comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alba oruidũ sac̾ioniũ aigẽti ꝯditous halit a¬
lienũ his ut asiouetẽpli ancistites dẽnt.sti¬
pendiũ depũ statuit ñginitate ala cerĩ¬
moniis uenãbiles ac scãs fecit alis it̾
xii. marti gradino logit tuniaq pieto in¬
signe dedit ⁊ suꝑ tunca eneũ pocteui te¬
gum̃ celestiaq arma q̃ ancillia appellant᷑

Expanded text:
toris haud alienum. his ut adsiduae templi antistites essent stipendium de publico statuit; uirginitate aliisque caerimoniis uenerabiles ac sanctas fecit. Salios item duodecim Marti Gradiuo legit, tunicaeque pictae insigne dedit et super tunicam aeneum pectori tegumen; caelestiaque arma, quae ancilia
Abbreviated transcription (Latin):
dã oĩui pacẽ crediderãt ĩ cã uẽcondiã add¬
ueti st̾ ut ciuutatẽ totã ĩ cultũ u̾sã deoꝵ inola¬
ri ducerẽt nephas. luc̾ erat quẽ mediũ ex o¬
paco specu fons phem rigabat aqua quo qr
ꝑ sepe numa siñ arbitris uelut ꝯgͥssũ die ĩ¬
ferebat camenis eũ lucuĩ sacrauit qd̾ carũ
sibi ꝯcilia ꝯꝯuige sua egeria eeñt cisolifide
solẽne ĩ stituit ad id sacrauũ flamĩesbigis cuͣ¬
ru araiato uchi iuisit manuq addigito usq̃
ĩ uoluta tẽ diuinã facẽ signãte fidẽ tutand̾ã
scdẽq eĩ cũ dextris sacratã ẽẽ młta alia saon
fiçia locaq saccis faciendis q̃ ages pontifices
uorãt dedicauit. oĩu tñ maximũ eiꝰ opeꝵ fuit
tutella ꝑ oẽ regni tp̃s haut minor puais ꝙ̃rgͥ.
ita duo deĩ ceps reges ali aba uia ille bellohic

Expanded text:
am omnium pacem crediderant, in eam uerecundiam adducti sunt, ut ciuitatem totam in cultum uersam deorum uiolari ducerent nefas. lucus erat quem medium ex opaco specu fons perenni rigabat aqua. quo quia se persaepe Numa sine arbitris uelut ad congressum deae inferebat, Camenis eum lucum sacrauit, quod earum ibi concilia cum coniuge sua Egeria essent. et soli Fidei sollemne instituit. ad id sacrarium flamines bigis curru arcuato uehi iussit manuque ad digitos usque inuoluta rem diuinam facere, significantes fidem tutandam sficia locaque sacris faciendis quae Argeos pontifices uocant dedicauit. omnium tamen maximum eius operum fuit tutela per omne regni tempus haud minor pacis quam regni. ita duo deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
a bomiło nũet grraritis auctorer fic̃t adeo io
gratũ plebi fuit. ut ne uieti bñ ss̃ uiderentur
id mõ stisterẽt ubẽtq ut senas detͥnẽt qui
rome regnaret. Inclita iussitia teligioꝵ ea
tẽpestate nume põpilii erat qub sabinis
hĩcabat ꝯsultissimꝰ ur ut ĩ illa qtp̃ ẽẽ etatt¬

Expanded text:
 Romulo numeretur crearitis, auctores fient.' adeo id gratum plebi fuit ut, ne uicti beneficio uiderentur, id modo sciscerent iuberentque ut senatus decerneret qui Romae regnaret. inclita iustitia religioque ea tempestate Numae Pompili erat. Curibus Sabinis habitabat, consultissimus uir, ut in illa q
Abbreviated transcription (Latin):
tegrãt p̃lũ ẜ res rõna crat supior. tũ sabic m
lieres quaꝵ exĩuia bellũ ortũ erat crinib spis
stisaq ueste uicto malis muliebri pauoec au¬
se se mtͥ tella uolatia ĩ ferre exeninsuso ĩptu
ft̃o dirimẽ ĩfestus acies dirimẽ iras. hĩc pres
nepotũ illi hii lib ꝓgenic̃ .s. affinitatis  isg
si ꝯnubii piget ĩ nꝙ ꝯu̾cite itas nos cã helling̃
ĩuilneo ac cediũ uius ac parẽtib sumꝰ mełiꝰ pai¬

Expanded text:
tegrant proelium; sed res Romana erat superior. tum Sabinae mulieres, quarum ex iniuria bellum ortum erat, crinibus passis scissaque ueste, uicto malis muliebri pauore, ausae se inter tela uolantia inferre, ex transuerso impetu facto dirimere infestas acies, dirimere iras, hinc patres, nepotum illi, hi liberum progeniem. 'si adfinitatis inter uos, si conubii piget, in nos uertite iras; nos causa belli, nos uolnerum ac caedium uiris ac parentibus sumus; melius peri
Abbreviated transcription (Latin):
edonũ fuit de ducs ĩ aicẽ ĩ lapiae ad meadie
u̾sus ꝯsedit augur ad leuã eiꝰ capite uelato
sede cepit dextra manu baculũ siñ nodo ad¬
utcũ tenẽs quẽ licuũ appellaut̃. Inde u̾ pto¬
spectũ ĩ uibt̃ aq q capto deo p̃cas regionos

Expanded text:
dotium fuit, deductus in arcem, in lapide ad meridiem uersus consedit. augur ad laeuam eius capite uelato sedem cepit, dextra manu baculum sine nodo aduncum tenens, quem lituum appellarunt. inde ubi prospectu in urbem agrumque capto deos p
Abbreviated transcription (Latin):
młt᷑ qi repens ex agas ĩ uilt̾ illat᷑ ꝓnũcio fuit Ee
exctũ edut̃ castia afidenis mille passuũ locat
ibi modico p̃sidio relicto egressus õib copiis ꝑtẽ
militũ lais orca dẽpsa obsita uirgulta obstuis
sb̃sidẽ ĩ isidiis iusit ꝯꝑte maiore atq õĩ cꝗdadu
ꝓfect᷑ id qd̾ q̃rebat cumulbioso aminaci gne pu¬
gne adcetudo ipĩs ꝓpe portis hoste̾ exciuit. fuge¬

Expanded text:
multusque repens ex agris in urbem inlatus pro nuntio fuit. e—exercitum educit, castra a Fidenis mille passuum locat. ibi modico praesidio relicto, egressus omnibus copiis partem militum locis circa densa obsita uirgulta obscuris subsidere in insidiis iussit: cum parte maiore atque omni equitatu profectus, id quod quaerebat, tumultuoso et minaci genere pugnae adequitando ipsis prope portis hoste
Abbreviated transcription (Latin):
plenis rerẽte ports efusi hostes ui pulsa rõna ac¬
tõ studio ĩstandi stqñdi ꝙ trahũt ad laũ insi¬
diap. in subito exorti tõn trasu̾sũ ĩ uadũt ho¬
stiũ aciẽ addũt pauor̃e mota ecastris signa
con ꝗ ĩp̃sidio relicti suerãt ita iłuplia tͥroie p¬

Expanded text:
portis effusi hostes impulsa Romana acie studio instandi sequendique trahuntur ad locum insidiarum. inde subito exorti Romani transuersam inuadunt hostium aciem; addunt pauorem mota e castris signa eorum qui in praesidio relicti fuerant. ita multiplici terrore p
Abbreviated transcription (Latin):
nusꝙ logatio benigne audica ẽ: adeo simul
sꝑnebãt simł tãtã ĩ medio crestentẽ molẽ
sibi ac postis suis metuebãt lipłisq ingĩ¬
tantib dimissi.dimissi coꝙ femis quaꝵ asillũ
a puissent. id demũ ꝯꝑar amubiũ fore ¶ Egit id¬
rõna pubes pasra ⁊ haut dubie adiũ pectate res
cepit. cui tp̃s laũq aptũ ut dant romuł egͥ¬
tudinẽ ãĩ di simulãs ludor exĩ dustria parat.
neptuno eq̃sta solepnes ꝯsualia uocãt Indi¬

