comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dudum st̃ damp̃ta sentencus: non dubiume ea
nos ficẽ pdicare atq defende quami canctiapostob
deuunt ⁊ hattems eorum suorum successorum
Sequens scahec romana et apostolica ecta dotimã
tenuit ac tenet. dcuit ⁊ decet. Si quidam emmit
sunt obcecati et aliminc iutatis aliem: ut ubidi
sibi epianum nomen usurpent: et cunieluiagło
enim negiu non p̃t euuangelista dnͣteꝙ ubum¬

Expanded text:
damnata sententiis; non dubium est, eam nos fidem praedicare atque defendere, quam sancti apostoli docuerunt, et hactenus eorum suorumque successorum sequens sancta haec Romana et apostolica Ecclesia doctrinam tenuit ac tenet, docuit et docet. Si quidam enim ita sunt obcaecati, et a lumine veritatis alieni, ut Verbisibi Christianum nomen usurpent, et cum Evangelio enim negari non potest, evangelista dicente, qu
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. siam ⁊ qui se scit aliis eẽ pͥpositum: non mol¬
ste ferat aliquem sibi ẽc̃ platum. Ipa namo. de
que prima ẽ. ita reliquis ecciis uices suas credid
largiendas. ut in ꝑtesut uocate sollicitudim sia
inpleintudine potẽctatis. un omnum apela¬

Expanded text:
s papa: Qui se scit aliis prepositum esse, non moleste ferat aliquem sibi esse prelatum. Ipsa namque ecclesia que prima est, ita reliquis ecclesiis vices suas credidit largiendas, ut in partem sint vocate solicitudines, non in plenitudinem potestatis. Unde omnium appel
Abbreviated transcription (Latin):
lr̃anim eremplaria ꝑit̾ credidimus destinanda.
epõs sic fecisse. Suꝑẽ. ut anobis comp̾etentib paib
diumitas exorata concedat quatems de aliar
quo eccãrum redintegraccẽ gratulemt. Eaũ

Expanded text:
litterarum exemplaria pariter credidimus destinanda; plurimos episcopos sic fecisse. Superest ut a nobis competentibus precibus divinitas exorata concedat, quatenus de aliarum quoque ecclesiarum redintegratione gratulemur. Ea
Abbreviated transcription (Latin):
uob sccipsitecumcumintate senciẽs. omnes ate
rome unamẽe accipio. Ilam sedemapꝑpetu. ⁊ isti
poli ⁊ ephesi ⁊ calcedone de confimacce fidĩmstitr
ta eoc̃e assencẽ. ⁊ ncħ titubare. debene iudicatis pi¬
cior. S̾ ⁊ conantes aut msos usq adumim apict̃
placitorum ꝑturbator es lapsos eẽ asca dĩgnanet

Expanded text:
ua tecum in ueritate sentiens omnes a te Romae, unam esse accipio; illam sedem apostoli Petri poli et Ephesi et Chalcedone, de confirmatione fidei et statu ecclesiae adsentio et nihil titubare de bene iudicatis patior sed et conantes aut enisos usque ad unum apicem placita <ea>rum perturbare lapsos esse a sanct
Abbreviated transcription (Latin):
disputandum. s cummmnanib ominum sint ⁊
smodica constituta ⁊ bĩ pp̾leonis degmata. ꝑstim¬
tisse pocius panca quam cuoluc credidi conuenien¬
ius imisa. Nunc uͦ agnoste satis est ⁊ caue ita ꝓp̃¬
ctatem et escitiami cegitandam. ut sciatiu quid ꝑ
quidsit ꝓprium filii intimitate. tendunt msidias
dumitati. s sique p̃dcã sunt ualidis teneantur fi¬
ua radicib. nec apr̃na tradicte recedĩ ⁊ constant̾ qͥstio¬
nu obiuatit. Sata .uiii. R apͥł. ualcrio uũ cc ꝯsu

Expanded text:
ibus omnium sint et synodica constituta et beati papae Leonis dogmata, perstrinxisse potius pauca quam euoluere credidi conuenientius uniuersa. nunc uero agnoscere satis est et cauere ita proprietatem et essentiam cogitandam, ut sciatur quid pequid sit proprium filii, trinae tendunt insidias unitati. sed si quae praedicta sunt ualidis teneantur fixa radicibus, nec a paterna traditione receditur et constanter quaestionibus obuiatur. Data VII. Kal. Apr. Ualer
Abbreviated transcription (Latin):
fiminus semꝑ. ⁊ quo sumus studio ꝓconcilia
sentenciis catholicam fidem colencium ut codem
ammno cũcti uenẽt: lum̃ ĩdiuduũ tͥntatis. palã
fecisse dmnoscimur: Nũc legatũ adurãm bĩtudĩ
ultro obħ ipm̃ diugentes. gratũ urm̃ magrm sc̾¬
ni quo remediũ tãdem repia ᷑ cliscordus uaria cer¬
tanciũ. ũc ꝓnolibentiq sucipientes affectu. iuiros
religiosissimos quos int̾uendores unitatis. uestra
sedes apostolica credidit destinandos. ꝑfecto ⁊cur
tãꝙͣ ip̃am pacem ⁊ iccundic eos ccuł aspeximus ⁊
extensis manio duximus ampłctencos. Quin
eciam onũ intẽccc̃ ordinauimꝰ ut uen̾abił eccã ꝯ
stantinopolitane. nec nõ cõplures alie uota su

Expanded text:
fuimus nuper et quo sumus studio pro conciliandis sententiis catholicam fidem colentium ut eodem animo cuncti uenerentur lumen indiuiduum trinitatis, palam fecisse dinoscimur nunc legatum ad uestram beatitudinem ultro ob hoc ipsum dirigentes Gratum u. s. magistrum scrinii, quo remedium tandem reperiatur discordiis uaria certantium, nunc prono libentique suscipientes affectu uiros religiosissimos, quos interuentores unitatis uestra sedes apostolica credidit destinandos. profecto etenim tamquam ipsam pacem et iucundis eos oculis aspeximus et extensis manibus duximus amplectendos; quin etiam omni intentione ordinauimus, ut uenerabilis ecclesia Constantinopolitana nec non complu
Abbreviated transcription (Latin):
omnia que abipĩs decreta sunt ⁊ ꝓp̃t easꝑo muna
postolica sedes p̃dicat mefuturum in qua ẽ integ̃
xpristiane religionis ⁊ ꝑfecta soliditas. ꝓmittens
insequentitp̃r sequestratos acominumone eccłe
catholice idẽ mominb ñconsenciendes sedi apo¬
stolici. eorum nominia int̾ sacra non recitanda
eẽ mist̾ia. Quod simaliquo ꝓfessionemmeam de¬
bilitare temptauo hus quos condennaui ⁊ꝑcon¬

