comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł peregrinis frĩb: cũ sũma reue¬
rentia haritatis & ministratio¬
nis obsequia sunt prebenda& Ad
uesperũ lauandipedes: & si exi¬
tinere sunt confecti: holeo per¬
unguendi sunt. Lectaria lucerna
& extramina mollia exhibenda
Acꝓficiscentib iux tapensẽ coe¬
no buuiati cũ imponendum. Quib¬
mus ds̃ miscđiam tuã in mediotẽ

Expanded text:
vel peregrinis fratribus, cum summa reverentia charitatis et ministrationis obsequia sunt praebenda, et ad vesperum lavandi pedes; et si ex itinere sunt confecti, oleo perungendi sunt. Lectaria, lucerna, et stramina mollia exhibenda, ac proficiscentibus juxta posse coenobii viaticum imponendum. Aegm
Abbreviated transcription (Latin):
re fraugatur ꝓpt̃ ospitẽ. isifoxt
precipuus sit dies ie uumi qui non
possit uiolari fũs aut̃ consu& udi¬
nss ie iuniorũ psequantur. Diesie
iunii qui uiolari nõ possunt dies in¬
telliguntur paschalis quadragesi¬
mȩ L& aniarĩr & quatuor annitẽ po¬
rũ. Aut si alicuius dicifesti fuerit
agenda ugilia: quando nõ solũ
xcanno nicis dericis. uerũ & ĩã
alaicis catholicis ie iunatur

Expanded text:
re frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non possit violari. Fratres autem consuetudinem jejuniorum prosequantur. Aquam unii, qui violari non possunt, dies intelliguntur sanctae paschalis Quadragesimae, Litaniarum et quatuor anni temporum, aut si alicujus diei festi fuerit agenda vigilia, quando non solum a canonicis clericis, verum etiam a laicis 684 catholicis jejunatur
Abbreviated transcription (Latin):
x illis rationabi literiub& occur¬
rere. Prioribus enĩ necesse est
occurrat prior. fr̃ib: ocur rat fr̃
Si enĩ uenerit rex. ep̃s. aut ali¬
quis desũmo apice potẽs: ex eat
illiobuiã abbas. Si aut̃ uenerit
alt̃: obuiã illi exeat alt̃ &pri

Expanded text:
s rationabiliter jubet occurrere. Prioribus enim necesse est occurrat prior, fratribus occurrat frater. Si enim venerit rex, episcopus, aut aliquis de summo apice potens, exeat illi obviam abbas; si autem venerit alter, obviam illi exeat alter.
Abbreviated transcription (Latin):
quos duobus modis in tellegere de¬
bemus. Siue om̃s genera liter xp̃ia¬
nos unã nob̵ cum fidẽ. Unũ haben¬
tes baptis mũ siue speciali termona¬
chos qui nobis cũ deo peculiarẽ fidei
cultũ & religionis exibent famu¬
latum Pere grinus dr̃ in longe pa¬
triae agro positus. Ut ergonun¬

Expanded text:
quos duobus modis intelligere debemus: sive omnes generaliter Christianos, unam nobiscum fidem, unum habentes baptisma; sive specialiter monachos, qui nobiscum Deo peculiariter fidei cultum et religionis servant famulatum. Peregrinus dicitur in longae patriae agro positus. » Eo
Abbreviated transcription (Latin):
eis sint in pedim̃to quibi aliquid
agendũ putauerit̃ Itẽ a libi. ino
ratorio preter orãdi &psallendi¬
dĩ cultũ poenitus nichilagatur: ut
nomini huic & opera iugiter inpen¬
sa cõcordẽt. Utsi aliquis p̃ter
consti tutas horas dño suplicaturuꝰ
ingreditur uotũ suũ occupacioalie¬

Expanded text:
non sint impedimento qui ibi aliquid non sint impedimento qui ibi aliquid agendum putaverint. Item alibi. Inratorio praeter orandi et psallendi cultum penitus nihil agatur, ut nomini huic et opera jugiter impensa concordent: ut si aliquis praeter constitutas horas Domino supplicaturus ingreditur, votum suum occupatio alie
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis uero ex traconscienciã
abb̃is. uł pre positi qualẽ cũꝙ
locũ egressusgula uł ebri&ate
se sociauerit aut siin ꝓximo trãs¬
missus ꝓsualeuitate uł gule
nõ statim ex pedita necessitate
ad cellulã re dierit. Aut cũ
in id facinus fuerit detentus
ut cannones docent Aut trigin¬
tadieb a cõmunione separetur
DEORATONIOMDNAS TERII
Quato riũ hocsit qđ dicitur:
nec ĩbi quiquã aliut geratur
aut condatior Expl&o opered̃
om̃s eũ sumo silentio exeant: &
qui forte sibi peculia ter uult
orare : non impediatur alteriuꝰ
imꝓbitate. Sed & si alit̃ uult sibi
forte secretius orare : simplai¬
ter intret & or &. Nõmclamo¬
sauoce sed in lacrimis & inten¬
tione cordis. Ergo qui simile opu
nõ fac̃: nõ ꝑmuttatur explicito
opere dire morari in orato¬
rio Sic̃ dictũ ẽ Ne alius impedi
agat nisi a quod ẽ factũ fiat. Vn¬
de & nomen accepit. Autꝰforte &iã
aliquiꝰ preter horas constitutas
sieis uacat. & horare uoluerit non

Expanded text:
Si quis vero extra conscientiam abbatis vel praepositi, qualemcunque locum egressus, gulae vel ebrietati se sociaverit; aut si in proximo transmissus, pro sua levitate vel gula, non statim expedita necessitate ad cellam redierit, cum in id facinus fuerit detectus, ut canones docent, aut triginta diebus a communione separetur, De oratorio monasterii. Oratorium hoc sit quod dicitur, nec ibi quidquam aliud aut condatur, excepto opere Dei. Omnes cum summo silentio exeant; et quae forte sibi peculiariter vult orare non praepediatur alterius improbitate. Sed et si altera vult sibi forte secretius orare, simplter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei remorari in oratorio sicut dictum est ne alius impedimagat nisi ad quod est factum fiat: unde et nomen accepit. Aut si forte etiam aliqui propter horas constitutas, si eis vacat et orare voluerint, eis
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditut uenientẽ ad nos oͥspitẽ
suscipiamus sedđ requiramus & sol¬
licitisimus & see tem᷑ ac perqͥ¬
ramus ubi que hospites ne ubi forte
in plateis sed eãt ne extracectũ iacẽat
Recor dare lod & inuenies quod nõ
solũ ẜ hospita litatẽ sec tan tesper
omĩa & auertas occulũ aut in anẽ
dimitas pauperẽ. neforte dñs in hospite aut in paupere adte ueni
eudeat te ł esitantẽ: & contẽpneris.
sed om̃ib hilarẽ te ostende & fide¬
liter age. Aduenientib: ergo os
pitibus alacris suscepcio adibenda

