comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed uulgaris tumultus uis sacerdoti auferre non potest. nec odiũ
sacro quenquam ordine denudare Manifestae quippe sunt
canonicae causae quae uira sacerdotu recidere possunt. Nisienĩ
naturae causa praesul eaetinguatur. eccłam eius alius non potest
ir reprehensibiliter apprehendere. & haec quidem non contra¬
dicentes ordinationi praedicti fratris nr̃i pauli scribimꝰ. sed uulnus
latens & absconsum medente manu ad aperimus. ne inuitalia
uiscera serpere possit omnem immunditiam foctidae putrediruis
medicinaliter exhaurientes. & quae possunt fieri diligentia ꝓuidȩ
incisionis praecauentes. non ut haec fiant optantes płam sepe dic¬
tum fratrem nr̃m inuiscerib mentis nrãe cõplectimur & fouemus.
sed pe schismata fiant frat̃naꝓudentia & affectione dilectionis
terremur. Quatinus episcopatus eius manus impositio nullomodo
maculetur. Deniq interemptis & suffocatis schismatib. & fides

Expanded text:
Sed vulgaris tumultus jus sacerdotii auferre non potest, nec odium Sed vulgaris tumultus jus sacerdotii auferre non potest, nec odium sacro quemquam ordine denudare. Manifestae quippe sunt canonicae causae, quae jura sacerdotii recidere possunt. Nisi enim naturae causa praesul exstinguatur, Ecclesiam ejus alius non potest irreprehensibiliter apprehendere. Et haec quidem non contradicentes ordinationi praedicti fratris nostri Pauli scribimus, sed vulnus latens et absconsum medente manu adaperimus, ne in vitalia viscera serpere possit, omnem immunditiam fetidae putredinis medicinaliter exhaurientes, et quae possunt fieri diligentia providae incisionis penetrantes, non ut haec fiant optantes. Nam saepedictum fratrem nostrum in visceribus mentis nostrae complectimur et fovemus: sed ne schismata fiant, fraterna providentia et affectione dilectionis terremur; quatenus episcopatus ejus manus impositio nullomodo maculetur. Denique interemptis et suffocatis schismatibus, et fides
Abbreviated transcription (Latin):
crebro dictus pẏrrhus contrafidem molitus est anathematizan¬
tes. quin&iam nunciterum atq iterum anathematiz amus.
illa tantum amplectentes quae scĩ nobis patres in synodib tra¬
diderunt. Nihil fidei addentes nec auferentes. & idcirco quae
inpersonam praedicti pyrrhi diffinierimus. in litteris quas ad
iã menoratum fratrem & co ep̃m nrm misimus agnoscetis. Vt igit᷑
scandalum minime futuro tempore genereturꝰ. scđm praefixum
modum diligenter sacra prouidentiꝰa extinguere cur&e & res
quidem ipsa nos magis ad tribulationem prouocauit & nascitura
zit ania coniecturis probabilib informauit. qm̃ per litteras
urãs praedictum pyrrhum scũsimum nominastis. Sienĩ alia
taccamus & nilul omnino peccauit aut inreligionẽ. aut indoctrinã
fidei & nec una culpa eum damnauit. quam obrem deꝓpria est
eiectus eccła e sed fortasse quis dixerit generale hoc odium fecit.

Expanded text:
crebro dictus Pyrrhus contra fidem molitus est anathematizancrebro dictus Pyrrhus contra fidem molitus est anathematizantes, quin etiam nunc iterum atque iterum anathematizamus: illa tantum amplectentes quae sancti nobis Patres in synodis tradiderunt; nihil fidei addentes, nec auferentes. Et idcirco quae in personam praedicti Pyrrhi diffinierimus, in litteris quas ad jam memoratum fratrem et coepiscopum nostrum misimus, agnoscetis. Ut igitur scandalum minime futuro tempore generetur, secundum praefixum modum diligenter sacra providentia exstinguere curet. Et res quidem ipsa nos magis ad tribulationem provocavit, et nascitura zizania conjecturis probabilius informavit, quoniam per litteras vestras praedictum Pyrrhum sanctissimum nominastis. Si enim alia taceamus, et nihil omnino peccavit aut in religionem, aut in doctrinam fidei, et nec una culpa eum damnavit; quamobrem de propria est dejectus Ecclesia? Sed fortasse quis dixerit, generale hoc odium fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
scandalum uariis simultatib eccłamdĩ dissendat. Sunt capitul
quib praedictus pẏrrhus canonice potest ab omni sacerdotali
ordine pelli. primum quidem quia heraclium qui a nathema¬
tizauit catholicam fidem & patres horthodoce sentientes in
litteris suis laudib extulit. & per surreptionem per quosdam
sacerdotes qui subscripserant sophisticam quoq chargam aduersu
apłicamfidem confirmare praesumpsit. & inpublicis. suspendere
festinauit. quasi nouam fidem & symbolum suscitans contra scam
chalcedonensem s nodum. poenam minime ueritus ae terniui¬
dicii & anathema qđ positum est ineadem chalcedonensiũ synodo
quo nemo unquã scõ mathemati id est colendo symbolo quicquã
laddere ł minuere audere pertempt&. Praedictus aut̃ pyrrhus
nec ꝓtestatione conuentus a prauitate sua recedere passus est.
Ideo ergo iam memoratam chartam abominantes . & omã quae

Expanded text:
scandalum variis simultatibus Ecclesiam Dei discindat. Sunt capitula, scandalum variis simultatibus Ecclesiam Dei discindat. Sunt capitula, quibus praedictus Pyrrhus canonice potest ab omni sacerdotali ordine pelli. Primum quidem quia Heraclium, qui anathematizavit catholicam fidem et Patres orthodoxe sentientes, in litteris suis laudibus extulit, et per subreptionem, per quosdam sacerdotes qui subscripserant, sophisticam quoque chartam adversus apostolicam fidem confirmare praesumpsit, et in publicis locis suspendere festinavit, quasi novam fidem et symbolum suscitans contra sanctam Chalcedonensem synodum; poenam minime veritus aeterni judicii; et anathema quod positum est in eadem Chalcedonensium synodo; quo nemo unquam sancto mathemati, id est colendo symbolo, quidquam addere vel minuere audere pertentet. Praedictus autem Pyrrhus nec protestatione conventus a pravitate sua recedere passus est. Ideo ergo jam memoratam chartam abominantes, et omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
itteras fraternitati s urãe perquas nobis depromotione pauli fissuꝰ
& ed orclinatione. sed futura mestitia huic uidelicae successura
ꝓpteriti nania quae nascitura fore sperantur anuiumgurm
ualde concussit. nisi diligentis sima mani & cautissima cura¬
priusquam crescant. & dominicam mes seni suffocent extirpeNt᷑
Sebuerat igitur pyrrhus qui scĩs dĩ ecclesus scandalum seminauit
canonice prius anim aduersioni summitti. & tum praelatus
frater noster paulus sacrari. pe forte tempore aliquo de eiecti¬
one sua quampiam se putae querimoniam obiecturum. qđ odiũ
sustinuerit populare. & ui pulsus libellum dederit & suã eccłam
refutauerit. sicut nobis fraternita surã per lit teras suas signi¬
ficauit. ł acile quippe mutantur homines: & quidem aliquando
ex odio ad dilectionem assurgunt. aliquando uero a dilectione
in odium dilabuntur. Qua ergo ꝓcausa quae dissimulari futu¬
ra sunt ꝓuido non contemplantur obtutu: Neforte ꝓueniers

