comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licus est mihi nequissimus. R. Aut uillici nequi¬
ciam tollerare condisce aut famem perpeti. mu¬
tare enim uillicum non proderit adunum mo¬
dum ferme omnes facti sunt nisi quod semper
peior est ultimus. D. Uillicus fur est mihi. Re.¬
Dixisti tandem quod dicturum prestolabar. ita enim fur¬
tis additi sunt ut eis aliquando sit culcius id modicum
quod furantur quꝰamquicquid exomni iusto labore
percipiunt et hoc ipsum tamen est ferendum nec q̃¬
runus debet quod omnibus est conmune. Frofecto
autem et si poeta rusticos ultimos aiusticia derelictos
faciat ubi bis dixi apud uos tamen hominem pri¬
mum humano semine genitum et agricolam fuis¬
se conftat et paricidam ut fuisse semper pessimi ui¬
deantur. dumq id recolis non mireris fures. D. Uil¬
lici culpa rus perditum ac desertum est. R. Hoc co¬
tidie multis clarioribus anaxagore accidit et archi¬
te uterq credo doluit neuter ex canduit. De¬

Expanded text:
licus est michi nequissimus. Aut villici nequilicus est michi nequissimus. Aut villici nequitiam tolerare condisce, aut famem perpeti; mutare enim villicum non proderit: ad unum modum ferme omnes facti sunt, nisi quod semper peior est ultimus. Villicus fur est michi. Dixisti tandem quod dicturum prestolabar; ita enim furtis addicti sunt, ut eis aliquanto sit dulcius, id modicum quod furantur, quam quicquid ex omni iusto labore percipiunt; et hoc ipsum tandem est ferendum, nec queri unus debet, quod omnibus est commune. Profecto autem etsi Poeta rusticos ultimos a iustitia derelictos faciat, ut bis dixi, apud vos tamen hominem primum humano semine genitum, et agricolam fuisse constat et parricidam, ut fuisse semper pessimi videantur, dumque id recolis non mireris fures. Villici culpa rus perditum ac desertum est. Hoc quotidie multis clarioribus; Anaxagore accidit, et Archite, uterque credo doluit, neuter excanduit.
Abbreviated transcription (Latin):
bobus cum stiua et uomere cum ligonibus et ras¬
tris dura deniqu̾e cum tellure luctantur quid
ni ipsi eciam duri sint.Si nil aliud est quꝰam du¬
ius bonus est uillicus. D. Rusticum inportunum
ferre nequeo.R. At qui uel feras uillicum uel ipse
uillicus sis oportet uel incultum rus. elige: dura
sunt omnia. D. Rusticus intractabilis indigesto
est mihi.R. Nil horum inptemeditatum tibi esse
debuerat. mox ut t̾ram habiusti labotes uarios
presagire sterilitatem et uillici fastidia debiusti
Dixi dum rute gloriateris exculto tusticos ulumos
hominum terdis ab euntem iusticiam teliquisse
Si uncquam genus humanum reinuiseret eos¬
dem illos puto ultimos reperturam. ita qͥuos se¬
quebantur precesserunt malorumq omnium
pessimi facti sunt. D. Aspeximus uillicus est mi¬
m. R Ubi ueritas dixit quod terra homini spi¬
nas et tribulos germinaret sub intelligendum
fuit et tusticos tribulis cunctis asperiores. D. Uil¬

Expanded text:
bobus, cum stiva et vomere, cum ligonibus et rasbobus, cum stiva et vomere, cum ligonibus et rastris, dura denique cum tellure lucrantur, quid ni ipsi etiam duri sint? Si nil aliud est quam durus, bonus est villicus. Rusticum importunum ferre nequeo. Atqui vel feras villicum, vel ipse villicus sis oportet, vel incultum rus; elige: dura sunt omnia. Rusticus intractabilis, indigestus est michi. Nil horum impremeditatum tibi esse debuerat: mox, ut terram habuisti, labores varios presagire, sterilitatem et villici fastidia debuisti. Dixi, dum rure gloriareris, excultos rusticos, ultimos hominum, terris abeuntem iustitiam reliquisse; si unquam genus humanum revivisceret, eosdem illos puto ultimos reperturam: ita quos sequebantur precesserunt, maiorumque omnium pessimi facti sunt. Asperrimus villicus est michi. Ubi veritas dixit quod terra homini spinas et tribulos germinaret, subintelligendum fuit et rusticos tribulis cunctis asperiores. Vil
Abbreviated transcription (Latin):
Stetilitas urger insolita.R. Sepe quidem forciores
Uiros  ffecilior plaga feit. fectilior molliores neꝙ¬
que fert modo sed facit atque alibi natos durat
aut mollit. Sic molliuit gallos primum post
romanos asia allex andrum babylon. hanibalẽ
capua. Contra uero romanam indolem durauit
et tons in morem acuit illa atens et scopulosa
pars ligurum. te quem copia molliebat duret
in opiaᷤ. sobrietatem te doceat ager tuus et qd
ubri uberes nequiuere glebe faciant aridule.
Nemo decipiendus est magister discipline utilis
Disce bene uiuere.disce uel senex. disce uel nolẽs
disce deniq uel indignans. c. h8¬
De uillico malo et iuperbo dolor¬
illicum in sollentem pacior .R. Ensolentẽ
tantum et non furem bene tecum agitur. D. Uil¬
licus malus est mihi. R. Malum fer equanimis.
uillicus non pessimus bonus est. D. Uillicum du¬
rum egre fero. R. Mollem delicatumq ferres egri¬
us duicies rusticorum epithetum est duris cum

Expanded text:
Sterilitas urget insolita. Sepe quidem fortiores Sterilitas urget insolita. Sepe quidem fortiores viros sterilior plaga fert, fertilior molliores; neque fert modo, sed facit atque alibi natos durat aut mollit; sic mollivit Gallos primum, post Romanos, Asia, Alexandrum Babylon, Hannibalem Capua; contra vero Romanam indolem duravit et cotis in morem acuit illa arens et scopulosa pars Ligurum. Te quem copia molliebat, duret inopia. Sobrietatem te doceat ager tuus, et quod libri uberes nequivere, glebe faciant aridule. Nemo despiciendus est magister discipline utilis: disce bene vivere, disce vel senex, disce vel nolens, disce vel indignans. 59 DE VILLICO MALO AC SUPERBO Villicum insolentem patior. Insolentem tantum et non furem? Bene tecum agitur. Villicus malus est michi. Malum fer equanimis: villicus, nisi pessimus, bonus est. Villicum durum egre fero. Mollem delicatumque ferres egrius: durities rusticorum epitheton est, duris cum
Abbreviated transcription (Latin):
habere s in illo qui respicit terram et facit eam tre¬
mere. qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit
Qui te deniq abagello tuo falli passus est ut in eo
spem poneres qui non fallit. D. Multum sblita de
copia demptum est.R. Id modo subducitur quod pla
equo uel dederunt anni precedentes uel sequentes da¬
bunt. modestie quantulumcumq sat est auaricia
lucro crescit eoque sit paupenor quo plus habet.
NLagna uiciorum genitrix. magna nutrix. atq hor¬
tat̾rix est copia patere malis tius demi aliquid. qͦ
minus copie. minus est insolencie. minusq libidi¬
nis. Adde quod hec tui ruris inuitia apud multos
beneficium ac largitas haberetur tuꝙ ipse si assue¬
uisses inopie ubertatem hanc et copiam iudicaẽs
tantum in iudicio terum semper consuetudo pre¬
u̾idicat tantamq uim habet. Nunc quid mirũ
si temperata fastidiunt qui superuacuis assue¬
uere qua nulla maior procella modestie est.D

