comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepit reflorere in eccĩa bĩ qũti¬
ni beluaceñ ordo canonitus. pͥ¬
mũ ab apłis. postea abtõ au¬
gustino ep̃o regularitꝰ institutꝰ
sub magistro yuone uen̾abili
eiusdem ecc̃ie p̃posito postea ep̃o
nimam confed̾atus ac ꝑ hoc
imꝑatori rebellis. metensi ur¬
ꝑator sueuiam ꝑuagatus. cas¬
tella frangit. et omnia depopu¬
rum a se defecerant ad se retre¬

Expanded text:
epit reflorere in Ecclesia B. Quintini Belvacensis ordo canonicus, primum ab apostolis, postea a B. Augustino episcopo regulariter institutus, sub magistro Ivone venerabili ejusdem ecclesiae praeposito, postea episcopo nimam confederatus ac per hoc imperatori rebellis, Mettensi urperator Sueviam pervagatus, castella frangit, et omnia depopurum a se defecerant, ad se retra
Abbreviated transcription (Latin):
apͥlis. pͥma hora noctis. portendẽs¬
forte in minens malum ꝙ ĩ toto
orbe insonuit. et uñ t̾ra doluit et
dolet. henricus emĩ muꝑator ad de¬
bellandũ papam gregoriũ italiã
petit. contra quem papa urbib
et castellis munitis se ad rebellan¬
dum accĩgit. eumq romã hostilit̾
adeuntẽ nõ recipit. ¶ Fuit eo iꝑe¬

Expanded text:
prilis prima hora noctis, portendens imminens malum, quod in toto orbe insonuit, et unde terra dolet et doluit. Henricus enim imperator ad debellandum papam Hildebrandum Italiam petit: contra quem papa urbibus et castellis munitis se ad rebellandum accingit, eumque Romam hostiliter adeuntem non recipit. Henricus
Abbreviated transcription (Latin):
tor expugnatis urbibus et castelł
que contra se ꝓ hildebrando erant
roniam leoninam obsedit. Quo¬
boemũdi romam cetendit. Cuius
fama territus henritus cũ falso¬

Expanded text:
tor expugnatis urbibus et castellis, quae contra se pro Hildibrando erant, Romam Leonianam obsidet. Boimundi Romam tetendit; cujus fama territus Henricus cum fa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc anno qui est .izꝰ. annus pͥmi
decemnouẽnalis cicli in repecito
magno anno dyonisii duobus ꝯ¬
magnis annis a passione dm̃i re¬
uolutis. oĩa que ad cursum solis
et lune spectant. anno dũice pas-¬
sionis concordant. ¶Uñ apparet
ꝙ dionisius nõ rtẽ annos dm̃ ci-
clo suo annexuit. Quia enĩ abã
tum anno ẜo pͥoris magni ãm.
ac ꝑ hoc hic annus ãno dñice pas¬
sionis concordans. debuit ẽẽ mag¬
nus cicli annus. nõ. 12ͦ. s. 33ꝰ. qr
is fuit annus passionis dñi. et
ꝑ hanc consequencĩa solaris et lu¬
naris cursus concordantẽ ewan¬
gelice u̾itati. dyonisius posuit na¬
tiuitatem xp̃i uigniti uno anno
tardius quam debuis ¶ Gelu mag¬

Expanded text:
Hoc anno, qui est 13 annus novi cycli decemnovennalis in repetito magno anno Dionysii, duobus magnis annis a passione Domini revolutis, omnia quae ad cursum solis et lunae spectant, anno Dominicae passionis concordant. Unde apparet quod Dionysius non recte annos Domini cyclo suo annexuit. Quia ab anno Dosse anno 2 prioris magni: ac per hoc hic annus anno Dominicae passionis concordat: sic debet esse magni cycli annus non 13, sed 32, quia is fuit annus passionis Domini: et per hanc consequentiam solaris et lunari, cursus concordantem Evangelicae veritati, Dionysius posuit Nativitatem Christi viginti et uno anno tardius quam debuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ria. temptatio eius. iiĩ. kał i
b̾tus. Duobus fr̃ibus russorum
regibus de regno contendentib
alcer eorum a consortio regni ꝑ¬
pulsus: int̾pellat henricũ im¬
pacorẽ. se et regnũ russoꝵ ei sb̾¬
mittens. si eius auxilio regno res¬
titueret ͦ. sed io frustra fuit. qr gͣ¬
uissima in imꝑio romano orta
dissensio: monebat magis sua
tueri. quam aliena acquirere.
¶Saxones enĩ multis et magnis
iiuriis et iniusticiis ab imꝑatore
affecti contra eum rebellant. ad
quos debellandos imꝑator ĩ stãt᷑

Expanded text:
ria, temptatio ejus 15 Kal. ria, temptatio ejus 15 Kal. us. Duobus fratribus Russorum regibus de regno contendentibus, alter eorum a consortio regni pulsus, interpellat Heinricum imperatorem, se et regnum Russorum ei submittens, si ejus auxilio regno restitueretur. Sed id frustra fuit; quia gravissima in imperio Romano orta dissensio monebat magis sua tueri, quam aliena adquirere. Saxones enim multis et magnis injuriis et injustitiis ab imperatore affecti, contra eum rebellant; ad quos debellandos imperator instanter
Abbreviated transcription (Latin):
iuolente. ¶ Ep̃c oito. itaq cum
sepe dixi dyadema regni a sac̾dota¬
li gladio feriendũ foret insemet
ipm̃ diuidit  saxonibusq rebel¬
lionem machinantib. cõspira¬
tiones fiuĩt. decractiones ĩ prin¬
cipem dictant ͦ multaq in ho¬
nesta de ip̃o ad aures sũmi pon¬
tificis referunt. Deinde missis
a rege/ ãnone colomeñ. h̾mãno
bauenb̾geñ. ꝙ iusticia regni ro¬
mã epĩs: ꝑ acta legatione re¬
uertentes. licta̾s sũmi pontifi¬
cis reportant. regem ad satisfã¬
onẽ ꝓ symornia. aliisq multis
q̃ ei obiecta fu̾ant inuicantes.
Ea tempestate saxones concepta
diu corde maliciam ampliuis ce¬
lare nõ ualentes manifeste re¬
gi rebellant. castellaq ac mu¬
intiones quas ibidem fec̾at
no duobus magnis annis. a
.iii. anno tyberii cesaris reuolu¬
tis. oĩa scd̃m cursum solis et
lune concordant illi anno quo
baptizatus est ih̃c xp̃c. idest .8.
idus ianuarii de dñico epypha¬
ñe iniciũ ieumii eius ĩ scd̾a fe¬

Expanded text:
atur. Itaque cum, ut sepe dixi, diadema regni a sacerdotali gladio feriendum foret, in se ipsum dividitur, Saxonibusque rebellionem machinantibus conspirationes fiunt, detractiones in principem dictantur, multaque inhonesta de ipso ad aures summi pontificis referuntur. Deinde missis a rege Annone Coloniensi, Herimanno Babenbergensi pro iusticia regni Romam episcopis, peracta legatione revertentes litteras summi pontificis reportant regem ad satisfactionem pro symonia aliisque multis, quae ei obiecta fuerant, invitantes. Ea tempestate Saxones conceptam diu corde maliciam amplius celare non valentes manifeste regi rebellant castellaque ac munitiones, quas ibidem fecerat, no duobus magnis annis a 15 anno Tyberii cesaris revolutis, omnia secundum cursum solis et lunae concordant illi anno, quo baptizatus est Jesus Christus; id est 8 Idus Januar., die dominico epiphaniae, initium jejunii ejus in secunda fe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmultum tꝑis ad lib̾tatem
eccĩe optinend̾a pͥuatus labo¬
rauerat. iam ad sacͥdotalem
dignitatem ꝓuectus. a cepto
desistere indignũ ducens. tam
obhoc quam ꝓ symonia exstir¬
panda. ac in continuencia cli¬
corum repͥmenda plurimũ de¬

