comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guo. Ita ⁊ florem pliuinuum ꝓferent ⁊ magi¬
tdiem pomi turgentis acquirent. Aasci tamẽ
tali solo maxime diligunt. quali nincas uixi¬
nr᷑ ꝯuenire. s leto soid inalidas arbores ⁊ fiuc¬
tus plurimos ꝯsequeniur lapidosi gen̾ais pira
uicium mucare ccediutur si ferris mollibus
ꝯscuntur. S ꝑirum plantis ser̃e ꝓpe tarlus
euentus est. tamen quib hoc piac iłt semina ge¬
nerdsa nichil sibi de agresti asꝑitate ꝑnusdeãt
plandas bnnas aut trimas eꝯ more quo s¬
lee pouutur radicatas magĩ icͥͥ bib pomĩit
supra terrami tib altas ui quatuor pedior
quanim cecis⁊ cacumina aigilla mixta mul¬
tus d oꝑire. Nam siquis prroꝵ semen asꝑgat
nasci quidem nc̃c̃e est. orignicmi suam irfouẽte
natura cuiꝰ et̾rntati. milla cuilitas pt̾ crrare
fastidium. S honini lic spetare longinqnũ ẽ

Expanded text:
guo: ita et florem plurimum proferent, magnitudinem pomi turgentis acquirent, nasci tamen tali solo maxime diligunt, quali vineas diximus convenire. Sed leto solo et validas arbores et fructus plurimos consequemur. Lapidosi generis pyra vitium mutare creduntur, si terris mollibus conserantur, sed pyrum plantis serere prope tardus eventus est: tamen quibus hoc placet, ut semina generosa nihil sibi de agresti asperitate permisceant, plantas bimas aut trimas eo more quo olee ponuntur radicatas magnis scrobibus, ponunt supra terram tribus altas vel quatuor pedibus, quarum decisa cacumina, argilla mixta, muscus debet operire. Nam siquis pyrorum semen aspergat, nasci quidem necesse est, originem suam refovente natura, cuius eternitati nulla tarditas potest creare fastidium: sed homini hoc spectate longinquum est,
Abbreviated transcription (French):
seres loais frigiois om̃em celi statum pati¬
tur. scepidi ore letatur. Rigetur si se y mb
abstineat. Seratur urius Aliqui semen eiꝰ
nõ obruũt oꝑmnantes ꝙ anulla aue tangi
anne ⁊ synapi serere possumꝰ de caule ⁊

Expanded text:
seres; locis frigidis omnem celi statum patiseres; locis frigidis omnem celi statum patitur, sed tepidiore letatur, rigetur si se imber abstineat, seratur rarius, aliqui semen eius non obruunt, opinantes quod a nulla ave tangatur. Nunc et Sinapim serere possumus. DE C
Abbreviated transcription (Latin):
caranns seritur ⁊ nasturtium ⁊ coriandrũ
⁊ paꝑꝗuer. sicut mense nonembri ⁊ allium
ulpium. hoc etiam mense cepulas seris. S
constat incie ⁊ cuitumpno ẽẽ seminanda
Si semeu señis in caput trescit ⁊ minus red¬
dit insemine. Si capłm ponas ip̃m ma ces¬
cit multum semcnedutit. terani sepe deside¬
rat pinguem ne hemẽter sbactam ir¬
riguam steicoratam. Ibi areas fatiemꝰ
ofnib herbis ⁊ indice punrgatas. Serimius
platido ⁊ sereno die maxime arustro uł emro
fantib. si minuente lima serantur tenes
⁊ acriores ꝓueniũt. si crescence robuste ⁊ sapo¬
n humecti. Rarius sunt ponende runtande ac
sartulande sepius. si capita uolũ imꝰ iiis
ẽẽ maiora folia omia debemꝰ aufferre ⁊ s
sucus id Infĩora crgetur. de quib uo leĩa
colligenda sunt uisentur aui minitulis
uͥ caliem ceꝑunt ixticare. Cum ig color
seminis tũit preferunt nͥa turitatis ĩdicia
⁊ sic insole siccandi EE mense anechũ

Expanded text:
carduus seritur et nasturtium et coriandrum et papaver, sicut mense novembri et allium, vel ulpicum. Hoc etiam mense cepulas seris; sed constat et vere et autumno esse seminandas. Si semen eius severis, in caput crescit et minus reddit in semine. Si capitulum ponas, ipsum marcescit et multum semen educit. Terram cepe desiderant pinguem, vehementer subactam, irriguam, stercoratam; ibi areas faciemus, omnibus herbis et radice purgatas. Serimus placido et sereno die, maxime austro vel euro flantibus. Si minuente luna serantur, teneres et acriores proveniunt; si crescente, robuste et saporis humecti. Rarius sunt ponende runcande, sarculande sepius. Si capita voluerimus his esse maiora, folia omnia debemus auferre et sic succus ad inferiora cogetur, de quibus vero semina colligenda sunt, iuventur adminiculis, ubi caulem ceperint excitare. Cum niger color seminis fuerit, preferunt maturitatis indicia, t sic in sole siccandi. Hoc mense anetum
Abbreviated transcription (Latin):
tum diligunt. argiłinui ⁊ glarcam timẽt
sabulone ⁊ hartuis nõ dełctantur mli phen¬
mis mida suctuirat. Om̃em statum teli cauł
patitur frigrouin mag̾. Coñ austru positi ti¬
cins ferũt. Tontua seꝑtertrionem serus. S
hie ⁊ sapore caulis ĩcil ⁊ rotore. Eliuis delc¬
tatur ⁊ido poncude sunt piante ꝑ buibinos
areaꝵgaudet stercore ⁊ sarauacione. karius

Expanded text:
laream timent, sabulone et arenis non delectantur, nisi perennis unda succurrat. Omnem statum celi caulis patitur, frigidum magis. Contra austrum positi citius ferunt, contra septentrionem serius; sed hic et sapore caulis vincit et robore. Clivis delectatur et ideo ponende sunt plante per bulbinos arearum. Gaudet stercore et sarcu
Abbreviated transcription (Latin):
cumlos secrcta dispominꝰ. qui cumuui freqͣnti
diuisione scpentur. aliqui dui̾sa dixetunt uel
fingnia in nasculis fictilib picatis atq obli¬
tis clandi. nił. angilia muolui. ur solos pediculos
creta allimi. uł intabuus sustrata plca dispo¬
tunda que orbitulata dicuntur sie cura or¬
to anno seruare sepossiit. alii in puteo urtis¬
tema mergunt nasa fictilia quib diũter pi¬
cans ⁊ claulis mela ꝯmittunt. alii ex arbore
mela illesa sumpfunt. ⁊ peditulis eoꝵ pite t̾¬
uenti mersit supra cabulatum ꝑ ord̾iem dis¬
posunt. nicum folus subter expositis spłiq
scrobem ppłi uł abietis int̾ mela disponinit.
ẽonstat mela sic ponenda. ut pedicioꝵ parte ᷤ
deorsum facias.n anceq ͣ usui ncc̃ia indeãtur

