comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Circunstͥptorib sum deceptus. R¬
adiraris adirarer. ego si int̾homines
conu̾sando illesus euaderes. quis hõ
eĩ hoĩem nõ decipit fides exulat regnat fraus
hit ne nũc nouit̾ ꝑpendis nõ tanto studio neq
tot laqueis uenatores atqs aucupes feras ac
uolucres captant. quot u̾suti hoĩes alios quosp
simpliciores qd̾ siumꝙͣ uerũ fuit ur̃a etate ue̾¬
rissimum ẽ. mostrantur digito fraudiũ magãi
et ille prudentior iudicatur. qui ꝑitior ẽ fallẽ¬
di. Uis ne igit non decipi aut morere aut
fuge hoiu consortia. D. dolo malo uñ nõ
timui circunuẽtus sum. R si timuisses
deceptus forte tam facile non fuisses et nunc
cogita an tu queq aliqnͣ fefelleris esçis eĩ fere
omẽs ad fallendũ proni feres aũt facilius ab
altero tibi fieri ulnͥ qd̾ feceris s uos ⁊ que facitis
Aliis non sentitis ẽt que ab aliis fiunt/ nobis
pan non potestis rerum oĩum iniquissummidu¬
dices. D. Dolo amici damnũ ruli . R. Ex¬

Expanded text:
circumscriptoribus sum deceptus. Miraris? Mirarer ergo, si inter homines conversando illesus evaderes! Quis homo enim hominem non decipit? Fides exulat, regnat fraus: hoc ne nunc noviter perpendis? Non tanto studio, neque tot laqueis venatores atque aucupes feras ac volucres captant, quot versuti homines alios quoque simpliciores; quod, si unquam verum fuit, vestra etate verissimum est. Monstrantur digito fraudum magistri, et ille prudentior iudicatur, qui peritior est fallendi. Vis ne igitur non decipi? Aut morere, aut fuge hominum consortia. Dolo malo unde non timui circumventus sum. Si timuisses, deceptus forte tam facile non fuisses; et nunc cogita, an tu quenquam aliquando fefelleris: Estis enim fere omnes ad fallendum proni. Feres autem facilius ab altero tibi fieri, alteri quod feceris; sed vos et que facitis aliis non sentitis, et que ab aliis fiunt vobis, pati non potestis, rerum omnium iniquissimi iudices. Dolo amici damnum tuli. Er
Abbreviated transcription (Latin):
nisi famosu et difficile malu est nobilitas
Nestio aũt quõ difficilior est suoꝵ uonitatio
q extͥorum. frorte ne iuideatur hereditarium.
bonũ u̾tus. Non libens dico ẜ res ip̃a loꝗtͣ
raro excellentis iuri filius excellens fuit.
¶De origine fortunata.¬

Expanded text:
nisi famosum et difficile malum est nobilitas? nisi famosum et difficile malum est nobilitas? Nescio autem quomodo difficilior est suorum imitatio quam exterorum, forte ne videatur hereditarium bonum virtus. Non libens dico, sed res ipsa loquitur: raro excellentis viri filius excellens fuit. 17 DE ORIGINE FORTUNATA
Abbreviated transcription (Latin):
tuu nome alienis obumbrare u̾tutib
ne unoquoq suum repostente nudus
ip̃e de proprio rediare.G. Nobilis su.¬
R̾. Quantũ sit nobilior rusticus uir
fortis q ignauus nobilis scies. aũ li¬
braueris ꝙito sit melius nobilitatem
fundare ꝙͣ eu̾tere. Si exemplis eges do¬
mi militieq affluũt. passimq legenti¬
bus occurrũt ut ꝑte ipm̃ mensor cens¬
orq reliquoꝵ fias exom̃ib duo paria
hoiu expedisse suffẽcerit. Alt̾a igitur
in lance marium ac tullium in alt̾a hoꝵ
adu̾sarios aulum et clodium ꝯstitue. quo
examus uergat et qͣitũ roma cedat ar¬
pino quis tam cechus ut nõ uideat.¬
G. Nobilis natus sum. R̾. Dixi iam
uerus nobilis nõ nascit᷑ꝰ s fit . G. Insi¬
gnis nobilitas saltem ista uulgaris apen¬
bonũ uideo. Familiaria u̾tutum exempla
non deerũt et domestici dutes quorũ pu¬
deat de ẜuisse uestigia. Io si labi sinis ꝗd

Expanded text:
tuum nomen alienis obumbrare virtutibus, tuum nomen alienis obumbrare virtutibus, ne unoquoque suum reposcente nudus ipse de proprio rideare. Nobilis sum. Quantum sit nobilior rusticus vir fortis quam ignavus nobilis scies cum libraveris. Quanto sit melius nobilitatem fundare quam evertere, si exemplis eges, domi militieque affluunt passimque legentibus occurrunt, ut per te ipsum mensor censorque reliquorum fias. Ex omnibus duo paria hominum expendisse suffecerit; altera igitur in lance Marium et Tullium, in altera horum adversarios, Aulum et Clodium, constitue: quo examen vergat et quantum Roma cedat Arpino, quis tam cecus ut non videat? Nobilis natus sum. Iam dixi: verus nobilis non nascitur, sed fit. Insignis nobilitas saltem ista vulgaris a parenbonum video: familiaria virtutum exempla non deerunt et domestici duces, quorum pudeat deseruisse vestigia. Id si labi sinis, quid
Abbreviated transcription (Latin):
miles redeat adaratru. ingens ⁊erum m¬
ortaliu rota ẽ. et quia tractus est longior
breuis hũc uita non percipit. qd nͥ sic eẽt
et ligones regum et agrestiũ diademata
cermerent. Nũc hominũ memoriã octup¬
atam intentanq aliis tp̃s fallit. Et hec ẽ
tota illa ur̃a nobilitas qua tumidi elatiq
inceditis uanũ genus. G. Auorum clara
prosapia est .R. Quousq uagaberis dete
agitur. tu mͥ nestio quos intaũ locum sub¬
stituere interis. qui prose forte aliquida
pro te nichil. nisi ip̃e tus testib causam
instruxeris responsuri sint/. pro inde aui
isti uł proaui clari fuerint tum scilicet
dum .e. uulgari acie u̾tutũ se se alis attoll¬
ere ceperant ea nobilitas ⁊adix ultima
Oz perge altius. exquire acrius. proauo¬
rum agauos obsturos inuenies et igno¬
tos. Ad sumaͣ hec nominũ atq imagi¬
nũ cdaritas et ꝑbreuis est et quantu¬
bacũq est tua certe non est desine igr