Expanded text:
habere, sed in illo qui respicit terram, et facit eam trehabere, sed in illo qui respicit terram, et facit eam tremere, qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit, qui te denique ab agello tuo falli passus est, ut in illo spem poneres qui non fallit. Multum solita de copia demptum est. Id modo subducitur quod plus equo vel dederunt anni precedentes, vel sequentes dabunt: modestie quantulumcunque sat est. Avaritia lucro crescit, eoque fit pauperior, quo plus habet. Magna vitiorum genetrix, magna nutrix atque hortatrix est copia; patere malis tuis demi aliquid, quo minus copie, minus erit insolentie, minusque libidinis. Adde quod hec tui ruris iniuria, apud multos beneficium ac largitas haberetur, tuque ipse si assuevisses inopie, ubertatem hanc et copiam iudicares; tantum in iudicio rerum semper consuetudo preiudicat, tantamque vim habet: nunc quid mirum si temperata fastidiunt, qui supervacuis assuevere? Qua nulla maior procella modestie est.
Abbreviated transcription (Latin):
la celestem figulum arguere. sed in omnibus illi uo¬
ce atq animo gracias agite qui necessitatum con¬
scius uestrarumꝰ neq cupiditatum nescius illis suc¬
currit. hnis occurrit utrobiq misericors utrobiq ter¬
ribilis in consiliis super filios hominum ut de illo
scriptum est. Sperate iam tandem non in agris ues¬
tus sed indomino et facite bonitatem et inhabitate
terram et pascenuni indiuiciis eius. Delectamini
indomino et dabit uobis petciones cordis uestri.
que ubi ceperitis indomino delectari auare esse nõ¬
neq reu poterunt neq in iuste reuelate domino ui¬
am uestram. et sperate ineo et ipse faciet. Iactate su¬
per dominum curam uestram.et ipse uos nutriet:
qui celesti manu editi non nisi terram cogitatis.
terramq diligitis. Nolite has sacras uoces ut sole¬
tis spernere. nolite auras pluuiasq et tempestates y¬
doneas aucupari aut precari. Nolite in terra spem

Expanded text:
la, celestem figulum arguere, sed in omnibus illi vola, celestem figulum arguere, sed in omnibus illi voce atque animo gratias agite, qui necessitatum conscius vestrarum, neque cupiditatum nescius, illis succurrit, his occurrit. Utrobique misericors, utrobique terribilis, in consiliis super filios hominum, ut de illo scriptum est. Sperate iam tandem non in agris vestris, sed in domino, et facite bonitatem, et inhabitate terram, et pascimini in divitiis eius. Delectamini in Domino et dabit vobis petitiones cordis vestri, que ubi ceperitis in Domino delectari, avare esse non poterunt, neque iniuste. Revelate Domino viam vestram, et spectate in eo, et ipse faciet. Iactate super Domino curam vestram, et ipse vos nutriet. Quid, celesti manu editi, non nisi terram cogitatis, terramque diligitis? Nolite has sacras voces, ut soletis, spernere. Nolite auras pluviasque et tempestates ydoneas aucupari aut precari, nolite in terram spem
Abbreviated transcription (Latin):
hec querulos. D. Ager meliora pollicinis me fefellit.¬
R terram bobus ac rastris. celum uotis ac precibus fati¬
gatis uentorum spiritus. opportunitas ymbrium.
germinum decor agri species. puluis hibernus lu¬
tum uernum. estiui soles maturitas antumpnalis
omnia cupidos in spem trahunt ut arentem stu¬
pam flamma omnis incendit. ut in anem pulue¬
rem flatus omnis impellit.Sic auarum animum
lucrum omne suspendit atq erigit. omnisꝙ non
rei modo sed uel tenuis spei iãctura confundit
ac deicit. Sed frenate miseri motus in conditos infini¬
tam cocupiscenciam cohercete et spem credulam
mille tandem delusam successibus castigate. Quid
nunc celum terramq respicitis. non aliunde fertili¬
tas quam adeo est illum mortales agere sinite et
uidete quod agitur et laudate. Sinite opificem o¬
perati et unius artificii perito homini exhibendam
reuerenciam non negetis deo. fudeat terrea uascu'¬

Expanded text:
hec querulos. Ager meliora pollicitus me fefellit.hec querulos. Ager meliora pollicitus me fefellit. Terram bobus ac rastris, celum votis ac precibus fatigatis. Ventorum spiritus, opportunitas imbrium, germinum decor, agri species, pulvis hibernus, lutum vernum, estivi soles, maturitas autumnalis, omnia cupidos in spem trahunt. Ut arentem stupam flamma omnis incendit, ut inanem pulverem flatus omnis impellit, sic avarum animum lucrum omne suspendit atque erigit, omnisque non rei modo, sed vel tenuis spei iactura confundit ac deicit. Sed frenate, miseri, motus inconditos, infinitam concupiscentiam coercete, et spem credulam mille tandem delusam successibus castigate! Quid nunc celum terramque respicitis? Non aliunde fertilitas quam a Deo est. Illum mortales agere sinite, et videte quid agitur et laudate; sinite opificem operari, et unius artificii perito homini exhibendam reverentiam non negetis. Deo pudeat, terrea vascu
Abbreviated transcription (Latin):
terilitate premor annua. Rannua dolor. Ch¬
lam tibi fertilitas grata est. optime. res omnis
contrarii collocacione cognoscitur. D. fefellit
ager meam spem. R. Non te ager fallit sed inprobi¬
tas cupiditasq. Cuncta uobis adnutum successura pro¬
mittitis insolentes uestro digni uidicio quibus ipsa re¬
rum pareat natura que si suum ius seruare ausa ꝓ¬
sundam semel auaricie uestre preruptamq uoraginẽ
cui nihil est satis in expletam liquerit insolens uobis
et auara atq inuiriosa uidebitur. Non sunt autem¬
hee iuste nec modeste spes sed inmodici sigmenta de si¬
derii ea quidem singits euentura que cupitis si quid
de est dampnum dicitur. Tiuis ager suum morẽ
tenuit. et tu tuum tenes. terre enimꝰ et ubertas ac ste¬
rilitas alterna sed cupiditas uestra perpetua est. uosq
iniquissimi omnium interpretes.cum illam grate
ac sobrie hanc pacienter ac fortiter ferre debueritis
illam contempnitis: hanc defletis illa tumidos facit

