comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis et blanditiis ad suũ inclinare
consensum: seduir dei fundatꝰ in
petra et solidatus. nec blanditis
itaq mutationẽ dextere excelsi
maligna int̾pretatione conati st̃
impii offuscare: suꝑstitiomi ascri¬
bentes. qd̃ uitam ducebat artiorẽ:
Delum iustitie crudelitat̃e mentie¬
bantur. quod eccłie ꝓcurabat uti¬
litates auaritie attribuebant: con¬
temptum mundani fauoris. am¬
lis magnificentia fingebat᷑ elatio.
quod diuinit᷑ edoctam uolunta¬
tem sequebat᷑ in plurimis. nota
suꝑcilii m᷑murabant: qd anteces¬
soꝵ metas. iura intuendo sepe ui-¬
debat᷑ excedere. tem̃itatis arbitra¬
bat᷑ indittũ. Nichil iamab eo
uel dici. uel fieri poterat qd̃ non
malitia infelictũ hominũ depra¬
gia dignitas esset ꝓtuldubio ꝑi¬
turã & si non sibi. it heredibus
prospiceret. is demiũ futurus erat
rex. quem clerus eligeret: ⁊ qͣm¬
diu placeret archiep̃o regnat᷑us.
Conuenientib autẽ episcopis. ⁊

Expanded text:
sis et blanditiis ad suum inclinare sis et blanditiis ad suum inclinare consensum. Sed vir Domini, fundatus in petra et solidatus, nec blanditiis tationem dexterae Excelsi maligna interpretatione conati sunt impii offuscare, superstitioni ascribentes, quod vitam duceret arctiorem. Zelum justitiae crudelitatem mentiebantur: quod Ecclesiae procurabat utilitates, avaritiae attribuebant: contemptum mundani favoris lis magnificentia fingebatur elatio; quod divinitus edoctam voluntatem sequebatur in plurimis, nota supercilii inurebatur; quod antecessorum metas in tuendo jure saepe videtur excedere, temeritatis arbitrabantur indicium. Nihil jam ab eo vel dici vel fieri poterat, quod non malicia infelicium hominum depragia dignitas esset procul dubio peritura; et nisi sibi et haeredibus suis prospiceret, is demum futurus esset rex, quem clerus eligeret, et quandiu placeret archiepiscopo, regnaturus. Convenientibus autem episcopis et
Abbreviated transcription (Latin):
s⁊ magnos elegit discordie i¬
nitres. ꝑ quos incorde regis et
unalium odii seminariũ spar¬
. bita siqͥdem his ꝓcurantĩb
questione. suꝑ regni consuetudi¬
nib et iure eccłĩastico filios ꝑditio¬
nis in ꝑnitiem sc̃i uiri excitauit:
qͥ subuertere moliebantur eccłie
libertatem. S cũ om̃s oppͥmeren¬
tur. cantuariensis eccłia ipsũ ma¬
gis angebat. cuiꝰ potestati. honori.
intilitati pluximũ derogabatur:
insurgentib in eam pͥmum roge¬
ro eboracensi archiep̃o. demde ꝓce¬
rib nrultis.: etiam his qui fidelitate
⁊ beneficiis eccłie tenebant᷑ obnoxii:
ipso rege ꝓhibente sepius. ꝑtinatiꝰ.
ne in subditos culpis exigentib ca¬
nonicam iustitiã exercerit. Pocestaᷤ
enĩ laica: in res ⁊ ꝑsonas omĩa pro
libitu. eccłiastico iure contempto.
tacentib aut mmurantib ep̃is po¬
tius qͣmi resistentib usurpabat. so¬
natus est ergo rex archiep̃m ꝓmis¬

Expanded text:
et magnos elegit discordiae cet magnos elegit discordiae concitatores: per quos in corde regis et curialium odii seminarium sparsit. Orta siquidem his procurantibus quaestione super regni consuetudinibus et jure ecclesiastico, filios perditionis in perniciem sancti viri excitavit qui subvertere moliebantur Ecclesiae libertatem. Sed cum omnes opprimerentur, Cantuariensis Ecclesia ipsum magis angebat, cujus potestati honori et utilitati plurimum derogabatur, insurgentibus in eum primum Rogero Eboracensi archiepiscopo, deinde proceribus multis, et his qui fidelitate et beneficiis Ecclesiae tenebantur obnoxii et ipso rege prohibente saepius et pertinacius ne in subditos culpis exigentibus canonicam justitiam exerceret. Potestas enim laica in res et personas omnium pro libito ecclesiastico jure contempto, tacentibus aut murmurantibus episcopis, potius quam resistentibus usurpabat. Conatus est ergo rex archiepiscopum promis
Abbreviated transcription (Latin):
bat: ⁊ preclicatio eiꝰ tam pond̾¬
re sententiarũ qͣm puritate
uerboꝵ placens erat et efficai
Post epulas autem ⁊ sompnũ
ubi necessitas poscebat: e nacti
denuo preter pensum horarũ
aut negotiis. ant seriptͣis. aut
honestĩs colloquiis insistebat:
otium sumoꝑe fugiens. neui¬
derent eum hostes. ⁊ dersderẽt
sabbata eiꝰ. Qd̃ autem noc̾tur¬
no sompno cũ graui dispen¬
dio corꝑis disclucere poterat:
stiam in sermone. inoꝑe iusti¬
bo. scĩtatis sue potentiꝰ moñet
rremplo. Hereticos ⁊ scismaticoᷤ.
nfatigabilit̾ expugnabat: et
uinqͣm induci potuit. ut exc̃o¬
municatis ꝯmunicaret. ⁊ qͥsqͥs
me doctrine aduersubat᷑. eum
ibi hostem fut᷑um ñ in xp̃o du¬
ntabat. Iustitie quoq delo fer¬
ens quod suũ erat cuiq serua
nitebatur. ꝑsonarũ prorfus
nunerũ acceptione diducta.
sdens autem hostis antiquus.
antũ uirũ eccłie dei plurimũ
terra diutius frueretur. mul

Expanded text:
bat, et praedicatio ejus tam pondebat, et praedicatio ejus tam pondere sententiarum quam puritate verborum placens erat et efficax. Post epulas autem et somnum ubi necessitas poscebat exactum, denuo praeter pensum horarum, aut negotiis, aut scripturis, aut honestis colloquiis insistebat, otium summopere fugiens, ne viderent eum hostes, et deriderent Sabbata ejus. Quod autem nocturno somno sine grandi dispendio corporis deducere poterat, stiam in sermone, in opere justibo, sanctitatis suae potentius moveret exemplo. Haereticos schismaticosque infatigabiliter expugnabat, et nunquam induci potuit, ut cum excommunicatis communicaret. Quisquis sanae doctrinae adversabatur, eum sibi hostem futurum in Christo non dubitabat. Justitiae quoque zelo fervens, quod suum erat cuique servare nitebatur, personarum prorsus et munerum acceptione diducta. Videns autem hostis antiquus tantum virum Ecclesiae Dei plurimum terra diutius frueretur, multos
Abbreviated transcription (Latin):
uitans. id optimũ ieninii genꝰ
arbitratus est sobrietatis tenere
mensuram. Etquidem inueste
pretiosa sp̃u pauꝑͥ. in facie le¬
ta corde contritus. in mensa
lauta penuriam eligens. non¬
nũqͣm uentre magis uacuus
qͣm refectus. sepius magis refo¬
cillatus qͣm plenus: semꝑ enim
sobriꝰ ꝑmanens se cohabitanti¬
b conformabat. apłm sequens
qͥ saluberrima dispensatione
om̃ib omĩa fac̾tus est. ut lucͥ¬
faceret uiriũsos. liberabat pau¬
ꝑem a potente: ut qͥ re uera era
datus a dño panꝑm pater et
merentrũ consolator. Argnebat
libere quarũcumq uitia pote¬
statum: sciens qͥa uibi sp̃s dñi
ibi consequent̃ est etiã li¬
bertas. Pensabat tamen il.¬
uir discretus mores hominũ
quos arguebat aut monebat.
ne scm̃ daret canibz aut mar¬
garitas spargeret ante porcos
Et quia eum celestis docebat
unctio: siue litt̾atis siue illit̾a¬
tis colloquebat᷑. mirũ in modi
eruditus et eloquens appare¬

