comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lio age̾ ꝙͣ tͥbutoria. nam inhac ac¬
tõne dequa loquimur ħsolum i
diuisionem uenit qd̾ uinm̾cib ÷¬
inquib negõatur ꝙq eonomine
receptum est. at maccõne de pecłio
tocius peculii ꝙͣtitas spectatur in
tia uł.̃ inmore negotietur fĩ p̾cea¬

Expanded text:
actione de qua loquimur hoc solum in diuisionem uenit, quod in mercibus est quibus negotiatur quodque eo nomine receptum est: at in actione de peculio totius peculii quantitas spectatur, inertia uel etiam minore negotietur: fie
Abbreviated transcription (Latin):
Ielleiano senatus ꝯsulto plenissime
conp̃hñsũ est ne ꝓullo. femine ĩ¬
t̾cedent siam sic̃ morib cuuli.
officia ad ẽpta sunt sunt feminis
i pleraq ip̃o iure ñualent Ita
młto magis adimendũ fuit eis id
lum rei familiaris. Equin autẽ ui¬
sum est itu mulieri succuroi ut ĩ
uetẽm debitorem autĩeum. qͥ ꝓse
ꝯstituiss mubõem ream accio daxeͦ.
magis enĩ ille dm creditor mułrem
deceperit.u lp̃.

Expanded text:
elleiano senatus consulto plenissime comprehensum est, ne pro ullo feminae intercederent. Nam sicut moribus civilia officia adempta sunt feminis et pleraque ipso iure non valent, ita multo magis adimendum eis fuit id lum rei familiaris. Aequum autem visum est ita mulieri succurri, ut in veterem debitorem aut in eum, qui pro se constituisset mulierem ream, actio daretur: magis enim ille quam creditor mulierem decepit. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
onistisiu potest accor ⁊̃ adopis no¬
ua nuntiationem nad stipuoes
int̾ponendas ueluti legatorum
dampm infecci iudicatum solu
qͣmuis seruo potius ciuitatis caui

Expanded text:
onstitui potest actor etiam ad operis noui nuntiationem et ad stipulationes interponendas, ueluti legatorum, damni infecti, iudicatum solui, quamuis seruo potius ciuitatis caueri
Abbreviated transcription (Latin):
co mħ tm̃ fuit utilis exemꝑto
actõ: ut seruus trad̾etur sipłes
in insondum ꝓ eutõne tene¬
atur dem̃ post eiuttõnem cum
uno fuero exptus si agaui cum

Expanded text:
c tantum fuit utilis ex empto actio, ut seruus traderetur. Si plures mihi in solidum pro euictione teneantur, deinde post euictionem cum uno fuero expertus, si agam cum
Abbreviated transcription (Latin):
um fundus un opcunus mͣrcum¬
q emptus est . alicuuis s̾uitutis
re consecutus ẽ dem̃ cotus fundus
enintitur obeam euittõnem id
p̃stari d ꝙ ex duplo reliquinin:
nam si aliud obserualums ser¬
uitutib aliquib ⁊ mox ꝓpͥetate
eiucta ampluis duplo emptor qͣn
p̃roris exͣ ordinem sentũtiam se¬
q̃ntes nemo numꝙͣꝵ dixit dandã
itm eos accõnem re euicta: si dolo
rem uiliori p̃cio ꝓiecerunt. cunc
de dolo accõ dicur adu̾sus eos do
rorem emꝑtor rei iuttus est ue¬
gamus auitoris dampnũ ẽẽ debe̾
ant quid refert sordib iudicis ar
stultitia res ꝑierit. Inniria em̃
q̃ fit emptori auccorem ñ d ꝯtĩ¬
ge̾ E sititius stichum post mortẽ
suam lib̾m ẽẽ iissum uũdid̾it
mortuo de iñ eo stichus ad lib̾ta¬
tem ꝓuenit anstiplatõ de euit¬
tione int̾põita cencat i ait iuł.¬

Expanded text:
empto acturus sim, quamvis alter decem digptus est et alicuius seruitutis re consecutus est, deinde totus fundus euincitur, ob eam euictionem id praestari debet quod ex duplo reliquum est: nam si aliud obseruabimus, seruitutibus aliquibus et mox proprietate euicta amplius duplo emptor quampraetoris extra ordinem sententias sequentes, nemo umquam dixit dandam in eos actionem re euicta: sed si dolo rem uiliori pretio proiecerunt, tunc de dolo actio datur aduersus eos domrorem emptor rei uictus est, negamus auctoris damnum esse debere: aut quid refert, sordibus iudicis an stultitia res perierit? iniuria enim, quae fit emptori, auctorem non debet contingere. Si Titius Stichum post mortem suam liberum esse iussum uendiderit, mortuo deinde eo Stichus ad libertatem peruenerit, an stipulatio de euictione interposita teneat? et ait Iu
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ q̃ futura ẽẽt situnt ususfͣ. ani¬
euus ñ fuisset. ¶si ꝑ alienum fuͣ¬
dum mͥ mam consntueris euit¬
tõnis nomine te obligari ait et
eo casu si ꝑalienũ ꝯced̾etur
enucõnis obligarõnem ꝯtrahr.
sum tibistichum m̃derem dixi
eum statu lib̾m õe sub hac ꝯdi¬
cõue mauuimissũ sinanis ex a¬
sia uenĩt. Is autem sicitius cõ¬
sul fcũs fu̾it manummssus eut

Expanded text:
futura esset, si tunc usus fructus alienus non fuisset. Si per alienum fundum mihi uiam constitueris, euictionis nomine te obligari ait: eteo casu, si per alienum concederetur, euictionis obligationem contrahit. Cum tibi Stichum uenderem, dixi eum statuliberum esse sub hac condicione manumissum 'si nauis ex Asia uenerit', is autem 'si Titius consul
Abbreviated transcription (Latin):
acte emptor siuitulus qui em¬
post emptõnem natus ÷ euin¬
lum fructũ ẽẽ uacte non uis s
corpus demonstramus situti p̃¬
droꝵ frum̃ta ⁊ uinũ fructum
recce dicimus cum constet eadẽ¬
hr̃e. nam scapham ip̃ami q̃ ꝑss
ꝑuam nauiculam ẽẽ ommaã
que coniucta naui ẽẽnt ueluti
gub̾natula malus: Autenne ue¬

Expanded text:
ae emptor, si uitulus qui post emptionem natus est euinlum fructum esse uaccae, non ius, sed corpus demonstramus, sicuti praediorum frumenta et uinum fructum recte dicimus, cum constet eadehabere, nam scapham ipsam per se paruam nauiculam esse: omnia autem, quae coniuncta naui essent ueluti gubernacula malus antemnae ue
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ mĩdidisti nec dixisti usum
to ñ ad me s adpͥetatem. usum
fructium redie. ait. N emut᷑
potuisse ꝯstitiu ussim fructum
eo tp̃r quo auenꝰatusr eẽt. S pꝰse

Expanded text:
ihi vendidisti nec dixisti usum to non ad me, sed ad proprietatem usum fructum redire ait, neque enim potuisse constitui usum fructum eo tempore, quo alienatus esset: sed posse
Abbreviated transcription (Latin):
uim hĩe dõatõnem. ut ꝑata sat̃fa¬
cere mułr hr̃et doli exceptõnem
quin mimo ⁊ sisatis fecerit potuisse
cam ꝓdoli exceptõnem consequi ut
sibi mandentur accõnesssi dc̃ator t¬
uus fuerit effectus pͥuati dicend̾:
dõatum ẽ. extincta erit donatio.n
mariiꝰ uxori dõauit ⁊ mortẽ si bi ob
memoria euis dampnatasit yeuoca¬
bitur donatõ qͣmius ea q̃ aliis dõa¬
uit ualeant sinõ mortis cã dõauite
si nules uxori dõauit de castrensib

