comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non eĩ plies ꝯsistere angustue loci patiebantar
Reliqueq topie in nauibꝰ statõnem obtineba ne
Quo fc̃o imperat pontem ad uersus hostem pre¬
uallari et qua exitꝰ nauibꝰ erat fornite extiucto
quo pons substinebat lapidibꝰ nupleri atq ibstu
quor altero opere effecto ut nulla oio scafa ega¬
di. posset Altero mstituto onle alexandrinorum
copie e oppido se uiecerũt et contia munitones
pentis latiori loco asiscerent eodemiq tp̃re que ossua¬
uerat naiugia y pontes ad incendia onerariarum
e nuttere ad molem ꝯstituert Uugnabat᷑ a nob en
ponte ce mole ab illis ex aria que erat aduehit
pontẽ et ex nauibꝰ cõtia molem. in hiis rehꝰ occura¬
to. Ccͥ ͤ mlicesq hortante renugũ magnꝰ nus et
lassiatoꝵ ex longis nauibꝰ nr̃is ĩ molem se cuc
ars coꝵ scudio spectandi fere bat᷑ pars etiam cupi¬
ditate pugnandi hni priniũ naiuigia hostiã lapi¬

Expanded text:
— non enim pluris consistere angustiae loci patiebantur —; — non enim pluris consistere angustiae loci patiebantur —; reliquae copiae in navibus stationem obtinebant. Quo facto imperat pontem adversus hostem praevallari et, qua exitus navibus erat fornice exstructo, quo pons sustinebatur, lapidibus oppleri atque obstrui. Quorum altero opere effecto, ut nulla omnino scapha egredi posset, altero instituto omnes Alexandrinorum copiae ex oppido se eiecerunt et contra munitiones pontis latiore loco constiterunt, eodemque tempore quae consueverant navigia per pontis ad incendia onerariarum emittere ad molem constituerunt. Pugnabatur a nobis ex ponte, ex mole; ab illis ex arca, quae erat adversus pontem, et ex navibus contra molem. § 20 In his rebus occupato Caesare militesque hortante remigum magnus numerus et classiariorum ex longis navibus nostris in molem se eiecit. Pars eorum studio spectandi ferebatur, pars etiam cupiditate pugnandi. Hi primum navigia hostium lapi
Abbreviated transcription (Latin):
Re dificior pit minor a maierbꝰ ꝯferant᷑ turesq.
Ledite et quĩtte nuurra locũ obtinebat neqi nra &.
scalis aut cratibꝰ aut reliquis rebꝰ parati uene¬
Eraut ad opugnandu l di tertor hollꝰ menteni
Las iliũq eupir et membra debilitat ut tue acddit
Qui se nn equo loco ac ꝑ lano pares esse afidebat
idem yterati fuga suoꝵ et cede pautor .xxx. x¬
dum alticudine ni edificus consistere ausi nẽ st̃
seq per molem in mare precipitauert et dcce.
passiũ interuallo ad oppidu enataueriit multi
ꝓpior erat etat plaro cõmuniuit atq ibi pre¬
sidiui posuit Huic fuga pharite ⁊eliquerit for¬
tiorem illo ꝑpioremqi oppido alexandrini tudãt᷑
Ee cum postero dit inuili ratene aggaedit᷑
ꝙ lniis obtentis duobꝰ oe̾m nauigior excinsũ et
repentina latocina sublatũ iri indebant Iamiq
cis qui paedio en lotu tencbar trmentis es
nanibꝰ sagiptisq depulerat atq in oppidũ ⁊des¬
tat et cohortiũ taum iustar intena ex posuirit

Expanded text:
dificiorum, ut minora maioribus conferantur, turresque editae et coniunctae muri locum obtinebant, neque nostri aut scalis aut cratibus aut reliquis rebus parati venerant ad oppugnandum. Sed terror hominibus mentem consiliumque eripit et membra debilitat; ut tum accidit. Qui se in aequo loco ac plano pares esse confidebant, idem perterriti fuga suorum et caede paucorum XXX pedum altitudine in aedificiis consistere ausi non sunt seque per molem in mare praecipitaverunt et DCCC passuum intervallum ad oppidum enataverunt. Multi propior erat Pharo, communivit atque ibi praesidium posuit. Hunc fuga Pharitae reliquerant; artiorem illum propioremque oppido Alexandrini tuebantur. Sed eum postero die simili ratione aggreditur, quod his obtentis duobus omnem navigiorum excursum et repentina latrocinia sublatum iri videbatur. Iamque eos qui praesidio eum locum tenebant tormentis ex navibus sagittisque depulerat atque in oppidum redegerat et cohortium trium instar in terram exposuerat
Abbreviated transcription (Latin):
lima nr̃is terroris afferie possent Erat int̃ duas.
disscẽ uada cansitu angrsto que ptinẽt ad regionẽ
trce. Sic ei predicat p̃tem esse alexandrie dnua¬
uam afate sacisq diu inter ipes est ex pectatil a
qul tanscundi ficiet untiũ syiopterea qd cis qui
ntasses et ad ex plicandam classem et ad receprum
dicio: accidisser casus impeditiom fore iudebant᷑¬

Expanded text:
ossent. Erant inter duas classis vada transitu angusto, quae pertinent ad regionem Africae — sic enim praedicant, partem esse Alexandreae dimidiam Africae — satisque diu inter ipsos est exspectatum ab utris transeundi fieret initium, propterea quod ei qui intrassent et ad explicandam classem et ad receptum, si durior accidisset casus, impeditiores fore videbant
Abbreviated transcription (Latin):
tpris uecessitati seruiebat et ĩ iẏo portu cõfli¬
tendũ iudebant. Itaq pautis dicbꝰ tontia ebum
opimenem quadrnemes .xxii. quinque ie ni
er effiate posset ideneos milites imposuert seq ad
cant quinq remes et quadrtie mes .x. Relique ĩfia
liine magnitudinem et pleraq apte tanien uͥtute
nilitũ confisus cognicis hostium cepiis se ad dimnicadu
Qi phaton dasse crtuueit adueisasq naues hẽitibꝰ
astitiur indextio cornu ihedias cellocat. in simstio po¬
ticiẽ mier has spatiũ.ccce. passuũ reliquit quod.
uitiõ esse ad explicandas naues uidebat. Post huns
eeuiẽ teliquae naues subsidis discabuit que quaiiq
pe sequatᵈ et cui subuemat astitius atq imperat
Nen dubitanter alexandrmi dassem producũt atq
nis. uis in faente cellecant .xxii. reliquas subsidias
nsecunde ordine astitiuit. Hagnu preterea m̃ĩ ini¬
iorum nauigioꝵ et scafarũ decem producũ tũ iual

