comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt me tenebre. fugã mecditata.
lumbe. et uolabo et reqͥescãͦ Ip̃e
idẽ nunc pellicano. nc̃ nicticoraci.
nc̃ passeri. nẽ aqͥle cõparat᷑. Ani¬
maduertat nunc karitas ur̃a. Eue¬
nit plerumq ut in multitudine
constitutꝰ. uiciis pecc̃oꝵ undiq cir¬
cum septꝰ. uircutũ concipiat affectũ
et desideret effectũ. Conatͦ ascende¬
re. s p̃mit᷑ consuetudine: erigitur
sp̃c nouitate. s tͣħitur pecci uicimi¬
tate. in uirtutũ serenitate delecta¬
tur. s exemplo maloꝵ illectꝰ. qͣsi in¬
uitꝰ cogit᷑ repete qd̃ detestabat᷑. Hĩc
dolor si ceciderit. timor si resticerit.
tremor ne in his pareat. desidiũ
ut fugiat. Uersant᷑ tenebre in cos¬
scĩa. in corde tͥstitia. angustia in co¬
gitatione. Ita loquens in amaritu¬
dine anime sue. qͥs inqͥt dabitmͥ
pennas sicut columbe et uolabo
et reqͥescam: Et subiungit. Ecce
elongaui fugiens. Acceꝑat qd̃ pe¬
tierat ista quondã filia moab. et
iustar aius uolans. et publicũ fugi¬

Expanded text:
ebrae ; fugam meditata, lumbae, et volabo, et requiescam? Ipse idem nunc pellicano, nunc nycticoraci, nunc passeri, nunc aquilae comparatur. Animadvertat charitas vestra. Evenit plerumque ut in multitudine constitutus, vitiis peccatorum undique circumseptus, virtutum concipiat affectum, et desideret effectum. Conatur ascendere, sed premitur consuetudine; erigitur spiritus novitate, sed trahitur peccati vicinitate; in virtutum serenitate delectatur, sed exemplo malorum illectus, quasi invitus cogitur repetere quod detestatur. Hinc dolor si cediderit, timor si restiterit, tremor ne in his pereat, desiderium ut fugiat. Versantur tenebrae in conscientia, in corde tristitia, angustia in cogitatione. Ita loquens in amaritudine animae suae. Quis, inquit, dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Et subjungit, dicens: Ecce elongavi fugiens . Acceperat quod perierat ista quondam filia Moab, et instar avis volans, et publicum fugi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ qͥsq diligit oꝑat᷑. Ascendit gͥ
flens moab ꝑ ascensum lurch. qñ
sapiens qͥslibet eccłiam intrans.
compunctꝰ ꝓ peccis p̃teritis. uerbo
simul et oꝑe. ad uirtutũ alta ascen¬
dit. Et inuia inqͥt orͦnaim. clamo¬
rem contͥtionis seuabunt. Or nai¬
lauia. que ducit ad uitã. foramei
uidelicet illito acus. ꝑ qd̾ camelus
animal gibossi transire ñ potest.
Qõ bene foramen meroris licitur.
qr qͥ cumq angusto huic foramini
se se contulerit. nicħ dulciꝰ qm me¬
rere estimabit. Meret euĩ que cõ¬

Expanded text:
d quisque diligit operatur. Ascendit igitur flens Moab per ascensum Luith, quando sapiens quilibet Ecclesiam intrans, compunctus pro peccatis praeteritis, verbo simul et opere ad virtutum alta ascendit. Et in via, inquit, Oronaim clamorem contritionis levabit. Hala via, quae ducit ad vitam ; foramen videlicet illud acus, per quod camelus animal gibbosum transire non potest . Quod bene foramen moeroris dicitur, quia quicunque angusto huic foramini sese contulerit, nihil dulcius quam moerere aestimabit. Moeret enim pro
Abbreviated transcription (Latin):
abutunt᷑. ip̃m motũ rõnalem detur¬
pant. At qͥ eam semꝑ circa uirtu
cherrimo eam ornatu decorat. De
moab ergo in quo corrupta sunt
onsia. bene nc̃ dicit᷑. In cunctis capi¬
tib eiꝰ caluitium. qͥa motꝰ ip̃i ex qͦrũ
corruptione uitia umuersa ꝓce¬
clunt. qͥb bene utit᷑ sapiens. in his
quib nat᷑alia dñant᷑ incentiua.
turpes et deformes. et om̃i uirtute
nudati. et decaluati apparent. Re¬
ne etiam sublit᷑. om̃is radet᷑. bar¬

Expanded text:
abutuntur, ipsum motum rationalem deturabutuntur, ipsum motum rationalem deturpant. At qui eam circa virtutcherrimo eam ornatu decorat. De Moab ergo, in quo corrupta sunt omnia, bene dicitur: In cunctis capitibus ejus calvitium; quia motus illi, ex quorum corruptione vitia universa procedunt, quibus bene utitur sapiens, in his quibus naturalia dominantur incentiva, turpes et deformes, et omni virtute nudati et decalvati apparent. Bene etiam subditur: Omnis bar
Abbreviated transcription (Latin):
lius namsi. ob relũ quo adu̾sus do¬
mum a chab exarsit. regnũ isrł usq
inqͣrtam gesationẽ ad posteros deo
fauente tͣnsmisit. Sic et motꝰ concu¬
piscibilis. tpitudo quodam ornatu
tus ue ꝑcepcione admitut᷑. Hincẽ
qõ qͥlam sc̃s coniugiũ abrahe. uir¬
grnitati beati ioh̃is ñ dubitauit
equare. respiciens nimirũ ad obe¬
dientiam. qua in ip̃o oꝑe comuga¬
li. diuine paruit uoluntati. respi¬
tiens et ad honestacem intentioĩs
inliberis ꝓcrcandis. qua motꝰ ille
concupiscibił. sine quo ñ redditur
cdebitũ coniugale qͣsi p̾claro quo¬
clam uelamine tegebat᷑. S et motꝰ
rõnalis sic ornat᷑. si contͣ rationem
ñ utimͦ rõne. Nam contͣ leges rati¬
onis. furca. latrocinia. adult̾ia. et
cet̃a uicia ꝑpetͣntur. que tũ sine oꝑe
rationis ñ exercent᷑. Nam latro lo
rationis astutiam mutuans. nocte
cubicłm. mariti quoq absentiam
aucupat᷑. Itaq qͥ inuiciis ratione

