comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctis omnib impendat affectum.
ił quidem peudent̾ humilitatem cũ
discretione ⁊ caritate icticit pͥncipi¬
bus. quia sine istis omnino subsis¬
tere ñ potest pͥncipatus. Quisquis
gͦ gractum ꝓpeie celsitudinis amat:
humilitatis cultum in morib dilgẽ¬
tissime teneat. Nam qui ab hułtta¬
tis oꝑib recedit: a digĩtatis sue fa¬
stigio tumoris pondere cadit. Obtinz
eium ꝑpetuo quia qui se humiliat
exaltabitur. ⁊ uiceu̾sa quise exal¬
militate magit necc̃ios sustituit
magistratis. Demꝙ quem suꝑboꝵ
legisti regnare chutuis: Pox mang
piosa est. Nec tamen eatenus suꝑ¬
biã uitet.: uit incidat in contẽptim
quia sicut elatio: ita ⁊ abiectio de¬
clinancta est. Unde ⁊ in iure romio
cautum ẽ: ut qui ius reddit. se quid
in adeundo facilem prebeat. contẽp
in tamen ñ patiatur. Mandatis quo¬
ꝙ acticitur: ne presides prouinciarĩ
in ultĩorem familiaritatẽ ꝓuincrali
acdinittant. eo qd̃ ex conuersatione

Expanded text:
ctis omnibus impendat affectum. ctis omnibus impendat affectum. Et quidem prudenter humilitatem cum discretione et charitate indicit principibus, quia sine istis omnino subsistere non potest principatus. Quisquis ergo gradum propriae celsitudinis amat, humilitatis cultum in minoribus diligentissime teneat. Nam qui ab humilitatis operibus recedit, a dignitatis suae fastigio, tumoris pondere cadit. Obtinet enim perpetuo, quia qui se humiliat exaltabitur, et vice versa, qui se exalmilitate magis necessarios substituit magistratus. Denique quem superborum legisti regnare diutius? Eorum namistoria copiosa est. Nec tamen eatenus superbiam vitet, ut incidat in contemptum, quia sicut elatio, ita et abjectio declinanda est. Unde et in jure Romano cautum est, ut qui jus reddit, se quidin adeundo facilem se prebeat, sed contemni non patiatur. Unde mandatis adiicitur, ne presides provinciarum in ulteriorem familiaritatem provinciales admittant. Nam ex conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ mensura bona. conferta. coagi¬
tata. ⁊ suꝑ asfluens refundet᷑ in smꝰ
coꝵ. Nec tamen dispensationem
legis subtraho manib potestatũ.
sed ꝑpetuam preceptionem aut ꝓ¬
hibitionem habentia libito eorum
nequaqͣm arbitror supponenda.
In his itaꝙ diuntaxat q̃ mobiliast̃
dispensatio u̾borum actmnititir. tra
tamen ut compensatione honestatis
aut utilitatis: mens legis integra
conseruetur. N Iec eleuetur inqͥt
cor enis in suꝑbiam suꝑ frẽs suos.
Qitod precipue uec̃ium est sepius
replicat. eo qd̃ humilitas ininqm sa¬
tis uictetur commendata pͥucipib.
⁊ difficillimum est ut gͣaus honoris
tumorẽ ñ pariat in aimo impru¬
dentis. Suꝑb̾ utiq resistit d̾s. ⁊ hu¬
milib dat grãm. Prouide gͦ rex oeat
ne ueniat ei pes suꝑbie. qiua in eo ce¬
cicłunt qui oꝑantur iniquitatem.
ixpulsi siuit nec potuerunt stare.
Non itas suꝑbrat suꝑ fratres. s cum
fratrum menĩt: frat̾num subie¬

Expanded text:
eo quod mensura bona, conferta, et coagieo quod mensura bona, conferta, et coagitata, et superfluens refundetur in sinus eorum. Nec tamen dispensationem legis subtraho manibus potestatum, sed perpetuam praeceptionem, aut prohibitionem habentia, libito eorum nequaquam arbitror supponenda. In his itaque duntaxat quae mobilia sunt, dispensatio verborum admittitur; ita tamen ut compensatione honestatis aut utilitatis, mens legis integra conservetur. Nec elevetur, inquit, cor ejus in superbiam, super fratres suos . Quod praecipue necessarium est, saepius replicat, eo quod humilitas nunquam satis videtur commendata principibus, et difficillimum est ut gradus honoris tumorem non pariat in animo imprudentis. Superbis utique resistit Deus, et humilibus dat gratiam . Proinde rex orat ne veniat ei pes superbiae, quia in eo ceciderunt, qui operantur iniquitatem, expulsi sunt, nec potuerunt stare. Non utique superbiat super fratres; sed cum fratrum meminerit, fraternum subje
Abbreviated transcription (Latin):
cadat in t̾ram: quod ñ ille ꝓpriis
uł manib subditoꝵ excipiat. St̃
autẽ precepta quedam ꝑpetuã ha¬
bentia nec̃citatem. apucł omnes gẽ¬
tes legitima. ⁊ que omnino impune
solui ñ possunt. Ante legem. sub le¬
ge. fub gr̃a. omnes lex una constͥn¬
git. Quod tibiñ uis ficri: alii n fec̾is.
et qd̃ tibi uis fieri faciendum: hoc
facias alii. Procedant nunc dealba¬
tores potentium susurrent. aut
si hoc parum ẽ: publice preconent᷑
principem ñ ẽẽ legi subiectum. ⁊
quod ei placet: non nͦ in nire scłm
formam equitatis condendo. sed qͣ¬
litercunq legis habere uigorem. Re¬
gem quem legis nexib subtrahunt:
si uolunt ⁊ audent ex legẽ faciant.
ego ñ mͦ his renitentib sel mundo
reclamante ipsos hac lege ten̾ cõfir¬
mo. In quo enun inquit qui nec fal¬
lit nec fallitur udicio iudicau̾itis:
iucticabimini. E certe uitticitm
grauissimũ in his qui p̃sunt fiet.

Expanded text:
cadet in terram, quod non ille propriis, cadet in terram, quod non ille propriis, vel manibus subjectorum excipiat. Sunt autem praecepta quaedam, perpetuam habentia necessitatem, apud omnes gentes legitima, et quae omnino impune solvi non possunt. Ante legem sub lege, sub gratia, omnes lux una constringit: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris ; et quod tibi vis fieri faciendum, hoc facias aliis. Procedant nunc dealbatores potentum, susurrent, aut si hoc parum est, publice praeconentur principem non esse legi subjectum, et quod ei placet, non modo in jure secundum formam aequitatis condendo, sed qualitercunque legis habere vigorem. Regem quem legis nexibus subtrahunt, si volunt, et audent, exlegem faciant, ego non modo his renitentibus, sed mundo reclamante, ipsos hac lege teneri confirmo. In quo enim, inquit, qui nec fallit nec fallitur, judicio judicaveritis, judicabimini . Et certe judicium gravissimum in his qui praesunt fiet,
Abbreviated transcription (Latin):
dñm.⁊ se prompta hunulitate mẽ¬
tis.⁊ pia exhibitione oꝑis seruum ꝓ¬
fiteatur. Dñs ⁊ enim serui dñs est.
Scruit itaq cdño princeps. dum con¬
serius suis subditis .s. sibi fidelit̾ ser¬
cui ñ plus tunceis ex maiestate qmͣ
amoris ex pietare exhibenduni est.
Pater ⁊ enim ẽ et cui nulla creat᷑a
ipsuis faciente nũto: negare potest
dilectionis affectum. Si ego inquit
dñs sum: ubi ẽ timor meus: Si pa¬
tersum: ũ ẽ amor nĩs ᷑ uerba quoq
lagis custodienda sunt. quod ex pri¬
mo trmoeis gͣdu quadam qͣsi uir¬
nitum scala. felici ꝑrocedit asccẽsu.
Dilectio inquit illuis custoctia le¬
gum ẽ: quia omnis sapĩa tnnor
domini. Porro qui cdm̃ tunet faciet
bona.⁊ qui continens ẽ iusticie: ap¬
piehencdet illam. ⁊ obiuabit illi qͣsi
mater honorificata. Secd que uerba
digantia tanta custocdiere utig
que precepta sunt in lege ut apud
principem iota uelapex legis non

