comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cunctando tempus tereretur. nunc Biphacem mittẽ legatos ideza dmirate:
que tam diuturne more sit caũa. postulantemq ut aut traiiciat᷑ ĩ affricã
ex̾citus: aut si mutata consilia sint. certior fiat. ut et ip̃e sibi ac regno
suo posset consule̾. Itaq satis iam om̃ib instructis apparatisq et re iam
tra recipiente cunctatione ĩ aĩo sibi ẽẽ lilibeum classe traducta
daret diis bene uuiantib ĩ affricam traiicere. litteras ad .M. põponiũ
mittit: ut si ei uidẽtur lilibeum ueniret ut coit̾ consulerẽt quas
legiones/ et quantum militu numeru ĩ affrica trauicet. Item circu ora
om̃e maritimam misit / ut naues onerarie conp̃hense lilibeum omnes
contraherentur. quicquid militum nauiumq ĩ sicilia erat cũ lilibeũ ꝯueĩsset
et nec urbs multitidͤ  hominu neq portus naues capẽt. tantus oñuib ardor

Expanded text:
quod cunctando tempus tereretur: nunc Syphacem mittere legatos idem admirantem quod cunctando tempus tereretur: nunc Syphacem mittere legatos idem admirantem quae tam diuturnae morae sit causa postulantemque ut aut traiciatur tandem in Africam exercitus aut, si mutata consilia sint, certior fiat ut et ipse sibi ac regno suo possit consulere. itaque satis iam omnibus instructis apparatisque et re iam non ultra recipiente cunctationem, in animo sibi esse Lilybaeum classe traducta daret dis bene iuuantibus in Africam traicere. litteras ad M. Pomponium mittit ut, si ei uideretur, Lilybaeum ueniret ut communiter consulerent quas potissimum legiones et quantum militum numerum in Africam traiceret. item circum oram omnem maritimam misit ut naues onerariae comprensae Lilybaeum omnes contraherentur. quicquid militum nauiumque in Sicilia erat cum Lilybaeum conuenisset et nec urbs multitudinem hominum neque portus naues caperet, tantus omnibus ardor
Abbreviated transcription (Latin):
momento roꝵ ĩ affrica gerendaꝵ magna q spe destitutus erat. legatis ꝓpere
priusꝙͣ res uulgaretur remissis ĩ affricam litteras dat ad regem. quib etia
atq etiam monet eum ne iura hospitii secum neu cum ppło romano inite
sociẽtatis/ neu fidem. dexteras deos testes atq arbitros conuentorũ fallat.
terum quando neq celari aduentus numidaꝵ pot̾at uagati eni ĩ u
obseruatiq p̃torio erant. et si sileretur quid petentes uenissent ꝑiculu
erat. ne uera eo ip̃o quo celarent᷑ sua sponte magis emanarent. timorq
̾citu iicedẽt. ne simul cum rege et cartaginẽsib foret bellandi
auertit auero falsis p̃ccpando mentes hominu. et uocatis ad ꝯtionem
militib nõ ultra esse cunctandum aĩt. instare ut ĩ affrica ꝙͣ pͥmum
t sccios reges/. Masinissam prius ip̃m ad. G. leliu uenisse q̃rent

Expanded text:
momento rerum in Africa gerendarum magnaque spe destitutus erat, legatis propere momento rerum in Africa gerendarum magnaque spe destitutus erat, legatis propere priusquam res uolgaretur remissis in Africam litteras dat ad regem quibus etiam atque etiam monet eum ne iura hospitii secum neu cum populo Romano initae societatis neu fas fidem dexteras deos testes atque arbitros conuentorum fallat. ceterum quando neque celari aduentus Numidarum poterat—uagati enim in urbe obuersatique praetorio erant—et, si sileretur quid petentes uenissent, periculum erat ne uera eo ipso quod celarentur sua sponte magis emanarent, timorque in exercitum incederet ne simul cum rege et Carthaginiensibus foret bellandum, auertit a uero falsis praeoccupando mentes hominum, et uocatis ad contionem militibus non ultra esse cunctandum ait; instare ut in Africam quam primum traiciat socios reges. Masinissam prius ipsum ad C. Laelium uenisse querentem
Abbreviated transcription (Latin):
numidam ht̃. perpellit blandituis quoq puelle adhibitis ut legatos ĩ siciliã
ad Scipione mittat: ꝑ quos moneat eum: ne pͥorib suis promissis fretus
affricam traiitiat. se et nuptiis cuus cartagiensis filie hasdrubalis
que uiderit apud se ĩ hospitio et publico etiã federe cum ppło cartaginẽsi
iuuctum optare pͥmu ut ꝓtul ab affrica sicuti ad huc fece̾uit bellum
iam cum Cartagũensib gerant. ne sib int̾ee̾ certamib eoru
armaq aut hec aut illa ab nuente alt̾am societate seꝗ nẽcc̃e sit.
Si non abstincat affrita scipio et Cartagini excitum admoueat.
sib nectũs fore et ꝓpt̾ affric̃a ĩ qua ost et ip̃e sit sgenitus ⁊ ꝓpatͥa
coniugis sue ꝓq parente ac penatib diutare. Cug̃ his mandatis
ge legati ad scipionem missi. siracusis eum conuenerunt: Scipio quãꝙͣ ir

Expanded text:
Numidam habet perpellit blanditiis quoque puellae adhibitis ut legatos in Siciliam Numidam habet perpellit blanditiis quoque puellae adhibitis ut legatos in Siciliam ad Scipionem mittat per quos moneat eum ne prioribus suis promissis fretus in Africam traiciat; se et nuptiis ciuis Carthaginiensis, filiae Hasdrubalis quem uiderit apud se in hospitio, et publico etiam foedere cum populo Carthaginiensi iunctum optare primum ut procul ab Africa, sicut adhuc fecerint, bellum Romani cum Carthaginiensibus gerant, ne sibi interesse certaminibus eorum armaque aut haec aut illa abnuentem alteram societatem sequi necesse sit: si non abstineat Africa Scipio et Carthagini exercitum admoueat, sibi necessarium fore et pro terra Africa in qua et ipse sit genitus et pro patria coniugis suae proque parente ac penatibus dimicare. cum his mandatis ab rege legati ad Scipionem missi Syracusis eum conuenerunt. Scipio quamquam magno
Abbreviated transcription (Latin):
est . cum ex hispania forte ĩ idem tpũs Scipio atq hasdrubal cõuenerũt.
s mentio quo ĩ cohate affinitatis/ ut rex ducẽt filiam hasdrubalis. Ad
eam rem cõsuman dã tempusq nuptiis statuendum ciam eni ⁊ nubilis
erat uirgo. ꝓfectus hasdrubal ut accensu cupiditate et sun
om̃s barbaros numide effusi ĩ uenerem sensit. uirginez a Cartagine accesit.
maturatq nuptias. et int̾ ałia gratulatione ut publicum quo fedus
priuato adiiceret᷑ : societas int̾ ppłum cartaginense regemq. data ultro
citroq fide eosdem amicos iminicosq habituros/ uire uirando affrrmatur
Ceteꝵ hasdrubal memor et cum scipione inite regiesccietatis et ꝙ uana
et mutabilia barbaroꝵ ingenia essent. ueritus ne si trauceret ĩ affcitã
Scipio paruum uinculu ee nuptie ẽent: dum accensum recenti amore

