comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab oratione maurilius. festinus cũcurrit ac
litus: et eleuato in aduersum crucis signo
iperat procelle ne seiuret. Gedunt mox de¬
posito rigore spiramina : tumescentes unde
uertuntur in equora: subsequiturq serena
tranquillitas. Illesi gͦ naute ut ceperunt naui¬
gium expleuerunt: et ad optatum portum
Facerdotis adinti suffragio feliciter perienerit̃i
Erat eñi familiare beato uiro: ut nunc eccliat
nunc uifirmos. euangłicum semꝑ cupiens im¬
plere p̾ceptum. uerbiq dei fidelissimus dispen¬
ri non metuit. S infidelis dum furatur alel¬
lum. arripitur a diabolo: et sic demens per
totam noctem uagabundus illuditur. Mane
auitem facto: ante fores beati uii affuit exten¬
sus ipse pariter cum asello. Erimen qdͣ comini¬
lerat: mintus primo confitetur. Bemise amreptus
a lemonio: fugere nititur. ne curaretur. Secl
uir beatus furiosum per exorcismi gram prius
a demone liberauit: et postmodum ab om̃i

Expanded text:
ab oratione Maurilius festine cucurrit ad ab oratione Maurilius festine cucurrit ad litus et elevato in adversum crucis signo imperat procellae ne saeviret. Cedunt mox deposito rigore spiramina. tumescentes undae vertuntur in aequora subsequiturque serena tranquillitas. 46 Illaesi ergo nautae ut coeperant navigium expleverunt et ad optatum portum sacerdotis adiuti suffragio feliciter pervenerunt. 47 Erat enim familiare beato viro, ut nunc ecclesias nunc infirmos evangelicum semper cupiens implere praeceptum verbique dei fidelissimus dispenri non metuit, sed infelix dum furatur asellum arripitur a daemonio et sic demens per totam noctem vagabundus illuditur. Mane autem reddito ante fores beati viri affuit exsensis ipse pariter cum asello. 49 Crimen quod commiserat invito primitus confitetur, deinde arreptus a daemonio fugere nititur, ne curetur. Sed vir beatus furiosum per exorcismi graciam prius a daemone liberavit et postmodum ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
gotiatores deniq ut sibi retro acta p̃sump¬
tio indulgeretur multis donariis ipsum ho¬
norauerunt. et locum: que prope omĩa uir
beatus. in usus pauperum deputauit. Nimi¬
rum preterea ut necessitudo compellit bu¬
mana: argis haut modica mercib referta per
ligerim uehebatur. Que cum contra calump¬
nam ascenderet: subito turbato cum flumi¬
ne ponto. naiis in uertigine rotabatur. frang¬
tur autempna: et nunc prora subrigitur ele¬
uata fluctib: nunc pupis deprimitur inter
undarum hiatus. Uicti ergo naute. tanteq
tempestatis tumore perterriti ÷ de p̃senti iam
desperantes salute: obliti omĩa nauis arma¬
menta iecerunt : solum tantum m p̃stolantes
interitum: cum repente immensis uocib cla¬
mare ceperunt dicentes. Miserere uir xp̃i
maurili: nr̃o succurre naufragio. Potes enim
hoc obtinere a xp̃o: qui post funus untam. ac¬
quisisti defuncto. Add quorũ uoces exurgers

Expanded text:
Negociatores denique, ut sibi retroacta praesumpNegociatores denique, ut sibi retroacta praesumptio indulgeretur, multis donariis ipsum honoraverunt et locum. Quae prope omnia vir beatus in usus pauperum deputavit. 43 Nimirum praeterea. ut necessitudo compellit humana, Argis haud modica mercibus referta per Ligerim vehebatur. Quae cum contra Calonnam ascenderet, subito turbato cum flamine ponto navis in vertiginem rotabatur, frangitur antemna et nunc prora subrigitur elevata in fluctus, nunc puppis deprimitur inter undarum hiatus. 44 Victi autem nautae tantaeque tempestatis timore perterriti, de praesenti iam desperantes salute, obliti omnia navis armamenta iecerunt solum tantum praestolantes interitum, cum repente inmensis clamare vocibus coeperunt dicentes: Miserere, vir Christi Maurili, nostro succurre naufragio! Potes enim hoc obtinere cum Christo, qui post funus vitam adquisisti defuncto. 45 Ad quorum voces exsurgens
Abbreviated transcription (Latin):
fien posse negaret: annuit suis. ut ipsum de
eccłia uelociter extrahe s. rent. Eccdentib
autem ministris. uimq : facientib ac am̃i
li preceptum ȩxequentib:: immensis cap¬
dei: quem deuo¬
Tliberandus cpetii. Sacertlos utro lecl¬
ad celum manib inquit. Dñe deus omp̃s
quim angustia constitutis et de tua mscri¬
cordia uer confidentib celeri pietats succur¬
ris: subuem huic captiuo. pro quo te suple
cxoto.Au banc nempe sacertlotis uocem uis¬
tania febrium añm ipsuis arcipuit: ut antẽ
tanra formidine ceceri pertelluntur. metuer¬
mel ne fost uiuos teria absorberet. nt unam¬
mes erpeterent sacerdotem acbiliter p ostulan¬
ds quatus et sibi indulgentiam xo stetian¬
cto fuis mentis adquireret iitana. Nix ules
sis planctib et crebris singultib inuocat
xp̃m. ut defuncto redderet animam. Nec
antea surrexit a solo: donec et defuncto ui¬
tam. et captiuo adquireret libertatem. Ne

Expanded text:
fieri posse negaret, annuit suis, ut ipsum de fieri posse negaret, annuit suis, ut ipsum de ecclesia velociter extraherent. Cedentibus autem ministris vimque facientibus ac domini sui praeceptum exequentibDei, quem devotus liberandus expetii. Sacerdos vero flexiad caelum manibus inquit: Domine deus omnipotens, qui in angustia constitutis et de tua misericordia vere confidentibus celeri pietate succurris, subveni huic captivo pro quo te supplex exoro. 39 Ad hanc nempe sacerdotis vocem tanta vis febrium dominum ipsius arripuit, ut antequtanta formidine caeteri percelluntur metuentes, ne se se vivos terra absorberet, ut unanimes expeterent sacerdotem flebiliter postulantes, quatinus et sibi indulgentiam et defuncto suis meritis adquireret vitam. 41 Vir vero sis planctibus et crebris singultibus invocat Christum, ut defuncto redderet animam, nec antea surrexit a solo, donec et defuncto vitam et captivo adquireret libertatem. 42
Abbreviated transcription (Latin):
amminiculis uenerat alienis. ꝓximis sane ex¬
inde dieb dum negociatores inter diu̾sarum
specierum et mercium copias. uultib scitos utri¬
usq sexus iuuenes uenales haberent. et cũ eis¬
dem ad hispanias tenderent: aut necessitate
comineandi. aut desiderio sacerdotis insencdi.
per calumne p̃dium iter agebant. Pretereun¬
tib autem secus edem beati confessoris: unus
eorum qui uendituri ducebantur. magno ꝑsi¬
liens impetu. eccłiam ingressus ẽ. Et prouolu¬
tus cum lacrimis pedib confessoris. adtentius¬
dei amore redimeret: qui furtim de propria
captiuatus patria. uendendus ducebatur in
alienam. Cuius uerbis et flecib suum patrio¬
ticum recognoscens: commotus pia mente sacer¬
dos. sinc mora pro captiuo ipsius dñm supplica¬
turus egreditur. Humiliterq supplicabat ut
sibi uenderetur: quatinus a seruitio absolutus.
liber ad patriam reuteretur. Sed cum dñs
ipsius sumina obstinatione nequaqͣm la¬