Expanded text:
terilitate premor annua. Iam tibi fertilitas grata erit: optime res omnis contrarii collatione cognoscitur. Fefellit ager meam spem. Non te ager fallit, sed improbitas cupiditasque animi. Cuncta vobis ad nutum successura promittitis insolentes, vestro digni iudicio, quibus ipsa rerum pareat natura; que, si suum ius servare ausa, profundam semel avaritie vestre perruptamque voraginem, cui nichil est satis, inexpletam liquerit, insolens vobis et avara atque iniuriosa videbitur. Non sunt he autem iuste nec modeste spes, sed immodici figmenta desiderii: ea quidem fingitis eventura que cupitis; si quid deest, damnum dicitur. Tuus ager suum morem tenuit. Et tu tuum tenes! Terre etenim ubertas et sterilitas alterna, sed cupiditas vestra perpetua est. Vos, iniquissimi omnium interpretes, cum illam grate et sobrie, hanc patienter ac fortiter ferre debueritis, illam contemnitis, hanc defletis, illa tumidos facit,
Abbreviated transcription (Latin):
inpedit quin uir bonus et magnus esse possis. insuper
et rex si sors tulerit et imperator. et si enim affricanus sci¬
pio celsus corpore: uilius cesar statura fuerit excelsa.
breui tamen alex ander macedo et augustus cesar nec
eorum magnitudini breuitas obfuit nec detraxit fa¬
me. D Uellem esse alcior et maior. R Assurge animo
cresce uirtutibus maior eris atque alcior hoc u̾tilius hoc
facilius incrementum. D. Cuperem esse formosus. R.¬
isce amare atq optare meliora. stultum est amare pe¬
riculum suum. stultum optare quod nullo studio q̃ri
potest nempe si contra naturam formosus fieri studeas
nil ultra perficies quam ut deformior uideare. D. For¬
mosus esse ne quicꝗͣ nitor. N Nitere autem bonus esse
id non frustra eĩ facies. hoc inter multa precipuum uͥ¬
tus habet queri potest. eripi non potest cum reliqua in¬
arbitrio fortune. nec obstante illa queri ualeant nec

Expanded text:
impedit quin vir bonus et magnus esse possis, insuper impedit quin vir bonus et magnus esse possis, insuper et rex, si sors tulerit, et imperator. Etsi enim Africanus Scipio celsus corpore, Iulius Cesar statura fuerit excelsa, brevi tamen Alexander Macedo et Augustus Cesar, nec eorum magnitudini brevitas obfuit, nec detraxit fame. Vellem esse altior et maior. Assurge animo, cresce virtutibus: maior eris atque altior. Hoc utilius, hoc facilius incrementum. Cuperem esse formosus Disce amare atque optare meliora. Stultum est amare periculum suum, stultum optare quod nullo studio queri potest. Nempe si contra naturam formosus fieri studeas, nil ultra proficies quam ut deformior videare. Formosus esse nequicquam nitor. Nitere autem bonus esse. Id non frustra enim facies. Hoc inter multa precipuum virtus habet: queri potest, eripi non potest. Cum reliqua inarbitrio sint fortune, nec obstante illa queri valeant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lamentaris quod te ipso non esꝰ oneratus sed leuis et
facilis et ad cuncta uersatilis. De. Pet exiguũ ẽ corpus.¬
. Quis unquam de exigua questus est sarcina iusta dolen
di hercle causa quod non pressus mole corporea sed indu¬
tus neq ipse tibi tedio set usui sis. Do. Contemptbili sum
statura. R. Ut glociosum nihil nisi uirtus. sic contemp¬
tibile nihil nisi uicium nullam uirtus respuit staturam.¬
D. Sxigua corporis statura est. R Non staturam corporis
uirtus exigit sed animi. hec si longa. si recta si ampla. si
magnifica. si decora est. sit illa alte̾ra qualiscumq nihil
adrem non solum domi. sed ne milicie quidem ubi ma¬
ꝯis ob esse uideretur. nosti ut marius summus dux ñ
longos sed totosos et ualidos milites eligebat. id quamꝰ
feliciter quꝰam consulto faceret crebre etꝰ ingentes indi¬
cant uictorie habet corporum proceritas mͦaiestatis plus.¬
tulum non uigoris. D Breuis est statura. R Hec non

Expanded text:
lamentaris, quod te ipso non es oneratus sed levis et lamentaris, quod te ipso non es oneratus sed levis et facilis et ad cuncta versatilis. Perexiguum est corpus. Quis unquam de exigua conquestus est sarcina? iusta hercle dolendi causa, quod non pressus mole corporea sed indutus, neque ipse tibi tedio sed usui sis? Contemptibili sum statura. Ut gloriosum nichil nisi virtus, sic contemptibile nichil nisi vitium. Nullam virtus respuit staturam. Exigua corporis statura est. Non staturam corporis virtus exigit sed animi. Hec, si longa, si recta, si ampla, si magnifica, si decora est, sit illa altera qualiscunque: nichil ad rem, non solum domi, sed ne militie quidem, ubi magis obesse videretur. Nosti ut Marius summus dux, non longos, sed torosos et validos milites eligebat. Id quam feliciter, quam consulto faceret, crebre et ingentes indicant victorie. Habet corporum proceritas maiestatis plusculum, non vigoris. Brevis est statura. Hec non
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt. quod defecisse laudatur ille tuscus adolescens
qui preclari uultus eximiam speciem quam suspectam
mulus aduersamq fame sue senserat et pudicicie aliene
illatis sibi sponte ułneneribus deformauit quͦam tibi dis¬
similis qui id optes quod ille sibi abstulit et quo rari im¬
quam in nocue usi sunt. D. forma careo. Re. Tucius ẽ
caruisse quo in experimentum tui anceps ac laboriosũ
sepe uenturus sis. multis forma nocuit. cunctos exercu¬
it quosdam post insultus uarios molliuit. et uinci fa¬
ciles dedit. atque abhonestate transuersos inculpam
trusit. Do. De formis et breuis nimium stanira est. Re.¬
N on est ut reris prosequendum querelis in commodum
longa conspectior est statura breius expedicior agiliorꝙ¬
.D. Statura perbreuis est. E. Quid uetat ut inparua domo
magnum uirum sic in paruo corpore magnum ani¬
mu̾m habitare. R. Corpus exiguum est. S ld scilicet

