comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estimare. ⁊ in lucro pon̾e
hoc me dignũ iudicauit
deus. hoc satis est. potuit
plus. s hoc quo bñficiũ
est. Grati simꝰ adu̾sus
deos. grati adu̾sus hoĩes.
grati adusus eos qui ali¬
quid nobis p̾stiterunt.
grati ⁊ adu̾sus eos qui
nrĩs p̾stiterũt. In ĩfinitũ
eis inquit me obligas
prĩ eius dat. Pmũ de qͥ
quero. deinde illud utiq
mͣ det̾minari uolo. sic et
prĩ bñficiũ datur. Nũqͥd
⁊ frĩ. nũquid ⁊ patruo.
nũquid ⁊ auo. nũquid
uxori ⁊ socero: Dit michi
ubi debeã desmere. qusq
ꝑsonarũ seriem sequar.
Si agrum tuũ coluero.
tibi bñficiũ dedero. Si do¬
mũ tuã ardentẽ restinxe¬
ro. aut ne non cadat exte¬
pero: tibi bñficiũ dabo.
Si seruũ tuũ sanauero.
tibi imputabo. Si filiũ
tuũ seruauero: nõ hẽbis
bñficiũ meũ: Dissimi¬
lia poins exempla. quia
qui agrũ meũ colit. agͦ
bũficiũ non dat: sedmͦ. Et
qui domũ meã quo minꝰ

Expanded text:
aestimare et in lucro ponere aestimare et in lucro ponere ! " Hoc me dignum iudicavit deus, hoc satis est ; potuit plus, sed hoc quoque beneficium est." Grati simus adversus deos, grati adversus homines, grati adversus eos, qui aliquid nobis praestiterunt, grati etiam adversus eos, qui nostris praestiterunt. " In infinitum ius," inquit, " me obligas,patri eius dat: primum, de quo quaero. Deinde illud utique mihi determinari volo : si et patri beneficium datur, numquid et fratri ? Numquid et patruo ? Numquid et avo ? Numquid et uxori et socero ? Dic mihi, ubi debeam desinere, quousque personarum senem sequar." Si agrum tuum coluero, tibi beneficium dedero ; si domum tuam ardentem restinxero aut, ne concidat, excepero, tibi beneficium dabo ; si servum tuum sanavero, tibi imputabo ; si filium tuum servavero, non habebis beneficium meum ? " Dissimilia ponis exempla, quia, qui agrum meum colit, agro beneficium non dat sed mihi; et qui domum meam, quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
mis qui uident᷑ audates.
Adice. ⁊ ambiciosi õs sũt:
⁊ impii om̃s. Sed non ẽ
quod irasceris. ignoste
illis. oms insaniunt. No¬
lo te ad incerta reuotare
innocens sit optat. ut
moderatus sit expectat.
ut pius cogitat: Quotꝰ
quisq uxoris optime
mortem timet. ut nõ et
cõputet: Cui rogo liti¬
gatori defenso. tã ma¬
gni bñficii ultra res ꝓxi¬
mas memoria durait:
Illud inconfesso ẽ. Quis
sine querela moritur: qͥs
extremo die dicere audet.
iuxi. et quẽ dederat tursũ
fortuna pegi: Quis nõ
recusans. quis nõ gemẽs
exit: Atqui hoc ingrati ẽ:
non ẽẽ cõtẽtũ p̾tito tẽpore.
Semp pauci dies erunt:
si illos nuimerauis. Cogi¬
ta non eẽ sũmũ bonũ in
tẽpore. quãtũcũq ẽ boni
consules. Ut ꝓrogetur tͥ
dies mortis: nichil ꝓficit̾
ad felicitatẽ. qm̃ mora ñ
fit beatior uita: s longior.
Quãto sacius ẽ gratum
adu̾sus ꝑceptas uolupta¬
tes nõ alioꝵ annos com¬
putare. sed suos benigne

Expanded text:
 audaces. Adice : et ambitiosi omnes sunt et impii omnes. Sed non est, quod irascaris ; ignosce illis, omnes insaniunt. Nolo te ad incerta revocare,innocens sit, optat ? Ut moderatus sit, expectat ? Ut pius, cogitat ? Quotus quisque uxoris optimae mortem timet, ut non et computet ? Cui, rogo, litigatori defenso tam magni beneficii ultra res proximas memoria duravit ? " Illud in confesso est : quis sine querella moritur ? Quis extremo die dicere audet : Vixi et quem dederat cursum fortuna peregi ? Quis non recusans, quis non gemens exit ? Atqui hoc ingrati est non esse contentum praeterito tempore. Semper pauci dies erunt, si illos numeraveris. Cogita non esse summum bonum in tempore ; quantumcumque est, boni consules. Ut prorogetur tibi dies mortis, nihil proficitur ad felicitatem, quoniam mora non fit beatior vita sed longior. Quanto satius est gratum adversus perceptas voluptates non aliorum annos computare, sed suos benigne
Abbreviated transcription (Latin):
non mͥ fecit iniuriã sed sͥ
Ego bñficio meo cũ darẽ:
usus sũ. Nec ideo pigriu ᷤ
dabo: sed diligentius. Qd̃
in hoc ꝑdidi: ab aliis recipiã.
Sed huic ip̃i bñficiũ dabo
iterũ ⁊ tamquã bonus agri¬
cola: cura cultuq sterilitatẽ
soli uincam. Perit mͥ bene¬
ficiũ: iste om̃ĩb. Non est
magni animi bñficiũ dare
⁊ ꝑdere. Hoc est magui
animi: ꝑdere ⁊ dare.

Expanded text:
non mihi fecit iniuriam, sed sibi; non mihi fecit iniuriam, sed sibi; ego beneficio meo, cum darem, usus sum. Nec ideo pignus dabo, sed diligentius ; quod in hoc perdidi, ab aliis recipiam. Sed huic ipsi beneficium dabo iterum et tamquam bonus agricola cura cultuque sterilitatem soli vincam ; perit mihi beneficium, iste hominibus. Non est magni animi beneficium dare et perdere ; hoc est magni animi perdere et dare.
Abbreviated transcription (Latin):
itus. Saxũ aliqd̃ aut for¬
tuitoꝵ igniũ globũ. ⁊ qͥd¬
ius potius: quã dm̃i appel¬
lat. Nichilominꝰ tamen
more optimoꝵ parenciũ
qui maledictis suorum
infanciũ arrident: non
cessant dii bñficia conge¬
rere. De bñficiox auctore
dubitantib. sed equali te¬
nore bona sua ꝑ gentes
gunt oportunis imbribus
terras maria flatu mouẽt.
siderũ cursu notant tẽpora.
hyemes etates qz ĩterueniẽte
leniore spũ molliunt. errorẽ
labentiũ animarũ: placidi
at ꝓpicii ferunt. Iuntemur
illos. demus etiã si multa
mirritũ data sunt. Demꝰ
nichilominꝰ aliis. demus
ipĩs apud quos iactura fa¬
ita est. Neminẽ ad excitan¬
das domos ruina det̾ruit.
⁊ cũ penates ignis absũ¬
psit: fundamẽta repente
ad huc marea ponimꝰ. Et
urbes haustas: sepius eodẽ
solo ponimꝰ credimꝰ adeo
adbonas spes ꝑtinax am¬
mus est. Terra mariq hu¬
mana opera cessarent: insi
re libuisset. Ingratus est

