comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
situm utrũ ꝓpriam dem̃ rem
an ⁊ alienam ꝓ mut̾e possit ha¬
bere licere &̾ magis ẽ. ut & ali¬
enam ꝓnuiti possit q̃ res ita ef¬
fectũ habebit si ꝓpria ẽẽ ꝓmis¬
soris ceperit. alioquĩ nec ꝓmis

Expanded text:
st, utrum propriam demum rem an et alienam promittere possit habere licere. et magis est, ut et alien‹a› promitti possit: quae res ita effectum habebit, si propria esse promissoris coeperit. quare s
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e licere uidebitꝰ᷑. si nemo con¬
res. ¶Si quis frete ñ de ꝓprie¬
tate set de possessõne nuda con¬
trou̾siam fec̾it. uł de usu fruc¬
tu. uł. de usu. uł de quo alio
iure eiꝰ quod distractum est

Expanded text:
re licere uidebitur? si nemo conres.Si quis forte non de proprietate, sed de possessione nuda controuersiam fecerit uel de usu fructu uel de usu uel de quo alio iure eius, quod distractum est
Abbreviated transcription (Latin):
iis ꝯuenisse uideat᷑ ne abalio
pact̃. ꝯuent̾. coħ̾edib esꝰ erit¬
Qui sibi aut filio suo daristi¬
płat᷑ manifeste ꝑsonã filu. in
ħ. ꝯplectit᷑ ut ei recte soluatn
sibi aũ filio suo. quis scipłetꝰ. qr̃
us manente in potestate .ł. eniã¬
cipato filio recte soluitur n ad

Expanded text:
is conuenisse uideatur, ne ab alio pactum conuentum coheredibus eius erit.Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte soluatur:sibi aut filio suo quis stipuletur: quare uel manent‹i› in potestate uel emancipato filio recte soluitur. neque ad
Abbreviated transcription (Latin):
filie mee dari: ł ita pꝰ. mortẽ
filie mee mͥ dari utilit̾ erit
cõ ꝯpetit . R. ħ̾es ei ñ existat¬
Non solũ itascipłari possumꝰ
cũ morieris s ⁊̃ si morieris nã
aut si uen̾is. ita nec ibi nit̾e
si morieris ⁊ c̃ morieris ¶ filiꝰ
pr̃i dari stipłari uidetꝰ. ⁊ si hoc

Expanded text:
mortem filiae meae mihi dari?', utiliter erit competit, licet heres ei non existat.Non solum ita stipulari possumus: 'cum morieris', sed etiam: 'si morieris': nam aut 'si ueneris', ita nec ibi interest 'si morieris' et 'cum morieris'.Filius patri dari stipulari uidetur, etsi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
spondes utił ẽ. qm stipula¬
cõnem siuis an possit utslit̾
insuam ꝑsonã ꝯcipe iuideamtꝰ
s ꝙͣ iuis cuisli iure si̾us ñ pos¬
sideat. tñ ad possessionem na¬
t̾alem ꝰ refe̾ndum ẽ. et ido̾ du¬
bitari ñ oportet. quĩ & s̾u̾us
utilem ẽẽ stipulacõnem cõ¬
uenit. licet enĩ possid̾e iuu¬
lit̃ ñ possint: tenere tñ eos
nemo dubitat ¶ Habe dupli¬
cit̾ accipitꝰ nam ⁊ eũ hr̃e di¬
cinꝰ quirei dñs ẽ. ⁊ eũ quido¬
minꝰ quid̾ nͥ est s tenz. demq
hr̃e rem apud nos depositam
solemꝰ dicere. ¶ Si quis ita sti¬
pulatus fu̾it uti frui sibi li¬
cere. ad ħedem ita stipło ñ ꝑti
n.s ⁊ si ñ addiderit sibi nõ
puto stipłonem de usu frue¬
tu ad ħedem tͣnsire eoq nre u¬
tun᷑. o si cuus uti frui licere
sibi ħ̾ediq suostipłatus sit: u¬
deamꝰ an heres ex stipłatu ag̾e
possit. ⁊ puto posse licet diũ¬
si sint fructus. nam ⁊ si ire a

Expanded text:
spondes?' utilis est: quam stipulationem seruus an possit utiliter in suam personam concipere, uideamus. sed quamuis ciuili iure seruus non possideat, tamen ad possessionem naturalem hoc referendum est, et ideo dubitari non oportet, quin et seruus utilem esse stipulationem conuenit: licet enim possidere ciuiliter non possint, tenere tamen eos nemo dubitat. 'Habere' dupliciter accipitur: nam et eum habere dicimus, qui rei dominus est et eum, qui dominus quidem non est, sed tenet: denique habere rem apud nos depositam solemus dicere.Si quis ita stipulatus fuerit 'uti frui sibi licere', ad heredem ista stipulati.Sed et si non addiderit 'sibi', non puto stipulationem de usu fructu ad heredem transire, eoque iure utimur.Sed si quis uti frui licere sibi heredique suo stipulatus sit, uideamus, an heres ex stipulatu agere possit. et putem posse, licet diuersi s
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea hebit ratum nichoniag pro¬
fic̾e ad impediendam accõnem ꝙͣ
neni saluani hr̃e ait ideo si quo
ꝓcuratori fuerat solutuni exeg̾it
si ratum hab̾et sepꝰea ñ dixisset set
egto puto excepcõnem doli m eũ
hiturũ. ¶ Sine quis petat siue ꝯ¬
pensacõe utat᷑ ꝯmutit᷑ statim ra
qui aꝓcuratore actus ẽ. ꝯnuiti sti

Expanded text:
ea habebit ratum? nihilo magis proficere ad impediendam actionem suanem saluam habere ait. ideoque si, quod procuratori fuerat solutum, exegerit, si ratum habere se postea non dixisset. sed ego puto exceptionem doli mali locum habituram.Siue quis petat siue compensatione utatur, committitur statim ratqui a procuratore actus est, committi sti
Abbreviated transcription (Latin):
Oiditores accipientos ẽẽostat
eos quib debetur. ex quacũ
acrone. uel ꝑsecucone. uelu¬
ey ordinario.ł siũ pure. sui in
diem. uel subꝯdone cta. ꝙ sina¬
tura debeatur non sunt loco
creditorum s si nõsit mutua
pectuma set contͣctus creditorẽ
ex alio ullo debetur. s ⁊ si er
delicco cleb̾atur micħ uidetur
posse creditoris loco accipi. ꝗd
si ex populari cã añlitis con¬
testacõm: recce dicetur credito¬
ris loco non ee. postea eẽ ¶Mi¬
mis soluit ꝗ tarduis soluit
nã ⁊ temꝑe minus soluitur.
nirgo uirgo iripotẽs ꝯtinet᷑.¬
Res ab ẽe uidentur ut sab̾ait

Expanded text:
reditores' accipiendos esse constat eos, quibus debetur ex quacumque actione uel persecutione, uel iuex‹tra›ordinario, siue pure siue in diem uel sub condicione. quod si natura debeatur, non sunt loco creditorum. sed si non sit mutua pecunia, sed contractus, creditores ex alio ullo debetur. sed et si ex delicto debeatur, mihi uidetur posse creditoris loco accipi. quod si ex populari causa, ante litis contestationem recte dicetur creditoris loco non esse, postea esse.Minus soluit, qui tardius soluit: nam et tempore minus soluitur. tiam uirgo uiripotens continetur.Res 'abesse' uidentur ut Sabinus ait
Abbreviated transcription (Latin):
unt elecrõmẽe utrum quis ue¬
lit crimen expilate hr̃ditatiꝰ
extraordinẽ ap̃ p̾fectũ urbiꝰ
ur ap̾ p̃sidem ag̾e an hrdi¬
tatem a postõrib uire ordi¬
nario uendicare.

