comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cii obligatõne ¶ igitur nulla pacrõ
obligatonem nomparit s parit exempt̃o¬
nem.¶Quiminno int̾dumĩformat ip¬
s.am accõnem ut in bone fidei iudiciis. sole¬
mꝰ enim dic̾e pacta conuenta mẽẽ fidc bo¬
ne indicĩs s bet siacapiendimnẽ. ut siqui¬
dem excontinenti pacta succenta sunt. ⁊̃ ex
parte auctoris insũnt. s exit̃uallo non
Inuerunt noc ualebunt. siagant᷑. neox
⁊ si nicatele atc̃one connenit. ut maiores
amͣ statuit sunt uisine p̾stantur lccuxo
ntm babebunt. ne expacto nascat
dant. idest in ingresłi conc¬
sunt. idem resporssinm  ͦ s apimano
⁊ si pot emptõnem es intemallo alqud
cxtͣ naturam ꝯtraccus conueniat obhãc
cum̃ agi oxempto non pꝰse ꝓp̃ candem re¬
gulam necxpacto acc̾o nꝯscatur ad̾ et

Expanded text:
i obligationem: igitur nuda pactio obligationem non parit, sed parit exceptionem.Quin immo interdum format ipsam actionem, ut in bonae fidei iudiciis: solemus enim dicere pacta conuenta inesse bonae fidei iudiciis. sed hoc sic accipiendum est, ut si quidem ex continenti pacta subsecuta sunt, etiam ex parte actoris insint: si ex interuallo, non inerunt, nec ualebunt, si agat, ne ex et si in tutelae actione conuenit, ut maiores quam statutae sunt usurae praestentur, locum non habebit, ne ex pacto nascatudant, id est quae in ingressu consunt. idem responsum scio a Papiniano, t si post emptionem ex interuallo aliquid extra naturam contractus conueniat, ob hanc causam agi ex empto non posse propter eandem regulam, ne ex pacto actio nascatur. quod et
Abbreviated transcription (Latin):
euis pacti conuent exceptõ ⁊ quod sim
ꝑsona pauccum conceptum est tunc to¬
possimus s nobis id ꝓfuturum si nomi¬
ne eorum conueniamur. ꝓcalus ait.
ꝗd uta recte. dicitur simpaciscendo id actũ
ip̃i inutilem nec deffenssori cumpetit. Iu¬
lianus ꝙ scaibit. ¶ S ipater pactus sit
ne ase ne affilio patiatur. magis ẽẽ ut
pact exreptõ filio familias danda nun
fit. s doli ꝓfuit. filia familias pacisci potest
nededoł e agat. cumsm uins dẽ cepcrit¬
Itemfilus familias deo auod sub condcon¬
elegatum est rote pacluitur. in hus qͥ
euisdem pecine exaccõnem hñt. in

Expanded text:
eius pacti conuenti exceptio: quod si in personam pactum conceptum est, tunc dopossumus: sed nobis id profuturum, si nomine eorum conueniamur, Proculus ait: quod ita recte dicitur, si in paciscendo id actum ipsi inutile est, nec defensori competit.Iulianus quoque scribit, si pater pactus sit ne a se neue a filio petatur, magis est ut pacti exceptio filio familias danda non sit, sed doli prosit.Filia familias pacisci potest, ne de dote agat, cum sui iuris esse coeperit.Item filius familias de eo, quod sub condicione legatum est, recte paciscetur. ‹In› his, qui eiusdem pecuniae exactionem h
Abbreviated transcription (Latin):
nem. s c̃dolorulam nonint̃nenit. est
tor ꝑ hancio acctõ s nectutorem cogit p̃¬
gñtarii partibuscius fungi debñt huis
cui argentanus ratõnes suas leganit.
nonuidetrt consfit̾ quia utis susceffor
hiis ũbis singuificatrit. non magis qm̃

Expanded text:
nc clausulam non interuenit: est enim pro socio actio. sed nec tutorem cogit pnt argentarii, partibus eius fungi debent. is autem, cui argentarius rationes suas legauit, non uidebitur contineri, quia iuris successor his uerbis significatur: non
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. possit ꝓpbare porusse sruince sic
enm ⁊ decanꝰptõne suscepta aut corrup¬
ta competit uidcõ. ⁊ dampm inmune
actõ quia qd̾ añ non potumus int̃̾ciꝑta
captõne. ꝓbare ⁊ ob id amisimus hec ñc

Expanded text:
tuit, possit probare potuisse se uincere. sic enim et de cautione subrepta aut corrupta competit condictio et damni iniuriae actio: quia quod ante non potuimus intercepta cautione probare et ob id ami
Abbreviated transcription (Latin):
cx argentariis ut plerisꝙ. eorum inuil¬
lacuce ꝑducat. aut descapitas rõnes da¬
bit cogentir. ⁊ sucessores argentari
ed̾e rõnes quod siplures sint hecedes ⁊ ri¬
nus hat̃ solus adedcõnem compellitur
s si omnes hab̾at ⁊ uniis edidit. om̃s ad
edtõnem compellendi sunt. quid enim
si humił ⁊ deploratus. umnus edidit ut
d ubitate. quus m̃ito deside. edcõnis possit

Expanded text:
gentariis, ut plerique eorum, in uillocum te perducet aut descriptas rationes dabit.Cogentur et successores argentarii edere rationes. quod si plures sunt heredes et unus habeat, solus ad editionem compelletur: sed si omnes habeant et unus ediderit, omnes ad editionem compellendi sunt. quid enim si humilis et deploratus unus edidit, ut dubitare quis merito de fide editionis possit
Abbreviated transcription (Latin):
ede deb. nameqnissimum indecut enm
qui accdmis est. e̾c acc̾onem ut ꝑinde soat
reus utram ẽde ancõtend̾e ulcia debeat
lo complecti ⁊ dare ł dictare. ¶ cum ꝙͥ e¬
d̾e labes ait. qui ꝓducit adu̾sus alium
duturus ẽ. Pid dicendo quo uti uelit ¶sdi¬
ciones sine die ⁊ conssule si debnt nequid
extogitetur. edct̃o die ⁊ conssile ⁊ p̾lato
p̃tor quo insitum̃tum comsciptum ẽ
honinquem solucio comcepta ẽ. nam dies
solut̃onis sic̃ srima pars est supłatois
Catõnes tam̃ comdre ⁊ conssule edi debẽt.
nisi dies ⁊ consul fu̾it edictus. sedenda sunt
omnia q̃ quis. apud indicem edictus ẽ.¬
si tam̃ instrum̃ta. quibus qnis usurus
ñ est cõpellatus edere ede non uidetur qui
quistipulat̃onem totam non edidit eis
qmiobetatem ł rusticitatem. ł serum lap¬
si non edid̾unt. ł ex alia iꝰta cã subueniat.¬
ansꝰ ł .iii. ad cdc̃m. silegatum pccatut ñ
tubet p̾tor ũbatestamenti ed̾e. idco fortas¬
se quia hedes. solent habere exemplum tes