Expanded text:
itteras fraternitatis vestrae, per quas nobis de promotione Pauli fratrisumus ordinatione. Sed futura moestitia huic videlicet successura, propter zizania quae nascitura fore sperantur, animum nostrum valde concussit, nisi diligentissima manu et cautissima curapriusquam crescant, et Dominicam messem suffocent, exstirpentur. Debuerat igitur Pyrrhus, qui sanctis Dei Ecclesiis scandalum seminavit, canonicae prius animadversioni submitti, et tum praelatus frater noster Paulus sacrari: ne forte tempore aliquo de ejectione sua quampiam se putet querimoniam objecturum, quod odium sustinuerit populare, et vi pulsus libellum dederit, et suam Ecclesiam refutaverit, sicut nobis fraternitas vestra per litficavit. Facile quippe mutantur homines, et quidem aliquando ex odio ad dilectionem assurgunt, aliquando vero a dilectione in odium dilabuntur. Qua ergo pro causa, quae dissimulari futura sunt provido non contemplantur obtutu; ne forte proveniens
Abbreviated transcription (Latin):
congruere diuinis dispositionib uiderimꝰ agere sub famulatu recti regimi
nisurĩ studebimꝰ. Potens est enĩ ds̃ minꝰbonũ initiũ in ꝑfectebonũ cõmu̾tare
ꝓcessũ. Cui noscit᷑ eẽ possibile. qđ in possibile solent homines iudicare. Si
sapientiaurã dignũ iudicat loqui & tractare cũ uicino rege eiusq fidelib
secedente de ista parte regni domnonrõ fratre uidelic& uro. multo magis
populi regni istius domnũ nrm̃ fratrẽ urm̃ unaer̃ in regẽ sacro chrismate
diuina traditione. Quẽq sedes a postolica mat̃ nr̃a litteris a postolicis ut
regẽ honorare studuit & confiriare. Legite libros regũ & inuenietis quanta
reuerentia reꝓbatũ & abiectũ ad nõ saul ducere dignũ dux scr̃ samuhel cuiꝰ
locũ ineccła poslic&e in digni tenemꝰ. Et attendite quã magnipendit scĩ dđ¬

Expanded text:
congruere divinis dispositionibus viderimus, agere sub famulatu recti regiminis congruere divinis dispositionibus viderimus, agere sub famulatu recti regiminis vestri studebimus. Potens est enim Deus minus bonum initium in perfecte bonum commutare processum, cui noscitur esse possibile quod impossibile solent homines judicare. Si enim sapientia vestra dignum judicat loqui et tractare cum vicino rege ejusque fidelibus, secedente de ista parte regni domino nostro, fratre videlicet vestro, multo magis populi regni istius dominum nostrum fratrem vestrum unxerunt in regem sacro chrismate divina traditione, quemque sancta sedes apostolica mater nostra litteris apostolicis ut regem honorare studuit et confirmare. Legite libros Regum, et invenietis quanta reverentia reprobatum et abjectum a Domino Saul ducere dignum duxit sanctus Samuel, cujus locum in Ecclesia nos licet indigni tenemus. Et attendite quam magni pendit s
Abbreviated transcription (Latin):
Et rex atq su ministri ꝑ amorẽ dĩ bonũ faciant. & om̃s bona facere docear̃
& ptimorẽ dĩ mala fugiant. & om̃s in illis mala fugere discant. Missos
&iã tales ꝑregnũ constitiute quisciant qualit̃ comites & cȩteriministri
rei publicae iustitiã & iudicium populo faciant qͥ sicut comitib. p̃ponunt᷑
ita scientia & iustitia ac ueritate eis p̃mineant.
aec quia lit terisuiris significastis qđ nobcũ de restauratione scaẽ eccłae &
statu ac salute populi xpĩani tractare uellaeis dominationiurãe scripto
Operaminiuos interim ista q̃ cũ fidelib ur̃is sine nr̃a corporali p̃sentia operari
mi serrima nimir confusione nob̵ licuerit cũ dominis acfratrib ac cõꝓuin
residua cũ eis sicuti cũ magistris & patrib tractare & urãe dominationi
debitũ consiliũ dare studebimꝰ. Et sids̃ soliditatẽ & salutẽ ecłae atq regni

Expanded text:
Et rex atque sui ministri per amorem Dei bonum faciant, et omnes bona facere doceant, Et rex atque sui ministri per amorem Dei bonum faciant, et omnes bona facere doceant, et per timorem Dei mala fugiant, et omnes in illis mala fugere discant. Missos etiam tales per regnum constituite, qui sciant qualiter comites et caeteri ministri reipublicae justitiam et judicium populo faciant, qui sicut comitibus praeponuntur, ita scientia, justitia ac veritate eis praeemineant.de restauratione sanctae Ecclesiae, et statu ac salute populi christiani, tractare velletis, dominationi vestrae scripto Operamini vos interim ista quae cum fidelibus vestris sine nostra corporali praesentia operari miserrima nimis confusione, nobis licuerit cum dominis et confratribus ac comresidua, cum eis sicut cum magistris et patribus tractare, et vestrae dominationi debitum consilium dare studebimus. Et si Deus soliditatem et salutem Ecclesiae atque regni
Abbreviated transcription (Latin):
fuit tempore patrisur̃ĩ dehoc qđ defrancis accipiunt exquirere. quin
potius habeatis unde sufficient̃ & honesto cũ domestica corteurã possitis
uiuere & legationes palatiũ urm̃ ad euntes recipere & sicut scriptũ est
unde possitis deiustis laborib necessitatẽ patientib tribuere  reae & larg
debar eẽ & ñ qđ largit᷑ deiniustitia ł iniquitate deb&e conquirere. Iudicer
uero uillarũ colonos distringant ut ñ ecclesi asticos homines ł francos pau¬
periores aut alienos seruos ꝓpt̃ priuilegium regiũ opprimant aut silual
ł quaeq alioꝵ st̃ insua uicinitate deuastent. qr rex iustꝰ qͥiustitiã debae
dilgere Miistros ac colonos impnosce iniquos ñ deb&e habere sedomnib
insee insuis deba imitationẽ debitã demonstrare. q si ipse dm̃ dilexcerii
om̃s boni diligent illiũ. Et si ipse dm̃ timuerit. om̃s mnali timebunt illũ

