comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦꝵ pͥnceps furi qͥ nũc st̃ elon. Thasis
uͦ. tharsos: sic eͥ ab antiqͥs cułcia uoca¬
baiͫ. T harsos cͥ apd̃ eos maxime ciui¬
tatũ metropolis applłatur:.t. lrã po
stea mutata. Cethim aũt cethiman
insulam habuit. q̃ et nũc dicit᷑ cypr¬
os: et ab ea om̃s insule et maritima
ab hiis qui ei grecũ .iͥ. imposuert̃ uo¬
catur: neq sic fugientes cethim no¬
men. Iaphet itaq filii seu nepotes.¬

Expanded text:
. Tharsis vero Thyrsos, sic enim antiquitus Cilicia vocabatur; Tharsus enim apud eos maxima civitatum metropolis appellatur, tau littera, pro theta mutata. Cythim autem Cythimam insulam habuit, quae nunc dicitur Cyprus, et ab ea omnes insulae et maritima ab his qui ei Graecum nomen imposuerunt vocatur, neque sic fugiens Cythi nomen. Ja
Abbreviated transcription (Latin):
¶ fecit aũt̃ eos elates. ad iniuriã clĩ at¬
q ꝯtemptũ: nẽbroth filiꝰ cham filii
noe. Qui cũ eẽt aulatior et mami for¬
tissimꝰ : suacdebat eis ut ñ dõ ascriber¬
ent qr hoĩnib ꝑ illũ felicitas ꝓueni¬
ret. S qi hec eis ꝓpͥa uͥtute p̃beretur
et cognatos gmiͣs sui ad cãm tyran¬
niclis acluxit. solus ip̃e p̃sumens ho¬
mines a cłi timore reucrare et spem
suã in ꝓpͥa uolũtate repon̾e. ulcisciq
se metuentes. ch̾̃n putabant iteꝵ¬
quã rem turrẽ eclificanlã altiorem
rentes. Sumebat gͦ altituclo facili¬
tatẽ: et plꝰꝙͣ spare qͥs posset. młtis in¬

Expanded text:
 Fecit autem eos esse elatos ad injuriam Dei atque contemptum Nemrod filius Cham filii Noe. Qui cum esset audacior et manu fortissimus, suadebat eis, ut non Deo ascriberent quia hominibus per illum felicitas eveniret, sed quod hoc eis propria virtute praeberetur; et cognatos generis sui ad causam tyrannidis adduxit, solus ipse praesumens homines a Dei timore revocare, et spem suam in propria virtute reponere, ulciscique esse dementes in Deo putabant interquam rem turrim aedificandam altiorem rentes. Sumebat ergo altitudo facilitatem, et plusquam sperare quis possit. Multis it
Abbreviated transcription (Latin):
plłabant. qͥ eͥ nẽ a grecis galathe nũ¬
cupant᷑. Olim uͦ licti sũt gamarite:
ques gomer institint: mageg uͦ. ma¬
geg a se noĩatos instituit. isti a gͤcis
scithe sũt appllati. Itẽ filioꝵ iaphet:
macleus et ianus fuert̃: ex maclai¬
co quidẽ. sẜ gt̾o a g̾cis mediuorant᷑.¬

Expanded text:
pellabant, qui nunc a Graecis Galatae nuncupantur, olim vero dicti sunt Gomanicae, quos Gomer instituit. Magog vero Magogas a se nominatos instituit. Isti a Graecis Scythae sunt appellati. Item filiorum Jafeth. Madeus et Janus fuerunt; et ex Madeo quidem s
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nuĩe mitti mus in cũctis iibii
pponatur ut liceat iuderis iti leglis
suis quib debetis ẽt̃ admmnudso las
os qui se ad necem eoꝵ parauicaut
uertit in gaudiũ. ute et uod interi
t̾os festos dies hanc habetote alin
et celebrate eam cum om̃i letitiau
et in posteꝵ cognoscatur om̃s q
deliter ꝓsis obecliunt cdignam pl
te reciꝑe mercedem. qui aut̃ mmldi¬
ant᷑ regno eoꝵ perire ꝓscelere. Ontis¬
aut̃ ꝓuintia et ciuitas q̃ noluent̃
sollempnitatis huiꝰ participes fieri
glaclio et igne tepereat: et sie teleat᷑
ut nõ solum hommib s etiã bestis
inuia sit in sempit̾aum. ꝓ erempe
ꝯtemptus et mobeclientiẽ. Igitir¬

Expanded text:
 in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, vertit in gaudium. Unde et vos, inter caeteros festos dies hanc habetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus, et inobedientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
est. et tantam in se exꝑtus humani¬
tatem ut pater nr̃ uccaret᷑ et ado¬
rꝗtur ab om̃ib post regem secun¬
dus: qui in tante arrogantie tumo¬
niteret᷑ et spũ. Nam martlochxum
cuiꝰ fite et benefitii uiuimus. et con¬
sortem regni nr̃i Hester cum õi gc̃e
sua nouis quibusdam atq in auoi¬
tis machinis expetuuit in mortem:
boc cigitans ut illis interfectis insi¬
diaretur nr̃e solitudini. et regnum
tranfferret inmacedoniam. Nos au¬
tem a pessimo moetaliũ iud̾os neci
destinatos in nulla penitꝰ culpare
et filios altissimi et maximi semper
uiuentis cłi: cuiꝰ bnfitio et patrib
nrĩs et nob̾ regnũ est traclitum et
us hodie custoditur: unde et eas lit¬
teras quas so nomine nto ille dnt

Expanded text:
us est a nobis, et tantam in se expertus humanitatem, ut pater noster vocaretur, et adoraretur ab omnibus post regem secundus: qui in tantum arrogantiae tumoniteretur et spiritu. Nam Mardochaeum, cujus fide et beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa r legibus, et filios altissimi et maximi, semperque viventis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine
Abbreviated transcription (Latin):
monis unde hactenus a nob ꝓbi¬
pbibppi tyrannide tacendũ de decre¬
uit. ne exercitus sui dlubra corda ysti¬
cẽt. Nec lysia dicente exertitui et au¬
cib snĩa placuit. Tuc mittens tero
iucla pacem ꝓmisit obsessis.s et pi¬
triis legib eos uiuere pollicet. Hiil
suscipientes uerba: ꝯfirmati facrant¬
tis et fide. exiert̃ a templomtrano ũ
anticrhus et conspiciens munitu
locũ impudenter sacramenta trans¬
gressꝰ ẽ. ussitq om̃e exercitũ incir¬
cuitustantẽ. depon̾e muros us. adio¬
lum. Postꝙͣ hec fecit. reu̾s ẽ ad antio¬
chiam: ducens oriyam pͥncipẽ sacer¬
dotũ. qui et menelaus dlicebat᷑. Nan
flexit patrẽ suũ cog̾e iudos religiẽta
patriam relinq̃re. Mittens gͦ re me¬
nelaũ ad beria syrie ciuitatẽ. int̾fe¬
cit eum post decimũ annũ pͥncipatꝰ
sacertlotii es: eo ꝙ ut ip̃e pͥncipatum
teneret. mipulerat iuicdos transgredi
leges. Printeps uͭ orcdmatus ẽ post