Expanded text:
cerunt. Quod fecisse laudatur ille Tuscus adolescens, cerunt. Quod fecisse laudatur ille Tuscus adolescens, qui preclari vultus eximiam speciem, quam suspectam multis adversamque fame sue senserat et pudicitie aliene, illatis sibi sponte vulneribus deformavit; quam tibi dissimilis qui id optes quod ille sibi abstulit, et quo rari unquam innocue usi sint. Forma careo. Tutius est caruisse quo in experimentum tui anceps ac laboriosum sepe venturus sis. Multis forma nocuit, cunctos exercuit, quosdam post insultus varios mollivit, et vinci faciles dedit, atque ab honestate transversos in culpam trudi. Deformis et brevis nimium statura est. Non est ut reris prosequendum querelis incommodum: longa conspectior est statura, brevis expeditior agiliorque. Statura perbrevis est. Quid vetat, ut in parva domo magnum virum, sic in parvo corpore magnum animum habitare? Corpus exiguum est. Id scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
quid multos dixi innumerabiles indiscrimen fere om¬
nes incrimen trahit.Do. Cur me deformem genui
natura. Re. Ut ipse te ornares ac formosumꝰ. faceres
ea forma que tecum esset in senio. in grabatulo. infe¬
retro. insepulcro. essetq tua non nature laus aut pa¬
rentum. pulcruis est pulcrum fieri quãm nasci illad
etum casus hoc studii est. Do. Corporis multa deformitas
me premit. Re. Deformitas quidem hec apud quosdam
infelicitatis quedam porcio est. tu crede dicentibus non de¬
formitate corporis fedari animum. sed pulchritudme cor¬
pus ornari animi. non te hoc igitur in honestat aut p̃mit
sed honestandi animi materiã assurgendiq aditum
per uirtutes aperit. Do. De formem natura parens genu¬
it. Re Si de formem helenam genuisset: uelut uitos lo¬
quar si deformem paridem fortasse ylion ad huc staret.
De formis inlucem editus queror. R. Pauci boni for mam
corporis amarunt. nullus optauit. quidam eciam proie¬

Expanded text:
quid multos dixi? Innumerabiles in discrimen, fere omquid multos dixi? Innumerabiles in discrimen, fere omnes in crimen trahit. Cur me deformem genuit natura? Ut ipse te ornares, ac formosum faceres, ea forma que tecum esset in senio, in grabatulo, in feretro, in sepulcro, essetque tua non nature laus aut parentum. Pulchrius est pulchrum fieri quam nasci. Illud enim casus, hoc studii est. Corporis multa deformitas me premit. Deformitas quidem hec, apud quosdam infelicitatis quedam portio est; tu crede dicentibus “non deformitate corporis fedari animum, sed pulchritudine animi corpus ornari”. Non te hoc igitur inhonestat aut premit, sed honestandi animi materiam assurgendique aditum per virtutes aperit. Deformem natura parens genuit. Si deformem Helenam genuisset, vel, ut viros loquar, si deformem Paridem, fortasse Ylion adhuc staret. Deformis in lucem editus queror. Pauci boni formam corporis amarunt, nullus optavit, quidam etiam proie
Abbreviated transcription (Latin):
repulsam alta mente̾ despicito et offensam speculi cõ¬
sciencia solare. Do. In uidit natura formam corporis.
Non inuidit sed erubuit dare quod cottidie minu¬
atur et pereat. uera liberalitas mansuro munere nos.¬
citur puiria et caduca auari eciam donant. for ma
fugax et fragile nature donum paucis aduilitatem
mulus ad perniciem nulli adsalutem ueramq głoriã
data est. Do. forma mihi corporis negata est. Re. Raro
ad modum forma insignis honestasq uno sub lare ha¬
bitant bene tbi accidit si peiori exclusa hospes meli¬
or tecum est. Do Nullum forme decus obtigit. Re.¬
Quid hinc doles aut quid penitus sanctum piumq ani¬
mo uoluis mĩquid tibi necessariam aut omnino usui
et non pocius impedimento esse corporis formam pu¬
tes. Multos forma fecit adulteros castum nullum mul¬
tos perlubrica uoluptatum duxit adin famem mortẽ.
qui deformes sine dedecore periculoq uixissent. et

Expanded text:
repulsam alta mente despicito, et offensam speculi conrepulsam alta mente despicito, et offensam speculi conscientia solare. Invidit natura formam corporis. Non invidit, sed erubuit dare quod quotidie minuatur et pereat. Vera liberalitas mansuro munere noscitur: putria et caduca avari etiam donant. Forma fugax et fragile nature donum: paucis ad utilitatem, multis ad perniciem, nulli ad salutem veramque gloriam data est. Forma michi corporis negata est. Raro admodum forma insignis honestasque uno sub lare habitant. Bene tibi accidit si, peiori exclusa, hospes melior tecum est. Nullum forme decus obtigit. Quid hinc doles, aut quid penitus sanctum piumque animo volvis? in quod tibi necessariam, aut omnino usui, et non potius impedimento esse corporis formam putes? multos forma fecit adulteros, castum nullum; multos per lubrica voluptatum duxit ad infamem mortem, qui, deformes, sine dedecore periculoque vixissent. Et
Abbreviated transcription (Latin):
trina minus fulti essent. hec necessaria preuiderem.
noto illis et conmuni uocabulo usus sum. non insci¬
us quid de hac te late alii breuissimeq ieronimus
ubi ait. Nec factum nec fortuna conmunis ergo a¬
cies suum hic loquendi morem recognoscet. Socti
autem qui ꝑ rari sunt. quid intendam scient nec
uulgari cognomine turbabuntur. Bipartiti sane
passionum ac fortune de parte altera que uisa
sunt diximus. de altera que de hinc uisa fuerint
gisse mecum nimis illiberaliter naturã
queror que difformen genuit. Re. O
quot faces extinxit quot occurrit in¬
cendiis. Do. De formem genuit natura¬
Re Non dedit quod delectet. si quod prosit dedit satis est
mitte querelas. Do Nondedit forme graciam natura.
ReDare noluit quod egritudo corrumperet. quod senec¬
tus eriperet dedit foite quod nec mors ipsa continge¬
re audeat. Do. formam corporis natura negauit. Re.¬
Si formam animi largita est maximi debitor exigui

