comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nexecutionb criminũ opim¬
uisse uidet. illos destuisse qui
animũ accusatiomis rorplẽ¬
de prorsus deserunt. ¶Cum
gͥ aliis ex causis. uł simplici¬
tatis ratione. nec dumit ad
finẽ uindicte ꝑuenisse. p̾ces
tue testant᷑. pot̾is post posita
formidine inpechm̃ti. suꝑ ali¬
quantulo silentõ. institutã
accusatõem scłm legis pͥferẽ.
quã ꝓbabis tibi debitã uindic¬

Expanded text:
exsecutionibus criminum obtinuisse videtur illos destitisse, qui animum accusationis implendae prorsus deseruerunt. Cum igitur aliis ex causis vel simplicitatis ratione necdum te ad finem vindictae pervenisse preces tuae testentur, poteris postposita formidine impedimenti super aliquantulo silentio institutam accusationem secundum leges perferens quam probabis tibi debitam vindic
Abbreviated transcription (Latin):
cirdes ques necẽ testatoris:
multam omississe istitit. fru¬
tꝯ inttgros cogantur rẽddent
Ncq cnm bone fidei possesse¬
uiderentur fuisse. quidebitũ
officium pictatis scientes o¬
miscrint. Exhrditate autem
reꝵ distractaꝵ. ul adebitorib
acceptt pecumic. post motam
rtembonoꝵ usuras inferant.
Qd̃ infructibꝰ q̃q locum ha¬
uere quoc in p̃dus hrdit riis ĩ¬
uentes. aut exinde ꝑceptor ue¬
didint. ꝓculdubio ẽ. CUsinas
aũt semisses dependere satis ẽ¬
¶.ia.xxip.
plla qui demuibm haouit ad¬
mnstrãdi ꝓatrimonii sii po¬
test tem noc id curo q̃ pupiti
dequo per pollam transactuz
el potes ex piridum momiñ
qsi nicã ñ obtimcris. ⁊ portio¬
uẽ quamexco testam̃to pupi

Expanded text:
Heredes, quos necem testatoris inultam omisisse constitit, fructus integros cogantur reddere. neque enim bonae fidei possessovidentur fuisse, qui debitum officium pietatis scientes omiserint. Ex hereditate autem rerum distractarum vel a debitoribus acceptae pecuniae post motam litem bonorum usuras inferant. Quod in fructibus quoque locum habere, quos in praediis hereditariis inventos aut exinde perceptos vendiderint, procul dubio est. Vsuras autem semisses dependere satis e. Polla quidem liberam habuit administrandi patrimonii sui potestatem nec idcirco, quod pupillus de quo per pollam transactum est, potes experiri, dum memineris, si in causa non obtinueris, et portionem, quam ex eo testamento p
Abbreviated transcription (Latin):
S subspecie honorariiq̃ aduoci¬
tousq ad certum modũdebi
potuiss. cam qͣntitatẽ quam
desidio cõplecteris te daturũ
carusti ⁊̃ quasi mutuã pecum¬
am acccpisses. cãte redditunĩ
promisisti. nec temporis spatõ.
gesto negotio ꝯsensum ac fidẽ
accõmodasti. competẽti excep¬
tionc ñnumerate pecume tu¬
tus es⁊ ex luc causa cautice:
int̾positu. usitato more potes

Expanded text:
Si sub specie honorarii, quod advocato usque ad certum modum deberi potuisset, eam quantitatem, quam desiderio complecteris, te daturum cavisti et, quasi mutuam pecuniam accepisses, eam te redditurum promisisti nec temporis spatio gesto negotio consensum ac fidem accommodasti, competenti exceptione non numeratae pecuniae tutus es et ex hac causa cautionem interpositam usitato more potes
Abbreviated transcription (Latin):
udicib ñ solum appellatioĩs
suscipiende necessitas uidet
impositaueꝵ etiam triginta
dieꝵ spatia exdie sententic di¬
finita suntiintraq̃ gesta una
cum uelatiõe litigatorib ꝯucĩ
p̾stari. iudice ⁊ officio cius sis¬
tatuta fiunt aliqua parte mu¬
tilata umdicte subiacentib.

Expanded text:
udicibus non solum appellationis suscipiendae necessitas videtur imposita, verum etiam triginta dierum spatia ex die sententiae definita sunt, intra quae gesta una cum relatione litigatoribus convenit praestari. iudice et officio eius, si statuta fuerint aliqua parte mutilata, multae subiacentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
mo iudicum mid itmeritatis
crumpat. ut inꝯsulta pictate
nra. nouianquid opis custi¬
met inchanidumaił ex diu̾sis
ra.uł qualibet specie que fuis¬
se musu or natu ꝓbabitur
cuntatis cripe. uł alo transfe¬
re. sint uissu tuc sublanitatis
audeat. Et enim siquis ꝯtra
fec̾it. sex libras auri multabi¬
tur. Similis etiam ꝯdẽpnatio
ordines cruitatum mancbit.
insi ornamentum genitalis
patrie decreti hinius auctorita¬
te defendit. Horreoꝵ aut uł
stabuloꝵ fabricas arbitratu
proprio ꝓuiniciaꝵ indice stu¬
dio laudande deuotioms ar¬
lificia que uulgo pararessia
incendium uł insidias iucim¬
tas reformidetiaut augustet
spatia plateaꝵ. nł minuant
porticib latitudo. diinac pe¬

Expanded text:
mo iudicum in id temeritatis erumpat, ut inconsulta pietate nostra novi aliquid operis existimet inchoandum vel ex diversis ra vel quamlibet speciem, quae fuisse in usu vel ornatu probabitur civitatis, eripere vel alio transferre sine iussu tuae sublimitatis audeat. etenim si quis contra fecerit, sex libris auri multabitur. Similis etiam condemnatio ordines civitatum manebit, nisi ornamentum genitalis patriae decreti huius auctoritate defenderint. Horreorum autem vel stabulorum fabricas arbitratu proprio provinciarum iudices studio laudandae devotionis adrificia, quae vulgi more parapetasia incendium vel insidias vicinitas reformidet aut angustentur spatia platearum vel minuatur porticibus latitudo, dirui ac pr
Abbreviated transcription (Latin):
patrem primo fino decedẽte
fratrem suũ menus portõe
succedẽ. Noc ciusdem sabini
u̾oremn sententiam cxistimã¬
tes. ñ alit̾ substitutionẽ ad mi¬
tendam eẽ censemus. nisi ut̃q

Expanded text:
patrem primo decedente fratrem suum in eius portionem succedere. Nos eiusdem Sabini veriorem sententiam existimantes non aliter substitutionem admittendam esse censemus, nisi uterque
Abbreviated transcription (Latin):
Itrario tencbit ut possit quis:
modo inquartam partem his
cõputari ꝙ ad mofficiosi q̃re¬
lam uocatur ea cnm tantũ¬
modo exhus q̃ ꝯferuntur me¬
morate portiom computabũ¬
tur. ꝓ qb specialiter logibꝰ ut
hec ficirt exp̾ssumc̃. ¶Ad hec
cum. ante iptias donatio. s