Expanded text:
fuit tempore patris vestri, de hoc quod de francis accipiunt, exquirere. Quin fuit tempore patris vestri, de hoc quod de francis accipiunt, exquirere. Quin potius habeatis unde sufficienter et honeste cum domestica corte vestra possitis vivere, et legationes palatium vestrum adeuntes recipere, et, sicut scriptum est, unde possitis de justis laboribus necessitatem patientibus tribuere: quia rex et largus debet esse, et non quod largiatur de injustitia vel iniquitate debet conquirere. Judices vero villarum colonos distringant ut non ecclesiasticos homines vel francos pauperiores, aut alienos servos, propter privilegium regium opprimant, aut silvas vel quaecunque aliorum sunt in sua vicinitate devastent. Quia rex justus, qui justitiam debet diligere, ministros et colonos impios et iniquos non debet habere; sed omnibus in se et in suis debet imitationem debitam demonstrare: quia si ipse Deum dilexerit, omnes boni diligent illum; et si ipse Deum timuerit, omnes mali timebunt illum.
Abbreviated transcription (Latin):
cati qđ habebitis in conscientia ura & anima. Aedificent uilla surãs mode¬
ratis casticuis. ut & honestas necessaria sit & familia ñ grauet᷑. Laborent &¬
excolant t̃ras && uineas in tẽpore cũ debita sollicitudine saluent & dispensent
laborata cũ fideli discraione. faciant nutrim̃ta congrua & necessaria.
Custodiant siluas unde habeant pastiones. Defendant & excolant pratra
unde habeant pabula quatinꝰ ñ sit uob necesse ꝑ quascunq occasiones quoꝵ¬
cunq hortatib circuire loca epõꝵ abbatũ abbatissarum ł comitũ & maiores
quã ratio postulat paratas exquirere & pauperes ecclesiasticos & fideliũ
uroꝵ mansuarios in carricaturis & paraueredis contra debitũ exigendis
grauare & peccatũ defacultatib indebite consũptis in animã uram con¬
gerere . neq a comitib ł fidelib uris plus studeatis quã lex & consuetudo

Expanded text:
cati quod habebitis in conscientia vestra et anima. Aedificent villas vestras modecati quod habebitis in conscientia vestra et anima. Aedificent villas vestras moderatis castitiis, ut et honestas necessaria sit, et familia non gravetur. Laborent et excolant terras et vineas in tempore cum debita sollicitudine, salvent et dispensent laborata cum fideli discretione, faciant nutrimenta congrua et necessaria; custodiant silvas, unde habeant pastiones; defendant et excolant prata, unde habeant pabula; quatenus non sit vobis necesse per quascunque occasiones quorumcunque hortatibus circuire loca episcoporum, abbatum, abbatissarum vel comitum, et majores quam ratio postulat paratas exquirere, et pauperes ecclesiasticos et fidelium vestrorum mansuarios in carricaturis et paraveredis contra debitum exigendis, gravare, et peccatum de facultatibus indebite consumptis in animam vestram congerere. Neque a comitibus vel fidelibus plus studeatis quam lex et consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
absolui asuis. qui peccatis dãnabilit̃ grauat᷑ ex t̃nis. sicut orans dnm̃ sc̃r̃
ꝓphaa dauid demonstrat dicens. Ab occultis meis munda mednẽ. & ab
alienis parce seruo tuo
udices deniq uillarũ regiarũ constituite qͥ ñsint cupiđi & ñdiligant aua¬
ritiã & usuras nec ipsi faciant. nec pecunias regias ł suas ad usuras donent
neq asuis subditis usuras fierisinant. Quȩ om̃a uos suꝑ om̃s ministros urõs
odire deb&is & fugere. Et seruos regios iudices ñ opprimant nec ultra quod
soliti fuer̃ reddere tẽpore patrisurĩ ab eis excigant neq ꝑ angarias in tẽpore
in congruo illos affligant. neq per dolos aut ꝑmala ingenia siue in conueni¬
entes p̃cationes colonos condemnent. qr si ꝑ tales ł alias huius modi factiones
pondus argenti ł auri habueritis in arca maus & grauius ponduserit pec¬

Expanded text:
absolvi a suis, qui peccatis damnabiliter gravatur externis. Sicut orans Deum sanctus absolvi a suis, qui peccatis damnabiliter gravatur externis. Sicut orans Deum sanctus propheta David demonstrat, dicens: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo udices denique villarum regiarum constituite qui non sint cupidi, qui non diligant avaritiam, et usuras nec ipsi faciant, nec pecunias regias vel suas ad usuras donent, neque a suis subditis usuras fieri sinant: quae omnia vos super omnes ministros vestros odire debetis et fugere. Et servos regios judices non opprimant, nec ultra quod soliti fuerunt reddere tempore patris vestri ab eis exigant; neque per angarias in tempore incongruo illos affligant; neque per dolos, aut per mala ingenia, sive inconvenientes precationes, colonos condemnent: quia si per tales vel alias hujusmodi factiones pondus argenti vel auri habueritis in arca, majus et gravius pondus erit pec
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ quantũ potuerit similes sibi tim̃ terdm̃ & iustitiã diligentes ꝓse ministros
constituant qͥ sicut seniores benignos& affabiles pagensib sius uiderint &
ipsi ꝓmodulo suo illos imitari in o̾mnibonitate & iu̾stitia certent
omines &iã & potentes scłi qͥ int̃ istas seditiones legis iugũ & iustitiã ȩqͥtatis
sicut eis nec esse est ueniant iubete ł cogite. & ut ecłae inquã peccauerunt
aut cum debita & necessaria humilitate satis faciant. aut humiliter
& ueracit᷑ se exccusent. qualit̃ ab solui ad nõ ꝑministeriũ episcopale ualeant
suadete. atq regia potestatẽ p̃cipite . & si forte uos ł quicunq ali de corũ
soci&atis & coniunctionis cõmunicatione infecti & condemnatisunt. poeni¬
tentiã quiscunq se recognoscendo faciat. qr teste sacra auctoritate ñ poteru

Expanded text:
liter quantum potuerint, similes sibi timentes Deum, et justitiam diligentes per se ministros liter quantum potuerint, similes sibi timentes Deum, et justitiam diligentes per se ministros constituant, qui sicut seniores suos benignos et affabiles pagensibus suis viderint, et ipsi pro modulo suo illos imitari in omni bonitate et justitia certentomines etiam et potentes saeculi, qui inter istas seditiones legis jugum et justitiam aequitatis sicut eis necesse est, veniant, jubete vel cogite; et ut Ecclesiae, in quam peccaverunt, aut cum debita necessaria humilitate satisfaciant, aut humiliter et veraciter se excusent, qualiter absolvi a Domino per ministerium episcopale valeant, suadete, atque regia potestate praecipite. Et si forte vos, vel quicunque alii de eorum societatis et conjunctionis communicatione infecti et condemnati sunt, poenitentiam quiscunque se recognoscendo faciat; quia, teste sacra auctoritate, non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
reuoca & inuiam uoluntatis dñĩdĩ tui dirige. & sicut scriptũ ẽ. qui st̃ uiae
q̃ uident᷑ hominib bonae & ducunt ad interitũ. Fac sicut scriptura tibi p̃cipit
quicunq es homo in t̾roga deuiabona & ambula ꝑeam. qr sicut dicitur
in euangelio amplauia ẽ q̃ ducit ad ꝑditionẽ & multi uadunt per eam.¬
& arta ac angusta ẽ q̃ ducit ad uitã & pauci inueniunt eã. Propterea
quicunq es homo audi ꝓph&ã. & ora cũ ꝓph&a. Legẽ pone mihidñe uiam
ustificationũ tuarũ & eaquirã cã sẽꝑ Et deduc me insemitã mandatoꝵ
tuoꝵ & uiã iniquitatis a moue ame. & lege tua miserere mei: Quia sicut
hieremias ꝓph&adicit ñ ẽ hominis uia eius. nec uiriẽ ut ambul& & dirigat
gressus suos. sed ad nõ dirigunt᷑ gressus uiri & uiã eius uola. Ipsi comites simi¬

