comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Enstra ergo origents spondet
lib̾at̃oem pꝰ mł̾tos annos maĩ¬
do ⁊ predicando complcucrat pꝰ
scrinonem quo se uenturum
inclartate prcdrnt passutum.
sc ostenait aut satramaitum
crucis admictum csie gle etnita¬
¶ nadmoncat.

Expanded text:
Frustra ergo Origenes spondet liberationem post multos annos mado et praedicando compleverat. Post sermonem quo se venturum in claritate praedixit, passurum se ostendit, ut sacramentum crucis admistum esse gloriae aeternitatis admoneat.
Abbreviated transcription (Latin):
pras que possunt habere fitus.
Bencficio prit ina ꝓmoti ad op¬
tinendam głam inqua sine cor¬
tuptione itgnetis ad quam pre¬
dcstinati ciis acorruptione iũ¬

Expanded text:
pras quae possunt habere fetus. Beneficio Patris mei promoti ad obtinendam gloriam, in qua sine corruptione regnetis, ad quam praedestinati estis a constitutione mu
Abbreviated transcription (Latin):
da supponit similtiudinem ma¬
ioris rei derege pugnaturo inqͥ
ostenditar ꝑ impletionem pre¬
cedertium mandatorum nullũ
ad głam posse ꝑtingere nisi sc̃ui

Expanded text:
da, supponit similitudinem majoris rei, de rege pugnaturo. In quo ostenditur per impletionem praecedentium mandatorum nullum ad gloriam posse pertingere, nisi severi
Abbreviated transcription (Latin):
discitit sumul de oꝑe ⁊ cogitano¬
ne ⁊ idco drim adinc longe est ꝑ
dilationem iudicii nos fragiłi¬
tati nre insusticiam attendentes
adimptrandam se m̃ iudicis pact

Expanded text:
discutit simul de opere et cogitatione. Et ideo, dum adhuc longe est per dilationem judicii, nos fragilitatis nostrae insufficientiam attendentes, ad impetrandam severi judicis pacem
Abbreviated transcription (Latin):
buit qr aditum postulauit cari¬
tatem firmiter tenuit qr colla¬
tronem ⁊ deiniguitate sua aR¬
guit ⁊ urtam ꝙͣ cognonerat ti
predicanit magna uirtus con¬
fitetur quem udet humanai¬
firmitate morientem ciñ noga¬
bant apłi quem iuderrart inira¬

Expanded text:
buit, qui aditum postulavit. Charitatem firmiter tenuit, qui latronem et de sua iniquitate arguit, et vitam quam cognoverat ei praedicavit. Magna virtus, confitetur quem videt humana infirmitate morientem, quem negabant apostoli, quem viderant mira
Abbreviated transcription (Latin):
qrlicit incruce hõis infirmitato
dolel suꝑ cracem tñ regis man¬
state fuigcat ⁊ iteo iniolato
tyuis est supra positus ut cumi¬
tisiegere ⁊ trestre uolentib pate¬
at q per crucem ñ ꝑ didit s corio¬
toranit imꝑium.

Expanded text:
licet in cruce hominis infirmitate dolebat, super crucem tamen regis majestate fulgebat, et ideo immolato titulus est supra positus, ut cunctis legere, id est, credere volentibus pateat, quia per crucem non perdidit, sed corroboravit imperium.
Abbreviated transcription (Latin):
B. qui iangnerat pp̃ gralaum
t̾nam sui custodiam cum ipõ
torpore refect ncquid tt̾m unde
¶fccianr amittat.
b. ⁊ egressis ẽ. ⁊c̃ post curtio¬
nem ꝑalitici incapharnaum.
admãre egreditr qr ñ solum
imes s ⁊ maris hĩtatores ĩstru¬
it ⁊ flricti uagos mundi motꝰ

Expanded text:
. Qui languerat, grabatum ternam sui custodiam cum ipso corpore refert, ne quid iterum unde feriatur, admittat. egressus, etc. Post curationem paralytici in Capharnaum ad mare egreditur, quia non solum cives, sed et maris habitatores instruit, et fluctivagos mundi motus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo qui obedicndo humana
gralittr ⁊ incins recumbit af
foctu hoc est sp̃uale conuiui
D. ꝑ uocationem matħi fides:
gantium que relictis lucris se¬
culi epulis caritatis ⁊ bonorũ
ꝑ pħiscorum suꝑcilium desa¬
lute gentilium iudeoruum e¬
uidia dssignatur quib d̾r pu¬
blicani ⁊ mererices procedunt
¶nos inregnum dei.

Expanded text:
ergo qui obediendo humana contempsit negotia, divinorum dispensator factus est talentoruPer vocationem Matthaei fides gentium: quae, relictis lucris saeculi, epulis charitatis et operum Per pharisaeorum supercilium, de salute gentium Judaeorum invidia designatur, quibus dicitur: Publicani et meretrices praecedent vos in regno De
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit pĩ uenit hora potuit oiare
silentio s morando est ⁊ dector⁊
notam facit or̃onem q̃ ⁊presẽ¬
num ⁊ fitturorum et ciliitatio
utit uora ñ urgente fato s dic¬
ponente deo qui sine timore ordi¬

Expanded text:
Pater, venit hora. Potuit orare silentio, sed in orando est etiam doctor, et notam facit orationem quae et praesentium et futurorum aedificatio. Venit hora. Non urgente fato, sed disponente Deo, qui sine tempore ordi
Abbreviated transcription (Latin):
quem licet de mistets cosler¬
filii porta qua esfertur a¬
liquis est desensidz quo ali¬
quis inpecc̃m corrrat utq¬
itidet ad contupisccadrara
qii autem cciosis ł tatpi
ꝯmedat litigiis.
Unde homo constat tan¬

Expanded text:
quae licet ex multis colleci autem filii. Porta qua effertur, aliquis est de sensibus quo aliquis in peccatum corruit. Ut qui videt ad concupiscendum, qui autem otiosis vel turpimodat litigiis. unde homo constat. Tan
Abbreviated transcription (Latin):
unccepuit ñ noĩatim cimi¬
tates exprimit que frec̃¬
ter andita decirina ⁊ uisis
tot signis credere nomact̃
quib si optat mala s p̾¬

Expanded text:
ncrepavit, nunc nominatim civitates exprimit, quae frequenter audita doctrina et visis tot signis credere noluerunt, quibus non optat mala, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
que inhac uita ñ pleneẽ
qr ncmo incarnemdit
deum sit̃ est uñ nec ipse
uisa intypo dei dixit ostẽ¬
de michi te ip̃m s filras
qui est insecreto pr̃snar¬
raint qi nemo noint pa¬
trem nisi filius ⁊ cui fili¬

Expanded text:
Quae in hac vita non plene est, quia nemo in carne vidit Deum ut est. Unde nec ipse isa in typo Dei dixit: Ostende mihi teipsum , sed Filius qui est in secreto Patris narravit, quia nemo novit Patrem nisi Filius,
Abbreviated transcription (Latin):
bo ordo ꝑambitiones ⁊ contentiones
pontificum confuditur ⁊ ip̃a lex ꝑ¬
minus habilis est ad generandũ.
qr sacerdotum est intrare inscũ¬
tetiorum celestium foris orat mul¬
titudo qi drim mistica penetrarene
amata imponit nasctairum iohã¬
nem agnoscit qr dum doctores al¬
est qui sp̃ualem sensum inlittera
legis ñ intelligit ⁊ talis magister¬
.q. tacirs mittib innuit qr nec ra¬
tionem attendit saccificiorum nͦ
manente ⁊ acharia concipit elysa
legifer .u. libris misteria xp̃i ꝑabo¬
latim designat seu qr ip̃a lex xp̃i i

Expanded text:
rdo per ambitiones et contentiones pontificum confusus, et ipsa lex pminus habilis est ad gignendum Dequia sacerdotum est intrare in sanctuper intellectum. Foris orat multitudo; quia, dum mystica penetrare neymiama imponit, nasciturum Joannem cognoscit; quia dum doctores est, qui spiritualem sensum in littera non intelligit. Nec quasi magisterquasi nutibus innuit; quia nec rationem attendit sacrificiorum, nec Muto Zacharia, concipit Elisablegifer quinque libris mysteria Christi parabolatim designat; seu quia ipsa lex sibi
Abbreviated transcription (Latin):
deihre ꝙ ht̃ hac pħiscus peste la¬
lorat qui idco non iustificatus
desceudit qr m̃cta bonorum ope¬
rum scoi singnĩr taibuens publi¬
¶ Cano se preculit.

