comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens: intra rauennensiũ urbẽ sepelunt cũ
om̃i honestate martiri debita. Et ad iudicẽ
ultra sc̃s uitalis uenire contempsit. Quẽ
paulinꝰ consularis ideo maxime teneri n¬
dauit: ñ tantũ quia contempsit ad eũ red
re. quantũ ꝓ hoc quia xp̃ianus esset detectͥ
Tunc ministri eius rapientes eũ ⁊ in conspae¬
tu euis ad duxer̃. Q uidens eũ paulmꝰ: ant
ad eũ. Quomodo maleficiis deceptꝰ es ui¬
talis. ut ñ sacrifices diis: Cui ille res¬
pondit. Non sacrifico surdis ⁊ mutis: ses
sacrifico deo meo qͥ fecit celũ ⁊⁊ t̾ram ⁊ om̃ia¬
spũ scõ uiuit ⁊ regnat. Tunc paulinꝰ nisit
eũ leuari in eculeo: ut ꝑtorm̃ta eiꝰ consen¬
sum ad sacrificandũ compelleret. S sc̃ẽ
uitalis ita studuit: ut deo redderet gẽma
respondens. ait ei. Infinita tibi dominatur
Tunc paulinꝰ consularis. dixit ad officium¬
siuĩ. Ducite cum ad palmã: ⁊ nolite eũ de¬

Expanded text:
ens, intra Ravennensium urbem sepelivit cum ens, intra Ravennensium urbem sepelivit cum omni honestate martyri debita, et ad judicem ultra sanctus Vitalis venire contempsit. Quem Paulinus consularis ideo maxime teneri mandavit; non tantum quia contempsit ad eum redire, verum quantum ob hoc quod christianus esset detectus. 9. Tunc ministri ejus rapientes eum in conspectu ejus adduxerunt. Et videns eum Paulinus, ait ad eum: Quomodo maleficiis deceptus es, Vitalis, ut non sacrifices diis? Cui ille respondit: Non sacrifico surdis et mutis, sed sacrifico Deo meo, qui fecit coelum et terram, masancto vivit et regnat. Tunc Paulinus jussit eum levari in equuleo, ut per tormenta, ejus consensum ad sacrificandum compelleret. Sed sanctus Vitalis studuit, ut Deo redderet gemmam respondens, ait ei: Infinita tibi dominatur Tunc Paulinus consularis dixit ad Officiarium: Ducite eum ad palmam, et nolite de
Abbreviated transcription (Latin):
quos uno ortu geminos genuer̃: ⁊ unũ
pat̾ uitalis. miles consularis. cũ fusset
requirere : oblatus ẽ ei quidã xp̃ianus nomi¬
ne ursicinus arte medicus. natione ligus.
Tunc ussit eũ paulinꝰ inconspectu suo torque¬
ri: dicens. Sacrifica ursicine diis immorta¬
libus. Ille autẽ respondens: dixit ad eũ. Non
posset aconstancia sua: post nmia torm̃ta uis¬
sit cum capitalẽ subire sententiã. Locus autẽ
ille ubi decollabantꝰ xp̃iani: hoc habebat uo¬
cabulũ. ut diceretur ad palmã. Arbor enim
antiqua paline : illic erat. Igitur sic̃ diximnꝰ
post minia torm̃ta decollandus cũ uenisset scs̃
ursicinus ad palmã : expauit. Et dũ uellet
ipsum et̾ne mortis iaculo uulnerare. Et qui
ꝑ passiones nimias uenisti ad palmã: coro¬
nam noli ꝑdere adño tibi p̃paratam. Audi¬
ens hec sc̃s ursicinꝰ genu posuit : ⁊ spieu¬
latorẽ ut feriret hortatus ẽ ⁊ agens pem¬
Statimq sc̃s uitalis corpus martiris rapi¬

Expanded text:
quos uno ortu geminos genuere, et unum pater Vitalis miles consularis, cum fuissetrequirere, oblatus est ei quidam christianus nomine Ursicinus, arte medicus, natione Ligur. Tunc jussit eum Paulinus in conspectu suo torqueri, dicens: Sacrifica, Ursicine, diis immortalibus. Ille autem respondens, dixit ad eum: Non posset a constantia sua, post nimia tormenta, jussit eum capitalem subire sententiam. Locus autem ille, ubi decollabantur christiani, hoc habebat vocabulum, ut diceretur, ad Palmam. Arbor enim antiqua Palmae illic erat. 8. Igitur cum, ut diximus, post nimia tormenta decollandus venisset sanctus Ursicinus ad Palmam, expavit: et dum vellet e mortis jaculo vulnerare; et qui per passiones nimias venisti ad palmam, coronam noli perdere a Domino praeparatam. Audiens haec sanctus Ursicinus, genu posuit, et spiculatorem, ut feriret, hortatus; agens poenStatimque sanctus Vitalis corpus martyris rapi
Abbreviated transcription (Latin):
ad tribunalia. ⁊ atribunalib reuocant᷑ꝰ ad uin¬
cula : inter horrifica ⁊ ex quisita torm̃torũ
genera uicissim sibi succedentia. cũ p̃ciosa xp̃i
martirũ membra uariĩs distenderent᷑ crucia¬
tibus. consolatione semꝑ celesti a cunetis eru¬
ebantur tribulationibus. ꝑ pendens ergo trran¬
nus scõs dĩ insufferendo alaeres. in certan¬
do insuꝑabiles: dedit sententiã capita illoꝵ
martirũ sociate sunt choris. recipientes

Expanded text:
ad tribunalia et a tribunali revocarentur ad vinad tribunalia et a tribunali revocarentur ad vincula. Inter horrifica et exquisitissima tormentorum genera vicissim sibi succedentia, cum pretiosa Christi martyrum membra variis distenderentur cruciatibus, consolatione semper coelesti a cunctis eruebantur tribulationibus, quoniam, ut anus sanctos Dei in tolerando alacres, in certando insuperabiles, tulit sententiam: Capita illorumartyrum sociatae sunt choris, recipientes
Abbreviated transcription (Latin):
derunt ñ solum oĩa sua. s ⁊⁊ se ipsosi: &e com¬
parauer̃ eam. Quã etiam nc̃ iure possidentes
hereditario. eiusq puleritudinẽ mundi cor¬
dis conspicientes oculo: gaudio de ea gaũ¬
dent pleno atq ꝑfecto. Effuso autẽ sangui¬
ne scõꝵ xp̃i martirũ. eruentus issit p̾ses
p̃ciosa membra eoꝵ concidi. ⁊ ossa ae usee¬
ra disꝑgi. ut ñ eẽt qui sepeliret: impleta
psalmiste sententia. Posuerunt mortieina ser¬
uoꝵ tuoꝵ. eseas uolatilib celi: carnes scõr
tuoꝵ. bestiis t̾re. E sfuder sanguinẽ ĩpsoa
tanquam aquã in circuitu ierłm. & ñ erat
qui sepeliret. his igit᷑ martirib ita consum¬
matis ibreui. alexander p̃ses ut leo fren¬
orũ sibi exiberi. que pridem ulrte bone
certatrici eiusq tirunculo iusserat p̃parari :
et ipsis singula applicari. Gestiebat deniq sim¬
gulis membris. specialia inferre supplicia.
At uero scĩ post quã frequent᷑ passionib suis
⁊ cruciatib głificauer᷑ dm̃. dum deuinculis

