comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nature ꝓbatur artificis. dum eã
uariis ꝓprietatib ⁊ formis quafi
suis quibdam uestib induit. ⁊ su¬
is sensuũ ꝑceptibilib informat:
quo possit aptius humano inge¬
mo comprehencdi. Quod gͥ sensus
illa nec ẽẽ nec uitelligi potest: ei
minatur. Hoc autem qd̾ adẽ qui¬
dem sub̾e. ⁊ ea manente ab e̾e potꝰ:
accidentib aggregat᷑. singłare qui¬
dem si unnis tantum sit. umuer¬
sale silictt non natura: conformi¬

Expanded text:
naturae probatur artificis, dum eam naturae probatur artificis, dum eam variis proprietatibus, et formis quasi suis quibusdam vestibus induit, et suis sensuum perceptibilibus informat, quo possit aptius humano ingenio comprehendi. Quod igitur sensus illa nec esse, nec intelligi potest, ei nominatur. Hoc autem quod adest quidem substantiae, et ea manente abesse potest, accidentibus aggregatur. Singulare quidem si unus tantum sit: universale, si, licet non natura, conformi
Abbreviated transcription (Latin):
tencti mͦs su numositate tnͣscen¬
dit.⁊ homo qui ñ potest isi sin¬
głariter eẽ: uniu̾sali clauditur
mentis conceptione. Diffinit gͦ ro̾̃
qd̾ concipit intellectus animal ratio¬
nale mortale. qd̾ in solos subditos
cadere. nemini recte sapientium
ambiguum ẽ. Dumi tͣcb. rerit fim¬
lituctines. ⁊ dissimiliti ulines colligit:
dum differentiũ conu enientias et
conuemientium differencias altius
ꝑscrutatur. dum quid singla cum
plurib. quid cum pautiorib com¬
mune habeant diligentius iuuesti¬
gat. que ue reb singłis adeẽ necesse
sit que abe̾e non possint. ꝑ spicatiꝰs
contem platur: inultos apud se re¬
rerum inuenit status. alios quidẽ
uniu̾sales alios singłares. Quos
pro arbitrio suo diffiniens ⁊ mul¬
tiphariam diuideus: ad ipsius ar-¬
chana nature mentis transmitit
aspectum. ut nichil naturalium
plene absconditum fit ab oculis
eius. E pͥmo subam que om̃ibus
subẽ acutius intuet᷑. in qua manꝰ

Expanded text:
tendi modos sui numerositate transcentendi modos sui numerositate transcendit, et homo qui non potest nisi singulariter esse, universali clauditur mentis conceptione. Diffinit ergo ratio quod concipit intellectus, animal rationale mortale, quod in solos subditos cadere, nemini recte sapientium ambiguum est. Dum itaque rerum similitudines et dissimilitudines colligit, dum differentium convenientias, et convenientium differentias altius perscrutatur, dum quid singula cum pluribus, quid cum paucioribus commune habeant, diligentius investigat, quaeve rebus singulis adesse necesse sit, quae abesse non possint, perspicacius contemplatur, multos apud se rerum invenit status, alios quidem universales, alios singulares. Quos pro arbitrio suo definiens et multifariam dividens, ad ipsius arcana naturae, mentis transmittit aspectum ut nihil naturalium plene absconditum sit ab oculis ejus. Et primo substantiam, quae omnibus subest, acutius intuetur, in qua manus
Abbreviated transcription (Latin):
que totius innestigatiouis sapiẽtie
expeditisimam
enmm f philosophie iustrumẽ¬
tum. qo ⁊ meutem mira subtidlita¬
te exacuit. et res singłas a se uriuicẽ
nature sue ꝓprietate cdistinguit. Si
abstrahentem tułis intellectum: li¬
b̾alium arcium officium officina
ꝑibit cum cit ipsius oꝑam nulla
earum rite haberi ualeat aut doce¬
ri. Hic itaq sicut formam sine ma¬
teria. si et nitiam aggreditur sine
forma. ⁊ quod ꝓpeie uirtittis poten¬
tia teu̾e̾ ñ sufficit. suo quodam de¬
fectu int̾dum compreheudit. ut
si udeantur tenebre ñ uidendo. ⁊
ñ audiendo silentium audiatur.
ẜ cce non ẽ homo qui ñ sit albus uł
inger. aut mectii coloris particeps.
nec potest eẽ homo. qui non statim
sit aliquis homo. cum icdem sit ali¬
sic hominem intellectus attingit
ut ad nenunem hominũ aspectꝰ
illius descendat. gen̾aliter intuẽs
quod non nisi singłariter ẽẽ potest
Sicut enim dicendi ⁊ significãdi.
sic ⁊ intelligendi diu̾sitas subsis¬

Expanded text:
sapientiae expeditissimam enim totius philosophiae instrumentum, quod et mentem mira subtilitate exacuit, et res singulas a se invicem naturae suae proprietate distinguit. Si abstrahentem tuleris intellectum, liberalium artium officina peribit, cum citra ipsius operam nulla earum rite haberi valeat, aut doceri. Hic itaque sicut formam sine materia, sic et materiam aggreditur sine forma; et quod propriae virtutis potentia tenere non sufficit, suo quodam defectu interdum comprehendit, ut si videantur tenebrae non videndo, et non audiendo silentium audiatur. Ecce non est homo qui non sit albus, aut niger, aut medii coloris particeps, nec potest esse homo, qui non statim sit aliquis homo, cum idem sit alisic hominem intellectus attingit, ut ad neminem hominem aspectus illius descendat, generaliter intuens quod non nisi singulariter esse potest. Sicut enim dicendi et significandi, sic et intelligendi diversitas, subsis
Abbreviated transcription (Latin):
pħie conscendit: Multitudinẽ gͦ
que potentia sui in infinitũ crescit
sicut econtra magnitudo decrescit
in infinitum: bimembri diuisione
parcitur. dum eam nunc simplicit̾
⁊ ꝑ se: nunc ad ad aliud relatũ con¬
tuetur. alt̾am demandans arimeti¬
ce. alt̾am musice pleno iuire reser¬
uans. Magnitudinem quoq secat
in duas sp̾es. alt̾am immobilẽ subi¬
ciens geometris. alt̾am scił. mobilẽ
hiis qui astroꝵ ⁊ celestium scientiã
prositentur. In his uͦ. iiii. speciebus
mathesis .i. doctrinalis tota consistit.
Prummus itaq gradus est: ab ari̾me¬
tica num̾oꝵ uirtutem nutuare.
Scd̃s: ꝓportionum gr̃am a musica
trahere. Tercius: dbtin̾e scientiam a
geometria mensurarũ. Quartus.
idemq nouissimus: ũam pofitionẽ
siderum assequit᷑ ⁊ uim celestium
ꝑcritiatur Eorum uͦ qui scientiam ꝓ¬
fiteu ii astroꝵ. alii opinionis etro¬
re ꝓlabuntur ad fabulas. in quo de¬
prebendirir ⁊ iginus. alii sola una¬
ginationis u̾ͥtute contenti sunt