Expanded text:
emoniis, unde hactenus a nobis prohiPhilippi tyrannide tacendum esse decrevit, ne exercitus sui dubia corda perciperet. Haec Lysia dicente, exercitui et ducibus sententia placuit. Tunc mittens rex ad Judam pacem promisit obsessis, et patriis legibus eos vivere pollicetur. Hi vero suscipientes verba, et confirmatis sacramentis et fide, exierunt a templo. Intrans vero Antiochus et aspiciens munitum locum, impudenter sacramenta transgressus est, jussitque omnem exercitum in circuitu stantem deponere muros usque ad solum. Postquam haec fecit, reversus est Antiochiam, ducens Oniam principem sacerdotum, qui et Menelaus dicebatur. Nam flexit patrem suum cogere Judaeos religionem patriam relinquere. Mittens ergo rex Menelaum ad Neriam Syriae civitatem, interfecit eum, post decimum annum principatus sacerdotii ejus; et ut ipse principatum obtineret, impulit Judaeos transgredi leges. Princeps vero ordinatus est post
Abbreviated transcription (Latin):
lysras uͭ dux et rex anticchus. qm
philippũ a perside uenientẽ min¬
tiatũ est eis comm̃cdatũ sͥ p̃sump¬
sisse impiũ. et rem publicã. antio¬
choie sibi uelle defend̾e: p̃termitte¬
tes obnlicẽ are adu̾sꝰ philippum

Expanded text:
Lysias dux et rex Antiochus cum Philippus a Perside veniens nuntiatus est eis commendatum sibi praesumpsisse imperium, et rem publicam Antiochi sibi velle suscipere, praetermittentes obsidionem ire adversus Philipp
Abbreviated transcription (Latin):
creuerant. Deniq tanti exerci¬
tu circũ seclente. ꝑ quq m̃ses
obsiclionẽ tollerauer̃. doñ quidã
ex hiis quos lectos habebat loe¬
rodes ansi murũ transgredi ci¬
uitatẽ irruperũt et post eos sos¬
sii centuriones. Igit᷑ añ oĩa. fã¬
no ꝓxima capiebant᷑: et infuso

Expanded text:
ant. Denique tanto exercitu circumsedente, per quinque menses obsidium toleraverunt: donec quidam ex his quos lectos habebat Herodes, ausi murum transgredi, civitatem irruperunt et post eos Sossii centuriones. Igitur ante omnia fano proxima capiebantur, et infuso
Abbreviated transcription (Latin):
antigoni militũ clucẽ absciso ca¬
pite obtruncat. idꝙ ferora in agr̃
exercitꝰ. frĩ suo nuttit in pempti
frĩs ultiõez. Namq papyus erat:
qui iosippũ interfecerat. Nbi autẽ

Expanded text:
Antigoni militum ducem, absciso capite obtruncat, idque Feroti magistro exercitus fratri suo mittit in perempti fratris ultionem. Namque Pappus erat qui Josephu
Abbreviated transcription (Latin):
a pd̾ seextollit᷑ repentino int̾cepta fine t̾mi¬
nat᷑. Sic namq auraꝵ flatu in altu m stipła
rapitur: s ca suconcito ad ima reuorat᷑. sic
ad nubila fumꝰ attollit᷑: s repente ad nichi¬
lũ nitumescendo dissipab̃. sic ab infimis
nebula ascendendo se erigio. s exortꝰ banc sol
radiꝰ acsiñ fũit ab ffgit. sic inħbaꝵ suꝑficie no¬
bito calore siccat᷑. ic spumose aqͣꝵ bulle in¬
choantib pluuiis excitate ab intimis certa¬
tim ꝓdeune .s. eo cesiꝰ dirupte de ꝑeunt qͦ infia¬
te ałtiꝰ extendunt᷑. cumq excrescunt ut ap¬
pareant: creicendo ꝑagunt ne subsistant.

Expanded text:
apud se extollitur, repentino intercepta fine 539 terminatur. Sic namque aurarum flatu in altum stipula rapitur, sed casu concito ad ima revocatur. ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nobito calore siccatur: sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae ab intimis certatim prodeunt, sed eo celerius disruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur: cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt, ne subsistant.
Abbreviated transcription (Latin):
fiuꝰ gͦd̾i secũ. qͥa lucifer in me:
presu̾psit. ruit ⁊ ꝑiit. fuit illa ruma:
Istiꝰ radio. sic suꝰ quasi c̾a remota:
Huiꝰ pestis. ero uicine ca salutis.
Si c̾tare ueli ꝓpͥa ui: corpuet hostis:
Calliditas hoie̾m. ductu ronis oportes:
Ut sit ħo qͥ uincat eũ. lapsusꝙ resigai
Qͥ cecioit. sese & potens auellati ab eiꝰ.
Ungiub. ⁊ lib̾ incedat u̾tice recto.
Qͥ serule iugũ subiit. uiuat q beatꝰ.
Qͥ misere ꝑut. s oportet ut illed̾s sit
Nid̾s indueret carnẽ. qͥa sic erat una:

Expanded text:
 Dei secum quia Lucifer in me / presumpsit ruit et periit. Fuit illa ruina / istius radix; sic sum quasi causa remota / huius pestis: ero vicine causa salutis.Si certare velim propria vi, corruet hostis // calliditas hominem, ductu rationis oportet / quod sit homo qui vincat eum, lapsusque resurgat / qui cecidit, seseque potens evellat ab eius / unguibus, et liber incedat vertice recto, / qui servile iugum subiit, vivatque beatus / qui misere periit. Sed oportet ut ille Deus sit: nisi Deus indueret carnem. Quia sic erit una /
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦd d̾s ⁊ nullus aliꝰ. qͦd filius ip̾e:
Debuit ip̃a salus hõĩs. cͤ collige pautis. semon
Plus aliis sũpsit. id̾o pꝰsũpsit. ⁊ ide:
Turgioꝰ. in lucẽ sũma̾ presumꝰe cepit.
Uroit eni gignilum̃ de lumĩe. u̾bũ:

Expanded text:
s et nullus alius, quod Filius ipse, / debuit ipsa salus hominis, sic collige paucis. / Civi/ plus aliis sumpsit, ideo presumpsit. Et inde / turgidus in lucem summam presumere cepit. / Vidit enim gigni lumen de lumi
Abbreviated transcription (Latin):
passus erat dn̾s nat᷑e. uim simul istã:
passa fuit nat᷑n. suo coꝰpassadolori. Signi
Soladm risit morientẽ natio pͣua. ficatio.¬
Ouiꝰ in opprobriũ st̃ posf̾iora. ꝓpago:
ꝑfida gens dure cͦuicis disce coriltoꝰ:¬

Expanded text:
Passus erat Dominus nature. Vim simul istam / passa fuit natura suo compulsa dolore; / siSola Deum risit morientem natio prava, / cuius in obprobrium sunt posteriora: propago / perfida, gens dure cervicis etc. Per
Abbreviated transcription (Latin):
uade. seqͦr. nͦ eũ seqͥt᷑. quẽ tecipis : ⁊tu
Non uenies: dudũ uenissẽ. s mͥ uestes:
Qͤto. nͨ inuenio. nͥl÷ te birria noui.
Surge cito. dñe sũ pͤsto nͦ ẽ tñ. ĩmo:
Uł cap̃ huc illuc u̾tit. uł brachia scalp̃
Mẽbrauł in longũ distendit. sͦ sibi qͣtoã:
Uñlibet morulasqͤrit. semꝑ uenit ore:
Non pede. sic ueniens nꝰ qͣmuenit. ip̃e coap̾tꝰ.
forte mouens gressũ thit a testudiꝰe motũ¬