Expanded text:
miles redeat ad aratrum. Ingens rerum mmiles redeat ad aratrum. Ingens rerum mortalium rota est et, quia tractus est longior, brevis hunc vita non percipit; quod nisi sic esset, et ligones regum et agrestium diademata cernerentur. Nunc hominum memoriam occupatam intentamque aliis tempus fallit et hec est illa tota vestra nobilitas, qua tumidi elatique inceditis: vanum genus! Avorum clara prosapia est. Quousque vagaberis, de te agitur. Tu michi nescio quos in tuum locum substituere niteris, qui pro se forte aliquid, pro te nichil, nisi ipse tuis testibus causam instruxeris, responsuri sint. Proinde avi isti vel proavi clari fuerint, tum scilicet dum e vulgari acie virtutum sese alis attollere ceperant: ea nobilitatis radix ultima. Sed perge altius, exquire acrius, proavorum atavos obscuros invenies et ignotos. Ad summam, hec nominum atque imaginum claritas et perbrevis est et, quantulacunque est, tua certe non est. Desine igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uriquo re nobile fingis eẽ desierrs. ees
forte nobilior si seriuis incepisses. San¬
Unuet̾ata nobilitas esti. Re. Inanis am¬
bitio nec suo merito s aliorũ obliuion
sub niga. confusa niempe sũt omĩa et
p lexa successionũ series hec inter b̾ ac¬
cidit nõ nobilior ut esses ẜ ignotior
origo cuntorũ una esti. unus parens
humani gñis unus fons uni̾isorum
qui ucissim mͦ turbidus mͦ uitidus ad
pauloante cdarum erat mox obscurum
fuit᷑. qd̾ obscuru clarum. ita nõ defo¬
nte dubitatio est s quib alueolis hec
cłari samguĩs ut dicins ad uos unda
profluxent. hinc est ut qui heriora¬
bat hodie militeti et qui ꝑuibes neg
ardentem cormpedem aureis habenis rege¬
re solitus superbus incesserat ꝑsqualentẽ
campum pigros boues humili pugione so¬
tuum humanoꝵ uariabil atq incostars
est ut it̾abilis quoq sit semel ac pluri¬
es. ne mireris si ułarator admilitiam. uł

Expanded text:
ut quo te nobilem fingis esse desieris; esses ut quo te nobilem fingis esse desieris; esses forte nobilior, si serius incepisses. Inveterata nobilitas est. Inanis ambitio nec suo merito sed aliorum oblivione subnixa! Confusa nempe sunt omnia et perplexa successionum series; hec inter tibi accidit, non nobilior ut esses sed ignotior. Origo cunctorum una est, unus parens humani generis, unus fons universorum, qui vicissim modo turbidus, modo nitidus ad paulo ante clarum erat, mox obscurum fiat et quod oscurum, clarum. Ita non de fonte dubitatio est, sed quibus alveolis hec clari sanguinis ut dicitis ad vos unda profluxerit. Hinc est ut qui heri arabat hodie militet et qui per urbes medias ardentem cornipedem aureis habenis regere solitus superbus incesserat, per squalentem campum pigros boves humili pugione sotuum humanorum variabilis atque inconstans est. Ut iterabilis quoque sit semel et pluries, ne mireris si vel arator ad militiam vel
Abbreviated transcription (Latin):
tit cui unu uitande infanie consiliu
sit nescra. G̃. Annqua nobilitas ẽ gẽ¬
neris. ħe. Antiqua igitꝰ u̾tus fiuti sin
qua uera nobilitas non est. S per¬
uetusta nobilitas est.R. Detustas ni¬
mia claritatẽ rebus eripit et parit ob¬
liuionẽ. quot fuerut nobiles familreo
uarum hodie męmoria nulla est. quol
tu ipe florentissimas iudisti. que pau¬
cis mnis forme ad nichilu redieres
nde presagium facias de his mͦ florenti¬
bus deq his nuc pͥmũ erũpentib ciputq
tollentib omĩa tp̃s inminuit consum¬
itq senestũt nõ mͦ familie ẜurbes mũ¬
dus ip̃e nisi fallimur ad eyxtremũ uergit.
tu quetustate glorraris. uide ne glorrat
ipͥa uetustas extiperit. neu iam radie
arxuerit cui ꝰ floribus uis ornari om̃e
qd intpͣre oritur. cũ tpre occidit maq
uoq nobilitas tp̃re incipit tpre desiit.
et quaz longa dies peperit longiorqs a¬
uxit longissima subruit fieri pote ste

Expanded text:
tit, cui unum vitande infamie consilium tit, cui unum vitande infamie consilium sit nesciri. Antiqua nobilitas est generis. Antiqua igitur virtus fuit, sine qua vera nobilitas non est. Pervetusta nobilitas est. Vetustas nimia claritatem rebus eripit et parit oblivionem. Quot fuerunt nobiles familie, quarum hodie memoria nulla est? Quot tu ipse florentissimas vidisti, que paucis annis ferme ad nichilum rediere? Unde presagium facias de his modo florentibus deque his nunc primum erumpentibus caputque tollentibus? Omnia tempus imminuit consumitque; senescunt non modo familie, sed urbes: mundus ipse, nisi fallimur, ad extremum vergit. Tu qui vetustate gloriaris, vide ne gloriam ipsa vetustas extinxerit neu iam radix aruerit, cuius floribus vis ornari. Omne quod in tempore oritur cum tempore occidit. Vestra quoque nobilitas tempore incipit, tempore desinit et quam longa dies peperit longiorque auxerit, longissima subruit. Fieri potest
Abbreviated transcription (Latin):
tidiani uictus zatio. quid cũ filiis qd
cum ẜuis/ quid deniq cũ upore etad
unũ actus om̃s ac u̾ba. derebus licet
minimis inquirentur quoq altius sto¬
materis ab his maxime quoꝵ nichil
interert. Hic tue igitꝰ claritatis est fui¬
ctus. ut q si uł modicũ aberres. de¬
decus gentis a monstrati desertor uine¬
ris longe in excusabilis halpare. hoc
est eĩ suũ at ppetũ gentile claritasis¬
⁊ eliqu̾a illar coĩa und̾cuq partũ decus.
infestant qm̃ difficile est clara recoride¬
S Clarissime natus sum. Re. Otulte ela¬
ritas non nastendo queritur ẜ iuiuendo
sepe enam qd miraberis moriendo. ede
multa luce natus sum. Rx. Turpitudĩe
caue que obiectu lucis insignior fit ato
.conspectior. Id ne feceris intenebris na¬
tum esse melius foret. Adulteri et fu¬
res et om̃is turpiu. cohors tenebras⁊.
querũt. solam lucem nõ refugit fedar
hec et falsa nobilitas congnostiq ape¬

Expanded text:
tidiani victus ratio, quid cum filiis, quid tidiani victus ratio, quid cum filiis, quid cum servis, quid denique cum uxore et ad unum actus omnes ac verba de rebus licet minimis inquirentur quoque altius stomacheris, ab his maxime quorum nichilo intererit. Hic igitur tue claritatis est fructus utque, si vel modicum aberres, dedecus gentis et monstrati desertor itineris longe inexcusabilis habeare. Hoc est enim suum ac perpetuum gentilitie claritatis, reliqua illa communia undecunque partum decus infestant, quoniam difficile est clara recondere. Clarissime natus sum. Stulte, claritas non nascendo queritur, sed vivendo; sepe etiam, quod miraberis, moriendo. In multa luce natus sum. Turpitudinem cave que obiectu lucis insignior sit atque conspectior; id ni feceris, in tenebris natum esse melius foret. Adulteri et fures et omnis turpium cohors tenebras querunt, sola lucem non refugit feda hec et falsa nobilitas cognoscique appe
Abbreviated transcription (Latin):
infilio illam uidet. Quantũ pr̃e clarior
cesar quantũ obscurior affricani filuis. a
si ꝑmanus tradi cdaritas posset ꝙ. darue
futurus esset intelligis. S amare illu
potuit pater illustrare. nõ potuit ĩfinitã
sue lucis eclipsim passus infilio. Sic qd y
tiosissimũ habet hr̃editas iuditio testan¬
tis eximit. nec nisi d̾ uilissimis rerum
est tanta illa solẽpnitas testamenti. as¬
ille ego nuĩc tales clarissimorũ hominũ
obscurissimos heredes eriume̾ siuacet
et si expediat. sũmam tenes .G. Inges
claritas gentis est. R̾. Nil tibi ampl¬
ius en claritas prestabit qͣ latere neq¬
ueas si uelis. Ita impͥmis iocũdissimũ
tibi uite latibilu et secretus ⁊erum rra¬
mes eripitur. quicꝗd ages erit uulgi
fabula qualit᷑ domi uiuas et quid cenes.
nosse uicinoꝵ studium. et uelut exlo¬
ratores ad te pater auusq remiserint
sic totũ rei familraris archanũ et quo¬

