comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dustria. M. Marcellum uiderunt quẽ maxime consule ĩ eu aĩ
ob egrcgie ĩ p̃tura res gestas crecari uolebant: fremitꝰ ĩ ciũa ortus. Qd̾
ubi sensit consul eos utrumq inquit e Republica fuit.p .c. et.M.
prius edici ꝙ is idem confetto qd̾ mandatu est negotio reuertiss ut
s consulere quem tꝑ̃s reipublice postularet/ quem maxe uultis
Ĩta de comitiis donet rediit Marcellus silentiu fuit. Itt̾ea duũ uiri crcati
sunt.Q. fabius maxinuis. et attilius crassus. Edib dedicandis/ Menti
tilius fabius ueneri ericiue. utraq ĩ capitolio est canali uno decre
romam uenerant delatum ad ppłm ut ciues romani essent. Ĩtem ut
nuinicipes cuinam essent pridie ꝙ ppłus campanus apopulo romano
defecisset. Maxime ut hac ferret᷑ mouerat: qd̾ quoꝵ hominu essent scire
negabant. uetere patria relicta ĩ eam quã redierant nõdum asci

Expanded text:
de industria M. Marcellum uiderunt, quem maxime consulem in eum annum de industria M. Marcellum uiderunt, quem maxime consulem in eum annum ob egregie in praetura res gestas creari uolebant, fremitus in curia ortus. quod ubi sensit, consul 'utrumque' inquit 'e re publica fuit, patres consprius edici quam is inde confecto quod mandatum est negotio reuertisset, ut uos consulem, quem tempus rei publicae postularet, quem maxime uoltis, haberetis.' ita de comitiis donec rediit Marcellus silentium fuit. interea duumuiri creati sunt Q. Fabius Maximus et T. Otacilius Crassus aedibus dedicandis, Menti Otacilius, Fabius Ueneri Erycinae; utraque in Capitolio est, canali uno discreRomam venerant latum ad populum ut cives Romani essent; item uti municipes Cumani essent pridie quam populus Campanus a populo Romano defecisset. maxime ut hoc ferretur moverat quod quorum hominum essent scire se ipsi negabant, vetere patria relicta, in eam in quam redierant nondum adsciti.
Abbreviated transcription (Latin):
sardunam sortiti sunt. M. Marcello ꝓconsuli nꝑiu esse ppłs iussit.
ꝙ post cannensem cladem unus romanoꝵ imꝑatoꝵ ĩ italia ꝓspere rem
gessisset. Senatus quo diẽ primu ẽ ĩ capitolio consultꝰ decreuit ut qͦ
eo anno duplex tributum imꝑaretur/ simplex confestun exigeretur ex
inde de exercitib ita decretum est ut duab legionib urbanis. Titus
Sempronius consul cales ad conueniendu diem ediceret. indes ex
pulcer p̃tor ĩ siciliam traiceret. quęq ĩ sicilia essent romam deportarent
Ad ex̾citum cui ad conueniendu cales edicta dies crat/ al. Marcellus
Claudius missus: is q iussus ĩ castra l audiana deduce̾ urbanas legioẽt.
Ad ueterem ex̾citum accipiendũ deducendũq ĩ siałia.T. ittilius croto
us ab appio claudio est missus. Tatiti primo expectauerant homin
uti consul comitia college tecando haberet. Deinde ubi ablegatum uelut

Expanded text:
Sardiniam sortiti sunt. M. Marcello pro consule imperium esse populus iussit, Sardiniam sortiti sunt. M. Marcello pro consule imperium esse populus iussit, quod post Cannensem cladem unus Romanorum imperatorum in Italia prospere rem gessisset. senatus quo die primum est in Capitolio consultus decreuit ut quod eo anno duplex tributum imperaretur simplex confestim exigeretur, exent. de exercitibus ita decreuerunt ut duabus legionibus urbanis Ti. Sempronius consul Cales ad conueniendum diem ediceret; inde eae Pulcher praetor in Siciliam traiceret quaeque in Sicilia essent Romam deportarentur. ad exercitum cui ad conueniendum Cales edicta dies erat M. Claudius Marcellus missus, isque iussus in castra Claudiana deducere urbanas legiones. ad ueterem exercitum accipiendum deducendumque inde in Siciliam Ti. Maecilius Croto legatus ab Ap. Claudio est missus. taciti primo exspectauerant homines uti consul comitia collegae creando haberet; deinde ubi ablegatum uelut
Abbreviated transcription (Latin):
maxiniꝰ asenatu postulauit ut edem ueneris ericine quã dictaitõ uoiuss
dedicari lice̾t. Senatus decreuit ut.T. Semproniꝰ consul designatus
cande taua. et Marco enilio lepido quib .c. augurq fuerat filatrei
.l. M. Q. ludos edisse funebres ꝑ triduu et gladiatoꝵ paria duo et
uigniti ꝑ triduũ ĩ foro dederunt cũrules ediles.C. letorius et .T.
sempronius Gracchus confules designati qui ĩ edilitate magẽ equitũ
fuerat ludos ronianos feterant qui ꝑ tridiũi instaurati sunt plebei ludi.
AL aulii cate et. M. claudi Marcelli ter instaurati sunt. Circũacto
certio Anno puniti belli Titus Sempronius consul idib martu
magr̃atum ĩniit.pretoresq fuluus flacus qui antea consul cẽsorꝙ
fuerat urbaiam. M.ualerius leuimis pegrinam sortem ĩ iuris dictiõt
it : Appius Claudius pulcer sitiliam. et. Q. Minutuis s̾ ceuolo

Expanded text:
Maximus a senatu postulauit ut aedem Ueneris Erycinae, quam dictator uouisset, Maximus a senatu postulauit ut aedem Ueneris Erycinae, quam dictator uouisset, dedicare liceret. senatus decreuit ut Ti. Sempronius , consul designatus,candae causa. et M. Aemilio Lepido , qui bis consul augurque fuerat, fili ludos funebres per triduum et gladiatorum paria duo et uiginti per triduum in foro dederunt. aediles curules C. Laetorius et Ti. Sempronius Gracchus , consul designatus, qui in aedilitate magister equitum fuerat, ludos Romanos fecerunt, qui per triduum instaurati sunt. plebeii ludi aedilium M. Aurelii Cottae et M. Claudii Marcelli ter instaurati. circumacto tertio anno Punici belli, Ti. Sempronius consul idibus Martiis magistratum init. praetores Q. Fuluius Flaccus , qui antea consul censorque fuerat, urbanam, M. Ualerius Laeuinus peregrinam sortem in iurisdictione habuit; Ap. Claudius Pulcher Siciliam, Q. Mucius Scaeuola
Abbreviated transcription (Latin):
Xtellia penis ad Cosentiam copias traducit. quam minus ꝑtinacit̾ d
extitus Crothonem grecam urbem arcumsedit opulentam quondã ãn̾ius
iurisq iam adeo multis magnisq cladib afflictam ut om̃ĩs etatis
ninus uiginti millib cuiiu suꝑ essent. Itaq urbe defensorib uastata facile
itiꝰ hostes sunt. ar̃e tantum retente ĩ quib int̾ tumultum capte u
emedia cede quidam effugere. Et larenses des ciuiere ad brutios penosq
ꝓdita multitudine aprincipib. Regini tantũ modo regioĩs eius et ĩ fide
erga romanos et potestatis sue ad ultimu manẜunt. In si cilia qͦ eadem
inclinatio animoꝵ peruenit et ne domus quidem hieronis tota a defectẽt
abstinut. Namq Gelo maxntius sturpis cõtẽpta simul senectute patͥs
simul post camiensem cladem romana sccietate ad penos defecił. mouissetq
ĩ sicilia res nisi mors adeo oportuna ut patrem quaẜ suspitiãe astgẽt

