comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpessus fuerat ⁊ facultate sua nuda¬
tus. At quẽ uenientes. miser̃t se ad
pedes eius. Marius ⁊ martha uxor eiꝰ
cũ duob filiis audifax ⁊ abbatue ut
oraret ꝓ eis. Et ibi manser̃t dies octo
Et cepert de falcultatib suis muistra¬
re beato quirino ⁊ lauare pedes eoꝵ
qui in uincłis erant constricti. ⁊ in
capita sua uł filiors suoꝵs effundere
custodia. sine int̾rogatione punirẽ¬
t᷑. Ip̃o pͣcepto diuulgante. denuit᷑
ducentos sexaginta duos xͥanos ui¬
a salaria quareriã fodientes dãpna
foris muros porte salarie fecit includi.
tis iussit interfici. Hoc cũ factũ
suisset contristati nĩmis marius
& martha uxor eius cũ filiis suis
audifaux ⁊ abbacuc uenerunt ad
locum ubi corꝑa sc̃oꝵ interfecta fu¬
erant. una cũ sc̃o iohanne prb̃o. ⁊
inuener̃t suꝑ corꝑa scã ignem suꝑ¬
positũ. Et sumentes. ceperunt cor¬
ꝑa subtrahere ⁊ sepelire cũ lintea¬
minib ⁊ facultatib suis. quia uir

Expanded text:
pessus fuerat et facultate sua nudatus. Ad quem venientes, miserunt se ad pedes eius Marius et Martha, uxor eius, cum duobus filiis Audifax et Abacuc, ut oraret pro eis. Et ibi manserunt diebus octo et coeperunt de facultatibus suis ministrare beato Quirino et lavare pedes eorum qui in vinculis erant constricti et in capita sua vel filiorum suorum effundere. custodia, sine interrogatione punirentur. Ipse, praecepto divulgante, tenuit ducentos sexaginta duos christianos via Salaria, qui arenam fodientes dampnatforis muros porta Salaria includi, et in tis iussit interfici. Hoc cum factum fuisset, contristati nimis Marius et Martha, uxor eius, cum filiis suis Audifax et Abacuc venerunt ad locum, ubi corpora sanctorum interempta fuerant, una cum beato Iohanne presbitero et invenerunt super corpora sancta ignem superpositum. Et sumentes coeperunt corpora subtrahere et sepelire cum linteaminibus et facultatibus suis, quia vir
Abbreviated transcription (Latin):
Empor ib claudii uenit
quidã uir de ꝑside partibus
cũ uxore sua ⁊ filiis noĩe marius.
Martha. audifaux. ⁊ abbacuc xͥani
ueri adorationẽ apłors. Uenientes
romã cepert corꝑa sc̃ors ꝑ carceres ⁊
sepulturas conquirere. Et dũ frequen¬
ter sollicite ⁊ curiose quererent uem¬
entes in castrũ tranftiberĩ in carcerẽ.
inuenerunt hoĩem uenãbilẽ noĩe

Expanded text:
emporibus Claudii venit quidam vir de Perside partibus cum uxore sua et filiis, Marius, Martha, Audifax et Abacuc, christiani viri ad orationem apostolorum. Venientes Romam, ceperunt corpora sanctorum per carceres et sepulturas conquirere, et dum frequenter, sollicite et curiose quererent, venientes in Castra trans Tiberim, intra carcerem invenerunt hominem nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Si ignẽ adhibeas de celo mͥ saluifi¬
cũ rorẽ angłi ministrabunt. Si
plagas ⁊ uerb̾a ingeras habeo in
tua torm̃ta despiciam. Tc̃ nefariꝰ
quintianꝰ agitans caput. iussit eã
incarcerẽ tenebrosũ recipi. dicẽs
ei. Cogita decũ agatha. ⁊ penitere
ut possis enadere torm̃ta horri¬
fica que te fortit᷑ laniabunt. Aga¬
tha dixit: Tu minist᷑ satane. tu
penitere ut possis euadere et̃nã
iuissit eam celerius trahi ad carce¬
rem. quia eũ uoce ꝓublica confun
uitata: ita gaudens agonẽ suũ dõ
impussimꝰ quintianꝰ eam suis as
pectib iussit aptari. Cui dixit.
Qͥd tractasti circa salutẽ tuam :
colere dõs ne uitã tue iuuentutis
acerba morte consumas. Agatha
os. qui sunt lapides ⁊ ligna. ⁊ cre¬
atorem tuũ qui te fecit dm̃ uerũ¬

Expanded text:
Si ignis adhibeas de caelo mihi ros| saluificum angeli ministrabunt. Si plagas et uer| bera habeo inttua| tormenta dispiciam. Tunc quintianus agitans| caput . iussit eam in carcerem tenebrosum recipi di| cens ad eam cogita tecum agathe . et paenetere| ut possis euadere tormenta horrifica quae te for| titer laniabunt. Agathe respondit . tu minister es| satanae. tu paenetere ut possis euadere aeternam| iussit eam celerius| tradi ad carcerem . quia uoce eum pu| blica confutauitata ita gaudens agonem suum domimpiissimus| quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quid tractasti circa salutem tuam. colere . et consule tuae iuuentutis ne acerba morte con| sumas. Agathe os qui sunt lapides| et ligna . et creatorem tuum qui te fecit
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Cũꝙ cõpleret orõnẽ suã respi¬
ciens ad om̃s mascłas corꝑis sui ui
eius. ⁊ recuꝑata erat mamilla eius
re custodes territi effugerent ⁊ car¬
Iaaũ dixit. Absit ame ut egõ co
in confessione eius qui me saluam
fecit ⁊ consolatꝰ est me. factu estaũ¬
pꝰ hos uł quatuor dies. iussit eam¬
gini dixit. Quousq furis contra de¬
creta pͥncipũ inuictorũ: Immola
diis. Sin aũ scitote acriorib torm̃tis
iqua p̾cepta tua ⁊̃ aerem ipsũ macu¬
⁊ sine intellectu qr me suades ligna

Expanded text:
em suam| respiciens ad omnes maculas corporis sui. eius . et restaurata erat mammella|  re custodias ii fugirent . et car. dixit absit a me ut ego coroin confessione| eius . qui me saluam fecit et consolatus est me.| Factum est autem post quattuor dies . iussit eamet| dixit quousque furiaris contra decreta principum in| uictorum. Immola diis. Sin autem. scito te acrioribus| tormentis iqua praecepta| tua aerem ipsum macuet sine in| tellectu qui uult a
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei quintianꝰ. Relinq intenti¬
onẽ amiuitur. ut uite tue possis
ẽẽ consultũ. Agatha respondit.¬
Ego in his penis ita delector sicͣ
qui bonũ nuntiũ audit aut sic̃¬
qui uidet quẽ diu desid̾auit aut
qui inuenit thesauros multos ita
ego delector in his penis corporali¬
b posita. Neq em̃ potit triticũ in
horreũ reponi. nisi deca eiꝰ fuerit
fortit᷑ conculcata ⁊ redacta in pale¬
as. Ita ⁊ anima mea ñ potest in pa¬
radisũ dñi cũ palma introire mar¬
dirii. nisi diligent᷑ ꝑfeceris corpꝰ me¬
ũ a carnificib adtractari. furens¬
S ego habeo manuillas integras
intus in aĩamea ex quib ñutrio
om̃s sensus meos quos ab infan¬
ꝙ aquã. ab aliquo ministrari Cũq¬

