comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iemud in uͥncipio geneseot nr quits ignora¬
reualeat te statusꝰ est epta fuit spͥin eceliẽ¬
ui per tantũ maris ac terrarum spaciũ ad urtẽ
orbis dommã et dounit natõmbus imꝑantem
non urgente negõco non ob illus uisende de¬
siderium in etate p̾sertim cesaris august. S̃
ob uirum dum dtaxat eius incolam audiẽdũ
inuẽio ut uersus ex sempore scõs cum
inter amicos referret introgarẽt q enis por¬
artum ꝑtinet puto nullũ equari posse nasom
poete qui ut est apud senecam. hoc seculum
amatoriis non artibus tantũ s sentẽtiis lui¬
ꝑleuit de uoundanti quidem facultate car¬
minũ ouidins ipse gloriat᷑ nrt mendacit̾
sed ad augusti eloquẽliciã reuertor non la¬
bore inter eloquẽne pͥncipes ipm̃ tollocare
insi quãtun ad locotͤ et facecias in quibus
pͥmũ tenebit locum s subripe same eus
nolo qd̵ clari sibi tribunt scriptores ꝓnũcia¬
uit dulai et ꝓpͥo quodam oris sono eleganti ac

Expanded text:
imus in principio Geneseos, nequis ignorare valeat, testatus est. 2 Quanta fuit operis excellenut per tantum maris ac terrarum spatium, ad urbem orbis dominam et domitis nationibus imperantem, non urgente negotio, non ob ipsius visende desiderium, in etate presertim Cesaris Augusti, sed ob unum duntaxat eius incolam audiendum invenio ut versus ex tempore factos cum inter amicos referret interrogaretque cuius poeactum pertinet puto nullum equari posse Nasoni poete, qui — ut est apud Senecam — hoc seculum amatoriis non artibus tantum sed sententiis implevit. De exundanti quidem facultate carminum Ovidius ipse gloriatur, nec mendaciter. Sed ad Augusti eloquentiam revertor. 3 Non laboro inter eloquentie principes ipsum collocare, nisi quantum ad iocos et facetias, in quibus primum tenebit locum; sed subripere fame eius nolo, quod clari sibi tribuunt scriptores: “pronuntiavit dulci et proprio quodam oris sono”, eleganti ac
Abbreviated transcription (Latin):
orõne eius attonici corrustantes iam mutroues
recondebant diuina uis eloquin inpiis inssio¬
nbus addicti ⁊ sangnie optimorum cuuũ stil¬
lantes carifices nichilqz preter sangniuem
susentes inferta tede redussent isi unꝰ e mio
sicariorum qui serins uenãt uerborum non gus¬
tata dulcedine iruens in authomũ mandatu
nephariu admiplesset huiꝰ est ille ad ꝑsuadẽdu

Expanded text:
s iam mucrones recondebant — divina vis eloquii impiis iussionibus addicti! —, et sanguine optimorum civium stillantes carnifices nichilque preter sanguinem sitientes infecta cede, rediissent, nisi unus e numero sicariorum qui serius venerat, verborum non gustata dulcedine, irruens in Antonium mandatum nefarium adimplesset
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedine ac recordacõne sermoins̾ quẽ ex es nuꝑ
audierãt et uelut iterum auditurut̾ addit etꝭ
id uni crasso singulariter contigisse ut qdiens
poraret totiens solito altꝰ ac sine exemplo
locutus uideretur Enm uero quia sama huiꝰ
asigͣ̃rts apud uulga ignotõr est non alienũ exti

Expanded text:
dulcedine ac recordatione sermonis quem ex eo nuper audierant et velut iterum audituris. 2 Addit etiam id uni Crasso singulariter contigisse ut quotiens peroraret, totiens solito altius ac sine exemplo locutus videretur. Enimvero quia fama huius aliquanto apud vulgus ignotior est
Abbreviated transcription (Latin):
in primis eciam ab hostibus datum
scio ut memoria polleret eximia de qua
M. Tulluis ait ꝙ nchil soleret precer inu¬
rias oblisti ⁊ legere simul ⁊ scribere et
audire ⁊ dictare solitus traditur Epłas
de rebus maximis quaternas dictabat
aliis pr̃e maini propria qmĩtam scribens
ac si calamũ eximeres sextenas pariter
dictabat q̃ qd̾ uelocitas nr ac uolubilitas
promptissimi ingenii an amplissime fir¬
mitas memerie potius dici mereat᷑ incertꝰ
sum Si quidem celeritas ingemii tenaci¬
tas memerie laus est quodlibet ei nom
iixosiu̾s magna res in pͥmis et mirifica
ꝯ. siluis̾ uiri ꝯleriam ex tollunt hoc
non in ultinis pesuerun ꝙ ingenti
fuit quadam noticia uetustat ac me¬
meria de que esi apud Ciceronem ꝙ¬

Expanded text:
in primis etiam ab hostibus datum scio, ut memoria polleret eximia; de qua Marcus Tullius ait quod «nichil soleret preter iniurias oblivisci. Et legere simul et scribere, et audire et dictare solitus» traditur. “Epystolas” de rebus maximis “quaternas dictabat” aliis, ipse manu propria quintam scribens; at si calamum eximeres, “septenas” pariter dictabat. 2 Que quidem “velocitas” ne ac volubilitas promptissimi “ingenii” an amplissime firmitas memorie potius dici mereatur, incertus sum; siquidem “celeritas ingenii”, tenacitas memorie “laus est”. Quodlibet illi nomen imposueris, magna res in primis et mirifica que illius viri gloriam extollunt, hoc non in ultimis posuerim, quod ingenti quadam fuit notitia vetustatis ac memoria; de quo est apud Ciceronem
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatus fastigiũ ymo uero ad celum
opmnone hõm peruẽturꝰ quippe hnꝑĩũ occea¬
nĩ fama qui termmnet astris ut uirgilius
ait Ipẽ Is inꝙ̃ ut mũdꝰ agnoscẽt inchil non
licere fortime Inopem atq sollicitam et inquieta
oculis fugrens nec in latebris tucꝰ erat insi eas
crebo et ut ait surtoniꝰ ꝓpe ꝑ noctes singulas cõ¬
mertaret seq ab inquisitorib peciuã redimet
imꝑtune morbo quartane p̃ter cetͬa uexatus Sĩt
cũ amice suo ludebat eo tp̃e fortuna dum iuiꝰ
sextũdecimũ ⁊ uigesimũ etatis anũ age̾t In¬

Expanded text:
ncipatus fastigium, imo vero ad celum opinione hominum perventurus, quippe imperium occeano, famam qui terminet astris, ut Virgilius ait, is ipse, inquam, ut mundus agnosceret nichil non licere fortune, inopem atque solicitam et inquietam oculis fugiens nec in latebris tutus erat, nisi eas crebro et, ut ait Suetonius, «prope per noctes singulas commutaret, seque ab inquisitoribus pecunia redimeret», importune morbo quartane preter cetera vexatus. Sic cum amico suo ludebat eo tempore fortuna, dum inter sextum decimum et vigesimum etatis sue annum a
Abbreviated transcription (Latin):
citia ꝯtingebãt uix ueniam cõsegutꝰ est Cum
em̃ silla p̃ces eorũ non admitte̾t atq illi ex
adidso ou̾stinata importiũtate p̃darẽ᷑ nec fac¬
turi fine uide̾nͤ fessus exclamauit uiicite ⁊
nobis hunc cesarem hẽtote dum nou̾d̾t hunc
iõm cuiꝰ salutẽ tanto studio peurat futurũ
quõdam optimatũ querũ uos intõi ꝓpugnato¬
res fuist et publice salut eu̾sorẽ Nam cesari
multu insunt Marii Idem silla optimates
le p̃cinctũ cesarem habitu significans Quũ
hac ꝓuidentia diuimꝰ Quid hiis comẽctur
rrtius puerũ studiis liberalib deditum nͥ
Sdiuicis nec potestate dibilem sit intͦspicẽ ut
ut senectutis enã enẽta p̃ideas quid ẽm̃ noie ne
quod optimatibus p̃dixe̾at cũ sepe ał tñ in cãpes
thesalic ipletum est uhi totus ere romane nobi¬
liratis̃ sangiuĩs essusus turbidos annes tñsmisit
dies exꝑmẽto simi Et ille p̃aipue quo ad lit
egixtuumn urgente soriuna ꝯpussus est et mõ
uictori

