comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i biseditiõe cõmota mariciꝰ foce uissu c̃cũc¬
ta cognatiõe sua ꝑunit᷑.¬
Bi umnagine augustali suscepta sapient̃
mauricii uicia foce imꝑatori dinumeãt
Bi apochrisiariũ ex more tͣnsmittit.lt̃ alloqͥt᷑.

Expanded text:
 Seditione commota Mauricius, Phocae jussu, cum cuncta cognatione sua perimitur.--20. Imagine augustali suscepta, sapienter Mauricii vitia, Phocae imperatori dinumerat.--21. Ei Apocrisiarium more transmittit.--22.
Abbreviated transcription (Latin):
is ad uespũ succensurꝰ lãpadẽ remeauit.
Siiã nichilominꝰ accensã tepꝑpitrexcon.¬
scientia seruate a se clauis et miracto n
diminuti olei ꝓfecto cognouitꝰ q lãpa¬
dã ille succenderat qͥ ne oleũ inea diur¬
na succẽssio̾e minui potuissec diunit᷑
opinor alta q̃ stctiorib manicis cons
Uede ioħi abbati int̃ cet̾a scbit diceris.
sollicitꝰ fuisti mͥ indicare. S studeat dũ¬

Expanded text:
lampadem remeavit. Quam ubi nihilominus accensam reperit, ex conscientia servatae a se clavis, et miraculo non diminuti olei, profecto cognovit quia lampadem ille succenderat, qui, ne oleum in ea diurna succensione minui potuisset, divinitopinor, altera, quae strictioribus manicis constUnde Joanni abbati inter caetera scribit, dicens: « sollicitus fuisti mihi indicare. S
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas deocioso sermone nosarguit:
et de u̾bo inutili rationes subtilit̾ exqui¬
rit. Pensagͦ quid facturꝰ ẽ. de ꝑu̾so oꝑe
si quosdã in iudicio suo reꝓbat ex ser¬
mone. Annanias dõ peccunias uoue-¬
rat. qͣs pꝰ diabolica uictꝰ ꝑ suasione sub¬
derat nũmos dõ abstulit: consida qͣn¬
to ꝑicło indiuino iudicio dignꝰ eris.
qͥnͣ nũmos s temet ipm̃ oĩpotenti d̾no.
cui te sub monachico habitu deuoue¬
ras subtͣxisti. Quappt̃ si correctionis me¬
ȩ u̾ba secuturꝰ audieris: ꝙͣ sint blanda
et dulcia in fine cognosces. Ecce fateor
merens loquor᷑ et facti tuitͥstitia addic
tiede u̾ba uix ualeo: et tam̃ animꝰ tuuᷤ
actionis suȩ consciꝰuix suffic̃ ferre qͦdau¬
dit. Crubesc: confundit᷑. au̾sat᷑. Sigͦ.¬

Expanded text:
veritas de otioso sermone nos arguit, veritas de otioso sermone nos arguit, et de verbo inutili rationes subtiliter exquirit. Pensa ergo quid factura est de perverso opere, si quosdam in judicio suo reprobat de sermone. Ananias Deo pecunias voverat, quas post diabolica victus persuasione subderat nummos Deo abstulit, considera quanto periculo in divino judicio dignus eris, qui non nummos, sed temetipsum, omnipotenti Deo, cui te sub monachico habitu devoveras, subtraxisti. Quapropter, si correctionis meae verba secuturus audieris, quam sint blanda et dulcia in fine cognosces. Ecce, fateor, moerens loquor, et facti tui tristitia addictus, edere verba vix valeo: et tamen animus tuus, actionis suae conscius, vix sufficit ferre quod audit; erubesc
Abbreviated transcription (Latin):
n̾e: et conuigib qͦd sine gͣui referre do
uł ad temptare p̃sumant: fauoris ur̃i
patcinio fulciri dicunt᷑. Qd nos cͥde ꝑu̾¬
sitatis ipsiꝰ acerbitas. ñ ꝑmittit. Pecimꝰ
g ut in tanto uospeccato misc̾e nullate¬
nꝰ debeatis. Nã huiꝰmo iniqͥtatẽ ĩpunitã ꝓpt̃
inuiriã ec int̾ nosalioꝵ pariat culꝑa dis¬
Multi ħoium stulti putauert̃. qͦd si ad or¬
dinẽ epõpatꝰ eueherer: tealloqͥ. ac ꝑ epiᷤ¬
tolas frequentare recusarẽ. S ñ uta ÷: qr
ipã iã loci mĩnecessitate ẽpellor uͭ tac̾e ñ de¬
beã. Et pꝰ pauca. Hac gͥ consideratiõe com¬
puls. uelisannoł locuturꝰ sũ: qr oĩ uirtu¬
te aut tecupio saluari. aut de tua morte
meeripi. In qͦenĩ habitu fueris recoł ẽt
suꝑne diftͥctionis anim adu̾sioe pꝰposita.
ad qͦd sis delapsus agnoscis. Culpãgͦ tuã
pensa. dũuacat distͥctionẽ futuri uidicis.
dũuales exhorresce: nͨ tunc iã illã ama
infra. Teste euangelio scis: qr diuina se¬

Expanded text:
i referre non vel attentare praesumant, favoris vestri patrocinio fulciri dicuntur, quod nos credere perversitatis ipsius acerbitas non permittit. Petimus ergo ut in tanto vos peccato miscere nullatenus debeatis. Nam hujusmodi iniquitatem impunitam propter injuriam, et inter nos aliorum pariat culpa disMulti hominum stulti putaverunt quod si ad ordinem episcopatus eveherer, te alloqui ac per epistolas frequentare recusarem. Sed non ita est, quia ipsa jam loci mei necessitate compellor ut tacere non debeam. » Et post pauca. « Hac igitur consideratione compulsus, velis an nolis, locuturus sum, quia omni virtute, aut te cupio salvari, aut de tua morte me eripi. In quo enim habitu fueris recolis, et supernae districtionis animadversione postposita, ad quid sis delapsus agnoscis. Culpam ergo tuam pensa dum vacat, districtionem futuri Judicis dum vales exhorresce, ne tunc illam amaram sinfra: « Teste Evangelio , scis quia divina se
Abbreviated transcription (Latin):
more resideat. Quẽ forte ñem̃dare pꝰ tuã in¬
t̃minationẽ cognoueris: in monastio eũ de¬
putare et nob̃ cͤab̾ modiꝰᷤ õĩb indicare: u qͦd
fac̾e debeas. nr̃a itm p̃ceptiõe cognoᷤcaᷤᷤ.

Expanded text:
more resideat. Quem si forte non emendari post tuam inmore resideat. Quem si forte non emendari post tuam interminationem cognoveris; in monasterio eum deputare, et nobis curabis modis omnibus indicare, ut quid facere debeas nostra iterum praeceptione cognoscas.
Abbreviated transcription (Latin):
Neminẽ sane pontificũ a parrochia sua
saltẽ par̃ꝑ absq in euitabili. ꝓrsꝰ necessit¬
te dicedere gregoriꝰ ꝑmittebat. Quoꝰ n¬
mir̃ in causis mundialib occupari ue¬
hem̃tissime ꝓhibebat. Unde romanod
fensori scͥbit dicens. Perlatũ ad noᷤ ÷ reue¬
utilit̃ obseruare. Que res. qm̃ et ip̃m in¬
lẽ reddit. ec reuerentiã sac̾dotalẽ ad nicbi¬
lat: statim ut exꝑientia tua ħ p̃ceptũ sus¬
ceꝑit eum ita ad reu̾tendũ districta execu¬
tione cõpellat.⁊ qͣtinꝰ ei illicite insistenti qͥ¬
ꝙ: dieb sub qualibet excusatiõe ĩmorarii
liceat: ne si qͣlibet mnͦ eũ ibidẽ ãpliꝰ morãb
b̾e ꝑmiseriᷤ c̃ ip̃o ap̃ nos gͣuit incipiaᷤ ce c¬
pabił. Itẽ anthemio subdiacono.
Peruenit ad noᷤ pimeniũ amalfitana ciu
tes foris magiᷤ eligunt habitare. Et q l
tes ip̃i potiꝰ ad suam hosteᷤ dep̃ditoen
uisant: idcirco hac tͥ auctoritate p̃cipimꝰ. uͭ su¬