Expanded text:
. relinque intentionem animi tui . Vt ui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| his poenis ita delector . sicut si quis bonum nuntium au| dit aut qui uidet quam diu desiderauit. Aut qui inuenit| thego delector in his poenis corporalibus posita. Non enim potest triticum in horreo reponi, nisi theca ejus fortiter fuerit conculcata, et redacta in paleas. Ita et anima mea non potest in paradisum Dei cum palma intrare martyrii, nisi diligenter feceris corpus meum a carnificibus attrectari. JussSed ego habeo| mammillas integras intus in animam meam ex qui| bus nutrio omnis sensus meos . quos ab infant aquam ab aliquo ministrari
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacrifica diis omĩpotentib. qͦs¬
uero deos ẽẽ diuinitas demonstra
uit. Agcha dixit. Sit talis uxor
tua quarlis dea tuauenus fint. ⁊
tusis talis qualis ioius ds̃ tuus
dicens. Iniuriã iudicis. noli teme
rario ore garrire. Agatha dixit.
Dixisti deos tuos e̾ẽ quos ueros
diuinitas demonstrauit. Sit gͦ
xit. Apparet te ex hoc eligere ut
Miror te uirũ prudentẽ ad tantã
stulticiã deuolutũ. ut illos deos
iniuriã fierisieoꝵ uiuas exẽplo
tͥ obtaui ut talis tua uita sit. qͣlis
ris eoꝵ consortia. mec̃ sentis. Dic
dissimos ut quic̃q aliquẽ maledi¬
cere uoluerit. talem illũ optet
esse qualis &s illoꝵ execrabilis ui
ta fuit. Quintianꝰ dixit. Qd mͥ uer¬

Expanded text:
 sacrifica diis omnipotentibus·quos| uera diuinitas esse demonstrat. Beata Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo xit appare te hoc elegire ut miror te urum pruden| tem . ad tantam stulticiam deuolutum ut illos | deos iniuriam fieri. Si| eorum uiuas exemplo tibi opta| ui . ut talis uita tua sit qualis ris eorum consortia m sentis. Dic dissimos+ ut qui male| dicere uoluerit aliquem talem illum optit esse qualis| fuit execrabilis  uita eorum. Quintianus dixit qu
Abbreviated transcription (Latin):
aũscias qi ad corpꝰ meũ medicam̃ta
abhomine facta nunquã accedent
Dicit ille senior. Et quare non ꝑmit¬
tis ut curẽ te. Agatha dixit. Q uia
qui uerbo curat om̃ia. ⁊ solo sermone¬
suo restaurat uniuersa. hic si uult
potest me saluã facere. Tc̃ subridẽs
semiordixit. Et me ip̃e misit ad te
Nam. ⁊ ego apls eius sum. ẜ scitote
iam in eius noĩe esse saluatã. Et cũ
hec dixiss ab ocłis sc̃e agathe uirgi¬

Expanded text:
scias . quod ad corpus meum medicamenta ab homine facta| numquam accedunt. Dicit ad eam ille senior. Quare non| permittis ut curem te. Beata agate dixit. Quia . qui uerbo curat omnia| et sermo suus solus . restaurat uniuersa hic si uult potest me| saluam facere. Tunc subridens senior dixit . et me ipse misit| ad te. Nam ego apostolus eius sum et in nomine eius scias| te esse saluandam. Et cum haec dixissit . ab oculis e
Abbreviated transcription (Latin):
piis cruciatib ageret. idcirco ip̃i
quintianꝰ fugiens ex rino latere tre
Ipe aũ ad postera secretarii octul¬
tẽ exiens ppłm in iantus dereliqͥt.
incarcerẽ expandit manus suas
asti ⁊ custodisti ab infantia mea
⁊ fecisti me in iuuentute uiriter
agere qui tulisti a me amorẽ scłi¬
huiꝰ qui corpꝰ meũ apollutione
seꝑasti qui fetisti me uincere torm̃¬
cipias sp̃m meũ mͦ quia iã tẽpus
linquere ⁊ ad duã mĩam ꝑuenire.

Expanded text:
piis cruciatibus ageret Et idcirco omnes quintianus fugiens . ex uno latere terre| Ipsi autem a postera secretarii fugiens . populum| in ianuis dereliquid. ingressa expandit manus suas asti, et custodisti ab infantia mea, et fecisti me juventute viriliter agere, qui tulisti a me amorem saeculi, qui corpus meum a pollutione separasti, qui fecisti me vincere tormecipias spiritum meum modo quia tempus linquere, et ad tuam miser
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ qr ibi erã qua hora hec pacieba¬
ris. consid̾aui ⁊ uidi quia potest
curã salutis tua mamilla susciꝑe
medicinã carnalẽ corꝑi meo num¬
ꝗͣ. ex hibui. ⁊ turpe ẽ qd̾ tam diu
ab ineunte etate custodiui nunc
Ita totũ corpꝰ meũ uariis laceratũ
est penis ut uulna ip̃a ñ ꝑmittãt

Expanded text:
men quia ibi eram qua hora haec| paciebaris . consideraui et uidi quia potest cura sa| lutis tua mammellas suscipere. Medicina carnale meo corpore numquam exhibui . nunc|Ita totum corpus meum| laceratum est . ut uulnera ipsa non permittant
Abbreviated transcription (Latin):
Ed eni x p̃m in ulnas susciꝑe. nͥ
piis hunc oꝑib in m̃bris suis am¬
plectere: ꝑ ulnas enĩ idest brachia
uirtꝰ oꝑationis expͥmit᷑. cũ enĩ in a¬
sitientẽ potant. in alio hospitẽ sus¬
cipiunt. in alio nudũ oꝑiunt. in
alio infirmũ uł in carcere positũ
uisitant. His ꝓcul dubio deuotis
actõnib tanquã brachiis cotidie
euntẽ ipm puerũ ãplectunt᷑. Et
quia hec agentes illũ se in his sus
dui fecistis uni de his minimis
meis mͥ fecistis. Atq eisoe oꝑib
ut ad pace dei redeant apeccatis
scandalo absoluisse credunt. re¬
uidrõ ocłi mei salutare tuum. Ac sielect i¬
dicant.Ideo nos a pecc̃i scandalo
scd̾m ꝓmissionẽ tuam absoluens
lam in pace reconciliatos passib
nisi a toto pars intelligenda sit ppłoꝵ
que saluatorẽ in carne uideri uixta
litterã ratio constab̾at qr eũ nec car¬
nis. nec fidei ocłis om̃s ppłi conspe¬
xer̃t. Ante faciem gͦ omiũ ppłors.
hoc salutare dicit᷑ p̾reparatum qr

