comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siquis stipletursibiant tirio.¬
s.⁊ siqͣuis mandau̾it ut ticio
soluam. deiñuetuerit enmae¬
cipe si ngnoras probibitum
cumaccipere. soluam libabor.
ssciero nonlibabor. aliena cã
est.si mchi ꝓponas scipłatum
alique̾ sibi. autritiohiceni
ct siꝓhibeat metitio solu̾e sol¬
uendo tñlibabor quiactam o¬
dicõem hũit stĩplo. quamm¬

Expanded text:
Titio.Sed et si quis mandauerit, ut Titio soluam, deinde uetuerit eum accipere: si ignorans prohibitum eum accipere soluam, liberabor, sed si sciero, non liberabor.Alia causa est, si mihi proponas stipulatum aliquem sibi aut Titio: hic enim etsi prohibeat me Titio soluere, soluendo tamen liberabor, quia certam condicionem habuit stipulatio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Iul. Quod stiplatus itasũ
michi anttirio. titius nec pet̾e
nec nonare potest. nec acceptũ
faccere põt. tm̃q ei solui pot
sor sine tutoris anctoritate i¬
soluendo pupillolibaturaire¬

Expanded text:
um.Quod stipulatus ita sum 'mihi aut Titio', Titius nec petere nec nouare nec acceptum facere potest, tantumque ei solui potesor, sine tutoris auctoritate soluendo pupillo, libera
Abbreviated transcription (Latin):
urdetur quis caꝑe. ꝙ erit restitu¬
tuns. sicut puenisse proprie
illuo dicitur. ꝙ est remansuru¬
¶hex uerba. hisrebus recte
prestari. hoc significant. neqd

Expanded text:
uidetur quis capere, quod erit restituturus: sicut peruenisse proprie illud dicitur, quod est remansurum.Haec uerba 'his rebus recte praestari' hoc significant, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ex delicto nementes ul negocio
gesto  ul crcctuptinent emisdem
xlitois sut statu libi cuius ⁊ ceti¬
ẜui ⁊ ioco ipublicis quoqz uidi¬
cus casdem penas pam̃curqua
cetrr smiͣ. ¶Quintus mucius
scribit. paterfa. intestõ ita scrips¬

Expanded text:
entes vel ex negotio gesto contractu pertinet, eiusdem condicionis sunt statuliberi cuius ceteri. et ideo in publicis quoque iudiciis easdem poenas patiuntur, quas ceteri servi. Quintus Mucius scribit: pater familias in testamento scrips
Abbreviated transcription (Latin):
b̃l expegrina tõe cclerius reu̾tiad
m.aumittendũ uład minstratoe
rerum neccĩarum int̾mittere. ncc
c̃. ut qua dinninat ꝓtrahaturi
quo primum possit sinc magro
incomodo suobrs mau̾mutere

Expanded text:
l ex peregrinatione celerius reverti ad manumittendum vel administrationem rerum necessariarum intermittere, nec ut, quamdiu vivat, protrahatur quo primum possit sine magno incommodo suo heres manumittere.
Abbreviated transcription (Latin):
duceret᷑. Simandatorem hrẽt
s ut mandator quoqr puide
atq si ip̃e detullisset. pumirctũ
¶Impator nosterseuer augu
ꝯstituit. ne ẜ ui delatores dño¬
rum audiantur. s utpenacoẽ¬
ceantur. Tibertos quoq cãc ma¬
datores contrapatronos apre¬
sidibus prouinciarum pena u
plectendos. ¶Cum plurasũt

Expanded text:
duceretur, si mandatorem haberet, duceretur, si mandatorem haberet, sed ut mandator quoque atque si ipse detulisset puniretur. Imperator noster Seuerus Augustus constituit, ne serui delatores dominorum audiantur, sed ut poena coerceantur: libertos quoque causae mandatores contra patron‹o›s a praesidibus prouinciarum poenae plectendos. Complura sunt
Abbreviated transcription (Latin):
non inaliamcam nocere debea
quam ineam inquam desidãta
sunt.Item diuifratres ad libel¬
lum cornelii ruphi rescripsert.¬
r. tociens edenda esse instrum̃ta
quociens deiuire capiendi uel
deuire diũi uł de. aliqua simili
re nũmaĩa querat᷑ non sideca¬
pitali causa agatur. ¶Senat̾
censuit. si n dellatorn posses¬
sor.tribus edictis euocati. affi¬
⁊erint. delatoris quidem fider¬
sores teneantur. et ei postea⁊
publicam causam deferendi
iuis adimatur. Possessoris au̾t
uis idem essẽt qd sidelatus oĩc
ño esset. Quotiens tñdelato
ad ẽe iuissus cessat nec hoc frau¬
de possessoris factum ẽe proba¬
bitur. diuuius. adrianus rescrip¬
sit ẜ i possõrem pronunciari
oportere.ita ut sententia con¬
prebendatur eciam delatores
ecdicto id coprehendisse. ¶D¬
uus pius cecilio maximo resqͥ¬
sit. constitutione patris sui m
qua cõpelleretur delacor edere
mandatorem. ac nisi elisset.a
ut inuinculla declucerẽtur co
ptinere. non ut delator pena sb¬

Expanded text:
non in aliam rem nocere debeant, quam in eam qua desiderata sunt". Item divi fratres ad libellum Cornelii Rufi rescripserunt totiens edenda esse instrumenta, quotiens de iure capiendi vel de iure dominii vel de aliqua causa simili re nummaria quaeratur, non si de capitali causa agatur. Senatus censuit, ut, si neque delator neque possessor tribus edictis evocati adfuerint, delatoris quidem fideiussores teneantur et ei postea publicam causam deferendi ius adimatur, possessoris autem ius idem esset, quod si delatus omnino non esset. Quotiens tamen delator adesse iussus cessat nec hoc fraude possessoris factum esse probabitur, divus Hadrianus rescripsecundum possessorem pronuntiari oportere, ita ut sententia comprehendatur etiam delatores edicto id comprehendisse. Dvus Pius Caecilio Maximo rescripsit constitutionem patris sui, qua compelleretur delator edere mandatorem ac, nisi edidisset, ut in vincula deduceretur, eo tinere, non ut delator poena sub
Abbreviated transcription (Latin):
ui pu antonini solet exeo mu¬
neran exquo quid. id fiscumi
ptinere potint ¶Canse aute
que statim mote sunt ⁊ trac¬
te usque adiugessimũ anum
differri possunt᷑. et post. uigesi
annum. ¶Ile quoque cause
que apriore nunciatore prod¬
te dicantur. eciam post tẽpora¬
ĩ quibus prescribi dicimus. fis
non leditur ueluti eorum qui
non premuꝯsequendi. ⁊tem
corum qui ulciscenͣdi gratia.i¬
aduersarium suum deferunt
uł qd̃ nomine rei pũblice sua¬
quis exequitur causas. ⁊ ħ ita¬
obseruar. plurifariam princi¬
palibus cõstitutionibus preci¬
pitur. ¶Diuis adr iund anus
flamo adriano in hec u̾ba rescr¬
ipsit. quim ẽi qui instrumenta
ad causam fisciptinentia cum
possit exibere non eribet. nocẽ
debeat. si uerum aliterno mue¬
mtur ut ca subtractã esse creda¬
tur. que nocitura cause eius a¬
fuerint. dubitandũi non est.i
S nec al dubitan oportet qu

Expanded text:
i Titi solet ex eo numerari, ex quo quid ad fiscum pertinere potuit. Causae autem, quae statim motae sunt et tractae ultra vicensimum annum, differri possunt etiam post vicensimum annum. Illae quoque causae, quae a priore nuntiatore proditae dicantur, etiam post annos, quibus praescribi diximus, fiscnon laeditur, ueluti eorum, non praemii consequendi, item orum, qui ulciscendi grataduersarium suum deferunt, uod nomine rei publicae suaquis exsequitur causa‹m›: et haobseruari plurifariam principalibus constitutionibus prpitur. Diuus Hadrianus Flauio Arriano in haec uerba rescripsit: 'Quin ei, qui instrumenta ad causam fisci pertinentia, possit exhibere, non exhibet, nocere debeat, si uerum aliter non inuenitur, ea subtracta esse credatur, quae nocitura causae eius fuerint, dubitatum non est. sed nec alias dubitari oportet, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uc alterins succedit. mnt
ems uti debet. ¶nemon
idctur dolo exsequi qui ĩ¬
gnorat cauãm. cur nõ de¬
beat petere.

