comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
QqUOD EX CONELUSIONE
AT queatritunubiũ. ful.¬
GORAGENERANTURADIN¬
Star silicumduriorum
quos eumpulserus INuicẽ
SiBi cnedius ex hisignis
clabitur. uelquecnadmo¬
dumo silignumlignũ to
Ras icde cnemittet. un¬
de etpapenius fulgora¬
que amitis quotienso
cuere procellas. hacitaq
RATIoNẼ. CUMNUBELAIN

Expanded text:
quod ex collisione atque attritu nubium fulgura generentur ad instar silicum duriorum quos cum compulseris invicem sibi, medius ex his ignis elabitur, vel quemadmodum si lignum ligno ras, ignem emittit. Unde et Papinius: Fulguraque attritis quotiens micuere procellis. Hac itaque ratione, cum nubila in
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ quinq Inuentio. dispositio. elocutio. memoria.
pnunciatio. partes aut̃ uocant᷑. idcirco. quasi ꝗd
harũ defueriti oratori. in ꝑfecta facultas ÷ atq ideo
quȩ uniũsa formant oratoriã facultatẽ.: ea partes
facultatis eiꝰ dicere nł absurdũ ẽ. Sed hȩ partes qm̃
rethoricȩ facultatis s̃. totãq rethoricã facultatẽ
cõponunt: necesse ÷ ubi fuerit rethorica. ipse qͦq
circa &iã his ciuilib negotiis tractandis adhibebunt᷑.
igit᷑ iniudiciali negotio & indelibatiuo & demon¬
stratiuo. inuentio. depositio.elticutio. memoria.
p̾nunciatio. quȩ c̃ueniunt. Qm̃ uͦ om̃is fere facul

Expanded text:
sunt quinque, inventio, dispositio, elocutio, memoratio, sunt quinque, inventio, dispositio, elocutio, memoratio, pronuntiatio. Partes autem vocantur idcirco, quia si aliquid harum defuerit oratori, imperfecta facultas est; atque ideo quae universam formant oratoriam facultatem, ea partes facultatis eius dicere ius est. Sed hae partes quoniam rhetoricae facultatis sunt, totamque rhetoricam facultatecomponunt, necesse est ut ubi fuerit rhetorica integra, ipcirca et his civilibus negotiis tractandis adhibentur, igitur in judiciali negotio et in deliberativo et demonstrativo, inventio, dispositio, elocutio, memoria, pronuntiatioque conveni
Abbreviated transcription (Latin):
fiat accepto fine unicuiq specierũ rethoricȩ
ciali genere c̃stituta. Cũ uͦ exdelibatiuo sũpserit¬
utile tonestũ: tc̃ fiat ipsa ciuilis questio: inde li¬
beratiuo causarũ genere c̃stituta: Si uͦ ex demonstra¬
tione sũpserit bonũ : tc̃ demonstratiuaciuilis q̃s¬
tio. ueniunt aut̃ inmat̾iã species exrethorica qđ
alit̃ in mat̾ia sua quȩ lib& facultas ñ potest oꝑari.
quã si suas adhibeat partes. absentib enĩ cunctis
cieb dictũ ÷ rethorice. qm̃ s̃ genera causar: ita st̃.
ut omiũ negotiore quȩ inciuili negotio ẽstituta
s: informata afine iusto iudiciale sit genꝰ. Om̃iũ
uero quȩ c̃stituta in ciuili questione honestũ ł uti
lẽ finẽ ceperunt. delib̾atiuũ sit genꝰ. Omiũq. quȩ
inciuili quȩstione posita. finẽ honesti. iusti boni ue
supser̃ : sit demonstratiuũ genꝰ. Sed dehis actenꝰ. nc̃
departib rethorice ꝑuidendũ ẽ. Partes enĩ rethoricȩ

Expanded text:
fiat accepto fine unicuique specierum rhetoricae ciali genere constituta. Cum vero ex deliberativo suutile vel honestum, tunc fiat ipsa civilis quaestio in deliberativo causarum genere constituta. Si vero ex demonstratione sumpserit bonum, tunc demonstrativa fit civilis quaestio. Veniunt autem in materiam species ex rhetorica: quod aliter in materia sua quaelibet facultas non potest operari, quam si suas adhibeat partes: absentibus enim cunctis ciebus dictum est rhetoricae, quomodo sunt genera causarum, ita sunt ut omnium negotiorum quae in civili negotio constituta sunt informata. A fine justo judiciale sit genus. Omnium vero quae constituta in civili qulem finem ceperunt, deliberativum sit genus; omnium quoque quae in civili quaestione posita finem honesti tantum bonive sumpserunt, sit demonstrativum genus. Sed de his hactenus. Nunc de partibus rhetoricae providendum est. Partes enim rhetoricae
Abbreviated transcription (Latin):
thesis atq spothesis mat̾iȩ utrisq subiecta s inusib
qđ hȩc introgatione. illa ꝑpetua oratione disceptat:
torq̃re conat᷑. Quib ita p̃cognitis paulo posterius &
questiones rethoricas quȩ inc̃stitutionib. positȩ s̃. & ppͥi
generis enumerabimꝰ locos: Nunc paulis ꝑmͥ uidet᷑ de
tota admodũ breuit̃ facultate tractandum: Magnũ
opus ẽatq difficile Quanta enĩ sibim& ars rethorica
cognatione iungat᷑: ñ facile ẽsiderari potest. uixq ẽ¬

Expanded text:
thesis atque hypothesis materia quidem utrisque subiecta est; in usibus, quod haec interrogatione, illa perpetua oratione disceptat, torquere conatur. Quibus ita praecognitis paulo posterius et quaestiones rhetoricas quae in constitutionibus positae sunt, et proprii generis enumerabimus locos. Nunc paulisper mihi videtur de tota admodum breviter facultate tractandum magnum opus atque difficile. Quanta enim sibimet ars rhetorica cognatione iungatur, non facile considerari potest, vixque
Abbreviated transcription (Latin):
ordiũ narratio. particio. c̃firmatio. rep̃hensio. ꝑoratio.
oꝑa docere. & mouere. actor. orator. officiũ. benedicere:
Finis. tũ benedixisse. tũ ꝑsuadere: ẽ uͦ tota rethorica in
specieb Species uͦ ita totã mat̾iã informant ut tam̃

Expanded text:
ordium, narratio, partitio, confirmatio, reprehensio, peroratio. ordium, narratio, partitio, confirmatio, reprehensio, peroratio. Opera, docere et movere. Actor, orator. Officium hujus, bene dicere. Finis, tum bene dixisse tum persuadere est. 12. Tota rhetorica in speciebus; species vero ita totam materiam informant, ut tam
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̃ sed c̃troũsiã. c̃stitutione aliqua formatã: Sunt
auit̃ partes c̃stituciones causȩ generał hoc mͦ si enĩ omis
causa ciectural eet nec alius stat̾ inueniret᷑. nec cet̾
stat̃ c̃iecturał cause pars: sed ipsa causa eet̃ sine du¬
bio c̃iectura: Sed qm̃ partĩ ciectura. partĩ fine. parti
itate. partĩ translatione. causȩ om̃s tenent᷑: pars e¬
c̃stitucio cause ñ eĩ quã tenendo informat. sed eĩ quã¬
diuidit generał. cuiͦ scilic& qͣsi mẽbrũ aliqđ abscidens
suũ facit una qͦq ẽstitucio Sunt gͥ partes ut species c̃sti
tuciones cause generał. ñ eiꝰ quã una quoq tenens infor¬
mauerit Quare ÷ genꝰ rethoricȩ facultas. Rethoricȩ uͦ spe¬
cies tres. iudiciale demonstratiuũ deliberatiuũ. Mat̾ia
aut̃ ciuilis q̃stio quȩ dr̃ causa: Partes huiꝰ mat̾iȩ ẽstitu
ciones: Rethoricȩ partes. inuentio. dispositio. elocutio.
memoria. actio. instrum̃tũ. oratio: instrum̃ti partes. ex¬