Expanded text:
phiae conscendit? Multitudinem ergo quae potentia sui in infinitum crescit, sicut econtra magnitudo decrescit in infinitum, bimembri divisione partitur, dum eam nunc simpliciter et per se, nunc ad aliud relatam contuetur, alteram demandans arithmeticae, alteram musicae pleno jure reservans. Magnitudinem quoque secat in duas species, alteram immobilem, subjiciens geometris; alteram scilicet mobilem, his qui astrorum et coelestium scientiam profitentur. In his vero quatuor speciebus, mathesis, id est doctrinalis tota consistit, Primus itaque gradus est ab arithmetica numerorum virtutem mutuare. Secundus proportionum gratiam a musica trahere, tertius obtinere scientiam a geometrica mensurarum. Quartus, idemque novissimus, veram positionem siderum assequitur, et vim coelestium perscrutatur. Eorum vero, qui scientiam profitentur astrorum, alii opinionis errore prolabuntur ad fabulas, in quo deprehenditur et Hyginus, alii sola imaginationis virtute contenti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
equum ue concipiens. Cum uͦ res
pluros gradatim complecaitur: cõ¬
positioui obuoxiis ẽ. Puta hoc in¬
tellectum hominẽ album equum¬
ue currere. mente complectens. Dis¬
iuncta coniungit: ut si humano
capiti ceruitem uingat equiuã.
uarias inducens undiq plumas:
desinat in piscem muliẽ formosa
suꝑne. Hunc uͦ ad auditores suos u̾¬
bo trahiciunt poete. cum huro cer¬
num. centaurum describunt ⁊ chi¬
mam. Coniuncta uͦ disiungit. ut
si formam teneat absq mat̾ia. cũ
tamen sine ea forma omnino ũ pos
sit ẽe nisi forma eẽndi ⁊ ei adheren¬
tes forme formarum: exquib ille
fluxerunt. que i materia sunt. ⁊¬
corpus efficiunt. Porro cum res ali¬
ter qmͣ suit componendo inspicit:
eoqd̾ casus est ⁊ arerum u̾itate
deficiens ad oꝑioneif errorũs u̾¬
git. ⁊ si ee asserii ui nou ẽe: penopseno

Expanded text:
equumve concipiens. Cum vero res plures gradatim complectitur, compositioni obnoxius est. Puta hoc intellectum, hominem album equumve currere mente complectens. Disjuncta conjungit, ut si Humano capiti cervicem jungat equinam . . . varias inducens undique plumas,Desinat in piscem mulier formosa superne. Hunc vero ad auditores suos verbo trajiciunt poetae, cum hircocervum, centaurum describunt, et chimaeram. Conjuncta vero disjungit, ut si formam teneat absque materia, cum tamen sine ea forma omnino esse non possit, nisi forma essendi, et ei adhaerentes formae formarum, ex quibus illae fluxerunt, quae in materia sunt et corpus efficiunt. Porro cum res aliter quam sint, componendo inspicit, eo quod cassus est, et a rerum veritate deficiens, ad opinionis errorem vergit, et si esse asserit, velle non esse, p
Abbreviated transcription (Latin):
ac.⁊ deutia. que uinu̾s anter dicunt᷑
planum ẽ inuenire. cum in acta re¬
rum sub̃am uniu̾salium querere
exiguus frnctus sit: et labor infinitꝰ.
Inmente uͦ utiliter ⁊ facillune re¬
mo differentium subfrautiale si¬
militudinem quis mente ꝑtractet:
sp̾em tenet. Si uero etiam specie dif.¬
ferentium conuementia m̃ti occur¬
rat: gen̾is latitudo mente diffundi¬
tur. Deniq dum rerum qͣs natura

Expanded text:
accidentia, quae universaliter dicuntur, planum est invenire, cum in actu rerum substantiam universalium quaerere exiguus fructus sit, et labor infinitus, in mente vero utiliter et facillime remero differentium substantialem similitudinem quis mente pertractet, speciem tenet; si vero etiam specie differentium convenientia menti occurrat, generis latitudo mente diffunditur. Denique dum rerum, quas natura
Abbreviated transcription (Latin):
in uniu̾salium comp̃hensione
mouet᷑. Cum uͦ similiũ diffras a¬
gitat: qnͣts expressuis tanto ad
oꝑa nature que singłaria sunt
familiarus accedit. Si substantiã
sins uestitam ꝓprietatib inspicit:
a nature condicione non du̾tit.
Sinautẽ detͣcta sp̾e eam qͣsi for¬
marum ⁊ exuit uestimento: a¬
cumen quidem suum ex̾cet. ⁊ re¬
rum naturam quid scił in se quid
maliis sint: lib̾uis ⁊ fidelius contẽ¬
platur. dum rerum sub̾am. qnͣti¬
tatem. ad aliquid. qualitatem. sitũ.

Expanded text:
omprehensione movetur: cum vero similium differentias agitat, quanto expressius, tanto ad opera naturae, quae singularia sunt, familiarius accedit, si substantiam suis vestitam proprietatibus inspicit, a naturae conditione non divertit. Sin autem detracta specie, eam quasi formarum exuit vestimento, acumen quidem suum exercet, et rerum naturam, quid scilicet in se, quid in aliis sint, liberius et fidelius contemplatur, dum rerum substantiam, quantitatem ad aliquid, qualitatem, situm,
Abbreviated transcription (Latin):
tio patefacit. Sequitur enim. licet
censum dari cesari au non: Ecce
laqueus parat᷑ pedib innocentis.
⁊ ad subuersionem enis decipulas
suas frustra tetentlit inquitas.
Si enim censum danctum ẽẽ cẽsue¬
rit: peculiarem ppłm cłi. sem̃ lib̾im.
preclaram hereditatẽ dm̃. decunis.
⁊ pͥmiciis. ⁊ legalib cerimoniis tm̃
obnoxiam: subiciet serutititi. Si
u tͥbuta neganda respond̾it. his qͥ
ꝓsalite ⁊ quiete omniũ mltiabãt:
qͣsi secditionis auctor ⁊ reus imꝑa¬
torie maiestatis a publicanis iu¬
ste pot̾it comprehendi. uerum qi

Expanded text:
tio patefecit. Sequitur enim: Licet tio patefecit. Sequitur enim: Licet censum dare Caesari, an non? Ecce laqueus paratur pedibus innocentis, et ad subversionem ejus decipulas suas frustra tetendit iniquitas. Si enim censum dandum esse censuerit, peculiarem populum Domini, semen liborum, praeclaram haereditatem Domini, decimis et primitiis et legalibus caeremoniis tantum obnoxiam, subjiciet servituti. Si vero tributa neganda responderit his, qui pro salute et quiete omnium militabant, quasi seditionis auctor et reus imperatoriae majestatis a Publicanis juste poterit comprehendi. Verum q
Abbreviated transcription (Latin):
cipit auceps: ⁊ uenena ꝓpinantur
uelle aurcumilita. quo cttius noce¬
ant. Uerum ñ ẽ iu mectico semꝑ rele¬
uetur ut eger. ⁊ finem suũ qui in
alt̾o est orator non semꝑ assequitit
Sic adulator quidem non semꝑ deci¬
piti aut de amico tͥumphat. fine ta¬
men suo ñ destituitur. si ex contingẽ¬
tib nicħ omiserit. Hec enim ulixes
sirenum uoces euasit. quod ei aliqͥd
suauitatis deee̾t ad grãm. s ꝗtua sti¬
mulis uoluptatis ⁊ merecticantib
illecebris uranitatis. solide uͥtritis oꝑ¬
posuerat robur. Temptator quoq
phariseus ⁊ herodianus insicdiator.
quas fraudi sue ñ adhibuit artes.
ut eum caꝑet in sermone lingua
dolosa. in cuius ore ñ est inuentꝰ
dolus: Magister inquit scumis qr
uerax es.⁊ uiam dei in u̾itate do¬
ces. ⁊ ñ ẽ tͥ cura de aliquo. Neq .n.
accipis ꝑsonas hominũ. Quid q̃so
blandius: S dolus quo tendat. in¬
uidia quo ferat᷑. subiecta int̾roga¬

