comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
randum iter domitii: et cognoscendum praemisit: qui cũ ẽent
progressi primaeq turmae insidias intrauissent: ex fremitu
equorum incussa scipione ad suos se recipere cȩperunt. quiq
hos sequebantur celerem eorum receptum conspicati restiterũt.
Nostri cognitis hostium insidiis. ne frustra reliquos exp̾tarẽt.
duas nacti turmas exceperunt. In his fuit .M. opimius .pr. eqs
reliquos omnes earum turmaꝵ: aut interferũt: aut captos ad
domitium deduxerunt. Dedictis orȩ maĩtim&e praesidiis. cȩ¬
sarut supra demonstratum est.iii. cohortes orici oppidi tuẽ di
causa reliquit. lisdemq custodiam nauium longaꝵ tradidit
quas ex italia transduxerat. Huic officio oppidoq preerat
lum reduxit: et ad terram delegauit: faucibusq portus na¬
uem onerariam submersam obiecit. et huic alteram cõiun¬
xit. super quas turrim effectam ad ipsum introitum portus

Expanded text:
randum iter Domiti et cognoscendum praemisit. qui cum essent randum iter Domiti et cognoscendum praemisit. qui cum essent progressi primaeque turmae insidias intravissent, ex fremitu equorum inlata suspicione ad suos se recipere coeperunt, quique hos sequebantur, celerem eorum receptum conspicati restiterunt. nostri cognitis hostium insidiis, ne frustra reliquos expectarent, duas nacti turmas exceperunt. in his fuit M. Opimius praefectus equitum. reliquos omnes earum turmarum aut interfecerunt aut captos ad Domitium deduxerunt. Deductis orae maritimae Caesar praesidiis, ut supra demonstratum est, iii cohortes Orici oppidi tuendi causa reliquit isdemque custodiam navium longarum tradidit, quas ex Italia traduxerat. huic officio oppidoque M'. Acist oppidum reduxit et ad terram deligavit faucibusque portus navem onerariam submersam obiecit et huic alteram coniunxit; super quam turrim effectam ad ipsum introitum portus
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat redit. ibiq prope flumen edito naturali loco castra po¬
suit. paucis diebus interpositis. noctu insidias eqͥtum colloca¬
uit: quo in loco suꝑioribꝰ fere diebus nostri pabulari consueue¬
rant. et cum quotidiana consuetudine. Quarus praefectus eqͥ¬
tum domitii uenisset subito ex insidiis consurrexerunt. sed
nostri impetum eorum fortiter tulerunt: celeriterq ad suos qͥsq
ordines rediit: atque ultro conuersi in hostes: impetum fecerũt.
Ex his igitur.lxxx. interfectis: reliquis in fugam coniectis .ii. a
missis in castra se receperunt. His rebus gestis domitius sperãs
scipionem ad pugnam elici posse simulauit sese angustus rei
frumentariȩ adductum castra mouere. uasisq more militaiͣ
conclamatis egressus milia passuum .iii. idoneo loco et occul¬
to: omnem exercitum: equitatumq collocauit. Scipio ad se¬
quendum paratus: equitatumq magnamq partem ad explo¬

Expanded text:
venerat, redit, ibique prope flumen edito natura loco castra povenerat, redit, ibique prope flumen edito natura loco castra posuit. paucis diebus interpositis noctu insidias equitum collocavit, quo in loco superioribus fere diebus nostri pabulari consueverant; et cum cotidiana consuetudine Q. Varus, praefectus equitum Domiti, venisset, subito illi ex insidiis consurrexerunt. sed nostri fortiter impetum eorum tulerunt, celeriterque ad suos quisque ordines redit, atque ultro universi in hostes impetum fecerunt. ex his circiter lxxx interfectis, reliquis in fugam coniectis, duobus amissis in castra se receperunt. His rebus gestis Domitius sperans Scipionem ad pugnam elici posse simulavit sese angustiis rei frumentariae adductum castra movere vasisque militari more conclamatis progressus milia passuum iii loco idoneo et occulto omnem exercitum equitatumque collocavit. Scipio ad sequendum paratus equitatus magnam partem ad explo
Abbreviated transcription (Latin):
citum uadum traducit: et castris positis postero die mane copi¬
as ante frontem castrorum struit.Domitius tum quoq sibi du-¬
bitandum non putauit: quin ꝓductis legionibus praelio decer¬
taret. Sed cum ẽẽt inter bina castra campus circiter milia ps¬
suum.ui. domitius castris scipionis aciem suam subiecit. Ille¬
uero a uallo non discedere perseuerauit. At tamen aegre re¬
tentis domitianis militibus est factum ne prelio cõtenderet̃
et maxime ꝙ riuus difficilibus ripis subiectus castris scipiois
progressus nostrorum impediebat. Quorum studium alacritatẽq
pugnandi: cum cognouisset suspicatus fore ut postero die aut
uutus dimicare cogeretur: aut magna cum infamia castris se
ontineret: qui cum magna expectatione uenisset: temere pr-¬
gressus turpem habuit eocercitum. et noctu neq conclamatis:
quidem uisis flumen transit atque in eandem partem exqua

Expanded text:
citum vado traducit et castris positis postero die mane copicitum vado traducit et castris positis postero die mane copias ante frontem castrorum struit. Domitius tum quoque sibi dubitandum non putavit quin productis legionibus proelio decertaret. sed cum esset inter bina castra campus circiter milium passuum iii, Domitius castris Scipionis aciem suam subiecit, ille a vallo non discedere perseveravit. ac tamen aegre retentis Domitianis militibus est factum, ne proelio contenderetur, et maxime quod rivus difficilibus ripis subiectus castris Scipionis progressus nostrorum impediebat. quorum studium alacritatemque pugnandi cum cognovisset Scipio, suspicatus fore ut postero die aut invitus dimicare cogeretur, aut magna cum infamia castris se contineret, qui magna exspectatione venisset, temere progressus turpem habuit exitum et noctu ne conclamatis quidem vasis flumen transit atque in eandem partem, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
perterritus cassius. cognito scipionis aduentu. iusisq equitibꝰ quos
upionis esse arbitrabatur ad montes se conuertit: qui thessaliam
cingunt. atq ex his locis ambrachiam uersus iter facere cepit. At
scipionem properantem sequi. litterae sunt consecute a .M. fauonio
domitium cum legionibus ad eẽ: neq praesidium ubi constitutus
esset sine auxilio scipioĩs tenere. Quibus lr̃is acceptis consilium
scipio: iterq commutat. cassium sequi desistit. fauonio auxilium
ferre contendit. Itaq die ac nocte continuato itinere ad eum ꝑ¬
uenit tam opportuno tempore. ut simul domitiani exercitꝰ puluis
cerneretur: et primi antecursores scipionis cernerentur. ita cas-¬
sio industria domitii fauonio scipionis celeritas salutem attulit.
Scipio biduo in castris statiuis moratus: ad flumen. quod intereũ
et domitii castra fluebat alisicam: tertia die prima luce exer¬