Expanded text:
iqua firmatam. 10. Sunt autem partes constitutiones causae generalis hoc modo. Si enim omnis causa conjecturalis esset, nec alius status inveniretur, non esset status conjecturalis causae pars, sed ipsa causa esset sine dubio conjectura. Sed quoniam partim conjectura, partim sine, partim alitate, partim translatione, causae omnes tenentur, pars enstitutio causae, non ejus quam tenendo informat, sed ejudividit generalis; cujus scilicet quasi membrum aliquod abscidens suum facit unaquaeque constitutio. Sunt igitur partes ut species causae tutiones causae generalis, non eius quam unaquaeque tenens informaverit. Quare genus est rhetoricae facultas. Rhetoricae vero species tres, iudiciale, demonstrativum, deliberativum. Materia autem, civilis quaestio, quae dtiones. Rhetoricae partes, inventio, dispositio, elocutio, memoria, actio. Instrumentum, oratio. Instrumenti partes, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectũ hoc nobis ẽ & adcumulũ inteoductionis elaboratũ: Nec hoc
nos turb&: sique hic ꝓpositiones & conelusiones false s. quando ꝗde
non ueritatẽ rerũ sed conexionis sillogismorũ figuras & modos
suscepimus differendas. Nãq bis cognitis siquos adꝑfectũ studiũ
logicȩ disciplinȩ disputationesq subtilitas traxerit: Prius de
ambiguis disputationib discant. post ab his ueritas in reb men¬

Expanded text:
hic nobis est, et ad cumulum introductionis elaboratum. Nec hoc nos perturbet, si quae hic propositiones et conclusiones falsae sunt, quandoquidem non veritates rerum, sed connexiones syllogismorum figuras et modos suscepimus disserendos. Nam his cognitis, si quos ad perfectum studium logicae disciplinae disputationis subtilitas traxerit, prius de ambiguis disputationibus discant, post ab his veritas in rebus men
Abbreviated transcription (Latin):
bilia ꝗb sponte atq ultro c̃sens adiungit᷑. scilie&
ut mox audita s̃ apꝓbent᷑: quȩ uͦ necessaria s̃ ac ñ
ꝓbabilia: aliis ꝓbabilib ac necessariis argum̃tis antea
demonstrant᷑. cognitaq & credita ad altius rei deqͣ

Expanded text:
bilia, quibus sponte atque ultro consensus adjungitur; scilicet ut mox audita sint, approbentur. Quae vero necessaria sunt ac non probabilia, aliis probabilibus ac necessariis argumentis antea demonstrantur, cognitaque et credita, ad alterius rei, de
Abbreviated transcription (Latin):
riemreddit. Uiziueno
AdINFERIoREMEdIΕ¬
rit cinculumex clatia¬
LE CONPAGI CAELIRICO¬
REMNOBIS HIBERRII
pricoris de relinquet
EXIPSOENIM Suntho¬
RAE ExIPsodies Cuoo
ASCENDERIT EXIPSO
Et iacinox cumoccider¬
RIT EXIPSOMENSES EE
ANNINUMERANTUR EX
IPSOUICISITUDINIS TEM¬
porum piunt Etitiste
MINISTERBONUS GRADUS
Aduiͣs itudinis ⁊ empor
moderandas. lamene
UBISECUNDuenuolunta¬
temdi correpiiomona¬
LIB DATURINCANDISCrE
acrius ettrrit mundũ
uEhe mEntiori. flam¬
Mis Eiperbaturaer et
placahochinu et correp¬
⁊ioteraris inicitur Enu¬
ESANIMANTIB ETPESTE¬
LENS PEROMNIAmorta¬
LIB ANNUS INDICITUR
Quod autẽ soloraens pen
AUSTRUM IDESTMRIDIA¬
SaAUStrale parte INuis¬
Bilis uadit. ilocũ. suũ

Expanded text:
riem reddit; ubi vero riem reddit; ubi vero ad inferiorem redierit circulum, ex glaciali compage coeli rigorem nobis hiberni frigoris derelinquit. 4. Ex ipso enim sunt horae; ex ipso dies cum ascenderit, ex ipso etiam nox cum occiderit; ex ipso menses et anni numerantur; ex ipso vicissitudines temporum fiunt, et cum sit iste minister bonus, genitus ad vicissitudines temporum moderandas, tamen ubi secundum voluntatem Dei correptio mortalibus datur, incandescit acrius, et urit mundum vehementioribus flammis, et perturbatur aer, et plaga hominum, et corruptio terris injicitur, et lues animantibus, et pestilens per omnia mortalibus annus inducitur. 5. Quod autem Sol oriens per Austrum, id est, meridiasa australi parte invisibilis vadit in locum suum
Abbreviated transcription (Latin):
PRAETEREXEISIITA ES SUT
CONSEQUENITERERATO
DIESETNOCTIS OMES
esspaEqualas eiquaco
spatioslis hodiernus
dies essit tacolongus
Secpe ress et futurus
Nox quoq sicoili quoq¬
RauIONE SEcpERAEquA
occasuum alio occidis
cuorphylos iphi nequa¬
quacii cuemnu ndo fixũ.
uolui sedipsumperse
mouere : quipostquã
Tinxorit perincoeitas
norisuas adlocumunde
Ex ierat regrediuri
ExpleIOq NOCTISCIRCULO
Rusus del ocosuo pesti¬
Nuserucpit Oblaqua
enim et factalinexper
AuSmum pengit adbo¬
reuertiaur Hiccnis iii¬
temempore perplacã
meridianã curritio
Aes tateenuero Septen¬
trioniuicinus esri
Sedquardo peraus¬
trumcunrtuinior
IERRXEST quandoue¬
ROIUXTA SEPTENTRIONS
TuRloC ISCOTIDIAΝO
Seduiclemens xredi¬
UERSUSAECIPIT CUNSUS
quig. Aeris ⁊ ecnpenes
PRORATIONEMTE COpoR
dis pensitur Etordo ui¬
CISItudi Num praemu¬
TATIONUMq SERUETUR
Naenducnadsuperiona
CONSCENDERET. UER
iecopenat. UBiautem
ad sumenum eaeliuene¬
RIT AESTIUUS ACCENDIT
calonis decidens ran¬
Sus autumni recop̃se¬

