comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Trepidatum in ethu¬
ria est post fidenas captas non ueientibus solum ex teritis metu similis ex-¬
cidii: sed etiam faliscis memoria initi pͥmo cum iis belli ꝗͣ ꝗͣ rebellantibus
on affuerant. Igitur cum due ciuitates legatis circa .xii. ppłos missis iii¬
trassent ut ad uulturne phanum indicẽtur omni etrurie concilium uelut ma¬
gno inde tumultu ĩmmente senatus Mamercum emilium dict atorem iterũ
ici uissit. Ab co Aurelius postumius tubero magr̃ equitum ẽ dictas. bell
tanto maiore q̃ maximo conatu apparatum ẽ qͣto plus erat ab omni etruria
ꝑiculi ꝗ̃ aduobus pp̃łis fuerat. Aliq̃to ea res expectatione omnium trãquilliot
.Itaq cum renuntiatũ a mercatorib ce̾t negata ueientib auxilia iu¬
sosq suo consilio bellum initum suis uiribus exequi nec adusarum rerum
querẽ sotios. cum quib rem integram comunicati non sunt. Tum dictator ne
quicꝗ̃ creatus ẽẽt materia querende bello głie adempta ĩpace aliquid oꝑis

Expanded text:
trepidatum in Etruria est post Fidenas captas, non Ueientibus solum exterritis metu similis excidii, sed etiam Faliscis memoria initi primo cum iis belli, quamquam rebellantibus non adfuerant. igitur cum duae ciuitates legatis circa duodecim populos missis impetrassent ut ad Uoltumnae fanum indiceretur omni Etruriae concilium, uelut magno inde tumultu imminente, senatus Mam. Aemilium dictatorem iterum dici iussit. ab eo A. Postumius Tubertus magister equitum est dictus; bellumque tanto maiore quam proximo conatu apparatum est quanto plus erat ab omni Etruria periculi quam ab duobus populis fuerat. ea res aliquanto exspectatione omnium tranquillior fuit. itaque cum renuntiatum a mercatoribus esset negata Ueientibus auxilia, iussosque suo consilio bellum initum suis uiribus exsequi nec aduersarum rerum quaerere socios, cum quibus spem integram communicati non sint, tum dictator, ne nequiquam creatus esset, materia quaerendae bello gloriae adempta, in pace aliquid operis
Abbreviated transcription (Latin):
lidior medium arripuit seruium: elatumq e curia in inferiorem ꝑtem per¬
gradus deiecit. Inde ad cogendum senatum incuriam rediit. fit fuga regis appa-¬
ritorum ac comitum. Ip̃se prope exanguis cum semianis regio comitatu do¬
fugientem consecuti erant. interficitur creditar: quia non ab horret a
çetero scelere admonitu talie id factum¬

Expanded text:
lidior, medium arripit Seruium elatumque e curia in inferiorem partem perlidior, medium arripit Seruium elatumque e curia in inferiorem partem pergradus deiecit; inde ad cogendum senatum in curiam rediit. fit fuga regis apparitorum atque comitum; ipse prope exsanguis cum sine regio comitatu dofugientem consecuti erant interficitur. creditur, quia non abhorret a cetero scelere, admonitu Tulliae id factum
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis ereptum primerihus agrum sordidissimo cuiq diuidisse. omnia ho¬
era que coiã quondam fuerintꝰ inclinasse in primores ciuitatis institu
censum: ut insignis ad inuidiam locupletiorum fortuna eẽt. & parata ibi
ubi uelet egentissimis largiretur. huic oroni seruius cum interuenisset: tre¬
do nuntio excitatus extemplo auestibulo curie magna uoce: Quid hic in
tarquinii rei est. qua tua audatia me uiuo uocare ausus es patres. aut insede
consedere mea: Cui ille ferociter ad hec: se patris sui tenere sedem: multo ꝗͣ
ruium portionem filium regis regni heredem: satis diu illum perlicent
elludentem insultasse dominis. Clamor abutriusq fautoribus orit᷑. & cõcur¬
s ppłi fiebat incuriam apparabatq regnaturum eum qui uicisset. Tum ta¬
nius necessitate iam ip̃a cogente ultima audere multo & etate & uiribus ua-¬

Expanded text:
alienae honestatis ereptum primoribus agrum sordidissimo cuique diuisisse; omnia onalienae honestatis ereptum primoribus agrum sordidissimo cuique diuisisse; omnia onera quae communia quondam fuerint inclinasse in primores ciuitatis; instituisse censum ut insignis ad inuidiam locupletiorum fortuna esset et parata unde, ubi uellet, egentissimis largiretur. huic orationi Seruius cum interuenisset trepido nuntio excitatus, extemplo a uestibulo curiae magna uoce 'quid hoc' inquit, 'Tarquini, rei est? qua tu audacia me uiuo uocare ausus es patres aut in sede considere mea?' cum ille ferociter ad haec—se patris sui tenere sedem; multo quam seruum potiorem filium regis regni heredem; satis illum diu per licentiam eludentem insultasse dominis—, clamor ab utriusque fautoribus oritur et concursus populi fiebat in curiam, apparebatque regnaturum qui uicisset. tum Tarquinius necessitate iam et ipsa cogente ultima audere, multo et aetate et uiribus ua
Abbreviated transcription (Latin):
Hiis muliebribus instinctus furiis tarqui¬
mus circumire & pensare nmorum maxime gentium patres ad mone
terni benefitii: ac pro eo gratiam repetere: allicere donis iuiuenes. tum de se
igentia pollicendo tumꝰ regis criminibus omnibus locis crescere. postremo
iam agende rei tempus uisum est stipatus agmine armatorum inforum ir-¬
rumpĩt. Inde inomnibus ꝑculsis pauore in regia sede procuria sedens patres
incuriam per preconem ad regem tarquinium citari uissit. Conuenen
templo allii iam ante hoc preparati. alii metu nec non uenisse fraudi ee̾t no¬
uitate ac miraculo attoniti: & iam deseruio actum rati. Ibi tarquinius male¬
icta ab stirpe ultima orsus seruũ seruaq natum post mortem indignã g
sui iron inter regno ut antea inito. non comitiis habitis: non per suffragiũ
ppłi. non patribus auctoribus: muliebri dolo regnum occupasse. Ita natum ita
creatum regem fautorem infimi generis hominum ex quo ip̃e sit. odio

