comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad suen consulio adeẽ domoo uide discedũt. Manat tota urbe runor fubios ad
celũm saudib feñt: familiam unã subisse ciuitatis onus ueiens bellum in pͥuatã
curã in pͥuata arma uersum si sinc due roboris eidem in urbe gẽtes deposcant. hee
sse. Etibii postera die arma capũt qͦ uissi erant cõueniũt. Coñs palud̾itus egredi¬
ens in uestibuso gencẽ oẽm suam istructo agmine uid̾et. Accept᷑ in medium⁊
signa fe̾n uibet nuꝙͣ ex̾cit᷑ neq minor nũo neq clarior fama et adminatiõe hoũi
ꝑ urbem incessit. Sex et. Cex misites om̃s patricii om̃s inᷤ gẽtis: quoꝵ neminẽ
ducem spernẽc egregius quibuslibet tpñb senat᷑. Ibanc un̾i familie uirib ueiẽ¬
ti ppło pestem minicances sequebat᷑ turba ꝓpͥa ałia cogͣtoꝵ sodaliũq nichil med̾i¬
ui nec spem nec cuiu̾ sed̾ inmẽsa oĩa uoluentiũ aĩo alia publica sollicitudine ex¬

Expanded text:
ad limen consulis adesse; domos inde descendunt. Manat tota urbe rumor; Fabios ad celum laudibus ferunt: familiam unam subisse civitatis honus; vehiens bellum in privatam curam, in privata arma versum. Si sunt due roboris eisse. Fabii postera die arma capiunt; quo iussi erant conueniunt. consul paludatus egrediens in uestibulo gentem omnem suam instructo agmine uidet; acceptus in medium signa ferri iubet. nunquam exercitus neque minor numero neque clarior fama et admiratione hominum per urbem incessit. sex et trecenti milites, omnes patricii, omnes unius gentis, quorum neminem ducem sperneres, egregius quibuslibet temporibus senatus, ibant, unius familiae uiribus Ueienti populo pestem minitantes. sequebatur turba propria alia cognatorum sodaliumque, nihil medium, nec spem nec curam, sed immensa omnia uoluentium animo, alia publica sollicitudine ex
Abbreviated transcription (Latin):
ea in equis int̾ cõsulem ac milicẽ comitate ac b̃nficiis ce̾tatũ est et nã quintuiᷤᷤ
eiit semior et seuicia infelix college quo is mag̃ gauderet ingenio suo effecenit
huic cante cõcordie ducis excit᷑q nõ ausi efferre seequi negari populabundũ ho¬
natu memorans/ uana fortuna belli a troci discordia domi forisq ãnũ exactum
insignẽ mayiẽ conuitia tribunitia efficiũt res maior uictoria suscepti ceͣtamĩs ꝙͣ usu
plus eĩ digͥtatis comitiis ipĩs decinctũ est patrib ex cõcilio sũmonendo quã uinum
aut plebi addicũ est aut adep̃cum patrib.

Expanded text:
ea in Aequis inter consulem ac milites comitate ac beneficiis certatum est. et natura Quinctius ea in Aequis inter consulem ac milites comitate ac beneficiis certatum est. et natura Quinctius erat lenior, et saeuitia infelix collegae quo is magis gauderet ingenio suo effecerat. huic tantae concordiae ducis exercitusque non ausi offerre se Aequi, uagari populabundum honatu memorans. uaria fortuna belli, atroci discordia domi forique annum exactum insignem maxime comitia tributa efficiunt, res maior uictoria suscepti certaminis quam usu. plus enim dignitatis comitiis ipsis detractum est patres ex concilio submouendo, quam uirium aut plebi additum est aut demptum patribus.
Abbreviated transcription (Latin):
onis dedit. Cum maxime agm e castris explicarer᷑ uolsa ut eodẽ signo ercitati
nouissimos adorunt᷑. A quib psatus ad pͥmos tumistus eo pauore signaq et
ordines curbauit ut neq imꝑia exaudiri neq insciui acies posset nemo ulluis
nisi fuge memor.Ita effuso agmine ꝑ stiugẽ corporũ armoꝵq euasere/ ut pͥus
hostis desistet sequi ꝙͣ roman fugere. Candem colletis ex dissipato cũsu milicib
cõsus cum reuocando ne quicꝙͣ stios ꝑsecut᷑ eẽt in pacato agro castin posuit. ad¬
uocataq cõcione inuect᷑ aut falso in ꝓditorẽ ex̾cicum misicaris discipline. deẜ to¬
rem signor ubi signa ubi arma eẽnt singulos rogitans inermes milices signo
amisso sigͥferos ad h cetuniones duplicianosq qui reliq̃m̃t ordines iuingis ce¬
sos secun ꝑcussit. Cerera młtitudo sorte decumus quisq ad suppliciũ lecti. Cont̃

Expanded text:
onis dedit. cum maxime agmen e castris explicaretur, Uolsci, ut eodem signo excitati, onis dedit. cum maxime agmen e castris explicaretur, Uolsci, ut eodem signo excitati, nouissimos adoriuntur. a quibus perlatus ad primos tumultus eo pauore signaque et ordines turbauit ut neque imperia exaudiri neque instrui acies posset. nemo ullius nisi fugae memor. ita effuso agmine per stragem corporum armorumque euasere ut prius hostis desisteret sequi quam Romanus fugere. tandem conlectis ex dissipato cursu militibus consul, cum reuocando nequiquam suos persecutus esset, in pacato agro castra posuit; aduocataque contione inuectus haud falso in proditorem exercitum militaris disciplinae, desertorem signorum, ubi signa, ubi arma essent singulos rogitans, inermes milites, signo amisso signiferos, ad hoc centuriones duplicariosque qui reliquerant ordines, uirgis caesos securi percussit: cetera multitudo sorte decimus quisque ad supplicium lecti. contra
Abbreviated transcription (Latin):
ut nictor iam a ualło submouẽt᷑ hostis satis appareret capi tãtũ castra tantũ¬
miłitẽ romanũ noluisse aln gaudere sua clade atq ignominia quib nihil in¬
sinct᷑ feroy appii aĩus cũ in suꝑ seiure uessot cõtionẽq aduocaret cõcimĩt ad eũ
segaci tbimniq monẽtes neuciq experm uesset imꝑium cuius uis omĩs in cõ¬
sensu obẽdientiũ eẽt negare uulgo milices se ad cõcionẽ ituros passimq exaudi
uoces postusantiũ ut castra ex uulsto agro moueant᷑ hostẽ uictorẽ pauło ante
ꝓpe in portis ac uallo fuisse ingẽtisq mali nõ suspitionẽ modo sed aꝑtã sd̃em
obu̾san ante oculos. uict᷑ tandẽ qñ quidẽ nihil p̃tͣ cp̃s noxe lucraret᷑ remissa cõ¬
cione it̾ in seꝙ̃tem diem ꝓnũtiar cũ uississet pͥma luce classico signũ ꝑfecti¬

