comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
preterea ac terras et mana respice horumq omni¬
um auctorem insilencio contemplare. nil ad hec
suditas ista nocuerit multum fortasse profuerit.
DAuditus me destituit. R Quibus tonis aut nume¬
ris diapente constet. aut diapason quibusue pio¬
portiones alie que tractantur amusicis nosse uel
suidus potest et quamuis humane uocis sidiumq uel
organi modos auribus non audiat si tamen causas animo
ten̾et delectacionem intellectus haud dubie preferet auri¬
um uoluptati. figeaũt et hos ipsos musicos numeros sut¬
do ignotos modo uirtutis numeri noti sint seq inillis ex¬
erceat bene est. nil hic quoqu̾e surditas nocet melius em̃
multo est bonum fieri qu̾am doctum et si quis habunde
doctus ac sapiens sit quisquis habunde bonus est at qui
malus idem et insipiens et indoctus omnium licet que
subcelo sunt enditissimus luterarum. D Auditus elangu¬
it. R Bene quod hoc ptius tibi non accidit ꝗͣ fidem que

Expanded text:
preterea ac terras et maria respice, horumque omnipreterea ac terras et maria respice, horumque omnium auctorem in silentio contemplare: nil ad hoc surditas ista nocuerit, multum fortasse profuerit. Auditus me destituit. Quibus tonis aut numeris diapente constet aut diapason, quibusve proportiones alie que tractantur a musicis nosce vel surdus potest; et quamvis humane vocis fidiumque vel organi modos auribus non audiat, si tamen causas animo tenet, delectationem intellectus haud dubie prefert aurium voluptati. Finge autem et hos ipsos musicos numeros surdo ignotos: modo virtutis numeri noti sint, seque in illis exerceat, bene est; nil hic quoque surditas nocet. Melius enim multo est bonum fieri, quam doctum, etsi abunde doctus ac sapiens sit, quisquis abunde bonus est, at qui malus, idem et insipiens, et indoctus, omnium licet que sub celo sunt eruditissimus literarum. Auditus elanguit. Bene quod hoc tibi prius non accidit, quam fidem que
Abbreviated transcription (Latin):
orpuere aures mihi. R fericulosa pars corporis preci¬
pueq principibus. qui per illam adulatorum flati¬
bus tume facti sepe cum populorum risu suaq per¬
nicie crepuerunt. D Auditus hebet. Rsicum aliis
colloqui prohibitum tecum loquere ciceroniani
memor illius qui secum loqui potest sermonem al¬
terius non requitet quamuis et colloqui surdo quo¬
q permissum legendo scilicet scubendoq cum an¬
tquis nempe loquitur qui legit. at cum posteris
qui scribit Ad nec celestis philosophie libros et qui
legit deum audit. et qui orat alloquitur. in hoc
quidem gemino colloquio nec lingua nec auribus
opus est sed oculis. digitisq ac deuoto animo. Et hoc
igitur ut in multis nostri consilium ciceronis am¬
plectimur ut sicut cecus aurium sic se surdus ocu¬
iorum subsidio consoletur. Tu per inde si audire
homines non potes scuptos ab hominibus libros le¬
ge. et legendos abhominibus libits scribe. Celum

Expanded text:
orpuere aures michi. Periculosa pars corporis, preciorpuere aures michi. Periculosa pars corporis, precipueque principibus, qui per illam adulatorum flatibus tumefacti, sepe cum populorum risu suaque pernicie crepuere. Auditus hebet. Si cum aliis colloqui prohibitum est, tecum loquere, Ciceroniani memor illius: qui secum loqui potest, sermonem alterius non requiret, quamvis et colloqui surdo quoque permissum, legendo scilicet scribendoque; cum antiquis nempe loquitur qui legit, et cum posteris qui scribit; ad hec, celestis philosophie libros et qui legit Deum audit, et qui orat alloquitur. In hoc quidem gemino colloquio nec lingua, nec auribus opus est, sed oculis digitisque ac devoto animo. Et hic igitur, ut in multis, nostri consilium Ciceronis amplectimur, ut sicut cecus aurium, sic se surdus oculorum subsidio consoletur. Tu proinde, si audire homines non potes, scriptos ab hominibus libros lege et legendos ab hominibus libros scribe. Celum
Abbreviated transcription (Latin):
cendo inquinat atq ita peior est. falsus amor ue¬
io odio D Amisi auditum R lam quid ars ulixi.
prestitisse fertur tibi uel natura prestitit uel casus ali¬
quis ut sytnum cantus sueda tutus aute pertran¬
seas. Felicem te si extimas quot inde pencula pene¬
trare in animum potussent quotq olim mde men¬
dacia. quot errores. quot demum molestie subiere.
Audium amisi. E philomenam credo uel citharã.
thibiasq non audies. sed nec rudentes uidem assellos
nec gumentes sues. nec ullulantes lupos. nec latrã¬
tes canes. nec seuientes ursos. nec tugientes audies
leones. nec gementes pueros. nec alteccantes anicu¬
las nec posttemo hus omnibus grauiores undiꝙ
personantes stultoium risus ineptissimos et incondi¬
tos fletus et confusas uoces. quo nullus usquam sonꝰ
in amenior. D Auditu careo. R multiplicibus ereptꝰ
es fraudibus nulla re crebrius falluntur homines
quam uerbis ihil hinc periculi est surdo. D Obet¬

Expanded text:
cendo inquinat, atque ita peior est falsus amor vecendo inquinat, atque ita peior est falsus amor vero odio. Amisi auditum. Iam quod ars Ulyxi prestitisse fertur, tibi vel natura prestitit, vel casus aliquis, ut Syrenum cantus, surda tutus aure pertranseas; felicem te, si extimas, quot inde pericula penetrare in animo potuissent, quotque olim inde mendacia, quot errores, quot demum molestie subiere! Auditum amisi. Philomenam credo, vel cytharam tibiasque non audies, sed nec rudentes itidem asellos, nec grunientes sues, nec ululantes lupos, nec latrantes canes, nec sevientes ursos, nec rugientes audias leones, nec gementes pueros, nec altercantes aniculas, nec postremo, his omnibus graviores, undique personantes stultorum risus ineptissimos, et inconditos fletus et confusas voces, quo nullus usquam sonus inamenior. Auditu careo. Multiplicibus ereptus es fraudibus: nulla re crebrius falluntur homines quam verbis; nichil hinc periculi est surdo. Obt
Abbreviated transcription (Latin):
clusum. multa oculis multa auribus hau¬
riuntur tedia. multa utroq calle fastidia.
in animum pencirant quibus euitandis extquo pene
optabiles iudeantut cecitas suiditasq. Habent ta¬
men hec suas inconmoditates ut reliqua fere cunc¬
ta mortalium amarumq aliquid non nego sed
paciencia mollius ac uirtuti impar ut q̃nam sit inter h¬
po porcio inco modorum haud facile dixermini¬
si quoduia perculosior. ista ncliculosior nam quodã¬
modo amentes uideri solent qui surdast̾ sũt. ecci
uero magis miseri udicantur itaq surdos risu cecos
miseracione prosequimur. Sapiens uirumq com¬
tempnit nt quid aliis uideatur extimat sed quid
sit. D Auditum peididi R Adulancium iam susur¬
ros atq obtrectancium urgia euasisti diuersimodũ
sed par malum nisi quod aliquanto uinlius est uit¬
gus quͣam blandicus ad hibere aures. ilis namque
medicamentum aliquando hus uenenum in est
semper illud ergo sepe mordendo sanat. hec mul¬