Expanded text:
omnia quae ab ipsa domnia quae ab ipsa dpostolica sedes praedicat, me futurum, in qua est integra Christianae religionis et perfecta soliditas, promittens in sequenti tempore seqcatholicae, id est non consentientes sedi apostolicae, eorum nomina inter sacra non recitanda esse mysteria. Quod si in aliquo a professione mea deviare tentavero, his quos damnavi co
Abbreviated transcription (Latin):
simitatem. incipiens amoyse et omnib ꝓph̃is e¬
ptuisse pati xpristum et ita nitrare inglam suã
ccorum scriptinatum insinuantur exemplis. Nec
apud religiosam consciam tuam uen̾abił imꝑator
tanquamignota dicuntur. fides eminipsa q̃ ãte ꝯ¬
inte assertur tibireddit homunus. ut sensib tu¬
i ⁊ affectum sininserat. et sc̃iam ꝑ quam dilnaus
isscatur infundat. ⁊ tũit est dispensaciomis nuchi
aedite. at ego q̃quł ap̃scientes notam non tacram
ut succedẽti sibi puicies temporum catholicorum
dicasce sensuumi. qd̾ indeficient asseritiu. sinefie
aedatur. lacius hec que additatem humanitate

Expanded text:
firmitatem, incipiens a Moyse et omnibus prophetis, ofirmitatem, incipiens a Moyse et omnibus prophetis, oportuisse pati Christum, et ita intrare in gloriam suam, sanctarum Scripturarum insinuantur exemplis, nec apud religiosam conscientiam tuam, venerabilis imperator, tanquam ignota dicuntur; fides enim ipsa, quae a te constanter asseritur, tibi reddit hoc muneris, ut sensibus tuis et affectum sui inserat, et scientiam, per quam diligentius asseratur, infundat. Et tamen interest dispensationis mihi creditae, ut ego quoque vel apud scientes nota non taceam, ut succedente sibi per vices temporum catholicorum praedicatione, sensim quod indeficienter asseritur, sine fine credatur. Latius haec, quae ad deitatem huma
Abbreviated transcription (Latin):
er sacus dipticiis que renouanda maxrinc po¬
lastis: U̾m non nulls fu̾unt urbes ⁊ eccẽ. tam rõti
quam asie ac p̾cipue orientales. quaꝵ cłicis. ueli
nequaquam aeris. ut tollant antistitum ⁊ cep¬
lant nomima quoꝵ apudeos oprimo florum s.
mort uitam durorem ostimant. si mortuos ⁊¬
dempnaumt. quorum głarantur uita suꝑstitũ.
Quio gͥ facieius huiusmo ꝑtinacie. q̃ neco¬
audiens eriscit. ⁊ torm̃ta intãntum despicit. i ã¬
plũ sbi ac festiuum iudicet. sicorꝑe priusquam re¬
ligioso desistat consilio: nob̃ quid iuutctur op eẽ mol¬
lius agendi ⁊ clemencius. q̃ siũ intua sanccitudĩe
⁊ supplicõrum cupidi. qd dictu cciam gnͣc ẽ libellum
suscepimus. neq ut puodicrimine temaneant in¬
ꝑfecta concordie desideria. s ad progandum quo po¬
sumus ordine comuncaoneni membroꝵ ccc̃e

Expanded text:
chis, quae remouenda maxime postulastis. uerum nonnullae fuerunt urbes et ecclesiae tam Ponticae quam Asianae ac praecipue Orientales, quarum clerici uelnequaquam flexi sunt, ut tollant antistitum et repellant nomina, quorum apud eos opinio floruit, sed morte uitam duriorem aestimant, si mortuos condemnauerint, quorum gloriabantur uita superstitum. quid igitur faciamus huiusmodi pertinaciae, quae necaudiens exsistit et tormenta in tantum despicit, ut amplum sibi ac festiuum iudicet, si corpore prius quam religioso desistat consilio? nobis quidem uidetur opus esse mollius agendi et clementius. quae si non in tua sanctitudine,  suppliciorum cupidi, quod dictum etiam grave est, libellum, suscepimus, neque ut parvo discrimine remaneant imperfecta concordiae desideria, sed ad propagandam quo possumus ordine conjunctionem membrorum Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
cuus repperri pͥt. quid iustius. quid illustnus. qͦm
quos idem reginun continet. itemq fidĩcultus ir¬
radiat. eos nondiũsa contend̾. s colicts meisdem
sensib instituta uenerari nonbumana m̃te illa
concordiaeccãrum catholice fidĩ ꝓcuratur. dum
mmens opitulacõiugi ꝑpetuitate seruari amiuat.

Expanded text:
tius reperiri potest, quid iustius, quid illustrius, quam tius reperiri potest, quid iustius, quid illustrius, quam quos idem regnum continet eiusdemque fidei cultus irradiat, eos non diuersa contendere sed collectis in eodem sensibus instituta uenerari non humana mente latconcordia ecclesiarum catholicae fidei procuratur, diuini muneris opitulatio iugi perpetuitate
Abbreviated transcription (Latin):
amnbiguitatib millis diuisi discordus. Scias libel¬
lm ab eosbscriptum quem offe̾ndum indicauas
scssimorum patrum consilio conguientẽ. quoõs
concitunt alatri. oꝑe suscipienda uota. tamnrẽ
quam constantinopolitanc sedis quouitatis co¬
mscus fuigor illimat. omnes accelerant libẽ¬
tissmi. quos obłctat ina dilucida. ut sequantin
sata pr̃m sanctissimas leges ꝓbatissimas ⁊ ꝯfibis
mitera aliorum corĩctis qui uagabantur incer¬
d: incores colligr̃. ut umitatem indurdus tum¬
tatis ip̃i queq inunitate colant iñaum. Nega¬
tum e int̾ diuma mist̾ia memoriam in post̾im
quius primi contra constituta uenunt aposto ͣ
uł successores erroris facti sunt ⁊ nulla usq adul¬
tentur ciuitatis regie. destinanda ubiq principa¬
lia pcepta dixinnis. Tantoflagramus religiomis
officio. tanto affectamus studio pacem catholice fidĩ
premimarida celator pace nr̃e rei publice. ꝓconcili¬
ando sbiectis meis suꝑno p̾fidio. Quidemmgra¬

Expanded text:
ambiguitatibus, nullis diuisi discordiis; scias libellum ab eo subscriptum, quem offerendum iudicaueras sanctissimorum patrum concilio congruentem. omnes concurrunt alacri opere ad suscipienda uota tam uestrae quam Constantinopolitanae sedis, quos ueritatis coruscus fulgor illuminat; omnes accelerant libentissime, quos oblectat uia dilucida, sequuntur scita patrum sanmitem aliorum corti, in eo res colligitur, ut unitatem indiuiduae trinitatis ipsi quoque unitate colant mentium. negatum est inter diuina mysteria memoriam in posterumqui uel primi contra constituta uenerunt apostolica uel successores erroris facti sunt nulla usque ad ultentur ciuitatis regiae, destinanda ubique principalia praecepta duximus: tanto flagramus religionis officio, tanto affectamus studio pacem catholicae fidei pro remuneranda caelitus pace nostrae rei publicae, pro conciliando subiectis meis superno praesidio. quid enim gra
Abbreviated transcription (Latin):
sinilia que adcultum ecc̃e ⁊ discipłiam eius p¬
tiuent diaconis cura sit qui catheziauit. idẽ
qui uerbo iustituunt incipientes primo oꝑ et
⁊ oportet euna qui docet ⁊ instunt arn¬
mas rudes: talcr eẽ ut pro ingemo discẽcim
semetipsum possit aptare. ⁊ ubi ordrnera pro
audientis capacitate dirige. Debet gͦ ip̃e ad¬
pruc ẽẽ eruditus ⁊ doctus in rephensibił. ma¬
turus. in parndus. sicut ip̃i probabitis fore
lementem hunc post me. Multum est aut
siego nunc desinguł que unusquisq hr̃e debr¬
ut concordiam teneatis. per quam solura po¬
testis portum quietis intrare. ⁊ cruitatem re¬