Expanded text:
tingebant, vix veniam consecutus est. 4 Cum enim Silla preces eorum non admitteret atque illi ex adverso obstinata importunitate precarentur, nec facturi finem viderentur, fessus exclamavit: ‘Vincite et vobis hunc Cesarem habetote, dum noveritis hunc ipsum, cuius salutem tanto studio procuratis, futurum quondam optimatium, quorum vos mecum propugnatores fuistis, et publice salutis eversorem: “nam Cesari multi insunt Marii”’. 5 Idem Silla optimates le precinctum», Cesarem habitu significans. 6 Quid hac providentia divinus, quid hiis coniecturis certius: puerum studiis liberalibus deditum, nec divitiis nec potestate terribilem, sic introspicere ut senectutis etiam eventa prevideas? Quid enim? nonne quod de optimatibus predixerat, cum sepe aliter, tum in campis thesalicis impletum est, ubi totus fere romane nobilitatis sanguis effusus turbidos amnes transmisit dies experimento fuit et ille precipue quo ad litus egiptium urgente fortuna compulsus est et modo victori
Abbreviated transcription (Latin):
unitile tqͣiluũ/ egenti ꝙ si miꝙͣ alias tũ la¬
tates acerbat᷑ ⁊ inext̾tabiles agens cũ rõno
Imperis Alteram̃ uite ꝑ̃tẽ huic studio denoue¬
rat Cettrum tũ a legendo cũ ⁊ semñ et
curarĩs uarietat᷑ recardaret gͣtissimꝰ erat
illi quie quis ut ꝓẜe dica libeos sub trem laqͥs
ꝑsenga et uediget q in eatͤ quas tabulas
Lorant. In quib om̃e qd̾ ex libris q̃ret᷑
sacillimũ eẽt inẽtu ruisus affc̃iu alio impulsꝰ
nchil cuꝑidius audiebat ꝙͣ rumoret ex ytalia
germama q has em̃ añ alias supͬ stomachũ
gerebat quib audiendis sine ueri sine falsi
nt ad rem moleti ẽẽnt acq magnfici miru
in modum creduli seui intensum pectus mul
uidimꝰ ab ex̾ma mopia raptim ad magnas
iuicias ꝑuenisse ex illorũ grecte p̃cipne qͥ
ueligionis titulo glĩantes ꝙ̃ ꝓpfessi uident᷑
Panꝑtatom p̃ mnctit mortalibue exsam ha¬
bent hic michi quemã lectoris fastidio
parce ꝓpesitum est sidi uolĩt esto ⁊ fiins

Expanded text:
utile consilium egenti. Quod si unquam alias, tum clatates acerbas et inextricabiles agens cum imperio romano alteram vite partem huic studio devoverat. 2 Ceterum cum a legendo eum et senium et curarum varietas retardaret, gratissimus erat illi quperstringeret redigeretque in eas quas ‘tabulas’ vocant, in quibus omne quod ex libris quereretur facillimum esset inventu. 3 Rursus affectu alio impulsus, nichil cupidius audiebat quam rumores ex Italia Germaniaque: has enim ante alias supra stomacum gerebat; quibus audiendis — sive veri sive falsi, nichil ad rem, modo leti essent atque magnifici — mirum in modum creduli senis incensum pectus mulcvidimus ab extrema inopia raptim ad magnas divitias pervenisse, ex illorum grege precipue qui religionis titulo gloriantes quam professi videntur paupertatem pre cunctis mortalibus exosam habent. 5 Hic michi, quoniam lectoris fastidio parcere propositum est, secundi voluminis finis
Abbreviated transcription (Latin):
uisus est accedens ꝓpiꝰ ex ĩam cruĩe pau¬
tos̾ excussit mĩmulos porrexit qr pͥnciꝑi
nĩmustulum greco ẜmone p̃secutus cꝰħ¬
hẽrem plꝰdarem muuctis / Ederant in leticiã
uersis ex illuis actu quid agend sibi foret
admonitꝰ cesar acersito dispẽ satore diẜti
homũculi cõsoluit pauptati

Expanded text:
visus est, accedens propius ex inani crumena pauvisus est, accedens propius ex inani crumena paucos excussit nummulos porrexitque principi, munusculum greco sermone prosecutus, chaberem, plus darem’. 4 Cunctis qui aderant in letitiam versis, ex illius actu quid agendum sibi foret admonitus Cesar, arcessito dispensatore diserti homunculi consuluit paupertati
Abbreviated transcription (Latin):
innentus ⁊ qui psitatum erudiret et
mops sutor ⁊ sp̃e iorn mnir̃m age
nstitint quod cum fustra diutiut̃ cẽtasset
exp̃ssus ⁊ in publico pesitus p̃teremiite
⁊cesarem salutaiit quod ille audrens
satis inquit salutatoriu taliũ domi ħẽs
ꝑcedent in uociferatõne solita corunt̾ ait
opera ⁊ impensa ꝑũt Essusut̾ in risum ce.¬
sar hanc uolucrem maiori pre reterrs
fuebat literatorum hoñi uen̾at int̾ mul¬
tos greculus poeta pauꝑ qͥ nichil p̃ter
musas ⁊ calanũ hẽret is in cõsuetudinẽ
addipoerat pͥncipẽ a palatio descendẽtem
tõtmẽte qudo cũ uel non intelligente uel dis¬
simulãte eo neq quitꝙͣ sepuus exꝑtus foret
nec ad hoc cessaturꝰ uide̾tur scripsit au¬
gustus mainu ꝓpͥa breue carmẽ grecũ qd̾
illi ad se de more ꝓperãi p̃misit carmen car¬
m̃e pensaturꝰ Ille cũ uenatõne susceptum
cũ adimultõne ꝑlegit postꝙ̃ satis ⁊ gesta
⁊ uerbis dictantit ingemin collaudasse

Expanded text:
inventus et qui psitacum erudiret. Etinops sutor et ipse corvi magistrum agere instituit; quod cum frustra diutius temptasset, expressit et in publico positus pretereuntem Cesarem salutavit. Quod ille audiens: ‘”Satis”’ inquit, ‘”salutatorum talium domi habeo”’; procedens in vociferatione solita corvus ait: ‘”Opera et impensa periit”’. Effusus in risum Cesar hanc volucrem maiori quam ceterasfiebat literatorum hominum. Venerat inter multos greculus poeta pauper, qui nichil preter musas et calamum haberet. Is in consuetudinem adduxerat principem a Palatio descendentem continente. 2 Quod cum vel non intelligente vel dissimulante eo nequicquam sepius expertus foret nec adhuc cessaturus videretur, scripsit Augustus manu propria breve carmen grecum, quod illi ad se de more properanti premisit, carmen carmine pensaturus. 3 Ille cum veneratione susceptum cum admiratione perlegit; postquam satis et gestu et verbis dictantis ingenium collaudasse
Abbreviated transcription (Latin):
ne fandissimoꝵ ciuiũ oñus inpietas Et
ut ubis eio utar nestio. quo paccooi
scellerũ ac ueceris fioris ⁊ audacie ma¬
tiuritas erupit / ac pꝰ ꝯsulatꝰ exicũ
sinil catũ peminibo Reliqͥis ueratꝰ tot
tant᷑ q dificultatibꝰ obscsam tͣguxit