Expanded text:
perterritus Cassius cognito Scipionis adventu visisque equitibus, quos perterritus Cassius cognito Scipionis adventu visisque equitibus, quos Scipionis esse arbitrabatur, ad montes se convertit, qui Thessaliam cingunt, atque ex his locis Ambraciam versus iter facere coepit. at Scipionem properantem sequi litterae sunt consecutae a M. Favonio, Domitium cum legionibus adesse, neque se praesidium, ubi constitutus esset, sine auxilio Scipionis tenere posse. quibus litteris acceptis consilium Scipio iterque commutat; Cassium sequi desistit, Favonio auxilium ferre contendit. itaque die ac nocte continuato itinere ad eum pervenit, tam opportuno tempore, ut simul Domitiani exercitus pulvis cerneretur et primi antecursores Scipionis viderentur. ita Cassio industria Domiti, Favonio Scipionis celeritas salutem adtulit. Scipio biduum castris stativis moratus ad flumen, quod inter eum et Domiti castra fluebat, Haliacmonem, tertio die prima luce exer
Abbreviated transcription (Latin):
summae nobilitatis adolescens suis ac suoꝵ opibꝰ caesarem e¬
nixe iuuabat. Eodemq tempore domitius in macedoniã
uenit. et cum ad eum frequentes ciuitatum legationes con¬
uenire cepissent. nuntiatum est ad esse scipionem cũ legio¬
ne magna: et opinione. et fama omnium: nam plerunq in
nouitate fama antecedit. hic nullo loco macedoniae mora¬
tus. magno impetu tendit ad domitium. Et cum ab eo:
milia passuum xx. abfuisset. subito se ad cassium longinũ
in thessaliam conuertit: hoc adeo celeriter fecit. ut simul adẽẽ uenis¬
se nuntiaretur: et quo iter expeditius faceret. M. fabonium ad flu¬
men alcmonem: quod macedoniam athessalia diuidit: cum cohor¬
tibus.uiii. presidio impedimentis legionis reliquit: castellumq
muniri iussit ibi. Fodem tempore eqͥtatus regis cocti ad castra
assii aduolauit: qui circa thessaliam ẽẽ consueuerat. Tunc timore

Expanded text:
summae nobilitatis adulescens, suis ac suorum opibus Caesarem esummae nobilitatis adulescens, suis ac suorum opibus Caesarem enixe iuvabat. Eodemque tempore Domitius in Macedoniam venit; et cum ad eum frequentes civitatium legationes convenire coepissent, nuntiatum est adesse Scipionem cum legionibus, magna opinione et fama omnium; nam plerumque in novitate fama antecedit. hic nullo in loco Macedoniae moratus magno impetu tetendit ad Domitium, et cum ab eo milia passuum xx afuisset, subito se ad Cassium Longinum in Thessaliam convertit. hoc adeo celeriter fecit ut simul adesse et venire nuntiaretur, et quo iter expeditius faceret, M. Favonium ad flumen Haliacmonem, quod Macedoniam a Thessalia dividit, cum cohortibus viii praesidio impedimentis legionum reliquit castellumque ibi muniri iussit. eodem tempore equitatus regis Coti ad castra Cassi advolavit, qui circum Thessaliam esse consueverat. tum timore
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitates imꝑata facturas. L. cassium longinum cum legio¬
ne tironum quae appellabatur.xxuii. atq equitibꝰ. cc. inthessa¬
liam mandat . c. cabauisium cum cohortibꝰ u. paucisq eqͥ¬
tibꝰ. in aetholiam misit. maximeq eo quod erant propinquae
regiones de re frumentaria ut prouiderent hortatus ẽ.cH.
domicium caluinum. cum legionibus duabꝰ .xi. et xii. et
eqͥtibꝰ .d. in macedoniam ꝓficisci iussit. Cuius ꝓuinciae ab ea
parte quae libera appellatur. Menedemus pͥnceps earum re-¬
gionum missus legatus: omnium suoꝵ excellens studiũ ꝓfi¬
tebatur. Ex iis caluisius pͥmo aduentu summa omniũ aetho¬
lorum recepto uoluntate praesidiis aduersaĩoꝵ calidone: et
naupacto relictis: omni aetholia potitus est. Cassius inthessa¬
liam cum legione ꝑuenit. Hic cum essent factiones du&.¬
alia uaĩa uoluntate ciuitatum non tenebatur. hacgesartos
ueteris homo potentiae pompeianis rebus studebat. praeteus

Expanded text:
civitates imperata facturas, L. Cassium Longinum cum legiocivitates imperata facturas, L. Cassium Longinum cum legione tironum, quae appellabatur xxvii, atque equitibus cc in Thessaliam, item C. Calvisium Sabinum cum cohortibus v paucisque equitibus in Aetoliam misit; maxime eos, quod erant propinquae regiones, de re frumentaria ut providerent, hortatus est. Cn. Domitium Calvinum cum legionibus duabus, xi et xii, et equitibus d in Macedoniam proficisci iussit; cuius provinciae ab ea parte, quae libera appellabatur, Menedemus, princeps earum regionum, missus legatus omnium suorum excellens studium profitebatur. Ex his Calvisius primo adventu summa omnium Aetolorum receptus voluntate praesidiis adversariorum Calydone et Naupacto deiectis omni Aetolia potitus est. Cassius in Thessaliam cum legione pervenit. hic cum essent factiones duae, varia voluntate civitatium utebatur: Hegesaretos, veteris homo potentiae, Pompeianis rebus studebat; Petraeus,
Abbreviated transcription (Latin):
eius prouinciae. sed singulos cõuentus: singulasq ciuitates
certae pecuni&e imperabantur. mutuasq ex illo se consulto
exigi dictitabant: publicaĩs ut forte fecerant: in seq̃ntis
anni uectigal promotum. praeterea ephesi a fano dianae
depositas antiqͥtus pecunias scipio tolli iubebat: ceterasq
pluribꝰ ordinis senatorii: qͦs aduocauerat scipio lutere ei red¬
duntur apompeio: mare transisse cum legionibꝰ caesarem ꝓpe¬
acceptis quos aduocauãt. dimittit: ipse iter in macedonian
parare incipit. paucisq post diebus est ꝓfectus. Haec res epͥhe¬
siae pecuniae salutem attulit. Caesar Antoĩo exercitu cõiun¬
cto deducta orico legione quam tuenda& ore maritime causa¬
posuerat. tentandas sibi prouincias. longiuoq procedendum¬
ẽẽ existimauit: et cum ad eum ex thessalia aetholiaq legati
uenissent: qui praesidio misso pollicerentur earum gentium