Expanded text:
in filio illam videt. Quantum patre clarior in filio illam videt. Quantum patre clarior Cesar? Quantum oscurior Africani filius? Qui, si per manus tradi claritas posset, quam clarus futurus esset intelligis; sed amare illum potuit pater, illustrare non potuit, infinitam sue lucis eclypsim passus in filio. Sic quod pretiosissimum habet hereditas iudicio testantis eximitur nec nisi de vilissimis rerum est tanta illa solemnitas testamenti. Mille ego nunc tales clarissimorum hominum obscurissimos heredes enumerem, si vacet et si expediat. Summam tenes. Ingens claritas gentis est. Nil tibi amplius ea claritas prestabit quam ut latere nequeas si velis. Ita in primis iucundissimum tibi vite latibulum et secretus rerum trames eripitur: quicquid ages erit vulgi fabula, qualiter domi vivas et quid cenes nosse vicinorum studium. Et veluti exploratores ad te pater avusque remiserint, sic totum rei familiaris arcanum et quo
Abbreviated transcription (Latin):
Rursum mͥ redis ad ĩeptras ꝗd
adte.G. Propago uetus et gl¬
oriosa est.R̾. Alieno gloriari ⁊idicu¬
losa iactantia. auorũ merita nepotum
degenerantiu note sunt nec aliud magiꝰ
posteroru maculas aperit q̃ maiorũ sple¬
ndor at głia. sẽpe alteri cõmodũ u̾tus alte¬
rius tulit ueram laude nͥ deproprio sup¬
seris ab alio nõ expectes. G. Magna esti
nobilitas antiquorũ meorum . R. aalle
perte alii qͣ tu per alios nosçereris. Ueru̾
age aliꝗd et tu und̾ sio nobilis. Nam et
illi nisi aliꝗd egissent laude dignũ nuꝙ
nobiles fuissent. G. Multa samguinis
est claritas. Re. Omĩs propemodũ sam¬
guis est concolor. si cubi forte alt̾ alt̾o la¬
rior inuentus sit non id nobilitas ẽfficit
s sanitas. G. adagna est claritas pͥaren¬
tum. R. Quid si maior obsturitas tua ẽ
sorpus semꝑ et patrimoniũ sepe aparẽ¬
tibus accipitis claritatẽ̾ et qui ht rarosĩ
filium tranffert et qui nõ ht̃ aliquoties

Expanded text:
Rursum michi redis ad ineptias: quid ad te? Propago vetus et gloriosa est. Alieno gloriari ridiculosa iactantia, avorum merita nepotum degenerantium note sunt nec aliud magis posterorum maculas aperit quam maiorum splendor ac gloria. Sepe alteri commodum virtus alterius tulit; veram laudem nisi de proprio sumpseris, ab alio non expectes. Magna est nobilitas antiquorum meorum. Mallem per te alii quam tu per alios noscereris: verum age aliquid et tu unde sis nobilis. Nam et illi nisi aliquid egissent laude dignum nunquam nobiles fuissent. Multa sanguinis est claritas. Omnis propemodum sanguis est concolor; sicubi forte alter altero clarior inventus sit, non id nobilitas efficit, sed sanitas. Magna est claritas parentum. Quid si maior obscuritas tua est? Corpus semper et patrimonium sepe a parentibus accipitis, claritatem et qui habet raro in filium transfert et qui non habet aliquotiens
Abbreviated transcription (Latin):
res in homerica legis. yliade ironicum pla¬
neq socraticum / responsum. Non est enim
consilium ut inuidiam uites uitare u̾tute̾
satiusq est Nchillem ẽẽ cum inuidia ꝙͣ ther¬
item sĩne ꝙ̃ uis illud constet magnos int̾

Expanded text:
res, in Homerica leges Yliade”, ironicum plares, in Homerica leges Yliade”, ironicum planeque Socraticum responsum. Non est enim consilium, ut invidiam vites, vitare virtutem; satiusque est Achillem esse cum invidia, quam Thersitem sine; quamvis illud
Abbreviated transcription (Latin):
et officra pubta desine in cessu elato et superlo
comitatu perora/ ciuium uolicare/ sequestra te
n nec u̾bo nec habitu digito te notandum p̾¬
bras. Uuulgus et liuos implaters habitant
sicͦ et mala ferme omĩa. Quidam hostes nullo
melius moda qͣ suga uincuntur ac latebris. D¬
Et Profugum et latentẽ liuor insequitꝰ. E
Tolle mali mar̾iam malum om̃e substuleris. Ni¬
miis opib modum pone ꝗcꝗd eximia spetie in¬
flamare aĩss pot. uł abice uł abstonde siquid
est quo carce̾ nolis aut nequeas modeste ut̾e
Qnuidiam quã insolentia exasperat. humili¬
tas Dunt que illam. extinguãt efficatia ꝗd̾e
si morbo ipo peiora remedia miseria stilicet et
infamis uita de quoꝵ altoro dictũ est miseua
solam inuidia caiere de altero socraticum illo
Int̾oganti enim cibiadi quibus modis ĩnuidi¬
am declinaret. Respondit docrates et uiue
inquit ut thersites/ cuius uitam. si nesti¬

Expanded text:
et officia publica, desine incessu elato et superbo et officia publica, desine incessu elato et superbo comitatu per ora civium volitare, sequestra te , nec vultu, nec verbo, nec habitu, digito te notandum prebeas; vulgus et livor in plateis habitant, sicut et mala ferme omnia. Quidam hostes nullo melius modo, quam fuga vincuntur ac latebris. Et profugum et latentem livor insequitur. Tolle mali materiam: malum omne sustuleris. Nimiis opibus modum pone; quicquid eximia specie inflammare animos potest, vel abice vel absconde. Si quid est quo carere nolis aut nequeas, modeste utere; invidiam quam insolentia exasperat, humilitas lenit. Sunt que illam extinguant, efficacia quidem, sed morbo ipso peiora remedia, miseria, scilicet, et infamis vita. De quorum altero dictum est, miseriam solam invidia carere. De altero Socraticum illud: interroganti enim Alcibiadi, quibus modis invidiam declinaret, respondit Socrates et “vive, inquit, ut Thersites, cuius vitam si nesci
Abbreviated transcription (Latin):
Opulus me odit. R Habes qm̃ pͥ¬
dixeram ppłaris finem gr̃e prodilectio¬
ne odium. D. Populus gratis.
odit me. Re aduris ꝙ sine cã odit qui sinͨ
discreptione dilexerat. Conseque̾s hoc illius
unde modestia exulat ibi regnare imperũ est
necesse/. D. Odit me populuse. Hec
belun in iurie pronta ẽ segnis offitio uulgi
amor leuis. odium graue. D. Populus mͥ
succenset. R Ab amante plarisus. ab ira¬
to ppło ꝑnities. impar pericũlũ at sp̃es/. Du¬
Populo odiosus sum. R. Nichil inpetuosius
stultorum turbis ubi insaniã singlorũ pp  fiuor
et furorẽ publicũ singulorũ rabies impellit. al¬
t᷑ q alt̾rum trudit nichilq ꝑiculosiusq inci¬
dere in illorum manus quibus pro iustitia
sit uoluntas promaturitate precipitatio. D.¬
dit me populus/ R. Non amasset/ utinã
ne nouisset quidem. Amor maloꝵ odio finit᷑
uirumq anceps. sola ignorantra tuta est d
ꝓdopulo sum inuisus. R. Populus odi¬
osus leniendus/ est / aut lunquendus. S.

