comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expoliuit. ut eam
presentib monstras¬
se digito. futuroꝵ¬
q iudeatur subie¬
cisse oculo. Felix lin¬
gua que tot sanctil
seriuerit. felix pectͥ
quod tot uocales
melodias emiserit.
presertim cum in
eius conuersatione
certaret honestas do¬
ctrine. Uerumpta

Expanded text:
expolivit, ut eam praesentibus monstrasse digito, futurorumque videatur subjecisse oculo. Felix lingua quae tot sanctis servierit, felix pectus quod tot vocales melodias emiserit, praesertim cum in ejus conversatione certaret honestas doctrinae! Verunta
Abbreviated transcription (Latin):
totius orientis ⁊ oĩ¬
um sarracenorum
rector. Quod ideo
ut estimo tamdiu
manet ⁊ propaga¬
tur imperium quod
gens illa parum ut
dixi bellicosa. ⁊ iiua¬
cis sanguinis inops.
semel acceptum ne¬
scit dediscere seruici¬
um.ignorantq ut
lucanus ait ideo da¬
tos ne quisquam ser¬
uiat enses.At uero

Expanded text:
totius orientis et omnium Saracenorum rector. Quod ideo, ut aestimo, tamdiu manet et propagatur imperium, quod gens illa parum ut dixi bellicosa, et vivacis sanguinis inops, semel acceptum nescit dediscere servitium, ignorantque, ut Lucanus ait , Ideo datos ne quisquam serviat enses. At vero
Abbreviated transcription (Latin):
glia iusa fuerant. Ho-¬
nores gemmarum
presertim smaragdo¬
rum: in quoꝵ iridi¬
tate sol repercussus
oculos astantium głoo¬
sa luce animaret.Et¬
quos cursores pluri¬
mos cum faleris: ful

Expanded text:
glia visa fuerant: honores gemmarum, praesertim smaragdorum, in quorum viriditate sol repercussus oculos astantium gratiosa luce animaret: equos cursores plurimos, cum phaleris, ful
Abbreviated transcription (Latin):
¶Contra norman¬
ni tota nocte confes¬
sioni ꝑeccatoꝵ ua¬
cantes.mane domi¬
nico corpori commu¬
nicauerunt. Pedites
cum artub ⁊ sagit¬
tis primamn frontẽ
munuint. equites re

Expanded text:
Contra Normanni, nocte tota confessioni peccatorum vacantes, mane Dominico corpore communicarunt. Pedites cum arcubus et sagittis primam frontem muniunt, equites re
Abbreviated transcription (Latin):
oratione suꝑ sepulchꝵ
pallium misit: uersi¬
colorib figuris pauo¬
num ut iudetur in¬
textum. Astabat re¬
gio lateri supradictus
tuariensi. Primus:
brithuualdus. Scd̾s:
athelmus. qui primꝰ

Expanded text:
oratione, super sepulchrum pallium misit versicoloribus figuris pavonum, ut videtur, intextum. Astabat regio lateri supradictus tuariensi. Primus Brithwaldus; secundus Adthelmus, qui prim
Abbreviated transcription (Latin):
ec inuitus
bertrannus. factum
quamius:se incon¬
sulco audunt ut pa¬
ternas adoreas in¬
stauraret. Itaq in¬
numero succinctus
milite. precipueq
de coniugis cognatio¬

Expanded text:
ec invitus Bertramnus factum, quamvis se inconsulto, audivit, ut paternas adoreas instauraret. Itaque innumero succinctus milite, praecipueque de conjugis cognatio
Abbreviated transcription (Latin):
deatina. ubi sunt mar¬
cellianus. Et ibi ia¬
cet damasus papa ĩ
sua ecclesia. ⁊ non
longe sc̃a petronilla.
nereus.⁊ achilleus. ⁊
alii plures.
uodecima porta

Expanded text:
deatina, ubi sunt Marcellianus, et ibi jacet Damasus papa in sua ecclesia. Et non longe sancta Petronilla, et Nereus et Achilleus, et alii plures. Duodecima porta
Abbreviated transcription (Latin):
torem tuum deum ⁊
me eius nuntium cõ¬
petenti deuotione de¬
merueris.Hec dicens
sanctus regem sopo¬
ratum sollicitudini¬
b exuit. matremq

Expanded text:
torem tuum Deum, et me ejus nuncium, competenti devotione demerueris. » Haec dicens sanctus, regem soporatum sollicitudinibus exuit; matremq
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt. Etiam ⁊ eiuiscẽ
xp̃i anissimi regis du¬
ces ⁊ tribuni multam
partem hyspanie tu¬
lerunt a sarracenis qͣ¬
si trecenta milia in lõ¬
gum ꝑ maritima. S
heu prohdolor quõd
idem maledicti sarra¬
ceni qui ⁊agareni to¬
ta dominantur affri¬
ca ⁊ asya maiori ma¬
xima ex parte. Nescio
quid de nobis uentur
sit. Aliquid enim dissẽ¬
sionis dẏabolico fom̃¬
to inflammante nuꝑ
inter regem karolũ
⁊regem offam exor¬
tum̃ est. ita ut utrim¬
ꝙ nauigatio interdi¬
cta negõciantib cesset.
Sunt qui dicant nos
pro pace ẽẽ in illas ꝑ¬
tes mittendos.¶In
hiis uerbis preter illa
que superius notaui
poterit curiosus ani¬
maduertere quantũ
iam annoꝵ effluxerit
ex quo sarraceni affri¬
cam ⁊ asyam maiorẽ
inuaserunt. ⁊ profecto
nisi dei clementia in

Expanded text:
si sunt. Etiam et ejusdem Christianissimi regis duces et tribuni multam partem Hispaniae tulerunt a Saracenis quasi trecenta millia in longum per maritima; sed heu, proh dolor! quod iidem maledicti Saraceni qui et Agareni tota dominantur Affrica et Asia Majori maxima ex parte. Nescio quid de nobis venturum sit: aliquid enim dissensionis, diabolico fomento inflammante, nuper inter regem Karolum et regem Offam exortum est, ita ut utrinque navigatio interdicta negotiantibus cesset. Sunt qui dicant nos pro pace esse in illas partes mittendos. § 92. In his verbis, praeter illa quae superius notavi, poterit curiosus animadvertere quantum jam annorum effluxerit ex quo Saraceni Africam et Asiam Majorem invaserint. Et profecto, nisi Dei clementia in
Abbreviated transcription (Latin):
mum michi negabi
Ion arcetur
ab introitu eccłe mere¬
tricula. non usurariꝰ.
non latro.⁊ uos ꝑa

Expanded text:
mum mihi negabitis? Non arcetur ab introitu ecclesiae meretricula: non usurarius, non latro; et vos pa
Abbreviated transcription (Latin):
cantaiumus horã
sextam.Cantemus
ergo.Tunc sociis re¬
ferentib ut prius
propter quod uene¬
rant expedirent qd̃
satis suꝑq suffice¬
ret cantib tempus.
regem ⁊proceres si
hec audierint risui
se haberi opinaturos.
prius crede michi ĩ
quit faciemus dei
seruicium.⁊post
agitabimus homi¬
num litigium. ho¬
ra igitur cantata ⁊
nulla excogitata
falsi tergiuersatio¬
ne. nullo commen

