comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelit certe omĩa.eẽ. bona nec tamen possit Frit igit᷑ imbecillũ
quiddã & sine uiribus Anpotest quidã nec tamen uult. hȩcuero
iamfera ẽ quedã &immanis inuiclia: Anuero neq uult neq potest:
at hoc dicere defato presertim flagitiosũ: An ce potest &e uult:
erit igit᷑ causabonoꝵ omiũ. Nec maloꝵ auc toritas ꝑtinebit ad
fatum : Vnde ergomala: motu stellarũ causarum: Sed ipsemo¬
tus unde: & utrũ uolentibus stellis motus ipse talis fit. ut ex eo¬
dem motu & mala proueniant & bona: Aninuitis : siue uolentib
animalia sunt stellȩ. & iuxta ꝓpositũ mouent᷑: si inuitis. nullus ÷
earũ actus Certeauit om̃s stelle diuinȩ sunt & bonȩ. nec qͥc quã
faciunt mali. aut quaedam malificȩ: Sed malificas. eẽ. in illoscõ & ple¬
no bonitatis loco quatenus conuenit: cũq omĩasidera plenasinit
caelestis sapientiae. malitiam porrosciamus oxdementia nasci.

Expanded text:
uelit certe omnia esse bona nec tamen possit; erit igitur imbecillum uelit certe omnia esse bona nec tamen possit; erit igitur imbecillum quiddam et sine uiribus. An potest quidem nec tamen uult? Haec uero iam fera est quaedam et immanis inuidia. An uero neque uult neque potest? At hoc dicere de fato praesertim flagitiosum. An et potest et uult? Erit ergo causa bonorum omnium nec malorum auctoritas pertinebit ad fatum. Vnde ergo mala? Motu stellarum causantur. Sed ipse motus unde? Et utrum uolentibus stellis motus ipse talis fit ut ex eodem motu et mala proueniant et bona an inuitis? Si uolentibus, animalia sunt stellae et iuxta propositum mouentur; si inuitis, nullus est earum actus. Certe aut omnes stellae diuinae sunt et bonae nec quicquam faciunt mali aut quaedam maleficae. Sed maleficas esse in illo sancto et pleno bonitatis loco quatenus conuenit, cumque omnia sidera plena sint caelestis sapientiae, malitiam porro sciamus ex dementia nasci,
Abbreviated transcription (Latin):
uel ab inimicis res iudicant᷑. ut accidit socrati eiusdemq populi
iudicio cum uiriustissimus condempnatus ÷ aristides. uelcũꝓpħȩ
a consceleratis unus menbratim sectus. alterobrutus saxis Nũ¬
quid &iã hoꝵs causa ÷ pęnes fatun: nec intelligunt diuersas esse
contrariasq potentias. id ẽ uirtutẽ & itẽ uitiasimul: quod fieri
non potest assignare decreto: Cũ huius modi criminafati ꝓpͥa
esse dicunt. constituuint deniq quid esse fatum uelint. uirtutem¬
ne diuinã : sed non eõe. causa malors: Anuero animã malignam.
sed demũ amalitia nihil bonifieripotest. & fatodicunt᷑ & iambona
prouenire : Dicent fortasse mixtam quandã. cẽ. substantiã. & quifie¬
ripotest. ut unũ &idem quidmalitia simul & bonitate sit p̃ditum.
intemperantiãq & castitatẽ cre et ceteramq uirtutũ uitiorumꝙ
importet contrarietatẽ. queporro erit defato existimantia. qđ

Expanded text:
uel ab inimicis res iudicantur, ut accidit Socrati eiusdemque populi uel ab inimicis res iudicantur, ut accidit Socrati eiusdemque populi iudicio cum uir iustissimus condemnatus est Aristides, uel cum prophetae a consceleratis unus membratim sectus, alter obrutus saxis. Numquid etiam horum causa est penes fatum? Nec intellegunt diuersas se contrariasque potentias, id est uirtutem et item uitia simul, quod fieri non potest, assignare decreto, cum huius modi crimina fati propria esse dicunt. Constituant denique quid esse fatum uelint. Virtutemne diuinam? Sed non esset causa malorum. An uero animam malignam? Sed demum a malitia nihil boni fieri potest et fato dicuntur etiam bona prouenire. Dicent fortasse mixtam quandam esse substantiam. Et qui fieri potest ut unum et idem quid malitia simul et bonitate sit praeditum intemperantiamque et castitatem creet ceteramque uirtutum uitiorumque importet contrarietatem? Quae porro erit de fato existimatio? Quod
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Si contẽpseritis: pęnarũ imminentium seriem diuina
uox ꝓsecuta ẽ : Quippe quod e̾t. dubium. id quod erat positum in
hominis potestate parere. ł contempnere iussa celestia: Iuod
si optionẽ eorum p̃cederet decrementũ in euitabile. Necessarioq
contempnendum e&̾. abundaret p̃dictio. abundarent & iã ꝓmissa.
& minȩ: Est igt᷑ aliquid in hominis potestate: nec sunt homines
ita. ut a contra sentientibus asserebatur. materiae rerũ earũ
quȩ agunt᷑ ꝑquas agunt᷑. sed caus a p̃cedens. quã sequitur id qđ ex fa¬
to ÷ sedprȩter spem aiunt. aliquanta prouenire scimus: Et horũ
om̃i ũ duplex genus Unũ eoꝵ quȩ ꝑraro accidunt. quae uł forte
proueniunt. uel casu aliquo important᷑. ut ex hominib portenta
Nasci Alterum: quod frequentius quidem ꝓuenit. sedoriginem
sumit exhumani iudicu de prauatione. cumuel apotentib iratis.

Expanded text:
erunt. Si contempseritis, poenarum imminentium seriem diuina erunt. Si contempseritis, poenarum imminentium seriem diuina uox prosecuta est», quippe quod esset dubium id quod erat positum in hominis potestate, parere uel contemnere iussa caelestia. Quod si optionem eorum praecederet decretum ineuitabile necessarioque contemnendum esset, abundaret praedictio, abundarent etiam promissa et minae. Est igitur aliquid in hominis potestate nec sunt homines, ita ut a contra sentientibus asserebatur, materiae rerum earum quae aguntur, per quas aguntur, sed causa praecedens quam sequitur id quod ex fato est. «Sed praeter spem aiunt aliquanta prouenire». Scimus, et horum omnium duplex genus: unum eorum quae perraro accidunt, quae uel forte proueniunt uel casu aliquo importantur, ut ex hominibus portenta nasci; alterum quod frequentius quidem prouenit, sed originem sumit ex humani iudicii deprauatione, cum uel a potentibus iratis
Abbreviated transcription (Latin):
extingueret᷑. propt̃ eaq dubiasors dubiiq intellectus processit
oraculum. ut quod cumq accidisset id prȩdic tũ ab apolline uide¬
retur: Sunt aliae p̃dictiones consilioꝵ ex aminis similes: quia
cũsit innrã potestate deligere exincertis alterũ ne in dilec¬
tum peccetur exignoratione. suadet hominib quidsit optandum
propitia diuinitas. ut argiuis ꝑoraculum quęrentib anaduersũ
persas bellũ suscipi conueniret : responsum ÷: Uicinis offensa dõ
carissima praebes. armoꝵ cohibe munimina corporis ome discri¬
men solacapitis tutabitur umbra: Sciebat enĩ quidete eligendũ.
quodq: optio pȩnes hominẽ: Iduero qđ sequit᷑ optionẽ peNes
fatum : hȩbreis quoq consilium datũ ÷ ad eo cũ predictione rerũ
futurarum in istum modum: sip̃ceptis meis parebitis. bona t̾rarũ
omĩa pęnes uoserunt : lac tei itaq & melli flui fructus non de¬