Expanded text:
opulus me odit. Habes quem predixeram popularis finem gratie, pro dilectione odium. Populus gratis odit me. Miraris quod sine causa odit, qui sine discretione dilexerat? consequens hoc illius, inde modestia exulat, ibi regnare impetum est necesse. Odit me populus. Hec belua iniurie prompta est, segnis officio. Vulgi amor levis, odium grave. Populus michi suscenset. Ab amante plausus, ab irato populo pernicies, impar periculum ac spes. Populo odiosus sum. Nichil impetuosius stultorum turbis, ubi insaniam singulorum publicus furor, et furorem publicum singulorum rabies impellit, alterque alterum trudit; nichilque periculosius quam incidere in illorum manus, quibus pro iustitia sit voluntas, pro maturitate precipitatio. Odit me populus. Non amasset utinam, ne novisset quidem! Amor malorum odio finitur, utrunque anceps, sola ignorantia tuta est. Populo sum invisus! Populus odiosus leniendus aut linquendus. 35
Abbreviated transcription (Latin):
ad tp̃us ingeniũ occultasse/. D. Unuident
miseriam. uix euades / quã si sic euaseris
in contemptũ inçides. utroq caruisse diffi¬
cillimum/. D. Iniudia multorũ premor¬
R Est ut ꝑhibent calcande aliud iter
inuidie. ꝑ excellentem głiam. s ꝑ raro ue¬
stigio signatum ita ut plures ht calle gra¬
Dientium in id quod fugiunt relabantꝰ. S

Expanded text:
cultasse. Invident miseria vix evades; quam si sic evaseris, in contemptum incides: utroque caruisse difficillimum. Invidia multorum premor. Est, ut perhibent, calcande aliud iter invidie, per excellentem gloriam, sed perraro vestigio signatum, ita ut plures hoc calle gradientium, in id quod fugiunt relabuntur. 36
Abbreviated transcription (Latin):
teras filium feras. utiq sarcinam
grauiorem. magis animũ premit pungit¬
q acrius superbi filii u̾bum unum irre¬
uerentius prolatum. ꝙ seueri pr̃is qͥcũq

Expanded text:
teras, filium feras, utique sarcinam graviorem; magis animum premit pungitque acrius superbi filii verbum unum irreverentius prolatum, quam severi patris quecunq
Abbreviated transcription (Latin):
id ferme usitatũ ut militis filius milex fiti.
arcum scutu gladiũ et belłũ et qd ludu ꝯficit
aurio tinta calcaria s quod patͥ diximꝰ sibi
filius dictum sciatꝭ. s. Welli dux tuc¬
toriis dai sum.. R. Quanto melius pacis
duꝑ uirrtutib clarus essos /. ħ. Multa bella
cõfecti. R. Quietem tibi atq aliis abstulisti
clarum opus. g̃. Uictoriis at trihumphis
notus sum. R. Eepe małũ bono notiurs
et arra tempestas serenicate famotior deniq
parasti busto titulos ⁊ tuago fabulła tͥ nichil
¶ De amicitiis Regum. Gaud

Expanded text:
id ferme usitatum, ut militis filius miles sit; nid ferme usitatum, ut militis filius miles sit; narcum, scutum, gladium et bellum et, quod ludum conficit, auro tincta calcaria. Sed quod patri diximus, sibi filius dictum sciat. Belli dux victoriis clarus sum. Quanto melius pacis dux virtutibus clarus esses! Multa bella confeci. Quietem tibi atque aliis abstulisti: clarum opus! Victoriis atque triumphis notus sum. Sepe malum bono notius et atra tempestas serenitate famosior. Denique parasti busto titulos, vulgo fabulam, tibi nichil. 49 DE AMICITIIS REGUM Qu
Abbreviated transcription (Latin):
aut fraudes spei multe fateor sũt chatene q̃
anmos boni illius qd oĩa appetũt incõsulte a¬
untor in exuium trahunt. neq infitior quosia
militia ad mplissimas opos siue etiã ad sũ¬
mum ĩpium ꝑuenisse/. Crede aut mͦ plures
ndiopiam ad carterẽ ad ẜuitutẽ ad molentia
subitamq morte̾ eodẽ Namite ꝑ uenerũt. Tu
ex quo militia profiteri animus fuit nͥ d̾ hone¬
state artifitium tuum uis semꝑ aĩam ĩ nume¬
rato habeas opportet semꝑq arires tuas cesa¬
rea nox illi circuntonet diste ferire diste mo¬
re sillaba una brenis aut longior rua stã ua
omib te ꝑatum exhibe. hee artes delitie tue
enũt sũi uo satpriꝙy loqui pͥmia militie nirͣantẽ
innum̾abilia equidẽ p̾fatus uix paucissima
colligit in ꝗbus pͥma et sum̃a licentia estr
pectandi. premiu ercle .nd tam istis uiris op¬
tabile qua armatis legib ut auit int̾ arma
silentib a g ⁊ adilitie filiũ ascripsi. Ri ast

Expanded text:
autem fraudes spei, multe sunt, fateor, catene, que autem fraudes spei, multe sunt, fateor, catene, que animos boni illius quod omnia appetunt inconsulte avidos in exitium trahunt. Neque inficior quosdam militia ad amplissimas opes, sive etiam ad summum imperium pervenisse; crede autem michi, plures ad inopiam, ad carcerem, ad servitutem, ad violentiam subitamque mortem eodem tramite pervenerunt. Tu ex quo militiam profiteri animus fuit, nisi dehonestare artificium tuum vis, semper animum in numerato habeas oportet semperque ad res tuas cesarea vox illa circumtonet: Disce ferire, disce mori. Sillaba una brevis aut longior tua facta vaomnibus te paratum exhibe. He artes, he delitie tue erunt. Sine vero satyricum loqui, premia militie numerantem: innumerabilia equidem prefatus, vix paucissima colligit, in quibus prima et summa licentia est peccandi, premium hercle non tam iustis viris optabile quam armatis, legibus, ut aiunt, inter arma silentibus. Militie filium ascripsi. Est
Abbreviated transcription (Latin):
git om̃es militant neq hoies mͦ s militare ĩ
ilius catułu. flactus aiti et militantium qde
multa sut̃ gnͣa. Militia una ẽ uita hominis
suꝑ t̾ram quã ꝗ militiã diffiniuit Ille m̾
demum u̾o et acri iuditio rem librauiꝰ modo
militie pͥlium addidisẜ. G. Armato militie sũ
astͥptus R. Quid armaris ext̾ius intus in
anima bellum est. Illam uitia obsident alas
oppugnant quis hic ferro lotus. ni illud ador¬
natum corporis. nõ ad aĩe tutelam induit᷑ sũt
qui dicant ei nichil pulcrus uiro armato ẽgo
ꝗd pectus et ꝗd caput ferieum pulcrus habeat ꝙ̃
pacificum et in erme nõ uideo qn̾ aũt hec uo¬
luptas tibi est. age ferio menbra cõstringito ni¬
brom solemq galea excipiens fẽrro indutus di¬
peo opiere. humi dormies classico extitabere
Adep̃tus tibi magnũ aliꝗd uidebare s er iabas
Ancepo et auentũ offitiu elegisti :Aulte sũt