Expanded text:
Christum in ulnas suscipere, nisi piis hunc operibus in membris amplecti? Per ulnas enim, id est brachia, virtus operationis exprimitur. Cum enim in asitientem potant, et in alio hospitem suscipiunt, et alio nudum operiunt, et in alio infirmum vel in carcere positum visitant, his procul dubio devotis actionibus tanquam brachiis, quotidie eumdem ipsum puerum amplectuntur Et quia haec agentes illum se in his suscdiu fecistis uni de his minimis meis, mihi fecistis, atque eisdem operibus, ut ad pacem Dei redeant, et peccati scandalo absolvisse credunt, reviderunt oculi mei salutare tuum. Ac si electdicant: Ideo nos a peccati scandalo promissione tua absolvens, jam in pace reconciliatos passibuspopulorum. Nisi a toto pars intelligenda sit populorum, quae Salvatorem in carne viderit, juxta litteram ratio non stabit, quia eum nec carneis, nec fidei oculis omnes populi conspexerunt. Ante faciem ergo omnium populorum hoc salutare tuum dicitur praeparatum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ cõꝓbat᷑. Qͥntianus dixit. Qͥd gͦ
nos ingenuitatẽ non habemus
ore blasphemauis.dorm̃ta ⁊ pene
poter̃t iundicare. Dic tam̃ aute¬
cere deoꝵ s dic demonũ. Demo-¬
nes enĩ st̃ isti quors effigies in-
eramentũ conuertitis:⁊ quoꝵ
marmoreas ⁊ gypseas facies in¬
Ut aut diuersas penas inter dã¬
naticios quasi stulta incurrere.
aut quasi sapiens ⁊ nobilis ꝗͣ. de

Expanded text:
us conprobatur. Quintianus dixit| quid ergo nos ingenuitatem non habemus ore blasphemaueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antecere deorum sed dic daemonum.| daemonia enim sunt quorum effigies in aeramento conuerti| tes quorum marmoreas et gypseas facies inut+ diuersus poenus inter torticios+ qua| si stulta in . aut quasi sapiens . et nobiles quod te|
Abbreviated transcription (Latin):
bulabat intenebris uidit lucẽ
magnã. sedentib in regione um¬
bre mortis lux orta ẽ eis. De hoc
dicens. Erat lum̃ uerũ. qd̃ inlu¬
minat om̃em hominẽ uenientẽ
in hunc mundũ. De hocͥ epła sua
dicit. Ds̃ lux est ⁊ denebre in eo ñ

Expanded text:
bulabat in tenebris, vidit lucem magnam. Sedentibus in regione umbrae mortis lux orta est eis . De hoc dicens: Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De hoc in Epistola sua dicit: Deus lux e
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Non solũ ingenua s ⁊̃ s̾pecta¬
bilis genere sic̃ om̃is mea parente
la destat᷑. Quintianus dixit. Et si
ingenua ꝓbaris ⁊ nobilis. cur mo¬
rib seruilem te ꝑsonã ostendis:¬

Expanded text:
dit non so| lum ingenua . sed et spectabilis genere . ut omnes paren| tella mea testatur Quintianus dixit et si ingenua| probaris et nobiles . cur moribus seruilem te personam| ostendis
Abbreviated transcription (Latin):
ronã ꝑuenire. Sidens gͥ afrodisia
atq ĩmobilẽ ꝑmanere. abiit ad
quintianũ ⁊ dixit illi. faciliꝰ pos
sunt saxa molliri. ⁊ ferrũ plũbũ
conuerti. quã ab itentione xͥa¬
ad consensũ nr̃i consilii inclina
domus. Egofamilias diuersi sexꝰ
etatis adhibui. s illa quasi t̾ram

Expanded text:
nere. Videns igitur . afrodisia  inmobilem| permanere. Abiit ad quintianum et dixit ei facilius pos| sunt saxa molliri et ferro in plumbo conuerti quam ab in| tentione ad consensum boni| consilii inclinardomus . ego familias diuersi sexus  etates exhibui.| Sed ista omnia quasi terra
Abbreviated transcription (Latin):
hodierna crescunt dies. Crede
in xpm̃. ⁊ crescat inte dies. Credi¬
mansit. creuit adiuuentutem
ꝑuenit. s in senectutẽ ñ declina¬
uit. Crescat gͦ ⁊ fides tua robur
apparebat in manꝰ suas simeon infir¬
mitatẽ accepit. S maiestatẽ intus

Expanded text:
hodierno die crescunt dies. Crede in Christum, et crescit in te dies. Credimansit? Crevit, ad juventutem pervenit: sed in senectutem non declinavit. Crescat ergo et fides tua, roburapparebat. In manus suas Simeon infirmitatem accepit, sed majestatem intus
Abbreviated transcription (Latin):
suffragiis que nescis inuidere filiis
S nec adtendas filioꝵ iniurias.
a quib non ut dignũ est honoraris.
Tollerat enĩpia mat̾ in reuerentiã
filioꝵ qr amore uincit᷑ gn̾atõnis:
foue gͦ ⁊ si tantis m̾tis indignos
piis or̃onib quos in uno genuisti
depͣcare unicũ filiũ ꝓ excessib mul¬

Expanded text:
suffragiis, quae nescis invidere filiis, suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat enim irreverentiam filiorum, quae amore vincitur generationis. Fove ergo etsi tantis meritis indignos piis orationibus, quos in Uno genuisti. Deprecare unicum Filium pro excessibus mul
Abbreviated transcription (Latin):
Cupimꝰ enĩ ad hoͣc studiũ nr̃m in¬
flectẽ ut ꝙ de uno dicit᷑. de omĩb
ueraeiter sentiat᷑. Ecce dũ speciali
de uno uenabili sene cupimꝰ loqui
occurrit p̃dicanda uirginis pru¬
dentia. Non humana industria ful¬
ta s spũ diuinitatis afflata que fili¬
ũ oblatura ueniens. sueq nature
humilitatẽ seruans. ꝓpħe tradidit¬
manib offerendũ non ignara utiq
quis ẽẽt cuiꝰ manib hominẽq trã¬
debat sacrificio dedicandũ. Offert
uni. immo omĩb in uno q̃ om̃ib
eundẽ peꝑit saluatorẽ. Non enĩ
desunt ncͣ usq offerre quẽ genuit
cũ sius scĩs int̃uentionib eundẽ
redẽptorẽ electis uniri facit. ⁊ ut
uerũ fatear mat̾no affectu idip̃m
pussima facit. Om̃s enĩ filios depu¬
tat. quos diuuna gr̃a xp̃o consociat
nuit eor᷑. Si in quã xp̃c credentiũ
fr̃ quur non ip̃a q̃ xp̃m genuit sit
credendũ mater: quã obsecro mibe¬
atissima uirgo. offer nobis xp̃m̃ piis

Expanded text:
udium nostrum inflectere, ut quod de uno dicitur, de omnibus veraciter sentiatur. Ecce dum specialiter de uno venerabili sene cupimus loqui, occurrit praedicanda Virginis prudentia, non humana industria fulta, sed Spiritu Divinitatis afflata, quae Filium oblatura veniens, suaeque naturae humilitatem servans, p offerendum, non ignara utique quis esset, cujus manibus Deum hominemque tradebat sacrificio dedicandum. Offert uni, imo omnibus in uno, quae omnibus eumdem peperit Salvatorem. Non enim desinit huc usque offerre quem genuit, cum suis sanctis intercessionibus eumdem redemptorem electis uniri facit; et, ut verum fatear, materno affectu id ipsum piissima facit. Omnes enim filios deputat, quos divina gratia Christo consociat.nuit eorum? Si, inquam, Christus credentium frater, cur non ipsa quae Christum genuit sit credentium mater. Quamobrem obsecro, mi beatissima Virgo, offer nobis Christum piis
Abbreviated transcription (Latin):
repentino reꝑatꝰ est mole. Et pꝰ int̃¬
igni cõbureret᷑. Nee ⁊ hoc pariñ
fuit miracłm cũ ignis domũ totam
combureret. ⁊ alterum lapidẽ
qui uuictus supradicto lapidi
fuit: hunc dantũ specialem sc̃e
brigide lapidẽ nullomodo tan¬
sine ulla molestia ignis in mag¬
no molini incendio ꝑmansit¬
plus incolumis. Et postea hoc
st̾ium ꝑductus est: ⁊ iuxta por