Expanded text:
est cum ex Hispania forte in idem tempus Scipio atque Hasdrubal conuenerunt, est cum ex Hispania forte in idem tempus Scipio atque Hasdrubal conuenerunt, sed mentio quoque incohata adfinitatis ut rex duceret filiam Hasdrubalis. ad eam rem consummandam tempusque nuptiis statuendum—iam enim et nubilis erat uirgo—profectus Hasdrubal ut accensum cupiditate—et sunt ante omnes barbaros Numidae effusi in uenerem—sensit, uirginem a Carthagine arcessit maturatque nuptias; et inter aliam gratulationem ut publicum quoque foedus priuato adiceretur societas inter populum Carthaginiensem regemque, data ultro citroque fide eosdem amicos inimicosque habituros, iure iurando adfirmatur. ceterum Hasdrubal, memor et cum Scipione initae regi societatis et quam uana et mutabilia barbarorum ingenia essent, ueritus ne, si traiecisset in Africam Scipio, paruum uinculum eae nuptiae essent, dum accensum recenti amore
Abbreviated transcription (Latin):
ut frangendi cãceris fugiendiq haberet accasionem. Patefacto deinde fcelere
delegatum ĩ tullianu ex senatus consulto. De Scipione nusꝙ nisi ĩ senatu
Ibi omẽs legatiq et tribuni classem excitum ducemq uerbis ex¬
llentes fecerunt ut senatus censeret primo quo tp̃e ĩ affricam traiiciendũ.
Sc̃ipioniq ꝑmitteret᷑: ut ex iis ex̾citib qui ĩ sicilia essent ip̃i licẽt quos ĩ
ffricam seium trauicẽt quos prouincie relinqueret ẜsidio. ¶ Dun
apud romanos gererent. cartaginenses quoq cum speculis ꝑ om̃ia ꝓmõtoria
positis/ ꝑ contantes pauentesq ad singulos nuntios solitita hiemẽ egissẽt
haud paruu et ip̃i tuende affcice momentu adiecerunt societatẽ Sipha
regis cuius maxime fidutia teaiecturum ĩ affrica romanũ crediderunt.
Erat hasdrubali Gisonis filio nõ hospitium modo cum rege de quo ante dcn

Expanded text:
incendere ut effringendi carceris fugiendique haberet occasionem; patefacto dein scelere incendere ut effringendi carceris fugiendique haberet occasionem; patefacto dein scelere delegatum in Tullianum ex senatus consulto. de Scipione nusquam nisi in senatu actum, ubi omnes legatique et tribuni classem exercitum ducemque uerbis extollentes effecerunt ut senatus censeret primo quoque tempore in Africam traiciendum Scipionique permitteretur ut ex iis exercitibus qui in Sicilia essent ipse eligeret quos in Africam secum traiceret, quos prouinciae relinqueret praesidio. dum haec apud Romanos geruntur, Carthaginienses quoque cum speculis per omnia promunturia positis percontantes pauentesque ad singulos nuntios sollicitam hiemem egissent, haud paruum et ipsi tuendae Africae momentum adiecerunt societatem Syphacis regis, cuius maxime fiducia traiecturum in Africam Romanum crediderant. erat Hasdrubali Gisgonis filio non hospitium modo cum rege, de quo ante dictum
Abbreviated transcription (Latin):
iuberentq ꝙ dii bene uerterent traiicere. et syei concepte quo die
om̃s centurie priorem consulem dixissent pͥmo quo tꝑẽ ꝯpote
uictoria nõ belli magnificũ apparatu nũtiaturi romam ẽent. P. Leminuis
quiq ĩ eadem caũa erant/ postꝙ̃ roma est uentum. extemplo ĩ carcem
conditi/ ac primo producti ad populũ ãtribunis apud p̃acupatos logẽ siu
lade auimos nullum misericordie lacum habuerunt. Postea cum sepus ꝓdi
iam senescente inuidia molliebant᷑ ire. et ip̃a deformitas.P. leminii memoriaq
absentis scipionis fauorem ad uulgum conciliabat. Mortuus tamen prius ĩ uinłis
idicium de eo ppłi ꝑficẽtur. Hunc .P. leminiu clodius licinius ĩ libro
tertio roꝵ romanaꝵ refert. ludis uotuus quos rome africanus itoru consul
iciebat conatum ꝑ quosdam ques p̃tio coruperat aliquot lais urbemi

Expanded text:
iuberentque quod di bene uerterent traicere et spei conceptae quo die iuberentque quod di bene uerterent traicere et spei conceptae quo die illum omnes centuriae priorem consulem dixissent primo quoque tempore uictoriam non belli magnificum apparatum nuntiaturi Romam essent. Pleminius quique in eadem causa erant postquam Romam est uentum extemplo in carcerem conditi. ac primo producti ad populum ab tribunis apud praeoccupatos Locrensium lade animos nullum misericordiae locum habuerunt: postea cum saepius producerentur, iam senescente inuidia molliebantur irae; et ipsa deformitas Plemini memoriaque absentis Scipionis fauorem ad uolgum conciliabat. mortuus tamen prius in uinclis est quam iudicium de eo populi perficeretur. hunc Pleminium Clodius Licinus in libro tertio rerum Romanarum refert ludis uotiuis quos Romae Africanus iterum consul faciebat conatum per quosdam quos pretio corruperat aliquot locis urbem
Abbreviated transcription (Latin):
ad duos et.xxx. homiines cum eo damnauerunt. atq ĩ cathenis romam
miserunt: Ipĩ ad scipione profecti sunt. ut ea quoq que uulgata ẜmoĩb
erant / de cultu ac desidia imꝑatõis solutaq disciplina militie comperta
cculis romam referent. Uenientib his siracusas/. Sçipio res nõ uerba
ad purgandum se p̃parauit. excitum om̃e eo conuenire classem expedi
ussit: tamꝙͣ dimicandu eo die terra mariq cum Cartaginensib esset.
Eo die quo uenerunt. hospitio comiter accepti. Postero die terestrem nauałt¬
ẜ ex̾citum nõ iñstructos modo/ sed decurentes / classem ĩ portu sinuilarũ
et ipãm edentem naualis pugne ostendit: Tum cieca armamenti et
horea belli alium apparatum iusendum p̃tor legatiq ducti. tanitaꝙ
admiratio singularo uniũ saꝵq reꝵ incussa. ut satis crederent aut
illo duce atq excitu uinci cartaginense populu aut nullo alio posse.