Expanded text:
cantavimus horam sextam; cantemus ergo. » Tum sociis referentibus ut prius propter quod venerant expedirent, quod satis superque sufficeret cantibus tempus; regem et proceres, si haec audierint, risui se haberi opinaturos; « Prius, crede 481 mihi, » dixit, « faciemus Dei servitium, et post agitabimus hominum litigium. » Hora igitur cantata, nulla excogitata falsi tergiversatione, nullo commen
Abbreviated transcription (Latin):
diffunditur. Preuene¬
rat eos compendio
boamundus. Loco ap¬
pulus. gente norman¬
nus. Mamq is a¬
pud brundisuim na¬
uibz conscensis. dy¬
rachioq appulsus.
const̾antinopoli
ꝑ notos sibi trami¬
tes contendit. Ductu
eius agebat preliũ
ytalia .⁊ quecumq
contermina prouin¬
tia. a tyrreno mari
in adriaticum ma¬
re protenditur.hii
omnes pariter apd̃

Expanded text:
diffunditur. Praevenerat eos compendio Boamundus, loco Appulus, gente Normannus; namque is apud Brundusium navibus conscensis, Dirachioque appulsus, Constantinopolim per notos sibi tramites contendit: ductu ejus agebat praelium Italia, et quaecunque contermina provincia a Tirrheno mari in Adriaticum protenditur. Hi omnes, pariter ap
Abbreviated transcription (Latin):
uici qui apud compẽ¬
dium obiit. Hic est
karolus qui filiam
eduardi regis angloꝵ
uxorem duxit. dedit¬
q normanniam rol¬
loni. cum filia sua gis¬
la. que eẽt uas pacis.
pignetrix federis. At
uero in imꝑio successit
karolo isti arnulfus
rex de genere impera¬
torio. tutor ludouici

Expanded text:
ici qui apud Compendium obiit. Hic est Karolus qui filiam Edwardi regis Anglorum uxorem duxit, deditque Normanniam Rolloni cum filia sua Gisla, quae esset vas pacis, pigneratrix foederis. At vero in imperio successit 167 Karolo isti Arnulfus rex, de genere imperatorio, tutor Lodowici
Abbreviated transcription (Latin):
ris. lotharius ante
annis unctus ad im¬
peratorem contra fra¬
tres suos .i. ludouicũ
puissimum regem ba¬
ioarioꝵ ⁊ karolum
exeratum duxit. ad
iuncto sibi pipino cũ
si. in loco qui uocat᷑

Expanded text:
ris, Lotharius, ante annis unctus ad imperatorem, contra fratres suos, id est, Lodowicum piissimum regem Bajoariorum, et Karolum, exercitum duxit; adjuncto sibi Pippino, cosi, in loco qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊qui cominus pug¬
nandi fiduciam ñ
habentes. fugax bel¬
lum diligunt. Nũ¬
quam enim turcus
pede conserto mar¬
tem audet. sed pul

Expanded text:
qui cominus pugnandi fiduciam non habentes, fugax bellum diligunt. Nunquam enim Turcus pede conserto martem audet; sed pul
Abbreviated transcription (Latin):
gam clementiam
angloꝵ experiretur:
inũitantes ridebat.
subinde rugato uul¬
tu increpitans. i¬
becillis animi homi¬
nes ẽẽ: qui nequirẽt
uni resistere. Nemi¬
ne itaq propius ac¬
cedente:quod incon¬
sultum estimarent.
cum illo comminꝰ
congredi.qui salu¬
tis omne iuaticum
desperatus effunde¬
ret. unus ex collatera¬
lib regis. iaculum

Expanded text:
gam clementiam Anglorum experiretur, invitantes ridebat; subinde, rugato vultu increpitans, imbecillis animi homines esse qui nequirent uni resistere. Nemine itaque proprius accedente, quod inconsultum aestimarent cum illo cominus congredi qui salutis omne viaticum desperatus effunderet, unus ex collateralibus 387 regis jaculum
Abbreviated transcription (Latin):
refragabile iudicium
dei. sola mortalium
oꝑitur conscientia: nã
⁊ in sordib luctuosis
potest ẽẽ iactantia. Q¬
propter puto quod
tam incorrupta mẽs
potest ẽẽ sub istis ue¬
stib. quam sub tuis
discissis pellib. Hoc
dicto reꝑcussus pon¬
tifex ⁊ ueritatem di¬
cti approbans tacitur¬
nitate sua. letumq
erubescens. quod scin¬
tillante puelle sentẽ

Expanded text:
refragabile 372 judicium Dei, sola mortalium operitur conscientia; nam et in sordibus luctuosis potest esse jactantia. Quapropter puto quod tam incorrupta mens potest esse sub istis vestibus, quam sub tuis discissis pellibus. » Hoc dicto repercussus pontifex, et veritatem dicti approbans taciturnitate sua, laetumque erubescens quod scintillante puellae sente
Abbreviated transcription (French):
teres contrahit un¬
das. Stupet itaq
marẽ ꝑegtinos in¬
iutreo gurgite cã¬
pos. urbemq suã
totis terrarum com

Expanded text:
teres contrahit undas. Stupet itaque mare peregrinos vitreo in gurgite campos, urbemque suam totis terrarum com
Abbreviated transcription (Latin):
onsiderans theo
baldus comes se
tunum ad decipiend̃
hastingum: talibus
uerbis falso appetit il¬
lum.Cur inquit ĩsig¬
nissime uir ignauia
torpes:Ignoras regẽ
karolum te uelle mor¬
te oppetere ob xp̃iano¬
rum sanguinem. a te
olu fusum iniuste:
reminiscitur enim ma-¬
loꝵ que illi tunc imꝓ

Expanded text:
onsiderans ergo etboldus comes se tunum ad decipiendum Hastingum, talibus verbis falso appetit illum: « Cur, inquit, insignissime vir, ignavia torpes? Ignoras regem Carolum te velle morte appetere, ob Christianorum sanguinem a te olim fusum injuste? Reminiscitur enim malorum quae illi tunc im
Abbreviated transcription (Latin):
S enim uoti effectu
carens. nature debitũ
apud linguonis ciui¬
tatem iniit. Reliquie
ossuum.posterioribus

Expanded text:
 enim voti effectu carens, naturae debitum apud Lingonis civitatem iniit . Reliquiae ossium posterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
annis ad monasteriũ
suum:deinde tempore
danice uastationis. cũ
ossib beate hilde gla-¬
stoniam portate. Ho¬
rum abbatum gr̃am
que ꝑ se satis eminet.
conspicuus almus eo¬
rum beda in splendidi

Expanded text:
annis ad monasterium suum, deinde Danicae tempore vastationis, cum ossibus beatae Hildae Glastoniam portatae. Horum abbatum gratiam, quae per se satis eminet, conspicuus alumnus eorum Beda in splendidi
Abbreviated transcription (Latin):
tis filiz euandri de
quo uirgilius nar¬
rat: rome reptum
est. illibatum. Ingen¬
ti stupore omnium:
quod tot secula illi¬
batione sui suꝑauit.
Quod ea sit natura
conditoꝵ corporũ:
ut carne tabescente
cutis exterior neruos.
nerui ossa contineãt.
Hiatus uulneris q
in medio pectore tur¬
nus fecerat: quatuor
pedib ⁊semis men-¬
suratum est. Epitha-¬
phium huiusmodi