Expanded text:
eclusum est. Multa oculis, multa auribus haueclusum est. Multa oculis, multa auribus hauriuntur tedia; multa utroque calle fastidia in animum penetrant, quibus evitandis ex equo pene optabilis videantur cecitas surditasque; habent tamen he suas incommoditates, ut reliqua fere cuncta mortalium amarumque aliquid non nego, sed patientia mollius ac virtuti impar. Ubi quenam sit has inter proportio incommodorum haud facile dixerim, nisi quod illa periculosior, ista ridiculosior; nam quodammodo amentes videri solent, qui surdastri sunt, ceci vero magis miseri iudicantur, itaque surdos risu, cecos miseratione prosequimur. Sapiens utrunque contemnit nec quid aliis videatur extimat sed quid sit. Auditum perdidi. Adulantium iam sussurros, atque obrectantium iurgia evasisti, diversimode sed par malum, nisi quod aliquanto virilius est, iurgiis quam blanditiis adihibere aures: illis namque medicamentum aliquando, his venenum inest semper. Illud ergo sepe mordendo sanat, hoc mul
Abbreviated transcription (Latin):
reges intererant inclinare fortumam sue partis intelli¬
geret. duces suos clara uoce conpellans. dirigite me in¬
quit ocius inpartem ubi rex hostium est acqͦ omne
robur exercitus sui. Quod cum mesti ac trepidi fecis¬
sent ille equo stimulis adacto eo se precipitem dedit.
quo spectare alii cecumq oculis prosequi uix audeb¬
ant. ubi confertissima hostium in acie non fortiter
modo sed honorifice puognans ruit ipsis mirantibus
et laudantibus qui uincebant. Rem narro notam om¬
nibus sed nisi mandata sit litteris obliuione perituram
et quid oro glorie uiri fortis obfuit iusu caruisse nisi
ut quem uirtus ac natura mirabilem fecerant stupen¬
dum cecitas faceret: D Cecus sum. R locari incipiam
nidesistas queri nam quid aliud siuir es aitulisse tibi
cecitas quiuit. quãm quod dese ipso cecus effectus as.¬
depiades ait. uno scilicet ut puero comitatior gradi¬
erdidi auditum. Rlter ecce aliud tedio p̃¬

Expanded text:
reges intererant, inclinare fortunam sue partis intellireges intererant, inclinare fortunam sue partis intelligeret, duces suos clara voce compellans. “Dirigite me, inquit, ocius in eam partem, ubi res hostium est, atque omne robur exercitus sui”; quod cum mesti ac trepidi fecissent, ille equo stimulis adacto, eo se precipitem dedit, quo spectare alii cecumque oculis prosequi vix audebant, ubi consertissima hostium in acie non fortiter modo, sed horrifice pugnans ruit, ipsis mirantibus et laudantibus qui vincebant. Rem narro notam omnibus, sed nisi mandata sit literis oblivione perituram. Et quid, oro, glorie viri fortis obfuit visu caruisse, nisi ut quem virtus et natura mirabilem fecerant, stupendum cecitas faceret? Cecus sum. Iocari incipiam, ni desistas queri. Nam quid aliud, si vir es, attulisse tibi cecitas quivit, quam quod de se ipso cecus effectus Asclepiades ait, uno scilicet ut puero comitatior gradierdidi auditum. Iter ecce aliud tedio pr
Abbreviated transcription (Latin):
desperacione precipiti.D Cecus sum nec quo pergam
uideo. R At dux tuus uidet siue is est animus siue
unus aliquis ex more ceci gressum dirigens. cuius duc¬
tu non modo rectum iter inuenias. sed ad temptum:
uite nobilem et preclare uirtutis actus ultimos at ues¬
tigia summa peruenias neque nisi uis animi de fue.¬
rit generosum facinus lux amissa prepediat. Me¬
ministi quid sacris sanson in litteris. quid ciuili bel¬
lo apud lucanum massilie thirrenus agat ĩnequote.
D equo quidem si poetice tube minus est sidei. illud cer¬
cius atq recentius recordare: quod etate gestum tua
uidere oculis potiusti. ut iohannes rex boemus duo.¬
um sine medio romanorum principum alterius
filius alterius pater. oculis semper infirmus multos ad
exicemum annos cecus bello quod hiͦc inter gallum
cui iue fauit ac brictanum regem sex iam lustris agi¬
tur dum pungna illa om̃nium asperrima cui ambo

Expanded text:
desperatione precipiti. Cecus sum, nec quo pergam desperatione precipiti. Cecus sum, nec quo pergam video. At dux tuus videt, sive is est animus, sive unus aliquis, ex more ceci, gressum dirigens, cuius ductu non modo rectum iter invenias, sed ad comtemptum vite nobilem et preclare virtutis actus, ultimos ad fastigia summa pervenias; neque, nisi vis animi defuerit, generosum facinus, lux amissa prepediet. Meministi quid sacris Sanson in literis, quid civili bello apud Lucanum Massylie Tyrrhenus agat in equore? de quo quidem si poetice tube minus est fidei, illud certius atque recentius recordare, quod etate gestum tua videre oculis potuisti: ut Ioannes rex Bohemus duorum sine medio Romanorum principum, alterius filius, alterius pater, oculis semper infirmus, multos ad extremum annos cecus, bello hoc quod inter Gallum, cui ille favit, ac Britannum regem, sex iam lustris agitur, dum pugna illa omnium asperrima, cui ambo
Abbreviated transcription (Latin):
sme oculis fieri posse uix crederes. geometricis quoꝙ
descuptionibus operam dabat et alienis manibus li¬
neas protrahi iubens suo deillis ingenio disserebat.:
Iaius drusus absq oculis sed iutis ciuilis noticia tanta
fuit ut domus eius consultorum frequencia cottidie
replerctur et uidebant illi qua iretur ad forum rectius
qua iretur ad cause uictoriam non uidebant atq ideo
ceci ducis patrotinium implorabant. Sed clarissimꝰ
omnium quos famosos cecitas habuit appius clau¬
dius et re cecus et nomine qui cecitate pressus ac
senio non priuatis modo consiliis apopulo noscebat᷑.
quisquis iniure uel in facto scupulus in cidisset sed
auctoritate ac sentencia senatum regebat uniuersam¬
q rem publicam. gubernabat. Tu confestim uno desti¬
tutus sensu reliquosꝰ omnes atque insuper mentem ip¬
sam abicis haud aliter quamqui unius dampni leuis
impatiencia et uitam et uite instrumenta proiciunt