Expanded text:
unt electionem esse, utrum quis uelit crimen expilatae hereditatis extra ordinem apud praefectum urbi uel apud praesides agere an hereditatem a possessoribus iure ordinario uindicare.
Abbreviated transcription (Latin):
iittendum puto. ⁊ enĩ que¬
tat adotumelia iniuria.
quecumq ponse enis fat¬
Ait p̃tor nequid infama
diea fiat. siquis adũsus
ea fecit ꝓut queq irs et̃
aminadu̾tam. hoc edict᷑
suꝑuacuũ eẽ lab ait. qp¬
pecum exgnaui clausu¬

Expanded text:
mittendum puto: etenim spectat ad contumeliam eius iniuria, quaecumque sponsae eius fiat.Ait praetor: 'ne quid infamandi causa fiat. si quis aduersus ea fecerit, prout quaeque res erit, animaduerta‹m›'.Hoc edictum superuacuum esse Labeo ait, quippe cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Om is quo ꝗ concitauit ad
uociferacõm anos ue qui sb̾¬
misit ut uociferarent᷑. ¶ Oni
non sine causa a diectum est
namsi ĩcerte ꝑsone ꝯuicuĩ
fiat. nulla execucõ ẽssicu¬
bitur. ¶Ex huc apparet
non onme maledcm̃ conuci¬
um ẽe. set id solum quod cã
uociferacone. dictum e̾. sue
unus siue plures dix̾nit ꝙ
incetudictum ẽ conincium ẽ
quod & non uicietm nec ĩ¬
uociferacõne dr̃ conincinm
non ꝓprie dr̃ et infamandi
cã dictum. ¶Siquis astto¬
logus ur qui auiquam illici¬
tam dumnacõm pollicetur cõ
nascitur mhr̾des non est red¬
denda set nec hrdi. ¶ Si quis
urgies appenascet sitr a
cillari neste uestitas inimis
peccare uidetur multominꝰ
si m̾etricia ueste femine nõ
matrum faminarum uesti¬
te suisrent sigitur non ma¬
tronali hitu fenma fint ⁊¬
quis eam appellaurt nelei
comitõe abduxit iniiria¬
rum nõ cenetur ¶Comitte̾
acciꝑe debemꝰ eũ ꝗomitet᷑
⁊ sequatur. ⁊ ut ait labeo
sul lib̾um sii ẜnũ siũ mas

Expanded text:
oque, qui concitauit ad uociferationem alios uel qui summissit ut uociferentur. 'Cui' non sine causa adiectum est: nam si incertae personae conuicium fiat, nulla executio est.Si cubitur. Ex his apparet non omne maledictum conuicium esse: sed id solum, quod cum uociferatione dictum est, siue unus siue plures di conuicium est: quod autem non in coetu nec uociferatione dicitur, conuicium non proprie dicitur, sed infamandi causa dictum.Si quis astrologus uel qui aliquam illicitam diuinationem pollicetur consnascitur, in heredes non est reddenda: sed nec heredi.Si quis uirgines appellasset, si tamen ancillari ueste uestitas, minus peccare uidetur: multo minus, si meretricia ueste feminae, non matrum familiarum uestitae fuissent. si igitur non matronali habitu femina fuerit et quis eam appellauit uel ei comitem abduxit, iniuriarum tenetur.Comitem accipere debemus eum, qui comitetur et sequatur et ut ait Labeo siue liberum siue seruum siue mas
Abbreviated transcription (Latin):
accomuiriarum ħ̃ autem
sere sunt que ad ĩfaimam
alicnius sur̾t ut puta qui
admuidia alicunis iuga¬
lid̾. aut si barbam dimittat
ił capillos w̾mittat ant
sicarmẽ constribat. ur ꝓpo¬
nat. uel cantet auquid ꝙ
ꝓut queq res ent. animio¬
u̾tam sic est intriligend̾.¬

Expanded text:
autem fere sunt, quae ad infamiam alicuius fiunt: ut puta ad inuidiam alicuius ueslida, aut si barbam demittat uel capillos submittat, aut si carmen conscribat uel proponat uel cantet aliquod, prout quaqua re erit, animaduertam', sic intellegend
Abbreviated transcription (Latin):
aireccatꝰ ẽ nec omnẽ qui
appeliauit ħ edẽo cõuerti.
poire in enm siquis colludẽ¬
di aiquis ossicu honeste fa¬
ciendi grã id fecit stati ĩe¬

Expanded text:
adsectatus est, nec omnem, qui appellauit, hoc edicto conueniri posse neque enim si quis colludendi, si quis officii honeste faciendi gratia id facit, statim i
Abbreviated transcription (Latin):
demum ei qui sibilib̾tatem
sidĩ comicariam intestam¬
to dincacripsi̾t penam re¬
misit si dommiꝰ s̃itripsit
mimo magis dicenduine
hunc contra senatus cõsuit̾
facere quam eum quilega¬
cum ub̾tas ommind ip̃i com¬
petitura sit legatũ autem
domino acquiri possit ¶Si

Expanded text:
emum ei, qui sibi libertatem fideicommissam in testamento domini adscripsit, poenam remisit, si dominus subscripsit. immo magis dicendum est hunc contra senatus consultum facere, quam eum qui legacum libertas omnimodo ipsi competitura sit, legatum autem domino adqui
Abbreviated transcription (Latin):
matur abeo ⁊ manumittat᷑
S ⁊ ille qui amiticõ funds
legaretur adiecit sua mau¬
in condone peccume sibidã¬
de inuoluntatem senatus
consulti madit. ¶Qmautẽ
uoluntate pr̾is &e eyhrdat
uł legatum sibi admut m
u̾bis senatus ꝯsulti i smn̾a

Expanded text:
matur ab eo et manumittatur. Sed et ille, qui, cum Titio fundus legaretur, adiecit sua manu condicionem pecuniae sibi dandae, in voluntatem senatus consulti incidit. Qui autem voluntate patris se exheredat vel legatum sibi adimit, neque verbis senatus consult
Abbreviated transcription (Latin):
quasi sibi aliquid dedit ue
te testatoris adem̾̃it nams
ignorante eolib̾tas naleb
idem si rogatue restitũe h¬
ditatem legatun sibi aq¬
criptũ fidĩ omissum adcĩ¬
it. ¶ Qui lib̾ti assignacõ
sua mami asccripsĩt no u̾s̃

Expanded text:
quasi sibi aliquid dederit: te testatoris ademerit: nam si ignorante eo, libertas ualet: item si, rogatus restituere legatum sibi adscriptum, fideicommissum ademerit.Qui liberti adsignationem sua
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc in dominio uenditoris
manet uenditum tñ recte dicẽ¬
omnem dondin comp̾hendire
uidetur siue mortis cansa sine
succones accipi. nam paucis sr
neͣt. ueluti in sb̾stone impub̾iᷤ.
Quis quis micb̾ ħrs erit. id filio
hrs esto. ubi hr̃dis ħrs nõ cõtinet̃¬

Expanded text:
adhuc in dominio uenditoris manet: 'uenditum' tamen recte dicetomnem donationem comprehendisse uidetur, siue mortis causa siuesuccessiones accipi. nam paucis spenet, ueluti in substitutione impuberis 'quisquis mihi heres erit, idem filio heres esto', ubi heredis heres non continent
Abbreviated transcription (Latin):
cipi deb ut si reliqua non
trahat ub̾ sit ꝙ si trahat ita
demum sioptunt cam quanti¬
tatem que ie fundi deuuit ex
fide u̾itatis non enĩ nbtati
susficit hr̃dem in mora fiuste
sinori idfiat ꝑstatu lib̾um
ꝙ irmota mora nbtati a dit̾
daet quid enm simanumis¬
sum daniam ponas si in hẏspa

