comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
despiceret pompei ꝯsiliũ summis laudibꝰ afferiet.
Noli niquit cxistnuare pompei huis esse ex̾citũ qui.
galliam germananiq deuicerit õibꝰ inte:fiui. p̾liis
req tenieie coguitũ reui piomitto Ber exigua. ps
illiꝰ ex̾citꝰ superest magna ꝑs deperut qd accidere
tot pͥlus fuit necesse. Hultos autũpni pestilẽcia
ni italia ꝯsũpsit multi demũ uiscesserĩt multi.
suit relicti ni ꝯtiuenti. iln nõ audistis ex hns loq.¬
qui ꝑ causam ualitudins remanserũt cohortes

Expanded text:
despiceret, Pompei consilium summis laudibus efferret, despiceret, Pompei consilium summis laudibus efferret, noli, inquit existimare, Pompei, hunc esse exercitum, qui Galliam Germaniamque devicerit. omnibus interfui proeliis neque temere incognitam rem pronuntio. perexigua pars illius exercitus superest; magna pars deperiit, quod accidere tot proeliis fuit necesse, multos autumni pestilentia in Italia consumpsit, multi domum discesserunt, multi sunt relicti in continenti. an non exaudistis ex iis qui per causam valet
Abbreviated transcription (Latin):
iien in portis differendũ est in quit itei in
pilsencia nobis et de prelio cogitandu sacut seper
epopesenꝰ aĩo siꝰ ad dnuicandũ parati / non
iale occasionem postea reperienꝰ ꝯfestumnq ex¬
alitas tepias educit.. Sompeiꝰ qͦ ut postea co¬
ntũ est suoꝵ eĩu hortatu statuerat p relio.
cerare saniq etiam iu asailio supiorilꝰ diebꝰ
drenem asilii mei accipite quo firmiore aĩo.
pelui predeatis ꝓ suasi. equitibꝰ nr̃is id qͦi
sit accessu dextrum. Ce conu a lateie apeito ag¬
giederet  ut cucuueta a tergo acie priꝰ ex tuibatu
ex̾citũ pellerẽt ꝙͣ a nobie telum ĩ hosten iaceret᷑.
Ita siue yiculo legionũ et pene sine uulnere. bellũ
aficieneꝰ so au̾t difficile nõ ẽ tũ tantũ equitatu eq¬
tatu ualcaniꝰ /Simul denũciauit. ut essẽt aĩo pati.
in prelũ et qm ficiet dnnicandi potestas ut sepe
cogicauissent ne usu manuq reliquoꝵ opuuenem
fallerent. Hunc labienꝰ excipit ut cũ.Ce. corias

Expanded text:
agmen in portis, differendum est, inquit iter in praesentia nobis et de proelio cogitandum, sicut semper depoposcimus. animo simus ad dimicandum parati; non facile occasionem postea reperiemus. confestimque expeditas copias educit. Pompeius quoque, ut postea cognitum est, suorum omnium hortatu statuerat proelio decertare. namque etiam in consilio superioribus diebus rationem consilii mei accipite, quo firmiore animo in proelium prodeatis. persuasi equitibus nostris, idque sit accessum, dextrum Caesaris cornu ab latere aperto adgrederentur et circumventa a tergo acie prius perturbatum exercitum pellerent, quam a nobis telum in hostem iaceretur. ita sine periculo legionum et paene sine vulnere bellum conficiemus. id autem difficile non est, cum tantum equitatu o parati in posterum, et quoniam fieret dimicandi potestas, ut saepe rogitavissent, ne suam neu reliquorum opinionem fallerent. Hunc Labienus excepit, ut, cum Caesaris copias
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ yiculo censeunt altiram qui capitis danrie
terciam qui pecunia mlttarent Bostieme ed ae
de cobortibꝰ suis aut de premis yecume ant de
persequendis ĩ mutitns agebant ines quibꝰ rt¬
nibꝰ supare possent. sed quemadinodũ uti utea
deberens cogicabant ¶Re fumẽtaria ppanta
ꝯfurmatisq militbꝰ et satis longe spatio tp̃s
a diachinis prehis nt̾misso quo sacis pricu¬

Expanded text:
omni periculo censerent, alteram, qui capitis damnarent, omni periculo censerent, alteram, qui capitis damnarent, tertiam, qui pecunia multarent. postremo omnes aut de honoribus suis aut de praemiis pecuniae aut de persequendis inimicitiis agebant, neque, quibus rationibus superare possent, sed quemadmodum uti victoria deberent, cogitabant. Re frumentaria praeparata confirmatisque militibus et satis longo spatio temporis a Dyrrachinis proeliis intermisso, quo satis p
Abbreviated transcription (Latin):
taret quod proficiscenti retepisset. ne per eiꝰ aus¬
ritatem deceptꝰ iuderet᷑. reliqui in laber pari ie
periculo ne unus eĩs antecederẽt recusarẽt ian
de Sacerdocio. C. domitiꝰ scipio spiter et .d. len¬
tulus cotidianis ꝯtentẽnibꝰ ad grauuissimas ũbir
cõtumelias palam descenderut /cũ lentulꝰ etate
honorem ostentaret domitiꝰ urbana gratiam d¬
gnitatemq iactaret scipio afnuitate pompei de¬
fideret. postulauit etiã . l. a franiũ preditois ee¬
titꝰ actius rifus apue pompeuĩ qe gestum n
hispania diceret / et a. domitiꝰ in ꝯsilio dixit pͥl¬
cere sibi bello ꝯfecto ternas tabellas saibi dar d¬
uidicandũ hiis qui ordnus esent senatori belaq
una cũ ip̃is nõ int̾fiussent sentẽ ciasq de sugie
ferient qui rome remansissent quiq nnitra pldu
ponipes fussent neq eperam in re militaa.
prestitissent /. unam fore tabulam ꝗ liberanas

Expanded text:
taret, quod proficiscenti recepisset, ne per eius auctaret, quod proficiscenti recepisset, ne per eius auctoritatem deceptus videretur, reliqui, in labore pari ac periculo ne unus omnes antecederet, recusarent. Iam de sacerdotio Caesaris Domitius, Scipio Spintherque Lentulus cotidianis contentionibus ad gravissimas verborum contumelias palam descenderunt, cum Lentulus aetatis honorem ostentaret, Domitius urbanam gratiam dignitatemque iactaret, Scipio adfinitate Pompei confideret. postulavit etiam L. Afranium proditionis exercitus Acutius Rufus apud Pompeium, quod gestum in Hispania diceret. et L. Domitius in consilio dixit placere sibi bello confecto ternas tabellas dari ad iudicandum iis qui ordinis essent senatorii belloque una cum ipsis interfuissent, sententiasque de singulis ferrent, qui Romae remansissent quique intra praesidia Pompei fuissent neque operam in re militari praestitissent: unam fore tabellam, qui liberandos
Abbreviated transcription (Latin):
toria prede ac premioꝵ ueluit esse particires ie¬
reptisq om̃ibꝰ in una castia legienibꝰ suũ tũ sci¬
pione honorem partir classicuniq apud eũ cani.
et alterũ iubet retoriũ tendi auctis copiis po¬
pei duobꝰ q magnis extitibꝰ uictis pristina ei¬
um ꝯfrrmat᷑ opio et spes iuctorie auget᷑ adco
ut quicꝗd intercederet tp̃ris id morari reditu
ni italiam uideret et si quando quid pompeiꝰ
tardius aut ꝯfideratiꝰ faceret umꝰ esse nogecui
diei sed illu delectari impio et consulares pre¬
toriosq seruoꝵ hr̃e nũo dicerent Ianiq int̾ se
palam de premuis ac saceidotuis ꝯtendebat ĩ ãnos
qi ꝯsulata difimebat. alii denos bonaq eorus
qui in castas erãt. Ce. petebãt / maguaq nt̃
eos ĩꝯsilio fuit ꝯtreutrsia oportere ne lucnahe
qued.is. apompeio ad parthos nussus essechpra¬
xtmis conutiis pretoriis absentis ratõner in
cũ eiꝰ necessam fidem imploraret pompes ut p¬