Expanded text:
ctus, saxum aliquod aut forctus, saxum aliquod aut fortuitorum ignium globum et quidvis potius quam deum appellat. Nihilo minus tamen more optimorum parentium, qui maledictis suorum infantium arrident, non cessant di beneficia congerere de beneficiorum auctore dubitantibus, sed aequali tenore bona sua per gentegunt opportunis imbribus terras, maria flatu movent, siderum cursu notant tempora, hiemes aestatesque interventu lenioris spiritus molliunt, errorem labentium animarum placidi ac propitii ferunt. Imitemur illos ; demus, etiam si multa in irritum data sunt ; demus nihilo minus aliis, demus ipsis, apud quos facta iactura est. Neminem ad excitandas domos ruina deterruit, et, eum penates ignis absumpsit, fundamenta tepente adhuc area ponimus et urbes haustas saepius eidem solo credimus ; adeo ad bonas spes pertinax animus est. Terra marique humana opera cessarent, nisi re libuisset. Ingratus est:
Abbreviated transcription (Latin):
supioris dignitatẽ q̃rendo
etiam si non inquinauit
asꝑsit. Nec quisquã fĩge̾
contentus est. Leuia. tũ ma¬
guitudine mendacii fidẽ
q̃rat. Quanto illa melior
uia. q̃ seruatur illi species
amicicie. ⁊ si ren̾ti ad sami¬
tatem uelit: etiã amicicia.
Uincit malos ꝑtinax bo¬
nitas. nec quisquã tã du¬
ii infestiq adu̾sus dili¬
genda animi ẽ. ut etiam
iniuriatus bonos non
tuas flecte non ẽ ait mͥ¬
relata gr̃a. Quid faciam.
Quod dii om̃iũ rerũ opti¬
mi auctores qui bñficia
ignoranti dare incipiũt.
ingratis pseuerãt⁊ Alius
illis obicit negligenciam
nuĩ. alius iniquitatẽ alius
illos extra mũdũ suũ pro¬
icit ⁊ ignauos hebetesq
sine luce. sine ullo opere
destituit. Alius solẽ cui
debemus qd̃ inter laborẽ
quietẽq tẽpus diuisimꝰ
qd̃ nõ tenebris mersi con¬
fusionẽ eterne noctis ef¬
fugimus. qđ annũ cursu
suo tẽperat ⁊ corpora alit.
sata euocat. ꝑcoquit fru¬

Expanded text:
superioris dignitatem querendo, superioris dignitatem querendo, etiam si non inquinavit, adspersit ; nec quisquam fingere contentus est levia, cum magnitudine mendacii fidem quaerat. Quanto illa melior via, qua servatur illi species amicitiae et, si reverti ad sanitatem velit, etiam amicitia ! Vincit malos pertinax bonitas, nec quisquam tam duri infestique adversus diligenda animi est, ut etiam in iniuria bonos non tuas flecte : “Non est relata mihi gratia; quid faciam ? Quod di, omnium rerum optimi auctores, qui beneficia ignoranti dare incipiunt, ingratis perseverant. Alius illis obicit neclegentiam nostri, alius iniquitatem ; alius illos extra mundum suum proicit et ignavos hebetesque sine luce, sine ullo opere destituit ; alius solem, cui debemus, quod inter laborem quietemque tempus divisimus, quod non tenebris mersi confusionem aeternae noctis effugimus, qui annum cursu suo temperat et corpora alit, sata evocat, percoquit fru
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quantũ possumꝰ cau¬
sam eius apud nos agamꝰ
Sortasse non potuit. for¬
tasse ignorauit. fortasse
facturus est. Quedam
noĩa bona. lentus ⁊ sapiẽs
creditor fecit. qui sustinui¬
it ac mora fouit. Idẽ nob̃
faciendũ est. Nutriamꝰ
fidem languidã. ꝑdidi
bñficiũ. Stulte nõ nosti.
Detrimẽti tui tẽpora per¬
didisti: sed cũ dares. Nũt
palam factũ est. Etiam
in hiis que uidentur in ꝑ¬
dito moderatio plurimũ
profuit. Ut corpoꝵ ita
animoꝵ molliter uitia
tractanda sunt. Sepe qd̃
hentis: abruptũ ẽ. Quid
opus est maledictis. quid
q̃relis. quid iusectatione:
Quare illũ liberas. quare
dimittis: Si ingratus est:
iam nichil debet. Que ra¬
tio est exacerbare eũ ĩ quẽ
magna contuleris ut ex
amico dubio fiat. non du¬
bius inimicus ⁊ patrocini¬
um sibi nra ĩfamia q̃rat᷑
nec desit qui dicat. Nescio
quid est quod eũ cui tãtũ
debuit feire non potuit.
Subest aliquid. Nemo nõ

Expanded text:
est. Quantum possumus, cauest. Quantum possumus, causam eius apud nos agamus : " Fortasse non potuit, fortasse ignoravit, fortasse facturus est." Quaedam nomina bona lentus et sapiens creditor fecit, qui sustinuit ac mora fovit. Idem nobis faciundum est ; nutriamus fidem languidam. " Perdidi beneficium." Stulte non nosti detrimenti tui tempora ! Perdidisti, sed cum dares ; nunc palam factum est. Etiam in his, quae videntur in perdito, moderatio plurimum profuit , ut corporum ita animorum molliter vitia tractanda sunt. Saepe, quhentis abruptum est. Quid opus est maledictis ? Quid querellis? Quid insectatione ? Quare illum liberas ? Quare dimittis ? Si ingratus est, iam nihil debet. Quae ratio est exacerbare eum, in quem magna contuleris, ut ex amico dubio fiat non dubius inimicus et patrocinium sibi nostra infamia quaerat, nec desit vox: " Nescio quid est, quod eum, cui tantum debuit, ferre non potuit ; subest aliquid " ? Nemo non
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptoris tibi non esset
ulla ueneratio. Sit eue¬
uit ut cirta cõsularia oc¬
cupato. aut sacerdotiorum
candidato: questure suffra¬
gator excideret. sfortasse ui¬
cium de quo q̃reris. si te di¬
ligenter excusseris: insini
inuenies. Iniq publico cri¬
mini irasceris. Stulte tuo
ut absoluaris: ignosce. Me¬
liorem illũ facies ferendo
utiq peiorẽ ex ꝓbrando. Nõ
est quod frontẽ eiꝰ indures:
sine si quid ẽ pudoris resi¬
dui: seruet. Sepe dubiam
neretũdiam uox cõuici¬
antis clarior rupit. Nemo
id ẽẽ qd̃ etiã uidetur timet.
Deprenso: pudor emittit᷑.
pdidi bñficiũ. Nũquid q̃
cõsetrauimꝰ ꝑdidisse nos
dicimus: Inter cõsecrata:
bñficiũ est. etiã si male
respondit bene collatum.
Non ẽ ille qualẽ speraui¬
mꝰ Simꝰ nos qͣles fuimꝰ.
ei dissimiles. Dãnũ non
tunc factũ apparuit. Ingͣ¬
tus non sine nr̃o pudore
ꝓtrahitur. qm̃ quidẽ q̃rela
amissi bñficii. bñdati signũ