Expanded text:
sine oculis fieri posse vix crederes, geometricis quoque sine oculis fieri posse vix crederes, geometricis quoque descriptionibus operam dabat, et alienis manibus lineas protrahi iubens, suo de illis ingenio disserebat. Gaius Drusus absque oculis, sed iuris civilis notitia tanta fuit, ut domus eius consultorum frequentia quotidie repleretur, et videbant illi qua iretur ad forum rectius, qua iretur ad cause victoriam non videbant, atque ideo ceci ducis patrocinium implorabant. Sed clarissimus omnium quos famosos cecitas habuit Appius Claudius, et re cecus et nomine, qui, cecitate pressus ac senio, non privatis modo consiliis a populo noscebatur, quisquis in iure vel in facto scrupulus incidisset, sed auctoritate ac sententia Senatum regebat, universamque Rempublicam gubernabat. Tu confestim, uno destitutus sensu, reliquos omnes atque insuper mentem ipsam abicis, haud aliter quam qui, unius damni levis impatientia, et vitam et vite instrumenta proiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
celestisq magistt discipulo dignum uerbum. Sin ad
liberalium studiotum decus aspiras homerum ac
democritum contemplare. quorum alter ut fama est.
dum mira illa ac diuina dictaret oculis non uide¬
bat animo linceus. alter sibi oculos eruit nelui¬
deret multa q̃ ut ipse arbitrabatur ueri uisus aciem
mpedirẽt. Cuius factum. quam uel laude ueluitupe¬
rio dignum fuerit non disputo sed inuenit imitato
phidit artem tibi mente delegeras amisisse te aliquid
non negẽ nisi hoc ipsum lucrum est ab incepto hu¬
mili retractum cogi altius. D Cecitate inops et muti¬
lis sum R Quid te ipsum cete deseris. nam tyresi¬
as dequo supra diximus uisu cecus uaticinio elatus
fuit. Num dyodorus stoycus sed familiaritate cice¬
ronis quãm secta nocior sua uisum perditum. au¬
ditus solacio leniebat cum ei ut cicero idem ait libri
noctes et dies legerentur quibus instudiis oculis non
egebat. Hic et philosophi e simul et fidibus quodq

Expanded text:
celestisque magistri discipulo dignum verbum. Sin ad celestisque magistri discipulo dignum verbum. Sin ad liberalium studiorum decus aspiras, Homerum et Democritum contemplare, quorum alter, ut fama est, dum mira illa ac divina dictaret, oculis non videbat, animo linceus; alter sibi oculos eruit, ne videret multa, que, ut ipse arbitrabatur veri visus aciem impedirent; cuius factum quam vel laude vel vituperio dignum fuerit, non disputo, sed invenit imitatoridie artem tibi mente delegeras, amisisse te aliquid non negem; nisi hoc ipsum lucrum est: ab incepto humili retractum cogi altius. Cecitate inops et inutilis sum. Quid te ipsum, cece, deseris? Non Tiresias de quo supra diximus, cecus visu, vaticinio clarus fuit? Non Diodotus Stoicus sed familiaritate Ciceronis, quam secta notior sua, visum perditum auus solatio leniebat, cum ei Cicero idem ait, “libri noctes et dies legerentur, quibus in studiis oculis non egebat”? Hic et philosophie simul et fidibus, quodque
Abbreviated transcription (Latin):
quidem breuiterꝰ . multa enim sunt et inobscun gau¬
dia sicut et in luce dolor multus ego auitm ubiꝰ ho¬
nesti soluis hortatuix sim. Amissos oculos queror.¬
& si usutus male gaudendum pocius prerepta tibi neqͥci
instrumenta. sin bene: ne sic quidem est quod dole¬
as rem decoram uisu sed pietati ac sancto proposito
minime necessariam amisisti. non menbra sed ani¬
mum quetit deus purum illum totumq ei offer qũẽ
ubi acceperit quicquid est teliqui acceptum feret nul
sibi retinuit qui animum dedit. S Corpoteos ami¬
si oculos. R Si ad celum niteris consolare cum didi¬
itio quem cecum ab infancia inꝙ e hac cecitate us¬
q adexitum summo uirtutum exercicio insigaem
sacer antonius senem uisens ihil moueri debere ait
eo quod oculos amisisset. conmunes sibi cum muscis
muribus ac lacertis. sed gaudere quꝰod oculi conmu¬
nes illi cum angelis saluiꝰ essent. Antonianum uere

Expanded text:
quidem breviterque: multa enim sunt et in obscuro gauquidem breviterque: multa enim sunt et in obscuro gaudia, sicut et in luce dolor multus. Ego autem tibi honesti solius hortator sum. Amissos oculos queror. Si usurus male, gaudendum potius: prerepta ea tibi nequitie instrumenta; sin bene, ne sic quidem est quod doleas: rem decoram visu, sed pietati ac sancto proposito minime necessariam, amisisti. Non membra, sed animum querit Deus: purum illum totumque ei offer, quem ubi acceperit, quicquid est reliqui acceptum feret; nil sibi retinuit, qui animum dedit. Corporeos amisi oculos. Si ad celum niteris, consolare cum Didymo, quem cecum ab infantia, inque hac cecitate usque ad exitum summo virtutum exercitio insignem, sacer Antonius senem visens, nichil moveri debere ait, eo quod oculos amisisset, communes sibi cum muscis et muribus et lacertis, sed gaudere, quod oculi communes illi cum angelis salvi essent. Antonianum vere
Abbreviated transcription (Latin):
tum serua. solent qui alterum oculum amiserunt
altero ut aiunt acucius uidert. id si ita est. quid re¬
ar nisi ut duobus petditis duobus aliis acutissime
uideas et tuum facias illud tyresie ceci uaus sed fa¬
mosi obruit ora deus totamq inpectora lucem detu¬
lit. Infelicem te uereq cecum et prorsus exoculatũ
si hanc etiam perdidisti quod ut suspicer tue si per¬
gis facient querele perditur nempe flebilius quod
unicum est habenti. D Oculos capitis mei perdidi.¬
R purga igitur et absterge quos non pendas et extenis
pereuntibus ad interna teflectere. illic mihi crede nõ
moculis habitat felicitas illa quam queritis. D lumẽ
oculis non uideo. R disce uel intenebris gaudete. an
tibi antipattri phylosophy responsum excidit. lasci¬
uum fortasse sed proprium cuius cecitatem ecumi
amice muliercule deplorarent. iocans nulla ne in¬
quit uobis uidetur uoluptas esse nocturna faceit ille