Expanded text:
reparatus est molae. Et post intereparatus est molae. Et post inteigne combureretur. Nec et hoc parvum fuit miraculum, cum ignis totam domum combureret, et alterum lapidem, qui junctus supra dicto lapidi fuit, hunc tantum specialem sanctae Brigidae lapidem nullo modo tanSine ulla molestia ignis in magno molendini incendio permansit incolumis. Postea hoc sterium
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵs ꝓfunditate mirabili comitatu
usq ad loca plena sine ulla fragrai
iste molaris lapis qͥ in noĩe beate
directꝰ ẽ brigide cũ omib adhuc
innotesceret. addidit ⁊ hoc in audi¬
tũ antea ⁊ p̃claꝵ. miracłm. Nã cũ
qͥdã paganus ⁊ gentilis ac molino
uicinꝰ suo habitacło dolose ꝑ aliũ
siplicẽ uirũ. ignorante molinario
qͥ opꝰ moliture eexercebat suũ gra¬
fuiss lapides. illũ supͣ dictũ lapidẽ
molare. nullus ĩpetus fortis flumi¬
molenta. ⁊ nulla artificũ conami¬
gitarent. num  o ꝑculsi stupore:¬
tc̃ granũ illũ magi ẽẽ cõperentes.
nullomͦ dubitabant. qd̾ ille
lapis mo  laris in qͦ sc̃a brigida
granũ  gentilis hoĩs infor¬
m̃ã cõ primere respuiss. E¬
millahora tollentes foras
granũ ip siꝰ pagani. ⁊ suũ
granũ monast̾i̾ale subt̃ molarẽ il¬
lũ lapidẽ ponentes cursus solitꝰ
⁊ cotidianus sine ullis ĩpedim̃tis

Expanded text:
lorum funditate, mirabili comitatu lorum funditate, mirabili comitatu usque ad loca plana sine ulla fractiont plus iste molaris lapis, qui in nomine beatae directus est Brigidae, omnibus adhuc innotesceret, addit et hoc inauditum antea et praeclarum miraculum. Nam cum quidam paganus ac molendino vicinus suo habitaculo dolose per alium simplicem virum, ignorante molendinario, qui opus moliturae exercebat, suum grafuisset lapides, illum supradictum lapidem molarem nullus impetus fortis flumiolentia, nulla artificum conamigitarent, nimio perculsi stupore, granum illud magi esse cognoscentes, nullo modo dubitabant, quod ilaris lapis in quo sancta Brigida granum gentilis hominis in farinam comprimere respuisset. Et statim tollentes foras granum ipsius pagani, et suum granum monasteriale subter molarem illum lapidem ponentes, cursus solitus, et quotidianus sine ullis impedimentis
Abbreviated transcription (Latin):
gitaret qͦ mͦ illũ molarẽ deportarent
lapidem de iugo altissimi montis
cũ boues in illo pͣrupta montis sub
Et tc̃ facta desꝑatõe: aliis exeis
descendentib illũ deserere lapidem
⁊ eos inuanũ laborasse qͥ illũ forma¬
uer̃t. Ille p̃positꝰ prudenti dispensa¬
tione ⁊ consilio suis operariis fide¬
lit dixit. Nequaꝗͣ. hoc ita fiat. s hc̃
sub mittite inp̃cipitiũ de altissimo
montis cacumine. in noĩe ⁊ uutu¬
te reuerentissime sc̃e brigide qr nul
liꝰ nos artificus ⁊ uirib ꝑ ista loca pe¬
lapidẽ molarẽ possumꝰ portare. nͥ¬
ip̃abrigida cui nichil ĩpossibile ẽ
scd̃m illud ꝙ. omĩa possibilia sunt
credenti illũ portauit ad loc̃ ex qͦ
iures boum trahere illũ possint.
Et sic fide firma. p̃cipitantes illũ ac
tĩ de monte descendens. aliqñ pe-¬
tras deuitans. aliqñ transeas sali-¬
ens ⁊ in locis currens humidis in
radice montis positis. in quib nec
hoĩes nec boues stare poterant ꝓ il¬

Expanded text:
gitaret quomodo illum molarem deportaret lapidem de jugo altissimi montis, cum boves in illo praerupto montis sub Tunc facta desperatione, aliis ex eis descendentibus, illum deserere lapidem, et eos in vanum laborasse, qui illum formaverunt. Ille praepositus prudenti dispensatione, et consilio suis operariis fideliter dixit: Nequaquam hoc ita fiat; sed hunc submittite in praecipitium de altissimo isto montis cacumine, in nomine et virtute reverentissimae sanctae Brigidae. Quia nos nullis artificiis et viribus per ista loca pelapidem possumus portare, nisi Brigida, cui nihil impossibile est, secundum illud quod omnia possibilia sunt credenti, illum portaverit ad locum, ex quo vires boum trahere ipsum possint. Et sic fide firma praecipitans illum in tim de monte ascendens, aliquando petras devitans, aliquando super eas saliens, et in locis currens humidis in radice montis positis, in quibus nec homines nec boves stare poterant, pro il
Abbreviated transcription (Latin):
sine manib. ut repbet᷑ ab edifican¬
tib usq̃ quo stat᷑uã inpedib ꝑcuti¬
ens. cresc̾at in montẽ magnũ im¬
pleatq uniuersũ orbẽ t̾raꝵ. O quã
paruus. o quã magnꝰ ẽ quẽ pepe¬
risti. Paruus in humanitate. mag¬
nus in diuinitate. Paruus in regno
iudeoꝵ magnꝰ in regno gentium.
S ñ ab omĩb in reg̾no iudeors par¬
uus a estimatꝰ. Nam ⁊ ip̃ã que he
gemusti ex ip̃o ppło isrł in uirgam¬

Expanded text:
sine manibus, ut reprobetur ab aedificansine manibus, ut reprobetur ab aedificantibus, usquequo statuam in pedibus percutiens, crescat in montem magnum, impleatque universum orbem terrarum. 4. O quam parvus, o quam magnus est quem peperisti! Parvus in humanitate, magnus in divinitate; parvus in regno Judaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Isr
Abbreviated transcription (Latin):
S legẽ cõmunẽ obseruans expecta¬
uit purgationis diẽ. celauit filii ma¬
iestatẽ. Hinc est qd̾ eũ in exẽplo duo¬
decĩ annoꝵ int̃ doctores legis inue¬
niens filiũ ioseph uocaͣt dicens. fi¬
li qͥd fecisti nobis sic: Ecce pat̾ cuus.
⁊ ego dolentes querebamꝰ te. Quẽ
ꝓculdubio sciebat se sine concubitu
ioseph concepisse. sine corruptione
uirginali edidisse. S cur abscondit
cõceptionis aͤ natiuitatis illiꝰ sacra¬
m̃tũ quẽ nouit dm̃ ĩmensũ. Nuqͥd¬
nã qr inuidet aliiᷤ quẽ ad tẽplũ de¬
ferens. scĩ senis tradidit manib ab
mundi ĩpiis non aperiat. Sciebat
enĩ iam tc gr̾a plena spũ diuinitatis
afflata qr sĩhunc huiꝰ scl̃i pͥncipes
cognouissent. nũꝗͣ ꝓ salute nr̃a cru¬
cifixissent. Offei gͦ beatissima uirgo
tanꝗͣ. legẽ obseruans intẽplo quẽ
edidisti. ut non omĩb s paucis re¬
uelet᷑ quis ẽ geͣmusti. Apareat inte¬
rĩ lapis humilis abscisus de monte

