comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ inferioribuis motũ elem̃tatĩe. Ampliꝰ
in ip̃a elemĩtatia sut decẽ p̃dicamĩta in
ꝗbus ip̃a est diffusa. et siłr regłe huius
artic. pͥncipia uero sũt in elem̃tatiua
maxĩe obioctiue. regłe aũt sbiectiue. lo¬
quedo ꝯꝑatiue. et in isto passu cognoscit
ĩtellectꝰ ꝙ pͥncipia obiectãt obiectũ elem̃¬
tatũ. et regłe sustinẽt illd̾. ¶ Elom̃tatĩa

Expanded text:
interioribus motum elementatiuae. Amplius: In ipsa elementatiua sunt decem praedicamenta, in quibus ipsa est diffusa; et similiter regula huius Artis. Principia uero sunt in elementatiua maxime obiectiue, regulae autem subiectiue, loquendo comparatiue. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod principia obiectant obiectatum elementatum, et regulae sustinent illud.
Abbreviated transcription (Latin):
um actũ excere. Sensitiua habet uͥtu¬
tẽ sentiẽdi ut patet ĩ sis ꝑticularibus.
nõ sĩc̃ uisus nõ põt uidẽ sine acre illumi
nata habituatꝰ. et in ip̃a asituat. ¶Sẽ¬
ficiua uere sentit ꝑ u̾itatẽ sic̃ manꝰ tãgẽs
ferrũ calidũ uere sentit calidũ. et ĩ isto
passu cognoscit ĩtellectꝭ ꝙ ip̃e uere ĩtel¬
ligit obiectũ suũ. nã alit̾ potẽtia sensi

Expanded text:
habet uirtutem sentiendi, ut patet in suis particularibus. Nam uisus non potest uidere sine aere illuminnata habituatus et in ipsa assituatus. 7. Sensitiua uere sentit per ueritatem, sicut manus, tangens ferrum calidum, uere sentit calidum. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod ipse uere intelligit obiectum suum. Nam aliter potentia
Abbreviated transcription (Latin):
quã ht̃ negeratiua cũ sensitiua in sbiecto
ĩ quo est. et alio mõ ꝑ uocc̃ sic̃ affatus
qui noĩat eam. et ꝑ auditũ qui audit no¬
men suũ. alii uero sensus ipãm sensare
nõ possũt. et ii isto passu cognoscit ĩtel¬
lectꝰ ꝙ affatus ẽ sensus postꝙͣ seusat su¬
um obiectũ. et dat anditui audibilem.
nutãs unã spẽ in aliã. sic̃ in aĩalib
ĩ ꝗbus trãsnutat cibũ in carnẽ. et in

Expanded text:
quam habet uegetatiua cum sensitiua in subiecto, in quo est. Et alio modo per uocem; sicut affatus, qui nominat eam, et per auditum, qui audit nomen suum; alii uero sensus ipsam sensare non possunt. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod affatus est sensus, postquam sensat suum obiectum, et dat auditui audibile. Pmutans unam speciem in aliam; sicut in animalibus, in quibus transmutat
Abbreviated transcription (Latin):
tes elemĩtatoꝵ. que ꝗdẽ u̾tutes sũt funda¬
m̃ta u̾tutib uegetatis et sensatis. ueꝵ tñ
lua uͥtus qũ̃ est defectiua ꝑ mõstruositates
mutet in aliã spẽ. et in isto passu alhamiste
hũc occasiõe flendi. Elem̃tatiua ht̃ na¬
turalẽ delectatioe sic elem̃tando.sic̃ ht̃ ue¬
getatiua ĩ uegetãdo. et sensiciua ĩ sensan¬
do. rõne cui elem̃tatiua mag̾ficat et mul¬
tiplicat actus suos quãtũ põt ut sua elem̃ta
ni magna delectatia ee possint. et ĩ isto pas¬
su cognoscit ĩtelloctꝰ ꝗd est cã intẽsi caloris
saporis. et coloris. et huimoi. ¶ Elem̃ta¬
tiua ꝑ suã diffrĩa ht̃ diu̾sa sbiecta ĩ ꝗbus ẽ
diffusa sic̃ in quatuor massis q̃ sũt obie¬
eta sensui siẽ ista flãma. iste aer. ista aqua.
et ista tra quib utiĩ. Iter olem̃tatiua ẽ
in metallis. plantis. et aĩalib. nõ ꝙ ĩ illis
ip̃a sit obiectũ sensib. s tm̃ ymagĩatiõi. et

Expanded text:
mentatorum; quae quidem uirtutes sunt fundamenta uirtutibus uegetatis et sensa Verumtamen sua uirtus quandoque est defectiua per monstruositates, mutet in aliam speciem. Et in isto passu aliqui mystae habent occasionem flendi. 9. Elementatiua habet naturalem delectationem, sic elementando, sicut habet uegetatiua in uegetando et sensitiua in sensando. Ratione cuius elementatiua magnificat et multiplicat actus suos quantum potest, ut sua elementa in magna delectatione esse possint. Et in isto passu cognoscit intellectus, quid est causa intensi calris, et huiusmodi. 10. Elementatiua per suam differentiam habet diuersa subiecta, in quibus est diffusa. Sicut | in quattuor massis, quae sunt obiecta sensui; sicut ista flamma, iste aer et ista aqua, | et ista terra, quibus utimur. Item elementatiua est in metallis, plantis et animalibus. Non, quod in illis ipsa sit obiectum sensibus, sed tantum imaginationi et
Abbreviated transcription (Latin):
ne suo gõdantie. finis. mag̾tudĩs. bõĩtatis.
et potãtis. ĩstinctꝰ appetitꝰ. et uͥtutis coꝵ
ni elom̃tatis ẽ remissa. et ꝯfracta ut fiat
tẽꝑañtũ uit̾ qualitates qͣrias aqua mordẽ¬
te ignẽ cũ sua frigiditate. et igne aquam
cũ sua caliditate. et aere t̾ram cũ sua hĩi¬
ditate. et t̾ra acrẽ cũ sua siccitate. ut ele¬
m̃tatiua possit gn̾are elem̃tatũ elenĩtãdo.
sic̃ digestina digere digestũ. et faber
molificare feriũ cũ caliditate ut fiat cla¬
nus. et ĩ isto passu cognoscit ĩtellectꝰ ꝙ xor
m̃tatina ẽ ex ꝯ̃riis qualitatib habituata

Expanded text:
tudinis, bonitatis et potestatis, instinctus et appetitus et uirtutis eorum in elementatis est remissa et confracta, ut fiat temperamentum inter qualitates contrarias, aqua mordente ignem cum sua frigiditate, et igne aquam cum sua caliditate, et aere terram cum sua humiditate, et terra aerem cum sua siccitate, ut elementatiua possit generare elementatum elementando, sicut digestiua digerere digestum, et faber mollificare ferrum cum caliditate, ut | fiat clauus. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod m
Abbreviated transcription (Latin):
natalit᷑. Ad huc martunꝰ nõ eẽt filius iohis¬
ubi est. et ẽ dicendũ ꝙ ip̃a uadit ad sua
pͥncipia uniũsalia ĩ ꝗbus remanet. et stat
ĩ suo nũo mraculose. suppõito tñ ꝙ sit re¬
ẜrectio hõĩu. ut iustitia et mĩa dei habeãt

