comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
traciȩ prudentiam. sapientiam adnecte liciorum.
in luctibus ab iiciendis callide quaesitam rõnem: Indi¬
co tamen rogo. nihil eorum praeferes. quem uxoris
pietas in modum genialis thori. propinquae mor¬
tis secura conscendit. Cui głiȩ punicaꝵ foeminaꝵ
ut ex comparatione turpius appareat dedecus sub¬
nectam. Diccȩ enim fanum est ueneris: in quod
se matronae conferebant: atq inde procedentes qua¬
stum dotis corporis inuiria contrahebant. Hone¬
sta nimiꝵ tam in honesto uinculo coniugia iunctȩ
Nam persarum admodum probabile institutũ
fuit:ꝙ liberos suos non prius aspiciebant. qͣ septi¬
mum annum implessent. quo paruuloꝵ amissio
nem aequiore animo sustinerent. Ne Numidae q¬
dem reges uitupandi: qui more gentis suę: nulli
mortalium osculum ferebant. Quidquid enim in
excelso fastigio positum est: humili et trita consue¬
tudine. quo sit uenerabilius uacuum ẽẽ conuenit:
De disciplina militari

Expanded text:
Thraciae † potentiam sapientiam, adnecte Lyciorum Thraciae † potentiam sapientiam, adnecte Lyciorum in luctibus abiciendis callide quaesitam rationem, Indico tamen rogo nihil eorum praeferes, quem uxoria pietas in modum genialis tori propinquae mortis secura conscendit. Cui gloriae Punicarum feminarum, ut ex conparatione turpius appareat, dedecus subnectam: Siccae enim fanum est Veneris, in quod se matronae conferebant atque inde procedentes ad quaestum, dotis corporis iniuria contrahebant, honesta nimirum tam inhonesto uinculo coniugia iuncturae. Nam fuit, quod liberos suos non prius aspiciebant quam septimum annum imnem aequiore animo sustinerent. Ne Numidiae quidem reges uituperandi, qui more gentis suae nulli mortalium osculum ferebant: quidquid enim in excelso fastigio positum est, humili et trita consuetudine, quo sit uenerabilius, uacuum esse conuenit. DE DISCIPLINA MILITARI
Abbreviated transcription (Latin):
praeceptis. uerum conditionis nr̃ȩ habitum peruidit.
Remoueatur itaq naturalis omnium animalium dul¬
cedo uitae: quae multa et facere. et pati turpiter cogit
si ea mortua aliquanto eius felicior ac beatior repiet᷑¬
finis. Quocirea recte licii. cum iis luctus incidit:
muliebrem uestem induunt: ut deformitate cultus
cominoti maturius stultum proiicere maerorem uelĩt.
mut erum quid ego fortissimos hoc in genere prudẽ¬
tię uiros laudem: respiciantur indoꝵ foeminae: ꝗ̃
cum more patrio complures eidem nuptae ẽẽ soleant
mortuo marito in certamen udiciumq ueniunt.
quam ex iis maxime dilexerit. uictrix gaudio exul¬
tans. deductaq a necessariis laetum praeferentibus
uultum coniugis se flamis suꝑiacit: et cum eo tanꝗͣ
felicissima crematur. suꝑatae cum tristicię męrore in
uita remanent.P rotrahe in medium cymbricam
audaciam: adiice celtibricam sidem: iunge animosa

Expanded text:
praeceptis uerum condicionis nostrae habitum peruidit. praeceptis uerum condicionis nostrae habitum peruidit. remoueatur itaque naturalis omnium animalium dulcedo uitae, quae multa et facere et pati turpiter cogit, si ortu eius aliquanto felicior ac beatior finis reperietur. Quocirca recte Lycii, cum his luctus incidit, muliebrem uestem induunt, ut deformitate cultus commoti maturius stultum proicere maerorem uelint. Verum quid ego fortissimos hoc in genere prudentiae uiros laudem? respiciantur Indorum feminae, quae, cum more patrio conplures eidem nuptae esse soleant, mortuo marito in certamen iudiciumque ueniunt, quam ex his maxime dilexerit. uictrix gaudio exultans deductaque a necessariis laetum prae se ferentibus uultum coniugis se flammis superiacit et cum eo tamquam felicissima crematur: superatae cum tristitia et maerore in uita remanent. protrahe in medium Cimbricam audaciam, adice Celtibericam fidem, iunge animosam
Abbreviated transcription (Latin):
rum menia egressis. uetus ille mos gallorum occurrit
quos memoria proditum est pecunias mutuas: qua
iis apud inferos redderentur dare: quia ꝑsuasum ha¬
buerint animas hominum immortales ẽẽ: dicerem
stultos: nisi idem bracati sensissent quod palliatus py¬
thagoras credidit. Quara et foeneratoria galloru
ph̃ia. alacris et fortis cymbrorum et celtiberorum ꝗ
inacie gaudio exultabant tanꝗͣ glĩose et feliciter uita ex¬
cessuri. Lamentabantur in morbo: quasi turpiter et
miserabiliter perituri. Celtiberi etiam nefas ẽẽ du¬
cebant p̃lio superẽe. cum is occidisset: pro cuius salute
spiritum deuouerant. Laudanda utrorunq ppłorũ
animi pñtia:ꝙ et patriae incolumitatem fortiter tueri
et fidem amiciciȩ constanter praestandam arbitraban¬
tur. I racię uero illa natio merito sibi sapientię̧ lau¬
dem uendicauerit. quae natales hominum flaebiliter.
exequias cum hilaritate celebrat: sine ullis doctorum

Expanded text:
rum moenia egressis uetus ille mos Gallorum occurrit, rum moenia egressis uetus ille mos Gallorum occurrit, quos memoria proditum est pecunias mutuas, quae his apud inferos redderentur, dare, quia persuasum habuerint animas hominum inmortales esse. dicerem stultos, nisi idem bracati sensissent, quod palliatus Pythagoras credidit. Auara et feneratoria Gallorum philosophia, alacris et fortis Cimbrorum et Celtiberorum, qui in acie gaudio exultabant tamquam gloriose et feliciter uita excessuri, lamentabantur in morbo quasi turpiter et miserabiliter perituri. Celtiberi etiam nefas esse ducebant proelio superesse, cum is occidisset, pro cuius salute spiritum deuouerant. laudanda utrorumque populorum animi praesentia, quod et patriae incolumitatem fortiter tueri et fidem amicitiae constanter praestandam arbitrabantur. Thraciae uero illa natio merito sibi sapientiae laudem uindicauerit, quae natales hominum flebiliter, exequias cum hilaritate celebrans sine ullis doctorum
Abbreviated transcription (Latin):
diam suos distributo eis patrimonio et cultu suo. saes¬
q domesticis maiori filiȩ traditis:poculum in quo ue¬
nenum temperatum erat constanti dextera arripuit.
Tum defusis mercurio delibamentis et inuocato numi¬
ne eius: ut se placido itinere in meliorem seclis inferna
deduceret partem: cupido haustu mortiferam traxit
potionem: ac sermone significans quasnam subinde pã¬
tes corporis sui rigor occuparet: cum iam uisceribus
eius et cordi imminere ẽẽt elocuta filiarum manus ad
supp̃mum opprimendorum oculoꝵ officium aduo¬
cauit. Nostros autem tametsi nouo spectaculo obstu¬
pefacti erant: suffusos tamen lachrymis dimisit. s ed
ut ad massiliensium ciuitatem unde in hoc diuerticu¬
lum excessi reuertar: intrare oppidum eorum nulli cũ
tęlo licet: praestoq est: qui id custodiȩ gratia aeceptũ
existuro reddat: ut hospitia sua quemadmodum ad¬
uenientibus humana sunt:ita ip̃is quoq tuta sint. No¬