Expanded text:
communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est quod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis illius sacramentum, quem novit Deum immensum? Nunquid invidet aliis, quem ad templum deferens sancti senis tradidit manibus? Amundi impiis non aperiat. Sciebat enim jam tunc gratia plena, spiritu divinitatis afflata, quia si hunc hujus saeculi principes cognovissent, nunquam pro salute nostra crucifixissent. Offer ergo, beatissima Virgo, tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abscissus de monte
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ electi ñ ꝓꝓinqui qͥ fr̃s ⁊ sorores
st̃ apellatiꝰ mat̃ itaq ac ꝓpinqui re¬
dẽptorẽ nrm a nazareth in ierłm
ad tẽplũ dñi defert̃. qr pͥmitiua il¬
la inprimis discipłis eccłia a iude¬
is repulsa eiusd̃e redẽptoris dispei¬
satõnẽ ad notiã gentiũ ꝑduxit. Ip̃a
enĩ eccłia non solũ ex gentib uerũ

Expanded text:
Quando electi non propinqui, qui fratres et sorores sunt appellati? Mater itaque et propinqui Redemptorem nostrum a Nazareth in Jerusalem ad templum Domini deferunt, quia primitiva illa in primis discipulis Ecclesia a Judaeis repulsa, ejusdem Redemptoris dispensationem ad notitiam gentium perduxit. Ipsa enim Ecclesia non solum ex gentibus, verum
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. niccrit suũ ⁊ omĩũ nutritorẽ Por¬
tat adtẽplũ suũ ⁊ om̃iũ rea̾torem.
Oadmirandũ expectacłm ad qd̃
ñ solũ humana. uerũ ⁊̃ anglica stu¬
ocłos erigite ad hoc pietatis affectu
bis in carne humilitatũ. S ad ora¬
te in sua diuinitate dm̃ excelsum.
Amplectimini paruulũ. s cogitate
ĩmensũ. Amate humiliatũ s tine¬
gurã gessisse illiꝰ eccłie q̃ ex iudea

Expanded text:
rem, nutrit suum et omnium nutritorem, porrem, nutrit suum et omnium nutritorem, portat ad templum suum et omnium rectorem. O admirandum spectaculum, ad quod non solum humana, verum etiam angelica stui, fidei oculos erigite; ad hoc pietatis affectu ro vobis in carne humiliatum, sed adorate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humiliatum, et timeguram gessisse illius Ecclesiae quae ex Juda
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb inmensitatẽ eiꝰ agnoisti.
quẽ tã paruissimũ exte natũ ui¬
disti ꝓ euldubio quẽ infantẽ genu¬
isti dm̃ omĩpotentẽ tremens adora¬
sti adorans tremiuusti. quẽ tam̃ qr
scd̾m humanitatẽ filiũ recognoui¬
sti. lactati. fouisti. aliusti. Eͥs pu¬
tas nobis possit indicare interhu¬
ius cemodi obsequia animi dui sen¬
sũ. Obeatissima uirgo. cũ hinc cer¬
neres ex te natũ t̾aallũ infantẽ il¬
lĩc adtenderes dm̃ inm̃sũ. hin̾ic
creatũ illic creatorẽ. H inc infirmũ
illic fortissimũ. Hinc alendũ illinc
alentẽ. Hinc non loquentẽ illinc an¬
głos docentẽ. Qs in quã tiu pecto¬
ris archana nob̾ reserare ualeat. qͥb
modis cogitatũ. adutraq flectebas.
cũ unũ eundẽq dĩ atq hominis fili¬
ũ manib tenens hunic adorares ut
dnn illinc oscłares ut paruulũ. Qͥs
ad tã ineffabile miraclm non obstu¬
pescat. Eͥs ñ pene elinguis fiat:
Generat puella suũ ⁊ omiũ creato¬

Expanded text:
isti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen quia secundum humanitatem filium recognovisti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis putas nobis possit indicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum, o beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, illinc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alentem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem. Quis, inquam, tui pectoris arcana nobis reserare valeat, quibus modis cogitatum ad utraque flectebas; cum unum eumdemque Dei atque hominis filium manibus tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculares ut parvulum? 5. Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? Quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum et omnium creato
Abbreviated transcription (Latin):
qui datꝰ est nob̃. Et rursũ fidelib
dicit. Corꝑa urã tẽplũ sunt sp̃s scĩ
cłis eum qui sec̃ illis usq infinẽ scłi
ꝑmansurũ ẽẽ reꝓmisitꝰ aspiciunt.
nõ iã carne paruulũ. s diuinitate

Expanded text:
qui datus est. Et rursum fidelibus dicit: Corpora vestra templum sunt Spiritus sancti, culis, eum qui se cum illis usque in finem saeculi mansurum esse promisit, aspiciunt, non jam carne parvul
Abbreviated transcription (Latin):
accepta dõ mortificatõnis oblatio
in quib ñ fuerit uere fidei castitas.
uere ꝙ caritatis concordia. Proinde
non sine causa sacrificiũ qd ꝓ dõ mi
stice oblatũ ꝑhibet᷑ ex durturib ⁊
colũbis fuisse narrat᷑. Inturture e¬
nĩ castitas inuenit᷑ ⁊ in colũba ca¬
tã seruat uniuiro fidẽ. Colũba uͦ¬
aliaꝵ cohabitanttũ non dexit uni¬
spalis turtur efficit᷑ si uerã trini¬
tatis fidem firma credulitate con¬
seruet. ⁊ heretice prauitatis sensũ
tanꝗͣ. fornicationis inquinam̃ta
repudiet. Tc̃ uere erit colũba. si
longanunit̃ usq ad fidẽ in catho¬
lica societate ꝑmaneat. ⁊ contra tẽp¬
tatõnũ scandala mobili firmitate
ꝑsistat. ut nec heretica fornicatõ
corrũpat in corde fidei castitatẽ.
nec amara dissentio eccłiastice
caritatis dissipet unitatẽ. Hec
est enĩ eccłia catholica que fidem
uni dnõ tãquã legitrimo iuro con¬
seruat: ⁊ congregationẽ multor
in fide multiphicat. Sequit᷑. Et

