comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decernendũ & statuendum. Ille uͦ hoc
audito obstupescens nullo modo eredu¬
lus. uerebat᷑ ne aliqua milleformis dia¬
boli astutia delusa uisus hominũ falle¬
ret. ciq alimoniȩ refocilanti in scere¬
tiorib positę qualicumq arte admi¬
nistrarent᷑. Tunc cum suis inito consilio
uocatoq de monasterio sc̃ȩ qualburge
ualde religioso prb̃o. auctoritate pon¬
tificali iterũ iterumq mandauit. ut
eandẽ de qua loquimur ancilla in
suã susceptam custodiam. ne aliqua
astutia humanos fallens obtutus cau¬
tissime obseruaret. Quod & fecit. &¬
ut prius narratũ fuerat a se diligentis¬
sime comꝑtum ep̃o nunciauit. Iunc
p̃sul om̃i dubitatione detersa. quasi
iam compulsus credidit. Sic deniq ad¬
huc triennio a scĩ martini missa usq
ad illum consistebat diẽ. Oꝑabatur
tam̃ iuxta facultatis modulũ. quicquid
issi fuerat inunctũ. Eucharistiã uero
quotiens sumere nitebat᷑. nisi cum om̃i

Expanded text:
discernendum et statuendum. Ille vero hoc discernendum et statuendum. Ille vero hoc audito obstupescens, nullo modo credulus, verebatur ne aliqua milleformis diaboli astutia delusa visus hominum falleret, eique alimoniae refocillatio in secretioribus positae qualicunque arte administraretur. Tunc cum suis inito consilio, vocatoque de monasterio S. Walburgae valde religioso presbytero, auctoritate pontificiali iteruam, de qua loquimur, in suam susceptam custodiam, ne aliqua astutia humanos falleret obtutus, cautissime observaret. Quod et fecit, et, ut prius narratum fuerat, a se diligentissime compertum episcopo nuntiavit. Tunc praesul omni dubitatione detersa quasi jam compulsus credidit. Sic denique adhuc triennio a S. Martini missa usque ad illum consistebat diem. Operabatur tamen juxta facultatis modulum quidquid illi fuerat injunctum. Eucharistiam vero quoties sumere nitebatur, nisi cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
redire. &. aliquid alimonie tibimet ipsi
consulens ꝑcipe. Si uͦ quolibet falleris
fantasmate. fatere filia fatere. & noli eru¬
bescere. Credo procerto sifateris. quod
mox domine nr̃e p̃cib adiuueris. His
auditis. ob nimiã obiurgationẽ erubes¬
cens coacta satagebat aliquid gustare nec
poterat. Sed ne exhortantis dĩ ancille
suasoria contemnere uerba uideretur.
petiit de deteriori sibi sicera porrigere.
Ex qua dum ꝑmodicum inuita degustas
ad monasterium᷑ reducta ᷤ. ñ post multũ
temporis insu recuꝑato. sed in eadẽ qua
prius cunctis obstupenda decinebatur
abstinentia ꝑdurauit. Cumq mat̾ p̃dic ͥ
ta familias totaq illa puellaris congre¬
gatio de huiusmodi inaudita umquã
causa nimis obstupescerent. inito con¬
silio presulem uenerandum ad cuiꝰ
diocesim id monasteriũ subiciebat᷑.
adierunt. remq ꝑ ordinẽ ab initio
gestam narrauerunt. quid eiꝰ pruden¬
tie suꝑ hoc incredibili signo uideret᷑

Expanded text:
redire, et alimoniae aliquid, tibimetipsi redire, et alimoniae aliquid, tibimetipsi consulens, percipe; si vero quolibet falleris phantasmate, fatere filia, et noli erubescere; credo pro certo si feceris, quod mox dominae nostrae precibus adjuveris. His auditis ob nimiam objurgationem erubescens, coacta tentabat aliquid gustare, nec poterat. Sed ne exhortantis Dei ancillae suasoria verba contemnere videretur, petiit sibi de deteriori sicera porrigere. Ex qua dum permodicum invita degustassad monasterium reducta non post multum temporis visum recuperavit; sed in eadem, qua prius cunctis obstupenda detinebatur abstinentia, perduravit. Cumque praedicta materfamilias totaque illa puellaris congregatio de hujusmodi inaudita unquam causa nimis obstupescerent, inito consilio, praesulem venerandum, ad cujus dioecesim id monasterium subjiciebatur, adierunt; remque per ordinem ab initio gestam narraverunt, quod ejus prudentiae super hoc incredibili signo videretur esse
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ut si aliquando temptaret de
aliquo gustare: statim euomuisset.
Cum uͦ sibi omnino sine celeri uomi¬
tu nichil posse gustare extitisiet: ro¬
gauit predictam di famulã chiechildã
ut nichil uictualis stipendii illi impende¬
ret. cum om̃e qđ impenderat ꝑdidisset.
corpus absq alimento tam diu posse ui¬
uere. quid de ea ageret nimis estuabat.
Tandem ad alteram illiꝰ monasterii eccłam
ibi prope sitam cam direxit. cominendats
illã cuidam ex consororib eiꝰ quȩ ibidẽ
procuratrix fuerat constituta. Quam
suscipiens cum om̃i diligentia obserua¬
uit. sexq ebdomadib fere secum decinuit.
in quib nichil eam manducasse uel bi¬
bisse certissimũ fuit. Quib expletis. ue¬
nit p̾fata thiethilda hanc uisitare. qđ
factum fuisset comperiit. Tunc di anen¬
la thiethildis. diuersis modis & blandi¬
tiis cepit exhortari dicens. Noli mi kñĩa
filia. noli huiuscemodi obstinatione de
seducere. sed potius ad mentẽ accelera

Expanded text:
rium, ut si aliquando tentaret de rium, ut si aliquando tentaret de aliquo gustare statim evomuisset. Cum vero sibi omnino sine celeri vomitu nihil posse gustare credula exstitisset, rogavit praedictam Dei famulam Thiedildem ut nihil vitalis stipendii illi impenderet, cum omne quod impenderet perdidisset. corpus posse absque alimento tandiu vivere, quod de ea ageret, nimis aestuabat. Tandem ad alteram illius monasterii ecclesiam ibi prope positam eam direxit, commendans eam cuidam ex consoribus ejus, quae ibidem procuratrix constituta erat. Quam suscipiens cum omni diligentia observavit, sexque hebdomadis fere secum detinuit; in quibus eam nihil manducasse vel bibisse certissimum fuit. 9. Quibus expletis, venit praefata Thiedildis hanc visitare, quod factum fuisset comperit. Tunc Dei ancilla Thiedildis diversis modis et blanditiis coepit eam exhortari, dicens: « Noli, charissima filia, noli hujusmodi obstinatione te seducere, sed potius ad mentem accelera
Abbreviated transcription (Latin):
columẽ remisit. sed mox ut regressa ẽ.
pristino languore correpta ẽ. Uidens
silium. quod ullo modo amonasterio pꝰ
sanitatem abduceret᷑. cum festinatione
cam reducentes. eccłȩ in propriũ reddi¬
derunt famulatũ. Statimq conualuit.
sed gulȩ intolerabili appetitu fatiga¬
bat᷑. Sed dum nimis inde laborans ue¬
recundaret᷑. inito consilio prudent̾
confessa ẽ hoc cuidã thiethildȩ ciusdẽ
monasterii procuratrici. quatinꝰ eius
orationib ab hac insatiabili ingluuie
liberari mereret᷑. Quȩ eius afflictioni
compassa. salubre excogitans consiliũ
fecit eam acciꝑe benedicti panis portio¬
nem a quodam uenerabili prbo nomine
immundo. ut gͦ ex eo gustauit. ita pau¬
latim miro modo docrescere cepit &
aqͥnichilari. ut antea semꝑ consueuit
augmentare. ut tandem nichil aliuo
edere nisi caseum. & bibere nisi lactis
ualde modicũ circa dimidiũ potuis
corporalis nutrimenti defecit deside¬