Expanded text:
ut uictor iam a uallo submoueretur hostis, satis tamen appareret capi tantum castra ut uictor iam a uallo submoueretur hostis, satis tamen appareret capi tantum castra militem Romanum noluisse, alioqui gaudere sua clade atque ignominia. quibus nihil infractus ferox Appi animus cum insuper saeuire uellet contionemque aduocaret, concurrunt ad eum legati tribunique, monentes ne utique experiri uellet imperium, cuius uis omnis in consensu oboedientium esset; negare uolgo milites se ad contionem ituros passimque exaudiri uoces postulantium ut castra ex Uolsco agro moueantur; hostem uictorem paulo ante prope in portis ac uallo fuisse, ingentisque mali non suspicionem modo sed apertam speciem obuersari ante oculos. uictus tandem, quando quidem nihil praeter tempus noxae lucrarentur, remissa contione iter in insequentem diem pronuntiari cum iussisset, prima luce classico signum profecti
Abbreviated transcription (Latin):
unbibenit segnit᷑ otiose neglegent᷑ cõtumacit᷑ omã age̾ nec pudor nec met̾
cohenebat si cicuis agi uelłec agm tardius sedusso moede̾ si hortator oꝑis a¬
desset omẽm sua sponte motũ remiccẽ industriã p̃senti uult̃ dimiccẽ cacite
quiaͣ acerbitute ꝓmpca nihiłiã cum misicib agere a cẽtunonib cõmptum
cicitũ dicẽ crib̾unos plebis cauissans int̾dum ec uoserones uocare. ⁊ lihił eoꝵ
uolsai nesciebant instabant q eo mag̃ sperãtes ĩdẽ cẽtam̃ aĩoꝵ adu̾sus appiũ
hiturũ excitũ romanũ qd̾ aduersus fabiũ cõsulem huisset. Cecenĩ multo appio
quã fab̾io uiosentio fuit nõ eĩuĩcẽ cãcũ noluit ut fabian ex̾cit᷑ sed uĩci uoluit
ꝓduct᷑ i aciem curpi fuga petit castiu nec ance restitit ꝙͣ signa infẽntẽ iuilscũ
miim̃tis udit fedãq excremi agmĩs cedẽ. Tũ exp̃ssa uis ad pugnandum

Expanded text:
imbiberant. segniter , otiose, neglegenter, contumaciter omnia agere; nec pudor nec metus imbiberant. segniter , otiose, neglegenter, contumaciter omnia agere; nec pudor nec metus coercebat; si citius agi vellet agmen, tardius sedulo incedere; si adhortator operis adesset, omnes sua sponte motam remittere industriam; praesenti voltus demittere, tacite am cum militibus agere; a centurionibus corruptum exercitum dicere; tribunos plebei cauillans interdum et Uolerones uocare. nihil eorum Uolsci nesciebant, instabantque eo magis, sperantes idem certamen animorum aduersus Appium habiturum exercitum Romanum quod aduersus Fabium consulem habuisset. ceterum multo Appio quam Fabio uiolentior fuit; non enim uincere tantum noluit, ut Fabianus exercitus, sed uinci uoluit. productus in aciem turpi fuga petit castra, nec ante restitit quam signa inferentem Uolscum munimentis uidit foedamque extremi agminis caedem. tum expressa uis ad pugnandum,
Abbreviated transcription (Latin):
metun saccomõte ac cepte sũc. Uictus cam̃ ꝑatiũ cõsensu quieuit. sex silencio ꝑfẽt¬
quã miũ eubunitis comitiis cibati cabuni sũt numero etiã addico tres ꝑ inde ac
dũo antea fuent s iso auctor est. Nominas qͦ tibunos. ꝙ̃. siccium .s numitanũ¬
na sinelem̃t cigios ut siqua secessio plebis fieree ad se receptũ habet̃. ¶Cõposi/¬
no dem reb castra retromouẽ ap̃ csaudius iniulscos missus qͥncio equi ꝓuĩ¬
tia cunit eadẽ imilitia senitia aponi que domi ẽẽ libeno qd̾ suñ cribunitiis iuĩ
calis eint odisse psebe płusꝙͣ pat̾no od̾io qd̾ se uictũ ab̾ ea se unico cõsule obiecto
adusus cibuniciã pocestate płatã legem eẽ quã minore conatu nequaꝙͣ  tãta pa¬
tiũ spe se pores ĩpedienĩt cõsufes hec ua indignatioꝵ ferocem auĩm ad uexandũ
seuo ipio exatũ saimusabat nec ussa ui doman pocerat. Tantũ certam̃ animis

Expanded text:
quam in Sacro monte acceptae sint. victus tamen patrum cotur. tum primum tributis comitiis creati tribuni sunt. numero etiam additos tres, perinde ac duo antea fuerint, Piso auctor est. nominat quoque tribunos, Cn. Siccium , L. Numituastauerant agros ut si qua secessio plebis fieret ad se receptum haberet; compositis deinde rebus castra retro mouere. Ap. Claudius in Uolscos missus, Quinctio Aequi prouincia euenit. eadem in militia saeuitia Appi quae domi esse, liberior quod sine tribuniciis io: se uictum ab ea; se unico consule electo aduersus tribuniciam potestatem perlatam legem esse, quam minore conatu, nequaquam tanta patrum spe, priores impedierint consules. haec ira indignatioque ferocem animum ad uexandum saevo imperio exercitum stimulabat. nec ulla vi domari poterat, tantum certamen animis
Abbreviated transcription (Latin):
ui munc̃ fiĩas uanassent ⁊ quo mag spatio int̾posico ab impetu ad cõsustandum
aduarabant᷑ eo plus ad honebane aceͣtatione animi a deo ut quintio giĩs agent
a d uid opa nutigata discoid̾ia eẽt.: Ab appio petit᷑ ut canca cõsularẽ maiestacem
od ueelle quara en cõcor di cuiitate posset dum cribuni coñs qr ad se quisq omã¬

Expanded text:
ue ira in vicem sententias variassent, quo magis spatio interposito ab impetu ad consultandum ue ira in vicem sententias variassent, quo magis spatio interposito ab impetu ad consultandum avocabantur, eo plus abhorrebant a certatione animi, adeo ut Quinctio gratias agerent, quod eius opera mitigata discordia esset. ab Appio petitur ut tantam consularem maiestatem esse vellet quanta esse in concordi civitate posset: dum tribuni consulesque ad se quisque om
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ si uob̃ indet᷑ discedice quintes facile et cõcentĩ de uire disserendo ꝑcurbare
secorium pocerat. Ardens igic̾ ira tribunꝰ iuacorẽ mniccit ad cõsusem. Consuł sicro¬
ec cõtio om̃is atror cohorta ꝓ tribuno ĩ cõsułem eẽt et cocu̾sus houm in fom̃ ox cõ¬
ta urbe cõcitate multitudinis fieret. Substinebat tam̃ appius ꝑtinatia cãtam
cẽpestatẽ ce̾tatũq haud in cruento p̃lio foret in quincius consuł alt̾ cõsulanb
negõ daco ut collegã nisi alit̾ nõ possẽt deforo adducerẽt: Ipẽ nũc plebẽ seuien
cem p̃cib lenisser nuc̃ orasset crbunos ut cõaliũ dimicterẽt darent ir spatiũ
nõ iũ suam illis tp̃s adep̾curũ s cõsiliũ iuirib addicurũ et patres in ppłi et con¬
sulem in patrũ fore pocestate. ¶ Egre sedita ab quincio plebs młto egnus con¬
sul alc̃ a pacrib dimisso tandẽ cõalio plebis senatũ cõsules hñc. ubi cum cimo atq

