comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& disciplinȩ corporali subiaceat.
in hoste non fuisse: plenũ heribannũ ꝑsoluere cogat᷑. Et sisenior
tot heribanni abeo exigant᷑ quot homines domi dimisit Et quia
nos anno p̃sente unicuiq seniori duo homines quosdomi dimittere
concessimus: illos uolumus ut missis nr̃is ostendant: quia his
tantum modo heribannum concessimus
At quando cũq nauigiũ mittere uolumus: ipsi seniores in ip¬
sis nauibus pergant: & ad hoc sint praeparati:
unta & in iusta conubia nec non & falsa testimonia sicut
tem capitula principũ preclarissimorũ aecclesiastica simul
& mundina domni hlud otiunci augusti & lothani cacsaris quaesup¬
scriptum uidentur habere rationem:
Benedictus desua rereclatione imperpetuum sileat.
emanso quẽgehirfredus ep̃s aliutrigo comite requirit: ut simissi
nr̃i inuenerint eũ iustitiã habere non permittant liutricum peruesti
turam domni haroli iustitiam eius impedire. ⁊

Expanded text:
et disciplinae corporali subiaceat. et disciplinae corporali subiaceat. in hoste non fuisse, plenum heribannum persolvere cogatur. Et si seniortot heribanni hab eo exigantur, quod homines domi dimisit. Et quia nos anno praesente unicuique seniorum duos homines quos domi dimitteret concessimus, illos volumus ut missis nostris ostendant, quia hisque tantummodo her37. Ut quandocumque navigium mittere volumus, ipsi seniores in ipsis navibus pergant, et ad hoc sint praeparati. 38. Furta et iniusta connubia necnon et falsa testimonia, sicut ibet. APPENDIX III. Item capitula principum praeclarissimorum ecclesiastica simul et mundana domni Hludowici augusti et Hlotharii caesaris, quae suprascriptam videntur habere rationem. 1. Benedictus de sua reclamatione in perpetuum sileat. 2. De manso quem Gehirfredus episcopus a Liutrigo comite requirit, ut si missi nostri invenerint eum iustitiam habere, non pturam domni Karoli iustitiam eius impedire. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
Debeneficiis destructis & alode restaurando.
Defreda exigenda.
Demateria mine ad ģͥaues faciendum.
Sialiquis saxo hominẽ comp̃hendere  absq furto aut absq sua pro¬
pria aliqua rẽ: dicens qđ illi liceat dãnũ factũ. & hoc contendere
uoluerit iniudicio : aut in cãpo aut adcucẽ: licentiã habeat. Si uͦ
hoc noluerit: cũ suis iuratoribus ipse lib homo se idoniare faciat:
Et si seruũ ainlibet absq aliqua cõꝓbatione comp̃henderit: ipse ser¬
uus aut ad aquã feruentẽ: aut ad aliud iudiciũ se idoniare faciat.
Sialiquis saxo caballos in sua messsȩ inuenerit: & ipsos caballos
inde ducere ꝓsuo damno ad comꝓbandũ uoluerit: siquis libihomo
ei hoc contradixerit: aut aliqđ malũ hoc fecerit: tripla cõpositione
bannũ dñicũ soluat: & manũ ꝑdat. ꝓeo qđ in oboediens fut
contra p̃ceptũ domni imperatoris: qđ ipse. ꝓpace statuere
iussit : Siseruus hoc fecerit: scđm suã legẽ omĩa intriplũ restituat:

Expanded text:
De beneficiis destructis et alode restaurata . 32. De freda exigenda. 33. De materiamine ad naves faciendum. 34. Si aliquis Saxo hominem conprehenderit absque furto aut absque sua propria aliqua re, dicens quod illi habeat damnum factum, et hoc contendere voluerit in iudicio aut in campo aut ad crucem, licentiam habeat. Si vero hoc noluerit, cum suis iuratoribus ipse liber homo se idoniare faciat. Et si servum cuiuslibet absque aliqua conprobatione conprehenderit, ipse servus aut ad aquam ferventem aut ad aliud iudicium se idoniare faciat. 35. Si aliquis Saxo caballos in sua messe invenerit, et ipsos caballos inde ducere pro suo damno ad conprobandum voluerit, si quis liber homo hoc ei contradixerit aut aliquod malum pro hoc fecerit, tripla conpositione bannum dominicum solvat, et manum perdat pro eo quod inoboediens fuit contra praeceptum domni imperatoris, quod ipse pro pace statuere iussit. Si servus hoc fecerit, secundum suam legem omnia in triplum restituat,
Abbreviated transcription (Latin):
muenimꝰ Et ob idtã eito hec cm̃dare nequiuimꝰ: sed cumetis scientia repletis lec¬
torib het corrigenda dimisimꝰ: Inuenimꝰ insuꝑ queda exhis paria intia habenta.
niimparẽ finẽ Q uedã uero pares fines. sed non pana initia In quibusdã autẽ
minus & in quibusdã plus Et ꝓpt̃ ea illa sic dimisimus : sic̃ in uenimꝰ: Eretam᷑
nẽ om̃ set si dcinceps plura ex his inuenerint quȩ memoratꝰ anseg sus n
insentiei n et nes potuimus actenus inuenire : ut ea illis in quarto aut quin¬
cotibello distoeto inserere nonpigeit. quatinus ipsi ex hoc grãm di si te
loit apetenis ac porł eorũ itilitatibus non caret Rm̃ u ade sunt utilio
het a pitula a ere uol entibis oppido ꝓfitura : qua prolegont un

Expanded text:
invenimus, et ob id tam cito haec emendare nequivimus, sed cunctis scientiae repletis lecinvenimus, et ob id tam cito haec emendare nequivimus, sed cunctis scientiae repletis lectoribus haec corrigenda dimisimus. Invenimus insuper quaedam ex his paria initia habentia et inparem finem; quaedam vero pares fines, sed non paria initia; in quibusdam autem minus et in quibusdam plus: et propterea illa sic dimisimus, sicut invenimus. Precamur etiam omnes, ut si deinceps plura ex his invenerint, quae memoratus Ansegisus non inseruit, nec nos potuimus hactenus invenire, ut ea illis in quarto aut quinto libello distincta inserere non pigeat; quatinus ipsi ex hoc gratiam Dei habeant, et clerus ac populus eorum utilitatibus non careat, quoniam valde sunt utilia haec capitula
Abbreviated transcription (Latin):
Narolo nobilissinis regib filus undel icet hludoninci pissimi imꝑatoris habenda
& om̃iũ xp̃ĩanoꝵ fidelib tradenda scribere ñ distulimꝰ: ut scirent qualiter
iuxta norm̃ã aui ꝑaui ac genitoris scđm dñi scilicet uoluntatẽ sic̃ & illis fecer̃
clerũ & popłm sib c̃omissũ dño opẽ ferente regere mererent᷑ Hec uͦ capla
quȩ in subsequentib tribus libellis coadunare studuimꝰ. indiuersis locis & in
diuersis scedulis sic̃ indiuersis sẏnodis: ac placitis generalib edita erant: spar¬
sim inuenimꝰ: & maxime in scõ magontia censis metro polis eccłe scrinio hari¬
cul fociꝰdẽ sc̃ȩ sedis metropolitano recondita & demũ ab aut cario scdo eiꝰ succes¬
sore atq consanguineo inuenta repperimꝰ quein hoc opusculo tenore sup̃scripto
inserere maluimꝰ. Monemꝰ ergo lectores ut si eadẽ capła diplicata ł triplicta
tẽpererint: ñ hoc nrẽ imperitiȩ reputent: quia ut diximꝰ diuersisca inscedũt

