comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nam terrena solummͦ bona diligere sti¬
duit: et cesaris potius quam xp̃i esse miles ele¬
git. At contra felix nominis sui misterium f.¬
ctis exequens a puero mox se diuino famula¬
tui subiecit. et crescente gr̃a uirtutum pͥmo
lectoris officium in eccła suscepit: ac post
ad exorciste gradum prouectus. immundos e
obsessis corporib sp̃c eicere cepit. Cumq ei
in hoc ministerium uirtutib clarus extitissi
non indignus condignum meritis presbiter
gradum subiit: nec minor gradu mente et
remansit. sicut etiam adueniens temptatioi
turbo ꝓbauit. Nlam eodem tempore exort
infidelium ꝑsecutio. graui eccłam certamu
pulsauit: nec tamen porte mortis portas
lie fyon ab annuntianda laude sui creator
auertere potuerunt. Cumq magistri aue¬
resq ꝑfidie. primum sue uesanie conflict
contra ipsos ueritatis ac fidei dominice
gistros intendissent. primosq ep̃os uel pi¬

Expanded text:
est. Nam terrena solummodo bona diligere stuest. Nam terrena solummodo bona diligere studuit, et Caesaris potius quam Christi esse miles elegit. At contra Felix nominis sui mysterium factis exsequens, mox a puero se divino famulatui subjecit, et crescente gratia virtutum, primo lectoris officium in Ecclesia suscepit, ac post ad exorcistae gradum provectus, immundos ex obsessis corporibus spiritus ejicere coepit. Cumque et in hoc ministerio virtutibus clarus exstitisset, non mora, condignum meritis presbyterii gradum subiit. Nec minor gradu, mente et opere remansit, sicut etiam adveniens tentationum turbo probavit. Nam tempore eodem exorta infidelium persecutio, gravi Ecclesiam certamine pulsavit: nec tamen portae mortis portas filiae Sion ab annuntianda laude sui Creatoris avertere potuerunt. Cumque magistri auctoresque perfidiae primum suae vesaniae conflictum contra ipsos veritatis ac fidei dominicae magistros intendissent, primosque episcopos vel pr
Abbreviated transcription (Latin):
elicissimum diem beati felicis triumphũ.
quem innola campanie ciuitate dño
adiuuante ꝓmeruit: paulinus eiꝰdem
ciuitatis ep̃c. uersib exametris pulcherrime
ac plenissime descripsit. Qui quia metricis
potius quam simplicib sunt habiles lectori¬
bus: placuit nobis ob plurimorum utilitatẽ.
eandem sc̃ĩ confessoris historiam planiorib
dilucidare sermonib eiusq imitari indu-¬
striam: qui martirium beati cassiani de
metrico opere prudentii. in commune ap-¬
tumq omnib eloquium transtulit. Igitur
felix natus est in nola quidem campaniȩ
sed patre syro nomine hermia: qui de
oriente nolam ueniens. ibidemq quasi in¬
digena inhabitans: genuit filium felicem.
eiq defunctus reliquit hereditatem sub¬
stantie locupletis: cui tamen ipse ꝓmisse
in celestib hereditatis dona preposuit. Ha-¬
buit autem et fratrem cognomine sui patris
idest hermiam: cum quo patrimonium di¬
uideret terrenum. Qui longe a felicis mo¬

Expanded text:
elicissimum beati Felicis triumphum, quem in Nola Campaniae civitate, Domino adjuvante, promeruit, Paulinus ejusdem civitatis episcopus versibus hexametris pulcherrime ac plenissime descripsit; qui quia metricis potius quam simplicibus sunt habiles lectoribus, placuit nobis ob plurimorum utilitatem, eamdem sancti confessoris historiam planioribus dilucidare sermonibus, ejusque imitari industriam qui martyrium beati Cassiani de metrico opere Prudentii in commune apertumque omnibus eloquium transtulit. Igitur Felix natus est in Nola quidem Campaniae, sed patre Syro, nomine Hermia, qui de Oriente Nolam veniens, ibidemque quasi indigena inhabitans, genuit filium Felicem: eique defunctus reliquit haereditatem substantiae locupletis, cui tamen ipse promissae in coelestibus haereditatis dona praeposuit. Habuit autem et fratrem cognomine sui patris, id est Hermiam, cum quo patrimonium divideret terrenum: qui longe a Felicis mo
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s siluester ait. Exige a te ipso una ebdo¬
mada ieiunium: et deposita purpura intra
cubiculum tuum. ibiq induere cilicium hu¬
mi ꝓstratus et confitere te ꝑ ignorantiam
ertorem passum. ut xp̃ianis ꝑsecutionem in¬
diceres: et ipsum esse saluatorem corporum

Expanded text:
 Caesarem: « Exige a teipso hac una hebdomada jejunium, et deposita purpura intra in cubiculum tuum, ibique induere cilicio prostratus humo, et confitere te modo per ignorantiam errorem passum, ut Christianis persecutionem indiceres: et ipsum Salvatorem corporum
Abbreviated transcription (Latin):
autem plures in eodem carcere clausi. sed an¬
głs adueniens. soli felici qui pietatis gr̃a uin¬
ctus erat apparuit. luce splendens coruscha:
et ipsam quoq domum gr̃a lucis adimplens.
Cuius uoce simul et luce felix motus intremu¬
it: ac primum quidem se somnii imagine
lludi putauit. At angłs surgere illum: et se
sequi exeundo precepit. Qui stupens ad im¬
perium iubentis. causabatur se exire non pos¬
e: quia et uinculis. et claustro carceris. et

Expanded text:
 sed angelus adveniens, soli Felici, qui pietatis gratia vinctus erat, apparuit, luce splendens corusca, et ipsam quoque domum gratia lucis adimplens, cujus voce simul et luce Felix motus intremuit. Ac primum quidem se somnii imagine illudi putavit; at angelus surgere illum, et se sequi exeundo praecepit. Qui stupens ad imperium jubentis, causabatur se exire non posse, quia et vinculis et
Abbreviated transcription (Latin):
transacta die. nocturna regi facta silentia
posuisti terminum et effusionẽ sanguinis
innoxii exhorruisti. missi sumus a iħu xp̃o
domino nr̃o dare tibi sanitatis recuperan¬
de consilium. Audi gͦ monita nr̃a. et omĩa
quecunq indicauimus tibi fac. Siluester
cauernis petrarum latebram fouet. Hunc cum
ad te adduxeris: is tibi piscinam deitatis osten¬
det. in qua te cum tercio merserit. omnis te
ualitudo lepre deseret. Quod dum factum
fuerit. hanc uicissitudinem tuo saluatori com¬
peusa. ut omnes iussu tuo per totũ orbem ter¬
sum in hoc purifica. ut relicta omni suꝑstici¬
one idolorum: dm unum qui solus est et
uerus adores et excolas. et ad eius uoluntatem
adtingas. Exurgens igitur constantinus a
sit ad montem soractem ubi sc̃s siluester in
cuiusdam xp̃iani agro ꝑsecutionis causa cũ
clericis suis receptus. lectionib et orationib
insistebat. Cum gͦ se a militib conuentum
uidit credidit se ad martirii coronam uocari

