comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inprudentisq uulgi errorem grate mentis significacõne correxit ¶ Gam
hertule probabliter ꝙͣ. Q. t̾rencius tulleo pretoria familia natus et inter
paucos senatorii ordinis splendidus optimo exemplo affricano superioris cur¬
rum triumphantis quia captus a cartaginensib ab eo fuea̾t recuꝑatus pil¬
leum capite gerens secutus est. Autori eum libertatis sue iamq patrono ac¬
cepti beneficii confessionem spectante .p.x. mẽito reddidit ¶ At flam¬
minei de philippo Rege triumphantis currum/ non unus sed duo milia ciui¬
um Romanoꝵ pilleata comitata sunt. que is punicis bellis intercepta et
in gretia seriuentia cura sua collecta in pristinum gradum restitue̾at ge
im̃atum ea re detus Imperii a quo sinul et deuicti hostes et conẜiuati ciues
spettatulum patrie prebuerũt. Illoꝵ quoq salus dupliciter om̃ibus ac¬
cepta fuit et quia tam multi et quia tam grati ex optatum libertatis sta¬

Expanded text:
inprudentisque uulgi errorem gratae mentis significatione correxit: 8 tam inprudentisque uulgi errorem gratae mentis significatione correxit: 8 tam hercule probabiliter quam Q. Terentius Culleo praetoria familia natus et inter paucos senatorii ordinis splendidus optimo exemplo Africani superioris currum triumphantis, quia captus a Karthaginiensibus ab eo fuerat recuperatus, pilleum capite gerens secutus est: auctori enim libertatis suae tamquam patrono accepti beneficii confessionem spectante populo Romano merito reddidit. At Flaminini de Philippo rege triumphantis currum non unus, sed duo milia ciuium Romanorum pilleata comitata sunt, quae is Punicis bellis intercepta et in Graecia seruientia cura sua collecta in pristinum gradum restituerat. † geminarum ea decus imperatoris, a quo simul et deuicti hostes et conseruati ciues spectaculum patriae praebuerunt. illorum quoque salus dupliciter omnibus accepta fuit, et quia tam multi et quia tam grati exoptatum libertatis sta
Abbreviated transcription (Latin):
presidium ferrent. quia paucis aute mensibz constantissime et fortissime
uoluntas cessasse uidet̾ur. exercitus se ip̃e conseripsit ¶ Magium grati
populi spetimen in Efabio maximo enicuit. Nlamcum quinq consulatib
salubriter.x .p. adminstratis decessisset certatim es contulit quo maior ac
speciosior funeris eius pompa ducẽtur. fleuet aliquis premia birtutis.
cum animaduertat fortes bĩros felitius sepeliri ꝙͣ uiue ignauos ¶ Fabio
eciam incolumi suma cum gloĩa gratia relata est. Dictatori ei mag̃r equi¬
tum minuciꝰ scito plebis quod numꝙͣ antea factum suea̾t equatus partito
exertitu seꝑatim in samno cum hambale conflixẽat. ubi tem̃e inito certa¬
mine pestiferum habiturus exitum subsidio fabii conẜuatus et ip̃e eum pa¬
trem appellauit et a legionib suis patronum salutari uoluit ac deposito
equalis Imperii uigo magisteium equitum sicut par erat dictature subietit

Expanded text:
praesidium ferrent, quia paucis ante mensibus constantissime et fortissime praesidium ferrent, quia paucis ante mensibus constantissime et fortissime uoluntas cessasse uideretur, exercitus se ipse conscripsit. Magnum grati populi specimen in Q. Fabio Maximo enituit: nam cum quinque consulatibus salutariter re publica administrata decessisset, certatim aes contulit, quo maior ac speciosior funeris eius pompa duceretur. eleuet aliquis praemia uirtutis, cum animaduertat fortes uiros felicius sepeliri quam uiuere ignauos. Fabio autem etiam incolumi summa cum gloria gratia relata est. dictatori ei magister equitum Minucius scito plebis, quod numquam antea factum fuerat, aequatus partito exercitu separatim in Samnio cum Hannibale conflixerat. ubi temere inito certamine pestiferum habiturus exitum subsidio Fabi conseruatus, et ipse eum patrem appellauit et ab legionibus suis patronum salutari uoluit ac deposito aequalis imperii iugo magisterium equitum, sicut par erat, dictaturae subiecit
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuẽa̾t faciendum curauit. Memorem benefici añi suum exquisito reli¬
gionis tultu testando. Quem secundi etiam punici belli exhibuit
Cum emm a fuluio Capua obsidẽtur ac due Campane mulieres beneuo¬
lenciam erga Romanos dimittẽ ex animis noluissent. Uestigia oppida ma¬
ter familie et duima facula mẽtrix quaꝵ altẽa cottidie pro salute exerti¬
tus nr̃i sacrificauit altẽa captis militib romanoꝵ alimenta ministrare
non destitit. urbe oppressa senatus hiis et libertatem et bona restituit
et siquid amplius premii petissent. libenter se daturum asseuerauit. ua¬
casse tanto gaudio patribus conscriptis duab humilimis feminis referre
graciam neduom tam propter se tulisse mirandum ¶ Quid illa quoq
uiuentute romana gracius que quintio et minicio consulib. ultro nomĩa
sua militari sacrificio obtulit ut tusculanis quoꝵ fines equi octupauẽant

Expanded text:
tus fuerat, faciendam curauit, memorem beneficii animum suum exquisito relitus fuerat, faciendam curauit, memorem beneficii animum suum exquisito religionis cultu testando. Quem secundi etiam Punici belli tempore exhibuit: cum enim a Fuluio Capua obsideretur ac duae Campanae mulieres beniuolentiam erga Romanos dimittere ex animis noluissent, Vestia Oppia mater familiae et Cluuia Facula meretrix, quarum altera cotidie pro salute exercitus nostri sacrificauit, altera captis militibus Romanorum alimenta subministrare non destitit, urbe illa oppressa senatus his et libertatem et bona restituit, et si quid amplius praemii petissent, libenter se daturum adseuerauit. uacasse tanto gaudio patribus conscriptis duabus humillimis feminis referre gratiam, nedum tam prompte retulisse mirandum. Quid illa quoque iuuentute Romana gratius, quae Nautio et Minucio consulibus ultro nomina sua militari sacramento obtulit, ut Tusculanis, quorum fines Aequi occupauerant,
Abbreviated transcription (Latin):
subice ut uicio ic uirtuti iusta mertes estimationis ip̃a com-¬
ꝑacõne accedẽt. Bed quoniam cont̾rio propõĩto sese distinxer̃t.
nr̃o quoq stilo separent : prioremq locum obtineant. qui laudem. ꝙͣ qui re¬
prehensionem meruerunt ¶Atq ut a publicis actis ordiar. Murtium
patrie interitum conantem admotoq portis urbis ingenti uolscoꝵ exercitu.
finus ac tenebras Romano Imꝑio minitantem. Ueturia mater et bolummia
uxor ne farium opus exequi pretibus suis passe non sunt In quarum
honorem Senatus matronaꝵ ordinem benignissimis decretis ordinauit.
Sauxit namq feminis semita uiri cedeñt confessus plus salutis .x. p.
in stola ꝙͣ i armis fuisse. uetustisq aurium insignib nouum uĩte dis¬
trimen adiecit. ꝑmisit quoq hiis purpurea ueste. et aureis uti segmentis.
Super hec edem et aram fortune muliebri eo loco quo coriolanus exhorta¬

