comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piscere: et utrumq coniungere: nec ledi se debuisse: et uindicari debe¬
re non est cius impetus. qui sine uoluntate nostra concitatur. Ille
simplex est hic compositus: et plura continens. Intellexit aliquit. idi¬
iatus est: damnauit ulciscitur. Hec non possunt fieri: nisi animi
amus quid sit ira. Nam si muitis nobis nascitur:nunquam ratio¬
ii succumbet. Omnes enim motus: qui non uoluntate nostra fiunt:
inuiti et meuitabiles sunt: ut horror: frigida: asperis a quosdam ictus
aspernatio. ad peiores nuncios subriguntur pili:et rubor adimproba
uerba suffunditur: sequiturq uertigo praerupta cernentis.Quare:
quia nihil in nostra potestate est. nulla quominus fiunt ratio persua¬
det. Ira preceptis fugatur. Est enim uoluntarium amimi uitium:non
ex his quae conditione quadam humane sortis eueniunt. ideoq etiam
sapientissimis accidit. Inter quae et primus ille ictus animi ponendus ẽ.

Expanded text:
piscere et utrumque coniungere, nec laedi se debuisse et vindicari debepiscere et utrumque coniungere, nec laedi se debuisse et vindicari debere, non est eius impetus, qui sine voluntate nostra concitatur. Ille simplex est, hic compositus et plura continens; intellexit aliquid, indignatus est, damnavit, ulciscitur : haec non possunt fieri, nisi animus eis amus quid sit ira. Nam si invitis nobis nascitur, numquam rationi succumbet. Omnes enim motus, qui non voluntate nostra fiunt, invicti et inevitabiles sunt, ut horror frigida aspersis, ad quosdam tactus aspernatio ; ad peiores nuntios subriguntur pili et rubor ad improba verba suffunditur sequiturque vertigo praerupta cernentis. Quorum quia nihil in nostra potestate est, nulla quo minus fiant ratio persuadet. Ira praeceptis fugatur ; est enim voluntarium animi vitium, non ex his, quae condicione quadam humanae sortis eveniunt ideoque etiam sapientissimis accidunt, inter quae et primus ille ictus animi ponendus est,
Abbreviated transcription (Latin):
RIMUS UBERNOUAT Ebe¬
nigniorem habuit materiam.Facilis.n.
in procliuia uitiorum decursus est. Nũc
ad exiliora ueniendum est.Querimus
enim utrum ira iudicio aut impetu in¬
cipiat: idest utrum sua sponte moueat̾.
an quemadmodum pleraq:que intra
nos insciis nobis oriuntur: debet autem
in hoc se dimittere disputatio:ut ad illa
quoq altiora posset exurgere.Nam et in corpore nostro ossa: nerui.
et articuli firmamenta totius:et ut alia minime preciosa uisu pri'
ordinantur. Deinde hec ex quibus omnis in faciem aspectumq
decor est.Post hec omma:qui maxime oculos rapit:color ultimus
perfecto iam corpore effunditur. Iram quinspecies oblate iniurie
moueat:non est dubium. Sed utrum speciem ipsam statim sequa¬
tur:et non accedente ammo excurrat:an illo assentiente moueatur:
querimus.Nobis placet nil ipsam per se audere:sed animo appro¬
nte. Nam speciem capere accepte aniurie:et ultionem eius con¬

Expanded text:
rimus liber. Novate, benigniorem habuit materiam ; facilis enim in proclivia vitiorum decursus est. Nunc ad exiliora veniendum est ; quaerimus enim ira utrum iudicio an impetu incipiat, id est utrum sua sponte moveatur an quemadmodum pleraque, quae intra nos non insciis nobis oriuntur. Debet autem in haec se demittere disputatio, ut ad illa quoque altiora possit exsurgere. Nam et in corpore nostro ossa nervique et articuli, firmamenta totius et vitalia, minime speciosa visu, prius ordinantur, deinde haec, ex quibus omnis in faciem adspectumque decor est ; post haec omnia, qui maxime oculos rapit, color ultimus perfecto iam corpore adfunditur. Iram quin species oblata iniuriae moveat non est dubium ; sed utrum speciem ipsa statim sequatur et non accedente animo excurrat, an illo adsentiente moveatur quaerimus. Nobis placet nihil illam per se audere sed animo adprobante; nam speciem capere acceptae iniuriae et ultionem eius concu
Abbreviated transcription (Latin):
Si animus fortuita contempsit: si se supra mortum sustulit et posuit: nec auida s¬
spe infinita complectitur:sed didicit per se petere diuitias.Si deorum hom
formidinem eiecit et scit non multum esse ab homine timendum: a deo nihil.
Si contemptor omnium quibus torquetur uita dum ornatur: eo perductus ẽ: ut
illi liqueat mortem nullius mali esse materiam:multorum finem.Si animu uir¬
tuti consecrauit: & quacunq: uocat illa planum putat.Si sociale animal est in cõ¬
une genitus mundus: & unam domum spectat: & conscientiam suam dom
aꝑuit: semper tanꝗͣ in publico uiuit: se magis ueritus ꝗͣ alios. subductus ille tẽ¬
pestatibus: in solido ac sereno stetit: consumauit scientiam utilem atq necessariã
Reliqua oblectamenta ocii sunt: licet enimiam in tutum retracto animo. Ad hec
quoq excurrere cultum non robur ingenii afferentia

Expanded text:
Si animus fortuita contempsit, si se supra metus sustulit nec avida Si animus fortuita contempsit, si se supra metus sustulit nec avida spe infinita complectitur, sed didicit a se petere divitias ; si deorum hominumque formidinem eiecit et scit non multum esse ab homine timendum, a deo nihil; si contemptor omnium, quibus torquetur vita, dum ornatur, eo perductus est, ut illi liqueat mortem nullius mali materiam esse, multorum finem ; si animum virtuti consecravit et, quacumque vocat illa, planum putat ; si sociale animal et in commune genitus mundum ut unam omnium domum spectat et conscientiam suam dis aperuit semperque tamquam in publico vivit se magis veritus quam alios : subductus ille tempestatibus in solido ac sereno stetit consummavitque scientiam utilem ac necessariam. Reliqua oblectamenta otii sunt ; licet enim iam in tutum retracto animo ad haec quoque excurrere cultum, non robur, ingeniis adferentia
Abbreviated transcription (Latin):
Sic in hoc studio multa delectant: pauca manent. licet nescias quae ratio occanum
efsundat ac reuocet. Quare septimus quisq annus etatis signum imprimat. Quare
latitudo porticus ex remoto spectantibus: non seruet portionem suam:sed ultiã
in angustias coeant: et colunnarum nouissime interualla iungantur.Quid si
quod geminorum conceptum separet partum iungat. Utrum unus concubi¬
tus spargatur in duos: an toti omnes concepissent. Cur pariter natis fata diuer
sint. Maximisq rerum spatiis distent:quorum inter ortus minimus in¬
est. Non multum tibi nocebit transisse. que nec licet scire: nec prodest. In uolu¬
ta ueritas in alto latet. Nec de malignitate nature queri possimus: quia nullis
rei difficilis inuentio est:non cui hic unus iuuente fructus est inuenisse. Quic¬
quid nos meliores beatosq facturum est: aut in aperto: aut in proximo posuit.