Expanded text:
lius Namsi, ob zelum quo adversus dolius Namsi, ob zelum quo adversus domum Achab exarsit, regnum Israel usque ad quartam generationem ad posteros, Deo favente, transmisit . Sic et motus concupiscibilis turpitudo quodam ornatu tusve perceptione admittitur. Hinc est, quod quidam sanctus conjugium Abrahae virginitati beati Joannis non dubitavit aequare, respiciens nimirum ad obedientiam, qua in ipso opere conjugali divinae paruit voluntati, respiciens et ad honestatem intentionis in liberis procreandis, qua motus ille concupiscibilis, sine quo non redditur debitum conjugale, quasi praeclaro quodam velamine tegebatur. Sed et motus rationalis sic ornatur, si contra rationem non utimur ratione. Nam contra leges rationis furta, latrocinia, adulteria, et caetera vitia perpetrantur; quae tamen sine opere rationis non exercentur. Nam latro locrationis astutiam mutuans, nocte cubiculum, mariti quoque absentiam aucupatur. Itaque qui in vitiis ratione
Abbreviated transcription (Latin):
moab: uehemens tẽptatio. nat᷑a¬
lium passionum expͥmit᷑. Et ad dit᷑.
In cunctis capitib eiꝰ caluitium. oĩs
barba radetur. Capita moab ut mͥ
uidet᷑. tres nat᷑ales motꝰ qͥ in boĩe
sunt. ñ incongrue dicunt᷑. to ẽ.i¬
rascibilis. concupiscibilis. rationał.
Ex hoꝵ ut estimo corruptione. om¬
nium nat᷑alium passionũ incenti¬
ua ꝓcedunt. Capilli. capitis sunt or¬
namentũ. barba uirilis uirtutis
est indicium. Itaq qͣsi ornatꝰ ire
motꝰ. qũ aouersus ꝓpͥa uicia homo
mouet᷑ sccłm illud. Irascunini et
nolite peccare. Ornat᷑ etiã qͣndo in
zelum dei. contͣ legis contẽptores dis¬
crete assumit᷑. scdm illud. Tabesce¬
re me fecit zelus tuus: qͥa obliti fc̃
uerba tua inimici mei.Uere ornat᷑.
qͣndoqͥdẽ zelus iste a dño multipha¬
riam sepiꝰ muñat᷑. Nam phinees
ob meritũ huiꝰ qͣm dicimꝰ ire. qua
forncantes pugione confodit eter¬
num sacerdotisi meruit. et ic lu fi¬

Expanded text:
Moab vehemens tentatio naturaMoab vehemens tentatio naturalium passionum exprimitur. Et additur: In cunctis-capitibus ejus calvitium: omnis barba radetur. Capita Moab, ut mihi videtur, tres naturales motus qui in homine sunt, non incongrue dicuntur; id est irascibilis, concupiscibilis, rationabilis. Ex horum, ut aestimo, corruptione, omnium naturalium passionum incentiva procedunt. Capilli capitis sunt ornamentum; barba virilis virtutis est indicium. Itaque quasi ornatur irae motus, quando adversus propria vitia homo movetur, secundum illud: Irascimini et nolite peccare . Ornatur etiam, quando in zelum Dei, contra legis contemptores discrete assumitur, secundum illud: Tabescere me fecit zelus meus, quia obliti sunt verba tua inimici mei . Vere ornatur, quando quidem zelus iste a Domino multifariam saepius muneratur. Nam Phinees ob meritum hujus, quam dicimus, irae, qua fornicantes pugione confodit, aeternum sacerdotium meruit : et Jehu fi
Abbreviated transcription (Latin):
consumpsisse. Felix anima cuisic
siluit moab. sicut nabo et mecla¬
ba: de qͥb subiungit. Suꝑ nabo
et medaba: moab ululabit. Na¬
bo interp̃tat᷑ sessio. medaba cde sal¬
tu. Sessio hec securitatẽ significat.
que mater est negligentie. et incu¬
rie geñatrix. Edam enĩ qõ dolens
dico. qͥ post multa cͥmina. penicenti¬
alem hanc uitam ꝓfessi sunt. ita
dunt. ita necessaria ordinis contẽp
nunt exercitia. qͣsi gens que iusti¬
tiam fecerit. et que legẽ dei sui ñ
dereliq̃rit. Alii quos cotidiane pas¬
siones dehonestant. cũ hostium
tela frequenter excipiant. ita tũ
sece sedent. et rident. qͣsi hostisiã
quieuerit. Hi etiam de saltu. qd ẽ
medaba ẽẽ dicunt᷑. qͥa infructuosi.
uagi. instabiles. in qͥb sp̃uales ille
bestie. cõmorant᷑. de quib ꝓpħa. Ne
tradas bestiis asas confitentes tͥ. his
nimirũ ñ conticescit moab. s fre¬
quenti ululatu uicia suggerit im¬
mundas ingerit affectiones. et q̃q
pessima suadet. ꝑ ululatũ enim

Expanded text:
cillima. Felix anima, cui sic siluit Moab, sicut Nabo et Medeba: de quibus subjungit: Super Nabo et Medeba Moab ululabit. Nabo interpretatur sessio, Medeba de saltu. Sessio haec securitatem significat; quae mater est negligentiae et incuriae generatrix. Quidam enim, quod dolens dico, qui post multa crimina poenitentialem hanc vitam professi sunt, ita dunt; ita necessaria ordinis exercitia contemnunt, quasi gens quae justitiam fecerit, et quae legem Dei sui non dereliquerit. Alii, quos quotidianae passiones dehonestant, cum hostium tela sequenter excipiant, ita tamen secure sedent et rident, quasi jam inimicus quieverit. Hi etiam de saltu, quod est Medeba, esse dicuntur, quia infructuosi, vagi, instabiles; in quibus spirituales illae bestiae commorantur, de quibus Propheta: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi . His nimirum non conticescit Moab; sed frequenti ululatu vitia suggerit, immundas ingerit affectiones et quaeque pessima suadet. Per ululatum vero
Abbreviated transcription (Latin):
lens ꝓinde dux nr̃ ad bellũ hoc
sp̃itale suos nulites recddere expe¬
ditos. qͥ ñ inqͥt ren̾tiauerit om̃ib
que possidet: ñ potest m̃s ẽẽ dis¬
cipłs. Et itum. Qͥ ñ odit prẽm aut
matrẽ. et uxorẽ. et filios. adhuc
autẽ et animã suã. ñ potest meus
esse discipłs. Itaq expediti moab
illi dicunt᷑. qͥ ut uiciis moabiticis
in qͥl deciderant. securiꝰ possint
resistere. ab om̃ib mundi huius
negotiis et diuitiis. ab om̃ib affec¬
tib et ꝓpͥuis suis uoluptatib sese
expediunt. et nudũ xp̃m. nudi
secuntur. Hi cũ se senserurt aut na¬
turalib incentuis. aut ⁊ demo¬
num suggestiomil. aut certe ꝓ¬
pͥis cogitationib infestari. uehe¬
mentem cordis ululatũ. et mise¬
rabilem uocis eiulatũ. cũ lacͥmis
et suspiriis emitcunt ad clm. licen¬
tes cũ ꝓpħa. Afflictꝰ sum et humili¬
atus sum nimis. rugiebam age¬
mitu cordis mei. Hoc ip̃m est qd̃¬

Expanded text:
lens proinde dux noster ad bellum hoc lens proinde dux noster ad bellum hoc spirituale suos milites reddere expeditos: Qui non, inquit, renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipulus . Et iterum: Qui non odit patrem, aut matrem, et uxorem, et filios, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus . Itaque expediti Moab illi dicuntur, qui ut vitiis Moabiticis, in quibus deciderant, securius possint resistere, ab omnibus mundi hujus negotiis et divitiis, ab omnibus affectibus, et propriis suis voluntatibus sese expediunt, et nudum Christum nudi sequuntur. Hi cum se senserint aut naturalibus incentivis, aut daemonum suggestionibus, aut certe propriis cogitationibus infestari, vehementem cordis ululatum, et miserabilem vocis ejulatum cum lacrymis, et suspiriis emittunt ad Dominum, dicentes cum Propheta: Afflictus sum et humiliatus sum nimis; rugiebam a gemitu cordis mei . Hoc ipsum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
uł absorbuerat uoluptas. diuino
edoctꝰ oracło. dux sagacissimꝰ iusse¬
rat a bello discedere. Qͥb semotis: ce¬
quidam ꝓstrati toto ore aqͣs haurit̃t.
quidam paululũ inclinati. neces¬
sitati consulunt. suꝑsedent suꝑflui¬
tati. Utdetis igct᷑ qd̃ ñ solũ iicia.
s et suꝑflua queq impedim̃to ft̃
ꝓficientib pugnantib oneri. Mul¬
ti igit᷑ qui nat᷑alib incentiuis illec¬
ti. in turpia qͦq ꝓlapsi sunt. impĩs
inqͥb peccauerunt diuitiis et deli¬
tiis. mnundiq occupationib. et pe¬
nitere ꝓp̃teritis. et continere a fu¬
turis ꝓponunt. et quandã mor
conuersionẽ arripiunt. s et adhoc
ñ modico qͥdẽ tempore sufficiunt.
Non eiũ st̃ expediti moab. Tãdu
enĩ in illis clamat esebon. ioẽ in¬
iqua cogitatio. et eleale. ioẽ men¬
tis elatio. donec usq ao iasa uox
eoꝵ audiat᷑. ut coguationẽ pessi¬
mam. opꝰ pessimũ conseqͣtur. Uo¬

