comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nittu destinabãt sententie seus .p̃. licuii ꝙ̃pͥmu
dixisse afilio infrogatus stͥ edia pala placereppło.
ut ꝗ pticeps ẽẽ p̃de uellet ĩ castͣ ueios iret . alt̾
ĩ erano ex hausto bellis peciũa ẽẽ. auct̾o erat sti¬
pendii ex ea peciũa militi nuandi ut eo mimis
tributi plebes ꝯfic̾e̾nt eiꝰ eĩ dom sotietatẽ sensu¬
ras equalis oñi domos nõ auidas ĩdirepttes
manꝰ occisor irbanoꝵ p̃rupturas fortiũ bella

Expanded text:
natum distinebant sententiae, senis P. Licini, quem primum dixisse a filio interrogatum ferunt, edici palam placere populo ut qui particeps esse praedae vellet in castra Veios iret, alterain aerario exhausto bellis pecuniam esse, auctor erat stipendii ex ea pecunia militi numerandi ut eo minus tributi plebes conferret; eius enim doni societatem sensuras aequaliter omnium domos, non avidas in direptiones manus otio
Abbreviated transcription (Latin):
illi d̾bcat᷑. Ego me si peccato ab soluo supplicio nõ lib̾o. Nec
ulla d̾m̃ ĩpudica lucͣtie exẽplo uiuet. Cultrũ quẽ sb̾uc¬
ste abditũ hebat eũ ĩ cõde d̾fig. ꝓlapsaq ĩ uulnꝰ moribuda
cecidit. Conlamat uir patq brutꝰ illis luctu eccupatis.
cultrũ ex uulnẽ luc̃tie ext̾ctũ manãte cruore p̃se tenes¬

Expanded text:
illi debeatur: ego me etsi peccato absoluo, supplicio non libero; nec illi debeatur: ego me etsi peccato absoluo, supplicio non libero; nec ulla deinde impudica Lucretiae exemplo uiuet.' cultrum, quem sub ueste abditum habebat, eum in corde defigit, prolapsaque in uolnus moribunda cecidit. conclamat uir paterque; Brutus illis luctu occupatis cultrum ex uolnere Lucretiae extractum, manantem cruore prae se tene
Abbreviated transcription (Latin):
feror expug̃to d̾core mulieb̾ ert̃. luct̾ia mesta tãto malo
nũtiũ romã eũdẽ ad patrẽ ardcãq ad uirũ mittit ut c̃
singlis fidelib amicis ueniãt. Ita facto matuãtoꝙ opͦ
eẽ rẽ ac̾ce ĩcidisse. spuriͦ luc̃tiꝰ. cũ .p. ualcĩo uolesi filio
collatinis. cũ .l. iunio bruto ueĩt. Cũ quo forte romã ue¬
niẽs a nũtio uxoĩs eãt ꝯuent᷑. lucͣtiã sedẽte mestã ĩ cubi¬
culo inuenũit aduẽtu suoꝵ lac̾me aborte. Querẽtiq uiro
pudicitia. Uestigia uiri alieĩ collatine ĩ lecto tuo sũt. Cetͣ
fidẽq haud ĩpunc adult̾o fore. Sextꝰ ẽ tq̃niꝰ qͥ hostis ꝓ hospi¬
te p̾ore nocte ui q̃matꝰ. mͥ sibiq si uos uiri estis pestifeñ
hĩc abstulit gaudium. dãt ordiẽ õs fidẽ. cõsolãt᷑ egram
auĩ au̾tẽdo noxã a ccacta ĩ actoe̾m d̾licti m̃te p̾caẽ non¬

Expanded text:
ia maesta tanto malo ia maesta tanto malo nuntium Romam eundem ad patrem Ardeamque ad uirum mittit, ut cum singulis fidelibus amicis ueniant; ita facto maturatoque opus esse; rem atrocem incidisse. Sp. Lucretius cum P. Ualerio Uolesi filio , Collatinus cum L. Iunio Bruto uenit, cum quo forte Romam rediens ab nuntio uxoris erat conuentus. Lucretiam sedentem maestam in cubiculo inueniunt. aduentu suorum lacrimapudicitia? Vestigia viri alieni, Collatine, in lecto tuo sunt. Ceterufidemque haud impune adultero fore. Sex. est Tarquinius qui hostis pro hospite priore nocte ui armatus mihi sibique, si uos uiri estis, pestiferum hinc abstulit gaudium.' dant ordine omnes fidem; consolantur aegram animi auertendo noxam ab coacta in auctorem delicti: m
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cqualib uiderãt tẽpꝰ terẽtes s nocte sem decdita lane
in t̾ lucubrates ã cillas i medio eluĩ sedẽte ĩ ueuit Muiliebs
cẽtais laus pene lucͣtia fuit. Adueniẽs uir tꝗnii ꝙ exepti
bngͦ. Uictor maitus comites ĩuitat regios uiuenes. ͥ
latino cũ cõite uno collatiã ueĩt. Ubi exeptbñig᷑ ab igͣis¬
ꝯsilii. cũ post cenã ĩ hospitale cubidm de ductꝰ eet. amoe̾ ardẽs
postꝙͣ satis tuta cͥca sospitiꝙ õs uidebãt᷑. stͥcto gladio ad
si emiẜis uocẽ cũ pauida ex sonno mulier nulłã opem
ꝓpe mõtẽ ĩminentẽ uidẽt. Tũ c̃ꝗniꝰ fateĩ amorẽ orare.
Misce̾ p̃cib mina̾. u̾sare ĩ õs ꝑtes muliebrẽ aũi. ubi
ostinatũ uid̾bat᷑ ⁊ ne mõtis ꝗdẽ metu ĩclinari addit ad
metũ dedecus cũ mo̾tua uigulatũ ẜuũ nudũ positurũ
ait. ut ĩ sordido adulteio necata dicat᷑. Q f̾rce̾ cũ uicis
ostinatã pudicitiã uelut uitͥx libido ꝓfectꝰq m̃ tꝗnus

Expanded text:
s sed nocte sera deditam lanae inter lucubrantes ancillas in medio aedium sedentem inueniunt. muliebris certaminis laus penes Lucretiam fuit. adueniens uir Tarquiniique excepti benigne; uictor maritus comiter inuitat regios iuuenes. ibi latino, cum coconsilii cum post cenam in hospitale cubiculum deductus esset, amore ardens, postquam satis tuta circa sopitique omnes videbantur, stricto gladio ad si emiseris vocem. cum pavida ex somno mulier nullam opem, prope mortem imminentem videret, tum Tarquinius fateri amorem, orare, miscere precibus minas, versare in omnes partes muliebrem animum. ubi obstinatam videbat et ne mortis quidem metu inclinari, addit ad metum dedecus: cum mortua iugulatum servum nudum positurum ait, ut in sordido adulterio necata dicatur. quo terrore cum vicisset obstinatam pudicitiam velut vi victrix libido, profectus
Abbreviated transcription (Latin):
uibet arbitros eiecit. simłq cur̃ado uulneĩs opꝰ sunt
tãꝙͣ spes sb̾eẽt sedulo ꝯꝑat. simłꝙ si d̾stituat spes alia
presidia molit̾. ẜuio ꝓpe accito cũ pene exãguẽ uirũ
hostendiss. dett̾a tenẽs orat. ne ĩ ułctã mortẽ scc̾iue

