comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quae accidunt. considerandi spatiũ nondatur
Deinde cumuid&ur practaueri potuissesi ꝓuisũ
ess& i quasicul pacontractum malum aegritudi¬
nem acriorem facit
Quodita esse dies declarat quaeprocedens ita
mitigat utisdemmalis manentibus non modo
leniatur aegritudo sed in plerisque tollatur
Hastaginienses multi romae seruierunt: mace¬
dones rege perse. capto uidi&iam inpelopon¬
neso cumessem adulescens quosdam chorin¬
thios. hi poterant omnes cadem illa deantroma¬
cha deplorare: hae comnia uidi
Sed&iam de cantauerant fostasse eo enimerant
uoltu. oratione. omni reliquo motu & statu.
ut eos argiuos aut sycionios dicere. magis que
memouerant corinthi subito aspecta pari. &i¬
naequam ipsos chorinthios : quorum animis
diuturna cogitatio callum u&ustatis obduxerat
Legimus librum ditomachi quemille euersa
Kasthagine misit consolandi causa: ad capti¬
uos ciues suos
In eo est disputatio scripta carneadis. quam seait

Expanded text:
quae accidunt, considerandi spatium non datur, quae accidunt, considerandi spatium non datur, deinde, cum videtur praecaveri potuisse, si provisum esset, quasi culpa contractum malum aegritudinem acriorem facit. Quod ita esse dies declarat, quae procedens ita mitigat, ut isdem malis manentibus non modo leniatur aegritudo, sed in plerisque tollatur. Karthaginienses multi Romae servierunt, Macedones rege Perse capto; vidi etiam in Peloponneso, cum essem adulescens, quosdam Corinthios. hi poterant omnes eadem illa de Andromacha deplorare: haec omnia vidi , sed iam decantaverant fortasse. eo enim erant voltu, oratione, omni reliquo motu et statu, ut eos Argivos aut Sicyonios diceres, magisque me moverant Corinthi subito aspectae parietinae quam ipsos Corinthios, quorum animis diuturna cogitatio callum vetustatis obduxerat. legimus librum Clitomachi, quem ille eversa Karthagine misit consolandi causa ad captivos, cives suos; in eo est disputatio scripta Carneadis, quam se ait
Abbreviated transcription (Latin):
quid p&am praesidii aut exequar:
quouenunc auxilio exilii aut fuga fr&asim:
Arce & urbe orba sum quo accedã quo applicẽ :
Cuinec arȩ. patriae domi stant
Fractae & dis iectae iacent. fana flamma
deflagrata
Tostialii. stant parietes deformati atque
abi&e crispa
Scitis quae sequantur & illum primis
o pater. opatria. opriami domus
Saeptum altisono cardine templum
Vidiegote ad stantem ope barbarica tectis ce¬
litis. laqueatis duro ebore. instructã regificẽ r
Opo&am ae gregium quam quam ab his cantori¬
bus euphorionis contemnitur. sentit omnia
Praedarum carmen est enim : & rebus &¬
Eripiamus huic ȩgritudinem quo modo con
locemus inculcit᷑a plumea
quam ex pectatus & maris subita tempestas
quam ante prouis a terr& nauigantes uehe¬
mentius : & eiusmodi sunt pleraque
Sed cum diligenter necopinatorũ naturam con¬
Etquidem obduas causas primum qđ quanta sint

Expanded text:
Qui/d petam prae/sidi aut e/xequar Qui/d petam prae/sidi aut e/xequar quo/ve nunc Au/xilio e/xili au/t fugae fre/ta sim? A/rce et urbe o/rba sum. quo a/ccidam? quo a/pplicem? Cui/ nec arae pa/triae domi stant, fra/ctae et disiectae/ iacent, Fa/na flamma de/flagrata, to/sti alti stant pa/rietes De/formati atque a/biete crispa— scitis quae sequantur, et illa in primis: O pa/ter, o patria, o Pri/ami domus, Saeptum a/ltisono cardi/ne templum! Vidi e/go te adstante ope ba/rbarica Tecti/s caelatis la/queatis, Auro e/bore instructam re/gifice. o poëtam egregium! quamquam ab his cantoribus Euphorionis contemnitur. sentit omnia ari. praeclarum carmen! est enim et rebus eripiamus huic aegritudinem. Quomodo? Conlocemus in culcita plumea,quam exspectatus, et maris subita temquam ante provisa terret navigantes vehementius, et eius modi sunt pleraque. sed cum diligenter necopinatorum naturam conita maiora, et quidem ob duas causas, primum quod, quanta sint
Abbreviated transcription (Latin):
Adhancine igitur uitam telamonem illum
reuocabis ut leues aegritudinem. & siquẽ
tuorum ad flictum maerore uidebis. huic
accipenserem potius quam aliquem socra¬
ticum libellum dabis:
Hrapaai. hostabere ut audiatuo ces. poti¬
us quam platonis exponens quae spect&
florida &uaria
Fasciculum adnaris admouebis. incendes odo¬
res & sestis redimiri iubebis &rosa :
Siuero aliquid &ĩ ã tum planeluctũ omnẽabstersess
Haecepicuro confitenda sunt. aut ea quaemodo
expressa aduerbum dixi tollenda delibro :
Abiciundus est enim̃ confestus uoluptatibus¬
Quaerendum igitur quem admodum aegritu
dine priuemuf eum quiita dicat
quanto eloco quantis opibus quibus derebus
lapsa fostuna accidat: quid huiccalix mulsi
impingendus est. ut plorare desinat aut
aliquid eiusmodi
Ecce tibi exaltera paste ab eodem po&a exopi¬
bus summis opis egens
hacctor tuae huic subuenire debemus : quae¬
rit enim auxilium