Expanded text:
Dominum, et se prompta humilitate menDominum, et se prompta humilitate mentis, et pia exhibitione operis, servum profiteatur. Dominus etenim servi dominus est. Servit itaque Domino princeps, dum conservis suis, subditis scilicet sibi, fideliter sercui non plus timoris ex majestate, quam amoris ex pietate exhibendum est. Pater etenim est, et cui nulla creatura, ipsius faciente merito, negare potest dilectionis affectum. Si ergo, inquit, dominus sum, ubi est timor meus; si pater sum, ubi est amor meus? Verba quoque legis custodienda sunt, quod ex primo timoris gradu, quadam quasi virtutum scala, felici procedit ascensu. Dilectio, inquit, illius, custodia legum est , quia omnis sapientia timor Domini est. Porro qui timet Deum, faciet bona, et qui continens est justitiae, apprehendet illam, et obviabit illi quasi mater honorifica. Sed quae verba, diligentia tanta custodiet? Utique quae praecepta sunt in lege, ut apud principem iota vel apex legis non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ppło aprincipio pͥmatum tenuitaili¬
cans. Salomon quoꝙ se eam supes
salutem ⁊ ommia pulchra dilexial
fatetur. ⁊ ad ipsum cum ea bonaeͥs¬
omnia accessisse.
equittir. Ut discat timere de¬
Imninũ dͥm̃ sitm. ⁊ custodits
uerba eus que in lege precepta li
Causam legitime obseruationsl
ipsa subuingit. Ut cdiscat iuquit.
Diligens nanꝙ lecto. aegis discip
est: ñ magister. Nec ad seusum so¬
um captiuam retorquet legem ad
menti eius ⁊ integͥtati sensus lus
accommodat. Sed discipulus ie
sium. Recte quidem. eo qd̃ sapientia
parit ⁊ firiat pͥncipatum. At qui
untium sapientie timor dm̃. Qui
ẜͥ timoeis ñ iniciatur gractu. frust᷑
ad legituni principatus culmen aspi¬
rat. legitumi inqͣm. Quia de quibedã
chim alleuantur deiectis ⁊ miserius
xiciendis scriptumm ẽ: isti regnau̾ua.
iñ ex me: peiicipes exitt̾unt. ⁊ ego ig.¬
noraui. W alibi. Tenentes legemn: ne¬
uerunt sapientiam. Tueat gͦ peĩcepͤ

Expanded text:
et populo a principio primatum tenuit, suet populo a principio primatum tenuit, sucans. Salomon quoque se eam super salutem, et omnia pulchra dilexisse fatetur, et ad ipsum cum ea omnia bona accessisse.equitur ut discat timere Dominum Deum suum, et custodire verba ejus quae in lege praecepta sunt. Causam legitimae observationis, lex ipsa subjungit: Ut discat, inquit. Diligens namque lector, legis discipulus est, non magister: nec ad sensum suum captivatam retorquet legem, sed menti ejus et integritati sensus suos accommodat. Sed discipulus iste suum. Recte quidem, eo quod sapientia parit, et firmat principatum. Atqui initium sapientiae timor Domini . Qui ergo timoris non initiatur gradu, frustra ad legitimi principatus culmen aspirat. Legitimi, inquam, quia de quibusdam dum allevantur, dejectis et miserius dejiciendis scriptum est: Isti regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et ego ignoravi , et alibi: Tenentes legem nescierunt sapientiam . Timeat ergo princeps
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ repleani. Item. Meum ẽ consi¬
lium ⁊ equitas. mea ẽ prudentia.
ita ẽ fortitudo. E alibi. Accipite
disciplinam. ⁊ ñ ꝑecuniam. doct̃.¬
nam magis qmͣ aurum eligite. Me¬
lice est enim sapientia crinctis opib
p̃ciosissimis. ⁊ omne defid̾abile ei
ñ potest comꝑari. Cum gentilez
inchil fine nitu numiiũ credent
faciendum: unum tamen quasi de¬
um deoꝵ ⁊ omutum principem yx¬
colebant . s. sapientiam. ideo quod
ipsa omnib preest. Unde ⁊ philoso¬
phiuetes imaginem sapĩe ꝓforibis
omnium temploꝵ pingi. ⁊ hec u̾ba
scribi cdebere censuerunt. Usus me ge¬
nuuit. peꝑit memoria. sophiam me uo¬
cant gͣn. uos sapĩam. W hec itẽ. Ego
octi hominẽ stultos.⁊ iguana oꝑa. et
philosophicas sententias. Et quideme¬
leganter illi ista finxerunt. licet ue¬
ritatem ipsam plene ñ noiluunt. ad
eam tamen aliquatenus accedentes
cdum sapiam onntũ que recte fucͥ
ducem ⁊ pͥncipem arbitrantur cum
⁊ ipsa u̾acit̾ głetut: qd̾ in omnigente

Expanded text:
m est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo . Et alibi: Accipite disciplinam, et non pecuniam, doctrinam magis quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis opibus pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari . Cum gentiles nihil sine nutu numinum crederent faciendum, unum tamen quasi Deum deorum, et omnium principem excolebant, scilicet Sapientiam, ideo quod ipsa omnibus praeest. Unde et philosophi veteres imaginem Sapientiae pro foribus omnium templorum pingi, et haec verba scribi debere censuerunt: Usus me genuit, peperit Memoria: Sophiam me vocant Graii, vos Sapientiam. Et haec item: « Ego odi homines stultos, et ignava opera, et philosophicas sententias. » Et quidem eleganter illi ista finxerunt, licet veritatem ipsam plene non noverint: ad eam tamen aliquatenus accedentes, dum sapientiam omnium, quae recte fiunt, ducem et principem arbitrantur, cum et ipsa veraciter glorietur, quod in omni gente
Abbreviated transcription (Latin):
potestis facere. Socrattes appolinus ora¬
cło sapientissimus iudicatus est e
qui sine contradictione septem
illos qui dicti sunt sapieutes. in¬
comꝑabiliter antecessit ñ in opi¬
none sapientie. sed uirtute. turnc
dennun respublicas fore beatasas¬
serunt.: si eas pħi reg̾ent. aut recto¬
res carum studere sapientie conti¬
gisser. ⁊ si tͥ socratis uãctur contep¬
nenda auctoritas. ꝑ me inquit sa¬
pientia reges regnant ⁊ conditorẽ
legum uista decermnt. ꝑ me pem¬
cipesimꝑant. ⁊ potentes decermĩt
iusticiam. Ego diligentes me di