Expanded text:
adminiculis venerat alienis. 34 Proximis sane exadminiculis venerat alienis. 34 Proximis sane exinde diebus dum negotiatores inter diversarum specierum et mercium copias scitos utriusque sexus iuvenes venales haberent et cum eisdem ad Hispanias tenderent, aut necessitudine commeandi aut desiderio sacerdotis visendi per Calonnae praedium iter agebant. 35 Praetereuntibus autem secus aedem beati confessoris, unus eorum qui vendendi ducebantur magno prosiliens impetu ecclesiam ingressus est et provolutus cum lacrimis pedibus confessoris dei amore redimeret secumque retineret, qui furtim de propria captivitatis patria vendendus ducebatur in alienam. 36 Cuius verbis et fletibus suum patrioticum recognoscens commotus est pia mente sacerdos nec mora pro captivo ipsius dominum supplicaturus egreditur humiliterque supplicabat, ut sibi venderetur, quatinus a se servitio absolutus liber ad patriam reverteretur. 37 Sed cum dominus ipsius summa obstinatione id
Abbreviated transcription (Latin):
tes. E uid nos hic maurili ꝑsequerisꝰ In bis
regionib nullus ẽ locus: quo te cuadere ua¬
leamus. Ilico uero in aduerso signo sancte
crucis opposito: demonia repente eleuato mag¬
no rugitu. non sine immenso fetore fugerunt
Nir autem dei omnia ydolorum simulachra
coadunari p̾cepit: et igne concremans in fauil¬
lam redegit. Deinde mundans diligentius lo¬
manet confessoris. Monachus quidam cle¬
mens nomine: per tres iugiter annos quarta¬
nis febrib urebatur. Atterebat em̃ illum ni¬
muis estus cum frigore: et erat ei horror cibi.
amicorum monitu ad beatum uirum se trans¬
ferri p̃cepit. Qui ut eius presentiam iidere pro¬
meruit: eulogias salutis sibi dari ab eodem fi¬
deliter postulauit. Quas dum beatus sacerdos
sanctificatas illi de more porrigeret: languor
qui monachum duitius fatigauerat. ut fumꝰ
euanuit. Mox q omni uirtute roboratus. pro¬
priis regressus ẽ uestigus: qui ad beatum uirũ

Expanded text:
tia: Quid nos et hic, Maurili, persequeris? In bis tia: Quid nos et hic, Maurili, persequeris? In bis regionibus nullus est locus quo te evadere valeamus. Ilico namque in adversum signo sanctae crucis opposito daemonia repente eleno rugitu, non sine immenso fetore fugerunt. Ille autem omnium idolorum simulacra coadunari praecepit, et ignibus ea concremans, in favillam redegit. Deinde mundans diligentius lomanet confessoris. 7. Monachus quidam, Clemens nomine, per tres jugiter annos quaternis febribus urebatur. Atterebat enim nimium aestus cum frigore, et erat ei horror cibi, amicorum monitu ad beatum ferri praecepit. Qui ut eius praesentiam videre promeruit, eulogias salutis sibi dari ab eodem fideliter postulavit. 33 Quas dum beatus sacerdos sanctificatas illi de more porrigeret, languor qui monachum diutius fatigaverat ut fumus evanuit, moxque omni virtute roboratus propriis regressus est vestigiis qui ad beatum virum
Abbreviated transcription (Latin):
hely sacerdotis. filium samuhelem scilicet pro¬
pham. sub sponso uoto sterili concessit anne:
conceptum dedit et partũ.
Quem illa sicut ꝓmiserat: dño consecrauit
habendum. Quale uero qͣntumq miraculũ
super eundem dñs per beatum maurilium
fidelium licet illud beatus fortunatus ꝓpter
minus credentes obmiserit: immo quia est eo
quia post acceptum episcopatum id ipsum ꝓ
co dñs fecit. suo in loco melius exponemus:
nunc uero que ante episcopatum per eum
dñs fecerit in ordine describemus. Non lon
preerat. quemq sedulus incolebat: erat qͥdam
collis priciacus nomine. diu̾sis idolorum titu¬
lis decoratus. Maurilius uero dolens illam
longuis manere suꝑsticionem ÷ ubi diu̾sarũ
animarum credebat messe ꝑditionem: qua¬
dam die adhibitis secum paucis fidelibus
uiris perrexit ad locum. Cumq peruenisset
ad ẏdolum ut illud euerteret: demonia que
ibi latebant. statim clamare ceperunt dicen¬

Expanded text:
Heli sacerdotis filium Samuhelem scilicet proHeli sacerdotis filium Samuhelem scilicet prophetam sub sponso voto sterili concessit Annae,conceptum dedit et partum, quem illa sicut promiserat domino consecravit habendum. 26 Quale vero quantumque miraculum super eundem dominus per beatum Maurilium,fidelium, licet illud beatus Fortunatus propter minus credentes omiserit, immo quia verum e tarnen, quia post acceptum episcopatum id ipsum pro eo dominus fecit, suo in loco melius exponemus. Hic vero quae ante episcopatum per eum dominus fecerit in ordine describemus. 28 Nonpraeerat quemque sedulus incolebat, erat quidam collis Prisciacus nomine diversis idolorum titulis decoratus. Maurilius vero dolens illam longius manere superstitionem, ubi diversarum animarum credebat inesse perditionem, quadam die adhibitis secum paucis fidelibus viris perrexit ad locum. 29 Cumque pervenisset ad idolum, ut illud everteret, daemonia quae ibi latebant statim clamare coeperunt dicen
Abbreviated transcription (Latin):
num crucis impressit. Statimq uenenum
ex omnib corporis partib reuocatum: cu¬
currit ad ipsum per quem irrepserat locũ.
Integre igitur sanitati mox redditus: ad dñi
territorii matrona quedam ꝑnobilis.
nexa tamen uinculo conuugali: ex tempore
sue copulationis sterilis ꝑmanebat. Que
dum pro adipiscenda prole dñm dep̾care¬
tur assidue. et nequaquam uotum suum
obtinere ualeret ⁊ ac procederet matura ma
nis desperationis adepture iam prolis: ad
beatum uirum se tota mente conuertit: se¬
dule flagitans. ut qõ illa non merebatur:
ipse apud dñm suis meritis et intercessionib
obtineret. Et si suis precib sem femine filium
impetrari potuisset: ipsum se dño oblaturam.
et perpetuo seruiturum tota fide ac uoto pol¬
licebatur. Intuens autẽ uir beatus mulieris
mentem et fidem ac fletuum ubertatem : ni¬
chilq apud dm̃ impossibile ẽẽ confidens. qͥ
partum uetule sare dedit ÷ et ad peticionem

