comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidelitatẽ iure iurando fecerat Rexigit᷑
conradũ siaducatu lothariensiũ remouet.
& conrad querebat ut regẽ caperet. Quo
cõꝑto: caute sea gerecepit. de interitu uero
conradi que rere. Conrađ aut̃ oppida sua
munire. At regenarius ei iã dudũ in imicus
Collecto ergo conradus quanta potuit mi¬
litũ manu. ad resoluendã ꝓperat obsidio¬
nẽ. Quibus mutuo congressis & plurib utrim¬
que int̃emptis: conradus infugã uersus ẽ:
& urbẽ maguntiã in greditur. In terea
gerbga regina lauduni: geminos. ẽ. enixa:
Quorũ unus harolus alter uocatus. ẽ. hein¬
ricus. Sed heinricus post baptismũ defunc¬
tus ẽ Synođ quinq: episcoporũ apud
scm̃ theodericũ int̃ritorio rem̃si cel ebra¬
tur artoldo archiepõ p̃sidente. Ad quã
uocatus rage nolđ comes obres aecclesi asti¬
cas ab eo ꝑuasas: uenire noluit. sed dep̃catꝰ
est regem ne ex cõmunicaretur ut ad

Expanded text:
fidelitatem jurejurando fecerat. Rex igitur fidelitatem jurejurando fecerat. Rex igitur Chonradum a ducatu Lothariensium removet, et Chonradus quaerebat ut regem caperet. Quo comperto, rex caute se agere coepit, de interitu vero Chonradi quaerere; Chonradus autem oppida sua munire. At Ragenarius, ei jam dudum inimicus, Collecta ergo Chonradus quanta potuit militum manu, ad resolvendam properat obsidionem. Quibus mutuo congressis et pluribus utrimque peremptis, Chonradus in fugam vertitur, et urbem Mogontiam ingreditur. Interea Gerberga regina Lauduni geminos est enixa, quorum unus Karolus, alter vocatus est Heinricus; sed Heinricus mox post baptismum defunctus est. Synodus quinque episcoporum apud sanctum Theodericum in territorio Remensi celebratur, Artoldo archiepiscopo praesidente. Ad quam vocatus Ragenaldus comes ob res aecclesiasticas ab eo pervasas, venire noluit, sed deprecatus est regem, ne excommunicaretur, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũ regina reuertit᷑: Artolđ archiep̃s
in monasterio sci basoli: monachos mittit. Expul¬
sis clericis quiser uiebant ibi. cõmittens illud
hinc maro. & rot maro abbatibus. TE.¬
dipiente: hugo princeps legatos mittit ad
regẽ ludo uuicũ ꝓpace ac concordia int̃ ipsos
firmanda petens ut regina gerbga suũ
petat colloquiũ. Quod & fecit mune ribusq
ab eo honorata: remos rediit. Obtinuit que
hugo a rege ut munitio quȩ contra uictu¬
riacũ castrũ constructa fuerat solueretur.
Mlacitũ ergo concordiae ac pacis. rex & hu¬
gomediante quad ragesima iniere suesso¬
nis. Exorit᷑ interea int̃othonẽ regẽ & liu¬
dulfũ filiũ eius conradũ quoq: ducẽ. & quos¬
dã regniipsius primates discordia.: Nato
siquidẽ regi filio exmoderna coniuge. fe¬
rebatur eidẽ ꝓuero rex regnũ suũ ꝓmictere
qđ olim prius quã italiã pecer&. liudulfode¬
legauerat & magnates suos eidẽ ꝓmittere

Expanded text:
cum regina revertitur. Artoldus archiepiscopus cum regina revertitur. Artoldus archiepiscopus in monasterio sancti Basoli monachos mittit, expulsis clericis qui serviebant ibi, committens illud Hincmaro et Rotmaro abbatibus. cipiente, Hugo princeps legatos mittit ad regem Ludowicum pro pace ac concordia inter ipsos firmanda, petens ut regina Gerberga suum petat colloquium; quod et fecit, muneribusque ab eodem honorata Remos rediit; obtinuitque Hugo a rege, ut munitio, quae contra Victuriacum castrum constructa fuerat, solveretur. Placitum ergo concordiae ac pacis rex et Hugo mediante quadragesima iniere Suessionis. Exoritur interea inter Ottonem regem et Liudulfum filium ejus, Chonradum quoque ducem et quosdam regni ipsius primates, discordia. Nato siquidem regi filio ex moderna conjuge, ferebatur eidem puero rex regnum suum promittere, quod olim, priusquam Italiam peteret, Liudulfo delegaverat, et magnates suos eidem promittere
Abbreviated transcription (Latin):
instructisq multis undiq machinis. fortiter
opprimunt. Tandẽq ñ sine suorũ dapno capi¬
unt atq succendunt: Is qui intus erant ad fidẽ
conradiegressis. ne potes hugonis heriba &
rotbtꝰ interim in loco quidicitur monsfelicis
sibimunitionẽ instruunt. sicq tãhugo quã
conradus reuertuntur in sua. Necmora rex
p̃fati principes succenderant restruunt. custo¬
desq ibi plures instituunt. Inderex cũ rage¬
noldo ꝓficiscit᷑ in partes uictu riaci castri.
quã tenebat Uial terius quidã qui nuꝑ a rege
defecerat & cũ ipso castro seheribto subdide¬
rat. Cuius uillas dep̃dationib incendisq
deuastant Nec non pontigonẽ fiscũ que
heribtꝰ inuaserat. aliãq: munitionẽ rex
contra uicturiacũ instruit. & quosdã sibi
fideles ex parib uualteru ad custodiã
inibi dimitait ipsãq munitionẽ od alrico
abbati cuidã exburgundia cõmittit.¬
& sic laudunũ repetit. Nec mora remos

Expanded text:
instructisque multis undique machinis, fortiter instructisque multis undique machinis, fortiter opprimunt; tandemque non sine suorum damno capiunt atque succendunt, his qui intus erant ad fidem Chonradi egressis. Nepotes Hugonis, Heribertus et Rotbertus, interim in loco qui dicitur Mons-Felicis sibi munitionem instruunt; sicque tam Hugo quam Chonradus revertuntur in sua. Nec mora, rexem, quam praefati principes succenderant, restruunt, custodesque ibi plures instituunt. Inde rex cum Ragenaldo proficiscitur in partes Victuriaci castri, quod tenebat Walterius quidam, qui nuper a rege defecerat, et cum ipso castro se Heriberto subdiderat. Cujus villas depraedationibus incendiisque devastant, necnon Pontigonem fiscum, quem Heribertus invaserat; aliamque munitionem rex contra Victuriacum instruit, et quosdam sibi fideles ex paribus Walterii ad custodiam inibi dimittit; ipsamque munitionem Odalrico abbati cuidam ex Burgundia committit; et sic Laudunum repetit. Nec mora, Remos
Abbreviated transcription (Latin):
rensis sibi coniugẽ ducit Sarraceni meatum
alpiũ obsidentes. auiatorib romã petentibus
tributũ accipiunt. & sic eos transire ꝑmittunt :
scdo : othorex legationẽ ꝓsusceptione sui
roma dirigit qua non obtenta : cũ uxore in
sua regreditur dimissis ad custodiã papiae
quibusdã exsuis : Ludo uuicꝰcũ gerbga regina
laudunũ repetit. Berengarius rex ad conradũ
ducẽ qui papie remanserat uenit. Aquo in
fide ipsius susceptus: ad othonẽ ꝑducitur Quẽ
ille benigne suscipiens concessis eidẽ rebus
ꝓut sibi uisũ fuit quibusdã initaliã : pacifice
redire ꝓmisit: Iose quoq otho post celebratio¬
nẽ paschaȩ : papiã regredit᷑ Hugo comescum
suis suꝑmat̃na fluuiũ uenit. Cui occurrit dux
conradus cũ quibusdã lothariensibus. obsident¬
quȩ parit̃ munitionẽ apud maroilũ quã rage¬
nolduscomes cũ hominib domni artoldi
psulis in traipsũ fluuiũ nuꝑ construxerat.