Expanded text:
satisfacere mulier haberet doli exceptionem: quin immo et si satisfecisset, potuisse eam per doli exceptionem consequi, ut sibi mandentur actiones. Si donator servus fuerit effectus privati, dicendum donatum est, extincta erit donatio. Si maritus uxori donaverit et mortem sibi obmemoria eius damnata sit, reuocabitur donatio: quamuis ea quae aliis donauerit ualeant, si non mortis causa donauit. Si miles uxori donauerit de castrensibus
Abbreviated transcription (Latin):
ardun res cchis qͣs donauerat
legafset qͣsdam ñ uidebit᷑. cecãs
uonuse ad ixorem ꝑtin̾e. plerũ¬
as cnim ãauegat postea donat
uor alia cã fuit legandi sr̃o ñ solũ
uirum ⁊ uxorem ꝯplectitur

Expanded text:
asdam res ex his quas donauerat legasset, quasdam non, non uidebitur ceteras noluisse ad uxorem pertinere: plerumque enim antea legat, postea donat: uel alia causa fuit legandi. Oratio non solum uirum et uxorem complectitur
Abbreviated transcription (French):
qi mort io
soc̃o nuptie
ñ soluũtur ñ
int̾est au pr̃filiũ uł filiã exhr̃da¬
ut iuortii spẽsabeadem põie
diu̾sa ẽ hes indotem ectiatas con¬
sentiente iiro mlr mulu hũit¬

Expanded text:
quia mortuo socero nuptiae non soluuntur: nec interest, an pater filium uel filiam exheredauerit. diuortii species eadem ratione diuersa est. Res in dotem aestimatas consentiente uiro muli
Abbreviated transcription (Latin):
Sitͥscͥmortisc̃a dõare uellet. ego
pure uxori dõaro uellẽ ñ ual qd̾
uxori iubeo dari: qr illo ꝯualescẽte
cõditione tencor mortuo eo aut̃
nichomimnus pauꝑior sum ñ enĩ¬

Expanded text:
i mortis causa donare uellet, ego pure uxori donare uellem, non ualet quod uxori iubeo dari, quia illo conualescente condictione teneor, mortuo autem nihilo minus pauperior sum: non eni
Abbreviated transcription (Latin):
ei de hus testuri. simͦ impetͣuit
ut cestetur cum dampnaretur
donõ ualebit. nã ⁊ mortis cã dare
pot̾i̾t cui testari ꝓmissũ. qd̾ ait s. t¬
orõ consũpisie sic accipe debemus.ͣ
pe is qui dõatõm accepit locuple

Expanded text:
ei de his testari si modo impetrauit ut testetur cum damnaretur, donatio ualebit: nam et mortis causa donare poterit, cui testari permissum est. Quod ait oratio 'consumpsisse', sic accipere debemus, ne is, qui donationem accepit, locuple
Abbreviated transcription (Latin):
si ħ erigitꝰ uxor ut aliciuid exea
u int̾sm comodi sentiret inaritꝰ
alienũ si solo eius ministĩo usa
est end egit ut ł reuocare sibi licẽt
uł ut rescum ouĩi enolum̃to ꝑ
prẽm postea ad filium tͣnsiret
cuy ñ idem ꝑĩ sit ratum at sicã
exͣueo tal negotiũ ꝯtraxiss ħ

Expanded text:
si hoc exigit uxor, ut aliquid ex ea re interim commodi sentiret maritus: alioquin si solo eius ministerio usa est et id egit, ut uel reuocare sibi liceret uel ut res cum omni emolumento per patrem postea ad filium transiret, cur non idem perinde sit ratum ac si cum extraneo tale negotium contraxisset,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qͣntitatem eaqrextet dicend̃e
si is decessĩt qui faitus est locuple¬
tior posse repete id qd̾ dedit necc̃õ¬
pensare id qd̾̃ ꝯsumpsit qͣmius
diuortio secuto ħ cõpũsatõ locũ
hãt ¶i diuortiũ post dõatõnem
int̾cessit aut pͥꝯr decessit quido¬
numa accepit uet̾i iuyi statur.
ħ est si maritus uxori dõatũ uult.
ualeat doño qd si ñuult. extm¬
guitur. płiq enĩ cum bona gr̃a
discedu̾nt. płiq cũ ini sui aĩ ⁊ offũ¬
sa. Ꝙ gͦ si diuortiũ factum ÷ dem̃¬

Expanded text:
uantitatem eaque exstet, dicendum est, si is decessit, qui factus est locupletior, posse repetere id quod dedit nec compensare id quod consumpsit, qudiuortio secuto haec compensatio locum habeat. Si diuortium post donationem intercessit aut prior decesserit qui donum accepit, ueteri iuri statur, hoc est, si maritus uxori donatum uult, ualeat donatio, quod si non uult, exstinguitur: plerique enim cum bona gratia discedunt, plerique cum ira sui animi et offeuid ergo, si diuortium factum e
Abbreviated transcription (Latin):
e eo ꝙ uxoris edifinum uroi ita
ꝯuin̾ctũ est ud detrattum alicuiꝰ
usus. eẽ possit dicend̾ est agi poł
le dehus senfisse quorum uolũ¬
tate re̾ eorum malienum edifi¬
tium ꝯm̃ite eẽnt. paub notat
s in hoc solum agi potest ut solã¬

Expanded text:
uiri ita coniunctum est, ut detractum alicuius usus esse possit, dicendum est agi posse, le de his sensisse, quorum uoluntate res eorum in alienum aedificium coniunctae essent. Paulus notat: sed in hoc solum agi potest, ut sola
Abbreviated transcription (Latin):
natu hĩca auitor fuit senatus cẽ¬
sendi. Nlanio emiliano ⁊ mũmo
albino ꝯsulib ut alicͥ̾d relaxaret
eius cui donate sunt ⁊⁊ obli ͤ sitͣ cuilil
n de faludia ubi possit locum hũs tͣctã¬
d̾ sit cui locum ita fore oꝑmor qͥiͣ testa¬
m̃to sit confirmatum qd donatum
est. ¶ait or̃o fas ẽe eum quidẽ qui
doãuit penitẽ hẽd̾e̾ u̾o euuere forsitar
eisꝰ uoluntatem. sup̃mam eiꝰaͥ dõa
u̾it durun᷑ amarum eẽ ¶ penitẽti¬
am accipe debennis sup̃mam dem̃
siuxori donauit dem̃ eum perituit
mor desiit penige̾ dd̾. est dõatõnem
ualere ut sup̃inum eius spectemꝰ:
iuditiũ. q̃mad̾ cura fidei ꝯmisła so¬
lenis uł inlegatis. cũde doli except̃oꝰ¬
ne oppõita ccͣcamus ut sit ambulatõ¬
ria uoluntas usq̃ aduite supͣmũ
eritum. s ubi semel dõatorem po¬
iuituit ⁊̃ ħedi reuocandi potãtem
tribuimis si appareat defunctũ
eid̾nt̾ reuocasse uoluntatẽ ꝙ sũ
obscuro sit ꝓclunor esse d ẽẽ iudex

