comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titus ecclesie presulatum: nam phylogo
tem ad regimen cius eccl̃ie decreco commu¬
n pontifices ac sacerdotes et omnis popls
xp̃ianus uenire compulerat. Is ergo pre¬
comorum florib caput principis exorna¬
uit: et studio eius quod habebat circa
sacra bencdictiones exhibuit. Post hunc
autem cusebius cognomento pamphili.
Quib iam reticentib: famosissimus im¬
ꝑator ꝓtulit dc unammitate concordiaq
Sermones: tyramiorum crudelitatem re¬
memorans: et honorabilem pacem que
sub eo collata est diuinitus ⁊ simul & qͥa
pessimum et ualde crudele iideretur.
ut destructis hostib nulloq presumente
resistere. sacerdotes alterutros iacularent᷑
atq confunderent. & impiis atq sine
deo ꝑsonis delectationem risumq pre.¬
berent: cum utiq de diuinis tractaren
reb. et sancti spiritus doctrinam in scͥ¬
tis haberent. Euangelici enim libri sunt
inquit & apłici. antiquorumq ꝓphe¬
tarum sanctiones: que nos erudiunt

Expanded text:
titus Ecclesiae praesulatum; nam Philogontitus Ecclesiae praesulatum; nam Philogontem, ad regimen ejus Ecclesiae decreto communi pontifices ac sacerdotes et omnis populus Christianus venire compulerat. Is ergo praeconiorum floribus caput principis exornavit, et studio ejus, quod habebat circa sacra, benedictiones exhibuit. Post hunc autem Eusebius cognomine Pamphili. Quibus jam residentibus, famosissimus imperator protulit de unanimitate concordiaque sermones, tyrannorum crudelitatem eis rememorans, et honorabilem pacem, quae sub eo collata est divinitus; simul et quia pessimum et valde crudele videretur, ut destructis hostibus, nulloque praesumente resistere, sacerdotes alterutros jacularentur atque confunderent, et impiis atque sine Deo personis delectationem risumque praeberent: cum utique de divinis tractarent rebus, et sancti Spiritus doctrinam in scriptis haberent. Evangelici enim libri sunt, inquit, et apostolici, antiquorumque prophetarum sanctiones, quae nos erudiunt
Abbreviated transcription (Latin):
bet partem metuebant ꝓferre sententi¬
am. H ec itaq sacra & uenerabilis tur¬
ba: ꝑmixtione adũsariorum non uide¬
batur aliena. Frant enim inter eos qui¬
dam pauci quidem. sed callidi ÷ et bre¬
uia imitantes. celantesq calliditatem:
& arrii blasphemiam non defendentes
aꝑte. Conuenientib igitur uniuersis:
maximam domum pͥreparauit in re¬
galib imꝑator: sccdes & subsellia in ea
pom piccipiens que sufficerent ordim sa¬
cerdotum: ita decentem preparans eis ho
norem÷ inuitauit ingredi. & de presen¬
tib habere consilium. Intronut audem
& ip̃e princips ultimus cum paricis: lau¬
dde ignam sui magnitudinem habens.
& mirabilem speciem. mirabiliorẽq ge¬
rens dignitatem pudoris infronte: mino¬
re uero sede quam aliis posita in medio
corum sedit. primo tamen petens hoc si¬
bi cpiscoporum uussione concedi. Tunc cuͣ
eo resedit sacratissimus ille chorus. Primꝰ
itaq magnus custachius antiochene sor¬

Expanded text:
bet partem metuebant proferre sententibet partem metuebant proferre sententiam. Haec itaque sacra et venerabilis turba a permixtione adversariorum non videbatur aliena. Erant enim inter eos quidam, pauci quidem, sed callidi, et brevia imitantes, celantesque calliditatem, et Arii blasphemiam non defendentes aperte. Convenientibus igitur universis, maximam domum praeparavit in reator, sedes et subsellia in ea poni praecipiens quae sufficerent ordini sacnorem, invitavit ingredi, et de praesentibus habere consilium. Introivit autem et ipse princeps ultimus cum paucis laude dignam sui magnitudinem habens, et mirabilem speciem, mirabilioremque gerens dignitatem pudoris in fronte. Minore vero sede quam aliis posita in medio eorum sedit, primo tamen petens, hoc sibi episcoporum jussione concedi. Tunc cum eo resedit sacratisitaque magnus Eustathius Antiochenae sor
Abbreviated transcription (Latin):
contra dicendi didicisset ⁊ ita obstupefac¬
tus uirtute dictorum. mutus ad omia
hoc solum potuit respondere ita sibi ui¬
deri: nec aliud uerum esse quam dixe¬
rat. Tum senior. Si hec inquit ita esse cre
signaculum suscipe. Et phylosophus con¬
uersus ad discipulos suos uel eos qui au¬
dicndi gratia conucnerant: audite in¬
quit o cruditi uiri. Donet uerbis mecuͣ
gesta res est. ucrba uerbis opposin: &
que dicebantur. dicendi arte subuer¬
ti. Ubi uero ꝓ uerbis urtus ꝓcessit ex
orc dicentis ÷ non potucrunt resistere uer¬
ba uirtuti: nec homo aduersari potuit
deo. Et idco si quis ur̃m potuit in his qͦ
dicta sunt sentire que sensi: credat. xp̃o.
& sequatur hunc sencm in quo locutꝰ
est deus. Ita phylosophus xpistianus
effectus: tandem se gratulatus ẽ uctum.
nterea sacerdotes sepe conuemientes.
arrium ad medium deducebant: sub¬
tilemq exammnationẽ de cius ꝓpositiõib
agitabant. Detulanter autem in qͣmli¬