Expanded text:
rum serva. Solent, qui alterum oculum amiserunt, rum serva. Solent, qui alterum oculum amiserunt, altero, ut aiunt, acutius videre: id si ita est, quid rear, nisi ut perditis duobus aliis acutissime videas, et tuum facias illud Tiresie ceci vatis, sed famosi: Obruit ora deus totamque in pectore lucem, detulit? Infelicem te, vereque cecum et prorsus exoculatum si hanc etiam perdidisti; quod, ut suspicer, tue si pergis facient querele: perditur nempe flebilius quod unicum est habenti. Oculos mei capitis perdidi. Purga igitur et absterge quos non perdas, et externis pereuntibus ad interna reflectere: illic, michi crede, non in oculis habitat, felicitas illa quam queritis. Lumen oculis non video. Disce vel in tenebris gaudere. An tibi Antipatri philosophi responsum excidit, lascivium fortasse sed proprium, cuius cecitatem cum amice muliercule deplorarent, iocans: “Nulla ne, inquit, vobis videtur voluptas esse nocturna?”. Facete ille
Abbreviated transcription (Latin):
nus esto. D Uisum perdidi. Ret feminei uultus aspec¬
tum. gaude. clause unde mors intrabat sit fenestre
mulusq uicus obstructum iter. auaricia gula luxuria
pestes q alie. suos ministros ac satellites a misere
quantum anime tue hostibus demptum est. tantum
accreuisse tibi credito. O ferdidi oculos. R ferdidis¬
ti duces malos qui inprecipitiũ. te ducebant misx
dictu sepe quidem lucidissima pars corporis totam
ammam intenebris trahit iam uocantem ad melio¬
ra spicitum sequi incipe et ueritati prebe aurem da¬
manti. nolue querere que uidentur sed que non uiden¬
tur. que enim uidentur tempotalia sunt. que autem
non uidentur eterna. D luminibus cateo. RCulpis
tatetes plurimis si niis perpetuo caruisses. nunc uentu¬
ris malis occurrant uirtus ac cecitas preterta dele¬
ant dolor ac penitencia neu lugeas cecitatem men¬
tis oculos apetturam lugendum forsitan quod dilata
est. D lumen oculorum perdidi. R lumen anime ue¬

Expanded text:
nus. Visum perdidi. Et feminei vultus aspecnus. Visum perdidi. Et feminei vultus aspectum. Gaude igitur: clause unde mors intrabat sunt fenestre, multisque vitiis obstructum iter; avaritia, gula, luxuria, pestesque alie, suos ministros ac satellites amisere; quantum anime tue hostibus demptum est, tantum accrevisse tibi credito. Perdidi oculos. Perdidisti duces malos, qui in precipitium te ducebant. Mirum dictu: sepe quidem lucidissima pars corporis totam animam in tenebras trahit. Iam vocantem ad meliora spiritum, sequi incipe, et veritati prebe aurem clamanti: “nolite querere que videntur, sed que non videntur”; que enim videntur temporalia sunt, que autem non videntur eterna. Luminibus careo. Culpis careres plurimis, si his perpetuo caruisses. Nunc venturis malis occurrant virtus ac cecitas, preterita deleant dolor ac penitentia, neu lugeas cecitatem, mentis oculos aperturam. Lugendum forsitan, quod dilata est. Lumen oculorum perdidi. Lumen anime ve
Abbreviated transcription (Latin):
parte sors dunor sic desiderium lencius ignote rei. D Ocu¬
us careo. E Celum terramq non aspicies. sed celi  terre ꝙ
dominum spectandi facultas non etipitur. multum illa
danor est. uisio. D Cecitate perpetua dampnatus sum.
non uidebis ammodo frondosas ualles aenos montes
floreos cespites. umbrosos specus. lucidos fontes uaga flu¬
mina. prata uitencia. quodq pulcherrimum uisũ di¬
cunt humani oris effigiem. sed nec ceni cum ulos nec
undantes cloacas. nec laniata cadauera. et quicquid as¬
pectu fedo stomachum ledit. D Oculorum luce priua.¬
tus sum. Qut malo huic nihil aluid boni insit quain
quod hos ludos enormium penitusq deformium ha¬
bituum non spectabis. Optanda cecitas quam et si op¬
cabilem fuisse sepe olim fateor: eque imquam nego
quando quidem spes fuge nulla est. quocumq ter¬
rarum uerteris par insane regnum par uirtũtis exi¬
lium hoc instatu petdiͣsse oculos fuge ac solacii ge-¬

Expanded text:
parte sors durior, sic desiderium lentius ignote rei. Ocuparte sors durior, sic desiderium lentius ignote rei. Oculis careo. Celum terramque non aspicies; sed celi terreque dominum spectandi facultas non eripitur: multum illa clarior est visio. Cecitate perpetua damnatus sum. Non videbis ammodum frondosas valles, aerios montes, floreos cespites, umbrosos specus, lucidos fontes, vaga flumina, prata virentia, quodque pulcherrimum visu dicunt, humani oris effigiem; sed nec ceni cumulos, nec undantes cloacas, nec laniata cadavera, et quicquid aspectu fedo stomachum ledit. Oculorum luce privatus sum. Ut malo huic nichil aliud boni insit, quam quod hos ludos enormium penitusque deformium habituum non spectabis, optanda cecitas, quam etsi optabilem fuisse sepe olim fatear, eque unquam nego, quando quidem spes fuge nulla est: quocunque terrarum verteris, par insanie regnum, par virtutis exilium; hoc esto in statu perdidisse oculos, fuge et solatii ge
Abbreviated transcription (Latin):
centem soments ad hibitis instaurari posse facilius
dppinantur. dum adlocum dolentem nec spiritus a¬
deo confluunt nec humores ut statim confluerent
aut eunti. Ego te tuo in lectulo compositum quicꝗd.
desalute corporea euenturum sit se positis interea curis
omnibus et tranquillo tantisper accubitu mitigatis
angotibus desepulcro. aliquid cogitare qualiter ue ibi
sis iacturus epresentis status gui condicione metiri ue¬
um mortemq ipsam antequꝰam ueniat tam familia¬
rem tibi efficere ut non horreas uenientem mors em̃
sola est que possit mortale corpusculum ab omni
egcitudine uberare. De cecitate dolor .C. ꝯh.¬
culos perdidi. E O quot iite simul fastidia
perdidisti quot feda spectaculorum ludi¬
bria non uidebis. N Amisi oculos. Rfrontis
fortasse: non pectoris hii si superant. bene habet salua
res est. D. Cecus sum. R Non uidebis solem ampliuis sed ui¬
disti et qualis sit animo teneas aut si non uidisti ut m

