comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliss. rNon statĩ plagiariũ esse
qui fuiti accionẽ õbseruos alienos in¬
terceptos tenetur. diuus adrianus
i hec u̾ba rescripsit. ¶ Seruos
alienos qui sollicitauerit aut int̾te¬
perit crimint plagii ꝙ illi intendi¬
tur tenentur. ner ne facit q̃stioiẽ
.et id̾o nonne consulis de ca re oꝑi¬
S ꝙ uerissimũ iure p̾senti cõgno¬
citur sequi uidicẽ qu. plane aut̃
scire d posse aliquẽ furti cͥmine
obseruos alienos int̾ceptos teneri.
ari. Idẽ pͥnceps de eudem re in he
uerba rescripsit ap̃ quem unus aiͥ
als̃ fu̾ĩt fugitiuus inuentus qui ꝙ¬
as suas lotauerint ut pascerentur
eo utiq si idem aute alios opus fea¬
ruit hunc sup̃ssorẽ non iure que
dixerit. ¶Lege .ẜ. cauetur ut lib̾¬
lͣ qui hoĩem ingenuũ hu̾it em̃it¬
sciens do .m. qui ue in eaꝵ qrͣ so¬
ciu erit quiq feruo alieno seruc¬
ne ꝑsuaserit ut a dnõ domina ue
fug̾iat uł eum eam ue mucto uł
insciente dño dña ue celaueript ĩ¬

Expanded text:
s. Non statim plagiarium esse, qui furti crimine ob seruos alienos interceptos tenetur, diuus Hadrianus in haec uerba rescripsit: 'Seruos alienos qui sollicitauerit aut interceperit, crimine plagii, quod illi intenditur, teneatur nec ne, facit quaestionem: et ideo non me consuli de ea re oognoscitur, sequi iudicem oportet. plane autem scire debet posse aliquem furti crimine ob servos alienos interceptos teneri ari". Idem princeps de eadem re in haec uerba rescripsit: 'Apud quem unus aut alter fuerit fugitiuus inuentus, qui operas suas locauerint ut pascerentur, et utique si idem antea apud alios opus fecerint, hunc suppressorem non iure quis dixerit'. Lege Fabia cauetur, ut liber, qui hominem ingenuum uel lisciens dolo malo quiue in earum qua re socius erit, quique seruo alieno seruaeue persuaserit, ut a domino dominaue fug‹i›at, uel eum eamue inuito uel insciente domino dominaue celauerit, in
Abbreviated transcription (Latin):
incidisse. Accusator non est. incidit
ĩ hoc senatu consito aslegando. ⁊¬
qui accusatorẽ cõmittit aut ĩstigat
aut qui mandat alicui. et instruit
eum accusationẽ capitalẽ dando ꝑ¬
batõnes allegando accusatõnes ⁊ meti¬
to nam diffidendo de crimine mouet¬
⁊ eximendo se ꝑiculo cllũpnie uel
desercionis merito calũpniantis. et
desistentis pene subici debuit nͥ sub¬
ornatum accusator ꝓbau̾it. crimẽ̾
ꝙ intend̾e suscepit nec inf̾est ꝑ
ser mandauit accusationẽ an ꝑ ali¬
um uersi hunc eui hoc mĩsterio
usus est ad mandandam accusati

Expanded text:
isse, accusator non est. Incidit in hoc senatus consulto et qui accusatorem summittit aut instigat, aut qui mandat alicui et instruit eum ad accusationem capitalem dando probationes, allegando accusationes: et merito: nam diffidendo crimini quod movet et eximendo se periculo calumniae vel desertionis merito calumniantis et desistentis poenae subdi debuit, nisi subornatus accusator probauerit crimen quod intendere suscepit. nec interest, per se mandauit accusationem an per alium: uerum hunc, qui hoc ministerio usus est ad mandandam accusati
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenem. cũ inuentus eẽtꝰ actira
in templo depone sbiq hominem
includere qui poso clausũ tẽplum
de archa exiret. ⁊ de templo multa
sicotraheret. ⁊ se marculam rtam te¬
fertet cõnectũ in insulam deport¬
auerunt.

Expanded text:
iuvenem, cum inventus esset arculam in templum ponere ibique hominem includere, qui post clusum templum de arca exiret et de templo multa subtraheret et se in arculam iterum referret, convictum in insulam deportaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Dap̃ .ł. P ublica iudicia petulã¬
tus ⁊ de tesiouis repetundarum
similit̾ adu̾sus hỹdem ex̃cent᷑
nec ĩm̾ito cũ uihiis qõ pͥncipalis
cessat qr ad curam pͥncipis mag̃¬
stratius creatio ꝑtinet non adpo¬
puli fauorẽ. Ꝙ si inunicipio etͣ
hanc legẽ magr̃atũ. aut sacdoti¬
dampnatus si aliũd cõuincerit. ⁊ ĩ inte¬

Expanded text:
. Publica iudicia peculatus et de residuis et repetundarum similiter aduersus heredem exercentur, nec inmerito, cum in his quaestio principalis cessat, quia ad curam principis magistratuum creatio pertinet, non ad populi fauorem. Quod si in municipio contra hanc legem magistratum aut sacerdotidamnatus si alium conuicerit, in inte
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtati mandãtur. s legeis aue :
reseruatu. ¶ Queri posit si łtã
fu̾it intlocutus luciꝰ ticłꝰ temere
accusasse uidetur. an calũpinatoa
ꝓnũciasse urͣ uideatur. ⁊ pop. te¬
meritatẽ facilitatis ueniam ꝯti¬
nere. ⁊ incõsultũ calorẽ calũpnie

Expanded text:
uoluntati mandatur, sed legis auctoritati reseruatur. Quaeri possit, si ita fuerit interlocutus: 'Lucius Titius temere accusasse uidetur', an calumniatorem pronuntiasse uideatur. et Papinianus temeritatem facilitatis ueniam continere et inconsultum
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ab accusatione sub mouent᷑
an uero stricta tõne quibdam
accusandi facultas non ꝯpetat:
merito itaq dd̾ ẽ om̃s excepta
mustiere ⁊ minore nisi abolitio¬
nẽ petierint in hoc. Sis. iciõe
tribunali tm̃ examinari pot
⁊ nullus auꝰ de hł qsone quͣ p̃¬

Expanded text:
onem ab accusatione summoueatur, an uero stricta ratione quibusdam accusandi facultas non competat? merito itaque dicendum est omnes excepta muliere et minore nisi abolitionem petribunali tantum examinari potest, et nullus alius de huiusmodi qu
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. S ciendũ est logeni fauiã
ad eos nonꝑtin̾e qui cũ absentes ser¬
uos htent eos uendid̾int. aliud ẽ
uñ abẽe. aliud in fugam ẽe. Itẽ ñ
ꝑtinere ad eum qͥ mandauit seruũ
tugitiuũ ꝑseq̃ndũ. et distrahendum
nec enĩ fugam uendidit ¶ Hoc ã¬
plius dicendũ eit. et siquis ticio man

Expanded text:
. Sciendum est legem Fabiam ad eos non pertinere, qui, cum absentes seruos haberent, eos uendiderunt: aliud est enim abesse, aliud in fuga esse. Item non pertinere ad eum, qui mandauit seruum fugitiuum persequendum et distrahendum: nec enim fugam uendidit. Amplius dicendum est et si qu
Abbreviated transcription (Latin):
mancipiibone fid̾i possõr nõ tenet᷑
io ẽ qui ignorabat seruũ alionũ ⁊
qui uoluntate diũ putabat ideum
agere. ⁊ ita de bone fid̾i possõre ip¬
salex̾ sccipta est. sam adeliciturꝰ
si sciens do .m. hee fec̾it. ⁊ sepisssẽ
a pͥncipib seuero ⁊ antonso cõsti¬