Expanded text:
transacta die, nocturno nobis facto silentio, posuisti terminum, et effusionem sanguinis innocentis orruisti, missi sumus a Christo domino nostro dare tibi sanitatis recuperande consilium. Audi igitur monita nostra, et fac quaecunque indicamus tibi. Silvester suis clericis latebram fovet. Hunc ad te cum adduxeris, ipse tibi piscinam pietatis ostendet, in qua dum tertio te merserit, omnis te valetudo ista deseret leprae. Quod dum factum fuerit, hanc vicissitudinem tuo salvatori compensa, ut omnes jussu tuo per totum orbem ressum in hac parte purifica ut relicta omni superstitione idolorum, Dus est, adores et excolas, et ad ejus voluntatem attingas. Exsurgens itaque a sit ad montecujusdam Christiani agro persecutionis causa cum suis clericis receptus, lectionibus et orationibus insistebat. At ubi a militibus se conventum vidit, credidit se ad martyrii coronam evocari;
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. et maria uirgine. crucifixus est et sepuł¬
tus. et resurrexit. et ascendit ad celos. sedet¬
nunc ad dexteram patris. hic uenturus est
iudicare uiuos ac mortuos: expecta eum fi¬
xus in isto loco usq dum ueniat. Et cum
quod tecum portabis. et suꝑ ceram pones et
signabis anulo ferreo cui signum crucis habe

Expanded text:
sancto ex Maria uirgine, crucifixus et sepultus, resurrexit, ascendit ad celos, sedet ad dexteram patris. Hic uenturus est iudicare uiuos et mortuos. Expecta eum Sathana in isto loco donec ueniat”. Et cum quod tecum portabis et super ceram impones et sigillabis anulo ferreo qui insculptus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsit inł¬
tium. Hac die. in toto orbe sc̃m chrisma
conficitur. hac etiam die penitentib ꝑ indul¬
gentiam subuenitur: discordes ad concordi-¬
am hac die redeunt. patificantur irati.
dant indulgentiam principes criminosis. ser¬
uis malis indulgent domini iudices etiam
latronib parcunt. patescunt carceres. et¬
in toto orbe hac die ad leticiam festiuitatiᷤᷤ
exeunt. qui se clauserant ꝓ austeritate
culparum flendo. quod ridendo forte aut
ci xp̃ianissimi et docti uiri opposuisse me¬
morati sunt dicentes. Uere apłica sedes a
petro didicit. quod nulla potest ratione

Expanded text:
sit initium. Hac die in toto orbe sanctum chrisma conficitur: hac etiam die poenitentibus per indulgentiam subvenitur; discordes ad concordiam hac die redeunt, pacificantur irati; dant indulgentiam principes criminosis; servis malis indulgent domini; judices etiam latronibus parcunt, patescunt carceres in toto orbe. Hac die ad laetitiam festivitatis exeunt qui se clauserunt, propter austeritatem culparum flendo, quod ridendo forte, aut Christianissimi et docti viri opposuisse memorati sunt, dicentes: Vere apostolica sedes hoc a Petro didicit, quod nulla potest ratione
Abbreviated transcription (Latin):
ficere debere hoc ad auctoritatem nr̃i ꝓpo¬
siti. quod ita tenuisse apłos nobis priores cog¬
nouimus. Tamen quia ratio flagitatur: cũ
caritate reddenda est. Si omnis dominicuᷤᷤ
dies causa resurrectionis domini tenetur¬
et colitur: iustum est ut omnis sabbatoꝵ
dies causa sepulture etus ieiunii suscipiat᷑
instantia. ut flentes cum apłis domini nr̃i
eiusdem mereamur. Sed dicebant greci.
unum esse sabbatum sepulture. in quo se¬
mel in anno ieiunium est colendum. Qui¬
bus papa siluester dicebat. Si unum sab¬

Expanded text:
ficere debere hoc ad auctoritatem nostri propositi, quod ita tenuisse apostolos priores cognovimus; tamen quia ratio flagitatur a vestra charitate, reddenda est. Si omnis Dominicus dies causa resurrectionis Domini tenetur, justum est ut omnis Sabbatorum dies causa sepulturae jejunii suscipiatur instantia, ut flentes cum apostolis de morteejusdem mereantur. Sed dicebant Graeci unum esse Sabbatum sepulturae, in quo semel in anno jejunium est colendum. Quibus papa Silvester dicebat: Si om
Abbreviated transcription (Latin):
minicus resurrectionis esse creditur gła de¬
coratus. omnis qui eum antecedit dies se¬
pulture est ieiunio mancipandus: ut mer¬
to gaudeat de resurrectione. qui de morte
plorauerit. Plorare autem compatim dixe¬
rim. saluo eo quod passio domini gaudii
nr̃i sit summa. Accepta igitur greci ratio¬

Expanded text:
minicus resurrectionis esse creditur gloria decoratus, omnis qui eum antecedit dies sepulturae, est jejunio mancipandus, ut merito gaudeat de resurrectione, qui de morte ploraverit. Plorare autem compati dixerim, salvo eo quod passio Domini gaudii nostri sit summa. Accepta igitur Graeci ratio
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullus esset qui non illum ex affectu dili¬
cdamaret. Nichil suꝑbia de eius morib usur¬
pabat. sed omnib boniuolus in terra positus.
ingenio optimus. consilio magnus. fide ca¬
tholicus. spe patientissimus. caritate diffusus.

