comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scõmꝙ si polla soro tua defestituẽ¬
da sibi parte dotis hr̃ accõnenr. eo qo
mat̃ ur̃a donandi animo passa ẽ ꝑtẽ
dimidiam dotis post obitunt matris
fiuam stipuiarr. metuere nõ deb do¬
li exceptioẽꝵ ꝙ matri sue que pactũ
int̃posuit pri exminore quam dimi¬
dia portiõe extitit nisi liquido ꝓbat̃
fucrit matrem euis mutasse dotispa¬
cti uoumtatẽ conͣtentamꝙ eẽ uolui¬
isse fiuam suam ꝓpõitione hr̃dita¬
tis p̃legationib maritumq suum¬

Expanded text:
quod si polla soror tua de restituenda sibi parte dotis habet actionem eo, quod mater vestra donandi animo passa est partem dimidiam dotis post obitum matris filiam stipulari, metuere non debet doli exceptionem, quod matri suae quae pactum interposuit heres ex minore quam dimidia portione extitit, nisi liquido probatum fuerit matrem eius mutasse dotis pacti voluntatem contentamque esse voluisse filiam suam pro portione hereditatis praelegationibus maritumq
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑi. Et sidotis exactõ defuncta ĩ
matrimonio filia potinss ad patrẽ ꝑ¬
tinere dotalb tm̃ sͣ iͦi ͭ mar̾itusit¬
sariam lib̾tatem uire dedit. ⁊ p̃stita
reuocan non debuit cum ⁊ int̾ uiuo̾
manumittendi mancipia dotala cõ¬
stante mãtiimonio. ulu̾m maritus

Expanded text:
. Etsi dotis exactio defuncta in matrimonio filia potuisset ad patrem pertinere, dotalibus tamen servis maritus tsariam libertatem iure dedit et praestita revocari non debuit, cum et inter vivos manumittendi mancipia dotalia constante matrimonio liberam maritus
Abbreviated transcription (Latin):
genie uytas itaq talis maneat. utaͣ
zuntuocabilis. ⁊ puro nõe. ⁊ib̃alitas. ⁊¬
⁊ debitum suam sequatur fortunaor.
Ubi aũt exreb tã suis. quam mat̾nis
łaliis que nõ ad quiruntur. ł ex suis¬
⁊̃ debitis dixerit fecisse huĩmoĩ ub̾au
uid̾i rebtotẽ.ł añ nuptias donationẽ
et̃ datam. que ad filios ł filias ꝑtmr̃.¬

Expanded text:
itas itaque talis maneat vera et inrevocabilis et puro nomine liberalitas, et debitum suam sequatur fortunam. Ubi autem ex rebus tam suis quam maternis vel aliis quae non adquiruntur vel ex suis debitis dixerit fecisse huiusmodi libervideri rebus dotem vel ante nuptias donationem esse datam, quae ad filios vel filias per
Abbreviated transcription (Latin):
ĩminore quam dosẽ. quantitate t̃r p̃¬
stitisse. ħ idẽ obẜuatui.⁊ si minor añ
nuptias donationem consentiente
ut dictum ẽ curatore fecit.
tuto maritirs ad iopiam sit det uctu
⁊ mulier sibi ꝓspice̾ ueut res que suꝰ
suppositas ꝓdote.⁊ añ nuptias donatio.¬
ne. rebꝙ añ dotẽ constitutis tene̾
nõ tm̃ mariti resei tenenti. ⁊ st̃ lnis
adiudicium uocate exceptiotus p̃sidi¬
d ypotabis auquã accõnẽ. scõm legum
distinc̾tionẽ moueat. nõ obeẽ ei tn̾r̃a
adhuc constitutum ic̾nnus. s⁊ ita eã
posse easdẽ res uendicare la c̃ditorib

Expanded text:
norem quam dos est quantitatem dicitur praestitisse. Hoc idem observatur et si minor ante nuptias donationem consentiente, ut dictum est, curatore fecerittuto maritus ad inopiam sit deductus et mulier sibi prospicere velit resque sibi suppositas pro dote et ante nuptias donatione rebusque extra dotem constitutis tenere, non tantum mariti res ei tenenti et super his ad iudicium vocatae exceptionis praesididem hypothecis aliquam actionem secundum legum distinctionem moveat, non obesse ei matrimonium adhuc constitutum sancimus, sed ita eam posse easdem res vindicar
Abbreviated transcription (Latin):
dubitatur ap̃uetes utrũ uicũtur pat̃ ex
ip̃odebito. dotisł añ nuptias donatioie
setisse ꝓmissionẽ. łconationẽ ut sese
gges̃it. ⁊ intau dubitaticẽ multa pars
legis lator sese oiuit alo ⁊̃ increnie̾¬
tohuiꝰmoĩ questioni adito si fortedi¬
xerit in instrum̃to dotau ex reb pater¬
nis. ⁊ mat̾nis dotẽ. łañ nuꝑtias dona¬
tionẽ dare: ntrũ ꝓdimidia ꝑte. uid̾t̃

Expanded text:
dubitabatur apud veteres, utrumne videatur pater ex ipso debito dotis vel ante nuptias donationis fecisse promissionem vel dationem, ut sese ggessit. Et in tali dubitatione multa pars legislatorum sese divisit, alio etiam incremento huiusmodi quaestioni addito, si forte dixerit in instrumento dotali ex rebus paternis et maternis dotem vel ante nuptias donationem dare, utrum pro dimidia parte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓumanis ĩmatrionio exepti u fund un
ap̃ te remansisse scd̾ m piaciti int uosnis̾
non ambigitur nam si acceptura certum
quid anuuum fiue sue inumfructum io¬
cauit mortua contuctrice usinsructus
ext̾mgui minime potuit.
d̾.c um patrem ꝓfilatotẽ tib danteo

Expanded text:
humanis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. nam si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua conductrice usus fructus extingui minime potuit.Cum patrem pro filia dotem tibi dantem,
Abbreviated transcription (Latin):
ita. erint ¶Inulo ⁊̃ ueterẽ sãctionem ad implẽtes
p̃cipimus exẽmplo matris cułꝰres pꝰt scda̾s iu¬
ptias filin expriore m̾ino natis supposite sũti
ad consuanta eius lutta. que expriore mo
abiturusq ẽ. filiis expriore mino natis

Expanded text:
t. In illo etiam veterem sanctionem adimplentes praecipimus exemplo matris, cuius res post secundas nuptias filiis ex priore matrimonio natis suppositae sunt ad conservanda eis lucra, quae ex priore marito abiturusque est, filiis ex priore matrimonio natis
Abbreviated transcription (Latin):
orpr. c um doit̃ it extimatam acce¬
pisse ꝓfitearis. apparz ure cominui
ꝑ pactum quod doti in ẜtũ ẽ. forma¬
to contractui exempto accõnẽ eẽ. quisit
dubitat extimatioẽ ate muuerite¬
ũi. cum ꝑicuio tuo resdetiores fiant:

Expanded text:
. Cum dotem te aestimatam accepisse profitearis, apparet iure communi per pactum quod doti insertum est formato contractu ex empto actionem esse. Quis enim dubitet aestimationem a te mulieri deberi, cum periculo tuo res deteriores fiant vel
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ Quoniam p̃tite leges omnia que lib̾is
expriore matrimonio ꝓcreatis mulierquidẽ
suo marito iurauerit uxori sct̾e dotis ł añ
nuptias donationis nõe ł alo quotumq mͦ
decerit. ł reuquent. ampliora þis que uni