Expanded text:
revoca, et in viam voluntatis Domini Dei tui dirige. Et sicut scriptum est: Quia sunt viae revoca, et in viam voluntatis Domini Dei tui dirige. Et sicut scriptum est: Quia sunt viae quae videntur hominibus bonae, et ducunt ad interitum , fac sicut Scriptura tibi praecipit, quicunque es homo. Interroga de via bona, et ambula per eam , quia sicut dicitur in Evangelio: Ampla via est quae ducit ad perditionem, et multi vadunt per eam: arcta et angusta via est quae ducit ad vitam, et pauci inveniunt eam . Propterea quicunque es homo, audi prophetam, et ora cum propheta: Legem pone mihi, Domine, viam justificationum tuarum, et exquiram eam semper . Et: Deduc me in semitam mandatorum tuorum, et viam iniquitatis amove a me, et de lege tua miserere mei . Quia sicut Jeremias propheta dicit: Non est hominis via ejus, nec viri est ut ambulet et dirigat gressus suos ; sed a Domino dirigentur gressus viri, et viam ejus volet . Ipsi comites simi
Abbreviated transcription (Latin):
maledicendo refugiant. Constituite comites & ministros rei publicae
qͥ ñ diligant munera qͥ odiant auaritiã. qͥ detestent᷑ suꝑbiã. qͥ ñ opprimant
lucriteneant. sedut casae dĩ & uiduae ac prpilli & populus iustitiã habeant.¬
& plus litigantes ad concordiã salua iustitia reuocare studeant quã cõmit¬
tere ut ipri inde aliqđ lucrũ possint habere. quos si pacificare ñ potuerint.
tunc sicut rectũ ẽ iustũ iudiciũ decerni cũ magna sollicitudinẽ faciant. sci¬
enter scriptũ cẽ. Indicabo tibi homo quid sit bonũ id est faccre iudiciũ & iustitiã
& sollicitũ ambulare cũ dõ tuo. Id est ut qđ illi placa tibi placeat & facias.
qđ illi displicae tibi displiceat & ñ facias. qđ si ꝑfragilitatẽ feceris ñ contu¬
macit̃ ł ꝑtinacit᷑ intuo malo facto ꝑseueres. sed statĩ pedẽ sicut aferro calido

Expanded text:
maledicendo refugiant. Constituite comites et ministros reipublicae maledicendo refugiant. Constituite comites et ministros reipublicae qui non diligant munera, qui odiant avaritiam, qui detestentur superbiam, qui non opprimant lucri teneant, sed ut casae Dei, et viduae, ac pupilli, et populus justitiam habeant, et plus litigantes ad concordiam, salva justitia, revocare studeant, quam committere ut ipsi inde aliquod lucrum possint habere: quos si pacificare non potuerint, tunc sicut rectum est, justum judicium decerni cum magna sollicitudine faciant, scientes scriptum esse: Indicabo tibi, homo, quid sit bonum, id est, facere judicium et justitiam, et solliciilli displicet, tibi displiceat et non facias. Quod si per fragilitatem feceris, non contumaciter vel pertinaciter in tuo malo facto perseveres; sed statim pedem sicut a ferro calido
Abbreviated transcription (Latin):
& lacrimis scđm magnitudinẽ ac multitudinẽ quotidianoꝵ peccatorum
ꝓfusis. Reddite subditis iudiciũ cũ miseri cordia. iustitiã cũ aequitate.
studete ex altare humiles &dĩ tim̃tes & debellare atq humiliare suꝑbo
stud&e abonis plus diligi quã timeri. curate ut mali siñ ꝓpt̃ dm̃ ł ꝓpter
manꝰ plena. obsequiũ indebitũ ualeat. quã ueritas aequitas & sinceritas
Scientes scriptũ qui excutit man̾ ab omni munere. iste in excelsis habitabit
Vnde consequent̃ in telligi deb& & ñ alius. Muñ enĩ ẽ alingua fauos. munus
amanũ donatio munꝰ ab obsequio indebita subiactio Constituite ministros
palatii quidm̃ cognosiant ament & metuant. qui maximã curã gerant quatenꝰ
quicunq necestuosi palatiũ adierint & ꝑ quos ꝑrexeritis patrẽ & consolatorẽ
mirantes gaudendo uos uidere accurrant ñ qualẽ dicere nolumꝰ gem̃do &

Expanded text:
et lacrymis secundum magnitudinem ac multitudinem quotidianorum peccatorum et lacrymis secundum magnitudinem ac multitudinem quotidianorum peccatorum profusis. Reddite subditis judicium cum misericordia, justitiam cum aequitate. Studete exaltare humiles et Deum timentes, et debellare atque humiliare superbos. Studete a bonis plus diligi, quam timeri. Curate ut mali, si non propter Deum, manus plena, obsequium indebitum valeat, quam veritas, aequitas et sinceritas, scientes scriptum: Qui excutit manus suas ab omni munere, iste in excelsis habitabit . Unde consequenter intelligi debet, et non aliud. Munus enim est a lingua, favor; munus a manu, donatio; munus ab obsequio indebita subjectio. Constituite ministros palatii qui Deum cognoscant, ament, et metuant, qui maximam curam gerant quatenus quicunque necestuosi palatium adierint, et per quos perrexeritis, patrem et consolatorem mirantes, gaudendo vos videre accurrant, non, qualiter dicere nolumus, gemendo et
Abbreviated transcription (Latin):
inniai fortit̃ fueritis. & uos cadetis & qui in uob̾ pendent labent᷑. Quaꝓp
sicut dñs sub potestate constitutos ex tẽptatoꝵ occasione docuit reddere q̃ st̃
caesaris caesari & q̃ st̃ dĩdõ. ita & uos qͥ subdõ estis & suꝑ homines estis.
reddite q̃ st̃ dĩdõ & caesar aequus q̃ subditis st̃ subditis reddite . Reddit
dõ purã & immaculatã fidem & sincerissimũ cultũ insacerdotib. in ecde¬
siarũ priuilegiis. in sacris locis in ecclesiasticis & religiosis uiris ac feminis
indefensione eccłae & xp̃ianitatis. in aequitate & iustitia populi xpĩani.
in subleuatione & tranquillitate & consolatione omniũ indigentium
sicũ p̃misimꝰ reddite illi quotidianũ pensũ in quotidiana oratione. iniu
& assiduis elemosinis. Offerte illi deuotionẽ uram̃ in sacris oblationibus