Expanded text:
mancipii bona fide possessor non tenetur, id est qui ignorabat servum alienum, et qui voluntate domini putabat id eum agere. et ita de bona fide possessore ipsa lex scripta est: nam adicitur "si sciens dolo malo hoc fecerit": et saepissime a principibus Severo et Anton
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ ꝓpriꝗs quidẽ ꝓbatõnes diffi¬
mulationes. falsas uero excusatio¬
nes admitent. ¶ Siquis autẽ
ab accusatione citra abolicicionem¬
destiterit punitur. ¶ Abolitio
pͥuatĩ a p̃sidib postulari ac ĩpet᷑ri
solet Item ꝓtribunali ñ de plano
nec preses hnͣc ogtutionẽ alteri
demandare pot᷑. ¶ Si plura cri¬
mina idẽ eidẽ intulit. singuloꝵ
debet absolutionẽ pect̾. aloquin
ꝓut quis ꝯmiserit quid ei noĩe¬
.S. s pena pacietur: ¶ Accusati¬
onẽ is intulit qͥ p̃scriptione sub¬
moueri pot̾at. ut quilib adusa ĩi¬
rii masculo post .u. annos ꝯtim¬
os ex die cõmissi adult̾ii. ł femi¬
ne poss.ui. menses itiles ex die
diuortii. an si destic̾it. hoc .s .e. pł¬

Expanded text:
oprias quidem probationes dissimularet, falsas uero rei excusationes admitteret. Si quis autem ab accusatione citra abolitidestiterit, punitur. Abolitio privatim a praesidibus postulari ac impetrari solet, item pro tribunali, non de plano: nec praesens hanc cognitionem alteri demandare potest. Si plura crimina idem eidem intulit, singulorum debet abolitionem petere: alioquin prout quid admiserit, eius nomine poenam patietur. Accusationem is intulit, qui praescriptione summoueri poterat, ut quilibet adulterii masculo post quinque annos continuos ex die commissi adulterii uel feminae post ‹s›ex menses utiles ex die diuortii: an, si des‹ti›terit, hoc se
Abbreviated transcription (Latin):
pecimie actionẽ qr eam pͥuatus
fisco debebat. et ido int debitoreᷤ
fieri eum. eamq ab eo his ꝙͥ hoc
impeno utitur exigi . i. pignus ca¬
piendo. corpus retinendo multã
dicendo.s eam quoq lex uilia resi¬
duoꝵ post annũ residuam ee ues

Expanded text:
actionem, quia eam privatus fisco debeat, et ideo inter debitores eum ferri: eamque ab eo is, qui hoc imperio utitur, exigeret, id est pignus capiendo, corpus retinendo, multam dicendo. sed eam quoque lex Iulia residuorum post annum residuam es
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur. id religiosum face̾ ñ pof
ac petuniam sepelire ꝙ ñ pos. ut
⁊ mandatis pͥncipalsb cauentur.
S et si de re ciuitatis alicꝑͥ subtipi¬
at constitutõib pͥncipũ diuoꝵ ia¬
iani et adriani cauetur petiats
cͥmen cõmittiti et hoc iure utubt¬

Expanded text:
r, id religiosum facere non potest: at pecunia sepeliri non potest, ut et mandatis principalibus cauetur. Sed et si de re ciuitatis aliquid subripiat, constitutionibus principum diuorum Traiani et Hadriani cauetur peculatus crimen committi: et hoc iure ut
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ int̾est pp̃ serus infirmitatẽ
an pp̃status turpitudinẽ tẽpis¬
ue finẽ ad accusatõnẽ alic non
admittatur mistoq maẜ ex¬
cludendi sũt ꝙ millieris quiderp
effcm̃ hr̃e potuit. illoꝵ uemo accu¬
satio uoce dũtaxat hactenꝰ ĩter¬
uenit. atquin idem̃ alias scribit
non posse aliquẽ duos code tẽ¬
pore adulterii accusare mare̾ ⁊
feminam. et tñ si utriq simui
denũciauerit in uttoiq ꝑsona
abolitionẽ eum petẽ deb̾e. nec

Expanded text:
interest, propter sexus infirmitatem an propter status turpitudinem temporisve finem ad accusationem aliquam non admittatur? multoque magis excludendi sunt, quod mulieris quidem aeffectum habere potuit, illorum vero accusatio voce dumtaxat tenus intervenit. adquin idem alias scribit non posse aliquem duos eodem tempore adulterii accusare, marem et feminam, et tamen, si utrique simul denuntiaverit, in utriusque persona abolitionem eum petere debere, ne
Abbreviated transcription (Latin):
osani absculerit int̾ cepit. s et
si nodatũ d̾o ĩmortali abstułit¬
int̾ceꝑit. poculatus pena tenet᷑.
¶Mandatis autẽ cauetur a sa¬
crssegiis ut p̃sides saccilegos latͦ¬
nes plagiarios conq̃rant᷑ ⁊ ut ꝓ
prium quisq deliquerit in eũ aĩad¬
u̾tant. ⁊ sic cõstitutõnib cauetur
ut saccilegi extta ordinẽ dingna
catione emptione alim̃taria cõne
ex pecuma qmͣ acceꝑit. alia ut ꝙͣ¬
in usu aliquo acceptam retũit. nec
erogauent hc lege tenetur qͣ lege
dampnatus ampliꝰ t̾tia ꝑte qmͣ
debet teneturꝰ punitur. ¶ Non
sit locus religiosus uͥ thesautus

Expanded text:
abstulerit interceperit. Sed et si donatum deo immortali abstulerit, peculatus poena tenetur. Mandatis autem cauetur de sacrilegiis, ut praesides sacrilegos latrones plagiarios conquirant et ut, prout quisque deliquerit, in eum animaduertant. et sic constitutionibus cauetur, ut sacrilegi extra ordinem digna catione, emptione, alimentaria ratione, ex pecunia quam accepit aliaue in usu aliquo acceptam retinuerit nec erogaverit, hac lege tenetur. Qua lege damnatus amplius tertia parte quam debet punitur. Non fit locus religiosus, ubi thensaurus
Abbreviated transcription (Latin):
itm̃. cus ꝑiculũ fuit. ⁊ idõ edictum¬
ta sũt petulatũ non admittẽ E
culatus facere siquis ꝙ fisco dẽbe¬
tur similans se fisci creditorẽ ac¬
cepit. qmͣuis pͥuatam pecuniã ab¬
sfulerit. Is autẽ qui pecunia tr̃a
ad cuł ꝑicuia ꝑtinet peciuatũ n
dintit ¶Benatus iussit legepe¬
alatus deneri eos qui in uissu eius
quiei rei p̾ent. tabulaꝵ .pͥ. inspai¬

Expanded text:
iculo fuit, et ideo aeditta sunt, peculatum non admittere. culatus facere, si quis quod fisco debetur simulans se fisci creditorem accepit, quamvis privatam pecuniam abstulerlum pecunia pertinet, peculatum non committit. Senatus iussit lege peculatus teneri eos, qui iniussu eius, qui ei rei praeerit, tabularum p
Abbreviated transcription (Latin):
ulian . ł. S i filii noĩe cũ pr̃e in¬
inriaꝵ ag̾e uelim. et is ꝓcuratorẽ
det. non intelligit᷑ filius defendi
nͥ iudicatũ solui sat̃ deture ⁊ id̾o ac¬
tio adu̾sus filiũ tamcẜͣ aprẽ ñ de¬
fendatur. danda erit.
aic̃ .ł. ¶ onstitutõib pͥncipalibꝰ
uet᷑ ea q̃ infamandi alt̾ius cau¬
sa ĩ monuñta .p. poĩta sunt tolli
de medio. ¶Etiam ex lege corme

Expanded text:
um.Si filii nomine cum patre iniuriarum agere uelim et is procuratorem det, non intellegitur filius defendi, nisi iudicatum solui satisdetur: et ideo actio aduersus filium, tamquam a patre non defendatur, danda erit.ionum Constitutionibus principalibus cavetur ea, quae infamandi alterius causa in monumenta publica posita sunt, tolli de medio. Etiam ex lege Corne
Abbreviated transcription (Latin):
rtium accusare ꝑmttitur. nec
ulli alii intra sd tempus agendi
pot̾as datur ultra eos dies. ne¬
utriusq uoluntas expectatur:¬
iure mariti qui accusant calũp¬
nie ꝑiculũ non euitant.