Expanded text:
equissimum videtur eum, qui acturus est, edere actionem ut proinde sciat reus utrum cedere an contendere ultra debeat. lo complecti et dare vel dictare. Eum quoque edere, Labeo ait, qui producit adversarium dicturus est, vel id dicendo quo uti velit. Editiones sine die et consule fieri debent, ne quid excogitetur edito die, vel consule et prolato praetor quo instrumentum conscriptum est, non in quem solutio concepta est: nam dies solutionis sicuti summa pars est stipulationis. rationes tamen cum die et consule edi debent, nisi dies et consul fuerit editus.Edenda sunt omnia, quae quis apud iudicem editurus eut et instrumenta, quibus quis usurus non est, compellatur edere.Edere non uidetur qui stipulationem totam non edidit.Eis, qui ob aetatem uel rusticitatem uel ob sexum lapsi non ediderunt uel ex alia iusta causa, subueniet tertio ad edictum.Si legatum petatur, non iubet praetor uerba testamenti edere: ideo fortasse, quia heredes solent habere exemplum test
Abbreviated transcription (Latin):
itademum teñe hec edcõ. sipertineat¬
ad eun pertiñe aut̃ udetut. adme
oratõ. simodo cam tract. nĩis me man¬
dãte. s siꝑcurator meus absente. me
inandauit. anmichi edendesit quass
ad me ꝑtincat. ⁊ magis ẽ ut edatur.
¶ꝓ cmitori quoque meo etendam tõ¬
nem quam m̃cum ht̃ nondubito
qͣi adcam pertinant ⁊ orucutum de
ra to simandatum ei non sit im
cium cabularum ut diem. moͣ

Expanded text:
pertineat. pertinere autem uidetur ad me ratio, si modo eam tractaueris me mandante. sed si procurator meus absente me mandauerit, an mihi edenda sit, quasi ad me pertineat? et magis est ut edatur. procuratori quoque meo edendam rationem, quam mecum habet, non dubito, quasi ad eum pertineat: et cauturum de rato, si mandatum ei non sit.Si initium tabularum habet diem, in
Abbreviated transcription (Latin):
cute egit. pos sib̾tatem quia in in pact
exceptõnem ad mutendrun est s an uł do
ti ꝓsit. eexceptõ queritur. et oarcellus in
similidus speciebus licec añ. dubitanit¬
tauit cam̃ admisit ut puira filius famili¬
as heres insticut᷑. pactus comen c̃dicoribꝰ
⁊ emmancipatus ad eroditatem et dicit
dominus eum posse ut exceptõne. Idem
ꝓbat ⁊ sifilus itiuo patre cum ẽdnoribꝰ¬
tus sit. nam ⁊ hiic doli exceptõnem ꝓ¬
faturam nnio ⁊ msuo doliexcepto n̾õ
est respuenda hõdie tam̃ ita demum poc¬
cio huius mod creditoribus obest sicoᷤ¬
uen̾int intinum ⁊ comiñcorssenssi decla-¬
rauenit. auota. parte debiti comtempiz
suit. siũo disfentiant tunc p̃toris pa¬
tes nessare sunt. qd̃ docreto suo seque¬
tur maiorisꝑtis. tiolumptatem. Pauł¬

Expanded text:
tatem: quod in pacti exceptione admittendum est. sed an uel doli ei prosit exceptio, quaeritur.Marcellus in similibus speciebus licet antea dubitauit, tamen admisit: ut puta filius familias heres institutus pactus est cum creditoribus et emancipatus adiit hereditatem: et dicit doli eum posse uti exceptione. idem probat, et si filius uiuo patre cum creditoribtus sit: nam et hic doli exceptionem profuturam. immo et in servo doli exceptio non est respuenda. Hodie tamen ita demum pactio huiusmodi creditoribus obest, si convenerint in unum et communi consensu declaraverint, quota parte debiti contenti sint: si vero dissentiant, tunc praetoris partes necessariae sunt, qui decreto suo sequetur maioris partis voluntatem. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗñ ec̃ dandam. instrum̃toram dilatõnem
conp̃henssu ẽ s ntilicatis inigantium
⁊ gtã cã cognita. it̃ idilatõ tamexeadem
Iqm᷑ craħia ꝓuincia scd̾m mod̾amem loco¬
rum umꝑtm folet. ⁊ maxime si aliquid
Iiopincitum em̃gat. Mnidudendum side¬
functus acceꝑ it. aliam dilatõ nem pp̃ ml
nͦ quia iam data est amplius. dar non poᷤ¬
N fit. magis ẽ. uc⁊ hic cã cognita date debcat

Expanded text:
dam instrumentorum dilationem expressum est: sed utilitatis litigantium gratia causa cognita et iterum dilatio tam ex eadem quam ex alia prouincia secundum moderamen locorum impertiri solet, et maxime si aliquid inopinatum emergat. illud uidendum, si defunctus acceperit aliquam dilationem propter t, an uero, quia iam data est, amplius dari non possit? et magis est, ut et hic causa cognita dari debeat
Abbreviated transcription (Latin):
uncia ht̃. malia aministraũit. ibi
puto cogendum ede nisi argentan am
ex̃ctut. hoc enim primum delinquid
qd̾ alio instrumento transtuht. quio
si in alid loco argentariam exceat. ali¬
bi aut̾. adeeicionem compellatur. mi

Expanded text:
n alia administrauerit, ibi puto cogendum edere, ubi argent‹a›riam exercuit: hoc enim primum deliquit, quod alio instrumentum transtulit. quod si in alio loco argentariam exercet, alibi autem ad editionem compelletur,
Abbreviated transcription (Latin):
martus insenatu itticata cfficit. de alus
spẽtiebus p̃torrm adiri ⁊̃. dicbus fenia¬
tis ut ꝑuta. ut tutores ł cinaccees dentur
ni offtã amoneantrr cessantil exculatõ¬
Ines allegentur alim̃ca constitu antur cta¬
tesꝓbentut. uetis noĩe inposs̾onem mita¬

Expanded text:
Marcus in senatu recitata effecit de aliis speciebus praetorem adiri etiam diebus feriaticis: ut puta ut tutores au‹t cura›tores dentur: ut offici admoneantur cessantes: excusationes allegentur: alimenta constituantur: aetates probentur: uentris nomine in possessionem mitt
Abbreviated transcription (Latin):
t⁊ atpodins. dolo malo paccumfit
iociens circonscribndi altuis cã aliud
agitur ⁊ aliud agi stimulatur ¶ S lifrau¬
dandicausa pactum faccam ducacar
nichil p̾cor adicit s cleganter labeo ait
hec antem iniqunm c̃ẽ aut super ua¬
cutim ⁊ Inquiuei ant᷑ si ad̾ scmel remisit
creditor debitorisno tona fide. Itom hec
conetut destuere. suꝑ naciram sidi

Expanded text:
ius, dolo malo pactum fit, quotiens circumscribendi alterius causa aliud agitur et aliud agi simulatur.Sed si fraudandi causa pactum factum dicatur, nihil praetor adicit: sed eleganter Labeo ait hoc aut iniquum esse, aut superuacuum. iniquum, si quod semel remisit creditor debitori suo bona fide, iterum hoc conetur destrue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ missidẽ dei̾ta udcõ sisrñdi cã fac̃a obiti¬
atur ⁊ ait atiliamis conuentõnem istam
nonuase. ẜ ego puto comientõnem istam
ita uale sisptiant̃. cãe ꝯceptõnum exp̃sse
sunt. quibus apmissioꝵ ẽ sponte reñci¬
atum est  item q̃ritur uͥquis cam iulcẽ
an fid̾uissoribris eius exceptõ detur puto
int̃tẽ utrum ꝑ ertorem satil dato ꝓmissũ
dandam. nam ⁊ tꝑlianus sccibit. suudcõ
am ꝓmistum fũit. exceptõnem dam dibe

