comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatent arma acq tela nuilitaĩa
ab samubꝰ in signa magistrãciũ
ab cuscis pleraq sup̃seĩt. postre¬
mo ꝙ ubiq aput socios aut hostes
ydoneũ indebant᷑ cũ sũmo studio
nudẽ bonis ꝙ malebãt. S eodẽ
illo tꝑe grecie morẽ mtatt uer¬

Expanded text:
tarentur. Arma atque tela militaria ab Samnitibus, insignia magistratuum ab Tuscis pleraque sumpserunt. Postremo, quod ubique apud socios aut hostis idoneum videbatur, cum summo studio videre bonis malebant. Sed eodem illo tempore Graeciae morem imitati ver
Abbreviated transcription (Latin):
liꝯ quẽ retractũ ex atine ptens ne¬
cari misit. husdẽ temporibꝰ rome lẽ¬
tulꝯ sicut catilma p̃ceperat qsquq
moribꝰ aut fortuna noiuis rebꝰ põo¬
neos ẽẽ credebat aut ꝑ seaut ꝑ alios
ciũ dat uti legatos qlborum allobro¬
gũ requirat ẽosq si posset impellat
ad societatẽ belli existimans pubte
pͥuatiq ere alieno oppressos p̃teã
quod natura genꝰ gallica bellicosa
tũ notꝰ eat atq eos nouerat Ita sũ
mora ubi pͥmũ legatos in for̃o qspet ͭ¬
⁊ qͣ dolens eiꝰ casum require cepit
quẽ exitũ malis tantis sperarẽt¬
quo postꝙͣ illos uidet queri de aua¬
remediũ mortẽ exspectae̾. dit ego inqͥt
dixie alobroges in maximã spem ad¬
ducti ñbrenũ orae̾ ut smmiserẽtut
nichil tam aspep neq tã difficile ẽẽ
quod nõ cupidissie facturies set. uñ
ares cuutatẽ ere alieno libetar
Ille eos in domũ decii bruti pducit qd

Expanded text:
ex itinere parens necari iussit. Isdem temporibus Romae Lentulus, sicuti Catilina praeceperat, quoscumque moribus aut fortuna novis rebus idoneos credebat, aut per se aut per alios tium dat, uti legatos Allobrogum requirat eosque, si possit, inpellat ad societatem belli, existumans publice privatimque aere alieno oppresses, praeterea quod natura gens Gallica bellicosa tum notus erat atque eos noverat. Itaque sine mora, ubi primum legatos in foro conspexitet quasi dolens eius casum requirere coepit, quem exitum tantis malis sperarent. Postquam illos videt queri de avaremedium mortem exspectare: "At ego", inquit, dixit, Allobroges in maxumam spem adducti Umbrenum orare, ut sui misereretur: nihil tam asperum neque tam difficile esse, quod non cupidissume facturi essent, dum ea res civitatem aere alieno liberaret. Ille eos in domum D. Bruti perducit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
anus m. porticiꝰ lectal bestia q cunus
p̃teã ex equestri ordĩẽ m fuluus nobi¬
lior L scutilius ꝙ. gabiius capto G cor¬
neliꝰ ad hoc młti ex coloniis ⁊ muni¬
cipus domi nobiles Erãt p̃tra ꝯpłu¬
res paulo ecculciꝰ ꝯsilii hunte poeti¬
cipes nobiles quos magne domĩacõĩs
spes hortabat᷑ ꝙ inopia aut aliqua
necessicudo celũ inuentꝰ pleraq s
maxie nobiliũ catiline inceptis faue¬
bat quib Im ocio uł magnifice uł

Expanded text:
Annius, M. Porcius Laeca, L. Bestia, Q. Curius; praeterea ex equestri ordine M. Fulvius Nobilior, L. Statilius, P. Gabinius Capito, C. Cornelius; ad hoc multi ex coloniis et municipiis domi nobiles. Erant praeterea complures paulo occultius consili huiusce participes nobiles, quos magis dominationis spes hortabatur quam inopia aut alia necessitudo. Ceterum iuventus pleraque, sed maxume nobilium, Catilinae inceptis favebat; quibus in otio vel magnifice vel
Abbreviated transcription (Latin):
in ref ĩnuicoꝵ resiste̾ neqͥuerit for¬
cune cide̾ massiliã in exiliũ ꝓficiser
nã  quo sibi tanti scele̾i̾s cõtiꝰ foret
s uti res p quieta fore. nene ex
du̾i̾sas liũs ꝙ. catulꝰ in senatu recitquit
quas sibi noĩe catilme redditas dicebat
eab etemplũ infra sc̃ptũ ẽ. l. catilma
gregia tua fides recoginta gra

Expanded text:
ni inimicorum resistere nequiverit, fortunae cedere, Massiliam in exsilium proficisci, non quo sibi tanti sceleris conscius esset, sed uti res publica quieta foret neve ex divorsas litteras Q. Catulus in senatu recitavit, quas sibi nomine Catilinae redditas dicebat. Earum exemplum infra scriptum est: "L. Catilina gregia tua fides re cognita, gra
Abbreviated transcription (Latin):
eo fe ꝯsule initiũ agendi factuꝵ. Ad hoc
male dc̃ĩs increpãt om̃s bonos. suoꝵ unũ¬
quẽq noĩa laudue̾ amonebat aliũ eges¬
tatis aliũ cupiditatis sue eũ płes ꝑi¬
eure habent quentũ dimisit. Fuere itẽ¬
ea tepestate qui dicent cathelmã orõe
hĩta eũ ad iusirandũ populares sce¬
leis ꝯsocios sin adicet hũam corpois c̾cũ¬

Expanded text:
ulem initium agundi facturum. Ad hoc maledictis increpabat omnis bonos, suorum unumquemque nominans laudare; admonebat alium egestatis, alium cupiditatis suae, compluris pericurae haberent, conventum dimisit. Fuere ea tempestate, qui dicerent Catilinam oratione habita, cum ad iusiurandum popularis sceleris sui adigeret, humani corporis
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑. Ss q ꝓuenere ibi sẽptoꝵ mag¬
na nigema ꝑ terrar orbẽ acchemen¬
siũ facta ꝓ mauĩo celebrant᷑ Ita eoꝵ
qͥea fece̾ uirtus tanta hẽtur ꝙ̃tũ eã
urbis potue̾ extolle̾ p̃clara igonia
atꝙ populꝰ ⁊ nũꝙͣ ea copia fuit
qr prudentissimꝰ qͥsq maxie negetiosꝰ
erat Iugenũ nemo siĩ corpol̃ excebat
Optimꝰ quisq face̾ ꝙͣ dice̾ sug ab alus¬
bñ facta ꝙ̃ ip̃e alioꝵ narrae malebat
igitͣ domi milicie q boni mores colebã¬
tur. cõcordia maxĩa eãt mĩma auari
cia ius bonũq aput eos nõ legibꝰ ma¬
gio ꝙͣ na ualebat Iurgia discordias
simultates cũ hostib excebant Ciuec
cũ eiuibꝰ de uirtute c̾abant In sup¬
plicus deoꝵ magnifici domi parci
In amicos fideles erãt hus duabꝯ artibꝰ
qui signa relinque̾ aut pulsi loco ced̾e̾
maria terre ꝙ patebant. seuie fortũa
ac nuste̾ omia cepit. Can lib̾ores ꝑicła
dubias atꝙ asperas res facile hus dicie