Expanded text:
tis filii Evandri, de quo Virgilius narrat, Romae repertum est illibatum, ingenti stupore omnium quod tot secula incorruptione sui superavit: quod ea sit natura conditorum corporum, ut, carne tabescente, cutis exterior nervos, nervi ossa contineant. Hiatus vulneris quod in medio pectore Turnus fecerat, quatuor pedibus et semis mensuratum est. Epitaphium hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
uolam partem.iudi¬
q ibi aliquos reges
generis mei in mãg¬
nis suppliciis ⁊ tunc
nimis constrictus an¬
gustia. putaui me
ls suppliciis a gygã¬
tib nigerrimis. qui
ipsam uallem inflã¬
mabant. cunctis gene¬
rib ignium . ⁊ ualde
treniens glomeris filo
illuminante oculos
meos uidi e lattere

Expanded text:
omam partem, vidique ibi aliquos reges mei generis in magnis suppliciis: et tunc, nimis constrictus angustia, putavi me gi suppliciis a gigantibus nigerrimis, qui ipsam vallem inflammabant cunctis generibus ignium; et valde tremens, glomeris filo illuminante oculos meos, vidi e latere
Abbreviated transcription (Latin):
prudentie uestre quã
contulit gubernando
patrocinetur. quo ad¬
usq felicissimo cursu
sub mundano dyade

Expanded text:
prudentiae vestrae, quam contulit, gubernando patrocinetur: quoadusque felicissimo cursu sub mundano diade
Abbreviated transcription (Latin):
finem fecit. Si quidem
eo mortuo clauicu¬
la in secretis reperta:
que sere cubicularis
scrinii apposita in

Expanded text:
finem fecit; siquidem, eo mortuo, clavicula in secretis reperta, quae, serae cubicularis scrinii apposita, in
Abbreviated transcription (Latin):
scens. Prouintialibus
enim in rebellionem
excitatis. bello regem
ꝑsequi conatus. Sed¬
eo non multo põst fa
tali sorte sublato ede¬
lardus per .xiiii. annos
quietissim e retentũ
regnum cuthredo cog¬
nato reliquit. Hic ethel

Expanded text:
scens. Provincialibus enim in rebellionem excitatis, bello regem persequi conatus: sed non multo post, illo fatali sorte sublato, Edelardus per quatuordecim annos quietissime retentum regnum Cudredo cognato reliquit . Hic Gl
Abbreviated transcription (Latin):
gi exertitio uictorias
adipiscens non mini¬
mum sudoris consũp¬
sit: ac post annos .xui.
regni gubernacła reli-¬
quit.
Arripuit illud sige

Expanded text:
gi exercitio victorias adipiscens non parum sudoris consumpsit, ac post annos quatuordecim regni gubernacula reliquit. § 41. Arripuit illud Sige
Abbreviated transcription (Latin):
dare. Poterat enĩ uul¬
gus fanatice suꝑstiti¬
onis ammoneri: qͣndiu
loca puluinarium suo¬
rum non desineret in¬
tueri. ato ut gentem
suam uentri tantum

Expanded text:
are; poterat enim vulgus fanaticae superstitionis admoneri, quamdiu loca pulvinarium suorum non desineret intueri: atque ut gentem suam, ventri tantum
Abbreviated transcription (Latin):
manu hostica aturba¬
tum illi abstulit. cunc¬
taq municipia que te
fortunii dolore mest̾
arnulphus: petiit ricar¬
dum ducem supplex ⁊

Expanded text:
manu hostica Atrabatum illi abstulit, et cuncta municipia quae cifortunii dolore moestus Arnulphus petiit Richardum ducem supplex
Abbreviated transcription (Latin):
Buchtredum regem
mercioꝵ ⁊ additamẽ¬
to exercitus contra bt¬
tones uiuit ⁊ filie nup¬
tiis immane quantũ
exaltauit. Pyratas da¬
noꝵ ꝑ totam insulã

Expanded text:
Burhredum regem Merciorum additamento exercitus contra Britones juvit, et filiae nuptiis immane quantum exaltavit. Piratas Danorum per totam insula
Abbreviated transcription (Latin):
berti. quem ricardus
secundus ex iuditha
filia comitis brittonũ
conani susceperat.iuĩ
iuueni uenefica con¬
sciuerit.Cuius rei
gemens conscientiã

Expanded text:
berti, quem Ricardus secundus ex Juditha, filia comitis Britonum Conani, susceperat, vim juveni venefica consciverit. Cujus rei gemens conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
gladiis truncatos ig¬
niuomo transmittunt
orco. Alii uero seoccu¬
lere festinantes ꝑ du̾¬
sa latibula hac illac¬
q nutabundi uite q̃¬
rebant suffragia. Rex
quoq ludouicus per¬
nicis equi cursu a re¬
gis heroldi captione
lapsus. in cuiusdam

Expanded text:
gladiis truncatos, ignivomo transmittunt orco. Alii vero, se occulere festinantes, per diversa latibula hac illacque nutabundi vitae quaerebant suffugia. Rex quoque Ludovicus pernicis equi cursu a regis Heroldi captione lapsus, in cujusdam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊non tantum de
insolita tua presen
de duiturna miror
absentia. At ille iuir
tarditatem aduent᷑¬
sui excusauit. tandẽ
ait.tandem expedi

Expanded text:
non tantum de insolita tua turbor de diuturna miror absentia. » At ille, ubi tarditatem adventus excusavit, tandem ait, « Tandem, expedi
Abbreviated transcription (Latin):
xinanito itaq tã¬
to dolo lotharuis
rex ad aluid palliate
proditionis argumẽ¬
tum hortante theobal¬
do iterum deuoluitur.

Expanded text:
xinanito itaque tanto dolo, Lotharius rex ad aliud palliatae proditionis argumentum hortante Thebaldo iterato devolvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dem cum aliis .x.⁊
uiii. interemit: s ci¬
uib ad arma conuo¬
lantib .xx. ex suis a¬
misit. Intiumeris iuil¬
neratis. ip̃e iux cum
altero in ip̃o tumultu
subterfugit. Inde ad
curiam pedem refe̾ns.
actusq secretum. sue
partis patronus assi¬
stens. iram regis in
anglos exacuit. Go¬
duuinus ꝑ nuntios
ad curiam accitus ue¬
nit. Exposita causa.
⁊precipue rege inso¬
lentiam dorobernen¬
sium. accumulante

Expanded text:
um aliis decem et octo interemit: sed, civibus ad arma convolantibus, viginti ex suis amisit, innumeris vulneratis; ipse vix cum altero in ipso tumultu subterfugit. Inde ad curiam pedem referens, nactusque secretum suae partis patronus assistens, iram regis in Anglos exacuit. Godwinus per nuntios ad curiam accitus venit. Exposita causa, et praecipue rege insolentiam Dorobernensium accumulante
Abbreviated transcription (Latin):
omnia proterit cun¬
cta populatur. Ni¬
chil erat quod furẽ¬
tis animum miti¬
garet. ut iniuri am
insolenter acceptã.