Expanded text:
ad duo et triginta homines cum eo damnauerunt atque in catenis Romam ad duo et triginta homines cum eo damnauerunt atque in catenis Romam miserunt. ipsi ad Scipionem profecti sunt ut ea quoque quae uolgata sermonibus erant de cultu ac desidia imperatoris solutaque disciplina militiae comperta oculis referrent Romam. uenientibus iis Syracusas Scipio res, non uerba ad purgandum sese parauit. exercitum omnem eo conuenire, classem expediri iussit, tamquam dimicandum eo die terra marique cum Carthaginiensibus esset. quo die uenerunt hospitio comiter acceptis, postero die terrestrem naualemque exercitum, non instructos modo sed hos decurrentes, classem in portu simulacrum et ipsam edentem naualis pugnae ostendit; tum circa armamentaria et horrea bellique alium apparatum uisendum praetor legatique ducti. tantaque admiratio singularum uniuersarumque rerum incussa ut satis crederent aut illo duce atque exercitu uinci Carthaginiensem populum aut alio nullo posse,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. si quis .p. Leminui alium ue accusare uellet: regium se sequẽtur.
publio scipione publice queri uellent: ea que laris nefarie ĩ deos h
facta eẽnt. uissu aut uoluntate scipioĩs facta ẽẽ legatos mittent messaña.
ibi se cum consilio agniturum: Larenses p̃tori legatisq et senatui at ppło
no gratias egerunt. se ad .P. leminiu accus andum ituros. scipio
quãꝙͣ parum inuiriis ciuitatis sue doluerit: eum ẽẽ uirum que amicum
sibi ꝙͣ inimĩcu mallent ẽẽ. ꝓ certo se habe̾: neq iussu neq uoluntate. p.
Sc̃ipionis tot tam uefanda cõmissa. s quia .P. leminio nimiu aut sibi
parum creditum. aut natura insitum quibdam ẽẽ ut magis peccãĩ nolit
ꝙͣ satis animi ad iundicanda pectata habeant. Et p̃tori et consilio haud
mediccre onus demptum erat de scipione agnoscendi. P. leminiu et

Expanded text:
dixit; si qui Pleminium aliumue quem accusare uellet, Regium se sequeretur: dixit; si qui Pleminium aliumue quem accusare uellet, Regium se sequeretur: si de P. Scipione publice queri uellent ea quae Locris nefarie in deos hominesque facta essent iussu aut uoluntate P. Scipionis facta esse, legatos mitterent Messanam; ibi se cum consilio cogniturum. Locrenses praetori legatisque, senatui ac populo Romano gratias egerunt: se ad Pleminium accusandum ituros: Scipionem, quamquam parum iniuriis ciuitatis suae doluerit, eum esse uirum quem amicum sibi quam inimicum malint esse; pro certo se habere neque iussu neque uoluntate P. Scipionis tot tam nefanda commissa, sed aut Pleminio nimium aut sibi parum creditum, aut natura insitum quibusdam esse ut magis peccari nolint quam satis animi ad uindicanda peccata habeant. et praetori et consilio haud mediocre onus demptum erat de Scipione cognoscendi. Pleminium et
Abbreviated transcription (Latin):
coniicerent. Hi om̃s seu ante scipionis stu tum p̃toris iussu traditi i
custodiam reginis sunt. Pretores legatiq laros ꝓfecti pͥmu sicuti mãdatũ
erat religionis curam habuere. Ome eni sacram pecuniam queq apud
P. leminiui queq apud milites erat conquisitã cum ea quã ip̃i secu attulerãt
thesauris reposuerunt: as piaculare sacrum fecerunt. Tum uocatos add
milites p̃tor signa exͣ urbem efferẽ iubet. castraq ĩ campo locat : cu graui
edicto si quis miles aut ĩ urbe restitisset/ aut setum extulisset qd̾ suu nõ ẽet
arensib se ꝑmittẽt ut quod suum quisq agnosceret: prendẽt. si qu
ꝯpararet repetẽt. ante omĩa libera corpora place̾ sine mora larensib restitii.
iõ leui defuncturũ pena qui nõ restitusset. Lacrensiam deinde contio
habuit. atq iis libertatem legesq suas popũlũ romanu senatũq restituẽ

Expanded text:
conicerent. ii omnes seu ante Scipionis seu tum praetoris iussu traditi in conicerent. ii omnes seu ante Scipionis seu tum praetoris iussu traditi in custodiam Reginis sunt. praetor legatique Locros profecti primam, sicuti mandatum erat, religionis curam habuere; omnem enim sacram pecuniam quaeque apud Pleminium quaeque apud milites erat conquisitam, cum ea quam ipsi secum attulerant, in thesauris reposuerunt ac piaculare sacrum fecerunt. tum uocatos ad contionem milites praetor signa extra urbem efferre iubet castraque in campo locat cum graui edicto si quis miles aut in urbe restitisset aut secum extulisset quod suum non esset: Locrensibus se permittere ut quod sui quisque cognosset prenderet, si qupareret repeteret; ante omnia libera corpora placere sine mora Locrensibus restitui; non leui defuncturum poena qui non restituisset. Locrensium deinde contionem habuit atque iis libertatem legesque suas populum Romanum senatumque restituere
Abbreviated transcription (Latin):
um tribunis pł factum est: aut ꝯpararent int̾ se aut sorte lo
qui duo cum p̃tore ac legatis irent. Ad collegium pontificu relatu de
expiandis que laris ĩ templo proserpine tacta ac iuolata elatqͣ inde essẽt.
ribuni pleb̾ cum p̾tore et decem legatis ꝓfecti. M. clauduis M
et . M. cintius alimetus edilis plebis datus ẽ. quem si aut ĩ siciliam
p̃tori dicto audiens nõ ẽẽt scipio aut iam ĩ affrica traiecisset p̃ndere
ribuni iuberent. ac iure sacrosancte potestatis reducerent. Prius
ire ꝙͣ messanam consilium erat. Ceterum duplex fama est qͦd ad . P.¬
leminium attinet. Alii auditis que rome acta essent ĩ exilium neapolun
item forte ĩ. Q. Metellum unu ex legatis intidisse. et ab eo regu
iure tractum tradunt. alii ab ip̃o dcipione legatum cum.xxx. nobilissimis
equitum missum. Q. P. leminu ĩ cathenas et cum eo seditionis pͥncipes

Expanded text:
instituerunt et ad nouas scribendas in Bruttios legiones et in ceterorum—ita instituerunt et ad nouas scribendas in Bruttios legiones et in ceterorum—ita qui duo cum praetore ac legatis irent: ad collegium pontificum relatum de expiandis quae Locris in templo Proserpinae tacta ac uiolata elataque inde essent. tribuni plebis cum praetore et decem legatis profecti M. Claudius Marcellus et M. Cincius Alimentus ; aedilis plebis datus est quem, si aut in Sicilia praetori dicto audiens non esset Scipio aut iam in Africam traiecisset, prendere tribuni iuberent, ac iure sacrosanctae potestatis reducerent. prius Locros ire quam Messanam consilium erat. ceterum duplex fama est quod ad Pleminium attinet. alii auditis quae Romae acta essent in exsilium Neapolim euntem forte in Q. Metellum unum ex legatis incidisse et ab eo Regium ui retractum tradunt: alii ab ipso Scipione legatum cum triginta nobilissimis equitum missum qui Q. Pleminium in catenas et cum eo seditionis principes
Abbreviated transcription (Latin):
pomponiu p̃torem cui sicilia proiuntia sorti uenisset. triduo ꝓximo in
prouinciam ꝓficisci. consul decem legatos quos ei uderet᷑ ex senatu legere
s cum p̃tore mittẽt. et duos tribunos plebis atq edilem cum eo con
p̃torem cognoscẽ si ea que larenses facta quererent᷑ iussu ac uoluntate .P.
Scipionis facta essent.: ut eun de prouincia decede iuberent. Si. p. Scipio
ĩ affricam traiecisset. tribuni plebis atq edilis am duob legatis
maxime p̾tor ydoneos censuisset. ĩ affricam ꝓficiscerentur. Tribuni atq
edilis qui reducerent inde scipione legatiq excitui pessent. donec noius
inpator ad eum ex̾citum uenisset. Si . M. Pomponius et detem lec
comperissent neq iussu neq uoluntate .P. Scipionis ea facta ẽẽ ut ĩ excitu
Scipio maneret. tellumq ut ꝓposuisset gereret ¶Hoc facto. senatus cõsultũ