Expanded text:
diam suos distributo eis patrimonio et cultu suo sacrisdiam suos distributo eis patrimonio et cultu suo sacrisque domesticis maiori filiae traditis poculum, in quo uenenum temperatum erat, constanti dextera arripuit. tum defusis Mercurio delibamentis et inuocato numine eius, ut se placido itinere in meliorem sedis infernae deduceret partem, cupido haustu mortiferam traxit potionem ac sermone significans quasnam subinde partes corporis sui rigor occuparet, cum iam uisceribus eum et cordi imminere esset elocuta, filiarum manus ad supremum opprimendorum oculorum officium aduocauit. nostros autem, tametsi nouo spectaculo obstupefacti erant, suffusos tamen lacrimis dimisit. Sed ut ad Massiliensium ciuitatem, unde in hoc deuerticulum excessi, reuertar, intrare oppidum eorum nulli cum telo licet, praestoque est qui id custodiae gratia acceptum exituro reddat, ut hospitia sua, quemadmodum aduenientibus humana sunt, ita ipsis quoque tuta sint. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ueneno consumere se destinaret. mortemq: suam pom¬
peii pñtia clariorem fieri. magni existimaret. Nec p̃¬
ces eius uir ille ut omnibus uirtutibus: ita humanita¬
tis quoq laudibus instructissimus asꝑnari sustinuit.
Uenit itaq ad eam facundissimoq sermone: qui ore
eius quasi e beato quodam eloquentiae fonte manabat
ab incoepto consilio diu nequicꝗͣ reuocare conatus.
ad ultimum propositum excqui passus est. Quae nona¬
gesimum annum transgressa cum summa et animi et
corporis sinceritate lectulo quantum digndscerẽ erat
quotidiana consuetudine cultius structo recubans: e
innixa cubito. tibi in quit quidem Sexte pompeni dii
magis quos relinquo ꝗͣ quos peto gratias referant: ꝙ
hortator uitȩ meş: nec mortis spectator ẽẽ fastidisti. Cȩ¬
terum ip̃a hilarem fortunae uultum semper experta
ne auiditate lucis tristem intueri cogar: reliquias sp̃s
mei prospero fine duas filias cum uno nepotum grege

Expanded text:
ueneno consumere se destinarit mortemque suam Pomueneno consumere se destinarit mortemque suam Pompei praesentia clariorem fieri magni aestimaret. nec preces eius uir ille, ut omnibus uirtutibus, ita humanitatis quoque laude instructissimus, aspernari sustinuit. uenit itaque ad eam facundissimoque sermone, qui ore eius quasi e beato quodam eloquentiae fonte manabat, ab incepto consilio diu nequicquam reuocare conatus ad ultimum propositum exequi passus est. quae nonagesimum annum transgressa cum summa et animi et corporis sinceritate lectulo, quantum dinoscere erat, cotidiana consuetudine cultius strato recubans et innixa cubito 'tibi quidem' inquit, 'Sex. Pompei, dii magis quos relinquo quam quos peto gratias referant, quod nec hortator uitae meae nec mortis spectator esse fastidisti. ceterum ipsa hilarem fortunae uultum semper experta, ne auiditate lucis tristem intueri cogar, reliquias spiritus mei prospero fine, duas filias et † uno nepotum gregem
Abbreviated transcription (Latin):
dulgeri: aut diuino numini inuidia fieri ꝙ im
mortalitatem suam nobiscum partiri noluerit. Ue¬
nenum cicuta tempatum in ea ciuitate publice custo¬
ditur: quod datur ei qui causas sescemis id enim se¬
natus eius nomen est exhibuit. ꝑꝑ quas mors sit illi
expectanda cognitione uirili beniuolennia temꝑata.
quae neq egredi e uita temere patitur: et sapienter
excedere cupienti celerem fati uiam p̃bet: ut uel adũ¬
sa uel prospera nimis usi fortuna  utraq enim fini¬
endi spiritus. illa ne perseueret. haec ne destituat ra¬
tionem prebuerit comprobato exitu terminetur
Quam consuetudinem massiliensium non in gallia
ortam: sed ex graecia translatam inde existimo ꝙ il¬
lam etiam in insula Caea seruari animaduerti. Quo
tempore asiam cum sexto pompeio petens iulidae
oppidum intraui. forte enim euenit ut tunc sũmę
dignitatis ibi foemina: sed ultimae iam senectutis.
reddita ratione ciuibus cur excedere uita deberet

Expanded text:
dulgeri aut diuino numini inuidiam fieri, quod dulgeri aut diuino numini inuidiam fieri, quod inmortalitatem suam nobiscum partiri noluerit? Venenum cicuta temperatum in ea ciuitate publice custoditur, quod datur ei, qui causas sescentis—id enim senatus eius nomen est—exhibuit, propter quas mors sit illi expetenda, cognitione uirili beniuolentia temperata, quae neque egredi uita temere patitur et sapienter excedere cupienti celerem fati uiam praebet, ut uel aduersa uel prospera nimis usis fortuna—utraque enim finiendi spiritus, illa, ne perseueret, haec, ne destituat, rationem praebuerit —conprobato exitu terminetur. Quam consuetudinem Massiliensium non in Gallia ortam, sed ex Graecia translatam inde existimo, quod illam etiam in insula Cea seruari animaduerti, quo tempore Asiam cum Sex. Pompeio petens Iulidem oppidum intraui: forte enim euenit ut tunc summae dignitatis ibi femina, sed ultimae iam senectutis, reddita ratione ciuibus cur excedere uita deberet,
Abbreviated transcription (Latin):
riam accepit: qui ei se totiens obiecit. E adem ci¬
uitas seueritatis custos acerrima ẽ: nullum aditum
inscena mimis dando: quorum argumenta maiore
ex parte stuproꝵ continent actus: ne talia spectãdi
consuetudo: etiam imitandi licentiam summat.
Omnibus autem qui per aliquam religionis si¬
mulationem alimenta inertiȩ quaerunt clausas por¬
tas habet et mendacem et fuçosam suꝑstitionem sum¬
mouendam ẽẽ existimans. E aeterum a condita urbe
gladius est ibi: quo noxii uigulantur: rubigine quid
exesus: et uix sufficiens ministerio: sed index in mini¬
mis quoq rebus omnia antiquae consuetudinis mo¬
menta seruanda.P
uae etiam ante portas eorum ar¬
cȩ iacent: altera qua liberorum: altera qua seruorum
corpora ad sepulturae locum plaustro deuehuntur siẽ
lamentatione: sine planctu. luctus fieris dies dome¬
stico sacrificio. additoq necessariorum conuiuio fi¬
nitur. Et enim quid attinet aut humano dolori in¬