Expanded text:
 quem decipit et tu Non venies; dudum venissem, sed mihi vestes. Quero nec invenio; nihil est te Byria novi Surge cito; domine sum presto, nec est tamen, immo Vel caput huc illuc vertit, vel brachia scalpit Membra vel in longum distendit; sic sibi quasdam Undelibet morulas querit, semper venit ore Non pede; sic veniens numquam venit, ipse coactus Forte movens gressum, trahit a testidine tes
Abbreviated transcription (Latin):
Ut fit in hõ forma ꝑu̾sio. rege sub illo.
Tempꝰ ao illud. erde ca. reb in illis.
Aut huiꝰ gn̾is tiectio. dura cͤauit:
Destiferã fortuna famẽ. letuł egenã:
Gente fames spoliauit humũ. sͦ ordꝰie distant:
Q ͤ ꝯstructat̾n ꝓpe stant. struct᷑a ꝓpinqͣ:
Deolarat mesiꝰ sensũ. s plus sedet auri:

Expanded text:
Ut sit in hac forma perversio: rege sub illo, Tempus ad illud, ea de causa, rebus in illis. 11 Aut huius generis traiectio: dura creavit Pestiferam fortuna famem letalis egenam. Gente fames spoliavit humum. Sic ordine distant Que constructa tamen prope stant. Structura propinqua Declarat levius sensum, sed plus sedet auri
Abbreviated transcription (Latin):
Ominib ne erede tuis. si tẽꝑe paruo:
Illixeretͥ: mox stꝰ el ausura serenũ:
t urbida fẽa diẽ uucentq crepuscła noctẽ.s¬
Omina leta uale tͥ st̃ dictura. quiescis:
Unꝰ scies: quid ages: uoluorũ rimab̾is aure
Murm᷑a. uł motꝰ ocło. uł apolline fatu.
Fas hõi soliq t̾o p̾scire futura.¬

Expanded text:
omnibus ne crede tuis, si tempore paruo illuxere tibi : mox sunt clausura serenum nubila fata diem : inducentque crepuscula nocteestis, unde scies? Quid ages? Volucrum rimaberis aure / murmura? Vel motus oculo? Vel Apolline fata? fas homini, solique Deo prescire futura
Abbreviated transcription (Latin):
fitem. ꝑ cussisti eos ⁊ ñ doluerunt: atͥtuisti
cos⁊ renuerunt acciꝑe disciplinam. Indiua¬
iunt facies suas supͣ petͣm: ⁊ noluerunt re¬
ũti. Ego autem dixi. forsitan pauꝑes sunt ⁊ stul¬
t: ignorantes uiam dñi. ⁊ iudicium dei sui.I

Expanded text:
sti eos, et renuerunt accipere disciplinam: induraverunt facies suas super petram, noluerunt reverti. Ego autem dixi, Forsitan pauperes sunt, et stulti, ignorantes viam Domini, judicium Dei sui. Ibo
Abbreviated transcription (Latin):
a pd̾ seextollit᷑ repentino int̾cepta fine t̾mi¬
nat᷑. Sic namq auraꝵ flatu in altu m stipła
rapitur: s ca suconcito ad ima reuorat᷑. sic
ad nubila fumꝰ attollit᷑: s repente ad nichi¬
lũ nitumescendo dissipab̃. sic ab infimis
nebula ascendendo se erigio. s exortꝰ banc sol
radiꝰ acsiñ fũit ab ffgit. sic inħbaꝵ suꝑficie no¬
ctm roris humoi sꝑgit᷑. s diumilumiis su¬
bito calore siccat᷑. ic spumose aqͣꝵ bulle in¬
choantib pluuiis excitate ab intimis certa¬
tim ꝓdeune .s. eo cesiꝰ dirupte de ꝑeunt qͦ infia¬
te ałtiꝰ extendunt᷑. cumq excrescunt ut ap¬
pareant: creicendo ꝑagunt ne subsistant.

Expanded text:
apud se extollitur, repentino intercepta fine 539 terminatur. Sic namque aurarum flatu in altum stipula rapitur, sed casu concito ad ima revocatur. ad nubila fumus attollitur, sed repente in nihilum tumescendo dissipatur. Sic ab infimis nebula densescendo se erigit; sed exortus hanc solis radius, ac si non fuerit, abstergit. Sic in herbarum superficie nocturni roris humor aspergitur, sed diurni luminis subito calore siccatur. Sic spumosae aquarum bullae inchoantibus pluviis excitatae, ab intimis certatim prodeunt; sed eo celerius diruptae depereunt, quo inflatae altius extenduntur. Cumque excrescunt ut appareant, crescendo peragunt ne subsistant.
Abbreviated transcription (Latin):
suo ad aliud. a milicia: ad negotõem. a cari¬
sis: ad arma. mutant industam: ut mutẽt
intelicitatem. s d̾o dispensante: omĩa eue¬
niunt ꝯͣria ut ꝑ miserias coacti: ñ in ses
in dño creatore confidant. Egy ptꝰ. ⁊c̃ .q. ꝓ¬

Expanded text:
 ad aliud, a militia ad negotiationem: a causis ad arma mutant industriam, ut mutent infelicitatem. Sed, Deo dispensante, omnia eveniunt contraria, ut per miserias coacti non in se, sed in Domino creatore confidant. VERS. 13.--
Abbreviated transcription (Latin):
ut senoctes ait ẽ lapis quẽ latine indomi
possumꝰ appllare. eo ꝗ nulli cedat marie n
ignis omnia domet. ⁊ uniũsa metalla
sumat reddit adamantẽ duriorẽ. ut nͥos
tundat. Nidi ⁊ in duro adamantẽ milii. aꝙ
⁊ nulla lima minui potest. s econũsolis
durissimꝰ ⁊ indomabił solo hyrcoꝵ crudie
disoluit᷑ ⁊ missus in calidũ sangnẽ ꝑdit
fortitudinẽ suã. Est aũ ꝑ uꝰ ⁊ indecorꝰ. ferti¬
gineũ hñs colorem. ⁊ splendoiem estalli qͥ

Expanded text:
ui nominis lapis est, quem Latine 329 indomitum possumus appellare: eo quod nulli cedat materiaeignis omnia domet, et universa metalla consumat, reddit adamantem duriorem, ut ne patundat. Vidi et in auro adamantem magnitudinet nulla lima imminui potest: sed econtrario durissimus et indomabilis solo hircorum cruore dissolvitur, et missus in calidum sanguinem, perdit fortitudinem suam. Est autem parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem, et splendorem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sublim̃ posinsti cubile tuũ: ulluc ascendi¬
stiut ĩmolares hostias. et post ostiũ ⁊ retro
postem posuisti memonale tuũ qr uixͣ me
discooꝑ ustite. ⁊ suscepisti ad ult̾ium. dila¬
tasti cubile tuũ. et pepigisti cũ eis. edilata¬
stist̾tũ tuũ ł eoꝵ manuaꝑta. ⁊ ornastite re¬
gio unguento. et multiplicasti pigm̃ta tu¬
ã. misisti legatos tuo s̃ ꝓcuł. ⁊ huiliata esus¬

Expanded text:
et sublimem posuisti cubile tuum, et illuc ascendisti, ut immolares hostias. Et post ostium, et retro postem posuisti memoriale tuum: quia juxta me discooperuisti, et suscepisti adulterum: Dilatasti cubile tuum, et pepigisti cum eis foedus: dilexisti stratum eorum manu aperta. Et ornasti te regio unguento, et multiplicasti pigmenta tua. Misisti legatos tuos procul, et humiliata es us
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tuã. Ieroñ. Hirtutes meas p̃cepta. atq
sermones. q̃ ꝓiecisti post t̾gum tuũ. licet ñ m̃e¬
aris: faciam te uid̾e. Ego enĩ mandasiam tͥ de ser¬
monib meis. ut semꝑ añ oculos tuos moũent᷑:
ligatiq eẽnt atq pend̾ent. bu autẽ contẽpto
iubentis imꝑio: post tud eos uestigia reliqͥsti.

