comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crosa eoq uire utimui. Simili
moto quoq dicimus ⁊ siciri
toãtum ẽnon eẽ querendu
ansciente ei cuidoãtum est ge¬
libulitatem acceperũt acteyꝰ
actioerit dãda q̃tenus locupł¬
tiores fãi fũt uitranõ. ¶ Sũt¬

Expanded text:
crosa: eoque iure utimur. Simili modo dicimus et si cui donatum est, non esse quaerendum, an sciente eo, cui donatum, geliberalitatem acceperunt, hactenus actio erit danda, quatenus locupletiores facti sunt, ultra non. S
Abbreviated transcription (Latin):
in hinc edẽo locus fiat uolu¬
it eĩ acqrere nõ suũ ppriũ pa¬
trimoniũ diminuit. siłi mo
dicẽdum ẽ ⁊sifiliũ suuema¬
enauit ut iuissu ep̃toris a¬
ditione nila fraus ẽ.S in
nẽ seriptũ ẽ qui siũi recipia
nuua uiden fraudẽ facerei
hoc ẽ eum qui ꝙ sibi debetur
mintũ soluere cogat ĩpune
nõ soluere anquũ eẽt cotu

Expanded text:
at: noluit enim adquirere, non suum proprium patrimonium deminuit.Simili modo dicendum est et si filium suum emanenauit, ut iussu emptoris aditione nulla fraus est, sed in nem scriptum est eum, qui suum recipiat, nullam uideri fraudem facere, hoc est eum, qui quod sibi debetur inuitum soluere cogat, impune non soluere iniquum esse: totum
Abbreviated transcription (Latin):
aquo manumittatur. set¬
tͣipłatus sui: damam
aut erotẽ ẜuũtar cu
damatures equo ego minys
accipem ĩmora fuimortuu
surii sabini oppinionẽ puco
te exstiplatu agere nõposse.
Namis recte existimabat. si
ꝑdebitorẽ moranõeẽt quo
minus id ꝙ debebat soluẽt
ꝯtumo eũ debitoliban. ¶De

Expanded text:
ut manumittatur. IStipulatus sum Damam aut Erotem servum dari: cum Damam dares, ego quo minus acciperem, in mora fui: mortuus surii Sabini opinionem puto te ex stipulatu agere non posse: nam is recte existimabat, si per debitorem mora non esset, quo minus id quod debebat solveret, continuo eum debito liberari. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
feciss aeptori stipulãti pro¬
misat. post mortẽ ep̾toris
unus exuẽditorib adiudi¬
tiũuocauit hrdem p̾tiũ sibi
indeteridices hrdes q eiusi
isse exstipulatõe petebãt Oxo¬

Expanded text:
fecisset, emptori stipulanti promiserant. post mortem emptoris unus ex uenditoribus ad iudicium uocauit, pretium sibi deberi dicens, heredes eius: qui isse, ex stipulatione petebant.Mo
Abbreviated transcription (Latin):
iere lenocinium igitur maĩ
tuere inimaritũ oblenocini¬
um possit aputo posse nam
claudius corgus uuclans¬
simus uxorẽ accusas cum
decectus eẽtuxorẽ in adul¬
teno tep̃hensam retinussẽ
natus ẽ adiuo seuero ¶ Ext̃¬
neus aũt nequaqua lenoa¬
niũ obicies postea quã reus
factusẽ enminis se reuelab¬
it nec maritũ penesb̾iciti.

Expanded text:
ere: lenocinium igitur marittuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus vir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio deprehensam retinuisse, natus est a diuo Seuero. Extraneus autem nequaquam lenocinium obiciens, posteaquam reus factus est, se releuabit, nec maritum poenae subiciet. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nddedent qr intim inori poty¬
itnõ siñfraude scipłatoris sti¬
chũ manumiẜit ꝙ ⁊ sisolum
pãphylũ dare ꝓmisiss nõ dy¬
bitarẽ qnstichus adlibtatẽ
pueĩret quã ius similit̾ pãphy¬
lus moripossit multil enim

Expanded text:
n dederit, quia interim mori possit, non sine fraude stipulatoris Stichum manumisit. quod si solum Pamphilum dari promississet, non dubitarem, quin Stichus ad libertatem perueniret, quamuis similiter Pamphilus mori possit: multum enim
Abbreviated transcription (Latin):
re. ꝓsenerati cucori ĩtutele.i
administratoẽ licet capitis
pupillo boafide debet exsolri
uolẽti soluit ⁊ emcta fu¬
erit res manet pristina obli
nam tñ accepissre ĩtegra Ẽ¬
Mrasiduos fũdos u̾bi grãpro
prẽstat. cũ ꝓsolido fca ẽsrisci¬

Expanded text:
erseueranti tutori in tutelae administratione, licet capitis pupillo bona fide debetur, exsoluiuolenti soluerit et euicta fuerit res, manet pristina oblignam non accepisset re integra si duos fundos uerbi gratia pro praestat, cum pro solido facta est sus
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃itum feceris. mũs est.
ut subam spectemus. ⁊deor
Tuestis furtina ent. ¶ Sirem
pignoritatã debitor sumpy¬
etit. mẽdident usucapicam
posse cassius soribit qr ĩpote¬
statẽ domini iudetur ꝑ neĩs¬
sc qui pignori deditꝙ̃ ius cr̃
cofurti. igipõt ꝙ putorectur¬

Expanded text:
uestimentum feceris, uerius est, ut substantiam spectemus, et ideo uestis furtiua erit.Si rem pignori datam debitor subripuerit et uendiderit, usucapi eam posse Cassius scribit, quia in potestate‹m› domini uidetur peruenisse, qui pignori dederit, quamuis cum eo furti agi po
Abbreviated transcription (Latin):
pbata eĩ snĩ ap̾sidis tẽ solet
insulã assignare. nursus il¬
iud uerẽdũ ẽstm̃datiis apd̃
prĩcipem oneram̃t eũ que
int̾cludiulunã ꝓuocadi.⁊
Quio ergo ẽ. recie̾ dicẽt hu¬
manitatẽ sucgerẽteut ⁊h

Expanded text:
bata enim sententia praesidis tunc solet insulam adsignare. rursus illud uerendum est, si mendaciis apud principem onerauit eum, quem intercludi illi uiam prouocandi. quid ergo est? recte dicetur humani
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ab eo ꝓuocãdum. S ⁊ sipre¬
ses mordine frũt ut fien asso¬
ietcũ abordine creareturqs
ĩp̃eent ꝓuocadus quasi ab or¬
dine nõ abip̃ofiat appllo.¬
¶ Biduũitriduũ applłonis

Expanded text:
non ab eo prouocandum. Sed et si praeses in ordine fuerit ut fieri adsolet, cum ab ordine crearetur quis, ipse erit prouocandus, quasi ab ordine, non ab ipso fiat appellatio. Biduum uel triduum appellationis
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse nidetur. s rectius iudetũ
tciadie appellare te possequia
nichominus auenam cãm defẽ¬
deres. ¶Sisialius qua q uiditõ
ecptus ẽ appellet quaus ẽ ciũ
int̾ ẽan etiam t̾ciadic appellãẽ¬

Expanded text:
fuisse uidetur. sed rectius dicetur tertia die appellare te posse, quia nihilo minus alienam causam defenderis. Sed si alius, quam qui iudicio expertus est, appellet, qualis est cuius interest, an etiam tertia die appellare
Abbreviated transcription (Latin):
ramdiemobẜuet.at su ĩptem
proprionoĩe ĩptem pro.auero
litigat ambigipõt utrumbi¬
diuim antrduum obẜuctuꝵ
Et magis ẽut suo nomine bi¬
duum aueno triduũ obsuctũ
¶Encores item defensores reꝵ
si defensor cam egit no suono