Expanded text:
 Quoniam praeteritae leges omnia, quae liberis ex priore matrimonio procreatis mulier quidem secundo marito, vir autem uxori secundae dotis vel ante nuptias donationis nomine vel alio quocumque modo dede
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑr.s iuouintate do tantis. in dotau
instrim̃to. pła tibi tradita scripscisti qͣm
suscepisti. intelligns debis que desunt. pe¬
muit dotem nõ tip̃ s marito ccͣ succeso¬
res soceri competit accõ.
orꝑr.a dexactionẽ dotis quam semel
tio inpoilicitatioẽ rerum dotatium mini¬
me fuĩt consetuta.o

Expanded text:
Si voluntate dotantis in dotali instrumento plura tibi tradita scripsisti quam suscepisti, intellegis de his quae desunt peromisit dotem, non tibi, sed marito contra successores soceri competit actio.Ad exactionem dotis, quam semel tio in pollicitatione rerum dotalium minime fuerit subsecuta.
Abbreviated transcription (Latin):
quilib̾tatt fuerant inhoc testam̃to daĩ¬
ti ⁊ sieam̃ accepistꝰ iucrum quod eis ĩme¬
dio accidit: pot̾ant sibad quirere. Inĩt¬
a aũt ꝓcrastinatiõe iꝑnetis uindictã
habita hoc minime at eos puenit. ⁊ pet

Expanded text:
qui libertate fuerant in hoc testamento donati et si eam accepissent, lucrum, quod eis in medio accidit, poterant sibi adquirere, interea autem procrastinatione propter necis vindictam habita hoc minime ad eos pervenit et
Abbreviated transcription (Latin):
ris tpis maritus. uxoris testam̃to sc̃ptꝰ
it: nes tnas tim̃usumfructum eax hñs.
iegare non potint
orꝑr. In legatis ł sit̃i commissis
u̾boꝵ necessaria nõ ẽ obẜnanta.ita ũ
nidas ꝓrau int̾sit quis talem nolun¬
tatẽ u̾boꝵ cosus exceꝑit. aut quis laĩ¬
di usus effuterit.

Expanded text:
ris temporis maritus uxori testamento scriptus erit, res tuas tantum usum fructum earum habens legare non potuitus . In legatis vel fideicommissis verborum necessaria non sit observantia, ita ut nihil prorsus intersit, quis talem voluntatem verborum casus exceperit aut quis loquendi usus effuderit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Eua cãe eiui quifalsi mmilituta ac¬
cusaticẽ ad sin̾e usq quod insimula¬
bat ꝑduxit ⁊ contrariam sentntiã me¬
eruitialia enis qui inchoactã accusati¬
tis non ꝑdut ꝑsecutio neor.
orpi.c umstẽm tuum ueneno pemptũ
et asseueres. ut esfectiis successionis eiꝰ tib
non aferatur mortem eiꝰ ulcisci te ne¬
cesse .ẽ. uc⁊ enimpitditatẽ eoꝵ qui clãde¬
stinis insidus ꝑ imuntu: hii quiunt
uocantur adire nouetantur: tñ snit¬
itum nõ sucũt uĩti. successione op̃tinẽ
non possunt.¬

Expanded text:
ituta accusatione ad finem usque quod insimulabat perduxit et contrariam sententiam meruit, alia eius, qui inchoatam accusatipartis non perdat persecutionem.trem tuum veneno peremptum esse adseveras, ut effectus successionis eius tibi non auferatur, mortem eius ulcisci te necesse est. Licet enim hereditatem eorum, qui clandestinis insidiis perimuntur, hi qui iure vocantur adire non vetantur, tamen, si interitum non fuerint ulti, successionem obtinere non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ accusatioẽs ꝑtulisse. ⁊ quosdam exitis pu¬
nitos ꝓponatis. lic⁊ is qui mandasse ces cor
nĩditatis pat̾ne afisco meo q̃stionẽ patia¬
mini. Connenit enim pietati ut̃e respõ¬
dert cãm appellationis rarnti. quod sima¬
ic iis etatis sui sseus. ⁊ ex necessitate ꝓno¬
ationis certam̃ implere deb̾ctis. ut pos¬
seni adire br̃ditatẽ.

Expanded text:
 accusationem pertulisse et quosdam ex reis punitos proponatis, licet is qui mandasse caedem dhereditatis paternae a fisco meo quaestionem patiamini. Convenit enim pietati vestrae respondere causam appellationis reddenti Quod si maioris aetatis fuissetis, etiam ex necessitate provocationis certamen implere deberetis, ut possitis adire
Abbreviated transcription (Latin):
legatiim eit̾ exbĩtato fiuo pat̃ reliquiti ⁊ su¬
bstituĩt ei exbĩtato sc̃o aliquẽ extraneu̾.
it̃um certabatur si saltẽ ꝑ eundẽ modũ
fidi comissum p̃t reunquere. Cum igi¬
tur antiquitas quidẽ ħ diuense tractari
maluit. nob̾ aũt huiꝰmoĩ iurgia super¬
nacua eẽ uidentur. sanctimus millole¬
gato. nullo sid̾iomnsso huiꝰmoĩ substitu¬

Expanded text:
legatum eidem exheredato filio pater reliquerit et substituerit ei exheredato facto aliquem extraneum, iterum certabatur, si saltem per eundem modum fideicommissum potest relinquere. Cum igitur antiquitas quidem haec diverse tractare maluit, nobis autem huiusmodi iurgia supervacua esse videntur, sancimus nullo legato nullo fideicommisso huiusmodi substitu
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ iisantiqui non absimile cõsti¬
tutam decitert nob̃ humanum eẽ ap¬
paruit agitalitur enim siquis agrũ
rẽ cuiquam legauerit. ⁊ postea it̃um i
sepius ei eantẽ rẽ ꝑ legatumi fid̾i com¬
missum decent post talia aũt uerba
testam̃ti semꝓnio eundẽ agrum. rauã¬

Expanded text:
onem iuris antiqui non absimilem constitutam decidere nobis humanum esse apparuit. Agitabatur enim, si quis agrum rem cuidam legaverit et postea iterum vel saepius ei eandem rem per legatum vel fideicommissum dederit, post talia autem verba testamenti Sempronio eundem agrum
Abbreviated transcription (Latin):
õ.Siuniuse facuitates quas pat̃ u̾rie
uquit rebito fiscali. aut prinato aꝯ sumiũ¬
ta fant ualert pt̃ & si dec ucto debito ĩ
uiris ratio non ꝑmittit. qñ ̃ legata ner
nõ sid̾i contissa iaiua lege falcidia prata

Expanded text:
Si universae facultates, quas pater vester reliquit, debito fiscali aut privato absumunta sunt, valere potest. Quod si deducto debito in iuris ratio non permittit, quando etiam legata nec non fidei
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis foriam solui iegata iubbit. in¬
t̃posita cantic̾e: si euicta fuerit hr̃ditas. ca
restiturum. quainuis auas cantiomi tt̃io¬
cus sit: cum sine cont̾rou̾sia legata solu
iegauent: si quidem sciens. tam ex lega¬
co quam ex fid̃i cominisso abco qui ĩe¬
gatum ł sid̾ i ꝯmissum meruit. peti pt̃.
Ꝙ si suam eẽ putauerit: nõ alit̃ ualet

