comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siq̃ habes impeliatur. ld cam
iem defendendam q̃ ad u̾sus te
uẽdicãtẽ agenda crit. curatoro
pupillo petuntur.Mp̃Si¬

Expanded text:
 habes, impediatur, ad eam rem defendendam, quae adversus te vindicantem agenda erit, curatores pupillo petuntur. A
Abbreviated transcription (Latin):
possint quandã hab̾e cõmu¬
monẽ inreꝵ possessione hu¬
iusmõi dubitatõem ampu¬
tantes.censemus ꝓ p̾sentez
gñalcm diuinam ꝯstitutio¬
nẽ. ut si ñ om̃s hunismoi de¬
bita p̾tendẽtes. sed exhis c̾ti
a iudiciau scnttntia ĩ posse¬
sionem reꝵ mittantur. ñ so¬
lum hi sed etiam ani om̃stalĩ
debita p̾tendentes. eadem co¬
moditate potiantur. ⁊ possit
cũ priorib reꝵ detentatorib
cõmumonẽ habe miebus

Expanded text:
possint quandam habere communionem in rerum possessione: huiusmodi dubitationem amputantes censemus per praesentem generalem divinam constitutionem, ut, si non omnes huiusmodi debita praetendentes, sed ex his certi ab iudiciali sententia in possessionem rerum mittantur, non solum hi, sed etiam alii omnes talia debita praetendentes eadem commoditate potiantur et possint cum prioribus rerum detentatoribus communionem habere in
Abbreviated transcription (Latin):
ondicioni sub qua testam̃to
matris tuc heres instituta es.
si ñ paristi. substitutio locũ
habet iiec enim uideri potest
subspecie turpiuz nuptiaru
uidiitatem tibi in duxisse cũ
te filio sororis sue ꝯsobrinor
tuo ꝓbabili ꝯsilio. matrimoĩo
iungere uolu̾it nec extra ordi¬
nano auxilio indiges. cum

Expanded text:
ondicioni, sub qua testamento matris tuae heres instituta es, si non paruisti, substitutio locum habet. nec enim videri potest sub specie turpium nuptiarum viduitatem tibi indixisse, cum te filio sororis suae consobrino tuo probabili consilio matrimonio iungere voluerit. Nec extraordinario auxilio indiges, cum
Abbreviated transcription (Latin):
D. ã. regint.
⁊frat tinis postra quam patri
lies extitit. pubes iasinc li¬
lib̾is decessit. expupillan sub¬
stitutoe tibi hereditas cius de¬
latañ ẽ.¶Sed si u̾bis fidci cõ¬
missi aliqua parte testam̃ti
firata ẽ. fidei cõmissum ab
heretlib petere ñ ꝓhib̾is. D¬

Expanded text:
 A. Reginae. Si frater tuus, posteaquam patri heres extitit, pubes iam sine liberis decessit, ex pupillari substitutione tibi hereditas eius delata non est. sed si verbis fideicommissi aliqua parte testamenti confirmata est, fideicommissum ab heredibus petere non prohiberis.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ post tanimagni temporis u¬
gitatem. ñ temere nec clanculo
sed publioe ꝯtestatõe deposita
nupsisse firmat: Iõoq obsuã¬
dum ẽ. ut si adutt̾i iiuspicio
milla sit nec ꝯiunctio furtiua
decegitur. millũ ꝑiculũ ab his
qͦꝵ nugio erant copulate uere¬
antur Cumsi ꝯsaicutia marita¬
uis thori fuitim cẽt uolata.

Expanded text:
 post tam magni temporis iugitatem non temere nec clanculo, sed publice contestatione deposita nupsisse firmatur. Ideoque observandum est, ut, si adulterii suspicio nulla sit nec coniunctio furtiva detegitur, nullum periculum ab his quorum coniugio erant copulatae vereantur, cum, si conscientia maritalis tori furtim esset violata
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpat̾ tuus inte donatõem ꝯ⁊tubo:
icum emancipatus cẽs. ttͣlitõibꝰ
diñum corpoꝵ intt transtulit
posteaq cͥclitoꝵrẽ sortit qͣsdã
eaꝵ reꝵ sine tua uoluntate
uelut ꝓpͥas suas abstrinxitas
tuumñlesit. noc tam̃ inuiriã

Expanded text:
i pater tuus in te donationem contulit et, cum emancipatus esses, traditionibus dominium corporum in te transtulit posteaque creditorem sortitus quasdam earum rerum sine tua voluntate velut proprias suas obstrinxit, ius tuum non laesit. n
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt. Qug legatanoꝵ loco
te uł sinc parte. ꝙ pro uetenu
legum tenore. ad ctam unciar
institutõem refcruntur. eq̃s tã¬
tum modo omnib hereditan¬
is actionib utiuł ꝯuenir dec̾¬
mius. q exc̾ta pnte uł sine
parte scripti fu̾erint. Axc aliqua
dimimutõem caꝵdeni actionũ
occasione h̃dum excta re scrip¬
um inlibris ułpiani quo ad
massurtiu sabinu scripsit.
tał species relata ẽ. Hanc aꝑti
expeclire nob̃ uisum ẽ. Quidã
testam̃tum faciens ita institu¬
it. sempiius plotii heres esto
uet̾es ꝙdẽ existim̃bãt errorez
nominis cẽrisic institutr̃e ua¬
lere. quasi testator plotius no

Expanded text:
si sunt, quos legatariorum loco rte vel sine parte, qui pro veterum legum tenore ad certam unciarum institutionem referuntur, eos tantummodo omnibus hereditariis actionibus uti vel conveniri decernimus, qui ex certa parte vel sine parte scripti fuerint, nec aliquam deminutionem earundem actionum occasione heredum ex certa re scripum in libris Ulpiani, quos ad Massurium Sabinum scripsit, talis species relata est, hanc apertius expedire nobis visum est. Quidam testamentum faciens ita instituit: "Sempronius Plotii heres esto". Veteres quidem existimabant errorem nominis esse et sic institutionem valere, qua
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum c̃ẽ dicas. si in patriã
q̃ inpuniciã mauntanie erx:
regressus fuisses. nocͥ heredatũ
te alleges si m eum locuz non
iedisses. manifestu ẽ. multis

Expanded text:
scriptum esse dicas, si in patriam, quae in provincia mauritaniae erat, regressus fuisses, nec exheredatum te adleges, si in eum locum non redisses, manifestum est multis
Abbreviated transcription (Latin):
ubemus. si qua suggestio ma¬
ioris uł minoris iudicis. ad
nram referatur clementiam
denegotio q̾ idicandum ei
tradidimus. ul dequo ꝓsua
niris dictione iudicauerit. pe¬
tentis amo numine. finem
cido impom negotio q̃ ab co
disceptatum ẽ. siue additum
sit eidem sugestioni ꝗd refe¬
renti placeat. dum id panib
ꝑsententie recitatõem mam¬
festum ñ fecit. siue nicħ huis¬
mõi adiectum sit. s simplici¬
t̾ nr̃i numimis responsum
expectat/ nõ prius ea disc̾m
quam ꝑ sacram pragmatica
nr̃i num̃s uissionem. duo
magnifici niri. alł patricui. uel
nos elegerimus. iubeantur
inscriptis ralationẽ discer¬
nere. siune p̾scnitib patribu
si hoc ꝓspexerit. siue absẽtuy
⁊ irsponsum ielationi dãdũ

Expanded text:
ubemus, si qua suggestio maioris vel minoris iudicis ad nostram referatur clementiam de negotio, quod iudicandum ei tradidimus vel de quo pro sua iurisdictione iudicaverit, petentis a nostro numine finem eidem imponi negotio, quod ab eo disceptatum est, sive additum sit eidem suggestioni, quid referenti placeat  dum id partibus per sententiae recitationem manifestum non fecit sive nihil huiusmodi adiectum sit, sed simpliciter nostri numinis responsum expectat, non prius eam discerni, quam per sacram pragmaticam nostri numinis iussionem duo magnifici viri vel patricii vel nos elegerimus, iubeantur in scriptis relationem discernere  sive praesentibus partibus, si hoc prospexerint, sive absentibus et responsum re
Abbreviated transcription (Latin):
infestius cognito. uł in hibita
declinent. uł ꝓmissa socitatur.
¶ Siꝗd uo inhisdem legib latu.s
fortassis obscurius fu̾it. oportet
id impatoria int̾prctatione pa¬
te ficrisduritiamq legũ m̃e hu¬
manitati ĩꝯgrua: cm̃dare.

