comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bãt sacrom̃tum recusare. Iudex aũ si ł oĩ¬
modo prãndum extimauerit. sic cam̃ di¬
rimat. quasi uolente eo sacram̃tum sit
recusatum. ⁊ ita cet̾a siunc capitula siũ to¬
cuis negotii sũma examinentur.⁊ lissuo
marte ꝑcurrat. nullo enim obstaculo ob¬
uante. Ip̃e aut qui sacram̃tum sibi il¬
iatum darere recusanerit. ri ad cestit.¬

Expanded text:
habeat sacramentum recusare, iudex autem, si hoc omnhabeat sacramentum recusare, iudex autem, si hoc omnimodo praestandum existimaverit, sic causam dirimat, quasi volente eo sacramentum sit recusatum, et ita cetera sive capitula sive totius negotii summa examinentur et lis suo marte percurrat, nullo ei obstaculo obviante. 2a . Ipse autem, qui sacramentum sibi illatum dare recusaverit, vel hoc att
Abbreviated transcription (Latin):
rerum catat cum multũ discẽpat in¬
ram̃tum hrditarium apiinͣcipeali re¬
scriptosacram̃to. necessitate itaq iriũ
coacti⁊ ꝓlationib pigninꝰ sub ueniẽte᷑
adhuiusi noĩ uenimut sanctione̾. oe
igitur uiram̃tum suie auiditib sine aꝑ
tib illatum. ł mpnncipiouitis. ł in medi¬
o. ł iiiipa diffimtiua sententia sub ip̃o u¬
dice detur. nõ expectata. ł uitimꝰ disfiniti¬
to illato. cum ħ apartib fuerit factum. ⁊
aiudiceaut approbatum. ł exauctorita¬
te iudicis cuisqͣ parti illatum: si quid̾e
is cui in ponitur sacram̃tum nichilad
hoc fuerit relictatus. ⁊ ħ pietur . ł refe¬
ratur. necessitate inponenta ei ciure¬
fertur relationis sub iit sacram̃tum. ł si
koc recusauenit: qͣsi illato sacram̃to p̃stoco
cansa ł capituum deadatur. nullo mo
ꝓuocationi rrunquendo. quis eni ferẽtꝰ
ẽ ad apeilationis ueniaens auxiliũ inhis
que ip̃x facienda ꝓcurauit: ¶sin aũt iscu¬
isacram̃tum illatum ẽ. ła parte ł auidice:

Expanded text:
rerum cadant, cum multum discrepat iuramentum hereditarium a principali sacramento. Necessitate itaque rerum coacti et probationibus pinguius subvenientes ad huiusmodi venimus sanctione Omne igitur iuramentum, sive a iudicibus sive a partibus illatum vel in principio litis vel in medio vel in ipsa definitiva sententia, sub ipso iudice detur non expectata vel ultima definitito illato, cum hoc a partibus fuerit factum et a iudice approbatum vel ex auctoritate iudicis cuicumque parti illatum, si quidem is cui imponitur sacramentum nihil ad hoc fuerit reluctatus, et hoc praestetur vel referatur, necessitate imponenda ei cui refertur relationis subire sacramentum, vel, si hoc recusaverit, quasi illato sacramento praestito causa vel capitulum decidatur, nullo loco provocationi relinquendo. Quis enim ferendus est ad appellationis veniens auxilium in his, quae ipse facienda procuravit Sin autem is, cui sacramentum illatum est vel a parte vel a iudice,
Abbreviated transcription (Latin):
manebit. sin aut non rite quide illat̾.
retit aũt retusatum sacram̃tum ꝓnũti¬
auĩt. ⁊t eiucebit em̃dare sententiam iu¬
picis. qq̃s eyretusato sacram̃to ꝓcessit. :
nichil peninis nec yiud itii nec iniusti
ab initio usq ab nouisimum tminun

Expanded text:
ermanebit. Sin autem non rite quidem illatum, recte autem recusatum sacramentum pronuntiaverit, tunc ei licebit emendare sententiam iudicis, quae quasi ex recusato sacramento processit, et nihil penitus nec praeiudicii nec iniusti ab initio usque ad novissimum terminum
Abbreviated transcription (Latin):
pctunia. ł int̾cessionis nõe hanc ꝓ reo
si suscepritis obuigatioe frustra uenłm¬
ni ne eiꝰ petimie noĩe: uos conueriire
pꝰsit. quam alii mutuo deo it si int̃
stis. ac multo mag̾ inanẽ timorẽ
gerins. si ꝓpecunia numerata oleũ
susceptum instrumãto sit costatran

Expanded text:
s nomine hanc pro rea suscepistis obligationem, frustra veremini, ne eius pecuniae nomine vos convenire possit, quam alii mutuo dedit, si intrastis. Ac multo magis inanem timorem geritis, si pecunia numerata oleum susceptum instrumento sit collatum,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ insacris scripturis tactis. sue insacro¬
scis oratonis. si miuq mõ insua sirmita¬
te mane̾. que d̾calũpnic uire uirando.
ł relato sacram̃to legib cauta sunt. ł a
noyis. e aretro diuis principib induc¬
tanõ enĩ ut aliꝗd derogetur. antiquiõi

Expanded text:
is sive in sacrosanctis oratoriis. Similique modo in sua firmitate manere, quae de calumniae iureiurando vel relato sacramento legibus cauta sunt vel a nobis vel a retro divis principibus inducta. Non enim, ut aliquid derogetur antiquiori
Abbreviated transcription (Latin):
dinatum ad eẽ n que deuiram̃to agũ¬
tur.i si neutrum facere malueriti ex
una ꝑit subfide tñ gestoꝵ iuram̃tum
ranto. s donet ea ꝓcedunt: aliis ł capitũ
us eutis m̃bris aiudicr examinandis. ⁊
ẜ̾tquam sueñt ei intimata gesta super
uiram̃to subsetuta. tunc itum ad hoc
capitulum iudice roeunte. ⁊ eo ad im¬
pieto ad cẽta ꝑuenuiente omnib auis
que deỹsentib sãccita sunt. ⁊ ĩ ab senti.¬
um partẽ obẜuandis. ¶Inominb ã
casib in quib sacram̃ta prantur. obs¬
uatione̾ uititiale̾ ꝑ mant̃ censemus.