Expanded text:
Praeterea, si ita esset, consequens erat dies et noctes omnes esse aequales, et quam spatiosus hodiernus dies esset, tam longus semper esset futurus. 2. Nox quoque simili ratione semper aequaloccasurum, alio occidisseum philosophi nequaquam cum mundo fixum volvi, sed ipsum per se moveri. Qui postquam tinxerit, per incognitas nobis vias ad locum unde exierat regreditur, expletoque noctis circulo, rursus de loco suo festinus erumpit; obliqua enim et fracta linea per Austrum pergit ad Borevertitur. Hiemis autem tempore per plagam meridianam currit. Aestate vero Septentrioni vicinus est. Sed quando per Austrum currit, vicinior terrae est; quando vero juxta Septentrionemtur locis, quotidiano Sed ut Clemens ait, diversos accipit cursus, quibus aeris temperies pro ratione temporum dispensetur, et ordo vicissitudinum permutationumque servetur. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat: ubi autem ad summum coelum venerit, aestivos accendit calores. Descendens rursus, autumni tempe
Abbreviated transcription (Latin):
cdecion ex positione quae¬
rituranquit undeharaatli
OPIMONESTRADUNTUR
terras conuertiutn
dereanorispossit. Et
ideoprius quasicorn¬
culaxtolucinis pulgit.
Nametsrfornispilam
Ex parte chediã exdidũs
Oxparteobscunã Tune
eampanteq quae obseu¬
dens opponaturoculis.
Et nihilorscurũ alte¬
RIUS PARTISUIDEATUR
Quam si dinuo pauilatim
conuerteras. Incipit
oBSCurita sapparere.
et candorminui. do nec
ITERUM AD CONNUARE¬
DEAT. ACSICTOTUS CAN¬
dor aboeulisauerta¬
tuꝵ. Ei solarteruois¬
cura pars possit uide¬
re quod rierodicurni.
cumlumenlunae uide¬
tuicRescEREUSQuas
ad quin tadecica
eTRUSUSUSQAD TRO¬
ciSicpã miwur. et redi¬
Read cornua.doneo
paenitusnihilineala¬
GISAPPAREAT ATCON¬
TRAALIIDICUNTLUNAM
Nons uo puleers lu¬
MINE. SEDASOL.EACCIPE¬
ri lumeni. solenĩ. illa
LOCOSUPEROREST.
HINEUENIT UT QuaNdo
SUBILLOEST PARTESuPe¬
roreluceat. In ferio¬
relarao uamhabet
ad terras obsCURasit
Cũmuero abillodisce¬
derecoeperet. in lus¬
tretur. etiamaparts

Expanded text:
decimi expositione: « Quaeritur, inquit, unde habet opiniones traduntur,terras converti, ut videri a nobis possit, et ideo prius quasi corniculato lumine fulget. 2. Nam et si formes pilam ex parte media candidam, ex parte obscuram, tunc eam partem, quae obscudens opponatur oculis, et nihil obscurum alterius partis videatur; quam si denuo paulatim converteris, incipit obscuritas apparere, et candor minui, donec iterum ad cornua redeat, ac sic totus candor ab oculis avertatur, et sola iterum obscura pars possit videri. Quod fieri dicunt, cum lumen lunae videtur crescere usque ad quintamdecimam, et rursus usque ad tricesimam minui, et redire ad cornua, donec penitus nihil in ea lucis appareat. 3. At contra alii dicunt lunam non suo fulgere lumine, sed a sole accipere lumen. Sol enim illi loco superior est. Hinc evenit ut quando sub illo est, parte superiore luceat, inferiore vero, quam habet ad terras, obscura sit. Cum vero ab illo discedere coeperit, illustretur ex ea parte,
Abbreviated transcription (Latin):
tursolaustitiae EtSitas
I pINNiseius. Sicutscrs¬
tucnest coalisueromeri¬
diae mox esi sicutlegitur
ducnsus rinent ipsilucnem
factisuntillis tene prae
INOPSCuRANooteACBu¬
XXIII DELUMSEAR¬

Expanded text:
tur Sol justitiae, et sanitas in pinnis ejus, sicut scriptum est. Malis vero meridie nox est, sicut legitur: Dum sustinent 30 ipsi lumen, factae sunt illis tenebrae; in obscura nocte ambXVIII. De lum
Abbreviated transcription (Latin):
lunamigrruruidemus
PROXIMAE NOS ESSE
NeCEAMUOREMASPeC¬
tuinostro quamn solem
Id eoque cumsol. longe
superiorsit aluna et
tamenanosis maior
uidituraamseprope
seipsum mouere Nod
cuenmundouerai
UNOLOCOMAENteM
Nacnsi pixus manene
ueces se grat eademn
locaoccidere eier¬
pcexorus que cnadcno¬

Expanded text:
Lunam ergo videmus Lunam ergo videmus prope nos esse, nec eam majorem aspectui nostro quam solem. Ideoque, cum sol longe superior sit a luna, tamen nobis major videtur: jam, si prope seipsum moveri, non cum mundo verti uno loco manentem. Nam si fixus maneret, necesse erat eodem loco occidere et exrat exortus, que
Abbreviated transcription (Latin):
Res incendit. Itaet
Xp̃s credentes fidei
inluminat. Nocarat¬
XUI DEQUANTITATE SO¬
LISET LUNAT
Pursus ineo demope¬
REDOCIOR IDEMITA
tes tatar. Solas radi¬
OSMULLIPROPIOR
dollilongin quiorest.
Siciliteret lunaeglo¬
BOSAEQUaLIS EStoco¬
nigus. Sicmilis sol
EST. ET INDIS. ET BRTIA¬
NiS. Eod emnmomer¬
TO ABUTRASQ. UIDETUR
cumo ritur. nec
cumuergit inocca¬
Suĩminorapparet.
Orientalabn NEC OC¬
cidentalibi cumn
oraturinferior
qua oRep tali hĩ
AESTIMATOR Quantũ
distat inquit orens
ABOCCASUTANTUM
HAECSIUSI INUICEM
diztant. Sed sol. a
NULLODIS TAT. NULLI
quod tacꝯquamꝯ eu¬
BITALES INORII SUO
uid eaturcumoratur
Sed considerare o¬
portetquanitũ inteR¬
Sitspatii. interso¬
lem et terram quod
ASpectuiNos trm
rirmitas. Et quacdã
AEgri tudo uigualet
Iiendere. Huncautẽ
acyplioreor aliquis,
partis quamTe Nan
esse sapien tes dis¬
DISCRBUNT LUNAMI
NOREMESSEDICUNT
quamsolem Ocuia
enim qua eproxima
SUNT NOBISCONIORA
UIDENTUN LONGINQUI¬
Tateautemn locorum
UISUSLANQUISCIT

Expanded text:
ris incendit; ita stus credentes fidei illuminat, negantXVI. De quantitate solis et lunae. 1. Rursus in eodem opere Doctor idem ita testatur: Solis radius nulli propior, nulli longinquior est. Similiter et lunae globus aequalis est omnibus. Similis sol est et Indis et Britannis; eodem momento ab utrisque videtur, cum oritur, nec cum vergit in Occasum minor apparet Orientalibus; nec Occidentalibus, cum oritur, inferior quam Orientalibus aestimatur. Quantum distat, inquit, Oriens ab Occasu, tantum hoc sibi invicem distat. Sed sol a nullo distat, nulli quod tanquam cubitalis in orbe suo videtur, cum oritur; sed considerare oportet quantum intersit spatii 28 inter solem et terram, quod aspectus nostri infirmitas et quaedam aegritudo vix valet intendere. Hunc autem ampliorem aliquot partibus, quam terram esse sapientes describunt. 3. Lunam minorem esse dicunt quam solem; omnia enim quae proxima sunt nobis majora videntur, longinquitate autem locorum visus languescit.
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitus est quaes uatenun di quonodo placiatuxoꝵ ꝑͥnt
UNdeaquus cetur nonposse placene dõ huius mnudi
continencia uoium quod praepeditur saeccl aroticn
ioraad quira ñ supplicia proeo quodsacculũ comimeumcunquican¬
Nemuincerepotuerunt: quaerituraute̾ tur saeomaeurrt nes na
Benedictioneuelentur. quanuo haeccausaest. INCRADIB enico ueliti
oppicus ecclesias ncis faecnae nullatinus praescribunTur: Naconeq:
perontitur eis inecclesialoquiueldocere. Sedneccontngene, neo
posuit. Idcincorela onius ueniasitilliutmnecclesianotailis uelinsic¬
nis introeat ethouorẽ sc̃i ficaticorporis inli ertatecapitis osten¬
datatque citam quasicoronã uirgnoalis clonie inuernce praeferat