Expanded text:
multum temporis ad libertatem ęcclesiae obtinendam privatus laboraverat, iam ad sacerdotalem dignitatem provectus a cepto desistere indignum ducens tam ob hoc quam pro symonia extirpanda ac incontinentia clericorum reprimenda plurimum de
Abbreviated transcription (Latin):
et hildebrandus quasi diuim¬
tus reuelatum sibi p̃dixit. hͦ
anno falsum regem ẽẽ moritu¬
s fefellit eum de falso rege cõ¬
iectura ẜm suum uelle super
henrico rege int̾p̃tata. Rex
enim henricus saxonibus gͣui
p̃lio congredit  et incongres¬
su fassus rex rodulfus cum mł¬
tis saxonis pͥncipibus extin-¬

Expanded text:
 Hildebrandus papa quasi divinitus revelatum sibi praedixit, hoc anno falsum regem esse moritu fefellit eum de falso rege conjectura, secundum suum velle super Henrico rege interpretata. Rex enim Henricus Saxonibus gravi praelio congreditur, et in congressu faltis Saxoniae principibus extin
Abbreviated transcription (Latin):
Gregorius papa celebrato sy-¬
nodo. simoniacos anachema¬
tizauit. et uxoracos sac̾dotes
a diuino officio remouit. et
laycis missam eorum audire
int̾dixit. nouo exemplo et ut
multis usum est. inconsid̾aco
p̃iudicio contra scõrum prm̃ sẽ¬
oꝑance eorundem sacramẽ toꝵ
effcm̃. seu ꝑ bonos. seu ꝑ ma
cat. nec bonorũ m̾tis dispẽsa¬
torum amplificant᷑. nec malo¬
rum pccĩs accenuant ͦ uñ est.
hic est qui baptizat. Ex qua re
tam graue orit ͦ scandalum.
iuori scismate discissa sic. hiis
ꝓ iusticia illis contra iusticiam
agentibus. aliis a symonia ñ
declinantib. aliis notam aua¬
ricie honesto nomine p̃texenti¬
bus dum hoc ꝙ se gͣtis dare iac¬
tant / sub caritatis noie uedũt
ciosius mun̾a accipiũt. Porro cõ¬
tinenciam paucis tenentibus
aliquibus eam modo causa q̃stꝰ
tipliciori adult̾io cumulantib
excucientib. layci sacͣ misteria
a pb̃ris ꝯiugatis acciꝑe ꝑuipen¬
dunt. decimas pb̃ris conputata ᷤ

Expanded text:
Gregorius papa, celebrata synodo, Simoniacos anathematizat, uxoratos sacerdotes a divino officio removet, et laicis missam eorum audire interdicit, novo exemplo, et ut multis visum est, inconsiderato judicio, contra sanctorum Patrum senoperante eorundem sacramentorum effectum, seu per bonos, seu per malcat, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur, nec malorum peccatis attenuantur. Unde est: Hic est qui baptizat. Ex qua re tam grave oritur scandalum, lesia graviori scismate discisa sit, his pro justitia, illis contra justitiam agentibus; aliis a symonia non declinantibus, aliis notam avaritiae honesto nomine pretexentibus dum hoc quod se gratis dare jactant, sub caritatis nomine venduciosius munera accipiunt; porro continentiam paucis tenentibus, aliquibus eam modo causa questu aut multipliciori adulterio cumulantibus; excutientibus. Laici sacra misteria ris conjugatis accipere parvipendunt; decimus presbyteris deputatas
Abbreviated transcription (Latin):
aũt wlstanus wigorneũ ep̃c. cum
de ꝑua licterarũ sciencia pulsatus
foras conciliũ exis ut strictiori con¬
cilio responsum com̾et suũ. remoto
aĩo a tumultib ait ad socios. cre¬
dite mͥ nondũ cantauimꝰ horam
et ꝓces si hoc audierĩt risui se ha¬
beri opinaturos. ait. Credite mͥ pͥͦ
faciemus d̾i seruitiũ. et post agita¬
bimius hom̃n licigiũ. hora igitur
tibus. ꝑsuadi non potuit. Quin
ꝓc̾to ait nou̾itis me uisibilitꝰ hĩc
uid̾e beatos archiepõs. duustanũ
cantuarieñ. et ofwaldũ eboraceñ
qui hodie sius me p̃cibus tuentib
falsi loquoꝵ acumen hebetabũt.
Itaq dada benedictione monacho
minime facundie iuro. s tñ nor¬
maiice lingue sciolo rem porãs

Expanded text:
alstanus Wigorniensis episcopus cum de parva litterarum scientia pulsatus, foras concilium exiisset, ut subtiliori consilio responsum comeret suum, remoto animo a tumultibus, ait ad socios: Credite mihi, nondum cantavimus horam et proceres, si hoc audierint, risui se haberi opinaturos, ait. Credite mihi; prius faciemus Dei servitium, et post agitabimus hominum litigium. tibus persuaderi non potuit, quin ait, noveritis visibiliter me hic videre beatos archiepiscopos Dunstanum Cantuariensem et Oswaldum Eboracensem, qui hodie, suis me precibus tuentes, falsiloquorum acumen hebetabunt. » Ita data benedictione monacho, minimae facundiae viro, sed Normannicae linguae sciolo, rem perorans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacorem abiurant. et rodul¬
fum ducem burgundionũ suꝑ
se regem statuunt. corona ei
a papa missa. cui erat inscͥptũ
Pecra dedit petro. petrus dy¬
manus pontifex regem sepe uo¬
catum excõicauit. eiusq ut dicit᷑
concilio et auctoritate rodulfus
alemannoꝵ dux a quibusdam
pn̾cipibus rex creatur. ¶ Sigeb̾¬
moguncie in regem bñdixit. et
facta a moguntinis seditione cõ¬
tra eos: rodulfus cũ archiep̃o e
noctu affugit. Gregorius papa
om̃s aduersantes imꝑatori ab¬
soluit ab infidelitate et ꝑiurio.
Imꝑator alpiũ addicibus contͣ
sidias frustratus. statim ꝑ aqui¬
leiam uenit ratisponam. et ro¬
dulfum adortus. eum fug̾e̾ cõ¬
pulit. et it̾ata expeditione sue¬
uiam depopulatꝰͫ. Iste sigifridꝰ¬