Expanded text:
extingueretur; proptereaque dubia sors dubiique intellectus processit extingueretur; proptereaque dubia sors dubiique intellectus processit oraculum, ut quodcumque accidisset id praedictum ab Apolline uideretur. Sunt aliae praedictiones consiliorum examini similes, quia, cum sit in nostra potestate deligere ex incertis alterum, ne in delectu peccetur ex ignoratione, suadet hominibus quid sit optandum propitia diuinitas, ut Argiuis per oraculum quaerentibus an aduersum Persas bellum suscipi conueniret responsum est: Vicinis offensa, deo carissima plebes, armorum cohibe munimina: corporis omne discrimen sola capitis tutabitur umbra. Sciebat enim quid esset eligendum, quodque optio penes hominem, id uero quod sequitur optionem penes fatum. Hebraeis quoque consilium datum est a deo cum praedictione rerum futurarum in istum modum: «Si praeceptis meis parebitis, bona terrarum omnia penes uos erunt. Lac itaque et melliflui fluctus non de
Abbreviated transcription (Latin):
diuinatio dicenda est. quippe q̃ semel acciderunt. infecta. eẽ. non
possunt: Ambiguarũ uero quarũ exitus adhuc pendent Nondũ
prȩcedentibus meritis ambigua ẽ. & obliqua: ut ẽ. illa appͦllinis:
Edet croesus halyn trans gressus maxima regna: Istic enĩ: triaerant
nisi fallor ambigua: Unum: utrumscyri & ꝑsarum regnũ eẽt. peri¬
turum: Alterũ: anipsius croesipotius & lydium: Tertium: utrum
conditionibus iustis bellum deponeretur: Hoc quippe enĩfieri
poterat & depositors bellorũ aliquot exempla p̃cesserant. Sed
quia uoluntas utriusq aduersabatur armoꝵ depositioni: cũ & cΥ¬
rus feraquadã. e̾e̾t. & gloriosa natura: Croesus quoq confidens
potentiaeq p̃cupidus : decretũ quod sequebatur ratum erat factũ
exutriusq proposito. pacem inter eos minime futuram suꝑ erat
igitur exreliquis alter utrum. idque erat dubium cuiꝰnã regnum

Expanded text:
diuinatio dicenda est — quippe quae semel acciderunt infecta esse non diuinatio dicenda est — quippe quae semel acciderunt infecta esse non possunt —, ambiguarum uero, quarum exitus adhuc pendent nondum praecedentibus meritis, ambigua est et obliqua, ut est illa Apollinis: Perdet Croesus Halyn transgressus maxima regna. Istic enim tria erant, nisi fallor, ambigua: unum utrum Cyri et Persarum regnum esset periturum; alterum an ipsius Croesi potius et Lydium; tertium utrum condicionibus iustis bellum deponeretur. Hoc quippe fieri poterat et depositorum bellorum aliquot exempla praecesserant; sed quia uoluntas utriusque aduersabatur armorum depositioni, cum et Cyrus fera quadam esset et gloriosa natura, Croesus quoque confidens potentiaeque praecupidus, decretum quod sequebatur ratum erat factum ex utriusque proposito pacem inter eos minime futuram; supererat igitur ex reliquis alterutrum idque erat dubium cuiusnam regnum
Abbreviated transcription (Latin):
& spectanda sunt lecta omiã. quae ꝓtelent ad sapientiã: Ante
omĩa: diuino p̃sidio opus ÷ adꝑceptionẽ bonoꝵs maximorũ: Iuȩ
cũ sunt ꝓpria diuinitatis. cũ hominib tamen cõmunicant᷑: Corpo¬
ris quoq obsequium sufficiens animȩ uirib ẽẽ. debete ad tolleran¬
dum exercitii laborem: Oportet quoq item sufficient̃ haberi¬
p̃ceptores bonos Propositũq id quod sortitisumus singuli Numen:
Iuippe socrati dicitur apueris comes demonrerũ agendarum
p̃ceptor fuisse. non ut ortaretur eũ ad aliquẽ actum. sed ut
prohiberet quȩ fieri non expediret: Propt̃ ea quoq in homits
potestate sunt. siper impudentiã agantur cũ agieasit inutile cladem
adferant. quod a socrate arcebat beniuolum Numeri Diuinatio
uero necessitati quidẽ subiec tarum rerũ. ambiguarũ &iam. sed qua¬
rum iamfatalis cõpletussit exitus uera est: & cõplexibilis. si modo

Expanded text:
et spectanda sunt lecta omnia quae protelent ad sapientiam. Ante et spectanda sunt lecta omnia quae protelent ad sapientiam. Ante omnia diuino praesidio opus est ad perceptionem bonorum maximorum quae, cum sint propria diuinitatis, cum hominibus tamen communicantur. Corporis quoque obsequium sufficiens animae uiribus esse debet ad tolerandum exercitii laborem. Oportet item sufficere praeceptores bonos propositumque id quod sortiti sumus singuli numen. Quippe Socrati dicitur «a pueris comes daemon» rerum agendarum praeceptor fuisse, non ut hortaretur eum ad aliquem actum sed ut prohiberet quae fieri non expediret. Propterea quoque quae in hominis potestate sunt, si per imprudentiam agantur, cum agi ea sit inutile, cladem afferant, quod a Socrate arcebat beniuolum numen. Diuinatio uero necessitati quidem subiectarum rerum, ambiguarum etiam, sed quarum iam fatalis completus sit exitus, uera est et complexibilis, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
tis bonis insusurratio. Terrorculis & iã quibus tenera aetas ue¬
hementius cõmouetur: Nec non insolatus & om̃ib hinus modi per¬
suasio Quin & iã corroboratarum mentium delinetrix poetica.
& cetera scriptorũ & auctorũ oꝑa magnifica. quantã animis rudi¬
bus inuehunt iuxta uoluptatem laboremq inclinationẽ fauoris:
Quidpictorłs quoq & fictores. nonne rapiunt animos ad suaui¬
tatem ab in dustria : Al axima uero uitiorũ excitatio ÷ in cor¬
poris atq animi concretione. quoꝵ habundantia uel indigen¬
tia propensi ores ad libidinem aut iracundiam sumus. His acce¬
dunt uitae ipsius agendȩ. sortisq discrimina: egritudo. seruiti¬
um. inopinaq rerum Necessarium Quibus occupati abstudus
honestis ad consentanea uitae institutȩ officia deducimur.
atq a cognatione reuocam᷑ uiriboni : Opus ÷ ergo futuris
sapientib. tam educatione liberali. p̃ceptisq adhonestatem
ducentib quã eruditione auulgo separata: Uidendaq ei