Expanded text:
cipi debet, ut, si reliqua non trahat, liber sit: quod si trahat, ita demum, si optulit eam quantitatem, quae refundi debuit ex fide ueritatis: non enim libertati sufficit heredem in mora fuisse, si non id fiat per statuliberum, quod remota mora libertati aditum daret. quid enim si ita manumissum 'Dama
Abbreviated transcription (Latin):
qui coemptas m̾ces suppͥmũt
aut locuplecioribus qui fruc¬
tus suos equie p̃ais uendere
nollent dum iiꝰ ubes pro¬
uectus eypectant anona ho¬
ueretur pena autem in hos
uaria statuitur. nam plerũ
si negociantes sunt negocia¬
cõne tantum eis int̾dicitur
int̾dum ⁊ uelegari solent ho¬
nestiores humiliores ad opꝰ¬

Expanded text:
qui coemptas merces supprimunt, aut a locupletioribus, qui fructus suos aequis pretiis uendere nollent, dum minus uberes prouentus exspectant, ‹an›nona oneretur'. poena autem in hos uarie statuitur: nam plerumque, si negotiantes sunt, negotiatione eis tantum interdicitur, interdum et relegari solent, humiliores ad op
Abbreviated transcription (Latin):
posuit apud me ticius ⁊ płib
ħedib relictis decessit. si ꝑs cob̾¬
edũ me int̾pesset. optimũ qui¬
dem est sip̾tor aditus iussisset
ine ꝑtih̾edũ eam lancem tra¬
d̾e. qno caũ depõiti me reliquis
seie iuiro eiꝰ doti dedisset nec

Expanded text:
me Titius et pluribus heredibus relictis decesserit: si pars heredum me interpellet, optimum quidem esse, si praetor aditus iussisset me parti heredum eam lancem tradere, quo casu depositi me reliquis Seiae uiro eius doti dedisset nec
Abbreviated transcription (Latin):
Iilie intestam̾to pr̃is hedis nego¬
cia mat̾ gesfit. ut resuenden¬
das. ꝑ argentarios dedit. idq ip¬
suni incodice ꝯscriptum. est. aritẽ¬
tam inuinu̾sũ redactum uendi¬
rito nuptiu collocauit ⁊ res ei
tradidit. quesit̾ . ẽ. an ꝑuella cũ
argentarus aliqͣm accõnem hẽ¬
q̃ niuendicõe date sũt. s m̃r.
Rdit si de eo qͥreret᷑ anuire ea
n. illa ex uirdicõne pendens q̃s
nt᷑ matri q̃ ius ad muuscͣconis
nõ he̾bat. ⁊deo si hoc sciebant
nͥ lib̾ant᷑. scił si mĩr soluendo ñi

Expanded text:
iliae intestato patri heredis negotia mater gessit et res uendendas per argentarios dedit idque ipsum codice conscriptum est: argentarii uniuersum redactum uendirito nuptum collocauit et res ei tradidit. quaesitum est, an puella cum argentariis aliquam actionem hab uenditione‹m› datae sunt, sed mater. respondit, si de eo quaereretur, an iure ea enim illa ex iurisdictione pendens quaentur matri, quae ius administrationis non habebat: ideoque si hoc sciebant, non liberantur, scilicet si mater soluendo non
Abbreviated transcription (Latin):
edes cẽt̾osq successores datͦ
m id q ad eos ꝑuenit ⁊ pꝰ
annũ non opetit annꝰ aut̃
ced̾e incrꝑit ex quo id opus
pio operis cepti aiũ quis mi¬
facue ñ adiret᷑ utputa inse¬
pulcro ꝙ in aut dam fcm̃ ÷
uł in abdito filio loco s ⁊ si st̾
aca ali quid fcm̃ sit ⁊̃ pꝰ amũ¬
ĩt̾uẽiente ¶ Si quis reipuͭ ͤ cã
uiant cdam uti uesl u̾ius nõ
excludi annoeũs rer̾isꝰ annũ
hr̃e Ram ⁊ si minor xxu. anni

Expanded text:
edem ceterosque successores datur in id quod ad eos peruenit. Et post annum non competit. annus autem cedere incipit, ex quo id opus  principio operis coepti annum quis nufacile non adiretur, ut puta in sepulchro ui aut clam factum est uel in abdito alio loco, sed et si sub aca aliquid factum sit, etiaminterueniente. Si quis rei publicae ui aut clam uti uellet, uerius est non excludi anno eum, sed reuersum annum habere. nam et si minor uiginti
Abbreviated transcription (Latin):
do meo int̾dcõ locus eritis
cu fiuid̾ pastinand̾ locauas
iapides sustulit ⁊ in iucii
piecit p̾diũ ait labeo te iii
Aut clam ñ teni nisi iussutuͦ
id fcm̃ sit ego puto ꝯducto¬
rem teu̾i locatorem aũ ñ ali¬
as nisi ut pacĩam pr̃are p̾sit añ

Expanded text:
terdicto locus erit. Is, cui fundum pastinandum locaveras, lapides sustulit et in vicini proiecit praedium. ait Labeo te vi aut clam non teneri, nisi iussu tuo id factum sit: ego puto conductorem teneri, locatorem autem non alias, nisi aut patientiam praestare possit aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecucõ ꝯtietꝰiarmis deiect̃
quomodo accipunꝰ armas ũt
onuĩa tela ħ ẽ ⁊ fustes ⁊ lapides
uõ solũ gladii. haste. fraiee &
.i. rũphee. Plane ⁊ si unꝰ ułal¬
t̃. fustẽ uł gladiũ tenuit. armi
deiectus posso̾r uidet᷑. plus dr᷑

Expanded text:
continetur. Armis deiectum quomodo accipimus? arma sunt omnia tela, hoc est et fustes et lapides, non solum gladii hastae frameae, id est rhomphaeae. Plane et si unus uel alter fustem uel gladium tenuit, armis deiectus possessor uidetur. Plus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tui ario appareͭ si ꝓhibeat᷑ uti frui
fructu fundruti frui aut̾ ꝓhibu¬
isse is uidet᷑. quiui deiec̾it uten¬
tentẽ ⁊ fruentẽ. aut ñ ad misit.¬
eũ cum ex fundo exisset. ñ usꝰ
fructus desendicã cet̾msi quis
ab nucõ uolentẽ incipere. iiti fͥ

Expanded text:
tuario apparet 'si prohibeatur uti frui usu fructu fundi'. Uti frui autem prohibuisse is uidetur, qui ui deiecit utentem et fruentem aut non admisit, cum ex fundo exisset non usus fructus deserendi causa. ceterum si quis ab initio uolentem incipere uti frui
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣdam mulierem cum ẽet
masia quod abh̾rdibus se¬
cundis accepta petinna ꝑt̾
sibi medicam̃tis ip̃a abegis¬
set rei capitals ẽẽ dampra¬

Expanded text:
quandam mulierem, cum essem in Asia, quod ab heredibus secundis accepta pecunia partum sibi ipsa medicamentis abegisset, rei capitalis esse damna
Abbreviated transcription (Latin):
sistere pot̾. possit. ¶Qun
citau̾it resingnau̾it pena
hułiores aut inmetallum
dampnantur aut honesti¬
ores minsulam deportant᷑.
¶Siquis instrum̃tum litis su
e aꝓcuratore adu̾sario ꝓ¬
ditimi ẽẽ connc̾it ꝓcurator
si humilior sit imetaliũ
dampnatur sihonestior ad¬
empta ꝑte bonorum dimi¬
dia in ꝑꝑetuum relegatur
Iustrum̃ta duoꝵ penes se
põita quicumq alt̾i alto ib¬
sente reddid̾it uel adu̾saĩo
au in metallum dampnat᷑
aut minsulam deportatur.
Iudices pedanei si peccuĩa cor¬
rupti dicantur plerumq
a preside aut curia su̾monẽ¬
tur aũ meyiliũ mittantur.¬
aut adtempus relegant᷑¬
Diles qui eycarcere dato
gladio eruꝑit pena capiti
piuntur. Eatem pena capi¬
tis cenetur ⁊ qui eum quent
custodic bat deẜuit ¶Mi¬
les qui sibi manus intuu̾it
encia doloris aut morbi luc¬
tus uealiemius uł alia cau¬
sa esfec̾it capite ꝑumendꝰ
est ar emmi ignomima mit