Expanded text:
columem remisit. 8. Sed mox ut regressa est, columem remisit. 8. Sed mox ut regressa est, pristino languore correpta est. Vidensnsilium fuisse, quod ullo modo a monasterio post sanitatem abduceretur, cum festinatione eam reducens ecclesiae in proprium tradidit famulatum, statimque convaluit; sed intolerabili gulae appetitu fatigabatur. Sed dum nimis inde laborans verecundaretur, inito consilio prudenter confessa est hoc cuidam Thiedildi ejusdem monasterii procuratrici, quatenus ejus orationibus ab hac insatiabili ingluvie sublevaretur. Quae ejus afflictioni compassa, salubre excogitans consilium, fecit eam accipere benedicti panis portionem a quodam venerabili presbytero, nomine Reimundo. Ut ergo ex eo gustavit, ita paulatim miro modo decrescere coepit et annihilari, ut antea consuevit augmentari, ut tandem nihil aliud edere nisi caseum et bibere nisi lactis valde modicum circa fere dimidium annum corporalis nutrimenti defecit deside
Abbreviated transcription (Latin):
stimoniis: quandã fuisse euiꝰdã familiȩ
ancillamꝰ nomine fretheradã Pũ fa¬
miliarius ceteris in obsequio sui domini¬
ancillaret᷑. subitanee egritudinis mo¬
lestia carpebat᷑. In qua dum misera¬
bilit̾ uexaret᷑. patlisꝑ conualuit. sed
tanta deinde sibi succreuit ingluuies.
ut ñ saturari ullatenus. sed uix refocila¬
ri potuisset. Cui dum plurimũ eiꝰ pro¬
pinqui uictꝰ copiam in primis admini¬
strassent. illaq de die in diẽ maiora
semꝑ subsidia concupisceret: quid de
ca facerent sollicite tractare ceperunt.
Nondum enim incessu fruebat᷑. sed
scabellulis fłebilit᷑ reptabat. Tunc
nam petiit. ut pręfatȩ uirginis ora¬
dum ueniens instant᷑ suppli caret: ter
tio die debilium pedum adepta
ẽ sanitatem. Quod audiens p̃dicta familia
dominus uidelicet eiusq dña. nimis gau¬
demq ancillam sc̃ę uualburgę in propͥe¬
tatẽ iugit̃ ad seruiendũ dederunt. Sed
ibiq illam aliquandiu manere ꝑmit¬

Expanded text:
stimoniis. Quaedam cujusdam familiae ancilla, nomine Fritherada, dum familiarius caeteris in obsequio sui domiancillaretur, subitaneae aegritudinis molestia carpebatur: in qua dum miserabiliter biduo vexaretur, paulisper convaluit; sed tanta deinde succrevit sibi ingluvies, ut non saturari ullatenus, sed vix refocillari potuisset. Cui dum plurimam ejus propinqui victus copiam imprimis administrassent, illaque de die in diem majora semper subsidia concupisceret, quid de ea facerent sollicite tractare coeperunt. Nondum enim incessu fruebatur, sed scabellulis flebiliter reptabat. Tunc nam petiit, ut praefatae virginis oradum veniens instanter supplicaret, die tertio debilium pedum adepta est sanitatem. Quod audiens praedictae familiae dominus videlicet, ejusque domina, nimis gaudemque ancillam S. Walburgae in proprietatem ibidem jugiter ad serviendum dederunt. Sed ibique illam aliquandiu manere permit
Abbreviated transcription (Latin):
mis restaurauit comprouincialib atq
dedicauit. Transacto gͥ anno memoratꝰ
gum cum quadã scĩmonali liubila
nuncupata illuc transire p̾cepit. qua¬
tinus corpusculũ scẽ uualburgȩ cum
summa diligentia effodientes. & cũ
nolarũ clangore ymnoꝵq concentib
omĩq reuerentia ad heistatense depor¬
tarent cenobium. Quod cum om̃i po¬
pulari exultatione in undecima Ra¬
lendas octobris ꝑfeccrunt̾. sicut & eius¬
dem antistitis iussu frĩs nualburgę
uuinniboldi membra post tres dies.
ostaua kalendas octobris ex eadem ȩc¬
clesia tollentes. ad eundẽ transtulert̃¬

Expanded text:
mis restauravit comprovincialibus atque mis restauravit comprovincialibus atque dedicavit. Transacto igitur anno, memoratugum cum quadam sanctimoniali, Liubila nuncupata, illuc transire praecepit, quatenus corpusculum S. Walburgae cum summa diligentia effodientes et cum nolarum clangoribus hymnorumque concentibus, omnique reverentia ad Heystatense deportarent coenobium: quod cum omni populari exsultatione undecimo Kalendas Octobris perfecerunt. Sed et ejusdem antistitis jussu fratris S. Walburgae Winniboldi membra post tres dies octavo Kalendas Octobris ex eadem ecclesia tollentes, ad eumdem locum transtuler
Abbreviated transcription (Latin):
habere uoluisti: Nam seruoꝵ illuc con¬
uenientiũ cenulentis cotidie calcor pe¬
dib. uulgaribꝰq uestigiis comprimor.
Scito gͦ cognoscens qm̾ tale aliquos tͥ in¬
dicium pandam. quo ñ recte te erga me
& domum di egisse comperias. ut si te reũ¬
iam exinde cognoueris. ueniam merearis.
praximo dum erecti essent parietes eius¬
dem fabricȩ prominentes. trabiũq cõ¬
pago sequenti die suꝑ muros deberẽt ap¬
poni: nostu aquilonaris paries subito usq
ad terram corruit. terroremq haud
mini inum tam domesticis quam cunctis cir¬
cumquaq conuersantib incussit. Facto
atitẽ mane. cum ad huiꝰmodi specta¬
culũ om̃s pauidi conuenissent: custos
ciusdẽ ȩccłȩ nomine regemfridus prescrip¬
to p̾suli otgario ꝑ uelocissimũ hoc in¬
timauit nunciũ. Qui hoc audito. mox
uisionẽ quam uiderat completã. eẽ.¬
intelligens illuc accelerauit. atq cum
om̃i festinantia ȩccłam cum deuotissi¬

