comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e regno hunorũ quod in om̃i pene sichia
tenebat pncipatum. ipã gentis barbaries
me silere faceret. Nisi aliuo famosum galliaꝵ
⁊ ytalie exidium me loqui cogeret qn peractalum
eoꝵ regemiudicium dei longe lateq effudit. que
quasi gladium limatũ et exaccuatum de uagina¬
sue indignatõnis super peccatrices gentes deus
distriuxit de eor ergo origine que in antiquor
leguntur hystoriis aperiam paucis. Silmier
sechancie inisule. iam quito locotenens p̾ncipatu
getharum Cũ terras sichie cũ sua gente ĩtroiit
reppit in pplo suo quasdam magnas mulieres
ias gechico ẜ mone alirũnas dicu̾t, ea
habens suspectas de me dio sui perturbat longeq
ab exercitu suo fugatas in solitudine coegit
errare Quas siluestres homines quos nõnulli
fanmofficarios uotant per desertum uagantes
du uidissent ⁊ earũ amplexib sein coitam
miscuissent genus hoc ferocissimũ ediderun
Quod fuit primũ inter meothidas paludes

Expanded text:
e regno Hunorum, quod in omni paene Scythia tenebat principatum, ipsa gentis barbaries me silere faceret, nisi illud famosum Galliarum et Italiae excidium me loqui cogeret, quando per Attilam eorum regem judicium Dei se longe lateque effudit, quem quasi gladium limatum et exacutum de vagina indignationis suae super peccatrices gentes Deus distrinxit. De eorum ergo origine quae in antiquorum leguntur historiis, aperiam paucis. Filimer, Scantiae insulae jam quinto loco tenens principatum Getharum, qui et terras Scythias cum sua gente introiit, reperit in populo suo quasdam magas mulieres, quas Gothico sermone Alyrumnas vocant, easque habens suspectas, de medio sui proturbavit, longeque ab exercitu suo fugatas, in solierrare. Quas silvestres homines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant, per desertum vagantes dum vidissent, et earum complexibus se in coitu miscuissent, genus hoc ferocissimum ediderunt, quod fuit primum inter paludes Meotidas;
Abbreviated transcription (Latin):
imperio Qui adecio impetiti bello exercitu Romano
ꝓstrato ip̃m deciũ pemeru̾t cũ filio decio hac felitate
elati ⁊ sepe postea in congressu Romanis ducib
superiores effecti: toti orbi Romans erant terrori
Isti ad huc transdanubiũ consticuti: tempore
ualentis imperatoris: ceperut cuuli bello interse
collidi at alaritus dux unius partis cum p̾ualiusi
futigno duci alteriuis partis: futig̾ns a ualente
auxiliũ petit. xpĩanũ se fieri proniait. ualens auxiliũ
mittit: eoq in seccam arrianorũ arrinanus ip̃e ĩduci

Expanded text:
imperio. Qui a Decio impetiti bello, exercitu Romanorum imperio. Qui a Decio impetiti bello, exercitu Romanorum protrito, ipsum Decium peremerunt cum filio Decio. Hac felicitate elati et saepe postea in congressu Romanis ducibus superiores effecti, toti orbi Romano erant terrori. Isti adhuc trans Danubium constituti, tempore Valentis imperatoris coeperunt civili bello inter se collidi. Athalaricus dux unius partis cum prevaluisset Fritigerno duci alterius partis, Fritigernus a Valente auxilium petit, christianum se fieri promittit. Valens auxilium mittit, eosque in sectam Arrianorum, Arrianus ipse, induci
Abbreviated transcription (Latin):
cenothorum qui apud antiquos gethe dicti
sunt et postea diuisi. duo ex se Regnai
estrogotharũ et uoisigothoꝵ fecerune talem orgies
fuispe cognouimꝰ ex hystoria ior danis. Isti scanciã
stitbae insulam primo incoluerut eiuuo possone
non contenti cum Rege herith inde exier̾̃t ⁊ uicmar
sichie inẜulas et terras ꝑagrantes uicinas gentes
bellis la cestebant et terrore nominio sui finitimas
ꝯentes sisi susigelant post sub phalemere ꝯuĩto
rege suo ad ulteriora sichie progressi ad citoriores
usq Ripas danubii terras tracie dacie mesieq. diu
longe lateqz peruagati. ibi ꝑ multa tpra ymo ꝑ
multa scla in gentem magñã coaluerut et multa
gentes uictoriis suis applicantes nomen et
fortitudinẽ suã amplificaueru̾t unbus in¬
naturam barbaricã exuentes: humanitate et
honestate aliis barbarics gentibz p̾minebant
tpre aute̾ decii imꝑatoris transito danubio cũ
guma Rege suo: grauiter incubabant Romano

Expanded text:
othorum, qui apud antiquos Getae dicti sunt, quique postea divisi, duo ex se regna, id est Ostrogotharum et Wisigotharum, fecerunt, talem originem fuisse cognovimus ex historia Jordanis. Isti Scanciam Scythiae insulam primo incoluerunt. Cujus possessione non contenti, cum rege eorum Berich inde exierunt, et vicinas Scythiae insulas et terras peragrantes, vicinas gentes bellis lacessebant, et terrore nominis sui finitimas gentes sibi subigebant. Post sub Filimere quinto rege suo ad ulteriora Scythiae progressi, ad citeriores usque ripas Danubii, terras Traciae, Daciae, Mesiaeque diu longe lateque sunt pervagati. Ibi per multa tempora, immo per multa saecula, in gentem magnam coaluerunt, et multas gentes victoriis suis applicantes, nomen et fortitudinem suam amplificaverunt. Viribus vinativam barbariem exuentes, humanitate et honestate aliis barbaricis gentibus preminebant. Tempore autem Decii imperatoris, transito Danubio cum Gniva rege suo, graviter incubabant Romano
Abbreviated transcription (Latin):
gallicia. Insule baleares tingitana Transfretum
quod ab occeano infusum terras intrat nter chalpe
N illirico sũt puincie xuiii/ Salmacia supra
mare pannomia prima in qua syrmiũ pãnoma
secunda ualeria ꝓuincialis. mesia superior.
Epirꝰ uetꝰ Eprras nouus pampica Noricus
Sichia inferior Europa in qua est constãtinopol
q̃ prius lichus dicta fuit sue besancui ihoduta
NA sia sunt ꝓuincie numero .un. a sia ipa
in qua illium .i. trora lichia galathia lidiacana
heles pontus pamphilia ꝑsidia frigia prima
fugia salutaris lychaoina yria ꝙclades
qua est anthiochia. Syria palestina Syra
phenice ys auria cilicia iuxta mont̾e tauru cyprꝰ
ue potania inter tygrin ⁊ eufratem eufrateria¬
n ponte sunt ꝓuincie numero .uiii. poͬt ꝰ polemoniat᷑
pontus misia honorida bithima pafiagonis
mema maior armema minor cappadocia
n egypto sunt ꝓuncie numero . ui. Egiptus