Expanded text:
serviebant et in ipso portu confligendum videbant. Itaque paucis diebus contra omnium opinionem quadriremis XXII, quinqueremis Vearum efficere posset idoneos milites imposuerunt seque ad erant quinqueremes et quadriremes decem, reliquae infra hanc magnitudinem et pleraeque apertae. Tamen virtute militum confisus cognitis hostium copiis se ad dimicandum  Pharon classe circumvehitur adversasque navis hostibus constituit: in dextro cornu Rhodias collocat, in sinistro Ponticas. Inter has spatium CCCC passuum relinquit, quod satis esse ad explicandas navis videbatur. Post hunc ordinem reliquas navis subsidio distribuit; quae quamque earum sequatur et cui subveniat constituit atque imperat. Non dubitanter Alexandrini classem producunt atque instruunt: in fronte collocant XXII, reliquas subsidiarias in secundo ordine constituunt. Magnum praeterea numerum minorum navigiorum et scapharum pro
Abbreviated transcription (Latin):
A. C. R. pollicite renuttit bona restituit ess ques
libenꝰ locutos ac penam tulisse cognouer at tubu¬
tis ꝯͥbudam publicis priuatisq preniiis. Reliqͦs
in pesterũ bona spe cemplet bidiuuiq ceidube cõmora¬
tus gades yroficiscit Recumaf monumentaq que.
ex fano erculis collata erat in pͥuatam domũ referi
ui tẽplum iubet prouincieq. R. cassii preficit.
Hiuc.iiͦ. legiones attabut ip̃e huis naiubꝰ quas

Expanded text:
ani polliciti, remittit; bona restituit iis quos liberius locutos hanc poenam tulisse cognoverat. tributis quibusdam publicis privatisque praemiis reliquos in posterum bona spe complet biduumque Cordubae commoratus Gadis proficiscitur; pecunias monimentaque quae ex fano Herculis collata erant in privatam domum, referri in templum iubet. provinciae Q. Cassium praeficit; huic iiii legione
Abbreviated transcription (Latin):
ficio aut disciplina asuefacti incħi oĩo. ꝯtra
uolutate faciat et uires alit et ĩmam corpoꝵ
magnitudine hoĩes efficit atq in eam se ꝯsue¬
tudiem adduxerũt ut locis figidissmus neq
uestitꝰ pret̾ pelles hient quicꝙͣ. Quar propter
exigutatem magna est corporis ys aperta/ et la¬
uant᷑ in flumminibꝰ. Mercatoribꝰ est aditꝰ magis eo
ut qͥ bello cepernit. quibꝰ uendat hẽant ꝙͣ qd ullã
rem ad se importari desiderent. Qum etia iumẽtis
quibꝰ marnuie galli delectant᷑ queque impenso. pa¬
raut precio germami importatis hiis nõ utuntur
sed que sũt apud cos nata pua atq defornua .h.
cotidiana excitatõne sũmi ut suit laboris effici¬
unt equestribꝰ ytelus sepe ex equis desiluit ac
pedibꝰ preliant᷑ equosq eode remanere uestigio as¬
suefecerut / ad quos se celerit cũ usus ẽ recipiunt.
neq cor moribꝰ turpiꝰ quicꝙͣ aut ĩ hercuis hret

Expanded text:
ficio aut disciplina adsuefacti nihil omnino contra ficio aut disciplina adsuefacti nihil omnino contra voluntatem faciunt, et vires alit et immani corporum magnitudine homines efficit. Atque in eam se consuetudinem adduxerunt ut locis frigidissimis neque vestitus praeter pelles habeant quicquam, quarum propter exiguitatem magna est corporis pars aperta, et laventur in fluminibus. Mercatoribus est aditus magis eo ut quae bello ceperint quibus vendant habeant, quam quo ullam rem ad se importari desiderent. Quin etiam iumentis, quibus maxime Galli delectantur quaeque impenso parant pretio, Germani importatis non utuntur, sed quae sunt apud eos nata, parva atque deformia, haec cotidiana exercitatione summi ut sint laboris efficiunt. Equestribus proeliis saepe ex equis desiliunt ac pedibus proeliantur, equos eodem remanere vestigio adsuefecerunt, ad quos se celeriter, cum usus est, recipiunt: neque eorum moribus turpius quicquam aut inertius habetur
Abbreviated transcription (Latin):
A que secuta est hieme
qui fuit amius. cN. poni¬
peio. marco tasso ꝯsulibꝰ¬
usi pepetes germani et.
item tenocheri magna cũ
młtitudine homunũ flume
ieuu trasierũt nõ longe a
mari quo renus influit /causa transeundi fuit
qd asueius cõplures annos exagitati bello yme¬
bant  et acrcultura prohibebant ͦ. sueuoꝵ gens
est longe maxmua et bellicosissnma germanorii
poĩu lyn centũ pagos hre dicũt Ex quibꝰ quot¬
anuis siugula milia armatoꝵ bellandi causa
e fimbꝰ educũt reliqui qui domi mansersit.
se atq illos aluit hn riisus in uicẽ anno. post
ui aruus sut illi doni remanẽt Sic neqz
agricultura nͨ ratio .n. usus belli ĩternictit᷑
sed priuati ac sepati acri apud eos nich est
neq longiꝰ amno reniauere uno ĩ loco ĩcole̾di.
causa licet neq mltu frunicto s mayima
yte lacte ac pecore uiiuit młtũq sũt ĩ uena¬
tõnibꝰ/ que res et cibi genere et cotidiana. ex¬
citatõne et libertate uite qd a pueris nlło of¬

Expanded text:
a quae secuta est hieme, qui fuit annus Cn. Pompeio, M. Crasso consulibus, Usipetes Germani et item Tencteri magna cum multitudine hominum flumen Rhenum transierunt, non longe a mari, quo Rhenus influit. Causa transeundi fuit quod ab Suebis complures annos exagitati bello premebantur et agri cultura prohibebantur. Sueborum gens est longe maxima et bellicosissima Germanorum omnium. Hi centum pagos habere dicuntur, ex quibus quotannis singula milia armatorum bellandi causa ex finibus educunt. Reliqui, qui domi manserunt, se atque illos alunt; hi rursus in vicem anno post in armis sunt, illi domi remanent. Sic neque agri cultura nec ratio atque usus belli intermittitur. Sed privati ac separati agri apud eos nihil est, neque longius anno remanere uno in loco colendi causa licet. Neque multum frumento, sed maximam partem lacte atque pecore vivunt multum sunt in venationibus; quae res et cibi genere et cotidiana exercitatione et libertate vitae, quod a pueris nullo of
Abbreviated transcription (Latin):
cautius seqquebant Nami ex oĩbꝰ partibꝰ subito ante¬
mane scafe siguo dato Ie inhostes incitauerãt pͥuo¬
q impetu una ee hns quadriteniem cũ re migib us
defensoribꝰq sus ceperut riliquas tuipit cefugce.
coegerit. Ad hoc detumentũ accessit ut equitibꝰ
ora marittima ab antomo dispositis aquari pro¬
hiberet᷑. Qua necessitate et ignonuma piuonit
libo disçessat a brindusio ob sessieneiq nostioꝵ¬
ol misit ¶ Multi iam menses transierãt et hiens¬
iam precipitauerat neq brundusio nanes legiones
ad Ce. ueniebat ac nõ nulle eiꝰ res pretermusse es¬
quilꝰ necessario comuittendũ existinabat. Q uantoq
custedias qui classibꝰ precrant maioreniq fiducia
prehibendi hebant et caelris pempei listeris castita¬
riusq cotidie tempus ad tiansportandũ le¬
moribꝰ uentis expectabat. Quibꝰ rebus ꝑmotus
N. brundusui ad suos seueriꝰ scapsis nacti ideren