Expanded text:
vitans, id optimum jejunii genus vitans, id optimum jejunii genus arbitratus est, sobrietatis tenere mensuram. Et quidem in veste pretiosa spiritu pauper, in facie laeta corde contritus, in mensa lauta penuriam eligens, nonnunquam ventre magis vacuus quam refectus, saepius magis refocillatus quam plenus, semper enim sobrius permanens, se cohabitantibus conformabat, apostolum sequens qui saluberrima dispensatione omnibus omnia factus est, ut lucrifaceret universos. Liberabat pauperem a potente, ut qui revera erat datus a Domino pauperum pater et moerentium consolator. Arguebat libere quarumcunque vitia potestatum, sciens quod ubi spiritus Domini, ibi consequenter est etiam libertas. Pensabat tamen vir discretus mores hominum quos arguebat aut monebat, ne sanctum daret canibus aut margaritas spargeret ante porcos. Et quia eum coelestis docebat unctio, sive litteratis sive illitteratis colloquebatur: mirum in modum eruditus et eloquens appare
Abbreviated transcription (Latin):
post plenam refectionẽ uictua¬
lium. quatuor argenteos largi¬
ens. Quod si forte aliqͣndo raro
tamen in ꝓpͥa ꝑsona gerere ꝓ¬
hibebatur. hoc diligentissime
ꝑ uicariũ faciebat impleri. Re¬
ligiosos uiros tanta reu̾entia
excipiebat: ut credi posset se
in eis diuinã presentiã. aut
angłos uenerari. In exercda hos¬
pitalitate ⁊ aliis liberalitatis
oꝑib sic pollebat: ut qͥcqͥd erat
domꝰ eius ꝓ more gentis uten¬
silib pretiosis ⁊ gerendoꝵ uari¬
is instͥrumentis nobilitaretur.
diuitias tamen ⁊ opes. ⁊ omnẽ
mundi supellectilem ꝓ xp̃o cõ¬
tempnebat. ut stercora: transi¬
torus potius uiens ad expedien¬
das necessitates. qͣm fruens ad
explendas concupiscentie uo¬
luptates. In cibis ⁊ potib tem¬
ꝑantie mediũ tenuit: ne ꝓrsus
abstinens argueret᷑ suꝑstitio¬
nis: aut ĩmodice sumens crpu¬
la grauaret᷑. Notam enĩ cͥmi¬
nosi ⁊ ypochrite ferre pariter

Expanded text:
post plenam refectionem victuapost plenam refectionem victualium quatuor argenteos largiens. Quod si forte aliquando, raro tamen, in propria persona gerere prohibebatur, hoc diligentissime per vicarium faciebat impleri. Religiosos viros tanta reverentia excipiebat, ut credi posset se in eis divinam praesentiam aut angelos venerati. In exercenda hospitalitate et aliis liberalitatis operibus sic pollebat, ut quidquid erat domus ejus pro more gentis utensilibus pretiosis et gerendorum variis instrumentis nobilitaretur, divitias tamen et opes et omnem mundi supellectilem pro Christo contemnebat, ut stercora; transitoriis potius utens ad expediendas necessitates, quam fruens ad explendas concupiscentiae voluptates. In cibis et potibus temperantiae medium tenuit, ne prorsus abstinens argueretur superstitionis, aut immodice sumens crapula gravaretur. Notam enim criminosi et hypocritae fere pariter
Abbreviated transcription (Latin):
ret studiosius occultabat. ut iuxta
sapientis editum frons eiꝰ conue¬
niert̾ ppło cũ intus ẽẽnt fere om¬
nia dissimillima. Nec in palatiũ
ad mensam egrediebat᷑ nͥ pauꝑi¬
b preinductis. ⁊ ad hoc ditius et
refertius nobilitari mensam uo¬
luit. ut ex reliqͥis plenius ⁊ gratꝰ
consolaret᷑ egenos. Ostiatim men¬
dicantiũ nullus ab eiꝰ ianuis ua¬
cuus rediit: lares egroꝵ ⁊ debilũ
ꝑ suos diligentius scrutabat᷑. et
beneficiis uisitabat qͣmplirimos
eõꝵ cotidiano uictu uestitu ꝙ su¬
stentans. Cũ enim pie memorie
theobaldꝰ decessor ipsius statutas
decessoꝵ sũoꝵ elemosinas dupli¬
care consueuerit: hic religiosa e¬
mulatione etiam ad duplũ eiꝰ
censint duplicandũ. Ad huius
pii oꝑis obseruantĩa. omniũ q̃
ex qͦcumq titulo ꝑcipiebat. deci¬
mas consecrauit. In secretiori cel¬
lula. tredecim pauperũ pedes
curuatis genibus condie ablue¬
bat
in memoriam xp̃i: singłis eorũ

Expanded text:
ret, studiosius occultabat, ut juxta ret, studiosius occultabat, ut juxta sapientis edictum frons ejus conveniret populo: cum intus essent fere omnia dissimilia. Nec in palatium ad mensam ingrediebatur, nisi pauperibus praeinductis, et ad hoc ditius et refertius nobilitari mensam voluit, ut ex reliquiis plenius et gratius consolaretur egenos. Ostiatim mendicantium nullus ab ejus januis vacuus rediit. Lares aegrorum et debilium per suos diligentius scrutabatur, et beneficiis visitabat, quamplurimos eorum quotidiano victu vestituque sustentans. Cum enim piae memoriae Theobaldus praedecessor ipsius statutas praedecessorum suorum eleemosynas duplicare consueverit, hic religiosa aemulatione etiam duplum ejus censuit duplicandum. Ad cujus pii operis observantiam, omnium quae ex quocunque titulo percipiebat, decimas consecravit. In secretiori cellula tredecim pauperum pedes curvatis genibus quotidie abluebat, in memoriam Christi singulis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cenciis suis. Recolens etiam qm̃
susceꝑat doctoris ⁊ pastoris offi¬
ciũ: predicanonis munꝰ imple¬
bat. qͥcquid temꝑis subtrahere
poterat urgentiorib negotiis.¬
i orationi ⁊ lec̾tioni fere sem¬
sm ꝑ impendens. Solitarius
agens usq in in iracłm lacͥmis
suffundebat᷑. et sic in altaris uer¬
sabatur offitio: ac si presentia¬
liter in carne geri cerneret dñi¬
cam passionẽ. Reuentissime di¬
uina sacramenta tractabat. ut
intuentuũ̃ ficdem ⁊ mores ipsa
cintractatio informaret. Ma¬
nus suas excutiebat ab omni
munere: ⁊ a domo sua sordes
auaritie ꝓrsus eliminabat. E¬
lat quoq ꝓuidꝰ in consiliis. ⁊
nuentilatione causarũ dili¬
gens et modestus auditor: i int̃¬
rogationib subtilis. in responsio¬
nib ꝓmptus. iustus in iuditiis.⁊
ꝑsonarũ ꝓxsus acceptione diduc¬
ta. iuris ꝑ omĩa rectissimꝰ executor
Sub honestate uestiuit xp̃i mili¬
tem: ne merita uana gła minue¬