Expanded text:
num crucis impressit. 22 Statimque venenum num crucis impressit. 22 Statimque venenum ex omnibus corporis partibus revocatum cucurrit ad ipsum per quem se inmerserat locum. Integrae igitur sanitati mox redditus ad domini sis territorii matrona quaedam pernobilis nexa tarnen vinculo coniugali ex tempore suae copulationis sterilis permanebat. Quae dum pro adipiscenda prole dominum precaretur assidue et nequaquam votum suum obtinere valeret ac procederet matura in annos desperationis adepturae iam prolis, ad beatum virum se tota mente convertit sedule flagitans, ut quod illa non merebatur ipse apud dominum suis meritis et intercessionibus obtineret, et si suis precibus seni feminae filium impetrare potuisset, ipsum se domino oblaturam et perpetuo serviturum tota fide ac voto pollicebatur. 24 Intuens autem vir beatus mulieris mentem et fidem ac fletuum ubertatem nihilque apud deum impossibile esse confidens. qui partum vetulae Sarae et ad petitionem
Abbreviated transcription (Latin):
acdlita confessoris. mulieri restirut. smina ũ
deducta fuerat eccl̃iam: libera et incolumis
repedauit ad ꝓpria. Sub ipso uero tempo¬
re dum pastores quidam in eadem regione
dominorum suorum pecora pascerent÷ et ꝑui¬
giles quibusdam noctib redderentur: eoꝵ
unus dum noctib pecora custodiret morde¬
tur a iupera. Bestie uero uirus se repente ꝑ
omnes pueri uenas infudit: et totũ homi¬
nem in tumorem conuertit. De quo cum ni¬
chil aliud p̃stolaretur nnsi interitus : quia iã
semiuinus iacebat extensus: cum ceteri pe¬
corum pastores fidẽ commoniti. infirmum
p̃sentie deferunt confessoris. Sanctus autẽ
maurilius tum intintus ÷ eaq fide repletus
qua fuerat et beatus paulus apł̃s. qͣndo
in proprio digito inperam pendentem ex¬
cussit in ignem. et nichil mali passus ẽ: uni¬
uersa pueri membra signauit. Et oculos
ad celum erigens: in ipso uulmisculo ꝑ quod
inpera uirus inflixerat. de propria saliua sig¬

Expanded text:
addita confessoris mulieri restituit. 18 Femaddita confessoris mulieri restituit. 18 Femdeducta fuerat ecclesiam, libera et incolumis repedavit ad patriam. 19 Sub ipso fere tempore dum pastores quidam in eadem regione dominorum suorum pecora pascerent et pervigiles quibusdam noctibus redderentur, eorum unus, dum noctu pecora custodiret. mordetur a vipera. 20 Bestiae vero virus se repente per omnes pueri venas infudit et totum hominem in tumorem convertit. De quo cum nihil aliud praestolaretur nisi interitus, quia iam semivivus iacebat extensus, turn caeteri pecorum pastores fide commoniti infirmum praesentiae deferunt confessoris. 21 Sanctus autem Maurilius eum intuitus eaque fide repletus, qua fuerat et beatus Paulus apostolus quando in proprio digito viperam pendentem excussit in ignem et nihil mali passus est, universa pueri membra signavit et oculos ad caelum erigens in ipso vulnusculo per quod vipera virus inflixerat de propria saliva sig
Abbreviated transcription (Latin):
manum imponeret: exponens illi pariter et
ipsam qͣm de seipso uiderat uisionem. Tunc
beatus maurilius totus ut erat uerecundissimꝰ
auitus erubescens: tota die et nocte illa ieuinats.
et pcibus solo prostratus ꝑseuerans: dm̃ pro egro¬
to fideliter p̃cabatur. Readdito uero mane:
mox ut sacerdos uenerabile crucis signũ super
manus infirmi deposuit: rubescentib: uenis.
et diredis nerius geminas manus excmplo
sanatas in usu operandi direxit. Non multo
post tempore mulier quedam namnetensis pa¬
guncula: male a demonio uexabatur. E dñ
lolum illam toto corpore lebilem: s etiam cecam
ex plurib iam p̾cedentib annis. lumine pͥua¬
tdo reddliderat. Que. geminis uincta chatenis.
aci cundem beatum uixum. fidelium fide ac
aeuotione deducitur. Altera uͭ die. uibi in eam
pius confessor lumina direxit: mox illam ae¬
monium deseruit. Luminaq que illi uis mi¬
mica subtrarerat: signo scẽ ceucis imposito. fides

Expanded text:
manum imponeret, exponens illi pariter et manum imponeret, exponens illi pariter et ipsam quam de se ipso viderat visionem. 14 Tunc beatus Maurilius totus ut erat verecundissimus diutius erubescens, tota die et nocte illa ieiunans et in precibus solo prostratus perseverans dominum pro aegroto fideliter precabatur. 15 Reddito vero inane mox ut sacerdos venerabile crucis signum super manus infirmi deposuit, rubescentibus venis et directis nervis, geminas manus extemplo sanatas in usus operandi direxit. 16 Non multo post tempore mulier quaedam Namnetensis pagi incola male a daemonio vexabatur, quod non solum illam toto corpore debilem sed etiam caecam ex pluribus iam praecedentibus annis lumine privato reddiderat. 17 Quae geminis vincta catenis ad aedem beati viri fidelium fide ac devotione deducitur. Altera vero die ubi in eam pius confessor sancta sua lumina direxit, mox illam daemonium deseruit luminaque quae illi vis inimica subtraxerat signo sanctae crucis imposito fides
Abbreviated transcription (Latin):
mantipabat. Nam qͣntum in ip̃so fuit: om̃s
uirtutes suas ocultare maluit. S quia que in
scis suns omps operatur. coram bominib fieri
et lncere p̃cepit: licet occultare uolierit :et tote
celare ñ potiit. Nos uero ex ipsius iuaculis
deo tribuente licet pauca: s tamen reoteste
tiacinse nomen est erat uir quicdam satur¬
nus noĩe: quem ex utero matris sue ambas
manus aridas babentem in banc mortalem
uitam natura ipsa ꝓduxerat. Qui cũmã¬
nuum desticutus officiis. deuotorũ semꝑ alitꝰ
alimoniis. ad plenam ꝓuenisset etatem:
quadam nocte admonitus per insum. audi¬
iit uocem dicentem sibi. Uade acliirum dei
maurilium: et depcare ipsum ut signum sc̃e
trucis super manus tuas faciat: et statim sana¬
beris. Etpergefactus prorumpente trastina luce
et ipse pariter ꝓpere cucurrit aq uirum. Puo¬
lutus uero sancti pedib confessoris. totus et¬
fusus in lacrimis suppliciter p̾cabatur. ut sibi