Expanded text:
riam accepit, qui ei se totiens obiecit. Eadem ciriam accepit, qui ei se totiens obiecit. Eadem ciuitas seueritatis custos acerrima est, nullum aditum in scaenam mimis dando, quorum argumenta maiore ex parte stuprorum continent actus, ne talia spectandi consuetudo etiam imitandi licentiam sumat. omnibus autem, qui per aliquam religionis simulationem alimenta inertiae quaerunt, clausas portas habet, et mendacem et fucosam superstitionem submouendam esse existimans. ceterum a condita urbe gladius est ibi, quo noxii iugulantur, rubigine quidem exesus et uix sufficiens ministerio, sed index in minimis quoque rebus omnia antiquae consuetudinis monumenta seruantium. Duae etiam ante portas eorum arcae iacent, altera qua liberorum, altera qua seruorum corpora ad sepulturae locum plaustro deuehuntur sine lamentatione, sine planctu. luctus funeris die domestico sacrificio adhibitoque necessariorum conuiuio finitur: etenim quid adtinet aut humano dolori in
Abbreviated transcription (Latin):
di primo consuetudinem introduxit: uobus olee
connexis ramulis clarum periculis cingendo caput
Probabile institutum siue rem. siue psonam intueri
uelis. Nam et uirtutis uberrimum alimentum ẽ
honos et Pericles dignus. a quo talis muneris dã¬
di potestas. potissimum initium capet. Age qđ
illud institutum athenarum. q̃ memorabile. ꝙ cõ¬
uictus a patrono libertus ingratus iure libertatis
exuitur. Supsedeo te inquit hẽre ciuem tanti mu¬
neris impium ȩstimatorem. nec adduci possum ut
credam urbi utilem: quem domi scelestum cerno
Abi igitur et esto seruus: quoniam liber ẽẽ nescisti
Inde Massilienses quoq adhoc tempus usurpant
disciplinae granitatem: prisci moris obseruantia cari¬
tate ppli ro. p̃cipue conspicui: qui tres in eodem ma¬
numissiones rescindere ꝑmittunt. si ter ab eodem de¬
ceptum dominum cognouerint: quarto errori sub¬
ueniendum non putant: quia sua iam culpa miu¬

Expanded text:
di prima consuetudinem introduxit, duobus oleae di prima consuetudinem introduxit, duobus oleae conexis ramulis clarum Periclis cingendo caput, probabile institutum, si rem siue personam intueri uelis: nam et uirtutis uberrimum alimentum est honos et Pericles dignus a quo talis muneris dandi potestas potissimum initium caperet. Age, quid illud institutum Athenarum, quam memorabile, quod conuictus a patrono libertus ingratus iure libertatis exuitur! 'supersedeo te' inquit 'habere ciuem tanti muneris impium aestimatorem nec adduci possum ut credam urbi utilem quem domui scelestum cerno. abi igitur et esto seruus, quoniam liber esse nescisti'. Idem Massilienses quoque ad hoc tempus usurpant, disciplinae grauitate, prisci moris obseruantia, caritate populi Romani praecipue conspicui. qui tres in eodem manumissiones rescindere permittunt, si ter ab eodem deceptum dominum cognouerunt. quarto errori subueniendum non putant, quia sua iam culpa iniu
Abbreviated transcription (Latin):
micandum descendere solebat. ꝗͣ tibi ae concentu et ana¬
pesti pedis modulo cohortationis calorem animo traxis¬
sent. uegeto et crebro ictus sono strenue hostem inuadere
admoniti. Item ad dissimulandum. et occultandum
uulnerum suorum cruorem punicȩis in p̃lio tunicis ute¬
bantur. Non ne ip̃is aspectus eorum terrorem: sed neho¬
stibus fiducię aliquid afferret. E gregios uirtutis bel¬
licȩ spiritus lacedemoniorum prudentissimi pacis mo¬
ribus athenienses subsecunt᷑: apud quos mnertia e latebͥs¬
sius sub langore marcens in forum pinde ac delictum
aliquod protrahitur: sitq ut facinorose: ita crubescend̃
rea culpae. E iusdem urbis et sanctissimum consilium ari¬
opagus quid quisq atheniensium ageret: aut quonã
quaestu sustentaretur diligentissime inquirere solebat
ut honestatem uitȩ rationem memores reddendam eẽ
sequerentur. E adem bonos ciues corona decoran¬

Expanded text:
micandum descendere solebant quam tibiae concentu et anamicandum descendere solebant quam tibiae concentu et anapaesti pedis modulo cohortationis calorem animo traxissent, uegeto et crebro ictus sono strenue hostem inuadere admoniti. idem ad dissimulandum et occultandum uulnerum suorum cruorem punicis in proelio tunicis utebantur, non ne ipsis aspectus eorum terrorem, sed ne hostibus fiduciae aliquid adferret. Egregios uirtutis bellicae spiritus Lacedaemoniorum prudentissimi pacis moribus Athenienses subsecuntur, apud quos inertia e latebris suis languore marcens in forum perinde ac delictum aliquod protrahitur fitque ut non facinorosae, ita erubescendae rea culpae. Eiusdem urbis et sanctissimum consilium Areios pagus quid quisque Atheniensium ageret aut quonam quaestu sustentaretur diligentissime inquirere solebat, ut homines honestatem, uitae rationem memores reddendam esse, sequerentur. Eadem bonos ciues corona decoran
Abbreviated transcription (Latin):
Dem sensit proxuna maiorum nr̃oꝵ grauitati
Spartana ciuitas qua seuerissimis lycurgi legibus obtem¬
perans aliquandu ciuium suorum oculos a contemplanda
asia retraxit: ne illecebris eius capti ad delicatius uite gen
prolaberentur. Audierant enim laeticiam inde et ĩmo¬
dicos sumptus. et omnia non necessariȩ uoluptatis ge¬
nera fluxisse. Primosq lonas unguenti coronarumq
in conuiuio dandarum. et secundȩ mensa ponendȩ cõ¬
suetudinem. haud parua luxuriȩ irritamenta reꝑisse.
Ac minime mirum est ꝙ homines labore ac patientia
gaudentes tenacissimos patriȩ neruos externaꝵ delici¬
arum contagione solui et hebetari noluerunt: cum ali¬
quanto faciliorem uirtutis ad luxuriam ꝗͣ luxuriȩ ad
uirtutem transitum uiderent. Quod eos frustra non¬
tiiuisse dux ip̃oꝵ pausanias patefecit. Qui maximis
operibus deditus: ut pͥmum se asiae moribus ꝑmisit:
fortitudinem suam effoeminato eius cultu mollire nõ
crubuit. E iusdem ciuitatis exercitus non ante ad di¬