Expanded text:
ne legatio audita est: adeo simul spernebant, simul tantam in medio crescentem molem sibi ac posteris suis metuebant. ac plerisque rogitantibus dimissi ecquod feminis quoque asylum aperuissent; id eim spectare res coepit. cui tempus locumque aptum ut daret Romulus aegritudinem animi dissimulans ludos ex industria parat Neptuno equestri sollemnes; Consualia uocat. indi
Abbreviated transcription (Latin):
appłuit nõ ĩ bello solũ ẜ a ĩ pace hu̾it: hiis ĩ mor¬
talib edc̃is oꝑib cũ adex̾atũ recensendũ ꝯtionẽ
ĩ canpo ad capre paludẽ hrẽt subito coorta fepe¬
sras Ꝯ magno fragore tronitribq tã dẽpso regẽ
oꝑuit nimbo ut ꝯspcctũ eiꝰ ꝗ crgnitõi abilulit᷑
Nec de in intris tomł fuit. Rõna pules fãdẽ st¬
sutis crcdebat prib ꝗ ꝓ xĩ steterãt subliie rapfu
ꝓcella tñ uelut orbitatis metu icta mestũ aliꝙ̃¬
din silẽtiũ obtinuit deiid a paucis initio fro deũ
deo natũ regẽ pente̾q uib̾ rõne salue̾ uniuess
romulũ iubẽt. pacẽ p̃ab exposcũt uti uolẽs ꝓpi

Expanded text:
it. his immortalibus editis operibus cum ad exercitum recensendum contionem in campo ad Caprae paludem haberet, subito coorta tempestas cum magno fragore tonitribusque tam denso regem operuit nimbo ut conspectum eius contioni abstulerit; nec deinde in terris Romulus fuit. Romana pubes sesatis credebat patribus qui proximi steterant sublimem raptum procella, tamen uelut orbitatis metu icta maestum aliquamdiu silentium obtinuit. deinde a paucis initio facto, deum deo natum, regem parentemque urbis Romanae saluere uniuersi Romulum iubent; pacem precibus exposcunt, u
Abbreviated transcription (Latin):
flucs intẽt̾q tibeã trãsit. quẽ postẜ castra po¬
nẽ ciadurbẽ accessu uenientes audiuẽ obuã
cg̾ni ut poti acic desternerẽt ꝙ̃ d̃ clusi detectis
menibq dimicãrẽt. ibi uiub nlła ꝑte adiu
is ac situ munita ip̃o abstinũt agtis rediens
nastat ulcistendi maĩ ꝙ̃ p̃dc studio. caq clad̾
haut min ꝙͣ adu̾sa pugna sb̾acti uenietes pa¬
cẽ petitũ romã oratores mittũt agris ꝑte mł

Expanded text:
uctus intentusque Tiberim transit. quem postquam castra ponere et ad urbem accessurum Ueientes audiuere, obuiam egressi ut potius acie decernerent quam inclusi de tectis moenibusque dimicarent. ibi uiribus nulla arte adiutis ac situ ipso munita abstinuit, agros rediens uastat, ulciscendi magis quam praedae studio; eaque clade haud minus quam aduersa pugna subacti Ueientes pacem petitum ora
Abbreviated transcription (Latin):
stender̃t bellũ prĩꝙ ĩ tullãt. ꝯsilio ã addit̾ doł. spuri
tar peiꝰ rõne p̃erat arci hi filiã uirginc̃ aiuo caup̃
tuaꝰ ut armatos ĩ arõc accipiat aquã forte ca tũ
sacris ex̃ menia petitũ ierat. actepti obruta ar̾¬
mis necauẽ seu ut ui capta potiꝰ arx indentui
agui pondeĩs brachio leuo gẽnatose magna pe
a nulo hũeat. pepigisst cã ꝙ ĩ slnistrib mãib hent
eo stuta illi ꝓ autris donis ꝯgesta st̃ ꝗ cã ex pacto
tradendi ꝙ ĩ sinistris maĩb eẽt delccto armapeti¬
IIe dicãt q fraude uisã agẽ sua ip̃a pepta nae xtõ
tenuẽ tm̃ arcẽ sabini atꝙ ĩ posto dic a to excitꝰ¬

Expanded text:
tulerunt. consilio etiam additus dolus. Sp. Tarpeius Romanae praeerat arci. huius filiam uirginem auro corrumpit Tatius ut armatos in arcem accipiat; aquam forte ea tum sacris extra moenia petitum ierat. accepti obrutam armis necauere, seu ut ui capta potius arx uideretuagni ponderis brachio laeuo gemmatosque magna specie anulos habuerint, pepigisse eam quod in sinistris manibus haberent; eo scuta illi pro aureis donis congesta. sunt qui eam ex pacto tradendi quod in sinistris manibus esset derecto arma petisse dicant et fraude uisam agere sua ipsam peremptam mercede. tenuere tamen arcem Sabini; atque inde postero die, c
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ arõnis hostili hic r̃e rõnaz ĩquo las ad isigna
aiõ atii andatia sb̃stinebat ut hostili cradit ꝯfera
ro̾na ĩ clinat acies fusa qrẽ adueter̃c portã palatii
pr̃ tius ĩqt iussus diub hic ĩpalatio pͥa urbi fuda¬
m̃ta iea arcẽ iã stelc̃ ẽpeã sab̾i hñt iñ huc arma¬
ti supati media ualle tendũt. at ut p̃ deũ hõnĩq
hic saltẽ ar ee hostes deme t nore tõnis Ei añqrphe¬
dã siste hic ego t tẽplũ statiri Iom qd monuntis

Expanded text:
 Hostius Hostilius. hic rem Romanam iniquo loco ad prima signa animo atque audacia sustinebat. ut Hostius cecidit, confestim Romana inclinatur acies fusaque est ad veterem portam Palatii. inquit 'iussus auibus hic in Palatio prima urbi fundamenta ieci. arcem iam scelere emptam Sabini habent; inde huc armati superata media ualle tendunt; at tu, pater deum hominumque, hinc saltem arce hostes; deme terrorem Romanis fugamque foedam siste. hic ego tibi templum Statori Ioui, quod monumentum
Abbreviated transcription (Latin):
sabĩs tũ aliꝗd daret᷑. qͥritrs a curib appłti monum¬
tũ eiꝰ pugne uͥ pͥmũ ex ꝓfunda em̾sus palude cqs
curti ĩ uado statuit cuitiũ latũ appłr̃ exbllo tã
tristi leta repẽte pax cariores sabĩs uius ac ꝑẽtib̾
⁊ ante om̃es romulo ip̃e feat. Institẽ auuiar¬

Expanded text:
d daretur Quirites a Curibus appellati. monumentum eius pugnae, ubi primum ex profunda emersus palude equus Curtium in uado statuit, Curtium lacum appellarunt. ex bello tam tristi laeta repente pax cariores Sabinas uiris ac parentibus et ante omnes Romulo ipsi fecit. itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
grã ortã coqi meliorib uẜas uiris ⁊ adrusurus
patrieq ex pleat desideuũ accedebãt blanditie uiroꝵ
fcm̃ purgantiũ cupiditate atq amore q̃ maxĩc ad
talibee ĩ geniũ efficaces p̃ces st̾ iã ad nĩo miliga¬
ti aĩ raptis erãt. at mptaꝵ parẽtes cũ maxĩe sor¬
ĩ dignatões ꝯtinebãt ẜ ꝯg̾gabant undiq adtitũ
taciũ regẽ sabinori ⁊ legutoes /eo ꝙ maxitũ tucii¬