Expanded text:
contradicendi didicisset, ita obstupefaccontradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credsignaculum suscipe. Et philosophus conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convenerant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Et ideo si quis vestrum potuit in his quae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo, et sequatur hunc senem, in quo loquutus est Deus. Ita philosophus Christianus effectus, tandem se gratulatus est victum. Interea sacerdotes saepe convenientes, Arium ad medium deducebant, subtilemque examinationem de ejus propositionibus agitabant. Petulanter autem in quamli
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aliud scicns nisi xpistum iesum
& hunc crucifixum: inter ceteros audi
ab omnib locum. dicens uelle se paucis
cum phylosopho sermocinari. Tum uero
& uelut pudorem quendam pati. ne
forte. apud callidos homines risu effi¬
ceretur sancta simplicitas: ꝑstitit tam̃
senior: et hinc mouit sermonis exordiũ.
Anomine inquit iesu xpisti philosophe
audi que uera sunt. Deus unus est qui
celum fecit & terram: quiq homini qͦm
de terre. limo formauerat spiritũ dedit:
uniuersa quo uidentur &e que non ui¬
dentur uirtute uerbi sin creauit: et
spiritus sui sanctificatione firmauit.
Hoc uerbum & sapientia quem nos fi¬
lium ddicimus. humanos miseratus er¬
rores ex uirgine nascitur: & ꝑ passionẽ
mortis a ꝑpetua nos morte liberauit : ac
resurrectione sua eternam nobis contu¬
lit uitam: quem expectamus iudicem
omnium que gerimus esse uenturum.
Eredis hec ita esse phylosophe: At ille
uelut si nunquam ullum sermonem

Expanded text:
nihil aliud sciens nisi Jesum Christum, nihil aliud sciens nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum, inter caeteros auditab omnibus locum: velle se paucis cum philosopho sermocinari. Tum vero et velut pudorem quemdam pati, ne forte apud callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen senior, et hinc movit sermonis exordium. In nomine, inquit, Jesu Christi, philosophe, audi quae vera sunt. Deus unus est qui fecit caelum et terram, quique homini, quem de terrae limo formaverat , spiritum dedit: universa quae videntur, et quae non videntur, virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit. Hoc Verbum ac sapientia, quem nos Filium dicimus, humanos miseratus errores, ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resurrectione sua aeternam nobis contulit vitam. Quem 221 et exspectamus judicem omnium, quae gerimus esse venturum: credis hoc Al. haec ita esse, philosophe? At ille velut si nunquam ullum sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
contenderent. Cumq plumi aisputa¬
tionis delectatione traherentur: unus
quidam ex confessorib laicis simplicẽ
habens sensum. dialecticis obuiauit di¬
cens. Audite igitur. Tpistus & apłinon
nobis artem dialecticam tradiderunt
uanamq uerborum fallaciam: sed pu
sene: presentes quidem mirati sunt. di¬
duniq probauerunt. Dialectici uero sa¬
tiffactione suscepta cessarunt: rationẽ
dam er cis insignis in arte dialectica. ꝑ
dies singulos conflictum summi certami¬
nis cum episcopis nostris uris adeque
in dialectica non imꝓbabiliter eruditis
mouebat: & ficbat᷑ ingens spectaculum
conuementib ad audiendum doctis &
litteratis uiris: nec tamen ullo genere ph¬
losophus indudi aquoquam poterat
aut confringi. Tanta etenim dicendi
arte obiectis questionib occurrebat: ut
ubi maxime putarctur astrictus. uelut
anguis lubricus laberetur. Sed ut osten¬
deret deus quia non in sermone regnum
dei sed in untute consistit: quidam ex
confessorib simplicissime nature uir. &

Expanded text:
ndente. Cumque plurimi disputationis delectatione traherentur, unus quidam ex confessoribus laicis simplicem habens sensum, dialecticis obviavit, dicens: Audite igitur, Christus et apostoli non nobis artem dialecticam tradiderunt, vanamque verborum fallaciam, sed pursene, praesentes quidem mirati sunt, dictumque probaverunt. Dialectici vero satisfactione suscepta cessarunt, rationem quippe dam insignis in arte Dialectica, per dies singulos, conflictus summi certaminis cum Episcopis nostris, viris adaeque in Dialectica non improbabiliter eruditis, movebat: et fiebat ingens spectaculum, convenientibus ad audiendum doctis et litteratis viris. Nec tamen ullo genere philosophus concludi a quoquam poterat, aut constringi. Tanta etenim dicendi arte objectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur adstrictus, velut anguis lubricus elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit, quidam ex Confessoribus simplicissimae naturae vir, et
Abbreviated transcription (Latin):
nitate doginatum discordia reuocaret. Et¬
drum ÷ eisq scribens arguebad: quia cum
latere potuisset hec questio eam deduxis¬
sent ad medium ÷ et uchementi studio con¬
tentionis mouissent. que nec querenda e¬
rant nec ab mitio cogitanda: aut cogita¬
ta potius taciturnitati iure tradenda. De¬
siderans igitur quietam esse ecclesiam.
re antequam ad plurimos ꝑueniret: mi¬
sit uirum creca so fide et inta simul insig¬
nem ÷ & confessionib priorum temporum¬
pro dogmate compbatum: qui compa
tis cpiscopus. Cumq preter spem causa
ꝓcederet. et heresis potius quam pax spe
unc illud famosissimum in ncca conci¬
lium feruor principis excitauit: publi¬
cis asinis atq mulis et curacib equis epis¬
copos et qui cum eis erant ad sinodum ue¬
nire precipiens. Conuencrunt igitur nice¬
am ad concilium: ex apł̃icis quidem sedib
macharius ierosolimitanus : eustachius iam

Expanded text:
nitate dogmatum discordia revocaret nitate dogmatum discordia revocaret drum, eisque scribens arguebat, quia cum latere potuisset haec quaestio, eam deduxissent ad medium, et vehementi studio contentionis movissent quae nec quaerenda erant, nec ab initio cogitanda, aut cogitata potius taciturnitati jure tradenda, e igitur quietam esse Ecclesiam fre antequam ad plurimos perveniret, misit virum circa se fide et vita simul insignem, et confessionibus priorum temporum dogmate comprobatum, qui compactis episcopus. Cumque praeter spem causa procederet, et haeresis potius quam pax sperTunc illud famosissimum in Nicaea concilium fervor principis excitavit: publicis asinis, atque mulis, et curracibus equis episcopos, et qui cum eis erant, ad synodum venire praecipiens. SOZOMENaeno concilio ex apostolicis quidem sedibus Macarius Hierosolymitanus, Eustathius jam
Abbreviated transcription (Latin):
studiũ defccisset. alexandro neqͣꝗͣ consen¬
tiente: legatiõc fungit᷑ arriꝰ apud pau¬
linũ tẏri ep̃m. et eusebium pamphili
pontificẽ cesarie palestine. et patrophilũ
scitopoleos ⁊ petens una cũ suis. ut iube¬
retur cũ ppło qui cũ eo erat sollempia
sacram̃ta eccłie celebrare. tanqͣm ip̃e pͥus p̾sbite¬
roꝵ habuisset officiũ: ẽẽ dicens consuetudinẽ in
alexandria sic̃ ctiam nunc. ut uno existente suꝑ
pulus in eis collectas solẽpnit̾ celebraret. Tunc il¬
li una cũ aliis ep̃is in palestina congͣgati: tale de¬
cretũ suꝑ petitiõe arrii ꝓtulert: iubentes collec¬
tas cos gxercere sicuti pͥus : ẽẽ tñ subditos alexan¬
dro pontifici. et dep̃cari semꝑ ut eiꝰ pace et cõmu¬
to multis conciliis celebratis heresis pullu¬
laret. ita ut usq ad regalia ꝑucniret: ñ medio¬
crit̃ constantinꝰ imꝑator affligebat᷑: eo qͦd reli¬
gione nuꝑ inchoante crescere. multos axp̃ia¬