Expanded text:
nefandissimorum civium omnis impietas et, ut verbis eius utar, «nescio quo pacto omnium scelerum ac veteris furoris et audacie maturitas erupit», ac post consulatus exitum simultatum perennibus reliquiis vexatus, tot tantisque difficultatibus obsessam traduxi
Abbreviated transcription (Latin):
in ea curã ac stubiũ posuit ut ciuibs
suis ocio ꝓ decet q̃ba anta negocio ꝓfuissec
itaq sib̾ros in nũables de rebꝰ edid̾it pul¬
cherrimos qͦs qͥ se ul legisse iaccat uł bi
ubi nõ in cognitos cicͣonis ne dicã libios

Expanded text:
ium posuit, ut civibus suis otio prodesset, quibus antea negotio profuisset. 3 Itaque libros innumerabiles de rebus edidit pulcerrimis; quos qui se vel legisse iactat vel viubi non incognitos Ciceronis ne dicam libros,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sopͣ bisaerat biolentas mana usq ad itericũ
iferre is paͣ cũ ad iugilatẽ ex macedonia beisset
recordata rex qͥ nã eet̾ ĩtrogauit auditaꝵ ꝙcas¬
sander foret filia antrpũ sõpnioꝵ beritate g̃co
nna mecuiens acepit. A eiusd̃ reg̃ minficiud̃ soymũ
refert̾. failiaris illi ptholomꝰ bẽnerata cspide sã¬
cia Sehem̃tissio cͣciatu moriens affliccabat᷑ innisata
alexr̃ forte dũ ꝑ noccẽ assidet ingrabati sponda
sõpno sub repente ꝓcubuit afestim draclio ꝙ̃ gẽit
hoc audiẽs nõ uel medicũ ẜpẽte̾ uł ẜpẽtinũ rideat
oratore. Qͥd eĩ mag̃ ine̾emostene muam ꝙͣ du
nõ facile sopiãti

Expanded text:
s erat violentas manus usque in interitum inferre. Is postea cum ad vigilantem ex Macedonia venisset, recordatus rex quisnam esset interrogavit; auditoque quod Cassander foret filius Antipatri, sompniorum vanitatem greco nus metuens accepit. 2 Aliud eiusdem regis mirificum sompnium refertur. Familiaris illi Ptholomeus venenata cuspide saucius vehementissimo cruciatu moriens afflictabatur. Miseratus Alexander forte, dum per noctem assidet in grabati sponda, sompno subrepente procubuit. Confestim draco quem genitrhoc audiens non vel medicum serpentem vel serpentinum rideat oratorem? Quid enim magis in Demosthene miramur quam dum non facile “sompnianti
Abbreviated transcription (Latin):
capta dol incassad̾ua iꝵ ĩuitat ⁊ ꝑgressa
ornari templa aulas domos mas ouĩs et
publica loca nuib oras achostias ad sacraꝑ
macu sextũ deomũ amniũ ⁊ ꝓsulippũ tre de¬
ciiiũ agentes caro natos issi ocauiere. ac

Expanded text:
capta dolis, in Cassandream virum invitat; et pregressa, ornari templa aulas domos vias omnes et publica loca iubet, aras ac hostias ad sacra pmacum sextum decimum annum et Phylippum tertium decimum agentes coronatos illi oc
Abbreviated transcription (Latin):
dios ꝙ reciente ⁊ cepiꝰ natoꝵ corpa nc̃
ueste ⁊egia nt̃ corpore toto ab iccibo ꝓte¬
ferente eos int̾ perta ⁊ pͥpuras seuissime
truisidari uidisse potuit ⁊ cũ ia ꝓdicor
irrde occupasẜ ⁊ festũ om̃e uersũ ẽẽt in

Expanded text:
diosque retinente, et sepius natorum corpora nunc veste regia nunc corpore toto ab ictibus teferente, eos inter serta et purpuras sevissime trucidari vidisse potuit. Et cum iam proditor urbem occupasset, et festum om
Abbreviated transcription (Latin):
riis casiba deꝑtꝰ lisimachi filiis inspe
regui crescere illos arbicrata᷑. Ez longe
alit̾ inenitable fere fatũ ꝑañat nã uci
ia dixiꝰ cũ agente cedicõe nepharia
assidius ccaminibꝰ macedones ꝓceres
iuse arma nertissent orto int̾ selenco
asie rege ⁊ lisimate bello cupiditate diui
auipłioris ⁊senio pares acꝙ aio sigate
surpne ꝙ tot illust̾u alex conulicom

Expanded text:
is reliquis Lysimaci filiis, in spem regni crescere illos arbitrabatur. Sed longe aliter inevitabile fere fatum paraverat. Nam – uti iam diximus – cum agente seditione nepharia assiduis certaminibus Macedones proceres in se arma vertissent, orto inter Seleucum Asye regem et Lysimacum bello cupiditate dominii amplioris, et senio pares atque animositate, supremasque tot illustrium Alexandri com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio ⁊ ardito regẽ. młr pͥmo iadias
istelestũ hoiez mag̃ filus ꝙͣ sibitime
inde iret᷑ ⁊ aud̾atio furor̃e ꝙ postremo
molliri blandiciis fidem q ubis p̃stare
suade sibi illu ⁊si hores deos salute in¬

Expanded text:
rere. Mulier primo insidias et scelestum hominem magis filiis quam sibi timere; inde vires et audaciam furoremque; postremo molliri blanditiis, fidemque verbis prestare; suadere sibi illum, et si homines, deos saltem iu
Abbreviated transcription (Latin):
sticiba filuis dobebat ẽẽ subsidiũ regnu
ab̾ antigono in nasore eisd̃ sublatꝰ est
Q ua ex clade orsince nꝑ regina indu
pͥnata ꝙ rexul incassandria mimitis¬
maloꝵ suoꝵo radice supn᷑ exicii pisi¬
mẽs ex oita est. Ceramiꝰ quid̃ ꝑcome
adusd ãtigonũ suptꝭ armis illũ matẽ¬
donia ex pͥulit. se ꝙy cũ ĩa regẽ dixisẜ
exexule cassandree nrbis cupidꝰ ne regt
enułos heret lisimaci filios nepoti
sanguus auido effectꝰ est. Cii desideno
cũ ies opa dare nõ posse coruostet
ad itreiu ueisꝯ giatusari yͥmo sororide¬

Expanded text:
stitibus filiis debebat esse subsidium regnum ab Antigono invasore eisdem sublatum est. Qua ex clade Arsinoe, nuper regina, vidua privataque et exul in Cassandream munitismalorum suorum radice supremi exitii palmes exortus est. Ceraunus quideus Antigonum sumptis armis, illum Macedonia expulit, seque cum iam regem dixisset ex exule, Cassandree urbis cupidus, ne regni emulos haberet Lysimaci filios, nepotum sanguinis avidus factus est. Cui desiderio cum vires operam dare non posse nosceret, ad ingenium
Abbreviated transcription (Latin):
exig̃e subisit qui ad euũ tũc absentẽ
stetit indubio dispensator lias castrucui
nõ uidens ꝙͣuis id nariecatt negociorũ
quod iillo uiro berisilium erat õmissũ
diceret᷑ statuit tandi incõsulto dñe n
agere cuiꝰ no lutatẽ cũ ꝑlias ex qieret
sie restͥosit tam ãbigus tamq duplici¬
bꝰ ubis ut licet suꝑficie affrmatõe cla¬
ram continere uiderent᷑ introrsꝰ tñ
ad btͣlib flecti possent inf̾me ũboꝵ ad¬
didit ut pecitã ace pͣciũa mĩres om̃o
icoliuꝰ hoc aut̃ tanta pͥme brẽ confu¬
sione scͥptũ erat ut nõ magꝰ noluma
ꝙͣs nolumꝰ ligi posset sũppa liceras
dñi in uentis cũ nb̃is ñcu pecentis
conferens pecunia mĩauit Intiecto
tprẽ cũ ⁊ atõem ⁊edderet negaẜat cas¬