Expanded text:
sic in hoc studio multa delectant, pauca vincunt. Licet nescias, quae ratio oceanum sic in hoc studio multa delectant, pauca vincunt. Licet nescias, quae ratio oceanum effundat ac revocet, quare septimus quisque annus aetati signum imprimat, quare latitudo porticus ex remoto sperantibus non servet portionem suam, sed ultima in angustiis coeant et columnarum novissime intervalla iungantur, quid sit, quod geminorum conceptum separet, partum iungat, utrum unus concubitus spargatur in duos an totiens concepti sint, cur pariter natis fata diversa sint maximisque rerum spatiis distent, quorum inter ortus minimum interest : non multum tibi nocebit transisse, quae nec licet scire nec prodest. Involuta veritas in alto latet. Nec de malignitate naturae queri possumus, quia nullius rei difficilis inventio est, nisi cuius hic unus inventae fructus est invenisse ; quidquid nos meliores beatosque facturum est, aut in aperto aut in proximo posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
libet satiatus appeteret. Sed quicquid maxime necessarium erat in primũ sta¬
um congessi: nunc siquid effugit recolligo. Nec mehercule si me interro
nimis adrem existimo pertinere: ubi dicta sunt quae tegunt mores persequi
cetera non in remedium animi: sed in exercitatione ingemi inuenta. Egre¬
gie enim hoc dicere Demetrius eynicus uir meo iudicio magnus:etiam si
maximus comperitur. Solet plus prodesse: si pauca precepta sãpientie teneas
sed illa promptu tibi et in usu sint:ꝗͣ si multa quidem didiceris: sed illa non
habeas ad manum. Quemadmodum inquit: magnus luctator est: non qui
omnes numeros nexusq perdiscit:quorum usus sub aduersario rarus est:
sed qui iuno se aut altero bene et diligenter exercuit. et eorum occasiones
intentus spectat. Nec enim refert q̃ multa sciat. si scit quantum uictorie satis est.

Expanded text:
uilibet etiam satiatus appeteret. Sed quidquid maxime necessarium erat, in primuilibet etiam satiatus appeteret. Sed quidquid maxime necessarium erat, in primum congessi; nunc, si quid effugit, recolligo. Nec mehercules, si me interroges, nimis ad rem existimo pertinere, ubi dicta sunt, quae Tegunt mores, prosequi cetera non in remedium animi, sed in exercitationem ingenii inventa. Egregie enim hoc dicere Demetrius Cynicus, vir meo iudicio magnus, etiam si maximis comparetur, solet plus prodesse, si pauca praecepta sapientiae teneas, sed illa in promptu tibi et in usu sint, quam si multa quidem didiceris, sed illa non habeas ad manum. " Quemadmodum," inquit, " magnus luctator est, non qui omnes numeros nexusque perdidicit, quorum usus sub adversario rarus est, sed qui in uno se aut altero bene ac diligenter exercuit et eorum occasiones intentus expectat neque enim refert, quam multa sciat, si scit, quantum victoriae satis est,
Abbreviated transcription (Latin):
beneficium perdere nisi metum: immo ne moetum quidem. Aegi illi gras
qui nimis de beneficio reddendo cogitat: nimis cogitare alterum de recipiẽdo
iat: prestat se in uirunq facilem: si uult recipere benesicium referamus.re¬
damusq laeti: illud apud nos custodiri mauult. Quid thesaurum eius eripi¬
mus q custodiam recusamus: Dignus est cui utrum uolet liceat. Opinionem
quidem et famam eo loco habeamus: tanꝗͣ non ducere sed sequi debeat. IN
ONUM MI UIBERALIS HABE¬
as animum uolo: in manibus tene.Non hic
te carmine longo atq per ambages et longa
exorsa tenebo: & reliqua hic liber cogit exhau¬
sta materia. Circunspicio non quid dicã. sed
quid non dixerim.Boni tamen consules ꝗc¬
quid tibi superest:cum tibi superfuerit. Si uo¬
luissem lenocinari mibi debuit paulaum opꝰ¬
crescere: et ea pars in finem reseruari:quam ꝗ¬

Expanded text:
beneficium perdere nisi mecum, immo ne mecum quidem. Egi illi gratibeneficium perdere nisi mecum, immo ne mecum quidem. Egi illi gratias, id est, rettuli. Qui nimis de reddendo beneficio cogitat, nimis cogitare alterum de recipiendo putat. Praestet se in utrumque facilem. Si vult recipere beneficium, referamus reddamusque laeti ; si illud apud nos custodiri mavult, quid thensaurum eius eruimus ? Quid custodiam recusamus ? Dignus est cui, utrum volet, liceat. Opinionem quidem et famam eo loco habeamus, tamquam non ducere sed sequi debeat. Liber VII Bonum, mi Liberalis, habeas animum volo : In manibus terrae ; non hic te carmine longo atque per ambages et longa exorsa tenebo. Reliqua hic liber cogit, et exhausta materia circumspicio, non quid dicam, sed quid non dixerim ; boni tamen consules, quidquid ibi superest, cum tibi superfuerit. Si voluissem lenocinari mihi, debuit paulatim opucrescere et ea pars in finem reservari, quam q
Abbreviated transcription (Latin):
te depositũ intueberis. Poemtet accepti benefien:ꝗ nondũ redditi pigei.Quare qui tibi
dignus uisus est a quo acciperes: indignus uideatur:cui diu debeas M
N magnis erroribus sunt qui ingentis animi credunt proferre:donare.
plurimum suum ac domum replere cum ista interdum non magnꝰ ani'¬
mus faciat: sed magna fortuna. Nesciunt quantum maius ac difficiliꝰ
sit capere q̃ fundere.Nam ut nhil alteri detraham: quoniam utrũlibet uirtute par
est: non minoris est animi beneficium debere:ꝗ dare. Eo quidem operosius hoc qͣ il¬
lud. quo maiore diligentia custodiuntur accepta q̃ dantur. Ideo non ẽ trepidandũ
q̃ cito reponamus: nec procurandum intempestiue:quia eque delinquit qui
ad ferendam gratiam suo tempore cessat: ꝗͣ qui alieno properat positum illi a¬
pud me: nec illius nomine: nec meo timeo.Bene illi cautum est.Non põt hoc