Expanded text:
peratorem abjurant, et Rodulperatorem abjurant, et Rodulfum ducem Burgundionum super se regem statuunt; corona ei a papa missa, cui erat inscriptum: Petra dedit Petro, Petrus dimanus pontifex regem sepe vocatum excommunicavit, eiusque, ut dicitur, consilio et auctoritate Radolfus Alemannorum dux a quibusdam principibus rex creatur. Moguntiae in regem benedixit; et facta a Moguntinis seditione contra eos, Rodulfus cum archiepiscopo noctu aufugit. Hildibrandus papa omnes adsolvit ab infidelitate et perjurio. Imperator, Alpium aditibus contra sidias frustratus, per Aquileiam venit Ratisponam, et Rodulphum adorsus, eum fugere compulit, et iterata expeditione Sueviam depopulatur. Henri
Abbreviated transcription (Latin):
Henritus imꝑator coacto wor-¬
macie concilio .ix. ep̃orum et
mulcoꝵ pͥmatum regni. det̾ni
iubet omnia decreta et fcã gre¬
gorii pape irrita ẽẽ debere. ibi¬
q omnes p̃ter paucos grego¬
rium abiurant. eumq papa¬
tu ab dicandum eẽ idicant.
Gregorius econtra imꝑatorem¬
ut pͥmates regni quasi iusta ex
causa excoĩcato regi contradicãt
¶ Ep̃c octo. lego et relego roma
a romano pontifice excõĩtatũ
uł regno pͥuatũ. nisi forte quis
ꝓ anachemate habendũ ducat
ꝙ philippus ad breue tempus
a romano epõ inter peniten¬
res collocatus et theodosius a
btõ ambrosio pp̃ cruentam ce¬
dem a limimbus ecc̃ie sequestͣ¬
ram sextam sereno celo: stella
aꝑpuit. Principibus saxonũ
qui in deditionem imꝑatoris
erant relaxatis. ꝑ eos quibus
cõmissi erant. sarones rebel¬
lant instinctu gregorii pape.
Ipse papa occurrens imꝑatori
in longobardia sub falsa eum
pace ab soluit. Om̃s enĩ qui pͥ¬
iurio ꝑiuriũ cumulantes. im¬

Expanded text:
Henricus imperator coacto Wormatiae concilio episcoporum 34 et multorum primatum regni, decerni jubet, omnia decreta et facta Hildebrandi papae irrita esse debere, ibique omnes, praeter paucos, Hildebrandum abjurant, eumque papatu abdicandum esse judicant. Hildebrandus econtra imperatoreut primates regni, quasi justa ex causa excommunicato regi contradicant scribit: Lego et relego Romana Romano pontifice excommunicatum vel regno privatum. nisi forte quis pro anathemate habendum ducat, quod Philippus ad breve tempus a Romano episcopo inter penitentes collocatus, et Theodosius a beato Ambrosio propter cruentam cedem a liminibus ecclesie sequestrram sextam sereno celo stella apparuit. Principibus Saxonum, qui in deditione imperatoris erant, relaxatis per eos quibus commissi erant, Saxones rebellant instinctu Hildibrandi papae. Ipse papa occurrens imperatori in Langobardia, sub falsa cum pace absolvit. Omnes enim qui prerjurio perjurium cumulantes, im
Abbreviated transcription (Latin):
hugo burgundie dux comesq m
dine inflammnati arma depo¬
n̾ent. seculũ relinquentes. bal¬
duinus puer fr̃ arnulfi occisi ad
donegiũ. bellauit contra ex̾citum
patrui sui roberti. quem pugnan¬
factus ꝙ uerbo docuit. exemplo
demonstrauit. ac fortis ꝑ om̃ĩa
athleta. murũ se ꝓ domo dñi po¬

Expanded text:
Hugo Burgundiae dux, comesque dine inflammati, arma deponerent saeculum relinquentes. duinus puer frater Arnulfi occisi ad Davengium bellavit contra exercitum patrui sui Roberti: quem pugnanactus, quod verbo docuit, exemplo demonstravit ac fortis per omnia athleta murum se pro domo Domini po
Abbreviated transcription (Latin):
urbem illam iõ durachiũ nomi¬
nacam. ꝙ contͣ om̃s obsidiones ĩ¬
ꝑt̾rita duraret. et ego inquit guis
us in obsidione durabo: quous
ciuitati nomen auferam. ut nõ
ourachium s mollitũ ãmodo dica¬
t ͦ. Cuiꝰ responsi constancia paue¬
fcĩ. mox ei portas aꝑꝑuerunt ¶ Sỹ¬

Expanded text:
ideo urbem illam Dyrrachium nuncupatam, quod contra omnes obsidiones imperterrita duraret: et ego, inquit Guiscusque in obsidione durabo, quo civitati nomen auferam, ut non Dyrrachium, sed mollitum amodo dicatur. Cujus responsi constantia pavefacti mox ei portas aperuerunt. Boa
Abbreviated transcription (Latin):
hiis dictis introeuntes diu̾sori¬
ũ ad curam cors assed̾e. Conti¬
nuoq dapibus appositis exortꝰ
est in domo luctus. pluribus ex
familia subito extinctis. Qua
peste ꝓuincias edes grassante
mox assensis mulis diffugerĩt.

Expanded text:
» His dictis, introientes diversori» His dictis, introientes diversorium, ad curam corpori assedere, continuoque dapibus appositis exortus est in domo luctus, pluribus ex familia subito exstinctis. Qua peste per vicinas aedes grassante, mox ascensis mulis diffugerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc solum respondit. Queso do
ore in quit tuo quasi ꝑ fistulas ad
aures meas deductus est. Item
ecciãm alñ simul ingressi abbas
et archidyaconus ut orarent. cõ¬
tinuatis et iunctis lat̾ibus ꝓ stͣ¬
ti.diucius orauerũt. Tunc res¬
pexit archidiaconꝰ abbatem tͣ¬
bulento rictu infrendens. abba ᷤᷤ
foras egressus. causam cõmotio¬
nis inquisiuit. cui ille. Si me a¬
mare uis caue ne ult̾ius hac me
iiuria expungas. Dñs enĩ meus
ih̃c . spetiosus ille p̃ filiis hõim.
postulationib meis iusibiliter
astabat. ĩtendens dcĩs. et serenis
fauens oculis. s orationis tue
ad dictus iuolencia. me deseruit.
ad ce conuersus. Puto ẽẽ genꝰ
iniurie. amico eriꝑe auctorem
salutis sue. Pretͥea nou̾is mor¬
talitatem hõim. et huic loco in¬
min̾e excidiũ. uidi enĩ angelũ
d̾i stantem suꝑ altare euagina¬
to gladio et iam ꝓuĩciam istã
spissus et nebulosus aeg cirtum¬
uolat. fugiamus g ͦ quã cicius

Expanded text:
hoc solum respondit: « Quaeso,hoc solum respondit: « Quaeso,» -- « Ab ore, inquit, tuo quasi per fistulas ad aures meas productus est. » Item Ecclesiam aliquando simul ingressi abbas et archidiaconus, ut orarent, continuatis et junctis lateribus prostrati devotius orarunt: tunc respexit archidiaconus abbatem turbulento rictu infrendens. Abbas foras egressus causam commotionis inquisivit. Cui ille: « Si me amare vis, cave ne ulterius hac me injuria expungas. Dominus enim meus Jesus, speciosus ille prae filiis hominum postulationibus meis visibiliter astabat, intendens dictis, et serenis favens oculis. Sed orationis tuae addictus violentia, me deseruit, ad te conversus. Puto esse genus injuriae, amico eripere auctorem salutis suae. Praeterea noveris mortalitatem hominum, et huic loco imminere excidium. Vidi enim angelum Dei stantem super altare evaginato gladio, et jam provinciam istam spissus et nebulosus aer circumvolat. Fugiamus ergo quantocius.
Abbreviated transcription (Latin):
ut audim a quod̾a qui hoc audi¬
erat referre abbatem cluniaci
hugonẽ cogitatões alioꝵ ꝓpħico
mentis intuitu nũciabat. Que
iõ alexander papa cancellario
apostolicoꝵ p̃fecerat. pro cuiꝰ
officii intuitu hildebrandus tã¬
quam cancellarius circuibat
ꝓuĩcias ut ꝑperam acta cornge¬
ret. Die quadam cum equitar
cum multa turba obsequentiũ.
abbas hugo in extremo agm̃e
cum suis monachis ꝓsequebat᷑
uisoq eminus tanto uiri hono¬
re cepit cogitare in animo suo
uñ eẽt tantus honor honũcio¬
ni exilis stature. tespicabilis pa¬
rentele. Proculdubio hoc ei ex
suꝑbia accid̾e. ꝙ tot ambulatores
hab̾et. uix hec mente uerseras.
Cum archidẏaconus reflexo eqͦ
et calcaribus incitato. a longe
clamans et abbatem aduocãs.
tu inquit male cogitasti. Non
enĩ mͥ hanc głam si gła dici p̃s̃
que cito transit. uł imputo. ul¬
ab aliis imputari uolo. s beati
apostolis quoꝵ pͥulegio m ex¬
hibet  ¶ Erubescensq abbas

