comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ legẽ p̃misit p̃ucnt. dcus inparadiso cõ¬
uigiã landauerat ñ adułtiũ dampnaue¬
rat. habes abhe prim̃a defensionẽ. Scd̾a
illa ẽ: q ñ ardore aliquo uage successits
libidinis ñ petulantis forme captus deco
gnis hũam. erat ⁊̃ religionis: ne quis nõ
reddidisse debitũ uiderctur nature. demc
⁊ loth scĩ filie: hanc cãm q̃ rende post̾itatas
muncris gr̃a priuatã culpa p̃texant Idem ĩ¬
Nec uiro licet. ꝙ mulieri ñ licet cad aiuro t̃.
que abuxore: debctur castimonia quicqind
ĩea q̃ ñ sit legitima uxor: cõmissũ fu̾it adul¬

Expanded text:
iso coniugium laudaverat, non adulterium damnaverat. Habes primam Abrahe defensionem. Secunda illa est, quod non ardore aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decoris; erat etiam religionis, ne quis non reddidisse videretur debitum nature. Denique et Loth sancti filie hanc causam querende posteritatis muneris gratia privatam culpam pretexit. Item ec viro licet quod mulieri non licet. Eadem a viro, quae ab uxore debetur castimonia. Quidquid in eam quae non sit legitima uxor, commissum fuerit adul
Abbreviated transcription (Latin):
on solum de cõmissa formcatõe icatõs licet ua¬
cãcmi regnat in homine. s si adhucna sĩt per¬
delectatur atq animum tencat. ꝓculdu cata for¬
sp̃uat fornicatio de qua dominus ait. euii
uiderit mulicĩt ad concupiscend̾ cã ĩa mnecha¬

Expanded text:
on solum de commissa fornicatione peccatum regnat in homine, sed, si adhuc delectetur, atque animum teneat, procul dupiritalis fornicatio, de qua Dominus ait: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moecha
Abbreviated transcription (Latin):
do alus copłari poter̃t. Sic ⁊ illud intelli¬
gitur. ꝙ incapło ciuidam concilii legitur
licita coniugia ñ negentur. sic ⁊ illud. lis¬
magociensis concilii intelligitur ũgant᷑¬
nam. aut filiam auũcłi. aut eiꝰ relictam aũ¬

Expanded text:
do aliis copulari poterunt. Sic et illud intelligitur, quod in Capitulo cujusdam Concilii legitur licita conjugia non negentur. Sic et illud Moguntinensis Concilii intelligitur : C. Xnam, aut filiam avunculi, aut ejus relictam, au
Abbreviated transcription (Latin):
metatiꝰ adolcicencia poĩtu asi moortis for¬
midat casum pͥuerat ad pñe sollẽpnis reme¬
diũ. si conugatus forte fiĩt incontinens
ne p̾ca adultu lapsũ incurrat: redeat ad pri¬
stinum conugium quous possit adipisci.
tp̃us maturitate. contincacie statũ ꝙ nos
ut de uiris: ita ⁊ de fenimis equo pacdics mͦ¬

Expanded text:
aetatis adolescentia positus, dum mortis formidat casum, pervenerit ad poenitentiae remedium, si conjugatus forte fuerit incontinens, ne postea adulterii lapsum incurrat, redeat ad pristinum conjugium, quousque possit adipisci temporis maturitate continentiae statum, quod nos sicut de viris. ita de feminis aequo
Abbreviated transcription (Latin):
prehendatur fiusse: qr nec ꝓprie libidinis
insts̃ctu. nec aliene consensu: nec uirosuo
languente uł absente uł continent̾ uiu̾e
cupiente alii adheserit s uolent̃ aliena li¬
adultera nec fornicaria dici pot̾. Un necaliq̃
occõe ualet dumiiti. Cum enĩuidei q̃rerent
axp̃o utr̃ liceret homim dimitte upcorem

Expanded text:
prehendatur fuisse, quia nec propriae libidinis instinctu, nec alienae consensu, nec viro suo languente vel absente, vel continenter vivere cupiente adhaesit alii, sed violenter aliena liadultera, nec fornicaria dici potest. Unde nec aliqua occasione valet dimitti. Quum enim Judaei quaererent a Christo, utrum liceret homini uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
lodomitaꝵ fucr̃ q̃ si om̃s gͣs facerent. sod̾ ccumi¬
nis reati: diuina loge teaentur que ñ sic foc̃
hormnes: uut se illouttitur modo. uoletur qui¬
ppe ipa socctas. que cumdco nodis e debi dẽ¬
libidinis pu̾sitate polluitur Idem e ioui

Expanded text:
unt, que si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, que non sic fecit homines, ut se illo uterentur modo. Violatur quippe ipsa societas que cum deo nobis esse delibidinis perversitate pollui
Abbreviated transcription (Latin):
suit ex genesi. ubi dr̃ abrabe. Fice ancilam ⁊
filiũ ẽ sion eirũbcres erit filsꝰ ancille cũ filioli¬
beirt i cũfilio meo ysaac. Igitur cuiꝰlib loci cłi¬
foote ⁊ illa mulier. ⁊ ingenua fc̃a ⁊ dotatale¬
gitime ⁊ publicis nuptus honestata uideatuiti
pr̃no arbitrio uiris uincte femine carent culpa
simulicres q̃ auiris habebantur: in m̾mn̾o ñ fu¬
crint qr alid ẽ uxor. alid̾ ẽ concubina.¶ Qtĩ

Expanded text:
ae: Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Igitur cujuslibet loci laiforte illa mulier ingenua facta et dotata legitime et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno arbitrio viris junctae carent culpa si mulieres quae a viris habebantur in matrimonio non fuerunt, quia aliud
Abbreviated transcription (Latin):
natem legi m̃tis sue. ⁊ captiuantẽ se in
lege pecã: si pꝰ nuditatẽ ieiumnia fanĩe
carceres. flagella. supplicia. in semet reu̾sũ
exclamat. Infelix ego hõ quis me liberabͭ
de corpore mortis hus: tute putas securlĩ
cẽ debere: Cauc q̃so ne qñ ⁊ dete dicat deꝰ
uurgo isrł cecidit ñ ẽ qui suscicet eam. au¬
uirgiñe ñ pot̾ pꝰriunam. ualet quid̃ lib̾¬
are de pcna s ñualet coronare corruptã
atur st unginȩs bone deficient obserua
quid dicat. ⁊ ungines bone deficient. qr
lunt uirguies male. Qui uid̾it inquit
mulicrẽ ad concupiscend̾. iã mechatus

Expanded text:
mentis suae et captiuantem se in lege peccati, si post nuditatem, ieiunia, famem, carcerem, flagella, supplicia in semet uersus exclamat: infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius?, tu te putas securam esse debere? caue, quaeso, ne quando de te dicat deus: uirgo Israhel cecidit; non est, qui suscitet eam. auuirginem non potest post ruinam. ualet quidem liberare de poena, sed non ualet coronare corruptam. atur: et uirgines bonae deficient. obserua, quid dicat: et uirgines bonae deficient: quia sunt et uirgiues malae. qui uiderit, inquit, mulierem ad concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
mis menbeis libidinc bostili ppetrare ꝑuit¬
tit aut si ꝑmitcit: cul caꝵ am̃s nulla consen¬
sionis turꝑgudine macłatur: ⁊̃ carnem
luã defendunt acrimle ⁊ quicquid incanee
cõmisit nec ꝑmisit libido pacientis: soliꝰ erit
culpe facientis. omisq illa iuolentia ñ ꝓcoe¬
ruptionis tiupitudine: s ꝓ passionis uuln̾c
de putabitut ẽ antũ ciũ ualet sm̃te ĩ ltegͥtasca¬
stitatis ut illa iniuolata nec incorpore possit
pudicicia uiolaricus menbea potucrunt
on pot̾ corpus coerumpi nisi peĩ n peccat si
animꝰ cocruptus fuit. Munda acontagiõ e¬
agis tuncamus ne sñsu int̾iore
corrupto ꝑeat castitas
Ĩ carne qr uiolcncia ñ uolatur. pudicicia sim̃te
suatur. Qm̃ nec quis in carne iuolatur qũo
uoluntas pacientis turpit carne ñ utitur sod
sĩ consensione tolerat. q. aliꝰ opatur Item

