comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fertiliteitẽ scił cultibilitatẽq. qr diuini p̾cepti ligonib colit᷑.
& bonoꝵ actuum ferax dinoscitur. Eccła qͥdẽ aĩam uiuentẽ
lxxͣ i ht̃ c̃cubinas. ⁊ adolescentularũ ñ ÷ numerus. In pͦpło
enim dĩ ⁊si ñ om̃s sua dimittunt si uirgines eẽ ñ possunt.
mediocrẽ tñ ds̃ suis statuit locũ. ex qͦ sirecte uiuat᷑. salus
optata obtineat᷑. Idõ in domo patͥs mansiones muldȩ st̃. ideo
stella astella differt in claritate. qr in hac ꝑ egrinationis
ualle diu̾si ualde int̾ nos st᷑ ordines uitȩ. Sĩ eniꝰ aĩȩ quȩdam
scintillã ⁊ si ñ ardoris ad agilit̾ oꝑandũ saltẽ ad bñ agendũ uolendũ
hñtes. elemosinas libent᷑ impendt᷑. eccłasticis officus pie int̃st᷑.¬
& alia mediocͥa bona deuote facientes a capitaliũ se malorũ
sorde. iuxta posse c̾tinent. liuiunt gͦ qͣntũ ad dĩ amorem
łfidẽ attinet. ium̃ta aũ st̃ in ꝗͣtũ bonȩ ꝯsolatioĩs aut huma-

Expanded text:
fertilitatem scilicet, cultibilitatemque, quia divini praecepti ligonibus colitur, et bonorum actuum ferax dignoscitur. Ecclesia quidem animam viventem, habet concubinas, et adolescentularum non est numerus . In populo enim Dei, etsi non omnes sua dimittunt, si virgines esse non possunt, mediocrem tamen Deus suis statuit locum, ex quo si recte vivatur, salus optata obtineatur. Ideo in domo Patris mansiones multae sunt , ideo stella a stella differt in claritate , quia in hac peregrinationis valle diversi valde inter nos sunt ordines vitae. saltem ad bene volendum habentes eleemosynas libenter impendunt, ecclesiasticis officiis pie intersunt, et alia mediocria bona devote facientes, a capitalium se malorum sorde juxta posse continent. Vivunt ergo quantum ad Dei amorem vel fidem attinet. Jumenta autem sunt in quantum bonae consolationis
Abbreviated transcription (Latin):
cariꝰ hñt quã suam ad nõ flere ꝑegrinationẽ. Flere scłi
p̃sentis erumnã. molestias & tumultꝰ. nebulasq animoꝵ
patiunt᷑. quanto grauiꝰ illi qui totis p̾cordiis flagicia
sitiunt. auaricia anhelant. libidinib sordent. inuidia
tabescunt. suꝑbia turgent: Exhis itaq tenebris ila de
qͣ supra tractauimꝰ inuisibilitas & in compositio oriunt᷑.
S st᷑ quidã qui licet babiloniã hanc .i. m̃tis confusionem
ꝑ scelera multa incidint. tamen quiddam ratioĩs residuũ
quasi ex grandine scintillã retinent. ex qͣ miseriȩ illius
pauendam nimiũ uoraginẽ in qͣ demersi st̃. c̾sidare ualen
Et cũ sint aliqͥ ꝓriꝰ extincti qͥ ut dr̃ in psalmo dormiunt¬

Expanded text:
tionem, flere saeculi praesentis aerumnam, molestias et tumultus, nebulasque animorum patiuntur, quanto gravius illi qui totis praecordiis flagitia sitiunt, avaritia anhelant, libidinibus sordent, invidia tabescunt, superbia turgent? Ex his itaque tenebris illa, de qua supra tractavimus, invisibilitas et incompositio oriuntur. Sed sunt quidam, qui licet Babyloniam hanc, id est mentis confusionem per scelera multa inciderint, tamen quiddam rationis residuum, quasi ex grandi igne scintillam retinent, ex qua miseriae illius pavendam nimium voraginem, in qua demersi sunt, considerare valent. Et cum sint aliqui prorsus exstincti, qui, ut dicitur in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi littales habeamꝰ. qui nos suis tueant᷑ consiliis. necertã
iacłemur sententiã in reb dubiis. ne cũ intelligentia non
suppecit. auctores culpare uelimꝰ.quasi nimię obscurita.¬
is. aut rusticitatis. qͦd horrendi ÷ criminis. In qͥb s.
instantia meditandi ⁊ estuamoris diuini comitante mane
pot̾imꝰ adipisci intelligibił lucis. Uix enĩ in uapido animi
statu sũmũ aliqͥd qͥs attingit. aut nũꝗͣ qͦd ex ꝑtꝰ sũ ex me ipso.
qͥ qͦd tepidꝰ ñ posse abaliqͦ credidi animatior solito facile

Expanded text:
quasi laterales habeamus, qui nos suis tueantur consiliis, ne certam jaculemur sententiam in rebus dubiis, ne, cum intelligentia non suppetit, auctores arguere velimus quasi nimiae obscuritatis aut rusticitatis, quod horrendi est criminis. In quibus sinstantia meditandi, et aestu amoris divini comitante, mane poterimus adipisci intelligibilis lucis. Vix enim in vapido animi statu summum aliquid quis attingit, aut nusquam, quod expertus sum ex meipso, qui, quod tepidus non posse ab aliquo credidi, animatior solito facile
Abbreviated transcription (Latin):
impii. & habitantib in sepulcͥs obliuionis exclamat. la
tare ueni foras pestilentem illã peccati temulentiam
digerens estri acerrimo penitentiȩ edormisce. & qͥ quasi
mortuus excors & elinguis inbaratro flagicioꝵ iacebas
obclusus. ueni .i. accede ad eum qui te uocat iit̾iꝰ ꝑ peccati
bonũ qͦd his qui conu̾tuntur ad cordatur: Quod est autera

Expanded text:
impii, et habitantibus in sepulcris oblivionis exclamat: Lazimpii, et habitantibus in sepulcris oblivionis exclamat: Lazare, veni foras . Id est pestilentem illam peccati temulentiam digerens 12 aestu acerrimo poenitentiae edormisce, et qui quasi mortuus, excors et elinguis in barathro vitiorum jacebas occlusus veni, id est accede ad eum qui te vocat interius per peccati bonum, quod his qui convertuntur ad cor datur. Quid est autem
Abbreviated transcription (Latin):
de hoẽ exiens ꝑ loca inaqͦsa ire dr̃. In diluuio gͥ aqͣrũ multarũ
qͥs patit᷑ miserias: & sic̃ de rege babilonis leg̃r q corã sedechia
rege uida filios eiꝰ occid̾it: ita dũ qͥsq attendit adiabolo ꝑ uicioꝵ
immissionẽ oꝑa suabona int̾fici & destrui. cũ qͣnto rugitu
ñ ualet ullo mͦ resiste̾. Sub ꝑsona hoꝵ multa in suis lam̃ta
alii. qui coacti ac merentes ab exactorib urgent᷑ ad sordida
& fragilia oꝑa quȩ signantur ꝑ lutũ & laterẽ. ⁊ pharaõi
.i. diabolo famulantur inuiti. qui clamant cũ psalmista.
Quoꝵ d̾s int̾iorem gemitũ audiens. educ̃ uinctos funibus
criminũ. adħ ut sint in fortitudine pͣuis suis motibus
resistendi. similit̾ eos qui exasꝑant ad hoc erigit. ut cum
dauid audire debeant. Inueni uiros scđ̾m cor meũ. quoꝵ
pire fac̃ memoriã iniqͥtatis cũ sonitu blasfemiarũ. quib
adu̾sus dm̃ solebant ꝑstreꝑe.qui u̾tit impios & ñ sunt iã¬