Expanded text:
git. Omnes militant neque homines modo, sed militare in git. Omnes militant neque homines modo, sed militare in silvis catulum Flaccus ait. Et militantium quidem multa sunt genera, militia una est: vita hominis super terram, quam qui militiam diffinivit, ille michi demum vero et acri iudicio rem libravit, modo militie prelium addidisset. Armate militie sum ascriptus. Quid armaris exterius? Intus in anima bellum est, illam vitia obsident atque oppugnant: quis hic ferro locus, nisi illud ad ornatum corporis, non ad anime tutelam induitur? Sunt enim qui dicant nichil pulchrius viro armato; ego quid pectus et quid caput ferreum pulchrius habeat quam pacificum et inerme non video. Quando autem hec voluptas tibi est, age, ferro membra constringito, imbrem solemque galea excipiens ferro indutus clipeo operire; humi dormiens classico excitabere. Adeptus tibi magnum aliquid videbare, sed errabas: anceps et cruentum officium elegisti. Multe sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cie uisterib intet. totum tibi tractandum currã¬
dumq obtigit durum opus. quanti nempe
negotii sit multos corrigere hĩc patet ꝙ se¬
se corrigũt paucissimi.I.
¶Entulis belloꝵ adilitis et
Nitari cingulo exornatus sum. Rcatodia¬
uca ne tibi uitẽ mala uisa eranti nͥ mili¬
tiam addidisses. qua uł ingetus semꝑ
uł inglorius nł ꝑiculo expositas uł ꝯtẽptui sp̃
opportet. S. ailitiam sum ꝓfessus  a hãc
nastendo professus ꝓfitemini qd ꝓfessione alia
opus eut hic fcuio corpus hic animũ dolis
hic argutiis lingũa armat. Nemo ueu̾m est
inermis hic seriti. hic hedificat hic declamati
ille cansas orati hic pedib ille equo seu carpen¬
Do uehitur. hic cirexit. hic nauigat. hic paret
ĩlle imꝑat. nemo urũm otiosus quena hec no¬
ua militia esti hic incastris hic in rostirs hic
anscolis hic in nemore hic magro hic inpela¬
go hic inpalatio hic domi hic ꝑegre uitam a¬

Expanded text:
ovincie visceribus latet, totum tibi tractandum curanovincie visceribus latet, totum tibi tractandum curandumque obtigit: durum opus! Quanti nempe negotii sit multos corrigere hinc patet, quod sese corrigunt paucissimi. 48 DE TITULIS BELLORUM MILITIA ET itari cingulo exornatus sum. Paucane tibi vite mala visa erant nisi militiam addidisses, qua vel inquietus semper vel inglorius vel periculo expositus vel contemptui sis oportet? Militiam sum professus. Hanc nascendo profitemini; quid professione alia opus erat? Hic ferro corpus, hic animum dolis, hic argutiis linguam armat; nemo vestrum est inermis: hic ferit, hic edificat, hic declamat, ille causas orat, hic pedibus, ille equo seu carpento vehitur, hic currit, hic navigat, hic paret, ille imperat. Nemo vestrum otiosus: quenam hec nova militia est? Hic in castris, hic in rostris, hic in scholis, hic in nemore, hic in agro, hic in pelago, hic in palatio, hic domi, hic peregre vitam a
Abbreviated transcription (Latin):
oratione suauitas euentũ fortuta moderabitur
is consilio pretium dabit.G. Prefectus ur¬
bis sum R Rehuam indomitã utq ait fla¬
ctus capitum multoꝵ tenui frenas loro atq ĩ¬
mensam solus agitatam magnis fluctib pr¬
ppim regis parua domus egre regitur magne
urbis q̃ dafficile regimẽ sit iudito parum ne
tibi curarum domi erat qui ppͣ adoptasti. Quid
ꝙ noͣ difficile mͦ iam offitiu s uuile ẽ pfectum
uebis iulicum sãtyricus uocat statũ notans tẽ
porum illorũ ꝗ sitũt iulicus ꝗd msi nũc siluicuᷤᷤ
sen siluanus sit ceꝑat es etate ulla es roma
tam sulua est  g Sum preses prouinces
Bonorato exilio damnatus otium domesticũ
ext̾na solicitudine ꝑmutasti. dulce nichil art
tramquillii speres amara et turbida presidentiu
sors. festis dieb ludisq ⁊ conuiuiiꝰ ncertiu
munerib dausum limen et aꝑtum litib bectu
iotis uaciuu plenũ querimoniis ac iurgiis ꝙꝗd

Expanded text:
oratione suavitas, eventum fortuna moderabitur, oratione suavitas, eventum fortuna moderabitur, is consilio pretium dabit. Prefectus urbis sum. Beluam indomitam utque ait Flaccus capitum multorum tenui frenas loro, atque immensam solus agitatam magnis fluctibus puppim regis. Parva domus egre regitur; magne urbis quam difficile sit regimen videto. Parumne tibi curarum domi erat, qui publicas adoptasti? Quid quod non difficile modo iam officium, sed vile est? Prefectum urbis villicum satyricus vocat, statum notans si tunc villicus, quid nisi nunc silvicus seu silvanus sit? Ceperat ea etate villa esse Roma, iam silva est. Sum preses provincie. Honorato exilio damnatus otium domesticum externa sollicitudine permutasti. Dulce nichil aut tranquillum speres; amara et turbida presidentium sors: festis diebus ludisque et conviviis arcentur, muneribus clausum limen et apertum litibus tectum, iocis vacuum, plenum querimoniis ac iurgiis, quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
inde et quies et iocunditas abiere pro his ẜ¬
uitus labor occupatio metus. dolor afflitio et
mordaces subierũt cure iam nõ uiuis et si
spires occupatorum eĩ uita mors est ꝗ cum
miszi om̃es sint illi sunt omiu miszimi
qui pro aliis maximeq proregib aut nirãp¬
nis seu quibusq potentibus occupantur/. S.¬
Ad sum iudex . tr̾. Qic Iudica qĩ mox ab alio
iudicandus unus ẽ oĩm uidex urtũ tribu¬
nal incoreuptum. Añ illud stabitĩ mortales
quid falsi corio indicis selle indicrarie in presso et
barbaeiça ad monitione institie opus est ca m
sella quisq indicum sedet ubi si in iuste iudica¬
biture net pecurua nec gratia nec falsi testes nͣ
indigne preces nec iunes mine nec disorti
proderint paironi . ũ. Consul patrie mee su¬
Rtio difficillima gloria zarum est quidem sic
consulere ut prosis et placeas ut sit ei in u̾bo
ueritas inconsilio fides incõmisso silenturati