Expanded text:
dictionis formam solvi legata iubebit, interposita cautione, si evicta fuerit hereditas, ea restituturum, quamvis alias cautioni tunc locus sit, cum sine controversia legata solvaiquerit, si quidem sciens, tam ex legato quam ex fideicommisso ab eo qui legatum seu fideicommissum meruit peti potest. quod si suam esse putavit, non aliter valet
Abbreviated transcription (Latin):
id inplere nequiuerit. intestanus uit̾a¬
tur ẽẽ defimitus. nec transꝯucert uce¬
at ad fib̃i cõmissi inĩp̃tationẽ uelut ex
coditillis ulumam uoluntatẽ: nisi idi
ille complexus sit ut uimi ⁊ codicillo¬
ꝑ scriptua deb̾at optinẽ. Illo iurqui¬

Expanded text:
erit, intestatus videatur esse defunctus nec traducere liceat ad fideicommissi interpretationem velut ex codicillis ultimam voluntatem, nisi id ille complexus sit, ut vim etiam codicillorum scriptura debeat obtinere: illo iur
Abbreviated transcription (Latin):
orpr. Suteor codicilli quod testam̃ta pꝰs̃.
cur diuersum nis intestam̃tis uocabulũ
mandarẽtur que uis ⁊ porestas una socias¬
sr.Igitur spetiair̃ cod iculis institue n po
aut suffituẽdi:
cestas uiris anctoritatt data nõ est
d̾. iquis agẽ extesfam̃to quolib moto
siuc scriptura sin sine scriptura confecto d̾
hĩclitate uolueriti ad fid̾i commissi ꝑsecu¬
tionẽ aspirera cupiems minime ꝑmit¬
tatur tantum eiũ abẽ. ut at itũ ciuiqͣm
ꝓ suo migrandi denterio concedamus:
ut ⁊ ulut sanctiamns. si testator faciens
intentionis ex ordiis utrum uelit eugt̃¬
di uãt potestatẽ uẽs se unius electione
aliuis sibiatitum p̃cdusisse. ita ut siue.
cupationẽ cetasq simiies postulauent.
aut certe mitti se impossessionẽ exmo¬
re petierit. statim intra ip̃a huiꝰ uiris aus¬
pitia ꝓpositur sue intentionis explant.
Iulut quoq pari ratioẽ: ẜuandum ẽt utes¬

Expanded text:
P. Si idem codicilli, quod testamenta possent, cur diversum his instrumentis vocabulum mandaretur, quae vis ac potestas una sociasset? igitur specialiter codicillis instituendi ac substituendi potestas juris auctoritate data non esti quis agere ex testamento quolibet modo sive scripto sive sine scriptura confecto de hereditate voluerit, ad fideicommissi persecutionem adspirare cupiens minime permittatur. Tantum enim abest, ut aditum cuiquam pro suo migrandi desiderio concedamus, ut etiam illud sanciamus, ut, si testator faciens ipsis intentionis exordiis utrum velit eligendi habeat potestatem, sciens se unius electione alterius sibi aditum praeclusisse: ita ut, sive nuncupationem ceterasque similes postulaverit, aut certe mitti se ad possessionem ex more petierit, statim inter ipsa huius iuris auspicia propositum suae intentionis explanet. 1a . Illud quoque pari ratione
Abbreviated transcription (Latin):
uim questio talis des ignificati¬
one u̾boꝵ aĩos uetes mouit siquis
agrum cuidam puta corn elianum.
portiont primus: quantam ẜs legã¬
tarius ꝯsequatin: simili dubitatione
rinb ĩtditate ⁊ ifid̾i comiissis ha¬
bita. cumq compntationes multe
intror ncebantui:⁊ muitis ratiotiõĩ¬
bdignt nos huiꝰmoĩ comyutatioẽs
quaii suꝑfluas ⁊ contrarias uoluntati
testatoꝵ õs er̃ se niendas censenns.
cum enim manifestissimum ẽ eũ
qui ab initio duodetim untias rei
cuidam reliquit: alii aũt postea sex. reces¬
suse quidem apriori uountate: uo luise
au minui enm sex untin. cumaliieas
optuliti ⁊ p̃sens casus exitum aꝑtissiõr

Expanded text:
um quaestio talis de significatione verborum animos veterum movit, si quis cuidam agrum puta cornelianum vel portionem primus, quantam secundus legatarius consequitur  simili dubitatione et in hereditate et in fideicommissis habita, cumque computationes multae introducebantur et multis ratiocinatoribus dignae: nos huiusmodi computationes quasi superfluas et contrarias voluntati testatorum omnes esse sopiendas censemus. Cum enim manifestissimum est eum, qui ab initio duodecim uncias rei cuidam reliquit, alii autem postea sex, recessisse quidem a priore voluntate, voluisse autem minui eam sex unciis, cum alii eas obtulit, et praesens casus exitum apertissimum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃buerint. nulla difmctioe suꝑ qualita¬
te p̃sentie utñtes. nos igitur eis onmẽ
octasionẽ ad decliranda supputia super
neglegentia salutu dñi sui amputantes:
ganccimus õs ẜ uos ex quocumq ioco siũ
indomo siue inuia. siue in agro. possint
clamoit̃ exaudut ł insidias sentut. ⁊ ñ
auxuium tulerinti supputio senatin cõ¬
sulti sub iacere: oꝑt enim eos ubicũq
senserint cominum ꝑ iclitantẽ ad pro¬
habñdas insidias concurreit. de cõdicu
orꝑr. Nupto quitem t̾estam̃to us.R.¬
postumi agnaticẽ codicullos quapadtes¬
cam̃tum ꝑtinentes nõ ualere inonbiũ
nõ uenit. s cumpost ruptum testamẽ
firmauit. p̃tor nichil contia ius fecit. si
nouissimam eius uoluntatẽ setutus. reuc
cillis reuctum pr̃andum eẽ ꝓnuntiauiti¬
trs. Uñ ineffitatit᷑ te codicillis rogatã
eẽ: ut quibtã reb contẽpta. portio nẽ
quam testam̃to fueras assetuta: auis it¬
stitueres falso tib̾ ꝑsuasum est.

Expanded text:
ulla distinctione super qualitate praesentiae utentes Nos igitur omnem eis occasionem ad declinanda supplicia super neglegentia salutis domini sui amputantes sancimus omnes servos, ex quocumque loco sive in domo sive in via sive in agro possint clamorem exaudire vel insidias sentire et non auxilium tulerint, supplicio senatus consulti subiacere. Oportet enim eos, ubicumque senserint dominum periclitantem, ad prohibendas insidias concurrere IU. Rupto quidem testamento postumi agnatione codicillos quoque ad testamentum pertinentes non valere in dubium non venit. Sed cum post ruptum testamentfirmavit, praetor nihil contra ius fecit, si novissimam eius voluntatem secutus relictcillis relictum praestandum esse pronuntiavittes. Unde inefficaciter te codicillis rogatam esse, ut quibusdam rebus contenta portionem quam testamento fueras consecuta aliis restitueres, falso tibi persuasum est.
Abbreviated transcription (Latin):
siancile pepererint ⁊ posteihr̃ditasad¬
ita siti ueilissimum nob̃ uidetim: diui mã¬
ci prudentissimi principis orationẽ⁊ in
e plenus. aliquid uicatur inꝑfectũ sãc¬
yisse. s ita inur̃ditatib ⁊ inlegatis⁊ ĩ sid̾i¬
cominissis. ⁊ maxime inub̾tatib quas sẽ
ꝓphiloso pbia amplectitin: extẽtuturei
orãtio. ut ⁊ lucrum quod ĩmetio accib̾
eis post ub̾tatẽ acceptam restituatur ⁊
ꝓtus ub̾ ⁊ ingemui et̃ intelligatur. ni¬
num aliquot irrogare concetatur.⁊ ułu
eiꝰposteritas si ĩmetlio fuent̃ ab bac luce
subtracti suoꝵ commodum genitoꝵ con¬
omnia constiumonẽ replere placuit. N¬
dendum suꝑest aliquit.

