comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cetq mortuus errorib minisꝙ frustratus
hec agnoscentes exultauerũt oñis. deoq hym¬
nos gratifitos optulerũt. Postea uõ a nũtiis
ẽ cõpertũ. eandem fuisse diem simul & horã
necis iuliani: quã ille sacratissimus senior co¬
gnouit atq predixit.

Expanded text:
cetque mortuus, terroribus minisque frustratus. cetque mortuus, terroribus minisque frustratus. Haec agnoscentes exsultaverunt omnes, Deoque hymnos gratificos obtulerunt. Postea vero a nuntiis est compertum eamdem fuisse diem simul et horam necis Juliani, quam ille sacratissimus senior cognovit atque praedixit.
Abbreviated transcription (Latin):
nominasti: locellum sepulture iuliano cõponit.
Post pautos enĩ dies mors illius nũtiat᷑ erro¬
nei. & ĩ locello positus ẽ aduectus. minaꝵq tu¬
more uocatus est.
cognomẽto saba. qui angeloꝵ ĩ corpora
lium uitã corporali ꝯuersatione uidebat᷑ imi¬
tari. cuius etiã uitã ꝯscripsimus ꝓlixiores of¬
ferebat deo p̃ces: Cũ illius unpii minas audis¬
set. ea hora qua ille pcussus ẽ orans mortem
eius iste cognouit. Licet plusꝙͣ uiginiti muta¬
tiones ab eo loco usq ad eius exercitum esse ui¬
derent᷑. Aiunt enĩ qr dum ꝯtinue ĩgemesceret
& clementi deo supplicaret: Subito lacrimaꝵ
eius fluuius restitisset. fuissetq alacritate cõ¬
pletus: & eius uultus exhilaratus. hanc animi
ꝑturbationẽ eiꝰ ministri respitientes. rogauerũt
ut eis causã repentin gaudii patefaceret.
¶Unc ille dixit. Ferus satre uinee deuasta¬
tor penas exactus est uastationis sue.Ia¬

Expanded text:
nominasti, locellum sepulturae Juliano componit. nominasti, locellum sepulturae Juliano componit. Post paucos enim dies mors illius nuntiatur erronei, et in locello positus, est advectus, minarumque timor evacuatus est. cognomento lium vitam corporali conversatione videbatur imitari, cujus etiam vitam conscripsimus, prolixiores offerebat Deo preces, cum illius impii minas audisset. Et ea hora qua ille percussus est, orans, mortem ejus iste cognovit, licet plusquam viginti mutationes ab eo loco usque ad ejus exercitum esse viderentur. Aiunt enim quia dum continue ingemisceret, et clementi Domino supplicaret, subito lacrymarum ejus fluvius restitisset, fuissetque alacritate completus, et ejus vultus exhilaratus. Hanc animi permutationem ejus ministri respicientes, rogaverunt eum ut eis causam repentini gaudii patefaceret. Tunc ille dixit: Ferus sacrae vineae devastator poenas exactus est vastationis suae, ja
Abbreviated transcription (Latin):
mata respuenti. Neq enĩ ego tibi uim facio
mea sequi licet cogere ualde possim. Ille cau¬
sam diuine religionis mente ꝑcipiens: De
isto inꝗt o impator erroneo dicis & deo odi¬
bili. & ueritati p̃ponente mẽdatiũ. Tum ille
rursus mansuetudinis ĩduens uultũ. cessa
ĩquit detrahere. Et declinans ab eo uultum
adolescenti dixit. Ego tui curã habeo. qm̃e
patri tuo ut hoc faciat suadere nõ possum.
Hec itaq nõ frustra retuli. sed uolens osten¬
dere nõ solum illius mirabilis uiri fidutiã. s
gus adolescentiũ habitabat. Eratq illic famosis¬
simus sophista libanius impius. expectansq
iuliani uictoriã habens preoculis eius minasꝙ
Ergo ĩ terrogauit pedagogũ quasi nr̃am deri
dendo religionẽ. Nũc ĩquit fabri filius quid
putas agit: At ille post qđ paululũ cõtigit
cõpletus gr̃a diuina p̃dixit. Respondit enĩ
o sophista creator oĩum quẽ tu fabri filium

Expanded text:
mata respuenti. Neque enim ego tibi vim facio mata respuenti. Neque enim ego tibi vim facio mea sequi, licet cogere valde possim. Ille causam divinae religionis mente percipiens: De isto, inquit, o imperator, erroneo dicis, et Deo odibili, et veritati praeponente mendacium. Tum ille rursus mansuetudinis induens vultum: Cessa, inquit, detrahere. Et declinans ab eo vultum, adolescenti dixit: Ego tui curam habeo: quoniam patri tuo, ut hoc faciat suadere non possum. Haec itaque non frustra retuli, sed volens ostendere non solum illius mirabilis viri fiduciam; sedgus adolescentium, habitabat. Eratque illic famosissimus sophista Libanius, impius, exspectansque Juliani victoriam, habens prae oculis ejus minas. Ergo interrogavit paedagogum, quadendo religionem: Nunc, inquit, fabri filius quid putas agit? At ille quod post paululum contigit, impletus gratia divina, praedixit. Respondit enim: O sophista, creator omnium, quem tu fabri filium
Abbreviated transcription (Latin):
mente ꝑcipiens ex hac appellatione aliquia
monstri se nobis putabit ĩferre. fallaci respõ¬
so credens ĩtminabat᷑: ꝑ eccłias demonũ se
uno uiro in beroai debellatus ẽ Is enĩ nobił
erat ciusq ciuitatis curie p̃sidebat. quẽ zelus
xp̃i reddidit clariorẽ. Uidens nãq filiũ in
ipictatẽ que tũc ugebat fuisse demersũ. e¬
pulit sua domo & corã omib abdicauit.
ĩ uitine ciuitatis itinere aggressus ĩꝑatore
suã uoluntatẽ & abdicationẽ patris ĩ notuit
At ille quiescere iuuenẽ imꝑauit. placandũ
ꝓinittens prem. Cũq uenisset ĩ berotã no¬
biles & honoratores suocauit ad prandius.
ĩter quos erat & huius pater quẽ cũ filio in
suo prandere iussit accubitu. Tũc cinra me¬
dias epulos dixit ad patrem. Non in ude
iustũ iuni facere uoluntati ad aliud declinã¬
di. & animũ ad alia mutare que nõ uult.
Noli itaq ẽẽ filio uiolentus sequi tua dog¬

