comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendamo tactu blandiore molestant.S
ami phebi Radus gne
Cancri sydus mestuat ¶Tum qui larga
negantibus ¶ Sulcis semina credidit
lasus cereris fide qLuernas pergat ad artoret gũꝙͣ¬
purpureum nemus ¶ Lecturus uiolas petas ¶ Cum semis
aquilonibus ¶Stridens campus inhorruit ¶Nec queras
aiuida manu c uernos scringere palmites ¶ uuis si libe¬
at frui ¶ Antumpno pocius. sua. ¶ Bachus munera e¬
tulit ¶ Signattempora proprus ¶ Aptans officiis deus.¬
Pse Nec quas ip̃e cohercuit ¶Misceri pacitur uices ¶ Sis quod¬
s precipiti bia ¶ Certum deserit ordinem gLetos non habet
me pauculis rogaciomibus statum tue mẽtis
attingere atqz temptare. ut quis modus.
sit tue curacionis intelligam E. Tu uero arbitratu ĩꝙͣ
cuo. que uoles ut responsurum rogato ¶P. Tum illa
hũctine inquit mundum temerariis agi fortuitisq casi¬
bus putas. An ullum credis ei regimen messe racionis¬
¶ B. Atqͣui inꝙͣ nullo existimauermn modo. ut fortuita te¬

Expanded text:
cipiendam tactu blandiore mollescant. Cum Phoebi radiis graue Cancri sidus inaestuat, tum qui larga negantibus sulcis semina credidit elusus Cereris fide quernas pergat ad arbores. Nupurpureum nemus lecturus uiolas petas cum saeuis Aquilonibus stridens campus inhorruit; nec quaeras auida manu uernos stringere palmites uuis si libeat frui; autumno potius sua Bacchus munera contulit. Signat tempora propriis aptans officiis deus nec quas ipse cohercuit misceri patitur uices. Sic quod praecipiti uia certum deserit ordinem laetos non habet aterisne me pauculis rogationibus statum tuae mentis attingere atque temptare, ut qui modus sit tuae curationis intellegam? – Tu uero arbitratu, inquam, tuo quae uoles ut responsurum rogato. – Tum illa: Huncine, inquit, mundum temerariis agi fortuitisque casibus putas an ullum credis ei regimen inesse rationis? – Atqui, inquam, nullo existimauerim modo ut fortuita te
Abbreviated transcription (Latin):
sis patrie reministaris non uti athiemenlium quondã
letetur. Cuius agi frenis atq obtemperare iusticie. sũ

Expanded text:
sis patriae reminiscaris, non, uti Atheniensium quondam, laetatur: 73 cujus agi frenis, atque obtemperare justitiae, su
Abbreviated transcription (Latin):
Sit illa ludit sic suas probat unres. magnum qz suis
monstrat ostentum. Si quis uisatur una stratus. Ac

Expanded text:
Sic illa ludit, sic suas probat uires magnumque subitis monstrat ostentum, si quis uisatur una stratus ac
Abbreviated transcription (Latin):
non essent, quid in eis est quod aut urin unꝙͣ fieri q̃at.
aut non prospectum consideratumq uilescat dinicie
uel brã  uel sui natura p̾ciose st̃ quid earĩ pocius. aurũ¬
ne. An uis congeste pecunie: Atqui hec effundendo ma¬
gis ꝙͣ coacernando melius intent di quidem auaricia
semper odiofos, claros largitas fatit. Quod si manere
aput quẽquam non pocest quod tranffertur in alcerum
tunc est p̾ciosa petunia cum translata in alios largiendi
usu desunt possideri ¶ At cadem si apud unum quanta
est ub̃iq gencium congeratur. Ceteros sui mopes fecit
Et bop quidem tota pariter. multorum replet auditum
ur̃e bero diuitie nisi cõminute in plures tranfire nõ
possunt. quod cum factum est pauperes neccesse est
faciant quos relinquunt. O. igitur anguscas iõpes¬
q dinicias quas net habere totas pluribus lig ⁊ ad quẽl¬
sine ceterorum paupertate non uemunt ¶ An genmarum
fulgor oculos trabt  sed si quid est in ħ splendore precipui.

Expanded text:
non essent, quid in eis est quod aut uestrum umquam fieri queat aut non perspectum consideratumque uilescat? Diuitiaene uel uestra uel sui natura pretiosae sunt? Quid earum potius, aurumne an uis congesta pecuniae? Atqui haec effundendo magis quam coaceruando melius nitent, si quidem auaritia semper odiosos, claros largitas facit. Quod si manere apud quemque non potest quod transfertur in alterum, tunc est pretiosa pecunia cum translata in alios largiendi usu desinit possideri. At eadem si apud unum quanta est ubique gentium congeratur, ceteros sui inopes fecerit. Et uox quidem tota pariter multorum replet auditum j uestrae uero diuitiae nisi comminutae in plures transire non possunt. Quod cum factum est, pauperes necesse est faciant quos relinquunt. O igitur angustas inopesque diuitias quas nec habere totas pluribus licet et ad quemlsine ceterorum paupertate non ueniunt! An gemmarum fulgor oculos trahit? Sed si quid est in hoc splendore praecipui
Abbreviated transcription (Latin):
parua, sz plane nulla esse uideatur, uos autem nͥ
ad populares aures manesqz rumores recte facere
nestitis: et relicta constiencie uirtutisqz prescancia
de alienis premia sermũculis posculatis accipe in huiꝰ¬
modi arrogancie leuitate: quam fescine aliquis in¬
luserit. Nam cum quidem adorsus ess hominem con¬
tumeliis qui non ad uere uirtutis usum sed ad suꝑbã
gloria falsum sibi philosophi nomen induerat: adieciss q
Iam se saiturum: an ille philipu s  ess si quidem illatas in

Expanded text:
parua sed plane nulla esse uideatur. Vos autem nisi parua sed plane nulla esse uideatur. Vos autem nisi ad populares auras inanesque rumores recte facere nescitis et relicta conscientiae uirtutisque praestantia de alienis praemia sermunculis postulatis. Accipe in huiusmodi arrogantiae leuitate quam festiue aliquis luserit. Nam cum quidam adortus esset hominem contumeliis, qui non ad uerae uirtutis usum sed ad superbam gloriam falsum sibi philosophi nomen induerat, adiecissetque iam se sciturum, an ille philosophus esset, si quidem illatas in
Abbreviated transcription (Latin):
fame inmortalitas crartabitur O ꝙͣ multos claris¬
simos suis temporibus uiros scaptorum iops deleuit
obliuio ꝙꝙͣ. quid ipã scripta proficiant que cum suis
auctoribus premt longior, atq obstura uetustas. uos
uero in mortalitatem nobis propagare uidemini : cum
futuri famam temporis cogitatis. Quod si adeterm¬
tatis infinita spacia persccͣtes quid habes. quod de noĩs
tui diuturnitate leteris : unius ⁊ enim mora momẽti
si decem milibus conferatur annis. qmĩ utrumq spaciũ
diffinitum est, mimmam licet tamen habet aliꝙͣ por¬
cionem. At hic ip̃e numerus annorum eiusq quãtũ¬
libet multiplex ad interminabilem diuturnntatem nec
comparari quidem pecest. Et enim finitis ad se inuicẽ
fuerit quedam collacio infiniti uero atq finiti nulla
poterit esse collacio. Ita fit: ut quanilib prolixi tꝑĩs
lama. si cum in ex hausta eternitate cegitetur, non

