comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nomine pͥuati głiaretur: de concden¬
tiũ numero. urbi nomen datum.
a flumine ansiga: nunudie
datur. Huiꝰ uncolȩ qͣmdui errarunt.
pabulationibꝰ uagabundis numades dicti
emin&: de inculli purpurario fuco
tyriis uelleribꝰ cõparate. Om̃is hec regio.
finbꝰ in zeugicanũ limitẽ defieit. Qua
parte siluestris est: feras educat. I iugi
ardua eqͦsalit. ẜ ꝯimio enĩ marmore
p̃dicatur. Numidici ursi forma ceteris
prestant. rabie du̾taxat. & illis pt̾¬
dioribꝰ. Nã genitura par est: qͦqͦ loco
genitis eã ꝑtinus dixero. Coeunt ñ
itidem quo quadrupedes alie: s apti an¬
plexib mituis. uelut humanis cor¬
iugationibꝰ copulantur. Mesidium ue¬
ueris. hyens suscitat. E ecreti honore
reuerentur mares grauidas. & in isdem
lie& foueis. partitis tam̃ ꝑserobes secuba¬
tionibꝰ diuiduntur. Iucine illis ꝓpera¬
dꝰ tempꝰ est: quippe uterum tricesimꝰ dies
lib̾at. Unde euenit. ut p̃cipitata fe¬

Expanded text:
nomine priuatim gloriaretur, de condennomine priuatim gloriaretur, de condentium numero urbi nomen datum. a flumine Amsiga Numidiae datur. Huius incolae quamdiu errarunt pabulationibus uagabundis, Nomades dicti eminet; dein Chulli purpurario fuco Tyriis uelleribus comparata. Omnis haec regio finibus in Zeugitanum limitem desinit. Qua parte siluestris est, feras educat, qua iugis ardua, equos alit. Eximio etiam marmore praedicatur. Numidici ursi ceteris praestant rabie dumtaxat et uillis profundioribus; nam genitura par est quoque loco genitis. Eam protinus dixero. Coeunt non itidem quo quadrupedes aliae, sed apti amplexibus mutuis uelut humanis coniugationibus copulantur. Desiderium ueneris hiems suscitat. Secreti honore reuerentur mares grauidas et in iisdem licet foueis, partitis tamen per scrobes secubationibus diuiduntur. Lucinae illis properatius tempus est; quippe uterum trigesimus dies liberat. Vnde euenit, ut praecipitata fe
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd elephantis inest frigidꝰ sangs. & obid¬
adraconibꝰ auidissime torrence captaut᷑
tu grauatos. ut uenis ꝓpensius irrigatis.
maiorem sumant de oppressis satietate.
Nec aliud magis quã oculos petunt. quos so¬
los expugnabiles scunt. uł interiora
aurui. qͦd his tatum locꝰ defendi non po¬
test. Pro muscide. Itaq cum ebiberuit
sangnem: dũ ruunt belue. dracones ob¬
riuitit᷑. Sic utrĩq fusus cruor t̾rã imbu¬
it. ficq pigm̾tũ quicqͥ d soli tinexerit. Ed
cintabarĩ uocant. ẜ lefantos italia anno
itlucanis primu̾ bello eps rotico uidit.¬
& boues lucas iunde dir̃e. Cesariensi colo¬
niȩ cesaria iest.: adiuo claudio deducta
bochi priꝰ regia. pꝰmodũ iube iudulgen¬
pidum siga : qͦd habitatũ siphaci fuit.
Nec abicosio tactti recedamꝰ. I ereule
enim illa transeunti: uginti qui a co¬
mitatu eius descuierant. locum deligũt.
iaciunt menia. e ne quis imposito a se

Expanded text:
quod elephantis ut aiunt frigidior inest quod elephantis ut aiunt frigidior inest a draconibus auidissime torrente captanturtu grauatos, ut uenis propensius inrigatis maiorem sumant de oppressis satietatem. Nec aliud magis quam oculos petunt, quos solos expugnabiles sciunt, uel interiora aurium, quod is tantum locus defendi non potest promoscide. Itaque cum ebiberint sanguinem, dum ruunt beluae, dracones obruuntur. Sic utrimque fusus cruor terram imbuit fitque pigmentum quicquid soli tinxerit, quod cinnabari uocant. Elephantos Italia anno o secundo in Lucanis primum bello Epirotico uidit et boues Lucas inde dixit. Caesariensi colonia Caesarea inest a diuo Claudio deducta, Bocchi prius regia, postmodum Iubae indulgenpidum Siga, quod habitatum Syphaci fuit. Nec ab Icosio taciti recedemus: Hercule enim illa transeunte uiginti qui a comitatu eius desciuerant locum deligunt, iaciunt moenia; ac ne quis inposito a se
Abbreviated transcription (Latin):
Nori ampliꝰ quã semel gignunt: uec plures.
entissimi frigoris: truncos edunt. Lapi¬
des hauriunt. Eratissinras ii cibatu pal¬
fugiunt.  abula etiã quȩ amusculis cõ¬
tacta st̃: recusant. E iquis casu camele¬
onte̾ deuorauerit uermem elefautis uene¬
ficũ. Coleastro supto pesti medetur
Hurissimũ dorso t̾gum est: uencri molliꝰ.
Setarũ h yrsitiȩ : nulle. I nt̾ hos &e dra¬
cones uigis discordia. Deniq insidiȩ hoc
astu p̃parantur. E erpentes ꝓpt̾ semi¬
tas delitescunt: ꝑ quas elefanti assuetis
callibꝰ euagantur. atq ita p̾ter missis pͥo¬
ribꝰ. postremos adoruntur : ne qͥ ante¬
cesseruit. ualeant ultimis opitulari.:
Primũq pedes nodis illigant. ue laque¬
atis cruribꝰ impediant gradiendi faculta¬
tem. Nã elephanti nisi p̾uenti hac spirarũ
mora. uł arboribꝰ se uł saris applicant. ut¬
nisuac pondere nitibundo attricos necene
angues. Dimicationis p̃cipua causa est

Expanded text:
nec amplius quam semel gignunt, nec plures qnec amplius quam semel gignunt, nec plures qs. Inpatientissimi frigoris. Truncos edunt, lapides hauriunt, gratissimas in cibatu hafugiunt: pabula etiam quae a musculis contacta sint recusant. Si quis casu chamaeleontem devoraverit, vermem elephantis veneficum, oleastro sumpto pesti medetur. Durissimum dorso tergus est, ventri mollius. Setarum hirsutiae nullae. Inter hos et dracones iugis discordia. Denique insidiae hoc astu praeparantur: serpentes propter semitas delitescunt, per quas elephanti assuetis callibus evagantur: atque ita praetermissis prioribus postremos adoriuntur, ne qui antecesserunt queant opitulari: primumque pedes nodis ligant, ut laqueatis cruribus inpediant gradiendi facultatem: nam elephanti, nisi praeventi hac spirarum mora, vel arboribus se vel saxis applicant, ut pondere nitibundo attritos necent angues. Dimicationis praecipua causa est,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq mares nesciunit: Pꝰ ientus eoeuitt.
qͥnis nec ampliꝰ ii anno diebꝰ. Non priꝰ ad
gregariu̾ numerũ reuersari: qͣm uitus
aquis abluantur. PP ropter feminas. nuqͥm
climicant. Ntilla enĩ nouer̃ adulterta. In¬
est illis clem̃tiȩ bonũ. Quippe. si ꝑdeserta
uagabundũ hominẽ forte uiclerint. duc¬
tꝰ usq aci notas uias p̃bent. Uel si confer¬
tis peccoribꝰ occursitent: triuera sibi blan¬
da & placida manu faciint. ne qͦd obui¬
um animal interimant. At conflictu
forturtu si quando pugnatur: non mecdio¬
erem habent curã sauciorũ: nã fessos uul¬
neratosq in medit̃ receptant: ¶cũ cap¬
cuutate uenerint in manꝰ hom̃inũ: man¬
suescunt hausto ordei suco. M aria trans
meaturi. naues ñ priꝰ subeunt: qͣm de re¬
detu illis sacram̃tũ luatur. Indicos ele¬
phantos mauritani tunent: & quasi cons
Non annis dece̾ ut uulgꝰ: s bientuo ut
ar islociles defitiit: grauescunt utero.

