comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noli lamẽta mistere Illa enĩ pars
e alt̾a precipitꝭ mortaliũ uoti Sc
eium ait quigiũ optatꝭ partũ uxo¬
ris at non semꝑ placicura ẜ ꝓfictu¬
ra dant suꝑi Tenes apud apuleyũ
Medaucensem ut lat̾mẽ lapsa ĩ ma¬
nus misella illa nirgũcula unam
triuii in partem ubi ꝑ iculi płiniũ
loco flectit eum cui isẽderat a sellũ
ille in adu̾sum intit᷑ qͣ securũ iter
erat /⁊ incautã puellam in sua dũp¬
na tendentẽ tacitꝰ arguit quib ita
luctantib latrones quos euasisse u¬
debant᷑ int̾ueniũt a quib in capti¬
uitatis imiẜias u̾go in suã ꝑnicies
studiosa retrahit᷑. Absimilis int̾ di¬
de itine̾ uite hꝰ est qõ. Illa futi ꝓ̾scia¬

Expanded text:
i lamenta miscere: illa enim pars est altera precipitis mortalium voti; sic enim ait, coniugium optatis, partumque uxoris. At non semper placitura, sed profutura dant superi. Tenes apud Apuleium Madaurensem, ut latronum lapsa in manus misella illa virguncula, unam trivii in partem, ubi periculi plurimum, loro flectit eum, cui insederaat asellum, ille in adversum nititur, qua securum iter erat, et incautam puellam, in sua damna tendentem, tacitus arguit. Quibus ita luctantibus, latrones quos evasisse videbantur interveniunt, a quibus in captivitatis miserias virgo, in suam perniciem studiosa, retrahitur. Haud absimilis, inter dide itinere vite huius est questio: illa, fut
Abbreviated transcription (Latin):
sua sors nec ad alienã sortẽ s sic̾
bom om̃s faciit ad suã ꝓpͥam se
formabat at suos c̾te nec ego ex¬
higo ut tu sorte aͣ ꝙͣ tua ĩ cuis u¬
taris nec in te nec ut cibo aut a¬
mictu regio tuo pastas. aut uestias
Descũt᷑ lauciꝰ reccn uuuenes ⁊ ues¬
nec diuciꝰ / nec leciꝰ ⁊ qd constatiu
securiꝰ / nec honestiꝰ c̾te n ͨ sancciꝰ
Pro hũs omĩb unũ hñt quo excel¬
lant pomposiꝰ h ͦ d stulcieꝰ uruunt
Suus cuiq uiuendi modus sua ẽ eñ¬
sura net id cuto melior quo maiordñ
st ut in tugunio sepe lecos iudeas
mestos in regia nõ est om̃i una ca¬
patitas s omio ⁊ fons gr̃e unꝰ ille

Expanded text:
sua sors; nec ad alienam sortem, sed, sicut sua sors; nec ad alienam sortem, sed, sicut boni omnes faciunt, ad suam propriam se formabat, ac suos. Certe nec ego exigo ut tu sorte alia quam tua in tuis utaris et in te, neque ut cibo aut amictu regio tuos pascas aut vestias. Vescuntur lautius regii iuvenes et vesnec diutius, nec letius et, quod constat, nec securius, nec honestius certe, nec sanctius. Pro his omnibus unum habent quo excellant: pomposius, hoc est stultius vivunt. Suus cuique vivendi modus, sua est mensura: nec idcirco melior quo maior. Unde fit ut in tugurio sepe letos videas, mestos in regia. Non est omnium una capacitas, sed unus est fons gratie, unus ille
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ erochimio regi arabũ quoꝵ fidu¬
cia fines hostiũ ałtiꝰ agressus incuo¬
sib egiptĩ siriamq uastauit. Et est
sane potencie genus quoddã multo
filios hr̃e Stio autẽ quid dicturasis
hn quos memoras magni omote
ges fu̾ant/ mͥ longe alia sors est nũ¬
accesserat ac senectꝰ ⁊ tñ de eo scri¬
bens cicoo/ Qͣtuor inꝙͥ robustos fili¬
os ⁊ qͥnq filias tantã domũ tãtas
clientelas appiꝰ regebat ⁊ cecqr fenex
neq id mirari ẽ ꝙ pͥuata bñ reg̾e̾t
Non erat apio sors regia s nec op¬
tabatur sua sorte ꝯteñtꝰ exignos
nõ laucus s uirtutib adornabat
lares ⁊ uictu tenui amplã fam¬
q mũlti ieges mesti faciuĩt ⁊ ̃¬
ruli / lecꝰ ille ⁊ eqͣmime faciebat.
nõ enĩ fortunã appecitui s fortuẽ
eqͣuat᷑ apetitũ. Nõ erat apio sors
cresi iegis nec concuus quid̃ sui q̃ssi
s felicior q̃d alia ꝙuis angustior

Expanded text:
autem Erothinio regi Arabum, quorum fiduautem Erothinio regi Arabum, quorum fiducia, fines hostium alternis aggressus incursibus, Egyptum Syriamque vastavit. Et est sane potentie genus quoddam multos filios habere. Scio autem quid dicturus sis: “Hi, quos memoras, magni omnes reges fuerant: michi longe alia sors est”. Nunaccesserat, ac senectus, et tamen de eo scribens Cicero: “Quattuor, inquit, robustos filios, et quinque filias, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat et cecus et senex”. Neque id mirari est, quod privata bene regere non erat Appio sors regia, sed nec optabat, sua sorte contentus; exiguos non lautitiis sed virtutibus adornabat lares, et victu tenui amplam famodque multi reges mesti faciunt et queruli, letus ille et equanimis faciebat. Non enim fortunam appetitui, sed fortune equaverat appetitum. Non erat Appio sors Cresi regis, nec concivis quidem sui Crassi, sed felicior quedam alia, quamvis angustior,
Abbreviated transcription (Latin):
pedimenta. D Q̾s tot pascet filios.
Nĩs qui te a iuuẽtute cua pascit
in senũ qui nõ solum hões s pistes
ac florib ⁊ frondib siluas uescit ⁊
Prum ierũ ut a uoluptate aliẽ inci¬
piunt in labpirm ac dolorẽ desmũt
Sic econtͣ alie amaro principio
incepte dulci fine claudũtur q̃lis
tionũ quo ingressos cruciãt ⁊ pro¬
gressos mulcent. D pauꝑ cum fili¬
is multis sum Lmiraris qͣsi fe¬
cundã iurrũ nõ legens pauꝑta¬
tem. diu̾sa sunt opũ gn̾a ⁊ uaria
dona fortune / nulli oĩa ꝯtingũt
alus uage m̾ices. alñ ligens tellꝰ
exangue/ alus metallũ uiue tibi
diuicie obtigerũt filii. an uo bo¬
ues ⁊ pecudes ⁊ asimi ⁊ camesi et
profuge apes ⁊ columbe ⁊ pulli ⁊ pa¬
uones ẜui deniq ⁊ ancille in diuicns
hẽbuntur soli filu excludent᷑. ꝙ
alus qͥnquagĩta fuerũt pͥamo. Trig̃¬
ta orodi ꝑsarũ ꝑthoꝵ regi tentum
qͥndecim iegi ꝑsaꝵ artau̾si Sepãgẽti