Expanded text:
mente percipiens, ex hac appellatione aliquid mente percipiens, ex hac appellatione aliquid monstri se nobis putavit inferre. Et fallaci responso credens, interminabatur per ecclesias daemonum se uno viro in Beroea debellatus est. Is enim nobilis erat, ejusque civitatis curiae praesidebat, quem zelus Christi reddidit clariorem. Videns namque filium in impietatem quae tunc vigebat, fuisse demersum, expulit eum sua domo, et coram omnibus abdicavit. Qui in vicinae civitatis itinere aggressus imperatorem, suam voluntatem et abdicationem patris innotuit. At ille quiescere juvenem imperavit, placandum promittens patrem. Cumque venisset in Beroeam, nobiles et honoratos convocavit ad prandium: inter quos erat et hujus pater, quem cum filio in suo prandere jussit accubitu. Tunc circa medias epulas dixit ad patrem: Non mihi videtur justum vim facere voluntati ad aliud declinandi, et animum ad alia mutare quae non vult. Noli itaque esse filio violentus, sequi tua dog
Abbreviated transcription (Latin):
mur dei uictorie trophea referẽtes circa fiu¬
uium tyrem. Horũ gͦ dux ero belligerator¬
mars. hor itaq carminũ ridiculũ eos que¬
nit deuulgare. qui rationalẽ dñm musaꝵ ꝙ
pͥncipem. pichiũ eẽ uocant. Ego aũt men¬
datium seductionis eius ĩueniens ĩgemesco¬
Tyrem namq fluuiũ tigrẽ uoluit appellare
qm̃ tyris cius nom̃i simł est. Io enĩ fuuius
ex armenie redundans montib & ꝑ assyrioꝵ
arua discurrens sinum descendit iꝑsicũ. P hec
gͦ responsa deceptus ĩfelix & uictoria mẽte som¬
ĩferre p̃parabat. Sit eñ uocabat xp̃ianos. cõ¬
tumeliã nõĩs se eis ĩferre putans: cũ magis de¬
buisset coꝵ desiderare uirtutẽ. Non enĩ socra¬
tes licer critias fuerit appellatus. & pitagoras
palaris. ex mutatione nõis qualib sũt peste ꝑ¬
ticipati. neq nereus tersitis uocatus naturale
pulcritu dinẽ quã gerebat amisit. hoꝵ ndnl

Expanded text:
mur dii, victoriae tropaea referentes circa flumur dii, victoriae tropaea referentes circa fluvium Thiren. HoruMars. Horum itaque carminum ridiculum convenit divulgare, qui rationalem dominum Musarumque principem Pythium eum vocant. Ego autem mendacium seductionibus ejus inveniens iThiren namque fluvium Tigrim voluit appellare: quoniam Thiris ejus nomini similis est. Is enim fluvius ex Armeniae redundans montibus, et per Assyriorum arva discurrens, sinum descendit in Persicum. Per haec ergo responsa deceptus infelix, et victoriam mente sominferre praeparabat; sic enim vocabat Christianos: contumeliam nominis se eis inferre putans, cum magis debuisset eorum considerare virtutem. Non enim Socrates, licet Critias fuerit appellatus, et Pythagoras Phalaris, ex mutatione nominis qualibet sunt peste participati; neque Nereus Thersites vocatus, naturalem pulchritudinem quam gerebat amisit. Horum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
paruit. Sed etiã uideoꝵ uestes crucis signa¬
culo sũt ĩplete. Non tñ splendentiũ s ni¬
gro colore signate. hec itaq rebelles dei cõ¬
siderantes & duuna flagella ꝯtremescẽtes. ad
propa sunt reuersi. Confitẽtes ẽẽ deũ qui ab
eoꝵ ꝓgenitorib ligno probat᷑ appensus. Qđ
audiens ulianus dum utiq caneret ab om̃ib:
tanꝙ̃ ꝑharao ĩdurato corde nõ timuit. Qq.¬
Titꝰ dũ ꝑse mortuũ cognouissent fuis¬
se ꝯstantiũ. capta fidutia uenerũt ad
terminos romanoꝵ denũtiantes bellũ. ob
quã rem collecto exercitu uilianꝰ misit indel¬
fus. & delum atq dodonẽ ad ꝑcipienda ris¬
ponsa si expediret ei bella susciꝑe. bũc uniu¬
si uates & pugnãdi fidutiã dabant: & uicto¬
riam ꝓmittebant. Unũ uͦ responsũ pro exem¬
plo mẽdatii ac seductionis ĩserere nõ pige¬
bit. Est enĩ huius modi. Nũt om̃s aggreli¬

Expanded text:
paruit. Sed etiam Judaeorum vestes crucis signaparuit. Sed etiam Judaeorum vestes crucis signaculo sunt impletae, non tamen splendenti, sed nigro colore signatae. Haec itaque Dei rebelles considerantes, et divina flagella contremiscentes, ad propria sunt reversi: confitentes esse Deum qui ab eorum progenitoribus ligno probatur appensus. Quod audiens Julianus, dum utique caneretur ab omnibus, tanquam Pharao indurato corde non timuit. tur dum Persae mortuum cognovissent fuisse Constantium, capta fiducia venerunt ad terminos Romanorum, denuntiantes bellum. Ob quam rem, collecto exercitu, Julianus misit in Delphum, et Delum, atque Dodonem, ad percipienda responsa, si expediret ei bella suscipere. Tunc universi vates et pugnandi fiduciam dabant, et victoriam promittebant. Unum vero responsum pro exemplo mendacii ac seductionis inserere non pigebit; est enim hujusmodi: Nunc omnes aggredi
Abbreviated transcription (Latin):
tis gr̃a sed ueritatis repugnãs. Misitq parit᷑
p̃sidẽ impior ex sccutorẽ dignissimũ p̃ceptoꝵ
A uint enĩ qm̃ ad repurgiũ faciendũ. argente¬
as amas & cofinos & scaphas habuerint. Cũq
fodere iam cepissent. statuto quidẽ die hoc mł¬
titudo plurima fatiebat. Nocte uõ spontanca
terra de ualle crescebat. Solutis itaq prioris
etiam funclamẽti reliquiis: noua oĩa p̃parabãt
Cumq gypsi & calcis multa modioꝵ milia
ꝯgregassent: uis magna uentoꝵ repente re¬
spirans tẽpestates atq ꝓcelle subito facte. ꝗe¬
ꝗd ꝯgregatũ fuerat disꝑserũt. Adhuc aũt ue-¬
sanientib eis & nequaq diuina longanimi¬
ĩditio ignis ex fundam̃tis que fodiebant᷑ egre¬
diens: plurimos fodientiũ cõcremauit. Alloꝵ
membra dissoluit. Nocte quoq plurimis in
uicina porticu dormientib cadens subito cũ¬
tecta ip̃a porticus. dormiẽtes opp̃ssit. Alia uͦ
die ĩ celo signũ splendens crucis salutaris ap¬

Expanded text:
d veritati repugnans. Misitque pariter praesidem, impiorum exsecutorem dignissimum praeceptorum. Aiunt enim quoniam ad repurgium faciendum argenteas hamas, et cophinos, et scaphas habuerunt. Cumque fodere jam coepissent, statuto quidem die hoc multitudo plurima faciebat: nocte vero, spontanea terra de valle crescebat. Solutis itaque petiam fundamenti reliquiis, nova omnia praeparabant. Cumque gypsi et calcis multa modiorum millia congregassent, vis magna ventorum repente respirans, tempestatesque atque procellae subito factae quidquid congregatum fuerat, disperserunt. Adhuc vesanientibus eis et nequaquam divina longanimijudicio, ignis ex fundamentis quae fodiebantur egrediens, plurimos fodientium concremavit, aliorum membra dissolvit; nocte quoque plurimis in vicina porticu dormientibtecto ipsa porticus, dormientes oppressit. Alia vero die in coelo signum splendens crucis salutaris ap
Abbreviated transcription (Latin):
Situr iulianus etiã iudeos ꝯtra xp̃ianos
armauit. E rimũq ouocans requisiuit cur
eis p̃cipiente lege sacrificare nequaꝙͣ inola¬
tionib uterent᷑. Cũq respondissent uno tan¬
tũ iodo loco sibi offerendi sacrifitiũ fuisse
pinissũ: Rcpente iussit deo odibilis destru¬
ctũ resuscitari templũ. Credens ĩfelix domi¬
nicũ uerbũ se posse destruere: cuius per hoc
ueritatẽ magis ostendit. hec itaq uerba u¬
dei libent̾ accipientes. cũctis ꝑ diuersũ terraꝵ