Expanded text:
praeceptoris tibi non esset praeceptoris tibi non esset ulla veneratio ; sic evenit, ut circa consularia occupato comitia aut sacerdotiorum candidato quaesturae suffragator excideret. Fortasse vitium, de quo querens, si te diligenter excusseris, in sinu invenies. Inique publico crimini irasceris, stulte tuo ; ut absolvaris, ignosce. Meliorem illum facies ferendo, utique peiorem exprobrando. Non est, quod frontem eius indures ; sine, si quid est pudoris residui, servet. Saepe dubiam verecundiam vox conviciantis clarior rupit. Nemo id esse, quod iam videtur, timet ; deprenso pudor demitur. " Perdidi beneficium." Numquid, quae consecravimus, perdidisse nos dicimus ? Inter consecrata beneficium est, etiam si male respondit, bene conlatum. Non est ille, qualem speravimus ; simus nos, quales fuimus, ei dissimiles. Damnum non tunc factum : apparuit. Ingratus non sine nostro pudore protrahitur, quoniam quidem querella amissi beneficti non bene dati signum
Abbreviated transcription (Latin):
egros. deformes. senes. Pas¬
lidos. Est istud graue iu¬
ciũ. est intollerabile. est
quod dissociet homines
quod cõcordiã qͣ ĩbecillitas
nr̃a fulcitur.: scindat ac dis¬
sipet. Sz usq eo uulgare ẽ
ut illud nec qͣ q̃ritur qͥdẽ
effugeret. Cogita tecum
an quibcũq debuisti gra¬
tiam retuleris. an nullũ
umꝙͣ apud te pierit offi¬
cium. an om̃iũ te bñficio¬
rum memoria comitet᷑
Uidebis que puero data
sunt: aute ad olescenciã.
elapsa. Que in iuuenẽ
collata sunt: non ꝑduras¬
se in senectutẽ. Quedã
quedã e conspectu nostro
paulatim exierũt. a qui¬
busdã ocułos auertimꝰ
Ut extusem tibi ĩbecilli¬
tatem tuã ĩp̾mis: fragi¬
lis est memoriã. et rerũ
turbe uon sufficit. Neces¬
se est quãtũ recipit emit¬
tat .⁊ antiquissima recen¬
tissims obruat. Sic fa¬
ctũ est ut nnima a pd̃
te mutricis esset. auctori¬
tas: quia bñficiũ eus
longius etas sequens
posuit. Sic factũ est ut

Expanded text:
aegros deformes, senes palaegros deformes, senes pallidos! Est istuc grave vitium, est intolerabile et quod dissociet homines, quod concordiam, qua imbecillitas nostra fulcitur, scindat ac dissipet, sed usque eo vulgare est, ut illud ne qui queritur quidem effugerit. Cogita tecum, an, quibuscumque debuisti, gratiam rettuleris, an nullum umquam apud te perierit officium, an omnium te beneficiorum memoria comitetur. Videbis, quae puero data sunt, ante adulescentiam elapsa, quae in iuvenem conlata sunt, non perdurasse in senectutem. Quaedam quaedam e conspectu nostro paulatim exierunt, a quibusdam oculos avertimus. Ut excusem tibi imbecillitatem, imprimis vas fragile est memoria et rerum turbae non sufficit ; necesse est, quantum recipit, emittat et antiquissima recentissimis obruat. Sic factum est, ut minima apud te nutricis esset auctoritas, quia beneficium eius longius aetas sequens posuit ; sic factum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
posse spes nõ fuit. Inter
affectus inquietissimos
rem quietssiuã fidem
ãris: Si tibi uite nostre
uera imago sucturret. ui
me ciuitatis faciẽ. ĩqua
omisso pudoris rectiq re¬
speitu: iures in consilio
sunt uelut signo ad ꝑmi¬
scenda omia dato ñ igni.
non ferro abstinet᷑. Solu¬
ta legib scelera sũt. ne re¬
ligio quidẽ q̃ inter arma
hoctilia supplices texit.
ullũ impedimẽtũ ẽ iuẽtiũ
ip̾dam. Hic exp̃uato. hic
ex publico. hic ex ꝓfano. Hic
sacra rapit. hic effringit.
hic transilit. hic non cõtẽtꝰ
angusto itinere: ip̃a quib
arcetur eu̾tit. ⁊ in lucrũ iui¬
na uenit. Hic sine cede po¬
pulatur. Hic spolia cruẽta
manu gestat. nemo non
fert aliquid exaltero. In hac
auiditate generis hũam.
one tu nimis fortune cõ¬
munis oblitus es. qͥ queriᷤ
iuter rapientes referentẽ:
Si indignans ingratos ẽẽ.
indignare luxuriosos in¬
diguare auaros indigna¬
re impudicos. Indignare

Expanded text:
posse spes non fuit. Inter posse spes non fuit. Inter adfectus inquietissimos rem quietissimam, fidem, quaeris ? Si tibi vitae nostrae vera imago succurret, vidme civitatis faciem, in qua omisso pudoris rectique respectu vires in concilio sunt velut signo ad permiscenda omnia dato. Non igni, non ferro abstinetur ; soluta legibus scelera sunt ; ne religio quidem, quae inter arma hostilia supplices texit, ullum impedimentum est ruentium in praedam. Hic ex privato, hic ex publico, hic ex profano, hic ex sacro rapit ; hic effringit, hic transilit ; hic non contentus angusto itinere ipsa, quibus arcetur, evertit et in lucrum ruina venit; hic sine caede populatur, hic spolia cruenta manu gestat ; nemo non fert aliquid ex altero. In hae aviditate generis humani o ne tu nimis fortunae communis oblitus es, qui quaeris inter rapientes referentem ! Si indignans ingratos esse, indignare luxuriosos, indignare avaros, indignare impudicos, indignare
Abbreviated transcription (Latin):
Aspice quẽadmodũ ĩmẽse
hominũ cupiditates hi¬
ent semper ⁊ postant. Nõ
miraberis ibi neminẽ red¬
dere: ubi nemo satis acte¬
pit. Quis est istoꝵ tam fir¬
me mẽtis ac solide. ut tuto
apud eũ bñficia deponas :
Alius libidine insaint ali¬
us ab domini seruit. alius
lucritosus est. tuiꝰ sũmã
non uites spectat. Alius
inuidia laborat. alius
ceca ambitione: ⁊ ĩgladi¬
os ruente Adice torporẽ
mẽtis ac seniũ ⁊ cõtrariã
huic: inquieti pectoris a¬
gitationẽ tumultusq ꝑ¬
petuos. Adice estimatio¬
nem sui niniã ⁊ tuniorẽ.
ob que cõtẽpnẽdus est.
insolentẽ. Quid cõtuma
tiam in pu̾sa nitentium.
quid leuitatẽ semꝑ aliquo
transiliantẽ: Huc accedat
temeritas p̾ceps ⁊ nuĩquã
fidele consiliũ daturus
timor. ⁊ nulle errores qͥbz
uoluiur. Audacia timi¬
dissimoꝵ discordia fami¬
barissimoꝵ ⁊ publicũ ma¬
lum incertissimis fidere.
fastidire possessa q̃ cõseqͥ

