comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xuiri necirȩ nec ignoscendi modum repperirent. nec quo d euasu rares ess& cernerent . .c̃. claudii qui
patruus appii decem uiri erat onatio fuit precibus quam iurgio similis ꝑ orantis persui patris paren¬
tis queaus manes utiuilis potius societatis in quanatus ess& quam foederis nefarie uti cumcollegis
meminiss& multo id magisseillius causa orare quam reĩp: quipperemp̃ si a uolentibus neque at ab
in uitis ius expetituram sed ex magnocertamine magnas excitari fermeiras earum euentum sehorrere
cũ aliud p̃t̃quã dequore tulissent xuiri dicerȩ ꝓhiberent daudium in t̃pellandi ueretundia fuit sententi am
lgitur pogit nullum placere senatus sultum fieri om̃sq ita accipiebant priuatos eos adaudio iudicatos
multique ex consularibus uerbo adsensisunt : alia sententia asperior inspetiem uimminorem

Expanded text:
decemuiri nec irae nec ignoscendi modum reperirent nec quo euasura res esset cernerent, C. Claudi , qui decemuiri nec irae nec ignoscendi modum reperirent nec quo euasura res esset cernerent, C. Claudi , qui patruus Appi decemuiri erat, oratio fuit precibus quam iurgio similior, orantis per sui fratris parentisque eius manes ut ciuilis potius societatis in qua natus esset, quam foederis nefarie icti cum collegis meminisset. multo id magis se illius causa orare quam rei publicae; quippe rem publicam, si a uolentibus nequeat, ab inuitis ius expetituram; sed ex magno certamine magnas excitari ferme iras; earum euentum se horrere. cum aliud praeterquam de quo rettulissent decemuiri dicere prohiberent, Claudium interpellandi uerecundia fuit. sententiam igitur peregit nullum placere senatus consultum fieri. omnesque ita accipiebant priuatos eos a Claudio iudicatos; multique ex consularibus uerbo adsensi sunt. alia sententia, asperior in speciem, uim minorem
Abbreviated transcription (Latin):
uocare quamillis senatum cogere liceat ubi uellent experirentur quanto fartior dolor libertate
sua uindicanda quam cupiditas in iniusta dominatione es& Debello sabino eos refferre tã quã¬
maius ullum pr. bellumsit : quamcumis quilegum feruendarum causa creati nihiliuris in
ciuitate reliquerint qui comitia qui annuas magistratus quiuicissitudinem imperitandi quod
unum exaequandesit libetatis sustulerint qui priuati fasces &regium imperium habeant. fuisse
regibus ex actis patricios magistratus creatos postea postsecessionem plebis plebi os cuius illi partes
essent rogitare populares. quidenim eos ꝑpopulum egisse optimates. qui annoiam ꝓperenatum non
habuerint tuncita habeant ut derep̃. loqui prohibeant nenimium in metu alienos. spa ponerent.
graeuiontquȩ patiantur uideriiam hominibus quam quȩ metuant : hȩc uociferante honatio cum

Expanded text:
uocare quam illis senatum cogere liceat. ubi uellent experirentur quanto fortior dolor libertate uocare quam illis senatum cogere liceat. ubi uellent experirentur quanto fortior dolor libertate sua uindicanda quam cupiditas in iniusta dominatione esset. de bello Sabino eomaius ullum populo Romano bellum sit quam cum iis qui legum ferendarum causa creati nihil iuris in ciuitate reliquerint; qui comitia, qui annuos magistratus, qui uicissitudinem imperitandi, quod unum exaequandae sit libertatis, sustulerint; qui priuati fasces et regium imperium habeant. fuisse regibus exactis patricios magistratus; creatos postea post secessionem plebis plebeios; cuius illi partis essent, rogitare. populares? quid enim eos per populum egisse? optimates? qui anno iam prope senatum non habuerint, tunc ita habeant ut de re publica loqui prohibeant? ne nimium in metu alieno spei ponerent; grauiora quae patiantur uideri iam hominibus quam quae metuant. haec uociferante Horatio cum
Abbreviated transcription (Latin):
abess& tamquam iure cogentibussenatus paruiss& sed magis obedienter uentum incuriam est quam
ab noxe dictassententias̃ accepimus l. ualerium potitum proditũ memoriae est postrelationem
appiiclaudii prius quam ordine sententiae rogarentur postulando ut derẽp. lier& dicere prohibentib:
minacite xuiris ꝓditurum seadplebem denuntiantem tumultum exciuisse ne minus fero citer
martum horatium barba tum isse incertamen x tarquinios appellantem ad monentem que ualeriis
&horatiis ducibus pulsos reges nec nomen is homines tum perte sumȩs se quippe quo iouem appellari
fassit quoromulum conditorem urbis danceps que reges appellatos quod sacris &am ut sollemne
recentum sit superbiam uiolentiamque tumpero sos regis quesun rege tumadem aut infilio regis
ferenda non fuerint quem laturum in tot priuatis uiderent ne uetando incuria libere homines loqui
extra curiam &iam mouerent uocem neq se uidere quinsibi minus priuato adcontionem populũ

Expanded text:
abesset, tamquam iure cogentibus, senatus paruisset. sed magis oboedienter uentum in curiam esse quam obnoxie dictas sententias accepimus. L. Ualerium Potitum proditum memoriae est post relationem Ap. Claudi , priusquam ordine sententiae rogarentur, postulando ut de re publica liceret dicere, prohibentibus minaciter decemuiris proditurum se ad plebem denuntiantem, tumultum exciuisse. nec minus ferociter M. Horatium Barbatum isse in certamen, decem Tarquinios appellantem admonentemque Ualeriis et Horatiis ducibus pulsos reges. nec nominis homines tum pertaesum esse, quippe quo Iouem appellari fas sit, quo Romulum, conditorem urbis, deincepsque reges, quod sacris etiam ut sollemne retentum sit: superbiam uiolentiamque tum perosus regis. quae si in rege tum eodem aut in filio regis ferenda non fuerint, quem <eadem> laturum in tot priuatis? uiderent ne uetando in curia libere homines loqui extra curiam etiam mouerent uocem; neque se uidere qui sibi minus priuato ad contionem populum
Abbreviated transcription (Latin):
pars maxima at queipsesergius romam ꝑtenderunt : ubicumomnem culpam in collogam inlinar& acc iri uerginiũ
ex castris interea p̃eẽ logatos placuit acta deindei senatu res estcertatũ que in tertollegas maledictis paucirãp.
huic atq illi ut quosque studium priuatim autgnatia occupauerunt ad sunt primores patrumsi ueculpa siuem feli¬
atate imperatorum tamignominiosa clades acceptaes s& censuere non exspetandum iustum tempus comitiorũ
sed ex templo nouos tribunos militum creandos eẽ quia fal a tobrius magis tratũs occiperent : in quam sententiam