Expanded text:
mis membris libidine hostili perpetrari permittit aut, si permittit, cum earum animus nulla consensionis turpitudine maculatur, etiam carnem suam defendit a crimine et, quicquid in ea nec commisit nec permisit libido patientis, solius erit culpa facientis omnisque illa uiolentia non pro corruptionis turpitudine sed pro passionis uulnere deputabitur. tantum enim ualet in mente integritas castitatis, ut illa inuiolata nec in corpore possit pudicitia uiolari, cuius membra potuerinton potest corpus corrumpi, nisi prius animus corruptus fuerit; mundata eagis timeamus, ne sensu interiore corrupto pereat castitas in carne, quia violentia non violatur pudicitia, si mente scopo: Nec quis in carne violatur, quando voluntas patientis turpiter carne non utitur, sed sine confessione toleratur, quod alius operatur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
sepacctur ne in fornicatõis uoragine cor¬
ruat ꝙ ne fiat optamꝰ. Si ã añ ãnoꝑ trium
prastatui efficiatur tñ si illius conisionemi
pacrinaꝵ fontem ĩ oumib uideritis fioridis
accõib ⁊ optimis oꝑib pullulare: hũamꝰ cͥca

Expanded text:
separetur, ne in fornicationis voraginem corruat, quod ne fiat optamus. Si autem ante annorum trium pra statuimus efficiatur. Tamen, si illius conversionem et lacrimarum fontem in omnibus videritis floridis actionibus et optimis operibus pullulare, humanius cir
Abbreviated transcription (Latin):
olentus tarquinhregis filius libidinose
potitus eẽt: Mlascelus imꝓbissimi iuicnis
marito collatino ⁊ ꝓpinquo deutro iuris claust¬
Dcude fecli sceleris inse cõmissi oggra atq in¬
paticns se ꝑenit. Quid adm̃s: adulta ħ apd
casta clicenda ẽ Quis in hac controusia la
clamans ait Mirabile dictu duofucr ⁊ ad¬
ultium unus admisit. splendide atq ulssĩc
inticis enim iuduoꝵ coepoꝵ cõmextione u

Expanded text:
o Tarquinii regis filius libidinose potitus esset, illa scelus improbissimi juvenis marito Collatino et propinquo Bruto, viris clari foedi in se commissi aegra atque impatiens se peremit. Quid dicemus? adultera haec, an casta judicanda est? Quis in hac controversia jclamans ait: Mirabile dictu; duo fuerunt, et adulterium unus admisit. Splendide atque verissime. Intuens enim in duorum corporum commixtione u
Abbreviated transcription (Latin):
uesci: ita satiꝰ defũgi sñ lib̾is: ꝙͣ ex ex ancilla¬
illicito concubitu stirpem q̃rere. uñcũt ã filii ñ ĩ¬
nascantur homines: si parentũ uicia ñ q̃rẽda
sectentur ⁊ deũ recte colant. honesti ⁊ saluier̃.
ꝯcm̃ enĩ hominis. ex qualicũ hoĩe: dei crea¬
tura ẽ. Et eo maleutentib male er̃t. nec ip̃m

Expanded text:
esci, ita satius est defungi sine liberis quam ex illicito concubitu stirpem quaerere. Undecunque autem nascantur homines, si parentum vitia non sectentur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt: semen enim hominis ex qualicunque homine Dei creatura est; et eo male utentibus, male erit, non ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
odum. Om̃is mechia ⁊̃ fornicatio in
mechia dici possit ineisd̃ scripturis: si
michi int̾im occurrit locutõis exemplũs
si omĩs fornicat̾o ⁊̃ mechia cdici ñ pot̃: ergo
ubi sit in decalogo ꝓhibita: illa forncatõ
qua facunit qui uxores ñ hñt cũ femins

Expanded text:
o moechia etiam fornicatio in ornicatio moechia dici possit, in eisdem Scripturis non mihi interim occurrit locutionis exemplum. Sed si non omnis fornicatio etiam moechia dici potest, ubi sit in Decalogo prohibita illa fornicatio, quam faciunt viri qui uxores non habent, cum feminis
Abbreviated transcription (Latin):
adult̃ c̃ inquit ĩ suã uxcẽe amator ardentior
In aliena quippe uxors. omis amor turpis
c̃. Insua: niius. Sapiens iudicio deb ama¬
re coniuigem ñ affectu. Non regnat inco¬
impctus uoluptatis. noc p̾ceps festur adcoi¬
tũ. Nic̃ ẽ fedius q̃. uxorcm amare. qĩ adułt¬

Expanded text:
'Adulter est, inquit, in suam uxorem amator ardentior. In aliena quippe uxore omnis amor turpis est, in sua nimius'. Sapiens uir iudicio debet amare coniugem, non affectu. Reget iimpetus voluptatis, nec preceps seratur in coitum. Nihil est fedius, quam uxorem amare quasi adult
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ. ase eam clisced̾e passus ẽẽt. Nec dñs
qui uxorem p̃ceperat auiro sĩ cliscede nisi
ca fomicatois cõmendans eam discipłdau
ctor cdiuoicui fuisset. Ecce cõmendatio marie
iohi. ⁊ detractatio ioseph. negatur fuisse di¬
uorciũ. Quia ioseph ñ cognouerat eã. uisde
apparet eo ñ fuisse coniuges. Si asi beata

Expanded text:
e discedere passus esset, nec Dominus, qui uxorem praeceperat a viro discedere, nisi causa fornicationis, commendans eam discipulo, auctor divortii fuisset. Ecce, commendatio Mariae Joanni, et detractio Joseph negatur fuisse divortium, quia Joseph non cognoverat eam. Unde apparet, eos non fuisse conjuges. Si autem B.
Abbreviated transcription (Latin):
copłare aliceat. Ꝙ si fectrunt cũeis quib
uoliuntate adhibere aliam. uñ ccimu¬
nes filu nascantur umꝰ cõmixtione
ac semine alt̾s. aut uire ac potestate apd̃
antiquos pr̃es faserat. utrũ ⁊ nunc fassit

Expanded text:
 cum eis quibus voluntate adhibere aliam, unde comunes filii nascantur unius commistione, ac semine alterius autem jure ac potestate, apud antiquos Patres fas erat: utrum et nunc fas sit
Abbreviated transcription (Latin):
usurpat̃o rei aliene ñ eñ rapinã ꝑmi¬
sit qui fuitũ ꝓhibuit. s uti a ꝑ te totũ
intellig̾e uoluit. quicquid illicite rer̃
ꝓximi aufertur: ꝑfectonoĩe mechie
om̃is illicitus concubitus atq illoꝵ m̃broꝵ
ñ legitimus usus ꝓhibitus: deb intelli