Expanded text:
te depositum intueberis. Paenitet accepti beneficii, quem nondum redditi piget. Quare, qui tibi te depositum intueberis. Paenitet accepti beneficii, quem nondum redditi piget. Quare, qui tibi dignus visus est, a quo acciperes, indignus videatur, cui diu debeas ? In magnis erroribus sunt, qui ingentis animi credunt proferre, donare, plurium sinum ac domum implere, cum ista interdum non magnus animus faciat, sed magna fortuna ; nesciunt, quanto interim maius ac difficilius sit capere, quam fundere. Nam, ut nihil alteri detraham, quoniam utrumque, ubi virtute fit, par est, non minoris est animi beneficium debere quam dare ; eo quidem operosius hoc quam illud, quo maiore diligentia custodiuntur accepta, quam dantur. Itaque non est trepidandum, quam cito reponamus, nec procurrendum intempestive, quia aeque delinquit, qui ad referendam gratiam suo tempore cessat, quam qui alieno properat. Positum est illi apud me ; nec illius nomine nec meo timeo. Bene illi cautum est ; non potest hoc
Abbreviated transcription (Latin):
accipias: si necessitas alterutri nostrum imminet: fatoq quodam datum est: ut aut
tu cogaris beneficium recipere: aut ego accipere: det potius qui solet. Ego paratus
sum: nulla mora inter nos est: ostendam hunc animum cum primum tempusØ
aduenerit. Interim dii testes sunt.
Oleo mihi liberalis notare.Hunc ad ie affectum:& quasi manu prẽ¬
dere uerentis & estuantis: ne in nullo officio sis tardior. Nec decet g¬
im animum solitudo contra summam fiduciam sui: & ex conscientia ueri amo
dimissa omnis anxietas. Tam conuitium est recipere quod non debes q̃ non dare¬
quod debes. hoc beneficii primum dati sit iusiut recipiendi tempus dat qui dedit.
tur. Male agit qui fame: non conscientie gratus est.Duos istius rei iudices habes:Ø
illum quem potes: & quem non potes. Quid ergo si nulla interuenerit occasio: semꝑ
debeo: debebis: sed palam debebis: sed libenter debebis: sed cum magna uoluntate apd

Expanded text:
accipias. Si necessitas alterutri nostrum imminet fatoque quodam datum est, ut aut accipias. Si necessitas alterutri nostrum imminet fatoque quodam datum est, ut aut tu cogaris beneficium recipere aut ego alterum accipere, det potius, qui solet. Ego paratus sum : Nulla mora in Turno est; ostendam hunc animum, cum primum tempus advenerit ; interim di testes sunt." Soleo, mi Liberalis, notare hunc in te adfectum et quasi manu predere verentis et aestuantis, ne in ullo officio sis tardior. Non decet gratum animum sollicitudo, contra summa fiducia sui et ex conscientia veri amoris dimissa omnis anxietas. Tam convicium est : " Recipe " quam : " Debes." Hoc primum beneficii dati sit ius, ut recipiendi tempus eligat, qui dedit. ui famae, non conscientiae gratus est. Duos istius rei iudices habes, illum, quem non debes timere, et te, quem non potes. " Quid ergo ? Si nulla intervenerit occasio, semper debebo ? " Debebis ; sed palam debebis, sed libenter debebis, sed cum magna voluptate apud
Abbreviated transcription (Latin):
ingratior ẽs qui desiderare me cogis. Specta quare subsidere apud io munus meũ¬
non uis. Quare obligatum moleste fers: quo equari cum acerbo foeneratore. signa¬
re rationem parem properas: quid mihi negocium queris: quid in me deos immit¬
tis: quomodo exigeres qui sic reddis
Nte omma ergo Liberalis haec discamus beneficia secure debere:et occa¬
Isiones reddendorum obseruare: non manu facere hancipsam cupiditatẽ
Primo quoq tempore liberandi se meminerimus ingrati esse. Nemo enim libenter
reddit quod inuitus debet: & quod apud se non uult esse: onus iudicat esse nõ mu¬
nus. Quanto melius ac iustius in promptu habere merita amicorum: & offerre
non ingerere: nec oneratum se uidicare. Quoniam beneficium cõmune uinculum ẽ
et inter se duos alligat. Dic nhil moror quo munus tuum reuertatur:opto hilaris

Expanded text:
ingratior es, qui desiderare me cogis ! Expecta ! Quare subsidere apud te munus meuingratior es, qui desiderare me cogis ! Expecta ! Quare subsidere apud te munus meunon vis ? Quare obligatum moleste te fers ? Quare quasi cum acerbo feneratore signare rationem parem properas ? Quid mihi negotium quaeris ? Quid in me deos immittis ? Quomodo exigeres, qui sic reddis ? Ante omnia ergo, Liberalis, hoc discamus, beneficia debere secure et occasiones reddendorum observare, non manu facere. Ipsam hanc cupiditatem primo quoque tempore liberandi se meminerimus ingrati esse ; nemo enim libenter reddit, quod invitus debet, et, quod apud se esse non vult, onus iudicat esse, non munus. Quanto melius ac iustius in promptu habere merita amicorum et offerre, non ingerere, nec obaeratum se iudicare, quoniam beneficium commune vinculum est et inter se duos adligat ! Dic : " Nihil moror, quominus tuum revertatur; opto, hilaris
Abbreviated transcription (Latin):
fateri pudet: quem pauca ques facere coram teste possimus.Ie
Ed non quicquid reprehendendum etiam dandum est.sicut hoc uo¬
tum amici quod in manibus est:male utentis bona uoluntate ei ĩ
id incidentis quod euitat. Nam dum gratum animum festinꝗi bsͦ¬
tendere ingratus est. Hec ait in potestatem meam recidatt gratiam meam desi¬
deret: sine me saluus. honestts: tutus esse non possit:Tam miser sit iut illu b
loco sit quicquid redditur. Hac dus circũueniant: illum domestice insidie: quas
ego possim solus opprimere. Instet potens inimicus & grauis: infesta turba: nec in¬
sermis creditor urgeat & accusator
lde q̃ sis &quus. horum optares nihil:si tibi beneficium non dedisset:
ut alia taceam que grauiora cõmittis pessima pro optimis referendo.
hoc certe delinquis quod non expectas suum cuiusq rei tempus:qliod equẽs
sic non utiq reddendum. Si mihi non desideranti redderes ingratus esses:quãto