Expanded text:
rensis, sibi conjugem duxit. Sarraceni meatum rensis, sibi conjugem duxit. Sarraceni meatum Alpium obsidentes, a viatoribus Romam petentibus tributum accipiunt, et sic eos transire permittunt. Otto rex legationem pro susceptione sui Romam dirigit, qua non obtenta, cum uxore in sua regreditur, dimissis ad custodiam Papiae quibusdam ex suis. Ludowicus cum Gerberga regina Laudunum repetit. Berengarius rex ad Chonradum ducem, qui Papiae remanserat, venit; a quo in fide ipsius susceptus, ad Ottonem perducitur. Quem ille benigne suscipiens, concessis eidem rebus, prout sibi visum fuit, quibusdam in Italia pacifice redire permisit; ipse quoque Otto post celebrationem paschae Papiam regreditur. Hugo comes cum suis super Maternam fluvium venit; cui occurrit dux Chonradus cum quibusdam Lothariensibus; obsidentque pariter munitionem apud Maroilum, quam Ragenaldus comes cum hominibus domni Artoldi praesulis intra ipsum fluvium nuper construxerat;
Abbreviated transcription (Latin):
arnulsi & hugonis ꝑficiscit᷑. At hugo qm̃ infen¬
suserat arnulfo ꝓpt̃ castrũ monasteriolum
& terrã quondã herluini quã idẽ arnulfus
occupauerat. ad ipsũ colloquiũ uenire noluit.
sed ipsã terrã in gressus cũ rot gario herluini
filio qđ dã castrũ obsedit: Rexaut̃ potente
arnulfo ad eũ misit. ipsãq obsidionẽ resolui
fecit. induciasq ił treugas int̃ ipsos usque
adhalendas decẽbris accepit Gerbiga regi¬
namat̃ ludo uiuici regis egressa lauduno con¬
aucentib sequibusdã tã heribti quã ad albti
fr̃is ipsius hominibus: adheribtũ ꝓficiscitur.
Qui suscipiens eã: ducit inc̃iugẽ: Vnderex
ludo uuicꝰ iratus: abbatiã scae mariae quã ipsa
lauduni tenebat recepit. & gerbgȩ uxori
aduentũ berengario languo bardorũ rege
adurbe papia fugiente. Ipse ottho eanden
in gredit᷑ urbẽ. Vxore quoq locharu regis
defuncti fili hugonis sororẽ conradi regis iui¬

Expanded text:
Arnulfi et Hugonis proficiscitur. At Hugo, quoniam infenArnulfi et Hugonis proficiscitur. At Hugo, quoniam infensus erat Arnulfo propter castrum Monasteriolum et terram quondam Erluini, quam idem Arnulfus occupaverat, ad ipsum colloquium venire noluit; sed ipsam terram ingressus cum Rotgario, Erluini filio, quoddam castrum obsedit. Rex autem, petente Arnulfo, ad eum misit, ipsamque obsidionem resolvi fecit, induciasque vel treugas inter ipsos usque ad Kalendas Decembris accepit. Ottogeba regina, mater Ludowici regis, egressa Lauduno, conducentibus se quibusdam tam Heriberti quam Adalberti fratris ipsius hominibus, ad Heribertum proficiscitur; qui suscipiens eam, ducit in conjugem. Unde rex Ludowicus iratus, abbatiam sanctae Mariae, quam ipsa Lauduni tenebat, recepit, et Gerbergae uxori adventum Berengario Longobardorum rege ab urbe Papia fugiente, ipse Otto eandem ingreditur urbem, uxorem quoque Lotharii regis defuncti, filii Hugonis, sororem Chonradi regis Ju
Abbreviated transcription (Latin):
conrado usq ad fluuiũ mat̾nã. Quidux
conradus quibusdã infensis lothariensib
turres quorũ dã deicit & quosdã uir du¬
nensiũ honorib: priuat : Ragenari uero
comitis quondã castellũ capit. cetera ipsi¬
us obsideri facit. Legati regis ludouuici
abothone regressi. nunciant nolle immo
ꝓhibere othonẽ regẽne fredericus uł ali¬
quis suorũ ullã munitionẽ in hoc regnoha¬
beat: nisi consensũ regis ludo uuici suꝑ hoc
sibi obtinere queat: Hungari abitalia
transcensis alpibus egressi: aqui taniã in¬
gressi sunt. ibiq totapene demorati aesta¬
te. multis hanc regionẽ rapinis & int̃mina¬
tionib: at triuerunt: Sicq pitaliã reuensi
sunt int̃rã suã : Ludouuicus rex munitiosiẽ
quandã nomine brenã quã quidã p̃dones Gor¬
bertus scilicet ac frat̃ eius angilbtus munerant
obsidet. penuriaq famis oppressa tandem
capit ac diruit. Inde reuersus: ad colloquiũ

Expanded text:
Chonrado usque ad fluvium Maternam. Qui dux Chonrado usque ad fluvium Maternam. Qui dux Chonradus quibusdam infensus Lothariensibus, turres quorundam deicit, et quosdam Virdunensium honoribus privat; Raginerii vero comitis quoddam castellum capit, cetera ipsius obsidere facit. Legati regis Ludowici ab Ottone regressi, nuntiant, nolle immo prohibere Ottonem regem, ne Fredericus vel aliquis suorum ullam munitionem in hoc regno habeat, nisi consensum regis Ludowici super hoc sibi obtinere queat. Hungari ab Italia transcensis Alpibus egressi, Aquitaniam ingressi sunt; ibique tota pene demorati aestate, multis hanc regionem rapinis et internetionibus attriverunt; sicque per Italiam reversi sunt in terram suam. Ludowicus rex munitionem quandam nomine Brenam, quam quidam praedones, Gotbertus scilicet ac frater ejus Angilbertus, munierant, obsidet, penuriaque famis oppressam, capit tandem ac diruit; inde reversus, ad colloquium
Abbreviated transcription (Latin):
aquitaniã rex intrare: graui corripit᷑ in¬
firmitate: Quem suscipiens letoldus quidã
burgundiae comes: quitunc &iã suus
nouit̃ effectus erat : utilit̃ eũ in ipsa egr¬
tudine obseruauit : Repa ratis igitꝰ sibi
uiribus rex infranciã regredit᷑ Interea
fredericꝰ. ad elberonis epĩ frat̃. qui filiã
hugonis principis sibi desponderat. in hoc
regnũ ueniens : munitionẽ in loco quid
fanis in consulto rege uel regina constru¬
ere coepit: Et loca circũ posita : crobris
dep̃dationib: diripit: Pro quare ualde
molestus rex ludo uuicꝰ legationẽ suã
dirigit ad othonẽ: Hugo princeps ad
eundẽ regẽ othonẽ inuitatꝰ ab eo uadens.
duos illi prae misit leones & ipse mexi
secutis honorifice ab eodẽ indieb paschae
susceptus. e. Decent̃q habitus abeo. ꝓipsos
paschalis sollẽpnitatis dies exultant̃ aquis
cũ eomansit. Multisq donis opime abeo
muneratus reuertitur deducente seduce