Expanded text:
rtii accusare permittitur nec ulli alii intra id tempus agendi potestas datur: ultra eos dies neutrius uoluntas exspectatur.Iure mariti qui accusant, calumniae periculum non euitant.
Abbreviated transcription (Latin):
amp̃. ł. Emꝑtor cũ delegante
ex uendito dare face̾ op nouatõne
secuta. usuras neutͥ post in secuti tꝑ̃is¬
dem. ł  undũ cornelianũ stipła¬
tus qnͣti fundꝰ est postea scipulor si
ꝙ si reus ꝓmittendi fundũ soluat᷑
scd̾a scipło iure non tollit᷑. nͨ si litẽ
aultor ex pͥma cõtestetur. denici
moliore uł det̾iore scõ sñ culpa de¬
bitoris pꝰea fundo p̃sens estimatio
fundo petito recte consid̾etur. In al

Expanded text:
m.Emptor cum delegante uid ex uendito dare facere oportet', nouatione secuta usuras neutri post insecuti temm Fundum Cornelianum stipulatus quanti fundus est postea stipulor: sique si reus promittendi fundum solvat, secunda stipulatio iure non tollitur, nec si litem actor ex prima contestetur. denique meliore vel deteriore facto sine culpa debitoris postea fundo praesens aestimatio fundo petito recte consideretur, in al
Abbreviated transcription (Latin):
demil. Cum heres in iusçõs
defuncti succedit. ignorantia suade
enĩ p̃cariũ ħ̾edc̃ ignorantẽ nõ teneat
uͤ int̃tlicto recte oueniat᷑ tñ usucaꝑe
ñ pot̾it ꝙ defũctꝰ ñ potuit. Idem ui¬

Expanded text:
m Cum heres in ius omne defuncti succedit, ignoratione sua denim precarium heredem ignorantem non teneat nec interdicto recte conveniatur, tamen usucapere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
Iomp̃ .ł. Si id ꝙ possidemꝰ ĩ ꝑdi¬
derimus ut ignoremꝰ ubi sit de¬
sinimus posside.¶ Et ꝑ colon¬
os. ⁊ inquilinos aut seriros nros
possidemus aut si moriant᷑. aut
fure̾ incipiant aũ alii loct. intelli¬
gim᷑ nos retinere possõnẽ. nͣ int̾ c¬

Expanded text:
ium. si id quod possidemus ita perdiderimus, ut ignoremus, ubi sit, desinimus possidere.Et per colonos et inquilinos aut seruos nostros possidemus: et si moriantur aut furere incipiant aut alii locent, intellegimur nos retinere possessionem. nec inter c
Abbreviated transcription (Latin):
ti uis ẽ amitẽ debitorẽ pot̃. scd̾m
q̃ si unꝰ ab alio stipuletur nouatio¬
ne quoq lib̾are eũ ab alt̃o pot̾it cũ
id specialit̾ agit eo magis. cũ eam sti¬
pulatõnẽ similẽ ẽẽ solutõni estime¬
mus. alioqͥn quid dicemꝰ si unus de¬
legau̾it cieditori suo coũem debito.¬
rem isꝙ ab eo stipulatꝰ fu̾it. aũ mu¬
lierꝰ fundũ iussent doti ꝓmittere
uiro. uł nuptura ip̃a doti eũ ꝓmi¬
sit nam debitor ab utroq libabit᷑.
uandi cã. ita cte aut seiũ dare
oꝑteret utrũq nouatur. pauł. m̾i¬
tõ. qr utrs̃q in post̾iorẽ declucit᷑ sti¬

Expanded text:
tis est, amittere debitorem potest. secundum quae si unus ab aliquo stipuletur, nouatione quoque liberare eum ab altero poterit, cum id specialiter agit, eo magis cum eam stipulationem similem esse solutioni existimemus. alioquin quid dicemus, si unus delegauerit creditori suo communem debitorem isque ab eo stipulatus fuerit? aut mulier fundum iusserit doti promittere uiro, uel nuptura ipsi doti eum promiserit? nam debitor ab utroque liberabiuandi causa ita: 'quod te aut Seium dare oportet': utrumque nouatur. Paulus: merito, quia utrumque in posteriorem deducitur sti
Abbreviated transcription (Latin):
steterit quominꝰ daret. sd̾o ꝙ si hõĩ¬
nẽ mͥ dare te oꝑteat ⁊ in mora fułis
quominꝰ dares. ⁊ defuncto eo ten̾is
⁊ si pͥusqmͣ deced̾et cũ iã mora facta
sit eũ a te sub cõdicõne stipulatus
fũo. ⁊ seruus postea deced̾it. deinde
condicio extĩt. cum iam ex stipula¬
tu obligatus es. mͥ nouatio quoty
fiet. ¶ Si duo rei stipulandi sunt.
iuris unusquisq sibi ad quisierit. fe¬
re aũ conuenit. ⁊ uni recte solui
iudiciũ petentẽ totã rem
in litẽ deduc̃e. Itẽ uniꝰ acceptilatõ¬
ne ꝑimi utiꝰq obligõnẽ ex qͥbut¬

Expanded text:
steterit, quo minus daret. ideoque si hominem mihi dare te oporteat et in mora fueris, quo minus dares, etiam defuncto eo teneris: et si, priusquam decederet, cum iam mora facta sit, eundem a te sub condicione stipulatus fuero et servus postea decesserit, deinde condicio exstiterit, cum iam ex stipulatu obligatus es mihi, novatio quoque fiet. Si duo rei stipulandi sint, iuris unusquisque sibi adquisierit. fere autem conuenit et uni recte solui et unum iudicium petentem totam rem in litem deducere, item unius acceptilatione peremi utrisque oblig
Abbreviated transcription (Latin):
dem .R. Si ꝑ lusorio iudicio
ictũ sit adu̾sus cestm̃ an ius fa¬
ciat iudex uidendũ. et diuus piꝰ
cũ int̾ cõiũctas ꝑsonas drẽtur ꝑ
collusionẽ in necẽ legntarioꝵ et

Expanded text:
m.Si perlusorio iudicio actum sit aduersus testamentum, an ius faciat iudex, uidendum. et diuus Pius, cum inter coniunctas personas diceretur per collusionem in necem legatariorum et
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Cũ in una cã seꝑatĩ ou¬
plex snĩa datur diuisa est ueluti
una sortis alia usuraꝵ duplex
applłatõ necc̃ia ẽ. nec alt̾am ag¬
nouisse de altera ꝓuocasse ĩtel¬
ligatur. ¶Cutor pu. datus fi ꝓ¬
uocet int̾im pupillo curator da¬
bitur. s si tutoris auctoritas fu

Expanded text:
m.Cum in una causa separatim duplex sententia diuisa datur, ueluti una sortis, alia usurarum, duplex appellatio necessaria est, ne alteram adgnouisse, de altera prouocasse intellegatur.Tutor pupillo datus si prouocet, interim pupillo curator dabitur. sed si tutoris auctoritas ‹fu
Abbreviated transcription (Latin):
aulul. Lꝗstimationẽ honoris
aut iim̾is in pecuniã ꝓ admi¬
nutbatione ꝓferens audiendi ñ
sunt.¶ Qui ꝓhore peciniã po¬
misit si solu̾e eam cepit totã pͥsi¬
re oꝑis in cohati exemplo cõgend̾