Expanded text:
natu habita auctor fuit senatui censendi Fulvio Aemiliano et Nummio Albino consulibus, ut aliquid laxaret eius cui donatae sunt et obligatio sit civilis et de Falcidia ubi possit locum habere tractandum sit: cui locum ita fore opinor, quasi testamento sit confirmatum quod donatum est. Ait oratio "Fas esse eum quidem qui donavit paenitere: heredem vero eripere forsitan adversus voluntatem supremam rit durum et auarum esse'. Paenitentiam accipere debemus supremam. proinde si uxori donauit, deinde eum paenituit, mox desiit paenitere, dicendum est donationem ualere, ut supremum eius spectemus iudicium, quemadmodum circa fideicommissa solemus, uel in legatis cum de doli exceptione opposita tractamus, ut sit ambulatoria uoluntas eius usque ad uitae supremum exitum. Sed ubi semel donatorem paenituit, etiam heredi reuocandi potestatem tribuimus, si appareat defunctum euidenter reuocasse uoluntatem: quod si in obscuro sit, procliuior esse debet iudex
Abbreviated transcription (Latin):
ture potiuĩt. ¶ qd̾ legaturꝰ mͥ aut iẽ¬
ditatis noĩe reluturus es potes roga¬
tus ams urori mee reliãre. n ũ i¬
ca eẽ dõatõ qr nͭ ex bõis meis dm̃uit
In ciuo maxĩe maiores donanti suc¬
t᷑ iocupletõr fie̾t ¶ Siuͣ uxori munꝰ

Expanded text:
tire potuerit. Quod legaturus mihi aut hereditatis nomine relicturus es, potes rogatus a me uxori meae relinquere et a esse donatio, quia nihil ex bonis meis deminuitur: in quo maxime maiores donanti sucter locupletior fieret. Si uir uxori munus
Abbreviated transcription (Latin):
cradicõnem constitutis uł ꝑpatĩam
forte. si ꝑ domum quis suam pascus
est a q̃ ductũ tnͣsduti. Item si uꝰ¬
ticoꝵ. nam ⁊ ħ craditõnem ⁊⁊ ꝑation¬
giam tuendam constat. ꝑtus ancilie
furtlue qͥ apud uo.si. emptorem cõ¬
ceptus est ꝑ hu̾t altionem petenduᷤ
est. ĩ si ab eo qui enut possessus ñ est.

Expanded text:
raditionem constitutis uel per patientiam forte si per domum quis suam passus est aquae ductum transduci: item rusticorum, nam et hic traditionem et patientiam tuendam constat. Partus ancillae furtiuae, qui apud bonae fidei emptorem conceptus est, per hanc actionem petendus est, etiamsi ab eo qui emit possessus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
ea edificau̾o. retos me publitiana
ufur̃. Idem inquid si isulam e¬
mii ad acreami ea ꝑuenit. ca pot̾o
set. eum indocem atcepisse t ante
iisutapionem stum est a diuopio.
diuortio facco. restituendum ẽẽ ser¬
uũ sã naliusse dosicõnem int̾ ipon¬
cum. isponsam. dabitur gͦnpolsideꝯ¬
ti exceptio.i amula possõne publici¬
ana. sũ extͣneus sũdõator possideat.
Is cui ex trebelliano hereditas restite

Expanded text:
ea aedificauero, recte me Publiciana usurum. Item, inquit, si insulam emi et ad aream ea peruenit, aeque potero set eumque in dotem accepisset ante usucapionem, rescriptum est a diuo Pio diuortio facto restituendum esse seruum: nam ualuisse donationem inter sponsum et sponsam. dabitur ergo et possidenti exceptio et amissa possessione Publiciana, siue extraneus siue donator possideat. Is cui ex Trebelliano hereditas restitut
Abbreviated transcription (Latin):
am insiiani. ñ a domino bonafi¬
de enĩo. ¶Si ues tals sit. ut cam lerͦ
at ꝯstitutio alienari ꝓ hurat eo cãu
publitiana nõ competit qr exhus
cãib nenimc̃ p̃tortuetur. no cõtͣd
legemfaciat s p̃irbuciana accõne ĩde
ifante scruo ñ dum ãnitio uti poᷤ¬

Expanded text:
am insulam a non domino bona fide emero. Si res talis sit, ut eam lex aut constitutio alienari prohibeat, eo casu Publiciana non competit, quia his casibus neminem praetor tuetur, ne contra leges faciat. Publiciana actione etiam de infante seruo nondum anniculo uti pos
Abbreviated transcription (Latin):
cem em̾o itͣ lntam mͥ rem hr̃ditari¬
am pecere uelu crebatuis sc̾bit õe
publitianam¶si duob quis seꝑatĩ
uendidĩt bona side ementib uidea¬
mus. quis magis publitiana uti po¬
tĩt. umuus cui pori ies tradica est ar

Expanded text:
em emero et traditam mihi rem hereditariam petere uelim, Neratius scribit esse Publicianam. Si duobus quis separatim uendiderit bona fide ementibus, uideamus, quis magis Publiciana uti possit, utrum is cui priori res tradita est an
Abbreviated transcription (Latin):
cuͣm is incuius locum succesli bona
side emisset nec ꝓd̃it. si dolo carro cũ
emptor cui succesu dolo fecibset ¶ S
enĩ si seruus meus emit. colus ruis
erit speitandus. ñ meuł uł ctͣ pub¬
liciana tempus emptõnis ꝯtiet.i.
dolo malo fc̃m est mactõne hac dedu¬
ci pomponio placet. ¶bonam autcra
fidem soluis emptoris ꝯtmet utgͥ¬

Expanded text:
cum is, in cuius locum successi, bona cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset. Sed enim si seruus meus emit, dolus eius erit spectandus, non meus, uel contra. Publiciana tempus emptionis continet,dolo malo factum est in hac actione deduci Pomponio uidetur. Bonam autem fidem solius emptoris continet. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
publitianam ss isi ꝑmutatio fcã sit
cadem actio competit ꝓubliciana As¬
tio. ad instar ꝓetatis ñ ad mstar poso¬
id respicit ¶Si petenti nichiusiurã¬
dum rem detulis. Ego q uira uero
meam ẽẽ. Competit mͥ pubuciana
cere debet iusuirand̃. qui decunt Gisi
possor̃i delatum sit uisiurand̃. ⁊ iura¬
uĩt rem petitoris non ẽe. adu̾sus euui
solum pecentem exceptõne utetur ĩ
ut ⁊ hãt accõnem ¶Inpublitiana actõ¬
no. omina eadem erunt ꝙ̃ inrei uẽ¬
norarus succ̃orib competit. ¶ Si ego
ñ emero. s seruus meut habeo publi¬
cianam idem: ⁊ sigcurator meus uł tu¬
ror uł curator. uł quis alius negñtige
rens emĩt. ¶ p̾cor enũt ait qui bona
fide enñt. non gͥ omins emptõ ꝓderit
s ea q̃bonam ficem ht. ꝓũ ħ suffic̃
me bone fidei emptorem fusse q̃m¬
uis ñ adomino enũm. licet ille calli
doꝯsilio uendid̃it neqienm delus
uenditoril in nocelit Inacconehar¬
ñ oberit mͥsi succelior sim ⁊ dolofeci

Expanded text:
Publicianam. Sed et si permutatio facta sit, eadem actio competit. Publiciana actio ad instar proprietatis, non ad instar possessionis respicit. Si petenti mihi rem iusiurandum detuleris egoque iurauero rem meam esse, competit Publiciana cere debet iusiurandum, qui detulit. sed si possessori delatum erit iusiurandum et iurauerit rem petitoris non esse, aduersus eum solum petentem exceptione utetur, non ut et habeat actionem. In Publiciana actione omnia eadem erunt, quae et in rei uinnorariis successoribus competit. Si ego non emero, sed seruus meus, habebo Publicianam. idem est et si procurator meus uel tutor uel curator uel quis alius negotium meum gerens emerit. Praetor ait: 'qui bona fide emit.' non igitur omnis emptio proderit, sed ea, quae bonamme bone fidei emptorem fuisse, quamvis a non domino emerim, licet ille callido onsilio uendiderit: neque enim dolus uenditoris mihi nocebit. In hac actione non oberit mihi, si successor sum et dolo feci,
Abbreviated transcription (Latin):
sint nomimatim ĩ uenditõne ex¬
cepta drreoꝵ uenditõni cessisse ui¬
¶deri. ¶Eñqui in locum emptoris
successit endem dfẽssionib uti
posse. quib uendicor eius utipotu¬