Expanded text:
io pepererint et postea hereditas adita sit, bellissimum nobis videtur divi marci prudentissimi principis orationem et ie plenus aliquid videatur imperfectum sanxisse: sed ita in hereditatibus et in legatis et in fideicommissis et maxime in libertatibus, quas semper philosophia amplectitur, extendatur eius oratio, ut et lucrum quod in medio accidit eis post libertatem acceptam restituatur et partus liber et ingenuus esse intellegatur nunum aliquposteritas, si in medio fuerint ab hac luce subtracti, suorum gen itorum coomnia constitutionem replere placuit: ndendum superest. IUST.
Abbreviated transcription (Latin):
cestam̃tum te quo ꝓpollant transactũ ẽ: Po¬
tes expin. dum meminens: si incã nõ op¬
cimiens: ⁊ portionẽ quãm ex eo teitamen¬
to pupulus st̃. te ei saluam facturum.
quam adimĩ pupillo neçesse ert ẜiuins

Expanded text:
tum, de quo per pollam transactum est, potes experiri, dum memineris, si in causa non obtinueris, et portionem, quam ex eo testamento pupillus habet, te ei salvam facturum, quam adimi pupillo necesse erit s
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑr. Quamuis uerbis his. quo at c̃
daudio unsto moratieẽtis alim̃ta uobis
⁊ uestiarium legatum sit. tm̃ hant fiust
defimcti cogitatiõe intp̃tor.ait ⁊ poftior¬
cem iusti eade uob̾ prãn nouieriti
tem uenditenti tñ legata ⁊ sid̾i cõ mis¬
sa abeo peti possunt ⁊ quot eo nõe datũ
suenti uenditor ab emptore ł siõ iꝰ soiͣ¬
m u eiꝰ pettre pot̃iti

Expanded text:
. Quamvis verbis his:" ut quoad cum claudio iusto morati essetis", alimenta vobis et vestiarium legatum sit, tamen hanc fuisse defuncti cogitationem interpretor, ut et post mortem iusti eadem vobis praestari voluerit. tem vendiderit, tamen legata et fideicommissa ab eo peti possunt et quod eo nomine datum fuerit, venditor ab emptore vel fideiussoribus eius petere poteri
Abbreviated transcription (Latin):
rei possessio ad quiratin. qui potiora exlegit¬
timis modis iura hostenderit. siũ qui mis¬
susẽ siue qui aña detinems contradicẽdũ
putauit. nullis angustiis tꝑꝑ huiꝰ moĩ mis¬
sione choartanda. s siue tiraius suĩ p̃m̾a¬
turt auquis m̾issni ẽ. iegis tm̃mõ arbitri¬
um requiratur. ⁊ cã unde emissio. ł cõtra¬
dicuo exonitur. siue enĩ postannale tp̃s
siue post maioris euicurricuia auꝗs
suerit missut: si tm̃ ex legittime forma¬
totestam̃to missio ꝓcecat. nuilum extpis
obitiatur obstaculum. nisi tͥñ tp̃ris esfui¬
xerit. quod possit ł possessori plenissimȩst¬
curitatẽ ⁊ sr̃ dominio pr̃e ł ip̃i qui mi̾sũ
ẽ. omnẽ intentionẽ exclutert.gienĩ łex¬

Expanded text:
ei possessio adquiratur, qui potiora ex legitimis modis iura ostenderit, sive qui missus est qui antea detinens contradicendum putavit. Nullis angustiis temporum huiusmodi missione coartanda, sed sive tardius sive praemature aliquis missus est, legis tantummodo arbitrium requiratur et causa, unde vel missio vel contradictio exoritur. Sive enim post annale tempus sive post maioris aeui curricula aliquis fuerit missus, si tantum ex legitime formato testamento missio procedat, nullum ei temporis obiciatur obstaculum, nisi tantum temporis effluxerit, quod possit vel possessori plenissime securitatem et super dominio praestare, vel ipsi qui missus est omnem intentionem excludere. Si enim ve
Abbreviated transcription (Latin):
orpr.s iquis suus recusauent pr̃s pat̾nã
hĩditatem. dem̃ maluerit eam at ire cum
fuerat᷑ ei in disticte ꝑ missum. donec respa¬
t̃ne ineodẽ statu ꝑmaneant hoc facere:÷
post multumtp̃s uceuat ei ad eandẽ hr̃¬
ditatẽ rediit: poc coirigentes saccimus. si
quitẽ iam uñdite sint: ut nullus ad it᷑
eiadhr̃ditatẽ reẜ u̾etur. quod ⁊ antiquita¬

Expanded text:
Si quis suus recusaverit paternam hereditatem, deinde maluerit eam adire, cum fuerat indistincte ei permissum, donec res paternae in eodem statu manent, hoc facere et post multum tempus licebat ei ad eandem hereditatem redire, hoc corrigentes sancimus, si quidem res iam venumdatae sint, ut nullus aditus ei
Abbreviated transcription (Latin):
sillagiamim. Eẜuos qui supputio asficiunt᷑
sub eodẽ tecto cominemorantes. ⁊ nõ suuor
auxilium dño ꝓinsidias occiso p̃tẽntes. ue¬
tes enim certum nõ faciunt: quis intellectꝰ
deucruis subcodẽ tecto significatur. siũ in e̾¬
odẽ cubitulo. siũ intricuineo. ł portiu̾. ł in
aula ħ apellatio accipidetãt ad icientes

Expanded text:
anum et servos, qui supplicio adficiuntur sub eodem tecto commorantes et non suum auxilium domino per insidias occiso praebentes. Veteres enim certum non faciunt, qui intellectus de verbis " sub eodem tecto" significatur, sive in eodem cubiculo sive in triclinio vel porticu vel in aula haec appellatio accipi debeat, adicientes,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i uid itii ꝑtinz deta lũpnia tibi uirãti
adignominiam alituiꝰ ꝑtinere dicitur. ĩ¬
spicienti ⁊ describñdi. p̃t diẽ ⁊ consulem
tibi rector ꝓ uinue. facultatt̃ fieri int̾rtit
orꝑr. Codicillos seu scripturã quoube
tenore formatam eã oꝑt̾ebit obẜuatioẽ ⁊̃
puputum ꝓfene qua testamenta pan¬

Expanded text:
ri iudicii pertinet, de calumnia tibi iuranti ad ignominiam alicuius pertinere dicitur, inspiciendi ac describendi praeter diem et consulem tibi rector provinciae facultatem fieri iubebit. Codicillos seu scripturam quolibet tenore formatam ea oportebit observatione in publicum proferri, qua testamenta pan
Abbreviated transcription (Latin):
omisisse constinti fructus silla uianũ¬
integros cogantur ratere: N enĩ pr¬
bone fid̾i possesores añ controtisiam
illatam uidentur fuisse: quidebitum
offitium pietatis scientes omiẜmt. ex