Expanded text:
subicere, ut uitio ac uirtuti iusta merces aestimationis ipsa compsubicere, ut uitio ac uirtuti iusta merces aestimationis ipsa comparatione accederet. sed quoniam contrario proposito sese distinxerunt, nostro quoque stilo separentur, prioremque locum obtineant quae laudem quam quae reprehensionem merentur. Atque ut a publicis actis ordiar, Marcium patriae conantem admotoque portis urbis ingenti Volscorum exercitu funus ac tenebras Romano imperio minantem Veturia mater et Volumnia uxor nefarium opus exequi precibus suis passae non sunt. in quarum honorem senatus matronarum ordinem benignissimis decretis adornauit: sanxit namque ut feminis semita uiri cederent, confessus plus salutis rei publicae in stola quam in armis fuisse, uetustisque aurium insignibus nouum uittae discrimen adiecit. permisit quoque his purpurea ueste et aureis uti segmentis. super haec aedem et aram Fortunae muliebri eo loco, quo Coriolanus exora
Abbreviated transcription (Latin):
rea rogo imposuit ¶ Rrgo humanitatis dultedo et mefferata barba¬
roꝵ ingenia penetrat. orbosqz et truces hostium mollit oculos ac uictõie
insolentissimos spũs flectit. Met illi arduum ac difficile est inter arma
contͣria inter districtos cominꝰ mucrones placidum iter reꝑire. Unicit
iram prosterunit odium hostilemq sangruinem hostilib lacrimis miscet.
Atq ecium ambalis admirabilem uocem pro funẽibus romanoꝵ duci ar¬
bitria statuentis expressit. Quia aliquanto plus ei glorie paulus et
graccus et marcellus sepulti ꝙͣ oppressi attulerunt. Siquidem illos punico
astu decepit romana mansuetudie honorauit. Uos quoq fortes ac pie um¬
bre non penitendas sortiti estis erequias. Nam ut optabilius in patria
ita speciosius ꝓ patria collapse supremi offici detus infelicitate amissum
Ratas uero animi siginificacõnes et ingrata facta. libuit oculis

Expanded text:
rea rogo inposuit. ergo humanitatis dulcedo etiam in efferata barbarea rogo inposuit. ergo humanitatis dulcedo etiam in efferata barbarorum ingenia penetrat toruosque et truces hostium mollit oculos ac uictoriae insolentissimos spiritus flectit. nec illi arduum ac difficile est inter arma contraria, inter destrictos conminus mucrones placidum iter reperire. uincit iram, prosternit odium hostilemque sanguinem hostilibus lacrimis miscet. quae etiam Hannibalis admirabilem uocem pro funeribus Romanorum ducum arbitria statuentis expressit. quin aliquanto ei plus gloriae Paulus et Gracchus et Marcellus sepulti quam oppressi attulerunt, si quidem illos Punico astu decepit, Romana mansuetudine honorauit. uos quoque, fortes ac piae umbrae, non paenitendas sortitae estis exequias: nam ut optabilius in patria, ita speciosius pro patria conlapsae supremi officii decus infelicitate amissum Gratas uero animi significationes et ingrata facta libuit oculis
Abbreviated transcription (Latin):
se ferentem uenẽabiliter exceperunt. protinꝰ q consuli insignia honoris
uestem arma equos ꝯmeatum benignissime prestando et mopiam et de¬
formitatem Romane cladis mutarunt. Quo ammo si pro Imꝑio nr̃o adu¬
sus hanibalem usi quoq fuissent truculentis seturib materiem seuiendi
non prebuissent ¶ Facta mencõne acerrumi hostis mansuetudinis eiꝰ
oꝑibus quam Romano nomini presticit. Locum qui inter manus est fimam.
Anbal enii emilii puuli apud cannas trucidati quesitum corpus qnͣtum
in ip̃o fuit inhumatum iacere passus non est. Ambal tiberium graccum
Lucanoꝵ circumuentum insidiis. cum summo honore sepulture manda¬
uit et ossa eius in patriam portanda militib nr̃is tradidit. Ambal .m. mar¬
cellum in agro brucio. Dum conatus penoꝵ cupidius ꝙͣ consideãtius spetulat
intemptum legictimo iure extulit pienicoq sagulo et corona donatum lau¬

Expanded text:
se ferentem uenerabiliter exceperunt protinusque consulibus insignia honoris, mili tibus se ferentem uenerabiliter exceperunt protinusque consulibus insignia honoris, mili tibus uestem, arma, equos, commeatum benignissime praestando et inopiam et deformitatem Romanae cladis mutarunt. quo animo si pro imperio nostro aduersus Hannibalem quoque usi fuissent, truculentis securibus materiem saeuiendi non praebuissent. Facta mentione acerrimi hostis mansuetudinis eius operibus, quam Romano nomini praestitit, locum, qui inter manus est, finiam: Hannibal enim Aemilii Pauli apud Cannas trucidati quaesitum corpus, quantum in ipso fuit, inhumatum iacere passus non est. Hannibal Ti. Gracchum Lucanorum circumuentum insidiis cum summo honore sepulturae mandauit et ossa eius in patriam portanda militibus nostris tradidit. Hannibal M. Marcellum in agro Bruttio, dum conatus Poenorum cupidius quam consideratius speculatur, interemptum legitimo funere extulit punicoque sagulo et corona donatum au
Abbreviated transcription (Latin):
recepit. Nam tum diri auspicii arginoꝵ inuasisset urbem. abstisumq
eius capud Altyoneus dontigom Regis filius ad patrem propugnatorem
luborans letus uelut aliquod felicissimum uictoĩe opus actulis. Diti¬
gonus correpto iuuene ꝙ tanti ũiri subite ruine ĩmemor humanoꝵ
casuum effuso gaudio insultaret humo caput sublatum gauçea qua
uelatum caput suum more macedonum habebat texit. corꝑiq pirri
redditum honoratissime cremandum curauit. Quin etiam filium eius flenum
captiuum ad se pertractum et cultum et am̃i regium gerẽ uissit Ossaq ei
pirri aurea urua inclusa ephirum in patriam ad alexandrum fratrem
portanda dedit ¶ Campani autem exercitum nr̃m cum consule apud can-¬
dinas furcas sub iugum a samnitib missum nec mermem tantum sed etĩa
nudum urbem suam intrantem. perinde ac uictorem ac spolia hostium pre