Expanded text:
Petelia Poenus ad Consentiam copias traducit, quam minus pertinaciterPetelia Poenus ad Consentiam copias traducit, quam minus pertinaciterexercitus Crotonem, Graecam urbem, circumsedit, opulentam quondam armis uirisque, tum iam adeo multis magnisque cladibus adflictam ut omnis aetatis minus duo milia ciuium superessent. itaque urbe a defensoribus uasta facile potiti hostes sunt: arx tantum retenta, in quam inter tumultum captae urbis e media caede quidam effugere. et Locrenses desciuere ad Bruttios Poenosque prodita multitudine a principibus. Regini tantummodo regionis eius et in fide erga Romanos et potestatis suae ad ultimum manserunt. in Siciliam quoque eadem inclinatio animorum peruenit et ne domus quidem Hieronis tota ab defectione abstinuit. namque Gelo, maximus stirpis, contempta simul senectute patris simul post Cannensem cladem Romana societate ad Poenos defecit, mouissetque in Sicilia res, nisi mors, adeo opportuna ut patrem quoque suspicione aspergeret,
Abbreviated transcription (Latin):
cede tum pautis effugit. Castra romani cepẽ atq diripuere. Ea
pugna siqua dubia ĩ hispania erant romanis adrunxit. has drubaliq
nõ modo ĩ italiam traducendi excitus s ne manendi quide satis tuto in
hispania spem reliquerat. Que posteꝙ licteris scĩpionu romẽ uulgata
sunt / nõ tam uictoria ꝙͣ ꝓhibito. has drubalis ĩ italiã transitu letabant.
m hec in hispania geruntur petellia inbrutiis aliquot post mensibi
ꝙͣ cepta oppugnari erat. ab himilcone p̃fecto hannibalis expugnata est.
nultoq sanguine ac uulnerib ea penis uictoria stetit. Nec ulla
uis obsessos ꝙ̃ fames expugnauit. Ab sumptis enim alimentis frugum¬
carnisq om̃is generis quadrupedum suiuiumq postremo coris herbisq
et radicib et cortitib teneris strictisq rohis uescebant᷑ iuxereq. Nec añ qͣ
uires ad standum ĩ muris ferendaq arma deerant expugnati sunt. Recepta

Expanded text:
s e media caede cum paucis effugit. castra Romani cepere atque diripuere. ea s e media caede cum paucis effugit. castra Romani cepere atque diripuere. ea pugna si qua dubia ltingt Hispania erant Romanis adiunxit, Hasdrubalique non modo in Italiam traducendi exercitus sed ne manendi quidem satis tuto in Hispania spes reliqua erat. quae posteaquam litteris Scipionum Romae uolgata sunt, non tam uictoria quam prohibito Hasdrubalis in Italiam transitu laetabantur. dum haec in Hispania geruntur, Petelia in Bruttiis aliquot post mensibus quam coepta oppugnari erat ab Himilcone praefecto Hannibalis expugnata est. multo sanguine ac uolneribus ea Poenis uictoria stetit nec ulla magis uis obsessos quam fames expugnauit. absumptis enim frugum alimentis carnisque omnis generis quadrupedum suetae ltinsuetaegtque postremo coriis herbisque et radicibus et corticibus teneris strictisque foliis uixere nec ante quam uires ad standum in muris ferendaque arma deerant expugnati sunt. recepta
Abbreviated transcription (Latin):
patria puguarent facile ꝑsuaferant duces ꝓitalia atq urbe romana eos
pugnare.Itaq uelut quib reditus erat ĩ patriam eo discrimiẽ pu
uerteretur. obstinauerant auimis uincere aut̃ mori. Minus ꝑtinates
iuros habebat᷑ astera aties Cham maxina ꝑqrt̾ hispaui erant qꝗ uinci
ĩ hispania ꝙͣ iuctores ĩ italiam trahi malebant. Primo igitur ãtiusu
aist iux pila coniecta essent / rettulit pedem media aties. inferẽtib q se
pugnant. S cum ĩ mediu tota iã cohisset romana aties. satis uiriu
ad dim̃ouenda hostim cornua habuit. Ita duo diu̾sa pͣlia erant utrai
romam ut qui pulsis tandem mediĩs ⁊ nũo ⁊ robore uiror p̃starent. haud
uperarent. Magna uis hominu ibi atisa. et uisi hispani iux dũm
conserto p̃lio tam effuse fugiss ent: ꝑpauci ex tota suꝑfussent acie Eq̃strii
se actis deseruere. et has drubal usq ad ultimũ euentu pugne moratꝰ

Expanded text:
patria pugnarent, facile persuaserant duces pro Italia atque urbe Romana eos patria pugnarent, facile persuaserant duces pro Italia atque urbe Romana eos pugnare; itaque, uelut quibus reditus in patriam ltingt eo discrimine pugnae uerteretur, obstinauerant animis uincere aut mori. minus pertinaces uiros habebat altera acies; nam maxima pars Hispani erant, qui uinci in Hispania quam uictores in Italiam trahi malebant. primo igitur concursu, cum uix pila coniecta essent, rettulit pedem media acies inferentibusque se pugnant; sed cum in medium tota iam coisset Romana acies, satis uirium ad dimouenda hostium cornua habuit. ita duo diuersa proelia erant. utroque Romani, ut qui pulsis iam ante mediis et numero et robore uirorum praestarent, haud dubie superant. magna uis hominum ibi occisa et, nisi Hispani uixdum conserto proelio tam effuse fugissent, perpauci ex tota superfuissent acie. equestris se actis deseruere. et Hasdrubal usque ad ultimum euentum pugnae moratu
Abbreviated transcription (Latin):
Habuere. paucos dies nec sine leuib p̃liis nec ut ĩ atiem exirent tãdem
io eodemq diẽ uelut excomposito utrimmq signum pugne ꝓpõitu ẽa
pars int̾ antesigna lotata. pars post signa accepta. equites cornua
cinxere. Has drubal modiam atiem hispanis firmat ĩ cõnib. dextro penas
litat. leuo afros mercennaxiori q auxilia cquitu. numedas penoꝵ peditib
eras afros ꝓcõnib oppouit. Nec om̃s niumide ĩ dextro locati coriu.
quib desultoꝵ ĩ modu bios teahentib equos inter acerima sepe pugnã
ĩ recentem equm ex fesso armatis transultare mos erat. tanta uelaitas
ip̃is tamq doale equoꝵ genus est. Cum hoc modo mñstructi starent ĩꝑatoꝵ
utriusq partis haud ferme dispares res erant: nam ne multu hi aut illi
p̃stabant militib longe dispar animus erat. Romanis eni quãqͣ ꝓcul a

