comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putantur. Feriatid quoq dicb sim̾
facultatem p̃sidis adeundi agusator
habuit nuãri certum ẽ. qm̃de pla̾no
menses. querelam suam ap̃iudicẽ
deferre. ¶Que rebatur miure maĩ¬
ti possit accusare uiream feminam ͣ
tomaĩto adultĩi reamulier postũ¬
latur que pp̃impub̾em filiũ uult
dilationẽ ab accãtore impetrare.
andebeat aueliri. R non uidefur m
confugẽ ea mulier adiustam defũ aͦ¬
sionem. que etatem filii p̃tendit. ad ⁊¬
eludendam legitimã accusauonem
hicitur: infanti p̃iudicat. cum pessit¬
ream adultii fieĩ. s nec adulterum
iiintĩm accusate posse ¶Liczei mu¬
lier quae insuspitione adultii mci¬
cdit pꝰea nupsisse dicatur. ñ añ accusa¬
d ri pdũt quã adult̃ fuit cͦonuinctus iͥͣ
Dalioꝗͥ adhuł maxime iuri confugi¬
ent uolentes bñ concorͣdatum saqñs
ini dirimere ut dicant cum adul¬
iõ mulierem nuptias cͣe xisse ¶Mu¬
lier cumabsentemuirum audiss:
uita fuctũ ẽẽ. alii se uncx̃. moxmait

Expanded text:
putantur, feriatis quoque diebus, si modo facultatem praesidis adeundi accusator habuit, numerari certum est, quoniam de plano qmenses querellam suam apud iudicem deferre.Quaerebatur, an iure mariti possit accusare uir eam feminam, to marito adulterii rea mulier postulatur, quae propter impuberem filium uult dilationem ab accusatore impetrare: an debeat audiri? respondi: non uidetur mihi confugere ea mulier ad iustam defensionem, quae aetatem filii praetendit ad eludendam legitimam accusationem: obicitur, infanti praeiudicat, cum possi sed nec adulterum interim accusar‹i› posse.Licet ei mulier, qui in suspicione‹m› adulterii incidit, nupsisse dicatur, non ante accusari poterit, quam adulter fuerit conuictus: alioquin ad hoc uel maxime uiri confugient uolentes bene concordatum sequens matrimonium dirimere, ut dicant cum adultero mulierem nuptias contraxisse.Mulier cum absentem uirum audisset uita functum esse, alii se iunxit: mox maritus
Abbreviated transcription (Latin):
tis uiditio q̃ ĩ mortuis reis. cumquibus
nichil actumꝰ est. adhuc ex̃cĩ placuit.
ut bonacorum fiscouendiesim tur ad
nichil exbonis suis alienare. aut manu
accusafio commnot̾aest. lie ñ fuit condẽ¬

Expanded text:
tis iudicio, quae etiam mortuis reis, cum quibus nihil actum est, adhuc exerceri placuit, ut bona eorum fisco vindicentur: adnihil ex bonis suis alienare aut manumiaccusatio mota est, licet non fuit condem
Abbreviated transcription (Latin):
.i. Certis ex causis ẽ cessa
ẽ iiilierib publica accusatio uẽlu¬
tisimortem exequatur eoꝵ earumq in¬
sͤ st qͣuos ex legetestimonium publicͥorum iͦ¬
nuite nondicunt. Idem ⁊ in lege cor¬
nelia testmm̃ita̾a. senatus statuit si rde¬
ts.s testam̃to pat̾ni. lib̾ti. uł mat̾ni mulie¬
Item pupille. aui suimortem exequie
quidem d̃etestam̃to. pupilł agere diuus
spasianus ꝑmisit s quaĩ non exibem¬
tur tabule. pint̾ dictum possunt expiri¬

Expanded text:
ex causis concessa est mulieribus publica accusatio, veluti si mortem exequantur eorum earumque, in quos ex lege testimonium publicorum invitae non dicunt. idem et in lege Cornelia testamentaria senatus statuit: sed et de testamento paterni liberti vel materni mulieitem pupillae aui sui mortem exequi cquidem testamento pupillis agere diuus Uespasianus permisit: sed quasi non exhibeantur tabulae, per interdictum possunt experi
Abbreviated transcription (Latin):
buit. utstrupum mat̃ familias pateret᷑
quodadultũ dephensum dimiserit.
simile. idipsum libellus conp̃hñdẽdum
erit ¶ Si accusator decesserit. aliaue.
que causa eũ ĩpedieit. quominus acu¬
sare possit. ⁊ siquid simile. nom̃ reiabo¬
Actur. postulantereo ld qr⁊ lege uilia¬
uilia deui ⁊ senatus consulto cautũ ẽ
fitaut liceat. aliex integro repetere.
recum s intraqd̃ t᷑p̃s. uidebimus. ⁊
utiq trigintadies utiles obẜuandi

Expanded text:
buit, ut stuprum materfamilias pateretur, quod adulterum deprehensum dimiserit, simile, id ipsum libello comprehendendum erit. Si acquae causa ei impedierit, quo minus accusare possit, et si quid simile, nomen rei aboletur postulante reo: idque et lege Iulia de ui et senatus consulto cautum est, ita ut liceat alii ex integro repetere reum. sed intra quod tempus, uidebimus: et utique triginta die
Abbreviated transcription (Latin):
illum p̃toẽm utꝓ consulẽ lutius titi
ꝑ fessus ẽ semeuiam lege uilia dead¬
ult̾iis ream differie . quoddicat eam
cumgaio seio inciuitate illa domo
ꝯ s ilus m̃seillo. consulib illis. adultĩ¬
ss fum conmisisse sutiꝙ it ⁊ locus desigͣr¬
etussi das ẽ in quo adultium commissum ẽ.

Expanded text:
illum praetorem uel proconsulem Lucius Titius professus est se Maeuiam lege Iulia de adulteriis ream deferre, quod dicat eam cum Gaio Seio in ciuitate illa, domo illius, mense illo, consulibus illis adulterium commisisse.' utique enim et locus designandus est, in quo adulterium commissum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quẽsilibeẽt. ex sẽnatis con sul¬
to. coeta ⁊ messalla consulib. ¶Oib
aut legib suirei fuit sexcepta lege uił
deu puatã quia ealẽge dãpnati. par
ltem neclex pompeia paricidui. qm̃
cap̃ pͥmum eos apprehñdit: qui paren¬
tes cognatosue aupatrpnos occidint:
que insuos quantũ adũba ꝑtinz. nõn
xadunt s cum natãm coumimisẽ. si¬

Expanded text:
 quae si liber esset, ex senatus consulto Cotta et Messala consulibus.Omnibus autem legibus serui rei fiunt excepta lege Iulia de ui priuata, quia ea lege damnati partiitem nec lex Pompeia parricidii, quoniam caput primum eos adpraehendit, qui parentes cognatosue aut patronos occiderint: quae in seruos, quantum ad uerba pertinet, non cadunt: sed cum natura communis
Abbreviated transcription (Latin):
non transeunt adeum ciui restituat̃
hĩditas extre bellianosenatus ẽ sul¬
to ¶tem quiht̃ ꝑas actiones: nintel¬
ligitur esse locupletior.
num extendĩtur.