Expanded text:
Omnia proterit, cuncta populatur; nihil erat quod furentis animum mitigaret, ut injuriam insolenter accepta
Abbreviated transcription (Latin):
uel in potu. quod
messes in agris. iue
in uineis matura¬
rent.Sola iumento¬
rum cura erat mise¬
rabilis. que pro qua¬
litate loci ⁊ tempis

Expanded text:
el in potu, quod messis in agris, uvae in vineis, maturaverant: sola jumentorum cura erat miserabilis, 566 quae pro qualitate loci et temp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetenter suscipientes.
cum multis donariis
ei remiserunt. nõ mul¬
to post se uenturos ẽẽ
sius exercitib pariter
congregati. pansisq
nauium uelis. spu¬
mea sulcantes equora.
ponti cursu celeri ad bͣt¬
tannoꝵ fuitima litto

Expanded text:
petenter susceperunt, cum multis donariis ei remiserunt, et non multo post se venturos esse suis exercitibus pariter congregati, paucisque navium velis spumea sulcantes aequora ponti, cursu celeri ad Britannorum finitima litto
Abbreviated transcription (Latin):
ex legittima coniuge
creatus.concita morte
secutus est.Tunc om¬
nium speb in ethel¬
stanum erectis: solus
elfredus magne inso

Expanded text:
ex legitima conjuge creatus, patrem cita morte secutus. Tunc omnium spebus in Ethelstanum erectis, solus Elfredus, magnae inso
Abbreviated transcription (Latin):
ane iste leo de qͦ
epitaphium lo¬
quitur.fuerat rome
apli̾cus: ex brunone
spirensi ep̃o. ita uo¬
catus ⁊ prouectus.
Magne ⁊ mirabilis
sc̃tatis. cuius roma¬
ni multa miracła
ꝑ orbem serunt. O¬
bierat ante henricũ
post quinqz annos

Expanded text:
ane iste Leo, de quo epitaphium loquitur, fuerat Romanae apostolicus, ex Brunone Spirensi episcopo ita vocatus et provectus; magnae et mirabilis sanctitatis, cujus Romani multa miracula per orbem serunt. Obierat ante Henricum, post quinque annos
Abbreviated transcription (Latin):
sortio pioꝵ ultimi ex¬
aminis uentilabro
disꝑtitus. Siquis
uero beniuola inten¬
tione hec facere.pro¬
bare.⁊ defensare stu¬
duerit. beatissime dei
genitricis marie. ⁊
omnium scõꝵ inter¬
cessione amplificet
deus portionem eiꝰ
in terra uiuentium.
Scripta est huius pri¬
ulegii donatio ⁊ ꝓ

Expanded text:
sortio piorum ultimi examinis uentilabro dispertitus Si quis uero beneuola intentione haec facere probare et defendere statuerit beatissimae dei genitricis Mariae et omnium sanctorum intercessione amplificet deus portionem eius in terra uiuentium Scripta est huius priuilegii donatio
Abbreviated transcription (Latin):
S tacebo ne maiora
uirib uidear polli¬
ceri. Atq adeo nullũ
de plebe necesse est
nominare. s tantũ
regie styrpis puellos
puellas ue:ut cepte
materie orbitas du¬
cam. Plerosq in no¬
center cesos. quos ñ
humana comiectura
sed diina ratio mar¬
tyres consecrauit. Un¬
de datur cognosci qͣn¬
ta fecerint licentie uo¬
luptatum parsimo¬
niam: qui tam faci¬
lis necis compendio.
celestem occuparint

Expanded text:
 tacebo, ne majora viribus videar polliceri. Atque adeo nullum de plebe necesse est nominare, sed tantum regiae stirpis pueros puellasve, ut coeptae materiae orbitas ducam; plerosque innocenter caesos, quos non humana conjectura, sed divina ratio, martyres consecravit: unde datur cognosci quantam fecerint licentiae voluptatum parcimoniam, qui, tam facilis necis compendio, coelestem occupaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
gregib monachoꝵ in¬
signiuit. Tempore sub
eõdem obit hugo ro¬
thomagensis archiep̃c.
cui successit robertus
eiusdem ducis filius.¬
Porro mortuo franco¬
rum rege lothario. in
illius loco ab omnib
subrogatur hugonis
magni ducis filius hu-
go amminiculante ei
duce ricardo. hic aduer

Expanded text:
gregibusque monachorum insignivit. Tempore sub eodem diem obiit Hugo Rothomagensis archiepiscopus, cui successit Robertus ejusdem ducis filius.Porro mortuo Francorum rege Lothario, in illius loco ab omnibus subrogatur Hugonis Magni ducis filius Hugo Capet, adminiculante ei duce Richardo. Hic adver
Abbreviated transcription (Latin):
normannici. sic̃ erat
cruentus in armis.
paucissimo stipatus
milite. hastingas ꝑ¬
tendit. Precipitabant

Expanded text:
Normannici, sicut erat cruentus in armis, paucissimo stipatus milite Hastingas protendit. Praecipitabant
Abbreviated transcription (Latin):
sus loco longe ten¬
ditneruos ⁊ ꝑmit¬
tit uulnera uentis.
Et quia habet tela
mortifero suco ebria.
in hominem quem
ꝑcutit non iuirtus
sed uirus mortem
facit. Quicquid igit᷑

Expanded text:
sus loco longe tendit nervos et permittit vulnera ventis; et quia habet tela mortifero succo ebria, in hominem quem percutit non virtus sed virus mortem facit. Quidquid igit
Abbreviated transcription (Latin):
uersus francoꝵ conatꝰ
auxilium petiturus.
Quem dux honorifi¬
ce ut regem decet exci¬
piens. spopondit. se ꝑ
omnia iuuamen ei

Expanded text:
ersum Francorum conatus auxilium petiturus. Quem dux honorifice, ut regem decet, excipiens, spopondit se per omnia juvamen ei
Abbreviated transcription (Latin):
oram fluminis erãt
piraticis excursioni¬
b infestabat. S ab
eduuino. ⁊morchar¬
do concordis poten¬
ne fratrib impigre
de prouintia pulsus:
uersus scottiam ue¬
la conuertit. Ibi re

Expanded text:
oram fluminis erant piraticis excursionibus infestabat; sed ab Edwino et Morchardo, concordis potentiae fratribus, impigre de provincia pulsus, versus Scotiam vela convertit: ibi re
Abbreviated transcription (Latin):
contractis normannoꝵ
copiis. idem castellum
preoccupauit obsidiõe.
clausa egrediendi ab eo
siue ingrediendi omni

Expanded text:
contractis Northmannorum copiis idem castellum praeoccupavit obsidione, clausa egrediendi ab eo sive ingrediendi omni
Abbreviated transcription (Latin):
b preliis. sed quater ut
cronica tradit omnib
copiis depugnatũ. Pri¬
ma congressione equa
utruq fortuna dis

Expanded text:
 praeliis, sed quater ut chronica tradit, omnibus copiis depugnatum: prima congressione aequa utrinque fortuna dis
Abbreviated transcription (Latin):
nem donare:qui e¬
mulum meum in
conspectu omnium
cadere fecerunt.⁊ mͥ
prosperitatem regni
largiti sunt.

Expanded text:
nem dare, qui aemulum meum in conspectu omnium cadere fecerunt, et mihi prosperitatem regni largiti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mus erant tunc ⁊ st̃
ad huc uestib ad in¬
iudiam cultis. cybis
citra ullam nimie¬
tatem delicati. gens
militie assueta. ⁊ si¬
ne bello peneuiu̾e
nescia. in hostem ĩ¬
pigre procurrere.⁊
ubi iures non succes¬
sissent.non minus
dolo ⁊pecunia cor¬
rumpere. Domi in¬
gentia ut dixi edifi¬
cia moderatos sũp¬
tus moliri.paribus
inuidere.suꝑiores
pretergredi uelle. sb̾¬
iectos ĩpsi uellican¬
tes. ab alienis tuta¬
ri. Dicimus fideles.
moxq leui offensa
infideles. Cum fato
ponderare ꝑfidiam.