Expanded text:
centiis suis. » Recolens etiam quam centiis suis. » Recolens etiam quam susceperat doctoris et pastoris officium; praedicationis munus implebat; quidquid temporis subtrahere poterat urgentioribus negotiis, orationi et lectioni fere semper impendens. Solitarius agens usque in miraculum lacrymis suffundebatur, et sic in altaris versabatur officio, ac si praesentialiter in carne geri cerneret Dominicam passionem. Reverentissime divina sacramenta tractabat, ut intuentium fidem et mores ipsa contrectatio informaret. Manus suas excutiebat ab omni munere, et a domo sua sordes avaritiae prorsus eliminabat. Erat quoque providus in consiliis, et in ventilatione causarum diligens et modestus auditor, in interrogationibus subtilis: in responsionibus promptus, justus in judiciis, et personarum prorsus acceptione deducta, juris per omnia rectissimus exsecutor. Sub honestate vestium Christi militem, ne merita vana gloria minue
Abbreviated transcription (Latin):
aut regem non habere mimicũ
ei scõꝵ preferens leges. Itaq ah¬
quamdiu regi.⁊ aliis eum ꝓmo¬
uere uolentib reluctat᷑ est. S
electio diuina tantũ p̾ualint:
ut suadente ⁊ incducente ⁊ instã¬
ter urgente uen̾abili uiro hen¬
regis acqͥesceret. ⁊ consilus ami¬
corũ. Maluit enĩ ꝑiclitari apꝰ
regem. qͣm desolationẽ eccłie q̃
multis subiacebat ꝑaculis ubte¬
rius ꝓrogari: firmiter in ani¬
mo suo statuens. aut ean de
tante seruitutis miseria libet¬
re. aut ad imitatioñẽ xp̃i aĩau
ponere ꝓ ouib suis. Potesta
ei publica eccłie pͥiulegiũ au¬
suum reuocabat examen. ⁊ con¬
culcabatrr ut ppls. sic sacerdos.
figo qͣm deus sibi preelegerat
antistitem fut᷑um ⁊ martyrẽ: li¬
cet qͥdam emuloꝵ in pͥmis ꝓmo¬
tionẽ eius contͣ diuine disposi¬
tionis consiliũ impedire conati
sunt: pinanimit̾ ab om̃ib electꝰ
statim uetẽm exuit ho
crucifigens cũ uitiis ⁊ concupis¬

Expanded text:
aut regem non habere inimicum, aut regem non habere inimicum, ei sanctorum praeferens leges. Itaque aliquandiu regi et aliis eum promovere volentibus reluctatus est, sed electio divina tantum praevaluit, ut suadente et inducente et instanter urgente venerabili viro Henregis acquiesceret et consiliis amicorum. Maluit enim periclitari apud regem quam desolationem Ecclesiae, quae multis subjacebat periculis, ulterius prorogari: firmiter in animo suo statuens, aut eam de tantae servitutis miseria liberare, aut ad imitationem Christi animam ponere pro ovibus suis. Potestas enim publica, Ecclesiae privilegium ausuum revocabat examen: et conculcabatur ut populus, sic et sacerdos. Ergo quem Deus sibi praeelegerat antistitem futurum et martyrem, licet quidam aemulorum in primis promotionem ejus, contra divinae dispositionis consilium, impedire conati sint, unanimiter ab omnibus electus statim veterem exuit homcrucifigens cum vitiis et concupis
Abbreviated transcription (Latin):
post decessum prefati cantuari¬
ensis archiep̃i. pͥme britannia¬
rũ sedi prefici ꝓcuraret:. quo
tantam faciliꝰ eccłiam regeret
anglicanam. In multis enim
exꝑtus magnanimitatẽ eiꝰ et
ficdem. tanto qͥdem fastigio be¬
ne sufficientẽ credidit: ⁊ ad
suas utilitates facile melmã¬
dum: ⁊ ad nutũ ipsius in nego¬
tiis eccłiasticis ⁊ scłarib uniu̾¬
sa gesturũ. Si nͦ dies suõ mor̾
ĩmatura precideret. Herecli¬
b siuis tutorem fidelissimũ
simꝰ. ⁊ bene solitus plusqͣm fa¬
cile dici posset. fut᷑a metiriͥ tã¬
te cure ꝑicł̃m satis acrite pon¬
derauit: iitpote qui longo usu
didicerat. qͥd sedes illa habeat
oñis. qͥd honoris. Nouerat etiã
mores regis ⁊ officialiũ eiꝰ. imp¬
bitatem ⁊ ꝑtinatiam. ⁊ in curia
toꝵ. Ex qͥbus ueracissime colli¬
gebat. qd̃ si oblatũ subiret offi¬
cium. dei gr̃am amissurus etar
aut regis. Hon eñ deo adhere¬
re poterat regiis motib obseqͣnꝰ

Expanded text:
post decessum praefati Cantuaripost decessum praefati Cantuariensis archiepiscopi primae Britanniarum sedi praefici procuraret, quo totam facilius Ecclesiam regeret Anglicanam. In multis enim expertus magnanimitatem ipsius et fidem, tanto quoque fastigio bene sufficientem credidit, et ad suas utilitates facile inclinandum, et ad nutum ipsius in negotiis ecclesiasticis et saecularibus universa gesturum; si vero dies suos mors immatura praecideret, haeredibus suis tutorem fidelissimum simus, et bene solitus plus quam facile dici posset futura metiri, tantae curae periculum satis acute ponderavit, utpote qui longo usu didicorat, quid sedes illa haberet oneris, quid honoris. Noverat etiam moros regis et officialium ejus improbitatem et pertinaciam, et in curia tia. Ex quibus veracissime colligebat quod, si oblatum subiret officium, Dei gratiam amissurus esset aut regis. Non enim Deo adhaerere poterat regiis moribus obsequens,
Abbreviated transcription (Latin):
diis appetitus: tot laqueis in aula
expositis a malitia inhabitantiũ in
ea᷑ ut eum sicut archiep̃o suo. ⁊ ami¬
cis sub lacͥmarũ testimonio refer¬
re solitus erat. sepe in dies singlos
absq nota infamie posset a curie
nexib explicari. Licet enĩ mundꝰ
in om̃ib lenotiniis suis adulari
⁊ applaudere uideret᷑: nec conclitio¬
nis nec oneris sui immemor erat:
honore: in de ꝓ necessitate eccłie. ⁊
ꝓuincialiũ tam contͣ regem ip̃m
quam contra inimicos eius con¬
tendere cogebat᷑. tuariis artib
uarios eludere dolos. Sed hoc
precipue ꝑurgebat. qd̃ in desi¬
nenter oportebat eũ pugnare
ad bestias curie:. ⁊ uelut cũ pro¬
theo ut dici solet negotiũ gerere.
⁊ quasi in palestra exercitari. Nã
ad omñe auram fere nisi eum
gratia ⁊ industria conseruarẽt.
ruina ⁊ precipiciũ imminebãt.
Fungens autem cancellarii offi¬
cio in palatio regis. tant̃a in ocu¬
lis ipsus inuenit grãm: ut eũ

Expanded text:
diis appetitus, tot laqueis in aula diis appetitus, tot laqueis in aula expositus a malitia inhabitantium in ea, ut eum, sicut archiepiscopo suo et amicis sub lacrymarum testimonio referre solitus erat, saepe in dies singulosabsque nota infamiae posset a curiae nexibus explicari. Licet enim ei mundus in omnibus lenociniis suis adulari et applaudere videretur, nec conditionis nec oneris sui immemor erat, honore, inde pro necessitate Ecclesiae et provincialium tam contra regem ipsum quam contra inimicos ejus contendere cogebatur et variis artibus varios eludere dolos. Sed hoc praecipue perurgebat quod indesinenter oportebat eum pugnare ad bestias curiae et velut cum Proteo, ut dici solet, negotium gerere, et quasi in palaestra exercitari. Nam fere ad omnem auram, nisi eum gratia et industria conservarent, ruina et praecipitium imminebant. Fungens autem cancellarii officio in palatio regis, tantam in oculis ipsius invenit gratiam, ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
Post modici temꝑis int̃ual¬
lũ. cum dux normannie ⁊
utane henricus Gaufridi co¬
nuitis andegauensis. ⁊ imꝑatricis
uthildis filius. regi stephano in
gnũ anglie successisset: elabo¬
nũ est ab antedicto archiẽp̃o.
archidianꝰ suus regis cancel¬
mus efficeret᷑. Erat enim ei sus¬
ila adolescentia regis ⁊ iuue
Et ne instinctu eoꝵ insolentiꝰ age¬
ret iure uictoris: qui sibi uidebat᷑.
et si aliter esset ppłm subegisse. can¬
cellariũ ꝓcurabat in curia ordina.¬
ri euiꝰ ope ꝙ oꝑa noui regis ne seui¬
ret in eccłiam impetũ cohiberet:
⁊ consilii sui temꝑaret malitĩa. et
repͥmeret audatiam officialiũ. qui
sub obtentu publice potestatis. et
precextu iuris tam eccłie qũa pro¬
iuncialium facultates diripere con¬
spirat̾iant. In pͥmis autẽ cancella¬
rie sue auspiciis. tot ⁊ tantas uaria¬
rũ necessitatum difficultates susti¬
nuit: tot laborib attritus est: tot
afflictionib fere oppressus. tot insi¬