Expanded text:
Neminem sane pontificum a parochia sua Neminem sane pontificum a parochia sua saltem parumper absque inevitabili prorsus necessitate discedere Gregorius permittebat: quos nimirum in causis mundialibus occupari vehementissime prohibebat. Unde Romano, defensori, scribitinutiliter deservire. Quae res quoniam et ipsum vilem reddit, et reverentiam sacerdotalem annihilat; statim ut experientia tua hoc praeceptum susceperit, eum ita ad revertendum districta exsecutione compellat, quatenus ei illic te insistente, quinque diebus sub qualibet excusatione immorari non liceat, ne, si quolibet modo eum ibidem amplius moram habere permiseris, eum ipso apud nos incipias esse culpabilis. Item Anthemio subdiacono: Pervenit ad nos Priminium, Amalfitanae civtes, foris magis eligunt habitare. Et quia hoc agentes ipsi potius ad suam hostes depraedationem invitant, idcirco hac tibi auctoritate praecipimus ut su
Abbreviated transcription (Latin):
płis laudat. S tam̃ sciendũ ÷ qr tunc
ueracit᷑ ex caritate ꝓdeunt: cum in
eis nulla absentium uita mordet᷑ nullꝰ
ex irrisione rep̃hendit᷑et ñ in eis inaneᷤᷤ
secłariũ negotioꝵ fabuleꝰ. s u̾ba sacre lec¬
tionis audiunt᷑: cũ ñ plusꝙͣ necesse ÷ ferutͥ
corpori: s sola eiꝰ infirmitas reficit᷑: uͭ ad
usus exercende uͥtutis habeat᷑. Hec itaq
siuosin ur̃is comuuiis agitis: abstinentiũs
teor magistͥ estis. Qd̃ gͦ pauli apłi ad metẽ¬
ducantẽ ñ iudicet: oĩno existimo incon¬
gruũ fuisse. Qaego neq ñ comedo neq ob
id ÷ in eccłia inuicẽ sͥ caritatis cõpage co¬
nexa sunt: nullã de se oĩm curã gerant. s
sineq ego ad te. neq tu aliqͥd ꝑtineres ad
me: iure tacere cõpellerer uͭ eũ ñ rep̃hend¬
rẽ qͥ em̃dari ñ posset. Hec gͦ sententia ꝗpt̃
eos solũm dicta ÷: qͥ illos uidicare studẽ.
sunt tacemꝰ: ualde delinqͥmꝰ.

Expanded text:
pistolis laudat; sed tamen sciendum est quia tunc pistolis laudat; sed tamen sciendum est quia tunc veraciter ex charitate prodeunt, cum in eis nulla absentium vita mordetur, nullus ex irrisione reprehenditur; et non in eis inanes saecularium negotiorum fabulae, sed verba sacrae lecionis audiuntur, cum non plus quam necesse est servitur corpori, sed sola ejus infirmitas reficitur, ut ad usum exercendae virtutis habeatur. Haec itaque si vos in vestris conviviis agitis, abstinentium fateor magistri estis. Quod ergo Pauli apostoli ad me tesducantem non judicet ; omnino existimo incongruum fuisse, quia neque ego non comedo, neque ad id est in Ecclesia, invicem sibi charitatis compage connexa sunt, nullam de se ullo modo curam gerant. Sed si neque ego ad te, neque tu aliquid pertineres ad me, jure tacere compellerer, ut eum non reprehenderem qui emendari non posset. Haec ergo sententia propter eos solummodo dicta est qsunt tacemus, valde delinquimus. 36.
Abbreviated transcription (Latin):
plum ab ext̾iorib trahentes int̾na penst᷑¬
tis qͦsi deagͥuenatiõe satiati m̃tis uentm
repletis. ⁊ uͭanteposito filio. suscepto uideli¬
cet ppło possitis uentura nuntiare. S eti
am in ħ scło caligat: qͥ de dõ aliqͥd ꝓpħat.
centiam minꝰ uideat: cuiꝰ sensꝰ ꝑ intelligẽ¬
tiãintꝰ coruscat. Hec gͦ ad uosimet ipõs tͣ
hite: et si uos tales agnoscitis. nichilẽ qͦd
de nr̃a estimatiõe dubitetis. Gaudere ꝙͦ
beatitudinẽ urãm inuenio: siuoracis
nom̃ cum rer̃ auctor sustineat. Quidgͦ.
breuit expono.⁊ qͥa si de uob falsum dicit᷑
dubitet: absoluere uos ñ ualet par nom̃.
quoꝵ dispar ẽ causa. Nam c̃ eo crucẽ eti¬
am ꝑiturꝰ latro suscepit. S qm reatusꝓ
pͥus tenuit: par crucifixio ñ absoluit.
Ego tam̃ quantis ualeo p̃cib deposcõ u
solum nom̃ s etiam causa comungat.
Tonuruia aũ q̃ ex intentiõe ĩpendende
caritatis fiunnt. recte ur̃a scĩtas in suis e¬

Expanded text:
um ab exterioribus trahentes, interna penetratis, quasi de agri venatione satiati, mentis ventrem repletis, ut anteposito filio, suscepto videlicet populo, possitis ventura nuntiare. Sed jam in hoc saeculo caligat, qui de Deo aliquid prophetat: centiam minus videat, cujus sensus per intelligentiam intus coruscat. Haec ergo ad vosmetipsos 101 trahite; et si vos tales agnoscitis, nihil est quod de nostra aestimatione dubitetis. Gaudere quoque Beatitudinem vestram invenio, si voracis nomen cum rerum auctore sustineat. Quod ego breviter exponodubitet? Absolvere vos non valet par nomen, quorum dispar est causa. Nam cum eo crucem etiam periturus latro suscepit; sed quem reatus proprius tenuit, par crucifixio non absolvit. » Ego tamen, quanti valeo precibus deposco, ut solum nomen, sed etiam causa conjungat. Convivia autem quae ex intentione impendendae charitatis fiunt, recte vestra sanctitas in suis e
Abbreviated transcription (Latin):
luminarib honorari ñ poterat int᷑ ora¬
toriuẽ locari debuisset. Acc̃sit g̃ gauide
lasduas sigillatas excussit. Quat̃ altera
me dep̃cante nimiũ timoratꝰ aꝑiens.
de iłł tunicis quantũ ex similitudine
curiosis ocłis potuit dep̃hendi partidã
tepꝑit. qͣs sollenit᷑ sub nouo altari depo¬
suit. Ubier tunc sic̃ multi norunt qͥ ad¬
huc suꝑstites eẽ ꝓbant᷑: diuinitꝰ accense
lãpades frequentiꝰ solito patuer̃. Nãis¬
tuoctaua indictiõe. in ebdomada ante
mansionariꝰ candelã extinx̃. Quã pͥueᷤ¬
ꝑũ succende cupiẽs accẽsã repꝑit eaꝙ¬

Expanded text:
luminaribus honorari non poterat, intra oratorium locari debuisset. Accersitus vero Galas duas sigillatas excussit. Quarum alteram, me deprecante, nimium timoratus aperiens, de illis tunicis, quantum ex similitudine curiosis oculis potuit deprehendi, particulas reperit, quas solemniter sub novo altari deposuit. Ubi ex tunc, sicut multi norunt, qui adhuc superstites esse probantur, divinitus accensae lampades frequentius solito patuerunt. Nam ista octava indictione in hebdomada ante mansionarius candelam exstinxit. Quam post vesperum succendere cupiens, accensam reperit; ea
Abbreviated transcription (Latin):
deũ mittit᷑. atq ad sac̾tissima scõꝵ corꝑapo¬
nit᷑. Qd̃ leuatũ in eccłia q̃ ÷ dedicanda de
rant᷑. Un de contigit ube recordatiõis le¬
onis pape tẽꝑe. sic̃ a maiorib tͣdit᷑ dũ qͥdã
gͣci de talib reliqͥis dubitarẽt: p̃dictꝰ po¬
tifex ħ ip̃m pͣndeũ allatis forcipib mc̃¬
dit: & ex ip̃a incisiõe sanguis efflux. In
romanis nãq uł totiꝰ occidẽtis partibꝰ nĩ¬
no intolerabile ÷ atq sacͥlegũ: si scõꝵ corpe
tang̾e qͥsꝙͣ fortasse uoluerit. Qd̃ si p̃sũpsẽit.
certũ ẽ qr ħ temeritas ĩpunita nullo mͦ r¬