Expanded text:
nifestius cognito vel inhibita declinent vel permissa sectentur. si quid vero in isdem legibus latum fortassis obscurius fuerit, oportet id imperatoria interpretatione patefieri duritiamque legum nostrae humanitati incongruam emendari.
Abbreviated transcription (Latin):
nec a sentencia ens int̾cesserit
prouccatio. ꝯscq̃ns c̾ date for¬
me obtemꝑari.ꝯdpp̃. Car.
carina nimer.aazoilo
um sententiam p̾sidis irrita
ẽe dicis. q̃ ñ publice sed ĩsecre¬
to loco: officio cius ñ presente
sententiam suam dixit. muillũ
tibi ex his q̃ ab eo decreta sũt.
p̾uidicium gencrandu eẽ ꝯs¬
ãa. ⁊ cc̃. yndore.
hestipulatr̃e parta actr̃e pacisc
proximis ꝑsomis suadendo.
preses ꝓuince. uerboꝵ obli¬
gatõem quã certo nre tolli
tantũ licet extinguere ñ po¬
test. nec uox omĩs iudicis:
iudicati ꝯtinet auctoritater
cũ potestatem sententie cer¬
tis finib ꝯcludi sepe sit ꝯsti¬
tutum. Qua ꝓpt̾ si nch̾ cã co¬
tiatum ẽ uox pacisci suadẽtis
p̾sidis actõe tuam ꝑimere si
quam habinsti. mimime po¬
tuit.¶D̾. aã. ⁊ cc licimo.
iba qdem theodora quam ex
emptionis cã. uł in solutum
cclitori traditã ꝓponis. ꝓnun¬
tiata. Citra ꝓuecationis au

Expanded text:
erit provocatio, consequens est datae formae obtemperari. Imppp. Carus Carinus et Numer. AAA. Zoilo. Cum sententiam praesidis irritam esse dicis, quod non publice, sed in secreto loco officio eius non praesente sententiam suam dixit, nullum tibi ex his quae ab eo decreta sunt praeiudicium generandum esse consAA. et CC. Isidorae. Ex stipulatione parta actione pacisci proximis personis suadendo praeses provinciae verborum obligationem, quam certo iure tolli tantum licet, extinguere non potest, nec vox omnis iudicis iudicati continet auctoritatem, cum potestatem sententiae certis finibus concludi saepe sit constitutum. Quapropter si nihil causa contiatum est, vox pacisci suadentis praesidis actionem tuam perimere, si quam habuisti, minime potuit. Idem AA. et CC. Licinio. Libera quidem Theodota, quam ex emptionis causa vel in solutum creditori traditam proponis, pronuntiata citra provocationis au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutum ẽ ut matrimonia int̾
impars honestate ꝯtralenda. nõ
aliter q̃ ualsant isi dotalia ms¬
trimita ꝯfecta fuerint. his uom
tredentib omĩmodo firma sint
sine aliqua distinctre ꝑson aru
simodo libere sint ⁊ngeme mu¬
lieres. nullaq nefanaꝵ uł inces¬
taꝵ diunctionũ subent suspicio.
Nam nefanc ⁊incestos contus s¬
omĩb modis amputamus sic̃

Expanded text:
constitutum est, ut matrimonia inter constitutum est, ut matrimonia inter impares honestate contrahenda non aliter quidem valeant, nisi dotalia instrumenta confecta fuerint, his vero intercedentibus omnimodo firma sint sine aliqua distinctione personarum, si modo liberae sint et ingenuae mulieres, nullaque nefariarum vel incestarum coniunctionum suberit suspicio. Nam nefarios et incestos coitus omnibus modis amputamus, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
sue nate sint. ñ uideantur socm¬
caꝵ cẽ filic. noc subiacere legib
hommes inmatrimoniũ ducere.
Imi u̾o antea ꝓcirate sint. liccat
cis p̾oes offerentib mninctissimo
principi sacrum sine ullo ostacu¬
lo mereri rescriptum inq̃cis ita
nubere pmittatur. quasi ñ sm
sceice matris filie nec iam ꝓhi¬
beantur illis copulari quib sec¬
ince filias uł dignitateis uł alt̾iꝰ
cause grã uxores duccre int̾dicui
ut tamen omi modo dotalia int̾
eos ctiam instrum̃ta ꝯficiantur.
SS ⁊ si ascemca matre ꝓtreata que
usq ad mortem suam in cadem
profissione durauit. post cius
obitum p̾oes impatorie clemen¬
tie optulcrit᷑ ⁊ diumã indurgẽ¬
tiam meruerit lib̾ationem ma¬
tnc inuirie. ⁊ nubendi uccutiam
sibi idonantem. Istam quoq pos¬
se sineinctuprioꝵ ligum in mat̾¬
monio illis copulari. qui dudũ
sceice filiam uxorem ducere ꝓ¬
hbebantur. ¶Inimo ⁊ illud re¬
mouendũ esse censimmis. qucl
etiã priscis legib licet obscuris

Expanded text:
suae natae sint, non videantur scaenicarum esse filiae nec subiacere legibushomines in matrimonium ducere.in vero ante procreatae sint, liceat preces offerentibus invictissimo principi sacrum sine ullo obstaculo mereri rescriptum, per quod eis ita nubere permittatur, quasi non sint scaenicae matris filiae: nec iam prohibeantur illis copulari, quibus scaenicae filias vel dignitatis vel alterius causae gratia uxores ducere interdicitur, ut tamen omnimodo dotalia inter eos etiam instrumenta conficiantur. Sed et si a scaenica matre procreata, quae usque ad mortem suam in eadem professione duravit, post eius obitum preces imperatoriae clementiae obtulerit et divinam indulgentiam meruerit liberationem maternae iniuriae et nubendi licentiam sibi condonantem, istam quoque posse sine metu priorum legum in matrimonio illis copulari, qui dudum scaenicae filiam uxorem ducere prohibebantur. Immo et illud removendum esse censuimus, quod etiam in priscis legibus, licet
Abbreviated transcription (Latin):
certis ꝑsoms facta. ñ solum
propiquos s etiam ins defi¬
cientib generum ⁊ mirum.
Et hoc enmi nobis humam̃
cẽ iudetur ad fidei comissum
uccari. ita indelicet si matri

Expanded text:
certis personis facta, non solum propinquos, sed etiam his deficientibus generum et nurum. Et hos enim nobis humanum esse videtur ad fideicommissum vocari, ita videlicet, si matri
Abbreviated transcription (Latin):
detegetur. E molumenta q̃
acceꝑit mca positus dignitate
quam poluit. cum extortist¬
fulisui psũmptis inquadruplũ