Expanded text:
habere voluisti? Nam servorum illuc conhabere voluisti? Nam servorum illuc convenientium temulentis quotidie calcor pedibus, vulgaribusque vestigiis comprimor. Cito enim cognosces quoniam tale aliquod tibi indicium pandam, quo non recte te erga me et domum Dei egisse comperias, ut, si te reum exinde cognoveris, veniam merearis. proximo dum erecti essent parietes ejusdem fabricae, et prominens trabium compago sequenti die super muros deberet apponi, noctu aquilonaris paries subito usque ad terram corruit terroremque haud minimum tam domesticis quam cunctis circumquaque conversantibus incussit. Facto autem mane, cum ad hujusmodi spectaculum omnes pavidi convenissent, custos ejusdem ecclesiae, nomine Reginfridus, praescripto praesuli Otgario per velocissimum hoc intimavit nuntium. Qui hoc audito mox visionem quam viderat esse completam intelligens, illuc acceleravit, atque cum omni festinantia ecclesiam cum devotissi
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis int̾ alia nob̾ cognitis in suaui¬
tate ꝑactis. beatissima uirgo cum in dõ
corroborata mundũ cum eiꝰ concupiscen¬
tiis penitus suꝑasset. omnib se sequentib
ad omnẽ religionẽ imitabilis facta: tan¬
dem ex hoc mundo triumphans obut.
Et paradysum sui triumphi brauiũ sus¬
ceptura beatissime adiit. & in eodem quo
semꝑ xp̃o ancillabat᷑ monasterio. cum
maxima sepulta. ẽ. honorificentia.
aruo ex hinc tempore decedentibus
eiusdem eccłȩ pastorib in qua uualt¬
burga condebatur. contigit otgarium
uenerabilẽ uirum he istatensis eccłȩ ca¬
thedram obtinuisse. Qui dum minꝰ quã
ratio deposceret. honeste idem monaste¬
rium in quo beatȩ uirginis corpusculũ
humabat᷑ excoluisset. quadã nocte ꝑ ui¬
sionem fertur sacra uirgo huiusmodi uer¬
bis illum compellasse. Cur inqͥt otgari
p̃sul dõ dignus. monasterium quo corpo¬
re sum recondita sic negligent̾ actenus

Expanded text:
miraculis inter alia nobis cognitis in sua vimiraculis inter alia nobis cognitis in sua vita peractis, beatissima virgo cum in Deo corroborata, mundum cum suis concupiscentiis penitus superasset, omnibus se sequentibus ad omnem religionem imitabilis facta, tandem ex hoc mundo triumphans obiit, et ad paradisum sui triumphi bravium susceptura beatissime abiit et in eodem, quo semper Christo ancillabatur monasterio, cum maxima sepulta est honorificentia. 5. Parvo ex hinc tempore decedentibus ejusdem Ecclesiae pastoribus, in qua S. Walburga condebatur, contigit Otgarium venerabilem virum Heystatensis Ecclesiae cathedram obtinuisse, qui cum minori, quam ratio deposceret, honestate idem monasterium, in quo beatae virginis corpusculum humabatur, excoluisset, quadam nocte per visionem fertur sacra virgo hujusmodi verbis illum compellasse: « Cur, inquit, Otgari praesul Deo digne, monasterium quo corpore sum recondita sic negligenter hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
ueneratione suscipiens. omnẽ illi debitȩ
seruitutis famulatũ exhibuit. Hora uero
nocturne requietionis interrogata ubi
requiescere uellet. respondit se nusqͣm
alibi uelle pausare nisi in cubiculo quo
filia eius usq ad mortẽ ualida egritudine
ꝑ ducta iaceret: Cuius funebria iã a pa¬
tix & matre p̃parabant᷑. Quib p̃ nimio
dolore eiulantibus. intrauit cubicalum.
noctem profusis. in crastino puella in colu¬
initate integerrama conualuit. Qtio uiso
pa rentes miraculo. dõ omnipoten¬
ti qui occidit & uiuere facit̾ ꝑcutit &¬
sanat. multimodas ꝑsoluentes grãs. aman¬
tissimȩ dõ & hominibꝰ uirgini plurima
protulert exenia. sescq eius scĩssimis cõ¬
preciositatẽ refutans. xp̃mq solum¬
IN ante om̃a diligens. ad monasteriũ
regressa est. Et quanto magis in se
diuinam comꝑta. ẽ uigere clementiam.
tanto ad aei oris uitȩ excellentiã semet¬
ipsam de dic in diem coaptauit. His duobꝰ

Expanded text:
veneratione suscipiens, omnem illi debitae veneratione suscipiens, omnem illi debitae servitutis famularum exhibuit. Hora vero nocturnae requietionis interrogata ubi vellet requiescere, respondit se nusquam alibi velle pausare nisi in cubiculo, in quo filia ejus usque ad mortem valida aegritudine perducta jaceret, cujus funebria jam a patre et matre praebarabantur. Quibus prae nimio dolore ejulantibus, intravit cubiculum, noctem profusis, in crastino puella incolumitate integerrima convaluit. Quo viso parentes miraculo, Deo omnipotenti qui occidit et vivere facit, percutit et sanat, multimodas persolventes gratias, amantissimae Deo et hominibus virgini plurima protulerunt xenia, seseque ejus sacratissimis ppretiositatem refutans, Christumque solum ante omnia diligens, ad monasterium regressa est; et quanto magis in se divinam comperta est vigere clementiam, tanto ad arctioris vitae excellentiam semetipsam de die in diem coaptavit. 4. His duobus
Abbreviated transcription (Latin):
ra. ce̾. cognoscit᷑. intolerabilis exinde
fuisse impatientie. Tunc quoda uesꝑ¬
tino tempore nulla ex illa cognoscen¬
te familia. de monasterio egressa. ue¬
fores eiusdem quasi quędã peregina
& ignota sola constitit. uã uidens
dñs domus. ignarus quȩ esset: cum uniuersis¬
suis domesticis estuabat. ne rabida suoꝵ ca¬
num audacia eam laniando decerperet
Iussit gͦ ut quȩ esset. otius indicaret.
Tum illa nequaqm inquit metio quos
tu uereris canes me posse crudeli continge
re dente. nec uualburgã sic enim nuncu¬
por mordere ualebunt. Ipse enim qͥ me
huc ad tuam domũ ꝑduxit incoluiẽ. ad
locum unde ueni poterit me reducere ille
samEEt ipse domui tuȩ conferet medicinȩ
solamen.si tota fide eundem credideris
esse medicum medicoꝵ. Quo audito illus¬
tris uir. a loco quo sederat ilico prosili it.
animoq consternatus quare ad ostiu̾ tam
constiterit requisiuit. Tunc illã cum om̃i