Expanded text:
his muliebribus instinctus furiis Tarquinius circumire et prensare minorum maxime gentium patres; admonere paterni beneficii ac pro eo gratiam repetere; allicere donis iuuenes; cum de se ingentia pollicendo tum regis criminibus omnibus locis crescere. postremo ut iam agendae rei tempus uisum est, stipatus agmine armatorum in forum inrupit. inde omnibus perculsis pauore, in regia sede pro curia sedens patres in curiam per praeconem ad regem Tarquinium citari iussit. conuenere extemplo, alii iam ante ad hoc praeparati, alii metu ne non uenisse fraudi esset, nouitate ac miraculo attoniti et iam de Seruio actum rati. ibi Tarquinius maledicta ab stirpe ultima orsus: seruum seruaque natum post mortem indignam parentis sui, non interregno, ut antea, inito, non comitiis habitis, non per suffragium populi, non auctoribus patribus, muliebri dono regnum occupasse. ita natum, ita creatum regem, fautorem infimi generis hominum ex quo ipse sit, odio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽent coaptari collegas iuberet. recitabatq rogitatiõis carmen. inquo. si trib
quos hodie tribunos plebis feceritis. Diuillius cum ad ultimum perseuerasset ne
riter patribus plebeiq acceptus magrãtu abiit

Expanded text:
essent cooptari collegas iuberet; recitabatque rogationis carmen in quo <sic essetessent cooptari collegas iuberet; recitabatque rogationis carmen in quo <sic essetquos hodie tribunos plebei feceritis.' Duillius cum ad ultimum perseuerasset negriter patribus plebeique acceptus magistratu abiit.
Abbreviated transcription (Latin):
sules ad subsellia accitos cum interrogasset quid decomitiis consularib ĩ aĩo
haberent rsdissentq se nouos consules craturos auctores ppłaris sententie haud
is nactus in cõtionem cum his processit. Ubi cum consules producti ad po¬
pulum int̾rogatiq si eos ppłos romanus memor libertatis pillos recepte. domi
mor militie rerumq gestarum consules iteruni faceret quid nam factu
eẽñt nihil snĩȩ suę mut assent collaudatis consulibus ꝙ ꝑseuerarent adultimũ
cdissimiles decemuirorum ẽẽ comitia huit & quinq tribunis plebis creatis. cum
udiis aꝑte petentium nouem tribunorum alii candidati tribus non explei
concilium dimisit nec deinde comitiorum cã huĩt. satisfactum legi aiebat. que
nũo nusꝗ̃ prefinito tribuna modo ut relinquerẽt᷑ sanctiret. & ab his ꝗ creati

Expanded text:
consules ad subsellia accitos cum interrogasset quid de comitiis consularibus in animo consules ad subsellia accitos cum interrogasset quid de comitiis consularibus in animo haberent, respondissentque se nouos consules creaturos, auctores populares sententiae haud popularis nactus in contionem cum iis processit. ubi cum consules producti ad populum interrogatique, si eos populus Romanus, memor libertatis per illos receptae domi, memor militiae rerum gestarum, consules iterum faceret, quidnam facturi essent, nihil sententiae suae mutassent, conlaudatis consulibus quod perseuerarent ad ultimum dissimiles decemuirorum esse, comitia habuit; et quinque tribunis plebi creatis cum prae studiis aperte petentium nouem tribunorum alii candidati tribus non explerent, concilium dimisit nec deinde comitiorum causa habuit. satisfactum legi aiebat, quae numero nusquam praefinito tribuni modo ut relinquerentur sanciret et ab iis qui creati
Abbreviated transcription (Latin):
Hec uictoria tribunos plebemq prope in haud salubrem luxuriam u̾tit
conspiratione tribunos plebemq inter facta ut iidem tribum reficerent᷑ &
quo sua minus cupiditas emmeret. cõsulib qͦ cõtinuarent magratum. consen¬
sum prum causabant᷑ quo ꝑ contumeliam consulum uira plebis labefacta
eẽnt quid futurum nondum firmatis legibus. si nouos tribunos ꝑ factiones
suas cõsules ad horti ee̾nt non enim semper ualerios oratiosq cõsules fore qui
libertati plebis suas opes post ferrent. forte quadam utili ad id tp̃us ut comi¬
tiis pee̾t potissimum. M. duellio sorte euenit uiro prudenti & ex cõtinuatiõe
agistratus inuidiam ĩ inmentem cernenti: qui cum exueteribus tribunis i¬
garet se ullius rationem habiturum pugnarentq college ut liberas tribus
in suffragium mitteret aut concederet sortem comitioꝵ collegis habituris
elege potuis comitia ꝗ̃ exuoluntate patrum iniecta contentione diulli

Expanded text:
ec victoria tribunorum plebisque prope in haud salubrem luxuriam vertit conspiratione inter tribunos facta ut iidem quo sua minus cupiditas emineret, consulibus quoque continuarent magistratum. consensum patrum causabantur, quo per contumeliam consulum iura plebis labefactata essent. quid futurum nondum firmatis legibus, si nouos tribunos per factionis suae consules adorti essent? non enim semper Ualerios Horatiosque consules fore, qui libertati plebis suas opes postferrent. forte quadam utili ad tempus, ut comitiis praeesset potissimum M. Duillio sorte euenit, uiro prudenti et ex continuatione magistratus inuidiam imminentem cernenti. qui cum ex ueteribus tribunis negaret se ullius rationem habiturum, pugnarentque collegae ut liberas tribus in suffragium mitteret aut concederet sortem comitiorum collegis, habituris e lege potius comitia quam ex uoluntate patrum, iniecta contentione Duillius
Abbreviated transcription (Latin):
Mouerat plebem orõ
consulis. erecti pres restitutam credebant remp.: consul alter comes amiosio¬
magis ꝗͣ auctor suscepisse collegam priorem actionem tam grauem facile passas
in ꝑagendis consularis offitii ꝑtem ad se uindicabat. Tum tribum eludentes ue¬
it uana dicta ꝑsequi querendo quonammodo ex̾citum educturi consules ẽẽ
quo delectum hr̃e nemo passurus eẽt. Hobis uero inquit quintius in hil delecta
opus est: cum quo tp̃re P ualerius ad recipiendum capitolium arma plebi dedit
omnes inuba urauerint cõuenturos se uissu consulis nec iniussu abituros edici¬
mus itaq omnes qui inu̾ba die uirastis crastina armati ad lacum regillum ad¬
sitis. Cauillari tum tribum & ppłm exsoluere religione uelle. priuatum eo tp̃re
quintium fuisse cum sacramento adacti sunt. sed nondum hec que nunc tenet
seculum negligentia deum uenerat. nec inter pretando sibi quisq uisuirandum
& leges aptas fatiebat sed suos potius mores adea accomodabat

Expanded text:
mouerat plebem oratio consulis; erecti patres restitutam credebant rem publicam. consul alter, comes animosior quam auctor, suscepisse collegam priorem actiones tam graues facile passus, in peragendis consularis officii partem ad se uindicabat. tum tribuni, eludentes uelut uana dicta, persequi quaerendo quonam modo exercitum educturi consules essent quos dilectum habere nemo passurus sit. 'nobis uero' inquit Quinctius, nihil dilectu opus est, cum, quo tempore P. Ualerius ad recipiundum Capitolium arma plebi dedit, omnes in uerba iurauerint conuenturos se iussu consulis nec iniussu abituros. edicimus itaque, omnes qui in uerba iurastis crastina die armati ad lacum Regillum adsitis.' cauillari tum tribuni et populum exsoluere religione uelle: priuatum eo tempore Quinctium fuisse cum sacramento adacti sint. sed nondum haec quae nunc tenet saeculum neglegentia deum uenerat, nec interpretando sibi quisque ius iurandum et leges aptas faciebat, sed suos potius mores ad ea accommodabat
Abbreviated transcription (Latin):
quo imꝑio alteram insignem edidit pugnam equestrem. ea libera coĩectu¬
a est. Sed ut ego arbitror uarios uersare in omnes opiones licet cũ
pugne recentibus spoliis insacra sede positis. Iouem ꝓpe ipm̃ cui uota erant
Romulumq intuens. haud sꝑnendos falsi tituli testes se. A Cornelium cossũ
consulem scripsit.