Expanded text:
cautius sequebantur. iam ex omnibus partibus subito Antocautius sequebantur. iam ex omnibus partibus subito Antonianae scaphae signo dato se in hostes incitaverunt primoque impetu unam ex his quadriremem cum remigibus defensoribusque suis ceperunt, reliquas turpiter refugere coegerunt. ad hoc detrimentum accessit, ut equitibus per oram maritimam ab Antonio dispositis aquari prohiberentur. qua necessitate et ignominia permotus Libo discessit a Brundisio obsessionemque nostrorum omisit. Multi iam menses erant et hiems praecipitaverat, neque Brundisio naves legionesque ad Caesarem veniebant. ac noquibus necessario committendum existimabat. quantoque ores ad custodias, qui classibus praeerant, maioremque fiduciam prohibendi habebant, et crebris Pompei litteris castigariusque cotidie tempus ad transportandum lenioribus ventis expectabant. quibus rebus permotus Caesar Brundisium ad suos severius scripsit, nacti idon
Abbreviated transcription (Latin):
crtũ brundusiũ est occupat qd prestare abittabat᷑
unii locũ qua magis necessariꝰ nr̃is eiat igiessuis
I õua littora ac portꝰ custodia lausus teneri:
Pie cepentino aduentu naues onerarias quaedam
ncendit et una faimento onustans abduxit magnũ¬
qi nris ceriorem nuecit et nectu militibꝰ at sagipta¬
ne i teram ex positis presidiũ equitũ eiecit et
adee loci eportlmitate piofecit uti ad pompelũ krãs
mtteret. nanes reliquas si uellet subduci et refiti.
mbrat sua ciusse auxilia sese . Ce. prehibitirr. E rat
Ospre antomꝰ brundusn qui uirtute militũ con¬
oilue scafas nauiu magnaꝵ cricite.. kxꝰ. crateie
enntessor conterit esq milites delecoa delectos a¬
tesiuie atq eas nn littore pliribꝰ locis seyatim dispo¬
mnt nauesq taremes duas quas brundusi fatiẽdas
manerat y causani cycendor reiuigũ ad fauces.
aie rredire iussit. Mas cũ audatiꝰ pregressas libo
uossec sperans intercipi iosse quadriremes .u. ad

Expanded text:
 est occupavit, quod praestare arbitrabatur unum locum, qua necessarius nostris erat egressus, quam omnia litora ac portus custodia clausos tueri. hic repentino adventu naves onerarias quasdam nactus incendit et unam frumento onustam abduxit magnumque nostris terrorem iniecit, et noctu militibus ac sagittariis in terra expositis praesidium equitum deiecit et adeo loci opportunitate profecit, uti ad Pompeium litteras mitteret, naves reliquas, si vellet, subduci et refici iuberet; sua classe auxilia sese Caesaris prohibiturum. Erat eo tempore Antonius Brundisii; is virtute militum confisus scaphas navium magnarum circiter lx cratibus pluteisque contexit eoque milites delectos inposuit atque eas in litore pluribus locis separatim disposuit navesque triremes duas, quas Brundisii faciendas curaverat, per causam exercendorum remigum ad faucis portus prodire iussit. has cum audacius progressas Libo vidisset, sperans intercipi posse quadriremes V ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
sequi ꝑtẽ cucurre exteriores munitiones et atergo
fosse iumi hostui substinẽ peterãt coactis una. xl. co¬
hortibꝰ quas ex uroxuus p̃sidns deductas sors obtulit
Cc̾. y nũties facit certibrem quid faciedũ enstinet.
Atelerat. Ce. ut pielio intersit eiꝰ aduetu excolore
iusserat ut de locis supioribꝰ hec decliua et de uexa
cemebant ͦ hostes prelui cõmuitũt utenq clamore
sublato excipit rursus ex uallo atq oibꝰ munitionb
clauior Nosta ob missis pilis gladiis rem gerunt
Repente uost tergũ iquitatꝰ cerut᷑ cohertes alie
appin quabat. hostes trrga uerterũt. fugientibꝰ eꝯtes

Expanded text:
sequi, partem circumire exteriores munitiones et ab tergo sequi, partem circumire exteriores munitiones et ab tergo fossae vim hostium sustinere poterant, coactis una XL cohortibus, quas ex proximis praesidiis deductas fors obtulit, Caesarem per nuntios facit certiorem quid faciendum existimet. at Caesar, ut proelio intersit. Eius adventu ex coloreiusserat, ut de locis superioribus haec declivia et devexa cernebantur, hostes proelium committunt. Vtrimque clamore sublato excipit rursus ex vallo atque omnibus munitionibus clamor. Nostri omissis pilis gladiis rem gerunt. Repente post tergum equitatus cernitur; cohortes aliae appropinquant. Hostes terga vertunt; fugientib
Abbreviated transcription (Latin):
uires suppetut. Hns rebꝰ cogintis. Ceͣ. labienũ cũ
cohortibꝰ .ui. subsidio laborantibꝰ mittit imperat si
substinere nõ possit deductis cohortibꝰ crptione yn¬
gnaret/. do iisi necessario ne faciat. Iyse ad id reliqͥͦs
cohortatꝰ ne labori subcũbant.diu suxioꝵ dimitatõnũ
fructu n eo die atq hora docet ꝯsistere interiores des¬
peratis capestabꝰ lecis ꝓpt̾ magintudine nuunitionũ
loca prerupta ex ascensu temptant. huc ea que pa¬
rauerant ꝯferut nultitudine teloꝵ exturabꝰ ꝓpugna¬
tes deturbat agg̃ẽ et ciatibꝰ fossas explent faltibus
uallũ ac loricam a derti rescindunt. Mittit primo
brutum adolescente cũ tohortibꝰ Ce. post eũ cum
aliis .c. fabiũ legatũ. hostienio iẏe cũ uehe mentius
pugnaret integies subsidio adducit Restituto prelis
ac tepulsis hostibꝰ eo quo labienũ imiseat cõtendit
Cohortes. ni. ex proymo castello deducit equitu ptẽ