Expanded text:
iubet, arbitros eiecit. simul quae curando uolneri opus sunt, iubet, arbitros eiecit. simul quae curando uolneri opus sunt, tamquam spes subesset, sedulo comparat, simul si destituat spes, alia praesidia molitur. Seruio propere accito cum paene exsanguem uirum ostendisset, dextram tenens orat ne inultam mortem soc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ suũ eos sti mulabat. Ũ qr g̃uior ulctor ceclis si supeẽt
delegiss eudẽ. regͥ ħrde̾ fcu̾rus iud̾bat᷑. ob hoc ip̃i regi
ĩsidic parant᷑ ex pastorib duo ferocissimi d̾lecti ad facinꝰ
qui ꝯsucti erãt utͥq ag̾stib ferram̃tis. In uestiblo regie
qm̃ pocuẽ. tu ultuosissime spe̾ rite ĩ se õs apparitores re¬
gios conu̾tut. Inde cũ ãbo rege̾ appellarẽt.damorqi eoꝵ
penit᷑ ĩ regiã ꝑueĩsset. euocati ad re̾gẽ ꝑgũt. pͥmo ut̾ꝙ
uocifenti ⁊ cẽtatĩ alt̾ alt̾i obstreꝑe. Coerciti a lictore ⁊
iussi inuicẽ dice̾ tãdẽ obloꝗ d̾sistũt. Unꝰ rẽ ex ꝯposito
ordit᷑. dũ ĩtent᷑ ĩ eũ se rex tot̾ au̾tẽt. Alt̾ elatã seturi
ĩ caput diccit. Relicto ĩ uulnẽ telo ambo se foras ei¬
cuĩt. Tarqniũ moribu̾dũ cũ ꝗ cͥca erãt exipiẽtes illos
fugiẽtes lictores ꝯp̃hendũt. clamor in ꝯcu̾susq ppłi
mirãtiũ ꝗd rei eẽt.tunaꝗl int̾ tum ultũ daudi regia

Expanded text:
um eos stimulabat, et quia gravior ultor caedis, si superesset, delegisset, eundem regni heredem facturus uidebatur; ob haec ipsi regi insidiae parantur. ex pastoribus duo ferocissimi delecti ad facinus, quibus consueti erant uterque agrestibus ferramentis, in uestibulo regiae quam potuere tumultuosissime specie rixae in se omnes apparitores regios conuertunt; inde, cum ambo regem appellarent clamorque eorum penitus in regiam peruenisset, uocati ad regem pergunt. primo uterque uociferari et certatim alter alteri obstrepere; coerciti ab lictore et iussi in uicem dicere tandem obloqui desistunt; unus rem ex composito orditur. cum intentus in eum se rex totus auerteret, alter elatam securim in caput deiecit, relictoque in uolnere telo ambo se foras eiciunt. Tarquinium moribundum cum qui circa erant excepissent, illos fugientes lictores comprehendunt. clamor inde concursusque populi, mirantium quid rei esset. Tanaquil inter tumultum claudi regiam
Abbreviated transcription (Latin):
stupe. fer̃o igͥ qͣcũꝙ d̾ hic ui possim executuni nͨ illũ nec
aliũ ꝙ̃quã reg̃re rome passurũ. Cultrũ d̾ĩ cͥlatino tͣdit.
Iñ luc̾tio ac ualeĩo stupentib muradõ rei un nouũ ĩ bruti
pectore ĩgeniũ. uͥ p̃ceptũ erat uirãt. totiq a luctu uersi
ĩ uñ. brutũ iã iñ qd expugͣndũ regnũ uocãtẽ secũtur
ducẽ. Elatũ domo luc̾tie cõpꝰ ĩ forũ d̾ferũt. Cociẽtq mi
rado u̾sit rei noue atꝙ ĩ digͥtate hoĩes. ꝓ se ꝗsq scelus
regiũ ac ui q̃rut̃. aouet tũ pate̾s mestitia tũ brutꝰ castiga¬
tor lac̾maꝵ atq ĩertiũ q̃relaꝵ alictorqi ꝙ uiros romanos

Expanded text:
um, nec illos nec alium quemquam regnare Romae passurum.' cultrum deinde Collatino tradit, inde Lucretio ac Ualerio, stupentibus miraculo rei, unde nouum in Bruti pectore ingenium. ut praeceptum erat iurant; totique ab luctu uersi in iram, Brutum iam inde ad expugnandum regnum uocantem sequuntur ducem. elatum domo Lucretiae corpus in fraculo, ut fit, rei novae atque indignitate homines. pro se quisque scelus regium ac vim queruntur. movet cum patris maestitia, tum Brutus castigator lacrimarum atque inertium querellarum auctorque quod viros
Abbreviated transcription (Latin):
res ẽ si pͥmo ĩpetu capi ardea posset. Ubi paꝵ ꝓcessit obsi¬
dionc moĩtiõib ꝙ cepti p̃mi hostes ĩ statuus u̾ fit lõge
mag̾ ꝙͣ ac̾ bello satis lib̾is cõmeatꝰ erãt. pͥmorib tñ mag̾
tioĩb ꝙ int̾ se gerebat. forte potãtib his ap̾ sextũ tãqniũ
nͥ ⁊collatinꝰ cenabat tarqniꝰ egeri filiꝰ ĩcidit d̾ ucorib m̃e¬
tio. Suãꝗsq laudare miris modis inde cẽtanune acc̃eso
collatinꝰ negat u̾b̾ opꝰ eẽ. p̾lucis id ꝗdẽ horis posse stni ꝙͣ¬
tũ cet̾is p̃stet lucretia sua qn si iugor inuẽte uic̃ ꝯsten¬
dimꝰ equos inuisimꝰq p̾sẽtes nr̃aͣꝵ ĩgeĩa. Id ciuq sp̃tatis¬
simũ sit ꝙ nͨ opinato uũ aduẽtu occũreĩt ccłis incaluãt¬

Expanded text:
res est si primo impetu capi Ardea posset. ubi id parum processit, obsires est si primo impetu capi Ardea posset. ubi id parum processit, obsidione munitionibusque coepti premi hostes. in his stativis, ut fit longo magis quam acri bello, satis liberi commeatus erant, primoribus tamen magis tionibusque inter se terebant. forte potantibus his apud Sex. Tarquinium , ubi et Collatinus cenabat Tarquinius, Egeri filius, incidit de uxoribus mentio. suam quisque laudare miris modis; inde certamine accenso Collatinus negat uerbis opus esse; paucis id quidem horis posse sciri quantum ceteris praestet Lucretia sua. 'quin, si uigor iuuentae inest, conscendimus equos inuisimusque praesentes nostrarum ingenia? id cuique spectatissimum sit quod necopinato uiri aduentu occurrerit oculis
Abbreviated transcription (Latin):
nii ductꝰ delphos ludibriũ ueriꝰ qm̃ comes aureũ baculũ
ĩclusu corneo cauato ad id baculo donũ tulisse apollini
tris mãdatis cupido ĩ cessit aios uiuenũ stistitãdi ad quẽ
coꝵ regnũ romanũ eẽt uẽturũ. ex ĩfimo specu uocẽ red¬
ditã ferũt. Impiũ sũmũ rome hebit. qur̃m pͥmꝰ ꝯuiuẽs
ut̾ pͥor cũ romã redisset mat̾ osculũ daret sorti ꝑmittũt.
Brutꝰ alio ratꝰ. fpectae̾ phiticã uctẽ uelut si ꝓlapsus ceci¬
Reditũ iñ romã ñ adu̾sus rutulos bella sũma u ꝑabatur
Ardeã rutuli he̾bat. ge̾s ut ĩ ca regioe atꝙ ĩ ea etate diuitĩ
ppellẽs. Eaq ip̃a cã belli fuit. ꝙ rex romanꝰ tũ ip̃editai̾
ex austis magͥficetia publicoꝵ oꝑu. tũ p̃da pplariũ aĩos¬
stũdebat p̃t̾ aliã supbia regno ĩ festos q̃ ꝙ se ĩ fabror mini¬
steĩs ac ẜuili tã diu hitos oꝑe a rege ĩdignabãt᷑. tẽptata

Expanded text:
niis ductus Delphos, ludibrium uerius quam comes, aureum baculum inclusum corneo cauato ad id baculo tulisse donum Apollini tris mandatis cupido incessit animos iuuenum sciscitandi ad quem eorum regnum Romanum esset uenturum. ex infimo specu uocem redditam ferunt: imperium summum Romae habebit qui uesuter prior, cum Romam redisset, matri osculum daret, sorti permittunt. Brutus alio ratus spectare Pythicam vocem velut si prolapsus cecireditum inde Romam, ubi aduersus Rutulos bellum summa ui parabatur. Ardeam Rutuli habebant, gens, ut in ea regione atque in ea aetate, diuitiis praepollens; eaque ipsa causa belli fuit, quod rex Romanus cum ipse ditari, exhaustus magnificentia publicorum operum, tum praeda delenire poiam regno infestos etiam quod se in fabrorum ministeriis ac servili tam diu habitos opere ab rege indignabantur. temptata
Abbreviated transcription (Latin):
penatiũ atq faliscoꝵ. hu duo etrune ppłi
qr preximi regiõe enint d̾uictis ueis bel
oqͦs romanos epximo fore credentes.
anted ĩ nuscuerat ꝓ legatos ulte ci froq
misscauire uitindo mt̃ se obligati eua
exencitib nec opinato ad ueros attesfer
Fonte e religiono q̃ m. siquio tbunus
militu pertit castri adort sgito bunus¬