Expanded text:
 possit. Qui citaverit resignaverit, poena humiliores aut in metallum damnantur aut honestiores in insulam deportantur. Si quis instrumentum litis suae a procuratore adversario proditum esse convicerit, procurator si humilior sit, in metallum damnatur, si honestior, adempta parte bonorum dimidia in perpetuum relegatur. Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit vel adversario aut in metallum damnatur aut in insulam deportatur. Iudices pedanei si pecunia corrupti dicantur, plerumque a praeside aut curi‹a› summouentur aut in exilium mittunturad› tempus releganMiles, qui ex carcere dato gladio erupit, poena capitis punitur. eadem poena tenetur et qui cum eo, quem custodiebat, deseruit. Miles, qui sibi manus intulit entia doloris aut morbi luctusue alicuius uel alia causa fecerit, capite puniendus est: alias cum ignominia mit
Abbreviated transcription (Latin):
non pot̾. ¶ampluis eidẽ
dommo sb pena uinculoꝵ
redditur uł smpe̾ dominus
malit inmetalũ dumpnat᷑
Gm abor cõmis aut ama¬
tormm poculum dant ⁊ si
dolo non faciant tũ quia na¬
li exempli ẽ res humilioreᷤ
in metarlum honestiores
rlegantur ꝙ sieo mułr añ
homo ꝑierit simimo suppli¬
cio asficumtur ¶ Testame̾

Expanded text:
non potest: amplius eidem domino sub poena vinculorum redditur vel, si ipse dominus malit, in metallum damnatur. Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores relegantur. quod si eo mulier aut homo perierit, summo supplicio adficiuntur. Te
Abbreviated transcription (Latin):
instũ ẽ si quis stipset᷑ sͥ. aũ ticio¬
s ⁊ si quis mandanit uͥ ticio sol¬
uam dem̃uetuit eũ acciꝑe si it¬
norans uetu̾it ꝓhibit̾ eũ acci¬
pe soluam lib̾ubor s si sciero ñ

Expanded text:
insertum est, si quis stipuletur sibi aut Titio.Sed et si quis mandauerit, ut Titio soluam, deinde uetuerit eum accipere: si ignorans prohibitum eum accipere soluam, liberabor, sed si sciero, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin ꝑidm recte solui nͥ int̾dc̃a
eis fu̾it ap̾tore ad mĩstͣcõ. nã si
int̾dc̾aẽ nõ recte soluit᷑. Ider
dico ⁊ si quis sciens suspectis pꝰ¬
tulatis soluat. nam hiis ĩt̾im
to soluit ei qui tutor ẽẽ desid̾at¬
soluat ĩ cꝰ locũ cͤator erat osti¬
tuendꝰ ut puta relegato inꝑpe¬
tuũ uł ad tempꝰ dico si añ soluit
te soluit quĩmo ⁊̃ si absenti si
añ. legntum sũt siue testam̃ta¬
rii. siue ex riquisicõe sũt ulrte
umi soluit᷑. ¶ei qui notie gra¬
cia dat᷑ ẽ. an iͦte soluat᷑ uidend̾¬

Expanded text:
i interdicta eis fuerit a praetore administratio: nam si interdicta est, non recte soluitur. idem dico et si quis sciens suspectis postulatis soluat: nam iis interim to soluit, ei soluit, qui tutor esse desieratsoluit, in cuius locum curator erat constituendus, ut puta relegato in perpetuum uel ad tempus? dico, si ante soluit, te soluit: quin immo et si absenti, si autem legitimi sunt siue testamentarii siue ex inquisitione dati, recte uel uni soluitur.Ei, qui notitiae gratia datus est an recte soluatur, uidend
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ ꝑtin̾e quas debitor
solu̾e cogit᷑ͦ ⁊ sicut ex pacti
ꝯuencõe datẽ repeti nͥ possũt
ita ꝓprio titulo ũ num̾ate ꝓ so¬
nisortem ⁊ usuras etꝰ se accipe
utr̃ ꝓ rata ⁊ sorti ⁊ usuris ceda
an u̾o priꝰ miusuras ⁊ si quid

Expanded text:
uidetur pertinere, quas debitor exsoluere cogitur: et sicut ex pacti conuentione datae repeti non possunt, ita proprio titulo non numeratae pro so'in sortem et usuras se accipere', utrum pro rata et sorti et usuris decedat an uero prius in usura
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si forte quis ita soluat
ei qui soluauit ꝯpetit. ¶s ñt
quidam tutores qui honoraru
appellant᷑ sũt qui rei noticie gͣ
g̾at .s. uolũtate tutoꝵ inuonut¬

Expanded text:
Quod si forte quis ita soluat,ei qui soluit competit. Sunt quidam tutores, qui honorarii appellantur: sunt qui rei notitiae grgerat, uel uoluntate tutorum un
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt statuas aliis pone
misus. tã honores sb̃ire cogẽ¬
oꝑas extrue deb̾e eos qui pro
honore pollicitisunt nec pec¬
sutilitatis publice int̾est.
ꝙ sidampnose sint oby uari

Expanded text:
fecerunt statuas aliis ponermisisset: honores subire cogena exstruere debere eos, qui pro honore polliciti sunt, non pecsi utilitatis publicae interest: quod si damnosae sint, observari
Abbreviated transcription (Latin):
dutrahi fiidũ qm̃ int̾ritorio
honorem apud rẽ .p. fecicip¬
est cepͥtũ ẽ si bona lib̾alitati
soluendo nõ fu̾mt extraneũ
hrdem in quintam ꝑtẽ pr̃imo¬
deb̾e dinus puscõstitint u̾¬

Expanded text:
trahi fundum, quem in territorio honorem apud rem publicoeptum est, si bona liberalitati solvendo non fuerint, extraneum heredem in quintam partem patrimodebere divus Pius constitui
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis sui aueni ue honoris
causa opus se frũrum ĩ au¬
qua ciuitate ꝓmisi̾t ad ꝑsi
tus s siquis obhonorem opus
fiũrum se incuutade aliqua
qm̃ ꝑficeret decessi̾t h̃rs eius
eytraneus quidem ncc̃e ħt an
ꝑficere id aud ꝑtem quintã
pamonii relicci sibi abeo ꝗ
id opus facere istitu̾at suta
mallet auitatl m quaido¬
pus sr ceptumẽ dare is autẽ¬

Expanded text:
quis sui alieniue honoris causa opus facturum se in aliqua ciuitate promiserit, ad perfictus est. sed si quis ob honorem opus facturum se ciuitate aliqua quam perficeret, d‹e›cesserit: heres eius extraneus quidem necesse habet aut perficere id aut partem quintam patrimonii relicti sibi ab eo, qui id opus facere instituerat, si ita mallet, ciuitati, in qua id opus fieri coeptum est, dare: is aute
Abbreviated transcription (Latin):
non sint: res aut ꝑituraant
detior futura sit ¶Utilto im¬
pensas c̃ẽ. fulcuus ait. que
meliorem dotem faciant. nõ
detiorem ẽẽ non smnant. ex qui¬
b redditus mulieri ad quira¬
tur. sicuti arbusti pastinacõe
ultra qm̃ noc̾e fu̾at ¶item̃doc¬
trinam puerorum quoꝵ no¬
mine hon̾ari mulierem ig¬
norantem uł iñ intam non
oz ne cogatur fundo aut man
ornãtum non ⁊ fruccum au¬
gent ut sunt uirionia ⁊ aq̃
salientes. in crustacones lorici¬
frm̃ restituatur. ⁊ datum cã¬
pnũ auctor osequi deb. nam
u̾bo restitucõnis utilitas oĩs¬