Expanded text:
Karolo nobilissimis regibus, filiis scilicet Hludowici piissimi imperatoris, habenda et omnium christianorum fidelibus tradenda scribere non distulimus; ut scirent, qualiter iuxta normam avi proavi ac genitoris secundum Domini scilicet voluntatem, sicut et illi fecerunt, clerum et populum sibi commissum Domino opem ferente regere mererentur. Haec vero capitula, quae in subsequentibus tribus libellis coadunare studuimus, in diversis locis et in diversis scedulis, sicut in diversis synodis ac placitis generalibus edita erant, sparsim invenimus, et maxime in sanctae Mogontiacensis metropolis ecclesiae scrinio a Riculfo eiusdem sanctae sedis metropolitano recondita, et demum ab Autgario secundo eius successore atque consanguineo inventa repperimus, quae in hoc opusculo tenore suprascripto inserere maluimus. Monemus ergo lectores, ut si eadem capitula duplicata vel triplicata reppererint, non hoc nostrae imperitiae reputent, quia, ut diximus, diversis ea in scedulis
Abbreviated transcription (Latin):
Deordinatis ep̃is: nec receptis:
uod nono porteat soluere quos licet uel ordinare:
eseruo sisine sciente dño suo fuerit ordinatus:
Quod nonliceat clericum induabus ciuitatibus ministrare.
nec abbatibus plurima monasteria aut cellas habere:¬
eperegrinis epĩs : & clericis.
elitteris peregrinorũ & clericis sine litteris ambulantibus:
ualis uel proqualibus culpis quisq scđm canonicam institu¬
tionem degradetur de officio saber dotali:
eexpulso abȩccła & ex communione uel damnato ab eirio u
eordine accclesiastico & officio missae.
creliquiis scõrum : & oratoriis uillatoribus:
ealtario non consetrando nisi lapideo:
etonfirmatione cum chrismate:
ebaptismo
epascha & die dñico & de reliquis festiuitatibus :
eieiunio & dequadragesimõ uel letani is.
festiuitates p̃clarȩ nonnisi inciuitatib: aut inuicis publicis te¬
eeel esi is emendandis ut ubi in uno loco plures sunt quã neces¬

Expanded text:
De ordinatis episcopis, nec receptis. 7. Quod non oporteat solute quoslibet ordinare. 8. De servo, si nesciente domino suo fuerit ordinatus. Quod non liceat clericum in duas civitates ministrare, nec abbates plurima monasteria aut cellas habereperegrinis episcopis et clericis. 12. De litteris peregrinorum, et clericis sine litteris ambulantibus. 13. Quales vel pro qualibus culpis quis per secundum canonicam institutionem degradetur de officio sacerdotali. 14. De expulso ab ecclesia et excommunicatione, vel damnato ab officio. 15. De ordine ecclesiastico et officio missae. reliquiis sanctorum et oratoriis villaribus. 21. De altario non consecrando nisi lapideo. 22. De confirmatione cum chrismate. 23. De baptismopascha et de die dominico et de reliquis festivitatibus. 25. De ieiunio et quadragesima vel letaniis. festivitates praeclarae non nisi in civitatibus aut in vicis publicis teDe ecclesiis emendandis, ut ubi in uno loco plures sunt quam neces
Abbreviated transcription (Latin):
deuagis peregrinis:
Se homicidiis.¬
LI De
decommendatis mensuris modiorum & sextariorum:
Pebeneficiis nr̃is non bene constructis:
De hospitalitate & susceptione iterantium ta
Quodmissos aduicem nr̃arum mittimus⁊
ehis qui ñ & annonã uendunt: antequã colligunt᷑ & ꝑ occisionẽ pauꝑes
inter uulgares homines: quasi propter puluerem mortalem. N¬

Expanded text:
De vagis peregrinis. De vagis peregrinis. De homicidiis.2. De commendatis mensuris modiorum et sextariorum. 23. De beneficiis nostris non bene constructis. 24. De hospitalitate et susceptione iterantium, ta25. Quod missos ad vicem nostram mittimus. 26. De his qui vinum et annonam vendunt antequam colligantur, et per inter vulgares homines quasi propter pulverem mortalem.
Abbreviated transcription (Latin):
Defalsis monetarus requirendum est:
Deillis saxonibus qui uxores non habent: Q¬
Designatis quimentiendo uadunt:
sci ioħis baptistae ad magotiam siue cabillionẽ generaliter placitũ
hubere uolumus:n
Deꝑisiriis ut caueait ut nonidmittantur testes adiuramentũ:
antequã discutiant᷑. Et si alit̃ non possint discuti separentur ab inuicẽ
om̃ino hullus nisi ieiunus ad iuramentũ uel ad testimonia addatur:¬
& ꝓbet quare illũ recipe nolit. Et deipso pago non dealtero testes
eligant᷑ : nisi forte longius extra comitatũ causa sit inquirenda . Et
si quis conuinctus fuerit ꝑiurii: perdat manum aut redimat
Ut nomo ꝓpter cupiditatẽ petunae : aut propt̃ a uaritiã suã prius
det prȩtium aut futurã conuentionẽ sibi preparet: ut duplitũ uel
triplicũ tunc retipiat sed tumc tantũ quando fructꝰ p̃sens ẽ: ⁊llos cõparet¬
detausis quaetotidie noncessant. io¬
DDefugituis qui noncessant recipere & abscondere:

Expanded text:
De falsis monetariis requirendum est. 13. De falsis monetariis requirendum est. 13. De illis Saxonibus, qui uxores non habent. De signatis, qui mentiendo vadunt st missa sancti Iohannis baptistae, ad Magontiam sive Cabillionem generaliter placitum habere volumus. 16. De periuriis, ut caveantur. Et ut non admittantantequam discutiantur: et si aliter discuti non possint, separentur ab invicem,omnino nullus nisi jejunus ad juramentum vel ad testimonium admitet probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, perdat manum, aut redimat17. Ut nemo propter cupiditatem pecuniae aut propter avaritiam suam prius det pretium aut futuram conventionem sibi praeparet, ut duplum vel triplum recipiat; sed tunc tantum, quando fructus praesens est, illos conparetDe causis, quae cotidie non cessant. De fugitivis, qui non cessant recipere et abscondere. 20.
Abbreviated transcription (Latin):
huius modi ꝓpinquitatis ꝑsonã: Ipse quihoc ꝑ petrauerat morutur
agnatio eius & consanguinitas in seruitũt cadat & sine gauerit se illũ
occidisse: ad nouẽ moueres ignitos iudiciodĩ examinandus accedat:
De fugitiuis ac peregrinis ut distringantur : ut scire possimus
quisint aut unde uenerint.nos uonnus¬
t bauga & bruniae nondentur negotiatoribus.
demensuris: ut scđm iussionem nram aequales fiant.
Ut non mittantur testimonia suꝑ uestiturã domni prpini regis
Ut om̃ia quȩuuadiare debent iuxta quod in lege continetur
pleniter scđm ipsam legẽ reuuadiata fiant: & inpost modũ uel
domnus rex uel ille cuius causa. ẽ: iuxta quod đi placuerit: ꝓc don
UIIIIUt missi nr̃i qui iã breues detulerunt deanꝰ nuntiatione: uolumꝰ
ut adhuc adducant deopere:
Quantã morã facient in uno quoq loco: & qđ homines secũ habeat¬
Seprudentia & constantia missorumi nr̃orum:

Expanded text:
huiusmodi propinquitatis personam: ipse qui hoc perpetraverit, moriatur; huiusmodi propinquitatis personam: ipse qui hoc perpetraverit, moriatur; cognatio eius et consanguinitas in servitutem cadat. Et si negaverit se illum occidisse, ad novem vomeres ignitos iuditio Dei examinandus accedat. 4. De fugitivis ac peregrinis, ut distringantur, ut scire possimus, qui sint aut unde venerunt. 5. Ut bauga et bruniae non dentur negotiatoribus. 6. De mensuris, ut secundum iussionem nostram aequales fiant. 7. Ut non mittantur testimonia super vestituram domni Pippini regis. 8. Ut omnia quae wadiari debent, iuxta quod in lege continetur pleniter secundum ipsam legem rewadiata fiant, et in postmodum vel domnus rex vel ille, cuius causa est, iuxta quod ei placuerit perdonet . 9. Ut missi nostri, qui iam breves detulerunt de adnuntiatione, volumus ut adhuc adducant de opere. 10. Quantam moram faciant in unoquoque loco, et quot homines secum habeaprudentia et constantia missorum nostrorum. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
tnullus homo malignis consenuat: sed magis inquantũ potestre¬
sistat ut paupes or pꝰhani & uiduȩ & eccłae dĩ pacẽ habeant
ttistui monucb & uirgines sunt ꝓpositũ fuũ om̃imodis obsqruent:
pistã term nonsinont᷑ uagare ac deceptiones hominsi agore nec isti
nuidi cũferpo quidicant sedata sibi pehitentia ire urgintes neius
uidetur: ut siliqui in consuctũ & capitale crimen cõmiserunt: ut in uno
loco permaneant laborantes & seruientes & poenitentiam agentes
scđm quo sibi canonicȩ impositum est.¬
mundana : quȩ supra scriptã uidentur habere causam aroli
Deaduentitiis ut cũmissi nr̃i ad placitum uenerint habeant scrip¬
tum quanrti aduenticii sunt in illorum missatico: aut dequo pago
sunt & nomina eorum & qui sunt eorum seniores
iquis delibertate sua fuerit inter pellatus & timens nein seruitũ
cadit aliquem de propinquis suis: perquẽ se inseruitiũ casurũ te¬
nens occiderit id .ẽ. patrẽ matrẽ. patruelẽ auunculũ uel qualibe

Expanded text:
nullus homo malignis consentiat, sed magis in quantum potest resistat. Ut pauperes, orfani et viduae et ecclesiae Dei pacem habeant. 33. Ut qui monachi et virgines sunt, propositum suum omnimper istam terram, non sinantur vagare et deceptiones hominibus agere. Nec isti nudi cum ferro, qui dicunt se data sibi poenitentia ire vagantes. videtur, ut si aliquid in consuetum et capitale crimen conmiserint, ut in uno lsecundum quod canonice impositum mundana , quae suprascriptam videntur habere causam. 1. neat. 2. . De adventitiis, ut cum missi nostri ad placitum venerint, habeant scriptum, quanti adventitii sunt in illorum missatico, aut de quo pago sunt, et nomina eorum, et qui sunt eorum seniores. quis de libertate sua fuerit interpellatus, et timens ne in servitium cadat, aliquem de propinquis suis, per quem se in servitium casurum timens occiderit, id est patrem, matrem, patruelem, avunculum vel quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
stultitiã aut contumatiã comitẽ inde appellare noluit: iterũ comiti com̃
beneficiũ fuerint: nichil dealiorũ comiecto accipiant: Post quã uͦ
inde longe recesserint : tunc accipiant scđm quod in sua tractoria conti¬
netur: Uassi uero nr̃i & ministeriales quimissi sunt: ubicũq uenerint
coniectũ accipiant:
exceptis his qui propt̃ necessarias causas & ad omno acgenitori nr̃o Rarolo
constitutas domi dimissi fuerunt: id. ẽ: qui a comite ꝓpt̃ pacẽ conseruandã.
& ꝓpt̃ coniugẽ ac domũ eius custodiendã: & ab ep̃o uel abbate tł abba
tissa similit̃ ꝓpt̃ pacẽ conseruandã & ꝓpt̃ fruges colligendas & fami¬
liã constringendã & missos recipiendos dimissi fuerunt: ocep
t om̃is ep̃s abbas & com̃es excepta infirmitate uel nr̃a iussione nullã¬
ex cusationẽ habeat: quin ad placitũ missorũ nr̃orũ ueniat: aut talẽ

Expanded text:
stultitiam aut contumaciam comitem inde appellare noluit iterum comiti commenstultitiam aut contumaciam comitem inde appellare noluit iterum comiti commenbeneficium fuerint, nihil de aliorum coniecto accipiant. Postquam vero inde longe recesserint, tunc accipiant secundum quod in sua tractoria continetur. Vassi vero nostri et ministeriales, qui missi sunt, ubicumque venerint coniectum accipiant. exceptis his qui propter necessarias causas et a domno ac genitore nostro Karolo constitutas domi dimissi fuerunt, id est, qui a comite propter pacem conservandam, et propter coniugem ac domum eius custodiendam, et ab episcopo vel abbate, vel abbasimiliter propter pacem conservandam, et propter fruges colligendas et familiam constringendam, et missos recipiendos, dimissi fuerunt. 28. scopus, abbas, et comes, excepta infirmitate vel nexcusationem habeat, quin ad placitum missorum nostrorum veniat, aut talem
Abbreviated transcription (Latin):
possunt: nullatenus prȩtermittant. immo caucant: ne qđ absit: aut grã alicui
aut honoris aut timoris siue odii causa illud qđ agere debent omittant
Et sumopere studeant in hoc quod ꝑse efficere non possunt nobis notũ fa¬
ciant: & omnimodis preuideant: ut ꝑ singula capitula tam uerbis quãq
scriptis deomnib quaeillic ꝑegerint nobis rationem reddere ualeant.
tubicunq ipsi missi aut ep̃m aut abbatẽ aut aliũ¬
quęlibet quocunq honore p̃ditũ inuenerint: qui iustitiã facere uł
noluit: uł ꝓhibuit: deipsius rebus uiuant: quãdiu in eo loco iustitias fa
ut missi diutius non morent᷑: neq illuc multitudinẽ conuenire faciant:
edibi moras faciant ubi iustitia uel minus uel negligent̾ facta est.
t in illius comitis ministerio idem missi nr̃i placitũ non teneant
qui inaliquod missaticũ directus est donec ipse reuersus fuerit:
ut causa quaead huc corã comite non fuit & is quise reclamat ꝓpt̃ suã