Expanded text:
Faliscorum. hi duo Etruriae populi, quia proximi regione erant, devictis Veiis bello quoque Romano se proximos fore credentes, antea immiscuerant, per legatos ultro citroque missos iure iurando inter se obligati, cum exercitibus necopinato ad Veios accessere. forte ea regione qua M.' Sergius tribunus militum praeerat castra adorti sun
Abbreviated transcription (Latin):
tea inito nõ comitiis hitis nõ ꝑ suffiagiũ ppłi nõ au¬
ctorib patrib muliebri dono regnũ cccupasse. Ita na¬
tũ ita creatũ regẽ auctorẽ infimi gñis hoiu ex quo ip̃e
tissimis largiret᷑.¶Huic or̾oni ẜuiꝰ. cũ int̾uenisset t̃pi¬
do nũtio excitatꝰ ex templo a uestibulo cuiẽ mag̃
uiuo uctare ausus es patres aut ĩ sede ꝯsedẽ mea
Cui ille ferocit̾ ad ħ se pats sui tenẽ sedẽ młto ꝙͣ sẽ¬
uũ potiorẽ filiũ regis regni ħrdẽ. Satis illu diu ꝑ
licẽtiam elũdentẽ insultasse dnĩs. Clamor ab utͥ¬
usq fautorib orit᷑ ⁊ cõcũsus ppłi fielat ĩ curia. ap.¬
parebatq regnatuni ꝗuicisset. Tum cã quiniꝰ neces¬
sitate ĩa ip̃i cogẽte ultima audere multo ⁊ etate et
ĩ curiã reliit. fit fuga regis apparitoꝵ atq comitũ
Ipẽ ꝓpe exãgus cũ semianimis regio coitatu domĩ

Expanded text:
tea, inito, non comitiis habitis, non per suffragium populi, non autea, inito, non comitiis habitis, non per suffragium populi, non auctoribus patribus, muliebri dono regnum occupasse. ita natum, ita creatum regem, fautorem infimi generis hominum ex quo ipse tissimis largiretur. huic orationi Seruius cum interuenisset trepido nuntio excitatus, extemplo a uestibulo curiae magnuiuo uocare ausus es patres aut in sede considere mea?' cum ille ferociter ad haec—se patris sui tenere sedem; multo quam servum potiorem filium regis regni heredem, satis illumilium diu per licentiam eludentem insultasse dominis, clamor ab utriusque fautoribus oritur, et concursus populi fiebat in curiam, apparebatque regnaturum qui vicisset. tum Tarquinius necessitate iam etiam ipsa cogente ultima audere, multo et aetate et in curiam rediit. fit fuga regis apparitorum atque comitum: ipse prope exsanguis cum sine regio comitatu domum
Abbreviated transcription (Latin):
ipã pot̾. si cũ tanaꝗl ꝑeg̃na muliẽ tm̃ moli potuiss animo
uc duo ꝯtinua regͣ uiro ac d̾ inceps genero d̾diss: ipã regiõ
semine orta nullũ momĩtũ ĩ dando adimedoq regͦ fucet᷑.
his mulierib ĩstĩctꝰ furiis tãquiniꝰ cĩcure apẽsare minoꝵ
maxie gẽtiũ pare̾s admone̾ pat̾m bnificii ac ꝓ eo gaͣm re
petẽ. Allicẽ donis uiuenes.cũd se ingentia pollicende tũ
regis cͥminib oĩb locis cresce̾. postremo ut iã agede rei tp̃s
uisũ ẽ stipatꝰ agmine ãt̾natoꝵ ĩ foꝵ irrumpit. iñ om̃ib
ꝑculsis pauorẽ ĩ regia sede ꝑeuna sede̾s. patres ĩ curiã p
p̃conẽ ad regẽ tarqniũ citan ussit. Conuenẽ ex tẽplo
aliĩ iã ante ad hec p̃parati ali metu ue nõ uenisse frau¬
di eẽt nouitati ac muaculo attoniti ⁊ iãde ẜuitio actũ
ratis abi tarqnius maledoa a stirpe ultiã orsus ẜuũ ẜuaꝙ
natũ post mõtẽ indignã par̃ẽtis sui ut ĩt̾ regno ut an¬

Expanded text:
ipsa potest, si, cum Tanaquil peregrina mulier tantum moliri potuisset animo ut duo continua regna viro ac deinceps genero dedisset, ipsa regio semine orta nullum momentum in dando adimendoque regno faceret. his muliebribus instinctus furiis Tarquinius circumire et prensare minorum maxime gentium patres; admonere paterni beneficpetere; allicere donis iuuenes; cum de se ingentia pollicendo tum regis criminibus omnibus locis crescere. postremo ut iam agendae rei tempus uisum est, stipatus agmine armatorum in forum inrupit. inde omnibus perculsis pauore, in regia sede pro curia sedens patres in curiam per praeconem ad regem Tarquinium citari iussit. conuenere extemplo, alii iam ante ad hoc praeparati, alii metu ne non uenisse fraudi esset, nouitate ac miraculo attoniti et iam de Seruio actum rati. ibi Tarquinius maledicta ab stirpe ultima orsus: seruum seruaque natum post mortem indignam parentis sui, non interregno, ut an
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ ꝗdẽ ẜuauuit. s paulo añ ꝙͣ sol cecidẽt uei̾̃t. multaib
toto diẽ ĩ ꝯsilio uariis iactata ẜmonib erãt. Tuͣnus
ħdoniꝰ ab aricia ferocit̾ ĩ absẽtẽ tarꝗuiũ eãt ĩuectꝰ aut
mirũ eẽ suꝑbo inclitũ rome cognom. I eĩ itacdã ꝗdem¬
uisitãtes uulgo tũ cũ appellabat an ꝗcꝙͣ supbiꝰ ꝙͣ ludi
fican. sic oẽ nom̃ latinũ. p̃ncipib lõge a domo excitis
ip̃ ꝯ ꝯsiliũ ĩdix̾at nõ adce̾. tẽptari ꝓfecto pat̾am ut si
iugũ acceꝑi̾t obnorios p̃mat. Cui enĩ nõ appareret af¬
fectaẽ eũ imꝑũ ĩ latinos ꝙ si sin bñ cͣdid̾rit ciues aut¬
si ẽditũ illud ⁊ ũ raptũ paricidio sit credere ⁊ latinos

Expanded text:
dem seruauit, sed paulo ante quam sol occideret uenit. multa ibi toto die in concilio uariis iactata sermonibus erant. Turnus Herdonius ab Aricia ferociter in absentem Tarquinium erat inuectus: haud mirum esse Superbo inditum Romae cognomen.—iam enim ita clam quificari sic omne nomen Latinum? principibus longe ab domo excitis, ipsum qui concilium indixerit non adesse. temptari profecto patientiam ut, si iugum acceperint, obnoxios premat. cui enim non apparere adfectare eum imperium in Latinos? quod si sui bene csi creditum illud et non raptum parricidio sit, credere et Latinos
Abbreviated transcription (Latin):
sũꝙ semñ ⁊ equos ⁊ ẽnicos petitutũ don ad eos pueiat
ꝗa patrũ crudelib atꝙ ĩpiis supplicis tege᷑ lifos sci¬
ant. forsitã ⁊ ãdoris aliqd ad bella ãmaꝙ se adu̾sus
suꝑbissimũ regẽ ac ferocissimũ ppłm ĩueturũ. Cum
s nichil moueret ĩfessꝰ in porto in abitur᷑ uidretur
benigne agabinis excipit᷑ Uetãt mimĩ. si qł ĩ ciueᷤᷤ