Expanded text:
naturaliter. Adhuc Martinus non esset filius Iohnaturaliter. Adhuc Martinus non esset filius Iohubi est? Et est dicendum, quod ipsa uadit ad sua principia uniuersalia, in quibus remanet. Et stat in suo numero miraculose, supposito tamen, quod sit resurrectio hominum, ubi iustitia et misericordia Dei habeant
Abbreviated transcription (Latin):
uisum ꝙ̃ aliud aĩal. et uultur ꝑ edoratũ
ꝙͣ alud. et canis ꝑ anditũ ꝙͣ alud. hõ
aut̃ ꝑ gustũ et tactũ ꝙ aliud. ¶ In sc̃¬
sitiua cõsistit equalitas. int̾ potẽtiã. ob¬
iectũ. et actũ. et hoc ĩtrĩsece. quo ad su
le et sentire. ueꝵ tũ nõ dico quo ad ob
et saꝑe causatus ascutire. Una sensiti¬
na ẽ minor alt̾a sensitiua. ẜm sb̾iectũ ĩ
quo ẽ. nã auis nõ uinẽs de rapina nõ
sentit tñi ꝑ gustũ quãtũ auis muẽs de
rapina. et sic de aliis suo m̃o põt dici.
ut ĩ capło maioritatis sigͥficatũ est.
De sensitiua ꝑ regłas deducta.
Derit᷑ utꝵ sensitiua sit a gen̾ante
aut a creante et rñdendũ est ꝙ a
generante. ut patet in hoc ꝗa aĩal absq
sensitiua nõ põt sentire cõditioẽs cõporis
quas seutiret ĩ ymagĩatiõe et nõ ĩ se.
eo ꝗa nõ cẽt inẜta et fundata ĩ uegetatia

Expanded text:
uisum, quam aliud animal; et uultur per odoratum, uisum, quam aliud animal; et uultur per odoratum, quam aliud, et canis per auditum, quam aliud; homo autem per gustum et tactum, quam aliud. 17. In sensitiua consistit aequalitas inter potentiam, obiectum et actum; et hoc intrinsece quo ad suosle et sentire. Verumtamen non dico quo ad obiet sapore causatus a sentire. 18. Vna sensitiva est minor alia sensitiua secundum subiectum, in quo est. Nam auis non uiuens de rapina non sentit tantum per gustum, quantum auis uiuens de rapina. Et sic de aliis suo modo potest dici, ut in capitulo maioritatis significatum est. 2. De sensitiua, per regulas deducta Quaeritur: Vtrum sensitiua sit a generante | aut a creante? | Et respondendum est, quod a generante, ut patet in hoc, quia animal absque sensitiua non potest sentire condiciones corporis. Quas sentiret in imaginatione, et non in se, eo quia non esset inserta et fundata in uegetatiua
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ linea iit̾ duo puncta. ymaginatĩa
ꝗde mẜta et fundata ẽ ni sensitiua.
sensitiua aũt ĩ negetatiua ut ymagi¬
natĩa possit ymagĩari ꝯditioẽs uegeta¬
tiue. mediãte sensiciua. et hoc patet
ꝑ diffinitiõẽ medii et ꝑ euis scalam.
sistit finis ĩnatꝰ ad quõ finẽ se mouet
u ad sensatũ cũ suo ĩstuctu et apetitu.
et sic de aliis pͥncipiis ĩnatis. sic̃ homo
qui cũ pedib suis et uisu mouet se ad
locũ in quo quiescẽ desiderat. et ĩ isto
passu cognoscit ĩtellect ꝙ sensitiua cũ
siris pͥncipiis ĩnatis agit. Una scu¬
sitiua ẽ maior alt̾a sensitiua. s hoc ẽ
ꝑ accidens. nã sĩc ali qua aqua alicuiꝰ
fontis ẽ maior ĩ frigiditate. sapore. et
sauitate rõne maioris dispositioĩs q̃li¬
tatis sui situs. sic una sensitiua ẽ ma¬
ior alta rõne maioris dispositioĩs et qͣ¬
litatis sui situs. quo ad spẽs biocti i quo
est. sic aquila q̃ ht̃ maiorẽ seusitiua ꝑ

Expanded text:
sicut linea inter duo puncta. Imaginatiua quidem inserta et fundata est in sensitiua, sensitiua autem in uegetatiua, ut imaginatiua possit imaginari condiciones uegetatiuae, mediante sensitiua. Et hoc patet per definitionem medii, et per eius scalam, sistit finis innatus; ad quem finem se mouet, uidelicet ad sensatum cum suo instinctu et appetitu; et sic de aliis principiis innatis. Sicut homo, qui cum pedibus suis et cum uisu mouet se ad locum, in quo quiescere desiderat. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod sensitiua cum suis principiis innatis agit. 16. Vna sensitiua est maior altera sensitiua; sed hoc est per accidens. Nam sicut aliqua | aqua alicuius fontis est maior in frigiditate, sapore et sanitate, ratione maioris dispositionis, qualitatis sui situs, sic una sensitiua est maior altera ratione maioris dispositionis | sui situs quo ad speciem subiecti, in quo est. Sicut aquila, quae habet maiorem sensitiuam per
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗde in ip̃a elemĩtatiua ẽ inẜta et płãtata.
sousitiua aũt in ip̃a uegetatĩa. et ꝗa sensi¬
tiua ẽ finis idco ẽ supͣ uegetatuiã et ĩfluit ei.
et uegetatina refluit sensitiue se ip̃a cũ suis
pͥncipiis specificis. et idcͥco ꝗa ip̃a uegecatĩa
ẽ supͣ elomĩtatiuã influit ei. et elem̃tatiua re¬
fluit uegotatine. et ĩ isto passu cognoscit in

Expanded text:
antata, sensitiua autem in ipsa uegetatiua. Et quia sensitiua est finis, ideo est supra uegetatiuam, et influit ei, et uegetatiua refluit sensitiuae se ipsam cum suis principiis specificis. Et idcirco quia ipsa uegetatiua est supra elementatiuam, influit ei, et elementatiua refluit uegetatiuae. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qua aĩal sentit: et ⁊̃ est sensatũ in
quo aĩali sensitina ẽ sensus coĩs. et habet
sonsus ꝑticulares. Sensitiua ẽ potẽtia bo¬
na. eo ꝗa cãt cũ sua boĩtate bonã sencire.
et qñ addit᷑ mag ͦ cãt bonũ et magnũ sen¬
tire. ¶Sensitiua est magna potẽtia. co qa
cãt magnũ sentire. ut patet ĩ coytu. et ta¬
ctu ferri calidi. aut tractu aque buliẽtis.
Sensitiua durat ꝑ duratioẽs in sbiccto
ĩ quo ẽ. cũ ĩnata boĩtate. mag̾tudĩe ⁊c.¬

Expanded text:
cum qua animal sentit. Et etiam est sensatum, in | quo animali sensitiua est sensus communis, et habet sensus particulares. 1. Sensitiua est potentia bona, eo quia causat cum sua bonitate bonum sentire. Et qtire. 2. Sensitiua est magna potentia, eo quia causat magnum sentire, ut patet in coitu, et tactu ferri calidi, aut in tactu aquae bullientis. 3. Sensitiua durat per durationem in subiecto, in qua est, cum innata bonitate, magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
duratiõe. s q̃rit ĩtellect de quo ip̃a du¬
rat cũ suũ sb̾iectũ in quo ẽ sit corrupti¬
bile. s recõdat᷑ elem̃tatiuã de qua durat
sic̃ flãma ignis ĩ lampade ex olco.
Degetatiua ẽ potens ꝑ suã specificã potã¬
tem ĩ qua om̃s potãtes uegetabiles plã¬
taꝵ et aĩaliũ sũt plantate et radicate.
¶Degetutĩa hr̃ instinctũ cũ quo qd̾li¬
bet negetatũ se ht̃ ad suã oꝑatiõe speci¬

Expanded text:
ellectus: De quo ipsa durat, cum suum subiectum, in quo est, sit corruptibile? Sed recordatur elementatiuam, de qua durat, sicut flamma ignis in lampade ex oleo. 4. Vegetatiua est potens per suam specificam potestatem; in qua omnes potestates uegetabiles plantarum et animalium sunt plantatae et radicatae. 5. Vegetatiua habet instinctum, cum quo quodlibet uegetatu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtellectꝰ mot̾ꝰ elem̃tatĩe a quo ẽ influxus.
et ĩ quo sp̾o est discursus. Einis elem̃¬
tatĩe est habẽ et gu̾are elem̃tatũ ĩ quo
ꝗescat. ultra qd̾ elem̃tatĩa nullũ apetitũ
ht̃. si eĩm appetẽt aliꝗd aliud ultra suũ
clemĩtatũ iam suũ clemĩtatũ nõ eẽt siuis
ꝓpͥnt funs. et sic plus qescet in hoc qd nõ
egredit᷑ a sua natã ꝙͣ in hoc ꝙ egredit᷑ asua
et faber plus quiescẽt in clauo fabrica¬
to ꝙ̃ in suo filio ab co gn̾ato. et leo plus
quiescẽt in uenãdo ꝙͣ suñ siłem gn̾ando.
qd̾ est impoᷝ ͤ q̃re patet ꝙ finis elem̃tatĩe