Expanded text:
Aquitaniam rex intrare, gravi corripitur inAquitaniam rex intrare, gravi corripitur infirmitate; quem suscipiens Letaldus, quidam Burgundiae comes, qui tunc etiam suus noviter effectus erat, utiliter eum in ipsa aegritudine observavit. Reparatis igitur sibi viribus, rex in Franciam regreditur. Interea Fredericus Adalberonis episcopi frater, qui filiam Hugonis principis sibi desponderat, in hoc regnum veniens, munitionem in loco qui dicitur Fanis , inconsulto rege vel regina construere coepit, et loca circumposita crebris depraedationibus diripit. Pro qua re valde molestus rex Ludowicus, legationem suam dirigit ad Ottonem. Hugo princeps ad eundem regem Ottonem, invitatus ad ipsum, vadens, duos illi praemisit leones, et ipse mox subsecutus, honorifice ab eodem in diebus paschae susceptus est; decenterque habitus ab eo, per ipsos paschalis sollemnitatis dies exultanter Aquis cum ipso mansit; multisque donis opime ab eo muneratus revertitur, deducente se duce
Abbreviated transcription (Latin):
uasores expellit inde ipsũ castrũ priorib
reddit custodus. Deinde colloquiũ pecit
hugonis qđ dũ haberetur : custodes castr
codiciaci. qui desciuerant adomno ar¬
taldo p̃sule. t& baldũ comitẽ. in ipso reci¬
piunt oppido: Quare iratus rex rogat
hugonẽ ut reddat ipsã sibi munitionẽ
comite omnimodis obsistente. infensus
laudunũ hugone in consulto recessit:
T& bald acodiciaco plures eoꝵ quos intus
inuenerat expulit. Domnꝰ artoldus
p̃fatũ rodulfũ nouio mensiũ electũ remis
ordinat ep̃m: Berengarius quidã
princeps italiȩ: ueneno ut fer necato
lothario rege hugonis filio: rex efficit᷑¬
rex aquitaniã cũ exercitu pecut:
Sed antequã eandẽ ingrederetur ꝓuin¬
ciã. Harlus constantinꝰ uiennae princeps
& stephanꝰ aruernorũ p̃sul ad eũ uenien¬
tes su efficiunt᷑. Idem uͦ ep̃s opimis eũ
honorat munerib Vuillelmꝰ qͦq picta¬
uensis : obuius ei fuit. Dumq moratur

Expanded text:
vasores expellit inde, et ipsum castrum prioribus vasores expellit inde, et ipsum castrum prioribus reddit custodiis. Deinde colloquium petit Hugonis: quod dum haberet, custodes castri Codiciaci, qui desciverant a domno Artoldo praesule, Tetbaldum comitem in ipso recipiunt oppido. Quare iratus rex, rogat Hugonem, ut reddat ipsam sibi munitionem,comite omnimodis obsistente, infensus Laudunum, Hugone inconsulto, recessit. Tetbaldus a Codiciaco plures eorum, quos intus invenerat, expulit. Domnus Artoldus praefatum Rodulfum, Noviomensium electum, Remis ordinat episcopum. Berengarius quidam princeps Italiae, veneno, ut ferunt, necato Lothario rege, Hugonis filio, rex efficirex Aquitaniam cum exercitu petiit, sed antequam eandem ingrederetur provintiam, Karlus Constantinus, Viennae princeps, et Stephanus Arvernorum praesul ad eum venientes, sui efficiuntur; idem vero episcopus opimis eum honorat muneribus. Willelmus quoque Pictavensis obviam ei fuit. Dumque moratur
Abbreviated transcription (Latin):
te. & ragenoldo artoldo archi epõ. reddens
regi : turrim lauduni: Posthȩc iterũ col¬
loqui ũ hugo cũ rege apud cõpendiũ habuit
ubidatur episcopatus nouio mensis rodul¬
fo archidiaconatus eiusdẽ aeđae ministe¬
rio fungenti. quẽ ipsi nouio m̃sessibi dele¬
gerant darip̃sulem: Nec longũ hugo cũ
exercitu ambianensem petit urbem. ibiq
in turri quã ragembaldus ep̃s tenebat
recipitur. Alterã uero turrim quã ar¬
nulfi comitis homines custodiebant ob¬
sidet rege lauduni egritudine decu¬
bante. Othorex qui quandã uuenedorũ
magnã obsederat urbem. nomine pra¬
idam regẽ ipsorũ in subiectonẽ re¬
cipit. sed & hungaros sibi subditos facit
homines ragenoldi comitis quandã mũ¬
nitionẽ rodomensis aȩłȩ suꝑfluuium
uidullã sitã. quã uocant braina. furtiuo
capiunt in gressu Vnde iratꝰ hugo princeps
ad rege mittit. & rex illo ꝓfectus eosdẽ in¬

Expanded text:
te et Ragenoldo atque Artoldo archiepiscopo, reddens te et Ragenoldo atque Artoldo archiepiscopo, reddens regi turrim Lauduni. Post haec iterum Hugo colloquium cum rege apud Compendium habuit, ubi datur episcopatus Noviomensis Rodulfo, archidiaconatus ejusdem aecclesiae ministerio fungenti, quem ipsi Noviomenses sibi delegerant dari praesulem. Nec longum post tempore Hugo cum exercitu Ambianensem petit urbem, ibique in turri, quam Ragembaldus episcopus tenebat, recipitur; alteram vero turrim, quam Arnulfi comitis homines custodiebant, obsidet, rege Lauduni aegritudine decubante. Otto rex, qui quandam Wenedorum magnam obsederat urbem, nomine Proadem , regem ipsorum in subjectionem recipit; sed et Hungaros sibi subditos facit. Homines Ragenoldi comitis quandam munitionem Rodomensis aecclesiae super fluvium Vidulam sitam, quam vocant Brainam, furtivo capiunt ingressu. Unde iratus Hugo princeps, ad regem mittit; et rex illo profectus, eosdem in
Abbreviated transcription (Latin):
nore suꝑpidũ riuolũ sita: pene simili res¬
plendet nitela. NE.¬
ludo uuicꝰ ad othonẽ regẽ ꝓficiscit᷑ trans
mosellã consiliũ querens & auxiliũ ab eo
depace fienda int̾se & hugonẽ: Qui pmit¬
tit sẽ missurũ ei ducẽ conradũ cũ lothari¬
ensib: adid ex sequendũ: Quidux ueniens
cũ epis copis quibusda & comitibus locutꝰ
est cũ hugone depaciscenda pace. quodq
apud ipsũ inuenit : ludo uiuco regi renun¬
tiauit. Sicq ad othonẽ redit : dimissis
apud ludo uuicũ quibusdã comitibus.
quiuo luntatẽ regis hugoni significent
Itaq rex ludo uuicꝰ & hugo princeps suꝑ
mat̾nã fluuiũ pacẽ facturi cũ sius de ue¬
niunt. Et residentes isti ex hac parte
fluui illi ex altera. legatos sibi inuicẽ
mittunt & mediantib: ipsis sequestris
conrado duce. hugone nigro. adelberone
quoq: ac fulbto ep̃is. hugo ad regẽuenit¬
& suus efficit᷑ pacaturq: cũ arnulfo comi¬