Expanded text:
Adspice, quemadmodum immensae Adspice, quemadmodum immensae hominum cupiditates hient semper et poscant ; non miraberis ibi neminem reddere, ubi nemo satis accepit. Quis est istorum tam firmae mentis ac solidae, ut tuto apud eum beneficia deponas ? Alius libidine insanit, alius abdomini servit ; alius lucri totus est, cuius summam, non vias, spectat ; alius invidia laborat, alius caeca ambitione et in gladios irruente. Adice torporem mentis ac senium et contraria huic inquieti pectoris agitationem tumultusque perpetuos; adice aestimationem sui nimiam et tumorem, ob quae contemnendus est, insolentem. Quid contumaciam dicam in perversa nitentium, quid levitatem semper aliquo transilientem ? Hoc accedat temeritas praeceps et numquam fidele consilium daturus timor et mille errores, quibus volvimur : audacia timidissimorum, discordia familiarissimorum et, publicum malum, incertissimis fidere, fastidire possessa, quae consequi
Abbreviated transcription (Latin):
miliarib u̾bis memoriã
reuocare. Si bene quid de
te merui. fuit aut tibi
quicquã dulce meũ. Ille
inuicem dicat. Quid niꝰ
merueris: eiectũ littore:
egentẽ excepisti. S inichil
inquit ꝓficimꝰ Dissimu¬
lat oblitus ẽ. Quid facere
debeam q̃ris rem. maxĩe
necessariã. ⁊ in qua hãc
materiã cõsũmari decet.
Quẽadmodũ ingrati
ferendi sint placido aĩo
mansueto. magno. Nũꝙͣ
te tam inhumainis et
ĩmemor ⁊ ingratus of¬
fendat. ut non famen
dedisse delectet. Nũquã
in has uoces iniuria ĩm¬
pellat. Uellẽ non fecissẽ.
Bñficii tui tibi etiam
infelicitas placeat. Sẽꝑ
illum penitebit. si te ne
nũc quidẽ penitet. Non
est quod indigneris: tã¬
quã aliquid noui acci¬
derit. Magis mirar de¬
beres: si non accidisset. Aliũ
labor. aliũ impensa det̾ret.
Aliũ pitulũ. aliũ turpis
uerecũdia. ne dũ reddit:
fateatur accepisse Alium
ignorancia officii. alium
pigricia: aliũ occupatio.

Expanded text:
miliaribus verbis memoriam miliaribus verbis memoriam revocare : si bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam dulce meum. Ille in vicem dicat : " Quidni merueris ? Eiectum litore, egentem excepisti." "Sed nihil," inquit, " proficimus ; dissimulat, oblitus est : quid facere debeam ? " Quaeris rem maxime necessariam et in qua hanc materiam consummati decet, quemadmodum ingrati ferendi sint. Placido animo, mansueto, magno. Numquam te tam inhumanus et immemor et ingratus offendat, ut non tamen dedisse delectet ; numquam in has voces iniuria impellat : " Vellem, non fecissem." Beneficii tui tibi etiam infelicitas placeat ; semper illum paenitebit, si te ne nunc quidem paenitet. Non est, quod indigneris, tamquam aliquid novi acciderit; magis mirari deberes, si non accidisset. Alium labor, alium impensa deterret, alium periculum, alium turpis verecundia, ne, dum reddit, fateatur accepisse, alium ignorantia officii, alium pigritia, alium occupatio.
Abbreviated transcription (Latin):
illos castigare mollius
potuit: Emissem inquit
palliũ si mĩmos haberem.
Post hoc quisquis ꝓpera¬
uerit: sero dat. Iam socrati
defuit. Propter acerbos
exactores: repetere ꝓhibemꝰ
non ut nũqͣm fiat. sed ut
parce. Anstippus aliquãdo
delectatus unguento: ma¬
le inquit istis effeminatis
eueniat. qui rem tã bellã
infamauerũt. Idẽ dicẽdũ ẽ
Male istis p̃pbis. ⁊ ĩportu¬
nis bñficior suoꝵ qͣdrupla¬
torib eueniat. qui tã bel
lain ãmonitionẽ int̾ ami¬
cos sustulerũt. Ego tam̃
utar hoc iure amicicie et
bñficiũ ab eo repetã aquo
petissem. qui alterius bñfi¬
cii loco accepturus potuis¬
se reddere. Nũquã ne q̃rẽs
quidem dicã. Eiectũ litto¬
re egentẽ excepi. ⁊ regni de¬
mens in parte locaui. Nõ
est ista ãmonitio ĩmo cõ¬
uitiũ est. Hoc est in odiũ
bñficia ꝑducere. hoc ẽ effĩ¬
cere ut ingratũ ẽẽ aut li¬
beat aut uuet. Satis ha¬
bundeq ẽ sũmissis ⁊ fa¬

Expanded text:
illos castigare mollius illos castigare mollius potuit ? " Emissem," inquit, " pallium, si nummos haberem." Post hoc quisquis properaerit, sero dat ; iam Socrati defuit. Propter acerbos exactores repetere prohibemus, non, ut numquam fiat, sed ut parce. Aristippus aliquando delectatus unguento : " Male," inquit, " istis effeminatis eveniat, qui rem tam bellam infamaverunt." Item dicendum est : " Male istis improbis et importunis beneficiorum suorum quadriplatoribus eveniat, qui tam bellam rem, admonitionem inter amicos, sustulerunt! " Ego tamen utar hoc iure amicitiae et beneficium ab eo repetam, a quo petissem, qui alterius beneficii loco accepturus est potuisse reddere. Numquam ne querens quidem dicam : eiectum litore, egentem excepi et regni demens in parte locavi. Non est ista admonitio, convicium est ; hoc est in odium beneficia perducere, hoc est efficere, ut ingratum esse aut liceat aut iuvet. Satis abundeque est submissis et fa
Abbreviated transcription (Latin):
nõ putauit. aliquẽ tam ĩ¬
mobilẽ eẽ qmͣ scopulum
Nũquã tantũ sperat hỹ¬
ꝑbola quãtũ audet. sed ĩ¬
credibilia affirmat ut ad
crdibilia ꝑueniat. Cum
dicimꝰ qui bñficiũ de dit
obliuiscat᷑ hoc dicimus
similis sit oblito menio¬
ria eius non appareat nec
incurrat. Cũ dicimꝰ bñfici¬
um repeti non oportere: ñ
ex toto repeticionẽ tollimꝰ
Sepe em̃ opus ẽ malis ex¬
actore etiam bonis ammõ¬
nitione. Quid ergo: octa¬
sionẽ ignoranti non osten¬
dam. necessitates illi meaᷤ
non detegã. qͣre nescisse se
aut mẽciatur aut doleat:
Interuemat aliquãdo am¬
monitio. sed uerecunda que
nou urgeat. nec inius uo¬
cet. Socrates amicis audi¬
entib: Emissẽ inquit pal¬
liũ si mĩmos haberẽ. Ne¬
minẽ poposcit: omnes am¬
monuit. Aquo acciꝑet: am¬
bitus fuit. Quid in esset.
Quãtulũ em̃ erat ꝙ socra¬
tes accipiebat: Aut mul¬
tum erat eũ fuisse a quo
socrates acciperet: Num

Expanded text:
m putavit aliquem tam imm putavit aliquem tam immobilem esse quam scopulum. Numquam tantum sperat hyperbole, quantum audet, sed incredibilia adfirmat, ut ad credibilia perveniat. Cum dicimus : " Qui beneficium dedit, obliviscatur," hoc dicimus : " Similis sit oblito ; memoria eius non appareat nec incurrat." Cum dicimus beneficium repeti non oportere, non ex toto repetitionem tollimus ; saepe enim opus est malis exactore, etiam bonis admonitione. Quid ergo ? Occasionem ignoranti non ostendam ? Necessitates illi meas non detegam ? Quare nescisse se aut mentiatur aut doleat ? Interveniat aliquando admonitio, sed verecunda, quae non poscat nec in ius vocet. Socrates amicis audientibus : " Emissem," inquit, " pallium, si nummos haberem." Neminem poposcit, omnes admonuit. A quo acciperet, ambitus fuit; quidni esset ? Quantulum enim erat, quod Socrates accipiebat ! At multum erat eum fuisse, a quo Socrates acciperet. Num
Abbreviated transcription (Latin):
intẽpata est t̾ meminisse
mandanimꝰ Errat tam̃
si quis existimat cũ dici¬
mus eum qui bñficium
reddit obliuisci oportere
extutere nos illi memori¬
am rei p̾sertim honestis¬
modũ: ut ad uerũ ⁊ sim̃
redeant. Cũ dicimꝰ me
minisse non debet: hoc
uolumꝰ intelligi. Pdica¬
re non debet nec iactare
nec grauis ẽẽ. Quidã enĩ
bñficiũ qd̃ dederũt: omĩb
circulis narrant. Hoc so¬
brii loquntur. Hoc ebrii
non continent. hoc igno¬
tis ingerũt hoc amicis
cõnuitunt. Ut hec nimia
⁊ exprobratrix memoria
subsideret: obliuisci eum qͥ
dedit iussimꝰ. ⁊ plus impe¬
rando quã p̾stari poterat:
silentiũ suasimꝰ Quociẽs
bole extenditur: ut adue¬
rũ mendatio ueniat. Itaz
ille cum dixit. qui candore
niues anteirent cursibus
auras. quod non poterat
fieri: dixit ut crederetur
quãtũ plurimũ posset. Et
qui dixit. hiis ĩmobilior
scopulis miolentior amne
Hot̃ quidem se ꝑ suasurũ¬