Expanded text:
deum mittitur, atque ad sacratissima sanctorum corpora ponitur: quod levatum in ecclesia quae est dedicanda, derantur. Unde contigit ut beatae recordationis Leonis papae tempore, sicut a majoribus traditur, dum quidam Graeci de talibus reliquiis dubitarent, praedictus pontifex hoc ipsum brandeum allatis forficibus incidit, et ex ipsa incisione sanguis effluxit. In Romanis namque vel totius Occidentis partibus omnino intolerabile est atque sacrilegum, si sanctorum corpora tangere quisquam fortasse voluerit. Quod si praesumpserit, certu
Abbreviated transcription (Latin):
picor minime pensasti. Idcirco enĩ ħ ille
fec̃ uaudiret᷑ dõnꝰ ĩꝑator & ille in sua ua¬
nitate confirmatꝰ ee uidet᷑: aut ñame au¬
diret᷑. et eiꝰ animꝰ contͣ me irritaret᷑. S noᷤ
rectã uiã tenebimꝰ: nichil in hac causa
aliud. nͥ oĩpotentẽ dñm metuentes. Un¬
mundo. Et in hac causa qͥ eqͥd agendũ ÷: c̃sũ¬
maauctoritate agat. Postꝙͣ enĩ defendi ab ĩt¬
rei publice argẽtũ. aur̃. mancipia. uestesq¬
ꝑdidimꝰ: nimis ignominosũ ÷ u ꝑ eos e¬
tiã fidẽ ꝑdamꝰ. Inisto enĩscelesto uocabu¬
lo consentire nichil ÷ aliud ꝙͣ fidẽ ꝑdẽ. Un¬

Expanded text:
Idcirco enim hoc ille fecit ut audiretur domnus imperator, et ille in sua vanitate confirmatus esse videretur, aut non a me audiretur, et ejus animus contra me irritaretur. Sed nos rectam viam tenebimus, nihil in hac causa aliud nisi omnipotentem Dominum metuentes. Un qui in mundo ; et in hac causa quidquid agendum est, cum summa auctoritate agat. Postquam enim defendi ab inireipublicae argentum, aurum, mancipia, vestes perdidimus, nimis ignominiosum est ut per eos etiam fidem perdamus. In isto enim scelesto vocabulo consentire, nihil est aliud quam fidem perdere. Un
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ c̃ p̃dictꝰ ep̃s inc̾paret.⁊ tantũ se suffra¬
gium ꝓmisisse respondit: uͭ nͥ de causiᷤ
etiã talib impleri ñ possit. Corsica uͦ in¬
sula tanta muinietate exigentiũ et gͣuami-¬
ne p̃mit᷑ exactioñ: uͭ ipsi qͥ milla sunt.
adem q̃ exigunt᷑ cõplere uix filios suos uẽ¬
dendo sufficiant. Unde fit u derelicta pia
republica: possessores eiꝰdẽ insulȩ ad nefã¬
dissimã langobardoꝵ gentẽ cogant᷑ effu¬
gere. Quid enĩguiꝰ qͥd crudeliꝰ pati posst
abarbaris: ꝙͣ ut contͥcti atq conp̃ssi suoᷤᷤ
uendẽ filios cõpellant᷑: Insicilia autẽ in¬
rendo: ut si uelum acta eiꝰ singła q̃ ad me
puenert̃ dice. magno uolumine ħ exple

Expanded text:
us episcopus increparet, tantum se suffraus episcopus increparet, tantum se suffragium promisisse respondit, ut nisi de causis etiam talibus impleri non possit. Corsica vero insula tanta nimietate exigentium et gravamine premitur exactionum, ut ipsi qui in illa sunt eadem quae exiguntur complere vix filios suos vendendo 769 sufficiant. Unde fit ut, derelicta pia republica, possessores ejusdem insulae ad nefandissimam Langobardorum gentem cogantur effugere. Quid enim gravius, quid crunt quam ut constricti atque compressi suos vendere filios compellantur? In Sicilia autem innendo, ut si velim acta ejus singula quae ad me pervenerunt dicere, magno volumine haec exple
Abbreviated transcription (Latin):
do: ditribile iudicium ꝓponendo.
debitũ suũ redire uł in extͤmo debeat:
ne ei reatꝰ tante culpe in et̃no iudicio ob-¬
sistat. Si qͦs tam̃ iuidicũ a suis
pͣuitatib inconu̾tibiles gregoriꝰ adu̾tebat:
eosscͥptis ꝓpͥis penes pͥncipes deuotabat
Unde constantine auguste q̃rit᷑ dicens. Dũ
in sardinia insula multos ẽe gentiliũ cog¬
nouissẽ. eosq adhuc pͣue gentilitatis mo¬
re. idoloꝵ sacͥficiis deseruire: et eiꝰdẽ insu¬
le sac̾dotes ad p̃dicandũ redẽptorẽ nr̃m
torpentes existerent: unũ illuc ex italie
ep̃ĩs misi: qͥ multos gentiliũ ad fidẽ d̾no
cooꝑante ꝑdux̃. S rẽ mͥ saclegã nuncia
uit: qr hi qͥ in ea idoł immolant iudici
p̃miũ ꝑsoluunt: ut eis ħ fac̾e liceat. Quoꝵ
dũ qͥdam baptizati een̾t. et iam idoł ĩmo
lare deseruissent: adhuc ab eodẽ iudice e¬
daripͥus ꝓ idoloꝵ ĩmolatiõe consueuerat.

Expanded text:
do, Dei terribile judicium proponendo, do, Dei terribile judicium proponendo, habitum suum redire, vel in extremis, debeat: ne ei reatus tantae culpae in aeterno judicio obsistat. » Si quos tamen judicum a suis pravitatibus inconvertibiles Gregorius advertebat, eos scriptis propriis penes principes denotabat. Unde Constantinae Augustae queritur, dicens: « Dum in Sardinia insula multos esse gentilium cognovissem, eosque adhuc pravae gentilitatis more idolorum sacrificiis deservire, et ejusdem insulae sacerdotes ad praedicandum Redemptorem nostrum torpentes existere: unum illuc ex Italiae episcopis misi, qui multos gentilium ad fidem, Domino cooperante, perduxit. Sed vit, quia hi qui in ea idolis immolant judici praemium persolvunt, ut eis hoc facere liceat. Quorum dum quidam baptizati essent, et immolare jam idolis desivissent, adhuc ab eodem insulae judice, edare prius pro idolorum immolatione consueverant.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ fr̃nitas nullatenꝰ ꝑuenisset. Nos tamen
ubi ħ scͥbente cõꝑim ilico ei scͥpsimꝰ: ãmo¬
nentes uͭ et oblationes ur̃as sic̃ ante susci¬
pet: et missas in domo ur̃a ñ solũ celebn
cordiã rediens cum ꝑ undeci annos ag¬
gorio multiplicib litteris exhortatꝰ redi¬
re ad monachicũ ꝓpositũ detrectaret. ingͥ¬
uissimã egͥtudinem cecidit. Qd̃ a ioħe si¬
racusano ep̃o gregoriꝰ audiens rescͥpsit di¬
cens. Fratnitatiꝰ ure scͥpta suscepi: q̃mͥ de
dulcissummi filii mei domni uenantii eg¬
tudine loquebant᷑. et cuncta erga eum
qualit acta sunt enarrabant. S inotẽ¬
pore auditis. et illum desꝑate ac gͣuĩ
egͦtare: et in reb orfanoꝵ filiarũ scilicit¬
eiꝰ homines iniqͦs insiste̾: uixse in corae
meo dolor caꝑe poterat. S in ħ fuit m¬
solatium: qd lacrime ꝑ gemitꝰ erũpe
ram neglige ñ debet: ũ de amma eꝰ
cogitare debeat. Exhortando: rogan¬