Expanded text:
vel absorbuerat voluptas, divino vel absorbuerat voluptas, divino edoctus oraculo, dux sagacissimus jusserat a bello discedere. Mox quidam prostrati toto ore aquas hauriunt; quidam paululum inclinati necessitati consulunt, supersedent superfluitati. Videtis igitur quod non solum vitia, sed et superflua quaeque impedimento sunt proficientibus, pugnantibus oneri. Multi igitur, qui naturalibus incentivis illecti in turpia quaeque prolapsi sunt, in ipsis in quibus peccaverunt divitiis et deliciis, mundi quoque occupationibus, et poenitere pro praeteritis, et continere a futuris proponunt, et quamdam morum conversionem arripiunt; sed ad hoc ne modico quidem tempore sufficiunt. Non enim sunt expediti Moab. Tandiu enim in illis clamat Hesebon, id est iniqua cogitatio, et Eleale, id est mentis elatio, donec usque ad Jasa vox eorum audiatur, et cogitationem pessimam opus pessimum consequatur. Vo
Abbreviated transcription (Latin):
uitia deserentes. adũsus ea sp̃italẽ
miere conflictũ. qmͣdu huiꝰmocdi
temiptatioml fatigant᷑: se ał̃m ali¬
et eleale. et cet̾̃a. qi alii expeditieo¬
certant. clamant. ao dr̃ csitͥbulai¬
tur: et de necessitatil eoꝵ eripiteos.
de qͥb subiungit. Suꝑ hoc expediti
moab ululabunt. amma eiꝰ ulu¬
labit sibi. Dicendũ pͥmo uidet᷑ qui
suit erpediti moab. Occͦit hic patri¬
arche nr̃i abrahe. opꝰ menorabile
quo num̃atis trecentis et decẽ et oc¬
to uernacłis expeclitis. hostem in¬
uasit. fugauit. ꝓstrauit. omnẽ in¬
suꝑ qͣm de sodomis tulerat p̾clam
porenter eripuit. In quo fere nume¬
ro sc̃sq gedeon madianitarũ fu¬
dit exercttũ lumine lampadarsi.
et tubarum sonitu ꝑterritũ. ¶s ego
similiter dixerĩ expeditos. om̃ib
nimirũ qͦs aliqd̃ impedimentũ in¬
habiles bello reddiderat. ũ unuꝰ pru¬
deuter. qͣm audacter exclusis. Nã
timor pauidos. et amor fecerat dis¬
solutos. qͦs cupiditas eneruaũat.

Expanded text:
vitia deserentes adversus ea spiritualem iniere conflictum; quandiu hujusmodi tentationibus fatigantur, secundum aliet Eleale, et caetera; alii, quia expediti concertant, clamant ad Dominum cum tribulantur , et de necessitatibus eorum eripit eos ; de quibus subjungit: Super hoc expediti Moab ululabunt; anima ejus ululabit sibi. Dicendum primo videtur, qui sint expediti Moab. Occurrit hic patriarchae nostri Abrahae opus memorabile, quo numeratis trecentis decem et octo vernaculis expeditis, hostem invasit, fugavit, prostravit; omnem insuper, quam de Sodomis tulerant, praedam potenter eripuit . In quo fere numero scitis quia Gedeon Madianitarum fudit exercitum, lumine lampadarum, et tubarum sono perterritum . Quos ego similiter dixerim expeditos; omnibus nimirum, quos aliquod impedimentum inhabiles bello reddiderat, non minus prudenter quam audacter exclusis. Nam quos timor pavidos, et amor fecerat dissolutos: quos cupiditas enervaverat,
Abbreviated transcription (Latin):
retur qõ plurum phylosophoꝵ pu¬
teum helim. arenarsi tumulis p̾tu¬
lerunt. doctͥnam scilicet apłicam.
te sunt sanguine. Puersa emĩdoc¬
trina. ñ eoꝵ quos lecipit ammas
uiurficat. s mortificat. nec eas asor¬
dibs mundat. s pecc̃i sangͥne fedat.
Et addidit ꝓpħ̃a. Ponam enĩ suꝑ
dibon additam̃ta. his qͥ fugerint
de moab leonem et reliqͥs terre. sã
mantfeste separat p̃ciosũ a uili.
his inqͥt qͥ fugerint de moab. leo¬
nem. id ẽ. ad eoꝵ utilitatẽ. ad eoꝵ¬
suꝑ dibon additamenta. Addam
enim plagas plagis eoꝵ. dolores
dolorib eoꝵ anxie. tates ansieta¬
tib eoꝵ. timorib timores. Qm̃ et
hic in fluxu suo. qd interp̃tatur
dibon. cõputrescent. et ad extreniũ
penis ꝑpetuis cruciandi. doinfer¬
na descendent. Et hoc ꝓlerit his
qui fugerint de moab. et fugien¬
do leonem euaserurt. qͥ circuit q̃¬
rens quẽ deuoret. Non solũ hisqͥ
fugerint de moab leonẽ. s etiam
reliqͥs terre. qͥ .s. leonẽ fugerint.

Expanded text:
retur quod plurimi philosophorum puteum Elim, arenarum tumulis praetulerunt, doctrinam scilicet apostolicam tae sunt sanguine. Perversa enim doctrina, non eorum, quos decipit, animas vivificat, sed mortificat; nec eas a sordibus mundat, sed peccati sanguine foedat. Et addidit propheta: Ponam enim super Dibon additamenta; his qui fugerint de Moab leonem, et reliquiis terrae. Jam manifeste separat pretiosum a vili. His, inquit, qui fugerint de Moab leonem, id est ad eorum utilitatem, ad esuper Dibon additamenta. Addam enim plagas plagis eorum, dolores doloribus eorum, anxietatibus anxietates, timoribus timores; quoniam et hic in fluxu suo, quod interpretatur Dibon, computrescent, et ad extremum poenis perpetuis cruciandi ad inferna descendent. Et hoc proderit his qui fugerint de Moab, et fugiendo leonem evaserint, qui circuit quaerens quem devoret . Nec solum illis, qui fugerint de Moab leonem, sed etiam r
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem. spreta liberoꝵ ꝓpagine.
in torrentib sp̃ualib habitare
delectat. Ĩ git᷑ moab. ro ẽ. sapiens
qͥsq conuersus ad dñm. ambu¬
lat de uircute inuircutẽ. de sui
cognitione ad penitentiam. de
penitentia ad humilitatẽ. de hu¬
militate ao castitatẽ. Possunt et̃ã
ꝑ salices. hoĩes steriles et infructu¬
osi accipi. qͥ inuoluptatib huiꝰ scł̃i
quasi intorrentib habitantes. ab
om̃i fructu sp̃itali reddunt᷑ immu¬
nes. Ad quos post conuersionem
suam. oratores et phylosophi re¬
gendos et erudiendos. uel a ma¬
gistris eccłie qͥb inheserant. uel a
sp̃u scõ ducti sunt ut fidem doce¬
rent. qͣm impugnaũant. doctͥnã¬
q ascruerent qmͣ ante fuerant de¬
testati. Possunt etiã ꝑ torrentẽ sa¬
licum. tribulationes et passioneᷤᷤ
intelligi. qͣs ꝑditis hominib ip̃i
etiam sustinuer̃t. imitantes eũ
qͥ de torrente in uia bibie. et ꝓpt̾ea
exaltauit caput. Ostendens derñ