Expanded text:
centem fomentis adhibitis instaurari posse facilius centem fomentis adhibitis instaurari posse facilius opinantur, dum, ad locum dolentem, nec spiritus adeo confluunt nec humores, ut stanti confluerent aut eunti; ego te in tuo lectulo compositum, quicquid de salute corporea eventurum sit, sepositis interea curis omnibus et tranquillo tantisper accubitu, mitigatis angoribus, de sepulcro aliquid cogitare, qualiterve ibi sis iaciturus, et presentis status tui conditionem metiri velim, mortemque ipsam antequam veniat tam familiarem tibi efficere, ut non horreas venientem. Mors enim sola est, que possit mortale corpusculum ab omni egritudine liberare. 96 DE CECITATE Oculos perdidi. O quot simul vite fastidia perdidisti! quot feda spectaculorum ludibria non videbis? Amisi oculos. Frontis fortasse, non pectoris: hi si superant, bene habet, salva res est. Cecus sum. Non videbis solem amplius; sed vidisti, et qualis sit animo tenes; aut si non vidisti, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
sic est hercle. Nolite uos fallere. mala uestra magna
ex parte uobis ipsi facitis que postea deploretis. tũ si
egritudinem neq harum querelarum matenam in¬
uenisses. Uaga uita et instabilis quod uarus affici:¬
atur incomodis non iniustum est. D libie doloribus
agitor. R Si tu causam doloribus prebuisti gaude cul¬
pam plecti si minus exortem culpe animum solate. et
si doles molestiam adesse at ab esse culpam gaude. Ut¬
cumq tes se habeat dolorum cuspidi. paciencit elippe¬
um oppone perpetuum in omni anxictate documẽ¬
tum quo nulla unequam medicina salubrius repent᷑
Tibie doloribus pregrauatus sum R consulent medici.
ut iaceas ne te loco moueas. haud iepte illi quidem
ut pos dampnum facias quod ante debueras. Ego at
de illorum consiliis nil amplius dicam sed tu ipst quã¬
ti ea sint precii tuo disces impendio. Idem tamen con¬
sulam quod medici sed respectu alio  illi enim te ia¬

Expanded text:
Sic est, hercle, nolite vos fallere: mala vestra, magna Sic est, hercle, nolite vos fallere: mala vestra, magna ex parte, vobis ipsi facitis, que postea deploretis. Tu si degritudinem, neque harum querelarum materiam invenisses. Vaga vita et instabilis, quod variis afficatur incommodis, non iniustum est. Tibie doloribus agitor. Si tu causam doloribus prebuisti, gaude culpam plecti; si minus, exortem culpe animum solare. Et si doles molestiam adesse, at abesse culpam, gaude. Utcunque se res habeat, dolorum cuspidi patientie clipeum oppone, perpetuum in omni anxietate documentum, quo nulla unquam medicina salubrior reperitur. Tibie doloribus pregravatus sum. Consulent medici ut iaceas, nec te de lecto moveas, haud inepte illi quidem, ut post damnum facias, quod ante debueras; ego autem de illorum consiliis nil amplius dicam, sed tu ipse, quanti ea sint pretii, tuo disces impendio. Idem tamen consulam quod medici, sed respectu alio. Illi enim te ia
Abbreviated transcription (Latin):
quid est reliquum nisi ut quam primum efatiscen¬
ti migretur hospicio. Nlibiatum egritudine sum af¬
fectus. s Hluius egritudinis ut multatum causa fere
omnis non aliunde quꝰam exuobis ipsis est. iuit ĩ¬
gitur inuos exuobis orta teflectitur. Obliti enim ui¬
ud consilium sapientis palpebre tue precedant gres¬
sos tuos. et illud altenus primum argumentum con¬
posite mentis existimo posse in se consistere et secum
morari neq consistete potestis neque gressus uestros
attendere. sed ut ceci precipites hac ilac palpitando.
discurritis. Quid miri igitur si nunc ad lapidem ñc
ad lignum offenditis illud plane mirabile quod
culpas uestras insonti tubuitis natuit. quin eciam
uoluptas mira demencie equotum uos fiementium
turbis ingeruis unde sempe: ferratarum calcium
uestigia reportaus. Nonne tibi uidetur quod apud
ciceronem uni dicitur pene omnibus conuenire
Hec mala inquit stultissime tota tibi ipse addidisti.

Expanded text:
quid est reliquum nisi ut quam primum e fatiscenquid est reliquum nisi ut quam primum e fatiscenti migretur hospitio? Tibiarum egritudine sum affectus. Huius egritudinis, ut multarum, causa fere omnis non aliunde quam ex vobis ipsis est; iure igitur in vos, ex vobis orta, reflectitur. Obliti enim illud consilium sapientis: “Palpebre tue precedant gressus tuos”, et illud alterius: “Primum argumentum composite mentis existimo posse consistere, et secum morari”; neque consistere potestis, neque gressus vestros attendere, sed ut ceci precipites hac illac palpitando discurritis; quid miri igitur si nunc ad lapidem, nunc ad lignum offenditis? Illud plane mirabile est, quod culpas vestras insonti tribuitis nature. Quin etiam voluptas mira dementie: equorum vos frementium turbis ingeritis, unde sepe ferratorum calcium vestigia reportatis. Nonne tibi videtur quid apud Ciceronem uni dicitur, pene omnibus convenire? “Hec mala, inquit, stultissime tota ipse tibi addidisti”.
Abbreviated transcription (Latin):
nobia regina orientis inter ceteras forme laudes tañ¬
to dencium nitore descabitur ut inter loquendum
tiedendumꝙ non dentibus sed candidis margaritis
plenum os habere uideituir Hotum quoꝙͦ busta
nunc perquire singulate nilil inuenies. tuncta qui¬
dem equa omnibus sparsit et attriuit mors. ninus⁊
corpus amatis. ac menbra mortalia nimis animũ
in mortalem ac uirtutes spernitis. Oceci semper. et
iniqui terum. extimatores. D lam sine denubus sum.¬
.p. iam ergo dencium dolor nullus. sed nullum quoꝙ
ptesidium. nullus usus. stne dentibus cum labore per¬
molendus cibus. et nisi dissimilas cogitandum. eo ubi
uer rastare. ubi nil editur. atq ubi solo gaudio. cibis¬
qr anime uiuitur. De egritudme tbiarum do.c¬
ibiarum uexor egriudine. R in omni hedi¬
ficio periculosissimum illud est uicium
quod fundamentis insidetis. Cetera enim
ut cumq corrigas hoc ruinam traliit qua instante