Expanded text:
 refluxus, et in quo subiecto est discursus. 15. Finis elementatiuae est habere et generare elementatum, in quo quiescat; ultra quod elementatiua nullum appetitum habet. Si enim appeteret aliquid aliud ultra suum elementatum, iam suum elementatum non esset suus proprius finis; et sic plus quiesceret in hoc, quod non | egreditur a sua natura, quam in hoc, quod egreditur a sua; et faber plus quiesceret in clauo fabricato, quam in suo filio, ab eo generato; et leo plus quiesceret in uenando, quam suum simile generando; quod est impossibile. Quare patet, quod finis elementatiuae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsb̾ali. exͣ qd̾ et sine quo uegetare nõ potest
sic̃ calefactiuns eẽ sim̃ calefactibile calefa¬
ce̾ nõ põt. locus ꝗdẽ uegetatiue ẽ cognosci¬
bilis ꝑ regłam .c. d.h. ip̃a uero negetatĩa
attĩgit sb̃am eo ꝗa ꝑticipat cũ ea ꝑ ꝯtactũ.

Expanded text:
antiali, extra quod et sine quo uegetare non potest; sicut calefactiuus extra suum calefactibile calefacere non potest. Locus quidem uegetatiuae est cognoscibilis per regulas C D K, ipsa uero uegetatiua attingi
Abbreviated transcription (Latin):
sit̃ poniũ odoratũ qd̾ ꝑ olfatũ est sensatũ.
et sic de aliis. et ĩ isto passu cognoscit
ĩtellect ꝙ sic̃ ymagĩatiua multiplicat su¬
am spẽ. sic et sensitiua suã. ¶Pregła
et motu. cũ ip̃a nõ sit pũctalis neq li¬
motu ꝑ sb̃m ĩ quo ẽ. et hoc aꝓpbãt regłe
b.c.d.k. ut appet bñ intuẽti. et hec decla¬
ratio sufficiat cã bienitatis. Pregła
.I. quent᷑ sonsitina ubi seutit. et rñdendũ
est ꝙ in sensibili ĩtͥuseco qd̾ est de ẽẽntia
scrisitiue. nam eeͣ tale sensibile nullum
obiectũ est sensatũ. s in isto passu mirat
intellectꝭ quom̃o lapit ẽ sensat. et sic
de aliis cũ nõ sit collocat in eẽntia sensi¬
tiue siuie sensus. neq ⁊̃ cũ oculis ꝑticipet

Expanded text:
atum, quod per olfatum est sensatum; et sic de aliis. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod sicut imaginatiua multiplicat suam speciem, sic sensitiua suam. Per regulet motu, cum ipsa non sit punctualis neque litum, in quo est. Et hoc approbant regulae B C D K, ut apparet bene intuenti. Et haec declaratio sufficiat causa breuitatis. Per regulam I quaeritur: Sensitiua ubi sentit? Et respondendum est, quod in sensibili intrinseco, quod est de essentia sensitiuae. Nam extra tale sensibile nullum obiectum est sensatum. Sed in isto | passu miratur intellectus: Quo modo lapis est sensatus, et sic de aliis, cum non sit collocatus in essentia sensitiuae siue sensus, neque etiam cum oculis participet
Abbreviated transcription (Latin):
suã spẽ. sic̃ pomiũ ꝑ dulcedinẽ. et ab sin¬
thiũ ꝑ amaritudĩe. Iter cõsiderat in¬
tellectꝰ ꝙ ĩfumitas sensus cat̃ mõstruo¬
sitates sic̃ homo ĩfumꝰ qui u cibo dul¬
ci ĩuenit amaritudĩe. ꝑ accidens. ¶
Gensitiua ĩ pͥncipio asicuata ẽ efficiẽs.
eo ꝗa cãt ꝑ cibũ saporẽ. et ꝑ coytũ dul¬

Expanded text:
speciem; sicut pomum per dulcedinem, et absinthium per amaritudinem. Item considerat intellectus, quod infirmitas sensus causat monstruositates; sicut homo infirmus, qui in cibo dulci inuenit amaritudinem per accidens. 12. Sensitiua in principio assituata est efficiens, eo quia causat per cibum saporem, et
Abbreviated transcription (Latin):
actũ eẽt suꝑius. et ĩtellectꝭ qui ẽ põtẽtia
de quo impossibili ualde gauisus ẽ intelle¬
ctus. Aĩal ꝑ sensitiuã ht̃ delectatiõe seu¬
et sonꝰ anditus. et huimoĩ. s mirat᷑ in¬
tellectꝭ utz uidiciũ obiecti fiat ꝑ sensũ
coem aut ꝑ ꝑticularẽ. don recõdatur
a quã fontis hũcẽ miultos riilos. que
una est cocentiałr ĩse et ĩ suis riuilis.¬

Expanded text:
actum esset superius. Et intellectus, qui est potentia De quo impossibili ualde gauisus est intellectus. 8. Animal per sensitiuam habet delectationem senet sonus auditus, et huiusmodi. Sed hic miratur intellectus: Vtrum iudicium obiecti fiat per sensum communem aut per particularem, donec recordatur aquam fontis, habentem multos riuulos? Quae una est
Abbreviated transcription (Latin):
sensitiua cuiꝰ est. et rñdendũ est ꝙ ip̃a est
aĩalis in quo est.sic̃ instim ẽ sui agẽtis.
utentis illo. nã aĩal cũ illa sencit. uiuit
et guͣat aliud aĩal. ꝑ pͥmã spc̃ regłẽ
.e. quent᷑ sensitina quare ẽ. et indendũ est¬

Expanded text:
nsitiua cuius est? Et respondendum est, quod ipsa est animalis, in quo est; sicut instrumentum sui agentis, utentis illo; nam animal cum illa sentit, uiuit et generat aliud animal. Per primam speciem regulae E quaeritur: Sensitiua quare est? Et respondendum est
Abbreviated transcription (Latin):
adamas ẽ atrahes ferrũ ꝑ suã spõ. et tũc
andc̃a pelicula colorat et piugit et ĩduit
se de ymaginib ꝑ suã spẽ. sic̃ facit spe¬
culũ ꝑ suam. Ad huc ymagĩatio attĩgit
obiectũ cũ dispositioe sensitiue. et ⁊̃ cũ sua.
et cũ ꝓportione utͥusq. et cũ appetitu et

Expanded text:
adamas est attrahens ferrum per suam speciem. Et tunc ante dicta pellicula colorat et pingit et induit se de imaginabilibus per suam speciem, sicut facit speculum per suam. Adhuc: Imaginatio attingit obiectum cum dispositione sensitiuae, et etiam cum sua et cum p
Abbreviated transcription (Latin):
ĩstinctꝭ et appetit possint hẽre actuc ua᷑¬
les. et ut aĩal possit hẽre ĩdustriã ad iuuẽ¬
dũ. ultius est ut ymagiatiua possit hau¬
rire spẽs ab illa. et ymagĩari obiectatũ et
iñdendũ est ꝙ ẽ tanta quantũ suũ sb̃m
ex ip̃a est sensatũ. s mirat᷑ intellect ꝑ quẽ¬