Expanded text:
imperata est, tibi meminisse imperata est, tibi meminisse mandavimus. Errat tamen, si quis existimat, cum dicimus eum, qui beneficium dedit, oblivisci oportere, excutere nos illi memoriam rei praesertim honestismodum, ut ad verum et suum redeant. Cum dicimus : " Meminisse non debet," hoc volumus intellegi : " Praedicare non debet nec iactare nec gravis esse." Quidam enim beneficium, quod dederunt, omnibus circulis narrant ; hoc sobrii locuntur, hoc ebrii non continent, hoc ignotis ingerunt, hoc amicis committunt ; ut haec nimia et exprobratrix memoria subsideret, oblivisci eum, qui dedit, iussimus et plus imperando, quam praestari poterat, silentium suasimus. Quotiens bole extenditur, ut ad verum mendacio veniat. Itaque ille, cum dixit : Qui candore nives anteirent, cursibus auras, quod non poterat fieri, dixit, ut crederetur, quantum plurimum posset. Et qui dixit : His inmobilior scopulis, violentior amne, ne hoc quidem se persuasuru
Abbreviated transcription (Latin):
aliquot dies uenit ad tabꝰ¬
nam redditurus. Et cum
clausã du pulsaret: fuit
qui diceret. Quid ꝑdis ope¬
ram tuã:. Sutor ille queni
q̃uis eletus: conbustus est.
Quod nobis fortasse mole¬
stũ est. qui ineternũ nr̃os
amittimꝰ Tibi minime qͥ
scis futurũ ut renascatur.
Iocatus inpythagoricum
At philosophus nr̃. tres aut
qͣtuor denarios non inuita
manu domũ retulit: sub¬
inde cõcutiẽs. Deinde cum
rep̾hẽdisset hanc suã nõ
reddendi tacitã nolupta¬
tem: intelligens adrisisse¬
sibi illud lucellũ: redit ad
eandem tabernã ⁊ ait. Ille
tibi uiuit: redde qd̃ debes
Deinde ꝑ clostrũ qua se
cõmissura laxauerat: iiiiͦ
denarios intabernã ĩseruit
ac misit. penas a se exi¬
gens ĩꝓbe cupiditatis: ne
alieno assuesceret:. Quod
dehes: q̃re cui reddas Et si
nemo poscet: ip̃e te appel¬
la. Malus an bonus sit:
ad te non ꝑtinet. redde et
accusa. Oblitus quemad¬
modũ inter uos officia
diuisa sunt: illi obliuio

Expanded text:
aliquot dies venit ad tabealiquot dies venit ad tabernam redditurus et, cum elusam diu pulsaret, fuit, qui diceret : " Quid perdis operam ? Sutor ille, quem quaeris, elatus, combustus est ; quod nobis fortasse molestum est, qui in aeternum nostros amittimus, tibi minime, qui scis futurum, ut renascatur," iocatus in Pythagoricum. At philosophus noster tres aut quattuor denarios non invita manu domum rettulit subinde concutiens ; deinde, cum reprehendisset hanc suam non reddendi tacitam voluptatem, intellegens arrisisse illud lucellum sibi redit ad eandem tabernam et ait : " Ille tibi vivit ; redde, quod debes." Deinde per clostrum, qua se commissura laxaverat, quattuor denarios in tabernam inseruit ac misit poenas a se exigens improbae cupiditatis, ne alieno adsuesceret. Quod debes, quaere, cui reddas, et, si nemo poscet, ipse te appella. Malus an bonus, ad te non pertinet ; redde et accusa. Oblitus es, quemadmodum inter vos officia divisa sint : illi oblivio
Abbreviated transcription (Latin):
scorta. ⁊ que feritatem eiꝰ
emolliant: libens offerã.
tui triremes ⁊ teratas nõ
mitterem. Lusorias t cu¬
biculatas ⁊ alia ludibria
regũ in mari lasciuienciũ
mittam ⁊ si ex toto eius¬
eadem manu qua bñfici¬
um omib dabo: illi reddã
qm̃ ingenus talib: exitꝰ
remediũ est. optimũq ẽ
obire ei quia ad se nuĩquã
rediturus est. Sed hec ra¬
re nequicia est semꝑ por¬
tenti loco habita. sicut
hiatus terre. ⁊ e cauernis
maris igniũ eruptio. Ita¬
q abilla recedamꝰ de hiis
loquamur ñ hiis q̃ detẽ¬
stamur. S ine horrore hu¬
it hoĩ malo quẽ inuenire
inquolibet foro possũ. quẽ
singuli timent: reddã be¬
neficiũ quod accepi. Nõ
oportet mͥ nequitiam eiꝰ
at ad dñm. bonus sit an
malus. Quid diligent
istud excuterẽ. si nõ red¬
derem sed darẽ: Hic lotꝰ.
fabulam poscit. Pytha¬
goritus quidã emerat a¬
sutore phecasia. rem magnã
non p̾sentib numinis. Post

Expanded text:
scorta et quae feritatem eius scorta et quae feritatem eius emolliant, libens offeram. Cui triremes et aeratas non mitterem, lusorias et cubiculatas et alia ludibria regum in mari lascivientium mittam. Et si ex toto deseadem manu beneficium omnibus dabo, illi reddam ; quoniam ingeniis talibus exitus remedium est optimumque est abire ei, qui ad se numquam rediturus est. Sed haec rara nequitia est semper portenti loco habita, sicut hiatus terrae et e cavernis maris ignium eruptio ; itaque ab illa recedamus, de iis loquamur vitiis, quae detestamur sine horrore. Huic homini malo, quem invenire in quolibet foro possum, quem singuli timent, reddam beneficium, quod accepi. Non oportet mihi nequitiam eius at ad dominum. Bonus sit an malus, quid differt ? Diligenter istud excuterem, si non redderem, sed darem. Hic locus fabulam poscit. Pythagoricus quidam emerat asutore phaecasia, rem magnam, non praesentibus nummis. Post
Abbreviated transcription (Latin):
tat. ahscindit nichilo
minꝰ illũ tanta pram¬
tas animi: etiã si non
inimicũ inuisũ mͥ effi¬
cit. pͥ orq mͥ ac potior
eius officio ratio ẽ. qd̃
humano generi ꝙͣ qd̃
uni homini debeo. S
quãuis hoc ista sit: ⁊ ex
eo tẽpore om̃ia mͥ in llũ
libera sint ex quo torrũ¬
pendo fas omne ut nichil
in eum nefas esset. effece¬
rit. illũ michi seruandũ
modũ credam ut si bñfici¬
um illi meũ neq uires
maiores daturũ est. in exi¬
ciũ cõmune. nec cõfirma¬
turũ quas ht̃. ita auteni
erit quod illi reddi sine ꝑ¬
nicie publica possit: red¬
dam. Seruabo filiũ eiꝰ
infantem. Quid hoc bñfi¬
ciũ obest. cuiquã eoꝵ quos
crudelitas eius lacerat:
Pectumã que satellitem
stipendio teneat: nõ sub¬
ministrabo. Si marmora
⁊ uestes desiderauerit:nn¬
chil oberit cuiquã id quo
luxuria eius instruitur.
Militem ⁊ arma. nõ sug¬
gerã. Si ꝓ magno petet.
munere artifices scene et