Expanded text:
trario tenebit, ut possit quis dmodo in quartam partem his computari, qui ad de inofficioso querellam vocantur: ea enim tantummodo ex his quae conferuntur memoratae portioni computabuntur, pro quibus specialiter legibus, ut hoc fieret, expressum est. Ad haec, cum ante
Abbreviated transcription (Latin):
me p̾beatur. sed ctiam siapudcos
ĩuentum fu̾it subtili auferatur ĩ¬
gemos ult̾ius aurum ꝓmancipiis
uł ꝗoxumq specieb ad barbaricsi
fu̾it translatum amercatorib. ñ
iamdampnis. sed suppliciis sub¬
nngentur. s si id uidex reꝑtũ nõ
uindicat. te gere ut conscius cri¬
conspicuos. ⁊ patrimomo ditiores
piciosum urbib merci monium
e oercere ꝓlubemus. ut int̾ plebriũ
ncgotiatorem facilius sit emendi-
saꝵ regi subiectos. ultra ea loca m
sꝑꝯ federis tempore cũmemorata
natione nobueit nundinas
exercẽ minime oportet. ne aliem
Nullus igitur post hac imꝑio mr̃
subiccto ultra nit zibi calluncu
⁊ artaxata emendi siue uendẽdi
species causa ꝓficisci audeat nec p̃¬
ter memoratas cuuitates cũ ꝑsa
merces estimet cõmutandas. scic̃¬
te utrosq ꝗ trahit᷑. ⁊ species que
p̃ter hec loca fu̾int uemndate. ul
comparate sacro crario nõ uindi
nem q̃ fuit numeratum. uł com¬
mutatũ. exilii se pena sempitna

Expanded text:
me praebeatur, sed etiam si apud eos inventum fuerit, subtili auferatur ingenio. si ulterius aurum pro mancipiis vel quibuscumque speciebus ad barbaricum fuerit translatum a mercatoribus, non iam damnis, sed suppliciis subiugentur, et si id iudex repertum non vindicat, tegere ut conscius criconspicuos et patrimonio ditiores perniciosum urbibus mercimonium exercere prohibemus, ut inter plebeium et negotiatorem facilius sit emendi versarum regi subiectos ultra ea loca, in quibus foederis tempore cum memorata natione nobis convenit, nundinas exercere minime oportet, ne alieniNullus igitur posthac imperio nostro subiectus ultra Nisibin Callinicum et Artaxata emendi sive vendendi species causa proficisci audeat nec praeter memoratas civitates cum Persa merces existimet commutandas: sciente utroque qui contrahit et species, quae praeter haec loca fuerint venumdatae vel comparatae, sacro aerario nnem, quod fuerit numeratum vel commutatum, exilii se poenae sempiternae
Abbreviated transcription (Latin):
nus uł ꝑsa cõmcauerit. exceptis u¬
delicet hisqui logatoꝵ ꝑsaꝵ quo¬
uret tempore ad mãm elementuã
nttendoꝵ iter comitati merces
duxert comutandas. qbs huma¬
nitatis ⁊ legationis intintu. extra
psinita loca ctiam mercandi copi¬
am ñ nogamus. nisi sub specie le¬
gationis duitius inqualibet pro¬
uincia residentes. nec legati reclitũ
ad ꝓpria comitent. hoc emm ñr¬
cature insistentes ñ mimerito uñ
cum his cum ꝗb ꝯtraxerint cu
centia quingentoꝵ sexagintatri¬
um colligiatoꝵ numerus mane¬
at. milliq his addendi mutãdi

Expanded text:
nus vel Persa commeaverit. Exceptis videlicet his, qui legatorum Persarum quolibet tempore ad nostram clementiam mittendorum iter comitati merces duxerint commutandas, quibus humanitatis et legationis intuitu extra praefinita etiam loca mercandi copiam non negamus, nisi sub specie legationis diutius in qualibet provincia residentes nec legati reditum ad propria comitentur. hos enim mercaturae insistentes non immerito una cum his, cum quibus contraxerint, cum centia quingentorum sexaginta trium collegiatorum numerus maneat nullique his addendi mutandi
Abbreviated transcription (Latin):
to omisisti:⁊ ab intestato bo¬
noꝵ possessionis ius hab̾e uo¬
liunsti. substituto locum quin
fecis indubium ñ uenit. Pre

Expanded text:
to omisisti et ab intestato bonorum possessionis ius habere voluisti, substituto locum quin feceris, in dubium non venit. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
q cuntatem. iste donationes ⁊̃
citra actoꝵ ꝯfectionẽ ꝯualesca
Sm uo. implioris quantitatis
donatio sit. excepta scilicet mm¬
piali donatione. non. ilit uale¬
at insi actis intimata fucrit.¬
¶ Auiti danda liccntia quanicũq
aliam causam quasi pietatis
uie subnixam pret̾ casquas:
specialiter exposuimus introdu¬
cendo uetrrum sita suꝑ intinũ¬
dis donationib pmiut.nr.
nimi licere sacratissima atq ar¬
chnia uasa uł uestes cct̾aq do¬
naria que ad diuinam religio¬
nem necessaria s. Cumctiamue¬
teres leges caque iuns diuim
sunt humanis ncxibꝰ non in¬
ligari sanxerunt. uł. aduendi¬

Expanded text:
que civitatem, istae donationes etiam citra actorum confectionem convalescant: sin vero amplioris quantitatis donatio sit, excepta scilicet imperiali donatione, non aliter valeat, nisi actis intimata fuerit: nulli danda licentia quacumque alia causa quasi pietatis iure subnixa praeter eas, quas specialiter exposuimus, introducenda veterum scita super intimandis donationibus permutare. D. mini licere sacratissima atque arcana vasa vel vestem ceteraque donaria, quae ad divinam religionem necessaria sunt cum etiam veteres leges ea, quae iuris divini sunt, humanis nexibus non illigari sanxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sacroꝵ uasoꝵ custodes ¶Nuil
cis actionos irlinquenda uł ꝙ̃
recipiendo p̾tio uel frnore exigẽ¬
do ꝓquo res pignorate st̃.s: oĩbꝰ
hunsmodi actionib respucn¬
dis. adiestitutionem caꝵ mis
omnib cohartari. ¶ Sin aut
us ꝯflata sunt uł fucrint. uela

Expanded text:
sacrorum vasorum custodes: nullam eis actionem relinquendam vel super recipiendo pretio vel fenore exigendo, pro quo res pignoratae sunt, sed omnibus huiusmodi actionibus respuendis ad restitutionem earum modis omnibus coartari. Sin autem vel conflata sunt vel fuerint vel
Abbreviated transcription (Latin):
tiam adusus uenditiones pig¬
noꝵ q̃ acreclitorib fiunt. mĩo¬
nib subueum fitamen magno.
detrim̃to afficiant iam pride
placuit. ¶ Srigitur pignori
captis p̾chiis ac distractis enor¬
nc dãpnum ex huius modi.
uenclitione passos uoc ostende̾¬
ntis. Apsertim cum he̾ctie¬
q uos miores ẽẽ affirietis au¬
xilium restitutionis uob̃ imp¬
clementine.
em quam apatre ur̃o quondã
rectitor cius obligatam sibi:

Expanded text:
Etiam adversus venditiones pignorum, quae a creditoribus fiunt, minoribus subveniri, si tamen magno detrimento adficiantur, iam pridem placuit. si igitur pignori captis praediis ac distractis enorme damnum ex huiusmodi venditione passos vos ostenderitis, praesertim cum hodieque vos minores esse adfirmetis, auxilium restitutionis vobClementianae. Rem, quam a patre vestro quondam creditor eius obligatam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
euictis precliis.ita demũ pe¬
titre adusus cͥclitricem habe
densq ess. remsine uitio ñ
c̃e. eam patrituo cui succes