Expanded text:
e ad cultum Ecclesiae et disciplinam ejus pertinent diaconis curae sint. Qui cathechizant, id est, qui verbo instruunt incipientes, primo oportet t oportet eum qui docet et instruit anmas rudes, esse talem ut pro ingenio discentium semetipsum possit aptare, et verbi ordinem pro audientis capacitate dirigere. Debet ergo ipse apprime esse eruditus et doctus, irreprehensibilis, maturus, impavidus, sicut ipsi probabitis fore Clementem hunc post me. Multum est autem, si ego nunc de singulis quae unusquisque habere debeut concordiam teneatis, per quod solum potestis portum quietis intrare et civitatem su
Abbreviated transcription (Latin):
mionib siuis incorde. uelud iacula defixa cutum¬
feit. abiciuntur omina p̾dicaciont intatis. et
uite etnc doctrina crudiciorit pirgata. Alioquͥ¬
si multo tempore auditum sb̾trabant a uerbo
di. ⁊ temancant inculti. inciorum sine dubio
sprus erit ac sentibus occupati. Et quid aliud
nisi adignem tał hec t̾ra preparabr: Dehis gͥ¬
ut. ut dirimus diacoras cura sit. S ⁊ cos qui
secundum caruem egrotant. sollicite ꝑquirat
⁊ plebr si forte iguorant. dicent debis. ut ⁊ ipsi
uisitent eos ⁊ que neccessaria sunt p̾beant eis
cum conscieñ cius qua pͥest. quod tamcu ecia¬
si clam fec̾nt non peccabunt. S ⁊ de ꝑegrnus¬

Expanded text:
monibus in corde suo velut jacula defixa circummonibus in corde suo velut jacula defixa circumferunt, abjiciuntur omnia praedicatione veritatis, et vitae aeternae doctrina, et eruditione psi multo tempore auditum subtrahant a verbo Dei, et remaneant in cultu vitiorum, sine dubio spinis erunt ac sentibus occupati. Et quid aliud nisi ad ignem, talis haec terra praeparatur? De his ergo, ut diximus, diaconis cura sit. Sed eos, qui secundum carnem aegrotant, sollicite perquirant, et plebi, si forte plebs ignorat, indicent de his ut et ipsi visitent eos, et quae necessaria sunt praebeant eis cum conscientia ejus qui praeest. Quod tamen si etiam clam fecerint, non peccabunt. Sed et de per
Abbreviated transcription (Latin):
precst. ut ab ipõ ꝑ ucibum di ⁊ consibum salubre
curetur. quo possit fide integ.⁊ opibus bonis pe¬
uas et̾u igrus effugere. ⁊ ad ꝑpetuc uite pmia
iacom uo ccce tanquam oculi sint epĩ ob¬
cirantes ⁊ cucum lustrantes cum uecu¬
dia actus tocius ecce. ⁊ ꝑscrutantes diligẽ¬
cius si quem uideant uicimm fieri p̾cipitio ⁊
prorumimi eẽ poco. ut referant hec ad episcopum
ut cominoiu ab eo possit is. qui inp̾cipicium lap¬
surus est. uti reuocetur. ut non corruat inpectat᷑.
Seglegentiores quoq ⁊ eos qui rariuiᷤᷤ ad audien¬
dum uerbum dei accedunt. nec sollicite ad epi
tractatum cormuemunt ip̃i commoueant et or¬
tentur. Si eiam assidir ant adaudiendum nõ
solum uite etͥnc ex salubri coramumone capi¬
urt lucra. uͥum ⁊ quenicumq ille sunt tustie
uel mores. qui ex presentis inte neccessitatibus
⁊ cladibus temporum uernunt. quecumq ser¬

Expanded text:
preest, ut ab ipso per verbum dei et consilium salubre preest, ut ab ipso per verbum dei et consilium salubre curetur, quo possit fide integra et operibus bonis penam eterni ignis effugere et ad perpetua vite premia Ecclesiae tanquam oculi sint episcopoberrantes et circumlustrantes 460 cum verecundia actus totius Ecclesiae, et perscrutantes diligentius si quem videant vicinum fieri praecipitio et proximum esse peccato, ut referant haec ad episcopum, et commoneri ab eo possit is qui in praecipitium lapsurus est, uti revocetur, et non corruat in peccatum. Negligentiores quoque, et eos qui rarius ad audiendum verbum Dei accedunt, nec sollicite ad episcopi tractatum conveniunt, ipsi commoneant et hortentur. Si enim assidui sint ad audiendum, non solum vitae aeternae ex salubri commonitione capiunt lucra, verum et quaecunque illae sunt tristitiae vel moerores quae ex praesentis vitae necessitatibus et cladibus temporum veniunt, quaeque malorum ser
Abbreviated transcription (Latin):
hũt int̾se. apud cognitores scłi non uidi¬
sit dirimatur. ⁊ ominimodo obediant statutis
auariciam fugite. que hormnes occasione
pũtis lucri. ab et̾ius seꝑat bomis. Ponda
Aeulutas. statas. prolocis quib q eqͥssuma custo¬
dite. depoĩta ficelr restitinte. Quod futium di
teruua sollicite ⁊ diligent implebitis. si
futurum dĩ uidicium sine intinissione murõ
corde uoluatis. Quis enim pectare potit. sise̾ꝑ
ante oculos suos dei iudicium ponat: Quod̾
intrne nundi ceitum ẽ. agitaridu. ut tandẽ
quibene uihac uita eg̾unt consequantur repoĩ¬
ta bona. Peccatores autem. ut consequanten
ppatas penas. de quib ita futinm dubitare.
abicite acordib uestris ante onima discordias
et ammorum dissensiones. ex quib orierao¬
pus malum procedit. et berngnitatem. ac sumn¬
plicitatera tõ mente seruate. Quod si forte ali¬
memoramius latent utepserit. non embesçat
qui amnic sue cinam git. confiteri hec hiic qͥ