Expanded text:
seipsos et comparaverunt eam: quam etiam jure nunc possidentes haereditario, ejusque pulchritudinem mundi cordis conspicientes oculo gaudio ob eam gaudent pleno atque perfecto. Effuso autem sanguine sanctorum Christi martyrum cruentus jussit praeses pretiosa membra eorum concidi, et ossa ac viscera dispergi ut non esset qui sepeliret, impleta Psalmista sententia: Posuerunt morticina servorum tuorum escas volatilibus coeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Effuderunt sanguinem ipsorum tanquam aquam in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret . His igitur martyribus consummatis, statim Alexander praeses, ut leo frenorum sibi exhiberi, quae antea Julittae certatrici ejusque tyronculo jusserat praeparari, et ipsis singula applicari. Gestiebat denique singulis membris specialia inferre tormenta. At vero illi posteaquam frequenter passionibus suis et cruciatibus glorificaverunt Deum, dum de vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
der. qͥd hec turba neophita pe matris uuli¬
te filiiq enis cirici industria ad tiroeinium
xp̃i militie eẽt ascripta: mina ꝑuasus fu¬
roris uesama. oẽm illã laudabilem falangẽ
ad sua p̃cipit ꝑduci tribunalia. Ubi du asta¬
rent absq animi nutacione aliqua ÷ cons¬
fatentur consona. Tunc p̃ses data sententia:
iuibet eos quantotius plecti capitali pena
At illi m̃te alacri signantes se signo xoii
ertaitim suas ꝓtendebant cerinces ꝑcus¬
son Sieq scłi huiꝰ erumns at empti suꝑ¬
⁊ m eo ꝑcipientes et̾nam. ꝓ cuiꝰ amore ñ sunt᷑
cunetati mortẽ subire temporalẽ. E acta igit᷑
tam felicis cõmutatione mereimonii hi scĩ
negociatores dei quadringenti qua draginta

Expanded text:
der quod haec turba neophita piae matris Julittae filiique ejus Quirici industria ad tyronatum Christi militiae esset ascripta, nimia pervasus furoris vesania, omnem illam laudabilem phalanga ad sua praecepit produci tribunalia. Ubi dum starent, absque animi mutatione sfatentur. Tunc praeses lata sententia jubet eos quantocius plecti capitali poena. At illi mente alacri signantes se signo Christi certatim suas protendebant cervices percussori, sicque saeculi hujus aerumnis adempti  percipientes aeternam: pro cujus amore non sunt cunctati mortem subire temporalem. Peracta igitur tam felicis commutatione mercimonii, isti sancti negotiatores Dei quadringenti quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑis. Nos etiam oramꝰ int̾ris: angeli
laudant añm incelis. Nos quoq letam̃
int̾ris: angeliq ⁊ scĩ dei gaudent de
tanta sollemnitate in celis. Oremus ergo
int̾ris hodiernã dedicationẽ sollemniter eo¬
lentes cum psalmis.⁊ gaudeamus de tan¬
ta festiuitate: ut participes eis incelis
inueniri mereamur. Ex E⁊ iciz. xuii¬

Expanded text:
in superis. Nos etiam oramus in terris, angeli in superis. Nos etiam oramus in terris, angeli laudant Dominum in coelis. Nos quoque laetamur in terris, angeli et sancti Dei gaudent de tanta solemnitate in coelis. Oremus ergo in terris hodiernam dedicationem solemniter colentes cum psalmis, et gaudeamus de tanta festivitate, ut participes in coelis inveniri mereamur. Explicit.
Abbreviated transcription (Latin):
nullo modo ad illam głam quã illi ꝑceper̃
ꝑuenire poterimꝰ. quanto magis ad illam
quã nob̾ postea dñs ꝓmisit ꝑuenire uale¬
bimus. quã oculus ñ uidit. nec auris
auduit. nec incor hominis ascendit. que
p̃parauit ds̃ diligentib se: Ideo fr̃s di¬
lectissimi dedicationes eccłarũ ⁊ sollemni¬
tates earũ sũmoꝑe uenerari debemꝰ. ne
cum negligentib illam sententiã qdꝰ absit
audiamus. maledictus homo qui opus
dei facit negligenter ait. s illam aua¬
re mereamur a dño quã ipse dñs fide¬
diuinis cultib amabilit̾ insistentib me
uangłio ꝓmisit dicens: euge serue bone
et fidelis intra ingaudiũ dm̃ tui. O quam
magnũ misteriũ ⁊ quã ad mirabile saera¬
m̃tum colitur hodie int̾ris. Nos quippe
om̃s ueneramur hodierna die encema seẽ¬
dei eccłe ⁊ psallimus dño deo uocib huna¬
nis in t̾ris: s angłi canunt imnnos celestes

Expanded text:
nullo modo ad illam gloriam quam illi perceperunt nullo modo ad illam gloriam quam illi perceperunt pervenire poterimus, quanto magis ad illam quam nobis postea Dominus promisit pervenire valebimus, quam oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se ? Ideo, fratres dilectissimi, dedicationem ecclesiarum et solemnitates earum summopere venerari debemus, ne cum negligentibus illam sententiam, quod absit, audiamus: Maledictus homo qui opus Dei facit negligenter , ait; illam audire mereamur a Domino, quam ipse Dominus fideibus amabiliter insistentibus, in Evangelio promisit, dicens: 86 Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui . O quam magnum mysterium et quam admirabile sacramentum colitur hodie in terris! Nos quippe omnes veneramur hodierna die encaeDei Ecclesiae, et psallimus Domino Deo vocibus humanis in terris, sed angeli canunt hymnos coelestes
Abbreviated transcription (Latin):
et seẽ uiuentes uenerabantur: ⁊ in eis octo
dieb semꝑ mnis ⁊ canticis ⁊ aliis diumis
laudib inueneratione dedicationũ templorũ
insistebant. sollemnit̾q in om̃ib cultib octo
dies de gentes. grãs ⁊ laudes dño semper
agebant: & ꝓeoꝵ scelerib siue totius po¬
puli humiliter poscebant ueniamq flagita¬
bant. atq dũm sũmoꝑe extensis ad celum
manib intentissime ⁊ deuotissime laudabat᷑.
Nos uero quos redemptor mundi demum
p̃ciosissime sanguine suo redemit. multo
magis eũ laudare debemꝰ ⁊ dedicationes nr̃a¬
rum eccłarũ sũmoꝑe uenerari. eiq semper
grãs agere debemus: ꝓquib sanguinem
siũ fudit. ⁊ quos aportis infernalib rede¬
mit. ⁊ uitã p̃dicauit ⁊ donauit sempit̾na.
Si enim nos mp̃dictis reb ⁊ uenerationi¬
bus siue insfitutionib eccłarũ remissiores
⁊ in utiliores illis inuenti fuerimus.