Expanded text:
pedimenta. Quis tot pascet filios? pedimenta. Quis tot pascet filios? Is qui te a iuventute tua pascit in senium, qui non solum homines, sed pisces ac floribus et frondibus silvas vestit. Et rum rerum ut a voluptate alie incipiunt, in laborem ac dolorem desinunt, sic econtra alie amaro principio incepte, dulci fine clauduntur; qualis tionum, que ingressos cruciant, ac progressos mulceant. Pauper cum filiis multis sum. Miraris quasi fecundam virorum non legeris paupertatem. Diversa sunt operum genera, et varia dona fortune: nulli omnia contingunt, aliis vage merces, aliis rigens tellus, exangue aliis metallum: vive tibi divitie obtigere filii. An vero boves et pecudes et asini, cameli et profuge, apes et columbe et pulli et pavones, servi denique et ancille in divitiis habebuntur, soli filii excludentur? O aliis? Quinquaginta fuere Priamo, triginta Orodi Parthorum regi, centum quindecim regi Persarum Artaxerxi, Septingenti
Abbreviated transcription (Latin):
Imo bero filii diuicie tue sunt. quomodo
int̾ diuiciãs pauꝑ sis luderis id emm
nõ iisi auaris ⁊ bonore suoꝵ ingratꝭ
accidit. Efiliorũ in turba egestate
sordida laboro L filñ nõ lalor s reqͥ
es parentũ sunt lemmen laboꝵp atq
ñs solaciũ fortune si bom sũt aliog̾n
nõ de nu̾o si de morib ẽ querela. D¬
filior acie coarctatꝰ sum RCur nõ
pociꝰ comitatꝰ ⁊ uallatꝰ ⁊ ornatꝰc̾te
non tm̃ patres s mr̃es ornam̃ta sua
filios uocant /non audisci ut cornelia
affricam magni filia dũ piediues
muller campana que forte in domũ
eiꝰ hospici uure diu̾terat muliebt᷑
glabunda sua illi longe p̃ciosissima
oscentasset ornam̃ta gnosam uelut
loquiũ de industria ꝓduxit donet
a scolis filii eiꝰ remearent paru
tut pueri qͥ magm post fu̾nt iuri
quib illa conspectis usa in hospitã
ornamẽta mea inꝙͥ ħ᷑ sũt. p̃clare
quid̃ ⁊ ut canti tpris filiam dicebat
tu autẽ ornamẽta hec tua uocas ĩ¬

Expanded text:
odo inter divitias sis pauper videris: id enim non nisi et avaris et bonorum suorum ingratis accidit. Filiorum in turba egestate sordida laboro. Filii non labor, sed requies sunt parentum, lenimen laborum, atque omnis solatium fortune si boni sunt; alioquin non de numero sed de moribus est querela. Filiorum acie coartatus sum. Cur non potius comntum patres, sed et matres ornamenta sua filios vocant. Non audisti ut Cornelia, Africani magni filia, dum predives mulier Campana, que forte in domum eius hospitii iure diverterat, muliebriter gloriabunda, sua illi longe pretiosissima ostentasset ornamenta, generosam velut loquium de industria produxit, donec a scholis filii eius remearent parvi tunc pueri, qui magni post fuere viri; quibus illa conspectis versa in hospitam: “Ornamenta mea, inquit, hec sunt”, preclare quidem, et ut tanti patris filiam decebat. Tu autem ornamenta hec tua vocas im
Abbreviated transcription (Latin):
mariti est. asterũ adusceri d ut¬
libet apcõr inuẽtꝰ sine hiis autẽ
ab uxore ꝑceptis seu hoꝵ alt̾o eo
illam ꝑuemire optabas ubi inha¬
bilis ad utrumq esseti siue ad hec
natiua in habilem semo fieri posse
habilem specabas. Qd nͥ uotũ suꝑ¬
uatuũ spes insulsa est. Damissa
dulci cõige solus sũ. R Inuidiosa
uo solititd᷑ est malis caruisse comi¬
tib. uacuo niclril est molliꝰ cubisi
nichil duriꝰ occupato. aĩs dulces
op̃nos ⁊ ugilias honestas ãmãti
nl egregiis ceptꝭ infestiꝰ muliebri
ꝯsorcio nec me fugit ꝙͥ ad u̾sus hͭ
dici soleat / ab hũs quos iiẜe de
lectant sue. mat̾monioꝵ inquiũt

Expanded text:
rum adulteri. Ad utrumlibet aptior iuventus. Sive his autem ab uxore preceptis, sive horum altero, eo illam pervenire optabas, ubi inhabilis ad utrunque esset? Sive ad hec natura inhabilem senio fieri posse habilem sperabas, quid nisi votum supervacuum, spes insulsa, est? Amissa dulci coniuge solus sum. Invidiosa vero solitudo est: malis caruisse comitibus. Vacuo nichil mollius est cubili, nil durius occupato, animis dulces somnos et vigilias honestas amantibuntibus. Nichil egregiis ceptis infestius muliebri consortio, nec me fugit, quid adversus hec dici soleat, ab his quos miserie delectant sue: “matrimoniorum, inquiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bonã ꝑdidi l Cas si hoc etiã non
Iactura set lucrũ ⁊ magni fuga ꝑi¬
culi est ut enĩ sic bonam reꝑit
ꝯstantem ubi q̃uimꝰ notũ illas
sũmi uatꝭ/ uariũ ⁊ iutablẽ sẽp
semiã D uxorẽ bonã ac q̃uuenili
euo floridam amisi. Apaꝵ ne iͣ
noti femine mores sũt ꝙͣ multas
pudicicias adctestentulas anꝰ impue¬
Sitas ac lasciuas anꝰ idimꝰ drde
nempe libidims quociẽs uetule os¬
sib incubuit qĩ ignis in ligno
ando molenciꝰ estuat uel instãtẽ
non ess uenture utiq sene̾ctutꝭ põ¬
dus at fastidiũ desclinasci Graue
durũ importabile. Damisi duua

Expanded text:
bonam perdidi. Quid, si hoc etiam non iactura sed lucrum, et magni fuga periculi est? ut enim sit bonam reperire, constantem ubi querimus. Notum illud summi vatis: varium et mutabile semper femina. Uxorem bonam ac iuvenili evo floridam amisi. Parum ne igitur noti feminei mores sunt? Quam multas pudicissimas adolescentulas, impudicas ac lascivas anus vidimus? Ardor nempe libidinis, quotiens vetule ossibus incubuit, quas ignis in ligno arido vinolentius estuat? Vel instantem non esset, venture utique senectutis pondus ac fastidium, declinasti. Grave durum, import
Abbreviated transcription (Latin):
occulcor lis aꝑca ẽ. magnes si quid̃
ferrũ trasrit/ adhibe adamantẽ crahe̾
desmet / remiittet q si craxit utrobiq
uis muribilĩs seu ꝙ pigro ⁊ informi
lapidi nã quasi manqatq uncoe dedit
tousus rigidum ac p̃ualidĩ metallũ
siu ꝙ illos sibi lapiae alt̾o astante sõ¬
ripuerit qlie nõ pͥme litis finis sad
noua lis est. Et si l ͦ ulcinũ multi
negent in enim exꝑiendi hactenꝰ
ueł occasio defuit / hel solũtas / itaq in¬
chil afirmo. Prmũ uoꝰ notũ adeo
ut ne afirmari quid̃ sit ncce. uerũ gͥ¬
ego ureui minis in ep̃e ⁊ angusto ĩ
spacio/ opus ingens magnõ aĩpetu
comodo facise futurũ singula ꝓs¬
fieri. que seu magna seuͦ ꝑua ma¬
gno miraculo fia̾nt licet nõdũ cũ
allus maxinũ scupendũq int̾ sim̃a