Expanded text:
e› alterius succedit, iure eius uti debet. Nemo uidetur dolo exsequi, qui ignorat causam, cur non debeat petere.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊em. NOn est singulis
tum publice possit fie̾n i
ne occasio sit maioris tu¬
multus faciendi. ¶Infi¬
nita ertimatio est liberta¬
tis et necessitudinis.

Expanded text:
m. Non est singulis tum publice possit fieri, ne occasio sit maioris tumultus faciendi. Infinita aestimatio est libertatis et necessitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
cessis  flumina ex areseant. uil
mutatus alucus uicinis ali¬
aut ad flumina publica siue
naingabilia sũt:sinc nõ sũt.
¶Ait pretor quo aliter aqua

Expanded text:
s flumina excrescant uel mutatus alueus uicinis iniautem ad flumina publica, siue nauigabilia sunt siue non sunt. Ait praetor: 'quo aliter aqua
Abbreviated transcription (Latin):
bic quoq c̾ditorcõe nõ alicnũ
negociñ gessisse iidr. ¶ Est p̾te¬
rea q̾sicum sideciora p̃lia facta
fuint. sine dolo. M editoris.l
ira corũ amissa. uł elifitiadi¬
mpta. ui exusta ⁊ tẽ familic po¬
coruq:actacura nosit. ant po
alii t̃lita sinc dolo. Mtñ cctito

Expanded text:
uoque creditor commune, non alienum negotium gessisse uidetur.Est praeterea quaesitum, si deteriora praedia facta fuerint sine dolo malo creditoris uel iura eorum amissa uel aedificia diruta uel exusta, item familiae pecorumque acta cura non sit aut possessio alii tradita, sine dolo tamen malo,
Abbreviated transcription (Latin):
itaq eclitoriad ũsũ hes dabitur
infructib icipiendis croganoe¬
nt.siuc infamilia alendacura¬
dane.ail pclus fulciendis. uel
reficiendis. ul declampno ĩfec¬
co pmitendo nl. ꝓẜuo nora¬
li iiditio defenso. si ño no m¬
gis cũ ex pedit dedere q̃ retiñe
dõ sidedeit ex pecdito sequens

Expanded text:
editori aduersus hos dabitur in fructibus percipiendis erogauit siue in familia alenda curandaue praediis fulciendis uel reficiendis uel damno infecto promittendo uel seruo noxali iudicio defenso, si modo non magis eum expedit dedere quam retinere: quod si dedere expedit, consequens
Abbreviated transcription (Latin):
na necc̃itate ⁊ impatoris . aiͬ¬
bitno hoc pecclat. ut inuitus
creaictur.¶ec omimo cclito¬
rem ẽe oportet eñqui curator
c̃ditores. ¶Sitrescuratoro
fu̾int ⁊ unus exhis nich attĩ
gent. in incũ qui nich egit. ac

Expanded text:
na necessitate et imperatoris arbitrio hoc procedat, ut et inuitus crearetur.Nec omnimodo creditorem esse oportet eum, qui curator creditores.Si tres curatores fuerint et unus ex his nihil an in eum, qui nihil tetigit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
min succedẽtem. exdnabo¬
põt repiri queobligatio q̃
periãt at in fideuissore ⁊ reo re¬
ꝑitur. quia rei obligato ꝑleior¬
est/ nam ubi aliqua diffr̃a est
obligonum. põt ꝯstitui alta
eidem sunt potãtis. nõ põt re¬

Expanded text:
tem ex duabrepperiri, quae obligatio quam peremat: at in fideiussore et reo repperitur, quia rei obligatio pleniorest. nam ubi aliqua differentia est obligationum, potest constitui alteram eiusdem sint potestatis, non po
Abbreviated transcription (Latin):
Di. P otest accipi fideissor
eius actois qua hituns su
adu̾sus eu pͥroquo fideiussi.
ul mandati. ul negorum ge¬
storũ. ¶ Fide̾ssor⁊ ip̃e olu¬
gatur.⁊ suũ hrdem obligatu¬
relinquid cũ rei locum optiẽ¬

Expanded text:
m. Potest accipi fideiussor eius actionis, quam habiturus sum aduersus eum, pro quo fideiussi, uel mandati uel negotiorum gestorum. Fideiussor et ipse obligatur et heredem obligatureli
Abbreviated transcription (Latin):
bt curatore. accuratorib nor
defendatur.nec aliũ defensor¬
em inueĩat. bonOrũ nẽditt̃em
patitur.⁊ si nolatitet. lic̾et nõ fra¬
udarõis cãlatitare uor qsmñ¬
Aul .i. Si non expeclient pr¬
pillo brditatem parentisirti¬
añ q̃ ab stineret aliqdgessent.
suadume.ntiq sibona fide ⁊¬
gẽssit. Quid ergo siquibodar
cditorib soliñt. dem̃ bona nei¬
erint siq̾raturan iepetitiosir.
exca io statuedum aul.ait. nea¬
lttrs at negligentia. autcũ¬
piditas. huĩc qui diligẽs fuit
noec̃at. Qd sintroq instante
tibi gratificatus tutor soliñt.
equuest.ant ꝓrins eãdempor¬
tione michiqñ. aut cõicandĩ
qd̾ accepisti ⁊ hoc mł. ait. appet

Expanded text:
habet curatores, a curatoribus non defendatur nec alium defensorem inueniat, bonorum uenditionem patitur, etsi non latitet, licet non fraudationis causa latitare uidum. Si non expedierit pupillo hereditatem parentis retiantequam abstineret, aliquid gesserit, seruandum est, utique si bona fide gessit. Quid ergo, si quibusdam creditoribus soluit, deinde bona uenierint? si quaeratur, an repetitio sit, ex causa id statuendum Iulianlterius aut neglegentia aut cupiditas huic, qui diligens fuit, noceat. quod si utroque instante tibi gratificatus tutor soluit, aequum esse aut prius eandem portionem mihi quaeri aut communicandum quod accepisti: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lutũ sit. Quid ergo si aliũde
pupillus solint retlieidefeb¬
it. nec ne ⁊utrũ acclitore. anex
brditate sceuolam̃r: ait.siali¬
qdsit inbonis. deducendim
exbroitate solidum exẽploci
quigessir negocia. G si nich
sit inbonis. no cc iniqui ad¬
ñsus creditorem dandam re¬