Expanded text:
pars maxima atque ipse Sergius Romam pertenderunt. ubi cum omnem culpam in collegam inclinaret, acciri Uerginium pars maxima atque ipse Sergius Romam pertenderunt. ubi cum omnem culpam in collegam inclinaret, acciri Uerginium ex castris, interea praeesse legatos placuit. acta deinde in senatu res est certatumque inter collegas maledictis. pauci rei publicae, <plerique> huic atque illi ut quosque studium priuatim aut gratia occupauerat adsunt. primores patrum siue culpa siue infelicitate imperatorum tam ignominiosa clades accepta esset censuere non exspectandum iustum tempus comitiorum, sed extemplo nouos tribunos militum creandos esse, qui kalendis Octobribus magistratum occiperent. in quam sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
forte earegione quam segius tr̃ ps praeerat castra adortisunt ingentem que tetroran intulere
quia ȩtruriam omnemexcitam sedibus magnamole adesse romani crediderant : eademopinio ueien¬
tes inurbe concitauit : ita ancipiti proelio castra romana oppugnabantur: conur santesque cumhuc atq
illuc signa trans ferrent neueientem satis satis cohibere in tramunitiones nec suis munimentis arcere uim
actueri se ab exteriore poterant hosteuna spesenat : si ex maioribus castris subueniretur ut diuerse logiones
aliae aduersus capenatem ac faliscum aliȩ contraeruptionem oppidanorum pugnarent sed castris praceerat
uerginius priuatim sergio inuisus infestusq: iscumplent que castella oppugnata supenatas munitiones
huius adrogantiam pertinatia alterius a uabat quinequam opan addimmico uideretur petis se uinciab hoste
quamuincere ꝑciuemmaluit : diuinmedio caesimilites pos tremo desertis munitionibus ꝑpaucun maiont castrac

Expanded text:
forte ea regione qua M'. Sergius tribunus militum praeerat castra adorti sunt ingentemque terrorem intulere, quia Etruriam omnem excitam sedibus magna mole adesse Romani crediderant. eadem opinio Ueientes in urbe concitauit. ita ancipiti proelio castra Romana oppugnabantur; concursantesque cum huc atque illuc signa transferrent, nec Ueientem satis cohibere intra munitiones nec suis munimentis arcere uim ac tueri se ab exteriore poterant hoste. una spes erat, si ex maioribus castris subueniretur, ut diuersae legiones aliae aduersus Capenatem ac Faliscum, aliae contra eruptionem oppidanorum pugnarent; sed castris praeerat Uerginius, priuatim Sergio inuisus infestusque. is cum pleraque castella oppugnata, superatas munitioneshuius adrogantiam pertinacia alterius aequabat, qui, ne quam opem ab inimico uideretur petisse, uinci ab hoste quam uincere per ciuem maluit. diu in medio caesi milites; postremo desertis munitionibus, perpauci in maiora castra,
Abbreviated transcription (Latin):
eos tum lege &iam fecerunt. sanciendo ut quitr pl. aedilibus iudicibus xuiris nocuiss& eius caput
loui sacrum ess& familia ad adem caereris liberi libereque uenumir& haciuris lege interpretes negant
quem quam sacro scm̃ eẽ sed eum quid eorumque cui nocuerit id sacrum sanciri itaque aedilem tri prendi¬
bunos ducique amaioribus magistratibus : quod & sinoniure fiat noceri enim ei cui hac lege ñ liceat¬
tamen argumentum esse non haberi ꝓsacro scõ aedilem tribunos ueteresiure iunendo plebis cum
primum eam potestatẽ creauit sacro scõs eẽ fuere qui inter pretarentur : eadem hac oratia lege

Expanded text:
eos, tum lege etiam fecerunt, sanciendo ut qui tribunis plebis aedilibus iudicibus decemuiris nocuisset, eius caput eos, tum lege etiam fecerunt, sanciendo ut qui tribunis plebis aedilibus iudicibus decemuiris nocuisset, eius caput Ioui sacrum esset, familia ad aedem Cereris Liberi Liberaeque uenum iret. hac lege iuris interpretes negant quemquam sacrosanctum esse, sed eum qui eorum cui nocuerit Ioui sacrum sanciri; itaque aedilem prendi ducique a maioribus magistratibus, quod, etsi non iure fiat—noceri enim ei cui hac lege non liceat—tamen argumentum esse non haberi pro sacrosancto aedilem; tribunos uetere iure iurando plebis, cum primum eam potestatem creauit, sacrosanctos esse. fuere qui interpretarentur eadem hac Horatia lege
Abbreviated transcription (Latin):
cum ueluti in contro uerso iure ess& tenerentur nepatres plebi satis legem centuriatis comitiis tu¬
lere ut quod tributim plebis iussiss& populum tener&: qualege tribuniuis rogationibus telum
acerrimum datumest aliam deinde consularem legem deprouocatione unicum presidium liber¬
tatis x uirali potestate euersam. non resistunt modo sed &am in posterum muniunt. sancien do
nouam legem nequis ullum magistratum sine prouocatione crear& quis creass& eumius fasq e&̃
occidi neue ea cedes capitalis noxiȩ haberetur: &cum plebem hinc ꝓuocatione hinc protribunicio au¬
xilio satis firmassent ipsis quoque tribunis ut sacro scĩ uiderentur cuius rei propeiam memoria
aboleuerat relatis quibusdam ex magno inter uallo caerimoniis renouarunt : &cum lȩgione in uiolatos