Expanded text:
o sistendi causa facta obiciatur: et ait Atilicinus conventionem istam non valere. sed ego puto conventionem istam ita valere, si specialiter causae exceptionum expressae sint, quibus a promissore sponte renuntiatum est. Item quaeritur, si quis, cum iudicio an fideiussoribus eius exceptio detur. puto interesse, utrum per errorem satisdato promissum dandam. nam et Iulianus scribit, si iudicio am promissum fuerit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
suĩa infirmaditur ss ercipiuntur certe
⁊caẽ. exambas cogi pot̾imus. ciꝑid tempo¬
tis. cummesses undrmieꝙ sunt. idpͥto¬
bemuenire silicet. si res tempore ꝑitirt
sit hec sidilatõ actõnem sit. ꝑ entura.¬

Expanded text:
ia infirmabitur.Sed excipiuntur certae causae, ex quibus cogi poterimus et per id temporis, cum messes uindemiaeque sunt, ad praetore‹m› uenire: scilicet si res tempore peritura sit, hoc est si dilatio actionem sit pe
Abbreviated transcription (Latin):
componit michi adu̾sus ꝯ cdem. cis exa
Ipulapu accto ⁊ hec inlianus scabit. scd̃m¬
ii quod ł fid̾i nissores. dati erant minimeda
N bitat ieos act̃o. mortuo epo. reo. Idem
pompͥmins sinem post longum tempus
decest̾it. quiasiad ind̾cium uenissit hitẽ.
concontesari em actor potniss. U pianis

Expanded text:
ompetit mihi aduersus heredem eius ex stipulatu actio, et hoc Iulianus scribit. secundum quod et si fideiussores dati erant, minime dabitur in eos actio mortuo reo. idem Pomponius, si non post longum tempus decesserit: quia si ad iudicium uenisset, litem cum eo con‹te›stari a‹c›tor
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui detempestatate aut influminis ꝓi¬
bitus ñ uenit tempestatem sic intellig̃e¬
debenius: taltm q̃ impedim̃to fit .pti¬
nem ẜ nauigatõnem uis fluminis ⁊ sĩ
tempestate accipiendum est tum flimmil¬
ins intelligimus ⁊ simagnitudo enis mi¬
pedimento sit. siue ꝑons solutus sit. ꝑna
irigum nun steciti siquis cam̃ cum pꝰsit
non mod̾e intempestatem.ẜ inammis¬

Expanded text:
etiam qui tempestate aut vi fluminis prohibitus non venit, tempestatem sic intelligdebemus talem, quae impedimento sit itineri vel navigationi. Vis fluminis etiam sine tempestate accipienda est: vim fluminis intellegimus, et si magnitudo eius impedimento sit sive pons solutus sit vel navigium non stet. Si quis tamen cum posset non incidere in tempestatem vel i
Abbreviated transcription (Latin):
psum finctum ht̃ possesorem nõ ẽẽ ul¬
piantis scribit. Otreditor qupinguis
accepit possessor non est. ram ⁊ lipossonẽ
h̾eat aut sibi tradicam aut p̾cceio debito¬
i concessam.¶Eifondus indocem dgrrs
Isit. tam uxor qmͣ mantus. pp̃ eius põsss¬
sionẽ eius fondi possesores incelligunt᷑.
drũsa cã ẽ. erus qm fitudi petitõnem ꝑ¬
sonalem ht̃ ¶tutores siũ pupilli eorum̃
siũ ip̃i possideant possessorum loco habe
quem p̃fidebam ame petieris dẽm cum
scdm̃ te ẽẽt iudicatum aplesam̃m antos¬
sessor eusdem fũdi lim ⁊ tecte dicetut pos¬
sessorem. ẽẽ quia nichilominus. et .ii.¬

Expanded text:
usum fructum habet, possessorem non esse Ulpianus scripsit.Creditor, qui pignus accepit, possessor non est, tametsi possessionem habeat aut sibi traditam aut precario debitori concessam.Si fundus in dotem datus sit, tam uxor quam maritus propter possessionem eius fundi possessores intelleguntur. Diversa causa est eius, qui fundi petitionem personalem habet. Tutores, sive pupilli eorum sive ipsi possideant, possessorum loco habenquem possidebam, a me petieris, deinde cum secundum te esset iudicatum, appellaverim: an possessor eiusdem fundi sim? et recte dicetur possessorem me esse, quia nihilominus possi
Abbreviated transcription (Latin):
no naingasset ip̃e se arran̾it. mĩquidex¬
cpnio ic minime ꝓsit qd̾ quidcm cã tog¬
inta ent statnendum. nam ncꝙ̾ sic aran¬
diis sit ut possit ei dic cur nõ mł̃to añꝓ
fcctus est. quam diesꝓmissionis ueniret.
neꝙ it̾um ꝑ imitendum ei qrud qd̾ sit
qd c impncctur causan. tempestattm
tm flmmmis. quis enmi siquis eum¬

Expanded text:
mquid exceptio ei minime prosit? quod quidem causa cognita erit statuendum. nam neque sic artandus sit, ut possit ei dici, cur non multo ante profectus est quam dies promissionis ueniret: neque iterum permittendum ei, si quid sit quod ei imputetur, causari tempestatem uel uim fluminis. quid enim si
Abbreviated transcription (Latin):
qualisqnum q̃ fide tussoe sistend cã acci¬
piatur. Quod ai p̾tor libos ne suos
accepinus ⁊ ex femnmno sexudeicendentis
lib̾os parenti que dabimus hoc dñfictũ
accipitur boc qncum ad facultates idea
⁊̃ non iccuplex. Infite iussoeemqn

Expanded text:
 sistendi causa accipiatur.' quod ait praetor 'liberosue suos', accipiemus et ex feminino sexu descendentes liberos. parentique dabimus hoc beneficiumaccipiatur': hoc quantum ad facultates, id est etiam non locuples.In fideiussorem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mutue srint accc̃ones ⁊ alt̃ minorem qͣntita¬
tem. alt̾ maiorem petat apud enndem
iudicem agñdum ẽ e quiquantitatem
minorem pecit : ne in potestate calumpni¬
osa ad u̾sami mei sit an apud eum lm¬
gare possim ¶si uma accõ communis sit
mundi diuidũdo fimium regoridorum

Expanded text:
e sunt actiones et alter minorem quantitatem, alter maiorem petat, apud eundem iudicem agendum est ei qui quantitatem minorem petit, ne in potestate calumniosa adversarii mei sit, an apud eum litigare possim. Si una actio communis sit communi dividundo, finium regundorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cum codem płibus accõnbus agat quar̃
singlatum qͣntitas intra uinsdconem iu¬
ditantis sit. auc̃uatõ uͭ omnium exte¬
dat mod̾ iurisdcõnis eius apud eum ag
posse sabrno tassio ꝓtulo placrat snĩa tescͥ¬

Expanded text:
cum eodem pluribus actionibus agat, quarum singularum quantitas intra iurisdictionem iudicantis sit, coaceruatio uero omnium excedat modum iurisdictionis eius: apud eum agi posse Sabino Cassio Proculo placuit: quae
Abbreviated transcription (Latin):
pattonus in rus uccati non pot̾o s sisuis
hĩmis emꝰ ⁊ fdem sitgi ꝓpatrono non
heboa. Q prostituta conta legem um̃¬
ditõnis uenditorem ħebit prõmim sisub
hac sege uererat. ut siꝓstituta ẽẽt. fie¬
ret lid̾a. ac si ũnditor qui manus iniec¬
tõnem excepit ip̃e ꝓstituit qm̃ ⁊ hec pre¬
uenit ad lib̾catem sub illo quidem qui
uendidit lib̾tatem comꝰequitut: s hono¬
rent ħri ⁊ ez equum non est ut ⁊ mat¬