Expanded text:
tis bonis insusurratio, in terriculis etiam quibus tenera aetas uehementius commouetur nec non in solaciis et omnibus huius modi per. Quin etiam corroboratarum mentium delinitrix poetica et cetera scriptorum et auctorum opera magnifica quantam animis rudibus inuehunt iuxta uoluptatem laboremque inclinationem fauoris? Quid pictores quoque et fictores, nonne rapiunt animos ad suauitatem ab industria? Maxima uero uitiorum excitatio est in corporis atque humorum concretione, quorum abundantia uel indigentia propensiores ad libidinem aut iracundiam sumus. His accedunt uitae ipsius agendae sortisque discrimina, aegritudo seruitium inopia rerum necessariarum, quibus occupati ab studiis honestis ad consentanea uitae institutae officia deducimur atque a cognitione reuocamur ueri boni. Opus est ergo futuris sapientibus tam educatione liberali praeceptisque ad honestatem ducentibus quam eruditione a uulgo separata uidendaque eis
Abbreviated transcription (Latin):
Est tamen intellectu facile qđ ꝑ fectus temporis numerus ꝑ fectum
annũ cõpleat Tunc demũ cum omium octo circũ actionũ cursus
ꝑacti uelũd adoriginẽ atq exordium circũ actionis alterius reũ¬
tentur quã sẽꝑ idẽ atq uni formis motus dimetietur Quã obcausã
cetera quoq nata sunt astra quae ꝑcaelũ meantia conuersiones
habent: utquã simillimũ. eͥe̾t. ome hoc ꝑfecto illi quodmente
ꝑspicitur animali aeuoq exaequat&e naturȩ temporis socia natura

Expanded text:
Est tamen intellectu facile, quod perfectus temporis numerus perfectum Est tamen intellectu facile, quod perfectus temporis numerus perfectum annum compleat tunc demum, cum omnium octo circumactionum cursus peracti uelut ad originem atque exordium circumactionis alterius reuertentur, quam semper idem atque uniformis motus dimetietur; quam ob causam caetera quoque nata sunt astra, quae per caelum meantia conuersiones habent, ut quam simillimum esset omne hoc perfecto illi quod mente perspicitur animali aeuoque exaequatae naturae temporis socia natura
Abbreviated transcription (Latin):
tione faciebat Atq ut rationabilis & consulta haec motuum uarietas
& moderatio uisu quoq notaretur. omĩumq octo motuum ꝑspicua
e̾e̾t chorea igni uit lucem clarissimam ds̃ rerũ conditor. eregione
secundi aterra globi: quã lucẽ solem uocamꝰ: Cuiꝰ splendore caelum
infraquae in lustrarent᷑ omia. numerusq omĩun extar& animan¬
tium. hinc ergo noctis diciq ortus ex eodẽ semꝑ & inerrabili motu:
rata factus alterna lucis atq umbrarum successione. mensis uero
ꝓuentꝰ cũ lustrato luna elrculo suo solem consequetur Anni cũ sol
itẽ em̃sis anfractib renouat exordia. caeterarũ uero stellarũ circuitꝰ
neq notant neq dinumerant homines exceptis paucis. nec intelligun
discursus erroresq earum temporis. eͥe. geniturã. inquosit ammiranda
uariactas ꝓuentuum caelestes tramites undiq stellis uariantibus:

Expanded text:
tione faciebat. Atque ut rationabilis et consulta haec motuum uarietas tione faciebat. Atque ut rationabilis et consulta haec motuum uarietas et moderatio uisu quoque notaretur omniumque octo motuum perspicua esset chorea, igniuit lucem clarissimam deus rerum conditor e regione secundi a terra globi, quam lucem solem uocamus, cuius splendore caelum infraque illustrarentur omnia numerusque omnium extaret animantium. Hinc ergo noctis dieique ortus ex eodem semper et inerrabili motu factus rata alterna lucis atque umbrarum successione, mensis uero prouentus, cum lustrato luna circulo suo solem consequitur, anni, cum sol item emensis anfractibus renouat exordia; caeterarum uero stellarum circuitus neque notant neque dinumerant homines exceptis paucis nec intellegunt discursus erroresque earum temporis esse genituram, in quo sit admiranda uarietas prouentuum caelestes tramites undique stellis uariantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& lis quȩ consequens erat tempore puenire : nexib qi uitalib¬
ubi constricta corpora facta sunt animalia imperatũq didicer̃. eaquȩ
diuersȩ naturae motꝰ obliquus ꝑdirectum eiusdem naturȩ motum ũtens
sem& ut pote constrictus circum ferebat. partim maiore partim minore
circulo rotabantur : citius quidem dimensum spacium ꝑ agentia Quȩ
minore. tardius uero qu& maiore. ut pote ambitu circum acta prolixi¬
ore: Quaed ͤccusa fiebat : ut exuni formi eiusdem naturae conuersi¬
one qͥua &icius circũirent abhis quae tardius circum ferantur cõprehen¬
dentia cõprehendi uiderent᷑ Om̃s quippe circulos eor uniformis & in¬
cerrabilis illa conũsio uertens inspiram & uelut sinuosum achanthi
uolum̃ quia gemino & contrario motu ferebantur: tũ ipsa etiã cita
& uolucris eaq̃ tardius ase recedebant proxima sibi semꝑ ex consecu¬

Expanded text:
uidelicet his quae consequens erat tempore prouenire, nexibusque uitalibuidelicet his quae consequens erat tempore prouenire, nexibusque uitalibubi constricta corpora facta sunt animalia imperatumque didicerunt, ea quae diuersae naturae motus obliquus per directum eiusdem naturae motum uertens semet utpote constrictus circumferebat partim maiore partim minore circulo rotabantur, citius quidem dimensum spatium peragentia quae minore, tardius uero quae maiore, utpote ambitu circumacta prolixiore. Qua de causa fiebat, ut ex uniformi eiusdem naturae conuersione quae citius circuirent ab his quae tardius circumferebantur comprehendentia comprehendi uiderentur. Omnes quippe circulos eorum uniformis et inerrabilis illa conuersio uertens in spiram et uelut sinuosum acanthi uolumen, quia gemino et contrario motu ferebantur, tum ipsa etiam cita et uolucris ea quae tardius a se recedebant proxima sibi semper ex consecu
Abbreviated transcription (Latin):
certa dim̃sione quã reditꝰ anfractusq tẽporarii : sub numeri cõp̃hensi¬
onẽ uenirent: corporaq siderea fabricatꝰ a ssignauit uitailibus diũse
naturae motib numero septẽ totidẽ corpora: Lunae quidẽ iuxta
terram in pͥma circũ actione. solis uero insecunda Tũ luciferi &
mercurii : collocat ignes in eo motu qͥconcurrit quidẽ solsticiali
circuitioni contraria tam̃ ab eo circũ fertur agitatione. Quare fit
ut cõp̃hendant se in uicẽ &ase rursum c̃p̃hendant᷑  estellȩ : Ceteros
quoq siderũ ortus ⁊ pro gressiones diuinȩ rationis ductu digessit in
ordinẽ: Cuiꝰ exornationis causã explicare siqͥs uelit : plus erit oꝑe
ipso qđ oꝑis grã sumit᷑: Verũ haec sier̃ ad id quod eagit᷑ utilia post
exequemur lgit᷑ singulis uniũ sisq apto & decentisibi motu locatis