Expanded text:
sint nominatim in venditione excepta, horreorum venditioni cessisse videri. Eum, qui in locum emptoris successit, isdem defensionibus uti posse, quibus venditor eius uti potu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃osle płiq existimau̾int. simodo
int̾ ignorantes idfiat. ꝙ idem pla¬
cet etiam siuenditor sciat. emptor
autem ignorat. quod si emptor sci¬
ens ub̃m eẽ emũt. nulla emptõ cõ¬

Expanded text:
posse plerique existimauerunt, si modo inter ignorantes id fiat. quod idem placet etiam, si uenditor sciat, emptor autem ignoret. quod si emptor sciens liberum esse emerit, nulla emptio con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem compensando et iuditium s
Ex bona fite descendit. dolꝯ utͣq ꝑ
sentisimͣptis igne dc̃m est emp¬
dõnõm fundi ñ uideri eẽ contrat¬
dam sicontempsone ilaꝵ arboꝵ
ułuti oliueti fundũ cõꝑau̾t .
ue sciente sũ ignorante uñdito¬
ie sũ ã emꝑtor sciebat uł igno¬

Expanded text:
tem compensando et iudicio, quod ex bona fide descendit, dolo ex utraque absumptis igne dictum est emptionem fundi non uideri esse contractam, si contemplatione illarum arborum, ueluti oliueti, fundus comparabatur, siue sciente siue ignorante uenditore: siue autem emptor sciebat uel igno
Abbreviated transcription (Latin):
Tauib tradit̾is nam̃tium inhir¬
reis ꝯdicarum possõtradita iidet᷑.
si claues apud hprea tradicefint
quofacco confestim emptor dm̃iũ
npossonem adipiscitur. ⁊ cm̃ appe¬
rtũt horeã cpsiuenditoris m̾ces

Expanded text:
auibus traditis ita mercium in horreis conditarum possessio tradita uidetur, si claues apud horrea traditae sint: quo facto confestim emptor dominium et possessionem adipiscitur, etsi non aperuerit horrea: quod si uenditoris merces
Abbreviated transcription (Latin):
mus fundũ metiretur ide mode
heppintiaret. isi aũ eam diem rẽ
muntiasset: ut uenditord fides
souita eẽt. emptor intra diem
m̃sure quo minorem modum eẽ.
cgdidit. pemintiauit i pecumã ꝓ
eo aceꝑit. postea fundum eum
uendioit ⁊cum ip̃e emptori suo
Aomece̾retur. minco minorem
incdum agri qͣm putau̾at inue
id qͣnti modus agri inmorsit ꝙ
post diẽ cricesinum ienuntiass¬
eõ nich̾ ei ꝓfuturum s suta pact̃

Expanded text:
fundum metiretur et de modo renuntiaret, et si ante eam diem non renuntiasset, ut uenditoris fides soluta esset: emptor intra diem mensurae quo minorem modum esse credidit renuntiauit et pecuniam pro eo accepit: postea eum fundum uendidit et cum ipse emptori suo admetiretur, multo minorem modum agri quam putauerat inuento modus agri minor sit, quo post diem trigensimum renuntiasset, nihil ei profuturum: s
Abbreviated transcription (Latin):
empta / sub ꝯdictõne emptõ facta᷑.
¶ et ꝯͣccatr ẽe obligõnem  lutius
ticius ꝓnlisit defundo suo .x.imibid
modioꝵ frum̃ti amnia prãre p̃du
gaũ seũ. postea lucius citius uñdid̃
tor gaio seio adp̾statõnem frum̃¬
ti sit obnoxius .sx. emptorem gai¬

Expanded text:
sub condicione emptio facta ntractam esse obligationem. Lucius Titius promisit de fundo suo centum milia modiorum frumenti annua praestare praediis Gaii Seii: postea Lucius Titius uendidit ro, an emptor Gaio Seio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit emptorem Gai
Abbreviated transcription (Latin):
postea admĩstras neouacuam ac¬
cepisti posiõnem dixite tradere cibi
posõnem ħ modo posse. ut pupiuꝰ
uł familia eius discedat de fudo.
licunt demum tu ing̾diaris possõm

Expanded text:
tutelam administras, ne‹c› ua‹c›uam accepisti possessionem. dixi tradere te tibi possessionem hoc modo posse, ut pupillus et familia eius decedat de fundo, tunc demum tu ingrediaris possessionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ita uendidis si decuriones cãpam
locum mͥ uendidissent inqͦ eã po¬
nẽm ⁊ ꝑ mestet. quo nuinus ida¬
⁊̃ campanis impetrem ñ eẽ dubitã¬
dum qum p̃scͥptis u̾b̃ agi possit.
ego⁊ exuendito agiposis putoq̃ĩ
ipleta ꝯditõne. cum ꝑ emptorẽ
fcet quo minus impleaturi au¬
utora q̃ fundo uendito ꝯm̃cta st
in modumn ñ computantur qruł
lius st̃. s urõ gñtium omnib ua¬
cant nec ne uie .p. aut loca religi¬
osa ur sat̾rã ita ut ꝓficiant uen¬
ditori caĩ solet. utiuo it̃s. licto¬
ra uł ioca pͣ. imod̾ cedant. d̾.¬
enatus sensuit ne quis domu
uillam uedirueret. quo plus si¬
bi ad quireretur. neqͣuis negoti¬
andi causa eoꝵ quid emeret. um̃¬
um inferre coge̾tur ineum u̾o
qͥuẽdicliss ut irrita fieret uendi¬
tio. ¶piane simchi p̃turm sol¬
iĩs cum cuduplũ errario debeas re¬
petis ame ꝙa mea ꝑte iruita fcã
est uenditio. ne huic solum se
natus ⁊ sulto locus erit. siquus
sore diximus plemius acceptum

Expanded text:
ita uendideris, si decuriones Campani locum mihi uendidissent, in quo eam ponerem, et per me stet, quo minus id a Campanis impetrem, non esse dubitandum, quin praescriptis uerbis agi possit. ego etiam ex uendito agi posse puto quasi impleta condicione, cum per emptorem stet, quo minus impleatur. tora, quae fundo uendito coniuncta sunt, in modum non computantur, quia nullius sunt, sed iure gentium omnibus uacant: nec uiae publicae aut loca religiosa uel sacra. itaque ut proficiant uenditori, caueri solet, ut uiae, item litora et loca publica in modum cedant. enatus censuit, ne quis domum uillamue dirueret, quo plus sibi adquire‹re›tur neue quis negotiandi causa eorum quid emer‹e›t uum inferre cogeretur, in eum uero, qui uendidisset, ut irrita fieret uenditio. plane si mihi pretium solueris, cum tu duplum aerario debeas, repetes a me: quod a mea parte irrita facta est uenditio. nec solum huic senatus consulto locus erit, si qusore diximus, plenius acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
solucam ꝯdici posse Auut. s si ꝑͤ
domus incendro ⁊sumpte ꝑma¬
neat. ut siquidem amplror do¬
a pars uł minor qͣm dimidia
exiista fuit: tunc coartandus.
est emptor uñdicõnem admi¬
plere. estimatõne uiri. boni. ar¬
cendunti dẽscere fu̾it inuñtũ
uenditoꝵ quid laebat domum
eẽ exustam emꝑtor a̾ ignorau̾
mullam ẽẽ nũdicõnem stare
sitota domus añ undicõnem ex¬
usta sit  Si uero domus qͣntat̾᷑
pars edificũ remaneãt istareũ