Expanded text:
ore cepit: nam cum diris auspiciis Argiuorum inuasisset urbem, abscisumque ore cepit: nam cum diris auspiciis Argiuorum inuasisset urbem, abscisumque eius caput Alcyoneus Antigoni regis filius ad patrem— propugnator enim laborantibus aderat—laetus uelut aliquod felicissimum uictoriae opus attulisset, Antigonus correpto iuuene, quod tanti uiri subitae ruinae inmemor humanorum casuum effuso gaudio insultaret, humo caput sublatum causea, qua uelatum caput suum more Macedonum habebat, texit corporique Pyrri redditum honoratissime cremandum curauit. quin etiam filium eius Helenum captiuum ad se pertractum et cultum et animum regium gerere iussit ossaque ei Pyrri aurea inclusa urna Epirum in patriam ad Alexandrum fratrem portanda dedit. Campani autem exercitum nostrum cum consulibus apud Caudinas furcas sub iugum a Samnitibus missum nec inermem tantum, sed etiam nudum urbem suam intrantem perinde ac uictorem et spolia hostium prae
Abbreviated transcription (Latin):
bitum. Acersitos qui ei interfuerunt ꝑcunctabat᷑ an ea que ad aures
ip̃ius ꝑueneant dixissent. Tum ex hiis unus nisi inquit nobis uinũ
defeciss ista que tibi relata sunt pre hiis que de te locuturi eramꝰ lusus
ac iotus fuissent. Tam urbana crapule excusatio. tamq simplex uẽi¬
tatis confessio iram regis conuertit in risum, qua quidem clemencia et
modẽacõne assecutus est ut et Sobrii sibi tarentini grãs agent et ebrii
bene p̃carent᷑ ¶ Ab eadem altitudine humanitat legatis Romanoꝵ
ad redimendos captiuos castra sua petentib quo tucius uenirent. Lico¬
nem moloson obuiam misit quo ornacius extiꝑent᷑ ip̃e cum ornatu equi
tum extra portam occrit. secundarum reꝵ prouectu non corruptus ut
officii prospectum in hiis deponẽt qui tum maxĩe cum eo armis disside¬
bant ¶ Cuius tam mitis ingenii debitum strictim ultimo futi suo tp̃e¬

Expanded text:
bitum: accersitos qui ei interfuerant percontabatur an ea, quae ad aures bitum: accersitos qui ei interfuerant percontabatur an ea, quae ad aures ipsius peruenerant, dixissent. tum ex his unus, 'nisi' inquit 'uinum nos defecisset, ista, quae tibi relata sunt, prae eis, quae de te locuturi eramus, lusus ac iocus fuissent'. tam urbana crapulae excusatio tamque simplex ueritatis confessio iram regis conuertit in risum. qua quidem clementia et moderatione adsecutus est ut et sobrii sibi Tarentini gratias agerent et ebrii bene precarentur. Ab eadem altitudine humanitatis legatis Romanorum ad redimendos captiuos castra sua petentibus, quo tutius uenirent, Lyconem Molosson obuiam misit, quo honoratius exciperentur, ipse cum ornatu regio salutatum extra portam occurrit, secundarum rerum prouentu non corruptus, ut officii respectum in iis deponeret, qui tum maxime armis cum eo dissidebant. Cuius tam mitis ingenii debitum fructum ultimo fati sui temp
Abbreviated transcription (Latin):
nitate manasse. In hunc modum filie inuiriam tulit. suam multo lau¬
dabilius ¶I Dhrascppo annico inter cenam sme fine comuucio
laceratus ita et am̃i et uocem abira cohibuit ut putares satellitem a
tirano male audire Abeuntem quoq ueritus ne propter metum ma¬
turius se conuiuio subtrahẽt mutacõne fumiliari cepit retinere. Ghra¬
sippus concitate temulencie impetu euectus os eius spuco respersit. Nec
tamen in uindictam sui ualuit accendẽ. Ille uẽo eciam filios uiolate pa¬
tris maiestati subuenire cupientes retraxit Posteroq die Trasippo sup¬
plicium a se uoluntaria morte exig̃e uolenti. uenit ad eum. Dataq fide
meodem gradu amiticie se mansurum ab incepto reuocauit. Si nichil
aliud dignum honore memoĩe gessisset. Hiis tamen factis. abunde se
postei̾tati cõmendass ¶ Eque mitis animus phirri Regis. Audiẽat
quosdam inconuiuio tarentinoꝵ parum honoratum de se sermonem ha¬

Expanded text:
nitate manasse. in hunc modum filiae iniuriam tulit, suam multo launitate manasse. in hunc modum filiae iniuriam tulit, suam multo laudabilius. a Thrasippo amico inter cenam sine fine conuicio laceratus ita et animum et uocem ab ira cohibuit, ut putares satellitem a tyranno male audire. abeuntem quoque, ueritus ne propter metum maturius se conuiuio subtraheret, inuitatione familiari coepit retinere. Thrasippus concitatae temulentiae impetu euectus os eius sputo respersit nec tamen in uindictam sui ualuit accendere. ille uero etiam filios suos uiolatae patris maiestati subuenire cupientis retraxit. posteroque die Thrasippo supplicium a se uoluntaria morte exigere uolente uenit ad eum dataque fide in eodem gradu amicitiae mansurum, ab incepto reuocauit. si nihil aliud dignum honore memoriae gessisset, his tamen factis abunde se posteritati conmendasset. Aeque mitis animus Pyrri regis. audierat quodam in conuiuio Tarentinorum parum honoratum de se sermonem ha
Abbreviated transcription (Latin):
regium occupasse. Quid ergo mirum est. si sub eo duce militare tot annis
iocundum ducebant. cui gregarii militis incolumitas. propo fastigio cãior
erat. ¶ Idem non hom̃ ulli sed nature. fortuneq cedens. ꝙꝙͣ uiolencia mor¬
bi labebat᷑. In cubitum tamen erectus. dexteãm om̃ib qui eam conting̃ẽ
uellent porrexit. Quis autem illam osculari non currẽt que iam fato
oppressa maximi exercitus complexiu humanitate ꝙͣ spiritu iniudiore
suffecit ¶ Mon tam robusti genẽis humanitas sed et ip̃a tamen me¬
moĩa prosequenda. Pisistrati athenensium tiranni narrabit᷑. Qui cũ
adolescens quidam amore filie eius uirginis accensus in pub  obuiam sibi
factam osculatus esset hortante ixore ut ab eo capitale supplicium sumẽt.
Respondit. Ei eos qui nos amant occidẽmus quid faciemꝰ hiis quib odio
sumus. Minime digna uox tu adiciat᷑ eam ex tirann ore de huma¬