Expanded text:
possunt, nullatenus praetermittant; immo caveant, ne, quod absit, aut gratia alicuius, aut honoris aut timoris sive odii causa, illud quod agere debent omittant. Et summopere studeant, ut hoc quod per se efficere non possunt, nobis notum faciant. Et omnimodis praevideant, ut per singula capitula, tam verbis quamque scriptis, de omnibus quae illic peregerint, nobis rationem reddere valeant. 55. eneralia placita observent, et nullus eos amplius placitaquemlibet quocumque honore praeditum invenerint, qui iustitiam facere vel noluit vel prohibuit, de ipsius rebus vivant, quandiu in eo loco iustitias fac missi diutius non morentur, neque illuc multitudinem convenire faciant; sed ibi moras faciant, ubi iustitia vel minus, vel neglegenter facta est. 25. Ut in illius comitis ministerio idem missi nostri placitum non teneant qui in aliquod missaticum directus est, donec ipse fuerit reversus; ut causa quae adhuc coram comite non fuit, et is qui se reclamat, propter suam
Abbreviated transcription (Latin):
apła domni karoli imꝑatoris aecclesiastica : quȩideo supra scrip¬
tis non coniunxi capitulis: quia alia existis quasi causa memoriȩ
scripta fuerant: & nonuident᷑ plenũ explere sensũ. Alia sunt gemi¬
nata cũ aliis uidelicet mixta capitulis: alia penitus finita atq
ad perfectionem per ducta:
electionibus

Expanded text:
a domni Karoli imperatoris ecclesiastica, quae ideo suprascriptis non coniunxi capitulis, quia alia ex istis quasi causa memoriae scripta fuerint et non videntur plenum explere sensum, alia sunt geminata, cum aliis videlicet mixta capitulis, alia penitus finita atque ad perfectionem perducta. 1. De lectionibus
Abbreviated transcription (Latin):
tubi tẽpore auinr̃i dõni pipini consuetudo fuit teloneũ dare:
ibi & in futurũ det᷑. Na ubi nouit̃ inceptũ. ẽ: ulteriꝰ nonagat᷑:
Et ubi necesse non . ẽ. fluuiũ aliquẽ ꝑpontẽ transmeare uel ubi
nauis ꝑmediã aquã aut subtꝰ pontẽ ierit: & ad ripã ñ an ꝓpinquauerit:
neq ibidẽ aliquid emptũ uł uenundatũ fuerit: ulteriꝰ teloneũ nondetur.
Et nemo cogat aliũ ad pontẽ iresubi iuxta pontẽ aquã transmeare potest
Et qui ulterius intalib locis uł deeis quiad palatiũ seu in hostẽ ꝑgunt te¬
loncũ ex actauerit : cũ sua lege ipsũ teloneũ reddat : & bannũ nr̃m idẽ¬

Expanded text:
ubi tempore avi nostri domni Pippini consuetudo fuit teloneum dare, ibi et in futurum detur; nam ubi noviter incoeptum est, ulterius non agatur. Et ubi necesse non est fluvium aliquem ponte transmeare, vel ubi navis per mediam aquam et sub ponte ierit et ad ripam non appropinquaverit, nec ibi aliquid emptum vel venundatum fuerit, ulterius teloneum non detur. Et nemo cogat alium ad pontem ire, ubi iuxta pontem aquam transmeare potest. Et qui ulterius in talibus locis, vel de his, qui ad palatium seu in hostem pergunt, teloneum exactaverit, cum sua lege ipsum teloneum reddat, et bannum nostrum, id
Abbreviated transcription (Latin):
foras eicere uoluerit: & legitimo dño ea contradi xerit & illa inde post¬
uł ad eccłam uł cuilibet alteri tradiderit: is quicã susceꝑit: tributũ
qđ inde soluebat᷑ om̃i modo ad partẽ nr̃am ꝑsoluit nisi fontertst firmi¬
tatẽ departe dñita habeat ꝑ quã ipsum tributũ sibi ꝑdonatũ posseli aꝵ

Expanded text:
foras eicere voluerit et legitimo domino ea contradixerit, et illa inde postforas eicere voluerit et legitimo domino ea contradixerit, et illa inde postvel ad ecclesiam vel cuilibet alteri tradiderit, is qui eam susceperit, tributum quod inde solvebatur, omni modo ad partem nostram persolvat; nisi forte talem firmitatem de parte dominica habeat, per quam ipsum tributum sibi perdonat
Abbreviated transcription (Latin):
deadulteracoribus monetae ramosstatqhi. M¬
De falsa moneta iubemꝰ ut qui eã ꝑ cussisse cõprobatus fuerit: manꝰ
sine nr̃a iussione reddiderit: aliud tantũ nobis desuo ꝓprio cũsua
lege cõponat Et quicũq illud scient̃ ꝑmalũ ingeniũ ad quirere tẽp¬
tauerit ꝓinfideli teneat᷑ : quia sacram̃tũ fidelitatis: qđ nobis ꝓmisit¬
irritũ fecit. & ideo scđm nr̃am uoluntatẽ & potestatẽ di iudicandus. ẽ
iquis puerũ inuitis parentib totonderit aut puellã uelauerit. legẽ
suã intriplo cõponat: aut ipsi puero uł puellȩ si iã suȩ potestatis sunt
aut illi. incuius libet potestate fuerint. Illi uͦ potestatẽ habeant ca¬
pitis sui : ut intali habitu ꝑmaneant: qualis eis cõplacuerit. ufor¬
Simancipias dños suos fugerint in alienã potestatẽ: ut ꝓpt᷑ hoc nullũ
prȩmiũ accipiat ille in auꝰ potestate fuerint inuenta. ꝓeo qđ ea uel
reddiderit uł foras eiecerit: & non solũ hoc sedetiã siea nec reddere ne

Expanded text:
De adulteratoribus monetae. De falsa moneta iubemus, qui eam percussisse conprobatus fuerit, manus sine nostra iussione reddiderit, aliud tantum nobis de suo proprio cum sua lege conponat. Et quicumque illud scienter per malum ingenium adquirere temptaverit, pro infideli teneatur, quia sacramentum fidelitatis, quod nobis irritum fecit; et ideo secundum nostram voluntatem et potestatem diiudicandus est. 21. s velatis. Si quis puerum, invitis parentibus, totonderit, aut puellam velaverit, legem suam in triplo conponat, aut ipsi puero vel puellae, si iam suae potestatis sunt, aut illi in cuius potestate fuerint. Illi vero potestatem habeant capitis sui, ut in tali habitu e forcapiis. Si mancipia dominos suos fugerint in alienam potestatem, ut propter hoc nullum praemium accipiat ille, in cuius potestate fuerint inventa, pro eo quod ea vel reddiderit vel foras eiecerit. Et non solum hoc, sed etiam si ea nec reddere nec
Abbreviated transcription (Latin):
eo bseruatione p̃ceptorũ nr̃orũ & inmunitatũ ut ita obseruent᷑ sicut
a nobis & ab ante cessoribus nr̃is constitutũ est
ehis qui ꝑoccasionẽ inmunitatis iustitiã facere rennuunt: ut hoc
obseruet᷑ quod a nobis constitutũ est:
elocis iã dudũ sacris & nunc spurcitia fedatis: ut iuxta possibili