Expanded text:
evictis praediis ita demum petitionem adversus creditricem haberdensque esset rem sine vitio non esse, eam patri tuo, cui succes
Abbreviated transcription (Latin):
lio ꝓculmo.
uotiens duob insolidum pre¬
dium iure distrahitur. mani¬
festi iuris ẽ eum cini prion tra¬
ditum ẽ. inde tinendo domini
ẽẽ potiorẽ si igitur ante ce¬
denti tẽpore poss essionẽ emis¬
se acp̃tium exsoluisse apud

Expanded text:
lio Proculino. Quotiens duobus in solidum praedium iure distrahitur, manifesti iuris est eum, cui priori traditum est, in detinendo dominio esse potiorem. Si igitur antecedenti tempore possessionem emisse ac pretium exsolvisse apud
Abbreviated transcription (Latin):
profem pcipimus si p̾ces iutate
nituntur noc alquem fructu
p̃rator oraculi pcipiat impetra
ti. licct iniuiditio asserat uenta¬
trinnisi questio fidei p̾cum im¬
piali benccificio monstixetur

Expanded text:
praecipimus, si preces veritate nitantur, nec aliquem fructum precator oraculi pti, licet in iudicio adserat veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur
Abbreviated transcription (Latin):
honoꝵ ⁊ theod. aa. asclepiodoto.
⁊ appellationem oblatam ĩqͣn
uł tuc amplitudinis. uł urba¬
n e ꝑfrctine sacrum audito¬
rum postulatur. nidex ñ sus¬
cepit. uł suscepta appellatoe. a¬
płoꝵ copiam dencgauerit. ad
deponendam suphac migtate
q̃rimoniã. nec ñ ctiam ꝯuemẽ¬
dum adusanum. cxsentẽtia
prolata iuxta antiquum ius
ani nictas habeat litigator.
Del si himismõi appellatio sus¬
cepta ñ fint. inqua inferioꝵ
uidicum satra desid̾atur audi¬
tio:ad hec eadem facienda sex
menses habeat litigato. ¶Si
u̾o arbit appellationem sus¬
cipe. aut relatõem daie cotẽp¬
fit. quattuor mensum tp̃ra
obsuentur. ut his quest.atin¬
mus actitatis. pareat appella¬
tor temporib que de appellat¬
omb difinita noxuntur.

Expanded text:
Honorius et Theodosius AA. Asclepiodoto i appellationem oblatam, in qua vel tuae amplitudinis vel urbanae praefecturae sacrum auditorium postulatur, iudex non susceperit vel suscepta appellatione apostolorum copiam denegaverit, ad deponendam super hac iniquitate querimoniam nec non etiam conveniendum adversarium ex sententia prolata iuxta antiquum ius anni metas habeat litigator: vel si huiusmodi appellatio suscepta non fuerit, in qua inferiorum iudicum sacra desideratur auditio, ad haec eadem facienda sex menses habeat litigator. Si vero arbiter appellationem suscipere aut relationem dare contempserit, quattuor mensum tempora observentur: ut his quae statuimus actitatis pareat appellator temporibus, quae de appellationibus definita noscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
lia causa ẽ cns ꝗ falsi testamẽ¬
ti instituta accusatõe Ad finez
usq d̾ insimulabat ꝑduxit.
ꝯtrariam sententiam merint
alia cius q inchortam accusa¬
tõem ñ ꝑtulit. cum in illius q
partem succedat fiscus. His a

Expanded text:
lia causa est eius, qui falsi instituta accusatione ad finem usque quod insimulabat perduxit et contrariam sententiam meruit, alia eius, qui inchoatam accusationem non pertulit, cum in illius quidem partem succedat fiscus, hic a
Abbreviated transcription (Latin):
dis ꝑcam augm̾̃ta q̃rantur.
slam si lucro pecumaq capiãt
ueluti abiecti. atq degencres ĩ¬
t̾ ulissime ninicrabuntur.
¶Qius quis igitur ex his quo
agcie pmisimꝯ uult ẽe causi¬
dicus.cam solam qͣm sumit
tp̃r agendi sibi sciat c̃ẽ ꝑsonã.
quo usq causidicus c. nõ pu¬
tit qsquam honori suo aliti
cẽ detractumscũ ip̃e necessita¬
tẽ elegcrit standi ip̃e ꝯtẽpsit

Expanded text:
 eam augmenta quaerantur. Nam si lucro pecuniaque capiantur, veluti abiecti atque degeneres inter vilissimos numerabuntur. Quisquis igitur ex his, quos agere permisimus, vult esse causidicus, eam solam , quam sumit tempore agendi, sibi sciat esse personam, quousque causidicus est, nec putet quisquam honori suo aliquid esse detractum, cum ipse necessitatem elegerit standi et ipse contempserit
Abbreviated transcription (Latin):
.cõĩ.dia .i.ac petant. ut .n. defiuctib .i li. ex p̃.¬
smotani. menegratis. menegrates fe
uidꝰ est ticulo ⁊ temaiobat bul. quatuor caidinc̃¬
UII.s. cumquis emit. post litem qt̃ item cum ante litem. qtͥ Item trũ de omnib fructibus
Item tm̃ dehiis quos ꝑcepit et iecupletior est. post litem motam. sicq reddr quartum. so.
⁊tcium. primo ⁊tem. notant hic quidam emptorem uniu̾sitatis. semꝑ teneri pet. nrd.
ꝑ. lastams i tudistingue. qr cum quis emit uniuersitatez. simale fidei tnr utilinit hic. et¬
s.e. quillam etiã r squis hs. prononti st bona nontu. ñ modica ẽ distracta. ueluenditos¬
colłctas. nec ñ etiam fructus
bone fidei possessores redde tõ¬
gendi ñ sunt. msi exhis locuple¬
tiores extitunt. ¶Post litẽ at

Expanded text:
Constantius A. ad Maximum praesidem CiCum omnia bona a matre tua dote bus promptum est, ut ad exemplum inofficiosi testamenti adversus dotem emolumenta debita deferanturnus A. Augurino proconsuli Africae. cautum est, quid et ex quo tempore evicad privatos hereditatis petitocollectas nec non etiam fructus bonae fidei possessores reddere cogendi non sunt, nisi ex his locupletiores extiterunt. Post litem a
Abbreviated transcription (Latin):
cprchendenda  tu magis es qm
Unater tua Ila enimsh̃dez
te sibi ẽẽ uellet. id q̃ t̃ mutile.
matrimomu tr dirimere cũ
uiro ñ iubeixt. Tu porro uolũ¬
tatrm cius diuortiõ comꝓ¬
uasti. Oportuerat autem ⁊ sicõ¬
dicio hunismõi admititiet᷑.
p̃ferre lucro cordiam marita
h̃ditatem matris etiam suxchi¬
cris retenturã. Oppe quam iru¬
neres. licet ꝓsus adcõ recessis¬

Expanded text:
prehendenda tu magis es quam mater tua. illa enim si heredem te sibi esse vellet, id quod est inutile, matrimonium te dirimere cum viro non iuberet. Tu porro voluntatem eius divortio comprobasti: oportuerat autem, etsi condicio huiusmodi admitteretur, praeferre lucro concordiam maritalhereditatem matris, etiamsi redieris, retenturam, quippe quam retineres, licet prorsus a
Abbreviated transcription (Latin):
ne honcre fide uissiomsaibita¬
men pupillus fari ñ possit. uł
ab ẽc noscitur nedum mimua
subtilitate circa ies utimur pu¬
pillares. ip̃i subtilitas ad per¬
nicicm coꝵ reuertatur. Idẽq
uins cẽ oportet ⁊ si fuoso fidi¬
cõmissana debeatur herectitas
ut restitutio curatori cuis soli
nomine scilicet funosi celebre¬
tur. Quis crim sensus que uor