Expanded text:
exigere, submisit qui ad eum tunc absentem Stetit in dubio dispensator literas Castrucii non videns, quamvis id varietate negotiorum — quod in illo viro verisimillimum erat — omissum diceretur. Statuit tandem inconsulto domino nichil agere. Cuius voluntatem cum per literas exquireret, ille rescripsit tam ambiguis tamque duplicibus verbis, ut licet superficie affirmationem claram continere viderentur, introrsus tamen ad utrumlibet flecti possent. 3 In fine verborum addidit: «Ut petitam a te pecuniam numeres omnino volumus». Hoc autem tanta prime litere confusione scriptum erat, ut non magis volumus quam nolumus legi posset. Lupus literas domini iubentis cum verbis nuntii petentis conferens, pecuniam numeravit. 4 Interiecto tempore cum rationem redderet, negabat Cas
Abbreviated transcription (Latin):
Sies stacut᷑ horis eme dus regie dice tͦhi¬
mantõem se ꝯferre ꝯsueuerat illit uil¬
tiplex ei quondam exc̾ciũ dũ tulit etas
uerũ tãdem cũcta cesserut̃ fuit illi in iube
ue apolicano palacio consine pomeuũ
paltis cͥcuceptũ meniba ⁊ pelago nõ mo¬
dica expte cͥcũfluũ linc mͦ ad paucis mͦ¬

Expanded text:
mediis regie vite turbistationem se conferre consueverat. 2 Illic multiplex ei quondam exercitium dum tulit etas, uni tandem cuncta cesserunt. Fuit illi in urbe neapolitana palatio confine pomerium, prealtis circumseptum menibus et pelago non modica ex parte c
Abbreviated transcription (Latin):
pñr ⁊ꝙ magͦ rdeas suñ pastor pͥsto corqͥno
regnate sicui usũ sibi usurpans repence qͥd
e subuleo augur bulgata ꝙ rei fama ars
iegem euocata ẽ. quc̃ rex intuens retatẽ et
ꝙ uũit maĩo i est fieri possit an possit ĩt̃¬
rogo : uanius cũ auguniũ pegisẜ ficii posse
end. huc neio rex elusisse putas atꝙ inꝙ̃¬

Expanded text:
 magis rideas, suum pastor, Prisco Tarquinio regnante litui usum sibi usurpans, repente quidem e subulco augur; vulgataque rei fama ad regem evocatus est. 2 Quem rex intuens, et etatem et  animo michi est fieri possit an non possit interrogo’. Navius, cum augurium peregisset, fieri posse respondit. Hic vero rex elusisse putans: ‘Atqui
Abbreviated transcription (Latin):
qnueres siue bice finc̾ intĩõgas q̃ de at¬
titꝰ liuanis incoruptissimꝰ testꝭ est ille
tͥ docebit qͣntꝰ in eo pectore uignisset
seudioꝵ ardoi quẽ nec senestente cõꝑis
iuina nec gelide mort uitinitas posẜ
extingue nõ hũit ad scudiũ p̃taxatas
horas semꝑ in ex̾cicio iñtꝰ erat. In hoc
unũ unebat ut disc̾et nec discere po¬
tuit msi dĩ dixit il siũe uoluit iusi
Si quid̃ ꝙ mlti scuit̾ auctores in illos up̃mo
fugient Uite spũ cũ int̾ assidentes ẜ mo
forte gͣuior eẽt ab ortꝰ ille sollicito seney

Expanded text:
es; sive vite finem interrogas, qui de actibus humanis incorruptissimus testis est, ille te docebit quantus in eo pectore viguisset studiorum ardor, quem nec senescentis corporis ruina nec gelide mortis vicinitas posset extinguere. 3 Non habuit ad studium pretaxatas horas: semper in exercitio mentis erat. In hoc unum vivebat ut disceret, nec discere potuit nisi dum vixit, nec vivere voluit nisi siquidem — quod multi sunt auctores — in illo supremo fugientis vite spiritu, cum inter assidentes sermo forte gravior esset obortus, ille solicitus sene
Abbreviated transcription (Latin):
exmore uecĩ sumẽs mortui ꝑsonã fc̃or¬
q ac dictoꝵ uiuentis repñtator ꝑ cũcta¬
tꝯ publice dispensacores quãti funerasia
constarẽt ut audut cencũ sor cera a
costare susit mordticit̾ exclamans ex ꝑͣ¬

Expanded text:
ex more veteri sumens mortui personam, factorumque ac dictorum viventis representator, percunctatus publice dispensatores quanti funeralia constarent; «ut audivit centum sextertia constare», lusit mordaciter exclamans ex
Abbreviated transcription (Latin):
ciberim ꝑicite ⁊ hoc quid iniuores iocatũ
dicacior orcanie uespesians ut contra se
a liquil dicet ¶faiciam in quid aĩ uẽtrẽ
ex honerare desiueris intenci emz acqr
impellenti siłiam faciem lũisse cũ et sc̾p¬
tores ier tradut ⁊ pͥmago busca. que¬

Expanded text:
 hoc quidem in mores. 6 Iocatum dicatior hortante Vespasiano ut contra “se aliquid diceret”: ‘Faciam’ “inquit”, ‘”cum ventrem exhonerare desieris”’. Nitenti enim atque impellenti simillimam faciem habuisse eum et scriptores rerum tradunt et imago vu
Abbreviated transcription (Latin):
mordicos ioci p̃aipue cupidi¬
tate inꝑͥnape lacerantes fama orat cũ aua¬
⁊ issimos quosq ad amplas ꝓcuratoes ꝓmo¬
nere ut publicis dapnis dicatos płius
condemp naret ad̾ iopia reduceret
geis uti solicũ scicientes sailicet inpledo
psenos q uacuando. End auaricia ueit
stue exclamas uulpes ait pilũ mutat
s non mores. sane licet intempestimid
poicassis ãmii sectoris ocpet difee uoli¬

Expanded text:
mordaces ioci, precipue cupiditatem in principe lacerantes. Fama erat eum avarissimos quosque ad amplas procurationes promovere ut publicis dampnis ditatos pluris condempnaret ad inopiamque reduceret. giis uti» solitum, sitientes scilicet implendo plenosque vacuando.sare exclamans: ‘”Vulpes”’ ait, ‘”pilum mutat”, sed “non mores”’. 3 Sane licet intempestivum fortassis animum lectoris occupet, differre nol
Abbreviated transcription (Latin):
no racitati acu nõ sufficerẽt suptuo sissimẽ ꝯ¬
messatoes seue accy ꝯuinia qͥba apud uarios et
cepissime toͦ uacabat stuͦ mediis ẽt in sac̾ficiis
uitꝰ altaria occucpato semicoctas ex coestiomi pap¬
tini rapi carnes. seu diei p̃t̾iti semicoẽsta frat¬
uita portari iubebat ⁊ potificalibꝰ ornata ĩfu¬
sis s isco ⁊ ꝙ insaciabli guttur fermo ritu de¬
uorabut appita creb̃r is̃ acqs incris potacõib