Expanded text:
vires suppetunt. His rebus cognitis Caesar Labienum cum vires suppetunt. His rebus cognitis Caesar Labienum cum cohortibus sex subsidio laborantibus mittit: imperat, si sustinere non posset, deductis cohortibus eruptione pugnaret; id nisi necessario ne faciat. Ipse adit reliquos, cohortatur ne labori succumbant; omnium superiorum dimicationum fructum in eo die atque hora docet consistere. Interiores desperatis campestribus locis propter magnitudinem munitionum loca praerupta ex ascensu temptant: huc ea quae paraverant conferunt. Multitudine telorum ex turribus propugnantes deturbant, aggere et cratibus fossas explent, falcibus vallum ac loricam rescindunt. Mittit primo Brutum adulescentem cum cohortibus Caesar, post cum aliis Gaium Fabium legatum; postremo ipse, cum vehementius pugnaretur, integros subsidio adducit. Restituto proelio ac repulsis hostibus eo quo Labienum miserat contendit; cohortes quattuor ex proximo castello deducit, equitum partem
Abbreviated transcription (Latin):
que euptẽnis cauha parauerãt profert / pugnat.
eno nre oibꝰ locis atq oia tẽptantͣ. Que minic
si s frmia est huis concirrit᷑. ⁊omanorum.
manꝰ tantis etuptionibꝰ destiiet. nec fatile pla¬
ribꝰ locis ocurut. Multu ad teuendũ mes ualet
clamor qui post teigu pugnantibꝰ extitit q̃d sui z
pitulũ in aliena uidetͣ uitute ꝯsistere dia cuim
pleruq que absũt uchementiꝰ hõmũ mentes x¬
turbat. Ce.ideneu locu nactꝰ quid qua ex parte
gerat᷑ cognoscit laboratibꝰ submttit utrsq ad ani¬
nium eccurrit unũ esse illud tẏs quo maxime cõ¬
tendi cõueniat galli insi yfagerut munitiones
muntiones laborat᷑. quo uercassi uella unu missũ
demostrauimꝰ iquii leci ad decliuitatem fastigiu
magnu hc̃ momentu Aln tela conitiũt Alni tes¬
tudme facta subeut defatigatis inuitem integii
succedut agger ab uniuersis ĩ nunitione ꝯiectꝰ
et ascensum dat gallis et ea que ĩ tena occultane¬
rant. romani ꝯtendit Met iam arma nostas nec

Expanded text:
rofert. Pugnatur uno tempore omnibus locis, atque omnia temptantur: quae minime visa pars firma est, huc concurritur. Romanorum manus tantis munitionibus distinetur nec facile pluribus locis occurrit. Multum ad terrendos nostros valet clamor, qui post tergum pugnantibus exstitit, quod suum periculum in aliena vident salute constare: omnia enim plerumque quae absunt vehementius hominum mentes perturbant. Caesar idoneum locum nactus quid quaque ex parte geratur cognoscit; laborantibus summittit. Vtrisque ad animum occurrit unum esse illud tempus, quo maxime contendi conveniat: Galli, nisi perfregerint munitiones, munitiones laboratur, quo Vercassivellaunum missum demonstravimus. Iniquum loci ad declivitatem fastigium magnum habet momentum. Alii tela coniciunt, alii testudine facta subeunt; defatigatis in vicem integri succedunt. Agger ab universis in munitionem coniectus et ascensum dat Gallis et ea quae in terra occultaverant Romani contegit; nec iam arma nostris nec
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙ qui aspectũ modo tante iltitudinis
substineri posse abitraret uiesertim an¬
apiti p̾lis cũ ey oppido eruptione pugnanet᷑.
four tante copie equitatꝰ peditat q cunerent ͤ
Ar huqui alesie obsidebat ͤ preterita die qua au¬
xilia suoꝵ expectauerat consũto oĩ fumiẽto ĩscu
quid iu edues geieret  ꝯsilio coacto de exitu. su¬
aru fortunaꝵ ꝯsultalas et uarus dictis. suiis¬
quaꝵ ys deditõne pars du uires suppeterent
eiuptionẽ censebat. Nen pritereunda oratõ tu¬
tognati uidet᷑ ꝓpt eiꝰ singularem et nefaria
crudelitatẽ Hic sumo ĩ arueruis loco ortꝰ et
magne hitꝰ auctoritatis. Nicli inquit de eoꝵ¬

Expanded text:
quisquam qui aspectum modo tantae multitudinis quisquam qui aspectum modo tantae multitudinis sustineri posse arbitraretueruptione pugnaretur, foris tantae copiae equitatus peditatusque cernerentur. At ei, qui Alesiae obsidebantur praeterita die, qua auxilia suorum exspectaverant, consumpto omni frumento, inscii quid in Aeduis gereretur, concilio coacto de exitu suarum fortunarum consultabant. Ac variis dictis sars deditionem, pars, dum vires suppeterent, eruptionem censebat, non praetereunda oratio Critognati videtur propter eius singularem et nefariam crudelitatem. Hic summo in Arvernis ortus loco et magnae habitus auctoritatis, "Nihil," inquit, "de eo
Abbreviated transcription (Latin):
suui uũ nõ cõpleuert. qd̾ de suo noĩe atq arbi¬
tue cũ renianis bellu gestiros dicebat neq cuiꝰ¬
ut antea demiostiauimꝰ fideli atq utili supeu¬
rrabꝰ annis erat usus ĩ britãnia.cͫ. quibꝰ ille.
promentis ciuitatẽ eiꝰ ĩ munem ẽe iusserat:
Iura legesq reddiderat ip̃iq morines attribue¬
rat tii tauta uiiuerse gallie cõsensio fuit
lbertatis uendicande et pristine belli laudis re¬
cuperande ut neq beneficiis neq amicicie.
muenioria mouent᷑ om̃sq et aĩo et opibꝰ in ĩd
bellũ incũberent. coactis equitibꝰ . uiii.mͦ. et
peditũ cuciter. ec yl Hec ni eduoꝵ finibus
recensebantͦ nuͣsq inbat᷑ prefecti astituebã¬
ta. Conuo atrebati uiridimaro et eporedorige
edius uercassiaueno aruerno consobimo uer¬
tingentorigis sunia nuyn tradit᷑ hiis delecti
eycuutatibꝰ actuibuunt᷑ quoꝵ ꝯsilio bellum
administraret. Oñis alacies et fiducie pleui
Malesiam proficiscũt᷑. Neq eiat oĩum

Expanded text:
pleverunt, quod se suo nomine atque arbitrio cum Romanis bellum gesturos dicebant neque cuiuut antea demonstravimus, fideli atque utili superioribus annis erat usus in Britannia Caesar; quibus ille pro meritis civitatem eius immunem esse iusserat, iura legesque reddiderat atque ipsi Morinos attribuerat. Tamen tanta universae Galliae consensio fuit libertatis vindicandae et pristinae belli laudis recuperandae, ut neque beneficiis neque amicitiae memoria moverentur, omnesque et animo et opibus in id bellum incumberent. Coactis equitum VIII milibus et peditum circiter CCL haec in Aeduorum finibus recensebantur, numerusque inibatur, praefecti constituebantur. Commio Atrebati, Viridomaro et Eporedorigi Aeduis, Vercassivellauno Arverno, consobrino Vercingetorigis, summa imperi traditur. His delecti ex civitatibus attribuuntur, quorum consilio bellum administraretur. Omnes alacres et fiduciae pleni ad Alesiam proficiscuntur, neque erat omnium
Abbreviated transcription (Latin):
uitin gtenterigis preficuit. Ille ex castus prima ugi¬
ua egressus prope confecto sub luce itmere post
mentem se ecculaauit. muilitesq ex nocturno labore
ur ad ea castia que supra demostra iumꝰ ꝯte dit
ietemq tyie equitatꝰ ad cãpestres munitõnes acce¬
dea et rdique copie pro castus sese ostedere cepeit¬