Expanded text:
possint habere actus naturales; et ut animal possit habere industriam ad uiuendum. Vlterius est, ut imaginatiua possit haurire species ab illa, et imaginari obiectatum et ondendum est, quod est tanta, quantum suum subiectum ex ipsa est sensatum. Sed miratur intellect
Abbreviated transcription (Latin):
negetatuia quare est et rñdendũ est ut
sit uegetatũ et ut ip̃a niuat et nutat᷑
et crescat. et ĩ gen̾atiõe miã spc̃m ĩ aliã
trãsmutet. ꝑ pͥmã spẽ regłe .f. q̃rit᷑
ntꝵ uegetatiua habeat quãtitatẽ ꝯtinuã

Expanded text:
Vegetatiua quare est? Et respondendum est, ut sit uegetatum, et ut ipsa uiuat, nutriatur et crescat, et in generatione unam speciem in aliam transmutet. Per primam speciem regulae F quaeritur: Vtrum uegetatiua habeat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ scd̾am spẽ regłe .e. sigͥficatos. et ĩ isto
passu cognoscit ĩtellet᷑ ꝑ quẽ modu
scusus sentit sensatũ cũ habitu peg̾no.
ex quo sensatus ẽ habituatꝰ. sic̃ ꝑ uidẽ
coloratũ. et ꝑ odorare odoratũ ¶n sen
amaritudo. et ĩ tactu asꝑitas. et huius¬

Expanded text:
per secundam speciem regulae C significatos. Et in isto passu cognoscit intellectus, per quem modum sensus sentit sensatum cum habitu peregrino, ex quo sensatus est habituatus; sicut per uidere coloratum et per odorare odoratum. 11. Inamaritudo et in tactu asperitas, et huius
Abbreviated transcription (Latin):
lancolia. nã pars ultima ip̃ins pelicule
tioem sic pluibũ qd̾ claudit ꝑtes exñtes
retro in speculo. ut diaphanitas nõ sit trãs
parte ante uidelicet u̾sus frontẽ ẽ poro¬
sa rõne siccitatis q̃ est ꝓpͥetus t̾re. que ꝗdez
ẽ abstractiua et euacuatiua ĩ qua frõte
homo cũ intellectu ĩuenit spẽs. aĩalia aũt

Expanded text:
lancolia. Nam pars ultima illius pelliculationem; sicut plumbum, quod claudit partes, existentes retro in speculo, ut diaphanitas non sit transpparte ante, uidelicet uersus frontem, est porosa ratione siccitatis, quae est proprietas terrae. Quae quidem est abstractiua et euacuatiua. In quo fronte homo cum intellectu inuenit | species, animalia autem
Abbreviated transcription (Latin):
ymagĩatio sũt ꝑtes ꝯp̃oite. et ad ĩuice
hñtes unũ organũ ꝯpoĩtũ una ex̃nte in
aha. rõne cuiꝰ ymagĩatio abstrahit a sen¬
satis siłitudĩes mediãte sensitina cũ ꝗͥb
obiectat ob̾m suũ. sic̃ ignis muixtus cum
aqua abstrahit siłi tudĩes ab ea illa a qua
cũ ꝗbus calefacit carnes. ut apꝑet ꝑ coitũ
qn ymagĩatio ymagĩat᷑ modũ ꝑ quẽ fit

Expanded text:
o sunt partes compositae ad inuicem, habentes unum organum compositum, una existente in alia; ratione cuius imaginatio abstrahit a sensatis similitudines, mediante sensitiva, cum quibus obiectat obiectum suum. Sicut ignis mixtus cum aqua abstrahit similitudines ab illa aqua. Cum quibus calefacit carnes, ut apparet per coitum, quando imaginatio imaginatur modum, per quem fit
Abbreviated transcription (Latin):
cidens sine ꝗb ẽẽ nõ põt. Adhuc ht̃ in se co¬
relatiug suor pͥncipior. et ht̃ in se habitus
ĩ una ꝑte ip̃ius ad quãtitatẽ uniꝰ denarii. et.
ĩ medio pelicule ĩtranee erat una gutta sã¬
guĩs ad quãtitatẽ uiiꝰ gram milii. a qua gut¬
ta ꝓcedebãt linee rubxe et graciles ad modũ
capiloꝵ. et erãt asituate ad modũ tele ara¬
neaꝵ et illa gatta mouebat semet ip̃az
et ⁊̃ illã tellã sic̃ facit aranca ex̃ñs ĩ medio
sue telle. Ad huc hõ est in habitu habituatus¬
et ẽ in sicu asituatꝭ. et huimõi. ꝑ quãta

Expanded text:
cidens, sine quibus esse non potest. Adhuc habet in se correlatiuos suorum principiorum. Et habet in se habitus, in una parte ipsius oui ad quantitatem unius denarii; et in medio pelliculae erat una gutta sanguinis ad quantitatem | unius grani milii. A qua gutta procedebant lineae rubeae et graciles ad modum capillorum; et erant | assituatae ad modum telae aranearum, et illa gutta mouebat semet ipsam, et etiam illam telam, sicut facit aranea, existens in medio suae telae. Adhuc homo est in habitu habituatus, et in situ assituatus, et huiusmodi. Per quartam
Abbreviated transcription (Latin):
demde diidiã ꝑtẽ in duas. et deĩceps¬
ĩ infiuitas ꝑtes. et ⁊̃ cognoscit ꝑ quẽ mo¬
dũ logit utit̾ scd̾ariis ĩtẽtioĩb ad iũctis
pͥmis. adhuc cognoscit ꝙ aliꝗd ẽ in ĩtel¬
lectu qd̾nũꝙͣ fuit in sensu. lupus cũm
magnꝰ sic̃ mons nũꝙͣ fuit ĩ sensii. et
cũ intellectꝭ hec oĩa cognou̾it deinde ĩ¬
telligit ꝙ totalit̾ et ꝓcul dubio ip̃o ẽ aba
eõntia remota ab aliis centiis cõporeis
et ab ip̃ar cõditiõib. et de hoc ꝙͣpłimũ
gandet ꝗa ip̃o intelligit se ĩmortalez.
et ĩcormptibilẽ ¶ ꝑ pͥmã spẽ iegłe .g.
querit᷑ umagĩatio cui ẽ ꝓpͥetas. et ꝗd ẽ¬

Expanded text:
ps infinitas partes; et etiam cognoscit, | per quem modum logicus utitur secundariis intentionibus, adiunctis primis. Adhuc cognoscit, quod aliquid est in intellectu, quod numquam fuit in sensu; lupus enim magnus sicut mons numquam fuit in sensu. Et cum intellectus haec omnia cognouerit, deinde intelligit, quod totaliter et procul dubio ipse est alia essentia, remota ab aliis essentiis corporeis, et ab ipsarum condicionibus. Et de hoc quam plurimum gaudet, quod ipse intelligit se immortalem et incorruptibilem. Per primam speciem regulae G quaeritur: Imaginatio cui est proprietas, et quid e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣius ꝑ uiã diffinitioe stricto mõ sumptã
possit diffiniri. s hoĩem isto mõ diffinimꝰ ut
ip̃m clarius cognoscamꝰ in nr̃o intellectu. Et
iste diffinitioẽs erũt abstracte a decẽ et octo
pͥncipiis huiꝰ artis. et adecem p̃dicam̃tis
pdicando de sbo tale p̃dicatũ qd̾ ꝯueiãt cũ
sb̾o n nata. et pͥmo ꝑ pͥmã spẽ regłe .c. q̃r¬

Expanded text:
is per unam definitionem, stricto modo sumptam, possit definiri. | Sed hominem isto modo definimus, ut ipsum clarius cognoscamus in nostro intellectu. Et istae definitiones erunt abstractae a decem et octo principiis huius Artis, et a decem praedicamentis, praedicando de subiecto tale praedicatum, quod conueniat cum subiecto in natura. Et primo per pr
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ humdũ radicale qd̾ descẽdit ad humi¬
dum nutinetale. ut cũ illo uiue possit.
Uiiagiatio ht̃ instinctũ naturalẽ ut pit
in brutis. q̃ quidẽ ꝑ ymagĩatiõe hũt in¬
dustriã ad innẽdũ. et ad malũ euadõdi.
sic̃ capra ad lupũ. ¶Ymagĩatio ht̃ apo¬
titũ cũ quo apetit ymagĩatũ. et ĩ isto pas¬
su cognoscit ĩtellectꝰ ꝙ ymagĩatio ht̃ in¬
strum̃tũ ut suũ actũ ex̾cero possit. et ob¬
iectũ attĩgc᷑. Ymagĩatio ht̃ uͥtutẽ cui
qua atrahit spẽs a sensibilib ponẽdo in
suo y magĩabili. ini quo illas caractizat.
umagiatioĩs ut cũ ip̃a uere attĩge̾ possit
obioctũ ueꝵ. tũ qñ deficit sic̃ actẽs qui