Expanded text:
Gallitia. Insule Baleares. Tringitania trans fretum, Gallitia. Insule Baleares. Tringitania trans fretum, quod ab Oceano infusum terras intrat inter Calponam . IN ILLIRICO SUNT PROVINCIE NUMERO XIX. Dalmatia supra mare. Pannonia I, in qua est Firmium. Pannonia II. Valeria. Prevales. Missia superior. Epirus ventus. Epirus nomina. Pampica Noricus thia inferior. Europa, in qua est Constantinopolis, que prius Licus dicta, sive Bizantium. Rodopa. IN ASIA SUNT PROVINCIE NUMERO XII. Asia ipin qua est Ilium 2 Lycia 3 Galatia 4 Lydia 5 Caria 6 Hellespontus 7 Pamphylia 8 Pisidia 9 Frygia prima 10 Frygia salutaris 11 Lycaonia 12 Cyclades qua est Antiochia 2 Syria Palaestina 3 Syria Phoenice 4 Isauria 5 Cilicia iuxta montem Taurum 6 Cypros 7 Mesopotamia inter Tigrem IN PONTO SUNT PROVINCIE NUMERO VIII. Pontus polemaicus. Pontus amasia. Honorida. Bichinia. Aflaconia. Armoenia minor. Armoenia major. Cappadocia. IN EGIPTO SUNT PROVINCIE NUMERO VI. Egiptus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ a lie plues, que onmes ab aquiloins plaga
exierunt. ut super hoc fortasse uideatur ditmn
ꝑ̾ ꝓphetam ab aquilone pandetur malum suꝑ
talia galia. Affrica. hospania. Illiritus. Thracia.
a. Oriens. pontus. Egiptus. Bractiama.¬
ytalia sunt ꝓunicie numero .xuii. Campania in qua
est capua Tuscia cuuombria. Qurilia. flamima in
qua est Rauenna. purenũ. uenecia. et liguria in qua
me dyolanum. uenecia cum hystris in qua ẽ aquileia
alpes gothie Samum a pulia cum calabria in qua est
tarentꝰ. Brucia cũ lucania Rethya prima Rethya sc̃da
Sicilia sardima. Corsita Alpes graye.
maritime Belgica prima in qua est treueris
Belgica sda̾ in qua est transitus ad britaninã
Germania prima super renum germama seda
Iuper eunde lagdimensis prima super todam̃e
n affrica sunt prouinae nuimero sex. proconsulars¬
in qua est carthago. Nundia bisancũt. eripolis
n yspaina sunt puĩcie numero .un. tarraconesio
Cartaginensis Betica Insitania in qua est emarita

Expanded text:
et aliae plures, quae omnes ab aquilonis plaga exierunt; ut super hoc fortasse videatur dictum per prophetam: Ab aquilone pandetur malum super Italia. Gallia. Affrica. Yspania. Hilliricus. Tracia. Asia. Oriens. Pontus. Egiptus. BrittaIE SUNT NUMERO XVII. Campania in qua est Capua. Tuscia cum Imbria. Emilia. Flaminia, in qua est Ravenna. Picenum. Liguria, in qua est Mediolanum. Venetia cum ystris, in qua est Aquileia. Alpes Cotie. Samnium. Apulia cum Calabria, in qua est Tarentus. Bruttia cum Lucania. Retia prima. Retia secunda. Sicilia. Sardinia. Corsica. Alpes Graie. maritimae 8 Belgica prima, in qua est Treverus 9 Belgica secunda, de qua transitur ad Brittaniam 10 Germania prima superius. Lugdunensis I, super Rodanum. FRICA SUNT PROVINCIE NUMERO VI. Proconsul qua est Cartago. NN YSPANIA SUNT PROVINCIE NUMERO VII. Tarraconensis. Cartaginensis. Betica. Lusitania, in qua est Emerita.
Abbreviated transcription (Latin):
cum honore Reponitur in sede ꝓpria. Gerbertꝰ uero
incelligens quod pontificatus honorem Inuiste
usurparerat penitencia ductꝰ iudicabat se ee i̾dignu
tali honore. per idem tempus eletone ottonis imꝑatoris¬
urbis quo per plures a nos ibid residente Ramano ppͬa
defunto a pplo urbis Rome aclamatur sibi daꝵi põtifex
Qui assumptus de Rauenna constituitur aplicus

Expanded text:
cum honore reponitur in sede propria. Girbertus vero intelligens, quod pontificatus honorem usurpasset injuste, penitentia ductus judicabat se indignum tali honore. urbis; quo per plures annos ibidem residente, Romano papa defuncto, a populo urbis Rome acclamatur sibi dari pontifex. Qui assumptus de Ravenna, consecratur episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
senis concrecõne ex matris et corpore ⁊ aĩnyo
Recente indolem configãt᷑ Et p̾ter hoc aut̾ quis c.
et negligere asꝑnariqz posssit quod que partue
suos de pnt ableganqz a sese ⁊ aliis aitriendis
quo parentes cũ filiis con socat intercidant aut
certe quidem diluũt deterũtq nam ubi in fantis
aliorsum dati feta ex ocłis amocio est iugor ille
materne flagrancie sensũ at paulatin Restigiie
om̃eq impacientissime solitudime stre pitus
ꝯsilescit neq multo minor comendati ad nut̾cem
aliam filii ꝙͣ morte amissi obliuio ipius qͣ
infantis affeccio amnini amoris consuetudis
in ea sola unde alit occupatur Et ꝑnide ut
in expoĩtie usu ueint matris que genuit
neq sm. ullum neq desiderui capit Et ꝓptea

Expanded text:
nis concretione, ex matris etiam corpore et animo recentem indolem configurat. Et praeter haec autem, quis illud etiam neglegere aspernarique possit, quod quae partus suos deserunt ablegantque a sese et aliis nutriendos quo parentes cum filiis natura consociat, interscindunt aut certe quidem diluunt deteruntque. Nam ubi infantis aliorsum dati facta ex oculis amolitiost, vigor ille maternae flagrantiae sensim atque paulatim restinguitur omnisque inpatientissimae sollicitudinis strepitus consilescit, neque multo minor amendati ad nutricem aliam filii, quam morte amissi, obliviost. Ipsius quoque infantis adfectio animi, amoris, consuetudinis in ea sola unde alitur occupatur, et proinde, ut in expositis usu venit, matris quae genuit neque sensum ullum neque desiderium capit. Ac propterea,
Abbreviated transcription (Latin):
heretitorum deffensor fideliũ. et famosore palina
certanina, in quibd libris minia difficultate
reconditꝰ in quibusd sic est plaissimus ut et
paruuilis probetur aceptus Cuius aperta suauia
sunt obscura uero magnis utilib sunt farcita
pinguestant huiꝰ autem ingemi unacitatem
si quis desiderat libros/ ip̃iꝰ confessione le gat ubi
refert annos mathematicos disciplinas magrose
comprehendisse quos aliis subdoctis expositorib
iux datur actingere Symbolũ quoq nr̃m uade