Expanded text:
ingetorigis, praeficiunt. Ille ex castris prima vigilia egressus prope confecto sub lucem itinere post montem se occultavit militesque ex nocturno labore are videretur, ad ea castra quae supra demonstravimus contendit; eodemque tempore equitatus ad campestres munitiones accedere et r
Abbreviated transcription (Latin):
de ualle ytirbare ⁊eliqua quiq ad opugnatẽnem
yriuet parant admmistiare. Eodem tpre clamere
exaudito dat tuba signũ suis uertingentorie ati
ex oppido educit Nostu ut supioribꝰ diebꝰ ut cuiq
erat locꝰ actributꝰ admunitõnes accedũt fundis.
librilibꝰ suabisq quas in opere dispesuerat et glan¬
dibꝰ galles yterrent Brespectu tenebris adempte.
multa utanq uulnera accipũt᷑ cõplura teres
tela coniciur᷑ At mart antom .et .i. taebens ligo¬

Expanded text:
de vallo proturbare reliquaque quae ad oppugnationem de vallo proturbare reliquaque quae ad oppugnationem pertinent parant administrare. Eodem tempore clamore exaudito dat tuba signum suis Vercingetorix atque ex oppido educit. Nostri, ut superioribus diebus, ut cuique erat locus attributus, ad munitiones accedunt; fundis librilibus sudibusque quas in opere disposuerant ac glandibus Gallos proterrent. Prospectu tenebris adempto multa utrimque vulnera accipiuntur. Complura tormentis tela coniciuntur. At Marcus Antonius et Gaius Trebonius lega
Abbreviated transcription (Latin):
ex õibꝰ ꝑtibꝰ et lin qui mumnitienibꝰ ꝯtiuebant  et
lin qui ad auxiliũ quenerat clamiore et ullulati.¬
et laudis cupiditas et tuuor ignominie ad urctutẽ
excitabat. Cum amieudie prope ad solis occasũ dibia
uictoria pugnaret᷑. germani una in yte confercis
turmis in hosces nmupetũ fecerut cesq propule rũt
Quibꝰ infugam ceniectis sagiptarii cucũue̾ti iito¬
fectiq sut. Item ex reliquis ytibꝰ nr̃i cedetes isqi
ni castia iĩecuti sui colligendi facultate no dedcit
Ae hn qui ab alesia yrocesserat mesti ꝓpe iuctoua
desperata se in eppidu recereruit. uno die ⁊ͥ tmille
galli atqri hoc spatio magno ciatui scalarum.
arpagonil nũo efecto media necte silentio ex ca¬
iras egressi ad campestres munitienes accedunt:
Subito clamore sublato qua significatõne. qui.
in oppido obsidebant᷑ de suo aduentu cognosteri res¬
Ient. ciates proiceri fundis sagixtis lapidibꝰ mos

Expanded text:
ex omnibus partibus et ei qui munitionibus continebantur et ex omnibus partibus et ei qui munitionibus continebantur et hi qui ad auxilium convenerant clamore et ululatet laudis cupiditas et timor ignominiae ad virtutem excitabant. Cum a meridie prope ad solis occasum dubia victoria pugnaretur, Germani una in parte confertis turmis in hostes impetum fecerunt eosque propulerunt; quibus in fugam coniectis sagittarii circumventi interfectique sunt. Item ex reliquis partibus nostri cedentes usque ad castra insecuti sui colligendi facultatem non dederunt. At ei qui ab Alesia processerant maesti prope victoria desperata se in oppidum receperunt. Vno die intermisso Galli atque hoc spatio magno cratium, scalarum, harpagonum numero effecto media nocte silentio ex castris egressi ad campestres munitiones accedunt. Subito clamore sublato, qua significatione qui in oppido obsidebantur de suo adventu cognoscere possent, crates proicere, fundis, sagittis, lapidibus nostros
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituu̾t. Erat ex oppido alesia dispectꝰ ĩ cãpum
Cencurrũt hiis auxilnis uisis fit gratulatio uit
cos atqi õiu ai ad leticiam cecitantꝰ. Itaq pro¬
duttis corus ante oppidũ ꝯsidut. et xxnua fossar
tatibꝰ initigĩt acq aggere cepleont seq ad erupte.
atqs oñs casus compant. Ce. onii exͥcitu ad utiaͥq
ꝑtem munitẽnu disposito ut si usus ueniat suũ asq
locil tenear et moueri equitatu et ex tastas couci
et preliũ cõnutti uibet. Eras ex õibꝰ castas q̃ suͥmu
undiq iugũ cenebat despeciꝰ atq oͥs nulites ĩ tenti
hugne euentũ expectabas. galli uit̾ equites iaties
sagirtarios expeditosq leuis armatire infiecerant
qui sius cedentibꝰ auxilio sucurerent et nr̃oꝵ eqti
impetꝰ iustiueret. Ab huis cõplures de inxioniso uil¬
nerati pͣlie excedebat. Cum suos pugua suyieris qͥ
galli ꝯfideret et mros multitueme prenu uiderent

Expanded text:
constituunt. Erat ex oppido Alesia despectus in campum. constituunt. Erat ex oppido Alesia despectus in campum. Concurrunt his auxiliis visis; fit gratulatio inter eos, atque omnium animi ad laetitiam excitantur. Itaque productis copiis ante oppidum considunt et proximam fossam cratibus integunt atque aggere explent seque ad eruptionem atque omnes casus comparant. Caesar omni exercitu ad utramque partem munitionum disposito, ut, si usus veniat, suum quisque locum teneat et noverit, equitatum ex castris educi et proelium committi iubet. Erenebant, despectus, atque omnes milites intenti pugnae proventum exspectabant. Galli inter equites raros sagittarios expeditosque levis armaturae interiecerant, qui suis cedentibus auxilio succurrerent et nostrorum equitum impetus sustinerent. Ab his complures de improviso vulnerati proelio excedebant. Cum suos pugna superiores esse Galli confiderent et nostros multitudine premi viderent,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ualitudnne aut etate in utiles sũt bello op¬
bido excedat atq oĩa priꝰ experiant ͤ ꝙ̃ a trto¬
gnati sina distedat. Ille tñ tpre pociꝰ utendu
ꝯsilio si res cegat. atq auxilia morent ͤ ꝙͣ aus
deditionis aul patis subeunda ꝯdictione Mandii¬
bn qui ces oppido reccperat cũ liberis atq uxorbꝰ
exire cogu̾tͦ hn cũ ad niunitõnes romanoꝵ ac¬
cessissent.flentes oibꝰ piecibꝰ orat ut se ĩ ẜuitutẽ
receptos tibs iuiuarent. At . Cc. dispositis ĩ uallo.
tustodibꝰ recipi prohibibat. Interea conius ⁊eliquios
duces quibꝰ suma inperii permissa ciat cũ oibꝰ
copiis ad olesiam pueniu̾t et celle ertiore occu¬
pato non lonte mille passibꝰ a nr̃is nuruitionibꝰ
ꝯsidut Uostera die equitatu ex castas educto sẽr
cam planiciem quã inlongitudiuẽ tria milis.
passnĩ patere de mostra uimꝰ cõplent pedesciesq.
copias paulĩ ab eo loco abditas ini locis supioribꝰ

