comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus ad eũ ecce longe adhuc nob̾ ab eius
ante triduum audierant de aduentu nr̃o.
Occurrunt autẽ nob̾ cum psalmis: hoc enĩ
moris ẽ facere eis in aduentu omĩum mo¬
nachorum et ad orantes infacie sua usq
aduentu ante triduum: dicebat nob̾ pat̾
limis uenientes. Alii gͦ exfr̃ib p̃cederant aR¬
nos: alii sequebant᷑. utraq tamen turba
psallebat. Ubi autẽ ad ppinquare cępimꝰ:
occursum. Et ut uidit nos: statim prior
ad orauit usq ad terram. & surgens oscu¬
lo nos suscepit. U̾bi autẽ: ingressi sumus
requiem corporis ꝑetinent ad impleuit. hȩc
dominicã reciꝑent. circa horã diei no¬
nam. Et pꝰhoc interdum sic usq ad uespe¬
rum ꝑmanebant: dũ uerbũ dĩ audientes.
de mandatis dñi implendis sine int̾missio¬
ne docebantur. Post hȩc iamcibo supto:
alii ipsorum adheremũ secedebant. cotã
noctem scripturas diuinas memoriae

Expanded text:
mus ad eum, et ecce longe adhuc nobis positis ab ejus mus ad eum, et ecce longe adhuc nobis positis ab ejus ante triduum audierant de adventu nostro; occurrerunt autem nobis cum psalmis. Hoc enim est eis moris facere in adventu omnium monachorum. Et adorantes in facies suas usque adventu ante triduum nobis pater lymis venientes. Alii ergo ex fratribus praecedebant nos, alii sequebantur: utraque tamen turma psallebat. Ubi autem appropinquare jam coepimus, lonius procedit in occursum. Et ut vidit nos, statim prior adoravit usque ad terram, et surgens osculo nos suscepit. Ubi autem ingressi sumus etera quae ad requiem corporis pertinent adimplevit. Haec Dominicam perciperent circa horam diei nonam, et post hoc interdum sic usque ad vesperam permanebant, dum verbum Dei audientes, de mandatis Domini adimplendis sine intermissione docebantur. Post haec, jam cibo sumto, alii ipsorum ad eremum secedebant, per totam noctem Scripturas divinas memoriter
Abbreviated transcription (Latin):
leuatis addñm manib ait. Nunquid
ñ ualet manꝰ dñi multiplicare hȩc : Sic
dicit sp̃ĩ sc̃ĩ. Nondeficiet panis insportiꝰ
his : donec saciemur om̃s defructib naus
Et ut plurimi ex his quitunc in p̃senti fu¬
erant confirmabant: quattuor continuis
mensib neq cessatum ẽumquã erogari
panes ex sportis neq de eẽ potuit aliqͥb¬
do. Similiter aute et alio tempore.
fecisse eum defrumenti et olei specie ꝑhibebans.
Quib uirtutib motus diabolus: dixisse ad eum
& grãm tradidunt : aut tunc ds̃ p̾sens erat
Haec ut supra iãdiximꝰ seniorib uiris religio¬
sis et scĩs ꝑ eũ gesta eẽ fideli narratione com¬
perimus et quãuis eorũ fidelis sit habenda
plenas enim sportas panib uidimus deferri
ad uacuas mensas. Et cũ replerentur pa¬
nibus m̃se atq ad omẽm sacietatẽ consu¬
merentur: plene nichil hominꝰ recolligeban
silebo. Tres enĩ eramꝰ nos fr̃s : qui cũ uenire¬

Expanded text:
elevatis ad Deum manibus ait: Numquid elevatis ad Deum manibus ait: Numquid non valet manus Domini multiplicare haec? Sic dicit Spiritus Sanctus: Non deficiet panis in sportis his, donec satiemur omnes de frugibus novis: et ut plurimi ex his, qui tunc in praesenti fuerant, confirmabant, quatuor continuis mensibus nec cessatum est umquam erogari panis ex sportis, neque deesse potuit aliquando. Similiter autem et alio tempore fecisse eum de frumenti et olei specie perhibebant. Quibus virtutibus motus diabolus dixisse ad eum et gratiam tradiderunt? Aut tunc Deus praesens erat, Haec, ut supra jam diximus, a senioribus, viris religiosis, et sanctis per eum gesta esse, fida narratione comperimus. Et quamvis eorum fidelis sit habenda Plenas enim sportas panibus deferri vidimus ad vacuas mensas: et cum replerentur panibus mensae, atque ad omnem satietatem consumerentur, plenae nihilominus recolligebantsilebo. Tres eramus nos fratres, cum veni
Abbreviated transcription (Latin):
missa sunt. Cõꝑimus etiam hoc qđ qͥdã
et frĩbus cui deerat humilitatis et man¬
suetudinis grã: poposcit abeo ut peterit
adño ut sibi donciretur hoc munꝰ. Oran¬
te illo. tantam eũ grã mansuetudinis
humilitatis aduenit. ut om̃s fr̃s stuꝑent
de tranquillitate ammi eiꝰ. et modestra
in quo prius nichil horum uidebant Or¬
ta ẽ aliquando fames: apud thebaidam.
Scientes autẽ habitutores terrȩ illius
qđ monaichi quicũ apollonio dño serui¬
ebant. frequent̃ etiam sine cibo ꝑ dm̃
et filiis ꝑgunt ad eum cybũ simul bene¬
dictionemq poscentes. Atille nichil du¬
bitans: ꝓferre cȩpit ex his quȩ ad usum
fr̃m reposita erant et dare singulis copi¬
ose. Cũ uͦ tres sole panum sporte reman¬
sissent. fames autẽ popłos uehementer
urgeret: iubet ꝓferre inmediũ sportas
quȩ sole suꝑ fuerant unius diei uictum
monachis p̃biture et in auditu totius
popłi qui famis necessitate confluxerañ.