Expanded text:
cipit auceps: Et venena propinantur cipit auceps: Et venena propinantur melle circumlita, quo citius noceant. Verum Non est in medico semper relevetur ut aeger, et finem suum qui in altero est, orator non semper assequitur. Sic adulator quidem non semper decipit, aut de amico triumphat, fine tamen suo non destituitur, si ex contingentibus nihil omiserit. Nec enim Ulyxes sirenum voces evasit, quod ei aliquid suavitatis deesset ad gratiam, sed quia stimulis voluptatis, et meretricantibus illecebris vanitatis, solidae virtutis opposuerat robur. Tentator quoque Pharisaeus, et Herodianus insidiator, quas fraudis suae non adhibuerunt artes, ut eum caperent in sermone lingua dolosa, in cujus ore non inventus est dolus? Magister, inquit, scimus quia verax es, et viam Dei in veritate doces, et non est tibi cura de aliquo, neque enim accipis personas hominum . Quid quaeso, blandius? Sed dolus quo tendat, invidia quo feratur, subjecta interroga
Abbreviated transcription (Latin):
solo benẽ cum ciub actum est:
qd̾ cesar plura iubere erubuit. ꝙͣ
roma pati: Nonne tyranu opi¬
nio ad tirannidis transiit succes¬
sires. dum suspicant᷑ qd̾ leges a se
malint tolli. qmͣ ab humilib ob¬
seruari: In eoq lib̾tatis seruatur
umbra. si se quisq quod precipit᷑
simulat uoluisse. facitq ummo
uidetur facere de necessitate u̾tu¬
tem: dum necẽitati uingit cõsen¬
sum.⁊ quod incumbit: gratant̾
amplectitur. Hic porro nulle sunt
partes uere aut ingenue lib̃tatis.
nͥ totum sibi adulatio uendicat.
uanitas totum. nicħq u̾itati relĩ¬
quit᷑. aut u̾tuti. Adulationem uͦ
sine dolo ẽẽ ñ dubitas cum in ad¬
ulatoꝵ ꝑsona de se consiteat᷑ gnato.
quia cum maxtine decipio. tunc
ittumpho. Sĩcut enum funs orat o¬
tis ẽ ꝑsuasisse dictione medici cu¬
rasse medicina: sic adulatori finis
ĩsuaiuloquio decepisse. Nam ⁊ fis¬
adͥa dulce canit. uolucrem dũ de¬

Expanded text:
solo bene cum civibus actum est, solo bene cum civibus actum est, quod Caesar plura jubere erubuit, quam Roma pati? Nonne tyranni opinio, ad tyrannidis transiit successores, dum suspicantur, quod leges a se maluit tolli, quam ab humilibus observari? in eoque libertatis servatur umbra, si se quisque quod praecipitur simulat voluisse, facitque, imo videtur facere, de necessitate virtutem, dum necessitati jungit consensum, et quod incumbit, gratanter amplectitur. Hic porro nullae sunt partes verae, aut ingenuae libertatis, ubi totum sibi adulatio vindicat, vanitas totum, nihilque veritati relinquitur, aut virtuti. Adulationem vero sine dolo esse non dubites, cum in adulatorum persona de se confiteatur Gnato, quia cum maxime decipio tunc triumpho. Sicut enim finis oratoris est persuasisse dictione, medici curasse medicina; sic adulatoris finis est suaviloquio decepisse. Nam et: Fistula dulce canit, volucrem dum de
Abbreviated transcription (Latin):
illud tͥ tempus occurrat. quo ga
us cesar exuens nescio an ꝑficiens
dictatorem: omnia factiis omnia
occupauit. Illuis certe temꝑis mͥ
sepe occurrit imago. cum ad poti¬
tioris nutum subiectoꝵ om̃ia dis¬
ponantur. ⁊ licet animo reluctan¬
te in seipsos parati sunt exilii am
mortis dictare sententiam. hinc
quippe potestas t̾ribilis. hinc an¬
gentis ⁊ urentis conscientie sti¬
muli meticłosa corda concutimm
dicant auctoritatẽ. Ad eo quidem
ut sacerdotes legis diuine pretip¬
ta dissimulent. sapĩam nesciam
seniores. iuris sit iuctex ignaru
prelatuis auctoritatis nescius.
cipline subiectus. lib̾tatẽ contes¬
nat ingenuꝰ. totus deniq ppls s
⁊ pacem. Dum enim omnes unus
presidentis uoluntate ferunt᷑: un¬
u̾si ⁊ singłi suo pͥuant᷑ arbit᷑o. Non¬
ne hec erat facies temporis qn se¬
dere patres censere parati. si regnũ
si templa pecat uigulumq senatꝰ.
passuras ꝙ infanda nurus. eoq

Expanded text:
illud tibi tempus occurrat, quo C. illud tibi tempus occurrat, quo C. Caesar, exuens nescio an perficiens dictatorem, omnia factus, omnia occupavit. Illius certe temporis mihi saepe occurrit imago, cum ad potentioris nutum, subjectorum omnia disponantur, et licet animo reluctante, in se ipsos parati sunt exsilii, aut mortis dictare sententiam. Hinc quippe potestas terribilis; hinc angentis et urentis conscientiae stimuli meticulosa corda concutiunt, dicant auctoritatem. Adeo quidem, ut sacerdotes legis divinae praecepta dissimulent, sapientiam nesciant seniores, juris sit judex ignarus, praelatus auctoritatis nescius, disciplinae subjectus, libertatem contemnat ingenuus, totus denique populus quietem et pacem. Dum enim omnes unius praesidentis voluntate feruntur, universi et singuli suo privantur arbitrio, Nonne haec erat facies temporis quando . . . . . . Sedere patres censere parati, Si regnum, si templa petat, jugulumque senatus, Passurasque infanda nurus: eoque
Abbreviated transcription (Latin):
fidiam pretexens manifestam. ꝑ¬
inde hac si sorbiciunclas ei quem
ꝑem̾at ministraret. Eosq mentie¬
bantur in soetem tͣnsisse niminũ
ac si celosuo mundoq regendo nfi
tyranus ascitis onimpotentis nõ
sufficiat manus. fãcti sunt gͦ diui
indigetes. aut ut aliis placet he¬
roes quos nec etiam humana sor¬
te cdignos romanorũ ꝑfictia repu¬
tauit. Tractum ẽ hinc nomen qͦ
pͥncipes iurtutũ titulis ⁊ uere fidei
luce presignes. se diuos audeant
ne dum gaudeant appellari: ue¬
teri quidem consuetuctine etiã in
uicio et actu̾sus fidem catholican
obtinente. Si nͦ ueniatur ad u̾ba:
in eo iam romanꝰ grecorum ꝑficli¬
am antecedit. qui et usq adulan¬
di lenocimum docuit: ut a docili¬
popło facillime trauseatur. Uoces
quib mentim᷑ dñis dum singłati¬
tatem honore multituctinis dec¬
ramus: natio hec inuenit. ⁊ ad fu¬
timos posteros ꝙ sui nominis aur¬
toritate tnsmisit.Si qnͣdo queris