Expanded text:
 nam quantum in ipso fuit omnes  nam quantum in ipso fuit omnes virtutes suas occultare maluit. 10 Sed quia quae in sanctis suis omnipotens operatur coram hominibus fieri et lucere praecepit, licet occultare voluerit, ex toto celare non potuit. Nos vero ex ipsius miraculis deo tribuente licet pauca sed tarnen deo testero cui Pociacense nomen est erat vir quidam Saturnus nomine. quem ex utero matris suae ambas manus aridas habentem in hanc mortalem vitam natura ipsa produxerat. 12 Qui cum manuum destitutus offitiis, devotorum semper altus alimoniis ad plenam pervenisset aetatem, quadam nocte admonitus per visum audivit vocem dicentem sibi: Vade ad virum dei Maurilium et deprecare ipsum, ut signum sanctae crucis super manus tuas faciat, et statim sanaberis. 13 Expergefactus autem properante crastina luce et ipse pariter propere cucurrit ad virum. Provolutus vero sanctis pedibus confessoris, totus effusus in lacrimis suppliciter precabatur. ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
lus. quo solitariam quam potus diligebatꝰ si
posset sibi uitam eligeret: anclegauorum ai¬
gressus est urbem. Audiens autem haual lon¬
¶ ab ipsa suꝑ ligerim fluurum. inuilla qua¬
dam cui prisca uetustaᷤ. calumne nomen in
cielicatum: uti maiori illic miuria quatere¬
tum. et simul ammo glicens ut ipsum quia
non pauca ibi uulgarium suꝑsticio seruaba¬
tur euerteret: ibidem aduenit. Lidepesuabe
mui mrtus illud diuina dirueret. eo qo digni¬
tatem loci tenebat humana non posse mami
auelli: tota ad dñm mente conusus ex pecart
ut qui ad peticionem quondam heye ꝓphe
gnem de sublim deposuit. qui in ficdeles qn¬
quagenos primo ac secunddo exussita ipse fanũ
nsmonus consecratum. ubi amersis en pore bus
muinaicie ibidem reperit: subinomienti hora
aedicaretur obtinuit: ipsamq postmodum
tore uicum constituit. Ibi eñi bis senos. degeis
per annos: multis se ienimis et orationib año¬

Expanded text:
sus, quo solitariam quam potius diligebat si sus, quo solitariam quam potius diligebat si posset sibi vitam eligeret, Andecavorum aggressus est urbem. 6 Audiens autem haud longe ab ipsa super Ligerim fluvium in villa quadam cui prisca vetustas Calonnae nomen inddedicatum, uti maiori illic iniuria quateretur, et simul animans, ut ipsum, quia non pauca ibi vulgarium superstitio servabatur, everteret, ibidem advenit. 7 Videns ergo, quia nisi virtus illud divina dirueret, eo quod dignitatem loci tenebat, humana non posset manu divelli, tota ad dominum mente conversus expetiit, ut qui ad petitionem quondam Heliae prophetae ignem de sublimi deposuit, qui infideles quinquagenos primo ac secundo exussit, ipse fanum daemoniis consecratum, ubi diversis erroribus munditiae ibidem repperit sub momenti hora dedicaretur obtinuit ipsamque postmodum fore vicum instituit. 9 Ibi enim bis senos degens per annos multis se ieiuniis et orationib
Abbreviated transcription (Latin):
uero uerissimus iam euange¬
lici cultor p̃cepti dicentis. qui reliquent pa¬
trem aut matrem uel agros ꝓpter me. centu¬
plum accipiet et uitam eternam possidebit:
relicta matre. omniũq rerum suarum cupi¬
ditate habendi: sub uiliano cesare martinũ
cuns primo fuerat instructus docum̃tis. cnq
uirtutes per totum ꝓpe romanorũ diuulga¬
bantur imperium. quiq cogentibus populis
turonicam in gallia iam regebat metropolim
expeciit: et tamdui cũ eodem commoratus ẽ
diunis semꝑ occupatus officus: donec ceceros
ecelesiasticos gradus. grãmq sacerdocii inuit
martino cogente susciperet. Adeptus namq
sacerdocii honorem: artiorem qͣm inter mo¬
nachos duceret diligeris uitam. ut solus solũ
liberius dñm sequi ualeret ⁊ martini ac mo¬
dum doctrinis eruditus. et eque benedictionib
roboratus: sese inuicem osculantes. et multũ
fientel. ab eodem ipso nolente discessit. Religio¬
sus demq dei sacerdos maurilius turonis egres¬

Expanded text:
ero verissimus iam evangelici cultor praecepti dicentis: Qui reliquerit patrem aut matrem aut agros propter me centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit, relicta matre omniumque rerum suarum cupiditate habendi, sub Iuliano tunc caesare Martinum, cuius primo profecerat instrumentis cuiusque virtutes per totum prope Romanorum divulgabantur imperium quique cogentibus populis Turonicam in Gallia iam regebat metropolim, expetiit et tam diu cum eodem commoratus est divinis semper occupatus offitiis, dum caeteros ecclesiasticos gradus gratiamque sacerdotii invitus Martino cogente susciperet. 4 Adepto namque sacerdotii honore artiorem quam inter monachos duceret diligens vitam, ut solus solum liberius dominum sequi valeret, Martini admodum doctrinis eruditus et aeque benedictionibus roboratus, se se invicem osculantes et multum flentes, ab eodem ipso nolente discessit. 5 Pretiosus denique dei sacerdos Maurilius Turonis egres
Abbreviated transcription (Latin):
uit sanctus orationi incumberet: mox temp¬
tator in coruo affuit: furatoq pane. aquam
effudit. S surgens amatus: his contemplatis
ait. Gr̃as tibi ago dñe iħ̾u bone. quia uis me¬
um augere ieunium: et hoc per tuum aderir
suffragium: qm̃ nichil ẽ qũ in hoc mundo abs¬
q tuo geratur arbitrio. Dost aliqd̾ igitur tem¬
poris. paruum eidem construitur antrum:¬

Expanded text:
vir sanctus orationi incumberet, mox temptator in corvo adfuit, furatoque pane, aquam effudit. Sed surgens Amatus, his contemplatis, ait: 'Gratias tibi ago, domine Iesu Christe, quia meum augere iubes ieiunium. Et hoc per tuum aderit suffragium, quoniam nihil est quod in hoc mundo absque tuo geratur arbitrio'. 4. Post aliquod igitur temporis parvum eidem construitur antrum
Abbreviated transcription (Latin):
nit fabulosum ⁊ andegauensem recurrat ac
urbem: ibi enim inueniet p̾ciosissimum con¬
fessorem xp̃i maurilium. imñsis uirtutib No¬
rentem : et nec minus renatum antistitem. suc¬
cessorem ipsius. miraculis choruscantem: p̃stan

Expanded text:
recurrat ad urbem. Ibi enim inveniet pretiosissimum confessorum Christi Maurilium immensis virtutibus florentem, et nec minus Renatum antistitem, successorem ipsius, miraculis coruscantem. 17. San
Abbreviated transcription (Latin):
lanis elapsus patriam ꝓpnam tiuesq relnqueret.
Uligitur peperto consilio: occulte ex imlae semet
ipsim epuit: de sanctorũ religuns quib: sc̃rae
degauensis mater ecclia decorabatur. secum clia¬
ues exportans. Cum autẽ peruenisiet AsTmaru.¬