Expanded text:
certa dimensione quam reditus anfractusque temporarii sub numeri comprehensicerta dimensione quam reditus anfractusque temporarii sub numeri comprehensionem uenirent, corporaque siderea fabricatus assignauit uitalibus diuersae naturae motibus numero septem totidem corpora, lunae quidem iuxta terram in prima circumactione, solis uero in secunda, tum Luciferi et Mercurii collocat ignes in eo motu qui concurrit quidem solstitiali circuitioni, contraria tamen ab eo circumfertur agitatione; quare fit, ut comprehendant se inuicem et a se rursum comprehendantur hae stellae. Caeteros quoque siderum ortus et progressiones diuinae rationis ductu digessit in ordinem. Cuius exornationis causam explicare si quis uelit, plus erit opere ipso quod operis gratia sumitur; uerum haec, si erunt ad id quo de agitur utilia, post exequemur. Igitur singulis uniuersisque apto et decenti sibi motu locatis,
Abbreviated transcription (Latin):
quippe geniturae temporisꝓpͥe motꝰ enĩ st̃ unꝰ p̃t̃ euntis alt̃ imminentis.
ñ aeui sed tẽporis: Eui quippe mansio perpetua ÷ & in mutabilis: Ergo
neq iunior se. neq senior. nec fuit nec erit. nec patit᷑ eoꝵ aliqͥd q̃ sensibilis
natura patit᷑ sed sunt hac omĩa uices tẽporis imitantis aeuũ: Ac dehis
quidẽ fors erit aptior deinceps disputandi locus ITem pꝰ uͦ cȩlo equae¬
uũ ÷ ut una orta una dissoluantur : simodo dissolui ratio fasq patietur:
Simul ut aeuitatis ȩxemplo similis. ee̾t. uterq mundus Archetẏ pus qͥppe
omĩ aeuo seꝑ existens est hic sensilis unagoq eius. is est qui ꝑ omẽ tempus
fuerit quippe & futurꝰ sit: Haec ergo dei ratione consilioq huiꝰ modi
geniturã temporis uolatis creare : sol: luna & aliae quinq stellȩ
quae uocantur erraticȩ factȩ sunt quo tam partes temporis notarent᷑

Expanded text:
quippe geniturae temporis proprie, motus enim sunt, unus praetereuntis, alter imminentis quippe geniturae temporis proprie, motus enim sunt, unus praetereuntis, alter imminentis non aeui sed temporis; aeui quippe mansio perpetua et immutabilis. Ergo neque iunior se neque senior nec fuit nec erit nec patietur eorum aliquid quae sensibilis natura patitur, sed sunt haec omnia uices temporis imitantis aeuum. Ac de his quidem fors erit aptior deinceps disputandi locus. Tempus uero caelo aequaeuum est, ut una orta una dissoluantur, si modo dissolui ratio fasque patietur, simul ut aeuitatis exemplo similis esset uterque mundus; archetypus quippe omni aeuo semper existens est, hic sensibilis imagoque eius is est qui per omne tempus fuerit, quippe et futurus sit. Hac ergo dei ratione consilioque huius modi genituram temporis uolentis creari sol et luna et aliae quinque stellae quae uocantur erraticae factae sunt, quo tam partes temporis notarentur
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ emule similitudinis aliud specimen censuit ex cogitandum:
ut igit᷑ haec in mortailis & sempit̾na: sic mundũ quoq sensibilẽ
animal in mortale constituit: Sed animalis qͥdẽ id qđ est generale
animal natura euoq ex aequaturũ defacto natiuoq operi cum aeuo
societas minime uidebatur: Qua propt̃ imaginẽ eius mobilem numeroq
serpentẽ factȩ a se machinȩ ds̃ sotiabat. eãq̃ tempus dicitur: euo in¬
tacto & insingularitate perseuerante Dies enĩ & noctes & m̃ses &
annos quiante caelestem exornationẽ non erant: tunc nascente
mundo ussit existere: Quae omĩa partes sunt temporis Nosq haec
cum euo assignamꝰ idẽ solitariae naiturae: non recte partes indiuiduȩ
rei fingimꝰ: Dici ͥ enĩ fuit. ẽ. erit: Atilli. e̾eͥ solum cõpetit. iuxta uerã
sinceramq rationẽ: fuisse uero & fore deinceps non cõpetit Haec

Expanded text:
eius aemulae similitudinis aliud specimen censuit excogitandum. eius aemulae similitudinis aliud specimen censuit excogitandum. Ut igitur haec immortalis et sempiterna, sic mundum quoque sensibilem animal immortale constituit. Sed animal quidem, id quod est generale animal, natura aeuo exae quatur; unde facto natiuoque operi cum aeuo societas congruere minime uidebatur. Quapropter imaginem eius mobilem numeroque serpentem factae a se machinae deus sociabat eam quae tempus dicitur, aeuo intacto et in singularitate perseuerante. Dies enim et noctes et menses et annos, qui ante caelestem exornationem non erant, tunc nascente mundo iussit existere; quae omnia partes sunt temporis, nosque haec cum aeuo assignamus, id est solitariae naturae, non recte partes indiuiduae rei fingimus. Dicimus enim "fuit est erit", ast illi esse solum competit iuxta ueram sinceramque rationem, fuisse uero et fore deinceps non competit. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
indigete motu & orbiculata circũitione. in se ipsam reuertens. cũ
aliquã uł dissipabilem substantiam offenderit uł indiuiduam :
facile recognoscit quid sit ciꝰdẽ indiuiduȩq qͥd itẽ diuersȩ dissolu¬
bilisq naturae. causasq omĩum quȩ ꝓueniunt uidet Et exhis q̃
accidunt q̃ sint futura metitur. motusq eius ratio nabilis sine uoc
sine sono: Cũ quid sensibile spectat circulusq diuersi generis
sine errore fertur: ueridico sensu & certa nunciante: cunctȩ anime
rectȩ opiniones & digne credulitate nascunt᷑: Porro cũ indiuiduũ
genus semꝑq conspexerit ea quae sunt motu intimo fideliter
nunciante : intellectus & scientia conualescunt: Quȩ qͥdẽ omi a
in anima fieri eidẽq in signiri palam est: Quã cũ moueri & iu¬
uere anĩ aduerter& factum ase simulacrum immortalis diui¬
nitatis genitor suus. hilaratus impendio multo magis ad exẽplũ