Expanded text:
e habet. Hac Pharisaeus peste laborabat, qui ideo non justificatus descendit, quia merita bonorum operum sibi singulariter tribuens, publicano se praetulit.
Abbreviated transcription (Latin):
hoclie. q. grauioris insani
adoiant s ꝑu̾sis actibuc
sa dspiciunt ac ꝓmissa
regni illius tp̃raub iliece¬
¶bris post ponũt.
mangariam hic est quila¬
borat pro lande humana
tgunt .ii. hoĩes huit labori
quemi ũ cogit timorł dciee

Expanded text:
od est gravioris insaniaadorant, sed perversis actibus sa despiciunt, ac promissa regni illius temporalibus illecebris postponunt. in angaria, hic est qui laborat pro laude humana. Cogunt eum homines huic labori quem non cogit timor vel
Abbreviated transcription (Latin):
hbebat quamius eslet ccci¬
nea.
trgo ꝑcutiunt qui cum de¬
negantt es̃e deum ⁊ qri scͥp¬
ture auctoritate etrorem su¬
um defendunt qi sccaptura
nrundine solet ficti.q. ha
tundine caput euis ferunt
infaciem cuis spuunt qui
piaĩentiam gr̃e tuuis exccra¬
incama conceptis respuũt
itum incaruc uenie ne¬
¶gãt.

Expanded text:
habebat, quamuis esset coccinea.ercutiunt qui eum denegant esse Deum. Et qui Scripturae auctoritate errorem suum defendunt quia scriptura arundine solet fieri, quasi arundine caput ejus feriunt. In faciem ejus spuunt qui praesentiam gratiae ejus exsecrainsania conceptis respuunt, et eum in carne venisse negant.
Abbreviated transcription (Latin):
tur tanto sobrietatem marti¬
b donare dignanantur⁊ iu
das usbit s non samraturner
sitim extinguit ignis ecermi
quindigne sumit mist̾ia xp̃i
bic macula inlima ostenditur
dis sucipit lumen .i axp̃oqm
nullum tmundat s insipient

Expanded text:
atem mentibus donare dignatur. Et Judas bibit, sed non saturatur, nec sitim exstinguit ignis aeterni, quia indigne sumit mysteria Christi. Hic macula in luna ostenditur: dis suscipit lumen, id est, a nullum emundat, sed eos
Abbreviated transcription (Latin):
datur exemplum sumttur doc¬
triuis formam sanguinem su¬
um in calice uino ⁊ aqna mutũ
ut alio purganur aculpis alio
redimainurapenis sanguinenã¬
secutionib angeli ⁊ aqua ma¬
ris rubri extingñitr inimici
que sunt misteria eclsie xp̃i.

Expanded text:
datur in exemplis, sumitur in doctrinis: formans sanguinem suum in calicem, vino et aqua mixtum, ut alio purgemur a culpis, alio redimapercussione angeli, et aqua maris Rubri extinguntur inimici; quę sunt mysteria ecclesię
Abbreviated transcription (Latin):
Lom qui int̃p̃r declinans at ppłs
elcctorum qui dum insoconus
.i. int̾ reprobos ut aducna mora¬
tur qnͣtum ualit scelera corũ.
declinat exeunte autem lothso¬
doma ꝑit qr inconsummatio¬
ne sai cribunt angłi ⁊ seꝑabũt
malos demalio instorum ⁊ mittĩ¬

Expanded text:
 qui interpretatur declinans, est populus electorum, qui dum in Sodomis, id est inter reprobos ut advena moratur, quantum valet scelera eorum declinat. Exeunte Loth, Sodoma perit, quia in consummatione saeculi exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad nouat ninc agualiltt ip̃e ad¬
tacto est qui carnalia cecedensł in
sa ciris in domo sunt concupiscẽ¬
tie carnales quas prius amane¬
tat sed suꝑna patus miundo re¬
lignerat quas immincnte indi¬
cio nocce est nerepitat.
respiciunt ⁊ spe se aspe diumne pro¬
missionis au̾tunt ⁊ ioco statria
calis fc̃a ist admonendo hoĩes ne
siłia faciant corda conm condit¬
¶ ne suit fatui.

Expanded text:
adveniat: nunc a qualibus ipse adtecto est, qui carnalia excedens velut sa ejus in domo, sunt concupiscentiae carnales, quas prius amaverat, sed superna petens in mundo reliquerat, quas imminente judicio necesse est ne repetat.respiciunt, et se a spe divinae promissionis avertunt, et ideo statua salis facta est, quia admonendo homines ne similia faciant, corda eorum condit ne sint fatui.
Abbreviated transcription (Latin):
oscrutorib orartino¬
nearttir tñ demalis salnia tuslici¬
a hanc ninclictam expetunt ut
ticiam ł amissa ꝑ supplicium
potestate qua nunc contra bonoᷤᷤ
quam dmhec ip̃m bonis exped̾
iꝰ tp̃raliter aliquid possunt quẽ
sinem cum iusti nenire cesiderãt
absurde iudictam desiderarede
de pauci qr cum inlie uidicii for¬
na filii hominis apparuero tã¬
ta enttraritas iustorum ut non
corum torporem iste dampnaᷤ¬
dorum tocius iam mundi sitas
cnim oĩa ꝑ quam sunt oĩa sed
dubitando increpat infiddmm¬

Expanded text:
cutoribus orare moneantur, tamen de malis salva justitia hanc vindictam expetunt: ut stitiam, vel amissa per supplicium potestate quam nunc contra bonos quandiu hoc ipsum bonis expedit vel temporaliter aliquid possunt. Quem finem cum justi venire desiderant, absurde vindictam desiderare dide pauci, quia cum in die judicii in forma Filii hominis apparuero, tanta erit raritas justorum, ut noneorum torporem juste damnandorum totius jam mundi sit acenim omnia per quem sunt omnia, sed dubitando increpat infid
Abbreviated transcription (Latin):
germinan̾it cladibus cõsumat.
teera cditrabilius est nicħ uacciꝰ
transit quam sermo n̾ba quons¬
q imꝑfacta sunt. n̾ba ñ srat si
ꝑfecta sunt iam omnino nõ st̃

Expanded text:
germinaverit, cladibus consumat. terra durabilius est. Nihil transit velocius quam sermo. Verba quousque imperfecta sunt verba non sunt, si perfecta sint jam omnino no
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum uba mea ita ab sq dui¬
bio sint implenda udeceneit᷑
contestationem u̾borum in co¬
rum sitis dediti crapule ⁊ c̃orit¬
tati⁊ scł̃arib curis sicut quida̾¬