Expanded text:
trina minus fulti essent hec necessaria previderem, trina minus fulti essent hec necessaria previderem, noto illis et communi vocabulo usus sum, non inscius, quid de hac re late alii, brevissimeque Hieronymus ubi ait: “Nec fatum nec fortuna”. Communis ergo acies suum hic loquendi morem recognoscet. Docti autem, qui perrari sunt, quid intendam scient, nec vulgari cognomine turbabuntur. Bipartiti sane operis passionum ac fortune, de parte altera que visa sunt diximus, de altera que dehinc visa fuerint, gisse mecum nimis illiberaliter naturam queror, que deformem genuit. O quot faces extinxit! Quot occurrit incendiis! Deformem genuit natura. Non dedit quod delectet? Si quod prosit dedit, satis est: mitte querelas. Non dedit forme gratiam natura. Dare noluit quod egritudo corrumperet, quod senectus eriperet: dedit forte quod nec mors ipsa contingere audeat. Formam corporis natura negavit. Si formam animi largita est, maximi debitor; exigui
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eiusmodi. quibus utique nihil incercius fingi po¬
testꝰ ue sine ulla requie abigressu usq ad exitum fluc¬
tuat uita mortalis. que nã tãdem illa passionum quatu¬
or tempestas  ac rabies. sperare seu cupere et gaudere seu
metuere et dolere que rerum inter scopulos procul a
portu miserum alteruis flatibus animum exagitant
quas alii fortasse ymmo certe aliter sed uno ne integꝰ
quidem uersiculo et ut augustino placet notissimaue¬
citate. Uirgilius strinxit Dequibus adutramq partẽ
et plura quidem et pauciora dici posse scio. Uerum
ego nec breuitati admodum studui nec copie sed
que deconmuni uita hominum quo se obtulerunt
ordine scriptis inserui. ne legentem uel in opia uel fas¬
tidio fatigarem. Neq uero te moueat fortune
nomen. non tantum in ipsis inscripcionibus sed in¬
opere repetitum. Sepe quidem exme quid defor¬
tuna senciam audisti. sed cum his maxime qui doc¬

Expanded text:
sunt eiusmodi, quibus utique nichil incertius fingi posunt eiusmodi, quibus utique nichil incertius fingi potest, quibusve sine ulla requie ab ingressu usque ad exitum fluctuat vita mortalis. Quenam tandem, illa passionum quattuor tempestas ac rabies, Sperare seu Cupere et Gaudere, Metuere et Dolere, que rerum inter scopulos, procul a portu miserum alternis flatibus animum exagitant? Quas alii fortasse, immo certe, aliter sub uno ne integro quidem versiculo et, ut Augustino placet, notissima veritate Virgilius strinxit, de quibus ad utranque partem, et plura quidem et pauciora dici posse scio. Verum ego nec brevitati admodum studui, nec copie, sed que de communi vita hominum, quo se obtulerunt ordine, scriptis inserui, ne legentem vel inopia vel fastidio fatigarem. Neque vero te moveat fortune nomen, non tantum in ipsis inscriptionibus sed opere repetitum: sepe quidem ex me quid de fortuna sentiam audisti, sed cum his maxime qui doc
Abbreviated transcription (Latin):
pars uilissima atq ultima est. et in intimis anime pene¬
tralibus. quisq secum assidue bellum habet. Nam et
corpus hoc quam contrariis estuet ac tͣbetur humoubꝰ
ab huis quos phisicos dicunt quere. Animus quam diu¬
sis quamq aduersis secum pugnet affectibus. unusquisq
non alium qu̾am se se interroget sibiq respondeat quaᷤ
uario quamq reciproco mentis inpulsu modo huc rapi¬
tur. modo illuc. nusquam totus. nusquam unus. secum
ipse dissenciens se discerpens. Nam ut sileam reliquos
motus. nolle. uelle. amare. odisse. blandiri. minari. irri¬
dere. fallere fingere. iocari. flere. misereri. parcere. iras¬
ci. placari. labi. deici. attolli. titubare. subsistere. progre¬
di. retrouerti. in coare. desinere. dubitare. errare. falli. nes¬
cire. discere. obliuisci. meminisse. inuidere. contempne¬
re. mirari. fascidire. despicere: simulq suspicere: et que

Expanded text:
pars vilissima atque ultima est, et in intimis anime penepars vilissima atque ultima est, et in intimis anime penetrabilibus: quisque secum assidue bellum habet. Nam et corpus hoc, quam contrariis estuet ac turbetur humoribus, ab his quos Physicos dicunt, quere! Animus quam diversis quanque adversis secum pugnet affectibus, unusquisque non alium quam sese interroget, sibique respondeat, quam vario quanque reciproco mentis impulsu, modo huc rapitur, modo illuc, nusquam totus, nusquam unus, secum ipse dissentiens, se discerpens. Nam ut sileam reliquos motus, velle, nolle, amare, odisse, blandiri, minari, irridere, fallere, fingere, iocari, flere, misereri, parcere, irasci, placari, labi, deici, attolli, titubare, subsistere, progredi, retroverti, inchoari, desinere, dubitare, errare, falli, nescire, discere, oblivisci, meminisse, invidere, contemnere, mirari, fastidire, despicere simulque suspicere et que
Abbreviated transcription (Latin):
ra quam expedit satagentis anxietas. quod deniq il¬
lud senum cum etate ac morbis propinquante mor¬
te. quod omnium ipsa cum morte quodq est morte
molestius cum perpetuo mortis terrore certamen.
P ossem hunc sermonem mille rerum argumenus ex¬
tendere. sed siut libro superiore uoliusti sic epistolam qͦ¬
que hanc prologi locum obtinere. et libri huius parte̾¬
partem esse uolueris iam hinc uideo quantum hec ip¬
sa prephacio libri modum excedat. itaq frenanda
curiositas et cohibendus est stilus. Ad summam ergo
omnia sed inprimis omnibus hominibus uita lis que¬
dam est. Uerum hac externa lite interim obmissa. de
qua paulo ante diximus. et que minor. utinam et ob
id minus omnibus nota esset. lis interior quanta est.
Neq enim contra aliam solum sed si contra suam ut dixi
speciem neq contra aliud indiuiduum. sed contra se¬
metipsum. idq et insupersicie ista corporea que nostri

Expanded text:
ra quam expedit satagentis anxietas? Quod denique ilra quam expedit satagentis anxietas? Quod denique illud senum cum etate ac morbis propinquante morte? Quod omnium ipsa cum morte, quodque est morte molestius, cum perpetuo mortis terrore certamen? Possem hunc sermonem mille rerum argumentis extendere; sed si ut libro superiore voluisti, sic epystolam quoque hanc, prologi locum obtinere et libri huius partem esse volueris, iam hinc video, quantum hec ipsa prefatio libri modum excedat, itaque frenanda curiositas, et cohibendus est stilus. Ad summam ergo, omnia, sed in primis omnis hominum vita, lis quedam est. Verum hac externa lite interim omissa, de qua paulo ante diximus et que minor utinam, et ob id minus omnibus nota esset, lis interior quanta est? Neque enim solum contra aliam, sed contra suam, ut dixi, speciem, neque contra aliud individuum, sed contra semetipsum. Idque et in superficie ista corporea, que nostri
Abbreviated transcription (Latin):
cio illos uel expleta percipere uetat hinc ĩscicia hinc uo:¬
Sed quid singulatim ago nulla mechanicarum deficulta¬
tibus suis uacat relique uero ut quiddam note dul¬
cedinis sic latentis amaritudinis multum habent ni
hilq eorum que eciam delectant sine lite agitur.
Iam que in fancium bella cum lapsibus: que pueorum
rixa cum litteris amarissime serencium quod pred¬
ulciter metunt. que nam insuper adolescencium lis
cum uoluptatibus dicam uerius ymmo quanta secũ
lis affectuumq collisio. cum uoluptatibus enim nul¬¬
lalis penitus. sed consensus est omnium lite funestior
Credo expertus nulli hominum generi nulli etati plus
litigii esse plus inextricabilis laboriosiq negocii nullos
hominum tam letos uideri. nullos esse tamꝰ miseros ã
tam mestos. Postremo que nam feminis puerperii dif¬
ficultas quantumq discrimen. que nam uiris cũ pau¬
pertate atq ambicione luctamina.quanta uite plu¬

