comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iacens sacerdos inpuluere. animne ur¬
uacitas tubescebat incorpore: donec
pulsato celo patefacto tartaro. uuiue¬
nis reuocaretur a funere. sacerdos a
ꝑrece. I Deuide cum asiacum monas¬
terium paterna sollicitudine uisitas¬
set: quidam ut ci succurreret iam
fide illuinuiatus cecus exclamat.
Cui sc̃e crucis medicamentũ imponers.
tam fuit illi lumen recipere cito:
quam quesisse. Iten andegauis cũ
quidam maurilio clausis ocłis lucẽ
sibi restitui postularet: tum ponti¬
fex se ad nota arma conuertens. mox
signum uencrabile crucis supra pal¬
pebras cuis extendens. uelut bulista
fortissima penftratis tenebris crux post
se ceco lumen inuerit. AItem cum mar¬
cellinus circiter decem annios transi¬
gens. in nubilo cocitatis tracttis adbea¬
atum pontificem ꝑuenisiet: ubi signũ
ad orande crucis suꝑ oculos cuis exten¬
dit. statum erumpente sanguine ef¬
sugatis tenebris lux intrauit. Illud
etiam nobis ẽ factum memorabile recen¬
sendum. cum illustris femina ccheria

Expanded text:
iacens sacerdos in pulvere, animae vivacitas rubescebat in corpore, donec pulsato caelo, patefacto tartaro, iuvenis revocaretur a funere sacerdos a prece. 30 Deinde cum Asiacum monasterium paterna sollicitudine visitasset, quidam ut ei succurreret iam fide inluminatus caecus exclamat, cui ut sanctae crucis medicamentum inposuit, tam fuit illi lumen cito recipere quam quaesisse. 31 Item Andecavis cum quidam Maurilio clausis oculis lucem sibi restitui postularet, tum pontifex se ad nota arma convertens, mox signum venpebras ejus extendit, velut balista fortissima, penetratis tenebris, crux post se caeco lumen invexit. Item cum Margellinus quidam, circiter decem annos transigens in nubilo caecitatis, tractus ad beatum pontificem pervenisset, ubi signum adorandae crucis super oculos ejus extendit, statim erumpente sanguine, effugatis tenebris, lux intravit. 12. Illud etiam nobis est factum memorabile recensendum. Cum illustris femina, Etheria
Abbreviated transcription (Latin):
set. Benedictio ꝑtcuri suꝑ me uenie
bat: et cor uidue consolatus sum.
Iustitia indictus sum et uestiui me
sicut uestimento: et diademnate uidi
cio inco. Oculus fui ceco. et pes clau¬
do. Pater exam pauꝑum: et causam
quã nescielum diligentissime inuesti¬
gabum. Et paulo post. Sicomedi bu¬
cellam meam solus. et non comedit
pupillus exea: quia abuifantia ine
cum crcauit miseratio. et deutero
matris egressa ẽ mecum. Ad ciuus
pietatis et iustitie opis ꝑtuiet: quod
anglorum geutẽ ꝑpredicatores quos
illuc direxit dedentib antiqui hostis
eripiens: eterne libertatis fecit. c̃e par¬
ticipem. Et eium quia qui deo nr̃o
fideliter ad eret semꝑ erciis largifluo
miinere ad potiora conseculit: dum
sc̃s iste ardenti studio ꝓcolligendis
particulatimm fideliumi animab sata

Expanded text:
set: Benedictio perituri super me veniset: Benedictio perituri super me venibat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui me sicut uesttio meo. Oculus fui ceco et pes claudo. Pater eram pauperum, et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam . Et paulo post: Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea, quia ab infantia mea crevit mecum miseratio, et de utero matris meae egressa est mecum . 17. Ad cujus pietatis et justitiae opus pertinet, quod Anglorum gentem per praedicatores quos illuc direxit, de dentibus antiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participes. Etenim quia qui Deo nostro fideliter adhaeret, semper ex ejus largifluo munere ad altiora conscendit, dum iste sanctus ardenti studio pro colligendis particulatim fidelium animabus sata
Abbreviated transcription (Latin):
scriberet. aut ꝑ contemplationis grãm
celi secretis inter cẽt. Demq cum detota
pene italia langobardorum glidios
metuentes plurum undiq ad romanã
urbem confluerent. sollertẽ ꝓ omnib
curani gerebat: et uniuersis cum uerbi
pabtilo corꝑis subsidia ininistrabat.
in tantũ nanq cius aminũ miscđie
amor deuuixerat ut non solum hoꝵ
quos presentes habebat necessitatib
occurreret: s in suꝑ longe positis
opẽ sue largitatis impenderet:
adeo ut etiã imnente synai
di famulis costitutis queq erant opor¬
a tuna transinitteret. Nam alii qui¬
dem pontifices construendis ornan¬
disq auro uel argenteo eccłus oꝑam
dabãt: hic autẽ et his insistebut et
quasi his omissis totus erga anima¬
rum lucra uigilabat: et quicquid
peccume habere poterat sedulus
disꝑgere et dare pauꝑib curabat
ut ut iustitia euis maneret inscłm scłi.
et cormi cuis exaltaretur ingłia. ita
ut illud beati iob ueraciter dicere pos¬

Expanded text:
scriberet, aut per contemplationis gratiam scriberet, aut per contemplationis gratiam coeli secretis interesset. 16. Denique cum de tota pene Italia Langobardorum gladios metuentes plurimi undique ad Romanam urbem confluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo corporis subsidia ministrabat. In tantum namque ejus animum misericordiae amor devicerat, ut non solum horum quos praesentes habebat necessitatibus occurreret, sed insuper longe positis opem suae largitatis impenderet; adeo ut etiam in monte Sinai Dei famulis constitutis quaeque erant opportuna transmitteret. Nam alii quidem pontifices construendis ornandisque auro vel argento ecclesiis operam dabant; hic autem et his insistebat, et quasi his omissis totus erga animarum lucra vacabat, et quidquid pecuniae habere poterat, sedulus dispergere, et dare pauperibus curabat , ut justitia ejus 8 maneret in saeculum saeculi, et cornu ejus exaltaretur in gloria; ita ut illud beati Job veraciter dicere pos
Abbreviated transcription (Latin):
habeant demonstratut. Scciplit pte¬
terea et alia non ulla. S et epłas quã
plures: que singulatu cuncta edicel
bicuitetis studio omisi. Qnod eo m̃ugᷤ
mitun ẽ tet etm ac tanta condeil¬
nt
inucntutis sue dempore ut uerbis ipsius
ta stomachi iurdute lasescebat. Lentis
quidem: s tam̃ continius febribus
anhelabat. frequens etiam cũ gressuũ
dolor: tiehementer afligebat. Uerun
inter hec dum sollicitus paenssaret qͥa
scriptura deste omnis filius qui recipi¬
tur flagellatur. quo malis presentib
durius premebatur: eo deeterna certꝰ
p̃sumptione respirabut. fatigabat cũ
p̃terea de ordinandis urbis uigilus:. ne
abhostib caꝑetur sollicitudo conturcia
Uitbant quoq incessanter euis animũ
filiorum hinc inde disctumina muiti¬
ata: s tam̃ ille inter doc et talia depre¬
hensus ui cominoda nunquam otio in¬
dulgebat. quin aut filiorũ utilitatib
inseruiret: aut aliquid dignum eccłẽ