Expanded text:
nore super Pidum rivulum sita, pene simili resnore super Pidum rivulum sita, pene simili resplendet nitela. ALudowicus ad Ottonem regem proficiscitur trans Mosellam, consilium quaerens et auxilium ab eo de pace fienda inter se et Hugonem. Qui promittit se missurum ei ducem Chonradum cum Lothariensibus ad id exsequendum. Qui dux veniens cum episcopis quibusdam et comitibus, locutus est cum Hugone de paciscenda pace; quodque apud ipsum invenit, Ludowico regi renuntiavit. Sicque ad Ottonem rediit, dimissis apud Ludowicum quibusdam comitibus, qui voluntatem regis Hugoni significent. Itaque rex Ludowicus et Hugo princeps super Maternam fluvium pacem facturi cum suis deveniunt. Et residentes isti ex hac parte fluvii, illi ex altera, legatos invicem sibi mittunt; et mediantibus atque sequestris Chonrado duce, Hugone Nigro, Adalberone quoque ac Fulberto episcopis, Hugo ad regem venit et suus efficitur, pacaturque cum Arnulfo comi
Abbreviated transcription (Latin):
nicũ uenit. & missis ad regẽ ep̃is uuidone
autisi oderensi & ansegiso trecasino.
ragenoldum comitẽ sibi accersit. &¬
ita dato alterutrũ iure uirando treugae
sunt accepte. usq octabas pasche. nec
longũ post: rexcũ arnulfo locutus est
Rage noldus comes castrũ quondã heri¬
uei uidelicet castellionẽ consensu noctu
muro capit. & dodo frat̃ domni artoldi
tercia deindie alt montẽ simili pene
modo recipit. Agapitus papa synodũ
habuit apud scm̃ petrũ. inqua damp¬
nationẽ hugonis epi apud ingulen¬
heim factã confirma uit. ex cõmu¬
nicans & iamhugonẽ principẽ. donec
ludo uiuco regisatis faciat: Bernarđ
quidã partiũ hugonis habens castellũ
suꝑ isarã fluuiũ nomine calnacum.
secũ ipso castello cõmittit ad albto comiti
Quȩdã aecła in honore scẽ mariae dicata suꝑ
arnã riuũ claris illustratur miraculis. &
sanitatũ p̃sidus. Itẽ altera aecła in ipsius ho¬

Expanded text:
nicum venit, et missis ad regem episcopis, Widone nicum venit, et missis ad regem episcopis, Widone Autisioderensi, et Ansegiso Trecassino, Ragenaldum comitem sibi accersiit; et ita, dato alterutrum jurejurando, treugae sunt acceptae usque octavas paschae. Nec longum post, rex cum Arnulfo locutus est. Ragenaldus comes castrum quondam Herivei, videlicet Castellionem, conscenso noctu muro capit; et Dodo, frater domni Artoldi, tertia dein die Altmontem simili pene modo recepit. Agapitus papa synodum habuit apud sanctum Petrum, in qua dampnationem Hugonis episcopi apud Ingulenheim factam confirmavit, excommunicans etiam Hugonem principem, donec Ludowico regi satisfaciat. Bernardus quidam partium Hugonis, habens castellum super Isaram fluvium nomine Colnacum , se cum ipso castello committit Adalberto comiti. Quaedam aecclesia in honore sanctae Mariae dicata super Arnam rivum, claris illustratur miraculis, et sanitatum praesidiis. Item altera aecclesia in ipsius ho
Abbreviated transcription (Latin):
diebant illud exparte hugonis comitis
uł tetbaldi. quiq se cõmittunt eidẽ ar¬
chiepõ. Alt montẽ p̃sidiũ quod ingressus
cũ suis tenebat hugo quondã ep̃s. obsident
dodo frat̃ dõni artoldi cũ fidelib ipsius.
& theo dericus comes Et ante portam
ipsius castri. castra sibi constituunt.
atq p̃muniunt. hugo comes collecta
suorũ multa. nord mannorũq: maru:
laudunũ adit. & suos qui archis domũ
tenebant educit : aliosq cũ sufficiente
uictu custodes introducit Et ꝓfectus
hinc inpagũ porticensẽ supra caudionẽ
castra metatur : indeq: ad regẽ ludouiu¬
cũ remis degentẽ quasi pacis petende grã
mittit. insperatusq: interim laudũ aggres¬
sus capere nisus. ẽ: Frustratoq: consilio.
reuertitur insua.: Rex uero euocato
arnulfo & quibusdã lothariensiũ : post
eũ ꝓficiscitur. usq inpagũ silua nec ten¬
sem. Arnulfus itaq: suburbiũ ciuitatis
ipsius igne succendit & sic ad poria regre¬

Expanded text:
diebant illud ex parte Hugonis comitis diebant illud ex parte Hugonis comitis vel Tetbaldi, quique se committunt eidem archiepiscopo. Altmontem praesidium, quod ingressus cum suis tenebat Hugo quondam episcopus, obsident Dodo, frater domni Artoldi, cum fidelibus ipsius et Theodericus comes, et ante portam ipsius castri castra sibi constituunt atque praemuniunt. Hugo comes collecta suorum multa Nortmannorumque manu, Laudunum adit, et suos qui arcis domum tenebant educit, aliosque cum sufficiente victu custodes introducit. Et profectus hinc in pagum Porticensem, supra Caldionem castra metatur, indeque ad regem Ludowicum Remis degentem quasi pacis petendae gratia mittit; insperatusque interim Laudunum aggressus capere nisus est, frustratoque consilio revertitur in sua. Rex vero, evocato Arnulfo atque quibusdam Lothariensium, post eum proficiscitur usque in pagum Silvanectensem. Arnulfus itaque suburbium civitatis ipsius igne succendit, et sic ad propria regre
Abbreviated transcription (Latin):
conscenderant. quã ipse ad portã castri
funda uerat: Hanc itaq: capere non ua¬
lens: aciuita te secludit ducto in trin¬
secus muro: Quo cõꝑto hugo comes: illo
cũ suis ꝓficiscitur. & rex contra lotha¬
riensium ducis auxiliũ missa legatio¬
ne petit Hugo uero apꝓpians turri:
ante portã metatur. & in troducens
in arcẽ custodes cũ sufficiente uictu: re¬
cedit amonte: Rex igitur obuiã ꝑgit
conrado & ipsedux cũ rege locutus. in¬
dicias belli disponit. int̃ipsũ & hugo¬
nẽ usq: ad mensem augustũ. dũ rex̃
idem locuturus ꝑgat ad regẽ othonẽ
Cũ quo postquã locutus ẽ: remos reuer¬
titur Ubi ad albtꝰ filius heribti ad
eũ ueniens. psius efficit᷑ Rage nolđ
cõmes iunctis sibi quibus dã fidelibus
artoldi p̃sulis munitionẽ quandã
construit. influuio matna scilic&
apud maroilũ: Codiciacũ castrũ dom¬
no artoldo p̃suli redditur: ab his qui custo¬