Expanded text:
occultior, lis aperta est. Magnes si quidem occultior, lis aperta est. Magnes si quidem ferrum trahit; adhibe adamantem: trahere desinet remittetque si traxerit; utrobique vis mirabilis, seu quod pigro et informi lapidi natura quasi manus atque uncos dederit adversus rigidum ac prevalidum metallum, seu quod illos, sibi de lapide altero astante, subripuerit; que non prime litis finis, sed nova lis est, etsi hoc ultimum multi negent. Michi enim experiendi hactenus vel occasio defuit vel voluntas, itaque nichil affirmo: primum vero notum adeo, ut ne affirmari quidem sit necesse. Verum ego, brevi nimis in tempore et angusto in spatio opus ingens magno impetu agcommodo, facile futurum singula profieri”; que seu magna, seu parva, magno miraculo fiant licet, nondum tamen illud maximum stupendumque inter summa
Abbreviated transcription (Latin):
quietem ⁊ cicade scridule ⁊ ꝓcates
corui ⁊ rudentes impẽdut a selli ĩ ͥ p
balatꝰ pecudũ ⁊ mugitꝰ loum ⁊
magna precio ꝑua oua bendẽtiũ
gallinaꝵ ꝯcent̾ꝰ incõditꝰ fine careã.
uiilgaris clamor ⁊ stulcoꝵ risus
quo mepto res mepcor nulla ẽ
ut catuslus ait ⁊ ebuoꝵ cantꝰ ac
lugenciũ leti fletꝰ ⁊ pentio ueri
natoꝵ in mortib euilatꝰ ade
hus fori turbas ac strepitũ alc̾ta¬
temptꝰ huic uendenciũ iuranĩ¬
tr. Adde hunc artificũ laborem
uoce mulcenciũ mestos cantus
hinc fidib lanas ac uella con¬
gobata pulsancud m iocundam
musicam ⁊ telam pectinis ꝑerrãtꝭ
huic folliũ fabrilium raucos flacꝰ
⁊ acutꝯ sonitꝰ malleoꝵ qͥb scissa
equis ꝑtib hiberna nox addicur
ut millũ uel quieti dacũ tẽpus
litib sit nimume. ¶ ut uero insẽ¬
sibilũł rerũ genus actingam/ Quid
bel cum ferro magnes liẽt bel cum
magnete adamas quoꝵ ⁊ si tã litis

Expanded text:
quietem et cicade stridule, et procaces quietem et cicade stridule, et procaces corvi, et rudentes impediunt aselli, et balatus pecudum, et mugitus boum, et magno pretio parva ova vendentium gallinarum concentus inconditus fine carens. vulgaris clamor, et stultorum risus, quo inepto res ineptior nulla est, ut Catullus ait; et ebriorum cantus ac lugentium leti fletus, et parentum veri natorum in mortibus eiulatus. Adde his fori turbas ac strepitum, altercaontemptus, hinc vendentium iuramenta. Adde hinc artificum laborem voce mulcentium mestos cantus, hinc fidibus lanas ac vellera conglobata pulsantium iniucundam musicam, et telas pectinis pererrantis, hinc follium fabrilium raucos flatus, et acutos sonitus malleorum, quibus scissa equis partibus hiberna nox additur, ut nullum vel quieti datum tempus, litibus sit immune. Ut vero insensibilium rerum genus attingam, quid vel cum ferro magnes habet, vel cum magnete adamas? quorum etsi causa litis
Abbreviated transcription (Latin):
statem renastenciũ stĩpiũ ac ra dicũ:
litiũ ac laborũ mat̾iam inmortale̾
Eͥd imbrium bella furenciũ ⁊ mo¬
les muiũ ⁊ nredinẽ p̃rumnaꝵ et᷑
asꝑitatẽ ac uiolenciã glaciei᷑ ⁊ tor¬
ieliciũ repentinos impetq r uaga
fluminũ incremẽta cotas sepe̾ re¬
giones ⁊ magnos pplõs s in pͣ¬
miẽ rusticoꝵ septa quassancũd qͦ¬
rũ nit̾ tot malis iux terrost̃s et
in t̾ram semꝑ ãcliuis agit᷑ iuta
Atq ut delicatorũ atq ut diuitum
de tedũs aͥd dicã. Es noct̃na au¬
uiũ bella nõ ꝑtulit bubones stͥges¬
q ⁊ oblactranciũ lune camũ suꝑ¬
liacuas excubias ⁊ catas in tegu¬
lis ndinantes ac tranquilla sieẽ¬
cia horrendis accentib ⁊ clambᵈ
tartareoinfestantes. ⁊ mesti soricã
cumũ screpit. hus accedũt ⁊ nõrt¬
na ranaꝵ coaxatõ ⁊ matutim plãt¬
tus yrundinũ ac mine adesse ithu
putes ac tyreũ / nã diurnã aurud

Expanded text:
statem renascentium stirpium ac radicum, statem renascentium stirpium ac radicum, litium ac laborum materiam immortalem? Quid imbrium bella furentium, et moles nivium, et uredinem pruinarum, et asperitatem et violentiam glaciei, et torrentium repentinos impetus, et vaga fluminum incrementa, totas sepe regiones et magnos populos, sed in primis rusticorum septa quassantium, quorum in tot malis vix terrestris, et in terra, semper acclivis agitur vita? Atque ut delicatorum ac divitum de tediis aliquid dicam, quis nocturna aurium bella non pertulit: bubones strigesque et oblatrantium lune canum supervacuas excubias, et catas in tegulis nundinantes ac tranquilla silentia horrendis occentibus et clamore tartareo infestantes, et mesti soricum tunum strepit? His accedunt et nocturna ranarum coaxatio, et matutini plantus hirundinum ac mine. adesse Itym putes ac Tereum. Nam diurnam aurium
Abbreviated transcription (Latin):
leyoq fidem hẽam consup̃tum ab hũs
hoĩem ⁊ si desit mesãnrariq me nõ
ꝓposuere formicani abii de hac longos
texuere ẜmones parsimoniã atq in¬
dust̾am p̃dicantes bene hercte/ Si ois
soliciᵈͦ laudabilis esset. ex emplum¬
i᷑ fortasse predonib ydoneũ nonhñes
quib de suo uiu̾e̾ sine tꝰ ꝙͣ iniuria
mens est. At sollicitũ aĩas quis nest ͭ
industrie nisi ĩ malumsnlliꝰ usus
at incõmodis cedriq multiplicis / Cur
i᷑ h ͦ exemplũ dedi̾t ¶cur h ͦ aĩal lau¬
dau̾i̾nt ẜẜdico iterũ miror p̃cĩpue ꝯ
adesset apis indust̾um ꝓuidentissi¬
mũq aĩal nulli noxiũ multꝭ utile
fibi q ⁊ aliis arte quad̃ nãliter
inisica ⁊ suo illi nobili labore sub¬
ueniens  uid ecgo dampnosam elo¬
quar ubertatẽ: ⁊ excrestẽciũ luxiẽ
⁊ preduris ungib armatꝰ agricola/ ⁊
ultrici succintus falce frondator. Qͥd
lappas ac tribulos atq amuiã tempe¬

Expanded text:
leioque fidem habeam, consumptum ab his leioque fidem habeam, consumptum ab his hominem, et si desit mel, mirarique me non inis exemplum proposuere formicam, alii de hac longos texuere sermones, parsimoniam atque industriam predicantes? Bene hercle, si omnis sollicitudo laudabilis esset; exemplum fortasse igitur predonibus ydoneum, non his quibus de suo vivere, sine cuiusquam iniuria mens est. At sollicitum animal quis nescit?, industrie, nisi in malum, nullius usus, ac incommodi tediique multiplicis. Cur igitur hoc exemplum dederint, cur hoc animal laudaverint, dico iterum, miror, precipue cum adesset apis industrium providentissimumque animal, nulli noxium, multis utile, sibique et aliis arte quadam naturaliter insita et suo illo nobili labore subveniens. Quid nunc ego damnosam eloquar ubertatem et excrescentium luxuriem  pre duris unguibus armatus agricola, et ultrici succinctus falce frondator? quid lappas et tribulos, atque annuam tempe
Abbreviated transcription (Latin):
durat ¶ As hec quid ericiꝰ uindenne ꝙ
erugo herbis. eruca frondib s talpa radici¬
bus Eis postremo areis horreisq gur¬
gulio atq mopi metuens formita se¬
necte. ut ait ille. Quis feruor ⁊ ꝑ¬
exigui aĩantꝭ inquietudo s duni bru¬
me sue consulit / nr̃am curbat estatẽ.
Tardus essem ad credend̃ alũs exꝑ¬
tus scio. Quãto non solũ tedio s idap̃¬
no sit puluuerulentũ illud ac trepida
semꝑ expedicõe festinũ agnien. ut nõ
tiũ agros s archas ⁊ chalamos ⁊
ꝓmptuaria populent᷑ Iam crrde̾ in¬
cipiam pisanis in finib cast  qdsnt
longe a mari nauigantib oñditur
formicarũ scatebris ac dilumio deẜtũ.
stale ad uitentinis q memorat in f¬
nib ⁊ ego uel utrobiq uel ubiq fieri
posse credidim sic me nper nõ ag̾sti
quid̃ s bebana paulonine pepulerunt
domo ut ł ignis ⁊ caltis ad extremud
suge rerũ remedio a opus esset apu¬