Expanded text:
ram diem obseruet. at si in partem proprio nomine, in partem pro alieno litigat, ambigi potest, utrum biduum an triduum obseruetur. et magis est, ut suo nomine biduum, alieno triduum obseruetur. Tutores, item defensores rerusi defensor causam egit, non suo no
Abbreviated transcription (Latin):
suare.cui no possit.fing̃¬
mus cũ qui accepto fe¬
rebat. scientẽ prudentẽq
nisus eẽ momĩti accepti¬
iatoẽm si accepto tulisset.
ꝗs dubitat no ineepacty
cum ꝯsensũ paciscẽdi no
uni exdm̃s sciplari pot.i
ita etia acceptu rogare u¬
udũ. lubat aita octauenu
pucat saccepto libare ẜur

Expanded text:
sus? cur non possit? fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non uni ex dominis stipulari potest, ita etiam acceptum rogare ulidum liberat: et ita Octauenus putat. Accepto liberare ser
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Sriam hoc uire exsactis cõ¬
sticutionib utimur ut ꝑtineat
ita ut ex singulis caĩs single
pene irrogencur. ¶ Eos dequos¬
rum calumpnia agi nõpmit¬
titur si desticerut non incidere
ĩpenam hui seriatus ꝯsulti cõ¬
sticutionib cauetur. ¶ Sipp
mortem rei accãtor desticent
non põt hoc senatus ꝯsuito te¬
nen quia morteren iudicium

Expanded text:
m hoc iure ex sacris constitutionibus utimur, ut pertineat ita ex singulis causis singulae poenae irrogentur. Eos, de quorum calumnia agi non permittitur, si destiterint, non incidere in poenam huius senatus consulti constitutionibus cauetur. Si propter mortem rei accusator destiterit, non potest hoc senatus consulto teneri, quia morte rei iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuuerit emẽdo uluendẽtol lo¬
cando. ł ꝯducendo obligarip̃o
iuire potĩt. s ⁊ dupnum dando
dãpm ĩuirie tenebitur.ut tñi
culpã indãp no dando etigere
debeamus grauiorẽ nectam le
sidonatifui̾nt nobis aut exdo¬
tis noĩe aut exlegati cã ptinẽ
adnos cepint aut exhrditatei
dem p̃stabunt fio solũsiñtos
put.auũmus s ⁊ si comunesi

Expanded text:
et› emendo uel uendendo, uel locando uel conducendo, obligari ipso iure poterit. Sed damnum dando damni iniuriae tenebitur, ut tamen culpam in damno dando exigere debeamus grauiorem nec tamesi donati fuerint nobis aut ex dotis nomine aut ex legati pertinere ad nos coeperunt aut ex hereditate, idem praestabunt: nec solum si nostros putauerimus, sed et si communes
Abbreviated transcription (Latin):
mitio fuiss ĩsula flum̃ relicto
alueomaiore quimt̃eam ĩ¬
sulã fuerat qcum fũdum in
couq trãsflum erat fluere ce¬
perit int̾ cam insul ̃ ꝯfũdum
tuũ qnichominus ĩsulatu ⁊
manet. s alueus ꝯfuit int̾
eam insuła quicini fundun¬

Expanded text:
itio fuisset insula, flumen relicto alueo maiore, qui inter eam insulam fuerat et eum fundum uicini, qui trans flumen erat, fluere coepit inter eam insulam et fundum tuum, nihilo minus insula tua manet. set alueus, qui fuit inter eam insu
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t proprior agro incini eĩ
ex altera pteĩsule alueus fli¬
minis exaruent oesisse ĩsulã
eẽ s quo facitius res ĩtellig̃¬
maritonecerre qdem

Expanded text:
autem propior agro uicini eius ex altera parte insulae alueus fluminis exaruerit, desisse insulam esse, sed quo facilius res intellegmarito nec ex re quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nadieaposueras.apinci¬
stuli. nũ tibiuideor tuũ aꝑru
abstũlisse ⁊situuputas fuise
sisolutũ eumĩsim adimisisser
neret ⁊ quã. actõem neũhres
priuatoposueni ⁊ si ĩpriuatopo¬
si ĩ alieno utrũ pmissucĩ cuius
fũdus erat annõ ꝓmissu eius¬
nõ posuerm p̃tereantrũ meo
ita heserit aperut expedire señ
possit ip̃e andu inctãdo expet¬
curus se fũic Summa tã hanc

Expanded text:
causa posueras, aper incistuli: num tibi uideor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in siluam dimississem, neret? et quam actionem mecum haberes,priuato posuerim et, si in priuato posi in alieno, utrum permissu eius cuius fundus erat an non permissu eius posuerim: praeterea utrum in eo ita haeserit aper, ut expedire se non possit ipse, an diutius luctando expediturus se fuerit. summam tamen hanc
Abbreviated transcription (Latin):
culuare. flum̃ istud ĩquo insu¬
lam ꝯtrafrontẽ agitur tiuina¬
tameẽ scripsimus itant nõ ex¬
cederet longitudinẽ agritui si
allunionis iushãt. ⁊insula ĩ¬
mitio ppriis fũdo tuofuit qm̃
eius qu tranfflum bebat cota
tua factaẽ ⁊ ꝙ posteainsule ci

Expanded text:
istud, in quo insulam contra frontem agri tui enatam esse scripsisti ita, ut non excederet longitudinem agri tui, si alluuionis ius habet et insula initio pr‹op›ior fundo tuo fuit quam eius, qui trans flumen habebat, tota tua facta est, et quod postea ei
Abbreviated transcription (Latin):
nebituu. s ⁊ si successorẽ sili
noiauit pacrẽ obstrigetis
siuectigtilia ĩpublica loca¬
uit pat̃ ent obsirictua. S sifi¬
uus cutores dare ndcuram̃t
eminus ydon eos elegit nec

Expanded text:
nebitur.Sed et si successorem sibi nominauit, patrem obstringit.Sed et si uectigalia publica locauit, pater erit obstrictus.Sed si filius tutores dare non curauerit uel minus idoneos elegerit nec
Abbreviated transcription (Latin):
que aut sustinẽt penã aut ñ
sustinẽt ꝙ udetur hr̃e mediã
rationẽ ceterũ ut mea refeit
opimio prsus cos nõ debuisse
postea quã semel dupnatist̃
audin qcquid auegẽt qui
enĩoubitat eludẽde penecã¬

Expanded text:
ent poenam aut non sustinent. quod uidetur habere mediam rationem. ceterum, ut mea fert opinio, prorsus eos non debuisse, posteaquam semel damnati sunt, audiri, quidquid allegent. quis enim dubitat eludendae poena
Abbreviated transcription (Latin):
Ianus uiuo frõtono rescpͥsit¬
s nec de suspitioĩb debẽ aliq̃
daipnare duus traianus au¬
fidioseuõ rescripsit sãctius
erũ eẽ inpunitu relinq facimꝰ
nocẽtis ꝙ̃ innocentẽ dapnare¬