Expanded text:
ra esse cognoscitur, intolerabilis exinde ra esse cognoscitur, intolerabilis exinde fuisse impatientiae. Tunc quodam vespertino tempore, nullo ex illa cognoscente familia, de monasterio egressa, vefores ejusdem quasi quaedam peregrina et ignota, sola constitit. Quam videns dominus domus, ignarus quae esset, cum universis domesticis suis aestuabat, ne rapida suorum canum audacia eam laniando decerperet: jussit ut, quae esset, ocius indicaret. Tum illa: « Nequaquam, inquit, metuo, quod tu vereris canes me posse crudeli dente contingere, nec Walburgam sic enim nuncupor mordere valebunt. Ipse enim qui me huc ad tuam domum perducit incolumem, ad locum unde veni illaesam poterit me perducere; et ipse domui tuae conferet medicinae solamen, si tota fide eumdem credideris esse medicum medicorum. » Quo audito, vir illustris a loco quo sederat illico prosiluit, animoque consternatus, quare tam  ad ostium constiterit, requisivit. Tunc illam cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
ad suum habitaculum. ut quidã eius
tenti uualburgȩ lum̾ sibi p̃uiu̾ stultꝰ
denegaret. Ad quam iniuriã insupe¬
rabilem retinens patientiam. cȩnata
scĩmonialiũ cateruula ꝑactisq diui¬
nis laudib dormitoriũ adut. Iunc
max miru in modũ ibidẽ tanta lumi¬
nis flagrantia enituit. ut diusdẽ domi¬
cilii pauimentũ penetrare uideret᷑. &
sic usq ad matutina ꝑmansit p̾conia.
tris familias lectulum concurrentibus.
illiꝰq cȩ̨lestis fulgori immensitatem
insinuantib: illa prorumpens in la
lis ancilla a cunabulis seruire decreui.
de hoc collato munere grãs refero. qͥ
ad exercendas ancillarum tuarũ mͥ
coherentium mentes. me indignã lu¬
minis tui adiuuamine consolari dig¬
natꝰ es. tetriq horroris caliginẽ cle¬
mentie tue radiis euacuasti. & id ne¬
quaqm meis. sed fratrũ meoꝵ tuorũ
uidelicet famuloꝵ asscribo meritis.
ost obitum beatissimi ep̃i scȩ
tigit illam sicut feminei sexus natu¬

Expanded text:
ad suum habitaculum, ut quidam eccletenti Walburgae lumen sibi praevium stultus denegaret. Ad quam injuriam insuperabilem retinens patientiam, coenata sanctimonialium catervula, peractisque divinis laudibus, dormitorium adiit. Tunc mox mirum in modum ibidem tanta luminis flagrantia enituit, ut ejusdem domicilii pavimentum penetrare videretur, et sic usque ad matutina permansit praeconia. trisfamilias lectulum concurrentibus, illique coelestis fulgoris immensitatem insinuantibus, illa prorumpens in laclis ancilla a cunabulis servire decrevi, de hoc collato munere gratias ago, qui ad exercendas ancillarum tuarum mihi cohaerentium mentes me indignam luminis tui adjuvamine consolari dignatus es, tetrique horroris caliginem clementiae tuae radiis evacuasti: et id nequaquam meis, sed fratrum meorum, tuorum videlicet famulorum, ascribo meritis. 3. Post obitum beatissimi episcopi Wtigit illam, sicut feminei sexus natu
Abbreviated transcription (Latin):
Eo postquam beatissima uualbur¬
ga heistatensis fines ꝑ semet ipsã
uisitare dignata est. contigit postea
ut memorata scĩmonialis liubila a suis
rent hereditate. Sed saluberrimo
anxia inito consilio. petit ab heista¬
tensis ȩccłȩ erchenrado antistite.
ut sibi concederet᷑ scȩ uualburgę reli¬
quiȩ. quatinꝰ si illa in obtinenda sua
& suȩ uirgini uualburgȩ iure ꝑpetuo
condonaret. Quod quia ado sumpsit
initiũ. ab ipso etiã terminũ meruit
habere felicissimum.¬

Expanded text:
ed postquam beatissima Walburga Heystatenses fines per semetipsam visitare dignata est, contigit postea ut memorata sanctimonialis Liubula a suis retur haereditate. Sed saluberrime anxia, inito consilio petiit ab Heystatensis Ecclesiae Ercenbaldo antistite, ut sibi concederentur S. Walburgae reliquiae, quatenus si illa in obtinenda sua sto suaeque virgini Walburgae jure perpetuo condonaret. Quod quia a Deo sumpsit initium, ab ipso etiam terminum habere felicissimum
Abbreviated transcription (Latin):
pro re tentus es & conuentione publica
nobis p̃sentatus: Respondit ei sixtdis ep̃s-
Scio & bene scio. Decius dixit. Ergo si scis
fac ut uniuersi sciant. & tu uiuas & clerꝰ
feci & facio. ut clerus ms augeatur. Decius
dixit. Ergo sacrifica diis immortalibus.

Expanded text:
r tentus et conventione publica nobis presentatus es? » Respondit beatus Sixtus: « Scio et bene scio. » Decius dixit: « Ergo si scis, fac ut universi sciant, et tu vivas et clerus « Vere feci et facio, ut clerus meus augeatur. » Cui Decius: « Ergo sacrifica diis immortalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
his uerbis appellare cũ cepit.
Quo progrederis sine filio pater: Quo
sacerdos sc̃e sine diacono proꝑas: lu nũꝗ
sueueras. Quid in me gͦ displicuit tibi pat᷑:
Num degenerem probasti: Experire cer
te utrum idoneũ ministrũ elegeris. cui
commisisti dominici sanguinis consecra¬
tionẽ. cui consummandoꝵ consortium
sacramentoꝵ credidisti. huic sanguinis
tui consortiũ negas: Yide ne ꝑiclitet᷑ iu¬
dicium tuũ. dum fortitudo laudat᷑. Ab¬
iectio discipłi. detrũtũ ẽ magistri. Qa
quod illustrius prestantes uiri discipuloꝵ
certaminib. quam suis uincunt: Demiq
abraham filiũ optulit. petrus scephanũ
p̃misit. Et cu pat̾ ostende in filio uirtutẽ
tuam. & offer qͤm erudisti. ut securus
iudiciꝰ tuo comitans nobilẽ ꝑuenias
ad coronam. Tunc syxtus ep̃s dixit. Non
ego te fili relinquo ac desero. sed maio¬
ra tibi debent᷑ certamina. Nos quasi
senes leuioris pugnȩ cur sum recipimus.
te quasi iuuenẽ manet gloriosior de ty¬

Expanded text:
his verbis appellare coepit: Quo progrederis sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo?onsueveras. quid in me ergo displicuit, pater? Num degenerem probasti? Experire cte utrum idoneum ministrum elegeris. Cui commisisti Dominici sanguinis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramentorum credidisti, huic sanguinis tui consortium negas? Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum magistri est. Quid quod illustrius praestantes viri discipulorum certaminibus quam suis vincunt? Denique Abraham filium obtulit ; Petrus Stephanum praemisit. Et tu, Pater, ostende in filio virtutem tuam; offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. Tunc beatus Sixtus ait: Non ego te derelinquo, fili, nec desero, sed majora tibi debentur certamina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum recipimus, te quasi juvenem gloriosior manet de ty
Abbreviated transcription (Latin):
Comple uotum meũ ut lauent̾ pedes
sc̃orũ & ur̃i per manus meas. Iustinꝰ
posita pelui misit aquam. & lauit
omniũ uiroꝵ pedes. Lieniens autẽ
ad beatum iustinũ. cepi osculari pe¬
des eiꝰ & lauare. Et. lauit omniũ pe¬
des. cõmendauit se beato iustino prb̃o.