Expanded text:
t inter se, apud cognitores saeculi non judiest, dirimatur, et omni modo obediant statutis avaritiam fugite, quae homines occasione praesentis lucri ab aeternis separat bonis. Pondera, mensuras, stateras pro locis quibusque aequissima custodite; deposita fideliter restituite. Quae omnia, et demum sollicite et diligenter implebitis, si futurum Dei judicium sine intermissione in vestro corde volvatis. Quis enim peccare poterit, si semper ante oculos suos Dei judicium ponat? Quod in fine mundi certum est agitandum, ut tandem qui bene in hac vita egerunt, consequantur boreposita, peccatores autem, ut consequantur praeparatas poenas, de quibus ita futurum dubitare abjicite a cordibus vestris ante omnia discordias et animorum dissensiones, ex quibus omne malum opus procedit, et benignitatem ac simplicitatem tota mente servate. Quod si forte alimemoravimus, latenter irrepserit, non erubescat, qui anime sue curam gerit, confiteri hec huic, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dias aduuare eorumq causas portare. Scitoti
uos mco ualde deo placere. qui sibi eos ad serui¬
endum asciuit et familiares intantum sibi eẽ
uoluat. ut eciam aliorum hostias ꝑ eos acceptãt

Expanded text:
dias adjuvare, eorumque causas portare, scitote vos in eo valde Deo placere, qui sibi eos ad serviendum ascivit, et familiares intantum sibi esse voluit, ut etiam aliorum hostias per eos accepta
Abbreviated transcription (Latin):
sulatu. tragali ⁊ italici. usq aduespasiamim .ix. et titũ.
unusquisꝙ ꝑ regionem suam diligent ꝑ quirẽt. Hic fẽ¬
cit duas epistolas. que catbolice nominantur. Hic ex p̃¬
cepto bĩ petͥ suscepit ecce pontificatum. gub̾uare sicut ei
fuat a douino ibu ppõ cathedra tradita uł co̾rssa. fam̃
inepła que ad iacobum scripta est. qualit̾ ei abrato petro
comnissa est ecca reꝑpenes. Ideo lumo et ddetus añ eũ cõscͤ¬

Expanded text:
asiani a consulatu Tragali et Italici, usque ad Vespasiani nonum et Titum. unusquisque per regionem suam diligenter perquirerent. Hic fecit duas epistolas, quae Catholicae nominantur. Hic ex praecepto beati Petri suscepit Ecclesiam et pontificatum gubernandum sicut ei fuerat a Domino Jesu Christo cathedra tradita vel commissa. Tamen in epistola quae ad Jacobum scripta est, qualiter ei a beato Petro commissa est Ecclesia, reperies . Ideo Linus et Cletus ante eum consc
Abbreviated transcription (Latin):
nuiciam. aconsulatu domiciam .x. et fabiam.
usq dounciano .xuii. et clemenit consulib. Nio memo¬
nam bĩ petͥ construrit. et composuit. dum prbi factus fius¬
set abõ petͦ. suic alia loca ubi epĩ recond̾entur scpultuit.
uͥ aut̃ et ipc̃ sepultus est. iurͣ corꝰ btĩ petͥ .iii. idus. il. Hic

Expanded text:
ni, consulatu Domitiani X et Sabini, usque ad Domitiano XVII et Clemente consulibus. Hic memoriam beati Petri construxit et composuit, dum presbyter factus fuisset a beato Petro, seu alia loca, ubi episcopi reconderentur sepulturae. Ubi autem et ipse sepultus est juxta corpus beati Petri, III Idus Julii. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
rum eccasticorum negitiorumcãs suscꝑx
debent in p̾fixa moca synodo sunt dimi¬
mati nempostumer ħ contencõ oritetur. Oscẽ¬
pr̃ pr̃m abscit blasphemias. et iactanciam ua¬
nloquiorum ⁊nsidianciu infestacões. ⁊ nos
⁊ fr̃s mos opprimencium atq ꝑde uolencium
qui adnos. quasi ad capud confugimus. ut ur̃o
antequam deglutiantur rapiamus. Nec emm
fas ẽ supplicum apłice sedis scripto. aut sine scͥp¬
to p̃ces oblatas despice. s ut condecet. ⁊ priuilegi

Expanded text:
rum ecclesiasticorum negotiorum causas suscipere debent, in praefixa Nicaena synodo sunt dinumerati, ne in posterum contentio ex hoc oriretur. Oiam vaniloquorum, et insidiantium infestationes, nos et fratres nostros opprimentium, atque perdere volentium, qui ad vos, quasi ad caput confugimus, ut vestro antequam deglutiantur, eripiamur. Nec enim fas est , supplicum apostolicae sedis scripto, aut sine scripto preces oblatas despicere, sed ut condecet, ut privilegi
Abbreviated transcription (Latin):
bom salutem. Oppido
cor nr̃m karitati uestre
congaudet. ꝙ studum.
scẽ religionis summo¬
Sꝑe adimplere studetis.
et fratres merentes ac
destitutos infide ⁊ religi¬
one confortatis. unde
redemptoris nri mia
cessit. In hoc itaq bono. tanto commoda retri¬
bucõnis accrescunt. quantum ⁊ studium labo

Expanded text:
iboni salutem. Oppido cor nostrum charitati vestrae congaudet, quod studium sanctae religionis summopere adimplere studetis, et fratres moerentes, ac destitutos in fide et religione confortatis. Unde Redemptoris nostri micessit. Quia ergo hac in re tanto commoda retributionis accrescunt, quanto et studium labo
Abbreviated transcription (Latin):
patres leges composiuunt quas scos ca¬
nones appellaiuunt. Multi ergo idcuco alios ac¬
cusant. ut se ꝑ illos excusent. aut eoꝵ bors ditẽ
pcca que nou̾unt. quia docũtis sepe desenit᷑
quib ea que ipĩ sciunt iudicibus ecc̃asticis pro¬
bare possint. Quornam l uera sint quedam. ñ
tũ iudicib credenda sunt insiq̃ certis uidiciis.
demonstrantur. nͥ que mamfesto iudicõ cõum

Expanded text:
Patres leges constituerunt quas sanctos canones appellaverunt. Multi ergo idcirco alios accusant, ut se per illos excusent, aut eorum bonis ditpeccata quae noverunt, quia documentis saepe deseruntur quibus ea quae ipsi sciunt judicibus ecclesiasticis probare non possunt, quoniam licet vera sint quaedam, non tamen judicibus credenda sunt, nisi quae certis indiciis demon
Abbreviated transcription (Latin):
de multis sentenciis una aut due. uel quantũ
tunc temporis ueccesse finit sufficiunt. Qm̃ si
cum uuo telo aut duob mucum uincunus
sic cum una aut duabus sententus auctoritate
plenis emulum suꝑamus: si enim de mulierib
⁊ scł̾aub homimibus. hec constituta sunt. mul¬
tomagis eccãsticis uiris ⁊ sacdotibus sunt ꝯcessa
HNec eamd̃ uͦ eccãstica iura iubent. ⁊ scli leges
p̃cipiunt.
Iuulit̾ accusatores ⁊ accusaco hibero