Expanded text:
ianus Iulio Frontoni resced nec de suspicionibus debere aliquem damnari diuus Traianus Adsidio Seuero rescripsit: satius enim esse inpunitum relinqui facinus nocentis quam innocentem damnar
Abbreviated transcription (Latin):
¶Inaccãtorem aut absẽtez
nõnũquam gramus statuẽ¬
dum ꝙ̃ turpiliam senatus ꝯ¬
sulti penaurogatur dicẽdum
iorib delictis ꝯsulto aliquid

Expanded text:
In accusatorem autem absentem nonnumquam grauius statuendum, quam Turpilliani senatus consulti poena irrogatur, dicendum ioribus delictis, consulto aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
aritus qdam hr̃s uxoris¬
eanre unũ cestẽ ubtisui filiũ
cilla surcusnegabat seaccepis¬
se ⁊ testimoniu nõ optẽunis
hoĩs admitti nec sołe aqõnib¬

Expanded text:
aritus quidam heres uxoriseam rem unum testem liberti sui filium cilla. Surus negabat se accepisse et testimonium non oportere unius hominis admitti nec sole
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sub ꝯditoe ĩstitutus ẽ
agnita bõꝵ posẜone. cogitur
substicuto indiẽ canẽte lo¬
giorẽp̃tor enĩ bñficium sur̃
nemini uult eẽ dapnosum

Expanded text:
ui sub condicione institutus est, adgnita bonorum possessione cogitur substituto in diem cauere longiorem: praetor enim beneficium suum nemini uult esse captiosum
Abbreviated transcription (Latin):
nec iabe factat᷑ siqs corũ ro¬
tũtate sua honorẽ. aut mini
suscepit. Crectigalia ⁊ pat̾¬
moniorũ honera sollẽꝑnia
omĩs sustinẽ optet. Mic.¬

Expanded text:
nec labefactatur, si quis eorum uoluntate sua honorem aut munus susceperit. Uectigalia et patrimoniorum onera sollemnia omnes sustinere oportet. 3 Ma
Abbreviated transcription (Latin):
cãnõtenebit. ¶ Sipat a fi¬
uostipłatur cadem distic̃¬
tioẜuabitur. ¶ Siruus
peculii qd̾ ad filiũ spectat.
aberto scipletur. aut ꝑtra¬
dicionẽ accipiat sine distic̃¬
tione cãnimres ad fum̃pti¬
nebit. nõ erũ ut filius dup¬
lexius sustinet. a pactis ꝯfi¬

Expanded text:
a non tenebit. Si pater a filio stipulatur, eadem distinctio seruabitur. Seruus peculii, quod ad filium spectat, ab extero si stipuletur aut per traditionem accipiat, sine distinctione causarum res ad filium pertinebit: non enim ut filius duplex ius sustinet patris et fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ soãscipulãtis ⁊accipiẽcis
eaẽ. ut sine differẽtia cãrum
ꝙ peũ agitur emolum̃tũ fi¬
lii spectet siẜmꝑat᷑ usũ finc¬
cumamisit cuilis pprietatẽ
ĩcastrẽsi peculo filius bẽlit

Expanded text:
sona stipulantis et accipientis ea est, ut sine differentia causarum quod per eum agitur emolumentum filii spectet. Si serui pater usum fructum amiserit, cuius proprietatem in castrensi peculio filius habebat
Abbreviated transcription (Latin):
so ꝙy donatcastresia
peculim̃o facit. s alterius
pecum puide ac si filius nũ¬
quã nulit. ꝓss. ¶ Sistipulã¬
ti fiospo deat siq dem excã¬

Expanded text:
rso quod donat, castrensis peculii non facit, sed alterius peculii, perinde ac si filius numquam militasset. Si stipulanti filio spondeat, si quidem ex ca
Abbreviated transcription (Latin):
at̾ quidat in ad optoem
film muitẽ peculiũ ei a¬
nferre nõ pot ꝙ semel ure mi¬
litie filius tenut Qu iratr̃
nec emãcipãdofinũ peculiu
ci aufert. ꝙ nec infamilia re

Expanded text:
er, qui dat in adoptionem filium militem, peculium ei auferre non potest, quod semel iure militiae filius tenuit. qua ratione nec emancipando filium peculium ei aufert, quod nec in familia re
Abbreviated transcription (Latin):
suũ recepit. S sidebitorẽ ne¬
um tibitoatiorus ĩmodice
cãꝓmutere iussi an sũmo¬
ceptõe nec netractabitur ⁊
qdem meus debitor excep¬
none te agentẽ repellereno
adebitore meo summa tibi
dõauer̃ atu illam ei c̾didĩt
s egosiqdem pecume adebi¬
tore meo nõdum solute sũt
hẽo adu̾sus debitorẽ meum

Expanded text:
suum recepit.Sed si debitorem meum tibi donationis immodicae causa promittere iussi, an summoceptione necne, tractabitur. et meus quidem debitor exceptione te agentem repellere noa debitore meo summam tibi donaverim et tu illam ei credideris. sed ego, si quidem pecuniae a debitore meo nondum solutae sint, habeo adversus debitorem meum
Abbreviated transcription (Latin):
supsit ꝯditionẽ statulibi et
exempto quidem tenetur gã¬
mores aut etiam stelliõatu
crim̃ ñponunt ei quisciens
dissimulata ꝯditione statu
lib̾tatis simꝑlicit᷑ cum nẽdi¬
dent. Ullud craccãdum ẽ.
anlibatio ꝯtingat eiqui no¬
de dederit statulibm ⁊ octane¬
nus putabat libar ⁊ idemdi¬
cebat ⁊si exstipulatu stichũ
deberet eũq ub̃m statu sol

Expanded text:
sserit condicionem statuliberi? et ex empto quidem tenetur: grauiores autem etiam stellionatus crimen inportant ei, qui sciens dissimulata condicione statutae libertatis simpliciter eum uendiderit. Illud tractatum est, an liberatio contingat ei qui noxae dederit statuliberum. et Octauenus putabat liberari: et idem dicebat et si ex stipulatu Stichum deberet eumque statul
Abbreviated transcription (Latin):
libi condicio ita demũ ĩmu¬
tabilis ẽ. si aditahrditas fu¬
ent ceterum añ aditam hr¬
dicacem sũꝓpriam usucã
q adscripcũ libtati. si .xx.i
dediss ex ep̃toent actio cu
uẽditore aut sidupla ꝓmi¬
saẽ obeuictionẽ dum taxat
duple repetitio ent exẽpto
obmendancium. H op̃¬

Expanded text:
liberi condicio ita demum immutabilis est, si adita hereditas fuerit: ceterum ante aditam hereditatem in propriam usucapique adscriptum libertati, si viginti dedisset, ex empto erit actio cum venditore, aut, si dupla promissa est, ob evictionem dumtaxat duplae repetitio erit, ex empto ob mendacium. Po
Abbreviated transcription (Latin):
br̃de statu uiber siue adiudica¬
tus ẽ sinc risucaptus ate siũ
fẽs ẽ sine dubio uire dicemus
parere oditioni mpsoã tua
ioemdicitur. ¶Sifilius fa¬
milias hr̃s sit ĩsticutus asta¬
tulib filio dare iuissus ẽ ⁊lib̾
cẽ siue fiuiosiue patris dãdo

Expanded text:
herede statuliber siue adiudicatus siue usucaptus a te siue factus, sine dubio dicemus parere condicioni in persona tua idem dicitur. Si filius familias heres sit institutus et statuliber filio dare iussus est et liber esse, siue filio siue patri
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃rdis ꝯdicioniparebit.
ẜuus tuus statulibm eme¬
nt cibi dabitur qd̾ hrdibus
dare iussus ẽ. S ꝗsituo ẜuo
mine cũ emit n ei tu peculi¬
um ademisti puto liderum