Expanded text:
et sancte viventes venerabantur, et in eis octo et sancte viventes venerabantur, et in eis octo diebus semper hymnis, et canticis, et aliis divinis laudibus in veneratione dedicationum templorum insistebant; solemniterque in omnibus cultibus octo dies degentes, gratias et laudes Domino semper agebant, et pro eorum sceleribus, sive totius populi humiliter poscebant, veniamque flagitabant, atque Dominum summopere, extentis ad coelum manibus, intentissime et devotissime laudabant. Nos vero, quos Redemptor mundi demum pretiosissimo sanguine suo redemit, multo magis eum laudare debemus, et dedicationes nostrarum ecclesiarum summopere venerari, eique semper gratias agere debemus, pro quibus sanguinem suum fudit, et quos a portis infernalibus redemit, et vitam praedicavit et donavit sempiternam. Si enim nos in praedictis rebus, et venerationibus, sive institutionibus ecclesiarum, remissiores et inutiliores 85 illis inventi fuerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
agamus: ne contẽptores s obedientes p̃cep¬
tis añi inueniamur. Festinemꝰ autẽ currere
deuote as eccłas colamusq uenerabilit̾ earũ
eneema :⁊ totis nisib laudemꝰ dñm in hodier¬
na dedicationis festiuitate: ut grãm dei ad¬
ipisei ualeamus. Nam antiqui patres nrĩ tẽ¬
pla destructa re edificabant ⁊ altaria uetusta
siue imminuta decent̾ restaurabant. eoꝵq
consecrationes decent & sollemint̾ inultis
sibi sociis conuocantib ⁊ ad herentib de¬
uotissime agebant: ipsaq dei templa coro¬
nis aureis ornabant. ⁊ ipsa altaria auro mũ¬
dissimo ⁊ gẽmis p̾ciosissimis decorabant.
Eoꝵ igitur bono studio siue ꝓmptis sima
uoluntate etiã parietes auro purissimo fa¬
bricabant: ⁊ tam laquearia quã ⁊ pauum̃¬
ta seu hostia auro mundissimo instaurabant.
Dedicationes namq temploꝵ in quib diui¬
nũ agebant officium. ꝑocto dies uenerabilit᷑

Expanded text:
agamus, ne contemptores, sed obedientes praecepagamus, ne contemptores, sed obedientes praeceptis Domini inveniamur. Festinemus autem currere devote ad ecclesias, colamusque venerabiliter earum encaenia, et totis nisibus laudemus Dominum in hodierna dedicationis festivitate, ut gratiam Dei adipisci valeamus. Nam antiqui patres nostri templa destructa reaedificabant, et altaria vetusta sive imminuta restaurabant, eorumque consecrationes decenter et solemniter multis sibi sociis convocantibus et adhaerentibus devotissime agebant, ipsaque Dei templa coronis aureis ornabant, et ipsa altaria auro mundissimo et gemmis pretiosissimis decorabant. Eorum igitur bono studio, sive promptissima voluntate etiam parietes auro purissimo fabricabant, et tam laquearia quam et pavimenta, seu ostia, auro mundissimo instaurabant. Dedicationes namque templorum in quibus divinum agebant officium per octo dies venerabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
Nam siqui⁊ & potiora et plura exempla in¬
uemre desidat : in p̾fixis libris sufficienter
legendo ⁊ diligenter querendo inuenire po¬
terit. Nob̾ autẽ in p̃libatis exemplis ere¬
dendo ⁊ p̃ceptis dm̃ obediendo scoꝵq patrũ
decreta non uiolando.⁊ illicita intando sufficit
Ineanonib ergo supra dicta ualde ꝓhibita a
scis patrib legimus.⁊ agere illicita eẽ scimꝰ
lemo ergo ꝓhibita absq inuitabili necessita¬
te faciat : quia nisi se correxerit. ⁊ ꝑsatis¬
factionẽ em̃dauerit. sine certa damnatione
ñ remanebit. Et nemo contra ꝓpħas aut
contra euangelia. aut contra decreta sc̃oꝵ
Curramus ergo ad ecclas deo dicatas ⁊ ibi
oremus ibiq sacrificemus: quatinꝰ peccato¬
rum nr̃oꝵ remissionẽ inibi ꝑcipiamus:⁊ con¬
solationẽ de ur̃is anxietatib dep̃eantib ipsis
scĩs qui ibi coluntur inueniamꝰ. ut nr̃a minis¬
teria in saeratis locis iustius ⁊ sanctius ꝑ¬

Expanded text:
Nam si quis et potiora et plura exempla inNam si quis et potiora et plura exempla invenire desiderat, in praefixis libris sufficienter legendo et diligenter quaerendo invenire poterit. Nobis autem in praelibatis exemplis credendo, et praeceptis Domini obediendo, sanctorumque Patrum decreta non violando et illicita vitando, sufficit. In canonibus ergo supradicta valde prohibita a sanctis Patribus legimus, et agere illicita esse scimus. Nemo ergo prohibita absque inevitabili necessitate faciat, quia nisi se correxerit et per satisfactionem emendaverit, sine certa damnatione non remanebit. Et nemo contra prophetas, aut contra Evangelia, aut contra decreta SS. PaCurramus ergo ad ecclesias Deo dicatas, et ibi oremus, ibique sacrificemus, quatenus peccatorum nostrorum remissionem inibi percipiamus, et consolationem de nostris anxietatibus, deprecantibus ipsis sanctis qui ibi coluntur, inveniamus, ut nostra ministeria in sacratis locis justius et sanctius per
Abbreviated transcription (Latin):
tis necefsitatib fieri nullo modo licet: qm̃
lex diuina admodũ pcipiens ait. Side ne
osfera o olocausta tua iomi loco: s in loco
quẽ elegerit dñs ds̃ tius. Et alibi. Recte
osffert s ñ recte dundit. Recte offert qui
ad eccłam necessitate p̃occupante. aut infir
nime conseeratis missarũ celebrationes ꝑ¬
agit. Multo melius ẽ missas ñ cantare aut
audire: quã in locis illicitis missas cantare
aut audire. Qm̃ qui illicita agit. ⁊ ꝓhibita
facit.: ñ modicũ errat s nimis peccat. Et
nisi penitentia canonice ⁊ iuste in hoc scło
ex hoc egerit: maxnnã condẽnationẽ ita
futuro iudicio ꝓpt̾ hoc indubitant᷑ ꝑcipiet.
Multa uero ⁊ innumerabilia exempla ex
his insupra dictis legalib & in ali is cano¬
nicis ⁊ diuinis libris inueniunt᷑: que hie
ꝓ ꝓlixitate distulimꝰ in serere. ⁊ ꝓfastidio ac
labore seriptoꝵ siue lectoꝵ hic non in seruimꝰ