Expanded text:
voracitati; et cum non sufficerent sumptuosissime commessationes cene atque convivia, quibus apud varios et sepissime toto vacabat studio, mediis etiam in sacrificiis et inter altaria occupatus, semicoctas ex popinis raptim rapi carnes seu diei preteriti semesa fragmenta portari iubebat et pontificalibus ornatus infulis hiulco et quasi insatiabili gucture ferino ritu devorabat apposita, crebris atque maximis potationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Reor iimẽciũ reꝵ sollicitudie p̃peditꝰ nõdũ
ꝓuoto ienauerat qͥ tã cito ꝑua pͨciua se sumã
rei .p. ab ĩtuꝑ pepig̃at solita pleno gurgite
astra iaccãciis sipare nͨ fatꝰ hoc illi sordiditꝰ
Appe nost̃ descedit se ẜ astati ppͦ cũ gẽitu ĩpii
ona uelle depone te stata ẽ. inqͦ si ꝑseũasser¬

Expanded text:
e prepeditus, nondum pro voto cenaverat qui tam cito parva pecunia se summam rei publice abiecturum pepigerat, solitus pleno gurgite astra boatu superare. Nec satis hoc illi; sordidatus quippe in rostra descendit seque astanti populo, cum gemitu, imperii onus velle deponere testatus est. In quo si
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ ꝓfundis flamace odiis. nã salustii ĩtulłiũ
atq estlimuis ĩdeosthent̾ hor quoq in illos ĩuec¬
moꝵ indicũ aculei lud sũt eqͥssimo aĩo feredi
dũ p̃cer lios ipos quos audisti mille alios mẽi
de solis lris ꝯcertuces. nõiatiz lom̃itos. aristhai¬
cũ ⁊ cohilu nrgilianos cormficũ reuagłiũ
cicero manos asiniũ ⁊ calim̃ dumq in cnu
Euit uenit ferox faceor ẜ iuie t̾uidis pͥnceps

Expanded text:
is. Nam Salustii in Tullium atque Eschinis in Demosthenem, horumque in illos invecum iudicum aculei ludi sunt equissimo animo ferendi, dum preter hos ipsos quos audisti, mille alios memini de solis literis concertantes, nominatim homericos Aristarcum ac Zoilum, virgilianos Cornificium et Evangelum, ciceronianos Asinium et Calvum, dumque in animum Gaius venit, ferox — fateor — sed minime rudis princeps,
Abbreviated transcription (Latin):
at ad ex qͥrendas causas excitare. qͥs eĩ hũc hoier
dixit qui cũ tã cc̃os celi motꝰ tam iatos astͦꝵ or¬
diues. camq intse oia ꝯuexa atq aptabiderit
neget in hus ulla mee ioc eaq can fieri dicat
ehiatc̃e quada moueri aliꝙ iudeamꝯ ut spera
ut horas. ut aͦ ꝑmłta nõ dubitamꝰ qͥu illa o¬
pa sint roĩs. Cũ aut̃ ieptũ celi admirabli cũ sce¬
uiscessitudies amiras cũ suma salute reꝵ oi

Expanded text:
at ad exquirendas causas excitare. Quis enim hunc hominem dixerit, qui, cum tam certos caeli motus tam ratos astrorum ordines tamque inter se omnia conexa et apta viderit, neget in his ullam inesse rationem eaque casu fieri dicatchinatione quadam moveri aliquid videmus ut speram, ut horas, ut alia permulta, non dubitamus quin illa opera sint rationis; cum autem impetum celi admirabili cum cevicissitudines anniversarias, cum summa salute
Abbreviated transcription (Latin):
memor ꝓpoiti subse qͥt᷑ ⁊ sine ulla daibita¬
tõẽ doccissimũ Sine ꝙ ad scudioꝵ
tecũ loquens cicero sut inꝙͥ uera ista
barro na nos inurã uibe ꝑegnãtes er¬
races ꝙ cũꝙ̃ hospices tui libii qͣi domũ¬

Expanded text:
et sine ulla dubitatione doctissimum». 4 Sane quod ad studiorum tecum loquens Cicero. «Sunt» inquit, «vera ista, Varro. Nam nos in nostra urbe peregrinantes errantesque tanquam hospites tui libri quasi dom
Abbreviated transcription (Latin):
reis niue felix tã sc̃is ꝓtecta patidius. ta
iust ꝭ s uata p̃fid̾im. tam claris instructa
Abctorisu age ⁊ab aducteris fecura nec te
ꝯiugia ⁊ ascupis eduta u̾gĩes ab ifessu
mõmales dicaouꝵ ꝯgregia cole agros do¬
mos silib̾et enge tabulas ẽt signa postre¬
mas ⁊ꝙ nolũeris inmeliꝰ aggretaa t̾buna¬
ria quippe sibido ⁊ auaricia õccupaut dictãt

Expanded text:
, vive felix tam sanctis protecta patronis, tam iustis servata presidibus, tam claris instructa doctoribus! Age, et ab adulteriis secura necte coniugia, a stupris educa virgines, et ab incestu moniales dica, aurum congrega, cole agros, domos – si libet – erige, tabulas etiam signa postremas, et quod volueris in melius aggera: tribunalia quippe libido et avaritia occupat, dictant
Abbreviated transcription (Latin):
noc sict uerent᷑ ꝓfiteri clamore sonoro qͥ
fiinbriati cathed̾ras ꝯsted̾ut ⁊ pulpita du
omisẜ phiło sophicis demo stratoibꝰ taꝙꝙͣ su¬
ꝑ fluis ⁊ quiam ex ꝑtism inscia coustat et
mores hon ⁊eformat᷑ nueliꝰ ore spurado
sunt net depane querendo nos instrunt ⁊ sic
dit ꝓhalcratis ouagris no fufficit uegle¬
xisie sp uescuit̃. Tonat᷑ et̃ turpi nota fe¬
ẜare possint nolentia in pu ͫ deuene li¬

Expanded text:
Nec hoc verentur profiteri clamore sonoro qui, fimbriati, cathedras conscendunt et pulpita, dum, omissis phylosophicis demonstrationibus tanquam superfluis et guibus ex partibus iustitia constat et mores hominum reformantur in melius, ore spurcido sunt; nec de pane querendo nos instruunt». Et sic dum faleratis onagris non sufficit neglexisse quod nesciunt, conantur etiam turpi nota fecerare possint nolentia in publicum devenire li
Abbreviated transcription (Latin):
suasices suscepit. actũ tuues ne cuio opa
fũat ⁊̃motꝰ eiusd̃ cũ dedecore suasi poũe
coget iuitꝰ ãnuit ⁊ corstatio aco gcalleuo
reges regali utũ gessere p̾uato in lũtu ꝯpa¬
ruert differt eqͥd̾ mlcu a casu descesꝰ ut aufi
fortuatꝰ ħ ad huc duda lierculei. lectois sue