Expanded text:
Et cum verba mea ita absque dubio sint implenda, videte ne contra contestationem verborum meorum sitis dediti crapulae, et ebrietati, et saecularibus curis, sicut quida
Abbreviated transcription (Latin):
ñ lacce imbuitur s ualtdions ca¬
ritatis cibo rodoranir non susficit
turam cst prccipimur asligere et
cum lex incissitudinem impera
ultionis cuuangelium inunas
caritatemdiis deingnitatem

Expanded text:
n lacte imbuitur, sed validiore charitatis cibo roboratur. Non sufficit turam est, praecipitur diligere. Et cum lex vicissitudinem imperet ultionis, Evangelium inimicitiis charitatem, odiis benignitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ta tria inter se lifferant ex¬
longe mauis adinstantis¬
simam petionon omnia
referuntur hec quippe ostẽ¬
dit tbi codem u̾bo cuncta
condusit dicens quanto

Expanded text:
ta quid inter se differant, exnge melius ad instantissimam petitionem omnia referentur. hoc quippe ostendit, ubi eodem uerbo cuncta conclusit dicens: quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Ne forte conusi aliquid
audire listumpant nõ
margaritas quas cõcus¬
cant s uos indignatio¬
ne ñ enim facile potest
inueniri ꝙ talib gratũ
sit.

Expanded text:
Ne forte adhuc aliquid audire disrumpant, non margaritas quas conculcant, sed vos indignatione. Non enim facile potest inveniri quod talibus gratum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
faicam calumpniam u̾a ratio¬
ntas ⁊ nogngitis quare ergo
moos diccipulos arguras qͥ
rssa seniorum ꝑui pendũt
ut custodiãt ma̾data dei

Expanded text:
Falsam calumniam vera rationitis et negligitis, quare ergo meos discipulos arguitis, qui jussa seniorum parvipendunt, ut custodiant mandata Dei
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tartur incaudam ⁊ g̃s decau
tur ascendet sc̃. te. illetat incap̃
¶⁊tucris incandam.
dent nos qui ꝑdaatanonem
tecitlimus cum qua amarito¬
ãime redire dcbeamꝰ.¬

Expanded text:
vertentur in caudam: et gentes de caudtur, ascendet super te: ille erit in caput, et tu eris in caudam. deret nos qui per delectationem cecidimus cum qua amaritudine redire debeam
Abbreviated transcription (Latin):
pdicationis com̃te ad gentes
isbi scd̃m paulum hostiuma¬
ꝑtum ⁊ ingens inucniatur
ał̾r postquam plenitudo sub¬
istł oĩs .n. qui gladtum acci¬
ꝑit gladio ꝑibit quo gl̾adi¬
o cio qui igneus uertitur aã
ꝑadisum ⁊ gladio sp̃t quũda¬
¶scribi armatura.
annas ⁊ cayphas qui uicissim
annos suos agebant s tunc
crat amitis ⁊ cayphe ⁊ uolũta¬
te cuis primum duccus astiłx
ad annam ũ qr collega s qr¬

Expanded text:
edicationis converte ad gentes, ubi secundum Paulum ostium apertum et ingens inveniatur. Aliter, postquam plenitudo subIsrael. Omnes enim qui gladium acceperint gladio peribunt . Quo gladio? Illo qui igneus vertitur ante paradisum: et gladio spirituscribitur armatura. Annas et Caiphas, qui vicissim annos suos agebant. Sed tunc erat annus Caiphae, et voluntate ejus primum ductus est Jesus ad Annam, non quia collega sed q
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuia mlxe fidei castitatis
⁊ conubii rumptirt ⁊ ssle
nonfacit cam methari s
ip̃a cã est reatus sui si ã pro
fornicanone climtita
fornicatione detet c̃e un¬
muius nec aliam licet du¬
cere dnm ssla muit.

Expanded text:
Quia in hoc fides castitatis et connubii rumpitur: et ille non facit eam moechari, sed ipsa causa est reatus sui. Si autem pro fornicatione dimittit, a fornicatione debet esse immunis, nec aliam ducere licet dum illa vivit.
Abbreviated transcription (Latin):
ce inpcc̃todat iniementum sce
satramenta cerumꝰ ꝑstatiuntt̃¬
porum designantur modia autẽ¬
nocte negat ingallicantu peni¬
tet post resarrctionem sub luce
quam ter neganerat tet se ama¬
te ꝓfecsus est qr ꝙ intenebus o¬
ulinionis trranit sꝑate iam rane
lucis p̾scntia plent quicquid
rexit mistict gallus aliquis doc¬
tor ast qui sompnolcntos incre
qui xp̃m aute resurrattionem
tuibati ꝙ bis ante scd̃m galli
cantum negat illos sigc̃ qui
cantus est dñ resurratio inscipõ
scd̃s est enusdem incorpore ec̃ce.¬

Expanded text:
 in peccato incrementum scelSacramenta rerum per statum temporum designantur. Media nocte negat, in galli cantu poenitet, post resurrectionem sub luce quem ter negaverat ter se amare professus est: quia quod in tenebris oblivionis erravit, speratae sentia, plene quidquid rexit. Mystice, gallus aliquis doctorum est, qui somnolentos increphristum ante resurrectionem turbati: quod bis ante secundum galli cantum negat, illos significat, qui cantus est Domini resurrectio in seipso. Secundus autem ejusdem in corpore Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
Quiał ut̾i pond̾erꝰ filiorum
sartina granate sugere nõ po¬
tecunt uñ inlsbro hystoriafe
legitur uxor ionathe turbata
fuga filium sum̃ simi suo la¬
psum reccpisse ꝑꝑetuo aandũ.

Expanded text:
Quia vel uteri pondere vel filiorum sarcina gravatae fugere non poterunt. Unde in libro Historiarum legitur uxorem Jonathae turbatam fuga, filium sinu suo lapsum recepisse perpetuo claudum.
Abbreviated transcription (Latin):
Atrendite. a. f.p. licet ixoc
deomnib qrr aund bĩtu
⁊ sermone aluid opere
ostendunt possit accipi
tñ sp̃aliter de heretias qui
quadam pietatis ueste
tecti uenenato animo
⁊ uitentione nocendi lu¬
pi sunt rapacis ł ext̾rus
ministris uisticie dum
ieuinant orant elemosi¬
nas dant s ñ sunt cor

Expanded text:
Attendite. Licet hoc de omnibus qui aliud habitu et sermone, aliud opere ostendunt, possit accipi; tamen specialiter de haereticis qui quadam pietatis veste tecti, venenato animo et intentione nocendi lupi sunt rapaces, vel exterius ministris justitiae dum jejunant, orant, eleemosynas dant: sed non sunt eor
Abbreviated transcription (Latin):
donoue conu̾sationis quam
lcctcionis qui letficat corhoĩs
non ergo despinis ⁊ triouslis u¬
nuns consuctuaint pressa po¬
test simulare s ñ ferre frutuis
noui hominis ꝙ si aliqñ dc̃ar̾
fcã malorum ꝓsunt bonis nõ¬

Expanded text:
do novae conversationis quam lectionis, qui laetificat cor hominis. Non ergo de spinis et tribulis uminis consuetudine pressa, potest simulare non ferre fructus novi hominis. Quod si aliquando dicta vel facta malorum prosunt bonis, no
Abbreviated transcription (Latin):
mointrat sine labore ⁊ sine am¬
Attendite cum dicisset artam ni¬
am⁊ paucis inuenin ne forte
lm impticarentur errorib pse¬
udo ꝓpħtum ad iccit atrendi

Expanded text:
mo intrat sine labore, et sine aAttendite. Cum dixisset arctam vi paucis inveniri, ne forte sui implicarentur erroribus pseudo-prophetarum, adjecit: Attendi
Abbreviated transcription (Latin):
de qtub scã cimnangelia contexũ¬
tur p̾cepta mandata testimonia
exempla inpreciptis iusticia in
mandatis caritas intestimoniis
fides mexempus ꝑ factio precep¬

Expanded text:
de quibus sancta Evangelia contexuntur: praecepta, mandata, testimonia, exempla. In praeceptis justitia: in mandatis charitas: in testimoniis fides: in exemplis perfectio c
Abbreviated transcription (Latin):
cio iudican̾imus iudicabitur de
timor fides spes caritas timore
namq incipimus aide secuamꝰ
ꝙ incipinins sepe etigimurcari¬
tate consũmamur fĩnis .N. p̃cep¬
ti est caritas hii. st̃ .iiii. meuses
quos xp̃c ante messem p̾dixit
prccepta dci atꝙ mandata atq
nctamus in celo.