Expanded text:
in heredis condicioni parebit. servus tuus statuliberum emerit, tibi datur, quod heredibus dare iussus est. sed et si tuo seruo nomine emit neque ei tu peculium ademisti, puto liberum
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuum hrdis ẽẽ nemo ẽ
quugnorare debeat ea propt
noxe deditio pot̾it. S dedicus
spectare ad huc adlib̾tatem
potent nec enim dediciosp̾e
illi adimit libtatis ¶ Sec
staculibenm non ea ꝯdici¬
one br̃s uendat cã eius mo¬
mutabilis ẽ ⁊luere se ab eo

Expanded text:
mo est qui ignorare debeat: eapropter noxae dedi poterit, sed ‹d›editus sperare adhuc libertatem poterit: nec enim deditio spem illi adimit libertatis. Si statuliberum non eadem condicione heres uendat, causa eius immutabilis est et luere se ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
peum sit effectum quomn
ei ẜuiat quãius sinõ patere¬
tur eum sibi ẜrure ñstatĩpue¬
nui pretiss ratio hiũ rei e¬
uidens ẽmanumissus ẽ am¬
plius ẜunt non poterat isq̃
quis non patiatur. sibiẜiire
poste. ⁊pati pot intra quinqñ

Expanded text:
eum sit effectum, quo minus ei seruiat: quamuis si non pateretur eum sibi seruire, non statim penium praeterisset. ratio huius rei euidens est: manumissus enim amplius seruire non potest: at is quem quis non patitur si‹bi› seruire, postea pati potest intra
Abbreviated transcription (Latin):
a qd̃ aũt adip̃a uolumina
rationũ tradenda ꝑcũctadas
atq eraminadas rationes
qdem epcoridando ꝑueĩat
adlibtatem cetera inpsona

Expanded text:
quod autem ad ipsa uolumina rationum tradenda percontandasque et examinandas rationes quidem et emptori dando perueniat ad libertatem, cetera in persona
Abbreviated transcription (Latin):
nec eos quoq q eo honore ua¬
iores sũt. Est el ꝑ quã noiculĩ
eũ ꝗ minorib pene cã phibi¬
tus sit admaiores aspiraẽ
maiorib tũ ꝓhibetus mino¬
res petẽ nõ prohibetur. S mi¬
ne ribsiqs pene cã funit pro¬
hibitus nch̃ ualebit siuan¬

Expanded text:
ne eos quoque, qui eo honore maiores sunt: est enim perquam ridiculum eum, qui minoribus poenae causa prohibitus sit, ad maiores adspirare. maioribus tamen prohibitus minores petere non prohibetur. sed muneribus si quis poenae causa fuerit prohibitus, nihil ualebit sen
Abbreviated transcription (Latin):
nere debẽ. Contra aut sic inbe
fuĩt int dcm̃ parriasua int̾ dic¬
pacniasn̾as aliq̃cuntate inter¬
tria sua. Itẽq uire int̾dictum
ꝗrelegãtur dies excedẽdi ap̃¬

Expanded text:
ontra autem si cui urbe fuerit interdictum, patria sua interdicpatria sua, sed aliqua ciuitate intertria sua itemque urbe interdictum relegantur, dies excedendi a pr
Abbreviated transcription (Latin):
lã deportãdum putat. uoc ip̃mi
adnotare debẽt. nom nõ eius sc̃¬
bẽdum ẽ prinçipi ut ĩinsuła de¬
portetur. sic deĩde prĩcipi sctibere
missa piena oppĩonent prĩceps
extimet an seꝙ̃ da sit eius srũ.ai
deportan q ĩinsula debeat ode¬
dio ant tp̃r dũ scribitur. iubẽ d
cũ incarcerẽ eẽ. ¶ Decunoes ci¬
uitatũpp capitalia cramĩatepor¬
tadosl relegandos duufres resci¬
serũt demq priscũ inhoĩcidio ⁊
ĩcendio noĩatum. añ qõnemcõ¬

Expanded text:
lam deportandum putent, hoc ipsum adnotare debeant, nomen uero eius scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda sit eius sententia deportarique in insulam debeat. medio autem tempore, dum scribitur, iubere eum debet in carcere esse. Decuriones ciuitatium propter capitalia crimina deportandos uel relegandos diui fratres rescripserunt. denique Priscum in homicidio et incendio nominatim ante quae
Abbreviated transcription (Latin):
tent inuitestiñ leg. cornelie
penacenetur. ¶s qui depoĩ¬
ta instrã apudauum ab eo
accãre eum falsi potiadtesta¬
menta milicum senatus cõ¬
sulcum ꝓtinet quolege cor

Expanded text:
legis Corneliae poena tenetur. Is, qui deposita instrumenta apud alium ab eo accusare eum falsi potest. Ad testamenta militum senatus consultum pertinet, quo lege Cor
Abbreviated transcription (Latin):
Inus adrianus fertur cr̃
inuenatione filium suỹ
quidum necanerat qui nou̾car
adulterabat minsulam euim
deportasse qd̃ latrones magis
quam patris iure cuminter fe
tes anetiam consilii pcã
paricidii afficiantur quen pot
⁊ ait metianus etiam conscios
cadempena afficiendos nonso¬
ium pancitas proinde conscii
ctiamextranei eadem pena. af
committendum peciñ a
uenem mali conpationemut
nm decesẜit. siquitem si¬
bi mortem conscunt successorẽ
fiscum nr̃e debebit siminus cĩ
quem uoluit. simodo testamẽ¬
tum fecit. Siuero intestatus de
ena pancioii more maio¬
nimi hoc insticuta est ut
pancida uirgis sanguineis
iactetur hoc ita simare proxi¬
mumsit. alioqn bestus sb̃i¬
citur ẜm di adriam cõsti¬
tutionem. Qui alias ꝑsoãs
occitenit. pret̾ matrem ⁊prem
⁊ auium ⁊ auiamquos more
maiorũpunm supra dixim̃
capitis penapleetentir aut
ultimo supplicio mactẽtuu
¶Sane sipfurorẽ aliquis

Expanded text:
uus Hadrianus fertur, cum in uenatione filium suum quidam necauerat, qui nouercam adulterabat, in insulam eum deportasse, quod latronis magis quam patris iure eum interfetes an etiam conscii poena parricidii adficiantur, quaeri potest. et ait Maecianus etiam conscios eadem poena adficiendos, non solum parricidas. proinde conscii etiam extranei eadem poena adfcommittendum pecuniaueneni mali comparationem uel rim decesserit, si quidem sibi mortem consciuit, successorem fiscum habere debebit: si minus, eum quem uoluit, si modo testamentum fecit: si intestatus deena parricidii more maiorum haec instituta est, ut parricida uirgis sanguineistur. hoc ita, si mare proximum sit: alioquin bestiis obicitur secundum diui Hadriani constitutionem. Qui alias personas occideri‹n›t praeter matrem et patrem et auum et auiam quos more maiorum puniri supra diximus, capitis poena plectentur aut ultimo supplicio mactantur. Sane si per furorem aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsticutiones principiumne¬
glexent punitur.ominra¬
t̾ionib tabulis cereis ueuł
alia quare sine consignaci¬
onefalsum fecerint. uł rem
amoiint pinde ex his cais
atq si erant falsanipinũt