Expanded text:
vitatem, spreta liberorum propagine, vitatem, spreta liberorum propagine, in torrentibus spiritualibus habitare delectat. Igitur Moab, id est sapiens quisque, conversus ad Dominum, ambulat de virtute in virtutem , de sui cognitione ad poenitentiam, de poenitentia ad humilitatem, de humilitate ad castitatem. Possunt etiam per salices homines steriles et infructuosi accipi, qui in voluptatibus hujus saeculi, quasi in torrentibus habitantes, ab omni fructu spirituali redduntur immunes. Ad quos, post conversionem suam, oratores et philosophi regendos et erudiendos, vel a magistris Ecclesiae quibus adhaeserant, vel a Spiritu sancto ducti sunt, ut fidem docerent quam impugnaverant, doctrinamque astruerent quam ante fuerant detestati. Possunt etiam per torrentes salicum tribulationes et passiones intelligi, quas cum perditis hominibus ipsi etiam sustinuerunt, imitantes eum, qui de torrente in via bibit, et propterea exaltavit caput . Ostendens deinde
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾m magnitudinẽ oꝑis. et uisi¬
tatio eoꝵ. Nisitatio et scđm penã.
et scdm ꝓfectũ dicipotest. Uisita¬
bo suꝑ eos inqͥt mala. et sagictas
meas cõplebo in eis. Et alias. Nos¬
uisitabo suꝑ fili as urãs cũ fuerint
cb in salutari suo. uisitansq nos
oriens ex alto. illuminauit eos qͥ
intenebͥs selerunt et umbra mor¬
tis. Hic qd̃ magis delectat intellige.
Si penam: scdm magurtudinem
oꝑis iniqͥ. sic uisitatos intellige ut
pecc̃oꝵ suoꝵ receꝑint aut int̾ioricor¬
tricione. aut ext̾iori afflictione dig¬
nam recͥbutionẽ. Si uero ꝓfectum:
qͣntũ sibi uidebant᷑ magni in ocu¬
te sp̃u humiles factos aduerte. uł
certe ita uisitati sunt. ut sccłm men¬
suram qua mensi sunt mundia¬
metiretur eis abundantia gr̃e xͥ.
salicum. Hoc genꝰ arboris talis fer¬
tur esse nat᷑e. ut semen eiꝰ potatũ
uirtutẽ auferat geñandi. Uñ ñ
incongrue uirtutẽ significat casti¬
tatis. Uł illos qͦs obpudicicie sua¬

Expanded text:
Secundum magnitudinem operis, et visitatio eorum. Visitatio et secundum poenam, et secundum profectum dici potest. Visitabo super eos, inquit, mala; et sagittas meas complebo in eis . Et alias: Novisitabo super filias vestras, cum fuerint  in salutari suo Deus; visitans que nos Oriens ex alto, illuminavit eos, qui in tenebris sederunt et umbra mortis . Hic quod magis delectat, intellige, Si poenam, secundum magnitudinem operis iniqui, sic visitatos intellige, ut peccatorum suorum receperint, aut interiori contritione, aut exteriori afflictione, dignam retributionem. Si vero profectum, quantum sibi videbantur magni in ocutu visitante humiles factos adverte. Vel certe ita visitati sunt, ut secundum mensuram qua mensi sunt, mundiametiretur eis abundantia gratiae Csalicum. Hoc genus arboris talis fertur esse naturae, ut semen ejus potatum virtutem auferat generandi. Unde non incongrue virtutem significat castitatis; vel illos, quos ob pudicitiae sua
Abbreviated transcription (Latin):
miseram animã diũsis tẽptatio¬
nibs fatigare. donec uoluntas il¬
liciatur ad actum. qd ẽ. usq iasa.
uocis sue ꝑduxisse clamorẽ. Discer¬
nende ꝓinde sunt cogitationes
ruit. statim obdurata aure tͣnsea¬
mus. si utilia. uł honesta usq ad
actum ea que suggesserint ꝓseqͣ¬
mur. Utrobiq autẽ onꝰ animadũtat᷑
qr siue uoluntarie puniendo que
commisimꝰ. uł ꝑuersis resistendo.
uł optimis qͥbq consentiendo. sũ
onere uł p̃mente. uł oppͥmente ñ
euademꝰ. S qr nos nec mala caue¬
re. nec bona exercere nr̃is uiriby
possumꝰ. rogemꝰ ł̃m. ut ip̃e nob̾ et
uirtutem resistendi. et facultatẽ
tribuat oꝑandi. ꝑ diletũ filiũ suũ.

Expanded text:
miseram animam diversis tentationibus fatigare, donec voluntas illiciatur ad actum, quod est usque Iasa vocis suae perduxisse clamorem. Discernendae proinde sunt cogitationes rint, statim obturata aure transeamus; si utilia vel honesta, usque ad actum ea quae suggesserint prosequamur. Utrobique autem onus animadvertatur; quia sive voluntarie puniendo quae commisimus, vel perversis resistendo, vel optimis quibusque consentiendo, sine onere vel premente, vel opprimente non evademus. Sed quia nos nec mala cavere, nec bona exercere nostris viribus possumus, rogemus Deum, ut ipse nobis et virtutem resistendi et facultatem tribuat operandi, per dilectum Filium suum
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Reliqͥe in qͥt sccłm electionẽ
gre salue facte st̃. Tam enĩ genteᷤᷤ
hec leonis ꝑsecutio fatigauit. Eya
breuiter et continuatim sicut po¬
tuinꝰm enocdauimꝰ. ut et facisiꝰ in¬
celligeret᷑. et a memoria difficibiꝰ
laberet᷑. et moralis expositio que
seqͥ debet gͣtiꝰ audiret᷑. qm uolo
uos in cͣstinũ differre. ne uł satia¬
tos cibo. uł fatigatos labore. uide¬
ar onerare. Urĩs autẽ orationib
steria suggesserit. ad uram ecĩtfi¬
cationẽ cras in medium ꝓferenꝰ.