Expanded text:
qui valetudine aut aetate inutiles sunt bello opqui valetudine aut aetate inutiles sunt bello oppido excedant, atque omnia prius experiantur, quam ad Critognati sententiam descendant: illo tamen potius utendum consilio, si res cogat atque auxilia morentur, quam aut deditionis aut pacis subeundam condicionem. Mandubii, qui eos oppido receperant, cum liberis atque uxoribus exire coguntur. Hi, cum ad munitiones Romanorum accessissent, flentes omnibus precibus orabant, ut se in servitutem receptos cibo iuvarent. At Caesar dispositis in vallo custodibduces quibus summa imperi permissa erat cum omnibus copiis ad Alesiam perveniunt et colle exteriore occupato non longius mille passibus ab nostris munitionibus considunt. Postero die equitatu ex castris educto omnem eam planitiem, quam in longitudinem tria milia passuum patere demonstravimus, complent pedestresque copias paulum ab eo loco abditas in locis superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
tentonuq ficerũt qui ĩ oppida cõpusi ac suuli.
ni opia subacti eoꝵ corporiꝰ qui etate ad bellũ in¬
utiles uidebant᷑ uitam collezauerũt. nec se hostilꝰ
tiadiderũs. Cuiꝰ ⁊ei siexẽplu nõ hẽrenꝰ tñ liberta¬
tis cã iustitiu et posteris prodi pulcermui uidica¬
rem Nam quid illi simuile bello fuit deporulata.
gallie tiubri magnaq illata calamistate tiuibus
quidem nais aliquãdo excesserũt atq alias fras
petiuerũt. Iura. leges. agros. libertatẽ nobis ⁊eliqͥ¬
rũe. Romant uero quid petus aliud aut quid
uolut. nisi muidia adduca quos fama nobiles pe¬
tentesq bello tognouerũt. Moꝵ in agrs cuutatibꝰ q
considere. atq hiis et̾nam inuingẽ seruitutem
si ea ꝙͣ ni lõginquis nationibꝰ gerũt ignoratis
respicite fmutnua gallia que in preuincia redatta
uire et legibꝰ coniutatis seciribꝰ subiecta ypetua
piemit᷑ seruitute. Sentẽciis dictis astituit ut lin

Expanded text:
Teutonumque fecerunt; qui in oppida compulsi ac simili Teutonumque fecerunt; qui in oppida compulsi ac simili inopia subacti eorum corporibus qui aetate ad bellum inutiles videbantur vitam toleraverunt neque se hostibus tradiderunt. cuius rei si exemplum non haberemus, tamen libertatis causa institui et posteris prodi pulcherrimum iudicarem. nam quid illi simile bello fuit? Depopulata Gallia Cimbri magnaque illata calamitate finibus quidem nostris aliquando excesserunt atque alias terras petierunt; iura, leges, agros, libertatem nobis reliquerunt. Romani vero quid petunt aliud aut quid volunt, nisi invidia adducti, quos fama nobiles potentesque bello cognoverunt, horum in agris civitatibusque considere atque his aeternam iniungere servitutem? si ea quae in lotimam Galliam, quae in provinciam redacta iure et legibus commutatis securibus subiecta perpetua premitur servitute." Sententiis dictis constituunt ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
posse Qui se ultio morti offerãt faciliꝰ repiant᷑
q̃ qui dolore patient ferat Atq ego hãc sñia
probari cantu apud me dignitas potest si ulła
capiendo oez gallia respiciamiꝰ. qua add nosciũ
auxiliũ ꝯcitauimꝰ. Quid in heiũ nulibꝰ .lxxx.
ni. fore existimatis sa pene in iyis cadaueribꝰ
prelio de certare cogeret. Nolite hos uestio.
Auxilio expoliare qui uie salutis causa suumi
periculũ neglexerũt nec stulticia ac temeritate
uestia aut aĩ. mibecillitate oẽ gallia ꝓsteruẽ
et ꝑpetue serututi subictre. An qd ad diẽ nõ
uenciũt de coꝵ fide ꝯstãciaq dubitatis. Qiud
eigo conianor aiõs in illis ulteriorbꝰ munitõ¬
nibus sine causa cotidie eyceri putatis Si
illoꝵ nũtiis ꝯfrimari nõ pocistis oĩ aditu.
presepto hiis utmum testibꝰ aꝓpinquare eoꝵ
Adu̾tũ. cuiꝰ rei timore ꝑterati die nocteq i
opere uersantͤ. Quid ergo mei ꝯsiln ⁊̃ fat̾e
q̃d nr̃i maiores nequaꝙ pari belle cimbroru

Expanded text:
ltro morti offerant facilius reperiuntur quam qui dolorem patienter ferant. Atque ego hanc sententiam probarem tantum apud me dignitas potest, si nullcapiendo omnem Galliam respiciamus, quam ad nostrum auxilium concitavimus. Quid hominum milibus LXXX nostris animi fore existimatis, si paene in ipsis cadaveribus proelio decertare cogentur? Nolite hos vestro auxilio exspoliare, qui vestrae salutis causa suum periculum neglexerunt, nec stultitia ac temeritate vestra aut animi imbecillitate omnem Galliam prosternere et perpetuae servituti subicere. An, quod ad diem non venerunt, de eorum fide constantiaque dubitatis? Quid ergo? Romanos in illis ulterioribus munitionibus animine causa cotidie exerceri putatis? Si illorum nuntiis confirmari non potestis omni aditu praesaepto, his utimini testibus appropinquare eorum adventum; cuius rei timore exterriti diem noctemque in opere versantur. quid ergo mei consili est? Facere, quod nostri maiores nequaquam pari bello Cimbrorum
Abbreviated transcription (Latin):
apauiti uenti ne alatere apto ex supioribꝰ cast. is
emptione cricuuenirent᷑. se ad sues receperũt Ae in¬
tenores dum ea que a uertingentorige ad eruptẽne
hraiamerat proferit priores fessas explent diutiꝰ in
hnis rebꝰ administrandis morati priꝰ suos discessisse.
cegnoueriit ꝙͣ munitionibꝰ apriuquare̾t. Ita re ĩfecta
ni oppidũ reuerterũt. Dis magno detrimento repulsi¬

Expanded text:
ti ne ab latere aperto ex superioribus castris eruptione circumvenirentur, se ad suos receperunt. At interiores, dum ea quae a Vercingetorige ad eruptionem praeparata erant proferunt, priores fossas explent, diutius in his rebus administrandis morati prius suos discessisse cognoverunt, quam munitionibus appropinquarent. Ita re infecta in oppidum reverterunt. Bis magno
Abbreviated transcription (Latin):
ad. Ce ieferũt ͦ pauci ex tanto nũo se ĩ celumes
in castra recipũt. Conspicati ex oppido cedem et d¬
fugã suor desperata salute copias a nunitionbꝰ
reducũt Fit ꝓtinꝰ hac re audita ex castus galloꝵ.
futa Ꝙ nisi cebris subsidus ac tociꝰ dici labore
milites esse̾t defessi omũs hostiũ copie deleu pote¬
issent de media nocte muissus equitatꝰ nouissimu
agrien asequit᷑ͦ magnꝰ nus capit ͦ atq ĩtfict᷑
Reliqui ey fucta in cuutates discediit postero. dic
uertingentoriy ꝯsilio quocato id bella se sutepisse
nõ suaꝵ necessitatũ sed coĩs libeitatis causa demo¬
stiat. Et qmi sit fertune cedendui ad utiaq ren
se illis offene seu morte sua romanis satisfacere
seu uiuuuĩ tradere uelit Mittũt ͦ de hins rebꝰ ad seꝰ
legati Iubet arma tradere principes pioduci iyse
nni nuntiene uio castrs ꝯsedit Co duces p̾dutũt᷑
uertingẽterx diditͧ aima pioitiũtͧ. Reseruatis¬