Expanded text:
potestis facere . Socrates Apollinis orapotestis facere . Socrates Apollinis oraculo sapientissimus judicatus est, et qui sine contradictione septem illos, qui dicti sunt sapientes, incomparabiliter antecessit, non in opinione sapientiae, sed virtute, tunc demum respublicas fore beatas asseruit, si eas philosophi regerent, aut rectores earum studere sapientiae contigisset. Et si tibi Socratis videtur contemnenda auctoritas: Per me, inquit Sapientia, reges regnant, et conditores legum justa decernunt. Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
tariorum fundamentum. ad unicũ
quem sꝑabat regni ⁊ felicitatis fu¬
turum heredem transmitce cura¬
uit. Ob hanc causam epła eius de¬
stinata aristotili nuꝑnati alexat¬
dri. ut sꝑabatur magistro uisa ẽ
exscribenda. Est igitur concepta
ad hanc ferine sententiam. Philip¬
pus aristotili salt dicit. filium mͥ
genitum scito. quo equidem diis
habeo gr̃am ñ ꝓinde quia natus ẽ:
qm pro eo quod cum nasci contigit
temporib uite sue. Sꝑo ⁊ enĩ fo¬
re ut eduicatus erudiitisq a te dig¬
nus existat. ⁊ nob̾ ⁊rerum istarumꝰ
susceptione. Romanos imꝑatores
aut duces dum eorum res publica
uiguit: illiteratos exstitisse memi¬
ni. E nescio quomͣ contigit. quod
ex quo in pͥncipib uirtus languit
luterarum: armate quoq militie
infirmata ẽ manus.⁊ ipsius pͥnci¬
patus quasi precisa ractix. NIec
mirum cum sine sapientia ulłus
stare aut ex ualeat principatus. Qͥa
sapientra cdei clixit. Sine me nichil

Expanded text:
tariorum fundamentum, ad unicum tariorum fundamentum, ad unicum quem sperabat regni et felicitatis futurum haeredem, transmittere curavit. Ob quam causam epistola ejus destinata Aristoteli nuper nati Alexandri, ut sperabatur, magistro visa est hic scribenda. Est igitur concepta ad hanc ferme sententiam. « Philippus Aristoteli salutem dicit. Filium mihi genitum scito, quo equidem diis habeo gratiam, non proinde quia natus est, quam pro eo quod eum nasci contigit temporibus vitae tuae. Spero etenim fore, ut educatus eruditusque a te, dignus existat et nobis et rerum istarum susceptione. » Romanos imperatores aut duces, dum eorum respublica viguit, illitteratos exstitisse non memini. Et nescio quomodo contigit, quod ex quo in principibus virtus languit litterarum, armatae quoque militiae infirmata est manus, et ipsius principatus quasi praecisa radix. Nec mirum, cum sine sapientia, nullus stare, aut esse valeat principatus. Quia Sapientia Dei dixit: Sine me nihil
Abbreviated transcription (Latin):
se non legit: que legunt᷑ ab aliis fi¬
deliter audit. Qui uͦ neutrum facit:
quomͦ in contemptu precepti quod
p̃cipitur fideliter adimplebit: Cõ¬
crsus nanq desicłabilium omniũ:
sapientie accessio ẽ. Tholomeus ad
cumulum beatitudins ũne sibi a¬
lquid deeẽ credidit. donec accitis
septuagiita interpretib licet genti¬
lis eẽt: legem dñ gretis comiminica¬
nit: Nichil enim refert au int̾pretes
meadem cellula clausi contułint.
anꝓphau̾int in diu̾sis: dum constet
regem in u̾itatis inquisitione sol¬
liatum legem am̃ ingreciam true-¬
cisse. In athicis noctib legisse me me¬
mini. quod cum philippi macedonis
morum legantur insignia: int̾ cet̾a
litt̾atori  studium. qi belli negotia ⁊
uictoriarum tͥumphos. lib̾alita¬
tem mense. humanitatis offici¬
um. ⁊ quetunq lepide comit̾q
dicta uł facta sunt: colorauit. Ue¬
rum ⁊ hoc ipsum in quo se aliis excel¬
lentiorem nou̾at. qͣsi bonoꝵ heredi¬

Expanded text:
se non legit, quae leguntur ab aliis, fise non legit, quae leguntur ab aliis, fideliter audit. Qui vero neutrum facit, quomodo, in contemptu praecepti, quod praecipitur fideliter adimplebit? Concursus namque desiderabilium omnium sapientiae accessio est. Ptolomaeus ad cumulum beatitudinis, nonne sibi aliquid deesse credidit, donec accitis septuaginta Interpretibus licet gentilis esset, legem Domini Graecis communicavit? Nihil enim refert, an Interpretes in eadem cellula clausi contulerint, an prophetaverint in diversis, dum constet regem in veritatis inquisitione sollicitum, legem Domini in Graeciam trajecisse. In Atticis Noctibus legisse memini, quod cum Philippi Macedonis morum legantur insignia, inter caetera litteratorium studium, quasi belli negotia, et victoriarum triumphos liberalitatem mensae, humanitatis officium, et quaecunque lepide, communiterque dicta vel facta sunt, coloravit. Verum et hoc ipsum in quo se aliis excellentiorem noverat, quasi bonorum haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾alib disciplinis institus ꝓcura¬
ret. Hoc inter cet̾a elegant̾ adiactrs
rex illit̾atus ẽ quasi asinus croni¬
tus. Si tamen ex dispensation: e
egregie uircuitis m̾itum pͥnapes
contingat ẽẽ illit̾atum: eundem agi
litt̾atoꝵ consiliis. ut ei res recte ꝓce¬
dat necce ẽ. Assistant gͦ ei nathan ꝓ¬
pħa. ⁊ sadoch sacerdos. ⁊ fideles filii
ꝓpħarum qui cum a lege dĩ diuer
nuimo non ostenctit: liguis suis
introducant qͣsi quodam aurium
hostiolit̾ati. Legat itaq mens pͥn¬
cipis in lingua sacerdotis. ⁊ quicqͥd
ogregium uicdtet in morib: qͣsi legem
dñi uenetur. Nam uita ⁊ lingua sa¬
terdotum: quasi quidam uite lib̾ ẽ
in facie popłorum. Eo forte spectat:
quod exemplar legis a sacerdotibus
leuttice trib iubetur assium. qr pre¬
dicatione eoꝵ debet potestas commi.¬
si magistratus gub̾nacła mod̾ari. sec
exꝑs omnino lectionis est. qui ⁊ si ip¬

Expanded text:
liberalibus disciplinis institui procuraliberalibus disciplinis institui procuraret, hoc inter caetera eleganter adjecit, quia rex illitteratus est quasi asinus coronatus. Si tamen ex dispensatione ob egregiae virtutis meritum, principem contingat esse illitteratum, eumdem agi litteratorum consiliis, ut ei res recte procedat, necesse est. Assistant ergo ei Nathan propheta, et Sadoc sacerdos, et fideles filii prophetarum, qui cum a lege Domini divlis et animo non ostendit, linguis suis introducant, quasi quodam aurium ostio, litterati. Legat ergo mens principis in lingua sacerdotis, et quidquid egregium videt in moribus, quasi legem Domini veneretur. Nam et vita et lingua sacerdotum, quasi quidam vitae liber est in facie populorum. Eo forte spectat, quod exempla legis a sacerdotibus Leviticae tribus jubetur assumi; quia praedicatione eorum debet potestas commissi magistratus gubernacula moderari. Nec exspers omnino lectionis est, qui, etsi ip
Abbreviated transcription (Latin):
un claudianim. quis ipse in sata¬
rio morum exstiterit: paucis agui̾de
Cet̾um cum p̃misse legis u̾ba ren¬
uo: singła mͥ uidentur onusta. ⁊ q̃t
spu intelligentie fecundata menti
occurriuit. Habebit gͦ uiquit set̃
legem ꝓuidens ne ad dampnatiñ
suam cum eam h̾ere uec̃ce sit: habe¬
at contra se. Potentes ⁊ enim poten¬
ter cormenta patient᷑. & adiectr. le¬
getq illud. Legem siquidem habeu
in mantica parum ꝑdest. nisi fidelit̾
custoctiatur manima. Legenda ẽ s
ommib dieb utte sue. Ex quib liqͥdo
constat qmͣ neccĩa sit principib ꝑita
litt̾aritmi. qui legem dm̃ aot̾idie re¬
uoluere lectione iubentur. & forti
quod sacerdotes legeni cotidie lige
iubeantur: ñ frequent̾ inuenie qͥn¬
s mortis ẽ. Hoc utiq sine difficula¬
te illitt̾atus ñ faciet. Unde ⁊ in lit¬
tis quas regem romanoꝵ ad fran¬
corum regem transmisise recola.
quib hortabatur ut liberos suos