Expanded text:
de multis sententiis una, aut duae, vel quantum de multis sententiis una, aut duae, vel quantum tunc necesse fuerit, sufficiunt, quoniam sicut cum uno telo aut duobus inimicum vincimus, sic cum una aut duabus sententiis auctoritate plenis aemulum superamus. Si enim de mulieribus et saecularibus hominibus haec constituta sunt, multo magis ecclesiasticis viris et sacerdotibus sunt concessa Haec eadem vero ecclesiastica jura jubent et saeculi leges praecipiunt. Similiter accusatores et accusa
Abbreviated transcription (Latin):
ui iuste sedib sius pulsos ⁊ mexilia deportatoᷤᷤ
atq in locum superstitum alios substitutos.
His primitus uuln̾ib adhibeatur medicina
iusticie. Nec quisquam ita careat propriis ut
alt̾ utatur aliems. Quẽ ita enorem omnes te¬
linquant. ut uenum quidem ꝑire honor debe¬
at. S prioribus epĩs cum orm priuilegio suo
uis ꝓprium reformetur eauidem ⁊ antiqͥ apli¬
ci qui fuunt aute synodum incenam sanciue¬
runt. Eadem synodus que hĩta est mlarsa
sb̾ ualentuano loquitur. Eadem pluume ro¬
mane sinodi testantur. Eader papa symina¬
chus. ⁊ cetĩ scĩ pres sanxerunt. Quorum statu¬
ta prolicitatem intantes. Hic inserere distubi¬
mus. Si quis aut̃ hec plemus scire ⁊ legẽ uolũ¬
it sis in auctoribus inuenne. ⁊ leg̾e pleniter
ciint. ⁊ sicut militi ex multis armus illa suffi¬
ciunt que ferre congruent suꝑ se potit. sic nob̾

Expanded text:
tres injuste sedibus suis pulsos, et in exilia deportatos, tres injuste sedibus suis pulsos, et in exilia deportatos, atque in locum superstitem  forte superstitum alios substitutos, his primitus vulneribus adhibeatur medicina justitiae, ne quisquam ita careat propriis, ut alter utatur alienis. Quem ita errorem omnes relinquant, ut nemini quidem perire honor debeat, sed prioribus episcopis cum omni privilegio suo jus proprium reformetur. » 6. Eadem et antiqui Apostolici, qui fuerunt ante synodum Nicaenam, sanxerunt: eadem synodus, quae habita est in Lampsaco sub Valentiniano loquitur: eadem plurimae Romanae synodi testantur: eadem papa Symmachus, et caeteri sancti Patres sanxerunt; quorum statuta, prolixitatem vitantes, hic inserere distulimus. 7. Si quis autem haec plenius scire et legere voluerit, suis in auctoribus invenire et legere pleniter ciant. Et sicut militi ex multis armis illa sufficiunt quae ferre congruenter super se poterit, sic nobis
Abbreviated transcription (Latin):
atus asede propria.in aut t̾rore pulsus.
anquam omma sͥ ablata ei legibus re¬
stituantur. ⁊ ipẽ pacifice duu sius fruatur hono¬
ub. sediq propris regłarit᷑ rescitutus eł multo
tpr̾ lib̾e pociatur honore. iuxͣ canonicam. accu
ensi epõ confecta. de muliere quadam que pro
castitate amarito accusabatur: ait. Preceptũ
uł iuditum est abimpatore lege lata. ut pri¬
mo ꝑmittetur ei rem farmiliarem lib̾e diuci¬
ordiͣme. tum demde Rndẽt obiectis. Nec om̃s
leges. tam eccãstice quam ⁊ uulgares publice¬
q pͥcipuut. Horum u contimancia si oĩ
ponentur ante deficet dies quam horum siłia¬
⁊ nuis prolita fieret epła. Ex plurib tamen
aliqua hic ad prouocacionem aliorum inserẽ
iudicauimus ait namq scũs leo romane ece¬
antistes. in epła calcedonensi concilio missa c
mitium est. leo ep̃s synodo calcedonensi. Op¬
mus ꝑ prauas emulaciones. multarum ecc̃¬
rum statum fuisse turbatum. pliminosq fr̃¬

Expanded text:
ropria vi aut terrore pulsus, antequam omnia sibi ablata ei degibus restituantur, et ipse pacifice diu suis fruatur honoribus, sedique proprie regulariter restitutus ejus multo tempore libere potiatur honore, juxta canonicam accusaensi episcopo confecta, de muliere quadam quae pro castitate a marito accusabatur ait: « Praeceptum, vel interdictum est ab imperatore lege lata, ut primo permitteretur ei rem faordinare, tum deinde responderet objectis. 4. Haec omnes leges tam ecclesiasticae, quam et vulgares, publicaeque praecipiunt. Horum vero concinnantia si omnia ponerentur, ante deficeret dies, et nimis prolixa fieret epistola. Et pluribus tamen aliqua hic ad provocationem aliorum inserere judicaantistes in epistola Chalcedonensi concilio missa, cujus initium est: « Leo episcopus synodo Chalcedonensi. Opmus per pravas aemulationes multarum ecclesiarum statum fuisse turbatum, plurimosque fra
Abbreviated transcription (Latin):
tã facientes conuolarunt adpotestate: tur¬
⁊ ꝑ pragmat᷑atam formam induo inan
proumiciam dunserunt. ita ut exħ fcõ duo
cpĩs tale temptarci. alicquin qui hoc adinsa
fuerit. amissiom grado ꝓprii sbiaceb̃. Quẽ¬
cumq u̾ociuitates littis mpialib metrop¬
litam nomnnis honore sb̃inte sunt honore
tantumnĩo ꝑfcuantu. et qui eccam eius

Expanded text:
ta facientes convolarunt ad potestater pragmaticam formam in duo unam provinciam diviserunt, ita ut ex hoc facto duo mepiscopis tale tentari, alioquin qui hoc annisus fuerit, amissioni gradus proprii subjacebit. Quaecunque vero civitates litteris imperialibus metropolitani nominis honore subnixae sunt, honore tantummodo perfruantur, et qui ecclesiam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
celo. adhibita est etiam societas incadem roma¬
na urbe beatissum pauli apostoli uasis ełccio¬
nis. qui uno die.unoq tempore głosa morte cũ
petro sub principe nerone agonizans coronatus
est. et ambo sanctam romanam eccãm conse¬
crauunt. alusq ominib urbib inuimiso mun¬
do eam sua pñcia atq uenando triumpho pre
tulerunt. Et licet pro omnnb assidua apud de¬
um ominum sanctorum fundatur or̃o. His tu
ũb paulus beatissimus apostolus romanis pro¬
prio cyrograpbo pollicetur dicens. Testis enm
michi est deus cui ego seriio inspũ meo meu¬

Expanded text:
coelo. » Adhibita est etiam societas in eadem Romana urbe beatissimi Pauli apostoli, vassis electionis, qui uno die unoque tempore glorioso morte cum Petro, sub principe Nerone agonizans, coronatus est, et ambo sanctam Romanam Ecclesiam consecrarunt, aliisque omnibus urbibus, in universo mundo, eam sua praesentia atque venerando tulerunt. Et licet pro omnibus assidua apud Dominum omnium sanctorum fundatur oratio, his tamen verbis Paulus beatissimus apostolus Romanis proprio chirographo pollicetur, dicens: Testis enim mihi est Deus, cui servio in spiritu me
Abbreviated transcription (Latin):
crgo sedes est celesti bũficio romana ecca. quam
ut memoratum est beatissum petrus ⁊ paulus
Ecunda autem sedes apd̃ alexandrine
marco eius discipulo atq euuangeli¬
sta consecrata est. Quia ipẽ ⁊ megypto pͥmum
ubum uitatis directus a petro p̾̃dicauit. et gło¬
sum sucep martinum. qui uenabilis successit ab¬