Expanded text:
Comple votum meum, ut laventur pedes sanctorum et vestri per manus meas. B. Justinus posita pelve, misit aquam, et lavit omnium virorum pedes. Veniens autem ad beatum Justinum coepit primo osculari pedes ejus et lavare. Et ubi lavit omnium pedes commendavit se beato Justino. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
Nos quidem consulimꝰ senestuti
tuȩ. audi precepta nr̃a & sacri¬
fica diis. Respondit beatꝰ sixtus.
Miser tu tibi consule. & noli blas¬
phemare. sed age penitentiã de sangnui¬

Expanded text:
Nos quidem consulimus senectuti tuae, audi precepta nostra et sacrifica. » Respondit beatus Sixtus: « Miser, tu tibi consule, et noli blasfemare, sed age penitentiam de sangi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽnentes beatum lauren¬
tium. duxerunt & tradi¬
derunt eum partemo
tribuno. Fadem hora par¬
custodia teneret᷑. Tuno decius gauisus
est ualde. & fecit sibi beatũ laurentiũ
presentari. Quem ita aggredit᷑ deciꝰ
cesar dicens. Ybi sunt thesauri ȩccłȩ
quos
apud te cognouimꝰ esse re¬
ditos: Beatus laurentius
non respondit ei ullũ uer¬
rianus dedit eum cuidã uicario in custo¬
politꝰ beatum laurentiũ. reolusit eũ in
carcere cum multis. Erat autẽ homo ibi
in custodia multo tempore gencilis. qui
dit lucillus & dirit. Ego semꝑ
patient̾ expectabat uerba eorum. Iunc
beatus laurentius cathecizauit eũ. & ac¬
sus ẽ sub pontio pilato: At ille respondit.
Credo. Ipse qui mortuus est & sepultus.
& post tertia die resurrexit: & ille re¬
spondit. Credo. Et ascendit in celum. in de
in anima illtminet. Atͥ ille respondit
amine. Tunc aꝑti sunt oculi enus. & ce¬
pit clamare dicens. Benedictus dñs iħe¬
positus yppoliti ponebat manus suꝑ¬

Expanded text:
tenentes beatum| laurentium . duxerunt et tradiderunt eum partenio tribuno| Eadem hora parcustodia teneretur; Tunc decius gauisus est ualde . et fecit sibi beatum| laurentium praesentari . quem ita adgreditur . decius cesar dicens; Vbi sunt thesauri| quos apud te cognouimus esse reditos? Beatus laurentius non respondit ei ullurianus dedit eum cuidam uicario in custoro beatum laurentium reclusit in carcerem . cum multis; Erat autem ibi homo| in custodia multo tempore gentilis . qui dit lucillus et dixit; Ego semper pacienter expec| tabat uerba eorum; Tunc beatus laurentius . catetizauit eum;| Et acest sub pontio pilato? At ille respondit;| Credo; Ipse qui mortuus est et sepultus . et post tercia die resur| rexit? At ille respondit; Credo; Ascendit ad celum inde in anima inluminet; Lucillus respondit aperti sunt oculi eius . et coepit clamare dicens; Benedictus dpositus ypoliti . ponebat manus| su
Abbreviated transcription (Latin):
in aceruo. qui estno in ipso agro. Et
si inueneris. nuncia mͥ. Et ego dixi ei. De¬
ambulaui agrũ. & ui di aceruũ minu¬
toꝵ lapidum in medio. ubi arbitiat᷑ sũ eos
esse. Et dirit michi papa. lam dixi tͥ. uade
fode. & si inueneris. scdens custodi locum.
& manda ꝑ diaconum ut ueniã ad locum.
Et ita me dimisit. Et cum uenisẽ in uillã.
misi procones ut om̃s habitatores uille di¬
luculo consurgerent & foderent in aceruo.

Expanded text:
in acervo, qui est in ipso agro: et si inveneris, nuntia mihi. Et ego dixi ei: Deambulavi agrum, et vidi acervum minutorum lapidum in medio, ubi arbitratus sum eos esse. Et dixit mihi papa: Jam dixi tibi, Vade, fode; et si inveneris, sedens custodi locum, et manda mihi per diaconum ut veniam ad locum. Et ita me dimisit. Et cum venissem in villam, misi praecones, ut omnes habitatores villae diluculo consurgerent, et fode
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Nunc uͦ sine. crastina die ꝑgam
om̃a quȩ mͥ mandasti dicturꝰ. Et cum in¬
dignans aduersũ me staret: uidebar mͥ
quasi in altero mentis excessu deuenisse
hierosolimis. & quasi in conspectu asta¬
rem ep̃o iohanni. narrans ei omnẽ uisio¬
nẽ : a quo uidebar audire. Si hȩc se ha¬
bent ut dicis carissune. & dñs tibi reue¬
lauit hȩc temporib nr̃is: oportet me
colligere de possessione illa bouem illũ
maximũ aratorẽ qui & carro & aratro
aptus est .& dimictere tͥ posesionem

Expanded text:
astina die pergam, omnia quae mihi mandasti dicturus. Et cum indignans adversum me staret, videbar mihi quasi in altero mentis excessu devenisse Jerosolymam, et quasi in conspectu adstarem episcopo Joanni, narrans ei omnem visionem. A quo videbar audire: Si haec sic se habent ut dicis, charissime, et Dominus tibi revelavit haec temporibus nostris, oportet me colligere de possessione illa bovem illum maximum aratorem, qui et carro et aratro aptus est, dimittere tibi possessione
Abbreviated transcription (Latin):
a xp̃i discipłis. Et cognoscentes iudei amo¬
uerunt cum a principatu suo. & anathe¬
matizauerunt cum. & de ciuitate ex iliaue¬
runt. Et hunc ego gamalihel quasi ꝑsecu¬
ctum honorifice sepeliui iuxta domnum
Stephanũ. Similit̃ & abibas filiꝰ m̃s dilec¬
tissimꝰ. qui mecum baptismũ xp̃i accepit ab
eius discipłis. uiginti annoꝵ existens. ante
me mortuus ẽ. in tertia theca excelsiori¬
iacet. in qua & ego ipse postea defunctus¬
sum applicitꝰ. Mea autẽ uxor ethna ha¬
bens nom̃. & sedemias primogenitꝰ filiꝰ¬
ñs. quia noluerunt fidei xp̃i. eẽ. culto¬
res. in alia uilla matris suȩ sepulti sunt.
hoc est in capharemelia. Interrogaui
ego humilis lucianus presbit᷑ dicens. Libi
uos quȩremus: Qui dixit. In meo pro-¬
astio. quod potest intelligi suburbano.¬
uel proximus de uilla ager qui dicit᷑¬

Expanded text:
ognoscentes Judaei amoverunt eum a principatu suo, et anathematizaverunt eum, et de civitate exsiliaverunt. Et hunc ego Gamaliel quasi persecuctum honorifice sepelivi juxta domnum Stephanum. Similiter et Abibas filius meus dilectissimus, qui mecum Baptismum Christi accepit ab ejus discipulis, viginti annorum existens, ante me mortuus est, et sepultus in tertia theca excelsiori, in qua et ego ipse postea defunctus, applicitus sum. Mea vero uxor Ethna habens nomen, et Selemias primogenitus meus, quia noluerunt esse fidei Christi cultores, in alia villa matris suae sepulti sunt, hoc est in Capharsemelia. Interrogavi autem ego humilis Lucianus presbyter dicens: Et ubi vos quaeremus? Qui dixit mihi: In medio proastio quod potest intelligi proximo de villa agro, qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenis. & in aliis duob lectis erant sin¬
lecto & dirit. Uade. die prb̃o luciano.
qm̃ nos domini loci illius fuimus. Si uis
magnũ & iustũ inuenire. ipse ab orien¬
tali plaga positus est. Et hȩc audiens a
est alius testis in reuelatione. Nos gͥ
iuimus ad aceruum. & fodientes nichil
inuenimus. Conuertimꝰ audẽ nos ad
monumentũ illuo ubi monacho ipsa
nocte apparuerat. & fodientes inuenimꝰ
tres thecas scđm quod apparuerat mͥ in
typo calat᷑oꝵ. Inuenimus gͥ altissimis
litteris scriptum lapide obruto habentẽ