Expanded text:
t ad eum, cui restituta est hereditas ex Trebelliano senatus consulto.Item qui habet has actiones, non intellegitur esse locupletior. num extenduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ i iuditio publico
dãpnatus ẽ. ius accusandinonbͣnt.
nisiliberoꝵ ł patronoꝵ suoꝵ morti
eouiditio uł remsuam exequatin 
⁊ calũpnia notatis ius accusandi ad¬
eptũ est ¶ tem hiͦs quicumbestiis de¬
pugnandi causa inharenam intromiꝰ¬
sisunt ¶quiue artem ludicram iuł le¬
nocłnium fecerint ¶Quiue pͥcatioĩs
calupnie causa. quid fecisse inpubli¬
coruditio ꝓnũtiatus eĩt quiue ob
acausandum. Negoꝰ tium ue cui facis¬
scendum pecuniam accepisse iuidi¬

Expanded text:
i iudicio publico damnatus est, ius accusandi non habet, nisi liberorum uel patronorum suorum mortem eo iudicio uel rem suam exequatur. sed et calumnia notatis ius accusandi ademptum est, item his, qui cum bestiis depugnandi causa in harenam intromissi sunt, quiue artem ludicram uel lenoci‹ni›um fecerint, quiue praeuaricationis calumniaeue causa quid fecisse iudicio publico pronuntiatus erit, quiue ob accusandum negotiumue cui facessendum pecuniam accepisse iudi
Abbreviated transcription (Latin):
t pcupitur oib quiieum aliquem
defert neq aũt diẽ. neq ho̾ram ĩ ui¬
tus conp̃hendãt¶ Iuodsilibelli in sc̃ͥp¬
s. tioũ legyptime ordinatiñ fu̾i̾nt. rer¬
sͣ nom̃ aboletur.⁊ ex integro re pe̾tendi
reum potestas fi ¶tem sub ser̾ibe re
de bebit qui adlibellos. seꝓfessum

Expanded text:
cipitur omnibus, qui reum aliquem deferunt: neque autem diem neque horam inuitus conprehendet.Quod si libelli inscriptionum legitime ordinati non fuerint, rei nomen aboletur et ex integro repetendi reum potestas fiet.Item subscribere debebit is qui dat libellos se professum
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥ legium eẽtadmissum i naliqua ꝓc¬
uintia. deinde mabamminus cm̃:
diuus pus pontio rescpsit: postquãꝰ
cognouĩt decͥmine insua ꝓumtia
admisso. ut reum in eã ꝓuntiã pemit᷑¬
possunt. Itaq ꝓhibñdtur accusare.
alii pp̃t sexum. ułatatem. ut mulĩ¬
stipendium merent alii p̃p̃ magist᷑¬
tum. potestatemue in qua agentes
Ine fraude iniusuocari nompossunt:

Expanded text:
sacrilegium admissum esset in aliqua prsacrilegium admissum esset in aliqua prouincia, deinde in alia minus crimen, io Proculo rescripsit, postquam cognoverit de crimine in sua provincia admisso, ut reum in eam provinciam remitpossunt. itaque prohibentur accusare alii propter sexum vel aetatem, ut mulistipendium merent: alii propter magistratum potestatemve, in qua agentes sine fraude in ius evocari non possunt:
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam. ¶ his decminib quibus
quis lib̾atus ẽ. non deb p̃ses patieũ¬
dein accusa. ⁊tadiuus pius saluio
Cualentireseͥpsit¶ S ħutrum ab eodẽ :¬
annec abalio accus aĩ possit. uidñdũ
est ⁊̃ putẽre qm̃res int̾alios iudicate
zaliis non p̃uidieant sus quinune
accusator extitit. ut suum dolorem
ꝑsequatur doceatq ignorasse  a ocusa¬
tionẽ ab alio institutã. magna excauͦ¬
sa admittieu̾ad accusationem deb̾e¬
sitũ aliocͥmine postuletur ab eodẽ
qui inalio cͥmine eumealũpniatus
est. putonon facile admit tendũ eͤu¬
ĩ qui semel calũpniatus sit quãuisfi¬
lium accusatoĩs admittioportere:
aliam accusationẽ instiguentẽ ad ẽ¬
uersus eũquem pat̾ accu̾s auãt. dis¬
uus pius uilio cãdicdo rescͥpsit ¶ Lñ
imꝑator reseͥpsit. ẜuos ibi puniendoᷤ
ubi deliquisse arguantur. dñmq eoꝵ
siuelit cosdefñde. non posse reuocãe
in ꝓuintiam suam.s⁊ ibi oportere
defendere. ubi deliquerint ¶ Cumse

Expanded text:
tentiam.Isdem criminibus, quibus quis liberatus est, non debet praeses pati eundem accusari, et ita diuus Pius Saluio Ualenti rescripsit: sed hoc, utrum ab eodem an nec ab alio accusari possit, uidendum est. et putem, quoniam res inter alios iudicatae alii non praeiudicant, si is, qui nunc accusator exstitit, suum dolorem persequatur doceatque ignorasse se accusationem ab alio institutam, magna ex causa admitti eum ad accusationem debere.Si tamen alio crimine postuletur ab eodem, qui in alio crimine eum calumniatus est, puto non facile admittendum eum qui semel calumniatus sit: quamuis filium accusatoris admitti oportere aliam accusationem instituentem aduersus eum, quem pater accusauerat diuus Pius Iulio Candido rescripsit.Idem imperator rescripsit seruos ibi puniendos, ubi deliquisse arguantur, dominumque eorum, si uelit eos defendere, non posse reuocare in prouinciam suam, sed ibi oportere defendere, ubi deliquerint.Cum
Abbreviated transcription (Latin):
rum exequantur. mortem ue ꝓpinqͦ¬
rum defendent. ab accusatione. ñ ex¬
cludunꝰtur ¶ub̃i libtiq. nonsunt ꝓhi¬
defacto parentum: pafnoꝵ ue quẽi.
Ueluti sidicat uise apossessione abhis¬
stut possessionẽ recipiant. Nam ⁊ fili¬
us nonquidem ꝓhibitus ẽ defacto¬
matͥs queri. sidicat subpõitũ abeapã
ream eam lege cornelia facẽ. ꝑmissum
eimon est abalio delatum alius de¬
ferre nonpõt. s eum qui abolitione
puolica uł puata int̾ uẽrẽte: aut de si¬
stente accãtore dereis exemptus est:
deferre non ꝓhibetur.
consulib Itemlegatum ꝓuintialem
eius dumtaxat criminis qułdãn cõ
mi sĩt quam in legatione ueniret It̃
magistratum pͣpli romani eũue qui
reipuplice causa ab fuit dumũreetẽ

Expanded text:
m exequantur mortemue propinquorum defendent, ab accusatione non excluduntur.Liberi libertique non sunt prohide facto parentium patronorumue queri, eluti si dicant ui s‹e› a possessione abut possessionem recipiant. nam us non quidem prohibitus est de factomatris queri, si dicat suppositum ab ea ream eam lege Cornelia facere permissum non est.Ab alio delatum alius deferre non potest: sed eum, qui abolitione publica uel priuata interueniente aut desistente accusatore de reis exemptus est, deferre non prohibetur. consulibus: item legatum prouincialem eius dumtaxat criminis, quod ante it, quam in legationem uenerit: item magistratum populi Romani eumue, qui re
Abbreviated transcription (Latin):
ustõdias audiniros¬
tamclarissimos iuros. quam patrono
causaꝵ. si om̃s inciuitate piuntia ꝗͣ¬
regit agunt. adhibidebr. ⁊ fesiatis dic¬
bus custo dias audrͦriposse. rescͥptumẽ.¬
sitaut innoxios climittat.⁊ nocentes.
quiduriore anĩ adũsione indigent

Expanded text:
ustodias auditam clarissimos uiros quam patronos causarum, si omnes in ciuitate prouiregit agunt, adhiber‹e› debet.Et feriatis diebus custodias audiri posse rescriptum eita ut innoxios dimittat et nocentes, qui duriorem animaduersionem indigent
Abbreviated transcription (Latin):
iubetur ut ex ũti cde eausamndica. Elet
itaq tc̃taĩ. anpostea dño ꝓmit tñdusit
oblata satis datione. s uũsuum uncłis
libare dubitationẽ augredictum do¬
mician. quo cautum est abolitiones
exsenatus cnsulto factas. adhuiꝰ modi
illo mom̃to tp̃is satis dationẽ implere.
non potuit. nẽq N ꝓ iñ fñso derelictus ire¬