Expanded text:
eius provinciae, sed in singulos conventus singulasque civitates eius provinciae, sed in singulos conventus singulasque civitates certae pecuniae imperabantur, mutuasque illas ex senatus consulto exigi dictitabant; publicanis, ut ii sortem fecerant, insequentis anni vectigal promutuum. Praeterea Ephesi a fano Dianae depositas antiquitus pecunias Scipio tolli iubebat. certaque epluribus ordinis senatorii, quos advocaverat Scipio, litterae ei redduntur a Pompeio, mare transisse cum legionibus Caesarem; propeis litteris acceptis, quos advocaverat, dimittit; ipse iter in Macedoniam parare incipit paucisque post diebus est profectus. haec res Ephesiae pecuniae salutem adtulit. Caesar Antoni exercitu coniuncto deducta Orico legione, quam tuendae orae maritimae causaposuerat, temptandas sibi provincias longiusque procedendum existimabat et, cum ad eum ex Thessalia Aetoliaque legati venissent, qui praesidio misso pollicerentur earum gentium
Abbreviated transcription (Latin):
milites. arma. remiges. tormenta. uecture imꝑabant᷑. Cuiꝰmo rei
nomen reperiri poterat: hoc satis ẽẽ ad cogendas pecunias uidebat᷑
N on solum urbibꝰ. sed pene uicis: castellisq singuli cum imꝑio praefi¬
ciebantur. Qui horum quid acerbissime. crudelissimeq fecerat
is et uir et ciuis optimus habebat᷑. Erat plena littoꝵ et imꝑiorũ
puincia confercta praeceptis. atq exactoribꝰ: qui praeter imꝑat.
pecunias. suo etiam pͥuato imꝑio seruiebant. Dictitabant ẽĩm
se domo patriaq expulsos: omnibꝰ necessariis egere rebus: ut
honesta praescriptione rem turpissimam tegerent. Accedebãt
ad haec grauissimae usur&e: quod in bello plerunq accidere so¬
let uniuersis imꝑatis pecuniis: qͥbus in rebus prolationẽ diei
donationem eẽ dicebant. Itaq aes alienum ꝓuinciae eo biẽnio
multiplicatum est: neq minus ob eam causam ciuibꝰ romaĩs

Expanded text:
milites arma remiges tormenta vecturae imperabantur; cuius modo rei milites arma remiges tormenta vecturae imperabantur; cuius modo rei nomen reperiri poterat, hoc satis esse ad cogendas pecunias videbatur. non solum urbibus, sed paene vicis castellisque singuli cum imperio praeficiebantur. qui horum quid acerbissime crudelissimeque fecerat, is et vir et civis optimus habebatur. erat plena lictorum et imperiorum provincia, differta praefectis atque exactoribus, qui praeter imperatas pecunias suo etiam privato conpendio serviebant; dictitabant enim se domo patriaque expulsos omnibus necessariis egere rebus, ut honesta praescriptione rem turpissimam tegerent. accedebant ad haec gravissimae usurae, quod in bello plerumque accidere consuevit universis imperatis pecuniis; quibus in rebus prolationem diei donationem esse dicebant. itaque aes alienum provinciae eo biennio multiplicatum est. neque minus ob eam causam civibus Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
et abeisdem inseq̃ntis anni mutuam prȩceperat: equitesq toti pro¬
uinciae imꝑauerat. Quibꝰ coactis finitimis hostibus. parthis post se
relictis qui paulo ante crassum imꝑatorem interfecerant: et .M.
bibulum in obsidione habuerant. legiones: eqͥtesq ex syria dedu¬
xerat. Summa cum solicitud ine atq timore parthici belli : in pro¬
uincia cum uenisset: ac non nullae militum uoces audirent᷑ sese
contra hostem si ducerentur ituros. contra ciues et consulem arma
non laturos. deductis pergamum atq in locupletissimas urbes le
gionibus hyberniae maximas largitiones fecit: et confirmandoꝵ
militum causa diripiendas his ciuitates dedit. Interim acerbissi¬
mae imperatae pecuniae tota prouincia exigebantur multa p̃terea
generatim ad auariciam exercebantur. In capita singula seruoꝵ
ac liberoꝵ tributum imponebatur columnaĩa hostiaria frum̃tũ

Expanded text:
et ab isdem insequentis anni mutuam praeceperat equitesque toti proet ab isdem insequentis anni mutuam praeceperat equitesque toti provinciae imperaverat. quibus coactis, finitimis hostibus Parthis post se relictis, qui paulo ante M. Crassum imperatorem interfecerant et M. Bibulum in obsidione habuerant, legiones equitesque ex Syria deduxerat. summamque in sollicitudinem ac timorem Parthici belli provincia cum venisset, ac nonnullae militum voces cum audirentur sese, contra hostem si ducerentur, ituros, contra civem et consulem arma non laturos, deductis Pergamum atque in locupletissimas urbes in hiberna legionibus maximas largitiones fecit et confirmandorum militum causa diripiendas his civitates dedit. Interim acerbissime imperatae pecuniae tota provincia exigebantur. multa praeterea generatim ad avaritiam excogitabantur. in capita singula servorum ac liberorum tributum imponebatur; columnaria ostiaria frumentum
Abbreviated transcription (Latin):
ut uado transire posset. pompeius quia expedito itinere flumen
transeundum non erat: magnis itineribꝰ ad Antonium contendit.
atque eum ubi appropinquare cognouit idoneum locum nactus:
ibi copias collocauit. suosq omnes castris continuit: ignesq fieri pro¬
hibuit. quo occultior eẽt eius aduentus. Haec ad Antonium statim ꝑ
grecos deferuntur. Ille missis ad caesarem nuntiis: unum diem sese ca¬
stris tenuit: altero die ad eum ꝑueĩt caesar. Cuius aduentu cognit
pompeius ne duobus circumcluderetur exercitibꝰ: ex eo loco discedit
omnibusq copiis ad hasparagum dyrachiumq peruenit ibiq in ido¬
neo loco castra ponit. His temporibꝰ scipi detrimentis qͥbusdã cir¬
ca montem amanum acceptis imꝑatorem sese appellauerat. Quo
facto ciuitatibus tyrannisq magnas imperauerat pecunias: item
a publicanis suae prouinciae debitam biennii pecuniam exegerat:

Expanded text:
ut vado transire posset. Pompeius, quia expedito itinere flumen ut vado transire posset. Pompeius, quia expedito itinere flumen ei transeundum non erat, magnis itineribus ad Antonium contendit atque, ubi eum adpropinquare cognovit, idoneum locum nactus ibi copias collocavit, suosque omnes castris continuit, ignesque fieri prohibuit, quo occultior esset eius adventus. haec ad Antonium statim per Graecos deferuntur. ille missis ad Caesarem nuntiis unum diem sese castris tenuit, altero die ad eum pervenit Caesar. cuius adventu cognito Pompeius, ne duobus circumcluderetur exercitibus, ex eo loco discedit omnibusque copiis ad Asparagium Dyrrachinorum pervenit atque ibi idoneo loco castra ponit. His temporibus Scipio detrimentis quibusdam circa montem Amanum acceptis imperatorem se appellaverat. quo facto civitatibus tyrannisque magnas imperaverat pecunias, item a publicanis suae provinciae debitam biennii pecuniam exegerat
Abbreviated transcription (Latin):
gallicarum lisi relinqͥt. hoc consilio ut si forte pompeiꝰ uacuam
existimans italiam eo traiecisset exercitum: quȩ opinio erat e¬
dita inuulgus: aliquam cȩsar ad insequendum hr̃et facultatẽ.
Nuntios quoq ad eos celeriter mittit quibꝰ regionibus exercitũ
exposuisset. et quid militum tͣnsmisisset. Haec eodem fere tpe
cesar atq pompeius cognoscunt. Nam praeteruectas apolloniã
dyrachiumq naues uiderant ip̃i iter secundum eas transduxe¬
rant. sed quo ẽẽ he delat& pͥmis diebus ignorabant. Cognitaq
re diuersa sibi ambo consilia capiunt. Caesar ut quampͥmum
se cum Antonio coniungeret pompeius ut uenientibus itinei
se opponeret. et si imprudentes insidiis adoriri posset. eodemꝗ
die uterq eorum ex castris statiuis a flumine thapso exereitũ
educunt. Pompeius clam et noctu. cȩsar palam atq interdil
sed a cesare circũitu maiore iter erat longius aduerso flumie

Expanded text:
Gallicarum, Lissi relinquit, hoc consilio, ut si forte Pompeius vacuam Gallicarum, Lissi relinquit, hoc consilio, ut si forte Pompeius vacuam existimans Italiam eo traiecisset exercitum, quae opinio erat edita in vulgus, aliquam Caesar ad insequendum facultatem haberet, nuntiosque ad eum celeriter mittit, quibus regionibus exercitum exposuisset et quid militum transvexisset. Haec eodem fere tempore Caesar atque Pompeius cognoscunt. nam praetervectas Apolloniam Dyrrachiumque naves viderant, ipsi iter secundum eas terras direxerant, sed quo essent eae delatae, primis diebus ignorabant. cognitaque re diversa sibi ambo consilia capiunt: Caesar, ut quam primum se cum Antonio coniungeret, Pompeius, ut venientibus in itinere se opponeret, et si imprudentes ex insidiis adoriri posset; eodemque die uterque eorum ex castris stativis a flumine Apso exercitum educunt, Pompeius clam et noctu, Caesar palam atque interdiu. sed Caesari circuitu maiore iter erat longius, adverso flumine,
Abbreviated transcription (Latin):
putauerunt: sed tractandis condicionibꝰ et simulatione
deditionis extracta pͥmo noctis tempore gubernatorum
in terram nauem eiicere cogunt. ipsi idoneum locum nacti reliqͥm
noctis partem ibi confecerunt. et luce prima missis adeos abocta¬
cilio equitibꝰ: qui eam partem orae maritim& asseruabant. circit̃
.cccc. quiq eos armati expresidio secuti sunt se defenderunt: et
non nullis eorum interfectis: incolumes se ad nr̃os receperunt.
Quo facto. conuentus ciuium ro. qui lisum oppidum optinebãt.¬
his antea cȩsar attribuerat muniendumq curauerat antoniũ
recipit. omnibꝰq rebus iuit. octacilius sibi timens oppido fugit
et ad pompeium peruenit. Ex omnibus copiis Antonius qrum
erat summa ueteranaꝵ trium legionum uniusq tironum: et
equitum. decc. plerasq naues in italiam remittit ad reliquos
milites: eqͥtesq tnsportandos. Pontones quod est genus nauiũ

Expanded text:
putaverunt, et tractandis condicionibus et simulatione putaverunt, et tractandis condicionibus et simulatione deditionis extracto primo noctis tempore gubernatorem in terram navem eicere cogunt, ipsi idoneum locum nacti reliquam noctis partem ibi confecerunt et luce prima missis ad eos ab Otacilio equitibus, qui eam partem orae maritimae adservabant, circiter cccc, quique eos armati ex praesidio secuti sunt, se defenderunt et nonnullis eorum interfectis incolumes se ad nostros receperunt. Quo facto conventus civium Romanorum, qui Lissum obtinebantis antea Caesar attribuerat muniendumque curaverat, Antonium recepit omnibusque rebus iuvit. Otacilius sibi timens oppido fugit et ad Pompeium pervenit. expositis omnibus copiis Antonius, quarum erat summa veteranarum trium legionum uniusque tironum et equitum dccc, plerasque naves in Italiam remittit ad reliquos milites equitesque transportandos, pontones, quod est genus navium
Abbreviated transcription (Latin):
ius cursu completo: in noctem coniectae. cũ ignorarent
quem locum reliquae cepissent. contra lisum in anchoris re¬
constiterunt. Has scaphas minoribꝰq nauigiis compluribꝰ sum¬
missis: octaciliꝰ crassus qui lisi prȩerat expugnare parabat:
simul de deditione eorum agebat: et in columitatem dedi¬
tis pollicebatur. Harum altera nauis. cc. et xx. exlegione
tironum sustulerat: altera ex ueterana paulo minus cc his
cognosci licuit: qͣntum ẽẽt hominibus praesidii in aĩ firmi¬
tudine. Tirones enim multitudine nauium ꝑterriti: et sa¬
lo nauseaq confecti. iureiurando accepti. nihil hos nocitu¬
ros hostes se octacilio dederunt. Qui omnes adueĩentes ad¬
ueĩentes ad eum producti contra religionem iusiurandi:
in eius conspectum crudelissime interficiunt᷑. At uetera¬
nae legionis milites idem conflictati. et tempestatis et sen¬
tin&e uitus: neq expristina uirtute remittendum aliqͥd

Expanded text:
ius cursu confecto in noctem coniectae, cum ignorarent, ius cursu confecto in noctem coniectae, cum ignorarent, quem locum reliquae cepissent, contra Lissum in ancoris constiterunt. has scaphis minoribusque navigiis compluribus summissis Otacilius Crassus, qui Lissi praeerat, expugnare parabat; simul de deditione eorum agebat et incolumitatem deditis pollicebatur. harum altera navis ccxx e legione tironum sustulerat, altera ex veterana paulo minus cc. hic cognosci licuit, quantum esset hominibus praesidii in animi firmitudine. tirones enim multitudine navium perterriti et salo nausiaque confecti iureiurando accepto nihil iis nocituros hostes se Otacilio dediderunt; qui omnes ad eum producti contra religionem iurisiurandi in eius conspectu crudelissime interficiuntur. at veteranae legionis milites, item conflictati et tempestatis et sentinae vitiis, neque ex pristina virtute remittendum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ impetum classis timebant: si forte uentus remisisset:
nacti portum qui appellatur nimpheum ultra lisum milia
passuum tria: eo naues introduxerunt: qui portus ab afnco
tegebatur. ab austro non erat tutus. Leuisq tempestatis cã
classis ꝑiculum estimauerunt: quo simul intro est itum in¬
credibili felicitate auster. qui ꝑbiduum flauerat in africũ
se uertit. Hic subitam commutationem fortun& uidere
licuit qui modo sibi timuerant: hos tutissimos portus re¬
cipiebat. qͥ nr̃is nauibus ꝑiculum intulerunt: de suo time¬
re cogebantur: itaq tempora commutata tempestas: et nr̃os
texit. et naues rhodias afflixit: ita ut ad unam contractae
omnes numero cxii. eliderent᷑ et naufragio interirẽt. Et
ex magno remigum ꝓpugnatoꝵq numero pars ad scopulos
allisa interficeretur: pars a nostris detraheret᷑. quos omnes
conseruatos cęsar domum remisit. Nostrae naues du& tar¬