Expanded text:
arem referuntur: pauci ex tanto numero se incolumes in castra recipiunt. Conspicati ex oppido caedem et fugam suorum desperata salute copias a munitionibus reducunt. Fit protinus hac re audita ex castris Gallorum fuga. Quod nisi crebris subsidiis ac totius diei labore milites essent defessi, omnes hostium copiae deleri potuissent. De media nocte missus equitatus novissimum agmen consequitur: magnus numerus capitur atque interficitur; reliqui ex fuga in civitates discedunt. Postero die Vercingetorix concilio convocato id bellum se suscepisse non suarum necessitatium, sed communis libertatis causa demonstrat, et quoniam sit fortunae cedendum, ad utramque rem se illis offerre, seu morte sua Romanis satisfacere seu vivum tradere velint. Mittuntur de his rebus ad Caesarem legati. Iubet arma tradi, principes produci. Ipse in munitione pro castris consedit: eo duces producuntur; Vercingetorix d
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is animiꝰ auget  hostes infuga coniecti se ip̃os
multitudie̾ impeduit atq angustioribꝰ pertis relictis̃
coaceruant. tum gerinani acruis ad nunitõnes
sͥcũt ͦ.fit magna cedes nõ nulli relictis equis fos¬
sam transire et materia trascẽdere conant᷑. pauli
legiones. Ccͣ. quas pro uallo ꝯstituerat ꝓmouer.
uibet. Non minꝰ qui initra munitiones erat ptui
bant. galli ueniri ad se ꝯfestimm exisrimãtes ad ar¬
nia ꝯclaniat non nulli ꝑterati ĩ oppidũ iũpũt
uertingentorix iubet portas claudi ne castia nudet
niultis nitfectis cõpluribꝰ equis captis germuani se¬
se recipuit. uertingentorix yͥusꝙͣ nunitõnes arõdis
ꝓficiuant ꝯsiliu capit oi ahe ⁊quieatũ noca dnuitt̃
discedentibꝰ mandat ut sua quisq ciuitate adeat
om̃sq qui ꝓ etatẽ arma ferie possẽt ad bellu cegãt
sua ui illos merita ꝓpenit. obtestat᷑ q ut sue salutosᷤ

Expanded text:
nostris animus augetur: hostes in fugam coniecti se ipsi nostris animus augetur: hostes in fugam coniecti se ipsi multitudine impediunt atque angustioribus portis relictis coacervantur. Germani acrius usque ad munitiones secuntur. Fit magna caedes: nonnulli relictis equis fossam transire et maceriam transcendere conantur. Paulum legiones Caesar quas pro vallo constituerat promoveri iubet. Noneniri ad se confestim existimantes ad arma conclamant; nonnulli perterriti in oppidum irrumpunt. Vercingetorix iubet portas claudi, ne castra nudentur. Multis interfectis, compluribus equis captis Germani sese recipiunt. Vercingetorix, priusquam munitiones ab Romanis perficiantur, consilium capit omnem ab se equitatum noctu dimit mandat ut suam quisque eorum civitatem adeat omnesque qui per aetatem arma ferre possint ad bellum cogant. Sua in illos merita proponit obtestaturque ut suae salutis
Abbreviated transcription (Latin):
tisq hostibꝰ qd equitatu quo maynua ꝑte ex̾citus
afidebat erat pulsi. adortatꝰ ad labore mlites alesia¬
cricũuallare istituit. Ipsũ erat oppidũ alesia ĩ colle
siiio adimodũ edito. ut nisi obsidione expugnari nõ
posse uiderit Cuꝰ collis iadices duo duobꝰ ex ytibus
flumina subleuabat᷑. Ante id oppidũ planities̃ tucit
nulia passus tua in longitudine patebat reliquis
cy oibꝰ partibꝰ cellis medioca interiecto spatio parri
altitudnus fascigio eppidu cingebat sub iuro que
nes ponebant᷑ nequa. subito eruptio fieret. Hec
eade noctu ex cubitoribꝰ ac firqus presidiis tenelacͤ
Opere nstituto fit equestie pluĩ ĩ ea planicie ꝙͣ
nt̾nussam collibꝰ tuia milia passuĩ ĩ lõgitudine:
patere supra demostrauimiꝰ suma iu ab ut. isq cõ¬
tendit᷑ laborantibꝰ nr̃is. Ce . germuanos subnuttit
legionesq pro cascus ꝯscituit nequa subito rrup¬
tio ab hostiũ peditatu fiat. presidio legionũ aidite

Expanded text:
itatu, qua maxime parte exercitus confidebant, erant pulsi, adhortatus ad laborem milites circumvallare instituit. Ipsum erat oppidum Alesia in colle summo admodum edito loco, ut nisi obsidione expugnari non posse videretur. Cuius collis radices duo duabus ex partibus flumina subluebant. Ante id oppidum planities circiter milia passuum tria in longitudinem patebat: reliquis ex omnibus partibus colles mediocri interiecto spatio pari altitudinis fastigio oppidum cingebant. Sub muro, quae nes ponebantur, ne qua subito eruptio fieret: haec eadem noctu excubitoribus ac firmis praesidiis tenebantur. Opere instituto fit equestre proelium in ea planitie, quam intermissam collibus tria milia passuum in longitudinem patere supra demonstravimus. Summa vi ab utrisque contenditur. Laborantibus nostris Caesar Germanos summittit legionesque pro castris constituit, ne qua subito irruptio ab hostium peditatu fiat. Praesidio legionum addito
Abbreviated transcription (Latin):
Fiumentũq hĩe oñis ꝯuectũ uibet. dũ hec apd
alesiam geuitͦ galli ꝯsilio principĩ ĩ dicto nõ
om̃s hos qui arma ferre posset ut censuit ua¬
tingentorie quocandos statiuit sed certu nuim
ciuq exciuitate nperandũ. ne tanta młtitudi
ꝯfusa ne moderari nec discerntre suel nis.