Expanded text:
studium defecisset, Alexandro non consentiente, legatione fungitur Arius apud Paulinum episcopum Tyri, et Eusebium Pamphili pontificem Caesareae Palaestinae, et Patrophilum Scythopoleos: petens una cum suis ut juberetur cum populo qui cum eo erat solemnia sacramenta Ecclesiae celebrare, tanquam ipse prius presbyterorum habuisset officium; esse dicens consuetudinem in Alexandria, sicut etiam nunc, ut uno existente supepulus in eis collectas solemniter celebraret. Tunc illi una cum aliis episcopis in Palaestina congregati, tale decretum super petitione Arii protulerunt, jubentes eos collectas exercere sicuti prius; esse tamen subditos Alexandro pontifici, et deprecari semper ut ejus pace et comto multis conciliis celebratis, haeresis pullularet, ita ut usque ad regalia perveniret, non mediocriter Constantinus imperator affligebatur, eo quod religione nuper inchoante crescere, multos a Christia
Abbreviated transcription (Latin):
rumq ecclesiarum que dotam europam
libiam. et asyam replebant simul erant
ministrorum dei congesta cacumina. u¬
naq orationis domus tanquam a deo
thebeos. lybias. necnon & qui ex mesopota¬
mia oriuntur: scd etiam persa ad concilũ
uenit episcopus. Uerum nec scytha defu¬
it ex corum choro: pontusq & asia. frigia
& pamphilia. uiros ꝓbatissimos prebue¬
runt. Aderant thraces et macedones : chy¬
ui & cpyrote: & horum quoq interius
habitantes. Ipse autem hyspanorum ual
presul alexander propter senectutem de¬
fuit. Presbiteri uero presentes. locum ciuis

Expanded text:
r Ecclesiarum quae totam Europam, Libyamque, et Asiam replebant, simul erant ministrorum Dei congesta cacumina; unaque orationis domus tanquam a Deo Thebaeos, Libyas, nec non et qui ex Mesopotamia oriuntur, sed etiam Persa ad concilium venit episcopus. Verum nec Scytha defuit ex eorum choro, Pontusque, et Asia, Phrygia, et Pamphylia viros probatissimos praebuerunt. Aderant Thraces, et Macedones, Achivi et Epirotae, et horum quoque interius habitantes. Ipse autem Hispanorum valdpraesul Alexander propter senectutem defuit; presbyteri vero praesentes locum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& sequentium eos clericorum scientes dis
his qui circa cum erant noti sunt fact.
Ex illo enim et athanasius tunc diaconꝰ
ecistens: dum cum alcrandro essec epis¬
copo: hius studii pars esse maxima in¬
debatur. Netnon & quidam grecorum

Expanded text:
 sequentium eos clericorum, scientes dishis qui circa eum erant noti sunt facti. Ex illis enim et Athanasius tunc diaconus existens, dum cum Alexandro esset episcopo, hujus studii pars esse maxima videbatur, nec non et quidam Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
Erantq ꝓ eo p̃sentes uictor et uincentius
presbiteri enisdem ecclesie. Suꝑ hos autẽ
& alii plurimi boni et optii ex diuersis
gentib conuenerunt. Alii quidem ad in¬
telligendum et dicendum minis idonei:
scientiaq sacrorum librorum et alia cru¬
ditione disciplinati: uiteq uirtute pre¬
clari. Alii uero in utroq probatissimi
uiri: quorum utile iudico etiam nomina

Expanded text:
erantque pro eo praesentes Vitus et Vincentius presbyteri ejusdem Ecclesiae. Super hos autem et alii plurimi boni et optimi ex diversis gentibus convenerunt. Alii quidem ad intelligendum et dicendum nimis idonei, scientiaque sacrorum librorum, et alia eruditione disciplinati, vitaeque virtute praeclari. Alii vero in utroque probatissimi viri, quorum utile judico etiam nomina
Abbreviated transcription (Latin):
sub celo sunt uiros religiosos. Inter quos
erant parchi. & medi. et elamite. & qui
habitant mesopotamiam ÷ iudeam &e cas¬
padotiam ÷ pontum et asiam. phrigiãos
episcoporum numerum trecentorum es
qui nuꝑ uenerant ad hunus ministerii
cursum. Quib uidelicet omnib impe¬
rator dieb cotidians cibaria largissime
ordinarat expendi: diemq diffimut
ca antiquam fidei traditionem: & maxi¬
me quando morum simplicitas sinc ꝑ¬
sequi sententias antiquorum. Plurim
uero tunc conuenientium episcoporum
philosophorum: oportune harum dis-¬
putationum questione participati suñ.
Alii quidem quale esset hoc dogna stu
infensi dogmatis sacramenta ad uerboꝵ
ser dlminaᷤ protrahebant: ita ut contra
ss seditiones etercerent: certaminaq si¬
dimeo inferrert: et sepius ex aduerso
dei alii sapientie sermone fulgebant: alii
nabantur. Erant igitur inter cos alui
temporis honorati longinquitate ÷ alu
sas questiones causa traheretur⁊ alii qui¬
dem suadebant nichil innouandum cir