Expanded text:
laris elapsus patriam propriam civesque relinqueret. laris elapsus patriam propriam civesque relinqueret. 77 Tali igitur reperto consilio, occulte exinde semet ipsum eripuit ex sanctorum reliquiis, quibus sancta Andecavensis mater ecclesia decorabatur, secum claves exportans. Cum autem pervenisset ad mar
Abbreviated transcription (Latin):
resuscirabit corpora. aut aci gl̾iam aut ał pe¬
nam sine fine uictura: qd per beatum maurili¬
um głosum antistitem suum. post septimum
elt positionis annum mortunm resuscita uerit pue¬
ram. satis credere possumꝰ. Sane beado cestipu
papa gregorio. fides non babet meritũ: cui huma¬
na ratio prebet experim̃tum. Miraculã s aup
non istud firine crediderit: qd in sc̃is et pec scos¬
uos alia multa que et p̾misimus dñs operari
liguatus ẽ semper et opcratur. nequaqͣm crraere
ualebui eatissimus igitur maurisius gepletoste
lollempnitatis capitello. obituq pucri qui absa
Rar ismatis dono exceslerat percognnto⁊ totum ict
sue dissimilituami deputauit: lacrimis multo
tempore reremediabilibus. sue culpam liguit
mobedientie. Cuicũ nec ista sufficerent: qui
multum ꝙ. qͥa ageret secũ amimo colluctante:
tandemi ieppent. ad inter conciues. tante negliger¬
dis piaculum plenc expiart nequiret: mili singu¬

Expanded text:
resuscitabit corpora aut ad gloriam aut ad poeresuscitabit corpora aut ad gloriam aut ad poenam sine fine victura, quod per beatum Maurilium gloriosum antistitem suum post septimum depositionis annum mortuum resuscitaverit puerum, satis credere possumus, sane beato testante papa Gregorio: Fides non habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. 75 Miraculum ergo qui non istud firme crediderit, quod in sanctis et per sanctos suos alia multa quae et praemisimus dominus operari dignatus sit semper et operetur, nequaquam credere valebit 76 Beatissimus igitur Maurilius, expleto sanctae sollempnitatis capitello obituque pueri qui absque carismatis dono excesserat percognito, totum id suae desitudini deputavit lacrimis multo tempore inremediabilibus suae culpam lugens inoboedientiae. Cui cum nec ista sufficerent, diu multumque quid ageret secum animo colluctante, tandem repperit, quod inter concives tantae neglegentiae piaculum plene expiare nequiret, ni singu
Abbreviated transcription (Latin):
scimus: quia ad głiam xp̃i laudemq antisti¬
ts sui. res ẽ condigna describi. Nam nouinus
aeicente ꝓpheta: quia omĩa quecũq uolunit anis
tecit in celo et in terra. in mari et in omnib: abys¬
sis. Et rerum: quia m ici suis iclem ẽ ipse mirabi
nem unius hominis. sol. luna. ceteraq sycieras
spacia unius dei minobilia sustitere: et qđ ac̃
pertussionem uirge moysi. mare rubrum in ge¬
minas ẽ partes diusum: sica q horeb petra. per¬
largas euomuit undas: qd̾q: contra naturam
intelligibiles asma edidit paucfacta loquelas
ad petitionem q helye trib annis et medio nẽ
plueret obseratum ẽ celum iterumq cum uolũ¬
it lius precib aperuit: qõq est mirabilius. acl
cibili sp̃c sc̃ĩ oper uebum patris ueraus procenat
deus et homo de urgine⁊ idemq per ceucis mi¬
sterium mortis destraxit imperiũ: qsoq etiam p
ipsum int̾imem scli ass pater mortuorum bominũ
omnũ. ex mitio in cincres redacta sub monto

Expanded text:
scimus, quia ad gloriam Christi laudemque antistitis sui res est condigna describi. 73 Nam novimus dicente propheta, quia omnia quaecumque voluit dominus fecit in caelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis, et iterum, quia in sanctis suis idem est ipse mirabilnem unius hominis sol, luna caeteraque sidera spatio unius diei immobilia substitere et quod ad percussionem virgae Moysi mare Rubrum in geminas est partes divisum siccaque Horeb petra perlargas evomuit undas quodque contra naturam intelligibiles asina edidit pavefacta loquelas ad petitionemque Heliae tribus annis et medio ne plueret seratum est caelum iterumque cum voluit suis precibus adapertum, quodque est mirabilius, si cibili spiritus sancti opere verbum patris verus processit deus et homo de virgine idemque per crucis mysterium mortis destruxit imperium quodque etiam per ipsum in fine saeculi deus pater mortuorum hominum omnium ex initio in cineres redacta sub momento
Abbreviated transcription (Latin):
anctoꝵ gesta calamo
pandere: ꝑ raphaelem
docemur archangłm. ad
tobiam loquentem. Con
di iberonimꝰ ad istud̃ nos ꝓuocauit exemplum:
qui postquam testamentum uccus et nouum
preclaro transtulit eloquio ⁊ etiam uitas
anachoritarum. hylarionis. pauli. malchi.
et alioꝵ florentissimo depinxit stilo: in memo¬
riam posteris ꝓfuturas. Et licet humanis lau¬
dib iustus non egeat: quẽ p̃sentia xp̃i clari¬
ficat. et aula paradisi uł societas angłica iã
retentat: tamen fidei ꝓpagant᷑ augmenta ⁊
cum xp̃c ꝑ suos famulos monstratur. magna

Expanded text:
anctorum gesta calamo pandere per Raphahel docemur archangelum ad Tobiam loquentem: Consi Hieronimus ad istud nos provocavit exemplum, qui postquam testamentum vetus et novum praeclaro transtulit eloquio, etiam vitas anachoritarum Hylarionis, Pauli, Malchi et aliorum florentissimo depinxit stilo in memoriam posteris profuturum. Et licet humanis laudibus iustus non egeat, quem praesentia Christi clarificat et aula paradisi vel societas angelica iam retentat, tamen fidei propagantur augmenta, cum Christus per suos famulos monstratur magna
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis q in collatione eucaristie ꝑficiuntur
ebis qͥ m cͥsmate ꝑficiunt᷑ et in ipso consecͣntur.
De sacerdotalib ꝑfectionib: In ipio comlet¬
c ꝑfectis ordimib idest menachoꝵ et seculo
renuntiantiũ etiam post baptismũ.

Expanded text:
De his, quae in collatione eucharistiae perficiuntur. De his quae in chrismate perficiuntur, et in ipso consecrantur. De sacerdotalibus perfectionibus. De perfectis ordinibus, id est, monachorum et saeculo renuntiantium etiam post baptismum.
Abbreviated transcription (Latin):
pum ih̾e: dixit ei. Carpe. manu istos apstr¬
me. Nam paratus su ꝓ hoib resaluandis iftm
cõmintare. sic mecũ et cũ benigiis. a honen¬
nis anglisesse. Ista sunt: que ego audeis eredo
uera esse. Hec ad cimofiluã dicta sunt.
ito uͭ interroganti ꝑ epłam que ẽ sapientie
domꝰ⁊ et qͥs ẽ crater. et que st̃ esce ei ex q
potus: luculentissime et clisertissime sat sres¬
orlegatum. consolatoria et ꝓphalos extut aor¬
epła: qua p̃dicit ei sicit ex cles qlidicerat. ꝓci
aclhuc de coclem exilio iecditurꝰ E iliasiansꝰ
euanglium foret p̃dicatiarꝰ Qũa eti amabne ge¬
storũ narrationi in serere aignũ lixian rã ee¬
Accum ato: et credito pathmoisiule. appeliats
lacram ammam cdilectisime. est in hoc aelĩ¬