Expanded text:
Pomponium praetorem, cui Sicilia prouincia sorti euenisset, triduo proximo in Pomponium praetorem, cui Sicilia prouincia sorti euenisset, triduo proximo in prouinciam proficisci: consules decem legatos quos iis uideretur ex senatu legere quos cum praetore mitterent, et duos tribunos plebei atque aedilem; cum eo consilio praetorem cognoscere; si ea quae Locrenses facta quererentur iussu aut uoluntate P. Scipionis facta essent, ut eum de prouincia decedere iuberent; si P. Scipio iam in Africam traiecisset, tribuni plebis atque aedilis cum duobus legatis quos maxime idoneos praetor censuisset in Africam proficiscerentur, tribuni atque aedilis qui reducerent inde Scipionem, legati qui exercitui praeessent donec nouus imperator ad eum exercitum uenisset: si M. Pomponius et decem legati comperissent neque iussu neque uoluntate P. Scipionis ea facta esse, ut ad exercitum Scipio maneret bellumque ut proposuisset gereret. hoc facto senatus consulto,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam imꝑatoris non romanus modo sed ne militaris quide cultus iactabatur
sus scipionem non potuere: p̃ter .P. leminii facinus larensimq cladem.
cum pallio crepidisq ĩ ambulare ĩ gymnasio. libellis eum palestreq operadare.
eque segniter molliter cohortem totam. siracusarum amenitate frui. Cartagĩe
atq haunibale excidisse de memoria. exercitum om̃e licentia cõruptu. qualis
.Q. Metelli sententia qui de ceteris maximo assensu de scipioĩs cã dissensit.
Qui eniz conuenire quem modo ciuitas Iiuienez ad modum unu recupe
hispanie delegeĩt ducem. quem recepta ab hostib hispania ad inponendum
punico bello finem. creauerit consulem: spe destinauẽit affrica subacturum
caua ꝓpe .damnatum / ex prouincia reuccai. cum ea que ĩ se nefarie facta
latenses quererent᷑ . ne p̃sente quide scipione facta dicerent: Neq aliud ꝙ̃
tientia aut pudor ꝙ legato peptisset insimulari posset. sibi placẽ.

Expanded text:
etiam imperatoris non Romanus modo sed ne militaris quidem cultus iactabaturessent, Atintania, si missis Romam legatis ab senatu impetrasset, ut cum pallio crepidisque inambulare in gymnasio; libellis eum palaestraeque operam dare; aeque segniter molliter cohortem totam Syracusarum amoenitate frui; Carthaginem atque Hannibalem excidisse de memoria; exercitum omnem licentia corruptum, qualis Q. Metelli sententia qui de ceteris Maximo adsensus de Scipionis causa dissensit: qui enim conuenire quem modo ciuitas iuuenem admodum unum reciperandae Hispaniae delegerit ducem, quem recepta ab hostibus Hispania ad imponendum Punico bello finem creauerit consulem, spe destinauerit Hannibalem ex Italia retracturum, Africam subacturumindicta causa prope damnatum ex prouincia reuocari, cum ea quae in se nefarie facta Locrenses quererentur ne praesente quidem Scipione facta dicerent, neque aliud quam patientia aut pudor quod legato pepercisset insimulari posset? sibi placere M.
Abbreviated transcription (Latin):
interceptum et sedustum seclusum hostiłr lacerant: et ꝓpe ex angue nasd auribq
mutilatis relinquunt: His messanam uuntiatis. Scipio post paucos dies lares
et ĩ uincula coniectis ut romam ad senatu mittentur. Messãnam atq ĩde
siracusas rediit. P. leminius in potens ire neglectam adcipione et nimis
leuiter latam suam inuiriam ratus nec quẽꝙͣ extimare aliũ eã milite
posse/ uisi qui atrõcitate eius patiendo sensisset. Tribunos attrahi ad se se
iussit: laceratosq om̃ib que pati corpus illũ põt suppliciis int̾fecit. Nec
satiatus uiuoꝵ pena. insepultos ꝓiecit: Sinili crudelitate et ĩ larensium

Expanded text:
interceptum et seclusum hostiliter lacerant et prope exsanguem naso auribusque interceptum et seclusum hostiliter lacerant et prope exsanguem naso auribusque mutilatis relinquunt. his Messanam nuntiatis Scipio post paucos dies Locroset in uincla coniectis ut Romam ad senatum mitterentur, Messanam atque inde Syracusas rediit. Pleminius impotens irae, neglectam ab Scipione et nimis leuiter latam suam iniuriam ratus nec quemquam aestimare alium eam litem posse nisi qui atrocitatem eius patiendo sensisset, tribunos attrahi ad se iussit, laceratosque omnibus quae pati corpus ullum potest suppliciis interfecit, nec satiatus uiuorum poena insepultos proiecit. simili crudelitate et in Locrensium
Abbreviated transcription (Latin):
postremo orta int̾.P. leminii milites triburioꝵq ut suis quisq oportunus
aduenerat. multitudine simul ac tumultu crescente uicti .P. leminii milites.
cum ad.p. leminiũ cruorem ac uulnera ostentãtes nõ sine uaiferãtiõe
atq indignatione concũrissent. ꝓbra ĩ eum ip̃m iactata ĩ uirgiis refẽntes.
accensus ira. domo se se ꝓripuit . uocatosq tribunos nudari ac uirgas expedrei
iubet: Dum spoliandus iis repugnabant enim militumq fidem inplorabat¬
tempus teritur: repente milites fercres recẽti uictora ex om̃ib lois uelut
ad uersus hostes ad arma conclamatũ esset. concũrerunt. et cumia uiolata
uirgis corpora tribunoꝵ iudissent: tum uõ ĩ multo potentiorem subito rabie
actensi sine respectu nõ maiestatis modo ẜ etiam humanitatis ⁊ legãtu ĩpetu
lictorib prius ⁊ dignum ĩ modum mulctatis facunt. Tunc ip̃m a suis¬