Expanded text:
toria praedae ac praemiorum velint esse participes, receptisque omnibus in una castra legionibus suum cum Scipione honorem partitur classicumque apud eum cani et alterum illi iubet praetorium tendi. auctis copiis Pompei duobusque magnis exercitibus coniunctis pristina omnium confirmatur opinio et spes victoriae augetur, adeo ut, quidquid intercederet temporis, id morari reditum in Italiam videretur, et siquando quid Pompeius tardius aut consideratius faceret, unius esse negotium diei, sed illum delectari imperio et consulares praetoriosque servorum habere numero dicerent. iamque inter se palam de imperiis ac de sacerdotiis contendebat, alii domos bonaque eorum, ui in castris erant Caesaris, petebant; qmagnaque inter eos in consilio fuit controversia, oporteretne Lucili Hirri, quod is a Pompeio ad Parthos missus esset, proximis comitiis praetoriis absentis rationem haberi, cum eius necessarii fidem implorarent Pompei, praes
Abbreviated transcription (Latin):
quartam iustitut equitatuq eppesuit et quid.
fieri uellet estendit menuit q eiꝰ diet iuteriam in
eaꝵ cohortiu urtute ꝯstare nul. tercie aciei.
totiq excitui imperauit. ne in iusu suo concutarit
sed cũ id fieri uellet uexillo signũ daturũ excitũ
cũ nulitari more ad puguam cohertaret suaq ĩ eũ
perpetiu tyris officia ureditaeret  In pͥmis cẽmenio¬

Expanded text:
et quid fieri vellet ostendit, monuitque eius diei victoriam in earum cohortium virtute constare. simul tertiae aciei totique exercitui imperavit, ne iniussu suo concurrerent; se cum id fieri vellet, vexillo signum daturum. Exercitum cum militari more ad pugnam cohortaretur suaque in eum perpetui temporis officia praedicaret, in primis commemo
Abbreviated transcription (Latin):
quod fuit reboris duobꝰ preliis duachinis ĩ ternt
Hec cũ dixisset iurauit se insi uictorẽ in castia
nõ reuersuꝵ reliquosq ut idem facerẽt hortatus
est. hoc laudans pomperꝰ idem urrauit nec uers ex
celiquis fuit quisꝙͣ qui uirare dubitaret. Hec cum
fta sũt ni asilio magna lp̃e et leticia ẽiu discessĩ

Expanded text:
liis Dyrrachinis interiit. haec cum dixisset, iuravit se nisi victorem in castra non reversurum, reliquosque ut idem facerent hortatus est. hoc laudans Pompeius idem iuravit; nec vero ex reliquis fuit quisquam qui iurare dubitaret. haec cum facta sunt in consilio, magna spe et laetitia omnium discessum
Abbreviated transcription (Latin):
fiti atu unul allobrogeni ex duobꝰ quee ꝑfugisse
pompeui supra deciumꝰ cũ quibusdã it̾ficit
sempeiꝰ quia castra in colle hebat ad infimas
ite mentis atiem nistaiebat sempet ut uideba ͦ
crpecians si miquis locis .Ccͫ. se sbiceret / C. ulla
risone ad rugnam eliei posse põpeni criscunãs
amis sibi cõmodissmiani belli ratõrẽ iuditanit.¬

Expanded text:
 unum Allobrogem ex duobus, quos perfugisse ad Pompeium supra docuimus, cum quibusdam interfecit. Pompeius, qui castra in colle habebat, ad infimas radices montis aciem instruebat, semper, ut videbatur, expectans, si iniquis locis Caesar se subiceret. Caesar nulla ratione ad pugnam elici posse Pompeium existimans hanc sibi commodissi
Abbreviated transcription (Latin):
qd demitiꝰ qui dice cõpluras castas scipienis castia.
cellocata habuissee tu faimentarie cauia ab es disces¬
Ierat et heracleam senticam que est subiecta candenie
tei fecerat. ut iẏa fortuna illũ ebicere pompeio inde¬
ret Hec ad ie tẏs . uͫ iguerabas sinul a pompeie.
litteris per eñis urouincias ciuitatesq dimissis quibꝰ
⁊ puelio ad dicachiũ ft̃o latius inflariusq iultoꝙͣ res
⁊ cat gesta fama ꝑ cabuerat pulsum fugere. Ceꝰ pene.
oĩbꝰ cepne amuissis hec itmera intesta cedebãt Hec
cuutates non nullas ab erꝰ amiticia auertebãt ⁊ꝰ
accidis celꝰ ut pluribꝰ dimussie itiucrbꝰ a Ce. ad do¬
mitium et a domitio ad xcꝰ. nulla ratone conficere¬
irei posset /. do d alle breges reuisi atq coz fanulia¬
ras quel perfugose ad yompeni demoltanne aspicati
n itiere exploratores denutii seu pristina sud qme¬
tudme quod una in gallia bella gesorat seu gloria.
ft̃s . uix.iiii. horaꝵ spatis antecedens hostiũ benefi¬

Expanded text:
cum dies complures castris Scipionis castra collata habuisset, rei frumentariae causa ab eo discesserat et Heracliam Senticam quae est subiecta Candaviae, iter fecerat, ut ipsa fortuna illum obicere Pompeio videretur. haec ad id tempus Caesar ignorabat. simul a Pompeio litteris per omnes provincias civitatesque dimissis de proelio ad Dyrrachium facto elatius inflatiusque multo, quam res erat gesta, fama percrebruerat pulsum fugere Caesarem paene omnibus copiis amissis. haec itinera infesta reddiderat, haec civitates nonnullas ab eius amicitia avertebat. quibus accidit rebus, ut pluribus dimissi itineribus a Caesare ad Domitium et a Domitio ad Caesarem nulla ratione iter conficere possent. sed Allobroges, Roucilli atque Aeci familiares, quos perfin itinere exploratores Domiti, seu pristina sua consuetudine, quod una in Gallia bella gesserant, seu gloria certior factus vix iiii horarum spatio antecedens hostium benefi
Abbreviated transcription (Latin):
meru etia sig̃na dimitterẽt neq quisꝙͣ dĩo ꝯsistẽt
hiis tantis malis nec subsidia succurrebãt quo¬
minꝰ dĩs deleretͤ excitꝰ. sed pompeiꝰ insidias timẽs
cũdo qd̾ hec pret̾ spem acciderant eiꝰ qui paulo
ante ex castrs fugientes suos ꝯsrexerat munntõ¬
uibꝰ aeniquare aliquadia nõ audebat equitesq es
ad iisequendil tardabant᷑. Ita parue res magnuni