Expanded text:
tat, abscindit, nihilo tat, abscindit, nihilo minus illum tanta pravitas animi, etiam si non inimicum, invisum mihi efficit, priorque mihi ac potior eius officii ratio est, quod humano generi, quam quod uni homini debeo. Sed quamvis hoc ita sit et ex eo tempore omnia mihi in illum libera sint, ex quo corrumpendo fas omne, ut nihil in eum nefas esset, effecerit, illum mihi servandum modum credam, ut, si beneficium illi meum neque vires maiores daturum est in exitium commune nec confirmaturum, quas habet, id autem erit, quod illi reddi sine pernicie publica possit, reddam. Servabo filium eius infantem ; quid hoc beneficium obest cuiquam eorum, quos crudelitas eius lacerat ? Pecuniam, quae satellitem stipendio teneat, non subministrabo. Si marmora et vestes desideraverit, nihil oberit cuiquam id, quo luxuria eius instruitur ; militem et arma non suggeram. Si pro magno petet munere artifices scenae et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ut ex toto elui. ⁊ tnͣs¬
ire in colorẽ malũ pos¬
sit. Deinde int̾rogo utͣ
iste ferus sit animo
tantũ. an ⁊ in ꝑniciem
publicã excurrat. Pro
neficiũ suũ reddã. ne
quid mͥ cũ illo iuris sit
amplius: Si uero sã¬
guine humano nõ tã¬
tum gaudet sed pascit᷑
sed ⁊ suppliciis omniũ
etatũ crudelitatẽ insa¬
ciabilem exercet. nec
ira sed auiditate qͣdam
seuiendi fuerit. si in ora
parentũ liberos iugu¬
lat. si non cõtentus sim¬
plici morte distorquet.
nec urit solum pituros
sed excoquit. si ara eius
cruore semꝑ recenti ma-¬
det: parũ est. huic bñfici¬
um non reddere. Qͥcqͥd
erat quo mnͥ cohereret
intertisa iuris hũani
societas abscidit. Si p̾¬
stitisset quidẽ aliquid
mͥ sed arma patrie moe
inferret quicquid meru¬
erat ꝑdidisset. ⁊ referre
illi gr̃am scelus habere¬
tur. Si nõ patriam me¬
am impugnat. sed sue
grauis est. ⁊ sepositus
a mea gente. suã exagi¬

Expanded text:
quam ut ex toto elui et transquam ut ex toto elui et transire in colorem malum possit. Deinde interrogo, utrum iste ferus sit animo tantum, an et in perniciem publicam excurrat ? Proneficium suum reddam, ne quid mihi cum illo iuris sit amplius ? Si vero sanguine humano non tantum gaudet, sed pascitur, sed et suppliciis omnium aetatium crudelitatem insatiabilem exercet nec ira sed aviditate quadam saeviendi furit, si in ore parentium liberos iugulat, si non contentus simplici morte distorquet nec urit solum perituros, sed excoquit, si arx eius cruore semper recenti madet, parum est huic beneficium non reddere ! Quidquid erat, quo mihi cohaereret, intercisa iuris humani societas abscidit. Si praestitisset quidem aliquid mihi, sed arma patriae meae inferret, quidquid meruerat, perdidisset, et referre illi gratiam scelus haberetur. Si non patriam meam impugnat, sed suae gravis est et sepositus a mea gente suam exagi
Abbreviated transcription (Latin):
reddere. Accepisti em̃ a sa¬
piente: stulto reddis. Nõ.
Reddo illi quale muc̃ po¬
test accipere: nec ꝑme fit
quid deterius. id qd̾ accepi
reddam. Sed ꝑ illũ cui si
ad sapientiã redierit: red
est reddam: Quale ab illo
potest accipi. Quid si in¬
quid non tantũ malus
factus est. sed ferus. sed
immanis. Qualis apol¬
lodorus. aut phalaris:¬
et huic bñficiũ quod acce¬
peras. reddes. Nutatio¬
nem sapientis tantam
natura non patitur. non
inpessima ab optimis la¬
psus. necesse est etiã in
malo uestigia boni tene¬
at. Nũꝙͣ tantũ uirtus
extinguitur. ut nõ certio¬
res animo natas impͥmat
qmͣ ut illas eradat ulla
mutatio. fere inter nos
educate sunt. In siluas
eruperũt. aliquid mãsue¬
tudinis p̾stine retinent.
tantũq a placidissimis
absunt: quãtũ aueris
feris ⁊ nũqmͣ humanã
manũ passis. Nemo
in sũmã nequiciã ĩcidit
qui non nũqmͣ hesit sa¬
piencie altius infectꝰ ẽ.

Expanded text:
reddere ; accepisti enim a sareddere ; accepisti enim a sapiente, stulto reddis." Non ; reddo illi, quale nunc potest recipere, nec per me fit, quod deterius id, quod accepi, reddam, sed per illum, cui, si ad sapientiam redierit, reddest, reddam, quale ab illo potest accipi. " Quid ? si," inquit, " non tantum malus factus est, sed ferus, sed immanis, qualis Apollodorus aut Phalaris,et huic beneficium,quod acceperas,reddes ?" Mutationem sapientis tantam natura non patitur. Non in pessima ab optimis lapsus ; necesse est etiam in malo vestigia boni teneat ; numquam tantum virtus extinguitur, ut non certiores animo notas imprimat, quam ut illas eradat ulla mutatio. Ferae inter nos educatae si in silvas eruperunt, aliquid mansuetudinis pristinae retinent tantumque a placidissimis absunt, quantum a veris feris et numquam humanam manum passis. Nemo in summam nequitiam incidit, qui umquam haesit sapientiae ; altius infectus est,
Abbreviated transcription (Latin):
dere est inquit: accepturo
tradidisse. Quid em̃ si
cui uinũ debeas. ⁊ hoc
ille te infundere reticulo
iubeat aut cͥbro. reddi¬
disse te dices: Aut redd̾e
uoles. qd̃ dũ redditur ĩter
duos perrat: Reddere ẽ
id quod debeas ei cuiꝰ est:
uolenti dare. Hoc unũ
ii p̾standũ est: ut quidã
debeat quod a me accepit.
Iam ulterioris est cure
non tubelam illi: sed fi¬
dem debeo. multoq sa¬
tius est. illũ non habere:
ꝙͣ me non reddere. Et cre¬
ditori statim in macellũ
laturo qd̃ acceꝑit reddã:
etiam si mͥ adulteram
tui numerem delegaue¬
rit solum. ⁊ si nĩmos
quos accipiet ⁊ in sinũ
suũ discinttũ fundet:
dabo. Reddendũ eñ mͥ ẽ.
non seruandũ. tũ reddi¬
dero: ac tuendũ. Bñficii
accepti: non redditi: cu¬
stodiã debeo. Dũ apud
me est saluũ sit. Cetex
licet accipientis manib
effluat: Dandũ est repo¬
scenti. Reddo bono tum
expediet. malo cũ petet
accepisti: non illi potes