Expanded text:
uras uiris quod adnisurus patriaeque expleat desiderium. accedebant blanditiae uirorum, factum purgantium cupiditate atque amore, quae maxime ad muliebre ingenium efficaces preces sunt. iam admodum mitigati animi raptis erant; at raptarum parentes tum maxime sorindignationes continebant sed congregabantur undique ad T. Tatium regem Sabinorum, et legationes eo
Abbreviated transcription (Latin):
assuestẽ uat̃ nõ posst / ꝯye effetatis militis aĩs
mitigand̾ ferocẽ ppłm armoꝵ desuetudine
rasꝰ. Ianũ ad ĩfimũ argiletũ indicẽ pacis
belliq fecit aꝑtꝰ ut ĩ armis et̃ ciuitatt̃ cla¬
usus pactatos euca om̃s ppło signaret bis dc¬
ind p̾ nume regnũ clausii fuit semel.T.
manilio ꝯsule p̃ punicũ pͥmũ ꝑstm̃ bellũ

Expanded text:
i militia animos—, mitigandum ferocem populum armorum desuetudine ratus, Ianum ad infimum Argiletum indicem pacis bellique fecit, apertus ut in armis esse ciuitatem, clausus pacatos circa omnes populos significaret.—bis deinde post Numae regnum clausus fuit, semel T. Manlio consule post Punicum primum perfectum bellum,
Abbreviated transcription (Latin):
beanꝰ ꝗ ĩ haiecto albule anis sẜ̾m̾suis celebec
ad posis nom̃ tlũĩ dcd̾. agnpa inde tibełm
fili. p̾ agapã romulus silui apt̃e acceptoĩ¬
pio tegnat auẽtino fulmũe ñ ict᷑ regau ꝑ
Is munitorẽ atq amuliũ ꝓorcat. munitã
ꝗ stups maxii enit regnũ u̾etustũ siluie g̾is
legat. plus uis potuit ꝙͣ uolũtas prĩs aut ue.¬
recondia etatis pulso fre amuliꝰ regnat. ad¬
dit stelcĩ scelus stripẽ frĩs uiulc̾ int̾emit. saa.¬
tris filie rec siluie ꝑ spc̾m honoris cũ uestalẽ
cã legiss ꝑpetua uugĩtate spe ꝑs̾ adimit.s
debebat᷑ ut opinor fatis tãte origo urb̾ ma

Expanded text:
berinus, qui in traiectu Albulae amnis submersus celebre ad posteros nomen flumini dedit. Agrippa inde Tiberini filius, post Agrippam Romulus Siluius a patre accepto imperio regnat. Auentino fulmine ipse ictus regnum per is Numitorem atque Amulium procreat; Numitori, qui stirpis maximus erat, regnum uetustum Siluiae gentis legat. plus tamen uis potuit quam uoluntas patris aut uerecundia aetatis: pulso fratre Amulius regnat. addit sceleri scelus: stirpem fratris uirilem interemit, fratris filiae Reae Siluiae per speciem honoris cum Uestalem eam legisset perpetua uirginitate spem partus adimit. sed debebatur, ut opinor, fatis tantae origo urbis ma
Abbreviated transcription (Latin):
ses crstirũ aut uates iã sabinoꝵ oĩs młtitu¬
do ꝯlib̾is aut ꝯuigib ueĩt ĩ uitati hospitaliter
ꝑ domo. cũstitũ meniaq ⁊ fieqntẽ tectis urlẽ
ad rapiendas uuguies disturit: magna ps forte¬
ut ĩ quẽ queq ĩciderat rupte quasdã forma ex ce¬
lentes pͥmorib p̃ destinatas explebe hoĩes quib
datũ neqm̃ erat domi a ferebãt. unã lõge analiaᷤᷤ
sp̃t ac pulantudine ĩ signẽ aglobo talasii cui̾dam
raptã ferũt. młtisq stiscitãtib cui nã eã ferrent.
i dẽp̃tidẽ ncqs uiolaret talassia ferii clamitatu.
Inde nuptialẽ hãc uocẽ ft̾̃a. tubataꝵ ꝑ mictum
ludrico mesti paretes uirginũ ꝓfugiũt incusãtes
iuolati hospitii fed̾ deũq ĩ uocãtes. aũ ad solẽpne
ludosq ꝑ fax ac fidẽ decepti uenissẽt nec raptis
aut spes dest melior aut ĩdignatio ẽ minor. stt
ip̃e romuł cucuibat docebatq pitm id suꝑbia fa¬

Expanded text:
ses, Crustumini, Antemnates; iam Sabinorum omnis multitudo cum liberis ac coniugibus uenit. inuitati hospitaliter per domos cum situm moeniaque et frequentem tectis urbem ad rapiendas uirgines discurrit. magna pars forte in quem quaeque inciderat raptae: quasdam forma excellentes, primoribus patrum destinatas, ex plebe homines quibus datum negotium erat domos deferebant. unam longe ante alias specie ac pulchritudine insignem a globo Thalassi cuiusdam raptam ferunt multisque sciscitantibus cuinam eam ferrent, identidem ne quis uiolaret Thalassio ferri clamitatum; inde nuptialem hanc uocem factam. turbato per metum ludicro maesti parentes uirginum profugiunt, incusantes uiolati hospitii foedus deumque inuocantes cuius ad sollemne ludosque per fas ac fidem decepti uenissent. nec raptis aut spes de se melior aut indignatio est minor. sed ipse Romulus circumibat docebatque patrum id superbia fa
Abbreviated transcription (Latin):
do erat. ꝗpe nec domi spes prolis nec ꝯ fi¬
nitimis conubia eeñt. tũ ex ꝯsilio p̃ꝵ rom.¬
uł legatos circa uicinas gentes misit. qui
sicictatẽ conubĩq nouõ ppło peterẽt. ui¬
bes quaꝵ ut ccr̾a exĩfimo nasti. de mñ qua
sua uirt̾ ac dii iuuẽt: mag̾ opes sibi mag

Expanded text:
 quibus nec domi spes prolis nec cum finitimis conubia essent. tum ex consilio patrum Romulus legatos circa uicinas gentes misit qui societatem conubiumque nouo populo peterent: urbes quoque, ut cetera, ex infimo nasci; dein, quas sua ui
Abbreviated transcription (Latin):
te delapsus se mͥ obniu dedit. cũ ꝑ fusuis orrore ue¬
Anũcia ĩ ꝗt rõnus crlestes ita uelle ut mea roma
cap̃ orb̾ t̾taꝵ sit. ꝓ in rẽ militatẽ collãt stiantii
⁊ ita postis tradant nlłas opes huãs rõnis ãmis
młi ap̃ płebr̃ excitũq frã fide ĩ mortalitatis leĩtũ

Expanded text:
te delapsus se mihi obuium dedit. cum perfusus horrore uenuntia" inquit "Romanis, caelestes ita uelle ut mea Roma caput orbis terrarum sit; proinde rem militarem colant sciantque et ita posteris tradant nullas opes humanas armis Romanis uli apud plebem exercitumque facta fide immortalitatis lenitum
Abbreviated transcription (Latin):
cetera uenirẽt dape in de ĩstitutũ masit do¬
tar. potitii abeuandro edocti antistites sacri
eiꝰ ꝑ multas etates fuer̃t: donec tradito ẜuis
pegͥna sustep:.iã tut᷑ ĩ mortalitatis iurtute pã¬
ta ad quã cũ sua fata ducebãt fautor rrbus
diuinis rite ꝓpeinitis uerataq adosiliũ młi¬
tudine. q̃ coalestẽ ĩ ppłi uniꝰ curpꝰ nulla re