Expanded text:
Igitur Julianus etiam Judaeos contra Christianos armavit. Primumque convocans requisivit, cur eis praecipiente lege sacrificare, nequaquam immolationibus uterentur. Cumque respondissent uno tantummodo loco sibi offerendi sacrificium fuisse permissum, repente jussit Deo odibilis destructum resuscitare templum: credens infelix dominicum verbum se posse destruere; cujus per hoc veritatem magis ostendit. Haec itaque verba Judaei libenter accipientes, cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
Llud quoq qđ sub iuliano ꝓuenit narra
uisset ĩ cesarea philippi ciuitato phenitie quam
pancam uocabãt ĩ signe xp̃i ẽẽ simulacrũ. qđ san¬
giunis liberata pro fluuio ꝯstituerat: eo deposito
suã ibi statuã collocauit. Que uiolento igne de
celo cadente: circa euis pectus diuisa ẽ: Et caput
cũ ceruite una parte deiectũ atq ĩ terra fixum.
Reliqua nõ pars actenus restitit & fulminis ĩ¬
ĩditium reẜuauit.Statuã uõ xp̃i tũc quidam
pagani trahentes ꝯfregerũt. Postea uõ pagani
colligentes ĩ eccł̃ia recõdiderũt qͦ actenꝰ reseruat᷑.
Oc itaq simulachrũ sicuti refert eusebiꝰ ꝗ.
mentũ. Iuxi qđ queđã herba germinauit cuiꝰ
spetiẽ nullus nr̃e t̾re medicus licet exptus agno

Expanded text:
llud quoque, quod sub Juliano provenit, narraovisset in Caesarea Philippi, civitate Phoeniciae, quam Paneam vocant, insigne inis liberata profluvio constituerat, eo deposito, suam ibi statuam collocavit. Quae violento igne de coelo cadente, circa ejus pectus divisa est, et caput cum cervice una parte dejectum atque in terra fixum: reliqua vero pars hactenus restitit, et fulminis indicium reservavit. Statuam vero Christi tunc quidem pagani trahentes confregerunt. Postea vero Christiani colligentes, in ecclesiam recondiderunt, ubi hactenus reservatur. Hoc itaque simulacrum, sicuti refert Eusebius, omentum. Juxta quod quaedam herba germinavit, cujus speciem nullus nostrae terrae medicus, licet expertus, agno
Abbreviated transcription (Latin):
uerit preter quod accepistis: a nathema sit. Li
cet angelum de celo esse se fingat: sed etiã si
ur̃m suscipiat aut hr̃e patiat᷑ ea que ab eis uł
dicunt᷑ ul conscribunt᷑. cuncta ⁊t uelut magi
hoĩes mentiunt᷑: quia ueritatẽ loqui nõ possũt.
ta blandimenta litteras dent & accipiant. ut
errare faciant ꝑ ħ: deceptas a se mulierculas. hos
gͦ qui contra xp̃m tanta p̾sumũt: quiq xp̃iani¬
tan tam publice derogarũt ꝙͣ inter iuditia ꝑse¬
cutiones nobis quantũ ĩ ipsis est excitare nõ cessãt.
& ĩ effabile sacramentũ xp̃i natiutatis eneruare¬
concertatores nobiscum contra coꝵ uesanam esto¬
te p̃sumptionẽ ad similitudinẽ cõministroꝵ nr̃oꝵ
qui in dignati sunt & aduersus eos qui mͥ scripse

Expanded text:
verit prverit prcet angelum de coelo esse se fingat! Porro sivestrum suscipiat, aut habere patiatur ea quae ab eis vel dicuntur vel conscribuntur. Cuncta enim velut magi homines mentiuntur: quia veritatem loqui non possunt. vel blandimenta litteras dent et accipiant; ut errare faciant per haec deceptas a se mulierculas. Hos ergo qui contra Christum tanta praesumunt, quique Christianitati tam publice derogaverunt, qui inter judicia persecutiones nobis, quantum in ipsis est, excitare non cessant, et ineffabile sacramentum nativitatis  ees atque concertatores nobiscum contra eorum vesanam estote praesumptionem, ad similitudinem comministrorum nostrorum, qui indignati sunt, et adversus eos mihi scripse
Abbreviated transcription (Latin):
uici mundum. Hoc nouimus actum post resur¬
tatiue ex dei genitrice maria. qui ĩ nouissinis
tp̃rib pro damnatione peccati ad humanum
genis adueniens: crucifixuis & mortuus est:
Sed nõ proptea diuinitate sua minor factus re¬
surrexit ⁊t a mortuis. assumptus ĩ celo ẽ. sedet
ad dexteram maiestatis. Hec igit᷑ ex parte ĩ hac
epła figuraui onerosum credens singula sub scru¬
pulatione conscribere. eo qđ sciã. sc̃m studium
ur̃m talia nõ late̾. Hec docemus. ħ etiã p̃dicam¬
ħ sunt ecclie apłice dognata. pro quibus etiam
morimur. & destruere ea uolentes nullatenus
formidamus. Qui licet uerberib nobis extor¬
queant: nos tũ spem nõ auersamur nr̃am. ho¬
rum igit᷑ aduersarii id ÷ arrius & achillas qui
cũ eis sunt ueritatis inimici ab eccłia sũt ꝓcul
expulsi. alieni facti a pia doctrina nr̃a secũdũ
bt̃m̃ paulũ dicentem. Quicũq uobis annũtia¬

Expanded text:
vici mundum . Hoc novimus actum post resurvici mundum . Hoc novimus actum post resurs, et non putative ex Dei Genitrice Maria; qui in novissimis temporibus pro damnatione peccati ad humanum genus adveniens, crucifixus et mortuus est; sed non propterea divinitate sua minor factus. Resurrexit enim a mortuis, assumptus est in coelum, et sedet ad dexteram Majestatis. Haec igitur ex parte in hac epistola figuravi, onerosum credens singula sub scrupulositate conscribere, eo quod sciam sanctum studium vestrum talia non latere. Haec docemus, haec etiam praedicam Ecclesiae dogmata, pro quibus etiam morimur, et destruere ea volentes nullatenus formidamus. Qui licet verberibus nobis extorqueant, nos tamen spem non aversamur nostram. Horum igitur adversarii, id est, Arius et Achillas, et qui cum eis sunt veritatis inimici, ab Ecclesia sunt procul expulsi, alieni facti a pia doctrina nostra, secundum beatum Paulum dicentem: Quicunque vobis annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Igitur erat & semper & ante secula
quodcũq sit: nõ tamen est id qd ĩgenitum.
Ergo ĩgenito quidem patri : propria digni
fuisse ut ẽẽt. filio uõ congriuus distribuat᷑ ho¬
nor. Sine pͥncipio ⁊ a patre sciamus eius ẽẽ
natiuitatem culturã ei sicuti p̃diximus tribuen
tationi patris ꝑfectami equalitatẽ p oĩa deuouẽtes.
proprium uo̾ solum dicentes patris qdđ ĩgeninis
÷ cun & ipse saluator dixerit. pater ineus ma¬
ior me est. En hac itaq pia de patre filioq sẽ¬
tentia sicut nos diuine scripture docent. unum
scm̃ sp̃m confitemur. qui repleuit & ueteris
testamenti scõs homines. & noui sacratissimos
ꝑceptores. ĩ una & sola catholica a postolicaq
semꝑ ecclesia que & ĩuincibilis ẽ. licet oĩs mũ¬
dus aduersus eam pugnet. & uictrix totius adũ¬
se ĩpietatis existit. securos nos faciente patre fa¬
muilias eius conclamat. Habete fidutiam: ego