Expanded text:
haereticorum, defensor fidelium, et famosorum palma certaminum, in quibusdam libris nimia difficultate reconditur, in quibusdam sic est planissimus, ut etiam parvulis probetur acceptus; cujus aperta suavia sunt, obscura vero magnis utilitatibus farcita pinguescunt. Hujus autem ingenii vivacitatem si quis nosse desiderat, libros ipsius Confessionum legat: ubi refert omnes mathematicas disciplinas sine magistro se comprehendisse quas aliis sub doctis expositoribus vix datur attingere. Symbolum quoque nostrum, vadem
Abbreviated transcription (Latin):
rouincia narbonensis prima hẽ cuitates m̾o
uin. metropolis Curitas narbonensũ Cuita au
rouincia norbonensiũ scdã habet tuutates. un
etropolis ciuitas aquensiũ Cuitas aptensĩ ciuitus
Regensiũ i. regiꝰ Curitas foronolientiũ Ciuitas uapiisen
Cuutas segestroꝵ Cuuitas antipolitana
zouincia alpium maritimaꝵ hẽ ciuitate numero
uii. metropolis ciuitas ebredunensiũ Cuitas
dimensiũ .i. dina Ciuitas Rigomagen sui Curitai
Iolumensiũ Ciitas aniciensui Ciritas glannatena
humana orbi clarus fide integer ⁊ uita pura
cripsit ꝙͣta nec mueniri pñt erus ergo glieturs
om̃ia illrus here aut quis tanto studio legat quãto

Expanded text:
Prouincia Narbonensis prima, ciuitates n. ui: metropolis ciuitas Narbonensium ciuitas rouincia Narbonensis secunda, ciuitates n. uii: metropolis ciuitas Aquensium ciuitas Aptensium ciuitas Regensium ciuitas Foroiuliensium ciuitas Vappincensium ciuitas Segesteriorum ciuitas Antipolitana. Prouincia alpium Maritimarum, ciuitates n. uiii: metropolis ciuitas Ebrodunensium ciuitas Diniensium ciuitas Rigomagensium ciuitas Saliniensium ciuitas Sanitiensium ciuitas Glanatina humana orbi clarus, fide integer et vita purus, scripsit quanta nec inveniri possunt. Quis enim glorietur se omnia illius habere? Aut quis tanto studio legat, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Metropolis. Cuuitas. uiennensi Ciutas geneuensui
Turctus gracionopolitana Citas albiensĩ nunt¬
uinariũ. Cnuctas diensuĩ Curitas ualentinorum
Quritas carpentarensiũ Cuutas massiliensumi
roruncia aquitarita prima ht Ciutater mo

Expanded text:
ciuitas Genauensium ciuitas Gratianopolitana ciuitas Albensium ciuitas Deensium ciuitas Valentinorum ciuitas Arelatensium ciuitas Massiliensium. Prouincia Aquitanica prima, ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
orum potenciam auxit uictoria de gothis
et fortitudinis. quam uictoriam hoc modo hum
ꝓti sunt. uenatores hunorũ seq̃ntes uesi
cerne. meotidas paludes transeuntes quas inuias
nullatenus esse putabant. Aticam Regionem
diligenter explorant explorata omna hunis
nunciant. ad transeundum eos ammant. hoꝵ
icatu paludibus tiansitis uelud ꝯuidã
subito incubuerũt gentib sciticis. easqz omnes
sub ingaueru̾t sibi ipesq gothos ceteris imꝑantes
aut p̾minentes expulezuit sedib suis. hoc felictat
gothis. per annos fere .lxxx. laborauerunt
concussionem ⁊ Ruinã mundi. Ab hat ergo eoꝵ uictoria
usq ad mortem actile Regnum eorum in hoc opere¬
rugila fratres eus bleda ⁊ accila frater en¬

Expanded text:
orum potentiam auxit victoria de Gothis,fortitudinis. Quam victoriam hoc modo Huni adepti sunt: Venatores Hunorum, sequentes vestigia cervae Meotidas paludes transeuntis, quas inpervias esse hactenus putabant, Scythicam regionem diligenter explorant, explorata omnia Hunis nuntiant, ad transeundum eos animant. Horum ducatu paludibus transitis, velut quidam turbo subito incubuerunt gentibus Scythicis, easque omnes subjugaverunt sibi, ipsosque Gothos caeteris imperitantes aut preminentes expulerunt sedibus suis. Hoc felicitatGothis, per annos fere octoginta laboraverunt ad concussionem et ruinam mundi. Ab hac ergo eorum victoria usque ad mortem Attilae regnum eorum in hoc et Rugila fratres ejus, Bleda et Attila, frater e
Abbreviated transcription (Latin):
nuniero um. Metropolis curtas senonũ Curtae
carnotum ciuitas anticiõdorũ. Cnritas trecasiũ
funtas aurelianoꝵ cuntas parisioꝵ ciuitas
oiuntia belgita prima ht̃ ciuitas nuame
iiii. Metropolis ciuitas treneroꝵ ciuitas
mediomatricoꝵ .i. metis Eiuitas leucoꝵ..
ouncia belgica secunda habes gritatos numero .xii.
me tropolis ciuitas remoꝵ Cuutas suessiom cuutas
tathalauenicoꝵ. Ciuitas unomandoꝵ/ cͣities altra
Cnitas cameraten siũ. ciuitas turnacenciũ ciuitas siluanetẽ sui
Ciuitas bellonagoꝵ Curitas ambianensiũ Cuntas
rouincia germaie prima lit̾ ciuitates numero. ii
retiopolis cruitas magũsiensiu̾ .i. magu̾tienet iuitas¬

Expanded text:
uii: metropolis ciuitas Senonum ciuitas Carnotum ciuitas Autisiodorum ciuitas Tricassium iuitas Aurelianorum ciuitas Parisiorum ciuitas incia Belgica prima, ciuitates n. iiii: metropolis ciuitas Treuerorum ciuitas Mediomatricum ciuitas Leucorum Prouincia Belgica secunda, ciuitates n. xii: metropolis ciuitas Remorum ciuitas Suessionum Catalaunorum ciuitas Veromandorum ciuitas Atrabatum ciuitas Camaracensium ciuitas Turnacensium ciuitas Siluanectum ciuitas Bellouacorum ciuitas Ambianensium ciuitas rouincia Germania prima, ciuitates n. iiii: metropolis ciuitas Mog
Abbreviated transcription (Latin):
roruncia lugdunensis prima hc̃ cruitates
numero .U. Metropolis ciitas lugdunẽfũ¬
ingonu̾ Castrum cabilonense castrũ matisconese
rouincia lun dunensũi scda̾ ht̃ cuuitates nũo
un. Metropolis ciuitas Rothomagen ciuitas
baiocaꝵ ciuitas abricantu̾ cuutas euatitori abi¬
⁊ouincia lugdunensiũ tercia ht̃ curtates
numero nouem. metropolis ciuitas turonorũ
cnuuitas cenomanoꝵ cruitas andegauop ciuitas
chedonũ ciuitas nanuetũ cintas corio solitum. nelcorisopiten¬
Ciuitas dyablintũ que alio nomine ad alia uocat᷑ ĩ delen