Expanded text:
ne onere fideiussionis, ubi tamen pupillus fari non possit vel abesse noscitur, ne, dum nimia subtilitate circa res utimur pupillares, ipsa subtilitas ad perniciem eorum revertatur. Idemque iuris esse oportet, et si furioso fideicommissaria debeatur hereditas, ut restitutio curatori eius soli, nomine scilicet furiosi, celebretur. quis enim sensus, quae vo
Abbreviated transcription (Latin):
rius depossessionc ꝓnuntiare.
⁊ ita crimen inoleñtie excutere
p̃ses ꝓuincic debiit. Sd̃ cum
tas tibin denegatur. azp.
Crd̃. a. uictori.
ppellatoe int̾ posita. licct aiii¬
Dice iepudiata sit. ip̾uidici¬
um delib̾atõ is nichil ficri de¬
be. ⁊ ineostatu omia eȩ quo
tp̃r pnuntiononis fuint. se¬
pissime ꝯstitutũ ẽ. ap.

Expanded text:
rius de possessione pronuntiare et ita crimen violentiae excutere praeses provinciae debuit. quod cum tas tibi non denegetur. Imp. Gordianus A. Victori. Appellatione interposita, licet ab iudice repudiata sit, in praeiudicium deliberationis nihil fieri debere et in eo statu omnia esse, quo tempore pronuntiationis fuerint, saepissime constitutum est. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
Urgit audacia ad husta defuc¬
toꝵ. laggenes ꝯsecratos: cum
llapidem hinc moucre ⁊ t̾rã¬
mũ sacrilegium maiores sc̃ꝑ
habuer. s ⁊ ornamta q̾datri¬
duriis aut portubr auferri
desepulchris. qbo pnim ꝯ su¬
lentes ne inpiaculũ incidãt
ꝯtaminata religio defunctoꝵ
hoc ficriꝓhibemus pena sacri¬
legu cohibentes. Mp̾qtiũ¬

Expanded text:
rgit audacia ad busta diem functorum et aggeres consecratos, cum et lapidem hinc movere et termum sacrilegio maiores semper habuerunt: sed et ornamenta quaedam tricliniis aut porticibus auferri de sepulchris. Quibus primis consulentes, ne in piaculum incidant contaminata religione bustorum, hoc fieri prohibemus poena sacrilegii cohibentes. D. pri
Abbreviated transcription (Latin):
factum. quo postumoꝵ suoꝵ here
nullam mentionẽ test atordãdis
frcit. filian suscepit intestato uł¬
uita functꝰ c̃. cum agnationep̾t̾i
postumc cinus ñ meminit. tt̃uis¬
tam̃tum ruptum sit.u. Ex⁊¬

Expanded text:
factum, quo postumorum suorum nullam mentionem testator fecit, filiam suscepit, intestato vita functus est, cum agnatione postumae cuius non meminit testamentum ruptum sit: ex
Abbreviated transcription (Latin):
extruxit. hanc uob̾ comunẽ iu¬
ris fecit ratõ. cunis portõem ab
co ꝗ bona fide possidens echificaũ
si uelis uendicare. sũptus offer¬
re debes. ne doli mali possis ercp¬

Expanded text:
extruxit, hanc vobis communem iuris fecit ratio. Cuius portionem ab eo, qui bona fide possidens aedificavit, si velis vindicare, sumptus offerre debes, ne doli mali possis excep
Abbreviated transcription (Latin):
fucrunt imitio suscepte tutele.
⁊ platam culpan tutoꝵ minꝯ
idonca tempore tutele c̃ẽ cepũt.
uidex q suꝑ ea re datus fint. dis¬
picict. Et si palam dolo tutoris
ul manifesta neglegentia cessa¬
tur. tutele idicio dampnũ qd̃

Expanded text:
fuerunt initio susceptae tutelae et per latam culpam tutorum minus idonea tempore tutelae esse coeperunt, iudex qui super ea re datus fuerit dispiciet: et si palam dolo tutoris vel manifesta neglegentia cessatur, tutelae iudicio damnum, q
Abbreviated transcription (Latin):
aurtellino
asus maioris ac noui ꝯtinge¬
ns ritr̃e adu̾so timorẽ ꝯtagio¬
nis qͥ testes deteriet. aliquid de

Expanded text:
arcellino. Casus maioris ac novi contingentis ratione adversus timorem contagionis, quae testes deterret, aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
ius quem homic du scu ciiꝰ¬
is ciminis postulasturũ.
inta functꝰ c̃. frustra obpenã
descrte accusauonis ꝯucmris
cũ morte cio crim̃i cũ penasit
nccessitas accusatõis. Mp.

Expanded text:
Si is, quem homicidii seu cuiusvis criminis postulasti reum, vita functus est, frustra ob poenam desertae accusationis conveniris, cum morte eius crimen cum poena eius sit pta est necessitas accusationis. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
quãm manifcsta ⁊ indubitata
trinam.ab omnibꝰ semꝑ sacer¬
dotib firme custodita ⁊ preclic¬
t.i. nccessanum duximus. ut ad
notitiam uĩr scĩtatis ꝑueniãt.
Dec ciuz patimur quicquam
q: ad eccłiaꝵ statum ꝑtinet quã¬
ius m.aniftstum ⁊ indubitatũ
sit qd mouctur. ut non ctiam
uĩr in notestat scĩtitati: quia ca
mus honorem ⁊ auccoritatem
crescere uĩr scdis. ¶Manifestũ
igitur facimus uir scĩtati quod
panci quidam in fidelos ⁊ alicra
te tenentur. ⁊ glorificantur. at¬
q p̾dicantur. denegantes dum̃¬

Expanded text:
quamvis manifesta et indubitata trinam ab omnibus semper sacerdotibus firme custodita et praedicata, necessarium duximus, ut ad notitiam vestrae sanctitatis perveniant. Nec enim patimur quicquam, quod ad ecclesiarum statum pertinet, quamvis manifestum et indubitatum sit, quod movetur, ut non etiam vestrae innotescat sanctitati , quia capmus honorem et auctoritatem crescere vestrae sedis. Manifestum igitur facimus vestrae sanctitati, quod pauci quidam infideles et alieni te tenentur et glorificantur atque praedicantur, denegantes domi
Abbreviated transcription (Latin):
on pͥus quẽquam sinceritas
tua.ad tue seclis exam̃ iubebr
tis fec̾it. ꝗ nitit̾ fidem doloris as¬
screre. cũ iuxta formã uiris an¬
tiq. a q ceꝑit urguere. aut nĩc¬
dicta ꝓposita sit siuera detuł
aut supplicium si fellerit.