Expanded text:
id ergo, si aliunde pupillus soluerit? reddi ei debebit nec ne? et utrum a creditore an ex hereditate?Scaeuola noster ait, si aliquid sit in bonis, deducendum ex hereditate solidum exemplo eius, qui gessit negotia: sed si nihil sit in bonis, non esse iniquum aduersus creditorem dandam re
Abbreviated transcription (Latin):
appellatoc diu. fuictuanus quo
q ꝯtinẽtur ¶iqu finctus ex
demiisi. aut ncq uenierit. neqrlo¬
catus eutna siam. adebitore iu
locatus erat. ul ncierat ẜuabit p̃¬
coruenditõem ⁊ locatõcm. adebi¬
core fcinietiam siminoris dist¬
tractue. ul locatũ nsi in frau

Expanded text:
appellatione domini fructuarius quoque continetur.Si quis fructus ex demum, si ante ‹ne›que uenierit neque locatus erit. nam si iam a debitore uel locatus erat uel uenierat, seruabit praetor uenditionem et locationem a debitore factam, etsi minoris distractum est uel l
Abbreviated transcription (Latin):
dum est quanuus obligatio¬
num cause pactione possunt
inmutan. et ip̃o iure. ⁊ ꝑpacti
conuenti exceptionem. quia
actionum. modus. uł lege. ul
ppretorem ingoductus. priua¬
torum pactionibus nõ ĩfirma¬
tur nisi tunc cum inchoatur p

Expanded text:
dum est, quamvis obligationum causae pactione possint immutari et ipso iure et per pacti conventi exceptionem: quia actionum modus vel lege vel per praetorem introductus privatorum pactionibus non infirmatur, nisi tunc, cum inchoatur
Abbreviated transcription (Latin):
res efficere uolentes ne ẜuisi n¬
quã adlib̾tatem pucĩant acte¬
nus scribere solicos stichus cu
moreretur liber esto. s et uil. ait
conferatur. nullius mointi esse
cum testator impechende magis
q̃ dande libtatis gra ita scripsis¬
se intelligatur. ⁊ ioco etiam si ita
sit scriptumstichus sitamcap¬
tolumno. iscendent lib esto nł¬
lius mom̃ti hoc eẽ si apparcat ir
testatorẽ uoluisse nec mutiar
cantõilocum eẽ. ⁊ si ita intestõ
scuptum fu̾it stichus sicapuar¬
plius octanenus. nebat. siqui
tait ẜuodata ita scripsiss ante
glitõem uolo cũ ab hrde lib̾m¬

Expanded text:
efficere ‹u›olentes, ne serui sui umquam ad libertatem perueniant, hactenus scribere solitos: 'Stichus cum moreretur, liber esto'. sed et Iulianus ait conferatur, nullius momenti esse, cum testator impediendae magis quam dandae libertatis gratia ita scripsisse intellegitur. et ideo etiam si ita sit scriptum: 'Stichus si in Capitolium non ascenderit, liber esto', nullius motestatorem uoluisse, nec Mucianae cautioni locum esse. Et si ita in testamento scriptum fuerit 'Stichus, siplius Octavenus aiebat, si quis bertate servo data ita scripsisset "ante condicionem nolo eum ab herede lib
Abbreviated transcription (Latin):
neq si postea sibi succun uelit
audiendũ cum casius aũt ait
simetu ruine recesẜit. nõ hoc aĩo
missus inponem nõ accesẜit. si
amisisse scribit. hoc ita accipiẽs¬
dum erit. siuenire in poem negi
lexerit. nõ sidum uenit ruerunt.
¶Siquis ex hoc edicto ap̃tore in
possessionem missus no ẽ. admi¬
sus infr̃m actõe uti poterit. ut ta¬
tum prestet ei quãtum prare cio¬
porteret. side eare cautũ fuiss. ex¬
teclitur eĩ actõ und cp̃s inquo

Expanded text:
e, si postea succurri sibi velit, audiendum eum. Cassius autem ait, si metu ruinae recesserit, non hoc animo, missus in possessionem non accesserit, si amississe scribit. hoc ita accipiendum erit, si venire in possessionem neglexit, non si dum venit ruerunt. Si quis ex hoc edicto a praetore in possessionem missus non est admissus, in factum actione uti poterit, ut tantum praestetur ei, quantum praestari ei oporteret, si de ea re cautum fuisset: extenditur enim actio in
Abbreviated transcription (Latin):
Op.l. Si iussu debitoris ab
alio falsus ecitoris penrator
acccpit debitori iste tenetur fu¬
ci.⁊ nium debitoris enint
Si rem meã qĩ tua tibi tradi¬
dero.scictimea eẽ magis ẽ fur¬
tum te facere:silucrandi aĩo
id fecens. ¶Si ẜuus hrdita¬
rius nocdum adita brditate
fuitum hrdi fecerit. q testõi¬

Expanded text:
 Si iussu debitoris ab alio falsus procurator creditoris accepit, debitori iste tenetur furti et nummi debitoris erunt. Si rem meam quasi tuam tibi tradidero scienti meam esse, magis est furtum te facere, si lucrandi animo id feceris. Si servus hereditarius nondum adita hereditate furtum heredi fecerit, qui test
Abbreviated transcription (Latin):
suenit hũc ẜuumetia pignoo¬
tum eẽ eueit utetiamis qu
actões que eis ꝯpetũt. ut siq
eorũ profure dampnũ decide¬
rit dici oporteat solummo
actõem sibi ꝯpetẽtem amisis¬
se eum. cet̾is quoq super eẽ
Nam⁊ si ꝓponas cõem ẜuum

Expanded text:
suerit hunc servum etiam pigneratum esse, eveniet, ut etiam is qui actiones, quae eis competunt, ut, si quis eorum pro fure damnum deciderit, dici oporteat solummodo actionem sibi competentem amisisse eum, ceteris vero superesse. nam et si proponas comm
Abbreviated transcription (Latin):
ma.qui uant elam fecit sipo¬
sided patienti ⁊ipensamtolle¬
diopis. Qui focit noe p̾sidet
ĩpensam. Qui possidet noc fec̃

Expanded text:
ma qui ui aut clam fecit, si possidet, patientiam et impensam tollendi operis: qui fecit nec possidet, impensam: qui possidet nec fec
Abbreviated transcription (Latin):
putant. igino posse⁊ suntersit.
mcaadme.aquapucnire. hanc
cium actõem locum br̃e.si aqua
pliuna noceat nosmo psit. ¶S
et si uicinus opus tollat ⁊ subla¬
to coaqua nale ad infenorcm fũ¬
dum puciens noccat. labro cxi¬
stimataque plume. ntende agi
nõ posse semp eni hanc eẽ sincu

Expanded text:
it mea ad me aquam pervenire: hanc enim actionem locum habere, si aqua pluvia noceat, non si non prosit. Sed et si vicinus opus tollat et sublato eo aqua naturaliter ad inferiorem agrum perveniens noceat, Labeo existimat aquae pluviae arcendae agi non posse: semper enim hanc es
Abbreviated transcription (Latin):
ant munia diciti: ꝯtumelia.
Inc̾clum inuine appellatione
dampnũ culpa datum. sugni¬
̃ ficatim.ut in lege aquilia di¬
cere solemius int̾dum unq¬
tatem imuria dicimus ⁊ Laz
cum quis iniquł iuuste sez¬

Expanded text:
iniuria dicitur contumelia. interdum iniuriae appellatione damnum culpa datum significatur, ut in lege Aquilia dicere solemus: interdum iniquitatem iniuriam dicimus, nam cum quis inique vel iniuste sen
Abbreviated transcription (Latin):
legatorum. ctiam date libta¬
utopus factum restituatur. etsa
tampnum datum ictor conse¬
qui debet nam ubo restitutiõis
bisntilitas actoris continetũ.
eum quoꝵ ptinct. cuimchil de¬
betu. Sicuti excontrario minu
solutum utoctur. etiam sinich̾
esset exactum.