Expanded text:
ostendit, ut venientem ad nos hospitem suscipiamus, sed requiramus, et solliciti simus, et sectemur, ac perquiramus ubique hospites. Necubi forte in plateis sedeant, ne extra tectum jaceant. Recordare Lot, et invenies quod non o. XX. Hospitalitatem sectantes per omnia , et ne avertas oculum, aut inanem dimittas pauperem: ne forte Dominus in hospite aut in paupere ad te veniat, et videat te haesitantem, et contemnaris; sed omnibus hilarem te ostende, et fideliter age. XXItque alacris susceptio adhibenda
Abbreviated transcription (Latin):
mini ea nihil aliud agãtnisi
dõ uaccentine paliqua occasio¬
ne se uellit̾ aut alios excusa¬
operatio indie illa scã compe¬
riatur : Nisitantũ ÷ mnis aut
psalmis & canticis sp̃ita lib
dies illa transeat᷑. Si quis ue¬

Expanded text:
minica nihil aliud agant, nisi Deo vacent, ne pro aliqua occasione se velint, aut alios excusaoperatio in die illa sancta comperiatur, nisi tantum hymnis, et psalmis, et canticis spiritualibus dies illa transigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nuis aut delicatis calis opera
aut ars inungatur. Ut nec
ociosisint nec uiolentia labore
opprimantur ut efugentur
quoꝵ & in becillitas ab abbe cõ¬
sideranda est. Delicatus di¬

Expanded text:
mis, aut delicatis talis opera aut ars injungatur, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur, ut effungentur: quorum imbecillitas ab abbate consideranda est. § II.--EX RE
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ib uenientibus siue disceden¬
tib ospitibus: inclinato capite uł
prostrato om̃i corpore interra
Et hic sic̃ superius duas aduenien¬
tium induc̃ ꝑsonas. Unã medio¬
crẽ cuitãtũ caput inclinatur
a fr̃e. Aliã uero sũ mãque in trãm
toto ꝓstrato adoratur & cor pore:
ratur qui & suscipitur. Suscepti
aut̃ hospites: duccantur adoationẽ
x postta sedeat cuneis prior. aut
culis sertt ipse Legatur coran
hospite lexdiuina ut he difficetͥ
& pose hec om̃is eiexilet anũsimi¬

Expanded text:
omnibus aduenientibus siue discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni corpore in terra« hic sicut superius duas advenientium inducit personas: unam mediocrem, cui tantum caput inclinatur a fratre; aliam vero summam, quae in terram toto prostrato adoratur et corpore; retur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur huma
Abbreviated transcription (Latin):
gruã. h ẏperbaton est hoc quod
alit̃ ordinatũ intelligitur ita cui
aliquid a priore offertur & rennue¬
rit accipere. hora qua desidera ue¬
rit. sub auditur accipere. aut hoc ꝑ¬
cipiat quod prius recusauit. aut ali¬

Expanded text:
gdus: « Hyperbaton hoc est, quod aliter ordinatum intelligitur ita: Cui aliquid a priore offertur, et renuerit accipere, hora qua desideraverit, subauditur accipere; aut hoc percipiat quod prius recusavit, aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
uł subs tancus carni subduxerint:
in hoc paruo tẽpore ꝓ dño uoluerun¬
merebuntua. Infuturo l&ari hoc
ipsũ tam̃ qđ unꝰquisque offert abbi
suo suggerat & cũ ei. fiat oracione
& uoluntate quia qđ sine ꝑmissio¬
ne patris spalis fit p̃sũpcionide¬
putabitur & uane głe nõ mercedi
Ergo cũ uoluntate abbis omĩa ag̃e

Expanded text:
 suis vel carni subduxerit, iin hoc parvo tempore pro Dominmerebitur in futuro ipsum tamen quod unusquisque offert, abbati suo suggerat, et cum ejus fiat oratione et voluntate. Quia quod sine permissione Patris spiritalis fit, praesumptioni deputabitur, non mercedi. Ergo cum voluntate abbatis omnia age
Abbreviated transcription (Latin):
Conpunctio cordis est humili¬
tas metis cũ lacrimis exoriẽs
derx cordatione peccati&ti
more iudicii Illa est cõuer¬
sis ꝑfecta conpunetionis affec¬
tio. quae om̃s a se carnaliũ
desideriorũ affectus repellit.
& intencionẽ suam totom̃¬
tis studio indĩ contẽplationẽ
bitionib: Ergo his die bus au¬
geamꝰ nob aliquidso litopen¬
so seruitutis nr̃e Solitum¬

Expanded text:
Compunctio cordis est humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati, et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem damus. Ergo his diebus augeamus nobis aliquid solito penso servitutis nost
Abbreviated transcription (Latin):
tentur unus aut duos seruo¬
res quicir cum meant monas¬
terium horis quib: uacant
fr̃s lectioni& uideãt ne for¬
te in ueniatur fr̃ accediosus
quiuacat otio aut fabulas &
nõ est inuentꝰ leccioni & nõ
solũ sibi inucilis ẽ s& &iam
alios distolit. Hic talis si
mel & seđo Sinõ emenda¬
uerit correpcioni regulari
subiaceat Ialit̃ ut ceteriti¬

Expanded text:
tentur unus aut duo seniores, qui circumeant monasterium horis, quibus vacant fratres lectioni: et videant ne forte inveniatur frater accidiosus, qui vacat otio, aut fabulis, et non est intentus lectioni: et non solum sibi inutilis est, sed et jam alios extollit. Hic talis si,mel et secundo: si non emendaverit, correptioni regulari subjaceat taliter ut caeteri ti
Abbreviated transcription (Latin):
quaniuis una caritas om̃s amplec¬
tatur interius. aliter pauperibus a
Aliter uero exterius congruit
ministrare potentib Neque eñi
equalis om̃ib p̃paranda est sessio :
conuenit p̃paratio. Sed unicuiq
necesse est cũ caritatis discretio¬
ne congruus locus. Con¬
gruuscib congruus lectus Cõ¬
gruus om̃ib: exhibeatur & honor

Expanded text:
Quamvis una charitas omnes amplectatur interius, aliter pauperibus, aliter vero exterius congruit ministrare potentibus: neque enim aequalis omnibus paranda est sessio, convenit praeparatio; sed unicuique necesse est cum charitatis discretione congruus locus, congruus cibus, congruus lectus, congruus omnibus exhibeatur et honor
Abbreviated transcription (Latin):
silius dic̃. Vnus quisque in opere
suo obseruare deb& ꝓpriã regulã
Sic̃ mẽ brore in corporx. quiada nũ
abebit sineglexerit implere qđ ei¬
miunctũ ẽ : & de cõmuni frũm
uti litate neglegõs amplius peri¬
clitabitur: & ideomente & de uotio¬
ne complere deb& id qđ scriptũ
est Cantantes & psallẽtes in cor¬
dib ur̃is dño. Si enĩ corporaliter
nõ occurrit ad eẽ cũ c&eris ado¬
rationis locũ : in quocũq: locoiuentꝰ fuerit qđ deuotio¬
nis es ex pleat Oport& tam̃ obser¬
uare. neforte qui possit comple¬
re intẽpore suo qđ conplendũ
est & occurrere: Sed dũ loqui
in minis terii opere occupatus
Quod qui facit & offendiculũ
c&eris prestat & ipse neglegentis
choꝵ magist̃ ait. Cũ fr̃sspirita¬
les sine laico ambulant: iuncti
ad se & cantantes modice de uia
flectan genua & postorationẽ
redeant inuiã mox ab om̃i uer¬
bo alieno ad eotacentes ꝓpt̃ reue¬
rentiã operis dĩ & sic ambulan¬