Expanded text:
stitutiones principum neglexerit, punitur. Qui in rationibus tabulis cer‹i›sue uel alia qua r‹e› sine consignatione falsum fecerint uel rem amouerint, perinde ex his causis, atque si erant falsarii,
Abbreviated transcription (Latin):
ut puta sidapnatur aliqui
utgladiom eũ aĩadũtatur
o ammadũti gladio optet
atres rescripserũt cẽ ꝑmuter¬
tes libam mortis facultatem.¬
¶hostes aũt itẽ tranffuger
rac pena afficiũturit uuũ ex¬
uratur necea qdem peã damp¬
cetur i uirgis intĩmatur nec
tormẽtis quãnis pliꝙ dum
torquẽtur defice̾ solẽt. ¶ Et pe¬
na que adimat lib̾tatẽ huiꝰ¬

Expanded text:
ut puta si damnatur aliquis, ut gladio in eum animaduertatur. sed animaduerti gladio oporteatres rescripserunt permittentes liberam mortis facultatem.Hostes autem, item transfugae ea poena adficiuntur, ut uiui exurantur.Nec ea quidem poena damcetur uel uirgis interematur, nec tormentis: quamuis plerique dum torquentur deficere solent.Est poena, quae adimat libertatem: hui
Abbreviated transcription (Latin):
peccoris cã lamenitatis a qra
duci possit. ¶ Ex flumine aq̃
ducẽ płes possũt ita tr̃rit in
cims nõ noceati si angustus
ãnis sit ctiã ciqĩau aripasit.

Expanded text:
pecoris causa uel amoenitatis aqua duci possit. Ex flumine aquam ducere plures possunt, ita tamen, ut uicinis non noceant, uel, si angustus amnis sit, etiam ei, qui in alia ripa sit.
Abbreviated transcription (Latin):
nt. mortuosticho fideuissoru
succurrẽdumẽ.S si fideuissor
hoĩem occiderit. reus libabitur
fidenissor aũt exstipulatõ ꝯ

Expanded text:
t, mortuo Sticho fideiussori succurrendum est. sed si fideiussor hominem occiderit, reus liberatur, fideiussor autem ex stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erit. dar .c. insi tocus det̃
adpignus libandũ ꝑtem c̃¬
dicori sosuẽ. ¶Quicumq
sõꝯditõ obligãtua curaue¬
rit ne ꝯdicio existẽt. nichilo

Expanded text:
isi totus detur, ad pignus liberandum partem creditor‹i› soluere.Quicumque sub condicione obligatus curauerit, ne condicio exsisteret, nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
stati possũt ⁊ na̾ius sihe̾mẽ¬
te resolutaẽut inaliũ usũta¬
bule destinarẽtur licet muta
tabule refire sũt nõ dum ĩt̃¬
mẽte ut reponãtur eouĩ sũt.
s suisq adarehã deposita
sit licet eatẽ mat̾ia resticua¬
tur alia ent hie tractacus ⁊̃

Expanded text:
statim possunt. et nauis si hac mente resoluta est, ut in alium usum tabulae destinarentur, licet mutattabulae refixae sint, nodum intermente, ut reponantur, aedium sunt, sed si usque ad aream deposita sit, licet eadem materia restituatu
Abbreviated transcription (Latin):
tabus ꝯpegerit. qr ea dem ra¬
ius ec̃t. incipiet obligan p̃
quo ⁊ illo diciposse. peduis
scribit sistipłatus fuero ex
fundo. camphoras uiniex¬
pectare debeo donec nascat᷑.¬

Expanded text:
tabulis compegerit, quia eadem nauis esset, inciperet obligari. pro quo et illud dici posse Pedius scribit: si stipulatus fuero ex fundo centum amphoras uini, exspectare debeo, donec nascat
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃ ꝯditoe legatã dediss non
ubaretur. S sisb̾ꝯditoẽ defi¬
titio ĩfurmabitur ¶Stichũ
ꝗ decesẜit sistipuler. siqdem
ntilit mestipłatum. sakiait
siuõ ex aliis caĩs mutilit̾ qr

Expanded text:
 non aretur: sed si condicione defititio infirmabitur. Stichum, qui decessit, si stipuler, si quidem utiliter me stipulatum Sabinus ait: si vero ex aliis causis, inutiliter
Abbreviated transcription (Latin):
etera posteanon r¬
pmͣctit bec res effitiet. ũ
mounorẽ cãmi sẽp uidẽatur si¬
bitebere aceptoferre. Itaemĩ⁊
ĩsu̾o ꝯstitũet noĩeq siforte a
nentro dictũsit ĩhis ꝗdem no¬
bucñt idur solutũ cuĩ oiesueĩt.¬

Expanded text:
eterum postea non permittitur. haec res efficiet, ut in duriorem causam semper uideatur sibi debere accepto ferre: ita enim et in suo constitueret nomine.Quod si forte a neutro dictum sit, in his quidem nouidetur solutum, cuius dies uenit
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃is accipi d sicut slegato
cum derepetẽdo quẽtur. spa¬
tiũ ꝙ dam tp̃is assumicurñ
minimũnec maximũ ⁊qd̃

Expanded text:
temporis accipi debet, sicut in legato, cum de repellendo quaereretur, spatium quoddam temporis adsumitur nec minimum nec maximum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝙ dixit iderit solutũ. possi¬
mus enĩ c̾tam iegemi dicẽ
dicimus id ꝙ solutũ sit. sar¬
bitno ẽ accipiẽtis aupotius
debito acceptũ ferat. dũmõ
debito sierhoneracurs cet
sicebẽc. Idem in iõ debitũ qd̃¬

Expanded text:
quod dixerit, id erit solutum: possumus enim certam legem dicere dicimus, i‹n› quod solutum sit, in arbitrio est accipientis, cui potius debito acceptum ferat, dummododebito se exoneraturus esset, si deberet, id est in id debitum, q
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui non bĩtarationen
butorum exca fidei ꝯmissi pre¬
diaresticuunt actoẽm exomi
legato quoq soluto locumi
habere uolint propeccunia
tributi qd̃ sua die non ẽ rectli¬
tum quominus prediũ uurt¬

Expanded text:
Qui non habita ratione tributorum ex causa fideicommissi praedia restituunt, actionem ex divi legato quoque soluto locum habere voluit. Pro pecunia tributi, quod sua die non est redditum, quo minus praedium iur
Abbreviated transcription (Latin):
cedere qbꝰnlsa spaus pena
rescrptis pricipalib ĩposi¬
ent arbitr statuendumi
eiq cognoscit.simini mõ ⁊
sacculari ⁊detẽtarii enint
puniẽoi.tem effractores
senĩ duius marchus effrri¬
tores eqdem romanũ ꝗ eff¬
racto pforatoq panete pe¬

Expanded text:
s poena rescriptis principalibus inposierit arbitrium statuendi ei qui cognoscit. Simili modo et sacculari et derectarii erunt puniendi, item effractores. sed enim divus Marcus effractorem equitem Romanum, qui effracto perforatoque pariete pe
Abbreviated transcription (Latin):
egredĩeoumadẽ ẽ imbalne¬
anis furb S si telosefures
defendũt. uł effractores ł ceñ
his similes nec quẽ ꝙ̃ pcusse¬
nĩt metaui pena. a ponestioẽs
relegationis afficiendi sũt.