Expanded text:
nobia regina Orientis, inter ceteras forme laudes, tannobia regina Orientis, inter ceteras forme laudes, tanto dentium nitore describitur, ut inter loquendum ridendumque, non dentibus sed candidis margaritis plenum os habere videretur. Horum quoque nunc busta perquire: singulare nichil invenies, cuncta pridem equa omnibus sparsit et attrivit mors. Nimis corpus amatis ac membra mortalia, nimis animum immortalem ac virtutem spernitis. O ceci semper et iniqui rerum extimatores! Iam sine dentibus sum. Iam ergo dentium dolor nullus, sed nullum quoque presidium, nullus usus: sine dentibus, cum labore, premolendus cibus, et, nisi dissimulas, cogitandum eo tibi iter instare, ubi nil editur, atque ubi solo gaudio cibisque anime vivitur. 95 DE EGRITUDINE TIBIARUM ibiarum vexor egritudine. In omni edificio periculosissimum est illud vitium quod fundamentis insidet. Cetera enim utcunque corrigas, hoc ruinam trahit; qua instante,
Abbreviated transcription (Latin):
nilem hanc iacturam senili post modum eximio ocu¬
lorum ut ipse aiebat. quodq ipse tacebat ingenii
ac nĩ Uigort solacetur exemplum utile omnibus
aliquo uel nature. uel etatis incomodo affectis. ne singu¬
ia defleant ne ue omnem insolitum teporẽ muni¬
ficencie celestis in uiriam uocent sed seruatis perdita
mulceant aspera leuibus: dulcibus acnia. D Dentes mi¬
hi rapuit senectus. Rhos si illa non raperet raptura mors
fuerat plena ossium sepulcra inspice testarum dentes
arencium primum quidem tetrisice albicantes. moꝵ
ruptis uulsos radicibus aiq effusos uideas non nume¬
rus. non hnc robur decorq ualuerit.: filia mitadanis
ponti regis uttoqu̾e gemino ordine dencium fuisse
legitur. Ptusie uero bithimie tegis filuis prosupenori
ordine dentem unum infenonbus cunctis parere
noc est unum os abima in alteram maxillam nec
iuenuste nec incomode protentum habuisse. At ge¬

Expanded text:
nilem hanc iacturam, senili postmodum eximio ocunilem hanc iacturam, senili postmodum eximio oculorum, ut ipse aiebat, quodque ipse tacebat, ingenii atque animi vigore solaretur; exemplum utile omnibus aliquo vel nature vel etatis incommodo affectis, ne singula defleant, neve omnem insolitum teporem munificentie celestis iniuriam vocent, sed servatis perdita mulceant, aspera lenibus, dulcibus acria. Dentes michi rapuit senectus. Hos si illa non raperet, raptura mors fuerat. Plena ossium sepulcra inspice: testarum dentes arentium, primum quidem terrifice albicantes, mox ruptis vulsos radicibus atque effusos videas; non hic numerus, non hic robur decorque valuerit. Filia Mithridatis Ponti regis, utroque gemino ordine dentium fuisse legitur; Prusie vero Bithynie regis filius, pro superiori ordine dentium, unum inferioribus cunctis parem, hoc est unum os ab una in alteram maxillam, nec invenuste, nec incommode protentum habuisse. At Ze
Abbreviated transcription (Latin):
cui tam securus insides mortalis conpago domicilii.S
am mihi unus alterq dens ceridit. Rlam ergo uel limc:
extima. quantum deo debeas. tot. tantisq muneribus.
quorum paucissimis. ac mĩmi s caruisse. supplicium et
flebile dampnum ducas. Digna ingratiudinis pena est:
senuus ut domini largitatemꝰ. quam presentem spreuit:
absentem luge at. et quam lucris intelligere noluit. dap̃¬
nis intelligat. D lam dentibus ex armatus sum. Rlam
m ermis cum uoluptate luctabens. minus conmedes.
parcius ridebis: lentius mordebis alienam famam. Loꝗ
parantem. fracta sepes dencium frenabit. si non castitas.
saltem pudor abillicitis osculis. senilem petulanciam co¬
hibebit. Dlam mihi senectus dentes fregit. E lure illa¬
suo usa est. tu nauure gracias age. que tibi sub hoc suo
dono uti permisit insemum. quod amultis iniuuentu¬
it repetii t. qualis fuit apud uos. ille modo regum
maximus uitent tuo. pene dentibus caruit. et si iuiue¬

Expanded text:
cui tam securus insides, mortalis compago domicilii. cui tam securus insides, mortalis compago domicilii. Iam michi unus alterque dens cecidit. Iam ergo vel hinc existima, quantum Deo debeas, tot tantisque muneribus, quorum paucissimis ac minimis caruisse, supplicium et flebile damnum ducas. Digna ingratitudinis pena est: servus ut domini largitatem, quam presentem sprevit, absentem lugeat, et quam lucris intelligere noluit, damnis intelligat. Iam dentibus exarmatus sum. Iam inermis cum voluptate luctaberis, minus comedes, parcius ridebis, lentius mordebis alienam famam. Loqui parantem fracta sepes dentium frenabit. Si non castitas, saltem pudor, ab illicitis osculis senilem petulantiam cohibebit. Iam michi senectus dentes fregit. Iure suo illa usa est, tu nature gratias age, que tibi hoc suo dono uti permisit in senium, quod a multis in iuventute repetiit. Qualis fuit apud vos ille modo regum maximus, qui adhuc virenti evo pene dentibus caruit, etsi iuve
Abbreviated transcription (Latin):
spectanti metam non uacat uniuersa complecti. Pro
tempore igitur alligatum uulnus ostensiq medici ani¬
morum quibus si nec non sufficiunt uti queas. lam
ta ula que ultimo questus es ne responso quidem dig¬
na credidi quando et aspetitas fottune ipsa est dequã
magna pats huius secundi coloqui nostai fuit et est
futura. et asperitatem ipsam uite breuitas lenire debent
ac minuere. et incertum uite sinem statuit natura. ut pre¬
sens semper aut proximus crederetur. De egntudme. E.ꝯz.
pͦ Quantum fidas intestinis uide ipsa te ossa desti¬
tuunt. D Tremere dentes incipiunt.E Quid
inmollibus spei est. duri et solidi mitant aitus. D Denti¬
bus eger sum. R i nualidum et caducum animal est S¬
homo cui eciam que preualida uidebantur et infirma
sunt. N Magnus me dolor dencium habet. E Et que ad
decus precipuumq oris robur obugerant doloris in ma¬
teriam uerti uides ut intelligas quam mansura sit. hẽc