Expanded text:
ut audivi a quodam, qui hoc audierat referre abbatem Cluniaci Hugonem, cogitationes aliorum prophetico mentis intuitu nuntiabat, quem ideo papa Alexander cancellis apostolicorum praefecerat; pro cujus officii intuitu Hildebrandus tanquam cancellarius circuibat provincias, ut perperam acta corrigeret. Die quadam cum equitaret cum multa turba obsequentium, abbas Hugo in extremo agmine cum suis monachis prosequebantur. Visoque eminus tanto viri honore, coepit cogitare in animo suo, unde esset tantus honor homuncioni exsilis staturae, despicabilis parentelae; procul dubio hoc ex superbia ei accidere, quod tot obambulatores haberet. Vix hoc mente versarat, cum archidiaconus, reflexo equo, et calcaribus concitato, a longe clamans, et abbatem advocans: « Tutu, inquit, male cogitasti. Non enim mihi hanc gloriam, si gloria dici potest, quae cito transit, vel imputo, vel imputari volo, sed beatis apostolis, quorum privilegio mihi exhibetur. » Erubescens abbas,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ balouini consensu flandrensiũ
contra atnulfũ fracruelem suũs
flandriam occupat. ¶ arnilfus cũ
philippo francoꝵ rẽge occurrit pa¬
truo suo roberto et pugna cõserta
arnulsus ꝑiimit ͦͦ philippus rex fu¬
ga lib̾at ͦ et multis occisis. hñt ri¬
childis arnuls mat᷑. illic robertus
capit᷑. et alt̾o ꝓ alto̾ relaxato bellum
nit̾ eos uario euentu ꝓtrahit᷑. hoc¬

Expanded text:
er ejus, consensu Flandrensium contra Arnulfum fratruelem suum Flandriam occupat. Arnulfus cum Philippo Francorum rege occurrit patruo suo Rotberto; et pugna conserta, Arnulfus perimitur, Philippus rex fuga liberatur, et multis occisis, hinc Richildis, Arnulfi mater, illinc Rotbertus capitur; et altero pro altero relaxato, bellum inter eos vario eventu protrahitur.
Abbreviated transcription (Latin):
filius eius godefridus gibbosus.
et si corꝑe exiguus tamen amino
tra salonionẽ regem suũ rebellio¬
nem meditaut᷑. s t̾rore henrici in¬
ꝑatoris. cuiꝰ soror nupserat salo¬

Expanded text:
filius ejus Godefridus Gimbosus, etsi corpore exiguus, tamen animo tra Salomonem regem suum rebellionem meditantur; sed terrore Heinrici imperatoris, cujus soror nupserat Salo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa fortasse exactorum uiolencia
succumbat ¶ amno . G. Sigebertꝰ.
Hoc anno finitͦ magnꝰ ciclus
decem nouẽnales .Is. qui ad oẽm
rationem paschalis cõpoti oĩo u¬
tilis. ab euoin euũ in semetipm̃
sine errore reuoliut᷑. s hoc in eo
rep̃hensibile ẽẽ uidet ͦ ꝙ aunis doͥ¬
iice incarnatoĩs ei inconsidate
p̃scriptis. discordat aueritate ewnͣ¬
gelii in anno dnĩce passionis. p̃¬
ferens. i4ͣ. lũa apͥlis eo anno in
pͥma feria fuisse ꝙ oĩo falsũ est.
qr scõm fidem ewangelii eo ãno
lima .i4. apͥlis fuit in quĩta feria.
kał. apͥlis. dñs passus est. ¶ Ex̾¬
citus multus a galliis ĩ hyspani¬
as ad debellandos sarratenos pro¬
ficisscitͦ. s omni regione a sarra¬
cenis uastata urgente fame in¬

Expanded text:
ipsa fortassis exactorum violentia ipsa fortassis exactorum violentia succumbat. SIGEBERTUS. Hoc anno finitur magnus ciclus decennovennales 28, qui ad omnem rationem paschalis compoti omnino utilis, ab evo in evum in semet ipsum sine errore revolvitur. Sed hoc in eo reprehensibile esse videtur, quod annis dominicae incarnationis ei inconsiderate prescriptis, discordat a veritate evangelii in anno dominicae passionis, preferens 14 lunam Aprilis eo anno in prima feria fuisse; quod omnino falsum est, quia secundum fidem evangelii eo anno luna 14 Aprilis fuit in 5 feria, Kal. Aprilis Dominus passus est. Exercitus multus a Galliis in Hispanias ad debellandos Saracenos proficiscitur; sed omni regione a Saracenis vastata, urgente fame in
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem manens uita decessiq. et
in eccĩa sc̃e petronille honorifice
in cumba marmorea sepultaẽ.¬
me et britanme porcentũ iusũ
est in una uł pocius duabus in¬
mulieribus. Duo erant capita
et quatuor brachia. et cet̾a ge¬
miua om̃nia usq ad umbilicum.
Inferius singula oĩa. Ridebat.
comedebat. loquebat ͦ una. fle¬
bas. esuriebat. tacebat altera.
Ore gemino manducabat ᷑. s uno
meatu d̾igebat ᷑. una defuncta. suꝑ¬
iuxit alt̾a pene tͥeno mortuam
portans.donec et pond̾e molis et
nidore cadaueris defecit. Putatũ
est a quibusdã et licteris traditũ.
ꝙ hee mulieres angliam et nor¬
manniam significarẽt. que diui¬
se lic fu̾nit tñ sub umo dño sũt u¬
quid quid pecumarum auidis f¬
fancib sorbuerint in unam lacu-¬
nam defluit. que ẽ uł pu̾cipum a¬
uaricia. uł circumpositarũ genci¬
um ferocia. Mortuam et pene ex¬
haustam normãniam. iugens pe¬
cumis sustentat anglia. donec ex