Expanded text:
ejus fraternitas 825 nullatenus pervenisset. Nos tamenejus fraternitas 825 nullatenus pervenisset. Nos tameno scribente comperimus, illico ei scripsimus, admonentes ut et oblationes vestras, sicut ante susciperet, et missas in domo vestra non solum celebrari cordiam rediens, cum per undecim annos a Gregorio multiplicibus litteris exhortatus redire ad monachicum propositum detrectaret, in gravissimam aegritudinem cecidit. Quod a Joanne Syracusano episcopo Gregorius audiens rescripsit, dicens: « Fraternitatis vestrae scripta suscepi, quae mihi de dulcissimi filii mei domni Venantii aegritudine loquebantur, et cuncta erga eum qualiter acta sunt enarrabant. Sed uno tempore auditis, et illum desperare ac graviter aegrotare, et in rebus orphanorum, filiarum ejus scilicet, homines iniquos insistere, vix se in corde meo dolor capere poterat. Sed in hoc fuit solatium, quod lacrymae mihi peram negligere non debet, ut de anima ejus cogitare debeat, exhortando, rogan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanens. obortis qͥbꝰdã simultatib o
blatioes suas a ioħe siracusano ep̃o exe¬
cͣtas cognosceret: cont᷑ epm̃ hostili mo-¬
re cõmotꝰ ÷: eũq ñ timuit gregorio ac¬
cusare. Cui ipse scͥbit. dicens. Multũ
nos ea ꝗͣ direxistis epła iã concͥstatos inue¬
nr̃m de quoꝵ desiderabam gaudere conc¬
dia. scandalũ ꝓdiisse cognourm. Que uis
enĩ causa fuisset: ñ usq adħ debuit furor
erũꝑe. ui armati homines ur̃i sic̃ audiuimꝰ
in episcopium irruerent: et diu̾isa hos¬
tili more mala cõmitterent. atq uosħ
res a pat̾na interi caritate diideret.
Nunquid ñ poterat si q̃libet contentio
fuit cranqͥlle disponi uͭ nec partium utili¬
cas detͥm̃tum: nͨ sentiret gr̃alesionẽ: Cũ
aũ gͣuitatis. cuiꝰ scĩtatis. cuiꝰ mansuetudins
suꝑscͥptꝰ fr̃ nr̃ sit: ñ habemꝰ incognitũ. Ex
qͣre colligimꝰ qr nͥ uis eum doloris nummiaco¬
egisset: ad hanc rẽ qͣuos contͥstatos asseritis

Expanded text:
 obortis quibusdam simultatibus, oblationes suas a Joanne, Syracusano episcopo, execratas cognosceret, contra episcopum hostili more commotus est, eumque non timuit Gregorio accusare. Cui ipse rescribit, dicens: « Multum nos ea quam direxistis jam contristatos inverum, de quorum desiderabamus gaudere concordia, scandalum prodiisse cognovimus. Quaevis enim causa fuisset, non usque ad hoc debuit furor erumpere, ut armati homines vestri, sicut audivimus, in episcopium irruerent, et diversa hostili more mala committerent, atque vos haec res a paterna interim charitate divideret. Nunquid non poterat, si quaelibet contentio fuit, tranquille disponi, ut nec partium utilitas detrimentum, nec sentiret gratia laesionem? cujus autem gravitatis, cujus sanctitatis, cujus mansuetudinis ster sit, non habemus incognitum. Ex qua re colligimus quia nisi vis eum doloris nimia coegisset, ad hanc rem de qua vos contristatos asseritis,
Abbreviated transcription (Latin):
suade quantis ualuit artib incitaũ. ut
ꝓpt̃ eã q̃ in honorẽ scĩ pauli apłi inꝑa¬
latio edificabat eccłiã. gͣgorio caput eiꝰdẽ
apłi aut aliud qͥd de ipsiꝰ corꝑe sͥ dirigi
postularet. Quã calliditatẽ beatissimꝰ pa-¬
ꝑa cognoscens: ĩꝑatͥcis aĩs talit satisfec̃.
Dũ illa mͥ desid̾arẽ ĩꝑari de qͥb facillimã¬

Expanded text:
valuit artibus, incitavit ut propter eam quam in honorem sancti Pauli apostoli in palatio aedificabat ecclesiam, a Gregorio caput ejusdem apostoli aut aliud quid de ipsius corpore sibi dirigi postularet. Quam calliditatem beatissimus papa cognoscens, imperatricis animo taliter satisfecit: « Dum illa m
Abbreviated transcription (Latin):
co qͥdicit᷑ catacbaᷤ collocata st̃. s dũ ea eͥ¬
de leuare oĩs eoꝵ multitudo c̃uemẽ nl¬
teret᷑ ĩta eosus tonitrui atq ulgers
tẽptare p̃sumerent. Tc̃ aũ exeũtes romani.
uauer̃. & in locis qͥb nc̃ st̃ condita posuer̃
Quis gͦ serenissima dña tã temerariꝰ pos¬
sit existẽ u ħ scies eoꝵ corꝑa ñ dico tange.
s uł aliqͣtenꝰ p̃sumat inspic̾e: Dũgͥ talia
mͥ a uob̾ p̃cepta sunt de qͥb parẽ nulla¬

Expanded text:
dicitur Catacumbas collocata sunt. 711 Sed dum ea exinde levare omnis eorum multitudo conveniens niteretur, ita eos vis tonitrui atque fulgurattentare praesumerent. Tunc autem exeuntes Romani evaverunt, et in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis ergo, serenissima domina, tam temerarius possit existere, ut haec sciens, eorum sed vel aliquatenus praesumat inspicere? Dum igitur talia mihi a vobis praecepta sunt de quibus parere nulla
Abbreviated transcription (Latin):
hent: et ꝓptẽa q̃siuer̃ capitulũ de qͦuo
ł quasi mnobediens inuenuer. S in oĩpo¬
tente dño c̃fido: qr nullo mͦ benignisuimȩ
lip̃sentia s ex ꝓtectiõe semꝑ habebitĩs.
corp̃ illi accedi. S qr serenissime adne tã
peligiosũ desidł̾iũ ee uacuũ ñ debet. le

Expanded text:
um de quo vobis quasi inobediens invenirer. Sed in omnipotente Domino confido, quia nullo modo benignissimae li praesentia, sed ex protectione semper habebitis. Scorpus illius accedi. Sed quia serenissimae dominae tam religiosum desiderium esse vacuu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑponit. Ecce om̃s hac de re scandalũ pa¬
timur. Ad uitã gͥ rectã reu̾itat᷑ auccorser¬
dali: et oĩa sac̾dotũ uirgia cessabt̃. Ego e¬
nĩ cunctoꝵ sac̾dotũ seruꝰ sũ: in ꝙͣtũ ipsi sa¬
c̃dotalit uiuunt. Nã qͥ contͣ oĩpotentem
dđm ꝑ mnanis głe tumorẽ. atq cont᷑ statu¬
ta prm̃. suã ceruicẽ erigit: in omĩpotente
dno confido. qr meã sͥ nͨ c̃ gladiis flectet.
Quid aũ nuꝑ in hac urbe ex huiꝰ uocabu¬
liauditu gestũ sit: sabimano diacono ac
responsalimeo subtiliꝰ indicaui.