Expanded text:
sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori ; unde agnoscitur non posse placere Deo hujusmodi continentiae votum, quod praepeditur saecularium impjora acquirunt supplicia pro eo quod saeculum minime vincunt, qui carnem vincere potuerunt. 11. Quaeritur autem cur feminae virgines in benedictione velentur? Quarum haec causa est. In gradibus enim vel officiis ecclesiasticis feminae nullatenus praescribuntur, nam neque permittitur eis loqui in ecclesia vel docere, sed neque tangere vel posuit, idcirco velaminis venia fit illi, ut in ecclesiam notabilis vel insignis introeat, et honorem sanctificati corporis in libertate capitis ostendat, atque mitram, quasi coronam virginalis gloriae, in vertice praeferat
Abbreviated transcription (Latin):
eniescras tũ. esi dnodis potame Suntenims phadones quina nati
Suñs cutetalii quias hocois: paensint Etsuntquis erpsos cas¬
traueruts. propterreqnumcaelonũ quib enamperes aiac
prophetã dicit sedaturũ. in docosuaennonirissuis locoo
nocinatũ meliorẽ culto quacn piliorũ et pilianũ suanũ. Nam
illiquisionoscuntur: autquis: ipsudumilememnũ depilra¬¬
toritoenerarenonpossint sicutsunt eunuchiporemum
diunt. eotacen proposrtos un trtconiuges siporns seił habe¬
quia castratisua propter saeculũ. uon propten neqnũ caeloꝵ
NEꝙ eniorixoresamium tutes edcarneces srtate nonducuit

Expanded text:
enim scriptum est, Domino disputante: « Sunt enim spadones qui ita nati enim scriptum est, Domino disputante: « Sunt enim spadones qui ita nati sunt; sunt et alii qui ab hominibus facti sunt, et sunt qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum » . Quibus etiam per Isaiam prophetam dicit se daturum in domo sua et in muris suis locum nominatum meliorem multo quam filiorum ac filiarum . 7. Nam illis qui sic nascuntur, aut quibus ipsum virile membrum debilitatur, ut generare non possint sicut sunt eunuchi potentudiunt, eo tamen proposito, ut conjuges, si potuissent, habequia castrati sunt propter saeculum, non propter regnum coelorum; neque enim uxores animi virtute, sed carnis necessitate non ducunt. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
xonhabeos edcons iliõ dotaen quaetipsescienciã dĩ ha¬
beus ex is timoerqohoc honumes se prop ternotaite
Nec es̃bitatem qnmonumesthoomnisicesse. atueno quitem¬
tationẽ carnis non tolenantuecesseest ut portũ comuen petanT
Uadeendemapostolus qui seinquit non corner nubat. melius
mundi quiNusun leceoðiser uareuix poss unb aliterallos dicron
peccares inusañ qui nondumn dõuoue nuntcrsntatẽ. ceterũ qui uel
incordesuopromisit sialiud fecerit hab et dacmuanonẽ quia pra¬
ona pidem. Sicutaindema pos tulus mratafecit. quodeni. enatpera¬
tiamnlicitum peruotum sibi fecitnlicitũ. Sicutannania seis appina
quib depraediopos sessionissuaeretinerenhillicuit osquam
causxetsorita morte prostatis uñ. In euancelioautẽ uno inudiuer¬
Saceneracnecnorantur. Sedillis specialiterrequipossessiode¬
putaturquiseamoredi castrauerunt.idest nonquos inpossipili¬
tetis neces sitascogit sed quos uolun tases ƿieit continentes. Sic¬

Expanded text:
ipse scientiam Dei habens. Existimo enim hoc bonum esse propter instantem necessitatem, quoniam bonum est homini sic esse » . At vero qui tentationem carnis non tolerant, necesse est ut portum conjugii petant, unde et idem Apostolus: Qui se inquit non continet nubat; melius mundi qui nubunt legem Dei servare vix possunt. Aliter illos dicit non peccare, si nubant qui nondum voverint Deo castitatem. Caeterum vel qui in corde suo promisit, si aliud fecerit, habet damnationem, quia primam fidem, sicut ait Apostolus, irritam fecit. Quod enim erat per naturam licitum, per votum sibi fecit illicitum, sicut Ananias et Sapphira, quibus de pretio possessionis suae retinere nihil licuit, ob quam causam et subita morte prostrati sunt . 6. In Evangelio autem virginum diversa genera memorantur, sed illis specialiter regni possessio deputatur, qui se amore Dei castraverunt, id est, non quos impossibilitatis necessitas cogit, sed quos voluntas fecit continentes. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
oquao diutrraque prronuntiatioest ⁊ancquide m ds in
pricnordios ec entemgenenis smnis it indul.tis coniugio¬
rucn uolaptatro: donec mundus re pleretur xoncueno
subex cntatrs: tem poruen conpraessit quo de ciserat
etreuoc auit quo dindulserat uude etsalomon pras¬
uidens ins p̃uait tecn pus aciplexandietuemrpus lom¬
qe pieri abac plexuquia praeceptiuetenis est utter¬
raprocreationi: Men pleretur noui a ctem utconter¬
uentia atq: uircinitate caełũ adim pleatuꝵ quacii tamen

Expanded text:
mque Dei pronuntiatio est. Tunc quidem Deus in primordio sementem generis emisit, indultis conjugiorum habenis, donec mundus repleretur; nunc vero sub extremitatibus temporum compressit quod emiserat, et revocavit quod indulserat. Unde et Salomon praevidens in spiritu ait: Tempus amplexandi, tempus longe fieri ab amplexu . Quia praecepti veteris est ut terra procreationibus impleretur, novi autem ut continentia atque virginitate coelum adimpleatur. Quam tame
Abbreviated transcription (Latin):
supertia cor ruppator. mal. tusenim extollet Rginitas
cl euatcontinentix fidenterenim dico facilius sequun¬
turaguum et sinonquocumqerit certequousq potue¬
runt corugxtihumiles quãsuperbientes urcmes quomo¬
doenims equintuadquemnonuultac cedene. Aut quo¬
modoacceditadquemn nonuenit ut dis catquorra mmitisest.
tur quoduo ueruntardeteritaut propesse acseraatȩ
iteqretatis ceteras etrãoris:coNCRUANtSInEquibus pro¬
culdubio otiosaetianis manitum cinitas.Boui enicnactas
SIC ADDANTAA Guitxtiangelicamuitam hocnib: et caeli
cores exhisentterras, illiergote⁊ ins probantn qui

Expanded text:
superbia corrumpatur. Multos enim extollit virginitas, elevat continencia. Fideliter enim dico: / facilius sequuntur agnum, et si non quocumque ierit, certe quousque potuerunt coniugdo enim sequitur, ad quem non vult accedere? Aut quomodo accedit, ad quem non venit ut discat quoniam mitis est nter quod voverunt ardenter; ita ut professae ac servatae integritati caeteris etiam moribus congruant, sine quibus procul dubio otiosa et inanis manet virginitas. Boni enim actus si addantur virginitati, angelicam vitam hominibus et coeli mores exh
Abbreviated transcription (Latin):
mebira cius quachoc costodiunt etacniripsacanno
quodtotacus todit in pidemsedtamex siclaudator cirgintas
nenuptiac condem ne tur. opontit engonondã pnare quõd
pouucnest seds uaderequod melios est antexo uentua
qui ꝓpex p̃iconiucia placue re dõpostadue xtue uciitas
pracna enicdisententia cres cere otqexeraꝵe pracciqoit
secuuduencontenentias uasit nonenimiaen locatus est