Expanded text:
ad hancine igitur vitam Telamonem illum ad hancine igitur vitam Telamonem illum revocabis, ut leves aegritudinem, et si quem tuorum adflictum maerore videris, huic acipenserem potius quam aliquem Socraticum libellum dabis? hydrauli hortabere ut audiat voces potius quam Platonis? expones, quae spectet, florida et varia? fasciculum ad naris admovebis? incendes odores et sertis redimiri iubebis et rosa? si vero aliquid etiam—, tum plane luctum omnem absterseris. haec Epicuro confitenda sunt aut ea, quae modo expressa ad verbum dixi, tollenda de libro vel totus liber potius abiciundus; est enim confertus voluptatibusQuaerendum igitur, quem ad modum aegritudine privemus eum qui ita dicatquanto e/ loco, Qua/ntis opibus, qui/bus de rebus la/psa fortuna a/ccidat. quid? huic calix mulsi impingendus est, ut plorare desinat, aut aliquid eius modi? ecce tibi ex altera parte ab eodem poëta; ex opibus summis opis egens, Hector, tuae—huic subvenire debemus; quaerit enim auxilium:
Abbreviated transcription (Latin):
me put& fingere : dicis haec:
Necequidem habeo quod intellegam bonum:
Illud d&rahens eas uoluptates. quae sapore per¬
cipiuntur : d& rahens eas quȩ auditu & cantibus
D&rahens eas &iam . quae ex formis percipiun¬
tur. oculis suauis motiones: siue quae aliae
uoluptates in toto homine gignuntur. quo¬
lib& sensu
Necuero itadici potest. mentis la&itiam
solam esse m bonis. la&ante menim men¬
tem ita noui spe eorum omnium quae su¬
pra dixifore :¬
V tnaturalis potiens dolore careat
gat: quam uoluptatem norit epicurus
Saepe quaesiui inquit ex his qui appellabant᷑
sapientes. quidhaberent quidinboni relin¬
querent sulla d&raxissent . nisi siuellent
uoces in anis fundere: nihil abhis potui cog¬
noscere : qui siuistutes ebullire uolent & sa¬
pientias. nihilaliuddicent nisi eam uiam
qua efficiantur eae uoluptates: quassupra
dixi: quae sequuntur in eadẽ sententiast̃:
Totusque liber qui est desummobono. re¬
festus & uerbis & sententiis talibus

Expanded text:
me putet fingere—dicis haec: me putet fingere—dicis haec: nec equidem habeo, quod intellegam bonum illud, detrahens eas voluptates quae sapore percipiuntur, detrahens eas quae rebusdetrahens eas etiam quae ex formis percipiuntur oculis suavis motiones, sive quae aliae voluptates in toto homine gignuntur quolibet sensu. nec vero ita dici potest, mentis laetitiam solam esse in bonis. laetantem enim mentem ita novi: spe eorum omnium, quae supra dixi, fore ut natura is potiens dolore careat. gat, quam voluptatem norit Epicurus. deinde paulo infra: saepe quaesivi inquit ex is qui appellabantur sapientes, quid haberent quod in bonis relinquerent, si illa detraxissent, nisi si vellent voces inanis fundere: nihil ab is potui cognoscere. qui si virtutes ebullire volent et sapientias, nihil aliud dicent nisi eam viam, qua efficiantur eae voluptates quas supra dixi. quae secuntur, in eadem sententia sunt, totusque liber, qui est de summo bono, refertus est et verbis et sententiis talibus.
Abbreviated transcription (Latin):
praesestim &ante perceptis bonis contentus
ess& : nec mostem nec deos extimescer&
aut thyestem leuare poterit aut adam de
quo paulo ante dixi. aut telamonem pulsum
patria. exulantem atque egentem. in quohaet
admiratio fiebat :
Haec ine est ille telamon. modo quem gloria
ad caelum extulit. quemaspectabant cuius
A grauibusillis antiquis philosophis p&cenda
medicin a est sinon ab his uoluptarus: quam
enimisti bonorum copiam dicunt:
Fac sane esse summum bonum non dolere¬
quam quam id non uocatur uoluptas :
Sed non necesseest nunc omniaz idne est quotra¬
ducti luctum leuemus:
Sit sanem summum malum dolere
Ineo igitur quinon est simalo careat continuo¬
nefruitur summobono :
Quid tergiuersamur epicure. nec fatemur eam
nos dicere uoluptatem. quam tuidem cumos
perfricuisti soles dicere :
Sunt haectua uerba necne in eoquidem libro
qui contin& omnem disciplinam tuam¬
Fungarenim iam inter pr&ismunere nequis

Expanded text:
praesertim cum et ante perceptis bonis contentus praesertim cum et ante perceptis bonis contentus esset et nec mortem nec deos extimesceret. ut Thyestem levare poterit aut Aeetam, de quo paulo ante dixi, aut Telamonem pulsum patria exulantem atque egentem? in quo haec admiratio fiebat: Hi/cine est ille Te/lamon, modo quem glo/ria ad caelum e/xtulit, Quem a/spectabant, cui/ua gravibus illis antiquis philosophis petenda medicina est, non ab his voluptariis. quam enim isti bonorum copiam dicunt? fac sane esse summum bonum non dolere—quamquam id non vocatur voluptas, sed non necesse est nunc omnia—: idne est, quo traducti luctum levemus? sit sane summum malum dolere: in eo igitur qui non est, si malo careat, continuone fruitur summo bono? Quid tergiversamur, Epicure, nec fatemur eam nos dicere voluptatem, quam tu idem, cum os perfricuisti, soles dicere? sunt haec tua verba necne? in eo quidem libro, qui continet omnem disciplinam tuam,—fungar enim iam interpretis munere, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
aturase &rursus ad sereuestatur &omnia
sua complexa nihilquaerat aliunde.
Non intellego cur aut uerbis tamue he menter
ornanda. autre tanto pereex p&endauideatur¬
Adhaec boname sireuocas epicure. pareo. sequor
utorte ipso duce. obliuiscor &iãm aloꝵ utiubes
Eoque facilius : quod ea nem malis quidem po¬
nenda censeo.
Sed traducis cogitationes meas ad uoluptates
quas corporis credo :
Autquae propter corpus uel recordatione uel
specogitentur
N um quid est aliud rete neinter pr&or sententiam
Solenteni misti negarenos intellegere quid di
Hocdicit & hocille agriculus meaudiente athe
cat epicurus
re &magna uocedicere solebat eum ẽẽb eatum
qui praesentibus uoluptatibus fruer&ur.
confider & que sefruiturum : aut in omniaut
in magna paste uita edolore non in tueniente
Aut sunter uenir& si summus for& futurum
breuem : sin productior plus habiturũ iucun¬
diquam mali: haec cogitantem forebeatum

Expanded text:
atur a se et rursus ad se revertatur et omnia atur a se et rursus ad se revertatur et omnia sua complexa nihil quaerat aliunde, non intellego, cur aut verbis tam vehementer ornanda aut re tantopere expetenda videatur—ad haec bona me si revocas, Epicure, pareo, sequor, utor te ipso duce, obliviscor etiam malorum, ut iubes, eoque facilius, quod ea ne in malis quidem ponenda censeo. sed traducis cogitationes meas ad voluptates. quas? corporis, credo, aut quae propter corpus vel recordatione vel spe cogitentur. num quid est aliud? rectene interpretor sententiam tuam? solent enim isti negare nos intellegere, quid dicat hoc dicit, et hoc ille acriculus me audiente Athecat Epicurus.re et magna voce dicere solebat: eum esse beatum, qui praesentibus voluptatibus frueretur confideretque se fruiturum aut in omni aut in magna parte vitae dolore non interveniente, aut si interveniret, si summus foret, futurum brevem, sin productior, plus habiturum iucundi quam mali; haec cogitantem fore beatum,
Abbreviated transcription (Latin):
homine dignissima.
Prtagoras mihi si dicer& autsocrates. autplato.
quidiaces autquid maeres. autcur succũbis.
cedisque fostunae quae peruellere teforsi¬
tan potuerit. & pungere non potuit.
Cesteuires frangere magnauis est: inuistutibus
eas excita si foste dormiunt.
Iamtibi aderit princeps fostitudo. quaete ani¬
motanto esse cog&. ut omnia quae possint ho¬
mini euenire contẽpnas : & pronihilo putes
A derituem perantia quac est cadem moderatio
ame quidem paulo ante appellata frugalitas.
N eiustitia quidem sin&te ista facere. cuimini¬
mumesse uid&ur in haccausa loqui quae ta¬
menitadic& dupliciter esse te iniustum
Cum & alienum ad p&as. qui mostalis natus con¬
dicionem postules immostalium :¬
Et grauiter ferasite. quod utendum acceperis
reddi disse
Prudentiae uero quo drespondebis docenti
uistutem sese esse contentam. quomodo ad
bene uiuendum sic&iam adbeatae:
Quaesi extrinsecus religatapendeat. & nonori¬