Expanded text:
catur: si vobis videtur, discedite, Quirites. facile contemptim de iure disserendo perturbare Laetorium poterat. ardens igitur ira tribunus viatorem mittit ad consulem, consul lictois atrox coorta pro tribuno in consulem esset, et concursus hominum in forum ex tota urbe concitatae multitudinis fieret. sustinebat tamen Appius pertinacia tantam tempestatem; certatumque haud incruento proelio foret, ni Quinctius, consul alter, consularibus negotio dato ut collegam vi, si aliter non possent, de forotem precibus lenisset, nunc orasset tribunos ut concilium dimitterent: darent irae spatium; non vim suam illis tempus adempturum, sed consilium viribus additurum, et patres in populi et consulem in patrum fore potestate. aegre sedata ab Quinctio plebs, multo aegrius consul alter a patribus. dimisso tandem concilio plebis senatum consules habent. ubi cum timor atq
Abbreviated transcription (Latin):
a tribunis in cõsulem au̾terãt. Atrox certam̃ aderat ni fabius cõsilio neutri pã¬
ci acerbõ iem expedisset .l. quintii ductu et auspicio agn capti pͥore ãno aliꝙͣ cũ
a uosscis ẽẽ autium ꝓpinquam oportunã et mantunã urbem cosoniã dedua pos¬
se ita sm̃ q̃relis possessorũ plebem in agros ituiã aiuitatẽ in cõcoͣdia fore. hec sẽ¬
tencia accepta est triũ iuros agro dando ereat. C. quintiũ.A uerginiũ .p. furi¬
um uissi noĩa dare qui agrũ accipẽ uellent fecit statĩ ut fic fastidiũ copia a¬
deoq pauci noia dede ut ad expsendum numenĩ cosoni uulsci adderẽt᷑. Coteni
multcudo poscere rome agiũ masle quã alibi accipere. Equi a.q. fabio is eo cum

Expanded text:
a tribunis in consulem auerterant. atrox certamen aderat, ni Fabius consilio neutri para tribunis in consulem auerterant. atrox certamen aderat, ni Fabius consilio neutri parti acerbo rem expedisset: T. Quincti ductu et auspicio agri captum priore anno aliquantum a Uolscis esse; Antium, propinquam opportunam et maritimam urbem, coloniam deduci posse; ita sine querellis possessorum plebem in agros ituram, ciuitatem in concordia fore. haec sententia accepta est. triumuiros agro dando creat T. Quinctium A. Uerginium P. Furium ; iussi nomina dare qui agrum accipere uellent. fecit statim, ut fit, fastidium copia adeoque pauci nomina dedere ut ad explendum numerum coloni Uolsci adderentur; cetera multitudo poscere Romae agrum malle quam alibi accipere. Aequi a Q. Fabio —is eo cum
Abbreviated transcription (Latin):
Effusoq cu̾su pene agmine uno fugientes seꝙ̃cesq castris inade̾. In eo pauore
castra capuĩt᷑. Qui uulscor effugẽ potuenĩt antiũ petũc anciuĩ et roman̾
excit᷑ duct᷑ paucos cucũfessum dies dedit᷑ nulla oppugnãtiũ noua ui sed qd̾ iã
uide ab infelia pugna castrisq amissis cecideĩt animi.
Ntio capto citus cmi sius et.q. fabius coñs fuĩt
hic erat fabius quintus qui un excic̃te ad cremerã gẽtis
suꝑfuerait. iã pͥore cõsulatu emilus dandi agri plebi fuenit
erexerãt et cribuni rẽ cõtra coñs sepe cẽptatã aduicore utiq
Aconsule obtineri posse rati suscipuĩt et cõsul manebat in sẽ¬
cencia sua.Possessores et magna ꝑs pacrũ tribumtiis se iacran actionibus
pͥncipẽ ciuitatis er sargiendo de alieno połarem fien querẽtes coti inuidiam ir

Expanded text:
effusoque cursu paene agmine uno fugientes sequentesque castris incidere. in eo pauore effusoque cursu paene agmine uno fugientes sequentesque castris incidere. in eo pauore castra capiuntur: qui Uolscorum effugere potuerunt, Antium petunt. Antium et Romanus exercitus ductus. paucos circumsessum dies deditur, nulla oppugnantium nova vi, sed quod iam inde ab infelici pugna castrisque amissis ceciderant animi.ntio capto, T. Aemilius et Q. Fabius consules fiunt. hic erat Fabius qui unus exstinctae ad Cremeram genti superfuerat. iam priore consulatu Aemilius dandi agri plebi fuerat erexerant, et tribuni, rem contra consules saepe temptatam adiutore utique consule obtineri posse rati, suscipiunt, et consul manebat in sententia sua. possessores et magna pars patrum, tribuniciis se iactare actionibus principem ciuitatis et largiendo de alieno popularem fieri querentes, totius inuidiam rei
Abbreviated transcription (Latin):
post pͥncipia incegnis ordinib cutus receptus fuit. ¶ Consul ub̃i ad iniquũ socũ
uentum est sistit aciem miles egre tenen clamare et poscere ut ꝑculsis instare
siceat. Ferocius agũt equites circũfusi duci uociferant᷑ se ance signa itaros. Dũ
cuc̃tat᷑ cons̃ uiͬtute milicũ fret᷑ soco paiuĩ fidens cõcsamauit se ituros clamorẽq reᷤᷤ
est secuta fixis in tra pilis quo seuiores ardua euaderẽt/ cursu subeũt. uulscus
effusis ad pͥmũ imperũ missilib celis saxa abiacẽtia ped̾ib ingerit in sube¬
unces. Turbacosq ictib crebris urget ex suꝑiore loco. Sic ꝓpe oneratũ est sim¬
stium romanis cornu ni referẽtib iã gradum coñs increpando simł cemĩtacẽ
nouato cõmouent aciem. Tum rursus ĩpetu capto enicunt᷑ atq exuperant
iniquitatẽ soci.Iam ꝓpe erat ut ĩsũmũ cliui uigum euade̾nt. Cum cerga dede¬