Expanded text:
metu etiam signa dimitterent, neque quisquam omnino consisteret. metu etiam signa dimitterent, neque quisquam omnino consisteret. His tantis malis haec subsidia succurrebant, quominus omnis deleretur exercitus, quod Pompeius insidias timens, credo quod haec praeter spem acciderant eius qui paulo ante ex castris fugientis suos conspexerat, munitionibus adpropinquare aliquamdiu non audebat, equitesque eius ad insequendum tardabantur. ita parvae r
Abbreviated transcription (Latin):
tuta a nr̃ie qui castra occupauerat ceruebat ͤ oĩa¬
atq ultio in nr̃es impetũ faciebat. E quitatꝰ. ceͤ
Pangusto itinere per aggeres ascendebat recep¬
tui suo timens mitiũ fuge faciebat. Textaliii.
tonui ꝙ erat a sinistio seclusũ teriore equitum
aiagueiso ne nit munitõnem opprimeret᷑ ex ꝑte
qua proruebat sese recipiebat. At pleriq ex hiis
en angusrias incideret .x. pedum munitõnis
En fossas precipitat. Y rinusq oppiessis reli qui
heus corpora salutem sibi atq exitũ pauebat
fusto coruil mltes cũ ey nallo pepeia adesse.
et suos fugere ceriẽt ueriti ue angustiis inter¬
cluderẽt᷑ cũ extia et intꝰ hostem hr̃ent codem qͦ.
uenerat receptiu sibi ꝯsulebat. Sĩa que ciãt tamł.¬
tus timoris et fuge plena adeo ut cũ .Ce. signa fu¬
gientui manu prehenderet et ꝯsistere iuberet ali
dimissis equis eundeni cursũ confugerẽt alii ex

Expanded text:
tructa a nostris, qui castra occupaverant, cernebatur, omniatructa a nostris, qui castra occupaverant, cernebatur, omniaatque ultro in nostros impetum faciebat. equitatus Caesaris, quod angusto itinere per aggeres ascendebat, receptui suo timens initium fugae faciebat. dextrum cornu, quod erat a sinistro seclusum, terrore equitum animadverso, ne intra munitionem opprimeretur, ea parte, quam proruerat, sese recipiebat, ac plerique ex his, ne in angustias inciderent, x pedum munitione se in fossas praecipitabant, primisque oppressis reliqui per horum corpora salutem sibi atque exitum pariebant. sinistro cornu milites cum ex vallo Pompeium adesse et suos fugere cernerent, veriti ne angustiis intercluderentur, cum extra et intus hostem haberent, eodem quo venerant receptu sibi consulebant, omniaque erant tumultus timoris fugae plena, adeo ut, cum Caesar signa fugientium manu prenderet et consistere iuberet, alii dimissis equis eundem cursum confugerent, alii ex
Abbreviated transcription (Latin):
eł ruguatũ tũ rauipere nr̃i conarent᷑ illi casta
eftderent fortissmie tito puleione cuiꝰ opera.
rreditum eecitii.c. antonii demostiauiniꝰ eo loco
pugniante sed tninri urtute uicerũt .Ex cisoq
catio pͥmum in iaiora castia post ctiam ĩ cas¬
tillus q eiat in lusũ maioribꝰ castris riu̾perũt¬
e qued eo pulsa legio sere recererat nõ nullos sibi.
quanantes interfecerĩt/ Sed fortuna q̃ plarinũ
it cũ in teliquis rebꝰ tam precipue ĩ belio parius
momecis magnas reꝵ cõmutatões efficit ut tum
pra demostiauiueꝰ dextrũ. Ce. cornu tohortes ig¬
uiancia loci sũt secute tũ portam quererent cas¬
ceꝵ q ea munitõem osse arbitrabantꝰ. Quod cũ
set aiad uersum ꝯuictam esse flunini positil nu¬
ntieniꝰ defendente nuble transcenderũt dĩsq noscer
qquitat eas eohoites est secutꝰ. Inteum pompeiꝰ
gienem ab opere deductam subsicio suis duxit

Expanded text:
est pugnatum, cum inrumpere nostri conarentur, illi castra est pugnatum, cum inrumpere nostri conarentur, illi castra defenderent, fortissimeque Tito Puleione, cuius opera proditum exercitum C. Antonii demonstravimus, eo loco propugnante. sed tamen nostri virtute vicerunt excisoque ericio primo in maiora castra, post etiam in castellum, quod erat inclusum maioribus castris, inruperunt, quod eo pulsa legio sese receperat; nonnullos ibi repugnantes interfecerunt. Sed fortuna, quae plurimum potest cum in reliquis rebus tum praecipue in bello, parvis momentis magnas rerum commutationes efficit; ut tum supra demonstravimus, dextri Caesaris cornus cohortes ignorantia loci sunt secutae, cum portam quaererent castrorumque eam munitionem esse arbitrarentur. quod cum esset animadversum coniunctam esse flumini, prorutis munitionibus defendente nullo transcenderunt, omnisque noster equitatus eas cohortes est secutus. Interim Pompeius giones ab opere deductas subsidio suis duxit.
Abbreviated transcription (Latin):
tate ꝯsilio quibusdam de causis. Ce . paulo ulta
eũ licũ castra tianstulit. Haucisq infmissis
diebꝰ cadem hec yomipeiꝰ occupauerat Et qu
co loco plures ciat legiones hĩturꝰ relicto niter¬
ori ualle maiorẽ adiecerat munitõnem ita
minora castia clausa maioribꝰ castelli atq de¬
tis locũ obtinebãt. Item ab angulo castior uni
siuiscie munitõnẽ a flumen perduxerat craiti
passus. cccc. quo liberiꝰ ac sine picłe nlite
aquarent᷑. Sed huis qͦ mutati ꝯfilie qusdi
de causis quas cõmemorari necesse no e es ba
exceserat ita coplures dis maniciat castia.
tricit passus qugentos hanc legiene sxeane
Le. se epprimere uosse et cupiens huid dul.
timentũ sarcue reliquit in opere duas ahar
ñe .xxxiii. in quibꝰ eiat legio noua pltis
uĩt atq cũ pͥma opiuo fefellit Nani et puẽit
prusꝙ̃ pemperꝰ sentire posser et tam et si erant¬
cat ipe celerit aggassus pompelarios er uallo de¬
tubauit. Qtat obiectꝰ portis ericuis Hic yaulisy