Expanded text:
nem honoris aut muneris in pecunia pro administratione offerentes audiendi non sunt. Qui pro honore pecuniam promisit, si soluere eam coepit, totam praestare operis inchoati exemplo cogendus
Abbreviated transcription (Latin):
ilus ab hõnorib ⁊ mimiorib ciui¬
lib si decurioni crento ailio qͥm
ht᷑ in potestate cõsentiat ĩ mune¬
rib ⁊ honorib sũptis sub minis¬
trare filio cõpeslitur

Expanded text:
is ab honoribus et muneribus civilibus si decurioni creato filio, quem habet in potestate, consentiat, in muneribus et honoribus sumptus subministrare filio co
Abbreviated transcription (Latin):
aut ad tempus releguntur¬
¶Miles qͥ ex carcere deto gla¬
dio erupit pena capitis pu¬
nitur. eadem pena tenetur.
⁊ qui cunreo quem custodieb¬
at deseruit.¶Miles quisͥ
manus intulit. nẽc fcm̃ ꝑe¬
git. nisi in pacientia doloris
aut morbi. luctus. ue alicuiꝰ

Expanded text:
aut ad tempus relegaut ad tempus relegMiles, qui ex carcere dato gladio erupit, poena capitis punitur. eadem poena tenetur et qui cum eo, quem custodiebat, deseruit. Miles, qui sibi manus intulit nec factum peregit, nisi inpatientia doloris aut morbi luctusue alicui
Abbreviated transcription (Latin):
ores in insisiam amira parte
bonoꝵ releganturꝰ quod si eo
mulier. aut homo perierit sũ¬
mo supplicio afficiutur. ¶ Tes¬
tamentura ꝙ nuillo iure ual¬
impune supprimitur nichił .n.
est quod ex eo aut petaturꝰ
aut consistere possit. ¶ Ql
usui testm̃ apparuit. recitaue¬
rĩt. resignauer̃t. penas corme¬
lie tenetur. ⁊ plerumq hu¬
miliores aut in metallũ dãp¬
nantur. aut honestiores in
insulam deportantur. ¶ Si
quis instrumentum locis
sue ꝙ procuratore adu̾sario
proditum c̾e conuscerit pro¬
curator si humilior sit in me¬
tallum dampnantur. Si hones¬
midia in perpetuum relega¬
tur. ¶ Instrumenta penes
se deposita quicũ alteri al¬
tero absente reddiderit uł
adu̾sario prodid̾it pro ut
ꝑsone condicionẽ aut metal¬
lum dampnatur. aut in in¬
sulam deportatur. ¶Indi¬
ces pedanei si pecuniam cor¬
rũpti õe dicantur. plerũꝙͣ
a p̾side se aut curie submouen¬
tur. aut mexilium mittunt᷑

Expanded text:
ores in insulam amissa parte ores in insulam amissa parte bonorum relegantur. quod si eo mulier aut homo perierit, summo supplicio adficiuntur. Testamentum, quod nullo iure ualimpune supprimitur: nihil est enim, quod ex eo aut petatur aut consistere possit. Qui uiui testamentum aperuerit recitauerit resignauerit, poena Corneliae tenetur: et plerumque humiliores aut in metallum damnantur aut honestiores in insulam deportantur. Si quis instrumentum litis suae a procuratore aduersario proditum esse conuicerit, procurator si humilior sit, in metallum damnatur, si honesmidia in perpetuum relegatur. Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit uel aduersario prodiderit: prout personae condicio est, aut in metallum damnatur aut in insulam deportatur. Iudices pedanei si pecunia corrupti dia praeside aut curia submouentur aut in exilium mittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
erinog̃. R In metallum
s et in ministerium metallo¬
dum ob utilitatem popularis
annone promodo admisit
extra ordinẽ uindicari placu
ex metallo publico princi¬
pis uel ex moneta sacra fura¬
tud sit pena metalli uel exili¬
ipunitur. ¶Transfuge
ad hostes uł conesliorum nr̃o¬
rum renunciatores. aut usui
exuruntur. aut furca suspet¬
duntur. ¶ Auctores sedicioĩs
⁊ tumultus populo conscitato
ꝓ qualitate dignitatis. ant
in furcam tolluntur. aut
bestiis obiciuntur᷑ aut inĩsuls
deportantur. ¶ Qui nondum
uiri potentes uirgines corrum¬
perint humiliores ĩ metaltum
dampnantur honestiores in
insulam relegantiit. aut in
exilium mittuntur. ¶ Que
se sue nummis redemptũ nõ
ꝓbau eyit. libertatẽ petere
non. potest. ampliꝰ est idem
domino q sub pena uinculo¬
rum redditurꝰ. uel si ipie dñs
malit in metallum dampna¬
aut amatoriũ potulum dant.
Et si dolo non faciuint. tamen
quia mali exempli est res. hu¬
miliores in metallum. honẽsti¬

Expanded text:
epitomarum. In metallum, sed et in ministerium metalli‹c›odum ob utilitatem popularis annonae pro modo admissi extra ordinem uindicari placuiex metallo principis uel ex moneta sacra furatus sit, poena metalli et exilii punitur. Transfugad hostes uel consiliorum nostrorum renuntiatiores aut uiui exuruntur aut furcae suspenduntur. Actores seditionis et tumultus populo concitato pro qualitate dignitatis aut in furcam tolluntur aut bestiis obiciuntur aut ‹in› insulam deporta‹n›tur. Qui nondum uiripotentes uirgines corrumpunt, humiliores in metallum damnantur, honestiores in insulam relegantur aut in exilium mittunse suis nummis redemptum non probauerit, libertatem petere non potest: amplius eidem domino sub poena uinculorum redditur, uel, si ipse dominus malit, in metallum damnaaut amatorium poculum dant, etsi id dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honesti
Abbreviated transcription (Latin):
priuatorum erit sequenda.
tores rescripserunt. seruos tem¬
peraria uincula dampnatos u¬
bertatẽ ⁊ hereditatẽ siuc ie¬
gatum postqmͣ tempus exple¬
uerint cousequi quia tp̃rai¬
uel cohercio que desceudit exe¬
quenda pene est abolitio. Si ã
beneficiũ ubertatis in uincu¬
lis cos inueniat ratio iuris
⁊ uerba constitutõis sibertati refra¬
gant᷑. Plane si testamento li
bertatis data sit. eo tempore
quo auditur hereditas tempꝰ
uinculorum solutum sit ret¬
te manumissus intelligetur ñ
secus ac si pignori datũ seruũ
debitor manumisisset eiusq p̾
fuisset hereditas
publicum perpetuũ ac mul¬
datur. Cum igitur per errorẽ
in opus temperarium fuiciet
datus explcto domino seruũ
pena delatoris ex sententia.¬

Expanded text:
privatorum erit sequenda. tores rescripserunt servos in temporaria vincula damnatos libertatem et hereditatem sive legatum, postquam tempus expleverint, consequi, quia temporaria coercitio, quae descendit ex sententia, poenae est abolitio. si autem beneficium libertatis in vinculis eos inveniat, ratio iuris et verba constitutionis libertati refragantur. bertas data sit et eo tempore, quo aditur hereditas, tempus uinculorum solutum sit, recte manumissus intellegetur, non secus ac si pignori datum seruum debitor manumisisset eiusque pfuisset hereditas.publicum perpetuum ac muldatur. cum igitur per errorem in opus temporarium fuisset datus, expleto tempore domino seruum s quoque poena delatoris ex sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ceita temꝑa condcõni rõnũ redd¬
endarã non paunt. postea aũ ꝑa¬
ti erant q̃sitũ est an ꝑueniant
icirco liberos fore ꝙ posten rõnos
uelinit redde̾. ¶.Ab heredib me¬
is peto.fid̾iq eoꝵ omicto. cũ filiꝰ