Expanded text:
tio, illos vel expleta percipere vetat, hinc inscitia, hinc votio, illos vel expleta percipere vetat, hinc inscitia, hinc voSed quid singillatim ago? Nulla mechanicarum difficultatibus suis vacat. Relique vero, ut quiddam note dulcedinis, sic latentis amaritudinis multum habent, nilque eorum etiam que delectant sine lite agitur. Iam que infantium bella cum lapsibus? Que puerorum rixa cum literis, amarissime serentium, quod predulciter metant? Quenam insuper adolescentium lis cum voluptatibus, dicam verius, immo quanta secum lis affectuumque collisio? cum voluptatibus enim nulla lis penitus, sed consensus est, omni lite funestior. Credo, expertus, nulli hominum generi, nulli etati plus litigii esse, plus inextricabilis laboriosique negotii, nullos hominum tam letos videri, nullos esse tam miseros aut tam mestos. Postremo quenam feminis puerperii difficultas, quantumque discrimen? Quenam viris cum paupertate atque ambitione luctamina? Quanta vite plu
Abbreviated transcription (Latin):
nanda acie que nam magistratuum inferendis legi¬
bus que nautarum incapiendo consilio disparitas
que ue discordia est. Sidici ego hoc ultimum mag¬
nis sepe periculis meis. dum mari celoque mortem t̾nĩ¬
nitantibus. noc te simul ac nubibus cuncta terrarum
ac stellarum signa tegentibus puppe iam fatscente
et semiopleta fluctibus naute de summa rerum me¬
dia in morte contrariis studiis atq opinionibus obsti¬
natissime lingatent. Adde inquibus sine aduersa¬
rio lis est. Ou̾t scriptorum ptelia cum menbranis. cũ
atramento. cum calamis. cum papiro. Quȩ fabtorum
cum malleis cum forcipibus cum incude. que aratorum
cum stiua cum uomere ipsisq e cum glebis et cum bobꝰ
que militum non dico cum hoste sed cum equis atque
armis propriis dum et illi rebellant et hec pregrauãt
aut conprimunt. Quid dictantibus scabentibusq ne¬
gocii est dum hos mexpletum loqui multa cogit intẽ¬

Expanded text:
nanda acie, quenam magistratuum in ferendis leginanda acie, quenam magistratuum in ferendis legibus, quenam nautarum in capiendo consilio disparitas, queve discordia est? Didici hoc ego ultimum magnis sepe periculis meis, dum, mari celoque mortem minantibus, nocte simul ac nubibus cuncta terrarum ac stellarum signa tegentibus, puppe iam fatiscente et semioppleta fluctibus, naute de summa rerum, media in morte, contrariis studiis atque opinionibus obstinatissime litigarent! Adde in quibus sine adversario lis est. Que scriptorum prelia cum membranis, cum atramento, cum calamis, cum papyro? Que fabrorum cum malleis, cum forcipibus, cum incude? Que aratorum cum stiva, cum vomere, ipsisque cum glebis et cum bobus? Que militum, non dico cum hoste, sed cum equis atque armis propriis, dum et illi rebellant, et hec pregravant aut comprimunt? Quid dictantibus scribentibusque negotii est, dum hos in expletum loqui multa cogit inten
Abbreviated transcription (Latin):
omnia consonant. de hoc ipso tam dissone pugnantesq
siñe ipsos ueri agitant professores quid de conͦmuni ui¬
ta deꝙ actibus mortalium loquar Uix duos in mag¬
na urbe concordes. cum multa tum maxime hedifici¬
orum habituumq uarietas arguit. Nam quis umꝗͣ
tam locupletis delicatiq patris familias natus est domũ
ut non ibi multa mutauerit ut quod uni studium fu¬
it exstruere. alteri sit uoluptas euertere testantur mu¬
tate sepius fenestre. obstrusa hostia passimꝙ uetustis
inparietibus noue indicant cicatrices neq in alienis
id tantum sed in nostris patimur sua dum cuiusque
sentencia secum pugnans quod ait flaccus. Diruit
hedificat mutat qu̾adrata totundis. quo luce clari¬
us fiat quis nostrum quisq cum aliis quis ue se¬
cum sit: lam qui uestium modus aliud sitͥ qui ue
habitus triduum totum nostris durat in urbibus. que
municipiorum scita non ut longeua eisent cum suis
latoribus desierunt. ad hec que nam ducum mordi¬

Expanded text:
omnia consonant, de hoc ipso tam dissone pugnantesque sententie, ipsos veri agitant professores. Quid de communi vita deque actibus mortalium loquar? Vix duos in magna urbe concordes, cum multa, tum maxima edificiorum habituumque varietas arguit. Nam quis unquam tam locupletis delicatique patris familias nactus est domum, ut non ibi multa mutaverit, ut quod uni studium fuit extruere, alteri sit voluptas evertere? Testantur mutate sepius fenestre, obstrusa ostia, passimque vetustis in parietibus nove indicant cicatrices. Neque in alienis id tantum, sed in nostris patimur, sua dum cuiusque sententia secum pugnans; quod ait Flaccus: diruit, edificat, mutat quadrata rotundis, quo luce clarius fiat quis nostrum quisque cum aliis, quisve secum sit. Iam qui vestium modus, quive habitus triduum totum nostris durat in urbibus? Que municipiorum scita non, ut longeva essent, cum suis latoribus desierunt? Ad hec, quenam ducum in ordi
Abbreviated transcription (Latin):
filii mestum fecit .R. at quod restat alacer exige illi
uixeras uiue iam tibi De infantis filii casu misero do

Expanded text:
filii mestum fecit. At quod restat alacer exige. Illi vixeras, vive iam tibi. 49 DE INFANTIS FILII CASU MISERO
Abbreviated transcription (Latin):
morte profuerit. D. Longum ego durumq iter
pedibus mestus ago.R. Nihil eq durum iter lenit
mestumq animum serenat ut nobiles ac suaues
cure que nisi boni ac docti uiri pectus incolere.
uias ꝙ omnes comitari nesciunt. Hissi grata so¬
cietas amici leti et eloquentis accesserit non tan¬
tum lene iter sed et breue uidebitur. Multos iocũ¬
da confabulacio sic affecit ut et uie duriciem nõ
sentirent et debreuitate longi licet uineris quere¬
tentur neq iuisse. sed uectos esse se crederent. Est
et illud enim inter mimos publii notissimum co¬
mes facundus inuia prouehiculo est Desterilitate