Expanded text:
tum; quo in imperio alteram insignem edidit pugnam equestrem. ea libera coniecturtum; quo in imperio alteram insignem edidit pugnam equestrem. ea libera coniectura est. sed, ut ego arbitror, uana uersare in omnes opiniones licet, cum auctor pugnae, recentibus spoliis in sacra sede positis, Iouem prope ipsum, cui uota erant, Romulumque intuens, haud spernendos falsi tituli testes, se A. Cornelium Cossum consulem scripserit.
Abbreviated transcription (Latin):
omnium conditorem & restituitorem ingressum edem feretrii iouis quã
uetustate delapsam refecit. se ipsum in thorace lintheo scriptum legisse
udissem prope sacrilegium ratus cossum spoliorum suorum. Ces arem
templi auctorem subtrahere testem: quasi si ea inre fit error ꝙ tam ueteͬs
annales ꝙq magistratuum liberi quos lintheos inedem repositos monet
Macer licinius citat Identidem auctores septimo post denũ anno Cur
C Quintio peno Aulum cornelium consulem habeat. existimatio cõis om¬
nibus est nam etiam illud accedit. ne tam clara pugna ineum annum
transferri posset ꝙ in bello triennium ferme pestilentia inopiaq frugum
citra M. Cornelium consulem fuit adeo ut quidam annales uelut funesti
nihil preter nomina consulum suggerant. Tertius a consulatu Cossii annus
tribunum cũ militum consulari potate habet. Eodem anno magistereꝗtũ

Expanded text:
omnium conditorem aut restitutorem, ingressum aedem Feretri Iovis, quam omnium conditorem aut restitutorem, ingressum aedem Feretri Iovis, quam vetustate dilapsam refecit, se ipsum in thorace linteo scriptum legisse audissem, prope sacrilegium ratus sum Cosso spoliorum suorum Caesaremtempli auctorem, subtrahere testem. qui si ea in re sit error quod tam ueteres annales quodque magistratuum libri, quos linteos in aede repositos Monetae Macer Licinius citat identidem auctores, septimo post demum anno cum T. Quinctio Poeno A. Cornelium Cossum consulem habeant, existimatio communis omnibus est. nam etiam illud accedit, ne tam clara pugna in eum annum transferri posset, quod imbelle triennium ferme pestilentia inopiaque frugum circa A. Cornelium consulem fuit, adeo ut quidam annales uelut funesti nihil praeter nomina consulum suggerant. tertius ab consulatu Cossi annus tribunum eum militum consulari potestate habet, eodem anno magistrum equi
Abbreviated transcription (Latin):
catis. Omnibus locis re bene gesta dictator senatus consulto iussuq ppli
ciumphans inurbem rediit. longe maximum triumohi spectaculum fi
Cossus spolia opima regis interfecti gerens: in cũ milites carmina ĩ codita
equantes cum romulo canere Spolia inedem iouis feretrii prope romuli
colia que sola opima appellata ea tempestate erant. cuim solemii ded¬
tione dono fixit. Adũteratq inse acurru dictatoris ciuuium ora. & cele¬
brati eius diei ꝓpe fructum solus culerat: dictator coronam auream libre
indo expublica pecunia ppłi iussu incapitolio Ioui donum posuit. Omi
ante me auctores secutus A Cornelium Cossum tribuniu militũ secunda
spolia opima Iouis feretrii templo extulisse exposui. Ceterum preterꝗ̃ ꝙ
ea rite opima spolia hentur que dux duci detraxit nec ducem nouimus
nisi cuius auspitio bellum geritur. Titulus ip̃e spoliis inscriptus illos meq ar¬
guit consules ea cossum cepisse. hec ego cum augustum cesarẽ templorum

Expanded text:
t. omnibus locis re bene gesta dictator senatus consulto iussuque populi riumphans in urbem rediit. longe maximum triumphi spectaculum fuit Cossus spolia opima regis interfecti gerens. in eum milites carmina incondita aequantes eum Romulo canere. spolia in aede Iovis Feretri prope Romuli spolia quae, prima opima appellata, sola ea tempestate erant, cum sollemni dedicatione dono fixit; averteratque in se a curru dictatoris civium ora et celebritatis eius diei fructum prope solus tulerat. Dictator coronam auream, libram pondo; ex publica pecunia populi iussu in Capitolio Iovi donum posuit. omnes ante me auctores secutus, A. Cornelium Cossum tribunum militum secunda spolia opima Iovis Feretrii templo intulisse exposui; ceterum, praeterquam quod ea rite opima spolia habentur quae dux duci detraxit, nec ducem novimus nisi cuius auspicio bellum geritur, titulus ipse spoliis inscriptus illos meque arguit consulem ea Cossum cepisse. hoc ego cum Augustum Caesarem, templorum
Abbreviated transcription (Latin):
riora etiam credente militie ꝗ̃ domi iuiuenum corpora ẽẽ. donec
quoq longinquo morbo est implicitus. Tunc adeo fracti simul corpore sũt
spiritus illi feroces: ut qui nichil ante ratus eẽ̾t minus regium ꝗͣ sacris
lere animum repente omnibus magnis ꝑuisq superstitionibus obn¬
xius degeret religionibus etiam ppłm impleret. Uulgo iam homines eũ
statum rerum qui subnuma rege fuerat requirentes unam opem egris
orporibus relictam si pax ueniaq adiis impetrata ee̾t credebant
regem tradunt uoluentem comentarios nume cum ibi quedam octul¬
ta solennia sacrifitia ioui elitio facta inuenisset opatum sacris his se
lidisse. Sed non rite initum aut curatum id sacrum ẽẽ nec solu¬
ei nullam oblatam celestium spetiem sed ira iouis solicitati. praua¬
iam religione. fulmine ictum cum domo confquagrasse. Tullus n
gloria belli regnauit annos duos &triginta.¬