Expanded text:
accepta Deo mortificationis oblatio, in quibus non fuerit verae fidei castitas, verae castitatis concordia. Proinde non sine causa sacrificium quod pro Domino mystice oblatum perhibetur, ex turturibus et columbis fuisse narratur. In turture enim castitas invenitur, et in columba uatam servat uni viro fidealiarum cohabitantium non deserit unispiritalis turtur efficitur si veram trinitatis fidem firma credulitate conservet, et haereticae pravitatis sensum tanquam fornicationis inquinamenta repudiet. Tunc vero erit columba si longanimiter usque in finem in catholica societate permaneat, et contra tentationis scandala immobili firmipersistat, ut nec haeretica fornicatio corrumpat in corde fidei castitatem, nec amara dissensio ecclesiasticae charitatis dissipet unitatem. Haec enim est Ecclesiae catholica, quae fidem uni Domino tanquam legitimo viro conservat, et congregationem multorum in fide multiplicat. Sequitur 6. Et
Abbreviated transcription (Latin):
aspũ sc̃õ. nt̃ uisurũ mortẽ nisi pͥ¬
us uideret xpm dñi. Et uenit
in spũ ͥ dẽplum. Nichil minꝰ de
cõmorat᷑. ⁊ fidei oꝑatione iustus.
uerbi uisione roboratꝰ faisse phi¬
bet᷑. O quã ardenti desid̾io homo
putamꝰ fuerit instantia orationis
eius. que diuino responso meruit
firmari. de his q̃ petebat q̃ erant
eiꝰ gemituũ continuata uerba in
sc̃a dep̃catõe. Non enĩ ĩpetendo
cessauit usqueqͦ responsũ acciꝑet
suꝑ his que poscebat. fuert̃ siqui¬
de in retro actĩ tẽporib. multi simi¬
lidesid̾io accensi dño adtestante
qui ad discipłos ait: Multi reges
est qui inplenitudine dẽꝑis hors
ultimꝰ apparuit. S iuigilanti stu¬
ris anxietatis ardore diuinitatẽ
eiusdẽ saluatoris intueri uelle ꝙͣ
ille concupuut inspicere carnem.
hinc paulus dicit. Cupio dissol¬
hinc psalmista ex ꝑsona eccłie
dicit. Sitiuit anima mea ad dm̃
uiuũ qñ ueniã ⁊ aparebo ante fa¬
ciem deiͦ. ¶ͥs gͦ iã hinc ñ uideat in

Expanded text:
cto, non visurum se mortem, nisi prius videret Christum Domini. Et venit in Spiritu in templum . Nihil minus de commoratus, et fidei operatione justus, Verbi visione roboratus fuisse perhibetur. O quam ardenti desiderio homo putamus fuerit instantia orationis ejus, qua divino responso meruit firmari de his quae petebat? Quae erant ejus gemituum continuata verba in sancta deprecatione? Non enim in petendo cessavit, usquequo responsum acciperet super his quae poscebat. Fuere siquidem in retroactis temporibus multi simili desiderio accensi, Domino attestante, qui ad discipulos ait: Multi reges est, qui in plenitudine temporis horum ultimus apparuit. Sed si vigilanti sturis anxietatis ardore divinitatem ejusdem Salvatoris intueri velle, quam ille concupivit inspicere carnem. Hinc Paulus dicit: Cupio dissolHinc Psalmista ex persona Ecclesiae dicit: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei . Quis ergo hinc jam non videat in
Abbreviated transcription (Latin):
de loco inqͦ ẽ. ⁊ uͥ uos dura oppͥmũt
oꝑa in illã quã ip̃i eleger̃t partẽ.
Et c̃ de mane ip̃iꝰ diei om̃s surrexis¬
sent ad oꝑa ppłi. flumꝰ ille quẽ que¬
u̾scẽ brigide natio cõpulsa oꝑabat᷑
In illoꝵ fortiũ ⁊ suꝑboꝵ partẽ qͥ a¬
lios pauciores se iniuiste ⁊ durissime
oꝑari cõpellebant. Et intestimoni¬
ũ urcutis. uestigia fluminis ⁊ ual¬
lis uacua iͥ mundans ⁊ manans an¬
tiquo curtebat fluuius tẽꝑe ip̃o ad
alterũ flumine recedente loc̃. ip̃e loc
siccatꝰ sine ullis apparet fluitantib
aquis. Non solũ aũ in sua uita car¬
nali anteqͣ. sarcinã deponeret car¬
nis uututes oꝑata ẽ plurimas s
largitas diuinis numeris in suo mo¬
nast̾io uͥ eiꝰ uenerabile requiescit cor¬
pꝰ alia semꝑ oꝑari iurtutes nõ cessat
Qͣs nos uirtutes ñ solũ audiuimus.

Expanded text:
 ubi vos dura opprimunt opera, in illam quam ipsi elegerunt partem. Et cum de mane ipsius diei omnes surrexissent ad opera populi, fluvius ille, quem queubi sanctae Brigidae natio compulsa operabatur, in illorum fortium et superborum partem, qui alios pauciores et infirmiores se injuste operari compellebant; et in testimonium virtutis vestigia fluminis, et vallis vacua, ubi inundans et emanans antiquo currebat fluvius tempore, ipso ad alterum flumine recedente locum; ipse locus siccatus sine ullis apparet fluitantibus aquis. Non solum autem in sua vita carnali, antequam sarcinam deponeret carnis, virtutes operata est plurimas, sed largitas divini muneris in suo monasterio ubi ejus venerabile requiescit corpus, semper operari virtutes non cessat, quas nos virtutes non solum audivimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ scͥptũ ẽ in lege dñi. Quia omne
mascłinũ ad aperiens uuluã scm̃
dño uocabit᷑. T unctis fidelib liquet
nequaꝗͣ. redẽptoris matrẽ ex eiꝰ nati¬
uitate macłam contraxisse qͣ illors
dierũ spatio a sacris edib abstinens
purgaret᷑. Que sine humana concu¬
piscentia sine humano cũcubitu uͥ¬
go concepit. sine aliqͣ carnis corrup¬
tione uirgo peperit. ⁊ sine fine uirgo
ꝑmansit. Ac ꝑ hoc nec mascłs. ex ea
natꝰ uuluã eius aperuit. S hoc iux¬
ta legis narrationẽ euangłista con¬
texens claudit impiis sacram̃tum.
diuine incarnat᷑onis matrẽq legẽ
obseruantẽ introducit. S nec mi¬
rũ si mat̃ obseruaret legẽ quã eius¬

Expanded text:
ptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur . Cunctis fidelibus liquet nequaquam Redemptoris matrem ex ejus nativitate maculam contraxisse, qua illorum dierum spatio, a sacris aedibus abstinens, purgaretur, quae sine humana concupiscentia, sine humano concubitu, virgo concepit, sine aliqua carnis corruptione virgo peperit, et sine fine virgo permansit; ac plus hoc nec masculus ex ea natus vulvam ejus aperuit. Sed hoc juxta legis narrationem evangelista contexens, claudit impiis sacramentum divinae incarnationis, matremque legem observantem introducit. Sed nec mirum, si mater observave
Abbreviated transcription (Latin):
Isubtilit̃ a fidelibꝰ q̃ sit huiꝰ¬
S
diei festiuitas ꝑpendat᷑ eo
deuotionis affectu hanc celebran¬
dã suscipiant qͦ dñice natuutatis
circuncisionis atq apparitionis
sollẽpnia st̃ obsecuti. Illiꝰ enĩ ẽ ista
sollẽpnitas cuiꝰ ⁊ille. S nec minor
ista quã ille. qd utiq in hoc sermo¬
ne aꝑtis monstrabimꝰ docum̃tis.
huiꝰ quippe diei sollẽpnitas sic̃ aqͥ
brdã xp̃ianis ignorat᷑ sic amultis
pͣtias anni sollẽpnitatib honora¬
tior habet᷑. Maxime eo loco qͦ pͥma¬
tũ eccłia catholica in pͥmo pastore
sortita est. In tanta enĩ reuerentia
ab illis habet᷑ ut ea die cuncta ci¬
uitatis t᷑ba inunũ collecta in men¬
sis cereors luminib chortiscans.
celebret. Nullusꝙ aditũ publice
stationis intret. qui lum̃ manu
ñ tenuerit tãquã scilicet dnm̃ in
tẽplo oblaturi ĩmo ⁊̃ suscepturifi
dei lum̃ qͦ int̾ius fulgent. ext̾ius o¬
blationis sue religiõne demonstrẽ