Expanded text:
cum uelut in controuerso iure esset tenerenturne patres plebi scitis, legem centuriatis comitiis tucum uelut in controuerso iure esset tenerenturne patres plebi scitis, legem centuriatis comitiis tulere ut quod tributim plebes iussisset populum teneret; qua lege tribuniciis rogationibus telum acerrimum datum est. aliam deinde consularem legem de prouocatione, unicum praesidium libertatis, decemuirali potestate euersam, non restituunt modo, sed etiam in posterum muniunt sanciendo nouam legem, ne quis ullum magistratum sine prouocatione crearet; qui creasset, eum ius fasque esset occidi, neue ea caedes capitalis noxae haberetur. et cum plebem hinc prouocatione, hinc tribunicio auxilio satis firmassent, ipsis quoque tribunis, ut sacrosancti uiderentur, cuius rei prope iam memoria aboleuerat, relatis quibusdam ex magno interuallo caerimoniis renouarunt, et cum religione inuiolatos
Abbreviated transcription (Latin):
sianium progenies aus quem primum tr p̃l. creatum insacro monte ꝓditum memoriae est . & m.
duillium qui tribunatum in signem antexiuros creatos gesserat. nec in x uine libus certaminibus
plebidefuerat: spedeinde magisquam meritis elati .m. titinius .m. pomponius .c. a pronius appius
uillius gopius tribunatu inito lucius icilius extemplo plebemrogauit & plebs sciuit neccui fraudi
ess& secessio abxuiris facta confestim de consulibus creandis cumꝓuocatione martus duillius roga¬
tionem pertulit ea omnia in practis flaminiis concilio plebis acta quem nunc circum flaminium
appellant ꝑint̃regẽ : Dande consules creati l. ualerius i .honitius qui ex templo magis tratum
acceperunt: quorum consulatus popularis sineullam patrum in iuria ne sine offensione fuit
quid quidenim libertati plebis caueretur id suis decedere opibus credebant : omnium primum

Expanded text:
Sicinium , progeniem eius quem primum tribunum plebis creatum in Sacro monte proditum memoriae est, et M. Sicinium , progeniem eius quem primum tribunum plebis creatum in Sacro monte proditum memoriae est, et M. Duillium , qui tribunatum insignem ante decemuiros creatos gesserat nec in decemuiralibus certaminibus plebi defuerat. spe deinde magis quam meritis electi M. Titinius M. Pomponius C. Apronius P. Uillius C. Oppius . tribunatu inito L. Icilius extemplo plebem rogauit et plebs sciuit ne cui fraudi esset secessio ab decemuiris facta. confestim de consulibus creandis cum prouocatione M. Duillius rogationem pertulit. ea omnia in pratis Flaminiis concilio plebis acta, quem nunc circum Flaminium appellant. per interregem deinde consules creati L. Ualerius M. Horatius , qui extemplo magistratum occeperunt. quorum consulatus popularis sine ulla patrum iniuria nec sine offensione fuit; quidquid enim libertati plebis caueretur, id suis decedere opibus credebant. omnium primum,
Abbreviated transcription (Latin):
legati ꝓcontione quod bonum faustum felixquesit uobis reique .p. redite in patriam ad penates
coniuges liberos que ur̃os sed quahic modestia fuistis ubinullius ager in tot rerum usunecessario tanto¬
multitu diniest uiolatus eam modestiam ferte in urbem : In auentinum iteunde profectiestis ibi felici
loco ubiprima initia inchoastis libertatis uñe tribunos plebi creabitis presto erit ponti fex maximus
qui comitia habeat : ingens adsensus a lacritas que cunta ad probantium fuit : conuertunt indesigna
pro facti que romam certant cumobuis gaudio armati perurbem silentio in auentinum perueniunt
ibi extemplo pontifice maximo comitia habente. tr̃ pl. creauerunt: omnium primum aulum
ueginium inde ł iulium & p. numitorium auunculum uerginiauetores & secessionis tum .c.

Expanded text:
legati pro contione: 'quod bonum faustum felixque sit uobis reique publicae, redite in patriam ad penates legati pro contione: 'quod bonum faustum felixque sit uobis reique publicae, redite in patriam ad penates coniuges liberosque uestros; sed qua hic modestia fuistis, ubi nullius ager in tot rerum usu necessario tantmultitudini est uiolatus, eam modestiam ferte in urbem. in Auentinum ite, unde profecti estis; ibi felici loco, ubi prima initia incohastis libertatis uestrae, tribunos plebi creabitis. praesto erit pontifex maximus qui comitia habeat.' ingens adsensus alacritasque cuncta adprobantium fuit. conuellunt inde signa profectique Romam certant cum obuiis gaudio. armati per urbem silentio in Auentinum perueniunt. ibi extemplo pontifice maximo comitia habente tribunos plebis creauerunt, omnium primum L. Uerginium , inde L. Icilium et P. Numitorium , auunculum Uerginiae, auctores secessionis, tum C.
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis mox redituros selegati rebus perfatis ad firmant ꝓfatis ad firmant profati cum mandata
plebis patribus exposuissent : alii x uiri quando quidem prȩterspes ipsorum supplicii sui nulla mentio
fier& haud quicquam abnuere : Appiustruci ingenio & inuidia preipua odiuminse aliorum suo in eos
metiens odio hau dignaro inquit immin& fortuna uideo done arma aduersariis tradantur differri
aduersus nos certamen dandus inuidiȩ est sanguis: nihil neego quidem moror quominus x uinc tum
ab eam factum : sc̃ ut x uiri se primo quoque tempore magistratus abdicarent q. furius pontifex
dimisso senatu xuiri ꝓdeunt in contionem. abdicantq. semagistratus ingenti hominum lȩcitia:
nuntiantur hec plebilegatos quidquid in urbe hominum superat prosequitur: huic multitudini
leta alia turba ex castris occurrit congnatulantur libertatem concordiam que ouitate restitutam

Expanded text:
cunctis, mox redituros se legati rebus perfectis adfirmant. profecti cum mandata plebis patribus exposuissent, alii decemuiri, quando quidem praeter spem ipsorum supplicii sui nulla mentio fieret, haud quicquam abnuere: Appius truci ingenio et inuidia praecipua odium in se aliorum suo in eos metiens odio, 'haud ignaro' inquit, 'imminet fortuna. uideo donec arma aduersariis tradantur diferri aduersus nos certamen. dandus inuidiae est sanguis. nihil ne ego quidem moror quo minus decemuiratu abeam.' factum senatus consultum ut decemuiri se primo quoque tempore magistratu abdicarent, Q. Furius pontifex dimisso senatu, decemuiri prodeunt in contionem abdicantque se magistratu, ingenti hominum laetitia. nuntiantur haec plebi. legatos quidquid in urbe hominum supererat prosequitur. huic multitudini laeta alia turba ex castris occurrit. congratulantur libertatem concordiamque ciuitati restitutam.
Abbreviated transcription (Latin):
nes prreda onustos impetus facere pastoribus que nepta diuidere: & cum his crescente indiges grege¬
iuuenum seriã Iocos celebnare: iamtum inpalatio monte lupercal hocfu isse ludicrum ferunt : & apal