Expanded text:
erfidiam praetexens manifestam, perfidiam praetexens manifestam, perinde ac si sorbitiunculas ei, quem peremerat, ministraret; eosque mentiebantur in sortem transiisse numinum ac si coelo suo mundoque regendo, nisi tyrannis ascitis, Omnipotentis non sufficiat manus. Facti sunt ergo divi indigetes, aut, ut aliis placet, heroes, quos nec etiam humana sorte dignos Romanorum perfidia reputavit. Tractum est hinc nomen, quo principes virtutum titulis, et verae fidei luce praesignes, se divos audeant, nedum gaudeant appellari, veteri quidem consuetudine etiam in vitio, et adversus fidem catholicam obtinente. Si vero veniatur ad verba, in eo jam Romanus Graecorum perfidiam antecedit, qui eo usque adulandi lenocipopulo facillime transeatur. Voces quibus mentimur dominis, dum singularitatem honore multitudinis decoramus, natio haec invenit, et ad finitimos posterosque sui nominis auctoritate transmisit. Si quando quaeris,
Abbreviated transcription (Latin):
cerant. passus ẽ salutari : Eos quo¬
q qui castigati ñ obtẽꝑabant ꝓhi¬
bentis imꝑio. quasi actulationis
reos ⁊ publice salutis hostes ab ẽx
cdum hanc molliciem aurrum non¬
dum exuerit. quin adulationib de¬
lectentur. Cum uͦ ab untio gͣuissim
fueruit. in quo troiane leuitatis o¬
riginem precipue diffitentur: eos
hoc uicio continue laborasse. histo¬
riarum celebre testimonun ẽ. Inde
ẽ illud. Romanus omnis adulatio¬
ue corrumpit᷑. aut corrumpit. Cer¬
te si ñ u̾bis: possunt omnes fraudu¬
lentis munib expugnari. E quos
munuscula ñ deiciunt: honoribus
capiunt᷑. Urbis auspicia: sacrilegio
parricictii ⁊ fr̃m sanguinis cruore.
numinib suis romulus consecͣuit.
Deinde lemurib infestatus. honore
uano simulata comimunicatione
imꝑii fr̾em placauit occisum. Su¬
os quoq imꝑatores quos de more
romanus ppłs fideliter iugulabat:
deificauit fictelius. inami solatio ꝑ¬

Expanded text:
cerant, passus est salutari? Eos quocerant, passus est salutari? Eos quoque, qui castigati non obtemperabant prohibentis imperio, quasi adulationis reos, et publicae salutis hostes, ab exedum hanc mollitiem aurium nondum exuerit, quin adulationibus delectentur. Cum vero ab initio gravissimi fuerint, in quo Trojanae levitatis originem praecipue diffitentur, eos hoc vitio continue laborasse, historiarum celebre testimonium est. Inde est illud: « Romanus omnis adulatione corrumpitur, aut corrumpit. » Certe si non verbis, possunt omnes fraudulentis muneribus expugnari. Et quos munuscula non dejiciunt, honoribus capiuntur. Urbis auspicia, sacrilegio parricidii, et fraterni sanguinis cruore, numinibus suis Romulus consecravit. Deinde lemuribus infestatus, honore vano simulata communicatione imperii, fratrem placavit occisum. Suos quoque imperatores, quos de more Romanus populus fideliter jugulabat, deificavit fidelius inani solatio, p
Abbreviated transcription (Latin):
clipeo ob insignem uictoriam ho¬
noraret. Esset quia ꝓculcdubio tc̃
roma diem ultimum habitura. si
hannibal quemadinod̾ uinc̾e̾: sic
⁊ uictoria uti sciret. In uindictam
fricanus. qui a pireneis montibus
ad columpnas hercuł. ⁊ occeanum
usq tanta felicitate ꝓuintiam re¬
cuꝑauit amissam: ut uix scratur
citius an facilius uicerit. Qui eti¬
am captiuos ⁊ ꝑuellas egregie pł¬
critudinis pueros restituit barbariᷤᷤ
nec in conspectum suum eorum
quempiam̃ uenire passus est: ne
quid u̾gnitatis integritate sal¬
tem oculis delibasse uideretur. Q¬
liter ei hannibal cesserit ⁊ mani¬
festam uictoriam nota in puppi
pretoria laurus polliceretur: scriptor
belli punici titus limꝰ refert. Cete¬
rum in tanti trumphi gła quid
illo cuie modestius. qui se ni tanto
successu nec dñm neq iuictorẽ ab
aliquo nisi ab hannibale paucis¬
q complicib qui equas conditiones
pacis rupto federe frandulent̾ abie¬

Expanded text:
clypeo, ob insignem victoriam, hoclypeo, ob insignem victoriam, honoraret, essetque procul dubio tunc Roma diem ultimum habitura, si Hannibal quemadmodum vincere, sic et victoria uti sciret. In vindictam fricanus, qui a Pyreneis montibus ad columnas Herculis et Oceanum usque tanta felicitate provinciam recupaverit amissam, ut vix sciatur, citius an facilius vicerit. Qui etiam captivos pueros et puellas egregiae pulchritudinis, restituit barbaris, nec in conspectum suum, eorum quempiam venire passus est, ne quid de virginitatis integritate, saltem oculis delibasse videretur. Qualiter ei Hannibal cesserit, et manifestam victoriam nota in puppi praetoria laurus polliceretur, scriptor belli Punici Titus Livius refert. Caeterum in tanti triumphi gloria, quid illo cive modestius, qui se in tanto successu, nec dominum, nec victorem, ab aliquo, nisi ab Hannibale, paucisque complicibus, qui aequas conditiones pacis, rupto foedere, fraudulenter abje
Abbreviated transcription (Latin):
litiam ueneni solent linguis edu¬
cere. eoqd̾ sero uocati ẽent opẽ fer¬
re ñ ualuerunt. Digna quidẽ sic
perire m̾etͥx uenenosa. nata mores
corumꝑe. nobiliumq uirorum pu¬
diciciam expugnare. Profecto an¬
tea regib imꝑauerat. postinodum
miscra nec mniserabilis sibi forte iͣgi¬
cum s romano imꝑio qd̾ subu̾tece
moliebatii finem comicum fecit.
Iuter cet̾a clariorib augusti tituł
comnum̾atu quod in tante pes¬
tis congressu mausit inuictus.
Uerintamen in scipione affrica¬
no aliquiã ñ inferuis inuenitur.
qui post singłarem de hannibale
nitoriam. singłaris continentie ĩ¬
signe peetonium mn̾uit. Hannibal
nanq romanoꝵ cicidit exercitum.
usꝙ ad hostium sacietatem.⁊ donec
preciꝑet militi suo: ut uł ferropar¬
ceret. De cesoꝵ caclau̾ib. in torrẽ¬
te u̾gello pons solictus factais est
uictoris inssu. Duo modii a nuloꝵ
cartaginem missi sunt: unde in¬
artem suum libie presidem. aureo