Expanded text:
legatorum etiam datae libertaopus factum restituatur', etiam damnum datum actor consequi debet: nam uerbo 'restitutionis' omnis utilitas actoris continetur. eum quoque pertinet, cui nihil debetur: sicuti ex contrario 'minus' solutum uidetur etiam, si nihil esset exactum.
Abbreviated transcription (Latin):
Deloco publico fruendo. Rubrica
quẽ is ciulocadiius
funit . fruendũ alcuit
loc.amt ci qiolurit socio nẽ
ciñs. exlẽgeloc atõis fim liceat.

Expanded text:
DE LOCO PUBLICO FRUENDO 1 Ulpianuquem is, cui locandi ius fuerit, fruendum alicui locauit, ei qui conduxit socioue eius e lege locat
Abbreviated transcription (Latin):
numite. cũhorũquoq mancipia
tus cccilius recte. ait ingustissimñ
tp̃s leges p̾stitisse. alien. adismaũmi¬
latam que cognitõ tam facule erpe¬
din potiit. adultenint intrascrag¬
csimum dicnfimatur ⁊ tanliccre
mulicri quanis postulate. iditu

Expanded text:
numittere, cum horum quoque mancipia tus Caecilius recte ait angustissimum tempus legem praestitisse alienandis manumilatam: quae cognitio tam facile expediri potuit adulterii, ut intra sexagesimum diem finiatur? et tamen licere mulier
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. I Erbum facere. oemi
oĩo faciendi cãm ꝯplectity
.dandi soluendi. numeradi
rdicandi. ambulandi.
quam u̾ba spectan placuit
cum igitur ea lege fundũ ue¬
ctigalem municipes locaner¬
int̾. ut ad hrdem eius qui su¬
scepit ꝑtinẽt ius brdumad
legatarium quoq transfenu
potuit

Expanded text:
.Uerbum 'facere' omnem omnino faciendi causam complectitur dandi, soluendi, numerandi, iudicandi, ambulandi. quam uerba spectari placuit. cum igitur ea lege fundum uectigalem muni cipes locauerint, ut ad heredem eius qui suscepit pertineret, ius heredum ad legatarium quoque transferri potuit
Abbreviated transcription (Latin):
sz alt̾ius peculu pinde ac sifiliuy
num quam milit. asset sistipulati
filiospondeat. si quidẽ ercã castrẽ
rum ex qualibet alia ca nõ tebit

Expanded text:
 alterius peculii, perinde ac si filius numquam militasset.Si stipulanti filio spondeat, si quidem ex causa peculrum ex qualibet alia causa non tenebit
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l.¶Onputo delinquẽ
eum quiindubiis questioĩb̾
tra fiscum facile respõ deͬrit
bona adfiscumptinere nisi qre
creditoribus supfutura funt i
io enim bonorum cuinsquet
ee intelligitur. quod eri alienõ
super est

Expanded text:
bus.Non puto delinquere eum, qui in dubiis quaestionibus contra fiscum facile responderit. 1bona ad fiscum pertinere, nisi quae creditoribus superfutura sunt: id enim bonorum cuiusque esse intellegitur, quod aeri alieno super
Abbreviated transcription (Latin):
us libtatatem ĩpedin⁊ plerumq
postea scripti.nisi qñ maioris p̾¬
cusit is quian noiatus sit. neci
sufficiat posteriore retrabi inẜui¬
tutem. priori aut sufficiet. ña hoc
c̃au sequeti loco scriptum solum
adlib̾tatem peruentuum.

Expanded text:
bertatem et plerumque postea scripti, nisi si quando maioris pretii sit is qui ante nominatus sit nec sufficiat posteriorem retrahi in servitutem, prior sufficiat: nam hoc casu ^causa^ sequenti loco scriptum solum ad libertatem perventurum.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l.imorcis tprsoluendoi
sit brditas sitñ cum aditur desi¬
ent ce soluendolibtas atrstatore
infrandemeclitorirelicta nõ ꝯꝑe¬
libtatib. itanocet dimmuta. ¶Si
nulla sit frans. s ⁊ si br̃s sit locu¬
plex non proficit. ad libertatem
necquidat pecĩam prodẽe pot.¬

Expanded text:
m. Si mortis tempore soluendo sit hereditas, si tamen ‹cum› aditur desierit esse soluendo, libertas a testatore in fraudem creditorum relicta non compelibertatibus, ita nocet deminuta. Si inulla sit fraus. sed si heres locuples non proficit ad libertatem, nec qui dat pecuniam prodesse pot
Abbreviated transcription (Latin):
debiti satisfiet sine ꝯsensu c̾clitoꝵ
maũmictino põt. S pupilli ccli¬
toris citra tutoris anctoritatemꝰ
sensus nich libtati. prodest sicuti
no prodest si fructuanus prpillus
manmissiomi similit̾ consentiat.

Expanded text:
t satis, sine consensu creditorum manumitti non potest. sed pupilli creditoris citra tutoris auctoritatem consensus nihil libertati prodest, sicuti non prodest, si fructuarius pupillus manumissioni similiter consentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
si statu liberit adebitore maini¬
sus ut petat lib̾tas exolitõe ¶Si
uolutate patus filius manmisit
siue pat̾ sinc filius sciar solnedo
pulo maumisitquis uolutate
accõmodauũt tñno eritlib.nam
et duns maichus ꝓhibuir. exi

Expanded text:
it a debitore manumissus, ut pendeat libertas ex condicione. Si uoluntate patris filius manumiserit, siue pater siue filius sciat soluendo pulo manumiserit, quamuis uoluntatem accommodauerit, tamen non erit liber: nam et diuus Marcus prohibuit ex
Abbreviated transcription (Latin):
Aul Sicumuno br̃de dei¬
positinactũsit᷑ tñ ⁊ eũ ceteris
brdibr recte ageturnec ex ce
mutatio cũquib singulis
suonoic agitim: aliamatq
aliam facitrem. Et si actum
sit. cn brde de dolo de functi
est uerendumne noceat reuu¬
dicate exceptio enta sortis i¬
petitõem. qr eĩnonꝯpetit. nec
opposita nocet. Eadem enĩt
et siquis exbonc fidei indito¬