Expanded text:
regium occupasse. quid ergo mirum est, si sub eo duce tot annis militare regium occupasse. quid ergo mirum est, si sub eo duce tot annis militare iucundum ducebant, cui gregarii militis incolumitas proprio fastigio carior erat? idem non hominum ulli, sed naturae fortunaeque cedens, quamquam uiolentia morbi dilabebatur, in cubitum tamen erectus dexteram omnibus, qui eam contingere uellent, porrexit. quis autem illam osculari non cuperet, quae iam fato oppressa maximi exercitus conplexui humanitate quam spiritu uiuidior suffecit? Non tam robusti generis humanitas, sed et ipsa tamen memoria prosequenda Pisistrati Atheniensium tyranni narrabitur. qui, cum adulescens quidam amore filiae eius uirginis accensus in publico obuiam sibi factam osculatus esset, hortante uxore ut ab eo capitale supplicium sumeret respondit, 'si eos, qui nos amant, interficiemus, quid eis faciemus, quibus odio sumus'? minime digna uox cui adiciatur eam ex tyranni ore de huma
Abbreviated transcription (Latin):
ammaduertit. Hat ante prefacione usus. Quid tu ignorasti. cuius tibi
uiri sepulturam cõmisissem. fortem piamq eius uictoriam philippitam.¬
dii libenter uiderunt. Sed ne ista quidem genẽo sissime indignacõnis uerba
iuiti audierunt. Dxterna ¶ Comemõacione Romai exempli in
macedonia deductus moꝵ Alexandri p̃conium facẽ cogor. Cuius ut infini¬
tam gloriam bellica uirtus ita precipuum amorem clemencia meruit.
Is dumomẽs gentes infatigabili cursu lustrat. quodam loci nuali tem¬
pestate oppressus Semo iam confectum macedonem militem mimo frigo¬
re obstupefactum ip̃e sublimi et propinqua sede igni sedens ammaduertit.
factaq non fortune sed etatis ptriusq estimacõne destendit et illis ma¬
nb quib opes darii afflixẽat corpus frigore duplicatum in suam sedem
imposuit id ei salutare futurum quod apud persas capitale extitisset soliũ

Expanded text:
animaduertit hac ante praefatione usus: 'quid? tu ignorasti cuius tibi animaduertit hac ante praefatione usus: 'quid? tu ignorasti cuius tibi uiri sepulturam conmisissem'? fortem piamque eius uictoriam Philippii campi libenter uiderunt, sed ne ista quidem generosissimae indignationis uerba inuiti audierunt. Commemoratione Romani exempli in Macedoniam deductus morum Alexandri praeconium facere cogor, cuius ut infinitam gloriam bellica uirtus, ita praecipuum amorem clementia meruit. is, dum omnes gentes infatigabili cursu lustrat, quodam loci niuali tempestate oppressus senio iam confectum Macedonem militem nimio frigore obstupefactum ipse sublimi et propinqua igni sede residens animaduertit factaque non fortunae, sed aetatis utriusque aestimatione descendit et illis manibus, quibus opes Darii adflixerat, corpus frigore duplicatum in suam sedem inposuit: id ei salutare futurum, quod apud Persas capital extitisset, solium
Abbreviated transcription (Latin):
Soteri bõstum induit ac pompeio tum proprias tum et filie sue latrimas
reddidit. Caput aucem pfurimis et precõsissimis odoibus cremandum
curat. Q si non tam mansuetus animus diuim principis extitissẽt.
paulo ante Romani Imperi columen habitum sic mortalium negotia for¬
tuna uersat inhumatum iacuisset ¶ Catonis quoq morte cesar
audita et se illius gloĩe muidere et illum sue muidisse dixit. patrimoniũq
eus liberis ip̃ius incolume seruauit. Et hercule diumoꝵ cesaris oꝑum
non parua pars catonis salus fuiss ¶ .M. etiam Antomi ammus
tulis humanitatis intelstũ non caruit. Maiti enim bruti corpus liberto
suo sepeliendum tradidit. Quo ꝙ honoracius tremaret᷑ mnici eisuum palu-¬
dimentum iussit. iacentem hostem depõĩto existimans odio. Cumq inter¬
ceptum a liberto paludamentum comperisset. ira percitus protinꝰ in eum

Expanded text:
soceri uultum induit ac Pompeio cum proprias tum et filiae suae lacrimas soceri uultum induit ac Pompeio cum proprias tum et filiae suae lacrimas reddidit, caput autem plurimis et pretiosissimis odoribus cremandum curauit. quod si non tam mansuetus animus diuini principis extitisset, paulo ante Romani imperii columen habitum—sic mortalium negotia fortuna uersat—inhumatum iacuisset. Catonis quoque morte Caesar audita et se illius gloriae inuidere et illum suae inuidisse dixit patrimoniumque eius liberis ipsius incolume seruauit. et hercule diuinorum Caesaris operum non parua pars Catonis salus fuisset. M. etiam Antoni animus talis humanitatis intellectu non caruit: M. enim Bruti corpus liberto suo sepeliendum tradidit, quoque honoratius cremaretur, inici ei suum paludamentum iussit, iacentem hostem deposito aestimans odio: cumque interceptum a liberto paludamentum conperisset, ira percitus protinus in eum
Abbreviated transcription (Latin):
.l. pauli humanitas admonet me ne de Gnei pompei clemencia taceam. Re¬
gem Armenie tigranem qui et per se magna cum ppl̃o.Ro. bella gesẜat: et
infestissimum urbis nr̃e metridatem ponto pulsum uirib suis protexẽat
in conspectu suo duicius iacere supplicem passus non est. Ged benignis uer¬
bis recreatum diadema quod abieteãt capiti repoñe iussit certisq rebus in¬
peratis in pristinum fortimne habitum restituit. Eque pulchrum esse iudi¬
tans et unnce reges et facẽ ¶ Q preclarum tribute humanitatis spe¬
timen .G. pompeius ꝙͣ miẜabile desideãte idem euasit eremplum. Nlam qui
tigranis timpora iisign regio terẽat eius caput tribus coronis trumpha¬
libus spoliatum in suo modo terrarim orbe nusꝙͣ sepulture habut. Sed
abstisum a corꝑe mops rogimefarium egiptie ꝑfidie muunus perlatum
est. etam ip̃i uictori iẜabile. ut enim id cesar aspexit. oblitus hostis