Expanded text:
detegetur, emolumenta, quae acceperit in ea positus dignitate, quam polluit, cum extortis titulis vel praesumptis in quadruplu
Abbreviated transcription (Latin):
uit. coꝵ uendicationẽ habere
potes si patri tuo succesiisti. Siuͦ
placitum diuisionis usq ad
pactum stetit. arbit familc hei¬
ciscunde nidicii uob̾ datus com
si hoc moffĩciosum pbaix non
possunt millã habent faculta¬
tem. ¶ Scd ⁊ sitam cuta terta¬
m̃tũ quam ctiam codicilos i

Expanded text:
um vindicationem habere potes, si patri tuo successisti. si vero placitum divisionis usque ad pactum stetit, arbiter familiae erciscundae iudicio vobis datus commsi hoc inofficiosum probare non possunt, nullam habent facultatem. sed si tam circa testamentum quam etiam codicillos i
Abbreviated transcription (Latin):
ne criguntur seu dielu ut ad¬
solet festis suc cõmunib ad¬
sit uidex sinc adorationis ami¬
bitioso fastidio ut ornamẽtũ
die uł loco ⁊ m̃r iecordatioĩs¬
sin ꝓbet accessisse p̾sentia.¬

Expanded text:
nes eriguntur seu diebus, ut adsolet, festis sive communibus, adsit iudex sine adorationis ambitioso fastigio, ut ornamentum diei vel loco et nostrae recordationi sui probet accessisse praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
centiam prestet ⁊ lib̾tatẽ ꝯscq
luntati reclamare Qin si hoc
differit temptau̾it. etiam pi¬
inc̃clus c̃. sit itaq ⁊ uuo pupil¬
lo lib̾. quia testator hoc uolu
it.⁊ mortuo pupillo necessa¬
nus heres. ꝗa ihec testator ue¬

Expanded text:
centiam praestet et libertatem consequi luntati reclamare: qui si hoc differre temptaverit, etiam puniendus est. Sit itaque et vivo pupillo liber, quia testator hoc voluit, et mortuo pupillo necessarius heres, quia et hoc testator vo
Abbreviated transcription (Latin):
in uestigatõe. militare auxili¬
um potulau̾it. aut dispẽn
affiti ꝓunciales ꝯcesserit. cõ¬
motõe seu̾issima ꝑut tua cel¬
situdo iuchicau̾it feriet᷑. Tribi¬
inctiam seu primates uborũ
qin locis sunt. ad moniti ꝑ
utt̾as nidicis.si.adminiculũ
militare p̾be nolucrut. aut
si abip̃is militibꝰ dãpna ꝓ¬
unicialib inflicta fu̾int. ⁊ da¬
pna. alcsiones restituẽt: ⁊ ater¬
rima ꝯdẽpnatõe ꝓ arbitrio iu¬
roꝵ illustrium macistrorũ

Expanded text:
onem militare auxilium postulaverit aut dispendiis adfici provinciales concesserit, commotione severissima, prout tua celsitudo iudicaverit, ferietur. 1a . Tribuni etiam seu primates numerorum, qui in locis sunt, admoniti per litteras iudicis si adminiculum militare praebere noluerint, aut si ab ipsis militibus damna provincialibus inflicta fuerint, et damna et laesiones restituent et acerrima condemnatione pro arbitrio virorum illustrium magistro
Abbreviated transcription (Latin):
ncquod post̾iori datum est
uxori hoc ant̾iori deneget᷑.
sed sic mancat cis nis ĩ cor¬
ruptum. quasi ad huc uiui¬
te matre eoꝵ.duab enim⁊
dotib ab cadem substantia
debitis. ex tp̃r p̾rogatiuam
manere uolumus.Hec
aũt tantum ad dotem san¬
cimus. ñ ad añ nuptias do¬
natõem quam suo tempori
sunr disponimus.: ⁊ habere

Expanded text:
quod posteriori datum est uxori, hoc anteriori denegetur, sed sic maneat eis ius incorruptum, quasi adhuc vivente matre eorum: duabus enim dotibus ab eadem substantia debitis es tempore praerogativam manere volumus.  2 haec autem tantum ad dotem sancimus, non ad ante nuptias donationem, quam suo tempori servire disponimus et habere
Abbreviated transcription (Latin):
dio sunt.cunle admiiculũ
suffic̾e ñ posse ꝯstit̾it. ⁊ mmo¬
rati audaces executorib ob¬
ioccrint manus.uł alias pa¬
rerc distułint. Tunc nidex
prouincie memor piculi sin.
aiuro deloco tribuno seu pri¬
matib militum. qui locis
sius s̃ auxiliũ potulent. ut
ꝓmilitart̾ manũ correp̾ti ac¬
cusatisine dãpno atq lesicẽ
tluus libet. legib offerantur
Hruncti penas subeãt cõpete¬
tes ñ ignoro iudice ꝙ si adu̾¬
so in nocc̃tẽ ⁊uł obaliam c̃am

Expanded text:
dio sunt, civile adminiculum sufficere non posse constiterit et memorati audaces exsecutoribus obiecerint manus vel alias parere distulerint, tunc iudex provinciae memor periculi sui a viro devoto tribuno seu primatibus militum qui in locis sunt auxilium postulet, ut per militarem manum correpti accusati sine damno atque laesione cuiuslibet legibus offerantur et convicti poenas subeant competentes: non ignaro iudice, quod, si adversus innocentes vel ob ali
Abbreviated transcription (Latin):
⁊manu missorituo nim ⁊ auda¬
Ociam obiccisti. ciꝗte bñficio su¬
o exscrintuit lib̾ando. ut. adu̾¬
teincranam. licentiam delra
estimabit. namsiqua tioi pe¬
cuma debcatur. siue deixbus
aduss pationum disceptatõ
curixrẽ debucras. maxime. aĩ
si lx fac̾e aud̾es. sinc atiocita¬
te cerit u̾boꝵ eqtatem petitio¬
nis tuc cõmendare idici po¬
tiusti. omĩ honore pationo
debito irsuato. ¶Mp̾. uord̃.
tiam lberis dãpnatoꝵ ꝯsuttũ
obsequim libtre paternos p̃s¬
tar debere.indubiũ ñ ucit.
Dro inde si ñ agnoscunt reue

Expanded text:
Si manumissori tuo vim et audaciam obiecisti ei, qui te beneficio suo ex servitute liberando, ut advetemerariam licentiam debeat, aestimabit. Nam si qua tibi pecunia debebatur sive de rebus adversus patronum disceptatio currere debueras: maxime autem si hoc facere auderes, sine atrocitate certe verborum aequitatem petitionis tuae commendare iudici potuisti, omni honore patrono debito reservato. PP. prid. Etiam liberis damnatorum consuetum obsequium libertos paternos praestare debere in dubium non venit. proinde si non agnoscunt reve
Abbreviated transcription (Latin):
sionem fuctis ꝯͣstitutꝰ. nisica
quoq pecuma tibi adebitore
itidatur uł offcratur. que si¬
ne pignore debtur. cam resti