Expanded text:
mus erant tunc, et sunt adhuc, vestibus ad invidiam culti, cibis citra ullam nimietatem delicati: gens militiae assueta, et sine bello pene vivere nescia; in hostem impigre procurrere, et, ubi vires non successissent, non minus dolo et pecunia corrumpere. Domi ingentia, ut dixi, aedificia moderatos sumptus moliri, paribus invidere, superiores praetergredi velle, subjectos sibi vellicantes 420 ab alienis tutari; dominis fideles, moxque levi offensa infideles. Cum fato ponderare perfidiam
Abbreviated transcription (Latin):
ter se in hoc anglis su¬
is consulere: ut nunc
prelibarent tumultu¬
arie quod postea si for¬
te pax rediret. latino e¬
dicerent sermone. Ad

Expanded text:
ter se in hoc Anglis suis consulere ut nunc praelibarent tumultuarie, quod postea, si forte pax rediret, 192 Latino ediscerent sermone. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
tem ergo libere ani¬
me uel oblectantur
gaudiis . spe meliora
presumentes. uel fru¬
untur suppliciis ni¬
chil peius timentes.
Dum autem uin¬
culis corpoꝵ irretiũ¬
tur. trahunt ab ip̃is
terrulenta contagia.
⁊quod ueraciter qͥs
dicat mortue sunt.

Expanded text:
tem ergo liberae animae vel oblectantur gaudiis, spe meliora praesumentes, vel fruuntur suppliciis, nihil pejus timentes. Dum autem vinculis corporum irretiuntur trahunt ab ipsis terrulenta contagia, et quod veraciter quis dicat, mortuae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
agathain regine so¬
rõrem in matrimo¬
nium accepit. Fratres
ex em ma elfredus
⁊ eduuardus toto tẽ¬
pore quo cnuto iuxit.
in normannia trtas
fouere latebras. De

Expanded text:
Agatham reginae sororem in matrimonium accepit. Fratres ex 304 Emma, Elfredus et Edwardus, toto tempore quo Cnuto vixit, in Normannia tutas fovere latebras. De
Abbreviated transcription (Latin):
sib potissimum fa-¬
tigabant. nec erat
ulla spes. nisi ĩ dei
auxilio. cum bello
infestatis incresc̾et
norum comes pri¬
ma maloꝵ. Qua

Expanded text:
s potissimum fatigabant, nec erat ulla spes nisi in Dei auxilio; 558 cum bello infestatis cresceret norum comes prima malorum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
innixi propellebant
quasi manib adu̾¬
sarioꝵ ad terram
retrahi possent. Et
ut miraculum nõ
sicut opinabiledu¬
bites. s sicut iisibi¬
lequodammodo ꝑal¬
pes. solummodo .iiii.
xp̃iami milites fust.
uictoriam ceteris sã¬
guine peperere suo.
Quapropter confir

Expanded text:
innixi propellebant, quasi manibus adversariorum ad terram retrahi possent. Et ut miraculum non sicut opinabile dubites, sed sicut visibile quodammodo palpes, solummodo quatuor Christiani milites fusi victoriam caeteris sanguine peperere suo. Quapropter confir
Abbreviated transcription (Latin):
tus abiecto sacroꝵ or¬
dinum respectu. ml¬
tis impetitum con¬
uiciis trucidarunt.
fusus ibi non pau¬
cus numerus lotha¬
ringuoꝵ quod pre¬
sul ip̃e nationis eiꝰ
eduardi. Nam cũ
olim Walkerium
iudisset wintonie
ad consecrandum
duci cesarie lacteolũ.
uultu roseum. statu¬
ra pregrandem. pul¬
chrum hic ait mar¬
tyrem habemus. cõ¬
iectura uidelicet in¬
modeste nationis ad
presagiendum indu

Expanded text:
tus, abjecto sacrorum ordinum respectu, multis impetitum convitiis trucidarunt. Fusus ibi non paucus numerus Lotharingorum, quod praesul ipse nationis ejus Edwardi; nam cum olim Walkerium vidisset Wintoniae ad consecrandum duci, caesarie lacteolum, vultu roseum, statura praegrandem: « Pulchrum hic, ait, martyrem habemus, » conjectura videlicet immodestae nationis ad praesagiendum indu
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis ingluuie. Lau¬
datus est oli predi¬
cande memorie prede¬
cessor noster adrianus
primus:quod in ue¬
stituras ecclesiarum
karolo magno conces¬
serit:ita ut nullus
electus consecraretur
ab ep̃o. nisi prius a re

Expanded text:
ditatis ingluvie. Laudatus est olim praedicandae memoriae praedecessor noster Adrianus primus quod investituras ecclesiarum Karolo Magno concesserit, ita ut nullus electus consecraretur 349 ab episcopo nisi prius a re
Abbreviated transcription (Latin):
mide amicta. in
uiuenculam reflo¬
ruisse . uiridisq for¬
me decore constan¬
timi pellexisse ocu¬
lum. ut non absti¬
neret quin porrige¬
ret ei osculum. Tũ
helenam matrem
que adeẽt dixisse.
hec tua semꝑ erit.
nec unquam mo¬
rietur insi in fine
seculi. Huuis sõp¬
nis solutionem au¬
gustus extruso so¬
pore ieiuniis ⁊ ele¬
hebat e celo. Etecce
post .uiii. dies ite¬
rum soporatus.
iusus est uidere sil¬
uestrum ꝑapam.

Expanded text:
myde amicta in juvenculam refloruisse, viridisque formae decore Constantini pellexisse oculum ut non abstineret quin porrigeret ei osculum. Tunc Helenam matrem, quae adesset, dixisse: « Haec tua semper erit, nec unquam morietur, nisi in fine seculi. » Hujus somnii solutionem Augustus, extruso sopore, jejuniis et elehebat e coelo. Et ecce, post octo dies iterum soporatus, visus est videre Silvestrum papam
Abbreviated transcription (Latin):
tes omnem in religi¬
one operam insũp¬
sere.Taceo de paupe-¬
rib quos fortunaꝵ
tenuitas plerumq
continet.ne cancel¬
los iusticie transgre¬
diantur. Pretermit¬
to graduum ecclesi¬
asticoꝵ iuros. quos

Expanded text:
tes, omnem in religione operam insumpsere. Taceo de pauperibus, quos fortunarum tenuitas plerumque continet ne cancellos justitiae transgrediantur: praetermitto graduum ecclesiasticorum viros, quos
Abbreviated transcription (Latin):
sti singuli decorem
addere. quiq arbitrã¬
tes aliquid se insti¬
tute debere opere.iste
scõꝵ reliquiis.ille di

Expanded text:
sti singuli decorem addere, quisque arbitrantes aliquid se institutae debere operae; iste sanctorum reliquiis, ille di
Abbreviated transcription (Latin):
nis solo scilicet nomine
regnauit. Hinc regie
dignitatis abortiuũ
alrerlus. postquam
to rege westsaxonum
prelio pulsus. in exili¬
um concessit. Ita reg¬
num cantie qͥuod ab
anno incarnationis
sit.