Expanded text:
riora etiam credente militiae quam domi iuuenum corpora esse, donec riora etiam credente militiae quam domi iuuenum corpora esse, donec ipse quoque longinquo morbo est implicitus. tunc adeo fracti simul cum corpore sunt spiritus illi feroces ut qui nihil ante ratus esset minus regium quam sacris dedere animum, repente omnibus magnis paruisque superstitionibus obnoxius degeret religionibusque etiam populum impleret. uolgo iam homines eum statum rerum qui sub Numa rege fuerat requirentes, unam opem aegris corporibus relictam si pax ueniaque ab dis impetrata esset credebant. ipsum regem tradunt uoluentem commentarios Numae, cum ibi quaedam occulta sollemnia sacrificia Ioui Elicio facta inuenisset, operatum his sacris se abdidisse; sed non rite initum aut curatum id sacrum esse, nec solum nullam ei oblatam caelestium speciem sed ira Iouis sollicitati praua religione fulmine ictum cum domo conflagrasse. Tullus magna gloria belli regnauit annos duos et triginta.
Abbreviated transcription (Latin):
Deuictis sabinis cum in magna gloria magnisq
pibus regnum tulli. ac tota romana res ee̾t. Nunciatum regi patribi
est. in monte albano lapidibus pluisse quod cum credi uixꝰ posset missis
ad id uidendum prodigium inconspectu haud aliter ꝙͣ tum grandinem
uenti glomeratam interras agunt crebri cecidere celo lapides.Uisie
audire uocem ingentem ex summi cacuminis loco ut prĩo ritu sacra al¬
bani facerent que uelut diis quoq simul cum patria relictis obliuioni de¬
derant: qr aut romana sacra susceperant aut fortune ut fit obirati cul¬
tum relinquerant deum. Romanis quoq ab eodem proligio nouendiale
sacium publice susceptum est seu uocare ał uoce celesti ex albano monte missa¬
nam id quoq traditurꝰ seu aurusgicum monitu. Mansit quoq solenne
ut quandocumq idem prodigium nuntiaretur ferie ꝑnouem dies agerẽt
haud ita multo plostpestilentia laboratum ẽUnde cum pigritia militan¬
di oriretur nulla tamen ab armis quies clabatur a bellicoso rege. Salu¬

Expanded text:
deuictis Sabinis cum in magna gloria magnisque opibus regnum Tulli ac tota res Romana esset, nuntiatum regi patribusque est in monte Albano lapidibus pluuisse. quod cum credi uix posset, missis ad id uisendum prodigium in conspectu haud aliter quam cum grandinem uenti glomeratam in terras agunt crebri cecidere caelo lapides. uisi etiam audire uocem ingentem ex summi cacuminis luco ut patrio ritu sacra Albani facerent, quae uelut dis quoque simul cum patria relictis obliuioni dederant, et aut Romana sacra susceperant aut fortunae, ut fit, obirati cultum reliquerant deum. Romanis quoque ab eodem prodigio nouendiale sacrum publice susceptum est, seu uoce caelesti ex Albano monte missa—nam id quoque traditur—seu haruspicum monitu; mansit certe sollemne ut quandoque idem prodigium nuntiaretur feriae per nouem dies agerentur. haud ita multo post pestilentia laboratum est. unde cum pigritia militandi oreretur, nulla tamen ab armis quies dabatur a bellicoso rege, salub
Abbreviated transcription (Latin):
tis lectis placau̾e priuatim quoq id sacrũ celebratum est tota urbe paten¬
tibus ianuis promiscueq. usu rerum omnium inpropatulo posito notos ignotosq
religionẽ deinde fuisse quib eã op̃ẽ tulissent uinciri Pugna ap ueios

Expanded text:
stratis lectis placauestratis lectis placauetibus ianuis promiscuoque usu rerum omnium in propatulo posito, notos ignotosque uincula; religioni deinde fuisse quibus eam opem di tulissent uinciri. interim ad Ueios
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ut iue clause Tiberis in nauigabilis fuit. Annona exante cõuecta copia
ihil mutauit. A quia ꝑ licinius ut ceperat haud tumultuose magrãtui
maiore gaudio plebis ꝗͣ indignatiõe patrum ita etiã gessit dulcedo hec plebem¬
inuasit proximis comitiis tribunorum militum plebeios orandi unde M uetu-¬
us exprĩtiis candidatis locum tenuit plebeios alios tribimos militũ cõsu
potestate omnes fere centurie dixere M. pomponium CDuilliuĩ uoleronẽ P. Celiũ
Genutium lactilium Tristem hiemẽ siue ex temperie celi raptim mutatiõe incõ¬
trarium facta siue alia de causa grauis pestilensq omnib animalib estas exte¬
pit. Cuius insanabili ꝑnitiȩ. qñ nec causa nec finis inueniebat᷑. libri sibillim
esenatus consulto aditi sunt. duuuiris lectis sacris facundis lectistẽnio tũ p¬
mum inurbe romana facto ꝑdies octo appollinem lathonamq & disanã. her¬
culem Mercuriũ atq neptimum tribusq amplissime tum apparari poterat

Expanded text:
adeo ut uiae clausae, Tiberis innauigabilis fuerit. annona ex ante conuecta copia nihil mutauit. et quia P. Licinius ut ceperat haud tumultuose magistratum maiore gaudio plebis quam indignatione patrum, ita etiam gessit, dulcedo inuasit proximis comitiis tribunorum militum plebeios creandi. unus M. Ueturius ex patriciis candidatis locum tenuit: plebeios alios tribunos militum consulari potestate omnes fere centuriae dixere, M. Pomponium Cn. Duillium Uoleronem Publilium Cn. Genucium L. Atilium . tristem hiemem siue ex intemperie caeli, raptim mutatione in contrarium facta, siue alia qua de causa grauis pestilensque omnibus animalibus aestas excepit; cuius insanabili perniciei quando nec causa nec finis inueniebatur, libri Sibyllini ex senatus consulto aditi sunt. duumuiri sacris faciundis, lectisternio tunc primum in urbe Romana facto, per dies octo Apollinem Latonamque et Dianam, Herculem, Mercurium atque Neptunum tribus quam amplissime tum apparari poterat
Abbreviated transcription (Latin):
Duę factiones destinebant senatum una cuius principes erant defectiõis
ippło roͦ auctores. altera fidelium ciuium certatum ab utrisq tñ e
ut ad reconciliandam pacem consuli oꝑa. nouaretur. pars altera cũ p̃sidiĩ
s annitium quia nihil satis preparati erant ad obsidionem tollerandam
ecessurum ee̾t in cursurum ꝓxima nocte nuntiare consuli satis hi
qua noctis hora quaq porta & quam inuiam egressurus hostis foret Altã
quibus inuictis descitum ad sannites erat eadem nocte portam etiã consu¬
lib aperuerunt armatosq elam in nocte in urbem acceperunt. Ita dupli¬
ci proditione & presidium sannitium insessis. circa uiam si luestrib locis
c oppinato opp̃ssum est. & aburbe plena hostium clamor sublatus mo¬
toq unius hore cesus sannis. satricanus captus & omĩa in potãte consulis
erant. Qui questione habita quorum oꝑa defectio eẽt facta quos sontes
inꝑit uirgis cesos securi ꝑtussit presidioq ualido imposito arma satric.
ademit.