Expanded text:
omisisse constitit, fructus integros cogantur reddere. Neque enim bonae fidei possessores ante controversiam illatam videntur fuisse, qui debitum officium pietatis scientes omiserint Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ quod sep ius dictum ẽ: qui quãtitateor
rerum hr̃ditanarum expenderit. nulla accõ ex¬
dñdatur. s nec aduenus emptores rerũ
hĩditariaꝵ quas ip̃e uñdidit. ꝓsoluñdis
d̾bitis. ł legatis uenire alicui concecatur
cum satis añriorib creditoru a nob̾ ꝓui¬
sum ẽ: eat postenoe̾s crat itores łlegatario
ꝑuenientib ⁊ suum iꝰ ꝑ sequñtib. ¶In¬

Expanded text:
 quod saepius dictum est, qui quantitatem rerum hereditariarum expenderit, nulla actio extendatur. Sed nec adversus emptores rerum hereditariarum, quas ipse vendidit pro solvendis debitis vel legatis, venire alii concedatur, cum satis anterioribus creditoribus a nobis provisum est vel ad posteriores creditores vel ad legatarios pervenientibus et suum i
Abbreviated transcription (Latin):
qui primo ioco institutus ẽ ĩducimpos¬
sionemo porti.
ti p̃titum ẽẽ allegr. aut falsum e in of¬
sitiosum testam̃tum. señ alii uĩtio sub¬
iectum. ł ẜuiis defim̃ctus eẽ dicatur. tõr
scriptus hĩt inpossessione nutt solr
m ꝑrc dutodiui adriani quod suboc¬
casione uicesime ꝑtis hr̃ditatum int¬
rot uctumẽ. cum muitis ambagib et
disficuliatib ⁊ indiscretis uarationib
petiitus qui escente: quia ⁊ ncesima hr¬
ditatis. ania retessit it puẜuca. antiqͣ¬
tis nchilominus ⁊ aliis omnib quecͥ¬
ca repletionẽ. ł iniỹtatio nẽ eiꝰtim et icti
ꝓniulgati sunt. Ganctimꝰ ut siquis exas
se x exꝑte competenti iud ici testamẽ¬
cum ostenderit ñ cancelatum ri ab olit

Expanded text:
qui primo loco institutus est, induci in possessionem oportet.ti praeteritum esse adleget aut falsum vel inofficiosum testamentum seu alio vitio subiectum vel servus defunctus esse dicatur, tamen scriptus heres in possessionecto divi Hadriani, quod sub occasione vicesimae hereditatum introductum est, cum multis ambagibus et difficultatibus et indiscretis narrationibus penitus quiescente, quia et vicesima hereditatis a nostra recessit re publica, antiquatis nihilo minus et aliis omnibus, quae circa repletionem vel interpretationem eiusdem edicti promulgata sunt, sancimus, ut, si quis ex asse vel ex parte competenti iudici testamentum ostenderit non cancellatum neque abolit
Abbreviated transcription (Latin):
orpi. Siunhĩs exceptiõe pacti qui testaõr¬
tum inuistum affeueratis postea nichal
se t̾pat̾na successiõẽ petiturum. nõ excã
conationis. s transigendi animo in iig
fessus e: cum respuere questtam nequiit ur̃¬
ditatẽ. ⁊ tranacto nullo tato. łretento. si¬
ũ pmissaᷤ minime. ꝓcetat submouerimi

Expanded text:
s exceptione pacti, qui testamentum iniustum adseverans postea nihil se de paterna successione petiturum non ex causa donationis, sed transigendi animo in iure professus est, cum respuere quaesitam nequiret hereditatem et transactio nullo dato vel retento seu promisso minime procedat, submove
Abbreviated transcription (Latin):
sãctimins siquis ł extestam̃to labintesta¬
to uocatus d̾lib̾ationẽ me̾ru it ł koc qd̾
nõ feceritinõ tm̃ successioni renuntia¬
nec aliquid gessit. quot aditio nẽ ł ꝓ
hĩte gestionẽ inducit p̃dictum. arbit᷑¬
um insuccessionẽ suam transmniitat.i
tatm̃ ut uniꝰ aͣini suatio eadẽ transmiꝰ¬
sio fuerit conclusa. ⁊ si quidẽ is quisciẽs
hĩditatt̃ sibi eẽ ł ab intestato. ł ex testa¬

Expanded text:
 si quis vel ex testamento vel ab intestato vocatus deliberationem meruerit vel hoc quidem non fecerit, non tamen successioni renuntianec aliquid gesserit, quod aditionem vel pro herede gestionem inducit, praedictum arbitrium in successionem suam transmittat, ita tamen, ut unius anni spatiis eadem transmissio fuerit conclusa. Et si quidem is, qui sciens hereditatem sibi esse vel ab intestato vel ex testa
Abbreviated transcription (Latin):
nim̃uone ĩi situtiõe habita. tt̃ nullo cõ¬
pelli mõ adire hr̃ditatẽ. nec denegari eili¬
hale iuditium. s nr̃ditatẽ ꝑ suum iusde¬
curitre. ⁊ lib̾ale iuditium suam ex pectare
sentñtiam. siue agente eo siue pulsato. ũ
si quitẽ ẜuus ꝓnuntietur. tt̃ dño suo
scatur. siad ire maluerit.
s̾s cimin tam duas eẽ ꝓmulgatas a nr̃a
ciem̃na contitutiones. unam quitẽ d̾ni
qui telb̾antum ꝓhr̃tlitate sibidelata exi¬
stimauerint. aliãm aũt de inꝓuisis d̾bi¬
tis. ⁊ incerto exin ꝑdiuerras sp̃es eiꝰ imponto

Expanded text:
ione in institutione habita, tunc nullo compelli modo eum adire hereditatem nec denegari ei liberale iudicium, sed et hereditatem per suum ius decurrere et liberale iudicium suam expectare sententiam sive agente eo sive pulsato, ut, si quidem servus pronuntietur, tunc domino suo scatur, si adire maluerit. Scimus iam duas esse promulgatas a nostra clementia constitutiones, unam quidem de his, qui deliberandum pro hereditate sibi delata existimaverunt, aliam autem de improvisis debitis et incertu exitu per diversas species eis imposito
Abbreviated transcription (Latin):
irs qui ⁊ post em̾sum patrimonium nec dñ
compleri sunt suꝑueniant n ip̃m hr̃dem
inquietart concetuntur n cosqui ab eo cõ¬
ꝑauennt res quaꝵ p̃tia: in legata. ł fidĩ cõ¬
cred itorib non deneganta ad uerus lega

Expanded text:
 qui ex post emensum patrimonium necdum completi sunt, superveniant, neque ipsum heredem inquietare concedantur neque eos qui ab eo comparaverunt res, quarum pretia in legata vel fideicomcreditoribus non deneganda adversus lega
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit si aũt duriusẽ utrũ sitad mit
tentu. net ne desunctibĩditas. nõ puta sͥ
eẽ necessariam deub̾ation̾e. s ad eat hr̃oi¬
tatẽ. ł sesc ĩmisceat omni tm̃mõ inuẽta¬
rium ab ip̃o conitiatur. ut intra .xxx.die:
post aꝑtas tabulas. ꝑpostquam nota cifu
dium capiat inuentarium suꝑ hni reh
uñtarium intra a uos sexagnna dies me¬
dis omnib impleatiui: subysenua t᷑ab ula