Expanded text:
membra ejus, quae hoc custodiunt etiam in ipsa carne quod tota custodit in fine? Sic tamen laudetur virginitas, ne nuptiae condemnentur. 447 Oportet enim non damnare quod bonum est, sed addere quod melius est. Ante adventum quippe Christi conjugia placuere Deo, post adventum virginitas. Prima enim Dei sententia crescere et generare praecepit, secunda continent
Abbreviated transcription (Latin):
Socrates cũ platone & discipulis. dephilosophięratio¬
ne ꝑtractat. hȩc quippe oratio quȩ ÷ socrates cũ pla¬
tone & discipulis. subiecta ÷. Illa uͦ quȩ ÷ dephilosophiȩ
ratione ꝑtractat: p̃dicat᷑. Rursus aliquando nom̃ sub¬
iectũ ẽ. ⁊ oratio p̃dicatũ hoc mͦ. socrates. dephilosophiȩ¬
racione ꝑtractat. hic enĩ socrates solus subiectꝰ ÷. Ora¬
tio uͦ quã dicim dephilosophię ratione ꝑtractat.
p̃dicat᷑. Euenit etiã ut suponat᷑ oratio & simplex uoca¬

Expanded text:
Socrates cum Platone et discipulis de philosophiae ratione pertractat. Haec quippe oratio, quae est, Socrates cum Platone et discipulis, subiecta est. Illa vero, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur. Rursus aliquando nomen subiecturatione pertractat; hic enim Socrates solus subjectus est; oratio vero, quam dicimus, de philosophiae ratione pertractat, praedicatur. Evenit etiam ut supponat
Abbreviated transcription (Latin):
bulũ p̃dicet᷑ hoc mͦ. Similitudo cũ suꝑnis diuinisq
cia uͦ p̃dicat᷑. Sed dehusmodi ꝓpositienib inhis cõ¬
diligentius disseruimꝰ: DECONDITIONALISUS
ONDITIONALIUM uͦ ꝓpositionũ quas greci ypotheticas
uocant. partes sunt simplices ꝓpositiones. cui qͥdẽ
eã qͣuȩ prius dr̃ antecedens. quȩ posterius c̃sequens
appellat᷑. ut in hac ꝓpositione quȩ dicit. Si rotundũ ÷
uolubile ẽ: Rotundũ eẽ antecedit. uolubile csequit᷑:
Harũ qͥq aliȩ simplices c̃dicionales. Aliȩ uͦ coniunctȩ s̃¬

Expanded text:
 modo: Socratis similitudo cum supernis divinisque tia vero praedicatur. Sed de huiusmodi propositionibus in his comdiligentius disseruimus. Conditionalium vero propositionum, quas Graeci hypotheticas vocant partes, sum simplices propositiones, cujus quae prius dicitur antecedens, quae posterius consequens appellatur, ut in hac propositione quae dicit: si rotundum est, volubile est. Rotundum esse antecedit, volubile esse consequitur. Harum quoque aliae sunt simplices condition
Abbreviated transcription (Latin):
re trabit᷑. Et sidefinias hominẽ animal dicas. Idẽ genꝰ
quid sint uoces quȩdã que nł significant ut ssillabȩ
nom̃ uͦ designat. id cuiꝰ nom̃ ẽ. ad placitũ uͦ qđ nullum
nom̃ aliꝗd ꝑse signific& sed adponentis placitum il
lud inp̃ssit. Sunt enĩ uoces naturalit̾ significantes
ut canũ latratꝰ irascanũ signat & alia eꝰ quȩdã uox
blandim̃ta. sed ñ s̃ noa quia ñ sunt ad platitũ sig
tẽpr̃ sunt uerba cũ tẽpr̃ st̃. Cuiꝰ uͦ nulla pars extra
Inciceronis enĩ noẽ nulla extra pars designatiua ẽ.
neq ci. neq cen neq ro. neq si ex duob. integris noã
sint. Qđ enĩ inuno c̃significat id extra ñ significat
in noẽ enĩ magist̾. magis &t̃ consignificant qđ ẽ
magist̃ sublatũ t̃ ł magis ñ erit alicuiꝰ significatio
nisi tibi hoc alii nom̃ dare placuerit. Omã enĩ noã
ñ naturalit̾ st̃. sed ad placitũ ponunt᷑. sed dehis in
maior eiꝰ rei tractatꝰ ÷ quã ut nc̃ exꝑiri debeat

Expanded text:
re sumitur, ut si diffinias hominem prius animal dicas, quod est genus. quia sunt voces quaedam quae nihil significant, ut sunt syllabae. Nomen vero, designat id cuius est nomen. Ad placitum vero, quia nullum nomen aliquid per se significat, sed ad ponentis placitum. Ilus rei nomen illud impressit. Sunt enim voces naturaliter significantes, ut canum latratus iras canum significat, et alia eius quaedam vox blandimenta; sed non sunt nomina, quia tempore sunt, verba cum tempore. Cujus nulla pars extra In Ciceronis enim nomine nulla extra pars designativa est, neque 'ci', neque 'ce', neque 'ro'. Neque si ex duobus integris nomina sint. Quod enim in uno consignificatIn nomine enim magister, magis et ter consignificant, quia est magister. Sublatum vero ter et magis non erit alicujus significatio, nisi tibi hoc alii nomen dare placuerit. Omnia enim nomina non naturaliter sunt, sed ad placitum ponuntur. maior eius rei tractatus est quam ut nunc totus valeat
Abbreviated transcription (Latin):
ad placitũ cuiꝰ partes aliquid extra significent
adplacitũ sunt ea quoq ipsa ẽ ad placitũ. Orationis aut̃
partes nom̃ & uerbũ ẽ. sed hȩc ad placitũ. Oratio gͥ ad
placitĩ ẽ. Termini uͦ orationis adialecticis nominant᷑
nom̃ resolutio partiũ orationis fiat. Nequis orationẽ
iã designatiue nõn sunt. Distat aut̃ auerbo ł noẽ ora
tio. qđ illius partes extra significant. Uerbi & noĩs par¬
tes nihil extta designant. Est enĩ dictio uniꝰ simplicis
uocabuli nuncupatio ł simplex affirmatio. atq ideo
dictũ ẽ. orationis partes significare. ut dictionẽ. idẽ ut
simplicẽ uocabuli nuncupationẽ. In oratione enĩ socrates
ambulat utraq extra significant tantũ quantũ siplex
uocabuli nuncupatio designare queat. quomodo aut̃ affir

