comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
graeci extimiam uocant:de qua Democriti uolumen egregium est. Ego¬
uim tranquillitatem uoco:nec enim immutari et transferre uerl
ad illorum formam necesse est.Res ipsa de qua agitur aliquo signãda
nomine esi: quot appellationis grece uim debet habere. non faciem.
Ergo querimus quomodo animus semper equalis: secundoq cursu eat
propitiusq sibi sit et sua letus aspiciat: et hoc gaudium non interrũpat:
sed placido statu maneat: nec attollens se unquam: nec deprimens. Id trã¬
quillitas erit. Quomodo ad hanc perueniri possit in uniuersum queramꝰ
Sumes tu ex publico remedio quantum uoles.Totum interim uitium.
in medium protrahendum est: ex quo cognoscet quisq partem suam. Si¬
multum intelliges: quanto minus negocii habeas:cum fastidio tui:qui
hi quos ad professionem speciosam alligatos:et sub ingenti titulo laborã
in sua simulatione pudor magis quem uoluntas tenet.Omnes in

Expanded text:
Graeci euthymian vocant, de qua Democriti volumen egregium est; egoGraeci euthymian vocant, de qua Democriti volumen egregium est; ego tranquillitatem voco. Nec enim imitari et transferre verba ad illorum formam necesse est ; res ipsa, de qua agitur, aliquo signanda nomine est, quod appellationis Graecae vim debet habere, non faciem. Ergo quaerimus, quomodo animus semper aequali secundoque cursu eat propitiusque sibi sit et sua laetus aspiciat et hoc gaudium non interrumpat, sed placido statu maneat nec adtollens se umquam nec deprimens. Id tranquillitas erit. Quomodo ad hanc perveniri possit, in universum quaeramus ; sumes tu ex publico remedio quantum voles. Totum interim vitium in medium protrahendum est, ex quo agnoscet quisque partem suam ; simul tu intelleges, quanto minus negotii habeas cum fastidio tui quam ii, quos ad professionem speciosam alligatos et sub ingenti titulo laborantis in sua simulatione pudor magis quam voluntas tenet. Omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
UERO mehercule iamdudum Serene ipse tacitus:eui talẽ
affectum animi similem putem.Necullius propitius admo¬
neri exemplo:quem eorum qui ex longa et graui ualitudine expliciti mo¬
tiunculis: leuibusq interim offensis perstringuntur:et cum reliquias
effugerint: suspitionibus tamen inquietantur: medicisq iam sani ma¬
num porrigunt: et omnem calorem corporis sui caluniantur.Horum
Serene non parum est corpus sanum: sed sanitati parum assueuit. Sic est
quidam tremor etiam tranquilli maris: ut lacus qui ex tempestate re¬
quieuit. Opus est itaq non illis durioribus que etiam transcurrimus
ut alicubi obstes tibi: alicubi irascaris:alicubi stes grauis.Sed illud qd
ltimum uenit ut fidem tibi habeas:et recta ire uia credas.Nihila¬
caturis transuersis multorum uestigiis passim discurrentium:quorũ¬
dam circa ipsam errantium uiam.Quod desideras autem magnum et
summum est:deoq uicinum: non concuti.Hanc stabilem animi sedem.

Expanded text:
ero me hercules iam dudum, Serene, ipse tacitus, cui talem adfectum animi similem putem, nec ulli propius admoverim exemplo quam eorum, qui ex longa et gravi valetudine expliciti motiunculis levibusque interim offensis perstringuntur et, cum reliquias effugerunt, suspicionibus tamen inquietantur medicisque iam sani manum porrigunt et omnem calorem corporis sui calumniantur. Horum, Serene, non parum sanum est corpus, sed sanitati parum adsuevit; sicut est quidam tremor etiam tranquilli maris, utique cum ex tempestate requievit. Opus est itaque non illis durioribus, quae iam transcucurrimus, ut alicubi obstes tibi, alicubi irascaris, alicubi instes gravis, sed illo, quod ultimum venit, ut fidem tibi habeas et recta ire te via credas, nihil avocatus transversis multorum vestigiis passim discurrentium, quorundam circa ipsam errantium viam. Quod desideras autem magnum et summum est deoque vicinum, non concuti. Hanc stabilem animi sedem
Abbreviated transcription (Latin):
nereri dementiam ciuicam non potest.Nullum ornamentum p¬
cipis fastigio dignus pulchriusq est:quem illa corona ciues serua¬
tos. Non hostilia arma detracta uictis:non currere bar¬¬
barorum sanguine cruenti non parta bello spolia.
Hec diuina potentia est gregatim ac publi¬
ce seruare: multos autem occide¬
re et indiscretos incendii¬
uintilitisltm ac ruinae potentia

Expanded text:
mereri clementia civicam. Nullum ornamentum prinmereri clementia civicam. Nullum ornamentum principis fastigio dignius pulchriusque est quam illa corona ob cives servatos, non hostilia arma detracta victis, non currus barbarorum sanguine cruenti, non parta bello spolia. Haec divina potentia est gregatim ac publice servare; multos quidem occidere et indiscretos incendii ac ruinae potentia
Abbreviated transcription (Latin):
ni malum est occidere:seuire delectari sono cathenarum: et ciuiũ capita
decidere: quocunq uentum est:multum sanguinem fundere:aspectu¬
o terrere ac fugare.Que alia uita esset:si leones ursiq regnarent
Si serpentibus in nos: ac noxiosissimo cuiq animali daretur potestas:
Illa rationis mexperta:et a nobis immanitatis crimen:damnata ab¬
stinent suis:et tuta est inter feras similitudo morum.Apud homines¬
tamen nec a necessariis quidem rabies temperat sibi:sed externa'
suaque in equo habet: quo possunt exercitatoria singulorum:dein¬
de cedibus in exitia gentium serpere et iniicere tectis ignem:a patrum
uetustis urbibus inducere. Potentiam putat et unum occidi iubet aut
alterum parum imperatorium credit nisi eodem tempore grex mise¬
rorum subiectus stetit: crudelitatem suam in ordine coactum putet. Fe¬
licitas illa multis salutem dare et ad uitam ab ipsa morte reuocare &