Expanded text:
rat inet dixit: Vade, dic presbytero Luciano, quoniam nos domini loci istius fuimus: si vis magnum et justum invenire, ipse ab orientali plaga positus est. Et haec audiens a est alius testis in revelatione. 8. Nos igitur ivimus ad acervum, et fodientes nihil invenimus. Convertimus autem nos ad monumentum illud, ubi monacho ipsa nocte apparuerat, et fodientes invenimus tres thecas, secundum quod apparuerat mihi in typo calathorum. Invenimus igitur altissimis litteris scriptum lapidem obrutum, habente
Abbreviated transcription (Latin):
tio innocenti & simplici uiro cadẽ si¬
militudine qua mͥ apparuit. Et dix̃ ad
cum. Uade & die luciano p̃sbitero.
Uane laboras in aceruo illo. modo iribi
sumus: Sed tunc illic posio fuimꝰ. cum
lamentarent nos sedm consuetudinẽ an¬
tiquoꝵ. propt̃ quod ibi aceriuis in testimo¬
mum planctus factus ẽ. Sed quere uos in
alia parte quę est borran & loco qui
dicit᷑ liugua sẏra dabathalia quo d an

Expanded text:
 simplici viro, eadem similitudine qua mihi apparuit, et dixit ad eum: Vade, dic Luciano presbytero, Vane laboras in acervo illo; modo non ibi sumus, sed tunc ibi positi fuimus, cum lamentarentur nos secundum consuetudinem antiquorum, propter quod ibi acervus in testimonium planctus factus est. Sed quaere nos in alia parte, quae est ad boream, et loco qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ domnus stephanus. qui a dextris
positus ẽ ad orientẽ intro  monu¬
menti. Sods calathus domuꝰ nichodemꝰ
est. positus contra ostium. Tertius calathus¬
ille argenteus abibas ẽ filius ms de utero
legis. immaculatꝰ ex utero matris suȩ
excessit e mundo: Propt̾ea in similitu
dinẽ argenti mundissimi apparuit.
Numquid ñ uides crocum qui in ipso est
suauissimi. eẽ. odoris: Et ipse coniunctus
est meo calatho in excelsiori loco ubi ambo
positi sumus quasi gemini. & cũ hec
dixisset. denuo ex oculis meis euanuit
Cumꝰ exꝑgefactus fuissem. grãs egi  oͦm¬
nipotenti. & consuetis ieiuniis oꝑam

Expanded text:
ipse est domnus Stephanus, qui a dextris ipse est domnus Stephanus, qui a dextris positus est ad orientem ab introitu monumenti. Secundus calathus, domnus Nicodemus est, positus contra ostium. Unus vero calathus argenteus, Abibas est filius meus, de utero lege, immaculatus ex utero matris suae excessit e mundo, proptdinem argenti mundissimi apparuit. Numquid non vides crocum, qui in ipso est, suavissimi esse odoris? Et ipse conjunctus est meo calatho in excelso loco, ubi ambo positi sumus quasi gemini. Et cum haec dixisset, denuo ex oculis meis evanuit. 5. Cumque expergefactus fuissem, gratias egi Deo omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e si est ista uisio exte & ñ illusio.
fac ut iterum & tertio mͥ appareat quando
uis & quomͦ uis. Cepi gͦ ieiunare. & siccas
escas sumere. usq ad aliud parasceuen.
Ep iterũ domnꝰ gamalihel eadẽ similitudine
eodemq scemate apparuit mͥ sicut in pͥma
uisione dicens. Quare neglexisti ire
Timui dñe mox prima uisione hęc nuncia¬
re ne uiderer seductor. eẽ. Depeatus sum
autẽ ut si a dño missus fuisses ad me. denuo
ac tertio appareres mͥ. Dixit autẽ ad me.
Qm̃ requisisti de reliquiis singuloꝵ. quomͦ
& ubi sint positȩ. appone sensũ & uide di¬
ligent̃ quȩ ostendunt᷑ tͥ. Et dici. Etiã dñe.
Estatim attulit quattuor calathos tres
aureos. & unũ argenteum. Tres eoꝵ pleni
erant rosis. duo albas rosas habebant. ter
tius rubicundus coloris sanguinei. quartꝰ
uero calathus qui erat argenteus plenꝰ croco
bene olenti. & posuit eos ante me. &ego
dixi ei. Quid sunt isti dñe: Et dix̃ michi.
Lipsa nr̃a sunt. Qui rubeas habet rosas:

Expanded text:
 si est haec visio ex te, et non est illusio, fac ut iterum et tertio appareat mihi quando vis, et quomodo vis. Coepi ergo jejunare, et siccas escas ducere usque ad aliam Parasceven. Et iterum domnus Gamaliel eadem similitudine, eodemque schemate apparuit mihi, sicut in prima visione, dicens: Quare neglexisti ire,Timui, domine, mox ad primam visionem haec nuntiare, ne viderer seductor esse. Deprecatus sum autem, ut si a Domino missus fuisses ad me, denuo ac tertio appareres mihi. Dixit autem ad me m requisisti de reliquiis singulorum quomodo et ubi sint positae; appone sensum, et vide diligenter quae ostenduntur tibi. Et dixi: Etiam, domine. Et statim attulit quatuor calathos, tres aureos, et unum argenteum. Tres eorum pleni erant rosis: duo habebantius rubicundas coloris sanguinei: quartus vero calathus argenteus plenus erat croco bene olente. Et posuit eos ante me. Et ego dixi ei: Quid sunt isti, domne? Et dixit mihi: Lipsana nostra sunt. Qui rubras habet rosas,
Abbreviated transcription (Latin):
salutem. Quȩ apparuit meę pusillita
ti a dõ ter de reuelatione reliquiarũ
qui in eugło scriptꝰ ẽ. & gamalihelis
ploratus ac magis iussus a sco & dĩ
obaudiens filius. ut sicut cognoui cũ
om̃i simplicitate impiger indicarẽ
sexta feria tertio nonarũ decembris
consulatu honorii decies & theodosii
sexies augustor. adueniente nocte
dormiente me in cubili meo in loco
scõ baptisterii in quo consuetudo mͥ
erat dormire & custodire ecelesiastica
quȩ erant in ministerio. hora tertia
noctis quȩ ẽ prima custodia uigilia¬
rum. quasi in extasi effectus semiuigi
hoc ẽ dignum sacerdotem. canũ bar¬
bam prolixã habentẽ. palliatũ. alba
stola indutum. cui inerant gemmȩ aureȩ.
habentes intrinsecus scẽ crucis signum:
& uirgã aureã in manu habens. Et ueni¬
ens stecit ad dexterã meam. & aurea