Expanded text:
dinatum adesse his, quae de iuramento aguntur, vel si neutrum facere maluerit, et ex una parte, sub fide tamen gestorum, iuramentum rando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis membris a iudice eximinandis et, postquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta, tunc iterum ad hoc capitulum iudice redeunte et eo adimpleto ad cetera perveniente. Omnibus aliis, quae de praesentibus sancita sunt, et in absentium parte observandis. In omnibus autem casibus, in quibus sacramenta praestantur, observationem iudicialem permanere censem
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃ti factõnẽ ub̾tus hr̃. mõ sinobone¬
rante lib̾tatis grã emissam cautione̾ ꝓba
manumint oꝑas inpontas petere nõ p̾t.
quam dies fit̾i cominisse ub̾tatis existe¬
iz. s nisi ei honoit̃ patronis debitum exi¬
bnent. ad eat competentẽ iudicẽ ꝓ mõ
admissi uĩdicaturum.
ad pecinic exactõnẽ obsequii nõ prĩti ex¬
timatio u̾tatur. qui aũt duos fiuos in
potestate ł diu̾sis tꝑib babuit lege iu¬
uade maritandis orclinib obligationeo
aquo manumisus es. nec oꝑas ei debes
nec punin abeo ut pote ingratus potes.
patronus aũt tuus eẽ negari no̾ pt̃.¬

Expanded text:
testamenti factionem libertus habet, modo si non onerandae libertatis gratia emissam cautionem probmanumisit, operas impositas petere non potesquam dies fideicommissae libertatis existeret. sed nisi ei honorem patronis debitum exhibuerit, adeat competentem iudicem pro modo admissi vindicaturum. xactionem obsequii non praestiti aestimatio convertatur. Qui autem duos filios in potestate vel diversis temporibus habuit, lege Iulia de maritandis ordinibus obligatione oa quo manumissus es, nec operas ei debes neque puniri ab eo utpote ingratus potes: patronum tamen tuum esse negari non
Abbreviated transcription (Latin):
orpr. Quod exub̃ta muliere nastitur ĩ¬
genuũ et Is aũt quilib̾te sũc nubñdi cõ¬
modauit assensum. quamun oꝑas ab
ea exigere non possit iura patronatus nõ
ammittit.
nec apatronoꝵ fiuiis quib solam reuert̃¬
tiam debr̃. ad ẜ uiendi necessitatẽ redigi

Expanded text:
o. Quod ex liberta muliere nascitur, ingenuum est. Is autem, qui libertae suae nubenti commodavit adsensum, quamvis operas ab ea exigere non possit, iura patronatus non amittit.ent nec a patronorum filiis, quibus solam reverentiam debent, ad serviendi necessitatem redigi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ꝗ uinimis exceptis abextͣne̾o ser¬
num suum manumisit. ⁊ ꝓoꝑis pecuni¬
am abeo accep̃. siu fuerĩt o ꝑe in posi¬
te: sine no̾ fuerant ut intebitam solũ¬
tamirtere cogitu.¬

Expanded text:
. Qui nummis acceptis ab extraneo servum suum manumisit et pro operis pecuniam ab eo accepit, sive fuerant operae impositae sive non fuerant, ut indebita soluta reddere cogitu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodator ueniat aduenlis eum quirẽ
utẽdam accepit ip̃i quidem nullo mo
competeit posse ad uersus furẽ furti ac¬
cõne̾.eum aũ quiꝓre commodata
conuenitur. posse aduersus surẽ fuiti
accõn̾e hre. ita tm̃ si dominus sciens
rẽ ẽẽ subreptã aduensus eum cui resꝯ
oubitans rem nõ eẽ ap̃ eum cõmodatu
accõnẽ initituit. postea aũt re comper¬
ta uoluit remittert quidr̃ commotati
nullo obstaculo ei opponento. quoniã
incertus constitutus mouit ad uersus
eum qui rẽ utendam accepit cõmodan

Expanded text:
em utendam accepit, ipsi quidem nullo modo competere posse adversus furem furti actionem, eum autem qui pro re commodata convenitur, posse adversus furem furti habere actionem, ita tamen si dominus, sciens rem esse subreptam, adversus eum cui res dubitans rem non esse apud eum commodati actionem instituit, postea autem, re comperta, voluit remittere quidem commodati nullo obstaculo ei opponendo, quoniam incertus constitutus movit adversus eum qui rem utendam accepit commodati
Abbreviated transcription (Latin):
suã uxorẽ hr̃e qr ita lex atrocẽ accõ
stio. quidam enim re sib̾cominodata nꝰ¬
moĩ rei furtum a sua muliere passus ẽ.
⁊ dubitabatur utrũne dño rei furti
dirimi.sienĩ domino dedimus electioẽe
ad quẽ uoiuerit ꝑ ueniie. siũ ad eũ qui
rẽ cõmodatã accep̃. siue ad uersus eum
qui furtũ comnunt. ⁊ inhac sp̃e mari¬
tus quidẽ ꝑꝑ mattimonii pudorẽ. non
fuiti s. rerum ammotaꝵ accione̾ br̃. si
p̃m dñs elegit. dñs aut omẽm licentiã
possitũt. siũ aduisus maritum commo

Expanded text:
suam uxorem habere, quia lex ita atrocem actionequaestio. Quidam etenim re sibi commodata huiusmodi rei furtum a sua muliere passus est: et dubitabatur, utrumne domino rei furti ecies apertius dirimi. Si enim domino dedimus electionem ad quem voluit pervenire, sive ad eum qui rem commodatam accepit, sive contra eum qui furtum commisit, et in hac specie maritus quidem propter matrimonii pudorem non furti, sed rerum amotarum actionem habeat, si ipsum dominus elegerit, dominus autem omnem licentiam possideat
Abbreviated transcription (Latin):
stum sit ⁊̾ si abmitio dominus accõnẽ ĩ¬
stituit commodati. ignorans rẽ eẽ sup¬
reptam. postea aũt kec oi cognito adu̾sꝰ
surt̃ tramiuit. om̃imõ lib̾ari eũ quirẽ
onc optinente. sine inꝑte siũ insoud̾
solundo sit is qui it̃ cõmodatã accepit.
s cum insam dubitatioe incidebat
quid statuendum sit. si quis iẽ cõ moda¬
tam accepit quam aliquis surto sub¬
traxent. ⁊ lite pulsatus condẽpnationẽ
passus fuent nõ tantum in reor
furtiuam s ⁊̃ inpenam furti. ⁊ postta

Expanded text:
st, etiam si ab initio dominus actionem instituit commodati ignarus rem esse subreptam, postea autem, hoc ei cognito, adversus furem transivit, omnimodo liberari eum qui rem obtinente, sive in partem sive in solidum solvendo sit is qui rem commodatam accepit. Sed cum in secunda dubitatione incidebat, quid statuendum sit, si quis rem commodatam habuerit, quam aliquis furto subtraxerat et lite pulsatus condemnationem passus fuerat non tantum in rem furtivam, sed etiam in poenam furti,
Abbreviated transcription (Latin):
ocor ¶anifestusimi quidẽ iuris ẽ
furto ppetiato ei competeit sun accõnẽ:
ap̃ antiquos legum intp̃tes siquis cõ¬
modauit alii rẽ ad se ꝑtinentẽ. ⁊ ip̃ares
subtracta ẽ an furtiactõ aduersus furẽ
maitui possit. ab eo qui rẽ utendam ac¬
cepit idoneo .s. constituto. qr ⁊ ip̃e com¬
modat accõe ad ño ꝓea ie conuenirip̃t.
⁊b quidem pene iam suerat concessum.
ut hãt ip̃e accõnẽ. nii inopia dignosa¬
tur laborare. tc̃ ⁊ enim furti accõnem
oomino conpeterr dicebatur.¶Sr ea sa¬
tis increpuit dub itatio sitꝑr quo sint
committebatur idoneus erat. isqui
rẽ cõmodatam accep̃. pea aũt ad ĩopiã ꝑ¬
nenit. añ quã moueatur actõ que aña¬
ei competebat. an d̾b̾at atcõ que semł
ład domini ren̾ti. cum : hoc querebat̃