Expanded text:
certa tempora condicioni reddcerta tempora condicioni reddnum non paruerunt, postea parati erant: quaesitum est, an perveniant idcirco liberos fore, quod postea rationes velint reddere. "Ab heredibus meis peto fideique eorum committo, c
Abbreviated transcription (Latin):
cñ marciam̃ filiꝰ meus .xui. annos
impleu̾it. rõnib redditis liberũ
eẽ uoluco post mortẽ testataris
tutores cupito exactõnẽ cõmise¬
runt isq nũmos redactos expensa¬
uit eisdem tutorib. dem̃ filiꝰ ĩpu¬
bes decessit cui mat᷑ heres exstitit
itutorẽ tutele iudicio filii ꝯdem¬
puatũ hui̾t cupitus ad hbertatẽ
ꝓclamat eo tp̃r qͦ si uiu̾et marcia¬
ferens rõnes unsꝰ anni in die mor¬
tis testatoris ꝙ c̾te subscripte fu¬
erunt. q̃sitũ ẽ an eas q ͤ rõnes
quas tutores ꝑicło suo egert̃ cup¬
reddende itꝗ uid̾i paruisse. sigẽ
ex eo ꝙ gessit recte desid̾an p̃
reddidemͥt. Nam altu̾m cõdcõnem
hũaniore int̾p̃cõne ita accipi pos¬
se. ut defuncto pupillo tempus
quo si uiu̾et .xui. annos impłet.
expectare satis fu̾it. ¶ Stichus
⁊ damas seni mei si rones reddi¬
d̾itis lib̾i estote c̃sitũ ẽ an nõ
solũ rõnes um si qͣ alia ꝯsilio et
serui actũ fidẽq respiceret. ¶ Int

Expanded text:
cum Marcianus filius meus sedecim annos impleuerit, rationibus redditis liberum esse uolo': post mortem testatoris tutores Cupito exactionem commiserunt isque nummos redactos expensauit eisdem tutoribus: deinde filius impubes decessit, cui mater heres extitit et tutorem tutelae iudicio filii condemnatum habuit: Cupitus ad libertatem proclamat eo tempore, quo, si uiueret Marciaferens rationes unius anni in diem mortis testatoris, quod ceterae subscriptae fuerunt. quaesitum est, an eas quoque rationes, quas tutores periculo suo egerunt, Cupreddendae ita uideri paruisse, si omne ex eo, quod gessit, recte desiderari potest, reddiderit: nam alteram condicionem humaniore interpretatione ita accipi posse, ut defuncto pupillo tempus, quo, si uiueret, sedecim annos impleret, exspectare satis fuerit. 'Stichus et Damas serui mei, si rationes reddideritis, liberi estote': quaesitum est, an non solum rationes, uerum si qua alia consilio et serui actum fidemque respiceret.Intra
Abbreviated transcription (Latin):
tuł ea fuerat. tunc cũ pareret ue¬
rũ h̾e dẽ si moram fid̾i cõmisse li¬
bertati fetit cõpellendũ ꝑtũ quoꝙ
ad ub̾tatẽ ꝑduce. ¶Luciꝰ ticus ita
testõ cauit medicos tibi cõmendo
illũ ⁊ illũ in tuo iudicio erit ut hãt
bonos lib̾tos ⁊ medicos ꝙꝑ si ego li¬
b̾tatem eñ dedissem ueritus sũ quod
sorori mee kiñc fecerunt. medici ser¬
uII eiꝰ manumissi ab eq̃ qͥ salario ex¬
pleto reliq̃runt cam qͣro an fidei¬
comissa lib̾tas sup̾scriptis cõpet̾e p̾sit
tatẽ heredib poit̃am. s arbit̾ um
remissũ. ¶ Ticius sticho seruo suo
lb̾tatẽ dedit si rõnes singłas red¬
did̾it. q̃ ro an rõ ꝑeũ gesta ita pu¬
tari debeat ut dampna q̃ casu cõ¬
tigĩt ad honus reliquoꝵ ñ ꝑtineant

Expanded text:
us ea fuerat tunc cum pareret: verum heredem, si moram fideicommissae libertati fecit, compellendum partum quoque ad libertatem perducere. Lucius Titius ita tesillum et illum: in tuo iudicio erit, ut habeas bonos libertos et medicos. quod si ego libertatem eis dedissem, ueritus sum, quod sorori meae carissimae fecerunt medici serui eius manumissi ab ea, qui salario expleto rel‹i›querunt eam': quaero, an fideicommissa libertas supra scriptis competere pottatem heredibus impositam, sed arbitrium permissum. Titius Sticho servo suo libertatem dedit, si rationes sic dederit: quaero, an ratio per eum gesta ita putari debeat, ut damna, quae casu contigerunt, ad onus reliquorum non pertineant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmissi lib̾titẽ consea possint .R. non
qͥ dẽ imputandũ hr̃cli si ꝓ cõmodita¬
tib sue tei admĩstrande es alicnũ
tardiu exsolũt um̃ si manifeste
studiũ ñ sotuentis ei rei paratũ ut
lib̾tatib moram fieret ꝓbaret᷑ rep̃¬
sentandas libeitares. ¶ Eutoris quẽ
misit de manumittẽdis seruuꝰ pp̃iꝰ
tutoris. s is a tutela excusatus fu̾at
q̃ro an eisclem seruis lib̾tate p̃scare
deb̾ent. tutores qui in locũ excusati
tis uideri datas. ¶ Seio auri libras
tus. seiꝰ eodẽ testõ rutor datus a tute¬
la se extusauit. qrͣ an nicħominus

Expanded text:
 non quidem imputandum heredi, si pro commoditatibus rei suae administrandae aes alienum tardius exsoluerit: uerum si manifeste studium non soluentis ei rei paratum, ut libertatibus mora fieret, probaretur, repraesentandas libertates.Tutoris, quem misit de manumittendis seruis ipsius tutoris, sed is a tutela excusatus fuerat: quaero, an eisdem seruis libertatem praestare deberent tutores, qui in locum excusati tis uideri datas. 'Seio auri libras ttas.' Seius eodem testamento tutor datus a tutela se excusauit
Abbreviated transcription (Latin):
donauit idem p᷑tea testõ filie sue cũ
aliis quibusdã ancillã supͣscriptã le¬
gauit ut manumitt̾et q̃ro an septici¬
a sitia naturalis ancillam supͣ scͥptam
manumitt̾e cogi possit. paulus qꝵ.
su̾it. n partis naturali iudiciũ ĩ cete¬
ns legatis filiam agnou̾it ñ pꝰsse
cum compelli ancillã ꝓpͥam ex cã fi¬
d̾i cõmiss ma ͤ. ¶ Lucius ticius sticũ
seruũ menio legauit. ⁊ potiit ut

Expanded text:
it: idem postea testamento filiae suae cum aliis quibusdam ancillam supra scriptam legavit, ut manumitteretur: quaero, an Septicia filia naturalis ancillam supra scriptam manumittere cogi possit. Paulus respfuit neque patris naturalis iudicium in ceteris legatis filia adgnovit, non posse eam compelli ancillam propriam ex causa fideicommissi manumittere. Lucius Titius Stichum servum Maevio legavit et petit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ccu .ł. Thais ancillam mea cũ
⁊eredi meo seruierit annis .x. uolo ut
erit. nec id heres face̾ potu̾it. nͨ dirͤ¬
da pure data sit lib̾tas. an ĩ pꝰ.x.
poni cur non thaidi lib̾tas debeatur.¬
m̃e te rogo ut si stichꝰ ⁊ damas et
pamphilus te ꝓmeruerit ere alieno.
libera. ne att̾ius qmͣ tuã seruitutẽ
exꝑianturꝰ q̃ro an si ꝑhr̃de̾ stet̾it