Expanded text:
dem sensit proxima maiorum nostorum grauitati Spartana ciuitas, quae seuerissimis Lycurgi legibus obtemperans aliquamdiu ciuium suorum oculos a contemplanda Asia retraxit, ne inlecebris eius capti ad delicatius uitae genus prolaberentur: audierant enim inde lautitiam et inmodicos sumptus et omnia non necessariae uoluptatis genera fluxisse, primosque Ionas unguenti coronarumque in conuiuio dandarum et secundae mensae ponendae consuetudinem haud parua luxuriae inritamenta repperisse. ac minime mirum est quod homines labore ac patientia gaudentes tenacissimos patriae neruos externarum deliciarum contagione solui et hebetari noluerunt, cum aliquanto faciliorem uirtutis ad luxuriam quam luxuriae ad uirtutem transitum uiderent. quod eos non frustra timuisse dux ipsorum Pausanias patefecit, qui maximis operibus editis, ut primum se Asiae moribus permisit, fortitudinem suam effeminato eius cultu mollire non erubuit. Eiusdem ciuitatis exercitus non ante ad di
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. hortariq coepit: ut eo transiret: um̃ ip̃e sur¬
rexerat. Exciderunt lachrymȩ iuueni. corruit cor¬
pus dilapsum diadema est: nec quo iussus erat pro¬
gredi potuit. Quodq pene ueritatis fidem excedit.
lȩtus erat: qui regnum deponebat: tristis cui dabat᷑.
Nec ullum sinem tam egregium certam̃ habuisset. ni¬
si patriȩ uoluntati. uoluntas pompeii affuiss. Filium
enim et regem appellauit: et diadema sũmere uissit.
et in curuli sella considere coegit. Comicȩ lȩnitatis

Expanded text:
tulit hortarique coepit ut eo transiret, unde ipse surtulit hortarique coepit ut eo transiret, unde ipse surrexerat. exciderunt lacrimae iuueni, cohorruit corpus, delapsum diadema est, nec quo iussus erat progredi potuit, quodque paene ueritatis fidem excedit, laetus erat qui regnum deponebat, tristis cui dabatur. nec ullum finem tam egregium certamen habuisset, nisi patriae uoluntati auctoritas Pompei adfuisset: filium enim et regem appellauit et diadema sumere iussit et in curuli sella considere coegit. Comicae lenitatis
Abbreviated transcription (Latin):
et rursum abeunte brachium adolescentis dissimulã¬
ter app̃hendendo modo uegetiore modo languidio¬
re repulsu uenarum comꝑit cuius morbi eger ẽẽt: ꝓ¬
tinusq id Seleuco exposuit. Qui carissimam sibi conu¬
gem filio cedere non dubitauit: ꝙ in amorem incidis¬
set: fortunȩ acceptum referens:q dissimulare eum ad
mortem usq paratus ẽẽt: ip̃ius puodori imputans. Su¬
biiciatur animis senex rex amans: iam patebit ꝗͣ multa
ꝗͣq difficilia paterni affectus indulgentia supauit. At
Scleucus quidem uxore: Ariobarzanes autem filio suo
Cappadociȩ regno cessit. in conspectu gn. pompeii.cuiꝰ
cum tribunal conscendisset: inuitatusq ab eo in cur¬
ruli sella sedisset. postꝗͣ filium in cornu scribȩ humili¬
orem fortuna sua locum obtinentem conspexisset:
non sustinuit infra se collocatum intueri. s. proti¬
nus sella descendit: et diadema in caput eius trãs¬

Expanded text:
et rursus abeunte brachium adulescentis dissimulanet rursus abeunte brachium adulescentis dissimulanter adprehendendo modo uegetiore modo languidiore pulsu uenarum conperit cuius morbi aeger esset, protinusque id Seleuco exposuit. qui carissima sibi coniuge filio cedere non dubitauit, quod in amorem incidisset, fortunae acceptum referens, quod dissimulare eum ad mortem usque paratus esset, ipsius pudori inputans. subiciatur animis senex, rex, amans: iam patebit quam multa quamque difficilia paterni adfectus indulgentia superauerit. Ac Seleucus quidem uxore, Ariobarzanes autem filio suo Cappadociae regno cessit in conspectu Cn. Pompei. cuius cum tribunal conscendisset inuitatusque ab eo in curuli sella sedisset, postquam filium in cornu scribae humiliorem fortuna sua locum obtinentem conspexisset, non sustinuit infra se conlocatum intueri, sed protinus sella descendit et diadema in caput eius trans
Abbreviated transcription (Latin):
Eterum ut ad iocundiora cognitu ueniamus. Se¬
leuci regis filius antiochus nouercȩ Stratonices infinito
amore correptus memor ꝗͣ improbis facib arderet. im¬
pium pectoris uulnus pia dissimulatione tegebat. Ita¬
q diu̾si affectus isdem uiscerib ac medulis in clusi sũ¬
ma cupiditas. et maxima u̾ecundia ad ultimam tabẽ
corpus cius redegerunt. lacebat ip̃e in lectulo moribũ¬
do similis. lamentabant᷑ neceii: pater maerore ꝓstratus
de obitu unici filii: deq sua miserrima orbitate cogi¬
tabat. Totius domus funebris magis ꝗͣ regius erat uultꝰ
Sed hanc tristiciȩ nubem leptinis mathematici. uel ut
quidam tradunt crasistrati medici ꝓuidentia discussit
luxta enim antiochum sedens: ut eum ad introitum
Stratonices rubore ꝑfundi et spiritu increbescere: ea¬
q egrediente pallere: et excitatiorem anhelitum recupe
rare subinde anim aduertit curiosiore obẜuatione ad
ip̃am ueritatem penetrauit. Intrante enim stratonice

Expanded text:
eterum ut ad iucundiora cognitu ueniamus, Seleuci regis filius Antiochus nouercae Stratonices infinito amore correptus, memor quam inprobis facibus arderet, impium pectoris uulnus pia dissimulatione contegebat. itaque diuersi adfectus isdem uisceribus ac medullis inclusi, summa cupiditas et maxima uerecundia, ad ultimam tabem corpus eius redegerunt. iacebat ipse in lectulo moribundo similis, lamentabantur necessarii, pater maerore prostratus de obitu unici filii deque sua miserrima orbitate cogitabat, totius domus funebris magis quam regius erat uultus. sed hanc tristitiae nubem Leptinis mathematici uel, ut quidam tradunt, Erasistrati medici prouidentia discussit: iuxta enim Antiochum sedens, ut eum ad introitum Stratonices rubore perfundi et spiritu increbrescere eaque egrediente pallescere et † excitatiorem anhelitum subinde recuperare animaduertit, curiosiore obseruatione ad ipsam ueritatem penetrauit: intrante enim Stratonice
Abbreviated transcription (Latin):
tur aliis quia constantiam admirabant᷑. Nanq a¬
lii in commodo ꝑculsi secessum petunt. duplicant
tenebras. fortuitis uoluntaria adiicientes. Iam
P. crassus cum in asiam ad Aristonicum regem debel¬
landum consuluenisset:tanta cura grȩcȩ linguȩ
noticiam animo comp̃hendit: ut eam in quinque
diuisam genera ꝑ omnes partes ac numeros penit
cognosceret. Quȩ res maximum ei sociorum amo¬
rem conciliauit. Qua quis eorum lingua apud tri¬
bunal illius postulauerat eadem decreta redolẽti.
MNe Roscius quidem subtrahatur scenicȩ indu¬
striȩ notissimum exemplum: qui nullum unq
spectanti ppło gestum. nisi quem domi meditatus
fuerat ponere ausus est. Ouapꝑ non ludiera ars
roscium. sed roscius ludicram artem commendauit.
Nec uulgi tantum fauorem: uerumetiam pͥncipu
familiaritates amplexus est. Hȩc sunt attenti et ar¬
xii. et nunꝗͣ cessantis studii p̃mia: pꝑ quȩ tantoru:

Expanded text:
tur, aliis, quia constantiam admirabantur: nam, qui tatur, aliis, quia constantiam admirabantur: nam, qui tali inconmodo perculsi secessum petunt, duplicant tenebras fortuitis uoluntarias adicientes. Iam P. Crassus, cum in Asiam ad Aristonicum regem debellandum consul uenisset, tanta cura Graecae linguae notitiam animo conprehendit, ut eam in quinque diuisam genera per omnes partes ac numeros penitus cognosceret. quae res maximum ei sociorum amorem conciliauit, qua quis eorum lingua apud tribunal illius postulauerat, eadem decreta reddenti. Ne Roscius quidem subtrahatur, scaenicae industriae notissimum exemplum, qui nullum umquam spectante populo gestum, nisi quem domi meditatus fuerat, promere ausus est. quapropter non ludicra ars Roscium, sed Roscius ludicram artem conmendauit, nec uulgi tantum fauorem, uerum etiam principum familiaritates amplexus est. haec sunt attenti et anxii et numquam cessantis studii praemia, propter quae tantorum
Abbreviated transcription (Latin):
mx̃ cato. ita doctrinę cupiditate flagrauit: ut nec
in Curia quidem dum senatus cogitur temparet
sibi. quo minus grȩcos libros lecutaret. Quã quid̃¬
industria ostendit aliis tempora deeẽ: alios suꝑẽẽ
aequauit. ꝗͣ stilo uiuacior fuit. In eodem enim lectu¬
lo et sp̃s eius. et egregiorum opum cursus extinctꝰ
est. Consimilis ꝑseuerantiȩ Liuius dusus: qui
aetatis uirib et acie oculorum defectus: ius ciuile
ppło benignissime int̾p̃tatus ẽ. utilissimaq id disce̾
cupientibus monim̃ta composuit. Nam ut senem
illum natura: cȩcum fortuna facere potuit: ita ne¬
utra int̾pellare ualuit: ut non animo et uidẽt. et
uigeret.MPublius uero senator et.lpontus
cques ro. suis temporib celebres causarum actores
luminib capti eadem industria forensia stipendia
executi sunt. Itaq srequentius etiam audiebant
concurrentib aliis. quia ingenio eorum delectabã¬

Expanded text:
nostrae Cato ita doctrinae cupiditate flagrauit, ut ne nostrae Cato ita doctrinae cupiditate flagrauit, ut ne in curia quidem, dum senatus cogitur, temperaret sibi quo minus Graecos libros lecindustria ostendit, aliis tempora deesse, alios temporiaequavit, quam stylo vivacior fuit. In eodem enim lecto, et spiritus eius, et egregiorum opest. Consimilis perseuerantiae Liuius Drusus, qui aetatis uiribus et acie oculorum defectus ius ciuile populo benignissime interpretatus est utilissimaque discere id cupientibus monumenta conposuit: nam ut senem illum natura, caecum fortuna facere potuit, ita neutra interpellare ualuit ne non animo et uideret et uigeret. Publilius uero senator et Lupus Pontius eques Romanus suis temporibus celebres causarum actores luminibus capti eadem industria forensia stipendia executi sunt. itaque frequentius etiam audiebantur, concurrentibus aliis, quia ingenio eorum delectaban
Abbreviated transcription (Latin):
Uid cesso uires in dustriȩ commemorare:
cuius alacri spu militiȩ stipendia roborã¬
tur. forensis glĩa accendit᷑ fido sinu cun¬
cta studia recepta nutriunt᷑.quidquid animo ꝗd¬
quid manu: quidquid linꝗua admirabile ẽ. ad cu¬
mulum laudis pducitur. Quę cum sit ꝑfectissima
uirtus. duramento sui confirmat᷑. Cato sextũ
et .lxxx. annum agens dum in re .p. tuenda iuueĩ¬
li animo ꝑstat ab inimicis capitali crimine accu¬
satus. cãm suam egit. Neq aut memoriam eius qs¬
ꝗͣ tardiorem: aut firmitatem lateris ulla ex parte
quassatam: aut os hesitatione impeditum animadu¬
tit: quia omnia ista in suo statu ȩquali ac ꝑpetua
industria continebat. Quinetiam in ip̃o diutis¬
simȩ actȩ uitȩ fine disertissimi oratoris galbe ac¬
cusatigni defensionem suam pro hispania oppo¬
suit. I dem grȩcis litteris erudiri concupiuit. Q
sero: inde existigemus.ꝙ etiam latinas pene iam
senex didicit. Cumq eloquentia magnam glĩam

Expanded text:
uid cesso uires industriae commemorare, cuius alacri spiritu militiae stipendia roborantur, forensis gloria accenditur, fido sinu cuncta studia recepta nutriuntur, quidquid animo, quidquid manu, quidquid lingua admirabile est, ad cumulum laudis perducitur? † quae cum sit perfectissima uirtus, duramento sui confirmatur. Cato sextum et octogesimum annum agens, dum in re publica tuenda iuuenili animo perstat, ab inimicis capitali crimine accusatus causam suam egit, neque aut memoriam eius quisquam tardiorem aut firmitatem lateris ulla ex parte quassatam aut os haesitatione inpeditum animaduertit, quia omnia ista in suo statu aequali ac perpetua industria continebat. quin etiam in ipso diutissime actae uitae fine disertissimi oratoris Galbae accusationi defensionem suam pro Hispania opposuit. idem Graecis litteris erudiri concupiuit, quam sero, inde aestimemus, quod etiam Latinas paene iam senex didicit, cumque eloquentia magnam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriȩ clarissimum monumtum: et Capuam posses¬
sam et italiam laceratam ante pedes hominis effu¬
dit. uniusq hostiȩ iocinori longo experim̃to testatã
głiam suam postponi aquo animo non tulit. Et sãe
quod ad exploranda bellica sacrificia astimandosq
militares ductus attinebat. om̃s foculos. omnes aras
Bithyniȩ. marte ip̃o iudice pectus annibalis p̃grauasset.
Capar generosi sp̃s illud quoq dictum regis Codri
ut cnim ab atheniensib ciuitatem sibi datam cogno¬
uit: et ego inquit illis meȩ gentis ius dabo. Equauit¬
athenis thraciam: ne uicissitudine talis beneficii im¬
parem se uidican do humilius de origine sua sentie̾
a quodamq in aciem claudus descenderet: pugnare
sibi non fugere propositum eẽ respondit. Et qui re¬
ferente quodam sagutis psarum solem obscurari soleͣ
bene narras inquit: in umbra enim melius p̃liabim:
Eiusdem uir urbis atq animi. hospiti suo patrie