Expanded text:
patronus, in ius uocari non potero. sed si suis nummis emi et fidem fregi, pro patrono non habebor.Prostituta contra legem uenditionis uenditorem habebit patronum, si hac lege uenierat, ut, si prostituta esset, fieret libera. at si uenditor, qui manus iniectionem excepit, ipse prostituit, quoniam et haec peruenit ad libertatem, sub illo quidem, qui uendidit, libertatem consequitur, sed honorem haberi ei aequum non est, ut et Mar
Abbreviated transcription (Latin):
quo siũimpetrau̾it ut nt̃retur nc uc̃
non sit hoc eccõ priniat ut ssiꝑcurator meu̾
postulatit q̃ntur quis eod̾. iuit ncatnt ⁊
putat pomp̃. m esolum ut s hoe ci sp̃alit᷑
mandam ł ractim h̾u. sitammn tutce ł cura¬
tor funosi postulañit radolescentis hoc edc̃
coh̾cctur. item adc̾istis ꝓ catatorem idobsnã¬
dum est. simtem: saͣm fũit daitus. hec
popondist inpeciaũit nealiquis debitor ip¬
siuis ad ñsus eum. exceptõne utatur. dem̃
cu innegotõ inquo spopondisti uelis
except̾one ut noc te nͨ ip̃m oꝑt hoc im¬
ꝑtiare ⁊ si fntdum patiatis inuitiam si sol¬
riendo debitor nonsit ssitu incidist in
edcũm reris quid̃ ntitut. exteptõne. tuun
uteris nepena tua adreum ꝓmittendi ꝑti¬
nebit. ⁊ ido mandati acc̃onem non h̾edis.¬
¶si silins m̃s magrãtu in boc edcm̃ incidit. a
mhus accomibris quas ex ꝑsona euis intẽ¬
do. huic edcõ iccns sit ⁊ tron puto ne mea

Expanded text:
iquo, siue impetrauit ut uteretur licet usus non sit, hoc edicto puniatur.Si procurator meus postulauit, quaeritur quis eodem iure utatur: et putat Pomponius me solum, utique si hoc ei specialiter mandaui uel ratum habui. si tamen tutor uel curator furiosi postulauerit uel adulescentis, ipse hoc edicto coercetur. item aduersus procuratorem id obseruandum est, si in rem suam fuerit datus.Haec popondisti impetrauerit, ne aliquis debitor ipsius aduersus eum exceptione utatur, deinde tu in negotio, in quo spopondisti, uelis exceptione uti: nec te nec ipsum oportet hoc impetrare, etsi interdum patiaris iniuriam, si soluendo debitor non sit. sed si tu incidisti in edictum, reus quidem utetur exceptione, tu non utaris: nec poena tua ad reum promittendi pertinebit: et ideo mandati actionem non habebis.Si filius meus in magistratu in hoc edictum incidit, an in his actionibus, quas ex persona eius intendo, hoc edicto locus sit? et non puto, ne mea
Abbreviated transcription (Latin):
plicis. Lib̾ci assid̾e posst. Infames añ lie
non ꝓhibentur legibus assid̾e. at tam̃ ar¬
bttror ut aliquo qiuoꝙ dec̃to pͥncipali restͥ
constitutum nonposse offcm̃. assessoris
ꝓuincia postea diu̾sa sub duobus p̃sidibus
constituta est uelud g̾mania missiam ex
alt̾a ortus in alt̾a assid̾e debebit. nec uidet᷑¬
or. Diem functo legato cesans salari¬
um comictibus tesidui tꝑis quam com
legatis p̃stitutn̾ ẽ debitur. modo siñ post¬
ea comites cum aliis ecdem. tempore fu̾ut
diu̾sum meo sliatut. qui sccessorem añ tem
cate insuum quidem adiutoriurm nlło

Expanded text:
blicis.Liberti adsidere possunt. infames autem licet non prohibeantur legibus adsidere, attamen arbitror, ut aliquo quoque decreto principali refertur constitutum, non posse officio adsessoris is.Si eadem prouincia postea diuisa sub duobus praesidibus constituta est, uelut Germania, Mysia, ex altera ortus in altera adsidebit nec uidetorum Diem functo legato Caesaris salarium comitibus residui temporis, quod a legatis praestitutum est, debetur, modo si non postea comites cum aliis eodem tempore fuerunt. diversum in eo servatur, qui successorem ante temgotia tractare in suum quidem auditorium nullo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ses ꝓuincie manumiserit  cutorem
ded̾itͥ priusqͣm cognou̾it suceslorem
ut nec quis quis p̃sidium munus coñ¬
ue caꝑet nisi es calentum poculum cu¬
Iranciarum mult̾io tem fanubatitatẽ
ꝓ tunciales admutant. nam exconũsa¬
uione equali comtmpsio dngnitatis nas¬
citur. s incognocendo neq̃ extandesc̃e ad¬
ũsus eos. qnos malos prcat neque p̃ci

Expanded text:
praeses prouinciae manumiserit uel tutorem dederit, priusquam cognouerit successorem ut ne quis praesidum munus donum caperet nisi esculentum potulentrouinciarum in ulteriorem familiaritatem prouinciales admittant: nam ex conuersatione aequali contemptio dignitatis nascitur.Sed et in cognoscendo neque excandescere aduersus eos, q
Abbreviated transcription (Latin):
te debebit. abuttoã pente dolo compen¬
sindo ¶siafide uissore qruinquaginta
ronii faccum fũit nenruitem̃ teus.
ueniat centum asympbrono conse¬
quar. tautierum  int̃ fuisse iuii¬
detum ar siuenisset in uidem̃ acciomh
centum adũsus reum ł adũsus eiꝰ he¬

Expanded text:
e debebit, ab utraque parte dolo compensando. Si a fideiussore quinquaginta ronii factum fuerit, ne in iudicium reus veniat: centum a Sempronio consequar. tanti enim mea interfuisse videtur, quia, si venisset in iudicium, actio mihi centum ad
Abbreviated transcription (Latin):
nudito sste ndi cã sc̃o nõ obtẽꝑ¬
ret᷑. nam sane talis itinis. dinuu̾ato¬
ne nentii litigatorum hoñosa est.  ul¬
siti. cet̾m. sspost ea transactum est. excep¬
cio doli oꝑom deb quidenim depena ꝓmĩ¬
sa laborat post negotu transaccum
cum ⁊. transani negotii exceptõnem

Expanded text:
IUDICIO SISTENDI CAUSA FACTIS NON OBTEMPtet. nam sane talis itineris dinumeratio neutri litigatorum onerosa est. 2 Ulret. ceterum si postea transactum est, exceptio doli op‹p›oni debet: quis enim de poena promissa laborat post negotium transactum? cum etiam transacti negotii exceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ si medio tempore clamictasis fid̾tusso¬
tibus insingnis ł magna mopia acedit
eausa cognita ex integro sacisdandum ert
Ulpimus libro septnagesimo .u. adcdc̃m¬
inlianus ait. Si antaquam mandatem
tib ut fundien pet̾es. satil accepit petitur᷑ꝰ
fũdimy. ⁊ post ea mandato mẽo agͥe instr