Expanded text:
tis necessitatibus fieri nullo modo licet, quoniam tis necessitatibus fieri nullo modo licet, quoniam lex divina admodum praecipiens ait: Vide ne offeras holocausta tua in omni loco, sed in loco quem elegerit Dominus Deus tuus . Et alibi: Recte offert, sed non recte dividit . Recte offert qui ad ecclesiam necessitate praeoccupante aut infirminime consecratis missarum celebrationes peragit. Multo melius est missas non cantare aut audire, quam in locis illicitis missas cantare aut audire. Quoniam qui illicita agit et prohibita facit non modicum errat, et nimis peccat. Et nisi poenitentiam canonice et juste in hoc saeculo ex hoc egerit, maximam condemnationem in futuro judicio propter hoc indubitanter percipiet. Multa vero et innumerabilia exempla ex his in supradictis legalibus, et in aliis canonicis et divinis libris inveniuntur, quae hic pro prolixitate distulimus inserere, et pro fastidio ac labore scriptorum sive lectorum hic non inseruimus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊reliqua in numerabilia signa manifestis¬
sime fieri: in aluis uero locis hec ñ ita
reperimus fieri. nisi deuotione eundi aut
redeundi ad scã loca. aut in bona deuoti¬
one ꝑmanendi. Sacrificia ergo offerre. aut
cotpus dñi conficere. nullo modo legimus
aut ueraciter scimꝰ in aliis locis iuste fie¬
ri uisi in locis deo ab episcopis dicatia
nisi causa hostilitatis aut summe necesĩ¬
ata : &e hoc ñ inmansionib aut in domi¬
bus ñ sacratis. s intab̾naculis dedicatis
ab episcopis.⁊ altarib apontificib saera in¬
uetione in unetis ⁊ diumis p̃cib consecra
Hoc uero sũma ex necessitate ⁊ itine¬
re peul abeccła positis. ne popłs sine
p̃decessorib nr̃is. mulla alia ex occasione atq
pigritia seu p̃suptione. s pdicta necessitate
concessum eẽ legimꝰ. Aliter quoq nisi ut pre¬
fixum ẽ in locis ñ consecratis missarũ solle¬
ma agere ñ lieet.⁊ hoc nisi exsũmis. ⁊ p̃dic¬

Expanded text:
et reliqua innumerabilia signa manifestiset reliqua innumerabilia signa manifestissime fieri; in aliis vero locis haec non ita reperimus fieri, nisi devotione eundi, aut redeundi ad sancta loca, aut in bona devotione permanendi. Sacrificia ergo offerre, aut corpus Domini conficere nullo modo legimus aut veraciter scimus in aliis locis juste fieri, nisi in locis Deo ab episcopis dicatis, nisi causa hostilitatis aut summae necessitatis; et hoc non in mansionibus aut in domibus non sacratis, sed in tabernaculis dedicatis ab episcopis et altaribus a pontificibus sacra inunctione inunctis, a divinis precibus consecratis. Hoc vero summa ex necessitate et itinere procul ab ecclesia positis, ne populus sine praedecessoribus nostris nulla alia ex occasione atque pigritia, seu praesumptione, sed praedicta necessitate concessum esse legimus. Aliter quoque, nisi ut praefixum est in locis non consecratis missarum solemnia agere non licet, et hoc nisi ex summis et praedic
Abbreviated transcription (Latin):
tis tot signa ⁊ miracula fieri. sieut
in consecratis. ⁊ ab episcopis ⁊ sacerdo¬
tibus diuinis p̾eib dedicatis: Dicat
namq si uult aliquis ut respondeat᷑
illi: ⁊ si ñ uult dicere. erubescat ⁊ iN
ꝑpetuũ sileat. Si enun ñ uult nec ualet
cecũ cor habens spualiter cognoscere:
saltẽ asignis ⁊ multis miraculis que in
eis diumitꝰ fiunt cognoscat. S signa ⁊
miracula ut ipsa ueritas ait: ñ sunt
fidelib s infidelibus. Unũ autẽ in do¬
mibus ⁊ eccłiis ñ saeratis agere ñ ꝓhi¬
betur. aliud uero minime conceditur.
Non ꝓhibetur enim orare ubiq qm̃ dñs
sepius ut ipsi cognoscimꝰ ⁊ exꝑim̃to ꝑse¬
pe didicinus ꝑcipimus. quã in aliis noa
conseeratis locis. sicut manifestissimis in¬
dieus inmultis infirmis ⁊ anxiantib de¬
claratur. Ineccłi is quippe ⁊ oratoriis dõ
dicaitis sepissune uidemus cecos illumina¬
ri. claudos reformari. lepsos mundari.

Expanded text:
tis tot signa et miracula fieri vidit sicut tis tot signa et miracula fieri vidit sicut in consecratis et ab episcopis et sacerdotibus divinis precibus dedicatis? Dicat namque, si vult, aliquis, ut respondeatur illi; et si non vult dicere, erubescat, in perpetuum sileat. Si enim non vult, nec valet, caecum cor habens, spiritualiter cognoscere, saltem a signis et multis miraculis quae in eis divinitus fiunt cognoscat. Sed signa et miracula, ut ipsa Veritas ait, non sunt fidelibus, sed infidelibus. Unum autem in domibus et ecclesiis non sacratis agere non prohibetur, aliud vero minime conceditur. Non prohibetur enim orare ubique, quoniamsaepius, ut ipsi cognoscimus et experimento persaepe didicimus, percipimus quam in aliis non consecratis locis, sicut manifestissimis indiciis in multis infirmis et anxiantibus declaratur. In ecclesiis quippe et oratoriis Deo dicatis saepissime videmus caecos illuminari, claudos reformari, leprosos mundari,
Abbreviated transcription (Latin):
angeli orantes ⁊ querentes totocorde do¬
minũ ⁊ mirabilit̾ ꝓtegendo custodiunt.
ut ait ꝓpħa inconspectu angłoꝵ psallam
tibi. ⁊ confitebor nomini tuo. O quã uenc¬
randus locus dño dedicatus ẽ iste : inqͦ
sp̃s celestes. angłi quoq atq archangłi.
trom ⁊ dominationes. principatꝰ ⁊ po¬
testates. die noctuq incessanter penita
spualit̾ corda fideliũ. cunctosq ad bene
agendũ nutu diuino instigant: atq ad
ꝑpetuas et̾nitates instigando ⁊ comitan¬
do ꝑsepe quoq uisitando ⁊ concorditer
custodiendo deducunt. Quantũ enĩ meliꝰ
sit meccłiis deo dicatis orare .⁊ sacrificu
offerre quã in aliis locis ñ conseeratis il
p̃cib dedicationis eccłe ostendit᷑. ⁊ ipsa
signa ac miracula que ineis diuinits
p̃eibus eoꝵ scõꝵ fiunt. in quoꝵ memo¬
riis et honorib dedicantur manifesis¬
sune declarant: atq aptissine demost̃.
Quis autem uinquã in locis ñ consecra¬

Expanded text:
angeli orantes et quaerentes toto corde Doangeli orantes et quaerentes toto corde Dominum, et mirabiliter protegendo custodiunt, ut ait propheta: In conspectu angelorum, psallam tibi, et confitebor nomini tuo ! O quam venerandus locus Domino dedicatus est iste, in quo spiritus coelestes, angeli quoque atque archangeli, throni et dominationes, principatus et potestates, diu noctuque incessanter penetrant spiritualiter corda fidelium, cunctosque ad bene agendum nutu divino instigant, atque ad perpetuas aeternitates instigando et comitando, persaepe quoque visitando et concorditer custodiendo deducunt! Quantum enim melius sit in ecclesiis Deo dicatis orare et sacrificia offerre, quam in aliis locis non consecratis, in precibus dedicationis ecclesiae ostenditur, et ipsa signa ac miracula quae in eis divinitus precibus eorum sanctorum fiunt in quorum memoriis et honoribus dedicantur, manifestissime declarant atque apertissime demonstrant. Quis autem unquam in locis non consecra
Abbreviated transcription (Latin):
scribere aut iudicare p̃multitudine queo
Id circo sunt totis nisib dedicationes
nouarũ eccłarũ siue reconciliationes
ab oĩb colende.⁊ deuotissime ueneran¬
de: ut similit̾ futuris tẽporib in eis
uł eo amplius fiant ⁊ nom̃ dñi magni¬
fice semꝑ incunctis ꝓgenibus ⁊ genera¬
tionib ab om̃ib hominib laudetur. Si
autẽ gentiles dedicationes eoꝵ idoloꝵ
festiue colebant. & adhuc locũ sicut
nabuchodonosor ⁊ de aliis gentilib mi¬
tis legitur. quanto magis xp̃ĩam sollẽ
nitates dedicationũ scãrũ eccłarũ colere.
⁊ honorabilit̾ uenerari :⁊ sollemnit̾ cele¬
brare debent. in quib sacram̃ta corporis
xp̃i et sanguinis a sacerdotib diuimis
p̃cib conficiunt᷑. atq maiora miracula
⁊ signa quã in idolis gentiũ innume¬
rabiliter cotidie gr̃a dñi aꝑtissime de¬
monstrantur. Oquã metuenda ⁊ uene¬
rabilit̾ colenda ẽ sc̃ẽ eccłe istius hodier¬
ne festiuitatis consecratio: in qua insitant