Expanded text:
descendit ad humidum nutrimentale, ut cum illo uiuere possit. 5. Imaginatio habet instinctum naturalem, ut patet in brutis; quae quidem per imaginationem habent industriam ad uiuendum, et ad malum euadendum, sicut capra ad lupum. 6. Imaginatio habet appetitum, cum quo appetit imaginatum. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod imaginatio habet instrumentum, ut suum actum exercere possit, et obiectum attingere. 7. Imaginatio habet uirtutem. Cum qua attrahit species a sensibilibus, ponendo in suo imaginabili, in quo illas caracterizat imaginationis, ut cum ipsa uere attingere possit obiec
Abbreviated transcription (Latin):
plicantẽ suũ odorẽ in aere qui cũ ip̃a
rosa ꝑticipat ꝑ ꝯtactũ. silit uisus mł¬
tiplicat suã spẽ in acre qui ꝑticipat
cũ uisu et obiecto colorato et sensato.
et hoc sufficiat quo ad spẽ regłe .i. cã
breuitatis. ¶ꝑ pͥmã regła. k. quent
sensitiua quoniõ sentit. s ĩtellectꝰ in pͥma
it declarare sm sensum fuit ĩpeditꝰ s descẽ¬
dit ad ymagĩatiuã in qua madus ille est
u magiabilis. et ad memoriã in qua regła
k. ẽ memorabilis. et tũc ĩtellect rñdet p̃¬
modũ sentiẽdi ꝑ nuxtioẽ sui ĩstinct et ap¬
petit et uͥtutis. et sic de aliis pͥncipiis cũ
ꝗbus haurit et colligit silitudĩe obiector
cũ ꝗͥbus sensat ip̃a obiecta. sic̃ coloratũ
a quo haurit et colligit silitudĩe eiꝰ in
qua silitudĩe sensus u uisus poĩt suam
silitudĩe.et cũ istis silitudĩb sensat colo¬
ratũ. Pẜam regła k. querit᷑ sensitiua
sine sensus cũ quo sentit et rñdendũ est

Expanded text:
 qui cum ipsa rosa participat per contactum. Similiter uisus multiplicat suam speciem in aere; qui participat cum uisu et obiecto colorato et sensato. Et hoc sufficiat quo ad species regulae I causa breuitatis. Per primam regulam K quaeritur: Sensitiua quo modo sentit? Sed intellectus in prima it declarare secundum sensum. Fuit impeditus; sed descendit ad imaginationem, in qua modus ille est imaginabilis; et ad memoriam, in qua regula K est memorabilis. Et tunc intellectus respondet prmodum sentiendi per mixtionem suorum instinctus et appetitus et uirtutis. Et sic de aliis principiis, cum quibus haurit et colligit similitudinem obiectorum. Cum quibus sensat ipsa obiecta, sicut coloratum, a quo haurit et colligit similitudinem eius. In qua similitudine sensus, uidelicet uisus, ponit suam | similitudinem, et cum istis siundam regulam K quaeritur: Sensitiua siue sensus cum quo sentit? Et respondendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
est. cũ sius coẽentialib pͥncipiis et ⁊̃ acci¬
dentib. sine ꝗbus ẽe nõ põt. et ẽ cũ sua
iustitia iustus. et cũ sua manu ẽ scribẽs.
et huiꝰmõĩ. Ult̾ius q̃rit᷑ intellect᷑ hũa¬
nus et sic de memioria. et uolũtate. cũ
quo ẽ uniu̾salis. aut ꝑticularis. et ẽdd̾ ꝙ¬

Expanded text:
st cum suis coessentialibus principiis, et etiam accidentalibus, sine quibus esse non potest; et est cum sua iustitia iustus, et cum sua manu est scribens, et huiusmodi. Vlterius quaeritur: Intellectus humanus, et sic de memoria et uoluntate, cum quo est uniuersalis aut particularis? Et est
Abbreviated transcription (Latin):
ad qd̾ est dd̾ ꝙ in hoĩo est dispõĩtio cũ qua
ĩtollectꝭ se dispoĩt ad obiectãdũ infenora. et
sensus se dispoĩt ad sentiendũ cũ ip̃a yma¬
giãtiõe.et in bruto ip̃a y magĩatio ẽ for¬
ma et ꝯplemĩtũ illiꝰ. ꝑ qua̾tũ spẽ .c. qr
in obiecto in quo ẽ. et ht̃ ĩuentioe in seu¬
rificatiuus in suo ppͥo ymagĩabili sibi co¬
centiali. sic̃ cͥstalus ꝗ cũ sia dyaphanitate
colorat se de colore supͣ quẽ poĩt᷑. et ⁊̃ sicut
speculũ qd̾ se habituat de spẽb pñtatis ei.¬

Expanded text:
 quod in homine est dispositio, cum qua intellectus se disponit ad obiectandum inferiora. Et sensus se disponit ad sentiendum cum ipsa imaginatione. Et in bruto ipsa imaginatio est forma et complementum illius. Per quartam speciem rin subiecto, in quo est. Et habet inuentionem in sen et clarificatiuus in suo proprio imaginabili sibi coessentiali. Sicut crystallus, qui cum sua diaphanitate colorat se de colore, supra quem ponitur; et etiam sicut speculum, quod se habituat de specie
Abbreviated transcription (Latin):
sic obiectare suũ obin ymagiando ĩ ab¬
sentia sensus. et ip̃e sensus cũ ip̃a ymagi¬
natiõe dispoĩt et ꝓportionat se ad scutiẽ¬
dũ sensibilia ex̃nte pũtia sensus. sic̃ car¬
pentariꝰ qui ymagĩat᷑ figãm arche. ut
ipam deducat de potẽtia ĩ actũ. et sic̃ auis
disponẽs se ad uolandũ qñ ei necesso est.

Expanded text:
sit obiectare suum obiectum, imaginando in absentia sensus. Et ipse sensus cum ipsa imaginatione disponit et proportionat se ad sentiendum sensibilia, existente praesentia sensus; sicut carpentarius, | qui imaginatur figuram archae, ut ipsam deducat de potentia in actum. Et sicut auis, disponens se ad uolandum, quando ei necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
gĩatur nuũ ꝑuũ lapidẽ. et ymagĩat᷑ eñdẽ
ita magnũ sĩc mõtẽ. et deuide reflectit
se supͣ se. ꝯsiderãdo ꝙ in brutis ymagĩa¬
tio ymagĩat᷑ obiectũ illo mõ et quãtita¬
te quo sensus sentit siuc app̃hẽdit ip̃m
obiectũ. et nõ alit̾. sic̃ capra q̃ ymagĩa¬
tur lupũ sĩc sensus suns sensit sinc ap

Expanded text:
ginatur unum paruum lapidem, et imaginatur eundem ita magnum, sicut montem. Et reflectit se supra se, considerando, quod in brutis imaginatio imaginatur obiectum illo modo et quantitate, quo sensus sentit siue apprehendit ipsum obiectum, et non aliter; sicut capra, | quae imaginatur lupum, sicut sensu
Abbreviated transcription (Latin):
li itͥnseco ip̃ins ymagiatiois. ¶Umagiã¬
tio ẽ passibilis ĩ suo ymagĩabili tãꝙͣ in ma¬
tia. ut in ip̃o ymagĩabili sit ob̾m catariz a¬
tũ et ymagĩatũ. Umagĩatio est habitus
aĩalis cũ quo facit spẽs ymagĩabiles. ¶ Uma¬
giãtio ẽ potẽtia asituata ĩmedio cuida pel¬
liculo teste capitis aĩalis ĩ qua aꝑpent yma