Expanded text:
de homine exiens per loca inaquosa ire dicitur . In diluvio igitur aquarum multarum , quas patitur miserias; et sicut de rege Babylonis legitur, quia coram Sedechia rege Juda filios ejus occiderit , ita, dum quisque attendit a diabolo per vitiorum immissionem opera sua bona interfici et destrui, cum quanto rugitu non valet ullo modo resistere. Sub persona horum multa in suis lamentaalii qui coacti ac moerentes ab exactoribus urgentur ad sordida et fragilia opera, quae signantur per lutum et laterem, et Pharaoni, id est diabolo, famQuorum Deus interiorem gemitum audiens educit vinctos funibus criminum, ad hoc ut sint in fortitudine pravis suis motibus resistendi; similiter eos qui exasperant ad hoc erigit, ut cum David audire debeant: Inveni viros secundum cor meum , quorum perire facit memoriam iniquitatis cum sonitu blasphemiarum, quiadversus Deum solebant perstrepere, qui vertit impios, et jam non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ca ẽq ex sua pulcͥtudine mulli pot̾ dõ soli placere a morec
adultino desidat. cui uicio tota sapientia imino uacifeca
sibi benitiole corda c̃glutinat. Modesta etiã ẽ: qͦ nich nos
indiscrete fac̾e sinat. Suadibil qͦ dr̃ ut obstinationẽ penitꝰ fugiat.
& facile ratioĩ obtẽꝑans nulla discredenda credat. q̃ tantę
potentiȩ ut absq ea nemo qͥcqͣm uirtutis efficiat. Duob¬

Expanded text:
a ex sua pulchritudine nulli praeter Deo soli placere amore adulterino desiderat, cui vitio tota sapientia, imo ut rectius sibi benevole corda conglutinat. Modesta est etiam, quae nihil nos indiscrete facere sinat. Suadibilis quoque dicitur, ut obstinationem penitus fugiat, et facile rationi obtemperans nulla credenda discredat, quae tantae potentiae
Abbreviated transcription (Latin):
ditioĩ sus eiam aliqͥ. s q exgrã dĩ ñ ẽ. qr ex amore ñ constat.
uicioꝵ ardorẽ ñ suꝑat. filu isrł penas qͣs lex minabat᷑ tim̃¬
tes. nec metu penarũ. nȩc carnaliũ p̾mio ꝓmissoꝵ alegis
puaricatione teni pot̾ant. qr nullo dĩ amore adbeneagen¬
dũ aiõs applicabant. s totũ coacti seruilit᷑ ñ sp̃u adoptiois
agebant. Timor gͦ ille quẽ dicimꝰ lux. ẽ. qui & tenebras ob¬
sce̾nȩ cogitatiõĩs di̾scutit. & parit ad amorẽ uirtutiꝰ acc̾dit.
Q gͥ pͥmo sine fructu de suo torpore dobeat. de qͦ se excut̾e
ñ pot̾at.qr sine luce gr̃ȩ cȩlestis erat: iam dolet. nec dolor

Expanded text:
aliqui, sed quia ex gratia Dei non est, quia ex amore non constat, vitiorum ardorem non superat. Filii Israel poenas quas lex minabatur timentes, nec metu poenarum, nec carnalium praemio promissarum a legis praevaricatione teneri poterant, quia nullo Dei amore ad bene agendum animos applicabant, sed totum coacti serviliter non spiritu adoptionis agebant. Timor ergo ille quem dicimus lux est, qui et tenebras obscenae cogitationis discutit, et pariter ad amorem virtutis accendit. Qui igitur primo sine fructu de suo torpore dolebat, de quo se excutere non poterat, quia sine luce gratia coelestis erat, jam dolet, nec dolor
Abbreviated transcription (Latin):
illud sup̾mũ lum̃. ꝙͣ infra illã dignitatem angłicã iaceat.
cuiꝰ nat᷑a qͣnuis purissima tñ creata in dm̃ minus uideat. Sub
firmam̃to gͥ uolemꝰ. qr ⁊ si de diuinis tͦctemꝰ. qͣmlonge abeoꝵ
ꝑspicacitate distemꝰ. in om̃i c̾templatiõe nr̃a pensemꝰ nec no
Possumꝰ i ꝑ firmam̃tũ humanitatẽ saluatoris q̃ immortal
& impassibil ex resurrectiõe & qͦsi firma iã facta t̃ intel¬
ligere. sub qͣmulto ꝓbabiliꝰ ÷ ⁊ tutiꝰ imaginando animũ
intende. ⁊ ad eã pii estu desidii suspirare. ꝙͣ illuc ocłs fragił¬
& lippiens dirigat᷑ ub⁊ aliqͥd de dõ inc̾ueniens cogitet᷑. ⁊ unde
intentio sp̃ualib minꝰ assueta. dũ se ad nimis ardua psumptiue
erigit. ad fantasticã cogitationẽ deuoluat᷑. Etenĩ ñ imagina¬
tionis grossitie s sp̃uali ꝓsusacie ds uidet᷑. Dĩ nãq spc̃ ⁊. ħibũ¬

Expanded text:
illud supremum lumen, quam infra illam dignitatem angelicam jaceat, illud supremum lumen, quam infra illam dignitatem angelicam jaceat, cujus natura, quamvis purissima, tamen creata, in Deum minus videat. Sub firmamento igitur volemus, quia etsi de divinis tractemus, quia longe ab eorum perspicacitate distemus, in omni contemplatione nostra pensemus, nec nos um humilitatem Salvatoris, quae immortalis et impassibilis ex resurrectione, et quasi firma jam facta est, intelligere, sub qua multo probabilius est et tutius imaginando animum intendere, et ad eam pii aestu desiderii suspirare, quam illuc oculus et lippiens dirigatur, ubi aliquid de Deo inconveniens cogitetur, et unde intentio spiritualibus minus assueta, dum se ad nimis ardua praesumptive erigit, ad phantasticam cogitationem devolvatur. Etenim non imaginationis grossitie, sed spirituali prorsus acie Deus videtur. Deus namque Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
& in specłatiõe diuinȩ mai estatis & ciuiũ suꝑ noꝵ głe. hi qͥ istis
c̃tem platiõĩ uidł ac sapientiȩ dant oꝑam. sic̃ illi qͦs p̾libauimꝰ
disct̾ qͣlit̾ se in spũaliũ sensuũ inquisitiõĩb exerc̾e debeant.
 licet se suꝑ t̾rena penna scẽ cogitatioĩs efferant. sub firmam̃to
tñ necẽe ẽ ut se depͥmant. Firmam̃tũ ħ in loco pot̾ intelligi
uirtꝰ anglica. q̃ aliis ruentib in bĩtudinis sede ꝑpetua firͦ¬
mitate consistit. Qͥcũ semꝑ uideant faciẽ patͥs iuxta eũgłii
dictũ. tñ qr creat᷑a st̃: creatoris sui maiestatẽ comp̃hendere
nullatenꝰ posst̃. Et cũ ne modicũ qͥd̃ peccandi affectũ łcarni ᷤᷤ
dep̾ssus ibi uideat. ubi ex parte sp̃uał etiã nat᷑a caligat. Ipsa
enĩ cũ addĩ cõꝑationem corporea sit. ꝙ circũscribi pot̾ qͥd dĩ
itaq isi sit aliqͥs ad eo sc̃i. qͥr ꝑ specłm ⁊ enigna scurtillet in