Expanded text:
missa sint. Comperimus etiam hoc, quod quidam missa sint. Comperimus etiam hoc, quod quidam ex fratribus, cui deerat humilitatis et mansuetudinis gratia, poposcit ab eo ut peteret a Domino, ut et sibi donaretur hoc munus: orante illo, tanta in eum gratia mansuetudinis et humilitatis advenit, ut omnes fratres stuperent de tranquillitate animi ejus et modestia, in quo prius nihil horum viderant. Orta est aliquando fames apud Thebaidam. Scientes autem habitatores terrae illius, quod monachi, qui cum Apollonio Domino serviebant, frequenter etiam sine cibo per gret filiis pergunt ad eum, cibum simul benedictionemque poscentes. At ille nihil dubitans, proferre coepit ex his, quae ad usum fratrum reposita erant, et dare singulis copiose. Cum vero tres solae panum sportae remansissent, fames autem populos vehementer urgeret, jubet proferri in medium sportas, quae solae superfuerant, unius diei victum monachis praebiturae, et in auditu totius populi, qui famis necessitate confluxerat,
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. Illi ipsopotius qui eos etate
et meritis p̃celleret hȩc adõ poscenda
ꝑmittunt: semet ipsos inferiores h uiꝰ
grãe dicentes. Tunc ille omĩ alacrita¬
te: orationẽ fudit ad dñm. Qua ex¬
pleta cum om̃s respondissent ameri:
ecce repente ante foresspeluncȩ stare
uident homines quosdã ibi penitus
ignotos quiq tã multorũ copias rerũ
omĩum quȩ ad usus dũ taxat ciborũ
ꝑtinent de tulerunt: ut neq tã multa
neq tã diuersa facile quisquã uidẽt.
nquibus erant quedã quȩ omĩno in ae¬
gipti regionib ñ uisa sunt pomorum
genera magnitudo. incredibilis. no
ces ficus in ale quoq pimici ante tẽpꝰ
omĩa faui atq mellis et lactis copia
nicola etiam ingentes et panescalidi
fesinanter ad cum aquo missi fueraĩs
redire cupientes discedunt. T unc
fuerant delata: uesci ceꝑunt. Quorũ
tecosten cotidie ministrata sufficereqs
certi quodhȩc ibi adõ sollẽpnitatis grã

Expanded text:
habet. At illi ipsi potius qui eos aetate habet. At illi ipsi potius qui eos aetate et meritis praecelleret haec a Deo poscenda permittunt, semetipsos inferiores hujus gratiae indicantes. Tum ille cum omni alacritate orationem fudit ad Deum: qua expleta, cum omnes respondissent, Amen: ecce repente ante fores speluncae astare vident homines quosdam sibi penitus ignotos, quique tam multas copias rerum omnium, quae ad usus dumtaxat ciborum pertinent, detulerunt, ut neque tam multa, neque tam diversa, tam facile quisquam viderit. In quibus erant quaedam quae omnino in Aegypti regionibus nunquam visa sunt pomorum genera, et magnitudo incredibilis uvae, nuces, ficus, mala quoque punica, et ante tempus omnia, favi, atque mellis, et lactis copia. Nicolai etiam ingentes, et panes calidi festinanter ad eum, a quo missi fuerant, redire cupientes, mox discedunt. Tum ipfuerant delata, vesci coeperunt. Quorum tecostem quotidie ministrata sufficerent; certi quod haec sibi a Deo solemnitatis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
solus ipse cetidit. Quẽ cum sub areni
obruissent: mane uero regressi inue-¬
nerunt abestiis obfusum lamatũq
atq uulturib deuoratũ. Cumq om̃s¬
in admiratione fuissent qđ sermo ho¬
minis dĩ ita fuisset impletus: conues¬
si sunt om̃s adfidem saluatoris dm̃ et
apollonium ꝓpħam dĩ p̃dicabant. Sed
hoc nos ñ sufficiebat qđ ab eo primis ad¬
huc diebus quib speluncã habitare cũ
paucis frib ceꝑat. factũ didicimus.
Dies sc̃s adherat paschȩ et cũ sollẽpnitas
uigilicirum sacram̃torũ quȩ intra spelun¬
cam fuisse expleta atq ex his quȩ fuert᷑
apud eos refectio pararetur : erant
autẽ eis pauci tantum mͦ et sicci panes
atq holera ex ħis quȩ sale asꝑsa reponi
apud eossolent. Tunc apollonius fr̃s
qui secũ erant alloqui itacępit. Si ẽ
in nob̾ fides et si uiridĩ fideles sumꝰ famu¬
li xp̃i : petat unusquisq nr̃m adõ.
si qͥd quasi indie festo sumere libenter

Expanded text:
solus ipse cecidit. Quem cum sub arena solus ipse cecidit. Quem cum sub arena obruissent, mane regressi invenerunt a bestiis effossum laniatumque, atque a vulturibus devoratum. Cumque omnes admirationem habuissent, quod sermo hominis Dei ita fuisset impletus, conversi sunt omnes ad fidem Salvatoris Domini, et Apollonium prophetam Dei praedicabant. Sed et hoc nos non effugiat, quod ab eo primis adhuc diebus quibus in spelunca habitare cum paucis fratribus coeperat factum didicimus. Dies sanctus aderat Paschae, et cum solemnitas vigiliarum Sacramentorumque intra speluncam fuisset expleta, atque ex his quae fuerant apud eos refectio pararetur erant autem eis pauci tantummodo et sicci panes, atque olera ex his quae sale aspersa reponi apud eos solent, tum Apollonius fratres qui secum erant alloqui ita coepit: Si est in nobis fides, et vere fideles 152 sumus famuli Christi, petat unusquisque nostrum a Deo, si quid quasi in die festo sumere libenter
Abbreviated transcription (Latin):
pietatemq cõmutans tamquã in agnũ
uersus ex lupo ut in eo plenissime com¬
pleri uidẽtur ꝓphetia isaie dicentis.
quosdam genus aethiopũ uiros cum
monachis uiuentes: et multos excet̾is
monachos in obseruantia religionis
et uirtute animi p̃cellentes. ut et in
ipsis compleri uideretur. Scriptura
quȩ dicit. Aechiopia p̾ueniet manus
eius dõ. Adhuc ingestis scĩ apollonii:
ferebatur etiam hoc. Et alio quodam
tempore dicebatur exorta contentio¬
inter duos uicos: quorũ alius xp̃ianoꝵ
alius gentiliũ fuit. Procedunt exutraq
parte ad modum turbȩ plurimȩ: ac¬
cidit ut sc̃s apollonius suꝑ ueniret. Cũq
eos ortaretur ad pacem quidã eorũ
qui inter gentiles quasi capt̃ et causa
belli illius stabat: homo truculentus
et ferus obsistebat in desinenter dicens
onse ꝑmittere fieri pacẽ: usq ad mor¬
tem suã. Tum ille. fiet inquit: ut ob¬
ullus enim alius ex utraq parte: nisi