Expanded text:
solutam condici posse aiunt. sed si pars domus incendio consumpta permaneat, ut, si quidem amplior doa pars uel minor quam dimidia exusta fuerit, tunc coartandus est emptor uenditionem adimplere aestimatione uiri boni arincendium decrescere fuerit inuentum, uenditor quidem sciebat domum esse exustam, emptor autem ignorabat, nullam uenditionem stare, si tota domus ante uenditionem exusta sit: si uero quantacumque pars aedificii remaneat, et stare
Abbreviated transcription (Latin):
Niquis sub ħ pacco uendid̾it ancil
liceret ei abducere ⁊isi ꝑ plures
emptores mancipium ⁊turrẽt
ei quipͥmo uñdidĩt abducendi
pot̃ãs fit. y aul.¬

Expanded text:
quis sub hoc pacto uendiderit ancillum esset, uti liceret ei abducere, etsi per plures emptores mancipium cucurrerit, ei qui primo uendit abducendi potestas fit. 57 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
quiat siquid̃ ignorauit uen¬
dicor ipĩus uendꝰ rei nomins
pem si sciebat ⁊̃ dampni ꝙ exeo
ꝯtingit q̃mad̃m siuas auri.¬
caici : cum ꝓ auro uendrdisset
quis emere qmid uł ꝓse uł ꝑ a¬

Expanded text:
 si quidem ignorabat, uenditor, ipsius rei nomine teneri, si sciebat, etiam damni quod ex eo contingit: quemadmodum si uas aurichalcum pro auro uendidisset quis, emere quid uel
Abbreviated transcription (Latin):
uenditorem. si ita in ꝓmꝑtu res
sit ut eam emptor ñ ĩgnorauĩt.
ueluti si quid homines lumini¬
b effossis emat et de sanicats sti¬
puletur nam decetã ꝑre corporis
potius stipulatus udẽtur qͣm de
Teo mͥquo se ip̃e decipiebat. ¶dot
cã obscure ioquitur. s. ĩ qui in¬
sidiose obscure dissimulat.

Expanded text:
nt, si ita in promptu res sit, ut eam emptor non ignoraverit, veluti si quis hominem luminibus effossis emat et de sanitate stipuletur: nam de cetera parte corporis potius stipulatus videtur, quam de eo, in quo se ipse decipiebat. Dolum causa obscure loquitur, sed etiam qui insidiose obscure dissimulat.
Abbreviated transcription (Latin):
intiitat p̃dia corꝑare. ĩ eadẽ
afisco distrahantur ¶ Qui nesci¬
ens loca sacra uł religiosa uł
publica ꝓ pͥuatis compauit li¬
cec empt̾io ũteneat. exempto
empta si ñdolo uñditoris fc̃m sit
etiam sires assignata ñ sit.
uñditõ ñ ualet ¶ Idem iuris
iub̾a ꝑsona est cum ꝑfici ũ¬
dominus uenire eam nolupit
demõstrarõe fundi fcã fines nu¬
mari suꝑuacuũ est si uoͣinẽ¬
tur etiam ipm uñditorem no¬

Expanded text:
l militat, praedia comparare in eadem a fisco distrahantur. Qui nesciens loca sacra uel religiosa uel publica pro priuatis comparauit, licet emptio non teneat, ex emptoempta, si non dolo uenditoris factum sit, etiamsi res adsignata non sit. uenditio non ualet: idem iuris in libera persona est: cum perfici udominus uenire eam noluit. Demonstratione fundi facta fines nominari superuacuum est: si nominentur, etiam ipsum uenditorem no
Abbreviated transcription (Latin):
rem crade opporters.¶qui agr̃
uendebat dixit fundi iugera x ⁊ octo ẽ
fundo exstipula seges erat na¬
ex sacco sactani cecidiis aut exeo
ꝙ auib exore cecidiss natum
eẽt eumfinidum quis uendi
ãseruus qui fundum colluert
emisset peculiaria emꝑtori ac ceᷤ¬

Expanded text:
rem tradere oportere. Qui agrum uendebat, dixit fundi iugera decem et octfundo ex stipula seges erat enaex sacco saccarii cecidisset aut ex eo quod auibus ex aere cecidisset natum esset. Cum fundum quis uendidquae seruus qui fundum coluerat emisset peculiaria, emptori ce
Abbreviated transcription (Latin):
idruis fundum iire hẽditarios
delacuum itauendidiss erit cibi
emptus. tantiqͣnti aceszatore cp̃¬
tus est mox inueratu. non empt᷑ sei
donatꝰ testatori uidetur. cĩ¬

Expanded text:
i quis fundum iure hereditario sibi delatum ita uendidisset: 'erit tibi emptus tanti, quanti a testatore emptus est', mox inueniatur non emptus, sed donatus testatori, uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ q ita pomp̃ quo scͥbit. ¶ Rei sus
emptio cunc uaiet. cumab iitõ
id agatur ut possõnem emat.
qͣm forte uenditor hũit ⁊niuditõ
dgustandi. aua metiendi gustus
enim ad hpc ꝓficit ut inꝓare
liccat. m̃sura u̾o non eo ꝓficit ita
ut aũ plusant minus uemat᷑
s ut appareat qͣntum ematur
si emꝑtõ ita fcã fui̾t esto michi
emptus stichus. aut pamphilus:
in potãte est uenditoris. q̃ in uelit
dare: sicut mnstipłonib. s imo
mortuo. quisuꝑ estidandus est

Expanded text:
et ita Pomponius quoque scribit. Rei suae emptio tunc ualet, cum ab initio ‹id› agatur, ut possessionem emat, quam forte uenditor habuit, et in iudicio degustandi, alia metiendi: gustus enim ad hoc proficit, ut improbare liceat, mensura uero non eo proficit, ut aut plus aut minus ueneat, sed ut appareat, quantum ematur. Si emptio ‹i›ta facta fuerit: 'est mihi emptus Stichus aut Pamphilus', in potestate est uenditoris, quem uelit dare, sicut in stipulationibus, sed uno mortuo qui superest dandus est
Abbreviated transcription (Latin):
ut eudentius ꝓbari postit ⁊ueĩs¬
se de u̾cio. ¶ Iitud constat inꝑfec¬
cum esse negotium cum em̃e
uolñti sic uenditor dicit qͣntiue¬
lis qͣnti equum putaui̾s qͣnti
estimaiũs hẽbis emptum. Ne¬
neni mali. quidam putant ñ
nem qr nec sgcietas aut manda
adiectõne. ait̾ius mat̾ie usuicẽ
nob̾ possunt. de hus uero q̃ mix¬
ta alt̾is mat̾us ad eo nocendi na¬
curam depomunt. ut ex hiis an¬
tidota .⁊ auia q̃dam salubria.
ineditamĩta ctitiantur aliud.
dici pot. ¶ Siquil amco ꝓegree¬
unti mandau̾it ut fugitĩ

Expanded text:
ut evidentius probari possit convenisse de pretio. Illud constat imperfectum esse negotium, cum emere volenti sic venditor dicit: "quanti velis, quanti aequum putaveris, quanti aestimaveris, habebis emptum". Veneni mali quidam putant non quia nec societas aut mandatadiectione alterius materiae usu nobis esse possunt: de his vero quae mixta aliis materiis adeo nocendi naturam deponunt, ut ex his antidoti et alia quaedam salubria medicamenta conficiantur, aliud dici potest. Si quis amico peregre eunti mandaverit, ut fugitivum
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ accessiones emimus sicuti cum
domus pp̃marmora i statuas uta¬
bulas pictas ematuirr ¶ oium ẽr̃ qͣs
quis hr̃e uł possid̾e. uł ꝑse qui pot
uenditõ recce fit qͣs ueronatuia.
gentium iusuł more ciuitatis. cõ¬
m̃tio exuerunt: earum nillauẽ¬
Idicõ est. libum hominem scien¬
tes emere ñ possimnus. s nectat eꝑc¬