Expanded text:
scribere, aut judicare prae multitudine queo! Idcirco sunt totis nisibus dedicationes novarum ecclesiarum sive reconciliationes ab omnibus colendae et devotissime venerandae, ut similiter futuris temporibus in eis vel eo amplius fiant, et nomen Domini magnifice in cunctis progeniebus et generationibus ab omnibus hominibus laudetur. Si autem gentiles dedicationes eorum idolorum festive colebant, et adhuc locum, sicut Nabuchodonosor et de aliis gentilibus multis lnitates dedicationum sanctarum ecclesiarum colere, et honorabiliter venerari, et solemniter celebrare debent, in quibus sacramenta corporis Christi et sanguinis a sacerdotibus divinis precibus conficiuntur, atque 83 majora miracula et signa quam in idolis gentium, innumerabiliter quotidie gratia Domini apertissime demonstrantur. O quam veneranda et venerabiliter colenda est sanctae ecclesiae istius hodiernae festivitatis consecratio, in qua visitant
Abbreviated transcription (Latin):
untur ut eis multipliciũ penarũ a cerbitas
pararet᷑ : nequaquã sibi uł ꝓximis infruc¬
tuosam fore paciuntur. Namq fortitudine
animi ⁊ constantia fidei ⁊ pacientia suffe¬
rendi: infirmiores quosq ꝓuocabant ad
imitationẽ sui. In eadẽ siquidẽ eustodia. ha¬
bebantur inuinculis de tenti circiter. lece
quadraginta quatuor uiri: quos hortaban¬
tur hi scĩ dĩ conuerti ad fidem xp̃i. attes¬
tantes ñ eẽ aliud nom̃ sub celo datũ homini
in quo possit quis saluus fieri Cumq et
uerbis ⁊ exemplis hec ꝓbarent uera eẽ.
grã illius cooꝑante qui uult os hominec¬

Expanded text:
untur, ut eis multiplicium poenarum acerbitas untur, ut eis multiplicium poenarum acerbitas pararetur, nequaquam sibi proximis infructuosam fore patiuntur poenam. Namque fortitudine animi et constantia fidei et patientia tolerandi infirmiores quosque provocabant ad imitationem sui. In eadem siquidem custodia habebantur in vinculis detenti circiter quadringenti quadraginta quatuor viri, quos hortabantur hi sancti Dei converti ad fidem Christi, attestantes non esse aliud nomen sub coelo datum homini, in quo possit quis salvus fierit . Cumque et verbis et exemplis haec probarent vera esse, gratia illius operante qui
Abbreviated transcription (Latin):
manib in celũ inuoce exultationis et
confessionis głificabat dñm: &e ut in ꝑ¬
seuerantia sc̃ẽ ꝑsisteret fidei suũ hortabi¬
tur filiũ. Uerebatur siquidẽ ne forte
cederet inflagellis. p̃ teneritudine corpo¬
ris. S cum pene iam resoluerent᷑ & cori¬
ciderent manus cedentiũ: ipse ab in habi¬
tante in se dei spu firmũ gerens animũ.
instaurabat᷑ recentior ad sufferendũ. Itĩ
pͥses. iussit sibi matrẽ cum filio p̃sentari.
ꝑt cum eos nullo modo reuocare posseta¬
ꝓposito uere fidei: fecit eos diuersis pen¬
rum modis torqueri. ac ita demũ hori¬
ar tissimo reclusi ergastulo: sic leti psili
ut uideant qui odunt nos ⁊ confundant᷑.¬
qm tu dñe ad iuuasti nos ⁊ consolatꝰ es nos.
Frant autẽ ꝑsistentes inorationib & laudi¬
buo dei : postulantes se eiꝰ potentia uirtutis
eripi alaqueis ⁊ malignitate diaboli ⁊ atiran¬
nide eius satellitis alexandri.S ⁊ ipsam
intercapedinẽ quã obhoc solũ modo sorci¬

Expanded text:
manibus, voce exsultationis et confessionis glorificabat Dominum, et ut in perseverantia persisteret fidei suum hortabatur Filium. Verebatur siquidem ne forte cederet flagellis prae teneritudine corporis. Sed cum pene jam resolverentur et conciderent caedentium manus ipse ab inhabitante in se Dei Spiritu, firmum gerens animum instaurabatur recentius ad sufferendum. Iterum praeses jussit sibi matrem cum filio praesentari. Et cum eos nullo modo revocare a proposito verae fidei posset, fecit eos diversis poenarum modis torqueri, ac ita demum horriarctissimo reclusi ergastulo his verbis laetiut videant qui oderunt nos et confundantm tu, Domine, adjuvisti nos, et consolatus es nos . » Erant autem persistentes in orationibus et laudantes Deum, postulantesque se ejus potentia virtutis eripi a laqueis malignitate diaboli et a tyrannide ipsius satellitis Alexandri. Sed ipsi intercapedinem quam ad hoc solum modo sorti
Abbreviated transcription (Latin):
porte. ipse ꝑspm̃ sc̃m firmã dedit constantiã
uartutis sue indilecti sibi infantis cirici corde:
et sermonis facundiã in eiꝰ posuit ore qͥ aꝑit
ora mutoꝵ. ⁊ lingas in fantiũ facit disertas.
nde dum ante p̃sidem staret seđ̾m tempꝰ
ne replebatur anima ⁊ os eius. Dix̃ autem
ter  simulq ab hac desistas ꝑtinatia quã
et
t̃uam ait op̃ses miror insipientiã: qͥ ita

Expanded text:
piritum sanctum firmam dedit constantiam virtutis suae in dilecti sibi infantis Quirici corde, et sermonis facundiam in ejus posuit ore, « qui aperuit ora mutorum et linguas infantium facit disertas . » Unde dum ante praesidem staret secundum tempus ne replebatur anima et cor ejus. Dixit autem ter, simulque ab hac desistas pertinacia, quec Tuam, ait, o praeses, miror insipientiam; qui in
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ cemodi responsis : correptus furore
nissit infantẽ cedi uehem̃tissime. At ille dũ
cederetur. erectis ad celũ ocellis ⁊ parus
manib expansis: ueluti athleta fortis bene¬
dicebat dñm clamans in excelsis. Gratiasi
ago añe as̃ m̃s : te benedicit anima mea
oiã interiora mea. Tibi laus uirtutũ adñe : qͥ
uirtutẽ ꝑficis in mea infirmitate. Lũ uero
ueluti insultans carnificib clara uoce ꝓui
rib insonabat frequentius : utiq xp̃ianus.¬
xp̃ianꝰ sum. Et quotiens emiserat hanc uo¬
cem pre ꝓfessionis. tociens ei reparabantur
ti qui ad erant tantã imbecillis mirarent᷑
illũ in primis annis infantie sua gr̃a iusti¬
ficauit. in tribulatione adse clamantẽ mi¬
sericordit̾ exaudiuit: & inconspectu ho¬
minũ magnifice mirificauit. Ast głosa