Expanded text:
ei alienae non enim rapinam permisit qui furtum probibuit; sed utique a parte totum intelligi voluit, quidquid illicite rerum proximi aufertur; profecto et nomine moechiae omnis illicitus concubitus, atque illorum membrorum non legitimus usus prohibitus debet intelli
Abbreviated transcription (Latin):
q confectam: ⁊ quicquid excepta fornica¬
tõe cogitari pot uehementer horribile. ꝓ¬
debere dimitti. excepta cã formi nicatõis¬
fũit maxͣie innuptam. Quicquid uirisp̃¬
cipitur. hoc seq̃nter redundat ad feminas.
sleq eñ adult̾a ipxor dimittenda ẽ. ⁊ iuir
mechiis tencudꝰ ẽ Item ap̃nos ꝙ ñ licet

Expanded text:
 confectam, et quicquid excepta fornicatione cogitari potest vehementer horribile, pn dimitti, excepta causa fornicatit, manere innuptam. Quidquid viris praecipitur, hoc consequenter redundat ad feminas. Non enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dales asp̃ualib euangłi ⁊ antur ⁊ sac̃¬
m̃tis imbuuntur tanq̃ ꝑscip̃am: rebec¬
ca tos parit sic̃ esau. cũ a ꝑ illos qui ñ caste
annunciant euangłm: tales in cod̾ ppło
rit. s pagar Item bomi sp̃uales qũo
euanglizantur uł baptirantib carnali¬
b gnantur. lia quid̾ uł rachel ñ uire
ꝯuigali eos s ancillaꝵ uterũ parit. Cũ
uo ꝓsp̃ ales ineuangłio gn̾antur boni fi¬
tatis. uł eo tendere ñ desistunt uł ĩo ñ faci¬
unt qi ñ possunt. sic̃ ex uto sarre ysaacuł¬
ex rebecta. iacob ĩ nouam uitã. ⁊ nouu te
sari: Guapte foris sunt. id ꝙ caro ẽ. caroẽ
siu iͥn area in sua sfilitate ꝑseu̾ent: siue
occasione temptatõis tanqm̃ uẽto extra
e: ⁊̃ qui congregatõi scõꝵ incarnali ob¬
duratoe miscetur. Denullotã despcr̃ad̃
ẽ: sułe quenitus tał apparcat suie qui

Expanded text:
cum tales ab spiritalibus euangelizantur et sacramentis imbuuntur, tamquam per se ipsam Rebecca eos parit sicut Esau; cum autem per illos qui non caste annuntiant euangelium tales in dei populo r Agar. item boni spiritales quando euangelizantibus uel baptizantibus carnalibus generantur, Lia quidem uel Rachel iure coniugali eos, sed per ancillarum uterum parit. cum uero per spiritales in euangelio generantur boni fiectum uel eo tendere non desistunt uel ideo non faciunt, quia non possunt, sicut ex utero Sarrae Isaac uel Rebeccae Iacob in nonamsive aperte foris sint, quod caro est caro est; sive in area in sua sterilitate perseveret, sive occasione tentationis tanquam vento extra est etiam qui congregationi sanctorum in carnali obduratione miscetur. De nullo tamen desperandum est, sive qui intus talis apparet, sive qui
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe ꝗl semine ẽ bñclicẽntur om̃s gentes ꝓ¬
miserat quoq sedatur̃ semimẽꝰ tram ꝑegͥna¬
tõis suc. Cũ ergo cct̾is in ydolatria relictis. abra¬
ham ⁊ filios fuofẽ. ĩ pcculiare ppłm sibi do¬
muiꝰ elegiss: rite multaꝵ fecunditate muli

Expanded text:
 in semine ejus benedicerentur omnes gentes; promiserat quoque se daturum semini ejus terram peregrinationis suae. Quum ergo, ceteris in idololatria relictis, Abraham et filios ejus in peculiarem populum sibi Dominus elegisset, rite multarum foecunditate mul
Abbreviated transcription (Latin):
Q si prĩ q̃ ꝓfiteantur continentiã. nub̾e cle¬
gͣit ut nubant quos ꝓpria uoluntate uoluc¬
rint hr̃e maritos. Siñt condicio ⁊ deuirginib
hatur noc ext̃ uoluntatẽ parcntũ uł suã.
cogantur maritos acciꝑc. Siquis ucro ꝓpoĩ¬
tum castidatis uiduc ut unrginis impedier̃

Expanded text:
 si priusquam profiteantur continentiam, nubere elegerint, illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritos. Similis conditio et de virginibus habeatur, nec contra voluntatem parentum vel suam cogantur maritos accipere. Si quis vero propositum castitatis viduae vel virginis impedierit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. sgosumdcus abraham. ⁊ deus ysaac ⁊ de̾
nascuntur mali. aut ꝑbonos boni. aut ꝑ
de ancilł ⁊ bonos filios natos delibetis. slic̃¬
obfuit natiuitas de ut̾is ancillaꝵ. quo in
peite cognouer̃t sem̃ sus̃. ⁊ conseesnter
regnũ cũ tr̃ĩb tenuert. Qũo. ergo infilus
iacob ñ obfuit ilł qui natisunt de ancilt
quicũ ꝑ malos baptizantur tanꝙ̃ de ancilł
gnum ibi sacrancutum ludebant sunt ⁊ is¬
matl. ⁊ ysaac. uidit illos sarra ludentes. Q¬

Expanded text:
est: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus nascuntur mali, aut per bonos boni, aut per de ancillis, et bonos filios Jacob natos de liberis. Nide uteris ancillarum, quando in patre cognoverunt semen suum, et consequenter regnum cum fratribus tenuerunt. Quomodo ergo in filiis Jacob non obfuit illis qui nati sunt de ancillis, quicumque per malos baptizantur, tanquam de ancillis gnum ibi sacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludentes,
Abbreviated transcription (Latin):
lam̃tũ. denuda crura tua tlisi flumla. re¬
uelabitur ignominia tua. apparebunt op
sermo ꝓphicꝰ concinebat: adsaitit regina a
ĩ facie ip̃iꝰ. Sedebit ad aquas solitudimsꝰ ⁊ po
nc pꝰtrintatis hospiciũ ibi demones cla

Expanded text:
lamentum, denuda crura tua, transi flumina et revelabitur ignominia tua et apparebunt oppsermo propheticus concinebat: Adstitit regina a in facie ipsius; sedebit ad aquas solitudinis et pone post trinitatis hospitium ibi daemones sa
Abbreviated transcription (Latin):
curã subibit. hocenim ñ ẽ incũ. Etgoꝙ ⁊
ip̃i philosophi mirati sunt scruate uirgi
ad olescentula: laqueũ infirmitates sue ti¬
met incidere si uult nud̃c. nubat tm̃ indño
ut clectoem mariti ꝑatentib deferat. ne appe
ncm sibi uendicet expctita magis deb indĩ¬

Expanded text:
curam subibit. Hoc enim non est meum. Ergo quod ipsi philosophi mirati sunt servate virginadolescentula laqueum infirmitatis suae timet incidere, si vult, nubat, tantum in Domino; ut electionem mariti parentibus deferat, ne appetnem sibi vendicet. Expetita enim magis debet vi
Abbreviated transcription (Latin):
de pr̃ archis honorantur parentes rebecoe
niunĩb consulitur puella ñ de sponsalibe.
Illacimmi iudicium ex pectant parentum
Nonẽ cmĩ iurginat pudoris clige mantum s
iai desponsata uiro de ꝓcessionis consulitur