Expanded text:
 Manifestissimi quidem iuris est furto perpetrato ei competere furti actionem, apud antiquos legum interpretes, si quis commodavit alii rem ad se pertinentem et ipsa res subtracta est, an furti actio adversus furem institui possit ab eo qui rem utendam accepit, idoneo scilicet constituto, quia et ipse commodati actione a domino pro ea re conveniri potest. Et hoc quidem paene iam fuerat concessum, ut habeat ipse actionem, nisi inopia noscitur laborare: tunc enim furti actionem domino competere dicebant. Sed ea satis increbuit dubitatio, si tempore quo furtum committebatur idoneus erat is qui rem commodandam accepit, postea autem ad inopiam pervenit, antequam moveatur actio quae ei antea competebat, an debeat actio quae semel ad dominum reverti, cum et hoc quaerebat
Abbreviated transcription (Latin):
rem dõmino suo subripere.⁊ ad se dedu¬
cent acruus aũt hoc dño manifestauit
idñõ concedentt res eiꝰ qu in quũ huiꝰ¬
moĩ suasionis auctorẽ ꝓtulit. ⁊ ip̃e in¬
uentus fucrit rẽ detinere. quali teneatur
accõne is qui res susteꝑni utrum ne ꝓor
casitẽ furti. an ꝓẜuo quia eũ cõruipe uo¬

Expanded text:
e et ad se deducere, servus autem hoc domino manifestaverit et domino concedente res eius ad iniquum huiusmodi suasionis auctorem pertulerit, et ipse inventus fuerit rem detinere, quali tenetur actione is qui res suscepit, utrumne pro occasione furti an pro servo, quia eum corrumpere vo
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ nõ teneatur. ⁊ ip̃e dñ in alio cer¬
⁊ non teneatur acege. ⁊ in alio subaccõne
tus abalio bona side tenetur. si furtũ ꝯ¬
miẜit recit ⁊ smñ aliqua dubitatioc d̃
posse eum qui lib ẽ cognitui. ab ip̃o ꝗ
bona sid̾ eum detirar ꝓ furto conuenĩ.

Expanded text:
nem et non teneatur, et ipse dominus in alio tempore non teneatur actione et in alio sub actionetus ab alio bona fide tenetur, si furtum commiserit, recte et sine aliqua dubitatione dicitur posse eum, qui liber est cognitus, et ab ipso qui bona fide eu
Abbreviated transcription (Latin):
S̾. In eum qui ex naufragio ł incen
p̃t̃ penam oͣum constitutã eclicti ꝓpetui
endo. y es alienum exigento c̾otra dm̃
uom̾ntatẽ. furtum facit. ac p̃t̃ rei resti¬
ti conuenitur.

Expanded text:
. In eum, qui ex naufragio vel incendpraeter poenam olim statutam edicti forma endo vel aes alienum exigendo citra domini voluntatem furtum facit ac praeter rei restiti convenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ qñ sugit quidẽ abona fide posses.¬
sore. ad huc aũt ñ dum sub manib do
mini sui fuerit conlitutus. quam ĩ ter
ueriins ad eam respicientes gnãle̾ regu¬
lam sic ab inito eẽ ꝓlatam actipimu
Cum igitur bona fide possessor dñi
cogitaticẽ furẽ possidr. mento conet
ap̃eum contitutus ẽ. ⁊ aliis tenet
noxali actont si extranei furtum aẜ

Expanded text:
 quando fugit quidem a bona fide possessore, adhuc autem nondum sub domini sui manibus fuerit constitutus. Quam interpr verius ad eam respicientes generalem regulam sic ab initio esse prolatam accipimus. Cum igitur bona fide possessor domini cogitatione furem possidet, merito, donec apud eum constitutus est, et aliis tenetur noxa
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ quod merius dicendum ẽ ab ages. no¬
bis decidentib in tantam reꝵ difficuita¬
tẽ simplicior sententia placuit.ut in
dominisit uoluntatt siue cõmoda¬
ti acconẽ aduersus res accipientẽ monẽ
desid̾ati suit fuiti aduersus eum qui
rẽ subripuit. et ait̾ut eay electa dñm ñ p̃se¬

Expanded text:
gis, quod melius dicendum est, ambages nobis decidentibus in tanta rerum difficultate simplicior sententia placuit, ut in domini sit voluntate, sive commodati actionem adversus res accipientem movere desiderat sive furti adversus eum qui rem subripuit, et alterutra earum electa dominum non pos
Abbreviated transcription (Latin):
prmcipum statuta deciaiant. ⁊ pleta¬
tis uĩt iuerentissimi testantur affa¬
fore quod scriptuit ioͣcuntur. ꝑseit
ges regnant ⁊ potentes scribunt iusti¬
tiam. Nichil ẽ enim quod lumine
ciarioit p̃fulgeat. quam recta fides ĩ
pincipe: nichil ẽ quod ita nequeat
occasui subiacere quam uera reugio.
Nam cum aucrorẽ utt ł iuminis
uttaq ecspitiantͦ recit ⁊ tenebras
tis omnuy ex orabitur potentia. ut
pietatem ur̃am in hoc ardore fid̾i.
in hac deuotiõe m̃tis. In hoc iptegit
religionis studio sinc d̾ fectusuꝰ in
creonnus eccliis ex pedie scriptñ ẽ
enim. labiis regit rex.⁊ ip̃m corregiꝰ¬

Expanded text:
principum statuta declarant et pietatis vestrae reverentissimi testantur affafore, quod scripturae loquuntur: 'per me reges regnant et potentes scribunt iustitiam'. Nihil est enim, quod lumine clariore praefulgeat, quam recta fides in principe: nihil est, quod ita nequeat occasui subiacere, quam vera religio. Nam cum auctorem vitae vel luminis utraque respiciant, recte et tenebras tis omnibus exorabitur divina potentia, ut pietatem vestram in hoc ardore fidei, in hac devotione mentis, in hoc integrae religionis studio sine defectu sui in credimus ecclesiis expedire. Scriptum est enim: ' labiis regit rex ', e
Abbreviated transcription (Latin):
Nam pax eccłe. reugionis imitas a¬
utoiem tĩ in subume ꝓuectum gra¬
ta sibi tranquilitate custodit. Neꝙ
enim prana ei uicissitudo apotenti¬
adiuina tribuitur ꝑ quem nullus
rugn. eitła duusa se cernitur. n̾uulꝰ
mẜtis maculis uariatur. Scriptum :
cmm quia cumrex iuistus secerit su¬
p̃ secem nõ ad uersatur quicquam si¬
bi malignum. ꝓ inde serenititis nit
apices per: patium at demetrium
uerentia ꝯsucta suscepimus. Quoꝵ
⁊̃ rriatiõe comꝑmnis quot fidelib¬

Expanded text:
nam pax ecclesiae, religionis unitas auctorem facti in sublime prouectum grata sibi tranquillitate custodit. neque enim parua ei uicissitudo a potentia diuina tribuitur, per quem nullis rugis ecclesia diuisa secernitur, nullis insertis maculis uariatur. scriptum est enim, quia. cum rex iustus sederit supra sedem, non aduersabitur 25 ei quicquam malignum. proinde serenitatis uestrae apices per Hypatium atque Demetrium uerentia consueta suscepimus: quorum etiam relatione comperimus, quod fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
ginis. ernuĩmodi certamine pͣto¬
fanant uenerandꝰ᷑ mistestra ¶Isi¬
tur sicieritus erit qui pubuee tra¬
ctare dercugione ausus fuerit.
i. si quibem uber sint d̾ hac sacra¬
tissima urbe pellantint ꝓ uigore i¬
iudiciano ⁊̃ competentir supplitus
subiugandis. s in uõ ẜui seucrissimi
animad uersionib plettentur o lõ¬