Expanded text:
nima. RESP. Unusquisque in opere suo observare debet propriam regulam, sicut membrum in corpore; et damnum habebit, si neglexerit in eo quod injunctum est ei, et de communi fratrum utilitate negligens amplius periclitabitur. Et ideo tota mente et devotione complere debet id quod scriptum est: Cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino . Si enim corporaliter non occurrat adesse cum caeteris ad orationis locum, in quocunque loco inventus fuerit, quod devotionis est expleat. Oportet tamen observare, ne forte possit quis implere in tempore suo quod complendum est et occurrere: sed dum loqui in ministerii opere occupatus. Quod qui tacit, et offendiculam caeteris praestat, et ipse negligentis GULA MAGISTRI . Cum fratres spiritales sine laico ambulant juncti ad se, et cantantes modice de via flectant genua, et post orationem redeant in viam; mox ab omni verbo alieno a Deo tacentes propter reverentiam operis Dei, et sic ambulan
Abbreviated transcription (Latin):
licitas ꝑ trahunt. Et ideo certis tẽpo¬
ribus occuparidebent fr̃s in labo¬
remanuũ. Certisiterũ horis
in lectione diuina. Ideoq: hac
dispositione credimus utraq
tempora ordinari. lđt ut a
pascha usq: ad kł octubris
amane excuntes a primasusq
adhora pene quarta labo¬
rent qđ necessariũ fuerit. Ab
hora aut̃ quarta usq hora
quasi sexta agent: lectioniua¬

Expanded text:
imica est animae. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pascha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit. Ab hora autem quarta usque ad horam quasi sextam lectioni va
Abbreviated transcription (Latin):
Propriis aut̃ tẽporib oport&
operari ncħm & ꝓpriis ora¬
tionilectioniq: incũ bere. Horas
enĩ deb& abere icħs cõgruas.¬
& ad singula officia deputatas.
Partes aut̃ tẽpoꝵ suis quibusq:
operibus talit̃ deputantur. Aes¬
tate enĩ a mane usq: in horã
terciã laborare oport&. A
tercia uero usq: ad sextã. lectio¬
niua care . De hinc usq ad no¬
nã requiescere. Post nonã aut̃¬
usq: ad tẽpus uespertinũ aterũ
operari. Pat sexta aut̃ sur¬
gentes amensa pausent in lec¬
ta sua cũ om̃isilentio. Aut for¬
te qui uoluerit legere sibi: sic
legat ut aliũ non inqui& et¬
ł tagatur nõ atẽ perius me¬
diante octauaora Et iterȩ
quod faciendũ est operent᷑
usque aduesperã Siautẽ ne¬
cessitas lociaut pauꝑtas ex¬
igerit ut ad fruges sed colli¬
gendas ꝑse occupentur non
contristẽtur quia tune uere
ncħi sunt labores manũ sua¬

Expanded text:
Propriis autem temporibus oportet operari monachum, et propriis orationi lectionique incumbere. Horas enim debet habere monachus congruas ad singula officia deputatas. Patres autem temporum suis quibusque operibus taliter deputantur. Aestate enim a mane usque ad horam tertiam laborare oportet; a tertia autem usque ad sextam lectioni vacare; dehinc usque ad nonam requiescere; post nonam autemus que ad tempus vespertinum iterum ent. Post sextam autem surgentes a mensa pausent in lectis suis cum silentio: aut forte qui voluerit legere sic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur, usque ad vesperam. Si autem necessitas loci aut paupertas exegerit ut ad fruges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere monachi sunt, si labore manuum sua
Abbreviated transcription (Latin):
culpis qđ animȩ maiorem ꝑtineat
dampnationẽ aliquã cõmiserit fr̃
secretius ꝑpurã cõfessionẽ suo mani¬
festet abbati. Ne dũ tempore hoc¬
animi culpã de tegere uerecundat
cũ reatu culpȩ. faciẽ diaboli interi¬
us recondat. CẜxlUII. DESIONI
FICANDA HORA OPERIS DEI
dies noctisq sit cura abba¬
tis aut ipse nunciare aut tali
sollicito fr̃i iniungat hanc curã
ut om̃is horis competentibus com¬
Horas uero ad cursũ ꝓcurare.
iuxta dispensationẽ abbis deb& cui¬
cumq: ordinatũ fuerit. iđt quimen¬
te sollicita & inpigra fuerit ad hoc
opus idoneus inuentus ut opus dĩ
nõ tardetur. Qui non qua hora¬

Expanded text:
 ad animae majorem pertinet damnationem, aliquam commiserit, hoc secretius per puram confessionem volens suae manifestet abbatissae: ne dum tempore animi culpam detegere verecundat, cum reatu culpae faciem diaboli interius recondat. CAPUT XVII. De eo FICANDA HORA OPERIS DEI.die noctuque sit cura abbatis aut ipse nuntiare, aut tali sollicito fratri injungat hanc curam, ut omnia horis competentibus comHoras vero ad cursum procurare juxta dispositionem abbatis debet, cuicunque ordinatum fuerit, id est, qui mente sollicita et impigra fuerit ad hoc opus idoneus inventus, ut opus Dei non tardetur. Si vero qua
Abbreviated transcription (Latin):
operandũ ꝓuoc& fit que inter eos
pax atq: concordia. & libenter ma¬
iorib̾. subiciantur ⁊̃ sedentes & am¬
bulantes acstantes. In or dinesuo.¬
& in inuicẽ de humilitate certantes

Expanded text:
operandum provocet. Sitque inter eos pax et concordia, et libenter majoribus subjiciantur, sedentes, ambulantes, ac stantes in ordine suo, et invicem de humilitate certantes
Abbreviated transcription (Latin):
incħi quib oport& nõ solũ uitȩ
suȩ necessaria ꝓpriis manib: ex¬
hibere Sed &iã in digentiã alioꝵ
laborib: suisre ficere : qui uirib:
corporis & integritate salutis con¬
sistunt. si in opere ociosi sunt. dupli¬
cit̾ peccare noscuntur. Quia nõ
solũ nõ laborant : sed &iã alios
uiciant & adimmitationẽ suam
inuitant. Propterea enĩ quisq: ad
dm̃ cõuertitur. ut ei de seruiens
laboris habeat curã: Nõ ut ocio
deditus inertia pigriciaque pas¬
catur ĩ quisic uolunt ua cari leccio¬
ni ut nõ operentur. ipsilectionicõ¬
tumaces existunt. quia nõ faciunt
qđ ibilegunt. Ibienĩ scriptũ ẽ. Ope¬
rantes suũ panẽ manducent. hinc