Expanded text:
 qui cumuli frequenti divisione separentur. Aliqui diversa dixerunt, vel singula in vasculis fictilibus picatis atque oblitis claudi, vel argilla involui, vel solos pediculos creta allini, vel in tabulis substrata palea dispotunda, que orbiculata dicuntur, sine cura toto anno servare se possunt. Alii in puteo vel cisterna mergunt vasa fictilia, quibus diligenter picatis et clausis, mela committunt. Alii ex arbore mela illesa sumpserunt et pediculis eorum pice ferventi mersis, supra tabulatum per ordinem disposuerunt, nucum foliis subter expositis, plerique scrobea populi vel abietis inter mela disponunt. Constat mela sic ponenda, ut pediculorum partes deorsum facias, neque antequam usui necessar
Abbreviated transcription (Latin):
ngabis in die. Nunc ⁊lilioꝵ bulbor ponenrꝰ
ne iculos ciͣ udicem nastentes ⁊ minores
bulbulos sauciemus. quia mr̃e sbtracti at
manos digesti ordines noua nilieta forma¬
bunt. Item̃muolaꝵ piante ⁊ cigci bulbi serẽ
decem modios sꝑgunt ⁊lina ꝯsetiuitur eri¬
lia. tempe ħ camicta ponenda siuir factis
guicis scrobes obrutis qui sempedis de sepi¬
spacio int̾ se distare debeburt. b ortoꝵ scmmĩand̾¬
Im ydus februarias sepes ⁊ hb̾ orcholaĩs
semine facience funt. Item greti dñt
de grossa nibi nirga fien ecrere paticulas
⁊ paimarib scrobib obrm ⁊ totidie. donce
fronde at fossione-

Expanded text:
 liliorum bulbos ponemus, ne oculos circa radicem nascentes et minores bulbulos sauciemus; qui a matre subtracti, atque in alios digesti ordines, nova liliera formabunt. Item violarum plante et croci bulbi serenddecem modios spargunt et lina consequentur exilia. Tempore hoc canneta ponenda sunt, factis per singulas scrobes obrutis, qui se mipedis spatio inter se distare debebunt. DE SEPI idus februarias, sepes hortorum semine faciende sunt. Item Greci dicunt de grossa rubi virga, fieri debere particulas et palmaribus scrobibus obrui et quotidie donec frondeant fossione
Abbreviated transcription (Latin):
rstertus. Si dausus lous est̾ ⁊ modice supra ter¬
uam. que ponũtur emmeant. Si pecora formida¬
tur alciores trũci ẽẽ cebeburit. In siccis uo ꝓũcii
cum plunie desiuit i rigare ꝯuemiet. si prouĩcie
indiget olmeti mõ est unde planta sunnetur
Seumatiũ faciendiu est. Ide inde post quinꝙ̃¬
uiũ pon̾t nalica planta tnsst ⁊ lccas fugidis
ħ mense plantari. Scio płos q ꝙ facũms itq u¬
tilius ẽ radices olearum que in suius płiu sunt.
aut mlocis desertis intubitalem mensinani reci¬
las aut in semmano si placuit aut in oliueto
sole dupone ⁊ a nurtione sterooris ad innare. qͥ¬

Expanded text:
stercus. Si clausus locus est, modice supra terram que ponuntur emineant. Si pecora formidantur, altiores trunci esse debebunt. In siccis vero provinciis cum pluvie non sunt, rigare conveniet. Si provincia indiget olivetis et non est unde planta sumatur, seminarium faciendum est. Inde post quinquennium poterit valida planta transferri et locis frigidis hoc mense plantari. Scio plerosque, quod facilius atque utilius est, radices olearum, que in sylvis plerumque sunt, aut locis desertis, in cubitalem mensuram recisas, aut in seminario, si placuerit, aut in oliveto solere disponere et admixtione stercoris adiuvare, q
Abbreviated transcription (Latin):
fanies int̾ oromes trcenos pedes relm̃queus.
piancas statues radicatas ꝙ est meluis sciua¬
bis ue tatuima aut manufracta aut erosa
nõ crescant. unũꝙ̃q ordinem suo gem cepu¬
tabis ne infume. antualenciorib obprmant̾
plantas similr notabimꝰ ucip̃is quib stete¬
rut carlinib opponamꝰ de cliuno sicoo exili in
planũ ꝑnignem hũidum trausfercius. Si trũ¬
cos pone uolius supra tricam ꝓpe trib pedion
erigantur. uͥ duas inuua scrole plantas de¬
poms. ẽauendũ est ne se concingant. nam uer¬
mib inc̾ibũt. S̾ ut colum eua dicit fcracõreᷤᷤ
sunt. qne seminib ħ est micib sius ꝙͣq plantus

Expanded text:
facies; inter ordines tricenos pedes relinques: plantas statues radicatas, quod est melius servabis, ne cacumina aut manufracta aut erosa non crescant, unumquemque ordinem suo generi deputabis, ne infime a valentioribus opprimantur: plantas similiter notabimus, ut ipsis quibus steterant cardinalibus opponamus. De clivo sicco exili, in planum pinguem humidum transferemus. Si truncos ponere volveris, supra terram prope tribus pedibus erigantur, ubi duas in una scrobe plantas deponis, cavendum est ne se contingant: nam vermibus interibunt. Sed ut Columella dicit, feraciores sunt que seminibus, hoc est nuci
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs ibmde ccͣ eas herba ueltur. ⁊ quoiens
seymber infudit. br euissimis. ac foequentissi¬
mis fossionib sollicitentur ⁊ sb̾nde ducta a
truco terra ⁊ ꝑmirta in aliquanto alciores
cuminos congeratur.¶ Quod si oliuetum lcco
suo facere uolus. ħ genera teganm sequeris
terram cui sit mixta gͦlarea ant cretam sabulo¬
ins ꝯm̃ccione resolutã aut ꝑiguem sabulõe¬
semꝑ humor allistit. ⁊ sabulo mat̾ ⁊ iida gla¬
rea. Qm̃s enĩ ꝯphendat nõ conualescit. po
unꝰ oleam necat. Ad hiic de coden. iui¬
nali colle: frgidis m̾idiano gaudet me¬
diis climi delectatur. Neq sum̃ laũ¬
nẽt arluum pacitur magis meditos diuos
baccarum genus mimosian est pansia cam̃
olcum ꝙ rẽddit dumi mide est obtumi. s cito

Expanded text:
omnis subinde circa eas herba vellatur; et quoties se imber infuderit, brevissimis ac frequentissimis fossionibus solicitentur et subinde ducta a trunco terra, atque permixta, in aliquanto altiores cumulos congeratur; Quod si olivetum suo loco facere voluetis, hec genera terrarum sequeris, terram cui sit mixta glarea, aut cretam sabulonis coniunctione resolutam, aut pinguem sabulonesemper humor assistit et sabulo macer et nuda glarea, quamvis enim comprehendat, non convalescit. Potvirus oleam necat. ADHUC DE EODEM nali colle, frigidis meridiano gaudet; mediis clivis delectatur, neque arduum partitur magis medicos clivos. Baccarum genus numerosum est. Pausia tamen oleum
Abbreviated transcription (Latin):
dicib mͣstcratũr oblitus fiuo liqͥuido quattus
uł quiuis digitis seperetur. Eiña radites mo¬
dice ꝯprehenous ⁊ asieuandus est sartuo
tectur in cresce mehi si ficquent uc facias.
as mense mula seritur. quo camieta ponũ¬
tursentur carilis sicut calgn quos absade ⁊ tra¬