Expanded text:
Post modici temporis intervallum, cum dux Normanniae et Aquitaniae Henricus Gaufridi comitis Andegavensis et Mathildis imperatricis filius, regi Stephano in regnum Angliae successisset, elaboratum est ab antedicto archiepiscopo, ut archidiaconus suus regni cancellarius efficeretur. Erat enim ei suspecta adolescentia regis, et juvet ne instinctu eorum insolentius ageret jure victoris, qui sibi videbatur, etsi aliter esset, populum subegisse, cancellarium procurabat in curia ordinari, cujus ope et opera novi regis, ne saeviret in Ecclesiam, impetum cohiberet, et consilii sui temperaret malitiam, et reprimeret audaciam officialium, qui sub obtentu publicae potestatis et praetextu juris, tam Ecclesiae quam provincialium facultates diripere conspiraverant. In primis autem cancellariae suae auspiciis tot et tantas variarum necessitatum difficultates sustinuit, tot laboribus attritus est et tot afflictionibus fuit oppressus, tot insi
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. In his om̃ib ꝑsecutorũ ñ qui¬
euit furor dicentium. corpꝰ ꝓddi¬
toris inter scõs pontifices non
esse humandũ: s ꝓiciendũ ẽẽ in
paludem uilioren. uel suspen¬
dendum esse patibulo. Unde
sancti uiri qͥ aderant. uim sibi ti¬
mentes inferri: eum in cripta
ante qͣm sathane satellites qui
ad sacrilegia perpetranda con¬
uocati fuerant conuienirent
ante altare sc̃i ioħis baptiste
et sancti augustini angloꝵ a
postoli in sarcophago marms¬
reo sepelierunt. Ubiꝰgłam om̃¬
potentis dei ꝑ eum multa et
magna fiunt miracła cãtus
confluentib populis ut uicle¬
ant maliis. sentiant q in se po¬
rentiam et clementiam eiꝰ. qui
semꝑ in sanctis suis mirabilis
igloriosus est.Nam et loco pas¬
sionis eiꝰ et ubi ante maiꝰ altare
pnoc̾tauit humandꝰ. et tandem
sepultus est. paralitici curant᷑
ceci uident. surdi audiunt᷑ lo
a demonio liberant᷑. & auariis
morbis sanant̾ egroti blasphemi
a demonio arrepti confundunt᷑.

Expanded text:
en in his omnibus persecutorum quievit furor, dicentium corpus proditoris inter sanctos pontifices non esse humandum, sed projiciendum in paludem viliorem, vel suspendendum esse patibulo. Unde sancti viri qui aderant, vim sibi timentes inferri, eum in crypta, antequam satellites Satanae qui ad sacrilegia perpetranda convocati fuerant convenirent, ante altare Sancti Joannis Baptistae et Sancti Auapostoli in sarcophago marmoreo sepelierunt. Ubi ad gloriam omnipotentis Dei per eum multa et magna fiunt miracula catervatim confluentibus populis, ut videant in aliis et sentiant in se potentiam et clementiam ejus, qui semper in sanctis suis mirabilis et gloriosus est. Nam et in loco passionis ejus, et ubi ante maius altare pernoctavit humandus, et ubi tandem sepultus est, paralytici curantur, caeci vident, surdi audiunt, loqa daemonio liberantur, et a variis morbis sanantur aegroti, blasphemi a daemonio arrepti confunduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sitaũit. qͣm felici exitu que sibi in¬
nuicta fuerant expedierit᷑ neqͣqͣm
dictu facile est: presertim cõpen¬
diario. non singula expͥmenti. s
colligenti sũmam rerum. ⁊ causã
martyrii eiꝰ exponere gestienti.
t uero in causis ꝑorandis ⁊ deci¬
dendis. ⁊ ppłis instruendis facultaᷤᷤ

Expanded text:
sitaverit, quam felici exitu, quae sibi insitaverit, quam felici exitu, quae sibi injuncta fuerant, expedierit, nequaquam dictu facile est, praesertim compendiario non singula exprimenti, sed colligenti summam rerum et causam martyrii ejus exponere gestienti. Ut vero in causis perorandis et decidendis et populis instruendis a
Abbreviated transcription (Latin):
mee egressa est mecũ. liberalũ
uero disciplinarĩ scolas egredi¬
ens. ad curiarum se transtrilit
occupationes: ⁊ in seriis earum
⁊ nugis prout ferebat sp̃e cito
preualuit. ꝙ sic cõmilitones ⁊ co¬
etaneos suos facile antecessit li¬
cet autẽ studiis ꝓut etatis urgn¬
bant stimuli. uiuenilib ageriu
ficentia animi. Erat tamen siu
modũ captator aure populariss
et qd̃ de beato bricio turonensi
legitur. de ipso non dubitaũis
insipient amantĩi. et uerba ꝓf¬
ret: admirandus tamen ⁊ imitt
erat in corꝑis castitate. Cũ ueri
in curiis ꝓcerum plurima co
honestatem cleri geri conspice
⁊ conuictum eoꝵ ꝓposito cuia¬
dictus erat ꝑnitiosius ad uersi
instinctu potius gratie ⁊ duca
qͣm consilio amicoꝵ. aut int̾is¬
tu. se ad patrem pie recordatis¬
nis theobaldum cantuariens
archiep̃m contulit: ⁊ ꝓmerens
industria in breui muentꝰ ess
dignus ut familiarisim̃ ei
pancissimos ascriberetur. Quot

Expanded text:
meae egressa est mecum. » Liberalium, vero disciplinarum scholas egrediens ad curarum se transtulit occupationes, et in seriis earum et nugis, prout ferebat spiritus, cito praevaluit: et sic commilitones et coaetaneos suos facile antecessit. Licet autem studiis, prout aetatis urgebant stimuli, juvenilibus ageretur,  et magnificentia animi. Erat tamen supra modum captator aurae popularis et quod de beato Britio Turonensi legitur, de ipso non dubitaveriminsipienter amantium et verba proferret, admirandus tamen et imitandus erat in corporis castitate. Cum vero in curiis procerum plurima contra honestatem cleri geri conspiceret, et convictum eorum proposito, cui addictus erat, perniciosius adversari, instinctu potius gratiae et ducatu quam consilio amicorum aut interventu, se ad patrem piae recordationis Theobaldum Cantuariensem archiepiscopum contulit, et promerente industria in brevi inventus est dignus ut familiarissimus ejus inter paucissimos ascriberetur. Quot
Abbreviated transcription (Latin):
me tͥ uenalem ꝓponendum emptorib. ut de
oblitus. fortune ludib̾a pensares dissimilr̃.
S foete ut id ag̃es efficatiꝰ. fortunam ineam
p̃sentem inconsilio hũisti cuiꝰ dum tͥstia
spectas: letiora qũq sꝑare debueras. Alt̾ne.i
sunt rr̃ uicissitudines:⁊ sicut de successib ꝓs¬
ꝑis lapsus ẽ facilis: sic uncontrariũ. Nec pͣde¬
ntiam tuam lat̾e credo. licet ħ exꝑiũito ñ se¬