Expanded text:
ibidem manens vita decessit et ibidem manens vita decessit et in ecclesia beatae Petronellae honorifice in tumba marmorea sepultaniae et Britaniae portentum visum est in una, vel potius duabus mulieribus. Duo erant capita, et quatuor brachia, caetera gemina omnia usque ad umbilicum; inferius singularia omnia. Ridebat, comedebat, loquebatur una; flebat, esuriebat, tacebat altera. Ore gemino manducabantur, sed uno meatu digerebatur. Una defuncta supervixit altera, pene triennio mortuam portans, donec et pondere molis, et nidore cadaveris defecit. Putatum est a quibusdam, et litteris traditum, quod hae mulieres Angliam et Normanniam significarent; quae divisae licet fuerint, tamen sub uno domino sunt uquidquid pecuniarum avidis faucibus sorbuerint, in unam lacunam defluit, quae est vel principum avaritia, vel circumpositarum gentium ferocia. Mortuam et pene exhaustam Normanniam vigens pecuniis sustentat Anglia, donec et
Abbreviated transcription (Latin):
gebertus. anno ep̃c coloniensis cõ¬
cilio pͥmorum regni indigne feren¬
ciũ ꝑ agnetem matrem imꝑatoris
henrici regnũ non iurilit̾ gub̾nari
puerum uiolent̾ et industrie. cap¬
cum sub sua tutela accepit. et ĩꝑii
regimen a mr̃e eius amouit. et
de hac recoram cũctis ratione red¬
dita. grãm dñi sui imꝑatoris rece¬
pit. et ꝑ ip̃m filiũ ad grãm matris
eius rediit. at imꝑatrix necessitatẽ
uertens in uoluntatem. ut obstrue¬
ret os loquenciũ de se iiqua: nõ
ad limina apłorũ se contulit. ibiq
usq ad finem uite omnibus bõĩs
exemplo et miraculo fuit. ¶ Ep̃t
todia macris sue agnetis imꝑa¬
tricis fuit. ipsaꝙ ꝑ aliquod tempꝰ
prudent̾ ac strenue imꝑiũ rexit.
Postinodũ u̾o concilio quorũdã
matri alienatus ꝑ se regnauit. ꝙ
seminariũ maxime dissentionis
fuit. Porro nobilissima imꝑacrix
mutationis rerum intuitu ad mo¬
nasteriũ fructuariam religiose
uiuens se contulit. ac inde romã
ueniens. et ꝑ aliquot tempus

Expanded text:
. Anno episcopus Coloniensis consilio primorum regni indigne ferentium, per Agnetem matrem imperatoris Heinrici regnum non viriliter gubernari, puerum violenter et industrie captum sub tutela sua accepit, et imperii regimen a matre ejus amovit; et de hac re coram cunctis ratione reddita, gratiam domini sui imperatoris recepit, et per ipsum filium ad gratiam matris ejus rediit. At imperatrix necessitatem vertens in voluntatem, ut obstrueret os loquentium de se iniqua, nonad limina apostolorum se contulit, ibique usque ad finem vitae omnibus bonis exemplo et miraculo fuit. 1063. todia matris suae Agnetis imperatricis fuit, ipsaque per aliquod tempus prudenter ac strennue imperium rexit. Postmodum vero consilio quorundam matri alienatus per se regnavit. Quod seminarium maximae dissensionis fuit. Porro nobilissima imperatrix mutationis rerum intuitu ad monasterium Fruteriam religiose vivens se contulit ac inde Romam veniens et per aliquod tempus
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator saxones grauissimo p̃lio
iuncit. Eosꝙ it̾ata expeditione pur¬
gens. cunctos eorum pͥcipes. epõs
duces. comites. cetõsq pocentes ad
deditionem coegit. ¶ Uugari contͣ
imꝑatorem rebellant. regemq su¬
um salomonẽ regno deturbatũ ss̃
diutina custodia excrutiant. In¬

Expanded text:
imperator Saxones gravissimo prelio vincit, cosque iterata expeditione perurgens, cunctos eorum principes, episcopos, duces, comites ceterosque potentes, ad deditionem coegit. Ungari contra imperatorem rebellant, regemque suum Salomonem regno deturbatum, sub diutina custodia excruciant.
Abbreviated transcription (Latin):
tempore in oriente turti super
arabes et sarracenos inualu¬
erans. et armeniam et siriam
incursantes. multas urbes et
iꝑsam antiochiam capiunt.
¶henricus imꝑator inpentecos¬
te conuentu habito moguncie.
eẽ deponendum. et longobar¬
diam petens. Wicbertum ra
papam designat. ¶Elmandꝰ.

Expanded text:
tempore in oriente Turci super Arabes et Saracenos invaluerant, et Armeniam et Siriam incursantes, multas urbes et ipsam Antiochiam capiunt. Heinricus imperator in pentecoste conventu habito Moguntiae, esse deponendum; et Langobardiam petens, Guicbertum Ravpapam designat. 1080.
Abbreviated transcription (Latin):
accepte seruierit d̾o post mort̃e
eius miraculoꝵ ꝓdidit magni¬
tudo ossa eius in gallias tnͣsla¬
ta multam multis in locis ue¬
nationem meruerũt. ¶ apud
qui et conradus pͥmicerius colo¬
neũ ab imꝑacore henrico ad sus¬
cipiendũ archiepatum treu̾orũ
missus captus a comite treu̾oꝵ
theod̾ico. et a sacellitibus eius in
silua ductus: de rupe t̾cio p̃cipi¬
tat ͤ. et adhuc illesus: gladio tnͣs¬
uerberat ͦ corpus eius foliis
silue obtegitꝰ ꝙ arustico inuẽ¬
tum ad iuillam defertur et se¬
pelit ͦ inde a theodi̾co uirdimẽ¬
sium epõ transportatũ ad tolle¬
giũ monasteriũ multis statim
miraculis a d̾o glorificat᷑. ¶ Si¬

Expanded text:
accepte Deo servierit, post mortem ejus miraculorum prodidit magnitudo. Ossa ejus in Gallias translata multam multis in locis venerationem meruerunt. Bardo qui et Conradus, primicerius Coloniensis, ab imperatore Heinrico ad suscipiendum archiepiscopatum Trevirorum missus, capitur a comite Trevirorum Deoderico, et a satellitibus ejus in silva ductus, de rupe tertio precipitatur, et adhuc illesus, gladio transverberatur. Corpus ejus foliis silvae optegitur; quod a rustico inventum ad villam defertur et sepelitur; inde a Deoderico Virdunensium episcopo transportatum ad Tolegium monasterium, multis statim miraculis a Deo glorificatur. Roma
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Cur riserit ꝑcunctatus: se¬
hora risus: sui latus inuertisse
sinistrũ. futurũ. ut .4. annis ita
iac̾e̾nt. dirũ nimirum miseris
mes militem. Ep̃c cl̾i̾cum. abbas
monachũ. ad ueritatẽ uerborũ
exculpand̾a. mainicheti constanti¬
nopolitano imꝑatori misere ad¬
iectis. regis sui licteris et mimeri¬

Expanded text:
ur cur riserit. Cunctatus muhora risus mei latus inverterunt sinistrum, futurumque est, ut 74 annis ita jaceant, dirum nimis miseris mes militem, episcopus clericum, abbas monachum, ad veritatem verborum exsculpendam, Manicheti Constantinopolitano imperatori misere, adjectis regis sui litteris et muneri
Abbreviated transcription (Latin):
mes creu̾orũ de mart̾izato cono¬
ne apud deum et hoĩes reus: exi¬
liatur ab imꝑatore. et suscepta
peregrinatione ierosolimam
eundi: quid de eo et de omnibus
qui incomitatu eius ꝑgebant
actum sit adhuc nescitur. ¶ Gui

Expanded text:
mes Trevirorum, de martyrizato Conone apud Deum et homines reus, exiliatur ab imperatore; et suscepta peregrinatione Hierosolimam eundi, quid de eo et de omnibus, qui in comitatu ejus pergebant, actum sit, adhuc nescitur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
sumpto dỹademate et pace con¬
posita. legatos misit ad exteras
nationes. ut a p̃claris omnũ¬
regum donib quidꝙͥ magnifi¬
cum et mirificum uide̾tͦ refer¬