Expanded text:
oblitus fimo liquido, quaternis vel quinis digitis resectis cum radice; modice comprehendendus et alleviandus est sarculo, ertur increscere et melius si frequenter hoc facias, hoc mense intuba seritur, quo canneta ponuntur. Seritur oculis sicut calami, quos abscinder
Abbreviated transcription (Latin):
quo forere ꝯlueuit ichil ꝑdicura credaitar
defiore plato. sicam tic fosso a diuuent mul¬
cum ꝓticis. si intiecto anno qualelctamene
adiugas. s bnbunim spissa ⁊ grauia ꝑoma ge¬
nepare facit. aliqui tm̾em mistent tredentese
niut ꝯtrahi argntos sapores gemmi naneratel
exequi iuꝑuatisum ꝑuto cum ionendis ure¬
siit uł excolenois fitiula distancia de piris

Expanded text:
ere consuevit, nihil perditura credatur de flore prolato, si eam tunc fossor adiuverit. Multum proficis, si interiecto anno, quale libet letamen adiungas; sed bubulum spissa et gravia poma generare facit, aliqui cinerem miscent, credentes hinc contra hiargutos sapores. Generum varietates exequi supervacuum puto, cum in ponendis vel excolendis sit nulla distantia. DE PYRI
Abbreviated transcription (Latin):
non est uno gene uitisi omne pastins conse¬
ituduui ne. nius iniquus gem̾ ipem uĩdemie
cotius extinguat. ndõ quatuor uł quinq cruii
geic satinenta pangemus. De ꝓpbustit ⁊ artor
generose uitis prius in semmanio loi.
¶Dunture debebis. ne inde radicata taͣsscia¬
tur. id scrobemi cui arbor miucta est. demina¬
tiũ uo dicimus eque fossam tabulam pedum
duoꝵ semis aicitudine. Inhac quam ꝓ nui̾e
ponendarum intin. uł qualiuncũq plantaꝵ
ꝓtendis aut ꝯhis breuissimo spacio distancia
int̾ se samenca disponis. Siualł aut humectꝰ

Expanded text:
non est uno genere vitium omne pastinum consenon est uno genere vitium omne pastinum conserendum ne annus iniquus generis, spem vindemie totius extinguat; et ideo quatuor vel quinque eximii generis sarmenta pangemus. DE ARBUSTIS VEL ARBOgenerose vitis prius in seminario nutrire debebis, ut inde radicata transferatur ad scrobem cui arbor iniuncta est. Seminarium vero dicimus eque fossam tabulam pedum duorum semis altitudine. In hac quam pro numero ponendarum vitium, vel qualiumcumque plantarum, protendis aut contrahis brevissimo spatio distantia i
Abbreviated transcription (Latin):
Dt mense omĩa gen̾a pastinati sen suici
scu scrobes uitib conꝑleantur. Nacura a
uitis. celum omne. solm q suctentat si ge¬
u̾a ꝯuement aꝑtentur: plano igiti loo statue
uitem. cuiut genꝰ ne biuas sussinet ⁊ primia s
na. tuto genus om̃e suscipiet. uitem ur arborẽ
melius ent de exu ad piguem t̃sfecce. Nam
si a ꝑmoui terma ad solum exile tnͣsiequit. utiles
ẽe nõ possunt. eigrnoa sunt sarmenta que
pugimꝰ de uite media ur de sũma. n de infi¬
ma quĩq ur sex genimaꝵ ipacio aueci ꝓceden¬
cia. Sumantur autem de uite fecunda. La ꝑd̾
sanuenti cum deponitur corquend̾ nõ C̃. nec aͥ¬
tino more uexandum. ⁊ pars ea dequa iadix
p̾fuitur ĩuirie nulli sb̃icienda est. ponende st̃
iutes placidis dieb ac tepidis turand̾ q ue sar
totonere uinea ponenda est regionib fuigidis
Sit autem meu̾sura samienti cubitꝰ mus. ubi
pĩgus est nacura fcm maiora int̾ iites
lpacia relinquemꝰ ubi exilis angusta. pret̾ea

Expanded text:
 mense omnia genera pastinati soli, seu sulci, seu scrobes, vitibus compleantur. Natura autem vitis celum omne solumque sustentat, si genera convenienter aptentur. Plano igitur loco statues virem, cuius genus nebulas sustinet et pruinas: na, tuto genus omne suscipiet. Vitem vel arborem melius erit de exili ad pinguem transferre: Nam si a pingui terra ad solum exile transierint, utiles esse non possunt. Eligenda sunt sarmenta que pangimus de vite media, neque de summa, neque de infima, quinque vel sex gemmarum spatio a veteri procedentia: sumantur autem de vita fecunda. Caput sarmenti cum deponitur torquendum non est, nec aliquo more vexandum; et pars ea de qua radix presumitur, iniurie nulli subiicienda est. Ponende sunt vites placidis diebus ac tepidis, curandumque ne sarmtoto vere; vinea ponenda est regionibus frigidisSit autem mensura sarmenti cubitus unus; ubi pinguis est natura terrarum, maiora inter vites spatia relinquemus; ubi exilis, angusta. Preterea
Abbreviated transcription (Latin):
instituemus oliueta. queur pastis
ꝯserenda siuit. ut ercremas tura decia
cerumanũ tabulas cingant uł suũ louni te¬
nebunt. SIponũtur in pastino indicate pla¬
te detisis capitis ⁊ brachus initiũcum redit¬
te. usq ad mensuram cubia miꝰ ⁊ ꝑalmi inte¬
timeuco tenx fosse defigantur. iqum palo ãtra

Expanded text:
instituemus oliveta, que vel pastinis conserenda sunt, vel extremas circa decumanum tabulas cingant, vel suum locum tenebunt. Si ponuntur in pastino, radicate plante, decisis capitibus et brachiis, in truncum redacte, usque ad mensuram cubiti unius et palmi, in fermento terre fosse defigantur, locum palo antea
Abbreviated transcription (Latin):
demi omĩb anus atiquid ꝑ ramos cresc̾¬
liquide. somde paciamur. unam nͣm semꝑ ad
cacumen arboris dirigentes. s qui fructum no
dunt. forciorib itimis arboꝵ plures macie debi¬
horib imponende funt pauciores ꝓutandi a
racio talis est ut uec̾a samenta quib pͥmi ap¬
in fructus pepenoit. ouña recidantur ⁊noua s¬
cumtisis caprioł ⁊ ranuilis mutilib diittant᷑.
S puidendum c̃ omĩb anniis nitem resolui ac
religar quia restig̾atur. Ita formandi sunt tam
arbor incitamũ ne ait̾ fub̾ altius iiea dingatur
s loto pingui ulus atcrra atopedio gͦtacili
ẽuo septem sinc ramo relinquenda̾. Insolo ros¬
tido pncbulolo rami artoris intefere in orientẽ
⁊cccitntem puratione dingantur. ut latera
uatua soł radiis iembra teius mentis uitis¬
tuandi sunt in piano ⁊ uliginoso. altius par¬
nntes ad artorem non duro mmmĩe ligentur. nee¬
os niculum recidat aut acterat. palmes ꝙ ex