Expanded text:
me tibi venalem proponendum emptoribus, ut de oblitus, fortunae ludibria pensares dissimiliter. Sed forte ut id ageres efficacius, fortunam meam praesentem in consilio habuisti, cujus dum tristia spectas, laetiora quandoque sperare debueras. Alternae enim sunt rerum vicissitudines, et sicut de successibus prosperis lapsus est facilis, sic et in contrarium. Nec prudentiam tuam latere credo, licet hoc experimento non se
Abbreviated transcription (Latin):
utͦbiq c̾ce ꝑicłm. uer̾tam᷑ qmͣ tutiꝰ ẽ inci¬
d̾e in hõis ĩdignatõem. qͣm ĩ manꝰ d̾i uiue̾¬
tis: ꝯfisꝰ de miscd̾ia altissimi. ĩ cuiꝰ manu cor¬
da su̾t reguͣ ⁊ qͦ uolu̾it ĩclinabit ea. ⁊ uti¬
nã in ꝑtẽ̾ menorem. loquar ad dn̾m meũ
qͥa semel cepi. Multotie̾s emĩ bona pͣstatit᷑

Expanded text:
est incidere in hominis indignationem, quam in manus Dei viventis, confisus de misericordia Altissimi, in cujus manu corda sunt regum, et quo voluerit inclinabit ea, et utinam in partem meliorem, loquar ad dominum meum, quia semel coepi. Multoties enim bona praestantur
Abbreviated transcription (Latin):
uos c d̾i grͣa simiłr faciatis ħ uob̾ ad pre¬
sens scͥbo. Cetͣa ĩ ore iatoris pͣsentiũ uiri re¬
lisiosi. ⁊ magne opinionis. fidelis etiã ut
no ur̃o uti colloqͥo. Bene ualeat semel. et

Expanded text:
iter faciatis. Haec vobis ad praesens scribo, caetera in ore latoris praesentium, viri religiosi, et magnae opinionis, fidelis etiam, utvestra benigno vestro uti colloquio. Bene valeat semel et
Abbreviated transcription (Latin):
sima. ⁊ tim̃da ꝯstitutũ. Et int᷑ duo gͣuissima
ꝯstituta timidũ. Silẽtiũ loqͦr. n ꝯmonitio¬
ne᷑. Si a siluero mors mͥ ẽ. nͨ effugia̾ manꝰ
dñi dice̾tis. Si nõ ãnuͣtiau̾is deli̾qnͣti delic¬
tũ suũ. ⁊ moriat᷑ in peoco suo: sangͥne̾ eiꝰ
de manu tua reqͥraͣ. Si ã ꝯmonuero : tune¬
o ne noͣ effugia̾ dn mei ĩdignatoem He

Expanded text:
 timenda constitutum, et inter duo constituta gravissima timidum. Silentium loquor et commonitionem. Si autem siluero, mors mihi est, nec effugiam manus Domini dicentis: Si non annuntiaveris delinquenti delictum suum, et moriatur in peccato suo, sanguinem ejus de manu tua requiram. Si commonuero, timeo ne non
Abbreviated transcription (Latin):
re sp̃oso suo: ut bñ̾faciat uob̾ d̾s: Et ĩcipi¬
at statĩ ꝯualesc̾e regñ ur̃m: Et aufãt᷑ obꝑ¬
bͥũ de gn̾atõe urͣa. Fi̾at q pax sũina ĩ diebꝰ
ur̃is Credite mͥ dilectissime dnͣe: senissime
pͥnceps. Patiẽs enĩ retͥbutor ẽ du̾s. lo̾ gai¬
mis expetitor. S gͣuissimꝰ ultor. Audite
me. ⁊ bñfacite. Sin aũ: u̾end̾ est qͦd absit.
ne accĩgat᷑ gladio suo suꝑ fem᷑ suũ poten¬
tissimꝰ: Et ueniat ĩ manu ualida c̃ militia
młta lib̾are spõsam suã ñ sũ gradi plaga.
de opp̾ssioe̾. ⁊ suitute tͥbulãtis. Si uͦ me au¬
dieritis. qm̃ necesse habet dñs ĩ hoc ĩstͣati
obseqͥum ur̃m exꝑiri tãqͣm strenui mili
ĩ tmꝑa sõga. Alioqͥn. uereor qͦd d̾s aũtat. ne
nõ deficiat gladiꝰ de domo uĩa. douͦ uei̾at
qͥ ulciseat᷑ de plano suã ⁊ suoꝵ h̾uriã al¬
tissimꝰ. Sicut nec de domo salomonis. A qͦ
licet eũ dñs elegisset. ⁊ ꝯtulisser ei taͣtam

Expanded text:
re sponso suo, ut beneficiat vobis Deus, et incipiat statim convalescere regnum vestrum, et auferatur oum de generatione vestra, fiatque pax summa in diebus vestris. Credite mihi, dilectissime domine, serenissime princeps. Patiens enim retributor est Dominus, longanimis exspectator, sed gravissimus ultor: audite me, et benefacite. Si autem, verendum est, quod absit! ne accingatur gladio super femur suum Potentissimus, et veniat in manu valida cum militia multa liberare sponsam suam non sine grandi plaga de oppressione et servitute tribulantis. Si vero me audieritis, quoniam necesse habet Dominus in hoc instanti obsequium vestrum experiri tanquam strenui militin tempora longa. Alioquin vereor, quod Deus avertat, ne non deficiat gladius de domo vestra, donec veniat qui ulciscatur de plano suam et suorum injuriam Altissimus; sicut nec de domo Salomonis, a quo, licet eum Dominus elegisset, et contulisset tantam
Abbreviated transcription (Latin):
os. honore ꝑiter ⁊ dilectio̾e p̃uenias sibiq ĩ
adu̾sitatibꝰ suis. ꝯsolato̾is. ⁊ fauoris tui solati¬
ũ exhibeas. ita qd̾ inde ab oĩpotnͣte d̾o et̾nam
possis retͥbutionẽ reciꝑe. Et nos qͦd eid̾ ĩpende¬
ris nob̾ spͣalit᷑ ĩpensu̾ puta̾tes. magnitudini
tue ubrimas teneam᷑ ꝓptͣ hoc gr̾as exhib̾e.¬

Expanded text:
 honore pariter et dilectione praevenias, sibique in adversitatibus suis consolationis et favoris tui solatium exhibeas; ita quod inde ab omnipotenti Deo aeternam possis retributionem recipere, et nos quod eidem impenderis, nobis specialiter impensum putantes, fraternitati tuae utcunque teneamur propter hoc gratias exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥescas. nec hiis qͥ smꝑ mala sustant
urẽ ĩclines. S q̃ tuã salutẽ expedia̾t di¬
gentiꝰ audias. Et ita ad honorẽ Di ⁊ ecelit
sue t̾nqͥllitate. ⁊ ꝑacem. ad gͦd solumꝰ es
gni aub̾nato̾em adeptꝰ id ẽ regͣe. et sid̾i

Expanded text:
acquiescas, nec his qui semper mala susurrant, aurem inclines, sed quae tuam salutem expediant, diligentius audias, et ita ad honorem Dei, et Ecclesiae suae tranquillitatem et pacem, ad quod solummodo es regni gubernationem adeptus, idem regere
Abbreviated transcription (Latin):
pud rege̾ aͥanissimuͣ ꝓmoue̾tes. sicut
ꝑpend̾e pocestis ex p̃cibꝰ eiꝰ dilecto uto
alustͥ regi sicilie porrectis. ⁊ ex u̾bis ue¬
ñ abił uiri pͥoris cͥspiniacẽsis. quͣe et
eruditio litt᷑ar᷑. et uite sincĩtas. ⁊ integͥtas
fame. bonis omibꝰ amabile̾. ⁊ ꝯme̾dabilẽ
reddũt. Est enĩ uir ꝓbatissime ꝯuͣsatioĩs:

Expanded text:
d regem Christianissimum promoventes, sicut perpendere potestis ex precibus ejus dilecto nostro illustri regi Siciliae porrectis, et ex verbis venerabilis prioris Crispiniacensis, quem et eruditio litterarum, et vitae sinceritas, et integritas famae bonis omnibus amabilem et commendabilem reddunt. Est enim vi
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾ntia receꝑitis ĩ illo cuiꝰ minst᷑ eͣ. et
sc̃issimũ pͥncipe̾ recipietis ⁊ nos. uer̾tam᷑
ẽ qͦd ĩ aure ur̃a secretiꝰ. ꝯsuluisse. rogasse.
optinuisse. de sid̾amꝰ: ut nobił uiri stepħi
panormitani electi reuocationẽ diligntiꝰ
ꝓcetis apd̾ rege̾. ⁊ regñ: tũ ob cas quas ĩ pͣ¬
senti d̾ ĩdusta reticemꝰ tũ ut p̃ fati regis. et

Expanded text:
lo, cujus minister est, et sanctissimum principem recipietis, et nos. Unum tamen est, quod in aure vestra secretius consuluisse, rogasse et obtinuisse desideramus, ut nobilis viri Stephani, Panormitani electi, revocationem diligenter procuretis apud regem et reginam, tum ob causas quas in praesenti de industria retice
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sonis eccsiasticis tctaͣda relinq̾re. reguͣ ⁊ sac̾¬
dotiũ noͣ ꝯfund̾e̾. nõ adeo sẽnitatẽ tuã deceret
qͣm etiã expediret. Si auͦ nniisa qͣ ui usus
tuos ꝑ huiꝰim᷑ a̾garias de bonis ecełiasticis
pietatis expend̾es. officiũ nõ magͦ deo grã
ufices. qͣm si altari qͦlib discooꝑto aluid e¬
oꝑites: aut si petrũ crucisig̾es ut ꝑaulũ au
tis ꝑicło lib̾ares. Recose siaͥd̾ debes ⁊ pͥ ocłae

Expanded text:
is tractanda relinquere, regnum et sacerdotium non confundere, non adeo serenitatem tuam deceret, quam etiam expediret. Si autem universa, quae in usus tuos per hujusmodi angarias de bonis ecclesiasticis pietatis expenderes, obsequium non magis Deo gratum efficeres, quam si altari quolibet discooperto aliud cooperires, aut si Petrum crucifigeres, ut Paulum a mortis periculo liberares. Recolere siquidem debes, et prae
Abbreviated transcription (Latin):
norare: quͣa ⁊ gn̾osi sangͥnis ilustiat
claritas. ⁊ młtarͣ magnarꝰ q uͥtutu
decorat titusꝰ. ⁊ fame celebͥtas num̾o¬
sis p̃coniis reddit ĩsignem. S int̾ cet̾¬
as uirtutes quas c̃ aliis auditoribꝰ gͣ¬
tant᷑ ãplectim᷑. lib̾alitate̾ urͣe debemiꝰ.

Expanded text:
norare, quam et generosi sanguinis illustrat claritas, et multarum magnarumque virtutum decorat titulus, et famae celebritas numerosis praeconiis reddit insignem. Sed inter caeteras virtutes, quas cum illis auditoribus gratanter amplectimur, liberalitati ve
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs legis defensor e̾. regis censet᷑ i micͦ. Disꝑ
siastice lib̾tatis. Eam naͣq ꝓfit̾i. lese maies¬
titis reatꝰ sub ꝑsecutore uro est. Iue eniꝰ solꝰ
soelis credit᷑. cui religionis ꝯtẽptꝰ placet:
qͥ diuinã ꝑsequit᷑ legem: cui gͣta ẽ ꝯtume¬
la sac̾dotuͣ. qͥ carnificinas ueterũ tira̾

Expanded text:
quis legis defensor est, regis censetur inimicus. Dissiasticae libertatis. Eam namque profiteri, laesae majestatis reatus sub persecutore nostro est. Ille enim solus fidelis creditur, cui religionis contemptus placet, qui divinam persequitur legem, cui grata est contumelia sacerdotum, qui car
Abbreviated transcription (Latin):
luꝰ audiuimꝰ redeunte̾. Homis uucif᷑ ab ori¬
ente resplẽdet ĩ occibuũ horbem. n sue cla¬
nitatis radios ĩ auspiciũ publice felicitatis
ubrat i om̃s ꝯtritos corde ꝯfortans ꝑ sua¬
det ĩstare tẽꝑa meliora. S nͣqͥd eccłia d̾i le

Expanded text:
 audivimus redeuntem. Novus lucifer ab oriente resplendet in orbem occiduum, et suae claritatis radios in auspicium publicae felicitatis vibrat, et omnes contritos corde confortans persuadet instare tempora melior
Abbreviated transcription (Latin):
dibꝰ uris assift̾et audiretis. Et hoc qͥd̾e tũ
patrũ nr̃oꝵ ĩ monastica religioe ꝓfessio¬
nis głam qͣsi ꝓpͥam pꝰsedisse. In ce̾t̾is que
uobis ex ꝑte nͣra dixit: ei si placet cͦdatis
umanitas urͣa nos ꝑuocat
rios. hoc gͦ officioꝵ ĩ gressi ꝯm̃tiũ. urgnͣte
necessitate pͣsertiꝰ cͥ benigno cditore ꝯt᷑here
nͣ uerem᷑ : sꝑantes in dño qd ur̃a miscd̾r de
bita uob̾ soluet: ⁊ aliis qͥ se timͣtes cͣ expedit
ab oĩ articło necessiatis ab soluit. Recepis¬
o xpͣm recepistis ĩ illis. qͥ se fidełr᷑ ꝓmittit
colloqͥum diuina disposito subtͣhit: lato¬
ri pͣsentiuͣ sic a uob̾ credi postulamꝰ. ut
nob̾: suiꝰ fidei cditũ est. qͦd neqͥqͣm littis
cẽsuimꝰ ꝯmittend̾. Est enĩ uir litͣar̾ eru

Expanded text:
dibus assisteret, audiretis. Et hoc quidem tum patrum nostrorum in monastica religione perfectionis gloriam quasi propriam possedisse. In caeteris, quae vobis ex parte nostra dixerit, ei, si placet, credatis umanitas vestra nos provocat xios. Hoc ergo officiorum ingressi commercium, urgente necessitate praesertim, cum benigno creditore contrahere nt vobis solvet et aliis, qui se timentes, cum expedit, ab omni articulo necessitatis absolvit. Recepiso ipsum recepistis in illis, qui se fideliter promittit colloquium divina dispositio subtrahit, latori praesentium sic a vobis credi postulamus, ut nobis, cujus fidei creditum est, quod nequaquam litteris censuimus committendum. Est enim vir litteraru
Abbreviated transcription (Latin):
Naͣ i płim̃ ꝯt̾stam᷑ diuulgatũ eͥ ab orien
te ĩ occidnͣtem ꝙ eccłias regni sui ĩtosabi¬
ut᷑ affligit᷑. Et exigit ab eis mãdaca qͣdau
et iꝯsueta: qͣ si qͣsier̾t qͥrere tnͣ nõ debue¬
Et antiqͥ reges. Pͥotest auꝰ fieri ut in tege

Expanded text:
ntristamur, divulgatum est ab Oriente usque in Occidentem, quod ecclesias regni sui intolerabiliter affligit, et exigit ab eis inaudita quaedam et inconsueta. Quae si quaesierint, quaerere tamen non debuerunt antiqui reges. Potest autem fieri, ut in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
abtułs. Qͦd utiq gm gͦue sit p̾cipue in t̾ata
ꝑsona ⁊ quantũ pꝰ sit crinde scandalũ ꝓueni¬
re: sollicita meditatione ꝯsid̾es. Et hoc ipͣm ui¬
gilãtia tue discretiois attẽdat. Debet aũ pds¬
et delibatioe. ⁊ ꝓpͥa uolu̾tate. de qnͣ ex ignora̾¬