Expanded text:
sub coelo sunt, viros religiosos, inter quos erant Parthi, et Medi, et Elamitae, et qui habitant Mesopotamiam, Judaeam et Cappadociam, Pontum et Asiam, Phrygiam etepiscoporum, numerum trecentorum excqui nuper venerant ad hujus ministerii cursum. Quibus videlicet omnibus imperator diebus quotidianis cibaria largissime ordinarat expendi. Haec itaque ca antiquam fidei traditionem, et maxime quando morum simplicitas sine psequi sententias antiquorum. Plurimi vero tunc convenientium episcoporum philosophorum opportune harum disputationum quaestione participati sunt: alii quidem quale esset hoc dogma studinfensi, dogmatis sacramenta ad verborum certamina protrahebant, ita ut contra se seditiones exercerent, certaminaque sibimet inferrent, et saepius ex adversoDei alii sapientiae sermone fulgebant, alii nabantur. Erant igitur inter eos alii temporis honorati longinquitate, alii rsas quaestiones causa traheretur, alii quidem suadebant nihil innovandum cir
Abbreviated transcription (Latin):
Noꝰ quib gregorius die noctuq uer¬
satus: nichil monasticȩ ꝑfectionis in pala¬
tio. nicħ pontificalis institutionis in ęccłia
dereliqͥt. Uidebant᷑ passim cũ eruditissimis
cdericis adherere pontifici religiosissimi mo¬
nachiz & in diũsis ꝓfessionib habebatur
uita cõmunis: ita ut talis eẽt tunc sub gre¬
gorio penes urbem romanã eccł̃ia÷ qualem
hanc fuisse sub apłis lucas: & sub marco
euangłista penes alexandriam philo cõ¬
utic uerum sapientia rome sͥ templũ
uisibilit̾ quodammͦ fabricarat ⁊ et septem¬
plicib aitib ueluti columpnis nobilissimoꝵ
totidem lapidum. apłicȩ sedis atͥum fultie¬
bat. Nullus pontifici famulantiũ a mini¬
mo usq ad maximũ. barbarum qͥo libet
in sermone uel habitu preferebat: sed to¬
gata quiritum more. seu trabeata latini¬
t̾as. suum latinum in ip̃o latiari palatio
singłariter optinebat. Refloruerant ibi di¬
uersarum aitium studia: & qui uel scimo¬

Expanded text:
 quibus Gregorius diu noctuque versatus, nihil monasticae perfectionis in palatio, nihil pontificalis institutionis in Ecclesia dereliquit. Videbantur passim cum eruditissimis clericis adhaerere pontifici religiosissimi monachi, et in diversis professionibus habebatur vita communis, ita ut talis esset tunc sub Gregorio penes urbem Romam Ecclesia, qualem hanc fuisse sub apostolis Lucas, et sub Marco evangelista penes Alexandriam Philo comunc rerum Sapientia Romae sibi templum visibiliter quodammodo fabricabat, et septemplicibus artibus, veluti columnis nobilissimorum totidem lapidum, apostolicae sedis atrium fulciebat. Nullus pontifici famulantium, a minimo usque ad maximum, barbarum quodlibet in sermone vel habitu praeferebat, sed togata, Quiritum more, seu trabeata Latinitas suum Latium in ipso Latiali palatio singulariter obtinebat. Refloruerant ibi diversarum artium studia, et qui, vel sanctimo
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ libuit uariabilis ordine campi.
ostqm prosa fugit: musa iocosa redit:
et michi tu tribuis doctor p̃tiose gregori:
Ln bona das famulis sed mala nulla tuis
estitus cepi. nudus tua munia dixi:¬
ndue me factis uelleribusq tuis:

Expanded text:
me libuit variabilis ordine campi, Postquam prosa fugit, musa jocosa redit. Haec mihi tu tribuis, doctor pretiose Gregori, Qui bona das famulis, sed mala nulla, tuis. Vestitus coepi, nudus tua munia dixi, Indue me factis, velleribusque tuis
Abbreviated transcription (Latin):
one fuit occupatꝰ: cũ die t̾cio. is qui necc̃ita¬
te debiti affligebatur redut. Suꝑ archam¬
uͦ monasterii que erat frum̃to plena: subi¬
to tredecim solidi sunt inuenti. Quos uir
dci deferri iussit ⁊ et afflicto petitori tribuit:

Expanded text:
one fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitaone fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui
Abbreviated transcription (Latin):
dicbat patͥs sui puerũ morbo elephantiuio
fuisse correptũ÷ ita ut iam pilis cadencil
cutis intumesceret: atq in crescertẽ samain
occultare ñ posset. Qui ad uirũ clĩ ab codẽ
patre eiꝰ missus est: et saluti pristine sub
omni celeritate restitutus.
eq illud taceam qͣd eiꝰ discipulus ꝑd¬
nus nõie narrare consuerat: quia dib
quadam. fidelis uir quidam necessitatẽ¬
biti compullus. amum aibi fors reimcdus
credidit: si ad dei uirum ꝑgeret ÷ & que eũ
urgeret debiti necc̃itas indicaret. Nent itaq
ad monasterium ÷ om̃ipotentis di famulum
repperit: quia a creditore suo ꝓ duodecim
solidis grauit̃ affligeretur intimauit. Qui
ueñabilis pat̾ nequaqͣm se habere duodecim
solidos respondit: s tñ eiꝰ mopiam blancla
collocutione consolatꝰ ait. Hade et post bi¬
duum rcũtere: quia deest hodie qͦd tͥ debe¬
am dare. In ip̃o aũ biduo more suo in orati¬

Expanded text:
aiebat patris sui puerum morbo elephantino aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti pristinae sub omni celeritate restitutus.Neque illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in orati
Abbreviated transcription (Latin):
peret. frequenter admoneret ÷ ip̃e uͦ nullo
mͦ consentiret in congregatione ꝑsistere.
atq importimis pretib ut relararet᷑ m¬
mmeret: quadam die isdem uenerabilis
pat̃ imietatis eiꝰ tedio affectus. iratꝰ iussit
ut discederet. Qui mox ut monasterium
criit: contra se assistere aꝑto ore draconẽ
in itiñe inuenit. Cumq cum isdem drao
qui apparuerat deuorare uellet: cepit nͥ
tremens et palpitans magnis uocib cla¬
mare dicens. Currite currite: quia draco
iste me deuorare uult. Curtentes aũ fratis
draconc̃ minimo udcrunt: s am̃tẽ acq
palpitantẽ monachũ ad monasteriũn
duxerunt. Qui statim ꝓmisit nunꝗͣ scr
iam a monasterio recessurũ: atq ex hora
cadem ĩ sua ꝓmissione ꝑmansit. Quip
qui sci uiri orationib contra se assistere
araconem uiderat: quem prius non i¬
endo sequebatur. Capitulu
ed neq hoc silendũ puto. qͦd illusta
Iuiro antonio narrante cognoui:qͥ