Expanded text:
 accessiones emimus, sicuti cum domus propter marmora et statuas et tabulas p‹i›ctas ematur. Omnium rerum, quas quis habere uel possidere uel persequi potest, uenditio recte fit: quas uero natura uel gentium ius uel mores ciuitatis commercio exuerunt, earum nulla uenditio est. Liberum hominem scientes emere non possumus. sed nec t
Abbreviated transcription (Latin):
luci statuam uł uasa aliqͣ. seu
uestem. ut ncħ aliud qͣm pecu¬
nam daremus emptõnem iu¬
deri. nec posse ullam locatõnẽ
ẽe ubi corpus ip̃m ñdetur ab
co cui id fieret. ¶ant̾ fiat si a¬
ream darem ubi insulam edi¬
ficares qm̃ cc̃ ame substantia

Expanded text:
luti statuam uel uas aliquod seu uestem, ut nihil aliud quam pecuniam daremus, emptionem uideri, nec posse ullam locationem esse, ubi corpus ipsum non detur ab eo cui id fieret: aliter atque si aream darem, ubi insul‹am› aedificares, quoniam tunc a me substantia
Abbreviated transcription (Latin):
Ecumia souita ñ eẽt. fundus in emꝑ¬
tus foret. uosint̾imi emptor fun¬
dũ couũt. fructus quos exeo ꝑte¬
pit inempto eo fcõ iestitue̾ntus
uut qͣnti minoris postea alii uendidis¬
s ut id emptor uenditori prãret ad
diem pecuma ñ soluta: placet uen¬
ditori ex uẽdito eo nomine accõnẽ
to fũdo fcõ dicatur accõm exuẽdico

Expanded text:
a soluta non esset, fundus inemptus foret et ut, si interim emptor fundum coluerit fructusque ex eo perceperit, inempto eo facto restituerentur et ut, quanti minoris postea alii uenisset, ut id emptor uenditori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet uenditori ex uendito eo nomine actionem to fundo facto dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
inteur ueluti ⁊ incũ alea emitur
ꝙ fit cum captus piscium uł aui¬
um u missium emꝑtus est ep̃¬
tio enim contrahitur.sunch in
si eiuctum fui̾t nilla eononnĩe
exempto obligõ ꝯtrahitur qr idet¬
t̃ intelugitur.  ap̃¬
sum debere int̾ceders palam est
Eetm̃ siuo mip̃a emptõe dissenti¬
emẽ cui pamphuum absentẽ
liendere putasti. nam cum incorẽ
dissentiatur. ipperet nullam eẽ
ẽpcõnem. ¶ plane si in nomĩe
dissentiamus u̾t cum decorpore
eonstii̾t. nulla dubitatõ est qͥn
uaieat emptõ. iuendicõ. nich
i̾ enĩ erioꝵ nominis agit cum de cer
putasi accetum ꝓ uino ueneat
es ꝓauro ueneat. s plũbumꝑ¬

Expanded text:
itur, ueluti cum quasi alea emitur. quod fit, cum captum piscium uel auium uel missilium emitur: emptio enim contrahitur etiam si si euictum fuerit, nulla eo nomine ex empto obligatio contrahitur, quia id actum intellegitur. sum debere intercedere palam est: ceterum sive in ipsa emptione dissentim, tu Pamphilum absentem vendere putasti: nam cum in corpore dissentiatur, apparet nullam esse emptionem. Plane si in nomine dissentiamus, verum de corpore constet, nulla dubitatio est, quin ualeat emptio et uenditio: nihil enim facit error nominis, cum de corpore put‹a› si acetum pro uino ueneat, aes pro auro uel plumbum
Abbreviated transcription (Latin):
suffitiet gͥ talem ẽẽ qͣlem uulgo
artifites dicuntur. ¶ dem̃ auuit
ediles emptort omib qr ad auos
ea res ꝑtin udinum dabimus.
pollitentur emꝑtori attõnem ⁊ suc¬
cessorib cuis qui inumĩlũ iꝰ sus¬
cedunt. Emptorẽ accipere debemꝰ
cum quip̾cio emit ¶ siquis ꝑ mu¬
tau̾it dicendum ẽ utr̃ emꝑtoris
nũditoris loco hr̃i iutyuun posse
exhoc edc̃d cxpui. ¶tempus autem ie¬
dmonis sex menses utiles ht ssia
mancipum ñ redibeatur s qͣnto
mnoris agitur anrus utił est: S¬

Expanded text:
esse, quales uolgo artifices dicuntur. Deinde aiunt aediles: 'emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus'. pollicentur emptori actionem et successoribus eius qui in uniuersum ius succedunt. emptorem accipere debemus eum qui pretio emit. sed si quis permutauerit, dicendum est utrumque emptoris et uenditoris loco haberi et utrumque posse ex hoc edicto experiri. Tempus autem redhibitionis sex menses utiles habet: si autem mancipium non redhibeatur, sed quanto minoris agitur, annus utilis est. s
Abbreviated transcription (Latin):
tificioꝵ. Eque siquis simplitit᷑ dro¬
erit peculiatum ẽẽ seruum suffic̃.
siisus minimim hãt peculium.
p̃stare eum ñ debers. scilit ea q̃ ad
nuidam laudem seru ꝑtinent ue¬
lutisidix̾it frugi ꝓum dicco audi¬
entem ut enĩ peduus scribit mult̃
int̾est ꝯm̃dandi serui cũ quis dixĩt

Expanded text:
tificiorum. Aeque si quis simpliciter dixerit peculiatum esse seruum, sufficit, si is uel minimum habeat peculium.praestare eum non debere, scilicet ea, quae ad nudam laudem serui pertinent: ueluti si dixerit frugi probum dicto audientem. ut enim Pedius scribit, multum interest, commendandi serui causa quid dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
cipiet P. qui dohiuus cã stipłanti
spopondit ⁊ exstipłatu posse conuẽi
ri uedibitoriis. actionib ñ est no¬
uipõtest ea autem sola dicta siie
ꝓmissa admmutũdasunt. ãcum sit
dicinntur ut pr̃entur ñ ut iaccãt᷑
ilud sciendum ÷ siquis artificem

Expanded text:
cipiet is, qui de huiusmodi causa stipulanti spopondit, et ex stipulatu posse conveniri et redhibitoriis actionibus: non noonibus conveniri potest. Ea autem sola dicta sive promissa admittenda sunt, quaecumque sic dicuntur, ut praestentur, non ut iactentur. Illud sciendum est: si quis a
Abbreviated transcription (Latin):
mauĩt id qm̃eẽ ita emptor q̃uat᷑ant
reddibitorio aut estimatorio is
qͣnto nmnori᷑ iuditio agere pot̃ ũ
bi gr̃a si constantem aut laborio¬
simmi. aut curacem ingilacẽ ẽẽ aͥ
exfrugalitate sua peculium ad qui¬
rere aftirmau̾it ius ex diu̾so
leius ꝓt̾iuis desidiosus sompni¬
ełosus pig̃ cardus conmestor in¬
uenaturꝰ: omĩa ħ iudentur eo ꝑ¬

Expanded text:
 emptor queratur, aut redhibitorio aut aestimatorio id est quanto minoris iudicio agere potest: uerbi gratia si constantem aut laboriosum aut curracem uigilacem esse, aut ex frugalitate sua peculium adquirentem adfirmauerit, et is ex diuerso leuis proteruus desidiosus somniculosus piger tardus comesor inueniatur. haec omnia uidentur eo p
Abbreviated transcription (Latin):
quis fugitum ẽẽ dice̾t quaidomi
ĩ alt̾m socum ad p̃cipitandum se
ascendisset mag̃q hunt mortẽ
qd̃ plerumq ab inꝑrudentib in¬
quidditi solet cum fugitinũ ẽẽ qͥ
magr̃o puer recessit urursus ad
fugituus eẽt. si celandi cã ne ad
tionem heret delicti alicunis citi¬