Expanded text:
spectanti metam, non vacat universa complecti; pro spectanti metam, non vacat universa complecti; pro tempore igitur alligatum vulnus, ostensique medici animorum, quibus, si hec non sufficiunt, uti queas. Iam tria illa que ultimo questus es, ne responso quidem digna credidi, quando et asperitas fortune ipsa est, de qua magna pars huius secundi colloquii nostri fuit, et futura est, et asperitatem ipsam vite brevitas lenire debet ac minuere; et incertum vite finem statuit natura, ut presens semper aut proximus crederetur. 94 DE DENTIUM EGRITuantum fidas intestinis vide, quando ipsa te ossa destituunt. Tremere dentes incipiunt. Quid in mollibus spei est? duri et solidi nutant artus. Dentibus eger sum. Invalidum et caducum animal est homo, cui etiam que prevalida videbantur, infirma sunt. Magnus me dentium dolor habet. Et que ad decus precipuumque oris robur obtigerant, doloris in materiam verti vides, ut intelligas quam mansura sit hec,
Abbreviated transcription (Latin):
re. et humanis nutibus obsequi docuit. sic ex omni
natute parte. partum aliquid. Non est ubi boiuis rob.
at tibi bos arat. non est tibi equi celentas tibi tamen e.¬
quus ambulat non est tibi herodii uolatus. sed herodi¬
us tibi uolat non est tibi elephantis aut cameli moles.
sed ille tibi turrim uehit. hic sarcinam. non est tibi cer¬
ui corium non agni pellis.aut uulpecule. sed ill. hoc
tuo nomine possident. An ne igitur hus qui uos inopes
talium dicunt haud inelegans responsum id sit toma¬
ni dducis. Habete ita hominem nolle. sed hoc habentibꝰ
imperate. E hoc quidem modo breuitet partim phy¬
losophyce. partim catholice dixerim. Ad egritudinem
uero animi ita enim hanc phisici appellant/ depellen¬
dã et tranquillitatem reuehendam prodent nosse. qđ
At primo cicero inuisculano suo tercia luce disseruit.
quod de secundo seneca in eo libro quem de anima tr̃a¬
quillitate composuit. Festinanti equidem ad alia et

Expanded text:
re et humanis nutibus obsequi docuit: sic ex omni re et humanis nutibus obsequi docuit: sic ex omni nature parte partum aliquid. Non est tibi bovis robur, at tibi bos arat. Non est tibi equi celeritas, tibi tamen equus ambulat. Non est tibi herodii volatus, sed herodius tibi volat. Non est tibi elephantis aut cameli moles, sed ille tibi turrim vehit, hic sarcinam. Non est tibi cervi corium, non agni pellis aut vulpecule, sed illi hec tuo nomine possident. An ne igitur his qui vos inopes talium dicunt, haud inelegans responsum illud sit Romani ducis: “Habere ista hominem nolle, sed hec habentibus imperare”? et hec quidem modo breviter, partim philosophice partim catholice dixerim. Ad egritudinem vero animi, ita enim hanc Philosophi appellant, depellendam, et tranquillitatem revehendam, proderit nosse, quid de primo Cicero, in Tusculano suo tertia luce disseruit, quid de secundo Seneca, in eo libro quem de animi tranquillitate composuit. Festinanti equidem ad alia, et
Abbreviated transcription (Latin):
dit risum. affectuum signa latencium. Que quã¬
uis ad argumentum miserie quidam trahant ꝙ
fletus p̾recoꝵ nsus serus sit ortus enim staum flet an¬
te diem quadragesimum non ridet id uel maxime
prudens animał arguit. uenturiq prescium. non
quidem finis. quem uirtutis gubernaculo felicem di¬
co sed difficilis. quod ingressus est stadii atq in stan¬
cim laborum. Deniq quodcumq robur est aliis.
quecumq uelocitas. quecumq oportuntas. quecũq
commoditas. tota homini deseruit. ille indomitos
boues adiugum. et feroces equos ad stenum cogit.¬
ursos unguibus. apros dentibus. ceruos cornibus. metuen¬
dos decus facit ille mensatum. Linces uulpes et mR¬
nita id genus animalia. quia esui non erant. usui pell
ac conii reseruauit. Retibus maria. canibus siluas. uolu¬
cribus celum omne illustrauit. et quibus cum nullum
erat homini conmercium. humanas uoces intellige¬

Expanded text:
dit risum, affectum, signa latentium que, quamdit risum, affectum, signa latentium que, quamvis ad argumentum miserie quidam trahant, quod fletus precox, risus serus sit ortus enim statim flet, ante diem quadragesimum non ridet, id vel maxime prudens animal arguit, venturique prescium, non equidem finis, quem virtutis gubernaculo felicem dico, sed difficilem, quod ingressus est stadii atque instantium laborum. Denique quodcunque robur est aliis, quecunque velocitas, quecunque opportunitas, quecunque commoditas, tota homini deservit; ille indomitos boves ad iugum, et feroces equos ad frenum cogit,us, apros dentibus, cervos cornibus metuendos, decus fecit ille mensarum; linces, vulpes et infinita id genus animalia, quia esui non erant, usui pellis ac corii reservavit; retibus maria, canibus silvas, volucribus celum omne lustravit; et quibuscum nullum erat homini commercium, humanas voces intellige
Abbreviated transcription (Latin):
de restituit. et cum tristem fecerit. consolatur. Quid q
equiis. bos. elephas. camelus. leo. tigris. pardus. et siłia
quantarumlibet uirium cum senuerint conterp¬
nuntur. cum obierint. non sunt. cedunt senio. suc¬
cumbunt morti. solum hominem uirtute preditum.
que hominis solius est fropna et uenerabilem senec¬
tus. et mors gloriosum ac felicem facit transferens
non extingues. Ad summam. animalia quedam tobus.¬
uora sunt homine. quedam uelociora. quedam sensibꝰ
uego ciora. nullum dignitate prestancius. nullum cuiꝰ
par cura creatori fuerit dedit speritam capitis sigͣam
effigiemq sideream pronaq cum spectent animalia
cetera terram. Os homini sublime dedit. celumq ui¬
dere uissit. et erectos ad sidera tollere uultus. ut pre¬
clare ait naso dictum prius licet atulio. Dedit ocu¬
los. dedit stontem. in quibus secreta animi relucerẽt.
Dedit racionem. dedit orationem. Dedit lacrimas. de¬