Expanded text:
 et Aequos et Hernicos petiturum, donec ad eos perveniat qui a patrum crudelibus atque impiis suppliciis tegere liberos sciant. forsitan etiam ardoris aliquid ad bellum armaque se adversus superbissimum regem ac ferocissimum populum inventurum. cum , si nihil morarentur, infensus ira porro inde abiturus videretur, benigne ab Gabinis excipitur. vetant mirari si, qualis in cives,
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ age̾ ꝙ cũ õs latini ab allu oriudi sit .ĩ eo fedẽ tene¬
ãt᷑. qͦ a tulio res oĩs albana cũ coloĩs suis ĩ romanu
cesẜit ĩꝑiũ. Cefu se utilitatis id mag̾ om̃i ca̾ cessere
uͥ renouet᷑ id fedus. scd̾aq potiꝰ fortuna ppłi romani
u̾ ꝑticipes latini fruat̃ ꝙ̃ ubũ exidia uastatiõesq agͦs
quas aco pꝰ prẽ d̾in suo regͣnte ꝓpessi sit̃. Eꝑ aut spe¬
timi staẽ ac sẽtire cũ rege uidebantur a t̾nus sui cuiq
pidi si adu̾satꝰ cẽt recẽs erat docum̃tũ ita renouatũ
sedꝰ ĩdictũq minorib latinoꝵ ut ex fedẽ die cẽta ad
bicũ fcrẽtine armati frequẽtes adessẽt. Qͥ uͥ adedictũ
romani regͥ ex oib ppłis ꝯuene ne ducẽ suũ neue
sec̾tũ ĩpiũ ꝓͥaue sigͣherẽt. miscuit mamplos ex latĩs
romatusq ut ex binis singłos facẽt binosq ex sĩguliᷤ.
ta gẽmatis mamplis cẽtimoes ĩposuit nec u nec¬

Expanded text:
e, quod, cum omnes Latini ab Alba oriundi sint, in eo foedere teneantur, quo sub Tullo res omnis Albana cum colonis suis in Romanum cesserit imperium; ceterum se utilitatis id magis omnium causa censere ut renouetur id foedus, secundaque potius fortuna populi Romani ut participes Latini fruantur quam urbium excidia uastationesque agrorum, quas Anco prius, patre deinde suo regnante perpessi sint, semper aut exspetini stare ac sentire cum rege uidebant, et Turnus sui cuique periculi, si aduersatus esset, recens erat documentum. ita renouatum foedus, indictumque iunioribus Latinorum ut ex foedere die certa ad lucum Ferentinae armati frequentes adessent. qui ubi ad edictum Romani regis ex omnibus populis conuenere, ne ducem suum neue erium propriave signa haberent, miscuit manipulos ex Latinis Romanisque ut ex binis singulos faceret binosque ex singulis; ita geminatis manipulis centuriones imposuit. nec ut i
Abbreviated transcription (Latin):
festiꝰ cepit regnũ eẽ. Iam ei a scelẽ aliud spectaẽ muliẽ sceł¬
nocte nͨ int̾du uirũ ꝯesce̾ pati. ne gͣtuita p̾teita paricidia
eẽnt. nõ sibi d̾ fuisse cui nupta diceret᷑. nec cũ qͦ tacitaẜ
uiret. d̾ fuisse ꝗ se regͦ dignũ putaret. Quis meminisset
necẽ ẽ. dii te penates patiq ⁊ pat̾s y mago ⁊ domͦ regia ⁊ ĩ do¬
mo regale soliͦ ⁊ nõ taͣꝗniũ creat uocatq regẽ. Aut si ad ħ¬

Expanded text:
festius coepit regnum esse. iam enim ab scelere ad aliud spectare mulier scefestius coepit regnum esse. iam enim ab scelere ad aliud spectare mulier scenocte nec interdiu uirum conquiescere pati, ne gratuita praeterita parricidia essent: non sibi defuisse cui nupta diceretur, nec cum quo tacita seruiret; defuisse qui se regno dignum putaret, qui meminisset necesse est: di te penates patriique et patris imago et domus regia et in domo regale solium et nomen Tarquinium creat uocatque regem. aut si ad
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ie in iuro neqi ad cupiditatẽ neꝙ ad audaciã eẽ. tota
ĩ alt̾um adu̾sa tarqniũ. eũ mirari eũ uirũ dice̾ ac regio
sangum̃e ortũ. Spnẽ sororẽ ꝙ uirũ nacta muliebri cessa¬
ret audacia cõthit celerit̾ similitudo eos ut uẽ fit malũ
malo aptissimum. s initiũ tũbandi oĩa a fẽma ortũ est.
Ea sec̃tis uiri alieĩ assuestã ẜ moĩb nullis u̾boꝵ ꝯtumeliis
placẽ d̾ uiro ad fir̾m. d̾ sorore ad uirũ ⁊ se rectiꝰ uiduã q
illũ celibẽ fut̾u fuisse. ꝯtẽdẽ qm̃ cũ impari ĩugi. haud ela¬
guescendũ aliena ignauia eẽ sibi eũ quo dig̃ cẽt. dii de
disset̃̾ uirũ. domi se ꝓpediẽ ĩẜam regnũ fuisse ꝙ ap̃ prẽm
uideãt. Cełit̾ adolescẽte sue tem̾itatis implet. Arriius taͣ¬
nouo matͥmoĩo fecissẽt uĩgũt᷑ nuptiis mag̾ nõ ꝓhibente
ẜuio qm aꝓpbante. Tũ uõ in dies infestior tulii senectꝰ in¬

Expanded text:
o neque ad cupiditatem neque ad audaciam esse; tota in alterum auersa Tarquinium eum mirari, eum uirum dicere ac regio sanguine ortum: spernere sororem, quod uirum nacta muliebri cessaret audacia. contrahit celeriter similitudo eos, ut fere fit: malum malo aptissimum; sed initium turbandi omnia a femina ortum est. ea secretis uiri alieni adsuefacta sermonibus nullis uerborum contumeliis parcere de uiro ad fratrem, de sorore ad uirum; et se rectius uiduam et illum caelibem futurum fuisse contendere, quam cum impari iungi ut elanguescendissent uirum, domi se propediem uisuram regnum fuisse quod apud patrem uideat. celeriter adulescentem suae temeritatis implet; Arruns Tarnovo matrimonio fecissent, iunguntur nuptiis magis non prohibente Servio quam adprobante. tum vero in dies infestior Tulli senectus, in
Abbreviated transcription (Latin):
pectu ꝓpe urbo nr̃e annũa oppugnatioe ꝑfe̾re
piget. Scilicet qr leuis cã belli ẽ. nͨ satis ꝗcꝙͣ iust
dolons ẽ. ꝙ nos ad ꝑseuerãdũ stimulet. septies
rebellar̃t. In pate nuꝙͣ fideles fuert.Agnos no¬
stros miles depopulati sũt. fidenates a nob̾ defi
cere coegerũt.Golonos nr̃os ibi int̾fecerũt.
auctores fuere. ꝙͣ. incedis ĩpie legatoꝵ mõꝵ

Expanded text:
pectu prope urbis nostrae annuam oppugnationem perferre pectu prope urbis nostrae annuam oppugnationem perferre piget? scilicet quia levis causa belli est nec satis quicquam iusti doloris est quod nos ad perseverandum stimulet. septiens rebellarunt; in pace nunquam fida fuerunt; agros nostros miliens depopulati sunt; Fidenates deficere a nobis coegerunt; colonos nostros ibi interfecerunt; auctores
Abbreviated transcription (Latin):
tus eẽm. Negabãt nuꝑ danda ẽẽ era militib qr
m̃ĩꝙͣ data eẽnt. Quo nã mod̾ gͥ nc̃ ĩdignari
possũt ꝗb aliꝗd noui adiectũ coidifit eis laborẽ
et ia nouũ ꝓporitẽ ĩuĩgi. Nusꝙͣ nec oꝑa sine e¬
molum̃to nec emolum̃tũ feme sine ĩpensa oi
est. labor uoluptas q dissimilima nã. societatequ¬
Do int̃ se natłr sũt uĩcta. moleste an̾a ferebat
cipit. Ex qͦ gͥ aĩo patiat᷑ se ab domo ab re fami¬
lar cui gͣuis ĩpensa nõ ẽ. paulo diutiꝰ abẽẽ. an
si ad calculos eũ res .p. nocet nõ m̾ito dicat an¬
nue era hẽbes ãnũa oꝑa mede an equũ cẽses
lite utũt᷑ ut nos tamꝙͣ cũ ciub ag̾e uolumꝰ a
ut nõ suscipi bellu oportuit: aut geri ꝓ digͥtate
mus obsessos. si nõ añ adsçendimꝰ. ꝙ̃ spei nr̃o fi¬
nem captis ueis ĩposucimꝰ Si hegules nlła alia
uiu̾sa g̾cia qm̃ ꝓcul ab domo quot t̾ras quot ma¬
na distans. Nobis intr u cesimũ lapide ĩ cos¬