Expanded text:
habeant demonstravit. Scripsit praehabeant demonstravit. Scripsit praeterea et alia nonnulla, sed et epistolas complures, quae singulatim cuncta edicere, brevitatis studio, omisi. 15. Quod eo magis mirum est, tot cum ac tanta condeni juventutis suae tempore, ut verbis ipsius ta stomachi virtute lassescebat, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelabat, frequens etiam eum gressuum dolor vehementer affligebat. Verum inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur, flagellatur, , quo malis praesentibus durius premebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Fatigabat eum praeterea de ordinandis Urbis vigiliis, ne ab hostibus caperetur, sollicitudo continua. Urebant quoque incessanter ejus animum filiorum hinc inde discrimina nuntiata. Sed tamen ille inter tot et talia deprehensus incommoda, nunquam otio indulgebat, quin aut filiorum utilitatibus inserviret, aut aliquid dignum Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
gare. Quo intempore dũ aiohe ra¬
uennates. urbis ep̃o reprehensiis¬
fuisset cur a pastorali offitio delitescen¬
do se subducere tam idoneus naluisset:
hac occasione compulsus uolum̃ egre¬
guini qui pastoralis appellatur compo¬
suit. In quo manifesta luce pateferit
qualis adeccłie regĩ assumi: qualit
ipsi rectores uiuere. qua discretione sm¬
gulas quasq audientium ꝑsonas ins¬
tencte quantaq consideratione ꝓptiuã
cotidie debeant fragilitatẽ pensare.
equa sorte disturxit. Libros etiam dia¬
logorum quatuoe edidit. Inquib ro¬
gitu petti diaconi sui nraites sc̃õꝵ
quos mitalia clariores nosse uel audi¬
re potirat. ad exempłum uuen⁊ tũ¬
postitis collegit: ut ficut in libris gpo¬
sitionum suatum quib sit nututib
insndandum edocuit: ita etiami desc¬
tis scõrũ miractilis que uit̾tutũ eitũdẽ
sit clatit᷑as ostenderet. Primam quoq
et ultimã icetchielis ꝓphete parces
que tudebantur obscutioces. ꝑ omelias

Expanded text:
. Quo in tempore cum a Joanne Ravennatis urbis episcopo reprehensfuisset, cur a pastorali officio delitescendo se subducere vir tam idoneus voluisset, hac occasione compulsus volumen egregium, 7 quod Pastoralis appellatur, composuit: in quo manifesta luce patefecit qualis ad ecclesiae regimen assumi, qualiter ipsi rectores vivere, qua discretione singulas quasque audientium personas instruere, quanta consideratione propriam quotidie debeant fragilitatem pensare. aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor edidit, in quibus rogatu Petri diaconi sui, virtutes sanctorum, quos in Italia clariores nosse vel audire potposteris collegit: ut, sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus insudandum edocuit, ita etiam, descriptis sanctorum miraculis, quae virtutum eorumdem sit claritas ostenderet. Primam quoque et ultimam Ezechielis prophetiae partem, quae videbantur obscuriores, per Homilias
Abbreviated transcription (Latin):
gabut eum it̾m abbas. Ubi eras usq
hodie: Respondit fr̃. Uere dñe incus¬
todia: et usq heri non sum absolutus.
Notum itaq factum ẽ omnib: quia
in hora qua diaconus orationẽ dixit
suꝑ sepulchrum. inea hora absolutus
ẽ abexcominunicatione et liberata ẽ
a dampnatione anima cuis.

Expanded text:
gavit eum abbas: Ubi eras usque gavit eum abbas: Ubi eras usque hodie? Respondit frater? Vere, domine, in custodia, et usque heri non sum absolutus. Notum itaque factum est omnibus quia in hora qua diaconus orationem dixit super sepulcrum, in ea hora absolutus est ab excommunicatione, et liberata est a dominatione anima ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
habebat ca apud se. Alins autẽ fiãt
uidens cum habentẽ tria nunmisia¬
ta. ꝑgens nuunitiauit abbati. Abbas uͦ
audieus: retulit beatissimo pape. De¬
atissimus autẽ gregoruis discens
hoc ab abbate: segregauit eum a
cominunione tanquani eum qui sel¬
uerat regulam mouasterii. Igitut post
modicum temporis moritur frat segre¬
gatus: nesciente papa. Post duos ergo
autres dies: ꝑgeus abbus nunciauit
ei. quia frater requieuit. In hoc ergo
non mediocriter tristatus ẽ: quia an¬
tequam exiret de hac iuta non soluit
eum abex comimunicationis xpitinuo
Et scribens impitatio orationẽ dedit
umi diaconorũ suorũ ubens ei ire:
et suꝑ frẽm legi eã. Erat autẽ oratio.
soluens eabexcomimuncatione defunc¬
tum. Uadit cigo diaconus sicut p̃¬
ceptum ei fuerat suꝑ tuinalam
fc̃is legit pitatium habens orationem
Et ipsa nocte iudit abbas frẽm illum
defunctum. et dicit ei. Non es mortuus
frat̃: Iuc respondit. Etiam. Et interro¬