Expanded text:
quinque mares nesciunt. Biennio coeunt quinque mares nesciunt. Biennio coeunt quinis nec amplius in anno diebus, non prius ad gregarium numerum reuersuri quam uiuis aquis abluantur. Propter feminas numquam dimicant: nulla enim nouerunt adulteria. Inest illis clementiae bonum; quippe si per deserta uagabundum hominem forte uiderint, ductus usque ad notas uias praebent; uel si confertis pecoribus occursitent, itinera sibi blanda et placida manu faciunt, ne quod obuium animal interimant conflictu fortuito. Si quando pugnatur, non mediocrem habent curam sauciorum; nam fessos uulneratosque in medium receptant. Cum captiuitate uenerint in manus hominum, mansuescunt hausto meaturi in naves non prius subeunt quam de reditu illis sacramentum luatur. Indicos elephantos Mauretani timent et quasi parviNon annis decem, ut vulgus, sed biennio, ut Aristoteles definit, utero gravescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tygintina q solsticiali plage obuia est:
queq porrigitur ad iuteruũ mare. ex¬
surgit montibꝰ septe : quia siilttudine
fr̾s appellati. freto uminent. Ii mon¬
tes. elephantis frequentissimi st̃. ¶ħ onens
apͥncipio hoc auimalis genꝰ di cere. Igit᷑
tꝰ habent. memoria pollent: sy derum
seruant disciplinaͣ. Iuta nitescente.
gregatĩ amnes pętunt : more asꝑsi liqͦre.
solis exortꝰ motibꝰ quibꝰ possunt salutant
Deinde insaltꝰ reuertuntur.Iuo eorum
genera st̃. Nobiliores indicat magnitu¬
do. M inores: nothos dicunt. Canclore
dentiũ: intelligitur uiuenta. Quoꝵ alcer
semꝑ inministerio est: alteri parcitur.
ne hebetatus assiduo reꝑcussu. miꝰ iuge¬
at. Eꝯ i fuerit dimicandũ: cũ uenacu p̾¬
agmina t̃. Natu maximꝰ: duete aginen.
Etate ꝓxxiuꝰ : cogte sequentes. ¶ lumen
tanstturi: minimos ante mittunt. ne
maioꝵ ingressu alucũatterant. & pro¬
fundos gurgites depressis uadis faciant.
enerem ante annos dece̾. femine: ante

Expanded text:
gitana, quae solstitiali plagae obuia est quaeque porrigitur ad internum mare, exurgit montibus septem, qui a similitudine fratres appellati freto imminent. Hi montes elephantis frequentissimi sunt. Monent a principio hoc animantium genus dicere. Igitur tus habent, memoria pollent, siderum seruant disciplinam. Luna nitescente gregatim amnes petunt, mox perspersi liquore solis exortum motibus quibus possunt salutant, deinde in saltus reuertuntur. Duo eorum genera sunt: nobiliores indicat magnitudo, minores nothos dicunt. Candore dentium intellegitur iuuenta; quorum alter semper in ministerio est, alteri parcitur, ne hebetatus assiduo repercussu minus uigeat si fuerit dimicandum. Cum uenatu preagminatim; natu maximus ducit agmen, aetate proximus cogit sequentes. Flumen transituri minimos antemittunt, ne maiores ingressu alueum atterant et profundos gurgites depressis uadis faciant. Venerem ante annos decem feminae, ante
Abbreviated transcription (Latin):
lonis italicis data: & iunonta abeo dicta.
aliqͥntisꝑ ignobilis. humilis. & langͥdo
statu. demu inclaritate sede Rartaginis
uit̃ iectis centũ duobꝰ annis: marco anto¬
nio publ io dolab ella consulibꝰ enttuit.
alterũ pꝰ̾urbem romã t̾rarũ decꝰ. Uerũ

Expanded text:
lonis Italicis data et Iunonia ab eo dicta, lonis Italicis data et Iunonia ab eo dicta, aliquantisper ignobilis humili et languido statu; demum in claritatem secundae Carthaginis, interiectis centum et duobus annis, M. Antonio P. Dolabella cos. enituit, alterum post urbem Romam terrarum decus. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
qd aqͥlone ceditur. greci aduene sic uoca¬
uer᷑. Hypponem regiũ pꝰea dictũ. Itẽ
hypponeni alterum de inter fluentii de ar¬
chicum nuncupatum. Nobilissima oppida
eqͥtes greci condider̃. Clippleam ciuita¬
nominant. Ueneriã etiã in qua ueneris
er icine religiones transtuler. Ache tri¬
polim lingua sita signant: de urbiũ triũ
numero: id est oeę: sabrate leptis magne.
philenis fr̾ibꝰ alaudis cupidine graiũ uoca¬
men clacũ.: Adrumeto acq carthagini. aue¬
tor est atyro popłs. G quȩ suꝑ carthagi¬
nł ueraces libri ꝑdiderunt: hoc loco red¬
cdam. Urbem ustam ut cato inoratione se¬
natoria autumat. cũ rex rapum rerũ in
libia potiretur: elixa mulier extrũxit
domorrenix & chartatã diõẽ. qͦd phenicũ
ore exprimit. ciuitat̃e nouã. Moxe sermo¬
ne uerso inmorem punieũ & hec elirea:
& illa chartago clicta est. Que pꝰannos
rat exestructa. Deinde a gaio graco co¬

Expanded text:
quod aquilone caeditur Graeci aduenae sic uocaquod aquilone caeditur Graeci aduenae sic uocauerunt. Hipponem Regium postea dictum, item Hipponem alterum de interfluenti freto Diarrhyton nuncupatum, nobilissima oppida, equites Graeci condiderunt. Clypeam ciuitanominant, Veneriam etiam in quam Veneris Erycinae religiones transtulerunt. Achaei Tripolim lingua sua signant de urbium trium numero, id est Oeae, Sabratae, Leptimagnae. Philaenis fratribus a laudis cupidine Graium uocamen datum. Hadrumeto atque Carthagini auctor est a Tyro populus; sed quae super Carthagine ueraces libri prodiderunt hoc loco reddam. Vrbem istam, ut Cato in oratione senatoria autumat, cum rex Iapon rerum in Libya potiretur, Elissa mulier extruxit domo Phoenix et Carthadam dixit, quod Phoenicum ore exprimit ciuitatem nouam. Mox sermone uerso in uerbum Punicum et haec Elisa et illa Carthago dicta est; quae post annos rat constituta. Deinde a C. Graccho co
Abbreviated transcription (Latin):
trouesa ꝓmunctorio mercurii ꝓcedens
in fronte̾ sicanã. Prouide eoccenta in di¬
as ꝓminentias. quarũ alta̾ ꝓmunctoriun
candidũ dieitur. altera que est iney rena¬
ica regione ficontem uocant. Fam ꝑsi¬
mia egipto insinuata: cui ꝓrcima c̃ire¬
nensis eretenditur. induas syxtes: quas
in accessas uadosũ ac recipcũ uare tie
tũ est dep̾hendere. ita incertis motibꝰ
estibꝰ inquietis. ut uarro auetor est ꝑfla¬
bilem ibi t̾rã uentis penetrantibꝰ. subitã
uĩ sꝑs citissime. Aut remouere maria aut
resorbere. Om̃is hȩc plaga ab ethiopia oe
t̾minis asye. tygris flumine qͥ nilum
parit: ab hispanta freco seinditur: lat̾e
qͦd ad meridiem uergit. F ontiũ inobs
est: ⁊ infamiꝰ siti. altrusecꝰ qͣ septẽtrio¬
nem paticur. aqͥrũ larga. Inagrobira
bis ita p̾pinguis: ut iacta ibi semitia ct̃ in¬
crem̃to cetesime frugis renascantur. E oct̃¬
nos inea plurimos contientasse: argun̾tũ de
urbibꝰ & locis dabimꝰ. S oron ꝓmuntorium