Expanded text:
Deinde omnibus annis aliquid per ramos crescere subinde patiamur, unam materiam semper ad cacumen arboris dirigentes; sed qui fructum vodunt; fortioribus ramis arborum plures materie, debilioribus imponende sunt pauciores. Putaratio talis est, ut vetera sarmenta, quibus primi anni fructus pependit, omnia rescidantur et nova circuncisis capriolis et ramulis inutilibus dimittantur. Sed providendum est omnibus annis vitem resolui ac religari, quia refrigeratur. Ita reformandi sunt rami arborum vitiferarum ne alter sub alterius linea dirigatur; sed loco pingui, ulmus a terra octo pedibus, gracili vero septem si ne ramo relinquenda est. In solo roscido et nebuloso, rami arboris vitifere in orientem et occidentem putatione dirigantur, ut latera vacua, solis radiis, membra totius vitis ostservandi sunt, in plano et uliginoso altius. Palmites ad arborem non duro vimine ligentur, ne eos vinculum rescindat aut atterat. Palmes quod
Abbreviated transcription (Latin):
rodantur amarelcunt. Entimifodi non debẽt
quecieus forent. quia inde sos eius cxcutiuxs
in uetustate plis affat si ferar nõ est. cedecu¬
ncuui terebrata radite mergam ur salceu
sic inseramꝰ ut hioro tegente᷑ a audatur. lois
tiugidis ubi mecus est de ꝓriua. Manalis dt¬
ħ itiuedio sb̾ueniu. anꝙͣ aoresint radices iuu¬
cantur ⁊ albi lapĩes mnuitissimi mieti ha¬
iris ꝯgerũtur. ⁊ Niͣsi iam tutum indebr̃ ut
debeant gammare effodi it̾m iapides sb̃mo¬
uctu. teneras mtes anugdalus creaibit. ut d̾
liance florem radicib ablaqueatr ꝑ dies ali¬
quot calida aqua ingciatur. Ex amanis dul¬
cel tuitisi arcira tosio scipite trb digitis. aa¬
dice fiat cauna ꝑ qui nonum dełude̾t inmo¬
melle oblitus mpͥmatur. uł cirta radices suu¬
ium stertus effundas. amigsala ad legendur
matiuitateni tacctur cuu filit spoliata corti¬
cib. uet sme cura homnus tuantur in longian
ti diffitilter coriũ duuttent paleis ꝯbruta con¬

Expanded text:
rodantur amarescunt. Circumfodi non debent quoties florent, quia inde flos eius excutitur. In vetustate plus affert. Si ferax non est, tede cuneum terebrata radice immergamus, vel silicem sic inseramus, ut libro tegente claudatur. Locis frigidis ubi metus est de pruina, Martialis deant, radices mundantur et albi lapides minutissimi mixti arenis congeruntur: et ubi iam tutum videbitur ut debeant germinare, effossi iterum lapides submoventur. Teneras nuces amygdalus creabit, ut dicit, si ante florem, radicibus ablaqueatis, per dies aliquot aqua calida ingeratur. Ex amaris dulces fiunt, si circumfosso stipite tribus digitis a radice fiat caverna, per quam noxium desudet humomelle oblitus imprimatur, vel circa radices suillum stercus effundas. Amygdala ad legendum maturitatem farentur, cum fuerint spoliata corticibus. Nec sine cura hominis servantur in locum. Si difficulter corium dimittent, paleis obruta con
Abbreviated transcription (Latin):
dicium est. qualis d ⁊ pomi. Nuces seiuantur
ur arha ex ligno suo fra ineluseux sepis mixte
quib inicissitudĩem reddunt. ut eis accedinem
collant Mamiaus ex ꝑtum seait. uindes mices
tiũ lid̾tas putaminib melle demergi ⁊ post ã¬
nũ uunides ẽe. np̃m mel ita medicabile fi. in ce
eo frã pacio artenias curat ⁊ fances. Insent¬

Expanded text:
dicium est, qualis debet et poni. Nuces servantur, dicium est, qualis debet et poni. Nuces servantur, vel arca ex ligno suo facta incluse, vel cepis mixte, quibus vicissitudinem reddunt, ut eis acredinem tollant. Martialis expertum se ait virides nuces, tantum liberatas putaminibus suis melle demergi et post annum virides esse et ipsum mel ita medicabile fieri, ut ex eo facta potio arterias curet et fauces. Inse
Abbreviated transcription (Latin):
in teri. Sacuiũ ip̃m cum pomiinꝰ micem iua¬
quilonis tempore dirigeniꝯ lapis sõt̃. ui testa
sa dupitat. Iecior fiet. si sepius transferatur. In
fugidis seris uma. In calidais locir d trima nai
femt. kadices plantar sicut in aliis arorib
soieuius in hoc gencre resecare nõ debes. fumo
bubuio mia planta tingenda. s meluis cis
sꝑgetur instrobib necalore sceiorit adiatur
⁊ cinis credr̃. uł corticis tentudiem ꝓcunare. uł
fiuctiul denitateui altis sciobib delctatur pro
arboreis magnitudine ⁊ desiderat inc̾ualla.
meiora. quia stislicidiis folioꝵ suoꝵ ꝓximis
fodi nẽ cauat᷑ uicio senecturis. Canalis longr
a siluo tuco. adinũ d excuti. sic uñficio sol
⁊ uenti durescunt que in puccedĩem msiebãt
est.ut iuaum iali decuciat humoris. am ra¬
dicum sũma p̾sciudunt. auii terebratẽ iditi
palumi debuxo inprimũt. uł arprĩ claui u
terreum. Coriex in unce dimissꝰ natiutatis iu¬

Expanded text:
in terra. Cacumen ipsum cum ponimus, nucem in aquilonis partem dirigemus, lapis subter, vel testa percussa dispergat. Letior fiet si sepius transferatur. In frigidis locis bima, in calidis locis trima debet tranferri. Radices plantarum sicut in aliis arboribus solemus in hoc genere resecare non debes. Fimo bubulo ima planta tingenda, sed melius cinis spargetur in scrobibus, ne calore stercoris aduratur. Et cinis creditur, vel corticis teneritudinem procurare, vel fructuum densitatem. Altis scrobibus delectatur, pro arboris magnitudine: et desiderat intervalla maiora, quia stillicidiis foliorum suorum, prfodi, ne cava fiat vitio senectutis. Canalis longus a summo trunco ad imum debet excidi, sic beneficio solis et venti durescunt, que in putredinem transibant. est, ut vitium mali decutiat humoris. Alii radicum summa prescindunt. Alii terebrate radici palum de buxo imprimunt, vel cuprinum clavum, vel ferreum. Cortex in nuce demissus, maturitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
oienut relictis ibi que sꝑacio sufficiant pian¬
ci auas mñsfcremꝰ menie februanio. S ia ã
migdala ad ponendum ⁊ noua legamꝰ ⁊i gnͣ¬
dia. Queauteꝙͣ poninꝰ pridie inuisa aquata
mniis matciciꝰ ne gemen exinguat cen

Expanded text:
oleverint, relictis ibi que spatio sufficiant planoleverint, relictis ibi que spatio sufficiant plantis, alias transferemus mense februario. Sed ipsa amygdala ad ponendum et nova legamus et grandia, que antequam ponimus, pridie mulsa aquata nimis maceremus, ne germen extin
Abbreviated transcription (Latin):
hdu septemtrionalem tepidis orientem. licamẽ
anitrogue curos. icqio nõ hat mimicor tuc meliꝰ
in aquilonem uł lenomũ iunctadirgimus.
s laus qui pastinandus prius impedimentus
omĩb elisis liłcturarborib. ne post calcatu assi¬
duo itura tossa solidetur. si campus est duob
sennspedib pastinetr. si ciimus nb. eolł pre¬
upta quatuor ne ticius tena decurat. ualł¬
ui duob pedib s ager uligmosꝰ. qui humores
aiciuis tostꝯ ciuitatuo ampli ꝙ in pedem semiis
esfoditur. De anugdalo ẜenda ⁊ plantãda.¬
mꝯdalus sentur Iamano ⁊ februa u¬
no. Ite ioris calidis acobri ⁊ noueruuri
semine ⁊ piantis de maioris radice que
colluntur. s in ror gencre arboris nichunalrꝰ
est ꝙͣ seminanũ faccre. fodicinus eigo altam
rede uuo senns aream in qm̃ obrueurꝰ auig¬
cala no ampnus quatuor digitis alta ruoi
calauosum. celum calidissimũ. quia mati
aorere ꝯsueunt. Ita statuende snit cbores
ut ad idicm spectent. eum in semmnano ad¬