Expanded text:
oportet non solum vitae suae necessaria propriis manibus exhibere, sed etiam indigentiam aliorum laboribus suis reficere. Qui viribus corporis et integritate salutis consistunt, si in opere ostiosi sunt, dupliciter peccare noscuntur: quia non solum non laborant, sed etiam alios vitiant, et ad imitationem suam invitant. Propterea enim quisque ad Deum convertitur, ut ei deserviens laboris habeat curam, non ut otio deditus inertia pigritiaque pascatur. Qui sic volunt vacare lectioni, ut non operentur, ipsi lectioni contumaces existunt, quia non faciunt quod ibi legunt. Ibi enim scriptum est: Operantes suum panem manducent. Et
Abbreviated transcription (Latin):
se alenua ab̃bis. agentes grãs de
boni actus uoluntate concessa
& post inpensã humilitatẽ simul
&ore suo abbt indicent quis qđ
uoluerit abstinere . L. DEER̃IB.
R labor¬
urere hor a competenti ad
horatoriũ & abbas hoc ꝑpenda&
quia itaest agãt ibidemop̾dĩ
ubi operant᷑ cũ tremore diuino
flectentes ienua. Sim ilit̃ quiii
ti nere directi sunt. nõ eosprete¬
reant horȩ constituȩ sed ut possuN
agãt sibi & seruitutis pensũ nõ negle¬

Expanded text:
se ad genua abbatis, agentes gratias de boni actus voluntate concessa, et post impensam humilitatem simul et ore suo abbati indicent quis quid voluerit abstinere. » Communis  laborrere hora competenti ad oratorium, et abbas hoc perpendit quia ita est, agant ibidem opus Dei ubi operantur, cum tremore divino flectentes genua. Similiter qui in itinere directi sunt, non eos praetereant horae constitutae; sed ut possunt agant sibi, et servitutis pensum non negli
Abbreviated transcription (Latin):
uit &. Ne in utroq: inueniatur in¬
cautus. Iđt ne uel obpressussom¬
nostatutã noctis transeat horã
uł eadem festinus anticip&. Siue
ro qualib& occasione a iusto or¬
dine deuiatũ fuerit. ut nõ scđm or¬
dinẽ suũ orȩ custodiantur super¬
positione dampnetur. Esalmus¬
aut̃ uł antiphonas post ab̃b̃em or¬
dine suo quib iussũ fuerit imponat
Cantare aut̃ & legere nõ p̾̃ssumat
nisiqui potest ipsud officiũ implere

Expanded text:
s ne in utroque inveniatur incautus, id est, ne velut oppressus somno statutam noctis transeat horam, vel eamdem festinus anticipero qualibet occasione a justo ordine deviatum fuerit, ut non secundum ordinem suum horae custodiantur, superpositione damnetur. CAPUautem, vel antiphonas post abbatem ordine suo, quibus jussum fuerit, imponant. Cantare autem et legere non praesumat, nisi qui potest officium implere,
Abbreviated transcription (Latin):
magist᷑ ait. Quiuero fr̃ grauẽ culpã
ad miserit ipse ab utroq ex cõmu¬
nicctur iđe ab oratorio & a men¬
sa & nõ ipse adindulgentiã ma¬
ioris ꝑueniat. nisi ante limen ora¬
torii ꝓstratus lacrimabili uoce ine¬
uallo cessantiũ in psalmis orarũ
dõ & om̃ib emendatione satis fece¬
batẽ uenerit: uoluat se ipsius abbis pe¬
bas recipiatur in coro uł ordine quod
abbas decre uerit. Ita sane ut psal¬
mũ aut lectione uł aliut quid non
p̃ssumat in oratorio imponere.
nisi iterum iubeat abbas. Et omib:
horis dũ ꝑ compl&ur opusdĩ ꝓiciat
se in terra in loco qđ stat. & sic satis¬
faciat usq dũ ei iubeat iterũ abbas
ut quiescatiã ab hac satis factione

Expanded text:
Magistri : « Qui vero frater gravem culpam admiserit, ipse ab utroque excommunicetur, id est ab oratorio et a mensa; et non ipse ad indulgentiam majoris perveniat, nisi ante limen oratorii prostratus lacrymabili voce intervallo cessantium a psalmis horarum Deo et omnibus emendatione satisfecebate venerit volvat se ipsius pebas, recipiatur in choro, vel ordine quo abbas decreverit; ita sane ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid, non praesumat in oratorio imponere, nisi iterum abbas jubeat. Et omnibus horis, dum completur opus Dei, projiciat se in terra, in loco quo stat, et sic satisfaciat, usque dum ei jubeat iterum abbas, ut quiescat jam ab hac satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
basilius ait. Sicum possit nõsatis egit
occurrere. fateatur culpã negle¬
gentiȩ suȩ & maneat sinecibo usque
adillã horã qu& cõuenitur adcibũ
in posterũ diem. Nec pressũmat¬
ante statutã horã uł postea quie¬
quã cibi aut potus p̃ssumere. Hinc¬

Expanded text:
Si vero cum posset, non satis egit occurrere, fateatur culpam negligentiae suae, et maneat sine cibo usque ad illam horam qua convenitur ad cibum in posterum diem. INTEante statutam horam, vel postea quidquam cibi, aut potus praesumere.
Abbreviated transcription (Latin):
rit in lapsus. & statim abbati uł pre¬
posito purã dederit cõfessionẽ & cõ¬
ꝑtũ fuerit nõsuȩ uoluntatis fuisse
Siuero nõ sua cõfessione sed alteri¬
us ꝓdicione cognitũ fuerit. ꝓ ut cul pa
magnitudo poposcerit. pęnitentiȩ
qui sciãt curare & sua & aliena
uulnera nõ de tegere & publica

Expanded text:
rit dilapsus, statim abbati vel praeposito puram dederit confessionem, et compertum fuerit non suae voluntatis fuisse vero non sua confessione, sed alterius proditione cognitum fuerit, prout culpae magnitudo poposcerit, poenitentiae qui sciret curare sua, & aliena vulnera non detegere & publica
Abbreviated transcription (Latin):
coxlui. DEhis EUINaluS QUByS¬
LIDET REBUS DELINQVUN
quina incellario inminis te¬
rio inpristino. in orto. in ar¬
tẽ aliquã dũ laborat uel in quo¬
cumq loeo aliquid deliquerit. aut
fregerit quippiã. aut ꝑdiderit
uł aliut quid excesserit. Nbi ub¬
& nõ uenieus cõtinuo ante abbate
uł cõ gregationẽ ipse ultro satis fo¬
cerit & ꝓdiderit delictũ suũ dũ ꝑ
aliũ cognitũ fuerit: maiori subia¬
ceat emendationi. Hinc cassianꝰ au¬
Siquis aliquid fregerit aut ꝑdide¬
rit. nõ alit̾ negle gentiã suam dele¬
bit : nisi corã om̃ib fr̃ib: tãdiu suppli¬
cauerit dõ. int̾ra prostratus: donee
oratione soluatur abbis. Supraenĩ¬

