est in pͥore. In eo est enĩ illud ꝙͣ
excellentes aiõs et huana cõtempnentes
facit Id aut̃ ip̃m c̾uitur in duol si et solũ
in quo honestũ sit bonum iudices etas̾ oĩ
añn ꝑ turbatõe liber sis Nam et ea que
exinua plerisq et preclara uident᷑ ꝑua¬

Expanded text:
bationi animi, nec fortunae succumbere, altera est res, ut, cum ita sis affectus animo, ut supra dixi, res geras magnas illas quidem et maxime utiles, sed ut vehementer arduas, plenasque omnis, et amplitudo est, addo etiam utilitatem in posteriore; caussa autem, et ratio efficiens magnos viros est in priore. In eo enim est illud, quod excellentes animos, et humana contemnentes facit. Id autem ipsum cernitur in duobus, si et solum id quod honestum sit, bonum iudices; et ab omni animi perturbatione liber sis, nam et ea, quae eximia plerisque, et praeclara videntu
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis eccidendis pħm si audeat dice̾ ss
sunt nõnulle siscipline que ꝓpo sitis bonoꝵ
et maloꝵ faub officium omne ꝑu̾t̾ant
Nam qui fumũ bonum sic institiua ue in¬
chil heat cũ uirtute cõu̾ruetum ad q̃ suis
cõmodis non honestate metit hic si sibi
ip̃e consentiat et non int̾dum nature lo¬
nitate uinecit᷑ neq amicitiam colere pos¬
sici nec iusticiam nec lib̾catem ffortit u
dolorem. sũmum malum iudiciñs autitẽ¬
ꝑans uoluptatum sũntũ bo ͫ seatuens esse
alio loquo dispũtata hee discipline igit᷑
si sibi consentanee uelit esse, de officio n¬
chil queant dicc̾ neq ulla officii precepta
firma stabilia cõuinata natire ticidi pos¬
sune naisi aut ab hñs qui solam, aut ab hu
qui maxĩe honestatero ꝓpt̾ se dicãt expe¬
tendam. Itu ꝓpria est preceptio storcorum
est qui tñ hereti Ius suum disputandide
offico si rep aliꝙ delectũ it liquissonci
igitͦ hoc quidem tꝑe. et hac inquestione po¬

Expanded text:
endis philosophum se audeat dicere? Sed sunt non nullae disciplinae, quae propositis bonorum et malorum finibus officium omne pervertant. Nam qui summum bonum sic instituit, ut nihil habeat cum virtute coniunctum, idque suis commodis, non honestate metitur, hic, si sibi ipse consentiat et non interdum naturae bonitate vincatur neque amicitiam colere possit nec iustitiam nec liberalitatem; fortis vero dolorem summum malum iudicans aut temperans voluptatem summum bonum statuens esse alio loco disputata. Hae disciplinae igitur si sibi consentaneae velint esse, de officio nihil queant dicere, neque ulla officii praecepta firma, stabilia, coniuncta naturae tradi possunt nisi aut ab iis, qui solam, aut ab iis, qui maxime honestatem propter se dicant expetendam. Ita propria est ea praeceptio Stoicorum,est; qui tamen haberent ius suum disputandi de officio, si rerum aliquem dilectum reliquissent, igitur hoc quidem t
Abbreviated transcription (Latin):
hoe tempore mltã post hac ab eo ordirimay
utilia accuitite coproseq a pħis disputata
latissime patere uidentut/ Ca que d offigũ
titidita ab illis et p̾cepta sunt ullaem̃
uite pars/ neq publicis neq pͥuatis neq
forensib neq domesticis in reb neq site¬
cm agas quid neq si cũ altero cõtiti has
nacare officõ pt̃ in eoq ⁊ colendo sica uita
est honestas om̃is et neglegendo turpitudo
Aeos hec quidem questĩo cõmurtis est om̃i