Expanded text:
peret, et frequenter admoneret, ipse vero nullo peret, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur. CAPUed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dum quidam eiꝰ puerulus monachus.
parentes suos ultra quã debebat diligens
atq ad eoꝵ habitaculum tendens sine bñ¬
dictione de monasterio erisset: eodem die
mox ut ad eos ꝑuenit defunctus ẽ. Cumq
ẽẽt sepultus: diẽ altero ꝓiectum in t̾ra foraᷤᷤ
corpꝰ eiꝰ inuentũ ẽ. Qd̾ rursũ tradere sepul¬
ture curaũunt. Seqñti aũ die iterum ꝓiectũ
ext̾ius atq inhumatũ sicut pͥus inuenerirã.
Tunc conciti ad bñdicti patris uestigia cur¬
rentes: cũ magno fletu petierunt ut ei suã
grãm largiri dignaretur. Quib uir dñi
manu sua ꝓtinus cõmunionẽ dedit corporis
tradite. Qd̃ cum factum fuisset: susceptum
corpꝰ ciꝰ t̾ra tenuit. nec ultra ꝓiecit. Perpen¬
iste uir fuerit ÷ ut eius corpus etiam terra
piceret ÷ qui bñdicti grãm ñ haberit:
trus. Perpendo plane: et uehementer stu¬
uidam aũ ciꝰ monachꝰ mobilitati m̃¬
tem dederat: & ꝑmañe in monasteno
nolebat. Cumq cum uir dei assidue corri¬

Expanded text:
dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit. Perpenus meriti iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et vehementer stuuidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corri
Abbreviated transcription (Latin):
uis uenerabilem et scĩssimum uirũ. adhuc
tñ ĩ hac carne corruptibili degentẽ: potu¬
isse aĩas soluere. ĩ illo iam inuisibili iudicio
constitutas. Gregoriꝰ. N unqͥd nam petre
in hac adhuc carne ñ erat qui audiebat.
qͦdcũq ligaũis suꝑ t̾ram crit ligatũ & in
celis ÷ & que solueris suꝑ t̾ram. soluta er̃t̃
&e ĩ ceł: Quiꝰ nunc incẽ ad ligandum et sol¬
uendũ optinent: qͥ locũ sc̃i regiminis fide
& morib tenent. Sed ut tanta ualeat ho¬
mo de t̾ra. celi et terre conditor. in t̾rã uenit
e celo ⁊ atq ut iudicare caro etiam de spi
ultra se infirmitas nr̃a ÷ unde subse infir¬
mata ẽ firmitas li. Petrus. Cũ uͥtute sig

Expanded text:
vis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc vis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super terram, soluta erunt et in celis»? Cuius nunc vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudicare caro etiam de spirultra se infirmitas nostra,unde sub se infirmata est firmitas Dei. Igitur cum virtute sig
Abbreviated transcription (Latin):
uadam dic dum ad bcati ioh̃is orato¬
rium qͦd ĩ ip̃a montis celsitudine sitũ
ẽ ꝑgeret : ei antiquus hostis sedens in mulo¬
in medici specie obuiã factus ẽ: cornu & tri¬
pedicam ferens. Quẽ cũ requisissed dicers.
ubi uadis: ille respondit. Ecce ad fr̃s uado:
potionẽ eis clare. Itaq prerit uenerabilis
bñdictus ad orationem: qua completa con¬
se cõmunione pͥuare dicerat: nisi mores
suos et uerba corrigerent. Tunc seruo dei cũ
graui merore indicatũ ẽ. Qui manu sua ꝓ¬
tinus oblationẽ dedit dicens. Ite. et hanc
oblationẽ ꝓ eis deo offerri facite: et ulterius
excõicate non erunt. Que oblatio dum ꝓ¬
eis fuisset immolata: et a diacono uxita
morẽ clamatũ ẽ. ut ñ cõmunicantes ab ec¬
clesia erirent: ille exire ab eccł̃ia ulteriꝰ uise
ñ sc̃. Qua ex re indubitant̃ patuit: quia
dum int̾ eos qͥ cõione pͥuati sunt minime
recederent÷ cõmunionem a dño ꝑ seruum
dei recepissent. Petrus. Mirum ualde. qͣm¬

Expanded text:
uadam die dum ad beati Joannis oratorium, quod in ipsa mantis celsitudine situm est, pergeret, ei antiquus hostis in mulomedici specie obviam factus est, cornu et tripedicam ferens. Quem cum requisisset, dicens: Quo vadis? ille respondit: Ecce ad fratres vado potionem eis dare. Itaque perrexit venerabilis Pater Benedictus ad orationem; qua completa conse communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quam
Abbreviated transcription (Latin):
gulis compassione ꝓximꝰ. pre cunctis contem¬
platione suspensus. bene agentib ꝑ humili¬
tatẽ sociꝰ. contra delinqͤntium uicia ꝑ telũ
rectitudinis erectꝰ: & cȩtera quȩ latius post

Expanded text:
gulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum rectitudinis erectus, » et caetera quae post
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptelam possidebit. In illa gͦ celesti
Quib auditis euthiciꝰ. consentire se ꝓcinus
respondebat: sed tam̃ adhuc corpus pal¬
pabile resurgere posse ddenegabat. Qui etiã
monium indiderat dicentis. Tu qͦd semi¬
nas non uuificat᷑: ñ pͥus moriat᷑. Et qͦd ñ¬