Expanded text:
trauersa, promunturio Mercurii procedens in frontem Sicanam; proinde extenta in duas prominentias, quarum altera promunturium Candidum dicitur, alteram quae est in Cyrenaica regione Phycuntem uocant; ea per simi Aegypto insinuata, cui proximi Cyrenenses, extenditur inter duas Syrtes, quas inaccessas uadosum ac reciprocum mare eftum est deprehendere, ita incertis motibusaestibus inquietis, ut Varro auctor est, perflabilem ibi terram uentis penetrantibus subitam uim spiritus citissime aut reuomere maria aut resorbere. Omnis haec plaga ab Aethiopia et terminis Asiae Nigri flumine qui Nilum parit, ab Hispania freto scinditur; latere quod ad meridiem uergit fontium inops est et infamis siti; altrinsecus qua septemtrionem patitur aquario larga; in agro Byzbis ita praepinguis, ut iacta ibi semina cum incremento centesimae frugis renascantur. Externos in ea plurimos conuentasse argumentum de urbibus et locis dabimus. Borion promunturium
Abbreviated transcription (Latin):
seris int̾ alucaria exẽnuia: fauos deser̃.
luit: undosum inquietũq toto inanno.
aũ iumnicis alueis: quos cirtunctant am¬
bitione t̃goꝵ bubuloꝵ. Quanto cũq te¬
ꝑe cursus teuebit uauigantes: escis abs¬
x x. nulia passuu̾ laticuditus diffundi.
qͥ fidem aduerũ ratiocinati st̃. estunar᷑.
Siłuarũ qͦq inscilã qr ab ora quã gens
brittantia dũ non tenent turbidũ fre¬
tũ distugunt. T uiꝰ homines ettã nu̾c
refutant. dant res & accipiunt. M u¬
tationibꝰ. necessaria potiꝰ quã p̃cuis paraÑ.
Deos pͥcolunt. scientiã futur orum parit᷑
uiri ac femine ostentant. At tanatis
insula. ad luctur freto gallico. abrit¬
caunie contiuente. curipo teuui seꝑata.
¶elixe frum̾tariis: campis & gleba ubi.
nec tantũ sibi. uerũ etiã aliis salubris locis.
ulte &e alie cirtũ brictanuia. In ea de¬
inqua estiuo solflicio sole de caneri sidere
faciente transitũ : nox pene nulla. P ru¬

Expanded text:
serit inter aluearia, examina fauos deserent. serit inter aluearia, examina fauos deserent. luit undosum inquietumque toto in anno autem vimineis alveis, quos circumdant ambitione tergorum bubulorum. Quantocumque tempore cursus tenebit, nauigantes escis absuiginti milia passuum latitudinis diffundi qui fidem ad uerum ratiocinati sunt aestimarunt. Siluram quoque insulam ab ora quam gens Brittana Dumnonii tenent turbidum fretum distinguit. Cuius homines etiamnunc refutant; dant res et accipiunt; mutationibus necessaria potius quam pretiis parant; deos percolunt; scientiam futurorum pariter uiri ac feminae ostentant. At Tanatus insula adspiratur freto Gallico, a Brittaniae continente aestuario tenui separata, felix frumentariis campis et gleba uberi, nec tantum sibi uerum et aliis salubris locis; Multae et aliae circa Brittaniam inin qua aestiuo solstitio sole de cancri sidere faciente transitum nox nulla: bru
Abbreviated transcription (Latin):
In quo recessu: ulixem calidonie appul¬
sum manifestacur: a grecis licteris fembit᷑
ueterũ. Multis insulis nec ignobilibꝰ cir¬
cundat᷑. Quarũ hibnia ei preimat mag¬
nitudine inhumana est: ritu incolarũ
aspo. Alioqͥn. ita pabulosa. ut peceua¬
ibi nisi estate apastib arceantur: inꝑicu¬
lũ agat sattas. Illic nullꝰ anguis: auis
rara. geus ĩhospita & bellicosa. Sang¬
ne int̾emptorũ hausto: priꝰ iuctores
ultꝰ suos obliniunt. E as.: nefas eodem
io leto ducunt. Puerꝑa si quando marẽ
edidit: primos cibos gladio imponit ma¬
muerone auspitiũ alin̾toꝵ leuiter infar¬
cie. & gentilibꝰ uotis obtat ñ altcer qͣm
in bello & int̾ arma mortẽ obpetat. Qͥ
ftudent cultu. dentibꝰ marmauciũ belita¬
rũ insigniunt ensui capulos. Eandicant
enĩ ad eburneã claritatẽ. Ulã p̃cpua
uiris gła est: in armorũ ticcela. Id¬
sur seu puluere. seu lapillo: siqͥd spar¬

Expanded text:
In quo recessu Vlixem Calidoniae adpulIn quo recessu Vlixem Calidoniae adpulsum manifestat ara Graecis litteris scripta uotum. Multis insulis nec ignobilis circumdatur. Quarum Hibernia ei proximat magnitudine, inhumana incolarum ritu aspero, alias ita pabulosa, ut pecua, nisi interdum a pastibus arceantur, ad periculum agat satias. Illic nullus anguis, auis rara, gens inhospita et bellicosa. Sanguine interemptorum hausto prius uictores uultus suos oblinunt. Fas ac nefas eodem loco ducunt: puerpera si quando marem edidit, primos cibos gladio inponit mamucrone auspicium alimentorum leuiter infercit et gentilibus votis optat, non aliter quam in bello et inter arma mortem oppetat. Qui student cultui, dentibus mari nantium belvarum insigniunt ensium capulos. Candicant enim ad eburnam claritatem. Nam praecipua viris gloria est in armorum nitella. e puluerem seu lapillos si quis spar
Abbreviated transcription (Latin):
usũ animantiũ fetu beatissime. Nigue
aqͥs fluminũ & foucũ: e fontanes in¬
c̃dũ sacͥs & calentibꝰ. Infamant᷑ moribꝰ inco¬
quaqua parte orbis uelis exeas: in hispa
Si thracia sit petenda: exccipit ager ere¬
ticꝰ. bonus frugibꝰ. briganciuo lacu no¬
bilis. Inde norieꝰ frigidꝰ & parciꝰ fruetu¬
osꝰ: qua subducit᷑ aiugis alpiũ: ad modũ
letꝰ. Ne hinc pannonia. uiro fortis &
solo plano ubertoq Prauo auoq ino¬
licis amnibꝰ eircumflue. Mox mesiȩ.
quas maiores nr̃i cereris horreũ nomi¬
nabant: In quarũ parte quȩ pontica
est: appar&e herba qua inficitur oleũ
qͦd uocant medicũ. Moc ad incendiũ
excitatũ: si obruere aqua uitaris.
ard& magis. nec alio sopit᷑. qͥni iactu
pulueris.
gallici lictoris: nisi brretaunta insula
non qͥlib& amplicudine nom̃ pene orbis.
alteriꝰ mereret᷑. Octingentis & ampliꝰ
milibꝰ passuu̾ longa porrigitur. ita ut
eã in calidonicũ usq angulum metiam᷑.