Expanded text:
e. Hi qui istis, contemplationi videlicet ac sapientiae, dant operam, sicut illi quos praelibavimus, discunt qualiter se in spiritualium sensuum inquisitionibus exercere debeant. Sed licet se super terrena penna sanctae cogitationis efferant, sub firmamento tamen necesse est ut se deprimant. Firmamentum hoc in loco potest intelligi virtus angelica, quae aliis ruentibus in beatitudinis sede perpetua firmitate consistit. Qui cum semper videant faciem Patris, juxta Evangelii dinullatenus possunt. Et cum ne modicum quidem peccandi affectum, vel carnis depressus ibi videat, ubi ex parte spiritualis etiam natura caligat? Ipsa enim cum ad Dei comparationem corporea sit, quia circumscribi potest, quod Deus it aliquis adeo sanctus, qui per speculum et aenigma scintillet in
Abbreviated transcription (Latin):
s sibi ipsi qui patit᷑ penitꝰ intiisibił̃ ẽ: qi sic̃ ebriꝰ qͦd patitur
nescit. ita uicus plenꝰ qͥd sit honestũ. quid ñ honestũ disc̾ne

Expanded text:
sed sibi ipsi, qui patitur, penitus invisibilis est; quia sicut ebrius quod patitur sed sibi ipsi, qui patitur, penitus invisibilis est; quia sicut ebrius quod patitur nescit, ita vitiis plenus quid sit honestum, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd in ued̾̃ translatione ñ dr̃ in anis & uacua. s in uisibilis
& incomposita. qͦd optime moralitati consonat. Mens enim
hominis in peccati ꝓfunditate c̃stituti ꝑ consuetudinẽ
pecrandi ad reꝓbum sensũ ꝑuenit: ita amore uiciorũ
qͥbrasstietꝰ ÷ p̾regrauat᷑. ut om̃ino se ipsum attende nesciat.
& in qͣ corpꝰis dehonestatione & animȩ ꝑditioẽ iaceat.
ꝓrsꝰ ñ uideat. Tał ÷ enim reꝓb sensus: ut in tantũ m̃tes
ꝑituroꝵ excecet. ut cũ sint in fetore. miseriaq. & om̃ium
qͥb suꝑ alios felices fore se głant᷑. estimare audeant. hi
st̃ de qͥb salomon ait. Letant᷑ cum malefecerint. & ex¬
ultant in reb pessimis. Qͦd maxime sensus reprobi
ꝓpͥum ẽ. Anteqͣ itaq ds int̾ cȩlum ut supͣdiximꝰ distin¬
guat & tram. terra erat inuisibił. qr antequam in corde
cuiꝰpiam criminosi discretionis gram̃ daret. affectus
carnał quã sordidꝰ quã execrabił  eẽt ñ dõ quẽ nil latet.

Expanded text:
quod in veteri translatione non dicitur inanis et vacua , sed invisibilis et composita. Quod optime moralitati consonat. Mens enim hominis in peccati profunditate constituti, cum per consuetudinem peccandi ad reprobum sensum pervenit, ita amore vitiorum quibus assuetus est, praegravatur, ut omnino seipsum attendere nesciat, et in qua corporis dehonestatione et animae perditione jaceat prorsus non videat. Talis est enim reprobus sensus, ut in tantum mentes periturorum excaecet ut, cum sint in fetore miseriaque et omnium quibus super alios felices fore se gloriantur, aestimare audeant. Hi sunt de quibus Salomon ait: Laetantur, cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Quod maxime sensus reprobi proprium est. Antequam itaque Deus inter coelum, ut supra diximus, distinguat et terram, terra erat invisibilis, quia antequam in corde cujuspiam criminosi discretionis gratiam daret, affectus carnalis quam sordidus, quam exsecrabilis esset, non Deo, quem nil latet,
Abbreviated transcription (Latin):
mens humana dr̃ quȩ qͣntȩ sit quãq in comp̃hensibilis
ꝓfunditatis omnis homo nouit. cui inscrutabilẽ altitu¬
dinẽ. instabilitatẽ. fluctꝰ. ꝑturbationẽ sui cordis expire
c̃tigit. Euenit enĩ etiam in bonoꝵ cordib cũ caro aduers
sp̃m & spc̃ adu̾sus carnem confligit. ut in tanta densitade
cogitatiois sit animꝰ. ut uix in se iͦpso dep̾hendere possit
in quo sit statu. utrũ sequat᷑ impetum carnis. an ĩpetũ
sp̃c. Legat qui uult pleniꝰ id nosse.bĩ Augꝰtini tractatum
suꝑ abissus abyssum inuocat. Et in cordib iniquoꝵ quod
putamꝰ ⁊ baratrũ. quȩ tenebrarũ immensitas.si mentib
electoꝵ tanta in est obscuritas: Si suꝑ popłm dei iuxta¬

Expanded text:
mens humana dicitur, quae quantae sit quamque incomprehensibilis profunditatis, omnis homo novit, cui inscrutabilem altitudinem, instabilitatem fluctus, perturbationem sui cordis experiri contigit. Evenit enim etispiritus adversus carnem confligit , ut in tanta densitate cogitationis sit animus, ut ipse vix in seipso deprehendere possit, in quo sit statu, utrum sequatur impetum carnis, an impetum spiritus. Legat qui vult plenius id nosse beati Augustini tractatum super abyssus abyssum invocat . Et in cordibus iniquorum quod putamus est barathrum, quae tenebrarum immensitas, si mentibus electorum tanta inest obscuritas? Si super hu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. t̾renis inhiantẽ. animalẽ .i. ea sola quȩ bruta animalia
appetunt exqͥrentẽ. Biabolicã uͦ dic̃. qi ad hoc solũ uacat.
hoc triũphum. hocq głam deputat. ut alios decipe. ualeatu
ex alioꝵs dãnis sua lucra efficiat. ex pauꝑm lacͥmis opeᷤ ẽgerat.
ad ultionẽ sui caute alt̾i manũ infligat. & qd peuuis  gratis
mala ꝓpetrat. ⁊ se audact ꝑ petrare exultat. hȩc sapientier
nõie in seͥptis ualde abusiue appellat᷑. sic̃ lex. sic̃ iudicium.¬