Expanded text:
sa sisa sinec ne defuncti hereditas, non putet sibi esse necessariam deliberationem, sed adeat hereditatem vel sese immisceat, omni tamen modo inventarium ab ipso conficiatur, ut intra triginta dies, post apertas tabulas vel postquam nota ei fuos, exordium capiat inventarium super his rebus,  Et hoc inventarium intra alios sexaginta dies modis omnibus impleatur sub praesentia tabula
Abbreviated transcription (Latin):
fino. s r̾ adõĩs het extendere: nõ tm̃ si ĩp¬
uisum em̃y it cebitum. s t̃ si honorosã
quis inueniat eẽ quam ad ierit hr̃ona¬
tc̃ ita enim nec satis necessariumd̾ułu¬
tionis ent auxiuum. nishominib sor¬
mitolosis qui ⁊ eatimĩ. que nullat igna
sunt supitiõ̾e. ¶Cum igntur nr̃tlitas ad
quentam siue extestam̃to. sine abintes¬
tato suent delata. siue exasse siũ exꝑte.⁊
si quidẽ retta unad it m̾aluerit hĩdita
tem.⁊ spe ceruissima ħ feceriti ł sese ĩmiscu¬
erit ut nõ postea eam repridir. nullo in¬
oir inuentario. cum omnib crediton¬
b suppositus ẽ. ut pote hr̃ditate ei exsua
uoluntate infixa similiq mõ smñ titu¬
banit aĩo reipuendam. ł ab stinẽdam
eẽ qͣebid̾it pr̃ditatẽ. ei aꝑtissime intra
tr̾ium m̃num spatia. ex quo ei cognitũ
fuerit scriptum se et̃. ł uocatum hr̃dẽ renũ¬
tir. nullo net inuentario faciendo. nec auo
cutuitu exspectanto ⁊ sit a lienus cehuius¬

Expanded text:
 ad omnes hoc extendere, non tantum si improvisum emerserit debitum, sed etiam si onerosam quis inveniat esse quam adierit hereditatem. Ita enim nec satis necessarium deliberationis erit auxilium, nisi hominibus formidolosis, qui et ea timent, quae nulla digna sunt suspicione 1a . Cum igitur hereditas ad quendam sive ex testamento sive ab intestato fuerit delata, sive ex asse sive ex parte, si quidem recta viatem et spe certissima hoc fecerit vel sese immiscuerit, ut non postea eam repudiet, nullo indiget inventario, cum omnibus creditoribus suppositus est, utpote hereditate ei ex sua voluntate infixa. Similique modo, si non titubante animo respuendam vel abstinendam esse crediderit hereditatem, ei apertissime intra trium mensuum spatium, ex quo ei cognitum fuerit scriptum se esse vel vocatum heredem, renuntiet nullo nec inventario faciendo nec alio circuitu expectando, et sit alienus huius
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dẽ necesarium ẽ significatẽ ⁊ quãtita¬
tẽ rerum.⁊ quot nulla maiigriitate cͥca
eas abeo stã. ł facienta res ap̃ eum renia¬
neantił si ignarus sit utĩax. ł scrib̾e p̃¬
peditur. sp̃ali tabniario ad koc solũ at¬
hibñto ut ꝓ eo litt̾as supponat uenerabi
usigno aña manu hr̃o is p̃posito. testib
rabñti ei tabiuariũ ꝓ se subscub̾e inite¬
fuerint. ¶si aũt alocis in quib res¬
abet̃ contingeriti it̃ eiu unius aminspa¬
tium a morte testatons numerandũ tai
adbuꝰmoĩ inuentarii consu̾mationem.
sussicit enĩ p̃tatum tp̃s ⁊ si longissimo spa¬
tiodistant. tin daĩe eis facultatt̃ inue̾ta
res in locis ubi res posite sunt mittentõ.
⁊ sip̃fatam obyuation̾e inuentarii faciẽ¬
ant. ⁊ legri falcidie ad uenus legatarios u¬

Expanded text:
antitatem rerum et quod nulla malignitate circa eas ab eo facta vel facienda res apud eum remanent, vel si ignarus sit litterarum vel scribere praepeditur, speciali tabulario ad hoc solum adhibendo, ut pro eo litteras supponat, venerabili signo antea manu heredis praeposito, testibus iubenti ei tabularium pro se subscribere interfuerint. Siabesse contigerit, tunc eis unius anni spatium a morte testatoris numerandum damus ad huiusmodi inventarii consummationem: sufficit enim praefatum tempus, etsi longissimo spatio distant, tamen dare eis facultatem inventarres in locis ubi res positae sunt mittendos. Et si praefatam observationem inventarii facienant et legis falcidiae adversus legatarios u
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ: siue uiuo partnit: siue post moitẽ
eiꝰ ad euindeuouitam. ł bonoꝵ possessionẽ
petere.⁊ eo modo eidem infanti q̃ieit nr̃
cere nggiexenti tt̃ eotem infanter in ea eta¬
it defimito. omnes hĩditates ad eumd̃ uo¬
lutas. ⁊ nonagnitas. ita inteuligi quasi abi¬
nitio  ñ eẽt̾ ad eũ deuolute ⁊ eo mõad
alias ꝑsonas ꝑueniunt. que nocabantur
siminime hĩditis infanti fuissi d̾lata. ea
uõ que de infante inpotestait parentuior
constituto statuius iocum habb̾untirsi
quatũq caua sui iuris. id̾ infans inueĩa¬
tur. s si aũt sep̃tt̃ annos etatis pu¬
pillus ȩxcefẜit.⁊ prioit parente mortuo.
inpupillari etate fati numis inpleuen̾t.
ea optinert precipimus que uetu legi¬
l continentur. nulla dubietate relicta. ꝗn
pupillus post inpletos septẽ annos sue ẽ¬
etatis adire hĩditatẽ. ꝓpossessionẽ bonoꝵ
petere consenticnte parente. si subeius
potestaite sit ł cum tutoris autoritate si su

Expanded text:
ditatem sive vivo parente sive post mortem eius ad eum devolutam vel bonorum possessionem petere et eo modo eidem infanti hereditatemcere neglexerit, tunc eodem infante in ea aetate defuncto omnes hereditates ad eum devolutas et non agnitas ita intellegi, quasi ab initio non essent ad eum delatae, et eo modo ad illas personas perveniant, quae vocabantur, si minime hereditas infanti fuisset delata. ea vero, quae de infante in potestate parentium constituto statuimus, locum habebunt et si quacumque causa sui iuris idem infans inveniatur. Sin autem septem annos aetatis pupillus excesserit et priore parente mortuo in pupillari aetate fati munus impleverit, ea obtinere praecipimus, quae veteribus legibus continentur, nulla dubietate relicta, quin pupillus post impletos septem annos suae aetatis ipse adire hereditatem vel possessionem bonorum petere consentiente parente, si sub eius potestate sit, vel cum tutoris auctoritate, si su
Abbreviated transcription (Latin):
lute uałant. ⁊ ens satiffaciant ꝗ primi ue¬
niant creoitores. ⁊ si nich il reliquũ ẽ: pos¬
tenores uenientes rep̾euantur.⁊ nichi lex
sua sub̃a penitus hĩtes ammittant. ne
dñ iucrum facert sperant. indãpnum in¬
çidant. ssilegataru int̃ta ueneñt: eiꝰ sat̾¬
f̾aciãt łexhĩtitate defuncti. ł ex ip̃is reb¬

Expanded text:
ciant, qui primi veniant creditores, et, si nihil reliquum est, posteriores venientes repellantur et nihil ex sua substantia penitus heredes amittant, ne, dum lucrum facere sperant, in damnum incidant. Sed si legatarii interea venerint, et eis satisfaciant ex hereditate defuncti vel ex ipsis reb
Abbreviated transcription (Latin):
tima sucressio ẽ hoc cass e qui nõ repu¬
diauit hĩtditatẽ eam liccatãd ne. Rector
deberit ac si tp̃s aterlisandum ꝓetient.
mot̾atum statur.¬
excusati n ius fr̃it portionẽ tuam ete¬
stam̃tum orripientis ait̾e̾it d̾actõne ci¬
ditoꝵ qui iure ciuiu ꝓ bĩtditaria te po¬
state fusti. n spẽ delate tibi iogitameq̃¬
rente successionis ab sumere reput ã¬
do. n hr̃titarios manumittento ẜuos
kis pĩe lib̾titẽ potuiti¬