Expanded text:
on prius quemquam sinceritas tua ad tuae sedis examen iubebit tisfecerit, qui nititur fidem doloris adserere, cum iuxta formam iuris antiqui ei qui coeperit urguere aut vindicta proposita sit, si vera detulerit, aut supplicium, si fefellerit.
Abbreviated transcription (Latin):
inquo casu ñ curatoris erit
ratio ixp̾hendenda. siqualesio
reb minoris illata fuisse ad¬
u̾sus legumordinẽ cõꝓbetur
S sup negligrntia. uł dolo scriꝰ¬
be. q u̾am substantic taxatr̃ẽ¬

Expanded text:
In quo casu non curatoris erit ratio reprehendenda, si qua laesio rebus minoris illata fuisse adversus legum ordinem comprobetur, sed super neglegentia vel dolo scribae, qui veram substantiae taxat
Abbreviated transcription (Latin):
piculum. ⁊ ip̃am liboꝵ crea¬
tr̃em. ꝓ qua młta nr̃is legi¬
b inuenta sunt p̾uilegia.
ido q̃ antictas ꝗdem dare
ĩcipit. ad effectum aũt ñ ꝑ¬
tulit. nos pleno legis artiło
bet mulier: suic abinitio ñ
habiit. suc ꝓgenitos aimi¬
sit. hoc cipriulegnum ĩdr¬
gemius. Exceptis iudelicet

Expanded text:
am liberorum creationem, pro qua multa nostris legibus inventa sunt privilegia? Ideo quod antiquitas quidem dare incepit, ad effectum autem non pertulit, nos pleno legis articulo bet mulier sive ab initio non habuit sive progenitos amisit, hoc ei privilegium indulgemus. Exceptis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
sibonamcausam en cuius tutores
habiit. ⁊adu̾ss latam sententiã
ñ appellastisseu post appellatõem
prouccatõis sollẽpnia implere
cessaucris. tuttie iudicio indempꝰ¬
intatẽ pupille p̾stare debes. ¶d.
Chis q̃ infraudẽ admĩstratiomis
atutore gesta. uł negli gent̾. acta
acatorib coꝵ qb succesisti alle¬
gas. agere debes.si modo annosle¬¬
gitunc etatis implestiñ enm
ignoras ñ młtum patrocinari fe¬
cundit attm lboꝵ feminis. ad re
ꝵ  adminnistrationẽ. si intra ctatẽ
legitimã st̃ ꝯstitute.S̾. ã.
utores debita pupillana seu de¬
posita irposcentes. ad satis datr̃e
cõpelli ñ posse manifestũ e Iayp.

Expanded text:
Si bonam causam ea cuius tutor es habuit et adversus latam sententiam non appellasti seu post appellationem provocationis sollemnia implere cessaveris, tutelae iudicio indemnitatem pupillae praestare debes. PP. his, quae in fraudem administrationis a tutore gesta vel neglegenter acta a curatoribus eorum quibus successisti adlegas, agere debes, si modo annos legitimae aetatis implesti. Neque enim ignoras non multum patrocinari fecunditatem liberorum feminis ad rerum suarum administrationem, si intra aetatem legitimam sunt constitutae utores debita pupillaria seu deposita reposcentes ad satisdationem compelli non posse manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
restit uitatr̃ sut nefarie scrip¬
tuir iro quasi fauarice eẽ detin¬
ciant cuncti accusatores cami
sc irindefr̃ttir debx ĩ publicam
notionem q̃ muita sit testib
idoncissul instuit ta aptissim¬
is documentis. ul indicus adi
probatione indubitatis. Et iũ

Expanded text:
uxerint veritatem, ut nefariae scripturae reos et quasi falsarios esse detinSciant cuncti accusatores eam se rem deferre debere in publicam notionem, quae munita sit testibus idoneis vel instructa apertissimis documentis vel indiciis ad probationem indubi
Abbreviated transcription (Latin):
retractari possessi res iudicate
N sũt. uł transactio ñ int̾uenit
explorati niris ẽ. ¶ Sed ⁊ si ꝑ
crrorem calculius ut debitam
qͣntitatem cũcẽt indebita ꝓ¬
misisti. dicio libationis tibi:

Expanded text:
res iudicatae non sunt vel transactio non intervenit, explorati iuris et. sed et si per errorem calculi velut debitam quantitatem, cum esset indebita, promisisti, condictio liberationis tibi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sinc decreto p̾sidis pdia tua a
tutore tuo alicuata sunt. nec
speciali ꝯfirmatõe. uł sibona fide
possessior fuiss. statut i tempo¬
ris excursu. id q̃ ꝑperam ẽ actũ
fu̾at stabilitum. pre ses ꝓum¬
cie possessionẽ in ns tuu ietra¬

Expanded text:
 sine decreto praesidis praedia tua a tutore tuo alienata sunt nec speciali confirmatione vel, si bona fide possessor fuisset, statuti temporis excursu id, quod perperam est actum, fuerat stabilitum, praeses provinciae possessionem in ius tuum retra
Abbreviated transcription (Latin):
tor. uł ꝑucmã ctatis eoꝵ curã
excedenniur res alienãtur. uł sup¬
ponunt᷑. ⁊ ad ꝑfecta etatẽ idẽ
minores ꝓuecti. longo silentõ
q̃relã huius mocli tradidint.
ut mutilis alienatio ul suppo¬
sitio duiturno silentio robore¬
tur. Certum tr̃po adtalẽ ꝯfirm̃¬
tõe p̾finitum eẽ censemus. Id̃o¬
annec post impletam minoꝵ

Expanded text:
aetatis eorum curam excedentium res alienantur vel supponuntur, et ad perfectam aetatem idem minores provecti longo silentio querellam huiusmodi tradiderint, ut inutilis alienatio vel suppositio diuturno silentio roboretur, certum tempus ad talem confirmationem praefinitum esse censemus. Ideoannos post impletam minorem
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑbi emmũ inso reb. per
annale aut tempr miobili¬
bo uł se mouentibr diminue¬
batur. ñ passi sumus inumõi
sustin̾e compendiosũ intitum
sed ⁊ ei decenini uł inginti an¬
noꝵ dedimus spatium. ita
tes ñ utendo. amittant. Non bi¬
emo ꝗa tantũmodo soli reb
io nexe sunt. s decenino ꝯtra
to ꝯtra absentes. ut sit moibi
hinsmõi reb causa similis
differentiis explosis.mpp̾

Expanded text:
 biennium in soli rebus, per annale autem tempus in mobilibus vel se moventibus deminuebatur, non passi sumus huiusmodi sustinere compendiosum interitum, sed et ei decennii vel viginti annorum dedimus spatium, ita tes non utendo amittantur non biennio, quia tantummodo soli rebus adnexae sunt, sed decennio contra spatio contra absentes, ut sit in omnibus huiusmodi rebus causa similis differentiis explosis.
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝑfectius omĩb consulam
xi nemim ab sentia uł potẽtia
uł infantia penitꝰ adu̾sani
sui noccat. s sit aliqua int
desides ꝗugilantes differẽ¬
tia. ¶Sancinnis. si quando
ab fuerit is ꝗ ies alienas uł
cͥditori obnoxias detinet ⁊
desid̾at dñs rei uł creclitor su¬
am intentionẽ ꝓ pone. ⁊ ñ

Expanded text:
fectius omnibus consulamus et nemini absentia vel potentia vel infantia penitus adversarii sui noceat, sed sit aliqua inter desides et vigilantes differentia, sancimus: sabfuerit is qui res alienas vel creditori obnoxias detinet, et desideret dominus rei vel creditor suam intentionem proponere, et
Abbreviated transcription (Latin):
in.pp̃.
cino arbitretur inpostum li¬
centiam futuram ꝯsultatioĩ¬
bo. ultra statuti tp̃ris unien¬
dispatia n ꝑ oblatione p̃¬
cum.n ꝑ sacrum rescriptum
dum. n sub p̾textu quoda