Expanded text:
 terrenis inhiantem, animalem, id est ea sola, quae bruta animalia 14 appetunt, exquirentem. Diabolicam vero dicit, quia ad hoc solum vacat, hoc triumphum, hocque gloriam deputat, ut alios decipere valeat, ex aliorum damnis sua lucra efficiat, ex pauperum lacrymis opes congerat, ad ultionem sui caute alteri malum infligat, et, quod pejus est, gratis mala perpetrat, et se audacter perpetrare exsultat. Haec sapientiae nomine in Scripturis valde abusive appellat
Abbreviated transcription (Latin):
gruos ac reꝓbos gestus ext̾ioris hominis non uenisset.
Caueat᷑ gͥ pͥmum cecitatis occasio. ne forte suꝑ ueniat¬
imꝓiusa obscenoꝵ oꝑm efsusto. S unde hȩc ꝓdeant: iugi

Expanded text:
gruos ac reprobos gestus exterioris hominis non venisset. gruos ac reprobos gestus exterioris hominis non venisset. Caveatur igitur primum caecitatis occasio, ne forte superveniat obscenorum operum effusio. Sed unde haec prodeant, vigi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ reꝓb sensus. qui in am̃tiam u̾sos irrationabilit & ut ita
aurium t̾re affigit. altam uͦ cauda obturat. ne incantantiᷤ
carm̃ obaudiat: sic isti cũ u̾ba sacͥ eloquii aut cuilbet
pdicatoris audiunt. quȩ de contẽptu uoluptatũ ꝓferunt.
mox admemoriã pͥstina sua delectam̃ta reducutt. dđ os
ipsos aspic̾e p̃rialent: iure t̾ra quȩ inuisibił p̃mittitur.
in composita subinfert᷑. Nisi enim intuitum suȩ int̾as
c̃sidationis aliquis amittat. nunꝗͣ ad ext̾iora mala & in-¬
cõposita ⁊ inordinata oꝑa ꝓcedit. Sic̃ nanq cȩcꝰ ea quȩ
corpꝰi suo adherent uestes scił suas & cet̾a dispon̾e nitide
& decent̾ ac sordes oppositas euitare nescit: ita is qͥ m̃tes
ꝑ uicia cecitatẽ incurrit. actus turpes & indignos quoꝵ
Studio flagrat int̾iꝰ. modaripenitꝰ nęquit. Legit᷑ apud
Salomonem. homo apostata inutił uir graditur ore
ꝑu̾so. Nisi enim introrsum adõ apostatasset. ad incon¬

Expanded text:
est reprobus sensus, qui in amentiam versos irrationabiliter et, ut ita aurium terrae affigit, alteram vero cauda obdurat, ne incantantis carmen obaudiat; sic isti cum verba sacri eloquii, aut cujuslibet praedicatoris audiunt, quae de contemptu voluptatum proferunt, mox ad memoriam pristina sua delectamenta reducunt, quibus ipsos aspicere praevalent, jure terra quae invisibilis praemittitur, incomposita subinfertur. Nisi enim intuitum suae internae considerationis aliquis amittat, nunquam ad exteriora mala, et incomposita, et inordinata opera procedit. Sicut namque caecus ea quae corpori suo adhaerent, vestes scilicet suas et caetera disponere nitide ac decenter, et sordes appositas evitare nescit, ita is qui mentis per vitia caecitatem incurrit, actus turpes et indignos, quorum studio flagrat, interius moderari penitus nequit. Legitur apud Salomonem: Homo apostata, vir inutilis graditur ore perverso . Nisi enim introrsum a Deo apostatasset, ad incon
Abbreviated transcription (Latin):
nolentes ad motꝰ nos indecoros inuitat. In his gͥqͥ chaos
uicioꝵ deuitantes pͥncipiã conu̾sionis bñ uolente fecer.¬
affectũ quȩ pͥus confuso in corde fideliũ cõmixta fere̾¬
statuens cuuisdã ei pͥncipatꝰ dignitatem tribuit. de cuiꝰ
nutu t̾ra cũ sins om̃ib sꝑare debeat. Sic̃ enĩ de cęlo lumen
infundit᷑. ⁊ ex discursu nubium ubiq t̾rarũ pluuiȩ mi-¬
nistrant᷑. ex quatttior qͦq uentis cȩli terra ꝑflat᷑: ita de.
ratione. q̃ sũma nr̃i pars ÷ intelligentię rectȩ intentionis.
discretionisq claritas ꝓcedit. in ea patrũ antiquoꝵ cȩle-¬
stes enubilant᷑. seruant᷑. & aliis tradendȩ sententiȩ. ex qͥbꝰ
cũ compluti & alii fuerint. sui etiã corꝑͦis t̾ram .i. omnes
sensuum suoꝵ partes hac sp̃uał scientię plenitudine a
bonis oꝑib fructificandum irrigat.⁊ quattuor spũ alib

Expanded text:
nolentes ad motus nos indecoros invitat. In his igitur qui chaos nolentes ad motus nos indecoros invitat. In his igitur qui chaos vitiorum devitantes, principia conversionis benevolendo feceraffectum, quae prius confuso in corde fidelium commista fere superius statuens, cujusdam ei principatus dignitatem tribuit, de cujus nutu terra cum suis omnibus sperare debeat. Sicut enim de coelo lumen infunditur et ex discursu nubium ubique terrarum pluviae ministrantur, ex quatuor quoque ventis coeli terra perflatur, ita de ratione, quae summa nostri pars est, intelligentiae, rectae intentionis discretionisque claritas procedit, in ea Patrum antiquorum coelestes enubilantur, servantur et aliis tradendae sententiae, ex quibus cum compluti, et alii fuerint, sui etiam corporis terram, id est omnes sensuum suorum partes, hac spiritualis scientiae plenitudine ad bonis operibus fructificandum irrigat, et quatuor spiritualibus,
Abbreviated transcription (Latin):
onis intͥ nosmet ipsos in duo quędã sibi ualde contraria
diuidimꝰ quȩ in nullo bene uiuente pacẽ ł̾ mom̃taneam
intꝰ seut pugo reꝑiri posst̃ hab̾e. St̃ aũ caro & sp̃c. Caro
aũ ħ in loco & sepe alias cum ꝓuiciis carnis ponit᷑. in malo
accipit᷑. homo nãq adõ ita conditꝰ ÷ immunis ab omni
suꝑ fluo ⁊ inordinato animi & carnis suę motu. cũ tanta
harũ duarũ partiũ concordia creatus ÷. ut nil in se ꝓrsꝰ
molestic pateret᷑. donec diuinum imꝑium serpenti ob¬
teyans tͣnsgredẽtur. Qͦ ꝑacto. ilico contrariã dominio
m̃tis senlit carnẽ. Et iꝰtum qͥdẽ fuit. ut quã diu ipse dõ
obedientꝰ subic̾et᷑. nullam repugnantiã sui adu̾sum se
atet᷑. nec minꝰ iustũ fuit. qͦd cum dõ subici nollet. nec
se ipsũ sub suo iure hab̾et. Uñ & cũ de uetito comedissent.
ambo sibi dicunt᷑ ꝑitomata .i. circuncinctoria texuisse.
gͦ in nob̾ c̾cupiscentiał in obedientia regnat. quȩ etiam