Expanded text:
dio tempore calamitas fideiussoribus insignis uel magna inopia accidit, causa cognita ex integro satisdandum erit. 11 Ulpianus libro septuagensimo quinto ad edictum.Iulianus ait, si antequam mandarem tibi ut fundum peteres, satis acceperis petiturus fundum et postea mandatu meo a
Abbreviated transcription (Latin):
it hes postulit. ut dgossessisie clecedat
parat̃ ꝙ sedicat imuniapio caũe ine¬
trare ñ debebit. diu̾sum siłũ colpa at
g̃ ad n̾sarii cã forsitam cum rome possit
satis dare ĩ muncipium euocet s quibuᷤ¬
dam hoc ius intand̾ decalumꝑnia remt¬
titur uelut patentibui ⁊ patronis. sic̃
autem uirare deb ꝙ minumcprum
rome remitticur. se satisdare non posset ⁊
ibi posse ano postulat irinti idqd̾ sñ calũp

Expanded text:
es postulet uti de possessione decedat paratumque se dicat in municipio cauere: impetrare non debebit. diuersum, si sine culpa aut gis aduersarii causa, forsitan cum Romae possit satisdare, in municipium euocet: sed quibusdam hoc iusiurandum de calumnia remittitur, uelut parentibus et patronis. sic autem iurare debet qui in municipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat
Abbreviated transcription (Latin):
catuimꝰ est autsime dese̾nte uraũt. se
libtum nom dẽ ẜ si adiusiurandum ad¬
egine uxorem ducit. nenubat inpune
inins uccator. et celsus quidem ait intabr
listo iis ad filium icuoi me uiuo uon
cianssire. s iiliamis contra scrbit płicue

Expanded text:
catum est aut si me deferente iurauerit se libertum non esse.Sed si ad iusiurandum adegi, ne uxorem ducat, ne nubat, impune in ius uocabor. et Celsus quidem ait in tali liberto ius ad filium meum me uiuo non transire: sed Iulianus contra scribit. plerique
Abbreviated transcription (Latin):
cialẽ deponi deþebit. siboc iudio scd̾it. donec
int̾ litigatores conuenire si nea e nueni
Quimułem adhibet adsatisdandiumm nõ
ꝓbandi st̃ nsi hee ꝑsone inrem sipm si¬
⁊amarito frindus docalł pecatuir inren¬
⁊ suam fid̾nissuram mulieremi s sisisi¬
accipiatur fid̾ issit udicatum soln suc¬
carrendaim est ¶oꝵ ut ex integto taneat

Expanded text:
cium deponi debebit si hoc iudici sederit, donec inter litigatores convenire. si non convenia. Qui mulierem adhibet ad satisdandum, non bandi sunt: nisi hae personae in rem suam fia marito fundus dotalis petatur, in rem suam fideiussuram mulierem. Si seaccipiatur fideiussit iudicatum solvi: succurrendum est actori, ut ex integro caveat
Abbreviated transcription (Latin):
statum᷑ at ⁊ sim patri leco crat in
na mutata. icaq siquis ei qmi inforo
ꝓmissoris connenir no pot̃. uenditurꝰ
enim noxa capnd scauitur acsiuenisset¬
Si absens sit suus ꝓ ꝙ noxialis act̃o api¬

Expanded text:
it: uel si qui pari loco erat in na mutata: itaque si quis ei qui in foro promissoris conueniri non potest uenditus enim noxa caput sequitur, ac si uenisset.Si absens sit seruus, pro quo noxalis actio ali
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. ⁊ id̾o uidentut errare magr̃at᷑
lege ł senatus conssulto delegatam. ue¬
fortissimum argumentum ẽ eorum
lege iulia deus noiatum eauerur utis
qͣui conting̃it exaticatõ possit. eam siꝑ
siciscatur mandare. non alit̾ itaq mã¬
dare pot̾it. quamsi abeẽ pot̾iti cam aliaᷤᷤ
niris dc̃o qua ap̃ sente q̃manditur. et si a

Expanded text:
possunt. et ideo uidentur errare magistratus, lege uel senatus consulto delegatam, uefortissimum argumentum, quod lege Iulia de ui nominatim cauetur, ut is, cui optigerit exercitio, possit eam si proficiscatur mandare: non aliter itaque mandare poterit, quam si abesse coeperit, cum alias iurisdictio etiam a praesente mandetur. et si a
Abbreviated transcription (Latin):
cum possit uid̾ sentite cominsit. sup¬
plicio ad ficiendum sit. cum nit̾ exlĩt¬
u tuis congnou̾umis cali eum loco atq̃.
ordine eẽ nt asuis ł. ⁊̾ inꝓpria ulla cas¬
todiatur. recce faccurꝰ nob̾ uid̾is. sieos a
quibusdam illotempore. obstatus fet¬

Expanded text:
um posset uideri sentire, commiserit, supplicio adficiendus sit. cum autem ex litteris tuis cognouerimus tali eum loco atque ordine esse, ut a suis uel etiam in propria uilla custodiatur: recte facturus nobis uideris, si eos, a quibus illo tempore obseruatus e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic abeo ꝯꝓbatur atq̃ siacesate gesta sunt¬
Sitem cesaris ꝓcurator enis quãs rem ꝓpͥ¬
am tradat. non puco cum dominium tr̃a¬
feree. tunc enim tranfert eum negotitim
cesans gñs conssu ip̃ius cradat. demque
siu cũonus ł donatonis ł transacc̃onis cã
quid agat. ncil agit. non enim alit¬
nare s rem cesaris s diligñt᷑ ag̾e ꝯmillũ
est est hoc ppuum inpcumtore cesatis qdͣ¬

Expanded text:
 comprobantur, atque si a Caesare gesta sunt.Si rem Caesaris procurator eius quasi rem propriam tradat, non puto eum dominium transferre: tunc enim transfert, cum negotium Caesaris gerens consensu ipsius tradit. denique si uenditionis uel donationis uel transactionis causa quid agat, nihil agit: non enim alienare ei rem Caesaris, sed diligenter gerere commissum est.Est hoc praecipuum in procuratore Caesaris, q
Abbreviated transcription (Latin):
comparatum est. ut is demum unsdcõnem
mandare possit qui eam suo une non ali¬
ip̃a lex defert s confirmat mandatam iun̾¬
dcõnem. Ideo q̃ siis qui mandatut uirisdcõ¬
nem decessent añquam. res abeo eui man

Expanded text:
comparatum est, ut is demum iurisdictionem mandare possit, qui eam suo iure, non aliipsa lex defert, sed confirmat mandatam iurisdictionem. ideoque si is, qui mandauit iurisdictionem, decesserit, antequam res
Abbreviated transcription (Latin):
cie isci᷑ quod comuenit eum ex fide᷑ eorũ
q̃xbabantur. ¶Nepotentores un humili¬
ores inuiris afficiant. nenc deffenssores
eorum. caltmpmosis cuminibus insectẽ¬
tur. inccentes ad religionem p̾sidis ꝓuncie
ꝑtinet. illicita minist̾ia subp̃cextu adiu¬
uancium milicares uiros ad concucendos
homines ꝓcedñcia ꝓhibe ⁊ dep̃bñssa coħ̾cere

Expanded text:
equatur quod convenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores viri humiliores iniuriis adficiant neve defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis provinciae pertinet. Illicita ministeria sub praetextu adiuvantium militares viros ad concutiendos homines procedentia prohibere et depraehensa coercere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃textu .it. humgne stagilitacis delictum
decipienus iꝑicõ honinis in noxumi ẽt̃
ñ deb q̃ui iuũsas ꝓumcias regunt ius
gladi hñt ⁊ in metallum dand pocastas
eis ꝑmissa est. p̃ses ꝓuintie simuicus tam
qm mroganit p̃sentibus famltatibus eor
ta ad ꝓtuncias regentibus exiginmn deb¬