Expanded text:
suasiones suscepit, attamen timens ne cuius opera fuerat promotus eiusdem cum dedecore suasum ponere cogeretur, invitus annuit et Constantio atque Gallerio reges regali ritu gessere privato in habitu comparuerunt. Differt equidem multum a casu descensus nec ausFortunatus ergo adhuc dicendus Herculeus electionis sue
Abbreviated transcription (Latin):
magꝭ ꝙͣ cãs ꝓspͣtema ⁊ si oĩo abicienda
ĩnidia sit tãꝙ unicli societat᷑ hũe nepla¬
didisse com̃dabło fuit. nat᷑a ut ica loq̃r
plebs oĩs mobłis ⁊ fatua est. hiec aũt
nore. rid q pꝰ muña quos sui fiducia
iifos deduxͭ ĩmortẽ esiceta desint
sioc iudisse satis est. marcũ malliũ ꝓ¬
tectore suũ ⁊ ĩclitũ ducẽ quẽ ut deu pau¬
lo aute colebãt inqͦ spẽ oẽ firmauerãt
cui carcerato excubias inpedeb̾at ⁊ẽ
afflicca incomodo squalida incedebat
deos p̃citꝰ ouerabat minabat᷑ ⁊ priba
sb laca tãd̾ ⁊acis iusiõe fortissim pet¬
toris cicat̾ces iurꝑatoris facie ⁊ p̃ces
ob̾sita sua suffragia imploratẽ daĩpuail¬

Expanded text:
m causas prospectemus, etsi omnino abicienda invidia sit, tanquam vinculi societatis humane nephadidisse commendabile fuit. Natura – ut ita loquar – plebs omnis mobilis et fatua est, veritvere ridetque post munera quos sui fiducia miseros deduxit in mortem. Et si cetera desint, hoc vidisse satis est: M. Manlium, protectorem suum et inclitum ducem, quem ut deum paulo ante colebat, in quo spem omnem firmaverat, cui carcerato excubias inpendebat, et eius afflicta incommodo squalida incedebat, deos precibus onerabat, minabatur et patribus, sublata tandem arcis visione, fortissimi pectoris cicatrices, imperatoris faciem et preces oblita sua suffragia implorantem damnavit
Abbreviated transcription (Latin):
sidut plimu ⁊ in alios intollerablo fupci¬
siu treuit ex cussa ab cclis nocte maului gal¬
lu parma pellentem militũ laudiba ĩcelu
de latulanrea ꝓlebea que insignẽ i capitoli¬
ñ ase defensu tͥum phos tͣhentẽ ꝯspiciant
⁊ uersa nice imomĩto fere scalidu supplicẽ
catheis omistũ dapnatũ carpeio inmar¬
uent ꝯsultiꝰ põita cordis elatõe rideti fortu
am plo graui claris affinicatibꝰ asuꝑ oia
plebi ingrate secredat Sic eque quiba
glie satis cocessũ est oclos ab alieno ful¬
gore siuẽtes auertat. dubĩu quippe quid̃
stustiꝯsit.an ĩuidia boui altia afflictari
an ples̾ fauore secredẽ. illa p̃mit᷑. hac
hac in sua p̃simiẽdo deducit᷑. illa mẽs¬

Expanded text:
fidunt et in alios intolerabile supercilium gerunt, excussa ab oculis nocte, Manlium Gallum parma pellentem, militum laudibus in celum delatum, laurea trabeaque insignem, in Capitolium a se defensum triunphos trahentem conspiciant; et versa vice in momento fere squalidum, supplicem, catenis honustum, damnatum, Tarpeio in marvent, consultius posita cordis elatione, ridenti Fortune, amplo generi, claris affinitatibus et super omnia plebi ingrate se credaglorie satis concessum est, oculos ab alieno fulgore liventes avertant. Dubium quippe quid stultius sit: an invidia boni alterius afflictari, an plebis favori se credere. Illa premitur, hac hac in suam p
Abbreviated transcription (Latin):
iacens ab ip̃o qui illd̾ ediderat audicu
tam celerit aripuit ut mox suũ ẽẽ
contenderet / Signinẽtũ sat̾ biolen¬
tũ assereus ꝙ ip̃e memorit̃ id reddet
ꝙ recitator pͥmꝰ ⁊ẽeiꝰ auctor carm̃is
nequiret / preceps quid̃ fame cupi

Expanded text:
recens ab ipso qui illud ediderat auditum tam celeriter arripuit, ut mox suum esse contenderet: argumentum satis violentum afferens, quod ipse memoriter id redderet, quod recitator primus et verus auctor carminis nequiret. Preceps quidem fame cupi
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ remulei gregis pastor ta
sicipiat non possit hoc sibi ⁊ studior
mucͥ alina piseos ⁊ orbis uniũsa t̾bu¬
it Ego emi ⁊ si sepẽ ante pedes eiꝯ fus¬
rim Cñ de hac re nchil p̾t̾ famã ha¬
beo cui facilit̾ accedo recolens nõ id
ꝙ hoc fortune culiẽ ascende̾t ĩ ꝙ
enecti ccũ screpentib ambulaciln
turbis uere laudis Indiciũ aiiẜnt̃
Ilso cam̃ addat᷑ mracio Hant cantam
sibi memoriã magno donda caꝑitis
iccu cuiꝰ ad huc testꝭ ex tat ingens
sũpmo uercice cicctꝵ puenisse memo¬
rablis casꝰ sima̾s uerꝰ hac enĩ Nẽt

Expanded text:
nunc romulei gregis pastor, tamsi cupiat non possit. Hoc sibi et studiorum nutrix alma Pariseos et orbis universus tribuit. 2 Ego enim, etsi sepe ante pedes eius fuerim, tamen de hac re nichil prefer famam habeo; cui facilius accedo recolens non id quam hoc fortune culmen ascenderet: in quod evecti, circumstrepentibus adulantium turbis, vere laudis iudicium amiserunt. llud tamen additur miraculo: hanc tantam sibi memoriam magno quondam capitis ictu — cuius adhuc testis extat ingens supremo vertice cicatrix — provenisse. Memorabilis casus si modo verus; hoc enim habet
Abbreviated transcription (Latin):
t̃cius aut̃ morbo ẜnoro suoro/ qr̃ta
eciã ꝓp̾ii nõĩs oblicꝰ est Hec sunt
supellex sit nulla fragilior nulla

Expanded text:
tius autem morbo servorum suorum, quartus etiam proprii nominis oblitus est. 5 Hec sunt suppellex, sic nulla fragilior, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ suꝑiorem erderet ducibꝰ
nũs congressus ac nauili plio fusus erat
metuensq iõ suoꝵ de se ciuiũ iudicia qͦꝵ
emulatõe usq uł incladem ꝑtulit ex
ip̃a fuga nũciũ ꝓ re instructũ aute ꝙͣ
casa fama p̃cureret inpatͥa misit q
frequenti carthagineciũ eenatu ciuo
instatũ eoꝵ atq ħiostiũ ret aute prigno
fuerãt ex posuit Et adieti ihec õtio
ita funit dub̾itat tñ banibal muisso bio
nata uictoria itaꝙ cõclamatũ est ab
om̃i ꝑte consilii nom̃i dubiũ qͥn pug¬
siad̾ foret / Sequeret᷑ igit  fercimam
ac pngnaret ad li ͤ m̃aus ita fecit
inquid̃ S illa cũ ftfellit et uictꝰ est
p̃cluserat pͥma ꝑcunctato obtiectato¬

Expanded text:
omnibus superiorem crederet, ducibus nostris congressus ac navali prelio fusus erat. Metuensque ideo suorum de se civium iudicia, quorum emulationem usque vel in cladem pertulit, ex ipsa fuga nuntium pro re instructum, antequam casus fama precurreret, in patriam misit. Qui frequenti Carthaginensium senatu quo in statu eorum atque hostium res ante pugnam fuerant exposuit et adiecit: «Hec cum ita sint, dubitat tamen Hanibal iniussu vestro inatura victoria. Itaque conclamatum est ab omni parte consilii nemini dubium quin pugnandum foret: sequeretur igitur fortunam ac pugnaret. Ad hec nuntius: ‘Ita fecit’ inquit, ‘sed illa eum fefellit et victus est’. Precluserat prima percunctatio obtrectato
Abbreviated transcription (Latin):
ops ico nsilu nullũ insi nolucane moi¬
tis auuiliũ hic̾a indebat᷑ iam cͥcũspitẽ
cepat quẽ funẽ collo cͥtũdaret. qua¬
nam se trabe suspenderet miẜatꝰ de¬
mosthenes inuostentꝭ ⁊ ꝑ simplicitate