Expanded text:
ni, malum est occidere, saevire, delectari sono catenarum et civium capita ni, malum est occidere, saevire, delectari sono catenarum et civium capita decidere, quocumque ventum est, multum sanguinis fundere, aspectu suo terrere ac fugare ? Quae alia vita esset, si leones ursique regnarent, si serpentibus in nos ac noxiosissimo cuique animali daretur po- testas ? Illa rationis expertia et a nobis immanitatis crimine damnata abstinent suis, et tuta est etiam inter feras similitudo ; horum ne a necessariis quidem sibi rabies temperat, sed externa suaque in aequo habet, quo plus se exercitat, eo incitatior. A singulorum deinde caedibus in exitia gentium serpit, et inicere tectis ignem, aratrum vetustis urbibus inducere potentiam putat ; et unum occidi iubere aut alterum parum imperatorium credit; nisi eodem tempore grex miserorum sub ictu stetit, crudelitatem suam in ordinem coactam putat. Felicitas illa multis salutem dare et ad vitam ab ipsa morte revocare et
Abbreviated transcription (Latin):
Rudelitatem priuatorum quoq seriules manus sub certo
crucis periculo ulte sunt. Tyrannorum gentes populiq &
quorum erat malum et hi quibus imminebat excidere aggressi sunt
Aliquando sua presidia in ipsos consurrexerunt. Perfidiamq et ĩpie¬
tatem: et feritatem:et quicquid ab illis didicerant in ipsos exercuerut
Quid enim potest ab eo quisquam sperare. quem malum esse docuit:
Non diu apparet nequitia: nec quantum uidetur peccat: sed puta tan
tam esse crudelitatem. Quare eius regnum est: non aliud quem cap¬
tarum urbium forma: et terribilis facies publici metus.omma mor¬
sa trepida et confusa. Uoluptates ipse timentur. Non conuiuia secu¬
ra meunt. in quibus lingua solicite etiam ebriis custodienda est. Non
spectacula exquibus materia criminis ac periculi queritur apparen
Licet inquit magna impensa: et regiis opibus:et artificium exquisitis
nominibus:quem tamen ludere in carcerem iubet.Quod istud dii bo¬

Expanded text:
rudelitatem privatorum quoque serviles manus sub certo rudelitatem privatorum quoque serviles manus sub certo crucis periculo ultae sunt ; tyrannorum gentes populique et, quorum erat malum, et ei, quibus inminebat, exscindere adgressi sunt. Aliquando sua praesidia in ipsos consurrexerunt perfidiamque et impietatem et feritatem et, quidquid ab illis didicerant, in ipsos exercuerunt. Quid enim potest quisquam ab eo sperare, quem malum esse docuit ? Non diu nequitia apparet nec, quantum iubetur, peccat. Sed puta esse tutam crudelitatem, quale eius regnum est ? Non aliud quam captarum urbium forma et terribiles facies publici metus. Omnia maesta, trepida, confusa ; voluptates ipsae timentur; non convivia securi ineunt, in quibus lingua sollicite etiam ebriis custodienda est, non spectacula, ex quibus materia criminis ac periculi quaeritur. Apparentur licet magna impensa et regiis opibus et artificum exquisitis nominibus, quem tamen ludi in carcere iuvent ? Quod istud, di bo
Abbreviated transcription (Latin):
quitur euersio. Odiosus ueneno: gladiis: tam multis periculis petitur.
quem multorum periculum est:priuatisq nõnunquam consiliis. Ali¬
as uero consternatione publica circunuenitur. Leuis enim et priuata
pernities non totas urbes mouet. Quod late furere cepit et omnes ap'¬
petit: undique confuginir. Serpentes paruule fallunt. nec publice cõ¬
sequuntur. ubi aliquam solitam mensuram transit: et in monstrum
excreuit. Ubi fontes potu infecit: et si afflauit deurit:obteriq quacun¬
q incessit balistis petitur. Possunt uerba dare: et euadere pusilla ma¬
la. Ingentibus obuiam itur. Sic unus eger: nec domum quidem pertur¬
bat. At ubi crebris mortibus pestilentiam esse appellauerit: et apparu¬
it conclamatio ciuitatis ac fuga est: et diis ipsis manus intenduntur.
ubuno aliquo tecto flamma apparuit:familia uicimiq aquam in¬
runt. At incendium uastum: et multas in domos depastum parte ur¬

Expanded text:
quitur aversio, odia, venena, gladii; tam multis periculis petitur, quitur aversio, odia, venena, gladii; tam multis periculis petitur, quam multorum ipse periculum est, privatisque non numquam consiliis, alias vero consternatione publica circumvenitur. Levis enim et privata pernicies non totas urbes movet ; quod late furere coepit et omnes appetit, undique configitur. Serpentes parvulae fallunt nec publice conquiruntur ; ubi aliqua solitam mensuram transit et in monstrum excrevit, ubi fontes sputu inficit et, si adflavit, deurit obteritque, quacumque incessit, ballistis petitur. Possunt verba dare et evadere pusilla mala, ingentibus obviam itur. Sic unus aeger ne domum quidem perturbat ; at ubi crebris mortibus pestilentiam esse apparuit, conclamatio civitatis ac fuga est, et dis ipsis manus intentantur. Sub uno aliquo tecto flamma apparuit : familia vicinique aquam ingerunt ; at incendium vastum et multas iam domos depastum parte ur
Abbreviated transcription (Latin):
que hac uia proficiscitur.Crudelitas minime humanum malum
indignumq tam miti animo.Ferma ista rabies est:sanguine gaudere
ac uulneribus: et abiecto homine in siluestre animal transireu
Uid enim interest oro te Alexander:Leonis Lysimachum
obiicias:an ipse laceres dentibus tuis: tuum os est.tua illa
ista: exitum familiarium:certissima ulli salutaris sit.Ut iste anmus
ferox insatiabile gentium malum citra sanguinem cedemq satietur.
Clementia inuocatus ad occidendum amicum: carnifex inter homine
eligitur. Hoc est quare uel maxima abhominanda sit scuitia: quot exce¬
dit fines. primum solitos deinde humanos. Noua supplicia conquirit
ingenium aduocat. instrumenta excogitat: per que uarietur atq extẽ¬
datur dolor: et delectetur malis hominum.Tunc ille dari animi mor¬
bus ad insaniam peruenit ultimam:cum crudelitas uersa est in uolu¬
ptatem: et iam occidere hominem iuuat. Nam talem uirum a tergo se'¬