Expanded text:
ceteram uenirent dapem. inde institutum mansit do uescerentur. Potitii ab Euandro edocti antistites sacri eius per multas aetates fuerunt, donec tradito seruiperegrina suscepit, iam tum immortalitatis uirtute partae ad quam eum sua fata ducebant fautor. rebus diuinis rite perpetratis uocataque ad concilium multitudine quae coalescere in populi unius corpus nulla re
Abbreviated transcription (Latin):
ra pde amisse lationes. cũ romalus hãl se
defendis Remũ cepisse captũ regi amũ¬
li tradidise uliro acusãtop cmie maie
dabãt ĩ numitoris agns abhiisc ⁊̃ peiũ fr aue
cõi collecta iuucnũ manu hossise ĩ modia
p̃das age̾: Nc numitor ad supsitiũ ⁊ riodus
dedit. Iaz ine abinit fuustulo sp fut

Expanded text:
ram praedae amissae latrones, cum Romulus ui se defendisset, Remum cepisse, captum regi Amulio tradidisse, ultro accusantes. crimini maxime dabant in Numitoris agros ab iis impetum fieri; inde eos collecta iuuenum manu hostilem in modum praedas agere. sic Numitori ad supplicium Remus deditur. iam inde ab initio Faust
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fetas tm̃ sp̃sistẽ ẜ ĩ latrones pdo honusͭ
crestẽte ĩ dies grege inueni ferias acioa
celebrare. Ia tñ ĩ palatiõ mõte luꝑtal hoc
fuisse ludricũ fert.⁊ apalantea uibe arca.¬
dica pallantiũ dchĩc pallãtinũ mõtẽ appel¬
latã. Ibi euandr ꝗ ex eo gnẽ arcadũ młtis
an tẽpestatib tenuerĩt laa solẽne allatu

Expanded text:
m subsistere sed in latrones praeda onustos crescente in dies grege iuuenum seria ac iocos celebrare. iam tum in Palatio monte Lupercal hoc fuisse ludicrum ferunt, et a Pallanteo, urbe Arcadica, Pallantium, dein Palatium montem appellatum; ibi Euandrum, qui ex eo genere Arcadum multis ante tempestatibus ten
Abbreviated transcription (Latin):
stał cũ geminũ ꝑtũ edidis seu ita rata seu
qr deus auctor culpe honestior ert. Martez
inc̾te stirpis pr̃e nũcupat. nec dii nechoĩes
aut ip̃a aut stupẽ accudelitate regia uendi¬
cant. Sacerdo uicta ĩ custodiã dit puerg¬
ussp̃ adiustũ cusũ pot̾at ãnis ci posse ꝙͣius
languida uĩgi aqua ĩ fantes spe feret̾ib da¬
bat. Ita uelud defuta irgis inꝑio ĩ ꝓxia al¬
luuius uͥ nc̃ siq ruminał ẽ romularẽ uo¬
catã fert pũg exponũt. uaste t̾r ĩ hiis solitu¬
dines lois erãt. tñt fama ꝯfluctuãt̾e alucũ
quo expoĩti erãt pueri tenuit ĩ sicto aqua
destitiuip lupã siciete ex mõtib ꝗ circa sũt.
ad puculẽ uagitũ cursũ flexisse. eã sb̾mis¬
sas ĩfantib adẽ mitẽ p̃biuse mãmas ut
linguã lãbẽter pus magĩ regii pecoris in¬
ueniat fastulo fiuqe nom̃ fert̾ abeo ad
stabula larẽtie uxoĩ educado dati. st̾ qui
larẽtiã nulgato corꝑe lupã int̾ uotata pu¬

Expanded text:
s, cum geminum partum edidisset, seu ita rata, seu quia deus auctor culpae honestior erat, Martem incertae stirpis patrem nuncupat. sed nec dii nec homines aut ipsam aut stirpem a crudelitate regia vindicant: sacerdos vincta in custodiamcuusquam ad iusti cursum poterat amnis et posse quamuis languida mergi aqua infantes spem ferentibus dabat. ita uelut defuncti regis imperio in proxima alluuie ubi nunc ficus Ruminalis est—Romularem uocatam ferunt— pueros exponunt. uastae tum in his locis solitudines erant. tenet fama cum fluitantem alueum, quo expositi erant pueri, tenuis in sicco aqua destituisset, lupam sitientem ex montibus qui circa sunt ad puerilem uagitum cursum flexisse; eam submissas infantibus adeo mitem praebuisse mammas ut lingua lambentem pueros magister regii pecoris inuenerit— Faustulo fuisse nomen ferunt—ab eo ad stabula Larentiae uxori educandos datos. sunt qui Larentiam uolgato corpore lupam inter p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uolat. mectĩ curaꝰ asubĩs pͥnceps ab arec dcuretat
⁊ effusti egerat rõng toto ꝙͣtũ foro spatiũ c̃ n paul
iã aporta palatii erat clamitas uiimꝰ ꝑfids hosits
tbelles hostes iã stiũt longe aluid ẽẽ ñgies raꝑit
aliuid pugnar ꝯuius ⁊neũ har gloratit ꝯ glott
fortisiõꝵ iuuenũ tomulus ĩ petũ uc ⁊ ex cquoꝵ
forte mectĩ pugnabat co pelli facili fuit. pilsm
r̃õni ꝑsecũt᷑ ⁊ alla rõna acies andatia regis aco¬
sa fundit sabing mectĩ ĩ paludẽ sest. siepitia se¬
qͣntu trepidãte cquo ꝯiecit. au̾terati cares s¬
iã subine tũt ꝑiculo iuri q ille qđ anuetib atq

Expanded text:
uolat. Mettius Curtius ab Sabinis princeps ab arce decucurrerat et effusos egerat Romanos toto quantum foro spatium est. nec procul iam a porta Palati erat, clamitans: 'uicimus perfidos hospites, imbelles hostes; iam sciunt longe aliud esse uirgines rapere, aliud pugnare cum uiris.' in eum haec gloriantem cum globo ferocissimorum iuuenum Romulus impetum facit. ex equo tum forte Mettius pugnabat; eo pelli facilius fuit. pulsum Romani persequuntur; et alia Romana acies, audacia regis accensa, fundit Sabinos. Mettius in paludem sese strepitu sequentium trepidante equo coniecit; auerteratque ea res etiam Sabinos t
Abbreviated transcription (Latin):
mouẽt.ita ꝑse ipm nom̃ cẽniñsiũ ĩ agu rõnũ ĩpctũ
fac̃.ẜ efuse uastantib fit obuiꝰ ꝯ exatu romul le¬
duce hostiũ occist urbẽ pͥo ĩpetu capit. inde exͥ citu
minor spolia duas hostiũ cesl suspensa fabricato ad
id apte ferculo gerẽs ĩ capitoliũ astendit: ibiq ca
tũ adquercũ pastorib saicram̃tũ deposiusst̃t simł
odono de signauit tẽplo Iouis fines cognomq aedidit
ma feto tẽplũq hiis irgiõib quas meo aio metie
su dedico sedẽ opimis spolis rregib du abiq hostũ crns

Expanded text:
mouent; ita per se ipsum nomen Caeninum in agrum Romanum impetum facit. sed effuse uastantibus fit obuius cum exercitu Romulus leduce hostium occiso urbem primo impetu capit. inde exercitu um ostentator haud minor, spolia ducis hostium caesi suspensa fabricato ad id apte ferculo gerens in Capitolium escendit; ibique ea cum ad quercum pastoribus sacram deposuisset, simul cum dono designauit templo Iouis fines cognomenque addidma fero, templumque his regionibus quas modo animo metatus sum dedico, sedem opimis spoliis quae regibus ducibusque hos
Abbreviated transcription (Latin):
tudo eẽt addioende młtitudĩs cã uet̾c ꝯsilio
ꝯdentiũ urbes ꝗ obsturã atq hũilẽ ꝯçiendo
ad st młcitudinẽ natã et̾ra abi prolem
intͥ dug lucos eẽ asillũ aꝑit. eo exfinitĩs
auida nouan res ꝑfugit Idq pͥmũ acepłu
magnitudinẽ roboris fuit: cũ iã uiꝵ haut
penitẽt. Consiliũ de iñ iurib patat. cẽtu
creat senatores siue qr is nũs satis erat. siũ
qr soli centũ erãt ꝙ c̾ͥari prẽs possẽt. patres
c̾te abhonore patritiiq ꝓ genies eoꝵ appłci¬