Expanded text:
facie tua, id est, virtutes meas, praecepta atque sermones, quae projecisti post tergum tuum: licet non merearis, faciam te videre. Ego enim mandaveram tibi de sermonibus meis, ut semper ante oculos tuos moverentur, ligati essent atque penderent. Tu autem, contempto jubentis imperio, post tua eos vestigia rel
Abbreviated transcription (Latin):
tondixit. ħ dabo tͥ: siꝓcidens adorau̾is me. ad ad¬
uentum siũ destructa. Delicie enim pͣdentie st̃.
⁊ uoluptas sapĩe. cum stulticia destruit᷑. ⁊tyran
in derisum. Neq enim solus draco formatꝰ ẽ ut lu
tꝰ. fes angłis ludibͥum. Neq enim illum solũ

Expanded text:
nia dabo tibi, si procidens adoraveris me  ejus adventu esse destructa; deliciae enim prudentiae sunt, et voluptas sapientiae, cum stultitia destruitur, et tyr, vertitur in derisum. Neque enim solus draco formatus est ut lejus, factus angelis ludicrum. Neque illum solum
Abbreviated transcription (Latin):
duco suꝑ uos gentem delonginqͦ domꝰ isrł att
dñs. gentem robustam. gentẽ antiꝗͣ. gentẽ oꝰ
ignorab linguam: nec intelliges quid loqͣtur.
ꝯbaret᷑ eiꝰ qi sepulcͣm patens. unu̾isi fortes.
et comedet fegetes segetes.⁊ panem tuũ deuo¬
iabit. filios tuos ⁊ filias tuas comedet. argen¬
tũ tuum tollet.⁊ armenta tua comedet uine¬
amtuam. ⁊ ficũ tuam. ⁊ conteret urbes muni

Expanded text:
ducam super lon gentem de lon- ginquo. domus Israhel, ait dominus, gentem robustam, gentem antiquam, gentem, cuius ignorabis linguam, nec intelleges, quid loquatur. pharetra cius quasi sepulchrum patens; un uniuersi fortes. et comedet segetes tuas et panem tuum, deuorabit filios tuos et filias tuas, comedet gregem tuum et armenta tua, comedet uineam tuam et ficum tuam et conteret urbes muni
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ grate suscipiens saul filiꝰ. tanꝗͣ. euc
ad petͣm quȩ erat ꝓpt̾ munitiones locoꝵ
lata custodib. & exinde qͣsi repentes ae td¬
tessemet ipsos. cũ multolabore natirã lss
cerunt. ut ad inimicoꝵ castra conscendoꝰ
Irruentesq eis dormientib occidert qͥliꝰs¬

Expanded text:
ocem grate suscipiens Saul filius, tanquam eiad petram, quae erat propter munitiones locorum desolata custodibus, et exinde quasi repentes et trahentes semetipsos cum multo labore, naturam loci vicerunt, ut ad inimicorum castra descenderent; irruentesque eis dormientibus, occiderunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
uero tẽpore delati sunt regi a t̾ra que uocat᷑
aurea. lapides p̃ciosi & ligna pinea. quib usꝰ
ẽ. ad fortitudinẽ templi domoꝵq regalium
& ad instrum̃ta musicoꝵ: fec̃q ex eis citharas
&e nablas. ut dicerent hymnũ dõ leuite. Oiũ
uero rerum que fuerant qͦcumq tempore
delate regi: eaqͥ illo die deuecta sunt mag¬
nitudinem ce pulcͥudinẽ p̃cellebant. Nul¬
lus arbitret᷑ qͦd ligna pmea. quȩ ñc ꝓpt̃ pre¬
cia uendentiũ sic appellant᷑. illis uicina sunt.¬
Illa siquidem uisione rotunda qͣsi ꝑmea sunt:
s multo candidiora & ualde fulgentia. hoc
autẽ dixint nullus naturã uere pimis igno¬

Expanded text:
ero tempore delati sunt regi a terra, quae vocatur aurea, lapides pretiosi et lignea pinea quibus visus est ad fortitudinem templi domumque regalem, et ad instrumenta musicorum. Fecitque ex eis citharas et nabas, ut dicerent hymnum Deo Levitae. Omnium vero rerum, quae fuerunt quocunque temporeregi delata, ea quae illo die devecta sunt, magnitudinem et pulchritudinem praecellebant. Nullus ergo arbitretur, quia ligna pinea, quae nunc propter pretia vendentium sic appellantur, illis vicina sIlla siquidem visione rotunda, quasi pinea sunt, sed multo candidiora et valde fulgentia. Hoc autem dixi, ut nullus naturam verae pinus igno
Abbreviated transcription (Latin):
enim & in desertũ suꝑioris syrie. eamq capi¬
ens constituit ibi maximã quutatẽ. duorum
dierũ itinere. a syria suꝑiore distantẽ. ab eu¬
phrate uͦ uniꝰ: & maxima babilone .ui. man¬
sionib ꝓcul extantẽ. Ut autẽ hȩc ciuitas a
sa ẽ eo qd̃ in inferiori t̾ra aqͣ nusqͣm inueni¬
at᷑. in illo aut̾ loco solũm fonteᷤ & putei ni¬
mis abundarent. hanc itaq edificans curi¬
tatem. & muris eminentib eam circũtegens.
thadam᷑ appellauit: e actenꝰ apud sirios ita
dicebatur. quã greci palmirã uocant. hȩc¬

Expanded text:
ens in desertum superioris Syriae, eamque capiens, constituit ibi civitatem maximam duorum dierum itinere a Syria superiore distantem, ab Euphrate vero unius, et maxima Babylone sex mansionibus procul abstantem. Quod autesa est, quod in inferiore terra aqua nusquam invenitur, in illo autem loco solummodo fontes et putei nimis abundarent. Hanc itaque aedificans civitatem et muris eminentissimis eam circum tegens, Thadamur appellavit, et hactenus apud Syrios ita dicebatur, quam Graeci Palmyram vocant. E
Abbreviated transcription (Latin):
serastabat. eiꝰq amiciciis copulatus: cũ habet
a se lateonũ maximã multitudiẽ. ascen¬
aisie teuens syriam rex eiꝰ effectꝰ ẽ. Tunc qͣ
ositnrens isrłitarũ ꝓuinciã afflgebat. &e ad¬
li laomonẽ uastabat. Et hec quidẽ hebre¬

Expanded text:
et usque amicitiis copulatus, cum haberet circa se latronum maximam multitudinem, ascendens et tenens Syriam rex ejus effectus est. Tunc quoque discurrens, Israelitarum provinciam affligebat; et adhuc Salomonem vastabat. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
desertũ. & ꝑ arabiam. uenitq ad locũ qͣm
arabes metropolim suã putant. pͥmo qui¬
dem archĩ nominatũ qͥ nunc petra uoci¬
tatur Hic itaq cũ esset excelsus mons. as¬
cendens in eum aaron. moyse sͥ manifes¬
tante qr moriturꝰ eẽt uidente cuncto ex¬
ercitu erat enim ediu̾so locus. ubi ppłs
erat constitutꝰ: exutus pontificali stola
iadens eam eleararo filio: ad quẽ ꝓpt̃
tatẽ pontificatꝰ aduenit: mortinis est
poło eum uidente. ipso qͥdem anno qͦ so¬
for uidebat᷑ eẽ. desuncta. cum uixisset