Expanded text:
beatissimae, riguae aquis fluminum et fontium, sed fontaneis interdum sacris et uaporantibus. Infamantur ritu incoquoquo orbis uelis exeas: in Hispancam mari tantum; si Thracia sit petenda, excipit ager Raeticus, bonus frugibus, Brigantino lacu nobilis, inde Noricus frigidus, partius fructuosus, qua subducitur a iugis Alpium, admodum laetus. Dehinc Pannoniae viro fortes, solo plano ubertoque, Dravo Savoque inclytis amnibus circumfluae. Si Rhetiquas maiores nostri iure Cereris horreum nominabant. In quarum parte quae Pontica est apparet herba, qua inficitur oleum quod uocant Medicum: hoc ad incendium excitatum si obruere aqua gestias, ardet magis nec alio sopitur quam iactu pulueris. Gallici litoris, nisi Brittania insula non qualibet amplitudine nomen paene orbis alterius mereretur: octingenta enim et amplius milia passuum longa detinet, ita ut eam in Calidonicum usque angulum metiamur.
Abbreviated transcription (Latin):
geuos fuisse. Qͦ d demũ ꝓderit: si uno iuil¬
nere fueruit int̾empti. Fa delinoscendã
uiuacitatẽ: alexander magnꝰ torques plu¬
rimis ceruis innexutt. Qͣ pꝰannũ cen¬
tesimũ capti: necdũ seni indiciũ p̃fere¬
bant. E adem pene specie st̃: quos trage¬
laphos dictnit. s ñ alibi qͣm eirca fasidem
apparent tantũ: qͦd illi uillosos habent
armos: & menta ꝓmssis hyxtabarbis.

Expanded text:
gaeuos fuisse; quod demum proderit si uno uulgaeuos fuisse; quod demum proderit si uno uulnere fuerint interempti. Ad dinoscendam uiuacitatem Alexander Magnus torques plurimis ceruis innexuit, qui post annum centesimum capti necdum senii indicium praeferebant. Eadem paene specie sunt quos tragelaphos dicunt, sed non alibi quam circa Phasidem apparent; tantum quod illi uillosos habent armos et menta promissis hirta barbis.
Abbreviated transcription (Latin):
re angues uelis: utrũ cupis uras. Quȩ
ustrina p̃terea nidore uictũ aꝑit: ac de¬
tegit. sicubi in est morbꝰ comitialis. Ip ro
etate ramulos augent. Idincremtũ in
sexx ennes ꝑseuerat. I einceps numero¬
siora ñ possunt fieri cornua: possunt eras¬
siora. Quȩ quidem castratis nũquã cres¬
cunt: nec tam̃ decidunt. Pentes indicars
senectutem: cũ aut pauci inueniuntur.
aut uulli. Herpentem hauriunt. & sp̾u
naru̾i extrahunt de latebris eauernaru.
Diptannũ ipsi ꝑdider̃: dũ exeo pasti exxcuti¬
unt accepta tela. I erbam qͦq quã cina¬
rem uocant: contra noxia edunt grami¬
na. Aduersũ uenena. mirificũ est. inulei.¬
cors coagulum: inmatͥs sue utero occisi.
Patuit nũqͣni eosfebrescere. Quã obeau¬
sã: confecta exmedullis ipsorũ ungui.¬
na. sedant calores hominũ languentiũ.
Iegimꝰ plurimos matutinis diebꝰ ceriũna
carnem degustare solitos: sine febrib lon¬

Expanded text:
re angues gestias, utrum uelis ures, quae re angues gestias, utrum uelis ures, quae ustrina praeterea nidore uitium aperit ac detegit, si cui inest morbus comitialis. Pro aetate ramos augent. Id incrementum in sexennes perseuerat; deinceps numerosiora non possunt fieri cornua, possunt crassiora: quae quidem castratis numquam crescunt nec tamen decidunt. Dentes monstrant senectutem, cum aut pauci inueniuntur aut nulli. Serpentem hauriunt et spiritu narium extrahunt de latebris cauernarum. Dictamnum ipsi prodiderunt, dum eo pasti excutiunt accepta tela. Herbam quoque quam cinarem uocant contra noxia edunt gramina. Aduersus uenena mirificum est innulei coagulum occisi in matris suae utero. Patuit numquam eos febrescere, quam ob causam confecta ex medullis ipsorum unguina sedant calores hominum languentium. Legimus plurimos matutinis diebus ceruinam carnem degustare solitos sine febribus lon
Abbreviated transcription (Latin):
est preterire : quȩ nã peculiares sint
fere segthie. C erui plurimi in hac
t̾ra: Igitur ceruos ꝑsequamur. Ma¬
uenerem incitat: seutunt rabie libi¬
dituis. It emine lico& priꝰ conserantur
non concipiunt ante arcturi sidꝰ. nec
qualib& partꝰ suos eclucant. teneros fu¬
diose oculunt. & absconditos inter ꝓ¬
funda fruticũ. uł herbarũ. pedũ uer¬
bere castigant ad latendũ. Cũ matu¬
ruit ad fugã robur: exercicio docent
cursus: & assuescunt salire ꝑ abr̾uta.
Acceptis canu̾ latratibꝰ. scdo uento uias
dirigunt. ut odor cum ipsis recedat.
W irantur sibilum fistularũ. Rectis ai¬
ribꝰ acitissime audiunt. sumissis michi
Stupent omͣ̃ia. ꝓpt̾ea faciliꝰ obuos se p̾beis.
sagittantibꝰ. Ei maria tranent. ñ aspes¬
eu petunte littora s olfactã. Infirmos
ꝑ oriuit inultimno: & lassorũ capita clurubꝰ
ꝓuices sustinent. E cornibꝰ quod clexetrũ
fuerit. efficatiꝰ est adinedelam. Si fuga¬

Expanded text:
est praeterire, quaenam peculiares sint est praeterire, quaenam peculiares sint ferae Scythiae. Cerui plurimi in hac terra; igitur ceruos persequemur. Mauenerem incitauit, saeuiunt rabie libidinis. Feminae licet prius conserantur, non concipiunt ante Arcturi sidus. Nec qualibet partus suos educant. Teneros studio occulunt et absconditos inter profunda fruticum uel herbarum pedum uerbere castigant ad latendum. Cum maturuit ad fugam robur, exercitio docent cursu et adsuescunt salire per abrupta. Acceptis canum latratibus secundo uento uias dirigunt, ut odor cum ipsis recedat. Mirantur sibilum, fistularum: rectis auribus acutissime audiunt, submissis nihil. Stupent omnia; propterea facilius obuios se praebent sagittantibus. Si maria tranent, non aspectu petunt litora, sed olfactu; infirmos ponunt in ultimo et lassorum capita clunibus per uices sustinent. E cornibus quod dextrum fuerit efficacius est ad medellam; si fuga
Abbreviated transcription (Latin):
it ex india diebꝰ octo adbactros usq
dalerũ fluitien. qͦ influit oxum amnẽ
ꝑueture. deinde mare caspiũ. inde ꝑ
caspiũ ad exri aminis penetrare fluen¬
tũ. qui armenie & hiberiȩ fines uter¬
luit. ¶ taq acgro diebꝰ non ampliꝰ quin¬
q icinere t̾reno subuectis nauibꝰ ad al¬
ueu̾ falsidis ꝑuenit. ꝑ cuiꝰ excursus in por¬
uehi posse. Auetor est ⁊cenofon lamsacen
alitore seetharũ in insulã ab altia triduo
nauigari. ẜ ius magnitudinem ĩ me usã
& pęne similem continenti. nec longe
oetias separari. quas qui ibi habitaite: iui¬
uant ouis auiui marinaru: & auenis uiu̾¬
go nascentibꝰ. ꝑ inde alias ꝓpt̃ constitutas
eque insulas. quarũ hyppodas indigene
humana usq aduestigĩ forma. i neqͥ¬
aures adeo in esfusam magͣnitudinẽ
dilatentur: ut reliqͥ uscerũ concegant
nec ad miniculũ alud sit: quã ut men¬
digrediamur a scȩchia: religio