Expanded text:
famae inmortalitas coartabitur. Sed quam multos clarisfamae inmortalitas coartabitur. Sed quam multos clarissimos suis temporibus uiros scriptorum inops deleuit obliuio! Quamquam quid ipsa scripta proficiant, quae cum suis auctoribus premit longior atque obscura uetustas? Vos uero inmortalitatem uobis propagare uidemini, cum futuri famam temporis cogitatis. Quod si aeternitatis infinita spatia pertractes, quid habes quod de nominis tui diuturnitate laeteris? Vnius etenim mora momenti, si decem milibus conferatur annis, quoniam utrumque spatium definitum est, minimam, licet, habet tamen aliquam portionem. At hic ipse numerus annorum eiusque quamlibet multiplex ad interminabilem diuturnitatem ne comparari quidem potest. Etenim finitis ad se inuicem fuerit quaedam, infiniti uero atque finiti nulla umquam poterit esse collatio. Ita fit ut quamlibet prolixi temporis fama, si cum inexhausta aeternitate cogitetur, non
Abbreviated transcription (Latin):
incolirat naciones. Lingua moribus totius uite ratoe
uiscantes ad quas tam difficultate itineꝵ tũ loquendi
diuersitate tum comercu insolencia nonͣmodo fama
hominum singulorum, s nec brbium quidem peruerre
queat. A ecate demq marci tullu sicut ip̃e quodã loco
significat nondum caucasum montem romane rei
publice fama transcenderat, Et erat tunc adulta par.¬
this eciam ceterisqz id locorum gentibus formidolosa
uides ne igitur. ꝙͣ sit angusta ꝙͣ compressa glã. quã
dilatare at propagare laboratis. An ubi Romani no¬
minis cransire fama nequiuit, romani hominis
sarum gencium mores interse atq insatuta distordãt
Ut quos apud̃ alios laude apud alios suppłlicio dignum iu¬
dicetur/. Quo fit, ut si quem faie predicacio delectat
hinc in plurimos populos, nomen proferre nullomodo
onducat. Erit igitur peruagata inter suos glã quisq
contentus. et intra uiius gentis terminos preclara illa

Expanded text:
incolunt nationes lingua, moribus, totius uitae ratione incolunt nationes lingua, moribus, totius uitae ratione distantes, ad quas tum difficultate itinerum tum loquendi diuersitate tum commercii insolentia non modo fama hominum singulorum sed ne urbium quidem peruenire queat. Aetate denique Marci Tullii, sicut ipse quodam loco significat, nondum Caucasum montem Romanae rei publicae fama transcenderat, et erat tunc adulta Parthis etiam ceterisque id locorum gentibus formidolosa. Videsne igitur quam sit angusta, quam compressa gloria quam dilatare ac propagare laboratis? An ubi Romani nominis transire fama nequit, Romani hominis gloria sarum gentium mores inter se atque instituta discordant, ut quod apud alios laude apud alios supplicio dignum iudicetur. Quo fit ut si quem famae praedicatio delectat, huic in plurimos populos nomen proferre nullo modo conducat. Erit igitur peruagata inter suos gloria quisque contentus et intra unius gentis terminos praeclara illa
Abbreviated transcription (Latin):
manium uirtutum perfeccione perductas allicẽ possit
glẽ scil cupido et optimorum in rem publitã fama¬
meritorum. Que quam sit exilis ⁊ totius uacua pondĩs
sic consideralõem̃ terre ambitum sicuti astrologicis demon¬
tracionibus accepisti: ad celi spacium puncti conscat os¬
tinere rationem. Id est ut si ad celestis globi magnitudiẽz
conferatur, nchil spacu prorsus habere indicetur, huiꝰ
igitur tam exigue in mundo regionis quarta fere porcio
est, sicut tholomeo probante hoc didicisti, que a nobis
cognitis ammantibus incolatur, huit quarte si quãtũ
maria paludesqz premũt quantum siti uasta regio
distenditur, cognicione subscraperis uix area angustis
in hĩtandi hominib relinquetur⁊ In h ͦ igitur mĩmo puc̃ti
quodã pucto tircũsepti atqz conclusi: de peruulganda fa¬
ma. de proferendo nomine cogitatis: At quid hẽat ãplũ
magnificumq gloria tam angustis exiguisq lñmib
artata Adde quod hͦ ipm̃ breuis hĩtaculi septum. plẽs

Expanded text:
manum uirtutum perfectione perductas allicere possit, gloriae scilicet cupido et optimorum in rem publicam famameritorum; quae quam sit exilis et totius uacua ponderis, sic considera. Omnem terrae ambitum, sicuti astrologicis demonstrationibus accepisti, ad caeli spatium puncti constat obtinere rationem, id est ut, si ad caelestis globi magnitudinem conferatur, nihil spatii prorsus habere iudicetur. Huius igitur tam exiguae in mundo regionis quarta fere portio est, sicut Ptolomaeo probante didicisti, quae nobis cognitis animantibus incolatur Huic quartae, si quantum maria paludesque premunt quantumque siti uasta regio distenditur cogitatione subtraxeris, uix angustissima inhabitandi hominibus area relinquetur. In hoc igitur minimo puncti quodam puncto circumsaepti atque conclusi de peruulganda fama, de proferendo nomine cogitatis? Aut quid habeat amplum magnificumque gloria tam angustis exiguisque limitibus artata? Adde quod hoc ipsum breuis habitaculi saeptum plures
Abbreviated transcription (Latin):
sz eripres habenti ¶ Dignitatibus fulgere uelis. dãti
supplicabis/ Et qui preire ceteros honore cupis. poscen¬
di humilitate uilestis. Potenciam ne desideras. sub¬
iectorum. insidiis obnoxius subiacebis periculis.
Gloriam petas. sz per aspera q̃ distractus securus
eẽ desistis ¶ uoluptariam uitam degas sed quis nõ
spernat atqz abiciat uilissime fragilissime q rei corꝑis
elephantes, mole tauros robore suꝑare poteritis,

Expanded text:
 eripies habenti. Dignitatibus fulgere uelis? Danti supplicabis et qui praeire ceteros honore cupis poscendi humilitate uilesces. Potentiamne desideras? Subiectorum insidiis obnoxius periculis subiacebis. Gloriam petas? Sed per aspera quaeque distractus securus esse desistis. Voluptariam uitam degas? Sed quis non spernat atque abiciat uilissimae fragilissimaeque rei, corporis, elephantos mole, tauros robore superare poteritis,
Abbreviated transcription (Latin):
loria felicis olim uiridis qz iuuente¬
olantur mesti nunc mea fata seins¬
eint enim properata malis inopina seneci

Expanded text:
loria felicis olim viridisque juventolantur moesti nunc mea fata seniit enim properata malis inopina senec
Abbreviated transcription (Latin):
Q si terrarum placeat tibi
Noctem relictain uisere
Quos miseri toruos populi tuent
Cernes tirannos exules