Expanded text:
rouincia Lugdunensis prima, ciuitates n. iii: metropolis ciuitas LugdunLingonum castrum Cabillonense castrum Matisconense. Prouincia Lugdunensis secunda, ciuitates n. uii: metropolis ciuitas Rotomagensium ciuitas cassium ciuitas Abrincatum ciuitas Ebroicorrouincia Lugdunensis tertia, ciuitates n. uiiii: metropolis ciuitas Turinorum ciuitas Cenomannorum ciuitas Redonum ciuitas Andecauorum ciuitas Namnetum ciuitas Coriosolitum ciuiciuitas Diablintum Prouinci
Abbreviated transcription (Latin):
arborem letam atq ntantem malu̾ locum crãspoĩta
Sua aut suilis est Et ut pleruqz solet externe ⁊
barbare naconis Si improba si informio si ĩpudica
Pd ercle ip̃m est q̃d sepe admiramur quos d̃ pudicaꝵ
mulieꝵ liberos parentũ suore neq corporibus
neqz aĩms similes existere. Scite ig ⁊ ꝑite nr̃
maro quod cũ uersus illos hõi conse cretur Non¬
porcionem solain tainꝙͣ ille quem se quebatur
s alituram quoqz feram ⁊ seuam t̾mmnatus.
magnam fere ꝑtem ingenii altricis et natura
lactis. ez. que iam a principio imbuta pat̾am¬

Expanded text:
arborem laetam et nitentem, in locum alium transpositam, arborem laetam et nitentem, in locum alium transpositam, serva aut servilis est et, ut plerumque solet, externae et barbarae nationis est, si inproba, si informis, si inpudica,Id hercle ipsum est quod saepenumero miramur, quosdam pudicarum mulierum liberos parentum suorum neque corporibus neque animis similes existere. Scite igitur et perite noster Maro, quod, cum versus illos Homeri consectareturpartionem solam, tamquam ille quem sequebatur, sed alituram quoque feram et saevam criminatus est; magnam fere partem ingenium altricis et natura lactis tenet, quae iam a principio imbuta patern
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicit si in compestendis nature ssibus tam obsurduit
non id quoq nichil ẽẽ putat cuiꝰ in corpore cuiꝰq ex
sangumne concretus homo colitus sit An qui a spũ
multo ⁊ calore ex albuit non idem sanguims est mĩe
in uberib qui in utero fuit, Nonne hac quoq ĩsolercia
nature eidens est quã postꝙͣ sanguis ille rpifex
in penetralib suis õe corpus homiis fuxit aduẽ̾iente
iam partus tpr̃e insupernas se partes ꝓfert ad fouẽda
uite at lucis rudimento p̾sto est Et Recens natis¬
eti notu et familiare uictũ offert ꝙͣ obrem non frustra
creditu̾ est sieut ualeant ad fingendas corporis acqz
auni similicudines uis ⁊ nacura seminis non fetus ad
in illis capillũ cenuiorem In arborib et̾ ⁊ frugib
maior pleꝵ us ⁊ potestas ẽ ad eaꝵ indolem uel
de trattanda uel augendam aquaꝵ atz terrai q̃
alũt quã ipius quod iacitur senĩs ac sepei uideas

Expanded text:
hoc dicit, si in capessendis naturae sensibus tam obsurduit, hoc dicit, si in capessendis naturae sensibus tam obsurduit, non id quoque nihil interesse putat, cuius in corpore cuiusque ex sanguine concretus homo et coalitus sit? an quia spiritu multo et calore exalbuit, non idem sanguis est nunc in uberibus, qui in utero fuit? Nonne hac quoque in re sollertia naturae evidens est, quod, postquam sanguis ille opifex in penetralibus suis omne corpus hominis finxit, adventante iam partus tempore, in supernas se partis perfert, ad fovenda vitae atque lucis rudimenta praesto est et recens natis notum et familiarem victum offert? Quamobrem non frustra creditum est, sicut valeat ad fingendas corporis atque animi similitudines vis et natura seminis, non secus ad in illis capillum gigni teneriorem. In arboribus etiam et frugibus maior plerumque vis et potestas est ad earum indolem vel detrectandam vel augendam aquarum atque terrarum quae alunt, quam ipsius quod iacitur seminis, ac saepe videas
Abbreviated transcription (Latin):
non alere mĩc suo lacte quod uideat iain uiuente
iam hominẽ iam matris officia implorantem aut
tu quoq inquit putas naturam feminis mãmaꝵ
ubera quasi quosd uenustriores nouulos non liberoꝵ
alendoꝵ se ornãdi pectoris dedisse, Si enin quod nobis .s.¬
a best pleq iste prodigiose mulieres fontem illũ sanctissi
pericło quoq au̾si correpti qui lactis loborauit tamꝙͣ¬
sibi pulcritudinis insignia deuemscent Quid quid
faciunt eadem necordia qua quibd cõmenciis fraudib
et labore partus fatiscat Quod cum fit publica detestaⁿ
cõium q odio dignũ ĩ ip̃is hominẽ premordiis dum
fingit᷑ d. aĩatur inter ipas artificis nr̃e manus ĩ t̾fectũ
ire quantulũ hinic abest iam perfectũ iam genitum.
iam filiũ ꝓprii atq consueti atq cognoti sanguinis
alimomia priuare Ez nichil int̾est. hoc eñ dicit dassi
alatur ⁊ iuuat cuiꝰ id lacte fiat Cur igitur iste qui

Expanded text:
non alere nunc suo lacte quod videat, iam viventem, non alere nunc suo lacte quod videat, iam viventem, iam hominem, iam matris officia inplorantem? An tu quoque, inquit, putas naturam feminis mammarum ubera quasi quosdam venustiores naevulos, non liberum alendorum, sed ornandi pectoris causa dedisse? Sic enim, quod a vobis sabest, pleraeque istae prodigiosae mulieres fontem illum sanctissimpericulo quoque aversi corruptique lactis laborant, tamquam pulcritudinis sibi insignia devenustet, quod quidem faciunt eadem vecordia, qua quibusdam commenticiis fraudibus et labore partus fatiscat. Quod cum sit publica detestatione communique odio dignum, in ipsis hominem primordiis, dum fingitur, dum animatur, inter ipsas artificis naturae manus interfectum ire, quantulum hinc abest, iam perfectum, iam genitum, iam filium proprii atque consueti atque cogniti sanguinis alimonia privare? Sed nihil interest, hoc enim dicitur, dum alatur et vivat, cuius id lacte fiat. Cur igitur iste qui
Abbreviated transcription (Latin):
pbris deputatas iamn cremant ⁊ ut in uno cetera ꝑpend
laici corpus dñi a pbris conuigatis consecratũ sepe
pedib concultauerũt ⁊ sangumem dm uolũtarie
effuderũt
auditoris sectatorisqz sui paululuiꝰ ante emxam
auccuqz eenato filio Eamus inquit ⁊ puerperã ui su
et prĩ gratulatũ. ie erat loci senatorii ex familiare
labore ac uigilra sompnũ capere cognouit fabulari
instituit ꝓlixiꝰ Et nichil inquit dubito quin filiũ
lacce suo muttritura sit Sed cum mater puelle ꝑcẽdũ
esse ei diceret adhibendasqz puero nuttrixes ne ad.¬
Dolores quo in eintendo eulisss mimus q mutricto mo
graue ac difficile redderet Oro te inquit mulier
sine eam totam integram matrem esse filii sui Quod
enm hoc ꝯt naturã imperfectũ at dimidiatũ mris
genus peperisse ac stacin ab se se abiessisse, aluisse
in utero sanguine suo nescio quid quod non uidetur