Expanded text:
habuere paucos dies, nec sine levibus proeliis nec ut in aciem exirent; tandem habuere paucos dies, nec sine levibus proeliis nec ut in aciem exirent; tandem uno eodemque die velut ex composito utrimque signum pugnae propositum epars inter antesignanos locata, pars post signa accepta; equites cornua cinxere. Hasdrubal mediam aciem Hispanis firmat; in cornibus, dextro Poenos locat, laevo Afros mercennariorumque auxilia; equitum Numidas Poenorum peditibus, ris, pro cornibus apponit. nec omnes Numidae in dextro locati cornu sed quibus desultorum in modum binos trahentibus equos inter acerrimam saepe pugnam in recentem equum ex fesso armatis transultare mos erat; tanta uelocitas ipsis tamque docile equorum genus est. cum hoc modo instructi starent, imperatorum utriusque partis haud ferme dispares spes erant; nam ne multum quidem aut numero aut genere militum hi aut illi praestabant; militibus longe dispar animus erat. Romanis enim, quamquam procul a
Abbreviated transcription (Latin):
igitur raptim exactis ad hiberum descendit. deireta cartaginensium et
hadruba lis iter ubi ad romano sunt ꝑlata: om̃ib omissis reb ambo
duces iunctis copiis ire obuiam ceptis atq obsistere parant. rati si hambal
uix ꝑ se ip̃i tolerando itabie hosti has drubal dux atq hispanensis excitꝰ
esset iunctus illis fine roniani mmiꝑii fore. his anxii curis ad hiberũ
copias/ et transito amne cum diu consultassent utrum castra castris
conferrent an satis haberent sociis cartaginensiu oppugnandis mri
ab itinere ꝓpoĩto hostem. Urbem a propinquo flumĩe hiberã appellatam
opulentissimam ea tempestate regiõis eius oppugnare parant. Qd̾ ubi sẽsit
hasdrubal ꝓ ope ferenda scciis ꝑgit ir̃e ip̃e adurbem deditam nuꝑ ĩ fidem
romanoꝵ oppugnandam. Ita iam cepta obsidio. omissa a romanis ẽ et
ĩ ipm hasdrubalem uersum bellum. Qũĩq nullium int̾uallo castra distãtio

Expanded text:
igitur raptim exactis ad Hiberum descendit. decreta Carthaginiensium et igitur raptim exactis ad Hiberum descendit. decreta Carthaginiensium et Hasdrubalis iter ubi ad Romanos sunt perlata, omnibus omissis rebus ambo duces iunctis copiis ire obuiam coeptis atque obsistere parant, rati, si Hannibali, uix per se ipsi tolerando Italiae hosti, Hasdrubal dux atque Hispaniensis exercitus esset iunctus, illum finem Romani imperii fore. his anxii curis ad Hiberum contrahunt copias et transito amne, cum diu consultassent utrum castra castris conferrent an satis haberent sociis Carthaginiensium oppugnandis mab itinere proposito hostem, urbem a propinquo flumine Hiberam appellatam, opulentissimam ea tempestate regionis eius, oppugnare parant. quod ubi sensit Hasdrubal, pro ope ferenda sociis pergit ire ipse ad urbem deditam nuper in fidem Romanorum oppugnandam. ita iam coepta obsidio omissa ab Romanis est et in ipsum Hasdrubalem versum bellum. quinque milium intervallo castra distantia
Abbreviated transcription (Latin):
excitu mictẽnt. cu si omĩa ꝓspere euenirẽt: nõ tum ocrosam ꝓuintiam
fore. He lutere quamꝙ̃ pͥmo ad modũ mouerunt senatu tam̃ quia
st. Himilco cum excitu iusto et aucta classe ad retinendã terra
ac tuendam hispanam mussus est. Qui ut pedestres naualesq copias
traicnt/ castris cõmuntis/ nauibq subductis et uallo circumdatis cũ
equitib delectis ip̃e quantum maxime accelerare pot̾at ꝑ dubios ĩfestosq
ppłas iuxta intentus ad hadrubalem ꝑuenit. Cuni decreta senatꝰ mãdataq
exposuisset atq edauisset ip̃e ĩ uicem quem admodum bellum tractandu
ĩ hispania foret retro ĩ sua castra rediit nulla re ꝙ̃ celeritate tutior
ꝙ undiq abierat anteꝙ consentiret. Has drubal prius ꝙ̃ mou̾e̾t cast᷑
unias imꝑat ppłis om̃ib sue ditionis satis gnarus hamubale tra
quosdam p̃tio merchatum/ nec auxilia gallica aliter sp̃ conducta hũisse
inopom tra iter ingressum iuxpenetratuꝵ usq ad alpes fuisse. pecuniis

Expanded text:
ent; cui si omnia prospere euenirent, non tamen otiosam prouinciam fore. eae litterae quamquam primo admodum mouerunt senatum, tamen, quest: Himilco cum exercitu iusto et aucta classe ad retinendam terra marique ac tuendam Hispaniam est missus. qui ut pedestres naualesque copias traiecit, castris communitis nauibusque subductis et uallo circumdatis cum equitibus delectis ipse, quantum maxime accelerare poterat, per dubios infestosque populos iuxta intentus ad Hasdrubalem peruenit. cum decreta senatus mandataque exposuisset atque edoctus fuisset ipse in uicem quemadmodum tractandum bellum in Hispania foret, retro in sua castra rediit, nulla re quam celeritate tutior, quod undique abierat antequam consentirent. Hasdrubal priusquam moueret castra pecunias imperat populis omnibus suae dicionis, satis gnarus Hannibalem transitus quosdam pretio mercatum nec auxilia Gallica aliter quam conducta habuisse; inopem tantum iter ingressum uix penetraturum ad Alpes fuisse. pecuniis
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerari possent cogaiti int se quidam arpiam et romani atq inde collaꝗa
cepta fieri.percontantib romanis quid sibi uellent. arpiani quã ob noxam
romanoꝵ quod ob meritum penor ꝓ alienigenis ac barbaris italici aduersus uetẽs¬
rom añoꝵ quos qo meriteritnoꝵ ꝓ alienigens ac barbaris italici aduersus ue
sccios romanos bellum gererent et uectigalem ac stipendiariam italia africeface̾nt
ẽc. Initio orto plures cum plurib colloqui. Postremo p̃tor arpianꝰ asu
ad consulem deductus/. fideq data inter signa aciesq/ arpiani repente ꝓ romaĩs