Expanded text:
tamen impetum classis timebant, si forte ventus remisisset. tamen impetum classis timebant, si forte ventus remisisset. nacti portum, qui appellatur Nymphaeum, ultra Lissum milia passuum iii, eo naves introduxerunt — qui portus ab Africo tegebatur, ab austro non erat tutus — leviusque tempestatis quam classis periculum aestimaverunt. quo simulatque intro est itum, incredibili felicitate auster, qui per biduum flaverat, in Africum se vertit. Hic subitam commutationem fortunae videre licuit. qui modo sibi timuerant, hos tutissimus portus recipiebat; qui nostris navibus periculum intulerant, de suo timere cogebantur. itaque tempore commutato tempestas et nostros texit et naves Rhodias adflixit, ita ut ad unam omnes constratae numero xvi eliderentur et naufragio interirent, et ex magno remigum propugnatorumque numero pars ad scopulos allisa interficeretur, pars ab nostris detraheretur, quos omnes conservatos Caesar domum remisit. Nostrae naves duae tard
Abbreviated transcription (Latin):
siue ad littora apolloniatium cursum dirigere: atq eo naues
elicere possent. Haec a custodibꝰ classium loca maxime uacabãt
quod se longius portubus committere non audẽnt. Illi adhi¬
bita audacia et uirtute administrantibus. M. antoĩo: et fusio
caleno multum ip̃is militibꝰ hortantibus: neq ullum ꝑiculũ
pro salute cesaris recusantibus. nacti austrum. naues soluũt
atq altera die apolloniam dyrachium p̃terue huntur. Qcũ
essent ex continenti uisi. o coponius qui dyrachii classi rho¬
diȩ preerat. naues exportu educit: et cum iam nostri remis¬
siori uento appropinquassent: idem auster in crebuit: nr̃isq
presidium fuit. neq uõ ille ob eam causam conati desistebat
sed labore et ꝑseuerantia. nautaꝵ se ium tempestatis suꝑari
posse sperabant. prȩteruectosq dyrachium magna ui uen¬
ti nihilo secius sequebantur. Nostri fortunae usi bñficio

Expanded text:
si vel ad litora Apolloniatium cursum dirigere atque eo naves si vel ad litora Apolloniatium cursum dirigere atque eo naves eicere possent. haec a custodiis classium loca maxime vacabant, quod se longius a portibus committere non auderent. Illi adhibita audacia et virtute administrantibus M. Antonio et Fufio Caleno, multum ipsis militibus hortantibus neque ullum periculum pro salute Caesaris recusantibus, nacti austrum naves solvunt atque altero die Apolloniam Dyrrachiumque praetervehuntur. qui cum essent ex continenti visi, Coponius, qui Dyrrachii classi Rhodiae praeerat, naves ex portu educit, et cum iam nostris remissiore vento adpropinquasset, idem auster increbruit nostrisque praesidio fuit. neque vero ille ob eam causam conatu desistebat, sed labore et perseverantia nautarum et vim tempestatis superari posse sperabat praetervectosque Dyrrachium magna vi venti nihilo setius sequebatur. nostri usi fortunae beneficio
Abbreviated transcription (Latin):
dispositis a quari prohiberentur. Qua necessitate et ignominia
permotus libo discessit abrundusio: obsessionemq nostrorũ
omisit. Multi iam menses transierant: et hyems iam p̃cipita¬
uerat: neq brundusio naues legionesq ad caesarem uenie¬
bant. ac non nullae eius rei pretermisse occasiones cȩsari uide¬
bantur: quod saepe certe flauerant uenti: qͥbus necessaio com¬
mittendum existimabat. qͣntoq eius amplius ꝓcesserat tpͣoris.
tanto alacriores erant ad custodias. qui classibus prȩerãt. ma¬
ioremq fiduciam prohibendi habebant: et crebris pompei lr̃is
castigabantur: quoniam pͥmo ueĩentem cȩsarem non prohibu¬
erunt. ut reliqͦs eius excercitus impedirent: duriꝰq quotidie
tempus ad tͣnsportandum lenioribus uentis expectabant. qͥ¬
bus rebus ꝑmotus cȩsar brundusium ad suos seueriꝰ scripsit
nacti idoneum uentum ne occasionem nauigandi dimitterent

Expanded text:
dispositis aquari prohiberentur. qua necessitate et ignominia dispositis aquari prohiberentur. qua necessitate et ignominia permotus Libo discessit a Brundisio obsessionemque nostrorum omisit. Multi iam menses erant et hiems praecipitaverat, neque Brundisio naves legionesque ad Caesarem veniebant. ac nonnullae eius rei praetermissae occasiones Caesari videbantur, quod certi saepe flaverant venti, quibus necessario committendum existimabat. quantoque eius amplius processerat temporis, tanto erant alacriores ad custodias, qui classibus praeerant, maioremque fiduciam prohibendi habebant, et crebris Pompei litteris castigabantur, quoniam primo venientem Caesarem non prohibuissent, ut reliquos eius exercitus impedirent, duriusque cotidie tempus ad transportandum lenioribus ventis expectabant. quibus rebus permotus Caesar Brundisium ad suos severius scripsit, nacti idoneum ventum ne occasionem navigandi dimitterent,
Abbreviated transcription (Latin):
lia sese cȩsaris prohibiturus. Erat eo tempore Antoniꝰ brundu¬
sium uirtute militum confisus scafas nauium magnaꝵ circit᷑̃
Ix. eratibus. pluteisq contexit: eoq milites delectos imposuit
atq eas in littore pluribus in locis seꝑatim disposuit: nauesq
triremes duas: quas brundusii faciendas curauerat: ꝑ causam
exercendorum remigum ad faucis portus prodire iussit. Has
cum audaciꝰ progressas libo uideret.sperans intercipi posse: qua¬
driremes qͥnq ad eas misit: quae cum nauibꝰ nostris propinquas¬
sent. nostri ueterani in portum refugerunt. illi studio incitati
in cautius sequebantur: iam ex omnibus partibꝰ subito antonia¬
nae scafa signo dato: in hostes incitauerunt. primoquia impetu
unam exhis quadriremem cum remigibus. defensoribꝰq suis
ceperunt. et reliquas turpiter refugere coegerunt. Ad hoc de¬
trimentum accessit ut ab eqͥtibus per ora maritima ab Antoĩo