Expanded text:
 intra nosmetipsos in duo quaedam sibi valde contraria dividimur, quae in nullo bene vivente pacem vel momentaneam inter se, ut puto reperiri, possunt habere. Sunt autem caro, et spiritus. Caro autem hoc in loco, et saepe alias cum pro vitiis carnis ponitur, in malo accipitur. Homo namque a Deo ita conditus est immunis ab omni superfluo et inordinato animi et carnis suae motu, cum tanta harum duarum partium concordia creatus est, ut nil in se prorsus molestiae pateretur, donec divinum imperium, serpenti obtemperans, transgrederetur: quo pacto illico contrariam dominio mentis sensit carnem. Et justum quidem fuit, ut quandiu ipse Deo obedienter subjiceretur, nullam repugnantiam sui adversus se pateretur, nec minus justum fuit quod cum Deo subjici nollet, nec seipsum sub suo jure haberet. Unde et cum de vetito comedissent, ambo sibi dicuntur perizomata , id est circumcinctoria texuisse, ergo in nobis concupiscentialis inobedientia regnat, quae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ita pars nr̃i inferior scił animalitas. nͥ assit ratio q̃ regat.
nicħ pondo sumnicħ utile. s totũ uanũ. tͣpe & in cõmodũ
agere nouit. Quȩ inanitas p̾cipue ad int̾iorem ꝑtinet
hominẽ ad det̾ioris uidł affectus ipsius partẽ cũ longe
adõ cogitatio eius & cura u̾satur. & aut ociosum prorꝰsus:
aut noxiũ qͦd meditat᷑. Cum gͦ sit inuagabundo cordis
appetitu inanitas. & adiuino ut ita dicam semine mise.¬
randa sterilitas. restat ut sequat᷑ necessario in oꝑmbonoꝵ
exhibitioẽ uacuitas. qr ualde mirũ eẽt si uitalẽ sũcũ arbor
a radicib ꝑdidisset & grefacta retͦrsũ folia fructꝰq ꝓduceret.
quid a se habeat. nl ꝓrsus inuenit. nisi quod absente dĩ
gra asinum uiuat. Quid enĩ ÷ hõ ñ dico sine ratione. sed
sine dõ qui clarificat rationem nͥ pecus. Ratio nanq nͥ
amori diuino aduincta: u̾sutia potiꝰ scłaris & diabolica

Expanded text:
ita pars nostri inferior, scilicet animalitas, nisi adsit ratio quae regat, ita pars nostri inferior, scilicet animalitas, nisi adsit ratio quae regat, nil ponderosum, nil utile, sed totum vanum, turpe et incommodum agere novit. Quae inanitas praecipue ad interiorem pertinet hominem, ad deterioris videlicet affectus ipsius partem, cum longe a Deo cogitatio ejus et cura versatur, et aut otiosum prorsus est, aut noxium quod meditatur. Cum ergo sit in vagabundo cordis appetitu inanitas, et a divino, ut ita dicam, semine miseranda sterilitas, restat ut sequatur necessario in operum bonorum exhibitione vacuitas, quia valde mirum esset, si vitalem succum arbor a radicibus perdidisset, et arefacta introrsum folia fructusque produceret. quid a se habeat, nil prorsus invenit, nisi quod absente Dei gratia asinum juvat. Quid enim est homo, non dico sine ratione, sed sine Deo, qui clarificat rationem, nisi pecus? Ratio namque nisi amori divino adjuncta, versutia potius saecularis et diabolica
Abbreviated transcription (Latin):
abestiis differimꝰ. ħ animalitatẽ nr̃am .i. carnalitatẽ qͣm cũ
bestiis habemꝰ cõmunẽ. rege & ordinare debemꝰ. habemꝰ gͥ
celũ in nob̾ quo in celestia suspiremꝰ. habemꝰ econt᷑rio t̾ramꝰ.
sepiꝰ ñ possimꝰ. Cũ itaq ad dm̃ conu̾tim. rationẽ quȩ sub
affectu carnali qͣsi ancilla ordine p̃postero & ualde ꝑu̾so
iacebat. erigimus. & c̾tra eũ qui seruili audacia dnẽ suȩ
surrexerat. ꝓpetuũ c̾tamen exerc̾e ꝓponimꝰ. Tuncgͦ pͥmũ
in nob̾ cȩlum aç t̾ra creat᷑. cum duum istoꝵ intelligentia
& ordinata scđm iꝰticiam diffr̾a in animo hab̾i incipit.S
ipsam t̾ram qualit̾ explicet: sequentia uideamꝰ. Sequit᷑.
ERRa aũ erat inanis ⁊ uacua. Terrã ut dixi uł corpꝰ nr̃m
ł affectũ carnalẽ debemꝰ istic acciꝑe. Carnał uͦ affectꝰ inanis
iure dr̃. qr nicħ solidum. stabile. ł ꝯstans. ꝗͣtũ ad se ꝑtinet.
ht̃. s sic̃ caro subtractis ossib tota c̾cidit ꝑ se stare ñ ualens.

Expanded text:
itatem, quam cum bestiis habemus communem, regere et ordinare debemus. Habemus igitur coelum in nobis, quo in coelestia suspiremus; habemus econtrario terram, saepius non possimus . Cum itaque ad Deum convertimur, rationem, quae sub affectu carnali quasi ancilla ordine praepostero, et valde perverso jacebat, erigimus, et contra eum, qui servili audacia dominae suae insurrexerat, perpetuum certamen exercere proponimus. Tunc ergo primum in nobis coelum ac terra creatur, cum duorum istorum intelligentia et ordinata secundum justitiam differentia in animo haberi incipit. Sed ipsam terram qualiter explicet sequentia videamus. VERS. 2.-- Terra autem erat inanis et vacua. Terram, ut dixi, vel corpus nostrum, seu affectum 10 carnur, quia nihil solidum, stabile, vel constans, quantum ad se pertinet, habet; sed, sicut caro subtractis ossibus tota concidit, per se stare non valens,
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ quȩ cũ dõ sentit.⁊ ex dõ & cũ dõ uidet. attendit bonũ
Qͦd fieri c̃̾uenit. desid̾at face. s caro renitit᷑. & uenundat᷑ꝰ .i.
alienatꝰ homo a potestate sui ꝑ consuetudinẽ peccandi. qͦd ñ¬
uellet ꝑ spm̃. fac̃ ꝑ affectũ. ⁊ ex eo qͦd inuitꝰ fac̃. ex hoc ipso legi
di̾ qm̃ bona ẽ consentit. Et ut ꝓbet᷑ magis hȩc t̾rȩ inanitas.
addit id apłs. nã cũ dixisset. nc̃ autẽ non ego oꝑor illud.
 qd habitat in me peccatũ.i. ñ ex rationali mea uolun¬

Expanded text:
rationem, quae cum Deo sentit, et ex Deo, et cum Deo videt, attendit bonum quod fieri convenit, desiderat facere, sed caro renititur, et venundatur, id est alienatus homo a potestate sui per consuetudinem peccandi, quod num facit per affectum, et ex eo quod invitus facit, ex hoc ipso legi Dei quoniam bona est, consentit. Et, ut probetur magis haec terrae inanitas, addit ibidem Apostolus. Nam cum dixisset: Nunc autem non operor ego illud, sed quod habitat in me peccatum , id est
Abbreviated transcription (Latin):
IYor uulneris abstergit mala
⁊ plaga in secretioribꝰ uentris. Mala enĩ liuor uulneris abstergit. q flagelloꝵ dolor ł cogi¬
tagas ł ꝑpetͣtas neqͥcias diluit. Sol& gͦ uentris appellatioe mens accipi. Qͥ a sic̃ uent̃
c̃sumit escas. ita mens ꝑtctando excoqͥt curas. Qͥa enĩ uent᷑ mens dr. ea sententia do¬
cet᷑ q̃ scriptũ ÷ lucerna dñi spiraculũ hõĩs. quȩ ĩuestigat omĩa sȩcreta uentris.
Acsi dicẽt diuini afflatꝰ illuminatio cũ ĩ mente hõis uenĩt. eã since ipsi illumi¬
nrõꝵ memoriã tacita afflictiq reuocam᷑ atq añ oculos nr̃os cuncta quȩ a nob
neqͥtias pͣui oꝑis occultum uulnꝰ doloris.