Expanded text:
 si terrarum placeat tibi Noctem relictam uisere, Quos miseri toruos populi timent Cernes tyrannos exules
Abbreviated transcription (Latin):
srauimus ¶Quid si quis amisso penitus uifu
ipm̃ eciam se habuisse obliuisteretur intuitum.
nichilqz sibi, ad humanam perfeccionein de esse
arbitraretur. nĩ uibentes eosdem, cecos esse puta¬
remus: ¶ Nam ut illud quidem acquiessent qͦd
eque ualidis racionum nititur firmamentis
in feliciores eos esse qui faciunt ꝙͣ qui paciũt᷑
inuiriam. ¶. hellem in qmͣ has ipãs audrre
raciones: ¶ P. Omne inquit improbum non
supplicio dignum neges ¶B: Minine ¶P
infeliciores uero esse qui sunt improbi mu lciplicit
liquet: ¶B. Ita imqͣm: ¶ P. Qui igitur
supplicio digni sunt miseros esse non dubitas:¬
¶. Conuenit inqm: ¶Pe Si igitur cogntor¬
ait resideres. cui supplicium inferendum putares
Ei ne qui fecissz aut qui pertuliss miuriam ¶r
Nec ambigo iiqͣm quin perpesso satiffacerem dolore
facientis ¶ P. Miserior igitur tibi iniurie illator
ꝙͣ acceptor esse uideretur: ¶. Consequitur iiqͣm
Hinc igitur alusqz de causis ea radice intentib

Expanded text:
ravimus? Quid, si quis amisso penitus visu, ipsum etiam se habuisse 15 oblivisceretur intuitum, nihilque sibi ad humanam perfectionem deesse arbitraretur, num videntes eadem caecos putaremus? 283 Nam ne illud quidem acquiescent, quod aeque validis rationum nititur firmamentis, infeiniuriam. – Vellem, inquam, has ipsas audire rationes. – Omnem, inquit, improbum num supplicio dignum negas? – Minime. – Infelices uero esse qui sint improbi multipliciter liquet. – Ita, inquam. – Qui igitur supplicio digni sunt miseros esse non dubitas– Conuenit, inquam. – Si igitur cognitorait, resideres, cui supplicium inferendum putares, eine qui fecisset an qui pertulisset iniuriam? – Nec ambigo, inquam, quin perpesso satisfacerem dolore facientis. – Miserior igitur tibi iniuriae inlator quam acceptor esse uiderentur. – Consequitur, inquam. – Hac igitur aliisque causis ea radice nitentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tue menti quibus se maltum tollere possit affigã
Et perturbacione depulsa. sospes in patriã meo ductu
mea semita meis etiam uehiculis reuertaris.
unt et enm penne¬
penne uolucres michi
Que celsa constendãt poli
Quas sibi cũ belox mens induit
Terras perosas despitit
A eris minensi superat globum
Nubesqz post tergum uidet
Qiqz agili motu calet aeris
Transcendit ignis uerticem
Donec mascaferas surgat domos
P hebo comungat qz uias
Aut comitetur iter gelidi sens
Miles corusa syderis
uel quocumqz mitans nox puigitur
Recurrat ascri crculum
Atqz ubi iam ex hausti fuerit sacis
Polum reliquat extimum
Sorsaqz uelocis premat etheris
Compos berendi luminis
Hit regum sceptrum domnnius cenz
Orbisqz hẽnas temperat
Et uolucrem currum stabilis regit
Rerum corustus arbiter
Huc te si reducem referat bia
Quam mĩt requiris ĩmenior
Bec dices memini patria est michi
Hinc ortus. hic sistamn gradum

Expanded text:
tuae menti quibus se in altum tollere possit adfigam, tuae menti quibus se in altum tollere possit adfigam, ut perturbatione depulsa sospes in patriam meo ductu, mea semita, meis etiam uehiculis reuertaris. Sunt etenim pennae uolucres mihi quae celsa conscendant poli; quas sibi cum uelox mens induit terras perosa despicit, aeris immensi superat globum nubesque postergum uidet quique agili motu calet aetheris transcendit ignis uerticem, donec in astriferas surgat domos Phoeboque coniungat uias aut comitetur iter gelidi senis miles corusci sideris uel quocumque micans nox pingitur recurrat astri circulum atque ubi iam exhausti fuerit satis polum relinquat extimum dorsaque uelocis premat aetheris compos uerendi luminis. Hic regum sceptrum dominus tenet orbisque habenas temperat et uolucrem currum stabilis regit rerum coruscus arbiter. Huc te si reducem referat uia quam nunc requiris immemor, “Haec,” dices, “memini, patria est mihi, hinc ortus, hic sistam gradum
Abbreviated transcription (Latin):
tentieq omĩã, s bona cantum modo uolentis dei¬
nemo satis potest, nec anmmrari nec conqueri: Tum
illa. Et ess inquit infiniti scuporis omibusqz horri¬
bilius monstris si uti tu escimas in tanti ueluti pat̾s
familias dispoĩtissima domo uilia uasa colerentur
preciosaqz sordesterent. s non ita est: Nam si ea q̃
paulo ante conclusa sunt ĩ comuilsa seruantur: ip̃o
de cuius m̃c regno loquimur auctore deo cognostes
semper quidem potentes esse bonos/ malos uero ab¬
iectos semper, atqz imbetilles: nec sine pena unꝙͣ
esse uĩtia. nec sine premio uirtutes. bonis felicia¬
⁊ malis semper infortunata contingere/. multa¬
q id genus q̃ sopitis querelis firma te solidicate
coroborent. Et qmĩ uere fortunã bc̃itudimis me du¬
dum monserante uidisci, quo eciam sita fit nonisti
de cursis omĩbus que p̃cermittere neccessariũ puto
uiam tibi q̃ te domũ reuehat oscendam pẽnas eciã

Expanded text:
tentis omnia, sed bona tantummodo uolentis detentis omnia, sed bona tantummodo uolentis denemo satis potest nec ammirari nec conqueri. – Tum illa: Et esset, inquit, infiniti stuporis omnibusque horribilius monstris si, uti tu aestimas, in tanti uelut patris familias dispositissima domo uilia uasa colerentur, pretiosa sordescerent. Sed non ita est; nam si ea quae paulo ante conclusa sunt inconuulsa seruantur, ipso de cuius nunc regno loquimur auctore cognosces semper quidem potentes esse bonos, malos uero abiectos semper atque imbecilles, nec sine poena umquam esse uitia nec sine praemio uirtutes, bonis felicia malis semper infortunata contingere multaque id genus, quae sopitis querelis firma te soliditate corroborent. Et quoniam uerae formam beatitudinis me dudum monstrante uidisti, quo etiam sita sit agnouisti, decursis omnibus quae praemittere necessarium puto uiam tibi quae te domum reuehat ostendam. Pennas etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quicquid precipuũ trahit
Perdit dui uid inferos¬
Ic cũ ꝓhilosophĩa
dignitate uultus et oris grauitate¬
grauitace seruata. Leitersuamitq
ceciisselTum ego nũdum penitus insiti me¬
roris oblitus. intentionem dicere ad huc aliquis
parantis abrupi. O. imꝙͣ beri preuia luminis
Que usq ad huc tua fudit oracio tñ sui specula¬
cõne diuina tũ tuis racionibus inuicta patuerũ
Eaq michi et si ob iniurie dolorem imper oblita
non tñ antea hec prorsus ignorata dixisa ¶Sz c
ipã est uel nr̃i mapimia causa meroris ꝙ cum rerũ
bonus rector existat, uel esse om̃o mala possint bẽe
impunita pretereant ¶ Quod solum ꝙͣta dignũ
sit ãmiracione profecto consideras, Ac huic a¬
miratiomi aliud maius adiugitur: nam imꝑ¬
ante, florenteqz nequicia, uireus non solum
premis caret/ ¶ uerum eciã sceleratorĩ pedib
subiecta calcatur/. Et in locum facinorũ supplicia
luit. Quod fieri in regno scientis omnia po¬