Expanded text:
um. 'Thais ancilla mea cum heredi meo seruierit annos decem, uolo erit nec id heres facere potuerit nec directa pure data sit libertas, an etiam poni, cur non Thaidi libertas debeatur.me, te rogo, ut, si Stichus et Damas et Pamphilus te promeruerint, aere alieno liberato ne alterius quam tuam seruitutem experiantur': quaero, an, si per heredem steterit
Abbreviated transcription (Latin):
diem usq pub̾tatis filis sui actũ
age̾ uoluerit. R manifestũ esse
testatorem huiꝰ quoꝙ actiis tõnẽ
asticho reddi uoluisse. ¶Stichꝰ
seruus m̃s uibeo ut det p̾stetfai¬
e ⁊ uxori mee hr̃dib meis sine
ulla cõtrou̾sia tot aureos . ⁊ ut ꝑ¬
sum manumittant fid̾i eoꝵ om

Expanded text:
usque pubertatis filii sui actum agere uoluerit. respondit manifestum esse testatorem huius quoque actus rationem a Sticho reddi uoluisse. 'Stichus seruus meus iubeo ut det praestet filiae et uxori meae heredibus meis sine ulla controuersia tot aureos: et ut ipsum manumittant, fidei eorum
Abbreviated transcription (Latin):
lũtas supp̃ma cũ ĩ institutꝰ ⁊ substi¬
tutis in continenti pͥusꝙͣ adirent
hr̃ditatẽ decessiss. eos quib ab hi¬
is ⁊ lib̾tas ⁊ hr̃clitas a milite ꝑ
accepissent. eorꝵ aũ qͥ a pagano
lib̾tatẽ ⁊ hereditatem ꝑ fid̾i. ꝯ¬

Expanded text:
ubstitutus in continenti, priusquam adirent hereditatem, decessissent, eos, quibus ab his et libertas et hereditas a milite peaccepissent. eorum autem, qui a pagano libertatem et hereditatem per fidei
Abbreviated transcription (Latin):
spe deb qua q̃rttur non deb̾e declu¬
ti ex peculio cx dñõ debeatur. Itẽ
quero an siex reliquis in peculio a¬
licy ei̾terit deluci hoc experulio
culio u̾sũ ẽ reliquoꝵ noĩe dissolu¬
tũ est satis fieri condicioni si id

Expanded text:
de qua quaereretur, non debere deduci ex peculio, quod domino debeatur. Item quaero, an, si ex reliquis in peculio aliquid converterit, deduci hoc ex peculio culium versum est, reliquorum nomine desolutum e
Abbreviated transcription (Latin):
exasse exstitisse ꝓpon̾etur ꝓ
solido dandũ. ¶Herede filio
suo ex asse instituto lib̾tatẽ dedit
ĩ hec u̾ba decemb̾. dispensator
meus seuerus uillicꝰ. ⁊ uiccorina
iullica seiũ contubnał. in annis
UIii. lib̾i sint siquos᷑ mist̾io filii
sperote ⁊ liberos ydoneos hĩturum
quero cũ eo temꝑe quo ticiꝰ testiñ
faciebat filius uatus annoꝵ fu̾at
ix. ⁊ ticius post bienniũ. ⁊ sex
menses decesserit anni .uiii ĩqͦs
putandi sunt ad re testĩ fcĩ nisi ali¬
ud uoluisse testatorẽ ꝓbarentur.
Spondophorus cũ filia mea fa
milia nupserit si rõnes ydonee
filie mee admĩstratas reddid̾it
liber esto filia cũ adhuc pubes eẽt
uiuo pre decessit. ⁊ ex substõne
seiꝰ heres extitit q̃ro cũ spondopho¬
nis rõnes pupille ñ admĩstrau̾it.⁊¬

Expanded text:
ex asse extitisse proponeretur, pro solido dandum. Herede filio suo ex asse instituto libertatem dedit in haec uerba: 'December dispensator meus, Seuerus uilicus et Uictorina uilica Seueri contubernalis in annos octo liberi sunto: quos in ministerio filii spero te et libertos idoneos habiturum'. quaero, cum eo tempore, quo Titius testamentum faciebat, filius natus annorum fuerat nouem et Titius post biennium et sex menses decesserit, anni octo, in quos putandi sunt a die testamenti facti, nisi aliud uoluiss‹e› testatorem probaretur. 'Spendophorus, cum filia mea in familia nupserit, si rationes idonee filiae meae administratas reddiderit, liber esto': filia cum adhuc pubes esset, uiuo patre decessit et ex substitutione Seius heres extitit: quaero, cum Spendophorus rationes pupillae n
Abbreviated transcription (Latin):
Suł .ł. Ponatõnesꝰ plures st̃
dat aliquis ea mente ut statim
uelit accipientis fieri neᷤ ullo cau̾
ad se uelit reu̾ti ⁊ pp̃ nullã aliam
cãm facit qmͣ ut liberalitatẽ ⁊ mu¬
nificentiam exexteat. ħ ꝓprie do¬
natio applłatur. ¶Dat aliquis
ut tũc demũ accipientis fiat tũ
aliquid secutũ fui̾t. ħ ñ ꝓpͥe don¬
atio applłabitur. S tota hec do¬
natio sub condicõne est. ¶ Idem
cũ ip̾e ea mente dat ut statim
lit ad se reu̾ti. Eħ non ꝓprie do¬
natõ dr̃. s totũ hec donatio est
q̃ sub ꝯdicõne resoluitur. qͣlis est
mortis cũ donatõ. Igit᷑ cũ dm̃s ĩt̾¬
sponsũ sꝑonsũ ⁊ sponsam donati¬
onẽ uale ꝓpͥa applłatõne utimur
⁊ frcm demonstramꝰ aͦdab eo ꝓfi¬
ciscitur. Qui lib̾alitatis grã alicͥ dat
ut ofestim faciat accipientis. nec
uelit. cũ uõ dm̃is si hac m̃te donat
sponsus sponse ut nuptuis ñ se¬
cutis respẽs auferatur posse re¬
peti ñ ꝯtrariũ pͥoris dm̃s. Set

Expanded text:
um.Donationes complures sunt. dat aliquis ea mente, ut statim uelit accipientis fieri nec ullo casu ad se reuerti, et propter nullam aliam causam facit, quam ut liberalitatem et munificentiam exerceat: haec proprie donatio appellatur. dat aliquis, ut tunc demum accipientis fiat, cum aliquid secutum fuerit: non proprie donatio appellabitur, sed totum hoc donatio sub condicione est. item cum quis ea mente dat, ut statim lit ad se ‹r›euerti, non proprie donatio dicitur, sed totum hoc donatio est, quae sub condicione soluatur. qualis est mortis causa donatio.Igitur cum dicimus inter sponsum et sponsam donationem ualere, propria appellatione utimur et factum demonstramus, quod ab eo proficiscitur, qui liberalitatis gratia aliquid dat, ut confestim faciat accipientis nec uelit. cum uero dicimus, si hac mente donat sponsus sponsae, ut nuptiis non secutis res auferatur, posse repeti, non contrarium priori dicimus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bilitauit dilectũ ꝑ bellũ indcm ut
ĩ hilis matcie sit p̃ceptũ diui tͣiani
deportauit.¶ Edicta g̾manicice¬
aris militẽ. s deseitorem faciebant
qui diui affuiss ut is int̾ emansores
hret᷑. s sũ adeat quis ⁊ offerat se suũ
dep̾hensus offeratur penam deserti¬
onis euitat. nͨ uit̾est cui se offerat᷑
ur a quo dep̾hendatur. Leuius itaq
delictũ emansoris hẽt᷑ ut erroris s̃
seruis dest̾ionis grauius ut ĩ fugi¬
⁊ datur uenia ualitudini᷑. ⁊ affet¬
hiꝰ sit si ignoranti adhuc disciplinã
tyroni ignoscitur.
⁊ stipendioꝵ fõ. ⁊ gradus militie. uł¬
loci muncris deserti ⁊ añ acte uite.
s ⁊ nũs si solus. uł cũ alt̾o uł cum
płib deseruit aluid ue qͦd cͥmen
desercõis adiũxerit. itẽ ipẽ a quo
ĩ desertione fuerit. ⁊ eoꝵ quoq pꝰ