Expanded text:
post principia integris ordinibus tutus receptus fuit. consul ubi ad iniquum locum post principia integris ordinibus tutus receptus fuit. consul ubi ad iniquum locum uentum est, sistit aciem. miles aegre teneri, clamare et poscere ut perculsis instare liceat. ferocius agunt equites; circumfusi duci uociferantur se ante signa ituros. dum cunctatur consul uirtute militum fretus, loco parum fidens, conclamant se ituros clamoremque res est secuta. fixis in terram pilis quo leuiores ardua euaderent, cursu subeunt. Uolscus effusis ad primum impetum missilibus telis, saxa obiacentia pedibus ingerit in subeuntes, turbatosque ictibus crebris urget ex superiore loco. sic prope oneratum est sinistrum Romanis cornu, ni referentibus iam gradum consul increpando simul temeritatem, nouato commouent aciem; tum rursus impetu capto enituntur atque exsuperant iniquitatem loci. iam prope erat ut in summum cliui iugum euaderent cum terga
Abbreviated transcription (Latin):
cans sisenfinc romanos nocte hicuros. Itaq cc̾ia fere uigilia ad castra oppugnãda
ueniunt. Quĩtuis sedato tumultu quẽ tĩor subit᷑ exsciuerat cum mane᷑ intentoniᷤᷤ
quietũ misicẽ uississer: hernicorũ cohortẽ instationẽ dediicit. Cornicles cibicinesꝙ
couis ĩxsicos canẽ ante uallum iuber solliatũq hostem ad lacem cenẽ. Reliquum
natis a deo tranquissa om̃ia in castas fuere uc sop̃ni quoq romanis copia eẽc
uolsoos spẽs armacoꝵ pedicũ quos et plures eẽ. et romanos pucabant fremit᷑
hunit᷑ q equoꝵ qui et insuero sẽdence equite ec insuꝑ aureas agitãte sonicu
seuiebant intencos uelut ad imperũ hostium tenuit. ubi illuxit romonꝰ inceger
satiat᷑ q sop̃no ꝓductus in aciẽm fessum scando et uigiliis uolscum pͥmo ĩpetu
porculit quãꝙͣ cessere mag̃ ꝙͣ pussi hostes sũt quia ab cergo erant cliui in qͦs

Expanded text:
tans si senserint Romanos nocte abituros. itaque tertia fere uigilia ad castra oppugnanda tans si senserint Romanos nocte abituros. itaque tertia fere uigilia ad castra oppugnanda ueniunt. Quinctius sedato tumultu quem terror subitus exciuerat, cum manere in tentoriis quietum militem iussisset, Hernicorum cohortem in stationem educit, cornicines tubicinesque in equos impositos canere ante uallum iubet sollicitumque hostem ad lucem tenere. reliquum noctis adeo tranquilla omnia in castris fuere ut somni quoque Romanis copia esset. Uolscos species armatorum peditum, quos et plures esse et Romanos putabant, fremitus hinnitusque equorum, qui et insueto sedente equite et insuper aures agitante sonitu saeuiebant, intentos uelut ad impetum hostium tenuit. ubi inluxit, Romanus integer satiatusque somno productus in aciem fessum stando et uigiliis Uolscum primo impetu perculit; quamquam cessere magis quam pulsi hostes sunt, quia ab tergo erant cliui in quos
Abbreviated transcription (Latin):
egere. Quos ẜuilius coñs in festo eycitu insecut̃ ip̃m quidẽ agm̃ adipisai equis locis
nõ potuit ppłationẽ adeo effuse fect ut niħis belło intactũ relinquet᷑ młcipliciq
capta preda rediret. ¶ Est in uolscis res.p̃. eggie gesta tũ ducis tũ militum oꝑa
pͥmũ a equo cãpo signis cossatis pugnatũ ingenci cede utrũq płimũ sanguine et
roniani quia pancitas dap̃no sentiendo ꝓprior eint gradum recubissent n salubr
mendacio consul fugẽ hostes ab cornu altõ cdãmitans concitasset etiã Imperufc̃o
dum se putãt iũci uicere. Coñs metuens ue nimis stando rouocaret certam̃ sigͦ
receptu dedit. Inc̾cessere pauci dies uelud tacitis induciis utͥnq quiece supta ꝑ
quos ingens ius hoĩum ex oĩb uolscs equieq ppłis in castra uenit haud dubĩ¬

Expanded text:
egere. quos Seruilius consul infesto exercitu insecutus ipsum quidem agmen adipisci aequis locis egere. quos Seruilius consul infesto exercitu insecutus ipsum quidem agmen adipisci aequis locis non potuit, populationem adeo effuse fecit, ut nihil bello intactum relinquerent multiplicique capta praeda rediret. et in Uolscis res publica egregie gesta cum ducis tum militum opera. primum aequo campo signis conlatis pugnatum, ingenti caede utrimque, plurimo sanguine; et Romani, quia paucitas damno sentiendo propior erat, gradum rettulissent, ni salubri mendacio consul fugere hostes ab cornu altero clamitans concitasset aciem. impetu facto dum se putant uincere uicere. consul metuens ne nimis instando renouaret certamen, signum receptui dedit. intercessere pauci dies, uelut tacitis indutiis utrimque quiete sumpta, per quos ingens uis hominum ex omnibus Uolscis Aequisque populis in castra uenit, haud dubi
Abbreviated transcription (Latin):
oppugnare nõ ausus cenonẽ aliud orpidũ nequaꝙͣ cã opusentũ ab antiatib cepit
dum equi uolsciq tomanos ex̾cit᷑ cenent sabmi usq ad portas urbis populantes
incessere dem̃ ĩi paucis pose dieb ab duob excitib utruq ꝑ irum cõsule ingresso
infini plus dãudium quã intuserãt accepenĩt. ¶ Extremo anni pacis aliꝗd fuit
sed ut semꝑ alias solliace pacis ce̾tamine patrũ et plebis. Inita plebs int̾ esse cõsui¬
sarib comitiis nosuit ꝑ patres clientesq patrũ coñs creati sũt .p̃. quintuis. R. ẜui¬
suis sumilem ãnum p̾on coñs habent sediciosa initia. ¶Bello deñ ext̾no crãquilla
Sabini cristiminos cãpos citato agmine transgssi cũ cedes et incendia curũ anienẽ
flum̃ fecssent a porta ꝓpe coslina menib q pulsi ingẽres tam̃ p̃das hoiũm peconĩq

Expanded text:
oppugnare non ausus Caenonem, aliud oppidum nequaquam tam opulentum, ab Antiatibus cepit. oppugnare non ausus Caenonem, aliud oppidum nequaquam tam opulentum, ab Antiatibus cepit. dum Aequi Uolscique Romanos exercitus tenent, Sabini usque ad portas urbis populantes incessere. deinde ipsi paucis post diebus ab duobus exercitibus, utroque per iram consule ingresso in fines, plus cladium quam intulerant acceperunt. extremo anno pacis aliquid fuit, sed, ut semper alias, sollicitae pacis certamine patrum et plebis. irata plebs interesse consularibus comitiis noluit; per patres clientesque patrum consules creati T. Quinctius Q. Seruilius . similem annum priori consules habent, seditiosa initia, bello deinde externo tranquilla. Sabini Crustuminos campos citato agmine transgressi cum caedes et incendia circum Anienem flumen fecissent, a porta prope Collina moenibusque pulsi ingentes tamen praedas hominum pecorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ais cosuli uisum cũr ꝓuicto resinquec hostem incegro inde decendeus.Inc hec bella
manence discordia besso donu cõsuses titus numituis priscus .a. uerginus facti non
uscmuidefut᷑ sacura psebes disationẽ agnine segis ustimaꝙ uis parubut᷑ cũ uulscos
ades fumo ex incendiis uilsaꝵ fugaq agstium cognitum est ea ros maturã iam sedi¬
cionem ac ꝓpe eñpentem rep̾ssic. Cõsules coacti exompso ab senatu ad bessum educ¬
ca exuroe nuuẽtute tiñ quisliorem cereiñ plebem fecenĩt et hostes quidem nihil ali¬
ud ꝙ pfusis uano timore romanis ato agmine a beut̃. Numituis ancium ad u̾sus
uosstos uergiius ꝯrͣ equos ꝓfecc̃. Ibi ex inisidiis ꝓpe magna accepta clade urtui
misitũ rem ꝓsapsam negligẽtia cõsusis resticuit. melius in uolscis imperatũ est fusi
pͥmo p̾sio hostes fugaq in urbem antium ut cã res eine opulentissimã acti quã coñs