Expanded text:
ergo sedes est coelesti beneficio Romanae Ecclesiae, quam, ut memoratum est, beatissimi Petrus et Paulus unda autem sedes apud Alexandriam Marco ejus discipulo atque evangelista consecrata est, quia ipse et in Aegypto primum verbum veritatis directus a Petro praedicavit, et gloriosum suscepit martyrium, cui venerabilis successit Hab
Abbreviated transcription (Latin):
suerunt me. Nescin gͦ u̾itas se abcis conqueritur.
it nescut se principatum nesciencium protesta.
aia profecto hii que ea que sunt domim nesca¬
unt. a domino nescuntur paulo testante qui an
si quis iguorat. ignorabitur. Huic et psalunsta
non optantis animo. S prophantis misto de¬
munciat dicens. Obscurentur oculi corum ue
uideantur. et dorsum eorum semꝑ incurua. Ob¬
scuratis ergo ocuł dorsum flectitur. quomam
cum lumen sciencie ꝑdunt qui p̾cunt. sine dubio
ad portanda peccatorum oña incliantur sequẽ¬
tes. Hic ergo int̾ manus latromim. et dentes
furencium iuporum utiumq u̾samur. io ⁊ docc̃
alios et nos ipõs prout dominus ded̾it ꝓuide̾ de¬
bemus. sanc ꝑcussor ille dr̃ doctor. qui sermone in¬
utili conscienciam ꝓcutit infirmoꝵ. Iõ terie uoᷤ
et omnes fideles o cum qui sccundum doctrinam
e fidelem sermonem. ut potens sit consolari indor

Expanded text:
scierunt me . » Nesciri ergo veritas se ab eis conqueritur, scierunt me . » Nesciri ergo veritas se ab eis conqueritur, et nescire se principatum nescientium protestatur, quia profecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante, qui ait: « Si quis ignorat, ignorabitur : » hinc et Psalmista non optantis animo, sed prophetantis mysterio, denuntiat, dicens: « Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva ; » obscuratis ergo oculis, dorsum flectitur, quoniam cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, sine dubio ad portanda peccatorum onera inclinantur sequentes. Hic ergo inter manus latronum, et dentes furentium luporum utcunque versamur. Ideo docere alios et nosipsos, prout Dominus dederit, providere debemus. Sane percussor ille dicitur doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit
Abbreviated transcription (Latin):
cporum nome fruerentur. Et licet singule
metropoles cuntates. suas prouincias habrant
et suos metropolitanos hr̃s debeant epõs sicut pri
inctropolitanos uideices hc̃ant scłares. primates
tamen ut pͥfixum est. et tunc et non nunc halẽ
uisse sunt. Ad quos post sedem apostolicam sum¬
mam. negocia conueiant. ut ibidem quib nec¬
cesse finit releuentur. ⁊ iuste restituantur. et hii qͥ
iuiste opprimuntur. iuste reformentur. atq ful¬
dicia salua apostolice sedis. auctoritate iustissime
tmumentur. Hec ab aritiquis. hec abapłis hec a
sanctis prĩbus accepimus. uob̃q ut postulastis u¬
manda ⁊ futuris tenenda tꝑrib mittimnis. et re¬
liquis fcatub p̾dicanda acunctis fidelib tradẽda
mandamus. ne pastorum imꝑicia qui seciuit᷑
deciores fiant. dicente domino ꝑ pham. Ipĩ pa¬
stores. iguorauunt intellu̾ciam. Quos iursus.
domnus detestatur dicens. Et tentes legem. Ne¬

Expanded text:
coporum nomine fruerentur. Et licet singulae coporum nomine fruerentur. Et licet singulae metropoles civitates suas provincias habeant, et suos metropolitanos habere debeant episcopos, sicut prius metropolitanos judices habebant saeculares, primates tamen, ut praefixum est, et tunc et nunc habere jussae sunt, ad quos post sedem apostolicam summa negotia conveniant, ut ibidem quibus necesse fuerit releventur et juste restituantur, et hi qui injuste opprimuntur juste reformentur atque fuldicia salva apostolicae Sedis auctoritate justissime terminentur. Haec ab antiquis, haec ab apostolis, haec a sanctis patribus accepimus, vobisque ut postulastis rimanda et futuris tenenda temporibus mittimus, et reliquis fratribus praedicanda, ac cunctis fidelibus tradenda mandamus, ne pastorum imperitia qui sequuntur deteriores fiant, dicente Domino per propstores ignoraverunt intelligentiam , » quos rursus Dominus detestatur, dicens: « Et tenentes legem ne
Abbreviated transcription (Latin):
aducutum tempore diuise sunt maxma
erparte. et postea ab apostolis. et beato de¬
mente p̾decessore nro ip̃a dunsio est renouata. et
incapite prormiciarum dudum primates legis
etant seculi. as prima uidiciaria potestas ad quo
qui ꝑ reliquas critates commorabantur quando
eis necesse erat. qui ad aulam imꝑatorum. uel
regum confung̾e non poterant. uel quib ꝑmissu
non erat confugiebant. pro oppssionib. ł ĩnusti¬
ciis sius ipõsq appellabant quocies opus erat su
niloge corum p̾ceptum erat. ipĩs quoq iicunta¬
tibus. uel locis nostri patriarthis. uel primates.
qui uuam formam teuent licet diu̾sa siuiti
ad quos epĩ. si neccesse fu̾it confugent. eosq app¬
larent. et ipĩ nomme primatum fiuerentur
nutib eẽnt. hr̃ent metropolitanos suos. qui pils
dictus iuste obedirent primatibus. sicut ⁊ inlegi¬
bus populi seculi olim ordinatum crat. qui non
primatum. s̾ed aut iuctropolitanioꝵ aut aitoi¬

Expanded text:
Christi tempore divisae sunt ex maxima Christi tempore divisae sunt ex maxima parte, et postea ab apostolis, et beato Clemente praedecessore nostro, ipsa divisio est renovata, et in capite provinciarum ubi dudum primates leges erant saeculi ac prima judiciaria potestas, ad quos qui per reliquas civitates commorabantur, quando eis necesse erat, qui ad aulam imperatorum vel regum confugere non poterant, vel quibus permissum non erat, confugiebant, pro oppressionibus vel injustitiis suis ipsoque appellabant, quoties opus erat, sicut in lege eorum praeceptum erat, ipsis quoque in civitatibus vel in locis suis patriarchas vel primates, qui unam formam tenent, licet diversa sint ad quos episcopi, si necesse fuerit, confugerent, eosque appellarent, et ipsae nomine primatum fruerentur, et mitibus essent, haberent metropodictis juste obedirent primatibus, sicut et in legibus saeculi olim ordinatum erat, qui non primatum, sed aut metropolitanorum, aut archiepi
Abbreviated transcription (Latin):
cum eodem pati consorcio honorem ⁊ ptatem a¬
ceꝑunt ipsumq principem eorum ec uoluunt.
Qui eciam iubente domnno in toto orbe disꝑsie
euuaugelium p̾dicauunt. Ipis quoq decedent¬
bus iloco corum successerunt ep̃i quorum ordi¬
cio p̾taxato fieri debet ordine et modo. Quos n
cip̃ et uba corum. deum recipit. Qui autem eos
spint. eum aquo missi sunt. et cuius fungunt
legacione sꝑunt. et ip̃ẽ indubitanter sꝑnetur a
domino. Uidentes autem apostoli ipi messem eẽ
multam. et oparios paucos. rogauerunt domiũ
messis. ut mitteret oꝑarios in messem suam. Uñ
Dequorum ordinaciocione. et reliquorum inim¬
lsed acuncus consensu. aut pu̾cia compre¬
cialium est ordinandus. et millatenus i¬
nus quam tubus cetis consencientibus cunctis
idcuro instituente domino fieri iubetur. nc aliqͥ
contra fidem ecc̃c uirus trrannca auctoritas mo¬
liretur. et regula uel fides. confundetur credencu.¬
Rouracis autera multo ante xpi i stio