Expanded text:
postremo orta inter Plemini milites tribunorumque, ut suis quisque opportunus postremo orta inter Plemini milites tribunorumque, ut suis quisque opportunus aduenerat multitudine simul ac tumultu crescente. uicti Plemini milites cum ad Pleminium cruorem ac uolnera ostentantes non sine uociferatione atque indignatione concurrissent probra in eum ipsum iactata in iurgiis referentes, accensus ira domo sese proripuit uocatosque tribunos nudari ac uirgas expediri iubet. dum spoliandis iis—repugnabant enim militumque fidem implorabant—tempus teritur, repente milites feroces recenti uictoria ex omnibus locis, uelut aduersus hostes ad arma conclamatum esset, concurrerunt; et cum uiolata iam uirgis corpora tribunorum uidissent, tum uero in multo impotentiorem subito rabiem accensi sine respectu non maiestatis modo sed etiam humanitatis, in legatum impetum lictoribus prius indignum in modum mulcatis faciunt. tum ip
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃oꝵ ĩ liberos in coniuges infande contumelie edite. Nam auaĩtia ne sacroꝵ
quidem spoliatione absimuit. Nec alia modo templa iuolata/ sed Proserpine
sacrilegii sui manubias rettulit. spoliati dicebantur. Ergo sicut ante regie
naues lacerate nauftagiis/ que nichil ĩ terram integri p̃ter sacca pecunia
ee quam asportabant/ extulerant. Tum qua alio gnẽ cladis eade
pecunia om̃ib cantactis ea iuolatione templi furorem obiecit / atq inter
se ducem ĩ duce militem ĩ militem rabie hostili uertit. Sum̃e rei. P. leminiꝰ
erat. militum pars sub eo / quam ip̃e a regio abdux̾at. ꝑs sub tribunt
rapto paulo argenteo/. ex oppidani domo/.P. leminii miles fugiens/ sequentib
quoꝵ erat obuius forte dergio et Metieno tribunis miłitũ fuit. Cui cum
iussu tribunoꝵ ademptum ẽẽt paulũ uirgium inde et clamor pugna

Expanded text:
ipsorum, in liberos, in coniuges infandae contumeliae editae. iam auaritia ne sacrorum ipsorum, in liberos, in coniuges infandae contumeliae editae. iam auaritia ne sacrorum quidem spoliatione abstinuit; nec alia modo templa uiolata sed Proserpinae sacrilegii sui manubias rettulit, spoliati dicebantur. ergo sicut ante regiae naues laceratae naufragiis nihil in terram integri praeter sacram pecuniam deae quam asportabant extulerant, tum quoque alio genere cladis eadem illa pecunia omnibus contactis ea uiolatione templi furorem obiecit atque inter se ducem in ducem, militem in militem rabie hostili uertit. summae rei Pleminius praeerat; militum pars sub eo quam ipse ab Regio adduxerat, pars sub tribunis erat. rapto poculo argenteo ex oppidani domo Plemini miles fugiens sequentibus quorum erat, obuius forte Sergio et Matieno tribunis militum fuit; cui cum iussu tribunorum ademptum poculum esset, iurgium inde et clamor, pugna
Abbreviated transcription (Latin):
accipẽ se quicꝙ̃ latensib dixit. romã mittent legatos: quã senatus equũ
censuisset / eam fortunã habituros. Illud satis scire et si male de populo.Ro.
meriti essent: iñ meliore statu sub iratis romanis futuros ꝙ sub amitis
cartaginensib suerint. Ipẽ .P. leminis legato p̃sidici qd̾ arcem ceꝑat ad
tuendam urbem relicto / cum quib uenerat copiis Messana ꝑuerit traiecit.
Ita suꝑbe et crudeliter habiti larenses ab cartaginensib post defectionem ab
romanis fuerant. ut modicas inuixias/ nõ equo modo aĩo pati/ s ꝓpe libenti
possent: Uerum enimuero tantum. P. leminius hanulcarem p̃sidii p̃fectũ
tum p̃sidĩarii milites xomani penos scelere atq auaritia superaire
ut nõ armis s utiis uidẽtux certãi. ichil oĩu que ĩopi inuisas opes
potentiores faciunt p̃t̾missum ĩ oppidanos est a duoe aut militib Incõpora

Expanded text:
eripere se quicquam Locrensibus dixit; Romam mitterent legatos; quam senatus aequum eripere se quicquam Locrensibus dixit; Romam mitterent legatos; quam senatus aequum censuisset, eam fortunam habituros. illud satis scire, etsi male de populo Romano meriti essent, in meliore statu sub iratis Romanis futuros quam sub amicis Carthaginiensibus fuerint. ipse Pleminio legato praesidioque quod arcem ceperat ad tuendam urbem relicto, cum quibus uenerat copiis Messanam traiecit. ita superbe et crudeliter habiti Locrenses ab Carthaginiensibus post defectionem ab Romanis fuerant ut modicas iniurias non aequo modo animo pati sed prope libenti possent; uerum enimuero tantum Pleminius Hamilcarem praesidii praefectum, tantum praesidiarii milites Romani Poenos scelere atque auaritia superauerunt ut non armis sed uitiis uideretur certari. nihil omnium quae inopi inuisas opes potentioris faciunt praetermissum in oppidanos est ab duce aut a militibus; in corpora
Abbreviated transcription (Latin):
ab ictu teli cõmunit. classis romana a messana locros multa die suꝑãte
die cepta ex arce a penis pugna. et hambal iam scalis aliis q
ad oppugnatione paratis subibat muros: cmm repente ĩ eum nichil minꝰ
ꝙͣ tale quicꝙͣ timentem/ patefacta p̃ota erumpũt romani. Ad ducentes
rouidos cum inuasissent acidunt. ceteros hannibal ut consulẽ a
sensit: in tustra recepit: nuntioq misso ad eos qui ĩ arce erant / ut
sibi met ip̃i consulerent: nocte motis castris abiit. et qui ĩ arce erant
igne iñiecto tectis que tenebant ut is tumultus hostem moratef: agmen
suoꝵ fuge simili cursu ante natem secuti sunt. Scipio ut et arce relicta
ab hostib et uacua uidit castra: uotatos ad contione larenses grauiter ob
defectione inaisauit: de auctõib suppliciu sup̃sit. bona eoꝵ alt̾ius factiõis
pͥncipib ob egregiam fidem erga romanos concessit/. publice nec dare nec