Expanded text:
pietatemque commutans, tamquam in agnum pietatemque commutans, tamquam in agnum conversus ex lupo, ut in eo plenissime compleri videretur prophetia Esaiae 151 dicentis: quosdam etiam gentis Aethiopum viros cum monachis viventes, et multos ex ceteris monachis in observantia religionis et virtute animi praecellentes, ut et in ipsis compleri videatur Scriptura, quae dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo Adhuc autem in gestis sancti Apollonii ferebatur hoc. Lis quodam tempore dicebatur exorta inter duos vicos, quorum unus Christianus, alter Gentilium fuit. Procedunt ex utraque parte armatorum turbae plurimae. Accidit autem ut sanctus Apollonius superveniret. Cumque eos hortaretur ad pacem, quidam eorum qui inter Gentiles quasi caput erat et caussa belli illius, homo truculentus et ferus, obsistebat ei vehementer, dicens, non se permittere fieri pacem, usque ad mortem suam. Tunc ille: Fiat inquit ut opnullus enim alius ex utraque parte nisi
Abbreviated transcription (Latin):
exspectans abeo ꝓmissum. Tũ uͦ appollo.¬
nius ad sumens eũ. et cũ ipso iter agens
ad monasteria: docebat eum mutare de¬
bere ordinem uitȩ et patienter adõ que¬
rere miscdiam ꝓmissionẽq exfide exspe
ũq noctis tempore simul inmonasterio
requi euissent: ꝑuisum ambo uidentes
eẽ incelis et adsistere ante tribunal xp̃i.
ident etiam angłos dĩ: scõs quoq ad¬
orantes dñm. Et cum hȩc uidentes ipsi
dicens. S i nulla sit cõmunio luci et ce¬
nebris. Aut si cali qua portio fideli cum
infidele : tam̃ donatur tibi salus. istius
ꝓquo supplicasti appolloni. Sed etalia
multa cum audissent incdesti uisione
positi quȩ neq sermo narrare sufficit neq
auris audire: surrexerunt a somno et
quę iuderunt fr̃ib indicauerunt. Admi¬
ratio autẽ ingtos eẽ cepit: qđ unũ atq
idem sominum enarrarent. Permansit
autẽ cumfr̃ib latro ille iam scs: uitam
suam moresq ad omẽm in nocentiam

Expanded text:
expetens ab eo promissum. Tunc vero Apolloexpetens ab eo promissum. Tunc vero Apollonius assumens eum, et cum ipso iter agens ad monasteria, docebat eum mutare debere ordinem vitae, et patienter a Deo quaerere misericordiam, promissionem ex fide exspecCumque noctis tempore simul in monasterio requievissent, per visum ambo vident se esse in caelis, et assistere ante tribunal Christi: vident etiam Angelos Dei, et Sanctos quosque adorantes Dominum: et cum haec videntes, etiam ipsi dicens: Licet nulla sit communio luci et tenebris, nec sit aliqua portio fideli cum infideli ; tamen donatur tibi salus istius, pro quo supplicasti, Apolloni. Sed et alia multa cum audissent in caelesti visione positi, quae neque sermo enarrare sufficit, neque auris audire, surrexerunt a somno, et quae viderant fratribus indicarunt. Admiratio autem ingens esse coepit, cum unum atque idem somnium uterque narraret. Permansit autem cum fratribus latro ille jam sanctus, vitam suam moresque ad omnem innocentiam
Abbreviated transcription (Latin):
rimi uͦ exipsis cum ipso ꝑmanserunt ut
etiã nunc inmonasterio degent: facti
tamen huius mirabilis fama ubiq diffu
ita ut in om̃ib illis regionib nullus i am
pene gentiliũ ꝑmaneret. Posi aliquantu¬
lum autẽ temporis: cer̾tamen erat diui¬
nibus inter duos uicos. Hoc cũ nunciatũ
fuisset homini di: festinans descendit ad
cos pacis grã. Sed illi furore contentio.¬
nis incensi. nullo genere ad pacis consilio
flectebantur : maxime qđ unius partis
popłs plurimum fiduciȩ in uirib cuiꝰdã
latronis gerebat qui ipsus ceritiminis
signifer uidebatur. Hunc cũ uideret
appollonius paci resistentem: dic̃ ad eũ.
Si michi o amice ad quiescere uolueris
ad pacem rogabo dñm meũ ut remittat
ubi peccata tua. Atille cũ audisset
fuchil omĩno distulit: sed genib eius
ꝓuolutꝰ supplicabat ei. Tum deinde
conuersus ad turbas quȩ eum fuerant
se cedentib ipse ꝑmansit cũ homine dĩ.

Expanded text:
rimi vero ex ipsis cum ipso 150 permanserunt, et rimi vero ex ipsis cum ipso 150 permanserunt, et etiam nunc in monasteriis degunt. Facti tamen hujus mirabilis fama ubique diffuita ut in omnibus illis regionibus nullus jam poene Gentilium remanserit. Post aliquantum autem temporis, certamen erat de finibus inter duos vicos. Hoc cum nuntiatum fuisset homini Dei, festinans descendit ad eos pacis gratia. Sed illi furore contentionis incensi, nullo genere ad pacis consilium flectebantur, maxime quod unius partis populus plurimum fiduciae in viribus cujusdam latronis gerebat, qui ipsius certaminis signifer videbatur. Hunc cum videret Apollonius paci resistentem, dicit ad eum: Si mihi, o amice, acquiescere volueris ad pacem, rogabo Deum meum, et remittet tibi peccata tua. At ille cum audisset, nihil omnino distulit, sed genibus ejus provolutus supplicabat ei. Tunc deinde conversus ad turbas, quae eum secutae  ipse permansit cum homine Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
tante miraculum conuenerunt undiq
qui audierunt et ꝑcunctantes quȩ tanti
causa extiterit monstri ignorare se pęni¬
tus fatentur: suspicionem tam̃ sibi diciuis
uidisse eũ illo itinere p̃tereuntẽ confir¬
mant. et tam̃ adhibere quę putabant
pd eẽ auxilia ñ morantur. Adducunt
boues quorũ uirtute uidẽtur posse mo¬
ueri simulacrũ. Sed cum hȩc siquidem
aliquid ꝓfecissent omĩ auxilio frustrati:
legatos ad hominẽ dĩ mittunt pollicentes
ut si eos resoluat his uinculis parit̾ quoq
erroris in eis uincula dissolueret. Hȩc ubi
nunciata sunt ei : sine mora descendit ad eoᷤᷤ.
et oratione sola ad dñm fusa om̃s resoluit.
A tilli sine dilatione unanimiter om̃s con¬
fugiunt ad eũ: saluatori dõ nr̃o creden¬
tes et grãs referentes. Si mulacrũ uero
qđ erat ligneum continuo igni traduñ.
psi autẽ secuti hominem dĩ atq edocti
abeo. fidem dni eccłȩ dĩ sociati sunt. Plu.¬