Expanded text:
amen austros vel euros regio non habeat inimicos, tunc melius in aquilonem vel favonium vineta dirigimus. Sed locus qui pastinandus est, prius impedimentis et omnibus elisis liberetur arboribus, ne post calcatu assiduo terra fossa solidetur. Si campus est, duobus semis pedibus pastinetur, si clivus tribus. Collis preruptus quatuor citius terra decurrat, val duobus pedibus. Sed ager uliginosus, qui humores altius fossus eructat, non amplius quam pedem semis effoditur. DE AMYGDALO SERENDA VEL PLANTANDAdalus seritur ianuario et februario. Item locis calidis octobri et novembri, semine et plantis de maioris radice que tolluntur. Sed in hoc genere arboris nihil utilius est quam seminarium facere: fodiemus enim altam pede uno semisque aream: In quam obruemus amygdala, non amplius quatuor digitis alta; cacucalculosum, celum calidissimum, quia mature florere consueverunt. Ita statuende sunt arbores ut ad meridiem spectent. Cum in seminario ad
Abbreviated transcription (Latin):
redigis putatis omĩb que scabra sunc cuitatii
cciam radicib. si quas potius uuenur ueratas
Inscrobe autem ad arbustum faciadum duas
radicatas uices deponis. ħ fuans nese in radi¬
ce concingant. S lapides quina ꝓpe libranum
medios ut ncraniq ꝯstitues ⁊ ip̃as uices ad
scrobis latera discreta ꝯm̃ges. Mago asfit scco¬
bem nõ primo anmo c̃ẽ ꝯplendam. s sbinde coe¬
quͣdam quera res iutem faciet alaus fundare
radices. s hic andis ꝓuĩcis force auemat. hu¬
ndis autem sata ꝑuccefient recepco humore
uisi statim terra cumuletur. S arbusta qui fa¬
ciet plancas arlorum de hiis genib ponat. uel
si agio suppetit hmũidancia. hiis utatur ppło ul¬
mo fraxino. In scrobe uicis auarbore sua sesquip¬
dis spacio diccare debebit. Ie amintis multum
wb̾iecta arbori mccemento arboris opprimeti
Caneis etiam imim̾enda est. idu̾sum pecoris
asliganda. de nineis ꝯmibi pn

Expanded text:
rediges, putatis omnibus que scabra sunt, curatis etiam radicibus, si quas potueris invenire vexatas. In scrobe autem ad arbustum faciendum, duas radicatas vites depones; hoc servans ne se in radice contingant, sed lapides quinum prope librarum medios inter utramque constitues et ipsas vites ad scrobis latera discreta coniunges. Mago asserit, scrobem non primo anno esse complendam, sed subinde coequandam, que res vitem faciet altius fundare radices. Sed hoc aridis provinciis forte conveniet. Humidis autem sata putrefient recepto humore, nisi statim terra cumuletur. Sed arbusta qui faciet, plantas arborum de his generibus ponat: vel si suppetit abundantia, his utatur, populo, vimo, Fraxino. In scrobe vitis arbore sua sesquipedis spatio distare debet; nam vitis multum subiecta arbori, incremento arboris opprimetur. Caveis etiam munienda est adversum pecoris alliganda. DE VINEIS COMMUN
Abbreviated transcription (Latin):
dicitoꝵ spicio muna parte. findatur sb̃lata
inc̃dusla ad cuis uitem. tyriate ineditam addo
tunc terce mandetur nĩculo dilsit̾ astrictum.
aliqui cadem sarmenta iam medicamĩe sana¬
ta. in tñquisle bulbũ recondunt ⁊ tertis racrõe
ꝯmutunt. anqui inatodi eius affusione iadi¬
tes nitis infimoũt. sane sarmentum. si de hac
uite sumatur. ad tñsfecendum pocenciam mr̃ti
medicanũe nõ tenebit. oporcebit. intem thyri¬
ace infusione assidua nim sua senescentis it¬
are. uices que latrimanim immetate tabescũt
q deplorando iũ roboris sui. inͥtuntur. a frctu.
truco catum lacerato greci sĩ fieri uibent. si
uniniis proderit radidum robur pugue rescin¬
diut affrrat mediciam uulnus impresium.
tunc insulsa amuita ad medietatem cecata ⁊
tetrigerata plage exciso ꝑlinetur ⁊ sb̾nac acetũ
acirundatur. de uite que ꝓ pomatu ⁊ ila q̃¬

Expanded text:
findatur et sublata medulla, ad eius vitem theriace medicamen addatur: tunc terre mandetur, vinculo diligenter astrictum. Aliqui eadem sarmenta iam medicamine sanata, intra squille bulbum recondunt et terris hac ratione committunt. Aliquid antidoti eius affusione radices viris infundunt. Sane sarmentum si de hac vite sumatur ad transferendum, potentiam materni medicaminis non tenebit. Oportebit autem thiriace infusione assidua, vim succi senescentis iterare. Vites qui lachrimarum nimietate tabescunt et deplorando vim roboris sui avertunt a fructu, trunco earum lacerato greci sinum fieri iubent. Si hoc minus proderit, radicum robur pingue rescindi, ut afferat medicinam vulnus impressum; tunc insulsa amurca ad medietatem decocta et refrigerata, plage excise perlinetur et sub hac acetum acre fundatur. DE VITE QUE PROPOMATA FACIT
Abbreviated transcription (Latin):
fiugiterũ putatentis in ip̃a uite qi poitũt
de aito sblata medusia excanaut nõ dimisu
tcalamo aiffixo alligant ne poslit inuertitũc
opiũ quitnaitum inexcanata parte suffĩdũt
ce aqua priue ad ape similitudĩem resoluuim
⁊ hoc tũsactis occonis dieb renouant donẽc intir
germina nouelia ꝓcedant. Eeigranatis ma¬

Expanded text:
frugiferum putate vitis, in ipsa vite quam ponunt, de alto sublata medulla excavant, non divisum et calamo affixo alligant, ne possit inverti: tunc opium quirinaicum in excavata parte suffundunt, ex aqua prius ad sape similitudinem resolutum: et hoc transactis octenis diebus semper renovant, donec vitis germina novella procedant e
Abbreviated transcription (Latin):
unc olee cet̾eq arbores lecamen accipiũt
descrescente lima. Sufficiat autemꝰ arbori nege
mia minori media ita ut sb̃ducta aiadicu
terra ⁊ fino ꝑmieta reuaetur tempore ħec si
que sunt in semmanis plante cutumtodiende
fuit ⁊ ampntande eis rani suꝑaui. ui raditule
quas cc̃m suꝑiori ꝑte misenut