Expanded text:
lo ultra eum locum castra transtulit, paucisque intermissis diebus eadem haec Pompeius occupaverat, et, quod eo loco plures erat legiones habiturus, relicto interiore vallo maiorem adiecerat munitionem. ita minora castra inclusa maioribus castelli atque arcis locum obtinebant. item ab angulo castrorum sinistro munitionem ad flumen perduxerat circiter passus cccc, quo liberius ac sine periculo milites aquarentur. sed is quoque mutato consilio quibusdam de causis, quas commemorari necesse non est, eo loco excesserat. ita conplures dies manserant castra; circiter passus quingentos. hanc legionem sperans Caesar se opprimere posse et cupiens eius diei detrimentum sarcire reliquit in opere cohortes numero xxxiii, in quibus erat legio nona multis uxit. neque eum prima opinio fefellit. nam et pervenit, priusquam Pompeius sentire posset, et tameterat ipse, celeriter adgressus Pompeianos ex vallo deturbavit. erat obiectus portis ericius. hic paulisper
Abbreviated transcription (Latin):
sie ternam acien Uⁱ que quieta fuerat et se ad
rp̃e leco renuerat pretinicie iussit. ita cũ iecẽtes:
iq intega defessis iuccessiset. alii aut atergo adori
ssis mitu icterie orret᷑ ut ip̃e ncohortandis m¬
nl prenũ cianerat. Ab hiis cĩ. pͥnũ equitatꝰ ẽ pulsꝰ
ciscem fatte sedes sagiptarier atq furditoꝵ ab
umi acies pompeiana a sinistra pte erat crrcuita
urmme ꝯfidebat perterrtam aĩaduertit alusq q̃¬
rnne diffilus a cie excessit protri dpse ni castia.
que atulit Ex lins centurionibs quos instatione.
ratoriam portam posuerat clare ut milites ex¬
ient cueamini iꝗt cascia et defendite dilgent᷑.
iua duriꝰ accdert. ego diquas portas cucues.
e asfior presidia confirmo Hec cũ dixisset se in
taboriu tentulit sume rel diffidens et tñ euentui¬
ntaut. Cͫ. pomperanus ex fuga nita uallũ coni¬
sie nullũ spatiu pettertis dare oportere existimnas
ates cchortatꝰ ist ut beneficio fortune uterenti
astaq oppugnaret. Qui et si magno estu. fatiça

Expanded text:
e tertiam aciem Caesar quae quieta fuerat et se ad id tempus loco tenuerat, procurrere iussit. ita cum recentes atque integri defessis successissent, alii autem a tergo adoriressent, initium victoriae oriretur, ut ipse in cohortandis militibus pronuntiaverat. ab his enim primum equitatus est pulsus, ab isdem factae caedes sagittariorum ac fundiita maxime confidebat, perterritam animum advertit, aliis diffisus acie excessit protinusque se in castra equo contulit, et iis centurionibus, quos in statione ad praetoriam portam posuerat, clare, ut milites exaudirent, tuemini, inquit castra et defendite diligenter, siquid durius acciderit. ego reliquas portas circumeo et castrorum praesidia confirmo. haec cum dixisset, se in praetorium contulit summae rei diffidens et tamen eventutans. Caesar Pompeianis ex fuga intra vallum conpulsis nullum spatium perterritis dari oportere existimans milites cohortatus est, ut beneficio fortunae uterentur castraque oppugnarent. qui etsi magno aestu fatigati
Abbreviated transcription (Latin):
uidebar᷑. Ceͣ: cũ pompei castas appropin quasset ad
ad liu̾t modũ aciem ciꝰ istructam aĩaduertiti E iãt
ii siiscio cornu legiones due tradite a se. mitio.
stipio cũ legionibꝰ tenebat srriacis. Cilice nsis legio
quita cũ cohortibꝰ hispanis quas traductas ab
cranio docuimꝰ in dextio cornu erãt collocate Has
frimissimas se hre pomperꝰ existimiabat ⁊ eliquas
inter aciem mediã cornuaq intiecerat iumeroq.
cohortes .ex. expleuerat Hec erat milia . xR. cuo¬
tator tirciter duo qui er beneficiarus supior ercitiui
ad eum quenerat. que teta acie dispse erat reliquas
cohortes .uii. castris ꝑpinquisq castellis presidio dis¬
pesuerat Textru cornu eiꝰ riuus quidam inpeditis
tipis mumebat. quam eb causam cũctũ equitatur
sagiptarios funditoresq em̃s sinistio cornu obiecerat

Expanded text:
 Pompei castris adpropinquasset, ad hunc modum aciem eius instructam animum advertit. erant in sinistro cornu legiones duae traditae a Caesare initio Scipio cum legionibus Syriacis tenebat. Ciliciensis legio coniuncta cum cohortibus Hispanis, quas traductas ab Afranio docuimus, in dextro cornu erant collocatae. has firmissimas se habere Pompeius existimabat. reliquas inter aciem mediam cornuaque interiecerat numeroque cohortes cx expleverat. haec erant milia xlv, evocatorum circiter duo, quae ex beneficiariis superiorum exercituum ad eum convenerant; quae tota acie disperserat. reliquas cohortis vii castris propinquisque castellis praesidio disposuerat. dextrum cornu eius rivus quidam impeditis ripis muniebat; quam ob causam cunctum equitatum, sa
Abbreviated transcription (Latin):
e aspecti castior discessit Neq uero pompeiꝰ ceginte
asilio ciꝰ moram ullam ad nsequendũ intulit. so
tadem spectans si itiuere impeditos et deterates e¬
pichendere yosset excitu icastas deurit cquitatuqi
premisit ad neuissimũ agnien demerandũ neqã
sequi potuit qd iultũ ex pedite itmere antetolir
Ccͣ. sea cũ uẽtũ esser ad flumen gemusum d napi
erat impeditis alecutꝰ equitatꝰ neuissimes pilla
atinelat hiuic sues Ccͣ. equites opposut apdate¬
q antesignarios admiscuit .cccc. qui tantu pat¬
terũt ut equestri prelie comisso pelleret eint com¬
ylures q int̾ficerent ip̃iq in columes se ad attinen
uallũ castior atiuuit equitituq ꝑ causã rabilie
emissũ ꝯfe stii decumana porta ĩ casta se rcii

Expanded text:
conspectu castrorum discessit. neque vero Pompeius cognito consilio eius moram ullam ad insequendum intulit, sed eadem spectans, si itinere impedito perterritos deprehendere posset, exercitum e castris eduxit equitatumque praemisit ad novissimum agmen demorandum, neque consequi potuit, quod multum expedito itinere antecesserat Caesar. sed cum ventum esset ad flumen Genusum, quod ripis erat inpeditis, consecutus equitatus novissimos proelio detinebat. huic suos Caesar equites opposuit expeditosque antesignanos admiscuit cccc, qui tantum profecerunt, ut equestri proelio commisso pellerent omnes compluresque interficerent ipsique incolumes se ad agmen vallum castrorum continuit equitatumque per causam pabulandi emissum confestim d
Abbreviated transcription (Latin):
Uic cũ nũtios expugnati oppidi famaq antecedẽt
metcopolite prinũ cedens usi ꝯsilio huisdem ꝑmoti.
rimioribꝰ portas clauscrũt nurosq armatis cõpleue¬
rũt / Sed pestea casu cuntatis cõpiehensit̃ cognito.
ex captuus quos .Cͬ a nurrũ producendes curauat
portas aprruerũt / quibꝰ diligentissne ꝯseruatis cõ¬
lata fortuna metaepolitũ cũ casu gonfensũ mlla
thesalie fuit cuuitas preter larissees qui magnis
nupcita faceret. Ule segetis idoneũ locũ in agus
nactꝰ que prore iam matura ciat ibi aduĩtũ ex¬
pectare pompei at oẽm belli ratõnem cõferie nis¬
tituit Yompeiꝰ post dictꝰ pautis in thesalia per¬
uenit contionatꝰq apud tũctũ excitũ. suis. agit