Expanded text:
tus essem. negabant nuper danda esse aera militibus, quia nunquam data essent. quonam modo igitur nunc indignari possunt, quibus aliquid noui adiectum commodi sit, eis laborem etiam nouum pro portione iniungi? nusquam nec opera sine emolumento nec emolumentum ferme sine impensa opera est. labor uoluptasque, dissimillima natura, societate quadam inter se naturali sunt iuncta. moleste antea ferebat cipit; aequo igitur animo patiatur se ab domo ab re familiari, cui grauis impensa non est, paulo diutius abesse. an si ad calculos eum res publica uocet, non merito dicat: 'annua aera habes, annuam operam ede: an tu aequum censes lite utuntur; nos tamquam cum ciuibus agere uolumus, ut non suscipi bellum oportuit, aut geri pro dignitamus obsessos, si non ante abscedimus quam spei nostrae finem captis Ueiis imposuerimus. si hercules nulla alia universa Graecia, quam procul ab domo? quot terras, quot maria distans? nos intra vicesimum lapidem in cons
Abbreviated transcription (Latin):
ex osilio abiit. Quã rẽ t̃ꝗmꝰ aliꝙ̃to qm̃ uidbat᷑ egus
feres ꝯfestĩ fno netẽ machinat᷑. ut eũdẽ t̾rorẽ qͦ ciuiui
auõs domi oppsserat latinis ũcẽt. u̾ q ꝓ ĩpio pala ĩtͥf¬
ci nõ pot̾at oblato falsy cͥmine ĩ sõtẽ opp̾ssit. Pau̾se
factiõis qͦ dã aricinos. ẜuũ t̾ni auro cõrupit. ĩ diu̾so

Expanded text:
to quam videbatur aegrius ferens confestim Turno necem machinatur, ut eundem terrorem quo civium animos domi oppresserat Latinis iniceret. et quia pro imperio palam interfici non poterat, oblato falso crimine insontem oppressit. per adversae factionis quosdam Aricinos servum Turni auro corrupit, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Arma his impata.galea. dipeus. otree. loricu. oĩa ex
here. ħ ut tegumẽta corpoi̾s essẽt. tela ĩ hostẽ. astaꝙ ⁊
gladius. Adlite huic classi due fabrũ cẽturie q̃ sine
armis stipẽdia faceret᷑. datũ munꝰ ut machinas ĩ bello

Expanded text:
arma his imperata galea, clipeum, ocreae, lorica, omnia ex arma his imperata galea, clipeum, ocreae, lorica, omnia ex aere, haec ut tegumenta corporis essent; tela in hostem hasgladius. additae huic classi duae fabrum centuriae quae sine armis stipendia facerent; datum munus ut machinas in bello
Abbreviated transcription (Latin):
eo bello ⁊ unrtꝰ ⁊ forcuna intuit culli. fustq ingẽti hostiũ
ex̾citu. hauddubius rex seu patrũ seu pleb̾anis piclitaret᷑
romã rediit. Aggdit᷑q inde pacis longe maxꝰ opꝰ ut quem¬
ad modũ numa diuini auctor uins fuiss. ita ẜuiũ ꝯdito¬
rem oĩs ĩ ciutate discrimĩs ordinũq qͥb int̾ gͣdus digͥtatĩ
fortuneq aliquid intlucet posten fama ferrẽt. cẽsumeĩ
instituit. rẽ salubermã tũto futuo̾ impio. ex quobelli pa¬
cisq numia nõ uirici. ꝗͣ ante si ꝓ habitu pecuniaꝵ fierẽt.
Tum classes cẽturiasq ꝗhũc ordinẽ ex cẽsu descripsit uł
paci decoꝵ uł bello. ex his qui cẽtũ milia eris aut maioi̾s
cẽsum haberẽt. lxxx. co̾ fecit cc̃turias q̃dragenas senioꝵ
et iunior. Prima clasfis & appellati seniores ad u̾bis
custodiam ut p̃sto essẽt. iuuengs ut foris bella gererẽt

Expanded text:
eo bello et virtus et fortuna enituit Tulli; fusoque ingenti hostium eo bello et virtus et fortuna enituit Tulli; fusoque ingenti hostium exercitu haud dubius rex seu patrum seu plebis animos periclitaretur, Romam rediit. adgrediturque inde ad pacis longe maximum opus, ut quemadmodum Numa divini auctor iuris fuisset, ita Servium conditorem omnis in civitate discriminis ordinumque quibus inter gradus dignitatis fortunaeque aliquid interlucet, posteri fama ferrent. censum enim instituit, rem saluberrimam tanto futuro imperio, ex quo belli pacisque munia non viritim, ut ante, sed pro habitu pecuniarum fierent; tum classes centuriasque et hunc ordinem ex censu discripsit, vel paci decorum vel bello. ex iis, qui centum milium aeris aut maiorem censum haberent octoginta confecit centurias, quadragenas seniorum ac iuniorum; prima classis omnes appellati; seniores ad urbis custodiam ut praesto essent, iuvenes ut foris bella gererent.
Abbreviated transcription (Latin):
celata morte ꝑ spetie aliene fũgẽde uicis suas opes fima¬
uit. Tũ demũ palã fc̃o ⁊ cõploratoe ĩ regia orta. ẜuiꝰ pͥsidio
firmo munit᷑. pmꝰ ĩ uissu ppli uolu̾tate patrũ regnauit.
Anci lib̾i tã tũ cũ ꝯp̃hẽsis scłisͤ ministris ut uiue̾ regẽ
et tancas ce̾ opes ẜuii nitiatũ ẽ. sessã pometiã exulatũ ierãt
Nec iã publicis mag̃ ꝯsiliis ẜ uius qmͣ p̾uatis munie̾ opes.
U̾ꝯne qͣł ancilib̾u animꝰ adu̾sus tarquiniũ fuea̾t. talis
adu̾sus tarquinii lib̾um eẽt. duas filias iuuenib regib
lucio atq arrũti tãqnis uĩgit. Nec rupit cũ fti necessitatẽ
humaĩs ꝯsiliio qn iniudia regͥ ã int̾ domesticos ĩfida oĩa
atq infesta face̾t᷑. Poportune ad p̾setis ꝗetẽ stat᷑ bellum
cũ ueientib iã eĩ indutie exierãt aluioq etruscis suptũ. In

Expanded text:
celata morte per speciem alienae fungendae uicis suas opes firmacelata morte per speciem alienae fungendae uicis suas opes firmauit; tum demum palam factum est comploratione in regia orta. Seruius praesidio firmo munitus, primus iniussu populi, uoluntate patrum regnauit. Anci liberi iam tum comprensis sceleris ministris ut uiuere regem et tantas esse opes Serui nuntiatum est, Suessam Pometiam exsulatum ierant. nec iam publicis magis consiliis Seruius quam priuatis munire opes, et ne, qualis Anci liberum animus aduersus Tarquinium fuerat, talis aduersus se Tarquini liberum esset, duas filias iuuenibus regiis, Lucio atque Arrunti Tarquiniis iungit; nec rupit tamen fati necessitatem humanis consiliis quin inuidia regni etiam inter domesticos infida omnia atque infestacum Veientibus—iam enim indutiae exierant—aliisque Etruscis sumptum. in
Abbreviated transcription (Latin):
diuino quodã cĩcũfuso gͥ põtẽder̾. Tũc te illa celestis
exitet flãma. Nc̃ expgisce̾ ue̾ ⁊ nos peg̾ni reg̃uimus.
qui sis nõ uñ natꝰ sis reputa. Si tua ͥ re subita ꝯsilia
torpẽt. ac tu inca ꝯsilia sequere. Cũ clamor ĩpetusq
mltitudĩs uix sustinẽi poss. ex supiore ꝑte eliũ ꝑ fe¬
nestras ĩ nouã uiã u̾sus. hĩtabat eĩ rex adiouis statoi̾s¬
locũ. tanaql ppłm alloꝗtur iubet bono aĩo ẽẽ. sopitũ
fuisse regẽ. subito ictu. frũm haud alte ĩ corpͦ descẽ¬
disse. iã ad se redisse. ĩ ꝯspectũ uulnꝰ asterso crue̾ oĩa
salubria ẽe. Cõfidẽ ꝓpe diẽ ip̃c eos uisuros. Itu ẜuio
tullio iubẽ ppłm dicto audietẽ eẽ eũ uira redeliturĩ obitu¬
niq alia reg̃ munia e̾e̾ / S̾uiꝰ cũ t̾bea alictorib ꝓdit ac se¬
de regia sedẽs alia d̾cernit. d̾ aliis ꝯsulturũ se iegẽ eẽ
simulat. Itaq ꝑ aliquot dies cũ iã expirass tarquinius