Expanded text:
icut a nobis et ab antecessoribus nostris constitutum est. 9. De his qui per occasionem inmunitatis iustitiam facere rennuunt, ut hoc observetur quod a nobis constitutum est. 10. De locis iamdudum sacris et nunc spurcitia foedatis, ut iuxta possibili
Abbreviated transcription (Latin):
egatio om̃iũ missorũ nr̃orũ t hec est
ꝑrimousicut iã aliis missis in iunctũ fint: iustidã faciant derebus
libet deplebe hoe fetisse inuentꝰ fuerit stacti restituant᷑. Niuͦ uel
Nolumꝰ aut ut dehis libtatib & rebus reddendis quȩinnr̃a uestituras.
primo ꝑ abtimos quosq inquirat᷑: Et siꝑ illos in uenire ñ possit: tunc ꝑ
eos qui post illos in illa uicinia meliores sunt : Et si nec ꝑillos iea uer¬
tas inueniri potest: tunc liceat litigantib exutraq parte testes ad¬
hibere : Et sidiscor dauerint : scđm constitutionẽ a nob ꝓmulgatã exa¬
minent᷑¬
Scimustis occasionib & consuetudinib notit᷑ institutis sicut sunt
tributa & telonei in media uia ubi nec aqua nec palus nec pons nec
aliquid tale fuerit unde iuste census exigi possit uel ubi naues sub¬
tus pontes transire solent: siue inmedio flumine ubi nullũ obstaculũ
est ut auferant᷑. antiq aut̃ ad nr̃ãm notitiã deferant᷑. de hono

Expanded text:
egatio omnium missorum nostrorum hanc est. Primo, ut sicut iam aliis missis iniunctum fuit, iustitiam faciant de rebus dvocatus, aut quislibet de plebe hoc fecisse inventus fuerit, statim restituatur. Si vero vel ra vestitura sunt, primo per optimos quosque inquiratur. Et si per illos inveniri non possit, tunc per eos qui post illos in illa vicinia meliores sunt. Et si nec per illos rei veritas inveniri potest, tunc liceat litigantibus ex utraque parte testes adhibere. Et si discordaverint, secundum constitutionem a nobis promulgatam examinenttutis. De iniustis occasionibus et consuetudinibus noviter institutis, sicut sunt tributa et telonea in media via, ubi nec aqua, nec palus, nec pons, nec aliquid tale fuerit, unde iuste census exigi possit, vel ubi naves subtus pontes transire solent, sive in medio flumine ubi nullum obstaculum est, ut auferantur. Antiquae autem ad nostram notitiam deferantur. 46. De
Abbreviated transcription (Latin):
quisq iussione karoli inuictissimi principis magistris sparsim
collecta sunt inserta capitula: & quibusdã interpositis se-¬
quuntur aliae regulae monasticae congruentia. & demum ea
quae sequuntur ascaẽ dĩ aeccłae seruorumq eius atq totius d¬
xp̃ĩam popłi utilitaitem sunt conscripta capitula. sicut in eodẽ
continentur libello Precamur quoq lectores om̃s cunctosq
iudices & sapientes ut nonea sinistra inter pretatione ualo
um quam tempore dignentur exponere: aut quenquam in¬
ius te iidicare uel eo quod non sint quaedam exirs usdoroip¬
go lanugr ammaticae artis composita reprehendertus du to igis
principibus etrumq & scĩẽ dĩ aecolesiaer fidelibas qurb ae
pracip simu cum aus tractauerunt at q pronobis cqnt ea cođ

Expanded text:
quisque iussione Karoli invictissimi principis magistris sparsim quisque iussione Karoli invictissimi principis magistris sparsim collecta sunt inserta capitula; et quibusdam interpositis, sequuntur alia regulae monasticae congruentia; et demum ea quae secuntur, ad sanctae Dei ecclesiae servorumque eius atque totius christiani populi utilitatem sunt conscripta capitula, sicut in eodem continentur libello. Precamur quoque lectores omnes cunctosque iudices et sapientes, ut non ea sinistra interpretatione ullo unquam tempore dignentur exponere, aut quemquam iniuste iudicare, vel eo quod non sint quaedam ex his iuxta regulam grammaticae artis composita, reprehendere; sed pro ipsis principibus eorumque et sanctae Dei ecclesiae fidelibus, qui haec eadem simul cum
Abbreviated transcription (Latin):
Papae acts. est ipfronte primilibello postaerachqne
dn timeabus pergalluas & frincoram pioisintas conscitutis
duis conuut ien os stietur Quamse qiuntur saustrnos¬
egitis bonefacius menoratie migontis cinsis atede sue
Aarchi epis copus uice supradicti Zachariae papae una cum
carlo manno francorum principe canonice tenuit. ut agnos¬
cant omnes haec deprȩdictorum principũ capitula maxime
apłica auctoritate fore firmata: Post ista quoq quȩ sequuntur:
eadem auctoritate maxima ut diximus. ex parte & omnium
francorũ utriusq ordinis uirorũ assensusunt roborata: Scđo uero
in libello post capitulorũ numerũ prima fronte possita sunt t¬
quaedã exlege diuina excerpta capitula sicut inea sparsim
in eorũ mixta capitulas repperimus: ut om̃s haec capitula le¬
gibus diuinis regulisq canonicis concordare non ignorent
tertio siquidem in libello post eiusdẽ libelli capitulorũ numerũ
quaedam ex canonibus apaulino ep̃o & al bino magistro reli¬

Expanded text:
peractis, est in fronte primi libri posita Zachariae  Deum timentibus, per Gallias et Francorum provincias constitutis directa, sicut in ea continetur, quam sequuntur synolegatus Bonifacius, memoratae Magontiacensis ecclesiae archiepiscopus, vice supradicti Zachariae papae una cum Karlomanno Francorum principe canonice tenuit; ut agnoscant omnes haec praedictorum principum capitula maxime apostolica auctoritate fore firmata. Post ista quoque quae secuntur, eadem auctoritate maxima ut diximus ex parte et omnium Francorum utriusque ordinis virorum assensu sunt roborata. Secundo vero in libello post capitulorum numerum prima fronte posita sunt quaedam ex lege divina excerpta capitula, sicut ea sparsim in eorum mixta capitulis repperimus, ut omnes haec capitula legibus divinis regulisque canonicis concordare non ignorent. Tertio siquidem in libello post eiusdem libelli capitulorum numerum quaedam ex canonibus a Paulino episcopo et Albino magistro reli
Abbreviated transcription (Latin):
oc ere debuerat: ꝓpt̃ trorem multorũ: i psi impudent in mulas per¬
perdarte sĩme cuunt ꝓpt̃ odiũ. Et putant sibi licere ob inmicitiarũ
uindictas qđ nolunt ut rex faciat ꝓpt di uinde t obuuo
buatib camonieis ce regularbus & abbatissis: quȩ scimonialib prȩese
pndona: siuelaieis qui monasteria habent : omimodo pcipin ut de
Sipsis: magnã curũ hobeant : &ceteris bonũ eceplod pcipi at de