Expanded text:
sic ut nuntios expugnati oppidi famamque antecederet. sic ut nuntios expugnati oppidi famamque antecederet. Metropolitae primum eodem usi consilio, isdem permoti rumoribus portas clauserunt murosque armatis compleverunt, sed postea casu civitatis Gomphensis cognito ex captivis, quos Caesar ad murum producendos curaverat, portas aperuerunt. quibus diligentissime conservatis, collata fortuna Metropolitum cum casu Gomphensium nulla Theimperata facerent. ille idoneum locum in agris nactus, quae prope iam matura erant, ibi adventum expectare Pompei eoque omnem belli rationem conferre constituit. Pompeius paucis post diebus in Thessaliam pervenit contionatusque apud cunct
Abbreviated transcription (Latin):
eem ee agas multitudie sernoꝵ ac liberorumii in̾
oppidũ cogit portasq precludit et ad scipionẽ pomipe¬
uiniq nũties nuttit ut sibi subsidio ueniant se.
afidere muuitõ nbꝰ oppidi si celerit̃ eccurrrat  lengni¬
qua oppugnatõnem substiuere nõ rese Scipio dis¬
cessu excitꝰ ad nachio cognito larissam legiones.
castus munitis scalas nuisculosq ad repentina oppug¬
natẽne fieri et ciates partri iussit Quibꝰ rebꝰ effes¬
tis cohortatꝰ milites dociur quantũ usũ. hret ad sub¬
le uandam õiuz zez moꝑiam potiri oppido pleno atq
opulento simul fintti. reliquis cuutatibꝰ huiꝰ uibis.
exemplo infere teriorem et id fieri celerit᷑ priusꝙͣ.
auxilia ꝯcurerent Itaq nsus singlari nulitũ. Stu¬
dio codem quo uenerat die pose hora nonam oꝑpidũ
altissimis menibꝰ oppugnare aggassus ante solis ec¬
casum expugnauit et ai drripiendũ militibꝰ ꝯcessit
sratimq ab oppido castia meuit et metrepelumm ueit

Expanded text:
mnem ex agris multitudinem servorum ac liberorum in oppidum cogit portasque praecludit et ad Scipionem Pompeiumque nuntios mittit, ut sibi subsidio veniant: se confidere munitionibus oppidi, si celeriter succurratur; longinquam oppugnationem sustinere non posse. Scipio discessu exercituum ab Dyrrachio cognito Larisam legiones castris munitis scalas musculosque ad repentinam oppugnationem fieri et crates parari iussit. quibus rebus effectis cohortatus milites docuit, quantum usum haberet ad sublevandam omnium rerum inopiam potiri oppido pleno atque opulento, simul reliquis civitatibus huius urbis exemplo inferre terrorem et id fieri celeriter, priusquam auxilia concurrerent. itaque usus singulari militum studio eodem quo venerat die post horam nonam oppidum altissimis moenibus oppugnare adgressus ante solis occasum expugnavit et ad diripiendum militibus concessit statimque ab oppido castra movit et Metropolim venit,
Abbreviated transcription (Latin):
lotũ morati aliis cõprchensis õib collibꝰ munitas
perficeiu̾t / Erat noua et musitata beli iatio tũ tes
castelloꝵ nũo tantoq sptas et tantis munitoleꝰ
et canto obsidionis gen̾e tum etia reliquis ⁊ebuo
Nami quitũ q alterũ obẜideit conati sũt ꝑ tilses
atqi ĩ fremos hõstes adorti aut piclio supcrates i.
aliqua itfrensiene ymotos ꝯtinuerit. tũ ip̃i uuildl

Expanded text:
locum aliis comprehensis collibus munitiones perfecerunt. Erat nova et inusitata belli ratio cum tot castellorum numero tantoque spatio et tantis munitionibus et toto obsidionis genere, tum etiam reliquis rebus. nam quicumque alterum obsidere conati sunt, perculsos atque infirmos hostes adorti aut proelio superatos aut aliqua offensione permotos continuerunt, cum ipsi numero
Abbreviated transcription (Latin):
roncitat si appellemam orituq oppugnaret et
ei. marutima ora erdudere conaret obsesse n scii
necessario illũ suis auxillii fera cogeree ltaq pre¬
nilie nuitus ad .Ex. dennitiũ uͫ. scapsit et quid fica.
llt elteudit presidieq appollo nie cohortibꝰ qna .iiiiͦ.
iii una tabur erici relictis quiq eiat cx nulnribuis
cha depelitis per epiru atq acenaniam ite⁊ futcre

Expanded text:
r; si Apolloniam Oricumque obpugnare et se omni maritima ora excludere conaretur, obsesso Scipione necessario illum suis auxilium ferre cogeret. itaque praemissis nuntiis ad Cn. Domitium Caesar scripsit et quid fieri vellet ostendit praesidioque Apolloniae cohortibus iiii, Lissi una, iii Orici relictis quique erant ex vulneribus aegri depositis per Epirum atque Athamaniam iter facere
Abbreviated transcription (Latin):
tes sed sine ip̃oꝵ ꝑtuibatio sine enõ aliquies sine et.
fortuna pxtam iam presentẽq uictoriã ĩtt:pellas¬
et dandim ollꝰ eperam ut acceptũ ĩ coniedũ uͥtute
imiuseca ultie se prelio afferant Hic abita cõtiene.
nen nulles ligtnifcioe ignemina notalut Eecitii.¬

Expanded text:
tio sive error aliquis sive etiam fortuna partam iam praesentemque victoriam interpellavisset, dandam omnibus operam, ut acceptum incommodum virtute timuissent, ultro se proelio offerrent. Hac habita contione nonnullos signiferos ignominia notavit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ faingeret aciesq distenderet᷑ atq sins drdnubꝰ dhsi¬
siti dispsosq aderirent᷑ lemusq ausna pla s¬
bat ni leco retentis nulitibꝰ ꝙͣ si ip̃i i mssis tbi
eccurrissent snuul fere ut duplicaco tuesu Caulea
quidemi uulla ratõne factum a pompeie mdstu
ꝓteria qued ẽ quede aĩ. iuicitatio atq alacatii.
naturalit᷑ inuata olbꝰ qui studio uigne inceneui
hant uon reymere sed augere muperatores delit
eq frussca antiquitꝰ multitatu iusficutũ est i
signa undiq concinerent clamoreq uinisi ect
ianis uyu periti ac supioribꝰ pugius cx̃citati. hu
sponte turium re presserit et ad mediu fera hratu
uoq internusse tpris spatio ac ririsus ⁊e nonlea
su. pila unserĩt gleriterq ut erat preceptu ax¬

Expanded text:
aciesque distenderetur, atque in suis ordinibus dispositi dispersos adorirentur; leviusque casura pila sperabat in loco retentis militibus, quam si ipsi immissis telis occurrissent, simul fore ut duplicato cursu Caesariquidem nulla ratione factum a Pompeio videtur, propterea quod est quaedam animi incitatio atque alacritas naturaliter innata omnibus, quae studio pugnae incenditur. hanc non reprimere, sed augere imperatores debent; neque frustra antiquitus institutum est, ut signa undique concinerent clamoremque universi peianis, usu periti ac superioribus pugnis exercitati sua sponte cursum represserunt et ad medium fere spatium rvoque intermisso temporis spatio ac rursus renovato cursu pila miserunt, celeriterque, ut erat praeceptum a
Abbreviated transcription (Latin):
prehensa et familia napoli iusaq proditis opidi ap¬
ptaret patefacuis asiliis exclusus capua et piculum
ueritꝰ qued ꝯuentꝰ arma ceperat atq eũ hostis.
leco habendĩ existnuabat ꝯsilio destituuit atq eo se
itinere auertit. Interini mulo uimissis trrtui nunci¬
pia hiaters ea que faceret iussu atq impio fatcre põ¬
rei. que mandata ase hei bibului delata esset ques ex
ee alieue laborare aibitabant᷑ sellititabat apud qͦs
cum rrofuceret uichil quibꝰ dam solutis eigastulis.
cesama iii agio turmo oppugnare cepit. Is cũ a.d.
edio uretore cũ legione lapide ittꝰ ex miro perne