Expanded text:
conscenderant, quam ipse ad portam castri conscenderant, quam ipse ad portam castri fundaverat. Hanc itaque capere non valens, a civitate secludit, ducto intrinsecus muro. Quo comperto, Hugo comes illo cum suis proficiscitur, et rex Chonradi Lothariensium ducis auxilium, missa legatione, petit. Hugo vero appropians turri, ante portam metatur, et introducens in arcem custodes cum sufficiente victu, recedit a monte. Rex igitur obviam pergit Chonrado, et ipse dux cum rege locutus, indutias belli disponit inter ipsum et Hugonem usque ad mensem Augustum, dum rex idem locuturus pergat ad regem Ottonem. Cum quo postquam locutus est, Remos revertitur; ubi Adalbertus filius Heriberti ad eum veniens, ipsius efficitur. Ragenaldus comes, junctis sibi quibusdam fidelibus Artoldi praesulis, munitionem quandam construit in fluvio Materna, scilicet apud Maroilum . Codiciacum castrum domno Artoldo praesuli redditur ab his qui custo
Abbreviated transcription (Latin):
uerant introduxit. Quique remos are¬
ge ꝑductus: ordinatur ep̃s ab artoldo
archi epõ. Alt montẽ munitionẽ quã
tenebat dodo frat̃ domni artal cli epĩ mi¬
lites rem̃sis aecłe qui recepti non fuerant
abipso p̃sule. furtiua capiunt ꝓditione.
& aduocantes hugonẽ ex cõmunicatũ.
in oppidũ suscipiunt: indeq ꝑ iullas epis¬
copi circũ positas rapinis deseuiunt.
Inminente deniq paschali sollempnit¬
te: gerbga regina ꝓficiscitur ad fratrẽ
suũ othonẽ regẽ. & aquis grani palatio:
pascha cũ ipso celebrat : Ibi tunc diuersa¬
rũ gentiũ affuere legationes grecorũ
scilicet italicorũ. Anglorũ & aliorum
quorũdã popłorum: Regressa remos
regina cũ frat̾ni auxilii pollicitatione:
rex ludo uuicus laudunũ in ꝓuissus ag¬
greditur & noctu muro latenter a su¬
is ascenso disruptisq: portarũ seris: op¬
pidũ ingreditur. capitq custo des.
precer eos qui turrim regie domus

Expanded text:
erant, introduxit; quique Remos a reerant, introduxit; quique Remos a rege perductus, ordinatur episcopus ab Artoldo archiepiscopo. Altmontem munitionem, quam tenebat Dodo, frater domni Artoldi episcopi, milites Remensis aecclesiae, qui recepti non fuerant ab ipso praesule, furtiva capiunt proditione; et advocantes Hugonem excommunicatum, in oppido suscipiunt, indeque per villas episcopii circumpositas rapinis desaeviunt. Imminente denique paschali sollemnitate, Gerberga regina proficiscitur ad fratrem suum Ottonem regem, et Aquisgrani palatio pascha cum ipso celebrat. Ibi tunc diversarum gentium affuere legationes, Graecorum scilicet, Italicorum, Anglorum, et aliorum quorundam populorum. Regressa Remos regina cum fraterni auxilii pollicitatione, rex Ludowicus Laudunum improvisus aggreditur, et noctu muro latenter a suis ascenso, disruptisque portarum seris, oppidum ingreditur, capitque custodes, praeter eos qui turrim regiae domus
Abbreviated transcription (Latin):
insua: liudulfus aut̃ capella nꝰ othonis:
marinũ uicariũ deducit ad regẽ suũ insaxo¬
niã. ubi consecraturus fuerat aetłam uul¬
densis monasterii: Post cuius consecratio¬
nẽ : idẽmarinus exacta hie me : romam
reuertitur : Hoc anno defunguntur epĩ.
geruncus bituricensis. & rodulfus laudu¬
nensis: Nascitur regi ludo uiuico filius.
que p̃sul artoldus desacro fonte suscepit.
patris ei nom̃ imponens: NS.¬
Mlaudunenses qui fidelitati ludo uuici
regis attendebant: eligunt sibi presulẽ
roriconẽ diaconẽ ipsius regis fratrem
quemq: consecrat artoldus archiepisco¬
pus remis: Qui tamen non recepeus
lauduno: apud petre pontẽ municio¬
nẽ resedit: Ambianenses tedaldum
quẽ eis hugo constituerat epm̃ exosi
castrũ arnulfocomiti: dunt: Quiad¬
uocans regẽ ludo niucũ: oppidũ ip sum
cepit tecbaldũ expulit : e ragembaldũ
illuc atrabatensem quendã monachũ
quẽ idẽ ambia nenses prius sibi delega¬

Expanded text:
in sua. Liuddulfus autem capellanus Otthonis in sua. Liuddulfus autem capellanus Otthonis Marinum vicarium deducit ad regem suum in Saxoniam, ubi consecraturus erat aecclesiam Vuldensis monasterii. Post cujus consecrationem idem Marinus, exacta hieme, Romam revertitur. Hoc anno defunguntur episcopi Geruncus Biturigensis et Rodulfus Laudunensis. Nascitur regi Ludowico filius, quem praesul Artoldus de sacro fonte suscepit, patris ei nomen imponens.Laudunenses, qui fidelitati Ludowici regis attendebant, eligunt sibi praesulem Roriconem diaconem, ipsius regis fratrem, quemque consecrat Artoldus archiepiscopus Remis. Qui tamen non receptus Lauduno, apud Petraepontem munitionem resedit. Ambianenses Tetbaldum, quem eis Hugo constituerat episcopum, exosi, castrum Arnulfo comiti produnt, qui advocans regem Ludowicum, oppidum ipsum coepit, Tetbaldum expulit, et Ragembaldum illuc Atrabatensem quendam monachum, quem idem Ambianenses prius sibi deleg
Abbreviated transcription (Latin):
abipso ꝑpetratis : Eotam̃ modo: donec
resi piscat & ad satis factionẽ corã ma¬
rino uicario. uł ep̃is quibus in iuriam
fecit : deueniat: Quod si facere contemp¬
serit : romã ꝓ absolutione sui ꝓficiscatur:
Ex cõmuni cantur & duo pseudo epi: abhugo¬
ne dãpnato ordinati. tetbaldus & iuo prior
post expulsionẽ ipsius in ambianensi urbe :
alt̃ post dampnationẽ eiusdẽ hugonis
insilua nec tensi abeo constituti Ex cõmu¬
nicatur &iã quidã clericꝰ laudunensis.
nomine adelomus. quẽ accusauit rodulfus
introduxerit. Vocatur hil degarius belua¬
censis ep̃s. litteris p̃fati marini: & ueniat
corã ipso. uł eat romã rationẽ redditurus
corã domno papa ꝓillicita ordinatione
p̃dictorũ pseudo epis coporũ. cui int̃ fuerat.
Vocatur & heribtus heribti comitis filius
ad satis factionẽ uenire : ꝓmalis que contra
epõs agebat : His ita gestis: epĩ reuertunt᷑