Expanded text:
quicquid praecipuum trahit, perdit, dum videt inferosec cum Philosophia dignitate vultus et oris gravitate servata leniter suaviterque cecinisset, tum ego nondum penitus insiti maeroris oblitus intentioparantis abrupi et: O, inquam, ueri praeuia luminis, quae usque adhuc tua fudit oratio cum sui speculatione diuina tum tuis rationibus inuicta patuerunt, eaque mihi etsi ob iniuriae dolorem nuper oblita non tamen antehac prorsus ignorata dixisti. Sed ea ipsa est uel maxima nostri causa maeroris quod, cum rerum bonus rector exsistat, uel esse omnino mala possint uel impunita praetereant; quod solum quanta dignum sit ammiratione profecto consideras. At huic aliud maius adiungitur; nam imperante florenteque nequitia uirtus non solum praemiis caret, uerum etiam sceleratorum pedibus subiecta calcatur et in locum facinorum supplicia luit. Quae fieri in regno scientis omnia, po
Abbreviated transcription (Latin):
designare uerbis atqz informare conabor: ut ea ꝑspecta
tum in contrariam partem flexeris occulos. spem̃ uere
beacitudimis possis agnostere

Expanded text:
designare uerbis atque informare conabor ut ea perspecta cum in contrariam partem flexeris oculos, uerae beatitudinis speciem possis agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
hec ipã quibus uteris berba delectant Gt tandẽ
Stultitiã aliquando magna lacerantẽ Sui
pudeat. ¶ P. accepisti inquit in fabulis lasesce̾es
celum gigantes: Sz illes quoq uti condignũfuit
begnigna fortitudo disposint, Sz uis ne racoes
ip̃as inuncẽ collidamus: forsitam ex hunismodi
cõflictatione, pulcra quedam beritatis stintilla
dissiliet G. tuo nnꝙͣ arbitratu ¶ P. deum
inquit esse omnium potentem nemo dubitat
s. Qui quidem in quã mence consistat.
Nullus prorsus ambigat ¶ P. Qui uero ĩqͥt
est ommiũ potens, nichil est quod ille nõ possͭ
¶E Nichil niqͣm ¶P. Num igitur deus face̾
malum potest ¶S. mmime nnqm̃ ¶ P.
Malum igitur inquit nichil est, Cumid facere ille
non possit, qui nichil non potest ¶. Ludis ne
inꝙͣ me mẽxtrincabilem labernitum racionibus

Expanded text:
haec ipsa quibus uteris uerba delectant, ut tandem haec ipsa quibus uteris uerba delectant, ut tandem aliquando stultitiam magna lacerantem sui pudeat! – Accepisti, inquit, in fabulis lacessentes caelum Gigantas; sed illos quoque, uti condignum fuit, benigna fortitudo disposuit. Sed uisne rationes ipsas inuicem collidamus? Forsitan ex huius modi conflictatione pulchra quaedam ueritatis scintilla dissiliat. – Tuo, inquam, arbitratu. – Deum, inquit, esse omnium potentem nemo dubitauerit. – Qui quidem, inquam, mente consistat nullus prorsus ambigat. – Qui uero est, inquit, omnium potens, nihil est quod ille non possit. – Nihil, inquam. – Num igitur deus facmalum potest? — Minime, inquam. Malum igitur, inquit, nihil est, cum id facere ille non possit, qui nihil non potest. - Ludisne, inquam, me inextricabilem labyrinthum rationibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuendum pat ¶ B. Quid imꝙͣ ¶P. Cum de
inquit, Omma bonitatis clauo gubernare ire
credatur. Eademq ommia sicuti docui ad bonũ
naturali intencione festinent, Non dubitari pt̃
qͥn uoluntarie regantur Seqz ad disponentis
mitũ ueluti conuemiencia contemꝑata q rectori¬
suo sponte conuertantur ¶ B. Ita miqͣm neccesse
est nec beatum reginen esse bideretur Si quidem
detractanciũ ingum foret. non obtemꝑanciũ salus
P. Nichil est igitur quod naturã seruans, deo
contraire conetur ¶B. nichil est iiqͣm ¶P.
Quod si conetur ait : Num tandem profficiat qͥtꝙͣ
aduersus eum quem iure beatitudinis potentissimũ
esse cencessimus. ¶E: prorsus miqͣm nichil ualet
M: non est igitur aliquid quod sũmo huic bono uẽl
uelit uel possit obsistere ¶B: non unqͣm arbitror¬
¶P: Est igitur sũmũ bonũ in quit quod regit cũcta
fortiter suaniter quoq disponit ¶B. Tum ego¬
inquam/. O. quam inqm me non modo ca q̃
conclusa est sũma racionũ. uerũ multomagis

Expanded text:
tuendum patet. – Quid? inquam. – Cum deus, inquit, omnia bonitatis clauo gubernare iure credatur eademque omnia, sicuti docui, ad bonum naturali intentione festinent, num dubitari potest quin uoluntaria regantur seque ad disponentis nutum ueluti conuenientia contemperataque rectori sponte conuertant? – Ita, inquam, necesse est; nec beatum regimen esse uideretur, si quidem detrectantium iugum foret, non obtemperantium salus. – Nihil est igitur, quod naturam seruans deo contra ire conetur? – Nihil, inquam. – Quodsi conetur, ait, num tandem proficiet quicquam aduersus eum quem iure beatitudinis potentissimum esse concessimus? – Prorsus, inquam, nihil ualeret. – Non est igitur aliquid quod summo huic bono uel uelit uel possit obsistere? – Non, inquam, arbitror. – Est igitur summum, inquit, bonum quod regit cuncta fortiter suauiterque disponit. – Tum ego: Quam, inquam, me non modo ea quae conclusa est summa rationum, uerum multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uel honestate. uel falsitate cunctis noca memorasci
De steleribus sraudibus qz delatorum: recte tu quidem sc̾cti¬
tum adtingendum putasci. qui ea melius uberiusqz re¬
cognoscentis onnã uulgi ore celebrentur: Increpuisti eciã
uehementer. iniusti factum senatus: de nr̃a eciam crimuãcoẽ
doluisti. Lese quoqz opinionis dampna fleuisti: postremus
aduersum fortunam dolor incanduit, Conquestus qz non