Expanded text:
incorruptelam possidebit. In illa ergo coelesincorruptelam possidebit. In illa ergo coelesQuibus dictis idem Euticius consentire se protinus respondit. Sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat, qui etiam toli testimonium indiderat dicentis: Tu quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur; et
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionẽ potint mutan: contra
ueridicam ꝑauli sententiam. dñs rednit in
mortẽ pͦ resurrectionẽ. Quod quis dicere
uel stustus presumat: nͥ qui ueram carnis
eiꝰ resurrectionẽ negat: Tunc euticiꝰ obiecit
doquio aliter caro dr iuxta naturã: atq
aliter unta culpam uł corruptionẽ. Caro
quippe inta naturam sicut scͥptum ẽ. hoc
nunc os ex ossib meis: & caro de carne mea.
et uerbum caro factum est: & habitauit
in nob̾. saro uͦ urta culpam: sicut scͥptũ
istis: eo qͥuod sint caro. Et sicut psalmista
ait. Memoratus est. quia caro sunt: sp̃c
uadens & non rediens. Vnde apłs ddisciplis
duicebat. Uos autem in carne non cstis: sed
in spu. Neq cnim in carne ñ erant quib
epłas transmittebat: sed quia passiones
carnalium desidioꝵ uicerant: iam liberi
ꝑ uͥtutem sp̃c. in carnc ñ erant. Quod gͦ
paulus apl̃s dicit quia caro & sanguis¬
regnum dei possidere ñ possunt: carnẽ uult
diccret: ostendit subdens. Neq corruptio

Expanded text:
rectionem potuit mutari contra veridicam Pauli sententiam, Dominus rediit in mortem post resurrectionem. Quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? » Tunc Eutychius objecit, eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quippe dicitur juxta naturam, sicut scriptum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro vero juxta culpam, sicut scriptum spiritus meus, eo quod sint caro . Et, sicut Psalmista ait: Memoratus est quia caro sunt, spiritus vadens et non rediens . Unde et discipulis Paulus dicebat: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu ; neque enim in carne non erant quibus epistolas transmittebat; sed quia passiones carnalium desideriorum vicerant, jam liberi per virtutem spiritus in carne non erant. Quod ergo Paulus apregnum Dei possidere non possunt , carnem vult diceret, ostendit subdens: Neque corruptio
Abbreviated transcription (Latin):
cretario autem qͦd fraternitas tua resedisse
cum pallio. et filios eccłie suscepisse & fecit
& eccusauit. nunc interim nichil querimꝰ:
quia sinodoꝵ sententiam sequentes. minores
culpas quȩ negantur ulcisci retusamus. Frat̃
qͥd psumptioni inchoanti adhuc ceditur in
ꝓficiente dctius uindicct᷑. Et post pauca.
llud autem quod ꝓ utendis a clero uestro
mapulis scripsistis. a nr̃is est clericis obina
cessum fuisse eccłie ÷ nec rauennates lericos.
uel illic uel in romana ciuitate tale aliquid
cum sua conscientia p̃sumpsisse ÷ nec si temp¬
tatum cẽt ex furtiua usurpatione. sibi p̃iudi¬
cium gencrari: sed etiam si in qualibet et¬
clesia hoc presumptum fu̾it asserunt emen¬
dandum. quod ñ concessione romani pon¬
tificis. s sola subreptione p̃sumitur. Sed nõ
seruantes honorem frat̾nitati tue: licet contͣ
uoluntatẽ antedicti cleri nr̃i. tamen pͥmis
diaconib ur̃is qͦd nob̾ quidam testificati

Expanded text:
cretario autem, quod fraternitas tua resedisse cretario autem, quod fraternitas tua resedisse cum pallio, et filios Ecclesiae suscepisse, se et fecit et excusavit, nunc interim nihil querimur: quia synodorum sententiam sequentes, minores culpas, quae negantur, ulcisci recusamus. Hoc quod praesumptioni inchoanti adhuc ceditur, in proficiente deterius vindicetur. » Et post pauca: « Illud autem quod pro utendis a clero vestro mappulis scripsistis, a nostris est clericis fortitcessum ecclesiae fuisse; nec Ravennates clericos, vel illic, vel in Romana civitate tale aliquid cum sua conscientia praesumpsisse. Nec, si tentatum esset, ex furtiva usurpatione sibi praejudicium generari, sed etiamsi in qualibet ecclesia hoc praesumptum fuerit, asserunt emendandum; quod non concessione 125 Romani pontificis, sed sola surreptione praesumitur. Sed nos servantes honorem fraternitati tuae, licet contra voluntatem antedicti cleri nostri, tamen primis diaconis vestris, quos nobis quidam testificati
Abbreviated transcription (Latin):
tor egregius dicat. quandiu quidem sum
gentiumꝰ apls ministenum incum honorifi¬
fabo ÷ qui rursus alias dicit. facti sumus
pariuili in medio ur̃m: cremplum ꝓculdu¬
bio nob̾ sequentib ostendit. ut & humili¬
tatẽ tencamus in mente ÷ & tamen ordinis
nr̃i dignitatẽ scruemus in honore: quatinꝰ
nec in nob̾ humilitas timida. nec crectio sit
suꝑba. & cetera. Quod gregorns sicut ex
precedentib ac subscquentib manifestissime
biteros ac diacones in mapulis ꝓcedere ꝑmit¬
tentem. pͥmo ꝑ castorium cartularium fami¬
liariter arguit᷑: post ex consuctudine siue
pͥulegio sibi hȩc concessa ꝑtinacit᷑ defendci¬
tem. tal sententia post ñnulla multauit.
Ut enim inqͥt ca quȩ suꝑius dixi breuit᷑ col¬
ligani: admonco quatinus nisi decessoꝵ me¬
ox̾ munificentia tͥ hec ꝑ pͥulegium attribu¬
ta docueris. uti in platcis pallium ult̾ius ñ
presumas: ne non habcre & admissas incipi¬
as. qͦd audacter & in platcis usurpas. De se¬

Expanded text:
tor egregius dicat: Quandiu quidem sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo . Qui rursus alias dicit: Facti 771 sumus ut parvuli in medio vestrum , exemplum procul dubio nobis sequentibus ostendit, ut et humilitatem teneamus in mente, et tamen ordinis nostri dignitatem servemus in honore: quatenus nec in nobis humilitas timida, nec erectio sit superba, » et caetera. Quod Gregorius, sicut ex praecedentibus ac subsequentibus manifestissime byteros ac diaconos in mappulis procedere permittentem, primo per Castorium chartularium familiariter arguit; post, ex consuetudine, sive privilegio, sibi haec concessa pertinaciter defendentem tali sententia post nonnulla mulctavit. « Ut enim, inquit, ea quae superius dixi, breviter colligam, admoneo quatenus nisi decessorum meorum munificentia tibi haec per privilegium attributa docueris, uti in plateis ulterius non praesumas: ne non habere et ad missas incipias, quod audacter et in plateis usurpas. De se
Abbreviated transcription (Latin):
canpi liffri supra fundamentũ fidei firmum
co istruxit: et prudenti dispensatione de an¬
m b eoꝵ regularit̾ in omnib ꝓcurans. et de
ccipis multarũ ꝓuntiarum sibi adherentib
solicita. & secum ituolacns qͦd sine summo
sac plote qui ȩccłias consetraret. & eccl̃iasticoᷤ
mi  gradus subrogaret. esse ñ posset: illustrẽ
nib  orib bonis omatum. ꝑ quem cłs untu