Expanded text:
rensa et familia Neapoli visa quae proditionem oppidi appararet, patefactis consiliis exclusus Capua et periculum veritus, quod conventus arma ceperat atque eum hostis loco habendum existimabat, consilio destitit atque eo itinere sese avertit. Interim Milo dimissis circum municipia litteris se ea quae faceret iussu atque imperio facere Pompei, quae mandata ad se per Vibullium delata essent, quos ex aere alieno laborare arbitrabatur, sollicitabat. apud quos cum proficere nihil posset, quibusdam solutis ergastulis Compsam in agro Hirpino oppugnare coepit. eo cum a Q. Pedio praetore cum legione , lapide ictus ex muro perit.
Abbreviated transcription (Latin):
catius tullus impetũ legionis substinut cohor¬
tibꝰ tubꝰ atq eam loco depulit. altero germiani.
munitõnes mae aggaessi copluribꝰ int̾fectis sõe.
ad suss in columes recepeuit ita uno die sex p̾lus
factis trabꝰ ad dirachi tubꝰ ad nunitõnes. Cuni
hoꝵ c̃iu ratio hretͤ ad duoꝵ muilia nuũo rx

Expanded text:
cacius Tullus impetum legionis sustinuit cohorcacius Tullus impetum legionis sustinuit cohortibus tribus atque eam loco depulit; altero Germani munitiones nostras egressi compluribus interfectis sese ad suos incolumes receperunt. Ita uno die sex proeliis factis, tribus ad Dyrrachium, tribus ad munitiones, cum horum omnium ratio haberetur, ad duo milia numero
Abbreviated transcription (Latin):
legati partes atq imperatoris Alter agere ad pre¬
Scriptũ Alter libeie ad sũmã teꝵ asulire debet
Silla a ce. castus relutus liberatis suis hͦ. fuit
ꝯtentꝰ neq prelio decertare uoluit. Q ue tñ res
fortasse aliquem reciperet casum ne imperatorias
sibi partes supsisse iudriet. pomperanis magna
tes ad receptu difficultatẽ afferebat nan eyũqͦ.
pregressai loco in sũmo ꝯstiterant si perdecliue sese
recipeient mos ex supiore nisequentes loco ure¬
bant / Neq multũ ad solis ocasum tp̃us suꝑerat
spe ei aficiendi negocii prore in noctem rem die¬
eeiant ita necessauo atq ex tp̃ie capto ꝯsilio põ¬
peiꝰ tumulũ quendam occupauit qui tantũ abe¬
ras a nĩo castello ut telũ tormẽtũ ue nussũ adi¬
gi non posset Hoc ꝯsedit loco et eũ cõnuruit.
duobꝰ locis pugnatũ eͥ Nam plura cascella pẽpesꝰ.
ꝑiter destinende manꝰ cã. tentau̾at ne ex
prermus presidiis sucurri posset uno loco uol¬

Expanded text:
ia agere ad praescriptum, alter libere ad summam rerum consulere debet. Sulla a Caesare castris relictus liberatis suis hoc fuit contentus neque proelio decertare voluit, quae res tamen fortasse aliquem reciperet casum, ne imperatorias sibi partes sumpsisse videretur. Pompeianis magnam res ad receptum difficultatem adferebat. nam ex iniquo progressi loco in summo constiterant; si per declive sese reciperent, nostros ex superiore insequentes loco verebantur; neque multum ad solis occasum temporis supererat; spe enim conficiendi negotii prope in noctem rem deduxerant. ita necessario atque ex tempore capto consilio Pompeius tumulum quendam occupavit, qui tantum aberat a nostro castello, ut telum tormento missum adigi non posset. hoc consedit loco atque eum communivit  praeterea locis pugnatum est; nam plura castella Pompeius pariter distinendae manus causa temptaverat, ne ex proximis praesidiis succurri posset. uno loco Vol
Abbreviated transcription (Latin):
rlaturos. Hec ad cũ maudata cledius rfert ae pa¬
mis dichꝰ ut iudebat  libent auditꝰ riliqe ad coellequa
no adnutitᵃ Castigato scipione a fauonis ut poltil
contineret ee yabulatone prohibeis aditus dudeq
esse anguitos demosta nimꝰ magnis optabꝰ piemua

Expanded text:
um mandata Clodius refert ac primis diebus, ut videbatur, libenter auditus, reliquis ad colloquium non admittitur castigato Scipione a Favonio, ut postea contineret et pabulatione prohiberet, aditus duos, quos esse angustos demon
Abbreviated transcription (Latin):
rindria frumentiĩ milites auna remiges tormẽ¬
a uegire imperabant᷑ Cuius mõdi rei nomen.
ercuri potirat hoc satis esse ad cogendas pecu¬
mas udebat᷑. Non solũ uibilꝰ sed pene uicis ca¬
sellisq singuli cũ impie preficieban᷑ Qui hor¬

Expanded text:
ostiaria frumentum milites arma remiges tormenostiaria frumentum milites arma remiges tormenta vecturae imperabantur; cuius modo rei nomen reperiri poterat, hoc satis esse ad cogendas pecunias videbatur. non solum urbibus, sed paene vicis castellisque singuli cum imperio praeficiebantur. qui hor
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam cuca montem amanũ aceptis ani¬
peratorem sese appellauerat Quo facto ciuitatibꝰ
tanimsq magnas impetiauerat pecumias. Iten
⁊ publicanis sue prouintie debitam biemm pecu¬
mam eregerat et ab eisdem insequentis anni. nui¬
tuam acceperat equitesq toti pioiuntie mixeia¬
uerat quilꝰ coactis fintinus hostibꝰ part̾has post
se celictis qui paulo ante. M. cassum imperatorẽ
uiffecerant et. M. bibulũ in obsidione habuerant
legiones equitesq ex siria deduxerat Sumaq.
cũ sollicitudiue atq timore ythici belli in pio iuĩciã
cũ uenisser ac non nulle nulitũ uoces cũ audrẽt᷑
pse arra hostem si ducerent᷑ ituros contra tiuem.
et ꝯsulem anua nõ latures deductis perganiũ atq
ii locupletissimas uibes ibernie legionibꝰ maximaᷤ
lirgitõnes fecit et ꝯfrrmandoꝵ nulitu causa diripi¬
endas huis cuntates dedit. Interii acerbissime ĩ pera¬
seuoꝵ ac liberoꝵ tabutũ aimpenelat᷑ colũnaria.