Expanded text:
um.Si cum uno herede depositi actum sit, tamen et cum ceteris heredibus recte agetur nec exceptmutatio, cum quibus singulis suo nomine agitur, aliam atque aliam rem facit. et si actum sit cum herede de dolo defuncti, est uerendum, ne noceat rei iudicatae exceptio circa sortis petitionem: quia enim non competit, nec opposita nocet. eadem erunt et si quis ex bonae fidei iudi
Abbreviated transcription (Latin):
sis tprib cande rempignor
dedit. egit postior en priore
pignoratitia⁊ obtinint e
mor ille agẽ simili actione
institrut. qiumẽ. anexcep¬
tiorei iudicite obstaret. i¬
siopposuit exceptõem rcisib
anpignorate⁊ nich alind
nomi⁊ ualidu adiecent sin¬
cumhrde abeo qui cutotur
argetum eilegatũ erat insa
dumtarat sibi legatas puta¬
ret cam̃q dũ tarat estimati¬
onem iditio feciss postea
Cadem petitiñ de argento
quoq legato trebatins ait
nec obstaturã ei erceptõcm
qḋ nõ sir petitum qd nec ac¬
tor petere pͥutasset. nec uuder
in iuditio sensisset.¬
tum michilegatũ cet egrn
cumbrde ⁊ postea cocdicilli
prolatis. uestem quoq mi¬
cbi legacamẽe appareat no
est decducta insupius indi¬
catum nestis cã. qr neq liti¬
gatores.neq uidex dealio
ꝙͣ de argento actum intel¬
ligant. ¶Si petiero grege
et uł anctor ul minntonũo¬

Expanded text:
sis temporibus eandem rem pignori dedit: egit posterior cum priore pigneraticia et optinuit: mox ille agere simili actione instituit: quaesitum est, an exceptio rei iudicatae obstaret. si opposuerat exceptionem rei sibi ante pigneratae et nihil aliud nouum et ualidum adiececum herede ab eo, qui, cum totum argentum ei legatum erat, mensas dumtaxat sibi legatas putaret earumque dumtaxat aestimationem in iudicio fecisset: postea eundem petiturum de argento quoque legato Trebatius ait nec obstaturam ei exceptionem, quod non sit petitum, quod nec actor petere putasset nec iudex in iudicio sensisset.to legatum esset, egerim cum herede et postea codicillis prolatis uestem quoque mihi legatam esse appareat, non est deducta in superius iudicium uestis causa, quia neque litigatores neque iudex de alio quam de argento actum intellegant.Si petiero gregem et uel aucto uel minuto nu
Abbreviated transcription (Latin):
gregis itum eũdem gregem
petam obstabit michiexccp¬
tio. sr et spale corpus exgre¬
gepetamsitũc fuit meo gre¬
geputo obstatura exceptoer¬
¶sistichũ ⁊ pamphylutuos
ce pecienis ⁊ab soluto adu̾sa¬
nostichiituumẽe petas ab
eodem exceptõem tibi obsta
re constat. ¶Sifũdumeñ
ec̃ peciero dem̃ postea ufimf¬

Expanded text:
gregis iterum eundem gregem petam, obstabit mihi exceptio. sed et si speciale corpus ex grege petam, si adfuit in eo grege, puto obstaturam exceptionem.Si Stichum et Pamphilum tuos esse petieris et absoluto aduersario Stichum tuum esse petas ab eodem, exceptionem obstare tibi constat.Si fundum meum esse petiero, deinde postea usum
Abbreviated transcription (Latin):
tione ẽ ut magis fursit quaħ
eclicto tñatur q̃aḋm is qui qd
deuehicło exeident.tulit. necra¬
pere indeturquiltore rem iacen¬
tem collit. ¶Denide ait pretor
quid rapitisiue expugnet siũ
pdonib expugnatib rapint.
Labeo scribit. equũ fu̾sse. ut sin
de domoaut minlla expugna¬
tis aliqdrapiatur. huic ecsicto
locus sitno emĩ minus ĩmari
qua innilla platrimculos n¬

Expanded text:
ut magis fur sit quam hoc edicto teneatur, quemadmodum is, qui quod de vehiculo excidit tulit. nec rapere videtur, qui in litore iacentem tollit. Deinde ait praetor quid rapit, sive expugnet sive praedonibus expugnantibus rapiat. Labeo scribit aequum fuisse, ut, sive de domo sive in villa expugnatis aliquid rapiatur, huic edicto locus sit: nec enim minus in mari quam in villa per latrunculos
Abbreviated transcription (Latin):
gatum non recte soluiturquia
non altenus nomine ei solm¬
tur set sue obligatõis q̃nlla
est eademrõne quistichum
aut pamphylum stiplatur. si
inuiimostit̾it obligatio. qa
alt stiplatoris erat. enam si de¬
sierit ẽẽ euis. no recte soluitu.
Quia ut̃q res ad obligatoem
poniturnon ad solucõnem.

Expanded text:
gatum, non recte solvitur, quia non alterius nomine ei solvitur, sed suae obligationis, quae nulla est. eadem ratione qui Stichum aut Pamphilum stipulatur, si in unum constiterit obligatio, quia alter stipulatoris erat, etiamsi desierit eius esse, non recte solvitur, quia utraque res ad obligationem ponitur, non ad solutionem.
Abbreviated transcription (Latin):
enim parenea filiũ solet faccre
igitu no alit̾ cum q̃ ut filium
obeuaut ego exhrdatus de
inoffitioso agat. Qund ergo
dicenims si ⁊ merut exhrdai¬
dio c ar ebit qrͣsie debet int̾¬

Expanded text:
enim pater circa filium solet facere: igitur non aliter eum quam ut filium observavit. ergo exheredatus de inofficioso agat. quid ergo dicemus, si et meruit exheredardio carebit. quare sic debuit inte
Abbreviated transcription (Latin):
queri an exhrdato ꝑmittedũ
eẽt clicere de moffitioso maxi¬
me sipa trinaturali hrs extiti¬
s.⁊ an mcto denegada est exsti¬
pulatu actio s ⁊ si ei ꝗstiplat
est. no debuit denegari mcto
filio nec ip̃ideneganda erit d̾
hrdatoem. uł emacipatõemres

Expanded text:
quaeri, an exheredato permittendum esset dicere de inofficioso? maxime, si patri naturali heres extitisset, an victo deneganda est ex stipulatu actio? sed si ei, qui stipulatus est, non debuit denegari victo filio, nec ipsi deneganda erit debheredationem vel emancipationem, res
Abbreviated transcription (Latin):
cło finit tutela ꝑmissaerit S⁊
euratorẽ accipiemus. fimosil
sumose. Item pupilli. pupille¬
ne Cetͥorum quoq curatoros
puta adolesetis. uł si alt̾ms ey¬
is curatorsit. ꝯmittiputo sti¬
płonem. ¶Situtor eeꝓpona¬
tin regionis alicinus ul pro¬
erit dicẽ. stipłonem ita demn
ꝯmuti.si ex ea eã egerit. q̃ ad¬
¶obremno  defesam stipłonos
mittitur. quã diupot̾it erist̾e

Expanded text:
tio fuit, tutela permissa erit. Sed et curatorem accipiemus furiosi furiosae, item pupilli pupillae, ceterorum quoque curatores, puta adulescentis: vel si alterius cuius curator sit, committi puto stipulationem. Si tutor esse proponatur regionis alicuius vel proerit dicere, stipulationem ita demum committi, si ex ea causa egerOb rem non defensam stipulatio non committitur, quamdiu potest existe
Abbreviated transcription (Latin):
nl seneris uł clemtins statu¬
ere ⁊ seiomultos etiam ad bes¬
tias dampnasse sacrilegiosñ¬
nullos etiamumes extrxisse. al¬
lies no infurca suspendisse. set
moderãda eapena ẽ usq ad be¬
fcatempla effregenit donadei
nocttulenit. Cet̾umsiquis int̾¬
diumodicum aliquid detẽplo
tulit pena metalli cohercendus
ẽ. aut si honestiore loconatussit.
deportandus ininsulamest.
parentur extiinsecus sibisignã¬
nt peciñam forma puailsignã¬
tam futatur hn noindẽtur ad¬
nlt̾mam monetam ex̾cuisse. S
fintum publicemonete fecisse
qdad peculatus emmen accidi¬
Siquisexmetallis cesananis
amumaigẽtum nefuratus fi¬
ent execlicto dimpn exilio nel
metalio. prout dignitasꝑsone¬
patitur. puiitur. Is aut qui fu¬