Expanded text:
cio judicaverimus, judicabitur de timor, fides, spes, charitas. Timore namque incipimus, fide servamus, quod incipimus, spe erigimur, charitate consummamur. Finis enim praecepti, est charitas. Hi sunt quatuor menses quos Christus ante messem praedixit, praecepta Dei et mandatmetamus in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
N. filii. d. fi . a. ordo p̾posterꝰ
ne premisso abrabumge¬
neranonis contextio int̃¬
rumpercair horum duo
axs alf utter regis ad qͦs
fcã est de xp̃o ꝓ missio ut

Expanded text:
. Filii David. Ordo praeposterus ne praemisso Abraham, generationis contextio interrumperetur. Horum duorchas, alter inter reges ad quos facta est de Christo promissio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Dñt ei discipłi territi uolentes
dare consamm magistro nemo¬
uerctur sicut ⁊ alibi petrus ab¬
sit ate dñe ñ fict tibi istud scd
sicut pcrrus laudatus dealicno
di post me sathanas qr sapis ñ
q̃ dei s que honum sunt ita⁊
hos corcipit dicens ie cẽs dcum

Expanded text:
nt ei discipuli. Territi, volentes dare magistro ne moreretur, sicut et alibi Petrus: Absit a te, Domine, non fiet tibi istud. Sed sicut Petrus laudatur de alienodi post me, Satana, quia sapis non quae Dei, sed quae hominis sunt. Ita et hos corripuit dicens se diem
Abbreviated transcription (Latin):
dupple mortis quei corporeerat
nr̃am crranit si .i. utramq nõ
suscepissit nos ancutra liberant.
mini stantes recordantur u̾borũ
que desua dispensatione prifatꝰ¬
fuerat sic nos int̾ dñice passionis
mist̾ia ceiebranda ñ solum passio¬

Expanded text:
 corpore erat tram curavit. Si enim utramque suscepisset, nos a neutra liberassetmini stantes, recordantur verborum quae de sua dispensatione praefatus erat, sic nos inter Dominicae passionis mysteria celebranda, non solum passio
Abbreviated transcription (Latin):
Sech posterior filius alt¬
ñ siletur ut cum duesit̃¬
ppĩs generationec sigie
quam inpriore geuerati¬
Conc mutrandil.

Expanded text:
Seth posterior Adae filius, non siletur, ut cum duae populi sint generationes, significet quam in priore generatione numerandum.
Abbreviated transcription (French):
inferna descensurus sun debco
te nurniare inferis qui nun¬
tiare suꝑis an conueniat filio
dei mori an altm adħ satram̃ta¬
¶ misuirus es

Expanded text:
inferna descensurus sum: debeo te nuntiare inferis, qui nuntiavi superis. An conveniat Filio Dei mori, an alium ad haec sacramenta missurus es
Abbreviated transcription (Latin):
irłm ubi uira p̾ceptorum dci rocor¬
dsliuctur. coequales contribu
corde deuoto. membrorum agi¬
litate ꝙ notat sattus nec ꝑla
menta ppłurum ꝓ eccidiis iã
fãt ł fatiendis ad penitam ã
confisi sunt.

Expanded text:
 ubi jura praeceptorum Dei recondebantur. Coaequales contribulcorde devoto, membrorum agilitate quod notat saltus. Nec per lamenta prophetarum pro excidiis jam factis vel faciendis ad poenitentiam conversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑierant domnc urł ire iusse¬
rat. ait. a dregnum roducentur
s u predicatio ad ꝓfectum publi¬
canorum ⁊ pec̃corum u̾sa est qui
aliis predicatur ⁊ ab aliis excipr
sui respuunt. inimici accipiñt
te garum cccripatur ⁊ rapit᷑.¬

Expanded text:
perierunt domus Israel ire jusserat, ut ad regnum reducerentur. Sed haec praedicatio ad profectum publicanorum et peccatorum versa est qui aliis praedicatur, et ab aliis recipitur: sui respuunt, inimici accipiunt.de gentium occupatur et rapit
Abbreviated transcription (Latin):
mistice exemplum dat̾¬
ut ssluminata fide dic¬
cussisq uitiorum tene¬
bri ad sacrum corpus
dñi accedamus nam¬
sepisichrum figura al¬
taris est ingno celebrã¬

Expanded text:
Mystice: Exemplum daut, illuminata fide, decussisque vitiorum tenis, ad sacrum corpus Domini accedamus. Nsepulcrum figura taris, in quo celebra
Abbreviated transcription (Latin):
uecto quicint deus serta¬
ergo crucifirus reꝑat̃ois
implet archanum sab bõ¬
surrectionis expatat cuc̃¬
tum sic nos insexta nĩ¬
di ctate debemus patip
mur corpus intumicio
aĩa cum dño post optra
manet inquicte donce¬
¶⁊ corpora.

Expanded text:
bbato quievit Deus. Sextargo crucifixus praeparationis implet arcanum. Sabbasurrectionis exspectat eventum. Sic nos in sexta di aetate debemus pati pmur, corpus in anima cum Domino post opera manet in quiete, done corpora.
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ continuo il¬
lum dimittet huc.
⁊ ab euntes mue¬
necunt pullum
ligatum ante ia¬
nuam foris inbi¬
nio ⁊ soluunt eñ
⁊ quidam de islic
stantib dicebant
illis. Qnc facis
soluentes pullũ

Expanded text:
est et continuo illum dimittet huc et abeuntes invenerunt pullum ligatum ante ianuam foris in bivio et solvunt eum et quidam de illic stantibus dicebant illis quid facitis solventes pullum
Abbreviated transcription (Latin):
extidio ⁊ ꝑditione suc gerius
contristanda hoc solatio rele¬
uat ut fidem scirent misito
plures socios gandii cterm de
¶toto orte cosligẽdos.