Expanded text:
quis fugitiuum diceret, qui domi in altum locum ad praecipitandum se ascendisset, magisque hunc mortem quod plerumque ab imprudentibus, inquit, dici solet, eumstro puer recessit et rursus ad fugitiuus esset: si celandi causa quo,tionem haberet delicti alicui
Abbreviated transcription (Latin):
erat aut fugise̾ fugitiuum eẽ
batur. Idem ẜat isi ab eo fug̾it
dabietatõs uidĩ fugitiuũ ẽcait
id̃ ait̃ int̾gͣatus ꝓculut de eo qui
donui latiuss in ħ scil ut fuge
nactus. occõnem se subtrahet ai
tam .i si fuge̾ ñ posset uid̃i qui do¬
mi mansiss tñ eum fugitiuum
fuisse. sin aut̃ in ħ tantum la¬
tuisset quo ad nacundia. dũoꝵ
efferuescẽt fugitm̃ ñ ẽẽ sicuti ñ eb̃¬

Expanded text:
 fugitiuum, batur. idemque probat et si ab eo fugerit tatione fugitiuum uideri ait. Idem ait interrogatus Proculus de eo, qui domi latuisset in hoc scilicet, ut fugae nactus occasionem se subtraheret: ait, tametsi fugere non posset uideri, qui domi mansisset, tamen eum fugitiuum fuisse: sin autem in hoc tantum latuisset, quoad iracundia domini efferuesceret, fugitiuum non esse, sicuti ne e
Abbreviated transcription (Latin):
ti ubatũ cẽ ¶ ꝓignori datus sunt
debitorem quid̃ domunum ht̃: sed
sipostea ꝙͣ uis suum ex̃cuit c̾ditor
ei se subtrarit potest fugitiuut ui
ꝯferat quosolent uenire qui seue¬
sugit sugitm̃ arbitroꝵ ñ enĩ fugi¬
endi ammoħ facit. Idem puto ꝑ
git qui ñ fugiendi animo ħ facit

Expanded text:
gnori datus seruus debitorem quidem dominum habet, sed si, posteaquam ius suum exercuit creditor, ei se subtraxit, potest fugitiuus uidt aut eo se conferat, quo solent uenire qui se uefugit, fugitiuum arbitror: non enim fugiendi animo hoc facit. idem puto et fugit, quia non fugiendi animo hoc facit
Abbreviated transcription (Latin):
titerde ꝯsilio concepto a dommno dis¬
çossiss ñ ẽẽ fugiiuum. s si fuge
pͥus consilium hñit dem̃ muta¬
tauoluntate intyͣbĩm sedeiecit
manere sugitutum eãdem bat
nde eo qui deponte se p̃cipitauit
Iaait sislius tuus fugiens uicari¬
um suum socũ adduxit. si uitan
iuitꝰ aut inprudẽs secntus est
n occõm adte redeundi nactus
fiullosz si aut oũ cum luget¬

Expanded text:
domino discessisset, non esse fugitiuum, sed si fugae prius consilium habuit, deinde mutata uoluntate in Tiberim se deiecit, manere fugitiuum. eadem probat et de eo, qui de ponte se praecipitauit. Idem ait, si seruus tuus fugiens uicarium suum secum abduxit: si uicarius inuitus aut imprudens secutus est neque occasionem ad te redeundi nactus fuisse: sed si aut olim cum fuge
Abbreviated transcription (Latin):
nitlłext quid aget᷑ aut postea ag¬
nouit quid actum eẽt ⁊ redur ad
te cum posset᷑ uoluit ꝯͣ eẽ sidem pu¬
tat dicendum de eo q̃i plagiarius
abduxt ⁊idem tailuis ait: sisernuᷤ
cum infinido ẽẽt exisset de ex uilia
ca m̃te ut ꝓfugẽt nquis eum pͥus¬
qͣm exfimdo tuo exisset ꝯp̃hñdisset
fugitinũ ud̾i animũ enĩ fugitur
fatere. Id̾ait nec eum qui ad fugã
gradum imũ altm ue ꝓmouit ul
ñ currere cep̃ si domiñ seantem nõ
potest euade ñ ẽẽ sugniuum. ⁊d̾ rec¬

Expanded text:
ntellexit quid ageretur aut postea cognouit quid acti esset et redire ad te cum posset noluit, contra esse. idem putat dicendum de eo, quem plagiarius abduxit. Idem Caelius ait, si seruus, cum in fundo esset, exisset de uilla ea mente, ut profugeret et quis eum, priusquam ex fundo tuo exisset, comprehendisset, fugitiuum uideri: animum enim fugitiuum facere. Idem ait nec eum, qui ad fugam gradum unum alterumue promouit uel etiam currere coepit, si dominum sequentem non potest euadere, non esse fugi
Abbreviated transcription (Latin):
lccumssim autem uitium ꝑseuẽt
redibitõm locũ hr̃e. siquis digi¬
tis ꝯuinttis nascatur ñ uidel ca¬
miseẽ s ita denum simcomodat᷑
adusum mamis. muliẽm ita
artam ut mułr fĩ ñ possit: san ã
hãt an redib̾i possit qͣmitõsus qr¬

Expanded text:
locum, sin autem uitium perseueret, redhibitionem, locum habere. Si quis digitis coniunctis nascatur, non uidetur sanus esse, sed ita demum, si incommodatur ad usum manus. Mulierem ita artam, ut mulier fieri non possit, sanam habeat, an redhiberi quasi uitiosus
Abbreviated transcription (Latin):
fugitinus est qui exͣ domini domum
fuge cã quo se Adomino celaret
mansit. cailius fugituiũ eẽ ait
eum qui ea m̃te dicebat uead do¬
iinũ redeat tam ⁊ si mutato
ꝯsilio ad eum reu̾tatur. nẽo enĩ

Expanded text:
fugitiuus est, qui extra domini domum fugae causa, quo se a domino celaret, mansit. Caelius autem fugitiuum esse ait eum, qui ea mente discedat, ne ad dominum redeat, tametsi mutato consilio ad eum reuertatur: nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ sñ cã nagatur ⁊tp̃ib in res i¬
gatorias consumptis serius ad do¬
minum redit. apud celium scͥpt̃ est
ub̾ti apd̾ patronum hĩtantis sic
ut sub una claue tota eius hĩtõ
eẽt seruuis eam̃te ne rediret ad
Ꝙintra edesliit patroni. ⁊ tota
nocte oblituit udiͣ eẽ fugiturum
celius ait: plane sitalem custodiã
um celiarum. int᷑ est cꝯͣ placere

Expanded text:
 sine causa uagatur et temporibus in res nugatorias consumptis serius domum redit. Apud Caelium scriptum est: liberti apud patronum habitantis sic, ut sub una claue tota eius habitatio esset, seruus ea mente, ne rediret ad sed intra aedes patroni, et tota nocte oblituit: uideri esse fugitiuum Caelius ait. plane si talem custodiam um cellarum iter est, contra placere
Abbreviated transcription (Latin):
pisset hunt uͣ eẽ fugitm̃ nec cm̃
metiendo se lib̃m inquid su¬
gitius õẽ cepit qr sine fuge ꝯsili¬
o id fecit. Ꝙ anint ediles nora so¬
debeat ꝓnũtiari nullam eũ uoxa¬
a solucũ nonẽc ħ ẽ noxali iuditio