Expanded text:
Tunc olee cetereque arbores letamen accipiant, Tunc olee cetereque arbores letamen accipiant, decrescente luna. Sufficiet autem maiori arbori veges una, minori media, ita ut subducta a radicibus terra et fimo permixta revocetur. Tempore hoc, si que sunt in seminariis plante, circumfodiendi sunt et amputandi eis rami superflui, vel radicule quas circa in superiori parte emi
Abbreviated transcription (Latin):
prata mncipient custoduu. que priꝰ in febau¬
si macra sunt sꝑuso lecamme sacur̃e hii¬
tur. Qd ciciendum ẽ luna crescente. Qnłto
cus eius ꝑ tocum possit elabi. hoc mense scitud
est ⁊ onine trimestnũ genus. Hoc ⁊ meuse len¬
s sicco maxime. quia luruna ⁊ humore corti¬
pitur. ħ mense ntimo cauabum sens. tenti ꝑi¬
gui stercorata rignauł plana acq humidai
⁊alcius s̾acta. henũ ad huc ser põt. quia mĩ¬
cio serendum nõ est. ne pastu suo pecorib noce¬
at ⁊ boues reddat insanos. semuc pomie ⁊ uti¬
b uetus urina si affinidatur numo fructum
p̾stat ⁊ forme. eui ꝓdent. uc amucam misce¬
amus insulsam maxime in oleis. s ħ frigidioꝵ¬
b dieb anceꝙͣ feruor mapiat. Etam mĩc or¬
deũ galaticum. ꝙ grane ⁊ candioum est. scit¬
tur lulcis frigidis. Nmnc locis maritus ⁊ca¬
lidis fodicude lnt uites. uł si ħ ꝓuĩcie ꝯsuctude
est extrande ⁊meisdem iccis pasande aut ligaa
cussione uł amine incuratur grande ꝓioilũ

Expanded text:
prata incipient custodiri, que prius si macra sunt, sparso letamine saturentur, quod eiiciendum est luna crescente. Quanto cus eius per totum possit elabi. Hoc mense serendum est omne trimestre genus. Hoc etiam mense lenngui, sed sicco. Maxime quia luxuria et humore corrumpitur. Hoc mense ultimo canabum seres, terra pingui, stercorata, rigua, vel plana, atque humida et altius subacta. Eruum adhuc seri potest, quia martio serendum non est, ne pastu suo pecoribus noceat et boves reddat insanos. Tunc pomis et vitibus vetus urina si affundatur et numero fructuum prestat et forme: cui proderit ut amurcam misceamus infusam, maxime in oleis: sed hoc frigidioribus diebus antequam fervor incipiat. Etiam nunc ordeum galaticum, quod grave et candidum est, feretur in locis frigidis. Tunc locis maritimis et calidis fodiende sunt vites, vel si hec provincie consuetudo est exarande et in eisdem locis palande aut ligacussione vet attritu incurrit grande periculum.
Abbreviated transcription (Latin):
grauis int̾iorib caret huic efficitur. nt s̃¬
mna iocunditate sine impedimento sorb̾ĩ
possit. uelut unũ om̃ corpꝰ nuarũ sit autem
grecis auctorib hacracione ꝑ artem succecẽ¬
te natura. sarmentum ꝙ obruendum ẽ. qũ¬
tum latebit mt̾m. tantũ fundere cebebinu ⁊

Expanded text:
granis interioribus caret: hinc efficitur, ut summa iucunditate sine impedimento sorberi possit, velut unum omnium corpus uvarum, fit autem grecis authoribus hac ratione per artem, succedente natura. Sarmentum quod obruendum est, quantum latebit in terra, tantum scindere debemus et
Abbreviated transcription (Latin):
ta tuemus. Anffereada sunt leca in corta debiia
malu iois nata sarmenta In loas cdemenciorib
aiciꝰ uitem licebit repandete in cxilibi aut estu
locis puiguib singuls brachiis uioũ bina fia¬
gesia diucte. s c̾cit sapientis estimare uim
ltis. Cam que alcius colitur. ⁊ fecunda est plus¬
ꝙͣ ato ualuites hre non d ica. ut desideremus
semp mintiore parte aistodem. Enra trus quic¬
quio nastitur ampntandam est. sinõ desideret

Expanded text:
ta servemus. Auferenda sunt leta, intorta, debilia, malis locis nata sarmenta. In locis clementioribus altius vitem licebit expandere. In exilibus, aut estuoLocis pinguibus singulis brachiis vitium bina flagella dimitte, sed erit sapientis estimare vim vitiis. Nam que altius colitur et fecunda est, plusquam octo palmites habere non debet. Ita ut desideremus semper in inferiore parte custodem. Circa crus quicquid nascitur amputandum est, si non desideret
Abbreviated transcription (Latin):
ui nerbnum noxiaĩ spacia libentur. u̾ auter
munde sunt nouales scrobib pastinem. aut sul¬
cis. s sulcis melius ent. qr humorem uelut in co¬
te iu spacia pastinata transinittunt. O siscrobesᷤ
ficu placeat faciemꝰ trb pedib altas duob
seuus latas cub longas. uigra tres uo alciꝰ
fodiende nõ funt uelaborent frigore sarenta
qne pangimꝰ at̾a scrobib equałr incisa sunt
ne obliqua itis sanactur alte intentib feira¬
bitur triu ui duoꝵ scmis pedil altituome t̾ra
umusa fodietur. In quo eut duñcia ne trudũ
solũ fraude ccculta fossor icludat. De solo ꝯg
nimuis sit nec resolutum. ꝓpius tam̃ par¬
desoluto. nct ceue. nec letissiium gendis
tam̃ leto ꝓrimũ net campestie ⟦e n ͨ p̃ceps. iuuer¬
S pocis c̾oito campo. n ͨ siccũ nec uliginosu
modice tam̃ roscidum. nec salsimi nec amarũ
ꝙ uiciũ sapore cortupto uiua ꝯtu stat. Eelun

Expanded text:
vel herbarum noxiarum spatia liberentur. Ubi autem vel herbarum noxiarum spatia liberentur. Ubi autem munde sunt novales, scrobibus pastinemus aut sulcis. Sed sulcis melius erit, quia humorem velut in totam spatia pastinata transmittunt. Quod si scrobes fieri placeat, faciemus tribus pedibus altas, duobus semis latas, tribus longas: ultra tres vero altius fodiende non sunt, ne laborent frigore sarmenta que pangimus, latera scrobibus equaliter incisa sint, ne obliqua vitis saucietur, alte nitentibus ferrabitur, trium vel duorum semis pedum altitudine, terra universa fodietur. In quo erit diligentia ne crudum solum fraude occulta fossor includat. DE SOLO CONnimis sit, nec resolutum, propius tamen resoluto, nec exile, nec letissimum, tamen leto proximum: nec campestre, nec preceps, sed potius edito campo, nec siccum, nec uliginosum, modice tamen roscidum: nec falsum, nec amarum: quod vitium sapore corrupto vina contristat. Celum
Abbreviated transcription (Latin):
euemre. hoc mense uitiuo costigendi scminis
causa non ꝑabuli secandi iucia inłitur. In at
est antenoctem. Nam si mida mansit noctis
timore corumpitur. Ob ẜuandum ne ante
ꝑsccu̾tur. ħ meuse serenis ⁊ ficcis dieb cũ geni¬
tidia nõ sunt sartulanda eiunt frumenca ꝙ
opus pliq negant fier debereqnia radices
eoꝵ dedegantur aut incidentur ⁊necentur fũ¬
gore sbsecuto. michi indr̃ herbosis locis tm̃ ee
faciendum. s trcicum ⁊ tarsentur quatuor
folioꝵ ordeum quiꝙ faba ⁊ legumia cum
luỹ t̾ram gͣtuor digitis fu̾mc. iupinus u̾õ qui u¬
nam radicem ht si sarculetr extiuguitur. ꝙ nec
cefiderae. quia herbas prec̾autilium cultoris af¬
fligit. faba sibis sarculetur ꝓficiet multum fuic¬
tui ⁊ maximũ redditura. si sicras segetes sar¬
culanis aliquid ⁊ ꝯtra mbiginem p̾stitsti.xiix.¬
suisis aut saopib. Tea tota d effodi ubi agͥ
munidusestuut suuestrib trũcis urdicib filicir