Expanded text:
durat. Ad hec quid ericius vindemie, quid durat. Ad hec quid ericius vindemie, quid erugo herbis, eruca frondibus, talpa radicibus? quid postremo areis horreisque curculio atque inopi metuens formica senecte ut ait ille? Quis fervor et perexigui animantis inquietudo, ut dum brume sue consulit, nostram turbat estatem? Tardus essem ad credendum aliis; expertus scio, quanto non solum tedio sed et damno sit pulverulentum illud, ac trepida semper expeditione festinum agmen, ut non tantum agros, sed arcas et thalamos et promptuaria populentur. Iam credere incipiam, Pisanis in finibus, castrum quod haud longe a mari navigantibus ostenditur, formicarum scatebris ac diluvio desertum; tale aliquid Vicentinis quoque memorant in finibus, et ego vel utrobique, vel ubique fieri posse crediderim. Sic me nuper non agresti quidem, sed urbana paulominus pepulerunt domo, ut ignis et calcis, ad extremum fuge rerum remedio opus esset; Apu
Abbreviated transcription (Latin):
insidie. ⁊ ꝙ iugil intencõ que cap¬
tandis insromĩorib telaꝵ stena
q reciũ obtentꝰ fallacuis ac rapĩs.
¶Qͥs paniis tinee ; Qͥd caries tigͥs¬
eignis. noctmq uerinicłi. nõ sine
tedio ⁊ obtuso quod̃ sub screpitu
trabiũ iustera fodientes illar ma¬
uĩe quib cr̃edend lune ac mẽsiũ
obs uacõ diligens sit neglecta ¶¶
latens pestis ut fumosis tectꝭ a¬
gresciũ sic aur̃ãtꝭ regũ laq̃arib
liquida leuiq incendio sit occsum
um terebrare ausa sepe bellũgue
nestientib intulies Pret̾e̾a quid
brutꝰ olib. quid segetib locustasꝙͣ
messib seu anser aduena seu pas¬
see indigena seu grꝰ domicilũ
tñslacx boluciesq alie importu
sqd mirari soleoiam nõ miror. ut aues
sonitu t̾irant᷑. ure enĩ nũc ytalicohĩ¬
tanti unũ h ͦ ex multis estiuis tedus
ẽẽ cepit Sic mͥ ad uesꝑam ⁊ insultus
uoluc ͫ ⁊ lapidũ collisiõ ⁊ iullici clamor

Expanded text:
insidie et quam vigil intentio? Que capinsidie et quam vigil intentio? Que captandis infirmioribus telarum scena, qui retium obtentus fallaciis ac rapinis? Quid pannis tinee, quid caries tignis, nocturnique vermiculi non sine tedio, et, obtuso quodam sub strepitu, trabium viscera fodientes, illarum maxime quibus cedendis lune ac mensium observatio diligens sit neglecta? Que latens pestis ut fumosis tectis agrestium, sic auratis regum laquearibus liquida, levique incendio sit occursuum terebrare ausa, sepe bellum grave nescientibus intulit. Preterea quid bruchus oleribus, quid segetibus locusta, quid messibus seu anser advena, seu passer indigena, seu grus domicilii translatrix, volucresque alie importunrgilii, quod mirari soleo, iam non miror, ut aves sonitu terreantur. Rure enim nunc Italico habitanti unum hoc ex multis estivis tediis esse cepit, sic michi ad vesperam et insultus volucrum, et lapidum collisio, et villici clamor
Abbreviated transcription (Latin):
erũꝑe festinãte discerpit᷑. Ita duo aĩan¬
cium pͥma uoca ꝓles ⁊ coitus huic
gmi infausta penitꝰq mortifera
de p̾hendunt᷑ dũ marem coitꝰ mr̃e
partus int̾uint sapiũ aluearia con¬
templare ./ que illa concursacõ. qui
screpita q̃ nam nõ modo bella ciõ
ꝓximis s ciuiles ut ita dix̾ii discor¬
die/ ac bella domestica// Columbarũ
indos intuere simplissimũ aĩal et
ut menorãt felle cares / quãtis q̃so
cũ p̾lus quantisq clamorib uicam
ducit in disciplinatꝭ in castris ac bar¬
baris esse ideare a deo nt luce paca¬
ti ad nec nocte quid̃ idens sancto
autẽ insultꝰ in alt̾u̾tͫ ip̃m in se
iuinclo mutue boluptatꝭ astrictum
par/eamq ob cãm ueni sac᷑ͥ qͣñtis
qrimonus adoptatũ fert᷑ ut colũ¬
bam cirãt sepe alis rostroq ꝑseqͥ¬
tur suus amanehad mimitissima
te remictã q̃ non ut minor sit ⁊
minꝰ spectablis mĩꝰ ue laboriosa
mat̾ia est¶Ꝙ nã ergo aranearũ

Expanded text:
ere festinante, discerpitur. Ita duo animantium prima vota, proles et coitus, huic generi infausta penitusque mortifera deprehenduntur, dum marem coitus, matrem partus interimit. Apum alvearia contemplare: que illa concursatio, qui strepitus, quenam non modo bella cum proximis, sed civiles, ut ita dixerim, discordie, ac bella domestica! Columbarum nidos intuere: simplicissimum animal, et, ut memorant, felle carens, quantis, queso, cum preliis quantisque clamoribus vitam ducit? Indisciplinatis in castris ac barbaris esse videare, adeo nec luce pacati aliquid, nec nocte quidem videas; mitto autem insultus in alterutrum, ipsum in se vinculo mutue voluptatis astrictum par, eamque ob causam Veneri sacrum, quantis querimoniis ad optatum fertur, ut sepe columbam circumit, sepe alis rostroque persequitur suus amans? Ad minutissima te remittam, que non ut minor, sic et minus spectabilis minusve laboriosa materia est: quenam ergo aranearum
Abbreviated transcription (Latin):
nam peciũam nulla utilem. mules
fuisse pesciferã cũ pcco ac labore
q̃rendam cum solicitudĩe ac pauore
ẜuandam cũ querelis ac merore ꝑ¬
dendam dicant peciuẽ amatores ꝙͣ
uel in hũs u̾bis falsi uel in suis opi¬
b lom sit ⁊ ut ua sit extiaaio tami
laudate iri. quid de hͦ quisq ucit