Expanded text:
uolnerari possent, cogniti inter se quidam Arpinique et Romani atque inde conloquia uolnerari possent, cogniti inter se quidam Arpinique et Romani atque inde conloquia coepta fieri, percontantibus Romanis quid sibi uellent Arpini, quam ob noxam Romanorum aut quod meritum Poenorum pro alienigenis ac barbaris Italici aduersus ueterum aut quod meritum Poenorum pro alienigenis ac barbaris Italici aduersus ueteres socios Romanos bellum gererent et uectigalem ac stipendiariam Italiam Africae facerent, essosque a paucis esse. initio orto plures cum pluribus conloqui; postremo praetor Arpinus ab suis ad consulem deductus fideque data inter signa aciesque Arpini repente pro Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
esq delapsos estationib suffugẽ in tecta cohegit. senitusq prime
largioris ꝓcelle strepitum demolientiu portam exaudiri ꝓhibuit. lentior
deinde cqualiorq accedens aurib magnam partem hõiu sopiuit.I.
portam tenuerant cornitines ĩ uia parib int̾uallis dispositos canere iubẽt
ut consulem excirent. Et ubi factum ex composito ẽ signa efferri cõsul
ac paulo ante lucem ꝑ effractam portã urbem ingredit᷑. Tum de
hostes excitati sunt iam et imbre conquiescente et ꝓpinqua luae. Psidiũ
ĩ urbe erat hamnbalis. quĩquemillia ferme armator et ip̃i arpini tria
millia hõiu armabant. Ets pͥmos peni nequid atergo fraudis esset. hosti
opposuerunt. Pugnatũ pͥmo ĩ tenebris angustisq uiis ẽ. Cum romani non
uias tantum sed tecta ctiam ꝓxima porte cmupassent: ne peti suꝑne aut

Expanded text:
uigilesque dilapsos e stationibus subfugere in tecta coegit, sonituque primo uigilesque dilapsos e stationibus subfugere in tecta coegit, sonituque primo largioris procellae strepitum molientium portam exaudiri prohibuit, lentior deinde aequaliorque accidens auribus magnam partem hominum sopiuit. postquam portam tenebant, cornicines in uia paribus interuallis dispositos canere iubent ut consulem excirent. id ubi factum ex composito est, signa efferri consul iubet ac paulo ante lucem per effractam portam urbem ingreditur. tum demum hostes excitati sunt iam et imbre conquiescente et propinqua luce. praesidium in urbe erat Hannibalis, quinque milia ferme armatorum, et ipsi Arpini tria milia hominum armarant. eos primos Poeni, ne quid ab tergo fraudis esset, hosti opposuerunt. pugnatum primo in tenebris angustisque uiis est. cum Romani non uias tantum sed tecta etiam proxima portam occupassent ne peti superne ac
Abbreviated transcription (Latin):
auri argentiq demi relictum esset. satis cognitis omĩb uiuos combussit. Fabius
asuessula ꝓfectus. arpos pͥmum institit oppugnare ubi cum mille fere passibus
castra posiusset/ contemplatus expxopiiquo situm urbis memiaq que pars
issima menib erat. quia maxime neglectam custodia uidet eam potissi
aggredi statuit. Comparatis om̃id que ad urbrs oppugnandas usui sunt. centariomẽ
robora extoto excitu delegit: tribunosq uiros fortes eis p̃fecit et milites
sexcentos quantũ satis iusum ẽ attribuit. eosq ubi quãte uigilie signũ cetinisset
ad cum locum scalas iussit ferre: Porta ibi humilis et angusta erat uia ĩ sequẽit
esertam partem urbis. Eam portam scalis prius trans gressos ad niurĩ
ex interiore parte aut claustra refringẽ iubet. et tenentes ꝑtem urbis
id maxiie ad fallendum iuuit. Imber a media nate coortus custodes.

Expanded text:
auri argentique domi relictum esset, satis cognitis omnibus uiuos combussit. Fabius auri argentique domi relictum esset, satis cognitis omnibus uiuos combussit. Fabius ab Suessula profectus Arpos primum institit oppugnare. ubi cum a quingentis fere passibus castra posuisset, contemplatus ex propinquo situm urbis moeniaque, quae pars tutissima moenibus erat, quia maxime neglectam custodia uidit, ea potissimum adgredi statuit. comparatis omnibus quae ad urbes oppugnandas usui sunt centurionum robora ex toto exercitu delegit tribunosque uiros fortes eis praefecit et milites sescentos, quantum satis uisum est, attribuit eosque, ubi quartae uigiliae signum cecinisset, ad eum locum scalas iussit ferre. porta ibi humilis et angusta erat infrequenti uia per desertam partem urbis. iam portam scalis prius transgressos murum aperire ex interiore parte aut claustra refringere iubet et tenentes partem urbis id maxime ad fallendum adiuuit. imber ab nocte media coortus custodes
Abbreviated transcription (Latin):
a sit: se tam̃ nõ eum esse qui Altmo fidei nequicꝙͣ censeat hałe
ẜ mediam cansecutuꝵ consilii uiam neq eum pro hoste neq ꝓsccio ĩ p̃sentia
tum. libera custodia haud ꝓcul acastris placere ĩ aliqua fida ciui
eum seruari ꝑ belli tp̃s. ꝑpetrato bello tum consultandu utrum defectio prior¬
plus mercta sit pene an hic reditus uenie. Fabio assensum ẽ. Catenisq ligat᷑
traditus et ip̃e et comites et auri satis magnum pondus qd̾ secu tũ attulerat
ei struari uissum. Calb cum int̾diu solutum custodes sequebant᷑ nocte
fama ꝑ totam urbem uulgata tumultum ꝓpͥncipe amisso fecit. motuq
reꝵ nouaꝵ extemplo nuntq missi. Quib nequaꝙͣ offensus penus. quiar
ut ambigue fidei uiru suspectum iam pride habebat: et caua nact
erat tam ditis hominis bona possidendi uendendiq. Ceteꝵ ut ire magis ꝙ̃
eius ac liberos ĩ castra accitas questione hĩta primũ de fuga deinde ĩ quãtu

Expanded text:
a sit? se tamen non eum esse qui Altinio fidei quicquam censeat habendum; sed mediam secuturum consilii uiam. neque eum pro hoste neque pro socio in praesentia habitum libera custodia haud procul a castris placere in aliqua fida ciuitate eum seruari per belli tempus; perpetrato bello tum consultandum utrum prior defectio plus merita sit poenae an hic reditus ueniae. Fabio adsensum est Calenisque legatis traditus et ipse et comites; et auri satis magnum pondus quod secum tum attulerat ei seruari iussum. Calibus eum interdiu solutum custodes sequebantur, nocte eptus; dein fama per totam urbem uolgata tumultum, ut principe amisso, fecit, metuque rerum nouarum extemplo nuntii missi. quibus nequaquam offensus Poenus, quia et ipsum ut ambiguae fidei uirum suspectum iam pridem habebat et causam nactus erat tam ditis hominis bona possidendi uendendique; ceterum, ut irae magis quam t coniugemque eius ac liberos in castra accitos, quaestione prius habita primum de fuga Altini, dein quantum
Abbreviated transcription (Latin):
erat . iurisditione Actilio college urbano mandata luceria ꝓuĩc
p̃fuerat. pretori sempronio ꝓuincia ariminu.Ciĩ. fuliuo suessula cũ
biuis psaem legionib euenerunt. ut fuluius urbanas logiones duceret
cum legione et classe quam habet. M. minutio cum uetere excitu duc
ducib hiis copiis aduersus multa simul aut mota aut sussecta ł
muniuerũt romanũ imꝑium. Consules ducib urbanis legionib scͥptis
supplcinenta ĩ alias lecto pͥusꝙ̃ ab urbe moue̾nt. ꝓdigia ꝓcuratũt. que