Expanded text:
sione fueris constitutus, nisi ea quoque pecunia tibi a debitore reddatur vel offeratur, quae sine pignore debetur, eam resti
Abbreviated transcription (Latin):
lent.⁊ ab omĩhostiũ incursice
ut festinẽt die nectuq dei ĩuo¬
cando auxilium et diligenter
laborando usq ad illoc fĩnes ꝓ¬
unitias affricanas extende ubi
aũt inuasionẽ uuandalaoꝵ¬
ul in amores respublica rom¬
na fides habucrat. ⁊ ubi custo¬
des antiq seruabant sicut exchu¬
suris ⁊ burgis ostenditurma¬
xine aũt cuntates que ꝓpe clui¬
suras ⁊ fines antra trnebantur.
cũ cẽnt sub ño romano impr
cũ hostes ꝑ partes expelluntur
festines comp̾lende atq man̾e
nfłis locis duces ⁊ militrs ꝑ par¬
tes accedant ubi antta fines et
clausure ꝑunitiaꝵ erant. quã¬
domtrgre affricane ẜuabantur
sub omĩnr̃o impio ꝓuintie¬

Expanded text:
et ab omni hostium incursione et festinent die nocteque Dei invocando auxilium, et diligenter laborando, usque ad illos fines provincias Africanas extendere, ubi ante invasionem Vandalorum et Maurorum respublica Romana fines habuerat, et ubi custodes antiqui servabant, sicut ex clausuris et burgis ostenditur; maxime autem civitates quae prope clausuras et fines antea tenebantur, cum essent sub Romano imperio cum hostes per partes expelluntur, festinent comprehendere, atque munire; et in illis duces et milites per partes accedant, ubi antea fines et clausurae provinciarum erant, quando integrae Africanae servabantur sub Romano imperio provi
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ mod̾amint iecte guber
officia singuus affricams ꝓ
litias ⁊ ouces militum ordĩa¬
n disponimo .s. anctima itaq
ut dux initis tripolitanc ꝓ¬
umcic inlepti magnesi ciuita te
sedes ĩt̾um lubcat. Dux u̾o bi¬
ciensi cuntate sedes int̾im ha¬
militib una cũtribimo suo no¬
minc prudẽte et deuotionẽ ser¬

Expanded text:
tro moderamine recte gubernofficia singulis Africanis plitias, et duces militum ordinare disponimus.--§ 1. Sancimus itaque ut dux militum Tripolitanae provinciae in Leptimagnensi civitate sedes interim habeat. Dux vero Bytinensi civitate sedes interim hamilitibus una cum tribuno suo homine prudente, et devotionem ser
Abbreviated transcription (Latin):
actio ⁊ aquili ana stipulatioit¬
posita c̃s iudex ꝯtemplatione:
iudicir q ẽ bone fidei qͣret de qͣn¬
ta pecima nominatim transac¬
tum sit :i si. apparuit deminore
tnͣsactum. qͣntam pecumã reli¬
quam ex admmistratione cu¬
r deb̾i ꝓbatum fucrit. soluere
aqlianamobligationis cure tan¬
tum decluctum ẽ. quanta erat
quantitas pecume que debeba¬
ctione aoministrate cure abco
ꝗlegitime etatis amios cõple¬
it in aqllanam stipulaticẽm
deducta ⁊ ꝑacceptilationemex¬
tincta mllam aliã suꝑ eẽ isi
dedolo intra cessa tempora nõ
ambigitur. Nisi specialit etiai
dedolo transactumẽ.d.a.
quondam ⁊tutoris tui ꝓfrc¬
ans. si id post legitimã etatem
fccisti frusta desideras ut.aplaci¬
tis recedatun licet enim ut ꝓpo¬
ins nullum instrum̃tum int¬
cesserit tam̃ si defide ꝯtractus
⁊ ꝯfessione tua ꝯstet. scriptura qͥ¬

Expanded text:
iliana stipulatio interposita est, iudex contemplatione iudicii quod est bonae fidei quaeret, de quanta pecunia nominatim transactum sit: et si apparuerit de minore transactum, quantam pecuniam reliquam ex administratione curae deberi probatum fuerit, solvere ulationem Aquilianam obligationis curae tantum deductum est, quanti erat quantitas pecuniae quae debebanistratae curae ab eo, qui legitimae aetatis annos complevit, in Aquilianam stipulationem deducta et per acceptilationem extincta nullam aliam superesse nisi de dolo intra concessa tempora non ambigitur, nisi specialiter etiam de dolo transactum est. PPquondam tutoris tui profitearis, si id post legitimam aetatem fecisti, frustra desideras, ut a placitis recedatur. licet enim, ut proponis, nullum instrumentum intercesserit, tamen si de fide contractus confessione tua constet, scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
rium adfu̾nt. ip̃m pu̾m uł puellã
s̾opitulari ñ posse. Et genaliter
defimmus. ⁊ q̃ suꝑ hunismoli casi¬
b uariabatur. defimtione certaꝯ
mus lbͥoꝵ. ⁊ editionis tempꝰ statu¬
mius cẽ inspectandũ. Exccptis his

Expanded text:
rium adferant, ipsum puerum vel puellam sibi opitulari non posse. Et generaliter definimus et, quod super huiusmodi casibus variabatur, definitione certa mus liberorum. et editionis tempus statuimus esse inspectandum exceptis his
Abbreviated transcription (Latin):
uisuł depdationib deferre q̃ri¬
moniam sinceritati tue. uł rec¬
tori puincie ñdubitet.⁊ad
publicam scientiam uinctie¬
te sine aliqua trepidatione
uolare Que res cumfint cer¬
tis ꝓbationibꝰ declarata sanci
alem. hanc audaciam qͣsquan
moliri fint ausus houblice in¬
mium ip̃m.
ullum crofficio rationalis qͥ
exactiom ul chartus ĩẜunat.
lalio ndicio adouci oportet
nisi forte cuiuspiam caput ac¬
cusatio legib instituta pulsa

Expanded text:
rre querimoniam sinceritati tuae vel rectori provinciae non dubitet et ad publicae sententiam vindictae sine aliqua trepidatione convolare. quae res cum fuerit certis probationibus declarata, sancivincialem hanc audaciam quisquam moliri fuerit ausus, publice vimium pp. Nullum ex officio rationalis, qui exactioni vel chartis inserviat, in alio iudicio adduci oportet, nisi forte cuiuspiam caput accusatio legibus instituta pulsa
Abbreviated transcription (Latin):
ibemm resistendi cuncts til¬
bunus facultatemit ꝗcũ
q militum uł priuatoꝵ ad
agros nocturnus populator
ĩtmint /aut itincra freqͥntata
ĩsions agressionis obsederit
Pmissa cuicumq licentia di¬
gno ilico supplicio subiugit:
ac mortẽ quam minabatur
excipiat :ndq intendebat ĩ¬
curratla xlius em̃ ẽ occurre¬
ie intepore. quã post exitum
uindicare. Orãm igitur uob̃
ꝑmittinq ultionesi quo seu¬
umẽ pimire iudicio subiuga¬
mus eclicto. nullus parcat
militi. cin obinare telo opor¬
teat ut latrom. Lazppp.r¬

Expanded text:
iberam resistendi cunctis tribuimus facultatem, ut que militum vel privatorum ad agros nocturnus populator intraverit aut itinera frequentata insidiis adgressionis obsederit, permissa cuicumque licentia dignus ilico supplicio subiugetur ac mortem quam minabatur excipiat et id quod intendebat incurrat. melius enim est occurrere in tempore, quam post exitum vindicare. Vestram igitur vobis permittimus ultionem et, quod serum est punire iudicio, subiugamus edicto: nullus parcat militi, cui obviare telo oporteat ut latroni. D.
Abbreviated transcription (Latin):
ano pp.
pamendoꝵ desertoꝵ faculta¬
tem puincialib iure ꝑmit¬
timus. ꝗ si resistere ausi fu̾it.
mus ẽe supplicium/ Cuncu
⁊eni adusus lationes publi