Expanded text:
l seuerius uel clementius statuere. et scio multos et ad bestias damnasse sacrilegos, nonnullos etiam uiuos exussisse, alios uero in furca suspendisse. sed moderanda poena est usque ad betemplum effregerunt et dona dei in noctu tulerunt. ceterum si qui interdiu modicum aliquid de templo tulit, poena metalli coercendus est, aut, si honestiore loco natus sit, deportandus in insulam est.perarentur, extrinsecus sibi signant pecuniam forma publica uel signatam furantur, hi non uidentur adulterinam monetam exercuisse, sed furtum publicae monetae fecisse, quod ad peculatus crimen accedit.Si quis ex metallis Caesarianis aurum argentumue furatus fuerit, ex edicto diui Pii exilio uel metallo, prout dignitas personae, punitur. is autem, qui fu
Abbreviated transcription (Latin):
Lis reus. emancipass filium ĩ
us uxoris necate non deferro¬
erit. diuus seuerus rescripsit¬
dotem fiscouendicandam. ꝓ¬
ut ad maritum pertineat.

Expanded text:
is reus emancipasset filium, us uxoris necatae non defedit, diuus Seuerus rescripsitdotem fisco uindicandam, ut a maritum pertineat.
Abbreviated transcription (Latin):
neq ab ip̃o qui exadmistratõe
honoris relinquit᷑. neq afide¬
ẜuissore eius ⁊ muicominus ĩu
amagrãtib qui cauptionez
accepint exigicui conseque
⁊est. yt neuifuturum an fora
obẜuatadiscedatur.

Expanded text:
neque ab ipso, qui ex administratione honoris reliquatus est, neque a fideiussore eius, et multo minus a magistratibus, qui cautionem acceperint, exigi'. cui consequens est, ut ne in futurum a forma obseruata discedatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pio contingere non potest.
rent.cimusq itiquisq: bon.⁊ fi¬
deadeptus sit poncin. prosuo
nsucape cum posse⁊ nich ĩfent
emerit. ncenc. ancidonacũ su¬

Expanded text:
pio contingere non potest. rent, cuius rei quisque bona fide adeptus sit possessionem, pro suo usucapere eum posse nihil referre, emerit nec ne, donatum s
Abbreviated transcription (Latin):
ncc ne. si mo emptiiul donatu
gato.neqr prodonato.ncqr ꝓ
dote.u sucapio ualet.simula
donationulla dos. nullũqrle¬
gatum sit. idcm ⁊ inlitis cstĩ.a¬
tione placctut nisnneqs licis

Expanded text:
nec ne, si modo emptum uel donatum gato neque pro donato neque pro dote usucapio ualeat, si nulla donatio, nulla dos, nullum legatum sit. idem et in litis aestimatione placet, ut, nisi uere quis
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.i. Em qui edes mcat
est.nõ puto alind q̃ ipas eles ꝑ¬
sideie. nam si singulas res possi¬
dere intelligrictur. ipas cdes no
possidebit. Sepitis ei corporib

Expanded text:
m. Eum, qui aedes mercatus est, non puto aliud quam ipsas aedes possidere: nam si singulas res possidere intellegetur, ipsas non possidebit: separatis enim corporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pione bona fide possidenti nie¬
hil pclest. mitlum etiam si no
fuit inchoata usucapio. adxfũo¬
to peeclit hrdicius uelutisi mci¬
ninqd obstabat no expson.a

Expanded text:
pionem, bona fides possidenti nihil prodest. Interdum etiamsi non fuerit inchoata usucapio a defuncto, procedit heredi eius: veluti si vitium, quod obstabat non ex persona
Abbreviated transcription (Latin):
rcũsus fin̾it. intelliginsuc iptu
suibi decesẜit dubitm. an plegt̃
corncliam. adsuccessoremcins
ptineit. Mncellus posse pleni
fictõem legis cornelic accipi. q

Expanded text:
reuersus fuerit, intellegi usucaptum: si ibi decesserit, dubitari, an per legem Corneliam ad successores eius pertineat. Marcellus posse plenius fictionem legis accipi. q
Abbreviated transcription (Latin):
datus c̃. adcribendum cumedito¬
re nocumdebitore agiume.qr
qui pignori delitadusucapio
ncmtm possidet. Qu̾atum adreli¬
quas os c̃as ptinct. qui aeccꝑir ꝑ¬
sioct.adeo ut adicipossitꝰ eiposso¬

Expanded text:
ibendum cum creditore, non cum debitore agendum est, quia qui pignori dedit, ad usucapionem tantum possidet, quod ad reliquas omnes causas pertinet, qui accepit possidet, adeo ut adici possit et poss
Abbreviated transcription (French):
re. mullo possessa est.
hrdc diucins possidendo capt
andurare mchominus nsncip¬
oncicius fuidiputes. itemqro
sicide uendidero en fudnm. qd¬

Expanded text:
 nullo possessa est. here‹de› diutius possidendo captuan durare nihilo minus usucapionem eius fundi putes. item quaero, si eidem uendidero eum fundum, q
Abbreviated transcription (Latin):
at.nã cum pactorẽ ficret appar
mea ca ẽe. ut remitti debeͤat.¬
¶ hoc ĩterclictũ ꝓpetuo datuetͣ
hrdi cerisq succ̾eorib ꝯpetit¬
adu̾sus ip̃m quoq qui opus
fecit uł fcm ratum huũit. int̾di¬
ctolocus ert plane siqueratin¬
an mhrdem eius  qui opus fe¬
cit mitctam hoc ꝯpetat. Sciẽ¬
dumẽ labeone existimasse. in
ro q d̾ad eum ꝑuenit dũtaxat
danoportere. ul siqd doloma.
ip̃ins frm sic quomius ꝑue

Expanded text:
at: nam cum per actorem fiet, apparet in ea causa esse, ut remitti debeat.Hoc interdictum perpetuo datur et heredi ceterisque successoribus competit.Aduersus ipsum quoque, qui opus fecit uel factum ratum habuit, interdicto locus erit.Plane si quaeratin heredem eius, qui opus fecit, interdictum hoc competat, sciendum est Labeonem existimasse in od ad eum peruenit dumtaxat dari oportere uel si quid dolo malo ipsius factum sit, quo minus pe
Abbreviated transcription (Latin):
ad decus urbium. eclifitia no
derelinq. nec qcquã intest anre
quis ecdificet an no unt edifi¬
cet.cũ sit secumis is qui opus
nonũninianit p̾ea quameiea¬
ntum est. ¶ Hoc aut ĩterlictu
ꝯpetit ei qui satisdedit. adicitur
et illudulsi ꝑtestat quominꝰ
satisdetur. ꝓindesisatisdatũ nõ
est. s repromissum huic inter¬