Expanded text:
tis consuli uisum cur pro uicto relinqueret hostem, integro inde decedens bello. inter haec bella tis consuli uisum cur pro uicto relinqueret hostem, integro inde decedens bello. inter haec bella manente discordia domi, consules T. Numicius Priscus A. Uerginius facti. non ultra uidebatur latura plebes dilationem agrariae legis, ultimaque uis parabatur, cum Uolscos adesse fumo ex incendiis uillarum fugaque agrestium cognitum est. ea res maturam iam seditionem ac prope erumpentem repressit. consules coacti extemplo ab senatu ad bellum educta ex urbe iuuentute tranquilliorem ceteram plebem fecerunt. et hostes quidem nihil aliud quam perfusis uano timore Romanis citato agmine abeunt: Numicius Antium aduersus Uolscos, Uerginius contra Aequos profectus. ibi ex insidiis prope magna accepta clade uirtus militum rem prolapsam neglegentia consulis restituit. melius in Uolscis imperatum est; fusi primo proelio hostes fugaque in urbem Antium, ut tum res erant opulentissimam, acti. quam consul
Abbreviated transcription (Latin):
oc saudacionẽ tã equis aurb mortui andiuit quã uiui accusationem audienit. et exe¬
quias fieꝙ̃s celebinuit. ¶ Eodem anno ualen cõsus cum excitu in equos ꝓfectus
cum hostẽ ad p̃lium elicẽ nõ posset custri oppugnare est adorcus. ꝓhibuit feda¬
tempestus cumn grand̃ine ac tonitub cclo deiecea admiritionẽ deĩ aux̃ signo re¬
ce ptresdaito tra quissa serentas redd̾ita ut nesut numine aliquo defensa cãstra op¬
ouornare itm̃ resigio fuent oĩs ui bessi ad ppsationẽ agi u̾tit᷑. Asit̾ cõ suł emisius in
abinis bessum gessit eribi qr hostis menib se tenebat uastati agni sũt. Incendiis
sauar nõ uillaꝵ mõdo sed eciã nicoꝵ quib freꝙt̾ hĩcabat᷑ sabini exati cum p̃daco¬
deo de trsissent ancipiti p̃llo digressi postero die recusore castiu i tutiora soca. Qd sa¬

Expanded text:
et laudationem tam aequis auribus mortui audiuit quam uiui accusationem audierat et exseet laudationem tam aequis auribus mortui audiuit quam uiui accusationem audierat et exsequias frequens celebrauit. eodem anno Ualerius consul cum exercitu in Aequos profectus, cum hostem ad proelium elicere non posset, castra oppugnare est adortus. prohibuit ftempestas cum grandine ac tonitribus caelo deiecta. admirationem deinde auxit signo receptui dato adeo tranquilla serenitas reddita ut uelut numine aliquo defensa castra oppugnare iterum religio fuerit. omnis ira belli ad populationem agri uertit. alter consul Aemiliiis deinde non uillarum modo sed etiam uicorum quibus frequenter habitabatur Sabini exciti cum praedatoribus occurrissent, ancipiti proelio digressi postero die rettulere castra in tutiora loca. id sa
Abbreviated transcription (Latin):
rum iraꝵ patres q̃ nõ temẽ ꝓullo eq̃ annisi sũt ꝑ pugnatorẽ senat᷑ maiestatisq
uũdicẽ sue ad oẽs cubuntios plebeioeq oppositum tumult᷑ modũ dũ taxat in ce̾tami¬
ne egressum unte obia plebi un e patub ipẽ ap̃ claudius er cribunos ec plebem
et suũ iudiciũ ꝓ nichilo habebat illum noĩe plebis nõ senat᷑ p̃ces ꝑpellẽ ũꝙͣ potu¬
ere/ nõ modo ut uestem mutaret aut suppler pensaret hoĩes sed ne ut ex cõsuera qͥ dẽ
aspitate orõius cum ad ppłm agenda cã eẽt aliqd seniret atq sũmictet. Idẽ hĩtus i¬
oris eadem cõtumatia in uultu idẽ in orõne sp̃o eiat adeo ut magna ꝑs plebis
omiã solit̾ erat accusatono spũ adeoq cõstãtia sua et cribunos obstupefrat et ple¬
bem ut diẽ ipi sua uolucate p̃dicerẽt. Tr̾ahi deiĩ rem sinerẽt haud ita młtũ ĩcenm¬
pł impedire conarẽc̾ psebs fraudan sollep̃m honore sup̃mũ diem tãti uin noliit

Expanded text:
res quoque non temere pro ullo aeque adnisi sunt: propugnatorem senatus maiestatisque uindicem suae, ad omnes tribunicios plebeiosque oppositum tumultus, modum dumtaxat in certamine egressum, iratae obici plebi. unus e patribus ipse Ap. Claudius et tribunos et plebem et suum iudicium pro nihilo habebat. illum non minae plebis, non senatus preces perpellere unquam potuere, non modo ut uestem mutaret aut supplex prensaret homines, sed ne ut ex consueta quidem asperitate orationis, cum ad populum agenda causa esset, aliquid leniret atque submitteret. idem habitus oris, eadem contumacia in voltu, idem in oratione spiritus erat, adeo ut magna pars plebis omnia solitus erat accusatorio spiritu; adeoque constantia sua et tribunos obstupefecit et plebem ut diem ipsi sua voluntate prodicerent, trahi deinde rem sinerent. haud ita multum innus plebis impedire conaretur, plebs fraudari sollemni honore supremum diem tanti uiri noluit,
Abbreviated transcription (Latin):
pferendi quã ad lacescendam cesonis cenu̾tatẽ ferre ibi młta spe ab uiuẽtute in
cõsulce dicta factaq in unĩ cesonis suspectũ incidũt ingeniũ. Tam̃ segi resiste¬
hat᷑ et appius uerginius idẽtidem psebi. Et quid̾ sentitis iam nos quintes cesonẽ
simul cuiẽ/ et legem quã cupitis habẽ nõ posse ꝙͣꝙͣ quidẽ ego legem soquor lib̾cati
obstat/ om̃s tarquinios suꝑbia exsuꝑat/ expectate dum coñs aut diccator fiat quẽ
pͥuatum uirib et auda tia regnãtẽ uidetis. assentiebãt młti pulsatos se querẽtes
et tabunũ ad rem pagendam ustro iatabãt. Iam aderat udicio dies apparebatq
uulgo hoĩõs in dapnatiõe cesonis lib̾cacẽ agi crede cum demũ caactꝰ cum młta ĩ¬
dignitate prensabat singulos sequebãt᷑ necessarii pͥncipes auitatis
ecora affirmabat. Neq in ꝗntia gẽte neq inciuitate romana cãtã ĩd̾ole