Expanded text:
ab ictu teli communit. classis Romana a Messana Locros aliquot horis multab ictu teli communit. classis Romana a Messana Locros aliquot horis mult postero die coepta ex arce a Poenis pugna, et Hannibal iam scalis aliisque omnibus ad oppugnationem paratis subibat muros cum repente in eum nihil minus quam tale quicquam timentem patefacta porta erumpunt Romani. ad ducentos, improuidos cum inuasissent, occidunt: ceteros Hannibal, ut consulem adesse sensit, in castra recipit, nuntioque misso ad eos qui in arce erant ut sibimet ipsi consulerent nocte motis castris abiit. et qui in arce erant igni iniecto tectis quae tenebant ut is tumultus hostem moraretur, agmen suorum fugae simili cursu ante noctem adsecuti sunt. Scipio ut et arcem relictam ab hostibus et uacua uidit castra, uocatos ad contionem Locrenses grauiter ob defectionem incusauit; de auctoribus supplicium sumpsit bonaque eorum alterius factionis principibus ob egregiam fidem aduersus Romanos concessit. publice nec dare nec
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmu estu fretum incliuatu est. naues mari secundo misit. Hannibal ab
utrotho amni haud pcl is ab urbe lacis ab est nur̃tio p̃misso ut sui luce
pͥma sum̃a ui p̃liumn cum romanis ac larensib consererent: dum ĩpe
aduersis om̃ib ĩ eum tumultu atergo urbem incautam aggrederetur.
Ubi luce ceptam niuenit pugnã ip̃e nec ĩ arcem se ĩ cludẽ turba lacum
arctum inpediturꝰ uoluit. neq scalas quib scande̾t muros attulerat. satinis
ĩ aceruum comectis cum haud ꝓcul muris ad terõrem hostium aciem ostẽdisfẽt
cum equitib numidis crecum equitat urbem. Dum scale queq alia ad oppu¬
gnandun opus erant : parantur/ ad uisendũ qua maxĩe parte aggrederet᷑
ꝓgressus ad murũ scorpione ictus qui ꝓximus eum forte steterat. tẽritꝰ
inde etiam tam ꝑiculoso casu. receptiu canẽ cum iussisset. castra ꝓcul

Expanded text:
primum aestu fretum inclinatum est †naues mari secundo misit. et Hannibal a primum aestu fretum inclinatum est †naues mari secundo misit. et Hannibal a Buloto amni—haud procul is ab urbe Locris abest—nuntio praemisso ut sui luce prima summa ui proelium cum Romanis ac Locrensibus consererent dum ipse auersis omnibus in eum tumultum ab tergo urbem incautam adgrederetur, ubi luce coeptam inuenit pugnam, ipse nec in arcem se includere, turba locum artum impediturus, uoluit, neque scalas quibus scanderet muros attulerat. sarcinis in aceruum coniectis cum haud procul muris ad terrorem hostium aciem ostendisset, cum equitibus Numidis circumequitabat urbem, dum scalae quaeque alia ad oppugnandum opus erant parantur, ad uisendum qua maxime parte adgrederetur: progressus ad murum scorpione icto qui proximus eum forte steterat, territus inde tam periculoso casu receptui canere cum iussisset, castra procul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ arce esse. et cedi uigiles / opp̃ssiq forent romaaui. nequaꝙ nũa pades
ĩ lamor ab iis qui ex̃ arcem erant sublatus. incertum unde accidiss
uana augente naturno tumultu fecisset. Itaq uelut plena iam hostiui arce
territi peni omisso certamine ĩ alteram arcem due sunt haud multu inter
e distantes confugiut. Oppidani urbem habebant. uictorib p̃miu
romano. hamilcar punico p̃sidio p̃erat. et arcessentes ex propinquis locis
subsidia/. copias augebant. Ipẽ postremo ueniebat hannibal. Net sustinuissẽt
romani nisi larensium multitudo ex acerbata suꝑbia atq auar̃tia penorum
ad romanos iuclinasset. Scipioni ut nũtiatu est ĩ maiore discͥmine laru
rem uerti. ip̃mq hantubalem aduentare: ne p̃sidio etam ꝑiclitaret᷑. haud
facili inde receptu et ip̃e. Ressana .L. Scipione frẽ ĩ p̃sidio ib relicto cum

Expanded text:
in arce esse et caedi uigiles; oppressique forent Romani nequaquam numero pares, in arce esse et caedi uigiles; oppressique forent Romani nequaquam numero pares, ni clamor ab iis qui extra arcem erant sublatus incertum unde accidisset omnia uana augente nocturno tumultu fecisset. itaque uelut plena iam hostium arce territi Poeni omisso certamine in alteram arcem—duae sunt haud multum inter se distantes—confugiunt. oppidani urbem habebant, uictoribus praemRomano, Hamilcar Punico praesidio praeerat. arcessentes ex propinquis locis subsidia copias augebant: ipse postremo ueniebat Hannibal, nec sustinuissent Romani nisi Locrensium multitudo, exacerbata superbia atque auaritia Poenorum, ad Romanos inclinasset. Scipioni ut nuntiatum est in maiore discrimine Locris rem uerti ipsumque Hannibalem aduentare, ne praesidio etiam periclitaretur haud facili inde receptu, et ipse a Messana L. Scipione fratre in praesidio ibi relicto cum
Abbreviated transcription (Latin):
Scipione siratusas ꝓfecti apud quẽ pars exułũ erat. referentes ibi ꝓmissa
captiuoꝵ. Cum spem ab effectu haud aborente consuli fecissent. tribuni mił
cum iis .M. Sergius et .P. Matienus missi uissiq a tegio teia nullia mlitum
laros ducere / ac.Q.p. leminio ꝓpretori scͥptum/ ut rei agende ad esset.
aRegio scalas ad editam altitudine arcis fabricatas portantes/ media feri
nocte ex eo loco unde conuenerant signum dedẽ ꝓ ditorib arcis. Qui parati ĩtẽtiq
et ip̃i scalas ad id ip̃m factas cum demisissent. plurĩbq simul lais scandentes
sent. priusꝙ cl amor oriretur. ĩ uigiles penoꝵ ut ĩnullo tali in et
sopitos: impetus est factus. Quoꝵ gemitus pͥmo moxientiu ex auditus. deinde
subrta consternatio ex somno et tumultus. cum caua ignoratet. postremo
certiores aliis excitantib alios. iamq ad arma ꝓ se quisq notabat/ hostes

Expanded text:
Scipionem Syracusas profecti, apud quem pars exsulum erat, referentes ibi promissa Scipionem Syracusas profecti, apud quem pars exsulum erat, referentes ibi promissa captiuorum cum spem ab effectu haud abhorrentem consuli fecissent, tribuni militum cum iis M. Sergius et P. Matienus missi iussique ab Regio tria milia militum Locros ducere; et Q. Pleminio propraetori scriptum ut rei agendae adesset. profecti ab Regio, scalas ad editam altitudinem arcis fabricatas portantes, media ferme nocte ex eo loco unde conuenerat signum dedere proditoribus arcis; qui parati intentique et ipsi scalas ad id ipsum factas cum demisissent pluribusque simul locis scandentes accepissent, priusquam clamor oreretur in uigiles Poenorum, ut in nullo tali metu sopitos, impetus est factus. quorum gemitus primo morientium exauditus, deinde subita consternatio ex somno et tumultus cum causa ignoraretur, postremo certior res aliis excitantibus alios. iamque ad arma pro se quisque uocabat: hostes
Abbreviated transcription (Latin):
Postremo romani quoq milites iã contagione quadã rapto gaudentes / quãtu
duces licebat / excursiones ĩ hostium agras facere. Ab iis egressi quida
larenses ⁊ ciraiuenti. regiumq abstracti fuerant. In eo captiuoꝵ numero
fabri quidam fue̾. Hii cogniti apud penos mercede opus ĩ arte larorũ face̾.
hii cagniti a larensum pͥncipib qui exulabat regii pulsi ab adu̾sa factione que
haiibali laros tradiderat. Regium se contulerant. Cum cet̾a ꝑcontantibus̃
mos est. quia diu absunt. que domi agerent᷑ exposuiss ẽt. spem fecerũt.
redempti ac renussi forent. Arcem se iis tradituros. Ibi se habitare. fi demq sib
reꝵ oĩmm int̾ Cartaginenses ẽẽ. Itaq ut qui simul desiderio patrie ange̾ntur
mul cupiditate ĩuicos ulciscendi ardent̾. redemptis extemplo iis ren
cum ordinem agende rei cõposuissent. signaq ꝓcul edita obẜuarent/ ip̃i ad