Expanded text:
campi Liffeim, supra fundamentum fidei firmum construxit, et prudenti dispensatione de animabus eorum regulariter in omnibus procurans, et de Ecclesiis multarum provinciarum sibi adhaerentibus sollicitans, et secum revolvens, quod sine summo sacerdote, qui ecclesias consecraret, et ecclesiasticos in eis gradus subrogaret, esse non posset; illustrem nibus moribus ornatum, per quem Deus virtu
Abbreviated transcription (Latin):
siastitus custodiri ordo debuerat confundat᷑:
itut conuictum de crimine
sinc uindicta canonica gregoriꝰ nemi¬
ncm relinquebad: sic nimirum t alsarium
delatorem regulari tramite puniebat. un¬
de anthemio subdiacono scribens ait. Cũ
fortius punienda sint crimina que in¬
sontib et maxime sanctis ordinib inge¬
runtur ÷ quam sitis culpabiles om̃s qui mn
causa ioh̃is diaconi resedistis. atcendite: ut
hylarium criminatorẽ eius. nulla et diffi¬
nitione ur̃a pena uenicns castigaret. Nec
illud ad excussionem urãm cẽ creclatis ido¬
ncum: qͦd uobis quasi iudicare uolentib
solus frater & cocpiscopus nr̃ paschasius
dicitur distulisse. Nam si zelus in uobis
rectitudinis uiguisset: facilius uni a mul¬
tis ration abiliter suaderi. qͣm multi pote
rant ab uno sine causa differri. Quia gͦ
tantȩ nequitiȩ malum ñ debet sine ultio
ne transiri: supradictum frc̃m nr̃m pas¬
dem hylarium pͥus subdiaconii quo in¬
dignus fungitur priuct officio: atq uer¬

Expanded text:
siasticus custodiri ordo debuerat, confundatur? » 31. Sicut convictum de crimine sine vindicta canonica Gregorius neminem relinquebat, sic nimirum falsarium delatorem regulari tramite puniebat. Unde Anthemio subdiacono scribens, ait: « Cum fortius punienda sint crimina quae insontibus et maxime sacris ordinibus ingeruntur, quam sitis culpabiles omnes qui in causa Joannis diaconi resedistis, attendite ut Hilarium, criminatorem ejus, nulla ex definitione vestra poena veniens castigaret. Nec illud ad excusationem vestram esse credatis idoneum, quod vobis, quasi judicare volentibus, solus frater et coepiscopus noster Paschasius dicitur distulisse. Nam si zelus in vobis rectitudinis viguisset, facilius uni a multis rationabiliter suaderi quam multi ab uno poterant sine causa differri. Quia ergo tantae nequitiae malum ne transire, supradictum fratrem nostrum Pasut Hilarium prius subdiaconi, quo indignus fungitur, privet officio, atque ver
Abbreviated transcription (Latin):
tem ibi nouam heresim de statu nr̃e resurit̃¬
tionis. cũ ip̃o quo cxorta est mitio. iuante
gratia catholice ueritatis accͥuit. Si quidem
mortuoꝵ confecto: dogmatirabat. corpꝰ nr̃m
in illa resurrectionis gła impalpabile. uentis
aereq subtilius ẽc̃ futurum. Quod ille audi¬
ens: & ratione ueritatis. et exemplo dñice relur¬
rectionis ꝓbauit. hoc dogina. orthodore fidci
om̃imodis c̃ẽ contrarium. Catholica eterim f¬
cdes habet. qͦd corpꝰ nr̃m in illa immortalitatis
gła sublimatum. sit quidem subtile ꝑ effectũ
spualis potentie: sed palpabile ꝑ ueritatẽ na¬
ture: iuxtã eremplum dñici corporis. de quo
a mortuis suscitato. dicit ip̃e discipłis. Palpa¬
te et undlete: quia sp̃c camem & ossa non halẽ¬
sicut me uidetis habere. In cuius assertione
fidei. uenerabilis pater gregorius in tantum
contra nascentem heresim nouam laborare
contendit. tantaq hanc instantia. uiuante
ctiam prissimo imꝑatore tiberio constantino

Expanded text:
ntem novam haeresim de statu nostrae resurrectionis cum ipso quo orta est initio, juvante gratia catholicae veritatis, attrivit . Siquidem Emortuorum confecto, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum. Quod Gregorius audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodo esse contrarium. Catholica etenim fides habet quod corpus nostrum in illa immortalitatis gloria sublimatum, subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae, juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: Palpa et videte, quia spiritus carnem et ossa non habesicut me videtis habere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Grecontra nascentem haeresim novam laborare contendit, tantaque hac instantia, juvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constantino
Abbreviated transcription (Latin):
ista est filia÷ & eorum sancta radix: sc̃i et
rami eiꝰ. Et om̃s głificabant d̃m. Senator
namq ille ñ fuit ausus loqui amplius im¬
ꝑatori ꝓ ipsa puella. Imꝑator gͦ omma
bene disponens: & substantiam puelle dis¬
đm: abstinens se ultra mensurã. Frat
enim tunc annoꝵ duodecim: quando in
agone laborare coꝑat. Et prius quidem de