Expanded text:
erat, iurisdictione M. Atilio collegae, praetori urbano, mandata Luceriam prouincfuerat. P. Sempronio prouincia Ariminum, Cn. Fuluio Suessula cum binis item legionibus euenerunt ut Fuluius urbanas legiones duceret, cum legione et classe quam haberet; Q. Mucio cum uetere exercitu—duae ociorum. his ducibus, his copiis aduersus multa simul aut mota aut suspecta bella muniuerunt Romanum imperium. consules duabus urbanis legionibus scriptis supplementoque in alias lecto priusquam ab urbe mouerent prodigia procurarunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
quam tertus campanori adhibitꝰ ab harmbale es. eam ip̃a mensã
cruentare uis hospitis sanguĩe: Hannibale pater potui filio meo placãt
filium hannibali nõ possum. S si nichil sancti nõ fides nõ religio non
pictas audiant᷑ infanda si nõ ꝑuitie nõb cum scelere ferũt unꝰ aggressin
es haumbale quid illa turba tot liberoꝵ seruoꝵq quid ĩ unũ intenti
oiũm oculi quid tot destre torpescentes ĩ amentia . Uultum ipiꝰ hañĩbalis¬
nbalis substinebis: atq ꝑnicum pectus petendus ille tib trãsfigẽd
sicut ꝓte hodie ualuerunt. lacrimante inde uiuene cernens mediũ amplectit᷑¬

Expanded text:
quam tertius Campanorum adhibitus es ab Hannibale,—ut eam ipsam mensam quam tertius Campanorum adhibitus es ab Hannibale,—ut eam ipsam mensam cruentares hospitis sanguine? Hannibalem pater filio meo potui placare, filium Hannibali non possum? sed sit nihil sancti, non fides, non religio, non pietas; audeantur infanda, si non perniciem nobis cum scelere ferunt. unus adgressurus es Hannibalem? quid illa turba tot liberorum seruorumque? quid in unum intenti omnium oculi? quid tot dextrae? torpescent in amentia illa? uoltum ipsius HannibaliHannibalis sustinebis? atqui per meum pectus petendus ille tibi transfigendusicut pro te hodie ualuerunt.' lacrimantem inde iuuenem cernens medium complectit
Abbreviated transcription (Latin):
uinu potui ip̃i q ualitudine excus ans patris/ animi quapei̾ aut muralle
int turbationem cã ante solis ferme otasum patrem clauiu exꝯuinio
egressum scaitꝰ filum. Ubi ĩ seccetum ortus erat posticus edium ꝑueneñt.
ad hannibales inipetrare a roinanis ẜ ĩ multo maiore digoitate ⁊ grati
simus campani ꝙ fuĩtius umꝙ. Cum irabundus pater quidnam esset
consilii quereret toga reicita ab humero latus succintũ gladio nudat.
Iam cgo inquit sangiũe hannibalis sanciam ramanu fedus. te id pͥus
scire uolui si forte ad esse dum facinus patrat᷑ malles. Que ubi iudit
audiuitq senex uelut si iam agendis int̾ que audiebat int̾esset tam̃
Iauce hore sunt intra quas iurantes ꝑ quicquid deoꝵ est dexi
dextre uingentes fidem obstruixmius ut sacrata fide mansissemꝰ. digssi
atolloquio extemplo ĩ eum armamur uirgiis ab hospitali mensa ad

Expanded text:
uinum potuit, ipse ualetudinem excusans patre animi quoque eius haud mirabilem uinum potuit, ipse ualetudinem excusans patre animi quoque eius haud mirabilem perturbationem causante. solis ferme occasu patrem Calauium ex conuiuio egressum secutus filius, ubi in secretum—hortus erat posticis aedium partibus—ad Hannibalem, impetraturi ab Romanis sed in multo maiore dignitate et gratia simus Campani ltfuturigt quam unquam fuimus. cum mirabundus pater quidnam id esset consilii quaereret, toga reiecta ab umero latus succinctum gladio nudat. 'iam ego' inquit 'sanguine Hannibalis sanciam Romanum foedus. te id prius scire uolui, si forte abesse, dum facinus patratur, malles.' quae ubi uidit audiuitque senex, uelut si iam agendis quae audiebat interesset, amens paucae horae sunt intra quas iurantes per quidquid deorum est, dextrae dextras iungentes, fidem obstrinximus—ut sacratas fide manus, digressi a conloquio, extemplo in eum armaremus? ab hospitali mensa surgis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Deucisasus ẽ apud menios celeres Stenniu paccuuumq inclita nobilitate
ac duntips. Ed pacchuiuꝰ clauius de quo antedium est pͥncepo factiono ci
que attraxerat rem adpenos filiu uiuene adduxit abstractu asuro ũ¬
decio ait latere : cum quo ferocissime ꝓ romana socictate aduersus punicũ
fedus steterat nec eum aut ĩ clinata ĩ parte altera ciuitas aut patriata
magestas sententia depulerat. Huic tum pater iuueni hamnbale deptado
magis ꝙͣ purgando placauit. uictusq patris ptib lacrimisq etio ad cenã
eum cũ patre uctari uissit. Cui coniuuio nemine campanũ pt̾ ꝙ̃ hospites
uibel uimq tauream insigne bello uiru adhibitus erat. Ceperunt epulã
de die et cõniuiu nõ exmore pinico aut militari disciplina esse ẜut
ĩ cuutate atq etiã modo diu ad uarios om̃ib uoluptatũ illecebris ĩ stractũ
unur net dnoꝵ inuitatione nec ipiũs int̾dum Anilius clauii filius ꝑ holla