Expanded text:
lia sese Caesaris prohibiturum. Erat eo tempore Antonius Brundilia sese Caesaris prohibiturum. Erat eo tempore Antonius Brundisii; is virtute militum confisus scaphas navium magnarum circiter lx cratibus pluteisque contexit eoque milites delectos inposuit atque eas in litore pluribus locis separatim disposuit navesque triremes duas, quas Brundisii faciendas curaverat, per causam exercendorum remigum ad faucis portus prodire iussit. has cum audacius progressas Libo vidisset, sperans intercipi posse quadriremes V ad eas misit. quae cum navibus nostris propinquassent, nostri veterani in portum refugiebant, illi studio incitati incautius sequebantur. iam ex omnibus partibus subito Antonianae scaphae signo dato se in hostes incitaverunt primoque impetu unam ex his quadriremem cum remigibus defensoribusque suis ceperunt, reliquas turpiter refugere coegerunt. ad hoc detrimentum accessit, ut equitibus per oram maritimam ab Antonio
Abbreviated transcription (Latin):
dio pretore cum legione lapide ictus ex muro periit. et ce¬
hyspanis qui ab eo predandi causa missi erant. pecuniã polli¬
citarent᷑: abiis est interfectus. Ita magnaꝵ initio rerum que
occupatione magistratuum et tempoꝵ solicitam italiam
habebat. celerem et facilem exitum habuerunt. Libo pro¬
fectus ab orico: cum classe cui preerat nauium.L. brundusi¬
um uenit. Insulamq quae contra portum brundusii est oceu¬
pauit. quod prestare arbitrabatur unum Locum qui necessa¬
rius nr̃is erat egressus ꝗͣ oĩum littora ac portus custodia cla¬
usus teneri: hic repentino aduentu naues onerarias quasdã
nactus incendit. et unam frumento onustam abduxit. ma¬
gnumq nr̃is terrorem iniecit. Et nocte militibus ac sagitta¬
riis interram expositis presidium equitum deiecit: et adeo loci
opportunitate profecit: uti ad pompeium litteras muteͬt. na¬
ues reliquas siuellet subduci et refici iuberet sua classe auxi¬

Expanded text:
dio praetore cum legione , lapide ictus ex muro perit. et Caedio praetore cum legione , lapide ictus ex muro perit. et CaeHispanis, qui eo praesidii causa missi erant, pecuniam polliceretur, ab his est interfectus. ita magnarum initia rerum, quae occupatione magistratuum et temporum sollicitam Italiam habebant, celerem et facilem exitum habuerunt. Libo profectus ab Orico cum classe cui praeerat navium l Brundisium venit insulamque quae contra portum Brundisinum est occupavit, quod praestare arbitrabatur unum locum, qua necessarius nostris erat egressus, quam omnia litora ac portus custodia clausos tueri. hic repentino adventu naves onerarias quasdam nactus incendit et unam frumento onustam abduxit manostris terrorem iniecit, et noctu militibus ac sagittariis in terra expositis praesidium equitum deiecit et adeo loci opportunitate profecit, uti ad Pompeium litteras mitteret, naves reliquas, si vellet, subduci et refici iuberet; sua classe auxi
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiis ad Milonem missis: qui elodio interfecto eius
nomine erat damnatus. atq eũ in italiam euocato: quod
magnis muneribus datis gladiatoĩe familiae reliquias quas ha¬
bebat sibi cõiunxit: atq eum in turinum ad solicitandos pa¬
stores praemisit. ipse cum casilinum uenisset: uno quoq tẽpore
signa euis militaĩa atque arma capue ẽẽnt comprehensa fa¬
milia. neapoli uis atq proditio oppidi appareret. patefactis cõ¬
siliis: exclusus capua: periculum ueritus: quod conuentus
arma caeperat. atq cum hostis loco habendum existimabat.
onsilio destitit: atq eo se itinere auertit. Interim Milo di¬
nissis circum municipia lr̃is ea quae faceret iussu atq im¬
perio facere pompeii quae mandata ad se per bibulum dela¬
ta ẽẽnt. quos aere alieno labore arbitrabatur solicitabat.A¬
pud qͦs cum nihil proficere posset. quibusdam solutis erģa¬
stulis cosam in agro turino oppugnare coepit. Is cum Q pe¬

Expanded text:
nuntiis ad Milonem missis, qui Clodio interfecto eo nuntiis ad Milonem missis, qui Clodio interfecto eo nomine erat damnatus, atque eo in Italiam evocato, quod magnis muneribus datis gladiatoriae familiae reliquias habebat, sibi coniunxit atque eum in Thurinum ad sollicitandos pastores praemisit. ipse cum Casilinum venisset unoque tempore signa eius militaria atque arma Capuae essent comprensa et familia Neapoli visa quae proditionem oppidi appararet, patefactis consiliis exclusus Capua et periculum veritus, quod conventus arma ceperat atque eum hostis loco habendum existimabat, consilio destitit atque eo itinere sese avertit. Interim Milo dimissis circum municipia litteris se ea quae faceret iussu atque imperio facere Pompei, quae mandata ad se per Vibullium delata essent, quos ex aere alieno laborare arbitrabatur, sollicitabat. apud quos cum proficere nihil posset, quibusdam solutis ergastulis Compsam in agro Hirpino oppugnare coepit. eo cum a Q. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
impudentiȩ est: Itaq qui hoc postularet reperiebat᷑ ne
nemo: atq ip̃i ad quoꝵ commodum pertinebat. durio
inuentus est celius. et obhoc profectus initio ne frustra
ingressus turpem causam uideretur. legem promulgauit.
ut se ex iis seni dies sine usuris creditȩ pecuniae soluantur.
Cum resisteret seruilius consul reliquiq magistratus: et
minus opinione sua efficere ad hominum excitanda stu¬
dia. sublata priore lege duas promulgauit. Unam qua
mercedes habitationum annuas conductoribꝰ donauit. al¬
teram tabulam nouarum. Impetuq multitudinis in .C.
trebonium facto: et non nullis uulneratis: cum de tribu¬
nali ꝑturbauit: de quibꝰ rebus Seruiliꝰ consul ad senatum
retulit. senatusq celium are .p. remouendum censuit. hoc
decreto cum consul senatu prohibuit: et concionare co¬
nantem de nostris deduxit. Ille ignominia et dolore
permotus palam se proficisci ad cęsarem simulauit. clã