Expanded text:
is causa uetere consilio condentium urbes, qui obscuram atque humilem conciendo ad se multitudinem natam e terra sibi prolem inter duos lucos est asylum aperit. eo ex finitimis auida nouarum rerum perfugit, idque primum ad coeptam magnitudinem roboris fuit. cum iam uirium haud paeniteret consilium deinde uiribus parat. centum creat senatores, siue quia is numerus satis erat, siue quia soli centum erant qui creari patres possent. patres certe ab honore patriciique progenies eorum app
Abbreviated transcription (Latin):
agnostẽt ita undiq rai dolus nectitu
Romulus nõ ꝯglobo iuuenũ nec ẽĩ etat
nu adiuuat remꝰ ita regẽ obtrũcat᷑. nu¬
nieor int̾ pͥmũ tumłtũ hostes ĩ uansi ui¬
bẽ atq adorto regiã dubitas cũ puseter¬

Expanded text:
agnosceret. ita undique regi dolus nectitur. Romulus non cum globo iuuenum—nec enim erat nu adiuuat Remus. ita regem obtruncat. Numitor inter primum tumultum, hostes inuasisse urbem atque adortos regiam di
Abbreviated transcription (Latin):
cepẽ pallaus hostib pagrs pͥma lut rõni signis p̾¬
aiãdutrrũt ĩ solito siletio iucti metu ĩ sidiaꝵ sb̾istt̃¬
hostẽ uestigiis stꝗ ẜuestigia ĩ om̃s cq̃ ferẽtia ptis
ut inde lapsis passim pͥo ertorẽ faciebãt. sͥ explo¬
ratores ꝯpas hostiũ ꝯsiliis ad singula surdes c¬
opugiando cepũt quoꝵ plaq diru pta atii ĩcen sae
phasũ exͦ qi corã clades fuit ut aaruani marsiꝑ
lqui feretrani mitteret tomã oratores pacis petede
hũ flaui gnei fili striba pĩr lib̾tino huili formã

Expanded text:
cepere. palatis hostibus per agros prima luce Romani signis pranimadverterunt, insolito silentio moti metu insidiarum subsisthostem vestigiis sequi. sed vestigia in omnes aeque ferentia partes, ut in dilapsis passim, primo errorem faciebant; post per exploratores compertis hostium consiliis ad singulas urbes cdiruta atque incensa, phatum; exemploque eorum clades fuit, ut Marrucini Marsi Paeligni Frentani mitterent Romam oratores pacis petendae Cn. Flavius Cn. filius scriba, patre liberti
Abbreviated transcription (Latin):
dubie sanites uictos ad.cennĩ xx. milia hoñ capta
tradũt. alii maturr cquo distessũ ꝯpostumiũ uictu
Nmulantẽ noctũo itinẽ cla ĩ mõtes copias abduxisst
hostes seoitos duo milla mille inde locis munitisipã
ꝯstdisst. ¶ ꝯsul ut statiua tuta copiosuq yita erãt pe¬
tisst iuderct᷑ postꝙ̃ ⁊ munim̃tis castra firmauit et
oia ꝓ apatu reꝵ utiliũ ĩ strux̃ relicto firmo p̾sidio de
collegã ⁊ipm adu̾sus aliss cedentẽ ducit ibi auctr᷑
postumio minuti ꝯhostib signa ꝯfert ⁊ cũ auceps y¬
liũ ĩ młtu dici ꝓcessisẜ tũ postumi ĩ tegris lagiõib defe¬

Expanded text:
dubie Samnites uictos ac uiginti milia hominum capta dubie Samnites uictos ac uiginti milia hominum capta tradunt, alii Marte aequo discessum et Postumium metum simulantem nocturno itinere clam in montes copias abduxisse, hostes secutos duo milia inde locis munitis et ipsos consedisse. consul ut statiua tuta copiosaque—et ita erant—petisse uideretur, postquam et munimentis castra firmauit et omni apparatu rerum utilium instruxit, relicto firmo praesidio dcollegam, et ipsum aduersus alios sedentem, ducit. ibi auctore Postumio Minucius cum hostibus signa confert; et cum anceps proelium in multum diei processisset, tum Postumius integris legionib
Abbreviated transcription (Latin):
ceba̾t dũ triũ m̃siũ frum̃to ĩpato ⁊ ãnuo scipedio ac
singłis ĩ militẽ tunias ad senatũ pacis oratores missi
cor neli ĩ sanio relictꝰ marti̾ dehernias triũ phans
ĩ uibẽ rediit statuaq eq̃stris ĩ foro dec̾tu ẽ q̃ añ tẽplum
castoris poita ẽ. Chernicoꝵ trib ppłis alt̾uat berulas
feretinati qr maluert ꝙͣ ciuitatẽ sue leges reddite co
a nag̾nis qr arma ron̾is ĩtulletãt ciuitas siũ sufiagi
nio bubulco censore locata ẽ quã ꝯsul bello suntĩ
uouãt abcod̾ collazaqi ei M ualerio maxio ugr per
agas puͫ ĩ pensa fc̃e.¶Et ꝯcartaginsib eod año fedt̾no
rendis an ꝯsulto bins ꝯsules falar ract taͣsstendeat
⁊erẽ. ¶ Sod̾ año ĩ cumpũstellatẽ agri cũ pani santũ
ĩ cursiones fcẽ itaq ambo ꝯsules ĩ sanũ mini ꝯ diu¬
sas irgiones tiferniu postumĩ. bonianũ ininitus
petiss postumii prĩ ductu ad tifernũ pugnatũ ẽ. Alihant

Expanded text:
tebant. tum trium mensum frumento imperato et annuo stipendio ac singulis in militem tunicis ad senatum pacis oratores missi. Cornelius in Samnio relictus: Marcius de Hernicis triumphans in urbem rediit, statuaque equestris in foro decreta est, quae ante templum Castoris posita est. Hernicorum tribus populis, Aletrinati Verulano Ferentinati, qui id maluerunt quam civitatem,suae leges redditae, cAnagninis quique arma Romanis intulerant ciuitas sine suffragii Iunio Bubulco censore locata est, quam consul bello Samnitium uouerat. ab eodem collegaque eius M. Ualerio Maximo uiae per agros publica impensa factae. et cum Carthaginiensibus eodem anno forendis, an consulto binos consules, falsos ratus, transcendentcampum Stellatem agri Campani Samnitium incursiones factae. itaque ambo consules in Samnium missi cum diuersas regiones, Tifernum Postumius, Bouianum Minucius petisset, Postumi prius ductu ad Tifernum pugnatum. alii haud
Abbreviated transcription (Latin):
quũ saninib reddituĩ ad ciug inde ueteres hostes eetr
y młtir ãnꝙ suͥ spẽ infide pacis ꝗetr u̾sa arma hõna
ꝓ ĩ columi hernico noĩe misti statierãt s ml.ꝯibus
suniti auxilia ⁊ post her nicos sbacti unilsa ꝓpe pes
sm̃ disimulacõe ꝯ silii puꝰ ad hostes destinauãt: ⁊ postĩ

Expanded text:
quum Samnitibus redditum. ad Aequos inde, ueteres hostes, ceterum per multos annos sub specie infidae pacis quietos, uersa arma Romana, quod incolumi Hernico nomine missitauerant simul cum iis Samniti auxilia et post Hernicos subactos uniuersa prope gens sine dissimulatione consilii publici ad hostes desciuerat; et postquam
Abbreviated transcription (Latin):
era quai p̃pedissent crai dione ccasi hostes signa
unũ c⁊.xx. cupta atq ina ad castra postumii ptetũ
ibi duo uictores ex̾at pailsũ iã fame hostt̃ adorti fũ¬
dũt fugãtqr signa militaĩa sex c⁊ .xx. capta ⁊ inpatõ
sanitũ statiꝰ celi multiq alii mortales ⁊ castra uimq
capta ⁊ bonianũ ubi postõ die ceritũ opugnat breui
tĩ zabeo c̃ ad ex̾atũ minuni missis cẽt bonianũ cap̃