Expanded text:
morte profuerint. Longum ego durumque iter morte profuerint. Longum ego durumque iter pedibus mestus ago. Nichil eque durum iter lenit, mestum animum serenat, ut nobiles ac suaves cure, que nisi boni et docti viri pectus incolere, viasque omnes comitari, nesciunt. His si grata societas amici leti et eloquentis accesserit, non tantum leve iter, sed et breve videbitur. Multos iucunda confabulatio sic affecit, ut et vie duritiem non sentirent, et de brevitate longi licet itineris quererentur, neque ivisse, sed vectos esse se crederent. Est et illud enim inter Mimos Publii notissimum: Comes facundus in via pro vehiculo est. 58 DE STERILITATE
Abbreviated transcription (Latin):
ma non ut uestem esse sedut humeros ac lacer¬
tos at cum eas quas dicebam militares sarcinas
subiissent tum deuiũ uideri sibi esse uestitos. neu¬
ut quis moderm sermonis consuetudme labipos¬
sit militum appellacione pedites accipi eosꝙ abe¬
quitibus qu̾auis utriq militent hoc secerni no¬
mine solitos multis romane historie locis aduer¬
tere est froinde magnum tibi lenimen ac solaci¬
um laboris horum recordacio prestare potest nõ
inermi tantum ac uacuo et duro licet tuit tam̃
calle pergenti sed armato eciam atq honusto et
periculoso tramite peditanti. Si quidem nhil ad
tolleranciam asperarum rerum efficacius quamꝰ
cogitate eadem multos fortibus animis fuisse per¬
pessos. Pudet enim generosum spiritum non pos¬
se unum quod innumerabiles potuere. que cogi¬
tacio non in laboribus modo quo difficiles sed in
his quoq qui miserrimi uidentur cruciatibus
dolotbusq corporeis maximeꝙ inipsa demum

Expanded text:
ma non vestem esse, sed ut humeros ac lacerma non vestem esse, sed ut humeros ac lacertos. At cum eas quas dicebam militares sarcinas subiissent, tum demum videri sibi esse vestitos; neu quis moderni sermonis consuetudine labi possit, militum appellatione pedites accipi, eosque ab equitibus, quamvis utrique militent, hoc secerni nomine solitos, multis Romane historie locis advertere est. Proinde magnum tibi lenimen ac solatium laboris horum recordatio prestare potest, non inermi tantum ac vacuo et duro, licet tuto tamen calle pergenti, sed armato etiam atque onusto et periculoso tramite peditanti; si quidem nichil ad tolerantiam asperarum rerum efficacius, quam cogitare eadem multos fortibus animis fuisse perpessos; pudet enim generosum spiritum non posse unum, quod innumerabiles potuere; que cogitatio non in laboribus modo qui difficiles, sed in his quoque qui miserrimi videntur cruciatibus, in doloribus corporeis, maxime in ipsa demum
Abbreviated transcription (Latin):
di climata circuibant: hic adotientem. ille ad occi¬
dentem. hic ad arthon. ille ad meridiem nauigan¬
scripsit et ecclesiastica habet histona adiecuperã¬
dam perditi adolescentis animam pia ulum festi¬
nacio perurgeret. Quomodo autem equitarent
quorum ddminus pedes ibat. uix asellum semel
quidem ille moꝵ incrucem ascensurus ascendit.
quod si sanctitate in accessibili hic exempla te pre¬
grauant. at romane legiones que orbem terrarũ
sub egere magna exparte pedesttes fuisse noscunt᷑
in qu̾ibus non se solum atq arma suis pedibus
quisq portabat sed multorum panem ac uiaiti¬
cum dierum uallum quoq infinibus hostium
castra indies cucum septa nociurnis ab insultibus
tegerentur. Unde eleganter cicero noster quodam
loco demilitibus romanis agens cum fortibus ui¬
ris ceterarum gencium arma non impedimen¬
tum sed quasi uestimentum esse dixisset. hoc pre¬
cipuum illis dedit ut diceret romanis solis ar¬

Expanded text:
di climata circuibant, hic ad orientem, ille ad occidi climata circuibant, hic ad orientem, ille ad occidentem, hic ad arthon, ille ad meridiem, naviganscripsit, et ecclesiastica habet historia, ad recuperandam perditi adolescentis animam, pia illum festinatio perurgeret. Quomodo autem equitarent, quorum dominus pedes ibat? Vix asellum semel quidem, ille mox in crucem ascensurus ascendit. Quod si sanctitate inaccessibili hec exempla te pregravant, at Romane legiones, que orbem terrarum subegere, magna ex parte pedestres fuisse noscuntur, in quibus non se solum atque arma suis pedibus quisque portabat, sed multorum panem ac viaticum dierum, vallum quoque, quo in finibus hostium castra in dies circumsepta nocturnis ab insultibus tegerentur. Unde eleganter Cicero noster, quodam loco de militibus Romanis agens, cum fortibus viris ceterarum gentium arma non impedimenta, sed quasi vestimentum esse dixisset, hoc precipuum illis dedit ut diceret. Romanis solis ar
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui uilis atq intractabilis et caduci equi fiduci¬
a dediscunt pedibus siuis ire: quibus queso quid ali¬
ud quam diuitem cupias podagram. hoc est pe¬
des inutiles: equos multos. D. Longum uer pedes ibo:¬
R ibis prolibito. nemo te transuehet. nemo morabitur.
nemo concuciet. nemo deiciet. nemo aget inpreceps.
unus tibi labor uie. unum opus ire. nil tibi tuo cum
uectore negocii. Non cogeris enim equum frenare.
non pungere non adaquare non substernere non cir¬
cunducere non fricare non pascere non aut tergum
ungere aut arentem pedis ungulam et tractare di¬
gitis/ ancipites clauos aut nocturnos sudibus arcere
concursus et sompno exciri itepidus semperq sollici¬
tus quid belua peruigil cum uicinis agat saltem
noctibus quiesces. nam qui equitant noctu etiam
laborant. D fedibus iter longum ago. R calceatus
forsitan sancti autem patres nudiꝰ pedibus defer¬
ta lustrabant. nuncii dei omnipotentis apostoli mũ¬