Expanded text:
impudentiae est? itaque, hoc qui postularet, reperiebatur impudentiae est? itaque, hoc qui postularet, reperiebatur nemo. atque ipsis, ad quorum commodum pertinebat, durior inventus est Caelius. et ab hoc profectus initio, ne frustra ingressus turpem causam videretur, legem promulgavit, ut sexenni die sine usuris creditae pecuniae solvantur. Cum resisteret Servilius consul reliquique magistratus et minus opinione sua efficeret, ad hominum excitanda studia sublata priore lege duas promulgavit, unam, qua mercedes habitationum annuas conductoribus donavit, aliam tabularum novarum, impetuque multitudinis in C. Trebonium facto et nonnullis vulneratis eum de tribunali deturbavit. de quibus rebus Servilius consul ad senatum rettulit, senatusque Caelium ab re publica removendum censuit. hoc decreto eum consul senatu prohibuit et contionari conantem de rostris deduxit. ille ignominia et dolore permotus palam se proficisci ad Caesarem simulavit; clam
Abbreviated transcription (Latin):
.L. tiburtius: centuriones: militesq non nulli. Tum labie¬
nus. desinite ergo de compositione loqui. nam nobis nisi
cȩsaris capite delato pax esse nulla potei̾t. lisdem tp̃orib
M.celiꝰ rufus pretor causa debitoꝵ suscepta initio maci¬
stratus tribunal suum uixta.C. trebonii pretoris urban
sellam collocauit: et siquis appellauisset de estimatione
et de solutionibꝰ quae per arbitrium fierent. ut presens cȩ¬
sar constituerat fore auxilio pollicebatur. sed fiebat & qͥta¬
te decreti et humanitate trebonii qui temporibꝰ clemẽter
& moderate ius hoc dicendum existimabat. ut reperiri nõ
posset aquibus initium appellandi nasceretur. Nam for¬
tasse in opiam excusare et calamitatem: aut propriam
suam aut tempoꝵ: et difficultates queri auctionandi ꝓpo¬
nere etiam mediocris animi est. Integras uero tenere pos¬
sessiones qui se debere fateantur cuius animi: aut cuu

Expanded text:
L. Tiburtius centuriones militesque non nulli. tum LabieL. Tiburtius centuriones militesque non nulli. tum Labienus: desinite ergo de conpositione loqui; nam nobis nisi Caesaris capite relato pax esse nulla potest. Isdem temporibus M. Caelius Rufus praetor causa debitorum suscepta initio magistratus tribunal suum iuxta C. Treboni, praetoris urbani, sellam collocavit, et siquis appellavisset de aestimatione et de solutionibus, quae per arbitrum fierent, ut Caesar praesens constituerat, fore auxilio pollicebatur. sed fiebat aequitate decreti et humanitate Treboni, qui his temporibus clementer et moderate ius dicendum existimabat, ut reperiri non possent, a quibus initium appellandi nasceretur. nam fortasse inopiam excusare et calamitatem aut propriam suam aut temporum queri et difficultates auctionandi proponere etiam mediocris est animi; integras vero tenere possessiones, qui se debere fateantur, cuius animi aut cuius
Abbreviated transcription (Latin):
s legatos mittere. Quid etiam fugitiuis a saltu pyreneo p̃¬
donibusq licuisset: praesertim ut id agent: ne ciues cũ ciubꝰ
armis decertarent. Multa suppliciter locutus: ut de sua atq
omnium salute debebat: silentioq ab utrisq militibꝰ facto.
auditum responsum est ab altera parte. A. Uarronem ꝓfitei᷑
se altera die ad colloquium uenturum: atq una uis utrũq¬
admodum tuto legati uenire: et quȩ uellent exponẽ posset̃.
certumq ei tempus constituit᷑. Quod cum ẽẽt postero die
uentum magna utrinq multitudo conuenit: magnaq ex
pectatio huius rei atq omnium animi intenti ẽẽ ad pacẽ
uidebantur. Qua ex frequentia . T. labienus prodit sũmissa
oratione loqui de pace. atq altercari cum uectuno incipit.
Quorum mediam orationem interrumpunt. undiq subito
tela immissa quae ille obtectus armis militum uitauit.
Uulnerant᷑ tam̃ qͣplures: in his corneliꝰ balbus.M. plotius

Expanded text:
os legatos mittere, quod etiam fugitivis ab saltu Pyrenaeo pros legatos mittere, quod etiam fugitivis ab saltu Pyrenaeo praedonibusque licuisset, praesertim cum id agerent, ne cives cum civibus armis decertarent. multa suppliciter locutus, ut de sua atque omnium salute debebat, silentioque ab utrisque militibus auditus. responsum est ab altera parte Aulum Varronem profiteri se altera die ad colloquium venturum atque una visurum, quemadmodum tuto legati venire et quae vellent exponere possent; certumque ei rei tempus constituitur. quo cum esset postero die ventum, magna utrimque multitudo convenit, magnaque erat expectatio eius rei atque omnium animi intenti esse ad pacem videbantur. qua ex frequentia T. Labienus prodit, summissa oratione loqui de pace atque altercari cum Vatinio incipit. quorum mediam orationem interrumpunt subito undique tela immissa; quae ille obtectus armis militum vitavit; vulnerantur tamen complures, in his Cornelius Balbus, M. Plotius
Abbreviated transcription (Latin):
rebus pompeius consueuerat de mandatis cȩsaris ageͬ ĩsti¬
tuit. quem ingressum in sermonem pompeius interpella¬
uit: et loqui plura prohibuit. Quid mihi inqͥt: aut uita: aut
ciuitate opus est: quam bñficio cȩsaris habere uidebor: cuiꝰ
rei opinio tolli nõ poterit: nisi cum in italiam ex qua ꝓfetꝰ
sum reductus existimabor bello ꝑfecto. Ab his cȩsar haec
dicta cognouit qui sermoni inter fuerunt. Conatus tamẽ
nihilominus est aliis rationibꝰ ꝑcolloqͥa de pace agere. Int̾
bina castra pompeii atq Caesaris unum flumen tamen int̃¬
erat thapsus: crebraq inter se colloqͥa milites habebãt: neq:
ullum interim telum ꝑpactiones loquentium iaciebatur. Mit¬
tit .p. uentinium legatum ad ripam ip̃am fluminis. qui ea quae
maxime ad pacem pertinere uiderentur: ageret: et crebro ma¬
gna uoce pronuntiaret: liceretne ciuibus ad ciues de pace du¬