Expanded text:
p. ult.  Honorantur parentes Rebeccae muneribus, consulitur puella non de sponsalibus illa enim judicium exspectat parentum: non est enim virginalis pudoris eligere maritum, sed jam desponsata viro de profectionis consulitur
Abbreviated transcription (Latin):
q. nẽ in bestus quid̃ ⁊ inmũdis d̾uib digama
comꝓbata sit. bina enĩ ⁊ bina ingrediuntur.
ĩmunda septena: que munda sunt. ut hr̃et noe
cessitatem obseruande uirginitatis refertur
ẽ. qm ego ꝓconsilio suadco ñ ꝓ imꝑio precipio
sola eñ uirginitas q̃ suaderi pot̃. imꝑari nõ

Expanded text:
 ne in bestiis quidem, et immundis avibus digamia comprobata sit: bina enim ingrediuntur immunda, et septena, quae munda sunt: ut haberet Nocessitatem observandae virginitatis refertur. ego pro consilio suadeo, non pro imperio praecipio. Sola est enim virginitas, quae suaderi potest, imperari non
Abbreviated transcription (Latin):
duplicatio coniugi s ꝓfectus ẽ honestatis
culpanda ẽ sane taliũ negligencia. si ñ pem¬
tus desꝑanda ut crcbeis coeatatõib incitati qd̾
neccessarie expctuer̃t fidełr exeq̃ntuar. Ncmo
enĩ desperand̾ ẽ. ddũ in hoc coepore constitut᷑¬

Expanded text:
duplicatio conjugii, sed profectus est honestatis. Culpanda est talium negligentia, sed non penitus discutienda, ut crebris cohortationibus incitati quod necessarie expetierunt fideliter et exsequantur. Nemo enim desperandus est dum in corpore constitu
Abbreviated transcription (Latin):
tadiligere debet homo. eum qui sesusce
pit de sacro fonte sic prẽm. Item ẽ int̾ pa¬
t̾rem ⁊ filios sp̃uales gratuta ⁊ sc̃a coĩo
que dicenda consanguinitas. si bñda spi¬
rituał ꝓrimitas. unde inter eos arbitioe
m̃m̃ quos adoptio iungit qͣndo pocius a

Expanded text:
ta diligere debet homo eum qui suscepit ipsum de sacro fonte, sicut patrem. Item: Est inter fratres et filios spirituales gratuita et sancta communio, quae dicenda non est consanguinitas, sed habenda spiritualis proximitas. Unde inter eos arbitror r matrimonium, quos adoptio jungit quanto potius a
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ sine clilatõe inigͣre. Illa m u̾o
siquid maritus suus sñ dolo aliquore
ciꝑe forte uolu̾it tua ordinatõe sub
cautela recipiat nullum eiclũ tarat de
cet̾o simile cõmitteriti. ꝑitłm illafus
Si uero eam oĩo reciꝑe nolu̾it. ĩ alium

Expanded text:
monium sine dilatione fac migrare; illam vero, siquidem maritus suus sine dolo aliquo forte accipere voluerit, tua ordinatione sub cautela recipiat, nullum ei nihil duntaxat de cetero simile committenti periculum illaturus. Si vero omnino eam recipere noluerit, in alium
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uxore suã inuenit adult̾am dum
suo ñ ẽ purgata aut abstineat se a mrñ¬
monio cius donec expleatur satiffactio
si upcor uir̃ suũ inuenit adulter̃: ⁊i ad
mparia iudicantur. ¶ Sub audit᷑¬
nisi ab adult̾oio mulier reced̾e uolu̾it
quo cãu uxorem suã uir recipere põt

Expanded text:
quis uxorem suam invenerit adulteram suo non est purgata, aut abstineat se a matrimonio eius, donec expleatur satisfactio si uxor virum suum invenerit adulterum, non ad imparia iudicantur. Itnisi ab adulterio mulier recedere voluerit, quo casu uxorem suam vir recipere potes
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃is uxoris sue alicui duc̃e liceat ¶Quinto. qn
claudestina desponsatio manifeste p̃uidicet
sue uxori debitũ redd̾e ñ ualeat. rõe ⁊ auctori¬
tate ꝓbatur. Nulla eĩ auctoritate ꝑmittitur
ut quis cõmt̃ sue carnałr copłct᷑ hic aũt
uxoẽc suam sibi conĩt̃m effecit. Non ego
illi ult̾ius carnałr copsan pot̾it. hinc deus¬

Expanded text:
ris uxoris suae alicui ducere liceat? Quinto, an clandestina desponsatio manifestae praejudicets uxori suae debitum reddere non valeat ratione et auctoritate probatur. Nulla enim auctoritate permittitur, ut quis commatri suae carnaliter copuletur. Hic autem uxorem suam sibi commatrem effecit: non ergo illi ulterius carnaliter copulari poterit. Hinc Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem qũa¬
dã meretriõe
sibi conui¬
gio copłaũ
que erat ste¬
rił neptis ĩ¬
genui. fiba
origmarii
alii uellet
tradere: auu̾
ut adxp̃ianam religionem transiret. ¶Hic
primũqr. an meretrix licite ducatur. ĩcõ¬
citur: sit coniũx appellanda ¶ercio: cuiꝰ
arbitrium aliqua sequatur. an lib̾i aui
anoriginarii pr̃is ¶Quarto: suuuente uxo¬
re liceat alicui ex ancilla filios q̃rere ¶Qm̃i¬
tor sica que iũ patitur: pucdiciciam ami¬
ttere compbetur. ¶Sexto: si adult̃ adult̾ã
possit dimitc̃e ¶septimo: si uiuente di-¬
missa. aliã possit acciꝑe. COctauo: si infide¬
lem subp̃missa condĩone liccat alicui fide¬

Expanded text:
uxorem, quamdam meretricem sibi conjugio copulavit quae erat sterilis, neptis ingenui, filia originarii; alii vellet tradere, huic tianam religionem transiret. Hic primum quaeritur, an meretrix licite ducatur in ucitur, sit conjux appellanda? Tertio, cujus arbitrium aliqua sequatur, an liberi avi, an originarii patris? Quarto, si vivente uxore liceat alicui filios ex ancilla quaerere? Quinto, si ea, quae vim patitur, pudicitiam amittere comprobetur? Sexto, si adulter adulteram possit dimittere? Septimo, si vivente dimissa aliam possit accipere? Octavo, si infidelem sub praemissa conditione liceat alicui fide
Abbreviated transcription (Latin):
ammi: que molcutiã ñ scutit. corporinami
corrũpatut si pudicicia isitis sctuetur ille¬
sa tñ cast ⁊tas duplicatur sic̃ beata luicia feit
dixisse paschasio Si inuit̾a me fec̾ts iuoli¬
ri castitas michi dlupplicabit᷑. ad coronani¬

Expanded text:
it. Corpori namque corrumpatur, si pudicitia mentis servetur, illesa tamen castitas duplicatur. Sicut beatam Luciam fertur dixisse Paschasio: Si invitam me feceris violari, castitas mihi duplicabitur ad corona
Abbreviated transcription (Latin):
ramaldo portuensi ⁊ ioh̾ ⁊ ioħ̃i sicolensi
nitorio ꝓficetur. gualdradã xit iuxorem
adinisisse uberti. uñ primũ diligenti coco¬
inuestigatõe inquirite. ⁊ si cũd̾ głosũ coo
⁊ publica manifestatõe cand gualdradã oo
tamini cur illa repudiata sit. ł filia posõis
admissa. s qr id̾ głosus rex metu tethb̃gam
admisisse sedic̃ mctu unius hominis tantus
rex ñ debuit ec̃ cluuisũ p̃ceptum ĩ imane p̃¬
cipiciũ mergi. In hoc ergo certe se mag̃ rep̃¬
hensibilem ostendit in quo amorẽ dei amo¬
ri monli p̾posuit. cũ nec ⁊̃ occissores corꝑis
sint timidi &t iusticiam hominem inpellentes
Nic̃ ita uobalid̾ p̃cipinus manifestatõe sua