Expanded text:
excidio et perditione suae gentis contristanda, haec solatio relevat ut scirent multo plures socios gaudii aeterni de toto orbe colligendos.
Abbreviated transcription (Latin):
gine nautis. nitulus in immo¬
latione. leo in resurrationsa
bumanitas. in nitulo sacerdo¬
cium. in leone regnum. macͥ¬
la exprimitur duuinitatis sa¬
cramantum.
bilii dd̾. tiui abranam. hos cuos
ce omnib aegit quorum filiꝰ
apparent hunc esse qui dui e¬
rat ꝓ missus inquo uderent ĩ¬
pleci omnna uaticimahiss .N.
sons inuet̾i t. legitur scã pmtir¬

Expanded text:
gine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, humanitas, in vitulo sacerdotium, in leone regnum, in aquila exprimitur Divinitatis sacramentum.ilii David filii Abraham. Hos duos de omnibus elegit quorum Filiusappareret hic esse qui diu erat promissus, in quo viderentur impleri omnia vaticinia; his enim solis in Veteri T
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pedites suos ordinauer̃: ⁊ ipsis p̃missis pedetẽtim ut mox est¬
ꝑgebãt. E docebant᷑ aũt qͣlit̃ occlamarẽt. qͣlit̾ obstarẽt. qͣlit̃
inpenet᷑bibiles inimicos feriendo penetͣrent. ⁊ ut ad signa
sua nieħ reuerẽtes freq̃nt̃ respiscerẽt.⁊ se ipsos ad ictꝰ hasti¬
les sufferẽdos obdurarẽt. licet hec omĩa : mnaliis bellis bñgestiᷤ
didicissent. Nec minꝰ e regione pictauenses cunctatĩ stellis in¬
numerabiliores densabant᷑. ⁊ ꝑ agmina ĩnm̾e legiones a lat̾e

Expanded text:
et pedites suos ordinaverunt: et ipsis praemissis pedetentim pergebant. Edocebantur autem qualiter acclamarent, qualiter obstarent, qualiter impenetrabiles inimicos feriendo penetrarent; et ut ad signa sua, nihil reverentes, frequenter respicerent, et seipsos ad ictus hostiles sufferendos obdurarent: licet haec omnia in aliis bellis bene gestis didicissent. Nec minus e regione gentiles cuneatim, stellis innumerabiliores densabantur; et per agmina innumerae legiones a latere
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ turmis. obiuos qͦsq sternt nec inbecilles in ueni¬
unt hostes: ĩmo uͦ totis uiribꝰ sibi obsistentes. Nã duas acie
nent in ꝑboꝵ. uicissĩq eos inpetentes uirilit̃ retro ced̾e
cõpellũt. Martellus qui in postrema parte cũ acie sua¬
sustiterat. ubi densiores uidit hostiũ suoꝵ aceruos: accur
deturbat de caballis. alios ense dͥmidiat in sellis. cõuocat
suos. instantes cõfortat. ⁊ eis animatis in adu̾sarios exeur

Expanded text:
hostium turmis; obvios quosque sternunt: nec imbelles omnino inveniunt hostes; imo vero, totis sibi viribus obsistentes. Nam duas quae nent improborum; vicissimque eos impetentes, viriliter retrocedere compellunt. Rex qui in postrema parte cum sua acie substiterat, ubi densiores vidit hostium cohortes, accurrin terram deturbat de caballis; alios ense dimidiat in sellis. Convocat suos, instantes confortat; et eis animatis in adversarios excur
Abbreviated transcription (Latin):
nare. ꝙͣ nos a uobis separari.⁊ suꝑari. Inbellis mora mo¬
dica est. s uincentib lucrũ quãmaximũ ÷. Oosidiones
multa cõsum̃t tẽꝑa .⁊ uix obsessa subuigant᷑ munieipia.
bella nobis subdẽt nationes ⁊ oppida. Bella subacti euaneᷤ¬
cent tãꝙͣ fumꝰ inimiti. Uello ꝑacto ⁊ hoste deuicto. astũ iui

Expanded text:
am nos a nobis separari et superari. In bellis mora modica est, sed vincentibus lucrum quam maximum; obsidiones multa consumunt tempora, et vix obsessa subjugantur municipia. Bella nobis subdent nationes et regna: bello subacti evanescent tanquam fumus inimici: bello peracto et hoste devicto, vas
Abbreviated transcription (Latin):
an qm̃ sũ decrepita me desipuisse putasti: crede mͥ uigi
sesus effectis in uiceribꝰ. ⁊ laxa cutis. ⁊ ruga senił uiua¬
cẽ adhuc fou&e. aĩũ. Deniq nulli poteras reserare cõsi¬
liũ. q̃ te ł arciꝰ diligerꝙ. uł q̃ tͥ discreciꝰ consuler&. Quib
enĩ affectui mat̾no cõꝑari poterit : Rob̃tꝰ fr̃ regis frã¬

Expanded text:
An quoniam sum decrepita, me desipuisse putasti? Crede mihi, viget sensus effetis in visceribus; et laxa cutis, et ruga senilis, vivacem adhuc fovet animum. Deniqlium, quae te vel arctius diligeret, vel quae tibi discretius consuleret. Quid enim affectui materno comparari poterit? Quid igitur
Abbreviated transcription (Latin):
eumq mimum debellãtẽ mãciparut. iuctũ ꝙ
ad rollonẽ diuerũt. Ipa nuamqz die rameride dacorũ
ut caperẽt aliquos laiebris cõmorãtes inuaserũt
duodecimi milites p̾cipuos rollonis. ⁊ cõstati uictu¬
te ceperũt. Tũc ior rameri flens ⁊ eiulõs suꝑ eo. co¬
ta legacõne: remisit ad ea dic̾ẽs. Non reddetur tibi
ramerius sz decolabit᷑. insi reddid̾is pͥus meos comi¬
tes mͥ. insuꝑ ded̾is quicqͥd auri et argeti sui ducani¬
ms cũ iuramẽto iͥane religinnis. quin eciã tributũ
istiꝰ regionis. Mor coniuux rameri lugubri legaiõ¬
ne afflicta. conutes captos rolloni remisit. aurũqz
et argẽtũ qͥ usqͣm iuenire potuit. Quin eciã illud
qᵈ erat sacris altarib cõcess ũ. pariter q uectigal illiꝰ
ducanũs cũ irenirado qᵈ plus metali nõ haberet n
exigere poss. supplicib u̾bis ⁊dep̾catiuis misii ad

Expanded text:
eumque nimium debellantem manciparunt, vinctumque eumque nimium debellantem manciparunt, vinctumque ad Rollonem duxerunt. Ipsa namque die Ragineridae, Dacorum ut caperent aliquos latebris commorantes, invaserunt duodecim milites praecipuos Rollonis, et constanti virtute ceperunt. Tunc uxor Ragineri flens, et ejulans super eo, cota legatione, remisit ad eam dicens: Non reddetur tibi Raginerus, sed decollabitur, nisi reddideris prius meos comites mihi, insuper dederis quidquid auri est et argenti sui ducaminis, cum juramento Christianae religionis, quin etiam tributum istius regionis. Mox conjux Ragineri lugubri legatione afflicta comites captos Rolloni remisit, aurumque et argentum quod usquam invenire potuit. Quin etiam illud quod erat sacris altaribus concessum, pariterque vectigal illius ducaminis cum jurejurando, quod plus metalli non haberet, nec exigere posset, supplicibus verbis et deprecativis
Abbreviated transcription (Latin):
cipes ceperut. inum̾abile̾q manũ ad nauos duxe¬
rũt. srisones gͥ residui dissidẽtes sui. ex huic tri¬
butaru esfecti sũt. rollonis p̾ceptis ꝓ oĩa olediẽlis.
Cogesio et ex agerato atq dato frisie tributo. il¬
co librat maltũ carbasa nauib data. u̾titq pras
ad ramern ꝓlixi iuguli terras. ulcisu cupiẽs se¬
de ip̃o. qͥ affuit uualgris cũ frisomb iam aostra¬
tis ĩ pͥlio. Peerato ponto ĩtrat sialdi alucrm.
et ur citra qz t̾rã depopulãs. suꝑ longi colli ras¬
nerñ: ueuit ad quandã abbatiã dictã noĩe conda¬
tum. Ramerius uͦ m̾lta pͥlia cõtra eũ fecit. sed
ex oĩb rollo uictor potẽt extitit. Deuaslabalux
t̾ra. utusq ec̾citꝰ mala ppessa. Preualida tame¬
exorit᷑: qr t̾ra aratro nõ semõit᷑ nulgus penu¬
tũcti. salute nilus pͥuati. Quãdã qͥ die rame¬
rio loco insidiar clam iõmorãte. suꝑ dacos cupiele
urouere daci eum hinc inde iõg ressi uallauerunt.