Expanded text:
iubetur, ut ex uinculis causam dicat.Solet itaque tractari, an postea domino permittendum sit oblata satisdatione seruum suum uinculis liberare. dubitationem auget edictum Domitiani, quo cautum est abolitiones ex senatus consulto factas ad huiusmodi illo momento temporis satisdationem implere non potuit: neque enim pro indefenso derelictus re
Abbreviated transcription (Latin):
purgare sedeb. nec antepõt accusiẽ¬
Q quam fuit ercusatus cftitutionibus
si n obs uatur. ut non relatione cͥmuni¬
in s innocentia reu̾s purgetur ¶lud¬
er  incertum est utrum ita de mũaaus¬
sare potĩt. si fuit libatus. in sipe¬
nam subierit. Est i constitutum ab
impatore nr̃o.: daro patre. ius. po

Expanded text:
purgare se debet nec ante potest accusare, quam fuerit excusatus: constitutionibus enim obseruatur, ut non relatione criminum, sed innocentia reus purgetur.Illud incertum est, utrum ita demum accusare potest, si fuerit liberatus, an et si poenam subierit: est enim constitutum ab imperatore nostro et diuo patre eius po
Abbreviated transcription (Latin):
ditur dampnationẽ. accufationẽ in chorre
non poss¶  hputo ad eos demũ ꝑtinere.
quiul ciuitatem ut lib̾tatem aoniser̃.¬
ichotͣis plane delationes ant damp¬
is fuit emmus: ẽpenͤa extinetainĩ¬
cumq.ẽ. cͥminis extintedeb is oog.¬
soere. cuis depec innariare. cognitio.
publiei enis amhabuits itaꝙ exeo cͥ¬
mine. quod iudicu publiciñfuit S¬
dampnatum: infamia non sequetur.
to iudit̾io in famiam condepnato in

Expanded text:
t damnationem accusationem quem inchoare non posse. sed hoc puto ad eos demum pertinere, qui uel ciuitatem uel libertatem amiserunt.Inchoatas plane delationes ante damnus fuit criminis, et poena extincta iusa criminis extincti debet is cognoscere, cuius de pecuniaria re cognitio epublici causam habuit. itaque ex mine, quod iudicii publici damnatum infamia non sequetur, to iudicio infamiam condemn
Abbreviated transcription (Latin):
ditioꝵ publicͥoꝵ ueniunt ut uilia
maiestatis: iuilia de altult̃iis .cornes¬
lia desicariio.⁊ uen̾ificis. Pompeia ⁊¬
paritidii iulia peculatus. cornelia ꝯ¬
derestantͤs. lulia deuipͥuata siulia
deui publica uilia ambitus. Iuliares¬
petumꝰ daꝵ: iulia de auͦriona.

Expanded text:
diciorum publicorum veniunt, ut Iulia maiestatis, Iulia de adulteriis, Cornelia de sicariis et veneficis, Pompeia parricidii, Iulia peculatus, Cornelia de testamentis, Iulia de vi privata, Iulia de vi publica, Iulia ambitus, Iulia repetundarum, Iulia de annona.
Abbreviated transcription (Latin):
reos redeptiuti possunt. siabolitione ĩ¬
ueniente reppeti. senon debe confn
onem consulem scͥptam. ¶Lege ui¬
lia uiditioꝵ publicoꝵ cauetur ĩeod
tp̃r deduob reis quis queratur. n sua¬

Expanded text:
reos recepti uti possunt, si abolitione inueniente repeti se non debere contonem consulem scriptam.Lege Iulia iudiciorum publicorum cauetur, ne mpore de duobus reis quis quereretur nis
Abbreviated transcription (Latin):
Intaccusatorem.⁊¬
reum cognitione suscepta: excusati
o ꝓabsente iustis rõib admittitur.
nec p̃tridusm ꝑsingłos dies. t̃citat᷑¬
reus dampnetur. uł deaccu̾satoris

Expanded text:
accusatoremreum cognitione suscepta excusatio pro absente iustis rationibus admittitur: per triduum per singulos dies ter citareus damn
Abbreviated transcription (Latin):
Mellla ita inteffatione rediss ut pꝰeͤ
nullã q̃st̃ pate̾tur ab eodẽ sẽpnio. lu¬
tius titius seie ꝓcule: solutis alimͣtis:
puellam iundictamanumisit q̃ro
anpossit rescindi lib̾tas thetidiss pãuł
est theidẽ ꝓdẽ licto habrsse uidet᷑.

Expanded text:
a in testationem redegisset, ut postea nullam quaestionem pateretur ab eodem Sempronio, Lucius Titius Seiae Proculae solutis alimentis puellam uindicta manumisit: quaero, an possit rescindi libertas Thetidis.Paulus est, Thetidem pro derelicto habuisse uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur uoluisse alicuius ficm.
qui falso enstimauerat rem ꝓdẽ lic¬
ueniss: nũ ĩousucaꝑe non possit. ꝗa
ñ uidẽtur de licte. queritur. Nuilsẽ eũ¬
auł .ł. Senꝓnius thẽtidistatus q̃¬
stionẽ facẽ temtabat quaĩ deẜuasua
natasit. qui iam teffaito conuentus aꝓ
cłi nutͥce thetidis insoluendis alim̃tis.¬

Expanded text:
intellegitur uoluisse alicuius fieri.qui falso existimauerit rem pro derelicuenisset, num ideo usucapere non possit, quia non uiderentur derelictae, quaeritur. sed urum.Sempronius Thetidi status quaestionem facere temptabat, quasi de serua sua nata sit. qui iam testato conuentus a Procula nutrice Thetidis in soluendis alimentis
Abbreviated transcription (Latin):
suã partẽ relinquerint. ei ẽẽ de siñ.
Iut ħ sit in partem: ꝙ. in poto. At ꝗn
totius reidñs efficere ñ põt. ut par¬
tem retineat. partem ꝓderelictohãt
Pom̃p.ł. Siid quod ꝓderelictoha¬
betũ possi debas: ego sciens ineacaui
.sice ibste emerim meusucapturũ
constat ne obstare quodinbonis tuis
quodꝗsq ꝓderelicto habũit. cnti¬
nuorneũ fit sicuti cũ quis exproeit¬

Expanded text:
suam reliquerit, eius esse desinit, ut hoc sit in parte, quod in toto: atquin totius rei dominus efficere non potest, ut partem retineat, partem pro derelicto m.Si id, quod pro derelicto habitum possidebas, ego sciens in ea causa esse abs te emerim, me usucapturum constat nec obstare, quod in bonis tuis quod quis pro derelicto habuerit, continuo meum fit: sicuti cum quis aes sparserit
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ usu captur̃a.: sieã maritu concesse¬
rit. quasi nẽ donasse intellig̾itur. Ios¬
side aũt uxorẽ rem auiro dõnat̃i iulia¬
reuocare constitiuĩt donationẽ. ÷ siuidi¬
ciũ edidit. rẽ q ieceꝑit uendicare. cur¬
r⁊ usũcapio.
Dop̃ .t. Si uiruxõi. uł uior uiro dõa¬
uĩt: si alienares donata fiũt. uerũ est
quodrrebatius putabat. si pauꝑior
is quidonall non fier usucapionem
R.t. Sipat filic donͣauitꝰ que inpo¬
testate eius erat.⁊ eam exhr̃daũt. sud
hĩs ei̾ratũ hat. exĩn eamusucapr dõa¬
tionẽ qua ex die ratam hr̃s donationẽ¬
Scer .ł. Qui ꝓdonato ceꝑit usucapere
desierit R eũ dequo queritur amissi¬
se uidĩ possessionẽ. ⁊ iõ usu capionẽ int̾¬
ruptam.