Expanded text:
rebus Pompeius consueverat, de mandatis Caesaris agere instirebus Pompeius consueverat, de mandatis Caesaris agere instituit. quem ingressum in sermonem Pompeius interpellavit et loqui plura prohibuit. quid mihi, inquit aut vita aut civitate opus est, quam beneficio Caesaris habere videbor? cuius rei opinio tolli non poterit, cum in Italiam, ex qua profectus sum reductus existimabor. bello perfecto ab iis Caesar haec facta cognovit, qui sermoni interfuerunt. conatus tamen nihilominus est aliis rationibus per colloquia de pace agere. Inter bina castra Pompei atque Caesaris unum flumen tantum intererat Apsus, crebraque inter se colloquia milites habebant, neque ullum interim telum per pactiones loquentium traiciebatur. mittit P. Vatinium legatum ad ripam ipsam fluminis, qui ea quae maxime ad pacem pertinere viderentur ageret, et crebro magna voce pronuntiaret, liceretne civibus ad cives de pace du
Abbreviated transcription (Latin):
hanc rem illis ẽẽ impedim̃ti. neq legatos caesaris reciꝑe: neq
periculum p̃stare eorum: sed totam rem ad pompeium reii¬
tere: unum instare de induciis: uehem̃tissimeq contẽde
Quae ubi caesar intellexit. presentis ꝑiculi atq in opiae uitãdȩ
causa: or̃onem instituisse: neq ullam spem aut conditionẽ
pacis afferre ad reliquam cogitationem belli sese recepit.
S ibulus multos dies terra prohibitꝰ: et grauiore morbo et fri¬
gore ac labore implicitus: cum neq curari posset. neq suscep¬
tum officium deserere uellet: uim morbi sustinere nõ potu¬
it. Eo mortuo ad neminem unum summa imperii redit:
sed separatum suam quisq classem ad arbitrium suũ admi¬
nistrabat. Uibullus sedato tumultu quem repentinꝰ aduen¬
tus cȩsaris cõcitauerat. ubi pͥmum rursus adhibito libone
et .l. luceio: et theofane quibus cõmunicare de maximis

Expanded text:
hanc rem illi esse impedimento. Libo neque legatos Caesaris recipere neque hanc rem illi esse impedimento. Libo neque legatos Caesaris recipere neque periculum praestare eorum, sed totam rem ad Pompeium reicere; unum instare de indutiis vehementissimeque contendere. quem ubi Caesar intellexit praesentis periculi atque inopiae vitandae causa omnem orationem instituisse, neque ullam spem aut condicionem pacis adferre, ad reliquam cogitationem belli sese recepit. Bibulus multos dies terra prohibitus et graviore morbo ex frigore ac labore inplicitus, cum neque curari posset neque susceptum officium deserere vellet, vim morbi sustinere non potuit. eo mortuo ad neminem unum summa imperii redit, sed separatim suam quisque classem ad arbitrium suum administrabat. Vibullius sedato tumultu, quem repentinus Caesaris adventus concitaverat, ubi primum reversus est, adhibito Libone et L. Lucceio et Theophane, quibuscum communicare de maximis
Abbreviated transcription (Latin):
rit. sed postulatis cȩsaris cognitis missuros ad pompeiũ. atq
illum reliqua ꝑse acturum hortantibus ipsis. Interea mane̾nt
induciae: dum ab illo rediri possent. neue alter alteiͣ nocẽ pos¬
set. huc addit pauca de causa et de copiis: auxiliisq suis. Qbꝰ
rebꝰ neq tum respondendum cęsar extiti: neq nũc ut memo¬
riae prodat᷑ satis causae putamus. postulabat cȩsar: ut legatos
sibi ad pompeium sine ꝑiculo mittere liceret: idq ip̃i fore
reciperent. aut acceptos ꝑse ad eum ꝑducerent. Quod adii¬
ducias ꝑtineret: sic belli rationem esse diuisam: ut illi classẽ¬
et naues: auxiliaq sua impedirent: ip̃e aqua terraq prohibe¬
ret eos: si hoc sibi remitti uellent: remitterent ipsi de mari¬
timis custodus: si illud tenerent: se quoq id retentuꝵ. nihiloꝰ
tamen agi posse de compositione: ut haec nõ remitterent᷑. neq:

Expanded text:
rint. sed postulatis Caesaris cognitis missuros ad Pompeium, atque rint. sed postulatis Caesaris cognitis missuros ad Pompeium, atque illum reliqua per se acturum hortantibus ipsis. interea manerent indutiae, dum ab illo rediri posset, neve alter alteri noceret. huc addit pauca de causa et de copiis auxiliisque suis. Quibus rebus neque tum respondendum Caesar existimavit, neque nunc, ut memoriae prodatur, satis causae putamus. postulabat Caesar, ut legatos sibi ad Pompeium sine periculo mittere liceret idque ipsi fore reciperent aut acceptos per se ad eum perducerent. quod ad indutias pertineret, sic belli rationem esse divisam, ut illi classe naves auxiliaque sua impedirent, ipse ut aqua terraque eos prohiberet. si hoc sibi remitti vellent, remitterent ipsi de maritimis custodiis; si illud tenerent, se quoque id retenturum. nihilominus tamen agi posse de compositione, ut haec non remitterentur, neque
Abbreviated transcription (Latin):
magnum enim qđ afferebant uidebat᷑. et caesarem ꝑfecturum id
summe sciebant cupere de bibuli mandatis existimabat᷑. Cȩsar
eo tempore cum legione una profectus erat ad recipiendas ulte¬
riores ciuitates: et rem frumẽtariam expediendam: qua anguste
ab acilio et mureo ꝑ lr̃as factus de postulatis libonis et bibu¬
li legionem relinqͥt. ip̃e oricum reuertitur. eo cum uenisset
euocantur illi ad colloquium: prodit libo. neq excusat bibu¬
lum quod is iracundia summa erat. inimiciciasq habebat eti
am pͥuatas ex aedilitate cum cȩsare et praetura conceptas. ob
eam rem colloqͥum uitasse: ne res maximae spei: maximaeq:i
tilitatis eius iracundia impedirent᷑: pompeii summam ẽẽ ac
fuisse semper uoluntatem ut componerent᷑: atq ab armis disce¬
derent. Sed potestatem huiꝰ rei nullam se hr̃e: ꝑpea quod de cõ¬
silii sententia summa belli: rerumq omnium pompeio ꝑmise¬

Expanded text:
magnum enim, quod adferebant, videbatur, et Caesarem id magnum enim, quod adferebant, videbatur, et Caesarem id summe sciebant cupere, et profectum aliquid Vibulli mandatis existimabatur. Caesar eo tempore cum legione una profectus ad recipiendas ulteriores civitates et rem frumentariam expediendam, qua anguste ab Acilio et Murco per litteras factus de postulatis Libonis et Bibuli legionem relinquit; ipse Oricum revertitur. eo cum venisset, evocantur illi ad colloquium. prodit Libo atque excusat Bibulum, quod is iracundia summa erat inimicitiasque habebat etiam privatas cum Caesare ex aedilitate et praetura conceptas; ob eam causam colloquium vitasse, ne res maximae spei maximaeque utilitatis eius iracundia impedirentur. Pompei summam esse ac fuisse semper voluntatem, ut componeretur atque ab armis discederetur, sed potestatem eius rei nullam habere, propterea quod de consilii sententia summam belli rerumque omnium Pompeio permise