Expanded text:
litiam veneni solent linguis edulitiam veneni solent linguis educere, eo quod sero vocati essent, opem ferre non valuerunt. Digna quidem sic perire meretrix venenosa, nata mores corrumpere, nobiliumque virorum pudicitiam expugnare. Profecto antea regibus imperaverat, postmodum misera, nec miserabilis sibi sorte tragicum, sed Romano imperio, quod subvertere moliebatur, finem comicum fecit. Inter caetera clarioribus Augusti titulis connumeratur, quod in tantae pestis congressu, mansit invictus. Verumtamen in Scipione Africano aliquid non inferius invenitur, qui post singularem de Hannibale victoriam, singularis continentiae insigne praeconium meruit. Hannibal namque Romanorum cecidit exercitum usque ad hostium satientatem, et donec praeciperet militi suo, ut vel ferro parceret. De caesorum cadaveribus in torrente Vergello pons solidus factus est victoris jussu. Duo modii annulorum Carthaginem missi sunt, unde Martem suum Libyae praesidem aureo
Abbreviated transcription (Latin):
sarei. magis detemi̾tate fortune
qm de uirutis conscientia confi¬
debat. Porro cum ad sollictandim
angustum muliebris impudiciur
audacia accessisset: spe sua frnsta¬
ta amorem honestatis reputauit
muriam. tastitati nomen dedit
suꝑbie. bellumq credidit ei indie
dum queni uilio cesari exꝑta fulat
fortiorem. Omnes nocenli artez as¬
gressa ẽ. tandemq capta ⁊ peouolita
ad pectes augusti: etiam tunc solli¬
citauit ocłos ducis. S frustra qu¬
dem. Nam pulcritudo eius infrap¬
cliciciam principis fuit. Quodil
despata se ad mumphum uicto¬
ris prenouit reseruari: in cautõrẽ
uacta custodiam. egressa se in mati¬
seolum regum recepit: ibiq ex mo¬
re nobilissimis incduta cultib odo¬
rib conquisitis. solioq diuitiis us¬
ꝙ ꝙ̃ referto: se uixta flurm colloca¬
ut antonium. ⁊ mamilł uenisq
suis apponens aspides. sic morte qͣi
sompno resoluta est. Esilli siquid̾
angusti mandato adhibiti. qͥ ma¬

Expanded text:
sarei, magis de temeritate fortunae, sarei, magis de temeritate fortunae, quam de virtutis conscientia confidebat. Porro cum ad sollicitandum Augustum muliebris impudicitiae audacia accessisset, spe sua frustrata, amorem honestatis reputavit injuriam, castitati nomen dedit superbiae, bellumque credidit indicendum ei, quem Julio Caesare experta fuerat fortiorem. Omnes enim nocendi artes aggressa est, tandemque capta, et provoluta ad pedes Augusti, etiam tunc sollicitavit oculos ducis. Sed frustra quidem. Nam pulchritudo ejus infra pudicitiam principis fuit. Quod ubi desperata se ad triumphum victoris praenovit reservari, incautiorem nacta custodiam, egressa, se in Mausoleum regum recepit, ibique nobilissimis ex more induta cultibus, odoribus conquisitis, solioque divitiis usquequaque referto, se juxta suum collocavit Antonium, et mamillis venisque suis apponens aspides, sic morte quasi somno resoluta est. Psylli siquidem, Augusti mandato adhibiti, qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
nullus ẽ aut inutilis omnino dauꝰ.
biemis erat nunc tranffuga uilis.
cum duce pͥuato t̾ras atq equora
lustrat. Si enuim ꝑsonas que sibi as¬
suen̾unt sibiꝙ faciunt decretum for¬
tune dissociet. fit plerinq ut ittͣq
ad omnia agenda sua iudeatus
inepta.⁊ qͣi exclusa ratione officiz de¬
p̃ciatur. fracta sunt lenocinia cles¬
patre. ex quo nunc iulium inuenit
nec antonium. Equidem cebis nich¬
rem cesarem donis flexit. ⁊̃ iuictium
insuꝑabilem anunum ne̾tͥcius de¬
cor ⁊ ꝓstituta facies suꝑauit. Unde
lenocinii enis sollicitudinem poeta
exprimens adiecit. Uuultus ad est
precib. faciesq incesta ꝑorat. sum
uͭ nilius reb humanis exemptꝰ eẽt.
que romani imꝑatoris conuigio fur¬
rat głata. principis romanoꝵ affecti
re ausa ẽ seruitutem. Nec frustra
cum ad omina paratum inuenissce
antoniũ. Putabat enim sibi nichil
nis ascenderet: qui successor rerum
pompeii.⁊ ut simulabat uiris te¬

Expanded text:
nullus est, aut inutilis omnino Davus. nullus est, aut inutilis omnino Davus. bienus erat, nunc, transfuga vilis, Cunt duce privato, terras atque aequora lustrat. Si enim personas, quae sibi assueverunt, sibique faciunt, decretum fortunae dissociet, fit plerumque, ut utraque ad omnia agenda sua videatur inepta, et quasi exclusa ratione officii depretiatur. Fracta sunt lenocinia Cleopatrae, ex quo nec Julium invenit, nec Antonium. Equidem orbis victorem Caesarem donis flexit, et invicti viri insuperabilem animum meretricius decor et prostituta facies superavit. Unde lenocinii ejus sollicitudinem poeta exprimens, adjicit: Vultus adest precibus, faciesque incesta perorat. Cum vero Julius rebus humanis exemptus esset, quae Romani imperatoris conjugio fuerat gloriata, principis Romanorum ausa est affectare servitutem. Nec frustra, cum ad omnia paratum invenisset Antonium. Putabat enim ad Caesarem jus ascenderet, qui successor rerum Pompeii, et ut simulabat juris Cae
Abbreviated transcription (Latin):
contempnentes: nulł illecebris ĩ¬
pelluntur ad uanitates ⁊ insamas
falsas. Hi iam in suiꝰ gauclent¬
chysis. ad itilitatem fuami inder̃
pluruna.⁊ ad eam omnia uisa re¬
torquent. Cum enim fidelis anma
trhit ad seipsam. Specłantur isti.
comectiam mundanam cum eo q̃
desuꝑ astat: ut homines actusq eo¬
rum ⁊ uoluntates indesinenter
prospiciat. Curm enim omnes ex̾ce¬
aut histrionẽ. aliquem ec̃ nec̾ce ẽ
spectatorem. Hec queratur aliqͥs
motus suos ab aliquo non uideri:
cum in conspectucłi agat. angłoꝵ¬
ꝙ enis. paucoꝵ q sapientum. qui ⁊
ipsi ludoꝵ istoꝵ cͥcensium spectato¬
res sunt. Erubescat potius siquis ĩ
tanta luce uidecent̃ moueatur. ⁊
se totum exercitatione inimica de¬
uenustet.
ꝑsone sibi inuicem coaptant᷑.¬
⁊ si altrinsecus diu̾tant. totius actꝰ
facies immitat᷑. ut si glic̾ium tol¬
las aut panphilum. Sublato enum
alt̾utro nomen alt̾ius ꝑcr. ⁊ si cum