Expanded text:
ganis ex huiusmodi certamine profanant veneranda mysteria. Igitur si clericus erit, qui publice tractare de religione ausus fuerit, i, si quidem liberi sint, de hac sacratissima urbe pellentur, pro vigore iudiciario etiam competentibus suppliciis subiugandi, sin vero servi, severissimis animad
Abbreviated transcription (Latin):
laudes xp̃ianissime principum
puriort iucc tamquam aliquos
sybiis irradiati quod amoit stõi.
quod caritati studio ecocti. eccła¬
sticis disciplinis romant sed is reuerẽti¬
amoscruatis ⁊ eicuncta suoicitis. ⁊ at:
eins deoucitis ĩmitam̃. ad᷑ ciuuꝰ. auctorẽ¬

Expanded text:
Christianissime principum, puriore luce tamquam aliquod sidus inradiat, quod amore fidei, quod caritatis studio, edocti ecclesiasticis disciplinis, Romanae sedi reuerentiam conseruatis et ei cuncta subicitis et ad eius deducitis unitatem. ad cuius auctore
Abbreviated transcription (Latin):
bonini summoti ettłaꝵ imine se
fitas agert intra oͣpita ꝯ gitgatires ue¬
mins. ac si quiberuptio factiosatẽp¬
Lincrit. abipis ⁊̃ irbium menib exter¬
minato furore ꝓpeili iubemus. ut cũ¬
ctsortrodoxii epis quinicenam fidẽ
tenr catolict eccłe toto orbe i⁊catu:¬

Expanded text:
mnes citas agere intra oppida congregationes vetemus. Ac si quid eruptio factiosa tentaverit, ab ipsis etiam urbium moenibus, exterminato furore, propelli jubemus, ut cunctis orthodoxis episcopis qui Nicaenam fidem tenent, catholicae Ecclesiae toto orbe reddantu
Abbreviated transcription (Latin):
religione. quam abitant. exire cogantur.i
cessitate uib̾atur s apͥsũos uidices ordinari¬
os. hocc̃ ꝓuintiarum rectores locisquil deg̃t.
reccłanuim ministiis obsetundr̃. om inumq
contra sc agentiũ suscipiant accõnes. Utsa¬
item bis horis atq tp̃ib quib religiosos ui¬
ros atirbulenta obẜ natio̾e p̃torii nacart
cont̾igerit. Cumq eos ad tp̃s pentoꝵ interi¬
tio callinpmosa iaxauerit. adsuea se incũ¬
st̾i̾a⁊ uenerabiles eccłas conferentes sapic̃t¬
animo p̾catiõe souicita. facillusq dep xi̾o
sacro scĩs altanb obsecunde̾. insuis lanib ⁊
domiciiis constituti. EInbac aut regiai
setuntur. siue monachos exaliisquib cu
ꝓuintiis contigerit repperm. quos tñ in li¬
temquisquã uocare uoiuent. innullo a¬
lo sitlicitum memoratos cuiquam pul¬
sait iuditio. nisi intue sublimitatis o¬
uitaxat examine ubieis ⁊ bratnudinis
hõner debitor rescructur. ⁊ oratoꝵ a fflucni

Expanded text:
regionem quam habitant exire cogantur. nregionem quam habitant exire cogantur. ncessitate iubeatur, sed apud suos iudices ordinarios, hoc est provinciarum rectores, locis quibus degunt et ecclesiarum ministeriis obsecundant, omnium contra se agentium suscipiant actiones, ut his saltem horis atque temporibus, quibus religiosos viros a turbulenta observatione praetorii vacare contigerit cumque eos ad tempus petitorum intentio calumniosa laxaverit, ad sua se monasteria et venerabiles ecclesde proximo sacrosanctis altaribus obsecundent in suis laribus et domiciliis constituti. In hac autem regia sequuntur, sive monachos ex aliis quibuscumque provinciis contigerit reperiri, quos tamen in litem quisquam vocare voluerit, in nullo alio sit licitum memoratos cuiquam pulsare iudicio, nisi in tuae sublimitatis dumtaxat examine, ubi eis et beatitudinis honor debitus reservetur et oratorum adfluens
Abbreviated transcription (Latin):
sint h̃ĩt. defentere ⁊ uindicare. iubemus. Iti
indelic ut p̃sentib publicis ꝑ ionis id̾e̾ tabi¬
iãriis. aut int̾ucnientib gestis in bacquid̾e
toresearum. ł defemsõres locoꝵ a quib sunt cii¬
stodienoc. ut si quascarum rerum pꝑ fenus
forsitan łaliam ugente̾ cãm r eoquod ser¬
uan non p̃sinit. alicnare ꝑspexerint. priu
babita existiinatiõe licebit eis alienationis
d̃ ut mnime ratiociniis tutelarib scu cura¬
tionib obnoxii suit. gtanc enimatq ini¬
qunmẽ callidis quortam si ita contingent
machmationib eos ucxari. qui pꝑ timorẽ
dri apparcutib atq substantiis destitutos.
minores sub st̾ntare. ac uelut pat̾na affec¬
tiõe eb ucare festinant.
tem ¶mnci quiubiq sunt ł post hac fi¬
fucunt ortrodoxe si dei saccitotes. ⁊ cłici cu¬
iuscumq gradus sunt. monacbi quoq.
in causis cunlib ex nullius penitus maioĩ
minoris ue sententia iudicis ad extranca

Expanded text:
sint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita sint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita videlicet, ut praesentibus publicis personis, id est tabulariis, aut intervenientibus gestis in hac quidem tores earum vel defensores locorum res eorum eistodiendae: ut, si quas earundem rerum propter fenus forsitan vel aliam urguentem causam vel eo quod servari non possunt alienare perspexerint, prius habita aestimatione licebit eis alienationis  ut minime ratiociniis tutelaribus seu curationibus obnoxii sint. grave enim atque iniquum est callidis quorundam, si ita contigerit, machinationibus eos vexari, qui propter timorem dei a parentibus atque substantiis destitutos minores sustentare ac velut paterna adfectione educare festinant. Omnes, qui ubicumque sunt vel posthac fuerint orthodoxae fidei sacerdotes et clerici, cuiuscumque gradus sunt, monachi quoque in causis civilibus ex nullius penitus maioris minorisve sententia iudicis ad extranea
Abbreviated transcription (Latin):
ingrauissima pena ⁊ int̃minationt quo d
hr̾e quasi castrense comicnsum c̾. co ad ito
ut ĩnp̃o testan p̾sint. dubitauitur sihuiꝰ¬
moĩ testam̃ta deber̾ deinofitiosi quertia
expugnari. cum de omnib ꝑsonis que
rit questio exorta. Sanctimus atq uiris
reucrentissimis ep̃is et p̃sbit̾is ⁊ diaconib
quitale poculium idẽ quasi castrense pꝰ
sis pctulii sunt. non solum ultima cõt̾e
sccundum leges tñ elogia uccre: quod ex
leoniana constitutioe̾ descendit. si ⁊ coꝵi