Expanded text:
tibi uel honestate uel falsitate cunctis nota memorasti. De sceleribus fraudibusque delatorum recte tu quidem tim attingendum putasti, quod ea melius uberiusque recognoscentis omnia uulgi ore celebrentur. Increpuisti etiam uehementer iniusti factum senatus. De nostra etiam criminatione doluisti, laesae quoque opinionis damna fleuisti. Postremus aduersum fortunam dolor incanduit conquestusque non
Abbreviated transcription (Latin):
ad miuriam quisꝙͣ detraxit eprouincialud fortunas
Tum priuatis Rapinis Tum publicis uectigalibus
pessundari. non aliter ꝙͣ qui patiebatur indolui ¶Cũ
acerbe famis tempore grauis atq in explicabilis
indc̃a cempcio profligatura mopia campaniam

Expanded text:
ad iniuriam quisquam detraxit. Prouincialium fortunas ad iniuriam quisquam detraxit. Prouincialium fortunas tum priuatis rapinis tum publicis uectigalibus pessumdari non aliter quam qui patiebantur indolui. Cum acerbae famis tempore grauis atque inexplicabilis indicta coemptio profligatum inopia Campaniam
Abbreviated transcription (Latin):
neccessariã causam esse cõmonuisa ⁊ ne improbis fla¬
giciosisqz ciuibus urbium relicta gubernacula peste
bonis, ac perniciem inferrent. hanc igitur aucto¬
ritatem secutus quodate inter secceta otia didice¬
ram tranfferre in actum publice administratõnis
optaui Tu michi, et qui te sapientum mentibus
inseruit deus. estis conscu nuillum me ad magratũ
nisi commune om̃̃ bonorum studiũ detulisse g inde
cum improbis graues inexorabilesq distordie ħ ẽt
quod constiencie libertas ħt̃. pro tuendo iure spreta
potentiorum semper offensio ¶ Quociens ego com¬
gastum in mmibecillis cuiusq fortunas impetũ faciẽ¬
tem obuius. excepi: quociens tg illã regie p̃positũ
do mus ab incepca ⁊ ꝑpetrata iam prorsus iniuiria
deieci. Quociens miseros quos infinitis calumpmis
impunita barbarorum semper auaricia uexabat ob¬
iecta peritulis auctoritate protexi. Nũꝙͣ me abiure

Expanded text:
necessariam causam esse monuisti, ne improbis flanecessariam causam esse monuisti, ne improbis flagitiosisque ciuibus urbium relicta gubernacula pestem bonis ac perniciem ferrent. Hanc igitur auctoritatem secutus quod a te inter secreta otia didiceram transferre in actum publicae administrationis optaui. Tu mihi et qui te sapientium mentibus inseruit deus conscii nullum me ad magistratum nisi commune bonorum omnium studium detulisse. Inde cum inprobis graues inexorabilesque discordiae et quod conscientiae libertas habet, pro tuendo iure spreta potentiorum semper offensio. Quotiens ego Conigastum in inbecilli cuiusque fortunas impetum facientem obuius excepi, quotiens Triguillam regiae praepositum domus ab incepta, perpetrata iam prorsus iniuria deieci, quotiens miseros quos infinitis calumniis inpunita barbarorum semper auaritia uexabat, obiecta periculis auctoritate protexi! Numquam me ab iure
Abbreviated transcription (Latin):
Dentis ue inquit hiec⁊
atq animo illabuntur tuo: Ar onocay¬
pat: Quid sles Quid lacrimis manas¬
medicantis expectas: opportet uulnis decegas. 2S.
Tum ego collecto in uires ammo, An ne adhuc eget¬
anmonicione⁊ nec per se satis eminet fortune in nos se¬
mentis aspericabe nichil te ne facies ip̃ã loci mouet: hec¬
cine est bibliotheca quam certissimam tibi sedem nrĩs
in laribus ipã delegeras e in qͣ sede mecũ sepe residens
de diuinarum q humanarum rerum stiencia disse¬
rebas. talis hĩtus. talisq uultus erat. Cũ cetum
nature secreta nmnarer: Cum michi uias siderum
radio describeres. Cum mores nros tocius qz uite ra¬
cionem ad celestis ordinis exemplar formares: heccine
premia tibi referimus obsequentes: CAcq, tu hanc
sentenciam platonis ore sauxisti. Beatas fore res¬
publicas Si eas, uel scudiosi sapiencie regerent uee
earum rectores seudere sapiencie contigiss Tu eiusd
uiri exore hanc sapientibus capestende rei publice

Expanded text:
Sentisne, inquit, haec atque animo illabuntur tuo an ὄνος λύρας? Quid fles, quid lacrimis manascantis exspectas, oportet uulnus detegas. – Tum ego collecto in uires aadmonitione, nec per se satis eminet fortunae in nos saevientis asperitas? Nihilne te ipsa loci facies movet? Haeccine est bibliotheca, quam certissimam tibi sedem nostris in Laribus ipsa delegeras? in qua 5 mecum saepe residens, de divinarum humanarumque rerum scientia disserebas? Talis habitus, talisque vultus erat, cum tecum naturae secreta rimarer, cum mihi siderum vias radio describeres, cum mores nostros totiusque vitae rationem ad coelestis ordinis exemplar formares? 44 Haeccine praemia referimus tibi obsequentes? Atqui tu hanc sententiam Platonis ore sapublicas, si eas uel studiosi sapientiae regerent uel earum rectores studere sapientiae, contigisset. Tu eiusdem uiri ore hanc sapientibus capessendae rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
Selidum phebes impedit apem¬
Nec que summo uertice mundi
E lectit rapidos ursa meatus
Nunqͣm occiduo loca profundo
Cetera cernens sydera mergi
Cupit occeano tingere flanmas
Semper uicibus temporis equis
Sesper seras nunciat umbras
Reuehit q diem lucifer almũ
Sit eternos reficit cursus
A lternus amor. sic ascrigeris
Bellum discors exulat oris
Lec concordia temperat equis
S lementa modis. ut pugnãcia
Uicibus cedant, humida ficcis
Iungant qz fidem frigora flãmis
Pendulus ignis surgat in altum

Expanded text:
elidum Phebes impedit axemnec, que summo uertice mundi flectit rapidos Vrsa meatus, numquam occiduo lota profundo cetera cernens sydera mergi cupit Occeano tinguere flammas; semper uicibus temporis equis Vesper seras nuntiat umbras reuehitque diem Lucifer almum. Sic aeternos reficit cursus alternus amor, sic astrigeris bellum discors exsulat oris. Haec concordia temperat aequis elementa modis, ut pugnantia uicibus cedant humida siccis iungantque fidem frigora flammis, pendulus ignis surgat in altum
Abbreviated transcription (Latin):
Cadit hesperias phebus inũdas
Sed secreto trainite rursus
Currũ solitos uertit adortus
Repetunt proprios queq recͣsus
Redituqz suo singula gaudent
Nec manet ulli traditus ordo