Expanded text:
Radoaldo Portuensi, et Joanni Ficolensi nitorio profitetur, Gualdradam se admisisse Huberti. Ubi primum diligenti investigatione inquirite, et si eundem gloriosum isse, et publica manifestatione eadem Gualdrada in temini, cur illa repudiata sit, vel filia Bosonis admissa. Sed quia idem gloriosus rex metu Thiebergam admisisse se dicit, metu unius homrex non debuit contra divinum praeceptum in immane praecipitium mergi. In hoc certo se magis reprehensibilem ostendit, in quo amorem Dei amori mundi postposuit, cum nec etiam occisores corporis sint timendi, contra justitiam hominem impellentes. Nihil itaque vobis aliud praecipimus, manifestatione sua
Abbreviated transcription (Latin):
hibens concubinas posse transire ad honestũ
placitum iniptiaꝵ. Prima auctoritas augusti¬
niloquitur de repudiata. ꝙ̃ dũ uiuente inro
suo aliquis duc̃ inconuigiũ. cõmittit adul
ẽẽ licita. Illd̾ uo leonis p̃p̃ de ea intelligendũe.
iir reddens ei conugale debitũ. uñ inconcił
ap̃ alitheũ hĩto piesente corrado rege. statitũ
ẽ cap̃ .ui. Hulł ducat ĩ coniugiũ quã poiꝰ po¬
canonĩ instetutathffinimꝰ ⁊ p̾uidicamusut
siquis cũ ipxore alt̾ius iuuente eo fornicatus
tiũt moriente marito synodali uidicio aditꝰ
ei clandatur illicitꝰ ne ult̾ius ei ꝯuigatur
mĩmuio q̃ priꝰ polluit ad ult̾io. Nolumus enĩ
nec xp̃iane religioni conuenit: ut ullus du-¬
cat ĩ ꝯuigiũ ꝙͣ. prius polluit ꝑ adubc̾iũ.

Expanded text:
hibens, concubinas posse transire ad honestum placitum nuptiarum. Prima auctoritas Augustini loquitur de repudiata, quam dum vivente viro suo quicunque ducit in conjugium, committit adulesse licita. § 1. Illud vero Leonis Papae de ea intelligendum esvir, reddens ei conjugale debitum. Unde in Concilio apud Althaeum habito praesente Conrado Rege statutum est c. 6: C. III. Nullus ducat in conjugium quam pocanonum instituta definimus et judicamus, ut si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim nec Christianae religioni convenit ut ullus ducat in conjugium, quam prius polluit per adulterium.
Abbreviated transcription (Latin):
questaẽ iniust& fuisse deiectam. ⁊ uicoac¬
tam fłm cẽ se composuisse ꝑiacłm. Nam eo
tp̃r ad apłicam sedem libellũ applłois sue-
misit in quo ñ quid̃ adhuc confessam.
s ut cc̃ se gue fłm dret crimen cogi sese
innotuit. insuꝑ subiũgens ꝙ si amplius
conpulsa fuero: scitote nonuitate s timo¬
re mortis ⁊ euadendi studio qr ałr ñpos¬
uob̾ ut cũ ead tetb̾cta ad condictam synod̾
sic̃ statiumꝰ aduenerit: cãm eꝰ diligentiexa¬
minadõe tractetis. Et si ei obicitur ꝙ. illa se
crim̃ aliqd̃ ad misisse confessa fuisf: ⁊ ecc̃

Expanded text:
questa est injuste fuisse dejectam, et vi coactam falsum contra se composuisse piaculum. Nam eo tempore ad apostolicam sedem libellum appellationis suae misit, in quo non quidem adhuc confessam, sed ut contra se falsum diceret crimen, cogi sese innotuit. Insuper subjungens, Quod si amplius compulsa fuero, scitote non veritate, sed timore mortis, et evadendi studio, quia aliter non posus, ut quum eadem Thieberga ad condictam synodum, sicut statuimus, advenerit, causam ejus diligenti examinatione tractetis, et, si ei objicitur, quod illa se crimen aliquod admisisse confessa fuisset, et eco
Abbreviated transcription (Latin):
ĩconiugem
se daturum
dem̃ pr̃ alii eam tradidit. a primo reposcitur¬
polluta ꝑ adult̾ium ¶Scdo. anfilia inuita sit
tradenda alicui ¶Ecrcio. aup̃ pris sponsioncm.¬

Expanded text:
conjugem se daturum pater alii eam tradidit; a primo reposciturpolluta per adulterium? Secundo, an filia invita sit tradenda alicui? Tertio, an post patris sponsionem
Abbreviated transcription (Latin):
illuminabit abscondita tenebraꝵ ⁊ manife¬
stabit conscilia cordiũ. Quãuis cnim sint ue¬
ra ñ tñ credenda sunt nisi que manifestis in¬
dicus comꝓbantur: nisi q̃ manifesto uidici¬
o conuincuntur nisi q̃ iudiciano ordĩc publi¬
iudicas seriũi alicnũ fuo dño dampnand¬

Expanded text:
illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium. Et, quamvis vera sint, non tamen credenda sunt, nisi quae certis judiciis comprobantur, nisi quae manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine publidicas servum alienum? suo enim Domin
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc contrabunt ⁊ hoꝵ in quoꝵ potestate
sunt celebrantur. ⁊ pꝰq̃. arns sponsam sidispõ¬
sus ꝑdigitũ fidei anulo insignit᷑am despon¬
derit. docaq utri placitam sponsus ẽ cum scͥp¬
to pactum hoc contineute coram inuitatis ab¬
offerre debent deo ꝑsaccidotis manł ĩ ccc̃asta¬

Expanded text:
qui haec contrahunt, et eorum in quorum potestate celebrantur, et postquam arrhis sponsam sibi spoum fidei a se annulo insignitam desponderit, dotemque utrique placitam sponsus ei cum scto pactum hoc continente, coram invitatis abofferre debent Deo per sacerdotis manum sta
Abbreviated transcription (Latin):
nentis apłi. ne hocfieret. Nullo enĩmͦ ꝙ dñs¬
les gͣetitib compit comugib ex quib si nõ
ambo credent: s unus aut una ⁊ infidelis cũ
fideli consentiret. cohabitare nec phiberi ado¬
mino debuit fidet infidelem diniittere. noc

Expanded text:
nentis apostoli, ne hoc fieret. nullo modo enles gentilibus comperit conjuges. Ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a Domino debuit fidelis infidelem dimittere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua refutamus ẜ pp̃cos qui diu̾se de eo gn¬
icutiuit hoc loco aliquid odmemor amus
ita contingente rer̃ casu ĩ conuigiũ diꝑãt.
consilio matunori scruato hãt atq honeste
legitimo comugio opam det ¶Rdictam¬
uero compr̃is uxoris suc. nlłs ĩ comugem
duce pot̃. usi nicholas scribit constancic̃si cp̃o
salomoni. Duas cõmtes alicui h̃e nõ licet
aiscitatur a nod sc̃itas ur̃a.
Li aliquis homo duas cõmres
carne una. Ita cũ constet qr uir ⁊ muli¬