Expanded text:
fateri pudet ! Quam pauca, quae facere coram teste possimus ! Sed non, quidquid reprehendendum, etiam damnandum est, sicut hoc votum amici, quod in manibus est, male utentis bona voluntate et in vitium incidentis, quod devitat ; nam dum gratum animum festinat ostendere, ingratus est. Hoc ait : " In potestatem meam recidat, gratiam meam desideret, sine me salvus, honestus, tutus esse non possit, tam miser sit, ut illi beneficii loco sit, quidquid redditur." Haec dis audientibus : " Circumveniant illum domesticae insidiae, quas ego possim solus opprimere, instet potens inimicus et gravis, infesta turba nec inermis, creditor urgueat, accusator." Vide, quam sis aecus ! Horum optares nihil, si tibi beneficium non dedisset. Ut alia taceam, quae graviora committis pessima pro optimis referendo, hoc certe delinquis, quod non expectas suum cuiusque rei tempus, quod aeque psic non utique reddendum. Si mihi non desideranti redderes, ingratus esses ; quanto
Abbreviated transcription (Latin):
On est beneficium quod in questum mittitur. Hoc dabo: hoc recipiã
auctio est. Non dicam pudicam mulierem:quae amatorem ut incen'¬
deret reppulit:quae aut legem:aut uirum timuit:ut ait Ouidius.Ø
Que quia non licuit non dedit illa dedit non immerito in numerum peccantium
refertur:quae pudicitiam timori praestiut:non sibi. Eodem modo qui beneficius
reciperet dedit: non dedit. Ergo et nos beneficium damus animalibus quae aut
usui:aut alimento futura nutrimus.Beneficium enim damus arbustis que
colimus: ne siceitate aut immoti et neglecti soliduritia laborent. Nemo ad
agrum colendum ex equo et hono uenit. nec ad ullam rem. cuius extra ipsam fru¬
ctus est. Ad beneficium dandum non adducit cogitatio auara. nec sordida. sed hu-¬
mana. liberalis cupiens dare etiam cum dederit & augere nouis ac recentibus uete¬
ra: non habens propositum quanto ei qui prestat bono futura sit. Alioquim huile
est: sine laude: sine gloria prodesse: quia expedit. Quid magnifice est se amare:

Expanded text:
on est beneficium, quod in quaestum mittitur. " Hoc dabo et hoc recipiam " auctio est. Non dicam pudicam, quae amatorem ut incenderet reppulit, quae aut legem aut virum timuit ; ut ait Ovidius : Quae, quia non licuit, non dedit, illa dedit. Non immerito in numerum peccantium refertur, quae pudicitiam timori praestitit, non sibi. Eodem modo, qui beneficium ut reciperet dedit, non dedit. Ergo et nos beneficium damus animalibus, quae aut usui aut alimento futura nutrimus ! Beneficium damus arbustis, quae colimus, ne siccitate aut immoti et neclecti soli duritia laborent ! Nemo ad agrum colendum ex aequo et bono venit nec ad ullam rem, cuius extra ipsam fructus est ; ad beneficium dandum non adducit cogitatio avara nec sordida, sed humana, liberalis, cupiens dare, etiam eum dederit, et augere novis ac recentibus vetera, unum habens propositum, quanto ei, cui praestat, bono futura sit ; alioqui humile est, sine laude, sine gloria, prodesse, quia expedit. Quid magnifici est se amare,
Abbreviated transcription (Latin):
es perfectum te facient uirum:si mensuram rectitudinis ea¬
rum equo uincendi fine seruaueris.Nam si prudentia terminos suos
excedat: callida et pauida cominiseris: inuestigator latentium et scrutator
qualiumcunq noxarum ostenderis: notaberis timidus: speciosus.attent
Semper aliquid querens: semper aliquid timens: semper aliquid dubitans.
et subtilissimas suspitiones suas ad animi tui apprehentionem ĩpinguas:
monstraberis digito astutia plenus: uersipellis et simplicitatis immicus
contemplatorq culparum et postremo uno nomine uocaberis a cunctis:
malus homo. In has ergo maculas prudentia immensurata perducet:
quicunq in illa mediocri lance persistit: nec obtusum in se a

Expanded text:
es perfectum te facient virum, si mensuram rectitudinis earum aequo vivendi fine servaveris. Nam si prudentia terminos suos excedat, callida et pavida commiseris, investigator latentium, et scrutator qualiumcunque noxarum ostenderis, notaberis timidus, speciosus  forte, suspiciosus, attentus, semper aliquid quaerens, semper aliquid timens, semper aliquid dubitans, et subtilissimas suspiciones suas ad animi tui apprehensionem impingas. Monstraberis digito astutia plenus, versipellis, et simplicitatis inimicus, contemplatorque culparum, et postremo uno nomine vocaberis a cunctis, malus homo. In has ergo maculas prudentia immensurata perducet. Quicunque in illa mediocri lance persistit, nec obtusum in se al
Abbreviated transcription (Latin):
epetamus. Quanto magis permanere in dandis beneficuis decer: quae siꝗ
non dat: quia non recipit:dedit:ut reciperet: bonamq ingratorum facit cau¬
sam: quibus turpe est non reddere. Quãmulti indigni luce sunt: & tamen¬
eis dies oritur. Quamultiq nati sunt queruntur: tamen natura sobolem no¬
uam gignit ipsosq qui non fuisse mallentesse patitur. Hoc et magni ani¬
mi et boni proprium est:.non fructum beneficiorum sequi: sed ipsa: et post
malos quoq bonum querere. Quid magnifici erat multis prodesse si nemo
deceperit. Nunc enim uirtus dare beneficia non utiq redditura: quorum a
uiro egregio statim fructus perceptus est. Adeo quidem ista res fugare nos
et pigriores ad rem pulcherrimam facere non debet. Ut si spes mihi precida¬
tur gratum hominem reperiendi: malis non recipere beneficia quem non dare.¬
Quia qui non dat: uitium ingrati antecedit. Dicam quod sentio. Qui beneficiu

Expanded text:
repetamus. Quanto magis permanere in dandis beneficiis decet ! Quae si quis repetamus. Quanto magis permanere in dandis beneficiis decet ! Quae si quis non dat, quia non recepit, dedit, ut reciperet, bonamque ingratorum facit causam, quibus turpe est non reddere,  dies oritur. Quam multi, quod nati sunt, queruntur ! Tamen natura subolem novam gignit ipsosque, qui non fuisse mallent, esse patitur. Hoc et magni animi et boni proprium est, non fructum beneficiorum sequi, sed ipsa et post malos quoque bonum quaerere. Quid magnifici erat multis prodesse, si nemo deceperit ? Nunc est virtus dare beneficia non utique reditura, quorum a viro egregio statim fructus perceptus est. Adeo quidem ista res fugare nos et pigriores ad rem pulcherrimam facere non debet, ut, si spes mihi praecidatur gratum hominem reperiendi, malim non recipere beneficia quam non dare,quia, qui non dat, vitium ingrati antecedit. Dicam, quod sentio. Qui beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
quo detur: et ideo non est negligenter dandum.Sibi enim quisq debet: qd
a nesciente accepit. Nec tarde quidem:quia cum omni officio magna estima¬
tur dantis uoluntas. Qui tarde fecit: diu noluit. Utiq non contumeliose.Nã
cum ita natura compertum est:ut altius iniurie quem merita descendant: &¬
illa cito defluant. Has tenax memoria custodiat.Quid expectat qui offendit
dum obligat: Satis aduersus illum gratus est si quis beneficio eius ignoscit.
Non autem quod tardiores nos faciat:ad bene merendum turba ingratorum.
Nam primum ut dixi. nos illa merita augemus. deinde nec deos quidem im¬
tuntur natura sua:& ipsos munerum suorum masos interpretes iuuan
Hos sequamur duces:quantum humana imbecillitas patitur.Demus bene¬
ficia. Non ueneremur.Dignus est decipi:qui de recipiendo cogitauit cum da
deoq aduersus experimenta pertinaces sumus:ut bella uicti:& naufragi ma