Expanded text:
e praepedissent, occidione occisi hostes, signa unum et viginti capta atque inde ad castra Postumi perrectum. ibi duo victores exercitus perculsum iam fama hostem adorti fundunt fugantque; signa militaria seum Statius Gellius multique alii mortales et castra utraque capta. et Bouianum urbs postero die coepta oppugnari breui tum et ab eo, cum ad exercitum Minuci missus e
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝯ singuł uestim̃tis emitetent. hii oẽs st̃
ugũ missi sociis sanitũ nicħ cautũ ad. uii
milla sb̾ corona uei̾re ꝗst ciuẽ hernicum
dixãt seorsũ ĩ custodiã habis. eg oẽs fabiꝰ
romã ad senatũ misit ⁊ cũ qitu eẽt delec¬
tu an uolũ tari ꝓsanitib adusus rõnos
bellassent. platino ppło austodiendi dant̃ Iuisi¬
qr eam integra rẽ noui ꝯsules ꝑ cornelĩ aruina
martĩ tremulus. hii eĩ iã cͥati erĩt ad senatũ refecte

Expanded text:
ut cum singulis uestimentis emitterentur; ii omnes sub ut cum singulis uestimentis emitterentur; ii omnes sub iugum missi. sociis Samnitium nihil cautum; ad septem milia sub corona ueniere. qui se ciuem Hernicum dixerat seorsus in custodia habitus; eos omnes Fabius Romam ad senatum misit; et cum quaesitum esset dilectu an uoluntarii pro Samnitibus aduersus Romanos bellassent, per Latinos populos custodiendi dantur, iussique eam integram rem noui consules P. Cornelius Aruina Q. Marcius Tremulus —hi enim iam creati erant—ad senatum referre.
Abbreviated transcription (Latin):
di .l. uolumi̾ ꝯsules fueĩt ꝓragart̃ maxĩe apio
au̾sante in ꝑiũ opiũ censort̃ petisst ꝯsulatu
comitiaq eĩ ab .l. furio t̾buo ple. ĩ t̾pella¬
ta donec se censum ab dicauit ĩ ꝗbdam
analib ĩ ueĩo. ¶Cirat̾ ꝯsul cũ college no¬
uum bellũ silentini hostes decͥneret rome
mansit ut urbaĩs artib opes auge̾t qñ belli
detꝰ penes aliꝙ eẽt uolumiũ ꝓũcie hant
hostiũ ui cepit. p̃de etat largitor ⁊ benigni¬
tatẽ ꝑse gratã coĩtate adiuuabat mi¬
litẽq his artib fecerat. ciꝑiculi alaboĩs aidũ¬
abĩ ꝓ ꝯsul ad ubẽ alifas ꝯsanitũ ex̾¬
citu signis collatis ꝯflix̃ minime am¬
bigua res fuit fuxi hostes atq ĩ castra ꝯpul¬
N nec castra forẽt retẽta ni exiguũ suꝑfui¬
ꝙ diei añ noctẽ tñ st̃ cuauĩ sessa ⁊ nocte custo¬
dita ne ꝗs elabi posẜ. posto̾ die uixdũ luce
certa dedicio fi̾ cepta ⁊ pacti ꝗ sanitũ foret̃

Expanded text:
e Appio aduersante imperium. Appium censorem petisse consulatum comitiaque eius ab L. Furio tribuno plebis interpellata, donec se censura abdicarit, in quibusdam annalibus inuenio. creatus consul, cum collegae nouum bellum, Sallentini hostes decernerentur, Romae mansit ut urbanis artibus opes augeret quando belli decus penes alios esset. Uolumnium prouinciae haud hostium ui cepit. praedae erat largitor et benignitatem per se gratam comitate adiuuabat militemque his artibus fecerat et periculi et laboris auidupro consule ad urbem Allifas cum Samnitium execitu signis conlatis confligit. minime ambigua res fuit; fusi hostes atque in castra compulsi. nec castra forent retenta, ni exiguum superfuisset diei; ante noctem tamen sunt circumsessa et nocte custodita ne quis elabi posset. postero die vixdum luce certa deditio fieri coepta et pacti qui Samnitium forent
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ ciusue fuso ĩ hostẽ ferũt nõ tã ꝙͣ ĩ iurꝯ
aut aimatis p̃curũt. Mimbilia dt̃it᷑ sigͥna
pͥmo eripi cepta signiferis de iñ ip̃i sig̾feri
trahi ad ꝯsules armatiq milites ex acie in
ctorib belli posto̾ ⁊̃stqñtib ꝙ dieb ꝯcetibm
broꝵ ppłi dedunt᷑ o cniculani sponsiõe ĩ ami¬
ciciã accepti. fabĩ aliene sortis uictor helli ĩ
suã ꝓiũcia ex̾citũ redux̾ iraq ei obres ta
felicit̾ gestas sic̃ prioit ano ppłs ꝯtinuanãt¬

Expanded text:
fuso in hostem feruntur. non tamquam in viros aut armatos incurrunt; mirabilia dictu, signa primo eripi coepta signiferis, deinde ipsi signiferi trahi ad consulem, armatique milites ex acie in ctoribus belli. postero insequentiopuli deduntur: Ocriculani sponsione in amicitiam accepti. Fabius, alienae sortis uictor belli, in suam prouinciam exercitum reduxit. itaque ei ob res tam feliciter gestas, sicut priore anno p
Abbreviated transcription (Latin):
intq indignatõe nõ etrurie mõ ppło ẜ unbris
finitima ituqi quant̾ nõumꝙͣ antra ex citus
ẜ ã auiditate dimicãdi ꝙͣ pͥmũ ĩ cãpis delata a¬
cies de ĩstrueta po suostate lao relicto hostũ ad
ĩstruendũ ꝯ̃ spatio. demde postꝙ̃ demictare hostr̃
sensere pugna ad uallũ sbuchũt ubi postꝙp̃ sta¬
toẽs qua receptas ĩ tra munm̃ta sensere cla¬
mor repente airca duces ortꝰ ut eo sibi ecastris ci¬
baĩa eiꝰ diei deferri iuberẽt mãsura st sẜ̾ armis
⁊ aut nocte aut cͥte luce pͥa castra hostiu ĩ ua¬
ora signũ dedĩt paucis milites alar̃ sunitui
bella extollit eleuat etrustis ne hostẽ hosti net¬

Expanded text:
tque indignatione non Etruriae modo populos sed Umbriae finitima. itaque quantus non unquam antea exercitus sed etiam aviditate dimicandi quam primum in campos delata acies. deinde instructa primo suo stare loco, relicto hostibus ad instruendum contra spatio; dein, postquam detractare hostem sensere pugnam, ad vallum subeunt. ubi postquam stationes quoque receptas intra munimenta sensere, clamor repente circa duces ortus, ut eo sibi e castris cibaria eius diei deferri iuberent: mansuros se sub armis et aut nocte aut certe luce prima castra hostium invahora signum dederit. paucis milites adloquitur; Samnitium bella extollit, eleuat Etruscos; nec hostem hosti ne
Abbreviated transcription (Latin):
pares ꝯuigi utiq passi duos ꝯsulates excitꝰ nich
e̾derẽt suꝑẽe spei aduenientẽ ĩ ꝯpoĩto agmĩe mã¬
tiũ agirdiũt᷑. raptĩ ellatt sarcine ĩ mediũ⁊ ꝓut
tp̃s paciebat᷑ ĩstructa acies. clamor pͥmũ ĩ statiua
altmn ꝯfulẽ ĩ castris fecit isq ꝯfestĩ arma capẽ
uisis raptĩq eduetis ĩ aciẽ militib trãsu̾sa hosti¬
um acie atq alio c̾taĩe occupatã ĩuadit clami