Expanded text:
ilemque manum ad naves duxerunt. Frisones igitur residui, diffidentes sui, exhinc tributarii effecti sunt, Rollonis praeceptis per omnia obedientes. Congesto et exaggerato, atque dato Frisiae tributo, illico librat in altum carbasa navibus data, vertitque proras ad Raineri prolixi juguli terras, ulcisci se cupiens de ipso, qui affuit Uvalgris cum Fresonibus jam prostratis in praelio. Pererrato ponto, intrat Scaldi alveum cis citraque terram depopulans super Longi colli Rainerum, venit ad quamdam abhatiam dictam nomine Condatum. Rainerus vero multa praelia contra eum fecit, sed ex omnibus Rollo victor potens exstitit. Devastabatur terra utriusque exercitus mala perpessa. Praevalida fameexoritur, quia terra aratro non scinditur. Vulgus penucuncti, salute victus privati. Quadam igitur die Rainerio loco insidiarum commorante, clam super Dacos cupiente irruere, Daci eum hinc inde congesti vallaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ieue oĩa guro. Insettũ uicns pecrati et feie reple¬
cursu uoluẽte futuri: susupe nota bbenis. p̾u¬
busqz faueto beniguus. fluctus sedatisqz feros
cõpesie iuinis. casibz eupie̾s istis noe aqz labore.
cõpͥme deneultẽs mitestẽs. atq serena. undãtẽ
minũ mnoleto turbine pontũ. Haꝵ uͦ oronũ pͤ¬
cilus sinitie. mer mare qͥefut serenatis precellii.
imiensosq equoris tradus oplato slamine
brerut᷑ explieuerũt. nauesq tempenate dicup¬
tas liorib uualgorum iur appticuerũt Nͣ 2

Expanded text:
ectum vitiis peccati et faece replecursu volvente futuri: Suscipe vota libens, precibusque faveto benignus, Fluctus sedatisque feros compesce ruinis, Casibus eripiens istis nos atque labore, Comprime demulcens, mitescens, atque serena Undantem nimium violento turbine pontum. Harum vero orationum precibus finitis, mox mare quiescit, serenatis procellis, immensosque aequoris tractus optato flamine breviter explicuerunt; navesque tempestate diruptas littoribus Uvalgorum vix applicue
Abbreviated transcription (Latin):
unc rollo supͣdictis regis letus: dixisse
fertur. Grates tibi oĩm regũ p̾stãtissie
Iup ueolũtarus bn ficiis repedo ⁊ quicqͥd ĩt̾ me⁊ te
agẽda retulisti. fac ut opto. diutissime ⁊̃ regno tuo
nõ morabor. s celeriꝰ ꝯͣm pot̾o frãciã adibo. Ubi¬
cũq t̾raꝵ fu̾o: luus amicꝰ ĩsolubili dilecõis cõ¬
uẽticus nulites qͣ erãt sui effecti et secũ ituri erãt¬
ascunit. Cũ aũt pͥme etatis tp̃e rutila̾nũ mollit̾
Noꝵ arride̾i copia. pp̃ureis qz blactis lactea ⁊ odorifã

Expanded text:
unc Rollo super dictis regis laetus, dixisse unc Rollo super dictis regis laetus, dixisse fertur: « Grates tibi, omnium regum praestantissime, super voluntariis beneficiis rependo, et quidquid inter me et te agenda retulisti, fac ut opto. Diutissime in regno tuo non morabor, sed celerius quam potero Franciam adibo. Ubicunque terrarum fuero, tuus amicus insolubili dilectionis conventutis milites, qui erant sui effecti, et secum ituri ascivit. Cum autem primae aestatis tempore, rutilantium molliter florum arrideret copia, purpureisq
Abbreviated transcription (Latin):
dulẽtam psidiã datie regis nobis retuleriti plin
Nenio semore ĩ factis ur̃o iustior. nemo maior in
armis. huiꝰ negocu curas secludite. aciuoꝵ securi p̾¬
lioꝵ impaciẽtes. atqz oĩm malor ĩines estote. Liceat
pͥccimur cogite ut m̃e fidei ĩtegͥtate dignetur ad uos
uenire. qr eũ desido ĩtueri. suꝑqz malis suis solari.
Abeutes aut̃ missi quecũq audierãt nũciauerunt
rolloni. Ex tĩpło rollo audact̾ ⁊ in cuitãt᷑ ꝑ rexit ad
regẽ: cõtra se uemẽtẽ. Sͥ mutuo amplerati ⁊ osclã
libati. cedẽtib utriusq ex̾citꝰ turnus sedetũt se po¬
siti. Tũc rer alstemiꝰ pͥor est allocutꝰ. Prosapia
peto pars aĩe semꝑqz mee comes. atqz finib ĩmis
temet deposco morari. Sitqz salutifere laptisma¬
te sorde piari. Qu quid gestis habe nr̃e dicois ĩorbe
Sis memor ip̃e m̃i suero cen sẽꝑ ĩ omĩ. ⁊ si uelle
uens q tenorẽ: at potis es fer opem stabili co

Expanded text:
dulentam perfidulentam perfiNemo seniore in factis justior vestro, nemo major in armis. Hujus negotii curas secludite, armorum securi, praeliorum impatientes, atque omnium malorum immunes estote. Liceat rum seniorem, precamur, cogite ut nostrae fidei integritate dignetur ad nos venire; quia eum desidero intueri, superque malis suis solari. » Abeuntes autem missi, quaecunque audierant renuntiaverunt Rolloni. Extemplo Rollo audaciter et incunctanter perrexit ad regem contra se venientem. Qui mutuo amplexati et oscula libati, cedentibus utriusque exercitus turmis sederunt sepositi. Tunc rex Alstemus prior est allocutus: Prosapia peto, pars animae semperque meae comes, atque Finibus in nostris temet deposco morari, Sicque salutifero baptismate sorde piari. En quid gestis habe nostrae ditionis in orbe. Sis memor ipse mei, fuero ceu semper in omni. Et si velle nensque tenorem. Ut potis es fer opem stabili con
Abbreviated transcription (Latin):
et nos de dimicis nr̃ĩs iiudicare: obsltit ei ĩt̾clusit
not glauul hienie. Ieluq irusiãte t̾rã ⁊ affligẽte
fleriles herbarũ i atboꝵ comas. desa glacialiũ mo¬
le refrenata crustaꝵ. siurerũt nobis muruͣ slumia.
nec p̾buit nebis piperũ it uuda. Audiẽtes quidam
milites in cõfimo nr̃ĩ aduẽtus cõmorates. pͥmaxi¬
mami auẽ cõtra nos strux̾ũt. nosqz lacessetes iua¬
serũ. Mos u̾o nei sub glaciẽ nec supͣ nauig are
ualetes. illox audacie restitimus. mltosqz illor pͥlo
erarmatos cepimꝰ. Nõ auĩ regnũ tuũ depopula¬
bimiꝰ. nec pͥdas us qͣm raptas ad naues u̾temus.
uẽdendi aiq cinẽdi sequestiã pacẽ petimꝰ. qr ĩmi¬
nelis uerit tp̃e ad frãciã ꝓfuiscent᷑: Rexautem
hilarẽ nultũ sũmiss ue lus auditis: ꝓratur. Nul¬
la tellus essert uros magis qͣm dacia pͥcipuos. ar¬
misꝙ strenuie edoctos. Parẽt elã diffuse q uos itate
ur̃i semoris. cialsusq ⁊ labores ur̃os quin eciã sran¬