Expanded text:
 nullum nisi voluntarie mortis auxilium habitura videbatur: iam circumspicere ceperat quem funem collo circumdaret, quanam se trabe suspenderet. 3 Miseratus Demosthenes innocentis et per simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
Iuhus insi sallor oĩs prudencia usat. Has
igit ᷑ pces ex se quat᷑ ᷑ hoc ordine ut agã p ͦ
de ingenio cui eloquoncia adiũgã q̃ mag¬
ua p̃s eius est ubi facecias quõꝙ ⁊ illũs¬
tres ũbor iocos dt̃os ex tpẽiuuũ colligam
ꝙ ille mayͣ dulcis eloquencie fructꝰ bide¬
at ᷑ aures ꝙ fricigatas mulcens ⁊ mestum
uenit ꝯfiliat audienciũ fauorem oꝑiniõe
quała agilis ⁊ iocunde prudencie. Hunic
de solercia ꝙ oꝑatões aut Serba hoĩm ꝯ t̾ũit
expediam ⁊licet non ignorem sapĩe no
penti p̃cereñda huiꝰ mencio nõ fuerat
Nec alibi oporcumo poteram hoc loco sa¬
sompnis de omiln deportentis ꝙ hec quoꝙ
gam nouissime scracagẽ maticũ tracta¬

Expanded text:
im, nisi fallor, omnis prudentia versatur. 4 Has igitur partes exequar hoc ordine, ut agam primo de ingenio, cui eloquentiam adiungam, que magna pars eius est; ubi facetias quoque et illustres verborum iocos dictos ex tempore in unum colligam, quod ille maxime dulcis eloquentie fructus videatur auresque fatigatas mulcens et mestum verit, conciliat audientium favorem opinione quadam agilis et iocunde prudentie. 5 Hinc de solertia, que operationes aut verba hominum concernit, expediam. Et licet non ignorem sapientie penti pretereunda huius mentio non fuerat nec alibi oportunius poteram, hoc loco sasompniis de ominibus de portentis, quod hec quoque gam. 7 Novissime strata
Abbreviated transcription (Latin):
eiusd y ͦ suis erroriba acculatũ sequi sigͥfer du ob¬
suctato mltꝭ ẽt auxiliatiba uexillu ẽducẽ nõ po¬
tãt. Qͥd hic rursa ostenti est turpide fortasẜ euueta᷑
ꝙ audactꝰ inẜtũ huimi fuat debuit ne iõ ducis
infultat. ꝙͦ gͥ inqͥnut hͥ auspicũ raruspicũ ⁊ religi¬
pug̃uit cecidit ip̃e cũ excitu ⁊ insignis tut̾ ⁊ p cla¬
des temitate ducis illatac̃. hoc p̃ẜtim exͦ fudiut

Expanded text:
tim sequi, signifer diu obluctatus multis etiam auxiliaribus vexillum educere non poterat. 8 Quid hic rursus ostenti est? Trepide fortassis eruebatur quod audacter insertum humi fuerat. Debuit ne ideo ducis ergo’ inquiunt, ‘hic auspicum et aruspicum et religipugnavit, cecidit ipse cum exercitu; et insignis tunc reipublice clades temeritate ducis illata est’. ‘Hoc presertim exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
rant abeod hoste stꝑari. ꝙ aut anno p̃ paula
emilio ie s eoenom supfit ab inceutu qͥ iuspitus¬
aligũco ꝙ maiore strage rei p. pan frande
ccũuẽto apud canas peuit quid nõ nũto pene
ultiͣ impii uulua ab historicis dcm est

Expanded text:
rant ab eodem hoste superati? quid autem anno post Paulus Emilius, is qui cognomen sumpsit ab intaliquantoque maiore strage reipublice pari fraude circumventus apud Cannas periit? Quod non immerito «pene ultimum imperii vulnus» ab historicis dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
aitroꝙ laudum ac głie sub hac Itusione
claudẽbat᷑ idem ad̾isꝰ dialeticũ sophistã
lepidissime cauilłatꝰ est/ ꝓposuerat
cedens in sophisinace. hõ aut̃ inquqͣt
ego sum ⁊ id quoꝙ ꝯfessꝯ est. tutꝰ exꝰ
cessis ꝯclusit dialetico h ͦ mͦ tu igit᷑ hõ¬

Expanded text:
citroque laudum ac glorie sub hac irrisione claudebatur! 2 Item adversus dyaleticum sophistam lepidissime cavillatus est. Proposuerat cedens in sophismate: ‘”Homo autem”’ inquit, ‘”ego sum”’; et id quoque confessus est; tunc ex concessis conclusit dyaleticus hoc m
Abbreviated transcription (Latin):
militaris escquentie inioe ueca
est cuiꝰ pͥmas ꝑtes pisistratꝰ obtiuet
quẽ nulla re alia cuib suis oportumũ
s rara quadaz olo quençia florençentẽ
ob hoc solum atheniensibꝰ imperitasse
Coustat gens sapiencissima ⁊ e io quentissi a
usq adeo uiꝰ lioit eloquetiã spexit ut se
sua ꝙ omia precipne que libertatẽ qua
nichil carins hebant ei uni postponerẽt
ꝙ ne mag̃ obliuone ꝙͣ indicio fc̃m extim̃¬
tur non deffuit instancisfimꝰ ⁊ grauissiꝯ
ortacor Si quid ꝓ libertate contra pi¬
sistracũ dlon scetit s nec armis sec ũbis
certabat. tam̃ pisistrati eloquencie sb¬
cubuit libtas cum solone ip̃o qͥ subiugũ
tͣhebat᷑ ppło plaude̾nte fuit aut̃ pisis¬
tratꝰ ⁊ doct̾na ⁊ ingenio cla̾d ut qui p¬
ma homeri libros confusos antea ficut cico
testat᷑ sit disposuisse dicitur ut ninc
silis fuit unt qui hñt audnet illũ audire
se er ede̾t/ simodo buꝙͣ audiuisẜ hoc tamẽ
iste m̃alencior quo alcer eloquenciã quã

Expanded text:
militaris eloquentie mentionem ventum est. Cuius primas partes Pisistratus obtinet, quem nulla re alia civibus suis oportunum, sed rara quadam eloquentia florentem ob hoc solum Atheniensibus imperitasse s imperium constat: gens sapientissima et eloquentissima usqueadeo unius hominis eloquentiam suspexit, ut se suaque omnia, precipueque libertatem, qua nichil carius habebant, ei uni postponerent. 2 Quod ne magis oblivione quam iudicio factum extimetur, non defuit instantissimus et gravissimus hortator: siquidem pro libertate contra Pisistratum Solon stetit; nec armis sed verbis certabatur; tamen Pisistrati eloquentie succubuit libertas cum Solone ipso, qui sub iugum trahebatur populo plaudente. 3 Fuit autem Pisistratus et doctrina et ingenio clarus, ut «qui primus Homeri libros confusos antea», sicut Cicero testatur, «sic disposuisse dicitur ut nunc similis fuit, ut qui hunc audiret, illum audire se crederet, si modo unquam audivisset. Hoc tamen iste va
Abbreviated transcription (Latin):
loqui indebatꝰ neque solũ mulgꝰ dul¬
adconfessionez e loquencie coegit Si¬
quid ⁊ ueteres cũcti ut cicero ait cum
illi maledicerent ꝙ tũc a thenis fieri
licebat leporem tam̃ melle dulcõrez in
labriis eis hicasse dixerũt tãtã q in eo
uim fuisse ut in eoꝵ mencibꝰ qͥ illũ
audissent quasi aculeos quosdez relin¬
queret¬