Expanded text:
deuersatus est apud Ninnios Celeres, Sthenium Pacuuiumque, inclitos nobilitate ac diuitiis. eo Pacuuius Calauius , de quo ante dictum est, princeps factionis eius quae traxerat rem ad Poenos, filium iuuenem adduxit abstractum ab Deci Magi latere, cum quo ferocissime pro Romana societate aduersus Punicum foedus steterat, nec eum aut inclinata in partem alteram ciuitas aut patria maiestas sententia depulerat. huic tum pater iuueni Hannibalem deprecando magis quam purgando placauit, uictusque patris precibus lacrimisque etiam ad cenam eum cum patre uocari iussit, cui conuiuio neminem Campanum praeterquam hospites Uibelliumque Tauream, insignem bello uirum, adhibiturus erat. epulari coeperunt de die, et conuiuium non ex more Punico aut militari disciplina esse sed, ut in ciuitate atque etiam domo diti ac luxuriosa, omnibus uoluptatium inlecebris instructum. unus nec dominorum inuitatione nec ipsius interdum Hannibalis Calauius filius perlici ad
Abbreviated transcription (Latin):
appareret cis timendum esse. Solititi incertiq reꝵ suaꝵ aegaram
unde ꝓfecti erant referri signa iubent. nũtiosq destatu p̃senti siracasas
mictunt. Fraudem qͦ hupporates adidit inclinatii ad om̃e susptioẽ aĩs
et cretensium quibdam ad itinera insidenda missis uelut int̾certas lirãs
quas ip̃e composuerat recitat. Pretores siracusani Marcello scdm salute
it assolet scriptum erat : recte eum atq ordine fecisse ꝙ ĩ lcont

Expanded text:
appareret eis timendum esse. solliciti incertique rerum suarum Megara, appareret eis timendum esse. solliciti incertique rerum suarum Megara, unde profecti erant, referri signa iubent nuntiosque de statu praesenti Syracusas mittunt. fraudem quoque Hippocrates addit inclinatis ad omnem suspicionem animis et Cretensium quibusdam ad itinera insidenda missis uelut interceptas litteras quas ipse composuerat, recitat: 'praetores Syracusani consuli Marcello.' secundum salutem, ut adsolet, scriptum erat recte eum atque ordine fecisse quod in Leont
Abbreviated transcription (Latin):
ad transimenum int̾ romanoꝵ auxilia dimissiq. quis ubi exsigs
hitu q cognouere hippocrates atq Epicides ramos olce ac uel amenta alia
supplicum porrigentes: orare ut reciperent sese. receptos tutarent᷑. neu
ꝓderent siracus anis: a quib mexc ip̃i trucidandi. pͦ. Rͦ. dederent᷑. Eñ uo
clamant bonu ut animu haberent. om̃e se cum illis fortunã subictturos.
nt᷑ lit collaruiu signa constiterant. tenebatarq agmen. Nec di
more caua foret ꝑuenerat ad duces. Postꝙ̃ hippocratem ⁊ Epicidem
ꝑuasi rumor. fremitusq toto agmine erat. haud dubie approbantium
aduentu eoꝵ: extimplo p̃tores cuutatis equis ad pͥma signa ꝑ rexort.
qui mos ille que licentia cretensiu esset rgitantes. colloquia serendi cũ
hoste. iniussuq p̃toꝵ miscendi eos agiin suo. comp̃hendi ĩ itiq catenas
iusserunt hippocratem. Ad quã uocem tantus extimplo pͥmũ accetẽsib
clamor est ortus. deinde exceptus ab aliis ut fatilesi ultra tenderent.

Expanded text:
ad Trasumennum inter Romanorum auxilia dimissique. quos ubi ex signis armorumque habitu cognouere Hippocrates atque Epicydes, ramos oleae ac uelamenta alia supplicum porrigentes orare ut reciperent sese, receptos tutarentur neu proderent Syracusanis, a quibus ipsi mox trucidandi populo Romano dederentur. enimuero conclamant bonum ut animum haberent; omnem se cum illis fortunam subituros. inter hoc conloquium signa constiterant tenebaturque agmen, necdum quae morae causa foret peruenerat ad duces. postquam Hippocraten atque Epicyden †peruasit rumor fremitusque toto agmine erat haud dubie approbantium aduentum eorum, extemplo praetores citatis equis ad prima signa perrexerunt. qui mos ille, quae licentia Cretensium esset rogitantes, conloquia serendi cum hoste iniussuque praetorum miscendi eos agmini suo, comprehendi inicique catenas iusserunt Hippocrati. ad quam uocem tantus extemplo primum a Cretensibus clamor est ortus, deinde exceptus ab aliis, ut facile, si ultra tenderent,
Abbreviated transcription (Latin):
iñde ꝙͣ pugna fuit. Duodecim millia hostũi cesa sardoꝵ simul penoꝵq
ferme tria millia et mille ducenti capti. et signa nulitaria septe ⁊ uiginti.
Ante omĩa duram et memorabłem pugnam fecit has drubal imꝑator captꝰ
et hanno et Mago nobiles cartaginenses.Mago exgente barchina ꝓpĩqua
tgnatione hannibali iunctus. Hanno autor robellionis sardis belliq e
haud dubie concitator. Net sardori duces uimus nobilem cam pugnam
cladib suis fecerunt. Nam et filius hansicore hostis ĩ aciẽ cetidit. et
Hansicora cum paucis equitib fugiens ut suꝑ afflictas res necem quaꝵ
filui ciudiuit: nate ne cuius int̾uentus ceptam peteret. mortem sib ꝯsciuit.¬
eris urbs cornus eadem que ante fuge rcceptaculũ fuit quã man
uictor ex̾citu aggressus intra pauits dies recepit. Deinde alie quoq

Expanded text:
magis quam pugna fuit. duodecim milia hostium caesa, Sardorum simul Poenorumque, magis quam pugna fuit. duodecim milia hostium caesa, Sardorum simul Poenorumque, ferme tria milia et septingenti capti et signa militaria septem et uiginti. ante omnia claram et memorabilem pugnam fecit Hasdrubal imperator captus et Hanno et Mago, nobiles Carthaginienses, Mago ex gente Barcina, propinqua cognatione Hannibali iunctus, Hanno auctor rebellionis Sardis bellique eius haud dubie concitor. nec Sardorum duces minus nobilem eam pugnam cladibus suis fecerunt; nam et filius Hampsicorae Hostus in acie cecidit, et Hampsicora cum paucis equitibus fugiens, ut super adflictas res necem quoque filii audiuit, nocte, ne cuius interuentus coepta impediret, mortem sibi consciuit. ceteris urbs Cornus eadem quae ante fugae receptaculum fuit; quam Manlius uictore exercitu adgressus intra dies paucos recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
nomine cornu caput eius regioĩs confugit. Debellatumq eo p̃lio ĩ sardia
esset n classis punica cur duce has drubale que tempestate deiecta ad
leares erat ĩ tꝑcꝰ ad spem rebellandi aduenisset. Manilius post fa
appulse punice classis karalis serecepit. Ea arisio hansicore data est
peno se uingendi. Has drubal copiis ĩ tera  expositis et classe renussa
cartagine duce hansicora Ad sitioꝵ pͥ. R. ꝓfectus agrum populandum
contiuuisset. primo castra castris modico int̾uallo sunt obiecta. Deinceps
ꝓtursationes / leuia certamina uario euentu mita/ postremo descensum ĩ
aciem signis collatis uisto p̃lio ꝑ quatuor horas pugnatũ. diu pugnam
ancipitem peni sardis facile unti assuetis fecerunt. Postremo ⁊ ip̃i cum
onũa circa strage ac fuga sardor repleta essent fusi/ ceter terga dantes
irturuducto cormi quo pepulerat sardos inelusit romanus. Cedes i