Expanded text:
quo datur, et ideo non est neclegenter dandum ; sibi enim quisque debet, quod quo datur, et ideo non est neclegenter dandum ; sibi enim quisque debet, quod a nesciente accepit ; ne tarde quidem, quia, cum omni in officio magni aestimetur dantis voluntas, qui tarde fecit, diu noluit ; utique non contumeliose ; nam eum ita natura comparatum sit, ut altius iniuriae quam merita descendant et illa cito defluant, has tenax memoria custodiat, quid expectat, qui offendit, dum obligat ? Satis adversus illum gratus est, si quis beneficio eius ignoscit. Non est autem, quod tardiores faciat ad bene merendum turba ingratorum. Nam primum, ut dixi, nos illam augemus ; deinde ne deos quidem imUtuntur natura sua et cuncta interque illa ipsos munerum suorum malos interpretes iuvant. Hos sequamur duces, quantum humana imbecillitas patitur ; demus beneficia, non feneremus. Dignus est decipi, qui de recipiendo cogitavit, cum dadeoque adversus experimenta pertinaces sumus, ut bella victi et naufragi maria
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis quoq est. Multos enim experimur ingratos: plures facimus: quia ali¬
quando graues ex probratores exactoresq sumus: aliquando leues: & quos pau¬
lopost muneris sui poeniteat. Aliquando queruli: & minima momenta calũ¬
ites:ita gratiam corrumpimus omnem: non tantum postquam dedimus:
sermonibus. & de industria non inuemientibus exitum: occasionem petendi
abstulit: et uariis artibus properantes necessitates eduxit: In angustis uero com¬
prehensus: aut distulit: aut timide negauit. aut promisit: sed difficulter.sed sub¬
ductis superciliis: sed malignis: & uix exeuntibus uerbis. Nemo autem libẽ¬
ter deber reddere:quod non accepit: sed expressit.Gratus aduersus eum quis
quam esse potest:qui beneficium:aut superbe iniecit: aut iratus impegit:aut
tigatus ut molestia careret dedit. Errat si quis sperat responsurum sibie
dilatione laxauit: expectatione torsit. Eodem animo beneficium debetur:

Expanded text:
in nobis quoque est. Multos experimur ingratos, plures facimus, quia aliin nobis quoque est. Multos experimur ingratos, plures facimus, quia alias graves exprobratores exactoresque sumus, alias leves et quos paulo post muneris sui paeniteat, alias queruli et minima momenta calumniantes. Gratiam omnem corrumpimus non tantum postquam dedimus sermonibus et de industria non invenientibus exitum occasionem petendi abstulit et variis artibus necessitates properantes elusit ; in angusto vero comprensus aut distulit, id est timide negavit, aut promisit, sed difficulter, sed subductis superciliis, sed malignis et vix exeuntibus verbis ? Nemo autem libenter debet, quod non accepit, sed expressit. Gratus adversus eum esse quisquam potest, qui beneficium aut superbe abiecit aut iratus impegit aut fatigatus, ut molestia careret, dedit ? Errat, si quis sperat responsurum sibi, quem dilatione lassavit, expectatione torsit. Eodem animo beneficium debetur,
Abbreviated transcription (Latin):
NTER MULTOS AC UARIOS ERRO¬
ficia nec darescimus: nec accipere. Sequitur eni
ut male collocata male debeantur:de quibus nõ
redditis: sero querimur. Ista enim perierunt cũ
darentur. Nec mirum est inter plurima maxi'¬
maq uitia nullum esse frequentius que ingrati
animi. Id euenire ex pluribus causis uideo. Pri'¬
ma illa est: quot non eligimus dignos quibus tribuamus:sed nomina f
diligenter patrimonium & uasa debitoris requirimus. Semina in solum affec¬
tum et sterile non spargamus. Beneficia sine ullo delectu magis proncimus q̃ da¬
mus. Nec facile dixerim utrum turpius sit inficiari an repetere beneficium. Id
enim genus huius crediti est: ex quo tantum recipiendum sit: quantum ultro ⁊¬
defertur: de quo quaerere uero fccdissimum ob hocipsum: quia non opus est ad li¬
berandum fidem facultatibus: sed animo. Reddit enim beneficium qui liben¬
ter debet. Sed cum sit in multis crimen: qui nec confessione quidem gratist

Expanded text:
nter multos ac varios erroficia nec dare scimus nec accipere. Sequitur enim, ut male collocata male debeantur ; de quibus non redditis sero querimur ; ista enim perierunt, cum darentur. Nec mirum est inter plurima maximaque vitia nullum esse frequentius quam ingrati animi. Id evenire ex causis pluribus video. Prima illa est, quod non eligimus dignos, quibus tribuamus. Sed nomina facturi diligenter in patrimonium et vitam debitoris inquirimus, semina in solum effetum et sterile non spargimus ; beneficia sine ullo dilectu magis proicimus quam damus. Nec facile dixerim, utrum turpius sit infitiari an repetere beneficium ; id enim genus huius crediti est, ex quo tantum recipiendum sit, quantum ultro refertur. Decoquere vero foedissimum ob hoc ipsum, quia non opus est ad liberandam fidem facultatibus sed animo ; reddit enim beneficium, qui debet. Sed cum sit in ipsis crimen, qui ne confessione quidem grati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
domo protulisset. Ille dedit eandem sed muiuam sumpsit:aut rogauit & se obliga¬
ri ingenti merito passus est. Eodem existimas loco esse illum qui beneficium
cili largitus est: et homo qui accepit ut daret. Tempore quedam magna fiunt: non
summa Beneficium est donata possessio: cuius fertilitas laxare possit annonam. Be¬
neficium est unus in famem panis. Beneficium est donare regiones: perquas multa
flumina & nauigabilia decurrant. Beneficium est arentibus sitim et uix spiritum
per siccas fauces ducentibus monstrare fontem. Quis inter se ista comparabii
expenderet. Difficilis est sententia: que non rem: sed uim requirit. Eadem licei sint
aliter data: non idem pendent. Dedit mihi hic beneficium: sed non libenter. Idẽ
dedisse se questus est: sed superbius me quem solebat aspexit: sed tamen tarde dedit
ui plus praestaturus fuerit:si cito negasset. Horum quomodo iudex inibit extima¬