Expanded text:
ita usucapturam, si eam maritus concesserit, quasi nunc donasse intellegatur. possidere autem uxorem rem a uiro donatam Iuliareuocare constituerit donationem, etiamsi iudicium ediderit remque coeperit uindicare, curret usucapio..Si uir uxori uel uxor uiro donauerit, si aliena res donata fuerit, uerum est, quod Trebatius putabat, si pauperior is qui donasset non fieret, usucapionem .Si pater filiae donauerit, quae in potestate eius erat, et eam exheredauerit: si id heres eius ratum habeat, exinde ea usucapiet donationem, qua ex die ratam heres donationesorum.Qui pro donato coeperat usucapere, desierit. respondi eum de quo quaeritur omississe uideri possessionem et ideo usucapionem interruptam.
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam. ¶Tutores uel curatores¬
pupilloꝵ. quoꝵ tute lã ⁊ res ad mini¬
strauerunt. posteastatus questionẽ¬
facẽ ñ possunt. ¶Maritus uiori ei¬
demq libtatẽ status q̃stionẽ infer¬
ret nõ pot¬

Expanded text:
tentiam. Tutores uel curatorespupillorum, quorum tutelam et res administrauerunt, postea status quaestionfacere non possunt. Maritus uxori ee libertae status quaestionem inferre non p
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ uũ debere ab eo quiuiciss cui sñtntie
cassius quoq ẽ. ⁊ egosu ⁊ sane ridicalũ
Qe arbitrarieũ ꝓparte dimidia duciꝓ
parte lib̾ t᷑atẽ eiꝰ tuerie modius aũt ẽ
fauore lib̾tatis. lib̾m quidẽ eũẽe cõ¬
tit̃it. ꝓhib̾i apatre suũ ẜuu manumi̾¬
sũ inẜuitutem petẽ.
uetur: de his quidem qui ex ẜuitute
defensi eẽnt. ut id dũtaxat ferrent.
quodindomo cuiusq intullissent.
In eoꝵ aũt bonis. quipospost manuᷤ¬
siõẽm. repetẽ originẽ suãuoluissent.
ħ amplius. ut quod post manumissio¬
nẽ quoꝙ adquisissent. ñ exrẽmanu¬
missoris secu̾m ferant. cetã bona relĩ¬
P. quent illi excuiꝰ familia exissent.
ñpͥot contraclicere ei: ꝗ adlib̾tatẽ ꝓ¬
clamant. Sed si alii eum ignoranti
uendidit: de negabitur ꝓ clamatio.
Ilp̃.ł .s. Impr̃ añt constituit. nõ
alias adlibtatem ꝓclamationẽ cui¬
quã ꝑmittencdũ. nisi pͥus administ̃¬
tionum rationes reddiderit quas

Expanded text:
uum debere ab eo qui uicisset: cuius sententiae Cassius quoque est et ego sum. et sane ridiculum est arbitrari eum pro parte dimidia duci, pro parte liber tatem eius tueri. commodius autem est fauore libertatis liberum quidem eum esse, comtitit, prohiberi a patre suum servum manumissum in servitutem petere. uetur de his quidem, qui ex seruitute defensi essent, ut id dumtaxat ferrent, quod in domo cuiusque intulissent: in eorum autem bonis, qui post manumissionem repetere originem suam uoluissent, hoc amplius, ut, quod post manumissionem quoque adquisissent non ex re manumissoris, secum ferant, cetera bona relinquerent illi, ex cuius familia exissent. non potest contradicere ei qui ad libertatem proclamat: sed si alii eum ignoranti uendiderit, denegabitur ei proclamatio.t non alias ad libertatem proclamationem cuiquam permittendam, nisi prius administrationum rationes reddiderit, quas
Abbreviated transcription (Latin):
B.ł.u.. Cuinecessitas ꝓbandi de
ingenuitate sua ñ in cũbit. ultrosi¬
ĩp ꝓbare desider audie̾ndus ẽ. ¶ Ꝙ¬
deingenitate cognoscunt de calũ¬
nia eius. quitemere c̃troũsiã mouit.¬
ad modũ exilu possunt ferre sen

Expanded text:
ui. Cui necessitas probandi de enuitate sua non incumbit, ultroe probare desideret, audiendus ede ingenuitate cognoscunt, de calnia eius, qui temere controuersiam mouit,ad modum exsilii possunt ferre sen
Abbreviated transcription (Latin):
emptõitradidit. si ei ꝓpretio satis fae¬
tũe. ⁊ ñdũ p̃tio soluto inbonis emp¬
ẜuũ suũ. lutitiotitio uendidit. ita¬
ut titius stichum. post triennium¬
manumit teri. sic̃ tinuo triennio
ẜiuss. s ñdũ exacto t p̃r triennusti¬
chus fugit.⁊ post aliquantũ tp̃is de¬
functo titioreuersus est. quero an ob¬

Expanded text:
ori tradidit, si ei pro pretio satisfaet nondum pretio soluto in bonis empruum Lucio Titio uendidit itaut Titius Stichum post trienniummanumitteret, si continuo triennio sed nondum exacto tempore trienni Stichus fugit et post aliquantum temporis defuncto Titio reuertit: quaero, an ob
Abbreviated transcription (Latin):
tate litiͥgat desit. contradictor uõ
p̃senssit. melius erit augericausam
eiꝰ sẽtentiãq ꝓ ferri. Si n liquebit
contralibtatem clabit. Euenure aũt
potest. ut ̃ absens uineat. Nã põt

Expanded text:
tate litigat, desit, contradictor vero praesens sit, melius erit inaugeri causam eius sententiamque proferri: si enim liquebit, contra libertatem dabit: evenire autem potest, ut etiam absens vincat: nam potest
Abbreviated transcription (Latin):
⁊munario rescͥpserunt cũ romuł
decuius dstatu queritur pupilla¬
ris etatis eẽt. an exigente uariedo
diffẽndasit ur̃e grauitatis ẽ. ex
fide ꝑsonarũ ꝙ utił ẽ. pupillocõ
tiomi. que alic̃iui causa status contͦ¬
uersiam fatiebat In ead causa ẽ
quide lib̾tate sua litigat: qua fuit
priusquã de lib̾tate controũsiã pa¬
tiatur. Sane ħ lueratur.q. is ꝗeãu
status c̃ntidũ siã facit amitcit suũ
caula. Nec eares ingeniu faẽ eũꝗñ¬

Expanded text:
et Munatio rescripserunt: 'Cum Romulus, et Munatio rescripserunt: 'Cum Romulus, de cuius statu quaeritur, pupillaris aetatis sit, an exigente Uaria Hedifferenda sit, uestrae grauitatis est ex fide personarum quod utile est pupillo, tioni, quae alicui status controversiam faciebat, in eadem causa est qui de libertate sua litigat, qua fuit, priusquam de libertate controversiam patiatur: sane hoc lucratur, quod is qui eam status controversiam faciebat amittit suam causam. nec ea res ingenuum facit eu
Abbreviated transcription (Latin):
gebatur inlibtate ꝓclamaũt. su¬
stinendum iudicii. ut silib̾ iudi¬
catussit. in ipsum trans ferãtur
iditiũ Et si dãpnatio factasit.
Sicuide lib̾tate sualitiganti op¬
tio legatasit. quecũq dehr̃ditate ei
re licti dicuntur. ead ⁊ deoptione
fractai pollunt. ¶ Intdũ erinte¬
gro datur adlibtatẽ ꝓclamatio ue¬
luti ei quiaffirmat iõse pͥmoru¬
ditio iuictũ. ꝙ statuta lib̾tas ñdũei
¶ Ler uulgo dicãtur pꝰ ordinatũ
ubale uidiciũ. hoĩem cuiꝰ destatu
tñ ẜuussit. certũ e nichilominus
cũ ꝙ ei tradatur.⁊ stipuletur pm̃
dño adquire re atqͣ siñdelibtateeiꝰ
querebatur. Tantũ de possessiõe¬
eiꝰ uidebimus. cũ ip̃m post ltẽ ordi¬
natam desuat dñs posside̾re.s ma¬
gis ẽ ut ad qui̾rat. liczabeo ñ posside¬
atur. Et cum placuit ꝑfugitiũ
quoq nos possessionẽ ad quir sinͣt
uictione suandicaula donlibtatẽ
agit iniuriaru actione ñ ẽue̾nit̃¬
ip̃.ł.i. deoffẽ. Hiui fr̃s ꝓculo