Expanded text:
unt. Igitur erat, et semper, et ante saecula, unt. Igitur erat, et semper, et ante saecula, quodcunque sit, non tamen est id quod ingenitum. Ergo ingenito quidem Patri propria dignitfuisse ut esset; Filio vero congruus distribuatur honor. Sine principio enim a Patre sciamus ejus esse nativitatem, culturam ei, sicut praediximus, tribuenttationi Patris perfectam aequalitatem per omnia devoventes. Proprium vero solum dicentes Patris, quod ingenitus est, cum et ipse Salvator dixerit: Pater meus major me est . In hac itaque pia de Patre Filioque sententia, sicut nos divinae Scripturae docent, unum Spiritum sanctum confitemur, qui replevit et Veteris Testamenti sanctos homines, et Novi sacratissimos praeceptores: in unam et solam catholicam et apostolicam semper Ecclesiam, quae et invincibilis est, licet omnis mundus adversus eam pugnet, et victrix totius adversae impietatis existens, securos nos faciente Patrefamilias ejus, cum clamat, Habete fiduciam: ego
Abbreviated transcription (Latin):
suspitionem ĩgeniti sumat. sicuti putant qui sẽ¬
sus aĩe cechatos hñt. Nam neq erat neq sem¬
per neq ante secula idem est quod ĩgenitũ. s
nec quilibet humanus ĩtellectus ab homĩb no¬
minatus ĩdicare ualet ħ qđ dicimiis ĩgenitu
sicut & uos estimare credo. & de oĩum ur̃or
confido proposito. nullo modo quibuslibet nõib
u̾eluti tempoꝵ esse productiua. Digne tamẽ ĩp̃iꝰ
unngeniti diuinitatẽ & ueluti dicam antiqui¬
tatem. nequaꝙͣ significare ualentia: cũ sc̃i uide¬
licet uiri secundũ suã unusquisq uixtutẽ. sacra¬
mentum ħ apire conati sunt: ueniam poscẽtes
ab auditoribus per satisfationes rationabiles di¬
cendo de se: protulimus ꝗd ꝑtingere p̃ualuimꝰ
Si quid aũt ultra hoĩem expectant quicunq
uiri & ad maius innitunt᷑ eloquium: illud q̃d
ait. ex parte cognoscimus iam putantes ẽẽ de¬
structũ: palam est quia multũ spe sua defiti¬

Expanded text:
suspicionem ingeniti sumat, sicuti putant qui sensuspicionem ingeniti sumat, sicuti putant qui sensus animae caecatos habent. Nam neque erat, neque semper, neque ante saecula, idem est quod ingenitum. Sed nec quilibet humanus intellectus ab hominibus nominatus indicare valet hoc, quod dicimus ingenitum, sicut et vos aestimare credo, et de omnium vestrorum confido proposito, nullo modo quibuslibet nominibus veluti temporum esse productiva: digne tamen ipsius Unigeniti divinitatem, et veluti dicam antiquitatem nequaquam significare valentia, cum sancti videlicet viri secundum suam unusquisque virtutem sacramentum hoc aperire conati sint: veniam poscentes ab auditoribus per satisfactiones rationabiles, dicendo de se: Protulimus quod pertingere praevaluimus. Si quid autem ultra hominem exspectant, quicunque viri et ad majus innituntur eloquium, illud quod ait: Ex parte cognoscimus , jam putantes esse destructum; palam est, quia multum spe sua defici
Abbreviated transcription (Latin):
corpoꝵ similitudines ĩcisionib aut diuisio¬
num effluxionib sicuti sabelio & ualentino
placet. sed in effabiliter & ĩennarrabilit ẜ in
cum qui dixit. sicuti supra posuimus. generatio¬
sicut & ip̃e pater ĩpscruitabilis est. Eo ꝙ nõ
capiat rationalium natura scientiã qua pater
genuit deũ.Quod quidem nõ a me conue¬
quippe nos xp̃i uoce quadicit. Nullus nouit
quis ÷ pater nisi filius: & nullus nouit quis est
filius nisi pater. Et asserente eum ĩ conuertibi¬
lem & ĩmutabilem se sicut patrem nihil egentes.
ꝑfectũ filium. equalemq patri soli ĩgenito yma¬
go .t. est ĩtegerrima & ĩmutabilis patris. & om¬
nino imaginem conuenit esse. plenam per qua
nõ desit aliquid ab equalitate eius: cuiꝰ ymago.
Sicut ipse dñs docuit dicens. pater meus maior
me est. Secundum qđ semꝑ etiã esse filium ex
patre credimus. splendor ⁊t est głie: & figura

Expanded text:
corporum similitudines incisionibus, aut divisiocorporum similitudines incisionibus, aut divisionum effluxionibus, sicuti Sabellio et Valentino placet, sed ineffabiliter et inenarrabiliter secundum eum qui dixit, sicut supra posuimus: Generatiosicut et ipse Pater imperscrutabilis est, eo quod non capiat rationalium natura scientiam, qua Pater genuit Filium. Quod quidem non a me conveppe nos Christi voce, qua dicit: Nullus novit quis est Pater, nisi Filius; et nullus novit quis est Filius, nisi Pater ; et asserente eum inconvertibilem et immutabilem se sicut Patrem, 219 nihil egentem, perfectum Filium, aequalemque Patri soli ingenito. Imago enim est integerrima et immutabilis Patris; et omnino imaginem convenit esse plenam, per quam non desit aliquid ab aequalitate ejus cujus imago est, sicut ipse Dominus docuit, dicens: Pater meus major me est ; secundum quod semper etiam esse Filium ex Patre credimus. Splendor enim est gloriae, et figura
Abbreviated transcription (Latin):
duo ĩgenita ipsi potius duoꝵ altexũ necessario
esse oportere dicentes ineruditi. aut ͦ non ex¬
stantib filium esse sapiendum aut ĩdubitant᷑
dicẽ ĩgenita duo. ignorantes imperiti: qr multũ
ẽ inter patrẽ ĩgenitum. & ea que ab eo ex non
ex stantib sunt creata: rationalia & irratio¬
nalia. Quoꝵ media existens natura unige¬
nita. per quã uniuersa ex nõ ex stantib fecit
pater dei nerhi: ex ip̃o uõ patre natiuitate
hẽt: Sicut & ip̃e dñs alicubi testatus ẽ dicens.
Qui diligit patrem: diligit filiũ qui ex eo
natus est. De quibus nos ita credimus: sicut
apłice placet ecclie in unũ ĩgenitũ patrem
nullam habentẽ causam ut esset. ĩ conuertibi¬
lem & ĩmutabilem. semꝑ idem & similit̾ se
habentẽ. nec prouectũ. nec ĩminutionẽ recipiẽ¬
dñm iħm xp̃m filium dei unigenitũ natũ. nõ
ex nõ ex stante sed exstante patre. nõ secũdũ