Expanded text:
egrediendum. idem et in balneariis furibus. sed si telo se fures defendunt vel effractores vel ceteri his similes nec quemquam percusserunt, metalli poena vel honestiores relegationis adficiendi erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lio tironi rescripseñt satu
erupenĩt᷑ siue effractis foribꝰ
siue ꝯspiratõe cum cetis q ĩ
eadem custodia erũt capite
custodũ enasenintiemusi
puniendoa ¶Exp̃ilatores
ꝯsũt atrociores fures hoc cĩẽ
gexpuatores mopuapu.l

Expanded text:
lio Tironi rescripserunt. Satuuperunt siue effractis foribus siue conspiratione cum ceteris, qui in eadem custodia erant, capite custodum evaserunt, levius puniendos. Expilatores, qui sunt atrociores fures hoc enim est expilatores, in opus publ
Abbreviated transcription (Latin):
ciaisenen pinde dicentiũ eu
adlibtatem puctumꝰ acsiab
eoqsme successiõe decessit. et
tate ut oportunt ꝑductus eẽt¬
¶ Elegant quen põt. cũ hrs
sine successore decesẜit utru

Expanded text:
Ueri perinde dicentium eum ad libertatem peruenturum, ac si ab eo qui sine successore decessit et rtatem ut oportuit perductus esset. Eleganter quaeri potest, cum heres sine succ
Abbreviated transcription (Latin):
hebit. Idem obẽnabitur etia
sipłes hl des ꝯstituti fideismu¬
sam ubtatem prare rogati nd̃
fuĩtit. ¶ Eorũ ꝗ exiustacã ab¬
ꝯmisse libtati morã nõ faciã
pinde lib̾tus exit. atq si soli
rogati adustã libtatẽ ꝓduxi¬
tarĩ rogatus manumitere
exhiis ꝗ fideis missã ubtatẽ
exquacuq cã debere ẜno qui¬

Expanded text:
habebit. Idem obseruatur etiam, si plures heredes constituti fideicommissam libertatem praestare rogati non iusta causa abcommissae libertati moram non facient, perinde libertus erit atque si soli rogati ad iustam libertatem perduxitarium rogatus manumittere ex his, qui fideicommissam libertatem ex quacumque causa debere‹n
Abbreviated transcription (Latin):
siqueratur indicatu
fuĩt. ¶ Ite si calculierror in
snĩa eẽ dicatur appellare ne¬
cesse nõ ẽ neluti simdex ita
pronũtiam̃t cũ ꝯstet citiũ se¬

Expanded text:
uerit iudicatum, it. Item si calculi error in sse dicatur, appellare necesse non est: veluti si iudex ita pronuntiaverit: "cum constet Titium Se
Abbreviated transcription (Latin):
sit utrũ ĩpte anintotã dou
possidendã mittiqs debeat
iudeam̃ sita ãpla domus sit
ut ⁊spatia int̾utiosa ꝑtem
uitioseptumita ẽ Ceteri si
modica ꝑticusa edĩ ãplis¬

Expanded text:
sit, utrum in partem an in totam domum possidendam mitti quis debeat, videamus. si tam ampla domus sit, ut et spatia inter vitiosam partem vitiosae parti unita est. ceterum si modica portiuncula aedium a
Abbreviated transcription (Latin):
hisqui cum his morẽcur
ait inquilius non esse
mumentum edificaruĩt
ul uirta edifitium suu
monum̃tum fieripassus
sit dedampno infecto ei
postea cauẽdum nõ enic
qr rẽillicitã aomisit. alat¬

Expanded text:
his qui cum his morentur.ait inquilinis non esse numentum aedificauerit uel iuxta aedificium suum monumentum fieri passus sit, de damno infecto ei postea cauendum non erit, quia rem illicitam admisit: alia
Abbreviated transcription (Latin):
qs in poem missus sit i alur
mittitesidẽt nã nõ spectabi
iussus sit. ⁊ alius dãpni in¬
fecticauen sibi desideret tc̃
postenor. ¶Iulscribit enz¬

Expanded text:
sionem missus sit et alius mitti desideret: nam non spectabimiussus sit et alius damni infecti caveri desideret, tunc posse
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ actoem datimis sit d̃¬
cernat. ¶ Sipũpillus
tutorem non hãt quo a¬
uctore dampnunfectu
promitat. quasi noni
defendatur missio inpos¬
sessionem locum kabeb¬
it. ¶ Siquis dampnum
fectimpossessionem mis¬
sus sit fuicire euma refi¬
cere insulam debere sũt
quiputant eumquoq
culpamp̃stare exemplo
eius quipignora accep̃¬

Expanded text:
iter actionem daturus sit, decernat. Si pupillus tutorem non habeat, quo auctore damni infecti promittat, quasi non defendatur, missio in possessionem locum habebit. Si quis damni infecti in possessionem missus sit, fulcire eum et reficere insulam debere sunt qui putent eamque culpam praestare exemplo eius, qui pignori accep
Abbreviated transcription (Latin):
anpignoris ꝑsecutiotene
dicemus neq iubedum poᷤ¬
sideren enim dominiũꝗs
capere possendo põt. s d̾cer¬
nẽdum est ut eodem unre
eẽt quoferet isquinonca¬
uerat post ꝙ decretũnecti¬
gali actionentipotent. set
inuectigau p̃dio sunimnici¬
pes nõ cauerint dicendu

Expanded text:
an pignoris persecutio denegdicemus nec iubendum possidere nec enim dominium capere possidendo potest, sed decernendum, ut eodem iure esset, quo foret is qui non cauerat: post quod decretum uectigali actione uti poterit. Sed in uectigali praedio si municipes non cauerint, dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
ncae cognitione etiã lõ¬
ginquitas soli ⁊opis
ĩcantione iteri arbit᷑¬
cupretoris ex ĩtegroent carẽ¬
dum/smõsine adiectione
gitur suĩo ꝑ errorem mag̾
c̃ ulud dicẽdum finito dier
inquẽ. iliqn cauen solet de¬
sideradum cẽ ap̾tore ut libe

Expanded text:
usae cognitione etiam longinquitas soli et operis in cautione, iterum arbitratu praetoris ex integro erit cavendum. Si vero sine adiectione gitur, si vero per errorem, magis est illud dicendum finito die, in quem alioquin caveri solet, desiderandum esse a praetore, ut libe
Abbreviated transcription (Latin):
satisdare iubebe Hic erigitur
satisdatio. ⁊ tp̃e ẽstipulatioi p̃¬
stitũ idcuto qr ĩpublico fit
nõcaueat᷑. S cũiocus publi¬
cus sit nõ ent necesseibi op̾
igitur dãpmĩtrax. anrios ac¬

Expanded text:
satisdari iubebo'. hic exigitur satisdatio et tempus stipulationi praestituit idcirco, quia in publico fit:o caveatur: sed cum locus publicus sit, non erat necesse ibidem igitur damni intra decem annos ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙaut ꝓderelicto edes longo
suentio dñs inde atur hiris¬
aaliqua ouimoraconemo
probadum ẽ non debere pre¬
torem festinare ad decemẽ¬
dumut inbe at possidete s¬

Expanded text:
 derelicto aedes longo silentio dominus uideatur habuisaliquamdiu immorato nemo probandum est non debere praetorem festinare ad decernendum, ut iubeat possidere. s
Abbreviated transcription (Latin):
toris ꝑsoãm hic ẽ si añ ci ni¬
merata sit. asic debitoris fcã
creditori prmilegiario nũa
ci.simonon põt alꝙ int̾ual¬
lum id factunisit. ¶De¬