Expanded text:
ut nullus esset, qui non illum ex affectu dilintia, nihil superbia de eius moribus usurpabat, sed omnibus benivolus, in terra positus, ingenio optimus, consilio magnus, fide catholicus, spe patientissimus, caritate diffusus
Abbreviated transcription (Latin):
Erat enim piissimus et omni suauitate cons¬
picuus. atq ita inter diuites et pauperes
medius. ut pauperes illum quasi patrem¬
sed ad morum elegantiam adtendebat. et
tantum unumquemq eminentius honos.¬
bat. quantum uiuere sanctius didicissec¬
A detractatorib suis aures suas quasi a se¬
pentib separabat. dicens hoc uenenum y
eas ingressum occidere animam: uidienti

Expanded text:
quippe piissimus et omni suavitate facillimus. Inter divites et pauperes semper medius, ut pauperes illum quasi psed potius ad morum elegantiam attendebat, et tanto unumquemque eminentius honorabat, quanto vivere sanctius didicea detractoribus aures suas quasi a serpentibus separabat dicens, quod hoc venenum per aures ingressum occideret animam audienti
Abbreviated transcription (Latin):
solutã celo reddidit. Cuiꝰ serenitate si quis nosse
uelit inciꝰ dictis repperiat. Reliquiȩq eiꝰ eoha.¬
bent᷑ in loco conditȩ. ubi et uirtutum de corpore

Expanded text:
l. Decembris. Cuius strenuitatem si quis nosse vellit, in eius dictis repperiet. Reliquiaeque eius eo habentur in loco conditae, ubi et virtutum decore
Abbreviated transcription (Latin):
qđ at ipse tu uisseris militabo. Et quã uis
optata sit seni remissio post laborem. est
tamen animus uictor annorum. et cedere
nescius senectim. Ac si iam parcis aetati.
bonũ mͥ ẽ dñe fiat uoluntas tua. Hos uero
quib timeo. ipse custodies. Ouirũ in effabi¬
lem nec labore uictũ nec morte uncendũ.
qui nullam se in partẽ pronior inclinauerit
nec mori timuerit. nec uiuere recusauit.
taq cum iam ꝑ aliquot dies ui febrium te
incinere & cilicio recubans. & cum adiscipulis
rogaretur ut saltẽ uilia sibi sineret stram̃ta
subponi. Nondecet inquit filii xp̃ĩanum n
incinere mori. Ego si aliud uobis exemplũ
relinquo. ipse peccaui. Oculis ac manib: in
celum semꝑ intentis inuictum ab oratione
spm̃ non relaxabat. Et cum a presbiteris qͥ
tum ad eum confluxerant rogaretur. ut cor¬
posculum lateris mutatione releuaret. Sini¬
te uie tn quit sinite fratres. celum potius
respiete qsiã terram. & suo iam itinere

Expanded text:
quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati, bonum mihi est, Domine, uoluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium tenin cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere
Abbreviated transcription (Latin):
nos pat̃ deseris. aut cui nos desolatos relinqͥs:
inuadent enim gregẽ tuum lupi rapaces.¬
Et quis eos amorsib nr̃is ꝑcusso pastore pro¬
hibebit: scimus quidem desiderare te xpm̃.
sed salua tibi sunt tua p̃mia nec dilata
minuantur. nr̃i potuis miserere qͦs deseris.
une ille motus his fleub. ut totus femper
in dño miscdiȩ uscereb affluebat. lacrimasse
ꝑhibetur. Conuersusq ad dnm. ac tantum
flemib uoce respondit. Dñẽ si adhuc populo
tuo sum necessarius. non recuso laborem fiat
uoluntas tua. Nimirum inter spem amorẽq
positus. dubitauit pene quid mallet. quia nec
bos deserere nec axp̃o uolebat duitius separa¬
ri Miehil tamen inuoto suo ponens. aut
uo luntati relinquens. totum se dñi arbitrio
quidẽ ẽ dñĩ corporeȩ pugna militiȩ. et iã
satis ẽ quod huc usq pugnaui. Sed si adhue
in eodẽ labore ꝓcastris tuoꝵ stare me p̃ci¬
pis. non recuso nec fatiscentẽ causabor ȩtatẽ¬
Al unia tua deuotus implebo. sed signis tius

Expanded text:
cui nos desolatos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua tibi sunt tua praemia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio quidem est, Domine, corporea pugna militiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
inunũ illȩ uolueres congregatę. relicto
flumine. montes siluasq petierunt. Non
sine ammiratione multoꝵ. qui tantã in mar¬
tino uiderent uirtutẽ. ut etiã auib imperar&.¬
Aliquandlu gͦ inuico illo uel in ȩccła ad quã
ierat commonatus. pace int̃ clericos restinita
cũ iã regredi ad monasteriũ cogitaret. uirib
corporis cȩpit repente destitui. Conuocansq

Expanded text:
in unum illae uolucres congregatae, relicto in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent, ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente dest
Abbreviated transcription (Latin):
ut. diceitq fratib dissolutionẽ sui corporis
imminere. Interea cansa exctitit. qua conda¬
tensem diocesim usitaret. Nam clericis
int̾se aeccłȩ illius discordantib pacẽ cupiens
reformare. licet finẽ dierũ suoꝵ ñ ignorar&
ꝓ ficisei tamen obistius modi causã ñ recusauit
bonã hanc uirtutum suarum consummationẽ
exc istimans. si pacẽ aeccłȩ redaditã reliquisset
ta ꝓfectus cũ suo illo ut semꝑ frequentissimo
discipuloꝵ sanctissimoq ocmitatu. mergos
influmine conspicatur piscium p̃dã sequi.
& rapacẽ ingluiuẽ assiduis urgere capturis.
Forma inquit hȩc. doemonum e. insidiantur
in cautis. capiunt nescientes. captos deuoran.
ex saturariq nequeunt deuoratis. Imperat
deinde potenti uirtute uerboꝵ. ut eum cui
innatabant gurgitem relinquentes. aridas
peterent desertasq regiones. eo nimirum
circa aues illas usus imperio. quo demones
fugare consueuerat. Ita grege facto. omnes

Expanded text:
it dixitque fratribus dissolutionem sui corporis it dixitque fratribus dissolutionem sui corporis inminere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discordantibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti uerbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes
Abbreviated transcription (Latin):
taceã. eogo que ammodum tam cito ad te
epła illa potuit ꝑuenire. quã nuꝑ ad aureliũ
diaconẽ scripseramus. Ego enim tolose po¬
situs. tu treueris constituta. & tam longe
apatria filio inquietande diuulsa. qua tandẽ
familiarẽ illam epłam occasione furata es.
Namq accepi literas tuas quib scribis. in
eade epła qua de obitu donini martini fe¬
cerim mentionem. ipsum beati uiri transitũ
exponere debuissem. quasi uͦ ego illã epłam
aut legendam alii p̃ter quã ipsi ad quem
missa uidetur ediderim. Aut ego tanto sim
operi destinatus. ut omnia quę de martino
cognosci oportet. me potissimum scribente
notescant. Itaq si qua de obrtu scĩ episcopi
audire desideras. abhis potius qui int̾ fuere
cognosce. Ego tibi statui nichil scribere.
ne ubiq me publices. Iam̃ sidas fidẽ nulli
te eẽ lecturam. paucis tuȩ satis faciã uoluntati
taq p̃stabo his quȩ michi sunt comperta