Expanded text:
itaque hac via proficitur. Crudelitas minime humanum malum itaque hac via proficitur. Crudelitas minime humanum malum est indignumque tam miti animo ; ferina ista rabies est sanguine gaudere ac vulneribus et abiecto homine in silvestre animal transire. Quid enim interest, oro te, Alexander, leoni Lysimachum obicias an ipse laceres dentibus tuis ? Tuum illud os est, tua illaitium familiarium certissimum, ulli salutaris sit, ut iste animus ferox, insatiabile gentium malum, citra sanguinem caedemque satietur ; clementia iam vocatur, ad occidendum amicum cum carnifex inter homines eligitur. Hoc est, quare vel maxime abominanda sit saevitia, quod excedit fines primum solitos, deinde humanos, nova supplicia conquirit, ingenium advocat ut instrumenta excogitet per quae varietur atque extendatur dolor, delectatur malis hominum ; tunc illi dirus animi morbus ad insaniam pervenit ultimam, eum crudelitas versa est in voluptatem et iam occidere hominem iuvat. Matura talem virum a tergo se
Abbreviated transcription (Latin):
nibus seculis insutos accepimus.Multo minus audebant libe
runt: uelut incredibile scelus: et ultra audaciam positum preterire quã
dum uindicando ostendere posse fieri.Itaq paricide cum lege ceperunt.
lis facinus pena monstrauit.Pessimo uero loco pietas fuit. Post
no: putet se innocentem esse: ciuitas erit.Magis irascetur a communi
fragilitate desciscentibus: si paucos eos esse uiderit. Periculosum est mi¬
i crede: ostendere ciuitati:quanto plures mali sint.B
Ndicta est aliquando a senatu sententia:ut seruos a liberis cul¬
neret:si serui nostri numerare nos cepisset. Idem scito metuen
dico multa funera.Remissius imperanti:melius paretur.Natur
contumax est humanus animus:et incontrarium atque arduum ni¬
tens: sequiturq facilius quam ducatur. Et ut generosi atq nobiles &¬
qui: melius facili freno reguntur: ita clementiam uoluntaria innocen¬
tia impetu suo sequitur:et dignam putat ciuitas quam seruet sibi. Pꝰ

Expanded text:
nibus saeculis insutos accepimus. Multo minus audebant libernibus saeculis insutos accepimus. Multo minus audebant liberrunt velut incredibile scelus et ultra audaciam positum praeterire quam, dum vindicant, ostendere posse fieri; itaque parricidae cum lege coeperunt, lis facinus poena monstravit ; pessimo vero loco pietas fuit, postqno. Putet se innocentem esse civitas, erit ; magis irascetur a communi frugalitate desciscentibus, si paucos esse eos viderit. Periculosum est, mihi crede, ostendere civitati, quanto plures mali sint. Dicta est aliquando a senatu sententia, ut servos a liberis culneret, si servi nostri numerare nos coepissent. Idem scito metuendmedico multa funera ; remissius imperanti melius paretur. Natura contumax est humanus animus et in contrarium atque arduum nitens sequiturque facilius quam ducitur ; et ut generosi ac nobiles equi melius facili freno reguntur, ita clementiam voluntaria innocentia impetu suo sequitur, et dignam putat civitas, quam servet sibi. Plus
Abbreviated transcription (Latin):
dat: aut sublatis malis:securiores ceteri uiuant ipsos facilius emendabis
minore pena. Diligentius enim uiuit:cui aliquid integri superest. Ne¬
mo dignitati perdite parcit. Impunitatis genus est:iam non habere pe¬
ne locum. Ciuitatis autem mores: magis corripit parcitas animaduer¬
m. Facit enim consuetudinem peccandi multitudo peccantium.
Et minus grauis nota est:quam cum turba damnationum leuat: et se¬
ueritas quod maximum remedium habet assiduitate amittit auctori¬
tatem. Constituit bonos mores ciuitati princeps: et uitia eius compe¬
scit: si patiens eorum est.Non tanquam probet: sed tanꝗͥ inuitus cum
magno tormento ad castigandum ueniat. Uerecundiam peccandi facit
sa clementia regentis.Grauior multo pena uidetur:que amiti uiro
tuitur et preterea uidebis ea sepe committi. que sepe uindicantur. MS¬
Ater tuus plures intra quinquennium culeo insuit: quem om¬

Expanded text:
dat, aut ut sublatis malis securiores ceteri vivant. Ipsos facilius emendabis dat, aut ut sublatis malis securiores ceteri vivant. Ipsos facilius emendabis minore poena ; diligentius enim vivit, cui aliquid integri superest. Nemo dignitati perditae parcit; impunitatis genus est iam non habere poenae locum. Civitatis autem mores magis corrigit parcitas animadversionum; facit enim consuetudinem peccandi multitudo peccantium, et minus gravis nota est, quam turba damnationum levat, et severitas, quod maximum remedium habet, adsiduitate amittit auctoritatem. Constituit bonos mores civitati princeps et vitia eluit, si patiens eorum est, non tamquam probet, sed tamquam invitus et cum magno tormento ad castigandum veniat. Verecundiam peccandi facit ipsa clementia regentis ; gravior multo poena videtur, quae a miti viro constituitur. Praeterea videbis ea saepe committi, quae saepe vindicantur. ater tuus plures intra quinquennium culleo insuit, quam om
Abbreviated transcription (Latin):
tutis est: in triumphum cito transisse. Si uero regnum quoque suum.
tuto relinqui apud eum potuit: reponiq eo unde reciderat: ingenti in¬
cremento surgit laus eius:qui contentus fuit: ex rege uicto nihil prae¬
ter gloriam sumere. Hoc est etiam ex uictoria sua triumphare:testa¬
riq nihil se quod dignum esset uictorie apud uictos inuenisse. Cum
ciuibus & ignotis atq humilibus eo moderatius agendum est:quo mi¬
noris est afflixisse eos quibusdam libenter parcas: quibusdam te uin¬
dicare fastidias. Et non aliter quem animalibus paruis et obterentes
inquinantibus:reducenda manus est.At in his qui more ciuitatis:
seruati punitiq erunt occasione note clementie utendum esdET¬
Ranseamus ad alienas miurias:in quibus uindicandis hec
tria lex secuta est: que princeps quoq sequi debet. Aut ut eũ
quem punit emendet:aut ut pena eius ceteros meliores red¬

Expanded text:
tutis est ; in triumpho cito transisset. Si vero regnum quoque suum tutis est ; in triumpho cito transisset. Si vero regnum quoque suum tuto relinqui apud eum potuit reponique eo, unde deciderat, ingenti incremento surgit laus eius, qui contentus fuit ex rege victo nihil praeter gloriam sumere. Hoc est etiam ex victoria sua triumphare testarique nihil se, quod dignum esset victore, apud victos invenisse. Cum civibus et ignotis atque humilibus eo moderatius agendum est, quo minoris est adflixisse eos. Quibusdam libenter parcas, a quibusdam te vindicare fastidias et non aliter quam ab animalibus parvis sed obterentem inquinantibus reducenda manus est; at in iis, qui in ore civitatis servati punitique erunt, occasione notae clementiae utendum est. Transeamus ad alienas iniurias, in quibus vindicandis haec tria lex secuta est, quae princeps quoque sequi debet : aut ut eum, quem punit, emendet, aut ut poena eius ceteros meliores red
Abbreviated transcription (Latin):
no dolore facilem: sed eum qui cum suis stimulis exagitetur:non pro¬
silit.Qui intelligit magni animi esse iniurias in summa potentia pati:
quicquid esse gloriosius principe impune lesofNOILe¬
pit iniuriam:aut in reliquum securitatem.Principis maior
fra se uidet: satis iudicatus est.Regem et serius occidit: et serpen
sagiita. Seruauit quidem nemo nisi maior eo quem seruauit. Uti itaque
animose debet tanto munere deorum dandi auferendiq uitã potens
in his presertim quas sit aliquando sibi fastidio obtinuisse. Hoc arbi¬
trium adepius ultionem impleuit:profecitq quantum uere pen
erat. Perdidit enim uitam qui debet. Et quisquis ex alto ad mimici pe¬
des adiectus: alienam de capite suo regiamq sententiam expectauit:
in seruatoris sui gloriam uiuet plusq nomini eius conferet incolumis
quem si ex oculis ablatus esset. Assiduum enim spectaculum aliene uir¬