Expanded text:
duae factiones senatum distinebant, una cuius principes erant defectionis a populo Romano auctores, altera fidelium ciuium; certatum ab utrisque tamen est ut ad reconciliandam pacem consuli opera nauaretur. pars altera, cum praesidium Samnitium, quia nihil satis praeparati erat ad obsidionem tolerandam, excessurum proxima nocte esset, enuntiare consuli satis habuit qua noctis hora quaque porta et quam in uiam egressurus hostis foret; altera, quibus inuitis descitum ad Samnites erat, eadem nocte portam etiam consuli aperuerunt armatosque clam hoste in urbem acceperunt. ita duplici proditione et praesidium Samnitium insessis circa uiam siluestribus locis necopinato oppressum est, et ab urbe plena hostium clamor sublatus momentoque unius horae caesus Samnis, Satricanus captus, et omnia in potestate consulis erant; qui quaestione habita quorum opera defectio esset facta, quos sontes comperit, uirgis caesos securi percussit praesidioque ualido imposito arma Satricanis ademit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ex pastorib duo ferotissimi delecti ad facimis qui consueti erant uterq agre¬
stibus feramentis inuestibulo regie ꝗ̃ potuere tumultuosissime spẽ rixe inse
omnes apparitores regios conuertunt. Inde cum ambo regem appellarent cla¬
morq eorum in regiam penitus peruenisset euocati ad regem ꝑgunt primo
q uociferari & cretatun alter alto̾ obstrepere Coerciti alitore & iussi
uicem dicere tandem oblequi desistunt. Unus excomposito rem orditur. Dum
intentus in eum se rex totus auerteret alter elatam secarim incaput deiecit
Relictoq in urilnere telo ambo se foras eiciunt¬

Expanded text:
ex pastoribus duo ferocissimi delecti ad facinus, quibus consueti erant uterque agreex pastoribus duo ferocissimi delecti ad facinus, quibus consueti erant uterque agrestibus ferramentis, in uestibulo regiae quam potuere tumultuosissime specie rixae in se omnes apparitores regios conuertunt; inde, cum ambo regem appellarent clamorque eorum penitus in regiam peruenisset, uocati ad regem pergunt. primo uterque uociferari et certatim alter alteri obstrepere; coerciti ab lictore et iussi in uicem dicere tandem obloqui desistunt; unus rem ex composito orditur. cum intentus in eum se rex totus auerteret, alter elatam securim in caput deiecit, relictoque in uolnere telo ambo se foras eiciun
Abbreviated transcription (Latin):
Cum antii filii dͥuosi ana semper promdig¬
issimo habuerant. se paterno regno tutoris fraude pulsos regnare ro
aduenam non modo ciuice sed ne ytalice quidem scirpis tñ impensius indigra¬
tas crescere si non abtarquimo quidem ad se reddiret regnum sed preceps
porro ad seruitia caderet ut in eadem ciuitate post centesimum ferme
annum ꝗ̃ romulus deo progenitus & deus ip̃e tenuerit regnum temierit regnũ¬
donec interris fu̾it. Id seruius serua natus possideat Tum cõmune romamꝰ
nõĩs tum precipue id domus sue dedetus fore. si anti regis uirili stirpe salaa
non modo ad uenis: sed seruis etiam rome regnum pe̾teretur. ferro igitur eã
intumeliam arcere statuunt sed mniurie dolor intarquinium ipsum i
ꝗ̃ inseruium eos stimulabat. & qr̃ grauior ultor tedis si supereẽ̾t rex futurꝰ
erat ꝗͣ priuatus & qr̃ tum seruio octisio quentũq alium generum delegis
eundem regni heredem factarus uidebatur ob hoc ip̃i regi insidie param

Expanded text:
um Anci filii duo etsi antea semper pro indignissimo habuerant se patrio regno tutoris fraude pulsos, regnare Romae aduenam non modo uicinae sed ne Italicae quidem stirpis, tum impensius iis indignitas crescere si ne ab Tarquinio quidem ad se rediret regnum, sed praeceps inde porro ad seruitia caderet, ut in eadem ciuitate post centesimum fere annum quam Romulus deo prognatus deus ipse tenuerit regnum donec in terris fuerit, id seruus serua natus possideat. cum commune Romani nominis tum praecipue id domus suae dedecus fore, si Anci regis uirili stirpe salua non modo aduenis sed seruis etiam regnum Romae pateret. ferro igitur eam arcere contumeliam statuunt; sed et iniuriae dolor in Tarquinium ipsum magis quam in Seruium eos stimulabat, et quia grauior ultor caedis, si superesset, rex futurus erat quam priuatus; tum Seruio occiso, quemcumque alium generum delegisset, eundem regni heredem facturus uidebatur; ob haec ipsi regi insidiae parantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Marco Cornelio Maluginense l papirio Crasso consulib
ex̾citus in agrum ueientem ac faliscum ducti: pede abacte hominũ pecorũq
hostis in agris nusꝗͣ inuentus ẽ: neq pugnandi copia facta. Urbes tamen nõ
oppugnauere quia pestilencia ppłm inuasit. & seditiones domi. quesite sũt
iec mote tñ a Sp. Melio tribuno plebis: fauore noĩs moturum se aliq
ratus. & Minutio diem dixerat & rogationem depublicandis bonis seruilii
halȩ tulerat falsis criminibus a Minutio cirtuuentũ Melium arguens. Ser¬
ilio cedem eius indenati obitiens: que uaniora ad ppłm fuerint. Ceter
magis uis morbi ingraues tens cure erat terroresq ac prodigia maxime ꝙ
crebris motibus t̾re erure in agris recta nuntiabantur. Obsturatio itaq appło
diũuiris preeuntibus est facta