Expanded text:
hujusmodi sermonibus correptus est furore, ac jussit infantem caedi vehementissime. Ille vero, dum caederetur, eretis ad coelum oculis, et parvis manibus passis veluti athleta fortis benedicit Dominum in excelsis: Gratias tibi ago, Domine Deus, te benedicit anima mea et omnia interiora mea. Tibi laus, virtutum Domine, quia virtutem perficis in mea infirmitate . Tunc vero veluti insultans carnificibus clara voce pro viribus insonabat frequentius: Utique Christianus sum, et quoties emiserat hanc vocem piae professionis, toties ei reparabantur ti qui aderant tantam imbecillis mirarenturui illum in primis annis infantiae sua gratia justificavit, in tribulatione ad se clamantem misericorditer exaudivit, et in conspectu omnium magnifice mirificavit. Gloriosa
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationib ⁊ apeccatis siue ab oĩb ꝑtur¬
bationib et malis libabimu:⁊ ea que ad¬
celestia ꝑtinent id ẽ delictoꝵ ⁊ societatẽ scõꝵ
siue requiẽ sẽp̃it̾nã dño miserante dulciter
impetrabitis ⁊ in suꝑ oĩa que humilit̾ in eis
⁊ fidelit̾ petitis. miscdit̾ dño tribuente ad¬
tuutates dedicationũ ecclarũ uenire debe¬
mus. ⁊ eas sollemnit̾ ꝓ ut potuerunꝰ et
dñs dederit m̃te ⁊ corpore sollẽnter et

Expanded text:
tribulationibus et a peccatis, sive ab omnibus tritribulationibus et a peccatis, sive ab omnibus tribulationibus et malis libcoelestia pertinent, et ad societatem sanctorum sive requiem sempiternam, Domino miserante, dulciter impetrabitis, et insuper omnia quae humiliter in eis et fideliter petitis, misericorditer Domino tribuente adtivitates dedicationum Ecclesiarum venire debemus, et eas solemniter, prout potuerimus et Dominus dederit, m
Abbreviated transcription (Latin):
tigia imitantes. p̃ima et̾na dño annuente
ad ipisci indubitant̾ merentur. Qua de re
sumopere pensandũ ẽ oĩb ut eoꝵ uestigia
m quantũ possunt mutentur. ⁊ ad eccłas qͣs
illi conseerauer̃ siue successores eoꝵ post ea
dedicauer̃. seu cotidie dedicant humilit̾ con¬
ueniant. quatinꝰ eoꝵ postulata ibi impetrare
ualeant: &e tam suis bonis intentionib &
bonis aetib quã ⁊ eoꝵ sacerdotũ qui ipsas
quias inibi collocant ⁊ que ipsis eccliis
uenerantur. p̃cib ea quę postulant impetra¬
tatis: qm̃ si dedicationes nouarũ ecclarũ
uenerabilit colitis. ⁊ earũ sollemnia studiosis¬
sime celebratis. ea que ipsi scĩ sacerdotes in
ibi orantib petier̃. dnõ auxiliante miscdit᷑
impetrare gaudebitis. idẽ. ut ur̃e oratio¬
nes inconsecratis ab eis locis ⁊ in dĩ eccłi¬
is exaudiant᷑ : & ea que in eis impetrare
nitimini tam ap̃ssuris seli quã ⁊ acunetis

Expanded text:
tigia imitantes praemia aeterna Domino annuente tigia imitantes praemia aeterna Domino annuente adipisci indubitanter merentur. Qua de re summopere pensandum est omnibus, ut eorum vestigia in quantum possunt imitentur et ad ecclesias quas illi consecraverunt, sive successores eorum postea dedicaverunt, seu quotidie dedicant, humiliter conveniant, quatenus eorum postulata sibi impetrare valeant tam suis bonis intentionibus et bonis actibus, quam et eorum sacerdotum qui ipsas quias inibi collocant, et quae ipsis Ecclesiis venerantur, precibus ea quae postulant impetratatis; quoniam si dedicationes novarum ecclesiarum venerabiliter colitis, et earum solemnia studiosissime celebratis, ea quae ipsi sancti sacerdotes in ibi orantibus petierunt, Domino auxiliante, misericorditer impetrare gaudebitis; id est ut vestrae orationes in consecratis ab eis locis et in Dei Ecclesiis exaudiantur, et ea quae in eis impetrare nitimini, tam a praesentis saeculi quam et a cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
in celis int̾ cateruas scõrum głantur dei
tẽpla inp̾senti eccła conseerauer̃ : quoꝵ edi¬
ficia una cũ conseerationib eoꝵ adhuc ma¬
nent. ⁊ quoꝵ parietes actenus consistere
uidentur. Nulli ergo dubiũ ẽ eoꝵ p̃ces
a dño exaudiri. ⁊ eoꝵ impetrata ad imple¬
ri: quoꝵ anime sunt incelis animab scoꝵ
co equales. Si enĩ uiuentes in carne eccłas
plantauer̃ ⁊ construxer̃.⁊ suis p̾cib con¬
secrauer̃ atq ea que indedicationib eoꝵ
scis p̃cibus poseentes impetrare ut certũ
c̃ meruer̃. quanto magis modo cũ dño reg¬
nantes eoꝵ postulata ⁊ impetrata suis me¬
ritis incis redundant. qui ad eadẽ templa
deuote dep̾caturi aduenientes. ⁊ eoꝵ dedica¬
tiones festiue uenerantes conueniunt. seu
uenerabilit̾ celebrantes colunt . Sieut eni
p̃fati seĩ siue cuneti seĩ patres ex his factis
adipisci meruer̃: sic ⁊ modo om̃s eoꝵ ues¬

Expanded text:
in coelis inter catervas sanctorum gloriantur, Dei in coelis inter catervas sanctorum gloriantur, Dei templa in praesenti ecclesia consecrarentur, quorum aedificia una cum consecrationibus eorum adhuc manent, et quorum parietes hactenus consistere 80 videntur. Nulli ergo dubium est eorum preces a Domino exaudiri, et eorum impetrata adimpleri, quorum animae sunt in coelis animarum sanctorum coaequales. Si enim viventes in carne ecclesias plantaverunt et construxerunt, et suis precibus consecraverunt, atque ea quae in dedicationibus eorum sanctis precibus poscentes impetrare, ut certum ruerunt, quanto magis modo cum Domino regnantes eorum postulata et impetrata suis meritis in eis redundant, qui ad eadem templa devote deprecaturi advenientes, et eorum dedicationis festive venerantes conveniunt, seu venerabiliter celebrantes colunt? Sicut enim praefati sancti sive cuncti sancti patres ex his factis adipisci meruerunt, sic et modo omnes eorum ves
Abbreviated transcription (Latin):
tur. atq diligentissime õs templi consecra¬
tionis festa uenerentur. Flexis enĩ popli¬
tibus asũmo pontifice ⁊ acet̾is sacerdoti¬
bus ⁊ dei ministris agitur letania : de¬
inde relique orationes. sicut ordo eccłasti¬
cus docet. Imploratur enim dni maiestas ab
episcopo ⁊ asuis consacerdotib ⁊ reliquis
ministris inconseeratione eccłe noue : ut
oĩum aduenientiũ ibi p̾ces a dño exaudian¬
tur. anxietatesq oĩũ ibi orantiũ relaxent᷑.
peccata dep̾̃cantib remittantur. egritudi¬
nes sanentur. uota suscipiantur. desida¬
ta impetrentur. postulata concedantur.
ꝑpetualit̾q cuncti ad eã confugientes et
in ea orantes a dño ab oib malis libentur
⁊ adño conseruentur. siue amalis oibus
illesi miscđiter lib̾entur. cetera quoq que¬
inserie p̾eũ dedicationis ⁊ conseerationis
eccłe continentur: & eundem dep̾eantiũ
continent modũ. Multi ergo scĩ qͥ modo