Expanded text:
uictoriae clarissimum monumentum, et Capuam possesuictoriae clarissimum monumentum, et Capuam possessam et Italiam laceratam ante pedes hominis effudit uniusque hostiae iocineri longo experimento testatam gloriam suam postponi aequo animo non tulit. et sane, quod ad exploranda bellica artificia aestimandosque militaris ductus adtinebat, omnis foculos, omnis aras Bithyniae Marte ipso iudice pectus Hannibalis praegrauasset. Capax generosi spiritus illud quoque dictum regis Cotyis: ut enim ab Atheniensibus ciuitatem sibi datam cognouit, 'et ego' inquit 'illis meae gentis ius dabo'. aequauitAthenis Thraciam, ne uicissitudini talis beneficii imparem iudicando humilius de origine sua sentire a quodam, quod in aciem claudus descenderet, pugnare, non sibi fugere propositum esse respondit, et qui referente quodam sagittis Persarum solem obscurari solere, 'bene narras' inquit: 'in umbra enim proeliabimur'. eiusdem uir urbis atque animi hospiti suo patriae
Abbreviated transcription (Latin):
Non patiunt᷑ me tenerioribus exemplis diutius inste
fortissimi duces. Siquidem Epaminundas cum ei ciues
irati sternendarum in oppido uiaꝵ contumeliae causa
curam mandarẽt: Erat enim illud ministerium apd̃
cos sordidissimum: sine ulla cunctatione id recepit.
datuꝵq se opam ut breui speciosissimum fieret asse¬
uerauit. Mirifica deinde procuratione ambiectissiu
negocium pro amplissimo ornam̃to expetendum the¬
bis reddidit. Annibal uero cum apud regem Pru¬
siam exularet. auctorq ei cõmittendi p̃lii ẽẽt: atq is
non idem sibi sed extis portendi diceret: An tu inꝗt
uitulinae carnunculȩ ꝗͣ imꝑatori ueteri mauis credere:
Si uerba numeres. breuiter et abscise: si sensum existĩes
copiose et ualenter.Hispanias enim direptas ppłi ro
et galliarum. ac liguriȩ uires in suas red actas potãtem
et nouo transitu alpium iuga patefacta. et Transime¬
num lacum dira inustum memoria et Cannas pũcȩ

Expanded text:
Non patiuntur me tenuioribus exemplis diutius insistere Non patiuntur me tenuioribus exemplis diutius insistere fortissimi duces. si quidem Epaminondas, cum ei ciues irati sternendarum in oppido uiarum contumeliae causa curam mandarent,—erat enim illud ministerium apud eos sordidissimum— sine ulla cunctatione id recepit daturumque se operam ut breui speciosissimum fieret adseuerauit. mirifica deinde procuratione abiectissimum negotium pro amplissimo ornamento expetendum Thebis reddidit. Hannibal uero, cum apud regem Prusiam exularet auctorque ei conmittendi proelii esset, atque is non idem sibi extis portendi diceret, 'ain tu'? inquit, 'uitulinae carunculae quam imperatori ueteri mauis credere'? si uerba numeres, breuiter et abscise, si sensum aestimes, copiose et ualenter: Hispanias enim dereptas populo Romano et Galliarum ac Liguriae uires in suam redactas potestatem et nouo transitu Alpium iuga patefacta et Trasimennum lacum dira inustum memoria et Cannas, Punicae
Abbreviated transcription (Latin):
sed parum felicit̾ ppło se approbanti cunctis audienti¬
bus dixit. Mihi cane et musis: quia uidel pfecta ars
fortuna. lenocinio defecta iusta fiducia non exuitur
quamq scit se laudem meritam et si cam ab aliis non
impetrat. domestico tamen acceptam iudicio refert.
Leusis autem cum Helenam pinxisset quid de eo
oꝑe homines sensuri ẽẽnt expectandum non putauit.
sed protinus bos graecos uersus adiecit.
Adeo ne dext̾e
suȩ multum pictor arrogauit. ut ea tantum forma cõ¬
p̃hensum crederet: quantum aut Lȩda cȩlesti partu e¬
dere: aut homerus diuino ingenio exp̾mere potuit
Phidias quoq homeri uersibus egregio dictu allu¬
sit. Simulaero eius iouis olympii ꝑfecto quo nullũ
p̃stantius aut admirabilius humanae fabricatȩ sunt¬
manus: int̾rogatus ab amico quonam m̃tem suam di¬
rigens uultumꝰ iouis propemodum ex ip̃o cȩlo petitũ
eboris liniam̃tis eẽt amplexus. illis se uersib quasi ma¬

Expanded text:
sed parum feliciter populo se adprobanti cunctis audientised parum feliciter populo se adprobanti cunctis audientibus dixit 'mihi cane et Musis', quia uidelicet perfecta ars fortunae lenocinio defecta iusta fiducia non exuitur, quamque se scit laudem mereri, eam si eam ab aliis non impetrat, domestico tamen acceptam iudicio refert. Zeuxis autem, cum Helenam pinxisset, quid de eo opere homines sensuri essent expectandum non putauit, sed protinus se ad hos uersus adiecit: adeone dextrae suae multum pictor adrogauit, ut ea tantum formae conprehensum crederet, quantum aut Leda caelesti partu edere aut Homerus diuino ingenio exprimere potuit? Phidias quoque Homeri uersibus egregio dicto adlusit: simulacro enim Iouis Olympii perfecto, quo nullum praestantius aut admirabilius humanae † fabricae manus, interrogatus ab amico quonam mentem suam dirigens uultum Iouis propemodum ex ipso caelo petitum eboris liniamentis esset amplexus, illis se uersibus quasi ma
Abbreviated transcription (Latin):
E euripides quidem athenis arrogans insus
est cum postulante ppło ut ex tragoedia q̃n¬
dam sententiam tolleret: progressus inscȩnam: di¬
xit se ut eum doceret: non ab eo disceret fabulas
componere solere. Laudanda profecto fiducia ẽ
quae astimationem sui certo pondere examinat: tã¬
tum sibi arrogans: quantum a contemptu et insolẽ¬
tia distare satis est.Itaq etiam quod Alcestidi
tragico poetȩ respondit probabile. Apud quem cu
quȩxeretur q eo triduo non ultra tres uersus maximo
impenso labore deducere potuisset: atq is se centum ꝑ¬
facile scripsisse glĩaretur: sed hoc inquit interest. ꝙ tui
in triduum tantum modo: mei uero in omne tempus
sufficient. Alterius enim fȩcundi cursus scripta intra
pͥmas icoriȩ moetas corruerunt: alterius cunctante
stilo elucubratum opus per omne aeui tp̃s plęnis glĩę
uelis ferretur. A Diiciam scęnȩ eiusdem exemplum
Antigendas tibicen discipulo suo magni profectus:

Expanded text:
e Euripides quidem Athenis arrogans uisus est, cum postulante ui populo ut ex tragoedia quandam sententiam tolleret progressus in scaenam dixit se, ut eum doceret, non ut ab eo disceret, fabulas conponere solere. laudanda profecto fiducia est, quae aestimationem sui certo pondere examinat, tantum sibi adrogans, quantum a contemptu et insolentia distare satis est. itaque etiam quod Alcestidi tragico poetae respondit probabile. apud quem cum quereretur quod eo triduo non ultra tres uersus maximo inpenso labore deducere potuisset, atque is se centum perfacile scripsisse gloriaretur, 'sed hoc' inquit 'interest, quod tui in triduum tantum modo, mei uero in omne tempus sufficient': alterius enim fecundi cursus scripta intra primas memoriae metas conruerunt, alterius cunctante stilo elucubratum opus per omne aeui tempus plenis gloriae uelis feretur. Adiciam scaenae eiusdem exemplum. Antigenidas tibicen discipulo suo magni profectus,
Abbreviated transcription (Latin):
neq ei aut tractus cius splendidi: aut testes aut co¬
hortis augusti fauor deeet ꝑꝑ in expugnabilem cȩsa¬
ris constantiam irrita nefarii ꝓpositi abiit. Idem
barbarum quendam ob eximiam similitudinem cãp¬
padociȩ regnum affectantem tanq̃ ariathes eẽt quem
a M antonio intemptum luce clarius erat quanq
pene totius orientis ciuitatum et gentium credula suf¬
fragatione fultum caput imꝑio dementer imminẽs

Expanded text:
neque ei aut tractus eius splendidi testes aut coneque ei aut tractus eius splendidi testes aut cohortis Augustae fauor deesset, propter inexpugnabilem Caesaris constantiam inrita nefarii propositi abiit. Idem barbarum quendam ob eximiam similitudinem Cappadociae regnum adfectantem, tamquam Ariarathes esset, quem a M. Antonio interemptum luce clarius erat, quamquam paene totius orientis ciuitatium et gentium credula suffragatione fultum caput imperio dementer inminens
Abbreviated transcription (Latin):
diceret ẽẽ .O. Sertorii filium: quem ut agnosceret uxoͣ
eius nulla ui compelli potuit. Quid Trebellius cal¬
cha ꝗͣ asseueranter se clodium tulit:et quidem du
de bonis cius contendit incentum uirale iudicium
cadeo fauorabilis descendit: ut uix iustis. et ȩquis sẽ¬
tentiis consternatio ppłi ullum relinqueret locum.
in illa tam̃ quȩstione neq calumniȩ petitoris neq ui¬
olentiȩ plebis iudicantium religio cessit. Multo foͣ¬
tius ille qui Cornelio Sylla re .p. potiente indomũ
gn. assidionis irrupit filiumq eius patris penatibus
expulit. uociferando non illum sed se assidione ẽẽ
ꝓereatum.Uerum postꝗͣ a syllana uiolentia cęsaria
pͥncipe obtinente rem.p: in publica custodia sp̃m po¬
muliebris temeritas mediolani rep̃ssa ẽ: Siquidem
cum se pro rubria quȩdam ꝑindeac falso credita ẽẽt
incendio pisse nihil ad se piinentib bonis insereret.

Expanded text:
diceret esse Q. Sertorii filium, quem ut agnosceret uxor diceret esse Q. Sertorii filium, quem ut agnosceret uxor eius nulla ui conpelli potuit. Quid Trebellius Calca, quam adseueranter se Clodium tulit! et quidem dum de bonis eius contendit, in centumuirale iudicium adeo fauorabilis descendit, ut uix iustis et aequis sententiis consternatio populi ullum relinqueret locum. in illa tamen quaestione neque calumniae petitoris neque uiolentiae plebis iudicantium religio cessit. Multo fortius ille, qui Cornelio Sulla rerum potiente in domum Cn. Asini Dionis inrupit filiumque eius patriis penatibus expulit uociferando non illum, sed se Dione esse procreatum. uerum postquam a Sullana uiolentia Caesarianprincipe obtinente in publica custodia spiritum pomuliebris temeritas Mediolani repressa est. si quidem cum se pro Rubria quaedam, perinde ac falso credita esset incendio perisse, nihil ad se pertinentibus bonis insereret
Abbreviated transcription (Latin):
extra Italiam relegatus. p̾tꝗ̃ ille cęlo receptus ẽ in urbẽ
rediit. et consilium int̾ficiendi senatus caꝑe sustinuit.
Quo nomine iussu patrum necatus in carcerem seras
ꝓmpti animi. ad omne moliendum scelus poenas pe¬
pendit. Nec diui quidem augusti et nunc t̾ras
regentis. excellentissimum num̃ intemptatum ab hoc
iniuriȩ gnẽ extitit. qui clarissimȩ. ac sanctissimȩ soro¬
ris eius octauiȩ utero se genitum fingere auderet.
Propter summam autem imbecillitatem corporis ab
eo cui datus erat. ꝑinde atq ip̃ius filium retentum
sbiecto in locum suum ꝓprio filio dicẽt: uidel ut
eodem tempore sanctissimi penates et ueri sanguĩs
memoria spoliarent᷑ et falsi sordida contagione in¬
quinarent᷑ S cum plenis impudentiȩ uelis ad sum¬
mum audaciȩ gradum fertur imꝑio augusti remor
publicȩ triremis affixus est. Neꝑtus ẽ etiam qui se

Expanded text:
extra Italiam relegatus, postquam ille caelo receptus est, in urbem extra Italiam relegatus, postquam ille caelo receptus est, in urbem rediit et consilium interficiendi senatus capere sustinuit. quo nomine iussu patrum necatus in carcere seras prompti animi ad omne moliendum scelus poenas pependit. Ne diui quidem Augusti etiam nunc terras regentis excellentissimum numen intemptatum ab hoc iniuriae genere. extitit qui clarissimae ac sanctissimae sororis eius Octauiae utero se genitum fingere auderet, propter summam autem inbecillitatem corporis ab eo, cui datus erat, perinde atque ipsius filium retentum, subiecto in locum suum proprio filio, diceret, uidelicet ut eodem tempore sanctissimi penates et ueri sanguinis memoria spoliarentur et falsi sordida contagione inquinarentur. sed dum plenis inpudentiae uelis ad summum audaciae gradum fertur, imperio Augusti remo publicae triremis adfixus est. Repertus est etiam qui se
Abbreviated transcription (Latin):
ed tolerabilis haec et uni tantum mõ anceps
temeritas: quod sequit᷑ impudentiȩ genus
nec ferendum ullo modo piculiq tum pͥua¬
tim. tum etiam publice late patentis. Eam ut eꝗ¬
cium firmo piceno mõstrum ueniens relatum iam ĩ
huiusce libri suꝑiore parte p̃teream cuius in ample¬
ctendo. C graccho patre euidens mendacium tur¬
bulento uulgi erpore amplissima tribimatus potesta¬
te uallatum est.Aherophilus aequarius medicus
C. marium septies consulem. auum sibi uendicando
excudit: ut et coloniȩ se uet̾anoꝵ compłes. et muni¬
cipia splendida collegiaq fere omnia patronũ ado¬
ptarent. Quinetiam cum. C. Cęsar. en . p. adole¬
cente in hispania opp̃sso ppłm in hortis suis admisis¬
set ꝓximo int̾ columnio pene pari studio frequentiȩ
salutatus ẽ. ꝙ nisi diuinȩ cȩsaris uires huic erubescen¬
de ꝓcellȩ obstitissent simile uulnus romanus ppłs ex¬
cepisset: atq in equicio accepat. Cȩterum decreto eiꝰ