Expanded text:
nam pecuniam nulli utilem, multis nam pecuniam nulli utilem, multis fuisse pestiferam, cum peccato ac labore querendam, cum sollicitudine ac pavore servandam, cum querelis ac merore perdendam. Dicant pecunie amatores, quid vel in his verbis falsi, vel in suis operibus boni sit. Et, ut vera sit extimatio tam laud
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ domus aut fundus nõ eris
aceruus ⁊ auri egroto dñi deduxͭ
corꝑe febres. nõ anio curas. di¬
u̾a̾t h exc̾mis sapiens ille breuis¬
sime Non proderũt diuiaie in die
ulcõnis ⁊ addiderat qd prodesset
Iusticia enm inꝙͥ liberabit a morte.
Cũ gꝭ peciũã quã amissam luges
in ncc̃itatib sũmis nec corpori pos¬
sit opem ferre nec ammo miror
cur tancoꝑe uel optari absens ua¬
leat uel amari pñs hus atqz a¬
liis motus orator ur̃ Nichil est
inꝙͣ tam augusti amimi tamq ꝑui
ꝙͣ amare diuicias at orator ecc̃am¬
Tmiquius ꝙͣ amare peuãm et
ꝙͣ nulliꝰ dissencit auceo ͭ ͣ ᷤ frustra
quid̃ p̃ualuit sapientam sentẽciis
ulgi furor. itaq ut nullũ iiquiꝰ
sit nillũ ardenciꝰ uotũ ꝙͣ peciũẽ
est ut exqua pende̾ oĩa que op¬
tatur ꝑsuasũ sit. Clamãt ab adid¬
so doccissiõꝵ uoces hominũ clanat
exꝑiencia ⁊ i̾tas. clamat uet ꝯ
⁊ recens exemplor turba. mag¬

Expanded text:
non domus aut fundus, non eris non domus aut fundus, non eris acervus et auri, egroto domini deduxit corpore febres, non animo curas. Dixerat hoc externus sapiens ille brevissime: “Non proderunt divitie in die ultionis”, et addiderat quod prodesset. “Iustitia enim, inquit, liberabit a morte”. Cum ergo pecunia, quam amissam luges, in necessitatibus summis nec corpori possit opem ferre nec animo, mirum cur tantopere vel optari absens valeat, vel amari presens. His atque aliis motus Orator vester “nichil est, inquit, tam angusti animi, tamque parvi, quam amare divitias”. At Orator Eccle amare pecuniam”. Et quam nullius dissentit auctoritas. Frustra quidem prevaluit, sapientum sententiis, vulgi furor, itaque ut nullum iniquius, sic nullum ardentius votum quam pecunie est, ut ex qua pendere omnia que optantur persuasum sit. Clamant ab adverso doctissimorum voces hominum, clamat experientia et veritas, clamat vetus et recens exemplorum turba, mag
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tua s illiꝰ erat quẽ secuta ẽ
mio ne illiꝰ quid̃ s fortuẽ ut dixi
q̃ eam cui uisũ fuit̾ breuẽ adusũ
magno sub fenore mutat. Disce
iam tand̃ a ꝓprñs aliena secern̾e̾¬
D pecumã amisi R di te adeo¬
non tue quoqz ceuciant iacure
tibi q uel alienũ aͥd demi doles. di¬
sce. illa cõ pai quire̾ q̃ tua sint ꝓpͥa
atq ꝑpetua iͥo  quors ⁊ adquisicio
facilior ⁊ pos sessio nobilior c̾tiorq
uirtutẽ si quesieris nõ amittes. uos
autẽ sapłe contemptores cultoresq
⁊ amatores peciuẽ facti estis ob
humane partem insanie sc̃a sũt.
Audiscis saciricũ brm̃ prrtestantem.
nam diues qui fieri wlt ⁊ citolble
fieri atq ħus dt̃is addentem sed
q̃ ren̾e̾n legũ quis mecꝰ aut pu¬
dor ẽ unꝙͣ ꝓpantis auari hanc se¬
tenciã hebreoꝵo sapiens ꝙͣ puicis ab̾¬
solu̾at. qui fescinat dicari inꝙͣ nõ
erit nuocens. Audistꝭ aliũ exuris̃
seu satiricꝰ sit ille seu liricꝰ dicentẽ

Expanded text:
llius erat quem secuta est; immo ne illius quidem, sed fortune, ut dixi, que eam, cui visum fuerit, brevem ad usum magno sub fenore mutuat. Disce iam tandem a propriis aliena secernere. Pecuniam amisi. Si te adeonon tue quoque cruciant iacture, tibique vel alienum aliquid demi doleas, disce illa conquirere, que tua sint, propria atque perpetua, quorum et acquisitio facilior et possessio nobilior certiorque. Virtutem si quesieris non amittes. Vos autem sapientie contemptores, cultoresque et amatores pecunie facti estis? Obshumane partem insanie dicta sunt. Audistis Satyricum vestrum protestantem: nam dives qui fieri vult, et cito vult fieri; atque his dictis addentem: sed que reverentia legum, quis metus aut pudor est unquam properantis avari? Hanc sententiam Hebreorum sapiens quam paucis absolverat: “Qui festinat ditari, inquit, non erit innocens”. Audistis alium ex vestris, seu Satyricus sit ille, seu Lyricus, dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
perdidi Rnõne tibi dix̾a
dũ unceres fenꝰ adeẽ non
lucrũ. O ludo exhaustꝰ sũ. N hic
eEt ludo illi mos qui medics. per¬
exiguo ingestu plurimiũ gohaurue
Crede autem inͥ nũc pociꝰ gaudẽs
ꝙͣ dum falso gaudio exulcatas. mo¬
lior est acris castigatõ ꝙͣ blanda
fallacia. Illud te lucellũ ad ludi uo¬
raginem uocat. hoc te dampnũ in¬
de retrahet. saciꝰ ẽ curpi freno icm̃
iter age̾ ꝙͣ habenis aureis preceps
in deuiũ agi. Damisi in ludo ta¬
xillorũ Quicisti in ludo moꝵ Si
quid egĩs ꝓfundiꝰ acendisti: alio¬
quin morło insanabili frustͣ reme¬
dia cogerũtur. Si ab hoc barat᷑
nec te dampnũ reuocat / nec pu¬

Expanded text:
perdidi. Nonne tibi dixeram, dum vinceres, fenus id esse non lucrum? Ludo exhaustus sum. Hic est ludo illi mos, qui medicis: perexiguo ingesto plurimum exhaurire. Crede autem michi: nunc potius gaudendum, quam dum falso gaudio exultabas. Melior est acris castigatio, quam blanda fallacia. Illud te lucellum ad ludi voraginem vocabat, hoc te damnum inde retrahet. Satius est turpi freno rectum iter agere, quam habenis aureis preceps in devium agi. Amisi in ludo taxillorum. Vicisti in ludo morum, si quid egeris profundius attendisti; alioquin morbo insanabili frustra remedia cogerentur, si ab hoc baratro nec te damnum revocat nec pu
Abbreviated transcription (Latin):
uni ꝑdidi Rbene si te illa nõ ꝑdidͭ
uia enĩ peciũa forma est uenenesus
fulgor ac pescifer itaq belut ẜpc̃s
squanis aurris placens multendo
dcculos aĩam fecit. Proinde si huit
saluꝰ es gaude tͥ ablatũ unde infici
posses teq illesũ int̾ ꝑiclã tnͣsuus¬
se letꝰ scupensq recõgita su ĩsto
eptirpatã mali causam scito quo
faciłior ad salutem reditꝰ sit. D a¬
misi aurũ ⁊ argentũ R Cd celesti
aĩo cũ t̾restrib purgamẽtis: Qͥs¬