Expanded text:
tur, atque diligentissime omnes templi consecratur, atque diligentissime omnes templi consecrationis festa venerentur. Flexis enim poplitibus a summo pontifice et a caeteris sacerdotibus et Dei ministris agitur litania, deinde reliquae orationes, sicut ordo ecclesiasticus docet. Imploratur enim Domini majestas ab episcopo, et a suis consacerdotibus, et reliquis ministris, in consecratione ecclesiae novae, ut omnium advenientium ibi preces a Domino exaudiantur, anxietatesque omnium ibi orantium relaxentur, peccata deprecantibus remittantur, aegritudines sanentur, vota suscipiantur, desiderata impetrentur, postulata concedantur, perpetualiter cuncti ad eam confugientes, et in ea orantes, a Domino ab omnibus malis liberentur, et a Domino conserventur, sive a malis omnibus illaesi misericorditer libeserie precum dedicationis et consecrationis ecclesiae continentur, et eumdem deprecantium continet modum. Multi ergo sancti, qui modo
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui ad ea conueniunt ⁊ eoꝵ dedica¬
tiones uenerabilit̾ colunt spũalit̾ in ui¬
sere. atq cunctos in ibi deprecantes ad¬
iuuare .⁊ eoꝵ necessitatib subueniri.
Maioris itaq głe ⁊ uenerationis in no¬
uo testam̃to. ⁊ in isto tẽpore sollẽma
dedicationũ nouarũ eccłarũ st̃ ueneran¬
dͥa : quã uet̾is testam̃ti obseruatio et
legis p̾ceptio instituerit. Qm sicut
maior redemptio xp̃i sangiuine post ea
in popło facta ẽ xp̃iano: ita maior & multo
amplior ueneratio dedicationũ ⁊ consecra¬
tionũ eccłarũ. in quib cotidie ipsius dnĩ
delib sumitur ẽ pparanda ac fidelit̾ amplec¬
tenda. Attende etiam oportet unũ quẽq fide¬
lem quanta ẽ conseeratio dedicationis eccłe.
⁊ quanta oratio in ea ab episcopo siue aceteris
sacerdotib ⁊ ministris exhibetur: qualit̾
ex misterio dedicationis conseerationis. ⁊ ex
intentione orationis corda fideliũ accendan¬

Expanded text:
eorum qui ad ea conveniunt, et eorum dedicaeorum qui ad ea conveniunt, et eorum dedicationes venerabiliter colunt, spiritualiter invisere, atque cunctos inibi deprecantes adjuvare, et eorum necessitatibus subveniri. Majoris itaque gloriae et venerationis in Novo Testamento, et in isto tempore solemnia dedicationum novarum ecclesiarum sunt veneranda, quam Veteris Testamenti observatio, et legis praecessio instituerit. Quoniam sicut major redemptio Christi sanguine postea in populo facta est Christiano, ita major et multo amplior veneratio dedicationum et consecrationum ecclesiarum, in quibus quotidie ipsius Domindelibus sumitur, est praeparanda ac fideliter amplectenda. Attendere etiam oportet unumquemque fidelem quanta est consecratio dedicationis ecclesiae, et quanta oratio in ea ab episcopo, sive a caeteris sacerdotibus et ministris exhibetur, qualiter ex mysterio dedicationis et consecrationis, et ex intentione orationis, corda fidelium accendan
Abbreviated transcription (Latin):
opie dilectissimi fr̃s. anniu̾sariam
huius scẽ eccle consecrationis festi¬
uitatẽ : totis nisib m̃te deuota celebre¬
mus. Pulsemus ergo lem̃i. affectu pio.
corde deuoto supplicando miscdiam dñi:
ut clem̃tia sue nob̾ tribuat felicitatẽ. ⁊
indulgentie remissionẽ. atq regni celes¬
tis pandat introitũ : ut incelesti tẽplo
& insuꝑna ac et̾na eccla. sc̃õꝵ consortio
ac deo placitũ : ut dedicationẽ huius
eccłe p̃cipua deuotione ueneremur. Rec¬
te ergo festiuitates ⁊ conseerationes scã
rum eccłarũ uenerabilit̾ colunt : qͥ filios
se sc̃ẽ dei eccłe eẽ. cognoscunt. hec enim
tẽ regenerat ad uitã. Id circo bemĩ sũmo¬
pere om̃s qui xp̃iano nomine censentur.
& fili dei uocantur. oportet saerationes
nouarũ ecclarũ sollemnit̾ ⁊ decenter
celebrare. studiosissimeq uenerari : et
totis nisib ineis dñi auxiliũ implorare.
Non enim dubiũ ẽ dñm oĩpotentẽ intẽ¬
plis manu factis in habitare : ⁊ corda

Expanded text:
ilectissimi fratres, anniversariam hujus sanctae ecclesiae consecrationis festivitatem totis nisibus mente devota celebremus. Pulsemus ergo, carissimi, affectu pio, corde devoto, supplicando misericordiam Domini, ut clementiae suae nobis tribuat felicitatem, et indulgentiae remissionem, atque regni coelestis pandat introitum, ut in coelesti templo, et in superna ac aeterna Ecclesia sanctorum consortio ac Deo placitum, ut dedicationem hujus ecclesiae praecipua devotione veneremur. Recte ergo festivitates et consecrationes SS. ecclesiarum venerabiliter colunt, qui filios se sanctae Dei tem regenerat ad vitam. Idcirco, carissimi, summopere omnes qui Christiano nomine censentur et filii Dei vocantur, oportet sacrationes novarum ecclesiarum solemniter et decenter celebrare, studiosissimeque venerari, et totis nisibus in eis Domini auxilium implorare. Non enim dubium est Dominum omnipotentem in templis manufactis habitare, et corda
Abbreviated transcription (Latin):
loqui cepimꝰ : etiã ⁊ hoc qͦd bene nostis
in sinuo. Non puto eẽ aliquẽ hominem.
qui in archa sua. ubi p̾ciosas uestes ha¬
bet repositas. ad quiescat aut carbonem
uiuũ. aut qualẽ cumq scintillã ignis in¬
dudere. Quare hoc fr̃s: quia timet ne
cõburãtur uestũta : quib in festiuitate
ma sua flãmã iracundie ñ timet accende:
e quare hoc fiat: manifeste ⁊ euident᷑
cognoscimꝰ. Ideo enim in archa igne nͥ
inittimꝰ quia ddiligunꝰ uestẽ nr̃am. Flamã
uero iracundie ideo ñ extinguimus: qua
ñ solũ ñ diligimꝰ. s etiã odio habenius an¬