Expanded text:
superponit. Ecce omnes hac de re scandalum patimur. Ad viam igitur rectam revertatur auctor scandali, et omnia sacerdotum jurgia cessabunt. Ego enim cunctorum sacerdotum servus sum, inquantum ipsi sacerdotaliter vivunt. Nam qui contra omnipotentem Deum per inanis gloriae tumorem, atque contra statuta Patrum, suam cervicem erigit, in omnipotente Domino confido, quia meam sibi, nec cum gladiis, flectet. Quid autem nuper in hac urbe ex hujus vocabuli auditu gestum sit, Sabiniano diacono ac responsali meo subtilius indicavi.
Abbreviated transcription (Latin):
blatũ ẽ: s nullꝰ eoꝵ unꝙͣ ħ singłaritatis
nomine uti consensit: ne dũ pͥuatũ ali¬
qͥd daret᷑ uni: honore debito sac̾dotes pͥ¬
uarent᷑ unu̾isi. Quid ÷ gͦ quod nos huiꝰ
uocabuli głam et oblatã ñ q̃rimꝰ: ⁊ alt̃s¬

Expanded text:
blatum est; sed nullus eorum unquam hoc singularitatis nomine uti consensit, ne dum privatim aliquid daretur uni, honore debito sacerdotes privarentur universi. Quid est ergo quod nos hujus vocabuli gloriam, et oblatam, non quaerimus, et alt
Abbreviated transcription (Latin):
cari uni̾isał ep̃s conat᷑. Exclamare cõ¬
pellor acdice. O tẽpora. õmores. Ecce cuncta
in curope partib barbaroꝵ uirist̃ tradita:
destructe st urbes eͥu̾sa cast᷑: depopulate ꝓ¬
uincie: nullꝰ trã cultor in habitat. seimi
et diinant᷑ qͦtidie in necẽ fideliũ cultores
idoloꝵ: et tam̃ sac̾dotes qͥ in paiuim̃to et
cuie fientes iac̾e debuer̃. uanitatis sͥ noĩa
expetunt: et nouis ac ꝓfanis uocabuł glo¬
riant᷑. Nunqͥd ego hac in re piissime d̾ne
euangłica. cont᷑ canoñ decͥta. nouũs nom̃
tos constantinopolitanȩ eccłie in hereseos
uoraginẽ cecidisse nouimꝰ sac̾dotes: et ñ so¬
lũ hereticos s etiã heresiarchas factos. Inde
acã ꝑfidiã erupit. Inde macedoniꝰ. qͥ con¬
substãtialẽ patriet filio spm̃ scm dm ẽẽ de
negauit. Sigͥ illud nom̃ in ea eccłia sͥ qͥsꝙͣ
arripit. unde tot heresiarche ꝓdisse noscũ¬
t᷑: uniu̾sagͦ eccłia qͦd absit astatu suo cor¬

Expanded text:
alis episcopus conatur. Exclamare compellor, ac dicere: O tempora, o mores. Ecce cuncta in Europae partibus barbarorum juri sunt tradita: destructae urbes, eversa castra, depopulatae provinciae, nullus terram cultor inhabitat; saeviunt et dominantur quotidie in necem fidelium cultores idolorum; et tamen Sacerdotes qui in pavimento et cinere flentes jacere debuerunt, vanitatis sibi nomina expetunt, et novis ac profanis vocabulis gloriantur. Nunquid ego hac in re, piissime DomiEvangelica, contra canonum decreta, novum sibi nomen tos Constantinopolitanae Ecclesiae in haereseos voraginem cecidisse novimus sacerdotes, et non solum haereticos, icam perfidiam erupit. Inde Macedonius, qui consubstantialem Patri et Filio Spiritum sanctum Denegavit. Si igitur illud nomen in ea ecclesia sibi quisquam arripuit, unde tot haeresiarchae prodiisse noscuntur: universa ergo Ecclesia, quod absit, a statu suo cor
Abbreviated transcription (Latin):
b dñoꝵ pietas apud pͥmi exercitũitalie
sacellarium habet. qͥ causis suꝑuenien¬
tib quotidianas expensas faciati: ita
et in hac urbe in causis talib eoꝵ sacel
insuꝑ langobardis cã multa indesinen¬
t̃ expendit: ecce adhuc ex omĩum eccłi¬
arũ afflctiõe p̃mit᷑ : qr de uniꝰ homini
suꝑbia multi gemunt: et si dicere nil
pͥncipi gregoriꝰ uoce libera contͣ dicit:
pꝰ aliqua scribens. Ecce claues regniceleᷤ¬
tis haud dubiũ quin petrus accepit.
Potestas ei ligandi et soluendi tͥbuit᷑:
cura ei totiꝰ eccłie et pͥncipatꝰ cõmiti¬

Expanded text:
bus Dominorum Pietas apud primum exercitum Italiae bus Dominorum Pietas apud primum exercitum Italiae saccellarium habet, qui, causis supervenientibus, quotidianas expensas faciat; ita et in hac urbe in causis talibus eorum sacinsuper Langobardis tam multa indesinenter expendit, ecce adhuc ex omnium ecclesiarum afflictione premitur, quia de unius hominis superbia multi gemunt, etsi dicere nil ssimo quoque principi Gregorius voce libera contradicit, post aliqua scribens: « Ecce claves regni coelestis haud dubium est quin Petrus accepit, potestas ei ligandi atque solvendi tribuitur, cura ei totius Ecclesiae et principatus committi
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑ oĩpotentẽ dñm rogo ne pietatis ur̃e
tẽꝑa ꝑmittatis uniꝰ hominis elatiõe ma¬
culari: neq tam ꝑu̾iso uocabulo ullũqͦ
qͦm p̃beatis assensum. atq in hac causa ne¬
qͣꝙͣ me pietas ur̃a despiciat: quia et
si peccata gregorii tanta sunt ut pati
ut ur̃is tẽꝑib pati talia mereat᷑. Unde i¬
tm̃ atq iterum ꝑ omĩpotentẽ dun ro¬
go: iͥ sic̃ pͥores pͥncipes scĩpetͥ apłi grãm¬
q̃siuer̃ uos qͦ hanc uob̾c̃ et q̃rere et serua¬
re curetis: et ꝓpt̃ peccata nr̃a qͥ eu indigne
seruimͦ. eiꝰ apud uos honor nullatenꝰ mi¬
nuat᷑: qͥ et mͦ uob̾ ad uitor eẽ in omnib.
et pꝰ modũ ur̃a ualeat peccata dimittẽ
Uiginti aũ et septẽ annos ducim᷑. qd̾ in
hac urbe int̃ langobardoꝵ gladios iuui¬
mus. Quib quam multa ab hac eccłia
quotidianis dieb erogant᷑. uͭ int̃ eos
uiu̾e̾ possimꝰ: suggerenda ñsunt. S
breuit᷑ indico: qr sic̃ in rauenne parti¬

Expanded text:
 omnipotentem Dominum rogo, ne pietatis vestrae tempora permittatis unius hominis elatione maculari: neque tam 113 perverso vocabulo ullum quoquo modo praebeatis assensum, atque in hac causa nequaquam me pietas vestra despiciat; quia et si peccata Gregorii tanta sunt ut pati ut vestris temporibus pati talia mereatur. Unde iterum atque iterum per omnipotentem Dominum rogo, ut sicut priores principes sancti Petri aquoque hanc vobis et quaerere et conservare curetis, et propter peccata nostra, qui ei indigne servimus, ejus apud vos honor nullatenus minuatur, qui et modo vobis adjutor esse in omnibus, et postmodum vestra valeat peccata dimittere. Viginti autem jam et septem annos ducimus, quod in hac urbe inter Langobardorum gladios vivimus: quibus quam multa ab Ecclesia quotidianis diebus erogantur, ut inter eos vivere possimus, suggerenda non sunt. Sed breviter indico quia, sicut in Ravennae parti
Abbreviated transcription (Latin):
uere nouiqr tante ille orationes eiꝰ et
lacine. nil ei a qͦꝙͣ contͣ rationẽ aut am¬
mã suam subripi ꝑmittunt. Triste
tam̃ ualde ẽ uͭ pacient̃ ferat᷑: qͣtinus
pbia qͥd aliud nͥ ꝓpinqua iam anticͥsti
ẽ temꝑa designant᷑.: Quia illũ indeli