Expanded text:
praetextu humanae fragilitatis delictum decipientis in periculo homines innoxium esse non debet.Qui uniuersas prouincias regunt, ius gladii habent et in metallum dandi potestas eis permissa est.Praeses prouinciae si multam quam irrogauit ex praesentibus facultatibus eorum, ta a prouincias regentibus exigi non deb
Abbreviated transcription (Latin):
ad solicitu dinem tuam p̃ses ꝓiuntie reno¬
cet. neterus uice homines stib p̃tatu ad¬
inuiriis uexentur p̃sespuuncie ꝓruncie
ꝓuidebit. ¶ Deqind sub nomine mil¬
tum qd̾ ad utilicates orum mou̾e non
ꝑtiuet aquibuidam ꝓp̾a sibi commoda
imiã uendicantibus cͣmmictatur p̃ses

Expanded text:
ad sollicitudinem suam praeses prouinciae reuocet. Ne tenuis uitae homines sub praetextu adiniuriis uexentur, praeses prouinciae prouidebit. Ne quid sub nomine militum, quod ad utilitates eorum in commune non pertinet, a quibusdam propria sibi commoda inique uindicantibus comm
Abbreviated transcription (Latin):
bon a exquibus mꝑ ħeres instirutus est sol¬
uendo non sint sirespecta conssailicur in¬
ꝑatori. ħedis . it. instituti in addñdis łre.
puidiandis huiis mod ħeditatibus uol¬
untas exploranda est. Calist̃.ł .ui. decõ¬

Expanded text:
bona, ex quibus imperator heres institutus est, soluendo non sint, re perspecta consulitur imperator: heredis enim instituti in adeundis uel repudiandis huiusmodi hereditatibus uoluntas exploranda est. Priuile
Abbreviated transcription (Latin):
pius rescͥpsit. sane excitiendum dimi fr̾s
pricaniunt. inꝑsona eiꝰ qui parcitadum
ad mis̾at. utrrim simulatu futore facinuᷤᷤ
amisisset. an u̾e reu̾a compos m̃tis non
scapule detulto resc̾psunt inħc u̾ba.
sitibi liqtido comꝑtum est. elium priscũ.
ineo furore eẽ. uttonti ut coretinua
ñtis alienatõne onn intellectu careat
nec subest ulasispitõ irem abeo simłi¬
one. demncie cocisam potes demoto
Ipene ciꝰ dissimislare. cum satis faro¬
re ip̃ ipe pumatut. ⁊ tam diligñtius

Expanded text:
ndum diui fratres putauerunt in persona eius, qui parricidium admiserat, utrum simulato furore facinus admississet an uero re uera compos mentis non Scapulae Tertullo rescripserunt in haec uerba: 'Si tibi liquido compertum est Aelium Priscum in eo furore esse, ut continua mentis alienatione omni intellectu careat, ne‹c› subest ulla suspicio matrem ab eo simulatione dementiae occisam: †potes de modo poenae eius dissimulare, cum satis furore ipso puniatur. et tamen diligentius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dnon quemque eorum ꝓ ut tͥlenati.
ꝑ honorar calpa eins. indebitur consti¬
tutis. nam castos nu fimosã ad boc
solum adhibt᷑. nequid ꝑuitiosius pꝑ¬
sum inse moliantur. s ne aliis qͦs ex¬
cio sit. quisi comictatur iron inm̃ito
⁊ deiudicis puplicis Ilud obsuand̾
ẽ nequi ꝓiunciam regis anes eius excedit
dis. Senattis consulto cauetut ut de hni
ã ꝓuincias regentes comites. aut lib̾tin
cõrum añ quam inꝑiunciam uen̾ int̾
contrax̾unt. parcissime uis dicatur.
ica ut accõnes q̃ obeam. cãm institute ñ
ẽnt ꝑost ea quam qnis eorum eapnii᷑¬
accid̾it uelut simumam aut furtum
passus ẽ hactenus ius dicñdum est ut
licem constiuetur tesq̃ ablata exibeatur.

Expanded text:
uemque eorum, prout tibi leuari uel onerari culpa eius uidebitur, constitueris. nam custodes furiosis non ad hoc solum adhibentur, ne quid perniciosius ipsi in se moliantur, sed ne aliis quoque exitio sint: quod si committatur, non immerito  de iudiciis publicis Illud observandum est, ne qui provinciam regit fines eius excedat dis Senatus consulto cavetur, ut de his, quae provincias regentes, comites aut libertini eorum, antequam in provinciam venerint, contraxerunt, parcissime ius dicatur, ita ut actiones, quae ob eam causam institutae non essent, posteaquam qaccidit, ueluti si iniuriam aut furtum passus est, hactenus ei ius dicendum est, ut litem contestetur resque ablat
Abbreviated transcription (Latin):
sit nimis ꝓconsulatꝰ ⁊ ntilitas ꝓuincie ex¬
gat. ẽẽ asiquem ꝑ quem negotia sua prũ¬
ciales explic̾ent. sigo ⁊ mad ne cum su¬
cilłor is debebit ius dr̃e. Cegatum suum
ne añ se doꝑiuncia dimictat lege uilia te¬
perendarum ⁊ rescripto drui adriam adca¬
farum ruffum ꝓ consulem acaye.im
offco ꝓconsuł. quis ent ad̾ maiorem ani¬
mau̾sionen exigat itice legatus ap̃ pcon¬
sulem deb neq enim animaũtend cho

Expanded text:
sit unus proconsulatus et utilitas prouinciae exigat esse aliquem, per quem negotia sua prouinciales explicent: ergo in aduentum successoris debebit ius dicere.Legatum suum ne ante se de prouincia dimittat, et lege Iulia repetundar‹u›m et rescripto diui Hadriani ad Calpurnium Rufum proconsofficio proconsulis.Si quid erit quod maiorem animaduersionem exigat, reicere legatus apud proconsulem debet: neque enim animaduertendi co
Abbreviated transcription (Latin):
Congniec bono ⁊ grani p̃sidi carare
ut pacca acꝙ̃ qmeta sit ꝓuincia quã
regit quod non diffiałe̾ optinebit. sol¬
nc̃te agat. ut malis hominibris ꝓum¬
cia careat. cosq̃ conquirat. nam ⁊ sacrile¬
goi latrones. plagianos fures conquit̾e
debeat. ⁊ ꝓut quisque delinq̃rit meñ
sinetimbus lacro dirinus lat̾e nu põt᷑.

Expanded text:
.Congruit bono et graui praesidi curare, ut pacata atque quieta prouincia sit quam regit. quod non difficile obtinebit, si sollicite agat, ut malis hominibus prouincia careat eosque conquirat: nam et sacrilegos latrones plagiarios fures conquirere debet et prout quisque deliquerit, in eum sine quibus latro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfcrant. qui aũ omnnnio non hũint
aut minus freqñtes neq̃ maliquo ding¬
nittte ꝓ fctas positos aduocatos. sibispex᷑¬
unt. aͣdnocatos quoq petentibus de bebu
indulge plenumꝙ femims ł papilł
ł alias debilibus ł hus quisum̃tis non
sunt. siquis eis pecat ł sinerad sit quipe¬
cat ultro eis dare debebit. s esiquis ꝓ potẽ¬
ciam ad u̾sarii non nuenite seaduocitum
dicet eque operrebit s admocatum dare¬
⁊ cet̾m oppͥmꝰ aliꝙ̃ꝑ ad u̾satis sui potentiã
non oꝑt. hoc enim ad imndia eins qui