Expanded text:
duo ingenita: ipsi potius duorum alterum necessario duo ingenita: ipsi potius duorum alterum necessario esse oportere dicentes ineruditi, aut ex non exstantibus Filium esse sapiendum, aut indubitanter dicere ingenita duo. Ignorantes imperiti quia multum est inter Patrem ingenitum, et ea quae ab eo ex non exstantibus sunt creata rationabilia et irrationabilia; quorum media existens natura unigenita, per quam universa ex non exstantibus fecit Pater Dei Verbi, ex ipso vero Patre nativitatem habet, sicut et ipse Dominus alicubi testatus est, dicens: Qui diligit Patrem, diligit Filium qui ex eo natus est . De quibus nos ita credimus, sicut apostolicae placet Ecclesiae, in unum ingenitum Patrem, nullam habentem causam ut esset, inconvertibilem et immutabilem, semper idem, et similiter se habentem, nec provectum nec imminutionem recipienJesum Christum Filium Dei unigenitum, natum non ex non exstante, sed ex exstante Patre; non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
scorum quẽpiam dignant᷑ sibimet comparare.
mus equare patiunt᷑ neq cõministroꝵ quẽꝙͣ
nũc ubicũq consistentiũ ĩ mensura sapiẽtie re¬
putant. quasi soli sapientes. & nihil hñtes atq¬
nouoꝵ dogiatũ ĩuentores & quib solis rele¬
uata sunt que a nullo altero sub sole ĩtellecta
no scunt᷑ O scelesta suꝑbia. ĩ mensa uesania.
uane glorie furor. sapientia sathane ĩ animas
eoꝵ nͦequissimas uehemẽter ĩsiliens nõ deter¬
rint eos antiquaꝵ scripturaꝵ deo amabiliũ
explanatio. nõ cõministrorũ consors reucrẽtia
de xp̃o ferocitatẽ eorũ mansuefecit. quoꝵ scele¬
sta oꝑa nec demones ferre patiunt᷑ qño uo¬
cem blasphemam contra filiũ dei promere nõ
sus pietatem eius calumminias ĩ ferre contẽdunt.
Atunt ⁊ nos auersantes fabulas. ex quibus
ĩuentũ est dici ex nõ exstantib impiã & nõ
scriptã contra xp̃m hlasphemiam p̃dicare. Idest

Expanded text:
scorum quempiam dignantur sibimet comparare, scorum quempiam dignantur sibimet comparare, mus, aequare patiuntur; neque comministrorum quemquam nunc ubicunque consistentium in mensura sapientiae reputant, quasi soli sapientes, et nihil novorum dogmatum inventores, et quibus solis revelata sunt quae a nullo altero sub sole intellecta noscuntur. O scelesta superbia, immensa vesania, vanae gloriae furor, ac sapientia Satanae, in animas eorum nequissimas vehementer insiliens! Non deterruit eos antiquarum Scripturarum Deo amabilium explanatio, non comministrorum consors reverentia de Christo ferocitatem eorum mansuefecit; quorum scelesta opera nec daemones ferre patiuntur, quando vocem blasphemam contra Filium Dei promere non sus pietatem ejus calumnias inferre contendunt. Aiunt enim nos adversantes fabulas, ex quibus inventum est dici, ex non exstantibus, impiam et non scriptam contra Christum blasphemiam praedicare, id est
Abbreviated transcription (Latin):
uandi plenitudinẽ filius ht ꝑfecte naturam:
per oĩa similitudinẽ patris gerens & ĩmutabi¬
lis ymago eius existens: atq p̾ncipalis cause
exp̃ssa figuratio. Unde etiã tunc philippo cu¬
pienti uidere patrẽ. dñs sine ĩuidia se demon¬
strat. Nam cũ diceret ostende nobis patrẽ:
ait. Qui uidit me uidit patrẽ. Tanꝙͣ per
speculũ sine macula & aĩatum per diunam
eius ymaginẽ contẽplaret᷑ patrẽ. quẽ similiter
ĩpsalmis sanctissimi uiri canũt dicentes. In
lumine tuo uidebimus lumen. Qua propter
& qui honorat patrẽ. hon orat & filiũ. & ꝗ
honorat filiũ honorat patrem: & recte. Gis
namq uox impia que ĩ filio dici p̃sumitur:
ad patrem quoq refert᷑. Sed mirum non est
derogationes & contra piissimũ nr̃m ppłm x
delatas: insinuo. hi it qui contra deitatem filii
dei castra constituũt. neq contra nos ĩgratas
calumnias exercere formidant. Qm̃ nec pri¬

Expanded text:
vandi plenitudinem Filius habet perfectam naturam, vandi plenitudinem Filius habet perfectam naturam, per omnia et similitudinem Patris gerens, et immutabilis ejus imago existens, atque principalis causae expressa figuratio. Unde etiam tunc Philippo cupienti videre Patrem Dominus sine invidia se demonstrat. Nam cum diceret: Ostende nobis Patrem, ait: Qui videt me videt et Patrem : tanquam per speculum sine macula et animatum per divinam ejus imaginem contemplaretur Patrem; quem similiter in Psalmis sanctissimi viri canunt, dicentes: In lumine tuo videbimus lumen . Quapropter et qui honorat Patrem, honorat et Filium; et qui honorat Filium, honorat et Patrem, et recte. Omnis namque vox impia quae in Filio dici praesumitur, ad Patrem quoque refertur. Sed mirum non est derogationes, et contra piissimum nostrum populum delatas insinuo. Hi enim qui contra deitatem Filii Dei castra constituunt, neque contra nos ingratas calumnias exercere formidant: quoniam nec pri
Abbreviated transcription (Latin):
tem surrexit eccłiastitam hebionis : & artemo¬
lutianus extra sinagogas mansit trium ẽp̃oꝵ
plurimo tp̃re. quoꝵ ĩpietatis facem sorbentes
isti. nũc nobis ex nõ existentib illoꝵ plan¬
tationes absconsas pullulare fecerunt arrius
& achillos. & cũ illis concilium malignantiũ
& nescio qm̃o ĩ syria tres ordinati ep̃i. eo qđ
consenserint eis & ad peiora flammati sũt. De
quibus sententia ĩ ur̃a sit probatione reposita.
qui salutaris passionis humilitatẽ. & exinani¬
tonẽ. uoluntariam panpertatẽ. & noces quas
propt̾ nos saluator suscepit: memoria reti¬
netis. Igitur ad ostensionẽ suꝑne & antique
diuinitatis eius hec cõgruunt. significatiuisq
sermonib naturalis eius głia & ĩperium. &
ap̃ patrẽ mansio clarius explicat᷑. quale ẽ illd.
ipsum appellans. neq sb̃stantialit̾ duas natas
que est una declarans: Sed qr paternã ser¬