Expanded text:
hoc tempore, multa posthac, ab eo ordiri maxime hoc tempore, multa posthac, ab eo ordiri maxime utilia accurate copioseque a philosophis disputata, latissime patere videntur ea, quae de officiis tradita ab illis et praecepta sunt. Nulla enim vitae pars neque publicis neque privatis neque forensibus neque domesticis in rebus, neque si tecum agas quid, neque si cum altero contrahas, vacare officio potest, in eoque et colendo sita vitae est honestas omnis et neglegendo turpitude. Atque haec quidem quaestio communis est omni
Abbreviated transcription (Latin):
orones meas s hos etiam de pħia libros
qui iam illis fere equarunt se scudiost lega ᷤᷤ
Dis enimm maior in illis dicendi. s ħ quõs
colend est equabile ⁊ temꝑatũ oronie genꝰ
Et id quidem nem̃ uideo grecop adhuc co¬
tigisse ut idem utioꝙ in gerẽ laboraret ise¬
queret  pllud forense dicendi et hoc qͥetũ
disputandi nis forte demetis ꝑ halereus
In hoc numero haberi potest disputator sõ¬
tilis orator parũ uehemens dulcis tamen
ue cheofrristi discipulum possis agnostere
Nos autem ꝙͣtum in utirq ꝓfec̾imus ali¬
oꝵ sit udicium utrũq certe secuti sumus
potrasse dice̾ et demostenem si illa que a
palatone didiscertit cenuisset et ꝓnũciare
uoluisset ornate splendideq facere pocuisse
ẜodemq mͦ de diristotile ⁊ Socitite uidico
quoꝵ ntq suo studio delectatꝰ cõtempsit al¬
terim Sd cum statuissem scrile ad illquid

Expanded text:
orationes meas, sed hos etiam de philosophia libros, orationes meas, sed hos etiam de philosophia libros, qui iam illis fere se aequarunt, studiose legas; vis enim maior in illis dicendi, sed hoc quoque colendum est aequabile et temperatum orationis genus. Et id quidem nemini video Graecorum adhuc contigisse, ut idem utroque in genere elaboraret sequereturque et illud forense dicendi et hoc quietum disputandi genus, nisi forte Demetrius Phalereus in hoc numero haberi potest, disputator subtilis, orator parum vehemens, dulcis tamen, ut Theophrasti discipulum possis agnoscere. Nos autem quantum in utroque profecerimus, aliorum sit iudicium, utrumque certe secuti sumus. potuisse dicere, et Demosthenem, si illa, quae a Platone didicerat, tenuisset et pronuntiare voluisset, ornate splendideque facere potuisse; eodemque modo de Aristotele et Isocrate iudico, quorum uterque suo studio delectatus contempsit alterum. Sed cum statuissem scribere ad te aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
pħie ꝓpeet sũmam doctoris
cum grecis latina conuoixi neq id in pħia
solum s etiam indicendi ex̾cieacõne feci
identidem censeo faciend ut par fis ĩ utusq
or̃ornis facltate ꝙ̃quidem ad rem nos ut ui¬
demur magnum acculumus adium̃tum
hom̃ib nr̃is. ut non mͦ liaꝵ grecarũrudes¬
s ⁊ docci aliꝙͣtum se arbitiant᷑ adeptos. et
as dicend et ad iudicand. Cõobrem dice ᷤ
quo ad te ꝙ̃tum ꝑficias non penitebit sed
tamen nt̃i legens non mł̃tum aꝑipateti¬
cis dissidnciã qm̃ utriq et gocratici et
platonici uolumꝰ esse de reb ip̃is utere
tuo iudicio nichil enim impedio. Orõnem
autem latinam efficies ꝓfecto legendis
nr̃is pleniorem/ Nec uo loc ariegant dcm
existimari uelum Nam phylo sophandi
sciam ꝯcedens młtis qd est oratoris ꝓpͥum
apte distincte ornate dicere qm̃ in eo studio
ecaitem consierapsi. Si inͥ assumo uideor
id meo iure quodĩm᷑ uendictut. Qrobrem
magnoꝑe te hortor mi cicero Ut nõ solum