Expanded text:
presbiteris deputatas igni cremant; et ut in uno cetera perpendas, presbiteris deputatas igni cremant; et ut in uno cetera perpendas, laici corpus Domini a presbiteris conjugatis consecratum sepe pedibus et conculcaverunt, et sanguinem Domini voluntarie effuderuntauditoris sectatorisque sui paululum ante enixam auctumque eum esse nato filio. Eamus, inquit, et puerum visum et patri gratulatum. Is erat loci senatorii, ex familia nlabore ac vigilia somnum capere cognovit, fabulari instituit prolixius et: Nihil, inquit, dubito quin filium lacte suo nutritura sit. Sed cum mater puellae parcendum esse ei diceret adhibendasque puero nutrices, ne addolores quos in enitendo tulisset munus quoque nutricationis grave ac difficile accederet, Oro te, inquit, mulier, sine eam totam integram matrem esse filii sui. Quod est enim hoc contra naturam inperfectum atque dimidiatum matris genus, peperisse ac statim a sese abiecisse? aluisse in utero sanguine suo nescio quid quod non videret,
Abbreviated transcription (Latin):
n regortꝰ pp̃a celebrata sinodo symonia cos anathematizaue
uxoratos sacerdotes a diuino remouit officio et
laytis missã eoꝵ audire interdixit. nouo exemplo et
ut multis uisu est inconsiderato preuidicio contͣ sctoꝵ¬
latenter oꝑante eoꝵd sacramentor effein seu per bonos
seu per malos mntra dei ecciam dispensẽtur tamen quia
spũs mistice illa iuificat nec bonoꝵ meritis ãplificãt
oritur scandaluĩ ut nullus heresis tpr̃e. santta ecciã
grauiori scismate descissa sit. luis pro uisticia illis ꝯtͣ
aliquib eam m ͦ cã questus ac iaccencie simulantib
multis in continencia pariurio aut multipliciori adult̾i
cumulãtib ad bͥ aut opportuntate laycis insurgẽtib
disputãt infentes baptizant sordide humore auriu
pro sacio oleo ⁊ casmace utentes in extremo uite
uaticũ dnñcũ ⁊ usitatũ ecc̃e obsequiũ sepulture
presbiteris conuigatis accipe parmpendant decimas

Expanded text:
regorius papa celebrata synodo symoniacos anathematizavit, et uxoratos sacerdotes a divino officio removit, et laicis missam eorum audire interdixit, novo exemplo, et ut multis visum est inconsiderato prejudicio, contra sanctolatenter operante eorundem sacramentorum effectum, seu per bonos, seu per malos intra Dei aecclesiam dispensentur, tamen quia Spiritus sanctus mistice illa vivificat, nec bonorum meritis dispensatoritur scandalum, ut nullius heresis tempore sancta aecclesia graviori scismate discisa sit, his pro justitia, illis contra aliquibus eam modo causa questus ac jactantiae simulantibus, multis incontinentiam perjurio aut multipliciori adulterio cumulantibus; ad hoc hac oportunitate laicis insurgentibus disputant; infantes baptizant, sordido humore aurium pro sacro oleo et crismate utentes; in extremo vitae viaticum dominicum et usitatum aecclesiae obsequium sepulturae a presbiteris conjugatis accipere parvipendunt; decimas
Abbreviated transcription (Latin):
custodie mancipauit dicens non debere ex concubina
natũ poncificali in fula subliman In cuius locum.
gerbertum monacũ philezophũ consacrari fecit eo¬
Romanus pontifex. epos qui ordinacone gerberti et
arnulfi degradacõne consen serant a sacerdotale
honnore suspendit misitqz leonem abbatẽ a sede
aplica ad seguinũ senonĩ archiepin qui uice sua in¬
ciuitate Remis congregaret consiluiꝰ. collito igitur ꝯsilio

Expanded text:
custodie mancipavit, dicens natum ex concubina non debere pontificali infula sublimari. In cujus etiam locum Gibertum philosophum consecrari fecit, eoRomanus pontifex episcopos, qui ordinationi Girberti et Arnulfi degradationi consenserant, a sacerdotali honore suspendit, misitque Leonem abbatem a sede apostolica ad Seguinum Senonum archiepiscopum, qui vice sua civitate Remis congreget concilium. Collecto igitur concilio
Abbreviated transcription (Latin):
lxxx Cui scilz marciano imꝑaton apparens dñs
in sompnis arcum accile fiactũ ẽẽ ostendit nec id
uamit fuit. Eadem quippe nocte actila in impciis
crapulatus erumpente per appoplexiam sagu
de narib. in lecto est effocatus cui filuus euis
Ex tunt Regno hunorum dimmuto: tum ex gencium
subiectarum dissencione: tum expugnandi ĩfelicitat
regnaueru̾t quide̾ sed non in priori fortitudine don
longo post tempore a karolo magno uitti: cum ipo
suo nommne disperiere hus ab hm̃e filiis actile.
et post eos zeliobes Regnauerunt ams lix. Ex tui¬

Expanded text:
lorius. Martiano imperatori apparens Dominus in somnis, arcum Attilae fractum esse ostendit. Nec id vanum fuit. Eadem quippe nocte Attila in nuptiis suis crapulatus, erumpente per apoplexiam sanguine de naribus, in lecto est offocatus. Hernac filius ejus Huni regno suo diminuto cum ex gentium subjectarum discessione, tum ex pugnandi infelicitate, regnaverunt quidem, sed non in priori fortitudine, donec longo post tempore a Carolo Magno victi, cum ipso suo nomine disperiere. His abhinc filii Attilae, et post eos Zeliobes regnaverunt annos 50. Apu
Abbreviated transcription (Latin):
reprobato. et in clericum tonsorato Chintasindus .xuii.¬
nqz sibi uendicant. Ita Regnum Wisigotho
et suenoꝵ destructum est. et redactum sub sarracene
sunt a hunis. ex quo uero cedentibus Wandalis
et deuictis sueis ceperũt Regnare in hispamne
partis hyspamiaꝵ qd dicitur galicientiũ quod̾ n¬
tunc wisigothi nec postea sarratem potuerũt
subigere adhuc uiget incolume et deo ꝓtegente¬

Expanded text:
reprobato et in clericum tonsorato, Chintasindus eamque sibi vindicant: et ita regnum Wisigothorum et Suevorum destructum est, et redactum sub Saracenis,sunt ab Hunnis: ex quo vero cedentibus Wandalis, et devictis Suevis coeperunt regnare in Hispania,partis Hispaniarum, quod dicitur Galliciensium, nec tunc Wisigothi, nec postea Saraceni, potuerunt subigere; sed adhuc viget incolume, et Dei fide prote
Abbreviated transcription (Latin):
modo non uidet᷑ utile qr que huiꝰ regni fueut
antiqurtas qͣnta ⁊ qͣm poteris huiꝰ antiꝯuitatis noblltas
satis Recolet lettor per antrquoꝵ hystorias het tm̃
notabo qr sepe uittoria abusi de Romanio Nu̾t autem
Recens ceso iuliano ⁊ exercito Romanoꝵ profligato et
finib siuio Romano imperio mutilato ⁊ sic pro suo libitu
ferebant/ Et sapore Rege eoꝵ insolentiuo agẽte xpiams
et bomanio sĩmodio infesti erant. hit sapor qu¬

Expanded text:
modo non videtur utile, quia quae hujus regni fuerit antiquitas, quanta et quam potens hujus antiquitatis nobilitas, satis recolet lector per antiquorum historias. Hoc tantum notabo, quia sepe abusi victoria de Romanis, nunc autem recens caeso Juliano, et exercitu Romanorum profligato, et finibus suis Romano imperio mutilato, et sic pro suo libitu ferebant; et Sapore rege eorum insolentius agente, Christianis et Romanis omnimodis infesti erant. Or
Abbreviated transcription (Latin):
hec fauoriũ dicentem auduu greca oracõne
curꝰ sentencia ꝯmius utilitatis grã ꝙͣtum
menusse ꝑotiu Retuli amonita̾tis uero et
copias ubertates q uerboꝵ latina oĩs faccudia
iux q̃d indispici potuerit mea tenurtas
nequa quam.