Expanded text:
it ex India diebus octo ad Bactros usque it ex India diebus octo ad Bactros usque ad Alierum flumen, quo influit Oxum amnem, peruenire, deinde mare Caspium, inde per Caspium ad Cyri amnis penetrare fluentum, qui Armeniae et Hiberiae fines interluit. Itaque a Cyro diebus non amplius quinque itinere terreno subuectis nauibus ad alueum Phasidis pertendit; per cuius excursus in Ponum est. Auctor est Xenophon Lampsacenus a litore Scytharum in insulam Abalciam triduo nauigari; eius magnitudinem inmensam et paene similem continenti; nec longe Oeonas separari, quas qui habitent uiuant ouis auium marinarum et auenis uulgo nascentibus; perinde alias propter constitutas aeque insulas, quarum Hippopodes indigenae humana usque ad uestigium forma in equiaures adeo in effusam magnitudinem dilatentur, ut reliqua uiscerum illis contegant nec amiculum aliud sit quam ut meigrediamur a Scythia, religio
Abbreviated transcription (Latin):
ab osphoro thracia citra histru sita. exẽ qua
marcꝰ lucullꝰ apollinem capitolinũ nobis
ectulit. Fnte boforistenen. achillis insu¬
la est. cũ ede sacra. Quã edem: nulla
in greditur ales. & que faduolauerit.
raptĩ fuga̾ ꝓperat. O ceanũ septẽtrio¬
nalem ex parte qua appanisso amne scy¬
chiã adluit: hecateus amalchiũ appel¬
lat. qͦd gentis illius lingua signifiçat con¬
gelatũ mare. P hilemon acĩbris ad p¬
muntoriũ rubeas mori marusã dicit uo-¬
cari. hoc est mortuu mare. Ultraru¬
beas quic qͥd est : croniun nominac¬
mare. Mare aute̾ caspiu. exc altero
ponti latere ultra massagetas oe apace.¬
laeos segtas e̾e̾ inasiatica plaga. dulce¬
est: more põpeio magno qui bello mitri.¬
datico sicut cõmilito eiꝰ uarro tradit.
ipsis haustibꝰ ꝑic siscea fidẽ uoluit. Id
euenire ꝓlunt. enumero fluminũ.
quorũ canta copia ibi confluit. ut na¬
tura maris uertant: Non omiserĩ.
qͦd per idem tempꝰ eide ¶ Imagno licu¬

Expanded text:
a Bosphoro Thracio citra Histrum sita, ex qua M. Lucullus Apollinem Capitolinum nobis extulit. Ante Borysthenem Achillis insula est cum aede sacra, quam aedem nulla ingreditur ales; et quae forte aduolauerit, raptim fugam properat. Oceanum septemtrionalem ex ea parte, qua a Propaniso amne Scythia adluitur, Hecataeus Amalcium appellat, quod gentis illius lingua significat congelatum. Philemon a Cimbris ad promunturium Rubeas Morimarusam dicit uocari, hoc est mortuum mare; ultra Rubeas quicquid est Cronium nominat. Mare autem Caspium ex altero Ponti latere ultra Massagetas et Apalaeos Scythas esse in Asiatica plaga dulceest, mox Pompeio Magno, qui bello Mithridatico, sicut commilito eius Varro tradit, ipsis haustibus periclitari fidem uoluit. Id euenire produnt e numero fluminum, quorum tanta copia ibi confluit, ut naturam maris uertant. Non omiserim quod per idem tempus eidem Magno licu
Abbreviated transcription (Latin):
Istis porro quos uros dicimꝰ. taurin̾a cornua
uitantũ modũ ꝓtendiit᷑. ut dẽpta ob insig¬
nem capacitatem inter regias mensas potu¬
ũ geruba fiant. Est & alcemulis comꝑan¬
da: ad eo ꝓpenso labro suꝑiore: ut nisi repe¬
d&x in posteriora uestigia. pasci non queat.
Rlangauia insula regione germanie emut¬
cit animal quale alces. s cuiꝰ suffragines ue
elephantis flecti nequeunt. I ropt̾ea tion
dũ adsuetis fulcim̃tis inntat᷑. faciat ruinã.
Ita capitur. Alio quin: difficile est eã ma¬
nu capi. Nã in illo rigore poplitũ. ineom¬
pͥhensibili fuga posses ħ ermanicis insilis
gaugaua maxima est̾: s nichil iea mas
nũ. p̃t̃ ipsã. Nã glesaria cristallũ cdonit
& sucinũ. Qͦ d sucinũ. germani gencilit̾
uocant glesũ. Qualitas macerie istiꝰ sũm.¬
cĩ ancea. germanico autẽ cesare om̃s gerna¬

Expanded text:
Istis porro quos uros dicimus taurina cornua Istis porro quos uros dicimus taurina cornua in tantum modum protenduntur, ut dempta ob insignem capacitatem inter regias mensas potuum gerula fiant. Est et alce mulis comparanda, adeo propenso labro superiore, ut nisi recedens in posteriora vestigia pasci non queat. Gangavia insula e regione Germaniae mittit animal quale alce, sed cuius suffragines ut elephantis flecti nequeunt: propterea non cdum adsuetis fulmentis innititur faciat ruinam. Ita capitur: alioquin difficile est eam mancipari: nam in illo rigore poplitum inconprehensibili fuga pollet. De Germanicis insulis Gangavia maxima est, sed nihil in ea praeter ipsam. Nam Glaesaria dat crystallum, dat et sucinum: quod sucinum Germani gentiliter vocant glaesum. Qualitas materiae istius summatim antea Germanico autem Caesare omnes Germa
Abbreviated transcription (Latin):
ons secio ipse ingens. nec ripheis miner
collibꝰ: initiũ germanie facte. In gy¬
nones tenent. aqͥbus pͥmis pꝰ scetias nomen
germanicum consurgit. Piues uirorũ t̾ra.
frequens popłis numerosis & ĩnranibꝰ. exeten¬
ditur herquinium saltum. & rupes sarmata¬
rum. Ubi incipit danubio. ibi desutt rheno.
thalus. uiscla. amnes latissimi p̾cipitantur
in oceanũ. Es altꝰ herquinius aues gignit.
qͣrũ pennę ꝑ obscurum emicant & interlũ¬
cent: quã ius obtenta nox dens&e tenebras.
U nde homites loci illius plerũq noc turnos
excursus sic destinant: ut illis utaut᷑ ad duc¬
tũ ituieris dirigendi: p̃iactisq ꝑopaca cal¬
rũ refulgentiũ. In quo tractu sane ⁊ in
om̃i septẽtrionis plaga: usontes freqͣntissimi
qui boͦues feris similes. fecis seto si colla iubas.
horridi ultra tauros ꝑtucitate. capti ad su¬
escere manu nequeunt. Et ethuri quos
imꝑitũ uulgꝰ uocat bubalos: cub ubali ad
ceruinã pene facie̾ in affrica magis ꝓcreent᷑.