Expanded text:
nis solo scilicet nomine regnavit. Hinc regiae dignitatis abortivum Baldredus postquam hto rege West-Saxonum praelio pulsus in exilium concessit. Ita regnum Cantiae, quod ab anno incarnationis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ab occasu solis urbẽ
mimiens ad mediũ
fere tabulatu qua¬
dratoꝵ lapidum
plumbo infuso cõ¬
paginata. omnem
metum obsidentiũ
paucis intus defen

Expanded text:
ab occasu solis urbem muniens, ad medium fere tabulatum quadratorum lapidum plumbo infuso compaginata, omnem metum obsidentium paucis intus defen
Abbreviated transcription (Latin):
regios fiscos in can¬
tia deuastans. ma¬
xime terras archie¬
piscopi in mortale
in eum odium an¬
helans. quod eius
consilio a fratre se ĩ
uincula comectum
asserebat. S nec fi

Expanded text:
regios fiscos in Cantia devastans, maxime terras archiepiscopi; immortale in eum odium anhelans, quod ejus consilio a fratre se in vincula conjectum asserebat. Sed nec fi
Abbreviated transcription (Latin):
tato ueri splendore
confestim aulam
concilii ingredi ꝑ¬
gebat. Sũs eum
retinere temptanti¬
b ꝑsuaderi non po

Expanded text:
tato veri splendore, confestim aulam concilii ingredi pergebat. Suis eum retinere tentantibus persuaderi non po
Abbreviated transcription (Latin):
Item dans abbatiam
scĩmonialium ger¬
mane. esto ait abbatis¬
sa: nec ultra patiaris
clericum equitum.
confusi illi. qui tam
graui dicto se sentrrẽt
lapidatos. desciuerũt
a flagitio: quod duui

Expanded text:
Item dans abbatiam sanctimonialium germanae, « Esto, ait, abbatissa, nec ultra patiaris clericum equitem. » Confusi illi, qui tam gravi dicto se sentirent lapidatos, desiverunt a flagitio quod di
Abbreviated transcription (Latin):
Rex itaq defuncto
cognato. quia spes
prioris erat soluta
suffragii. Willelmo
comiti normannie.
successionem anglie

Expanded text:
Rex itaque, defuncto cognato, quia spes prioris erat soluta suffragii, Willelmo comiti Normanniae successionem 383 Angli
Abbreviated transcription (Latin):
suo coniungeret. Dũ
hic quadam hyeme.
que niuibz ⁊pruinis
aspera inhorruerat.
uno du loco detine¬
retur:clericus quidã
curialis familiarior
iusto puelle effectus.
crebro nocturnas ĩ
cubiculo eius prote¬
labat iugilias. ⁊ quã¬
libet multimodis ter¬
giuersationib nequi¬
tiam palliaret: aduer¬
tit illud aliquis qd̾

Expanded text:
suo conjungeret. Dum igitur quadam hyeme, quae nivibus et pruinis aspera inhorruerat, uno diu loco detineretur, clericus quidam curialis, familiarior justo puellae effectus, crebro nocturnas in cubiculo ejus protelabat vigilias; et quamlibet multimodis tergiversationibus 324 nequitiam palliaret, advertit illud aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
paternis possessioni¬
b non contentus. Ma¬
iorisq glorie spe rap¬
tatus. indebitis incũ¬
babat honorib. Uir
sacrati ordinis homi¬
nib pro dampno aĩe.
cuius salutem reuo

Expanded text:
paternis possessionibus non contentus, majorisque gloriae spe raptatus, indebitis incubabat honoribus Vir sacrati ordinis hominibus pro damno animae, cujus salutem revo
Abbreviated transcription (Latin):
rotomagum. ex hoc se
fore satis facturum. iu¬
reiurando duci ricardo
spopondit. Quib ad
uotum ꝑactis ricardus
iuuenis ad patrem re¬
gressus est cum suis.

Expanded text:
Rothomagum ex hoc se fore satisfacturum jurejurando duci Richardo spopondit. Quibus ad votum peractis, Richardus juvenis ad patrem rediit cum suis.
Abbreviated transcription (Latin):
ret hereditario.quas
ꝑuaserat latrocinio.
Derum quia nõ mu¬
tabit echiops pellem
suam:datas ille t̾ras
tyrannico fastu annis
.xi. procerens. undecĩo
uitam finiuit. poste

Expanded text:
ret haereditario quas pervaserat latrocinio. Verum, quia non mutabit Ethiops pellem suam, datas ille terras tyrannico fastu undecim annis proterens, duodecimo vitam finivit, poste
Abbreviated transcription (Latin):
tusq omnia tuta ẽẽ.
nam turci qui pridie
circa montem discur¬
sib lascuuerant no¬
cte intempesta cede
suoꝵ iusa om̃s dif¬
fugerant. significa¬
tione fumi facta. si¬
cut conuenerat so¬
ciis discessum hosti¬
um intimauit. Illi
morarum iunculis
absolutis. ducem ⁊¬
tinuo secuti. Tunc
beriti admiratus
uictum pretereun

Expanded text:
tusque omnia tuta esse, nam Turci qui pridie circa montem discursibus lascivierant, nocte intempesta, caede suorum visa, omnes diffugerant, significatione fumi facta, sicut convenerat, sociis discessum hostium intimavit. Illi, morarum vir culis absolutis, ducem continuo secuti. Tunc Beriti admiratus victum 584 praetereun
Abbreviated transcription (Latin):
tatem nos exꝑimur.
Quod scilicet anglia
exteroꝵ fc̃a est habi¬
tatio. ⁊ alienigena¬
rum dominatio. Nul¬
lus hodie anglus. ł
dux. uł pontifex. uel
abbas. aduene quiq

Expanded text:
tatem nos experimur, quod scilicet Anglia exterorum facta est habitatio et alienigenarum dominatio. Nullus hodie Anglus vel dux, vel pontifex, vel abbas; advenae quiq
Abbreviated transcription (Latin):
illud uĩcinoꝵ excidi¬
um. illud ꝑ duellionĩ
seminarium exitio de¬
dit. Ex quo tempore tã
mertiis quam omni¬
b pene anglis uł ip̃e
presedit.uł presidenti¬
b imꝑauit. Hinc tot᷑

Expanded text:
illud vicinorum excidium, illud perduellionum seminarium, exitio dedit; ex quo temporetam Merciis, quam omnibus pene Anglis, vel ipse praesedit, vel praesidentibus imperavit. Hinc tot
Abbreviated transcription (Latin):
etheluulfus quem
quidam atulfum uo¬
lenis ⁊qui sub quie¬
te degere.quam mul-¬
tis prouintiis imperi¬
tare mallet. Beniq
auito westsaxonum
regno contentus. cet̾a
que pater subiugaue¬
rat appendicia filio
Iethstano contradidit.
Qui quando ⁊quo
fine defecerit incertũ.
Burhtredum regem

Expanded text:
Ethelwulfus, quem quidam Athulfum volenis, 150 et qui sub quiete degere, quam multis provinciis imperitare, mallet: denique, avito West-Saxonum regno contentus, caetera quae pater subjugaverat appendicia filio Ethelstano contradidit, qui quando et quo fine defecerit incertum. Burhredum regem
Abbreviated transcription (Latin):
est. patiturq suos eti¬
am hic mens auxia
manes:elfrida de illo
regali suꝑcilio incli¬
nata. dire penituit::

Expanded text:
est, patiturque suos etiam hic mens anxia manes, Elfrida de illo regali supercilio inclinata dire poenituit
Abbreviated transcription (Latin):
q ñauib felix expe¬
ctebatur aura.que
illas ad destinatum
eueheret. Qua mul¬
tis dieb remorante
uulgus militum ut
fieri solet ꝑ taberna¬
cula musitabat in¬
sanire hominem qͥ

Expanded text:
 navibus, felix exspectabatur aura quae illas ad destinatum locum eveheret. Qua multis diebus remorante, vulgus militum, ut fieri solet, per tabernacula mussitabat: insanire hominem q
Abbreviated transcription (Latin):
exposceret sine. irre¬
parabilis discrimi¬
nis metu gentem
suam de uno in a¬
luid castrum non
transduceret. Eui¬
dens ergo miracu¬
lum pronuntio. ꝙ
dei solius tutum
suffragio tanta bar-¬
baroꝵ horrebat na¬
tio.