Expanded text:
inde et quies et iucunditas abiere; pro his sinde et quies et iucunditas abiere; pro his servitutes, labor, occupatio, metus, dolor, afflictio et mordaces subierunt cure. Iam non vivis etsi spires: occupatorum enim vita mors est. Qui cum miseri omnes sint, illi sunt omnium miserrimi qui pro aliis maximeque pro regibus aut tyrannis seu quibuscunque potentibus occupantur. At sum iudex. Sic iudica quasi mox ab alio iudicandus. Unus est omnium iudex, unum tribunal incorruptum: ante illud stabitis mortales. Quid falsi corio iudicis selle iudiciarie impresso et barbarica admonitione iustitie opus est? Ea in sella quisquis iudicum sedet ubi, si iniuste iudicabitur, nec pecunia nec gratia nec falsi testes nec indigne preces nec inanes mine nec diserti proderunt patroni. Consul patrie mee sum. Difficillima gloria; rarum est quidem sic consulere ut prosis et placeas. Ut sit enim in verbo veritas, in consilio fides, in commisso silentium, in
Abbreviated transcription (Latin):
Rocurator Regis sum. R. Eigo ho¬
stis ppłi. G̃.. Pdrocurator fisti sum.
gestor regius sumo N. Gua negona gerere la¬
boriosum est/ quid censeas aliena p̾cipueq
potentiu. quib placuisse ꝓpetia ẜuitus. dis¬
plicuisse distͥmen. suꝑ cilium graue ꝑatumq
prolen et offentione supplitiũ : Sillegotia
regis ago. R Ritionẽ duro sub iudice/ re¬
dditurus nͥ oĩ spoliis tuoq odio et crimine
uix implendam.. Ñ. Rgro negona ꝓcuro Ex
Uide ne ꝓcuratio cũ ip̃a difficilis tũm diffi¬
cilior sit ratio tamq̃s in extricabilis̃ ut q̃d d̾
multis iudimꝰ patrimoniũ famã niumq
caput implicet. S. Regius procurator su.¬
R Displicendũ multis. ad exrcemũ dño.
qd̾ q ꝑiculosius deo. proq leui regis emolu¬
mento grauia. regni mala et ingentia dapna
populorũ uł dissimulanda uł ꝑpetanda. sĩ..¬
Drocurator regius factus sum R. Quo
pumum die inuisum. hoc offitium domus
tue limen attigit tibi niuere desiisti libertas

Expanded text:
rocurator regis sum. Ergo hostis populi. Procurator fisci sum. gestor regius sum. Sua negotia gerere laboriosum est; quid censeas aliena precipueque potentium, quibus placuisse perpetua servitus, displicuisse discrimen, supercilium grave paratumque pro levi etiam offensione supplicium? Negotia regis ago. Rationem duro sub iudice redditurus, nisi omnium spoliis tuoque odio et crimine vix implendam. Regis negotia procuro. Vide ne, cum procuratio ipsa difficilis, tamen difficilior sit ratio tamque inextricabilis, ut, quod de multis vidimus, patrimonium, famam tuumque caput implicet. Regius procurator sum. Displicendum multis, ad extremum domino quodque periculosius Deo proque levi regis emolumento gravia regni mala et ingentia damna populorum vel dissimulanda vel perpetranda. Procurator regius factus sum. Quo primum die invisum hoc officium domus tue limen attigit, tibi vivere desiisti, libertas
Abbreviated transcription (Latin):
uenias. Ympie ac suꝑbe cupiditatis aculei
nulla re melius ꝙͣ pia ⁊ miti liberalitate fra¬
ngunt᷑ bonũ aurum quo pax domus ẽt ca¬
ritas fraterna redimit᷑. Uetus ualde nec ue¬
rum minus ẽst u̾bum. magnã discordiarũ
bellorumq materiã duo hec esse pronomina.
meum et tuũ que si deuita hoĩu tollerent᷑
haud dubie tranqllius uiueretar.S.¬
¶ de amisso pr̃e dolor.

Expanded text:
venias. Impie ac superbe cupiditatis aculei, venias. Impie ac superbe cupiditatis aculei, nulla re melius, quam pia et miti liberalitate franguntur. Bonum aurum quo pax domus et caritas fraterna redimitur. Vetus valde, nec verum minus est verbum, magnam discordiarum bellorumque materiam, duo hec esse pronomina, “Meum” et “Tuum”, que si de vita hominum tollerentur, haud dubie tranquillius viveretur. 46 DE AMISSO PATRE Patr
Abbreviated transcription (Latin):
R. Ut ferme nullus rimor equior frat̾no.
sic nullum nͥ ceperit iniquius odiũ nulla acͥ¬
or inuidia. sic paritas incitat/aĩos atq in¬
cendit tũ cedendi pudor et amor excellentie
eo ardentior quo incunabuloꝵ recordatio et q̃¬
cumq beniuolentiã paritura uiderentur ubi
semel a recto calle deflexum ẽ odiũ et con¬
temptũ pariũt hic nature rebellantis ardor
est optime quidem pio ob sequio atq huma¬
nitate placabitur. uix est eĩ tam inmite ullu
tamq asperum ingenii qd̾ nõ tamdem mo¬
lliat uera ac iugis humilitas uerborũq et
rerum omiũ leus et non ficta retractatio.
sĩ id serum atq inualidum dephendas se¬
u forte huc tu cogere tuũ ip̃e aĩum non poteᷤᷤ
quo honeste quidem atq utilr cogetur / tũc
dio utendum erit. Extirpanda mali radix
et discordiarũ mat̾ propellanda comunio
Um quo ita tefacilẽ prebebis ut ꝙͣtum uiri tue
dẽptum tantũ uirtuti fameq additum in¬

Expanded text:
m. Ut ferme nullus amor equior fraterno, m. Ut ferme nullus amor equior fraterno, sic nullum, ubi inceperit, iniquius odium, nulla acrior invidia. Sic paritas incitat animos atque incendit, cum cedendi pudor, et amor excellentie, eo ardentior quo incunabulorum recordatio, et quecunque benevolentiam paritura viderentur, ubi semel a recto calle deflexum est, odium et contemptum pariunt: hic nature rebellantis ardor animi, optime quidem pro obsequiio atque humanitate placabitur. Vix est enim tam immite ullum, tamque asperum ingenium, quod non tandem molliat vera ac iugis humilitas verborum, et rerum omnium lenis et non ficta tractatio. Sin id serum atque invalidum deprehendas, seu forte huc tu cogere tuum ipse animum non potes, quo honeste quidem atque utiliter cogetur, tunc, dio utendum erit: extirpanda mali radix, et, discordiarum mater, propellenda communio; in quo ita te facile prebueris, ut quantum iuri tuo demptum, tantum virtuti fameque additum in
Abbreviated transcription (Latin):
Nbeo distordem fratrem. R. Quid
aũt ille ne igitur te concordẽ habet. Una¬
nimitas frat̾na que unum exduobus
facere debuit induo non ram diu̾sa s con¬
traria penitusq pugnantia scssa est graue
set antiquũ malũ qd̾ et mundus et mundica¬
put. ab initio habuere siquidem uetus urbis
rome s uetustior totius orbis infama ẽ fra¬
terno samguine maduisse. tu qd̾ insingłis p̃a¬
ribus frm uides et alt̾o quim etra ad hucso¬
lo in uno tot miliuin ꝗd stupeas non habey.d̾.
Est mͥ discors domi fratri. R. An et hoc
miraris esse magna indomo ꝙͣ in ip̃ius ma¬
term uteri fuit angustiis ubi oli et si maio¬
ris misterii uelamentũ esset certe non disco¬
⁊des tm frẽs legimus s bellantes est ne gͥ
nouũ si armati faciũt qd̾ nõ nati solent. d¬
Aulla mͥ apud fremͣ gratia est. R. adulto
prius hoc instolis edoctus qͣ domi expertus ẽẽ
debueras prouisa uͦ nec querimur nec mira¬
mur. D. Odiosum frem habeo ac discordẽ.¬