Expanded text:
ons Saevo ipse ingens nec Riphaeis minor collibus initium Germaniae facit. Inguaeones tenent, a quibus primis post Scythas nomen Germanicum consurgit. Dives virum terra, frequens populis numerosis et inmanibus. Extenditur inter Hercynium saltum et rupes Sarmatarum. Vbi incipit Danuvio, ubi desinit Rheno thalus Viscla amnes latissimi praecipitant in Oceanum. Saltus Hercynius aves gignit, quarum pennae per obscurum emicant et interlucent, quamvis obtenta nox denset tenebras. Vnde homines loci illius plerumque nocturnos excursus sic destinant, ut illis utantur ad praesidium itineris dirigendi, praeiactisque per opaca calrum refulgentium. In hoc tractu sane et in omni septentrionis plaga visontes frequentissimi, qui bovis feri similes, saetosi colla, iubas horridi, ultra tauros pernicitate, capti adsuescere manu nesciunt. Sunt et uri, quos inperitum vulgus vocat bubalos, cum bubali paene ad cervinam faciem in Africa procreentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Inponticis rebꝰ sumꝰ. non
erit omittendũ. unde medicerranea
tunant enĩ quidã sinꝰ istos a gaditano
freto nasci. nec aliã esse originẽ. qͣm
inundationẽ irrumpentis oceani. C tuꝰ
sꝑu ꝑuagante apuel aliqͦt mecditerranea
littora: sicut inttalie parte fieri accessus
uł recessus. Qui contrariũ senciunt. omem
illũ fluoꝵem aiunt aponticis faucibꝰ inunda¬
re. idq fulctunt argumto non inani.
qͦd estus ep̃onto ꝑfluus. nũquã recipcetur

Expanded text:
in Ponticis rebus sumus, non erit omittendum, unde mediterranea timant enim quidam sinus istos a Gaditano freto nasci, nec aliam esse originem quam iquia inrumpentis Oceani; cuius spiritu peruadente apud aliquot mediterranea litora sicut in Italiae parte fieri accessus uel recessus. Qui contrarium sentiunt, omnem illum fluorem aiunt a Ponticis faucibus inundare, idque fulciunt argumento non inani, quod aestus e Ponto profluus numquam reciprocetur
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ. gallaica repꝑitur. qͣm gemmã arabi¬
cis anteponunt. U uicit eni gr̃a Arabes
qͥdem dicunt non alibi eã d ep̃hendi. qͣm
innidis auiũ qͣm menolã choritos uocant.
qͦd nullus recipit. s ũ apud germanie po¬
plos qͥmuis rara. infaeis tam appareae.
honore & p̾cio adsmaragdos uirae. palli¬
dũ nichil iocundus aurũ deca. S erauni¬
oꝵ porro genera diuersa sẽ. Rer manicũ
candidũ ẽ: splend& tam̃ cerulo. Ec
si sub diuo habeas fulgorem rapit sy de¬

Expanded text:
tibus gallaica reperitur, quam gemmam Arabitibus gallaica reperitur, quam gemmam Arabicis anteponunt: uincit enim gratia. Arabes quidem dicunt non alibi eam deprehendi quam in nidis auium quas melancoryphos uocant; quod nullus recepit, cum apud Germaniae populos quamuis rara in saxis tamen appareat. Honore et pretio ad smaragdos uiret pallidum. Nihil iucundius aurum decet. Cerauniorum porro genera diuersa sunt. Germanicum candidum est: splendet tamen caerulo et si sub diuo habeas, fulgorem rapit side
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfluit: puiꝰ: si ulleris. odor indicabit. PPre¬
crecdantur lapidem fleuisse. I anespeciẽ
in illiricũ barbari intuber̃. Que cũ ꝓpan¬
nouica cõmertia usu ad cranspadanos ho¬
mines for& deuoluta: qͦd ubi primũ nr̃i
uiderant. ibi etiã natã putauer̃. Mune¬
re neronis principis. apparatꝰ otͣnis sucino
iuornatꝰ est. M ec difficuiter. cũ ꝑ idem tẽpꝰ
tredeci milia librarũ rex germame dono
ei miserit. Rude primũ nasettur. & cor¬
ticosum. Peinde in coctum adipe. lac¬
tentis suis expolitur. ad quẽ uidemꝰ utto¬
rem. P ro facie hab& nomen. Amelle¬
um dicit᷑ & falernum. Utrũq dde simili¬
tudine aut uini aut utiq mellis. I napto
est. qͦd rapiat folia. qͦd trahat paleas. Qͦ
uͦ medeacur multis uitaliũ in cõmodis:
medentiũ docuit discipliua. Ndia ha¬
b& sucmũ: s germania plurimũ: oͦporũ¬
tutũq Qm̃ adinsulã glesariã tieneramꝰ.
a sucmo ceptũ. Nã in germanie continen¬

Expanded text:
sit gignitum, si usseris, odor indicabit. Precredantur lapidem fleuisse. Hanc speciem in Illyricum barbari intulerunt; quae cum per Pannonica commercia usu ad Transpadanos homines foret deuoluta, quod ibi primum nostri uiderant, ibi etiam natam putauerunt. Munere Neronis principis adparatus omnis sucino inornatus est: nec difficulter, cum per idem tempus tredecim milia librarum rex Germaniae donum ei miserit. Rude primum nascitur et corticosum, deinde incoctum adipe lactentis suis expolitur ad quem uidemus nitorem. Pro facie habet nomina: melleum dicitur et Falernum, utrumque de similitudine aut uini aut utique mellis. In aperto est quod rapiat folia, quod trahat paleas; quod uero medeatur multis uitalium incommodis, medentium docuit disciplina. Et India habet sucinum, sed Germania plurimum optimumque. Quoniam ad insulam Glaesariam ueneramus, a sucino coeptum. Nam in Germaniae continen
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝑ cõpita spargunt semitarũ. Quas
ubi ȩse sunt : fauces earũ asaguia obsi¬
dentur. I deo gramini uomen padaliar¬
chen deder̃. Sed panthere aduersus
hoc uirꝰ excrementa humana deuorant.
ot suo apte ingenio pesti resistunt.
Lenta illis uiuacitas. adeo ut uiectis in¬
teraneis mortẽ diu differant. Iuhis sil¬
uestribꝰ & pardi sunt : sedm a pantheris¬
Nemgenꝰ. noti satis. nec latiꝰ exequen¬
di. Quoꝵ adulteris coitibꝰ degeuerant᷑

Expanded text:
ita per compita spargunt semitarum; quas ita per compita spargunt semitarum; quas ubi esae sunt, fauces angina obsidentur. Ideo gramini nomen pardalianchem dederunt. Sed pantherae aduersus hoc uirus excrementa humana deuorant et suopte ingenio pesti resistunt. Lenta illis uiuacitas, adeo ut eiectis interaneis mortem diu differant. In his siluestribus et pardi sunt, segenus, noti satis nec latius exequendi: quorum adulteris coitibus degenerantur
Abbreviated transcription (Latin):
toribꝰ. succedant sibi tes licoe: & as¬
cu quantõlib& a molii łꝙ̃dã ueluit. tusi
in p̃sidis nauigio fueriat frũtra est au¬
sũ om̾e. Notantur frequentusime. siqͥndo
udent inlittore. irrita rabre: cernuari
uelut ꝓpria tarditate uoluntaria castigan¬
tes riuna: quã qͣm defestu uniuersȩ ue. uut¬
rose sunt inhircatua: minutis orbiciu¬
lis suꝑ picte: ita ut oculatis ex furuo cui¬
culis. uł cerula uł sulphurea disticguatur
t̃gi suppellex. I radunt odore earum
& contẽplatione: armnta amore affici. atq ubi
eas ꝑsenciscant. ꝓꝑato conuenire. nec ter¬
reri. nisi sola oris toruitate. Quã ob causã
pauthere ab scondicis capitibꝰ. qͤ corꝑis reli¬
qua st̃ spectanda p̾bent. ut greges stupi¬
dos in obcutu populeutur secura uastatione.
H hircani ut hominibꝰ intentatũ nuchil ẽ.
frequentiꝰ eas ueneno qͣm ferro necant.¬
atant aconito carnes illinunt. atq