Expanded text:
ubet. Dum haec apud ubet. Dum haec apud Alesiam geruntur, Galli concilio principum indicto non omnes eos qui arma ferre possent, ut censuit Vercingetorix, convocandos statuunt, sed certum numerum cuique ex civitate imperandum, ne tanta multitudine confusa nec moderari nec discernere suos nec
Abbreviated transcription (Latin):
a cutissimus uallis iuduebat Hos cippos appellabit
in altitudiue pedes fodiebant᷑ paulatim angusti¬
ore ad infniui fastigio huc fretes scipites feme¬
ris crassitudine a sũmo preatuti et preusti di¬
mittebat ͦ ita ut no ampliꝰ digitis.nu. ex tenia
enuneret. simul ꝯfirmandi et stabiliendi causa
sigula ab infio solo pedes tres occultabat. Re¬
liqua pars sccobis ad occultandas isidias iumi¬
nibꝰ ac uintilis impediebat᷑ huiꝰ gn̾is octoni
ordines iuncti ternos intͥ se pedis uistabat. Io ce
smulitudnie floris liluĩ appellabãt. Añ hic talte e
pedem longe ferieis hanus infisse tete ĩ terram
nifodiebant ᷑. mediocabꝰ q ĩ termissis spatris eibꝰ
locis disse⁊ebatͦ quos stnuules nõĩabat. Hns res
exteriorem hoscem ꝑfecit ut ne magna quidem
multitudnie si ita accidat ciꝰ discessu munitenus
presidia tucũfundi posse̾t. aut cũ picilo ex casfio
egredi cogerentͦ. Dier tugnta .xxx. pabulia

Expanded text:
acutissimis vallis induebant. Hos cippos appellabantacutissimis vallis induebant. Hos cippos appellabantin altitudinem pedes fodiebantur paulatim angustiore ad infimum fastigio. Huc teretes stipites feminis crassitudine ab summo praeacuti et praeusti demittebantur, ita ut non amplius digitis quattuor ex terra eminerent; simul confirmandi et stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur, reliqua pars scrobis ad occultandas insidias viminibus ac virgultis integebatur. Huius generis octoni ordines ducti ternos inter se pedes distabant. Id ex similitudine floris lilium appellabant. Ante haec taleae pedem longae ferreis hamis infixis totae in terram infodiebantur mediocribusque intermissis spatiis omnibus locis disserebantur; quos stimulos nominabant. His rebus exteriorem hostem perfecit, ut ne magna quidem multitudine, si ita accidat, munitionum praesidia circumfundi possent; ac ne cum periculo ex castris egredi cogatur, die
Abbreviated transcription (Latin):
spatio duas fossas .xu. pedes latas eadem atitudie
eduxit. quaꝵ inteuiorem campestabꝰ ac demisis
locis aqua ex flumine deriuata cõpleuit. yost
loritam pinas qi adutit grandibꝰ ceius enunẽ¬
tibꝰ ad cõnussinas pluteoꝵ atq aggeies. qui
ascensu hostiũ retardarit. et tures toto opere
tricũdedit que pedes . lxxx. intei se distaient.
Crat eo tỹre et manari et fiumẽtari et tãtas
niunitõnes fieri necesse deminutis nr̃is copiis ꝙ
longiꝰ a castus proga diebant . ac nõ nũꝙͣ opera
nĩa galli tẽptare atq euptoni e opids pllꝰ
portis suma ni facere conabant᷑. Quare ad het
ruisus opera. Ceͫ. addendũ putauit quo ninori
nũo nulitũ nuuitõnes defendi possent Itaq tum¬
cis arboꝵ aut admodũ firmis ramis abscissis aħ.
horum delobratis ac preatutis cacuninibꝰ ppetue
fosse quinos pedes alte ducebant᷑ huc illi sti¬
pites dimissi ⁊ ab infimo re uincti ne reuelli pos

Expanded text:
spatio duas fossas quindecim pedes latas, eadem altitudine spatio duas fossas quindecim pedes latas, eadem altitudine perduxit, quarum interiorem campestribus ac demissis locis aqua ex flumine derivata complevit. Post randibus cervis eminentibus ad commissuras pluteorum atque aggeris, qui ascensum hostium tardarent, et turres toto opere circumdedit, quae pedes LXXX inter se distarent. Erat eodem tempore et materiari et frumentari et tantas munitiones fieri necesse deminutis nostris copiis quae longius ab castris progrediebantur: ac non numquam opera nostra Galli temptare atque eruptionei facere conabantur. Qua re ad haec rursus opera addendum Caesar putavit, quo minore numero militum munitiones defendi possent. Itaque truncis arborum aut admodum firmis ramis abscisis atque horum delibratis ac praeacutis cacuminibus perpetuae fossae quinos pedes altae ducebantur. Huc illi stipites demissi et ab infimo revincti, ne revelli poss
Abbreviated transcription (Latin):
tum. sed paulo etia longiꝰ toleran posse ycendo.
Hiis datis mandatis qua opus erat ĩteriissum
secuda iugilia silentio equitatũ nutit. fru iuentĩ
oiu̾e ad se iefera iubet capitis pena hiis qui uon
paruerint ꝯstitut pecꝰ cuiꝰ magna eiat copia a
mandiuiis cõpulsa uratim distribut faruẽtũ
yte et paulatim metri instituit cepias õs quaᷤͤ
pro oppido tollo cauerat in oppido recepit. his rato¬
nibꝰ auxilia gallu expectare et bellũ parat ad¬
minusciare / Q uibꝰ ⁊ebꝰ cognitis ex profugis et ca¬
prius. Ceͣ hec geneia munitionis nstituit. fos¬
sam pedu .yx. directis latenbꝰ duxit ut eius
fosse solu tantudem pateret quatu sume fosse
labra distaret Reliquas os munitõnes ab es
fossa pedes quadinigentos reduyir. Io hoc co
ne facile tetu coipa coiona militu cingere᷑
ne de ĩ prouiso aut noctu ad munitẽnes hostiũ
multitudo aduolaret aut interdiu tela ĩ nr̃os.
operi destinatos conicere possent. Hoc int̾misso

Expanded text:
tum, sed paulo etiam longius tolerari posse parcendo. His datis mandatis, qua opus erat intermissum, secunda vigilia silentio equitatum mittit. Frumentum omne ad se referri iubet; capitis poenam eis qui non paruerint constituit: pecus, cuius magna erat copia ab Mandubiis compulsa, viritim distribuit; frumentum parce et paulatim metiri instituit; copias omnes quas pro oppido collocaverat in oppidum recepit. His rationibus auxilia Galliae exspectare et bellum parat administrare. Quibus rebus cognitis ex perfugis et captivis, Caesar haec genera munitionis instituit. Fossam pedum viginti directis lateribus duxit, ut eius fossae solum tantundem pateret quantum summae fossae labra distarent. Reliquas omnes munitiones ab ea fossa pedes quadringentos reduxit, id hoc cnec facile totum corpus corona militum cingeretur, ne de improviso aut noctu ad munitiones hostium multitudo advolaret aut interdiu tela in nostros operi destinatos conicere possent. Hoc intermisso
Abbreviated transcription (Latin):
sces ad insequendu tardabat. et nr̃os spe auxilii.¬
frranabas. Candem gernani adextio latere sũnrz
iugu nacti hostes loco depellut fugientes usq ad
flumen ubi uertingentorie tũ pedestabꝰ copns cõ¬
sederat ꝑsetũt cõplinesq int̾ficuit Qua re a¬
nnmaduersa reliqui ne circurrentͤ ueriti se fuge

Expanded text:
stes ad insequendum tardabat et nostros spe auxili cstes ad insequendum tardabat et nostros spe auxili confirmabat. Tandem Germani ab dextro latere summum iugum nacti hostes loco depellunt; fugientes usque ad flumen, ubi Vercingetorix cum pedestribus copiis consederat, persecuntur compluresque interficiunt. Qua re animadversa