Expanded text:
sio quae apparuit meae pusillitati a Deo ter, de revelatione reliquiarum qui in Evangelio scriptus est, et Gamalielis ploratus ac magis jussus a sancto et Dei obaudiens, sicut cognovi, cum omni simplicitate impiger integre indicarem e est tertio nonas decembris, consulatu Honorii decies et Theodosii sexies Augustorum, adveniente nocte dormiens in cubili meo, in loco sancto baptisterii, in quo consuetudo erat mihi dormire, et custodire ecclesiastica quae erant in ministerio, hora tertia noctis quae est prima custodia vigiliarum, quasi in ecstasi effectus semivigilhoc est dignum sacerdotem, canum, barbam prolixam habentem, palliatum alba stola, cui inerant gemmulae aureae habentes intrinsecus sanctae crucis signum, et virgam auream in manu habentem. Et veniens ste
Abbreviated transcription (Latin):
tatus sum eos. & necessarias substantias
ministraui acꝑsuasi illis ire occulte &
portare corpus eiꝰ in meo cubiculo in uilla
ciuitate. & ibi feci illi planctum fieri diebꝰ
quadraginta. & poni cum in meo monum̃to
nouo in orientali theca. & precepi meis. ut¬
quęcumq necessaria essent pro eiꝰ planctu
darent. I se etiam domnꝰ nichodemꝰ in alia
theca positus. ẽ. qui uenit ad saluatorẽ
iħm nocte. & caterizatus ẽ ab eo. cũ au¬
disset quia nisi quis renatꝰ fuerit ex aqua¬

Expanded text:
tatus sum eos, et necessaria substantiae tatus sum eos, et necessaria substantiae ministravi, ac persuasi illis ire occulte, ut portarent corpus ejus meo vehiculo in villacivitate habens, et ibi feci illi planctum fieri diebus quadraginta et praecepi cum in meo monumento poni in orientali theca, et praecepi eis quaecumque necessaria erant pro ejus planctu de meo dari. Ipse etiam domnus Nicodemus in alia theca positus est, qui venit ad Salvatorem Jesum nocte, et evangelizatus est ab eo, audiens: Nisi quis renat
Abbreviated transcription (Latin):
Et dicit mͥ greco sermone. Uade in ciui¬
dic scõ iohanni qui ẽ in ea ep̃s. Quãdiu
clausi sumꝰ. & non aperis nob̃: & inaxi¬
me quia in temporib tui sacerdotii
oporcet nos reuelari. Aperi nobis festi¬
nanter monumentũ. ubi negligenter
positȩ sunt nr̃ȩ reliquie. ut ꝑ nos ape
clementiȩ suȩ in hoc mundo. Periclitat᷑
eo cotidie. Et non tantũ sollicitꝰ sum pro
dignis. Et respondi ei dicens. Quis
enĩ estu dñe. & hi qui tecum sunt:
Respondit michi. Ego sum gamalihel
mecum in orientali parte monum̃ti
fide xp̃i foris port̾a quȩ ẽ ad aquilo¬
nem. quȩ aucit ad cesariam. Ibi die
ac nocte iacuit proiectus. ut sepultu¬
rȩ non daret᷑ scđm mandatum impi¬
orum principum. ut a feris consume¬
ret᷑ corpꝰ eius. Ex dñi autẽ uoluntate
non tetigit eum unum ex his. ñ fera.
non auis. non canis. Ego gamalihel
cedem & partẽ cum scõ uiro in fidẽ.
misi noctem quantos nouerã xpianos reli¬
tantes in hierłm in medio iudeoꝵ. & hor¬

Expanded text:
one, Vade in cividic sancto Joanni qui est in ea episcopus: Quandiu clausi sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus tui sacerdotii oportet nos revelari. Aperi nobis festinanter monumentum, ubi in negligentia positae sunt nostrae reliquiae, ut per nos aperclementiae suae in hoc mundo. Periclitatureo quotidie. Et non tantum sollicitus sum pro Et respondi ei dicens: Quis enim es tu, domine, et hi qui tecum sunt? Respondit mihi: Ego sum Gamaliel,est in orientali parte monumenti fide foris portam quae est ad aquilonem, quae ducit ad Cedar: ubi die ac nocte jacuit projectus, ut sepulturae non daretur, secundum mandatum impiorum principum, ut a feris consumeretur corpus ejus. Ex Dei autem voluntate non tetigit eum unum ex his, non fera, non avis, non canis. Ego Gamaliel ccedem et partem cum sancto viro in fide, misi per noctem quantos noveram relitantes in Jerusalem in medio Judaeorum, et hor
Abbreviated transcription (Latin):
scriptis meis scĩ presbiteri cui hec reuela¬
ta sunt. epłam conscriptionemq transini¬
si. quam me ꝓ fide ueritatis pleniꝰ cog¬
noscendȩ rogante & expetente dictauit
greco primũ ipse sermone. sed ꝑ me in la
cepta habeatis imploro. Certus sum enĩ
qm̃ sicut ipse beatus martyr dignatus
est nunciare. & pro saluts mundi ꝑieli¬
tantis se manifestare. auxilio &. p̃sentia
tanti patroni. si uos tale pignus digno
studio diligatis. tuti ex hoc quietiq

Expanded text:
scriptis meis, sancti presbyteri, cui haec revelascriptis meis, sancti presbyteri, cui haec revelata sunt, epistolam conscriptionemque transmisi, quam me pro fide veritatis plenius cognoscendae rogante et expetente dictavit graeco primum ipse sermone, sed per me postcepta habeatis imploro. Certus sum enim quia, sicut ipse beatus Martyr dignatus est nuntiare et pro salute mundi periclitantis se manifestare, auxilio et praesentia tanti patroni, si vos tale pignus digno studio diligatis, tuti ex hoc quietique
Abbreviated transcription (Latin):
reditum incredibili desiderio parabat.
iħu primus marcyr stephanus se reuela¬
re & manifestare signis & uirtutib eui¬
dentissime consequentibꝰ dignaret᷑. Quẽ
gͦ tantarũ rerum ordinantis di occasio¬
ne ꝑccptũ. dignius duxi caritati ur̃e pre¬
mittere. ut ipse presens aduocatꝰ & patro¬
nus. obsequentiũ sibi petitionib digne¬
tur assistere. qui cum pateret᷑ etiã pro ini¬
micis orare dignatus ẽ. Itaq beatissimi
lit habens. & tam congruentẽ ordinan
ti corporis promereri. quam festinato ex¬
petitam secretoq ꝑceptam. ad uos diri¬
gere non distuli. Quam obre̾ misi uob̾
ꝑ scm̃ filium & compresbiterũ meum
orosium reliquias de corpore beati ste¬
phani primi martyris. hoc ẽ puluerẽ
carnis & neruoꝵ. & quod fidelius certiꝰq
credendum ẽ ossa solida. atq manise¬
sta sui sc̃ĩtate nouis pigmentis uel odo¬
rib pinguiora. Lit aut̃ nulla possit
esse dubitatio. ipsam ad uos subditam