Expanded text:
loqui coepimus, etiam et hoc quod bene nostis loqui coepimus, etiam et hoc quod bene nostis insinuo. Non puto esse aliquem hominem, qui in arca sua, ubi pretiosas vestes habet repositas, acquiescat aut carbonem vivum aut qualemcumque scintillam includere. Quare hoc, fratres? Quia timet ne comburantur vestimenta, quibus in festivitate ima sua flammam iracundiae non timet accendere? Sed quare hoc fiat, manifeste et evidenter cognoscimus. Ideo enim in arcam ignem non mittimus, quia diligimus vestem nostram: flammam vero iracundiae ideo non exstinguimus, quia non solum non diligimus, sed etiam odio habemus an
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim ad istud altare casto aorpore et¬
mundo corde cum secura ⁊ munda cora¬
scientia uenerit: ad illud altare qͦd inceł
ẽ felici transinigratione ꝑueniet. Ad ex
laboriosum qͦd suggero. hoc dico qͦd uos
frequent̾ facere aspicio. Om̃s iuiri qͣndo
suas. Et om̃s mulieres nitida exhibet᷑
linteamina. ubi corpꝰ xp̃i accipiant. Pox
ẽ graue quod dico fr̃s. quomͦ uiri lauat¬
de aqua manꝰ suas: sie de elemosmie
lauent conscientias suas. Similit̾ ⁊ mu¬
lieres quomͦ intidũ exhibent linteolum
ubi corpꝰ xp̃i accipiant. sic corpus castũ
⁊ cormundũ exhibeant : ut cũ bona con¬
scientia xp̃i sacram̃ta suscipiant. Rogo
uos frs̃ numquid ẽ aliquis qui in archa
sordib plena uelit mittere uestẽ suãͦ fc
si i archa sordib plena uestis ñ mittitͥ
p̃ciosa. qua fronte in amina que peccatoꝵ
sordib inquinat᷑. xp̃i eucharistia suscipia¬
tur.: Et quia istis uerissimis exemplies

Expanded text:
Qui enim ad istud altare casto Qui enim ad istud altare casto mundo corde, cum munda et secura conscientia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici transmigratione perveniet. Ad extlaboriosum quod suggero: hoc dico quod vos frequenter facere aspicio. Omnes viri, quando suas, et omnes mulieres nitida exhibent linteamina, ubi corpus Christi accipiant . Non est grave quod dico, fratres: quomodo viri lavant aqua manus suas; sic eleemosynis lavent animas suas. Similiter et mulieres quomodo nitidum exhibent linteolum, ubi corpus Christi accipiant; sic corpus castum et cor mundum exhibeant, ut cum bona conscientia Christi Sacramenta suscipiant. Rogo vos, fratres, numquid est aliquis, qui in arca sordibus plena velit mittere vestem suam? Et si in arca sordibus plena vestis non mittitur pretiosa; qua fronte in anima peccatorum sordibus inquinata Christi Eucharistia suscipitur? Et quia istis verissimis exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
celesti ierłm ex cõmuniçari meruerit: ñ so¬
lũ hoc pene habebit. qͦd nec manducare
nec bibere poterit. s etiã flãmas inferna¬
les sine ullo t̾ͥmino sustinebit. Ubi ẽ. fietꝰ
⁊ stridor dentiũ: ubi ululatꝰ. lam̃tacio.⁊
penitentia. sine ullo remedio. Ubi ẽ. uer¬
mis ille qui ñ morietur : & ignis qͥ nũꝗͣ
extinguetur. Ubi mors queritur: ⁊ non
inuenitur. Quare in inferno more querit᷑
⁊ ñ inuenitur: Quia quib in hoc scło ui¬
Ubi erit nox sine die. amaritudo sine dul¬
cedine: obscuritas sine lumine. Ubi nec
diuitie nec parentes. nec coniuges nec filii.
nec uicmi poter̃ subuenire. Ubi nichil pec¬
cator inueniet: nisi qͦd de hoc scło caste et
iuste uiuendo ꝑelemosinarũ largitatẽ tͣnͣs¬
miserit. Hec ergo cogitantes frs bemi. tam
casti ⁊ tam sobrii &e tam pacifici ad istud al¬
tare deo auxiliante studeamꝰ accedere : ut
ab illo et̾no altari ñ mereamur excludi.

Expanded text:
coelesti Jerusalem excommunicari meruerit, non socoelesti Jerusalem excommunicari meruerit, non solum hanc poenam habebit, quod nec manducare, nec bibere poterit, sed etiam les sine ullo termino sustinebit, ubi est fletus et stridor dentium, ubi ululatus, lamentatio et poenitentia sine ullo remedio; ubi est vermis ille qui non morietur, et ignis qui non exstinguetur ; ubi mors quaeritur, et non invenitur. Quare in inferno mors quaeritur, et non invenitur? Quia quibus in hoc saeculo virunt invenire. Ibi erit nox sine die, amaritudo sine dulcedine, obscudivitiae, nec parentes, nec conjunges, nec filii, nec vicini poterunt subveniri, ubi nihil peccator inveniet nisi quod caste et juste vivendo per eleemosynarum largitatem transmiserit. Haec ergo cogitantes, fratres carissimi, tam casti et tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi.
Abbreviated transcription (Latin):
teriores. Ibi erit fletus: & stridor dentiũ.
Ecce qualẽ sententiã merebit᷑ audire : qͥ ad
conuiuiũ nuptiale id est ad altare dñi. aut
ebriosus. aut ad ulter. aut odiũ incorde re¬
tinens. p̃suit accedere. Auertat hoc dẽ
aut nũquã uelimꝰ ad mittere. aut si ad mis¬
sa fuerint. sine ulla mora ꝑpenitentiã ł pacẽ
studeamꝰ sanare. ⁊ largiorib elemosinis fes¬
tinemꝰ abluere: ne forte si cũ peccatoꝵ uul¬
nerib ante tribunal et̾ni uidicis uenerimꝰ.
ab illa et̾na eccla. ⁊ ab illa celesti ierlin. ꝑ
petua ex cõmuncatione separemur. Consida
in quanto dolore uł tribulatione erit anima
sua. Et si intolerabilis dolor ẽ de ista eccla
⁊ bibere ⁊ cum hominibus loqui potest. et
habet spem ut iterũ mereatur ad eccłam
reuocari: putamus quantꝰ dolor erit si ali¬
tione fuerit separatus. cui nec hoc solum
sufficiet ad penam qͦs foras ꝓicitur: s in
suꝑ intenebras exteriores eterno incendio
coneremandus excluditur. Qui enĩ ab illa

Expanded text:
iores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. Avertat hoc Deusaut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. 4. Excomin quanto dolore vel tribulatione erit anima sua? Et si intolerabilis dolor est de ista sanctet bibere et cum hominibus loqui non potest, et habet spem ut iterum mereatur ad Ecclesiam revocari: putamus quantus dolor erit, si alitione fuerit separatus; cui nec hoc solum susuper in tenebras exteriores aeterno incendio concremandus excluditur? Qui enim ab illa