Expanded text:
aliqua refutamus, sed propter eos qui diverse de eo sentiunt, hoc loco aliquid commemoramus.ita contingente rerum casu in conjugium duxerit, consilio maturiori servato habeat, atque honeste legitimo conjugio operam detvero compatris uxoris suae nullus in conjugem ducere potest. Unde Nicolaus papa scribit Constantiensi Episcopo Salomoni: C. I. Duas commatres alicui habere non licet. Sciscitatur a nobis sanctitas vestra, si aliquis homo duas commatrecarne una. Itaque quum constet, quia vir et mul
Abbreviated transcription (Latin):
hit᷑ i fidelasratum nonẽ. qr. ñ ẽ firmum ⁊ in¬
molabileconiugiũ corum. Dato enm libe¬
llo repucdi licet eis discedere abinuicẽ ⁊ ali¬
is copłarilege fori. si lege poli. qũa ñ seqũt᷑
hnt̃ fideles ueto ratum comugisi ẽ ꝙ comu¬
gia semel inhibita int̃ eos ult̾ius solui si poss̃
hoꝵ quedam sunt legituna ueluticũ upxen a
parentib tracłr a sponso dotatur ⁊ a saccr¬
dote bñdicitur. hec talia coniugia legitima¬
⁊ rata hãntur appellantur. Illorum uero
conuigia qui contemptis omnib illis solle¬
puitatib. solo affectu aliqũa sibi ĩcomugẽ
copłant husꝰcemochi comugisi ñ legiitim̃
h ratum tantũmodo ẽẽ crelitur¶Dd¬

Expanded text:
Hoc inter infideles ratum non est, quia non est firmum et inviolabile conjugium eorum. Dato enim libello repudii licet eis recedere ab invicem, et aliis copulari lege fori, non lege poli, quam non sequuntur. Inter fideles vero ratum conjugium est, quia conjugia semel inita inter eos, ulterius solvi non possunt. Horum quaedam sunt legitima, veluti quum uxor a parentibus traditur, a sponso dotatur, et a sacerdote benedicitur. Haec talia conjugia legitima et rata appellantur. Illorum vero conjugia, qui contemtis omnibus illis solemnitatibus solo affectu aliquam sibi in conjugem copulant, hujusmodi conjugium non legitimum, sed ratum tantummodo esse creditur
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis ꝑci̾serit mulicr̃e ĩ ut̾o hũt̾e ⁊ abor¬
cĩcit. si formatũ fũt. det aĩam ꝓ aĩa. Si
ã informatũ fiũt. mulctetur pecc̾iaᷤ. ut pro¬
baret ñ et̃ aĩa añtorsnatam. Ita si iã for¬
mato corpori datur. ñ inconceptu corporis
nascitur cũ semĩe deruiata. slamsis ex se¬
mĩe ⁊ aĩacxistit ex aĩa multe aĩc cotidie ꝑ¬

Expanded text:
rit mulierem in utero habentem, et abortiverit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, mulctetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. Itaque si jam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima exsistit ex anima, multae animae quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
sciscitari uoliusti si liceat filio o
ciuꝰ pr̃ alt̾ius filiam ex sacro bap̃ate am
ap̃te enormiter assenusti contigisse. sed
guinitate iubemur abstine multomagis
cauere conuenit. ne mirã diuine exami¬
nationis pad incidat. si quis talifacinore
tione ne inꝑpetuũ ꝑeant s hũc qui huiꝰ¬

Expanded text:
sciscitari curasti, si liceat filium, cuius pater alterius filiam ex sacro baptismate apud te enormiter asseruisti contigisse. § 1.guinitate jubemur abstinere, multo macavere convenit, ne in iram divini examinis incidat, si quis tali facinore tione, ne in perpetuum pereant; sed hunc, qui hu
Abbreviated transcription (Latin):
feminas desidiose quasda fraudrulẽter
femmaf desichose quasdã uo frau enut¬
dulenter. ut. auiris suis scparentur. ꝓpri¬
os filios coram ep̃is ad confirmand̾ teniu¬
sse. uñ nos dignũ diꝑximꝰ ut siqua muli¬
er filiũ suũ desicdia aut fraude aliqua co¬
rã ep̃o teniũt ad confirmand̾ pp̃fallaciã

Expanded text:
feminas desidiose, quasdam vero frudulenter, eminas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia, aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum propter fallaciam
Abbreviated transcription (Latin):
deantur annon sos ita uctustam ambigo¬
itatẽ decidentes talia conubia legittuna cẽ c̃e¬
semꝰ. Si enim ex affectu fiũnt om̃s nuptie
nic̃ impiũ ⁊ legib contriũ intali copłatõe
fĩ pot̾ quare p̃dc̃as nuptias inhibendas exi¬
stimauimus ¶His ita respondetur. Non
negatur ingenila posse nubere seruo s dicit
ꝙ sinescitur ẽẽ serint condiõnis lib̾e põt
dimitti cũ seruitus eiꝰ fuĩt dep̃hensa. illud
aũ apłi ⁊ ulii p̃p intelligend̾ẽ. ce his quoꝵ
condicio utriq nota ẽ. buiꝰ autem condicio
nulieri mulieri incognita erat

Expanded text:
deantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes talia connubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nuptiae, et nihil impium, et legibus contrarium in tali copulatione fieri potest, quare praedictas nuptias inhibentian. His ita respondetur: Non negatur, ingenuam posse nubere servo, sed dicitur, quod si nescitur esse servilis conditionis, libere potest dimitti, quum servitus ejus fuerit deprehensa. Illud autem Apostoli et Julii Papae intelligendum est de his, quorum conditio utrique nota est. Hujus autem conditio mulier
Abbreviated transcription (Latin):
uxer dimittitur. ⁊ quia pot̾at accidere
ut aliquis calũpniam faceret ĩnocenti
⁊ obscd̃am copłam nuptialem: uet̾i co¬
płe crm̃i imping̾ct: sic priorem dimitere
iubetur uxorcm. ut prima uiuente scd̾a¬

Expanded text:
et impius est. Et quia non poterat accidere ut aliquis calumniam faceret innocenti et ob secundam copulam nuptialem, veteri copule crimen impingeret, sic priorem dimittere iubetur uxorem, ut prima vivente, s
Abbreviated transcription (Latin):
legitima seruoꝵ mr̃imonia
potestatiua quadam presũptõe dirimant nõ
intendentes illud euangłii ꝙ. deusconisix̃ hõ ñ
separet. Uñ nob̃ uisum ẽ. ut comugia seruoꝵ ñ
conuigio ꝑmanentes domuis seruiant suis ⁊
hoc in illis obseruandẽ. ubi legał comũctio fuit

Expanded text:
legitima servorum matrimonia potestativa quadam praesumptione dirimant, non adtendentes illud euangelicum: Quod Deus coniunxit, homo non separet. Unde nobis visum est, ut coniugia servorum non conjugio permanentes, dominis serviant suis. Et hoc in illis observandum est, ubi legalis conjunctio fuit
Abbreviated transcription (Latin):
bĩ ĩ tegritatem catholice fidei ꝙ̃ ille heit¬
deciperetur errore fortune ñ tñ possed re¬
renuntiare p̃lature accepte. Simiłr que
sum ut pote siquis em̃it agrũ ut uincã
quã putaret ẽt uberrimã ꝗͣuis iste errarit