Expanded text:
perferendi quam ad lacperferendi quam ad lacconsulte dicta factaque in unius Caesonis suspectum incidunt ingenium. tamen legi resistebatur. et A. Verginius identidem plebi: ecquid sentitis iam vos, Quirites, Caesonem simul civem et legem quam cupitis habere non posse? quamquam quid ego legem loquor? libertati obstat; omnes Tarquinios superbia exsuperat. exspectate , dum consul aut dictator fiat, quem privatum viribus et audacia regnantem videtis. adsentiebantur multi pulsatos se querentes, et tribunum ad rem peragendam ultro incitabant. iam aderat iudicio dies apparebatque volgo homines in damnatione Caesonis libertatem agi credere. tum demum coactus cum multa indignitdecora, adfirmabat neque in Quinctia gente neque in civitate Romana tantam
Abbreviated transcription (Latin):
didert mnlta belli decora facũdiãq in foro ut nemo nõ ligua nõ manu ꝓmptior
in ciuitate habe̾t᷑. hic cũ in medio patrũ agmine cõsticisset emunẽs uit̾ alios uelut
os̃ dictaturas cõsusat᷑q gerens in uoce ac uib suis unus impet᷑ tͥbunicios popu¬
saresq ꝓcellas subscinebat hoc duce sepe pulsi foro tribuni fusa ac fugata plebes ẽ
qui obuius fuerat iltat᷑ nudat᷑q abibat ut satis appareret ec si sic agi licẽt uictã
legem ẽẽ cum ppe iam pculsis aliis tribums/. A. uirginius ex collegio imꝰ cesoni c¬
picis diem dicit. A trox mgeniũ accẽderat eo fr̃o mag̃ ꝙͣ cõterruenit eo acrius ob¬
stare legi agitare plebem cribunos uelut uisto ꝑsoqui bello. A causator paci reum
ruere ĩuidieq flamã ac matĩam a criminib suis sugge̾ legẽ uitm nõ tã ad spen

Expanded text:
diderat multa belli decora facundiamque in foro, ut nemo, non lingua, non manu promptior diderat multa belli decora facundiamque in foro, ut nemo, non lingua, non manu promptior in ciuitate haberetur. hic cum in medio patrum agmine constitisset, eminens inter alios, uelut omnes dictaturas consulatusque gerens in uoce ac uiribus suis, unus impetus tribunicios popularesque procellas sustinebat. hoc duce saepe pulsi foro tribuni, fusa ac fugata plebes est; qui obuius fuerat, mulcatus nudatusque abibat, ut satis appareret, si sic agi liceret, uictam legem esse. tum prope iam perculsis aliis tribunis A. Uerginius , ex collegio unus, Caesoni capitis diem dicit. atrox ingenium accenderat eo facto magis quam conterruerat; eo acrius obstare legi, agitare plebem, tribunos uelut iusto persequi bello. accusator pati reum ruere inuidiaeque flammam ac materiam criminibus suis suggerere; legem interim non tam ad spem
Abbreviated transcription (Latin):
trahũt aitati paua uelut rei oxꝑiunde cã ex stacĩ uis cohorta quẽcũq lictor iussu
cõsulis prendisser cribun micti ubebat neq suũ cuiq us modum faciebat sed̾
uirium spe et manir obtinendũ euit quod̾ intendes quẽ ad modũ se cribum gessisset
in ꝓhibendo desctum sic patres in lege que ꝑ omĩs comicialis dies ferebat᷑ ĩpediẽ¬
da gerebant initiũ erat rixe cum discede̾ ppłm uississẽt tribuni qd patres se submo¬
uen haud sinebant / nec fere seniores rei int̾erãt quippe que nõ cõsilio regenda sed̾
pmissa temitati audatieq eẽr młtum et cõsules se abstinebãt/ ne au in colluuioẽ
roy maiestatẽ sue cõtumelie offe̾rent. Ceso erat quĩctius feroy iuiuenis/ qua nobi¬
licace gentis qua corporis magͥrudine ac uirib/ ad ca munera data a diis er ip̃e ad¬

Expanded text:
trahunt. citati pauci uelut rei experiundae causa, et statim uis coorta. quemcumque lictor iussu trahunt. citati pauci uelut rei experiundae causa, et statim uis coorta. quemcumque lictor iussu consulis prendisset, tribunus mitti iubebat; neque suum cuique ius modum faciebat sed uirium spes, et manu obtinendum erat quod intenderes. quemadmodum se tribuni gessissent in prohibendo dilectu, sic patres se in lege, quae per omnes comitiales dies ferebatur, impedienda gerebant. initium erat rixae, cum discedere populum iussissent tribuni, quod patres se submoueri haud sinebant. nec fere seniores rei intererant, quippe quae non consilio regenda sed permissa temeritati audaciaeque esset. multum et consules se abstinebant, ne cui in conluuione rerum maiestatem suam contumeliae offerrent. Caeso erat Quinctius, ferox iuuenis qua nobilitate gentis, qua corporis magnitudine et uiribus. ad ea munera data a dis et ipse ad
Abbreviated transcription (Latin):
ast̾is ut eoti ꝓuĩtia cẽt tribun corani in foro ꝑsonare fabula cõpositã. uulse belli¬
comabiona toe ccasos uulstos et eq̃s mouẽ sua sronce arma posse iã fides abient nor
sostes quen cosoniam fidam ꝓpinquam in famon fien bellum in noriis antiati¬
bus indici gen cum psebe romana quã oneratã armis ex urbe p̃cipiti agmine
actum eẽnt exilio er rosegatiõe ciuium ulciscentes tribunos sic ne ꝗd̾ aliud actũ
putent uiccã segem ẽẽ nisi dum in integro ros sic dum domi dum cogati sint
caueant ne possessione urbis pellant᷑ ne uigum accipiant si aũis sit nõ de fore
aurisium cõsentire õs tribunos nussum terorem ext̾nũ nulsum ꝑiculũ cẽ cauisse
deos pͥore anno ut tuco lib̾tas defendi posset. hec tribum at ex ꝑte alcã cõsules in
cõspectii eoꝵ positis sellis delcrum habebant/ eo decũrũt tribum cõcionẽq secum