Expanded text:
subtiliter a fidelibus hujus dici festivitas perpendatur, eo devotionis affectu hanc celebrandam suscipiant, quo Dominicae Nativitatis, Circumcisionis, atque Appasolemnia sunt obsecuti. Illius enim est ista solemnitas cujus et illa, sed nec minor ista quam illa: quod utique in hoc sermone apertis monstrabimus documentis. Hujus quippe diei solemnitas, sicut a quibusdam ignoratur, sic a multis prae caeteris anni solemnitatibus honoratior habetur: maxime autem eo loco quo primatum Ecclesia catholica in primo pastore sortita est. In tanta enim reverentia ab illis habetur, ut ea die cuncta civitatis turba in unum collecta, immensis cereorum luminibus coruscans, celebret, nullusque aditum publicae stationis intret, qui lumen manibus non tenuerit, tanquam scilicet Dominum in templum oblaturi, imo etiam suscepturi, et fidei lumen quo interius fulgent, exterius oblationis suae religione demonstrent. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ non capit mundus. Occurrt̃ hĩ
ꝓpħat. Offert᷑ oblatio ꝓ puero. non ta¬
men q̃ delicta emundet. s q̃ sacram̃¬
ta declaret. Et qr huiꝰ diei p̃conium
attollere cupiolibet ip̃am euangli¬
cã lectionẽ conloquendã transcur¬
tenꝰ ad ea q̃ dico illa respondeat: In¬
mo adea que illa narrat uox ⁊ oro¬
nis mee respondeat. Deniq lucas
euangłista u̾itatis historiã de xͥ in
carnatione pleniꝰ atq ordinatiꝰ ce¬
tĩs euangłistis exsequens. post an¬
nuntiatonẽ eiꝰ ab angło factã. pꝰ na¬
tiuitatẽ angłoꝵ uocib declaratã
pꝰ circũcisionẽ octauidiei in domo

Expanded text:
itatem non capit mundus. Occurrunt hinprophetat. Offertur oblatio pro puero, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenta declaret. Et quia hujus diei praeconium attollere cupio, libet ipsam evangelicam lectionem colloquendo transcurtenus ad ea quae dico illa respondeat; imo ad ea quae illa narrat vox exhortationis meae respondeat. Denique Lucas evangelista veritatis historiam de Christi incarnatione plenius atque ordinatius caeteris evangelistis exsequens, post annuntiationem ejus ab angelo factam, post nativitatem angelorum vocibus declaratam, post circumcisionem octavi dici
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ nr̃m. Gestabat eũ maria ma¬
t̃ eiꝰ infantẽ. uidit ille ⁊ agnouit.
rt̃ iudei iuuenẽ mirabilia facientẽ.
Cũ gͦ cognouiss accepit eũ inulnas
suas hõc ẽ in brachia sus ãplexatꝰ:
eum. Portabat eũ a quo portabat᷑
nꝰ quã paruus factꝰ ẽ Parũ facdꝰpars
erat:
Qid est paruoᷤ
ẽẽ ꝑioꝵ cibaria nim̃toꝵ. Accepit gͦ
eũ symeon in brachia sua ⁊ dixit.

Expanded text:
t eum Maria mater ejus infantem: vidit ille, et agnovit. runt Judaei juvenem mirabilia facientem. Cum ergo cognovisset, accepit in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, amplexatus est eum. Portabat a quo portabatur. nus, quam parvus factus erat? Parvus factus, parvos ebat. Quid est, parvos esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
paruũ agnosc̾et a nicła. intrantẽ in mũ¬
dũ saluatorẽ uideret itura. Et in
tent pueri continentiã uouentes
puero ip̃e umtegritatẽ puerttie
conseruauit qͥ sue matͥ fecundita¬
tẽ adtulit. uirginitatẽ ñ abstulit.

Expanded text:
parvum agnosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura . Et in; exsultent pueri, continentiam voventes puero. Ipse vere integritatem pudicitiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit.
Abbreviated transcription (Latin):
lutare tuum. Acsie diceret. Lon¬
ga me expectatione fatigasti diu
retinuisti s tandem uiso quẽ expe¬
ctaui.iã de humane uite scanda¬
lis inpace dimitiis Uimnittis in
pace. qr scdm ꝓmissionẽ turã ꝑ in¬
carnati uerbi misteriũ solutis in-¬
imicitiis tibi merui reconciliari.
dimiitis in pace quia uideo pacẽ.
Ipẽ est pax nr̃a. qui fecit utraꝙ
unũ. Hoc deniq ⁊ om̃s elec̃ti diẽt

Expanded text:
lutare tuum , ac si diceret: Longa me exspectatione fatigasti, diu retinuisti; sed tandem viso quem exspectavi, jam de humanae vitae scandalis in pace dimittis. Dimittis in pace, quia secundum promissionem tuam per incarnati Verbi mysterium, solutis inimicitiis, tibi merui reconciliari. Dimittis in pace, quia video pacem. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum. Hoc denique et omnes electi
Abbreviated transcription (Latin):
der̃t̃ ⁊ audire q̃ auditis ⁊ ñ audie¬
rt̃. Multũ senes iste senex fuit ad
audiendũ serus: ad uidendũ ma¬
turꝰ. non expectabat ut xp̃m audi¬
ret loquentẽ qm agnouit infantẽ
⁊ hoc illi erat concessũ iã decrepito
quasi desideranti ⁊ suspiranti cot

Expanded text:
dierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam agnovit infantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃c sine uiro ⁊̃ femina. In istis uuͬ.
conditionib. una sola nobis usitata
minã de latere uiri non nouimꝰ¬
mꝰ. Tcia illa aisitata nobis ẽ ip̃ã
ẽ cotidiana de cõplexu maris ⁊ fe¬
mine ex quib cotidie nascuntur
homines. Iã gͦ erat una sine uiro
Prima enĩ ⁊ scda ruert̃. t̾̃ciã deru¬
ina genuert̃ in quarta salutẽ in¬

Expanded text:
est Christus sine viro de femina. In istis quatuor conditionibus una sola nobis usitata ere viri non novimdimus. Tertia illa usitata est nobis ipsa quotidiana de complexu maris et feminae quotidie nascuntur homines. Jam ergo erat una sine viro Prima enim et secunda ruerunt, tertiam de ruina genuerunt, in quarta salutem in
Abbreviated transcription (Latin):
sum uirtutũ beate brigide ⁊ uiris
peritissimis formidandum. His pau¬
cis rustico sermone dictis uirtuti¬
b de maximis ⁊ innumabilibus
me coͤtoso ne pote culpabili. ⁊ ut
exoro. ⁊ d̾s uos pacem euuange¬
licam sectantes exauoiat. a M̃¬
odiernus dies ad haben¬
dam spẽ uite et̃ne mag¬
nũ contulit gaudiũ ge¬
neri humano. Primꝰ enĩ homo qͦ
cadente om̃s cecidimꝰ cuiꝰ ruina
ẽ mortalitas nr̃a. ñ est natꝰ s factꝰ
Patre nullo nulla matre. s dõ oꝑã