Expanded text:
gebatur, in libertatem proclamauerit, sustinendum iudicium, ut, si liber iudicatus sit, in ipsum transferatur iudicium: et, si damnatio facta sit, Si cui de libertate sua litiganti optio legata sit, quaecumque hereditate ei relicta dicuntur, eadem et de optione tractari possunt. Interdum ex integro datur ad libertatem proclamatio, ueluti eius, qui adfirmat ideo se primo iudicio uictum, quod statuta libertas nondum ei Licet vulgo dicatur post ordinatum liberale iudicium hominem, cuius de statu en, si servus sit, certum est nihilo minus eum, quod ei tradatur uel stipuletur, perinde domino adquirere atque si non de libertate eius quaerebatur. tantum de possessione uidebimus, cum ipsum post litem ordinatam desinat dominus possidere: sed magis est, ut adquirat, licet ab eo non possideatur. et cum placuit per fugitiuum quoque nos possessionem adquirere uictione seruandi causa contra libertatem agit, iniuriarum actione non conuenit. Diui fratres Proculo
Abbreviated transcription (Latin):
uenditis. quib denegatur adlib¬
tatem ꝓ cl imatio dicta sint ⁊̃ addo¬
natos ⁊ indotem datos referripo¬
se. Ite madeos quipignoĩ sedari
passisunt. ¶ Simat̃ ⁊ filus delibti¬
te litigant: aut ẽ iungendã sunt
utrorũq uiditia. aut differenda
est causa filii donec dematre ẽstz.
Sicut diuus quoq adrianus cieuit.
Nam cũ ap̃ aliũ uidicẽ mat̾ litiga¬
bat. ap̃aliũ autẽ filius. diuus aug̃
dix̃. ant̃ clematre constaie ꝯͥpor te.
sic deinde defilio cognosci.
dño dicit: actiones ei ñ dẽnͥegẽtur
quascũm᷑q intẽ de reuelit. Quid
terreant. quare non c̃ceclat᷑ eilitem
ẜuus ait. in actionib annuis ereo
tp̃r annũ cedere. ex quolis ordinata
rendũ anlis ordinatasit. ne int̃ ue¬
niat ratio quẽ ad modũ subiectoa¬
liquo. quilib̾tati controũ siã moue¬
at. intĩm actiones excludãtur. E¬
que n ex euentu iudi cũ lib̾alis. au̾
utilis aut manis actio ei efficietur
Sr siquas actiones infat dominus.

Expanded text:
servis, quibus denegatur ad libertatem proclamatio, dicta sunt, etiam ad donatos et in dotem datos referri posse, item ad eos, qui pignori se dari passi sunt. Si mater et filius de libertate litigant, aut coniungenda sunt utrorumque iudicia aut differenda est causa filii, donec de matre constet, sicut divus quoque Hadrianus decrevit. nam cum apud alium iudicem mater litigabat, apud alium autem filius, Augustus dixit ante de matre constare oportere, sic dein de filio cognosci.  dicit, actiones ei non denegentur, quascumque intendere uelit: quid tereant? quare non concedatur ei litem n etiam Seruius ait in actionibus annuis ex eo tempore annum cedere, ex quo lis ordinata rendum, an lis ordinata sit, ne inueniatur ratio, quemadmodum subiecto aliquo, qui libertati controuersiam moueat, interim actiones excludantur: aeque enim ex euentu iudicii liberalis aut utilis aut inanis actio eius efficietur. Sed si quas actiones inferat dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinado libaliuiditio intĩm ꝓlibo
habetur. ⁊ sicut ip̃e aͦgͣ itacũipso qͦ
agipõt CCeteruereuentu. aut utile
iudic̾iũ erit. aut nullũsicontra lib̾¬
tatem ꝓnuntiatũ fu̾it ¶ Siis qui in
lib̾tatem ꝓclamat. furti. aut dãpni
iniuiria abaquo argu atur. Mela
ait intim eũ cãue̾re udiciose sistis̾
nemelioris conditionis sit. quidu¬
bie lib̾tatis ẽ quã quioerte S susti¬
nẽ dum iudiciũ. nep̃iidiciũ liba¬

Expanded text:
ordinato liberali iudicio interim pro libero habetur, et sicut ipse agere, ita cum ipso quoque agi potest. ceterum ex euentu aut utile iudicium erit aut nullum, si contra libertatem pronuntiatum fuerit. Si is, qui in libertatem proclamat, furti aut damni iniuria ab aliquo arguatur, Mela ait interim eum cauere debere iudicio se sisti, ne melioris condicionis sit qui dubiae libertatis est, quam qui certae: sed sustinendum iudicium, ne praeiudicium lib
Abbreviated transcription (Latin):
duci. anauditicausi sũtñtiã ꝓfer
te in ingenuitatẽ se alleat melius
fecerint sicognitionẽ cͥcũ duuerint
ne sine adũsario ꝓnũti: ingenuũ
uideri. nisi sit magna causa ea ⁊ e
uidentes ꝓbationes suggerant scđor
libtatẽ ꝓnuntiandũ. ut ⁊̃ iescͥpto a

Expanded text:
duci an audita causa sententiam prte in ingenuitatem se allegat, melius fecerint, si cognitionem circumduxerint, ne sine aduersario pronuntient ingenuum uideri, nisi magna causa suadeat et euidentes probationes suggerant secundum li
Abbreviated transcription (Latin):
sua litigat: prior audiendus ẽ ꝓba¬
teuolens se ip̃m in lib̾tatis cẽ posses
sionẽ. Tu̾dex aũt quidelib̾tate cogͦ¬
scit. ⁊ deieb amotis dã noue magnõ
ducia libtatis ⁊ sub riꝑe quedã ⁊ cor¬
rũꝑe atq c̃ sumere exbonis quibus
adlibtatẽ ꝓclanut.⁊ abiu dice ꝑ pm

Expanded text:
bertate sua litigat, prior audiendus est pre uolens se ipsum in libertatis esse sionem. Iudex autem, qui de libertate cognoscit, etiam de rebus amotisducia libertatis et subripere quaedam et corrumpere atque consumere ex bonis, quibus ad libertatem proclamauit et ab iudice p
Abbreviated transcription (Latin):
stionẽ filiis inferendã. p̃pmatris
uł patris memoriam post qnq̃n¬
niũ amorte ñ recͥtãi conuenit. nec
in ea re que publicam tũt᷑elãme¬
ruit pupillis agentib restituti¬
onis auxiliũ tribuendũẽ ꝙ ꝗnq¬
annoꝵ tp̃s cumtutorẽ ñhaberent
cxcesserit. ¶Pre septio. ꝗnq an¬
norũ q̃statũ defunctoꝵ tuet᷑. spẽ
litis aut̃ mortẽ illate ñ fit irrita
suietẽm causã desistente qui mo¬
uit loñgo silentio finitaꝓbetur.
defunctostatus honestior quãmͣ¬
tis tp̃r fuisse extimatur iudicari
ñ ꝓhibetur. id cͥco ⁊ siquis inẜuitu¬
te moriatur. post quinqñnium
diuis nerua h eclictouetuit post
rescͥpsit. siꝑ questionẽ nũmaiã p̃¬
iuiditiũ stat̾ui uidebitur. fieri
cessare q̃stionẽ.
ł collusione detegẽda .R.¬