Expanded text:
alteri ut Aequi prouincia esset. tribuni coram in foro alteri ut Aequi prouincia esset. tribuni coram in foro occidione prope occisos Uolscos et Aequos mouere sua sponte arma posse iam fides abierit, nouos hostes quaeri; coloniam fidam propinquam infamem fieri. bellum innoxiis Antiatibus indici, geri cum plebe Romana, quam oneratam armis ex urbe praecipiti agmine acturi essent, exsilio et relegatione ciuium ulciscentes tribunos. sic, ne quid aliud actum putent, uictam legem esse, nisi dum in integro res sit, dum domi, dum togati sint, caueant ne possessione urbis pellantur, ne iugum accipiant. si animus sit, non defore auxilium; consentire omnes tribunos. nullum terrorem externum, nullum periculum esse; cauisse deos priore anno ut tuto libertas defendi posset. haec tribuni. at ex parte altera consules in conspectu eorum positis sellis dilectum habebant. eo decurrunt tribuni contionemque secum
Abbreviated transcription (Latin):
silim egͥra ingẽti cõuissa motu est ẜouẽ fecutã cuirei pͥore annio fides nõ fue¬
uat ciedita mt alia ꝓd̾igiã et cmẽ płiuit quãm bremu ingens nũs auiũ ĩt᷑ uosi¬
tando mpuisse fertur. Qd̾ inca̾d̾it siãsum ita iacusse ꝑ aliquot dies ut inhil
dor mũtaret sib̾n ꝑ duum uiros sacroꝵ aditi ꝑicusa a cõuẽtu alieĩgenaꝵ pdicta
ne qui in loca sũma urb̃ impẽt᷑ cedesq uide fierẽt uit̾ cetena monitũ uc seditio¬
nib abstinẽtur id fcm ad ĩpediendã sẽgẽ cubum criminabãt᷑ ing̾esq aderit
dertam̃ ecce ut idẽ in singlos ãnos orbis uosuet᷑ herna mĩtiãt iuilstos et
equos et si abscise res sit̃ refice excit᷑ ancii sĩmã rei positam ceterã anciates co¬
lonos uuilam cõcilia facere id caput eas uires belli eẽ. ut hec dcã in senatui sũt
desctus edicit᷑ cõsules belli administrationẽ int̾ se disꝑtim issi alci ut iuilsti

Expanded text:
non fuerat, creditum. inter alia prodigia et carne pluit, quem imbrem ingens numerus auium interuolitando rapuisse fertur; quod intercidit, sparsum ita iacuisse per aliquot dies ut nihil odor mutaret. libri per duumuiros sacrorum aditi; pericula a conuentu alienigenarum praedicta, ne qui in loca summa urbis impetus caedesque inde fierent; inter cetera monitum ut seditionibus abstineretur. id factum ad impediendam legem tribuni criminabantur, ingensque aderat certamen. ecce, ut idem in singulos annos orbis uolueretur, Hernici nuntiant Uolscos et Aequos, etsi abscisae res sint, reficere exercitus; Antii summam rei positam; Ecetrae Antiates colonos palam concilia facere; id caput, eas uires belli esse. ut haec dicta in senatu sunt, dilectus edicitur; consules belli administrationem inter se dispertiri iussi, alteri ut Uolsci,
Abbreviated transcription (Latin):
uo per asdo en custra uis fieret. Eurium legatũ func̃ idẽ cõsulis erat longnus extu¬
se tu. sus ned suos isse redeuntes ꝑseꝙͣdi stud̾io neꝙ hostuim abego ĩcursum u¬
sat curs uecsusus młtis sepe frustra conatib captis ut uiam sibi ad castra fuceres
diia dienicano ceaidit. Et cõsuł nũtio arcũuẽti fũs cõuersus ad pugnand̾um
so tememagis quã satis cante in mediã d̾imicationẽ fert. Unsne accepto egre
s caiustantib est rept᷑ et suoꝵ aiõs curbauit et ferociores hostes fect. Quicede
sb aci st co susis uulne accesi nulła dem̃ ii sustimĩ potuere. Cum cõpulsi in castͣ
uomani rarsus obside̾nt᷑ nec spe nec uinib pa res uenissetq in ꝑiculum in pen
nolua sama roꝵni t̾ quintius pereginus copiis cum latitio hernico excitu sub

Expanded text:
ex parte altera in castra uis fieret. Furium legatum—frater idem consulis erat—longius extuex parte altera in castra uis fieret. Furium legatum—frater idem consulis erat—longius extulit cursus; nec suos ille redeuntes persequendi studio neque hostium ab tergo incursum uidit. ita exclusus multis saepe frustra conatibus captis ut uiam sibi ad castra faceret, acriter dimicans cecidit. et consul nuntio circumuenti fratris conuersus ad pugnam, dum se temere magis quam satis caute in mediam dimicationem infert, uolnere accepto aegre ab circumstantibus ereptus et suorum animos turbauit et ferociores hostes fecit; qui caede legati et consulis uolnere accensi nulla deinde ui sustineri potuere, ut compulsi in castra Romani rursus obsiderentur nec spe nec uiribus pares; uenissetque in periculum summa rerum, ni T. Quinctius peregrinis copiis, †cum Latino Hernicoque exercitu, su
Abbreviated transcription (Latin):
qui arma ferre posset optimũ iusum est. Pro coñs .c. quinctiũ subsid̾is cast̾s
cum sotiali excicu micti ad eum explendum satini herniciq ec cosonia antium dare
quictio subitanos milites. Ita cũ repentina auxilia appellabãt uissi. Msti ꝑ eos
dies motus młtiq impet᷑ hic̃ atq ilłic fã quia superante multitudine hostes
carpe mstifanam uires romanas ut nõ suffecturas ad omĩa aggssi sunt
Simil castra oppugnabunt᷑. Simł ꝑs ex̾cit ad populandum agnĩm romanũ
missa urbemq iꝑam siqua fortuna diuet tep̾tandam .s. ualenus ad p̃sidium
urbis relict̾ coñs postimus ad atcendas ppłãtiones finiũ missus iuhił remus¬
sum ab ulla ꝑte cure aut labons uigilie m arbe seationes an pocas psidiaꝙ in i¬
nste m de cumana porca erupit. Et cum ꝑse qui posset metu substiat ne qua

Expanded text:
qui arma ferre possent optimum uisum est: pro consule T. Quinctium subsidio castris qui arma ferre possent optimum uisum est: pro consule T. Quinctium subsidio castris cum sociali exercitu mitti; ad eum explendum Latini Hernicique et colonia Antium dare Quinctio subitarios milites—ita tum repentina auxilia appellabant—iussi. multi per eos dies motus multique impetus hinc atque illinc facti, quia superante multitudine hostes carpere multifariam uires Romanas, ut non suffecturas ad omnia, adgressi sunt; simul castra oppugnabantur, simul pars exercitus ad populandum agrum Romanum missa urbemque ipsam, si qua fortuna daret, temptandam. L. Ualerius ad praesidium urbis relictus, consul Postumius ad arcendas populationes finium missus. nihil remissum ab ulla parte curae aut laboris; uigiliae in urbe, stationes ante portas praesidiaque ihostem decumana porta erupit et, cum persequi posset, metu substitit ne qua
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ Bellum inde haud̾ dubium haben sp̃ fanus cõsulũ ast̾ cui ea ꝓuĩtia euene¬
int ꝓfect̾ in equos he̾nicoꝵ in agro lace populabundũ hostem iuenit. Ignar̾q
mlt̾itudis quia nusꝙͣ uniu̾sa cõspecta fuerat. In parẽ copiis ex̾citum cẽmere puo¬
ne cõmisit pͥmo cõcu̾su pusus se in castra recẽpit. neq his finis piaili fuit. mͣ¬
q et pxima nocte et postero die canta ni castra sũc curũsessa atq oppugnata
ut ne nũtius quidem inde micti romã posset. hernici er male pugnatũ et cõsu¬
lem excitũq obsiden nũciauerũt tãtũq ce̾̃rorem iassere patub ut que forma se¬
natus cõsulti ultime semꝑ nocͣitatis hica est postumio alti cõsulũ negotiũ daret᷑
uideret nequid res p̃. demam̃ti capet᷑ Ip̃m cõsulem rome manẽ ad cõscubendos os̃