Expanded text:
XVI. DE HIS QUI IN ALIIS QUIBUSLIBET REBUS DELINQUUNTquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum laborat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, aut perdiderit, vel aliud quid excesserit ubi ubi, non veniens continuo ante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium cognitum fuerit, majori subjaceat emendationi. Si animaSi quis autem aliquid fregerit aut perdiderit, non aliter negligentiam suam delebit, nisi coram omnibus fratribus tandiu supplicaverit Deo in terra prostratus, donec oratione solvatur abbatis. S
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝓgrauibus eulpis ab oratorio
& aumensa excomunica tͥ
hora qua opusdi in oratorio ꝑcele¬
bratur ante fores orataru ꝓstratus
iaceat nichil dicens nisi tantũ posito
in terra capite stratus pronus om̃i¬
um de oratorio exeuntiũ pedibus. Et
hoc tã diufaciat: usq dũ abbas iudi¬
cauerit satis factũ esse. Quȩ grauio

Expanded text:
ioribus culpis ab oratorio et a mensa excommunicatur, hora, qua opus Dei in oratorio percelebratur, ante fores oratorii prostratus jaceat, nihil dicens nisi tantum posito in terra capite stratus pronus omnium de oratorio pedibus exeuntium. Et hoc tandiu faciat, usque dum abbas judicaverit satisfactum esse. Qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut simul om̃s dicant uersũ &
orent & sub uno om̃s accedant
ad m̃sa qui ꝑ ne glegentiã suã
nõ emenda uerit : nõ ꝑmittatur
ad m̃sã cõmunis participatione.
sed sequestratus a consortio om̃iũ
reficiat solus. Sublata ei portione
sua de uino usq ad satis factione &
emendatione. Similit̃ aut̃ pacia¬
tur qui & ad illũ uersũ nõ suerit
presens qui post cibũ dicitur . Exẽ.¬
sũ priorem qui nõ ad fuerint: semo¬
te & nõ signatũ. & sine data & accep¬
ta bene dictione manducent & bi¬

Expanded text:
omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam qui per negligentiam suam non emendaverit, non permittatur ad mensae communionis participationem: sed sequestratus a consortio omnium reficiat solus, sublata ei portione sua de vino usque ad satisfactionem et emendationem. Similiter autem patiatur, qui ad illum versum non fuerit praesens, qui post cibum dicitur. Nesum priorem qui non adfuerint, semote, et non signatum, et sine data et accepta benedictione manducent et bi
Abbreviated transcription (Latin):
Omnimodis aut̃ & hoc ca uers debas
ne ante illã. uł post illa horã quã
om̃s fr̃s in cõmune reficiunt extra
mensa quod cumq: uł modicũ aliquis
manducare p̃ssumat aut &iã poma
quȩ tẽporesuo sub arborib iacent.
Nõ tantũ degustare : sed &iã tange¬
re absq his quȩ in cõmune comedunt᷑.

Expanded text:
Omnimodis autem et hoc caveri debet, ne ante illam vel post illam horam, qua omnes fratres in commune reficiunt, extra mensam quodcunque vel modicum aliquis manducare praesumat: ut etiam poma, quae tempore suo sub arboribus jacent, non tantum degustare, sed etiam tangere absque his quae in commune comeduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
quatur. Ideo enĩ post comple¬
torios tacere demus. ut merito
in nocturnis primo dic amus.
turnis aperire labia nr̃a. quae
sua custodia in compl& oriis clau¬
ieiuniisiue prandu. sitẽ pus fue¬
nit prandii: mux ut surrexe¬
rint acena. sedeant om̃s in unũ
& legat unus collationes uł uitas
patrũ aut certe aliquid qđ ȩdi¬
fic& audientes. Nõ aut̃ eptati¬
cũ aut regũ quia infirmis intel¬
lectib nõ erit utile illa hora hane
scriptura c̃ audire. Aliis uero
horis legantur. Quod aut̃ dicit¬

Expanded text:
us. Ideo enim post Completorios tacere debemus, ut merito in Nocturnis primo dicamus Doturnis aperire labia nostra, quae sua custodia in Completoriis claujejunii, sive prandii, si tempus fuerit prandii, mox ut surrexerint a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus Collationes vel Vitas Patrum, aut certe aliquid quod aedificet audientes; non autem Eptaticum, aut Regum: quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc Scripturam audire: aliis vero horis legantur. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
rerit: in troire in oratoriũ cũ cȩce¬
ris nõ audeat. Sed penitentiȩ dele¬
occurrerit : ulterius in oratoriũ int̾
psallentes fr̃s introire nõ audeat¬
Sed stans foris ad ianuã sustineat
donec finitis psalmis cõgregatiore¬
laxetur. Et tunc sub missa in t̾ra pe¬
nitentia. neglegentiȩ suȩ uł tardita¬
tis corã om̃ib: ab abbe imp&r& ueniã
Quod si contẽ pserit satis facere: nul¬
lomodo int̃ fr̃s soci& atẽ orandiabe¬

Expanded text:
rerit, introire in oratorium cum caererit, introire in oratorium cum caeris non audeat, sed poenitentiae deleoccurrerit, ulterius in oratorium inter psallentes fratres introire non audeat. Stans foris ad januam sustineat, donec finitis psalmis congregatio relaxetur: et tunc submissa in terra poenitentia negligentiae suae, vel tarditatis coram omnibus ab abbate impetret veniam. Quod si contempserit satisfacere, nullo modo inter fratres societatem psallendi habe
Abbreviated transcription (Latin):
si foris oratorio remaneant: erit
forte talis quise aut recolloc& &
dormiat. aut certe sedet foris uł
fabulis uacat. & datur occasio
maligno. sed ingrediãtur intus.
ut nec totũ perdant & derelico
gentur ne a somno detenti dormi¬
ant. Aut in aliquo malignohosti ad¬
cundi detur occasio Intus & enim
positus nec totũ perdit qđ ceperat.
& uere cundia ac m&u frangitur
dũ ab om̃ib uidetur. Et quando ce¬
teri explao officio foras egediunt᷑
ille in ȩccła proipsa tarditate posi¬
tus. duo decim psalmos supra cur¬
sus seriẽ cantet. Si uero ex toto cur¬
sũ suũ ꝑdiderit. precipue nocturnis
horis inquib nullũ aliud opus impen¬
dit suꝑ positione damłnetur. Diur
nis aut̃ horis qui ad opus dĩ post uer¬
sũ & głam primi psalmi qui post uer¬
sũ dicitur nooccurrerit: lege qua
supͣ diximꝰ inultimostent. Nec pres¬
satis factionẽ nisi forte abbas licen¬
fructuosus ait. Ad orationes diur¬
nas qui ad primũ psalmũ nõ occur¬