Expanded text:
cumfuso igni portenderunt. nunc te illa caelestis excitet flamma; nunc expergiscere uere. et nos peregrini regnauimus; qui sis, non unde natus sis reputa. si tua re subita consilia torpent, at tu mea consilia sequere.' cum clamor impetusque multitudinis uix sustineri posset, ex superiore parte aedium per fenestras in Nouam uiam uersas—habitabat enim rex ad Iouis Statoris—populum Tanaquil adloquitur. iubet bono animo esse; sopitum fuisse regem subito ictu; ferrum haud alte in corpus descendisse; iam ad se redisse; inspectum uolnus absterso cruore; omnia salubria esse; confidere propediem ipsum eos uisuros; interim Ser. Tullio iubere populum dicto audientem esse; eum iura redditurum obiturumque alia regis munia esse. Seruius cum trabea et lictoribus prodit ac sede regia sedens alia decernit, de aliis consulturum se regem esse simulat. itaque per aliquot dies cum iam exspirasset Tarquinius
Abbreviated transcription (Latin):
uiuene tãquinio audiebat se ĩ iussu ppli regnaẽ giliata
bus uolũtate pleb̾. Agͦ capto ex hostib uintĩ diuiso au
lẽ ferit ad ppłm ullent iuberet ne se regnare. Tata
cosesui q̃to haud qsꝙͥ aluis aut ĩex e d̾elarat. net ea ren
ẽ declamtꝰ. N eti rex tãquinio spe̾ affectadi regͥminuit. imo
eo impẽsuis qr d̾ag᷑ pleb̾ adu̾ sũ patrũ uolũtate̾ sensat agi. cri¬
minandi ẜuitii. ap̾ patẽs crescendiq ĩ curia sibi occasioẽ datã
intꝰ ẽ. et ipẽ uiueĩs ardẽtis aĩ. et domi uxõe tulia ĩꝗetũ aĩu
stimulate. Tulit. N. ⁊ romana regia scesis tͣgici exẽplum
ut cedio regum maturior ueniret lib̾tas ultimũꝙ regnũ
eẽt qd̾ scele̾ ꝓtũ foret. ħ luciꝰ tarqniꝰ p̃sti cãquini regͥ filius
nepos ne fui̾t parũ liquet. płi̾b tñ auctorib filiũ ecdider̃. frẽ
huẽat arũte tarqnium mictis ingenii iuuene̾. his duob

Expanded text:
iuvene Tarquinio audiebat se iniussu populi regnare, conciliata iuvene Tarquinio audiebat se iniussu populi regnare, conciliata prius voluntate plebis agro capto ex hostibus viritim diviso ausus est ferre ad populum, vellent iuberentne se regnare; tantoque consensu quanto haud quTarquinio spem adfectandi regni minuit; immo eo impensius quia de agro plebis aduersa patrum uoluntate senserat agi, criminandi Serui apud patres crescendique in curia sibi occasionem datam ratus est, et ipse iuuenis ardentis animi et domi uxore Tullia inquietum animum stimulante. tulit enim et Romana regia sceleris tragici exemplum, ut taedio regum maturior ueniret libertas ultimumque regnum esset quod scelere partum foret. hic L. Tarquinius —Prisci Tarquini regis filius neposnhabuerat Arruntem Tarquinium, mitis ingenii iuvenem. his duobus,
Abbreviated transcription (Latin):
sors dare iusa ẽ pͥuato ꝯsilio impii recuꝑandi. Dos ĩ sabi¬
nis nata cuidã familie dr̃ miranda mag̾tudine ac spe̾.
fixa ꝑ multas etates cõnua ĩ uestibło tẽpli diane monu¬
m̃tã ei fuere miracdõ. hita ut eãt res ꝓdigii loco ẽ ⁊ ceci¬
ne uates cuiꝰ ciuitatis eã ciues diane ymolassẽt. ibi fore
impiũ. Idq cãm̃ puenerat ad antistitẽ fam diane. Sabi¬
inꝰ ut pͥmũ apta dies sacͥficio uisa ẽ. bouẽ romã actam
deducit ad fanũ diane. ⁊ ante arñ statuit. Ibi antistes
romanꝰ cũ cũ magͥtudine uictime celebrata fama mo¬
uisset. memor respõsi sabinũ ita alloquit᷑. Quid nã tu
hospes paras inꝗd inceste sacͥficiũ diane face̾. Quĩ tu
ante iuno ꝑfudeĩs fluĩe. infima ualle p̾fuit tyb̾is religiõe
tact᷑ hospes. ꝗoiã ut ꝓcligio ⁊ polẽt euentꝰ cupet rice facta
ertẽplo descẽdit ad tybun. Int̾a romanꝰ imolat diane¬

Expanded text:
fors dare uisa est priuato consilio imperii reciperandi. bos in Sabifors dare uisa est priuato consilio imperii reciperandi. bos in Sabinis nata cuidam patri familiae dicitur miranda magnitudine ac specie; fixa per multas aetates cornua in uestibulo templi Dianae monumentum ei fuere miraculo. habita, ut erat, res prodigii loco est, et cecinere uates cuius ciuitatis eam ciuis Dianae immolasset, ibi fore imperium; idque carmen peruenerat ad antistitem fani Dianae Sabinusque ut prima apta dies sacrificio uisa est, bouem Romam actam deducit ad fanum Dianae et ante aram statuit. ibi antistes Romanus, cum eum magnitudo uictimae celebrata fama mouisset, memor responsi Sabinum ita adloquitur: 'quidnam tu, hospes, paras?' inquit, 'inceste sacrificium Dianae facere? quin tu ante uiuo perfunderis flumine? infima ualle praefluit Tiberis.' religione tactus hospes, qui omnia, ut prodigio responderet euentus, cuperet rite facta, extemplo d
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ͥmĩs ĩ auguriato cͣscebãt. ut neq int̾iore ꝑte edificia me¬
nib continuarent᷑. q̃ nũc uulgo ⁊̃ ꝯuingũt. ⁊ extͥnsecus
piũ aliqd ab humano cultu patẽt soli. hoc spatiũ qd neq hi
menia ꝓcessura erãt tm̃ t̾mĩ hĩc ꝯscc̾ti ꝓferebant᷑. aucta¬
ciuitate magͥtudine u̾b̾ formatis oĩb domi ⁊ adbelli ⁊ ad
pacis usus ne semp armis opes acquirerẽt᷑ cõsiliõ augẽ im¬
piũ conatus ẽ. simł ⁊ aliqd̾ adlere urbi decus. Ia tũ erat
ẜuius int̾ ꝓceres latinoꝵ cũ quib publice p̾uatĩꝙ hospi¬
tia amicitiasq d̾ industria u̾ixerat. sepe it̾ando eadẽ ꝓpu¬
lit tãdẽ ut rome fanũ diane ppli latini cũ pło romano
fuc̾et. Ea eãt ꝯfessio cap̾ rexromã ẽe. de quo totiẽs armis
cẽtatũ fueãt. id ꝙͣquã omissu iã ex oiũ cura latinor or
bẽ totiẽs infelicit̾ tẽptatã armis uidebat᷑. uni se ex sabinis