Expanded text:
innixi fortiter fueritis, et vos cadetis, et qui in vobis pendent, labentur. Quapropter, innixi fortiter fueritis, et vos cadetis, et qui in vobis pendent, labentur. Quapropter, sicut Dominus sub potestate constitutos ex tentatorum occasione docuit reddere quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo; ita et vos qui sub Deo estis et super homines estis, reddite quae sunt Dei Deo; et sicut Caesar aequus, quae subditorum sunt, subditis reddite. Reddite Deo puram et immaculatam fidem et sincerissimum cultum in sacerdotibus, in ecclesiarum privilegiis, in sacris locis, in ecclesiasticis et religiosis viris ac feminis, in defensione Ecclesiae et christianitatis, in aequitate et justitia populi christiani, in sublevatione et tranquillitate et consolatione omnium indigentium, sicut praemisimus. Reddite illi quotidianum pensum in quotidiana oratione, in justis et assiduis eleemosynis. Offerte illi devotionem vestram in sacris oblationibus
Abbreviated transcription (Latin):
insalutis suae utilitatib quã uob ipsis in ꝓpriis uoluptatib. Sisciretis uos
eẽ morituros & uos credideritis defactis ꝓpriis ratione d nõ reddituros. & q̃
digne receperitis sine fine ł immutatione aliqua habituros
pulus ad uos conuenerit in uob & in domesticisuris uideant qualit se atq
domũ cũ quanta bumilitate & castitate . quã subrie. quã iuste. quã pie
nutrire. disponere debeant & gubernare : qr sicut quidã sapien diacit
scđm mores domini erit famiłia custodita: Et ideo dom̃ regis cola dicit᷑
id est disciplina. qr ñ tantũ scolastici idest disciplinati & bene correcti sicut
alii. sed potius ipsa scola q̃ int̃p̃tat᷑ disciplina id est correctiodicitur
q̃ alios habitu. incessii uerbo & actu atq totius bonitatis continentia
corrigant. Et uos sicut paxillus ñ bene infixis nisi nid ño uirtutum

Expanded text:
in salutis suae utilitatibus, quam vobis ipsis in propriis voluntatibus; si scieritis vos in salutis suae utilitatibus, quam vobis ipsis in propriis voluntatibus; si scieritis vos esse morituros, et vos credideritis de factis propriis rationem Domino reddituros; et quae digne receperitis, sine fine vel immutatione aliqua habituros. pulus ad vos convenerit, in vobis et in domesticis vestris videant qualiter se atque domum, cum tanta humilitate atque castitate, quam sobrie, quam juste, quam pie nutrire, disponere debeant, et gubernare: quia sicut quidam sapiens dixit, secundum mores domini erit familia custodita. Et ideo domus regis schola dicitur, id est disciplina; quia non tantum scholastici, id est disciplinati et bene correcti sunt, sicut alii; sed potius ipsa schola, quae interpretatur disciplina, id est correctio, dicitur, quae alios habitu, incessu, verbo, et actu, atque totius vanitatis continentia corrigat. Et vos, sicut paxillus non bene infixus, nisi in Domino virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
ille ꝑfect̾ẽ uir. Ñcadit aꝑfectione qͥ ñ peccat malitiae cupiditate. Septiei
enĩ cadit iustꝰ & resurgit. impii aut̃ corruunt in malũ: Et iustꝰ cũ ceciderit
ñ collidet᷑ qr dñs supponit manũ suã Qualit̃cunq uero quis pecca cu¬
piditatis uoluntate aut fragilitatis necessitate nemo illi melius pualae
indicare quã conscientia sua q̃ ñ potest latere oculos inspectoris su
Propterea itao portae uos uiuere iudicare & agere & iã in occulto quasi
sitis sẽꝑ inpublico.  sepe talis uos uerbo laudabit quii corde aerit̃ repdier
uidicabit. Sic aut̃ ut dicim̃ adiuiante dñõ uiuere iudicare & agere pre¬
ualebris si uos ñstimulauerit amor priuat : siñuos inflãma uerit cupidi
uor usserit liuor alienae felicitatis si uos nuecauerit neglect animae ie amor

Expanded text:
ille perfectus est vir, non cadit a perfectione qui non peccat malitiae cupiditate: Septies ille perfectus est vir, non cadit a perfectione qui non peccat malitiae cupiditate: Septies enim cadit justus et resurgit: impii autem corruunt in malum . Et: Justus, cum ceciderit, non collidetur, quia Dominus supponit manum suam . Qualitercunque vero quis peccet, cupiditatis voluntate aut fragilitatis necessitate, nemo illi praevalet melius indicare quam conscientia sua, quae non potest latere oculos inspectoris sui. Propterea ita oportet vos vivere, judicare et agere etiam in occulto, quasi sitis semper in publico; quia saepe talis vos verbo laudabit, qui corde acriter reprehejudicabit. Si autem, ut dicimus, adjuvante Domino, vivere, judicare et agere praevalebitis; si vos non stimulaverit amor privatus; si vos non inflammaverit cupiditvos usserit livor alienae felicitatis; si vos non vexaverit neglectus animae et amor
Abbreviated transcription (Latin):
sordes curat detergere. Et quae in aliis debetis corrigere. nemo in uobis
iuste ualeat rep̃hendere : Suꝑ quantos estis in regniꝰ culmine tantorũ
morib deseruire debetis. Et sicut lucerna suꝑ candelabrũ indomo posita
bonitatis exempla monstrare debetis qr omniũ oculi in uos debent in¬
tendere. Quos simalo exemplo destruxxeritis qui ꝑ uosde a uob̃ inbonum
debuerant aedificari. sub tantis sine dubiõ infuturo saeculo in poenis uos
necesse erit torqueri. Propterea oport& ut qui rex estis & dominꝰ appella¬
mini in illũ sẽꝑ suspenso corde suspiciatis a quo uidelic& rege regũ & dño
dominoꝵ nonĩ regis & domini mutuastis: Et sicut ille disponit orbẽ t̃rae
in aeqͥtate & adhoc sicut in libro sapientiae dicit᷑ constituit hominem
ut ipse similit̃ faciat. Imitamini illũ siuultis regnare cũ illo. Quia qui
dicit se in x põmanere deb& sicut ille ambulauit & ipse ambulare