Expanded text:
propter summam et doctoris cum Graecis Latina coniunxi neque id in philosophia solum, sed etiam in dicendi exercitatione feci, idem tibi censeo faciendum, ut par sis in utriusque orationis facultate. Quam quidem ad rem nos, ut videmur, magnum attulimus adiumentum hominibus nostris, ut non modo Graecaru docti aliquantum se arbitrentur adeptos et ad dicendum et ad iudicandum. Quam ob rem disces quoad te, quantum proficias, non paenitebit; sed tamen nostra legens non multum a Peripateticis dissidentia, quoniam utrique Socratici et Platonici volumus esse, de rebus ipsis utere tuo iudicio nihil enim impedio, orationem autem Latinam efficies profecto legendis nostris pleniorem. Nec vero hoc arroganter dictum existimari velim. Nam philosophandi scientiam concedens multis, quod est oratoris proprium, apte, distincte, ornate dicere, quoniam in eo studio aetatem consumpsi, si id mihi assumo, videor id meo iure quodam modo vindicare. Quam ob rem magnopere te hortor, mi Cicero, ut non solum
Abbreviated transcription (Latin):
a se m̾cedem exĩgas caritatis sue s quod ꝑ
s⁊ sibiquisꝓ ccirũs est . ꝙ nͣ idem in aricitiã
hee appet in Resens no luccib igrestibus
natantib cicurib feris pͥmum ut se ip̃e
Sisigant. Idenĩ pariter. cũ om̃i aĩance
nastitur demide ut requurans atq appetãt
ad quas se adplicent eiusd gen̾is aiantes¬
dq faciunt caum desi declo. et cũ quadum
snmitudine amoris huani. et quãto id
magis in hoie fit natura qui ⁊ se ap̃e dili¬
gitꝰ et alterum anquirit cuiꝰ aim ita cum
suo misceat us efficiat pene unũ ex duobs
e pletiq ꝑu̾se ne dicam impudenter h¬
bere talem amicum uobunt quales ipa
esse non possunt. Queq ip̃i non ebuut
aaicis ht ab hũs de sideitint/ par autẽ¬

Expanded text:
a se ipso mercedem exigat caritatis suae, sed quod per a se ipso mercedem exigat caritatis suae, sed quod per se sibi carus est: quod nisi idem in amicitiam hoc apparet in bestiis, volucribus nantibus agrestibus, cicuribus feris, primum ut se ipsae diligant—id enim pariter cum omni animante nascitur —deinde, ut requirant atque appetant ad quas se applicent eiusdem generis animantis—idque faciant cum desiderio et cum quadam similitudine amoris humani—quanto id magis in homine fit natura, qui et se ipse diligit et alterum anquirit, cuius animum ita cum suo misceat, ut efficiat paene unum ex duobus! sed plerique perverse, ne dicam impudenter, habere talem amicum volunt, quales ipsi esse non possunt, quaeque ipsi non tribuunt amicis, haec ab eis desiderant. par e
Abbreviated transcription (Latin):
uideant᷑ cauendi uero ne etiam in graues
mimicitias conuertant sesinicitie ex quib
iurgia maledcã contun ielie gignunt᷑. Que
tãmen, si tollerables erunt ferende sunt et
hic honos ueteri amiatie tribuendus ut
is in culpa sit qui facrat non is qui paciat᷑
cõmodep una cautio est acq una ꝓuisio ret
ne nimis aito dilige̾ inciprant neue non
Signos Digni autem sunt amcitia quibs
in ip̃is mest causa cur diligant᷑ Racum
genus et quidẽ om̃ia preclara rara. Nec
qui sꝙͣ difficilius ꝙͣ reꝑrre qd sic onũ ex ꝑte
in suo genẽ ꝑfeccrm. E pletisq neq in
reb huanis quitꝙ bonũ noruns nisi qd
fructuosum sit et amicos tanꝙ̃ pecudes eos
potissimũ diligunt ex quib sperane se maxi
fruccum esse captures Ita pulchrimia illai
et maxime natuitibli carent amicitia ꝑ se
et ꝓpter se expẽtica/ nec ipas exemplo sunti
Dc ius amicitie est et qualis ⁊ ꝙͣta sit ppẽ
enĩ se quisq diligie non ut ip̃e aliquam