Expanded text:
contemnentes, nullis illecebris imcontemnentes, nullis illecebris impelluntur ad vanitates, et insanias falsas. Hi jam in suis gaudenElysiis, ad utilitatem suam vident plurima, et ad eam omnia visa retorquent. Cum enim fidelis animaa trahit ad se ipsam. Speculantur isti comoediam mundanam cum eo qui desuper astat, ut homines actusque eorum, et voluntates indesinenter prospiciat. Cum enim omnes exerceant histrionem, aliquem necesse est esse spectatorem. Nec queratur aliquis, motus suos ab aliquo non videri, cum in conspectu Dei agat, angelorumque ejus, paucorumque sapientium, qui et ipsi ludorum istorum circensium spectatores sunt. Erubescat potius, si quis in tanta luce indecenter moveatur, et se totum exercitatione mimica devenustet. personae sibi invicem coaptantur, et si altrinsecus divertant, totius actus facies immutatur, ut si Glycerium tollas, aut Pamphilum. Sublato enim alterutro, nomen alterius perit, et si cum
Abbreviated transcription (Latin):
nis bona pro malis tribuenda. In
multis nulib increduli. indurati.
⁊ dm̃ semꝑ exacerbantis ppłi moy¬
si mansuetudo ostenditur. ⁊ mimi¬
uentib adu̾sis confidentis losue
magnanumitas declaratur. Iobpa¬
cientie indicit exemplum.⁊ p̾am¬
bulus gr̾e baptista saluatoris dũ
penitentiam predicat. ⁊ u̾ciis uidi¬
cit fugam. confessionem eruit u̾i¬
tatis. ⁊ ad increpatiouem iniurie ⁊
condempnationẽ iuquitatis om̃i¬
um fidelium linguas exatiit. Qtͥd
noui testam̃ti referam patres. qͦꝵ
exempla sunt disciplina morum.
⁊ rectissima instituta inuencti:
hi quidem sunt in septem milib
uiroꝵ quos sibi cdñs reseruauit ut
ñ curuarent genua sua ante ba¬
al: aut cuicunq uanitati ꝓstitu¬
ant animas preciosas. Hi sunt qui
int̾ insonsatos habentur san.
qr aliene insame nolunt ẽẽ parti¬
cipes. E finem sine honore credũ
mundam histrionis habitu pollue¬
re dedignantur. Hi sunt forte qui
di despiciunt. ludumq fortune

Expanded text:
nis bona pro malis tribuenda. In multis millibus increduli, indurati, et Deum semper exacerbantis populi, Moysi mansuetudo ostenditur, et imminentibus adversis, confidentis Josuae magnimitas declaratur. Job patientiae indicit exemplum. Et praeambulus gratiae Baptista Salvatoris dum poenitentiam praedicat et vitiis indicit fugam, confessionem eruit veritatis, et ad increpationem injuriae, et condemnationem iniquitatis, omnium fidelium linguas exacuit. Quid utriusque Testamenti referam Patres, quorum exempla sunt disciplina morum, et rectissima instituta vivendi? Hi quidem sunt in septem millibus virorum, quos sibi Dominus reservavit, ut non curvarent genua sua ante Baal, aut cuicunque vanitati prostituant animas pretiosas. Hi sunt qui inter insensatos habentur insani, quia alienae insaniae nolunt esse participes. Et finem sine honore habiture mundani histrionis habitu polluere dedignantur. Hi sunt forte qui di despiciunt, ludumque fortunae
Abbreviated transcription (Latin):
anceqm se domi sue reciꝑet que ni¬
mis uicina eratitractus ẽ marti
ris manu.⁊ letali ꝑcussiis moebo. die
catit᷑ octaua reb cessit ⁊ uita ało
moror in pantisꝰ Ibi funt ut do
mesticis loquar. Gaufriduş. Milo.
b̾tus ñ tam comites regni qm̃ ho¬
stes publici ꝰ ubi Wilłmus sares¬
beriensis. ubi marmio. qui imꝑellẽ¬
te beata uirgine incidit in fouea
quam parabat: ribi alii uł quo
tum nomina conficerent librũ:
horum utiq malicia insignis ẽ.
infamia celebeis. infelix exitus.
⁊ quem presens etas ignorare nõ
potest. Si gͦ quis antiquas uescit
historias. si ignorat quomͦ cirus
cui reges terga prebebant a re¬
gina scitarum tamiri prostratꝰ
est: si casus ⁊ precipicia preceden¬
tium ñ recolit tirannorum. uł̃
ea que ocłis ingeruntur inuitis
attendat. ⁊ luice clarius intuebi¬
tux omnes tirannos miseros eẽ.¬

Expanded text:
antequam se domi suae reciperet, quae niantequam se domi suae reciperet, quae nimis vicina erat, tactus est mart lethali percussus morbo, die circiter octava rebus cessit et vita. Quid moror in paucis? Ubi sunt, ut de domesticis loquar, Gaufridus, Milo, ertus, non tam comites regni, quam hostes publici? Ubi Willelmus Saresberiensis? Ubi Marimo qui, impellente beata Virgine, incidit in foveam quam parabat? Ubi alii, quorum vel nomina conficerent librum? Horum utique malitia insignis est, infamia celebris, infelix exitus, et quem praesens aetas ignorare non potest. Si ergo quis antiquas nescit historias, si ignorat quomodo Cyrus, cui reges terga praebebant, a regina Scytharum Tamiri prostratus est, si casus et praecipitia praecedentium non recolit tyrannorum, vel ea quae oculis ingeruntur invitis attendat, et luce clarius intuebitur omnes tyrannos miseros es
Abbreviated transcription (Latin):
minas ucturuit. ⁊ conuiciis et
iniuriis afficiens humilem mĩ¬
cium dei: ultricem accelerauit
manum. flagellum ꝓuocauit.
⁊ pacientia dei contẽpta. temittate
cecus inturrit in mortem. Nec mora.
sicut ipse confessus ẽ cum telouidit
adesse beatum eadmunctum it ⁊¬
crepantem enm durissime es ce¬
dentem ad mortem. Nam tiran¬
ea quicdem die licet insula gra¬
ues tirannos habuerit: eccłiabi
eã dimunti a prefata indictione
fisci mansit mmims. Nemo e¬
nim eoꝵ t martirem ausus est
prouocare. aut in opprimenda
pham qui in eccłiam cł̾i semre de¬
crouerat cum omnia ꝓuirib de¬
populatus e̾et. ⁊ t̾ram beati eadiñ¬
ai cu omnes predones detulerant
uideret opulentam: sibiq nõ eẽt
consiumptis oꝑib regni imde semł
⁊ sciło militib era ꝓtederent. iam
euim defecerant donatiua. p̃dia
iam dicte eecħie deppłatns ẽ. munbũ
tamen digesserat cibum quem de
facuseatib loci acceꝑat. ipsaq die

Expanded text:
minas induruit, et conviciis et minas induruit, et conviciis et injuriis afficiens humilem nuntium, Dei ultricem acceleravit manum, flagellum provocavit et patientia Dei contempta, temeritate caecus incurrit in mortem. Nec mora. sicut ipse confessus est, cum telo vidit adesse beatum Edmundum, increpantem eum durissime et caedentem ad mortem. Et aea quidem die, licet insula graves tyrannos habuerit, ecclesia Beati Edmundi a praefata indictione fisci mansit immunis. Nemo enim eorum martyrem ausus est provocare, aut in opprimenda phani, qui in Ecclesiam Dei saevire decreverat, cum omnia pro viribus depopulatus esset, et terram beati Edmundi, cui omnes praedones detulerant, videret opulentam, sibique non esset, consumptis opibus regni, unde semel et secundo militibus aera procederent, jam enim defecerant donativa, praedia jam dictae ecclesiae depopulatus est. Nondum tamen digesserat cibum, quem de facultatibus loci acceperat, ipsaque die,
Abbreviated transcription (Latin):
innum̾a corꝑa moetuoeum. Prodi¬
giosa ⁊ scelesta illius que nec imꝑa¬
torem nec ph̃m decuerunt. sed im¬
pum ⁊ magum dei hostem ⁊ ho¬
minun. triꝑtita latius pancdit
historia. In gente quoq bettauma¬
rum sicut quedam nr̃atum testa¬
tur historia. ad compescendam ⁊
puniendam tirannittis rabiem:
głosissuni martiris ⁊ regis eamu̾¬
di manum exercuit. Cum enun
suanis beitannie iusulam qmͣ
ex magna parte occupau̾at. uas¬
taret. spoliaret. membra xp̃i ꝑse¬
cutionib multis affligeret: in di¬
ctione census quem lingua auglo¬
rum dauagelitum nominant
ꝓuinciam ou̾auit. precepitq pos¬
sessiones memorati martiris con¬
ferre incensum. Supplicatum ẽ
ei contempsit preces. Missus a
martire religiosus frater sub in¬
terminatione inhibuit. ne eccle¬
siam xp̃i. domum martiris. et
liberam familiam eius. tirannꝰ
in debita premeret seruitute.
Sed impietas ad preces obfurdu¬
it. intumuit ad ꝓhibicionem ad