Expanded text:
habet ea apud se. Alius autem frater habet ea apud se. Alius autem frater videns eum habentem tria numismata, pergens nuntiavit abbati. Abbas vero audiens, retulit beatissimo papae. Beatissimus autem Gregorius discens hoc ab abbate, segregavit eum a communione, tanquam eum qui solverat regulam monasterii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc itaque non mediocriter tristatus est, quia antequam exiret de hac vita, non solvit eum ab excommunicationis epitimio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni diaconorum suorum, jubens ei ire, et super fratrem legi eam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super is legit pyctatium, habens orationem. Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum, et dixit ei: Non es mortuus, frater? Ille respondit, etiam. Et iterum interro
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores pariter detinere s ꝑd̃i uistitiã
cunctos equaliter non ualet exurere. Nã
uuius cuiusq quantũ meruit culpa:
uisto di uidicio. tantum seutiet et penã.
ichilhomuius ex libro
qui agrecis luon dicitur. alati¬
nis uero indelligitur campus uel pratũ:
preaeptor meus intet alia doto orhe iani
distimata nuracula interpretatus est
mͥ scribens. Enaqͣtnauit nob̃ prb̃t nomu¬
ne pettus: de scõ gregorio papa poutapo
Illi eium crat reuerentisfimus hic
prb̾t. I in quit effectus papa ediffica¬
uit monasterium uirorum magnũ
et dedit inaudatũ ut nullus mona¬
chorum ꝓprium aliquid haberet usq
aduniun obolum. frat crgo de monas¬
terio⁊ habebat frẽm scłarẽ: et postula¬
uit cum dicens. Casulam ñ habeo: s
fac caritatẽ cine michi. Dicit ei sclłars
frat᷑. E cce tria niuimismata suscipi¬
ens: comꝑa qualis tͥ placet. Acceptis
itaq monachus trib ncuisinatib.

Expanded text:
peccatores pariter detinere, sic per Dei justitiam peccatores pariter detinere, sic per Dei justitiam cunctos non valet aequaliter exurere. Nam uniuscujusque quantum meruit culpa, justo Dei judicio tantum sentietur et poena. 45. Nihilominus ex libro qui a Graecis λειμὼν dicitur, a Latinis vero intelligitur campus, vel pratum, praeceptor meus inter alia toto orbe jam diffamata miracula interpretatus est, mihi scribens: 61 Enarravit nobis presbyter, nomine Petrus, de sancto Gregorio papa Romano illinc enim erat reverendissimus hic presbyter: Is, inquit , effectus papa, aedificavit monasterium virorum magnum, et dedit mandatum ut nullus monachorum proprium aliquid haberet usque ad unum obolum. Frater ergo de monasterio habebat fratrem saecularem, et postulavit eum, dicens: Casulam non habeo, sed fac charitatem, eme mihi. Dicit ei saecularis frater: Ecce tria numismata suscipiens, compara, qualis tibi placet. Acceptis itaque monachus tribus numismatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
impusq defiuictis: non aduertentes quid
non legicur ꝓtraiano gregoruis erorle
s tauitum fieuisse. Sic enã cũ non or l̃¬
tit. gregorius plangendo potuit exaudi¬
tr: sicuti moyses cum doleudo taceret po¬
tuit claniasse uideri. cui dñs tacenti la¬
quenter ea misertus concedit que homo
quanuus ut carnalis desideret. tamen
petere non presiunit. Unde psalmista.
Desidium pauꝑumi exaudunit dñs: desi¬
deria cordis eorum exaudiuit auris tua.
Et notandum quia non legitur gregoris
precib traiaui anima abinferno liberata
e inparadiso deposita. quod omuino incre¬
dibile uideretur ꝓpter illud quod scriptũ
ĩ. nisi quis renatus fucrit exaqua et sp̃n
scõ. non intrabet in regnumi celorum: s
simpliciter dicitur abinfetni solum mo¬
do cruciatib liberata. quod indelicet
pecest uderi credibile. Quippe cum ita
ualeat anuna inifetno existere. et in¬
itmi cruciatus ꝑ di miscdiam non seutire.
sicati uiuis gehenne igitis ualet omnes

Expanded text:
tentes quia non legitur pro Trajano Gregorium exorasse, sed tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti laquenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino incredibile videtur propter illud quod scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intrabit in regnum coelorum ; sed simpliciter dicitur, ab inferni solummodo cruciatibus liberata. Quod videlicet potest videri credibile quippe cum ita valeat anima in inferno existere, et inferni cruciatus per Dei misericordiam non sentire, sicuti unus gehennae ignis valet omnes
Abbreviated transcription (Latin):
quis muichi prestabit: Fraianus respondit.
Lle qui post me regnabit. Ualua dix̃.
Et tͥ quid ꝓderit. si alter mͥ iustitiam
fecerit. Traianus respondit. Utiq nichil
Et udua. Noune inquit t meliuis est
ut tu nuchi iustitiam facias. et tu pro
hoc mercedcm ecipias qu am alteri hĩc
transmittas: Curc traia nus ratione pa¬
riter pietateq commotus equo descenait.
uec aute discessit quam iuidiciũ uidue
ꝑscinetipsũ imininens ꝓfligaret. Huiuis
ergo mansuetudinis udicis asserunt.
gregorium recoedatum adscĩ petri apli
basilicam ꝑuenisse: ibiq tandiũ suꝑ ertre
tam demcutissumi principis defleuisse. quo¬
usq responsum sequenti nocde recepillẽt
se ꝓtraiano fuisse auditũ. tantum ut pro
nillo ulteruis pagano preceps fuindetit.
ed cum defuꝑiorib miraculis ro¬
manorum nemo sit qui dubĩt.
be hõc quod apud saxones legitur huus
precib traiani aminam abintetui aul¬
ciatib liberatam. ob id uel maxine du¬
bitare uidenturꝰ quod tantus dochoe ni¬

Expanded text:
quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor ne
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ꝑ petrum apłis conferatur. Cũ
itaq dilectissimi tantum nobis uide¬
amus presidium diuinitus institutũ:
rationabiliter et iuste inducis nr̃i me¬
ritis ac dignitate letemur. gras agen¬
tes sempiteruo regi redemptori nr̃o.¬