Expanded text:
unt, qui vilis atque intractabilis et caduci equi fiduciunt, qui vilis atque intractabilis et caduci equi fiducia dediscunt pedibus suis ire; quibus, queso, quid aliud quam divitem cupias podagram, hoc est pedes inutiles, equos multos? Longum iter pedes ibo. Ibis pro libito, nemo te transvehet, nemo morabitur, nemo concutiet, nemo deiciet, nemo aget in preceps; unus tibi labor vie, unum opus ire, nil tibi tuo cum vectore negotii. Non cogeris enim equuum frenare, non pungere, non adequare, non substernere, non circumducere, non fricare, non pascere, non aut tergum ungere, aut arentem pedis ungulam et tractare digitis ancipites clavos, aut nocturnos sudibus arcere concursus, et somno exciri, trepidus semperque sollicitus, quid belua, pervigil, cum vicinis agat; saltem noctibus quiesces: nam qui equitant, noctu etiam laborant. Pedibus longum iter ago. Calceatus forsitan. Sancti autem patres nudis pedibus deserta lustrabant, nuntii Dei omnipotentis Apostoli, mun
Abbreviated transcription (Latin):
dite. nequ̾e alieno palato degustate nequ̾e alienis na¬
ribus uulus olphar̾e quid hoc unum singulare habet.
ut tantum pedibus ambulare delecter alienis. D. fedes
eo.R. An uero inhunc mundum intrasti eques an exi¬
bis quid permundum ire nisi eques: doles. O principi'¬
um humile. et ofinis humilior quam superba inter
utrumq sunt media et in breui cursu quanta prorsa
obliuio terminorum. nec unde certe nec quo pergi¬
tis meministis.D. lter longum cogor pedes agere. R.¬
Cogi quidem durum fateorꝰ cogi autem uolensꝰ nequit
indignacio et dolor necessitatis pondus exaggerant
paciencia et consensu animi fortune cuspis obtundi¬
tur uis non cogi. fac sponte quod cogeris. uis ut iter
longum breue fiat uolens. I. B. Equitare uelim pedes
ambulo. R. An insanie parum est unum obquadru¬
pedem cuius usum nescis. quam dui tibi fortuna con¬
cesserit. nature munerum obliuisti.quod multi faci¬

Expanded text:
dire, neque alieno palato degustare, neque alienis nadire, neque alieno palato degustare, neque alienis naribus vultis olfacere: quid hoc unum singulare habet, ut tantum pedibus ambulare delectet alienis? Pedes eo. An vero in hunc mundum intrasti eques, an exibis? quid per mundum ire nisi eques doles? O principium humile! et o finis humilior! Quam superba inter utrunque sunt media, et in brevi cursu, quanta prorsus oblivio terminorum, nec unde certe, nec quo pergitis meministis. Iter longum cogor pedes agere. Cogi quidem durum fateor; cogi autem volens nequit. Indignatio et dolor necessitatis pondus exaggerant; patientia et consensu animi fortune cuspis obtunditur. Vis non cogi? Fac sponte quod cogeris. Vis ut iter longum breve fiat? Volens i. Equitare velim, pedes ambulo. An insanie parum est, unum ob quadrupedem cuius usum nescis, quamdiu tibi fortuna concesserit nature munerum oblivisci? Quod multi faci
Abbreviated transcription (Latin):
Quibus uero sit melius diffimre nemo cui uel modicũ
ingeniũ sit pudoris hesitet. D. Labore urgeo acerrimo.
bene spera causa tantum laboris honesta sit honestꝰ
est labor quo ue uno claris ascribare nominibus. om¬
nes quidem qui ad gloram nituntur laboniosus ato¬
que arcluus trames agit ad ignauiam deuexa et
facilis est uia Deniq quisquis nascitur. ad laborem
nascitur nec regum filios excipio. labor et uirtus ues¬
ire artes sunt. non ocium et uoluptas quibus qui se
applicant hii demum a natura hominum degene¬
rant atq inpecudem se transformant. D. Graui at¬
teror labore. R. idem cedentibus grauis labor, qui
nitentibus leuis est. perfer modo forti animo et assur¬
ge presentiq molestie finem confer. multos quidem
Sabor extulit. multos industria. sopor nullum. De
bus meis ago R. Quid tu igitur alienis mal¬
les. atqui neq alienis manibus operari neq¬
que alienis oculis uidere. neque alienis auribus au¬

Expanded text:
Quibus vero sit melius diffinire nemo, cui vel modicum Quibus vero sit melius diffinire nemo, cui vel modicum ingenui sit pudoris, hesitet. Labore urgeor acerrimo. Bene spera; causa tantum laboris honesta sit. Honestus est labor, quove uno claris ascribare nominibus: omnes quidem qui ad gloriam nituntur, laboriosus atque arduus trames agit. Ad ignaviam devexa et facilis via est. Denique quisquis nascitur, ad laborem nascitur, nec regum filios excipio. Labor et virtus vestre artes sunt, non otium et voluptas quibus qui se applicant, hi demum a natura hominum degenerant, atque in pecudem se transformant. Gravi atteror labore. Idem cedentibus gravis labor, qui nitentibus levis est, perfer modo forti animo, et assurge presentique molestie finem confer. Multos quidem labor extulit, multos industria, sopor nullum. 57 bus meis ago. Quid, tu igitur alienis malles? Atque neque alienis manibus operari, neque alienis oculis videre, neque alienis auribus au
Abbreviated transcription (Latin):
cium cum Q mario. D. Labor uigis me extenuat.
Rmultis proremedio labor fuit et quos quies infe¬
cerat defecauit detersitq. Nam curare illum a¬
nimos constat et orienubus uiciis obstare et radi¬
cata conuellere deniq inter prisce uirtutis ac secu.¬
li exemplaris causas hinc labor ascriptoribus poni¬
tur hinc paupertas. optabiles corporum molestie
que medentur molestus animorum. D. Durus est
labor R. Dura uirtus. durus labor mollis uoluptas.¬
mollis inhercia. similia bene cohabitant inter aduer¬
sa diuortium est.N. Nimium laboriosa sors est mea.
honoratum te ingrate accipis. nescis ut nocte me¬
dia dum dicate deo uirgines straus surgunt algent
uigilant et diuinis obsequiis exercenturꝰ adultere suis
interim perfruuntur illecebris. dum prodefendenda
patria miles incastris proaugenda dux intabernacu¬
io proornanda siudiosus inter libros excubat. leno
in famis inter suas acies inq suis temptoriis qͦuiescit.

Expanded text:
cium cum Gaio Mario. Labor me iugis extenuat. cium cum Gaio Mario. Labor me iugis extenuat. Multis pro remedio labor fuit, et quos quies infecerat, defecavit, detersitque. Nam curare illum animos constat, et orientibus vitiis obstare, et radicata convellere. Denique inter prisce virtutis ac seculi exemplaris causas, hinc labor a scriptoribus ponitur, hinc paupertas; optabiles corporum molestie, que medentur molestiis animorum. Durus est labor. Dura virtus, durus labor, mollis voluptas,mollis inertia; similia bene cohabitant, inter diversa divortium est. Nimium laboriosa sors est mea. Honoratum te ingrate accipis. Nescis ut nocte media dum dicate Deo virgines stratris surgunt, algent, vigilant, divinis obsequiis exercentur, adultere suis interim perfruuntur illecebris? Dum pro defendenda patria miles in castris, pro augenda dux in tabernaculo, pro ornanda studiosus inter libros excubat, leno infamis inter suas acies, inque suis tentoriis inquiescit?