Expanded text:
abstinere. Quod utique quam grave sit, praecipue in tanta persona, et quantum possit exinde scandalum provenire, sollicita meditatione consideres, et hoc ipsum vigilantia tuae discretionis attendat. Debet autem diex deliberatione et propria voluntate, et q
Abbreviated transcription (Latin):
ritati tͣnsmitimꝰ. attentꝰ. obnoxiꝰ q roga̾tes:
qͣtunꝰ intuitu d̾i. amorisq urͣi. atq obseqͥoꝵ gr̾a.
ei dũ instãtis exilii necessitas ingͣerit. ĩ necessa
ni fecͥitis. ueld̾ nob̾ ĩpensũ fe̾mꝰ: Et scd̾m qd̾ ꝑ
ioco ⁊ teͣꝑe patuit occasio. ꝓno ꝓuto q affectu

Expanded text:
 attentius obnixiusque rogantes, quatenus intuitu Dei, amorisque nostri, atque obsequiorum gratia, ei, dum instantis exilii necessitas ingruerit, in necessani feceritis, velut nobis impensum, feremus: et secundum quod pro loco et tempore patuerit occasio,
Abbreviated transcription (Latin):
casꝰ ut huiꝰmͦi ꝓposito ꝓriꝰ relicto. ĩ eo qͦs ex¬
cessit sicut digͣnũ eꝰ satisfaciat: a pͥuis actibꝰ
oino desistat: creatorẽ sun̾ puro corde diligat.
matre̾ sua̾ scaͣm rom̃. eccłam solita uen̾ati¬
one respiciat. nec eã uisitare uole̾tes ihibe¬
at. appellato̾es ad eã factas nullo mͦ ĩpediat

Expanded text:
cas, ut, hujusmodi proposito prorsus relicto, in eo quod excessit, sicut dignum est, satisfaciat, a pravis actibus omnino desistat, Creatorem suum puro corde diligat, matrem suam sanctam Romanam Ecclesiam solita veneratione respiciat, nec eam visitare volentes inhibeat, appellationes ad eam factas nullo modo impediat,
Abbreviated transcription (Latin):
cał offitii nerui tenem᷑ astricti. Ut pͣserti qͣndo
nos adu̾sis dispẽsatio suꝑne discretõis erudire
decreu̾it: casibꝰ ingͣentibꝰ occͦrant ftͣne caritatiᷤᷤ
c̃ hilaritate solatia t̾ato ꝓuitiꝰ atq gͣtantꝰ exhi¬
unͣda: qͣnto depͥhendu̾tur ẽẽ ⁊ i̾mine̾te necessi¬
cate magͣ debita. o fu̾ente tͥbulatoꝰe oportutu¬

Expanded text:
onis nexu tenemur astricti. Ut praesertim quando nos adversis dispensatio supernae miserationis erudire decrevit, casibus ingruentibus occurrant fraternae charitatis cum hilaritate solatia: tanto promptius atque gratantius exhibenda, quanto comprehenduntur esse et imminente necessitate magis debita
Abbreviated transcription (Latin):
uplicis ratiois ꝯsid̾atio nos hortat᷑. ut ea qͣ uo¬
bis expedire cognoscimꝰ. regie potestati ꝑ niro ⁊
nceli aimo suggeramꝰ. Cũ sublimitati u̾re sinc̾is¬
sima dilecto᷑e conectim᷑. ⁊ extremi retͥbutione̾ ui¬
dicii int̾ioris ocłi lumine ꝯteͣplam᷑ uidemꝰ ꝓfecto
qͤntũ uob̾ ĩmineat. ⁊ ea qͣ ad głam tͣreni hono¬
ris ꝑtinent. ꝓmia uob̾ ex hortatõe suggam: ⁊ ab
eo quod urͣe saluti renitit᷑ officiosissima uos sol¬
lcitudine euocare. maxime qͥa si is cui ex offici¬
o loqͥ dat᷑ est. ĩ aliene salutis discͤmine saluti¬
fera monita noͣ deꝑmat. se ipͣm reu̾ sangͥnis fa¬
aũ ꝯstituit. dũ eũ cui necessariũ ꝯsiluiꝰ negat ĩ
puitate uite sue mortisã tacit᷑nitate relinqͥt. Ne

Expanded text:
Duplicis rationis consideratio nos hortatur, ut ea, quae vobis expedire cognoscimus, regiae majestati prompto et fideli animo suggeramus. Cum sublimitati vestrae sincerissima dilectione connectimur, et extremi retributionem judicii interioris oculi lumine contemptamur, videmus profecto, quantum nobis immineat, et ea quae ad gloriam terreni honoris pertinent, prompta vobis exhortatione suggerere, et ab eo quod vestrae saluti renititur, officiosissima vos sollicitudine revocare. Maxime quia si is, cui loqui ex officio datum est, in alienae salutis discrimine salutifera monita non depromat, seipsum reum sanguinis fratrum constituit, dum eum, cui necessarium consilium negat, in pravitate
Abbreviated transcription (Latin):
bona. Qͥd facie̾t in die uisitatois : ⁊ calami¬
tatis delo̾ge uenie̾tis: Ad cuiꝰ ꝯfugie̾t ꝯsili¬
uͦ. ⁊ ubi derelingnͣt głas suas ne incͣuent᷑
sub inculo. ⁊ cad̾ant ẽ int̾fectis: ubi snͣt ncͣ
sapie̾tes ei : ꝓceda̾t. ⁊ antitient ei. ⁊ ĩdicent qͥd¬

Expanded text:
n die visitationis et calamitatis de longe venientis? Ad cujus confugient auxilium, et ubi derelinquent glorias suas, ne incurventur sub vinculo, et cadant cum interfectis? Ubi sunt nunc sapientes ejus? Procedant, annuntient ei, et indicent q
Abbreviated transcription (Latin):
ce: qu̾a caͣto ut faina ẽ relatis affectu. ut c̃
apso dic̾e ualeatis. Qͥs ĩfirmat. ⁊ ego nͥ in¬
firmore Qͥs sca̾dalizat᷑. ⁊ ego nͣ uror: Unde
nos qͥ ratione hu̾anitatis ⁊ bñfitii uri mͣi
et filii ur̃i gła tͣꝑali ꝑit᷑ n etͣna de pace ee

Expanded text:
cae, quam tanto, ut fama est, zelatis affectu, ut cum cae, quam tanto, ut fama est, zelatis affectu, ut cum Apostolo dicere valeatis: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Unde nos, qui ratione humanitatis et beneficii vestri merito et filii
Abbreviated transcription (Latin):
aglie. qm ab ad pͥmã regis citatione̾ tui copi¬
a̾ noͣ fecisti. adu̾sũ te pͣsũꝑtuose ꝓlatã. in qͣ
tͥ ia dicti epͣi ⁊ barones. oĩa mobilia tua. tam
abiudicart. pͣserti cͣ nulla mobilia pͥtͣ qͣm ec¬
cłie tue habuis. irritã penitꝰ esse censemꝰ. ⁊ eaͣ
aplica auctoritate cassamꝰ. statue̾tes ut nullas
in poster᷑ uires optineat. aut tͥ. uł successorib
tuis. au eccłie tue gub̾natoͣi ꝯmisse. aliqͦd in¬
Thomas cantuarieñ Imperatrici.
ratias agunꝰ deo. qͥ nobilitate̾ ur̃am ĩsig¬
nibꝰ uͥtutis magis illustrauit qͣm gnͣis:
Et quͣa in sangͥne clarissima extulit ĩ horbe
romano: bonis oꝑibꝰ clarificare noͣ desinit in
mu̾do. Hã ab oriente ĩ occidente̾ magn ẽ nom̃
ur̃m in dño. Et elemosinas iun̾s enarraͣt eccłie¬
sco̾ꝵ. Qͣuis płimu̾ deo placea̾t subsidia tẽꝑaliũ
qͣ ei erogatis ĩ me̾b̾s suis: ei tnͣ minꝰ plac̾e nͣ cre¬
dimꝰ sollicitudinẽ pacis. n lib̾tatis eccłiasti¬