Expanded text:
beo discordem fratrem Quid autem, ille ne igitur te concordem habet? unanimitas fraterna, que unum ex duobus facere debuit, in duo non iam diversa, sed contraria penitusque pugnantia scissa est. Grave sed antiquum malum, quod et mundus, et mundi caput ab initio habuere, si quidem vetus urbis Rome, sed vetustior orbis infamia est, fraterno sanguine maduisse. Tu quod in singulis paribus fratrum vides, et altero, quin etiam adhuc solo in uno tot millium, quid stupeas, non habes. Est michi discors domi frater. An et hoc miraris esse magna in domo, quod in ipsius materni uteri fuit angustiis, ubi olim, etsi maioris mysterii velamentum esset, certe non discordes tantum fratres legimus sed bellantes? Est ne igitur novum, si armati faciunt, quod non nati solent? Nulla michi apud fratrem gratia est. Multo prius hoc in scholis edoctus, quam domi expertus esse debueras: provisa vero nec querimur nec miramur. Odiosum fratrem habeo ac discorde
Abbreviated transcription (Latin):
are. neu forte hodio succumbat humanitaẜ.
neu tam iundicte studeas qͣ glorie aut saluti.
Scis ut romand inuisior est hanibal qͣ
pireus. cũ ut̾q hostis. et prior pireus yta¬
liam inuaserit at non delendi. animo ut
hanibal s iuncendi om̃ib enitendũ modis
ut inactu quolibt uera u̾tus emineat sic
ut nichil bello queri aliud ꝙͣ paix honesta
uideatũr..
De prerecta facultate uindi¬

Expanded text:
are, non forte odio succumbat humanitas, are, non forte odio succumbat humanitas, neu tam vindicte studeas quam glorie aut saluti. Scis ut Romanis invisior est Hannibal quam Pyrrhus, cum uterque hostis et prior Pyrrhus Italiam invaserit, at non delendi animo, ut Hannibal, sed vincendi. Omnibus enitendum modis, aut in actu quolibet vera virtus emineat, sic ut nichil bello queri aliud quam pax honesta videatur. DE PREREPTA FACULTATE VINDI
Abbreviated transcription (Latin):
principiũ. D. Habeo inimicos.R Habe¬
to et fidem simul et clementiã dereliquo.
ꝗcꝗd euenerit/ cura salutem ut humanitate
sis ac u̾tute suꝑior. Sunt et sua iura cum
hostib. cũ quibus ita rem gere. ut amicos
fieri posse/ nõ dubites. atq ha sanius con¬
silium scito q biantis qui sic amicos diligi
lubet ut inimicos effici posse. memin̾is. qd̾
dictum ꝙͣ uis abaliis laudatũ nec mͥ c̾te nͣ
tulio probatur. Est enim uerum amicitie
uenenu. In odio ergo cogitandus amor non
odium inamore longeq aristotelicum illd.
in rethoricis bianeo consilio preferendum.Nõ
opportet ut aiunt amare tamꝙͣ oditurum s
magis odire tamq amaturũ qd̾ profecto
scͥbens Aristotiles Biantem ip̃m callidamq
eius ac maliuolam sententiã notabat. D.¬
Inimicitias habro. R. S inuitus habe ⁊
aemato semꝑ inpectore cor amicũ pacis ha¬
bitet atq ita bellũ exerceas ut coactus uide¬

Expanded text:
principium. Habeo inimicos. Habeprincipium. Habeo inimicos. Habeto et fidem simul et clementiam. De reliquo quicquid evenerit, cura saltem ut humanitate sis ac virtute superior. Sunt et sua iura cum hostibus, cum quibus ita rem gere, ut amicos fieri posse non dubites. Atque hoc sanius consilium scito quam Biantis, qui sic amicos diligi iubet, ut inimicos fieri posse memineris. Quod dictum, quamvis ab aliis laudatum, nec michi certe nec Tullio probatur: est enim verum amicitie venenum. In odio ergo cogitandus amor, non odium in amore; longeque Aristotelicum illud in rethoricis Bianteo consilio preferendum: non oportet, ut aiunt, amare tanquam oditurum, sed magis odisse tamquam amaturum. Quod profecto scribens Aristoteles Biantem ipsum, callidamque eius ac malivolam sententiam notabat. Inimicitias habeo. Sed invitus habe; et armato semper in pectore cor amicum pacis habitet, atque ita bellum exerceas ut coactus vide
Abbreviated transcription (Latin):
penam criminis exigunt sic int̾dum ultio preit
offensam et fortasse non secutura. Amabuntͫ
laborabũt sudabunt estuabũt anhelabũt tre¬
pidabũt et fortassis horum nichil ad te. młti
sepe grauibus odiis sibi non aliis nocuere d
lest michi pugna cũ hostibus. R Et illis
secum et tutius aliqzto cum hostib ꝙ cũ ui¬
tiis. pugnatur quisꝗs alium odit primum
aĩe sue/ uulnus infligit proximũ nõ nũqͣ.
suo corpori nimia nempe cupiditas fẽriendi
nocendiq multos incautos nudatosq dedit
hostibus sic semper pͥma pars maloꝵ inarat¬
torem u̾titur/ intͥdumq nouissima cũ sepe.
int̾im sit illesus inque̾ pernities parabat᷑.¬
D. Undiq mͥ bella consargũt. R Nũqͣ
clarior sanctiorq fuit populus romaroᷤ ꝙͣ
dum multis ac grauib bellis occupabatur.
pax initium mali fuit secũ namq subiit li¬
bido. blanda hostis ac pestilens/.D. Graueᷤᷤ
inimicitie mͥ sunt. R. Magne inimi¬
citie plerumq magnarũ amicitiarũ fuere

Expanded text:
penam criminis exigunt; sic interdum ultio preit offensam, et fortasse non secuturam. Armabuntur, laborabunt, sudabunt, estuabunt, anhelabunt, trepidabunt, et fortassis horum nichil ad te. Multi sepe gravibus odiis sibi non aliis nocuere. Est michi pugna cum hostibus. Et illis secum. Et tutius aliquando cum hostibus, quam cum vitiis, pugnatur; quisquis alium odit, primum anime sue vulnus infligit, proximum nonnunquam suo corpori: nimia nempe cupiditas ferendi nocendique, multos incautos nudatosque dedit hostibus. Sic semper prima pars malorum in auctorem vertitur, interdumque novissima, cum sepe interim sit illesus, in quem pernicies parabatur. Undique michi bella consurgunt. Nunquam clarior sanctiorque fuit Populus Romanus quam dum multis ac gravibus bellis occupabatur? Pax initium mali fuit. Secum namque subiit libido, blanda hostis ac pestilens. Graves inimicitie michi sunt. Magne inimicitie plerunque magnarum amicitiarum fuere
Abbreviated transcription (Latin):
Nimicitias habeo. R. Fat ut iu¬
stitie sis amicus. nulłũ certius presi¬
dium uera uirtus fortune minas cal¬
c̾at ad despicit. D. U̾nimicitie mͥ sunt.¬
R. Et cautior eris et notior multos. inimi¬
citie illustrarũt qui obsturi mansissent s
hostibus caruissent.d. Bostes nudiq
michi sunt. R. Ostabunt ne inuisibi¬
les aĩorum hostes subeant uoluptates. non
tam hostes tibi sors obtulit qͣ custodes malo
malum maius arcebitur. D. Hinic illinc
hostibus premor. R. Illi quoque suis p̃¬
mũtur Affectibus. est que apud illos ultor
tuus isq non unus. pro te partes faciunt