Expanded text:
tur, per Petrum apostolis conferatur. Cum tur, per Petrum apostolis conferatur. Cum itaque, dilectissimi, tantum nobis praesidium videamus divinitus institutum, rationabiliter et juste in ducis nostri meritis ac dignitate laetamur, gratias agentes sempiterno regi Redemptori no
Abbreviated transcription (Latin):
commemoritione sit letandum. tam̃
inhiuus nr̃i excellentia patroni meri¬
do ẽ exultandum. gaudendum. głian¬
duin: quẽ dĩ grã intantum apicem
inter omĩa eccłie membra ꝓuexit
est lucidissimum lumen constitueret
ocłorum. Sicut autẽ et nos exꝑti
sumus et nr̃i ꝓbauere et maiores
ad ꝑmerendam miscł̃iam d̃i credi¬
mus nos semꝑ specialis patromi ora¬
tionib adiuuandos: ut quantum
ꝓpriis peccatis deprimimur. tantũ
apłicis meritis eriganiur. In staute
eium dñi passione. sciens dñs discipłoꝵ
turbandam constantiam: ait petro.
apłis ꝑiculum de temptatione for¬
midinis: et diuine ꝓtectionis auxi¬
lio pariter indigebant. Iamen speci¬
alis adño petri cura suscipitur. et
aliorum cercior sit futurus si mens
principis uicta non fuerit. Inpetro
ergo omnium fortitudo munitur.:
et diuine gr̃e ita ordinatur auxiliũ.
ut firmitas que ꝑ xp̃m petro tribui¬

Expanded text:
commemoratione sit laetandum, tamen commemoratione sit laetandum, tamen in hujus nostri excellentia patroni, merito est exsultandum, gaudendum, gloriandum, quem Dei gratia in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, tus est, quasi lucidissimum lumen constitueret oculorum. Sicut autem et nos experti sumus, et nostri probavere majores, ad promerendam misericordiam Dei credimus semper nos specialis patroni orationibus adjuvandos, ut quantum propriis peccatis deprimimur, tantum apostolicis meritis erigamur. Instante autem Domini passione, sciens Dominus discipulorum turbandam constantiam ait Petro: Sapostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, et aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur, et divinae gratiae ita ordinatur auxilium, ut firmitas quae per Christum Petro tribui
Abbreviated transcription (Latin):
mensa potestas: hominẽ intra positium
tenere celuui. Ecce nunc ad nutum
petri: duuii regni claustra padescũt
Accepit enim axp̃o claues regni ce¬
lorum: ut solutis unculis delictorũ
apiret credentib celum. O quam iuci¬
na et ꝓfunda remedia collata sunt¬
bet mundus di regnum: sicurrat
ad petrum. Posuit ad uicem suam
in scło celestis regni clauicularium
petruin: ne difficilem sibi ad celum
quis piam cxistimaret ascensum. Tran¬
siuit quidem etiam in alios apłos ius
istius potestatis: et ad om̃s eccłie prin¬
cipes decreti huius constitutio com¬
meauit. S non frustra uni commen¬
datur: quod omnib intimnatur. Pedro
enim ideo singulariter creditur: quia
cunctis eccłie rectorib petri forma
proponitur. Manet ego petri priui¬
legium ubicumq exipsius fectur e¬
quitate indicium. Nec nimia est uł
seueritas uł remissio: ubi nichil erit.¬
ligatum nichil solutum nisi quod bea¬
tus pontifex et apłs petrus aut ligaue¬

Expanded text:
mensa bonitas, hominem in terra positum, mensa bonitas, hominem in terra positum, tenere coelum! Ecce nunc ad nutum Petri divini regni claustra patescunt. Accepit enim a Christo claves regni coelorum, ut solutis vinculis delictorum, aperiret credentibus coelum. O quam vicina et profunda remedia. Juxta sbet mundus Dei regnum, si currat ad Petrum. Posuit ad vicem suam in seculo cœlestis regni Clauicularium Petrum, ne difficilem sibi ad cœlum quispiam existimaret ascensum. Transiuit quidistius potestatis, et ad omnes Ecclesiae principes decreti hujus constitutio commeavit, sed non frustra uni commendatur, quod omnibus intimetur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cunctis Ecclesiae rectoribus Petri forma proponitur. Manet ergo Petri privilegium, ubicunque ex ipsius fertur aequitate judicium. Nec nimia est vel severitas, vel remissio, ubi nihil ligatum, nihil est solutum, nisi quod beatus P
Abbreviated transcription (Latin):
Quia tu es petrus. I est cum ego sim
miuiolabilis petta. ego lapis angularis
qui facio utraq unum. ego fundam̃tũ
prit̾ quod nemo potest aliud ponere:
tam̃ tu quoq petra es. quia mea uir¬
uite solidaris. ut que mͥ podestate suit
ꝓtia sint tibi mecum participatione
commutua. Suꝑ hanc pettam cdiffica¬
bo cecłiam meam: et porde in feri non
preualebunt aduetsus eam. Suꝑ hanc
inquit fortitudinẽ eternum extruã
templum: et eccłie mee celo inserendai
sublimitas in huius firmitate consur¬
git. Hanc confessionẽ porte inferi non
tenebunt: mortis uincła ñ ligabunt.
uox enum ista uox uite ẽ: et sicut con¬
fissores suos incelestia ꝓuehit. ita nega¬
mes suos ad inferna demergit. Propt̃
quod:. dicitur beatissimo petro. Tibi da¬
bo claues regni celorum. & quod cũq
liganetis suꝑ t̾ram: erit ligatũ et inceł.
& quodcumq solueris suꝑ detrã: erit
solutum et incelis. O mestimabilis et in¬

Expanded text:
quia tu es Petrus, id est cum ego sim quia tu es Petrus, id est cum ego sim inuiolabilis petra, ego lapis angularis, qui facio vtraque vnum, Ego fundamentum præter quod nemo potest aliud ponere, tamen tu quoque petra es, quia mea virtute solidaris, vt quæ mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum participatione communia. Super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, & portæ inferi non præualebunt adueinquit, fortitudinem, aeternum instruam templum, et Ecclesiae meae coelo inserenda sublimitas, ex hujus fidei firmitate consurget. Hanc confessionem portae inferi non tenebunt, mortis vincula non ligabunt: vox enim ista vox vitae est, et sicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad inferna demergit. Propter quod dicitur beatissimo Petro: Tibi dabo claves regni coelorum, et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . O inestimabilis et im
Abbreviated transcription (Latin):
suc tribuit diuina dignatio. et siquid
cum co commune ceteris uoluit ẽẽ pͥn¬
cipib. nunquã nisi ꝑipsium dedit qͥc¬
quit aliis non negauit. Omnes demiq
apłos dñs quid dese opinentat homius
interrogat: et tandui respondentuim
sermo commiis fuit. quandui hama¬
ne ignorantie ambiguitas ꝑstitit. At
ubi quid habcat sensus discipulorum
crigitur: primus ẽ udiũ confessione.
qui primus erat in apłica dignitate.
Qui cum dixisset. tu es xp̃c filius li
uiuii. respondit ei iħc. Deatus es symon
liuiona: quia caro et sangiuis non reue¬
luntt tibi sed pater mcus qui est in
celis. Ac si diceret. Ideo beatus es quia
pater te meus docuit ne terrena
ꝯpimo fefellit. s inspiratio celestis ins¬
tuxit: et uon caro et sangus s ille
me tͥ cuius sum unigenitus indicauit
Et go inquit dico tͥ. Id est sicut pat̃
ncus tͥ manifestauit diuinitatẽ meã.
e go ita notam t ficio excellentiam tuã. cuã¬