Expanded text:
ab ipso perpetratis; eo tamen modo, donec ab ipso perpetratis; eo tamen modo, donec resipiscat, et ad satisfactionem coram Marino vicario, vel episcopis quibus injuriam fecit, deveniat; quod si facere contempserit, Romam pro absolutione sui proficiscatur. Excommunicantur et duo pseudoepiscopi, ab Hugone damnato ordinati, Tetbaldus et Ivo, prior post expulsionem ipsius in Ambianensi urbe, alter post damnationem ejusdem Hugonis in Silvanectensi, ab ipso constituti. Excommunicatur etiam quidam clericus Laudunensis nomine Adelomus, quem accusavit Rodulfus um in aecclesiam introduxerit. Vocatur Hildegarius, Belvacensis episcopus, litteris praefati Marini, ut veniat coram ipso, vel eat Romam, rationem redditurus coram domno papa pro illicita ordinatione praedictorum pseudoepiscoporum, cui interfuerat. Vocatur et Heribertus, Heriberti comitis filius, ad satisfactionem venire pro malis, quae contra episcopos agebat. His ita gestis, episcopi revertuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nitur ab epĩs hanc ex cõmunicationẽ
adhuc differendã usq addiem synodi
terciã: Tracta tur autẽ deepis copis qui
uocati fuerant. & uenire distulerant.
uel his qui ordinationi hugonis partici¬
pepextiterant Et uuido quidã suessonicꝰ
seculpabilẽ ꝓstratꝰ. corã marino uicario
& artoldo archiep̃o conficet᷑: In ter ceden¬
tibus aut̃ ꝓeo apud marinũ rotbto. & ar¬
toldo archi ep̃is: ab solui abhac noxa me¬
retur : Uuic fredus morinensis. immu¬
nis ab eadẽ ordinatione reperitur:
Ad est trans marini nouio mensis epĩ legatꝰ.
quidã pres bit̃ astruens eundẽ p̃sulem
ita graui lan guore detentũ: ut ad eun¬
dẽ synodũ uenire nou ualuerit: Id quoq
nostrates qui ad erant ad testantur ep̃i
Tercia tandẽ die insistente p̃cipue liut¬
dulfo legato & capellano regis othonis.
qm̃ idem rex id omnino fieri p̃cipiebat:
ex cõmunicatur hugo comes inimicus
ludo uuici regis ꝓsupra memoratis malis

Expanded text:
nitur ab episcopis, hanc excommunicationem nitur ab episcopis, hanc excommunicationem adhuc differendam usque ad diem synodi tertiam. Tractatur autem de episcopis, qui vocati fuerant et venire distulerant, vel his qui ordinationi Hugonis participes extiterant. Et Wido quidem Suessonicus se culpabilem, prostratus coram Marino vicario et Artoldo archiepiscopo, confitetur. Intercedentibus autem pro eo apud Marimum Rotberto et Artoldo archiepiscopis, absolvi ab hac noxa meretur. Wicfredus Morinensis inmunis ab eadem ordinatione repperitur. Adest Transmari, Noviomensis episcopi, legatus quidam presbiter, astruens eundem praesulem ita gravi langore detentum, ut ad eandem synodum venire non valuerit; id quoque nostrates, qui aderant, attestantur episcopi. Tertia tandem die, insistente praecipue Liuddulfo legato et capellano regis Otthonis, quoniam idem rex id omnino fieri praecipiebat, excommunicatur Hugo comes, inimicus Ludowici regis, pro supra memoratis malis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Consi derantibus igit᷑ illis. sci scitari¬
caepit marinus uicarius. quid egisset post
p̃missã synodũ hugo princeps ergaipsos
uel regẽ ludouuicũ: At illi refer̃ supra
memorata: quae ipsis & aecclesi is eorũ
intulerat mala: Requirit ergo deuoca¬
tione ipsius principis marinꝰ. utrũ ꝑlatȩ
fuissent ei litterȩ uocationis quas ei ꝑfe¬
rendas delegauerat . Cui respondetur
ab artaldo archi ep̃o. qđ quaedã eorũ
ꝑlatȩ sint: quaedã uero ꝑferri ne quiue¬
rint: earũ gerulo abipsius grassatoribus
int̃cepto: Ulocatus tamen fuerit . tã litte¬
ris quã quibus dã int̾nuntus Requirit᷑
itaq siad sit aliquis exparte ipsius legatꝰ:
Vbi cũ nullus fuiss& inuentꝰ decernitur
ex pectandũ. si forte aduenturꝰ eẽt incras¬
tinũ: Quod cũ minime contigiss&. & om̃s
quiaderent tã clerici quã illustres laici
eũ ex cõmunicandũ eẽ adclamare defi¬

Expanded text:
nem. Considerantibus igitur illis, sciscitarnem. Considerantibus igitur illis, sciscitari Marinus vicarius coepit, quid egisset post praemissam synodum Hugo princeps erga ipsos vel regem Ludowicum. At illi referunt supra memorata, quae ipsis et aecclesiis eorum intulerat, mala. Requirit ergo de vocatione ipsius principis Marinus, utrum perlatae fuissent ei litterae vocationis, quas ei perferendas delegaverat. Cui respondetur ab Artaldo archiepiscopo, quod quaedam earum perlatae sint, quaedam vero perferri nequiverint, earum gerulo ab ipsius grassatoribus intercepto; vocatus tamen fuerit tam litteris quam quibusdam internuntiis. Requiritur itaque, si adsit aliquis ex parte ipsius legatus. Ubi cum nullus fuisset inventus, decernitur expectandum, si forte adventurus esset in crastinum. Quod cum minime contigisset, et omnes qui aderant, tam clerici quam illustres laici, eum excommunicandum esse acclamarent, defi
Abbreviated transcription (Latin):
in loco qui dicit᷑ rauciacus edificabat de¬
uenit: ipsãq: adhuc in ꝑfectã castris ual¬
lauit Sed nec ipsã cepit. uillas tamen
rem̃sis aeđae castrissuis contiguas de¬
uastauit : Plures quoq: colonorũ pre¬
dones ipsius interemerunt. uiolantes
aeđas: & in tantũ debacchantes: ut in
culmisciaco uico tã infra quã quã circa
aeccłam. fere quad raginta homines
in t̃ficerent ipsũq templũ rebus peni
tus expolia uerunt: Multisq flagi¬
tus tunc ꝑpetratis. hugo tandem
cũ suis regreditur grassatoribus:
ltaque milites qui ac tenus cum
hugone fuerant ex cõmunicato
adartoldũ p̃sulẽ reuertuntur:
Qui non nullos eorũ redditis eis re¬
bus quas habuerant recipit: quosdã
uero reicit: Posthaee treuiros ꝓficis¬
rodulfo laudunensi & uuic fredo
morinensi: Quoꝑuenientes mari¬
nũ sese prestolantẽ repperiunt. cũ rođto
archi epõ: Ceterorũ uero lothariensiũ uł
germanorũ p̃sulũ illic inuenere nemi¬

Expanded text:
 Rauciacus aedificabat, devenit, ipsamque adhuc inperfectam castris vallavit. Sed nec ipsam cepit; villas tamen Remensis aecclesiae castris suis contiguas devastavit. Plures quoque colonorum praedones ipsius interemerunt, violantes aecclesias, et in tantum debachantes, ut in Culmisciaco vico tam infra quam circa aecclesiam fere quadraginta homines interfecerunt ipsumque templum omnibus pene rebus expoliaverunt. Multis ergo flagitiis tunc perpetratis, Hugo tandem cum suis regreditur grassatoribus. Itaque milites, qui hactenus cum Hugone fuerant excommunicato, ad Artoldum praesulem revertuntur; qui nonnullos eorum, redditis eis rebus quas habuerant, recepit, quosdam vero abjecit. Post haec Treviros proficisRodulfo Laudunensi, et Wicfredo Morinensi. Quo pervenientes, Marinum sese praestolantem repperiunt cum Rotberto archiepiscopo; ceterorum vero Lothariensium vel Germanorum praesulem illic invenere nemi
Abbreviated transcription (Latin):
ciens: collecta suorũ multa nordmanno¬
rũq: manu: suessonicã ad gredit᷑ urbem:
Et obsidens oppugnabat. ceditq non¬
nullos: In iectis &iam ignibus: domũ ma¬
tris aeđae succendit. simulq: claustra
canonicorũ & partẽ ciuitatis. Nec
tam̃ ipsã capere ualens urbẽ: reliquid
& adquandã munitionẽ quã ragenoldus¬