Expanded text:
ipsius imaginationis. Imaginatio est passibilis in suo imaginabili tamquam in materia, ut in ipso imaginabili sit obiectum caracterizatum et imaginatum. Imaginatio est habitus animalis, cum quo facit species imaginabiles. Imaginatio est potentia, assituata in medio cuiusdam pelliculae testae capitis animalis
Abbreviated transcription (Latin):
ut hõ equalit̾ sit ꝯiunct et ꝯp̃õitus.
Quoniã hõ est ex iichilo deductꝭ respectu
creatioĩs ideo ẽ mĩoritate indutus cũ qua
se ht̃ adres mĩores. et ꝗa in ip̃o hoĩe aĩa
et cõpus ꝯiungunt᷑ idcto hõ mouet se cũ
aiã ad nũores moros. et cũ cõpore ad mi¬
nora natãlia cũ ꝗbus ꝯpoĩt moralitates.¬

Expanded text:
ut homo aequaliter sit coniunctus et compositus. 17. Quoniam homo est ex nihilo deductus respectu creationis, ideo est minoritate indutus, cum qua se habet ad res minores. Et quia in ipso homine anima et corpus coniunguntur, idcirco homo mouet se cum anima ad minores mores, et cum corpore ad minora naturalia; cum quibus componit minores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo intelligibili. de ꝗbus spẽb ĩtelligibilib
faciat scĩam. ¶ In hoĩe sua uolũtas ẽ ei
potẽtia specifica cũ qua agit spa les amabili¬
tatos.nõ ꝙ ista nolũtas descẽdat ab alia
uolũtate gnͣali. nã alit̾ cẽt gn̾abilis et cõ¬
ruptibilis sua eẽrtia sic̃ dc̃m est de ĩtellectu
et ẽẽt destructa sua lib̾tas. ex eo qa eẽt neces¬
fitata ad uolendũ ꝑ suũ gn̾ale pͥncipiũ. sic̃

Expanded text:
ebus intelligibilibus facit scientiam. 5. In homine sua uoluntas est ei potentia specificatiua, cum qua agit speciales amabilitates. Non, quod ista uoluntas descendat ab alia uoluntate generali; nam aliter esset generabilis et corruptibilis sua essentia, sicut dictum est de intellectu. Et esset destructa sua libertas, ex eo quia esset necessitata ad uolendum per suum generale principium. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uatic̃e possit aquireͬ spẽs sensibiles et yma¬
gĩabiles. et ĩ isto passu cognoscit ĩ tellectus
ꝙ spc̃s quas a quirit de sensitiuis doinde abt
sum aut absq sensu. ymagĩatio u̾o nõ ẽ me¬
diũ in bruto. s ẽ sua supp̃ina cxtremitas sino
forma cũ qua sua inta ẽ habituata atq cõ

Expanded text:
t acquirere species sensibiles et imaginatas. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod species, quas acquirit de sensitiuis, deinde ab sum aut absque sensu. Imaginatio uero non est medium in bruto, sed est sua suprema extremitas siue forma, cum qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ẜam spem regłe .c. designatos. Pticula¬
uis aũt est cũ ꝑticularitate obiectoꝵ. et
tũc est ptatiuus faciẽdo unã spẽ ĩ telligi¬
bilem. et deinde aliã successiue. De quto
sbiecto qd̾ est de ymagĩatioe ꝑ pͥnciꝰ deducto¬

Expanded text:
undam speciem regulae C designatos. Particularis autem est cum particularitate obiectorum; et tunc est practicus, faciendo unam speciem intelligibilem, et deinde aliam successiue. 5 DE QVINTO SVBIECTO. QVOD EST DE IMAGINATIONE 1. Per princ
Abbreviated transcription (Latin):
creat in cõpore aĩam rõnalẽ. que deducit
et cũ tali nũc pñti deducto ꝑ regłas.
d. k. hõ est cognoscibilis siue cognoscẽ¬
dus. et istũ discursum dimittimꝰ homini
Ad huc hõ est in loco in quo ẽ ꝗtentus
et collocat. et hoc p reglas. c. d.li. sigͥ¬
ficatũ est. ¶ Preglam .k. querit᷑ de hoĩe
quomõ est. et quonio trãsnttit suã siłi¬

Expanded text:
creat in corpore animam rationalem, quae deducit Et cum tali nunc praesenti, deducto per regulam C D K, homo est cognoscibilis siue cognoscendus; et istum discursum dimittimus hominiAdhuc homo | est in loco, in quo est contentus et collocatus; et hoc per regulam C D K | figuratum est. Per regulam K quaeritur de homine: | Quo modo est et quo
Abbreviated transcription (Latin):
et multo magis eo ꝗa nõ põt uelle siue or¬
gano corporali. angelus aũt qui altior
crratura est ꝙͣ hõ põt in tellige̾ sine organo
ut cũ ip̃a uolũtate agat diligibilitatem
ei signatã ꝑ ordĩc supp̃mũ. s mirat᷑ intel¬
lectus que est cã quare uolũtas angoli põt
dilige̾ illa q̃ nõ st̃ in sensu neq ĩ ymagĩa¬
tioe. s recordat᷑ suã ruditatẽ et grossitiem
quã habet. co ꝗa cũ sensu et ymagĩatiõe
ẽ ꝯuĩctus. uolũtas aũt angeli sic et mul¬
to melius se põt hẽre ad obiectũ absq sẽ¬
su et ymagĩatiõe sic̃ planta ad apetitũ
bent accus uͥtuoso. et ꝑ bõĩtatẽ bono.

Expanded text:
et multo magis, eo quia non potest uelle sine organo corporali. Angelus autem, qui altior creatura est quam homo, potest intelligere sine organo, ut cum ipsa uoluntate agat diligibilitatem, ei significatam per ordinem supremum. Sed miratur intellectus: Quae est causa, quare uoluntas angeli potest diligere illa, quae non sunt in sensu, neque in imaginatione? Sed recordatur suam grossitatem et ruditatem, quam habet, eo quia cum sensu et imaginatione est coniunctus. Voluntas angeli sic, et multo melius se potest habere ad obiectum absque sensu et imaginatione, sicut planta ad appetitumbent actus uirtuosos, et per bonitatem bonos,
Abbreviated transcription (Latin):
aut silia illis. Y magĩatio ẽ bona. bo¬
nũ eĩ offectũ deducit. ꝗa nisi eẽt yma¬
giãtio iam nõ eẽt scĩa de rebus p̃t̾itis.
neq aĩal reu̾ti sciret ad fontẽ. et sic de
aliis. ¶Ymagĩatio ht̃ mag̾tudĩe cu
qua inagͥficat sua alia pͥncipia. et istud
aꝑpet in hoc ꝗa ymagĩatur ad placitũ.
Ymagĩatio ẽ durabilis nã sua obie¬
cta durãt dum ab ymagĩatiõe obiectãt᷑.
nã sic̃ durãt in aĩali rõnali obiecta spña¬
lia ꝑ memoriã ee̾ ymagĩatiõe. sic durãt
obiecta sensibilia ꝑ ymagiatioe exͣ sensũ
ui brutis. et ĩ isto passu cagnoscit ĩ tellect