Expanded text:
evenire. Hoc mense, colligendi seminis causa, non pabuli secandi, vicia seritur in terra tatim cooperienda est ante noctem; nam si nuda manserit, noctis humore corrumpitur. Observandum ne antetur. Hoc mense serenis et siccis diebus dum gelida non sunt, sarculanda erunt frumenta; quod opus plerique negant fieri debere, ne radices eorum detegantur, aut incidantur et necentur frigore subsecuto. Mihi videtur herbosis locis tantum esse faciendum. Sed triticum et far sarculatur quatuor foliorum, hordeum quinque; faba et legumina, cum terram quatuor digitis fuerint. Lupinus vero qui unam radicem habet, si sarculetur extinguitur; quod nec desiderat, quia herbas preter auxilium cultoris affligit, faba si bis sarculetur prosiciet, multum fructum et maximum redditura. Si siccas segetes sarculaveris, aliquid contra rubiginem prestitisti.sulcis, aut scrobibus. Terra tota debet effodi ubi ager immundus est, ut silvestribus truncis et radicibus silicis
Abbreviated transcription (Latin):
atui. qd̾ agntolis cemimi est displicete. Mergũ
dicn quoricus uelut artus suꝑ teram resmq̾¬
turana patte uitis intossa. Ram ut ait coluimel¬
ia cuni tore strate sunt płinis raditib tctius
corrors fangantu icigi uo postbienm reci¬
dacor snca parte que est supra im loco iustas
uites retiquiit. s ut agncole isserunt. post biet¬

Expanded text:
m est displicere. Mergum dicimus quoties velut arcus super terram relinquitur, alia parte vitis infossa. Nam ut ait Columella, cum tote strate sunt, plurimis radicibus totius corporis fatigantur. Mergi vero post biennium rescinduntur in ea parte que est supra et in loco iustas vites relinquunt. Sed ut agricole asserunt post bie
Abbreviated transcription (Latin):
bn. ut planta cius februano tnͣsferat᷑.
Itemq februano senitur ut possit apri¬
li m̃se tnͣssem. S certum ẽ eam tot o anno
bñ seri. si lous sit letur steiroratus Inignus
anceꝙͣ pangatur iadices eiuis resecemus eq̃l
iliquido fimo linanus. uł que iam porte sũt
nudate ietamꝰ accꝑiant. amant solum sb̃at¬
tum ꝓingue humidim sctercoratum. Int̾ ins
herba manu c̃uellenda nõ saiculo.laciorsit
smra ponatur. uł cum ꝓduce m apiet cauiẽ
coleiter inciso gleba pr matur ant resta. Ca¬
dide fi pucraitur si flimmis arena at lutoris
firquenter sꝑgatur inmedias ⁊couctus ip̃e fo¬
liis alligentur. siuicio loci uł temporie ur seĩs
cito lactuca durescit. planta cuis auulsa ⁊ de¬
nuo posita ten̾itudinẽ consequetur. Item mł¬
tis seminib condica nascetur. si caprim sc̃coris
uncam suuula subtilite cxcauaris. am ea scm̃
laccuce uastuitii oriũ cruce radicis imisens
tunc inuolutam fuuo bacam tara optime ce̾¬

Expanded text:
anta eius februario transferatur. Itemque februario seritur, ut possit aprili mense tranferri. Sed certum est eam toto anno bene seri, si locus sit letus, stercoratus, irriguus, antequam pangatur, radices eius resecemus equaliter et liquido fimo linamus, vel que iam patefacte sunt nudate letamen accipiant. Amant solum subactum, pingue, humidum, stercoratum, inter has, herba manu est vellenda, non sarculo, latior fit si rara ponatur; vel cum producere incipiet caulem, eo leviter inciso, gleba prematur aut testa. Candide fieri putantur, si fluminis arena ac littoris frequenter spargatur in medias et collectis in se foliis alligentur, si vitio loci, vel temporis vel seminis cito lactuca durescit; planta eius avulsa et denuo posita, teneritudinem consequetur. Item multis seminibus condita nascetur, si caprini stercoris baccam subula subtiliter excaveris et in ea semen lactuce, nasturcii, ocimi, eruce radicis immiseris; tunc involutam fimo baccam, terra optime cul
Abbreviated transcription (Latin):
guli brachne siguia flagelia dimtamus
Si pniguis umia. S ꝓuideud̾ ne in mia parte
da sunt sarmcuta. n cura durum n in sũmo.
quia boruelut pompinaria minꝰ afferũt illa
lutcm nmnictate sccuson̾ant ⁊ longius ducũt
euci te. ĩmedio loco fuanda sunt. quetuemuur.
plaga non uxta gem am. s abiqñto suꝑius
ficit᷑. ut. metatur agemina pp̃ lacrimaiteflu¬

Expanded text:
gulis brachiis singula flagella dimittimus; si pinguis bina; sed providendum ne in una parte nda sunt sarmenta neque circa durum, neque in summo; quia hec velut pampinaria minus afferunt. Illa autem nimietate fetus onerant et longius ducunt; quare in medio loco servanda sunt que tuemur. Plaga non iuxta gemmam, sed aliquanto superius fiat et avertatur a gemma propter lachryman deflu
Abbreviated transcription (Latin):
sufficieus aut mixti coloris que isi rara sit. tam̃
pigus soli aditiccione glutinctur que ꝓtint
nec scabra sint nec tornda. nec suci naturalis
egenaa. ferat ꝙ frumentis dandis utile signũ
citebuiũ m̃ctum calamũ gramẽ. trfoliũ non
maccũ rubos piugues prima siluestria. color
tamen non magnoꝑe qu̾endꝰ est. s ꝓingue¬
do. itqi duicedo. pͥmguem sic agnostes. gicba
puulam dici aqua ꝯspargis ⁊ sb̾igiꝰ. si glu¬
tinosa ẽ ⁊. idheret ꝯstat illi me̾e ꝑigue̾dinci
Item scoobe escosia ⁊ repleta si franit terra pig¬
us ẽ si defiul̾it exilis si rueu̾it equata mediõ¬
cus. dulccdo aut ꝯgnoscicur. si et ea ꝑte agr
que magis displcet glebam fictili ualłe dula
aqua mãdefr̃am iudicio saporis ciplores. ui¬
neis quoq utilia ꝑ ħ figna ꝯgnostes sicolorii
⁊ corporis rari anquatenꝰ. itq resonici est. Si
uingulta que ꝓtulit loiua icida ꝓcera fecunda