Expanded text:
ciens, collecta suorum multa Nortmannociens, collecta suorum multa Nortmannorumque manu, Suessonicam aggreditur urbem, et obsidens oppugnat, caeditque nonnullos; injectis etiam ignibus domum patris aecclesiae succendit, simulque claustra canonicorum et partem civitatis. Nec tamen ipsam capere valens, urbem reliquit, et ad quandam munitionem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgunt obuiã ludo uuico regi. & conrado
duci: in partes laudunensis pagi Obsident
igitur ibi dux & exercitus quandã muni¬
tionẽ. quã edificauerat & tenebat Tet¬
baldus in loco quidicitur mons acutus.
qui & laudunũ contra regẽ retinebat:
Hoc & iam oppidũ expugnentes: tandẽ
non sinemora capiunt. indeq laudunũ
ad eunt & in aecła scĩ uincentii congrega tiep̃i.
p̃dictũ tetbaldũ ex cõmuncant: Hugonẽ
uero principẽ uocant lit teris exparte
marini legati aplice sedis. & suã uenire
adem̃ dationẽ ꝓmalis que contra regẽ
& epõs egerat. Uuido deniq suessonicae
urbis ep̃s ad regẽ ludo uui cũ ueniens: eidẽ
se se cõmittit. p̃caturq: cũ artoldo archi¬
ep̃o. satis faciens illi ꝓordinatione hugonis
Conradus quoq dux filiã ludo uuici regis
sacro defonte suscepit : Sicq: recepto mo
somo castro & euerso: lotharienses reuer¬
tuntur in sua. Igit᷑ hugo nullã morã fa¬

Expanded text:
pergunt obviam Ludowico regi et Chonrado pergunt obviam Ludowico regi et Chonrado duci in partes Laudunensis pagi. Obsident igitur ibi dux et exercitus quandam munitionem, quam aedificaverat et tenebat Tetbaldus in loco qui dicitur Mons acutus , qui et Laudunum contra regem retinebat. Hoc etiam oppidum expugnantes, tandem non sine mora capiunt, indeque Laudunum adeunt. Et in aecclesia sancti Vincentii congregati episcopi, praedictum Tetbaldum excommunicant, Hugonem vero principem vocant litteris ex parte Marini legati apostolicae sedis et sua, venire ad emendationem pro malis quae contra regem et episcopos egerat. Wido deniquurbis episcopus ad regem Ludovicum veniens, eidem sese committit, pacaturque cum Artaldo archiepiscopo, satisfaciens illi pro ordinatione Hugonis. Conradus quoque dux filiam Ludovici regis sacro de fonte susomo castro et everso, Lotharienses revertuntur in sua. Igitur Hugo nullam moram fa
Abbreviated transcription (Latin):
auferebantur a laicis inlicite. ꝓhibitũ
ac statutũ: neid omnino p̃sumeretur
abaliquo Sed & dealiis aetłe dĩ utilita¬
tibus tractata sunt & definita ñnulla
Interea rex ludo uuicꝰ dep̃catur regem
othonẽ : ut subsidiũ sibi ferat contrahugo¬
nẽ & ceteros inimicossuos: Qui petita con¬
cedens: iubet ut conradus duxcũ exercitu
lothariensiũ in eius ꝑgat auxilium: Inte¬
rim uerodũ congregetur exercitus rex lu¬
douuicus cũ ipso duce maneat. & ep̃i artal¬
dus atq rodulfus qui erant cũ rege. nequid
inuia paterentur aduersi: degerent cũ lo¬
thariensibus episcopis Mansimus itaque :¬
cũ rotbtotre÷uerensi. Rodulfus laudu¬
nensis cũ adhel berone met tensi eb do¬
madas fere quat tuor. Exercitu deniq
collecto lotharienses epĩ : mosomũ petunt.
ipsũq obsidentes castrũ atq: oppugnan¬
tes: milites qui erant cũ hugone adde¬
ditionẽ cõpellunt. & acceptis abeis obsidib:

Expanded text:
auferebantur a laicis illicite; prohibitumque auferebantur a laicis illicite; prohibitumque ac statutum, ne id omnino praesumeretur ab aliquo. Sed et de aliis aecclesiae Dei utilitatibus tractata sunt et diffinita nonnulla. Interea rex Ludowicus deprecatur regem Otthonem, ut subsidium sibi ferat contra Hugonem et ceteros inimicos suos. Qui petita concedens, jubet ut Chonradus dux cum exercitu Lothariensium in ejus pergat auxilium; interim vero dum congregetur exercitus, rex Ludowicus cum ipso duce maneat, et episcopi Artoldus atque Rodulfus, qui erant cum rege, ne quid in via paterentur adversi, degerent cum Lothariensibus episcopis. Mansimus itaque cum Rotberto Trevirensi, Rodulfus Laudunensis cum Adalberone Mettensi, ebdomadas fere quattuor. Exercitu denique collecto, Lotharienses episcopi Mosomum petunt, ipsumque obsidentes castrum atque oppugnantes, milites qui erant ibi cum Hugone ad deditionem compellunt; et acceptis ab eis obsidibus,
Abbreviated transcription (Latin):
disponendũ decernunt. laudant atq
corroborant : Scđa consessionis die. post
recitatas diuine auctoritatis lectiones
& marini uicarii allocutionẽ : suggessit
tauratũ atq restitutũ fuerat rem̃se
artoldo p̃suli episcopiũ in eius dẽ sedis
intasorem si nodale ꝑ ageretur iudici¬
um Precepit itaq: marinus uicarius.
ut ca nonicã suꝑhac p̃sũptione synodus ꝓfer¬
r& sententiã: Iubentur ergo scaẽ legis catho¬
lica: recitari capitula Quib recitatis. se¬
cundũ sacrorũ instituta canonũ. & scõrũ de¬
creta patrũ. Sixti. Al exandri. In nocentu.
Tosimi. bone facii. celestini. leonis. simma¬
reppulerunt p̃dictũ hugonẽ rem̃sis aeđd&e
ꝑuasorẽ : donec adpenitentiã & dignã
satisfactionẽ uenir& ꝓcuraret. Ceteris
quoq dieb: synodi: tractata sunt quȩdã
necessaria de incestis coniugiis. & aeclesus
que presbiteris inpartib germaniae da¬
bantur. immouendebant᷑ in debite. &