Expanded text:
bilitauit dilectu per bellum indicto, ut bilitauit dilectu per bellum indicto, ut inhabilis militiae sit, praeceptum diui Traiani deportauit. Edicta Germanici Caesaris militem desertorem faciebant, qui diu afuisset, ut is inter ‹e›mansores haberetur. sed siue redeat quis et offerat se, siue deprehensus offeratur, poenam desertionis euitat: nec interest, cui se offerat uel a quo deprehendatur. Leuius itaque delictum emansionis habetur, ut erronis in seruis, des datur uenia ualetudini, affecsit. sed et ignoranti adhuc disciplinam tironi ignoscitur.  stipendioloci, muneris deserti et anteactae uitae: sed et numerus, si solus uel cum altero uel cum pluribus deseruit, aliudue quid crimen desertioni adiunxerit: item temporis, quo in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is qui litẽ hũit. ⁊ id̾o miłitaue¬
rit ex auccorari iubetur: ¶ Sec
qui eo aĩo militie se dedit sub obtẽ.¬
ptu militie p̃ciosiorẽ se adultĩo fa¬
lite finita militie eiꝰdẽ ordinis sedi¬
re. alioq̾n ⁊ si relinqͥt ltẽ uł tnͣsig¬
at remittendꝰ est. ¶ Qui post᷑
desertionẽ ĩ alie miltiam alenã¬
nom̃ dederũt legittimepassi sũt
Imp̃r̃. nr̃ rescripsit. ⁊ hos militant᷑
puniendus.¶ Grauĩ aũ delictũ
est detractare militie muiꝰ qmͣ
editum olim non Redebant. sut ꝓ¬
ditores lib̾tatis ĩ seruitutẽ iedigebã¬
tur si mictato statu militie recessũ a
filiũ suũ subtrahit militie belli tẽ¬
pore exilio ⁊ bonoꝵ ꝑtem est mulctã¬
dus si n pace fustib cecdli iubetur
⁊ requisitus iuuenis ui a pr̃e eius
postea exibitus ĩ utt̾iorẽ miticiom de¬
dandus ẽ qͥ enĩ se solligtauit ab alio
ueniani metur. ¶ Eũ qui faiũ de q̃¬

Expanded text:
omnis, qui litem habuit et ideo militaueomnis, qui litem habuit et ideo militauerit, exauctor‹ar›i iubetur, sed qui eo animo militiae se dedit, ut sub optentu militiae pretiosiorem se aduersario fandus lite finita militiae eiusdem ordinis se dare: alioquin et si relinquat litem uel transigat, retinendus est.Qui post desertionem in aliam militiam nomen dederunt legiue passi sunt, imperator noster rescripsit et hos miiendos. Gravius autem delictum est detrectare munus militiae quam ectum olim non respondebant, ut proditores libertatis in servitutem redigebantur. sed mutato statu militiae recessum afilium suum subtrahit militiae belli tempore, exilio et bonorum parte multandus est: si in pace, fustibus caedi iubetur et requisitus iuvenis vel a patre postea exhibitus in deteriorem militiam dandus est: qui enim se sollicitauit ab alio, ueniam non meretur. Eum, qui filium de
Abbreviated transcription (Latin):
qñ inuentꝰ capite puniendus est
Idoq obseruandũ est ĩ eo qui pat
tus sis effugiens maltticie se dedit. ux¬
lectus dissimulaust capite puniende
est. ¶ Temꝑaniũ m exiliũ uolũ¬
tario militi insule relegationẽ assic¬
natõnẽ assignat dissimulatõ ppeᷤ¬
tuũ exiliũ. ¶ Ad tempus relogatus
si expleto spacio fuge sededit milite
ta dampnationis q̾renda ẽ. ut si cõtiue¬
at ĩfamiam ꝑpetuã idem obserue¬
tur si trãctatũ de futo sit. ⁊ ĩ ordi¬
nẽ redue potꝰ. ⁊ honores pete muttie
non ꝓhabetur. ¶ Reus capitalis
cͥminis hoĩs uolũtarĩ miles scd̃m
diui traiani rescriptũ capite punis¬
dus ẽ nec remittendꝰ edñ rcꝰ postuli
dus ẽ si dicca cã sit uł redrendꝰ aduo¬
tatus. ¶Ingnominiam missus
ad iudicẽ suũ rem̾tendꝰ est ñ reti¬
piendꝰ ẽ postea uolens militare.
licet fuerit absolutus adult̾ii ur
aliquo iudicio pu. dampnati int̾ mi¬
lites non sunt recipiendi.¶Non

Expanded text:
capite puniendus est: idemque obseruandum est in eo, qui legi tus si effugiens militiae se dedit lectusu‹e› dissimulauit, capite puniendus est. Tempor‹a›rium exilium uoluntario militi insulae relegationem adsignat, dissimulatio perpetuum exilium. Ad tempus relegatus si expleto spatio fugae militesa damnationis quaerenda est, ut, si contineat infamiam perpetuam, idem obseruetur, si transactum de futuro sit et in ordinem redire potest et honores petere, militiae non prohibetur. Reus capitalis criminis uoluntarius miles secundum diui Traiani rescriptum capite puniendus est, nec remittendus est eo, ubi ndus: si dicta causa sit uel requirendus adnotatus, ignominia missus ad iudicem suum remittendus est nec recipiendus postea uolens militare, licet fuerit absolutus.Adulterii uel aliquo iudicio publico damnati inter milites non sunt recipiendi.Non
Abbreviated transcription (Latin):
o cap̃ amittat. ¶ Qui se nultera¬
tor adrianus rescͥpsit ut modꝰ eiꝰ rei
status sit. ut si in pacientia dolort
aut tedio uite aut morbo aũ futore
p̃tendat capite puniatur. Puinũ añ̃
lasciuuiam iapsis capitał pena remit᷑¬
tenda ẽ. ⁊ militie mutatio irroganda¬
ẽ. ¶ Qui ꝓpoĩtũ suũ nõ ꝓcexit cũ
possit ĩ pari cansa fc̃ori hñdus ẽ. si re¬
sist̾e non potu̾it parcendũ ei. s̃ s cos

Expanded text:
i se uulnerator Hadrianus rescripsit, ut modus eius rei statutus sit, ut, si impatientia doloris aut taedio uitae aut morbo aut furore l tale praetendat, capite puniatur. per uinum aut lasciuiam lapsis capitalis poena remittenda est et militiae mutatio irroganda.Qui praepositum suum non protexit, cum posset, in pari causa factori habendus est: si resistere n
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tis tñ cogendũ ẽ. ⁊ si bon̾
miles aña existimatꝰ fũit ꝓpe ẽ
ut affirmationi eiꝰ credatur si
emansor aut negligens suoꝵ aũ
segnis asi exͣ contuberniũ agẽs
non credetur ei si pꝰ multũ teꝑis
rediit. ¶Qui ab hostib captus
ẽ ⁊ captũ eũ non transfugisse cõstite
posse ei ꝑti diuus adrianus rescͥp.¬
⁊ ei tñ pollicenti ea nicħ ꝑmitti