Expanded text:
suae tribuit divina dignatio, et si quid suae tribuit divina dignatio, et si quid cum eo commune caeteris voluit esse principibus, nunquam nisi per ipsum dedit, quidquam aliis non negavit. Omnes denique apostolos Dominus quid de se opinentur homines interrogat, et tandiu respondentium sermo communis fuit, quandiu humanae ignorantiae ambiguitas perstitit. At ubi habeat discipulorum sensus exigitur, primus est in Domini confessione, qui primus erat apostolica dignitate. Qui cum dixisset: Tu es Christus Filius Dei vivi , respondit ei Jesus: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non reve tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Id est, ideo beatus es, quia te Pater meus docuit, nec te terrena opinio fefellit, sed inspiratio coelestis instruxit. Et non caro et sanguis, sed ille me tibi, cujus sum unigenitus indicavitEt ego dico tibi, id est, sicut Pater meus tibi manifestauit diuinitatem meam, ita & ego notam tibi facio excellentiam tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
remoremini: cum multo utilius multoq
sit dignͣus adbeatissimi petri apłi głiam
contemplandam aciem mentis attolle¬
tere et hunc diem potissimũ in illius ue¬
neratione celebtare: qui tam copiosis
tigationib mundatus ut cum iiulta
solus acceꝑit nichil inquenquam fine
ipsuis participatione transient. Uer¬
bum cnim caro faccum iam habitabat
in nobis: et adhumanum genus repa¬
randum totum se. rp̃c impenderat.
Nichil indispositum sapientie: nichilerat
facto famulabantur elementa. angłici
sp̃c seriuebant: nec ullo modo poterat
inefficax ẽẽ sacramentũ. quod simul
ipsius deitatis unitas oꝑabatur et tri¬
nitas. Camen de toto mundo unus eli¬
gitur petrus. qui et uniuersarum gra¬
tium uocatiomi et omnib apłis cunctisq
cccłie patrib preponatur: ut quamius
inpopło di multi saccidotes fint. om̃s
tam̃ rogat petrus. quos principaliter
regit xp̃c. Magnum et mirabile dilec¬
tissimi huic uro consortium potentie

Expanded text:
remoremini, cum multo utilius multoque remoremini, cum multo utilius multoque sit dignius ad beatissimi Petri apostoli gloriam contemplandam, aciem mentis attollere, et hunc diem in illius potissimum veneratione celebrare, qui tam copiosis est mundationibus mundatus, ut cum multa solus acceperit, nihil in quemquam sine ipsius participatione transierit. Verbum caro factum, jam habitabat in nobis , et ad humanum genus reparandum, totum se Christus impenderat. Nihil indispositum sapientiae, nihil erat Famulabantur elementa, angelici spiritus serviebant, nec ullo modo poterat inefficax esse sacramentum, quod simul ipsius deitatis unitas operabatur et trinitas. Et tamen de toto mundo unus eligitur Petrus, qui et universarum gentium vocationi, et omnibus apostolis cunctisque Ecclesiae Patribus praeponatur, ut quamvis in populo Dei multi sacerdotes, omnes tamen regat Petrus, quos principaliter regit Christus. Magnum et mirabile, dilectissimi, huic, viro consortium potentiae
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes cnim in xp̃o regencratos crucis
signum effecit reges. sc̃ĩ uero sp̃c unctio
consecrat saccrdotes: ut preter itam spe¬
cialem nr̃i ministitii seruitutẽ uniuer¬
si sp̃uales xp̃iam agnoscant se regii ge¬
neris et officii c̃e consortes sacerdotalis.
Quid enim tam regium quam subdi¬
tum deo animum corꝑis cẽ rectorem:
Et quid tam sacerdotale quam uouere¬
deo conscientiam puram et immacłatas
hostias pietatis dealtari cordis offerẽ. Qd̃
cum oninib ꝑgr̃am dei cominune sit
factum: religiosum nob̾. atq laudabile
eccł̃ie corꝑe apłi petri celebretur ponti¬
ficii sacramentũ: nobis tamen ẽ speciali¬
us gaudendum. quod effusum bene¬
dictionis unguentum copiosuis in suꝑi¬
ora ꝓsturit. et non partuis in infetiora
descendit. Cum itaq dilectissimi de con¬
sortio istuis munctis magna sit matetia
communium gaudiorum uetior tam̃¬
nobis et excellentior erit causa letandi di
si non uiur̃e humilitatis consideratione

Expanded text:
Omnes enim in Christo regeneratos, crucis signum efficit reges, sancti vero spiritus vnctio consecrat sacerdotes, vt præter istam specialem ministerij nostri seruitutem, vniuersi spirituales Christiani agnoscant se regij generis & officij esse consortes sacerdQuid enim tam regium, quam subditum Deo animum corporis esse rectorem? Et quid tam sacerdotale, quam vovere conscientiam puram, et immaculatas hostias pietatis de altari cordis offerre? Quod cum omnibus per gratiam Dei commune sit factum, religiosum nobis atque laudabileEcclesiae corpore, apostolici celebretur pontificii sacramentum, nobis tamen est specialius gaudendum, quod effusum benedictionis unguentum copiosius in superiora profluxit, et non parcius in inferiora descendit. Cum itaque, dilectissimi, de consortio istius muneris, magna sit materia communium gaudiorum, verior tamen et excellentior erit causa laetandi, si non in nostrae humilitatis consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
ftstiuatione et obligationis an ut quan¬
titius romam rediret intercuctione di¬
ixit. S antequam missi eum adissent
trium dierũ iam confecto itinere dun
idem uir dñi gregorius ut iter agentib
moris ẽ circa sextam horam in quodam
prato sociis quibdam quiescentibus
aliis autẽ illi assistentib uel quib
itb necessariis occupati: s sederet et
legtt uenit ad cũ locusta: et dans
saltũ pagine quam ꝑcurrebat inse¬
dit. Cerneusq eam beatus gregoruis
timi mansuete loco. quo ad sederat