Expanded text:
nde restituit, et, cum tristem fecerit, consolatur. Quid, quod nde restituit, et, cum tristem fecerit, consolatur. Quid, quod equus, bos, elephas, camelus, leo, tigris, pardus et similia quantarumlibet virium, cum senuerint, contemnuntur, cum obierint, non sunt? cedunt senio, succumbunt morti; solum hominem virtute preditum, que hominis solius est propria, et venerabilem senectus et mors gloriosum ac felicem facit, transferens non extinguens; et, ad summam, animalia quedam robustiora sunt homine, quedam velociora, quedam sensibus vegetiora, nullum dignitate prestantius, nullum cuius par cura creatori fuerit. Dedit sphericam capitis figuram effigiemque sideream, pronaque cum spectent animalia cetera terram, os homini sublime dedit celumque videre iussit et erectos ad sidera tollere vultus ut preclare ait Naso, dictum licet prius a Tullio. Dedit oculos, dedit frontem, in quibus secreta animi relucerent, dedit rationem, dedit orationem, dedit lacrimas, de
Abbreviated transcription (Latin):
ue percipiant sic illis stenum proponitur. hiis liber¬
tas. Animalibus eigo q̃ uel senio uel scabie depilata
aut caligancia oculis. aut pede n clauda conspici¬
mus. remedii nihil est. nisi ab homine conferatus
Nomo autem per se nudus. ingenio uestitur. atque or¬
Inatur. et si res poscat armatur. Claudus atq debili¬
tatus equo aut naui fertur. aut uehiculo. aut auꝵ¬
iliaribus bacillis in nititur. Deniqͣ se se omnibus
adiuiuat. attollitq quin amissis artubus. pedes lig¬
neos. manus fecteas. nasos cereos fabricari didicit.
et fortuitis casibus obstare. Ualitudinem fatiscen¬
tem medicaminibus erigit. gustumq torpentem
saporibus excirat. uisumq languidum ocularibꝰ
refouet. qua in re maioribus uestris acucius cogi¬
tastis. qui uasculis uitreis aqua plenis. ut seneca
meminit utebantut: prope delectabilis nature lucꝰ
blanda parens ac benigna. quod hinc filio eripit. i¬

Expanded text:
ve percipiant. Sic illis frenum preponitur, his liberve percipiant. Sic illis frenum preponitur, his libertas. Animantibus igitur que vel senio vel scabie depilata, aut caligantia oculis aut pede clauda conspicimus, remedii nichil est nisi ab homine conferatur; homo autem, per se nudus, ingenio vestitur atque ornatur, et, si res poscat, armatur; claudus atque debilitatus equo aut navi fertur, aut vehiculo aut auxiliaribus bacillis innititur; denique modis sese omnibus adiuvat attollitque; quin, amissis artubus, pedes ligneos, manus ferreas, nasos cereos, fabricari didicit et fortuitis casibus obstare; valitudinem fatiscentem medicaminibus erigit, gustumque torpentem saporibus excitat; visum languidum ocularibus refovet, qua in re maioribus vestris acutius cogitastis, qui vasculis vitreis aqua plenis, ut Seneca meminit, utebantur; prope delectabilis nature ludus blanda parens ac benigna!, quod hinc filio eripit, i
Abbreviated transcription (Latin):
celestis exparte sit. sed fuent qualiscumq ortus quã¬
libet disficile incrementum sedes ultima celum sit.
Quid illa nuditas. inbecillitasq corporea. multarum¬
ꝙ rerum grauis indigencia. que humane condi¬
cionis infamie ascubuntur. uauarum nonne ar¬
cium ac multiplici remediotum supplentur auxilio ut
magis ad gloriam hominis. quam admiseriam trahi
possit quod animantibus ceteris tacione carentibus
preualidam cutim unguesq et uillos mater natura
prouiderit homini unum repertorem omnium con¬
tulenit intellectum ut illa scilicet alieno. hc suo quo¬
dam proprio et interno presidio tutus esset. cetera qũa¬
tum nascentibus obtigisset et non amplius unus hic
tantum haberet quantum uiuendo. meditandoꝙ
sagaci assequi posset ingenio. Sic seruis dominus
acͦ bubulcis si quid forte cibi nobilis largiatur suam
cuiq portunculam assignat. uxori nihil aut filio
ut uii hoc tantum hii proeorum captu plus uinus¬

Expanded text:
celestis ex parte sit; sed fuerit qualiscunque ortus, quancelestis ex parte sit; sed fuerit qualiscunque ortus, quantumlibet difficile incrementum: sedes ultima celum sit. Quid illa nuditas imbecillitasque corpora multarumque rerum gravis indigentia, que humane conditionis infamie ascribuntur? variarum nonne artium ac multiplici remediorum supplentur auxilio? ut magis ad gloriam hominis quam miseriam trahi possit, quod animantibus ceteris ratione carentibus prevalidam cutim, unguesque et villos mater natura providerit, homini unum repertorem omnium contulerit, intellectum, ut illa scilicet alieno, hic suo quodam proprio et interno presidio tutus esset, cetera quantum nascentibus obtigisset et non amplius, unus hic tantum haberet, quantum vivendo meditandoque sagaci assequi posset ingenio. Sic servis dominus ac bubulcis, si quid forte cibi nobilis largiatur, suam cuique portiunculam assignat, uxori nichil aut filio, ut illi hoc tantum, hi pro eorum captu plus minus
Abbreviated transcription (Latin):
tus facit. Rmulta studio conquiris. ut mestus sis. con¬
trario instandum erat. ut honesto gaudio letus eẽs¬
nes. noui autem mores cupide. malis uestris in cumbi¬
tis. pro inde quod aduilitatem ouginis attinet aut
corporis feditatem quicquid quorumlibet ingenus
aceruatum est non solum ad mota tesurrectione illa
quam uera mortalium fides sperat. et glorificando¬
ium corporum nobilitate diluitur. sed presenti eciã
decore minuitur interq omnia diuine manus
opera. singulari quadam hominis maiestate. Nã
quid ortus obscenitas. humane detrahit dignitali.
nonne feda eradice. procere. frondentesq arbores. hec¬
bosum solum gratis umbris uestiunt. Nonne fe¬
dissimo fimo. segetes lete fiunt. nec fastiditur origo
uilissima. rei optime. Uos segetes dei estis.in area uidi¬
cii uentilande summiq patris familias inhorreo
reponende. terrestris fu̾it origo. quanꝗͣ nobilis ac

Expanded text:
tus facit. Multa studio conquiris, ut mestus sis; contus facit. Multa studio conquiris, ut mestus sis; contrario instandum erat, ut honesto gaudio letus esses. Novi autem mores: cupide malis vestre incumbitis; proinde quod ad vilitatem originis attinet, aut corporis feditatem, quicquid quorumlibet ingeniis acervatum est, non solum admota resurrectione illa quam vera mortalium fides sperat, et glorificandorum corporum nobilitate diluitur, sed presenti etiam decore munitur, interque omnia divine manus opera singulari quadam hominis maiestate. Nam quid ortus obscenitas, humane detrahit dignitati? nonne feda e radice procere frondentesque arbores herbosum solum gratis umbris vestiunt? nonne fedissimo fimo, segetes lete fiunt? nec fastiditur origo vilissima rei optime? vos segetes Dei estis in area iudicii ventilande, summique patris familias in horreo reponende; terrestris fuit origo, quanquam nobilis ac