Expanded text:
ivor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis nequitias pravi operis occultum vulnus doloris.
Abbreviated transcription (Latin):
inhereant. ut doctores semꝑ insuis cordibꝰ eloqͥa sacra meditantes testamenti
archam sine mora leuent. si qͥcqͥd necesse ÷ ꝓtinꝰ docent. Lñ bene pͥmꝰ pastor ȩccłe¬

Expanded text:
inhereant, ut doctores, semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti inhereant, ut doctores, semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti archam sine mora elevent, si quicquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor aeccle
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ euuangłii libris accuicta p̃dicat᷑. Uiectesq de lignis sechim fiunt. qͥ eisdẽ adportandỹ
cͥtuł inseruntur qr fortes ꝑseuerantesq doctores uelut inputribilia ligna querendist᷑
qͥ instructioĩ sacroꝵ uoluminũ semꝑ inherentes. scę ȩccłe unitatẽ denuncient. ⁊ qͥsi ĩtͦ
missis cͥcuł archã portent Uectibꝰ qͥppe archã portare : bonis doctoribꝰ scam ȩcłam
ad rudes infideliũ mentes p̃dicando deducẽ Q auro quoq iubent᷑ oꝑiri. ut dum
sermone aliis insonant. ipsi eciam uitȩ splendore fulgescant. Deqͥbꝰ apte subiuingit᷑
Qͥ semꝑ erunt incͥcuł. nec unꝗͣ ext̾hent᷑ abeis. Qͥ a nimirũ necesse ÷ ut qͥ ad officium
p̃ dicatiõis excubant. a sacrȩ lectionis studio ñ recedant. Adh nanq uectes eẽ. in dͥcuł sẽꝑ
uibent᷑. ut cũ portari arcã oportunitas exigit. de ĩt᷑mictendis uectibꝰ portandi
tarditas nulla generet᷑. Qa uidelic&e cũ spũ ale aliqͥd asubditis pastor inqͥrit᷑ ig¬

Expanded text:
sancti Evangelii libris accincta praedicatur. Vectesque de lignis Sethim fiunt, qui iisdem ad portandum circulis inseruntur; quia fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminomissis circulis arcam portent. Vectibus quippe arcam portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deducere. Qui auro quoque jubentur operiri, ut dum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. De quibus apte subditur: Qui semper erunt in circulis, nec unquam extrahentur ab eis, quia nimirum necesse est ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur, quia videlicet cum spirituale aliquid a subditis pastor inquiritur, ig
Abbreviated transcription (Latin):
CI. Scĩ qͥppe doctores s laterem sumunt. qͣndo terrenũ auditoꝵ cor ut doceant app̃hen¬
dunt. Quẽ scilicae laterem coram se ponunt. qi tota illud mentis intentiõe custodiunt
nqͦ: ciuitatẽ ierłm iubent᷑ describ̾e. quia p̃dicando terrenis cordibꝰ curant sũ moꝑe quȩ
sit suꝑnȩ pacis uisio demonstrare. S quia in cassũ gła suꝑnȩ patriȩ agnoscitur nͥ⁊ qnta¬
quando terrenȩ menti s. iam suꝑnã patriã regͥrenti. quanta eã in huiꝰ uitȩ tẽmpore
uitioꝵ ĩpugnae adũsitas demonstrant. Nam cũ unũ qd̃q peccatũ qͦmͦ ꝓficientibꝰ insidiet᷑
ostendit᷑ quasi obsidio cͥca ciuitatẽ ierłm uoce p̃dicatoris ordinat᷑ s qr ñ solũ debent
innotescẽ ꝗualit̾ uitia ĩ pugnent uerũ etiã qͦmͦ nos custoditȩ u̾ͥtutes roborent. recte
turꝰ recte adhuc subditur. Et cõportab̾ aggerem ⁊ dab̾c.e.c.℥.p. a.i.g. Aggerem

Expanded text:
i quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quae sit supernae pacis quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte tur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm castͣ erigit. quando recte intentioĩ audientiũ hostis callidi incͥcũspectas ⁊ quasi ĩcõp̃¬
hensibiles in sidias p̃dicit. Atq ingyro arietes ponit. cũ tẽptationũ aculeos in hac uita¬
nos undiq cͥcundantes. ⁊ uͥtutũ murũ ꝑforantes in notescit. S. cuncta hec lic&e subcilit᷑
rector insinu& nͥ contͣ delicta singuloꝵ emulatioĩs sp̃ũ ferueat. nulldĩ s ĩꝑpetuum
absolutionẽ parat. Uñ adhuc illic recte subiungit᷑. Ꝙ tu sumetͥ s. f. ⁊p .e. in .f.i.t .n.¬

Expanded text:
entioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter Rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰq deseruiunt. ⁊ ꝑsemae ipsam ꝗͣ iam quasi atr̃a suspensa sunt .s. ad huc ꝑ ambitũ
quasi ꝑ gulȩ desidium se se ad ima sũmittunt. liñ ⁊ bñ subdit᷑. Quniũsa domꝰ isrł¬
d e. ĩ.p. Scriptũ qͥppe: &auariciã quȩ ⁊ idoloꝵ seruitꝰ. Recte gͦ pꝰ aĩalia idola des¬
cribunt᷑. qr ⁊ si honesta actioẽ ñ nulli qͥsi atrã se erigunt ãbitione tam̃ ĩhonesta se¬
abominatio demonsttur qr nimirũ unicuq peccati signa prius forinsecꝰ. de inde ianua
aꝑtȩ iniqͥtatis ostendit᷑.⁊ tc̃ demũ om̃e malũ qd intꝰ lacre aꝑitur¬

Expanded text:
ribusque deserviunt; et per seipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, ribusque deserviunt; et per seipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium, sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola e . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta seabominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quȩdam ianta ostendit᷑. ex qua omĩa in eo qͥ corripit᷑ cogitationũ intĩora uideant᷑
qͥ discussis qͥbꝰdam signis extĩus apparentibꝰ ita corda subditoꝵ penetrat. ut cuncta ei quȩ
illicite cogitant᷑ in notescant. Uñ ⁊ subdit᷑. Et ingress uidi ⁊ ecce oĩs similitudo reptiliũ
maliũ abominatio. In reptilibꝰ cogitatiões om̃ino trẽne signant᷑ ui¬
aliquantulũ atr̃ũ suspensȩ. s. adhuc trẽnȩ mercedis p̃mia reqͥrentes Hani reptilia totoex
corpore trẽ inherent. aĩalia autẽ magna parte corporis atr̃a suspensa sunt appetitu
tamĩ gulȩ ad tr̃am semꝑ indiuantur. Reptilia itaq sunt intͣ parietem quando cogita¬
tatioẽs uoluunt᷑ ĩmente quȩ atrenis desidiis nũꝗͣ leuant᷑ Animalia quoq st̃ int᷑ parie
tem. quando ⁊ siqͣ iani iꝰta. si quahonesta cogitant᷑ appetendis tam̃ lucis tẽꝑalibꝰ hono¬