Expanded text:
i pp. Nemo arbitretur in posterum licentiam futuram consultationibus ultra statuti temporis vivendi spatia neque per oblationem precum neque per sacrum rescriptum ndum neque sub praetextu quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ii abco qui ex sacro rescripto sin
sit. quatrms ei qui emancipã¬
dus cmancipndaue ẽ. minnt
legitima uira pemancipatõem
extingantur. Eidem ura tam
emancipato uł emancipato ꝯt̃
psonas alas hoc modo sibiꝯmĩ¬
tas.quam alis iticem ytra cui
uł cum in lxreditatio uł succes¬
siomb ⁊ tutelis nec ñ cetrris s

Expanded text:
i ab eo, qui ex sacro rescripto secusit, quatenus ei, qui emancipandus emancipandave est, minime legitima iura per emancipationem extinguantur, eadem iura tam emancipato vel emancipatae contra personas alias hoc modo sibi coniunctas quam aliis itidem contra eum vel eam in hereditatibus vel successionibus et tutelis nec non ceteris s
Abbreviated transcription (Latin):
mi crudelitatẽ excerceant ñ
ex poscunt. ad hoc uenre. uł
a: iudicib audiri: nisi prig
tactis sacro scĩs scripturis de
hoc uenerut. sed quia alit̾
reꝵ hereclitariaꝵ ueritatẽ ex¬
ꝗrere uł ostend̾e ñ possunt.

Expanded text:
imi crudelitatem exerceant, non exposcunt ad hoc venire vel a iudicibus audiri, nisi prius tactis sacrosanctis scripturis dephoc venerunt, sed quia aliter rerum hereditariarum veritatem exquirere vel ostendere non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ncorrigendis minorib ꝓq̃
litate delicti semorib ꝓpͥm¬
ꝗs tribuimꝰ potestate. ut qͦs
ad uite decora domestice lau¬
dis exẽpla ñ ꝓuocan t salt̾ir
coriectionis medicina cõpel¬
lat.n nos ĩ puniẽclis mĩoꝵ
untus potestatẽ in in mensũ
extendi uolumꝰ. s iure patrio
auctoritas corrigat ꝓpinq
iuuems crratuma pͥriuata
anĩauersione cõpescat.A
si atrocitas facti ius domesti¬
ce cmendatõis excclit. pla¬
cet enormis delictireos uicti
culano ⁊ aliis militis. nis¬
rat̾ ur rectius fecit. si se presi
diꝓiuncie obtułit. Qui si
prob̾auit ñ occidendi anmo

Expanded text:
corrigendis minoribus pro qualitate delicti senioribus propinquis tribuimus potestatem, ut, quos ad vitae decora domesticae laudis exempla non provocant, saltem correctionis medicina compellat. Neque nos in puniendis morum vitiis potestatem in immensum extendi volumus, sed iure patrio auctoritas corrigat propinqui iuvenis erratum et privata animadversione compescat. Quod si atrocitas facti ius domesticae emendationis excedit, placet enormis delicti reos dedi culiano et aliis militibus. Frater vester rectius fecerit, si se praesidi provinciae obtulerit: qui si probaverit non occidendi animo
Abbreviated transcription (Latin):
insistere pat̾ tuus debet. nec ñ
⁊ uxor tua ut alius loco cio det
habebit esum facultatem repe¬
tende rationis negotioꝵ gesto¬
rum abco ꝗ fi̾nt substitutus.
dop̃. Dhilippo. ã. higic
ibertinum qui filio suo natura¬
li quem inscruitutem susceꝑat
postea mamimisso pupillam
suam candemq patroni sui filiã
mmatrimomio collocauit. adsc¬
tentiam amplissimi ordinis qui
Iam nuptincolloene ñ posse fal¬
sotͥ ꝓsua sumẽ. mpp̃. uuer¬

Expanded text:
insistere pater tuus debet nec non et uxor tua, ut alius loco eius detur: habebit enim facultatem repetendae rationis negotiorum gestorum ab eo qui fuerit substitutus. Imp. Philippus A. Hygiae. Libertinum, qui filio suo naturali, quem in servitute susceperat, postea manumisso pupillam suam eandemque patroni sui filiam in matrimonio collocavit, ad sententiam amplissimi ordinis, quiam nuptui collocare non posse falso tibi persuasum est. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
uł reb insolutum datis. sue
distractis ⁊ compensato p̾tio.
satis eidtra quem supplicas:
uł siqd residuum debẽtur op¬
tulcris. ac sin accepit deposu¬
eris ꝯsignatum. restitintibi ros
pacto pignoris obligatas ꝓ¬
udebit. cum etiam elicto p pe

Expanded text:
 rebus in solutum datis sive distractis compensato pretio satis ei contra quem supplicas fvel si quod residuum debetur obtuleris ac, si non acceperit, deposueris consignatum, restitui tibi res pacto pignoris obligatas providebit, cum etiam edicto pe
Abbreviated transcription (Latin):
olumus ꝯuelli deficientium
scriptas iure ac sollc̃pntci
uoluntates. dum quodam¬
morientis supp̃mum ⁊ non
scriptum ꝓcessisse ꝯfinnat¬
arbitrium tamquam patri¬
moniu suum ad nos defici¬
ens malucrit ꝑtinere somĩ¬
enim priuatis ⁊ militantib
intercdicimus ut himsmõi
phibeant testimoma ⁊ falsi
ariminis rec retinere p̾cipi¬
mus sicum scripte iure. ac

Expanded text:
olumus convelli deficientium scriptas iure ac sollemniter voluntates, dum quoddammorientis supremum et non scriptum processisse confirmatarbitrium, tamquam patrimonium suum ad nos deficiens maluerit pertinere. Omnenim privatis et militantibus interdicimus, ut huiusmodi perhibeant testimonia, et falsi criminis reos teneri praecipimus, si, cum scriptae iure ac
Abbreviated transcription (Latin):
irb humanis exc̃ptus c̃. uł
distracto. scu manu missus.
nec anms excessit de peculio
quondmi .adusus eũ expcrri
possis. ¶Moquin siculibero
rem agente eius cuius pcibu
memimusti otractũ habuisti
eius ꝑsonam elcgistu. ꝓuidos
tra dimni nulla it habuisse
actõem nisi uł in iem eius pe¬

Expanded text:
 humanis exemptus est vel distractus seu manumissus nec annus excessit, de peculio quondam adversus eum experiri possis. Alioquin si cum libero rem agente eius, cuius precibus meministi, contractum habuisti et eius personam elegisti, pervides contra dominum nullam te habuisse act
Abbreviated transcription (Latin):
ontra eos siue successores eorũ
ꝗrem publicam administran¬
tes. ꝑ officii necesitatẽ ciuitati
acceptum. ñ cẽ. dirigendã cer

Expanded text:
ontra eos sive successores eorum, qui rem publicam administrantes per officii necessitatem civitati acceptum non esse, dirigendam cer
Abbreviated transcription (Latin):
cũq datum quolibet genere
fuit. uł emptione collatũ. etiã
hoc retractum reddi p̃cipimus.
ip̃as etiam quarum uemiens
ficiunturaut anini ꝑditorũ.
Siquid q̃ritur. uł commenda

Expanded text:
cumque datum quolibet genere fuerit vel emptione collatum, etiam hoc retractum reddi praecipimus: ipsas etiam, quarum venenis inficiuntur animi perditorum, si quid quaeritur vel commenda
Abbreviated transcription (Latin):
ritum donatio ip̃o uur nrita c̃.
Set simatrimoniũ iuix. ñ ualur.
ucct ip̃o nure donatio cͦefmcͣrit.
qm̃tamen indigna ꝑsona cius
fuit qnec maritus potest dici. ii¬
tiles actoes sup reuocandis his
tibi competunt.D.a. Leom¬

Expanded text:
onatio ipso iure irrita est. sed si matrimonium iure non valuit, licet ipso iure donatio tenuerit, quia tamen indigna persona eius fuit, qui nec maritus potest dici, utiles actiones super revocandis his tibi competunt. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
accepisti matrimomi tempore
uxorem tuam pcipe passus es.
cosq uyor tua ꝯssumpsit. resti¬
tui tibi post diuortnum oportr¬
ir nulla ratõe ꝯtendis. ¶Sin¬
aut abhis locupletior facta ẽ.
intantum potest ꝯucum. mp̃.