Expanded text:
nes praeda onustos impetus facere pastoribusque rapta dividere et cum his crescente in dies gregeiuvenum seria ac iocos celebrare. iam tum in Palatio monte Lupercal hoc fuisse ludicrum ferunt et a Pal
Abbreviated transcription (Latin):
oppidum captum : tantumque sua laude obstitit famae consulis marcius: utnisi faedus cumlatinis
columna aenea in scultum monumento ess& ab sp cassio uno quia collega fuerat ictum postumium
commi nium bellumgessisse cumuulscis memoria cessiss& : codem anno agrippa menenius morrar.
ui romnium uita pariter patribus acplebi carus. post secessionem carior plebi factus huic interpreti
arbitroque concordiȩ ciuium logato patrum ad plebem. reductori plebis romane inurbem sumptus
funeri defuit : extulit eum plebs extantibus conlatis incapita coñs: deinde .t gegnanius .p minucius facti
eo anno cum& foris quietaomnia belloessent & domisanata discordia aliud multo grauius ciuitatem

Expanded text:
oppidum captum; tantumque sua laude obstitit famae consulis Marcius ut, nisi foedus cum Latinis columna aenea insculptum monumento esset ab Sp. Cassio uno, quia collega afuerat, ictum, Postumium Cominium bellum gessisse cum Uolscis memoria cessisset. eodem anno Agrippa Menenius moritur, uir omni in uita pariter patribus ac plebi carus, post secessionem carior plebi factus. huic interpreti arbitroque concordiae ciuium, legato patrum ad plebem, reductori plebis Romanae in urbem sumptus funeri defuit; extulit eum plebs sextantibus conlatis in capita. consules deinde T. Geganius P. Minucius facti. eo anno cum et foris quieta omnia a bello essent et domi sanata discordia, aliud multo grauius malum ciuitatem
Abbreviated transcription (Latin):
faebatur inuitis conferentibus qui domi remanebant : quiatuentibus urbenoperam quo que militari laboran¬
dum seruiendumque rẽperat: hȩ ꝑ segntuia in digniontque ut uiderentur tr̃p̃l seditiosis contionibus facie¬
bant ideo aent militibus constituta eẽ arguendo utplebis partem militiam partem tributo conficerent unũ bellũ
annum iamtertium trachi& consulto malegeri ut diutius gerant : in quattuor deinde bella unodilatu exercitus
scriptos & pueros quoque acsenes extratosiam non aestatis nec hiemis discrimeneẽ neulla quiesumquam misere

Expanded text:
ferebatur, inuitis conferentibus qui domi remanebant, quia tuentibus urbem opera quoque militari laboranferebatur, inuitis conferentibus qui domi remanebant, quia tuentibus urbem opera quoque militari laborandum seruiendumque rei publicae erat. haec per se grauia indigniora ut uiderentur tribuni plebis seditiosis contionibus faciebant, ideo aera militibus constituta esse arguendo ut plebis partem militia partem tributo conficerent. unum bellum annum iam tertium trahi et consulto male geri ut diutius gerant. in quattuor deinde bella uno dilectu exercitus scriptos,
Abbreviated transcription (Latin):
lis inuentam eẽ aliamuimmaiorem ad coeuendos magistratus uicti consensu omnium comitia tribunotũ militum
habuere qui hał ocob magis tratum acaperent. sequeante eamdiem magistrati abdicauere : l. ualerio potito quartũ
furio camillo lterũ
.m̃. aemilio mamerco tertium cñ cornelio cossolterum c̃fabio ambusto .l. iulio tullo tribunis
mił. consulari
potestate multa domi militiaeq: gesta nam & bellum multi plex fuit eodemtem pore adue¬
ios & adcapenã
boratum est. & de
tribunis plebi cooptandis contentio fuit. & haud parurim motum duo iudiciaeorũ
quipaulo ante
consu lari potestate fuerant exciuere : omnium primum tribunis militum fuit dila¬
tum haberi nec iuniores modo conscripti sed seniores &iam coactinomina dare uturbis custodiam agerent:
quantum autem augebatur militum numerus : tanto maiore petunia instipendium opuserat : eaque tributo con¬

Expanded text:
lis inuentam esse aliam uim maiorem ad coercendos magistratus, uicti consensu omnium comitia tribunorum militum lis inuentam esse aliam uim maiorem ad coercendos magistratus, uicti consensu omnium comitia tribunorum militum habuere qui kalendis Octobribus magistratum occiperent, seque ante eam diem magistratu abdicauere. L. Ualerio Potito quartum M. Furio Camillo iterum M'. Aemilio Mamerco tertium Cn. Cornelio Cosso iterum K. Fabio Ambusto L. Iulio Iulo tribunis militum consulari potestate multa domi militiaeque gesta; nam et bellum multiplex fuit eodem tempore, ad Ueios et ad Capenam boratum est, et de tribunis plebi cooptandis contentio fuit, et haud paruum motum duo iudicia eorum qui paulo ante consulari potestate fuerant exciuere. omnium primum tribunis militum fuit, dilectum haberi; nec iuniores modo conscripti sed seniores etiam coacti nomina dare ut urbis custodiam agerent. quantum autem augebatur militum numerus, tanto maiore pecunia in stipendium opus erat, eaque tributo con
Abbreviated transcription (Latin):
cumpedibus iretur ceteri tribuni militum nihil contrat dicere : at enim uero sergius uerginiusque propter quos
paenitere magis tratum eius anni senatum ap parebat : primo de precari ignominiam. deinde intertedere .s c̃ negare
seante idus decembris sollemnem ineundis magistna tibus diem honore habituros essȩ : inter hȩc tribuni plebis
cum in concordia hominum secundis que rebus ciuitatis inuiti si lentium tenuissent : feroces repente minari tribu¬
nimilitum nisin auctoritate senatus essent seinuincla eosduci iussuros eẽ :tũ c̃ seruilius ahala tr̃ mił quod
sed ne fas est tendere aduersus auctoritatem senatus ꝓinde &uos desinite internrã certamina lacum in iuria e
quȩrere & collegȩ autfacient quodcens& senatus autsi ꝑtinatius tendent dictatorem extem plodicam qui eos abire
magis tratucogat : Cumomnium adsensu conpbata onttioess& gauderentq patres sine tribuniciae potestatis terricu¬