Expanded text:
non sint, res aut peritura aut deterior futura sit. "Vtiles impensas" esse Fulcinius ait, quae meliorem dotem faciant, non deteriorem esse non sinant, ex quibus reditus mulieri adquiratur: sicuti arbusti pastinationem ultra quam necesse fuerat, item doctrinam puerorum. quorum nomine onerari mulierem ignorantem vel invitam non oportet, ne cogatur fundo aut mancornant, non etiam fructum augent: ut sint viridia et aquae salientes, incrustationes, loricatum restituatur", etiam damnum datum actor consequi debet: nam verbo "restitutionis" omnis utilitas
Abbreviated transcription (Latin):
tulanti fideuissores ex ꝯͣctu
citra ullam p̾scripcõnem ac̾¬
sit creditor qui fideuissorem
ꝓ mutuo accepit. agit contͣ¬
ria pignoraticia accõne in
est creditoris. s ea accõ frder᷑¬
sorem hon̾are ũ pot̾it. nõ¬

Expanded text:
tulati fideiussores ex contractu citra ullam praescriptionem a cresit creditor, qui fideiussorem pro mutuo accepit, agit contraria pigneraticia actione, in rest creditoris. sed ea actio fideiussorem
Abbreviated transcription (Latin):
tat nec ad rem ꝑtinebit si fi¬
deuissor ita sit acceptus qͣnto
minꝰ ex p̾cio pitnioris disccͣt.
deuissores diuisa ꝯdempnat᷑
si desierit ẽẽ soluendo fraus
uł segnicia tutorib qui iudi¬
asbit ꝙ si diuisam actõnem
uit̾ eos qui ñ erant soluendo
ꝯstabit. pupuli noĩe restitu¬
cõuis auxiliũ umplorab fide¬
cum ea quo sp̃es locacõnis uĩ¬
culũ ad se trahat. nec inutat᷑
ꝯfestim. an int̾iecto tp̃r fidem
suam ascrint̾int. ¶ plures eiꝰ¬
dem pecuĩe. ⁊ tredende manda¬
tores si unꝰ in iudicõ eligat᷑
ab solucõe quo secuta ceti no

Expanded text:
tat, nec ad rem pertinebit, si fideiussor ita sit acceptus: 'quanto minus ex pretio pignoris distracti ione diuisa condemnatus si desierit esse soluendo, fraus uel segnitia tutoribus, qui iudidabit: quod si diuisam actionem inter eos, qui non erant soluendo, constabit, pupilli nomine restitutionis auxilium implorabitur. Fidecum ea quoque species locationis uinculum ad se trahat: nec mutat, confestim an interiecto tempore fidem suam adstrinxerunt. Plures eiusdem pecuniae credendae mandatores, si unus iudicio eligatur, absolutione quoque secuta no
Abbreviated transcription (Latin):
bendus nõ magis ꝙͣ si duosreos
ditor piguꝰ distͣhere ñ cogit᷑ qi
fideuissorem simpłr acceptum
oiisso ꝑignore uelit ꝯuciure:¬
¶Cum int̾ fideuissores accõre
diisa quidam post lutem
ꝯtestatam soluendo eẽ desie¬
rũt ea res ad honꝰ ei̾s qui

Expanded text:
us, non magis quam si duos reos ditor pignus distrahere non cogitur, si fideiussorem simpliciter acceptum omisso pignore uelit conuenire.Cum inter fideiussores actione diuisa quidam post litem contestatam soluendo esse desierunt, ea res ad onus eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
m̃a. qmͣius excepcone doli. ẜ
in factũ tutus debeat ẽẽ adn̾¬
sus me is qui delegatus fu̾it.
A⁊ nõ solumdouͤ man eius usꝰ
fructꝰ ciu delegaui set ⁊̃ post

Expanded text:
mea: quamuis exceptione doli uel in factum tutus debeat esse aduersus me is qui delegatus fuerit, et non solum donec manet ei usus fructus cui delegaui, sed etiam post
Abbreviated transcription (Latin):
mandati iudicõ ꝯueiure po¬
t̾it. ⁊̃ eũ cum quo pactus est.
non enunpactũ creditoris
tollit alienam obligõnem.¬
¶ placet mandatorem tem̃ ⁊̃
si fen̾ator hoc creditori man
gato si nauis ex asia uen̾it
quĩsub hoc modo accepi ut
usq ad tempꝰ inte sue dr̃¬
taxat obligaret pendente ꝯ¬
dicõne acceptilatũ fu̾it. ⁊ is
sidenissor adhuc pendente cõ¬
dicõne mortuus fu̾it ꝯfestĩ
A reo pet̾e possum quia exis¬
sonam iam mortiueffice. n
acceptilacõnẽ ꝯfirmari pos
Ium ꝓcurator in rem agebat
cancõnem ded̾at ratam remi
dñm hĩturũ. postea uicto eo
dñs reu̾sus it̾um de eadem re
agebat ⁊ cumi reus heret pos¬
sessionem ⁊noluit eam rem¬
restituere ⁊ ideo magno odep¬

Expanded text:
mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum quo pactum est: non enim pactum creditoris tollit alienam actionem.Placet mandatorem teneri etiam si faeneraturo creditori mandgato 'si nauis ex Asia uenerit', quem sub hoc modo accepi, ut usque ad tempus uitae suae dumtaxat obligaretur, pendente condicione acceptum latum fuerit et is fideiussor adhuc pendente condicione mortuus fuerit: confestim a reo petere possum, quia exisersonam iam mortui efficere neque acceptilationem confirmare posum procurator in rem agebat, cautionem dederat ratam rem dominum habiturum: postea uicto eo dominus reuersus iterum de eadem re agitabat, et cum reus haberet possessionem, et noluit eam restituere
Abbreviated transcription (Latin):
biti fiu̾nt ap̃ aureliũ palmã
mandator extitit ⁊ iulu bõa
ad fiscum deuenerũt. simłr
⁊ creditori fiscus successat mi¬
dator allegabat se obligatũ¬
lib̾atũ iuire ꝯfusionis quia fis¬
cus tam creditori qm̃ debitori
successerat. ⁊ quidem si unꝰ
debitor fuisset ñ dubitabam
sicut fi deuissorem ita ⁊ man¬
dicõ ꝯuento pͥncipali debi¬
tore mandator nõ sib̾at᷑. tñ.
ubi successit creditor debi¬
tori uiti solonis iure subla¬
ta obligacõne ⁊ mandator
apud eumdem quis manda¬
tor ẽẽ. e cum duo rei ꝓmit¬
tendi sũt. ⁊ alt̾i br̃es extit̾it
creditor iusta dubitacõ est
s soluta pecumia an ꝑsonã
tm̃ exempta ꝯfusa obligacõe¬

Expanded text:
ium Palmam mandator exstit‹it›: Iulii bona ad fiscum uen‹e›runt: similiter et creditori fiscus successerat. mandator allegabat se liberatum iure confusionis, quia fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et manudicio conuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis iure sublata obligatione etiam mandator apud eundem quis mandator esse. sed cum duo rei promittendi sint et alteri heres extitit creditor, iusta dubitatio est, fuisset pecunia, an persona tantum exempta confusa obliga
Abbreviated transcription (Latin):
u̾.am. s accessiones ex eius ꝑ¬
nͥ possũt ꝓ eod̾ apud eituidẽ
obligtati eẽ. ut q̃madmod̾ in¬
cipere alias ñ possunt ita niec
remaueant igͥ alt̾m reuni
euisdem pecunie nõ hb̾ari &e
ꝑ hoc nec fideuissorem uł mã¬
datorem eiꝰ plane cruia is mã¬
dati iudicõ elige pot̾ uł credi¬
torem. ꝯpetituram eiexcep.¬
cõnem. doli mali si ceperit ꝯuẽ¬
iuri. cum alt̾o ant̾ reo uł m
solid̾ sinõ fuit socictas uł i
ꝑtem si socii fuerũt posse cre¬
ditorem agi ꝙ si creditor fide¬
iussori hr̃es fu̾it. us fideuissor
di pactum eẽ ne ase pete̾t: de¬
inde mandatorem soluisse.¬