Expanded text:
neque interiore parte aedificia moenibus continuarentur, quae nunc volgo etiam coniungunt, et extrinsecus puri aliquid ab humano cultu pateret soli. hoc spatium, quod nequemoenia processura erant tantum termini hi consecrati ciuitate magnitudine urbis, formatis omnibus domi et ad belli et ad pacis usus, ne semper armis opes adquirerentur, consilio augere imperium conatus est, simul et aliquod addere urbi decus. iam tum erat Seruius inter proceres Latinorum, cum quibus publice priuatimque hospitia amicitiasque de industria iunxerat. saepe iterando eadem perpulit tandem, ut Romae fanum Dianae populi Latini cum populo Romano facerent. ea erat confessio caput rerum Romam esse, de quo totiens armis certatum fuerat. id quamquam omissum iam ex omnium cura Latinorum ob rem totiens infeliciter temptatam armis uidebatur, uni se ex Sabinis
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗd ẽe ĩ re .p. uolu̾̃t ut sit ad cuiꝰ cunitt̃o a uob̾
adhibeantꝰ ucrũ eĩ defenditis an ĩpugnatis utrũ
pro plebe siue qͣt plebe ẽ. et queadmodũ cu¬
eẽ pant̾q ĩhis bñficio ac maleficio abstin̾i
ne nos comĩtate acmũficẽtia m̃i prouocemꝰ
maĩs eẽt fauere uos mag̾ ⁊ quãtũ ĩ uob̾ eẽt
indulgere potiꝰ comitati prũ atq obseꝗo ple¬
bis oportuit. q̃ si ꝑpetua ꝯcordia sit ꝗs nõ spon¬
dere anxit maximũ hoc ĩpiu nt̾ finitimos
breui futuꝵ ẽẽ. atq ego ꝙͣ hoc ꝯscilio colle¬
gap meoꝵ qͦ adduc̾e ĩfectare aueis. exer¬
citũ noluer̃t nõ utile solu s q̃ necessariu
fui̾t postea dixetm. Nũc de ip̃a ꝯditit̾e di

Expanded text:
id esse in re publica uolunt, ut sit ad cuius curationem a uobis adhibeantur. utrum enim defenditis an impugnatis plebem? utrum pro plebe siue contra plebem est,' et quemadmodum sere in iis beneficio ac maleficio abstineri ne nos comitate ac munificentia nostra provocemus mani esset, fauere uos magis et quantum in uobis esset indulgere potius comitati patrum atque obsequio plebis oportuit? quae si perpetua concordia sit, quis non spondere ausit maximum hoc imperium inter finitimos breui futurum esse? atqui ego, quam hoc consilium collegarum meorum, quo abducere infecta re a Ueiis exercitum noluerunt, non utile solum sed etiam necessarium fuerit, postea disseram: nunc de ipsa condicione
Abbreviated transcription (Latin):
recur. nulla tũ ab ãmis ꝗes dabatur.a bellicoso rege
salubriora etiã cͥdete militie ꝙͣ domi iuuenũ cõptã
ẽẽ. don᷑ ipe qͦ longĩquo morbo ẽ implicitꝰ Tũc ado fra¬
cti simł cũ corpõe st̾ sp̾s illi feroces. ut qui nichil anͣt ratꝰ
eẽt minꝰ iegnũ ꝙ̃ sacris dedẽ aĩu. repẽce oĩb magnis
ꝑuisq supstitioib obnixiꝰ degẽt. religionib ⁊̃ ppłm¬
impleret. uulgo iã hoĩes. eũ statũ hoĩes rex qui sub
numa rege fuerãt reꝗrẽtes. unã opẽ egͥs corporib
relictq̃. si pax ueniaq a diis impec̃ta eet c̾̃debãt. ip̃
regẽ t̃clũt uoluẽtẽ cõmẽtanos nume cũ ubi qͥdã oculta

Expanded text:
retur, nulla tamen ab armis quies dabatur a bellicoso rege, retur, nulla tamen ab armis quies dabatur a bellicoso rege, salubriora etiam credente militiae quam domi iuuenum corpora esse, donec ipse quoque longinquo morbo est implicitus. tunc adeo fracti simul cum corpore sunt spiritus illi feroces ut qui nihil ante ratus esset minus regium quam sacris dedere animum, repente omnibus magnis paruisque superstitionibus obnoxius degeret religionibimpleret. uolgo iam homines eum statum rerum qui sub Numa rege fuerat requirentes, unam opem aegris corporibus relictam si pax ueniaque ab dis impetrata esset credebant. ipsum regem tradunt uoluentem commentarios Numae, cum ibi quaedam occult
Abbreviated transcription (Latin):
magna cede potuit. Deuictis sabinis cũ ĩ mag̾̃ gła magͥs¬
q opib regnũ tulii ac tota res romana eẽt. nũtiatum
regi patͥbq ẽ. ĩ mõte albano lapidib pluisse. Ꝙ cum
credi uix posẜ missis ad iduisendum ꝓdigiuĩ ĩ ꝯspectu
haut alt̾ ꝙ̃ cũ gͣndinẽ uenti glomeratã ĩ t̾us agunt.
cͥbri cecidere celo lapides. Uisi q̃ audiẽ uocẽ ĩgentez
ex sũmi cacuminis loco ut ritu sac̃ allani facerẽt. que
uelut quoq siml diis cũ patͥa relictis eblimoni d̾derãt
q aut romana sac suscepãt aut fortune ut fit ob irati
cultũ reliquerãt dm̃. Romanis qͦ ab eode ꝓligio. no¬
uẽdiale sacrii publice susceptũ ẽ. sen uoce celesti ex
albano mõte missa nã id quoꝙ t̃ͣclit᷑. scu aruspicum
aretur fene ꝑ nouẽ dies agerentur.Andita multo
post pestilẽtie laboratũ ẽ. Uñ cũ pigͥcia militãdi ori¬

Expanded text:
magna caede potuit. deuictis Sabinis cum in magna gloria magnismagna caede potuit. deuictis Sabinis cum in magna gloria magnisque opibus regnum Tulli ac tota res Romana esset, nuntiatum regi patribusque est in monte Albano lapidibus pluuisse. quod cum credi uix posset, missis ad id uisendum prodigium in conspectu haud aliter quam cum grandinem uenti glomeratam in terras agunt crebri cecidere caelo lapides. uisi etiam audire uocem ingentem ex summi cacuminis luco ut patrio ritu sacra Albani facerent, quae uelut dis quoque simul cum patria relictis obliuioni dederant, et aut Romana sacra susceperant aut fortunae, ut fit, obirati cultum reliquerant deum. Romanis quoque ab eodem prodigio nouendiale sacrum publice susceptum est, seu uoce caelesti ex Albano monte missa—nam id quoque traditur—seu haruspicum aretur feriae per nouem dies agerentur. haud ita multo post pestilentia laboratum est. unde cum pigritia militandi ore
Abbreviated transcription (Latin):
uirium ꝑte̾ rome aptatio locatã ⁊ romanã rẽ nuꝑ q̃
adiectioe̾ ppłi albani auctã cĩcũ inspice̾ ⁊ ip̃i ext̾na auxilia
Etruria eãt uicina ꝓximi etruscoꝵ ueĩentes ĩ obresiduas
belloꝵ uras/ maxiẽ sollicitatis ad defectiõem aĩs uolũtarios
tͣxere et ap̾ uagos quosdã ex in opi plebe etiã mẽces ualuit
publico auxilio nullo adiuti sũt. Ualuitq apud uehientes.¬
Nan de cet̾is minꝰ mirũ ẽ pacta cũ romulo indutiaꝵ fides.
Cũ bellũ ut̾inq sũma ope parẽt. u̾tiq ĩ eos res uideretur
ut̃ pͥus arma inferẽt. eccupat tuliꝰ in agrũ sabinũ tnͣsire.
Pugͣ atrox i ad siluã malitiosam fuit. ubi ⁊ peditũ ꝯdẽ
roboe̾ ceceꝵ enitatu aucto nuppłimu romana acies na¬
luit ab equitib repence in uectis turbati ordines sũt
sabinoꝵ. ⁊ lec pug̃ d̾m̃ ilł ꝯstare. nec fuga explican sine