Expanded text:
M. Cornelio Maluginense L. Papirio Crasso consulibus exercitus in agrum Veientem ac Faliscum ducti, praedae abactae hominum pecorumque; hostis in agris nusquam inventus neque pugnandi copia facta; urbes tamen non oppugnatae, quia pestilentia populum invasit. et seditiones domi quaesitae sunt nec motae tamen ab Sp. Maelio tribuno plebis, qui favore nominis moturum se aliquid ratus et Minucio diem dixerat et rogationem de publicandis bonis Seruili Ahalae tulerat, falsis criminibus a Minucio circumuentum Maelium arguens, Seruilio caedem ciuis indemnati obiciens; quae uaniora ad populum ipso auctore fuere. ceterum magis uis morbi ingrauescens curae erat terroresque ac prodigia, maxime quod crebris motibus terrae ruere in agris nuntiabantur tecta. obsecratio itaque a populo duumuiris praeeuntibus est facta
Abbreviated transcription (Latin):
uiam ea errumpunt consternatoq agmine abeuntes inuictorem alterum ĩ¬
cidunt consulem. Ibi iterum cesi fusiq passim uictoria egregia ꝑta tristis tã¬
liit consul duobus tamẽ funeribus. Itaq consuli decernente senatu ti¬
phum si ex̾citus sine imꝑatore triumphare possit. pro eximia belli opera
facile passarum. Respondit. se familia funesta Q. fabii fratris morte pafa
ꝑte orbata consule altero omisso publico priuato deformem luctu laurea
non accepturum. omni acto triumpho depositus triumphus clarior fuit adeo
spreta intpre gloria interdum cumulatior reddit. Funera deinde duo colle
ge fratrisq ducit. Idem ibi utroq laudatur cum concedendo illis suas laudes
ip̃e maximam partem. earum feret. Neq ĩ memor euis ꝙ ininitio consulatus
illuxerat reconciliandi aiõs pleb̾ sautios milites curandos diuidit patribus

Expanded text:
uiam. ea erumpunt; consternatoque agmine abeuntes in uictorem alterum inuiam. ea erumpunt; consternatoque agmine abeuntes in uictorem alterum incidunt consulem; ibi iterum caesi fusique passim. uictoria egregia parta, tristis tamen duobus tam claris funeribus. itaque consul decernente senatu triumphum, si exercitus sine imperatore triumphare possit, pro eximia eo bello opera facile passurum respondit; se familia funesta Q. Fabi fratris morte, re publica ex parte orba consule altero amisso publico priuatoque deformem luctu lauream non accepturum. omni acto triumpho depositus triumphus clarior fuit; adeo spreta in tempore gloria interdum cumulatior rediit. funera deinde duo deinceps collegae fratrisque ducit, idem in utroque laudator, cum concedendo illis suas laudes ipse maximam partem earum ferret. neque immemor eius quod initio consulatus imbiberat, reconciliandi animos plebis, saucios milites curandos diuidit patribus.
Abbreviated transcription (Latin):
Duorum consulum cognita ora accendunt militum animos simł
& uanior ram erat hostiuu aties habundante multitudine freti subtracta sub¬
sidia mittunt ad castra oppugnanda. Inque haud magno cer tamine impetu
irruptionem. sustinere non poterant missis ad consules nuntiis quo loco res ẽẽt¬
significant conglobati ad pretorium redeunt. & sua sponte ip̃i prelium reno¬
uant: & Manilius consul reuectus incastra ad omnes portas milite opposito
hostibus uiam cluserat: ea desꝑatio tuscis rabiem magis ꝙͣ audatiam accẽdit.
am cum incursantes quacumq exitum onderet spes uano aliquotiens impetu
issent. globus iuuenum unus inip̃m consulem armis in uadit prima excepta
inuadit. primum excepta acircumstantibus tella substineri deinde uis ne¬
idem quit Consul mortifero uulnere ictus cadit. fusiq circa om̃s. Tusci
crescit audatia. Romanos terror ꝑtota castra trepidos agit. & ad extrema.
uẽtũ foret ni legati rapto consulis corpore patefecissent. una porta hostib

Expanded text:
duorum consulum cognita ora accendunt militum animos. simul et uanior iam erat hostium acies, dum abundante multitudine freti, subtracta subsidia mittunt ad castra oppugnanda. in quae haud magno certamine impetu inruptionem sustinere non potuerant, missis ad consules nuntiis quo loco res essent, conglobati ad praetorium redeunt et sua sponte ipsi proelium renouant. et Manlius consul reuectus in castra, ad omnes portas milite opposito hostibus uiam clauserat. ea desperatio Tuscis rabiem magis quam audaciam accendit. nam cum incursantes quacumque exitum ostenderet spes uano aliquotiens impetu issent, globus iuuenum unus in ipsum consulem insignem armis inuadit. prima exceptainuadit. prima excepta a circumstantibus tela; sustineri deinde uis nequit; consul mortifero uolnere ictus cadit, fusique circa omnes. Tuscis crescit audacia; Romanos terror per tota castra trepidos agit, et ad extrema uentum foret ni legati rapto consulis corpore patefecissent una porta hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
.In sannio quoq quia decesserat M. fabius no¬
ui motus exorti calatia & sora presidiaq que inhis romana erant expugna¬
a & incaptiuorum corpora militum fede seuitum. Itaq eo. Cornelui
ex̾ritu missus Martio noui hostes iam enim anagninis hernicisq aliis bel¬
lum ussum erat decernunt᷑. primo itaq omnia oportuna loca. hostes int̾ꝰ
onsulum castra interceperunt ut ꝑuadere expeditus nuntius non posse
& per aliquot dies incerti rerum omnium suspensiq destatu alterius ut̾q
consul ageret. romamq is metus manaret adeo ut omnes iumores sacra¬
nto adigerent᷑ atq ad subita rerum duo usti scriberent ex̾citus. C¬
terum hernici cum bellum nequaꝗͣ properassent id terrore ac uetustate¬
itis glorie facit nihil usꝗ dictu dignum ausi: trinis castris intra pau¬
cos dies exuti lxxx. dierum indutias ita ut adsenatum romam legatos mit¬
terent. pacti sunt bimestri stipendio frumentoq & singulis in militem tu¬

Expanded text:
in Samnio quoque, quia decesserat inde Fabius, noui motus exorti. Calatia et Sora praesidiaque quae in his Romana erant expugnata et in captiuorum corpora militum foede saeuitum. itaque eo P. Cornelius cum exercitu missus. Marcio noui hostes—iam enim Anagninis Hernicisque aliis bellum iussum erat—decernuntur. primo ita omnia opportuna loca hostes inter consulum castra interceperunt ut peruadere expeditus nuntius non posset et per aliquot dies incerti rerum omnium suspensique de statu alterius uterque consul ageret, Romamque is metus manaret, adeo ut omnes iuniores sacramento adigerentur atque ad subita rerum duo iusti scriberentur exercitus. ceterum Hernicum bellum nequaquam pro praesenti terrore ac uetusta gentis gloria fuit: nihil usquam dictu dignum ausi, trinis castris intra paucos dies exuti, triginta dierum indutias ita ut ad senatum Romam legatos mitterent pacti sunt bimestri stipendio frumentoque et singulis in militem tu
Abbreviated transcription (Latin):
ter stragem uictimarum documẽto cȩteris fuere ne abnuerent. Primo¬
rib samnitium ea detestatione obstrictis decem nominatis ab imꝑatõe
Cecliftum ut uir uirum legeret. donec.XUi. milium nuͣm confecis
ea legio linteata ab integumento consepti quo sarrata nobilitas erat
ppellata est. hiis arma insignia & cristate galee ut interceteros emin
aulo plus .xx. milium alius excitus fuit nec corporum spetie. nec glo¬
ria belli/ nec appatu linteate legioni dispar hic hominum nũs qđ ro-¬