Expanded text:
stionem filiis inferendam propter matris uel patris memoriam post quinquennium a morte non retractatam conuenit.Nec in ea re, quae publicam tutelam meruit, pupillis agentibus restitutionis auxilium tribuendum est, qrent, excesserit.Praescriptio quinque annorum, quae statum defunctorum tuetur, specie litis ante mortem illatae non fit irrita, si ueterem causam desistente qui mouit longo silentio finitam probetur.defuncto status honestior, quam mortis tempore fuisse existimabatur, uindicari non prohibetur. idcirco et si quis in seruitute moriatur, post quinquenniumdiuus Nerua edicto uetuit post rescripsit, si per quaestionem nummariam praeiudicium statui uidebitur fieri, cessare quaestionem. DE COLLUSIONE DETEGENDA
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł.ii. Collusionẽ detegere
ingeniitatis. post sentñtiã intra
tur collusiodifferenda retͣctatio¬
nẽ. intp̃r pubtatis. uel altius rei
tit. ¶Oratione diui marei eaue¬
tur. ut extraneis qui ꝓ altõ postu

Expanded text:
lis.Conlusionem detegere ingenuitatis post sententiam intra tur conlusio, differendam retractationem in tempus pubertatis vel alterius rei tit. Oratione divi Marci cavetur, ut etiam extraneis, qui pro altero postu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ .ł . xIII. ad plaũt. Si liber homo.
uel alienus seruus quibona fide ser¬
uit exrealtilis iussupossessoris stipr¬
letur iulianuis ait liberũ sibͥiquid ad¬
quirere. Serũi uõ dño quia uissuo
dño cohereat. ¶ Siduoreistipulan¬
cdiusũ fructũ in ẜuo hãnt. uł quib bo¬
na fide ẜ uiebat. ⁊pssu unius adebi
ẽẽ ignorar:. ⁊ in causa hr̃ditaĩa mane¬
ret peccuniã hr̃dib stipulatus ẽ. nicͥ
debebitur hr̃dibus: si modosciuer̃
eum testam̃to manuiissum. Quia ñ
potest uideri iusta seruitute seruis¬
sehis. qui illũ liberumesse ñ iguor᷑a¬
bant clistat istacau saeiꝰ quiliber est.¬
emptiis bona fide ẜuit. Quia⁊ meo. ⁊
ipsius.⁊ emptoris estimatio consentit.
Ceterumis quiscit hominẽ liberũ eẽ:
quamuis ille conditionem suã igno¬
ret. ne ᷤ possidere quidem põt eũuidi.

Expanded text:
 decimo ad Plautium. Si liber homo uel alienus qui bona fide seruit ex re alterius iussu possessoris stipuletur, Iulianus ait liberum quidem sibi adquirere, seruum uero domino, quia iussum domino cohaereat. Si duo rei stipulandi usum fructum in seruo habeant uel quibus bona fide seruiebat et iussu unius a debitesse ignoraret et in causa hereditaria maneret, pecuniam heredi stipulatus est, nihil debebitur heredibus, si modo scierint eum testamento manumissum, quia non potest uideri iustam seruitutem seruisse iis, qui illum liberum esse non ignorabant. distat ista causa eius, qui liber emptus bona fide seruit, quia in eo et ipsius et emptoris existimatio consentit: ceterum is, qui scit hominem liberum esse, quamuis ille condicionem suam ignoret, ne possidere quidem eum
Abbreviated transcription (Latin):
eent iurilẽ ꝑ artem singłisti płantiuid̾¬
bant̃ Et econt̾rio cũitacautũ ĩueni¬
retur. tot aureos dãistipłatus ẽ iulius
carpiꝰspopondimꝰ Ego antoniꝰhileuᷤ.
⁊ cornelius diuidim partesuiriles de¬
beriꝗañ fua̾t adiectũ singłos insolidũ
spo pondisse. itauteluo rẽ ꝓmit tendi
fierent. Dem
gatũ ꝗd intelligieuꝗ posferadie R

Expanded text:
rtem singuli stipul‹a›ti uidebantur. Et e contrario cum ita cautum inueniretur: 'tot aureos recte dari stipulatus est Iulius Carpus, spopondimus ego Antoninus Achilleus et Cornelius Dius', partes uiriles deberi, quia non fuerat adiectum singulos in solidum spopondisse, ita ut duo rei promittendi fierent. 12 Ugatum quidem intellegi eum, qui postera die r
Abbreviated transcription (Latin):
seruus sti pulatus est quemõs pro
derelicto habebat. nullius est m̾o¬
menti. Quia qui proderelicto rẽ ht̃.
omni modo aserei̾cit. Neq̃potest
eius operibus utiq̃ eo iure ad seper¬
tinere nolu. Quodsiabalio ad ꝑre¬
hensus ẽ stipulationẽ ei adquirere
poterit. Nam ⁊ hoc gnẽ qusdã donat᷑i.
oẽ ¶nter hr̃ditarium eñĩ seriũi ⁊ eũ
qui prodere lictohabetur: plurimũ
inter est. Qm̃alt̃ hr̃ditatis uire reti¬
netur. nec potest relictus uideri qui

Expanded text:
seruus stipulatus est, quem dominus pro derelicto habebat, nullius est momenti, quia qui pro derelicto rem habet, omnimodo a se reiecit nec potest eius operibus uti, quem eo iure ad se pertinere noluit. quod si ab alio adprehensus est, stipulatione ei adquirere poterit: nam et haec genere quodam donatio est. inter hereditarium enim seruum et eum, qui pro derelicto habetur, plurimum interest, quoniam alter hereditatis iure retinetur, nec potest relictus uideri qui
Abbreviated transcription (Latin):
riculnis seriuis ad quirit supsidn
singuli cad dodem seruo annum dari
fuerint sti pͥlilatie se mel responsum
socutum fuerit duoreisti pulandiert
Cum placeat dominũ seruo daristi¬
płari posse. ¶ Sicutium nominati
stipul. mdocisoli adquirit. Ita plaer
⁊ si remenat nomiẽ unius exdnis:
eisoliseruu adquirere. Irem sicrodat
peccunam ut uni exdñis solueretur.
uel quod lib aliud negotium gerat.
posse eum nominatĩexpͥmere ut uni
exdñis restituatur. uut soluatur ¶ Li¬
lud quesitumestinhr̃di fut̃o seruus hr̃¬
ditarius stipularipossit: ꝓculus nega¬
uit quiais eotp̃r extxincus est. cassius
ex mortis tp̃r de functo suc cessisse. Que

Expanded text:
inis seruus adquirit. Si ipsi domini singuli eadem decem seruo communi dari fuerint stipulati et semel responsum secutum fuerit, duo rei stipulandi erunt, cum placeat dominum seruo dari stipulari posse. Sicuti uni nominatim stipulando ei soli adqet si rem emat nomine unius ex dominis, ei soli servum adquirere. item si credat pecuniam, ut uni ex dominis solveretur, vel quodlibet aliud negotium gerat, posse eum nominatim exprimere, ut uni ex dominis restituatur aut solvatur. Illud quaesitum est, an heredi futuro seruus hereditarius stipulari possit. Proculus negauit, quia is eo tempore extraneus est. Cassius ex mortis tempore defuncto successisse: quae
Abbreviated transcription (Latin):
sit exea ꝗͣ adutiosq ꝑtin. sabinus
ait. qm̃soli oblig̾atus ẽẽt. iudendũ ẽe
quẽ ad modũ alt̃ usuꝰ ari parcẽ suareci¬
ꝑerepossit qm int̃ eos nulla conmuini
ꝯiuis eet s ueri est utile comunidi