Expanded text:
. Claudianum, quis ipse in sacra. Claudianum, quis ipse in sacrario morum exstiterit, paucis agnosces. Caeterum cum praemissae legis verba revolvo, singula mihi videntur onusta, et quasi spiritu intelligentiae fecundata menti occurrunt. Habebit ergo, inquit, secum legem, providens ne ad damnationem suam, cum eam habere necesse sit, habeat contra se. Potentes etenim potenter tormenta patientur. Et adjecit: Legetque illud. Legem siquidem habere in mantica parum prodest, nisi fideliter custodiatur in anima. Legenda est ergo omnibus diebus vitae suae. Ex quibus liquido constat, quam necessaria sit principibus peritia litterarum, qui legem Domini quotidie revolvere lectione jubentur. Et forte quod sacerdotes legem quotidie legere jubeantur, non frequenter invenies. Prinsed mortis est. Hoc utique sine difficultate illitteratus non faciet. Unde et in litteris, quas regem Romanorum ad Francorum regem transmisisse recolo, quibus hortabatur ut liberos suos
Abbreviated transcription (Latin):
benedictione ꝑpetua insignis est.
Iustimanus ⁊ leo qui fu̾int: ex eo
claret. quod totum orbem sacratissi¬
mis legib enucleatis qͣsi quoddam
templum uisticie sac̃re studuerũt.¬
⁊ Iam de thesdosio quid dicam. queͤ
isti iurtictis habuerunt exemplar. ⁊
ercłia cd̃i obreligionis ⁊ iusticie uen̾a¬
bilem notam: ⁊ sacerdotib pacientis¬
sime tamen ⁊ humillime inddignã¬
tem: ñ mͦ ut imꝑatorem uen̾ata ẽ.
sed ut antistitem: Qui leges tulerat.
qm̃ patient̾ tulit sententiam sacer¬
dotis mectiolanensis: & ne sententi¬
am emolliti presbit̾i. ⁊ peincipib a¬
plaudentis fuisse ter̾am putes. a te¬
galium usu suspensus ẽ peiceps. ex¬
cdusus ab eccłia. ⁊ penitentiam coac¬
tus est explere sollempnẽ. S quid
eum taute nec̾citati subiecerat: uo¬
lutas utiꝙ subiecta uiticie dłi ⁊ le¬
ꝙ enis usg quaꝙ obtemꝑans. E isi
que metrica le Writate scribuntur
cluxeris habenda contemptur. ex ha
quib filium instruit apud clact¬

Expanded text:
benedictione insignis est. Justinianus et Leo qui fuerint ex eo claret, quod totum orbem sacratissimis legibus enucleatis, quasi quoddam templum justitiae sacrare studuerunt. Nam de Theodosio quid dicam, quem isti virtutis habuerunt exemplar, et Ecclesia Dei ob religionis et justitiae venerabilem notam, et sacerdotibus patientissime tamen et humillime indignantem, non modo ut imperatorem venerata est, sed ut antistitem? Qui leges tulerat, quam patienter tulit sententiam sacerdotis Mediolanensis. Et ne sententiam emolliti presbyteri, et principibus applaudentis fuisse teneram putes, a regalium usu suspensus est princeps, exclusus ab ecclesia, et poenitentiam coactus est explere solemnem. Sed quid eum tantae necessitati subjecerat? Voluntas utique subjecta justitiae Dei, et legi ejus usquequaque obtemperans. Et nisi quae metrica levitate scribuntur, duxeris habenda contemptui, ex his quibus filium instruit apud Cl
Abbreviated transcription (Latin):
erechias. ⁊ iosias ⁊ ceteri qui in eo
sibi regni głam constare credebãt.
si cłi querentes głam se ⁊ subditos
diuine legis nexib innodarent.
E ne illoꝵ remota uideantur exẽ¬
pla.⁊ ex eosequenda minꝰ qd̾ a lege
eoꝵ. ⁊ ritri oꝑum. ⁊ religionis cultu. ⁊
fidei ꝓfessione aliqnͣtisꝑ uidemur abs¬
cecdere. licet nob̃ ⁊ illis eadom fides sit.
ita tamen utq illi futurum expe¬
ctabant. nos ex parte magna gau¬
deamus ⁊ uen̾emur impletũ. ab¬
iectis tantum umbeis figurars̃.
ex quo u̾itas de t̾ra orta est. ⁊ ũ ꝯs¬
pectu gentium reuelata. ne inꝙͣ
illoꝵ quasi aliena aut ꝓphana

Expanded text:
Ezechias, et Josias, et caeteri, qui in eo Ezechias, et Josias, et caeteri, qui in eo sibi regni gloriam constare credebant, si Dei quaerentes gloriam, se et subditos divinae legis nexibus innodarent. Et ne illorum remota videantur exempla, et ex eo sequenda minus, quod a lege eorum, et ritu operum, et religionis cultu, et fidei professione, aliquantisper videmur abscedere: licet nobis et illis eadem fides sit, ita tamen ut quod illi futurum exspectabant, nos ex parte magna gaudeamus et veneremur impletum, abjectis tantum umbris figurarum ex quo veritas de terra orta est, et in conspectu gentium revelata. Ne, inquam, illorum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
udentia in optis ninist̾i segrega¬
nt: sp̃c applicat.ad leuiticam tri¬
bum. ⁊ legitimos iustituit sac̾do¬
tes. Adicitur.  habebit sec̾. leget¬
ꝙ sllud omnib dieb uite sue. At¬
tende qnͣta debeat ẽẽ cdiligentia
principis in lege dm̃i custodienda.
qui eam semꝑ habere legere p̃cipi¬
tur ⁊ reuoluere. sicut rex regnm fac¬
tis ex muliere. facttis sub loge. om̃ẽ
mplenit iusticiam legis: ei ñ necc̃ita¬
ti seduoluntate subiectus. Quia i
lege uoluntas eius. ⁊ in lege dĩ me¬
ditatus est die ac nocte. Quocd si
ille i hac parte ñ creditur imitã¬
dus qui ñ regnm głam. sed fideliũ
amplexus est pauꝑtatem. ⁊ indu¬
tus forma seruili reclinatoriũ ca¬
yti ũ quesurit in t̾ris ⁊ int̾rogatꝰ
auidice regnum suum de hoc mũ¬
do ñ ẽẽ confessus est: ꝓficiant uel
exempla regum illustrium. quo¬
rum memoria in benedictione ẽ.
Procedant gͦ de castris ifrł. Daiid.