Expanded text:
no dolore facilem, sed eum, qui, cum suis stimulis exagitetur, non prono dolore facilem, sed eum, qui, cum suis stimulis exagitetur, non prosilit, qui intenec quicquam gloriosius esse principe impune leso. Senepit iniuriam, aut in reliquum securitatem. Principis maior infra se videt, satis vindicatus est. Regem et servus occidit et serpens et sagitta ; servavit quidem nemo nisi maior eo, quem servabat. Uti itaque animose debet tanto munere deorum dandi auferendique vitam potens. In iis praesertim, quos scit aliquando sibi par fastigium obtinuisse, hoc arbitrium adeptus ultionem implevit perfecitque, quantum verae poenae satis erat ; perdidit enim vitam, qui debet, et, quisquis ex alto ad inimici pedes abiectus alienam de capite regnoque sententiam expectavit, in servatoris sui gloriam vivit plusque eius nomini confert incolumis, quam si ex oculis ablatus esset. Adsiduum enim spectaculum alienae vir
Abbreviated transcription (Latin):
iimmortales potestatem uisendi sui faciant. Intueamur ueneran
colentesq. Quid autem non pessimum illis locum tenet:is qui se ex de¬
orum natura gerit beneficus ac largus in melius potens.Hoc afsectare:
hoc imitari decet.Maximum ita haberi:ut optimus simul habeatur'
Uabus causis punire princeps solet:si aut se uindicat:aut
alium.Prius de ipsa parte dixeram que ipsum contingit.
ubi exemplo.Superuacuum est hoc loco admonere:ne facile credat: ut
Difficilius est enim moderari ubi dolori debetur ultio:qui
gis rem periclitantis:quem iudicis sciat.Hoc autem ad iusticiam: non
ad clementiam pertinet.Nune illum hortamur:ut manifeste lesus:ani'¬
um in potestate habeat:et penam si tuto poterit donec sui minus t¬
peret.Longeq sit in suis:quem in alienis exorabilior iniuriis. Nam¬
quemadmodum non est magni animi:qui de alieno liberalis est:sed ille
qui quod alteri donat:sibi detrahit.Ita clementem uocabo: non in alie¬

Expanded text:
di immortales potestatem visendi sui faciant, intueamur venerantes di immortales potestatem visendi sui faciant, intueamur venerantes colentesque. Quid autem ? Non proximum illis locum tenet is, qui se ex deorum natura gerit, beneficus ac largus et in melius potens ? Hoc adfectare, hoc imitari decet, maximum ita haberi, ut optimus simul habeare. A duabus causis punire princeps solet, si aut se vindicat aut alium. Prius de ea parte disseram, quae ipsum contingit ubi exemplo. Supervacuum est hoc loco admonere, ne facile credat, utdifficilius est enim moderari, ubi dolori debetur ultio, quagi rem periclitantis quam iudicis sciat; hoc enim ad iustitiam, non ad clementiam pertinet ; nunc illum hortamur, ut manifeste laesus animum in potestate habeat et poenam, si tuto poterit, donet, si minus, temperet longeqquemaqui, quod alteri donat, sibi detrahit, ita clementem vocabo non in ahe
Abbreviated transcription (Latin):
instruere in altum editas arces: nec in accensum arduos colles emuni'¬
re: nec latera montium abscindere:multiplicibus se muris turribusq
sepire. Saluum regem in aperto clementia prestabit. Unum est inexpu¬
gnabile munimentum. amor ciuium. Quid pulchrius est: quem uiuere
optantibus cunctis: et uota non sub custode nuncupantibus: si paulum
ualitudo titubauit:Non spem hominum excitari: sed metum.Nihil
esse cuiquam tam preciosum: quod non pro salute presidis sui commu¬
tatum uelit. Omne illo cui contingit. sibi quoq uiuere debeat. In hoc
assidius bonitatis argumentis probauit: non rempublicam suam esse:sed
se reipublice.Quis huic regi audeat struere aliquod periculum: Quis ob
hoe non si possit fortunamq auertere uelit:sub quo iustitia:pax pudici¬
tia: securitas: dignitas florent: sub quo opulenta ciuitas: copia bonorũ
omnium abundat. Nec alio animo rectorem suum intuentur:quem si

Expanded text:
instruere in altum editas arces nec in adscensum arduos colles emuniinstruere in altum editas arces nec in adscensum arduos colles emunire nec latera montium abscidere, multiplicibus se muris turribusque saepire : salvum regem clementia in aperto praestabit. Unum est inexpugnabile munimentum amor civium. Quid pulchrius est quam vivere optantibus cunctis et vota non sub custode nuncupantibus ? si paulum valetudo titubavit, non spem hominum excitari, sed metum ? nihil esse cuiquam tam pretiosum, quod non pro salute praesidis sui commutatum velit ? O ne ille, cui contingit, ut sibi quoque vivere debeat ; in hoc adsiduis bonitatis argumentis probavit non rem publicam suam esse, sed se rei publicae. Quis huic audeat struere aliquod periculum ? Quis ab hoc non, si possit, fortunam quoque avertere velit, sub quo iustitia, pax, pudicitia, securitas, dignitas florent, sub quo opulenta civitas copia bonorum omnium abundat ? Nec alio animo rectorem suum intuetur, quam, si
Abbreviated transcription (Latin):
in paruis et ingentium rerum documenta minima agere. Pudeat ab ex¬
iguis animalibus non trahere mores.cum tanto hominum moderatior
esse animus debeat quanto uehementius nocet. Utinam quidem eadem
homim lex esset:et ira cum telo suo frangeretur: nec sepius liceret nocere
quem semel:nec alienis uiribus exerceret odia. Facile enim laxaretur fu¬
ror si per se sibi satisfaceret:et si mortis periculo uim suam effunderet.
Sed ne nunc quidem illi cursus tutus est.Tantum enim necesse est time¬
at quantum timeri uoluit: et manus omnium obseruet: et eo quoque
tempore quo non captatur: peti se iudicet. Nullumq momentum ĩmu¬
ne amet. Habeat hanc aliquis egram uitam sustinet cum liceat inno'¬
xium. Aliis ob hoc securum salutare potentiam eius letis omnibus tra¬
ctare. Errat enim siquis estimat tutum esse ibi regem:ubi nihil a rege
tutum est. Sed securitas securitate mutua paciscenda est. Non opus est