Expanded text:
desertum et per Arabiam, venitque ad locum quem Arabes metropolim suam putant, primo quidem Archim nominatum, quae nunc Petra vocitatur. Hic itaque cum esset excelsus mons, ascendens in eum Aaron, Moyse manifestante quia moriturus erat vidente cuncto exercitu erat enim e diverso locus, ubi erat populus constitutus, exutus pontificali stola, tradens eam Eleazaro filio, ad quam propter aetatem pontificatus advenit, mortuus est populo eum vidente, ipso quidem anno quo soror videbatur esse defuncta, cum vixisset
Abbreviated transcription (Latin):
ioyses inde ererettũ uenit aoflucum
arnon. qui de montib arabie descendens.
e ꝑ totũ desertum fluens. in stagnũ ad¬
faltiten erũpit. diuidens moabitidem &¬
&e armoriciam. Hec aut̃ t̾ra ẽ. fructifera: &
hominũ multitudinẽ nouit ibi nascentiũ

Expanded text:
Moyses exinde exercitum, venit ad fluvium Arnon, qui de montibus Arabiae descendens, et per totum desertum fluens, in stagnum Asphaltiten erumpit, dividens Moabitida et Ammonitida. Haec autem terra est fructifera, et hominum multitudinem ibi nascentium
Abbreviated transcription (Latin):
ta: agebat ut ad meliora m̃tẽ eoꝵ actusq
tͣnfferret. Cũ autẽ uideret eos ñ acqͥescentẽ
ad talia. s uehem̃t̾ eos maloe libidine detineri:
metuens ne ipsum qͦ cũ uxore ce filiis&e suis¬
omĩb int̾ficerent. discessit ab ea t̾ra. Us itaq
noc qͥdem iusticiã dilexit: condẽpnauit au¬
tẽ ñ solũ illoꝵ maliciã. s om̃e genꝰ humanũ.
Qd̃ cũ ei disꝑdere placuisset. & aliud cons¬
lituere genus malignitate pͥuatũ: & minu¬

Expanded text:
tem eorum actusque transferret. Cum autem videret quod non acquiescerent ad talia, sed vehementer malorum libidine detinerentur, metuens ne ipsum quoque cum uxore et filiis suis interficerent, discessit ab ea terra. Deus itaque Noe quidem justitiam dilexit, condemnavit autem non solum illorum malitiam, sed omne genus humanum. Quod cum ei disperdere placuisset et aliud constituere genus, malignitate privatum, N
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. Iectha uͦ qͥ filiꝰ fuit heber. habuit fi¬
lios helmodath. saleth. a somorthiare. ado¬
ram. ugal dehela. sebal. abihel.sapha. ⁊
ophir: &e ebila. & iobab. Isti a flumine cophi¬
no indie. & posite cura eam syne loca quedã

Expanded text:
cta vero, qui filius fuit Heber, habuit filios Helmodat, Saleth, Asormoth, Jare, Aduram, Usal, Deda, Ebal, Abimael, Sapha, et Ophir, et Ebila, et Jobab. Isti a flumine Cophenae Indiae, posita circa Syriae loca quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
telligere uolentib. eo qͦd aliq̃n om̃s gentes
regionis ipsius ita uocate st̃. Phyras aut̃ ti¬
renses appellauit suos. qͦrũ pͥnceps fuit qͥb
g̃ti trachũ nom̃ cõmutauerun. Tante siqͥ¬
aut̃ habente tres filios. aschenehas qͥdem as¬
cheneros instituit. qͥ nc̃ regini uocant᷑ ag̃ci.
Riphat aut̃ ripheos. qͥ dicunt᷑ pafiagones.
ti. Aiano autẽ iaphet filio. et ipso tͤs haben¬
te filios. helisas qͥdem heliseos uocauit eos.
qͦꝵ pͥnceps fuit. qͥ nc̃ ft̃ eolii. tharsis uͦ thar¬
sos. Sic enĩ antiquitꝰ cilicia uocabat᷑. T har¬
sus em̃ apd̃ eos maxima ciuitatũ metͦpolis
appellat᷑. tau litt̾a ꝓ theta mutata. Cethĩ
autẽ chetimam insulã habuit. que nc̃ dr̃
cyprus. & ab ea om̃s insule & marithima lo¬
tiqͣm appellationẽ ualuit retinere. Cythis
enĩ ab his qͥ ei g̃cum nom̃ ĩposuerunt uoca¬
tur neq sic fugiens cythi nom̃. Iaphet ita¬
ꝙ filii seu nepotes has habuere gentes. & qͤ

Expanded text:
ntelligere valentibus, eo quod aliquando omnes gentes regionis ipsius ita vocatae sunt. Thyras autem Thyrenses appellavit suos, quorum princeps fuit, quibus Graeci Trachium nomen commutaverunt. Tantae siqunegas quidem Astinegas instituit, qui nunc Regini vocantur a Graecis. Riphat autem Riphaeos, qui dicuntur Paphlagones. ti. A Jano autem Jafeth filio, et ipso tres habente filios: Helisas quidem Helisaeos vocavit eos, quorum princeps fuit, qui nunc Aeolici. Tharsis vero Thyrsos, sic enim antiquitus Cilicia vocabatur; Tharsus enim apud eos maxima civitatum metropolis appellatur, tau littera, pro theta mutata. Cythim autem Cethimam insulam habuit, quae dicitur Cyprus, et ab ea omnes insulae et maritima lotiquam appellationem valuit retinere. Cythis enim ab his qui ei Graecum nomen imposuerunt vocatur, neque sic fugiens Cythi nomen. Jafeth itaque filii seu nepotes has habuere gentes, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicebat. Abimelech itaq & t̾ram ei distri¬
buit & pecunias. constitueruntq int̾ se ut¬
sine dolo c̃uersarent᷑. facientes ad quendam
puteũ fȩdus. quẽ bersabee uocant. quod fedꝰ
putei potuerit dici. Sic autẽ actenus a pro

Expanded text:
 dicens: Abimelech itaque et terram ei distribuit, et pecuniam, constitueruntque ut inter se sine dolo conversarentur, facientes ad quemdam puteum foedus quem Bersabeae vocant, quod foedus Putei dici potest; sic autem hactenus a co
Abbreviated transcription (Latin):
ad iniuriã d̃ĩ atq contẽptũ. nẽbroth filiꝰ
cham filtinoe. Qui cũ ẽẽt audacior &e ma¬
nu fortissimꝰ. suadebat eis ut ñ dõ ascribe¬
rent. qr hominib ꝑ illũ felicitas eueniret.
s qr hoc eis ꝓpͥa uirtute p̃beret᷑. &. cognatoᷤ
generis sui ad causam tyrannidis addux̃
solus ipse p̃sumens hoĩes a di timore reuo¬
care. & spem suã in ꝓpͥa uͥtute reponere. ul¬
cisciq sese tim̃tes dm̃ putabant int̾minan¬
tem ferre diluuũ t̾rȩ. Ob qͣm causam tur¬
rẽ edificandã altiorẽ suadebant. ubi aqͣ
ñ posset ascendere. Multitudo autẽ ꝓna e¬
rat ut nẽbroth p̃ceptionib obediret. gra¬
ue putantes seruitiũ obseqͥ do. & turrim
edificabant in nullo sua studia deserentẽ.
Sumẽbat gͦattitudo facilitatẽ. & plusꝙͣ.
sꝑare qͥs posset. multis manib utiq fabri¬