Expanded text:
ano pp. Opprimendorum desertorum facultatem provincialibus iure permittimus. qui si resistere ausi fuerint, mus esse supplicium. cuncti etenim adversus latrones publi
Abbreviated transcription (Latin):
t Id.a ad taurũ. ꝓp
Ium aligo colonus aut suus
trare: ad iudicium. rectoris
indelicet ⁊ ut p̾sentt rationa¬
li ul ꝓcuratore domusme it¬

Expanded text:
 A. ad Taurum pp. Cum aliquid colonus aut servuseratur perpetrare, ad iudicium rectoris videlicet, ut praesente rationali vel procuratore domus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ intra cccłas ꝯfugientiũ pso¬
nas. causamq incessanter:
ad quoe cause ⁊ ꝑsone ꝑtinc̃t
instantius instruant: ⁊ cqui¬
tatis ꝯuementia diligeniius
am dudum placuit ut ĩcccła
cathonca nb̃tatem domini suis
famulis p̃stare possint. si sub
aspectu plebis assistentib xp̃ia¬
noꝵ antistiꝰb id faciant ut
propt̾ facti memoria. ince ac¬
toꝵ int̾ ponatur qualiscumq
scriptura.inqua ip̃iince testiũ
signent. ¶Unde anob̾ quoq
ip̃is ñ mimerito dande ⁊ relin¬
quende sunt nb̃tatts quo ꝗs
ur̃m pacto uolucrit. dũ modo
uĩr uoluntatis cindens appa¬
reat testimonũ. d. ã. osio
pp̃o.
lib̾tatem. candem codem uire
donasse uideantur.quo cur¬
tas romana sollcpnitatibus
decursis dannicuit. s hoc dũ¬
taxat his ꝗ sub aspectu antisti¬
tum dedint placinit ielaxari.
ut cum sins famulis tͥbuũt

Expanded text:
 intra ecclesias confugientium personas causasque incessanter ad quos causae et personae pertinent, instantius instruant, ut aequitatis convenientiam diligentius am dudum placuit, ut in ecclesia catholica libertatem domini suis famulis praestare possint, si sub adspectu plebis adsistentibus christianorum antistitibus id faciant, ut propter facti memoriam vice actorum interponatur qualiscumque scriptura, in qua ipsi vice testium signent. Unde a vobis quoque ipsis non immerito dandae et relinquendae sunt libertates, quo quis vestrum pacto voluerit, dummodo vestrae voluntatis evidens apparepo. libertatem, eandem eodem iure donasse videantur, quo civitas Romana sollemnitatibus decursis dari consuevit; sed hoc dumtaxat his, qui sub aspectu antistitum dederint, placuit relaxari. ut, cum suis famulis tribuunt
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝗte ab hostib ingenuaz
captam com̃cio iedennt. sibi
mat̾monio nuncx̃. lignita¬
te nuptiaꝵ ⁊ uoto futt iuste
soboł uinculo pignoris tibi
remissio. rectlitoc natales pͥs

Expanded text:
ui te ab hostibus ingenuam captam commercio redemit, sibi matrimonio coniunxit, dignitate nuptiarum et voto futurae iustae subolis vinculo pignoris tibi remisso redditos natales p
Abbreviated transcription (Latin):
stantie ad eos deuolute ualcãt.
Et cis satis faciant ꝗ primi⁊
ucniant croditores. ¶ Et si ni¬
chil reliquum ẽ. post̾iores ue¬
mẽtes repellantur. ⁊ nichil ex
sua substantia penitꝰ heredes
mttant ncdum lucrum fa¬
ccre sperant indãpnũ incidãt.

Expanded text:
stantiae ad eos devolutae valeant. Et eis satisfaciant, qui primi veniant creditores, et, si nihil reliquum est, posteriores venientes repellantur et nihil ex sua substantia penitus heredes amittant, ne, dum lucrum facere sperant, in damnum incidImp.
Abbreviated transcription (Latin):
si p̾fatam obseruationt̃ i¬
uentarii faciendi solidauint
ihrditatr̃ sinc piculo habeãt
⁊ legis falcidi  adu̾so loganta¬
rio utantur beneficio. NOt
intantum hũditariis c̾clitorib
tencantur. inquantum res sb̃¬

Expanded text:
si praefatam observationem inventarii faciendi solidaverint, et hereditatem sine periculo habeant et legis Falcidiae adversus legatarios utantur beneficio, ut in tantum hereditariis creditoribus teneantur, in quantum res s
Abbreviated transcription (Latin):
lagroc tuos obligasse fateris.
n habet ratr̃em qd̃ queixris¬
ut uite coactum pignori da¬
res. Si igitur iecipe nis rem
tuam solue creclitori pecuni¬
amdebitam. Mp. añt.
iusꝑignoris tincxequente
te audict nec tibi oberit sen¬
tentia adu̾ss debitorem tuũ
dicta. sicum lufisse cum ad¬
u̾sario suo.aut ut dicis ñ cã
cognita. sccd pscriptõe suꝑatũ

Expanded text:
agros tuos obligasse fateris, non habet rationem, quod quereris vi te coactum pignori dare. si igitur recipere vis rem tuam, solve creditori pecuniam debitam. D. III ius pignoris tui exsequentem te audiet. nec tibi oberit sententia adversus debitorem tuum dicta, si eum collusisse cum adversario suo aut, ut dicis, non causa cognita, sed praescriptione superatum
Abbreviated transcription (Latin):
sita fu̾it imp̃olitis exordio
defensionis allegatio.ẽtiam
ip̃e quasi absentis inhac par¬
te ꝓcurator satis dationẽ suꝑ

Expanded text:
sita fuerit in ipso litis exordio defensionis adlegatio, etiam ipse quasi absentis in hac parte procurator satisdationem su
Abbreviated transcription (Latin):
timur defimitione ⁊ nichil o¬
tra cam relmnquatur. Sinc¬
mus itaq debere inhusmͦi
specie utriusq ꝑsone. tam
petentis quam possidentis spec¬
tari domicinũ. ut tamis qui
dominiius ypothece q̃stionẽ
ĩducit. quam is ꝗnes possider
domiciliũ munohabeant lo
domicilium. s magis ꝓuin¬
cia. Et siutq donialium ĩ
cadem habet ꝓuincia causã
intpresentes eẽ uder. ⁊ decẽ¬

Expanded text:
timur definitione, ut nihil citra eam relinquatur. Sancimus itaque debere in huiusmodi specie utriusque personae tam petentis quam possidentis spectari domicilium, ut tam is qui dominii vel hypothecae quaestionem inducit quam is qui res possidet domicilium in uno habeant locdomicilium, sed magis provincia, et si uterque domicilium in eadem habet provincia, causam inter praesentes esse videri et dece
Abbreviated transcription (Latin):
Scucro.
olus eptoris qualtate facti
si firit intcessisie ꝓbatumpio
aduersus eum inque empto
dominiũ tranftulit ierus idi¬
catio uenditori.¶ dꝯtra illu
cũ quo itraxerat mintegru
restitutio competit. . aa
Lcc̃ magne.
enditor. factum emptoriss qd
rum tempore ꝯtractus latuit
post argugndoni quod co tẽpo¬
re scient qͦ id ageretur ⁊ ꝯsen¬
sit. de dolo queni potrit. ¶Igl¬
tur cũ patrem tuum est mar
comprehendeictur instrumẽ¬
to ptium quam rei que distra