Expanded text:
asi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantualiquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Antem, cum et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus hono
Abbreviated transcription (Latin):
isset. si p̾dictus bldimundus abdite pꝰ
eius dorsum non remansisset. Altera di
e ualedicens omnib frib et exhortãs
eos ut ceptum iter non relinquerent:
lo rectlidit. Merito enim rerum reꝑ¬
tor scõs suos uirtutum copia adornat.
sicut scriptũ est sp̃s eiꝰ ornauit celo᷑
quia ad celestem uitam anhelantes
eius p̾ceptis parere student: ut de la¬
bore obedientie fructus recipiant et̾ne

Expanded text:
isset, si supradictus Blidemundus abdite post isset, si supradictus Blidemundus abdite post ejus dorsum non remansisset. Altera vero die valedicens fratribus omnibus, exhortans eos ut coeptum iter non relinquerent, lo reddidit. Merito enim rerum Reparator sanctos suos virtutum copia adornat sicut scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos ; quia illi ad coelestem vitam anhelantes, ejus praeceptis parere student, ut de labore fructus recipiant vitae
Abbreviated transcription (Latin):
tu quo ualebat conaniine. sustentan¬
tib undiq frib foris cellulam est ꝓ¬
gressus: et aspiciens crucẽ qmͣ ipse in
di precium portasti: que uexilla ferᷤᷤ
eterna. tu ñroꝵ uulnera medicasti
peccatoꝵ. tu cruore. eius illita es. qui
ut humanũ genus saluaret ecelo in
hanc lacrimarum uallem descendit:
ctis conatib casum indidissent: eum
ad suscipiendum se fore paratum. Cũ
ergo nullũ suꝑesse putaret: cepit condi¬
toris clementiam lacrimarum uberta¬
te i conquirere. ut largitatis sue sibi
ac si indigno dona largiretur: et uete¬
res maculas delens omnia saluti re
Inter mesta suspiria et fluentes lacrimaᷤᷤ.
Grãs de inde referens omnipotenti qͥ
sibi ianuas celi apertas monstraret:
quas post paululum corporis men
eadem die reculit. Hanc quippe conso¬
lationem dñs famulo suo ostendit:
ut extremus halitus securus de su¬
tura uenia immo gła ouans dimit¬
teretur. Qd̃ uit de occultare uolu¬

Expanded text:
to quo valebat conamine, sustentanto quo valebat conamine, sustentantibus undique fratribus, foris cellulam est progressus. Aspiciens crucem, quam ipse in di pretium portasti, quae vexilla feres aeterna; tu nostrorum vulnerum medicinam attulisti, tu cruore eius inlita es, qui, ut humanum genus salvaret, e caelo in hanc lacrimarum vallem discendit,  erant, fractis conatibus casum si incidissent, se ad suscipiendum eum paratum fore. Cum ergo nullum superesse putaret, coepit Conditoris clementiam cum lacrymarum ubertate conquirere ut largitatis suae sibi ac si indigno dona largiri dignaretur, et veteres maculas delens, omnia saluti redinter moesta suspiria et fluentes lacrymas coGratias deinde refert Omnipotenti, qui sibi januas coeli apertas monstraret, quas post paululum corporis membeadem die retulit. Hanc quippe consolationem famulo suo Christus ostendit, ut extremos halitus securus de futura venia, imo gloria ovans dimitteret. Quod vir Dei occultare volu
Abbreviated transcription (Latin):
tunitate obicerem: erat enĩ tempus
bi dixi. ne scis utrũ post mõdũ liceat.
Datis ergo comitib blidolfo pb̃ro. et
gusiaures nobilis quondam taurina¬
tum colonia amonasterio distans cen¬
tum quadraginta milib. Quo cũ ue¬
nimus: gratuite agenitrice post tot
interualla annoꝵ susceptus sum. S
genitrix obtato ñ diu fruit᷑ dono. Nã
eadem nocte febre correptus iuter in¬
cendia clamare cepi. me uiri dei p̾cib
torqueri. ne ibi contra interdictũ qͣn¬
conamine ad monasteriũ repedarem.
longum fuit diei expectare aduentũ.
Uix erumpente aurora repedare studu
donec medii pene itineris spacium ꝑ¬
tingerem. festinanti ergo ac iterum
uenientes igitur ad monasterium
patrẽ iam febrib detentum repperimꝰ:
acmorti ꝓximum. et uisi s nobis gͣ¬
tulatus est. Sic aperte cognouimus
uiri dei in hoc p̾ualuisse p̃ces: ut me
ius febrium urgeret cito ad mona¬
cum adhuc halitus suꝑesset se foris
celluła ꝓtrahi iubet: surgensq destra¬

Expanded text:
oximo dicerem erat enim tempus bi dixi. Nescis utrum in postmodum liceat agere. Datis ergo comitibus Blidulfo presbytero et gusia, urbs nobilis, quondam Taurinatum colonia, a monasterio distans centum quadraginta millibus, ubi ut pervenimus, gratuite a genitrice post tantorum intervalla annorum suscepti sumus, sed non diu optato genitrix fruitur dono. Nam eadem nocte febre correptus inter incendia clamare coepi, me viri Dei precibus torqueri, ne inibi contra interdictum quanconamine ad monasterium repedare, mlongum fuit diei exspectare adventum. Vix erumpente aurora, retro repedare studui donec medii pene itineris loca pertingeremus. Festinantibus ergo ac iter venientesque ad monasterium Patrem jam febribus detentum reperimus ac morti proximum: quibus visis gratulatus est. Sicque aperte cognovimus viri Dei in hoc praevaluisse preces, ut me vis febrium urgeret cito ad monacum adhuc vigens alitus superesset, se foris cellulam protrahi iubet, surgensque de stra
Abbreviated transcription (Latin):
fortis in aduersis: humilis in ꝓspie:
dundabat amore et timire insubdi¬
tis: redolebat eius doctrina indisci¬
pulis. Nullus iuxta uel merore ter
surus paratum in omnib iter habe¬
ret quinquaginta dierũ spatio sus¬
penso quo iter pararet uenturum.
Sed ñ aperte uiri dei animus cogno¬
uerat iter istud exitum esse uite. an
lectilia ablui. dissuta assui. corpora cõ¬
poniꝰ. calciamenta parari: ut in omni¬
l presto esset ubet. Ipse uero seieui¬
nio. uigiluis et orationib afficit: ita
ut nunqͣm uitencius antea in orati¬