Expanded text:
tationem tui copiam non fecisti, adversum te praesumptuose prolatam, in qua tibi jam dicti episcopi et barones omnia mobilia tua tam abjudicarunt, praesertim cum nulla mobilia praee tuae habueris, irritam penitus esse censemus, et eam apostolica auctoritate cassamus, statuentes ut nullas inposterum vires obtineat, aut tibi vel successoribus tuis, seu ecclesiae tuae gubernationi commissae, aliquod inopus, MATHILDI imperatrici. Gratias agimus Deo, qui nobilitatem vestram insignibus virtutis magis illustravit quam generis: et quam sanguine clarissimam extulit in orbe Romano, bonis operibus clarificare non desinit in mundo. Nam ab Oriente in Occidentem magnum est nomen vestrum in Domino, et eleemosynas vestras narrant ecclesn minus placere non credimus sollicitudinem pacis et libertatis ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ expedire. Spͣalit᷑ au ĩ nouissimo colloqͥo nr̃o
c̃ licnͣtiã a uob̾ reditꝰ sumemꝰ. pia sollicitudiͬe
nos uob̾ exposuisse meminimꝰ. qd̾ qͥcqͥd suꝑ ali¬
is capitulis ur̃e potestatis lice̾tia fac̾et. illd̾ ĩ di¬
gnuꝰ penitꝰ. ⁊ ab oi uidebat᷑ ratio̾e ext᷑neu: ⁊ ñ¬
solu̾ hu̾ana censura daͣpnabile. S ⁊ diuino pu

Expanded text:
mus expedire. Specialiter autem in novissimo colloquio vestro, cum licentiam a vobis reditus sumeremus, pia sollicitudine nos vobis exposuisse meminimus, quod quidquid super aliis capitulis vestrae potestatis licentia faceret, illud indignum penitus, solum humana censura damnabile, sed et divino put
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ facias ad grͣam ⁊ beniuole̾tiã illusts
gis ãgloꝵ recuꝑand̾a. qͣntͣ salua lib̾tat
eccłie. ⁊ honestate officii tui fieri pot̾i
enitaris modis õib. ⁊ labores: ⁊ usq ad
ꝑrim̃ pascha eund̾ rege̾ sustineas: ita qd̾ nichil
ĩ eum . uł t̾ram ip̃iꝰ usq ad pͥscͥptũ tẽpꝰ studeas e¬
rͣcere. lc̃ enĩ dñs dabit tẽꝑa meliora: Et taͣ tu ꝙͦ

Expanded text:
 faciens, ad gratiam et benevolentiam illustris regis Anglorum recuperandam, quantum salva libertate Ecclesiae, et honestate officii tui fieri poterit, enitaris modis omnibus et labores. Et usque ad proximum pascha eumdem regem sustineas, ita quod nihil in eum vel terram ipsius usque ad praescriptum studeas exercere. Tunc enim Dominus dabit t
Abbreviated transcription (Latin):
filialis in te deuotio aliqͣtenꝰ uideat᷑ tepu¬
illei pat̾nũ cam affectũ cͥca te. uł regnꝰ tu¬
e gub̃natioi ꝯmissũ nullo tẽꝑe deserui¬
mus. Tua gͦ serenitas qd̾ amici u̾bera po¬
nouas leges ad eccłar᷑ opp̾ssionẽ ⁊ xp̃i¬

Expanded text:
iquatenus videatur tepuisse, paternum tamen affectum circa te, vel regnum tuae gubernationi commissum nullo tempore deseruimus. Tua ergo serenitas, quod amici verbera ponovas leges ad ecclesiarum oppressionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ta nobis iniiria: Scd̾o de no reuocata. łcio
de penitẽtia morosa. fõrit dissimulatis h̾uriã:
Nõ reuocatis illatam Et qͦd ꝑiculosꝰ est uͣn
magͣ doleo. tardiꝰ qͣm oporteat acceditis ad
penitñtiam. sine qua nemo nocens absoi¬
uit᷑. Abiecta filiali pietate ituꝰ est iͥ iuisca
matͥs a filiis. habito uallo huanitatis
tuitu. spreta etiam reu̾entia. ac deuotiõe.
qua patribꝰ tenent᷑ filii ꝯtra oe̾m uiris for¬
mã. ꝯtra oẽm eccłiastica auctoritatẽ. son¬
tra etiã ipͣas suas ipͣiꝰ regni ꝯsuetudineᷤᷤ

Expanded text:
ta nobis injuria. Secundo, de non revocata. Tertio, de poenitentia morosa. Forte dissimulatis injuriam, non revocatis illatam, et quod periculosius est, unde magis doleo, tardius quam oporteat acceditis ad poenitentiam, sine qua nemo nocens absolvitur. Rejecta filiali pietate itum est in viscera matris a filiis, nullo habito humanitatis intuitu, spreta etiam reverentia ac devotione, qua patribus tenentur filii, contra omnem juris formam, contra omnem ecclesiasticam auctoritatem, contra etiam ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obediẽtie uincło tenet᷑ astrictꝰ. ta̾ diuine qͣm
hu̾ane leges demo̾strant. Et pͥcipue sc̃oꝵ prͣm
ĩstitutis id manifestiꝰ declarat᷑ Hec siqͥd̾ noᷤ qͦꝵ
intest errata corrig̃e. ⁊ ea qͣ incorrecta ꝑnitio¬
sũ postis exeͣplũ relinqͣrẽt emͣdare. soilicita ꝯ

Expanded text:
et obedientiae vinculo tenetur astrictus, tam divinae quam humanae leges demonstrant. Et praecipue sanctorum Patrum statutis id manifestius declaratur. Haec siquidem nos, quorum interest errata corrigere, et ea quae incorrecta perniciosum posteris exe
Abbreviated transcription (Latin):
ai̾mi uacilla̾tis firmare ꝯstãtia. sustin̾
mec ꝯ gressũ ad defendend̃ patͥmo ni
crucifixi. ad repͥme̾dos. ⁊ expugna̾do
hostes eccłie ĩsillare aurib meis. is¬
rare aĩmo meo ut obsecrare̾ insta̾tiꝰ.a

Expanded text:
animi vacillantis firmare constantiam, sustinere mecum congressum ad defendendum patrimonium Crucifixi, ad reprimendos et expugnandos hostes Ecclesiae, instillare auribus meis, inspirare animo meo, ut obsecrarem instantius,
Abbreviated transcription (Latin):
uit enĩ eccłam d̾i. ⁊ ꝯt᷑bauit ea̾. Otteͣdens cle
ro dura. ⁊ potas enͣ uino meroris. Ppt̾ea dicit
ei dnͣs. ubi suͣt ncͣ sapie̾tes ꝯsiliarii tui. qͥ de¬
dert tͥ ꝯsiliuͣ ĩsipiens. Qͥ dixer̾t. filiꝰ sapie̾tuͣ
tu es filiꝰ reguͣ antiquoꝵ quoꝵ ꝯsuetudines¬

Expanded text:
it enim Ecclesiam Dei, et conturbavit eam, ostendens clero suo dura, et potans eum vino erroris. Propterea dicit ei Dominus: Ubi sunt nunc sapientes consiliarii tui, qui dederunt tibi consilium insipiens? Qui dicebant: Filius sapientium tu es, filius regum antiquorum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
politano tuo ĩ eccłie lib̾tate tuẽda. minꝰ ꝙͣ
debu̾is astitisse ꝓbaris. Et humanũ tunore
timori dei qͦd t̾uã religione̾ noͣ decuit. di¬
ceris pͣposuisse. Qmͣ au ĩ hoc alitͣ qͣm cre¬
debamꝰ audiuimꝰ ꝯtigisse : pͣserti c̾ spe nr᷑a¬

Expanded text:
politano tuo, in Ecclesiae libertate tuenda minus quam debueras astitisse probaris, et humanum timorem timori Dei, quod tuam religionem non decuit, diceris praeposuisse. Quoniam autem in hoc aliter quam credebamus audivimus contigisse, praesertim cum spe n