Expanded text:
sordes curat detergere. Et quae in aliis debetis corrigere, nemo in vobis sordes curat detergere. Et quae in aliis debetis corrigere, nemo in vobis juste valeat reprehendere. Super quantos enim estis in regni culmine, tantorum moribus debetis servire, et sicut lucerna super candelabrum in domo posita, bonitatis exempla monstrare; quia omnium oculi in vos debent intendere: quos si malo exemplo destruxeritis, qui per vos et a vobis in bonum debuerant aedificari, sub tantis sine dubio in futuro saeculo poenis vos necesse est torqueri. Propterea oportet ut qui rex estis, et dominus appellamini, in illum semper suspenso corde suspiciatis a quo videlicet, Rege regum et Domino dominorum, nomen regis et domini mutuatis. Et sicut ille disponit orbem terrae in aequitate, et ad hoc, sicut in libro Sapientiae dicitur, constituit hominem ut ipse similiter faciat, imitamini illum, si vultis regnare cum illo. Quia qui dicit se in Christo manere, debet, sicut ille ambulavit, et ipse ambulare,
Abbreviated transcription (Latin):
constructa & constituta fuer̃ ut ad hos ad qđ deputata st̃ teneant᷑ & arec¬
torib dm̃ tim̃ tib ordinent᷑ custodiant᷑ ne dissipent᷑ obtinete. Sed & recto¬
rib monasterioꝵ & xenodoxior id est ospitalium p̃cipite ut sicut cano¬
nica doc& auctoritas & capitula aui & patrisurĩ p̃cipiunt ep̃ĩs ꝓpriis
sint subiecti & monasteria atq ospitalia sibi cõmissa ipsoꝵ regant
impendere. Et qr sepe unicuiq i nomni ordine cõpetentẽ legẽ & iustitiã
una cũ fratrib urĩs frequenti annuntiatione ꝑdonastis ecclesi astici & reli¬
giosi habitꝰ uiri ac feminae atq peregrini & pauperes in quib: specialiter
xp̃c suscipit᷑ perdonationem uram̃ sibi sentiant semper ad eẽ¬
t qr destatu & salute populi axp̃ĩani sicut nobis scripsistis uultisquȩrero
primo a uob ipsis incipite qui alios debetis corrigere. sicut scriptum est
medice cura tem& ipsum. Et munda deb&man a sordib. eẽ q̃ alienas

Expanded text:
ad hoc ad quod deputata sunt teneantur, et a rectoribus Deum timentibus ordinentur, custodiantur, ne dissipentur, obtinete. Sed et rectoribus monasteriorum et xenodochiorum, id est hospitalium, praecipite ut sicut canonica docet auctoritas, et capitula avi et patris vestri praecipiunt, episcopis propriis sint subjecti, et monasteria atque hospitalia sibi commissa ipsorum regant illorum, studebunt impendere. Et quia saepe unicuique in omni ordine competentem legem et justitiam, una cum fratribus vestris, frequenti annuntiatione perdonastis, ecclesiastici et religiosi habitus viri ac feminae, atque peregrini et pauperes, in quibus specialiter Christus suscipitur, perdonationem vestram sibi sentiant semper adet quia de statu et salute populi christiani, sicut nobis scripsistis, vultis quaerere, primo a vobis ipsis incipite, qui alios debetis corrigere, sicut scriptum est: Medice, cura temetipsum ; et munda debet manus a sordibus esse, quae alienas
Abbreviated transcription (Latin):
cramꝰ dominationẽ uram attendite potius si xp̃i anꝰ rex estis sicut & dõ gratias estis
& in illũ creditis & ꝑ illũ regnare uultis & ꝑquẽ sicut scriptũ ẽ reges regnant &

Expanded text:
cramus dominationem vestram, attendite potius, si christianus rex estis, sicut et Deo gratias egistis, cramus dominationem vestram, attendite potius, si christianus rex estis, sicut et Deo gratias egistis, et in illum creditis, et per illum regnare vultis, Per quem, sicut scriptum est, reges
Abbreviated transcription (Latin):
constituit plangere & curare. & bellũ cũ uitus & pacẽ cũ fratrib iussit habere
ñ st̃ nob̵ carnalia arma sed spũalia & potenti adõ qͥb. sumꝰ calciati pedes in praȩ¬
paratione euangelii pacis. Induti lorica iustitiae & galea salutis accincti lumbos
carnẽ & sanguinẽ. sed aduers principes & potestates aduers̃ rectores tenebrarũ
harũ contra spũalia nequitia incaelestib Et ñ militamꝰ t̃reno regi sed caelesti
ꝓsalute & nr̃a & t̃reniregis. & totius populi nob̵ cõmissi. Quoꝵ officiũẽ nulli
nocere contra neminẽ infidelit̃ agere . Omnib aut̃ uelle ꝓdesse. Tandẽ domine
nob̵ rex contradm̃ & contra animã uram̃ ñ audiatis illos qͥ dixerint si forte uob
dixerint Ñtibi sit curȩ rex q̃ tibi refer̃ illi fellones atq ignobiles. hoc fac qđ tibi

Expanded text:
constituit plangere et curare, et bellum cum vitiis, et pacem cum fratribus jussit habere. constituit plangere et curare, et bellum cum vitiis, et pacem cum fratribus jussit habere. Apostolus: Non sunt nobis carnalia arma, sed spiritalia, et potentia , quibus sumus calceati pedes in praeparatione evangelii pacis, induti lorica justitiae et galea salutis, accincti lumbos potestates, adversus rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in coelestibus. Et non militamus terreno regi, sed coelesti, pro salute et nostra et terreni regis, et totius populi nobis commissi: quorum officium est nulli nocere, contra neminem infideliter agere, omnibus autem velle prodesse. Tandem, domine nobis rex, contra Deum et contra animam vestram non audiatis illos qui dixerint, si forte vobis dixerint: non tibi sit curae, rex, quae tibi referunt illi fellones atque ignobiles; hoc fac quod tib
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui uos tangit tangit pupillã oculimei. Et in psalmo. Nolite tangere christor
meos & in ꝓphaas meos nolite malignari: Qm̃ qͥ malignant᷑ idest maligna agunt
ext̃minabunt᷑ sustinentes aut̃ dnm̃ ipsihaereditabunt t̃rã : hoc ẽ regnũdĩ. Et cũ
uenerit tẽpus & locus sicut superius diximꝰ loquemꝰ cũ nr̃ĩs confratrib. & sicut dñi iustis
dispositionib uiderimꝰ sine dubio faciemꝰ. Et ñẽ rationabilis causa q̃ contrahoc qđ petimꝰ
uos debeat stimulare qr ñ sumꝰ hui modi homines & cũ cognouerimꝰ uoluntatẽ dñi uelimꝰ
aut debeamꝰ quoquomodo resultare ł rixas & dissensiones seu seditiones quas uulgꝰ
uuerras nominat debeamꝰ cõmouere. conserere ł tenere. quos dñs pacis p̃dicatorer
& sectatores uoluit ordinare. & peccata nr̃a ac nob̾ cõmissoꝵ & etiã totius populi