Expanded text:
indigete motu et orbiculata circuitione in se ipsam reuertens cum indigete motu et orbiculata circuitione in se ipsam reuertens cum aliquam uel dissipabilem substantiam offenderit uel indiuiduam, facile recognoscit, quid sit eiusdem indiuiduaeque, quid item diuersae dissolubilisque naturae causasque omnium quae proueniunt uidet et ex his quae accidunt quae sint futura metitur, motusque eius rationabilis sine uoce, sine sono cum quid sensile spectat circulusque diuersi generis sine errore fertur ueridico sensu et certa nuntiante cunctae animae, rectae opiniones et dignae credulitate nascuntur; porro cum indiuiduum genus semperque idem conspexerit, ea quae sunt motu intimo fideliter nuntiante, intellectus et scientia conualescunt. Quae quidem omnia in anima fieri eidemque insigniri palam est; quam cum moueri et uiuere animaduerteret factum a se simulacrum immortalis diuinitatis genitor suus, hilaratus impendio multo magis ad exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
& tripli spacia orbesq ipsos contraria ferri ussit agitatione: Ex
qͥb septem : tres quidẽ pari uelocitate. quatuor uero & sibimet ipsis
& ad cõparationẽ ceteroꝵ imparidissimiliq sed cum ratione motu
Igitur cũ pro uoluntate patris cuncta rationabilis animae substan¬
cia nasceretur: aliquanto post ome corporeum intra conseptũ eiꝰ
effinx̃: mediumq applicans mediae modulamine apto iugabat:
Astilla cõplectens caeli ultima circũ fusaq quae eidẽ ex teriora
cõplexu : operiensq ambitu suo ipsãq insem & conuertens Diuinã
originem hauspicata est : indefesse sapientisq & sine int̾missione
uitȩ: Et corpꝰ quidẽ caeli siue mundi uisibile factum. ipsa uero
inui sibilis. rationis tamen & item modulaminis compos cunctis
intelligibilibus praestantior a praestantissimo auctore facta : Iũt
igitur ex eiusdem & diuersa natura cũ essentia mixtis coaugm̃tat

Expanded text:
et tripli spatia orbesque ipsos contraria ferri iussit agitatione, ex et tripli spatia orbesque ipsos contraria ferri iussit agitatione, ex quibus septem tres quidem pari uelocitate, quattuor uero et sibimet ipsis et ad comparationem caeterorum impari dissimilique sed cum ratione motu. Igitur cum pro uoluntate patris cuncta rationabilis animae substantia nasceretur, aliquanto post omne corporeum intra conseptum eius effinxit mediumque applicans mediae modulamine apto iugabat; ast illa complectens caeli ultima circumfusaque eidem exteriore complexu operiensque ambitu suo ipsaque in semet conuertens diuinam originem auspicata est indefessae sapientisque et sine intermissione uitae. Et corpus quidem caeli siue mundi uisibile factum, ipsa uero inuisibilis, rationis tamen et item modulaminis compos cunctis intellegibilibus praestantior a praestantissimo auctore facta. Ut igitur ex eiusdem et diuersi natura cum essentia mixtis coagmentata
Abbreviated transcription (Latin):
cõ mixtũ ome genꝰ essentiae consũptũ erat huiꝰ modi sectionib partiũ:
Tunc hanc ipsam seriem in longum secuit & exuna serię duas fecit.
easq mediã media&e inspeciẽ chi grecȩ litterae co artauit curuabitq
in orbes quo ad coirent int̾ se capita orbẽ que orbi sic int̃ seruit. ut alter
eoꝵ ad uerso alter obliquo circuitu rotarent᷑: & exterioris qͥdẽ circuli
mođdum eundẽ quod erat eiusdẽ naturae consanguineus cognomi¬
nauit: interioris aut̃ diuersũ: Atq exteriorẽ quidẽ circulũ quem
eundẽ cognominatũ . eẽ. diximꝰ : aregione dextra ꝑsinistrũ latus
usq addexterum in flexit: Diuersum porro ꝑdiametrũ insinistrũ
latus eidẽ & simili illi circũ actioni uirtuti pontificioq rotatus
dato unũ quippe ut erat etm & indiuisam reliquit Interiorẽ
uero scindit sexies Septemq impares orbes fabricatꝰ est iuxtadupli

Expanded text:
commixtum illud genus essentiae consumptum erat huius modi sectionibus partium. commixtum illud genus essentiae consumptum erat huius modi sectionibus partium. Tunc hanc ipsam seriem in longum secuit et ex una serie duas fecit easque mediam mediae in speciem chi Graecae litterae coartauit curuauitque in orbes, quoad coirent inter se capita, orbemque orbi sic inseruit, ut alter eorum aduerso, alter obliquo circuitu rotarentur, et exterioris quidem circuli motum eundem, quod erat eiusdem naturae consanguineus, cognominauit, interioris autem diuersum; atque exteriorem quidem circulum, quem eundem cognominatum esse diximus, a regione dextra per sinistrum latus usque ad dextrum inflexit, diuersum porro per diametrum in sinistrum latus eidem et simili illi circumactioni uirtute pontificioque rotatus dato. Unam quippe, ut erat, eam et indiuisam reliquit, interiorem uero scidit sexies septemque impares orbes fabricatus est iuxta dupli
Abbreviated transcription (Latin):
partes secans &iã nunc & exhis int̃ uallorum spacia cõplensquo singuda
int̃ ualla binis medietatibi sulcirentur: medietatũ porro altera quotaparte
limitis extimi precellebat unũ extimũ limitẽ: tota p̃cellebatur ab alio
extimo limite: Alterc parisumma & aequali ad numerũ modo p̃re¬
cellebat & precellebatur ab extimis: In atis itaq limitib ses cuploꝵ &
itẽ eord quib accedit parsisu tercia qđ genꝰ agrecis epitrita dicuntur:
itẽ coið qͥb accedit pars siui ocꝰtaua qͥ numerꝰ epogdous abisdẽ uocat᷑
&ehis nexib illa pͥma spacia id ÷ epogdo ispaciis epitritoꝵ omĩum int̃¬
ualla cõplebat. Itaut adꝑfectam cumulatãq cõpletionẽ de esset
aliqͥd epitrito. tantũ scilic& quantũ de est habita cõparatione ducentis
quad raginta trib ad uersũ ducentos quinqͣgintasex &iã omẽ fere