Expanded text:
iam perdidi. Bene, si te illa non perdidiam perdidi. Bene, si te illa non perdidxia enim pecunie forma est, venenosus fulgor ac pestifer, itaque velut serpens squamis aureis placens, mulcendo oculos, animam ferit. Proinde si hinc salvus es, gaude tibi ablatum, unde infici posses, teque illesum inter pericula transivisse, letus stupensque recogita. Sin infectus extirpatam mali causam scito, quo facilior ad salutem reditus sit. Amisi aurum atque argentum. Quid celesti animo cum terrestribus purgamentis? Q
Abbreviated transcription (Latin):
tot dotes expediet. Runqẽ ⁊ feĩa¬
rum deus ⁊ mariũ Is ⁊ filios tͥ
pascet ⁊ filias / utq illis ingeniũ
⁊ iuuendi artes Sic is suas do¬
tes dabit. Itaq sicꝭ scriptũ est Sꝑa
in eo ⁊ ip̃e faciet qd in te ẽ opti¬
mũ dotis gonus fuit sic filias
formair ut uel absq dote irõ iu¬
dicio placere ualelinit atq amari
Dotem hũit. Nomanũ imꝑiũ
faustina ⁊ qt reris in dotate  casti¬
ores eoq felicõres a fuu̾nt inon
facit faustũ ꝯuigiũ pꝰ dos s urtꝰ
fat si potes ut tuar nõ peciũã op
te goninis filie tue hͦ homiste auio.
hus ancilłis comitate limẽ adeunt ꝯ¬
pe pudicitia. uitaq dulcõr ꝙͣ in tha¬
lanus atq atrus regũ fuit ¶ De
¶ ciũa amisi Rcũ illa curas mł¬
pecina L Et laborem custodie et ꝑ¬
Rendi metum sic ꝑdendo pecumã duo
bona unũ quodq p̃stanciꝰ admisso
securitatẽ ⁊ reqͥem inuenisti. D peciũ¬

Expanded text:
tot dotes expediet? Unus est, et feminatot dotes expediet? Unus est, et feminarum Deus et marium, is et filios tibi pascet et filias. Utque illis ingenium et vivendi artes, sic his suas dotes dabit. Itaque sic scriptum est: “Spera in eo et ipse faciet”. Quod in te est, optimum dotis genus fuerit, sic filias formare, ut, vel absque dote, recto iudicio placere valeant atque amari. Dotem habuit Romanum imperium Faustina: et quot reris indotate castiores, eaque feliciores fuerint? Non facit faustum coniugium dos, sed virtus. Fac si potes, ut tuarum non pecunia optte gemmis filie tue, hoc onuste auro, his ancillis comitate, limen adeant cpius pudicitia vitaque dulcior, quam in thalamis atque atriis regum fuit. 13 DE am amisi. Et cum illa curas mupecuniam. Et laborem custodie, et perdendi metum. Sic, perdendo pecuniam, duo bona, unumquodque et prestantius amisso, securitatem et requiem invenisti. Pecun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ multa petentib desũt multa.
Dlaboriosĩ negociũ multos filios
genusse N ps sub celo inͥ laborio¬
sum dabis pret̾ unã ut creditur
uoluptatẽ. Qͣ tũ nclil ẽ in fine
laboriosiꝰ nichil qd in aĩs lm qͥtͣ
aculeos an nõ legis apud flaccũ¬
at mł sine magno ulta labore
dedit mortalib Im nõ audis qd
poeta aliꝰ / nõ melegant᷑ hac i
parte luẜit. Cũ eni bona oĩa gt
nob donata esse diuinitꝰ pñ om̃e
duo orr fateant᷑ nõ donata dicit
ilłe s mendita ⁊ p̃ciũ statuit sabo¬
res. Sit enĩ ait. laborib uendũt
des nobis oĩa bona. T molesta d cãto¬
uitam hõĩs carentẽ molestia nec
minꝰ ilłã omnẽ uitã esse cormẽtũ
quid flñ meruere. Qͥ si desiñt
ane alie subibunt crede mͥ quoꝵ
monts manib opus ẽ. D filus
muit pͥmor E Sic dicio qi felici.
aepͥmaris tuai ⁊ uota pͥma morͣ¬
aum tibi cumulaciꝰ obuenisse fe̾
gͣuit᷑ mirũ genus impaciencie
Dpͥs uo̾ tot faciã filiab quis

Expanded text:
 multa petentibus desunt multa! Laboriosum negotium multos filios genuisse. Quid sub celo michi non laboriosum dabis preter unam, ut creditur, voluptatem? qua tamen nichil est in fine laboriosus, nichil quod tot in animis linquat aculeos. An non legis apud Flaccum: nil sine magno vita labore dedit mortalibus? An non audis, quid Poeta alius non ineleganter, hac in parte, luserit? cum enim bona omnia gratis nobis donata esse divinitus, pii omnes uno ore fateantur, non donata dicit ille, sed vendita, et pretium statuit labores; sic enim ait: laboribus vendunt Dei nobis omnia bona. Molesta est tantovitam hominis carentem molestia”? Nec minus illam: “Omnem vitam esse tormentum”? Quid filii meruere? Qui, si desint, cure alie subibunt. Crede michi: mentis inanibus opus est? Filiis multis premor. Sic dicis, quasi felicitate deprimaris tua, et vota prima mortalibus tibi cumulatius obvenisse fers graviter, mirum genus impatientie. Quid vero tot faciam filiabus? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
am certꝭ accinge̾ magna pliõ bicisti
⁊ longa obsidione libatus es D uxo¬
rem perdidi. Esic dicis ꝑdidi qͣiͣ
qui febrem ꝑdidit aut stabiẽ. int̾s
lucri spẽs est perde̾. Duxorẽ ꝑdidi
Qnũꝙͣ tibi fortassis opimorẽ que¬
stum una lux actulit. quantꝭ compe¬
dib elapsus es. quanto naufragio
enatasti. Ds uxorẽ bonã ꝑdidi¬
R Solent lnc quid om̃s dicẽ ⁊ qͥ
ꝯtrariũ sciũt Ego autẽ ⁊ si bona
uxot. uel om̃mo bona rarũ nuirop
aĩal sit in terris. uitande tñ alc̾ta¬
coĩs causa ꝑmiẜim uxorẽ tͥ qͣlem
fec̾as face̾ bel si inuen̾as iuenus
muto sinãm nolo te sepiꝰ rẽ ꝑiculo¬
sissimam recentare qd ⁊ si semel
bñ cesẜit sculte iepetiꝙ᷑ ciciꝰ centũ
sui similes mulier ꝙͣ unã bonã¬
mulare hic ꝓsꝑitatẽ suã deformare
abscinendum. Tu nũt s. sic ut ais
bonam quigẽ amisisc prec̾ito pociꝰ
gratulare ꝙͣ futuri spem ꝯcipias

Expanded text:
rtis accingere; magno prelio vicisti, et longa obsidione liberatus es. Uxorem perdidi. Sic dicis perdidi, quasi qui febrem perdit aut scabiem: interdum lucri species est perdere. Uxorem perdidi. Nunquam tibi fortassis opimiorem questum una lux attulit: quantis compedibus elapsus es, quanto naufragio enatasti? Sed uxorem bonam perdidi. Solent id quidem omnes dicere, et qui contrarium sciunt. Ego autem, etsi bona uxanimal sit in terris, vitande tamen altercationis causa, permiserim uxorem tibi qualem feceras facere, vel si inveneras invenire. Muto sententiam: nolo te sepius rem periculosissimam retentare, quod, etsi semel bene cesserit, stulte repetitur. Citius centum sui similes mulier mala, quamulare, hic prosperitatem suam deformare abstinendum. Tu nunc ergo, si, ut ais, bonam coniugem amisisti, preterito potius gratulare, quam futuri spem cons
Abbreviated transcription (Latin):
eripuit Rast aluis fraus abis
amisi. Lpaud dolis ferro alii quid
quod fedissimũ genꝰ auro ip̃as cõ¬
uges amiẜe. Nichil ꝓpriũ est hoĩ
hinc furta ⁊ insidie hinc rapine
lunc p̃ces hunc p̾cia huic ultrã
rerũ mors ꝑ hanc iotã tpãliũ