Expanded text:
Et: Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei . Et in psalmo: Nolite tangere christos Et: Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei . Et in psalmo: Nolite tangere christos meos, et in prophetis meis nolite malignari ; quoniam: Qui malignantur, id est maligna agunt, exterminabuntur: sustinentes autem Dominum ipsi haereditabunt terram , hoc est regnum Dei. Et cum venerit tempus et locus, sicut superius diximus, loquemur cum nostris confratribus; et sicut Domini justis dispositionibus viderimus convenire, sine dubio faciemus. Et non est rationabilis causa quae contra hoc quod petimus vos debeat stimulare: quia non sumus hujusmodi homines ut cum cognoverimus voluntatem Domini, velimus aut debeamus quomodo resultare, vel rixas et dissensiones seu seditiones, quas vulgus werras nominat, debeamus commovere, conserere, vel tenere, quos Dominus pacis praedicatores et sectatores voluit ordinare, et peccata nostra atque nobis commissorum, et etiam totius populi,
Abbreviated transcription (Latin):
signũ conficit corpus & xpĩ sanguinis sacram̃tũ . ab hominabile ẽ. quicquid
ante ordinationẽ fecerit ut pꝰordinationẽ episcopatꝰ. sieculare t̃gat ullo modo
saccularis quilib& suꝑ sacra iur& in nomine dnĩ & scõꝵ inuocatione. nisi forte
qđ absit contra eũ scandalũ acciderit eccłae suae. & inde sic tẽperant̃ agat sicut
dño docente constituer̃ rectores eccłae sr nodali consilio. Et si aliquando sacram̃ta
ab epĩs ex acta aut facta fuer̃. contradm̃ & ecclesiasticas regulas q̃ spũscõ dictatȩ¬
atq facientes medicam̃to exinde salutaris poenitentiae indigent. Propterea
ex pectate domine patient̃ sicut princeps & pĩañ & eccłae filius & honorate eccłae
scaẽ rectores. ut uos honor& qͥ nob̵ dix̃. Quiuos audit. me audit. Et qͥuos spernit.
me spernit. Et honorantes me honorabo & hi qͥ contẽnunt me erunt ignobiles

Expanded text:
signum conficit corpus et Christi sanguinis sacramentum, abominabile est, quidquid signum conficit corpus et Christi sanguinis sacramentum, abominabile est, quidquid ante ordinationem fecerit, ut post ordinationem episcopatus saeculare tangat ullo modo saecularis quilibet super sacra juret in nomine Domini et sanctorum invocatione; nisi forte, quod absit, contra eum scandalum acciderit Ecclesiae suae; et inde sic temperanter agat, sicut, Domino docente, constituerunt rectores Ecclesiae synodali concilio. Et si aliquando sacramenta ab episcopis exacta aut facta fuerunt, contra Deum et ecclesiasticas regulas, quaeatque facientes medicamento exinde salutaris poenitentiae indigent. Propterea exspectate, domine, patienter sicut princeps christianus Ecclesiae filius, et honorate sanctae Ecclesiae rectores; ut vos honoret qui nobis dixit: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit . Et: Honorantes me honorabo, et hi qui temnunt me, erunt ignobiles .
Abbreviated transcription (Latin):
nos cũ tali dedecore ad adiutoriũ ecclesiastici regiminis & gubernationis reciper
uit sine sacerdotio quo priuati erimꝰ si contradm̃ & rationis auctoritatẽ nos eccle¬
siasq nrãs uob studuerimꝰ cõmittere. Eccłae siquidem nob ado cornissagio fatele¬
st̃ beneficia & huiꝰ modi regis ꝓprietas. uit plibitu suo in consulte illas possit dare
aut tollit. sacrilegiũ scđm scam scripturã facere noscit᷑. Et nos epĩdnõ consecrati
ñ sum̃ hui modi homines ut sicut homines sȩculares in uassallatico debeam nos
cuilib& cõm̃dare. sed ad defensionem & ad ad iutoriũ gubernationẽs in ecclesi¬
astico regimine nos ecclesiasq nrãs cõmittere. aut iurationis sacram̃tũ qđ nos
euangelica & apłica atq canonica auctoritas u&at debeam̃ quoquo modo facere
Manenĩ chrisinate sacro ꝑuncta q̃ de pane & iipo aqua mixto ꝑ orationẽ ⁊ crucis

Expanded text:
nos cum tali dedecore ad adjutorium ecclesiastici regiminis et gubernationis recipere, nos cum tali dedecore ad adjutorium ecclesiastici regiminis et gubernationis recipere, ut sine sacerdotio simus; quo privati erimus, si contra Deum et rationis auctoritatem, nos, ecclesiasque nostras vobis studuerimsunt beneficia, et hujusmodi regis proprietas, ut pro libitu suo inconsulte illas possit dare,aut tollit, sacrilegium secundum sanctam Scripturam facere noscitur. Et nos episcopi Domino consecrati, non sumus hujusmodi homines ut sicut homines saeculares in vassallitico debeamus nos cuilibet commendare, sed ad defensionem et ad adjutorium gubernationis in ecclesiastico regimine nos, ecclesiasque nostras committere, aut jurationis sacramentum, quod nos evangelica et apostolica auctorManus enim chrismate sancto peruncta, quae de pane et vino aqua misto per orationem et crucis
Abbreviated transcription (Latin):
Alia pasire uerũ x ecalia trbuerat. & illũ reiatũ & st aatũ adio cog noeba
dd ẽcor penderat. Et neq bello auferre neq in geniidolo illiregnũs sietan ser
ad teptatii. Et cũ multos adhoc sliasores & aiceiliarios haburta. suliaurem
iet ioc mo lirte ac cõmalaut. Quãius multas ꝓsetutiones & morti pximas abro
Na nsẽ aliquis qͥ hac ignore noseidicimꝰ qr gladio ũ intficere iussit  Sic & qui
infidelit̃ & contumacit̃ in unctũ qualẽ cunq dni manũ mittit dnmñi xhristo
axpm̃ contẽnit & in anima ꝓculdubio spũalis gladii anĩ aduersione perit.
Haet dicimꝰ ñ ut ex aggerationes contracdominatiose uram̃ in congrias exquiramꝰ.
sedut euidentius ꝓqualitate nr̃ ministerii quid excepta fide & beneficientia
nob in fratre urõ reuerendũ sit demonstremꝰ. Talẽ uos nẽpe debemꝰ & uolumus
credere ut nec uos regniaugm̃tũ cũ animae urãe detrim̃to uelitis habere neq