Expanded text:
reditum incredibili desiderio parabat, reditum incredibili desiderio parabat, e in Christo Jesu, primus martyr Stephanus se revelare et manifestare signis et virtutibus evidentissime sequentibus dignaretur, quem ego tantarum rerum ordinatoris Dei occasione perceptum, dignius duxi Charitati vestrae praemittere, ut ipse praesens advocatus et patronus obsequentium sibi petitionibus dignetur assistere, qui, cum pateretur, etiam pro inimicis orare dignatus est: itaque, beatissimi ter agens, et tam congruentem ordinantti corporis promereri, quam festinato expetitam secretoque perceptam ad vos dirigere non distuli. Quamobrem misi vobis per sanctum filium et compresbyterum meum Orosium reliquias de corpore beati Stephani primi martyris, hoc est, pulverem carnis atque nervorum, et quod fidelius certiusque credendum est, ossa solida atque manifesta sui sanctitate novis pigmentis vel odoribus pinguiora. Ut autem nulla possit esse dubitatio, ipsam ad vos subditam
Abbreviated transcription (Latin):
Memores esse mei cͤupio
& dep̃cor sicut & ego in quantum ualeo¬
in sc̃ĩs memoriam ur̃i habere non cesso. tri¬
bulationib ur̃is meo dolore compatiens.
pro discidio patriȩ nr̃ȩ in locis scĩs inces¬
sabiles lacrimas fundens. ut aut uob dñs
restituat libertatẽ quos admonere uoluit.
aut illis tribuat mansuetudinem quos pre
uo lui uenire ad uos. ut uobiscum uel ma¬
la tolerarẽ. uel bonis fruerer. sed impedi¬
tum ẽ desiderium meu̾. ꝑ totas iam hispa¬
nias hoste diffuso. Ueritus enim sum
ne & scã loca relinquens. & ad uos forte
non ꝑueniens. ubicumq int̾ceptꝰ. irratio¬
nabilis audaciȩ penas luerem. Sed qm̃
misericors ds̃ meo uoto ur̃oq merito pro¬
curare dignatus ẽ indulgentiȩ suȩ grãm
primũ ut dilectissimus filius & compres¬
bit̃ m̃s orosius usq ad has partes ab af¬
fricanis ep̃is mitteret᷑. ciuus mͥ caritas
& consolatio urãm omniũ p̃sentiã reddidit.
deinde ut in diebus ipsis quibus iam ipse

Expanded text:
Memores esse mei vos cupio et deprecor; sicut et ego, in quantum valeo, memoriam vestri habere non cesso, tribulationibus vestris meo dolore compatiens, et pro discidio patriae vestrae in locis sanctis incessabiles lacrymas fundens: ut aut vobis Dominus restituat libertatem, quos admonere voluit; aut illis tribuat mansuetudinem, quos pravolui venire ad vos, ut vobiscum vel mala tolerarem, vel bonis fruerer: sed impeditum est desiderium meum, per totas jam Hispanias hoste diffuso. Veritus enim sum, ne et sancta loca relinquens, et ad vos forte non perveniens, ubicumque interceptus, irrationabilis audaciae poenas luerem. Sed quoniam misericors Deus, meo voto vestroque merito provocante, dignatus est indulgentiae suae gratiam, primum ut dilectissimus filius et compresbyter meus Orosius usque ad has partes ab Africanis episcopis mitteretur, cujus mihi charitas et consolatio vestram omnium praesentiam reddidit ; deinde ut in diebus ipsis, quibus jam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Numquis ñ consideras quia multi me¬
liores te sint ꝑ heremũ sci uiri. quos
p̃tereuntes ꝑ te uoluimꝰ innotesci:
Ideo namq te ex alia in hac uilla uo¬
lumus esse sacerdotẽ. ut ꝑ te manife¬
staremur. Exurge igit̾ & uade & die
illi ut aꝑiat nobis. & faciat. locum o¬
rationis. ut intercessione nr̃a miscreat᷑

Expanded text:
uia multi meliores te sunt per eremum sancti viri, quos praetereuntes, per te voluimus innotesci? Ideo namque te ex alia in hac villa voluimus esse sacerdotem, ut per te manifestaremur. Exsurge igitur, et vade, et dic illi, ut aperiat nobis, et faciat locum orationis, ut intercessione nostra mis
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisti me constringere. Ipsa inqͥt
quasi carri. ubi oris & ma¬
retinacula
quedã
exclusa est a locis suis.
dens mat̾ utula fidei suȩ
fundata. continno recu¬
lit dicens. Ego ñ sic credo de xp̃o meo qͥa
sic relinquet̾ filia mea in hoc tanto pa¬
ralysi malo. At ille fidei firmitatẽ ual¬
de admirans in femina. hoc ingt omĩpo¬
tenti do licet facere cui credis. Nam
auditis. dimisso ab se archiatro. assu

Expanded text:
voluisti constringere. Ipsa, inquivoluisti constringere. Ipsa, inquit, junctura quasi carri, ubi oris et maretinacula quaedam exclusa est a locis suis. dens mater Vitula, fidei suae fundata, continuo ret dicens: Ego non sic credo in Christo meo, quia sic relinquetur filia mea in hoc tanto paralysis malo. At ille fidei firmitatem valde admirans in femina: Hoc, inquit, omnipotenti Deo licet facere, cui credis; nam auditis, dimisso a se archiatro, assu
Abbreviated transcription (Latin):
ratę uires megetiȩ. post laborẽ ꝑicu¬
losissimȩ enirios is suę. alterum itine¬
ris subire laborẽ minime ꝑmittebant.
Interea uir. socer. pat̾q puellȩ nichilo
adhue ꝑmoti in laudẽ di ueri eiusq
martyris primi de tam desperabili
causa uteri. rursum cepere ob eiꝰdem
curandam reliquã ualitudinẽ id est
uitiosi oris prauitatẽ illa hominũ
remectia. er roresq consulere. & longas mo¬
ras temporum frustra conterere. Namq an¬
nus integer & aliquot fere menses sic euolu
ti erant. Tandẽ fidelis mat̾ uitula archy¬
atrũ quendã felice̾ nomine cartaginien¬
sis ciuitatis. fidelissimũ p̾ceteris atq ami¬
cum domus suę corrogauit ad se ipsã. ac suꝑ
salutẽ unicȩ ipsius obtestando constrin¬
xit. licens. Si unica filia tua uiuat. potest¬
ne curari megetia de paralysi ista an ñ:
Tum ille. fidelit̾ dico filiam tuã de hac
causa penitꝰ curari ñ posse. quia sic me

Expanded text:
ratae vires Megetiae, post laborem pericuratae vires Megetiae, post laborem periculosae enixionis suae, alterum itineris subire laborem minime permittebant. 3. Interea vir, socer et pater puellae nihilo adhuc permoti in laudem Dei verique ejus Martyris primi de tam miserabili causa uteri, rursum coepere ob ejusdem curandam reliquam valetudinem, id est, vitiosi oris pravitatem, illa hominum remedia erroresque consulere, et longas moras temporum frustra conterere. Namque annus integer et aliquot fere menses evoluti sic erant. Tandem fidelis mater Vitula, archiatrum quemdam, Felicem nomine, Carthaginensis civitatis, fidelissimum prae caeteris atque amicum domus suae, corrogavit ad se ipsam, ac super salutem ipsius unicae obtestando constrinxit, dicens: Sic unica filia tua vivat; potestne curari Megetia de paralysi ista, an non? Tum ille: Fideliter dico, filiam tuam de hac causa penitus curari non posse, quia sic me