Expanded text:
i scriptorum magna ingenia, per terrarum orbem Atheniensium facta pro maxumis celebrantur. Ita eorum, qui fecere, virtus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara ingenia. At populo Romano numquam ea copia fuit, quia prudentissumus quisque maxume negotiosus erat: ingenium nemo sine corpore exercebat, optumus quisque face quam ipse aliorum narrare malebat. Igitur domi militiaeque boni mores colebantur; concordia maxuma, minuma avaritia erat; ius bonumque apud eos non legibus magis quam natura valebat. Iurgia, discordias, simultates cum hostibus exercebant, cives cum civibus de virtute certabant. In suppliciis deorum magnifici, domi parci, in amicos fideles erant. Duabus his artibus, nt, quam qui signa relinquere aut pulsi loco cedere maria terraeque patebant, saevire fortuna ac miscere omnia coepit. Qui labores, pericula, dubias atque asperas res facile tole
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ in eã ꝑtẽ etrurie septimũ quc̃da
camertẽ in agꝵ picenũ g uilũ in
apuliã duusit. p̃tea aliũ alio quem
Ubiq oportumũ sibi fore credrbat In¬
tẽa rome mulca simul molire ꝯsulibꝰ
insidias tende̾ paraie̾ incẽdia oppor¬
tuna loca armatis hoĩb inside ip̃e
cũ telo ẽẽ Itẽ alios nibe̾ hortai ut
sꝑ intenti paratiq eeñt dies noctes¬
ꝙͣ festiuae̾ uigilae̾ neq in sõpnũs
neq in labore fatigai postremo ubi
multa agitanti nicħ ꝓed̾ rursus ĩ¬
tẽpesta noctis pn̾cipes ꝯniratõis ꝯ¬

Expanded text:
in eam partem Etruriae, Septimium quendam Camertem in agrum Picenum, C. Iulium in Apuliam dimisit, praeterea alium alio, quem ubique opportunum sibi fore credebat. Interea Romae multa simul moliri: consulibus insidias tendere, parare incendia, opportuna loca armatis hominibus obsidere; ipse cum telo esse, item alios iubere, hortari, uti semper intenti paratique essent; dies noctisque festinare, vigilare, neque insomniis neque labore fatigari. Postremo, ubi multa agitanti nihil procedit, rursus intempesta nocte coniurationis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bone artes desune dolis atq falla¬
cus ꝯtendit. Auaricia pecinẽ studu
ht̃ quã nemo sapiẽs acupuit ea quasi
denis malis imbuta corꝰ am̃mq uirilem
effenimat sꝑ infiuita insacrabilis est
nũ aliꝰ alis agros cupe neq modu
mq modestĩa uittores hr̃e feda cru
accedebat ꝙ luciꝰ fila solla excitũ
quẽ in asia ductauerat quo fisi fe¬
dũ face̾t ꝯ̃ moiẽ maioꝵ lupuriose u.¬
nus ꝙ liberalit habueãt loca amena uo¬
lupraria faa facile mocio asos feroces

Expanded text:
desunt, dolis atque fallaciis contendit. Avaritia pecuniae studium habet, quam nemo sapiens concupivit: ea quasi venenis malis imbuta corpus animumque virilem effeminat, semper infinita, insatiabilis est, mum alius, alius agros cupere, neque modum neque modestiam victores habere, foeda crudaccedebat, quod L. Sulla exercitum, quem in Asia ductaverat, quo sibi fidum faceret, contra morem maiorum luxuriose nimisque liberaliter habuerat. Loca amoena, volu
Abbreviated transcription (Latin):
catuas hebat nã quicũq inꝓpudicgadult̾
gnieo manu uentre pene bona prĩa late¬
rauerant qmppe qũq alienũ es grande
ꝯflauerant quo flagiciũ aut facinus
redimiẽt p̃teã om̃s undicũ paricide
sacrilegi q quĩcti iudicus aut ꝓ factis
iudicium tumentes ad hoc quos mana
atq liugna ꝑiirio at sauguĩe cuuli ale¬
bat postre mo om̃s quos flagiciũ ages¬
tas ꝯciꝰ aĩmꝰ exagitabat hñ om̃s cachi¬
line ꝓp̾mu familiares ꝙ erãt ꝙ si quis

Expanded text:
catervas habebat. Nam quicumque inpudicus, adulter, ganeo manu, ventre, pene bona patria laceraverat quique alienum aes grande conflaverat, quo flagitium aut facinus redimeret, praeterea omnes undique parricidae, sacrilegi, convicti iudiciis aut pro factis iudicium timentes, ad hoc, quos manus atque lingua periurio aut sanguine civili alebat, postremo omnes, quos flagitium, egestas, conscius animus exagitabat, ii Catilinae proxumi familiaresque era
Abbreviated transcription (Latin):
qr bom ꝯplens p̾sidium in eo putabãt
Eciã tñ potencia põpeꝵ foriicolosã eat
M is piso in ꝓm̃ciã ab equitibꝰ hispa¬
nis quos in excitu ductabat it̾ facłes
occisꝰ est sñt qui ita dicant iꝑia eꝰ
esse inusta suꝑbia crudelia batbaros
neqͥuisse pati Alu aũt equites illos
o n põpen uetes fidosq clientes uo¬
lunitatẽ eiꝰ pisonẽ agressos nũꝙͣ his¬
panos p̃cerea cłõ facmꝰ fecisse. s mi

Expanded text:
 conplures praesidium in eo putabant et iam tum potentia Pompei formidulosa erat. Sed is Piso in provincia ab equitibus Hispanis, quos in exercitu ductabat, iter faciens occisus est. Sunt, qui ita dicant: imperia eius iniusta, superba, crudelia barbaros nequivisse pati; alii autem: equites illos, Cn. Pompei veteres fidosque clientis, voluntate eius Pisonem aggressos; numquam Hispanos praeterea tale f
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ ab insidus pͥuato ꝯsiłio lougria te¬
noi̾ poteat. neq excitꝰ mallu ꝙͣtq̃ aut qͥ
ꝯsilio foret sacis ꝯꝑtũ habebat. rẽ ad
senatũ refert ia antea uelgi rumoribꝰ
exagitatã. Itaq ꝙ plerq in atroci ne¬
ptãs more romano magistratiu mabĩa
donimilicie ꝙ imꝑiũ atq udiciũ sũ¬
mũ hr̃e. alit̾ sine populi uussu nulłi
eaꝵ rero ꝯsuli ius ẽ pꝯ pautos dies lu
ciꝰ semꝰ senator in senatu lr̃as teai¬
tauit quus fesulis ablatas sibidicebat
In quibꝰ soͥptũ eat .G. malłiũ arma
aln portenta alu ꝓdigia mĩciabant
at in apulia seriule bellũ mouei I git᷑
senatꝰ decreto ꝙ marciq res fe sulas
ꝙ metellus creticus in apułia. ecitas
pliatent calũpna paucor quib ꝰ oĩa