Expanded text:
ad placituad placituad placitum sunt, ea quoque ipsa ad placitum est. Orationis autem partes sunt nomen et verbum. Sed haec ad placitum, oratio igitur ad placitum est. Termini vero orationis a dialecticis nominantur nomen resolutio partium orationis fiat, ne quis orationem iam designativae non sunt. Distat autem a nomine vel verbo oratio quod illius partes extra significant, verbi et nominis partes nihil extra designant. Est autem dictio unius simplex vocabuli nuncupatio, vel simplex affirmatio. Atque ideo dictum est orationis partes significare ut dictionem, id est ut simplicis vocabuli nuncupationem. In oratione enim, Socrates ambulat, utraque extra significat tantum quantum simplex vocabuli nuncupatio designare queat. Quomodo autem ut affir
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ponit᷑ sillogismorũ ratio titubabit. Nã si exqͦ sint ge¬
nere t̃mini nescient᷑ totũ ignorabit᷑ Nom̃ & uerbũ duȩ
sole partes s̃ putandȩ cet̃ȩ enĩ ñ partes sed orationis
supplem̃ta s. ut enĩ quadrigarũ frenał lora. ñ partes sed quȩ¬
dã quodã modo ligature. & ut dictũ ẽ supplem̃ta s. Non
etiã partes. Se c̃iunctiones & ppositiones & alia hui modi
ñ partes orationis s̃. sed quedã colligam̃ta. participiũ uero
qđ uocat᷑ uerbi loco ponetͥ qm̃ tẽporis demonstratiuũ ẽ.
Aduerbiũ uͦ nom̃ ẽ. euiꝰdã enĩ definitine significationis
ẽ sine tẽpr qđ si ꝑcasus ñ flectit᷑. nihil impe. dit. Non ẽ
enĩ ꝓpriũ nominũ flecti ꝑcasus. sunt eni quedã noã
que flecti ñ poss. quȩ agrãmaticis monoptota nominant᷑.
Sed hoc gãmatice magis ꝗhuiꝰ considerationis est
ratio uox designatiuade ORATIONE¬

Expanded text:
componitur syllogismorum ratio titubabit. Nam si ex quo sint gecomponitur syllogismorum ratio titubabit. Nam si ex quo sint genere termini nesciatur, totum ignorabitur. Nomen et verbum duae solae partes sunt putandae, caeterae enim non partes, sed orationis supplementa sunt: ut enim quadrigarum frena vel lora non partes, sed quaedam quodammodo figaturae sunt et, ut dictum est, supplementa non etiam partes, sic conjunctiones et praepositiones et alia hujusmodi non partes orationis sunt, sed quaedam colligamenta. Participium vero quod vocatur, verbi loco ponetur, quoniam temporis demonstrativum est. Adverbium vero nomen est, cujusdam enim definitae significationis est sine tempore, quod si per casus non flectitur, nihil impedit. Non enim est proprium nominis flecti per casus. Sunt enim quaedam nomina quae flecti non possunt, quae a grammaticis monoptota nominantur, sed hoc grammaticae magis quam huius considerationis est. Oratio est vox designativa
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpr̃ cui pars nihil significat ut ẽ ñ albent. albent
enĩ qđ cũ nad iunctũ c̃significat solũ non significat &
qua nihil definitũ monstrat qđ enĩ ñ alb& potest &rubere
ideo infinitũ uerbũ uocatũ ẽ. faciebat aut̃ & facturꝰ
ut suꝑiꝰ in noẽ ñ uerba sed casus uerborũ sunt. Repeten¬
dũ ẽ gͥ aprincipio uerbũ uocẽ eẽ dictũ agenere. sig¬
nificatiuã uͦ ut ab ñ significatiuis uocib diuideret᷑
ad placitũ uͦ ut ab illis quȩ nat᷑a s̃ significatiue uocib
separaret᷑. cũ tẽpr̃ uͦ ut ab noẽ diuideret᷑. p̃sens aliꝗd
significare ut auerbi casib disiungeret᷑. finita uͦ ut ab
lec enĩ ex noẽ & uerbo cõponi uidetͣ. sed pͥus utrũ nom̃
& uerbũ. solȩ partes orationis sint c̃sideremꝰ an etiã
aliȩ sex ut grãmaticorũ opinio fert. an aliqua ex his
in uerbi & nõis iura uertant᷑. Qđ nisi pͥus estitutũ sit
tota ꝓpositionũ ac deinceps ea ipsa quȩ exppositionib

Expanded text:
il significat, ut non albet Albet enim, quod cum non junctum consignificat, solum non significat, et quia nihil definitum monstrat quod enim non albet, potest et rubere, on albet, ideo infinitum verbum vocatum est. Faciebat autem et facturus, ut superius in nomine, non verba, sed casus verborum sunt. Repetendum est igitur ab initio verbum esse vocem dictum, a genere; significativam, ut a non significativis vocibus dividatur; ad placitum, ut ab illis quae natura sunt significativae vocibus separetur: cum tempore, ut a nomine divideretur; praesens aliquid significare, ut a verbi casibus disjungeretur; finita, ut ab Haec enim ex nomine et verbo componi videtur: sed prius utrum nomen et verbum solae partes orationis sint consideremus, an etiam aliae sex, ut grammaticorum opinio fert, an aliquae ex his in verbi et nominis jura vertantur; quod nisi prius constitutum sit, tota propositionum ac deinceps ea ipsa quae ex propositionibus
Abbreviated transcription (Latin):
significent ut s̃ casus nominũ ut ciceronis. ł ciceroni
aut uerũ aut falsũ demonstrat ut sidicas dies ẽ. hoc
ñ sit demonstrasti. ltaq nihil ex hoc neq uerũ neq
falsũ efficies. & merito dictũ uidet᷑. qđ enĩ pͥmo uoca¬
bulũ noã reb imponentes dixer̃ id solũ nom̃ merito¬
uocabit᷑. Qui enĩ pͥmꝰ circo circũ nom̃ inposuit. Ita dix¬
isse uidet᷑. dicat᷑ hic circꝰ atq ideo pͥmꝰ hic casus nomi¬
natiuus uocat᷑ ꝙ nom̃ sit aliis uͦ noĩb non nõĩs cet̾os
cas appellauer̃. Ergo a capite reuoluendũ ẽ. uocẽ
dictã qđ uox nõinũ genũ sit. Designatiuã uero ut¬

Expanded text:
Cicerone aut verum aut falsum demonstrat. Ut si dicas, dies est, hoc t, aut non sit, demonstrasti. Itaque nihil ex hoc neque verum neque falsum efficies. Et merito dictum videtur. Quod enim primo vocabulum nomina rebus imponentes dixerunt, id solum nomen vocabitur merito. Qui enim primus circo circum nomen imposuit, ita dixisse videtur, Dicatur hoc circus. Atque ideo primus hic casus nominativus vocatur, quod nomen sit. Aliis vero nominibus non nominis caeteros casus appellavere. Ergo a capite revolvendum est, vocem dictum quod vox nominum genus sit; designativam vero
Abbreviated transcription (Latin):
designatiue s̃ & scđm placitũ & sine tẽpr̃ quarum
ũ ẽ cui subdi possit nõĩ enĩ ñ potest. Omẽ enim
nom̃ significat aliꝗd definitũ. Non homo aut̃ qđ̃ defi¬
nitũ est. ꝑimit oratio uͦ dici ñ potest. Om̃is n oratio
Omẽ enĩ uerbũ cũ tẽpr̃ est. Non homo uͦ sine tempr̃.
qiđ sit ergo ita uidendũ ẽ & qm̃ non homo uox signi

Expanded text:
sunt, et secundum placitum et sine tempore, quarum um est cui subdi possit, nomini enim non potest, omne enim nomen significat aliquid definitum, non homo autem quod definitum est perimit; oratio vero dici non potest, omnis enim oratio omne enim verbum cum tempore est, non homo vero sine tempore est: quid sit er
Abbreviated transcription (Latin):
Syc solucutem queomdeo conpetenes ac¬
crpiunttalenationems tutũ maionesnos tridixeruñ tradun
tremcucpenadue ntums c̃isp̃s discipulieius in fla cora tilinquis
oconiumc entiumloquenentirquo praes acio consecu tumest: Ut Nul
cationes incomcmecons ttuut nelocaliterabinuicemdisceden¬
tes diuer sucnaliquid ueldis sonum praedicare turhis quiad sidem
conponuñ atq hanccredenm. dandã essereculã statuuñ. Synbolũ
aute hocculns etiustissicms excausis appella reuolueruñ. Syobolum
ensi grẽceenadiciũ potes tetconlatio. hocestquod plures inunumco