Expanded text:
in parvis et ingentium rerum documenta minima largiri. Pudeat ab exin parvis et ingentium rerum documenta minima largiri. Pudeat ab exiguis animalibus non trahere mores, cum tanto hominum moderatior esse animus debeat, quanto vehementius nocet. Utinam quidem eadem homini lex esset et ira cum telo suo frangeretur nec saepius liceret nocere quam semel nec alienis viribus exercere odia ! Facile enim lassaretur furor, si per se sibi satis faceret et si mortis periculo vim suam effunderet. Sed ne nunc quidem illi cursus tutus est; tantum enim necesse est timeat, quantum timeri voluit, et manus omnium observet et eo quoque tempore, quo non captatur, peti se iudicet nullumque momentum immune a metu habeat. Hanc aliquis agere vitam sustinet, cum liceat innoxium aliis, ob hoc securum, salutare potentiae ius laetis omnibus tractare ? Errat enim, si quis existimat tutum esse ibi regem, ubi nihil a rege tutum est ; securitas securitate mutua paciscenda est. Non opus est
Abbreviated transcription (Latin):
uire prepositus ceteris erit. Eo.s. formosius idesse: magnifi¬
centiusq fatebimur quo in maiori prestabit potestate:quam non opor¬
tet noxiam esse si a nature legem componitur. Natura enim commẽta¬
est Regem: quod ab alns animalibus licet cognoscere: et ex apibus: quarii
egiamplissimum cubile est medioq ac tutissimo loco. Preterea one
uacat exactor alienorum operum: et amisso rege totum dilabitur examẽ
Nec unquam plus unum patiuntur: melioremq pugna querunt. Preterea
in signis regi forma est dissimilisq ceteris: tum magnitudine:tũ nitore.
Hoc tamen maxime distinguitur iracundissime ac pro corporis captu
gnatissime sunt apes:et aculeos in uulnere relinquunt.Rex ipe sin
aculeo est. Noluit illum natura: nec efuum esse. nec ultionem magno
constaturam petere: telumq detraxit:et iram eius mermem reliquit.
Exemplar hoc magis Regibus ingens est. Est enim illi mos exercere se

Expanded text:
iure praepositus ceteris erit. Eo scilicet formosius id esse magnifiiure praepositus ceteris erit. Eo scilicet formosius id esse magnificentiusque fatebimur, quo in maiore praestabitur potestate, quam non oportet noxiam esse, si ad naturae legem componitur. Natura enim commentaest regem, quod et ex aliis animalibus licet cognoscere et ex apibus ; quarum regi amplissimum cubile est medioque ac tutissimo loco ; praeterea opere vacat exactor alienorum operum, et amisso rege totum dilabitur, nec umquam plus unum patiuntur melioremque pugna quaerunt ; praeterea insignis regi forma est dissimilisque ceteris cum magnitudine tum nitore. Hoc tamen maxime distinguitur : iracundissimae ac pro corporis captu pugnacissimae sunt apes et aculeos in volnere relinquunt, rex ipse sine aculeo est ; noluit illum natura nec saevum esse nec ultionem magno constaturam petere telumque detraxit et iram eius inermem reliquit. Exemplar hoc magnis regibus ingens ; est enim illi mos exercere se
Abbreviated transcription (Latin):
gradu antecedas: quorumq tibi non tardita seruitus sit:sed tutela
scruis ad statuam liceat confugere: cum inseruum omnia liceant Est
aliquid quod in homine licere commune ius animantium uetet. Quis
non uecliuum pollionem peius oderat:quem serui sui: quod murẽas
sanguine humano saginabat:et eos qui se aliquid offenderant iniu
riarum:quid aliud quem serpentibus obrici iubeat. O hominem mille
mortibus dignum: siue deuorandos seruos obiiciebat murenis:quas efu
erat: siue in hoc tantum illas alebat:ut sic aleret.Quemadmodur
domini crudeles tota ciuitate commostrantur:iniusiq et detestabiles st̃.
lta regum et iniuria latius patet et infamia:atque odium seculis tradit᷑.
Quanto autem non nasci melius fuit: ꝗͣ numerare inter publica mala natos.
A cogitare nemo quicquam poterit:quod magis decorum re¬
genti sit: quem clementia quocunq modo is et quocunque

Expanded text:
gradu antecedas quorumque tibi non servitus tradita sit, sed tutela. gradu antecedas quorumque tibi non servitus tradita sit, sed tutela. Servis ad statuam licet confugere ; cum in servum omnia liceant, est aliquid, quod in hominem licere commune ius animantium vetet. Quis non Vedium Pollionem peius oderat quam servi sui, quod muraenas sanguine humano saginabat et eos, qui se aliquid offenderant, in vivarium, quid aliud quam serpentium, abici iubebat ? O hominem mille mortibus dignum, sive devorandos servos obiciebat muraenis, quas esurus erat, sive in hoc tantum illas alebat, ut sic aleret. Quemadmodum domini crudeles tota civitate commonstrantur invisique et detestabiles sunt, ita regum et iniuria latius patet et infamia atque odium saeculis traditur ; quanto autem non nasci melius fuit, quam numerari inter publico malo natos ! Excogitare nemo quicquam poterit, quod magis decorum regenti sit quam clementia, quo- cumque modo is et quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
ipsumq medentem minime infestum egro. Mali medici est despe¬
rare nec curet. Idem in his quorum animus affectus est facere debe¬
bit: cui tradita salus omnium est.Non cito spem proucere:nec mor¬
tifera signa pronunciare. Luctetur cum uitiis resistat.Aliis mor¬
bum suum exprobret. Quosdam morbi curatio decipiat.citius me¬
liusq sanaturus remediis fallentibus.Agat princeps curam non
antum salutis sed etiam honeste cicatricis.Nulli regi gloria
ex seua animaduersione. Quid enim dubitat posse: At contra ma¬
xima: si uim suam continet:si multos ire aliene eripuit: neminem sue
Eruis imperare moderate laus est. et in mancipio cogitan¬
dum est: non quantum illud impune pati possit: sed quan¬
tum tibi permittat equi boniq natura.que parcere etiam captiuis:et
precio paratis iubet.Quanto iustius his iubet:tanto iustius homini¬
bus liberis: ingenuis honestis:non ut mancipiis abuti:sed his quos