Expanded text:
tantae miraculum convenerunt undique tantae miraculum convenerunt undique qui audierant, et percontantes, quae tanti caussa existeret monstri, ignorare se penitus fatebantur: suspicionem tamen dari sibi dividisse se eum in illo itinere praetereuntem confirmabant, et tamen adhibere, quae putabant prodesse, auxilia non morantur. Adducunt boves, quorum virtute videretur posse moveri simulacrum. Sed cum nec sic quidem aliquid profecissent, omni auxilio frustrati, legatos ad hominem Dei mittunt, pollicentes, ut si eos resolvat his vinculis, pariter quoque erroris in eis vincula dissolveret. Haec ubi nunciata sunt ei, sine mora descendit ad eos, et oratione sola ad Deum fusa, omnes resolvit. At illi sine dilatione unanimiter omnes confugiunt ad eum, salutari Deo nostro credentes, et gratias referentes. Simulacrum vero quod erat ligneum, continuo tradunt igni. Ipsi autem secuti hominem Dei, atque edocti ab eo fidem Domini, Ecclesiae Dei sociati sunt. Plu
Abbreviated transcription (Latin):
plum enim erat amplissimũ atq in eo si¬
mulacrũ qđ moris erat circũ ferri et sa¬
cerdotibus bachantũ ritu: cũ reliqua
multitudine circũeuntib et quas ꝓaquiꝰ
pluuialib ꝓfana ministeria ꝑ agentib
Contigit autẽ sub eo tempore quo huius¬
modi ab eis gerebantur: iter agerebeatũ
apolloniũ ꝑ ipsaloca cũ aliquantis fr̃ĩb
misertꝰ errorem eorum fixis genib inuo¬
cauit dnm et saluatorem nr̃m: et om̃s
eos qui cerimoniis de monicis ageban¬
tur cum simulacro suo stare fecit im¬
nobiles. nec ꝓgredi omĩno usquã pos¬
E atq ita ꝑtotam diem rapissimis ad¬
usti estibus ꝑmanserunt. Ignorantes
unde eis herere uno in loco immobiliter
contigisset. Tunc sacerdotes eorũ dicebañ
eẽ quendam xp̃icinum in regionib uicinȩ
heremi commanentẽ apolloniũ nomine:
et ipsius eẽt hȩc oꝑa qui nisi eẽt exoratꝰ
sibi ꝑiculum ꝑmansurum. Ut autẽ ad rei

Expanded text:
plum enim erat ibi amplissimum, atque in eo siplum enim erat ibi amplissimum, atque in eo simulacrum, quod moris erat circumferri a sacerdotibus bacchantium ritu, cum reliqua multitudine circumeuntibus, et quasi pro aquis pluvialibus profana mysteria pergentibus. Contigit autem sub eo tempore, quo hujusmodi ab eis orgia gerebantur, iter agere beatum Apollonium per ipsa loca, cum aliquantis fratribumiseratus errorem eorum, fixis genibus invocavit Dominum et Salvatorem nostrum, et omnes eos qui caerimoniis daemoniacis agebantur, cum simulacro suo stare fecit immobiles, ne progredi omnino usquam possent. Atque ita per totam diem rapidissimis adusti aestibus permanserunt, ignorantes unde eis haerere uno in loco immobiliter contigisset. Tunc sacerdotes eorum dicebant, esse quemdam Christianum in regionibus vicinae eremi commanentem, Apollonium nomine, et ipsius esse haec opera, qui nisi esset exoratus, sibi periculum permansurum. Ut autem ad rei
Abbreviated transcription (Latin):
nobis prisce eorum suꝑstitionen eorum¬
hoc mͦ exponente. bouem quidẽ aiebãt¬
dm̃ Crediderunt aliquando aegiptii
ꝓeo qđ ꝑ ipsum rura excolentes uictũ
cibumq capiebant. Sed aquã ni ha.
regiones. Colebant quoq et terram:
ut pote uberiorem ceteris terris. Canes
etiam ut supͣ diximus aut simias cic di¬
uersa herbarũ genera. atq holerum
colebant: ꝓ eo qđ occasionem sibi sa¬
lutis ꝑhȩx uenisse opincibantur tẽporib
pharaoni circa hȩc singula enĩ occupa¬
tio eis exorta uidebate᷑. Cũ ille patre
onem sequeretur et hoc sibi dñm repu
tauit dicens quia hoc michi ds̃ fuit hodie
ut ñ sequerer pharaonẽ ne simul cũ ipso
demergeret. Haec ergo erant uerba scĩ
apollonii : sed multa magis illa scribi
oportet quȩ inoꝑib et uirtutib habuit.
incircuitu eius positi decẽ circiter
gentilium uici: apud quos de monica
suꝑ stitiosummo studio colebatur. Tem¬

Expanded text:
enim nobis priscae eorum superstitionis hoc menim nobis priscae eorum superstitionis hoc modo exponente: Bovem quidem Deum crediderunt aliquando Aegyptii, pro eo quod per ipsum rura excolentes victum cibumque capiebant. Sed et aquam Niliregiones, venerabantur. Colebant quoque et terram, utpote uberiorem caeteris terris. Canes etiam, ut supra diximus, et simias, ac diversa herbarum genera atque olerum colebant, pro eo quod occasionem sibi salutis per haec venisse opinabantur temporibus Pharaonis. Circa haec enim singula occupatio eis exorta videbatur, cum ille patres onem sequeretur, hoc sibi reputavit Deum, dicens: Quia hoc mihi Deus fecit hodie, ut non sequerer Pharaonem, et simul cum eo demergerer. Haec ergo erant verba sancti Apollonii. Sed multo magis illa scribi oportet, quae in operibus et virtutibus habuit. circuitu ejus 149 positi decem circiter Gentilium vici, apud quos daemoniaca superstitio summo studio colebatur. Tem
Abbreviated transcription (Latin):
uere celestem quendã et angelicũ cer¬
nebamus exercitũ: om̃ib uirtutib ad¬
ornatum. Nullus sane in eis sordidis
utebatur indum̃tis: sed splendore uesti¬
um pariter atq animorum nitebant᷑
to quȩ quãuis de ęccłia dicta sunt tamen
in aegipti desertis haec etiã historica
relatione completar nt. Ubi enĩ tantę
ꝑ urbes multitudines ueniunt ad salutẽ.
quantas egipti deserta ꝓtulerunt. quan¬
ti popłi habentur in urbibus tantȩ pęne
habentur indesercis multitudines mona¬
chorum. Unde michi uidetur etiam
apłi dictum in eis eẽ completũ: qđ ubi¬
aͥ abundauit peccatũ. ibi suꝑ rabunda¬
uerit grã. Habundauit enm aliquan¬
do inmundus idolorum cultꝰ in egipto:
sicut nusquã gentium. Canes enim et
simias atq alia portenta uenerati sunt:
alia quoq et cepas et non nulla holerũ
deos credebant. Sicut ad ipso patre
apollonio narrante didicimꝰ: causas