Expanded text:
electionem gratiae salvae factae sunt . Tam enim gentes haec leonis persecutio fatigavit. Eia,breviter et continuatim, sicut potuimus, enodavimus, ut et facilius intelligeretur, et a memoria difficilius laberetur, et moralis expositio, quae sequi debet, gratius audiretur: quam volo vos in crastinum differre, ne vel satiatos cibo, vel fatigatos labore videat onerare. Vestris autem orationibus steria, suggesserit, ad vestram aedificationem cras in medium proferemus,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ut qͥ moabitice sapĩe renun¬
tiantes. crucis st̃ secuti stulticiam.
tanto fierent diuine sap̃ie capa¬
tiores. qͣnto fuerant in humana
ꝑspicatiores. Unde ex ꝑsona dm̃
ꝓph̃a subiungit. Cor meũ ad mo¬
ab clamabit. Cor dei. sacre scͥpt᷑e
secretꝰ dicit᷑ intelleltꝰ. qr in ip̃o uo¬
luntas eiꝰ. consilioꝵq archana re¬
uelant᷑ mysteria. Cor ergo dei cla-¬
inat ad moab: qͣndo mens illiꝰ qͥ
de philosophia mundi. tͣnsit ao
dm̃. sp̃italis scĩe lumine copiosius

Expanded text:
autem ut qui Moabiticae sapientiae renunautem ut qui Moabiticae sapientiae renuntiantes crucis sunt secuti stultitiam, tanto fierent divinae scientiae capaciores, quanto fuerant in humana perspicaciores. Unde ex persona Domini propheta subjungit: Cor meum ad Moab clamabit. Cor Dei sacrae Scripturae secretus dicitur intellectus; quia in ipso voluntas ejus, consiliorumque arcana elantur. Cor ergo Dei clamat ad Moab, quando mens illius, qui de philosophia mundi transit ad Deum, spiritualis scientiae lumine copiosius
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Seqͥt᷑. Suꝑ hoc expediti mo¬
ab ululabt᷑. anima eiꝰ ululabit
sibi. Erat in cogitationily sapi¬
entium clamor magnꝰ. cuĩ huic
arguerent᷑. a manifesta ꝑ euan¬
głim ueritate. hinc suꝑbia tumi¬
di. adusarent᷑ diuine sapĩe. Ex
tunc huiꝰ certaminis fuit finis.
qnͣdo alii uolentes placere hõibus
confusi sunt. qm̃ cls spreuit eos a¬
lii humiliantes se sub potentima¬
nu dei. qͣnto fuerant ad credendã
tardiores. tanto ad inqͥrendũ sub¬
tiliores. tanto facti sunt in ip̃afi¬
de et doctrina expeditiores. Itti sift
expediti moab. uł qr se a retib fal¬
lacis sapĩe explicuert̃. uł qi expedi¬
te ꝑ uiam euangłicam incessert̃.
Isti suꝑ hoc qd̾ priꝰ egerant ulula¬
uerunt. ñ solũ uocis strepitu. s etiã
uitimo cordis affectu. ꝑhoc enĩ qs̃
dicit suꝑ hoc expeliti moab ulu¬
labunt. ext̾ior confessio: ꝑ hoc uͦ
qõ seqͥtur anima eiꝰ ululabit sibi.
interior contͥtio expͥmit᷑. Contigit

Expanded text:
rum, Sequitur: Super hoc expediti Moab ululabunt, anima ejus ululabit sibi. Erat in cogitationibus sapientium clamor magnus, cum hinc arguerentur a manifesta per Evangelium veritate; hinc superbia tumidi adversarentur divinae sapientiae. Ex tunc hujus certaminis fuit finis, quando alii volentes placere hominibus, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos ; alii humiliantes se sub potenti manu Dei , quanto fuerant ad credendum tardiores, et ad inquirendum subtiliores, tanto facti sunt in ipsa fide et doctrina expeditiores. Isti sunt expediti Moab, vel quia se a retibus fallacis sapientiae explicuerunt, vel quia expedite per viam evangelicam incesserunt. Isti super hoc quod prius egerant ululaverunt: non solum vocis strepitu, sed etiam intimo cordis affectu. Per hoc quod dicit: Super hoc expediti Moab ululabunt, exterior confessio; per hoc vero quod sequitur: Anima ejus ululabit sibi, interior contritio exprimitur. Contigit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ tecta conscendant. Itaq intͥ¬
uiis moab sunt qͥ occulte peccant.
in plateis qͥ se mantfeste sceleril
fedant. suꝑ tecta qͥ ñ solũ peccant
sed etiam pecc̃a sua excusant et
predicant. Qͥigit᷑ occulte peccat.
simplex ei sufficit cordis corporisq
contritio. que ꝑ saccũ ñ in conue¬
uienter expͥmit᷑. At qͥ manifeste
flagitia queq cõmittit. eget ulu¬
latu. ut eiꝰ uera ñ lateat conuersio.
cuiꝰ ñ latuit scelerũ magnitudo.
Porro qͥ pecatũ suũ sicut sodoma
tumens suꝑbia p̃dicat. necesse est
ut descendat inflecũ. ut sicut pec¬
onis. ita humiliatꝰ aouallẽ descen¬
cdat plorationis. Pretea qr triuiũ
dicit᷑. ubi tres uie conueniunt. po¬

Expanded text:
super tecta conscendant. Itaque in trsuper tecta conscendant. Itaque in triviis Moab sunt, qui occulte peccant; in plateis, qui se manifeste sceleribus foedant; super tecta, qui non solum peccant, sed etiam peccata excusant et praedicant. Qui igitur occulte peccat; simplex ei sufficit cordis corporisque contritio, quae per saccum non inconvenienter accipitur. At qui manifeste flagitia quaeque committit, eget ululatu, ut ejus vera non lateat conversio, cujus non latuit scelerum magnitudo. Porro qui peccatum suum sicut Sodoma tumens superbia praedicat, necesse est ut descendat in fletum; ut, sicut peconis, ita humiliatus ad vallem descendat plorationis. Praeterea, quia trivium dicitur, ubi tres viae conveniunt, po
Abbreviated transcription (Latin):
cicia retorquere. Porro qͥ ip̃is pas¬
sionib manꝰ declit. et se seruitu¬
ti tradiderit uitioꝵ. om̃i uirtute
spoliatꝰ. imberbis et qͣsi infeminã
re solutꝰ agnoscit᷑. Uicleat caritas
ur̃a fãs. Multo faciliꝰ est añ lap¬
sum uicia declinare. qͣm datam
eis semel manum. eoꝵ potestati
subducere. Eo si uincło consuecu¬
dinis qͥs fuerit irrecitꝰ. iom̃ib
cdebilis. et inermis. et qͣsi femineꝰ
inuenit᷑. Seqͥt᷑. In triuiis eiꝰ accracti
sunt sacco. suꝑ tecta eiꝰ. et in place¬
is eiꝰ om̃is ululatꝰ descendet infle¬
tum. De moabitis. alii sunt intri¬
uiis. alii in plateis. alii suꝑ tecta
Qin triuio est. potest diuertere hac
atq illac. ue ab om̃ib uideat᷑. Pla-¬
tea ocłis om̃ium patet. nec aliqͥtd
potest in ea ẽẽ celatũ. Moris est in
terra ierosolimitana. ubi tecta do¬
moꝵ ñ in sublime erigunt᷑. s ster¬
nunt᷑ in latũ. ut qͥ uoluerĩt ppło
aliqͥd denuntiare. aut p̃dicare:

Expanded text:
adetur. Porro qui ipsis passionibus manus dederit, et se servituti tradiderit vitiorum, omni virtute spoliatus, imberbis, et quasi in feminam resolutus agnoscitur. Videat charitas vestra, fratres. Multo facilius est ante lapsum vitia declinare, quam datam eis semel manum eorum potestati subducere. Quod si vinculo consuetudinis quis fuerit irretitus, in omnibus debilis et inermis, et quasi femineus invenitur. Sequitur: In triviis ejus accincti sunt sacco; super tecta ejus, et in plateis ejus omnis ululatus descendit in fletum. De Moabitis alii sunt in triviis, alii in plateis, alii super tecta. Qui in trivio est, potest divertere hac atque illac, ne ab omnibus videatur. Platea oculis omnium patet; nec aliquid potest in ea esse celatum. Moris est in terra Jerosolymitana, ubi tecta domorum non in sublime eriguntur, sed sternuntur in latum, ut qui voluerint populo aliquid denuntiare vel praedicare,
Abbreviated transcription (Latin):
lectionẽ lm̃i ꝓpt̾ prẽs. Ip̃os dicit
inmicos et karissimos: qͥa inip¬
sa gente. alii inimici inuenti st̃
regłam sepiꝰ inueniens in ysaia
quam nisi diligenter adsitas. omĩa
tibi ui debunt᷑ confusa. et difsiden¬
tia. Sic gͦ cũ uno noĩe uł unagen¬
te inoab: mundi huiꝰ sapientes in¬
telligas figatos. quoꝵ alii reprobi.
alii electi inuenti sunt. ita subtili¬
ter tractat de singłis. ut noĩe si
mutato. de singłis quasi de uno
contͣrias sententias uideat᷑ ꝓferre.
ululans et clamans aduersus sa¬
nam doctͥuam. s sicut arenarũ
tumuli uento uanitatis uł untti
sunt. uł disꝑsi: conuenient̃ dictc᷑
de moab. Usq ad gallim ululatꝰ