Expanded text:
postremo Romani quoque milites iam contagione quadam rapto gaudentes, quantum postremo Romani quoque milites iam contagione quadam rapto gaudentes, quantum per duces licebat, excursiones in hostium agros facere. ab iis egressi quidam urbe Locrenses circumuenti Regiumque abstracti fuerant. in eo captiuorum numero fabri quidam fuere, adsueti forte apud Poenos mercede opus in arce Locrorum facere. hi cogniti ab Locrensium principibus qui pulsi ab aduersa factione, quae Hannibali Locros tradiderat, Regium se contulerant, cum cetera percontantibus, ut mos est qui diu absunt, quae domi agerentur exposuissent, spem fecerunt si redempti ac remissi forent arcem se iis tradituros; ibi se habitare fidemque sibi rerum omnium inter Carthaginienses esse. itaque, ut qui simul desiderio patriae angerentur simul cupiditate inimicos ulciscendi arderent, redemptis extemplo iis remissisque cum ordinem agendae rei composuissent signaque quae procul edita obseruarent, ipsi ad
Abbreviated transcription (Latin):
dimissis clam ꝑ agros eoꝵ mercede ꝯdude̾. ꝯmeatus qua om̃ĩs generis
atulte ad eun agallicis populis mittebãt᷑. Marcus liuius ex̾citũ uolonum
ex etruria ĩ Galliam traierit. unctusq luccetio si se mago exligurib ꝓius urbe
noneat obiuam ire parat. si penus sub angulo alpiu quietus se cõtinea
ip̃e ĩ eadem statione creca ariminu Italie p̃sidio futurꝰ. ¶ Post redditu ex affrica
Gaii lelii et Scipione stimulato Massinisse adhortationib / et militib p̃sidiũ
ostium terra tẽntib tota classe effexri. accensis ad traiiciendũ ꝙ̃ pͥi
int̾uenit maiore minor agitatio. loceos urbem recipiendi que sub defecticẽm
italie desciuerat et ip̃a ad penos. E pes autem affectande eius rei/ ox minima
e affulsit/. quia latraiis magis ꝙͣ iusto bello ĩ brutiis gerebat᷑ res. i

Expanded text:
dimissis clam per agros eorum mercede conducere; commeatus quoque omnis generis dimissis clam per agros eorum mercede conducere; commeatus quoque omnis generis occulte ad eum a Gallicis populis mittebantur. M. Liuius exercitum uolonum ex Etruria in Galliam traducit, iunctusque Lucretio, si se Mago ex Liguribus propius urbem moueat, obuiam ire parat, si Poenus sub angulo Alpium quietus se contineat, et ipse in eadem statione circa Ariminum Italiae praesidio futurus. post reditum ex Africa C. Laeli et Scipione stimulato Masinissae adhortationibus et militibus praedam ex hostium terra cernentibus tota classe efferri accensis ad traiciendum quam primum, interuenit maiori minor cogitatio Locros urbem recipiendi, quae sub defectionem Italiae desciuerat et ipsa ad Poenos. spes autem adfectandae eius rei ex minima re adfulsit. latrociniis magis quam iusto bello in Bruttiis gerebantur res,
Abbreviated transcription (Latin):
extemplo galloꝵ ⁊ ligurũ / namq utriusq gentis ingens ib multitudo erat¬
ꝯcilium hũit. et missum se ad eos uindicandos ĩ libertate ait. et ut ip̃i
cernant mitti sib a domo p̃sidia.s ed quantis uirib quanto ex̾citu bellum
geratur ĩ eoꝵ potestate ẽẽ. duos ex̾citus romanos/ unu ĩ gallia alterum in
truria ẽẽ.satis scre .P. lucretiu cum.M. liuio iunctuꝵ multa millia
uoluntate ẽẽ dicere. sed cum una castra romana intra fines/ altera ĩfinituma
a etruria ꝓpe ĩ conspectu habeant si palam fiat. auxiliis adiuti
ẽẽ penum : extemplo infestos utriuq excitus ĩ agrum suu ĩcursuros. Ea
a Gallis desideraret quib atulte aduiuãi posset. ligurib ꝙ ꝓcul agro urbib¬
modo duoꝵ mensiũ petere ad delectus hndõs. Interim Mago nulites gallis

Expanded text:
extemplo Gallorum et Ligurum—namque utriusque gentis ingens ibi multitudo eratextemplo Gallorum et Ligurum—namque utriusque gentis ingens ibi multitudo erat—concilium habuit; et missum se ad eos uindicandos in libertatem ait et, ut ipsi cernant, mitti sibi ab domo praesidia; sed quantis uiribus quanto exercitu id bellum geratur, in eorum potestate esse. duos exercitus Romanos, unum in Gallia, alterum in Etruria esse; satis scire Sp. Lucretium se cum M. Liuio iuncturum; multa miliuoluntatem esse dicere; sed cum una castra Romana intra fines, altera in finitima terra Etruria prope in conspectu habeant, si palam fiat auxiliis adiutum ab sese Poenum, extemplo infestos utrimque exercitus in agrum suum incursuros. ea ab Gallis desideraret quibus occulte adiuuari posset: Liguribus, quod procul agro urbibumodo duorum mensum petere ad dilectus habendos. interim Mago milites Gallos
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ affrica traiecisset. ꝑculsis cartaginensib . Siphace inpedito finitunis bellis.
uẽ incertum hr̃et. si sfatiu ad sua ut uelit ꝯponenda det᷑ : nichil
fide cum romanis acturum. hortaret᷑ ac stimularet scipione ne cessaret.
se quãꝙͣ regno pulsus esset: cum haud ꝯtepnendis copiis affuturũ peditũ
quitumq. Nec ip̃i Lelio morandu ĩ affrica ẽẽ classem crede̾ ꝓfectã
tagine. cum qua absente Scipione nõ satis tutu eẽt ꝯtrahi cortamen. Ab
hec ẜmone diisso Massinissa lelius postero die naues p̃da onustas ab
pone soluit. rcuersusq ĩ siciliam mandata massiuisse Scipioni exposi
Iisdem forme dieb naues que a Cartagine ad Magone misse erãt inter alp̃m¬
gaunos ligures genuamq accesẜunt. In iis lais tum forte mago tenebat
dassem. Qui legatoꝵ auditis uerbis iubentiu exçitus ꝙͣ maximos ꝯyarare