Expanded text:
nomine Cornum, caput eius regionis, confugit; debellatumque eo proelio in Sardinia nomine Cornum, caput eius regionis, confugit; debellatumque eo proelio in Sardinia esset, ni classis Punica cum duce Hasdrubale, quae tempestate deiecta ad Baliares erat, in tempore ad spem rebellandi aduenisset. Manlius post famam adpulsae Punicae classis Carales se recepit; ea occasio Hampsicorae data est Poeno se iungendi. Hasdrubal copiis in terram expositis et classe remissa Carthaginem duce Hampsicora ad sociorum populi Romani agrum populandum continuisset. primo castra castris modico interuallo sunt obiecta; deinde per procursationes leuia certamina uario euentu inita; postremo descensum in aciem. signis conlatis iusto proelio per quattuor horas pugnatum. diu pugnam ancipitem Poeni, Sardis facile uinci adsuetis, fecerunt; postremo et ipsi, cum omnia circa strage ac fuga Sardorum repleta essent, fusi; ceterum terga dantes circumducto cornu quo pepulerat Sardos inclusit Romanus. caedes inde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾torem cum iis copiis quas habebat nolam ĩ p̃sidiu misit. Et in
sardiuia res ꝑ .T. Manlius p̃torem cum iis copiis admĩstrari cepta
que omisse crant. Postꝙ̃. Q Minutius pretor graui morbo ẽ ĩplicitꝰ
Maniluis nauib longis ad karalis subductis naualib q scriis armatis
ut terra rem gereret. et ap̃tore ẽxcitu accepto duo ⁊ iuginti millia
peditum mille et ducentas equites confecit. Cum his equitũ peditũq
copiis profectus ĩ agrum hostium haud ꝓcul ab hansicore castris castra
posuit. Hansicora forte ꝓfectus erat ĩ pellidos sardos ad iuuenti
armandam qua copras augeret. filius nomne hostis castris p̃erat.
Is ab adolescentia feroy temere p̃lio inito fusus fugatusq. ad trignta millia
sardoꝵ eo plio cesa mille trecenti ferme uiui capti. Alius excitus primo
ꝑ agros siluasq palatus deĩde quo ducem fugisse fama erat. adurbem

Expanded text:
propraetorem cum iis copiis quas habebat Nolam in praesidium misit. et in propraetorem cum iis copiis quas habebat Nolam in praesidium misit. et in Sardinia res per T. Manlium praetorem administrari coeptae, quae omissae erant postquam Q. Mucius praetor graui morbo est implicitus. Manlius nauibus longis ad Carales subductis naualibusque sociis armatis ut terra rem gereret et a praetore exercitu accepto, duo et uiginti milia peditum, mille ducentos equites confecit. cum his equitum peditumque copiis profectus in agrum hostium haud procul ab Hampsicorae castris castra posuit. Hampsicora tum forte profectus erat in Pellitos Sardos ad iuuentutem armandam qua copias augeret; filius nomine Hostus castris praeerat. is adulescentia ferox temere proelio inito fusus fugatusque. ad tria milia Sardorum eo proelio caesa, octingenti ferme uiui capti; alius exercitus primo per agros siluasque fuga palatus, dein, quo ducem fugisse fama erat, ad urbem
Abbreviated transcription (Latin):
queq legriti cuis ad se allaturi fuissent/ legatione aliam cum eis dem
trandatis mictit. Legati ad haunibale missi. Eraclitus cui scotinog
cognomen erat et Crito boeusotis ⁊ sositheus magnes. huꝓs
tulerunt ac retulerunt mandata. s prius se estas cirtumegit ꝙͣ mou̾t
ac moliri quicꝙ rex posset. tantum nauis una cum legatis tapta momĩti
fecit ad dilatione ĩ minentis romanis belli. Et circa capuam trãs gress
uolturnu fabio post expiata tande ꝓdigiã ambo consules re gerebãt.
Combulteriam et Trebulam et hausticulam urbes que ad pen
priore anno/ fenatus romanor plebs hannibalis erat. consiliaq atulta
cede pͥncipum et ꝓditione urbis inibant᷑. Quib ne iñ cepta ꝑfice
int̾ Capuam castraq haunibalis que ĩ tiphatis erant traducto excitu¬
fabius suꝑ uesuuiu ĩ castris claudianis amsedit. Inde. M. macellu

Expanded text:
quaeque legati eius ad se allaturi fuissent, legationem aliam cum eisdem quaeque legati eius ad se allaturi fuissent, legationem aliam cum eisdem mandatis mittit. legati ad Hannibalem missi Heraclitus cui Scotino cognomen erat et Crito Boeotus et Sositheus Magnes. hi prospere tulerunt ac rettulerunt mandata; sed prius se aestas circumegit quam mouere ac moliri quicquam rex posset.—tantum nauis una capta cum legatis momenti fecit ad dilationem imminentis Romanis belli. et circa Capuam transgresso Uolturnum Fabio post expiata tandem prodigia ambo consules rem gerebant. Combulteriam et Trebulam et Austiculam urbes, quae ad Popriore anno, senatus Romanorum, plebs Hannibalis erat, consiliaque occulta de caede principum et proditione urbis inibantur. quibus ne incepta procederent, inter Capuam castraque Hannibalis, quae in TiFabius super Suessulam in castris Claudianis consedit; inde M. Marcellum
Abbreviated transcription (Latin):
ad naues nigintiquĩq quib .p. ualerius flaccus p̃fectus p̃erat
que aduexerant captiuos legatos/ quinquaginta naues ab hostia Tarentũ
ꝓfecte iussusq ualerius militib uarronianis quib .l. appĩ legatus.
tarenti p̃erat ĩ naues inpositis quin quagnita duaꝵ nauiu dasse non
tueri modo italie oram sed explorare de macedonico bello si cong
litteris legatoꝵq indicis philippi consiliã essent: ut. ML. ualer iũ
p̃torem litteris certiorem facẽt. Isq .l. antistio legato ex̾citi p̃posito
darctq oꝑam ut philippum ĩ regno contiẽt. Pecuĩa ad classem tuendã
bellumq macedonitũ ea decceta ẽ que Appio daudio ĩ siciłiã n
erat/ ut redderctur hieroni regi. Et hec ꝑ .l. Antistiũ legãtũ tarentũ
um hec romani patant aguntq ad philippu captiua nauis unc
iis que rome misse erant excussa refugit. Inde scitum legatos cũ lirĩs
captos. Itaq ignarus ex iis. que cum hanmibale legati sui conuenissent