Expanded text:
lectionem lectionem inimicos et charissimos, quia in ipsa gente alii inimici inventi suntregulam saepius invenies in Isaia, quam nisi diligenter advertas, omnia tibi videbuntur confusa et dissidentia. Sic ergo cum uno nomine, vel una gente Moab, mundi hujus sapientes intelligat figuratos; quorum alii reprobi, alii electi inventi sunt; ita subtiliter tractat de singulis, ut nomine non mutato, de singulis quasi de uno contrarias sententias videatur proferre. ululans et clamans adversus sanam doctrinam, sed sicut arenarum tumuli, vento vanitatis vel uniti sunt, vel dispersi, convenienter dicitur de Moab: Usque ad Gallim ulula
Abbreviated transcription (Latin):
io ad gallim ululatꝰ eiꝰ. et usq ato
helim puteum clamor eiꝰ. Gallim
interpͣtat᷑ arenarũ tumuli. Ulu¬
latus itaq moab. in his qͥ peni¬
tentes et conuersos ab errore suo
stulta pietate luxert̃. ꝑuenit usq¬
eto tumulos arenarsi. in qͥb nicħ
firmũ. nich stabile. utpoce qͤ orm̃
uenco facile dissipantur. Et cla¬
mor eiꝰ in ip̃is conuersis ꝑuenit
usq ad puteum helim. qd̾ inter¬
p̃tat᷑ arietes. qr et illoꝵ obdura¬
tio dissipationẽ. et istoꝵ peniten¬
tia exputeo ariecsi. id ẽ doctrina
apłoꝵ. meruit consolationẽ. Ait
ergo. Usq ad gallim ululatꝰ eiꝰ.
ec usq ad puteũ helim clamor eiꝰ.
ut iclẽ hominũ genꝰ maliis steri¬
li ululatu. in aliis salubriclamo¬
re. doceat esse cõpunctos. Habet
enĩ hunc morẽ sacra scͥpt᷑a. ut de
eadẽ gente loquens. nc̃ de ea op¬
tima. nc̃ pessima queq ꝓnunti¬
et. sicut apłł de iudeis scribens ad
romanos ait. Scd̃m euangłm
quidem inimici ꝓpt̃ uos. sccd̃m e¬

Expanded text:
ue ad Gallim ululatatus ejus, et usque ad Puteum Elim clamor ejus Gallim interpretatur arenarum tumuli. Ululatus itaque Moab in his qui poenitentes et conversos ab errore suo stulta pietate luxerunt, pervenit usque ad tumulos arenarum, in quibus nihil firmum, nihil stabile, utpote quae omni vento facile dissipantur. Et clamor ejus in ipsis conversis pervenit usque ad puteum Elim, quod interpretatur arietes; quia et illorum obduratio dissipationem, et istorum poenitentia ex puteo arietum, id est doctrina apostolorum meruit consolationem. Ait ergo: Usque ad Gallim ululatus ejus, et usque ad puteum Elim clamor ejus, ut idem hominum genus in aliis sterili ulutatu, in aliis salubri clamore doceat esse compunctos. Habet enim hunc morem sacra Scriptura, ut de eadem gente loquens, nunc de eadem optima, nunc pessima quaeque pronuntiet, sicut Apostolus de Judaeis scribens ad Romanos, ait: Secundum Evangelium quidem inimici propter vos, secundum e
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc fẽs onꝰ moab in mani¬
bus uertitur. in quo mysti¬
ca quedam. in urbiũ. uł locoꝵ no¬
minib expͥmunt᷑. Diximꝰ autẽ ꝑ
moab sapiãm scłarem. uł ipõs cer¬
te mundi huiꝰ sapientes. qͥ euan¬
gelice doctrine. resistunt. ꝓpħice
figͣatos. De quib dicit᷑. Clamauit
esebon et eleale: usq iasa audita

Expanded text:
dhuc, fratres, onus Moab in manibus vertitur, in quo mystica quaedam in urbium, vel locorum nominibus exprimuntur. Diximus autem per Moab sapientiam saecularem, vel ipsos certe mundi hujus sapientes, qui evangelicae doctrinae resistunt, prophetice figuratos. De quibus dicitur: Clamabit Heseb
Abbreviated transcription (Latin):
aruit herba. defecit germen. inror
oñis int̃ĩt. Herba grex irrationa¬
bił pasci᷑ qm si forte aruerit. nec
ip̃e tangere curat. Herbe gͥ noĩe
illa phylosophoꝵ scia expͥmit᷑. qua
imꝑitũ uulgus alloqͥ et docere coi¬
sueuerant. S aruit fenũ et cecidte
te enĩ ubiq dei sp̃u. et mortaliũ
cordib celestẽ inspirante doctͥuã.
adeo tota illa scĩa aruit. ut nec rusti¬
canam qͥdem simplicitatẽ iã delec¬
tet. Arescente aũ herba. germen

Expanded text:
aruit herba, defecit germen, viror omnis interiit. Herba grex irrationabilis pascitur; quam, si forte aruerit, nec ipse tangere curat. Herbae igitur nomine illa philosophorum scientia exprimitur, qua imperitum vulgus alloqui et docere consueverant, Sed aruit fenum, et cecidit te enim ubique Dei Spiritu, et mortalium cordibus coelestem inspirante doctrinam, adeo tota illa scientia aruit, ut nec rusticanam simplicitatem delectet. Arescente herba, viror
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo fr̃s qͦtiens gula ingerit cibi
uilioris fastidium. qͦtiens sõpno¬
lentia. uel corporis calor. uigiliarũ
tiua libidinũ. turpitudo immun¬
broꝵ. econtra castitatis suauitas.
affectionũ p᷑itas. membroꝵ tͣnqͥlli¬
tas. et mox om̃ia que priꝰ estima¬
bant᷑ grauia. inuenient᷑ esse facilli

Expanded text:
Ideo, fratres, quoties gula ingerit cibi vilioris fastidium, quoties somnolentia vel corporis calor vigiliarum tiva libidinum, turpitudo immunrum; econtra castitatis suavitas, affectionum puritas, membrorum tranquillitas: et mox omnia quae prius existimabantur gravia, invenientur esse facilli
Abbreviated transcription (Latin):
la et ebͥetate. in ocio et dissosutio¬
ne. in mullerũ. uł parasytoꝵ con¬
tuberniis. aut sepe aut iugiter
cõmorantes. sibi de pudicicia blas
duis. laborib continuis. qͣsi qͥlydã
malleis uerberatꝰ nr̃ moab. etiã
contͥtum erigit caput. et post mul¬
ti temporis silentiũ. rediuiuis cla¬
morib urget incautos. p̃mit im