Expanded text:
Severo. Dolus emptoris qualitate facti, si fuerit intercessisse probatum, non adversus eum, in quem emptor dominium transtulit, rei vindicatio venditori, sed contra illum cum quo contraxerat in integrum resliae Magnae. Venditor factum emptoris, quod eum tempore contractus latuit, post arguendo, non qui eo tempore scierit, quo id ageretur, et consensit, de dolo queri potest. Igitur cum patrem tuum, ut maius comprehenderetur instrumento pretium, quam rei quae distra
Abbreviated transcription (Latin):
t discrimen. sit suis ħes ad¬
optiuus patri adrogatori:
q̃ ad filium ad irgatũ uctes
legum latores induxcrunt
ĩtacta mlibataq in coꝵ ꝑso¬

Expanded text:
 discrimen, sit suus heres adoptivus patri adrogatori et quae ad filium adrogatum veteres legum latores induxerunt, intacta illibataque in eorum perso
Abbreviated transcription (Latin):
uex mumcipii in quote pat
emancipanit potestatẽ duũ¬
niris declitut ctiã alicnige¬
ne lib̾ir suos cmancipare pos¬
sintud ꝙ. apatir factum est
suam optinet firmitatem.

Expanded text:
lex municipii, in quo te pater emancipavit, potestatem duumviris dedit, ut etiam alienigenae liberos suos emancipare possint, id quod a patre factum est suam obtinet firmitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
formã et ꝯsultum uerba u̾o
responsi hec sunt. filie mater
p̾dium ita legauit. precepto.
sumcto extra partem herecli¬
tatis. cum hr̃ditati matris fo¬
lia renuntiass. nichilominꝰ
cam recte legatum uindica¬
re uisum ẽ.Mpp̃. diccł¬

Expanded text:
formam esse consultum. Verba vero responsi haec sunt: filiae mater praedium ita legavit: " praecipito sumito extra partem hereditatis": cum hereditati matris filia renuntiasset, nihilo minus eam recte legatum vindicare visum est. PP. C
Abbreviated transcription (Latin):
n int̾ absentes. ꝗd statuedũ
sit. ut bono initio ⁊ possessicẽ
tenentis. ⁊ utriusq partis do¬
micilio reqsito. sit expedita
qͥstio ꝓ reb ubicumq posito

Expanded text:
neque inter absentes quid statuendum sit, ut bono initio et possessione tenentis et utriusque partis domicilio requisito sit expedita quaestio pro rebus ubicumque posit
Abbreviated transcription (Latin):
iañt. aa. Attico ax¬
er lib̾am ꝑsonam. ignorãti
quoq acquiri possessionem
Et postquam scientia inter¬
uem̃t. usu capionis ꝯdicione
inchoari posse tam ratione
utilitatis. ꝙͣ iuris prudentia¬
ceptum e. ꝯp̃. Alex.ã.¬

Expanded text:
inus AA. Attico. Per liberam personam ignoranti quoque adquiri possessionem et, postquam scientia intervenerit, usucapionis condicionem inchoari posse tam ratione utilitatis quam iuris pridem receptum est. PP. VI k.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc extend̾e ñ tantu si in ꝓui¬
sum emerserit debitum. s et¬
am si honerosaz ꝗs inueniat
ẽẽ quam adient hr̃ditatem
Ita enim nec satis nccessariũ

Expanded text:
hoc extendere, non tantum si improvisum emerserit debitum, sed etiam si onerosam quis inveniat esse quam adierit hereditatem. ita enim nec satis necessariu
Abbreviated transcription (Latin):
N ca lege thieste seruum scu nat᷑a¬
lcm filium uenundeclit. ut emp¬
tor eum manumitteret. quam ur
ñ ẽ manumissus exconstitutioe
diuor marti ⁊ cõmodi ad aufi¬
dium uictorium lib̃ est.
m iusta.satumimo. puellã nõ¬
mine firmam agentem tunc an¬
nes septem hac lege uendiderit ut
cum haberet annos iugnniti qnq
lib̾a ess. quamins factum abẽpto¬
re p̾stande lib̾tatis pacto ñ sit ĩ¬
ftum sed ut liba cẽ exp̃ssum. Ca¬
men ꝯstitutiom diuoꝵ marti ⁊ cõ

Expanded text:
 ea lege chreste servum, sed naturalem filium venumdedit, ut emptor eum manumitteret, quamvis non est manumissus, ex constitutione divorum Marci et Commodi ad Aufidium Victorinum liber est.  iusta saturnino puellam nomine firmam agentem tunc annos septem hac lege vendiderit, ut, cum haberet annos viginti quinque, libera esset, quamvis factum ab emptore praestandae libertatis pacto non sit insertum, sed ut libera esset expressum, tamen constitutioni divorum marci et co
Abbreviated transcription (Latin):
aucnasse ꝯstit̾it. in dẽpnitatẽ
tue insolidu satis ficri ñ potu¬
it. Quã si exertueris. mandatis¬
Stibi abeis actionib adu̾sꝰ fide¬
nissores ques acceꝑinti ꝯsifte
potes. licet utilẽ actrẽ sine ces¬
ssione habẽs.

Expanded text:
nasse constiterit, indemnitati tuae in solidum satisfieri non potuit. Quam si exercueris, mandatis tibi ab eis actionibus adversus fideiussores quos acceperunt consistere potes, licet utilem actionem sine cessione habeas.
Abbreviated transcription (Latin):
opinionis ꝯstituite arbitriũ
inse suscepunt. uł si fu̾int pa¬
trone. etiam int̾ libtos suam ĩ¬
fposucrunt audientiam. aboĩ
iidiciali agmme separari. ut
excaꝵ elctione nulla pena mil¬
la pacti exceptio adu̾sus ius¬
tos caꝵ ꝯuentores habxatur:

Expanded text:
ium in se susceperint vel, si fuerint patronae, inter libertos suam interposuerint audientiam, ab omni iudiciali agmine separari, ut ex earum electione nulla poena, nulla pacti exceptio adversus iustos eorum conventores habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
lationc in loco cius subrogari.
Hereclib cius defuncti nichil
exinde sibi cõmodi acquiri pos¬
se speraturis. Cunctis priuile

Expanded text:
latione in loco eius subrogari, heredibus defuncti nihil exinde sibi commodi adquiri posse speraturis: cunctis privile
Abbreviated transcription (Latin):
mittere indeantur sibi huius¬
mõi sacramentũ .⁊ exp̾ͥclicta si¬
mulatione. mãm sanctiõem
deludant Sancimus ẽ uidi¬
ces licet excoꝓiisso cognos¬
cant singorem suũ excentes.