Expanded text:
cum pedibus iretur, ceteri tribuni militum nihil contradicere; at enimuero Sergius Uerginiusque, propter quos paenitere magistratuum eius anni senatum apparebat, primo deprecari ignominiam, deinde intercedere senatus consulto, negare se ante idus Decembres, sollemnem ineundis magistratibus diem, honore abituros esse. inter haec tribuni plebis, cum in concordia hominum secundisque rebus ciuitatis inuiti silentium tenuissent, feroces repente minari tribunis militum, nisi in auctoritate senatus essent, se in uincla eos duci iussuros esse. tum C. Seruilius Ahala tribunus militum: 'quod sed nefas est tendere aduersus auctoritatem senatus. proinde et uos desinite inter nostra certamina locum iniuriae quaerere, et collegae aut facient quod censet senatus, aut si pertinacius tendent, dictatorem extemplo dicam qui eos abire magistratu cogat.' cum omnium adsensu comprobata oratio esset, gauderentque patres sine tribuniciae potestatis terricu
Abbreviated transcription (Latin):
cos mercatores uulgoreceptando proditis repente portarum custodibus oppres sumest : minus militum
perit quia prȩter aegros lixarum indomum omnes ꝑagros uicinasq urbes negotiabantur: nec ueis me-¬
lius gestares quod tum caput omnium cuntrum publicarumerat : nam & duȩ cesromani plus interseira¬
rum quam aduersus hostes animihabuerunt : & auctum est bellum aduentu repentino capenatium
at que faliscorum hiduo etruriae populi quia proximi regione enant : deuictis ueis bello quoq romano
seproximos fore credentes falisci ꝓpria &iam causa in festi quod fidenati bellose iam antea in miscuetant
ꝑlegatos ultro citroq missos iure iunindo interse obligati cum exercitibus neopinato adueios accessere

Expanded text:
cos mercatores uolgo receptando, proditis repente portarum custodibus oppressum est. minus militum cos mercatores uolgo receptando, proditis repente portarum custodibus oppressum est. minus militum periit, quia praeter aegros lixarum in modum omnes per agros uicinasque urbes negotiabantur. nec Ueiis melius gesta res, quod tum caput omnium curarum publicarum erat; nam et duces Romani plus inter se irarum quam aduersus hostes animi habuerunt, et auctum est bellum aduentu repentino Capenatium atque Faliscorum. hi duo Etruriae populi, quia proximi regione erant, deuictis Ueiis bello quoque Romano se proximos fore credentes, Falisci propria etiam causa infesti quod Fidenati bello se iam antea immiscuerant, per legatos ultro citroque missos iure iurando inter se obligati, cum exercitibus necopinato ad Ueios accessere
Abbreviated transcription (Latin):
ut tr̃ militares contione aduocata peditibus equitibus quȩ gnatias agerent. memorem pietatis eorum
erga patriam dicerent senatum fore placere autem omnibus isuo luntariam extra ordinem ꝓfessis mi¬
liq am aent ꝓcedere. &equiticertus numerus aeris est adsignatus tum primum ae quos merere equites
caeperunt: uoluntarius ductus exerctus ueios non amisa modo restituit opera sad noua &iam instituit: ab
urbe commeatus intentiore quam antea subuehi cunat : nequid tambene merito exercitui adusum deess&
insequens annus tribunos militum consulari potestate habuit . c̃ seruilium ahalam tertium .q. se¬
uilium publium uergium q sulpicium .a. mamilium iterum martum sergium iterumhis tribunis dum
cunt omnium inueiens bellum intenta est. ne letum anxiri prȩsidium uacationibus militum & uuls¬

Expanded text:
m factum est ut tribuni militares contione aduocata peditibus equitibusque gratias agerent, memorem pietatis eorum m factum est ut tribuni militares contione aduocata peditibus equitibusque gratias agerent, memorem pietatis eorum erga patriam dicerent senatum fore; placere autem omnibus his uoluntariam extra ordinem professis militiam aera procedere; et equiti certus numerus aeris est adsignatus. tum primum equis suis merere equites coeperunt. uoluntarius ductus exercitus Ueios non amissa modo restituit opera, sed noua etiam instituit. ab urbe commeatus intentiore quam antea subuehi cura, ne quid tam bene merito exercitui ad usum deesset. insequens annus tribunos militum consulari potestate habuit C. Seruilium Ahalam tertium Q. Seruilium L. Uerginium Q. Sulpicium A. Manlium iterum M'. Sergium iterum. his tribunis, dum cura omnium in Ueiens bellum intenta est, neglectum Anxuri praesidium uacationibus militum et Uols
Abbreviated transcription (Latin):
pedes tris ordinis seaiunt nuncesse operamq rap̃ extra ordinem polliceri saiueios seu quo alio ducere
uelint : siueios ductisint negant sande priusquam capta urbe hostium redituroseẽ : tum ueroiam super¬
fundenti saeleatiae uixtempenttum est nonenim sicut aequites dato magis tnatibus negotio laudari
iussi neque aut incuriam uocati quibus res ponsum daretur ut limine curiae continebatur senatus
sed prosequis que exsuperiore loco ad multitudinem in comitio stantẽ uoce manibusque significare pub¬
licam lȩtitiã beatam urbem romanam & inuictam & enam illa concordia dicere laudare equites lau¬
dare plebem plebem diem ipsum laudibus ferre uictam ẽẽ fateri comitatem benignitatemque senatus
certatim patribus plebique manȩregaudio lacrimȩ. done reuocatis incuriam patribus s̃c̃ factum est

Expanded text:
pedestris ordinis aiunt nunc esse operam rei publicae extra ordinem polliceri, seu Ueios seu quo alio ducere pedestris ordinis aiunt nunc esse operam rei publicae extra ordinem polliceri, seu Ueios seu quo alio ducere uelint; si Ueios ducti sint, negant se inde prius quam capta urbe hostium redituros esse. tum uero iam superfundenti se laetitiae uix temperatum est; non enim, sicut equites, dato magistratibus negotio laudari iussi, neque aut in curiam uocati quibus responsum daretur, aut limine curiae continebatur senatus; sed pro se quisque ex superiore loco ad multitudinem in comitio stantem uoce manibusque significare publicam laetitiam, beatam urbem Romanam et inuictam et aeternam illa concordia dicere, laudare equites, laudare plebem, diem ipsum laudibus ferre, uictam esse fateri comitatem benignitatemque senatus. certatim patribus plebique manare gaudio lacrimae, donec reuocatis in curiam patribus senatus consultu
Abbreviated transcription (Latin):
noniam in iunctae moenibus essent dumopent intediufiunt intentius quam nocte custodiuntur. patefacta
repente porta ingens multitudo facibus maxime armata ignes coniecit hora eque memento simul aggerem
aciuineas tam longitemporis opus incendium hausit multique ibi mortales nequi quam opem ferentes ferro
lgnique ab sumpti sunt: quo dubiromam est nuntiatum maestitiam omnibus senatui cunm metumq in iecit :
metum uero sustineri net in urbe seditio nec in castris poss& & tr̃ p̃l uelut abse uictae reip̃ insultarent cũ repente
quibus census ae quester erat equi publici nonerant ad signati concilio prius intersese habito senatum ad eunt
facta que dicendi potestate equisse suis stipendia facturos ꝓmittunt: quibus cum amplissimis uerbis gratiae
absenatu actx essent famaque eaforum atqurbem ꝓuasiss& subito ad curiam concussusfit plebis