Expanded text:
urbem ab insidiis privato consilio longius tueri poterat neque, exercitus Manli quantus aut quo consilio foret, satis compertum habebat, rem ad senatum refert iam antea vulgi rumoribus exagitatam. Itaque, quod plerumque in atroci netum more Romano magistratui maxuma domi militiaeque imperium atque iudicium summum habere; aliter sine populi iussu nullius earum rerum consuli ius est. Post paucos dies L. Saenius senator in senatu litteras recitavit, quas Faesulis adlatas sibi dicebat, in quibus scriptum erat C. Manlium arma alii portenta atque prodigia nuntiabant, atque in Apulia servile bellum moveri. Igitur senati decreto Q. Marcius Rex Faesulas, Q. Metellus Creticus in Apuliam circumque pharent, calumnia paucorum, quibus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
lescens nobilis sũme audacie egens
factiosꝰ quẽ ad ꝑturbandã rẽ ꝑ ĩo
ꝑia atq mali mores stimulabãt cũ
hoc a catilma ⁊ antomꝰ c̾citer nou
decembris consilio ꝯrunicato parubant
tũ consules int̾fice̾ ipĩ fascibꝰ corteptis
pisonẽ eu ex̾citu ad optinendas duas his¬
panias mitte̾ ea re cognita rusꝰ ĩnonas
februai̾as ꝯsiliũ cedis tũstulerãt. Iam tũt
chinabant᷑. qd in catiliua macurassẽt
ꝓ curia signũ socus aiẽ eodie post cõditã
urbẽ ⁊ pessimũ facinus patratũ foret
q nondum freꝙ̃tes armati que nerãt.
ea res ꝯsiliũ disremet postra piss ĩ ext̾i¬
orem hyspamiã questor ꝓ pretore muissꝯ

Expanded text:
lescens nobilis, summae audaciae, egens, factiosus, quem ad perturbandam rem publicam inopia atque mali mores stimulabant. Cum hoc Catilina et Autronius circiter Nonas Decembris consilio communicato parabant tum consules interficere, ipsi fascibus correptis Pisonem cum exercitu ad optinendas duas Hispanias mittere. ea re cognita rursus in Nonas Februarias consilium caedis transtulerant. iam tum chinabantur. Quod ni Catilina maturasset pro curia signum sociis dare, eo die post conditam urbem Romam pessumum facinus patratum foret. Quia nondum frequentes armati convenerant, ea res consilium diremit. Postea Piso in citeriorem Hisp
Abbreviated transcription (Latin):
par gła sequat᷑ stirptorẽ ⁊ auctorẽ reu
Tam in pͥmis uidetur arduũ res gestas
seribe̾ pͥmũ qr facta dictis exequenda sũt
de huic quia ploriq que deluta rep̃hen¬
dio maliuolencia ⁊ iuidia dicta putãt
ubi de magna uirtute atq gloria bono¬
rũ memor es que sidi qͥsq facilia facto
putat eq̃ ac̃o accipit. Supra ea ueluti
facta ꝓ falsis ducit. s ego adolescentu¬
lus. in micio sicuti pleriq studio ad rẽ
te audatia largitio auaricia uigebunt
que tã ⁊ si lĩmꝰ asꝑnabut᷑ inselens ma¬
latũ artiũ tamen int̾ tanta bilia ⁊ĩ bea¬

Expanded text:
par gloria sequitur scriptorem et auctorem rerum, tamen in primis arduom videtur res gestas scribere: primum, quod facta dictis exaequanda sunt; dehinc, quia plerique, quae delicta reprehenderis, malevolentia et invidia dicta putant, ubi de magna virtute atque gloria bonorum memores, quae sibi quisque facilia factu putat, aequo animo accipit, supra ea veluti ficta pro falsis ducit. Sed ego adulescentulus initio, sicuti plerique, studio ad rem te audacia, largitio, avaritia vigebant. Quae tametsi animus aspernabatur insolens malarum artium, tamen inter tanta vitia i
Abbreviated transcription (Latin):
.eo pnueias eã bonã famã magnãq
nobilitatẽ pucabãt. laudis auide pecu¬
me libeales erãt. gła ingentẽ. diuicias
honestas uolebant. Memorae̾ possẽs
quibs in locis maxiãs hostiũ coꝑias
res longiꝰ nos ab mncepto trihet. s
ꝓfecto fortuna in om̃ re dũãtur ea̾ is

Expanded text:
gnamque nobilitatem putabant. Laudis avidi, pecuniae liberales erant, gloriam ingentem, divitias honestas volebant. Memorare possum, quibus in locis maxumas hostium copias res longius nos ab incepto traheret. Sed profecto fortuna in omni re dominatur; ea res
Abbreviated transcription (Latin):
uo egregis hõ nouus adeptꝰ foret
si eibi ꝑiculũ adueĩt in idia atq
ror minuebat᷑ s in dies pła augitie
atima ꝑ ytaliã locis oportuns pa¬
tae̾ pecumã sua aut amicoꝵ fid̾e
sup̃tam mutuã fesulas ad malliũ
quẽdam portae̾ qui postra fuit pn̾cep
belli faciendi. ea tẽpestate płimos
cuiꝰq gnis hoĩes octiuisse sibi dicit᷑¬

Expanded text:
 novus adeptus foret. Sed ubi periculum advenit, invidia atque ror minuebatur, sed in dies plura agitare: arma per Italiam locis opportunis parare, pecuniam sua aut amicorum fide sumptum mutuam Faesulas ad Manlium quendam portare, qui postea princeps fuit belli faciundi. Ea tempestate plurumos cuiusque generis ho
Abbreviated transcription (Latin):
iut tñ in re utilitatẽ fore credẽs uni¬
u̾sos uppelłae̾ ⁊ coartaiꝰ in abd. tã ꝑtẽ
ediũ cecessit atq ibi om̃ibꝰ arbitris ã¬
fidesq nr̃a spectata satis inͥ forent
ne qͥtꝙͣ oꝑtunares cecidiss Spes mag
peseatibꝰ uos cognomi fortes fidos ꝙ¬

Expanded text:
ore credens univorsos appellare et cohortari in abditam partem aedium secedit atque ibi omnibus arbitris procul afidesque vostra spectata mihi forent, nequiquam opportuna res cecidisset; spes magnpestatibus vos cognovi fortis fidos
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa Tantũ mõ incepto opus est cete̾q
res expediet Est eĩ quis mortaliũ cui
uirile ingeniũ ẽ tollerae̾ p̃t illis dũu¬
cias suꝑare quas ꝓfundũt aut in et¬
truedo mari ⁊ mõtibꝰ coequãdis. nob̾
rẽ famisiarẽ ⁊̃ ad necessaria dc̃ẽ ilłos
bmas aut ampliꝰ domos ꝯtinuae no¬
b larẽ familiarẽ nusꝙͣ ullit ẽẽ cũ tabu¬
las signa toreumata enuce moua diriuit
alia edificant postremo onũbꝰ mõĩs
pecumã trahunt᷑ uerant sũma libidi¬
ne diuicias suas unnc̾e̾ nequeũt at nõb
ẽ domi mopia foris es alienũ mala r̾s
spes młto asꝑior demꝙ quidreliqui
fortuna omia ea uictoribꝰ p̃mia po¬
sins res tẽpus ꝑicula egestas bellispo¬
lia magnifica magua ꝙͣ or̃o mea dos
hortent᷑ uł imꝑatore uł nlite meuti¬
num neq aĩmꝰ neq corpus a uob̃abe ᷑¬
nͥ forte me aĩmꝰ fallit ⁊ uos ẜuire
⁊ si illis quietẽ rẽ mone magna mer¬
ces uidebat᷑ tñ postulane pleriq rit