Expanded text:
partes secans etiamnunc et ex his interuallorum spatia complens, quo singula partes secans etiamnunc et ex his interuallorum spatia complens, quo singula interualla binis medietatibus fulcirentur. Medietatum porro altera quota parte limitis extimi praecellebat unum extimum limitem, tota praecellebatur ab alio extimo limite, altera pari summa et aequali ad numerum modo praecellebat et praecellebatur ab extimis. Natis itaque limitibus sescuplorum et item eorum quibus accedit pars sui tertia, quod genus a Graecis epitritum dicitur, item eorum quibus accedit pars sui octaua, qui numerus epogdous ab isdem uocatur, ex his nexibus illa prima spatia, id est epogdoi spatiis epitritorum omnium interualla complebat, ita ut ad perfectam cumulatamque completionem deesset aliquid epitrito, tantum scilicet quantum deest habita comparatione ducentis quadraginta tribus aduersus ducentos quinquaginta sex. Et iam omne fere
Abbreviated transcription (Latin):
meclium locauit int inluduam. ⁊itẽ iconiugatione corporea dui duatu
substantia atiaq haec omia inunã speciem ꝑ miscuit diuersa i flostanatura
sonantion iaq : adunationi generũ repugnante: Quib cũ substantia
mncas aontrib inunũ redactis: rursum totũ hoc in unũ diuist in partes
copetent᷑ quo singule partes constarent. ex substancia diuersi &ttem
esꝰ qđ udem ud ecit᷑ geminata natura diuisionẽ instaurans ¶ hac tenꝰ
una sũpsit exuniuerso primitus portionẽ: Post quã: Auplicẽ eiꝰ quã
supserat: terciam uero ses cuplam quidẽ secundȩ triplam uero prunit᷑
sumpte: at uero quartã sumpsit duplicẽ secundȩ: Quintã tripla t̃ciȩ
Dexta fuit ad sũptio partib septẽ quã prima propensior: Sepinie
sex̧ al uiginti partib: quã prima maior Iquib ita diuisis i con segquent̃
cõplebat int̃ ualla duplicis & triplicis quantitatis & exuni uersstnate

Expanded text:
medium locauit inter indiuiduam et item coniugatione corporea diuiduam medium locauit inter indiuiduam et item coniugatione corporea diuiduam substantiam triaque haec omnia in unam speciem permiscuit diuersa illa natura concretioni atque adunationi generum repugnante. Quibus cum substantia mixtis et ex tribus in unum redactis rursum totum hoc unum diuisit in partes competenter, quo singulae partes constarent ex substantia diuersi et item eius, quod idem uocatur, gemina natura, diuisionem instaurans hactenus: unam sumpsit ex uniuerso primitus portionem, post quam duplicem eius quam sumpserat, tertiam uero sescuplam quidem secundae, triplam uero primitus sumptae, at uero quartam sumpsit duplicem secundae, quintam triplam tertiae, sexta fuit assumptio partibus septem quam prima propensior, septima sex et uiginti partibus quam prima maior. Quibus ita diuisis consequenter complebat interualla duplicis et triplicis quantitatis ex uiuersitate
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit conũti & moueri solũ principuum qͥ uirtutũ praestantia
sufficer& conciliationi ꝓpriȩ nec extra ordinario cuiꝰquã indiger&
auxilio: amicũq semꝑ sibi ideoq sũme bectũ diuina potentia p̃ditũ
genuit: Nec tam̃ eo quo nos ad p̃sens loquim᷑ ordine ortum animȩ dĩ
annuit iuniorẽq & posteriorem corporib eam fecit Neq enĩ decebat
rem antiquiorẽ a post genita regis: sed hominib mos est passim
prepostereq & sine obseruatione ordinis fari: Atuͦ ds̃ tt̃ antiqͥtate
quã uirtutib p̃irȩ animam nature corporis iussit : dominãq eam &
pͥncipali iure uoluit. ẽe. circa id qđ tuetur Itaq tercium animȩ genꝰ
excogitauit: hoc pacto: ex indiuidua semꝑq in suo statu ꝑseuerante
substantia Itẽq alici quaȩ inseparabilis corporum comes ꝑ eadẽ corpora¬
porsutes ipas s aiuersum uocetur tenium nacturae genꝰ cõm̃usie a nuod

Expanded text:
uoluit conuerti et moueri solum praecipuum, qui uirtutum praestantia uoluit conuerti et moueri solum praecipuum, qui uirtutum praestantia sufficeret conciliationi propriae nec extraordinario cuiusquam indigeret auxilio, amicumque semper sibi; ideoque summe beatum, diuina potentia praeditum, genuit. Nec tamen eo quo nos ad praesens loquimur ordine ortum animae deus annuit iunioremque et posteriorem corporibus eam fecit -- neque enim decebat rem antiquiorem a post genita regi -- sed hominibus mos est passim praepostereque et sine obseruatione ordinis fari: at uero deus tam antiquitate quam uirtutibus praeire animam naturae corporis iussit dominamque eam et principali iure uoluit esse circa id quod tuetur. Itaque tertium animae genus excogitauit hoc pacto: ex indiuidua semperque in suo statu perseuerante substantia itemque alia, quae inseparabilis corporum comes per eadem corpopars idem, pars diuersum uocetur, tertium naturae genus commentus est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
agentib acꝑ petentib: Nec uero manꝰ ei necessarias ẽẽ duxit: cũ nihil
suꝑ. ẽe̾t. comp̃hendendũ nec pedes qm̃ ex septẽ motib non loculars e
quis quã sed rationabilis cõpetebat : qui animarũ ꝓpͥus ÷ circuitꝰ : Neq
ullũ locum exloco muttins: Ideoq in orbẽ fert & uelut fixo circũ uolat
cardine. propterea quae rata & in errabilis eiꝰ agitatio:: haecigiur
aet̾nidĩ ꝓspicientia iusta natiuũ & umquã futurũ dm̃ leuẽ eũ & aeqͥ¬
remũ indediuẽq & medietate undiq uersum aequalem ex quae
ꝑfectis umuersisq totũ ꝑfectũq progenuit Animã uͦ in medie¬
tus e eiꝰ locauit eandemq ꝑ omẽm globum aequabiliter porrigi
uissit: Quotectis interiorib partib ietima quoq: tetius corporis ambitu
animȩ circũ darent᷑. Atq ita orhẽ t̃etem in orbem atq in suum ambitũ

Expanded text:
agentibus ac perpetientibus. Nec uero manus ei necessarias esse duxit, cum nihil agentibus ac perpetientibus. Nec uero manus ei necessarias esse duxit, cum nihil superesset comprehendendum, nec pedes, quoniam ex septem motibus non locularis ei quisquam sed rationabilis competebat, qui animarum proprius est circuitus neque ullum locum ex loco mutans ideoque in orbem fertur et uelut fixo circumuolat cardine; proptereaque rata et inerrabilis eius agitatio est. Haec igitur aeterni dei prospicientia iuxta natiuum et umquam futurum deum leuem eum et aequiremum indecliuemque et a medietate undique uersum aequalem exque perfectis uniuersisque totum perfectumque progenuit. Animam uero in medietate eius locauit eandemque per omnem globum aequaliter porrigi iussit, quo tectis interioribus partibus extima quoque totius corporis ambitu animae circumdarentur. Atque ita orbem teretem in orbem atque in suum ambitum
Abbreviated transcription (Latin):
senium dissolutionẽq cõposuit: formãq dedit ei congruam:
qͥppe animali ouncta intra suum ambitum animalia & om̃s eoꝵs
for mes or gestura: dobosam e& rotundam quae amedictate ad om̃emabtũ
meliorem similitudinẽ dissimilitudine iudicans: Leus polro globũ
undiq uersum extrinsetus expoliuit nonotiose : Siquidẽ neq
uedendi recessarius eet usus cunctis intra globũ uisibilib regestis
nee audit nullo extra posito audiendo sono nec uero respirandi adiu¬
mento. quippe om̃ĩs cohercebatur intrin secus sps ne mebris quidem
talib ꝑque nouo ad misso cibo uetus liquore posito pelleretur. eq
enuĩ qͥc quã exore recedebat. nec erat accedendi facultas cunctis coereitis
sed corruptela partium intra sese nescentium uicẽ qũ adã obtinebat
cibatꝰ idẽq ut ager& patitur etiã omĩa mundi glob partib suis intrase