Expanded text:
la et ebrietate, in otio et dissolutione, in mulierum vel parasitorum contuberniis, aut saepe aut jugiter permanentes, sibi de pudicitia blandduis, laboribus continuis, quasi quibusdam malleis verberatus noster Moab, etiam contritum erigit caput, et post multi temporis silentium redivivis clamoribus urget incautos, premit im
Abbreviated transcription (Latin):
sa. omia obscura. om̃ia plenahor¬
rum. In hac nocte uastat᷑ an:
qñ et am delectationes iulescunt.
et ꝑe se unt uoluptates. N deli¬
tiosa conuiuia. ñ potationes illici¬
te. blandiunt᷑. U astat᷑ etiã murꝰ.
ro ẽ. mentis obstinatio. et omĩa eꝰ
ꝓpugnacła. que sunt utiq excusa¬
tiones inpeccis. destruunt᷑. Qͥd ni¬

Expanded text:
sa, omnia obscura, omnia plena horsa, omnia obscura, omnia plena horrum. In hac nocte vastatur Ar, quando et delectationes vilescunt, et pereunt voluptates, non deliciosa convivia, non potationes illicitae blandiuntur. Vastatur eriam murus, id est mentis obstinatio, et omnia ejus propugnacula, quae sunt utique excusationes in peccatis, destruuntur. Erran
Abbreviated transcription (Latin):
mos in hac ciurtate suscipimꝰ. Est
autẽ hec ciuitas. illi ciuitati adũsa
que de uirtutib fundata. huic q̃
de uiciis est ꝓbat᷑ esse contͣria. Mu¬
rus autem moabitice urbis. obsti¬
natio est. que penitentie humili¬
tatem excludit. uocẽ obdurat con
arrident tempora. qñ luxuriam
om̃ium rerũ abuncdantia parit.
moab iste insurgit acͥus. afficit
uehementiꝰ. incendit carnẽ. men¬
tem dissoluit. noxia queq ac uo¬
luptuosa suggerit. fit qͥdam in
animo clamor uitioꝵ. clamantiũ
alt̾ius ad altum. dicentiũ exinam¬
te. exinanite:usq ad fundamen¬
tum in ea. Agit ꝓ inde benignis¬
simꝰ saluator ut optimꝰ medicꝰ. et
priꝰ morboꝵ resecat causam. sub¬
tractisq paululũ letis. dũ dura
tristiaq succedunt. etiã uoluptu¬
osa euanescunt. Ita homo cõpuliꝰ
redire in se. nicbͣil ibi lucidũ. nich
serenũ. nicħ qd̃ placeat. nicħ inue¬
nit qd delectet. sed omĩa tenebro¬

Expanded text:
mos in hac civitate suscipimus. Est mos in hac civitate suscipimus. Est autem haec civitas illi adversa; quae de virtutibus fundata, huic, quae de vitiis est, probatur esse contraria. Murus autem Moabiticae urbis obstinatio est, quae poenitentiae humilitatem excludit, vocem obturat confarrident tempora, quando luxuriam omnium rerum abundantia parit, Moab iste insurgit acrius, afficit vehementius; incendit carnem, mentem dissolvit, noxia quaeque ac voluptuosa suggerit, fit quidam in animo clamor vitiorum, clamantium alterius ad alterum, et dicentium: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea . Agit proinde benignissimus Salvator, ut optimus medicus, et prius morborum resecat causam, subtractisque paululum laetis, dum dura tristiaque succedunt, etiam voluptuosa evanescunt. Ita homo compulsus redire in se, nihil ibi lucidum, nihil serenum, nihil quod placeat, nihil invenit quod delectet; sed omnia tenebro
Abbreviated transcription (Latin):
pax. paciencia. humilitas. castitaᷤ
et ceca. Illa igit᷑ moab. ista isrł nũ
iugiter nobis pugna ͤ qui etiã con¬
grue. a qua pat̾na interp̃tat᷑. qͥa
he corruptiones nob̾ ex fluxu semi¬
nis pat̾ni inserunt᷑. Nosit nobis
cdñs iħc. et huic moab tale onus
importet. ut qmͣuis ex toto destrui
ñ possit in nobis. sic tñ depͥmat᷑.
ut regnare ñ possit in nobis. Au¬
cliam᷑ igit᷑ onus huiꝰ moab. Quia
nocte uastata est. ar: moab conti¬
cuit. Qͥa nocte uastatꝰ est murus:
moab conticuit. Nex uero ut scitis:
tͥbulationem significat. Interp̃tat᷑
euim ar. aduersariꝰ: et erat cuittas
moabitarũ. Gens illa naturaliũ
passionũ in anima nr̃a constru¬
unt ciuitatem. qnͣdo originalia
erumpunt in actualia. dũ p̃bemꝰ
membra ur̃a arma iniqͥtatis pec¬
cato. ut que priꝰ patiebam̃. mͦ ad
penam pecci. uertimꝰ adͦ ͫͤ uolun¬
tatem usumq peccandi  ͣ Et quot
peccis manꝰ damꝰ. tot ciuies pessi¬

Expanded text:
pax, patientia, humilitas, castitas, pax, patientia, humilitas, castitas, et caetera. Illa igitur Moab, ista Israel myab initur nobis pugna, qui etiam congrue aqua paterna interpretatur, quia hae corruptiones nobis ex flexu paterni seminis inseruntur. Adsit nobis Dominus Jesus et hujus Moab tale onus importet, ut quamvis ex toto destrui non possit in nobis, sic tamen deprimatur, ut regnare non possit in nobis. Audiamus igitur onus hujus Moab. Quia nocte vastata est Ar, Moab conticuit. Quia nocte vastatus est murus, Moab conticuit. Nox vero, ut scitis, tribulationem significat. Interpretatur autem Ar adversarius, et erat civitas Moabitarum. Gens illa naturalium passionum in anima nostra construunt civitatem, quando originalia erumpunt in actualia, dum praebemus membra nostra arma iniquitatis peccato, et quae prius patiebamur ad poenam peccati, vertimus ad voluntatem usumque peccandi, et quot peccatis manus damus, tot cives pessi
Abbreviated transcription (Latin):
ris. s obsecra ut patrẽ. Scd̃m lig¬
nitatem. sicut serui naaman cũ
indignaret᷑ aduersus helyseum.
qd̃ ñ uisu. oratione et tactu. s mai¬
dato. lepͣ qͣm patiebat᷑. mederi ui¬
deret᷑ recedenti tũ cũ indignatione.
dicunt. Pater et si grandem rem
dixisset tibi ꝓpħa: utiq facere de¬
bueras. qnͣtomagis cũ dixit tibi
lauare et mundaberis: Itaq pa¬
tri om̃ium qui nos creauit. debe¬
mus qõ sumꝰ. patͥ qͥ nos adopta¬
uit infilios. debemꝰ qõ boni sumꝰ.
patͥ qͥ nos in carne genuit. debet᷑
q mortales. qd̃ corruptibi les. qd̃
diuersis passionib obuerii sumꝰ.
De patre itaq carnali. id ẽ. de na¬
tura corruptibili. nobis insurit in¬
centiua libidinum. motꝰ concupis¬
cenciarum. ire impet᷑. tristitie lai¬
guor. motꝰ in ordinatꝰ. suꝑbie tu¬
mor. Hec est gens illi nmirũ con¬
traria. qmͣ bonꝰ pater qͥ nos ad op¬
tauit ñ genuit. nobis benignꝰ in¬
fundit. que est caritas. gaudium.