Expanded text:
pum Jesus dixit ei: Carpe, manu in istos constipum Jesus dixit ei: Carpe, manu in istos constime, nam paratus sum pro hominibus resalvandis iterum commutare, sicut mecum ac cum benignis ac humanis angelis esse. Ista sunt, quae ego audiens, credo vera esse. » Haec ad Demophilum dicta sunt.ito vero interroganti per epistolam, quae est sapientiae domus, et quis est crater, et quae sunt escae ejus, et qui potus, luculentissime et disertissime satis res insula relegatum, consolatoria et prophetalis exstaa, qua praedixit ei, sicut ex Deo didicerat, quod adhuc de eodem exsilio rediturus, et in Asia Evangelium foret praedicaturus. Quam etiam hic gestorum narrationi inserere dignum duximus, ita existae, determinato et credito Pathmo insulae. Appellans sacram animam, dilectissime, est mihi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quoq et esse uiros in medio serpentium cũ
tumultu ꝑlonantes: et ꝑcucientes utq impel¬
lentes in baratrũ cos qͥ cinciabant᷑. Uiclẽ batue
itidem ei qͦsclam alios uiros accessisse edaliar
qͥ uolebant ut ipsi miseri in brri cuaarensꝰ
et satisfacerent: si hi qͥ prtiebint. eturiarnt᷑¬
bant eos. nolebant. Cumq hiłque deorelm
conspexerat carpus intenderet. et sipoal aue
prius uiderat negligeret ⁊ et teciere cepisset atq
lassari. qͥa iam rei non caderent in ꝓfunelta¬
tem uoraginis insuꝑ imisceiter maleduti¬
set illis: respexit sursum ⁊ et uix se uddere cesũ
posse denuo dixit: s. iħm benignũ intrtus est
miserantem suꝑ peccatores qͥ to: quebamt᷑⁊ et ex¬
urgentem illum de celesti throno. ac descenden¬
tem usq ad illos: et manĩ bemignam ilei ne
tormentis positis poriexisse. Moxa. analorũ
multitudines qͥ cum eo clescenderant coaerepoe¬
runt illos de utraq parte in quastab apa cdemi
torquerent᷑. qͥndo eis manũ porteai ueraan

Expanded text:
quoque et esse viros quosdam in medio serpentium, cum tumultu personantes et percutientes, atque impellentes in barathrum eos qui cruciabantur. Videbatur itidem ei, quosdam alios viros accessisse ad illos; qui volebant, ut ipsi miseri in brevi cruciarentur, et satisfacerent: sed illi qui percutiebant et impellebant eos, nolebant. Cumque his, quae deorsum conspexerat, Carpus intenderet, et superna, quae prius viderat, negligeret et taedere coepisset atque cessari, quia jam rei non caderent in profunditatem voraginis, insuper immisericorditer maledixisset eis, respexit sursum, et vix se videre posse coelum denuo dixit: Sed Jesum benignum intuitus est, miserantem super peccatores qui torquebantur: et exsurgentem illum de coelesti throno, ac descendentem usque ad illos, et manum benignam in tormentis positis porrexisse: moxque angelorum multitudines, qui cum eo descenderant, coacceperunt illos de utraque parte, in qua stabant, dum torquerentur, quando eis manum porrexit benign
Abbreviated transcription (Latin):
uilationẽ accipiens infidelem qͥdem conuite¬
ret: apostatam aut̃ benignitate paniereg et
hortando eos conuiti donec ẽ hoclie ñ cleficeret
sic ꝙ: illos in diumam scientiam de cerretiecre
is hoc pacient̾ non sufferens: et nescio q̃ m nit¬
ta qͥdam infestatione et amantucline tabes¬
cens: dormitũ ꝑrexit. ex hoc male habens. ue¬
peri eñ erat. Cura mediam auit noctems solei¬
citus nãq erat isto in temꝑe aq cluarnos hom¬
noseigilare ⁊ surrexit a sompnis: et curbatio¬
ne nimia anxians steit adorationemn bene¬
ducte. Enstabatur eni et grauabatei ui ben
modum⁊ dicens ñ esse iustũ ut uiuerent u
retas. Et bec dicens: postulaiit am̃ ut igne
celesti ambo umnul in misericorditer amute¬
rent uitam. a cũ dixisset ⁊ statim ẽ raptus in
de domũ in qua stabat concuissamiet a cupen

Expanded text:
tulationem accipiens, infidelem quidem convertetulationem accipiens, infidelem quidem converteret, apostatam autem benignitate vinceret, et hortando eos converti, donec est hodie, non deficeret, sicque illos in divinam scientiam duceret. Sed is hoc patienter non sufferens, et nescio quo modo multa quadam infestinatione et amaritudine tabescens, dormitum perrexit, ex hoc male habens vespere enim erat. Circa mediam autem noctem solitus namque erat isto in tempore ad divinos hymnos evigilare, surrexit ex somnis, et turbatione nimia anxians, stetit ad orationem, non benedicens. Tristabatur enim et gravabatur ultra modum, dicens non esse justum ut viverent viri, rectas. Et haec dicens postulavit Dominum, ut igne coelesti ambo simul immisericorditer amitterent vitam. Quod cum dixisset, statim est raptus in se
Abbreviated transcription (Latin):
minationes: ubi semꝑ cũ deo erunt. qͦc ẽ bo¬
norũ omniũ maximũ. Isti autẽ et hic decideñ
a diuina simul et ꝑpetua pace: et post mor
nigno ꝑ multam benignitatẽ et miscłiam
fieri. et semꝑ manere cũ eo: et segregari de ma¬
lis iniustificantib nos. Atq post pauca. Et
si uis ait. cdiuinam uisionẽ cuiꝰdam uiri rece¬
ram tͥ: qͣm ñ deridebis. Ulerũ em̃ dicam
Um eẽm aliqͦndo secus cretam. hospicio
consecrationes: nisi pri ei ostenderet᷑ cde suꝑmis
ꝓpicia uisio eranti. ante oblationẽ icĩssimi sa¬
crificii. Conferentib nãq nobis quedam ad
inuicem: recalit m idem se nimis contrista¬
tum a guodam infideliũ. Causa aut̃ erat ip¬
sius tristicie: qm idem inficelis. lu celebraren¬
tur dies festi eorũ aberrare fecit quendlama ti¬
delem a benigno iħu clño nr̃o. Que consolati
suasi ei oportunum esse. ut ꝓillis cs consoia
clementiam peteret: et a deo saluatore apr¬