Expanded text:
tem surrexit ecclesiasticam, Hebionis est, et Artemotem surrexit ecclesiasticam, Hebionis est, et ArtemoLucianus, extra synagogas mansit trium episcoporum plurimo tempore. Quorum impietatis faecem sorbentes isti, nunc nobis, ex non existentibus illorum plantationes absconsas pullulare fecerunt Arius, et Achillas, et cum illis concilium malignantium; et nescio quomodo in Syria tres ordinati episcopi, eo quod consenserint eis, et ad pejora flammati sint. De quibus sententia in vestra sit probatione reposita, qui salutarem passionis humilitatem, et exinanitionem, et voluntariam paupertatem, et voces, quas propter nos Salvator suscepit, memoria retinetis. Igitur ad ostensionem supernae et antiquae divinitatis ejus haec congruunt, significativisque sermonibus naturalis ejus gloria, et imperium, et apud Patrem mansio clarius explicatur. Quale est illuipsum appellans, neque substantialiter duas naturas, quae est una, declarans: sed quia Paternam ser
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis uõ saluator ait. Dñs dixit ad me
filius meus es tu. Germanitatẽ nature decla¬
rans significat. nõ esse eius naturales quos¬
libet alios filios p̃ter istum quid etiã qđ ait
Q urero ante luciferum genui te: Nonne dla
re naturalen paterne generatiõis filiationem.
quam nõ morũ diligentia & exeratatione prec¬
uectus : sed proprietate nature sortitus eit unde
& itransoressibilem hẽt filianonẽ iinigenitus pr̃is.
Ration abiliũ uõ filiationẽ nõ eis naturalit exi¬
stentem sed opportunitate morũ & dono det
etiã mutabisem ratio nouit. Uidentis it ĩꝗt
filis dei filias hõium: acceperunt sibi uxores ex
ipsis. Et iterũ filios genui & exaltaui. ip̃i uo̾¬
me spreuerũt: per esaiam diñ dixisse didici¬
mus. Multa dicturus diłmi transeo onerosu
esse putans plurib uerbis unanimes ãmonere
doctores. Uos ip̃i ⁊t estis diuinitus eruditi nõ
ignorantes qr doctrina que nuper contra pieta¬

Expanded text:
Psalmis vero Salvator ait: Dominus dixit ad me: Psalmis vero Salvator ait: Dominus dixit ad me: Filius meus es tu : germanitatem naturae declarans, significat non esse ejus naturales quoslibet alios filios praeter istum. Quid etiam quod ait: Ex utero ante luciferum genui te ? Nonne cla naturalem paternae generationis filiationem, quam non morum diligentia et exercitatione provectus, sed proprietate naturae sortitus est? Unde et intransgressibilem habet filiationem Unigenitus Patris. Rationabilium vero filiationem non eis naturaliter existentem, sed opportunitate morum et dono Dei etiam mutabilem ratio novit. Videntes enim, inquit, filii Dei filias hominum, acceperunt sibi uxores ex ipsis . Et iterum: Filios genui et exaltavi; ipsi vero spreverunt me , per Isaiam Deum dixisse didicimus. Multa dicturus, dilectissimi, transeo, onerosum esse putans pluribus verbis unanimes admonere doctores. Vos ipsi enim estis eruditi divinitus, non ignorantes quia doctrina quae nuper contra pieta
Abbreviated transcription (Latin):
obscuraram: aut uõ lumini tenebras esse ꝑ¬
mixtas apło dicente. Que cõmunio lnci ad
tenebras. aut que concordia xp̃i ad belial
nec nõ & salomone clamante. ĩpossibile est
uel usq ad opinionẽ ĩuenire uias serpentis
suꝑ petram. que scđm paulũ xp̃s ẽ. Porro
creature eius hoĩes & angeli bñdictiones ac¬
ceperunt. uirtutib proficere contẽdentes a
ab omnib adorat᷑. illi deponẽtes sp̃m serui¬
tutis ex bonis oꝑib & prouectu sp̃m filiatio¬
nis accipientes ꝑ naturalem filiũ uiti. fiunt¬
& ipsi adoptione filii. Istius aũt propriam
& naturalem p̾cipuamq filiationẽ: Paulus
etiã manifestauit de deo dicens. Qui pro¬
prio filio nõ pepercit. sed pro nobis idest
qui natura nõ sumus filii: tradidit eũ. Ad
distinctionẽ namq nõ propͥoꝵ: illũ propͥu
filiũ ẽẽ dixit. In cuuãgłio aũt. hic est filius
ĩquit meus dilectus ĩ quo bene ꝯplacui. In

Expanded text:
obscuratam, aut vero lumini tenebras esse pobscuratam, aut vero lumini tenebras esse permixtas, Apostolo dicente: Quae communio luci ad tenebras? aut quae concordia Christi cum Belial ? Nec non et Salomone clamante , impossibile est vel usque ad opinionem invenire vias serpentis super petram, qturae ejus, homines et angeli benedictiones acceperunt, virtutibus proficere contendentes, ab omnibus adoratur. Illi deponentes spiritum servitutis ex bonis operibus et profectu Spiritum filiationis accipientes per naturalem Filium justi fiunt et ipsi adoptione filii; istius autem propriam et naturalem praecipuamque filiationem Paulus etiam manifestavit de Deo dicens: Qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis, id est, qui natura non sumus filii, tradidit eum ; ad distinctionem namque non propriorum illum proprium esse Filium dixit. In Evangelio autem: Hic est Filius, inquit, meus dilectus, in quo mihi bene complacui . In
Abbreviated transcription (Latin):
& ille qui in om̃ib ab eo figurat᷑: ex quo e¬
apparet filietas saluatoris nr̃i nullã habens.
cõmunionẽ ad ceteroꝵ filictatẽ: quẽ adinodũ
it ĩ effabilis eius subsistentia ĩ comparabili
excellentia transcendere probat᷑ uniuersa ꝗb
ipse donauit ut sint: ita & filietas eius na¬
turalis existens paterne diuinitatis ĩ effabi¬
li sublimitate differt ab eis qui per eũ ĩ adop¬
none adoptati sunt filii. Is enim ĩ conuerti¬
bilis existens natura ꝑfectus est ei ĩ omnibus
Nihil egens. hi uero ĩ utroq inutabilitati sb̃¬
diti: egent eius auxilio. In quo it proficere
poterit sapientia dei: aut ĩ quo eius ueritas
augeat᷑. aut deus uerbũ qm̃o potest meliorari
cum sit uita uerũq lumẽ: Si aũt hoc ẽ quã¬
to magis uecors est dicere sapientiã aliqño
aut dei uirtutẽ fusse ĩfirmitate capabilem. aut
inrationabilitati uerbũ. & per hoc rationem

Expanded text:
et ille qui in omnibus ab eo figuratur. Ex quo et ille qui in omnibus ab eo figuratur. Ex quo apparet filietas Salvatoris nostri, nullam habens commixtionem ad caeterorum filietatem. Quemadmodum enim ineffabilis ejus subsistentia incomparabili excellentia transcendere probatur universa quibus ipse donavit ut sint, ita et filietas ejus naturalis existens paternae divinitatis, ineffabili sublimitate differt ab eis qui per eum in adoptionem adoptati sunt filii. Is enim inconvertibilis existens, natura perfectus est, et in omnibus nihil egens; hi vero in utroque mutabilitati subditi egent ejus auxilio. In quo enim proficere potuit Sapientia Dei, aut in quo ejus veritas augeretur? Aut Deus Verbum quomodo potest meliorari, cum sit vita verumque lumen? Si autem hoc est, quanto magis vecors est dicere Sapientiam aliquando aut Dei Virtutem fuisse infirmitatis capabilem, aut irrationabilitatis Verbum, et per hoc rationem
Abbreviated transcription (Latin):
siue potestates. siue dominationes. siue sedes
oĩa per ip̃m & ĩ ip̃o creata sunt & ipse est
ante oĩa. Gum ergo impia esse monstretur
argumentatio quã dicunt ex nõ existẽtib
fac̾tũ: necesse est patrẽ semꝑ esse patrẽ. Est
enim pater semꝑ filio p̃sente propt̾ quẽ ap¬
pellatur pater semper sibi filio presente. semꝑ
ẽ pater ꝑfectus. & sine Nefectione consistens.
Non temporaliter neq ex spatio. neq ex nõ
existentib generans unigenitũ filiũ. Quid
aũt amplius sit scelestum. quã dicere non
fuisse aliqño sapientia dei que dicit: Ego erã
bat: aut dicere uirtutẽ dei aliqño nõ exti¬
tisse. aut uerbũ eius aliqño accepisse pͥncipi¬
um. aut alia ex quib filius agnoscit᷑ & figu¬
ratur pater: Nam qui splendoren glorie
nõ dicit extare una ꝑinit & pͥncipale lum̃
cuius splendor est. Si aũt & ymago dei nõ
fuit semꝑ. pater qr nec cuius ymago ẽ. s etiã
cũ nõ est figura sb̾stantie dei. un̾a pimitur