Expanded text:
non iam iniunctae moenibus essent, dum opera interdiu fiunt intentius quam nocte custodiuntur, patefacta non iam iniunctae moenibus essent, dum opera interdiu fiunt intentius quam nocte custodiuntur, patefacta repente porta ingens multitudo facibus maxime armata ignes coniecit, horaeque momento simul aggerem ac uineas, tam longi temporis opus, incendium hausit; multique ibi mortales nequiquam opem ferentes ferro ignique absumpti sunt. quod ubi Romam est nuntiatum, maestitiam omnibus, senatui curam metumque iniecit, ne tum uero sustineri nec in urbe seditio nec in castris posset et tribuni plebis uelut ab se uictae rei publicae insultarent, cum repente quibus census equester erat, equi publici non erant adsignati, concilio prius inter sese habito, senatum adeunt factaque dicendi potestate, equis se suis stipendia facturos promittunt. quibus cum amplissimis uerbis gratiae ab senatu actae essent famaque ea forum atque urbem peruasisset, subito ad curiam concursus fit plebis;
Abbreviated transcription (Latin):
relinquendi & deserendi castranonuni aut alteri militi seduniuersis exercitibus palam in contione audiunt᷑
adeoquid quid tribunus plebi loquitur &si prodendȩ patriae dissoluendeque reĩpestadsuestis qui audire
&dulcadine potestatie eius captiquȩ iub& subea scelera latere sinitis reliquum est : ut quȩ hic uo ciferantur
eadem in castris & apud milites agant & ex etitus conrumpant ducibusque parere non patiantur qm̃ ea de¬
mum romae libertas est : non senatum non magis tnt aibus non leges non mores maiorum noninstituta patrũ
non disciplinam uererimilitiae : pariam&iam in contionibus erat appius tr̃ p̃l. cumsubito undeminime
quis creder& accepta calamitas apudueios & superiorem appium in causa & concordiam ordinum maiorẽ
ardoremque ad obsidendos ꝑtinatius ueios feit : namcum agger promotus adurbem uine aeque tantum

Expanded text:
relinquendi et deserendi castra non uni aut alteri militi sed uniuersis exercitibus palam in contione audiuntur; relinquendi et deserendi castra non uni aut alteri militi sed uniuersis exercitibus palam in contione audiuntur; adeo, quidquid tribunus plebi loquitur, etsi prodendae patriae dissoluendae rei publicae est, adsuestis, Quirites, audire et dulcedine potestatis eius capti quaelibet sub ea scelera latere sinitis. reliquum est ut quae hic uociferantur, eadem in castris et apud milites agant et exercitus corrumpant ducibusque parere non patiantur, quoniam ea demum Romae libertas est, non senatum, non magistratus, non leges, non mores maiorum, non instituta patrum, non disciplinam uereri militiae.' par iam etiam in contionibus erat Appius tribunis plebis, cum subito, unde minime quis crederet, accepta calamitas apud Ueios et superiorem Appium in causa et concordiam ordinum maiorem ardoremque ad obsidendos pertinacius Ueios fecit. nam cum agger promotus ad urbem uineaeque tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tiae maxime tamen in obsidendes urbibus necessaria est quarum plentsque munitionibus ac natura lisitu
in expugnabiles famesitique tempus ipsumuinut atque expugnat sicut ueios expugnabit : nisi auxilio
hostibus tr̃ .p̃l. fuerint. &romae inuenerint prȩsidia ueientes quaena quiquam in aetruria quȩrunt an ÷
quic quam quodueientibus optatum aeque contingere epossit. quam ut seditionibus primumurbs roma¬
nadande uelut ex contagione castnam impleantur : Athertulae apud hostis tantamodesta est ut no nob¬
sidionis taedio nondenique regni quicquam apudeos nouatum sit non negata auxilia abetruscis inritaue¬
rint animos morietur enim ex templo quicumque erit seditionis auctor necuiquam dicere ealicebit quae
apuduos in punae dicuntur : fustuarium meretur: qui signa relinquit aut preidio decedit : auitores signa

Expanded text:
tiae, maxime tamen in obsidendis urbibus necessaria est, quarum plerasque munitionibus ac naturali situ tiae, maxime tamen in obsidendis urbibus necessaria est, quarum plerasque munitionibus ac naturali situ inexpugnabiles fame sitique tempus ipsum uincit atque expugnat,—sicut Ueios expugnabit, nisi auxilio hostibus tribuni plebis fuerint, et Romae inuenerint praesidia Ueientes quae nequiquam in Etruria quaerunt. an est quicquam quod Ueientibus optatum aeque contingere possit quam ut seditionibus primum urbs Romana, deinde uelut ex contagione castra impleantur? at hercule apud hostes tanta modestia est ut non obsidionis taedio, non denique regni, quicquam apud eos nouatum sit, non negata auxilia ab Etruscis inritauerint animos; morietur enim extemplo quicumque erit seditionis auctor, nec cuiquam dicere ea licebit quae apud uos impune dicuntur. fustuarium meretur, qui signa relinquit aut praesidio decedit: auctores signa
Abbreviated transcription (Latin):
atq estate bella gerere posse ne sepatricinium mollitiae in aertieq mandasse tribunis & meminisse
hancipsam potestatem non inumbrae nec intectis maiores sẽos creasse: hȩcuirtute militum uestrorum hȩc
romano nomine sunt digna non ueios tantum nec hocbellum in tueri quod instat : sed famam & alia bella
& ad ceteros populos in posterum quȩrerȩ anmedio credis crimen opinionis secuturum ex hacreputatis
utrum tandem finitumi populum romanum meumeẽ putent . cuius si qua urbs primum illud breuis simi
temporis sustinueit impetum nihildeindetimeat an hic sit terror nominis nr̃i ut exercitum r̃ ñ taediũ
longinquȩ oppugnationis nonuis hiemis aburbe crcum sessa seme l a mouere possit na finem ullum alium belli
quam uictoriam nouerit netimpetu potius bella quam ꝑ seuerantia gerat. quae i nomni quidem genere mili¬