Expanded text:
rovidentia, in opus ministerii segregarovidentia, in opus ministerii segregavit, spiritus applicat ad Leviticam tribum, et legitimos instituit sacerdotes. Adjicitur: Et habebit secum, legetque illud omnibus diebus vitae suae . Attende quanta debeat esse diligentia principis in lege Domini custodienda, qui eam semper habere, legere praecipitur, et revolvere, sicut Rex regum factus ex muliere, factus sub lege, omnem implevit justitiam legis, ei non necessitate, sed voluntate, subjectus. Quia in lege voluntas ejus, et in lege Domini meditatus est die ac nocte. Quod si ille in hac parte non creditur imitandus, qui non regum gloriam, sed fidelium amplexus est paupertatem, et indutus forma servili, reclinatorium capiti non quaesivit in terris; et interrogatus a judice, regnum suum de hoc mundo non esse, confessus est; proficiant vel exempla regum illustrium, quorum memoria in benedictione est. Procedant ergo de castris Israel, David,
Abbreviated transcription (Latin):
it pͥncipem. qui legile suis indexa.
ne dedignentur sacros cationesimu¬
tari.  non mͦ sacerdotes exemplas
peti precipit. ẜ ad leniticam i̾bũ
mutuancti gr̃a pͥncipem mitat.
Sic enim legitimi facerdotes aud¬
endifunt: ut reꝓbis ⁊ ascendeatis
ex acdu̾so omnrem uir nistus dau¬
dat audtitum. S qui sunt sacerdo¬
tes et leuite tribus: Iili intiꝙ quᷤ
sine auaricie stimulis. fine ãbiti as
impuilsii. sine affectione carius et
sanguinis. lex in eccłiam introdu¬
at. Non autem lex littere que.
mortificat: s sp̾c. que in sc̃itate
mentis munclicia corꝑis. fidoi sin¬
ceritateᷤ. oꝑib caritaris iuuificat.
Sicut eium umbratilis lex ⁊ ge
ierens omnia figuraliter sacer¬
dtes in singłaritate carnis et
sanguinis preelegit: sic postqm
cessantib umbeis ueritas patefa¬
cta est. ⁊ iusticia de celo ꝓspexit.
quos uite cominendat m̾itum.
⁊ bone optnionis odor. ⁊ uuttas fi¬
delium. aut prelatoꝵ ctiligens ꝓ¬

Expanded text:
it principem, qui legibus suis indixit, it principem, qui legibus suis indixit, ne dedignentur sacros canones imitari. Et non modo sacerdotum exemplaria peti praecipit, sed ad Leviticam tribum, mutuandi gratia, principem mittit. Sic enim legitimi sacerdotes audiendi sunt, ut reprobis et ascendentibus ex adverso, omnem vir justus claudat auditum. Sed qui sunt sacerdotes Leviticae tribus? Illi utique quos sine avaritiae stimulis, sine ambitionis impulsu, sine affectione carnis et sanguinis, lex in Ecclesiam introduxit. Non autem lex litterae, quae mortificat, sed spiritus, quae in sanctitate mentis, munditia corporis, fidei sinceritate, et operibus charitatis, vivificat. Sicut enim umbratilis lex, et gerens omnia figuraliter, sacerdotes in singularitate carnis et sanguinis praeelegit; sic, postquam cessantibus umbris veritas patefacta est, et justitia de coelo prospexit, quos vitae commendat meritum, et bonae opinionis odor, et unitas fidelium, aut praelatorum diligens p
Abbreviated transcription (Latin):
n sui: describet sibi dentõno¬
inium legis huuis in uolumine.
Eece quia princeps ñ debet ẽẽ iͥgͣna¬
rus. ⁊ licet multis priuilegiis gaude¬
mitrtur ignorare. Describet gͦ du¬
tonomnim legis .i. sccłam legem i
uolummine corclis. ut sit lex prima ꝙͣ
litt̾a ing̾it. scd̾a qm̃ ex ea misticius
intellectus agnoscit. Prima quidẽ
scribi potuit lapideis tabulis. sed
sccła non imp̾mitur ñ impuriore
intelligentia mentis. E recte in uolu¬
mine deuteronointũ scribit᷑. quia sic
apud se sensum legis princeps reus¬
uit: qd̾ ab ocłis eius lutera ñ recedit
sb̾ sic quidem infistit littere: nt neq̃a
ab intellectus discordet puritate. li.
mectia int̾pretatio nec̃tia ⁊ gen̾alis
extat. Accipiens inquit exemplar
a sacerdotib lenttice trib. Recte qͥ¬
dem. Omnum legum mianis est
censura. si ñ dmine legis imagnt̃
gerat. ⁊ mutilis est constititio pn¬
cipis. si ñ ẽ eccłiastice discipline aon
formis. Qd̃ ⁊ xp̃ianissimum ñ latu¬

Expanded text:
ni sui, describet sibi Deuteronomium legis huius in volumine. Igitur princeps iuris non debet esse ignarus, licet multis privilegiis gaudepermittitur ignorare. Describet ergo Deuteronomium legis, id est secundam legem in volumine cordis; ut sit lex prima, quam littera ingerit; secunda, quam ex ea mysticus intellectus agnoscit. Prima quidem scribi potuit tabulis lapideis; sed secunda non imprimitur, nisi in puriore intelligentia mentis? Et recte in volumine Deuteronomium scribitur, quia sic apud se sensum legis princeps revolvit, quod ab oculis ejus littera non recedit. Et sic quidem insistit litterae, ut nequaquam ab intellectus discordet puritate. Littmedia interpretatio necessaria et generalis exstat. Accipiens, inquit, exemplar a sacerdotibus Leviticae tribus . Recte quidem. Omnium legum inanis est censura, si non divinae legis imaginem gerat; et inutilis est constitutio principis, si non ecclesiasticae disciplinae sit conformis. Quod et Christianissimum non latu
Abbreviated transcription (Latin):
nus nr̃. theodosins. iustimanus.
⁊ leo. ⁊ alii xp̃ianissimi princi¬
pes principt in possunt instrue¬
re xp̃ianum. In eo nanq p̃cipuã
oꝑam dabant. ut sacratissime le¬
ges que constringunt ommum
uitas: scirentur ⁊ ten̾ent᷑ ab om¬
nib. nec illarum quisqm e̾et ig¬
uarus: nisi aut publica utilitate
t̾roris dispendium compensaret.
aut miseratione etatis. aut sexuꝰ
infirmitate legitime a cetbrcatis
enitet aculeos. Illorum utiꝙ gesta:
uirtutum uicitamenta sunt. Uer¬
ba quot sunt. tot instititiones mo¬
rum. Deniq uitam uiciis subiuiga¬
tis ⁊ captiuatis. qi artum tͥumphalẽ
consetratum postitati magnifice
uittutis titulis erexunt. fideli cor¬
fessione predicantes momnib:. qr
non manus nr̃a excelĩa. sed dñs fe¬
eit hec omnia. E quidem constatz

Expanded text:
r, Theodosius Justinianus, et Leo, et alii Christianissimi principes, principem possunt instruere Christianum. In eo namque praecipuam operam dabant, ut sacratissimae leges, quae constringunt omnium vitas, scirentur et tenerentur ab omnibus, nec illarum esset quisquam ignarus, nisi aut publica utilitate erroris dispendium compensaret, aut miseratione aetatis, aut sexus infirmitate legitimae acerbitatis evitet aculeos. Illorum utique gesta, virtutum incitamenta sunt; verba quot sunt, tot institutiones morum. Denique vitam, vitiis subjugatis et captivatis, quasi arcum triumphalem consecratum posteritati, magnificae virtutis titulis erexerunt, fideli confessione praedicantes in omnibus, quia non manus excelsa, sed Dominus fecit haec omni
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare. sacerdotũt uen̾ari. ꝓaurpe¬
rum ꝓpulsate inuitias. paccare peo¬
mntiam. ꝓ fratrib ut sacram̃ti do¬
cet conceptio functe sangunem. ⁊
siopuis c̃ animam ponere. Egrilta¬
ancipittos in manib eorum. ad ba¬
cieudam iunctictam in nationib:

Expanded text:
pugnare, sacerdotium venerari, paupepugnare, sacerdotium venerari, pauperum propulsare injurias, pacare provinciam, pro fratribus, ut sacramenti docet conceptio, fundere sanguinem, et, si opus est, animam ponere. Exaltaancipites in manibus eorum, ad faciendam vindictam in na
Abbreviated transcription (Latin):
recipitur: is ñ miles sed siccarus rec¬
te mominat᷑. Nam in uet̾um scrip¬
tis siccarii diciuitur ⁊ latrones. quic̃¬
ꝙ lege ñ precipiente arma tractant.
Arma nanq quib lex utit᷑ legem im¬
pugnant. Duos glactios sufficẽ ĩꝑio
xp̃iano eiuingłii sacra testat᷑ histeria:
omnes alis eoꝵ sunt qui cum gladi¬
is ⁊ fustib accetunt: ut captiuum
rapiaut xp̃m. nomen eiuis delere
cupientes. Illi cͦs quici hñt militi qͥ
uoeati ex sacramento ñ oꝑtemꝑant
legi. s in eo maltuie sue głam consta¬
re crectnnt. si contẽptibile sit saĩle¬
tium. si eccłie uulescat anctoritas. si
ita eĩlatau̾int regnũ hominisitt
xti imꝑium contrahat.si laudes
sas pctrent. ⁊ seipsos fałsĩ precons
imulttant ⁊ extollant. cum itrisi¬
one auitienctum inntantes uili¬
ximcelucesit: si derum ⁊ inerint̃
focłiatit. qͥ quis est ufus militie or¬
dinate: Tueti eccłiam. ꝑficliata mm.¬

Expanded text:
recipitur, is non miles, sed sicarius recrecipitur, is non miles, sed sicarius recte nominatur. Nam in veterum scriptis sicarii dicuntur et latrones, quicunque lege non praecipiente, arma tractant. Arma namque, quibus lex non utitur, legem impugnant. Duos gladios sufficere imperio Christiano, Evangelii sacra testatur historia; omnes alii eorum sunt qui cum gladiis et fustibus accedunt, ut captivum capiant Christum, nomen ejus delere cupientes. Illi ergo quid habent militis, qui vocati ex sacramento non obtemperant legi, sed in eo militiae suae gloriam constare credunt, si contemptibile sit sacerdotium, si Ecclesiae vilescat auctoritas, si ita dilataverint regnum hominis, ut Christi imperium contrahatur, si laudes suas praedicent, et se ipsos falsis praeconiis mulceant et extollant, cum irrisione audientium, imitantes milixime elucescit, si clerum, et infodiant. Sed quis est usus militiae ordinatae? Tueri Ecclesiam, perfidiam im
Abbreviated transcription (Latin):
ed ipsius uiram̃ti u̾ba reuol¬
ue ⁊ inuonios armatam ini¬
litiam ũ innus qm̃ spũalem ex
nec̃citate officii. ad religionem et
dei cultum artari: cum fideliter
⁊ sccłm dm peincipi debeatur ob¬
sequitim. ⁊ rei publice ꝑuigil famu¬
latus. Unde qd̾ prectixi. qui nec e¬
lecti sunt: nec uirati: ⁊ si milttum
nomine censeantur. ñ magis in u̾i¬
tate milites sunt: qmͣ sacerdotes
aut cł̾ici quos ad orclines eccłra ñ
uocauit. Miles nanq sicut laboris
ita honoris nomen est. Nemo u̾i
sibi honorem sumit. sed qui uoca¬
tur a dño: de collato honore głatur.
Moyses ⁊ fidelis ppłi cluces. cum hos¬
Etes oportuerat impugnari: elige¬
baut uiros fortes.⁊ ad bella doctissi¬
mos. Electionem nanq ista p̃uem¬
uut. Qui uͦ ñ electus seipsum mili¬
tie ingerit: in se gladium ꝓuocat.
quem ꝓpria temi̾tate usurpat.
In constitutionẽ gͦ ꝑpetuam incidit.
quia qui gladium accipit glactio
peribit. Si uͦ in eo ciceronis austoritaᷤ

Expanded text:
ed ipsius juramenti verba revolve, et invenies armatam militiam, non minus quam spiritualem, ex necessitate officii ad religionem et Dei cultum arctari, cum fideliter et secundum Deum principi debeatur obsequium, et reipublicae pervigil famulatus. Unde quod praedixi, qui nec electi sunt, nec jurati, etsi militum nomine censeantur, non magis in veritate milites sunt, quam sacerdotes et clerici, quos ad ordines ecclesia non vocavit. Miles namque sicut laboris, ita et honoris nomen est. Nemo vero sibi honorem sumit, sed qui vocatur a Domino , de collato honore gloriatur. Moyses et fidelis populi duces, cum hostes oportuerat impugnari, eligebant viros fortes, et ad bella doctissimos. Electionem namque ista praeveniunt. Qui vero non electus se ipsum militiae ingerit, in se gladium provocat, quem propria temeritate usurpat. In constitutionem ergo perpetuam incidit, quia qui gladium accipit, gladio peribit . Si vero in eo Ciceronis auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
sicnt iuelicium dictare nucdiciu:
ita ⁊ istoꝵ faciendo ex̾cere: officum
ist. Utiq gła hec ẽ omnib scis cius.
Nam ⁊ hec agentes milites sc̃i sunt:¬
⁊ in eo fideliores principi. quo serãt
ftuctiosuis fidem cdi. ⁊ u̾tutis sue itti¬
liuis głam ꝓmorient. quo fidelius
dei fu in om̃ib głam querunt.

Expanded text:
tare judicium, ita et istorum faciendo exercere officium est. Utique gloria haec est omnibus sanctis ejus. Nam et haec agentes milites sancti sunt, et in eo fideliores principi, quo servant studiosius fidem Dei; et virtutis suae utilius gloriam promovent, quo fidelius Dei sui in omnibus gloriam quaerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nioꝵ ratione offerebantur. ut st̃¬
cora contempnebat. Testat᷑ sc̃s cla¬
reuallensis quod piscẽ quẽ uul¬
go sturionem dicunt a deuoto
quodam legationis sue derico gͣtis
acciꝑe noluit. nec ante adquieutt
offetentis imꝓbitati qm̃ ei ꝓ amis¬
soexenio p̃ciũ num̾aret.xui xui