Expanded text:
L. Pauli humanitas admonet me ne de Cn. Pompei clementia taceam. reL. Pauli humanitas admonet me ne de Cn. Pompei clementia taceam. regem Armeniae Tigranem, qui et per se magna cum populo Romano bella gesserat et infestissimum urbi nostrae Mitridatem Ponto pulsum uiribus suis protexerat, in conspectu suo diutius iacere supplicem passus non est, sed benignis uerbis recreatum diadema, quod abiecerat, capiti reponere iussit certisque rebus imperatis in pristinum fortunae habitum restituit, aeque pulchrum esse iudicans et uincere reges et facere. Quam praeclarum tributae humanitatis specimen Cn. Pompeius, quam miserabile desideratae idem euasit exemplum! nam qui Tigranis tempora insigni regio texerat, eius caput tribus coronis triumphalibus spoliatum in suo modo terrarum orbe nusquam sepulturae locum habuit, sed abscisum a corpore inops rogi nefarium Aegyptiae perfidiae munus portatum est etiam ipsi uictori miserabile: ut enim id Caesar aspexit, oblitus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
fibulaq uurrea et tumica laticd̃auuia yspanoq sagulo et ornato equo donatũ
datis qui eum prosequẽnt᷑ equitib ad Masinissam misit eos uictorie maxi¬
mos fruitus ratus. diis ornamenta temploꝵ. hominib Regib sangiri¬
nen suminestitũe ¶ Retam pauli intuligene laudis memoĩa appre¬
hendenda est. Qui cum persem parui temꝑis momento captium ex Rege
adduci audisset occurrit ei Romam imperii decoratus ornamentis conatumq
ad genua procumbeͫꝰ dexteri manualleuauit et greto sermone ad spem ad¬
hortatus est. introductiumq in tabernaculum lateri suo proximũ in consilio
sedere iussit nec honore mense indignum iuditauit. Proponat᷑ in conspicuo
acies qua prostratus est perses et harum rerum quas retuli contextus.
Utro magis spectatulo delectent᷑ homines dubitabunt. Mam si egregium
est hostem abicẽ non minus tamen laudabile: infelici stire iẜeri ¶ Rec

Expanded text:
fibulaque aurea et tunica laticlauia Hispanoque sagulo et ornato equo donatum fibulaque aurea et tunica laticlauia Hispanoque sagulo et ornato equo donatum datis qui eum prosequerentur equitibus ad Masinissam misit, eos uictoriae maximos fructus ratus, dis ornamenta, hominibus regibus sanguinem suum restituere. L. etiam Pauli in tali genere laudis memoria adprehendenda est. qui, cum Persen parui temporis momento captiuum ex rege ad se adduci audisset, occurrit ei Romani imperii decoratus ornamentis conatumque ad genua procumbere dextera manu adleuauit et Graeco sermone ad spem exhortatus est. introductum etiam in tabernaculum lateri suo proximum in consilio sedere iussit nec honore mensae indignum iudicauit. proponatur in conspicuo acies, qua prostratus est Perses, et harum rerum, quas retuli, contextus, utro magis spectaculo delectentur homines dubitabunt: nam si egregium est hostem abicere, non minus tamen laudabile infelicis scire misereri. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
facto et si non unius ciuitatis menia. om̃i tamen celtiberarum urbium ain¬
mos cepit effecitq ut ad redigendas eas indicõm. ro .p. non multis
sibi obsidumib opus esset ¶ Affricani quoq posteĩoris humanitas spac̃õse
Lateq patuit. Expugnata enim cartagine circa ciuitates Sicilie lrãs misit
ut ornar ienta tempłorum suoꝵ a penis rapta ꝑ legatos recuꝑarent. inq
pristins sedibus reponenda curarent. Beneficium diis pariter atq hominb
acceptum ¶ Huic facto par eiusdem uiri humainitas. a questore suo haste
subiectos captiuos uendente. puer eximie forme et liberalis habitus missus
est. de qui cum explorass numidam esse orbum relictum a patre educatũ
apud Ai unculum masiissam eo ignorante ĩ maturam aduersus Romanos
ingressum niliciam et errori illius ueniam dandam et amicicie Regis fidissi
mĩꝓ.ro. dibitam ueneracionem tribuendam existimauit. Itaq pueꝵ anulo

Expanded text:
facto etsi non unius ciuitatis moenia, omnium tamen Celtiberarum urbium anifacto etsi non unius ciuitatis moenia, omnium tamen Celtiberarum urbium animos cepit effecitque ut ad redigendas eas in dicionem populi Romani non multis sibi obsidionibus opus esset. Africani quoque posterioris humanitas speciose lateque patuit: expugnata enim Karthagine circa ciuitates Siciliae litteras misit, ut ornamenta templorum suorum a Poenis rapta per legatos recuperarent inque pristinis sedibus reponenda curarent. beneficium dis pariter atque hominibus acceptum! Huic facto par eiusdem uiri † humanitas. a quaestore suo hastae subiectos captiuos uendente puer eximiae formae et liberalis habitus missus est. de quo cum explorasset Numidam esse, orbum relictum a patre, educatum apud auunculum Masinissam, eo ignorante inmaturam aduersus Romanos ingressum militiam, et errori illius ueniam dandam et amicitiae regis fidissimi populo Romano debitam uenerationem tribuendam existimauit. itaque puerum anulo
Abbreviated transcription (Latin):
bis moda opulentissime tunc afflicte fortunam ex alto cernẽt. Cet̃m casum
eius lugubrem intuens fletum cohibere non potuit. quem si ignarus uir
aspexisset alterius uictoĩam esse credidiss. Itaq Siracusana ciuitas maxĩa
clade tua. iliquid admixtum gratulatõis habiusti. Quia si tibi incolumi
stare fas non erat leniter sub tam mansueto rictore cetidisti ¶ Quintus
uero Metellus celtibericum in yspania gerens bellum tum urbem centobri¬
cam obsideret et ium admota machina partem muri que sola conuelli poteãt
disiecturus indetur. humanitatem propinque uictoĩe pretulit. Nam cum Re¬
thogemi filium qui ad eum transiẽat centobricenses machine ictibus obietis¬
thogenes negabat esse impedimento quominꝰ eciam ꝑ exitum sungiomis sui
expugnicõnem ꝑagẽt per obsidionem distessit. Quoquidem tam tlementi