Expanded text:
pares, coniungi utique passi duos consulares exercitus nihil pares, coniungi utique passi duos consulares exercitus nihil crederent superesse spei, aduenientem incomposito agmine Marcium adgrediuntur. raptim conlatae sarcinae in medium et, prout tempus patiebatur, insalterum consulem in castris fecit; isque confestim arma capere iussis raptimque eductis in aciem militibus transversam hostium aciem atque alio
Abbreviated transcription (Latin):
en ag̾uis hermas qi aliis bellũ uissũ enat. decͥnũt
pͥo ita oĩa opornna loca hostes intͥ ꝯsulũ custra
int̾cepũt ut ꝑuade̾ expedit nũtiꝰ nõ poss. ꝯpali¬
quot dies ĩcͥa rer oĩuz suspensisir destatu alteri
ut̾ͥq ꝯstil agẽt romãqus met manaret adeo
ut oẽs uimiores sacrõ adigerent̃ atq ad subita
res duo iust striberent̃ ex̾atꝰ. ceteꝵ hermãbel¬
lũ nequaꝙ̃ ꝓpassent id tͥrore ac uetustate głe
paucos dies exuti.xxx. dier ĩ dutias ita ut adse¬
natũ romã legatis mitterẽt pacti st bun esta sti¬
pendio frum̃te qr ⁊ singłis ĩ militẽ tunicis ad mar
gentẽ ĩ dedictoẽm accrp̃. ¶ Et ĩ sãno altͥ ꝯsul su¬
ꝑior uirib lais ĩ prditior erat oĩa iin̾a obsederãt
hostes salt̾qr ꝑ uig ceꝑant nequa sb̾uchi come¬
atꝰ possent n eꝙ cũ cotidie signa ĩ aciẽ ꝯsul pro¬
ueĩre auxilio morã c̾taĩs hosti exemit. nã qui
ut ne alt̾i ꝗdẽ exatui se adc̾tam̃ credidissent

Expanded text:
Anagninis Hernicisque aliis bellum iussum erat—decernuntur. primo ita omnia opportuna loca hostes inter consulum castra interceperunt ut peruadere expeditus nuntius non posset et per aliquot dies incerti rerum omnium suspensique de statu alterius uterque consul ageret, Romamque is metus manaret, adeo ut omnes iuniores sacramento adigerentur atque ad subita rerum duo iusti scriberentur exercitus. ceterum Hernicum bellum nequaquam pro praesenti terrore ac uetusta gentispaucos dies exuti, triginta dierum indutias ita ut ad senatum Romam legatos mitterent pacti sunt bimestri stipendio frumentoque et singulis in militem tunicis. ab gentem in deditionem accepit. et in Samnio alter consul superior uiribus, locis impeditior erat. omnia itinera obsaepserant hostes saltusque peruios ceperant ne qua subuehi commeatus possent; neque eos, cum cottidie signa in aciem consul prouenire auxilio, moram certaminis hosti exemit. nam ut qui ne alteri quidem exercitui se ad certamen credidissent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul unibria ĩ srmno bello alio etupatũ cͥdide¬
rant ita extͥruit umibur ut alii recedendũ
adurbes manitas ꝗdã omitendũ bellũ censt¬
rent plaga una mat̾inã unã ip̃i appellãt¬
nõ ꝯtinuit mõ cetis ĩ armis ẜ ꝯfestĩ ad e̾ta
egit. custra uallantẽ fabiũ adorti st̃ quo ubi
efust rue̾ ĩmunimta ꝯsul uidit tructal
militos aboꝑe ꝓut loci nã tp̃sq paciebatur¬

Expanded text:
procul Umbria in Samnio bello alio occupatum crediderant, ita exterruit Umbros ut alii recedendum ad urbes munitas, quidam omittendum bellum censerent; plaga una—Materinam ipsi appellant—non continuit modo ceteros in armis sed confestim ad certamen egit. castra uallantem Fabium adorti sunt. quos ubi effusos ruere in munimenta consul uidit, reuocatos milites ab opere, prout loci nat
Abbreviated transcription (Latin):
siñ magnãtib agc̃ q̃rebant᷑ dati absenatu
ꝯsulib̾ abst cͥatis. spur. nautio q. m pon¬
pilio ceteꝵ dcãtori a emulio legiones lrn¬
diderant.is.9.l. fuliuo magtõ catũ sutͥ¬
culã opugnart adortꝰ tebellandi cã sañi¬
tib dedit duplex inde tͥror illas rom̃s
hĩc sãnis magno exͥcitu coacto adexim̃¬
do obsidione socios haut ꝓcul castris tõa¬
nimłui pate fcĩs tepẽte portis ĩ statiẽs ho¬
stiũ ĩ carter̃t inde ꝑs uiraq sẜe aliẽĩ mag̃
auxilii ꝙ̃ irib freta suis iusto mox p̃lio
inito roñꝯ urgẽt ⁊ ꝙꝙ̃ anceps dimi¬
catio erat iñ utrĩq tutã aciẽ dcãtor hũĩt
qr alccũ haut facile ad arcũueniendum
cepit ⁊ diusa staruit signa infestior hỹ
ierumpentes ĩ cessit. nec magno cͥtanũe alra
menia ꝯpullit. tũ totã aciẽ ĩ sanites obuertit¬
s ibi plus cͥtaĩs fuit uictoriasic̃ sera ita nec
dubia nec uaria fuit. fuxi ĩ castra scinites extĩ¬

Expanded text:
sine magistratibus agere querebantur, dati ab senatu non consulibus ab se creatis, Sp. Nautio et M. Popilio, ceterum dictatori L. Aemilio legiones tradiderant. is cum L. Fulvio magistro equitum Saticulam oppugnare adortus rebellandi causam Samnitibus dedit. duplex inde terror inlatus Romanis: hinc Samnis magno exercitu coacto ad eximendos obsidione socios haud procul castris Romas repente portis in stationes hostium incurrerunt. inde pars utraque, spe alieni magis auxilii quam uiribus freta suis, iusto mox proelio inito Romanos urgent et quamquam anceps dimicatio erat, tamen utrimque tutam aciem dictator habuit, quia et locum haud facilem ad circumueniendum cepit et diuersa statuit signa. infestior tamen in erumpentes incessit nec magno certamine intra moenia compulit; tum totam aciem in Samnites obuertit. ibi plus certaminis fuit; uictoria sicut sera ita nec dubia nec uaria fuit. fusi in castra Samnites exstinc
Abbreviated transcription (Latin):
uentiũ castella aliquot in cepit q̃dã exhis di¬
ruit. ne receptaculo hostib cent arcũ ferr̃di
passi bellũ tm̃ tͥrorẽ sui fect ut oẽ nom̃ ettu¬
slu fed̾ ab ꝯsule peterẽt ac deeo ꝗdẽ nich ĩ pt᷑¬
lũ inducie ãnue date stipendiũ cxatui rõno ab
hoste ĩ eũ anu pensũ cibine tunice ĩ nuliten
exacte ca mͥces indutiaꝵ fuit. ECranqllas
res iã etrustis turbauit repẽtina de fectiobi¬
broꝵ gentis integit acladib belli nͥ ꝙtransi¬
tesua / magna ꝑte etrustoꝵ ad rebellionẽ
ꝯpulsa tm̃ cxcit fecerũt ut relicto post se
retriua decio ad opugnãda inde romã itirs