Expanded text:
gravissima poena et interminatione quod culium habere quasi castrense concessum est, eo addito ut et in ipso testari possint dubitabatur si hujusmodi testamenta debeant de inofficioso querela expugnari, cum de omnibus personis quae rat quaestio exorta? Sancimus itaque, viris reverendissimis episcopis, et presbyteris, et diaconis qui tale peculium quasi csis peculii sunt, non solum ultima condere secundum leges tamen elogia licere, quod ex Leoniana constitutione descendit, sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
hĩt sanctimus quando non certi xenonis
tatore subsecuta ẽ s inccitus ẽ ełsensus.
sin aũt in ꝑsonam certamł inccitam ue
nerabilem domũi respexit ei. ⁊ tantũmo
hĩclitatẽ ł legatum conpetut sanctimus.
nulla falcidia net inhat ꝑte inttroctente :
inominib aũt ruꝰmoĩ casib celestes iracu̾¬
dias. sacro sãctaꝵ rerum amiinistratoc̃s
cxẜect̾. si qualetumq uicrum exhuius¬
moĩ gub̾nationib sibi quesicruit. ẜ si
hoccomnantti abalio senserint. ⁊ non

Expanded text:
habere sancimus, quando non certi xenonis tatore subsecuta est, sed incertus est ejus sensus. Sin autem in personam certam, venerabilemve certam domum respexerit, ei tantummodo haereditatem vel legatum competere sancimus, nulla Falcidia nec in hac parte intercedente.--§ 8. In omnibus autem hujusmodi casibus coelestes iracudias sacrosanctarum rerum administratores expectent, si qualecumque lucrum ex huiusmodi gubernationibus sibi adquisierint vel si hoc committi ab alio senserint et non
Abbreviated transcription (Latin):
nium sibi uicium non p̾sunt auferre. ucẽ¬
con̾e mouere ⁊ debita exigere ut incaptiuo
emegrotantes consumatur. siemin hĩtũ¬
sine falcidĩe tñ legisemolumto necesse
ẽ eos ⁊ debita exigere. ⁊ creo itorib respõd̾e.
sin aũt amplice̾s incutate xenones
ptochia sint ne incerta ud̾atur petunia¬
uerentissimo iocoꝵantistite ⁊ subco consti¬
tums clĩcis. sin aũt nullus xenononi ĩci

Expanded text:
i non possunt afferre?--§ 4. Licenactionem movere, et debita exigere, ut in captivos vel in aegrotantes consumantur. Si enim haersine Falcidiae tamen legis emolumento, necesse est eos debita exigere, et creditoribus respondere.--§ 5. Sin autem ampliores in civitate xenones vel ptochotrophia sint, ne incerta videatur pecuniaverentissimo locorum antistite et sub eo constitutis clericis. Sin autem nullus xenon in civit
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S iquis addeclinandam legẽ falci¬
d̾iam cum dend̾at totam suam substãtiã
ꝓretenptic̾e captiuoꝵ itlnquere. cos ip̃os
captiuos scripsit hĩtes. ne uid̾aturquasi
incertis ꝑsonis hĩdib institutis iuditium
suum obpongandum reliquisse: sanctioꝰ
buius tale̾ institutione̾ pietatis intuitu
ualere ⁊ non ee̾ respuendam. S⁊ si paupes
quidam scripserint ħreces ⁊ non inuenia¬
uocabulo pauꝑes fuerint hĩtes instituti. si¬
namus. Et si quite̾ captiuos scripo it ꝑĩdes
niuitatis in quatestator laiẽ foue̾it aceli¬
geie dignoscitur ep̃s ⁊ yconomus hr̃di¬
tatt̾ suscipiant. ⁊ omnimb in redẽp nõe̾¬

Expanded text:
. Si quis ad declinandam legem Falcidiam, cum desiderat totam suam substantiam pro redemptione captivorum relinquere, eos ipsos captivos scripserit haeredes, ne videatur quasi incertis personis haeredibus institutis judicium suum oppugnandum reliquisse, sancimus huius talem institutionem pietatis intuitu valere et non esse respuendam. Sed et si pauperes quidam scripserit heredes et non inveniavocabulo pauperes fuerint heredes instituti, sirnimus. Et si quidem captivos scripserit heredes, civitatis, in qua testator larem fovere ac degere noscitur, episcopus et oeconomus hereditatem suscipiant et omnimodo in redemptione
Abbreviated transcription (Latin):
inpulsionib molestare. nullis exybare c̃¬
uitiis ant corporalib inuiiis fatigare co¬
netur. nis qui huiusmodi auquid agͣs¬
si fuerint post amissionem cinguli ⁊
patnmonii. ult̾ima ꝓtimis aninadũ¬

Expanded text:
impulsionibus molestare, nullis exprobrare coimpulsionibus molestare, nullis exprobrare conviciis aut corporalibus iniuriis fatigare conetur. Hi autem, qui huiusmodi aggressi fuerint, preter amissionem cinguli et patrimonii ultima protinus animad
Abbreviated transcription (Latin):
tradantur. quas tñ stipulationum sollc̾̃piũ
cantela ualauent. aut cantioni ⁊ ꝓfessioni ꝓ¬
pric: acfacũitatum suarum obligationi¬
b conmnittentur. hoc nichilominus ob¬
seruando ut incaĩs ȩccłasticis nullum a¬
tractatm eligerit. hunc enim sinc dubi¬
o aiacerdote conuenit oitlinari. quẽ m̾
conuentum destnsons ẽccłe fidei cõputi
p̃cipimui. exsctatorib ĩminorib quide¬
uiditiis omnib in ip̃a conuentict̾ sac̾tot᷑
scucłicoꝵ. non amplius quam unum se¬
accipe. ¶omĩo apparitor tue magnitud i¬
nis. exsententia tuc sedis amplissime in
ꝓuintia degentes eos moͣuerit. iubemu̾
non ampliuis eum quamduos solitos spo¬
tularam nomine ꝑciꝑe: In hac aũt ur¬
be magnifica. idem apparitor tue magni¬
cud mis uno aureo sporrularum gratia.
apumtialib cłicis contenius sit quan¬
telib suminc qui conuentus fueritex¬
ponatur obnoxins. Epret̃ta nullus exetu¬
tor uexare contumelus cłicos ullos. nlli̾¬

Expanded text:
r, quas tamen stipulationum sollemnis cautela vallaverit, aut cautionibus et professioni propriae ac facultatum suarum obligationibus committantur. Hoc nihilo minus observando, ut in causis ecclesiasticis nullum atractatus elegerit hunc enim sine dubio a sacerdote convenit ordinari: quem tamen conventum defensoris ecclesiae fidei committi praecipimuiudiciis omnibus in ipsa conventione sacerdotum seu clericorum non amplius quam unum seaccipere. si vero apparitor tuae magnitudinis ex sententia tuae sedis amplissimae in provincia degentes eos monuerit, iubemus non amplius eum quam duos solidos sportularum nomine percipere. in hac vero urbe magnifica idem apparitor tuae magnitudinis uno aureo sportularum gratia a provincialibus clericis contentus sit, quantaelibet summae qui conventus fuerit exponatur obnoxius. Praeterea nullus exsecutor vexare contumeliis c
Abbreviated transcription (Latin):
amͣq aut pami potestaie constituti ĩt
tadyuc supilites ꝑñtur. tamquam bo¬
na ꝓpna uendic. deyis siquanto cis
ubitum sucnit testandi e donandi ł qͦli¬
bralio titulo alienandi. liba facuitate
concessa ut cabona quoqͦi tp̃r num ꝗͣ
fratrib ł soronb aut exhis genins cõ¬
ferantur. s ad eoꝵ fiuos po sitros. ⁊ qͦs¬
cumq extraneos hĩdes ꝑnant ue. c̾¬