Expanded text:
toris personam, hoc est si ante ei numerata sit et sic debitoris facta creditori priuilegiario numerci, si modo non post aliquod interuallum id factum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
b recdoitis stichũmanimmit¬
tant qĩtum ẽ.cũ ampla pecĩa
exacta post mortẽ testatoris.
sibiomissa relinq̃recru ⁊ q̃stã
pothecis exanstis anũprius
eifitriꝯmissalibtas de he atũ
quaetia ea que malarõne re¬
liquatus ẽqq̃ furatus ẽ repo

Expanded text:
 redditis Stichum manumittant'. quaesitum est, cum ampla pecunia exacta post mortem testatoris sibi commissa reliquetur et quasdam apothecis exhaustis: an non prius ei fideicommissa libertas debeatur, quam ea, quae mala ratione rel‹i›quatus est quae furatus
Abbreviated transcription (Latin):
tarii sit. ut pote legatũ statu¬
taubtate tollatur. ¶Stich
ubesto qñes alienũmeũ so¬
uitũ creditorib nemeis sat̾¬
factũ fiũt quauis hr̃s locup¬
lex excitiss tni nõ prius stichũ
ubm futurũ ꝙ̃ creditores pec¬
cuma acceptũ satis accepiss
alio ue quo quomõsibi caui¬
sent ubo ⁊ offilius responde¬
runt. ¶Sihro ẜuopeccuĩaz
adnegotiadum dediss staty¬
libm causa ipãm numerado

Expanded text:
tarii sit, utpote cum legatum statulibertate tollatur. 'Stichs alienum meum solutum creditoribusue meis satisfactum erit.' quamuis heres locuples extitisset, tamen non prius Stichum liberum futurum, quam creditores pecuniam aut satis accepissent alioue quo modo sibi cauissent, Labeo Ofilius responderunt.Si heres seruo pecuniam ad negotiandum dedisset, statuliberum eam ipsam numerando
Abbreviated transcription (Latin):
sus eñdem stipłatus fuero
desunrit picusu ad piissorer
ptinere qĩmora purgata.
pulatoẽm fuerĩt ceducta ⁊h̾
accũẽnt nouarẽtur fict nora

Expanded text:
sus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata. pulationem fuerint deducta et hoc actum, ut nouetur, fiet noua
Abbreviated transcription (Latin):
icũ qui se patrẽ f dicat
ego iinea potãte eẽ et
sussu meo adisse hr̃ditatez di¬
camtam debrditate agi opor¬
tere quam adint̾dictũ defilio

Expanded text:
eum, qui se patrem familias dicat, ego in mea potestate esse et iussu meo adisse hereditatem dicam, tam de hereditate agi oportere quam ad interdictum de filio
Abbreviated transcription (Latin):
calupmator differni utẽ ñ opor¬
ceb siuõutraq psoã suspecta
ẽ aut cã ꝙ̃ infirma aut tãqm̃
tur ant filius auenꝰ patris .f. lo
coꝯstituat ecia simarime cu
pbet filuui pat in sua potate cẽ¬

Expanded text:
calumniator, differri litem non oportebit. si uero utraque persona suspecta est aut tamquam infirma aut tamquamtur aut filius alienus patris familiae loco constituatur. Etiamsi maxime autem probet filium pater in sua potestate e
Abbreviated transcription (Latin):
habendã nõ cẽ diuus pus ⁊¬
metilio rescripsit maxune
cũ nulus extr̃i secus argninẽ¬
tis accãcio ĩpleatur nec̃ tñ cõ¬
seques eẽut q̃sine tormẽtis.
erdẽ creoitur/ nã etas ĩqd qre
adũsus asꝑitatẽ qõĩs cos ⁊̃¬

Expanded text:
habendam non esse divus Pius Maecilio rescripsit, maxime cum nullis extrinsecus argumentis accusatio impleatur. nec tamen consequens esse, ut etiam sine tormentis eisdem credatur: nam aetas, inquit, quae adversus asperitatem quaes
Abbreviated transcription (Latin):
filium ꝯstitutũ ẽ aputo rec¬
te dicinec finii ẜues incapd̃
ta aũt hñda sũt. nõ quata
acc̃ator postulat Rut mode¬
rate ratiois tẽpam̃ta deside¬
rat nec d iitiũ ꝓbatõnu
dedomorei accãtor sũmere dr̃
aut ubtos eius quẽ accãt.a¬
ut ẜuos ĩtestimoniũ uocati
plimũ quoq ĩexcuciendane¬
nitate ⁊ uox ip̃a ⁊ cognitioĩs¬

Expanded text:
filium constitutum est. et puto recte dici nec filii servos in caput nta autem adhibenda sunt, non quanta accusator postulat, sed ut moderatae rationis temperamenta desiderant. Nec debet initium probationum de domo rei accusator sumere, dum aut libertos eius quem accusat aut servos in testimonium vocat. Plurimum quoque in excutienda veritate
Abbreviated transcription (Latin):
ẽmẽdicta ant
dedunis reb
ant dehumanis ꝯpetẽ dedi¬
uims ut delocis sacris łde
locis rengiosis derebo ho ĩ¬
num int̾ oicta redoũtur
aut dehiis que sũt auciñ
aut cehiis q̃ nllius fũt. qre
dis int̾dicta ꝯperũt. Quest᷑
alicums hec fut aut publi¬
ca sũt aut sin gł oꝵ public
deiccis publicis dẽiliis deq¬

Expanded text:
erdicta aut de diuinis rebus aut de humanis competere. diuinis, ut de locis sacris uel de locis religiosis. de rebus hominum interdicta redduntur aut de his, quae sunt alicuius, aut de his, quae nullius sunt. quae ‹d›is interdicta competunt. quae sunt alicuius, haec sunt aut publica aut singulorum. publica: de locis publicis, de
Abbreviated transcription (Latin):
mus atq alliuuone flumi¬
nũ nr̃a fuint. Itẽ que exreb
alieno noĩe possessis nata
possidemus. ułutiꝑtum b̃r¬
ditane aut epte ancuie pro
nr̃e possidemus. Similit̾fiuc

Expanded text:
mus aut quae alluuione fluminum nostra fiunt. item quae ex rebus alieno nomine possessis nata possidemus, ueluti partum hereditariae aut emptae ancillae, pro nostro possidemus: similiter fruc
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ribo usucapiat ut puta cỹ
edes exouabo rebr ostẽt. Eeso¬
lo ⁊suꝑficie ⁊ uniũ sicas ea¬
rũ põne ipr̃is mõbilĩreꝵ doĩ
num mucet si aũt colũpna
eiuicta frũt putote ex ep̃to
cũ uenditore recte acturu
res mobiles possitẽde sũt ũ
bilui ꝯstitutũ ẽ usucapiãt
Et nõ põt recte uti co t̃r quo
ĩedifficio fuerũt nã ꝙ̃ adme
as solas ⁊sepatas abedifficõ
nõ possedistisic necpenes te
single aut seꝑate fuint cohe

Expanded text:
temporibus capiatur, ut puta cum aedes ex duabus rebus constant, ex solo et superficie, et uniuersitas earuum mutet. Si autem columna evicta fuerit, puto te ex empto cum venditore recte acturum res mobiles possidendae sunt, ubilium constitutum est, usucapiantur. et non potes recte uti eo tempore, quo in aedificio fuerunt: nam quemadmodum eas solas et separatas ab aedificio non possedisti, sic nec penes te singulae aut separatae fuerunt e
Abbreviated transcription (Latin):
sticas ꝑtinet.ad urbicas nor
parũ enĩ cura ꝑtinet. ad magi¬
stratuasme publice exẽpcũr
come.atus situłma contata
intuenuit magratus. ¶ Siq̃s
cloataminã publicã mimte¬
ret erq earenmmus. ab uliai
uiã ꝑcloaca fiat tñi cum labo