Expanded text:
eius pnon possunt pro eodem apud eundem obligati esse, ut quemadmodum incipere alias non possunt, ita nec remaneant. igitur alterum reum eiusdem pecuniae non liberari et per hoc nec fideiussorem vel mandatorem eius. plane quia is mandati iudicio eligere potest vel creditorem, competituram ei exceptionem doli mali, si coeperit conveniri. cum altero autem reo vel in solidum, si non fuerit societas, vel in partem, si socii fuerunt, posse creditorem agere. quod si creditor fideiussori heres fuerit vel fideiussor di pactum esse, ne a se peteretur, deinde mandatorem solvisse
Abbreviated transcription (Latin):
pro ded̾elicto habebat nusliꝰ
ẽ mom̾ti quĩa qui ꝓ delic¬
to rem ht̃ omĩimodo ase reĩ¬
cit. nec pot̾ euisoꝑib uti
nuit ꝙ si ab alio apphensus

Expanded text:
pro derelicto habebat, nullius est momenti, quia qui pro derelicto rem habet, omnimodo a se reiecit nec potest eius operibus uti, luit. quod si ab alio adprehensus
Abbreviated transcription (Latin):
debebr᷑ ħredib si modo sciu̾it.
euui destam̃to manumissũ
quia nͥ pot̾ uid̾i iusta s̾uitute¬
sius siuire hiis qui illũ lib̾m
eẽ ñ ignorabant distat ista
causa ab eo qui lib̃ emptus
bouafide su̾it. quia ineo. et
tit. cet̾um is qui scit homi¬
nem suam iguorat uec pos¬

Expanded text:
redibus, si modo scierint eum testamento manumissum, quia non potest uideri iustam seruitutem seruisse iis, qui illum liberum esse non ignorabant. distat ista causa eius, qui liber emptus bona fide seruit, quia in eo et tit: ceterum is, qui scit hominem suam ignoret, ne pos
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dd̾ et si ex oꝑis suis alt̾iex
dari fuu̾int scipulati et semes
responsum sequtũ fint duo
rei stipulandi erunt. cũ pla¬
ceat dño ꝯfu̾o daristipulari pꝰ¬
se. dicuti uni nõiatan scipłan¬
do ei soli acquirit. ita placet
⁊ si reneniat ⁊ noĩe uniꝰ ex
diũs ei soli sium accuuere.
Item si c̾dat peciniam ut uni

Expanded text:
si ex operis suis alteri ex dari fuerint stipulati et semel responsum secutum fuerit, duo rei stipulandi erunt, cum placeat dominum seruo dari stipulari posse.Sicuti uni nominatim stipulando ei soli adquirit, ita placet et si rem emat nomine unius ex dominis, ei soli seruum adquirere. item si credat pecuniam, ut uni
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ticio lucio.⁊ gaio seio dare spõ¬
des.: qui sunt dr̃i illiꝰ ꝓ uiri¬
lib ꝑtib eis ex stipulacone de¬
Siuero ita lucio ticio ⁊ gaio se¬
io dominis meis dare spondes
dubitaretur utrum ꝑ uiri¬
les ꝑtes. anꝓdommica porci¬
one̾ eis deberetur. ⁊ interee qͥ
cuius demonstrandi gracia
ẽet adiectum que pars eius
scipulacõnis prmcipllem cã
haberet. s cum ad nomina
peius decursum est rõnabi¬
nus ẽẽ uidet : ꝓ uirili ꝑte sti¬
dommorũ uocabula ꝓ demõs

Expanded text:
Titio et Gaio Seio dari spondes?', qui sunt domini illius, pro uirilibus partibus eis ex stipulatione desi uero ita: 'Lucio Titio et Gaio Seio dominis meis dare spondes?', dubitaretur, utrumne uiriles partes an pro dominica portione eis deberetur. et interesset, quid cuius demonstrandi gratia esset adiectum et quae pars eius stipulationis principalem causam haberet: sed cum ad nomina prius decursum est, rationabilius esse uidetur pro uirili parte stidominorum uocabula pro demons
Abbreviated transcription (Latin):
noĩatum exprim̾e ut uni ex
dĩus restituat aut soluatꝰ¬
fllũ quesitum ẽ an ħedifut᷑o
si̾uis ħ̾editariꝰ strplari possit¬
ꝓculus negauit quia is eo t̃pr
mortis tempore defiucto suc¬
hes extit̾it. manifestũ .gͥ. ẽ.¬

Expanded text:
ni ex dominis restituatur aut soluatur.Illud quaesitum est, an heredi futuro seruus hereditarius stipulari possit.Proculus negauit, quia is eo tempore mortis tempore defuncto sucheres extiterit: manifestum ig
Abbreviated transcription (Latin):
heditatis uendid̾unt scipła¬
retꝰ qͣnta pecu̾ia ad eũ ꝑue¬
niss ex eascipulacõne ne
quid pupille acquifit̾ sit pe¬
to rescribus. ꝑauł̾ꝰ est quid̾
u̾ũ bona fide possessũ siũex
re eiꝰ cuisu̾it stipulantem
possessori acqurere. s si res
q̃ ex ħeditate aui cões fuer̾t
in uendicõne ħeditatis ue

Expanded text:
editatis uendiderunt, stipularetur, quanta pecunia ad eum peruenisset: ex ea stipulatio‹ne› quid pupillae adquisitum sit, peto rescribas.Paulus: est quidem uerum bona fide possessum seruum ex re eius cui seruit stipulantem possessori adquirere: sed si res, quae ex hereditate aui communes fuerunt, in uenditionem hereditatis ue
Abbreviated transcription (Latin):
aut meio dñis ut̃ eoꝵ tunc
uiu̾et dare spondes: mutilẽ
eẽ stipulacõnem iuł. scribit
quia non possit inpendenti
ẽẽ scipło. nec apparere utri e¬
orũ sit acquisitum Meraciꝰ¬

Expanded text:
aut Maeuio dominis, uter eorum tunc uiuet, dare spondes?', inutilem esse stipulationem Iulianus scribit, quia non possit i‹n› pendenti esse stipulatio nec apparere, utri eorum sit adquisitum. 22 Nerati
Abbreviated transcription (Latin):
meus est stipłat᷑ sͥ acquiret¬
ap̾ labeonẽ ita scriptũ ẽ fili¬
um. ⁊ filiam in suam pot̾a¬
tem pr̃ ntestatꝰ reliquit. fili¬
a eo animo fuit semp ut ex¬
istimaret nicħ ad se ex ħe¬

Expanded text:
meus est, stipulatur, sibi adquiret.Apud Labeonem ita scriptum est: filium et filiam in sua potestate pater intestatus rel‹i›quit: filia eo animo fuit semper, ut existimaret nihil ad se ex he
Abbreviated transcription (Latin):
Iuꝰ. Si ex redñi dño aut fruc¬
tuario siiis stipulatus fu̾nt
dnĩo quidem acquirit obliga¬
tuario posse . q. quol adiecto¬
¶ Si su̾us ꝯmunis ex re uniꝰ sti¬
pulatꝰ ex magis placet utͥq
acquiri. s eum cꝰ ex re fcã ẽ
stipło. cum socio cõi.di. aut¬