Expanded text:
ris vindicare, obstitit et interclusit nos glacialis hiems, geluque crustante terram et affligente flexiles herbarum et arborum comas, densa glacialium mole refrenata crustarum, struxerunt nobis murum flumina, nec praebuit nobis prosperum iter unda. Audientes quidam milites in confinio nostri adventus commorantes, praemaximam aciem contra nos struxerunt, nosque lacessentes invaserunt. Nos vero, nec sub glacie nec supra navigare valentes, illorum audaciae restitimus, multosque illorum praelio exarmatos cepimus. Non autem regnum tuum depopulabimus, nec praedas usquam raptas ad naves vertemus. Vendendi atque emendi sequestram pacem petimus, quia imminentis veris tempore ad Franciam proficiscemur. » Rex autem hilarem vultum submissus, his auditis profatur: « Nulla tellus effert viros magis quam Dacia praecipuos, armisque strenue edoctos. Parentelam diffusae generositatis vestri senioris, casusque et labores vestros, quin etiam frau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͥd pͥliatꝰ es cũ nualgus et scisonib cõtra me. Si
seuire nͦi uoles. armor spicula desũt ⁊ satellites.
Si uelis a uobis sugu laẜi. cõpedib iitrcatꝰ nõ
potes auad̾e̾. Calionẽ sicut frisonib tͥ reddidi. ꝓ mal¬
midiũ ex agiserati mun̾is reddã t᷑. teq tue remictã
uxori. Hinc mãs uescens requiesce. ⁊ nllatenꝰ sit
discordia sz sempit̾ua int̾ me t te par ⁊ amiticia.
His dictis rameri crura soluuntur cõpedib. Statĩ
tum qum etiã teddita iuedietate lecgatoꝵ iuuerum

Expanded text:
d praeliatus es cum Uvalgris et Frisonibus contra me? Si saevire modo vales, armorum spicula desunt et satellites. Si velis a nobis fuga labi, compedibus intricatus non potes evadere. Talionem sicut Frisonibus tibi reddidi pro malmidium exagerati muneris reddam tibi, teque tuae remittam uxori. Hinc mansuescens requiesce, et nullatenus sit discordia, sed sempiterna inter me et te pax et amicitia. » His dictis Ragineri crura solvuntur compedibus. Statimtum, quin etiam reddita medietate legatorum munerum,
Abbreviated transcription (Latin):
menũ lonqi celle hasbaiensom. ⁊ hainamensein
diue. ⁊ cudedodum fusie regionis pͥncipẽ. ⁊ con¬
gregato ex̾citu alior pagoꝵ ĩuaserũt rollonem.
Qͥ sũ sepius ad bellũ ĩdubitãt᷑ ꝑrexit et m̃lta
nilia illoꝵ occidit. atq iameriũ longi colli et ra¬
cebodum frisone ae sua castra fugauit. demẽe
totam t̾rã uualgioꝵ deuastanit. atq incendio
cõcremauit post hinc hiꝰ ier causa ĩdignatus.
trisones celerit ecpetiuit: t̾rũ qz illoꝵ deuastare
cepu. Cũt frisones multoꝵ cõgeriẽ populoꝵ
cõcite coaieruãtes. tͥ q mustitudinẽ plebm̃ ĩ tõs¬
mo frisie cõmorãciũ accumulãtes. ⁊luuo almere

Expanded text:
Hainaucensem ducem, et Radeboldum Frisiae regionis principem, et conglobato exercitu aliorum pagorum, invaserunt Rollonem. Qui sic saepius ad bellum indubitanter perrexit, et multa millia illorum occidit, atque Rainerium Longi Colli et Radebodum Frisonem ad sua castra fugavit. Deinde totam terram Walgrorum devastavit atque incendio concremavit. Posthinc hujus rei causa indignatos Frisones celeriter expetivit, terramque illorum devastare coepit. Tunc Frisones multorum congeriem populorum concite coacervantes, sibique multitudinem plebium in confinio Fririae commorantium
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq diutissime morulãs uualgras depopulo¬
ret temĩscẽs alstemꝰ rex angloꝵ xpĩanissius
oĩm regũ ꝓbitate p̾cellẽtissimꝰ. amicitie qua se et
rollonẽ coligarat in fẽdera sempit᷑na .xn. naues
frureto. uiuo atq lardo. orͣcratas. qͥu eciã totidem
aimato milile repletas. diui p̾celso t̾usmisit in
ualgras. His collo donis letus legatos mum̾ibz
pͥmarimis ditatos iũ gr̃aꝵ actõe ad reiẽ remisit.
seqz ꝑ ees samulaturũ regi mãdauit. Witimũtes
aut malgiẽses pp̃ deporiati irumẽti copiã om̃¬

Expanded text:
depopularet, reminiscens Alstemus rex Anglorum Christianissimus, omnium regum probitate praecellentissimus, amicitiae qua se et Rollonem colligarat in foedera sempiterna, duodecim naves frumento, vino atque lardo oneratas, quin etiam totidem armato milite repletas, duci praecelso transmisit in Uvalgras. His Rollo donis laetus, legatos muneribus praemaximis ditatos cum gratiarum actione ad regem remisit, seque per eos famulaturum regi mandavit. Aestimantes autem Uvalgrenses, propter deportati frumenti copiam om
Abbreviated transcription (Latin):
ienter gosns: frãciã repetit hylaris. Porro roblus
norinã noꝵ dux p̾parato nuptialiũ rerũ inaguo ay¬
paratu. supͣ nõĩatam iãti regis siliã ĩ cõsorciũ sui
thori iͥ auo more duxit. Securitatem sib gẽtibus
ileryasua mau̾e tupiẽtib feut. Illã t̾rã sius sideli¬
bus funiculo diuis it umnũsã ꝙ dui dehlami reedia¬
tauit. atq de suis misiiib aduenisq iselib reseriã
iestruxit. nra et leges sempit̾nas. uẽlulate pͥncipũ
sanutas et decietas. plebi induxit. atq pacifita cõũ¬
sacõne morari simul coegit. Qũias sũditus susas
fatuit. iemuila frequena paganoꝵ destructa restau
iauil. muros enntatũ et ꝓpugnaclã refcut ei auq¬
melauit. britannos retelles sͥ subiugauit. atq
de cibirus britonũ totũ regnũ ẽ cõcesũ suqiuẽter

Expanded text:
tenter gestis, Franciam repetit hilaris. Porro Robertus Northmannorum dux, praeparato nuptialium rerum magno apparatu, supra nominatam tanti regis filiam in consortium sui tori Christiano more duxit. Securitatem omnibus gentibus in sua terra manere cupientibus fecit. Illam terram sui fidelibus funiculo divisit, universamque diu desertam reaedificavit, atque de suis militibus advenisque gentibus refertam restruxit. Jura et leges sempiternas voluntate principum sancitas et decretas plebi indixit, atque pacifica conversatione morari simul coegit. Ecclesias funditus fusas statuit, templa frequentia paganorum desravit. Muros civitatum et propugnacula refecit et augmentavit. Britannos rebelles sibi subjugavit, atque de cibariis Britonum totum regnum sibi concessum sufficienter
Abbreviated transcription (Latin):
osficu ime. inte humane stadiũ felicuursu peregit
uone iam prima que ĩdiñtam illuscescetat. unͦ.
tum. bonor actuũ eternum silus monumetũ. Iure
qd de ipñalib locuturi studus cõueniunt. illiꝰ pre¬
sentatur memoria. qui ex tyranno religiosus.
pͥmnus extitit fũdator et albas. Gpytachuun.
at tegitux peira: qui quas uriõspicit edo
cunctas edid̾ait. monaihus ex laicoper post m¬
tena. o. res et qat uor auuoe fa muta nescierat.
post que peritꝰ obit.
natuor undenes transegit senobialis.
annos rite snos dimidiando dies.
cum phebus nouum sus uͥguie ꝓtulit ortum.
comnigrando diem clausit et ebdomudem.
herlumꝰ erat. si qui de nomine querat.
qui cũ sctĩs det. quiquid̃ eis deus eit.