Expanded text:
. Tantummodo incepto opus est, cetera res expediet. Etenim quis mortalium, cui virile ingenium est, tolerare potest illis divitias superare, quas profundant in exstruendo mari et montibus coaequandis, nobis rem familiarem etiam ad necessaria deesse? Illos binas aut amplius domos continuare, nobis larem familiarem nusquam ullam esse? Cum tabulas, signa, toreumata emunt, nova diruunt, alia aedificant, postremo omnibus modis pecuniam trahunt, vexant, tamen summa lubidine divitias suas vincere nequeunt. At nobis est domi inopia, foris aes alienum, mala res, spes multo asperior: denique quid reliqui fortuna omnia ea victoribus praemia posuit. Res, tempus, pericula, egestas, belli spolia magnifica magis quam oratio mea vos hortantur. Vel imperatore vel milite me utimini! Neque animus neque corpus a vobis anisi forte me animus fallit et vos servire etsi illis quieta movere magna merces videbatur, tamen postulavere plerique, ut
Abbreviated transcription (Latin):
amnia ĩꝑa binosq ĩꝑatoes sibi fece̾ eo
mõ mĩme posse putabant ꝑ licenciã in¬
soleste aũn hũanũ s ea tẽpestate ceꝑe
se quisq magis ercolle mit q ingemũ
in ꝓmptu hr̃e nã regibꝰ hom ꝙͣ mali
suspectõres sũt. sꝑq hus aliena uirtus
fornudolosa est. Ss ciuutas meredibile
memoratu est adepta libertate ꝙͫͫ bix
in creuerit tanta cupido gle incesseat
Iã pͥmũ ãuentꝰ siłac belli paciens estt
in castris ꝑ laborẽ usu milieiã discebat
mag̃q in decoris armis ⁊ in militaribꝰ
equis ꝙ̃ in scortis atq quiuus libidinem
habebunt ⁊ git᷑ clibꝰ uiris nõ labor ĩ o¬
litus nõ locqullus asper aut ardus eat
nõ armatus hostis formidolosus. uirti
eos eat. sic qͥsq hostẽ ferre murũ astẽ¬

Expanded text:
annua imperia binosque imperatores sibi fecere: eo annua imperia binosque imperatores sibi fecere: eo modo minume posse putabant per licentiam insolescere animum humanum. Sed ea tempestate coepere se quisque magis extollere magisque ingenium in promptu habere. Nam regibus boni quam mali suspectiores sunt semperque iis aliena virtus formidulosa est. Sed civitas incredibile memoratu est, adepta libertate, quantum brevi creverit: tanta cupido gloriae incesserat. Iam primum iuventus, simul ac belli patiens erat, in castris per laborem usum militiae discebat magisque in decoris armis et militaribus equis quam in scortis atque conviviis lubidinem habebant. Igitur talibus viris non labor insolitus, non locus ullus asper aut arduus erat, non armatus hostis formidulosus: virtus ipsos erat: se quisque hostem ferire, murum asce
Abbreviated transcription (Latin):
p habueit ꝙͣtam q reliquerit paula¬
cim ĩmutata ex pulcherriã pessima
ronã sicuti ego cepi ꝯdide̾ atq habue̾
mitio troiam qͥ enea dute ꝓfugi sedibꝰ
nictis uagabant᷑ cũ hus aborigines
nere dispari gene dispari dissiłi liugua
alii alio more uiuentes incredibile
memoratu est ꝙ̃ facile coabsuerit¬
aucta satis ꝓspera satisq pollens ui¬
de batur sicuti pleꝵq mortaliũ ha¬
bontͣ muidia exopulencia orta est.
Igit᷑ reges q populi funcũ bello tẽp¬
tare panei ex anncis auxilio eẽ. nam
cetiꝰ metu ꝑcussi a ꝑiculis abetũt dis
tomã don milicieq intenti festinae
parare aliꝰ aliũ hortai hestibꝰ olu¬
am ire libercatẽ prĩam parentes q
armis tege̾ postubi ꝑicula uirtute
populerant socus atq amicis aurilia
portabant magis q dandis ꝙͣ accipiẽ¬
piũ legutimũ nomẽ imperii pegiũ
hebant dilectis quibꝰ corpus anus
infirinũ ingemũ sapĩa ualidũeat
rei pub ͭ ͤ ꝯsultabant hii ał etate cił

Expanded text:
 habuerint quantamque reliquerint, ut paulatim immutata ex pulcherruma atque opRomam, sicuti ego accepi, condidere atque habuere initio Troiani, qui Aenea duce profugi sedibus incertis vagabantur, cumque iis Aborigines, nere, dispari genere, dissimili lingua, alii alio more viventes, incredibile memoratu est, quam facile coalueriaucta, satis prospera, satisque pollens videbatur, sicuti pleraque mortalium habentur, invidia ex opulentia orta est. Igitur reges populique finitimi bello tentare; pauci ex amicis auxilio esse, nam ceteri metu perculsi a periculis aberant. At Romani domi militiaeque intenti festinare parare, alius alium hortari, hostibus obuiam ire, libertatem patriam parentesque armis tegere. Post ubi pericula uirtute propulerant, sociis adque amicis auxilia portabant magisque dandis quam accipien imperi regium habebant. Delecti, quibus corpus annis infirmum, ingenium sapientia validum erat, rei publicae consultabant; hi vel aetate vel
Abbreviated transcription (Latin):
Mues hoĩes qͥ sese studẽt
prare cetis ammalib sĩ¬
m ope initi decet ne ditã
silencio tñseant ueluti
pecora que nã prona atq
uenta obediencia fĩtit
pori sita ẽ. añmi iꝑio
corpoi̾s ẜuitio ing̃ utimut altum nõd¬

Expanded text:
mnes homines qui sese student prestare ceteris animalibus summa ope niti decet, ne vitam silentio transeant veluti pecora, que natura prona atque ventri obedientia finxit. pore sita animi imperio, corporis servitio mag
Abbreviated transcription (Latin):
mlceant asperti lemib dulcibus
atria. Dentes in Rcpuit sentꝰ
hos si illa non Rapet rapcura
mors fuerat plena ossium sepulca
inspice testatum dentes arentium
pͥmũ quid t̾rifice albitantes/ mox
ruptis uolsos Radicib atq effusos
uideas non numerus non hic Ro¬
but decorq ualu̾it silĩa nutrcd̃atis
poni Regis uares gemiino ordine
dentium fuisse legitur prufiẽ bi¬
thimie regis filiꝰ ꝓ suꝑiori ordine
dencũ unum inferiorib cunctis pa¬
rem cunctis hoc est unũ os ab una
in alc̾am maxilla nec in uenusee
nͨ ĩcõmode ꝓcentũ huisse/ ct geno
bia orientis intercetas formelau¬
des tanto denti /nitore describitut
bere uide̾tut / hoꝵ quaꝵ nũc busta
ꝑquire singlare nichil ĩuenies
cincca prĩdem equa om̃ib sprir sic
et accriit mors minis corpꝰama¬
tis, ac membra mortalia mimis
añni imortalem ac uirtutes spnitu
O ceci semꝑ ⁊ iniqui Rerũ extiatores
Iam sine dentib sum.: Iam qͣ