Expanded text:
proferant, qui aut omnino non adhibuerunt, aut minus frequentes neque in aliqua dignitate positos aduocatos sibi prospexerunt.Aduocatos quoque petentibus debebit indulgere plerumque: feminis uel pupillis uel alias debilibus uel his, qui suae mentis non sunt, si quis eis petat: uel si nemo sit qui petat, ultro eis dare debebit. sed si qui per potentiam aduersarii non inuenire se aduocatum dicat, aeque oportebit ei aduocatum dare. ceterum opprimi aliquem per aduersarii sui potentiam non oportet: hoc enim etiam ad inuidiam eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
cepticio creditore cyrographump̃t¬
cuberet sua mania filiut euis ꝙ ip̃e
impedatus scribere sd̾ ꝯmemoratõe
conuis ad faumi ꝑtinentis pigno¬
cet̾da bona ⁊ hinc domum iure opti¬
mo posside posit. cumpt̾it cehr di¬
tate abstinu̾it. net metuere exhoc
solo ꝙ maudante patre manusua
picripsit msrum̃tum cyrograpii
cumnem consñsum suum accõmo¬
dau̾it patr ant signo sua aut aua
pignori domũsuam futinam sci¬
scripcerat consũsum obligitioni¬
ei dediit manifestumẽ. Qlucius

Expanded text:
Septicio creditore, chirographum perscriberet sua manu filius eius, quod ipse impeditus esset scribere, sub commemoratione domus ad filium pertinentis pignocetera bona etiam hanc domum iure optimo possidere possit, cum patris se hereditate abstinuerit, nec metuiri ex hoc solo, quod mandante patre manu sua perscripsit instrumentum chirographi, cum neque consensum suum accomodaverat patri aut signo suo aut alia pignori domum suam futuram Seiscripserat, consensum ei obligationi dedisse manifestum est. Lucius
Abbreviated transcription (Latin):
scdo̾ noncẽ pociorem quam scd̾m
pignui ad eam ꝑtẽ dircitum uide¬
batur. quem uitra ꝑtenisuam fr̃
pignus iularet id̾ illum obꝑtcũ¬
am creditam aui pignonce distet.¬

Expanded text:
e potiorem, quoniam secundum pignus ad eam partem directum uidebatur, quam ultra partem suam frater pignus liberaret, idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset
Abbreviated transcription (Latin):
insret uerum meaqnͣtitate quam
ostaret. isi forte ei pecumiã pͥor¬
offerat. ꝙ si debitor aliunde pecuni¬
am excolunret priorem p̃ferend̾.¬
post diuisionem regionib fc̃am
int̾ fr̃es conuenit. ut sifr̾ agri por¬
tionem pro indiuico pignorida¬
tam acceditore suo non libasret
diam ait̃ distraheret. pignus ui

Expanded text:
titate, quam constaret, nisi forte prior ei pe cuniam offerat: quod si debitor aliunde pecuniam soluisset, priorem praeferendum.Post diuisionem regionibus factam inter fratres conuenit, ut, si frater agri portionem pro indiuiso pignori datam a creditore suo non liberasset, diam alter distraheret. pignus i
Abbreviated transcription (Latin):
ui dorem promuliere ꝓmisit pig¬
nus siue ypothecam derestituen¬
dasibidote accepit. sb̾ seruta. de¬
inde pro ꝑte nuatone maritus
eand̾ rem pignori auidedit mox
residue anititatis nũatio ĩpieta
ẽ. Querebatur depignore. cum excã
promissionis ad innu̾se qnͣtitatis ex
residuam redd̾e. ut minus dotata
nulier eẽ iudeatur. auacã e eius
qui pignus accepit ad emi sũm am
quam intra diem c̃tum numeras¬
set. ac forte prius quam nume tas¬
cetam res pignoridata ẽ.d̾ .i.¬
accepit eo pociorẽ cui postea p̃di¬
ius excet̃is pecumam suam redige̾
possit. ꝙ siea conuentio prioris fuit
ut ita cenĩ cct̾a bona pignori hret
pocior quam solus inuenietur
bus. que uiscd̾a conuentione se¬
cundus creditor accepit. nouati¬
one posteafcã pignom priorib
addidit. suꝑioris tpris ordinem
manere primo c̃ditori placuit.
tanqͥ. insuum locum succedñti¬
Cuni excã mandati p̃dium ticio
cuius negocium fuerat gestum
ox betur priusquam ei postũ trade¬

Expanded text:
ui dotem pro muliere promisit, pignus siue hypothecam de restituenda sibi dote accepit: subsecuta deinde pro parte numeratione maritus eandem rem pignori alii dedit: mox residuae quantitatis numeratio impleta st: quaerebatur de pignore. cum ex causa promissionis ad uniuersae quantitatis exsresiduam redderet, ut minus dotata mulier esse uideatur.Alia causa est eius, qui pignus accepit ad eam summam, quam intra diem certum numerasset, ac forte prius, quam numeraret, alii res pignori data est. 2 Iaccepit eo potior est, cui postea praedimuis ex ceteris pecuniam suam redigere possit. quod si ea conuentio prioris fuit, ut ita demum cetera bona pignori haberpotior quam solus inuenietur.bus quae secunda conuentione secundus creditor accepit nouatione postea facta pignora prioribus addidit. superioris temporis ordinem manere primo creditori placuit tamquam in suum locum succedenti.Cum ex causa mandati praedium Titio, cui negotium fuerat gestum, deberetur, priusquam ei possessio trade
Abbreviated transcription (Latin):
cui contracenatut ꝯsuitum credi¬
Et ineo auio̾ qui pronuiliere coti¬
gauit remsuam facilius dicetur
succurri sicuti fideiustori hinus mu¬
lieris eadem danir exceptio. S in
eo qui profirio famł rem suam.
obligauit ead dicenda erunt q̃rt
tantur ⁊ infide uistore eiuir uiaa
mutferur non ałr inins pignoris
succedit. nͥ conuen̾ĩt ut sibi ead̾
res eẽt obligata. Neq enim inius
pignonis succedere debet quiͣ ip̃e nicħ
connent de pignore. quosiũ ẽpto¬
ris cã melior efficitur. ¶ Demq si
antiquior creditor depignore uẽ¬
dñdo eum debitore pacnuum inter¬
posuit. post̾ior aut̃ creditor de dis¬
trahñdo omisit. non ꝑ obluuonẽ.
s cum hoc ageretur. ne poss uen¬
dere iudcamus an dia possit huc us¬
q transire adcum us prioris pos¬
sit ut distrahere pignut nuc rice¬
at. ꝙ ad mitñ dumexistimo. sepe

Expanded text:
cui contra senatus consultum crediet in eo quidem, qui pro muliere obligauit rem suam, facilius dicetur succurri ei, sicuti fideiussori huius mulieris eadem datur exceptio. sed et in eo, qui pro filio familias rem suam obligauit, eadem dicenda erunt, quae tractantur et in fideiussore eius. 3 Pamitteretur, non aliter in ius pignoris succedet, nisi conuenerit, ut sibi eadem res esset obligata: neque enim in ius primi succedere debet, qui ipse nihil conuenit de pignore: quo casu emptoris causa melior efficietur. denique si antiquior creditor de pignore uendendo cum debitore pactum interposuit, posterior autem creditor de distrahendo omisit non per obliuionem, sed cum hoc ageretur, ne posset uendere, uideamus, an dici possit h‹u›c usque transire ad eum ius prioris, ut distrahere pignus huic liceat. quod admittendum existimo: saep
Abbreviated transcription (Latin):
upillus sine tutoris auctoritars y¬
pothecam dare non pot᷑. ¶ Si filiur
fam̃. pro auo rem pecłiarem obliga¬
ilit ł ẜuuis dicendumẽ eam nonte¬
neri. licet lib̾am pecuisiuad muĩstra¬
toẽm haben sicut nec conarteis ꝯ¬
ceditur. Nonenim uoq qͦ ua. imhi¬
bent admĩstrationem. Factitũ est
eus none iure pignons accꝑꝑ non
pot ut omus piusclauoius satur
litigiosum pignori acceꝑit. a nexp¬
tione sb̾mouenoue sit. Et octauen᷑
putat ⁊ inpignorib loc hr̃e excep¬