Expanded text:
dere est," inquit, " accepturo dere est," inquit, " accepturo tradidisse. Quid enim ? si cui vinum debeas et hoc ille te infundere reticulo iubeat aut cribro, reddidisse te dices ? Aut reddere voles, quod, dum redditur, inter duos pereat ? " Reddere est id, quod debeas, ei, cuius est, volenti dare. Hoc unum mihi praestandum est. Ut quidem habeat, quod a me accepit, iam ulterioris est curae ; non tutelam illi, sed fidem debeo, multoque satius est illum non habere, quam me non reddere. Et creditori statim in macellum laturo, quod acceperit, reddam ; etiam si mihi adulteram, cui monerem, delegaverit, solvam ; et, si nummos, quos accipiet, in sinum suum discinctus infundet, dabo. Reddendum enim mihi est, non servandum, cum reddidero, ac tuendum; beneficii accepti, non redditi, custodiam debeo. Dum apud me est, salvum sit ; ceterum, licet accipientis manibus effluat, dandum est reposcenti. Reddam bono, cum expediet, malo, cum petet. accepisti, non potes
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑitos: cõmertiũ ẽ. De hoc
non est dubiũ qͥn illi qua¬
listũq ẽ debeã redde̾. siue
homicida. siue fur. siue ad¬
ulter euasit. Habent sce¬
lera leges suas. Melius
istos iudex: ꝙͣ̃ ingratus
emendat. Nemo te malũ
quia est. faciat. Malo bñ¬
ficiũ ꝓiciã bono. Reddã.
huit quia debeo: illi ne de¬
beam. De altero bñficii ge¬
nere dubitat᷑ qd̃ si accipe
non potui nisi sapiẽs: nec
reddere quidẽ nisi sapiẽti
possũ. Puta em̃ me red¬
dere. ille non potest recipe
non est iã huiꝰ rei capax
Stientiam utendi ꝑdidit.
Quid si me remittere mã¬
co pilam iubeas s Stultũ
est dare alicui: qd̃ accipe
non possit. Ut respõdere
abultimo incipiã: non
dabo ulli quod accipere
non potarit. Reddã etiã: si
recipere non potit. Obli¬
garc enĩ non possũ nisi
accipientem. Liberari tã¬
tum si reddidi possum.
Ille uti illo non potenit:
uiderit. Penes illũ erit
tulpa: non penes me. Red¬

Expanded text:
imperitos commercium est. De hoc imperitos commercium est. De hoc non est dubium, quin illi, qualiscumque est, debeam reddere, sive homicida sive fur sive adulter evasit. Habent scelera leges suas ; melius istos iudex quam ingratus emendat. Nemo te malum, quia est, faciat. Malo beneficium proiciam, bono reddam, huic, quia debeo, illi, ne debeam. De altero beneficii genere dubitatur, quod si accipere non potui nisi sapiens, ne reddere quidem nisi sapienti possum. " Puta enim me reddere : ille non potest recipere, non est iam huius rei capax, scientiam utendi perdidit. Quid, si me remittere maneo pilam iubeas ? Stultum est dare alicui, quod accipere non possit." Ut respondere ab ultimo incipiam : non dabo ulli, quod accipere non poterit ; reddam, etiam si recipere non poterit. Obligare enim non possum nisi accipientem ; liberari tantum, si reddidi, possum. Ille uti illo non poterit ? Viderit ; penes illum erit culpa, non penes me. " Red
Abbreviated transcription (Latin):
grã referatur indignus ẽ:
ita tu ingratus es. nsi ei
qui uolũtatẽ bonã in so¬
lutum accipit. eo libẽtius
debes: quia dimitteris.
Non rapias hoc: nec teste¬
ris. Occasiones reddendi
nichilominus q̃ras. Redde
illi quia repetit: huic q
remittit. Illi quia petit:
huic quia malus. Ideoq
An quod bñficiũ quis a
sapiente accipit. reddere
debeat: si ille desut ẽẽ sa¬
pieus. ⁊ in malũ u̾sus est.
Redderes enĩ ⁊ depositum
qd̃ a sapiente accepisses:
etiam malo redderes tre¬
ditum. Quid est. cur nõ
⁊ bñficiũ: Quia mutatꝰ
est: ille te mutat. Quid
si quid a sano accepisses.
egro non redderes. cũ plꝰ
semper nibecillo aunco de¬
beamus: Et hic eger est
animo adiuuetur. feratur.
Stulticia: morbus ẽ animi.
Distinguendũ hoc quo
magis intelligatur existi¬
mo. Duo sunt bñficia.
Unũ quod dare nisi sapi¬
ens sapienti non potest.
hoc est absolutũ ⁊ uerum
bñficiũ. Alterũ uulgare.
plebeiũ. cuius inter nos

Expanded text:
gratia referatur, indignus est, gratia referatur, indignus est, ita tu ingratus es, nisi ei, qui voluntatem bonam in solutum accipit, eo libentius debes, quia dimittens. Non rapias hoc nec testeris ; occasiones reddendi nihilo minus quaeras. Redde illi, quia repetit, huic, quia remittit ; illi, quia bonus est, huic, quia malus. Ideoquean, quod beneficium quis a sapiente accepit, reddere debeat, si ille desiit esse sapiens et in malum versus est. Redderes enim et depositum, quod a sapiente accepisses, etiam malo, redderes creditum. Quid est, cur non et beneficium ? Quia mutatus est, ille te mutet ? Quid ? Si quid a sano accepisses, aegro non redderes, cum plus semper imbecillo amico debeamus ? Et hic aeger est animo ; adiuvetur, feratur. Stultitia morbus est animi. Drstinguendum hoc, quo magis intellegatur, existimo. Duo sunt beneficia : unum, quod dare nisi sapiens sapienti non potest ; hoc est absolutum et verum beneficium ; alterum vulgare, plebeium, cuius inter nos
Abbreviated transcription (Latin):
se se iudicet. ille se sciat
non reddidisse. Hic illũ
dimittat. ille se teneat.
Hie dicat habeo ille respo¬
deat habeo. In oĩ questione
ꝓpositũ sit nobis bonui
publicũ. p̾cludende sunt
excusationes ingratis: ad
quas refugere non possĩt
⁊ sub quib in ficiationẽ
suã tegere. Omĩa feci. fac
etiam nũc. Quid tu tam
ĩprudentes iudicas maio¬
res nrõs fuisse. ut nõ intel¬
ligerent iniquissimũ esse
eodẽ loco haberi eũ qui
pecuniam quã a credito¬
re acceꝑat. libidiui aut
alee absũpsit. ⁊ eũ qui in¬
cendio aut latrotinio ãt
aliquo casu tristiore ali¬
ena cum suis ꝑdidit:
Nullã excusationẽ rece¬
perũt. ut homines scirẽt
fidem utiq p̾standã. Sa¬
tius eñ erat a paucis
etiam iustã extusatio¬
nem non accipi: quã ab
hominib aliquã tẽptari.
Omĩa fecisti ut redderes
hoc illi satis sit: tͥ parũ.
Nam quẽ admodũ ille si
enixã ⁊ sedulã operã tran¬
sire ꝓiita patitur. cui