Expanded text:
atione, et obligationis ut quantocius Romam rediret interdictione, direxit. 20. Sed antequam missi eum adissent, trium dierum jam confecto itinere, dum idem vir domini, Gregorius, ut iter agentibus moris est, circa sextam horam in quodam prato sociis quibusdam quiescentibus, aliis autem assistentibus vel quibusque rebus necessariis occupatis sederet et legeret, venit ad eum locusta, et dans saltum paginae quam percurrebat, insedit. Cernensque eam beatus Gregorius tam mansuete loco quo assedera
Abbreviated transcription (Latin):
abitinentia tauta ciborũ. sedulitas ora¬
tionum. et ieuiniorum studiositas tã
cho lacessitus uix subsistere ꝓculdu¬
bio uideretur. Nam cum quodam
tempore uicisionẽ uitalium quam
brisq angustus ꝑhorarum momenta
ad exitum ꝓpinquaret: ac nisi eum
frẽs frequeut̃ cibo reficerent uitalis
ei sp̃s funditus uitercipit iuderetur:
paschalis suꝑuenit dies. Et dum sa¬
cratissimo sabbato in quo omnes etiã
pariuili pueti ieuinant ipse ieui¬
nare non posset: cepit plus merore
quam infirmitate deficere. Mox accer¬
sito uiro scĩssimo elcutherio dudum
penes spoletum multis ꝓposito. tunc
ucro eiusde sui monastetii monacho
a quo iudlicet audierat fuisse mor
tuum suscitatũ: oratoriũ pecut: seseq
cum lacrimis ut saltẽ die illo adicui¬
nandum sibi uirtus daretur morati¬
oñẽ dedit. Et post paululum comple¬
ta oratione disgressus tautã uirtu¬
tẽ suum stomachiun ꝑcepisse cogno¬
funditus tollcretur. Cepit secum mi¬
rari quis cẽt quis fucrit: et cum ad

Expanded text:
abstinentia tanta ciborum, sedulitas oraum et jejuniorum, studiositas tam cho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam brisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate deficere . 8. Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat mortuum fuisse suscitatum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognofunditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
retineretur et mente. Cande cũ et¬
purentum iam dudum obitu liberam
disponendarum suarum rerum haberet
facultatem: quod mente prius gestabat
apperuit. Quodq iam indiuinis merue¬
at optutib. hiunanis etiam usib osten¬
dit. Mox et enim cuncta que habere po¬
tebat ad pietatis opiis distribuit: ut xp̃o
ꝓnobis factum egenim egens ipse seque¬
atur. Sex deniq uisilia monasteria cons¬
ios aggregauit. Septimum uero intra
urbis huius muros instituit: in quo et
ipse post modum regulati tramite mul¬
tis sibi sociatis fr̃ib sub abbatis imꝑio mn¬
litauit. Quib monasteriis tantum de
tedditib prediorum delegauit: quantũ
posset illic commorantib ad cotidianũ
uictum sufficere. Reliqua uero cum oñu
domius presidio uendidit: ac pauꝑibus
crogauit. Nobilitatẽq illam quã ad scło
uidebatur habere: totam adnanciscen
textu ac geminis micautib solitus erat
purbem ꝓcedere trabcatus. post uili con¬

Expanded text:
retineretur et mente. Tandem cum retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria consros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praediorum suorum delegavit, quantum posset illic commorantibus ad quotidianum victum sufficere; reliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscente serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili con
Abbreviated transcription (Latin):
uera iugilauit sibi: drm dius mhe¬
rendo preceptis laitaibiliter uixit. ui¬
gilauit et fidelib populis: dum docta¬
ne affluentis inguio. eis quo tramite
scelestia scanderent patefecit. Discipli¬
nis uero liberalib hoc ẽ grauimatica
rethorica. dialectica. ita apuetitia est in¬
turum iam studium adherete scilicet
potuisset auditu ꝑcipere non segnitet
obliuioni tradere. S tenaci potuis
memorie commendare. Hauriebatq
iam tunc sitibundo doctrine fui¬
cnta pectore: que post congruenti
tempore mellito gutture erntuaret
hic mnanius adolescentie inquib solet
cepit deuotus cxistere: et ad suꝑue iu
te patriam totis desiderus anhelare.
S diun dui longeq conuersationis
grãm differret. et postquam celelli
ẽ afflatus desiderio scłari habitu con¬
tegi melius putaret uelletq presc¬
ti mundo quasi speciedenus deseriuuit.
ceperunt multa contra eũ creiusdem
mundi cura succrescere: ut mes non
um specie s ut ipse de se assetuũ

Expanded text:
vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est grammatica, rhetorica, dialectica, ita a puero est inte maturum jam studium: adhaerere scilicet potuisset auditu percipere, non segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture eructaret. Hic in annis adolescentiae in quibus solet coepit devotus existere, et ad supernae vitae patriam totis desideriis anhelare. 3. Sed dum diu longeque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit
Abbreviated transcription (Latin):
uiquit non ꝓgressius nos iter ceptũ
uccie ꝓtendere. Utriuntam̃ surgite et
iuincita sterutte: ut quantum quoͣ ten¬
dimus ꝓperemus. Dum autẽ hinc mu¬
tuo confabulaientur et secum querereut:
ꝑuenerunt missi apłici equins sudan¬
antib et ad modum fatigatis. Statĩq
lli cum magna celeritate. epłami

Expanded text:
nos iter coeptum licere protendere. Verumtamen surgite, et jumenta sternite, ut quantum licuerit quo tendimus properemus. Dum autem hinc mutuo confabularentur, et secum quaererent, pervenerunt missi apostolici equis sudantibus et admodum fatigatis, statimque illi cum magna celeritate epi
Abbreviated transcription (Latin):
cutunispectus. In quo abbatis officio
texit ꝑquinq annos congregationẽ
sibi commissam. felicit̃q gubernauit.
Et quia tanti meriti fama sepulta
non latuit. s felicib penius cuncta
ꝑuolans occupauit: contigit andega¬