Expanded text:
upillus sine tutoris auctoritate hypothecam dare non potest.Si filius familias pro alio rem peculiarem obligauerit uel seruus, dicendum est eam non teneri, licet liberam peculii sui administrationem habeant: sicut nec donare eis conceditur: non enim usquequaque haberam administrationem. facti tamen est eius non est, iure pignoris accipere non potest, ut diuus Pius Claudio Saturnm quis litigiosum pignori acceperit, an exceptione summouendus sit? et Octauenus putabat etiam in pignoribus locum habere excep
Abbreviated transcription (Latin):
quit iudñduinẽ uoluutate dñi
at.cuni ret ulius acebitor e proquo
modo ni mant ressuas ẽẽ obliga¬
tis. sane sipostoisit eius rec ypo¬
thecedate nonennt obligate.
icet inp̃dus urbmis tacite solet
conuentum accipi. ut ꝑ indetene¬
antur inuecta ⁊ illata ac si pp̃ur cõ¬
uenistet. ⁊ tũ cte lib̾tati huiiꝰ modi
pignut non osticit. Id ꝙ ⁊ pompꝰ ꝓ¬

Expanded text:
quit, videndum est voluntate domini cum res illius a debitore pro quomodo mandare res suas esse obligatas. sane si postea sint eius res hypothecae datae, non erunt obligatae. icet in praediis urbanis tacite solet conuentum accipi, ut perinde teneantur inuecta et inlata, ac si specialiter conuenisset, certe libertati huiusmodi pignus non officit id
Abbreviated transcription (Latin):
per̃ta mancipia nonlu abimus⁊
census ẽ uerua. uins consnitus qui
ꝑfenestras monstrauent suos dem̃¬
actõ̾ne fr̃a. cum exea maiorem ꝑtẽ
soluiset. inresiduam anͣticatem pig¬
nus obligauit. Quesitum ẽ aninue¬
terem ccͣtum iurc resobligata e ẽt

Expanded text:
enta mancipia non liberabimus: et derisus Nerua iuris consultus, qui per fenestram monstrauerat seruos detensactione facta, cum ex ea maiorem partem soluisset, in residuam quantitatem pignus obligauit: quaesitum est, an in ueterem contractum iure res obligata esset
Abbreviated transcription (Latin):
sat dedi̾t ⁊ dampnatus sit eq̃ ypothe¬
ca manet obligcata. ꝙ łto magu gͦ. si
inꝑconam accumsit siuc cumneo.
si uecum fideiustor e siuecum ut̾ iq
ꝓ ꝑte. licet dampnati sint upothe¬
ca manet obligam. ꝑͣ hoc idenir sa¬
t fc̃m creditori ꝙhẽat iudicataiti¬
onem. ¶ Sib̾ condinone debi no

Expanded text:
derit et damnatus sit, aeque hypotheca manet obligata. multo magis ergo si in personam actum sit siue cum reo siue cum fideiussore siue cum utrisque pro parte, licet damnati sint, hypotheca manet obligata nec per hoc uidetur satisfactum creditori, quod habet iudicati actionem.Si
Abbreviated transcription (Latin):
uñdicare recte possit. mod̾ .⁊. si
niti eypignoratis. ancur nata mi¬
rime cred̾itorsb obligata eẽ Qurẽ.
eruu quem quii pignoridedat
exleuissima offñsa iuine moxsol unici
uit.⁊ quia non sat̾faciebat debito
cͥditorminoris fuum undidit. ati
aliquaactio creditori indepitorem
ꝯstituenda sit. quia creditu p̃lus
actio nonsufficit ad id ꝙ deẽ ꝑcasñ
rinciendo ꝑcecutionem pignoris
exmanida fingius nullam credi¬
ti noĩc actionem eẽ quia fortecã

Expanded text:
uindicare recte possit.Modestinus reneque ex pigneratis ancillis nata, minime creditoribus obligata esse.quem quis pignori dederat, ex leuissima offensa uinxit, mox soluit, et quia debito non satisfaciebat, creditor minoris seruum uendidit: an aliqua actio creditori in debitorem constituenda sit, quia crediti ipsius actio non sufficit ad id quod deest peruinciendo persecutionem pignoris exinanierit. fingamus nullam crediti nomine actionem esse, quia forte
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃fiaem seaitam ind̾i id ͤ bnmiure
pignoris. s uone fid̾i postõees. nõ auit̾
cogendos creditorib edificium resti¬
tuere quam si sumptus in extruci¬
ouem erogatos quatenus p̃riosior
res fc̃iẽ reciperent. ¶ Sisaiente ⁊
ꝯcenciente dño suus ut om̃ia bõi
dm̃ pignori obrigata eẽnt conuenit
encłm pignoꝵ nõic uenditiadẽpto¬
rem ꝑtiuere. Si tñ probetur ea res
c̾tum p̾r tp̃s uertigal coiutum nõ
tam debito᷑ quam ũnditor ceͣss istent.
⁊ ꝓpt̾ ca p ronũciatum eẽt fundum

Expanded text:
re pignoris: sed bona fide possessores non aliter cogendos creditoribus aedificium restituere, quam sumptus in exstructione erogatos, quatenus pretiosior res facta est, reciperent.Si sciente et consentiente domino seruus, ut omnia bona domini pignori obligata essent, conuculum pignorum nominis uenditi ad emptorem pertinere, si tamen probetur eas rescertum temporis uectigal solutum non tam debitor quam creditor cessassent et propterea pronuntiatum esset fundum
Abbreviated transcription (Latin):
s ea q̃ exbonis de functi non fuerait.
s postea. ab hr̃de eius. ex iliacã ac¬
quisita st̃ uñdican nõ potreacre¬
ditore testatoris. ¶ Simanapiam
cãm pignons cecidunt. ca quoq q̃ ꝙ
hus nata sunt eod̾mre hñdasunt.
Q tũ diximus etiam natatem̃ siue

Expanded text:
onis defuncti non fuerunt, sed postea ab herede eius ex alia causa adquisita sunt, uindicari non posse a creditore testatoris.Si mancipia in causam pignoris ceciderunt, ea quoque, quae ex his nata sunt, eodem iure habenda sunt. quod tamen diximus etiam adgnata teneri, siue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙampluis debito ꝯsecutus debatte¬
creditor fin̾̾t restituere debet debi
ne cͥditori suo pignono obliga¬
duecto quid non conualesait. s ed
ut pignoriticia dabitur c̃ditori
reditor p̃dia sibi obuga¶  .i.
ta. exrĩpignons locare rãte potit¬
pranoris obliganio ⁊ int̾ absãtes
pignus accue non prohietur. d̾.

Expanded text:
amplius debito consecutus creditor fuerit, restituere debet debitme creditori suo pignori obligadirecto quidem non conualescit, sed utilis pigneraticia dreditor praedia sibi obligata ex causa pignoris locare recte poterit.Pignoris obligatio etiam inter absentes pignus accipere non prohibetur. 25