Expanded text:
se se iudicet, ille se sciat se se iudicet, ille se sciat non reddidisse ; hic illum dimittat, ille se teneat ; hic dicat : " Habeo," ille respondeat : " Debeo. " In omni quaestione propositum sit nobis bonum publicum ; praecludendae sunt excusationes ingratis, ad quas refugere non possint et sub quibus infitiationem suam tegere. " Omnia feci." Fac etiamnunc. Quid ? tu tam imprudentes iudicas maiores nostros fuisse, ut non intellegerent iniquissimum esse eodem loco haberi eum, qui pecuniam, quam a creditore acceperat, libidini aut aleae adsumpsit, et eum, qui incendio aut latrocinio aut aliquo casu tristiore aliena cum suis perdidit ? Nullam excusationem receperunt, ut homines scirent fidem utique praestandam ; satius enim erat a paucis etiam iustam excusationem non accipi quam ab omnibus aliquam temptari. Omnia fecisti, ut redderes ; hoc illi satis sit, tibi parum. Nam quemadmodum ille, si enixam et sedulam operam transire pro irrita patitur, cui
Abbreviated transcription (Latin):
Plus p̾stitit qui fugiẽtes
occasiones secutus est:⁊
alia atq alia captauit.
ꝑ que referre gram posset:
quãquẽ sine ullo sudore
gratũ pͥma fecit octasio.
Duas inquit res ille tibi
p̾stitit. Uolũtatẽ: ⁊ rem
Tu quoz illi duas debes
Menito istud diceres ei:
qui tibi reddidit uolũta¬
tem otiosã. Huic uere de
⁊ nichil intẽptatũ relĩqͥt
sed non potest dicere. Utͫ¬
q eĩ p̾stat quãtũ in se ẽ
Deinde non semꝑ nu̾o
munerus equãdus est
aliquãdo una res: pro
duab ualet. Itaq ĩlocũ
rei succedit. tã ꝓpensa
uolũtas: et cupida red¬
dendi. Quod si auimus
sine re ad ferendã gratiã
non ualet: nemo adu̾sꝰ
deos gratus ẽ. ⁊ in quos
uolũtas sola cõfertur
Diis inquit: nichil aliud
p̾stare possumꝰ Sed si
huic quoz cui referre gra¬
tiam debeo nichil aliud
p̾stare possũ. quid ẽ quare
non eo adu̾sus hominẽ
gratus siui. quo nichil
amplius in deos confero:
sum: hic bñficiũ recepis¬

Expanded text:
Plus praestitit, qui fugientes Plus praestitit, qui fugientes occasiones secutus est et alia atque alia captavit, per quae referre gratiam posset, quam quem sine ullo sudore gratum prima fecit occasio. " Duas," inquit, " res ille tibi praestitit, voluntatem et rem ; tu quoque illi duas debes." Merito istud diceres ei, qui tibi reddidit voluntatem otiosam, huic vero, et nihil intemptatum relinquit, id non potes dicere ; utrumque enim praestat, quantum in se est. Deinde non semper numero numerus aequandus est, aliquando una res pro duabus valet ; itaque in locum rei succedit tam propensa voluntas et cupida reddendi. Quod si animus sine re ad referendam gratiam non valet, nemo adversus deos gratus est, in quos voluntas sola confertur. " Dis," inquit, " nihil aliud praestare possumus." Sed si huic quoque, cui referre gratiam debeo, nihil aliud praestare possum, quid est, quare non eo adversus hominem gratus sim, quo nihil amplius in deos confero ?sum, hic beneficium recepis
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui curã refcrẽde gr̃e
abiecit. ⁊ hic qui nũquã
ab illa recessit: Iniquus
es si rem a me exigis. tũ
uideas animũ nõ defuisse
ad sũma. Puta cũ captꝰ
eẽs: me pecuniã mutua¬
tum. rebus meis in secu¬
ritatẽ creditoris oppositi ᷤ.
nauigasse hie me tã seua
ꝑ infesta latrociniis litto¬
ra. emensũ quicquid pitu¬
li afferre potest. etiã paca¬
tũ mare. ꝑ agratis oĩb
solitudinib cũ quos ne
mo fugiebat ego q̃rerem:
tandẽ ad pyratas ꝓueni.
iam te alius redemerat.
Negabis me gr̃aui retu¬
lisse etiam nisi in illa naui¬
gatione pecumã quã saluti
tue contraxerã naufraguᷤ
detrahere tibi uolui: ipse
incidi. negabis me retulis¬
se grãm; At me hertule
athenenses harmodium
⁊ aristogitonẽ tirãnicidas
uocant. ⁊ mutio manus
in hostili ara relicta: ĩstar
octisi porsenne fuit. Et
semper contra fortunam
luctata uirtus: etiã citra
effectũ ꝓpositi oꝑis euituit.

Expanded text:
ille, qui curam referendae gratiae ille, qui curam referendae gratiae abiecit, et hic, qui numquam ab illa recessit ? Iniquus es, si rem a me exigis, cum videas animum non defuisse. Ad summam puta, cum captus esses, me pecuniam mutuatum rebus meis in securitatem creditoris oppositis navigasse hieme tam saeva per infesta latrociniis litora, emensum, quidquid periculorum adferre potest etiam pacatum mare ; peragratis omnibus solitudinibus, cum, quos nemo non fugiebat, ego quaererem, tandem ad piratas perveni ; iam te alius redemerat : negabis me gratiam rettulisse ? Etiamne, si in illa navigatione pecuniam, quam saluti tuae contraxeram, naufragus detrahere tibi volui, ipse incidi, negabis me rettulisse gratiam ? At mehercules Athenienses Harmodium et Aristogitonem tyrannicidas vocant, et Mucio manus in hostili ara relicta instar occisi Porsinae fuit, et semper contra fortunam luctata virtus etiam citra effectum propositi operis enituit.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus opperiens qui in
hoc multũ cure multum
sedulitatis impendit: plꝰ
laborauit. qmͣ cui cito re¬
ferre gr̃am contigit. De¬
bitoris exemplũ dissimi¬
le est. cui parũ est pecu¬
nã quesisse: nisi soluit.
Illic enĩ stat a cerbus sr̃
caput creditor: qui nul¬
lum diem gratis occidẽ
paciatur. Hic benignissi¬
mus. qui te cum uiderit.
concursantẽ ⁊ sollicitũ
atq auxiũ: dicat. Mit¬
te hant de pectore curã.
desine tibi molestus in¬
stare. omĩa a te habeo.
Iniuriã mnͥ facis. si me
rare iudicas. pleuissime
ad me ꝑuenit ammus
res illũ sic gr̃am retu¬
lisse. Eodẽ ergo loco est.
qui reddidit ⁊ qui nõ red¬
didit. Contra nuc̃ illud
poue. Si oblitus esset
accepti bñficii. si nec tem¬
ptasset quidẽ gratus esse.
negares illũ gr̃am retu¬
lisse: At hic se diebz no¬
ctibusq lassabit. ⁊ om̃ib
aliis renũciabit officiis.
huic uni ĩminẽs. ⁊ oꝑatꝰ
ne qua se fugeret occasio.
Eodem ergo loco erunt.

Expanded text:
tempus opperiens, qui in tempus opperiens, qui in hoc multum curae, multum sedulitatis impendit, plus laboravit, quam cui cito referre gratiam contigit. Debitoris exemplum dissimile est, cui parum est pecuniam quaesisse, nisi solvit ; illic enim stat acerbus super caput creditor, qui nullum diem gratis occidere patiatur ; hic benignissimus, qui, te cum viderit concursantem et sollicitum atque anxium, dicat : " Mitte hanc de pectore curam ; desine tibi molestus instare. Omnia a te habeo; iniuriam mihi facis, si me rare amplius iudicas ; plenissime ad me pervenit animus res illum gratiam rettulisse ; eodem ergo loco est, qui reddidit et qui non reddidit ? " Contra nunc illud pone : si oblitus esset accepti beneficii, si ne temptasset quidem gratus esse, negares illum gratiam rettulisse ; at hic se diebus noctibusque lassavit et omnibus aliis renuntiavit officiis huic uni imminens et operatus, ne qua se fugeret occasio ; eodem ergo loco erunt