Expanded text:
 quae ad utrosque pertinet, Sabinus ait, quoniam soli obligatus esset, uidendum esse, quemadmodum alter usuarius partem suam recipere possit, quoniam inter eos nulla communio iuris esset. sed uerius est util‹i› communi di
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditarius inutilit usũ fructũ
stipulatur. Legariautẽ ei p̾¬
se usu fructũdr̃. qui adies eiꝰ nõ ced
statim stipulatis auitem pu sm¬
spendiñpõt. Quid ergo si sub con¬
ditione stipuletur. nec hocea su
ualeat stipulatio qui a ex presenti
uires accipit stipulatio. qũã uispe

Expanded text:
hereditarius inutiliter usum fructum stipulatur. legari autem ei posse usum fructum dicitur, quia dies eius non cedit statim: stipulatio autem pura suspendi non potest. quid ergo, si sub condicione stipuletur? nec hoc casu ualeat stipulatio, quia ex praesenti uires accipit stipulatio, quamuis pe
Abbreviated transcription (Latin):
cͥst stipulatur. sibiacquir. ¶ Aꝑudla¬
beonẽ ĩta scͥptuest. filiũ ⁊ filiam in su¬
a potestate pater intestatus relmꝗt.
filiaco anmofuit sẽꝑut enstimaret
nichil adse ex hr̃ditate patris ꝑtine¬
re. Deinde fr̃ eius filiam ꝓcre auit:
eam in fantem reliquit. Tutores suo¬

Expanded text:
est, stipulatur, sibi adquiret. Apud Labeonem ita scriptum est: filium et filiam in sua potestate pater intestatus reliquit: filia eo animo fuit semper, ut existimaret nihil ad se ex hereditate patris pertinere: deinde frater eius filiam procreavit et eam infantem reliquit: tutores ser
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾iss creastipulatione nequidpu¬
pille ad quisitũsit petore sclus pauł.¬
est qui demuerum est bona fide pos¬
sessum seruu exre eiꝰ cuiseruit stipu¬
lantem possessoriad quiiere. S sire̾
que exhr̃ditate aui comunes fuert̃
inuenditionẽ hr̃ditatis uen̾erunt¬
nonuidetur exre pupille potũp̃tiũ

Expanded text:
stipulatio‹ne› quid pupillae adquisitum sit, peto rescribas. Pauest quidem uerum bona fide possessum seruum ex re eius cui seruit stipulantem possessori adquirere: sed si res, quae ex hereditate aui communes fuerunt, in uenditionem hereditatis ueneruntnon uidetur ex re pupillae totum pretium
Abbreviated transcription (Latin):
u dare spondes mutilẽ esse sti pula¬
nonẽ ilianusserbit. Qui mon po¬
sit impendentiesse stipulationom
rium ex redñi mutiliter fructuario¬
stipulari dño exre fructuari i utili¬
terstipulari.

Expanded text:
 dare spondes?', inutilem esse stipulaionem Iulianus scribit, quia non poi‹n› pendenti esse stipulatio nec rium ex re stipulari, domino ex re fructuarii utilstipulari.
Abbreviated transcription (Latin):
quisiuit idtotũ eiad quirat. suĩeisõ¬
li siue quasi duob seruiat. Nãz inue¬
ris dñis qͦtiens ut̾iq ad quirit᷑. totiẽs
partes adquirit Ctm̃ sialii ñ ad quira¬
tur aliũ solidũ habiturũ. Igitur eid̾
ratioerit ⁊ in ꝓposito ⁊ uthie seruus i¬
lienus qui michi ⁊ tibi bona fide ser¬
uit. michi solidum exremea addqui¬
rat. Quiatibi nõ põt adquiri quia
michiseruit. stipulatur exremea
uel operis suistichum qui ipsius est.
mag̃ est ut muichiadquirat. Quia: si
seruus ectꝰ m̃s. adquirer michi. Nec

Expanded text:
quisiit id totum ei adquirat, siue ei soquisiit id totum ei adquirat, siue ei soli siue quasi duobus seruiat: nam et in ueris dominis quotiens utrique adquiritur, totiens partes adquiri: ceterum si alii non adquiratur, alium solidum habiturum. igitur eadem ratio erit et in proposito, ut hic seruus alienus, qui mihi et tibi bona fide seruit, mihi solidum ex re mea adquirat, quia tibi non potest adquiri, quia mo bona fide mihi seruit: stipulatur ex re mea uel ex operis suis Stichum, qui ipsius est: magis est, ut mihi adquirat, quia et si seruus esset meus, adquirer
Abbreviated transcription (Latin):
bitur fuissestipulatio. Qm̃ alii nõ
sibisti pulatus est. ¶ Cum ẜuus frẽ¬
tuarius operas suas locass. ⁊ eonoĩe
peccuniam in annos singłos dari
stipulatus ess finitoᷤ fructudño resi¬
cdiu tp̃is adquiristi pulationẽ uilia¬
nus scͥptum reliquitͥ sentñtia michi
iuidetur firmissima ratione subn xi
Namsi mannos forte quinq: locati¬
ofactasit. qm̃incertum est usus frẽ¬
tus in quemdiemduraturus sit.sin¬
gͦguloꝵ annoꝵ mitio cuiuscumq an
ros i peccuna fructuatioque retur.
Scdm que ñ transit ad alterũ stipula¬
notio. s unicuiꝙ tñadquiritur quan¬
utum ratioiur is ꝑmittit. Nam ⁊ cũid̾
seruus itasti puletur. quantã pecciũ¬
am tibi intraillum diem dederotan¬
tam darispondes: inpendentiest. ꝗͥ
exstipulatusit habiturus actionem.
Siem̃ ex re fructuarii uel ex oꝑis suis
peocumam dederit. fructuatio. siuĩo
p obus bonafide ẜuiens exunius eoꝵ te
ad quiratꝰ ratio facit. ut eiexcuiꝰ re ad¬

Expanded text:
bitur fuisse stipulatio, quoniam alii, non sibi stipulatus est. Cum seruus fructuarius operas suas locasset et eo nomine pecuniam in annos singulos dari stipulatus esset, finito fructu domino residui temporis adquiri stipulationem Iulianus scriptum rel‹i›quit. quae sententia mihi uidetur firmissima ratione subnixa: nam si in annos forte quinque locatio facta sit, quoniam incertum est, fructus in quem diem duraturus sit, singulorum annorum initio cuiusque ani pecunia fructuario quaereretur: secundum quae non transit ad alterum stipulatio, sed unicuique tantum adquiritur, quantum ratio iuris permittit. nam et cum idem servus ita stipuletur: "quantam pecuniam tibi intra illum diem dedero, tantam dari spondes?" in pendenti est, quis ex stipulatu sit habiturus actionem: si enim ex re fructuarii vel operis suis pecuniam dedero, fructuario, si vero obus bonae fidei seruiens ex unius eorum re adquirat, ratio facit, ut ei ex cuius re ad
Abbreviated transcription (Latin):
ũnditione. locatione ẽductione depõi¬
to comodato testam̃to upu ta siplurib
hĩdib ĩstitutis pestatõdix̃titius ⁊meui.¬
ũs sẽpnio .x. datͥo. ¶ S siꝗs ĩdeponẽdo
penes duos paciscat. ut ab altõculpaqͦ