Expanded text:
sumpto diademate et pace composita, legatos misit ad exteras nationes, ut a praeclaris omnium domibus quidquid magnificum et mirificum videretur, affer
Abbreviated transcription (Latin):
ottonis italici marchionis filiã
urorem accipiens nupcias apd̾
triburias celebrauit. ¶Rex an¬
rebelles mexorabilis fuit. Re¬
ligionem xp̃ianam quãtũ secu¬
laris poterat ita frequentabat
tinos et matutinos ymos au¬
diret. Elemosine curam habuit
transmarinis eccĩis multas pos¬
sessiones ĩ anglia largitus est.
Nec nullũ pene monast̾iũ ꝑ̃ser¬
tim in normãnia fuit. ꝙ eius o¬

Expanded text:
Othonis Italici marchionis filiam uxorem accipiens nuptias apud Triburias celebravit. At rebelles inexorabilis erat. Religionem Christianam, quantum secularis poterat, ita frequentabat,uotidie vespertinos et matutinos hymnos audiret. Montransmarinis ecclesiis multas possessiones in Anglia largitus; nec ullum fere monasterium, praesertim in Normannia, vel ejus
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tus. Incerim giulelinus dux nor¬
mãnoꝵ cum francis angliam in-¬
trat. et cõserto cum anglis p̃lio ha¬
roldum cum multis milib ꝑuuit¬
. et regnat in anglia annis .Ii. o¬
Ep̃c otto. Scella que cometes dicit᷑
iuisa effcũ non caruit. Eodem anno
guilelmus normannie dux britã¬
nam morẽ que nũc anglia dicit᷑.
occiso rege eius haroldo expugna¬
uit. totamq  seruitutẽ redacta ꝓ¬
uincia ac normãnis ibi positis

Expanded text:
t. Interim Guillelmus comes Nortmannorum cum Francis Angliam intrat, et conserto cum Anglis prelio, Araldum, cum multis milibus perimit, et regnat in Anglia annis 26. oVIo stella quae cometes dicitur visa effectu non caruit. Eodem enim anno Gillelmus Normanniae comes Brittanniam maiorem, quae nunc Anglia dicitur, occiso rege eius Heraldo expugnavit, totaque in servitutem redacta provincia ac Nortmannis ibi positis
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uisione t̾rificarer. quatinus
uemales culpe quas confessione
non dilueram. pauore illo horrẽ¬
darum formaꝵ purgarent . ad¬
huc illis loquentibus asticit ei adu̾¬
so tanca ius demonũ. hastiliaꝰ cu-¬
ta iubranciũ. et ignes afflantiũ.
ut ager ferreus. et aer flãmeus
uid̾etur. Ita horrore cõcussus sum
ut nec in celonec in terra tantũ¬
mͥ refugiũ estimarem. ita meticu¬
losus egodum quo euad̾a dubito.
ut hec dicens saluti uestre insi
negligitis consułcm. recepi hal itũ
confestim effusurus. Dixit et pene
cum uerbo spm̃ emisit. Corpus enꝰ
in eccĩa sc̃e marie sepultũ. mira¬
culo ut auint d̾ino tribus pedib
altius suꝑ terram al eleuatũ est.¬

Expanded text:
num visione terrificarer, quatenus num visione terrificarer, quatenus veniales culpae, quas confessione non dilueram, pavore illo horrendarum formarum purgarentur. Adhuc eis loquentibus, astitit ex adverso tanta vis daemonum hastilia acuta vibrantium, et ignes efflantium, ut ager ferreus, et aer flammeus videretur. Ita horrore concussus sum, ut nec in coelo, nec in terra tutum refugium aestimarem. Ita meticulosus ego dum quo evadam dubito; ut haec dicens saluti vestrae nihil negligens consulerem, recepi halitum, confestim effusurus. » Dixit, et pene cum verbo spiritum emisit. Corpus ejus in ecclesia Sanctae Mariae sepultum, miraculo, ut aiunt, divino tribus diebus altius super terram el
Abbreviated transcription (Latin):
malgeriũ fuit maurilius fiscã¬
uirtutib et maxime abstinen¬
cia. Is ad extrema adueniens.
uitali pͥuatus hĩtu fere dimidia
die iacuit defunctus. Tandem
cum ꝑaret ͦ in eccĩa ferri resup̃¬
ta anima. ait ad circũstantes
ultima filii pastoris uestri uer¬
ba suscipite. Naturałr mortu¬
us fui. s ut uobis nũciare que
iuidi reductus sum. nec dui sub¬
sistam. qr dormire in dño delec¬
tat. Ductores mei uestibus orna¬
ti . et wltibus ad omnẽ elegancĩa
erant. Nichil delectabilius eorũ
intido ẜmone. Gaudens cũ eis i¬
bam ut mͥ uidebat ꝰ uersus oriẽ¬
tem. Proniittebat ͣ michi sedes
ꝑadisi. nõ multopost intranda
In momento p̃c̾ita europa ing̾s¬
si asiam. uenimꝰ iosolimam.
Ibi sc̃ĩs adoraris iordanem ꝑtẽ¬
dimus. Qiterioris ripe accole. duc¬
torũ meorum mmixti contubernio
letum cetum feceꝰ. ego studio ui¬
sendi ext̾iora tnͣsitum matura¬
bam. Tũc comites mei dominũ
p̃cepisse referunt. ut añ demo¬

Expanded text:
Malgerio successit Maurilius Fiscanvirtutibus, et maxime abstinentia. Is ad extrema deveniens, vitali privatus halitu, fere dimidia die latuit defunctus: tandem cum pararetur in ecclesiam ferri, resumpta anima ait ad circumstantes: « Ultima pastoris vestri verba suscipite. Naturaliter mortuus fui, sed ut vobis nuntiarem quae vidi, reductus sum; nec diu subsistam, quia dormire in Domino delectat. Ductores mei vestibus ornati, et vultibus ad omnem elegantiam erant. Nihil delectabilius illorum nitido sermone. Gaudens cum eis ibam, ut mihi videbatur, versus orientem; promittebatur mihi sedes paradisi non multo post intranda. In momento praeterita Europa ingressi Asiam venimus Hierosolymam. Ibi, sanctis adoratis, Jordanem pertendimus. Citerioris ripae accolae ductorum meorum misti contubernio laetiorem coetum fecere. Ego studio visendi ulteriora transitum maturabam. Tunc comites mei Dominum praecepisse referunt, ut ante daemo
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾s in eccĩa sci paulini mart̾is ĩ crip¬
ta subterranea inuenit ᷑ corpus scĩ
paulini ꝙ olim afrisia ubi exulaue¬
rat reportatũ ibi a felice ep̃o cathe¬
ms ferreis fuerat suspensum. et
iuxta eum multa corͣ scõrum ad
dexteram eius. scilic palmatinus
consul et patricius treu̾oꝵ. ad sims¬
tram tyrsus unus de pn̾cipib tebee
legionis cum multis thebeoꝵ ĩ hac
urbe a rictiouaro mart̾izatis. ad
capud. septem senatores urbis. in¬
maxentius. constantinꝰ. crescẽcius
iustinus. et tres frẽs leander/ alexã¬
der. soter. ¶ ad pedes ormisda. papi¬
rius cõstans. iouianus. Et multi
alii ibi iacent horum tantũmõ no¬
mina et iempus et dies passionis
auree lr̃e in pariete scͥpte signabũt
eosq om̃s sub rictiouaro passos fuis¬
se docebant. ¶ Godefridus dux ult̾i¬
ores fresones bello agg̾ssus eos pe¬
ne ad int̾nitionẽ delet. ¶ alexandᷤ¬
papa uenienti romãm lamfrãco
archiep̃õ dignãt᷑ assurrexit. ꝓ fessꝰ