Expanded text:
ipsumque medentem minime infestum aegro. Mali medici est despeipsumque medentem minime infestum aegro. Mali medici est desperare, ne curet : idem in iis, quorum animus adfectus est, facere debebit is, cui tradita salus omnium est, non cito spem proicere nec mortifera signa pronuntiare ; luctetur cum vitiis, resistat, aliis morbum suum exprobret, quosdam molli curatione decipiat citius meliusque sanaturus re- mediis fallentibus ; agat princeps curam non tantum salutis, sed etiam honestae cicatricis. Nulla regi gloria est ex saeva animadversione quis enim dubitat posse ?, at contra maxima, si vim suam continet, si multos irae alienae eripuit, neminem suae ervis imperare moderate laus est. Et in mancipio cogitandum est, non quantum illud impune possit pati, sed quantum tibi permittat aequi bonique natura, quae parcere etiam captivis et pretio paratis iubet. Quanto iustius iubet hominibus liberis, ingenuis, honestis non ut mancipiis abuti sed ut his, quos
Abbreviated transcription (Latin):
Aiqui equum non crebris uerberibus exterret:domandi peritus magi¬
ster. Fiet enim formidolosus et contumax nisi eum tactu blandiente p
mulsceris. Idem facit uenator qui instituit catulos uestigia sequi: qui¬
q iam exercitatis utitur ad excitandas uel persequendas feras: uelcre¬
bro illis minatur. Contundet enim amicos:et quiequid est indolis cõ¬
minetur trepidatione degeneri.Nec licentiam uagandi errandique
passim concedit. Adiicias his licet tardiora agentes iumenta que cu
ad contumelias:et miserias nata sint:nimia saeuitia cogantur iugum
detractare.
Ullum animal morsus est: nullum maiore arte tractandũ
quem homo. Nulli magis parcendum. Quid enim stultiꝰ
in iumentis quidem et canibus erubescere: iram exexcere:pessi¬
mam autem conditionem sub homine esse.Morbis medemur nec ira¬
scimur. Atqui et hic morbus est animi: mollem medicinam desiderat

Expanded text:
qui equum non crebris verberibus exterret domandi peritus magiqui equum non crebris verberibus exterret domandi peritus magister; fiet enim formidolosus et contumax, nisi eum blandiente tactu permulseris. Idem facit ille venator, quique instituit catulos vestigia sequi quique iam exercitatis utitur ad excitandas vel persequendas feras : nec crebro illis minatur contundet enim animos et, quid- quid est indolis, comminuetur trepidatione degeneri nec licentiam vagandi errandique passim concedit. Adicias his licet tardiora agentes iumenta, quae, cum ad contumeliam et miserias nata sint, nimia saevitia cogantur iugum detractare. Nullum animal morosius est, nullum maiore arte tractandum quam homo, nulli magis parcendum. Quid enim est stultius quam in iumentis quidem et canibus erubescere iras exercere, pessima autem condicione sub homine hominem esse ? Morbis medemur nec irascimur ; atqui et hic morbus est animi; mollem medicinam desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
coheredem innocentibus liberis scriberent. Hec clementia prin¬
cipem decet:ut quocunq uenerit mansuetiora omnia faciat.
Nemo Regi tam uilis sit:ut illum perire non sentiat:qualiscunq pars im¬
perii est. In magna imperia ex minoribus petamus exemplum. Non est
unum imperandi genus.Imperat princeps ciuibus suis.Pater liberis.
Praeceptor discentibus Tribunus uelcenturio militibus. Nonne pessimꝰ
pater uidebitur:qui assiduis plagis liberos etiam ex leuissimis causis cõ¬
pesceret:Utrum autem preceptor liberalibus studiis dignior qui excar¬
nficat discipulos:si memoria illis non constiterit:aut si parum agi
non legendo oculus haserit:Anqui monitionibus et uerecundia emen'¬
dare ac docere malit: Tribunum centurionemq: da seuum: desertores
facit quibus tantum ignoscitur.Nunquid namaequum est:grauius ho'¬
mini & durius imperari:quem imperatur animalibus brutis et mutis:¬

Expanded text:
coheredem innocentibus liberis scriberent! Haec clementia princoheredem innocentibus liberis scriberent! Haec clementia principem decet; quocumque venerit, mansuetiora omnia faciat. Nemo regi tam vilis sit, ut illum perire non sentiat, qualiscumque pars imperii est. In magna imperia ex minoribus petamus exemplum. Non unum est imperandi genus ; imperat princeps civibus suis, pater liberis, praeceptor discentibus, tribunus vel centurio militibus. Nonne pessimus pater videbitur, qui adsiduis plagis liberos etiam ex levissimis causis compescet ? Uter autem praeceptor liberali- bus studiis dignior, qui excarnificabit discipulos, si memoria illis non constiterit aut si parum agilis in legendo oculus haeserit, an qui monitionibus et verecundia emendare ac docere malit ? Tribunum centurionemque da saevum : desertores faciet, quibus tamen ignoscitur. Numquidnam aequum est gravius homini et durius imperari, quam imperatur animalibus mutis ? At
Abbreviated transcription (Latin):
animo timuit ne uideretur locum speisue aperire uelle infilii damna¬
tionem. Ego contra sentio.Quilibet uestrum debuissei aduersus opini¬
ones malignas satis fidueie habere in bona conscientia. Principes mł¬
ta debent etiam fame.Dare iurauit se non aditurum hereditatẽ.Da¬
rius quidem eodem die et alterum heredem perdidit. Sed Caesar liber¬
tatem sententie sue redemit: et postquam approbauit gratuitam esse
ueritatem suam:quod principi semper curandum est:dixit releg¬
dum quo patri uideretur.Non culeum:non serpentes non carcerem
decreuit: memor non de quo censeret: sed cui consilio esset. Mollissimo¬
genere pene contentum esse debere patrem dixit in filio adolescentulo im¬
pulso in id scelus: in quo se quod proximum erat ab innocentia timi
sisset: debere illum ab urbe et parietis oculis submoueri ND
Dignum quȩm in consilium patres aduocarent.Odignum ꝗͣ¬