Expanded text:
fortis in adversis, sobrius in prosperfortis in adversis, sobrius in prosperdundabat amor et timor in subditis, redolebat doctrina in discipulis; nullus iuxta eum vel merore teresurus paratum in omnibus iter haberet, quinquaginta dierum spatio suspenso, quo iter pararet venturum. Sed non aperte viri Dei animus cognoverat, iter istum exitum esse vitae, anlectilia ablui, dissuta adsui, corrupta conponi, calciamenta parari, ut omnia praesto sint, iubet. Ipse vero ieiunio et vigiliis et orationibus corpus afficit, ita ut numquam intentius antea in orati
Abbreviated transcription (Latin):
lcis: sua salua illitum manui iũxit:
conuinctusq pollex carnis glutino
uelud antea fuerat ad hesit: additoq
silentio ut abiret imꝑauit. O mira
uirtus omnipotentis: que sic suos
interris glorisicat. ut frigida abscisa¬
q menbra eoꝵ interuentu pristino
uenisset. quidam puerulus in extre¬
mo febrium anxietatib positus uite
tantum expectabat exitum: Cuius
parentes audito beati atchale aduen¬
tu festino adeum ꝓperant cursu: pre
rumores fugiens fauoris: ite inquit.
ctum adinfirmum p̾cator festinus
accedit. E ne quis lagitori muneris
preco exciterit domũ latenter ings¬
sus insirmum attigit: moxq uirtuͤ
aures: Erat eium uir idem gratus
omnib singularis feruoris: singula¬
ris alacritatis: singularis caritatis
in ꝑegrinis. in pauꝑib. N ouerat et
supbis resistere: humilib subditus
esse: sapientib condigna rependere.
simplicib mistica aꝑire. In soluendiᷤ
ac componendis questionib sagax:

Expanded text:
licis, suis salivis illitum manui junxit, licis, suis salivis illitum manui junxit, conjunctusque pollex carnis glutino velut antea fuerat adhaesit, tacitoque silentio ut abeat imperat. O mira virtus Omnipotentis! qua sic suos in terris glorificat, ut frigida abscisaque membra eorum interventu pristino venisset, ibi quidam puerulus in extremis febrium anxietatibus positus, vitae tantum exspectabat exitum: cujus parentes audito B. Attalae adventu festino ad eum properant cursu, eumqs favoris tumores fugiens: Ite, inquit, ctum, ad infirmum festinus venit; ne quis largitori muneris praeco existeret, domum latenter ingressus, infirmum adtigit, moxque virtusaures. Erat enim his vir gratus omnibus, singularis fervoris, singularis alacritatis, singularis caritatis in peregrinis, in pauperibus; noverat et superbis resistere et humilibus subditus esse, sapientibus condigna rependere et simplicibus mystica aperire; in solvendis ac opponendis questionibus sagax,
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝙ ad ripam alueiꝰ. et uacuum cer¬
nens spectabat qualiter alterius col¬
lis latera cederet ut sibi alueum quo
flueret aꝑiret: festinusꝙ ad uixum dĩ
pheum. Cui uir des nullatenus me
inquit in hoc scło uiuente ulli dice¬
maculent uirtutib plena. Quod ui¬
cium quamius diuersis sint uirtu¬
tib ditati ab omnib est studiose sci
fugiendum. Nam callidus hostis
malitiose studec dum in maiorib cul¬
ta suscipienda uomere tellurem exco¬
leret. subito stiue firmitatem dure
soloq conditum suꝑposita gleba ue¬
lud sepulture tradidit. relictoq uo¬
mere ad monasterium ꝑgit.: patriq
confessione humi stratus ꝓdit. Audi
ens uir dei ubi est inquit pars absci-¬
si pollicis. At ille fatetur eam terre
go gradu nulli causam indicans ꝑge.
sumptaniq eam huc deporta. Ille itaq
egressus ꝑgit: imꝑatumq pollicis dã¬
pnum deportat. Erat enuim spatium
pardu montis dorsa flexuoso itinere

Expanded text:
nitque ad ripam alvei, et vacuum cernitque ad ripam alvei, et vacuum cernens, spectabat qualiter alterius collis latera cederet, ut sibi alveum quo flueret aperiret. Festinusque ad virum Dei tiavit. Cui vir Dei: Nullatenus me, inquit, in hoc saeculo vivente ulli diceplena virtutibus macularent. Quod vitium, quamvis diversis sint virtutibus ditati, ab omnibus est studiose sanctis fugiendum, nam hoc callidus hostis malitiose studet, ut dum in maioribunta suscipienda vomere tellus excoleret, subito stifae firmitatem duraesoloque conditum, sufunus sepulturae tradit, relictoque vomere ad monasterium pergit, Patrique confessione humo prostratus prodit. Quod videns vir Dei: Ubi est, inquit, pars abscisi pollicis? At ille fatetur a se terrago gradu nulli causam indicans perge, sumptoque eo huc deporta. Ille itaque egressus pergit; imperatumque pollicis damnum deportat. Erat enim spatium per ardui montis dorsa flexuoso itinere
Abbreviated transcription (Latin):
alueum transmearet. irretitus popli¬
tib ꝑ paruulam fluminis undanine¬
suꝑerant: uerecundia moti post socios
adbeatũ atthalam repedant. Qui ab
nium in supͣdicto monasterio frm̃ te¬
stimonio approbantur. inter quos ego
bobius nomine turbidis aquarum
effusione coacti ita saxoꝵ rupes et ar¬
ret. ac totã officinã quatiens subuer¬
set uisi celeri auxilo subueniret. cũn¬
cta diripi: festinus patri nuntiauit.
ut solamina p̾beat que oportuna ne¬
cessitate exaquarũ fluctib liberarẽt
rora. Uenit ergo sinualdus ad uirum
quo sustentoꝵ et uade adbobium et¬
et p̾sumpte audatie modũ ponat. S
alia cedens littora ista sinat illesa: im
amminiculo ꝑgitꝰ et imposito ripe
baculo imꝑat fluiuo ex uiri dei p̾cep¬
moueriloco: ahaq collis latera uio
obediens fluuius relicto alueo per
alis latices sustentabat: quo adusq
te lquido fluerent. Iamq aurora su
ro dei uiolentia fluctus obedierit᷑. ue¬

Expanded text:
alveum transmearet, irretitis poplialveum transmearet, irretitis poplitibus per parvulam fluvii undam nesupererant, verecundia submota post socios ad B. Attalam repedant. Qui ab nium in supradicto monasterio fratrum testimonio approbantur: inter quos ego Bobius nomine, turgidis aquarum effusione aucti, ita iste saxorum rupes et arre ac totam officinam ocius demert, nisi celeri auxilio subvenirent, cuncta diripi, festinusque patri nuntianda credit, ut solamen praebeat, qui oportuna necessitati ex aquarum fluctibus liberaret. ris. Venit ergo Sinoaldus ad virum baculo quo sustentor, vade ad Bobium nec praesumpte audacie modo suppleat, sed alia cedens latera, ista sinat inlesa impeadminiculo pergit; inposito ripe baculo, imperat, se ex viri Dei praecepromoveri ex loco, aliaque colles latera obediens fluvius relicto alveo collos latices sustentabat, quoadusque te liquido fluerent. Jamque prorumpenro Dei violenti fluctus obedierint. Ve