Expanded text:
ad injuriam Dei atque contemptum Nemrod filius Cham filii Noe. Qui cum esset audacior et manu fortissimus, suadebat eis, ut non Deo ascriberent quia hominibus per illum felicitas eveniret, sed quod hoc eis propria virtute praeberetur; et cognatos generis sui ad causam tyrannidis adduxit, solus ipse praesumens homines a Dei timore revocare, et spem suam in propria virtute reponere, ulciscique esse dementes in Deo putabant interminantem fere diluvium terrae. Ob quam causam turrim aedificandam altiorem suadebant, ubi aqua non posset ascendere. Multitudo autem rat ut Nembroth praeceptionibus obediret, putantes grave servitium obsequi Deo, et turrim aedificabant, in nullo sua studia deserentes. Sumebat ergo altitudo facilitatem, et plusquam sperare quis possit. Multis itaque manibus fabri
Abbreviated transcription (Latin):
t̾cio noe filio qͥnq fuerunt filii nati. qͥ usq
ad occeanũ seorsum habitant asyam: ab eu¬
frathe facientes inicium. Helam siqͥdem ela¬
mithes. qͥ ꝑsarum st̃ pͥncipes dereliqͥt. Assur
autẽ ninum instituit ciuitatẽ. & subiectos
Aram uͦ arameos instituit: qͦs g̾ci syros appel¬
lant. Quos aut̾ n̾c lidos uocant. luthtẽ lu¬
das noĩauit. A ramuͦ filiis .iiͦii. existentib.
cis quidem instituit trachonitidẽ & damaᷤ¬
cũ. que ẽ. media palestine syrieq coniuncta.
Armeniã uͦ ochrus. gether bactrianos. Mes
aut̾ messaneos. que nc̃ arax uocatur ab oĩ¬
b. Arfaxath autẽ filiꝰ fuit sala. de qͦ natus
eber.a quo iudeos hebreos inicio uocauert.
heber autẽ. iectã genuit & phalech. Dictꝰ ẽ.¬

Expanded text:
tio Noe filio quinque fuerunt nati, qui usque ad Oceanum seorsum habitant Asiam, ab Eufrate facientes initium. Helam siquidem Helamitas, qui Persarum sunt principes, reliquit. Assur autem Ninum instituit civitatem, qui nunc Aram vero Aram eos instituit quos Graeci Siros appellant. Quos autem nunc Lidos vocant, Luth, tunc Ludas, nominavit. Aram vero filiis quatuor existentibus, his quidem instituit Traconitidem et Damascum, quae est Media Palaestinae Syriaeque conjuncta. Armeniam vero Otrus, Geter Bactrianos, Mes autem Mesaneos, quae nunc Arax vocatur ab omnibus. Arfaxat autem filius fuit Sala, de quo natus est Heber, a quo Judaeos prius Hebraeos vocaverunt. Heber autem Jectan genuit, et Falech; Jecta
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdam turrĩ edificauerunt excelsã. tanqͣm
ascensuri ꝑ eã ad celum. Dii uͦ uentos ĩmi¬
tentes eu̾terunt turrẽ. & uocẽ ꝓpͥã unicui¬
q partitist̾: & ꝓpt̾ea babyloniã uocari con¬
tigit ciuitatẽ. De campo uͦ qͥ uocat᷑ senna¬
ar. in regione babylonis. meminit esciꝰ di¬
cens. Qͥ uͦ de sac̾dotib st̃ erepti. iouis sacͣ su¬
mentes. in sennaar babylonis uenerunt.

Expanded text:
quidam turrim aedificaverunt excelsam, tanquam ascensuri per eam ad coelum. Dii vero ventos immittentes everterunt turrim, et vocem propriam unicuique partiti sunt, et propterea Babyloniam vocari contigit civitatem. De campo vero qui vocatur Sennaar in regione Babylonis, meminit Aetius ita dicens: Qui vero de sacerdotibus sunt erepti, Jovis sacra sumentes, in Sennaar Babylonis venerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
.uII. Habitauert isti regionẽ a tauro & aman
montib incipientẽ. & ꝑtingentẽ in asia us¬
q ad flum̃ thanai. In europa uͦ t̾ra gaziroꝵ
cum nullus eoꝵ qui supͣdicti sunt. ibidẽ ha¬
bitatꝰ exist̾et. gentes eiꝰ diu̾sis se nominib ap¬
pellabant. qͥ nc̃ a grecis galate ñcupantur.
olim uͦ dicti ft̃ gomarite. qͦs gomer insti¬
tuit. MIagog. uͦ magogas a se nominatos
instituit. Isti a grecis scithe st̃ appellati Itẽ
filiorũ iaphet. madeus. & ianus fuerunt.
Et ex madeo qͥdem st̃ gentes que agrecis
medi uocant᷑. A iano uero om̃s ionii. hel¬

Expanded text:
Amano montibus incipientem, et pertingentem in Asiam usque ad flumen Tanaim. In Europa vero terra Gazzimorum, cum nullus eorum qui supradicti sunt ibidem habitator existeret, gentes ejus diversis se nominibus appellabant, qui nunc a Graecis Galatae nuncupantur, olim vero dicti sunt Gomanicae, quos Gomer instituit. Magog vero Magogas a se nominatos instituit. Isti a Graecis Scythae sunt appellati. Item filiorum Jafeth. Madeus et Janus fuerunt; et ex Madeo quidem sunt gentes, quae a Graecis Moedi vocantur; a Jano vero omnes Ionii. Hel
Abbreviated transcription (Latin):
os ne dilaberent᷑ ab hominib quȩ ab eis
inuenta uidebant᷑. aut anteqͣm uenirent
ad cognitionẽ deꝑirent. cũ p̃dixisset adã ex¬
tminationẽ rerũ omĩum unã ignis uirtu¬
te. alteram uͦ aquarum ui ac multitudine
fore uenturã: duas facientes columpnas. aliã
quidem ex lat̾ib. aliam uͦ ex lapidib. ambabꝰ
que inuenerant conscͥpserunt: ut & si constru¬
cda lat̾ib ext̾minaret᷑ ab imbrib lapidea ꝑ¬
manens p̃beret hominib scͥpta cognoscere
simul. Et qr lateralem aliã posuissent: que¬

Expanded text:
 ne dilaberentur ab hominibus, quae ab eo inventa videbantur, aut antequam venirent ad cognitionem deperirent, cum praedixisset Adam exterminationem rerum omnium, unam ignis virtute, alteram vero aquarum vi ac multitudine fore venturam, duas faciens columnas, aliam quidem ex lateribus, aliam vero ex lapidibus, in ambabus quae invenerat conscripserat, ut et si constructa lateribus exterminaretur ab imbribus, lapidea permanens praeberet hominibus scripta cognoscere, simul et quia lateralem aliam posuisset, u
Abbreviated transcription (Latin):
uitã modernã & annoꝵ breuitatẽ qͥb n̾c
uiuimꝰ uitã cõparans antiqͦꝵ putet falsa qͦ
de illis st̃ dicta. & eo qͦd nc̃ uita tanto nõ du¬
catur tẽpore. credat neqͣquã illos ad inte illẽ
longitudinẽ ꝑuenisse. Ini nãq cũ ẽẽnt reli¬
giosi. & ab ipso d̃o facti. cũq eis pabula opor
tumora ad manus tempꝰ existerent p̃parata:
tantoꝵ annoꝵ circulis rite uiuebant. De¬
inde ꝓpt̾ uirtutes & głosas utilitates qͣs u¬
giter ꝓscrutabant᷑. id ẽ. astrologiã &e geome¬
triã. ds eis ampliora uiuentli spacia conddo¬
nauit. que ñqͣm edisserere potuissent. nͥ sex¬
centis unuierent annis. ꝑ tot enĩ annorum
curricła. magnus annꝰ ĩplet᷑. Testes autem hꝰ¬
mei dicti sunt om̃s. qͥ antiqͥtatẽ apd̾̃ grecos
ce barbaros conscͥbere maluerunt. Nam ce
manathon qͥ descͥptionẽ fec̃ egyptioꝵ. & be¬
rosus qͥ chaldaica deflorauit. & mochus & e¬
tius ad hec & ieronimꝰ egyptiꝰ. qui phenicam