Expanded text:
is in aecclesia sancti Paulini confessoris in cripta subterranea invenitur corpus sancti Paulini, quod olim a Frigia, ubi exulaverat, reportatum ibi a Felice episcopo, catenis ferreis fuerat suspensum, et juxta eum multa corpora sanctorum; ad dexteram scilicet ejus, Palmatius consul et patricius Trevirorum; ad sinistram Tyrsus, unus de principibus Thebeae legionis, cum multis Thebeorum in hac urbe a Rictiovaro martyrizatus; ad caput septem senatores urbis, Maxentius, Constantius, Crescentius, Justinus, et tres fratres Leander, Alexander, Sother; ad pedes Ormisda, Papirius, Constans, Jovianus. Et cum multi alii ibi jacerent, horum tantummodo nomina et tempus et dies Passionis aureae litterae in pariete scriptae signabant; eosque omnes sub Rictiovaro passos fuisse docebant. Godefridus dux ulteriores Fresones bello aggressus, eos pene ad internecionem delet. papa venienti Romam Lanfranco archiepiscopo dignanter assurrexit, professus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sigebertus. Multi usq ad septẽ
nilia orandi uoto ierosolimam
petentes ab arabicis in parasceue
in quodam castello obsessi sunt. et
tot occisi aut uuln̾ati sunt ut des
septem et eo amplius milibus uix
duo milia reuersi sũt ¶ Quidam

Expanded text:
 succedit. Multi usque ad septem milia orandi voto Hierosolimam petentes, ab Arabitis in parasceve in quodam castello obsessi sunt, et ita occisi aut vulnerati sunt, ut de septem et eo amplius milibus vix duo milia reversi sint. 1066.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ep̃c octo. hiis diebus alexand̾
pͥmo lucensis epc̃. post cõi uoto
libertatem reduxit. cadolũq ꝑ¬
mensem epm̃ sedem romanam
armata manu occupare uolen¬
tem constantissime rep̃ssit. uñ
de ipso in palatio lat̾anensi scͥp¬
cum repperi. regnat alexander
cadolus cadit et suꝑati ͦ ¶ anno¬

Expanded text:
 est. His diebus Alexander primo Lucensis episcopus, post communi voto libertatem reduxit Kadolumque Parmensem episcopum sedem Romanam armata manu occupare volentem constantissime repressit. Unde de ipso in palatio Lateranensi scriptum repperi: Regnat Alexander, Kadolus cadit et super a
Abbreviated transcription (Latin):
affuturũ arma poposcit. Moxq
ministroꝵ tumultu loritam uini¬
u̾sam inductus. casum risu correxit
uertetur inquit fortitudo ducatus
mei in regnũ. Tunc cantilena ro¬
landi inchoatasut martiũ uiri ex¬
emplum pugnaturos accend̾e̾t ĩ¬
clamatoꝙ di auxilio p̃lium cõser¬
tum bellatũq acriter/ neutris ĩ
multam diei horam cedentibus.
roldi uita mora fecio. ¶ ac ubi iac¬
tu sagicte uiolaco cebro ꝓcubił
fuga anglorum ꝑhemiis in n¬
nocte fuit. Iacentis femur unꝰ¬
militum gladio ꝓscidit. unde
a guilelino ignominie notatus
ꝙ rem ignauam et pudendam
feciss milicia pulsus est uexil¬
in hominis pugnantis figura
auro et lapidibus arte sump¬
ta uictoria potitus est. suos se¬
peliendos mirifice curauit.
sit. licet illa militum ꝑ legatos
tͥumphacorem decebat cum ex̾¬
citu non hostili seo regali modo
ꝓueniens urbem regni maxĩa
luidomam petit. Moxq cõgra¬
tulacõe ciues õs effusi obuiam
uadunt. Prorupit omnibus

Expanded text:
ans, arma poposcit; moxque ministrorum tumultu loricam inversam indutus, casum risu correxit, « Vertetur, inquiens, fortitudo comitatus mei in regnum. » Tunc, cantilena Rollandi inchoata, ut martium viri exemplum pugnaturos accenderet, inclamatoque Dei auxilio, praelium consertum, bellatumque acriter, neutris in multam diei horam cedentibus.roldi vita moram fecit; at ubi jactu sagittae violato cerebro procubuit, fuga Anglorum perennis in nocte fuit. militum gladio proscidit; unde a Willelmo ignominiae notatus, quod rem ignavam et pudendam fecisset, militia pulsus estin hominis pugnantis figura, auro et lapidibus arte sumpta victoria potitus est, suos sepeliendos mirifice curavit; sit, licet illa multum per legatos triumphatorem decebat cum exercitu, non hostili sed regali modo progrediens, urbem regni maximam Londoniam petit; moxque cum gratulatione cives omnes effusi obviam vadunt. Prorupit omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis .4. ¶ Marianus crouographꝰ
clarer. qui a scotia in gallias ue¬
niens. colonie scũs monachus.
p̾mo apud fuldam. postea apud
mogunciam reclusus est ¶ baldui¬

Expanded text:
1061. 5. 1. Marianus crhonographus claret; qui a Scottia in Gallias veniens, Coloniae factus monachus, primo apud Fuldam, postea apud Moguntiam reclusus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tate florencia infirmatus adueni¬
ente sc̃o hugone clumaceñ abbate
dicebat inimicũ recede̾. ab eunte
chatensi iuxta cornacũ multitudi¬
nes colubroꝵ altu̾secus congrega¬
te. ꝓdigioso p̃lio inter se cõcurrũt.
et multis utrimq occisis. iucta ꝑ̃s
fugiens ĩ cauo arboris se abscon¬
dit. alt̾a ꝑs uncentiũ more insẽ¬
quens. cum sibilo circũstrepebat
donec circũiecto ab hominibus
igne. om̃s concremate sunt..⁊¬

Expanded text:
tate Florentina infirmatus, adveniente sancto Hugone Cluniacensi abbate, dicebat inimicum recedere, abeunte charensi juxta Tornacum multitudines colubrorum altrinsecus congregatae, prodigioso praelio inter se concurrerunt; et multis utrinque occisis victa pars fugiens cavo arboris se abscondit. Altera pars vincentium more insequens, cum sibilo circumstrepebat, donec, circumjecto ab hominibus igne, omnes crematae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
geb̾tus. Imꝑator fresonia captis
ab imꝑatore henrico aliquibus
castellis. fresones a rebellione re¬
frenãt᷑. ¶ Paderbrumna gͥmanie
ciuitas conbusta est cũ maiori et¬
cdesia. In monasterio aũt monachox
scoctus quidam monachus noĩe pa¬
t̾nus mulco tempore reclusus. qui
etiam hoc incendiũ sepe p̃dixerat
pp̃ ꝓpositum reclusionis exire no¬
leus se conburi passus est ¶ Elm̃a¬

Expanded text:
27. In Fresonia captis ab imperatore Heinrico aliquibus castellis, Fresones a rebellione refrenantur. Paderbrunna Germaniae civitas combusta est cum majori aecclesia. In monasterio autem monachorum Scottus quidam monachus, nomine Paternus, multo tempore reclusus, qui etiam hoc incendium sepe predixerat, propter propositum reclusionis exire nolens, se comburi passus est.
Abbreviated transcription (Latin):
fred̾icus filius gothelonis ducis
ex cl̾ico sc̃i lamberti septimus leuita
tori henrico pro odio frĩs siu gode¬
fridi ducis. post legationẽ constan¬
tinopolitanã apud cassinẽses mo¬
nachus. et postea abbas fcũs: elc̃ĩ