Expanded text:
inter stragem uictimarum documento ceteris fuere ne abnuerent. primointer stragem uictimarum documento ceteris fuere ne abnuerent. primoribus Samnitium ea detestatione obstrictis, decem nominatis ab imperatore, eis dictum, ut uir uirum legerent donec sedecim milium numerum confecissent. ea legio linteata ab integumento consaepti, <in> quo sacrata nobilitas erat, appellata est; his arma insignia data et cristatae galeae, ut inter ceteros eminerent. paulo plus uiginti milium alius exercitus fuit nec corporum specie nec gloria belli nec apparatu linteatae legioni dispar. hic hominum numerus, quod ro
Abbreviated transcription (Latin):
quondam usi maiores eorum fuissent cum adimende etruscis cap
clandestinum accepissent consilium. Sacrifitio ꝑfecto ꝑuiatorem imꝑator
acciri iubebat nobilissimum quemq gn̾e factisq singuli introducebãt
Erat tum alius apparatus sacri qui ꝑfundere religione animum posset: tum
in loco curra orani contesto are inmedio uictimeq circa cese. & circũstãtes
enturiones strictis gladiis ad mouebant᷑ altarib magis ut uictunaru¬
ꝗͣ ut sacri principes aditiebaturq uire uirando que uisa auditaq in eolo¬
to crissent non enuntiaturos. Deinde iurare cogebant. diro quodam car¬
de in execrationem capitis familieq & stirpis composito nisi issent
inprelium quo ĩmꝑatores duyissent: & si aut ip̃e exatie fugisset aut
siquem fugientem uidisset non ex templo occidisset. Id pͥmo quidam ab¬
uentis iuratos se obtruncati circa altaria sunt. Iacentes deindo

Expanded text:
quondam usi maiores eorum fuissent cum adimendae Etruscis Capuae quondam usi maiores eorum fuissent cum adimendae Etruscis Capuae clandestinum cepissent consilium. sacrificio perfecto per uiatorem imperator acciri iubebat nobilissimum quemque genere factisque; singuli introducebantur. erat cum alius apparatus sacri qui perfundere religione animum posset, tum in loco circa omni contecto arae in medio uictimaeque circa caesae et circumstantes centuriones strictis gladiis. admouebatur altaribus magis ut uictima quam ut sacri particeps adigebaturque iure iurando quae uisa auditaque in eo loco essent non enuntiaturum. iurare cogebant diro quodam carmine, in exsecrationem capitis familiaeque et stirpis composito, nisi isset in proelium quo imperatores duxissent et si aut ipse ex acie fugisset aut si quem fugientem uidisset non extemplo occidisset. id primo quidam abnuentes iuraturos se obtruncati circa altaria sunt; iacentes deinde
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur hunc annum & consul insignis
Lpapirius cursor: Qua paterna gloria qua sua. & bellum ingens uictoria¬
q quantam desamnitib nemo ad eam diem preter L papirium prẽm
consul peperat & forte eodem conatu apparatuq omni oppulentia in¬
signium habito armorum bellum ad ornauerant & deorum etiam opes¬
ad hibuerant ritu quodam sacramenti uetusto uelut iniciatis militib
electu per omnem samnium hito. Noua lege ut qui iuniorum nõ
uenissent ad imꝑatorũ edictum quiq iniussu abissent. caput ioui sacra¬
tum erat. Tum ex̾citus omnis aquiloniam est inductus. Ad xl ͭ ͣ milia
ulitum Qđ roboris in samnio erat conuenerunt. Ibi fere mediis ca
locus est conspectus creatib pluteisq & linteisq & linteis contectus patẽs
ducentos ad maxime pedes in omnes pariter partes. Ibi ex libro uetere
linteo lecta sacrificatam sacerdote. Oino pactio quodam homine magno
natu qui se id sacrum petere affirmabat exuetusta samnitiũ religione

Expanded text:
sequitur hunc annum et consul insignis, L. Papirius Cursor , qua paterna gloria, qua sua, et bellum ingens uictoriaque quantam de Samnitibus nemo ad eam diem praeter L. Papirium patrem consulis pepererat. et forte eodem conatu apparatuque omni opulentia insignium armorum bellum adornauerant; et deorum etiam adhibuerunt opes ritu quodam sacramenti uetusto uelut initiatis militibus, dilectu per omne Samnium habito noua lege, ut qui iuniorum non conuenisset ad imperatorum edictum quique iniussu abisset caput Ioui sacraretur. tum exercitus omnis Aquiloniam est indictus. ad sexaginta milia militum quod roboris in Samnio erat conuenerunt. ibi mediis fere castris locus est consaeptus cratibus pluteisque et linteis contectus, patens ducentos maxime pedes in omnes pariter partes. ibi ex libro uetere linteo lecto sacrificatum sacerdote Ouio Paccio quodam, homine magno natu, qui se id sacrum petere adfirmabat ex uetusta Samnitium religione, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sulem plautiũ pͥuerni diruptis muris presidioq ualido impoĩto ad tͥum¬
hum attersit uitrubium incarterem asseruari uissit quo ad consi
redisset tum uerberatum neccari. edes eius que eẽnt inpalatio dirruen-¬
das. bona samoni sangi censuerunt consecranda. qđq eris ex eis redactũ
st. ex eo enei orbes facti. positi insacello samis adu̾sus edem quirum.
senatu pͥuernate it a decretum ut qui senator priuerni. post defectionẽ
aromanis mansisset trans tiberim eadem lege qua ueliterni hĩtaret hiis

Expanded text:
sulem Plautium dirutis Priuerni muris praesidioque ualido imposito ad triumsulem Plautium dirutis Priuerni muris praesidioque ualido imposito ad triumphum accersit: Uitruuium in carcere adseruari iussit quoad consul redisset, tum uerberatum necari: aedes eius, quae essent in Palatio, diruendas, bona Semoni Sango censuerunt consecranda. quodque aeris ex eis redactum est, ex eo aenei orbes facti positi in sacello Sangus aduersus aedem Quirini. de senatu Priuernate ita decretum, ut qui senator Priuerni post defectionem ab Romanis mansisset trans Tiberim lege eadem qua Ueliterni habitaret. his
Abbreviated transcription (Latin):
Iondum ꝑfunctos cura pͥuernatis belli tumultus gallici fama atrox ĩuasit
haud ferme unꝙꝗͣ neglecta patribus. Ex templo igit̾ consules noui .L Emi¬
luis mamercus & plautius eo ip̃o die Rł. quintilib quo magistratũ inie¬
nt comꝑare inter se ꝓuintias iussi & mamertus qui gallicum bellur
euenerat. scribere ex̾citum sine ulla uacationis uenia. qn oppificum qͦ
uulgus & sessularii mimme militie idoneum genus extiti dicuntꝰ ueiosq
ngens ex̾citus contractus ut inde obuiam gallis iret᷑. Longuis disci
ne alio itinere hostis falleret ad urbem incedens non plat̾uit. Paucos
deinde postdies satis explorata tprĩs euis quiete agallis p̾uernum oĩs
cõu̾sa uis. duplex inde fama est. alii ui captam urbem uitrubiũq ui¬
uum in potatem uenisse. Alii priusꝗͣ ultima ad hiberet᷑ꝰ uis ipm̃ se m
litionem consulis caduccum preferentis p̃misisse auctores sunt uitri¬
bimq a suis traditum. Senatus deuitrubio pͥuernatibusq consultus cõ¬