Expanded text:
exposceret, 587 sine irreparabilis discriminis metu gentem suam de uno in aliud castrum ne transduceret. Evidens ergo miraculum pronuncio, quod Dei solius tutum suffragio tanta barbarorum horrebat natio.
Abbreviated transcription (Latin):
equis transducti.
Omnis itaq mul¬
spacio preteritoꝵ
laboꝵ indulsit so¬
latio. positis castris
in suburbano ciui¬
tatis. De qua quia¬
se locus optulit. pau¬
ca dicenda.

Expanded text:
equis transducti. Omnis itaque mulspatio, praeteritorum laborum indulsit solatio, positis castris in suburbano civitatis; de qua, quia locus se obtulit, pauca dicenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ut corpus uirgineũ
leuaretur. ⁊altius ef¬
ferretur. Inuentumq
totum in cineres so¬
litum: preter digitũ
i aluum. ⁊ aluo subie¬
sta. Unde disputanti¬
b nonnullis: uni ex
hiis qui uiderant dor¬
menti uirgo ip̃a asti

Expanded text:
ut corpus virgineum levaretur, et altius efferretur; inventumque totum in cineres solutum 373 praeter digitum, et alvum, et alvo subjecta: unde disputantibus nonnullis, uni ex his qui viderant, dormienti, virgo ipsa asti
Abbreviated transcription (Latin):
uuutus processit.
que fluxum natu¬
re ad yationem re¬
uocaret. In qua ⁊¬
si habentur quedã
quoꝵ rationem pe

Expanded text:
tus processit quae fluxum naturae ad rationem revocaret; in qua etsi habentur quaedam quorum rationem pe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ cariores. transmit¬
to uobis: i. ossa sci
senatoris. sc̃i pat̾ni.
atq scĩ scubilionis
euisdem sancti pat̾¬
ni magistri. qui si¬
militer uno die eadẽ¬
q hora cum supra¬
dicto paterno migra¬
uit ad xp̃m. Isti certis¬
sime duo scĩ. cum sc̃o
iacuerunt in sepul

Expanded text:
e chariores, transmitto vobis, id est ossa sancti Senatoris, et sancti Paterni, atque sancti Soubilionis ejusdem sancti Paterni magistri, qui similiter uno die eademque hora cum supradicto Paterno migravit ad Christum. Isti certissime duo sancti cum sancto jacuerunt in sepul
Abbreviated transcription (Latin):
eme ⁊ uere ꝑ omnes
prouintias equitando.
iudicia potentioꝵ exqͥ¬
rebat. iuolati uiris se¬
uerus ultor. In hociu¬
sticie. in illo fortitudi¬
nis studens: in utro¬
sulens.

Expanded text:
eme et vere per omnes provincias equitando, judicia potentiorum exquirebat, violati juris severus ultor: in hoc justitiae, in illo fortitudini studens; in utrosulens.
Abbreviated transcription (Latin):
alpes nuptum dedit.
Ita hodieq imꝑium
romanoꝵ ⁊ regnum
francoꝵ ab antiqua
unione scissum. al¬
terum imperatores
alterum reges habet.
S quia multum a

Expanded text:
Alpes nuptum dedit. Ita hodieque imperium Romanorum et regnum Francorum ab antiqua unione scissum, alterum imperatores, alterum reges habet. Sed quia multum a
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. compedibq gra¬
uissimis artatur. Cui
in competentem anxi¬
etatem dux ut agno¬
uit. ilico hugoni expe

Expanded text:
ditur, compedibusque gravissimis artatur. Cujus incompetentem anxietatem dux ut agnovit, illico Hugoni expe
Abbreviated transcription (Latin):
ganoꝵ aduentum com¬
perientes. fuga lapsi. q̃¬
dam suaꝵ rerum sub¬
terra occulentes. quedã
secum asportantes do
iuuante euaserunt.

Expanded text:
ganorum adventum comperientes, fuga lapsi, quaedam suarum rerum subterra occulentes, quaedam secum asportantes, Deo juvante, evaserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rat in cestrensi dy¬
ocesi cenobium. con¬
uentreia nominatũ.
quod comes magni¬
ficentissimus lefricus.
ut supra fatus sum
cum uxore godeua
constituerant.tanto
auri ⁊argenti spe

Expanded text:
rat in Cestrensi dioecesi coenobium Coventreia nomine, quod comes magnificentissimus Lefricus, ut supra fatus sum, cum uxore Godiva, constituerat; tanto auri et argenti spe
Abbreviated transcription (Latin):
florib dulcis ⁊ urbi¬
um a romanis edifi¬
catarum frequentia
renidens: nunc uel an¬
tiquo danoꝵ uel recen

Expanded text:
floribus dulcis, et urbium a Romanis aedificatarum frequentia renidens; nunc vel antiquo Danorum, vel recen
Abbreviated transcription (Latin):
congeries ⁊cyboꝵ
indigeries etiam re-¬
luctantem animũ
obfocarent. Igitur
cistellas uenere.lo¬
cum prius saliuo¬
sum nunc ita fre¬
quenti religione
monachoꝵ perspi

Expanded text:
congeries et ciborum indigeries etiam reluctantem animum offocarent. Igitur Cistellas venere, locum 514 prius saltuosum, nunc ita frequenti religione monachorum perspi
Abbreviated transcription (Latin):
bat beneficio libera¬
ti. Multum auree
suppellectilis in eoꝵ
castris inuentum.
multum gemmarũ
quarum raritas no
stris regionib incog¬
nita. ibi natiuo deco¬
re refulgurat. Nec
ulla uictoria letior
fuit xp̃ianis.quod
incruenti inopina
retulere spolia.
multoꝵ dierum
quiete uires refor¬
massent.quidam
suspirantes in nata¬
lis soli desiderium
marinum adorna¬
uerunt reditum. So¬
li Godefridus ⁊tan-¬
credus remanserũt
predicabiles profe

Expanded text:
bat beneficio, liberati. Multum aureae supellectilis in eorum castris inventum; multum gemmarum, quarum raritas in nostris regionibus incognito, ibi nativo decore refulgurat: nec ulla victoria laetior fuit Christianis, quod incruenti opima retulere spolia. multorum dierum requie vires reformassent, quidam, suspirantes in natalis soli desiderium, marinum adornarunt reditum. Soli Godefridus et Tancredus remanserunt; praedicabiles profe
Abbreviated transcription (Latin):
bam. si prius que¬
dam dixero ad rem
ꝑtinentia. Qui a
enu forensia gesta
⁊ negotia bellica re-¬
gum̃ angloꝵ huc
usq condexiu: libet
aliquantisꝑ in san

Expanded text:
bam, si prius quaedam dixero ad rem pertinentia. Quia enim forensia gesta et negotia bellica regum Anglorum huc usque contexui, libet aliquantisper in san
Abbreviated transcription (Latin):
quin st̾atim uno
ictu equus ⁊ eques
prociderent. Quaꝓp¬
ter ut dixi eminus
letali arundine ict̃
mortem impleuit.