Expanded text:
ad decus urbium aedificia non derelinqui. Nec quicquam interest, iure quis aedificet an non iure aedificet, cum sit securus is qui opus nouum nuntiauit, posteaquam ei cautum est. Hoc autem interdictum competit ei qui satisdedit: adicitur et illud 'aut per te stat, quo minus satisdetur'. proinde si satisdatum non est, sed repromissum, inter
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Silibcus patrono. nl cli¬
ens.ul mercẽnanus ei qui cum
condireit furtim fecit. furti ac¬
libatuis eͣ. negat eñ fintirete actu¬
iñlabeo. Item si finti egiss pͥns¬
qua exlocato cũ co ageretur. et
añt qua definto indicaretur. lo¬
cati actõe libatus eẽt.⁊ funr abeo
absolui debet. Ed sinich eoru
añ accidiss. fure ei ꝯdẽpnan op¬
portere. h id curo qm finti caten¬

Expanded text:
m Si libertus patrono vel cliens, vel mercennarius ei qui eum conduxit, furtum fecerit, furti acliberatus est: negat eum furti recte acturum Labeo. item si furti egisset, priusquam ex locato cum eo ageretur et, antequam de furto iudicaretur, locati actione liberatus esset, et fur ab eo absolvi debet. quod si nihil eorum ante accidisset, furem ei condemnari oportere. haec idcirco, quonia
Abbreviated transcription (Latin):
elsus.l. ¶onio nouare uet̾er
obligatoem quisquã recte pt̃
qdint̾lum recte ei soluit. na
abhis cditũ est. recte int̾lum
soluitur cum nemo eoꝵ psone
nonare pͥore obligaroe mr̃e p̾sr.¬

Expanded text:
um. Non ideo nouare ueterem obligationem quisquam recte potest, quod interdum recte ei soluitur: nam ab his creditum est recte interdum soluitur, cum nemo eorum per se nouare priorem obligationem iure pos
Abbreviated transcription (Latin):
esit. Qd̃sicum matre sua solai
reuertat᷑ quasi sine marito. n¬
natus spurius habẽbitur
uum eripuerant et postea is
ẜuus ad germanos ꝑuenãt
ium inlibello uictis germais
ẜuus uenierat negant posse
usu capi eum ab emptore la¬
bro offilius et trebatius qa
um eẽ cum subreptum esse .
nec quod hostium fuiset aut
post liminio redisset eirei im

Expanded text:
sit: quod si cum matre sola revertatur, quasi sine marito natus, spurius habebitur. uum eripuerant: postea is seruus ad Germanos peruenerat: inde in bello uictis Germanis seruus uen‹i›erat. negant posse usucapi eum ab emptore Labeo Ofilius Trebatius, quia uerum esset eum subreptum esse, nec quod hostium fuisset aut postliminio r
Abbreviated transcription (Latin):
inmissum bes. quostatio.
iter uenaingio detior sit.
fiat iestituas. Suꝑius inter¬
dictum probibitorumẽ hoc
restitutorm̃. ad eãdem camp
tincns Iu betur aũt is qui fen

Expanded text:
immissum habes, quo statio iterve navigio deterior sit fiat, restituas". Superius interdictum prohibitorium est, hoc restitutorium, ad eandem causam pertinens. Iubetur autem is, qui f
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. priuilegus ꝯue tennioĩbs. raꝵ aꝰ d¬
ꝑcollegia distributisꝰꝯcessa snt
utiposse. plunfanam ꝯstitutũ ẽ.¬
¶Eos quiincorporib alecti sũt
que inmunitatem p̃bent naui¬
culanoruy⁊. si honorem  decurio¬
natus agnouerint. ꝯpellendos
que eciam ꝯfirmatum uidetur⁊

Expanded text:
sunt, priuilegiis, quae tenuioribus per collegia distributis concessa sunt, uti posse plurifariam constitutum est.Eos, qui in corporibus allecti sunt, quae immunitatem praebent nauiculariorum, si honorem decurionatus adgnouerint, compellendos que etiam confirmatum uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
ut quociens aliquo nauicul¬
ano queratur ulud excuciatu
aneffugiendorum muncrum
cãm ymaginem naicularii in¬
duãt. ¶Conductores ecĩa uec¬
tigalium fisci necc̃itate subcun¬
dorum municipalium muncrũ
non obstringuntur. idq itaob¬
ẜ uandum diui fratres rescrips¬
erunt. ex quo principali rescrip¬
tointelligipõt. non hoñori. con¬
ductorum datum. ne cõpellant
ad mimera mumcipalia. set ne
extenuentur. facultates coru
que subsignate sũt fisco. ¶Uñ
subsisti põt. anꝓhibendisunt a
preside. uł ꝓcuratore cesans. etia
siultro se offerant municipalib
muneribus. qd propriũs est de¬
fentere nisi piria fisco  fecissedi¬
cantur. ¶Coloni quoq cesans¬
palibus lib̾antur. ut ydoneio¬
res predus fiscalibus hantur.

Expanded text:
ut, quotiens de aliquo nauiculario quaeratur, illud excutiatur, an effug‹i›endorum munerum causa imaginem nauicularii induat.Conductores etiam uectigalium fisci necessitate subeundorum municipalium munerum non obstringuntur: idque ita obseruandum diui fratres rescripserunt. ex quo principali rescripto intellegi potest non honori conductorum datum, ne compellantur ad munera municipalia, sed ne extenu‹e›ntur facultates eorum, quae subsignatae sint fisco. unde subsisti potest, an prohibendi sint a praeside uel procuratore Caesaris etiam si ultro se offerant municipalibus muneribus: quod propius est defendere, nisi si paria fisco fecisse dicantur.Coloni quoque Caeseribus liberantur, ut idoniores praediis fiscalibus habeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tribuitur.s. eis collegus corpor¬
ibus inquibus artifitu sui cã
unus quisq asumitur ut fabõ¬
rum corpus est. ⁊siquam cadez
ratione originis hñt. hec id cir¬
coꝯstituta sunt ut neccĩam oꝑ¬
am ꝑubucis utilitatib eriberc̃i
¶Nec omnib ꝓ miscue qui ass¬
ñptisunt in hus collegus ĩmu¬
nitas datur. s artificib dũm¬
tarat nẽc abom̃ietate allegi
possunt. ut diuopio placuit. q
repbauit plixe uł imbeculos ad¬
mod̾ etatis hoĩes S nec quider¬
hoies eos qui augeat facultatẽ
⁊ muña ciuitatum sustinere po

Expanded text:
icet eis collegiis uel corporibus, in quibus artificii sui causa unusquisque adsumitur, ut fabrorum corpus est et si qua eandem rationem originis habent, id est idcirco instituta sunt, ut necessariam operam publicis utilitatibus exhiberent. nec omnibus promiscue, qui adsumpti sunt in his collegiis, immunitas datur, sed artificibus dumtaxat. nec ab omni aetate allegi possunt, ut diuo Pio placuit, qui reprobauit prolixae uel inbecillae admodum aetatis homines. sed ne quidem eos, qui augeant facultates et munera ciuitatium sustinere po
Abbreviated transcription (Latin):
testate fuerunt. recte enisde
familic appellabunt. quiere
adem domo ⁊ gente ꝓditi sint¬
sermientiim quoqz solȩmus
appellare f.imiliamut inedic¬
to p̃toris ostendimus subti¬
tulo defurtis nbi p̾torloꝗtin
defamilia publicanorũ s ibi