Expanded text:
disponendum, decernunt, laudant atque disponendum, decernunt, laudant atque corroborant. Secunda consessionis die, post recitatas divinae auctoritatis lectiones et Marini vicarii allocutionem, suggessit tauratum atque restitutum fuerat Remense Artoldo praesuli episcopium, in ejusdem sedis invasorem synodale perageretur judicium. Praecepit itaque Marinus vicarius, ut canonicam super hac praesumptione synodus proferret sententiam. Jubentur ergo sanctae legis catholica recitari capitula, quibus recitatis, secundum sacrorum instituta canonum, et sanctorum decreta Patrum, Sixti, Alexandri, Innocentii, Zosimi, Bonefacii, Caelestini, Leonis, Symmareppulerunt praedictum Hugonem Remensis ecclesiae pervasorem, donec ad poenitentiam et dignam satisfactionem venire procuret. Ceteris quoque diebus synodi tractata sunt quaedam necessaria de incestis conjugiis, et aecclesiis, quae presbyteris in partibus Germaniae dabantur, imo vendebantur, indebite et
Abbreviated transcription (Latin):
ras refutarunt. astruentes quodeas an¬
tea nũquã uiderint uł audierint. neq
in earũ delegatione consensũ p̃buerint
Quibus dũ isdem clericus contrairenon
poss&: licet in eos calũpnus abstrepens
p̃cepit domnus marinus suggerens uni¬
uerso synodo ut sibi consilium & rectũ
iudiciũ ꝓferrent suꝑ huius modi calũ p¬
niatore & calũ pniarũ in epõs delatore
Atilli post quã delator publice confuta¬
tus ẽ falsa detulisse lectis capitulis
dehuiusce calũpniatoribus uidicant
& unanimit̃ censent eũ quo fruebatur
honore priuari debere. ac scđm capitu¬
lorũ tenorẽ in exiliũ detrudi dia co¬
natus igitur quo fungebat᷑ ministerio
multatus a conspectu synodi reꝓbatus:
abscessit. Artoldo uero p̃suli qui om̃ibus
sesynodis p̃sentabilem fecerat non re¬
fugiens sy nodale iuditiũ: episcopium
rem̃se iuxta canonũ instituta & scõrũ
patrũ decreta omnino retinendũ. atq

Expanded text:
ras refutarunt, astruentes, quod eas anras refutarunt, astruentes, quod eas antea numquam viderint vel audierint, neque in earum delegatione consensum praebuerint. Quibus dum idem clericus contraire non posset, licet in eos calumniis obstrepens, praecepit domnus Marinus, suggerens universae synodo, ut sibi consilium et rectum judicium proferrent super hujusmodi calumniatore et calumniarum in episcopos delatore. At illi, postquam delator publice confutatus est falsa detulisse, lectis capitulis de hujuscemodi calumniatoribus, judicant et unanimiter censent, eum quo fruebatur honore privari debere ac secundum capitulorum tenorem in exilium detrudi. Diaconatus igitur quo fungebatur ministerio multatus, a conspectu synodi reprobatus abscessit. Artoldo vero praesuli, qui omnibus se synodis praesentabilem fecerat, non refugiens synodale judicium, episcopium Remense juxta canonum instituta et sanctorum Patrum decreta omnino retinendum atque
Abbreviated transcription (Latin):
Post quarũ litterarũ recitationẽ. &
earũ ꝓpt̃ reges iuxta teotistam lin¬
guã in t̃p̃tationẽ : in gressus synodũ
quidã sigiboldus p̃missi hugonis cleri¬
cus attulit litteras quas roma decule¬
rat. quasq: iam in alia synodomosomi
ꝓpalauerat. asserens easdẽ litteras sibi
rome ab ipso qui ad erat marino uica¬
rio datas. Qui marinus ꝓferens litte¬
ras quas idẽ sygibaldus romã detule¬
rat. p̃cepit eas corã sy nodo recitari. In
quarũ retitatione : reꝑtũ ẽ ꝓut ipse
lit terȩ fatebantur. Quod uuido ep̃s sues¬
sonicus hildegarius quoq: beluacensis.
Rodulfus laudunensis ceteriq: cuncti
rem̃sis dioceseos epĩ. easdẽ litteras ad
sedẽ delegauerint apłicã ꝓrestauratio¬
ne hugonis insederem̃si expulsione ar¬
toldi Post quarũ lectionẽ ex surgentes
artoldus p̃sul & prefatus rodulfus qui
in eisdẽ litteris nominabatur fulbtus
quoq camaracensis antistes. easdẽ litte¬

Expanded text:
Post quarum litterarum recitationem, et Post quarum litterarum recitationem, et earum propter reges juxta Teutiscam linguam interpretationem, ingressus synodum quidam Sigiboldus praemissi Hugonis clericus, attulit litteras quas Roma detulerat, quasque jam in alia synodo Mosomi propalaverat, asserens easdem litteras sibi Romae ab ipso, qui aderat, Marino vicario datas. Qui Marinus proferens litteras, quas idem Sigiboldus Romam detulerat, praecepit eas coram synodo recitari. In quarum recitatione repertum est, prout ipsae litterae fatebantur, quod Wido episcopus Suessonicus, Hildegarius quoque Belvacensis, Rodulfus Laudunensis, ceterique cuncti Remensis dioeceseos episcopi easdem litteras ad sedem delegaverint apostolicam pro restauratione Hugonis in sede Remensi et expulsione Artoldi. Post quarum lectionem exurgentes Artoldus praesul et praefatus Rodulfus, qui in eisdem litteris nominabatur, Fulbertus quoque Camaracensis antistes, easdem litte
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiendũ suae pat̾nȩ hereditatis regnũ
cunctorũq uotis & clamationib ꝓcerũ
militiaeq francorũ sublimatꝰ & conse¬
cratus sit ad apicẽ regalis modera minis
obtinendũ: Postea uero eiectus sit ap̃¬
fato hugone & dolis appetitus ac cõp̃¬
hensus ꝑ annũ integrũ subcustodia fu¬
erit abeo detentus. nec alit̃ eius ab solu¬
tio potuerit optineri: nisi laudunũ castrũ
quod solũ tunc regina gerbga cũ fideli¬
bus suis ex om̃ib: suis regiissedib: retine¬
bat hugone illud occupante dimitte¬
ret. Dehis omib: malis que post regni
susceptionẽ passus fuerat siquis obicer&
quod sui facinoris causa eidem fuissent
illata : inde iuxta synodale iudiciũ
& regis othonis p̃ceptionẽ pur garet.
uł certamine singulari defenderet.
Dein de surgens artoldus archiep̃s: ꝓtu
delegauerat. litis initiũ atq: tenorẽ.
quȩ uersabatur inter ipsũ & hugonẽ
sub rogatũ sibi aecłe rem̃sis antistitem:

Expanded text:
suscipiendum suae paternae hereditatis regnum, suscipiendum suae paternae hereditatis regnum, cunctorumque votis et acclamationibus procerum militiaeque Francorum sublimatus et consecratus sit ad apicem regalis moderaminis obtinendum; postea vero ejectus sit a praefato Hugone, et dolis appetitus ac comprehensus, per annum integrum sub custodia fuerit ab eo detentus, nec aliter ejus absolutio potuerit obtineri, nisi Laudunum castrum, quod solum tunc regina Gerberga cum fidelibus suis ex omnibus suis regiis sedibus retinebat, Hugone illud occupante, dimitteret. De his omnibus malis, quae post regni susceptionem passus fuerat, si quis obiceret, quod sui facinoris causa eidem fuissent illata, inde se juxta synodale judicium et regis Othonis praeceptionem purgaret, vel certamine singulari defenderet. Deinde surgens Artoldus archiepiscopus,delegaverat, litis initium atque tenorem, quae versabatur inter ipsum et Hugonem, subrogatum sibi aecclesiae Remensis antistitem.