Expanded text:
m audivi Graeca oratione. Cuius sententias communis utilitatis gratia, quantum meminisse potui, rettuli, amoenitates vero et copias ubertatesque verborum Latina omnis facundia vix quaedam indipisci potuerit, mea tenuitas nequaquam.
Abbreviated transcription (Latin):
ppͬa ab ea in carcere cruciatus fame defecit. post
dies autẽ .uc. theodericus subito defunttꝰ. a quod
sancto herenita uisus est midus ⁊ discaltratus
a Iohanne pp̃a ⁊ symaco patricio in ola uoltam
ẽẽ detrusus. Athalaricꝰ cheo deriti ex filia
nepos in Regno y talie et ostrogo thor succede̾s

Expanded text:
 ab eo in carcere excruciatus, fame defecit. Post dies 90 Theodericus subito defunctus, a quodam sancto heremita visus est nudus et discalceatus a Johanne papa et Simmaco patricio in olla Vulcani esse detrusus. Athalaricus, Theoderici ex filia nepos, in regno Italiae et Ostrogothorum succedens,
Abbreviated transcription (Latin):
contiuerit oĩa pene mũdi Regna. Nouissimo uero
tpre regnũ illuo quod em tybis suis ferieis
dutissime ⁊ firmissime sine aliq lassitudiẽsteterit
Tandem ferro sue fortitudinis cõmixto cũ cesta huane
imbecillitatio ex alto õnacõnis sue gradu cũ fragore
terubli labere ceperit hoc regnũ p̾mi perse ĩpulerut
qui semper eũ Romario pene ex equo se liabuerunt
modo uero uaxillãte rei pu ͣ statu eos ultꝰ impetere
non timuerũt ⁊ insuper eos suis finib mutilare
potuerũt qñ Iulrano aposta teso. et exerciti misiablite¬
ei duplũ in poculo. quo ceteris mistuit Cu̾ctio pene¬
gentib prede ⁊ ludibuo patuit Et qui osimn cum aliis
gentib pro sola gloria certabant. Modo saluti sue. uix
satis consulere poterant Nam quecu̾q gentes aut
minuende dmꝰ multitudinis causa aut amore exertẽde
sue feritatis a patria sua exulabant romanũ imꝑuiͣ
la cessabant, et de eus latissimo corpore uelut partes
quasd̾am sibi excidebant ⁊ in eis sibi Regnandi locum

Expanded text:
it omnia paene mundi regna; novissimo vero tempore regnum illud, quod in tibiis suis ferreis diutissime et firmissime sine aliqua lassitudine steterat, tandem ferro suae fortitudinis commixto cum testa humanae imbecillitatis, ex alto dominationis suae gradu cum fragore terribili labare coeperit. Hoc regnum primi Persae impulerunt, qui semper cum Romanis paene ex aequo se habuerunt, modo vero vacillante rei publicae statu, eos ultro impetere non timuerunt, et insuper eos suis finibus mutilare potuerunt, quando Juliano apostata caeso et exercitu Romaei duplum in poculo, quo ceteris miscuit, cunctis genpaene praedae et ludibrio patuit; et qui olim cum aliis gentibus pro sola gloria certabant, modo saluti suae vix satis consulere poterant. Nam quaecunque gentes, aut minuendae domo multitudinis causa, aut amore exercendae suae feritatis, a patria sua exulabant, Romanum imperium incessebant, et de ejus latissimo corpore velut partes quasdam sibi excindebant, et in eis sibi regnandi locum
Abbreviated transcription (Latin):
dets a lama i. uoragnie extractus: Namn mater eus
septem uno partu enixa. cũ eos in piscinã piessisset
et Rex agelmũdus iter faciens eos hasta Reuolueret
is hastam eus furmiter tenuit. et ar eo nuctutus eo
uirtutis ꝓcessit ut in Regno ei succederet ⁊ necem eiꝰ
ĩ bulgares ultꝰ sit lethis taus hildeoth quartꝰ euideeth¬
x quo ergo in Rugilam profecti sunt
usq ad annos .xl. talis fuit rerũ gestarum. eoꝵ
conseq̃ncia Sub gudeoth et filio eus claffone rege
sexto. in Rugilam hĩtauere. Sub taccone Seꝑtimo
Rege in campis affed habitauere ubi tercio anno
lodulpho heruloꝵ Rege. a taccone ꝑempto et Regne
herulorũ destructo longobardoꝵ creuit potencia
Taccone nuasco ꝑmit ⁊ ipẽ octauus regnauit am̃s¬

Expanded text:
est voragine, fuit extractus. Nam mater ejus septem uno partu enixa, cum eos in piscinam projecisset, et rex Agelmundus iter faciens eos hasta revolveret, is hastam ejus firmiter tenuit et ab eo nutritus, eo virtutis processit, ut in regno ei successerit, et necem ejus in Bulgares ultus sit. Lethu tertius, Hildeoch quartus, Gudeochx quo ergo in Rugilant profecti sunt, usque ad annos 40, talis fuit rerum gestarum horum consequentia. Sub Gudeoch et filio ejus Claffone sexto rege in Rugilant habitavere. Sub Tattone septimo rege in campis Asfeld habitavere; ubi tertio anno, Rodulfo Herulorum rege a Tattone perempto et regno Herulorum destructo, Langobardorum crevit potentia. Tattonem Wacho peremit, et ipse octavus regnavit
Abbreviated transcription (Latin):
italie pheleterm regem Ragorum bello
oppressum extinguit huic pheleto ⁊ uxori eis gise
sanct̃e seuerinus hec uentura p̾dixerãt. quia eos
a malis compescerrenõ poterat Exterminatio aute¬
quib tunc tempous quintꝰ Rex gudeoth principabat
uia eigo longobardorum mencionem fecintus
istinccõnem nondu actiginus: iam nũc

Expanded text:
Italiae Feletheum regem Rugorum bello oppressum extinguit. Huic Feletheo et uxori ejus Gisae sanctus Severinus haec ventura predixerat, quia eos a malis compescere non poterat. In Afquibus tunc temporis quintus rex Gudeoch principabatur. Quia ergo Langobardorum mentionem fecimus, distinctionem nondum attigimus. Jam nunc
Abbreviated transcription (Latin):
upoulorurn ꝯui postea prĩa lnga lõgobardi
a longis barbis uocati sunt certã quidam
nonnem seꝯinius Sed certum origimo eors tempne
non mnuenimꝰ. Nam Reges Regnasse super es
legmnius quoꝵ et̃ nomina didistimus sed annos
cent ut eos terra sua non posset capere egssione
tercie pantis niuere multitudine̾ ꝯsiliũ hũerunt
Et qui nam eoue deberent, missa forte que siuer̃t
Sngo tercia paro wyrulorũ. ꝓut eos missa soit elegeat
uucibi agion ⁊ibor de standmauia insula egresse