Expanded text:
uirium partem Romae ab Tatio locatam et Romanam rem nuper etiam uirium partem Romae ab Tatio locatam et Romanam rem nuper etiam adiectione populi Albani auctam, circumspicere et ipsi externa auxilia. Etruria erat uicina, proximi Etruscorum Ueientes. inde ob residuas bellorum iras maxime sollicitatis ad defectionem animis uoluntarios traxere, et apud uagos quosdam ex inopi plebe etiam merces ualuit: publico auxilio nullo adiuti sunt ualuitque apud Ueientes—nam de ceteris minus mirum est—pacta cum Romulo indutiarum fides. cum bellum utrimque summa ope pararent uertique in eo res uideretur utri prius arma inferrent, occupat Tullus in agrum Sabinum transire. pugna atrox ad siluam Malitiosam fuit, ubi et peditum quidem robore, ceterum equitatu aucto nuper plurimum Romana acies ualuit. ab equitibus repente inuectis turbati ordines sunt Sabinorum, nec pugna deinde illis constare nec fuga explicari sine
Abbreviated transcription (Latin):
eit tẽꝑatũ ẽ. Roma int̾im c̾scit albe ruims. duppli¬
ait cuiiũ numerus celiꝰ addit̾ urbi mo̾s ut quo fre¬
quetius habitaretur. cã sedẽ tuliꝰ regie capit. ibiq ha
bitauit. p̾ncipes albanoꝵ in patres ut ea qua pars
Descẽt. leg̾ tulios ẜuilios quitios giganios curtios
coelio ĩ terulũꝙ ordini abse aucto curia fecit. que
ostilia usq ad iatiĩ mõr etate̾ appellata ẽ. Et ut
omnium ordinũ uirib aliquid ex nouo ppło addiceret᷑
equitũ. decẽ turmas ex albanis legit. Legiones ⁊ net̾es
eodẽ supplemto expleuit. ⁊ nouas scͥpsits xc fiducia ui¬
riũ culius sabinis bellum indicit/. gẽti ea tempestate
scdin etruscos opulãtissime uiris armisq. Utͥmq ĩurie
facte ac res ne quicquã erant repetite./ Tuliꝰ ad fenonie
fanum mẽcato frequẽti negotiatores romanos ꝯp̃hẽsos
querebat᷑. sabini suos pͥus ĩ lucũ ꝯfugisse ac rome retẽtos
he caue belli ferebant᷑ sabiniꝰ aud paꝵ meniores ⁊ suqꝵ

Expanded text:
emperatum est. Roma interim crescit Albae ruinis. duplicatur civium humerus; Caelius additur urbi mons, et quo frequentius habitaretur, eam sedem Tullus regiae capit ibique deinde habitavit. principes Albanorum in patres, ut ea quoque parscresceret legit, Iulios, Seruilios, Quinctios, Geganios, Curiatios, Cloelios; templumque ordini ab se aucto curiam fecit quae Hostilia usque ad patrum nostrorum aetatem appellata est. et ut omnium ordinum uiribus aliquid ex nouo populo adiceretur equitum decem turmas ex Albanis legit, legiones et ueteres eodem supplemento expleuit et nouas scripsit. hac fiducia uirium Tullus Sabinis bellum indicit, genti ea tempestate secundum Etruscos opulentissimae uiris armisque. utrimque iniuriae factae ac res nequiquam erant repetitae. Tullus ad Feroniae fanum mercatu frequenti negotiatores Romanos comprehensos querebatur, Sabini suos prius in lucum confugisse ac Romae retentos. hae causae belli ferebantur. Sabini haud parum memores et suarum
Abbreviated transcription (Latin):
ualles qr ex planis locis cuit facile euehebãt aques
coaclis e fastidio ĩ tybeñ ductis siccat ⁊ areã ad edẽ
ĩ capitolio ious ꝙ̃ uou̾at bello sabmo ia p̃sagiete cũo
futurã oli ãplitudine loci occupat fundam̃tis. Sodẽ
cui ẜiuo tulio fuit nom̃. dormiẽti capꝰ arsisse ferunt
młtoꝵ i ꝯspectu. plui̾mo igͣ clamore. iñ ad tãte rei
muucłm orto exritũ regẽ. et cũ ꝗda fam iliariũ aqͣm ad
ad restringẽdi fer̾et a regina retẽtu. Sedacoꝙ iã tumłtu
mou̾i uctuisse puerum. donͨ sua spõte exprectꝰ eẽt.
ꝯxx cũ sõno ⁊ flãmã habisse. Tũ adducto ĩ sec̾tũ uio
tanaꝗl. uides ne tu puerũ hc̃. inꝗt. quẽ tã humili cultu
educamꝰ. Scire licet he̾ lumẽ quodã reb nr̃is dubiis fu¬
turũ p̃sidiũ ꝙ regie afflicte. ꝓiñ mat̾ia ingẽtis publi¬
ce pͥuatiq det̾oris oĩ ĩdulgẽtia nã mitam᷑. In puerũ¬

Expanded text:
onualles, quia ex planis locis haud facile euehebant aquas, onualles, quia ex planis locis haud facile euehebant aquas, cloacis fastigio in Tiberim ductis siccat, et aream ad aedem in Capitolio Iouis quam uouerat bello Sabino, iam praesagiente animo futuram olim amplitudinem loci, occupat fundamentis. eo tecui Seruio Tullio fuit nomen, caput arsisse ferunt multorum in conspectu; plurimo igitur clamore inde ad tantae rei miraculum orto excitos reges, et cum quidam familiarium aquam ad restinguendum ferret, ab regina retentum, sedatoque eam tumultu moveri vetuisse puerum donec sua sponte experrectus esset. mox cum somno et flammam abisse. tum abducto in secretum viro Tanaquil, viden tu puerum hunc, inquit, quem tam humili cultu educamus? scire licet hunc lumen quondam rebus nostris dubiis futurum praesidiumque regiae adflictae; proinde materiam ingentis publice privatimque decoris omni indulgentia n
Abbreviated transcription (Latin):
ppłmq collatinũ d̾deritis sumꝰ. Est ne ppłs collatinus
ĩ sua potãte ẽ. Deditis ne uos ppłiq cllatinũ urbe.
agͦs. aquã. tminos.delubra. utẽsilia. diuina humana
sabino ꝑfecto. tãquiniꝰ t̾ũphas romã redit. ind̾ p̾stis la¬
tinis bellũ fecit. ubi nũsꝙ̃ ad uniu̾se rei dimicatõe
uentũ ẽ ad singła opida ctũ feredo atina oẽ nomen
latinũ domuit. Coͣnidin ficłeam. uetꝰ camenia. cru¬
stumeriũ ameriola medulla. moñitũ ħ d̾ pͥscis latiniᷤ
aut ꝗ ad captos latinos defec̾ant capta opida. Pax d̾ in
ẽ facta. maiore iñ aĩo pacis oꝑa incohata ꝙ qũata mo¬
legesẜat bella. ut nõ ꝗetior ppls domi cẽt ꝙͣ militie
fiunsẜ. Nã ⁊ muro lapido. cuiꝰ exordiũ oꝑis sabino bello
turbatũ erat. urbẽ qr ñdĩi numierat cĩgeret. parat
et ĩfima u̾bis loca cĩca forũ aliasq int̾iectas collib ꝯ¬

Expanded text:
populumque Collatinum dederetis?'—'sumus.'—'estne populus Collatinus populumque Collatinum dederetis?'—'sumus.'—'estne populus Collatinus in sua potestate?'—'est.'—'deditisne uos populumque Collatinum, urbem, agros, aquam, terminos, delubra, utensilia, diuina humanaquSabino perfecto Tarquinius triumphans Romam redit. inde Priscis Latinis bellum fecit; ubi nusquam ad uniuersae rei dimicationem uentum est, ad singula oppida circumferendo arma omne nomen Latinum domuit. Corniculum, Ficulea uetus, Cameria, Crustumerium, Ameriola, Medullia, Nomentum, haec de Priscis Latinis aut qui ad Latinos defecerant, capta oppida. pax deinde est facta. maiore inde animo pacis opera incohata quam quanta mole gesserat bella, ut non quietior populus domi esset quam militiae fuisset. nam et muro lapideo, cuius exordium operis Sabino bello turbatum erat, urbem qua nondum munierat cingere parat, et infima urbis loca circa forum aliasque interiectas collibus c