Expanded text:
homine dignissima. homine dignissima. Pythagoras mihi si diceret aut Socrates aut Plato: quid iaces aut quid maeres aut cur succumbis cedisque fortunae? quae pervellere te forsitan potuerit et pungere, non potuit certe vires frangere. magna vis est in virtutibus; eas excita, si forte dormiunt. iam tibi aderit princeps fortitudo, quae te animo tanto esse coget, ut omnia, quae possint homini evenire, contemnas et pro nihilo putes. aderit temperantia, quae est eadem moderatio, a me quidem paulo ante appellata frugalitas, stitia quidem sinet te ista facere, cui minimum esse videtur in hac causa loci; quae tamen ita dicet dupliciter esse te iniustum, cum et alienum adpetas, qui mortalis natus condicionem postules inmortalium et graviter feras te, quod utendum acceperis, reddidisse. prudentiae vero quid respondebis docenti virtutem sese esse contentam, quo modo ad bene vivendum, sic etiam ad beate? quae si extrinsecus religata pendeat et non et ori
Abbreviated transcription (Latin):
Sedtum uel maxime sapientiae fungit᷑ munere:
Vtrumque enim consequitur : ut & considerandis
rebus humanis propriophilo sophiae frua¬
tur officio:
Etaduersis casibus triplici consolatione sanentur
qua e cogitatio una maxime molestias omnis
extenuat & diluit.
Dande quod humanae ferenda intellegit
Postremo quod uid& malũ nullũ essenisi culpã
Culpam autem nullamesse: cum idquod ab ho
nosmalis auocat. nulla est
Non est enim in nr̃a potestate. fodicantibus hisre.¬
bus quas malas esse opinemur :
Dissimulatio uel obliuio: lacerant. uex antstimu¬
los ad mouentignis adhibent: respirareñ sinuNT
Ettu obliuisciubes quod contra naturam est
quia natura datum est : auxilium extorqueas
inu&erati doloris
Est enimtarda illa quidem medicina. sed tam̃
magna : quam ad fest longinquitas & dies
Iubes me bona cogitare: obliuiscimalorum
Diceres aliquid & magno quidem philosopho
dignum si ea bonaesse sentires : quae essent

Expanded text:
sed tum vel maxime sapientiae fungitur munere: sed tum vel maxime sapientiae fungitur munere: utrumque enim consequitur, ut et considerandis rebus humanis proprio philosophiae fruatur officio et adversis casibus triplici consolatione sanetur,quae cogitatio una maxime molestias omnis extenuat et diluit, deinde quod humana humane ferenda intellegit, postremo quod videt malum nullum esse nisi culpam, culpam autem nullam esse, cum id, quod ab hmalis avocat, nulla est. non est enim in nostra potestate fodicantibus is rebus, quas malas esse opinemur, dissimulatio vel oblivio: lacerant, vexant, stimulos admovent, ignis adhibent, respirare non sinunt, et tu oblivisci iubes, quod contra naturam est, qui, quod a natura datum est, auxilium extorqueas inveterati doloris? est enim tarda illa quidem medicina, sed tamen magna, quam adfert longinquitas et dies. Iubes me bona cogitare, oblivisci malorum. diceres aliquid, et magno quidem philosopho dignum, si ea bona esse sentires, quae essent
Abbreviated transcription (Latin):
se aliquid aduersi ei fieri illud sempit̃nũ malũ
Ieuationem autem aegritudinis induab reb. ponit:¬
A uocatione a cogitanda molestia: & reuocatione
V&atigitur ratio intueri molestias. abstrahit ab
contemplandas : a quibus cumccudit. receptũ impel¬
lit rursum & incitat ad conspicendas totaque
mente contrectandas uarias uoluptates:
Quibus ille & pra&eritarum memoria & speconse¬
quentium sapientis uitam refestramputat.
haec nr̃omore nosdiximus. epicurei dicunt suo
Sed quaedicant: uideamus quomodoneglegamus
Principio : male reprehendunt prȩmeditationẽ
rerum futurarum
Nihilest enim quod tam optund& eleu&que aegri¬
tudinem quam perp&ua in omniuita cogitatio
Nihilesse quod non accidere possit : quã meditatio
conditionis humanae. quamuitaelex commen¬
tatioque parendi
Quae non hoc ad fest ut semper mereamus sedutnũ quã
Neque enim qui rerum naturam. quiuitae uari&a¬
tem. qui inbecillitatem generis humani cogitat.
maer& cum haec cogitat:

Expanded text:
se aliquid adversi, ei fieri illud sempiternum malumLevationem autem aegritudinis in duabus rebus ponicatione a cogitanda molestia, et revocationetat igitur ratio intucri molestias: abstrahit ab contemplandas facit; a quibus cum cecinit receptui, inpellit rursum et incitat ad conspiciendas totaque mente contrectandas varias voluptates, quibus ille et praeteritarum memoria et spe consequentium sapientis vitam refertam putat. Haec nostro more nos diximus, Epicurii dicunt suo; sed quae dicant, videamus, quo modo, neglegamus. Principio male reprehendunt praemeditationem rerum futurarum. nihil est enim quod tam optundat elevetque aegritudinem quam perpetua in omni vita cogitatio nihil esse quod non accidere possit, quam meditatio condicionis humanae, quam vitae lex commentatioque parendi, quae non hoc adfert, ut semper maereamus, sed ut numquam. neque enim, qui rerum naturam, qui vitae varietatem, qui inbecillitatem generis humani cogitat, maeret, cum haec cogitat,
Abbreviated transcription (Latin):
adhucnos quidem uidemus neminem sed
philosophorum sententiis qualis hic futu¬
russit simodo aliquando fuerit exponitur :
Isigitur siue ea ratio quaeerit in eo per¬
fecta atque absoluta. sicilli pasti imperabit
inferiori :utiustus parens probis filiisnutu
quod uol& confici& : nullo labore.
nulla molestia.
Erig& ipse se. suscitabitur. instru&. ar¬
mabit. ut tam quam hosti si cobsistat dolori
Quaesunt ista arma: cotentio. confirmatio.
sermoque intumus
Cumipse secum. caue turpe quicquam. lan¬
guidum non uirile: obuers& species
Honesteuero teno proponatur eleates
qui perpessus est omnia potius quam consci
cyrri inmanus timo creontis regis incidiss&.
nullumgenus supplicii deprecatus est: neque
C allanus indus. indoctus ab arbarus. in ra