Expanded text:
minationes, ubi semper cum Deo erunt: quod est bominationes, ubi semper cum Deo erunt: quod est bonorum omnium maximum: isti autem et hic decident a divina simul et perpetua pace, et post mortnigno per multam benignitatem et misericordiam fieri, et semper manere, cum eo et segregari de malis injustificantibus nos? atque post pauca: Et si vis, ait, divinam visionem sancti cujusdam viri referam tibi, quam non deridebis: vera enim dicam, Cum essem aliquando secus Cretam, hospitio consecrationes, nisi prius ei ostenderetur de supernis propitia visio, oranti ante oblationem sanctissimi sacrificii. Conferentibus namque nobis quaedam ad invicem, retulit mihi idem, se nimis contristatum a quodam infidelium. Causa autem erat ipsius tristitiae, quoniam isdem infidelis, dum celebrarentur dies festi eorum, aberrare fecit quemdam fidelem a benigno Jesu Domino nostro. Quem consolans suasi ei opportunum esse, ut pro illis divinam clementiam peteret, et a Deo Salvatore opi
Abbreviated transcription (Latin):
benigni ipsius sp̃s. Docere eñi ñ cruciare opor¬
tet ignorantes: sicut et cecos ñ cruciamꝰ. s ma¬
nu cducimꝰ. Benignꝰ nãq errantẽ inqͥrit. et re¬
fugientẽ uocat ⁊ atq uix inuentũ in humeris
tollit: qͥ et refugientib cupide iungit᷑ et ñ de¬
clignat᷑ dedignari a se reicientib : et sine causa
ꝓuocantes se tolerat. et ipse excusat. iimo pmnt¬
tit mederi eos: et appropiantib sibi p̃occurrit &
obuiat. et totus totos complectens deosculat᷑:
et ñ accusat. aut impperat eis pͥora eoꝵ s cdili¬
git p̃sentia: et diem festũ agit ⁊ ec conuocat
amicos beniguos uidelicet angłos: ut sit om¬
niũ delectanũ habitatio. Quicũq gͥ miq
agere aut benetacere inciprunt: ulos sibi sp̃s
benignitace aut maliuolentia sentiant. quor
uoluntatẽ facere inchoant. Et hi qͥdem benig¬
norũ angłorum discipłi ac comites. ad sem
existens seculũ beatissimas suas delegant ter¬

Expanded text:
benigni ipsius spiritus. Docere enim, non cruciare, oporbenigni ipsius spiritus. Docere enim, non cruciare, oportet ignorantes, sicut et caecos non cruciamus, sed manu ducimus. Benignus namque errantem inquirit, et refugientem vocat, atque vix inventum in humeris tollit. Qui et refugientibus cupide jungitur, et non dedignatur dedignari a se rejicientibus, et sine causa provocantes se tolerat, et ipse excusat. Imo promittit mederi eos, et appropinquantibus sibi praeoccurrit et obviat, et totus totos complectens deosculatur, et non accusat aut improperat eis priora eorum; sed diligit praesentia, et diem festum agit, et convocat amicos, benignos videlicet angelos, ut sit omnium delectantium habitatio. Quicunque igitur inique agere aut benefacere incipiunt, illos spiritus benignitate aut malitia sociant, quorum voluntatem facere inchoant. Et hi quidem benignorum angelorum discipuli ac comites, ad semper existens speculum beatas suas delegant ter
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ saluatoris uti illũ causa poposcerit. benignũ
eũ appellat ⁊ qͣm etiam si qͥs intente ꝑlegerit. non
et qua fiducia post lapsum si contigerit. ad be¬
nignũ recurrere qͥsq debeat puidebit. Mmi¬
strorũ etiã eccłiasticorũ ordinem. et excellentiã
atq auctoritatẽ sacerdotũ in ea plenissime sa¬
tis ostencuit: cui hanc quoq ñ dicam fabulam s
rem spũalem sp̃ualiter gestam subuugit.
Qͣm hic ob utilitatẽ ista legentiũ. in quorum
manus fortasse pleuitudo ipsarũ ñ ꝑueniet
litterarũ: narrare censuimꝰ.
it enim post multa. et inter alia. Non
ñ erumpet neq clamabit. Mictis eñi ẽ: et ꝓpi¬
ciatio pro peccatis nr̃is. Quappt̃ u iccipiemus
o dimofile tuos delantes impetus. etiam si de¬
cies milies resumas fineem et helyam: cũ au¬
cdierimꝰ illa que placebant et displicebant¬
de benigno iħu a discipulis eiꝰ. qͥ fuerunt in
carnis commoratione participes. mansueti et

Expanded text:
Domini Salvatoris uti illum causa poposcerit, benignum Domini Salvatoris uti illum causa poposcerit, benignum eum appellat, quam etiam si quis intente perlegerit, non et qua fiducia post lapsum, si contigerit, ad benignum recurrere quisque debeat, pervidebit. Ministrorum etiam ecclesiasticorum ordinem et excellentiam atque auctoritatem sacerdotum, in ea plenissime satis ostendit. Cui hanc quoque, non dicam fabulam, sed rem spiritalem spiritaliter gestam subjungit. Quam hic ob utilitatem ista legentium, in quorum manus fortasse plenitudo ipsarum non perveniet litterarum, narrare censuimus. Ait enim post multa et inter alia: « Nonon erumpet neque clamabit. Mitis enim est, et propitiatio pro peccatis nostris. Quapropter non recipiemus, o Demophile, tuos zelantes impetus, etiam si decies millies resumas Phineem et Eliam, cum audierimus illa, quae placebant et displicebant benigno Jesu a discipulis ejus, qui fuere in carnis commoratione participes mansueti et
Abbreviated transcription (Latin):
rendo: cũ hinc nob̾ arcius iunctus eris Is em̃ ẽ.
illudẽ. cuiꝰ me fulgore ob tenebras eras solutus
hinc inde fulcis muld oloriis. et multiplicib
etiã intra penetralia infuliginare. et acuminatis
spiculis terebrare: qm̃ ut fatebare. illi noticia
sapida nosci ut inhiabas. mentali palato resul¬
tabat: et declignans in uentre tue noticie sedem
sumere. abnuebat. Sic sic modo cognoscentia
et ꝓuida corcla gerens suscipe ⁊ ne ꝓhis qͥ ñ sunt.¬
qͦd est uerũ remutes: et ꝑtinatior ad falsa tẽptan¬
tib esto⁊ qͣm ad uerũ est suggerentib nr̃is uotis
extiteras. Itanam in iħ̾u esse et uita mea. letus
iam moriar: cũ ipse in eo diues
liter increpans. qm̃ eũ qͥ afide apostatane¬
rat ꝓhibuit recipi ⁊ ualde utilem scͥpsit epłam.
exemplis ac scͥpturarũ testimonus. in modum
serti. de agro pleno sc̃e scͥpture cui benedixit
dñs collecti redolentẽ: in qua ubicũq uocabulo