Expanded text:
vitam modernam, et annorum brevitatem, quibus nunc vivimus, vitam comparans antiquorum, putet falsa quae de illis sunt dicta, et eo quod nunc vita tanto non ducatur tempore, credat neque illos ad vitae illius longitudinem pervenisse. Illi namque cum essent religiosi, et ab ipso Deo ftuniora ad majus tempus existerent praeparata, tantorum annorum circulis rite vivebant. Deinde propter virtutes et gloriosas utilitates, quas jugiter perscrutabantur, id est, astrologiam, et geometriam, Deus eis ampliora vivendi spatia condonavit, quae haud edissere potuissent, nisi sexcentis viverent annis. Per tot enim annorum curricula magnus annus impletur. Testes autem isti sunt omnes, qui antiquitatem apud Graecos et barbaros conscribere maluerunt. Nam et Manechon, qui descriptionem fecit Aegyptiorum, et Berosus, qui Chaldaica defloravit, et Mochus, et Aetius, ad haec et Hieronymus Aegyptius, qui Phoenicam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ em̃datione. s crem̃tum ad libidinẽ suo pe¬
tius mitͥuit in corpore. licet cũ inuiria secũ
cõmorantiũ hanc haberet. augens domum
multitudine pecuniarũ ex rapiniᷤᷤ &e uiolẽtia
diis erat. Et simplicitatẽ qͥdem cũ qua priꝰ
uiuebant hoĩes adinuentione m̃surarum
& ponderũ ꝑmutauit: integͣmq eoꝵ uitã
ad calliditatẽ corruptionẽq ꝑdux̃. Termi¬
nos t̾re pͥmꝰ posuit: ciuitatesq constituit.
murisq muniuit. illicq suos coegit conue¬
nire domesticos. Hanc uͦ ciuitatẽ ab enoch

Expanded text:
 ad incrementum et ad libidinem suo potius nutrivit in corpore, licet cum injuria secum commorantium hanc haberet, augens donum multitudine pecuniarum, ex rapinis et violentia diis erat. Et simplicitatem quidem cum qua prius vivebant homines, ad inventionem mensurarum et ponderum permutavit, integramque earum vitam ad calliditatem corruptionemque perduxit. Terminos terrae primus posuit, civitatesque constituit, murisque munivit, illicque suos coegit convenire domesticos. Hanc vero civitatem ab Enoch
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ locũ armenii egressoriũ uocant. Illic e¬
nĩ arche solute reliquias. nc usq ꝓuinciales
ostendunt. Huiꝰ uͦ diluuii & arche memoriã
faciunt. om̃s qͥ hystorias barbaricas conscͥp¬
serunt: quoꝵ unus ẽ. berosus chaldeus. Har¬
rans enĩ de diluiio. talit̾ ẽ. effatus. Dr̃ autẽ
&e naiuis eiꝰ que in armeniã uenit. circa mon
men exinde tollere: quo maxĩe hoĩes ad ex¬
piationes utunt᷑. Meminit autẽ hoꝵ & ie¬
ronimꝰ egyptiꝰ. qͥ antiqͥtatẽ fenice noscitur
conscͥpsisse. S & manasseas damascenꝰ. in
nonagesimo sexto historiarũ libro ita de eis di
nia qͥ baris appellat᷑. in quo multos confugien¬
tes sermo ẽ. diluui temꝑe lib̾atos. & quendã

Expanded text:
autem locum Armeni Egressum vocant. Illic enim arcae solutae reliquias nunc usque provinciales ostendunt. Hujus vero diluvii et arcae memoriam faciunt omnes qui historias barbaricas conscriprabo. Quorum unus Berosus Chaldaeus, narrans de diluvio, taliter est effatus: Dicitur autem et navis ejus, quae in Armeniam venit, circa montmen exinde tollere, quo maxime homines ad expiationes utuntur. Meminit autem horum et Hieronymus Aegyptius, qui antiquitatem Phoenicae noscitur conscripsisse. Sed et Manaseas Damascenus in nonagesimo sexto historiarum libro ita de hoc dilnia, qui Baris appellatur, in quo multos fugientes sermo est diluvii tempore liberatos, et quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ erant ex genere chananeoꝵ. & claudia¬
cis portas. & cecos aspectui. & claudos om̃:
prosos ad derisionẽ regis constituentihis
ciuitatẽ. que tam̃ agebant despicientes ui
maxima munitione muroꝵ: iratus rex it¬
limã obsidere cepit. & multo studio & lal
conari ut eam caꝑet. qͣtinus in ipso pͥncie
eũ resitendi conam̃. inferiorẽ ciuitatẽ ma
uirtute cepit. Cũq ad huc arcem optintaͥ
quicũq ꝑ fubiectos colles in arcẽ conscil
u̾sos. & ascendens in cacumine clamalst sͦ

Expanded text:
 erant ex genere Chananaeorum, et claudentibus ei portas, et caecos aspectu, et claudos omnesque leprosos ad derisionem regis constituentibus civitatem. Quae tamen agebant despicientes eum proxima munitione murorum. Iratus rex Jerosolymam obsidere coepit, et multo studio et labore conari, ut eam caperet, quatenus in ipso principeum resistendi conatum, inferiorem civitatem magna virtute cepit. Cumque adhuc arcem obtinere quicunque per subjectos colles in arcem conscenduniversos, et ascendens in cacumine clamavit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ. palestini denuo pugnauerunt. sieis
exercitum mittente dd iuir fortis appant̃
phan cognatus eiꝰ. Nam contͣ᷑ singulos fit̃¬
simos palestinoꝵ solus pugnando ꝑeuuis
& alios conu̾tit in fugam. quoꝵ etiam
multi in p̃lio cetiderunt. Pauco siqͥdem q̃¬

Expanded text:
sionem Palaestini denuo pugnaverunt; super quos exercitum mittente David, vir fortis apparuit Ephan cognatus ejus. Nam contra singulos fortissimos Palaestinorum solus pugnando peremit eos, et alios convertit in fugam, quorum etiam multi in praelio ceciderunt. » Utrum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ammanitas obsessione fortiter affligebat. aqꝗͣ
nsauferens &e rerũ cet̾arum ub̾tatem:. multũ¬
ꝙ ans cogebat cibi&e potus inopia laborare. Ex
modico namq puteo bibebant om̃s. & licet il¬
lis ẽẽt forte auxiliũ. ne tam̃ deficeret. ñ eo largiꝰ