Expanded text:
obsecra ut patrem . Secundum dignitatem, sicut servi Naaman, cum indignaretur adversus Eliseum, quod non visu, oratione et tactu, sed mandato, leprae, quam patiebatur, mederi videretur, recedenti tamen cum indignatione dicunt: Pater, etsi grandem rem tibi dixisset propheta, utique facere debueras quanto magis cum dixit tibi: Lavare, et mundaberis? . Itaque Patri omnium qui nos creavit, debemus quod sumus; Patri qui nos adoptavit in filios, debemus quod boni sumus; patri qui nos in carne genuit debetur quod mortales, quod corruptibiles, quod diversis passionibus obnoxii sumus. De patre itaque carnali, id est de natura corruptibili, nobis insunt incentiva libidinum, metus concupiscentiarum, irae impetus, tristitiae languor, metus inordinatus, superbiae tumor. Haec est gens illi nimirum contraria, quam bonus pater, qui nos adoptavit, non genuit, nobis benignus infundit, quae est charitas, gaudium,
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾m scdm impioꝵ ꝑpetuam pe¬
nam. Hc̃ ordinẽ. et in hoc sensu
seruemꝰ. Esebon int̾pretat᷑ cogita¬
tiones. eleale ascensio. Si igit᷑ q̃¬
ras quomͦ de tͥuiis ad uite sim¬
plicitatem. de tectis suꝑbie. ad
humilitatẽ. de plateis ꝓpͥe uolui¬
tatis. ad angustias ꝑuenint sc̃e
necessitatis. induti sacco penitez¬
tie et doloris. emittentes ululatũ
confessionis. et descendentes ad
lacͥmas contͥtionis. si inqͣm que¬
ras qua uia huc usq ꝓcesserurt:
dicit tibi sermo diuinꝰ. Clamauit
esebon et eleale. He sunt cogita

Expanded text:
m secundum impiorum perpetuam poenam. Hunc ordinem et in hoc sensu servemus. Hesebon interpretatur cogitationes, Eleale ascensio. Si igitur quaeras quomodo de triviis ad vitae simplicitatem, de tectis superbiae ad humilitatem, de plateis propriae voluntatis ad angustias pervenerint sanctae necessitatis, induti sacco poenitentiae et doloris, emittentes ululatum confessionis, et descendentes ad lacrymas contritionis; si, inquam, quaeras qua via huc usque processerint, dicit tibi sermo divinus: Clamavit Hesebon et Eleale. Non cessa
Abbreviated transcription (Latin):
noster qͥ es in celis. Srdm imitatio¬
nem. sicut ꝑficlos uideos. diaboli
ens ex patre diabolo estis. Qp̃ ꝓimi¬
tatione dictũ sententia illa decla¬
rat. Ait enĩ. Et oꝑa patͥs ur̃i uultis
facere. Hinc etiam imitando fidẽ
abrahe. filii dicim᷑ abrahe. qͦs nimi¬

Expanded text:
n coelis . Secundum imitationem, sicut perfidos Judaeos diaboli ens, ex patre diabolo estis : quo pro imitatione dictum sententia illa declarat: ait enim: Et opera patris vestri vultis facere . Hinc etiam imitando fidem Abrahae, filii dicuntur Abrahae, quos nimi
Abbreviated transcription (Latin):
icut meminit caritas ur̃a¬
pͥncipia oneris moab sccł̃m
ꝓph̃iam sicut potuimꝰ. he¬
ri exposiumꝰ. moralem uero expla¬
nationẽ. qmͣ tunc exeqͥ timor int̾¬
ueniens ꝓhibuit. indiem hoclier¬
num distulimꝰ. Primũ igit᷑ scł̃m
leges tropologicas. qͥs sit iste mo
significans nimirũ aliqͥd qd̃ le
patre ꝓcedit infilium. uł ipõs qͥ
scđm hoc uiuunt. qd ex patre suo
nat᷑aliter mutuart̃. Alultis sane
modis in sacra scͥpt᷑a patrẽ uoiumꝰ
appellari. u delicet sccłm nat᷑am.
scđm creationẽ. scdm ad optionẽ.
scdm imitationẽ. sccłm etatẽ. se¬
cundũ dignitatẽ. Scd̃m uat᷑am.
qñ homo illiꝰ hoĩs qͥ ab eo carnali¬
ter geuitꝰ est. pater nc̃cupat᷑. sicite
abraham pater ysaac. et ysaac pa¬
ter iacob. et iacob pater dicit᷑ duo¬
decim patͥarcharũ. Uel certe qͣudo
unꝰ aliqͥs omuium qͥ de eiꝰ styrpe
geniti sunt. pater appellat᷑. Sncle
dñs ad iudeos. Ne głemini: quia
patrem habetis abraham. Sccł̃m

Expanded text:
icut meminit charitas vestraprincipia oneris Moab secundum prophetiam, sicut potuimus, heri exposuimus; moralem vero expositionem, quam tunc exsequi timor interveniens prohibuit, in diem hodiernum distulimus. Primum igitur secundum leges tropologicas, quis sit iste Moasignificans nimirum aliquid, quod de Patre procedit in filium; vel ipsos, qui secundum hoc vivunt, quod ex patre suo naturaliter mutuaverunt. Multis sane modis in sacra Scriptura patrem novimus appellari, videlicet secundum naturam, secundum creationem, secundum adoptionem, secundum imitationem, secundum aetatem, secundum dignitatem. Secundum naturam, quando homo illius hominis, qui ab eo carnaliter genitus est, pater nuncupatur, sicut Abraham pater Isaac, et Isaac pater Jacob, et Jacob pater dicitur duodecim patriarcharum. Vel certe quando unus aliquis omnium, qui de ejus stirpe geniti sunt, pater appellatur. Unde Dominus ad Judaeos: Ne gloriamini quia patrem habetis Abraham. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
minitu tetrum atz exile quasi hominũ genus
nec alia uoce uocum inisi ꝙ humami s̾moins
ymagine assignabat Et quos bello forcitan
mĩne superabant uultus sui pauore miniũ pauore
ingerentes terublitate fugabant eo ꝙ erat eis
species pauẽde ingredimis et uelut quedam si
dici fas est de foumis olla non facies, habensq
magis pucra ꝙͣ lumina Quorum animi fiducia
toruus prodit̾ aspectꝰ. qui eciam inpignora sua
mo die nata deseuiũt, nam maribus fer
genas secant, ut anteꝙͣ lactis nuctrimenta
percipiant uulneris coganture subrre tolerancia
huit imiberbes senestunt ⁊ sine uenustate ephebi
sunt quia facies ferio fulcata tempestinã pilloꝵ
graciam citatute absumit exigui quĩdem forma. s
arguti motib expediti et ad equitandũ promptissimi
scapulis latis. et ad artus sagitasq parati ceruicibs
procreati hum: cunctis uicuns gentibus erant

Expanded text:
minutum, tetrum atque exile quasi hominum genus, minutum, tetrum atque exile quasi hominum genus, nec alia voce notum, nisi quod humani sermonis imaginem assignabat, et quos bello forsitan minime superabant, vultus sui terrore nimium pavorem ingerentes, terribilitate fugabant: eo quod erat eis species pavendae nigredinis, et velut quaedam, si dici fas est, deformis offa, non facies, habensque magis puncta, quam lumina. Quorum animi fiduciam torvus prodit aspectus. Qui etiam in pignora sua primo die nata desaeviunt. Nam maribus ferro genas secant, ut, antequam lactis nutrimenta percipiant, vulneris cogantur subire tolerantiam. Hinc imberbes senescunt, et sine venustate effaebi sunt; quia facies ferro sulcata, tempestivam pilorum gratiam cicatrice absumit. Exigui quidem forma, sed arguti, motibus expediti, et ad equitandum promptissimi, scapulis latis, et ad arcus sagittasque parati, cervicibus procreati Huni, cunctis vicinis gentibus erant