Expanded text:
otestates, sive dominationes, sive sedes, omnia per ipsum et in ipso creata sunt, et ipse est ante omnia. Cum ergo impia esse monstretur argumentatio qua dicunt ex non existentibus factum Filium, necesse est Patrem semper esse Patrem. Est enim Pater semper Filio praesente, propter quem appellatur Pater; semper Filio sibi praesente semper est Pater perfectus, et sine defectione consistens, non temporaliter, neque ex spatio, neque ex non existentibus generans unigenitum Filium. Quid autem amplius sit scelestum quam dicere non fuisse aliquando Sapientiam Dei, quae dicit: Ego eram bat ; aut dicere virtutem Dei aliquando non exstitisse? aut Verbum ejus accepisse principium, aut alia ex quibus Filius agnoscitur et figuratur Pater? Nam qui splendorem gloriae non dicit exstare, una perimit et principale lumen, cujus splendor est. Si autem et imago Dei non fuit semper, patet quia nec cujus imago est; sed etiam cum non est figura subsistentiae Dei, una perimitur
Abbreviated transcription (Latin):
per omnia. Nam & de hominib ait. filios
genui & exaltaui. ipsi uero me spreuerũt
Et iterũ. Deum qui genuit te dereliꝗsti
Et in aliis quidam ait. Qui peperit gut¬
tas roris nõ natura ex natura narrans s
uniuscuiusq creature ex eius uoluntate
natiuitatem: nõ  ex eius sbstantia sunt.
sed omnia uoluntate eius facta. si cuti facta
sunt: Ille si quidem deus est. Hec au̾t ad
similitudinẽ eius uerbo similia futura scđm
spontaneũ motum facta. & omnia quide
per eum a deo facta. cuncta tamẽ ex deo
que percipiens. & exponens scđm datam
tibi diuinitus gr̃am: seribere dño meo ale¬
xandro festina. Confido it qr si scripseris
illi conuentit᷑ Saluta omnes qui in dño sũt.
Ualentem te & pro nobis orantẽ. gr̃a dei
custodiat domine.

Expanded text:
per omnia. Nam et de hominibus ait: Filios per omnia. Nam et de hominibus ait: Filios genui, et exaltavi; ipsi vero me spreverunt ; et iterum: Deum, qui te genuit, dereliquisti . Et alius quidam ait: Qui peperit guttas roris ; non naturam ex natura narrans, sed uniuscujusque creaturae ex ejus voluntate nativitatem. Non enim ex ejus substantia sunt, sed omnia voluntate ejus facta, sicuti facta sunt. Ille siquidem Deus est: haec autem ad similitudinem ejus verbo similia futura, secundum spontaneum motum facta. Et omnia quidem per eum a Deo facta, cuncta tamen ex Deo. Quae percipiens et exponens secundum datam tibi divinitus gratiam, scribere domino meo Alexandro festina. Confido enim quia si 221 scripseris illi, convertetur. Saluta omnes qui in Domino sunt. Valentem te et pro nobis orantem gratia Dei custodiat, domine.
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ. affectum. potes tatemq factoris. fa¬
ctum silicet ĩennarrabiliter. Quod etia co¬
gitationi nõ solum humane sed etiam que
ultra omnes homines est: ĩ comp̃hensibile
iudicamus & credimus. Et hec quide
nõ rationib nr̃is obstricti sed ex seriptura
sancta discentes. dicimus creatũ esse & fun¬
datum & genitũ substantia & ĩ conuertibi¬
li & ĩ effabili natura. similitudine factoris.
iuarũ suarũ in opa sua. & ante seculum
fundauit me. ante om̃s colles genuit me-
Si aũt ex co ħ est ab eo erat quasi pars ei
uel ex fluxu sb̾stantie: ne quaꝙͣ ereatus aut
dñe uere qr quod ex ingenito existit creatũ
iam ab alio aut ab eo aut fundatũ nõ erit
ab intio ingenitum eum ditere ostensionẽ
quandam prebet. quasi ex substantia pat̾na¬
sit natus. & habeat ex co equalitatẽ nature
Scimus it qr nõ de eo solo genitu. Dicit
scriptura. sed etiã de dissimilibus ei nat᷑a

Expanded text:
similitudinem, affectum potestatemque factoris, fasimilitudinem, affectum potestatemque factoris, factum scilicet inenarrabiliter. Quod etiam cogitationi non solum humanae, sed etiam quae ultra omnes homines est, incomprehensibile judicamus et credimus. Et haec quidem non rationibus nostris obstricti, sed ex Scriptura sancta discentes, dicimus creatum esse, et fundatum, et genitum substantia, et inconvertibili et ineffabili natura, similitudine factoris, uiarum suarum in opera sua, ante saeculum fundauSi autem ex eo, hoc est ab eo erat, quasi pars ejus vel ex fluxu substantiae, nequaquam creatus aut c, domine vere, quia quod ex ingenito existit, creatum jam ab alio, aut ab eo, aut fundatum non erit ab initio: ingenitum eum dicere, ostensionem quamdam praebet, quasi ex paterna substantia sit natus, et habeat ex eo aequalitatem naturae. Scimus enim quod non de eo solo genitum dicit Scriptura, sed etiam de dissimilibus ei natura
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate uerbi tacitũ est. sed usq ad nos pue¬
nit. Neq tuũ dñe super hac causa silentium.
&ut consequens erat de domino quid meo
eusebio letati sumus. de te nõ tristamur: ar¬
bitrantes taciturnitatẽ tanti uiri nr̃am esse
quoniam ĩdecens est uirũ sapientẽ alia saꝑe
& tacere ueritatẽ. ut sp̃ali zatione cõmotus
ad conscribendũ de huiusmodi rebus ĩcipias.
cum & tibi sit utile & audientib te: maxime
dum perconsequentiã scripture & uestigia ser
lueris. quoniam neq duos ingenitos audiui¬
mus aliqño.neq ur ĩ ĩ duos diuisum: Neq
corporale aliquid passum esse didicimus aut
credidimus dñȩ meus. Sed unũ quid ĩgeni¬
tum unũ ab eo ue̾ & nõ ex eius sb̾stantia
factum & uniuersalif dicendum: Nequaꝙͣ
cum ĩgenita natura participantẽ aut existẽ¬
ten ex eius substantia. sed factũ perfecte aliud
natura atq uirtute. quantũ attinet ad ĩtegrã¬