Expanded text:
ene novi quia tantae illae orationes ejus et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem aut animam suam subripi permittunt. Triste tamen valde est ut patienter feratur quatenus, perbia quid aliud nisi propinqua jam Antichristi esse tempora designatur? Quia illum videli
Abbreviated transcription (Latin):
qr piissimi dñ scͥpta suscepi. ufrĩ et coꝵ¬
sacͥdotimeo ioħi debeã ẽe pacificꝰ. Et qͥdẽ
sic religiosũ dnm̃ decuit: ut sac̾doti ista
p̃ciꝑet: s cum se noua p̃sũptiõe atq suꝑ¬
bia isdc̃ fr̃ m̃s uiu̾isalem epm̃ appellet:
ita uscẽ memorie decessoris mei temꝑe.
ascͥbi se insinodo tali ħ suꝑbo uocabu¬
lo face̾t: quamus cuncta illiꝰ synodi

Expanded text:
quia piissimi domini scripta suscepi, ut cum fratre et consacerdote meo Joanne debeam esse pacificus. Et quidem sic religiosum Dominum decuit, ut sacerdoti ista praeciperet. Sed cum se nova praesumptione atque supater meus universalem episcopum appellet, ita ut sanctae memoriae decessoris mei tempore ascribi se in synodo tali hoc superbo vocabulo faceret, quamvis cuncta acta illius synodi,
Abbreviated transcription (Latin):
se ĩꝑatci constantine. int̾ aliqͣ scͥbit dicẽ
Sabiniano diacono responsalimeo scͥben¬
te cognoui. incausis beati petri apos¬
coloꝵ pͥncipis. contͣ quosdã suꝑbe hu¬
miles. ficte blandos: quantũ se iusti¬
ciȩ ur̃e serenitas ĩpendat. Unde adhus
peto uͭ nulliꝰ p̃ualere contͣ ueritatẽ ipo¬
gregii p̃dicatoris uocem ꝑdulces ser¬
mones & benedictiones seducunt cor¬
da innocentum: qͥ ueste qͥdẽ despeca
sunt s corde tument. Et qͣsi in ħ mul¬
do cuncta despiciunt: s tam̃ ea q̃ mundist̃
cuncta simul ad ipisci quert̃. Qui indignoᷤᷤ
se omib hominib fatent᷑. s pͥuatis uoca¬
bułcontenti eẽ ñ possunt: qr illud ap¬

Expanded text:
se imperatrici Constantinae inter aliqua scribit, dicens: Sabiniano, diacono responsali meo, scribente, cognovi, in causis beati Petri apostolorum principis, contra quosdam superbe humiles, ficte blandos, quanta se justitia vestra serenitas impendat. Unde adhuc peto ut nullius praevalere contra veritatem hypogregii praedicatoris vocem, per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium, qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument. Et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt. Qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis vocabulis contenti esse non possunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
missar̃ sollemnia celebrare ꝓhibuit.
tẽ sententia pari multauerat. lxxxii¬
onib pontificib sub int̾minatiõe ꝓpͥi
honoris mandauerat: ne unqͣ uniu̾sał
ꝓfanum uocabulũ aut scͥberent. aut sub¬
scͥptũ su̾ciꝑent : aut ubi fuisset scͥptũ subsc¬
tꝰ. ad suã ypocͥsim consensu auarissimũꝑa¬

Expanded text:
mnia celebrare prohibuit112 sententia pari mulctaverat, omnibusque pontificibus sub interminatione proprii honoris mandaverat, ne unquam universalis profanum vocabulum aut scriberent, aut scriptum susciperent, aut ubi fuisset scriptum, subscis ad suam hypocrisim consensum avarissim
Abbreviated transcription (Latin):
onfortabat insaniã iudic̃ siue lxxi¬
fouebat ioħs tunc ex monacho regie urs
antistes: qͥ eo tẽꝑe qͦ gregoriꝰ a pelagio p̃¬
sule destinatꝰ apochsariꝰ penes constan¬
tino polĩ morabat᷑. fuge se sũmũ sac̾doti¬
um qͣsi humilit frnx̃: s eo suscepto usq
ad eo in suꝑbiã dolose m̃tis ext̾uit: u̾ex
causa alia occasiõem q̃rens. sy nodũ face¬
ret: in qͣse unu̾isalẽ appellare conatꝰ.
Qd̃ mox papa pelagiꝰ ut agnouit. di¬
rectis epłis ex auctoritate scĩ petͥ apłi¬

Expanded text:
onfortabat insaniam judicum, sive fovebat Joannes, tunc ex monacho regiae urbis antistes, qui eo tempore, quo Gregorius a Pelagio praesule destinatus apocrisiarius penes Constantinopolim morabatur, fugere se summum sacerdotium quasi humiliter finxit; sed eo suscepto, usque adeo in superbiam dolosae mentis excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, synodum faceret, in qua se universalem appellare conatus est. Quod mox papa Pelagius ut agnovit, directis epistolis ex auctoritate sancti Petri ap
Abbreviated transcription (Latin):
pud se cumeat: q̃ illo noĩe uocari appe¬
t qͦuocari nullꝰ p̃sũpsit. qͥ ueracit᷑ sc̃s
uit: gentes insurgunt gentib ⁊ t̃re con¬
itit᷑ orb̃: c̃habitatorib suis t̾ra deficiente
pe ẽ : et qd dici nefas ÷ sac̾dotũ ei p̃parat᷑
tuircitꝰ qr ceruici militant elationis: qͥ
positi fuerant uͭ ducatũ p̃berent humili¬
tatis. S hac inre etiã si nr̃a lingͣ contͣdicat

Expanded text:
pud se tumeat, quae illo nomine vocari appetit, quo vocari nullus praesumpsit, qui veraciter sanctus saevit; gentes insurgunt gentibus; terrae concutitur orbis, cum habitatoribus suis terra dehiscenteprope est, et quod dici nefas est, sacerdotum est praeparatus exercitus, quia cervici militant elationis, qui ad hoc positi fuerant, ut ducatum praeberent humilitatis. Sed hac in re, etiamsi nostra lingua
Abbreviated transcription (Latin):
de notario comitẽ ex cubitoꝵ. de co¬
mite excubitoꝵ cesarẽ: de cesare ĩꝑatorẽ:
tes meostuȩ manui cõmisi: et tua meo
seruitio milites tuos subͣthis: Respon¬
de gͦ piissime d̾ne seruo tuo. qd uenien¬
ti et hec dicenti responsurꝰ es in iudicio
dno tuo. Et pꝰ pauca. Reqͥrat rogo dns
m̃s qͥs pͥor ĩꝑator talẽ legẽ dedexit: & fub¬
tiliꝰ estimet si debuit dari. tẽ theodoro
medico pꝰ aliqͣ. Peccatis inqͥt mĩs facienti¬
b ex quoꝵ suggestiõe uł consilio nescio.
u nullꝰ qͥ actionẽ publicã egit. nullꝰ qͥop¬
tio. uł manu fignatꝰ uł int̾ milites ha