Expanded text:
ondum perfunctos cura Priuernatis belli tumultus Gallici fama atrox inuasit, haud ferme unquam neglecta patribus. extemplo igitur consules noui, L. Aemilius Mamercinus et C. Plautius , eo ipso die, Kalendis Quinctilibus, quo magistratum inierunt, comparare inter se prouincias iussi, Mamercinus, cui Gallicum bellum euenerat, scribere exercitum sine ulla uacationis uenia; quin opificum quoque uolgus et sellularii, minime militiae idoneum genus, exciti dicuntur; Ueiosque ingens exercitus contractus, ut inde obuiam Gallis iretur; longius discedi, ne alio itinere hostis falleret ad urbem incedens, non placuit. paucos deinde post dies satis explorata temporis eius quiete a Gallis Priuernum omnis conuersa uis. duplex inde fama est: alii ui captam urbem Uitruuiumque uiuum in potestatem uenisse: alii priusquam ultima adhiberetur uis, ipsos se in deditionem consuli caduceum praeferentes permisisse auctores sunt Uitruuiumque ab suis traditum. senatus de Uitruuio Priuernatibusque consultus con
Abbreviated transcription (Latin):
Inseqñti ano cum l sulpitus & E Licimus caluus consules inhernicos ex̾¬
um duxissent: neq inuentis in agro hostib ferentinũ urbem eorũ u
cepissent reu̾tentib inde eis tiburtes portas c lausere ea ultima cã fuit cũ
multe antea querimonie ultro citroq iactate ee̾nt cur ꝑfetiales reb repeti
bellum tiburti pplo indicẽt᷑. Dictatorem ĩ quintiũ penum eo ãno fui
satis constat & magistrum equitũ sergium cornelium maluginẽsem. macer
licinius comitiorum hñdorum cã & ab licinio consule dictũ scbit quia
lega cõmitia bello preferre festinante ut continuaret consul obiuiat
eundum praue cupiditate fui̾t quesita ea propria familie laus. leuiorẽ
auctorem licinium facit. cum mentionẽ eius rei inuetustiorib annalib
illam in ueniam magis ut belli gallici cã dictatorem creatũ arbitror
inclinat aiuis¬

Expanded text:
insequenti anno cum C. Sulpicius et C. Licinius Caluus consules in Hernicos exercitum duxissent neque inuentis in agro hostibus Ferentinum urbem eorum ui cepissent, reuertentibus inde eis Tiburtes portas clausere. ea ultima fuit causa, cum multae ante querimoniae ultro citroque iactatae essent, cur per fetiales rebus repetitis bellum Tiburti populo indiceretur. dictatorem T. Quinctium Poenum eo anno fuisse satis constat et magistrum equitum Ser. Cornelium Maluginensem . Macer Licinius comitiorum habendorum causa et ab Licinio consule dictum scribit, quia collega comitia bello praeferre festinante ut continuaret consulatum, obuiam eundum prauae cupiditati fuerit. quaesita ea propriae familiae laus leuiorem auctorem Licinium facit: cum mentionem eius rei in uetustioribus annalibus nullam inueniam, magis ut belli Gallici causa dictatorem creatum arbitrer inclinat ani
Abbreviated transcription (Latin):
uolens seũ inuitas constitisti si dimicandum erit tum ta in noussimos tere¬
cipito. fugeris etiam honestius tergumq cuii dederis ꝗ̃ pugnaueris contra
p̾atriam nũc ad pacificancham bene atq honeste inter pmoiꝰ stabis & collo¬

Expanded text:
uolens seu inuitus constitisti, si dimicandum erit, tum tu in nouissimos te reuolens seu inuitus constitisti, si dimicandum erit, tum tu in nouissimos te recipito; fugeris etiam honestius tergumque ciui dederis quam pugnaueris contra patriam. nunc ad pacificandum bene atque honeste inter primos stabis et conlo
Abbreviated transcription (Latin):
erunt is eram natus id specimẽ mei decteram ea etate consulatũ adeptus
ram ut potuerim tres & xx. annos natus consul prĩb quoq ferox e̾ẽ
solum plebi quod factum dictum ue consulis grauius ꝙ̃ tribuni audistis Eo¬
dem tenore duos insequentes consulatus gessi. eodem hec imꝑiosa dictatura
hostes. Ergo uos pͥus ime strinxeritis ferrũ ꝙͣ muos ego. istinc signa canẽt
istinc clamor p̾ris incipiet atq impetus si dimicandumẽ. Inducite ĩ aĩum
d nũc induxerunt prẽs auiq ur̃i. non illi qui insacrum montẽ secesse
nũc hiis quĩ postea auentinum insederunt. Expectate dum uobis singulis
ut olim coriolano matres comugesq crinb sparsis obuie aburbe ueniant
T um uolscorum legiones quia romanũ habebant ducem quieuerunt. Uos
romanus excitꝰ nẽ destiteritis impio bello : Tite quinti quotunq istic loco seu

Expanded text:
erunt, iis eram natus, id specimen mei dederam, ea aetate consulatum adeptus erunt, iis eram natus, id specimen mei dederam, ea aetate consulatum adeptus eram, ut potuerim tres et uiginti annos natus consul patribus quoque ferox esse non solum plebi. quod meum factum dictumue consulis grauius quam tribuni audistis? eodem tenore duo insequentes consulatus gessi, eodem haec imperiosa dictatuuam in uos—horreo dicere—hostes. ergo uos prius in me strinxeritis ferrum quam in uos ego; istinc signa canent, istinc clamor prius incipiet atque impetus, si dimicandum est. inducite in animum quod non induxerunt patres auique uestri, non illi qui in Sacrum montem secesserunt, non hi qui postea Auentinum insederunt. exspectate, dum uobis singulis, ut olim Coriolano, matres coniugesque crinibus passis obuiae ab urbe ueniant. tum Uolscorum legiones, quia Romanum habebant ducem, quieuerunt: uos, Romanus exercitus, ne destiteritis impio bello. T. Quincti , quocumque istic loco seu