Expanded text:
circumspectus. In quo abbatis officio circumspectus. In quo abbatis officio rexit per quinque annos congregationem sibi commissam, feliciterque gubernavit. 9. Et quia tanti meriti fama sepulta non latuit, sed felicibus pennis cuncta pervolans occupavit, contigit e
Abbreviated transcription (Latin):
pluuialis hẏmber effudit: ut ipsa do¬
inus nec sua cecta defenderet. Cum
ergo premagnitudine pluuie casa
ꝓcampo constaret. madefactis omnib
qui codem loco tenebuntur hospitio.
solum beatum albitum dunc hymb̾
tangere expauit: quia ubi flamman¬
fidei sensit ne iiuriam faceret se gut¬
ta detorsit. Quo comꝑto conscientie
scĩtas que celabatur annis. innotuit¬
meritis: eoquod inflore adolescentie
uirtutis odore fraglaret. De hinc celes¬
tib donis cum etate crescentib anuo¬
cum cutiter triguita et quinq mo¬
nasteru rector et pius pater eligitur:
quippe qui suo splendore adse traxe¬
tat dignitatẽ. Interea sub magistri
censura congregationis discipliua uer¬
nabat: ubi seueritate districta. licentia
peccandi perierat. feruelut ergo picta¬
tis intuitus: cxultabat psallendi concen¬
tus. Choruscabat uter fres obedientie
tadus: precellebat sc̃ẽ katitatis ornatus
Quia sicut erat aduitia cradicanda
sollicitus. ita ad inserenda dona celestia

Expanded text:
 ut ipsam domum nec sua tecta defenderent. Cum ergo prae magnitudine pluviae casa pro campo constaret, madefactis omnibus, qui in eodem loco tenebantur hospitio, solum beatum Albinum tunc imber tangere expavit, quia ubi flammfidei sensit, ne injuriam faceret, se gutta detorsit. Quo comperto, conscientiae sanctitas, quae celabatur in annis, innotuitmeritis, eo quod in flore adolescentiae virtutis odore fragraret. 8. Dehinc coelestibus donis cum aetate crescentibus, annorum circiter triginta et quinque monasterii rector et pius pater eligitur, quippe qui suo splendore ad se traxerat dignitatem. Interea sub magistri censura congregationis disciplina vernabat, ubi, severitate districta, licentia peccandi perierat. Fervebat ergo pietatis intuitus, exsultabat psallendi concentus, coruscabat inter fratres obedientiae radius, praecellebat sanctae charitatis ornatus, quia sicut erat erenda dona coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
tanta animi humilitate dño placitu¬
tus se subdidit: ut salua moeum ho¬
nestate. nichil sibi de ingenuitags pri-¬
uilegio uindicaret. Ubi quẽ origo li¬
berum genuit famulum uoluntas ad¬
dixit: intelligens magis ẽẽ laudabile
ut amore xp̃i nobilitas inclinaret. qd̃
erat. quam cum fasti quereret appare¬
re quod non erat. Proficibat deniq
ultra se semper ascendens. ut meritis
non solum reliquos uinceret: s edonu¬
to corꝑe de scipso potus triumpharet
Quis enim expediet quam fucrit in
iciumorum partitate precipiius. inui¬
giliarum delectatione ꝓpensus: in oratio¬
ne assidiutatẽ laudabilis: in miseratio¬
uis oꝑe singularis. ut et hostem qui
sibi repugnabut ȩxtiugueret. et uncle
se solum affigeret cunctis spes maxine
subueniret: Erat enim ad oberliendũ
ꝓmptus. ad uicia calcanda inaturus.
ita ut impso iuuemili tiricino iam

Expanded text:
no placiturus se subdidit, ut salva morum honestate nihil sibi de ingenuitatis privilegio vindicaret, ubi quem origo liberum genuit famulum voluntas addixit, intellegens magis esse laudabile, ut amore Christi nobilitas inclinaret quod erat quam cum fastu quaereret apparere quod non erat. 14 Proficiebat denique sus, ita ut ultra se semper ascendens meritis non reliquos vinceret, sed edomito corpore de se ipso potius triumpharet. 15 Quis enim expediet, quam fuerit in ieiuniorum parcitate praecipuus, in vigiliarum delectatione propensus, in orationis assiduitate laudabilis, in miserationis opere singularis, ut et hostem qui sibi repugnabat extingueret et unde se solus affligeret cunctis spes maxima subveniret? 16 Erat enim ad oboediendum promptus, ad vitia calcanda maturus, ita ut in ipso iuvenili
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes. Igitur inciuitate andega¬
ua cum ci quedam mulier grata
nomine s debilitate contracta. manus
ingrata neruis stupescentibꝰ occurriss¬
set: signum crucis suꝑ infirmam
dexteram fecit. Hinc premortue pal¬
me prius se uiuax tepor infudit.
Item sequenti die inipso loco ut abeo

Expanded text:
irtutes. 10. Igitur in civitate Andegava, cum ei quaedam mulier, Grata nomine, sed debilitate contractae manus ingrata, nervis stupescentibus occurrisset, signum crucis super infirmam dexteram fecit. Hinc praemortuae palmae prius se vivax tepor infudit; item sequenti die in ipso loco, ut ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
uiti uiuenes satyrus et
laturninus duo frẽs reuocatiis et felici¬
tas soror eus. et ꝑpetua que erat de
nobili gcnere: ⁊ habebat patrẽ et ma¬
trẽ. et duos frẽs et filium ad manullã¬

Expanded text:
i sunt Satyrus et Saturninus fratres, Reuocatus et Felicitas soror eius et Perpetua genere nobilis habens patrem et matrem et duos fratres et filium ad mamilla
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo de epła pauly adromanos:
octo uersus quos ip̃se dediuersis psal¬
mis. et ysaia ꝓpħͣa conteruerat adiec¬
ti sunt. Quorum primus ͤ sepulchrũ
patens ẽ guttur eorum: linguis suis¬
di ante ocłos eorũ. Hec autẽ que dixi
non solum ebraica uetitas et emendatior
septuaguita interp̃tum editio uerũ
aꝑta quoq ratio comꝓbat: cum inco¬
dem centesimo octauo psalmo. excep¬
tis his uersiculis triguita sinit maledie¬
tiones in iudam scariothen illate uuita
numerum argenteorum quib uencde
ẽ. Constitues suꝑ eum peccatorẽ. Extic¬
ma uero hec et oꝑiantur sicrit displo¬
ide confusione sua. Oportet ergo ex