Expanded text:
de notario comitem excubitorum, de comite excubitorum caesarem, de caesare imperatorem, tes meos tuae manui commisi, et tu a meo servitio milites tuos subtrahis? Responde, rogo, piissime domine, servo tuo, quid venienti et haec dicenti responsurus es in judicio Domino tuo? » Et post pauca: « Requirat, rogo, Dominus meus, quis prior imperator talem legem dederit, et subtilius aestimet, si dari debuerit. » Item Theodoro medico, post aliqua: « Peccatis, inquit, meis facientibus, ex quorum suggestione vel consilio nescio tut nullus qui actionem publicam egit, nullus qui officio vel manu signatus, vel inter milites
Abbreviated transcription (Latin):
at.Et pꝰ pauca. Que enim m̃tes. qͣlia uis¬
pita parentũ et̃ possunt ꝑpendite: quã¬
do filios suos distrahunt ne torq̃ant᷑. Qͣ¬
lit̃ autẽ miserendũ sit filiis alioꝵ: ħ be
suggessisse sufficiat: ne si ea q̃uihis parti¬
b agunt᷑ pietas ur̃a ñ cognosceret:: me a¬
pud distͥctũ iudicẽ silentii mei culpa mul¬
taret. Hinc ẽ qͦd huiꝰ ggorii
tẽpore. tot sac̾dotes et laici ꝑ diu̾sas regio¬
nes miracłis coruscasse dialogo teste ꝓbã¬
tur: qͦt nunꝙͣ sub post̾iorib pontificib
inueniri pꝰea potuerunt. Cantis gͥ eccłiȩ dĩ
felicitatib hostis humani generis mnindẽs:
ñ nullos pontificũ simulq secłariũ ui¬
dicũ ad eiꝰ inuidiã conflagͣuit. Suꝑ qͦ¬
rum afflictiõe: ioħi rauennati ep̃o inter

Expanded text:
cat. » Et post pauca: « Quae enim mentes, qualia viscera parentum esse possunt, perpendite, quando filios suos distrahunt, ne torqueantur. Qualiter autem miserendum sit filiis aliorum, hoc ben breviter haec suggessisse sufficiat, ne si ea quae in his partibus aguntur, pietas vestra non cognosceret, me apud districtum judicem silentii mei culpa mulctaret. » 49. Hinc est quod hujus Gregorii tempore tot sacerdotes et laici per diversas regiones miraculis coruscasse, Dialogo teste, probantur, quot nunquam sub posterioribus pontificibus inveniri postea potuerunt. Tantis igitur Ecclesiae Dei felicitatibus hostis humani generis invidens, nonnullos pontificum simulque saecularium judicum, ad ejus invidiam conflagravit. Super quorum afflictione Joanni Revennati
Abbreviated transcription (Latin):
In me ꝑtͣnsierunt irȩ tuȩ et terrores tuicõ¬
t᷑bauerunt me. Cucundeder me sic̃ aqͣ tota
die: circundeder̃ me simullxxx
Porro mauricio tunc auarissimo simul¬
q rapacissimo pͥncipi. suggestionib in¬
imicoꝵ suoꝵ funestissimã legẽ feren-¬
ti: unulli militũ qͥ uidelicet in manu
homines pietati dominoꝵ meoꝵ celitꝰ
data : uqͥbona appetunt adiuuent᷑:
uceloꝵ uia largiꝰ pateat: uͭ t̃restre reg¬
ñ celesti regno famulet᷑: & ecce aꝑta uo¬
ce dicit᷑. ui ei qͥ semel in t̃rena milicia sig¬
natꝰ fuerit. nͥaut expleta militia aut ꝓ
debitate corꝑis repulsus xͦ militare ñ¬

Expanded text:
 tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota die, circumdederunt me simul . » 50. Porro Mauritio tunc avarissimo simulque rapacissimo principi, suggestionibus inimicorum suorum funestissimam legem ferenti, ut nulli militum, qui videlicet in manu homines pietati dominorum meorum coelitus data est, ut qui bona appetunt, adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce dicitur, ut ei, qui semel in terrena militia signatus fuerit, nisi aut expleta militia, aut pro debilitate corporis repulsus, Domino n
Abbreviated transcription (Latin):
re censura. Peruenit itaꝙ ad noᷤ speciosum
nastio a ioħe fr̃e et coep̃o nr̃o fuerat de¬
putatꝰ contͣ sui pastoris exinde uolun¬
tatẽ exisse et eccłiastice constitutionis
uigore despecto. antedicto ep̃o urãfretꝰ
tuitiõe resiste. Qd̃ qr excellentie ur̃e sine
dubio pulsat inuidiã: necesse ÷ ut ab eꝰ
uos habita disc̾tiõe debeatis tuitiõe suspẽ¬
dẽ: ne si nominis ur̃i occasiõe. pastori suo
inobediens uł contumax fueritad tẽpuᷤᷤ
urõs contͣ uos uidices defensare atq ex¬
cellentiã urãm hao ex re cogat᷑ offend̾e ⁊
et nos parit de ur̃a discordia contͥstari.

Expanded text:
108 censuram. Pervenit itaque ad nos Speciosum 108 censuram. Pervenit itaque ad nos Speciosum nasterio a Joanne, fratre et coepiscopo nostro, fuerat deputatus, contra sui pastoris exinde voluntatem exiisse, et ecclesiasticae constitutionis vigore despecto, antedicto episcopo vestra fretum tuitione resistere. Quod, quia excellentiae vestrae sine dubio pulsat invidiam, necesse est ut ab ejus vos, habita discretione, debeatis tuitione suspendere: ne si nominis vestri occasione pastori suo inobediens vel contumax fuerit ad tempus vestros contra vos judices defensare, atque excellentiam vestram hac ex re cogatur offendere, et nos pariter de vestra discordia contristari.
Abbreviated transcription (Latin):
qr si suꝑbe. sicrudelit agimꝰ despecto do:
nob hominẽ placamꝰ nullomͦ. Nã ip̃e qͥ despi¬
at᷑. cum cont᷑ nos quem despecto deo placa¬
re uolumus irritat. Euremusgͦ ꝑ omnia
placẽ do: qͥpotenꝰ ẽ etiam iratos hoĩes ad mã¬
lietudinẽ reduc̾e. Nãsic̃ dixi. etiã mansueti
hoĩes indignante dõ ad iracundiã ꝓuocant᷑.
buce ĩuieniri ñ po̾st. ħ admittẽ poterãsi ĩratio¬
nanibꝰ ȩitede: qͥ in sensu & in lingua defici
ul scelera gregoriꝰ quasi chamo frenoq
pontificii sui ualidissimis auetoritatib
refringebat. Et siqͤm dulcit apͣuitate
corrig̾e ũ ualebat: scͥptoꝵ suoꝵ redargu¬
tionib publicabat. Unde romano ex ar¬
cho italie residenti rauennȩ: scbit inqͥ¬
ens. Apud excellentiã urãm. pͣuoꝵ au¬
datia correctionis debet aculeos. magis
ꝙͣ defensionis inuenire solatiũ. Nã fatiᷤ
graue est ut contingat illic hab̾e puam
actionẽ refugiũ. uñdiscipline debet ꝓ di

Expanded text:
be, si crudeliter agimus, despecto Deo nobis hominem placamus? Nullo modo. Nam ipse qui despicitur eum contra nos quem despecto Deo placare volumus irritat. Curemus ergo per omnia placere Deo qui potens est etiam iratos homines ad mansuetudinem reducere. Nam, sicut dixi, etiam mansueti homines indignante Deo ad iracundiam provocantublicae inveniri non possunt, hoc admittere poteram, si in ratiomanibus excedere, qui in sensu et lingua deficiu, vel scelera Gregorius quasi camo frenoque pontificii sui, validissimis auctoritatibus restringebat, et si quos dulciter a pravitate corrigere non valebat, scriptorum suorum redargutionibus publicabat. Unde Romano, exarcho Italiae, residenti Ravennae, scribit, inquiens: « Apud excellentiam vestram, pravorum audacia correptionis debet aculeos magis quam defensionis invenire solatium. Nam satis grave est ut contingat illic habere pravam actionem refugium, unde disciplinae decet prodire
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑe qͦ fr̃nitas ur̃a in sacdotali honore ꝓue¬
cta ẽ: quantã eccłiar̃ pacẽ atq concordiãĩ¬
uen̾it. recolit. S qͦ ausu. qͦuetumore nes¬
cio. nouũ conataẽ sͥ nom̃ arriꝑe: unde oĩ
ũ frm̃ corda potuissent ad scandalũ ꝑue¬
nire. Qua in re uehem̃t̃ ad miror. qr ne ad
epãtũ uenire potuisses. fugisse te uelle
memini: quẽ tam̃ ad eptũ ita exercere desi¬
cłias: ac si ad eũ ambitioso desidio decur¬
risses. Qenĩ indigñ te ẽe fatebaris uͭ ep̃s di¬
lo pꝰ. Uere enĩflens dico. atq ex intimo uis¬
cer dolore peccatis meis reputo: qͦd ille
mĩs fr̃ nc̃ usq reduci ad humilitatẽ ñ ua¬
alioꝵ aiãs ad humilitatẽ reducat: qͦdil¬
le qͥueritatẽ docet aliis semet ip̃m doce¬
uii nͦ me qͦ dep̃cante consensit. Itẽ pꝰ aliqꝙͥ
ad imitandũ ꝓponit᷑.: qͥ despectis angl
legionib secũ socialit᷑ constitutis ad cl¬
iñ conatꝰ ÷ singłaritatis erũꝑe. uͭ nulloꝰ