Expanded text:
ta successio est, hoc casu ei qui non repudiavit hereditatem eam licet adire. Rector debebit ac, si tempus ad deliberandum petierint, moderatum statuexcusat neque vis fratris portionem tuam vel testamentum eripientis arcere te exactione creditorum, qui iure cistate, neque spem delatae tibi legitimae quaerendae successionis absumere neque hereditarios manumittendo servos his praestare libertatem potuit
Abbreviated transcription (Latin):
cem. ł minime eam reputiaueriti ñ solum̃
creo itorib inso udum teneatur. s ⁊ legis fai¬
sidie bñsitio mmime utatur:. huod si post
deub̾andum recusanarint umientario mi¬
nime conscriptatt̃ tres hraitatis creditoi
rhis qui adir̃ditatẽ uocantur legib iidẽ
compelletur. Quantitate eax sa̾cram̃to resac¬
cipientiũ manifestanta: cum tnatione tñ
auidit statuentu. Notissimum añt ẽ exbͣ
ꝯstitatioẽ q̃ õs casus occurri. nr̃is constitutio¬
rogandum. quarũ altã. ⁊ gortliane contitu¬
tionis sensus contmebatur. Cum emm am¬
puort tractatu habito meuor exitus muen¬
cus ẽ ⁊ trib constititionib inunum con¬
gregatis. unus appar ⁊ ĩilites ⁊ in alios
om̃s inris ꝓbabilis articuius. qua ꝑꝑ exã
timur. stilicz ut miites. ⁊ si ꝑꝑsimplitita¬
tẽ p̃sentis legis subtiutatẽ nr̃ obyuauent.
in tñ trã t̾encãtur. quantum in br̃tlitate ⁊̃¬
uenermit quam patres conscripti inbuiꝰ¬

Expanded text:
udiaverit , non solum creditoribus in solidum teneatur, sed etiam legis Falcidiae beneficio minime utatur. 14d . Quod si post deliberandum recusaverit inventario minime conscripto, tunc res hereditatis creditoribus vel his qui ad hereditatem vocantur legibus reddere compelletur, quantitate earum sacramento res accipientium manifestanda, cum taxatione tamen ab iudice statuenda. Notissimumonstitutiorogatum, quarum alteri et Gordianae constitutionis sensus continebatur. Cum enim ampliore tractatu habito melior exitus inventus est et tribus constitutionibus in unum congregatis unus apparet et in milites et in alios omnes iuris probabilis articulus, quapropter etimur? scilicet ut milites, etsi propter simplicitatem praesentis legis subtilitatem non observaverint, in tantum tamen teneantur, quantum in hereditate invenerint. Quam patres conscripti, in huiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitute sũditos sit d enicta ł abintestato
õiata amatieẜi. nea exqua maf descẽ¬
dit. łaliis quilz cũq ꝑ sonis. licebit. pẽ¬
tib eius sub quoꝵ potestatt ẽ adiit. eiꝰ noĩe hĩ¬
oitatẽ ł̃ donoꝵ possessunẽ potere

Expanded text:
stitutae hereditas sit derelicta vel ab intestato delata a matre vel linea ex qua mater descendit vel aliis quibuscumque personis, licebit parentibus eius sub quorum potestate est adire eius nomine hereditatem vel bonorum possessionem petere
Abbreviated transcription (Latin):
uendum curauerint. post quam fuerint con¬
uicti in dupium hoc iatituere. ł hr̃ditatis
quantitan computari compeulantur. doner
tũ mnuñtarium conscribitur ł si res pres¬
to sint. intratres m̃ses. ł si ab fuerint intia
annale spatium ẜ anteriorẽ dininctionẽ
nulla erit ucentia n cred itorib n lega¬
tariis. ł fid̾ i comidariis eos inquietait: ẜat
uidinum uocare e res hr̃o itarias quasi y
gnãndo. ¶sin uo post quam adierint i
sese ĩ miscuerint p̃sentes ł ab sentes. imiẽ¬
tanum faceit distnut: d̾atum iam a nob̾
tp̃s ad inuentarii confectionẽ effluxerit:
tis comlitimonis non fecerunt: ⁊ hĩtes eẽ oĩ¬
nr̃o intelligantur ⁊ debitis hr̃ditariis inso.¬
lroum teneatur net legis nĩe bñsitio ꝑtru¬
antur: quam contẽpnentam eẽ censuer̃.
¶ Et y quidem debis sanctimus qui deulãtio¬
ne uullam petentam curauerĩt. Quã pui¬
tamus quidẽ penitus post hant ligẽ eẽ sr̃¬
uatuam.⁊ cebeit e terogari. Cum enimu

Expanded text:
erint, postquam fuerint convicti, in duplum hoc restituere vel hereditatis quantitati computare compellantur. Donec tamen inventarium conscribitur, vel si res praesto sint, intra tres menses , vel si afuerint, intra annale spatium secundum anteriorem distinctionem, nulla erit licentia neque creditoribus neque legatariis vel fideicommissariis eos inquietare vel ad iudicium vocare vel res hereditarias quasi exgenerando. Sin vero, postquam adierint vel sese immiscuerint, praesentes vel absentes inventarium facere distulerint, et datum iam a nobis tempus ad inventarii confectionem effluxerit, tis constitutionis non fecerunt, et heredes esse omnimodo intellegantur et debitis hereditariis in solidum teneantur nec legis nostrae beneficio perfruantur, quam contemnendam esse censuerunt. Et haec quidem de his sancimus, qui deliberationem nullam petendam curaverint, quam putamus quidem penitus post hanc legem esse supervacuam et debere ei derogari: cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
sui fuerit potestate: suic exasse hr̃t insti¬
tutus ẽ: ⁊̃ clanis tahulis hit potiit exi¬
stere siue exyte: nichilominus statim su¬
usnt̾seieytitit. nec ea ꝑꝑ quos intra rau¬
cosdies mortis pat̾is sui concessit infat.
tu adeĩtem stĩs tui potes accetẽ succelsio¬
nem. quot si cum sui iuns eẽti añ aditã
nĩtditatt̃ decessit. tiq fr̾i tuo iegittimnis
hr̃s extitim. seu intratra edicto p̃sinita¬

Expanded text:
state, sive ex asse heres institutus est, etiam clausis tabulis heres potuit existere, sive ex parte, nihilo minus statim suus heres ei extitit nec eapropter, quod intra paucos dies mortis patris sui concessit in fatum, tu ad eiusdem fratris tui potes accedere successionem. Quod si, cum sui iuris esset, ante aditam hereditatem decessit tuque fratri tuo legitimus heres extitisti seu intra
Abbreviated transcription (Latin):
SQuoniam sororẽ tuam prius defũt¬
tam et̃ asp̃is. quam cognoscen. an a sit̃ si¬
bi aliquid hr̃tlitatis suiss relictum: ma¬
nifestum ẽ. atq euidens. añ quam ꝓ hĩte
gerera. rbonoꝵ possessionẽ ad miẜit desũ¬
ctam succeslonẽ eam no potuise ad nr̃¬
des suos transmitterez¬
G̾. icz incontmenti suir̃des se pat᷑¬
rũ n̾ĩmiscuerĩt bonis. tñ ignorantesoᷤ¬
latam sibi et̃ hr̃tlitatẽ. iongi tꝑts p̃scrip¬
tione quo minus hanc recte uendicã
excludi no posfuntr¬