Expanded text:
rentur. bellum inde haud dubium haberi. Sp. Furius consulum alter cui ea prouincia euenerentur. bellum inde haud dubium haberi. Sp. Furius consulum alter cui ea prouincia euenerat profectus in Aequos, Hernicorum in agro pre pugnae commisit. primo concursu pulsus se intra castra recepit. neque is finis periculi fuit; namque et proxima nocte et postero die tanta vi castra sunt circumsessa atque oppugnata ut ne nuntius quidem inde mitti Romam posset. Hernici et male pugnatum et consulem exercitumque obsideri nuntiauerunt, tantumque terrorem incussere patribus ut, quae forma senatus consulti ultimae semper necessitatis habita est, Postumio, alteri consulum, negotium daretur uideret ne quid res publica detrimenti caperet. ipsum consulem Romae manere ad conscribendos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cum equis alt̾ cõsulum bellum gereret. Itaq equi ab aceteranis et uussas p̃si¬
dium petiere quo cupide obłato adeo aiuitates hee ppetuo in romanos odio cer¬
taue bessum suma ui parabat᷑. Sentiũt hernici et p̃dicũt romanis acetenanum
adequos descisse suspecra et colonia anciũ fuit.Quod magna ius hoũim ude cum
oppidum captum eẽc cõfugissec ad equos isq miles ꝑbellum equicũ ace̾timus
fuic. Cõpulsis deiñ in oppida equis ea młticudo dilapsa cum antaim redisset sua
sponte iam infidos cosonos romanis abalienauit: Nec dum matura re cum defec¬
tionem paran delatũ ad senatũ eẽt datũ negotiũ est cõsulib ut pͥncipib coloĩe
romam excitis quererẽt quid rei eẽt qui cũ gniuati uenissent incroducti a cõsulib
ad senatũ ica responderũt ad int̾iogata ut magis suspecri quã uenerũt dimicte¬

Expanded text:
cum Aequis alter consulum bellum gereret. itaque Aequi ab Ecetranis Uolscis praesicum Aequis alter consulum bellum gereret. itaque Aequi ab Ecetranis Uolscis praesidium petiere; quo cupide oblato—adeo ciuitates hae perpetuo in Romanos odio certauere—bellum summa ui parabatur. sentiunt Hernici et praedicunt Romanis Ecetranum ad Aequos descisse. suspecta et colonia Antium fuit, quod magna uis hominum inde, cum oppidum captum esset, confugisset ad Aequos; isque miles per bellum Aequicum uel acerrimus fuit; compulsis deinde in oppida Aequis, ea multitudo dilapsa cum Antium redisset, sua sponte iam infidos colonos Romanis abalienauit. necdum matura re cum defectionem parari delatum ad senatum esset, datum negotium est consulibus ut principibus coloniae Romam excitis quaererent quid rei esset. qui cum haud grauate uenissent, introducti a consulibus ad senatum ita responderunt ad interrogata ut magis suspecti quam uenerant dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
fect᷑ ad tucandos fines eẽt quĩco ẜuillo p̃fecto urb resico hostem m agris nõ
muenit. Ab astero consuse res gesta egregie est qui qua uentunĩ hostem scielnt
grauem p̃da eaq impeditiõre agnune incidentẽ aggressus funestam ei popula¬
tionem fecit. Paua hostium euasere ex insidiis ũda omĩs recepta est. Sic finem
iusticio qd̾ quaduduũ fecit redit᷑ quinti cons̃ inurbem fecit. Census dem̃ frũs
et cõditum ab quincio lustrum censa ciuium capita. ciiiͦi. er.ni xiiii. dicuntur¬
sua ppłare passi. Coñs cum aliquotiens ꝑ oẽm hostiũ agrum infesto agmine po¬
pulabundus isser cam ingenti laude predaq romã rediit. Consules inde po
stumius albus.sp̃. farius fusius funos fusios fabios scpsere quidã id admoeo
ne quis ĩmutationem uiroꝵ ipõꝵ ẽẽ que noĩum est putet. haud̾ dubiũ erit qͥr

Expanded text:
rofectus ad tutandos fines esset Q. Seruilio praefecto urbis relicto, hostem in agris non rofectus ad tutandos fines esset Q. Seruilio praefecto urbis relicto, hostem in agris non nuenit. ab altero consule res gesta egregie est; qui, qua uenturum hostem sciebat, grauem praeda eoque impeditiore agmine incedentem adgressus, funestam populationem fecit. pauci hostium euasere ex insidiis, praeda omnis recepta est. sic finem iustitio, quod quadriduum fuit, reditus Quincti consulis in urbem fecit. census deinde actus et conditum ab Quinctio lustrum. censa ciuium capita centum quatepere, uri sua popularique passi. consul , cum aliquotiens per omnem hostium agrum infesto agmine populabundus isset, cum ingenti laude praedaque Romam rediit. consules inde A. Postumius Albus Sp. Furius Fusus . —Furios Fusios scripsere quidam; id admoneo ne quis immutationem uirorum ipsorum esse quae nominum est putet. —haud dubium erat quin
Abbreviated transcription (Latin):
lem uniꝰ excit᷑ iectnis bessa gerere. Resictaꝵ ita castus p̃sidio egressi tãto cũ tums¬
tu uuiasere fines romanos ut ad urbem qͦ te̾iorẽ ꝑtuleñt. Nec opinata etiam
red płus trepidacionis fecic qd̾ nihis mm̾ quã ne uict̾ ac ꝓpe i oastus obsessus
hostis menor pplãciois̃ eẽt cuñ potãt agrestesꝙ pauidi incidentes portis nõ
ppsationẽ nec p̃donũ ꝑuas mañ sed̾omĩa uano augẽtes timore exat᷑ et segioẽs
ad osse hostium et infesto agmine niere ad urbem csamabat᷑ abhiis ꝓxiẽ audica
incerrã eaq uaniora ferre ad alios cursus clamorq uocãciũ ad arma haud mł¬
cum a pauore capte urbis abẽẽ. Eorte ab asgedo quinctus coñs redienit romã
id remediũ cimon fuit cumłtuq sedato uictos cim̃i increpans hostes p̃sidia
portis imposuit uocato de in senacu cum exauctontace patrũ iuisticio indicto ꝓ¬

Expanded text:
lem unius exercitus rectius bella gerere. relicto itaque castris praesidio egressi tanto cum tumulem unius exercitus rectius bella gerere. relicto itaque castris praesidio egressi tanto cum tumultu inuasere fines Romanos, ut ad urbem quoque terrorem pertulerint. necopinata etiam res plus trepidationis fecit, quod nihil minus quam ne uictus ac prope in castris obsessus hostis memor populationis esset timeri poterat; agrestesque pauidi incidentes portis non populationem nec praedonum paruas manus, sed omnia uano augentes timore exercitus et legiones adesse hostium et infesto agmine ruere ad urbem clamabant. ab his proximi audita incerta eoque uaniora ferre ad alios. cursus clamorque uocantium ad arma haud multum a pauore captae urbis abesse. forte ab Algido Quinctius consul redierat Romam. id remedium timori fuit; tumultuque sedato uictos timeri increpans hostes, praesidia portis imposuit. uocato dein senatu cum ex auctoritate patrum iustitio indicto p