Expanded text:
mulceant, aspera lenibus, dulcibus mulceant, aspera lenibus, dulcibus acria. Dentes michi rapuit senectus. Hos si illa non raperet, raptura mors fuerat. Plena ossium sepulcra inspice: testarum dentes arentium, primum quidem terrifice albicantes, mox ruptis vulsos radicibus atque effusos videas; non hic numerus, non hic robur decorque valuerit. Filia Mithridatis Ponti regis, utroque gemino ordine dentium fuisse legitur; Prusie vero Bithynie regis filius, pro superiori ordine dentium, unum inferioribus cunctis parem, hoc est unum os ab una in alteram maxillam, nec invenuste, nec incommode protentum habuisse. At Zenobia regina Orientis, inter ceteras forme laudes, tanto dentium nitore describitur,bere videretur. Horum quoque nunc busta perquire: singulare nichil invenies, cuncta pridem equa omnibus sparsit et attrivit mors. Nimis corpus amatis ac membra mortalia, nimis animum immortalem ac virtutem spernitis. O ceci semper et iniqui rerum extimatores! Iam sine dentibus sum. Iam erg
Abbreviated transcription (Latin):
Unꝰ alterq dens cecidit. Iam gͥ
tios munerib. quoꝵ paucissimiẽ
et miminis cairiusse sappliciũ ⁊ fle¬
bile damp ͫ ducas digna ĩgͣlitudis
nitelligat. Iam dẽcib oxarmatꝰ
sum .p̃ ĩam mnermis cũ uoluptate
succaiberis/ minꝰconiedes ꝑtiꝰ Ri de¬
bie lentiꝰ mordebis Ailienã stemã
loqui pentem fiacta spes dentium
fiendbit si non castitas saltẽ pudor
abillicitis ostulis semilem peculã¬
tiam cohibe biti. Iam inͥ senectus
dentes fregit. Iure illa suo usa
a mltis in iuuentute Repetus ꝙͣ lis
fuit apd nos Ille mͦ Regũ mapi ꝰ
qui ad huc uirenti eus pone dẽtib
caruit Et si iuuenilem hane iagu¬
icm/ senili postinos exiinio ocłoꝵ
ut ip̃e aiebut q ip̃o tatebat inge¬
nii atq aĩ uigore solaret᷑ Exẽꝑͫ
neile om̃ib ałiquo uł nature uel
etcitis incõmodo affectis ne singła
defleant/ ne ue oẽm insolitum tepo¬
rem. magnificentie celestis mul¬
riam nocent. Sed fuatis perdica

Expanded text:
unus alterque dens cecidit. Iam ergunus alterque dens cecidit. Iam ergtisque muneribus, quorum paucissimis ac minimis caruisse, supplicium et flebile damnum ducas. Digna ingratitudinis intelligat. Iam dentibus exarmatus sum. Iam inermis cum voluptate luctaberis, minus comedes, parcius ridebis, lentius mordebis alienam famam. Loqui parantem fracta sepes dentium frenabit. Si non castitas, saltem pudor, ab illicitis osculis senilem petulantiam cohibebit. Iam michi senectus dentes fregit. Iure suo illa usa a multis in iuventute repetiit. Qualis fuit apud vos ille modo regum maximus, qui adhuc virenti evo pene dentibus caruit, etsi iuvenilem hanc iacturam, senili postmodum eximio oculorum, ut ipse aiebat, quodque ipse tacebat, ingenii atque animi vigore solaretur; exemplum utile omnibus aliquo vel nature vel etatis incommodo affectis, ne singula defleant, neve omnem insolitum teporem munificentie celestis iniuriam vocent, sed servatis perdita
Abbreviated transcription (Latin):
hinc pħĩ appellant depellendam et
insquillieatem Reuehendam ꝓderit
nossẽ qͥs ae pͥmo Ciceio in cascula ͤ
suo tertia flice disẜuit Qͥsd secũdo
Eneca in eo libro quẽ de aĩ titisqͣͦ¬
si hec non sufficune uti queas Iam
illa que ultiõ q̃stus es / ne responso
quid digna credidi qñ ⁊ asperitas
fortune ipã est de qua magna ꝑs
huiꝰ secũdi colloquii fuit et fucuiti
est et aspicatem ip̃am uite breuitas
leuire debet ac minuere. et inc̾tum
uite finem statuit natura ut pñs
te ossã destituunt. Tirmnẽ dẽtes
mapiũt Qͥd in mollib sper est
duri ⁊ solidi mutant arcus de¬
tib eges sum. Inualidũ ⁊ ccidũ¬
cũ aĩal est homo Cui etiam q̃ p̾ua¬
sidci uidebant᷑ infirma sunt.
Magnꝰ me dentiũ dolor hec.
quẽ ad decus p̾cipuũq oris Robur
obtigerant doloris in mat̾iam uti
uides ut intelligas quã masuiti sic
huc icui tam securus insides mortał
compago domicilii. Iam michi

Expanded text:
hanc Philosophi appellant, depellendam, et hanc Philosophi appellant, depellendam, et tranquillitatem revehendam, proderit nosse, quid de primo Cicero, in Tusculano suo tertia luce disseruit, quid de secundo Seneca, in eo libro quem de animi tranquilsi hec non sufficiunt, uti queas. Iam tria illa que ultimo questus es, ne responso quidem digna credidi, quando et asperitas fortune ipsa est, de qua magna pars huius secundi colloquii nostri fuit, et futura est, et asperitatem ipsam vite brevitas lenire debet ac minuere; et incertum vite finem statuit natura, ut preste ossa destituunt. Tremere dentes incipiunt. Quid in mollibus spei est? duri et solidi nutant artus. Dentibus eger sum. Invalidum et caducum animal est homo, cui etiam que prevalida videbantur, infirma sunt. Magnus me dentium dolor habet. Et que ad decus precipuumque oris robur obtigerant, doloris in materiam verti vides, ut intelligas quam mansura sit hec, cui tam securus insides, mortalis compago domicilii. Iam michi
Abbreviated transcription (Latin):
et fertres/ equos ad fienũ cogis ursar
ungnibus apros dentib Ceruos cor¬
nibus metuendos fecit ille decus mẽ¬
surap lintes dolpes et infinita Is
genẽ aialia qr esui non eitint usui
pellis ac corn Reẜuauie Rethibus
Maria. Canib filuas uolucribus
celum õme lustituit. Et quib ulłm
ertit hõi cõmertiũ huanas uõces in¬
telligẽ et huanis mitib obsequi do
as non est tibi bonis robur ac eciã
bos arat/ non est tibi equi celeritas
Tibi tñ egus ambulat. non est tibi
herddii uolatus ẜ herodi ꝰ t uolat nõ
ess tibi elephantis aut cameli moles
S ille tibi turtim uehit hic sarci
non est t̾ cerui coriũ non ag pellis
aut do lpecule s illi hoc tuo nomie
possidens Sm ne g is qui uos ĩ opes
talium dicunt haus melegans Res¬
ponsum illus sit Romani ucis here
Ista hoiem nolle si hec hentib ĩꝑre
dix̾im ad egͥtudiẽm ueis aĩ. Ita enĩ