Expanded text:
si foris oratorio remaneant, erit forte talis qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vocet, et detur occasio maligno: sed 576 ingrediatur intus, ut nec totum perdat, et de reliquo gentur, ne a somno detentae dormiant, aut in aliquo maligno hosti adeundi detur occasio. Intus etenim posita nec totum perdit quod coeperat, et verecundia ac metu frangitur, dum ab omnibus videtur. Et quando caeterae expleto officio foras egrediuntur, illa in ecclesia pro ipsa tarditate posita duodecim psalmos super cursus seriem cantet. Si vero ex toto cursum suum perdiderit, praecipue nocturnis horis, in quibus nullum alium opus impendit, suppositione damnetur. Hornis autem horis qui ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesatisfactionem: nisi forte abbas licenibeatur a cibo. Ad orationes diurnas, qui ad primum psalmum non occur
Abbreviated transcription (Latin):
Cumdicit scriptura. Uespe¬
sis dieb constituta sunt solui ie¬
iunia: ut sit aliquid plixius.
ut lum̃ lucerne nõ in dige¬
ant reficientes sedbuce adhuc
diei om̃a cõsumentur. Seed
om̃i tempore siue cenę siio
refectionis hora sic tempere¬
tur ut cũ lucefiant om̃a¬

Expanded text:
ii scriptura: Vespesis diebus constituta sunt solvi jejunia: ut sit aliquid prolixius, ut lumine lucernae non indigeant reficientes, sed luce adhuc diei omnia consummentur. Sed et omni tempore sive coenae, sive refectionis, hora sic temperetur, ut cum luce fiant om
Abbreviated transcription (Latin):
nudies fuerint dicta uespera
paruo interuallomox acce¬
dant ad lectionẽ collatio¬
nũ ut dixim & lectis quatu¬
oi aut qumq foluis ul quan¬
tũ hora ꝑmittit omĩ bi iminũ
occurrentib ꝑ hancmoram

Expanded text:
nii dies fuerit, dicta Vespera, parvo intervallo mox accedant ad lectionem Collationum, ut diximus, et lectis quatuor aut quinque foliis, vel quantum hora permittit, omnibus in unum accurrentibus, per hanc moram
Abbreviated transcription (Latin):
questio oritur quomodohic ab
idus september ie iunandũ cot¬
tidie dicat. cũ in capitulo xluiiͦ
dicturus sit A pascha usq ad hea¬
lendas octobris postsextã surgen¬
tes a mensa pausentque ita solui¬
tur. Si abuerint opera in agris.
uł uindemiã inuineis ubi ꝑse
occupentur. usq ad kł octubris
ad sextã reficiant. Sin aut̃ nõ
habuerint: ab idus septembris
generale ieiuniũ inco&ur. In

Expanded text:
quit, oritur quomodo hic ab idibus Septembris jejunandum quotidie dicat, cum in capitulo 48 dicturus sit: a Pascha usque ad calendas Octobris post sextam surgentes a mensa pausent. Quae ita solvitur: Si habuerint opera in agris, vel vindemiant in vineis, ubi per se occupentur, usque ad calendas Octobris ad sextam reficiant. Sin autem non habuerint, ab idibus Septembris generale jejunium inchoatur. »
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ tota cstaie sil abores agro¬
rũ nõ abent meħi. aut nimie¬
tas estatis nõ ꝑturbat : quar¬
ta & sexta feria ieiunent usque
post pente costen: aliadie in coa¬
tũ. usq ad equi noctiũ aut um¬
nale protenditur. Ternisscili¬
c&dieb: ꝑsingulas ebdomadas
ꝓpt̃ aestiuũ solis ardorem hinc¬

Expanded text:
autem tota aestate, si labores agrorum non habent monachi, aut nimietas aestatis non perturbat, quarta et sexta feria jejunent usque post Pentecosten alia die inchoatum, usque ad aequinoctium autumnale protenditur ternis scilicet diebus per singulas hebdomadas, propter aestivum solis ardorem
Abbreviated transcription (Latin):
dixise patrũ. In quib edificatio¬
nes plenit̃ scripta sunt audientiũ.
uł certȩ de expositionib: librorũ
catholicorũ quȩ abhorto doxis
facte sunt uiris in quib scã suffici¬
ent̃ sc̃is doctrina redundat

Expanded text:
iis Patrum, in quibus aedificationes pleniter scriptae sunt audientium; vel certe de expositionibus librorum catholicorum, quae ab orthodoxis factae sunt viris, in quibus sancta sufficienter sanctis doctrina redundat
Abbreviated transcription (Latin):
riamonachoꝵ in quib: ieiunia
cõquiescunt. In primis uenera¬
bilis dies dominicus nominixp̃i
dic atus. qui sic̃ ꝓpt̃ miste¬
riũ resurrectionis eius sollẽp¬
nis ẽ : Ita & apud om̃s seruoseiꝰ
cȩlebritatẽ cõuiuiꝰ uotiuo gaudio

Expanded text:
riae monachorum, in quibus jejunia conquiescunt, in primis venerabilis dies Dominicus nomini Christi dicatus. Qui, sicut propter mysterium resurrectionis ejus solemnis est, ita et apud omnes servos ejus celebritatem
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ spus sc̃i. Vt hi. dies nõ infi¬
gura laboris quadra gesimae
tẽpus significat : sed inqui& ȩ
l&iciȩ laxatis ieiunus cȩlebren¬
perȩ sabbati quȩ lucescit indie
dñi cousq ad uesperã ipsius
dñici : & totis quinquagesimȩ
dieb nec ienua curuari. nec
ie iunioꝵ regulã custodiri pa¬
trũ cõstituta sanxer̃. Quod dix̃¬

Expanded text:
entum Spiritus sancti: ut hi dies non in figura laboris, quod Quadragesimae tempus significat, sed in quiete laetitiae laxatis jejuniis celebrenpera sabbati, quae lucescit in die Dominico usque ad vesperam ipsius Dominici, et totis quinquagesimae diebus nec genua curvari, nec jejuniorum regulas custodiri Patrum constituta sanxerunt. § VI
Abbreviated transcription (Latin):
tionib sint. Reliquis diebus
ad sexta prandeant. Iuam
prandiis exta sioperas in agris
habuerint aut estatis feruor
nimius fuerit: cõtinuanda erit
& in abbis sit ꝓuidentia Pran

Expanded text:
nonam; reliquis diebus ad sextam prandeant. Quae prandii sexta, si opera in agris habuerint, aut aestatis fervor nimius fuerit, continuanda erit, et in abbatis sit providentia. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
illo uero dic̃. Seđs humil itatis
gradus ẽ siꝓpriã quis non
amans uoluntatẽ deside¬
ria sua ñ deleetet᷑ implere
Uocẽ illã dm̃factis immitetur
dicentis. Nõ uenifacere uolun¬
tatẽ meã: sed eiꝰ quimisit me

Expanded text:
I BENEDICTI. Secundus humilitatis gradus est, si propriam quis non amans voluntatem, desideria sua non delectetur implere, sed vocem illam Domini factis imitetur dicentis: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui me
Abbreviated transcription (Latin):
Sedhec ipsa oboedientia tunc accep¬
tabilis erit dõ & dulcis hominibus.
siqđ iubetur nõ trepide. nõ tarde.
nõ tepide. aut cũ mur murio: uł¬
cũr esponso nolentis efficiatur.