Expanded text:
ideantur. cavendum vero ne etiam in gravis inimicitias convertant se amicitiae ex quibus iurgia maledicta contumeliae gignuntur. quae tamen si tolerabiles erunt, ferendae sunt et hic honos veteri amicitiae tribuendus, ut is in culpa sit qui faciat, non is qui patiatur, commodorum una cautio est atque una provisio, ut ne nimis cito diligere incipiant neve non dignos. digni autem sunt amicitia, quibus in ipsis inest causa cur diligantur. rarum genus! et quidem omnia praeclara, rara, nec quicquam difficilius quam reperire quod sit omni ex parte in suo genere perfectum. sed plerique neque in rebus humanis quicquam bonum norunt nisi quod fructuosum sit, et amicos tamquam pecudes eos potissimum diligunt, ex quibus sperant se maximum fructum esse capturos. ita pulcherrima illa et maxime naturali carent amicitia per se et propter se expetita,nec ipsi sibi exemplo sunt, haec vis amicitiae et qualis et quanta sit. ipse enim se quisque diligit, n
Abbreviated transcription (Latin):
qui leuiter egiotantes leuit curant gui¬
pites adhile coguuit᷑. Quare iñ tusquillo
cenepestatẽ aduer sam optare deuientis est
subuehut aautẽ tempestati ꝙ̃us rõne sa¬
pientis eoq mage si plus adiprscare le
explicata rom ꝙͣ. eddubicata mali ꝑielose
autem Rep accibnes ꝑtim hr̃s sunt quiea

Expanded text:
qui leviter aegrotantes leniter curant, gqui leviter aegrotantes leniter curant, gpites adhibere coguntur. Quare in tranquillo tempestatem adversam optare dementis est, subvenire autem tempestati quavis ratione sapientis, eoque magis, si plus adipiscare re explicata boni quam addubitata mali. Periculosae autem rerum actiones partim iis sunt, qui eas
Abbreviated transcription (Latin):
euenerit nec cõmicte̾ ne aliqñ dicend sĩt
nen putcutim chec fũt oꝑa magni animu
et excelsi et prudentia consiliaq cõfidintis
Temie aut̃̾ in acie u̾sari et maru cũ hoste
conflige̾. immane quim et beluarum
simile est. S cũ tempus nccitasq postulat
decertand manu est iet mors fuituti tur¬
pitudimq anteponende de eutend̃ie au¬
uiri magius reb agitatis punie sontes
mltitudinem conẜuare in oĩ fortua ar cti
atꝙ honesta retine̾ ue enĩ sunt qridmos
supra dixi qui urbanis tea lellitis uñ rꝯ̃¬
uant sic teꝑies aultos quib ꝑicłosa ⁊cl¬
litai consiliã. et quietis ⁊ cogltticois splendi¬
diora et maiora uideantũr ⁊ lũꝙͣ out̃mo
prculi fuga cõmictend est ut imbelles tr¬
ndiꝙ uideam᷑ S fugiend illud eciam ne
offeramꝰ nos ꝓicłis fine ct̃i quo esse ncħ
potest scultius. Quaꝓpt᷑ in adeundis ꝑi¬
culis consuecudo mutanda me dicoꝵ est