Expanded text:
taceam, rogo quemadmodum tam cito ad te taceam, rogo quemadmodum tam cito ad te epistula illa potuit peruenire, quam nuper ad Aurelium diaconum scripseramus. ego enim Tolosae positus, tu Treueris constituta et tam longe a patria filio inquietante diuulsa, qua tandem familiarem illam epistulam occasione furata es? namque accepi litteras tuas, quibus scribis in eadem epistula, qua de obitu sancti Martini fecerim mentionem, ipsum beati uiri transitum exponere debuisse. quasi uero ego illam epistulam aut legendam alii praeterquam ipsi, ad quem missa uidetur, ediderim, aut ego tanto sim operi destinatus, ut omnia, quae de Martino cognosci oportet, me potissimum scribente notescant. itaque si quae de obitu sancti episcopi audire desideras, ab illis potius, qui interfuere, cognosce: ego tibi statui nihil scribere, ne ubique me publices. tamen, si das fidem nulli te esse lecturam, paucis tuae satisfaciam uoluntati, itaque praestabo his, quae mihi sunt conperta,
Abbreviated transcription (Latin):
ulpicius seuerus bassulȩ parenti uenerabili
salutẽ. Si parentes uocari inuis liceret
te plane excplanationis furtiq ream adpre¬
toris tribunal. iusto lore traheremus. Quid
enim nonͦ querar quã ate pacior inuiriam:
nullam michi cartulam nullum libellum.
nulla epłam reliquisti. Ita furaris omnia.
ita uniuersa diuulgas. si quid ad amicum
familiarit᷑ seripsi. siquid forte dũ ludimus
dũ uelim tam̃ occultum eẽ dictaui omnia
ad te prius pene quã fuerint scripta aut
dictata ꝑueniunt. Nimirum oberratos
habes notarios meos. ꝑ quos tibi nr̃ȩ inepciȩ
publicant᷑. Nec tam̃ ad uersum eos possum
moueri si tibi parent qui in uis nr̃m eactua
potissimum liberalitate uenerunt. seq ad¬
huc tuos quã meos eẽ meminerunt. Tu sola
es rea. tu sola culpabilis quȩ et michi insi¬
diaris & illos fraude circumuenis. ut sine
delicto ullo familiariter scripta aut negle¬
genter emissa illugubrata tibi penitus atq
impolluta tradantur. Nam ut dereliquis

Expanded text:
ulpicius Seuerus Bassulae parenti uenerabili salutem. Si parentes liceret in ius uocari, te plane expilationis furtique ream ad praetoris tribunal iusto dolore traheremus. quid enim non conquerar, quam a te patior iniuriam? nullam mihi domi chartulam, nullum libellum, nullam epistulam reliquisti: ita furaris omnia, ita uniuersa diuulgas. si quid ad amicum familiariter scripsi, si quid forte, dum ludimus , quod uelim tamen occultum esse, dictaui, omnia ad te prius paene quam fuerint scripta aut dictata perueniunt. nimirum obarratos habes notarios meos, per quos tibi nostrae ineptiae publicantur. nec tamen aduersus eos possum moueri, si tibi parent, qui in ius nostrum ex tua potissimum liberalitate uenerunt seque adhuc tuos quam meos esse meminerunt. tu sola es rea, tu sola culpabilis, quae et mihi insidiaris et illos fraude circumuenis, ut sine dilectu ullo familiariter scripta aut neclegenter emissa inlucubrata tibi penitus adque inpolita tradantur. nam ut de reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
dum unus quisq & sibi p̃stat ut doleat. & illi¬
debet ut gaudeat. Hoc gͥ beati uiri corpus
usq ad locum sepulchri hymnis canora cȩles¬
tis turba ꝓ sequitur. Comparet᷑ si placet sc̃¬
cularis illa pompa nondicam funeris. sed
triumphi. Quid simile martini exc equiis
conferet᷑.: ducant illi p̃ currib suis uictos
posterga captiuos martini corpus hi qui
mundũ ductu illiꝰ uicerant ꝓ sequuntur.
llos confusis plausib populoꝵ honoret in sa¬
nia martino diunis plauditur psalmis.
martinus hẏmnis cȩlestib honorat᷑. Illi post
triumphos suos intartara seua truduntur.
martinus habrahȩ sinu lȩtus excipitur. Mar¬
tinus hic pauꝑ & modicus. celũ diues ingredit᷑.¬

Expanded text:
dum unusquisque et sibi praestat ut doleat, et illidum unusquisque et sibi praestat ut doleat, et illi ut gaudeat. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus caelum diues ingredit
Abbreviated transcription (Latin):
pueri grã uidebatur. Quis istum umquam
cilicio tectum quis cinerib crederet inuolutũ:
futurȩ resurrectionis gła & natura demutatȩ
carnis ostensus ẽ. Iam uero in obsequium
funeri eredi non potest. quanta hominum
multitudo conuertit : sota obuiã corpori
ciuitas ruit. cuncti etcagris atq uicis mul¬
tiq eccuicinis etiã urbib affuerunt. O quant
luctus omnium. quanta p̃cipue merentium
lamenta monachoꝵ. qui eo die fere ad duo
milia conuenisse dicuntur. Specialis gloria
martini eius exemplo in dnĩnȩserui¬
entium stirps tanta fructificauerat. Age¬
bat nimirum ante se pastor exctinctus. gre¬
ges suos sc̃e illius multitudinis pallidas tur¬
bas. agmina palliata. & aut emeritoꝵ laboꝵ
senes. aut uiratos xp̃i in sacramenta tirones.
sam uirginum chorius fietu abstinens pre
ffectus. Et enim tam erat scã de illius gla
eieutiatio. quã pia demorte confusio. Ignosce
flentib. gratulare gaudentib. quia & puũ

Expanded text:
ur, ita ut dicerent: quis istum umquam cilicio tectum, quis in cineribus crederet inuolutum? futurae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis multique de uicinis etiam urbibus adfuerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens prae n extorquebat adfectus. etenim tam erat sancta de illius gloria exultatio quam flentibus, gratulare gaudentibus. Quia. Resp. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
plurimi. uidentes quod omnia quȩ magi¬
euacuaret. Illi enĩ ideo uulnerabant quol
poterant. ut uulnerati ipsos rogarent. qͥ ideo
curare putabantur. qm̃ alesione cessaban.
Matheus aut̃ apostolus xp̃i non solũ bos cusa¬
bat quos illi ledebant. sed etiam omnes