Expanded text:
animo timuit, ne videretur locum spei suae aperire velle filii damnaanimo timuit, ne videretur locum spei suae aperire velle filii damnatione." Ego contra sentio ; quilibet nostrum debuisset adversus opiniones malignas satis fiduciae habere in bona conscientia, principes multa debent etiam famae dare. Iuravit se non aditurum hereditatem. Tarius quidem eodem die et alterum heredem perdidit, sed Caesar libertatem sententiae suae redemit ; et postquam approbavit gratuitam esse severitatem suam, quod principi semper curandum est, dixit relegandum, quo patri videretur. Non culleum, non serpentes, non carcerem decrevit memor, non de quo censeret, sed cui in consilio esset; mollissimogenere poenae contentum esse debere patrem dixit in filio adulescentulo impulse in id scelus, in quo se, quod proximum erat ab innocentia, timide gessisset ; debere illum ab urbe et a parentis oculis submoveri. O dignum, quem in consilium patres advocarent ! O dignum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nua illi prestitit:quanta prestare integro solebat. Hec liberalitas efficit
ut in qua ciuitate nunquam deest patronus peioribus nemo dubitaret
quin reus merito damnatus esset:quem ipse ter damnare potiusset:qui
odisse non poterat. Hoc ipso exemplo dabo quem compares bono patri
bonum principem. Cogniturus de filio Darius aduocauit in consilium
Cesarem Augustum. Uenit in priuatos penates:assedit:pars aliem con¬
silii fuit. Non dixit immo in meam domum ueniat.Quod si factum
set Cesaris fortuna erat cognitio: non patris audita causa excussi
omnibus: et his que adolescens pro se dixerat: et his quibus arguebatur
petit ut sententiam suam quisq scriberet: ne ea omnium fieret. que Cae¬
saris fuisset.Deinde priusquam aperientur codicilli:iurauit se daxe
hominis locupletis hereditatem non aditurum: Dicet aliquis pusillo

Expanded text:
nua illi praestitit, quanta praestare integro solebat ; haec liberalitas effecit, nua illi praestitit, quanta praestare integro solebat ; haec liberalitas effecit, ut, in qua civitate numquam deest patronus peioribus, nemo dubitaret, quin reus merito damnatus esset, quem is pater damnare potuisset, qui odisse non poterat. Hoc ipso exemplo dabo, quem compares bono patri, bonum principem. Cogniturus de filio Tarius advocavit in consilium Caesarem Augustum ; venit in privatos penates, adsedit, pars alieni consilii fuit, non dixit : " Immo in meam domum veniat " ; quod si factum esset, Caesaris futura erat cognitio, non patris. Audita causa excussisque omnibus, et his, quae adulescens pro se dixerat, et his, quibus argue- batur, petit, ut sententiam suam quisque scriberet, ne ea omnium fieret, quae Caesaris fuisset ; deinde, priusquam aperirentur codicilli, iuravit se Tarii, hominis locupletis, hereditatem non aditurum. Dicet aliquis : " Pusillo
Abbreviated transcription (Latin):
latione uana adducti.Cetera enim cognomina honori data sunt. Ma¬
set felices Augustos diximus:et ambitiose maiestati quicquid
potuimus titulorum congessimus:illis hoc tribuentes. Patrem quide
patrie appellamus: ut sciret datam sibi potestatem patrie que estiem¬
peratissima: liberis consulens suaq post illos reponens tradi sibi. Pater mẽ¬
a sua abscindat: et iam cum absciderit reponere cupiat:et in abscind¬
do gemat:cunctatus multum diuq. Prope est enim ut libenter damnet:
qui cito. Prope est ut inique pumat:qui nimis: Erixonem equitem ro¬
manum memoria nostra:quia filium suum flagellis ceciderat: populus
in foro graphiis confodit.Uix illum Augusti Cesaris auctoritas infe'¬
stis tam patrum quem filiorum manibus eripuit BN¬
Arium qui filium deprehensum inparicidio exilio dam¬
nauit: causa cognita. Nemo non suspexit quot contentus ex¬
ilio et exilio delegato Massilie paricidam continuit: et an¬

Expanded text:
latione vana adducti. Cetera enim cognomina honori data sunt ; Malatione vana adducti. Cetera enim cognomina honori data sunt ; Magnos et Felices et Angustos diximus et ambitiosae maiestati quidquid potuimus titulorum congessimus illis hoc tribuentes ; Patrem quidem Patriae appellavimus, ut sciret datam sibi potestatem patriam, quae est temperantissima liberis consulens suaque post illos reponens. Tarde sibi pater membra sua abscidat, etiam, cum absci- derit, repellere cupiat, et in abscidendo gemat cunctatus multum diuque ; prope est enim, ut libenter damnet, qui cito ; prope est, ut inique puniat, qui nimis. Trichonem equitem Romanum memoria nostra, quia filium suum flagellis occiderat, populus graphiis in foro confodit ; vix illum Augusti Caesaris auctoritas infestis tam patrum quam filiorum manibus eripuit. Tarium, qui filium deprensum in parricidii consilio damnavit causa cognita, nemo non suspexit, quod contentus exilio et exilio delicato Massiliae parricidam continuit et an
Abbreviated transcription (Latin):
que palam colere filios cupiunt. Et publicis malis sterilitas indicta re¬
cluditur: Bene se meriturum de liberis suis non dubitat:quibus tale
seculum ostenderit. Hinc princeps hic suo beneficio tutus: mhil prae¬
sidiis eget:arma ornamenti causa habet.
Uod ergo officium eius est:quo bonorum parentum:qui ob'¬
turgare hiberos nonnunquam blande: nonnunꝗͣ minacitꝰ
solent: Aliquando admonere etiam uerberibus.Nunꝗd
aliquis sanus filium pro prima offensa exheredat nisi magne et mul¬
te iniuxie pacientiam euicerint:nisi plus est quod timet:quem quod
damnat. Non accedat ad decretorium stilum. Multa ante tentat: ꝗ¬
bus dubiam indolem et peiore loco positam reuocet.Postquam omnia
simul deplorata sunt:ultima expetitur.Nemo etiam ad supplicia exi¬
genda peruenit:nisi qui remedia consumpsit. Hoc quidem parenti ẽt̃
principi faciendum est:quem appellauimus patrem patrie non adu¬