Expanded text:
iam in Africam traiecisset perculsis Carthaginiensibus, Syphace impedito finitimis bellis; iam in Africam traiecisset perculsis Carthaginiensibus, Syphace impedito finitimis bellis; quem certum habere, si spatium ad sua ut uelit componenda detur, nihil sincera fide cum Romanis acturum. hortaretur stimularet Scipionem ne cessaret; se, quamquam regno pulsus esset, cum haud contemnendis copiis adfuturum peditum equitumque. nec ipsi Laelio morandum in Africa esse; classem credere profectam a Carthagine cum qua absente Scipione non satis tutum esset contrahi certamen. ab hoc sermone dimisso Masinissa Laelius postero die naues praeda onustas ab Hippone soluit, reuectusque in Siciliam mandata Masinissae Scipioni exposuit. iisdem ferme diebus naues quae ab Carthagine ad Magonem missae erant inter Albingaunos Ligures Genuamque accesserunt. in iis locis tum forte Mago tenebat classem; qui legatorum auditis uerbis iubentium exercitus quam maximos comparare,
Abbreviated transcription (Latin):
ela arma parare. instruẽ naues et mitte̾ ad hippone aduersus rom
classem. Iam hec agentib nuntus tande uenit: lelium nõ scipione / copias¬
que quãte ad incursiones agroꝵ satis sint transuectas/ suma belli molem
dhuc ĩ sicilia ẽẽ. Ita respiratum mutiq legationes ad Siphacem alios.
talenta policerent᷑ ut ĩ siciliam aut ĩ italia trauteret. Missi et ad suos
iꝑatõẽs ĩ italiam ut om̃i terrere Scipione retinent. Ad Magone
inti. Ad hoc magna peiunia ad conducenda auxilia quib fretus ꝓp
urbem romanã ex̾citum admouẽt/ coniungẽtq se hannibali. Hec cartagini
parabant agitabantq cum ad lelium p̾das iugentes ex agro ĩ ermi ac
do p̃sidiis agentem. Massinissa fama romane classis excitꝰ cũ equ
pautis uenit. Is segniter rem agi ascipione questus/ ꝙ nõ ia excitu

Expanded text:
tela arma parare; instruere naues ac mittere ad Hipponem aduersus Rotela arma parare; instruere naues ac mittere ad Hipponem aduersus Roclassem. iam haec agentibus nuntius tandem venit Laelium, non Scipionem, copiasque, quantae ad incursiones agrorum satis sint, transvectas; summae belli molem adhuc in Sicilia esse. ita respiratum, mittique legationes ad Syphacem aliosqutalenta pollicerentur ut in Siciliam aut in Italiam traiceret. missi et ad suos imperatores in Italiam ut omni terrore Scipionem retinerent; ad Magonem non elephanti, ad hoc magna pecunia ad conducenda auxilia quibus fretus propius urbem Romanam exercitum admoueret coniungeretque se Hannibali. haec Carthagini parabant agitabantque, cum ad Laelium praedas ingentes ex agro inermi ac nudo praesidiis agentem Masinissa fama Romanae classis excitus cum equitibus paucis uenit. is segniter rem agi ab Scipione questus, quod non exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
uictores. totq stratis hostium ex̾citib/ omes italie populos ui aut uolutate
ĩ deditionẽ accepissent. ii uerso marte affrice populationes et obsidionem
cartaginis usuri forent/ nequaꝙͣ pari ad patienda ea robore ac romãi fuissent
Illis romanam plebem / illis latium iuuentute p̃buisse. maiorem semꝑ freq
atq infidam. Iam reges Siphacem post colloꝗum cum Scipione alienatũ.Ma¬
sinissam aꝑta defectione infestissimu hostem / nichil usꝙͣ spei/ nichil
ẽẽ. nec Magonem ex gallia mouere tumultus quicꝙͣ/ nec coniungõ se se
haunibali : et hannibalem ip̃m iam ⁊ fama senesce̾ ⁊ uirib Inhet defleda
lapsos a recenti mitio aĩos. rursus terror instans reuccauit ad cõsułi
quonã modo obuia p̃sentib ꝑiculis iret᷑. Delectus raptim ĩ urbe agrisq hr̃i
placet : mittẽ ad conducenda affroꝵ auxilia/ muniri urbem. frumentũ ꝯuchẽ

Expanded text:
uictores stratisque tot hostium exercitibus omnes Italiae populos aut ui aut uoluntate uictores stratisque tot hostium exercitibus omnes Italiae populos aut ui aut uoluntate in deditionem accepissent, ii uerso Marte Africae populationes et obsidionem Carthaginis uisuri forent, nequaquam pari ad patienda ea robore ac Romani fuissent. illis Romanam plebem, illis Latium iuuentutem praebuisse maiorem semper freatque infida. iam reges, Syphacem post conloquium cum Scipione alienatum, Masinissam aperta defectione infestissimum hostem. nihil usquam spei, nihil auxilii esse. nec Magonem ex Gallia mouere tumultus quicquam nec coniungere sese Hannibali, et Hannibalem ipsum iam et fama senescere et uiribus. in haec deflenda prolapsos ab recenti nuntio animos rursus terror instans reuocauit ad consultandum quonam modo obuiam praesentibus periculis iretur. dilectus raptim in urbe agrisque haberi placet; mittere ad conducenda Afrorum auxilia; munire urbem, frumentum conuehere,
Abbreviated transcription (Latin):
populis pax reddita. stipendium ex anni duplex et frumentũ sex mẽ siũ
impatum. sagaq ⁊ toge excitus et obsides a.xxx. ferme ppłis accepti. Ita
hispanie rebellantis tumultu/ haud magno motu intra paucos dies cõcito et
conp̃sso ĩ affricam om̃ĩs ter̾or uersus. Gaius lelius nocte ad ypponẽ regium c̃
accessisset. Luoe pͥma ad populandum agrum sub signis milites siciosq ĩ auxiliũ
duxit. Om̃ib pacis mado incuriose agentib magna clades illata / nũtiq trepid
cartaginem torore ingenti aompleũẽ: classem romanã. Scipionemq imꝑator em¬
t fama iamfuerat ĩ siciliam transgressum aduenisse: nec quot naues uidi
nec quanta manus agros popularetur satis gnari/ omĩa ĩ malis metu augẽte
accipiebant. Itaq pͥmo terror pauorq deinde mestitia aĩos incessit. tantum
ortunã mutasse/ ut qui modo ip̃i excitum ante menia romana habu

Expanded text:
populis reddita pax; stipendium eius anni duplex et frumentum sex mensum populis reddita pax; stipendium eius anni duplex et frumentum sex mensum imperatum sagaque et togae exercitui, et obsides ab triginta ferme populis accepti. ita Hispaniae rebellantis tumultu haud magno motu intra paucos dies concito et compresso, in Africam omnis terror uersus. C. Laelius nocte ad Hipponem Regium cum accessisset, luce prima ad populandum agrum sub signis milites sociosque in auxilium nauales duxit. omnibus pacis modo incuriose agentibus magna clades inlata; nuntiique trepidi Carthaginem terrore ingenti compleuere classem Romanam Scipionemque imperatorem—et fama fuerat iam in Siciliam transgressum—aduenisse. nec quot naues uidissent nec quanta manus agros popularetur satis gnari omnia in maius metu augente accipiebant. itaque primo terror pauorque, dein maestitia animos incessit: tantum fortunam mutasse ut qui modo ipsi exercitum ante moenia Romana habuissent