Expanded text:
et feroces equos ad frenum cogit, ursos et feroces equos ad frenum cogit, ursos unguibus, apros dentibus, cervos cornibus metuendos, decus fecit ille mensarum; linces, vulpes et infinita id genus animalia, quia esui non erant, usui pellis ac corii reservavit; retibus maria, canibus silvas, volucribus celum omne lustravit; et quibuscum nullum erat homini commercium, humanas voces intelligere et humanis nutibus obsequi docum aliquid. Non est tibi bovis robur, at tibi bos arat. Non est tibi equi celeritas, tibi tamen equus ambulat. Non est tibi herodii volatus, sed herodius tibi volat. Non est tibi elephantis aut cameli moles, sed ille tibi turrim vehit, hic sarcinam. Non est tibi cervi corium, non agni pellis aut vulpecule, sed illi hec tuo nomine possident. An ne igitur his qui vos inopes talium dicunt, haud inelegans responsum illud sit Romani ducis: “Habere ista hominem nolle, sed hec habentibus imperare”? dixerim. Ad egritudinem vero animi, ita enim
Abbreviated transcription (Latin):
eripit in do rescitiãt et cũ tristem
E lephãs Camelus leo tygrie leop¬
nuerit cõtempnunt: cum obielit
non funt cedunt sẽmo succumbus
morci solum hoĩem uirtute pr̃e dicũ
q̃ hoĩs soluis est ꝓ et uenertblem
seneccus ⁊ mors glosum ac felicem¬
facis tranfferens non extingueno et
ad sũmam aliam quedim robustiori
sunt hom̃ie quedm ue laior.i. iulaom
sensib uegeciora nullum digntate
prestant᷑iꝰ nulłm cuiꝰ par cuiticie¬
atori fu̾it de dit spericam capitio fi¬
guram effigiemo sỹdtitam ꝓuaq
lio Dodit oculos de dit frontem in
quib secreta aĩ Reluce̾nt dẽdie pa¬
eõem dedit oracõem dẽdie lacinas de¬
dit risum affeccuũ signa latencunn
statim flet ante diem quadrago sim̃
Non ridet qd maxi pri atns auił
arguit uenturiq pͥstiũ non quid
finis quẽ uir ͭ gubetnacło feliet᷑ dico
ses difficilis qd ingressus est stci dn
atq instantiũ laboꝵ demq quodcũq

Expanded text:
eripit, inde restituit, et, cum tristem eripit, inde restituit, et, cum tristem elephas, camelus, leo, tigris, parsenuerint, contemnuntur, cum obierint, non sunt? cedunt senio, succumbunt morti; solum hominem virtute preditum, que hominis solius est propria, et venerabilem senectus n extinguens; et, ad summam, animalia quedam robustiora sunt homine, quedam velociora, quedam sensibus vegetiora, nullum dignitate prestantius, nullum cuius par cura creatori fuerit. Dedit sphericam capitis figuram effigiemque sideream, pronaque lio. Dedit oculos, dedit frontem, in quibus secreta animi relucerent, dedit rationem, dedit orationem, dedit lacrimas, dedit risum, affectum, signa latentium statim flet, ante diem quadragesimum non ridet, id vel maxime prudens animal arguit, venturique prescium, non equidem finis, quem virtutis gubernaculo felicem dico, sed difficilem, quod ingressus est stadii atque instantium laborum. Denique quodcunque
Abbreviated transcription (Latin):
q et aullos mater nat᷑a ꝓuiderit
intellectũ ue alla .s. alieno hic
sagaci asse qui posset ingenio sic
Siis dñs ac bubuleis siquis forte
tibi nobłis largiat᷑ suam cuiq por¬
ciuĩculam assignat uxori nichil
aut filio ut illi hoc tm̃ hnĩ ꝓeorum
captu plus ninus ue ꝑticipiant sic
est nisi ab hoĩe confercitur. hõ aut̃
ꝑ se nudus ingenio uestitur atq
ornatur. Et si res postat armat
Claudus atq debilitatꝰ equo aut
naui fertur, aut uehiculo aut auxi¬
liarib baculis ĩnititur. Demq mo¬
dis se se om̃ib adiuuat accollit q qͥn
amissie arcubus, pedes ligneos ma¬
nus ferieas nasos fertrõs cercos fa¬
bricari didicit/ et fortuitis casibus
ob̾stare. ualitudĩem facistentẽ me¬
dieaimĩb erigit gustũq torpẽtem
saporib / excitat᷑ uisũq languidũ
ocularib Refouet qua in remaio¬
rib nr̃is accutiꝰ cogitastis qͥ uas¬
eulis uitteis aquã ꝑlemẽ ut sene

Expanded text:
que et villos mater natura providerit, que et villos mater natura providerit, intellectum, ut illa scilicet alieno, hic meditandoque sagaci assequi posset ingenio. Sic servis dominus ac bubulcis, si quid forte cibi nobilis largiatur, suam cuique portiunculam assignat, uxori nichil aut filio, ut illi hoc tantum, hi pro eorum captu plus minusve percipiant. Sic est nisi ab homine conferatur; homo autem, per se nudus, ingenio vestitur atque ornatur, et, si res poscat, armatur; claudus atque debilitatus equo aut navi fertur, aut vehiculo aut auxiliaribus bacillis innititur; denique modis sese omnibus adiuvat attollitque; quin, amissis artubus, pedes ligneos, manus ferreas, nasos cereos, fabricari didicit et fortuitis casibus obstare; valitudinem fatiscentem medicaminibus erigit, gustumque torpentem saporibus excitat; visum languidum ocularibus refovet, qua in re maioribus vestris acutius cogitastis, qui vasculis vitreis aqua plenis, ut Senec
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ libet ingenus acceruatũ est
non solum ãdmota Rreẜrectione
Illa quã uera morcalium fides spe¬
diluitur s pñti etiã decore minuet᷑
Int̾que oĩa diuinẽ manꝰ oꝑa/ sin¬
gulari quadam hoĩs maiestate nã
quid orcus obstenitas hũane dis¬
arihit dignitati ⁊ ion ne feda de
rasi ce pcere/ frondentesq arbo¬
res herbosum solũ gͣtis umbris ues¬
tiune Non ne fe dissimo fimo sege¬
tes lece fiint nec fascidit᷑ origo
uilissima rei optime uos segẽtes
deiestis in arena iudicii uentilãde
sũmiq pris faimilias in oriro repo¬
nende terrestris fuitiorigo ꝙ̃ꝙͣ noblis
ac celestis ex ꝑte sic s fuerit qualis
nuditas imbecillitaeq cor pͦ nł¬
tarũq Rerũ giriuis indigencia que
huane condicois infaimĩe astcib̾ut᷑
uanaꝵ non ne artiũ ac isciplici
Remedior supplencur auxilio ut
magis głiam hoĩs ꝙͣ ad imẜriam
titihi possit ꝙ aĩantib ceteris rõne
carentib preualidã cutim ungues¬

Expanded text:
quorumlibet ingeniis acervatum est, non solum admota resurrectione illa quam vera mortalium fides spediluitur, sed presenti etiam decore munitur, interque omnia divine manus opera singulari quadam hominis maiestate. Nam quid ortus obscenitas, humane detrahit dignitati? nonne feda e radice procere frondentesque arbores herbosum solum gratis umbris vestiunt? nonne fedissimo fimo, segetes lete fiunt? nec fastiditur origo vilissima rei optime? vos segetes Dei estis in area iudicii ventilande, summique patris familias in horreo reponende; terrestris fuit origo, quanquam nobilis ac celestis ex parte sit; sed fuerit qualiscnuditas imbecillitasque corpora multarumque rerum gravis indigentia, que humane conditionis infamie ascribuntur? variarum nonne artium ac multiplici remediorum supplentur auxilio? ut magis ad gloriam hominis quam miseriam trahi possit, quod animantibus ceteris ratione carentibus prevalidam cutim, ungues
Abbreviated transcription (Latin):
dissilauit ut modo deximꝰ aliͦ enĩ
timere qͥd potãt aut quid pͥncipem
non tulisset, aquo pridem consule
curia eiectus fuetat et coniect aiñ
carcerem. Et qui se tanta cã pñei
ĩuiria non occidit. quonaui motu
qͣ se falsa opĩone suꝑbie aut ceudeli
occideret Qs tcan horrificũ doltꝰ