Expanded text:
atque aestate bella gerere posse, nec se patrocinium mollitiae inertiaeque mandasse tribunis, et meminisse atque aestate bella gerere posse, nec se patrocinium mollitiae inertiaeque mandasse tribunis, et meminisse hanc ipsam potestatem non in umbra nec in tectis maiores suos creasse. haec uirtute militum uestrorum, haec Romano nomine sunt digna, non Ueios tantum nec hoc bellum intueri quod instat, sed famam et ad alia bella et ad ceteros populos in posterum quaerere. an mediocre discrimen opinionis secuturum ex hac re putatis, utrum tandem finitimi populum Romanum eum esse putent cuius si qua urbs primum illum breuissimi temporis sustinuerit impetum, nihil deinde timeat, an hic sit terror nominis nostri ut exercitum Romanum non taedium longinquae oppugnationis, non uis hiemis ab urbe circumsessa semel amouere possit, nec finem ullum alium belli quam uictoriam nouerit, nec impetu potius bella quam perseuerantia gerat? quae in omni quidem genere mili
Abbreviated transcription (Latin):
plurimum inter erat . insuescere militem nrũm non solum parta uictoria frui sed si &iam res lentior sit pati
taedium & quamuis serȩ speiexitum exspetare &s inon sit aestate perfatum bellum hiemem operiri :¬
Nesicut astiuas aues statim autumno tecta acrecessum cirtum spicere: obserouos uenandistudium ac
uoluptas homines ꝑniues ac pruias in montes siluasq rapit bellinec essi tatibus eam patientiam non atd hibe¬
bimus quam uel usus acuoluptas elicere sol& neeffeminata corpontmilitum nr̃orũ esse putamus ãdeo
molles animos in hiemem unam duntre in castris abeẽ ab domo non possint ut tam quam nauale bellumtẽ¬
pestatibus captandis & obseruando tempore anni gerant . non aestus non frigora patipossint : eubescant ꝓ¬
fato siquis ais he obicat : contendant que & animis & corporibus suis uirilem patientiã inẽẽ & stiux tahieme

Expanded text:
plurimum intererat, insuescere militem nostrum non solum parata uictoria frui, sed si etiam res lentior sit, pati plurimum intererat, insuescere militem nostrum non solum parata uictoria frui, sed si etiam res lentior sit, pati taedium et quamuis serae spei exitum exspectare et si non sit aestate perfectum bellum, hiemem opperiri nec sicut aestiuas aues statim autumno tecta ac recessum circumspicere. obsecro uos, uenandi studium ac uoluptas homines per niues ac pruinas in montes siluasque rapit: belli necessitatibus eam patientiam non adhibebimus quam uel lusus ac uoluptas elicere solet? adeone effeminata corpora militum nostrorum esse putamus, adeo molles animos, ut hiemem unam durare in castris, abesse ab domo non possint? ut, tamquam nauale bellum tempestatibus captandis et obseruando tempore anni gerant, non aestus, non frigora pati possint? erubescant profecto, si quis eis haec obiciat, contendantque et animis et corporibus suis uirilem patientiam inesse, et se iuxta hieme
Abbreviated transcription (Latin):
suros quantum in illis est capere uacios lic& quis est quis ies pondeat eundem si differetur bellũ animum
postea fore cumsilaxamentum dederis maior frequentiorque legatioltunt sit cum id quo dronoffendit
etrus cosrex creatus ues mutari spatio interposito possit uel consensu ciuitatis ut eore oncilient etruriae animos
uelipsius uoluntate regis quiobstare regnum suum saluti ciuium noluit uidete quotres quam inutiles sequan¬
turillam uiam consilii. iactunt opeum tanto labore factorum uastatio imminens finium nr̃orũ etrus cum
bellum ꝓueiente concitatum : he sunt tribuni consilia urãe non hercule dissimilia acsiquis ȩgro quicurari
se fortiter passus ex templo conualescere possit cibignatia prȩsentis aut potionis longin quum & forsitan
in sanabilem morbum efficiat: simadius fidius adhoc bellum ni hilpertiner&: ad dis ciplinam certemilitiae

Expanded text:
suros; quantum in illis est, capere Ueios licet. quis est qui spondeat eundem, si differtur bellum, animum suros; quantum in illis est, capere Ueios licet. quis est qui spondeat eundem, si differtur bellum, animum postea fore, cum si laxamentum dederis, maior frequentiorque legatio itura sit, cum id quod nunc offendit Etruscos, rex creatus Ueiis, mutari spatio interposito possit uel consensu ciuitatis ut eo reconcilient Etruriae animos, uel ipsius uoluntate regis qui obstare regnum suum saluti ciuium nolit? uidete, quot res, quam inutiles sequantur illam uiam consilii, iactura operum tanto labore factorum, uastatio imminens finium nostrorum, Etruscum bellum pro Ueiente concitatum. haec sunt, tribuni, consilia uestra, non hercule dissimilia ac si quis aegro qui curari se fortiter passus extemplo conualescere possit, cibi gratia praesentis aut potionis longinquum et forsitan insanabilem morbum efficiat. si, mediusfidius, ad hoc bellum nihil pertineret, ad disciplinam certe militiae
Abbreviated transcription (Latin):
qua leest uallum fossamque ingentis utrumque rem operis ꝑtantum spatii duxerunt castella primo gausa
postea & erutu aucto creberrima fecerunt munitiones non inurbem modo sed inetruriam &iam ex spet tantes
si qua inde auxilia ueniant opposuere : quid turres quiduineas testudinesquȩ & talium oppugnandarũ
urbium apparitum loquar. cumtantum laboris exhaustumsit & adfinem iamoperis tandem ꝑuentum
relinquenda nehȩccensets ut ad aefatem rurius nouus dantegro his instituendis ex sudetur labor qͣuanto
est minus opent tueri facta & instare acperseuentre defungique cura breuis enim pro factores est siuno
tempore peragitur ne ipsi ꝑinte missiones has interualla quelentiorem spemnñtm facimus loquor dȩo¬
pere & detemporis iactunt quid periculi quod differendo bello adimus nunc obliuis cinos hȩç tã crebrae
etruriae conalia dimittendis uacios auxlis patiuntur. ut nuncres sehabet inxti sunt oderunt negant mis¬