Expanded text:
Cadit Hesperias Phoebus in undas, Sed secreto tramite rursus Currum solitos uertit ad ortus. Repetunt proprios quaeque recursus Redituque suo singula gaudent Nec manet ulli traditus ordo
Abbreviated transcription (Latin):
nebulis dissolutis hausi ⁊ͣ erͣ ad cognoscẽdã
medicantis faciem mentem recepi Itaqz ub̃i in eam de¬
duxi oculos incuitum q defixi respicio nutricem meã
Cuius ab adolestencia mea Laribus obueesatus fueram

Expanded text:
nebulis dissolutis hausi caelum et ad cognoscendam medicantis faciem mentem recepi. Itaque ubi in eam deduxi oculos intuitumque defixi, respicio nutricem meam, cuius ab adulescentia laribus obuersatus fueram
Abbreviated transcription (Latin):
iurias leuiter pacienter qz colerass. Ille pacienciõ pau¬
lisper assumpfit: acceptaqz contumelia uelud insultãs
iam tandem inquit. intelligitis me esse philosophum
tũ ille ninium mordaciter. Incellexeram in quit. si ta¬
cuisses ¶ Quid autem est quod ad precipuos uĩros de huis
enim sermo est. qui uirtute gloriam petunt: quid̃ imꝙͣ
est quod adhos de fama post resolutũ morte supͤma
corpus atineat: nam si quod nr̃e raciones credi uecat
toti moriuntur homines, nuilla est omo gloriã cũ
is cuius ẽa esse dicitur non excet õma sui uero bene
sibi mens constia terreno carcere resoluta celum
libera petit, nonne ommne terrenum negocium sꝑnãt
q̃ se celo fruens. aterrenis gaudeat exemptam.
encũq solani mente
precipiti petit
Sũmãqz credit glã
ate patentes plagas. etheris cernat
Arctumqz cerrarum situm
B reuem replere non ualentis ambitum
Pudebit aucti nominis
Quido superbi colla mortali iugo
Frustra leuare gesciunt

Expanded text:
iurias leniter patienterque tolerasset, ille patientiam paulisper assumpsit acceptaque contumelia uelut insultans: “Iam tandem,” inquit, “intellegis me esse philosophum?” Tum ille nimium mordaciter: “Intellexeram”, inquit, “si tacuisses”. Quid autem est quod ad praecipuos uiros - de his enim sermo est - , qui uirtute gloriam petunt, quid, inquam, est quod ad hos de fama post resolutum morte suprema corpus atoti moriuntur homines, nulla est omnino gloria, eum is cuius ea esse dicitur non exstet omnino. Sin uero bene sibi mens conscia terreno carcere resoluta caelum libera petit, nonne omne terrenum negotium spernat quae se caelo fruens terrenis gaudet exemptam? Quicumque solam mente praecipiti petit Summumque credit gloriam, Late patentes aetheris cernat plagas Artumque terrarum situm. Breuem replere non ualentis ambitum Pudebit aucti nominis. Quid o superbi colla mortali iugo Frustra, leuare gestiunt
Abbreviated transcription (Latin):
quido apparet ipius bomi/ et btĩtudinis unam atq
eaudem esse substantiã. C B. nichil uideo cur dis¬
sentire quispiam possit: ¶ P. S deum uerã¬
q beatitudinem  unum atq idem esse mõstrauimꝰ¬
¶ B. Ita est inꝙͣ. ¶ P. Secure igitur concludẽ
liz dei quoq in ip̃o bono / nec usꝙͣ alio sitam cẽ

Expanded text:
quido apparet ipsius boni et beatitudinis unam atque quido apparet ipsius boni et beatitudinis unam atque eandem esse substantiam. – Nihil uideo cur dissentire quispiam possit. – Sed deum ueramque beatitudinem unum atque idem esse monstrauimus. – Ita, inquam. – Securo igitur concludere licet dei quoque in ipso bono nec usquam alio sitam e
Abbreviated transcription (Latin):
ferri palam est. Idcirco enim . Snfficiencia petitꝰ
quomã benum esse iudicatur ¶ Idtirco potencia¬
dem de Reuerencia, claritudine. Iocunditate.
comiectare licz oũm igitur expetendorum fũma
atqz causa bonum est/ Quod emin neq Re neq
similitudine ullum in se Retinet bonũ Id expeti
nillo modo pt, Contra hoc quoq Enam que nã
bona non sunt ¶ Tamen, si esse uideantur qͣi uo
bona suit appetuntur. Quo fit uti sũma cardo
atq causa expetendorum omniũ uonitas esse iure
credatur ¶ Tuius uero causa quid expetitur Id¬
maxime uidetur optari ueluti si salutis causa quispiã
uelit equitare Non tam equitandi motum desi.¬
derat ꝙͣ salutis effectum. Cum igitur ommia
bomi gratia pecantur/ Non illa pocius ꝙͣ bonũ
ipm̃ desiderantur ab omĩbus, Sz ꝓpter quam
cetera optantur beatitudint̃ esse concessimus
Quare sic quoq queritur sola bt̾itudo, Ex quo li¬

Expanded text:
ferri palam est. Idcirco enim sufficientia petitur, ferri palam est. Idcirco enim sufficientia petitur, quoniam bonum esse iudicatur; idcirco potenidem de reuerentia, claritudine, iucunditate coniectare licet. Omnium igitur expetendorum summa atque causa bonum est; quod enim neque re neque similitudine ullum in se retinet bonum id expeti nullo modo potest. Contraque etiam quae natura bona non sunt tamen si esse uideantur quasi uere bona sint appetuntur. Quo fit uti summa, cardo atque causa expetendorum omnium bonitas esse iure credatur. Cuius uero causa quid expetitur idmaxime uidetur optari, ueluti si salutis causa quispiam uelit equitare, non tam equitandi motum desiderat quam salutis effectum. Cum igitur omnia boni gratia petantur, non illa potius quam bonum ipsum desideratur ab omnibus. Sed propter quod cetera optantur beatitudinem esse concessimus quare sic quoque sola quaeritur beatitudo. Ex quo li
Abbreviated transcription (Latin):
patefaceres ¶ P. Nonne inquit bt̃ĩtudinem bonũ
esse censemus G. ac sũmũ quidem inꝙͣ ¶P.
Aedd̃as inquit hec omĩbus/. Licz nam eadem sufficieñ¬
sũma est Eadem Sumina potencia reuerentia qͦ
claritas/ ac uoluptas btĩtudo esse indicatur Quid
igituo: hiccine ommia bonum ¶ Sufficiencia
potencia Ceteraq ueluti quedam beatitudinis
membra sunt An ad bonum ueluti uerticem cũcta
referuntur: ¶B: Intelligo nꝙͣ: quid nuestigãdũ
proponas/ Sz quid constituas audnre desidero Ex
Cnius distrecionem rei sit accipe Si hec omnia
beatitudinis membra forent, a se quoqz inuicem
discreparent. hec est enim parcium natura. Et
unum corpus diuersa componant. G. Atqͥn
h ͨ om̃ia idem esse monstrata sunt ¶ Pͬ Minime
igitur menibra sunt: Alioqum ex bno membro
beatitudo uidebitur esse comũta quod fieri nequit
¶. id quidem mꝙͣ dubium non est/ Si is quod
restat expecto: ¶P. Ad bonum bero / cetera re¬