Expanded text:
adhuc nos quidem vidimus neminem; sed adhuc nos quidem vidimus neminem; sed philosophorum sententiis, qualis hic futurus sit, si modo aliquando fuerit, exponitur—, is igitur sive ea ratio, quae erit in eo perfecta atque absoluta, sic illi parti imperabit inferiori ut iustus parens probis filiis; nutu, quod volet, conficiet, nullo labore, nulla molestia; eriget ipse se, suscitabit, instruet, armabit, ut tamquam hosti sic obsistat dolori. quae sunt ista arma? contentio confirmatio sermoque intumus, cum ipse secum: 'cave turpe quicquam, languidum, non virile.' obversentur species honestae animo: Zeno proponatur Eleates, qui perpessus est omnia potius quam conscioCypri in manus Timocreontis regis incidisset, nullum genus supplicii deprecatus est neque recusavit. Callanus Indus, indoctus ac barbarus, in ra
Abbreviated transcription (Latin):
T amen huic leuiter gementi. illiipsiquiferunt
saucium personȩ grauitatem intuentes:
non dubitarunt dicere
Tuquoque ulixes . quam quam grauiter cer¬
nimus ictũnimis paene animo es molli: qui
consu&us in armis a euom agere
I. ntellegit po&a prudens ferrendi doloris
consu&udinem esse. non contemnendam
magistram. atque ille non in moderate
magno indolore
R& in &e. ten&e. opprimite ulcus
Nudate. heumiserum meexcrutior
I.ncipit labi deinde. ilico desinit
Operite. abscedite: iamiammittite
Nama trectatu & quassu sacuum amplifi¬
catis dolorem
Videsne ut ommutuerit non sedatus corpo¬
ris sed castigatus animidolor:
Itaque in extremis niptris. alios quoque ob¬
iurgat idque moriens
Conqueri fostunam aduersam: non lamen¬
tari dit&
Iduiri est officium: fl&us muliebri in¬
genio additus
huius animipars. illamollior. rationi sic
paruit : ut seuero imperatori miles pudens:
in quo uiro erit per fecta sapientia quem

Expanded text:
tamen huic leviter gementi illi ipsi, qui ferunt tamen huic leviter gementi illi ipsi, qui ferunt saucium, personae gravitatem intuentes non dubitant dicere: Tu quo/que, Ulixes, quamqua/m graviter Cerni/mus ictum, nimis pae/ne animo es Molli/, qui consuetu/s in armis Aevom a/gere intellegit poëta prudens ferendi doloris consuetudinem esse non contemnendam magistram. atque ille non inmoderate magno in dolore: Retine/te, tenete! oppri/mit ulcus; Nuda/te! heu miserum me: e/xcrucior. incipit labi, deinde ilico desinit: Operi/te, abscedite ia/m iam! Mitti/te! nam attrectatu e/t quassu Saevum a/mplificatis dolo/rem. videsne, ut obmutuerit non sedatus corporis, sed castigatus animi dolor? itaque in extremis Niptris alios quoque obiurgat, idque moriens: Co/nqueri fortu/nam adversam, no/n lamentari/ decet; Id viri est offi/cium, fletus mu/liebri ingenio a/dditus. Huius animi pars illa mollior rationi sic paruit ut severo imperatori miles pudens. in quo vero erit perfecta sapientia—quem
Abbreviated transcription (Latin):
rum altera rationis est pasticeps altera expers
Est in animis omnium ferenatura mollequid¬
ess& homine deformius.
Haec utimper& illi pastianimi quae oboedire
quonam modo inquies: uelut dominus seruo.¬
uelud imperator militi: uelut parens filio:
siturpissime se illa pars animiger& quã dixi
esse mollem si se lamentis muliebriter lacri¬
misque ded& uinciatur & constringat᷑ ami co¬
rum propinquorum que custodiis
Saepe enim uidemus fractospudore: quira¬
tione nulla uincerentur
Ergohos quidem ut famulos uindis prope
ac ad custodiã
Qui autem erunt firmiores natamen robus¬
tissimihos admonitu opostebit ut bonos
milites reuocatos: dignitatem tueri
Nonnimis inniptris. ille sapientissimus
graeciae saucius lamentator uel modice.
potius pedetemtim inquit ite. & sedato ni¬
suinesuccussu arripiat maior dolor
Pacuuius hocmelius quam sophodes: apud
illum enim: perquam flebiliter ulixes lamen¬
tatur in uolnere

Expanded text:
rum altera rationis est particeps, altera expers. temeritatem. est in animis omnium fere natura molle quidesset homine deformius. erfecta virtus. haec ut imperet illi parti animi, quae oboedire m est viro. quonam modo? inquies. vel ut dominus servoimperator militi vel ut parens filio. si turpissime se illa pars animi geret, quam dixi esse mollem, si se lamentis muliebriter lacrimisque dedet, vinciatur et constringatur amicorum propinquorumque custodiis; saepe enim videmus fractos pudore, qui ratione nulla vincerentur. ergo hos quidem ut famulos vinclis prope ac custodia, qui autem erunt firmiores nec tamen robustissimi, hos admonitu oportebit ut bonos milites revocatos dignitatem tueri. non nimis in Niptris ille sapientissimus Graeciae saucius lamentatur vel modice potius: pedetemptim, inquit, ite et sedato/ nisu Ne su/ccussu arripia/t maior Dolor Pacuvius hoc melius quam Sophocles; apud illum enim perquam flebiliter Ulixes lamentatur in volnere;
Abbreviated transcription (Latin):
bis ut mulier. non constanter & sedate feres :
re. alii multim&u: & tamen ueremur. ut
hoc quodatam multis & quod tot locis
perferatur: natura patiatur
Illa uero non modo patitur: uerũ &iã postulat
Nihilenim hab& praestantius nihil quod ma¬
gis exp&at quam honestatem quam laudem.
quam dignitatem : quam detus
hisce ego pluribus nominibus unamrem de¬
darari uolo : sedutar utquam maxime sig¬
nificem pluribus
Volo autem dicere illud homine longe optu¬
mum esse. quod ipsumsit optandum. per
se: auistute profectum uel in ipsa iuistute
situm. sua sponte laudabile
Quod quidem citius dixerim solum. quam non
summumbonum : atque uthaet dehonesto.
sicd &urpi. contraria
Nihiltam t&rum nihiltam a spernandum :
nih il homine indignius
quod sitibi persua sum est. principio enim
dixisti plus indedecore malitibi uidert
hocnescio. quomodo dicatur. quasi duo ssi
mus ut alter imper&: alter pareat:

Expanded text:
bis ut mulier, non constanter et sedate feres? fbis ut mulier, non constanter et sedate feres? fre alii, multi metu, et tamen veremur, ut hoc, quod a tam multis et quod tot locis perferatur, natura patiatur? illa vero non modo patitur, verum etiam postulat: nihil enim habet praestantius, nihil quod magis expetat quam honestatem, quam laudem, quam dignitatem, quam decus. hisce ego pluribus nominibus unam rem declarari volo, sed utor, ut quam maxime significem, pluribus. volo autem dicere illud homini longe optumum esse, quod ipsum sit optandum per se, a virtute profectum vel in ipsa virtute situm, sua sponte laudabile, quod idem citius dixerim solum quam non summum bonum. atque ut haec de honesto, sic de turpi contraria: nihil tam taetrum, nihil tam aspernandum, nihil homine indignius. Quod si tibi persuasum est—principio enim dixisti plus in dedecore mali tibi viderinescio quo modo dicatur. quasi duo simumus, ut alter imperet, alter pareat!
Abbreviated transcription (Latin):
Multos que possum bonos uiros nominare :
qui complures annos doloribus poda grae
crucientur maximis
Sed homo cautus numquam terminat nec
magnitudinis nec diuturnitatis modum.
ut sciam quid summum dicat indolore :
quidbreuens intempore
Omit tamus huncigitur nihil prorsus dicen¬
tem cogamusq confiteri non esse abeo do¬
loris remedia quaerenda. quidolorem malo¬
rum omnium maxumum dixerit : quã uis
idem fosticulum se in torminibus & in stran¬
guria sua praebeat:
Aliunde igitur est quaerenda medicina &
maxime quidem siquid maxime consenta¬
neum sit. quaerimus abhis quibus quod ho¬
nestum sit summumbonum : quodturpe
summum uid&ur malum
histuprae sentibus gemere &iactare te non
audebis profecto loqu&ur enim eorum
uoce : uistus ipsa tecum
T une cum pueros lacedemone adulescentis
olymphiae barbaros in harena uideris excipi¬
entes grauissimas plagas & ferentis silentio.
site fostedolor aliquis peruellerit exclama¬

Expanded text:
multosque possum bonos viros nominare, multosque possum bonos viros nominare, qui complures annos doloribus podagrae crucientur maximis. sed homo catus numquam terminat nec magnitudinis nec diuturnitatis modum, ut sciam, quid summum dicat in dolore, quid breve in tempore. omittamus hunc igitur nihil prorsus dicentem cogamusque confiteri non esse ab eo doloris remedia quaerenda, qui dolorem malorum omnium maxumum dixerit, quamvis idem forticulum se in torminibus et in stranguria sua praebeat. Aliunde igitur est quaerenda medicina, et maxime quidem, si, quid maxime consentaneum sit, quaerimus, ab is quibus, quod honestum sit, summum bonum, quod turpe, summum videtur malum. his tu praesentibus gemere et iactare te non audebis profecto; loquetur enim eorum voce Virtus ipsa tecum: tune, cum pueros Lacedaemone, adulescentis Olympiae, barbaros in harena videris excipientis gravissimas plagas et ferentis silentio, si te forte dolor aliquis pervellerit, exclam
Abbreviated transcription (Latin):
potius uir optimus : tantum mon& quan¬
tum intellegit: neglege inquit dolorem
Quis hocdicit. ĩdem quidolorem sum mum ma¬
lum: uix satis constanter audiamussisum¬
inus dolor est inquit : necesscest breuem ẽẽ
I. terandũm eadem istamihi non enim satis in¬
tellego : quid summum dicas esse. quidbreur.
summum quonihil sit superius. breue quo
nihil breuius: contempno magnitudinem
doloris a quame breuitas temporis uindi¬
cabit ante pene quam uenerit.
Sed si est tantus dolor quantus philocte tae.
bene plane magnus mihi quidem uid&ur:
sed tamen non summus
Nihilenim dol& nisipes: possunt oculi potest
caput. latera pulmones: possunt omnia.
longe igitur ab est: a summo dolore.
Ergo inquit dolor diuturnus hab& la&itiae:
plus quam molestiȩ
Nunc ego non possum tantum hominẽ nihil
sapere dicere : sed nos ab eo derideri pdto
Ego summum dolorem summum autẽ dico
&iam sidecem a tomis est maior alius non c̃¬
tinuo esse dico breuem

Expanded text:
potius vir optimus; tantum monet, quanpotius vir optimus; tantum monet, quantum intellegit. neglege inquit dolorem. quis hoc dicit? idem, qui dolorem summum malum? vix satis constanter. audiamus. si summus dolor est inquit, brevem necesse est esse. iteradum eadem ista mihi! non enim satis intellego, quid summum dicas esse, quid breve. summum, quo nihil sit superius, breve, quo nihil brevius. contemno magnitudinem doloris, a qua me brevitas temporis vindicabit ante paene quam venerit. sed si est tantus dolor, quantus Philoctetae? bene plane magnus mihi quidem videtur, sed tamen non summus; nihil enim dolet nisi pes: possunt oculi, potest caput latera pulmones, possunt omnia; longe igitur abest a summo dolore. ergo inquit dolor diuturnus habet laetitiae plus quam molestiae. nunc ego non possum tantum hominem nihil sapere dicere, sed nos ab eo derideri puto. ego summum dolorem—summum autem dico, etiamsi decem atomis est maior alius—non continuo esse dico brevem
Abbreviated transcription (Latin):
Falsa que eius uisione & spece moueri
homines dico uehementius: doloremq
eius omnem esse tollerabilem
Vnde igitur ordiar: an eadem breuiter
attingam quaemodo dixi. quo facilius ora
homines solum sed&iam indoctos uiro¬
rum esse fostium & magna animorum:
& patientium. & humana uincentium :¬
tolleranter dolorem pati
N ecuero quisquam fuit quieum quiita
pater&ur non laudandũ putar&
Q uodergo & postulatur a fostibus & lau¬
datur cum fit id aut extimescere ueni
sit hoc proprium nomen omniũ sed¬
abea quaeuna c&eris excellebat: omnes
nominatae sint
Appellata est enim ex uiro: uistus¬
U iriautem propria maxime est fostitudo
Cuius munera duo sunt maxima mostis
dolorisque contemptio.
Vtendum est igitur hissiuistutis compo¬
tes uel potius siuiri uolumus esse
Q uoniam a uiri s uistus nom̃ est mutuata :
Quaeres fostasse quomodo & rete. ta¬
lem enimmedicinam philosophia ꝓfit&
Venit epicurus homo minime malus uel