Expanded text:
Sed hec ipsa obedientia tunc acceptabilis erit Deo et dulcis hominibus, si quod iubetur non tepide, non tarde, non trepide aut cum murmurio vel responso nolentis efficiatur;
Abbreviated transcription (Latin):
os ad docendũ aperire: Quiergo
quirat: & inter agendũ suã cau¬
tis sime linguã non solũ ab otio¬
sis sermonib coerceat: uerũ
& ab ipsa quã nuꝑ didicit ueri¬
tate p̃dicanda contineat: Nã¬
olescentss uitam de scribens modes¬
tiam taciturnitatis interprima
uirtutũ studia conputat Bonũ ẽ
uiro in quid cũ portauerit iugum
ab adolescentia sua sedebit solita

Expanded text:
os ad docendum aperiquirat. Et inter agendum suam cautissime linguam non solum ab otiosis sermonibus coerceat, verum et ab ipsa quam nuper didicit veritate praedicanda contineat. olescentis vitam describens, modestiam taciturnitatis inter prima virtutum studia computat. Bonum est vero, inquit, cum portaverit jugum ab adolesce
Abbreviated transcription (Latin):
est homo qui silentiũ affectat qui¬
nat: Istetalis multum loquitur:
& alius quia mane usq ad ues¬
perũ loquitr & cũ discretione
silentiũ magnũ custodit: Meliũ¬

Expanded text:
Est homo qui silentium affectat quinat. Iste talis multum loquitur. Et est alius qui a mane usque ad vesperum loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit. GREGORI
Abbreviated transcription (Latin):
płs & nõ solũ ore sed &iã incorde
simur murauerit: & iam sumpleat
iussionẽ : tam̃ acceptũ iã nõ erit
dõ qui cor eius respicit murmu¬
rantem. Et protali facto nulla
consequitur gratia
Inmo poenan murniu¬
rantium in currit: si non cum
satis factione emenda uerit.¬

Expanded text:
solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione emendaverit
Abbreviated transcription (Latin):
CAP .UI. DEIACITURNITATE
acitur nitas uirtus ẽ
humilitatis & indiciũ
grauitatis. Nutrix uirtu¬
tũ & custos ẽ animarũ. Hinc
salomonait. Quicustodit os su¬
um & linguã suã : custodit ab
angustus animã suã. Ab angus¬

Expanded text:
CAPUT LXI. De taciturnitate. Taciturnitas autem virtus est humilitatis et indicium gravitatis, nutrix virtutum et custos animarum. Hinc Salomon ait: Qui custodit os suum et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
quã gemino uitio xp̃ianus adiabo¬
lo appetitur: & occulto ꝑclationẽ
& publico ꝑlibidinẽ: sed dũ euitat
quis libidinẽ : cadit in elationem:
Itemdũ in caute declinat elationẽ:
elationis uitio. itur inaꝑtũ libidinis.
& de aꝑ colibidinis. itur in occultũ
elationis: Sed dĩ seruus dis crete utrũq
pensans sic cau& libidinẽ: ut non in¬
currat in elationẽ: Sic uitat elatio¬
nẽ ut nonre souat animũ alibidinẽ¬

Expanded text:
quam gemino vitio Christianus a diabolo appetitur, et occulto per elationem, et publico per libidinem. Sed dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incaute declinat elationem, vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elationis. Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem; et sic premit elationem, ut non resolvat animum ad libidine
Abbreviated transcription (Latin):
chi. absq: murmuratione fa¬
ciant. ne quod absit murmu¬
rando ea sentencia pereant
rando. Illimanna manducan¬
domortui sunt: & istiscriptu¬
ras legendo & audiendo spali
fame cotidie moriuntur Illi
murmurando tram᷑ ꝓmissio¬
nis nõ introier̃: & istimur mu¬

Expanded text:
t, absque murmuratione faciant, ne, quod absit, murmurando ea sententia pereant,ando. Illi manna manducando mortui sunt, et isti scripturas legendo et audiendo spirituali fame quotidie moriuntur. Illi murmurando terram repromissionis non intraverunt, et isti murmu
Abbreviated transcription (Latin):
de dicens hic hostendit ꝓpha si
abonis eloquiis inter dũ ꝓpt̃ tacitur
nitatis grauitatẽ debere tacere
quanto magis amalis uerbis ꝓpt̃¬
Sic em̃ quidã ait: Pro o¬
tio so uerboratio ponit᷑: ꝓ sermo¬
ne in usto poena ex soluitur: Ob¬

Expanded text:
bonis . Hic ostendit Propheta, si a bonis eloquiis interdum propter taciturnitatem debet tacere, quanto magis a malis verbis prosicut ait quidam: Sicut pro otioso verbo ratio ponitur, ita pro sermone injusto poena exsolvitur
Abbreviated transcription (Latin):
unomom̃to predicta magistri
iussio & ꝑfecta discipuli opera
inuelocitate tunoris dei: am¬
bȩ res communiter cicius ex¬
plicantur

Expanded text:
uno momento predicta magistri iussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei, ambę res communiter cicius explicantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tib miscđiter diuidit: scit
habundare. Qui acceptis ali¬
mentis. ñ adigurgitatio¬
nẽ uentris utitur. sed adrepa
Qui alim̃toꝵ inopiã sine murmu¬
ratione tolerat: nec ꝓnecessi tate
coactꝰ agit aliquid. unde anima pec¬
cati laque ũ incurrat: scit esuri¬
re. Quẽ ergo nec in habundantia
suꝑbia eleuat: nec innecessitate
cupiditas irritat: nouit habũ dare
nouit & penuriã pati. Quiergo in¬

Expanded text:
tibus misericorditer dividit, scit abundare, qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad repaqui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus agit aliquid, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo, nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ant cũ magna cordis alacri
hutales relinquentes statĩ quae
suasunt: & uoluntatẽ ꝓpriã dese¬
rentes. Mox exoccupatis manib:
&ꝰ qđ agebant in ꝑfectũ relin¬
quentes. Uicino obocdientiae
pede: iubentis uocem: factis
sequantur

Expanded text:
auris tales hi relinquentes statim quae sua sunt, et voluntatem propriam deserentes, mox ex occupatis manibus, et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientiae pede jubentis vocem factis sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
occulus ñuidit. nec auris
audiuit. nec in cor hominis
ascendit: quȩ p̃parauit ds̃¬
his qui diliguntillũ offic ina
uero ubi haec om̃a diligent̃
operemur : claustra sunt
monasterii. & stabilitas
in congreegatione