Expanded text:
rendo, cum hinc nobis arctius junctus eris. Is inest rendo, cum hinc nobis arctius junctus eris. Is inest illud est, cujus me fulgore obtenebrans, eras solitus hinc inde fucis multicolis et multiplicibus, etiam intra penetralia infuliginare, et accuminatis spiculis tenebrare. Quoniam, ut fatebare, illius notitia sapida nosci, ut inhiabas, mentali palato se resultabat, et dedignans, in ventre tuae notitiae sedem sumere abnuebat. Sic, si modo cognoscentia et provida corda gerens, suscipe, ne pro his qui non sunt, est verum temutes: et pertinacior ad falsa tentatibus esto, quam ad verum est suggerentibus nostris votis exstiteras. Ita nam in Jesu esse et vita mea, laetus jam moriar, cum ipse in eo vives.liter increpans, quoniam eum, qui a fide apostataverat prohibuit recipi, valde utilem scripsit epistolam, exemplis ac Scripturarum testimoniis in modum serti, de agro pleno sacrae Scripturae, cui benedixit Dominus, collecti redolentem. In qua ubicunque vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
caligine tabescente: ut purgatũ iecdut so¬
fargationc eclyptica solem patimolestiasude¬
bere⁊ et lunam ab oriente solarem fulgore uelis
et iopieis obilicente solere ioccicliua ora captare
ꝑfugia: tẽ aut̃ luicigenos thesauros caligines qs
ꝓferentes aeondert ꝯitidentes. psertimncũ lune¬
cleesset. et nec conuentus tempus ppiqͣret. aio
adte pitie uaste sacrariũ adhuc nescius tante
rei misteriũ. Quid inqͣm speculũ doctrine appol¬
lofam. his secretis ascribis: Ad que mntu inquis
hoĩe cliuo: et ñ humani sensus sermone. Ista o
bone dionisi: diumnarũ retͥbutiones st̃ uerum.
Deniq notatũ ferie diem et annũ. annuntia¬
tioni qͥm paulus ñr aurib suspensis intonuit.
signis acclamantib concordari expertus: deci
ueritati manus ⁊ et falsitatis sũ nexib absolut᷑
Qͣm ineffabilit̾ effero. tibiq infero. que ẽ et uia.
ac uita ⁊ et uerũ lum̃ ẽ. qͦd illuminat omnem
hoĩem uenientẽ in hunc mundũ: cui tu tanddẽ

Expanded text:
caligine tabescente, ut purgatum rediit sofagitatione ecliptica solem pati molestias non debere, et lunam ab oriente solarem fulgorem velis Aethiopicis obducentem, solere in occidua ora captare perfugia, tunc autem lucigenos thesauros caligines, quas proferentes recondere Occidentis, praesertim cum lundeesset, et nec conventus tempus propinquaret, aio ad te peritiae vastae sacrarium, adhuc nescius tantae rei mysterium: Quid, inquam, speculum doctrinae Apollophani, his secretis ascribis? ad quae mihi tu inquiens omine divo, et non humani sensus sermone: Ista, o bone Dionysi, divinarum retributiones sunt rerum. Denique notatum feriae diem et annum annuntiationi, quam Paulus auribus nostris suspensis insonuit, signis acclamantibus, concordare expertus, dedi veritati manus, et falsitatis sum nexibus absolutus: quam ineffabiliter effero, tibique infero, quae est et via ac vita, et verum lumen est, quod illuminat omnem hominem venientem in mundum , cui tu tandem,
Abbreviated transcription (Latin):
terpellans memoriam et renouationẽ tue uere
theologie: paulopost et si audacter dico. uosip̃os
mͥ choadunari. Idoneus aut̃ omnino sũ p̃nm¬
tiare tͥ. et discens ex deo: et discens qͥa et ex path¬
mo carcere dimitteris ⁊ et in asiaticam terram
reu̾teris: ibiq ages benigni dei imitationes ⁊ et
his qui post futuri st̃ ea trades.

Expanded text:
terpello memoriam, et renovationem tuae verae terpello memoriam, et renovationem tuae verae Theologiae, paulo post, etsi audacter, dico vos ipsos mihi coadunari. Idoneus autem omnino sum praenuntiare tibi, et discens ex Deo, et dicens: quia et Pathmo carcere dimitteris, et in Asiaticam terram reverteris, ibique ages benigni Dei imitationes, et his qui post te futuri sunt eos trades.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecuntur: Bigna siqͥdem cis agunt: cũ a
scis scelerati se segregant. Uerum abigentes &
secernentes eos ex insibilib: iuisibiliũ p̃ten¬
dunt imaginem. Neq eni in scl̃is uenturis
erit culpandus ds̃ de iustis segregationibus ⁊
pios iam cũ deo inde uideamꝰ effectos. qm̃ ue
ritatis cũ sint amatores. a libidine quidem re¬
cedunt rerũ materialiũ ⁊ ac in om̃ib malorũ
ommũ liberi. cupiditate diuma bonorũ om̃iũ
pacem diligunt et scĩficationẽ: et de p̃senti in¬
choant uitam fut᷑am. angłice decenterq in
medio hominũ conuersantes ⁊ cũ omni am¬
mi affectione. et diuma noĩatione atq benig¬
nitate. seu ceteris bonis. Quappter ñ uos hoc
conturbet. quasi suspicantes non patr: s et
corporis passiones tantũ mͦ iudicare. ñ aũt̃ te
His omissis: qui seipsos agunt in bonũ conu̾¬
tere. nobis uos opto adiungere. et luminis par¬
ticipes esse. Nos aut̃ nulla adu̾sitas pͥuabit
ioh̾e splendidissimo radio. Nunc quidem in¬

Expanded text:
s? Digna siquidem eis agunt, cum a sanctis scelerati se segregant. Verum abigentes et secernentes eos, ex visibilibus invisibilium praetendunt imaginem. Neque enim in saeculis venturis erit culpandus Deus de justis segregationibus, pios jam cum Deo inde videamus effectos. Quoniam veritatis cum sint amatores, a libidine quidem recedunt rerum materialium, ac in omnibus malorum omnium liberi cupiditate, divina bonorum omnium pacem diligunt et sanctificationem, et de praesenti inchoant vitam futuram, angelice decenterque in medio hominum conversantes, cum omni animae affectione, et divina nominatione, atque benignitate, seu caeteris bonis. Quapropter non vos hoc conturbet, quasi suspicantes non pati, sed et corporis passiones tantummodo judicare, non autem eas te His omissis, qui se ipsos agunt in bonum convertere, nobis vos opto adjungere, et luminis participes esse. Nos autem nulla adversitas privabit a Joannis splendidissimo radio. Nunc quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
multo igne fãmantera. usq ad ipsucles cen¬
dentem: celũ aut̃ ipsũ totĩ accensipm:. aese
in parte australi iħm benignũ in chrono se¬
dentem: et astantẽ ei in hominũ specieb mesti¬
mabilem angłorũ numerum. Hec uidens
desuꝑ et admirans carpus: cũ se iclinassẽt
dleorsum uidit tram horribili hiatuaotam
et terebrosum baratrũ hiscens et eo scpt
uros de qͥaib temptabat᷑ ante se iieos degine
brco tenebrosissimi baratri sta i. trargie
mseros nimis: nondũ tam̃ ieiectos abinete¬
bilitate lubricationis. in quauaculantes col¬
abebant᷑ Deor sum ũ baratii uidit sergesces
libebant. et uellebant iiem serpentes esslem

Expanded text:
ipsum descendentem; coelum autem ipsum totum accensum, atque in parte Australi, Jesum benignum in throno sedentem, et astantem ei in hominum speciebus inaestimabilem angelorum numerum. Haec videns desuper, et admirans Carpus, cum se inclinasset deorsum, vidit terram horribili hiatu apertam, et tenebrosum barathrum hiscens, et eosdem viros de quibus tentabatur, ante se in margine lubrico tenebrosissimi barathri, stare trementes et miseros nimis, nondum tamen dejectos ab instabilitate lubricationis in qua vacillantes collabebantur. De deorsum vero barathri, vidit serpentes tibus trahebant, et vellebant iidem serpentes eosdem