Expanded text:
ed tolerabilis haec et uni tantum modo anceps temeritas. quod sequitur inpudentiae genus nec ferendum ullo modo periculique cum priuatim tum etiam publice late patentis. Nam ut Equitium Firmo Piceno monstrum ueniens, relatum iam in huiusce libri superiore parte, praeteream, cuius in amplectendo Ti. Graccho patre euidens mendacium turbulento uulgi errore, amplissima tribunatus potestate uallatum est, Herophilus ocularius medicus C. Marium VII consulem auum sibi uindicando ita se extudit, ut et coloniae se ueteranorum complures et municipia splendida collegiaque fere omnia patronum adoptarent. quin etiam cum C. Caesar Cn. Pompeio adulescente in Hispania oppresso populum in hortis suis admisisset, proximo intercolumnio paene pari studio frequentiae salutatus est. quod nisi diuinae Caesaris uires huic erubescendae procellae obstitissent, simile uulnus res publica excepisset atque in Equitio acceperat. ceterum decreto eius
Abbreviated transcription (Latin):
sularis censorius triumphalis qui maioꝵ suorum
titulis lsaurici cognomen adiecit: cum forum p̃tei¬
ens testes in reum dari uidiss: loco testis constitit.
ac per summam inter patronorum pariter et accu¬
satorum admirationem sic orsus est.Hunc ego iu¬
dices qui cãm dicit: cuius sit: aut quam uiam egeit.
ꝗͣq merito uel iniuria accusetur ignoro. Illud tamen
oscĩo cum occurriss: mihi laurentina uia iter facienti
admodum angusto loco: equo descendere noluisse: qd
analiquid ad religionem ur̃am ꝑtineat ip̃i existima¬
ibitissl Ego id supprimendum non putaui. Iudices
ercum uix auditis testibus damnarunt. Ualuit enĩ¬
fapud eos. tum amplitudo uiri. tum grauis negle¬
ctȩ dignitatis cius indignatio. cumq qui uenerai
pͥncipes nesciret: in quodlibet facinus ꝓcursurum¬

Expanded text:
sularis, censorius, triumphalis, qui maiorum suorum sularis, censorius, triumphalis, qui maiorum suorum titulis Isaurici cognomen adiecit, cum forum praeteriens testes in reum dari uidisset, loco testis constitit ac summam inter patronorum pariter et accusatorum admirationem sic orsus est: 'hunc ego, iudices, qui causam dicit, cuias sit aut quam uitam egerit quamque merito uel iniuria accusetur ignoro: illud tantum scio, cum occurrisset mihi Laurentina uia iter facienti admodum angusto loco, equo descendere noluisse. quod an aliquid ad religionem uestram pertineat ipsi aestimabitis: ego id supprimendum non putaui'. iudices reum uix auditis apud eos cum amplitudo uiri, tum grauis neglectae dignitatis eius indignatio, eumque, qui uenerari principes nesciret, in quodlibet facinus
Abbreviated transcription (Latin):
q sic fori ut ille curię pͥnceps: cum uehem̃tissimum
testimonii fulmen in. Mmarcellum reum in iecisset ĩ¬
petu grauis exitu uanus apparuit.Age .O. metellus
pius : l. marcus luculł. Ot hortensiuisꝰ . M. lepidus
CCornelii maiestatis rei.quam non onerarunt tan¬
tum modo testes salutem sed etiam negantes illo inco¬
lumi stare rem.p. posse depoposcerunt. quȩ dedecora
ciuitatis pudet referre: umbone iudiciali repulsi st̃.
Quiol. n. Cicero forensi militia summos honores
amplissimumq dignitatis locu adeptus. nonne in
ipĩs eloquentię suȩ castris testis abiectus ẽ: dum .p.clo¬
dium romȩ apud se fuisse iurauit illo sacrilegium et¬
fagicium uno argumento absentię tuente. Siquidẽ
iudices Clodium incęsti erimine. ꝗ Ciceronem in¬
famia piurii liberare maluerunt.ot eleuatis te¬
estibus: unum cuius noua ratione iudicium ingressa
auctoritas confirmata est referam. P Seruilius con¬

Expanded text:
que sic fori, ut ille curiae princeps—, cum uehementissimum que sic fori, ut ille curiae princeps—, cum uehementissimum testimonii fulmen in M. Marcellum reum iniecisset, impetu grauis, exitu uanus apparuit. Age, Q. Metellus Pius, L. et M. Luculli, Q. Hortensius, M'. Lepidus C. Cornelii maiestatis rei quam non onerarunt tantum modo testes salutem, sed etiam negantes illo incolumi stare rem publicam posse, depoposcerunt! quae decora ciuitatis, pudet referre, umbone iudiciali repulsa sunt. Quid, M. Cicero forensi militia summos honores amplissimumque dignitatis locum adeptus, nonne in ipsis eloquentiae suae castris testis abiectus est, dum P. Claudium Romae apud se fuisse iurat, illo sacrilegum flagitium uno argumento absentiae tuente? si quidem iudices Claudium incesti crimine quam Ciceronem infamia periurii liberare maluerunt. Tot eleuatis testibus unum, cuius noua ratione iudicium ingressa auctoritas confirmata est, referam. P. Seruilius con
Abbreviated transcription (Latin):
Equitur ut ad testes ꝑtinentia exempla cõme¬¬
morem. U cneii. et . O. Seruiliis cȩpionib¬
ex iisdem parentib: natis.et per omnes hono¬
rum gradus ad summam amplitudinem ꝓ̃uectis. Etẽ
etiam triumphali in.M.O pompeium ausidium re¬
petundarum reum acrime dicentib testimonium nõ
abrogata fides absoluto pompeio. S ne potentia inimi¬
cum opp̃ssisse uideret᷑ occursum ẽ. Marcus etiam ȩ¬
mylius scaurus pͥnceps senatus. C. Memmium repetun¬
darum reum destricto testimonio insecutus est. ldem
C.flauium eadem lege accusatum testis ꝓscidit. lam
E norbanum maiestatis crimine publicȩ quȩstioni sb̾¬
iectum ex professo oppͥmere conatus est: nec tam̃ aut
auctoritate qua plurimum pollebat. aut religionȩ de
qua nemo dubitabat. quenꝗͣ eorum affligeͬ̾ potuit. Lu
ciuuis quoq crassus tantus apud iudices quantus apud
simis et felicissimis eloquentię stipendiis regebat: erat¬

Expanded text:
Sequitur ut ad testis pertinentia exempla conmeSequitur ut ad testis pertinentia exempla conmemorem. Cn. et Q. Seruiliis Caepionibus isdem parentibus natis et per omnes honorum gradus ad summam amplitudinem prouectis, item etiam triumphali, in Q. Pompeium A. f. repetundarum reum acerrime dicentibus testimonium non abrogata fides absoluto Pompeio, sed ne potentia inimicum oppressisse uiderentur occursum est. M. etiam Aemilius Scaurus princeps senatus C. Memmium repetundarum reum destricto testimonio insecutus est, item C. Flauium eadem lege accusatum testis proscidit: iam C. Norbanum maiestatis crimine publicae quaestioni subiectum ex professo opprimere conatus est. nec tamen aut auctoritate, qua plurimum pollebat, aut religione, de qua nemo dubitabat, quemquam eorum adfligere potuit. L. quoque Crassus, tantus apud iudices, quantus apud simis et felicissimis eloquentiae stipendiis regebat erat