Expanded text:
niorum ratione offerebantur, ut sterniorum ratione offerebantur, ut stercora contemnebat. Testatur sanctus Clarevallensis, quod piscem, quem vulgo sturionem dicunt, a devoto quodam legationis suae clerico gratis accipere noluit, nec ante acquievit offerentis improbitati, quam ei pro admisso xenio
Abbreviated transcription (Latin):
tionem nanq uir sc̃s crecdiditi qͥc¬
quicquid offerebat᷑. iudiei lite peti¬
dente. Bernardus. quoꝙ clareuallẽ¬
sis monachus. ⁊ sc̾orum cosme ⁊ da¬
mian diaconus carctinalis ibine
degens in excelsis singłariter habi¬
tauit excutiens mamis suas ab
onmni mun̾e̾: ut nunctum natus
sit.curus aurum uł argentũ in
munus accepit. Quid referam irar¬
tinum qui contra morem a legatio
compulsus instantia accepisset:
eundem restituit donatorr ex qͦ
eum ab inicio dati mun̾is causã
in romana eccłia uentilandã ha¬
buisse cognouit. Quod et plemus
sẽs bernaritus clareuallensis abbas
qui eum ꝑfectius nou̾at refert: in
libro doctrinali quem ad scm̃ euge¬
mum de contemplatione uł con¬
sid̾atione scribit. Taceo qd̾ uen̾a¬
bił pater gaufridus carnotensis
legatus aquitame ꝓuincialium
minia ñ recepiti nisi in causa es¬
culenti ⁊ poculenti: ⁊ hoc cũ sũ ma
frugalitate. sed omina que in exẽ¬

Expanded text:
tionem namque vir sanctus credidit, tionem namque vir sanctus credidit, quidquid offerebatur judici lite pendente. Bernardus Clarevallensis monachus, et sanctorum Cosmae et Damiani diaconus cardinalis, Romae degens in excelsis singulariter habitavit, excutiens manus suas ab omni munere, ut nondum natus sit, cujus aurum, vel argentum in munus acceperit. Quid referam Martinum, qui contra morem a legationcompulsus instantia, accepisset, eumdem restituit donatori, ex quo eum ab initio dati muneris, causam in Romana Ecclesia ventilandam habuisse cognovit. Quod et plenius S. Bernardus Clarevallensis abbas, qui eum perfectius noverat, refert in libro doctrinali, quem ad S. Eugenium de contemplatione vel consideratione scribit. Taceo quod venerabilis Pater Gaufridus Carnotensis, legatus Aquitaniae, provincialium munera non recepit, nisi in causa esculenti et poculenti, et hoc cum summa frugalitate; sed omnia quae in xe
Abbreviated transcription (Latin):
S cum postea emisset et hoc m̃da¬
tium in senatu ei ab iminicis obice¬
retur: risit satis. atq int̾ ridendum
impeudentes inquit homines estis.
cum ignoratis pructentes ⁊ cauti
patrifamilias ẽẽ: qd̾ enĩe uelit. emp¬
turum se se negare ꝓpt̾ competitoeis
emptionis. Sic itaq quod inficrati
non pot̾at urbano faceto q diluit
dicto. rem magis clignam faciens
risu: qmͣ crimine. familiare siqui¬
dem habebat. ut quotiens obiectũ
turpe abnegare non posset: respõ¬
sione iocłari illud elucłet. Ample¬
stande memorie ⁊ ĩmitande sc̃ita¬
tis fummus pontisex eug̾ quẽ ui¬
disti: nullum omnino inuumꝰ ho¬
muns litigantis recipiebat: aut
cuilitem crederet unui̾e. uñ cum
i aduentu suo. prior quidam mo¬
due facultatis. cuius causam non¬
aum aucdierat. ei marcam auri
deuotione multa instant̾ offeruit:
mindum inqͥd domum ingressiuꝰ es.
⁊ iam uis corrumꝑe dũm᷑ Corrup¬

Expanded text:
Sed cum postea emisset, et hoc mendaSed cum postea emisset, et hoc mendacium in senatu ei ab inimicis objiceretur, risit satis, atque inter ridendum: « Imprudentes, inquit, homines estis, cum ignoratis prudentis et cauti patrisfamilias esse, quod emere velit, se empturum esse negare, propter competitores emptionis. » Sic itaque, quod inficiari non poterat, urbano facetoque diluit dicto, rem magis dignam faciens risu quam crimine. Familiare siquidem habebat, ut quoties objectum turpe abnegare non posset, responsione joculari illud eluderet. Amplectendae memoriae, et imitandae sanctitatis summus pontifex Eugenius, quem vidisti, nullum omnino munus hominis litigantis recipiebat, aut cui litem crederet imminere. Unde cum in adventu suo prior quidam modicae facultatis, cujus causam nondum audierat, ei marcam auri devotione multa instanter offerret: « Nondum, inquit, domum ingressus es, et jam vis corrumpere dominum? Corrup
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Nam ualde in humanũ ẽ a neni¬
ne acciꝑe. s passim: iulissimũ ẽ. i per
omina auarissimum. Quod auten
mandatis continet᷑: ne donũ uł muiꝰ
ipse ꝓconsul uel quim alio offici.
erit accipiat eniat ne quid nisime¬
tus cotictiani causa. quidem adse
nia iam ñ ꝑtinet. s ad ea que aaisi
excedant usum. S nec exẽnia pcluceͥ¬
da sunt. ad mun̾um qualitatemd
cet enim patrociniũ instum posst
uendere aduocatus et ꝑitus iuns
sanum consilium: uidicium utnẽ
omiuo ñ licet. Cic̾o cũ in palaui
mum uellet emere ⁊ pecunays
presens non haberet. Asilla qui tunc
reus erat mutuo sex tertiũ uicies ta¬
cito accepit. Eares priusqm emeretur
peodita est: ⁊ in iuilgus exiuit. obie¬
ctum q est ei quod petuniam domꝰ
emende causa a reo accepisset. Tunc
cictro mopinata obꝓbratione ꝑmot᷑.
accepisse se negauit. dicens se domũ
ñ ẽẽ empt᷑um. Atq adeo falsum ẽ in
quit quod obicitis. ut uerum sit me
pecuniam accepisse: si domum em̾o.

Expanded text:
. nam ualde inhumanum est a nemine accipere, sed passim uilissimum est et omnia auarissimum.' et quod mandatis continetur, ne donum uel munus ipse proconsul uel qui in alio officio erit accipiat ematue quid nisi uictus cottnia jam non pertinet, sed ad ea quae eduliorum excedant usum. Sed nec xenia producenda sunt, ad munerum qualitatem. Licet enim patrocinium justum possit vendere advocatus, et peritus juris sanum consilium, judicium vendere omnino non licet. Cicero cum in Palatio domum vellet emere, et pecuniam in praesens non haberet, a Sylla qui tunc reus erat, mutuo sestertium vicies tacite accepit. Ea res priusquam emeretur, prodita est, et in vulgus exivit. objectumque est ei quod pecuniam domus emendae causa a reo accepisset. Tunc Cicero inopinata exprobratione permotus, accepisse se negavit, dicens se domum non esse empturum. Atque adeo falsum est quod, inquit, objicitis, ut verum sit me pecuniam accepisse, si domum emero.
Abbreviated transcription (Latin):
ne popłarium. a tͣmite equitatis ab¬
errant. Debent autẽ officia omniũ
eẽ gͣcuita: ut nichil ultra statutũ
etigatur. sed nec recipiat᷑. S fuite
quictstatutũ sit queris. Plebi̾ato on¬
tnetur: ne quis p̾ficlum munꝰ donũ¬
ue caꝑet. nisi esculentum pocłentũ¬
ue.⁊ io quidem intradies ꝓxiios ꝓ¬
digatur. Quod et ad ꝓconsules aluͦs
magistratus ex mantlato pͥncipis
transit. Non uͦ in totum dẽbent exi¬
niis abstinere. sed modum adhibere.
Ut uͦ nec in totum abstineant neram¬
re moctum exẽnioꝵ excedant.: Auiꝰ se¬
u̾us ⁊ imꝑator antoninꝰ. elegantisi¬
me sunt epła mod̾ati. Cuius epłe u̾¬