Expanded text:
Symbolum autem, quod iidem competentes accipiunt, tali ratione institutum majores nostri dixerunt. Tradunt trem, cum per adventum sancti Spiritus discipuli ejus in flammarum linguis omnium gentium loquerentur: quo praesagio consecutum est, ut nullcationis in communi constituunt, ne localiter ab invicem discedentes diversum aliquid vel dissonum praedicaretur his qui ad fidecomponunt, atque hanc credentibus dandam esse regulam statuunt. Symbolum autem hoc multis et justissimis ex causis appellare voluerunt. Symbolum enim Graece et indicium dici potest collatio, hoc est, quod plures in unum co
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃suriute sulgenris Siguipicantur. ABEOAU¬
utrecotonagladio dictoest. Unde etiaco euco
lat ii iugulamuocantisidusutuidetur armatu
etgtellaruolace torrile quodig norare maq¬
Nidispicultariseon Adeo quia quamuis rudes
oculos tamen prraepulgore sƿlendoreco h be¬
ipsorapiti hii quippeoionis in ipsopondere
temporis hnecnalis exciunti suo queortu
IBRes etteco pes tates ecrtant et coariN
terrasq: peltturat. Orionis autecsiwipl¬
cantmnartyres. Namsicutistinas cuturia
caclo tecoporo hieans. tamecclesianartras
prrocodun. teopone persocutionis prdoede¬
tisus orionibus¬
ertera. Orortis uero
mantykib ternenonum
EnNP idelium cordateco
iuepuro Stellaniteas.
quasocium haxiena
ei clariores seuide tur¬
NAMquecadmnodũ. Sol¬
et LuNAITT haecucsra
facit lstaigitrroriem¬

Expanded text:
us virtute fulgentes significantur; 40 ab eo auautem Orion gladius dictus est. Unde etiam eum Latini Jugulam vocant, sidus, ut videtur, armatum et stellarum luce terribile, quod ignorare magnae difficultatis est, adeo ut quamvis rudes oculos, tamen prae fulgoris splendore in seipsum rapiat. Hi quippe Oriones in ipso pondere temporis hiemalis exoriuntur, suoque ortu imbres et tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. 9. Oriones autem significant martyres. Nam sicut isti nascuntur in coelo tempore hiemis, ita in Ecclesia martyres procedunt tempore persecutionis. Procedentibus Orionibuset terra; obortis vero martyribus, terrenorum et infidelium corda Lucifer, stella nitens, quae ominum maxima et clarior esse videturquemadmodum solet luna, ita haec umbram facit. Ista igitur orie
Abbreviated transcription (Latin):
duio. Num quidconiuN¬
Gere ualas cmieantis.
Stellatplaades etgiaum
aurtituni poterasdissi¬
pare. Numquid prroducis
luc iperumintecmporesuo
si ues perucosupenpilios
torras consureens. Et¬

Expanded text:
ur numquid coniungere valebis micantes stellas Pliadis aut gyrum Arcturi poteris dissipare numquid producis luciferum in tempore suo et vesperum super filios terrae consurgere
Abbreviated transcription (Latin):
EsSedenuscitim de
quoscristuor est. quo¬
luc ipor qui manit oras¬
baris. quietiamineaero
supers tellas dĩ diciroe
Sedempositurumetca
ducens. hic solemh occi¬
denteosequetur et
tenepras sucuedentes
prraecidet. haecautẽ
puco qui ta cnquã ues

Expanded text:
noscitur. De quo scriptum est: QuoLucifer, qui mane oriebaris? et qui etiam in coelo super stellas Dei dicit se sedem positurum, et caducens. Hic solem occidentem sequitur, et tenebras succedentes praecedit. Hic autem pum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
retis caelũ lapi noctisq per
atergo altis ceretractus
aere dis pers otrahene ca¬
dentia sol cos sidera et
sũcnis etiaco quae pixate¬
Nentur astrdapolas. Sed
Inc poetae uoluntariiad
opinionẽ. uulcisecontile¬
runt. Cetenue phyloso¬
phi quis curac estenurdi¬

Expanded text:
es coelo labi, noctisque per a tergo albescere tractus. Aere disperso trahere candentia sulcos Sidera, et summis etiam quae fixa tenentur Astra polis. Sed hi poetae voluntarie ad opinionem vulgi se contulerunt. Caeterum philosophi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qui palsisopinor
uocahula itaiuastras exlo¬
cinũ nominio uelaliatũ
creatunarũ. uocahulas m¬
posuerunt. Ita enimatella¬
Rum quarundã Gentiliuco
Sapierotes ⁊ocoirea sicut
et dierũ. Indierũ. quodue¬
Ro eisdẽ.Nocainiis. Sacra
utitunscrirtuna noctina
Bat farulas. Sedpaciens
exreruisiBilib: inuidat¬
porurr qualitate dunte oquita ut quic quidincognitun
dieuipica pacd ius perid quodeot cocuntuo hucntns
SENSIBUS INNOTISCAT¬
que lat ini septentiuonem dicunt quiseꝑtecodtci¬
ruoaduo puligeus ise ipso reuolutus notatur qui
ideo plietruen uocatuꝵ quia inmodo ueiculi uollitor es
nodo tres adsunmael euxc modo quatiuor inclirt:
hieauto onacaeliaxe consttutus deorperuens atoret

Expanded text:
s, qui falsis opinionibus vocabula ista in astris ex hominum nominibus, vel aliarum creaturarum vocabulis imposuerunt. Ita enim stellarum quarumdam gentilium sapientes nomina, sicut et dierum, indiderunt. 2. Quod vero eisdem nominibus sacra utitur Scriptura, non bat fabulas, sed faciens ex rebus visibilibus invisibur quae late sunt cognita, ut quidquid incognitum significat, facilius per id quod est cognitum humanis sensibus innotescaquem Latini Septentrionem dicunt, qui septem stellarum radiis fulgens, in seipso revolutus rotatur, qui ideo Plaustrum vocatur, quia in modum vehiculi volvitur, et modo tres 39 ad summa elevat, modo quatuor inclinat. H
Abbreviated transcription (Latin):
dt groe pieNrtonẽ sequitur qui eriaco abarquis
Antopilax dicitur. siuecnnor arctus. unde or qui¬
dacn eam depientiuonẽ diaerunt hancexpectant
piaecipue quinauicarenoscuntur: dequaluca
Suni multae
iuge drellae quas eriam tutrum appllacrus
uacnultitudinestellarum. Nacnetipse septeco