Expanded text:
iensium castella aliquot vi cepit; quaedam ex his diruit ne receptaculo hostibus essent; circumferendoque passim bello tantum terrorem sui fecit ut nomen omne Etruscum foedus ab consule peteret. ac de eo quidem nihil impetratum; indutiae annuae datae. stipendium exercitu Romano ab hoste in eum annum pensum et binae tunicae in militem exactae; ea merces indutiarum fuit. tranquillas res iam <in> Etruscis turbauit repentina defectio Umbrorum, gentis integrae a cladibus belli, nisi quod transite sua et magna parte Etruscorum ad rebellionem compulsa tantum exercitum fecerant ut relicto post se in Etruria Decio ad oppugnandam inde Romam ituros,
Abbreviated transcription (Latin):
sis cxorta acies tiubauit signa etrustor secuta
deinde inpetu coy ut cũqi afficta erat cet̾a młti¬
tudo tandẽ ꝓrupit ordines hostiũ tuc̃ iuĩa plina¬
cia cepta ⁊ au̾ti mampuli qdã ⁊ ut semł dedere
tͥga q̃ cͥciorẽ cupestẽ fugã. Ille pͥmũ dies fortũa ue¬
tẽ abondantes etrustoꝵ fitgit opes cesũ ĩ acc qd̾
roboris ꝗd̾ roboris fuit castra eo ĩ petu capta ditrp¬
taq ¶ pari sb̾inde ꝑiculo głieqi euẽtu bellũ ĩ sa¬
nitib erat ꝙ p̃t̾ cet̾os belli aꝑatͥ ut acies sua ful¬
geret nouis armoꝵ insignib fecir̃t duo exͥatus
erãt stuta alteri̾ auto altõ argẽto celauert for¬
ma erat stuti sũmũ lat qua pect atq humeri
trigunt̃ sastidio equali ad nnũ cuncatior nobilita¬
tis cã spungia pectori tegum̃tũ ⁊ si nist crux ce¬

Expanded text:
sos exorta acies turbauit signa Etruscorum; secuta sos exorta acies turbauit signa Etruscorum; secuta deinde impetum eorum, utcumque adfecta erat, cetera multitudo tandem perrumpit ordines hostium. tunc uinci pertinacia coepta et auerti manipuli quidam; et, ut semel dedereteri item capessere fugam. ille primum dies fortuna vetere abundantes Etruscorum fregit opes. caesum in acie, quod roboris fuit; castra eodem impetu capta direptaque. pari subinde periculo gloriaeque eventu bellum in Sai, praeter ceteros belli apparatus, ut acies sua fulgeret nouis armorum insignibus fecerunt. duo exercitus erant; scuta alterius auro, alterius argento caelauerunt; forma erat scuti: summum latius, qua pectus atque umeri teguntur, fastigio aequali; ad imum cuneatior mobilitatis ca
Abbreviated transcription (Latin):
stes demietuue̾ pugnã ĩ struetos deinde arma cũ
cũ ab neutris pliũ ĩciꝑet nox op̃ssit ꝗen ali ꝙ̃di¬
u nec suis difidcates uirib nec hostẽ spnẽtes sta¬
acie depugnatũ ẽ fuxi tñ mag ꝙͣ cesi hostes qui¬
acceptã accit̾ nõ tollemit pugnã ad uadi moĩs
lacũ errustiloge sacrata coacto excitu cũ uiy unu
legiss quãtis nũꝙͣi ał aña simł copiis simł aĩs di¬
utra ꝑte emissa sint tella gladiis pugna cep̃ et
acerime ꝯmissa ip̃o cͥcaiẽ qd̾ aliꝙ̃diu anceps fuit
accensa ẽ ut nõ errusis tocies uietis ẜ ꝯaliqua noua
.pente uderet᷑ dimicatio ẽẽ nicħ ab ulla ꝑte mou¬
et᷑ suge cadũt añ signarii qne nudent᷑ ꝓpugna¬
toub signa fit ex sa pͥma acies abultĩs dem̃ st̾ sidiis
ciet᷑ nules adeoq adulriñ laboris ac ꝑiaili uẽtu
ẽ ut cꝗres rõni omisis eqs ad ꝑxĩq ordines pediũ
ꝑ arma ꝑ corꝑa euaserĩt. Ea uelut noua int̾ fea¬

Expanded text:
stes detractare visi pugnam. instructos deinde armatosque, cum ab neutris proelium inciperet, nox oppressit. quieti aliquamdiu nec suis diffidentes viribus nec hostem spernentes, staacie depugnatum est; fusi tamen magis quam caesi hostes, quia coeptam acriter non tolerarunt pugnam; et ad Uadimonis lacum† Etrusci lege sacrata coacto exercitu, cum uir uirum legisset, quantis nunquam alias ante simul copiis simul animis diutra parte emissa sint tela. gladiis pugna coepit et acerrime commissa ipso certamine, quod aliquamdiu anceps fuit, accensa est, ut non cum Etruscis totiens victis, sed cum aliqua nova gente videretur dimicatio esse. nihil ab ulla parte movetur fugae; cadunt antesignani, et ne nudentur propugnatoribus signa, fit ex secunda prima acies. ab ultimis deinde subsidiis cietur miles; adeoque ad ultimum laboris ac periculi ventum est ut equites Romani omissis equis ad primos ordines peditum per arma, per corpora euaserint. ea uelut noua inter fes
Abbreviated transcription (Latin):
ga ab sanitib cepta iã strage hoi̾u am̃auoy¬
qi insignũ campi replc̃ĩ ac pͥo pauidr sun¬
rator ex senatꝰ ꝯsulto triũphauit cui triũpho
longe maximã spem captiua arma p̾buẽ tm̃
maguisicentie uisũ ĩhis ut aurata stuta din̾s
argentarior ad for ornandũ diuiderent/ rõn¬
st ẜ capani absuꝑbia ciodio sanitũ gladia¬
tores qd̾ spectacłi int̾epulas erat eõ ornati¬

Expanded text:
ga ab Samnitibus coepta. iam strage hominum armorumque insignium campi repleri; ac primo pauidos Samtator ex senatus consulto triumphauit, cuius triumpho longe maximam speciem captiua arma praebuere. tantum magnificentiae uisum in his, ut aurata scuta dominis argentariarum ad forum ornandum diuiderentur. isunt: Campani ab superbia et odio Samnitium gladiatores, quod spectaculum inter epulas erat, eo ornat
Abbreviated transcription (Latin):
at̾ etcustis ueĩt ¶ p̃młti an̾i iã erãt cũ
intͤ patricio magr̃at̾ tribuuosq ulła c̾ta¬
mĩa fuerãt iñ exca fuĩlia q̃ uelut fatals
ꝯ tribunis ac plebe erat c̾tam̃ orit apius
tpr̃is erat cũ ꝑ plautĩ collega eiꝰ magñatu se ab¬
dicasẜ nlła i ꝯpelli ut abdicaret potuit ꝓ senpnĩ
erat tribuñ pleb ꝗ finiende censure ĩ tra legĩtm̃

Expanded text:
ti anni iam erant cum inter patricios magistratus tribunosque nulla certamina fuerant, cum ex ea familia, †quae uelut fatales cum tribunis ac plebe erat,† certamen oritur. Ap. temporis erat, cum C. Plautius collega eius magistratu se abdicasset, nulla ui compelli ut abdicaret potuit. P. Sempronius erat tribunus plebis, qui finiendae censurae inter legitimum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾copia ĩ castra rediit ¶ Eo fortt ꝗnqi legati Ꝯ
duob tribunis pleb uencĩt denũciatũ fabio se¬
Nat ub̾ ne saltũ ciminiu tñsiret lectati ẜuis
stꝙͣ ut ĩ pediit bellũ posent ueisse mĩci uieto¬
rie roma reu̾tunt᷑ ¶ħac expeditõe ꝯsuł molũ

Expanded text:
copia in castra rediit. eo forte quinque legati cum copia in castra rediit. eo forte quinque legati cum duobus tribunis plebis uenerant denuntiatum Fabio senatus uerbis ne saltum Ciminium transiret. laetati serius se quam ut impedire bellum possent uenisse, nuntii uictor