Expanded text:
ntur, videntes quod omnia maDei evacuaret. Illi enim ideo vulnerabant quos poterant, ut vulnerati ipsos rogarent; quique ideo curare putabantur, quoniam a laesione cessabant. Matthaeus autem apostolus Christi non solum hos curabat quos illi laedebant, sed etiam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliri ad detrimentum illis ueniat quod
ad augmentum salutis poterat prouenire.
si ad huc incorpore uiuentes se apeccatis
conuerterent. et illa poenitentiȩ confessio¬
nib eccpurgarent. lacrimis lauarent. et bo¬
nis operib tergerent. quatinus hoc quod
ꝑ magistrũ gentium dicitur implerent.
ee hiberent corpora sua hostiã uiuentẽ.
scam̃ dõ placentẽ. Hostia quippe occidit᷑
ut offeratur. Sed hostia uiuens ẽ. corpus
ꝓ dño afflictum. Quod & hostia dicitur
et uiuens. quia uiuit inuirtinib et ẽ occisũ
auitis. Hostia uidelicet quia iam huie
mundo ẽ a prauis actib mortueꝵ. uiuens
aui quia cuncta quȩ preualet bona oꝑat᷑:
ales gͦ dum possumus nos preparemus.
quales illius aduitorio di misericordia¬
digni simus et nunc & quando operari

Expanded text:
sepeliri, ad detrimentum illis veniat, quod sepeliri, ad detrimentum illis veniat, quod ad augmentum salutis poterat provenire, si adhuc in corpore viventes se a peccatis converterent et illa penitentiae confessionibus expurgarent, lacrimis lavarent et bonis operibus tergerent, quatinus hoc quod per magistrum gentium dicitur implerent, exibentes corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Hostia quippe occiditur, ut offeratur, sed hostia vivens est corpus pro Domino afflictum. Quod et hostia dicitur et vivens, quia vivit in virtutibus et est occisum a viciis: hostia videlicet, quia iam huic mundo est a pravis actibus mortuum; vivens autem, quia cuncta quae prevalet bona operatur. Tales ergo, dum possumus, nos preparemus, quales illius adiutorio Dei misericordiadigni simus et nunc et quando operari
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipse imitator dnĩ sui sic ẽ misericors ut
sit etiã uistus. et ab illuis misericordia ae iustitia
cui inheret declinare non potest.Si gͥ nos eẽ
miseros dum in corpore sumus recognoscentes
uiderit. et nos ꝓmiseria peccatoꝵ nr̃oꝵ apud
misericordẽ dm̃ fide et operib dũ possumus
laborantes cognouerit quod illum latere
non potest. qñ qui creatoris siu claritatem
uidet. nichil inereatura agitur quod uidere
nom possit. quando iam laborare nequibimus.
scã illius intercessio pronobis misericorditer
interueniet. Si aut̃ quod absit usq ad mortẽ
nos in peccatis nrĩs persistere uiderit. iustiȩ
di sui concors pronobis non exorabit. quia
frustra orare iusto dõ inherens nec debet
nec poterit. Unde timendum ẽ ne qui usq
ad mortẽ in peccatis persistentes. corpora sua
peccatis fȩaida secus corpus illius qui semꝑ
xepĩ bonus odor extat et exxtint excpetunt

Expanded text:
quia ipse imitator Domini sui sic est misericors, ut quia ipse imitator Domini sui sic est misericors, ut sit etiam iustus, et ab illius misericordia ac iustitia, cui inheret, declinare non potest. Si igitur nos esse miseros, dum in corpore sumus, recognoscentes viderit et nos pro miseria peccatorum nostrorum apud misericordem Deum fide et operibus, dum possumus, laborantes cognoverit, – quod illum latere non potest, quoniam qui Creatoris sui claritatem videt, nichil in creatura agitur, quod videre non possit, – quando iam laborare nequibimus, sancta illius intercessio pro nobis misericorditer interveniet. Si autem, quod absit, usque ad mortem nos in peccatis nostris persistere viderit, iustitiae Dei sui concors pro nobis non exorabit, quia frustra orare iusto Deo inherens nec debet nec poterit. Unde timendum est, ne qui usque ad mortem in peccatis persistentes corpora sua peccatis fetida secus corpus illius, qui semper Christi bonus odor extat et extitit, expetunt
Abbreviated transcription (Latin):
aromatib sepelimur in sepulchris patrũ nr̃oꝵ.
ut non sicut ille diues de quo ĩeuuangelio le¬
ꝓtur. Qui propter carnis uoluptates atq
tenacra quia & se apeccatis non eohibuit &
ea cum poruit elemosynis non redemit in in¬
ferno sepelamur. sed sicut laharus poenitentes
en pacientes significans insinu abrahȩ idest
inscereto scẽ qͥuietis cum patrib nr̃is uidelice
engelis uel animab scis̃ quȩ hanc uitam
placentes dõ finierunt appositi idest a&¬
uincti. quando nulla iam remanebit solli
requiescamus. Quod intuens ait scriptura.
ante mortẽ nelaudes quẽquã. Et nos sequen¬
tes patrũ nr̃oꝵ in uita fidẽ et conuersationẽ.
presumamus de miscđia dĩ & inter cessionib
istius patris et ꝓtectoris nr̃i. queramus sepeliri
corpora nr̃a secus corpus illius. quatinus ut
premisimus promodulo quiq nrm̃ cum eo
ad aeternam requiẽ resurgamus. Attendentes