Expanded text:
in integritatem catholicae fidei, quam ille haeredeciperetur errore fortunae, non tamen posset renunciare praelaturae acceptae. Similiter, quae sum; utpote si quis emerit agrum vel vineam, quam putabat esse uberrimam, quamvis iste erraret
Abbreviated transcription (Latin):
uilifuerat condicione pulsata a suo nos¬
citur eã remouisse consorcio. uosq hic posi¬
tos asser̃ ꝓmisisse: ut si ꝓbare se liberam au¬
xiliante domino ualuiss suo eam uos cõ¬
uigio reformaretis. fr̃nitas igitur ir̃a co¬
gnoscat: ꝙ reuelante deo libertatis auc¬
ult̾rus id̃ iir ẽ argum̃ta sibi occõis exquirat
quib eã possit abitere. Nam si auobis ꝙ nõ¬

Expanded text:
vili fuerat conditione pulsata, a suo noscitur eam removisse consortio, vosque hic positos asserunt promisisse, ut, si probare se liberam adjuvante Domino valuisset, suo eam vos conjugio reformaretis. Fraternitas igitur vestra cognoscat, quod revelante Deo libertatis auculterius idem vir ejus argumenta sibi occasionis exquirat, quibus eam possit abjicere. Nam si a vobis quo
Abbreviated transcription (Latin):
se aliem̃i susci¬
clũ callideuelle
susciꝑe ꝓprium
suscep̃ alicmũ
que iuradop¬
tauit sibi infi¬
liũ ex uxores
filia nascitur

Expanded text:
se alienum suscidum callide vellet suscipere proprium, suscepit alienum, quem vir adoptavit sibi in filium, et ex uxore sibi filia nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
scatur se uenditur agr̾ macello. ⁊ pca
ueniret paulus dicens se c̃e macessum ⁊
emeret agr̃ abillo: mĩquid cũ paulo cõ¬
uenit iste de p̃cio. aut dicend̾ ẽ agr̃ sibi
uendidisse: Item siquis ꝓmitteret se ũe¬
diturum michi aut̃ ⁊ ꝓ au̾ro offcrret michi
auricalcũ ⁊ iͣ me deciperet nunquid dr̃et
consensisse in auricalcur sunqͣm luo¬
lui em̃e auricalcũ. slec ergo aliqã im lld̃
consensi. qi consensus sinisi uoluntatis ẽ
Sic̃ ergo hic error mat̾ie excludit con¬
sensum: sic ⁊ in coniuigio erroe ꝑsone¬

Expanded text:
eretur, se venditurum agrum Marcello, et postea veniret Paulus dicens se esse Marcellum, et emeret agrum ab illo, numquid cum Paulo convenit iste de pretio, aut dicendus est agrum sibi vendidisse? Item si quis promitteret, se venditurum mihi aurum, et pro auro offerret mihi orichalcum, et ita me deciperet, numquid dicerer consensisse in orichalcum? Nunquam volui emere orichalcum, nec ergo aliquando in illud consensi, quia consensus non est nisi voluntatis. Sicut ergo hic error materiae excludit consensum, sic et in conju
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiant queso aures obtrectatores deinceps
¶mei ⁊ uideant me scd̾as ⁊ t̾cias nup tuꝑi¬
tias in domino concessisse. Qui scd̾as s ꝯdẽpi¬
⁊ t̾cias ñ dampnaui primũ potui damp¬
ego nunc libera uoce ꝓclamo. ñ dãpnari
lecc̃a digamiam. ĩmo nec trigamiam ⁊
ita licẽ quinto ⁊ ui. ⁊ ultra qũo ⁊ scd̾o

Expanded text:
riant, quaeso, aures obtrectatores mei, et videant me secundas et tertias nuptias in Domino consensisse. Qui secundas et tertias non damnavi, primum potui damEgo nunc libera voce proclamo non damnari in Ecclesia digamiam, imo nec trigamiam, et ita licere quinto, et sexto, et ultra, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
net: ꝙ ei obiuet de canonicis constitutis. appa¬
ret ergo hos ñ fuisse ꝯuiges. Item si con¬
uiges eẽnt. discessio abinuicem ẽet diuorciũ
s horũ scꝑatõem negat ambr̃ ẽẽ diuorciũ di¬
cens de beata maria qũa ioseph sibi desponsa¬
uerat ⁊ in suã duxerat. Ioseph nũꝙ̃. cogno

Expanded text:
net quod ei obviet de canonicis institutis. Apparet ergo, hos non fuisse conjuges. § 2. Item si conjuges essent, discessio ab invicem esset divortium. Sed horum separationem negat Ambrosius esse divortium, dicens de B. Maria, quam sibi Joseph desponsaverat, et in suam duxerat: Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
eoium conu̾satõe cultum fidei discant. atq
ĩ melius instititi institus. tam in morib¬
corrũpunt qͣntomag̃ eos qui adlib ulta sit¬
uicia pronisunt. Nulla igitur ult conu
conmumo sit hebreis ad fidẽ xp̃ianam no¬
translatis cũ his qui adhuc in ueti rctucon¬
sisturt. ne forte eoꝵ participatõe subuat̃ã¬
tur. Quicũq ergo amodo exhis qui baptita¬
ti sunt: infidelisi consocia ñ uitaĩnt ⁊ hii
xp̃ianis conentur ⁊ illi publicis cedib depu

Expanded text:
eorum conversatione cultum fidei discant, atque in melius constituti, tam in moribcorrumpunt; quanto magis eos qui ad vitia proni sunt? Nulla igitur ultra communio sit Hebraeis ad fidem Christianam translatis cum his qui adhuc in veteri ritu consistunt, ne forte eorum participio subvertantur. Quicunque igitur amodo ex his qui baptizati sunt infidelium consortia non vitaverint, et hi Christianis donentur, et illi publicis caedibus depu
Abbreviated transcription (Latin):
Nuiaũ errat. ñ eo. sentit. nec ergo consentit
.i. simul cũ aliis seritit hec aũ errauit non
ergo consengit. ñ ita coniũx ẽ appellanda: q
catur orcdinatus: unmo ab ep̃o eidhuc ẽ orcli¬
nandus: sic istaerrans nłłi ẽ copłata coniugi¬
o ĩmo adhuc ẽ copłanda. adhec ñ om̃is erroe
consensum euacuat. Quienim accip̃ muxor̃e
qũã putat uirginem. uł qui accip meretrice
quã putat castam ut̾q errat qr ⁊ ille corru¬
ptam. existunat ẽẽ uirginẽ. ⁊ iste meretric̃e
reputat castam. Nunquid ergo dicendist̃
rũ ẽ ꝙ ñ om̃is error consensensũ excludit

Expanded text:
id est simul cum aliis sentit. Haec autem erravit; non ergo consentit: non itaque conjunx est appellanda, quia catur ordinatus, imo ab episcopo adhuc est ordinandus: sic ista errans nulli est copulata conjugio, imo adhuc est copulanda. § 2. Ad haec, non omnis error consensum evacuat; qui enim accipit in uxorequam putat virginem, vel qui accipit meretricem, quam putat esse castam, uterque errat, quia ille corruptam existimat virginem, et iste meretricem reputat castam. Numquid ergo dicendi sunrum est, quod non omnis error consensum excludit
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾s uota ĩ alt̾am parcẽ se transtułint: ꝓprio¬
ri coniugioꝙ iudici incertũ ẽ. sna ferri nõ
pot̾it. Incerta em̃i ut sixtus p̃pscribit cp̃is ꝑ cs¬
pani am constitutis nemo pontificũ iudica¬
re p̃sumat. ⁊ ꝙ̃ uis uera sint. ñ tñ credenda