Expanded text:
senium dissolutionemque composuit formamque dedit ei congruam, senium dissolutionemque composuit formamque dedit ei congruam, quippe animali cuncta intra suum ambitum animalia et omnes eorum formas regesturo: globosam et rotundam, quae a medietate ad omnem ambitum meliorem similitudinem dissimilitudine iudicans. Leuem porro globum undique uersum extrinsecus expoliuit non otiose, siquidem neque uidendi necessarius esset usus, cunctis intra globum uisibilibus regestis, nec auditus, nullo extra posito audiendo sono, nec uero respirandi adiumento opus -- quippe omnis coercebatur intrinsecus spiritus -nec membris quidem talibus per quae nouo admisso cibo uetus liquore posito pelleretur. Neque enim quicquam ex eo recedebat nec erat accedendi facultas cunctis coercitis, sed corruptela partium intra se senescentium uicem quandam obtinebat cibatus idemque ut ageret et pateretur etiam omnia mundi globus partibus suis intra se
Abbreviated transcription (Latin):
Anqita ex quatuor supͣ dictis materus preclaram istã machinã
uisibilẽ contiguamq fibricatꝰ ÷ amica partium aequi libritatis
natione sotiattunn quo immortalis indissolubilisq esset aduersũ
omem casũ. excepta fabricatoris sui uoluntate: Igitur quatuor
illa integra corpora & sine ulla delibatione ad mundi continentiã
sũptasunt: Exomĩ quippe igni & item totis reliquis illis aere. aqua.
terra constructus est : nulla uel corporis uł potentiae parte
derelicta contẽptaq P ropterea ut perfectum animabeet. ut¬
pote ex ingris corporib ꝑfectisq conflatum. hoc amplius ut aet̃riş
cõpos in columitatis for& Uidebat enĩ eam. ee. naturã corporis.
ut ei facile importuna caloris accessione uł contra frigoris om̃iũq
hui modi quȩ in magna sunt uiolentaq potentia noceret᷑: Quo
consilio q̃q reputatione. unũ ꝑfectum exꝑfectis omĩb citra

Expanded text:
Atque ita ex quattuor supra dictis materiis praeclaram istam machinam Atque ita ex quattuor supra dictis materiis praeclaram istam machinam uisibilem contiguamque fabricatus est amica partium aequilibritatis ratione sociatam, quo immortalis indissolubilisque esset aduersum omnem casum excepta fabricatoris sui uoluntate. Igitur quattuor illa integra corpora et sine ulla delibatione ad mundi continentiam sumpta sunt. Ex omni quippe igni et item totis illis reliquis, aere aqua terra, constructus est nulla uel corporis uel potentiae parte derelicta contemptaque, propterea ut perfectum animal esset, utpote ex integris corporibus perfectisque conflatum, hoc amplius ut aeternae compos incolumitatis foret. Videbat enim eam esse naturam corporis, ut ei facile importuna caloris accessione uel contra frigoris omniumque huius modi, quae in magna sunt uiolentaque potentia, noceretur. Quo consilio quaque reputatione unum perfectum ex perfectis omnibus citra
Abbreviated transcription (Latin):
imoꝑ inde quadrat. ut sumitas medio rursũq utimũ medio sie
medietas sũmo cunc certe medietas sũmo & itẽ imo nihil differra
rursũq extimis illis admedietatis conditionẽ atq ad eiusdẽ parili¬
tatem redactis medietas quoq extimoꝵ uicẽ suscipit : fet opinor
ut tota materia una & eadẽ ratione societur: Eoq facto eadem
sibierunt uniũ sa mẽbra. quippe cũ eoꝵ sit una conditio: Unis
porro effectis mẽbris: unũ erit atq idẽ totũ: QQuare sicorpus uniũ sȩ
rei longitudinẽ & latitudinẽ solas crassitũ dinem uero nullam
habere debera: e&q huiꝰ modi qualis est corporũ solidorum suꝑ¬
ficies : una medietas sufficer& adsem& ipsam uinciendam &eetimas
partes : Hunc qm̃ soliditate opus erat mundano corpori sobed
porro nũ quã un so sed duab mediecatib uinciuntur. Id curo iiundi
opifex int ignem terrãq aera& aquã in seruit libratis isdẽ elem̃tis

Expanded text:
imo perinde quadrat ut summitas medio, rursumque ut imum medio, sic imo perinde quadrat ut summitas medio, rursumque ut imum medio, sic medietas summo, tunc certe medietas a summo et item imo nihil differt rursumque extimis illis ad medietatis condicionem atque ad eiusdem parilitatem redactis cum medietas quoque extimorum uicem suscipit, fit, opinor, ut tota materia una et eadem ratione societur eoque pacto eadem sibi erunt uniuersa membra, quippe cum eorum sit una condicio; unis porro effectis membris unum erit atque idem totum. Quare, si corpus uniuersae rei longitudinem et latitudinem solam, crassitudinem uero nullam habere deberet essetque huius modi, qualis est corporum solidorum superficies, una medietas sufficeret ad semet ipsam uinciendam et extimas partes. Nunc quoniam soliditate opus erat mundano corpori, solida porro numquam una sed duabus medietatibus uinciuntur, idcirco mundi opifex inter ignem terramque aera et aquam inseruit libratis isdem elementis
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũ enĩ exduob continer& omĩa ñopinor liquęr&: nec ess& unũ &
simplex initium cuncta continens. sed coniugatio copulata Ut igit᷑
exẽplari cuiꝰ emulationẽ mutuabatur &iam in numero similis. e&
id circo neq duo. nec innumerabiles mundi. sed unicꝰ adeo factus est:
Etquia corpulentus uisibilisq & contiguus erat merito futurꝰ: sine
igni porro nihil uisibile sentitur: Nec uͦ tangi qͥcquã potest soñe soliditat
soliditts porro nulla sine terra. Ignẽ t̾rãq corporis mundi fundam̃ta
iecit dĩ : Quoq nulla duo sine adiunctione tercu firme & indissolu¬
biliter coherent: nexuenĩ medio extrema nectente opus est: Nexus¬
uero firmissimꝰ ille certe qui & seipsũ & eti quae setum uinciuntur
facit unũ hoc porro modus & congrua mensura partiũ efficrt siũ
enim extrib ut numeris uł molib uelulla alia potentia medietas