Expanded text:
domo protulisset; ille dedit eandem, sed mutuam sumpsit aut rogavit et se obligadomo protulisset; ille dedit eandem, sed mutuam sumpsit aut rogavit et se obligari ingenti merito passus est. Eodem existimas loco esse illum, qui beneficium ex facili largitus est, et hunc, qui accepit, ut daret ? Tempore quaedam magna fiunt, non summa. Beneficium est donata possessio, cuius fertilitas laxare possit annonam, beneficium est unus in fame panis ; beneficium est donare regiones, per quas magna flumina et navigabilia decurrant, beneficium est arentibus siti et vix spiritum per siccas fauces ducentibus monstrare fontem. Quis inter se ista comparabit ? Quis expendet ? Difficilis est sententia, quae non rem, sed vim rei quaerit ; eadem licet sint, aliter data non idem pendent. Dedit hic mihi beneficium, sed non libenter, sed dedisse se questus est, sed superbius me, quam solebat, adspexit, sed tam tarde dedit, ut plus praestaturus fuerit, si cito negasset. Horum quomodo iudex inibit aestima
Abbreviated transcription (Latin):
accepit ingratus est.& qui non reddidit gratus. De quibus etiam imperitis iudex
dimittere tabellam potest: ubi fecisse: aut non fecisse pronunciandum est: ubi pro¬
latis cautionibus controuersia tollitur:ubi inter disputantes ratio ius dicit. ubi
uero animi coniectura capienda est. ubi id de quo sola sapientia decernit in cõtro¬
uersiam induci non potest: Ad hec siue iuidex ex turba se lectorum quẽ c
in album: et equestris haereditas misit.
Taque non hec parum idonea res uisa est: quae deduceretur ad iudicẽ
sed nec huic rei sats idoneus iudex inuentus est. quod non ad mi¬
raberis si excusseris. Quid habiturus fuerii difficultatis quisquis in ciusmodi terũ
exisser. Donauit aliquis magnam pecuniam: sed diues: sed non sensurus impendiũ.
Donauit alius sed toto patrimonio cessurus. Summa eadem est:beneficium idem
non est. Etiam nunc adiice. Hic pecuniam pro addito dependet: sed cum illam

Expanded text:
accepit, ingratus est, et qui non reddidit, gratus. De quibusdam et imperitus iudex accepit, ingratus est, et qui non reddidit, gratus. De quibusdam et imperitus iudex demittere tabellam potest, ubi fecisse aut non fecisse pronuntiandum est, ubi prolatis cautionibus controversia tollitur, ubi inter disputantes ratio ius dicit. Ubi vero animi coniectura capienda est, ubi id, de quo sola sapientia decernit, in controversiam incidit, non potest sumi ad haec iudex ex turba selectorum, quem census in album et equestris hereditas misit. taque non haec parum idonea res visa est, quae deduceretur ad iudicem, sed nemo huic rei satis idoneus iudex inventus est ; quod non admiraberis, si excusseris, quid habiturus fuerit difficultatis, quisquis in eiusmodi reum exisset. Donavit aliquis magnam pecuniam, sed dives, sed non sensurus impendium ; donavit alius, sed toto patrimonio cessurus. Summa eadem est, beneficium idem non est. Etiamnunc adice : hic pecuniam pro addicto dependit, sed cum illam
Abbreviated transcription (Latin):
sufficient. Quis erit qui non agat: quis cum quo non agatur: Omnes sua extollut
omnes etiam minima quae in alios contulere dilatant. Preterea quaecunq in cogni¬
tione cadunt: comprehendi possunt et non dare infinitam licentiam iudici. Ideo
melior uidetur condinio cause bone: si ad iudicem quem ad arbitrum mittit᷑. Quia
illum formula includit. & certos quos non excedat terminos ponit.Huius libera: &
nulla astricta uinculis religio: & detrahere aliquid potest:& adiicere & sententiam
suam non prout lex. ut iustita suadet: sed prout humanitas: aut misericordia impulit
regere. Ingrati actio non erat iudicem alligatura: sed regno liberrimo positura. Quid
enim beneficium non constat: deinde quantum sit refert quem benigne illuo
terpretetur uidex. Quid sit ingratus: nulla lex monstrat. Sepe et qui reddidit quod

Expanded text:
sufficient. Quis erit, qui non agat ? Quis, cum quo non agatur ? Omnes sua extollunt, sufficient. Quis erit, qui non agat ? Quis, cum quo non agatur ? Omnes sua extollunt, omnes etiam minima, quae in alios contulere, dilatant. Praeterea, quaecumque in cognitionem cadunt, comprendi possunt et non dare infinitam licentiam iudici; ideo melior videtur condicio causae bonae, si ad iudicem quam si ad arbitrum mittitur, quia illum formula includit et certos, quos non excedat, terminos ponit, huius libera et nullis adstricta vinculis religio et detrahere aliquid potest et adicere et sententiam suam, non prout lex aut iustitia suadet, sed prout humanitas aut misericordia impulit, regere. Ingrati actio non erat iudicem adligatura sed regno liberrimo positura. Quid sit enim beneficium, non constat, deinde, quantum sit ; refert, quam benigne illud interpretetur iudex. Quid sit ingratus, nulla lex monstrat ; saepe et qui reddidit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
gem cadere non debeat. Primum omnium pars optima beneficii ꝑiit
si actio sicut certe pecunie:aut er conducto: aut ex locato datur. Hoc
enim speciosissimum est in illo quod dedimus uel perdituri: quod totum permisi¬
mus accipientium arbitrio. Si appello:si ad iudicem uoco: inquit non beneficiũ esse
sed creditum. Deinde cum res honestissima sit referre gratiam: desinit ẽẽ honesta
si necessaria est. Non magis laudabit quisꝗ̃ gratum hominem quem eum qui de¬
positum reddidit: aut quod debebat extra iudicem soluit. Ita duas res quibus in Ø¬
uita humana nihil pulchrius est corrumpimus: Gratum hominem& beneficũ.
ud enim aut in hoc magnificum est: si beneficium nondat: sed commodat: au
illo qui reddit: non quia uult: sed quia necesse est. Non est gloriosa res gratum ẽẽ
nisi tutum est ingratum fuisse. Adiice nunc quot huic uni legi omnia fora uix