Expanded text:
falsaque eius visione et specie moveri falsaque eius visione et specie moveri homines dico vehementius, doloremque eius omnem esse tolerabilem. Unde igitur ordiar? an eadem breviter attingam, quae modo dixi, quo facilius orathomines solum sed etiam indoctos, virorum esse fortium et magnanimorum et patientium et humana vincentium toleranter dolorem pati; nec vero quisquam fuit, qui eum, qui ita pateretur, non laudandum putaret. quod ergo et postulatur a fortibus et laudatur, cum fit, id aut extimescere veniesit hoc proprium nomen omniuab ea quae una ceteris excellebat omnes nominatae sint. appellata est enim ex viro virtus; viri autem propria maxime est fortitudo, cuius munera duo sunt maxima: mortis dolorisque contemptio. utendum est igitur his, si virtutis compotes vel potius si viri volumus esse, quoniam a viris virtus nomen est mutuata. Quaeres fortasse, quo modo, et recte: talem enim medicinam philosophia profitetur. venit Epicurus, homo minime malus vel
Abbreviated transcription (Latin):
tum mutauit umquam. quis non modo
collum contraxit
T antũ exercitatio meditatio consududo ual&
Ergo hoc poterit samnisspurcus homo ui¬
ta illa dignus locoque. uirnatus adglo¬
riam . ullam pastem animi tam mollem
habebit. quam non meditatione & ratio¬
ne conrobor& :
Crudele gladiatorum spectaculum & in¬
humanum: non nullis uideri sol&
E tadhuc scio anita sit: utnunc fit
Cum uero sontes ferro depugnabant. au¬
ribus fostasse multae. oculis quidem
nulla poterat esse fostior contradolo¬
rem & mostem: disciplina
Dcexercitatione & consu&udine & com¬
mentatione: dixi
A gesis nunc deratione uideamus : nisi
quiduis adhaec
Egone ut te interpellem nehoc quidem
uellẽ itame ad credendũ tuaducit oratio
Sit neigitur malum dolere necne. stoia:
uiderint quicẽntortulis quibus dam & c̃tortulis
minutis condusiunculis nec ad sensus ꝑ¬
manentibus effici uolunt non esse ma¬
lum dolorem
Ego illud quiquid sit tantum esse quan¬
tum uideatur non puto

Expanded text:
tum mutavit umquam? quis non modo tum mutavit umquam? quis non modo collum contraxit? tantum exercitatio meditatio consuetudo valet. ergo hoc poterit Samnis, spurcus homo, vita illa dignus locoque ; vir natus ad gloriam ullam partem animi tam mollem habebit, quam non meditatione et ratione conroboret? crudele gladiatorum spectaculum et inhumanum non nullis videri solet, et haud scio an ita sit, ut nunc fit; cum vero sontes ferro depugnabant, auribus fortasse multae, oculis quidem nulla poterat esse fortior contra dolorem et mortem disciplina. De exercitatione et consuetudine et commentatione dixi. age sis, nunc de ratione videamus, nisi quid vis ad haec. Egone ut te interpellem? ne hoc quidem vellem: ita me ad credendum tua ducit oratio. Sitne igitur malum dolere necne, Stoici viderint, qui contortulis quibusdam et minutis conclusiunculis nec ad sensus permanantibus effici volunt non esse malum dolorem. ego illud, quicquid sit, tantum esse, quantum videatur, non puto,
Abbreviated transcription (Latin):
ta sint saepe perpessi facilius ferant quicquid
accidit: obduruisse quam sese contra fostunan
arbitrantur
Vtille apud curipidem
Simihi nunctristis primum in luxiss& dies.
nectam erumnoso nauigassem salo: ess& do¬
lendi causa ut iniecto eculei frenorepente
tactu ex agitantur nouo
Sediam subiectus miseriis: optorpui
Def&igatio igitur miseriarum aegritudines
cum faciat leniores intellegi nec esse est : ñ
rem ipsam atque causam fontem eẽ maeroris
Philo sophi summi neque nondum tamen sapi¬
entiam consecuti. nonne intellegunt in sũ¬
mose malo esse
Sunt enim insipientes. neque insipientia ullũ
maius malum est : neque tamen lugent
Quidita: quia huic generimalarum nod fingi¬
tur illa opinio rectum esse &aequum &
adofficium pestinere. aegre ferre quod sa¬
piens nonsis:
Quodidem ad fingimus huic aegritudini m
qua luctus in est qua eomnium maxuma est
Itaque aristo teles u&eres philosophos accusan
quis mediocris gradiator ingemuit quis uul¬

Expanded text:
ta sint saepe perpessi, facilius ferunt quicquid accidit, obduruisseque iam sese contra fortunam arbitrantur, ut ille apud Euripidem: Si mi/hi nunc tristis pri/mum inluxisse/t dies Nec tam ae/rumnoso na/vigavisse/m salo, Esse/t dolendi cau/sa, ut iniecto e/culei Freno/ repente ta/ctu exagitantu/r novo; Sed ia/m subactus mi/seriis opto/rpui. defetigatio igitur miseriarum aegritudines cum faciat leniores, intellegi necesse est non rem ipsam causam atque fontem esse maeroris. Philosophi summi nequedum tamen sapientiam consecuti nonne intellegunt in summo se malo esse? sunt enim insipientes, neque insipientia ullum maius malum est. neque tamen lugent. quid ita? quia huic generi malorum non adfingitur illa opinio, rectum esse et aequum et ad officium pertinere aegre ferre, quod sapiens non sis, quod idem adfingimus huic aegritudini, in qua luctus inest, quae omnium maxuma est. itaque Aristoteles veteres philosophos accusans, quis mediocris gladiator ingemuit, quis vul
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem quam cum est intellectum nil pro¬
fici & frustra esse susceptum
Sugitur deponipotest: &iam non suscipipotest
Voluntate igitur & iudicio suscipi aegritudi
Idque indicatur eorum patientia. qui cum mul