Expanded text:
Quoniam sororem tuam prius defunctam esse proponis, quam cognosceret, an a fratre sibi aliquid hereditatis fuisset relictum, manifestum atque evidens est, antequam pro herede gereret vel bonorum possessionem admiserit, defunctam successionem eam non potuisse ad heredes suos transmittere. Licet in continenti sui heredes se paternis non miscuerint bonis, tamen ignorantes delatam sibi esse hereditatem longi temporis praescriptione, quominus hanc recte vindicent, excludi non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
sat̃ absutlum ẽ cretitorib quit̾ sunius
ꝑsequ entib legiitimum auxniũ denega
n.igatariis uõ. qui ꝓ lucro certant suas
derunt insolutum. ł ꝑdatione̾ petuniaꝵ
eis sat̃fetereinti uceat aliii creditoribus

Expanded text:
absurdum est creditoribus quidem suum ius persequentibus legitimum auxilium denegari, legatariis vero, qui pro lucro certant, suasderint in solutum vel per dationem pecuniarum satis eis fecerint, liceat aliis creditoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtlitatis ꝑeum celebietuit indignat᷑
ẽ quasi domino ei parert dubitatio uet̃¬
ib exorta ẽ: si qua pena ei in ponitur nu¬
ĩmoĩ in soiertie: uetes ĩmuitas retrahũ¬
tur sentñtias. s nos eoꝵ discoitliam sic
ẽẽ detitentam ceniemus. ut difinctõ
fubtilis cause inponatur ⁊ si quidẽ ita
scripta infitutio ẽ: illum ẜuum uliuꝰ
nĩtem instituo. qr aꝑtissimum ẽt intui¬
tudomini eẽ mititutionẽ cõ scriptã.
necesse ẽ omninõ ꝑ competentẽ iudi¬
cem enm compeili ad ut quidẽ. br̃oi¬

Expanded text:
hereditatis per eum celebretur, indignatus est quasi domino ei parere. Dubitatio veteribus exorta est, si qua poena ei imponitur huiusmodi insolentiae Veteres in multas retrahuntur sententias, sed nos eorum discordiam sic esse decidendam censemus, ut distinctio subtilis causae imponatur. Et si quidem ita scripta est institutio: " illum servum illius heredem instituo" , quia apertissimum est intuitu domini esse institutionem conscriptam, necesse est omnimodo per competentem iudicem eum compelli adire quide
Abbreviated transcription (Latin):
t̾. a iuidam elogio cõ dito hr̃dem scrip¬
sit incertas untias. ⁊ post c̾ta uerla testam̃¬
ꝙ mõ dubitalatur si in puberem quis fui
um inaliam parit̃. quem pupillant̃ sub¬
stituit. ⁊ posquã testator decessit pup illus
quidẽ patrih ĩsextitit. extreneus auteor
hr̃clitatẽ at iiti⁊ postta ad uc inprima
etate pupulus contitutus. ab hac luce
subtractus ẽ. ⁊ pup illaris substitutio loc̃
sib̾ uñdicabũ. Cumq substitutus eandẽ
ꝑtẽ ad mittere nouut. questium ẽ. si pot̃
qͣamhr̃s ex princirali testam̃to ft̃r: prpis¬
iarem sub stitutionẽ repudiare. Otraq̃ gͥ

Expanded text:
. Quidam elogio condito heredem scripsit in certas uncias et post certa verba testamenue modo dubitabatur, si impuberem quis filium in aliam partem, quem pupillariter substituit, et postquam testator decessit, pupillus quidem patri heres extitit, extraneus autem hereditatem adiit, et postea adhuc in prima aetate pupillus constitutus ab hac luce subtractus est et pupillaris substitutio locum sibi vindicavit: cumque substitutus eandem partem admittere noluit, quaesitum est, si potest iam heres ex principali testamento factus pupillarem su
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑr. Potuit pupillus ꝓhĩte tũtore aucto¬
it gerendo conseqm successionẽ. s ipiusat¬
tus ⁊ uõumtas suit necessaria. nam siꝗd
nesciente eo tutor eg̃. uliir̃ditatẽ non po¬
tuit querere.¬

Expanded text:
. Potuit pupillus pro herede tutore auctore gerendo consequi successionem, sed ipsius actus et voluntas fuit necessaria. Nam si quid nesciente eo tutor egit, illi hereditatem non potuit adquirere
Abbreviated transcription (Latin):
t. Qum te doniis ⁊ ortitnd itionẽ
secisse subspe recipiendi ꝓ desrunt̃¬
to fectras instrim̃tum ł timore ne
ad ciuiua mimera noierĩs ꝓponas.⁊
rescindi uendmonẽ uelum metu cã
stãm desides. intelligis abratum nõ hr̃e

Expanded text:
. Cum te domus et horti venditionem fecisse sub spe recipiendi, quod de frumento feceras, instrumentum vel timore, ne ad civilia munera nominareris, proponas et rescindi venditionem veluti metus causa factam desideres, intellegis ad ratum
Abbreviated transcription (Latin):
tiu repudiasti milla tibi facuitas eius
ad cunde reun quitur. sane si eius uꝑo¬
ins cibi sub tituit dolo factum ẽ: actoẽ
detolo cc̃ eamcx̃tere potes.
orp. Oytimum duximus nõ cret die
quose quisꝙ ad missum dolum didiciꝰ¬
tp̃i. s potias creo die quo asscriturꝰ
missu dolus intr timum biẽniũ

Expanded text:
tui repudiasti, nulla tibi facultas eius adeundae relinquitur. Sane si eius uxoris tibi substitutae dolo factum est, actionem de dolo contra eam exercere potes.. Optimum duximus, non ex eo die, quo se quisque admissum dolum didicistempus, sed potius ex eo die, quo asseritur commissus dolus, intra continuum
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. Tutorił curatori simił non bab̾tur.
quicit m antutum negotium alicimi
sponit gerit. quiipe suꝑionl quidem
munens necessitas ad ministrationis
fin̾e. buic aũt ꝓpria uountas fac̃. acsa¬
tus babunteq sussicit. sicuił inp̾aucis
q̃ nec tutor nec curator constitutus uitͦ
quis amministrauit: cum ñ tr̃adolu ⁊ ia¬
camculpam. sir̃ leuẽ pĩt bãt necesse: a¬
it conuenin p̃t. ⁊ ea que tibi abeo d̾bĩ
patuerit. cum usuris conpelle ridere: d̾
cem̃s uõ que akaliis ti̾i ꝯstituta n¬
circo aduersus eos quos res tuas tenere
dim detorquert tnas petinonei debes:¬

Expanded text:
. Tutori vel curatori similis non habetur, qui citra mandatum negotium alienum sponte gerit, quippe superioribus quidem muneris necessitas administrationis finem , huic autem propria voluntas facit ac satis abunde sufficit, si cui vel in paucis per his quidem, quae nec tutor nec curator constitutus ultro quis administravit, cum non tantum dolum et latam culpam, sed et levem praestare necesse  conveniri potest et ea, quae tibi ab eo deberi patuerit, cum usuris compelletur reddere. De ceteris vero, quae ab aliis tui constituta iidcirco adversus eos, quos res tuas tenere dicis, detorquere tuas petitiones debes