Expanded text:
ia illis. 1. Imaginatio est bona; bonum enim effectum deducit. Quia si nihil esset imaginatio, iam non esset scientia de rebus praeteritis, neque animal reuerti sciret ad fontem; et sic de aliis. 2. Imaginatio habet magnitudinem. Cum qua | magnificat sua alia principia; et istud apparet in hoc, quia imaginatur ad placitum. 3. Imaginatio est durabilis; nam sua obiecta durant, dum ab imaginatione obiectantur. Nam sicut durant in animali rationali obiecta spiritualia per memoriam extra imaginationem, sic durant obiecta sensibilia per imaginationem extra sensum in brutis. Et in isto passu cognoscit intellect
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in clem̃tatis et elomĩtis agens monens
et ĩflucns. nullã passioẽ in illis hñs et
hoc ẽ rõne sue mague actiuitatis et moti¬
uitatis. et ĩse ip̃o nõ recipit augm̃tũ neq di¬
nunutioẽ. et de hoc nuratꝰ intellect. cu
celũ sit in ita magna motiuitate sine ali¬
qua alt̾atiõe et nutatiõe sb̾iecti. s fortifi¬
cat se ꝯsiderãdo diuinã potãte ĩfiuitan

Expanded text:
et in suis elementis agens, mouens et influens, nullam passionem in illis habens. Et hoc est ratione suae magnae actiuitatis et motiuitatis. Et in se ipso non recipit augmentum nec diminutionem. Et de hoc miratur intellectus, cum caelum sit in ita magna motiuitate sine aliqua alteratione et mutatione subiecti. Sed fortificat se, considerando diuinam potestatem inf
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sua potãto possificatũ. et sic de aliis. ¶P
scda regłã.h. querit᷑ angelus cũ quo ẽ. et cũ
quo agit. et rñdendũ est ꝙ angelus ẽ cũ sis
pͥncipiis ĩnatis. et nat᷑aͣlit̾ aggregatis. ut
U cũ intellectu intelligit. et cũ uolũtate dili¬
git. et cũ memoria recolit. et si bonꝰ est cũ sua
malus est malificat suũ intellige̾ et recolẽ.
et amare. et sic de aliis. et hoc ĩtruisece. et
extͥnsece agit cũ suis pͥncipiis in cãndo exͣ
cũ actu ꝗ est intra. sic̃ hõ qui causat cu
mẽte u̾ba que ꝓfert ore. De celo per pͥnciꝰ¬

Expanded text:
um sua bonitate possitum; et sic de aliis. | Per secundam regulam K quaeritur: Angelus cum quo est et cum quo agit? Et respondendum est, quod cum suis principiis innatis et naturaliter aggregatis, ut uidelicet cum intellectu intelligit et cum uoluntate diligit et cum | memoria recolit. Et si bonus est, cum sumalus est, malificat suum intelligere, recolere et amare; et sic de aliis. Et hoc intrinsece et extrinsece agit cum suis principiis, in causando extra cum actu, qui est intra; sicut homo, qui causat cum mente uerba, quae profert ore. 3 DE CAELO 1. Per pri
Abbreviated transcription (Latin):
cerebre et aquã oculor. et in sputũ. et ⁊
⁊̃ sudorẽ trãsiutat. ¶In hoĩe ꝯiungunt᷑
finis spũalis et finis cõporalis nat᷑aliter
quor rõne hõ se ht̃ ad fines sup̾dcg̃. ad
diunt᷑ fines morales. cũ ꝗbus aĩa et cõpꝰ
ĩueniũt de lectatioẽs cũ quib quiescũt.
In hoĩe ãa est maror ymago sb̃alis. s

Expanded text:
cerebrum, et aquam oculorum et in sputum et etiam in sudorem transmutat. 14. In homine coniunguntur finis spiritualis et finis corporalis naturaliter. Quorum ratione homo se habet ad fines supra dictos diuntur fines morales; cum quibus anima et corpus inueniunt delectationes, cum quibus quiescunt. 15. In homine anima est maior imago s
Abbreviated transcription (Latin):
hõ cuiꝰ est. et rñdendũ est. et iñdendũ est
ꝙ ẽ dei. et unꝰ hõ est alt̾ins sic̃ ẜuus sui do¬
iumi. et hõ poctator ẽ mũdi. carnis et dia¬
boli. ꝑP pͥmã spẽ regłe .e. quetit᷑ homo
quare ẽ. et rñdendũ est ꝙ ẽ ꝗa de sua aĩa
ot suo cõpore ꝯĩctus ẽ. eo ꝗͥa ip̃a ꝯm̃ctio
noccitat ip̃m eẽ. P siam spẽ ciusde regłe
querit᷑ quare ẽ hõ. et rñdendũ ẽ nt ĩtelli¬
gat recolat et diligat deũ. et ꝙ ab eo bea¬
titudĩe sempit̾nã recipiat. Ad huc ut sic
mediũ cũ quo et ꝑ qd̾ oĩa creata cõporalia
ẜuiẽtia hõi ẜiuant deo. adhuc ut hõ mul¬

Expanded text:
Et respondendum est, quod est Dei, et unus homo est alterius, sicut seruus sui domini; et homo peccator est mundi, carnis et diaboli. Per primam speciem regulae E quaeritur: Homo quare est? Et respondendum est, quod est de sua anima et corpore coniunctus, eo quia ipsa coniunctio necessitat ipE quaeritur: Quare est homo? Et respondendum est, ut intelligat, recolat et diligat Deum, et quod ab eo beatitudinem sempiternam recipiat. Adhuc, ut sit medium, cum quo et per quod omnia creata corporalia seruientia homini seruiant Deo. Adhuc, ut homo mul
Abbreviated transcription (Latin):
creatũ est. ¶ Fuis celi ẽ cũ maioritate ut
ẜiat hõi. et hõ deo. qm̃ suus fis non
põt eõ in altiori gradu. s sb̾ isto maiori fi¬
sensitiue ẽ sentire. Dictũ õ de maiori¬
tate celi. et su a maior equalitas ẽ equali¬
tas suoꝵ pͥncipioꝵ sibi coeẽntialiũ. Equa¬
litas celi ꝑticipat cũ iĩoritate respectĩẽ eo

Expanded text:
is caeli est cum maioritate, ut seruiat homini, et homo Deo. Quoniam suus finis non potest esse in altiori gradu, sed sub isto maiori fisensitiuae est sentire. Dictum est de maioritate caeli. Et sua maior aequalitas est aequalitas suorum principiorum sibi coessentialium. 18. Aequalitas caeli | participat cum minoritate | respectu animae, eo
Abbreviated transcription (Latin):
passu coguoscit ĩ tellect ꝑ quẽ mod uni
et corporali sic̃ a forma et amacia de qb
uͥtutib crimꝰ locuti in nono sbiecto. ¶
In hoĩe ẽ u̾itas spũalis et cõporalis. et qa
u̾itas spũalis est supior ideo ꝑficit ĩ ferio¬
rom. unde cognoscit ĩtellectꝰ ꝙ sic̃ sensus
uere sencit ꝑ uisu et auditũ et sic de alis
sic aĩa nere rero eẽntias attĩgit ĩ telligẽ¬
do amãdo et recolendo. nã alit ĩferiur
age̾t plus cũ sua uͥtute ꝙͣ supius cũ sua
qd̃ est abs dũ rõni ĩtellect. et ĩ isto passu¬

Expanded text:
ssu cognoscit intellectus, per quem modum et corporali, sicut a forma et a materia; de quibus uirtutibus sumus locuti in nono subiecto. 7. | In homine est ueritas spiritualis et corporalis. Et quia ueritas spiritualis est superior, ideo perficit inferiorem. Vnde cognoscit intellectus, quod sicut sensus uere sentit per uisum, auditum, et sic de aliis, sic anima uere rerum essentias attingit intelligendo, amando et recolendo; nam aliter inferius ageret plus cum sua uirtute, quam superius cum sua; quod est absurdum rationi | intellectus. Et i
Abbreviated transcription (Latin):
modũ intelligit cũ uisu. et ꝑ aliũ cu
auditu et sic de aluis. Silit corpus p
unũ modũ patit᷑ sb̾ intellectu. et per
aliũ sb̾ nolũtate. et ꝑ aliũ sb̾ memo¬
ria. et sic ꝑ ꝑdca cognoscit ĩtellect
ꝑ quẽ modũ fac ip̃e met sciani distĩguẽdo.
et uolũtas amiatioe. et memoria memora