Expanded text:
quin statim uno ictu equus et eques prociderent: quapropter, ut dixi, eminus lethali arundine ictus mortem implevit.
Abbreviated transcription (Latin):
lam angłoꝵ in eccle¬
sia sancte marie tu¬
mulatus est. Nxor
eius tunc quidem ĩ
patria residens. sed
postea iurum secuta
apud papiam extre¬
mam sortem incur¬
rit. Tunc regnum il¬
lud a danis cuidam
celuulfo burhredi⁊
ministro traditum.⁊
ne ultra placitum
retineret sacramento
firmatum. post pau¬
cos annos elfredus
nepos egbirchi opti¬
nuit. Ita principatus
mertioꝵ qui ꝑ tumi¬
dam gentilis uiri in¬
saniam subito efflo¬
ruit. tunc ꝑ miseram
semuuri regis igna¬
uiam omnino emar¬
cuit. anno dominice
incarnationis octin¬

Expanded text:
lam Anglorum in ecclesia sanctae Mariae tumulatus est.  Uxor ejus, tunc quidem in patria residens, sed postea virum secuta, apud Papiam extremam sortem incurrit. Tunc regnum illud, a Danis cuidam Chelwulfo Burhredi ministro traditum et ne ultra placitum retineret sacramento firmatum, post paucos annos Elfredus nepos Egbirhti obtinuit. Ita principatus Merciorum, qui per tumidam gentilis viri insaniam subito effloruit, tunc per miseram semiviri regis ignaviam omnino emarcuit, anno Dominicae incarnationis octin
Abbreviated transcription (Latin):
cum miraculo uult
⁊ linamentoꝵ gracia.
oculos ciuitatis inui¬
tassent: affuit forte cũ
aliis beatissimus gre¬
gorus tunc aplice se

Expanded text:
cum, miraculo vultus, et lineamentorum gratia, oculos civitatis invitassent, affuit forte cum aliis beatissimus Gregorius, tunc apostolicae se
Abbreviated transcription (Latin):
dum attenderet. reuo¬
cauit exercitum.⁊ adi¬
to rege:firmum du¬
catum markerio sta¬
tuit. Tostinus infen¬
sus omnib cum u

Expanded text:
dum attenderet, revocavit exercitum; et, adito rege, firmum ducatum Marcherio statuit. Tostinus, infensus omnibus, cum u
Abbreviated transcription (Latin):
pridem nonas iu¬
nii capta fuerat.
ni auctor precipuꝰ.
communi mortali¬
um conditioni feli¬
citer manus dedit.
⁊ hugo magnus
concessu ut auint
heroum franciam
rediit. causatus con¬
tinuam iuscerum
tortionem.

Expanded text:
pridie Nonas Julii capta fuerat uni auctor praecipuus, communi mortalium conditioni feliciter manus dedit; et Hugo magnus, concessu ut aiunt heroum, Franciam rediit, causatus continuam viscerum tortionem.
Abbreviated transcription (Latin):
fratre magno ⁊honesto
iuro narrata sunt col¬
legi. que scolastico dic¬
tamine conscripta. re¬
linquo posteris. Obiit

Expanded text:
fratre, magno et honesto viro, narrata sunt collegi; quae scholasti dictamine scripta relinquo posteris. Obiit
Abbreviated transcription (Latin):
do. Quid uero ẽ stul¬
tius quam quod
libenter facias cura¬
re ne dutus facere¬
non possis: Itaq
quidam quod nõ
habeant quod dent
ad rapinas conuer¬
tuntur. mauisq
odium assecuntur
ab hiis quib aufe¬
runt. quam benefi¬
cium ab hiis quib
contulerunt. Quod
huic regi accidisse
dolemus.Namꝙ
cum primis iniciis
regni metu turbaꝵ
milites congregass.
nichil illis denegan¬
dum putabat ma¬
iora in futurum i¬
pollicitus. Itaq qr
paternos thesauros¬

Expanded text:
do: quid vero est stultius quam, quod libenter facias, curare ne diutius facere possis? Itaque quidam, cum non habeant quod dent, ad rapinas convertuntur; majusque odium assequuntur ab his quibus auferunt, quam beneficium ab his quibus contulerunt: quod huic regi accidisse dolemus. Namque cum primis initiis regni metu turbarum milites congregasset, nihil illis denegandum putabat, majora in futurum pollicitus. Itaque quia paternos thesauros
Abbreviated transcription (Latin):
uulsam xp̃o regi fidẽ
seruare corde ultroneo.
satagebat. Erat quippe
statura procerus: uul¬
tu decorus. micantib

Expanded text:
ulsam Christo regi fidem servare corde ultroneo satagebat. Erat quippe statura procerus, vultu decorus, micantib
Abbreviated transcription (Latin):
Tremuit nota uoce
iacentis uulgus mi¬
litum. statimq reue¬
renter de terra leuato.
equum alterum ad¬
ducunt. Ille non ex¬
pectato ascensorio
sompedem insiliens.

Expanded text:
Tremuit, nota voce jacentis, vulgus militum; statimque reverenter de terra levato equum alterum adducunt. Ille, non expectato ascensorio, sonipedem insiliens
Abbreviated transcription (Latin):
remotis mensis.cũ
in triclinio regalib
exueretur: tres optima¬
tes eum prosecuti. qͦꝵ
unus erat haroldus.
Secundus: abbas. Ter-

Expanded text:
remotis mensis, cum in triclinio regalibus exueretur, tres optimates eum; prosecuti quorum unus erat Haroldus, secundus abbas, ter
Abbreviated transcription (Latin):
quib exiebantur pa¬
ludes ⁊ flumina fer-¬
uentia. ⁊ omnia me¬
talloꝵ genera bullien¬
tia. Ybi repperi innu¬
meras animas homi

Expanded text:
quibus oriebantur paludes et flumina ferventia, et omnia metallorum genera bullientia. Ubi reperi innumeras animas homi
Abbreviated transcription (Latin):
eum nimirum fata.
ut nec auxilia con¬
ulocare uellet. nec si
uellet multos paritu¬
ros inueniret. Ita ut
ante dixi. omnes illi

Expanded text:
eum nimirum fata, ut nec auxilia convocare vellet, nec, si vellet, multos parituros inveniret; ita, ut ante dixi, omnes illi
Abbreviated transcription (Latin):
nantes aggressi. Nã
de inuentis nauib
pontem facientes nũ¬
dinas ultra fluuiũ
instituerant. Ope

Expanded text:
nantes aggressa, nam, de inventis navibus pontem facientes, nundinas ultra fluvium constituerant. Ope
Abbreviated transcription (Latin):
onem exposuit. effu¬
dit. obiecit. Nec
uero rex segniciei de¬
ditus fuit. s innu¬
meram e regione.
manum contraxit.
dignitatem suam si
necesse foret asserturꝰ.
Nam licet principi¬
b deficientib. partes

Expanded text:
onem exposuit, effudit, objecit. Nec vero rex segnitiei deditus fuit, sed innumeram e regione manum traxit, dignitatem suam, si necesse foret, asserturus: nam, licet principibus deficientibus, partes
Abbreviated transcription (Latin):
ignib tradunt. popu¬
lata omni circumqua¬
q regione.haut longe
post suꝑiora ligeris
amnis nauib expetẽ

Expanded text:
ignibus tradunt, populata omni circumquaque regione. Haud longo post, superiora Ligeris amnis navibus expete
Abbreviated transcription (Latin):
empore conradi
patris. a quodã
clerico fistulam tu¬
lerat argenteam. qͣ
pueri ludo aquam
iaculantur: pactus

Expanded text:
empore Conradi patris a quodam clerico fistulam tulerat argenteam qua pueri ludo aquam jaculantur, pactus