Expanded text:
eripuit. Ast aliis fraus, aliis amisi. Quidam dolis, ferro alii, quidam, quod fedissimum genus, auro ipsas coniuges amisere. Nil proprium est homini, hinc furta et insidie, hinc rapine, hinc preces, hinc pretia, hinc ultima rerum, mors. Per hanc rotam temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
qr domescici hostes sunt cumi qui¬
ꝙ̃ mors fec̾it bel paulꝑtas. non di¬
cam fractũ quorũ grãm raram¬
⁊ ip̃a uitas nasoms dre testa᷑ est.¬
dt̃ Non filiorũ in ꝑentes. quod ecꝰa¬
⁊ poete carmẽ canit s ꝑncũ quo¬
Ilũ opiãtissimꝰ ẽ amot᷑. Qͣta in¬
Signaciõ in filios/ quos dũ bonos
cupuit malos lugent /Atq ita
quodm᷑ dũ balde diligut oderunt.
t frat̾nũ quid̃ pr̃nũq uincli no¬
mẽ arctissum sepe sũ amore int̾¬

Expanded text:
quia domestici hostes sunt, cum quiquia domestici hostes sunt, cum quivel mors fecerit, vel paupertas; non dicam fratrum, quorum gratiam raram ipsam veritas ore Nasonis testata est; non filiorum in parentes, quod eiusdem poete carmen canit; sed parentum, quorum opinatissimus est amor, quanta indignatio in filios, quos dum bonos cupiunt, malos lugent! Atque ita quodammodo, dum valde diligunt, oderunt, et fraternum quidem paternumque vincli nomen arctissimi, sepe s
Abbreviated transcription (Latin):
cib minꝰ miri. bsitatũ enim
⁊ cõe est ut aĩasia maiora miuo¬
rum ꝑnicies ac sepulcͫ fiut fera
feram saus auems pistis pistẽ
tore uolucres aquaticeqs quadͣ¬
pedes eqͦr stãgna lacꝮr fluã ri¬
mantur exhauriũt ⁊ infestãt
sut mͥ om̃i inquietissia pars ie¬
rũ aqua uideat᷑ ⁊ sius motib
⁊ incolaꝵ ꝑpetius acta tuniula¬
bz quippe que nouorp aĩanciũ
ac mõstroꝵ feracissima ẽẽ non
ambigitur usq adeo ut uolgi o¬
piõnem / ne docti quid respuat
om̃s ꝓpe qͣs t̾ra uel aer al̃anciꝰ¬
um formas lit esse in aqͥs / Cumꝰ
inuam abiles ibi sint qͣs aer ac
t̾ra nõ hent ⁊ inłus quid̃ fer¬
me dĩb p̃da uel odiũ litẽ parit
¶ Qͥs ꝙ hus cessantib lis nõ ces¬
sat age enĩ in amore qͣntꝰ zelꝰ
qͣuta in ꝯuigio dissonancia.
Q uot querele. qͣnte suspicões
amancĩ. que suspiria. qui dolo¬
res. quanta nõ ditam duõrum
ac ẜuorũ qui nõ ideo min̾ꝰ ĩfesti

Expanded text:
cibus minus miri usitatum enim cibus minus miri usitatum enim et commune est, ut animalia maiora minorum pernicies ac sepulcrum sint. Fera feram, avis avem, piscis piscem, toree volucres, aquaticeque quadrupedes, equor, stagna, lacus et flumina rimantur, exhauriunt, et infestant, ut michi omnium inquietissima pars rerum aqua videatur, et suis motibus et incolarum perpetuis acta tumultibus, quippe que novorum animantium ac monstrorum feracissima esse non ambigitur, usque adeo, ut vulgi opinionem, ne docti quidem respuant omnes prope, quas terra vel aer animantium formas habet, esse in aquis, cum innumerabiles ibi sint, quas et aer et terra non habet; et in his quidem ferme omnibus, preda vel odium litem parit. Quid, quod his cessantibus lis non cessat? Age enim in amore quantus zelus, quanta in coniugio dissonantia, quot querele, quante suspitiones amantium, que suspiria, qui dolores! Quanta non dicam dominorum ac servorum, qui non ideo minus infesti,
Abbreviated transcription (Latin):
tis insib quantis qͣ odñs dencati
confligunt sulxs Qrͣntis armẽtap
duces que nã int̾er illos c̾camĩa:
q̃ nam fugesq uutoris insolencia.
squis utti dolor q̃ iiuriarũ iecor¬
dacio qui redditꝰ ad uindictam qͣs
nõ legendo ꝑpendit / ut poetarũ
ingenia ⁊ bellaces exercent tauri
⁊ int̾ se adu̾sis luctantes cornib
edi.¶ Quid de aliis. lis omib una
pullus aduena quietũ cibũ intͦ
pares sup̃sit¶ Qͥs nõ illud adu̾cit
gallis fetantib ꝓ imbecilli familia
bolis/ ac metꝰ exasꝑet¶ Galli se cal i¬
carib impetunt ⁊ na ⁊ cruore
rutilas cristas int̾ wblu̾a decinẽt
totis corꝑib obuixi ¶ Tantũ inui¬
die tancũq suꝑbie ꝑuo regnat ĩ
pectoro tanta uĩcendi cupidicas
tantꝰ cedendi pudor est¶ Anatũq
atq anserũ ꝑtinatiã quis nõ
uidit᷑ut pectorib se purctent, clã¬
gorib increpitant alis deu̾berãt
iostris herent¶ Et quid̃ in fero¬

Expanded text:
antis nisibus quantisque odiis dentati antis nisibus quantisque odiis dentati confligunt sues? Quantis armentorum duces? Quenam inter illos certamina? Quenam fuge? Que victoris insolentia? Qui victi dolor? Que iniuriarum recordatio? qui reditus ad vindictam? Quis non, legendo, perpendit ut poetarum ingenia, et bellaces exercent tauri, et inter se adversis luctantes cornibus hedi? Quid de aliis? lis omnibus unpullus advena quietum cibum inter pares sumpsit? Quis non illud advertit gallinis fetantibus pro imbecilli familia,bolis ac metus exasperet. Galli se calcaribus impetunt et natura, et cruore rutilas cristas inter vulnera detinent, totis corporibus obnixi; tantum invidie tantumque superbie parvo regnat in pectore, tanta vincendi cupiditas, tantus cedendi pudor est. Anatum atque anserum pertinaciam quis non vidit, ut pectoribus se perurgent, clangoribus increpitant, alis diverberant, rostris herent? Et quidem in fero
Abbreviated transcription (Latin):
pugne exitꝰ facit ut credi possit. si
uerum ẽ alterũ exanguem exsicatũ¬
q emori. alterũ berr fusi hostis hau¬
sto sangũe seu bello uictorẽ uictũꝙ
delicus ⁊ mimio potu ruptũ ꝯmor¬
cuũq ꝓcunibe̾. multa p̃cerea genꝰ
hͦ atq in pͥmis acerrimꝰ epote do¬
lor yrundinis ⁊ uisi uel auditi mu¬
ris fastidia ofendunt anieũ dictuem
aĩal ⁊ tantarũ uiriũ tam pusille
hostis horre conspectũ s sic sme li¬
te atq offersionenos genist cua t̃
parens leo ip̃e gn̾o̾sũ ac securũ
aĩal ꝓ dẽfrusionẽ fetuũ ferrũ spar¬
nans ne forte iuisũ terreat nec
aspiciens q̃d rotaꝵ screpitũ uacu¬
os currus agenciũ ⁊ gallinaceoꝵ
cristas quis nõ scupeãt᷑. si uã fama
cradit᷑. Ea eego huic gm̾lis ꝓpria
ẽ pret̾ illã coem feris omĩb uena¬
rusticꝭq ac pastorib lisi manet
¶ueuenosa loquor ⁊ ferociasq̃ nam
uero mansuetꝭ gregib ẽ quies ꝙ̃¬