Expanded text:
pisset, hunc non esse fugitiuum: nec enim mentiend‹o› se liberum, inquit, fugitiuus esse coepit, quia sine fugae consilio id fecit. Quod aiunt aediles 'noxa sodebeat pronuntiari nullam eum noxaa solutum esse, hoc est noxali iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ afferre impedim̃tum. ergo uhic
entrediendus i siquis natura guiturosuꝰ
sit aut occulos emuiñtes hãt. sams
eẽ iudecur Atem sciend̃ est ñ seuam
allitate dextre ualidiꝰ sustra
tatur. s hunc ñ soeuam s manc̃ cẽ
¶Iscũ S oleat ansamus sit q̃situmẽ
trelutius ait ñ ẽẽ morbosum osalit
ołe ueluti hurosum stiubonem ħ
eñ ex illuiue oris accid̾e sołe si tm̃ ex
cor̃is uitio id accidit ueluti qd̾ iecͣ.
uł pulmo aut aliud qͥd simiłr dol.
morbosus est .u lp̃.
tugs parit an morbosa sit uait sa¬
bimis. siuulus uitio ħ ꝯtigit mor¬
bosa est.Si mulier preguans
nam ẽẽ maximum enĩ ac pr ⁊⁊¬
⁊ puũ munus feminaꝵ est con¬
cipere ac tũi conceptu sꝑe¬
erꝑam quo sanam eẽ si mͦ nich
extrinsecus accidit ꝙ corpus eius ĩ
anqͣm ualitudinem minicteret:
dosterili citilium distincgẽ t̾bati
dix̾it ut si uatura sterił sit sana sit

Expanded text:
potest adferre impedimentum; ergo et hic erit redhibendus. Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur. Item sciendum est scaeuam si inbecillitate dextrae ualidius sinistra utitur: sed hunc non scaeuam, sed mancum esse. Is cui os oleat an sanus sit quaesitum est: Trebatius ait non esse morbosum os alicui olere, ueluti hircosum, strabonem: hoc enim ex illuuie oris accidere solere. si tamen ex corporis uitio id accidit, ueluti quod iecur, quod pulmo aut aliud quid similiter dolet, morbosus est. 13 tuos parit, an morbosa sit: et ait Sabinus, si uuluae uitio hoc contingit, morbosam esse. Si mulier praegnas eam esse: maximum enim ac praecipuum munus feminarum est accipere ac tueri conceptum: Puerperam quoque sanam esse, si modo nihil extrinsecus accidit, quod corpus eius in aliquam ualetudinem immitteret. De sterili Caelius distinguere Trebatium dicit, ut, si
Abbreviated transcription (French):
i peticorio iuditio utitur ne frustͣ
exꝑiatur uequirered an is cum qͦ
lodesut possidere. Qui i rem ꝯue¬
nitur ñ culpe nomime ꝯdempnat᷑
eulꝑe aut̃ reus est possõr qui ꝑ tasi¬
diosaloca seruum misit: sus ꝑut.¬
ẽẽ ꝯceslit iis mortuus lit es. i qui fu¬
gitiuum a se petitum ñ custodit si¬
is fugĩt n qui nauem a se petitam¬
adu̾sot ẽ pore uauigatum misit¬
si naufragio ca ꝑemꝑta est.U lp̃.¬

Expanded text:
o utitur, ne frustra experiatur, requirere debet, an is, cum quo lo desiit possidere. Qui in rem conuenitur, etiam culpae nomine condemnatur. culpae autem reus est possessor, qui per insidiosa loca seruum misit, si esse concessit, et is mortuus sit: sed et qui fugitiuum a se petitum non custodit, siis fugit, et qui nauem a se petitamrso tempore nauigatum misea naufragio perempta est. 3
Abbreviated transcription (Latin):
litem ꝯt̾. ꝑceptorum sũmam exted¬
ant. Et ẽñ admissa ꝯpersatiõe. su¬
ꝑfluum sumptum meliore p̃dio fc̃o
tominus restituere cogitur. c elsus.
oquin subiac̾e̾ utimare uauib mꝑ
eum est ꝙ ex re mea suꝑ est cuius

Expanded text:
tam perceptorum summam excedant: etenim admissa compensatione superfluum sumptum meliore praedio facto dominus restituere cogitur. Celsus lioquin subiacere uti mare navibus. Meum est, quod ex re mea superest, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
cepisset. Et si quid obeam rem darũ
cẽt ip̃m id recte p̃siari. S sipͥus de fur¬
to iudicium fc̃m eẽt. ihonnem nox¬
e dedisse deiũ de ip̃o homiue scd̃m pe¬
titorem iud̾̃m fcm ẽẽt ñ ob eam rem¬

Expanded text:
cepisset, si quid ob eam rem datum esset, id recte praestari. sed si prius de furto iudicium factum esset et hominem noxae dedisset, deinde de ipso homine secundum petitorem iudicium factum esset, non
Abbreviated transcription (Latin):
da ca idem fecisset. ñ posse. iul no
cãm sequitur i ap̃
stare ñ cogitur. nam isi maximei¬
mandis q̃ritur. constat ãnimadũ
miserat qm̃i pati debet estimatiõẽ¬
idaudiendus est audiet auidice. syde¬
sid̾at ut adũsarus atcõnem sua̾¬

Expanded text:
da ea idem fecisset, non posse Iulianucausam sequitur. 62 aestare non cogitur: nam etsi maximemandis quaeritur, constat animaduertmiserit, quoniam pati debet aestimationem, audiendus erit a iudice, si desideret, ut adu
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis itm ex nccicate distraxit for¬
tassis huic offõ iudicis succuretur
ut p̃cium durtaxat deb̾at restitu¬
ere. ham ⁊ sifructus ꝑceptos distrax̃
ne corrumpãt᷑ eq̃ ñ ampliuis qͣm
p̃tium p̃siabit ¶tem si forte agͥ fũ
qui petiuuis est. imiitib assignatus
tuũ sit. sñ dolo malo ⁊ culpa possõ¬
 ⁊ iu̾us si forte distraccurul erat pe¬
titor si accepisset moram pallo de¬
be̾ pr̃are. nani ⁊ si ei restitiusiet di¬
straxisset ip̃tium eẽt lucratus.

Expanded text:
it, fortassis huic officio iudicis succurretur, ut pretium dumtaxat debeat restituere. nam et si fructus perceptos distraxit, ne corrumpantur, aeque non amplius quam pretium praestabit. Item si forte ager fuit qui petitus est et militibus adsignatus tuum sit sine dolo malo et culpa possesius, si forte distracturus erat petitor si accepisset, moram passo debere praestari: nam si ei restituisset, distraxisset et pretium esset lucratus.
Abbreviated transcription (Latin):
tum hĩturus est possor huis reb au¬
latis fiet ei poͣtau. q quuim maliciis ĩ¬
diagñdum ÷ si tectorium puta qd̃
indux̃is picturas q corredere uelis
nch latinus mͥit officias sfinge eã.
ꝑsonam ẽẽ domini q̃ receptum fũ¬
dum mox uenditura sit nͥ reddat
qͣntum pͥma ꝑte reodi dixinus op¬

Expanded text:
tum habiturus est possessor his rebus ablatis, fiat ei potestas: neque malitiis indulgendum est, si tectorium puta, quod induxeris, picturasque corradere uelis, nihil laturus nisi ut officias. finge eam personam esse domini, quae receptum fundum mox uenditura sit: nisi reddit, quantum prima parte reddi o
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeum ũ exĩe lua acquisiuit. inqͦ
pus est ut ⁊ cã rei restituatur .i. ut
onine hãt pecitor ꝙ hĩturus foret
sico tp̃e quo uiditiũ accipiebatur.
resticutus uu homo fuisset. Ita ꝑ

Expanded text:
eum non ex re sua adquisiuit: in qupus est, ut et causa rei restituatur, id est ut omne habeat petitor, quod habiturus foret, si eo tempore, quo iudicium accipiebatur, restitutus