Expanded text:
patefaceres. – Nonne, inquit, beatitudinem bonum patefaceres. – Nonne, inquit, beatitudinem bonum esse censemus? – Ac summum quidem, inquam. – Addas, inquit, hoc omnibus licet. Nam eadem sufficiensumma est, eadem summa potentia, reuerentia quoque, claritas ac uoluptas beatitudo esse iudicatur. Quid igitur, haecine omnia, bonum, sufficientia, potentia ceteraque, ueluti quaedam beatitudinis membra sunt an ad bonum ueluti ad uerticem cuncta referuntur? – Intellego, inquam, quid inuestigandum proponas, sed quid constituas audire desidero. – Cuius discretionem rei sic accipe. Si haec omnia beatitudinis membra forent, a se quoque inuicem discreparent; haec est enim partium natura ut unum corpus diuersa componant. Atqui haec omnia idem esse monstrata sunt. Minime igitur membra sunt; alioquin ex uno membro beatitudo uidebitur esse coniuncta, quod fieri nequit. – Id quidem, inquam, dubium non est, sed id quod restat exspecto. – Ad bonum uero cetera re
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratis ꝓpoĩtionibus aliquid inferre que porisma¬
nam quomam b̃titudimis adepcõne fuint homines bã
beatitudo bero ip̃a est diuinitas diuinitatis adepcõne
beatos fieri maifestum est. S uti iusticie adepcõe
iusti sapiencie. Sapientes fuint Ita diuinitatem a¬
deptos, deos fieri, Simili racione neccesse est Om̃is
beatus igitur est deus. S natura quidem unus parti¬
cipacione uero, nchil prohibz esse ꝙͣplurmos ¶
Et pulcrũ inꝙͣ hoc est atq preciosissimũ porisia
Sine correlariũ uõcari mais: P. Atquin hoc quo
pulcrius nichil est quod hus anectendum esse racio
ꝓsuad ¶ B. Quid inꝙͣ:. ¶ P. Cum multa ĩquit
beatitudo continere uideatur, utrum ne hec omĩa
unũ ueluti corpus btĩtudinis quadam parciũ barietate
comũgant An sit eorum aliquit quod btĩtudinis
substanciam compleat, Ad hoc bero cetera referãt᷑
¶: uellem inꝙͣ ꝙ ip̃arũ rerum commemoratione

Expanded text:
demonstratis propositis aliquid inferre, quae porismademonstratis propositis aliquid inferre, quae porismaNam quoniam beatitudinis adeptione fiunt homines beati, beatitudo uero est ipsa diuinitas, diuinitatis adeptione beatos fieri manifestum est. Sed uti iustitiae adeptione iusti, sapientiae sapientes fiunt, ita diuinitatem adeptos deos fieri simili ratione necesse est. Omnis igitur beatus deus. Sed deus natura quidem unus; participatione uero nihil prohibet esse quam plurimos. – Et pulchrum, inquam, hoc atque pretiosum siue porisma siue corollarium uocari mauis. – Atqui hoc quoque pulchrius nihil est quod his adnectendum esse ratio persuadet. – Quid? inquam. – Cum multa, inquit, beatitudo continere uideatur, utrumne haec omnia unum ueluti corpus beatitudinis quadam partium uarietate coniungant an sit eorum aliquid quod beatitudinis substantiam compleat, ad hoc uero cetera referantur? – Vellem, inquam, id ipsarum rerum commemoratione
Abbreviated transcription (Latin):
btĩtudinem esse conclusum est. Ita est imꝙͣ. Igit̃
inquit deum esse ipãm beatitudinem neccesse est cõ¬
fiteri: ¶ Net propositis inꝙͣ prioribus refragari
q̃oe illis hoc illatum consequens esse prospicio
Respice inquit/. an huic quo id firimus aꝓpbetur
Q duo sũma bona, que a se diuersa sint. Esse idẽ¬
non possunt, Et enm que discrepant bona ¶Non
esse alterum bomun, quod sit alterum, liquet
Quare neutro poterit esse perfectum Cum alterũ
alteri deest. Ded quod perfectum non sit: Id sũmũ¬
non esse mannifescum est, Nullo modo igitur que sunt
sũma bona. Ea possunt esse diuersa, At beacitudinem
⁊ deum sũmũ ẽẽ colligimus. Quare ipam̃ neccesse est
Sũmam esse beatitudinem que sit sũma dicinitas¬
¶S. Nichil mꝙͣ nec re ipã uerius. ne racionna¬
cione firmius. nec deo diginus concludi pocest. ¶ P.¬
Super hus inquit igitur ueluti geometre solent

Expanded text:
beatitudinem esse concessum est. – Ita est, inquam. – Igitur, beatitudinem esse concessum est. – Ita est, inquam. – Igitur, inquit, deum esse ipsam beatitudinem necesse est confiteri. – Nec propositis, inquam, prioribus refragari queo et illis hoc inlatum consequens esse perspicio. – Respice, inquit, an hinc quoque idem firmius approbetur, quod duo summa bona quae a se diuersa sint esse non possunt. Etenim quae discrepant bona non esse alterum quod sit alterum liquet; quare neutrum poterit esse perfectum, cum alterutri alterum deest. Sed quod perfectum non sit id summunon esse manifestum est; nullo modo igitur quae summa sunt bona ea possunt esse diuersa. Atqui et beatitudinem et deum summum bonum esse collegimus: quare ipsam necesse est summam esse beatitudinem quae sit summa diuinitas. – Nihil, inquam, nec reapse uerius nec ratiocinatione firmius nec deo dignius concludi potest. – Super haec, inquit, igitur ueluti geometrae solent
Abbreviated transcription (Latin):
extrinsetus accepisse uel ita naturaliter habere presu¬
mas qͣi habentis dei hĩreq beatitudinis diuersam co¬
gites esse substanciam ¶ Nam si extrnsetus acceptũ
putes prescantius id quod dederit eo quos accepit exi¬
stimare possis sz huuc esse rerum omnium pretellẽ¬
tissimũ dignissime confitemur ¶ Quod si natura
quidẽ sũmũ mest s ratione diuersum. Cum de rer
principe loquamur deo. fingat qui potest, quiehl
Siuersa comũx̾it ¶ postremo quod aqualib re diu̾̃sũ
est id non est illud a quo incelligitur esse diuersum¬
¶ Quare quod a sũmo bono diuersum est sui natura
idsũmũ bonum non est. Quod nephas est de eo co¬
gitare, quo nichie constat esse prestantius ¶ Om̃io
enim nillius rei natira suo principio melior pot̾it
existere ¶Quare quod omnium principium sit:
id eciam sui subscancia sũmũ bonũ esse uerissima rõẽ
concluserim Rectissime inꝙͣ ¶ Sz sũmũ bonum