Expanded text:
cis, matrimonii tempore uxorem tuam percipere passus es eosque uxor tua absumpsit, restitui tibi post divortium oportere nulla ratione contendis. sin autem ab his locupletior facta est, in tantum potest conveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
ã.Acpotiano.
nam siuroristuc nomine res q̃
tur uiris fucrunt deposite sunt.
causa ꝓprictatis caratr̃e muta
nñ potuit. Et si donasse te uxo
nros tuas ex hoc ꝗs intrlligat.
cum donatõei martotmonio
facta prius mortua ea q̃ lib̾ali¬
tatrm exeepit mrita sit. ¶ Nec̃
ẽ ignotum q̃ cũ ꝓbari ñ possit
unde uxor matrimonĩ tempore
honcste qͥsierit demaniti bons cã
abiusse. uiet̾e niris auctores m̾i¬
to creclidissent.B. a. Chxo¬

Expanded text:
A. Nepotiano. Etiamsi uxoris tuae nomine res quae tui iuris fuerunt depositae sunt, causa proprietatis ea ratione mutari non potuit, etsi donasse te uxori res tuas ex hoc quis intellegat, cum donatio in matrimonio facta prius mortua ea quae liberalitatem excepit irrita sit. Nec est ignotum, quod, cum probari non possit, unde uxor matrimonii tempore honeste quaesierit, de mariti bonis eam habuisse veteres iuris auctores merito cre
Abbreviated transcription (Latin):
drieminũ aũt expresenti die
numerandum patcat omĩbꝰ
adito. otra nrãs diuinas do¬
mos suas actres suꝑ isdem ie¬
uetꝰ regressus. ¶ Cum enim
multa priuilegia augusta
fortuna meruit. ⁊ indonati¬
omb sine insinuatr̃e gesto¬
rũ omnẽ firmitatẽ habentibꝰ
⁊ suꝑ reb quas ꝓtempore se

Expanded text:
driennium autem ex praesenti die numerandum pateat omnibus aditus contra nostras divinas domos suas actiones super isdem reervetur regressus. Cum enim multa privilegia Augusta fortuna meruit et in donationibus sine insinuatione gestorum omnem firmitatem habentibus et super rebus, quas pro tempore se
Abbreviated transcription (Latin):
ditam suscepit. quemcũq ex̃
exitum dñs aduerso fuirm ⁊¬
lubuerit. Eadem definitionc
obtinente. suic inparttm. suic
insolidum solucndo sit is qr̃
cõmodandar acccpit. ¶S cũ

Expanded text:
datam suscepit, quemcumque causae exitum dominus adversus furem habuerit: eadem definitione obtinente, sive in partem sive in solidum solvendo sit is qui rem commodatam accepit. Sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
Esine scriptura ꝑ fidei cõmis¬
sum hereclitas recte relinquit.¬
rigitur site uxortua ⁊ priuignũ
suum. in discrimine mortis:

Expanded text:
sine scriptura per fideicommissum hereditas recte relinquitur. Igitur si te uxor tua et privignum suum in discrimine mortis
Abbreviated transcription (Latin):
nouelle tam decisiões. quam ꝯsti¬
tutiones. que post m̃i codicis
fectioncmlate st̃. Extra corpo
ciusdem codicis deuagabant᷑.
sis postea factis. auquamme¬
nore ꝯsilio ꝑmutationcmnuł
cmendationem desidalm.se
cessarium nob̃ uisum est. per
tribumanuz unum excclsum
magistrum ⁊ questorem. ⁊su¬
icm legitum opis nr̃i ministr̃
nec non uiru magnificum.⁊

Expanded text:
nostrae tam decisiones quam constitutiones, quae post nostri codicis confectionem latae sunt, extra corpus eiusdem codicis divagabantur sis postea factis aliquam meliore consilio permutationem vel emendationem desiderabant, necessarium nobis visum est per Tribonianum virum excelsum magistrum ex quaestore et ex consule, legitimi operis nostri ministrum, nec non virum magnificium
Abbreviated transcription (Latin):
ñi amiicuras reb omniuo
audissimc inpendereut nicħ
a nob̃ coptum imꝑfcctum ieni¬
quatur: igitur in primordio m̃i
impu sacratissimas ꝯstituttes
q̃ indiu̾sa uolumma fu̾ant do¬
pseriqͣ plurima similitudine
nec non diu̾sitait uacillabãt
in unum corpo colligt oĩq in¬
tio purgnie ꝓposumus. Et hoc
iam pimir ercesor. ⁊ facundissi¬
mec ꝑ fectum est.i. a nob postra
ꝯfirmatum. Qd̃ grmminc ꝯstitu¬
tiones mĩr que antr posite sunt
hostendunt. ¶Postta u̾o cum
tam qn quaguita decisiones feci¬
mus. quam alias ad cõmodur
ꝓpositi opis ꝑtinentes. plurimas
ꝯstitutiones ꝓmulgauimo. qu
maximus anͣtiquaꝵ reꝵ articu¬
lus emeudatus ⁊ coartaius est
omnicq ns. antiquum supua¬
cua plixitate lib̃um atq enuele¬
atum inm̃is ꝯstitutionib et
digestis rectliginus. si cum

Expanded text:
nimi curas rebus omnibus avidissime impendere, ut nihil a nobis coeptum imperfectum relinquatur. igitur in primordio nostri imperii sacratissimas constitutiones, quae in diversa volumina fuerant d plurima similitudine nec non diversitate vacillabant, in unum corpus colligere omnique vitio purgare proposuimus. et hoc iam per viros excelsos et facundissimos perfectum est et a nobis postea confirmatum: quod geminae constitutioneostendunt. . Postea vero, cum tam quinquaginta decisiones fecimus quam alias ad commodum propositi operis pertinentes plurimas constitutiones promulgavimus, quibus maximus antiquarum rerum articulus emendatus et coartatus est omneque ius antiquum supervacua prolixitate liberum atque enucleatum in nostris institutionibus et digestis reddidimus. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
crm senatus ꝯsulti exccptio tũc
mulieri datur. cum principalit
ip̃a nicħ debet. s ꝓ ano debito¬
re apd̃ creclitorem eius int̾ces¬
sit. ¶ Sñi at ꝓ crelitore suor
aliis se obligaucrunt. uł abeo

Expanded text:
m senatus consulti exceptio tunc mulieri datur, cum principaliter ipsa nihil debet, sed pro alio debitore apud creditorem eius intercessit: sin autem pro creditore suo aliis se obligaverunt vel ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
sidore.
promiserat. urgueri quẽqua
quantiea res tͥ dari stipulant
adusariũ tuũ ꝓmisisse ꝓponͣ
innus etiam obligationis post
motã litem extitisse ꝯdicionẽ.
⁊ eius summe que nilac qͦq
stipulatõe ꝯtincitur. petitiom