Expanded text:
toribus; succedant sibi equites licet et astoribus; succedant sibi equites licet et astu quantolibet amoliri praedam uelint, ni in praesidio maria fuerint, frustra est ausum omne. Notantur frequentissime, si quando uident, in litore irrita rabie cernuari, uelut propriam tarditatem uoluntaria castigantes ruina; quamquam de fetu uniuerso uix unae sunt in Hyrcania, minutis orbiculis superpictae, ita ut oculatis ex fuluo circulis uel caerula uel alba distinguatur tergi supellex. Tradunt odore earum et contemplatione armenta mire adfici atque ubi eas persentiscant properato conuenire nec terreri nisi sola oris toruitate; quam ob causam pantherae absconditis capitibus quae corporis reliqua sunt spectanda praebent, ut greges stupidos in obtutum populentur secura uastatione. Sed Hyrcani, ut hominibus intemptatum nihil est, frequentius eas ueneno quam ferro necant. Aconito carnes inlinunt atque
Abbreviated transcription (Latin):
ubi deficiunt rimpheorũ montiũ iuga.
hiꝑboreis similes. Picunt arimpheos.
cas eciunt. Iuxta uiros ac femuras tedo
criniui: ita ut̃q sexꝰ comas tundos.:
mant quietem: non amant ledere:
Sacri habentur. attrectariq minune
tutꝰ ist uelut asilo tegatur. Ultra hos
cunerii & gens amaronũ porrecta ad
caspiũ mare: qͦd dilapsum ꝑ asiaticȩ p̾la¬
ge t̃ga. scxticũ in rumpit oceanu.
Dagius deuide spaciis intercedentibꝰ. osfia
adei fluminis hircani habent. gens sil¬
ius asꝑa. copiosa imanibꝰ feris. sera ⁊ỹ¬
gribꝰ. qͦd bestiarũ genus insigues ma¬
culis note. & ꝑpuetcas memorabile red¬
dider̃. It uluo qicent. I oc fuliu̾i ni¬
grantibꝰ segnintis interundatum. uari¬
etatẽ ad prime decoꝵ. P edũ motu.
nescio uelo citas an ꝑuicatia magis ad¬
uinoe. Nichil txlongũ est  qͦd noubre¬
ue penetrent. Michil acleo antecedit.
ut non ilico adses uatur. Ae maxune
potentia earũ pba cũ maternis curis
inctcantur : cum corũ insislunt rap¬

Expanded text:
ubi deficiunt Riphaeorum montium iuga. Hyperboreis similes dicunt Arimphaeos.um: bacas edunt. Iuxta uiros ac feminas taedet crinium: uterque sexus comas tondent. Amant quietem, non amant laedere. Sacri habentur attrectarique eos ettutus est, uelut asylo tegatur. Vltra hos Cimmerii et gens Amazonum porrecta ad Caspium mare, quod dilapsum per Asiaticae plagae terga Scythicum inrumpit Oceanum. Magnis deinde spatiis intercedentibus ostia Oxi fluminis Hyrcani habent, gens siluis aspera, copiosa inmanibus feris, feta tigribus. Quod bestiarum genus insignes maculis notae et pernicitas memorabile reddiderunt. Fuluo nitent: hoc fuluum nigrantibus segmentis interundatum uarietate adprime decet. Pedum motum nescio uelocitas an peruicacia magis adiuuet. Nihil tam longum est quod non breui pene-trent: nihil adeo antecedit, ut non ilico adsequantur. Ac maxime potentia earum probatur, cum maternis curis incitantur, cum catulorum insistunt rap
Abbreviated transcription (Latin):
erpenna consul qui erasso successerat. audi.¬
ta morte crassi. & clade exercitꝰ romani.¬
raptĩ in asiã ꝑ uolauit. Aristonieũ recenti
uictoria feriatũ. impuiso bello adortꝰ. nu¬
datũq om̃ibꝰ copiis infugã uertit. Cũq
stratonice̾ urbem ad quã ille confuge¬
rat. ob sidione cinoxiss&. trucidatũ famȩ
ad deditionem coegit. Perpenua con¬
sul apud ꝑganũ correptꝰ morbo. diẽ
obiit. Aristonicꝰ rome ussu senatꝰ. incar¬
cere sfrangulatꝰ est. ft̃ o deni anuo: pto¬
lomei alexandrinoꝵ regis misera uita.
miseriorem uite exitũ dedit. Is enun so¬
rorem suã strupro cognitã. ac deude in
matͥmoniũ recepta: nouissime turpius
qͣm dux̃: occidit. P riuignã uͦ sua̾ hoc
est filiã sororis & conuigis: coniuge̾ asci¬
uit. Eiliũ suu̾ queni exsorore susceꝑat.
nec non & filiũ fr̃is occidit. Quã obrẽ
tantis incestis parricidiisq execrabilis.

Expanded text:
Perperna consul, qui Crasso successerat, audiPerperna consul, qui Crasso successerat, audita morte Crassi, et clade exercitraptim in Asiam peruolauit, Aristonicum recenti uictoria feriatum inprouiso bello adortus nudatumque omnibus copiis in fugam uertit; cumque Stratonicen urbem, ad quam ille confugerat, obsidione cinxisset, trucidatum fame ad deditionem coegit. Perpenna consul apud Pergamum correptus morbo diem obiit; Aristonicus Romae iussu senatus in carcere strangulatus est. Eodem anno Ptolemaei Alexandrinorum regis misera uita miseriorem uitae exitum dedit. is enim sororem suam stupro cognitam ac deinde in matrimonium receptam nouissime turpius quam duxit abiecit. priuigaam uero suam, hoc est filiam sororis et coniugis, coniugem adsciuit, filium suum, quem ex sorore susceperat, nec non et filium fratris occidit. quamobrem tantis incestis parricidiisque exsecrabilis
Abbreviated transcription (Latin):
reunidũ utiq dn̾is erat. nͥinsolescentibꝰ seruis
ferro obuiã iret᷑. E tam̃ in ipsis qͦq infeli¬
cissimus dãpius pugnȩ. & infelicioribꝰ lucris
uietorie. quanti ꝑiere uicti: tancũ ꝑdidere
sus consul & pontifer maxcimꝰ. aduersus
aristonieũ attali frẽm. qui traditã ꝑ testa¬
mͣitũ R omanis asiã. ꝑ uaserat. eũ instrue¬
tissimo missus exercitu. p̃terea a magnis
regibꝰ hoc est nichomede bichuue: mitri¬
date ponti & armetue. ariaracte cappa¬
dotie. philomene paphagonie. eoꝵq ma¬
xiiis copiis adiutꝰ. conserto tam̃bello uic¬
tꝰ est. Ꝙ cũ exercitu pꝰ pluruã celem in
fugã acto: ipse iã circu̾uentꝰ ab hostibꝰ &
pene captꝰ ess&: uirga̾ qua erat us ad
equũ. in octilũ tracis impegit. I arbarꝰ
aũ cũ ira & cdolore exxarsiss&e. latꝰ crassi gla¬
dio transuerbauit. Ita ille eaccogitato ge¬
nere mortis. effugit & dedecꝰ & seruitute.