Expanded text:
bis modo opulentissimae, tunc adflictae fortunam ex alto cerneret. ceterum casum bis modo opulentissimae, tunc adflictae fortunam ex alto cerneret. ceterum casum eius lugubrem intuens fletum cohibere non potuit. quem si quis ignarus uiri aspexisset, alterius uictoriam esse credidisset. itaque, Syracusana ciuitas, maxima clade tua aliquid admixtum gratulationis habuisti, quia, si tibi incolumem stare fas non erat, leniter sub tam mansueto uictore cecidisti. Q. uero Metellus Celtibericum in Hispania gerens bellum, cum urbem Centobrigam obsideret et iam admota machina partem muri, quae sola conuelli poterat, disiecturus uideretur, humanitatem propinquae uictoriae praetulit: nam cum Rhoetogenis filios, qui ad eum transierat, Centrobigenses machinae ictibus obiecis ipse Rhoetogenes negabat esse inpedimento quominus etiam per exitium sanguinis sui expugnationem perageret, ab obsidione discessit. quo quidem tam clementi
Abbreviated transcription (Latin):
pietate furẽ. cum etiam priuata Papsus fueis. Unus uidelic romanoꝵ
Quintius tibi placet in quo steleste exerceas arma tuius penatib et honoris
uicissitudinem et salutem tuam debes. It me fedus amicicie diiq hospita¬
les sancta nr̃a sangroini ur̃is pectõĩb uilia pignora hostili certamĩe congre¬
di tecum uetant. quin etiam si in cursu exercituum fortuito umbonis mei
impulsu prostratum agnouissem applicatum iam teruicib tuis mucronẽ
reuocassem. Guum ergo crimen sic hospitem occidẽ uoluisse meum non
erit hospes occisus proinde aliam qua occidas dexteãm quere. quoniam
mea te seruare didicit. Dedit utiq celeste numen debitum exitum. Diquid̃
meo prelio Bladius obtruncatus est quintius insigni pugna clarus
euasit ¶ Ilge. a. marteli dementia ꝙ̃ clarum q̃q memõa bile ex¬
emplum haberi debet. Qui captis a se Siracusis in arte eaꝵ constitit. Ut ur¬

Expanded text:
pietate furere, nisi etiam priuata lapsus fueris? unus uidelicet tibi Romanorum pietate furere, nisi etiam priuata lapsus fueris? unus uidelicet tibi Romanorum Quintius placet, in quo sceleste exerceas arma, cuius penatibus et honoris uicissitudinem et salutem tuam debes! at me foedus amicitiae diique hospitales, sancta nostro sanguini, uestris pectoribus uilia pignora, hostili certamine congredi tecum uetant. quin etiam, si in concursu exercituum fortuito umbonis mei inpulsu prostratum agnouissem, adplicatum iam ceruicibus tuis mucronem reuocassem. tuum ergo crimen sit hospitem occidere uoluisse, meum non eris hospes occisus. proinde aliam qua occidas dexteram quaere, quoniam mea te seruare didicit'. dedit utrique caeleste numen debitum exitum, si quidem in eo proelio Badius obtruncatus est, Quintius insigni pugna clarus euasit. Age, M. Marcelli clementia quam clarum quamque memorabile exemplum haberi debet! qui captis ab se Syracusis in arce earum constitit, ut ur
Abbreviated transcription (Latin):
Scipio consuł. primo punico bello cum olbiam oppidum cepisset pro quo
fortissine dimicans ano dux Cartaginensium occideãt corpus eius e
tabernaculo suo amplo fime extulit. Net dubitauit ip̃e hostis exequias
celebrare. eam demum uictoriam apud deum et apud homĩes minimum
inuidie habituram credens que plurimum humanitatis habuisset ¶
Quid de quincio trispino loquar cuius mansuetudiẽm potentissum af¬
fectus ira atq gloria quatẽ non potuerũt. Badium campanum et hospitem
benguissime domi sue exceꝑat et aduersa ualitudine correptum atentissima
cura recreauẽãt. A quo post illam nefariam campanoꝵ defeccionem in acie ad
pugnam prouocatus. cum et uirib corꝑis et ammi uirtute aliquanto esset
suꝑior monere ingratum.ꝙͣ unicẽ maluit. Nam quid agis inquit demens
aut quo te praua cupiditas transuersum rapit. parum habes publica im¬

Expanded text:
 consul primo Punico bello, cum Olbiam oppidum cepisset, pro quo  consul primo Punico bello, cum Olbiam oppidum cepisset, pro quo fortissime dimicans Hanno dux Karthaginiensium occiderat, corpus eius e tabernaculo suo amplo funere extulit nec dubitauit hostis exequias ipse celebrare, eam demum uictoriam et apud deos et apud homines minimum inuidiae habituram credens, quae quam plurimum humanitatis habuisset. Quid de Quintio Crispino loquar, cuius mansuetudinem potentissimi adfectus, ira atque gloria, quatere non potuerunt? Badium Campanum et hospitio benignissime domi suae exceperat et aduersa ualitudine correptum adtentissima cura recreauerat. a quo post illam nefariam Campanorum defectionem in acie ad pugnam prouocatus, cum et uiribus corporis et animi uirtute aliquanto esset superior, monere ingratum quam uincere maluit: nam 'quid agis' inquit, 'demens, aut quo te praua cupiditas transuersum rapit? parum habes publica im
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nle egiptus quidem humanitatis Romane expers fuit. Rex ptolomeus
a minore fratre Regno spoliatus petendi auxilii gr̃a cum pautis admodum
seruis squalore obsitus Romam ueneãt/ ac se in hospicium alexandrim pie¬
toris contuleãt. Id postꝙͣ senatui relatum est. acersito iuuene ꝙ̃ potuit ac¬
curata excusacõne usus est. ꝙ nec questorem illi more maiorum obuiam
musisset. Net pub ͦ eum hospitio excepisset. eaqr non sua negligentia E
ip̃ius subito et claudestino aduentu facta dirit etillume turia protinus ad pub ͣ
penates deduxit hortutusq est iut depõitis sordibus adeundi ip̃ius diem pe¬
tet᷑. quin eciam cure habuit uti munẽa per questorem cottidie darent᷑. Hiis
gradibus officiorum iacentem ad regium fastigium erexit effecitq ut plus
spei i auxisio ppłi romani ꝙͣ metus in sua fortumna ponẽt ¶Atq
ut ab uniuersis patrib conscriptis ad singulos uenam. L. Cornelius¬

Expanded text:
Ne Aegyptus quidem Romanae humanitatis expers fuit. Rex eius Ptolomaeus Ne Aegyptus quidem Romanae humanitatis expers fuit. Rex eius Ptolomaeus a minore fratre regno spoliatus petendi auxilii gratia cum paucis admodum seruis squalore obsitus Romam uenerat ac se in hospitium Alexandrini pictoris contulerat. id postquam senatui relatum est, accersito iuuene quam potuit accurata excusatione usus est, quod nec quaestorem illi more maiorum obuiam misisset nec publico eum hospitio excepisset, eaque non sua neglegentia, sed ipsius subito et clandestino aduentu facta dixit et illum e curia protinus ad publicos penates deduxit hortatusque est ut depositis sordibus adeundi ipsius diem peteret. quin etiam curae habuit ut ei munera per quaestorem cotidie darentur. his gradibus officiorum iacentem ad regium fastigium erexit effecitque ut plus spei in auxilio populi Romani quam metus in sua fortuna reponeret. Atque ut ab uniuersis patribus conscriptis ad singulos ueniam, L. Cornelius
Abbreviated transcription (Latin):
preberet. Impenseq liberaliter tum ip̃i tum toti quĩtatui prestarent᷑. Na¬
ues etiam ut prospice̾nt᷑ quibus se bene ac tuto cum suis in Affritam traicẽt.
equitib singulas libras argenti et quingentos Sextertios dari imperauit.
que tam prompta. et tam exquisita patrum constriptoꝵ humanitas effic̃e
potuit. ut eciam si expirasset adolescens equiore animo desidẽium eius pa-¬
ter toleraret ¶ Idem Senatus cum ad gratulandum sibi Brusiam Biti-¬
me Regem per se uenire audiss obuiam illi .p. cornelium scipionem questo¬
rem Capuam misit censuitqz ut ei domus rome ꝙͣ optima conducet᷑ et copie
non solum ip̃i sed eciam comitibus eius pubͭ ͤ preberent᷑. In eoq excipiendo
tota urbs unius humani amici uultum habuit. Itaq qui amantissimus
nr̃i ueneãt duplicata erga nos bñuolencia in Regnum suum reuersus est