Expanded text:
t Septentrionem sequitur, qui etiam ab antiquis Arctophylax dicitur, sive minor Arctos. Unde et quidam eam Septentrionem dixerunt. Hanc spectant praecipue qui navigare noscuntur. De qua Lucsunt multae juges stellae quas etiam botrum appellamus a multitudine stellarum. Nam et ipsae septem
Abbreviated transcription (Latin):
dã extrinsecꝰ debilitate t̾bati: sed hȩc ad generis di¬
uisionẽ sum̃da ñ st̃. neq enĩ addiffinitionẽ s̃ cõmo¬
da Omẽ enĩ ꝗcꝗd ad diuisionẽ generis aptũ ẽ:
idẽ ad diffinitiones rectissime t̃gregamꝰ: Illa uͦ quȩ
ꝑse s̃ : sola addiuisionẽ generis apta s̃ Hȩc aut̃ in¬
formant ꝑficiuntq uniꝰ cuiꝰq substantiã ut homi¬
nis rationabilitas & mortalitas Sed has quẽ ad moduĩ
ꝓbare possimꝰ. utrũ ex eo sint genere statĩ relinqͥn¬
tiũ anꝑsequentiũ an insubstantiã ꝑmanentiũ h
mͦ uidendũ ẽ. neq sufficit scire quas indiuisione
sumamꝰ. nisi illud qͦq sit cognitũ. quẽ ad modũ cas¬
dẽ ipsas quȩ sum̃de. & quȩ reiciendę s̃ rectissime cog

Expanded text:
dam extrinsecus debilitate turbati. Sed haec ad generis diuisionem sumenda non sunt, neque ad definitionem sunt commoda; omne enim quicquid ad diuisionem generis aptum est idem ad definitiones rectissime congregamus, illa uero quae per se sunt sola ad diuisionem generis apta sunt, haec autem informant perficiuntque uniuscuiusque substantiam, ut hominis rationabilitas et mortalitas. Sed has quemadmodum probare possimus utrum ex eo sint genere statim relinquentium an consequentium an in substantia permanentium hoc modo uidendum est, neque enim sufficit scire quas in diuisione sumamus nisi illud quoque sit cognitum, quemadmodum easdem ipsas quae sumendae et quae reiciendae sunt rect
Abbreviated transcription (Latin):
turglorios enumcanities: quae est canicioshaut duniae
qrunsa pitia dequascriptũ est canines hocminu en prudeu¬
cia est cumque noncentos etac plius annos anadaco usq:
adabrabaenuixisse homnes legenimus uuillus alus prri¬
cnus apellatus est prnt idestse uioꝵ nsiapraham quicnul¬
crulto pauciorin: anns. uixisseconuinc etur nonenico prop¬
terdecrepͥtamaetatem sed proptersa pientiam prni

Expanded text:
tur Gloria senum canities . Quae est haec canities? haud dubium quin sapientia, de qua scriptum est: Canities hominum prudentia est . Cumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legimus, nullus alius appellatus est primus multo paucioribus annis vixisse convincitur. Non ergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam presbyteri
Abbreviated transcription (French):
uocant. hiseuim sicutetep̃is. dispensatio mys te riordicorenis sa
eioancunus consortes cunẽpis suirsimilitere tindoetrrna populo¬
numn etioppicio praedicandiacsolã propterauctoritatẽ dũcno
sxcerdoticlena conumondenano et consecratones Sepenuxtaedt
ceueranet. Nampaulus apos tolus eosdẽ. prg̃os. utuere gacerdotes

Expanded text:
vocant. His enim, sicut episcopis, dispensatio mysteriorum Dei commissa et sanguinis consortes cum episcopis sunt, similiter et in doctrina populorum, et in officio praedicandi. Ac sola propter auctoritatem summo sacerdoti clericorum ordinatio et consecratio servata est,t, scandala generaret. Nam Paulus apostolus eosdem presbyteros, ut vere sacerdotes,
Abbreviated transcription (Latin):
minis int̾p̃tatione rẽ declarari Loc anotatione Coniugata
s̃ quȩ ab eodẽ nomine flectunt᷑. ut aiusticia iustus iuste
iustũ. ab ħ ita capit᷑ argum̃tũ. ut siq̃rat᷑ anridere gauđe
sit. dicemꝰ. Sirisus gaudiũ ẽ: & ridere gauđe ẽ: Questio de

Expanded text:
minis interpretatione rem declarari. Locus a notatione. Conjugata sunt quae ab eodem nomine flectuntur, ut a justitia, justum, juste. Ab his ita capitur argumentum, ut si quaeratur an ridere gaudere sit. Dicemus, Si risus gaudium est, et ridere gaudere est. Quaestio de
Abbreviated transcription (Latin):
IN quib:sidera
couentur ethochinẽs
MAuIGationib: excludi¬
tigrausticontinui trigin¬
tepraeliares quis fas
Supersunt duodecin en¬
SIRUS. ENNCIPIUNT ANONO

Expanded text:
in quibus sidera moventur, et homines a navigationibus excluduntur; justi continui triginta. Praeliares, quibus fas supersunt 5 duodecim mensibus, et incipiunt a nono
Abbreviated transcription (Latin):
horuosu titut ione conas teriasũpsene prnacipium. Secundũ
Genus esthereontanũ qui procul abhocis: necedemes deser¬
talocretuasias solitudinessequiatq habitare perhibeutur ad
iontationẽs cilice theliae etohannis aptis taequihermseceetis
penemanuñ h quippe incredipilimundicontẽpiusola s olnudine¬
conte iiquodeis percentamte ruallxtecapoꝵ defertursicq
Secretis sics paeitus abomnhonũ conspectu necotidiuino
tamũ consilioƿer nuummuncinpunis mentis. in hesorunT et prop¬
tencuius acorẽ non solũ mundũ. sedeuã homnũ consortianela¬
querunt Ternumgenus estana coritarqunamcoenosialiconuer¬
Satione perfeciiucludu semenps os incellolis proculab hooucos¬
pecturecons nulliad sepnaepei es accens ũ sedgola coñemplanonedĩ.

Expanded text:
Horum institutione monasteria sumpserunt principium. Secundum genus est eremitarum, qui procul ab hominibus recedentes deserta loca et vastas solitudines sequi atque habitare perhibentur, ad imitationem scilicet Eliae et Joannis Baptistae, qui eremi secessus penetrarunt. Hi quippe incredicontenti, quae eis per certa intervalla temporum deferuntur, sicque secretissimi penitus et ab omni hominum conspectu remoti puris mentibus inhaeserunt, et propter cujus amorem non solum mundum, sed etiam hominum consortia reliquerunt. Tertium genus est anachoretarum, qui jam coenobiali conversatione perfecti, includunt semetipsos in cellulis procul ab hominum conspectu remoti, nulli ad se praebentes ingressum, sed sola contemplatione Dei
Abbreviated transcription (Latin):
habsaturtonsurascatas quamco mataritui delicetqui cosinderit
Anhonores quos nouaccsperun haberese protes tattur. Aliparen¬
tesetconsanguineossuos. hilla uelillaregiones fatidis seuidene
mdo in notuerin suceneralinoonnemonachoi propositũ plasphe¬
matur. Sextuongenus estmnonachosꝵ de terninũ atqneglectũ.
quod perannanã et gasfirvlnexordio ecdesiaepolulaurre taposto
arSons̃eanorurta quicquidutudi dern omo est puae inneuen¬
inidẽ dien sole ñ certaneieiunns ememsecnenuncrinine pacunt¬

Expanded text:
habeatur tonsa sanctitas quam comata. Ut videlicet qui 439 eos viderit, eteros. 8. Alii honores quos non acceperunt habere se protestantur; alii parentes vel consanguineos suos in illa vel in illa regione se audisse, et videre, modo innotuerint, sub generali nomine monachorum propositum blasphematur. Sextum genus est monachorum ipsum deterrimum atque neglectum, quod per Ananiam et Saphiram in exordio Ecclesiae pullulaAegyptiorum lingua sarabaitae, sive remobothitae nuncupantur. Construunt enim sibi cellulas, easque falso nomine monasteria nuncupant