Expanded text:
avique aut proavi potestate constituti sunt et adhuc superstites habentur, tamquam bona propria vindicent: de his, si quando eis libitum fuerit, testandi vel donandi vel quolibet alio titulo alienandi libera facultate concessa, ut ea bona quoquo tempore numquam fratribus vel sororibus aut ex his genitis conferantur, sed ad eorum filios posteros et quoscumque extraneos heredes perveniant nec
Abbreviated transcription (Latin):
deo Qqlicitam ꝓuocatione omiie¬
rit ꝑpetuo sileit debebit. nec a nobi
inprutens pettre ꝑ supplicatione au¬
xiliũ tẽpta. quod si fecerit tesidei̾o
suo cãrebit. ⁊ ignominie pene nota¬

Expanded text:
 licitam provocationem omiserit, perpetuo silere debebit nec a nobis impudens petere per supplicationem auxilium. quod si fecerit, desiderio suo carebit et ignominiae poena nota
Abbreviated transcription (Latin):
pẽ significas cum primo aduer¬
saru instrum̃ta ꝓtuirunt. fidẽ eoꝵ te ba¬
biusse suspectam. st̃a igitur transactioe
disficuc ẽ. ut his qui ꝓuintiam regit:
neuit falsum. cui semel ad qui ciusti
tibi accusare ꝑmittat.
suppucas stõs eẽ contendis. nõ iõ actusa¬
tionẽ euate possunt. quod se illis ne
nere. qui nõ ip̃i mactimatores falsi eẽ
dicuntu: ⁊ quos ꝑiculo solus nsus ast¬
rinperit oꝵ aũt compositis ꝑsceuis co¬
dicillis inseueritatẽ legis cornelie i¬
citerunt. non possunt d̾ fensicẽs euis
retusando crimĩ eutare.

Expanded text:
e significas, cum primo adversarii instrumenta protulerunt, fidem eorum te habuisse suspectam. facta igitur transactione difficile est, ut is qui provinciam regit velut falsum, cui semel adquievisti, tibi accusare permittatsupplicas factos esse contendis, non ideo accusationem evadere possunt, quod se illis negnere, qui non ipsi machinatores falsi esse dicuntur et quos periculo solus usus adstrinxerit. qui autem compositis per scelus codicillis in severitatem legis Corneliae inciderunt, non possunt defensiones eius recusando crimen evitare.
Abbreviated transcription (Latin):
alb̾n cebitam aͣccepisse peccuniam.
saniuidicitur. cum mullus sit errãtis
consensus. monere status questionẽ
ꝓetumam ysoluut. cessat repetitio. per
ignoiannam enim st̃i tm̃ rẽpetitoco
intebiti solti conpetere tibi notũ c̃.
ius ignorantib subucnairi sołat. attñ
conira etatẽ ad huc inꝑfectam iocũł
non hre retro pringpuin eclarat.¬

Expanded text:
a liberis debitam accepisse pecuniam Samus dicitur, cum nullus sit errantis consensus, movere status quaestionempecuniam persolverit, cessat repetitio. per ignorantiam enim facti tantum repetitionem indebiti soluti competere tibi notum est.ius ignorantibus subveniri soleat, tamen contra aetatem adhuc imperfectam locum hoc non habere retro principum stat
Abbreviated transcription (Latin):
orpͦr. ꝑ i post oiunione stãm. testam̃ti
uitium inlucem emersent exꝑis q̃ ꝑ
ignorantiam confecta sunt piudia¬
untibi non conpͣabitur. ostende igͥ
aput correctoit̃ unum dariffimũ
amicum nĩm. tesam̃tum ꝑ side iͣ¬

Expanded text:
. Si post divisionem factam testamenti vitium in lucem emerserit, ex his, quae per ignorantiam confecta sunt, praeiudicium tibi non comparabitur. ostende igitur apud correctorem virum clarissimum amicum nostrum testamentum vel fide
Abbreviated transcription (Latin):
o̾dent madoptronẽ: in boc casu quia ĩ
imampsonam concurrunt ⁊ naturau
a ⁊adoptiua uira. maneat stabile us
patris adoptiu ⁊ naturau umcuio co¬
pulatum ⁊ legntimo ad optionis mõ ꝯ¬
srictum. ⁊ adcum solum respitiat suui
cui eumz natura aggregauit. ⁊ iex ꝑ adop¬
tionẽ assignauit ⁊ papiniani sentẽtia

Expanded text:
dederit in adoptionem, in hoc casu, quia in unam personam concurrunt et naturalia et adoptiva iura, maneat stabile ius patris adoptivi et naturali vinculo copulatum et legitimo adoptionis modo constrictum: et ad eum solum respiciat filius, cui eum et natura adgregavit et lex per adoptionem adsignavit, et papiniani sententia
Abbreviated transcription (Latin):
orp: Cuminadoptunt auñ qui filii
famiuas constituti apatrib naturauo
auis dandtur antique sanpientie in¬
cidit quedam questio si oꝑt talẽ siuũ
sip̃t̾itus a naturau patre fuerat. hr̃ cc̃
euis testam̃tum d̾ mõffitioso actõnẽ.
quam ppinia mis quitẽ negat paui

Expanded text:
p. Cum in adoptivis filiis, qui filii familias constituti a patribus naturalibus aliis dantur, antiquae sapientiae incidit quaedam dubitatio, si oportet talem filium, si praeteritus a naturali patre fuerat, habere contra eius testamentum de inofficioso actionem quam Papinianus quidem negat, Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
te euis adoptiui spegestatẽ quam forte
hab̾uat. ⁊ it̃̾uim auud uitiuum erat exor¬
tum. sienim post paniis naturał obit̃.
pat᷑ adoptiuis. ꝑemancipationis mod
uis ad optionis disolurs nulla eispes
tutus aliena. n contra ad optiuũ patiẽ¬
quia ꝑemantipationẽ euis famina ex¬
emptuse Iõ talẽ duuitationẽ resetãte
⁊taie uitium corrigentes. Sanctimꝰꝑ
adoptionẽ quide ad extraneant ꝑ sonã
stãm uird natiualis patris minime
dnsolui. s ita eum ꝑ manere: quasi nõ
suiss malienam fanuliam trans latus.
cumenĩ tanta fragnitis ad optionis ẽ
ut possit in ip̃odic ⁊ suius fieri ⁊ extrane
uis ꝑemancipationẽ inueniri. quis pati

Expanded text:
tivi propter egestatem, quam forte habebat, et iterum aliud vitium erat exortum: si enim post patris naturalis obitum pater adoptivus per emancipationis modum iura adoptionis dissolvisset, nulla spestutus, neque cont ra adoptivum patrequia per emancipationem eius familia exemptus est: ideo talem dubitationem et tale vitium corrigentes sancimus per adoptionem quidem ad extraneam personam factam iura naturalis patris minime dissolvi, sed ita eum permanere, quasi non fuisset in alienam familiam translatus. Cum enim tanta fragilitas est adoptionis, ut possit in ipso die et filius fieri et extraneus per emancipationem
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑr. Si ĩexmumcipii in quo it pat̾
cmancipauit potestatt̃ duũ uins ded̾.
Ot alienigene ub̾os suos omancipare
possint. id quod apatit gestum ẽ suã