Expanded text:
cum eodem pari consortio honorem et potestatem acceperunt, ipsumque principem eorum esse voluerunt. Qui etiam, jubente Domino, in toto orbe dispersi Evangelium praedicaverunt, ipsis quoque decedentibus in locum eorum successerunt episcopi, quorum ordinatio praetaxato fieri debet ordine et modo: quos qui recipit et verba eorum, Dominum recipit. Qui autem eos spernit, eum a quo missi sunt, et cujus funguntur legatione spernit et ipse indubitanter spernetur a Domino. Videntes autem ipsi apostoli messem esse multam et operarios paucos, rogaverunt Dominum messis ut mitteret operarios in messem suam. Undede quorum ordinatione, et reliquorum minised a cunctis, consensu aut praesentia comprovincialium est ordinandus, et nullatenus minus quam a tribus caeteris consentientibus cunctis, idcirco, instituente Domino, fieri jubetur, ne aliquid contra fidem Ecclesiae unius tyrannica auctoritas moliretur, et regula vel fides confunderetur credenrovinciae autem multo ante adventum
Abbreviated transcription (Latin):
comimuis morbem trarum. Non quia ut illi
putant inferiorẽ pri intimaret hominib filiũ.
s quia nouissimum cius ammuiciaret aduentũ.
Si gͦ ut p̃dictum est aaron filii prborum figura
gestabant. et arron sunm sacerdotis id episcopi
moyses indubitant xͥ tenebat formam: Quom¬
am fuit similitudo medicitoris di. qui est inter

Expanded text:
Dominus in orbe terrarum, non quia, ut illi Dominus in orbe terrarum, non quia, ut illi putant, inferiorem Patri intimaret hominibus Filium, sed quia novissimum ejus annuntiaret adventum. Si ergo, ut praedictum est, Aaron filii presbyterorum figuram gestabant, et Aaron summi sacerdotis, id est episcopi, Moyses indubitanter Christi tenebat formam, quoniam fuit similitudo mediatoris Domini Dei, qui est inter
Abbreviated transcription (Latin):
filiok nouissima hora ẽ. quia multi ꝑseudo ꝓpħe
exierunt in hunc mundum. Et paulus apłs.¬
Tempus enim breue est: Et itum. Pretit em̃
figura huus mundi: Et itum. Omina hec ad
correccõm urãm facta sunt in quos fins seculo
rum obucut. Nam dominus in ip̃a orõe domi¬
nta breinauit nob sermonem dum nos a mul¬
tiloquio prohibens. pauca docint que ꝑtineant
ad salutem. Cum oratis inquit. nolite multum
loqui. et infra. Uos autem cum oratis dicite. pat
nr qui es nicelis. ⁊ c̃. uonenim propħa filium di
iħ capitulo minoratum designauit mubo. quͣ
mnc ꝑ apostolos ⁊ apostolicos uiros norassimo
tpre loquitur. Ego inquit qui loquebat insecuuoᷤ
meos ꝓphas. Ecce adsum. Et alius ꝓpħa. Sicuti
est abmicio usq inseculum neq adiectum est ci
neq minuetur illi. quomam ipẽ est dominus
creature sue. Ecce quale ubum breinatum fecit

Expanded text:
Filioli, novissima hora est, quia multi pseudo-prophetae Filioli, novissima hora est, quia multi pseudo-prophetae exierunt, in hunc mundum . » Et Paulus aposTempus enim breve est . Et iterum: Praeterit enim figura hujus mundi . Et iterum: Omnia haec ad correctionem nostram facta srum obvenerunt. Nam Dominus in ipsa oratione Dominica breviavit nobis sermonem, dum nos a multiloquio prohibens, pauca docuerit quae pertinent ad salutem. Cum oratis inquit, « nolite multum loqui . » Et infra: Vos autem cum oratis, dicite: « Pater noster qui es in coelis , » etc. Non enim propheta Filium Dei in hoc capitulo minoratum designavit in verbo, nunc per apostolos et apostolicos viros novissimo tempore loquitur. Ego inquit qui loquebar in servos meos prophetas, ecce adsum. Et alius propheta: « Sicut est ab initio usque in saeculum, neque adjectum est ei, neque minuetur illi , » quoniam ipse est Dominus creaturae suae. Ecce quale verbum breviatum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
potens. Numquid adbrematam est mams i
mea ut saluare non possit. aut nou potest iuui¬
ficare cor humilium et spiitum contutorum: ⁊
ut brachium patus que manus est filium eẽ do¬
ceret intulit. diccns. Pauit dominus brachu
sanctum sium inccłis ominum gencium. et in¬
debunt omnes fines tre salutare eus. Nam et
nouissimo tempore hic sensus non maint̾ potͥit¬
cooꝑan coaptari. in quo tempore domiaus ꝓ redẽp¬
cione nr̃a carnem sucipiendo aduerit. ut ⁊ illum
qui hẽat mortis imꝑnim sua morte destruet. et
cos quos intenebris. et in umbra mortis captatuoᷤ
subeg̾at. untutis sue potencia in ipõ patuo ⁊ exi¬
guo temporis spacio lib̾aret. De ħetiam exiguo
temporise discipulos instiuebat. Dum cos mlu¬
cem cum adhuc tempus brent icedẽ pmonebat.
Pir inquit nonissima hora est Dumlucem hẽ¬
tis ambulate inlucem. ne uos tenebre comphen¬
dant. Et incanomias apostolorum legitur epłis:

Expanded text:
omnipotens: Nunquid abbreviata est manus omnipotens: Nunquid abbreviata est manus mea, ut salvare non possit ? Aut non potest vivificare cor humilium et spiritum contritorum. Et ut brachium Patris quae manus est, Filium esse doceret, intulit dicens: Paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium, et videbunt omnes fines terrae salutare ejus . Nam et in novissimo tempore hic sensus non inaniter poterit coaptari, in quo tempore Dominus 402 pro redemptione nostra carnem suscipiendo advenit, ut et illum qui habebat mortis imperium sua morte destrueret, et eos quos in tenebris et umbra mortis captivos subegerat, virtute suae potentiae in ipso parvo et exiguo temporis tempore discipulos instruebat, dum eos in lucem cum adhuc tempus haberent incedere praemonebat. « Pueri inquit novissima hora est , » « dum lucem habetis, ambulate in lucem, ne vos tenebrae comprehendant . Et in canonicis Apostolorum legitur epistolis:
Abbreviated transcription (Latin):
Llis ergo qui dicunt quod filius meo i orbi.
minor e quia propha inquit u̾bum faciet
dominus b̾inatum umũso orbi. ita respondẽ¬
ũm quod dominus faciet super t̾ram. non im¬
municionem deitatis infilio dei significat. s dispẽ¬
sacionem sucepte carius anmuinciat. in qua dispen¬
sacione non solum hominis filium. S eciam au¬
gelis legimus minoratum apło paulo attestante.
c̃um autem inquit modice minus quam angłi
mmnoratum indimus ihesum pp̃ passionem mor¬
tis. gla et honore coronatum. Et infra. pp̃ quam
ausam non confundr fr̃s eo uocare. dicens. Annu¬
tiabo nomen tuum frutrib meis. in medio eccẽ
laudabo te. Et propħa inquit. Mmorasti eum
uaulonimus ab angłis. głia et honore corona
eum. Et ut uͥbum dei patus bremiatum non
si in filio doccamus. hanc ⁊ ysaie̾ ꝑꝓpħe uolum̃e
sentenciam approbamus. Numꝙͥ adbinatus ftꝰ
est sermo meus aut ꝑuus. ut non possim redi¬
nie aut non est n me uirtus ad liberandum dic

Expanded text:
llis ergo qui dicunt quod Filius in eo minor est, quia propheta inquit, verbum faciet Dominus breviatum universo orbi, ita respondentum quod Dominus faciet super terram, non imminutionem deitatis in Filio Dei significat, sed dispensationem susceptae carnis annuntiat, in qua dispensatione non solum Patri hominis filium, sed etiam angelis legimus minoratum, Paulo apostolo protestante: Eum auteminoratum vidimus Jesum, propter passionem mortis gloria et honore coronatum. Et infra: Propter quam causam non confunditur fratres eos vocare, dicens: Annuntiabo « nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te , » et propheta inquit: « Minorasti eum paulo minus ab angelis, gloria et honore coronasti eum. Et ut Verbum Dei Patris breviatum non esse in Filio doceamus, ex Isaiae prophetae volumine sententiam approbamus: Nunquid abbreviatus factus est sermo meus, aut parvus, ut non possim redimere? aut non est in me virtus ad liberandum, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Ec u̾o sacrosancta romana ⁊ a da sit.¬
postolica ecca. non ab apłs. s ab ipso
domino saluators nr̃o primatum ob¬
tuuut. sicut ipe beato petio apostolo dix. Tues
petius ⁊ suꝑhant petram edificubo eccãm mea̾¬

Expanded text:
ec vero sacrosancta Romana et apostolica Ecclesia, non ab aliis, sed ab ipso Domino Salvatore nostro primatum obtinuit, sicut ipse beato Petro apostolo dixit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam mea
Abbreviated transcription (Latin):
Põrum uo ordo unus ẽ. licet politanis¬
suit primates illi qui primas cruitates¬
tenent. qui ⁊ inquibdam locis priarhe
anonnullis uocantur. Illi autem qui in metropo¬
primates uel patuarche oc possunt. s ille urbes
fruamur. Belique uo metropoles archieporum
aut metiopolitanorum. et non priarcharum :¬
auti primatum utantur nominibi. quis hec
camdem et leges seculi insius continent pͥncipi¬
b. Alie autem prime cruitates quasi uob con¬
scriptas in quodam thomo mittrimis. ascĩs apo
stoł. et abeato clemente sine a nob primates pre¬

Expanded text:
porum vero ordo unus est, licet sint primates illi qui primas civitatestenent, qui et in quibusdam locis patriarchae a nonnullis vocantur. Illi autem qui in metropoprimates vel patriarchae esse possunt. Sed illae urbes fruantur: reliquae vero metropoles archiepiscoporum, aut metropolitanorum, et non patriarcharum aut primatum utantur nominibus, quia haec eadem et leges saeculi in suis continent principibus. Aliae autem primae civitates, quas vobis conscrstolis et a beato Clemente sive a nobis primates pre
Abbreviated transcription (Latin):
tes mse. ⁊ ueł. Quedam autem exhis iam aliis
fiatrib scupsimus. que tocieus sunc replicanda
domunus reseruauit. licet eleccionem eorum
bonis sacerdotib et spãlib populis concessisset.
Elccionem eim illorum taliter apłs fi iubet
siquis sine cime est unus uxoris uir. fili¬
os hñs fideles non inaccusacione lururie. autẽ
non subditos. Et .Rł. Quales ẽẽ debeant sacer
Iemm sine crimine sacerdotes eligi p̾a¬
pitur. nullatenus ab hominib cum
mittitur. Nec ab aliis quara abhis qui sine cu¬
mimc sunt ⁊ uxͣ eleccione. si necessitas fint aͭ
ip̃i uolendo donimio seruire eleg̾nit. saccrdotes
q sine cumine fieri et ordinan possint. et tłes
ꝑ omna fu̾nt quales eligi sacerdotes iubentꝰ¬
et inprou̾biis dicitur. Gła senum canicies. Hec
uo canicies. sapr̃am designat de qua scriptum
est. C̃anicies hominum prudencia est. Cumq¬
uongentos et amplius annos ab adam usq
ad abraham uixisse honimes legumus. uullu

Expanded text:
et reliqua. Quaedam autem ex his jam aliis fratribus scripsimus, quae toties sunt replicanda Dominus reservavit, licet electionem eorum bonis sacerdotibus et spiritualibus populis concessisset. Electionem enim illorum taliter apostolus fieri jubet: « Si quis sine crimine est, unius uxoris virum filios habentem fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos im sine crimine sacerdos eligi pracipitur, nullatenus ab hominibus criermittitur, nec ab aliis quam ab his qui sine crimine sunt, et justa electione, si necessitas fuerit, aut ipsi volendo Domino que sine crimine fieri, et ordinari possint, et tales per omnia fuerint, quales eligi sacerdotes jubentet in Proverbiis dicitur: Gloria senum canicies. Haec vero canicies sapientiam designat, de qua scriptum est Canicies hominum prudentia est. Quumqnongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legerimus, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
N nouo auter testamento post xpristum
dominum nostrum. a petro sacerdotał cep̃
ordo: Quia ipĩ primo pontificatus in eccã
xpi datus est. dñte domino ad deum. Tu
es inquit petrus. Et super hanc petram edifica¬
bo eccam meami. et porte inferi non p̾ualebunt
adu̾sus eam. et tibi dabo claues regni celorum.

Expanded text:
In Novo Testamento, post Christum Dominum, a Petro sacerdotalis coepit ordo, quia ipsi primo pontificatus in Ecclesia Christi datus est, dicente Domino ad cum: Tu es, inquit, Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus ea