Expanded text:
argumentis tamen cognoscendum est. et si bonus argumentis tamen cognoscendum est. et si bonus miles antea aestimatus fuit, prope est, ut adfirmationi eius credatur: si remansor aut neglegens suorum aut segnis aut extra contubernium agens, non credetur ei.Si post multum temporis redit qui ab hostibus captus est et captum eum, non transfugisse constiterposse ei parci diuus Hadrianus rescripsit: ei tamen pollicenti ea nihil permitti
Abbreviated transcription (Latin):
terio reu̾sus ñ cũ neccĩtudĩe ñ erit
eiusdẽ sortis a ĩ pace desgruit eq̃s
gradus militie peltendꝰ ẽ. pedes
militiam mutat ĩ bello. ⁊ admis¬
sũ capite puniendũ ẽ. ¶ Qui
desertioni aliũ cͥmen adiuñgit gͣ¬
uius puniendus ẽ. ⁊ si furtũ scm̃
sit ueluti alia desertio hẽbit᷑ ut
si plagiũ frm̃. ⁊l aggressura abi¬
geatuf uł quid simile accesserit.¬
¶ Desertor si ĩ urbe ĩueniatur ca¬
pite puniri sol alii app̃hensus
ex pͥma dissertione restitui porest
item deserendo capite puniendus¬
qñ est. ¶Qui indissertione
fuit si se obtulerit ex indulgñ¬
tia imꝑatoris pr̃i ĩ insulam depor¬
tatus est. ¶ Qui captus cũ po¬
est in eadem condicõe ẽẽ certũ e
si tñ ex inprouiso dũ it̃ facit aũ
epłam fert capiatur quis ueniã
meret᷑. ¶A barbaris remissis
adrianꝰ rescripsit si ꝓbabunt se¬
captos euasisse ñ tnͣsfugisse .s ħ
licet qͥdẽ liquido ꝯstare ñ possit

Expanded text:
sus, non cum necessitudine, non erit eiusdem sortis. Qui in pace deseruit, eques gradu pellendus est, pedes militiam mutat. in bello idem admissum capite puniendum est. Qui desertioni aliud crimen adiungit, grauius puniendus est: et si furtum factum sit, ueluti alia desertio habebitur: ut si pla gium factum uel adgressura abigeatus uel quid simile accesserit. Desertor si in urbe inueniatur, capite puniri solet: alibi adprehensus ex prima desertione restitui potest, iterum deserendo capite puniendus est. Qui in desertione fuit, si se optulerit, ex indulgentia imperatoris nostri in insulam deportatus est. Qui captus, cum poest, in eadem condicione esse certum est: si tamen ex improuiso, dum iter facit aut epistulam fert, capiatur quis, ueniam meretur. A barbaris remissos Hadrianus rescripsit, si captos euasisse, non transfugisse. sed hoc licet liquido constare non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ cx ałr cͣ disciplina coĩs exigit
ꝯmitcitur ueluti si segnitie cri¬
men uł cõtumatie uł desidies¬
d manus intulit p̃poito capite
puniendus est. augetur autẽ pe¬
culantie crimen dignitate p̃poĩti.¬
¶Contumatia oĩs adu̾sus ducẽ
ui p̾sidẽ militis capite punienda
fecit spcctantib militib pp̃ exemplũ ca¬
pie puniendꝰ est. ¶ Exploratores qͥ se

Expanded text:
ina communis exigit, committitur: ueluti segnitiae crimen uel contumaciae uel desidiae.Qui manus intulit praeposito, capite puniendus est. augetur autem petulantiae crimen dignitate praepositi.Contumacia omnis aduersus ducem uel praesidem militis capite punienda fecit, spectantibus militibus propter exemplum capite p
Abbreviated transcription (Latin):
missus ĩ possõnẽ admissus ñ est̾
si legati conditõ pendeat licet p̾st
deficẽ. eristimatur tñ id ꝙ legntũ
est. qr ⁊ non int̾est eius cautũ hilꝰ.
¶Creditor aũ condicionał ĩ posso¬
nẽ non mittitur. qr is mͣtitur̾ qui
pͭ bona ex eclcõ uend̾e.¬
cepit emptori similis ẽ. Itẽ qui
rem ĩ solutũ accepit uł qui lite
estimata retinuit. uł ex cã scipti¬
latõnis. non ob liberalitatẽ cõse¬
tutus ẽ. De reb auccontte uidicis¬
lp̃ .i. possidendis. seu uenũdandi

Expanded text:
est, si legati condicio pendeat, licet possit deficere, aestimatur tamen id quod legatum est, quia interest eius cautum habere. Creditor autem condicionalis in possessionem non mittitur, quia is mittitur, qui potest bona ex edicto vendecepit, emptori similis est: item is, qui rem in solutum accepit uel qui lite aestimata retinuit uel ex causa stipulationis non ob liberalitatem est consecutus. DE REBUS AUCTORITATE IUDICIS POSSIDENDIS SEU UENDUNDI
Abbreviated transcription (Latin):
erit. contractũ aũ ñ utiꝙ eode
loco intelligitur tm̃ ẽẽ quo
negotiũ gestũ sit. s quo sol
anis heres lib̾ ꝙ futurꝰ sit ñ eam
in qͣm postulantib creclitorib ita
decemi. ut si añ cercũ tempꝰ is hr̃s

Expanded text:
erit. contractum autem non utique eo loco intellegitur, quo negotium gestum sit, sed quo soluan is heres liberque futurus sit, non est iniquum postulantibus creditoribus ita decerni, ut, si ante certum tempus is heres
Abbreviated transcription (Latin):
Alp̃. ł De curatore ostituendo
hos iure utimur ut p̃tor adeatur
iscꝓ curatorem. curatores ꝙ cõsti¬
tuat ex ꝯsensu maioris ꝑtis cͣcdito¬
rum. uł p̃ses ꝓuincie si bona distͣ¬
henda in ꝓuintia suit q̃q ꝑ eum
eos ue qui ita creatus creatiue es¬
sent acca fr̃a gestaꝙ sũt̃ rata hẽ¬
bunt᷑. eisꝙ acciones. ⁊ in eos utiles
cõpetũt. ⁊ sique̾ curator msttet ad
agendũ uł defendendũ uti .s. ius
cẽ solet. nec ab eo satis. n de rato
n iudicatũ solui nose etꝰ cuus
bona ueneunt exigeturꝰ. s noĩe
eiꝰ curatoris qͥ eũ misit. ¶ Si pl¬
ures aũ constituantur curatores
celsus ait in solidũ eos ag̾e. ⁊ ñ
ones fu̾itit cõstituti curatores u
nus forte rei ytalice. ⁊ aluis in
ꝓuincia. P̃utoi ꝑ regiones gos
suas oseruare debere. ¶Qr an
muitus curator fieri pot̾. ⁊ cassius
scribit neminẽ inuitũ cogendũ fĩ
rius itaq q̃rendus est tͥ ex mag¬
na necc̃itate. et imꝑatoris arbi¬

Expanded text:
 De curatore constituendo hoc iure utimur, ut praetor adeatur isque curatorem curatoresque constituat ex consensu maioris partis creditorum, vel praeses provinciae, si bona distrahenda in provincia sunt: Quaeque per eum eosve, qui ita creatus creative essent, acta facta gestaque sunt, rata habebuntur: eisque actiones et in eos utiles competunt: et si quem curatores mitterent ad agendum vel defendendum, uti ius esset: nec ab eo satis, neque de rato neque iudicatum solvi, nomine eius cuius bona veneant exigetur, sed nomine ipsius curatoris qui eum misit. Si plures autem constituantur curatores, Celsus ait in solidum eos et agere etones fuerint consnus forte rei Italicae, alius in prouincia, puto regiones eos suas conseruare debere. Quaeritur, an inuitus curator fieri potest: et Cassius scribit neminem inuitum cogendum fierrius itaque quaerendus est, nisi et magna necessitate et imperatoris arbi