Expanded text:
dissimulavit, ut modo diximus. Aliud enim dissimulavit, ut modo diximus. Aliud enim timere quid poterat, aut quid principem non tulisset, a quo pridem Consule curia eiectus fuerat, et coniectus in carcerem. Et qui se tanta tamque presenti iniuria non occideret? quo inani metu, qua se falsa opinione superbie aut crudelitatis occiderit, quid tam horrificum vultus
Abbreviated transcription (Latin):
cl̃cates ĩnum̾as auxilio spõtanee
mortis euadere. Mori bolo.
uide ne te manis spes Reꝵ fallat
Sũt nẽpe alii ꝙͣ pares eloquio nicħ
ad rem ac certe sũa pociores qui
Catonis hanc mortem neq laudat
sende mortis cam disputat ne sub
ceẜis imꝑio uiue̾t cũ filio suo Ip̃e
auctor faerit ad cesarem confugiẽdi
deq illiꝰ clementia sperandi omia
nec fefellit ꝙ si turpeciedidisset cur
non flliũ secũ uel ueneno ił fĩo
uł morte qual ab eiusmõi turpi᷑
liberasset. Cum Maulius torq̃tus
sit landatꝰ ꝙ filiũ ip̃e suũ qui ꝯtͣ
patris imꝑul pugnasset ac uiciss
occiderat / neq eñ turpiꝰ dici pt
prccieis hostis esse uictorem ꝙͣ suꝑbo
parere uictori Qͥd gͦ Cesem dignũ
iudicauit qui filio uicã dret᷑ ad qͥ
s̾ uł indig censuit uł inuidit. et ad
sũam mortis illius cãm solã fuisse
dep̾hendit inucdiam ꝙ nec Cesar ip̃e

Expanded text:
cultates innumeras auxilio spontanee cultates innumeras auxilio spontanee mortis evadere? Mori volo. Vide ne te inanis spes rerum fallat: sunt nempe alii quam pares eloquio nichil ad rem, at certe sententia potiores, qui Catonis hanc mortem neque laudensende mortis causam, disputat, ne sub Cesaris imperio viveret, cum filio suo ipse auctor fuerit, ad Cesarem confugiendi, deque illius clementia sperandi omnia, nec fefellit; quod si turpe credidisset, cur non filium secum vel veneno vel ferro vel morte qualibet ab eiusmodi turpitudine liberasset? Cum Manlius Torquatus sit laudatus, quod filium ipse suum, qui contra patris imperium pugnasset ac vicisset, occiderat neque enim turpius dici potest, procacis hostis esse victorem, quam superbo parere victori Quid ergo? Cesarem dignum iudicavit, qui filio vitam daret, atqui sibi vel indignum censuit, vel invidit? et ad summam, mortis illius causam solam fuisse deprehenditur invidiam, quod nec Cesar ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uero ꝑicłosa etiã ac funesta nõ
de scendam inquit nͥ ille me reuoces
a quo hie positus fui Id diem stepħo
nunciatũ eẽt. Et ip̃e illi metuens
Sic fidelis eũstos oppressus est ꝙͣuie
ecutum ruinis dñs suus mestus ac
lacrimans sepeliuit. Cũq dũ uĩxit
pre desiderauit et fidem eiꝰ sepe mitis
laudib in famillari colloquio ꝑse¬
cutus est Quid̃ hus uerbis uelluni
custos esse debes deo qualis hic cie¬
dite sibi turris dño suo fuit fuisse
tñ nichoiꝰ non me lacet mortem
Cathonis, illa etate laudatãa mltꝭ
et opione hõr gliosam notum q
est illud Iulnĩ cẽẜis qui dũ uictor
uticã ꝓpetaret ubi se ille ꝓemerat
Audita eiꝰ morte. Catomi eogloriẽ
inquit Inidit Et ego sue inuideo
preclarũ ad haus dũbie uidebat᷑
Cui uir maximnꝰ ⁊ glosissimꝰ ĩui¬
deret. Quid gͥ obstat cuut qͥd ꝓhib
sũmo hor̃m excusatã sapientibus
aut laudatam sequi uiteq diffi¬

Expanded text:
sibi vero periculosa etiam ac funesta: “Non sibi vero periculosa etiam ac funesta: “Non descendam, inquit, nisi ille me revocet a quo hic positus fui”; id dum Stephano nuntiatum esset, et ipse illi metuens sic fidelis custos opppressus est, quem vix erutum ruinis, dominus suus mestus ac lacrimans sepelivit; eumque, dum vixit, et pie desideravit, et fidem eius sepe meritis laudibus in familiari colloquio prosecutus est. Quid his verbis velim custos esse debes Deo, qualis hic credite sibi turris domino suo fuit. Fuisse tamen nichilominus, non me latet, mortem Catonis illa etate laudatam a multis, et opinione hominum gloriosam. Notumque est illud Iulii Cesaris, qui dum victor Uticam properaret, ubi ille se peremerat, audita eius morte “Cato mee glorie, inquit, invidit, et ego sue invideo”; preclarum aliquid haud dubie videbatur, cui vir maximus et gloriosissimus invideret. Quid igitur obstat michi summo hominum, et excusatam sapientibus ac laudatam, sequi, viteque diffi
Abbreviated transcription (Latin):
est ome qd conspicis Istis te corꝑis
causegno liberauerit huc tibi adich
pat̾e non potest hoĩes eĩ sc̃ hac lege
gen̾ati qui mentur ellum globum̃
quem in hoc cemplo medlum uides
que t̾iti dicitur quare et tibi publiꝰ
inquit Et pns omib retinendrest
aĩmꝰ in custodia corporis nec ĩ usu
eius a quo ille est nobis datꝰ ex hoi ͫ
uica migrandũ est ne minꝰ ħuaͣ
assignatũ adeo diffugisse uideamim
Nñ non satis Citeromiana h exeusa¬
tũ arguunt Catonẽ et plane si ab
imꝑãtore t̾reno ad eu stodiã loci cuspi¬
am deputatꝰ non auderes ĩuissus te
moriere ferretq ille hoc grauiter si
contrariũ fecisses. Quid celestis pu¬
tas imꝑacor. Cui tanto plus obedienͦ
debetur ꝙͣto maior deus est hoĩe fuic
nuꝑ p̾sce uirtutis Stepħus colupnẽẜ
fide cõmistit q̃ dũ cuenicłis suffossã
latentib cremeret ac Runã mina¬
nt fugientib socns acq hortãtib
ut saluti sue descendendo consulerẽt
Tum iam ad nichil utilis mora eẽt