Expanded text:
lorum, qui postea patria lingua Langobardi a longis barbis vocati sunt, certam quidem originem legimus, sed certum originis eorum tempus non invenimus. Nam reges regnasse super eos legimus, quorum etiam nomina didicimus, sed annos essent, ut eos terra sua capere non posset, egressione tertiae partis minuere multitudinem consilium habuerunt, et quinam exire deberent, missa sorte quaesiverunt. Ergo tertia pars Winilorum, prout eos missa sors elegerat, ducibus Agion et Ibor de Scandinavia insula egressi,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute de lectatus. eos qui prius uotati erãt troiam
e antenorde. post et sicambri. francos accito
linga appellauit. quod in latina linga int̾ pretatur
ferotes. Alii dicut francos denoĩatos a quodam eor¬

Expanded text:
virtute delectatus, eos, qui prius vocati erant Trojani, virtute delectatus, eos, qui prius vocati erant Trojani, deinde Antenoridae; postea etiam Sicambri, Francos Attica lingua appellavit, quod in Latina lingua interpretatur feroces. Alii Francos cognominatos dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
et cunctre secłis ⁊ gentib notum troiane auitatio euidiũ
untonbi gecio cedentes rellquie tioia nora teeo cor
fintimao pannome partes secuo meotidas paludio
menent. Ibiq ciuitatẽ ẽdi ficauerũt quã ob sire
memonã situmbriam uotauerut in qua multis amo
habata uerũt ⁊ i magnã gentẽ toaluerĩt ⁊ trebitõ
enpulsib Romanũ solum incessenteo usgn it gallas
feroeitatis sue uestigia dilatauerũt. hos ad eo Ramanio
infestos: constans cesar filius magm constantim beilo
apiessit. ei todem Romano Imperio subiectos alig̃talũ
a sua ferocitate mansuetos fieu coegie/ Post aliqͣt
annos Resellantib a lamo contra ualentimanum
Imrpatorem cũ eos non posset imperator debellare
Id roposuit ualentimanuos ꝙ s qua geno hao paludeo
intrare ⁊ Rebelles alanos posset conterere x annis eos
butis liberos Redderet hac paccione troiain ill
⁊ fortitudine ⁊ prudencia confisi duce p̾amo meotidas
⁊ ita ualentinrano satis fecerũt. ualentimanus eorum

Expanded text:
is et gentibus notum Trojanae civitatis excidium, victoribus Grecis caedentes reliquiae Trojanorum, pars eorum finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenit, ibique civitatem aedificaverunt, quaocaverunt. In qua multis annis habitaverunt, et in magnam gentem coaluerunt, et crebris incursibus Romanum solum incessentes, usque ad Gallias ferocitatis suae vestigia dilataverunt. Hos adeo Romanis infestos Constans Caesar, filius Magni Constantini, bello oppressit, et tandem Romano imperio subjectos aliquantulum a sua feritate mansuefieri coegit. Post aliquot annos, rebellantibus Alanis contra Valentinianum imperatorem, cum eos non posset imperator penitus der, proposuit Valentinianus, quod, si qua gens has paludes intrare et rebelles Alanos posset conterere, decem annis eos a tributis liberos redderet. Hac pactione Trojani illecti, et fortitudine et prudentia sua confisi, duce Priamo Meotidas et ita Valentiniano satisfecerunt. Valentinianus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
annio xui hic capta hispali cum impie elatus
manus in ecclia ipius cuutatis extendisset: mox
dei iudicio a demone correptꝰ interiit Cur genserioꝰ
frater in Regno succedens. Regnauit anus xlui
hic ut fertur de fide catholita: in arriana sectam
suos ordinata ut fratri morienti fratre superstes
sine controuersia filioꝵ succederet. moritur. cur
succedens honoricus filius eus regnauit ãme¬

Expanded text:
alorum, capta Hispali, cum impie elatus manus in aecclesia ipsius civitatis extendisset, mox Dei judicio a demone correptus interiit. Cui Gensericus frater in regno succedens, regnavit annis 48. Hic. ut fertur, de fide catholica in Arrianam sectam suos ordinata, ut fratri morienti frater superstes sine controversia filiorum succederet, moritur. Cui succedens Honoricus filius ejus regnavit a
Abbreviated transcription (Latin):
uuandalos aliosq hostes effugare maturarent
et uuandali undiq conclusi tunore gothoꝵ estuarẽt
ppli pccis facientib mopinata ⁊ grata occuruit eis
felicitatis opportuntas Nam inter bonefacium
et echiũ romanos per inuidĩã orta simultate
bonefacius factus inferior cũ dolorem sue
muerie nollet ulstisti. insi dam pno ⁊ pericło Ret pu ͭ ͤ
ad yspaias transiit et Wandalos ad occupandam
libiam ⁊ afucam inuitauit quo cũ peruolassent
ibi Regnũ suũ multo tpre confirmauerut et
diuia ⁊ humana sine aliquo respectu humantat
uel duinitatis perturbauerũt. .ix. De catalogo¬

Expanded text:
andalos aliosque hostes effugare maturarent, et Wandali undique conclusi timore Gothorum aestuarent, peccatis populi facientibus, inopina et grata occurrit eis felicitatis oportunitas. Nam inter Bonefacium et Aethium Romanos duces per invidiam orta simultate, Bonefacius factus inferior, cum dolorem suae injuriae nollet, ulcisci nisi damno et peri culo rei publicae, ad Hispanias transivit, et Wandalos ad occupandam Libiam et Affricam invitavit. Quo cum pervolassent, ibi regnum suum multo tempore confirmaverunt, et divina et humana sine aliquo respectu humanitatis vel divinitatis perturbaverunt. Winilo
Abbreviated transcription (Latin):
Romanorũ fines usq ad ipas ulteriores hispanias
infestabant. ubi eciã postmodum in Regnũ coaluert
porro gothi qui in prio solo transdanubi
sue gentis hũerunt et sese ostrogothas .i. oriẽtales
gothos appellauerũt qui et eciam post ea per
theodoricum Regem suũ a zenone imꝑatore. ytalie
Regnũ diño aceptum per multos annos tenuerũt
Ita gothi quasi duob capitis sui cornib orientem
et occidentẽ uentilentes accerrime duoex se Regna
creauere. scilz Wisigothoꝵ in hyspamia ⁊ ostrogoth