Expanded text:
psalmo de Epistola Pauli ad Romanos, psalmo de Epistola Pauli ad Romanos, octo versus quos ipse de universis psalmis et Isaia propheta contexerat adjecti sunt. Quorum primus est: Sepulcrum patens est guttur eorum. Dei ante oculos eorum. Haec enim quae dixi, non solum Hebraica veritas, et emendatior septuaginta Interpretum Editio, verum aperta quoque ratio comprobat, quod in eodem centesimo octavo psalmo, exceptis his versiculis, triginta sint maledictiones in Judam Scariotem illatae, juxta numerum argenteorum quibus Dominuest: Constitue super eum peccatorem. Extrema vero haec: Et operiantur sicut diploide confu
Abbreviated transcription (Latin):
inferualem cominunẽ humane con¬
uersatiouis habitationẽ ininatura et
impia morte deseruiti et nichilhomuꝰ
dum quod nequaquam iuxta uulga¬
tam editionẽ: dentio centesuno octauo
psalmo dotum destimonium ẽ sũptũ
Uerum extrema tantum pars prior
uero de sexagesimo octauo: in quo dic¬
tum ẽ. de uideis. fiat cominemoratio
eorum deserta: et intabernaculis eoꝵ
non sit qui ihabitet. Dum enum uel¬
let beatus petrus et uide abicctionem
et electionẽ mathie testimoniis affir¬
mare ꝓpheticis: uiuxit testimonium
quod de epĩtu machie specialiter et
illio quod deuideorum intquortun¬
de quorum numero etiam uidas erat
abiectione generaliter positum erat.
Quod nescio quo prmium imꝑito
emendatore ccutesimo psalmo aditũ
ẽ. Qui cum uideret hos uersculos
partter abeato petro positos suum
psalterium pariter non habuisse: cepto
putare fasaltum se habere codicem
et quod non habuerat suꝑ adicere p̃¬
sumpsit. Lodem modo tertio decuo

Expanded text:
infernalem, communem humanae coninfernalem, communem humanae conversationis habitationem immatura et impia morte deseruit, et nihilominus,dum quod nequaquam juxta Vulgatam Editionem de uno centesimo octavo psalmo totum testimonium est sumptum, verum extrema pars tantum, prior vero de sexagesimo octavo, in quo dictum est de Judaeis: Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit qui inhabitet. Dum enim vellet beatus Petrus et Judae abjectionem et electionem Matthiae testimoniis astruere propheticis, junxit testimonium quod episcopatu Matthiae specialiter, et illud quod de Judaeorum, in quorum numero etiam Judas erat, abjectione generaliter positum erat. Quod nescio a quo primum imperito emendatore centesimo octavo psalmo additum est. Qui cum videret hos versiculos pariter a beato Petro positos, suum Psalterium pariter non habuisse, putare coepit falsatum se habere Codicem, et quod non habuerat, superadjicere praesumpsit. Eodem modo tertio decimo
Abbreviated transcription (Latin):
ager sanguinis. Dignam sibi penam
traditor amens inuenit: ut udelicet
guttur quo uox ꝓditionis exierat laq̃i
nodus necaret. Dignum etiam locum
unteritus quesiuit: ut qui hominum
angelorumq dñm morti tradidetat.
celo tetreq posus quasi aeris tantum¬
modo spititib sociandus. uicta exem¬
plum achitofel et absilon qui regem
daud ꝑsecuti sunt aeris medio ꝑiret
Cui utiq sitis digno exitu mors ipsa
successit: ut uiscera que dolum ꝓcuti¬
onis conceꝑant rupta caderent. et
uacuas euoluerentur in auras. Eiius
suuilluua pene mors arrium beresi¬
archeni daminase refertur: ut quia il¬
le humanitatẽ xp̃i iste dnunitatẽ ex¬
tiuguere moliebatur ambo sicut
sensu manes iuxerat. sic quoq uen¬
tio eorium deseita: et non sit qui uiha¬
bitet inea. et ep̃atum cuis accipiat
alter. Plaui quideni funt isti uersiculi
et palam beato petro uiterpretante
erpositi: quia et uidas meritam preua¬
ricationis sue penam excepit. abicusq
inlocum suum gchennam udelicet

Expanded text:
puit medius. Dignam sibi poenam traditor amens invenit, ut videlicet guttur quo vox proditionis exierat laquei nodus necaret. Dignum etiam locum interitus quaesivit, ut qui hominum angelorumque Dominum morti tradiderat coelo terraeque perosus, quasi aeris tantummodo spiritibus sociandus, juxta exemplum Achitophel et Absalon qui regem David persecuti sunt, aeris medio periret. Cui utique satis digno exitu mors ipsa successit, ut viscera quae dolum proditionis conceperant rupta caderent, et vacuas evolverentur in auras. Cujus simillima poenae mors Arium haeresiarcham damnasse refertur, ut quia ille humanitatem Christi, iste divinitatem exstinguere moliebatur, ambo sicut sensu inanes vixerant, sic quoque ventio ejus deserta, et non sit qui inhabitet in ea, et episcopatum ejus accipiat alter. Plani quidem sunt isti versiculi, et palam beato Petro interpretante expositi, quia et Judas meritam praevaricationis suae poenam excepit, abiensque in locum suum, gehennam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
uert consũpta ẽ. Ueteris cnum erat
consuetudinis: acceptas deo uictimas
celesti igne consumi. Donec ueritas
compleretur figuram licuit exerceri.
Unde ẽ quod mathias qui aute pente¬
costen ordinatur: sorte queritur. Sep¬
tem uero diacom postea nequaquã sor
Quod siqui necessitate aliqua compul
non nisi collecto fr̃m cetu et precib ad

Expanded text:
vere consumpta est. Veteris enim erat vere consumpta est. Veteris enim erat consuetudinis acceptas Deo victimas coelestis igne consumi. Donec ergo veritas compleretur, figuram licuit exerceri. Inde est quod Matthias, qui ante Pentecosten ordinatur, sorte quaeritur; septem vero diaconi postea nequaquam sortQuod si qui necessitate aliqua compulsnon nisi collecto fratrum coetu et precibus ad