Expanded text:
extrinsecus accepisse uel ita naturaliter habere praesuextrinsecus accepisse uel ita naturaliter habere praesumas quasi habentis dei habitaeque beatitudinis diuersam cogites esse substantiam. Nam si extrinsecus acceptum putes, praestantius id quod dederit ab eo quod acceperit existimare possis; sed hunc esse rerum omnium praecellentissimum dignissime confitemur. Quod si natura quidem inest sed est ratione diuersum, cum de rerum principe loquamur deo, fingat qui potest quis haec diuersa coniunxerit. Postremo, quod a qualibet re diuersum est id non est illud a quo intellegitur esse diuersum; quare quod a summo bono diuersum est sui natura, id summum bonum non est; quod nefas est de eo cogitare, quo nihil constat esse praestantius. Omnino enim nullius rei natura suo principio melior poterit exsistere; quare quod omnium principium sit id etiam sui substantia summum esse bonum uerissima ratione concluserim. – Rectissime, inquam. – Sed summum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
coĩs humanorum conceptio probat ammorũ ¶ nã
cum nichil deo melius excogitari queat id quo meliꝰ
nchil est bonum esse quis dubitet ¶ Ita uero bonũ
esse deuii racio demonstrat/ ut perfectum quoq in
eo bonum esse conuincat ¶ Nam ni cale sit rerum
onmn princeps esse non poterit: Erit enim eo prestãti
aliquid perfectum possidens bonun quod hoc prius
atq antiquius esse uideatur. Omiã namq ꝑfeccir̃
minus integris priora esse claruerũt ¶Quare
ne in infinitum racio prodeat: confitendum est sũmũ
deum sũmi ꝑfectiq bomi esse plenissimũ: S per¬
deo sitain esse neccesse est ¶ Accipio nuꝙͣ nec est qͦd¬
queat contradici ullo mõdo ¶ Sz queso inquit te
bide. ꝙͣ id sc̃e̾ atq inuiolabiliter probes ꝙ boni sũm
sũmum deum diximus esse plenissimũ ¶ Quonã
muꝙͣ modo ¶Nͣ Ne syunit rerum ommiũ patrem
Illus sũmum bonum quo plenus esse perhibetur uel

Expanded text:
communis humanorum con- ceptio probat animorum. Nam communis humanorum con- ceptio probat animorum. Nam cum nihil deo melius excogitari queat, id quo melius nihil est bonum esse quis dubitet? Ita uero bonum esse deum ratio demonstrat, ut perfectum quoque in eo bonum esse conuincat. Nam ni tale sit, rerum omnium princeps esse non aliquid perfectum possidens bonum, quod hoc prius atque antiquius esse uideatur; omnia namque perfecta minus integris priora esse claruerunt. Quare ne in infinitum ratio prodeat, confitendum est summum deum summi perfectique boni esse plenissimum; sed perdeo sitam esse necesse est. – Accipio, inquam, nec est quod contra dici ullo modo queat. – Sed quaeso, inquit, te, uide quam id sancte atque inuiolabiliter probes quod boni summi summum deum diximus esse plenissimum. – Quonam, inquam, modo? – Ne hunc rerum omnium patrem llud summum bonum quo plenus esse perhibetur uel
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ natura possit episce̾. ne nõs preter rei subiecte
beritatem quassa cogitationis ymago decipiat/
Sr qͥn existait sitqz hoc ueluti quidam omm̃ fons
bonorum negari nequit ¶ Omnc enim quod in¬
ꝓfectum esse dicitur id ĩ mimucõe perfecti imꝑfectũ
eẽ ꝑhibetur ¶ Quo fit Et si in quͣolib geuere ⁊̃ꝑstiñ¬
quid esse uideatur in eo perfectum quoq aliquid ẽẽ nccẽ fit
Et enim sublata ꝑfectione : unde illud quod imꝑfectum
emm a diminutis in consũmatis q natura rerũ
cepit exordium s ab integris absolutisqz procedẽs
in hec extrema atq effeca dilabitur ¶ Qued si
uti paulo ante monstrauimus est quedamn bom fra¬
gilis imperfecta felicitas esse aliꝙͣ solidam ꝑfectã q
non potest dubitari B. firmissime imꝙͣ uerissime¬
qz cenclusum est P. Quo uero inquit habitet: Ita
considera : deum rerum omniũ principem bonũ esse

Expanded text:
rerum natura possit exsistere, ne nos praeter rei subiectae rerum natura possit exsistere, ne nos praeter rei subiectae ueritatem cassa cogitationis imago decipiat. Sed quin exsistat sitque hoc ueluti quidam omnium fons bonorum, negari nequit; omne enim quod imperfectum esse dicitur id imminutione perfecti imperfectum esse perhibetur. Quo fit ut, si in quolibet genere imperfequid esse uideatur, in eo perfectum quoque aliquid esse necesse sit; etenim perfectione sublata unde illud quod imperfectum enim ab deminutis inconsummatisque natura rerum coepit exordium, sed ab integris absolutisque procedens in haec extrema atque effeta dilabitur. Quod si, uti paulo ante monstrauimus, est quaedam boni fragilis inperfecta felicitas, esse aliquam solidam perfectamque non potest dubitari. Firmissime, inquam, uerissimeque conclusum est. Quo uero, inquit, habitet, ita considera. Deum rerum omnium principem bonum esse
Abbreviated transcription (Latin):
Tu criplicis mediam nature ccta mouentem
Conuectens anmain per censona membra resoluis
Quod cum secta duos motum glomerauit morbes
Insemet redicura meat mentemqz profundam
Tircuit ⁊ simili conuertit ymagnnie celum.
Tu causis animas paribus bitasqz minores
Prouehis et lembus sublimes curribz aptans
In celum terrainqz feris quas lege beinigna
Rd te conuersas reduci facis igne reuerti
Sa pater angustain menti conscendẽ sedem
Da fontem lustrare bom da luce reperta
In te conspicuos a mini defigere uisus
Sissice tetrene nebulas ⁊ pondera molis
A tqz tuo splendore mitatu namqz serenũ
Tu requies transquilla pus. ce cernẽ fune.
Principium nector dux femita t̾mimbbidem
noniaz ig que sit
imꝑfecti que eciam perfecte. bomi forma
uidisa: Nunc demonstrandum reor qͦ¬
Anã hec felicitas ꝑfecta constituta sit
In quo illud arbitror primo inquirendum an aliqͦd
huiũsmodi bonũ quale paulo ante diffinininus in

Expanded text:
Tu triplicis mediam naturae cuncta mouentem Conectens animam per consona membra resoluis. Quae cum secta duos motum glomerauit in orbes, In semet reditura meat mentemque profundam Circuit et simili conuertit imagine caelum. Tu causis animas paribus uitasque minores Prouehis et leuibus sublimes curribus aptans In caelum terramque seris quas lege benigna Ad te conuersas reduci facis igne reuerti. Da pater augustam menti conscendere sedem, Da fontem lustrare boni, da luce reperta In te conspicuos animi defigere uisus. Dissice terrenae nebulas et pondera molis Atque tuo splendore mica! Tu namque serenum, Tu requies tranquilla piis, te cernere finis, principium, uector, dux, semita, terminus idem. Quoniam igitur quae sit imperfecti, quae etiam perfecti boni forma uidisti, nunc demonstrandum reor quonam haec felicitatis perfectio constituta sit. In quo illud primum arbitror inquirendum an aliquod huius modi bonum quale paulo ante definisti in