Expanded text:
aromatibus sepelimur in sepulchris patrum nostrorum: aromatibus sepelimur in sepulchris patrum nostrorum: ut non, sicut ille dives, de quo in euangelio legitur, qui propter carnis voluptates atque tenaciam, quia et se a peccatis non cohibuit et ea, cum potuit, elemosinis non redemit, in inferno sepeliamur; sed, sicut Lazarus, penitentes et patientes significans, in sinu Abrahe, id est in secreto sanctae quietis, cum patribus nostris, videlicet angelis vel animabus sanctis, que hanc vitam placentes Deo finierunt, appositi, id est adiuncti, quando nulla iam remanebit sollicm peccatorum, requiescamus, quod intuens ait scriptura: Ante mortem ne laudes quemquam. Et nos sequentes patrum nostrorum in vita fidem et conversationem, presumamus de misericordia Dei et intercessionibus istius patris et protectoris nostri queramus sepeliri corpora nostra secus corpus illius, quatinus, ut premisimus, pro modulo quique nostrum cum eo ad aeternam requiem resurgamus, attendentes,
Abbreviated transcription (Latin):
eadem facit. Sepultura uero mortuorum. re¬
missionem significat peccatoꝵ. Eo pertinet
quod dictum ẽ. bean quoꝵ remissȩ sunt in¬
iquitates. et quoꝵ tecta sunt peccata. Et
paulus fidelib dicit. Mortui enim estis. et
uita urã abscondita ẽ cum xp̃o in dõ. Uiuentes
enĩ bonis operib in actiua uita mortui erant
peccato. et quasi iam sepulti aeternȩ uitȩ
contemplatione. Legimus caput nr̃m dnm̃
ihm cxpm̃ sepultum fuisse cum a romatib idest
odoramentis sicut mos uidȩis scilicet uere ipsiꝰ
confessorib ẽ sepeliri. quod ipse laudauit
in femina idest inuna quȩq fideli anima.
quȩ ante mortẽ corporis eius prȩuenit eũ
odore fraglante unguento ungere. Et paulus
dicit. Xp̃i bonus odor sumus dõ in omni loco.
Si gͥ bona opera usq ad finẽ uitȩ agimus.
quib opinionis bonȩ odore ȩccłam quȩ cor¬
pus ẽ xepĩ ad nos imitandum respergimus. cũ

Expanded text:
eadem facit. Sepultura vero mortuorum reeadem facit. Sepultura vero mortuorum remissionem significat peccatorum. Eo pertinet, quod dictum est: Beati, quorum remisse sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata, et Paulus fidelibus dicit: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Viventes enim bonis operibus in activa vita mortui erant peccato et quasi iam sepulti aeternae vitae contemplatione. Legimus, caput nostrum, dominum Iesum Christum, sepultum fuisse cum aromatibus, id est odoramentis, sicut mos Iudaeis, scilicet vere ipsius confessoribus, est sepeliri, quod ipse laudavit in femina, id est in unaquaque fideli anima, que ante mortem corporis eius pervenit eum odore fraglante unguento ungere, et Paulus dicit: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco. Si igitur bona opera usque ad finem vitae agimus, quibus opinionis bonae odore aecclesiam, quae corpus est Christi, ad nos imitandum respergimus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ suoꝵ sicut legimus apposit patrib
suis sepelirentur. In his gͦ saeramenta nobis
querenda sunt & ammirationis gaudium
inueniendum. et spiritualis imitatio ẽ sequen¬
da. Si quidẽ sepeliri optabant interra sua
illã terrã significante de qua scriptum ẽ.¬
Interra sua duplicia sua possidebunt. idest post
resurrectionẽ ultimã animȩ simul et corporis
immortalitatẽ. Unde patriarchȩ inspelunca du¬
plici precio empta inqua sepeliuit abraham
sarram. idẽ iugor rationalis spiritus carnis uo¬
luptatẽ sepulti leguntur. quia in hac uita rectȩ
fidei ac bonoꝵ operum precio emimus. in altã
uita corporis & animȩ requiẽ sempiternam
Cadauerib quoq mortuoꝵ peccata significari
in lege. non dubium ẽ. Hinc illa sententia dicta
ẽ. qui baptihatur amortuo et iterum tangit
illum. quid ꝓficit lauatio eius: sic et qͥ ieuinat
suꝑ peccata sua. et iterum ambulans in ea. hȩc

Expanded text:
patrum suorum, sicut legimus, appositi patribus patrum suorum, sicut legimus, appositi patribus suis sepelirentur. In his ergo sacramenta nobis querenda sunt, et admirationis gaudium inveniendum et spiritalis imitatio est sequenda: siquidem sepeliri obtabant in terra sua, illam terram significante, de qua scriptum eterra sua duplicia possidebunt, id est post resurrectionem ultimam animae simul et corporis inmortalitatem. Unde patriarche in spelunca duplici, pretio empta, in qua sepelivit Abraham Sarram, id est vigor rationalis spiritus carnis voluptatem, sepulti leguntur, quia in hac vita rectae fidei ac bonorum operum pretio emimus in altera vita corporis et animae requiem sempiternam. Cadaveribus quoque mortuorum peccata significari in lege non dubium est; hinc illa sententia dicta est: Qui baptizatur a mortuo et iterum tangit illum, quid proficit lavatio eius? sic et qui ieiunat super peccata sua, et iterum ambulans in ea, haec
Abbreviated transcription (Latin):
ed et conueniat nos actio nr̃a. Nã
si in campo tonttrua et fulgura ac tempestis
suꝑ nos irruerint. quantocius potuerimus
ues ad ȩccłam uel addomum confugere pro¬
curabimus. Sic et nos cum mortis pericula
imminere cognoscimus. quando de corpore
uolentes nolentesq exire cogimur. sepultura
secus sepulchrũ istius domni et patris nr̃i
querimus. quia ꝓhis specialit̃ qui in atrio illi
sepulti sunt cotidie orationes fiunt. et hostie
salutares dño offeruntur. quatinus eiꝰ meriis
requiẽ nr̃ȩ animȩ inueniant. qui secus corpꝰ
illius corpora nr̃a cum fide & deuotione
seƿeliri desideramus. ut cum eo pariter unus¬
quisq nrm̃ ꝓmodulo suo ad ȩternã beatitu¬
dinẽ eius intercessionib resurgamus. Non
abre quidẽ corpora nr̃a secus corpus illius
sepiliri optamus. quia patriarchȩ ac ꝓphe
et quiq scĩ sollicitissime studuerunt. ut ñ
inaliena sed interra sua et in sepulchris