Expanded text:
s vota in alteram partem se transtulerint, pro priori conjugio, quod judici incertum est, sententia ferri non poterit. Incerta enim ut Sixtus  Papa scribit episcopis per Hispaniam constitutis nemo pontificum judicare praesumat, et quamvis vera sint, tamen credenda
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cõmĩxm alic̾ cognolocie ateꝑ alid̾ d̾elictam
abaliquo cõmĩtm aliciũ fi. auctoertas illan¬
cholai p̃p ⁊ calcedoncisis synodi illũ ꝓhib¬
cdmr̃sue uxori inr̃imomo copłari. qui uxri
sue debitũ reddidit. p̾ꝙͣ illiꝰ cõnr extitit. Illa
uero auctoritas tribuncnsis concilii illos ꝑ
nitatem a iuro suo cognoscitur. Q ueritur
aũ anuxoo cũ marito in bap̃ate suns debe¬
at suscipere puet. Dc his itascribit urbanuꝰ

Expanded text:
est commatrem alicujus cognoscere, atque aliud derelictam ab aliquo commatrem alicujus fieri. Auctoritas illa Nicolai Papae et Chalcedonensis synodi illum prohibsuae uxoris matrimonio copulari, qui uxori suae debitum reddidit, postquam illius commater exstitit. Illa vero auctoritas Triburiensis concilii illos penitatem a viro suo cognoscitur. Quaeritur autem, an uxor cum marito in baptismate simul debeat suscipere puerum? De his ita scribit
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ heudi. ⁊ coniugat pactio fac̃ ut mulier
indefloratõe sue uirginitatis uł iicoitu di¬
catur nuibere iuiro. uł nuptias celebrare. Itẽ
siriciꝰ pp. discessionem sponse asponso uocat con¬
uigalem seꝑatõcm. M tał discessio dr̃ iuolato

Expanded text:
 et conjugalis pactio facit, ut mulier in defloratione suae virginitatis vel in coitu dicatur nubere viro, vel nuptias celebrare. § 2. Item Siricius Papa discessionem sponsae a sponso vocat conjugalem
Abbreviated transcription (Latin):
excep̃: honestate nubendi ut neminẽ ĩ¬
pediat ad salutem. ꝙ. uis mag̃ expedur
mag̾ ꝙ honestũ eẽt: si uirgo consiliũ quo
siusus ip̃i potestatis aliis affert impedim̃¬
tũ salutis sic̃ ẽ ũ iandu loquimur dis¬
dominus p̃ceptor legis qr corã illo inuista

Expanded text:
excepit honestate nubendi, ut neminem inpediat ad salutem, quamuis magis expediret magisque honestum esset, si uirgo consilium, quo usus ipsius potestatis aliis affert impedimentum salutis, sicut est unde jamdiu loquimur disDominus praecepto legis, quia coram illo injusta
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e infidelẽ ꝯuigẽ ñdinit̾e qͣuis liceat ⁊ cłimiͥtt̃te q̃ ad¬
mod̾ recte clicimus meiiꝰ eẽ ꝙ licet ⁊ exped̾
exponens domini sermonẽ ꝙ̃ ꝓlixum in
monte hiuĩt ubi uentũ ẽ ad qd̃cm de con¬
tati. si p̃uilicando uissioni uñsic dixit.
ñ ut confundam uos hec scribo. s ut filios
carissimos moneo. quid ht̃ qonis ubi ait
ego dico ñ dominꝰ. Item ubi ait. Ecce pauł
dico uob. qr si circuntidamini xp̃e uobis

Expanded text:
is liceat et dimittere, quemadmodum recte dicimus melius esse quod licet et expedit, est ut ego exponens Domini sermonem quem prolixum in monte habuit, ubi ventum est ad quaestionem de contati, non praeiudicando iussioni. unde si dixit: non ut confundam uos, haec scribo, sed ut filios meos carissimos moneo, quid habet quaestionis, ubi ait: ego dico, non dominus? item ubi ait: ecce ego Paulus dico uobis, quia si circumcidamini, Christus uobis
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua ꝓ domo facienda. aut coniugio co¬
pulanda. aut incollectõib herbaꝵ carm¬
na clñt aut petaciolis ꝓ quis infirmidate
scripturaꝵ sr̃ homines aut animalia pomũt
p̃t̃symbolũ ⁊ ordem domunnicam. aut falsi¬
tatib magicis. in grandinarus ⁊ tempesta
tib credunt. Qui aũ talib credunt aut eoꝵ¬
ĩ donũ cuntes: aut suis domib introducuĩt.
⁊ int̾rogant. sciant se fidem xp̃ianã. ⁊ bap̃m¬

Expanded text:
aliqua pro domo facienda aut propter coniugia copulanda aut in collectionibus herbarum carmina dicunt aut pyctaciola pro quavis infirmitate scripta super homines aut animalia ponunt preter symbolum et orationem dominicam aut falsitatibus magicis tibus credunt. Qui autem talibus credunt, aut ad eorum domum euntes, aut suis domibus introducunt, ut interrogent, sciant, se fidem Christianam et bap
Abbreviated transcription (Latin):
phib ꝓm̃ ĩ his quab caĩs una de nubẽ¬
do. ut nõ nubendo. alt̾a de infideli coniu¬
ge dimittenda ut ñ cdimitenda. aliqͥd
sumile mucnit inuerbis apłi. ⁊ aliquid
dissunile. sile quid̃ ẽ illud ꝙ ⁊ ibi dr̃.

Expanded text:
inde in his duabus causis, una de nubendo uel non nubendo, altera de infideli coniuge dimittendo uel non dimittendo, aliquid simile est in uerbis apostoli, aliquid dissimile. simile quidem ill
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ⁊ eam sibi inconiugem petit. Illa
se delusam conq̃ritur ⁊ adprions copsam
aspiratis hic primũ q̃ritur ansit comugi¬
um int̾ eos ¶cd̾o: si prius putabat hunc
liceat ei statim ab illo discedere ¶Quod aũ

Expanded text:
t, eamque sibi in conjugem petit. Illa se delusam conqueritur, et ad prioris copulam aspirat. Hic primum quaeritur, an sit conjugium inter eos? Secundo, si prius putabat, hunc liceat ei statim ab illo discedere? QUAESTIO
Abbreviated transcription (Latin):
liefe. ⁊ scĩficataẽ mulier infidet ꝑuirũ
fidelem. Item ad titũ. hortare ad olefrentu¬
lasito diligant suos uiros. hoc tam de fideli¬
b qͣm deifidelib intelligend̾ ẽ. infidelib
nam iuris fideles mulieres ꝓpensiꝰ p̃p̃deũ
debent obsequi. ut sic uiros suq xp̃o luc¬
ri ualeant sic̃ inpassione b̃i clementis
de theodora ⁊ sisegnio. legitur nurabiłrcõ¬

Expanded text:
et sanctificata est mulier infidelis per virum fidelem. Item ad Titum: Hortare adolescentulas, ut diligant viros suos. Hoc tam de fidelibus quam de infidelibus intelligendum est. Infidelibus namque viris mulieres propensius propter Deum debent obsequi, ut sic viros suos Christo lucrari valeant. Sicut in passione B. Clementis de Theodora et Sisinnio legitur mirabiliter con