Expanded text:
quae palam. Tollere filios cupiunt et publicis malis sterilitas indicta requae palam. Tollere filios cupiunt et publicis malis sterilitas indicta recluditur; bene se meriturum de liberis suis quisque non dubitat, quibus tale saeculum ostenderit. Hic princeps suo beneficio tutus nihil praesidiis eget, arma ornamenti causa habet. Quod ergo officium eius est ? Quod bonorum parentium, qui obiurgare liberos non numquam blande, non numquam minaciter solent, aliquando admonere etiam verberibus. Numquid aliquis sanus filium a prima offensa exheredat ? Nisi magnae et multae iniuriae patientiam evicerunt, nisi plus est, quod timet, quam quod damnat, non accedit ad decretorium stilum; multa ante temptat, quibus dubiam indolem et peiore iam loco positam revocet ; simul deploratum est, ultima experitur. Nemo ad supplicia exigenda pervenit, nisi qui remedia con- sumpsit. Hoc, quod parenti, etiam principi faciendum est, quem appellavimus Patrem Patriae non adu
Abbreviated transcription (Latin):
arma confugiens: non amicorum fidei credens:non liberorum pietati.
Quibus ubi circunspexit queq fecit:queq facturus est.et conscien
suam plenam sceleribus ac tormentis adaperuit: sepe mortem timet:se¬
pius optat:inuisior sibi quem seruientibus.Econtrarios is cui cure
sunt immensa: qui alia magis: alia minus tuetur: nullam non reipu.
partem tanquam sui nutrit.inclinatos admitiora etiam si ex usu est
maduertere:ostendens quem inuitus aspero remedio manus a¬
moueat: in cuius animo nhil ostile:nihil efferum est.Qui potentiam
suam placide ac salubriter exercet:approbare imperia sua ciuibus cu¬
piens. Felix abunde sibi uisus est fortunam suam publicauerit:ẜmo'¬
ne affabilis accessuq facilis: uultu qui maxime populos demeret᷑ a ma¬
bilis &quis desideriis propensus:et iniquis acerbus.Quia tota ciuitate
tur:defenditur:colitur.Tandem de illo homines secreto loquuntur

Expanded text:
arma confugiens, non amicorum fidei credens, non pietati liberorum ; arma confugiens, non amicorum fidei credens, non pietati liberorum ; qui, ubi circumspexit, quaeque fecit quaeque facturus est, et conscientiam suam plenam sceleribus ac tormentis adaperuit, saepe mortem timet, saepius optat, invisior sibi quam servientibus. E contrario is, cui curae sunt universa, qui alia magis, alia minus tuetur, nullam non rei publicae partem tamquam sui nutrit, inclinatus ad mitiora, etiam si ex usu est animadvertere, ostendens quam invitus aspero remedio manus admoveat, in cuius animo nihil hostile, nihil efferum est, qui potentiam suam placide ac salutariter exercet approbare imperia sua civibus cupiens, felix abunde sibi visus, si fortunam suam publicarit, sermone adfabilis, aditu accessuque facilis, vultu, qui maxime populos demeretur, amabilis, aequis desideriis propensus, etiam iniquis non acerbus, a tota civitate amatur, defenditur, colitur. Eadem de illo homines secreto loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
publice enim securitati dare operam uidetur:omnem laborem libens
patitur:ut parentis custos.At illo acerbo et sanguinario necesse est
grauentur stiptatores.RladEUIO
On potest habere quisquam fide ac bone uoluntatis minis¬
tros quibus in tormentis et eculeo et ferramentis ad mor¬
tem paratis utitur:quibus non aliter quembestiis homi¬
nes obiectat omnibus rebus noxior ac solicitior:ut qui homines de¬
osq testes ac uindices facinorum timeat:eo perductus ut non liceat il¬
li mutare mores.Hoc enim inter cetera pessimum habet crudelitas.
Perseuerandum est:nec ad meliora patet regressus. Scelera enim scele¬
bus tuenda sunt.Quid autem eo infelicius:cui iam esse malum
cesse est: Omiserabilem illum sibi certe:nam ceteris misereri eius ne¬
fas sit. Si qui caedibus ac rapinis potentiam exercuit:qui suspecta sibi
cuncta reddidit. tam ex terna quem domestica. Cum arma metuet ad

Expanded text:
publicae enim securitati se dare operam videt omnem laborem libens publicae enim securitati se dare operam videt omnem laborem libens patitur ut parentis custos ; at illum acerbum et sanguinarium necesse est graventur stipatores sui. Non potest habere quisquam bonae ac fidae voluntatis ministros, quibus in tormentis ut eculeo et ferramentis ad mortem paratis utitur, quibus non aliter quam bestiis homines obiectat, omnibus reis aerumnosior ac sollicitior, ut qui homines deosque testes facinorum ac vindices timeat, eo perductus, ut non liceat illi mutare mores. Hoc enim inter cetera vel pessimum habet crudelitas, perseverandum est nec ad meliora patet regressus ; scelera enim sceleribus tuenda sunt. Quid autem eo infelicius, cui iam esse malo necesse est ? O miserabilem illum, sibi certe! Nam ceteris misereri eius nefas sit, qui caedibus ac rapinis potentiam exercuit, qui suspecta sibi cuncta reddidit tam externa quam domestica, cum arma metuat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
quibus se commisit:securus aspicit: Contrariis in contraria agit᷑. Nã
ut inuisus sit quia timetur.Timeri uult quia inuisus est. Etillo exe¬
crabili uersu qui multos dedit precipites utitur. Oderint ut metuant:¬
Demde ergo equos quanta rabies oriatur ubi supra modum odia cre¬
uerunt. Temperatus enim timor cohibet animos: assiduus uero et a¬
cer et extrema admouens: in audaciam iacentes excitat: et omnia expe¬
riri suadet:Sic feras limeas & pinna conclusas contineas telis incessit
tentabunt fugam: per ipsa que fugerant: proculcabuntq: fomidi
Acerrima uirtus est:quam ultima necessitas extundit relinquat opor¬
tet securi aliquid moetus: multoq: plus spei quem periculorum osten¬
tet.Alioquin ubi quiescenti paria metiuntur:incurrere pericula iu'¬
uat. et aliena anima abuti.Placido tranquilloq regi fida sunt auxi¬
a sua:quibus ad communem salutem utatur.Gloriosusque mi

Expanded text:
quibus se commisit, securus adspicit. Contrariis in contraria agitur ; nam quibus se commisit, securus adspicit. Contrariis in contraria agitur ; nam cum invisus sit, quia timetur, timeri vult, quia invisus est, et illo exsecrabili versu, qui multos praecipites dedit, utitur : Oderint, dum metuant, ignarus, quanta rabies oriatur, ubi supra modum odia creverunt. Temperatus enim timor cohibet animos, adsiduus vero et acer et extrema admovens in audaciam iacentes excitat et omnia experiri suadet. Sic feras linea et pinnae clusas contineant ; easdem a tergo eques telis incessat, temptabunt fugam per ipsa, quae fugerant, proculcabuntque formidinem. Acer- rima virtus est, quam ultima necessitas extundit. Relinquat oportet securi aliquid metus multoque plus spei quam periculorum ostentet ; alioqui, ubi quiescenti paria metuuntur, incurrere in pericula iuvat et aliena anima abuti. Placido tranquilloque regi fida sunt auxilia sua, ut quibus ad communem salutem utatur, gloriosusque miles