Expanded text:
gem cadere non debeat. Primum omnium pars optima beneficii periit, gem cadere non debeat. Primum omnium pars optima beneficii periit, si actio sicut certae pecuniae aut ex conducto et locato datur. Hoc enim in illo speciosissimum est, quod dedimus vel perdituri, quod totum permisimus accipientium arbitrio ; si appello, si ad iudicem voco, incipit non beneficium esse, sed creditum. Deinde cum res honestissima sit referre gratiam, desinit esse honesta, si necessaria est ; non magis enim laudabit quisquam gratum hominem, quam eum, qui depositum reddidit aut, quod debebat, citra iudicem solvit. Ita duas res, quibus in vita humana nihil pulchrius est, corrumpimus, gratum hominem et beneficium ; quid enim aut in hoc magnificum est, si beneficium non dat, sed commodat, aut in illo, qui reddit, non quia vult, sed quia necesse est ? Non est gloriosa res gratum esse, nisi tutum est ingratum fuisse. Adice nunc, quod huic uni legi omnia fora vix
Abbreviated transcription (Latin):
Oc tamen inuisum uitium: an impunitum esse debeat: queritur.¬
Etan hec lex que in scholis exercetur etiam in ciuitate ponenda sit'
qua in grati datur acho que uiderur equa ommbus. Quid ni: cum urbes quoq
urbibus que prestitere exprobent & maiores collara a posteris exigantur Nostri
maiores maximi scilicet uiri ab hostibus tantum expetierunt beneficia: magno
animo dabant magno perdebant. Excepta macedonum gente non est in ulla
data. aduersus ingratum actio. Magnumq hoc argumentum dandum nõ fuis¬
sẽ quia aduersus maleficium omne consensimus: & homicidii ueneficni. parici¬
dĩs: uiolatarum regionum: alicubi atq alicubi diuersa poena est sed ubiq aliq̃
Hoc srequentissime crimen nusquam punitur. Ubique improbatur. Neque
ab solumus illud sed cum difficilis esser incerte rei extimatio tantum odio
dãnauimus: et inter ea relinquimus que ad uindices deos admittimus.:
Atones autem multe mibi occurrunt. propter quas crimen hoc in le¬

Expanded text:
oc tam invisum vitium an impunitum esse debeat, quaeritur,et an haec lex, quae in scholis exercetur, etiam in civitate ponenda sit, qua ingrati datur actio ; quae videtur aequa omnibus. " Quidni ? cum urbes quoque urbibus, quae praestitere, exprobrent et in maiores collata a posteris exigant." Nostri maiores, maximi scilicet viri, ab hostibus tantum res repetierunt, beneficia magno animo dabant, magno perdebant; excepta Macedonum gente non est in ulla data adversus ingratum actio. Magnumque hoc argumentum est dandam non fuisse, quia adversus maleficium omne consensimus, et homicidii, veneficii, parricidii, violatarum religionum aliubi atque aliubi diversa poena est, sed ubique aliqua, hoc frequentissimum crimen nusquam punitur, ubique improbatur. Neque absolvimus illud, sed eum difficilis esset incertae rei aestimatio, tantum odio damnavimus et inter ea reliquimus, quae ad iudices deos mittimus. Rationes autem multae mihi occurrunt, propter quas crimen hoc in le
Abbreviated transcription (Latin):
cium dedit: sed missionem
Ulud magis uenire in disputationem potest: aliquando quid facien¬
dum sit captiuo: cui redemptionis precium homo prostituti corpo¬
ris et infamis repromittit. Patiar me ab impuro seruari. Seruatus
denique quam illi gratiam referam: Uiuam non obscuro. Non uiuam cum
redemptore. Quid ergo placcat dicam: Eiiam ab aliquo tali accipiam pecuniã
quam pro capite dependam. Accipiam autem tanquam creditum non tanqͣ:
beneficium. Soluam illi pecuniam. & si occasio fuerit seruandi. periditatem.
ruabo. In amicitiam qua similes iungit non descendam. Nec seruatoris
loco numerabo: scd feneratoris conscientia reddendum quod accepi Est aliq
dignus a quo beneficium accipiam: sed tanti nociturum est ideo non accipia
Quia ille paratus est mihi cum incommodo: aut etiam periculo suo prodesse
defensurus est me reum. sed illo parrocimo regem sibi est facturus immicũ.
Inmmicus sic: cum ille pro me perilitari uelit. Ego c¬

Expanded text:
cium dedit, sed missionem. cium dedit, sed missionem. Illud magis venire in aliquam disputationem potest, quid faciendum sit captivo, cui redemptionis pretium homo prostituti corporis et infamis ore promittit. Patiar me ab impuro servari ? Servatus deinde quam illi gratiam referam ? Vivam cum obsceno ? Non vivam cum redemptore ? Quid ergo placeat, dicam. Etiam a tali accipiam pecuniam, quam pro capite dependam, accipiam autem tamquam creditum, non tamquam beneficium ; solvam illi pecuniam et, si occasio fuerit servandi periclitantem, servabo ; in amicitiam, quae similes iungit, non descendam, nec servatoris illum loco numerabo sed feneratoris, cui sciam reddendum, quod accepi. Est aliquis dignus, a quo beneficium accipiam, sed danti nociturum est ; ideo non accipiam, quia ille paratus est mihi cum incommodo aut etiam periculo suo prodesse. Defensurus est me reum, sed illo patrocinio regem sibi facturus inimicum ; inimicus sum, si, cum ille pro me periclitari velit, ego
Abbreviated transcription (Latin):
do secutus sit alias tractabimus. Mibi emm cum iur magnus fue
rit in aliis: in hac re uidetur uehementer errasse. nec ex institutione stoica se
egisse. qui aut regis nomen extimuit. cum optimus ciuitatis status sub rege
usto sit. Autibi sperauit libertatem suturam ubi tam magnum prenium
erat. & imperandi & seruiendi. Aut extimauit cuutatem in priorem formam
possẽretõcari amissis pristins moribus: futuramq ibi equalitatem ciulis iuris.
et staturas suo loco leges: ubi uiderat tot milia hominum pugnantid: non ia sci¬
uirent seruituti. Quanta uero illum aut rerum nature: aut urbis sue tenuit ob¬
liuio: qui uno interempto defuturum credidit alium qui idem uellet: cum Tat¬
quimus esset iuentus post tot reges: ferro ac fulminibus occisos. Sed uitam
accipere debuit: ob hoc tamen non habere illum parentis loco:qui unius dãdi
beneficii iniuria uenerat. Non enim seruauit is qui non interfecit: nec benefi¬