Expanded text:
ternitas vestra in sacerdotalem honorem provecta est, quantam ecclesiarum pacem atque concordiam invenerit, recolit: sed quo ausu, quove tumore, nescio, novum sibi conata est nomen arripere, unde omnium fratrum corda potuissent ad scandalum pervenire. Qua in re vehementer admiror, quia, ne ad episcopatum venire potuisses, fugisse te velle memini: quem tamen adeptum ita exercere desideras, ac si ad eum ambitioso desiderio concurrisses. Qui enim indignum te esse fatebaris, ut episcopus dilo post: « Vere enim flens dico, atque ex intimo viscerum dolore peccatis meis reputo, quod ille meus frater, nunc usque reduci ad humilitatem non va animas ad humilitatem reducat: quod ille qui veritatem docet alios, semetipsum docere, nec, me quoque deprecante, consensit. » Item post aliqua: ad imitandum proponitur, qui despectis angelorum legionibus secum socialiter constitutis, ad culmen conatus est singularitatis erumpere, ut et nulli
Abbreviated transcription (Latin):
uita simul & lingua. int̾ peccata erroresꝙ:
hoiuĩ: qͣsi int̃ noctis tenebras lucent. Quib
cis. nͥ incelũ conscendã. suꝑ astͣ celi exaltabo
soliũ meũ: An non uniuersi ep̃i nubes sc̃.
qͥ et ub̾ pluunt. & bonoꝵ oꝑũ luce coruscãt.
Quos dũ ur̃a fr̃nitas despiciens sub se p̃me
conat᷑. qͥd aliud dicit nͥ ħ qͦd ab antiqͦ hoste
dicit᷑ ascendã suꝑ altitudinẽ nubiũ: Q
cuncta ego. c̃ flens conspicio et occulta dĩ
iudicia ꝑtimesco: augent᷑ lacͥme: gemi¬
ꝰ seuix in meo corde capunt. qͦd ille uir
scĩssimꝰ dõnꝰ ioħs. tante abstinentiȩ atq hu

Expanded text:
vita simul et lingua, inter peccata erroresque hominum, quasi inter noctis tenebras lucent. Quibus cis, nisi in coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum? An non universi episcopi nubes sunt,  pluunt, et bonorum operum luce coruscant? Quos dum vestra fraternitas despiciens, sub se premere conatur, quid aliud dicit nisi hoc, quod ab antiquo hoste dicitur: Ascendam super altitudinem nubium? Quae cuncta ego cum flens conspicio, et occulta Dei judicia pertimesco, augentur lacrymae, gemitus se in meo corde non capiunt, quod ille vir sanctissimus domnus Joannes, tantae abstinentiae
Abbreviated transcription (Latin):
te feci. scm̃ theofania iã tec̃ faciã. Ciui il
laꝓtinꝰ degordiane sororis sue salute sol¬
licita: respondit. Et si sola uemio̾. sororẽ
nrãm gordianã cui dimito: Cui tͥsti
uultu it̾m dix̃. Ueni. Gordiana et enĩ
soror nr̃a. int̾ laicas deputata ÷. Qm ui¬
sionẽ. mox molestia corꝑis ÷ secuta: atq
ita udictũ fuerat ante dnĩcȩ apparitio¬
nis diẽ eadẽ molestia ingͣuescente defũc¬
ta ÷ Gordiana aũ mox u solã se remã¬
sisse reppit. eiꝰ pͣuitas excreuit. Et qͦd pͥuᷤᷤ
latuit in desiderio cogitationis: pꝰ ef¬
fectu pͣue actionis exercuit. Nã oblita dnĩ¬
ci timoris. oblita consecrationis: conduc

Expanded text:
feci, sanctum Theophaniae jam tecum faciam. Cui illa protinus de Gordianae sororis suae salute sollicita, respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam, cui dimitto? Cui tristi vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis est secuta; atque ita ut dictunis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius latuit in desiderio cogitationis, hoc post effectu pravae actionis exercuit. Nam oblita dominici timoris, oblita pudor
Abbreviated transcription (Latin):
dotali zelo misõĩb conuenit resecare. A¬
lios uͦ qͥ pͣui ẽẽ memorant᷑. pat̃na adhor¬
tatiõe a sua pͣuitate cõpescere : et ad uiã
stude rectitudinis reuocare. Qd̃ si qͦd ab¬
sit salubͥ monitu eos uideris in nullo ꝓ¬
fic̾e. et hoᷤᷤ qͦ curab a te ꝓcul abic̾e: ne pͣuita¬
tes eoꝵ ex eo qͦd recipiunt᷑ displice minime

Expanded text:
rdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; ardotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero qui pravi esse memorantur paterna adhortatione a sua pravitate compescere, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod si, quod absit, salubri monitu eos videris in nullo proficere, et hos quoque curabis a te procul abjicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere min
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ qr ħ miratꝰ sũ memet ip̃m citiꝰ rep̃hen¬
di. Nã ubi dõnꝰ iustinꝰ consiliũ p̃bet. qͥ ꝑacẽ
c̃ catholica eccłia ñ habet: ibi ñ possunt he¬
concedat. S p̃dictꝰ uir eloqͤntissimꝰ peto uͭ
simul ueniat. Qsi ñ uenei̾t a ur̃is obsequiisᷤ
recedat: uł certe si ur̃a excellentia fortasse
em̾gentib causis uenire neqͥuerit: ip̃e ta¬
m̃ scẽ eccłie unitati cõmunicet. Bonu̾enĩ
uir̃ audio: si pessimiñ eẽt erroris. lxuiii.
tẽ sereno massilitano ep̃o pꝰ multa. Perue¬
nit ad me qͦd dilectio tua libent̃ maloᷤ ho¬
mines in societate uł c̃silio suo recipiat:
ri: familiarẽ habeat. Qd̃ qͥdẽ nosex to¬
to ñ cdimꝰ: qr qͥ talẽ recipit scelera ñ cor¬
rigit. ⁊ s magis aliis talia ꝑpetͣre uidet᷑
dare licentiam. S ne forte aliqͥd tͥ subrep¬
tione uł dissimulatiõe uͭ ate recipet᷑. atq¬
te longiꝰ expelłe: uer̃ etiã excessꝰ ipsiꝰ sac̃¬

Expanded text:
um memetipsum citius reprehendi. Nam ubi domnus Justinus consilium praebet, qui pacem cum catholica Ecclesia non habet, ibi non 106 possunt haeconcedat. Sed praedictus vir eloquentissimus peto ut simul veniat; qui si non venerit, a vestris obsequiis recedat: vel certe si vestra excellentia fortasse, emergentibus causis, venire nequiverit, ipse tamen sanctae Ecclesiae unitati communicet. Bonum enim virum audio, si pessimi non esset erroris. » 45. Item Sereno, Massilitano episcopo, post multa: « Pervenit ad me, quod dilectio tua libenter malos homines in societate sua vel consilio recipiat, ri, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrandi videtur dare licentiam. Sed, ne forte aliqua tibi surreptione vel dissimulatione, ut a te recipete expellere, verum etiam excessus ipsius sace