Expanded text:
vere caelestem quemdam et angelicum cervere caelestem quemdam et angelicum cernebamus exercitum, in omnibus virtutibus adornatum. Nullus sane in eis sordidis utebatur indumentis, sed splendore vestium pariter atque animorum nitebant, to. Quae quamvis de Ecclesia dicta sint, tamen in Aegypti desertis, haec etiam historica relatione completa sunt. Ubi tantae per urbes multitudines veniunt ad salutem, quantas Aegypti deserta protulerunt. Quanti populi habentur in urbibus, tantae paene habentur in desertis multitudines monachorum. Unde mihi videtur etiam Apostoli dictum in eis esse completum: Quod ubi abundavit peccatum, ibi superabundavit gratia . Abundavit enim aliquando immundus idolorum cultus in Aegypto, sicut in nullo umquam gentium. Canes enim et simias atque alia portenta venerati sunt. Allia quoque et caepas, et nonnulla olerum, Deos credebant, sicut ab ipso patre Apollonio narrante didicimus, caussam
Abbreviated transcription (Latin):
nos ipsi exparte fruiti sumꝰ sed maiorem
habebat in oꝑib gr̃am. O mẽ enĩ quicqͥd
petisset adõ memoria consequebatur:
sed et reuelationes ei plurime ostendeban¬
tur. Deniq seniorem frẽm qui et ipse
inhȩremo defunctus ẽ : cum quo plurio
tempore egerat uitam ꝑfectam uidet
in somnis sede apłica residentem atq unũ
ex ipsis effectum hȩreditatemq sibi uir¬
tutum et graẽ reliquisse. Cumq e̾tiam
ꝓsemetipso oraret ut uelocius eum dñs
adsumeret : et cũ ipso sibi requiem presta¬
ret incęlis. responsum ẽ ei adño saluatore
plurimꝰ credendus eẽ monachorũ: et exer¬
citus quidam priorum et ꝑhȩc dignam
ꝓtalib meritis remuneratiõnem inu̾eniat
apud dñm. Haet autẽ ut uidit ita gesta
cipue exemplis eius quã plurimi scło
renunciantes conuentũ quendĩ magni¬
ficum fecerunt apud eum insupͣdicto
montis loco cõmunem uitã mense uniꝰ
un animit̃ conseruantes. Hos gͦ tãquã

Expanded text:
nos ipsi ex parte fruiti sumus, sed majorem nos ipsi ex parte fruiti sumus, sed majorem habebat in operibus gratiam. Omne enim quidquid petisset a Deo, sine mora consequebatur: sed et revelationes ei plurimae ostendebantur. Denique seniorem fratrem suum, qui et ipse in eremo defunctus est, cum quo plurimo tempore egerat vitam perfectam, vidit in somnis in sede Apostolica residentem, atque unum ex ipsis effectum, haereditatem sibi virtutum et gratiae reliquisse. Cumque etiam pro semetipso oraret, ut velocius eum Dominus assumeret, et cum ipso sibi requiem praestaret in caelis, responsum est ei a Domino Salvatore, plurimos credendos esse monachorum, et exercitum quemdam piorum, ut per haec dignam pro talibus meritis remunerationem inveniat apud Deum. Haec autem ut vidit, ita gesta cipue exemplis ejus quamplurimi saeculo abrenuntiantes, conventum quemdam magnificum fecerunt apud 148 eum in supradicto montis loco, communem vitam mensae unius unanimiter conservantes. Hunc ergo tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
constringatur caput scptntis: mus
eius corpus emortitum ⁊edłm. Qt hoc
enim muindat nobis dẽ ob seruite cput
serpentis. ⁊tit omĩno statm abiuitio
nec recipianus malas et sordidas cogitatio¬
nes in corde nr̃o Quanto gͦ magis diffundi
ñ conuenit in sensib nr̃is cogitationũ fan¬
tasias quas etiam in initio recipi uetat:
sed et illud mouebat ut inuirtutib alter
alterum uincat nec patiatur se unusqͥsq
inferiorẽ ꝓximo suo fieri. Hinc autem.
dicebat. Scietis uosꝑficere inuirtutibuᷤ
sinulla uob passio fuerit: erga mundana
desideria. Hoc ẽ enim initium donorum
dĩ: qđ si etiam adhoc uenerit quis ur̃m
ut et signa et mirabilia faciat ñ extollat᷑
ꝓhoc neq in cogitatione sua erigat᷑ tãꝗͣ
ceteris p̾latus. sed ne hoc ipsum om̃ibus
debet ostendere qđ donum gr̃ę huiꝰ acce¬
perit. Alioquin seducit seĩpsum et ipse
decipitur : et grãm ꝑdet. Habebat ergo
magnifica uerba indĩ doctrina: sicut etiã

Expanded text:
confringatur 147 caput serpentis, et omne ejus corpus emortuum reddetur. Ob id enim mandat nobis Deus observare caput serpentis, ut omnino statim ab initio nec recipiamus malas et sordidas cogitationes in corde nostro. Quanto ergo magis diffundi non convenit in sensibus nostris cogitationum phantasias, quas etiam initio recipi vetat? Sed et illud monebat, ut in virtutibus alter alterum vincat, nec patiatur se unusquisque inferiorem proximo suo fieri. Hinc autem, dicebat, scietis vos proficere in virtutibus, si nulla vobis passio fuerit erga mundana desideria. Hoc enim est initium donorum Dei. Quod si etiam ad hoc venerit quis vestrum, ut et signa et mirabilia faciat, non extollatur pro hoc, neque in cogitatione sua erigatur tamquam caeteris praelatus, sed nec hoc ipsum hominibus debet ostendere, quod donum gratiae hujus acceperit, alioquin seducet seipsum, et ipse decipietur, et gratiam perdet. Habebat ergo hanc magnificam verbi Dei doctrinam, sicuti et
Abbreviated transcription (Latin):
negat. Qui uͦ renunciat moribus
prauis. semetipsum sclicet ab negat.
Inde et dñs. Qui uult inqͥt post me
uenire : ab neget semetipsum.¬
non rigida intentione mona¬
chi ꝓfessionẽ sectantur: quantio su¬
ꝑni amoris ꝓpositũ dissolute appe¬
tunt. tanto ꝓcliuius ad mundi amo¬
rem denuo rediicunt᷑. Nam ꝓfessio
ñ ꝑfecta. p̃sentis uitȩ reppetit desidia.¬
In quib et si ñdum se monachus alliget
oꝑe: iam tamen alligat cogitationis
amore. Longe quip̃pe adõ ẽ animꝰ:
cuiꝰ hec adhuc uita dulcis ẽ. Iste enĩ
quid desuꝑnis appetat qđ de infimiᷤᷤ
fugiat : nescit. Nã sic̃ scriptum est.
Qui ad ponit scientiã : ad ponit dolorẽ.
Qucintũ enĩ quisq potuerit suꝑnasci¬
re quȩ appetat: tanto de infimis
acrius quib meret dolere debet.
Propt̾ hoc enim et iacobus apłs dixit.
Miseri estote. lugete. et plorate : risus
ur̃ inluctu conuertetur : et gaudium
inmerorem. Hinc. etiam dñs. Beatiqͥ¬