Expanded text:
praeberentur inpensaeque liberaliter cum ipsi tum toti comitatui praestarentur, napraeberentur inpensaeque liberaliter cum ipsi tum toti comitatui praestarentur, naues etiam ut prospicerentur, quibus se bene ac tuto cum suis in Africam traiceret. equitibus singulas libras argenti et quingenos sestertios dari imperauit. quae tam prompta et tam exquisita patrum conscriptorum humanitas efficere potuit ut, etiamsi expirasset adulescens, aequiore animo desiderium eius pater toleraret. Idem senatus, cum ad gratulandum sibi Prusian Bithyniae regem Perse deuicto uenire audisset, obuiam illi P. Cornelium Scipionem quaestorem Capuam misit censuitque ut ei domus Romae quam optima conduceretur et copiae non solum ipsi, sed etiam comitibus eius publice praeberentur, in eoque excipiendo tota urbs unius humani amici uultum habuit. itaque qui amantissimus nostri uenerat, duplicata erga nos beniuolentia in regnum suum reuersus est.
Abbreviated transcription (Latin):
indicium est. Siphatem enim quondam opulentissimum numidie regem cap¬
tiuum incustodia tiburi mortuum pu ͦ fuñe̾ censuit efferendum. ut uite dono
honorem sepulture adicẽt ¶ Consimłu clemenciã in persa usus est. Nani
cum albe in quam custodie causa relegatus erat decessisset. questorem misit qui
eum pub ͭ ͦ fuñe efferret ne Regias reliquias iacere inhonoratus patẽtur. hosti¬
bus hec et miseris et futo functis officia Regibus erogata. Illa amicis et feli¬
cibus et ynus tributa sunt ¶ Confecto Macedonico bello. musachanes ma¬
sinisse filius. cum equitib quos in presidium Romanoꝵ adduxẽat ab Imꝑa¬
tore paulo ad patrem remissus tempestate classe dispersa Brundusium eger
delatus est. Quod ut senatus cognouit contimio questorem illuc ire iussit. cuꝰ
cura et hospicium adolescenti expediret᷑ et omĩa que ad ualitudinem opus ess

Expanded text:
indicium est: Syphacem enim, quondam opulentissimum Numidiae regem, capindicium est: Syphacem enim, quondam opulentissimum Numidiae regem, captiuum in custodia Tiburi mortuum publico funere censuit efferendum, ut uitae dono honorem sepulturae adiceret. 8 consimilique clementia in Perse usus est: nam cum Albae, in quam custodiae causa relegatus erat, decessisset, quaestorem misit, qui eum publico funere efferret, ne regias reliquias iacere inhonoratas pateretur. Hostibus haec et miseris et fato functis officia regibus erogata, illa amicis et felicibus et uiuis tributa sunt. confecto Macedonico bello Musochanes Masinissae filius cum equitibus, quos in praesidium Romanorum adduxerat, ab imperatore Paulo ad patrem remissus tempestate classe dispersa Brundisium aeger delatus est. quod ubi senatus cognouit, continuo illo quaestorem ire iussit, cuius cura et hospitium adulescenti expediretur et omnia, quae ad ualitudinem opus essent,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩberalitatis. quas aptiores comites ꝙͣ humantatem
et chemenciam dederim quoniam idem gemis laudis ex¬
petunt quarum pͥma mopia. proxima occupacõne. ter¬
cia ancipiti fortuna prestat᷑. Cumꝰ nestias ꝙͣ maxĩe
probes eus tamen conmendacio p̃turrẽ uidetur. cui nomen ex ip̃o numine
quesitum est. Ante omĩa autem humanissima et clementissima Genatus
atta referam. qui cum cartaginensum fegati ad captiuos redimendos in yr¬
bem uenissent. protinus hiis nulla peruma accepta reddidit. Iuuenes nu¬
merum duum Milium et Septingentoꝵ quadragnita trium expletissimos
rerum. Gantum hostium exercitum dimissum. Gantam petumiam contẽp¬
tam tot punicis murriis ueniam datam ipos legatos obstupuisse arbitror.
ac secum dixisse. O munficenciam gentis Romane deoꝵ bemgnitati equa¬
dam. o etiam nram legationem supra uota felitem. Nami quod bnficiũ
nmꝙͣ dedissemus accepimꝰ ¶ Illud quoq non parium humanitatis Senatus

Expanded text:
Liberalitati quas aptiores comites quam humanitatem et clementiam dederim, quoniam idem genus laudis expetunt? quarum prima † inopia, proxima occupatione, tertia ancipiti fortuna praestatur, cumque nescias quam maxime probes, eius tamen commendatio praecurrere uidetur, cui nomen ex ipso numine quaesitum est. Ante omnia autem humanissima et clementissima senatus acta referam. qui, cum Karthaginiensium legati ad captiuos redimendos in urbem uenissent, protinus his nulla pecunia accepta reddidit iuuenes numerum duum milium et septingentorum et xl trium explentis † simis rerum tantum hostium exercitum dimissum, tantam pecuniam contemptam, tot Punicis iniuriis ueniam datam: ipsos legatos obstipuisse arbitror ac secum dixisse 'o munificentiam gentis Romanae deorum benignitati aequandam! o etiam nostram legationem supra uota felicem! nam quod beneficium numquam dedissemus, accepimus.' Illud quoque non paruum humanitatis senatus
Abbreviated transcription (Latin):
gentos simul gelensium equites uitempestatio in posẜiones suas compul¬
sos aluit ac uestiuit. Quid multa non morlem aliquem. Sed propicie
fortune benignum esse dicẽs sium. Rrgo quod Gilliuas possidebat om̃i
quasi cõmune patrimonium erat. Pro tius salute et incrementis tum
agrigentina ciuitas tum etiam uicine regiones uotis extubabant. Collo¬
cato contria parte archas in exorabilib claustris obseratas noune p̃stan¬
ciorem aliqnto existimes illam impensam ꝙͣ hanc custodiam Explicit¬