Expanded text:
evenerit, nec committere, ut aliquando dicendum sit: evenerit, nec committere, ut aliquando dicendum sit: Non putaram. Haec sunt opera magni animi et excelsi et prudentia consilioque fidentis; temere autem in acie versari et manu cum hoste confligere immane quiddam et beluarum simile est; sed cum tempus necessitasque podecertandum manu est, et mors servituti turpitudinique anteponenda.De evertendis auest viri magnanimi, rebus agitatis punire sontes, multitudinem conservare, in omni fortuna recta atque honesta retinere. Ut enim sunt, quemadmodum supra dixi, qui urbanis rebus bellicas anteponunt: sic reperias multos, quibus periculosa et callida consilia, quietis cogitationibus splendidiora, et maiora videantur. numquam omnino periculi fuga committendmidique videamur, sed fugiendum illud etiam, ne offeramus nos periculis sine causa, quo esse nihil potest stultius. Quapropter in adeundis periculis consuetudo imitanda medicorum est,
Abbreviated transcription (Latin):
conferendꝰ. Lig emim mͥ .m. filiaput
mutadõ ꝑtinet Michi quid certe iur
habũ dains bellicis laudib .g.ni. pdõ ꝑeiꝰ
mlt̾is audientib hoc tribiu̾t ua dic̾es
frustia se triumphum it̾cium deporta
ce fortitudines non inferiores militarib
in quib plus etiã ꝙͣ in his oꝑe studñq po¬
nendum est Omĩno rllus honẽstũ ꝙ exctĩo
excelso magnificoq quetimꝰ cũ efficit᷑ nõ
corꝑis uirib excend tamen corpus et ita
afficiend est ut abedie consilio cõmq poi¬
sit in exequendis negoeris et an labore tole¬
rando honestũ aut̃ ĩd ꝙ exqͣrimꝰ totum est
positũ in aĩ curti ⁊ cogitacõe in quo nõ mi¬
norem utilitatem afferunt qui togati. łe
confilio sepe aut non suscepta aut q̃feciti
bella sũt nnũꝙͣ etiam dilata ut .m cõsiłio
catonis bellum c̾ciũ punicũ in quo etiam
mortui ualuit auctas Quare expetenda
fuga ꝙͣ utilicatis racõe faciamꝰ eallum
autem ita susciprat᷑. ut nicħ alius nͥ pax

Expanded text:
. fill, apud imitatio pertinet. Mihi quidem certe vir abundans bellicis laudibus, Cn. Pompeius, multis audientibus hoc tribuit, ut diceret frustra se triumphum tertium deportatcae fortitudines non inferiores militaribus; in quibus plus etiam quam in his operae studiique ponendum est. Omnino illud honestum, quod ex animo excelso magnificoque quaerimus, animi efficitur, non corporis viribus. Exercendum tamen corpus et ita afficiendum est, ut oboedire consilio rationique possit in exsequendis negotiis et in labore tolerando. Honestum autem id, quod exquirimus, totum est positum in animi cura et cogitatione; in quo non minorem utilitatem afferunt, qui togati reiconsilio saepe aut non suscepta aut confecta bella sunt, non numquam etiam illata, ut M. Catonis bellum tertium Punicum, in quo etiam mortui valuit auctoritas. Quare expetenda fuga quam utilitatis ratione faciamus. Bellum autem ita suscipiatur, ut nihil aliud nisi pax
Abbreviated transcription (Latin):
nobie iuderet᷑ nͥ esset milites głosi Mag
uero aigere gr̃cis chait m. Satio erat Res¬
pondẽre magnas ingentes inqute seꝑ̃
auget ad̾sentator id q is cuiꝰ ad uolu¬
cãtem dicit᷑ uult esse magnũ. Ꝙobrem

Expanded text:
nobis videretur, nisi essent milites gloriosi. magnas nobis videretur, nisi essent milites gloriosi. magnas vero agere gratias Thais mihi? satis erat respondere magnas. ingentis, inquit Semper auget assentator id, quod is, cuius ad voluntatem dicitur, volt esse magnum. quam