Expanded text:
 verum ex alia tribu erat; et illum rejectum, et se electum a Domino cognoscebat; ei impenderat. Et neque bello auferre, neque ingenii dolo, illi regnum subripere attentavit. Et cum multos ad hoc suasores et auxiliatores habuisset, nulli autem ut hoc moliretur accommodavit, quamvis multas persecutiones et morti proximas ab eo nam si est aliquis qui haec ignoret, nos ei dicimus quia gladio eum interficere jussit. Sic et qui infideliter et contumaciter in unctum qualemcunque Domini manum mittit, Dominum Christorum Christum contemnit, et in anima procul dubio spiritalis gladii animadversione perit. Haec dicimus, non ut exaggerationes contra dominationem vestram incongruas exquiramus, sed ut evidentius pro qualitate nostri ministerii, quid, excepta debita fide et beneficentia, nobis in fratre vestro reverendum sit, demonstremus. Talem nempe vos debemus et volumus credere, ut nec vos regni augmentum cum animae vestrae detrimento velitis habere, neque
Abbreviated transcription (Latin):
rea fieri potuit & sacerdos. & in caelũ ascenders suũ regnũ id ẽ. eccłam int̃ pontifi¬
calẽ auctoritatẽ & regiã potestatẽ gubernandũ disposuit. & ñ elegit diuites
& nobiles sed pauperes & piscatores: Et sicut scriptũẽ ignobilia & contẽptibilia
mundi elegit ut confundat fortia. Et fieri potest qđ tales uob̵ istadicant si focto
& nunceos in regnosuo id ẽ. in inferno retineat &e secũ in scła retinebit. Procerto
Cum qua eccła nobis adõ commissa rex xp̃ĩane & domine sicut litterisurĩs
iussistis ieiuniis & orationib ac letanis dnm̃ sum mum gubernatorẽ in naui
scãẽ ecđae fluctuante in hoc mare idest scło naufragoso peccatisnr̃is commu¬
nibus dormientem pulsare & excitare & prouobis de precari studebimus
ut quantotius ꝓsua in effabili pietate eiugil& & imper& uentis & mari
idest tempestatib diabolicis & inqui& udinib saecularium hominum. &
redeat quantu lacunq tranquillitas. Gratia & miseri cordia eiusdem

Expanded text:
 inter pontificalem auctoritatem et regiam potestatem gubernandum disposuit, et non elegit ad hoc divites et nobiles; sed pauperes et piscatores, et sicut scriptum est: Ignobilia et contemptibilia mundi elegit, ut confundat fortia . Et fieri potest ut tales vobis ista dicant si forte  nunc eos in regno suo, id est in inferno, retineat, et secum in saecula retinebit. Pro certo Cum qua Ecclesia nobis a Deo commissa, rex christiane, et domine, sicut litteris vestris jussistis, jejuniis et orationibus, ac litaniis, Dominum summum gubernatorem in navi sanctae Ecclesiae fluctuante in hoc mare, id est saeculo naufragoso, peccatis nostris communibus dormientem pulsare et excitare, et pro vobis deprecari studebimus: ut quantocius pro sua ineffabili pietate evigilet et imperet ventis et mari, id est, tentationibus diabolicis et inquietudinibus saecularium hominum, ut redeat quantulacunque tranquillitas, gratia et misericordia ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
in loco qui iudiciũ dicit᷑ capitula q̃ habemꝰ cũurĩs fratrib. acceptastis.
& cyrographo apud marsnã mani ꝓpria confirmastis contra quod
si forte aliquis egit Ñ ꝓpterca uos immuniseritis si illud qđ teste dnõ
pepigistis & confirmastis obseruare qđ absit ñ studueritis: Nemi nẽ
quippe adiuuat qđ aliena mala rephendit nisi & ipse illa caueat quod
demonstrat paulus dicens: Putas ohomo quodtu euades iudicium dĩ
qui eadem agis quae iudicas. e
st̃ sollicite & solert̃ p̃uideant ut scđm debitũ ordinẽ serui ł ancillae dm̃i
uiuant & necessaria stipendia inuictu & uestitu & ceteris quib: q.
habeant. & domos ac seruitores ꝓut cõpetit sicut religiosi & habitus
& conuersationis rectores eis ꝓuideanta. Susceptionẽ & iã ospitum
& pauperũ nullo modo negligant: Et qr in conuenientes personae

Expanded text:
in loco qui Judicium dicitur, capitula quae habemus cum vestris fratribus acceptastis, et in loco qui Judicium dicitur, capitula quae habemus cum vestris fratribus acceptastis, et in chirographo apud Marsnam manu propria confirmastis. Contra quod si forte aliquis egit, non propterea vos immunes eritis, si illud quod, teste Domino, pepigistis et confirmastis, observare, quod absit, non studueritis. Neminem quippe adjuvat quod aliena mala reprehendit, nisi et ipse illa caveat: quod demonstrat Paulus, dicens: Putas, o homo, quod tu evades judicium Dei, qui eadem agis quae judicas? IX. Ut sunt, sollicite et solerter praevideant ut secundum debitum ordinem servi vel ancillae Domini vivant, et necessaria stipendia in victu et vestitu, et caeteris quibusque habeant, et domos ac servitores, prout competit, sicut religiosi et habitus et conversationis rectores, eis provideant, susceptionem etiam hospitum et pauperum nullomodo negligant. Quin et inconvenientes personae,
Abbreviated transcription (Latin):
calie& callida sugestione. ce iã &eminarii necessrtatt . t dicebant pari¬
toros nisteis illa loca sacra donare ab eo deficerent .& ipse aliqban do
ꝑuos sicut nio pare aliquando ꝑ fratrẽ urm̃ regnũ desttał abeis pder&¬
t̃ alib sicut scitis ꝑsonis cõmisit debito priuilegio resfiaite an ides po¬
srat̃ ur̃ & diuina inspiratione e sacerdotali redargutione & deiã ab apłica
sede cõmonitꝰ ex aliqua parte q̃ ꝑperȩ egit correcerat. Quȩ aut̃ adbria
incorrecta erant quomodo emĩdare poss& sepegemebundus qsuaerebat
Absit aut̃ ut uos qui ꝓrestauratione scaẽ ecđae bucuenitis aut illa q̃ ipse
emĩdauit deteriora&is & sicut ille offendit & uos offendatis. aut q̃ ĩpse
nedũ emĩdare potuit inem̃data sinatis . qui sepe sicut & nos testes sum
fratresurõs de talib monuistis & in omni annuntiatione quã cõmunn
faciebatis ꝓmtissime inde disputabatis sicit & secis teudonis uillam

Expanded text:
aliorum callida suggestione, etiam et minarum necessitate, quia dicebant petitores, nisi eis illa loca sacra donaret, ab eo deficerent, et ipse aliquando per vos, sicut nunc patet, aliquando per fratrem vestrum regnum destitutus ab eis perderet, talibus, sicut scitis, personis commisit, debito privilegio restituite. Nam idem frater vester et divina inspiratione, et sacerdotali redargutione, et etiam ab apostolica sede commonitus, ex aliqua parte quae perpere egit, correxerat: quae autem adhuc incorrecta erant, quomodo emendare posset, saepe gemebundus quaerebat. Absit autem ut vos, qui pro restauratione sanctae Ecclesiae huc venistis, aut illa quae ipse emendavit deterioretis, et sicut ille offendit, et vos offendatis, aut quae ipse necdum emendare potuit, inemendata sinatis: qui saepe, sicut et nos testes sumus, fratres vestros de talibus, monuistis, et in omni annuntiatione quam communiter faciebatis, promptissime inde disputabatis; sicut et secus Teudonis villam,