Expanded text:
sticas pertinet, ad urbicas uero non: harum enim cura pertinet ad magistratus. Si uiae publicae exemptus commeatus sit uel uia coartata, interueniunt magistratus. Si quis cloacam in uiam publicam immitteret exque ea re minus habilis ui
Abbreviated transcription (Latin):
accipunus iue priuate solũ
auienũ ẽiustũ eũ di q agen¬
dinobis ꝯpetit. Uie aũt pub¬
lice solũ publicũ ẽ relictum
ad directũ ẽcis fimb latity¬
dinis ab eoquis publicãdiha¬
buit ut eã publice irecur cõ

Expanded text:
accipimus: viae privatae solum alienum est, ius tantum eundi et agendi nobis competit: viae autem publicae solum publicum est, relictum ad directum certis finibus latitudinis ab eo, qui ius publicabuit, ut ea publicae iretur comm
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissortc̃cũ ad huc exca
fidenissioĩs tenẽtur sonũt ñ
repecẽ pot. nec minus agere
ras c̾oitor penrricorisuo soi¬
lutũ ẜuo debitoris firione. ac

Expanded text:
fideiussor, cum adhuc ex causa fideiussionis teneretur, soluit, nec repetere potest nec minus agere rans creditor procuratori suo solutum seruo debitoris filioue ac
Abbreviated transcription (Latin):
ignoras patrẽ suũ mortum.¬
ub̾tatẽmposuerit libtas sor¬
uofauore ubtatis ꝯtingit cp̃
no appireat mutata cẽ drũ
uolunt.as Sin aũt ignorate
an qua filius certior fieret

Expanded text:
ignorans patrem suum mortuum libertatem imposuerit, libertas seruo fauore libertatis contingit, cum non appareat mutata esse domini uoluntas. sin autem ignorante antequam filius certior fieret
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ oĩo necesse ꝓtribu¬
nalim anumittẽ. Itaq
pletuq ĩtransitu ẜui man¬
mictisolẽtcũ aut laũadi. a¬
ut gestãdi.ant lucorũ gr̃a

Expanded text:
omnino necesse pro tribunali manumittere: itaque plerumque in transitu serui manumitti solent, cum aut lauandi aut gestandi aut ludorum gratia
Abbreviated transcription (Latin):
abẽptore manumictẽtii. ꝙ
siño manumisiss ꝯueĩt ut
manumitcẽt aut decẽ aure¬
os epcordaret nõ ẜuata fide
dicã int̾uenent. it. aqr nec ĩ¬
pecum.a petetur cũ emolum¬
tum legis uolũtatẽ uẽditos¬
ris secutũ sit cp̃r alicãtioĩs
ꝯueĩt ut hõlibtatis cã tradi¬

Expanded text:
emptore manumitteretur: quod si non manumisisset, conuenit, uti manum iniceret aut decem aureos emptor daret. non seruata fide di causa interuenit: itaque nec pecunia petetur, cum emolumentum legis uoluntatem uenditoris secutum sit. Tempore alienationis conuenit, ut homo libertatis causa tradi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Nemo erhis qui ne¬
gat sedebere prohibetur.
etiarꝰ alia deferisione utinsi
lex impedit. ¶Quotiens con¬
cununt plures actiones eins¬
dem rei nomine ima tantum¬

Expanded text:
.Nemo ex his, qui nega‹n›t se debere, prohibetur etiam alia defensione uti, nisi lex impedit.Quotiens concurrunt plures actiones eiusdem rei nomine, una qu
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s relegãtur. ¶Miles q exeã¬
cere dato gladio erupit peã ca
¶Mues ꝗsibi manus ĩtuliti
nec fem pegit isi ĩpatiẽtiado¬
ioris aut morbi uiccus ue ali¬
cuius lalia cã fecĩt capitepu¬
mendus ẽ. al cũ ignomima
rttendus ẽ. ¶ rphonins

Expanded text:
pus relegantur. Miles, qui ex carcere dato gladio erupit, poena cMiles, qui sibi manus intulit nec factum peregit, nisi inpatientia doloris aut morbi luctusve alicuius vel alia causa fecerit, capite puniendus est: alias cum ignominia mittendus est. Tryphoninus
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝯcutacuratorẽ funosi eã¬
dem diceridasũt qꝗ adeopso¬
nã drũsustinet ut ⁊̃ traden¬
dorem funosi aliẽare estime¬
tur ꝯdicere aũt rem fuituĩa
tutor⁊ curator furiosi eoruz
tiu uestẽ ⁊ argentũ sumipy¬
erĩt. ⁊ altius noĩe deuestẽ te¬

Expanded text:
 curatorem furiosi eadem dicenda sunt, qui adeo personam domini sustinet, ut etiam tradendo rem furiosi alienare existimetur. condicere autem rem furtiuam tutor et curator furiosi eorum tui uestem et argentum subripuerint et alterius nomine tecum de ue
Abbreviated transcription (Latin):
netut eam aliidonet. ¶ fu¬
rem int̾diudep̃hensũ non
alit occidere.icx .xii. tablar
pmifit ꝙ̃ si telo se defendat
actio.adpene psecutionẽ ꝑ¬
tincat odictio uõ ⁊ uendica¬
tio adrei recupa toẽz. appurz
recepta.re nichominus sal

Expanded text:
uet, ut eam alii donet. Furem interdiu deprehensum non aliter occidere lex duodecim tabularum permisit, quam si telo se defendat. actio ad poenae persecutionem pertineat, condictio uero et uindicatio ad rei reciperationem, apparet recepta re nihilo minus sal
Abbreviated transcription (Latin):
tẽcum̃ facẽt furtũ eius fiũt
qut matime qs existimet si
ẜuus cẽ cepic eius cui fuitũ
fecerat toili furti actoẽnnt
nec si aliẽatus sit agipossit
co noĩe nec post aditã qdez
hr̃ditate citiifactus ẽqr ca¬

Expanded text:
cum faceret furtum, eius fuit, et ut maxime quis existimet, si seruus esse coeperit eius, cui furtum fecerat, tolli furti actionem, ut nec si alienatus sit, agi possit eo nomine ne post aditam quidem hereditatem Titii factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
qrẽcius pecuuare sumipuerat
rectetrans accũur̃ quãius enĩ
fur lib̾abitur cui ꝯseques ẽ. ut
si forte afint accepit ẜuus ꝙͣ
eius reisatis ẽe ideatur siłx¬

Expanded text:
eius peculiarem subripuerat, recte transactum uidetur: quamuis enim fur liberabitur. cui consequens est, ut, si forte a fure acceperit seruus, quod ei rei satis esse uideatur, si
Abbreviated transcription (Latin):
itantifructus obmercete
deportauis furtitecũ agere
posse aiebat. S ꝯsicu alii firc¬
cus pendẽtes uẽdidenis ⁊ enp¬
tor cos deportar̃t. ꝯ sequens
eĩtut ĩfurtira cãm eos ĩcitẽ¬

Expanded text:
uti fructus ob mercedem deportaueris, furti tecum agere posse aiebat. sed et si tu alii fructus pendentes uendideris et emptor eos deportauerit, consequens erit, ut in furtiua