Expanded text:
sufficiens aut mixti coloris, que etsi rara sit, tamen sufficiens aut mixti coloris, que etsi rara sit, tamen pinguis soli adiunctione glutinetur. Que protulerit, nec scabra sint, nec torrida, nec succi naturalis egentia ferat quod frumentis dandis utile signum est ebulum, iuneum, calamum, trifolium non macrum, rubos pingues, pruna sylvestria. Color tamen non magnopere querendus est, sed pinguedo atque dulcedo. Pinguem sic agnosces, glebam parvulam dulci aqua consperge et subige si glutinosa est et adheret, constat illi inesse pinguedinem. Item scrobe effossa et repleta si superaverit terra, pinguis est; si defuerit exilis; si convenerit equata mediocris. Dulcedo autem cognoscitur, si ex ea parte agri que magis displicet, glebam fictili vase dulci aqua madefactam, iudicio saporis explores. Vineis quoque utilia per hec signa cognosces si coloris nigri et corporis rari aliquatenus atque resoluti est, si virgulta que protulit levia, nitida, procera fecunda
Abbreviated transcription (Latin):
libera ⁊ nebuiaꝵ noccib absoluta ⁊ hi¬
tatoꝵ ꝯsiderata corpuscula sieis color sanus
capitis finna sinc̾itas in offeusum sumen accu¬
loꝵ purus auditus fauces ⁊meatum laqui
liquide uoris exreirent. hoc geñe bñignitas a¬
eris aꝓpbatur. hiis autem ꝯsria norĩ illuis
celi sp̃m confitetur. a que uo salubritar sic ag¬
noscidr primã ne. alascunis. ant palude di¬
catur. ne de mecalł origiem sumat. s lit ꝑspicui
coloris.neq ullo aut̃ sapore. iut odore maet
ceat estatis incendia moseretur. S quia so¬
l hus omĩb ad sp̃em custoditis occulciorem
noxam reccior fuare natura ꝓp̃am quoq ex
incolanim salubritate noscamꝰ si fauces bi¬
lencium pure sunt. si saluo capite in pulmõĩd
ethorace. uit nulla ẽ aut uara causacio .xl.¬
ꝑa. ne macer sapuio sine admixtione ter ta¬
ia ne coctus rarenosus icq ieumus neualł
ninis oppaca ⁊ solida. Sit gleba putus ⁊ fere
nigra ⁊.ad dtegendam segrmins sui crate

Expanded text:
libera et nebularum noctibus absoluta et habitatorum considerata corpuscula, si eis color sanus, capitis firma sinceritas, inoffensum lumen oculorum, purus auditus, fauces commeatus liquide vocis exercent; hoc genere benignitas aeris approbatur. His autem contraria noxium illius celi spiritum confitentur. Aque vero salubritas sic agnoscitur, primum ne a lacunis aut palude ducatur, ne de metallis originem sumat, sed si perspicui coloris, neque ullo, aut sapore, aut odore vitieceat, estatis incendia moderetur. Sed quia solet, his omnibus ad speciem custoditis, occultiorem noxam tectior servare natura, ipsam quoque ex incolarum salubritate noscamus, si fauces bibentium pure sint, si salvo capite, in pulmonibus ac thorace, aut nulla est, aut rara causatio.a, ne macer sabulo sine admixtione terrra, ne tophus arenosus atque ieiunus, ne vallis nimis opaca et solida. Sit gleba putris et fere nigra et ad tegendam se graminis sui crate
Abbreviated transcription (Latin):
cdam totami situt ytalie ꝯfuetudo est anno s
tato capite uelut pãpmana de duro tegunt exi¬
uncuur duas gemimas relinquendas ꝙ est
tam calans nouellam. ue ceigius panis ut tͦ
cimo robustiores possit accipete. Rmi ciuadrim
nouelia. ubi letum solum est. tres matenas mi

Expanded text:
ndam totam, sicut Italie consuetudo est. Anno stato capite velut a pampinaria de duro coguntur exiunam vel duas gemmas relinquendas essentdam calamis novellam, vel exiguis palis, ut tertio anno robustiores possit accipere. Nam quadrima novella, ubi letum solum est, tres macerias me
Abbreviated transcription (Latin):
itm fccem reddit ĩ nno. Mustul radatur u̾tũ
uꝑtus. S plage quas iniduro uicis iccipiet.
oplique ⁊ potunde ẽẽ delebunt. Decisis ficut supͣ¬
notinos tetide ⁊ omĩa que io net̾a ux scabra re¬
pies. ħ q̃ alcis colũtur. ut in ingo. uł ꝑtusa n¬

Expanded text:
no. Muscus radatur ubicumque repertus. Sed plage quas in duro vitis accipit et oblique et rotunde esse debebunt. Decisis sicut suprnorinos rescide et omnia que vetera vel scabra reperies. Hec que altius coluntur, ut in iugo
Abbreviated transcription (Latin):
la que fluere conueuit extinguat ꝓ matier
soliditate intiũ mitrienda samierta pucator
mingat. Subligatio acerbis nuuis facienda ẽ.
qn crcuciendi aut rumpendi acini nusia forĩ¬
to c̃. ligatura inunib locumd mutare. ne unĩ¬
semp assiduitas conterat nĩculoꝵ. fossorem si
aptus uitis oculus uider cecabr̃ spes magna
uindemie. ⁊ ĩo dimi est clausa fodietur. Cati¬
dus mantimis siccis apricise. campestrb lins
omine opus umeanm maturiꝰ nichoctu. fu¬
gidis meditranen. liutadis oppacis mõtaũe
lccs tandiris. qd̾ nõ solum de mensib aut die

Expanded text:
la que fluere consuevit extinguat: pro macie vel soliditate vitium nutrienda, sarmenta putator iniungat. Subligatio acerbis vuis facienda est, quando excutiendi aut rumpendi acini nulla formido est. Ligatura in vitibus locum debet mutare, ne unum assiduitas semper conterat vinculorum. Fossorem si apertus vitis oculus viderit, celabitur spes magna vindemie; et ideo dum est clausa fodietur. Calidis, maritimis, siccis, apricis, campestribus locis, omne opus vinearum maturius inchoetur; frigidis mediterraneis, humidis, opacis, montanis locis, tardius: quod non solum de mensibus aut die
Abbreviated transcription (Latin):
ta terra relmquatur Glebe om̃s coiabris dissi¬
pande sunt. s equalr̾ sram motam ec̃ ꝯquos¬
ais si tũsũsam ꝑ sulcos ꝑticam mt. tas. Que
res sepuis facca bnbulcos ab hac neglcia s̃¬
mouebit. Obfuandum ẽ ne intosus ager.areͤ.
aut ꝙ seꝑe sit ꝑ longas sicatates lciu ymbre
ꝑfusus. Namterra que lutosa tractacur in pre¬
mordio fertur toco anno non posse tractar.
Que autem supra leuit infusa est ⁊ sꝑ̃t sicca
si unc aretur assitur ꝑ tuennũ stir fieri. Et
idõ medicort infusꝰ ager. ut nec lucosus nec
fulcetur. que forma nnc fuanda est xluii.¬
cum scmnen accipiet. De lactutis ẜendis.¬

Expanded text:
ta terra relinquatur; glebe omnes dolabris dissipande sunt, sed equaliter terram motam esse cognosces, si transversam per sulcos perticam mittas. Que res sepius facta, bubulcos ab hac negligentia summovebit. Observandum est ne lutosus ager aretur, aut quod sepe fit, post longas siccitates levi imbre perfusus. Nam terra que lutosa tractatur in primordio, fertur toto anno non posse tractari. Que autem supra leviter infusa est et subter sicca, si tunc aretur, asseritur per triennium sterilis fieri et ideo mediocriter infusus ager, ut nec lutosus nec sulcetur; que forma et tunc servanda est cum semen accipiet. DE LACTUCIS SERENDIS