Expanded text:
ercere debuerat propter terrorem multorum, ipsi inpudenter in multis perercere debuerat propter terrorem multorum, ipsi inpudenter in multis perpetrare non metuunt propter odium, et putant sibi licere ob inimititiarum vindictas, quod nolunt ut rex faciat propter Dei vindictam. 10. batibus canonicis et regularibus et abbatissis, quae sanctimonialibus praeesse videntur, sive laicis, qui monasteria habent, omnino praecipimus, ut de ipsis magnam curam habeant, et caeteris bonum exemplum prae
Abbreviated transcription (Latin):
famulo suo noe: de manu hominis & demanu uiri & fr̃is eiꝰ requirã
animã ei. Quicũq effuderit humanũ sanguinẽ fundet̃ sanguis
illius ad imaginẽ quippe dĩ factus ÷ homo Et in lege Qui occidit
hominẽ morte moriatur. Et apłs. Nam pͥnciper ñ sunt timoris
bonioperis sed mali. Uis aut̃ ñtimeres potestatẽ ⁊ Bonum fac:
& habebis laudem ex illa. Dei enim minister est tibi inbono
Sin aut̃ malum fecerisi time. Non enim sine causa gladium por¬
tat.SDei enim minister est. uindex in irã eiqui malum agit
deillo enim specialit diuina auctoritas dicit : Gladiumdĩ portat
ad uidictammalorum ñ de quolibet alio. Et contra ueronesne sci¬
mus qua pernona inuentione añnullis usurpatũ est: ut hiqui nul¬
lo ministerio publico fulciunt᷑: ꝓpt̃ sua cdlia & diuersissimac uolũpta¬
tes pessenas indelitũ sibiu surpant inuindicandis pcimis: &in int fiei¬
endis homunib undictae miisterigᷤ. & qđ rex saltim inimorco¬

Expanded text:
 de manu viri et fratris eius requiram animam hominis: quicumque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius; ad imaginem quippe Dei factus est homo. Et in lege: Qui occiderit hominem morte moriatur. Et apostolus: Nam principes non sunt timori boni operis sed mali; vis autem non timere potestatem; bonum fac, et habebis laudem ex illo, Dei enim minister est tibi in bono; si autem malum feceris, time; non enim sine causa gladium portat; Dei enim minister est vindex in ira ei qui malum agit. De illo enim specialiter divina auctoritas dicit: Cladium Dei portat ad vindictam malorum, non de quolibet alio. E contra vero nescimus, quia pernoxia inventione a nonnullis usurpatum est, ut hi qui nullo ministerio publico fulciuntur, propter sua odia et diversissimas voluntates pessimas, indebitum sibi usurpant in vindicandis proximis et in interficiendis hominibus vindictae ministerium, et quod rex saltim in uno ex
Abbreviated transcription (Latin):
tanos. el potiis auaritiȩ & ꝓp̃ȩ delectationis sepissime ꝓppͥaciuitatis sie a
Loronasterii septa aut eccłȩ ꝓpͥȩ derelicta: deroq neglecto remotiora
eddericis laicorũ unde ñ nullieorũ conqueri uident᷑ : eoqđ quidã ep̃i ad
enũ p̃ces nolint in ȩcclussiis eos cũ utiles sing ordinare uisi nob fuit  ut
inuerisꝙ partib pax & concordia seruet᷑ : & cũ caritate & racione utilo
t idonei eligant᷑. Et silauicus id oneũ utileq clericũ oꝑctulerit: nulla qua¬
libe oecasione ab ep̃o sine certa ratione repellaẽ : Et si reiciendus ent
ꝓpt̾ seandalũ uitandũ: eudenti ratione manifestet᷑  Qcien

Expanded text:
tatis sed potius avaritiae, delectationis, sepissime propria civitatis suavel monasterii septa aut ecclesiae propriae derelicta cleroque neglecto remotiora clericis laicorum, unde nonnulli eorum quaeri videntur, eo quod quidam episcopi ad eorum preces nolint in ecclesiis suis eos, cum utiles sint, ordinare, visum nobis fuit, ut in utrisque partibus pax et concordia servetur et cum caritate et ratione utiles et idonei eligantur. Et si laicus idoneum utilemque clericum optulerit, nulla qualibet occasione ab episcopo sine certa ratione repellatur. Et si reiciendus est, propter scandalum vitandum evidenti ratione manifestetur.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis seruũ iniuste accusauerit alienũ & in nocenti pro hoc facte redlas¬
torm̃ta ꝑtulerit : domino simile mancipiũ ꝓ hoc facto reddat Si uͦ
innocensineorm̃to mortuus fuerit : duos seruos eidẽ meriti sine dila o¬
tone dño restituat  Dobia pubs narqt sine dua¬
Siquis uã publicã aut litostratũ uł uiã cõmunẽ alicui clauserit contra cecx̃i¬
leget̃ cũ sualege cõponat & clausurã quã ibi fecit tollat. qđ sinegare
uoluerit cũ duodecĩ sacram̃talib iuret. I de. bia cõnicmuss N
Siquis uiã conuicialẽ uł pastoralẽ clauserit cũ scua lege cõponat ipsã cccxx¬

Expanded text:
quis servum iniuste accusaverit alienum, et innocenter tormenta pertulerit, domino simile mancipium pro hoc facto reddat. Si vero innocens in tormento mortuus fuerit, duos servos eiusdem meriti sine dilatione domino restituat. 353. De via publica. Si quis viam publicam aut litostratum vel viam communem alicui clauserit contra legem, cum sua lege conponat, et clausuram quam ibi fecit tollat. Quod si negare voluerit, cum duodecim sacramentalibus iuret. 354. De via convicinali. Si quis viam convici
Abbreviated transcription (Latin):
menta ueniant: Pe es qui iotra aput altorius ailsadugo esooitr
Siquis contra caput alterius falsa suggesserit : uł ꝓquacũq inuidia
aut iniusta accusatione aliqũe cõmouerit: ĩpse pȩnã ł dã pnũ qđ
alt̃iin tulit excipiat. Neminẽ dãꝑnes antequã inquiras ueritatẽ
quia scriptũ ẽ. Omĩa autẽ ꝓbate qđ bonũ ẽ tenete. gerit¬

Expanded text:
a caput alterius falsa suggesserit. Si quis contra caput alterius falsa suggesserit vel pro quacumque invidia aut iniusta accusatione aliquem commoverit, ipse poenam vel dampnum, quod alteri intulerit, excipiat. Neminem dampnes antequam inquiras veritatem; quia scriptum est: Omnia autem probate; quod bonum est tenete.
Abbreviated transcription (Latin):
credendũ: qui ueritatis fidem ignorants uib tiliti
sess quie nimistros ecẽtẽ iniuriauerit hoc tripliciter coponat. S¬
iquis ministros ȩccłȩ id ÷ subdiaconũ. lectorem : ex orcistã: a colitũ: hosti¬
ariũ iniuriauerit : aut ꝑcusserit ł plagauerit : cõponat hoc triplicit̃ su
solent cõponere parentes eiꝰ: io¬