Expanded text:
nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit his qui diligunt eum . Officina vero ubi haec omnia diligenter operemur, claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione
Abbreviated transcription (Latin):
tis: In uerbis ut ei pauca & ratio¬
nabilia uerba humiliter loquat᷑
& cũ reuerentia: Infactis aut̃ ut
illo transcunte iunior surgat̾:
Illo igitur iubente sedeat. illo loquẽ¬
te audiens taceat. in terroganti
humiliter respondeat. iubentiobe¬
te benedictionẽ humiliter petat
& in om̃ib: ubiratio nabiliter res
postulat . iunior mħs senioriobȩ¬

Expanded text:
tis: in verbis, ut eis pauca et rationabilia verba humiliter loquatur, et cum reverentia: in factis autem, ut illo transeunte junior surgat, illo iterum jubente sedeat, illo loquente audiens taceat, interroganti humiliter respondeat, jubenti obete benedictionem petat, et in omnibus, ubi rationabiliter res postulat, junior monachus seniori obe
Abbreviated transcription (Latin):
ta cordis abluit. qđ hȩc exire ad opera ñ ꝑmittit: & cogita¬
ta nequitia tanto cicius soluitur quãtũ ad effectũ operis dis¬
trictius ñligatur : Et quã suꝑ hȩc sit facilis uenia ostendit:
Quidũ se ad huc ꝓmittit petere. hoc quod se petere ꝓmittebat
obtinuit: Quatenus quia usq ad opus ñ uenerat culpa: usq
ad cruciatũ ñ ꝑuenir& penitentia: Sed cogitata afflictiom̃¬

Expanded text:
ta cordis abluit, quo haec exire ad opera non permittit; et cogitata nequitia tanto citius solvitur, quanto effectu operis disremisisti, quam super haec sit facilis venia ostendit; qui dum se adhuc promittit petere, hoc quod se petere promittebat obtinuit; quatenus quia usque ad opus non venerat culpa, usque ad cruciatum non perveniret poenitentia, sed cogitata afflictio me
Abbreviated transcription (Latin):
dormis quando con¬
furges ex somnotuo pau¬
lulũ dormies. paulu¬
lũ dormitabis. Paulu¬
lũ cõseres manib:
ut dormias. & ueni&
tibi quasi uiator egestas
& pauperies. quasiuir

Expanded text:
dormies? Quando urges e somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus ut dormias. Et ueniet tibi quasi uiator egestas et pauperies quasi uir
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ Elebilit̾ aut̃ deplorandi sunt: qui
odio in fr̃e tabescunt: & con¬
tra alios ꝑniciosum animȩdo¬
lum seruant: Aregno enĩdĩse se¬
parant : qui se me dipsos a karitate

Expanded text:
 Flebiliter deplorandi sunt qui odio in fratrem tabescunt, et contra alios perniciosum animae dolum servant; a regno enim Dei se separant, qui semetipsos a charitate
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ recor datio: merorẽ gignit: Dũ enĩ oramꝰ: ad memoriã redu¬
cimꝰ culpã. Et magis reos tũc nos eẽ cognoscimꝰ: Ideoꝙ cũ dõ ad sistimꝰ:
gemere & flere debemus reminiscentes quã grauia sint scelera quȩ
cõmisimus : quãq dira inferne supplicia quȩti memus: Mens qua¬
lẽ se ioratione offert : talẽ post orationẽ cõseru&: Nã nichil ꝓfic̃
oratio sidenuo comittitur: unde iã ueniꝰ postulatur: Ille enĩ in p̃cib
desideratũ effectũ sine dubio ꝑcipit: qui qđ orando abluit postulat.

Expanded text:
peccatorum recordatio moerorem gignit. Dam enim oramus, ad memoriam culpam reducimus: et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo quã uis debonis & scĩs ad aedifi¬
cationũ eloquiis ꝑfectis discipulis
ꝓpt̃ tacitur nitatis grauita te m
rara lo quendi concedatur
licen tia

Expanded text:
Ergo quamvis de bonis et sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gravitatem rara loquendi concedatur licentia
Abbreviated transcription (Latin):
ores fore inuita ȩt̃na: Hesaras
testatur dicens: Hȩc dic̃ dñs
eunuchis: dabo eis indomomea:
& in muris meis locũ & nom̃
melius afilus & filiab nom̃ sem¬
piternũ. dabo eis qđ non peribit:

Expanded text:
ores esse in vita aeterna Isaias testatur, qui ait: Haec dicit Dominus eunuchis: Dabo eis in domo mea et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui senioꝵ suort ñ obseruant imperia : sediudicant de
suis ne glegentus obiurgati: aut rebellant in solent aut mͣ¬
murant: Deloco supriore disputant p̃ferroised iãmeli¬
oribum pudent᷑ affectant: Simplicitatẽ spaliũ patix exa
morib in ob sequioreuerentiã : Insermone modestianetꝰ
in morib displinã. Habent in intentione ꝑtinaciam ancordedu¬
riciã: In sermocinatione : iac tantiam: In humlitate fallaces
les: Ad opus bonũ pigri: Ad obsequiũ duri: Adloquendũq đ
frenati in cacinno: Hȩc sunt suꝑ biȩ crassantis indicia quib ds̃of¬

Expanded text:
t, seniorum suorum non observant imperia, sed judicant. De suis 284 negligentiis objurgati aut rebellant insolenter, aut murmurant; de loco superiori disceptant, praeferri se etiam melioribus impudenter affectant. Simplicitatem spiritualium fratrin obsequio reverentiam, in sermone modestiam, in moribus disciplinam. Habent in intentione pertinaciam, in corde duritiam, in sermocinatione jactantiam; in humilitate fallaces,les. Ad opus bonum pigri, ad communionem feri, ad obsequium duri, ad loquendum quod ectis. 10. Haec sunt superbiae grassantis indicia, quibus Deus of
Abbreviated transcription (Latin):
ri pernesas delectãt. Quis alutationib occurrentiũ gaudent.
Suis adolatorib fauent: uoluptatib parent : om̃ib: turpibus
placent. Gestiunt docere qđ nesciunt: credidisse sublimia
suis imponunt: se ipsos fallunt. fauentes sibi decipiunt.
fragiles ad aduersa: inflatiad obsequia. Anxii adobpro¬
pria. immoderati ad gaudia. Hoc est uiciũ uanitatis qđ¬

Expanded text:
ionis existimant. Salutationibus occurrentium gaudent, suis adulatoribus favent, voluntatibus parent, omnibus turpibus placent. Gestiunt docere quod nesciunt, credi de se sublimia suis imponunt, se ipsos fallunt, faventes sibi decipiunt, fragiles ad adversa, inflati ad obsequia, anxii ad opprobria, immoderati ad gaudia, faciles ad humana,