Expanded text:
officii fine, vitae humanae stadium felici cursu peregit, officii fine, vitae humanae stadium felici cursu peregit, nocte jam proxima, quae in Dominicam illucescebat, VII tum bonorum actuum, aeternum filiis monumentum, jure quo de spiritualibus locuturi studiis conveniunt, illius praesentatur memoria, qui ex tyranno religiosus, primus exstitit fundator et abbas. EPITAPHIUM. ac tegitur petra, qui, quas circumspicis aedes, Cunctas ediderat, monachus ex laico. Ter post undenos ac tres et quattuor annos Grammata nescierat, postque peritus obit. Quattuor undecies transegit coenobialis Annos, rite suos dimidiando dies. Cum Phaebeus nonum sub Virgine protulit ortum, Commigrando diem clausit et hebdomadem. Herluinus erat, si quis de nomine quaerat, Cui cum sanctis det quidquid eis Deus est.
Abbreviated transcription (Latin):
quiqz religiosi uiri. Afuerũt pce̾s regni. Rex alue
nntentus negocus addẽe nõ ponni. Regina machis¬
dis libeus aguisset. innsi regus detenta occupatõ¬
iub fuissz. Affuit tamẽ per cõdecẽtem beneficiencie
sue largicõnem. Noluit aut rer suꝑ nꝰ operi grẽ
uans oꝑis iõs ũmau gaudiũ. qd̾ infra serdecim
annos selis pauperũ exẽsis cõplenit monasteriũ
cũ oĩb officinis. opus pulchrũ maximũ. Afuert
et requi sanue ilarissimi cõsules. et ex alusz ieg¬
ni eiusdem pͥmatibiz cõplures . iliti monachi ex umi¬
nersis a diacentib ꝓuutuis. Aliquãto uͦ tpĩs post
dedicacõem ex acto. uen̾andus pat᷑ herlumꝰ omni
mebro esfuns destitui penitus repit. et lenge añ
diei ip̃iꝰ ammã renolucõem qd optau̾at optinuit.
Nam ꝓtime sub secuto mense angusto. t̾rio decimo
balendas septebris. die dĩco ex toto lecto decubuit.
uespertina a frĩb ꝑ acta sinari cum diei ac diurin

Expanded text:
quique religiosi viri; affuerunt proceres regni. Rex aliis detentus negotiis adesse non potuit. Regina Mathildis libens affuisset, nisi regiis detenta occupationibus fuisset; affuit tamen per condecentem beneficentiae suae largitionem. Noluit Rex supernus operi gratiae onsummati gaudium, quod infra sedecim annos solis pauperum expensis complevit monasterium cum omnibus officinis, opus pulchrum et maximum. Affuerunt et regni Franciae clarissimi consules et ex aliis regni ejusdem primatibus complures, clerici, monachi, ex universis adjacentibus provinciis. Aliquanto vero temporis post dedicationem exacto, venerandus Pater Herluinus omni membrorum officio destitui penitus coepit, et longe ante diei ipsius annuam revolutionem quod optaverat, obtinuit. Nam proximo subsecuto mense Augusto, XIII Kal. septembris, die Dominica, ex toto lecto decubuit. Vespertina a fratribus peracta synaxi, cum diei ac diurni
Abbreviated transcription (Latin):
nerib leta lit iõsossus ocrubuit. Angliuͦ postꝙͣ iota
minẽte u̾sa facie subfidiũ fuge appeciert. Itaq normã¬
ni d̾ anglos fug̾e̾ uidert : tota noite dñica ees ad det mẽ¬
tum sui obinge ꝑsacuti sũt. Nam crescentes herle ac̃ti¬
quũ ag̾em tegebãt uͥ summoꝵe c̾rentes normãm iñ
equis ⁊arnus iuebãt. ac sese dũ uꝰ repẽte suꝑ alterũ
ĩnumeres pctõres nt̾usqz phalangis puuiit diu̾sis

Expanded text:
neribus lethaliter confossus occubuit. Angli vero, postquam tota neribus lethaliter confossus occubuit. Angli vero, postquam tota minente, versa facie, subsidium fugae appetierunt. Itaque Northmanni, dum Anglos fugere viderunt, tota nocte Dominica eos ad detrimentum sui obnixe persecuti sunt. Nam crescentes herbae antiquum aggerem tegebant, ubi summopere currentes Northmanni cum equis et armis ruebant, ac sesinnumeros peccatores utriusque phalangis puniit diversis
Abbreviated transcription (Latin):
lure. ue ilara lib̾tas augloꝵ peat ĩtua ꝓuicie. Hir
itaq auditis ẜmoib : heraldus uehemẽt̾ ẽ ĩdignatꝰ
Confiliũ istd̃ ꝙ amicis erꝰ salubre uidebatur spreuit:
q germanum suur qui fideliter ei consiliabatur cõuici¬
is irritauii. matremq suã q̃ minis ip̃m retiu̾e secũ
satagebat pede procat̾ ꝓcussit. Deinde ꝓ serdies inimi¬
uerã mulutudinẽ angloꝵ cẽtraxit. Duct̃qz ĩiautũ
accelerans p̾oitupare: tota node eislaus ĩ campo be¬
li aꝑparint mane.
ut uͦ nocturno᷑ p̾cauens exiursus hostis : in¬
ihoantib tenebris ad gͣtissimã uqz liuẽ ex̾utũ
iussit eẽ in armis. Sacto auĩ diluculo salbĩ. legiones
miletũ itrib ordinib disposiui. ⁊ horrẽdo hosti it¬
pidus obiuã pressit. Cũ quo sus hora diei t̾cia bellum¬
cõmisil: ⁊ ĩiedib ab utiuq parte morientiũ usq ad
nectem ꝓteauit. Heralilꝰ ĩ ip̃e ĩ pͦ militũ cõgtressue nul¬

Expanded text:
 His itaque auditis sermonibus, Heraldus vehementer est indignatus. Consilium istud quod amicis ejus salubre videbatur, sprevit, et germanum suum qui fideliter ei consiliabatur, conviciis irritavit, matremque suam, quae nimis ipsum retinere secum satagebat, pede procaciter percussit. Deinde per sex dies innumeram multitudinem Anglorum contraxit, ducem incautum accelerans praeoccupare, tota nocte equitans in campo belli apparuit mane. nocturnos praecavens excursus hostis, inchoantibus tenebris ad gratissimam usque lucem exercitum jussit esse in armis. Facto autem diluculo Sabbati, legiones militum in tribus ordinibus disposuit, et horrendo hoste intrepidus obviam processit. Cum quo, sub hora diei tusque ad noctem protraxit. Heraldus etiam ipse in primo militum progressu vul