Expanded text:
credendum, qui veritatis fidem ignorant. 336. Ut si quis ministros ecclesiae iniuriaverit, hoc tripliciter conponat. Si quis ministros ecclesiae, id est subdiaconum, lectorem, exorcistam, acolithum, ostiarium iniuriaverit aut percusserit vel plagaverit, conponat hoc tripliciter, sicut solent conponere parentes ei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrusse cõperimꝰ Quod nonussi. ep̃i isi su biectos cononicos nionachos
ididicimꝰ sane ñ nullos ep̃os ingubnandis c̃gregationib E in Ron¬
sibi subiectis canonicis uidelicet monachis & scĩmonialib hacten ualde ne¬
gligentes extitisse : & obid multos in suidetractionẽ & conteptũ ꝓuocassẽ:
ita ut ñ nulli alii plati in eorũ parrochiis constituti eorũ praua exẽpla re¬
cuti suas similit̃ c̃gregationes neglexer̃: quos & frat̃no & sinodali con
se cohibeant: & cȩteris se imitabiles p̃beant: ne forte ꝓpt illorũ incuria
& diuinȩ seruitutis contẽptꝰ: & ꝑicula ꝓueniant animarũ : & aurib excel¬
lentiȩ nr̃ȩ molestia in gerat᷑ : & sac̃ dotali mediocritati inconuentib: tediũ

Expanded text:
proruisse conperimus. 328. Quod nonnulli episcopi sibi subiectos canonicosproruisse conperimus. 328. Quod nonnulli episcopi sibi subiectos canonicosDidicimus sane nonnullos episcopos in gubernandis congregationibus sibi subiectis, canonicis videlicet monachis et sanctimonialibus, hactenus valde neglegentes exstitisse, et ob id multos in sui detractionem et contemptum provocasse, ita ut nonnulli alii praelati in eorum parrochiis constituti, eorum prava exempla secuti suas similiter congregationes neglexerint; quos et fraterno et sinodali conse cohibeant et caeteris se imitabiles praebeant; ne forte propter illorum incuriam et divinae servitutis contemptus et pericula proveniant animarum et auribus excellentiae nostrae molestia ingeratur et sacerdotali mediocritati in sacris conventibus tedium
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotale fuscat᷑ : immo a subditis decrahit᷑ & contẽpnit᷑ : placuit om̃ibus
ut deinceps hoc auaritiȩ genꝰ caueat᷑: fixũq ab hinc: & ꝑpetuo mansurũ eẽ
decreumꝰ. ut ep̃s res sui iuris: quas aut ante episcopatũ aut certe mep̃atu
heredita successione acquisiuit: scđm auctoritatẽ canonicã quicquid uult
ȩccłȩ aut suo aut alteriꝰ nomine qualibet conditione cõparauerint: decre¬
uimꝰ ut ñ ꝓpinquorũ suorũ: sed in eccłȩ : cui prȩest iura deueniant. Similit
& de prb̃is: quideeccłarũ reb quib prȩsunt: p̃dia eomodo emunt faciendo ã
statummꝰ. Qm multos prb̃orũ occasione talit̃ emptarũ rerũ sȩccłas quib:
p̃sunt expoliasse : & a suo ministerio multimodis ex orbitasse: & sediabolo man¬
cipasse: & hac occasione multos laicorũ inscandalũ dãpnationis & ꝑditionis

Expanded text:
sacerdotale fuscatur, immo a subditis detrahitur et contempnitur, placuit omnibus, sacerdotale fuscatur, immo a subditis detrahitur et contempnitur, placuit omnibus, ut deinceps hoc avaritiae genus caveatur; fixumque abhinc et perpetuo mansurum esse decrevimus, ut episcopus res sui iuris, quas aut ante episcopatum aut certe in episcopatu hereditaria successione adquisivit, secundum auctoritatem canonicam quicquid vult de facultatibus ecclesiae aut suo aut alterius nomine qualibet conditione conparaverit, decrevimus, ut non in propinquorum suorum, sed in ecclesiae cui praeest iura deveniant. Similiter et de presbiteris, qui de ecclesiarum rebus, quibus praesunt, praedia eo modo emunt, faciendum statuimus, quoniam multos presbiterorum occasione taliter emptarum rerum ecclesias, quibus praesunt, expoliasse et a suo ministerio multis modis exorbitasse et se diabolo mancipasse et hac occasione multos laicorum in scandalum dampnationis et perditionis
Abbreviated transcription (Latin):
scłares pueri sciunt. Dequa re p̃senti decreto constituo ut quidã excle¬
ricis ł etiã exmonachis electi ministerio cubilis pontificalis obsequant᷑:
ut isqui in loco ÷ regiminis habeat tales testes qui eiꝰ insecreto conu̾sa¬
tionẽ uideant : & ex uisione sedula exẽplũ ꝓfectꝰ sumant. hȩc gͥ beat᷑¬
gregorius scripsit . Ceterũ siqui dehacre copiosiora exempla quȩrere uo¬
luerint : uitas beati augustini & ambrosii : & cȩterorũ aliorũ scorũ uirorũ
legant: & ꝑspicue inuenient : qđ uita & conu̾satio pontificis semꝑtestes ui
ex ponendis reprehensionem caueant. de diserctiom s moduii teneãt
m̃ multi ep̃orũ amore ꝓpinquorũ suorũ dereb: sib eom̃datis suo aut quolibet
amicorum nomine p̃dia & mancipia emunt : & ut in ꝓpinquorũ suorum
ius cedant statuunt : & ob hoc & iura excłastica conuellunt᷑: & ministeriũ

Expanded text:
seculares pueri sciunt. De qua re presenti decreto constituo, ut quidam ex cleseculares pueri sciunt. De qua re presenti decreto constituo, ut quidam ex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubilis pontificalis obsequantur; ut is, qui in loco est regiminis, habeat testes tales, qui eius in secreto conversationem videant et ex visione sedula exemplum profectus sumant. » Haec igitur beatGregorius scripsit. Caeterum si qui de hac re copiosiora exempla quaerere voluerint, vitas beati Augustini et Ambrosii et caeterorum sanctorum virorum legant; et perspicue invenient, quod vita et copinquos suos expendendis reprehensionem caveant et discrecionis modum teneantm multi episcoporum amore propinquorum suorum de rebus sibi commendatis suo aut quolibet amicorum nomine praedia et mancipia emunt, et ut in propinquorum suorum ius cedant statuunt, et ob hoc et iura ecclesiastica convelluntur et ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
illicitã & indecentẽ actionẽ & ministeriũ sac̃ dotale uituꝑet᷑: & quib debu¬
erant eẽ. in exemplũ : deueniant in opꝓbrium.
squo d conuorqatio sacerdotalio testo uito probabiles habeata
ari g consensu nob̵ uisum ÷ ut pontificesscorũ p̃cedentiũ pacrũ excẽpla s¬
sequentes religiosos conu̾sationis suȩ testes habeant: quatmnꝰ decrahere
uolentib locũ minime p̃beant. Ut gͦ sac̃dos discipłis suis deseipso exẽplũ
bonũ debeat p̃bere apłs seribens ad ticũ docet dicens. In om̃ib: teipsũ
p̃be exẽplũ bonorũ opũ indoctrina in caritate: incastitate : & reliqͦ.
Beatꝰ quoq gregorius indecrecissuis ita ait. Uerecundus mos inoleuit :
ut hui sedis pontificib ad secreta cubilis sui seruitia laicipueri eis scła¬
res obsequant̾: & cũ pastoris uita esse discipłis semꝑ debeat inexẽplum
plerũq cderici qualis insecretosit uita siui pontificis: nesciunt: & ut dictũ ÷