Expanded text:
quale est? uallum fossamque, ingentis utrumque operis, per tantum spatii duxerunt; castella primo pauca, postea exercitu aucto creberrima fecerunt; munitiones non in urbem modo sed in Etruriam etiam spectantes si qua auxilia ueniant, opposuere; quid turres, quid uineas testudinesque et alium oppugnandarum urbium apparatum loquar? cum tantum laboris exhaustum sit et ad finem iam operis tandem peruentum, relinquendane haec censetis, ut ad aestatem rursus nouus de integro his instituendis exsudetur labor? quanto est minus opera tueri facta et instare ac perseuerare defungique cura? breuis enim profecto res est, si uno tenore peragitur nec ipsi per intermissiones has interuallaque lentiorem spem nostram facimus. loquor de operae et de temporis iactura; quid? periculi, quod differendo bello adimus, num obliuisci nos haec tam crebra Etruriae concilia de mittendis Ueios auxiliis patiuntur? ut nunc res se habet, irati sunt, oderunt, negant mis
Abbreviated transcription (Latin):
cohortesque ex praedus rauententes forte agmine forum tnensirent. canturio in comitio exclamauit : signifer
statue signum: hic manebimus optime : quauoce audita & senatus accipere seom̃nem excuria egressus conclama¬
uit : & plebscirtum fusa ad ꝓbauit: antiquata dande lege: ꝓmisce urbs adificari coepta : tegula publice p̃bita ÷
saxi materiaeque cedendȩ undequis que uellequs factum praedibus acceptis & anno aedificia pefaturos:
festinatio cuntmexemit uicos dirigendi : dumomiso sui alienique discrimine. inuacuo aedificant ea est causa
utueteres do acae primo perpublicum ductae nunc priuata passim subeant tecta formaquȩ urbissit occupa¬
tae magisquam diuisae similis:¬

Expanded text:
cohortesque ex praesidiis reuertentes forte agmine forum transirent, centurio in comitio exclamauit: 'signifer, cohortesque ex praesidiis reuertentes forte agmine forum transirent, centurio in comitio exclamauit: 'signifer, statue signum; hic manebimus optime'. qua uoce audita, et senatus accipere se omen ex curia egressus conclamauit et plebs circumfusa adprobauit. antiquata deinde lege, promisce urbs aedificari coepta. tegula publice praebita est; saxi materiaeque caedendae unde quisque uellet ius factum, praedibus acceptis eo anno aedificia perfecturos. festinatio curam exemit uicos dirigendi, dum omisso sui alienique discrimine in uacuo aedificant. ea est causa ut ueteres cloacae, primo per publicum ductae, nunc priuata passim subeant tecta, formaque urbis sit occupatae magis quam diuisae similis
Abbreviated transcription (Latin):
non coniuncti cum aequis uolsci tõtam ualida oppida . non uniuersa etruria tantum terrt marique polleis
atque interduo mariȩ latitudinem obtinens it aliae bello uobis parest: quod cumita sit quȩ malumratio :
expetis latos alia experiri . cumiamut uirtus uñt trinsire alo possit fortuna certe loci huius transferri
non possit hiccapitolium est ubi quondam capite humano inuento responsumest eo lo co caput rerum sum¬
mam que imperufore : hiccum auguntto libentretur capitolium iuuentas teminus que maximo gaudio
patrum uestrorum mouerise non passi: hicuestȩignes hicancilicia caelo dimisa : hicomnes ꝓpitii manentibus
uobis dimouisse eos camillus cum alia oratione tum ea quȩ adreligiones pertinebat maxime dicitur: sed rem
dubiam detreuit uoxo portune emissa : quod cum senatus postpaulo dehis rebus incuria hostilia haberetur

Expanded text:
non coniuncti cum Aequis Uolsci, tot tam ualida oppida, non uniuersa Etruria, tantum terra marique pollens non coniuncti cum Aequis Uolsci, tot tam ualida oppida, non uniuersa Etruria, tantum terra marique pollens atque inter duo maria latitudinem obtinens Italiae, bello uobis par est. quod cum ita sit quae, malum, ratio est <haec> expertis alia experiri, cum iam ut uirtus uestra transire alio possit, fortuna certe loci huius transferri non possit? hic Capitolium est, ubi quondam capite humano inuento responsum est eo loco caput rerum summamque imperii fore; hic cum augurato liberaretur Capitolium, Iuuentas Terminusque maximo gaudio patrum uestrorum moueri se non passi; hic Uestae ignes, hic ancilia caelo demissa, hic omnes propitii manentibus uobis di.' mouisse eos Camillus cum alia oratione, tum ea quae ad religiones pertinebat maxime dicitur; sed rem dubiam decreuit uox opportune emissa, quod cum senatus post paulo de his rebus in curia Hostilia haberetur
Abbreviated transcription (Latin):
fatebor uobis & siminus in iuriae urae quam meae calamitatis meminisse iuuat. cum abessem quotiens¬
cumque patria inmentem uenir& hȩc omnia oc currebant. colles cãpique & tiberis & adsueta oculis regio
& hoc cȩlum sub quonatus educatus que essem: quȩuos quirites nunc moueant potius caritatesua ut ma¬
neatis insedeurã quam postea cum reliqueritis eam agerent desiderio: nonsinecausa di homines que
huncurbi condendae locum elogerunt : saluberrimos colles flumen opportunum. quoex madii terurneis
lous fruges deuehantur. quo martimi commeatus accipiantur mareuicinum ad commoditates nec expositũ
nimia ꝓpinquitate ad pericula classium externarum regionum ital: e medium ad incrementum urbis natũ
unicelocum. argumento est ipsa magnitudo tam nouȩ urbis : treentesimus sexagesimus quintus annus urbis
quisites agitur . intertot ue terrimos populos tam diubella geritis cum interea nesingulas loquar urbes

Expanded text:
fatebor uobis, etsi minus iniuriae uestrae quam meae calamitatis meminisse iuuat—cum abessem, quotienscumque patria in mentem ueniret, haec omnia occurrebant, colles campique et Tiberis et adsueta oculis regio et hoc caelum sub quo natus educatusque essem; quae uos, Quirites, nunc moueant potius caritate sua ut maneatis in sede uestra quam postea, cum reliqueritis eam, macerent desiderio. non sine causa di hominesque hunc urbi condendae locum elegerunt, saluberrimos colles, flumen opportunum, quo ex mediterraneis locis fruges deuehantur, quo maritimi commeatus accipiantur, mari uicinum ad commoditates nec expositum nimia propinquitate ad pericula classium externarum, regionum Italiae medium, ad incrementum urbis natum unice locum. argumento est ipsa magnitudo tam nouae urbis. trecentensimus sexagensimus quintus annus urbis, Quirites, agitur; inter tot ueterrimos populos tam diu bella geritis, cum interea, ne singulas loquar urbes,