Expanded text:
i ex re domini domino aut fructuario seruus stipulatus fuerit, domino quidem adquiri obligatuario posse, quasi quolibet adiecto.Si seruus communis ex re unius stipulatus erit, magis placuit utrique adquiri, sed eum, cuius ex re facta est stipulatio, cum socio communi
Abbreviated transcription (Latin):
er̃. cum bñficium pͥncipa¬
lũ ꝯstitucõnium in eo locũ
cestari possit ꝙ pͥuilegium
cessat prius ꝙͣ testamtu
adiectõe fu̾it ꝯfirmatum¬
q̃ menii est sibi dari stipu¬
ticio daristipulatus fuiss
ticio acquir̾et᷑. ꝙ si sĩplicit᷑¬

Expanded text:
ficium principalium constitutionum in eo locum testari possit: quod priuilegium cessat, priusquam testamentum aditione fuerit confirmatumquae Maeuii est, sibi dari stipuTitio dari stipulatus fuisset, Titio adquireretur. quod si simplicit
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ nou cedit statimi stipło
autẽ pura suspendi nõ pot̾
quid ergo si sub ꝯdicõne sti¬
pulat᷑ nec hoc cau ual stipło.
quia ex p̾senti uires accipit
stipło. qͣmius peticõ ex easus

Expanded text:
eius non cedit statim: stipulatio autem pura suspendi non potest. quid ergo, si sub condicione stipuletur? nec hoc casu ualeat stipulatio, quia ex praesenti uires accipit stipulatio, quamuis petitio ex ea sus
Abbreviated transcription (Latin):
Isuus ħeditariꝰ stipulatus
sit ⁊ fideuissores acceperit
posteaq adita su̾it ħeditas
ap̾ hostes sit. fideuissores acce¬
ꝑit et cassiꝰ existimat tẽpꝰ
ex eo ꝯputand̾ ex quo agrc̃
eis potuerit .i. ex quo adea¬
It ͦ ħeditas aut postliminio¬

Expanded text:
uus hereditarius stipulatus fuerit et fideiussores acceperit posteaque adita fuerit hereditas,us, qui apud hostes sit, fideiussores acceperit. et Cassius existimat tempus ex eo computandum, ex quo agi cum eis potuerit, id est ex quo adeatur hereditas aut postliminio
Abbreviated transcription (Latin):
¶uam ⁊ cum idem sinis ita sti¬
pulat᷑ qͣntam pecuniam tͥ ĩt
illum diem ded̾o tm̃ dare spõ¬
des ĩ pendenti est quis ex stipła¬
fructuarii uł ex oꝑis suis pec¬
cumam dederit fructuariosi¬
Iteuola. Si alienꝰ sius duob
bona fide siuens ex mꝰ eorũ
re acquirat rõ facit ut ei ex
cuiꝰ re accurisiuit id totꝰ accͥra¬
t᷑ ei. siue ei soli. siuec duob¬

Expanded text:
am et cum idem seruus ita stipuletur: 'quantam pecuniam tibi intra illum diem dedero, tantam dari spondes?' i‹n› pendenti est, quis ex stipulafructuarii uel operis suis pecuniam dedero, fructuarioionum.Si alienus seruus duobus bonae fidei seruiens ex unius eorum re adquirat, ratio facit, ut ei ex cuius re adquisiit id totum ei adquirat, siue ei soli siue qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes discedent incehostiũ
nuissos placuit suꝑ na¬
cuo repedere aprincipe in¬
genuitatem qm̃ nulla cap¬
tuutate amiserantuł.

Expanded text:
partes discedent, uice hostium numissos placuit superuacuo repetere a principe ingenuitatem, quam nulla captiuitate amiserant.
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it hr̃dis uussu captuu ad¬
iri pot̾it. ¶ Quod filius eiꝰ
ꝗ in hostiũ pot̾tate est actip̃
aut inpulatur pr̃e prius¬
quam postliminio rediret.
mortuo ip̃i acquisitum in¬
telligitur ⁊ suuuo pr̃e de¬
cessĩt ad hr̃dem prĩs ꝑtine¬
bit. nam status homm̃ quoꝵ
sue pot̾tatis fuisse mortuo¬
pr̾e tunc prem familias fu¬
ure cum prenis in hostium
pot̾tate ꝑuemret. Quepͤ
culiari nomine ẜm captiuo¬
rum possident ⁊ insuspẽso
sunt namsi domini postlumi¬
mo redierint eorum fcãin¬
telliguntur subi decesserĩt
ꝑlegem corneliam ad pr̃¬
des eorum ꝑtinebunt. ¶Si
quis cum pͥgnantẽ uxorẽ

Expanded text:
s captiui adire poterit. Quod si filius eius, qui in hostium potestate est, accipit aut stipulatur, id patre priusquam postliminio rediret mortuo ipsi adquisitum intellegitur, etsi uiuo patre decesserit, ad heredem patris pertinebit. nam status hominum, qusuae potestatis fuisse, mortuo tunc pater familias fuisse, cum pater eius in hostium potestate peculiari nomine serui captiuorum possident, in suspenso sunt: nam si domini postliminio redierint, eorum facta intelleguntur, si ibi decesserint, per legem Corneliam ad heredes eorum pertinebunt. Si quis, cum pra
Abbreviated transcription (Latin):
adem causa omnũ rerum
tuebant᷑ in hostiũ pot̾tate
non ꝑuenistent appet er¬
gͣ eadem omina ꝑtin̾e a dh̾r¬
potitus oet si post limimo
reu̾tisset porro quecumq
ẜui captiuorum stipulant᷑
uelaccipient acquiri diñs
intelliguntur cum post li¬
miuio redierint qr ncc̃e e̾̃
ꝙ ut ad eos ꝑtineant qui
exlege cornelia hrditadem
adierint ꝙ sinemo eylege
ornelia hrs extit̾it bona pb̃¬
lioa fiant legata quo ẜins¬

Expanded text:
adem causa omnium rerumtueb‹a›tur, in hostium potestate‹m› non peruenissent. Apparet ergo eadem omnia pertinere ad herhabiturus esset, si postliminio reuertisset. porro quaecumque serui captiuorum stipulantur uel accipient, adquiri dominis intelleguntur, cum postliminio redierint: quare necesse est etiam ad eos pertineant, qui ex lege Cornelia hereditatem adierint. quod si nemo ex lege Cornelia heres extiterit, bona publica fient. legata quo
Abbreviated transcription (Latin):
a manserunt hoc casu testa¬
menta rumpuntur.De̾
in hostium potͥtatem ꝑuen̾it
mox natus filis eins uxore
ducta filium uł filiam ꝓcre¬
au̾it accũ. postlimimo amiꝰ
reũsus fu̾it ommia ura ne¬
potis nomine ꝑm̾capiet.