Expanded text:
Fredericus filius Gothelonis ducis ex clerico sancti septimus Levita tori Henrico, pro odio fratris sui Godefridi ducis, post legationem Constantinopolitanam apud Cassinenachus, et postea abbas factus, electi
Abbreviated transcription (Latin):
bus. hilde funsus rex hyspania¬
excolebat. quia p̃tibus eius de
captione frĩs emerserat. Qui
fr̃ eius nomine sc̃ius ille pͥmo¬
monitus est ex ꝑte beati petri
qui ei apparuerat ut frẽm suũ
hildefunsum relaxaret. et eum
usq ad ceptrum ꝓueheret..
poctea ipse beatus petrus apło¬
hoc idemierdem sanctiõ cõminã¬
do mortẽ isi hoc fac̾eti incima¬
uit. Qui mox surgens extur¬
bacus frẽm emancipauit. du¬
plicato censu pat̾no. hildefũsus
aũt emancipatus. intercessorib
as annuatim solu̾e decreuit. es
diem lib̾atoĩs sue celebrem eis re¬

Expanded text:
bat. Hildefonsus rex Hispaniaexcolebat, quia ejus precibus de captione fratris sui evaserat. Qui frater ejus nomine Sancius pmonitus est ex parte S. Petri qui ei apparuerat, ut fratrem suum Hildefonsum relaxaret, et eum usque ad sceptrum proveheret. Postea ipse B. Petrus apostolus eidem Sancio comminando mortem, nisi hoc faceret, intimavit. Qui mox surgens exturbatus fratrem emancipavit, duplicato censu paterno. Hildefonsus autem emancipatus, intercessoribus as annuatim solvere decrevit; et diem liberationis suae celebrem eis re
Abbreviated transcription (Latin):
mianũ reuelatũ erat. quia insi po¬
pulus ꝑ penicenciã deum cito pla¬
caret infra .30. dies dies tota cuu¬
tas incendio ꝑiret. Promulgata
est uisio. noluerũt conuerti. Ille
aũc p̃ciosa queq monast̾ii iussit a¬
auferri ut salua eẽt. Tandem a sep¬
tem urbis regionib subito ignis ex¬
orit ͦ ꝑuenitq usq ad cellam iuri
d̾i. Cumq rogaret ꝰ exire: noluit.
sed om̃ia iudicio d̾i commictens cõ

Expanded text:
t quia, nisi populus per poenitentiam Deum cito placaret, infra 30 dies tota civitas incendio periret. Promulgata est visio. Noluerunt converti. Ille autem pretiosa quaeque monasterii jussit auferre, ut salva essent. Tandem a septem urbis regionibus subito ignis exoritur, pervenitque usque ad cellam viri Dei; cumque rogaretur exire, noluit; sed omnia judicio Dei committe
Abbreviated transcription (Latin):
moriens. gaufrido sororis sue coi¬
Qui gaufridus simplex fuit et in¬
bellis. huiꝰ fr̃ fulco comitatũ cor¬
ripuit. qui cognominabat᷑ rechin
quia gͥmani simplicitati crebro ĩ¬
frendens. ad ultimũ honore spoli¬
atum ꝑpetua tenuit incustodia.
Hic fulco habuit uxorem bertradẽ

Expanded text:
moriens Gaufrido sororis suqui simplex fuit et imbellis. Hujus frater Fulco ducatum corripuit; cognominatus est Rethur; quia germani simplicitati crebro infrendens, ad ultimum honore spoliatum perpetua tenuit in custodia. Hic Fulco habuit uxorem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cido cursu hastingas appulerunt.
In egressu uauis pede lapsus est
rex futurus. Int̾earex haroldus
de pugna contͣ noricos nictor re
sompñe cantibus potibusq du¬
centes mane incunctant᷑ ĩ hostẽ¬

Expanded text:
cido cursu Hastingas appulerunt. In egressu navis pede lapsus, everex futurus! » Omnem deuictis Noricis uictor reusomnem cantibus potibusque ducentes, mane incunctanter in hoste
Abbreviated transcription (Latin):
no obiit ¶ Rob̾tus ppositus de a¬
bat acrebateñ et camaceñ. filius
fãbri cuiisdam rustici carnoteñ.
quiut aiũt familiari demone ute¬
bag ͦ ͦ ꝑ quem ad tantos honores

Expanded text:
 1172. Robertus praepositus de Abat, Atrebatensem et Tornacensem, filius fabri cujusdam rustici Carnotensis: qui, ut aiunt, familiari daemone utebatur: per quem ad tantos honores
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dolo iulla sr̃ sagõuam fluuiũ in
decollatione scĩ iohannis baptiste cõ-¬
tu rege frantie ab imꝑatore au̾so:
quiq sine efscũ eadem. et adhuc gra¬
iore ꝑmanente discordia ĩ sua re¬
dierunt. ETdisponsata filia regis fiͣ¬
corum filio regis anglorũ cõtencio qͦe¬
uit. et pax plena incer eos cõuenit.

Expanded text:
num Dolo villa super Sennam fluvium, in num Dolo villa super Sennam fluvium, in decollatione sancti Johannis baptiste contu rege Francie ab imperatore averso, quique sine effectu, eadem et adhuc graviore permanente discordia, in sua redierunt. Desponsata filia regis Francorum filio regis Anglorum, contentio conquievit, et pax plena inter eos convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
riũ ꝓublitum sibi seruari. ¶ placen¬
tim bononienses. brixienses. mediola¬
nensib contͣ imꝑatorẽ confederan.
exemplo eꝯrum territi. eandem hũili¬
tatis subiectionẽ qiͣ rei maiestatis sb̾¬
strati imꝑacoris pedibus exhibuerũt
ip̃uis indulgencia ueniam obtinue¬
rũc ¶ fames grauissima intantũ p̃¬
ualuit. ut modius tͥnci uend̾eq ͦ . 30. et
eo amplius solidis louanieñ mouete
mulcaq milia hom̃ fame ꝑissent
nisi dñs pauꝑis populi afflixionem
respexiss. Ipse enim qui ꝑcutit et me¬
det ͦꝰ dedic spm̃ bonũ in cordibus fide¬
liũ suoꝵ cuius instinctũ largam
manũ ad pauꝑes excenderũt. eorũq
inopĩa sua habundancia suppleue¬
runt. et largius quam alñ nostris
temꝑibus iudimus sua eos lib̾alitate
sustentauerũt. ¶Imꝑator fred̾icus
a rege francoꝵ inuitatus. ut subla¬
to scismate romaue eccĩe pax firma
redderet ͦ cõciliũ in t̾ritorio besuntio¬

Expanded text:
rium publicum sibi reservari. Placenrium publicum sibi reservari. Placentini, Bolonienses, Brixienses, Mediolanensibus contra imperatorem confoederati, exemplo eorum territi, eamdem humilitatis subjectionem, quasi rei majestatis substrati imperatoris pedibus, exhibuerunt, ipsiusque indulgentia veniam optinuerunt. Fames gravissima in tantum prevaluit, ut modius tritici venderetur 30 et eo amplius solidis Lovaniensis monete, multaque milia hominum fame periissent, nisi Dominus pauperis populi afflictionem respexisset. Ipse enim qui percutit et medetur, dedit spiritum bonum in cordibus fidelium suorum, cujus instinctu largam manum ad pauperes extenderunt, eorumque inopiam sua habundantia suppleverunt, et largius quam aliquando nostris temporibus vidimus, sua eos liberalitate sustentaverunt. Imperator Fredericus a rege Francorum invitatus, ut sublato schismate Romane ecclesie pax firma redderetur, concilium in territorio Besuntio