Expanded text:
veritate verbi tacitum est, sed usque ad nos perveveritate verbi tacitum est, sed usque ad nos pervenit, neque tuum, domine, super hac causa silentium. Et, ut consequens erat, de domino quidem meo Eusebio laetati sumus: de te vero tristamur, arbitrantes taciturnitatem tanti viri nostram essquoniam indecens est virum sapientem alia sapere, et tacere veritatem, ut spirituali ratione commotus ad scribendum de hujusmodi rebus incipias; cum et tibi sit utile et audientibus te: maxime dum per consequentiam scripturae, et vestigia sermscribere cuncta volueris. Quoniam neque duos ingenitos audivimus aliquando, neque unum in duos divisum. Neque corporale aliquid passum esse didicimus aut credidimus, domine meus; sed unum quidem ingenitum, unum vero ab eo vere, et non ex ejus substantia factum, et, universaliter dicendum, nequaquam cum ingenita natura participantem aut existentem ex ejus substantia, sed factum perfecte, aliud natura atque virtute, quantum attinet ad integra
Abbreviated transcription (Latin):
pars dei est. nec ex aliquo subiecto. proptea pse¬
cutionẽ patimur. De cerero tu nosti. ualere te in
dño opto. memorẽ tribulationũ nr̃aꝵ : cũ lu¬
tianista uere eusebie id est pie. Eusebius itaq
cesarie erat ep̃s. theodotus lauditie. tyri paulinꝰ
athanasius anazarbi. & gregorius beriti. aetius
aũt lidde. lidda uõ ÷ que nũc diospolis appel¬
latur. hos ergo arrius concordes se hr̃e głia¬
batur. hostes aũt uocanit philogoniũ psulem
urbis anthiochene helladicũ tripoleos. & macha¬
rium ihrlimoꝵ. aduersus eos sarcendo calũnias:
quoniam eternũ & ante secula filium. & cum
patre equi honoris. eiusdemq substantie: p̃di¬
cabant. Hanc igitur eusebius dum suscepisset
ep̃łam & ipse uenenũ stie ĩpietatis euomuit:
Scripsitq hoc mõ paulino ep̃o potiri. xui.¬
Omino meo panlino eusebius ĩ dño salu¬
tem. Neq odñi mei ensebii studiũ pro

Expanded text:
pars Dei est, nec ex aliquo subjecto; propterea persepars Dei est, nec ex aliquo subjecto; propterea persecutionem patimur. De caetero tu nosti. Valere te in Domino opto, memorem tribulationum nostrarum, Collucianista vere Eusebie, id est, pie. Eusebius itaque Caesareae erat episcopus, Theodotus Laodiceae, Tyri Paulinus, Athanasius Anazarbi, et Gregorius Beryti, Aetius autem Lyddae. Lydda vero est quae nunc Diospolis appellatur. Hos ergo Arius concordes se habere gloriabatur. Hostes autem vocavit Philogonium praesulem urbis Antiochenae, Hellanicum Tripoleos, et Macarium Hierosolymorum, adversus eos sarciendo calumnias: quoniam aeternum et ante saecula Filium, et cum Patre aequi honoris ejusdemque substantiae praedicabant. Hanc igitur Eusebius dum suscepisset epistolam, et ipse venenum suae impietatis evomuit, scribens hoc modo Paulino episcopo Tyri. omino meo Paulino Eusebius in Domino salutem. Neque domini mei Eusebii studium pro
Abbreviated transcription (Latin):
per orientẽ qui dñt qr p̃existit deus filio sine pͥn¬
cipio anathema facti sunt. p̾ter solum philogoni¬
um & heladicuni. & machariũ. homines hereti¬
cos ĩ eruditos quoꝵ alii quidem dicũt filiũ exu¬
ctuationẽ: Alii uõ propositionẽ. alii co ĩgenitũ:
quas ĩpietates ne audire possumus. Licet ĩ nu¬
meras nobis mortes minentur heretia: nos aũt
quoniam dicimus & sapimus. & docuimus. &
doremus. qr filius nõ est ingenitus. nec ĩgenin ꝑs
ullo modo. neq ex aliquo subiecto: Sedd quoniã
uoluntate & consilio substitit ante tpr̃a & ante
scła plenus deus uingenitus conuertibilis. & añ¬
ꝙͣ generaret᷑: aut crearet. aut p̃destinaret᷑: aut
fundaret᷑ nõ erat: ingenitus it nõ erat. Persecu¬
tionem patimur qr diximus pͥncipium hẽt filius.
Deus aũt sine pͥncipio est. Et quia diximus ex ñ
ex stantib est: Sic autẽ diximus fcdm q̃d nec

Expanded text:
per Orientem dicunt, quia praeexistit Deus Filio sine prinper Orientem dicunt, quia praeexistit Deus Filio sine principio, anathema facti sunt, praeter solum Philogonium, et Hellanicum, et Macarium, homines haereticos, ineruditos; quorum alii quidem dicunt Filium eructuationem, alii vero propositionem, alii coingenitum. Quas impietates nec audire possumus, licet innumeras mortes nobis minentur haeretici. Nos autem quoniam dicimus, et sapimus, et docuimus, et docemus, quia Filius non est ingenitus, nec ingeniti pars ullo modo, neque ex aliquo subjecto; sed quoniam voluntate et consilio subsistit ante tempora, et ante saecula plenus Deus, unigenitus, convertibilis; et antequam generaretur, aut crearetur, aut praedestinaretur, aut fundaretur, non erat: ingenitus enim non erat, persecutionem patimur quia diximus: Principium habet Filius, Deus autem sine principio est; et quia diximus, Ex non exstantibus est. Sic autem diximus secundum quod nec
Abbreviated transcription (Latin):
eplam inserere nõ omitto: Ut cõmunicatores
ĩpietatis cius ignorantib: possim fatere mũfestos.
O mino desiderabilissimo. homini dei. xu.¬
fideli. orthodoxo eusebio: arrius. qui ꝑse¬
cutionem ab alexandro papa patit᷑ ĩ iuste propt̾
uincentẽ oĩa ueritatẽ quã tu quoq defendis: in
dño salutem. Pater m̃o armonio ueniente ad ni¬
chomediam rationabile iudicaui te salutare ꝑ
eum. sciens dilectionẽ pariter & affectũ: quem
circa fr̃s propt dm̃ habere di nosceris. Uehem̃t᷑
nos uastar atq perseq̃r & oinnẽ benignu
animũ mouet aduersum uos ep̃os. ita ut etiam
de ciuitate nos expulisset uelut hoĩes sine dõ.
qm̃ nõ cõcordamus ei publice dicenti. Semp ds̃.
semꝑ filius. simul pat̾. simul filius quo existit ĩ¬
genito deo. filius semp genitus ẽ. ab ĩgenito ge¬
sebius frater tuus cesariensis. & theodorus. & pau¬
linus. & athanasius. & gregorius & actius. & ões

Expanded text:
epistolam inserere non omittam, ut communicatores epistolam inserere non omittam, ut communicatores impietatis ejus ignorantibus possim facere manifestos.omino desiderabilissimo, homini Dei, fideli, orthodoxo Eusebio, Arius, qui persecutionem ab Alexandro papa patitur injuste propter omnia vincentem veritatem, quam tu quoque defendis, in Domino salutem. Patre meo Ammonio veniente Nicomediam, rationabile judicavi te salutare per eum, sciens dilectionem pariter et affectum quem circa fratres propter Deum habere dignosceris. Vehementer nos vastat atque persequitur, et omnem benignum animum movet de civitate nos expulisset, velut homines sine Deo: quoniam non concordamus ei publice dicenti, Semper Deus, semper Filius; Simul Pater, simul Filius; coexistit ingenito Deo Filius; semper genitus est; ab ingenito gesebius frater tuus Caesariensis, et Theodotus, et Paulinus, et Athanasius, et Gregorius, et Aetius, et omnes