Expanded text:
utrum enim ex duobus contineret omnia non, opinor, liqueret nec esset unum et utrum enim ex duobus contineret omnia non, opinor, liqueret nec esset unum et simplex initium cuncta continens, sed coniugatio copulata. Ut igitur exemplari, cuius aemulationem mutuabatur, etiam in numero similis esset, idcirco neque duo nec innumerabiles mundi sed unicus a deo factus est. Et quia corpulentus uisibilisque et contiguus erat merito futurus, sine igni porro nihil uisibile sentitur nec uero tangi quicquam potest sine soliditate, soliditas porro nulla sine terra, ignem terramque corporis mundi fundamenta iecit deus. Quoniamque nulla duo sine adiunctione tertii firme et indissolubiliter cohaerent -- nexu enim medio extrema nectente opus est, nexusuero firmissimus ille certe est, qui et se ipsum et ea quae secum uinciuntur facit unum -- hoc porro modus et congrua mensura partium efficit. Cum enim ex tribus uel numeris uel molibus uel ulla alia potentia medietas
Abbreviated transcription (Latin):
eum suus conditoꝵ: Speciali quidẽ nemini similẽ. siquidẽ ꝑfectio
ingenere nec inspecie Propterea mundus imꝑfecte rei similis
minime ꝑfectꝰ. eẽt At uͦ eius in quo om̃a genera & quasi qͥdẽ fontes conti¬
nentur animalium intellegibilium: Siquidẽ animalium genera
mundus alter cõplecꝰtatur. ꝑ inde ut hic nos & cetera subiecta uisui
&ecteris sensib: Ergo intelligibili substantia p̃cellenti principaliq naturȩ
omuĩfariam quoq ꝑfectȩ dĩ opifex gigni similẽ uolens: sensibile animal
unũ & uisibile constituit : naturac suae conuenientia cuncta quȩ
uita fruuntur intra conseptum & limitẽ suũ continens : Inunc utrũ
recte mundũ unũ dixerimus. anplures dici oportuerit uel innumera¬
biles etiam considerandũ : Vnũ plane : quod iuxta exẽplũ formatus est :
Id enĩ quod uniuersa continet intellegibilia : cũ alio scđm e̾e. ñ poterat:

Expanded text:
eum suus conditor. Speciali quidem nemini similem -- siquidem perfectio eum suus conditor. Speciali quidem nemini similem -- siquidem perfectio in genere est, non in specie, proptereaque mundus imperfectae rei similis minime perfectus esset -at uero eius, in quo omnia genera et quasi quidam fontes continentur animalium intellegibilium, siquidem animalium genera mundus alter complectitur perinde ut hic nos et caetera subiecta uisui et caeteris sensibus. Ergo intellegibili substantiae praecellenti principalique naturae omnifariam quoque perfectae deus opifex gigni simile uolens sensibile animal unum et uisibile constituit, naturae suae conuenientia cuncta quae uita fruuntur intra conseptum et limitem suum continens. Nunc, utrum recte mundum unum dixerimus an plures dici oportuerit uel innumerabiles, etiam considerandum. Unum plane, quoniam iuxta exemplum formatus est, id enim quod uniuersa continet intellegibilia cum alio secundum esse non poterat;
Abbreviated transcription (Latin):
porro nullius ꝓut eoꝵ quae nascunt᷑ natura fert : reliquid pro paginẽ
Om̃ẽ uisibile corporeum quemotu importuno fluctuans neq umquã
quiescens ex iordinata iactatione redegit mordinẽ. sciens ordinatoꝵ
fortunã confusis in ordinatisq praestare: Nec uero faserat bonitate
praestanti quic quã facere nisi pulchrũ. erat quȩ certũ tante diuini¬
tati nihil eorum quae sentiuntur habens dum taxat nec intelligens¬
non. eẽ. melius intellegente: intellectum porro nisi animȩ non ꝓ¬
uenire: hac igitur reputatione. intellectu in anima porro anima
incorpore locata : totum animantis mundi ambitum cum ueneranda
illustratione cõposuit: Exquo apparet sensibilem mundum anim al
intellegens e̾ẽ diuinȩ prouidentiae sanctione: Ihoc ita posito: quȩ
sequunt᷑ expedienda sunt. ad cuiꝰ animantis similitudinẽ constituerit

Expanded text:
porro nullius, prout eorum quae nascuntur natura fert, relinqui propaginem, porro nullius, prout eorum quae nascuntur natura fert, relinqui propaginem, omne uisibile corporeumque motu importuno fluctuans neque umquam quiescens ex inordinata iactatione redegit in ordinem sciens ordinatorum fortunam confusis inordinatisque praestare. Nec uero fas erat bonitati praestanti quicquam facere nisi pulchrum eratque certum tantae diuinitati nihil eorum quae sentiuntur, hebes dumtaxat nec intellegens, esse melius intellegente, intellectum porro nisi animae non prouenire. Hac igitur reputatione intellectu in anima, porro anima in corpore locata, totum animantis mundi ambitum cum ueneranda illustratione composuit. Ex quo apparet sensibilem mundum animal intellegens esse diuinae prouidentiae sanctione. Hoc ita posito quae sequuntur expedienda sunt: ad cuius animantis similitudinem constituerit
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. minime in concussas in expugnabilesq rationes afferre ualu-¬
erimꝰ nemiremini Cum potius illud intuere sinihil hominꝰ. quã qͥuis
alius consentaneas assertiones afferam: Mem̃to enĩ tãme qͥloquor quã uos
qui iudicatis homines fore : atq in reb ita sublimib medicrẽ explana¬
largimur uolentes & tam̃ principium orationis ad miror suꝑ est. ut
leges quoq sacricertaminis ex sequaris IDicendum igitur. cur rerũ c̃ditor
fabricatorq genitur&e omẽ hoc instituendum putauerit: Ioptimus erat:
ab optimo forro inuidia longe relegata est: Itaq consequent᷑ cuncta sui
similia ꝓut cuiusq natura. capax beatitudinis. ẽẽ. poterat effici uoluit:
Quã quidẽ uoluntatem dei originẽ rerũ certissimã: Siqͥs ponat recte
eũ puttire c̃sentiam: Uolens siquidẽ ds bona qͥdẽ omĩa prouenire: mali

Expanded text:
tatur, minime inconcussas inexpugnabilesque rationes afferre ualutatur, minime inconcussas inexpugnabilesque rationes afferre ualuerim, ne miremini, quin potius illud intuere, si nihilominus quam quiuis alius consentaneas assertiones afferam; memento enim tam me qui loquor quam uos qui iudicatis homines fore atque in rebus ita sublimibus mediocrem explanalargimur uolentes, et tamen principium orationis admiror; superest, ut leges quoque sacri certaminis exequaris. TIMAEUS. Dicendum igitur, cur rerum conditor fabricatorque geniturae omne hoc instituendum putauerit. Optimus erat, ab optimo porro inuidia longe relegata est. Itaque consequenter cuncta sui similia, prout cuiusque natura capax beatitudinis esse poterat, effici uoluit; quam quidem uoluntatem dei originem rerum certissimam si quis ponat, recte eum putare consentiam. Volens siquidem deus bona quidem omnia prouenire, mali