Expanded text:
do secutus sit, alias tractabimus ; mihi enim, cum vir magnus in do secutus sit, alias tractabimus ; mihi enim, cum vir magnus in aliis fuerit, in hac re videtur vehementer errasse nec ex institutione Stoica se egisse. Qui aut regis nomen extimuit, cum optimus civitatis status sub rege iusto sit, aut ibi speravit libertatem futuram, ubi tam magnum praemium erat et imperandi et serviendi, aut existimavit civitatem in priorem formam posse revocari amissis pristinis moribus futuramque ibi aequalitatem civilis iuris et staturas suo loco leges, ubi viderat tot milia hominum pugnantia, non an servirent, sed utri ! Quanta vero illum aut rerum naturae aut urbis suae tenuit oblivio, qui uno interempto defuturum credidit alium, qui idem vellet, eum Tarquinius esset inventus post tot reges ferro ac fulminibus occisos ! Sed vitam accipere debuit, ob hoc tamen non habere illum parentis loco, quia in ius dandi beneficii iniuria venerat ; non enim servavit is, qui non interfecit, nec benefi
Abbreviated transcription (Latin):
bria quedam prosunt: nec obligant.¬
Uber quidam tyranni gladio diuisit: qui ad eum occidendum uene¬
rat. Non ideo illi tyrannus gratias egit. quot rem quam medicorũ
manus reformidauerant: nocendo sanauit. Uides non omne ma¬
gnum in ipsa re momentum. Quoniam non uidetur dedisse beneficium: qui
malo animo profuit. Casus enim non beneficium est hominis iniuria. Leonẽ
in amphitheatro spectauimus: qui unum a bestiariis agnitum: cum quidam eius
suisset magister protexit ab impetu bestiarum. Non ergo est beneficium ferre
auxilium: Minime: quia nec uoluit facere: nec benefaciendi animo fecit. Quo
loco feram posui tyrannum pone. Et hic uitam dedit & illa. Nec hic nec illa be¬
neficium. Quia non est beneficium accipere cogi. Non est beneficium debere cui no¬
lis. Ante deos oportet in arbitrium mei deinde beneficum. NIC¬
Ispurari de Marco Bruto solet: an debuerit accipere adiuo Tulios
uitam: cum occidendum eum uidicaret. Quam rationem in occidẽ¬

Expanded text:
bria. Quaedam prosunt nec obligant. Tbria. Quaedam prosunt nec obligant. Tuber quidam tyranni gladio divisit, qui ad occidendum eum venerat ; non ideo illi tyrannus gratias egit. quod rem, quam medicorum manus reformidaverant, nocendo sanavit. Vides non esse magnum in ipsa re momentum, quoniam non videtur dedisse beneficium, qui a malo animo profuit ; casus enim beneficium est, hominis iniuria. Leonem in amphitheatro spectavimus, qui unum e bestiariis agnitum, cum quondam eius fuisset magister, protexit ab impetu bestiarum. Num ergo beneficium est ferae auxilium ? Minime, quia nec voluit facere nec faciendi animo fecit. Quo loco feram posui, tyrannum pone ; et hic vitam dedit et illa, nec hic nec illa beneficium. Quia non est beneficium accipere cogi, non est beneficium debere, cui nolis. Ante des oportet mihi arbitrium mei, deinde beneficium. Disputari de M. Bruto solet, an debuerit accipere ab divo Iulio itam, cum occidendum eum iudicaret. Quam rationem in occiden
Abbreviated transcription (Latin):
Non semper inquit mihi licet dicere uolo. Aliquando beneficium accipiendũ
est: et inuito. Dat tyrannus crudelis et iracundus: qui munus suum fastidire
miuriarum iudicaturus est. Non accipiamur. Eodem loco latronem por
piratam: regem animum latronis ac pirate habentem: Quid faciam: Parum di¬
gnus est cui debeam. Cum eligendus cui debeas: uim maiorem & moetum exci¬
pio: quibus adhibitis electio perit: siliberum est tibi. Si arbitrii tui est utrũ ue¬
lis: an non: id apud te ipse perpendes. Si necessitas tollit arbitrium scies te non
accipere: sed parcere. Nemo in id accipiendo obligat quod illi repudiare non li¬
cuit. Si uis scire an uelim: effice ut possim nolle Uitam tamen tibi dedit. Non
refert quid sit quod datur: nisi a uolente uolenti detur.Si seruasti me non ideo
seruatores. Uenenum aliquando pro remedio fuit. non ideo numeratur inter salu¬

Expanded text:
Non semper," inquit, " mihi licet dicere : ' nolo '; aliquando beneficium accipiendum Non semper," inquit, " mihi licet dicere : ' nolo '; aliquando beneficium accipiendum est et invito. Dat tyrannus crudelis et iracundus, qui munus suum fastidire te iniuriam iudicaturus est : non accipiam ? Eodem loco latronem pone, piratam, regem animum latronis ac piratae habentem. Quid faciam ? Parum dignus est, cui debeam ? " Cum eligendum dico, cui debeas, vim maiorem et metum excipio, quibus adhibitis electio perit. Si liberum est tibi, si arbitrii tui est, utrum velis an non, id apud te ipse perpendes ; si necessitas tollit arbitrium, scies te non accipere, sed parere. Nemo id accipiendo obligatur, quod illi repudiare non licuit ; si vis scire, an velim, effice, ut possim nolle. " Vitam tamen tibi dedit ! " Non refert, quid sit, quod datur, nisi a volente, nisi volenti datur ; si servasti me, non ideo servator es. Venenum aliquando pro remedio fuit ; non ideo numeratur inter salu
Abbreviated transcription (Latin):
est debere cui nolis. Contra incundissimum est abeo accepisse beneficium quẽ
amare post iniuriam possis:ubi amicitiam alicui uicundameam fecit et istam.
Illud uero homini uerecundo & probo miserrimum est:si eum amare oportet ꝗͣ
non uiuat. Totiens ad moneam necesse estnon loqui me de sapientibus:quos
quicquid oporter iuuat: qui animum in potestate habent: & legem sibi quas
uolunt dicunt: & quod dixerunt seruant. Se de imperfectis hominibus
stam uitam sequi uolentibus: quorũ affectus sepe contumaciter patent sE¬
Taque eligendus est a quo beneficiũ accipiam. Et quidem diligẽ¬
tius querendus beneficii: quem pecunie creditor. Huic enim red¬
dendum est quantum accepi: & si reddidi solutus sum ac liber
Arilli plus soluendum est. & mbilominus etiam relata gratia cohetemus.
num. Sic ne in beneficiorum quidem sacratissimum ius ex quo amicitia orit.

Expanded text:
est debere, cui nolis ; contra iucundissimum ab eo accepisse beneficium, quem est debere, cui nolis ; contra iucundissimum ab eo accepisse beneficium, quem amare etiam post iniuriam possis, ubi amicitiam alioqui iucundam causa fecit et iustam. Illud vero homini verecundo et probo miserrimum est, si eum amare oportet, quem non iuvat. Totiens admoneam necesse est non loqui me de sapientibus, quos, quidquid oportet, et iuvat, qui animum in potestate habent et legem sibi, quam volunt, dicunt, quam dixerunt, servant, sed de imperfectis hominibus honestam viam sequi volentibus, quorum adfectus saepe contumaciter parent. Itaque eligendum est, a quo beneficium accipiam ; et quidem diligentius quaerendus beneficii quam pecuniae creditor. Huic enim reddendum est, quantum accepi, et, si reddidi, solutus sum ac liber ; at illi et plus solvendum est, et nihilo minus etiam relata gratia cohaeremus num, sic ne in beneficiorum quidem sacratissimum ius, ex quo amicitia oritur. "