Expanded text:
quibusdam circa montem Amanum acceptis imperatorem se appellaverat. quo facto civitatibus tyrannisque magnas imperaverat pecunias, item a publicanis suae provinciae debitam biennii pecuniam exegerat et ab isdem insequentis anni mutuam praeceperat equitesque toti provinciae imperaverat. quibus coactis, finitimis hostibus Parthis post se relictis, qui paulo ante M. Crassum imperatorem interfecerant et M. Bibulum in obsidione habuerant, legiones equitesque ex Syria deduxerat. summamque in sollicitudinem ac timorem Parthici belli provincia cum venisset, ac nonnullae militum voces cum audirentur sese, contra hostem si ducerentur, ituros, contra civem et consulem arma non laturos, deductis Pergamum atque in locupletissimas urbes in hiberna legionibus maximas largitiones fecit et confirmandorum militum causa diripiendas his civitates dedit. Interim acerbissime imperaservorum ac liberorum tributum imponebatur; columnaria
Abbreviated transcription (Latin):
fere tp̃re Ce. atq pompeiꝰ cognoscut nam pate¬
uectas appolloniam dirachiũq nanes inderat ipsi
ater secũdumi eas teuas durciat sed quo esset his
delate primis diebꝰ ignorabat cegnitaq it dnisa
sibi anibo ꝯsalia capũt . Ce. ut ꝙ̃ pͥniuĩ se cum
antonio ꝯuigeret yompeiꝰ ut uenentibꝰ scĩ itii
oppoueret et sic aurprudentes ex insidus adoria
posset iodemiqi die nterq ioꝵ ex castas statutis
flu puine taro extitũ dutũt pompeiꝰ clam et n¬
ctu / Ce. palam atq interdiu. hed Ce. sueuitu.
muaiore itu quippe ciat longiꝰ adueiso flumine
ut uado transire yoset yomptiꝰ quia expedito i¬
nere flumen ei tianseundũ ne erat magnis iti¬
ueribꝰ ad antoniũ ꝯtendit ¶ Atq eñ ubi ap inqre.
cegno uit idontũ locũ nactꝰ ubi copias collecaus
suosq om̃s castas atnnuit ignesq fieri poabus
qua ocultior esset etꝰ adue̾tꝰ Hec ad antoniũ stam
pei gacos deferũt᷑ ille missis a ce. nirns uni¬

Expanded text:
cognoscunt. nam praetervectas Apolloniam Dyrrachiumque naves viderant, ipsi iter secundum eas terras direxerant, sed quo essent eae delatae, primis diebus ignorabant. cognitaque re diversa sibi ambo consilia capiunt: Caesar, ut quam primum se cum Antonio coniungeret, Pompeius, ut venientibus in itinere se opponeret, et si imprudentes ex insidiis adoriri posset; eodemque die uterque eorum ex castris stativis a flumine Apso exercitum educunt, Pompeius clam et noctu, Caesar palam atque interdiu. sed Caesari circuitu maiore iter erat longius, adverso flumine, ut vado transire posset. Pompeius, quia expedito itinere flumen ei transeundum non erat, magnis itineribus ad Antonium contendit atque, ubi eum adpropinquare cognovit, idoneum locum nactus ibi copias collocavit, suosque omnes castris continuit, ignesque fieri prohibuit, quo occultior esset eius adventus. haec ad Antonium statim per Graecos deferuntur. ille missis ad Caesarem n
Abbreviated transcription (Latin):
lita ribꝰ donis amplissame denauit pompeiꝰ noctu
additie magiis nunitionibꝰ eeliquis dibꝰ turas
extiuxit in altitudniẽ pedũ .xu. effectis opeubus
uineis cam ytem castior obtexit et .u. int̾mussis
dicbꝰ alteram noctem sub nubilam uactꝰ extrurtis
oibꝰ castior portis et ad impediendũ obiectis .iiͦi.
muita iugilia silencio txcitũ eduris et se ⁊̃ antiqͥs
iunitones recepit. Ethelia acar nonia a philemhes¬
per cassiu lengia et caluisia sabmũ ut de mostra¬
uimꝰ receptis tentandam sibi achaiam ac paulo
longiꝰ pregiedindu / exisenuabat .Q. itaq eo ca¬
le num misit et x. sabmũ et cassiũ tũ cobortibꝰ
ad iĩgit. quer cognito aductu iuitiliꝰ lupus qui.
a chaiam nussus a pompeio ebtinebat strumium
preniuntre istitiut ut a chaia fusum prohiberet
Galenus delphos thobas et orcomentũ ueluntate.

Expanded text:
it. Pompeius noctu magnis additis munitionibus reliquis diebus turres extruxit et in altitudinem pedum xv effectis operibus vineis eam partem castrorum obtexit, et quinque intermissis diebus alteram noctem subnubilam nactus obstructis omnibus castrorum portis et ad impediendum obiectis tertia inita vigilia silentio exercitum eduxit et se in antiquas munitiones recepit. per Cassium Longinum et Calvisium Sabinum, ut demonstravimus, receptis temptandam sibi Achaiam ac paulo longius progrediendum existimabat Caesar. itaque eo Q. Calenum misit eique Sabinum et Cassium cum cohortibus adiungit. quorum cognito adventu Rutilius Lupus, qui Achaiam missus a Pompeio obtinebat, Isthmum praemunire instituit, ut Achaia Fufium prohiberet. Calenus Delp
Abbreviated transcription (Latin):
dualꝰ cuiꝰ aduitu facite sũt iepulsi pompeiani.
mneq uero i conspectũ aut impetũ nr̃oꝵ tulerũt
primisq deiectis reliqui se uerterũt et loco cesseĩt
ed insequentes nr̃os ne lengiꝰ prosequerent ͤ
silla reuocauit at pleuq exisrimant si acuꝰ
nsequi uoliusset bellũ es die porusse fnirr:

Expanded text:
duabus; cuiduabus; cuineque vero conspectum aut impetum nostrorum tulerunt, primisque deiectis reliqui se verterunt et loco cesserunt. sed insequentis nostros, ne longius prosequerentur, Sulla revocavit. at plerique existimant, si acrius insequi voluisset, be
Abbreviated transcription (Latin):
i tena dnussis presepserat teraq adiecerat ut
iquam ariueret. ita illi necessario locã sequi de¬
nisa at palustaa et puteos fedeꝵ cogebant᷑ ato
mie laborem cotidiana ad opera addebat Qui tñ
fentis aquibusdam presidiis abeiãt longiꝰ et celerit̃
ircihꝰ exariscebãt. At .Ce. ex̾ citꝰ optima ualitud me
iimaq aque copia utebant᷑. łum cõneatꝰ oñu.
gentie paet fui mentũ habundabat quibꝰ cotidie me¬
i subterere tp̃s maiorẽq spem maturitate fuu¬
menteꝵ sponi uidebãt. hn nouo gñe belli noue.
butusqi bellandi rationes repeuebãt. Illi cuns¬
ntouis eycibare silencio aggressi unuueisamini¬
multitudiue sagiptas coniciebat et se afestim ad
suos recipiebant. Quibus rebꝰ nĩ usu doci hec S¬
reperiebat resudia uit alio loco ignes facerẽt.hi S¬
terim certior ft̃s p. silla que discedens castus.
prefecerat. Ce. auxilio cehorti aienit cũ legienibus