Expanded text:
e fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt.Seruitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tur et ad corporis cuiusdam
significationem qd̾ aut iure
proprio ip̃oꝵ/aut cõi uniu̾se
cognationis ⁊ tinet nre enim
proprio familiã dicimus plu¬
res ꝑsonas que sũt supuniuᷤ
uicem eorum secuntur ũ pu¬
ta neꝑotes. ⁊ neptes et dein¬
ccps Sat̾ aũt fam̃ appellatur
qui indomodiñum ht̃ rectȩ¬
q hec nõie appellat qũauis fi¬
lium nõ hãt Non sotum enim
solam ꝑsonam eius.sz ⁊ us
demonstramus deniq et pu¬
pillum patr̃e fam̃. appellamuᷤ
et cũ pat̾ fam̃ morit᷑ quot qu¬
ot capita ei subiecta fuerint
singulas famillas incipunt
hr̃e singuli enĩpatrũ familia¬
rumnom̃ subcunt id̃q ene¬
niet inco quiemancipatus
eIna ⁊ hic siuuins effectus:
ꝓpriam familiam h̃t cõi iurei
familam dicimus oĩuzagrr¬
torum/nam ⁊ sipatre fam̃. m̃e¬
tuo suguli singulas familia

Expanded text:
tur et ad corporis cuiusdam significationem, quod aut iure proprio ipsorum aut communi uniuersae cognationis continetur. iure proprio familiam dicimus plures personas, quae sunt sub unius uicem eorum sequuntur, ut puta nepotes et neptes et deinceps. pater autem familias appellatur, qui in domo dominium habet, recteque hoc nomine appellatur, quamuis filium non habeat: non enim solam personam eius, sed et ius demonstramus: denique et pupillum patrem familias appellamus. et cum pater familias moritur, quotquot capita ei subiecta fuerint, singulas familias incipiunt habere: singuli enim patrum familiarum nomen subeunt. idemque eueniet et in eo qui emancipatus est: nam et hic sui iuris effectus propriam familiam habet. communi iure familiam dicimus omnium adgnatorum: nam etsi patre familias mortuo singuli singulas familia
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃ .l. Interdonum ⁊ munu
hoc intest qd int̾genus ⁊spẽ
namgenus esse doni. laboan
nam munus ee donũ cuz causa
in sexu masculmo adutrũq se¬
xum plerunq porngit. ¶Fam¬
ilie appellatio qualit accipiat᷑

Expanded text:
m.Inter 'donum' et 'munus' hoc interest, quod inter genus et speciem: nam genus esse donum Labeo nam munus esse donum cum causa, in sexu masculino ad utrumque sexum plerumque porrigitur. 'Familiae' appellatio qualiter accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
dictoni obligatur qu̾a si pu
quare sireum pure int̾rogar¬
uero.⁊ fidenissore cũ adietoe
loci acceponõ obligabitur fi¬
deuissor s ⁊ sirens romeosti¬
tutus. capue dare ꝓmiẜit. si¬
deuissor quoq ephesi pinde
non obligabitur fidenissor

Expanded text:
quam si purquare si reum pure interrogauero et fideiussorem cum adiectione loci accepero, non obligabitur fideiussor. Sed et si reus, Romae constitutus, Capuae dari promiserit, fideiussor Ephesi, perinde non obligabitur fideiussor,
Abbreviated transcription (French):
te recipiunt que aꝑte
ꝯprchensa uitiũ afferũt
nam si acceptum ferat
ei qui subconditione i¬
ꝓmisit. ita demũ cgisse
aliquid acceptilatiom
telligitur. si obligatois
ꝯditio extitent. que siu̾¬
bis nõiatim acceptila¬
toĩs cõprehendat᷑ nul

Expanded text:
te recipiunt, quae aperte comprehensa uitium adferunt. nam si acceptum feratur ei, qui sub condicione promisit, ita demum egisse aliquid acceptilatio intellegitur, si obligationis condicio exstiterit: quae si uerbis nominatim acceptilationis comprehendatur, nul
Abbreviated transcription (Latin):
que yo ponatinisz hoc rescript
adronem ponẽdam ꝑtinet aet
q̃ suus admistamit abitrorig
et hicͣ possebic actõr hꝯͣ petere.
¶nte aditahrditatem. sic accip
debemius an quã uł abumo ad¬
caturhrdicas ⁊ Lam ubil uñ
adut ꝯpetit lib̾tas. Si pupillus
hrs institutus sit ⁊ asubstunto
eius liburca data ẽ. mecdoq tp̃e
quedã admittãtin / si qde nnc¬

Expanded text:
o ponatur: sed hoc rescriptum ad rationem ponendam pertinet actus, quem seruus administrauit. arbitror igitur et hic posse hanc actionem competere. 'Ante aditam hereditatem' sic accipere debemus 'antequam uel ab uno adeatur hereditas': nam ubi uel unus adit, competit libertas. Si pupillus heres institutus sit et a substituto eius libertas data medioque tempore quaedam admittantur: si q
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sab. sinauera ẽ. existimantis.
ut sidũclificatur intra dic scip
decidat. possum agerc.qr dãpn¬
⁊umiam tũc acccꝑim. cũpanes
iiciosus sic fẽs nec qcqua obst¬
ait quommus etia. an quã deci¬

Expanded text:
a uera est existimantis, ut, si, dum aedificatur intra diem stipdecidat, possim agere, quia damnum iam tunc acceperim, cum paries uitiosus factus sit. nec quicquam obstare, quo minus etia
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ⁊ ostitutoes collium celebrat¬
¶Seruos quoq lĩcollgio tem¬
orum recipi uoletib tñ dĩns
⁊curatores hoꝵ corpoꝵ sciant
ne muito aut ignorate diio¬
aut incollio temuorum re

Expanded text:
ta et constitutiones collegium celebrat.Seruos quoque licet in collegio tenuiorum recipi uolentibus dominis, ut curatores horum corporum sciant, ne inuito aut ignorante domino in collegium tenuiorum re
Abbreviated transcription (Latin):
gaius cesar tullit adu̾sus eo
qt̾minos statutos ex̃ suu agrẽ
fines uemoueñt.dolo.c. pecu¬
mana pena ꝯstitutaẽ. namin
etimnos singłos quos eiecerit¬
locone mouerĩt.qnq̃gintaan¬
ieos ĩpublico dan iubentur. ⁊ ei
actõem petitoem ei quiuolet
ee iubet. ¶Alia quoqz legr a¬
grania quãduins nerna tulu¬
cauetur.ut si ẜuus ẜua ne isci¬
entedño dolo.m. fecent eicap¬
tam sufferre maluentbiiqu¬
oq quifinaliũ qonmobscu¬
randarũ cã faciem locorũ con¬
u̾tunt ut exalbore arbustũ an
ex silua cedua nouale. ant ali¬
qd eiusmoi facuit pena plecte¬
di sũt propsona et olictoe et

Expanded text:
Gaius Caesar tulit, aduersus eos, qui terminos statutos extr‹a› suum gradum finesue mouerint dolo malo, pecuniaria poena constituta est: nam in terminos singulos, quos ei‹e›cerlocoue mouerint, quinquaginta aureos in publico dari iubet: et eius actionem petitionem ei qui uolet esse iubet.Alia quoque lege agraria, quam diuus Nerua tulcauetur, ut, si seruus seruaue insciente domino dolo malo fecerit, ei captam sufferre maluerit. Hi quoque, qui finalium quaestionum obscurandarum causa faciem locorum convertunt, ut ex arbore arbustum aut ex silva novale aut aliquid eiusmodi faciunt, poena plectendi sunt pro persona et condicione et