Expanded text:
uenditione, locatione conductione, deposito, commodato testamento, ut puta si pluribus heredibus institutis testator dixit: 'Titius et Maeuius Sempronio decem dato'. Sed si quis in deponendo penes du
Abbreviated transcription (Latin):
depeculio testaĩ possit. quod pͥuilegi¬
ũ cessat prius quã testamentũ ad i¬
tione fit confi matu. ¶ Si seruus
titu meuii partemq̃ meuii ẽ sibi
daristipule̾tur: nullastipulatioẽ.
Cumsititio daristipulatus fuiss ti¬
tio alqiireretur. Quodsis im plicit
conceptaest stipulatio. Ueluti par¬
temeam que meuii est cdare spondes:
non adiecto michi ꝓpeest ut quia siñ
p̾tio conceptastipulatio ẽ. sequitur
eã ꝑ sonam cuuis potest. ¶ deriuis
fuit inpotestate cumstipularetur.
exhac stipulatione nichil adquisi¬
tũ hr̃diuideatur quomõ si ẜuus here¬
cditarius defim̾cto. aut ⁊ hĩdi futũõ
strpulatus fuiss. S inhac spẽ ẜ uus
filio e xequabitur. nam ⁊ sifilius cap¬
tiuĩ patrisuostipulatus fũit darires
impendentierit. Et sipater ap̃ho¬
stes decesserit nullius momentiuid̃¬

Expanded text:
possit: quod priuilegium cessat, priusquam testamentum aditione fuerit confirmatum. Si seruus Titii et Maeuii partem, quae Maeuii est, sibi dari stipuletur, nulla stipulatio est, cum, si Titio dari stipulatus fuisset, Titio adquireretur. quod si simpliciter concepta est stipulatio, ueluti: 'partem ‹e›am, quae Maeuii est, dare spondes?' non adiecto 'mihi', prope est, ut, quia sine uitio concepta est stipulatio, sequatur eius personam, cuius potest. Seruus fuit in potestate, cum stipularetur, ex hac stipulatione nih‹i›l adquisitum heredi uidetur, quomodo si seruus hereditarius defuncto aut etiam heredi futuro stipulatus fuisset. sed in hac specie seruus filio exaequabitur: nam et si filius captiui patri suo stipulatus fuerit dari, res i‹n› pendenti erit et si pater apud hostes decesserit, nullius momenti uid
Abbreviated transcription (Latin):
disiueita sint int̾rogatis pondetisre
spondeant spondo. auspondem. siue
ita ĩt̾rogitispondes. respondiss: spon
hibimea obligatione ¶oqexnicͥ ꝓhi¬
b duos reosstipłandiẽstitui ł ꝓmit¬
tendisicuti si abdd̾ fabro duo reistipłã¬
fabrieid̾ ꝑitie easdẽ oꝑas ꝓmutte ine¬
telligũt᷑.⁊ duorei ꝓmit tendi fiẽi.

Expanded text:
di siue ita interrogati 'spondetis?' respondeant 'spondeo' aut 'spondemus', siue ita interrogati 'spondes?' respondissent 'spondin ea obligatione. et i duos reos stipulandi constitui uel promittendi, sicuti si ab eodem fabro duo rei stipulanfabri eiusdem peritiae easdem operas promittere intelleguntur et duo rei promittendi fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
munis siueemat si uesti pͥuletur.
quamuis peccunia expeculio de¬
tur. quod alterum exdnis sequitur
uti lq tm̃ad quif it diuersac iusa.
stipulatus fuerit dño quidem adqui¬
riobligationem iulianus seripsit.
Solui aũt frueniario posso quasi quo¬
uib acdiocto ¶Si seruus conmunis ex
te unius stipulatus fuerid magis plac
utriq ad quiri s cumenus cxre fac¬
taest stipulatio cumsono comunidi¬
uidumdoant sotietat id iuditio de
parde rocuperĩdarcere acturũ Ide

Expanded text:
lium. Seruus communis siue emat siue stipuletur, quamuis pecunia ex peculio detur, quod alterum ex dominis sequitur, utrique tamen adquirit. diuersa causa estipulatus fuerit, domino quidem adquiri obligationem Iulianus scripsit, solui autem fructuario posse, quasi quolibet adiecto. Si seruus communis ex re unius stipulatus erit, magis placuit utrique adquiri, sed eum, cuius ex re facta est stipulatio, cum socio communi diuidundo aut societatis iudicium de parte reciperanda recte acturum: ide
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dqtarius stipulatus fuit  fid
iussores acceꝑat. posteaq adita fu¬
irit hrditas. dubitatur utrũ exdie
int̃posite stipulationis tp̃s cedat.¬
an exadita hr̃ditate. Itẽ siẜ uus eiꝰ¬
quiaput hostes sit fide iussoresac¬
ceꝑit. ⁊ cassius exstimat tp̃s ereo
conputandũ ex quoagi cũ cis po¬
tuerit Idẽ ex quo adeatur hr̃ditas.
aut post liminiodñs reuertẽt.¬

Expanded text:
hereditarius stipulatus fuerit iussores acceperit posteaque adita fuerit hereditas, dubitatur, utrum ex die interpositae stipulationis tempus cedaan ex adita hereditate: item si seruus eiqui apud hostes sit, fideiussores acceperit. et Cassius existimat tempus ex eo computandum, ex quo agi cum eis potuerit, id est ex quo adeatur hereditas aut postliminio dominus reuertat
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥpsit. nonuideri sine lib̾i defunc¬
tum. qui nepotem suum hedem quid
rentes. pios. quilib̾oꝵ ꝓcreandoꝵ aĩ¬
mo. ⁊ uoto uxores ducunt filioꝵ ap¬
pellatione om̃s qui ex nobis de scendt̃
etontiñ. nec i dultiore noñepossum
nepotenrõs quã filii appellare.⁊ it iel
cͥco filios. filiasue concepimus atq
edimus. ut exꝓle eoꝵ earumue diu¬
turnitatis nobis memoriam in euũ
re linquamus.
modius non est.
permogenianus.l.ii. Petume
tes tam soli quam mobiles tam ⁊ cor¬
pora quãmiura continẽtur. ocbr¬
mnis em non inrelligẽ. idꝗ om̃s ĩtelꝰ¬
qligunt ¶ Amuicos appellare debem.
non leui ⁊oticia conumc umctis. ẜ
quibus fuiñt iura cum patre.f. ho¬
nestis familiaritatis quesitarationi
bus.
uincula significantin custodie uõ

Expanded text:
rescripsit non uideri sine liberis defunctum, qui nepotem suum heredem relrentes pios, qui liberorum procreandorum animo et uoto uxores ducunt, filiorum appellatione omnes qui ex nobis descendunt continer‹e›: nec enim dulciore nomine possumus nepotes nostros quam filii appellare. etenim idcirco filios filiasue conc‹i›pimus atque edimus, ut ex prole eorum earumue diuturnitatis nobis memoriam in aeuum relinquamus. modius non est. 222 Hermogenianus libro secundo es tam soli quam mobiles et tam corpora quam iura contineanturinis est non intellegere id quod omnes intellegunt. 'Amicos' appellare debemus non leui notitia coniunctos, sed quibus fuerint in iura cum patre familias honestis familiaritatis quaesita rationibus. uincula significant, 'custodiae' u
Abbreviated transcription (Latin):
ant insolidũ uideamus quid sit di¬
cendũ ꝙ̃ qualit ꝓcedat tractemus.
diꝗs ꝓonẽt possessionẽ iustã anin¬
iustam ego possideo ex iusta causa.
tuui aut clam. siame possides. su¬

Expanded text:
ant in solidum, uideamus, quid sit dicendum. quod qualiter procedat, tractemus, si quis proponeret possessionem iustam et iniustam. ego possideo ex iusta causa, tu ui aut clam: si a me possides, su