Expanded text:
Romanorum fines usque ad ipsas ulteriores Hispanias Romanorum fines usque ad ipsas ulteriores Hispanias infestabant, ubi etiam postmodum in regnum coaluerunt. Porro Gothi, qui in patrio solo trans Danubisuae gentis habuerunt, et sese Ostrogothas, id est orientales Gothos appellaverunt. Qui et ipsi postea per Theodericum regem suum a Zenone imperatore Italiae regnum dono acceptum per multos annos tenuerunt. Ita Gothi quasi duobus capitis sui cornibus orientem et occidentem ventilantes acerrime, duo ex se regna creavere, scilicet Wisigotharum in Hispania et Ostrogotharum
Abbreviated transcription (Latin):
mio xiii ualentis huni qui eciam ip̃i in
sithia potenter debachabantur atq ferociter
atti oportunitatem ex incestina gothoꝵs sumultate
fines eorũ eo improuiso muadunt eosq bello
uictos aut sibi subiigant aut captuuitate extruciãt
aut prĩa eliminant ita gochi qui multas gentes
subdiderant suo ẜuicio hunoꝵ subduntue dino
et nmis eoꝵ potenciam adaugent dum om̃s qui
transito ingesserũt finib Romani nupern et ualente
pecierunt terram ad inhabitandu᷑ sibi dari. Qua. r̾e
Impetrata cũ aliꝙͣ dui se continussent ab om̃i armor
insolencia. tandem Romanoꝵ auaricia coacti et rei
faniliaris inopia in ip̃o imꝑii sui sinu grauia
concitauerũt prelia Quibz ualens imperator oceurres
bello uictus ab eis et igni crematus iusto dei iudiciõ
rei publice nimã intulit incomoditatem hostibus uero
auxit elacõnem. hu ergo gothi qui Romano imperio
incubabant Wisigothas .i. se occidentales gothos
nominabant et per multos annos occidentales

Expanded text:
o 13o Valentis Huni, qui et ipsi in Scythia potenter debachabantur atque ferociter, nacti oportunitatem ex intestina Gothorum simultate, fines eorum ex improviso invadunt, eosque bello victos aut sibi subjugant, aut captivitate excruciant, aut patria eliminant. Ita Gothi, qui multas gentes subdiderant suo servitio, Hunorum subduntur dominio, et nimis eorum potentiam adaugent, dum omnes qui transito, ingesserunt finibus Romani imperii, et a Valente petierunt terram ad inhabitandum sibi dari. Qua re impetrata, cum aliquandiu se continuissent ab omni armorum insolentia, tandem Romanorum avaritia coacti et rei familiaris inopia, in ipso imperii sui sinu gravia concitaverunt prelia. Quibus Valens imperator occurrens, bello victus ab eis et igni crematus, justo Dei judicio, rei publice nimiam intulit incommoditatem, hostibus vero auxit elationem. Hi ergo Gothi, qui Romano imperio incubabant, Wisigothas se, id est occidentales Gothos, nominabant, et per multos annos occidentales
Abbreviated transcription (Latin):
ad cefficã siberanda᷑ de manu uoam dalor missꝰ
notre cũ plaustus rusticoñ urbem ĩtirentis
peiorefluus cartagmem cepit pecuneas ĩfmitas
Rece pit gisimeren ex fuga ad dedicionẽ Reductum
Ieupator constũtiuopolin duxit Sie uuandaloꝵ
Regnũ destructũ est Eic tundem illa uuand̃alĩ

Expanded text:
iberandam de manu Wandalorum missus, noctu cum plaustris rusticorum urbem introeuntibus ingressus. Carthaginem cepit, pecunias infinitas recepit, Gilimerem ex fuga ad deditionem reductum imperatori Constantinopolim duxit. Sic Wandalorum regnum destructum est; sic tandem ill
Abbreviated transcription (Latin):
eus .xxui. hic hildericum filiũ suu ex endoxia
filia ualentimani imꝑatoris a genserico captiᵗ
astrinxit sacramento ne catholicis in Regnosu
consuleret Qui pr̃e mortuo anteꝙͣ Regnum
susciperet. om̃s catholitos ab exiliis iussit reuocaꝵ¬
et ab exio ecclias refermari sitq suscepto Regno

Expanded text:
ex Wandalorum Hildericum filium suum ex Eudoxia, filia Valentiniani imperatoris a Genserico captivata, astringit sacramento, ne catholicis in regno suo consuleret; qui patre mortuo, antequam regnum susciperet, omnes catholicos ab exiliis jussit revocaepiscopis aecclesias reformari. Sicque suscepto regno,
Abbreviated transcription (Latin):
Regnĩ anglor annotare supetsedeo. quia
uandali quoq de stithia oruid̃ agochis
uicti alienas terras muadere ceperunt
qrui suas Retinere non poterunt. hos crrta danubiũ
cõmorantes ruysum post multum tempiᵇ..
gilberith gothoꝵ rex. bello uictos iude exturbauit
et ad hoc pexulit ut quas quo quom here uidẽbat
relictis sedib Romano imperio se subderent et a
corestantmo magno socũ hĩtandi sibi dari supplitit
peto ens Quod ⁊ impetrauerient ⁊ pannonias
abeo siba delagatas per seragnta annos patifice
iuilabitauerunt unde ano archadn umii ⁊ honetn
eurtam instmitu scilicõmio rebessionem contra
um publicam meditantio in fuderũt sẽ ꝑ galius
dilacerauterunt. Et mde eos expessebant gothi
uaom ꝯ iudi ꝓrospicientes galiaꝵ ꝯiurett Ses
uacre ffacie utee priam ue rapatitati Wandasi

Expanded text:
regnum Anglorum annotare supersedeo, quia Wandali quoque de Scythia oriundi, a Gothis victi, alienas terras invadere ceperunt, qui suas retinere non potuerunt. Hos circa Danubium commorantes, rursum post multum tempus Giberich Gothorum rex bello victos inde exturbavit, et ad hoc perpulit, ut quas quoquo modo habere videbantur relictis sedibus, Romano imperio se subderent, et a Constantino Magno locum habitandi sibi dari suppliciter peterent. Quod et impetraverunt, et Pannonias ab eo sibi delegatas per sexaginta annos pacifice inhabitaverunt. Unde anno Archadii 13. et Honorii. evocati instinctu Stiliconis rebellionem contra rem publicam meditantis, infuderunt se per Gallias, dilaceraverunt. Etiam inde eos expellebant Gothi, non quidem prospicientes Galliarum quieti, sed vacuefacientes patriam suae rapacitati. Wandali
Abbreviated transcription (Latin):
tis suꝑ altitudines moncii stans in loco suo qiͣ murus. Scd̃o
tm̃ ascendet ut uix uderi possit. Tercio marine belue apparentes
suꝑ mare dabunt rugitus usq ad celum. Quarto ardebit mare¬
et omnes aque. Quinto herbe et arbores dabunt rorem sang̾¬
neum. Sexto ruent edificia. Septimo petre adinuicẽ collidento
Octauo gen̾alis fiet t̾remotus. Rono equabitur terra. Decimo
poterunt loqui. Undecimo surgẽt ossa mortuoꝵ et stabunt sr̃
sepulcra sua. Duodecimo cadent stelle. Terciodecimo morientꝰ
uiuentes ut cũ mortius resurgant. Quarto decimo ardebit celũ¬

Expanded text:
s in loco suo quasi murus. Secunda tantum descendet, ut vix posset videri. Tertia marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum; quarta ardebit mare, et aquae; quinta herbae et arbores dabunt rorem sangneum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad invicem collidentur. Octavo generalis fiet terrae motus. Nono aequabitur terra. Decimo poterunt loqui. Undecimo surgent ossa mortuorum, et stabunt super sepulcra. Duodecimo cadent stellae. Decimo tertio morientur viventes, ut cum mortuis resurgant. Decimo quarto ardebit eoelu