Expanded text:
negat; qui vero renuntiat moribus negat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum scilicet abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsumnon rigida intentione professionem monachi sectantur, quanto superni amoris propositum dissolute appetunt, tanto proclirem denuo reducuntur. Nam professio non perfecta praesentis vitae repetit desiderin quibus etsi nondum se monachus alliget opere, jam tamen alligat cogitationis amore. Longe quippe a Deo est animus, cui haec adhuc vita dulcis est. Iste enim quid de supernis appetat, quid de infimis fugiat, nescit. Nam sicut scriptum est: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem. . 2. Quantum enim quisque potuerit superna scire, quae appetat, tanto de infimis acrius quibus inhaeret dolere debet. Propter hoc enim et Jacobus apostolus dicit: Miseri estote, lugete, et plorate, risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc etiam Dominus: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
ta montichi sine cupiditatis et timeri
impedim̃to. Dũ enĩ quisq ac consor¬
tio mundi ad trahitur: nec cupiditas
eũ obligat consentientẽ. net cruciat
sentientẽ. Bonũ est corporaliter remo¬
tum eẽ amundo: sed multo ẽ melius
uolunttite : utrũq uͦ ꝑfectũ. Ille uero
ꝑfectꝰ ẽ qͥ huic scło et corpore et corde
alia scłi huiꝰ renunciantib Illis enĩ
dicitur ut suo omĩa bene gerant :
istis ut sua omĩa derelinquant. Illi
p̃ceptis generalib ad stringuntur.
isti p̃cepta generalia ꝑfectiꝰ uiuen¬
do transcendunt. A dꝑfectũ ñ suffic̃
nisi ab negatis om̃ib suis. etiã seipsũ
quisq abneget. Sed qͥd ẽ seipsum
abnegarenisi uoluptatib ꝓpris
renunciare : ut qui suꝑbus erat sit
humilis. qͥ iracundus esse studeat
mansuetus. Nã si ita quisq renun¬¬
ciet qͥ possidet om̃ib ut suis ñ re¬
nunciet morib ñ estixp̃i discipłs.
Qui enĩ renunciat rebussuis sua ab¬

Expanded text:
ta monachi sine cupiditatis et timoris ta monachi sine cupiditatis et timoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. 305 4. Bonum est corporaliter remotum esse a mundo, sed multo est melius voluntate; utrumque vero perfectum; ille ergo perfectus est, qui huic saeculo et corpore et corde alia saeculo huic renuntiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua ab
Abbreviated transcription (Latin):
UIRI funditus scło renuncian¬
tes: ita huic mundo moriuntur. ut
soli dõ uiuere delectentur : quantoq
abhuiꝰ scłi conũsatione se subtrahunt
tanto internȩ m̃tis aciȩ p̃sentiã dei
et angłicȩ societtitis frequentiã con¬
templantur. Malorũ tam p᷑ua funt
oꝑa manifesta : ut hi qui suꝑnã patriã
desid̾ant. ñ solum mores eorũ. sed et
consortia fugiant. Quidã etiã cor¬
portiliter separtiri desidant ab iniquiᷤ:
ut eorũ non inuoluant᷑ delictis. Non¬
nulli et si ñ corporali discessu: spãli
tam̃ ab eis intentione recedunt. Qui
et sĩ cõmunes sunt conuersatione dis¬
creti tam̃ sunt corde uel oꝑe. Etlicet
sepe in medio carnaliũ uitã ds̃ ꝓtegat
electorũ : tam̃ satis rarũ est ut qͥsquis
int̃ scłi uoluptates positꝰ. auitis ma-¬
neat illibatus. In quib et siñcito im¬
plicetur. aliquando tam̃ attrahitur.
N eq enĩ dututus eẽ poterit: qͥ ꝑiculo
pximꝰ fuerit. uita sine offendiculo u̾i¬

Expanded text:
iri funditus saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et consortia fugiant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali discessu, spirituali tamen ab eorum intentione recedunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque enim diuturnus esse poterit, qui periculo proximus fuerit. 3. Via sine offendiculo, vi
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ uͦ pleni estis auaritia et iniquitate.
Duplicit᷑ dãpnantur ypochritȩ.: siuȩ poccul.¬
ta inqͥtate siue paꝑta simulatione. Exillo
enĩ condẽpnant᷑ quia iniqui sunt: existo
quia ostendunt qđ non sunt. Non semper
latent ypochrite. Nam et si in principio
sui quidẽ nonpatent: prius tam̃ quã uita
eorũ finicitur. quã simulate uixerint
deteguntur. Omẽ enĩ sincerũ ꝑmanet:
nã quȩ simulcita sunt diuturna eẽ ñpos¬
sunt. Non eorum desꝑanda ẽ salus qͥ adhuc
aliqͥd terrenũ sapiunt: dũ possint et in oc¬
cultis agere unde iustificentur. Hii melio¬
ressunt hypochritis: eo qđ mali sint in aꝑto
et in occulto boni. Y pochritȩ uͦ mocculto
mali sunt. et bonos sepalã ostendunt.Ypo¬
chritã iustus arguerȩ phibetur. nedeteri¬
or castigatꝰ existat : dicente salomone. Noli
bonus ꝓficit. inde inuidus contabescit.
Nomines prauȩ uiuentes sicut debonorum

Expanded text:
intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. intus vero pleni estis avaritia et iniquitate. Dupliciter damnantur hypocritae, sive pro occulta iniquitate, sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur quia iniqui sunt, ex isto quia ostendunt quod non sunt. Non semper latent hypocritae, quia etsi in prisui quidam non pateant, prius tamen quam vita eorum finiatur quam simulate vixerint deteguntur. Omne enim sincerum permanet: nam quae simulata sunt diuturna esse non possunt. 7. Non eorum desperanda est salus, qui adhuc aliquid terrenum sapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi enim meliores sunt hypocritis, eo quod mali sint in aperto, et in occulto boni. Hypocritae vero in occulto mali sunt, et bonos se palam ostendunt. 8. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: Noli bonus proficit, inde invidus contabescit. 2. Homines prave viventes, sicut de bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificat : uita et morib destruit. I pocritȩ
simulaitores dicuntur. qͥ uisti ñ eẽ quȩruis :
sed tantũ uideri cupiunt. Hii mala agunt:
et bona ꝓfitentur. Per ostentationẽ qͥppe
boni apparent: ꝑ actionẽ uͦ mali existun᷑.
Omĩa possunt asimplicib uitia ꝑpetrari.
Simulatio uͦ et ẏpochrisis ñ cõmittitur.: nisi
a male astutis ꝑcallidittitẽ ualentib uitia
subspeciȩ uirtutũ celare. et ñ uerã scĩtatẽ
obicere. Scĩ non solũ głam supͣ modum
suũ omĩno ñ appetunt. s etiã hoc ipsud
uideri refugiunt qđ eẽ meruerunt. Ypo¬
chritȩ autẽ maliciȩ suȩ occulta tegente̾.
ante oculos hominũ quadã in nocentiae
scĩcate se uestiunt : ut uenerent᷑. Quibus¬
quia similes facti estis sepulchris de albatis.
quȩ foris quidẽ apparent hominib speciosa
intꝰ uͦ plena sunt ossibus mortuorũ. Ita et
uos. foris quidẽ apparetis hominib: iusti:

Expanded text:
aedificat, vita et moribus destruit. 2. Hypocritae aedificat, vita et moribus destruit. 2. Hypocritae simulatores dicuntur, qui justi non esse quaerunt, 313 sed tantum videri cupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt. 3. Omnia possunt a simplicibus vitia perpetrari, simulatio vero et hypocrisis non committitur nisi a male astutis per calliditatem, valentibus vitia sub specie virtutum celare, et non veram sanctitatem objicere. 4. Sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Hypocritae autem, malitiae suae occulta tegentes ante oculos hominum, quadam innocentiae sanctitate se vestiunt, ut venerentur. Quibusalbatis, qui foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero sunt plena ossibus mortuorum , » ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi,
Abbreviated transcription (Latin):
Aurtutũ iactuntiã relabunt᷑ aduitia.
Et quidam dum uitiorũ inpulsu frequenter
arrogantib deserit adõ: quatinꝰ suȩ infir¬
mitatis conscii adhumilitatẽ redeant. et
humiles pꝰcasum existant. Non nulli falsa
opinione arrogantię se eẽ ꝑfectos exis¬
timant : dũ non sint quia ab ostis tẽptatio¬
nib in notescunt. Tanto quisq fit ueri¬
tati uicinior: quanto se eẽ longius ab ea
fuerit arbitratꝰ. Hoc enim humilittitis ẽ:
quȩ dõ hominẽ iungit. Cȩterũ iactantia.
oculos quib ds̃ uidere poterat claudet.
Sic̃ solis radius dũ conspicitur acies oculis
ȩbettintur : sic et qͥ in moderate altiora se¬
scrutatur. ab intentione ueri obtunditur.
Sic̃ aquila ex alto ad escas conlabitur: sic
homo de alto bonȩ conũsationis ꝑ carnalẽ
appetitũ ad inferiora dimergitur. Ot¬
scõrum habet: uitã non habet. Et
quos ꝑ sermonẽ doctrinȩ genuerit. non
fouet exemplis sed deserit quia qͦs uerbo

Expanded text:
virtutum jactantiam relabuntur ad vitia; virtutum jactantiam relabuntur ad vitia; et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter arrogantibus deseri a Deo, quatenus suae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. 15. Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint qui obortis tentationibus innotescunt. 16. Tanto quisque fit veritati vicinior, quanto se esse longius ab ea fuerit arbitratus. Hoc enim humilitatis est, quae Deo hominem jungit. Caeterum jactantia oculos, quibus Deus videri poterat, claudit. 17. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculorum hebetatur sic et qui immoderate altiora scrutatur, ab intentione veri obtunditur. 18. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferiora demergitur. CAnctorum habet, vitam non habet: et quos per sermonem doctrinae genuerit, non fovet exemplis, sed deserit, quia quos verbo
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ut significaret dĩ seruũ uirtutes
et statim demones suorũ oꝑum dominoᷤ
facere. sicut ille ꝑ ostentationẽ chaldeoᷤᷤ
rerũ suarũ dominos fecit Obtima ẽ illit
discretio. ut et nota sint oꝑanrã addĩ
augendam głam: et occulta p̾liatione
uitanda humana. Ille autẽ debet pub¬
licare bonũ qđ agit: qui ꝑfecta humi¬
litate fundatꝰ. nulla iam elatione con-¬
tingitur. Nam his qui se intelligit ad¬
huc amore laudis pulsari facta bona in oc¬
culto agat: neforte qđ egerit ꝑdat. In
terdũ uiri scĩ dũ cupiunt fundit᷑ suã mu¬
tabilittitẽ corrigere. aliquando tumore
tanguntur elationis suȩ conscii actione
iusticiȩ : sed ab huiꝰ subreptionis malo hu¬
militatis compunctione purgant᷑. Uiri
scĩ ñ numquã quos dõ dese audientes in¬
struunt: et tam̃ in his alta se consideratio¬
ne custodiunt. nedum alios a terrena in¬
tentione erigunt. ipsi int̾renȩ laudis ap¬
petitu demergantur. Quidã ꝑ incaħtã

Expanded text:
vit, ut significaret Dei servum virtutes et statim daemones suorum operum dominos facere, sicut ille per ostentationem Chaldaeos rerum suarum dominos fecit. 10. Optima est illa discretio, ut et nota sint opera nostra ad Dei augendam gloriam, et occulta pro elatione vitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta humilitate fundatus, nulla jam elatione contingitur. Nam qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta bona in occulto agat, ne forte quod egerit perdat. 11. Interdum viri sancti, dum cupiunt funditus suam mutabilitatem corrigere, aliquando tumore tanguntur elationis suae conscii 312 actionis justitiae, sed ab hujus subreptionis malo humilitatis compunctione purgantur. 12. Viri sancti nonnunquam quosdam de se audientes instruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu demergantur. 13. Quidam per incautam
Abbreviated transcription (Latin):
formã appetere et ad capiendã terrenam
laudẽ studium dare. Circũ spice temet.¬
ipsum homo. nichilq tibi arroges. quȩ
inte sunt p̃ter peccatũ. Nondeclinat
ad dexterã qͥ nonsibi s dõ tribuit bona
quȩ agit: neq ad sinistrã se uercit: qͥ
dediuina indulgentia peccandi licen¬