Expanded text:
Sed et conveniat nos actio nostra. Nam Sed et conveniat nos actio nostra. Nam si in campo tonitrua et fulgura ac tempestas super nos irruerint, quantocius potuerimus, vel ad aecclesiam vel ad domum confugere procurabimus: sic et nos, cum mortis pericula imminere cognoscimus, quando de corpore volentes nolentesque exire cogimur, sepulturam secus sepulchrum istius domni et patris nostri querimus, quia pro Iris specialiter, qui in atrio illius sepulti sunt, cotidie orationes fiunt, et hostiae salutares Domino offeruntur; quatinus eius meritis requiem nostre animae inveniant, qui secus corpus illius corpora nostra cum fide et devotione sepeliri desideramus, ut cum eo pariter unusquisque nostrum pro modulo suo ad aeternam beatitudinem eius intercessionibus resurgamus. Non ab re quidem corpora nostra secus corpus illius sepeliri obtamus, quia patriarche ac prophete et quique sancti sollicitissime studuerunt, ut non in aliena, sed in terra sua et in sepulchris
Abbreviated transcription (Latin):
meritoꝵ aut dampnabitur aut coronabitͦ.
Quidã uidelicet iuxta peccatoꝵ qualitatem
mitius torquebuntur. qui minore scelerum
pondere grauabuntur. Erunt enã & scõrũ
merita diuersa. quoꝵ quisq secundũ meritoꝵ
magnitudinẽ aeternȩ recipiet premia beati¬
tudinis. Quod ipse dñs in euuangelio signifi¬
cabat dicens. Indomo patris mei mansiones
multȩ sunt. Et apłs. alia inquit claritas
solis. alia claritas lunȩ. alia claritas stellarũ.
Stella enim abstella differt in claritate. sic &
resurrectio mortuoꝵ. Sed nemo in illis ali¬
cuius lȩxitiȩ uel beantudinis sentiet detrim̃ti
quia unicuiq sufficiet quod accipiet. quia
km̃i tota intentione cogitemus. uitã corri¬
gamus. mores mutemus. mala temptantia re¬
sistendo uincamus. perpetrata autẽ fletibus
puniamus. Aduentũ namq a eterni iudicis
tanto securiores quandoq uidebimus. quanto
nunc districtionem illius timendo p̃uenimꝰ

Expanded text:
meritorum aut dampnabitur aut coronabitur; meritorum aut dampnabitur aut coronabitur; quidam videlicet iuxta peccatorum qualitatem mitius torquebuntur, qui minore scelerum pondere gravabuntur. Erunt etiam et sanctorum merita diversa, quorum quisque secundum meritorum magnitudinem aeternae recipiet premia beatitudinis. Quod ipse Dominus in euvangelio significabat, dicens: In domo Patris mei mansiones multe sunt, et apostolus: Alia, inquid, claritas solis, alia daritas lunae, alia claritas stellarum. Stella enim ab stella differt in ces multae sunt ; sed nemo in illis alicujus laetitiae, vel beatitudinis sentiet detrimentum, quia unicuique sufficiet, quod accipiet, quia mi, tota intentione cogitemus, vitam corrigamus, mores mutemus, mala temptantia resistendo vincamus, perpetrata autem fletibus puniamus. Adventum namque aeterni Iudicis tanto securiores quandoque videbimus, quanto nunc districtionem illius timendo prevenimus. Ͻ
Abbreviated transcription (Latin):
babilonie fornacis fuerat. qui absq omni
flammarũ lesione. in dnĩ laudes omnium
pulchritudinẽ creaturarũ conuocabant. Fruq̃
gͦ quidam iusti minutis quib dam peccatis
obnoxii. qui ȩdificauerunt supra fundam̃tũ
quod ẽ xp̃c. foenum. ligna. stipulã. quȩ
significant leuium peccatorũ diuersitatẽ.
a quib nondigne adhuc expurgati inueni¬
entur quȩ illuis ignis ardore purgabuntur.
a quib mundati a eternȩ felicitatis gloria
digni efficientur. illoq transitorio igne et
toto extremi uidini die completo. diuidentͦ
duȩ congregationes scõrũ et impiorum. una
xp̃i. altera diaboli. una bonoꝵ. altera malori.
utraq angeloꝵ et hominum. Istis uoluntas.
illis facultas ulla non poterit eẽ peccandi.
nec ulla conditio moriendi. Istis in eterna
uita uere feliciterq uiuentib. illis infelicit
in ȩternis tormentis sine moriendi potestate
durantib. H unus quisq aut̃ scđm modũ

Expanded text:
Babyloniae fornacis fuerat, qui absque omni Babyloniae fornacis fuerat, qui absque omni flammarum lesione in Domini laudes omnium pulchritudinem creaturarum convocabant. Erunt ergo quidam iusti minutis quibusdam peccatis obnoxii, qui aedificaverunt supra fundamentum, quod est Christus, fenum, ligna, stipulam, quae significant levium peccatorum diversitatem, a quibus non digne adhuc expurgati invenientur, quae illius ignis ardore purgabuntur; a quibus mundati aeternae felicitatis gloria digni efficientur. Illoque transitorio igne et toto extremi iudicii die completo, dividentur duae congregationes sanctorum et impiorum, una Christi, altera diaboli, una bonorum, altera malorum, utraque angelorum et hominum. Istis voluntas, illis facultas ulla non poterit esse peccandi nec ulla condicio moriendi, istis in aeterna vita vere feliciterque viventibus, illis infeliciter in aeternis tormentis sine moriendi potestate durantibus. Unusquisque autem secundum modum
Abbreviated transcription (Latin):
tempestas exxaminet quos ignis exuret. mundem
nos ab omni inquinamento carnis et spiritus.
ne ab ȩterno quod absit. sed nec abillo igne
transitorio exuramur. De quo igne diei uditii
apłs ait. Inius cuiusq opus quale sit ignis
declarabit. Quod de igne purgatorio eum
dixisse non ẽ dubirandum. Quem ignẽ aliter
impii sentient. aliter scĩ. alit̃ iusti. Imꝑii si qͥdẽ
de illius ignis cruciatu adperpetuas ignium
flammas detrudentur Sc̃ĩ uero qui sine omĩ
peccatorũ macula in corporib suis resurgent.
quia supra fundamentum quod ẽ xp̃e. au¬
rum. argentum et lapides preciosos. idẽ sensũ
fidei lucidum. eloquiũ salutis clarũ. opera
preciosa ȩdificauerunt. tanta facilitate illu
per uolabant ignẽ. quanta integritate fidei
& dilectionis xxpi in hac uita custodierunt
precepta. Eritq illis ille ignis diei iudini
sine lesione peruius. sicut trib pueris caminꝰ