Expanded text:
est omne, quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides, quae terra dicitinquit, et piis omnibus retinendus est animus in custodia corporis nec iniussu eius a quo ille vobis est datus, ex hominum vita migrandum est, ne munus humanum assignatum a Deo diffugisse videamini.” An non satis Ciceroniana hec excusatum arguunt Catonem? et plane si ab Imperatore terreno, ad custodiam loci cuiuspiam deputatus, non auderes iniussus te movere, ferretque ille hoc graviter si contrarium fecisses. Quid celestis putas imperator, cui tanto plus obedientie debetur, quanto maior Deus est homine? Fuit nuper prisce virtutis Stephanus Columnensis, fide, commiserat, que dum cuniculis suffossa latentibus tremeret ac ruinam minaretur, fugientibus sociis atque hortantibus, ut saluti sue descendendo consuleret, cum iam nichil utilis mora esset,
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝙ si neutrũ uolebatis ⁊ tc̾io ab¬
dice non fuie patimim senestẽtib
posse unũ ãim corꝑa mlcti cõsũ¬
me siuice sine nimure corpꝰ siil
atq aim ad ext̾mũ ferii simł in¬
lic alcerũꝙ retiahe srustia egi¬
ilsamini. Ire oportet nec Redũt
licet nec subsists idq nob faciliꝰ
debet esse ĩmortalitatem aĩe ⁊ corpis
instaiadẽm expectantib ꝙ cetẽrie
quibustũq qruib uł hoꝵ ałterum
de fuit uel uerũq frustiati inꝙ̃ ob¬
lucanũ huanũq Iugũ qs nastẽdo
subiistis excutitis. Se mu eẽ uite
corꝑis ⁊̃minute sunt gͣi auate¬
suñt uires aĩ bene est felicit᷑ pͥmu¬
casti. Maiora eĩ gesta esse semp et
geri posse aĩ uĩrib ꝙ̃ nemo corpis
nemo nisi aĩ impos est qui nesrat
sui uires etiã cĩ ut sepe actidit ꝑ
ignaniam decreu̾e fateor mutipit¬

Expanded text:
si neutrum volebatis, et tertio abdite, non fuit. Patimini, senescentibus “Posse unum animum corpora multa consumere”; sinite, sine murmure, corpus simul atque animum ad extremum ferri: simul inlit alterumque retrahere. Frustra tergiversamini: ire oportet, nec redire licet, nec subsistere; idque vobis facilius debet esse, immortalitatem anime et corporis instaurationem expectantibus, quam ceteris quibuscunque, quibus vel horum alterum defuit vel utrunque. Frustra, inquam, obluctamini humanumque iugum quod nascendo subiistis excutitis. Senui et vires corporis imminute sunt. Si aucte vires animi, bene est: feliciter permutasti. Maiora enim gesta esse semper et geri posse, animi viribus quam corporis, nemo nisi animi inops est qui nesciat; sin vires etiam animi ut sepe accidit, per ignaviam decrevere, fateor inutilit
Abbreviated transcription (Latin):
nã s antiquis parem dimico enĩ
dicenti compatior tibi nã ut uide
iam senescis. Esses utinã qualis
erts. qñ te pͥmum noui Subito
Ille Rudit parũ ne iͨ tibi amens
uideor nͥ ampliorem mͥ nũc etiã
amentiã impreceris. noli queso mͥ
quit nͥ qui etatis huiꝰ bona ꝓbaui̾t
et ilsiꝰ mala memierit. bono tuo
amico et passionũ hosti pluꝵ est
haud dubie dies unꝰ huiꝰ ꝙaccu
si ꝑstas tibi quoq cũ dolgo nre diͤ
non senuisse miẜum s uixissẽ Ita
ut hec fub uite finem tam ĩepte
diceres. pcrte aut̃ iam lamentis
q̃rulum genus et nolentes/ Ite sẜ
imꝑiũ nature nichil flend quos
illuis ĩmota lex stacuit qͥs nat᷑ale

Expanded text:
nam sed antiquis parem? amico enim nam sed antiquis parem? amico enim dicenti: “Compatior tibi: nam, ut video, iam senescis; esses utinam qualis eras quando te primum novi!” subito ille respondit: “Parum ne tibi ergo amens videor, nisi ampliorem michi nunc etiam amentiam impreceris? noli queso micquit, nisi qui etatis huius bona probaverit, et illius mala meminerit. Bono tuo amico, et passionum hosti, pluris est haud dubie dies unus huius quod accussi perstas, tibi quoque cum vulgo iure dicitur non senuisse miserum, sed vixisse, ita ut hec sub vite finem tam inepte diceres. Parcite autem iam lamentis, querulum genus, et volentes ite sub imperium nature: nichil flendum quod illius immota lex statuit. Quid naturale
Abbreviated transcription (Latin):
cabas. non posse ꝑtinge̾ formidibas
sccũ incredible uͥ tam crebrũ essẽt se¬
nes fieri. ualũt oẽs/ Senex eõ uult
dici ad iniuriã trahũt quasi sit ꝓbrũ
senuisse quod ꝓ fecco nullis uideri d
nisi quib de decus sit uroisse q̃ ingens
non inficõr turba est cui to tamiẽ exẽpͣ
esse oportet ut m̃o colloquio firu pos¬
sis Slioqͥn ut aucib illabantur sana
confilia in ai non descendent. Tã¬
dein senui. Et quos ager. et quos e¬
quor et quos bellum et quos alca de¬
cipit singła decrimenta diminu̾ant
tu minꝰ in finem ex ꝑgisteris, es tamẽ
non cogitare insi cũ uenerit nam
ꝓuectõ si uenturam sẽn assidue ueni
ꝓ spexisses pñtem ĩꝑturbat ꝰ aspi¬
ceres .⁊. heu mͥ iam senex sũ.
Hoc ne igit  de fles durũ ac difficili¬
uite manꝰ implesse dimiosumq iter
ac strupeũ tiainsisse atq in amenã
hanc fabulam pegissẽ/ Ac quicõito
more plaudendũ erat. Senex sũ
At oblicus es ut nuꝑ tibi ꝑ fami¬

Expanded text:
 non posse pertingere formidabas, strum incredibile, nisi tam crebrum esset: senes fieri volunt omnes, senex esse vult dici ad iniuriam trahunt, quasi sit probrum senuisse, quod profecto nullis videri debet, nisi quibus dedecus sit vixisse; que ingens, non inficior, turba est, cui te tamen exemptum esse oportet, ut nostro colloquio frui possis; alioquin, ut auribus illabantur, sana consilia in animo non descendent. Tandem senui. Et quos ager, et quos equor, et quos bellum, et quos alea decipit, singula detrimenta dinumerant, tu unus in finem expergisceris, et tu non cogitare nisi cum venerit, nam profecto si venturam, si assidue venientem prospexisses, presentem imperturbatus aspiceres. Heu michi iam senex sum. Hoc ne igitur defles, durum ac difficile munus implesse, damnosumque iter ac scrupeum transisse atque inamenam hanc fabulam peregisse? atqui Comico more plaudendum erat. Senex sum. An oblitus es, ut nuper tibi perfami
Abbreviated transcription (Latin):
felicũs quid̃ p̃terea dui ingrati inqͥnte
am̃i pudore tandem fuere gratissum ma¬
q cum fenore spes amissa r̃ednt ad bec
nmi epus nuꝙͣ pit qui bene agit ante
ante allos se cogitet bna quidem bntus
mltis ꝓdesi scd pͥma et marinia ꝑs bix¬
tictis in agitantem redit itꝗq ũt malli
onis et ingrati funt non id arco bur dor
unficio cessabit nam que in mltos sparo
in se cumulat sibi ip̃e bñficiis bni falto
non ingrato d ꝓieti bñficia in ingcos
at qm̃ gratis dabe nec aiarus mẽtuer¬

Expanded text:
felicius. Quidam preterea diu ingrati, urgente felicius. Quidam preterea diu ingrati, urgente animum pudore, tandem fuere gratissimi, magnoque cum fenore spes amissa rediit. Ad hec num opus unquam periit; qui bene agit, ante alios, se cogitet: una quidem virtus multis prodest, sed prima et maxima pars virtutis in agentem rediit, itaque ut mali omnes et ingrati sint, non idcirco vir bonus beneficio cessabit. Namque in multos spargit, in se cumulat, sibi ipse beneficus uni saltem non ingrato. Proieci beneficia in ingratos. Atqui gratis dare nec avarus metu