Expanded text:
ita ut filia eorum sancta radix sancti et ita ut filia eorum sancta radix sancti et rami| eius et omnes glorificabant deum. Senator namque illi non| fuit ausus loqui amplius imperatori pro ipsa puella.| Imperator ergo omnia bene disponens substantiam puellae| disdum deum . abstinens se ultra mensuram| erat enim tunc annorum XII quando in agone laborare coe| perat et prius quidem de
Abbreviated transcription (Latin):
nunqm discessit. Horum precor memorans:
hanc substantiam bene disponas. Omnes
constitutos sub iugo seruitutis manumitte:
& eis legittima concede. Manda conductorib
& dispensatorib patris mei. ut omne debitũ
remittant agricolis: a die quo requient pa¬
ter m̃s usq nunc qͦd exhibebant: ut sine sol
mento: cui meam animã comm̃dasse dios¬
cor. Ora ꝓ ancilla tua. Oret etiam xpisto
amabilis dña mea augusta: ꝓ ancilla sua
eufrasia. Deinde signans eplam: dedit ue
redario. Qui reũtens: optulit imꝑatori rele¬
gendam epłam. Quam soluens relegit in
secreto cum augusta. multas lacrimas fun
tum ÷ et patrem eiꝰ qui desponsauerat memc
ratam puellam eufrasiam: iussit coram c̃us
ut legeretur epła. At illi auientes textum
epłe om̃s lacrimauerunt: et dixerunt qͣsi
ex uno ore. Nere dñe imꝑator quia filia ẽ
antigoni: et tuum gemiis et sanguis ẽ hec
puella. Uere deum timentium parentum

Expanded text:
num| quam a te discessit. Horum ergo memorans num| quam a te discessit. Horum ergo memorans hanc substantiam| bene dispone omnes constetutos sub iugo seruitutis manumit| te et eis legata concede. Manda conductoribus et dispen| satoribus patris mei ut omne debitum remittant agriculis| A die enim quo requieuit pater meus usque nunc quod exibibit| ut sine sollmento cui meam animam con| mendasse denoscor. Orate pro ancilla uestra . oret etiam christo| amabiles domina mea augusta pro ancilla sua eufraxia.| Deidedit. Qui revertens, obtulit imperatori relegendam epistolam. Quam solvens et relegens in secreto cum Augusta, multas lacrymas ambotum et patrem pariter Eupratam puellam eufraxiam . iussit coram| omnibus . ut legeretur epistula. At illi uero audientes . textum| epistulae Omnes lacrimauerunt et dixerunt quasi| ex uno ore. Vere domine imperatur . quia filia est antigo| ni . et tuum genus . et san est haec puella. Vere deum| timentium parentum
Abbreviated transcription (Latin):
tor quia mortua fuisset eufrasia ucor
antigoni : uocans senatorẽ cui desponsata
erat filia eufrasic: indicauit illi dicens
quia et puella conu̾sa cẽt in monasterio
Ille uͦ rogauit imꝑatorẽ ut ꝑ ueredarios
scriberet᷑ puelle. atq preciꝑet. ut ad regi
am ciuitatẽ adueniret: & nuptias celeꝰ¬
braret. Suscipiens autẽ eufrasia epłam im¬
ꝑatoris: et legens derisit. Et sedens: scͥpsit
manu ꝓpͥa epłam sic continentẽ. Dñe mi.
hec suacles ancille tue ut respuens xp̃m :
qui hodie est & cras ñ erit ungatur: Ab¬
sit ab ancilla tua: ut hanc iniquitatem
uos ille uir ulterius fatiget. Egõ enim xp̃o
constitui deseruire: & impossibile est eum
me denegare. S ed supplico tuam potesta¬
tem. ut et memoriam parentum meorũ
habeas: & tollas omnem nram substan¬
tiam et dispensa pauꝑib. simulq orpha¬
nis & uniu̾sis eccłns dã. Noui enuim quia
recordamini parentum meoꝵ: maxime pa¬
tris mei. Audio enim: quia de palatio tuo

Expanded text:
tor quia mortua fuisset| eufraxia uxor antigoni uocans senatorem cui disponsata| erat filia eufraxiae . indicauit illi dicens . quia et puella| conuersa esset in monasterium. Ille uero rogauit imperatorem| ut per uiridarios scriberit puellae atque praecipiens ut ad regi| am ciuitatem adueniret et nuptias celebraret. Suscipiens| autem eufraxia epistolam imperatoris et legens derisit| et sedens scribsit manu propria epistolam sic continentem. Domine| haec suades ancillae tuae ut respuens christum qui hodie est et cras non erit| iungatur. Absit ab ancilla tua ut hanc iniquitatem uos ille uir ulterius fatiget.| Ego enim christo constitui deseruire . et inpossibile est eum me dene| gare. Sed supplico uestram potestatem ut memoriam pa| rentum meorum habeatis . et tollens nostrum substantiam| omnem et dispensa pauperibus . simulque et orfanis et uni| uersis ecclesiis da. Noui \enim/ quia recordamini parentum meorum| maxime patris mei. Audio enim quia de palatio tuo
Abbreviated transcription (Latin):
inc est quod gregorits cp̃oꝵ
neminẽ ad urbem fatigare delectas.
marimiano siracusano ep̃o inces suas ꝑ
siciliam dotam cõmisit: precipiens ut om¬
nes ep̃i semel in qͥnqͥnnuo romam uenirẽt.
Inde cypͥano diacono scribens. nonit ait
dilectio tua hanc olim consuetudinem
labori consulentes scias constituisse. ut su¬
am bic scmel in qͥnqͤnnno p̾sentiam ex¬
hiberent. & cetera. Ubi notandum quia
si beatus gregorius erema qͦd credi nefas
est anhelaret: non cp̃oꝵ aduentus a ten¬
nio in qͥnquenmum ꝓtelaret: inmo a
triennio in biennium ꝓculdubio festinaret.
eo quando erema grate sus¬
ciꝑct. qui quamuis dispensandas
alterius elemosmas recusare timeret. cas
tamen et timendo suscipiebat. et cautissi¬
me dispensabat ⁊ quiq acdeo sua clare. et
aliena ñ acciꝑe consueuerat. ut carum re

Expanded text:
Hinc est quod Gregorius episcoporum neminem ad urbem fatigare delectans, Maximiano Syracusano episcopo, vices suas per Siciliam totam commisit; praecipiens ut omnes episcopi semel in quinquennio Romam venirent. Unde Cypriano diacono scribens: « Novit, ait, dilectio tua hanc olim consuetudinem labori consulentes, scias constituisse ut suam hic semel in quinquennio praesentiam exhiberent, » et caetera. Ubi notandum quia si beatus Gregorius xenia, quod credi nefas est, anhelaret, non episcoporum adventus a triennio in quinquennium protelaret, immo a triennio in biennium proculdubio festinaret. 26. Sed quando xenia grate susciperet, qui quamvis dispensandas alterius eleemosynas recusare timeret, eas tamen et timendo suscipiebat, et cautissime dispensabat: quique adeo sua dare, et aliena non accipere consueverat, ut etiam re