Expanded text:
tempestas examinet, quos ignis exuret, – mundemus tempestas examinet, quos ignis exuret, – mundemus nos ah omni inquinamento carnis et spiritus, ne ab aeterno, quod absit, sed nec ab illo igne transitorio exuramur. De quo igne diei iudicii apostolus ait: Uniuscuiusque opus quale sit, ignis declarabit, quod de igne purgatorio eum dixisse non est dubitandum. Quem ignem aliter impii sentient, aliter sancti, aliter iusti. Impii siquidem de illius ignis cruciatu ad perpetuas ignium flammas detrudentur; sancti vero, qui sine omni peccatorum macula in corporibus suis resurgent, quia supra fundamentum, quod est Christus, aurum, argentum et lapides pretiosos, id est sensum fidei lucidum, eloquium salutis clarum, opera pretiosa edificaverunt, tanta facilitate illum pervolabunt ignem, quanta integritate fidei et dilectionis Christi in hac vita custodierunt precepta. Eritque illis ille ignis diei iudicii sine lesione pervius, sicut tribus pueris caminus
Abbreviated transcription (Latin):
flammis ignis purgatoris. & uel usq ad diẽ
iuditii longa huius examinatione auitioꝵ
sorde mundantur. uel certe prius amicorũ
fideliũ precib elemosinis. ieuiniis. fletibus
& hostiȩ salutaris oblationib absolu penis.
et ipsi ad beatoꝵ peruenient requiẽ. Unde
pensandum ẽ quod tutior uia sit ut bonũ
qđ quisq post mortẽ suam sperat agi per
alios. agat dum uiuit ipse ꝑse. B eatułs
quippe ẽ liberum excire. quam post uin¬
cula libertatẽ querere.
eterũ quia duas mortes et duas resurrec¬
pones ut premissum ẽ credimus & duo
iuditia inscĩs scripturis legimus. unum
ꝑiquã indiluuio quod prefigurauit bap¬
tismum in quo ab omnib peccatis mundati
sumus. & aliud quod futurum ẽ ꝑ ignẽ
quando ueniet dñs adiuditium. de quo
psal mista dicit. Ds̃ manifestus ueniet dõ
nr̃ & non silebit. Ignis in conspectu eius ar¬
debit et incircuitu eius tempestas ualida. ut

Expanded text:
flammis ignis purgatorii et vel usque ad diem flammis ignis purgatorii et vel usque ad diem iudicii longa huius examinatione a viciorum sorde mundantur, vel certe prius amicorum fidelium precibus, elemosinis, ieiuniis, fletibus et hostiae salutaris oblationibus absoluti poenis, et ipsi ad beatorum pervenient requiem. Unde pensandum est, quod tutior via sit, ut bonum, quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat, dum vivit, ipse per se. Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem querere. Ͻ. Ceterum, quia duas mortes et duas resurrectiones, ut premissum est, credimus et duo iudicia in sanctis scripturis legimus, – unum per aquam in diluvio, quod prefiguravit baptismum, in quo ab omnibus peccatis mundati sumus, et aliud, quod futurum est per ignem, quando veniet Dominus ad iudicium, de quo psalmista dicit: Dens manifeste veniet: Denn noster et non silebit. Ignis in conspectu eius ardebit, et in circuitu eius tempestas valida, ut
Abbreviated transcription (Latin):
condignam remunerationem in illo seculo acer¬
piemus. ab eo ut scriptum ẽ reddet unicuiq
secundum opera sua. Nam ut taceamus de
apłis. martyrib. confessorib ceterisq artio¬
ris ac ꝑfectioris uitȩ uiris. qui mox corrup¬
tione carnis soluti cęlos penetrant. et quẽ
in sua cognouere carne mortalẽ. iam in na¬
tura diuinitatis patri et spũi scõ uidere pos¬
sunt aequalem. quoꝵ unus certaminum suoꝵ
conscius non dubitauit de se ipso testari. cu¬
pio dissolui & cum xxp̃õ eẽ. Sunt plures in
eccła uisti qui post carnis solutionẽ continuo
beata paradysi requie suscipiuntur ex pec¬
tantes in magno gaudio in magnis congau¬
dentium choris quando recepto corpore
ueniant & appareant ante faciẽ di At uͦ
non nulli propter bona quidem opera ad
electorum sortẽ p̃ ordinati. sed propter mala
aliqua quib polluti de corpore exierunt.
post mortẽ se uere castigandi. excipiuntur

Expanded text:
condignam remunerationem in illo seculo accicondignam remunerationem in illo seculo accipiemus ab eo, qui, ut scriptum est, reddet unicuique secundum opera sua. Nam ut taceamus de apostolis, martyribus, confessoribus ceterisque artioris ac perfectioris vitae viris, qui mox corruptione carnis soluti caelos penetrant, et quem in sua cognovere carne mortalem, iam in natura divinitatis Patri et Spiritui sancto videre possunt aequalem, quorum unus certaminum suorum conscius non dubitavit de se ipso testari: Cupio dissolvi et cum Christo esse, sunt plures in aecclesia iusti, qui post carnis solutionem continuo beata paradysi requie suscipiuntur, exspectantes in magno gaudio, in magnis congaudentium choris, quando, recepto corpore, veniant et appareant ante faciem Dei. At vero nonnulli prelectorum sortem sunt praeordinati, sed propter mala aliqua, quibus polluti de corporpost mortem severe castigandi excipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
in fine erit scłi. & ibi non erit resurrectio
animarum sed corporum. Petamus gͥ corde
contrito & humiliato cum lacrimis. honis
operib suffragantib ꝑ huius patroni nr̃i nos
suscitari amorte animȩ in presenti uita ut
uiuamus in xxp̃o. & ut resurgentes corpore
infine scħ aeternaliter uiuamus cum xp̃o.
credentes nos firmiter per euis intercessionẽ
oc apud dñ miscđiam obtinere posse si¬
fideliter pecierimus. qui incuratione prius
a ddoemone. & post in resuscitatione corporis
a morte prefatȩ puellȩ certissimum pignus
de meritis eius accepimus. H abeamus seduli
ante mentis oculos horã exitiis nr̃i decor
indulgentes his qui in nos peccauerunt ut
indulgentiã peccatoꝵ nrõꝵ obrinere possi¬
mus apud dnĩ misericordiã. & non tegliga¬
mus bona quȩ nunc agere possumus. quia
exuti corporib postea mala uel bona agere
non poterimus. sed ꝓhis quȩ inisto seculo egimꝰ

Expanded text:
in fine erit seculi, et ibi non erit resurrectio in fine erit seculi, et ibi non erit resurrectio animarum, sed corporum. Petamus igitur corde contrito et humiliato cum lacrimis, bonis operibus suffragantibus, per huius patroni nostri nos suscitari a morte animae in presenti vita, ut vivamus in Christo, et ut resurgentes corpore in fine seculi aeternaliter vivamus cum Christo, credentes firmiter, nos per eius intercessionem hoc apud Domifideliter petierimus: qui in curatione prius a daemone, et post in resurrectione corporis a morte praefatae puellae, certissimum pignus de meritis ejus accepimus. XXVII. Habeamus seduli ante mentis oculos horam exitus nostri de coindulgentes his qui in nos peccaveindulgentiam peccatorum nostrorum obtinere possimus apud Domini misericordiam, et non neglegamus bona, que nunc agere possumus, quia exuti corporibus postea mala vel bona agere non poterimus, sed pro his quae in isto seculo egimus