Expanded text:
mittere videantur sibi huiusmodi sacramentum et ex praedicta dissimulatione nostram sanctionem deludant, sancimus omnes iudices, licet ex compromisso cognoscant, vigorem suum exercentes,
Abbreviated transcription (Latin):
appellatione susceptas suꝑatus
enim si in iuste appellare uide¬
bitur. lite ꝑdita notatꝰ absce¬
detsaut si incerit. tra eum iu¬
dicem qui apellatĩem ñ rece¬
ꝑitiad noc referre necesse est.
ut digno supplicio puniat᷑.¬
It in maiorib ⁊ mnmnoribus
negotiis. appellandi facultas.
Iẽ. nec enim idicem oportet i¬
niriam sibi fieri existimare. eo
qlitigator ad ꝓuocationis au¬
Iñ uidices ordinarui ꝓuocatioe
estimant respuendas. placet⁊
ut siꝗs appellatr̃em susciꝑe re¬
cusaint. que ñ ꝯtra exsecutõe
sco adu̾sus sententiam uirgi¬
um tminantem fuerit intͥposi¬
ta. triguita auri pondera coga¬
gatur. largitionib nrĩs infer¬
ye. trignita alia officio cusdẽ
soluituro. nisi ei ptinacit̾ res¬
titcrit. atq actis ꝯtradixerit.⁊
quid iure sit ꝯstitutum osten¬

Expanded text:
appellatione suscepta. Superatus enim si iniuste appellare videbitur, lite perdita notatus abscedet: aut si vicerit, contra eum iudicem, qui appellationem non receperit, ad nos referre necesse est, ut digno supplicio puniatEt in maioribus et in minoribus negotiis appellandi facultas est. Nec enim iudicem oportet iniuriam sibi fieri existimare eo, quod litigator ad provocationis auiudices ordinarii provocationes aestimant respuendas, placet, ut, si quis appellationem suscipere recusaverit, quae non contra exsecutionem, sed adversus sententiam iurgium terminantem fuerit interposita, triginta auri pondo cogatur largitionibus nostris inferre: triginta alia officio eius itidem soluturo, nisi ei pertinaciter restiterit atque actis contradixerit et, quid iure sit constitutum, osten
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝗ uice p̾fectoꝵ cognoxũt.
siue exappellatione. siue ex
delegatr̃e. siue exordine iudi¬
cau̾int ꝓuccari ꝑmittimus
ita ut appellanti uidex p̾beat
opimonis ẽxemplume acta
cum refutatorus pntiũ suisq
ut is ad noc dirigat. ¶ Ap̃fec¬
tis aũt pretorio ꝓuocare nõ
siminus. Quod sunctus ob¬
latam nec receptama. iudi¬
ce appellationem adfirmet.
Prefector ad eat. ut apud eo
de integro litiget tanquam

Expanded text:
i vice praefectorum cognoscunt sive ex appellatione sive ex delegato sive ex ordine judicaverint, provocari permittimus, ita ut appellanti judex praebeat opinionis exemplum, et acta cum refutatorii spatium suisque litteris ad nos dirigat. A praefectis autem praetorio provocare non sinimus. Quod si victus oblatam nec receptam ab iudice appellationem adfirmet, praefectos adeat, ut apud eos de integro litiget tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
at̾ ꝓfina dotem᷑ daitͣ ñ cegitur.
specialit̾ ex pressa causa Pater
autem deboms uxoris suc in¬
uita ea nullam dandi habet
toꝵ datam dotem aliunde plũ¬
ti post diuortium quondãm
urori. fin bonam fidem restiti
deberi ꝯstet. Amissis etiam ins¬
trumentis sine dubio ceta pro
tato patri ctiam ip̃a succedens.
pio in dunso portionem fundi
comuns in dotem daie ñ ꝓhi¬
Des quaꝵ usum fiuctu sibi d̾duc¬
to socrus indotem dedit uenũ¬
dando au ferre tibi nchil pon
su fructu uxori tue donauit. tͥ¬
q indotem uror q̃ ꝓprictatem.
socrus aut usum fructum delis
urore tua reb humanis ĩ ma¬
trmonio exc̃pta fundum apdꝰ
te iemanssisse ẜm plac̾iti intar
uoc fidem ñ ambigitur. ¶ Nm
si acccptura certum ꝗ miniũ.
filic suc usum fructum locaur.
mortua ꝯtluctrice usus fructus
extinguimimie potint. .

Expanded text:
pro filia dotem dare non cogitur specialiter expressa causa: pater autem de bonis uxoris suae invitae nullam dandi habet entorum datam dotem aliunde probanti post divortium quondam uxoris secundum bonam fidem restitui debere constet, amissis etiam instrumentis sine dubio cetera prtato patri etiam ipsa succedens pro indiviso portionem fundi communis in dotem dare non prohiRes, quarum usu fructu sibi deducto socrus in dotem dedit, venumdando auferre tibi nihil potesu fructu uxori tuae donavit tibique in dotem uxor quidem proprietatem, socrus autem usum fructum dedit, uxore tua rebus humanis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. nam si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua conductrice usus fructus extingui minime potuit. D.
Abbreviated transcription (Latin):
um pr̾tiem ꝓfilia dottmtibi
dantem si post suam mortem
imatrimomo ꝯstituta. reb̃ hu¬
manis cadem eximatur. p̾artẽ
didiam dotis hamme red¬
dipactum ꝓpõnas. post utro
testamento facto cum aliisq̃
hammiã heredem scripsisse. noc
linmã ꝗquam exstipulatu
pet̾r uelle sanxisse. si ꝗͥdem hãc
ñbi iectli ẜm fidem pacti stipula¬
tam  hammiã ñ ꝓbet: exalieno
pacto nec ꝓrsus cuulla compe¬
titactio. ¶S u̾io ex u̾boꝵ con¬
ceptione sibi q̃sunt obligatr̃ẽ
ac tibi testatorem ꝓspexisse ꝓ¬
betur ꝓtra cam exstipulatũ pot
euentum ꝯdicionis petentem.
quatemis accepit ex defuncti⁊
uoluntate. q̃ fuit stipulata ex¬
ti lucro fructus dotis totius cẽ
quos ip̃e cepiti. del siuxori cape
dnatiomis causa pmissit. eu¬
s in quantum locupletior facta ẽ
posst ag̾e manifestissimi nuris
est. S. ãa. ⁊cc̃. Adgemimu.
unt uirum ⁊ uxorem pactu.
q̃mni forte tempora quoquo
modo cẽt dissonutum. species
esumate dotis date p̃tiis quibꝰ

Expanded text:
m pro filia dotem tibi dantem, si post suam mortem in matrimonio constituta rebus humanis eadem eximatur, partem dimidiam dotis Ammiae reddi pactum proponas, post vero testamento facto cum aliis etiam Ammiam heredem scripsisse nec Ammiam quicquam ex stipulatu petere velle sanxisse, si quidem hanc sibi reddi secundum fidem pacti stipulatam Ammiam non probetur, ex alieno pacto nec prorsus ei ulla competit actio. Si vero ex verborum conceptione sibi quaesivit obligationem ac tibi testatorem prospexisse probetur, contra eam ex stipulatu post eventum condicionis petentem, quatenus accepit ex defuncti voluntate quae fuit stipulata, exti lucro fructus dotis totius esse, quos ipse cepit, vel, si uxori capere donationis causa permisit, eum in quantum locupletior facta est posse agere manifestissimi iuris est.Si inter virum et uxorem pactum sinquennii forte tempora quoquo modo esset dissolutum, species aestimatae doti datae pretiis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
um successores etiam utoi¬
toris ꝓeuictoe tencri possint.
siułut obligata sibi respu¬
blica tiesalomcensiupigno
q gͣcu ꝯstitutis ad sistere