Expanded text:
sidorae. promiserat urgueri quemquam quanti ea res est, tibi dari stipulanti adversarium tuum promisisse proponas, huius etiam obligationis post motam litem extitisse condicionem et eius summae, quae in hac quoque stipulatione continetur, petitio
Abbreviated transcription (Latin):
tionc facta. ab hostib captusẽ
⁊ infuitutem dectuctus: ⁊ postea
I HIIIismodi ubilitas quã
m̃a fecit ex hoc roboran uidet᷑.
anuacillare. ¶Et itum si deni¬
tor q̃ inciuitate romana ꝯsti¬
tutus decesserit. mortis aũt cis
tempre is ꝗ donationẽ acccpit
ĩ captiuitate degobat. ⁊ postea
reu̾sus c̃. anuidetur ⁊ tunc do¬
natio rata hab̾i.¶Cum itaq
ĩutroq casu oportet augusto.
remedio causam dirum. cum
nichil aliud tam peculiaie ẽ
impialis maiestatis. quam
humanitas.ꝑ quã solam di
ẜuatur iitatio. in ambob.
casib donatõem firmã cẽ cen¬

Expanded text:
a ab hostibus captus est et in servitutem deductus et postea an huiusmodi liberalitas, quam antea fecit, ex hoc roborari videtur an vacillare: et iterum si donator quidem in civitate Romana constitutus decesserit, mortis autem eius tempore is qui donationem accepit in captivitate degebat et postea reversus est, an videtur et tunc donatio rata haberi. Cum itaque in utroque casu oportet Augusto remedio causam dirimi, cum nihil aliud tam peculiare est imperiali maiestati quam humanitas, per quam solam dei servatur imitatio, in ambobus casibus donationem firmam esse cen
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝯstitutus uł ꝯstituta habe¬
at res huiusmõi omĩ adꝗsiti¬
one absolutas.nemini eas ad¬
ꝗrat. n eoꝵ usum fructum pa¬

Expanded text:
tamen constitutus vel constituta, habeat huiusmodi res omni adquisitione absolutas et nemini eas adquirat neque earum usum fructum pa
Abbreviated transcription (Latin):
iudicem suum fas stti S omẽ
causam ꝓpria sententia det̾mĩ¬
nart ꝯuemat. cum salubritas
co ꝗ de appellatr̃e cognoscit
recursus ficri ñ possĩt adiudi¬
cem a quo fu̾it ꝓuocatum
propt remittendi litigatores
ad ꝓuincias iemotam occasio¬
nem atq exclusam penitꝰ ĩtel¬
ligant. cum suꝑ omni causa ĩ¬
t̾positam ꝓuocationẽ. uł ĩius¬
tam tantum liceat ꝓnuntiar
uł nstam. Siqd aũt iagẽdo
negotio minus se allegasse
ꝗ de appellatione cognoscit ꝓsi¬
quatur. cum uotum gerentib
nob̾ aliud nichil ĩ uiditus ꝙͣ
iustitia locum habere debere.
nccessaria res forte transissa
ñ excndenda indeatur ¶Sĩ
ꝗs au̾t post int̾positã apella¬
nonc̃ necessarias sibi putaiu
poscendas eẽ psonas: quoᷤ. pt
iudicem ꝗ suꝑ appellatre cog¬
noscet u̾itatem possit osten¬
de. quam cxistimauit occultã
hoc q nidex fieri ꝑ spexiͣt supt
isdem ⁊ faciendi itincris expeci¬
tõem p̃bere debebit. cum id us¬

Expanded text:
iudicem suum fas sit, sed omnem causam propria sententia determinare conveniat, cum salubritas eo qui de appellatione cognoscit recursus fieri non possit ad iudicem, a quo fuerit provocatum. quapropter remittendi litigatores ad provincias remotam occasionem atque exclusam penitus intellegant, cum super omni causa interpositam provocationem vel iniustam tantum liceat pronuntiare vel iustam. Si quid autem in agendo negotio minus se adlegasse qui de appellatione cognoscit persequatur, cum votum gerentibus nobis aliud nihil in iudiciis quam iustitiam locum habere debere necessaria res forte transmissa non excludenda videatur. Si quis autem post interpositam appellationem necessarias sibi putaverit esse poscendas personas, quo apud iudicem qui super appellatione cognoscet veritatem possit ostendere, quam existimabit occultam, hocque iudex fieri prospexerit, sumptus isdem ad faciendi itineris expeditionem praebere debebit, cum id ius
Abbreviated transcription (Latin):
fratrem tuũ ꝓdundendis boĩs
datus fiit ca sola ꝑtinent q̃¬
manent cõmnia tibi ⁊ illi.
¶Nam ca quoꝵ pntem isuendi¬
dit. cum emptorib tibi com¬
munia s̃. ⁊ adu̾sus singłos ar¬
bitrium pet̾t debes si ab illoꝵ
quoq scrictate discechite pla¬
ceat. ¶Cum aut regiomb
dundi aliꝗs ager int̾ socior ñ
potest uł explurib singuli. esti¬
matõe uista facta uncinq so

Expanded text:
dividendis bonis datus fuerit, ea sola pertinent, quae manent communia tibi et illi. Nam ea, quorum partem is vendidit, cum emptoribus tibi communia sunt et adversus singulos arbitrum petere debes, si ab illorum quoque societate discedi placeat Cum autem regionibus dividi aliquis ager inter socios non potest, vel ex pluribus singuli aestimatione iusta fact
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. potint ip̃e presens adunis
cos re integra expm. ¶ Si quid
itaq ab eꝯ apud iudicem actum
ẽ. retindi niula ratio patitur. Mp̾.
Alex̃. uulnerato.
tiam s ꝯtrariam sententiam repota¬
uerunt. ꝗ te ad exertendas causas
appellationis ꝓcuratorẽ ꝯstitueri.
si tamen nichil culpa tua factum.
ẽ sũptus quos inlite ꝓbabili ra

Expanded text:
davit, potuit ipse praesens adversus eos re integra experiri. si quid itaque ab eo apud iudicem actum est, rescindi nulla ratio patitur. PP.Aurelio Vulnerato. Etiamsi contrariam sententiam reportaverunt, qui te ad exercendas causas appellationis procuratorem constituerunt, si tamen nihil culpa tua factum est, sumptus, quos in lite probabili ra
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ lib̾i testes. ad causas postulit᷑
alienas. si socu ⁊ participes crimi¬
nis ñ dicant. sid fides abhis no¬
titie postulctur/ mexhibitioe̾
nccessariaꝵ ꝑsonaꝵ hoc e̾ testiũ¬

Expanded text:
m liberi testes ad causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his notitiae postuletur, in exhibitione necessariarum personarum, hoc est testiu
Abbreviated transcription (Latin):
udex ꝗ disceptatiom locũ dede¬
rat. partium allegationẽ au¬
dire. ⁊ exammare debuit. Na
subscriptionẽ ad libellum da¬
tam talem.q diu̾sa partem
impossessionem fundi mitte¬
ret. uicem rei iudicate nõ¬

Expanded text:
udex, qui disceptationi locum dederat, partium adlegationes audire et examinare debuit. Nam subscriptionem ad libellum datam talem, quae diversam partem in possessionem fundi mitteret, vicem rei iudicatae no