Expanded text:
dolorem, quam cum est intellectum nil prodolorem, quam cum est intellectum nil profici et frustra esse susceptum? si igitur deponi potest, etiam non suscipi potest; voluntate igitur et iudicio suscipi aegritudinem confitendum est. Idque indicatur eorum patientia, qui cum mul
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianȩ neces interitus que multorum seda¬
tionẽ merendi adferunt .÷
Apud quemita dicitur
Nam que nimis multos atque omni luce ca¬
rentis
Cernimus ut nemopossit maerore uacare
Quomagis est aequumtu mulis mandare ꝑemptos
Firmo animo : & luctum lacrimis finire diurnis.
Ergo in potestateest abicere dolorem cum ue¬
lis: tempori seruientem
Anest ullum tempus quoniam quidem res in
nostra potestateest cu n onponendȩ curae
aegritudinis causa seruiamus
Constabat eos qui concdentem uolneribus
qn. pompeium uidissent. cum in illo ipso acer¬
bissimo miserrimoque spectaculo sibi timeren
quod seclasse hostium circum fusos uiderent.
nihil aliud tum egisse nisi ut remiges hosta¬
rentur: &ut salutem adipiscerentur fuga
Postea quamtyrum uenissent : tum ad flictari
lamentari que coepisse
T imor igitur ab his aegritudinem potuit re¬
pellere . ratio acsapientia uera non poterit
Q uid est autem quod plusualeat ad ponendum

Expanded text:
cotidianae neces interitusque multorum sedacotidianae neces interitusque multorum sedationem maerendi adferunt, apud quem ita dicitur: Namque nimis multos atque omni luce cadentis Cernimus, ut nemo possit maerore vacare. Quo magis est aequum tumulis mandare peremptos Firmo animo et luctum lacrimis finire diurnis. Ergo in potestate est abicere dolorem, cum velis, tempori servientem. an est ullum tempus, quoniam quidem res in nostra potestate est, cui non ponendae curae et aegritudinis causa serviamus? constabat eos, qui concidentem volneribus Cn. Pompeium vidissent, cum in illo ipso acerbissimo miserrimoque spectaculo sibi timerent, quod se classe hostium circumfusos viderent, nihil aliud tum egisse, nisi ut remiges hortarentur et ut salutem adipiscerentur fuga; posteaquam Tyrum venissent, tum adflictari lamentarique coepisse. timor igitur ab his aegritudinem potuit repellere, ratio ab sapienti viro non poterit? Quid est autem quod plus valeat ad ponendum
Abbreviated transcription (Latin):
indolore maxim aeque declaratur hocquasi
officii iudicio fieri
Quod siqui foste cumse in luctuesse uellent ali¬
quid fecerunt humanius. autsi hilarius locutis
reuocant serursus ad maestitiam. peccatique
se insimulant: quod dolere intermiserint
Dueros uero matres & magistri castigare &iam
solent : nec uerbis solum sed &iam uerberibus.
si quidindo mestico luctuhilarius abhis factum
est autdictum plorare cogunt
Quidipsaremissio luctus cum est consecuta in¬
tellectaque est nihil profici maerendo:
N onne res declarat fuisse totum illud uoluntariũ :
Quid ille terrentianus ipsese poenitens id est ear¬
Meminus in iuriȩ chremes ineognato facere:
dum fiam miser
Hic decernit ut miser sit
Num qui sigitur quicquam decernit inuitus e
Malo quidem mequouis dignum deputem a lo
sedignum deputat nisi miser sit
Uides ergo opinionis esse nonnaturae: malum
Quid quos resipsa lugere ꝓ hib& ut apud homerũ

Expanded text:
in dolore, maximeque declaratur hoc quasi in dolore, maximeque declaratur hoc quasi officii iudicio fieri, quod, si qui forte, cum se in luctu esse vellent, aliquid fecerunt humanius aut si hilarius locuti sunt, revocant se rursus ad maestitiam peccatique se insimulant, quod dolere intermiserint. pueros vero matres et magistri castigare etiam solent, nec verbis solum, sed etiam verberibus, si quid in domestico luctu hilarius ab is factum est aut dictum, plorare cogunt. Quid? ipsa remissio luctus cum est consecuta intellectumque est nihil profici maerendo, nonne res declarat fuisse totum illud voluntarium? Quid ille Terentianus ipse se poeniens, id est eaume minus iniu/riae, Chreme/s, meo gnato fa/cere, dum fia/m miser. hic decernit, ut miser sit. num quis igitur quicquam decernit invitus? malo quidem me quovis dignum deputem— malo se dignum deputat, nisi miser sit. vides ergo opinionis esse, non naturae malum. Quid, quos res ipsa lugere prohibet? ut apud Homerum
Abbreviated transcription (Latin):
regem in luctu capillum sibi euellere : quasi caluitio
Itaque & aefcinnes indemostenem inuehitur :
quodis septimodie post filiae mostem hosti¬
as immolauiss& : atquam r&horice quamex
copiose quassententias colligit:
Qua e uerba contorqu&. ut licere quidui sr& ho¬
ri intellegas &
Quaenemo probar&. nisi insitum illud in animis
haberemus : omnis bonos interitu suorum quã
grauissime maerere opostere
Exhoceuenit ut in animi doloribus alii solitudi¬
nes captent : ut ait homerus debellero phonte
quimiser in campis maerens errabat alienis
psesuum coreuidens. hominum uestigia uitas
Etmoba fingitur lapidea. propter a &ernum
credo inluctu silentium
Haecubam autem putant propter animi a cerbi¬
tatem quandam & rabiem: fingi ancanem esse
conuersam
Sunt autem alii quo in luctu cumipsa solitudine
loqui saepe delectat utilla apudennium nu¬
trix: cupido cepitmi seram
N uncme proloqui caelo atque terrae : med eae
miserias
Hae comnia rectauera. debitaputantes faciunt

Expanded text:
regem in luctu capillum sibi evellere, quasi calvitio mitaque et Aeschines in Demosthenem invehitur, quod is septimo die post filiae mortem hostias immolavisset. at quam rhetorice, quam copiose! quas sententias colligit, quae verba contorquet! ut licere quidvis rhetori intellegas. quae nemo probaret, nisi insitum illud in animis haberemus, omnis bonos interitu suorum quam gravissime maerere oportere. ex hoc evenit, ut in animi doloribus alii solitudines captent, ut ait Homerus de Bellerophonte: Qui miser in campis maerens errabat Aleis Ipse suum cor edens, hominum vestigia vitans; et Nioba fingitur lapidea propter aeternum, credo, in luctu silentium, Hecubam autem putant propter animi acerbitatem quandam et rabiem fingi in canem esse conversam. sunt autem alii, quos in luctu cum ipsa solitudine loqui saepe delectat, ut illa apud Ennium nutrix: Cupi/do cepit mi/seram nunc me pro/loqui Caelo a/tque terrae Me/deai mi/serias. haec omnia recta vera debita putantes faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
Proprium est enim iraticupere. a quolesus
uid eatur: ei quãmaxumũ dolorẽ inurere
Qui autem id concupierit.: eum necesseest sud con¬
secutus sit magno opere la&ari
Ex quo fitutalieno malo gaudeat: quod quoniã
non cadit in sapientem neutira scat᷑ quidẽ cadi