Expanded text:
famam appetere et ad capiendam terrenam famam appetere et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, homo, nihilque tibi arroges, quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram, qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit; neque ad sinistram se vertit, qui de divina indulgentia peccandi licen
Abbreviated transcription (Latin):
ponet igitur in eorũ m̃tes. figuras filioꝵ
egenis quȩ sufficiant. quatinꝰ his blan¬
dim̃tis intentionẽ bene deuotionis sub¬¬
uerttit  atq int̾renis lucris. deceptã
m̃te reducat. Multis argum̃tis insidi¬
atur diabolus eis qͥr enuncint scło ut
eiꝰ seiterũ amore substernant. Grauius
autẽ illos in concupiscentus scłi ferit: qͦs
post renunciationem ad mundi amore
reda xerit. et mixime ꝑcenodoxiam
subicit fibi diabolus moncichũ ut quem
ꝑscłi amore retinere ñ potuit ab humili¬
tatis culmine subtrahat : et ꝑsuꝑbiae
tumorẽ sibi subditũ faciat. Dĩ seruus
semꝑ fallentis diciboli p̃uidẽ debet insi¬
dias. et magis inbonis oꝑib cordis debet
semetipsum ac ꝑeat: cunctaq bona amit¬
quã indictis cauendam eẽ iactan¬
tiam. Flenda tam̃ ruina sibi quẽquam
magis quã dõ placere et laudẽ ab hominib
cõparari. Uanus et erroris ẽ animꝰ plenus

Expanded text:
ponit igitur in eorum mentes futuram egestatponit igitur in eorum mentes futuram egestategenisque sufficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiant saeculo, ut ejus se iterum amori substernant. Gravius autem illos in concupiscentiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtrahat, et per superbiae tumorem sibi subditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis diaboli praevidere debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet semetipsum, ac pereat, cunctaque bona amitquam in dictis cavendam esse jactantiam; flendam tamen ruinam, qua sibi quemquam magis quam Deo placere, et laudem ab hominibus comparare. 2. Vanus, et erroris est animus plenus,
Abbreviated transcription (Latin):
di sunt. qui qđ ꝓfessione spoponderan
implere contẽpserunt. Mirabilit̾ cõparat᷑
similitudo a uoluptatib mundi conati re¬
dire addm̃ retmentib eũ cupiditatibus
scłi. ei qͥdormittins exurgere conatur:
et sopore sompni i depͥmit᷑. Ille eni ad
bonũ nouit redire : et uoluptatũ fascib
ñ sinitur. Iste meliꝰ elegit uigilare: sed so¬
poris torpore tenetur. Abono indecerius
lapsos supra carbones frigidos fieri nigri¬
ores : quia ꝑtorporẽ mentis ab igne cari-¬
tatis dĩ extincti sunt: et ꝑmundi appecitũ
luce suꝑnȩ illuminationis priuati nigre.¬
dine peccatorũ fuscantur. Quidã inten¬
tione bonȩ oꝑcitionis metu extingunt
in opie. nec ꝑmittunt᷑ infirmam̃ti desida¬
ta ꝑficere. Et cũ indigere inmundome.¬
tuunt agła suꝑna semetipsos absciduas.
Multis consiliorũ argum̃tis: insidiat᷑ diabolꝰ
in adquirendo plurima. qͥ in paucis et
modicis deuonuerant eẽ contenti. Op¬

Expanded text:
di sunt, qui, quod professione spoponderant, di sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine peccatorum fuscantur. 6. Quidam intentionem bonae operationis metu exstinguunt inopiae, nec permittuntur infirma mente desiderata perficere; et cum indigere in mundo metuunt, a gloria superna semetipsos abscindunt. 7. Multis consiliorum argumentis insidiatur eis diabolus in acquirendo plurima qui paucis et modicis voverant esse contenti. Op
Abbreviated transcription (Latin):
habendi sunt. s eorũ impedim̃ta quȩ nos
ab itinere recto p̃pediunt dũ tam̃ dñs
ita p̾cepit. nob̾ parentes odire. sic̃ et ani¬¬
mas nr̃as. Figurã scõrum uirorũ renun¬¬
tiantiũ scło uaccas de signare allophilorũ:
ardũ dĩ gestantes. Nã sicut ille pigne¬
rũ affectib a recto itinere minime di¬
gresserunt: ita et uir mundo renuncians
parentele obtentu ñ debet abono p̃pediri
carere oblectam̃ta mundi. Prouocat qͥdẽ
eos amor xp̃i : sed reuocat cupiditassdĩ.
Qui ꝓinde obluuscuntur uoti. quia capi¬
untur illecebris uanitatis. Quȩ cumq
mens ꝓcellis mundi huiꝰ inuolueris lignũ
conscende crucis. ut a mari id ẽ tẽpestate
huiꝰ sdi libereris. Nã nullus te alacumor¬
tis humanȩ salucibit: nisi xp̃s eruerit. Qui
scło renuncicire disposuit transgressionis
reatu adstringitur. Si uotũ mutauerit.:
a trociter enĩ indiscussione diuini arguen¬

Expanded text:
habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos ab itinere recto praepediunt, dum tamen Dominus ita praecipiat nobis parentes odire, sicut et animas nostras. 7. Figuram sanctorum virorum renuntiantium saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepediri carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Qui proinde obliviscuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. Nam nullus te a lacu mortis humanae salvabit, nisi Christus eruerit. 3. Qui saeculo renuntiare disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguen
Abbreviated transcription (Latin):
curas pariter in ẽẽ pectori humano¬
placere difficile eẽ. nisi prius a secre.¬
tioribus cordis expellatur importu¬
na scłarium multitudo curarũ: ani¬
maq intrinsetus iacet nequaꝗͣ resurget
Nã dum se ꝑ innumertis scłi cogitationes as¬
pargit. ad considationẽ sui se nullatenus
colligit. Arguitur eorũ tepor qͥdõ uacare
uolentes : et mundorenunciant. et curas
ꝓpͥas asꝑnantur. sed dũ ꝓpinqͦrũ utilitates
ꝓcurant adĩ amore se separant. Uir sp̃alis
ita ꝓdeẽ debet suȩ ꝓpinquittiti. ut dũ illis
ñ declinet. Multi enim monachorũ amo¬
re parentũ. ñ solum terrenis curis. sed etiã
forensibus iurgiis inuoluti sunt: et ꝓsuoꝵ
tempr̾ali salute suas animas ꝑdunt. Int̾dũ¬
ordinata discretio ẽ. dũ negatur ꝑrimo
qđ prãtur extraneo: ut noueris ñphib̾e
piectitis officiũ. s negari carnalitatis affec.
tus ab̃e: ita nec parentes odio a nobis

Expanded text:
curas pariter inesse pectori humano nocuras pariter inesse pectori humano noutrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eorum tepor qui, Deo vacare volentes, et mundo renuntiant, et curas proprias aspernantur; sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. 4. Vir spiritualis ita prodesse debet suae propinquitati, ut dum illis osito nequaquam declinet. Multi enim monachorum amore parentum non soforensibus jurgiis involuti, et pro suorum temporali salute suas animas perdidordinata discretio est, dum negatur proximo quod praestatur extraneo, ut noveris, non prohiberi pietatis officium, sed negari carnalitatis affectuus habere, ita nec parentes odio a nobis