Expanded text:
gentos simul Gelensium equites, vi tempestatis in possessiones suas compulgentos simul Gelensium equites, vi tempestatis in possessiones suas compulsos, aluit ac vestivit. Quid multa? Non mortalem aliquem, sed propitiae fortunae benignum esse diceres sinum. Ergo quod Gillias possidebat, omnium quasi commune patrimonium erat, pro cujus salute et incrementis, tum Agrigentina civitas, tum etiam vicinae regiones votis excubabant. Colloca ex contraria parte, arcas inexorabilibus claustris obseratas, nonne praestantiorem aliquando existimes illam impensam, quam hanc custodiam? Deni
Abbreviated transcription (Latin):
mumficentia sua uti cogẽt. Uoluntate mittendi prius iteꝵ prouidencia ca¬
uendi ne remittẽtur lib̾erilis ¶ Subuectam hic Agrigentinum Gilliã
ꝙͣ prape modum ip̃ius libẽalitatis precordia constat habiusse. Frat opibus
extellens sed multo eciam amino ꝙͣ diuiciis locupletior. semꝑq in eroganda
potius ꝙͣ in corripienda petuna occupatus. adeo ut domus eius quedam
quasi munificentie officina uidetur. Illmc enim publicis usibus apta mo¬
numenta extribuebant᷑. Illinc graita pupillis osculis spectacula edebant᷑.
Illinc epularum magnifici apparatus latentiq annone subsidia oriebant᷑.
et cum uniu̾sis priuatim alamenta inopia laborantib dotes uirginbus
pauꝑtate presis subsidia detrimentoꝵ intursu quassatis erogubant᷑. hospi¬
tes quoq tum urbanis penatib tum etiam xusticis tectis bengnissime ac¬
cepti uariis muẽibus ornati dimittebant᷑. Quodam uero temꝑe. Qum

Expanded text:
munificentia sua uti cogeret, uoluntate mittendi prius, iterum prouidentia camunificentia sua uti cogeret, uoluntate mittendi prius, iterum prouidentia cauendi ne remitteretur liberalis. Subnectam huic Acragantinum Gillian, quem propemodum ipsius liberalitatis praecordia constat habuisse. erat opibus excellens, sed multo etiam animo quam diuitiis locupletior semperque in eroganda potius quam in corripienda pecunia occupatus, adeo ut domus eius quasi quaedam munificentiae officina crederetur: illinc enim publicis usibus apta monumenta extruebantur, illinc grata populi oculis spectacula edebantur, illinc epularum magnifici apparatus labentique annonae subsidia oriebantur. et cum haec uniuersis, priuatim alimenta inopia laborantibus, dotes uirginibus paupertate pressis, subsidia detrimentorum incursu quassatis erogabantur. hospites quoque cum urbanis penatibus tum etiam rusticis tectis benignissime excepti, uariis muneri
Abbreviated transcription (Latin):
tube signo silencio facto per preconem hec uerba recitari iussit. S.p. q R.
et titus quintius flamineus Imꝑator om̃es gretie urbes que sub dicione
Regis philippi fuerunt libeas atq ĩmunes esse iubet. Quib auditis maxio
et mopinato gaudio om̃es ꝑtulsi primo ueluti non audisse se qui audierunt
credentes opticuerunt Iterata deinde pronũcciacõne preconis tanta celum cla¬
moris a lacritate compleuerũt. ut certe constet aues que suꝑuolabant atto¬
ntas pauentesq decidisse. Magni animi fuisse a tot captiuoꝵ capitib seruitu¬
tem detraxise et tunnic nobilissimis et opulentissims urbibus populus ro. lib̾¬
taten largitus est. Ad cuius maiestatem pertinet non solum que ip̃e benigne
tribuit Sed etiam que alio tribuente sensit cõmemorari. fxterna. ¶
erant afflicti Brecenta milia Modium tritici et ducenta ordei. Auriq ducenta

Expanded text:
tubae signo silentio facto per praeconem haec uerba recitari iussit: 'S. P. Q. R. tubae signo silentio facto per praeconem haec uerba recitari iussit: 'S. P. Q. R. et T. Quintius Flamininus imperator omnes Graeciae urbes, quae sub dicione Philippi regis fuerunt, liberas atque inmunes esse iubet.' quibus auditis maximo et inopinato gaudio homines perculsi primo ueluti non audisse se quae audierant credentes obticuerunt. iterata deinde pronuntiatione praeconis tanta caelum clamoris alacritate conpleuerunt, ut certe constet aues, quae superuolabant, adtonitas pauentesque decidisse. magni animi fuisset a tot captiuorum capitibus seruitutem detraxisse, quot tunc nobilissimis et opulentissimis urbibus populus Romanus libertatem largitus est. Ad cuius maiestatem pertinet non solum quae ipse benigne tribuit, sed etiam quae alio tribuente sensit commemorari: ut enim illerant adflicti, ccc milia modium tritici et cc hordei aurique ducenta
Abbreviated transcription (Latin):
cruentam retulerint. ꝙͣ imꝓbando gaudio exultent cognostent. Si diligent᷑
Genatus consultum quo consilio gracie acte sunt leg̃e non fastidierint ¶
consecter de sua taceam. Ad sumam enim laudem eius pertinet quem ami
Regibus et urbibus et gentibus p̃stitit recognosti. quia omne preclari fucti
decus crebra memoi̾a in se ip̃o reuirescit. Asiam bello captam Attalo Regi pos
Imꝑium credens si ditissimamatq amenissimam partem terraꝵ orbis in bene¬
ficio ꝙͣ in fructu suo repoñe maluiss. Ip̃a uictoria donum felicius. quia mul-¬
tum occupasse muidiam habere potuit tantum tribuisse gloria carere non
potuit ¶ Illius uero Romane liberalitatis celestem spiritum nulle littẽ
satis dignis laudib prosequent᷑. Philippo enim Macedome Rege suꝑato cum
ad Ischinicum spectaculum tota gretia conuenisset. G. quintius flamineus

Expanded text:
cruentam retulerunt, quam inprobando gaudio exultent cognoscent, si diligenter cruentam retulerunt, quam inprobando gaudio exultent cognoscent, si diligenter senatus consultum, quo Considio gratiae actae sunt, legere non fastidierint. consecter, de sua taceam: ad summam enim eius laudem pertinet quem animum regibus et urbibus et gentibus praestiterit recognosci, quod omne praeclari facti decus crebra memoria in se ipso reuirescit. Asiam bello captam Attalo regi muneimperium credens, si ditissimam atque amoenissimam partem terrarum orbis in beneficio quam in fructu suo reponere maluisset. ipsa uictoria donum felicius, quia multum occupasse inuidiam habere potuit, tantum tribuisse gloria carere non potuit. Illius uero Romanae liberalitatis caelestem spiritum nullae litterae satis dignis laudibus prosequentur: Philippo enim Macedoniae rege superato, cum ad Isthmicum spectaculum tota Graecia conuenisset, T. Quintius Flamininus