Expanded text:
sum virtutum sanctae Brigidae et viris sum virtutum sanctae Brigidae et viris fortissimis formidandum, his paucis rustico sermone dictis virtutibus de maximis et innumerabilibus me Cogitoso nepote culpabili, et ut exoro, et Deus vobis pacem evangelicam sectantes exaudiat. odiernus dies ad habendam spem vitae aeternae, magnum contulit gaudium generi humano. Primus enim homo, quo cadente omnes cecidimus, cujus ruina est mortalitas nostra, non est natus, sed factus; patre nul
Abbreviated transcription (Latin):
cuutas de conuentu in se mul¬
torũ nomen accepit. maxima hec
cuutas ⁊ metropolitana est: in
cuiꝰ suburbanis que scã certo li-¬
mite designauit brigida nullus
carnalis aduersariꝰ nec concursus
timetur hostiũ. sed ciuitas refu¬
gii tutissima de foris sub urbanis
in tota scotorum derra cũ suis
omib fugitiuis: in qua seruant᷑
tͥesauri regũ. ⁊ decorati culminiꝰ
excellentissima ẽẽ uidetur. Et
quis denumerare potest diu̾sas
turbas ⁊ innumerabiles popłos
de om̃ib prouinciis confluentes.
alii ꝓpt̃ epulaꝵ abundantiam. aliĩ
rib alii ad spectacłm turbaꝵ. alii
cum magnis donis ⁊ munerib¬
conuenientes ad sollẽpuitatem
natuuitatis sc̃e brigide que in die
kalendaꝵ februarii mensis dormi¬
ens secura sarcinã deiecit carms
ad agnum dĩ in celestib mansio¬
nib secuta est. Ueniam peto fa¬
trib ac lectorib hec legentib ĩ¬
entie coactus. nulla p̾rogatiua sci¬
eutie suffultus pelagum immen¬

Expanded text:
tas, de qua vita in se multorum nomen accepit. Maxima haec civitas et metropolitana est, in cujus suburbanis, quae sancta certo limite designavit Brigida, nullus carnalis adversarius, nec cursus timetur hostium. Sed civitas est refugii tutissima de foris suburbanis in tota Scotorum terra, cum suis omnibus fugitivis in qua servantur thesauri regum, et decorati culminis excellentissima esse videntur. Et quis enumerare potest diversas turbas et innumerabiles populos de omnibus provinciis confluentes: alii ob epularum abundantiam, alii tes, alii ad spectaculum turbarum; alii cum magnis donis venientes ad solemnitatem nativitatis sanctae Brigidae, quae in die Kalendarum Februarii mensis dormiens secure sarcinam dejecit carnis, et Agnum Dei in coelestibus mansionibus secuta est? Veniam peto a fratribus et lectoribus haec legentibuentiae coactus, nulla praerogativa scientiae sufflatus, pelagus immen
Abbreviated transcription (Latin):
a bono ꝓposito reuocare. ¶br sc̃a¬
Terrores. flumina sunt. E quantũ
mee ñ potit cadere. fundata enĩ
est. suꝑ petrã. Hec aũ dicens . flebat
cotidie ⁊ orabat. Et sicut sitiens in
tiũ concupiscit. ita illanichil ali¬

Expanded text:
a bono proposito reuocare. Quibus santerrores flumina sunt quae quantum meę non poterit cadere| fundata enim est super petram. Haec autem dicens| flebat cotidie et orabat et sicut sol sitiens in cium concupiscit. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
conciliati. De hac quippe hostia ꝑ
paulũ fidelib dicit᷑. Ambulate in
didit semetipm̃ ꝓ nobis. oblatiõẽm.
⁊ hostiã dõ in odorẽ suauitatis. &
turtures atq in colũba colũbe de¬
signat. ⁊ hec auiũ oblatio mortifi¬
catõnẽ electoꝵ. quib ꝑ eundẽ apłm¬

Expanded text:
conciliati Deo. De hac quippe hostia per conciliati Deo. De hac quippe hostia per Paulum fidelibus dicitur: Ambulate in didit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo, in odorem suavitatis ; turtures, atque in columba columbae, designat etiam haec avium oblatio mortificationem electorum, quibus per eumdem ap
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiantes ueniunt ad gentes. ni
om̃s una sĩt irłm ciuitas unũ ⁊ tẽ¬
płm. In hac itaq curitate atq inħ
audis in medio eccł̃ie que ẽ tẽplũ
tuũ. Siue aũ iuxta historiã siuie in¬
xta mysticũ irtellectũ cur xp̃c
aparentib ad sc̃ãm ciuitatẽ. ⁊ tẽpłu
ducat᷑. causa manfestat᷑. cũ sub̃iumn¬
git᷑. Ut darent hostiã scdm ꝙ. dictũ
ẽ in lege dni. Par turturũ aut duo
pullos colũbaꝵ. Preceptũ siqͥ dẽ legis
fuerat. ut si cui forte agnus defuiss.
ut unũ hors. idest aut par turtu¬
rũ aut duos pullos colũbaꝵ inue¬
niss dõ in oblationẽ filii offerret.
Nec p̃iudicaret᷑ ex altero quiunũ
qd libet hor⁊ obtulisset. S quia u¬
ficant. Credendũ ẽ utrũq ad sacri¬
ficiũ matrẽ inuenisse atq obtulis¬
se. Deniq in hac oblatione auiũ.
illa pͣfigułabat᷑ oblatio q̃ ꝓ salute
mundi oblata est uesꝑa diei am̃
uidelicet passio ꝑ quã sumus dõ re¬

Expanded text:
nuntiantes veniunt ad gentes: nimomnes una sint Hierusalem civitas, unum et templum. In hac itaque civitate, atque in hoc audis, in medio ecclesiae, quae est templum tuum. 7. Sive autem juxta historiam, sive autem juxta mysticum intellectum, cur Christus a parentibus ad sanctam civitatem et templum ducatur, causa manifestatur cum subent hostias, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Praeceptum quidem legis fuerat, ut si cui forte agnus defuisset, et unum horum, id est aut par turturum, aut duos pullos columbarum invenisset, Deo in oblationem filii offerret, nec praejudicaretur ex altero, qui unum quodlibet horum obtulisset. Sed quia uficant, credendum est utrumque ad sacrificium matrem invenisse atque obtulisse. Denique in hac oblatione avium illa praefigurabatur oblatio quae pro salute mundi oblata est vespera diei, Domini videlicet passio, per quam sumus re
Abbreviated transcription (Latin):
paratione facto ta cendum̃
ẽ in qua głosa ã borum
hoc est archiepĩ con leath
Srigide corpora a dextris
⁊ a suustris altari decorati in
monuñttis pͥosita ornatis uario
cultu anri ⁊ argenti ⁊ gẽmaꝵ
⁊ p̃tiosi lapidis atq eoronis au¬
reis ⁊ argenteis desuꝑ penden

Expanded text:
paratione ecclesiae tacendum est, in qua gloriosa amborum, hoc est episcopi Conleath et Brigidae corpora a dextris et a sinistris altaris decorati, in monumentis posita ornatis, vario cultu auri et argenti et gemmarum, et pretiosi lapidis, atque coronis aureis et argenteis desuper penden