Expanded text:
 manserunt, hoc casu testamenta rumpuntur. 23 in hostium potestatem peruenerit, mox natus filius eius uxore ducta filium uel filiam procreauerit ac tunc postliminio auus reuersus fuerit: omnia iura nepotis nomine perinde capiet,
Abbreviated transcription (Latin):
tur monet᷑ ꝙ pene uulla er̾
aut ꝑsone inciũ omnino re¬
mou̾et reo secutatem timo
illata cognoscentis auct̾e.
nus eyistimaretur ꝗ tem̾e ad

Expanded text:
 movet, quod paene nulla erit aut personae vitium omnimodo removeret reoque securitatem timorillata cognoscentis auctoritnus existimaretur, qui temere ad
Abbreviated transcription (Latin):
quidem q̃o marbitrio est m¬
dicantis pene u̾o ꝑsecucõ ñ
enis uolundati mandatur
set legis auccͣitre reẜnat᷑.
Quer possit siita fuit int̾¬
locutus lucius ticius tem̾e
uic̃õ carere ⁊ obid ĩnullam

Expanded text:
itrio est iudicantis, poenae vero persecutio non eius voluntati mandatur, sed legis auctoritati reservatur. Quaeri possit, si ita fuerit interlocutus: "Lucius Titius temere vitio carere et ob id hunc nullam
Abbreviated transcription (Latin):
abactusacõne desistere.Ea¬
lum ꝑmatorib pena lege
remia nrogatur s non utii
qui non ꝓbat ꝙ intendit
nam huuus rei inquisico
arbitrio cognoitentis quirto
pͥhend̾it łimam penam eur¬
rogat quorum alt̾ntrum ip¬
ꝓnunciacõnis manifestat᷑
namsi quide̾ ita ꝓminciau̾¬

Expanded text:
ab accusatione desistere. Calumniatoribus poena lege remmia irrogatur. Sed non utique qui non probat quod intendit nam eius rei inquisitio arbitrio cognoscentis committeprehendit, legitimam poenam ei irrogat. Quorum alterutrum ipnunciationis manifestatur. Nam si quidem ita pronu
Abbreviated transcription (Latin):
Ir ꝓmissione dotis ñ uidet᷑ lui¬
Etiua cã eẽ s quodam mͦ editor
aut emptor intiłr. qui dotẽ pe¬
tit. porro c̾ creditorł emptor ex
lucͣtiua cã rẽ hr̃e ceperit nicho¬

Expanded text:
promissione dotis: non videtur lucrativa causa esse, sed quodammodo creditor aut emptor intellegitur, qui dotem petit. porro cum creditor vel emptor ex lucrativa causa rem habere coeperit, nih
Abbreviated transcription (Latin):
rogauit. ⁊ p̾cario possid. nama̾¬
uns heditariꝰ sicuti ꝑ tͣdicõnem
accipiendo ꝓprietatẽ heditati ac¬
quirit. ita precariodando efficit
ue res usucapi possit. Nam ⁊ si
ꝯmodau̾it uł deposu̾it rem pecu¬
uarẽ ⁊ comodati. ⁊ depõĩti. accõ¬

Expanded text:
avit, precario possidet: nam servus hereditarius sicuti per traditionem accipiendo proprietatem hereditati adquirit, ita precario dando efficit, ne res usucapi possit. nam et si commodaverit vel deposuerit rem peculiarem, commodati et depositi actio
Abbreviated transcription (Latin):
disuncta ꝓ ꝯu̾ctis. int̾dimiso¬
luta ꝓseꝑatis. nam cum dr̾ ap̾
uet̾es agnatorum gentiliũ¬
q que ꝓse ꝑacone accipitur.
cuma dari non pot̾ ⁊ cum di¬
cimus ꝙ decliat aut donaniu
tr̃a continemus. cum u̾o dici¬
mus ꝙ eum dare facere o. ꝙ¬

Expanded text:
disiuncta pro coniunctis, interdum soluta pro separatis. nam cum dicitur apud veteres "adgnatorum gentiliumque", pro separatione accipitur. unia dari non potest: et cum dicimus 'quod dedi aut donaui', utraque continemus. cum uero dicimus 'quod eum dare facere o
Abbreviated transcription (Latin):
emalii condici pot̾. alũ nõ pot᷑¬
⁊ cane post uet̾am auccorita¬
tem eo ꝑuentum ẽ ut nemo
ope uideatur fecisse nisi ⁊ cõ¬
silium malignum hu̾it nec

Expanded text:
m alii condici potest, alii non potest. sane post ueterum auctoritatem eo peruentum est. ut nemo ope uideatur fecisse, nisi et consilium malignum habuerit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑas redemit siommna impor̃¬
ta sunt c̾tum est omma redi¬
menda ee. ex re ergo ꝓconui̾c¬
tis hñtur. si quedam impo̾ita
sunt cet̾a non desid̾abuntur.¬
¶¶tem dubitatum est illa u̾ba
ope ꝯsilio quemadmodum acci¬
pienda sunt᷑ sine conuĩgenciũ
aut seꝑancium s u̾uis ẽ ꝗ ꝯia¬

Expanded text:
si omnia imposita sunt, certum est omnia redimenda esse, ex re ergo pro coniunctis habentur: si quaedam imposita sunt, cetera non desiderabuntur.Item dubitatum, illa uerba 'ope consilio' quemadmodum accipienda sunt, sententiae coniungentium aut separantium. sed uerius est,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quo prudenciꝰ nut̾ ꝯsencien¬
tes astrueret᷑. alioqiuĩ siñ oueniat
uec creditor nunor ꝯsenciat. accõm
dari oportebit. ¶Ełs ꝓcurator de ra¬
to he̾ndo cauit. atꝙ ita dñs a sen¬
tencia uidicis ꝓcͤatore uictõ ꝓuo¬
cauit stipłonis defuisse ꝯdicionẽ
appuit. cum ad auxiliũ ꝯmune fr̃¬
atus ofugiss. quod si dñs ratun ñ

Expanded text:
entes adstruentur: alioquin si non conueniat nec creditor minus consentiat, actionem dari oportebit. Falsus procurator de rato habendo cauit atque ita dominus a sententia iudicis procuratore uicto prouocauit: stipulationis defecisse condicionem apparuit, cum ad auxilium commune superatus confugisset. quod si dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
ocurator adexbibendũ egit eũ.
ad ũsaris ab solutꝰe. quia ñ posside¬
bat. & cum possõnei eiusdem rei
set: mox absoluto adu̾sario quia
uͥ possid̾et ex mttro ag̾et nõ obsta¬
tam rei iudicate exepcõem. ¶ Si ꝓ¬
cͤator a debitore pecũiam exec̾it. ⁊

Expanded text:
ocurator ad exhibendum egit et aduersarius absolutus est, quia non possidebat: at cum possessionem eiusdem rei set, mox, absoluto aduersario quia non possideret, ex integro ageret, non obstaturam rei iudicatae exceptionem. Si procurator a de
Abbreviated transcription (Latin):
creditor peciũ. ain recuꝑire uellet.
int̾positꝰ ꝓcͤtor debitori de rato haͦ¬
niret si fłi ꝓcuratoris actum minor
amius ratum bũerit ⁊ ideo ita cauẽ¬
dũ erit p̾cedente mandatosi isle
in integrum restitutꝰ fu̾it heres¬
ue eius. aut is ad ꝙ̃ eares de qͣ agrͣ

Expanded text:
creditor pecuniam reciperare uellet, interpositus procurator debitori de rato haniret, si falsi procuratoris actum minor annis ratum habuerit. et ideo ita cauendum erit praecedente mandato: 'si ille in integrum restitutus fuerit heresue eius aut is, ad quem ea res, qua de
Abbreviated transcription (Latin):
sit is qui dolo malo fec̾it tenebr
plerissimũ. ẽ. et ad ome tempus
refert᷑ ut si aliquo tempore ñ ab fu¬
sit si buimodi rei dolus malus nõ
aberit qͣnti cares ẽdra spondes.⁊¬

Expanded text:
it is, qui dolo fecerit, tenebitur plenissimum est et ad omne tempus refertur, ut, si aliquo tempore non afusit: 'si huius rei dolus malus non aberit, quanti ea res est, dari spondes
Abbreviated transcription (Latin):
um ap̾ sempniũ iudicemdatũ reꝰ
defendet᷑. stipulacõe cautum est.
taret᷑. a cuiꝰ sũia petitor appella¬
uit. ⁊ cum ap ꝯpetentem appella¬
cõis iudicem res ag̾et᷑ defensore

Expanded text:
um apud Sempronium iudicem datum reus defenderetur, stipulatione cautum est, taretur: a cuius sententia petitor appellauit et, cum apud competentem appellationi iudicem res ageretur, defensore