Expanded text:
. Si lex municipii, in quo te pater emancipavit, potestatem duumviris dedit, ut etiam alienigenae liberos suos emancipare possint, id quod a patre factum est sua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lib̾tatem cadere ⁊ eum siñ domino eẽ¬
inteiligi. or nec in ueniri ꝑ sonam cui
res ad se uenientes ad quirat.s⁊ ni tam
ꝓrictarius. quam ususfrictnarius ub̃ta¬
te ei consentientes in posuerint. pleõ
uirt ub̃um eum effici. ⁊ siquid postea ad
ꝓrietarius soius lib̾tatẽ in posuerit. u¬
sufructuario minime consentiente

Expanded text:
et libertatem cadere et eum sine domino intellegi esse, sed nec inveniri personam, cui res ad se venientes adquirat: sed si tam proprietarius quam usufructuarius libertatem ei consentientes imposuerant, pleno iure liberum eum effici et, si quid postea sibi tem proprietarius solus libertatem imposuerit usufructuario minime consentiente,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾. Siubum te natum auquis cõp¬
auit. statum retines quem aña habu¬
isti. si noͣ exancilla ed itum naturals
pat̃ icẽq dominus dixtraỹ. ac post erap¬
cori p̃tium souusti. nõ idcuto ub̾tatẽ

Expanded text:
 liberum te natum aliquis comparavit, statum retines, quem antea habuisti. Si vero ex ancilla editum naturalis pater idemque dominus distraxit ac post emptori pretium solvisti, non idcirco libertate
Abbreviated transcription (Latin):
legib h̃ ucentiam sue intestam̃to siũ
malio uitimo elogio direitam ł fid̾io¬
missariam nullo coartetur mõ. eoꝵ qui
uolumus qui maior.xxx. annis extitit:
s quemad modum meccłasticts ubtatib¬

Expanded text:
legibus habet licentiam, sive in testamento vel legibus habet licentiam, sive in testamento vel alio ultimo elogio directam vel fideicommissariam, nullo coartetur modo eorum qucolumus, qui maior triginta annis extitit, sed quemadmodum in ecclesiasticis libertatib
Abbreviated transcription (Latin):
constituta sunt sinuõ giãs agendo
insufructuarnis eum ab insufructu uba¬
uerit. ⁊ libtate donauerit tc̃ maneat ꝗ¬
demẜuus ꝓprietario suo ad neyus. s nõ
netessitis ei inponatur. conet uiuitutꝰ¬
fructuaruis ł ususftuctus constare pt̃
riaei abimplere: s uidices nr̃i eum inqui¬
ett cucantur post usufructuarii autẽ
morit᷑ ł insus fructus quocumq mõ it¬
emptionẽ. tc̃ ẜ uiat quidem tomino ⁊
omnia que ĩmedio ad eum ꝑueniant.
⁊ nulliun respitiat dominum. ¶Iuut
quoꝙ huic iegi adicimus ut explosa an¬
tiqua ꝑsonarum differentta. liceat parẽ¬
tu tamfennus. quam mascuus. fiuis
filiab siũ insacris contitutis siũ emãci¬
pans cuiꝰcumꝙ gradus mandatum ĩpo
timum modum. Cum enim ⁊ in succesi¬
ticasu maxime ꝓub̾tate quam ⁊ fouere
⁊tueri romanis legib ⁊ p̃cipue nr̃o noĩ
pecuuare est.
siue ineccłea. siue ad qua lecumq tri¬
bunal. łaput eum qui ub̾tatẽ inponere

Expanded text:
ias agendo usufructuarius eum ab usu fructu liberaverit et libertate donaverit, tunc maneat quidem servus proprietario suo adnexus, sed non necessitas ei imponatur, donec vivit usufructuarius vel usus fructus constare poteria ei adimplere, sed iudices nostri eum in quiete tueantur. Post usufructuarii autem mortem vel usus fructus quocumque modo interemptionem tunc serviat quidem domino et omnia, quae in medio ad eum perveniant, et nullum respiciat dominum. Illud quoque huic legi adicimus, ut explosa antiqua personarum differentia liceat parentibus tam feminis quam masculis filiis filiabus sive in sacris constitutis sive emancipatis cuiuscumque gradus mandatum impontimum modum. Cum enim et in successiti casu maxime pro libertate, quam et fovere et tueri Romanis legibus et praecipue nostro numini peculiare est sive in ecclesia sive ad qualecumque tribunal vel apud eum, qui libertatem imponere
Abbreviated transcription (Latin):
fructumarium ꝑmaneat. donec usus
fructuarius legitimo mõ ꝑemptus ẽ:
⁊ enim si finẽ usuffructuis quocumq
mõ accipiat tc̃ facuitas ei tribuatur
quo maiuerit degcit mõ ¶ Si uõ ad¬
huc suꝑstite usufructuario abhac lu¬
ct fuerit ubtus exemptus hĩditas euio¬

Expanded text:
fructuarius vivit vel usus fructus non legitimo modo peremptus est. Etenim si finem usus fructus quocumque modo accipiat, tunc facultas ei tribuitur quo maluerit degere modo. Si vero adhuc superstite usufructuario ab hac luce fuerit libertus exemptus, hereditas eiu
Abbreviated transcription (Latin):
uto queriopt. nec enim res iudicata qͣ
use lib̾ali p̃t̃.¬
orꝑr.Siub homo a uene ã cille c̃tub¬
nium sequatur. lic⁊ ei fuerit cemĩtiat᷑
ut se abstieri. ẜuus domini muue
bi nondeor. s si postea quam cogno iusti
desentñtrtia iudicis appellasti. an iure
iata sit mauditorio quenitur.
quod eam uendente sisco comꝑasti. s
net hoc ad p̃scriptionẽ paratur. quod
cum etatis allegatio. non auas possit p̃scri¬
ptiones. at uersus ciuem romanam accon¬
modart. quam siparticipandi p̃tugrã cõsen¬

Expanded text:
lito quaeri oportet: nec enim res iudicata, quusae liberali potr homo alienae ancillae contubernium sequatur, licet ei fuerit denuntiatum, ut se abstineret, servus domini muliebi non debet. sed si, posteaquam cognovisti de sententia iudicis, appellasti, an iure lata sit, in auditorio quaeretur.quia eam vendente fisco comparasti. Sed nec hoc ad praescriptionem operatur, quod cum aetatis adlegatio non alias possit praescriptionem adversus civem romanum accommodare, quam si participandi pretii gratia consen
Abbreviated transcription (Latin):
heorcum p̃cum uuarum concep¬
tio licreum contra quẽ suppucas exan¬
cilla natum ẽt ex p̃ssit: tñ noĩ cognom̃
quo ub̃idumtarat numcupãtur ad di¬
derit. ⁊ non ẜuum eẽ: s ẜ uili macula
asꝑsum cõnp̃hñdit. contra eum quiẜ
uus nõ ẽ. suputasse te intelligitur.
administrationis non posse mutata ꝯ¬
oitione ẜuos fieri certi uiris est
ies honores illiciterat in ꝓbe aspnauit᷑¬

Expanded text:
Cum precum tuarum conceptio, licet eum contra quem supplicas ex ancilla natum esse expresserit, tamen nomini cognomen, quo liberi dumtaxat nuncupantur, addiderit et non servum esse, sed servili macula adspersum comprehenderit, contra eum qui servus non est supplicasse te intellegitur.administrati ratione non posse mutata condicione servos fieri certi iuris est.les honores illicite atque improbe adspi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inhonestim̃ ad misisse confiteris usa
quia ꝓponis filios ing̾enuos ate uenũ¬
dutos. or quia st̃or tuum fiuis obeẽ non
deb adi compͥetentẽ uidicẽ: siuis ut cã a
gatur ẜ ordinẽ uiris.