Expanded text:
 debuerant esse in exemplum, fiant in scandalum. 11. Quod conversatio sacerdotalis testes vitae probabiles habeat. Pari ergo consensu nobis visum est, ut pontifices sanctorum decedentium patrum exempla sequentes, religiosos conversationis suae testes habeant, quatinus detrahere volentibus locum minime prebeant. Ut ergo sacerdos discipulis suis de se ipso exemplum bonum debeat praebere, Apostolus ad Titum docet dicens: In omnibus te ipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctrina, in caritate, in castitate: et reliqua. Beatus quoque Gregorius in decretis suis ita ait: « Verecundus mos inolevit, ut huius sedis pontificibus ad secreta cubilis sui servitia laici pueri eis seculares obsequantur; et cum pastoris vita esse discipulis semper debeat in exemplum, plerumque clerici qualis in secreto sit vita sui pontificis nesciunt et, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
se aliminib sc̃ȩ ȩccłȩ fore alienos:¬
inrã discussione quattuor nob̵ ꝑicula apparuer. Primo quia ñnullienirĩs
sac dotib quadã securitate accepta nec eaquȩ adeultũ liunũ ꝑciiort faciunt¬
neq in restauratione & luminarib: ecłȩ studiũ habent: nec etiã seniorib
suis debitã reuerentiã exibent: & insuꝑ eccłas suas expoliant: & inp̃diola sua
ꝓpͥa transfer̃. Quȩ omĩa ad negligentiã ep̃orũ ꝑtinere dep̃hendimꝰ. Ob id
ũ quada occasione accepta: seniores eorũ ꝑmoti intantã audaciã ꝓrũpunt:
ut eos etiã illicite & in honeste atq in reuerent̃ tractare p̃sumant. Unde sũ¬
moꝑe om̃ib: nob̵ ab hinc ꝓuidendũ iudicauimꝰ: ut eaquȩ adomno imꝑatore
aut in rapacitatẽ episcopaliũ ministrorũ cedant: sed in utilitatẽ ȩccłȩ & in
usus clericorũ & pauꝑũ deueniant. N¬

Expanded text:
se a liminibus sanctae ecclesiae fore alienosra discussione quattuor nobis pericula apparuerunt. Primo quia nonnulli ex ipsis sacerdotibus quadam saecuritate accepta, nec ea quae ad cultum pertinent faciuntneque in restauratione et luminaribus ecclesiae studium habent, nec etiam senioribus suis debitam reverentiam exhibent, et insuper ecclesias suas expoliant, et in prediola sua propria transferunt; quae omnia ad neglegentiam episcoporum pertinere deprehendimus. Ob id vero quadam occasione accepta, seniores eorum audaciter prorumpunt, ut eos etiam inlicite et inhoneste atque inreverenter tractare presumant. Unde sumopere omnibus nobis abhinc providendum iudicavimus, ut ea quae a domno imperatore cum aut in rapacitatem episcopalium ministrorum cedant, sed in utilitatem ecclesiae et in usus clericorum et pauperum deveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
mundus hic regit᷑: auctoritas sacrata pontificũ: & regalis potestas. In qͥb
tanto grauius ponlus est sac̃ dotẽ: quanto eciã ꝓ ipsis regib hominib: quẽ¬
indiuino reddituri s̃ ex amine rationẽ. Fulgentiꝰ quoq in libro deuerita¬
te p̃destinationis & gr̃ae: ita scribit. Quantũ sꝑtinet: inquit: adhui tẽpõ¬
ris uitã: in eccła nemo pontifice potior : & in scło xp̃iano imꝑatore: ne mo

Expanded text:
mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum et regalis potestas; in quibus mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum et regalis potestas; in quibus tanto gravius pondus est sacerdotum, quanto etiam pro ipsis regibin divino reddituri sunt examine rationem. » Fulgentius quoque in libro de veritate praedestinationis et gratiae ita scribit: « Quantum pertinet, inquit, ad huius temporis vitam, in ecclesia nemo pontifice potior, et in seculo christiano imperatore nemo
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. Itẽ : cuiꝰ caput xp̃s: ex quo totũ corpꝰ ꝑnexus & coniunctiones ad¬
ministran̾dũ crescit intemplũ sc̃m indño. Sunt & alia hiuꝰcȩ rei innu¬
mera exẽpla: quȩ hic ob ꝓlixitatẽ euitandã p̃t̃mittunt᷑. Quisqͥs gͦ
ꝑ aliqua illicita exm̃bro xp̃i sefecit m̃brũ diaboli nouerit se in cor¬
pore xp̃i ñ esse: sed in corpore diaboli. Proinde necesse ÷ ut corpori
xp̃i: a quo astutia diabolica separatꝰ ÷: se incunctant̃ dũ tẽpꝰ penitentiȩ
inpromptu habet᷑: restituere ñ neglegat.
Quod eiusdem ecctie corpus in duabns principa liter dinidatur ex imiis pen
rincipalit̃ itaq: totius scȩ̃ dĩ ecdȩ corpus induas eximias ꝑsonas insac̃dota¬
lẽ uidelicet & regalẽ: sic̃ ascĩs patrib traditũ accepimꝰ: diuisũ ẽẽ. nouimꝰ.
Dequare gelasius romanȩ sedis uenerabilis ep̃s ad anastasiũ imꝑatorẽ
ita seribit. duȩ s̃ quippe: inquit imꝑatrices auguste quib pͥncipaliter

Expanded text:
put est Christus, ex quo totum corpus per nexum et coniunctiones administratum crescit in templum sanctum in Domino. Sunt et alia huiusce rei innumera exempla, quae hic ob prolixitatem vitandam praetermittuntur. Quisquis ergo per aliqua illicita ex membro Christi se fecit membrum diaboli, noverit se in corpore Christi non esse, sed in corpore diaboli. Proinde necesse est, ut corpori Christi, a quo astutia diabolica separatus est, se incunctanter, dum tempus poenitentiae in promptu habetur, restituere non neglegat. 319. Quod eiusdem ecclesiae corpus in duabus principaliter dividatur eximiis personis. Principaliter itaque totius sanctae Dei ecclesiae corpus in duas eximias personas, in sacerdotalem videlicet et regalem, sicut a sanctis patribus traditum accepimus, divisum esse novimus. De qua re Gelasius, Romanae sedis venerabilis episcopus, ad Anastasium imperatorem ita scribit: « Duae sunt quippe, inquit, imperatrices augustae, quibus principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s ꝑimpositionẽ manuũ tradant:
tificib debent᷑: contra fas ꝑagant:
p̃sertim cũ nullũs ex
septuaginta discipłis: quorũ speciem
in eccła ger̃. Legat᷑¬
sc̃ĩ sps donĩt ꝑmanꝰ impositionẽ tradidisse.
Qđ aut̃ solis apłis
eorũq: successorib ꝓprii officii tradere
comministri aut̃ ꝓpt̃ studũ qđ erga paupes exibent honoren udent es uit¬

Expanded text:
nem manuum tradant, tificibus debentur, contra fas peragant: praesertim cum nullus ex septuaginta discipulis, quorum speciem in ecclesia gerunt, legatSpiritus donum per manuum inpositionem tradidisse; quod autem solis apostolis eorumque successoribus proprii sit officii tradere comministri autem propter studium quod erga pauperes exhibent honorantur. » It