Expanded text:
ad naues uiginti quinque, quibus P. Ualerius Flaccus praefectus praeequae aduexerant captiuos legatos, triginta naues ab Ostia Tarentum profectae, iussusque P. Ualerius militibus Uarronianis, quibus L. Apustius legatus Tarenti praeerat, in naues impositis quinquaginta quinque nauium classe non tueri modo Italiae oram sed explorare de Macedonico bello; si congruentia litteris legatorumque indiciis Philippi consilia essent, ut M. Ualerium praetorem litteris certiorem faceret, isque L. Apustio legato exercitui praeposito ansmitteret daretque operam ut Philippum in regno contineret. pecunia ad classem tuendam bellumque Macedonicum ea decreta est, quae Ap. Claudio in Siciliam missa erat ut redderetur Hieroni regi; ea per L. Antistium legatum Tarentum dum haec Romani parant aguntque, ad Philippum captiua nauis una ex iis quae Romam missae erant, ex cursu refugit; inde scitum legatos cum litteris captos. itaque ignarus rex quae cum Hannibale legatis suis conuenissent
Abbreviated transcription (Latin):
uertitq om̃s ad arma capienda/ opemq siquam possent tam cao
ꝓpe urbi ferendam. Epicides ab insula quam ip̃i Nason uocant citato ꝓfectꝰ
agmine haud dubius quin paucos ꝑ negligentiã custodũ transgressos nurũ¬
lsurus foret. atũrentib pauidis tumultum aug̃e eos dictitans et in
ac terribiliora afferre. postꝙ conspexit omĩa circa Epipolas armis ꝯpleta
lacessito tantu hoste paucis missilib retro ĩ Achradine agmen conuertit.
Non tam uim̃ multitudine q hostium metuens / ꝙ nequa intestina fraus ꝑ
occasionez oriret. clausasq int̾ tumultum Achradine atq in sule iuuenir et
etas. Marcellus ut menia ingressus ex superiorib lais urbem ferme
illa tempestate pulcherrimam subiectam gulis uidit. illacrimasse dicitur
partim gaudio ꝓpetrate tante rei. partim uetusta gloria urbis. Atheniẽsium

Expanded text:
conuertitque omnes ad arma capienda opemque si quam possent iam captae conuertitque omnes ad arma capienda opemque si quam possent iam captae prope urbi ferendam. Epicydes ab Insula, quam ipsi Nasson uocant, citato profectus agmine, haud dubius quin paucos, per neglegentiam custodum transgressos murum, expulsurus foret, occurrentibus pauidis tumultum augere eos dictitans et maiora ac terribiliora uero adferre, postquam conspexit omnia circa Epipolas armis completa, lacessito tantum hoste paucis missilibus retro in Achradinam agmen conuertit, non tam uim multitudinemque hostium metuens quam ne qua intestina fraus per occasionem oreretur clausasque inter tumultum Achradinae atque Insulae inueniret portas. Marcellus ut moenia ingressus ex superioribus locis urbem omnium ferme illa tempestate pulcherrimam subiectam oculis uidit, inlacrimasse dicitur partim gaudio tantae perpetratae rei, partim uetusta gloria urbis. Atheniensium
Abbreviated transcription (Latin):
puentum/ quia magna pars ĩ turĩb epulati aut sopiti uino erant aut
semnigraues potabant. Paucos tam̃ eori imp̃ssos ĩ cubilib int̾fecerunt. Prope
exapilonem est portula magna / ui rfringi cepta. et ex muro ex cõposito
tuba datum signum erat.et iam undiq non furtim sed ut aperte gerebat᷑
res. Quippe ad epipolas frequente custodiis laum ꝑuentumn erat. terendiq
magis hostes erant ꝙͣ fallendi sicut territi sunt. Nam simulat tubarum
est auditus cantus clamorq teneñtiũ muros partemq urbis: omĩa tenẽi
custodes alii ꝑ muru fugere/ alii salire de muro p̃cipitariq turba pauẽtiũ.
Iagua pars tamen ignara tanti mali erat/ et grauans om̃ib si
uinoq et ĩ uaste magnitudis urbe ꝑtium sensu nõ satis ꝑtinente ĩ omĩa.
Subluce Exapilo effracto. Marcellus urł omĩb copiis urbe in gressus excitauit

Expanded text:
peruentum, quia magna pars in turribus epulati aut sopiti uino erant aut peruentum, quia magna pars in turribus epulati aut sopiti uino erant aut semigraues potabant; paucos tamen eorum oppressos in cubilibus interfecerunt. prope Hexapylon est portula; ea magna ui refringi coepta et e muro ex composito tuba datum signum erat et iam undique non furtim sed ui aperta gerebatur res. quippe ad Epipolas, frequentem custodiis locum, peruentum erat terrendique magis hostes erant quam fallendi, sicut territi sunt. nam simulac tubarum est auditus cantus clamorque tenentium muros partemque urbis omnia teneri custodes rati alii per murum fugere, alii salire de muro praecipitarique turba pauentium. magna pars tamen ignara tanti mali erat et grauatis omnibus uino somnoque et in uastae magnitudinis urbe partium sensu non satis pertinente in omnia. sub lucem Hexapylo effracto Marcellus omnibus copiis urbem ingressus excitauit
Abbreviated transcription (Latin):
Nuntians diem festum diane ꝑ tridium agi. et quia alia ĩ obsidione dẽsit: uino
larguis cpulas celebrari Et ib Epicide pbito umũerse plebi et ꝓ trib apͥncipib
duuso. Id ubi accepit marcellus / cum paucis tributioꝵ militu collaquutꝰ electis.
ꝑ eos adrem tantam agendã audendamq idoneis centurionib nulitibq et
scalis ĩ aculto ꝯꝑatis ceteris signum dari iubet ut mature corpora curarẽt.
quictiq darent: nate ĩ expeditione cundum esse Inde ubi id sꝑĩs uisum quo
die epulatis iam uino satiatis: principiumq somni esset. signi unius milites
agmine ꝑ silentiu eo deducti. Ubi sine strepitu ac tumultu primi euaser̃t
ĩ murum . secuti ordine alii cum prior audacia dubiis etiam animũ face̾t
ĩ murũ euadebant. Signo ab exapilo dato quo ꝑ ingente solitudinem erat

Expanded text:
nuntians diem festum Dianae per triduum agi et, quia alia in obsidione desint, uino nuntians diem festum Dianae per triduum agi et, quia alia in obsidione desint, uino largius epulas celebrari et ab Epicyde praebito uniuersae plebei et per tribus a principibus diuiso. quod ubi accepit Marcellus, cum paucis tribunorum militum conlocutus, electisque per eos ad rem tantam agendam audendamque idoneis centurionibus militibusque et scalis in occulto comparatis ceteris signum dari iubet, ut mature corpora curarent quietique darent: nocte in expeditionem eundum esse. inde ubi id temporis uisum quo <de> die epulatis iam uini satias principiumque somni esset, signi unius milites agmine per silentium eo deducti. ubi sine strepitu ac tumultu primi euaserunt in murum, secuti ordine alii, cum priorum audacia dubiis etiam animum faceret. ribusque scalis in murum euadebant, signo ab Hexapylo dato quo per ingentem solitudinem erat