Expanded text:
um successores etiam venditoris pro evictione teneri possint, si velut obligata sibi res publica thessalonicensium pignorque gradu constitutis adsistere
Abbreviated transcription (Latin):
Atura sancims.siex priore ma¬
trimomio ꝓciratis uberis. patri
mat̾ut ad secunda. uł t̾cia. aut
ulfius repetiti matrimonii uo¬
ta migrauit. Non sit ei licitum
nouerte seu intrico. testam̃to.
uł sine scriptã scu codicillis. lxix¬
ditati suc iure. siuc legati uł fi¬
dei comissi titulo. plus derclinq̃¬
re. nec dotis aut ante nuptias
donationis nomine. scu mortis
causa habita donatioẽ ꝯferie. nͨ
intͣ inuos ꝯscribendis donatioĩ¬
b. que ⁊ si ꝯstante matrimoĩo
auuili iure int̾dicte sũt. morte
tamen donatoris cyccrtis causis
ofirmari solent. quã filio uł filie.¬

Expanded text:
tura sancimus, si ex priore matrimonio procreatis liberis pater vel mater ad secunda vel tertia aut ulterius repetiti matrimonii vota migraverit, non sit ei licitum novercae seu vitrico testamento vel sine scriptura seu codicillis, hereditatisve iure sive legati vel fideicommissi titulo plus relinquere, nec dotis aut ante nuptias donationis nomine seu mortis causa habita donatione conferre nec inter vivos conscribendis donationibus quae etsi constante matrimonio civili iure interdictae sint, morte tamen donatoris ex certis causis confirmari solent, quam filio vel fili
Abbreviated transcription (Latin):
lns aũt casib in quib res ut pa¬
t̾nas mat liberis cõmunib ser¬
uaic p̾cepta ẽ. Hoc c̃ ubi morte
mariti matrimomo dissoluto
mulier ad alias nptias uerit
Uel ubi ut res maternas patrẽ
lib̾is cõmunib fuare cens ummꝰ
hoc ẽ ubi morte mulieris mat̾¬
monio dissolupo uir adalias:
nptias uenit si herecditatem eiꝰ
parentis ꝗ prior mortuus est.
ñ adierint lib̾i. licebit eis taqͣm
cis tantum res fu̾int ꝗ postior
mortitur eas sibimet uindica¬
re.scilicet siuł eiꝰ q postio. mo¬
ritur hereclitatem creclidint ad¬
cundum. nequod fauore libor
inductum ẽ. qbdã casib adlesi¬
¶Illud ctiam humanis sensibus.
huic legi creclidimus inserẽtũ
ut co quoq casu quo lucratur
ul mulier res q̃ ad eam aman¬
to ꝓueniunt. ul maritus cas
q̃ exbonis muliens ad cumtnͣ¬
scunt: Hoc ẽ ubi primũ mam¬
monium altius morte dissol¬
uit. ncc sr̃stes adsccundas nup¬
tias uent. ares ul mantus ul¬

Expanded text:
quibus res ut paternas mater liberis communibus servare praecepta est, hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto mulier ad alias nuptias venit, vel ubi ut maternas patrem liberis communibus servare censuimus, hoc est ubi morte mulieris matrimonio dissoluto vir ad alias nuptias venit, si hereditatem eius parentis qui prior mortuus est non adierint liberi, licebit eis, tamquam eius tantum res fuerint qui posterior moritur, eas sibimet vindicare, scilicet si vel eius qui posterior moritur hereditatem crediderint adeundam, ne, quod favore liberorum inductum est, quibusdam casibus ad laesiIllud etiam humanis sensibus huic legi credidimus inserendum, ut eo quoque casu, quo lucratur vel mulier res, quae ad eam a marito perveniunt, vel maritus eas, quae ex bonis mulieris ad eum transeunt,  hoc est ubi primum matrimonium alterius morte dissolvitur nec superstes ad secundas nuptias venit, si res vel maritus
Abbreviated transcription (Latin):
isumpfit. ul alicnauerit. qeis
adscdas niptias ñ utnictib qͣsi
renuim dm̃s xessum est. ñ dubi¬
um est liberis liccat ies apatre
profectas. Ut pat̾nas. amatre ⁊¬
ut matnas acciꝑe. ap̃p aco¬

Expanded text:
sumpserit vel alienaverit quod eis ad secundas nuptias non venientibus quasi rerum dominis concessum esse non dubium est, liberis liceat res a patre profectas ut paternas, a matre ut maternas accipere.
Abbreviated transcription (Latin):
uamquam pat̾ tuus frẽm tuũ
rogau̾it. ut si sine lib̾is diẽ suũ
fungcretur. portionẽ herecditatis
tibi restituit. tamei intestato co¬
dẽ dicin suum functo. id qd̾ ueũ¬
ficio legis falcidie habe potint
ad successorem intestati ꝑtine.
Ideoq ñ in ncrito sorore tuam
q̃ simul tecum ab intestato ei
successit. emolum̃ti qd retinci
potint. portrem sibi uindican
manifestumẽ. P̾. ã maxim̃¬
iut allegas pater tuus eaz por¬
tõem ex quate fecit heredẽ frib
tiuus restituere nissit. certisq spe¬
cieb ꝓfalcidia p̾cepit ẽẽ ꝯtentã
auxilium legis falcidie quod:
imploras apd̃ suum iudicem
ñ ꝓhiberis flagitare.Mpp̃.
ndonationib inter uirum et
uxorem factis. legem falcidia
Uibere locum. quando fidei cor¬
missi partib funguntur. ñ nul¬
li uiris placitis cõprehensum

Expanded text:
uamquam pater tuus fratrem tuum rogaverit, ut, si sine liberis diem suum fungeretur, portionem hereditatis tibi restitueret, tamen intestato eodem diem suum functo id, quod beneficio legis Falcidiae habere potuit, ad successorem intestati pertinere ideoque non immerito sororem tuam, quae simul tecum ab intestato ei successit, emolumenti quod retineri potuit portionem sibi vindicare manifestum est. PP. V iut adlegas, pater tuus eam portionem, ex qua te fecit heredem, fratribus tuis restituere iussit certisque speciebus pro Falcidia praecepit esse contentam, auxilium legis Falcidiae, quod imploras, apud suum iudicem non prohiberis flagitare. PP. In donationibus inter virum et uxorem factis legem Falcidiam habere locum, quando fideicommissi partibus funguntur, nonnullis iuris placitis comprehensum
Abbreviated transcription (Latin):
tis fidei comissariam libertatem
ci reliꝗsse aliquid secuta ẽ ad
restituenda fidei cõmissariaili¬
b̾tatem ñ ĩm̾ito ob noxia ꝯstit¬
tuta debet urgueri.Namfi¬
dei cõmissum ei relictumusq
ad cum modu potest pete̾. qͣn
deducto p̾tio suoꝵ quos fuerat
rogata manumitt̾e relictoru
substantia patitur.B. aa.

Expanded text:
sariam libertatem ei reliquisse, aliquid consecuta est, ad restituendam fideicommissariam libertatem non immerito obnoxia constituta debet urgueri. Nam fideicommissum ei relictum usque ad eum modum potest petere, quod deducto pretio servorum, quos fuerat rogata manumittere, relictorum substantia patitur. S.
Abbreviated transcription (Latin):
Desententia ꝑassis et resti¬
um salutato eẽs ab hoc clatianͦ
aduento ⁊ oppellio macrino.
p̃fcctis prctorio. clanssimis
iuris Itẽ anncis ⁊ principali¬
u officioꝵ. ⁊ utriusq oroimus
iuris ⁊ pcessiss oblatus ẽ ei in

Expanded text:
DE SENTENTIAM PASSIS ET RESTIcum salutatus ab Oclatinio Advento et Opellio Macrino praefectis praetorio clarissimis viris, item amicis et principalibus officiorum et utriusque ordinis viris