Expanded text:
innumera corpora mortuorum. Prodiinnumera corpora mortuorum. Prodigiosa et scelesta illius, quae nec imperatorem, nec philosophum decuerunt, sed impium et magum, Dei hostem et hominum, Tripartita latius pandit historia. In gente quoque Britannorum, sicut quaedam nostratum testatur historia, ad compescendam et puniendam tyrannidis rabiem, gloriosissimi martyris et regis Edmundi manum exercuit. Cum enim Suanus Britanniae insulam, quam ex magna parte occupaverat, vastaret, spoliaret et membra Christi persecutionibus multis affligeret, indictione census, quem lingua Anglorum Danageldum nominant, provinciam oneravit, praecepitque possessiones memorati martyris conferre in censum. Supplicatumque est ei, contempsit preces. Missus a martyre religiosus frater, sub interminatione inhibuit ne ecclesiam Christi, domum martyris, et liberam familiam ejus, tyrannus indebita premeret servitute. Sed impietas ad preces obsurduit, intumuit ad prohibitionem, ad
Abbreviated transcription (Latin):
iustissimum uitulit nulius. hac¬
tenus ignoratur. Sed alii quendã
inuisibilium hoc iitulisse ferunt.
alii unum pastorum ismahelitaꝵ
alii militem fame ⁊ triuere fati¬
gatum. Sed fiue homo siue an¬
głͣs suerit: patet quia diuinis inis¬
sionib ministrauit. Aiunt enim
quia cumi fuisset uulu̾atus: mox
mus. Defunctus est autem t̾cio
anno imꝑi sui. uite tricesimo
primo. minium tamen uyxisse
uisus est bonis: qui ñ mͦ in eccle¬
siis sed etiam intheatris predica¬
bant uctoriam galilei. Omnes
enim clamabant. Maxime fatue.
innenta sunt in templis sumula¬
cra stupenda pricipis.⁊ mira in¬
signia sapientie conclamate. et
famosissime pietatis. Nam in
carris aꝑto templo quod usq ad
reditum suum clausum ẽẽ prece¬
ꝑat: inuenta est mulier a capil¬
lis appensa. manus extensas ha¬
bens. aꝑto utero. in cuius iecore e¬
uentum belli ꝑsisi fuerat specłat᷑.
In antiochia quoq archas it
palatio płimas humanis capttib
plenas inuen̾unt. ⁊ dem̾sa pitteis

Expanded text:
ustissimum intulit vulnus, hactenus ignoratur. Sed alii quemdam invisibilium hoc intulisse ferunt, alii unum pastorum Ismaelitarum, alii militem, fame et itinere fatigatum. Sed sive homo, sive angelus fuerit, patet quia divinis jussionibus ministravit. Aiunt enim um uero fuisset uulneratus, mox mus. Defunctus est autem tertio anno imperii sui, vitae tricesimo primo, nimium tamen vixisse visus est bonis, qui non modo in ecclesiis, sed etiam in theatris praedicabant victoriam Galilaei. Omnes enim clamabant: « Maxime fatue, inventa sunt in templis simulacra stupenda principis, et mira insignia sapientiae conclamatae, et famosissimae pietatis. Nam in Carris aperto templo, quod usque ad reditum suum clausum esse praeceperat, inventa est mulier a capillis appensa, manus extensas habens, aperto utero, in cujus jecore eventum belli Persici fuerat speculatus. In Antiochia quoque arcas in palatio plurimas, humanis capitibus plenas, invenerunt, et demersa puteis
Abbreviated transcription (Latin):
diuine pagine replent: sed etrã ad
gentes ꝑtranseint. ut nec etiam
ethiopib omuino desuit. Inde sũt
floricti redolentes. ⁊ fructiferi genti¬
um orti. Quos si forte simplex lectoi
ingrectitur: semꝑ poetici illius me¬
imerit. Qui legitis flores. ⁊ hum
nascentia fraga frigictus opueriiu¬
gite hinc. latet anguis in herba. Nõ
⁊ poma hesꝑitum que draco ꝑingillas¬
uat nullus asportat innauns. aut
qui script᷑as non quasi iugilanꝰ le¬
gerit. s quasi dormitans sompnia¬
u̾it. ac si acd fiuem legendoꝵ utens
calearib ꝓꝑet. sertum est quia sile¬
lis lector ⁊ penctens ⁊ qui littis ex a

Expanded text:
divinae paginae replent, sed etiam ad divinae paginae replent, sed etiam ad gentes pertranseunt, ut nec etiam Aethiopibus omnino desint. Inde sunt floridi, redolentes, et fructiferi gentium horti, quos si forte simplex lector ingreditur, semper poetici illius meminerit, Qui legitis flores, et humi nascentia fraga, Frigidus, o pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. Nam et poma Hesperidum, quae draco pervigil servat, nullus asportat ignavus, aut qui Scripturas non quasi vigilans legerit, sed quasi dormitans somniaverit, ac si ad finem legendorum, utens calcaribus, properet. Certum est quia fidelis lector, e
Abbreviated transcription (Latin):
seunt. Sangnis ex ctiuino manda¬
to diclucitur dum uitra declinan¬
tui. Pastor eccłie reptilia ⁊ immun¬
da mactare pcipitur ⁊ comedete.
qd̾ licet ad necationem gentiũ ꝓpͥe
referatur: uł exempli conformita¬
te docere potest. ut iugłatis ecrorib
gentium dogmata negnaqĩ horrea¬
omisi Dun ignocentiam. frugalita¬
tem. contemptam mundi docent
ꝑtihagorici aucliantur. dum antmã
quas in celum erexerunt recrualunt
in corpora bestiarum. iuguletur uł
plato. ⁊ Iam in eo ptchagoram ini¬
inis sequitus estĩ quod sicut moru¬
os exiuiuis. ita ex mortius reciproce
uiuos fieri dociit.⁊ ꝑ uaria corꝑa
pro morum qualitate inigrari. uñ
illud. Ipse ego nam memini tͦiam tẽ¬
pore belli. Plantoides euforb eiam. cui
pectore leuo hesit ab aduerso grauis
hasta minoris atride. Sic gͦ legant᷑
ut auctoritas non preuidicet rto
siquitem fons quidam est de quo
egrediuntur flumina que irrigãt
omnem t̾rami. ⁊ ñ mͦ ortum deliciaꝵ