Expanded text:
t inhonestam admisisse confiteris, quia proponis filios ingenuos a te venumdatos. Sed quia factum tuum filiis obesse non debet, adi competentem iudicem, si vis, ut causa agat
Abbreviated transcription (Latin):
orpr Scolarim nr̃oꝵ denotio ꝓbatan¬
m̃is parentib circa nĩt maxime sereni¬
tatis. affectionẽ emituit inquicquid ab
moucnta ẜ uanda que eoꝵ priuilegia po¬
stulantur statim credidimus ad mittẽ¬
dum iõ suggestion̾e tui culminis ad ꝓ¬
uanirs uiris spectabilib cõmittib scõ¬
iarum ucrlanta neganda senatores ad
duccnarios licentiam denegamus. ea
namq que tau cõmoticrẽ digna sunt
adtue subriutatis uolumus referre.
notitiam.
deo. Quit ppetue tui culminis credi¬
dimus inuingendum ⁊ sr̃ omnium
nulite sub tua. andictiõe constitu¬
to que madmodum se miutum nu¬
merus hãt castroꝵ que ad usoriarum
cura ꝓcecat ꝙ annis significare nob̾
ꝓria suggestiõ̾e ꝓcui.¬

Expanded text:
orum. Scholarium nostrorum devotio probata nostris parentibus circa nostrae maxime serenitatis affectionem enituit. Inde quidquid ad fovenda servandave eorum privilegia postulatur statim credimus admittendum: ideoque suggestionem tui culminis adprobantes viris spectabilibus comitibus scholarum verberandi regradandive senatores ac ducenarios licentiam denegamus. Ea namque, quae tali conmotione digna sunt, ad tuae sublimitatis volumus referri notitiam. e perpetuae tui culminis credimus iniungendum, ut super omni limite sub tua iurisdictione constituto, quemadmodum se militum numerus habeat castrorumque ac clusurarum cura procedat, quotannis significare nobis propria suggestione
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ arminiam. ⁊ pontum pollennacum
tue cure cum tiis iudicib cõmisimm
comite armeme penitus sublato. cer¬
adimus sine rei publice gͣuamine ⁊
sine augrãtum sũptuum aliquan¬
cos subtraximus. ita tm̃ ut ei post
mitatis sollicitdine̾ ꝑtinere ita ut
tuo arbitratu ⁊ scrinio memorie to¬
tius minoris lattulari dignitatẽ poc
c̃ p̃posituro om̃s tribunatus ⁊ p̃fectue¬

Expanded text:
 Armeniam et Pontum Polemoniacum tuae curae cum suis ducibus commisimus, comite Armeniae penitus sublato, ceraddidimus sine rei publicae gravamine et sine augmento sumptuum, aliquantos subtraximus, ita tamen, ut et pomitatis sollicitudinem pertinere, ita ut tuo arbitratu ex scrinio memoriae totius minoris laterculi dignitates, hoc est praepositurae omnes, tribunatus et p
Abbreviated transcription (Latin):
opr. S cudentib nob statum urbis
⁊anonanam rationem aliquando fir¬
mait in aĩo subiit eundeo annõe
curam non omnib deferr potestatil
ene pfectuit urbis ad rogatum sibia¬
liquid putar. si totum ad osfitiã
notanum iedundassi. eidem pfectuẽ¬
s ut amir potestates in quantitatu̾i¬
bis negotii ẽ. tueantur cuulẽ annio¬
nam sitq societas munem ita ut ĩ¬
ferior gradus meritum suꝑioris as¬
noscat atq ita suꝑior potestas se ex¬
erat ut siat ex ip̃o nomine quod p̃¬
fectus dełutur annone.

Expanded text:
. Studentibus nobis statum urbis et annoniarum rationem aliquando firmare in animo subiit eiusdem annonae curam non omnibus deferre potestatibus. Ac ne praefectura urbis abrogatum sibi aliquid putaret, si totum ad officium annonarium redundasset eidem praefectused ut ambae potestates, in quantum sibi negotii est, tueantur civilem annonam sitque societas muneris ita, ut inferior gradus meritum superioris agnoscat atque ita superior potestas se exserat, ut sciat ex ipso nomine, quid praefecto debeatur annonae.
Abbreviated transcription (Latin):
aliii eius nom̃ ad uingi. quam nũc
tuam excelentiam gub̾nare decerni¬
nus ⁊ abea auxiliante deo sẽp ꝓ uĩtie
cum suis iudicib disponant. quoꝵ
z exsiet que ꝓconsuiaris aña uoca¬
bantur cartago ⁊ byçaycum cum as
tripons rectores þant consulares reli
bernentur ⁊ in offitio ꝙ tue magni¬
imuniam magnisici presecti affrice
trecentos nonagnita sex uros per
diueria scrinea ⁊ offitia militaie de

Expanded text:
aliis eius nomen adiungi, quam nunc aliis eius nomen adiungi, quam nunc tuam excellentiam gubernare decernimus. Et ab ea auxiliante deo septem provinciae cum suis iudicibus disponantur, quarum Zeugi, quae proconsularis antea vocabatur, Carthago et Byzacium ac Tripolis rectores habeant consulares: relibernentur. Et in officio quidem tuae magnire viri magnifici praefecti Africae trecentos nonaginta sex viros per diversa scri
Abbreviated transcription (Latin):
q ullisionem in eos efficere: si aũt quisqua
demiutu ansts fuerit quam cumq illesi¬
ꝯñt tributariis nñs infenre piculo iuris
spettabiles ducis seutribum ⁊ principis
digna uindicta essiciatur⁊ indemynes tͥ¬
uõ ꝓ quil tum caiis int̃pellato aput no¬
stros iudices facta suent. iubemus non
ampiius sportularm nomine quãm̃ĩ
legib dissinitimẽ exsecutores accipere
pena expnde̾ logib incertam transgresi¬
onem formitantes. cum a ũt deo uiuate

Expanded text:
que laesionem in eos efficere. Sin autem quisquam que laesionem in eos efficere. Sin autem quisquam de militibus ausus fuerit quamcunque laesionem tributariis nostris inferre, periculo viri spectabilis ducis seu tribuni et principis digna vindicta afficiatur, ut indemnes trvero pro quibusdam causis interpellatio apud nostros iudices facta fuerit, iubemus non amplius sportularum nomine, quam nostris legibus definitum est, exsecutores accipere, poenam eisdem legibus insertam ex transgressione formidantes. Cum autem deo adiuvante