Expanded text:
ntelligit cum uisu, et per alium cum auditu; et sic de aliis. Similiter corpus per unum modum patitur sub intellectu, et per alium sub uoluntate, et per alium sub memoria; et sic per praedicta cognoscit intellectus, per quem modum facit ipsemet scientiam distinguendo, et uoluntas ama
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓpͥato qualitates sũt̃ in eo. ꝗa cũ cis agit
in ĩferiorib. sic̃ sol qui dicit᷑ calidus et sictꝰ
co ꝗa calefacit et desiccat. Pregła de .h.
octaue spere ẽ in illo nũc ĩ quo croata fuit.
sic̃ cͥculus ꝗ sine successiõe existit quo as
suam eẽntiam. s rõne sui motus cãt tp̃us
ĩ iferiorib sic̃ in sat̾no qui mouet᷑ suc¬
cessine de uno nũc in aliud. et est unuc
dies de octaua sꝑa usq ad sꝑam ignis. s

Expanded text:
atae qualitates sunt in eo, quia cum eis agit in inferioribus; sicut sol, qui dicitur calidus et siccus, eo quia calefacit et desiccat. Per regulam | Hoctauae sphaerae est in illo nunc, in quo creata fuit; sicut circulus, qui sine successione existit quo ad suam essentiam. Sed ratione sui motus causat tempus in inferioribus ; sicut in Saturno, qui mouetur successiue de uno nunc in aliud. Et est unus die
Abbreviated transcription (Latin):
t̾uitatẽ hoc ẽ sine successiõẽ et siune motu. s
qñ agit exͣ agit de ino nũc in alio sicut
qñ agit in die dnĩca hoc qd̾ nõ agebat
ĩ die sabbati. et est in uno tp̃re qñ est in¬
roma. de die. et est ĩ alio tpre q̃n ẽ de no¬
ete pisius. ueꝵ tñ qñ recedit a roma et ẽ
pisins sis recessus nõ est cũ motu nec cũ¬
sucessiõe q̃m sic̃ nõ idiget oculis ad inden¬
dũ colorẽ sic nõ indigot motu neq succes¬
sic̃ẽ ni recessu. s nult et est ubi uult. P
regłam de.i. querit᷑ de loco angeli et rñ¬
dendũ est ꝙ angelus ẽ in loco eo ꝗa ĩ loco
reat᷑ est s nõ est in loco occupãs locũ ꝗa
locus nõ põt ẽẽ occupatꝭ sme linea. angu¬
lo et figa. a ꝗbus ẽ oĩs angelus seꝑatus.
est. et est in illo loco ĩ quo agit. ĩ quo loco
age̾ nõ pot sine p̃sentia sua. rõ huiꝰ est. eo
ꝗa cũ sua eẽntia agit et nõ cũ organo. ¶

Expanded text:
ed hoc est sine successione et sine motu. Sed quanto | agit extra, agit de uno nunc in aliud; sicut quando agit in die Dominica hoc, quod non agebat in die Sabbati. Et est in uno tempore, quando est Romae de die; et est in alio tempore, quando est de nocte Parisius. Verumtamen quando recedit Roma, et est Parisius, suus recessus non est cum motu nec successione. Quoniam sicut non indiget oculis ad uidendum colorem, sic non indiget motu neque successione in recessu; sed uult, et est, ubi uult. Per regulam I quaeritur de loco angeli. Et respondendum est, quod angelus est in loco, eo quia in loco creatus est. Sed non est in loco, occupans locum, quia locus non potest esse occupatus sine linea, angulo et figura, a quibus est omnis angelus separatus. est. Et est in illo, in quo agit; in quo loco agere non potest sine praesentia sua. Ratio huius est, eo quia cum sua essentia agit, et non cum organo. Per
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt aĩa rõnalis. et sic iã nõ eẽt alia uita.
Ampliꝰ appetit corporis et uolũtas quĩgũ¬
cur sic̃ de boĩtate dcm est. rõne cuiꝰ uolũ¬
tas facit spẽs ꝑ sensitiuũ et ymagĩatĩ
uolendo. sĩc nicellectꝭ intelli gẽdo. et sic de
memoria q̃ est parg aĩe dici põt suo mõ
In hoĩe uͥtus corporalis et spũalis ꝯĩ

Expanded text:
esset anima rationalis; et sic iam non esset alia uita, Amplius: Appetitus corporis et uoluntas coniunguntur, sicut de bonitate dictum est. Ratione cuius uoluntas facit species per sensitiuum et imaginatiuum uolendo, sicut intellectus intelligendo ; et sic de memoria, quae est pars animae, dici potest suo modo. 6. In homine uirtus co
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ alio. et rũdendũ est ꝙ celũ ht̃ naͣlit̾ do¬
miniũ in elem̃tis et elem̃tatis cũ quo cãt
mobilitutes nales. ĩferiores regioẽs. quatu¬
or tpr̃a. dies et horas. tonitruũ. fulgur. nẽ¬
tũ.p luuiã.niuẽ. mõstruositates. ĩfirmitates
et huiꝰ mõĩ. et hoc facit ꝗa ĩferiora recipi¬
unt suas mobilitates. et ĩfluẽtias cũ qb
est efficiens. ¶ꝑ pͥmã spẽm regło de.d.
querit᷑ de quo celũ elt. et rũdendũ est ꝙ

Expanded text:
dominium in elementis et elementatis. Cum quo causat mobilitates naturales, inferiores regiones, quattuor tempora, dies et horas, tonitruum, fulgur, uentum, pluuiam, niuem, monstruositates, infirmitates, et huiusmodi. Et hoc facit, quia inferiora recipiunt suas mobilitates et influentias, cum quibus est efficiens. Per primam speciem regulae D quaeritur: De quo est caelum? Et
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa et cõpus. in quo actu significat᷑ ꝯ ĩctio
q̃ est mediũ influxũ ab aĩa et cõpore. et
istud mediũ est conãle et sb̾ale ĩtellige̾ uelle
et recole̾. et elem̃tare. uegetare. sentire ot
nũctio durat ĩ co. qñ aut dissoluit᷑ illico
morit᷑ hõ et ĩ isto passu caruoscit ĩtellect
ꝑ quẽ modũ aĩa et cõpus ꝯiũgunt᷑ et m̃
surãt sueg actus ẜui suũ modũ disponẽdo
et ꝓportionãdo. aĩa influõte suã ñ tutẽ. et
corpore refluẽte suã. hoĩc exnte sb̾iecto me¬
dio in t̾tium nuͣm deducto. et ĩ isto passũ
cognoscit ĩtellect ꝑ quõ modũ in hoĩe õ
humidũ radicale. et nutuiẽtale. radicale ẽ
ex p̾ncipiis pͥmitiuis et pũctis et linieis.
cũ ꝗͥbus auima ẽ ꝯuucta. et hiuidũ nut¬
nĩtale est suũ instrum̃tã sic̃ nanicula tex¬
toris in textura ĩ qua ĩducunt᷑ pũcti. lince.
ꝑ motũ ellem̃tatiue. uegetatĩe. sensi tuie
et umagĩatiue. ĩ fluẽdo et refluẽdo. ut hu

Expanded text:
anima et corpus. In quo actu significatur coniunctio, quae est medium influxum ab anima et corpore. Et istud medium connaturale est intelligere, uelle et recolere, elementare et uegetare, sentire et coniunctio durat in eo. Quando autem dissoluitur, illico moritur homo. Et in isto passu cognoscit intellectus, per quem modum anima nsurant suos actus secundum suum modum, disponendo | et proportionando, anima influente suam uirtutem, et corpore refluente suam, homine existente subiecto medio, in tertium numerum deducto. Et in isto passu cognoscit intellectus, per quem modum in homine est humidum radicale et nutrimentale. Radicale est ex principiis primitiuis et punctis et lineis, cum quibus anima est coniuncta. Et humidum nutrimentale est suum instrumentum, sicut nauicula textoris in textura, in qua inducuntur puncti, lineae per motum elementatiuae, uegetatiuae, sensitiuae et imaginatiuae, influ