Expanded text:
seunt. Sanguis enim ex divino mandaseunt. Sanguis enim ex divino mandato diducitur, dum vitia declinantur. Pastor ecclesiae reptilia et immunda mactare praecipitur, et comedere: quod licet ad vocationem gentium proprie referatur, vel exempli conformitate docere potest ut, jugulatis erroribus, gentilium dogmata nequaquam horreamus. Dum innocentiam, frugalitatem, contemptum mundi docent Pythagorici, audiantur; dum animas, quas in coelum evexerunt, retrudunt in corpora bestiarum, juguletur vel Plato. Nam in eo Pythagoram nimis secutus est, quod sicut mortuos ex vivis, ita ex mortuis reciproce vivos fieri docuit, et per varia corpora pro morum qualitate migrare. Unde illud: Ipse ego, nam memini, Trojani tempore belli Panthoides Euphorbus eram, cui pectore quondam Haesit in adverso gravis hasta minoris Atridae. Sic ergo legantur, ut auctoritas non praejudicet ratsiquidem fons quidam est, de quo egrediuntur flumina quae irrigant omnem terram, et non modo hortum deliciarum
Abbreviated transcription (Latin):
enm in libro saturnaliorum ⁊ in
epłis senece ad lucilium legitur. a¬
pes quodammͦ debemus uittari. q̃
uagantur ⁊ flores carpunt. deinide
quicquid attulere disponunt. ⁊
ꝑ fauos diuidunt. ⁊ succum uari¬
ui in unum saporem mixtura qͣ¬
Nos quoq quicquid diu̾sa lectiõe
quesiumus: comu̾tamus in usum¬
irtutis. ut onmna ii ordinem ge¬
rendoꝵ rationis uicdicio dig̾ente eo¬
alescant. Ham ⁊ in animo iuelius
distincta seruantur. ⁊ ipsa distin¬
ctio ñ sine quodam fermento quo
conłitur uniu̾sitas. in unuis sa¬
poris usum. uaria libamenta con¬
fundit. ut etiam si apparuerit
unde sumptum sit: aliud tamẽ
ẽt qmͣ unde sumptum noscet᷑ aꝑ¬
pareat. quod in corꝑe nr̃o facere
uictemus. sine omni oꝑa nr̃a na¬
turam. Alimeuta que accipims.
qñctͥru in sua qualitate ꝑseuerant.
⁊ solida uinatant: male stomaco om̃i
suut. At cum ex eo quod erant mi¬
tata sutr: tum demum in uires trã¬

Expanded text:
enim in libro Saturnaliorum, et in enim in libro Saturnaliorum, et in epistolis Senecae ad Lucilium legitur, apes quodammodo debemus imitari, quae vagantur, et flores carpunt, deinde quicquid attulere disponunt ac per favos dividunt et sucum varium in unum saporem mixtura quNos quoque quicquid diversa lectione quaesivimus comvirtutis, ut omnia in ordinem gerendorum, rationis judicio digerente, coalescant. Nam et in animo melius distincta servantur, et ipsa distinctio, non sine quodam fermento, quo conditur universitas, in unius saporis usum varia libamenta confundit, ut etiamsi apparuerit unde sumptum sit, aliud tamen esse, quam unde sumptum noscetur, appareat, quod in corpore nostro facere videmus, sine omni opera nostra, naturam. Alimenta quae accipimus, quandiu in sua qualitate perseverant, et solida innatant, malo stomacho oneri sunt. At cum ex eo quod erant, mutata sunt, tum demum in vires tran
Abbreviated transcription (Latin):
hec ip̃a non adeo naturam roborãt
delicatiora siquidem minus nitri¬
unt magis comiminia. ⁊ alimenti
nt ita dixerim pingnioris. sic ⁊ in
libris sunt que omnil ꝓsunt. dum
tamen legantur modestia dispẽsa¬
te.ut que nichil continent nisi e¬
dificationem fictei ⁊ moꝵ sunt q̃
soliliorib auimis faciant habenda
quidẽ ꝓcul alectione simplicium.
sunt q̃ natura bone menti si om̃i¬
no eiciat. sunt q̃ digerat in usum
moꝵ aut eloquentie. sunt que in¬
durent animam ⁊ in fide ⁊ i oꝑi
bus bouis solam faciunt crudita¬
tem. uix autẽ inueniet᷑ scriptum:
in quo si ñ in sensu uł in u̾bis ñ
reꝑiatur aliquid quod pendens le¬
ctor emittit. Cet̾mi libei catholici tui¬
tus legiitur ⁊ cautuis ⁊ gentiles
simplicib ꝑicłosius patent. sed in
utrisq exerreri fideliorib ingeniis
itilissimum ẽ. N am exquisita sĩ
głoꝵ lectio doctissimum. cauta ele¬
tio meliorum: optimiun facit. Ut

Expanded text:
haec ipsa non adeo naturam corroborant: haec ipsa non adeo naturam corroborant: delicatiora siquidem minus nutriunt, magis communia, et alimenti, ut ita dixerim, pinguioris. Sic et in libris sunt quae omnibus prosunt, dum tamen legantur modestia dispensante, ut quae nihil continent nisi aedificationem fidei et morum. Sunt quae solidioribus animis faciant, habenda quidem procul a lectione simplicium; sunt quae natura bonae mentis omnino ejiciat; sunt quae digerat in usum morum aut eloquentiae; sunt quae indurent animam, et in fide et bonis operibus solam faciant cruditatem. Vix autem invenietur scriptum, in quo si non in sensu vel in verbis, non reperiatur aliquid, quod prudens lector emittit. Caeterum libri catholici totius leguntur et cautius; et gentiles simplicioribus periculosius patent: sed in utrisque exerceri fidelioribus ingeniis utilissimum est. Nam exquisita lectio singulorum, doctissimum; cauta electio meliorum, optimum facit. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
concessis sibi adño utliter cibatur.
Omnis enim iustitutio salutis quo¬
damiͦi u̾bum cdei est: ⁊ aquocunq
uentas doctrne ꝓferatur acceptan¬
daest: eoqd̾ uertas incorrupta sẽꝑ
⁊ incorruptibilis est. Ante diluuiũ
i post.dum sanguine in quo sedes
ẽ amme abstineatur concessus est
omuium usus. ⁊ ante baptismum
⁊ post. dum mͦ peccatum uitet. ue¬
mo undecumnꝙ instrui ꝓhibetur. Si
apłs est aliquibus odor mortis it
mortem. quid ꝓbibet ⁊ uasa moruis
quicquid uis preter sanguinem
tomede. ꝑ inde est ac si quadam i¬
magine dicatur: dum mͦ uicia fu¬
gias quod uolueris lege. Sicut in
stis carualib quedam sunt que
digeruntur utiliter. quedam u̾¬
tintur incrudos humores. alia ꝑ
nm expulsiuam eiciuntur om̃i¬
no: quedam sunt que sanis si ta¬
men modeste sumantur confer̃t.
ibsunt egrotanus. quedam de¬
ailioeib ficiunt minus tamen
conducunt sauis ⁊ sanatinis. nam

Expanded text:
concessis sibi a Domino utiliter cibatur. concessis sibi a Domino utiliter cibatur. Omnis enim instructio salutis, quodammodo verbum Dei est; et a quocunque veritas doctrinae proferatur, acceptanda est, eo quod veritas incorrupta semper et incorruptibilis est. Ante diluvium et post, dum sanguine, in quo sedes est animae, abstineatur, concessus est omnium usus; et ante baptismum et post, dummodo peccatum vitet, nemo undecunque instrui prohibetur. Si apostolus est aliquibus odor mortis in mortem, quid prohibet et vasa mortis quidquid vis, praeter sanguinem, comede, perinde est ac si quadam imagine dicatur, dummodo vitia fugias, quod volueris lege. Sicut in escis carnalibus quaedam sunt quae digeruntur utiliter, quaedam vertuntur in crudos humores, alia per vim expulsivam ejiciuntur omnino, quaedam sunt quae sanis, si tamen modeste sumantur, conferunt; et obsunt aegrotativis: quaedam debilioribus faciunt, minus tamen conducunt sanis et sanativis. Nam