Expanded text:
Ammonitas obsessione fortiter affligebat aquam eis auferens, et rerum caeterarum ubertatem, multumque eos cogebat cibi et potus inopia laborare. Ex modico namque puteo bibebant omnes. Et licet esset illis forte auxilium, ne tamen deficerent non eo largius
Abbreviated transcription (Latin):
io cutũdedit. suꝑ opus autẽ muroꝵ constitu¬
it̾em ierosolmã nuncupauit. NIam sub abrahã
m̃ parente solima uocabatur. Qdam uͦ dicunt
ꝙo e nomerus postea ierosolimam noĩauit. Ine¬
ron enm hebiea lingua munitio ẽ. suit autem

Expanded text:
murorum constituhanc Hierosolymam nuncupaverit. Nam sub Abraham patriarcha Solyma vocabatur. Quidam vero dicunt, quod et Homerus postea Hierosolymam nominaverit. Hieron enim Hebraea lingua munitio est. Mystice autem
Abbreviated transcription (Latin):
andiens aut̃ damasci syrie rex adab qd d aiuid
gepugnaset a drazarũ tanqͣm amicus ad eiꝰ so¬
lata cũ marimo uenit exercitu. eũ sicut sꝑa¬
hat abopp̃ssione lib̾aturus. & congressis denuo
apd̃ eufraten contra daid bello deuictus est.
setiderunt enĩ ferientib eos hebreis de exerci¬

Expanded text:
Audiens autem Damasci Syriae rex Addus, quod David expugnasset Adaeazarum, tanquam amicus ad ejus solatia cum maximo venit exercitu, eum, sicut sperabat, ab oppressione liberaturus; et congressus denuo apud Euphraten contra David, bello devictus est. Ceciderunt enim, ferientibus eos Hebraeis, de exerci
Abbreviated transcription (Latin):
or p̃cipue fuit iunior asahel. qͥ tantam głam ha¬
buit in pedũ uelocitate. ut ñ solum homines.s
etiã equos ad currendi certamina suꝑaret. Is gͦ ꝑ
sequebat᷑ principẽ abner recto gressu. in neutra
parte declinans. Cũq respexisset abner. & con¬
sidasset impetũ seqͣntis. & dixisset ut uniꝰ mili¬
tis arma sumens. ab eiꝰ ꝑsecutione qͥ esceret. & rur
sus ille nequaqͣm a suo conamine penitus abti¬
neret: monente illo denuo ut recederet. ne coactꝰ
eum ꝑcuteret. & ante eiꝰ fr̃em ult̾ius fiduciã ñ ha¬
beret: uerba eiꝰ illo despiciente. fugiens post t̾gũ
lanceã coactus emisit. eumq repente mortali

Expanded text:
or fuit praecipue junior Asael. Qui tantam gloriam haor fuit praecipue junior Asael. Qui tantam gloriam habuit in pedum velocitate, ut non solum homines, sed etiam equos ad currendum certamine superaret. Is igitur persequebatur principem Abner, recto gressu in neutra parte declinans. Cumque respexisset Abner, et considerasset impetum sequentis, et dixisset ut unius militis arma sumens ab ejus persecutione quiesceret, et ille rursus nequaquam a suo conamine penitus abstineret, monente illo denuo ut recederet, ne coactus eum percuteret, et ante ejus fratrem ulterius fiduciam non haberet, verba ejus illo despiciente fugiens post tergum lanceam emisit coactus, eumque repente mortali
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dr̃ castra. Abner autẽ exinde mouit electũ
rascebat᷑ enĩ adu̾sus eos a quib rex dauid fue¬
at ordinatꝰ. huic autẽ occurrit missus a dauid
uabsilius sariue sororis eiis de patre sar natus.
iait̃ erat contͣ abner constitutus milicie pͥn¬
ps aũ quo etiã fuerant & sui fr̃s. abisa & asahel.
om̃s armati dauid. Itaq ueniens ad quendam
ntẽ in ciuitate gabaa: aciem constituit ad pu¬
pailum. Dicente uͦ abner ad eũ uelle se ꝓbare
ubsolit xxii. iuros pugnaturos mitterent. & ꝓce¬
entesint mecdias acies. qͥ exutraq parte locũ fa¬
dent ad certam̃. Relictisq glacdiis uiri dauio
uerit his autẽ cadentib etã reliquis direͥp¬
tus ẽ. exercitus. Et dimicatione fortissima ꝓce.
dente. abner ppłs uictus ẽ. sugientes ioab ꝑseqͥ
ñ cessabat. p̃cipiens armatis ut post eoꝵ uesti¬
gia festinarent: & nequaqͣ occidendo deficerent.
Cuiꝰ etiã fĩs decertati sunt ꝓnissime. Int̾ qͦs clari¬

Expanded text:
Abner autem promovit electum Irascebatur enim adversus eos, a quibus rex David fuerat ordinatus. Huic autem occurrit missus a David Joab, filius Sarviae sororis ejus, de patre Sarnatus. Hic autem erat contra Abner, constitutus militiae princeps. Cum quo etiam fuerunt sui fratres, Abisai, Asael, et omnes armati David. Itaque veniens ad quemdam fontem in civitate Gabaa, aciem constituit ad pugnandum. Dicente vero Abner ad eum, velle se probare uodecim viros pugnaturos mitterent et procedentes inter medias acies qui ex utraque parte jocum fecerant a certamine, relictisque gladiis viri David, et merent. His autem cadentibus, etiam reliquiis direptus exercitus. Et dimicatione fortissima proce dente, Abner populus victus, fugientesque Joab persequi non cessabat, praecipiens armatis, ut post eorum vestigia festinarent, et nequaquam occidendo deficerent. Cujus etiam fratres decertati sunt pronissime, inter quos clari
Abbreviated transcription (Latin):
rum & cęsar iratus huius modi oratione airn¬
delib̾atione faciunt. atq prudentia frauna.
insidias cõponendo: eoꝵq dolos fortuna płi¬
suetudinẽ obediendi rectorib fortuna fiti¬
latur: nc̃ contrario peccant. & intemꝑanue

Expanded text:
erator iratus huiusmodi oratione corrdeliberatione faciunt atque prudentia, fraudes et insidias componendo, eorumque dolos fortuna proconsuetudinem obediendi rectoribus fortuna famulatur, nunc contrario peccant. Non inmerito
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in ciuitate que samareon appellet
a grecis uͦ samarian. Hic aut̃ nominart
samareon a samaro qͦdam qͥ ei montẽs
dauerat: in qͦ constituerat ciitatẽ. Int
autẽ differebat pͥorũ regum. nͥ qd̾ per¬

Expanded text:
autem in civitate quae Mare compellabatur, a Graecis autem Samaria. Hic vero nominavit eam Samareton a Samaro quodam, qui ei montem venundederat, in quo constituerat civitatem. In nullo autem differebat prioribus regibus, nisi quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃cipiens ut paululũ ã gressu itineris absti¬
nerent. cepit ad eos dicere. qr illa uictoria fuis¬
set eis a do concessa: eo qd̃ iustos se sc̃osq ser¬
uassent. & omĩa di uoluntate fecissent. Qͦs
in eius mandatis ꝑmanentes. dix̃ semꝑ hosti¬
b p̃ualere. & habituros dunina iurtute felicita¬

Expanded text:
cepit ut paululum a via gressum itineris sustinerent, et tunc coepit ad eos dicere, quod illa victoria fuisset eis a Deo concessa, eo quod justos se sanctosque servassent, et omnia Dei voluntate fecissent. Quos in ejus mandatis permanentes, dixit super hostibus praevalere, et habituros divina virtute felicita