Expanded text:
in terram demissis praesepserat terramque adgesserat, ut in terram demissis praesepserat terramque adgesserat, ut aquam continerent. ita illi necessario loca sequi demissa ac palustria et puteos fodere cogebantur atque hunc laborem ad cotidiana opera addebant; qui tamen fontes a quibusdam praesidiis aberant longius et celeriter aestibus exarescebant. at Caesaris exercitus optima valetudine summaque aquae copia utebatur, tum commeatus omni genere praeter frumentum abundabat; quibus cotidie melius subterere tempus maioremque spem maturitate frumentorum proponi videbant. In novo genere belli novae ab utrisque bellandi rationes reperiebantur. illi cutiones excubare, silentio adgressi universas inmultitudinem sagittas coiciebant et se confestim ad suos recipiebant. quibus rebus nostri usu docti haec reperiebant remedia, ut alio loco ignes facerent. Interim certior factus P. Sulla, quem discedens castris praefecerat Caesar, auxilio cohorti venit cum legionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ualeuo quod appellat catha q̃d̵ ad nuxtũ lacte uł¬
tum mopiã le uabat. id smuilitudniẽ panis efficiebat
er eiat magna copia Ey hos effectos panes cu in
coilloquiis pomipeiani famen nr̃is obiectarent: uulge
il cos iaciebant ut spem eoꝵ minueret laniq fut¬
menta maturescere incipiebãt atq ip̃a spes ĩ opiã
subestmiebat qued celeriter se hãturos copia afidebãt
cabiiq uoces militũ in ugilns collo quisq andie¬
bautͣ puꝰ se tortice ex aiboribꝰ uictuios ꝙ̃ põpeuĩ
emanibꝰ dnnissios llibent etia ex perfugis cog
nescebar e quos eor tollerari zeliqua uero urnuẽta
mterisse. Uł aũt ipsos nalitudo nõ bona rũ an¬
tistus loci et odore tetio ex multitidme cadaueꝵ
e cerdianis laboribꝰ insuetos operã tum aque.
sunma mopia afficeret eĩa eĩ. flumina atq oñis
eues qui ad iuare ptinebant. Ce. ut auerte rat
uut magnis operibꝰ obstiuxerat atq ut erant loca
nentuosa et ad specus angustie ualliũ has sublicis

Expanded text:
appellatur chara, quod admixtum lacte multum inopiam levabat. id ad similitudinem panis efficiebant. eius erat magna copia. ex hoc effectos panes. cum in colloquiis Pompeiani famem nostris obiectarent, vulgo in eos iaciebant, ut spem eorum minuerent. Iamque frumenta maturescere incipiebant atque ipsa spes inopiam sustentabat, quod celeriter se habituros copiam confidebant. crebraeque voces militum in vigiliis colloquiisque audiebantur prius se cortice ex arboribus victuros, quam Pompeium e manibus dimiss equos eorum tolerari, reliqua vero iumenta interisse; uti autem ipsos valetudine non bona cum angustiis loci et odore taetro ex multitudine cadaverum et cotidianis laboribus, insuetos operum, tum aquae summa inopia adfectos. omnia enim flumina atque omnes rivos, qui ad mare pertinebant, Caesar aut averterat aut magnis operibus obstruxerat, atque ut erant loca montuosa et ad specus angustiae vallium, has sublicis
Abbreviated transcription (Latin):
Hauc ego in quit et uiuus iultos ꝑ annos ma¬
gna diligencia defendi et nũc mories cadem
fide .Ce. restituto. Nonte obsecio cõmittere qued
ante ii ex̃citu .Ce. nõ accidit ut rei mlitaris.
dedetus ad nuctit᷑ intelumeniq ad eũ deferte. Hos
casu aquila ꝯseruat᷑ sibꝰ pinue cohortis cẽtũ
interfectis preter pncipem puorem Ianiq põ¬
peiani magna cede ñeꝵ castus marcelliui ap¬
cohortibꝰ et . M. ante niꝰ qui proxrmiu locu
presidioꝵ tenebat. ea re nũtiata cũ cohortibus
ex piesidnis codem uenit/ Qui cognito decamon
cũ aĩad uertiset pompeni extia nunitẽ nes egai
cascra secdm mare ut libere pabulan posse ne
minus nauibꝰ adutũ hr̃et cẽniutata ratione.
belli qũi yrepositũ uẽ tenuerat uxta pompesi
munire uisit Qua perfecta munitone aiadũsua
est a speculatoribꝰ. Ce ͤ cohortes quasdam qua
mstar legionis uideret d pose silus et ĩ uetea

Expanded text:
hanc ego, inquit et vivus multos per annos mahanc ego, inquit et vivus multos per annos magna diligentia defendi et nunc moriens eadem fide Caesari restituo. nolite, obsecro, committere, quod ante in exercitu Caesaris non accidit, ut rei militaris dedecus admittatur, incolumemque ad eum deferte. hoc casu aquila conservatur omnibus primae cohortis centurionibus interfectis praeter principem priorem. Iamque Pompeiani magna caede nostrorum castris Marcellini adcohortibus, et M. Antonius qui proximum locum praesidiorum tenebat, ea re nuntiata cum cohortibus ex praesidiis eodem venit. qui cognito detrimento cum animadvertisset Pompeium extra munitiones egressum castra secundum mare ut libere pabulari posset nec minus aditum navibus haberet, commutata ratione belli, quoniam propositum non tenuerat, iuxta Pompeium muniri iussit. Qua perfecta munitione animadversum est ab speculatoribus Caesaris, cohortes quasdam, quod instar legionis videretur, esse post silvam et in vetera
Abbreviated transcription (Latin):
bat Multi aũt ab ictu lapidũ quod unũ nr̃is
erat telũ ulmineo tegmnẽto galeis imposito se.¬
defendebat᷑ Iraq cũ õilꝰ rebꝰ nr̃i premerent᷑ atq
egie resiscerẽt aĩaduersũ est uitium munitionis
qd̵ supra de mosrratũ est. atq niter duos uallos
quo yfectũ opus nõ erat ꝓ mare nanibꝰ exposit᷑
in aduersos nr̃os nĩos impetũ feceũt atq ex
utiaq yte nunitone deuctos teiga uertere cee¬
gerũt. Hoc tumultu nũciaro marcellinꝰ coher¬
tes subsidio nr̃is laborantibꝰ submttit que ce
castus fugientes conspicate neq illos sue aduẽ¬
tu ꝯfurmare potuerũt neq w̃e hostiũ tulerũt
impetu. Itaq quedcũq addebat  subsidio id tor¬
ruptũ timore fugientium teuore et piculũ au¬
gebat hoĩnũ ei multituame ⁊eceptꝰ impediebat᷑
In co prelio cũ giaui uulnere esser affectꝰ aquili¬
fer et a urubꝰ deficeret conspicatꝰ cꝗtes m̃es:

Expanded text:
batur. multum autem ab ictu lapidum, quod unum nostris batur. multum autem ab ictu lapidum, quod unum nostris erat telum, viminea tegimenta galeis inposita defendebant. itaque cum omnibus rebus nostri premerentur atque aegre resisterent, animadversum est vitium munitionis, quod supra demonstratum est, atque inter duos vallos, qua perfectum opus non erat, per mare navibus expositi in aversos nostros impetum fecerunt atque ex utraque munitione deiectos terga vertere coegerunt. Hoc tumultu nuntiato Marcellinus cohortes subsidio nostris laborantibus submittit ex castris. quae fugientes conspicatae neque illos suo adventu confirmare potuerunt neque ipsae hostium impetum tulerunt. itaque quodcumque addebatur subsidio, id corruptum timore fugientium terrorem et periculum augebat; hominum enim multitudine receptus impediebatur. in eo proelio cum gravi vulnere esset adfectus aquilifer et a viribus deficeretur, conspicatus equites nostros