Expanded text:
proprium est enim irati cupere, a quo laesus proprium est enim irati cupere, a quo laesus videatur, ei quam maxumum dolorem inurere. qui autem id concupierit, eum necesse est, si id consecutus sit, magno opere laetari. ex quo fit, ut alieno malo gaudeat; quod quoniam non cadit in sapientem, ne ut irascatur quidem cadi
Abbreviated transcription (Latin):
temptemus iusisse putemur. sinhalsit ab
eo quod ne quicquam est intali homine ex quo
idemnihil dicitur: quisit frugi
Igitur uelsimaius. moderatus & temperans:
eum necesse est esse constantem
Quiautem constans ui&um: qui qui&us: ꝑ¬
turbatione omniuacuum: ergo & iam ae¬
gritudine & sunt illa sapientis
Aberit igitur a sapiente aegritudo
Itaque non in scite heradeotes dyonisius
ad ea disputat qua eapudhomerum achilles
quaeritur: hoc uto pinor modo
Corque meum penitus turgefut tristib: iris
Cumdecore atque omnime orbatum lau¬
de recordor
Nummanus ad fecta recteest cum intumore
est: aut num aliquod quippiam membrum
tumidum acturgidum nonuitio se sehab&ꝰ
Sicigitur inflatus & tumens animu sinuitio est
Sapientis autem animus. semꝑ uacat uitio
Numquam turgescit : num quam tum &
At iratus animus: eius modi est.
Num quam igitur sapiens irascitur: nam suras¬
citur &iam comcupiscit

Expanded text:
temptemus: lusisse putemur, si nihil sit ab temptemus: lusisse putemur, si nihil sit ab eo, quod nequicquam est in tali homine, ex quo idem nihili dicitur.—qui sit frugi igitur vel, si mavis, moderatus et temperans, eum necesse est esse constantem; qui autem constans, quietum; qui quietus, perturbatione omni vacuum, ergo etiam aegritudine. et sunt illa sapientis: aberit igitur a sapiente aegritudo. Itaque non inscite Heracleotes Dionysius ad ea disputat, quae apud Homerum Achilles queritur hoc, ut opinor, modo: Corque meum penitus turgescit tristibus iris, Cum decore atque omni me orbatum laude recordor. num manus adfecta recte est, cum in tumore est, aut num aliud quodpiam membrum tumidum ac turgidum non vitiose se habet? sic igitur inflatus et tumens animus in vitio est. sapientis autem animus semper vacat vitio, numquam turgescit, numquam tumet; at irati animus eius modi est: numquam igitur sapiens irascitur. nam si irascitur, etiam concupiscit;
Abbreviated transcription (Latin):
Reliquas & amuistute s: frugalitas contin&:
quaenisitanta ess& & sihis angustiis qui¬
bus plerique putant tener&ur: num quam
essa .ł. pisonis cognomen tanto ppere lau¬
datum
Sed quianec qui propterm&um prȩsidium
relinquit quod est ignauiae. necqui propter
a uaritiam dam depositum non reddidit
Quodest in iustitiae
Nec qui propter temeritatem malerem gessit
quod est stultitiae. frugi appellari sol&:
Eotris uistutes. fostitudinem. iustitiam. pru¬
dentiam. frugalitas complexa est
Et si hoc quidem communeest uistutum : om¬
nis eniminterse nexae. &iugatȩ sunt :
Reliquaigitur & quasta uistus. ut sit ipsa fru¬
galitas. eius enim uid&ur esse proprium:
motus animi ad p&entis regere
Et sedare : semper quae auersantem libidini.
moderatam in omnire seruare constantiam
Cui contrarium uitium: nequitia dicitur
Frugalitas ut opinor: a fruge quanihil meli¬
us e terra
Nequitia ab eo &sierit hoc fostasse durius. sed

Expanded text:
—reliquas etiam virtutes frugalitas continet. —reliquas etiam virtutes frugalitas continet. quae nisi tanta esset, et si is angustiis, quibus plerique putant, teneretur, numquam esset L. Pisonis cognomen tanto opere laudatum. sed quia, nec qui propter metum praesidium reliquit, quod est ignaviae, nec qui propter avaritiam clam depositum non reddidit, quod est iniustitiae, nec qui propter temeritatem male rem gessit, quod est stultitiae, frugi appellari solet, eo tris virtutes, fortitudinem iustitiam prudentiam, frugalitas complexa est etsi hoc quidem commune est virtutum; omnes enim inter se nexae et iugatae sunt: reliqua igitur et quarta virtus sit ipsa frugalitas. eius enim videtur esse proprium motus animi adpetentis regere et sedare semperque adversantem libidini moderatam in omni re servare constantiam. cui contrarium vitium nequitia dicitur. frugalitas, ut opinor, a fruge, qua nihil melius e terra, nequitia ab eo etsi erit hoc fortasse durius, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quas aegritudine adficipotest
Ex quo efficicitur : fostem uirum aegritudine
numquam adfici
Omnes autem sapientes : fostes: non cadit igi¬
tur insapientem: aegritudo
Etquem ad modum oculus conturbatus. non est
probe adfectus ad suum munus fungendũ.
& reliquae pastes totumue corpus statu cũ
est motum deest officio suo & muneri:
Sic conturbatus animus non est aptus adexe
Munus autem animiest: ratione bene uti
quendum munus suum
Semper igitur eã sapiens uacabit: ueri&iã
simileillud est qui sit temperans quem
grȩci coꝙpona appellant. eamque uir¬
tutemCΩΦΡΟCΥΝΗN uocant quã soleo
equidem tum temperantiam tum modera¬
Sed haud scio: anrecte eauistus frugalitas ap
quod angustius apud graecos ual& qui frugi
Atilludẽst latius: omnis enim abstinentia¬
omnis innocentia quae apud graecos usitatum
nomen nullum hab&. sed habere potest abaa
Namest in nocentia affectiotalis animi: quac¬
noceat nemini¬

Expanded text:
quas aegritudine adfici potest; quas aegritudine adfici potest; ex quo efficitur fortem virum aegritudine numquam adfici. omnes autem sapientes fortes: non cadit igitur in sapientem aegritudo. Et quem ad modum oculus conturbatus non est probe adfectus ad suum munus fungendum, et reliquae partes totumve corpus statu cum est motum, deest officio suo et muneri, sic conturbatus animus non est aptus ad exequendum munus suum. munus autem animi est ratione bene utiquendum munus suum.semper igitur ea sapiens vacabit. Veri etiam simile illud est, qui sit temperans— quem Graeci sw/frona appellant eamque virtutem swfrosu/nhn vocant, quam soleo equidem tum temperantiam, tum moderased haud scio an recte ea virtus frugalitas appellari quod angustius apud Graecos valet, qui frugdo utilis; at illud est latius; omnis enim abstinentiomnis innocentia quae apud Graecos usitatum nomen nullum habet, sed habere potest abla/beian; nam est innocentia adfectio talis animi quanoceat nemini