Expanded text:
nimicitias habeo. Fac ut iustitie sis amicus: nullum certius presidium; vera virtus fortune minas calcat ac despicit. Inimicitie michi sunt. Et cautior eris et notior; multos inimicitie illustrarunt, qui obscuri mansissent si hostibus caruissent. Hostes undique michi sunt. Obstabunt ne invisibiles animorum hostes subeant, voluptates; non tam hostes tibi sors obtulit, quam custodes, malo malum maius arcebitur. Hinc illinc hostibus premor. Illi quoque suis premuntur affectibus, estque apud illos ultor tuus, isque non unus: pro te partes faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
fitelis maior tñ est acies adu̾sa. nempe et̃
ilustrium multi dolo ꝯiugum periere Sileo
danay truces et cruentas nuptias et ĩ famẽ
noctem miẜamq tot sĩmul iuuenũ stragem
nõ hoc illi quoꝵ supra meminimus grauis
agamenon. non frix deiphebus neget nõ ex
ueis affricanus minor nõ postremo recentior
alboinus rex cuiꝰ ab inpudica et ẜua. fusus co¬
iuge nitidi ⁊thesis ripam samguis infecit. d̃.¬
uigorem nobile castam mansueta humile et ob¬
sequiosam piam fidam rerperi. Ri  mnus
auceps cormcẽ candidã inuenisti iux ẽ tn ꝗ
inuenissẽ s fustam puteti ..
Ormosa mͥ uxor obuenit . Redii

Expanded text:
fidelis; maior tamen est acies adversa, nempe etiam fidelis; maior tamen est acies adversa, nempe etiam illustrium multi dolo coniugum periere. Sileo Danai truces et cruentas nuptias et infamem noctem miseramque tot simul iuvenum stragem; non hoc illi quorum supra meminimus Graius Agamemnon, non Phryx Deiphobus neget, non ex vestris Africanus minor, non postremo recentior Alboinus rex, cuius ab impudica et seva fusus coniuge nitidi Athesis ripam sanguis infecit. Uxorem nobilem, castam, mansuetam, humilem et obsequiosam, piam, fidam repperi. Mirus auceps cornicem candidam invenisti. Vix est tamen qui invenisse se fuscam putet. 66 ormosa
Abbreviated transcription (Latin):
or inuicissim se amari senserit tempestet
ꝯmoremq odio mutabit sin equandus
t e imnor . et ni ardeas necesse est. uniq
deditus sis amanti zelonpe conuigis uir in¬
somĩs nũc blanditiis nũc querelis fictisꝙ
triminib excitandus exercendusq ꝑ nocte
seu licentius oculum deflexe̾is. seu ridenti
hetius arriseris seu uicinã salutauis seu
formam alterius laudaueris sen domũ ser¬
uis redieris p̾stremo aliquid feceris aut
dixeris quo suspectus lesiq reus sis amoris
que siuita dici debet queram mors dicenda.
sit nescio et hec quidem detuo ardenti amo¬
re sententia nrͣa est .G. Est michi prope¬
tua thori consors. R. Et sompni ꝑpetuum
exilium maritalis lecti rarius ac tenuis sopor
est hint noluptas hinc iurgia quies nusq¬
SE habeo uxorem fidelissima. Ren fuisse fi¬
deles aliquas non nego usq etiam admor¬
tem. et profecto homini. qui hoc uite ge¬
nus elegerit magne diuitie coniur bonar

Expanded text:
or: nisi vicissim se amari senserit, tepescet or: nisi vicissim se amari senserit, tepescet amoremque odio mutabit; sin equandus tibi est amor et tu ardeas necesse est unique deditus sis amanti, zelotype coniugis vir insomnis, nunc blanditiis, nunc querelis fictisque criminibus excitandus exercendusque per noctem, seu licentius oculum deflexeris, seu ridenti lentius arriseris, seu vicinam salutaveris, seu formam alterius laudaveris, seu domum serius redieris, postremo aliquid feceris aut dixeris quo suspectus lesique reus sis amoris; que si vita dici debet, quenam mors dicenda sit nescio. Et hec quidem de ardenti tuo amore sententia nostra est. Est michi perpetua thori consors. Et somni perpetuum exilium; maritalis lecti rarus ac tenuis sopor est: hinc voluptas, hinc iurgia, quies nusquam. Habeo uxorem fidelissimam. Fuisse fideles aliquas non nego, usque etiam ad mortem, et profecto homini qui hoc vite genus elegerit magne divitie coniunx bona et
Abbreviated transcription (Latin):
habes ip̃is exuoluptatib ac iocis inimicitie
erumpẽt necadmeñsa nec inthalamo tu¬
tus eris nullu tp̃us litigio uacabit media
nocte pugnabit᷑.U.. Eoptatas nuptias
contraxi .R. Qum coniuge nuptias cuꝰ
pace diuoitiu. G. Uxor contingit cui unicep¬
lacco. R. Melius forsitam displiceres. nõ te
amando premeret atq actereret et cogitare et
res tuas agere et sopñum carpere sineret nc̃
uxori placens nil qd̾ tibi placeat pret̾ illam&
speres totum sibi teuendicat nec sufficies toni
si quo forte ue uelis fugere te fugeq causas fi¬
ngere siquid agas oblitum sui siꝗd cogites ⁊¬
ratum sibi si cibo abstineas sordere ⁊ es suast
si sopno cesseris extna te uenẽ fessum dicer
deniq ut uxori placidus tibi atq aliis inutilis
sis opportet.i. G. uxorem habeo que me ar¬
denter amat. R. Meluis amaret caste pie
quis reuerentie coniugali /quis tramquili¬
tati locus aut quieti Urdent̾ te amatͥ ux¬

Expanded text:
habes, ipsis ex voluptatibus ac iocis inimicitie habes, ipsis ex voluptatibus ac iocis inimicitie erumpent; nec ad mensam nec in thalamo tutus eris: nullum tempus litigio vacabit, media nocte pugnabitur. Exoptatas nuptias contraxi. Cum coniuge nuptias, cum pace divortium. Uxor contigit cui unice placeo. Melius forsitan displiceres: non te amando premeret atque attereret, et cogitare et res tuas agere et somnum carpere sineret. Nunc uxori placens, nil quod tibi placeas preter illam speres: totum sibi te vendicat nec sufficies totus. Si quo forte ire velis, fugere te fugeque causas fingere, si quid agas oblitum sui, si quid cogites iratum sibi, si cibo astineas sordere res suas tibi, si somno cesseris externa te Venere fessum dicet: denique ut uxori placeas, tibi atque aliis inutilis sis oportet. Uxorem habeo que me ardenter amat. Melius amaret caste, pie quis reverentie coniugali, quis tranquillitati locus aut quieti? Ardenter te amat ux