Expanded text:
pugne exitus facit ut credi possit, si pugne exitus facit ut credi possit, si verum est alterum exanguem exiccatumque emori, alterum vero fusi hostis hausto sanguine, ceu bello victorem, victumque delitiis et nimio potu ruptum commortuumque procumbere. Multa preterea genus hoc, atque in primis acerrimus epote dolor hirundinis et visi vel auditi muris, fastidia offendunt; mirum dictu, tantum animal et tantarum virium, tam pusilli hostis horrere conspectum. Sed sic, sine lite atque offensione nil genuit natura parens. Leo ipse, generosum ac securum animal, pro defensione fetuum ferrum spernens, neu forte visum terreat, nec aspiciens quidem rotarum strepitum vacuos currus agentium, et gallinaceorum cristas quis non stupeat, si vera fama traditur? Ea ergo huic generi lis propria est, preter illam communem feris omnibus venarusticisque ac pastoribus lis manet. Venenosa loquor et ferocia. Quenam vero mansuetis gregibus est quies? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ior canũ equoroq aut reliquop
qdrupedũ pax quies ue. E musta¬
bũ esciua cedia. que nuiũ quas
mustas albas ludo dñs hab̾ne mo¬
sestie qͣ muriud̃ phẽms inquietudo
que pulicũ ꝑ nox obsidio. qͣ culicũ
lux diuyna q̃ auguud̃ ranaroq cũ
cicomis q̃ pigmeorũ bella cũ gruib.
quas int̾ arimaspos ⁊ griphes pu¬
gnas excitat auri sitis. ¶Et qͦro ma¬
ior imꝓbitas aut facile iudicemsn
qd illi rapinã hñ custodiã molũd᷑
Illos auaricia stimiulat/ hos nat᷑a.
Idem ⁊ custodie studiũ ⁊ prede distã¬
tissimo mundi tractu apud indos
inuenio. illic quo suũ aurũ cõtra
parem gentis auariciã formicis
quibusd̃ incredibili mole ⁊ mira
feritate tuentib s basilicꝰ angues re¬
liquos sibilo t̾ritat/ aduentu fugat
uisu ꝑut ¶ Elephantem draco spi¬
ris implicat seu posus. sest enĩ iñt¬
tum unde nõ nullis aĩantib int̾ se
nãle odiũ seu estate algidũ siciẽs
cruorem quod ⁊ quid̃ tradide̾ et

Expanded text:
or canum equorumque aut reliquorum quadrupedum pax quiesve. Que muscarum estiva tedia, que nivium, quas muscas albas ludo dicunt, hiberne molestie? Que soricum perennis inquietudo? que pulicum pernox obsidio? que culicum lis diurna? que anguium ranarumque cum ciconiis? que Pygmeorum bella cum gruibus? quas inter Arimaspos et gryphes pugnas excitat auri sitis? ut quorum maior improbitas haud facile iudicem, nisi quod illi rapinam, hi custodiam moliuntur, illos avaritia stimulat, hos natura. Idem et custodie studium, et prede, distantissimo mundi tractu apud Indos invenio, illic quoque suum aurum, contra parem gentis avaritiam, formicis quibusdam incredibili mole et mira feritate tuentibus. Basiliscus angues reliquos sibilo territat, adventu fugat, visu perimit. Elephantem draco spiris implicat seu perosus est enim incertum unde nonnullis animantibus inter se naturale odium, seu estate algidum sitiens cruorem, quod et quidam tradidere, et
Abbreviated transcription (Latin):
huãnas pene oĩs alternã sorr ua¬
riat ead̃ quase equat quo reliqͣ¬
rum soletur imꝑitatẽ. haro pͥma
⁊ maxĩa est ip̃a hec origis ac mor¬
tis equalitas. multi ⁊ uarni iuuẽ¬
ciũ sunt amcctꝰ nuditas una na¬
scenciũ atq morienciũ nnisi ꝙ ill.
multa reꝑiit ignari. hn oia de¬
ẜunt scientes ut exigui aimpmi
sensũ debeat ip̃a ierũ ꝑeũtiũ le¬
mre cognico. O nudꝰ inhac mi¬
ẜam uitam ueni. NIs recolens
ammeqor abibis nudus ¶ dẽ nu¬
uinerosa prole pͥgr̃auit̾ sum
Kauro ecꝭatqz opib ibe
prima int̾ nr̃e felicitatꝭ dona
uatum ⁊ nõ pociꝰ subleuatlem

Expanded text:
nas res pene omnes alterna sors vanas res pene omnes alterna sors variat, eadem quasdam equat, quo reliquarum soletur imparitatem. Harum prima et maxima est ipsa hec originis ac mortis equalitas. Multi et varii viventium sunt amictus, nuditas una nascentium atque morientium, nisi quod illi multa reperiunt ignari, hi omnia deserunt scientes, ut exigui damni sensum debeat ipsa rerum pereuntium lenire cognitio. Nudus in hanc miseram vitam veni. Id recolens, animo equiore abibis nudus. 12 DE NUumerosa prole pregravatus sum. Auro etiam atque opibus imbecprima inter vestre felicitatis dona avatum et non potius sublevatum
Abbreviated transcription (Latin):
ebeas pirximũ uel coacte ¶ De
nõ nud ͫ ex utero macris egreditur
nasterer pauꝑ fui. B bone mẽorie
es si menũsti delicatissimꝰ si sensqsti.¬
D in pauꝑ ͭ ͤ sũ genitꝰ Ban tue tͥ
q̃rimonie parũ sut h ͨ nõ tua qͥd
s parentũ fuit. U In pauꝑtate su
natꝰ Rin pruꝑtate moriturꝰ. si¬
milis pͥncipio fĩs man insi for¬
te moriẽtis angorib mederi aurũ
censes qd in arcule fudo ẽ. O an
pauꝑ ͭ ͤ ite inͥ pͥncipiũ fuit R me¬
diũ false sepe diuiciẽ Dat pͥncipi¬
um ⁊ fm̃e ua pauꝑtas tonet. A¬
nudũ nasti/ nudũ mori. hũãna fe̾
condic̃õ est. nam ꝙͥ queso purpi
fmẽ mortalis ambic̃o meditata ẽ.
quid ad febrẽ quid ad mortẽ ip̃a¬
ꝙ de qͣ loqͥm᷑ morienciũ nuditatẽ
An ut eqũ fale̾ sit parietẽ aulea
delectant. mulce̾ ista oculos posstꝭ
intuenciũ sensu carentib delcabẽ¬
aͥd messe pt̃. delcã ͦ autẽ nulla.D
ndus mops nacꝰ sum . L res¬

Expanded text:
debeas, proximum vel coacte. 11 DE debeas, proximum vel coacte. 11 DE on nudus utero matris egreditur? nascerer pauper fui. Bone memorie es si meministi, delicatissimus si sensisti. In paupertate sum genitus. An tue tibi querimonie parum sunt? Hec non tua quidem, sed parentum fuerit. In paupertate natus sum. In paupertate moriturus. Similis principio finis manet. Nisi forte morientis languoribus mederi aurum censes quod in arcule fundo est. In paupertate vite michi principium fuit. Medium false sepe divitie, at principium et finem vera paupertas tenet. Nudum nasci, nudum mori, humana vere conditio esfinem mortalis ambitio meditata est, quid ad febrem, quid ad mortem ipsamque de qua loquimur morientium nuditatem? An ut equum phalere, sic parietem aule delectant? mulcere ista oculos possunt intuentium; sensu carentibus deled inesse potest, delectatio autem nulla. Nudus inops natus sum. Huma