Expanded text:
ne popularium, a tramite aequitatis abne popularium, a tramite aequitatis aberrant. Debent autem officia omnium esse gratuita, ut nihil ultra statutum exigatur, sed nec recipiatur. Sed forte quid statutum sit, quaeris. Plebiscito continetur, ne quis praesidum munus donumve caperet, nisi esculentum poculentumve, et id quidem intra dies proximos prodigatur. Quod et ad proconsules, aliosque magistratus ex mandato principis transit. Non vero in totum debent xeniis abstinere, sed modum adhibere. Ut vero nec in totum abstineant, nec avare modum xeniorum excedant, divus Severus, et imp. Antonius elegantissime sunt epistola moderati. Cujus ep
Abbreviated transcription (Latin):
stu ⁊ cultu optimas: repente mo¬
riauturi aut pereant. fascinatio
quoꝙ ocłoꝵ exicialis ẽ. Refert ide¬
esse homines in illiricis. qui interi¬
mant udendo. quos diutius irati
uutint. Cosq ipsos mates ⁊ feminã
qui uisu nocentes sunt. pupillas
in singłis ocłis habere biias. Apol¬
lonides quoꝙ ꝑhibet in sicia nasci fe¬
minas. que bichic uocant᷑ ⁊ eadem ĩ
ocłis binas habere pupillas. ⁊ ꝑimere
siquem forte uisu irate aspexerit.
uerece uehis cognate sint: iuditis i¬
racuncti. Tradunt etiam pħfiogno¬
ini. eos qui habcant ocłos macłosos:
ad nequiciam ꝓmores. Que uͭde pre¬
sictib aliisꝙ uidicib dicta funt. de¬
bent ⁊ apinł peo consules quos nr̃ates
uulgarit᷑ cdicunt iusticias ẽẽ erran¬
tes obtinere. E nom̃ quidem erroris
et si ñ officio: ꝑsonis cam̃ eoꝵ conue¬
nit. qui euntes post concupiscentiaᷤᷤ
suas in sectatu auaricie ⁊ depredatio.¬

Expanded text:
stu et cultu optimas, repente mostu et cultu optimas, repente moriantur, aut pereant. Fascinatio quoque oculorum exitialis est. Refert idem homines esse in Illyricis, qui interimant videndo, quos diutius irati viderint. Eosque ipsos mares, feminasque qui visu nocentes sunt, pupillas in singulis oculis habere bina. Apollonides quoque perhibet, in Scythia nasci feminas, quae Bithiae vocantur, et easdem in oculis binas habere pupillas, et perimere si quem visu forte iratae aspexerint. Vereor ne his cognati sint judices iracundi. Tradunt etiam physiognomi, eos qui habent oculos maculosos, ad nequitiam proniores. Quae vero de praesidibus, aliisque judicibus dicta sunt, debent et apud proconsules, quos nostrates vulgariter dicunt justitias esse errantes, obtinere. Et nomen quidem erroris, etsi non officio, personis tamen eorum convenit qui euntes post concupiscentias suas, in sectatu avaritiae, et depraedatio
Abbreviated transcription (Latin):
ius retidi debet: ut auctorita tem
diguitatis ingenio suo augeat. sed
⁊ in cognoseendo nec excandescere
adu̾sus eos quos malos putat. nec
precib calamtosoꝵ illacrimario¬
portet. Id eium ñ ẽ constantis ⁊ re¬
ai iudicis. cuius motum animi
uultus de tegit. Quid enim in iuiro
gͣaui deformius qmͣ si ad autã ge¬
ne pallent. cutis in rugas contrahi¬
tu. scintillant ocułi. turbantiu
uultus. aut si sanguinẽ faciei ira
ascendit. ⁊ quasi excludit in suꝑficie.
spumantia toequent᷑ labra. brachia
iactantur. saliunt pedes. corpustre¬
pidat. ⁊ toto gestu non tam iratum
expͥmit qm̃i insanũ: Certe cum ta¬
les uicteo: compatior ilł. mͥq metuo:
memor hominum quos in affrica ẽẽ
in libro naturalis historie apud pli¬
nium cdictici. Dicuutur enim ef¬
faciuare uoce ⁊ ling̾a. ut si impen¬
suis forte laudau̾it pulcras arbo¬
res. segetes ameniores. letiores in¬
fantes. equos egͥegios. pecudes pa¬

Expanded text:
jus reddi debet, ut auctoritatem jus reddi debet, ut auctoritatem dignitatis ingenio suo augeat. Sed et in cognoscendo, nec excandescere adversus eos, quos malos putat, nec precibus calamitosorum illacrymari oportet. Id enim non est constantis et recti judicis, cujus motum animi vultus detegit. Quid enim in viro gravi deformius, quam si ad auram genae pallent, cutis in rugas contrahitur, scintillant oculi, turbatur vultus; aut si sanguinem faciei ira accendit, et quasi excludit in superficiem, spumantia torquentur labia, brachia actantur, saliunt pedes, corpus trepidat, et toto gestu non tam iratum exprimit, quam insanum. Certe cum tales video, compatior illis, mihique metuo, memor hominum, quos in Africa esse, in libro naturalis Historiae apud Plinium didici. Dicuntur enim effascinare voce et lingua, ut si impensius forte laudaverint pulchras arbores, segetes amoeniores, laetiores infantes, equos egregios, pecudes pa
Abbreviated transcription (Latin):
entinet autem ad religionẽ
presidis ꝓuidere ne potentio¬
d uiri iniuriis afficiant humilio¬
th. ne defensores eorum calumpnio¬
ssariminib in sectentur innocen
W ꝓhibebitq illatas exactiones.
nuolentias factas. ⁊ extoetas metu
unditiones ⁊ cautiones uł sine p̃
quimnatione. ne et ipse ꝓuinciã
in prebeñdis hospitiis honeret.deniꝙ
ne qͥs iniquum lucrum uł damp¬
num sentiat: p̾cauebit. Congruit
enim bono ⁊ graui p̃sicli curare ut
pacata ⁊ quieta sit ꝓuincia. quod
facile optinebit: si sollicite agat
ut malts hominib ꝓuincia care¬
at. eosq conqiurat. Ham ⁊ sacri¬
legos. latrones. fures. plagarios. cõ¬
quirẽ debet. ⁊ ꝓut quisq deliq̃rit:
in eum animadu̾tere. rece ptatorẽ¬
q eorum sine quib latro dntius la¬
tere ñ potest. Omni uͦ iuiꝰ reddenti ob¬
seruandum ẽ: ut in adeundo quidẽ
facilem seprebeat. sed contempni nõ
patiatur. Unde mandatis adicitur:
coni̾satione equali: contemptio naᷤ¬

Expanded text:
Pertinet autem ad religionem praesidis, providere ne potentiores viri injuriis afficiant humiliores, ne defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes. Prohibebitque illatas exactiones, et violentias factas, et extortas metu venditiones, et cautiones, vel sine pretii numeratione, ne et ipse provinciam in praebendis hospitiis oneret, denique ne quis iniquum lucrum, vel damnum sentiat, praecavebit. Congruit enim bono et gravi praesidi, curare ut pacata et quieta sit provincia: quod facile obtinebit si sollicite agat, ut malis hominibus provincia careat, eosque conquirat. Nam et sacrilegos, latrones, fures, plagiarios conquirere debet, et prout quisque deliquerit, in eum animadvertere, receptatoresque eorum, sine quibus latro diutius latere non potest. Omni vero jus reddenti observandum est, ut in adeundo quidem facilem se prebeat, sed contemni non patiatur. Unde mandatis adiicitur, conversatione equali, contemp