Expanded text:
reundum utique dominis erat, nisi insolescentibus seruis reundum utique dominis erat, nisi insolescentibus seruis ferro obuiam iretur. sed tamen in ipsis quoque infelicissimis damnis pugnae et infelicioribus lucris uictoriae quanti periere uicti tantum perdidere sus consul et pontifex maximus aduersus Aristonicum Attali fratrem, qui traditam per testamentum Romanis Asiam peruaserat, cum instructissimo missus exercitu, praeterea a magnis regibus hoc est Nicomede Bithyniae, Mithridate Ponti et Armeniae, Ariarathe Cappadociae, Pylaemene Paphlagoniae eorumque maximis copiis adiutus, conserto tamen bello uictus est; et cum, exercitu post plurimam caedem in fugam acto, ipse iam circumuentus ab hostibus et paene captus esset, uirgam, qua erat usus ad equum, in oculum Tautem, cum ira et dolore exarsisset, latus Crassi gladio transverberavit. Ita ille, excogitato genere mortis, effugit et dedecus et servitutem.
Abbreviated transcription (Latin):
belli seruilis contagio: multas late in¬
fecit ꝓuincias. Mã exmuiturnis: ccͣce. l.
serui incruce̾ acti: & sinnesse ad quattuor
milia seruoꝵ. a quinto metello & gneo ser¬
uilio cȩpione oppressa st̃. In metallis qͦq
atheniensiũ : idem tumultꝰ seruilis ab he¬
raclito p̃tore discussus est. Npud delon.
etiã serui nouo motu inclunescentes. oppi¬
danis p̃uenientibꝰ oppressi st̃: absq illo
pͥmo siciliensis mali fomite. a quo iste uelut
scuttille emicantes. diuersa hec incendia
seminar̃. In sicilia enĩ pꝰ fuliuũ consulem
piso consul mamer ciũ oppidum expugna¬
uit : uͥ .uiiͦi. milia fugitiuoꝵ utt̾fecit. qͦs
aũ caꝑe potuit: patibulo subfixit. Cui
cũ rutiliꝰ consul successiss& : idem quoq
taurumeniũ & ethnã firmissima fugiuoꝵ
refugia. bello recepit. Nmpliꝰ qͦm. ꝯede.
milia seruoꝵ trucidatã referunt᷑. Mhisera
ꝓfecto talis belli & in extͥcabilis causa. P e¬

Expanded text:
belli seruilis contagio multas late inbelli seruilis contagio multas late infecit prouincias. nam et Minturnis CCCCL serui in crucem acti et Sinuessae ad quattuor milia seruorum a Q. Metello et Cn. Seruilio Caepione oppressa sunt; in metallis quoque Atheniensium idem tumultus seruilis ab Heraclito praetore discussus est; apud Delon etiam serui nouo motu intumescentes oppidanis praeuenientibus pressi sunt, absque illo primo Siciliensis mali fomite, a quo istae uelut scintillae emicantes, diuersa haec incendia seminarunt. in Sicilia enim post Fnluium consulem Piso consul Mamertium oppidum expugnauit, ubi octo milia fugitiuorum interfecit, quos autem capere potuit, patibulo suffixit. cui cum Butilius consul successisset, idem quoque Tauromenium et Hennam, firmissima fugitiuorum refugia, bello recepit: amplius quam xx milia tunc seruorum trucidata referuntur. Misera profecto talis belli et inextricabilis causa. pe
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiũ. & successorem mintitũ dedit. Ihis
causis. senacu ira. ppłm suꝑbia inuasit. Et
t̃c̃ forte actalꝰ eunienis filius moriens. cesta¬
ĩnto pplm romanũ imꝑio asiȩ succede here¬
dem iusserat. Gracchꝰ grͣam ppli p̃cio appe¬
cens. legem tulit. uti pecuna quȩ fuiset
actali ppło distribueret᷑. Obsistente trasica
etrã pompeiꝰ spopondit se gracchũ eũ pͥmun
magistratũ adissoe accusaturũ. Gracchꝰ cum
eniteretur ut ipse tribunꝰ militũ subsequente
anno ꝑmaner&e. cũq comitioꝵ die seditio¬
nes popłi accendent auctore nasica ĩflãma¬
ta nobilitas. fragn̾itis subsellioꝵ plebem fu¬
gauit. G racchus ꝑ gradꝰ qui st̾ suꝑ calpur¬
niũ fornice̾ detracto ad miniculo fugiens.
ictꝰ fragn̾ito subsellii corruit. Iursusq
assurgens. alio ictu claue cerebro impacte
ex animatꝰ ẽ. Pucenti p̾cerea in ea seditio¬
ne int̾fecti: eoꝵq corꝑa intiberĩ ꝓiecta

Expanded text:
imperium et successorem Minucium dedit. his imperium et successorem Minucium dedit. his causis senatum ira, populum superbia inuasit. ac tunc forte Attalus, Eumenis filius, moriens testamento populum Romanum imperio Asiae succedere heredem iusserat. Gracchus gratiam populi pretio adpetens legem tulit, uti pecunia, quae fuisset Attali, populo distribueretur. obsistente Nasica etiam Pompeius spopondit se Gracchum, cum primum magistratu abisset, accusaturum. Gracchus cum eniteretur, ut ipse tribunus plebi subsequenti anno permaneret, cumque comitiorum die seditiones populi accenderet, auctore Nasica inflammata nobilitas fragmentis subselliorum plebem fugauit. Gracchus per gradus, qui sunt super Calpurnium fornicem , detracto amiculo fugiens ictus fragmento subsellii conruit rursusque adsurgens alio iota clauae cerebro inpactae exanimatus est. ducenti praeterea in ea seditione interfecti eorumque corpora in Tiberim proiecta
Abbreviated transcription (Latin):
soe apud pauꝑes ñ fuit: arma or uestes ignis
absũpsit. Igit᷑ ea tẽpestate cũ hec apud nu¬
mantiã gesta st̃: apud romã grecoꝵ sediti¬
ones agitabantur. Scipio au cũ delata nu¬
mantia cet̾as hispanie gentes pace cõponer&.
thireũ quendã celticũ principem consuluit.
quo oꝑe numantia aut priꝰ inuicta durasso&.
aut pꝰ fuiss&e euersa. Uhireus respondit.
Pon cordia inuicta: discordia exitio fuit. Qd
romani tã qͣm sibi ac de se dictũ: exempli
loco acceper̃. Quippe: quibꝰ ia de seditionibꝰ
discordantis tocius urbis nunttabatur. Ear¬
thagine tiumantiaq deleta: orit᷑ apud
romanos utilis de pusione conlatio: & orit᷑
in famis de ambitione contẽptio Gracchus
cribunꝰ plebis iratꝰ nobilitati. cur uiteraue¬
tores numantini federis notatꝰ ee̾t. agrum
a pͥuatis eatenꝰ possessũ. popło diuidistatu¬
it. Oet auo tribuno plebi obsistenti adeinte

Expanded text:
set, apud pauperes non fuit; arma et uestem ignis set, apud pauperes non fuit; arma et uestem ignis absumpsit. Igitur ea tempestate, cum haec apud Numantiam gesta sunt, apud Romam Gracchorum seditiones agitabantur. Scipio autem cum deleta Numantia ceteras Hispaniae gentes pace conponeret, Thyresum quendam, Celticum principem, consuluit, qua ope res Numantina aut prius inuicta durasset aut post fuisset euersa. Thyresus respondit: concordia inuicta, discordia exitio fuit. quod Romani tamquam sibi ac de se dictum exempli loco acceperunt, quippe quibus iam de seditionibus discordantis totius Vrbis nuntiabatur. Carthagine Numantiaque deleta moritur apud Romanos utilis de prouisione conlatio et oritur infamis de ambitione contentio. Gracchus tribunus plebi iratus nobilitati, cur inter auctores Numantini foederis notatus esset, agrum a priuatis eatenus possessum populo diuidi statuit. Octauio tribuno plebi obsistenti ademit