Expanded text:
loqui videbatur; neque solum vulgus dulad confessionem eloquentie coegit. 3 Siquidem et “veteres comici”, ut Cicero ait, «cum illi maledicerent — quod tunc Athenis fieri licebat —, leporem» tamen melle dulciorem in labris eius «habitasse dixerunt, tantamque in eo vim fuisse ut in eorum mentibus qui illum audissent quasi aculeos quosdam relinqueret
Abbreviated transcription (Latin):
tand̃ abeisd̃ prĩa pulsa forte ex ilii solam¬
trogedie oꝑam ded̾it quecũ ad aures
suoꝵ cuuũ beniss publico ꝯsensu renoca¬
cauert̃ eũ ab exilio cꝯ impiũ neglexerat
eiꝯ ut ait psimiꝰ eloquencia miraci¬

Expanded text:
Tandem ab eisdem patria pulsus, forte ad exilii solamtragedie operam dedit; que cum ad aures civium suorum venisset, publico consensu revocarunt eum ab exilio, “cuius” imperium neglexerant ei
Abbreviated transcription (Latin):
elo quenae gra seyacim quisd diseruit
craditũ ꝙ est memorie carnerdio in pecu¬
osdm ac correntẽ diogenis prudencem
e loquenaa fuisse

Expanded text:
eloquentie “gratia” separatim quisque disseruit; traditumque est memorie Carneadis impetuosam ac torrentem, Dyogenis prudentem eloquentiam fuisse
Abbreviated transcription (French):
sat iibe satuit d̾buec eiũpende epe
affluxit. ⁊ dem adolessentila recris
uissu pũs nunera delphico apois
qo ne maifesta reuerencia eissilare
Rambute antũ infusũ aud osensir
eemptieg filis pest e iussonem
pũs adimx letam de regni successio ne ꝑ cũt¬
cantilo cñ ⁊ esponsĩ ẽẽt as apolline dereg¬

Expanded text:
hac nube latuit, donec erumpendi tempus affulsit. 3 Idem adolescentibus regiis iussu patris munera delphico Apollique ne manifesta reverentia dissimulate sambucee aurum infusum aris oegis filiis post iussionem patris adimpletam de regni successione percunctantibus cum responsum esset ab Apolline, de reg
Abbreviated transcription (Latin):
egit. sit cisindualłꝰ bretoꝵ iex tata cũ idig̃¬
toe deflebat se aucfete enmico fugat᷑ suis
captu ⁊ laq̃o more satronn extinctũ ut fuci¬
diũ fatꝭꝰ ꝯgrue distiuxisse pꝰ suc ⁊ totila
ueiens osun gotsor iex eo  anarsore di¬
seco e  encitu trucidata sit suũ masedtis in
ploratu demo strãs deq̃ eo ꝙ iarissime int̾¬
ueiat mlieres scufisse laudable iaca su.

Expanded text:
egre. Sic et Sindualdus Brentorum rex tanta cum indignatione deflebat se a Narsete eunuco fugatis suis, captum et laqueo more latronum extinctum, ut facidium satis congrue distinxisse. Post hunc et Totila veniens olim Gothors exercitu, trucidatus sit, maledictis suum ploratu demonstrans. De qua – eo quod rarissime interveniant mulieres – scripsisse laudabile ratus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
xͥcosis oñis ab egiptiis occupͣta ẽ. postremo
cũ u̾es exitasẜ om̃s ragallus cũ classe maxͣ
Rarolũ claudũ cũ ingõci suoꝵ nuo nauali
pug̃ arogerio sicue classis ꝓfẽcto suꝑatũ acq
decentũ crcalobroꝵ oppida pła ad siculos defe¬
cisse ⁊ nea ppolimi forre sedicoso tinultu de ꝑdi¬
ta quiba ado ꝓculsꝰ ẽ ut mortẽ peatꝰ sit
tad̃ oportiueate cogẽte missa brudusiũ clas¬
ꝯtulit. Ibid uͦ autupno in state cłi ad penuria
oportutatu icassũ dñi ap̃ gallias laborasse
cognostẽt. aflicta a pud fogia apulie opidũ e
⁊ sic rex ingeus tot mtto Eriaꝵ inelica cui t̾a
regͣ ꝑ ebat bniꝯ porti a mucla quã sola forcũa
seuestẽti reliquerat captiossao delicca exam¬
plissimo inuetut̾ fulgore senex fere decessit
nglius

Expanded text:
colis, omnis ab Egyptiis occupata est. Postremo, cum vires excitasset omnes, et a Galliis cum classe maxima arolum cum ingenti suorum numero navali pugna ‹a› Rogerio Siculo classis prefecto superatum atque detentum et Calabrorum opida plura ad Siculos defecisse et Neapolim fere sedicioso tumultu deperditam. Quibus adeo percussus est, ut mortem precatus sit. Tandem oportunitate cogente missa Brundisium clasntulit. Ibidem vero autumpno instante, cum ob penuriam oportunitatum incassum diu apud Gallias laborasse se cognosceret, afflictus apud Fogiam Apulie opidum eg sic rex ingens, tot victoriarum inclitus, cui tria regna parebant, unius particula, quam sola fortuna senescenti reliquerat captivo filio detento ex amplissimo iuventutis fulgore senex fere decessit inglorius
Abbreviated transcription (Latin):
nasae pigue. cui diẋ. młtũ conatꝰ es extollere
ctucis tui nuꝑ. Et d. cũ oportimũ fuit te corri¬
pe aliꝙ nõ sic te g̾ere dec neid̾ si deimico nelles
tenpm.sic te offeras ut medico se offert in fir
regorius diit. Inftr
scatuas pͥncipiũ negotioꝵ tuoꝵ ⁊ finẽ. Scire
stude oĩa ex quib elige meliora. mala res est
pauptas. ẜ dicie male perores Sibn feceris a¬
tbenis ut nõ p̃naleat sẜui. Iram ꝯpeste. as¬
sume sciar loco cadele illustͣntis in bita q
gena te reputes. ⁊ alieigenas hoñobis cũ
Isꝑe succesbit naui tue tuc ipar timeas sb¬

Expanded text:
multum pinguem, cui dixit: multum conatus es extollere carceris tui murum. Et dixit: cum opportunum fuerit te corripere aliquem, non sic te gerere decet velut si de inimico velles ectificare te ipsum, sic te offeras ut medico se offert infirmus. REGORIUS dixit: in Deum statue principia negociorum tuorum et fines; scire stude omnia, ex quibus elige meliora; mala res est paupertas, sed divicie male, pejores; si benefeceris, aalliga ut non prevaleat sensui. Iram compesce; assume scienciam loco candele illustrantis; in vita quod genam te reputes, et alienigenas honorabis. Cum prospere successerit navi tue, tunc timeas sub
Abbreviated transcription (Latin):
ante ꝙͣ eciam loqui posset emicuit
dum infantulũ incunabulis consopitum
innoxio ꝯtattu cͥcũla bentes ayes mellifi¬
cancrũt in labellis eiꝯ clarũ melliflu
seporis ome nͭ fofeffit/ non puco de hac re
fide dic̾torẽ tulio tostem expectori qͥ mlt
locis ista miratͣ plõis eloquencia ut se
se inpaiẽ quodimad feciat᷑ Serĩ int̃ mo
Descĩs p̾lia smõis morem feotinit plato
termmos suos inchilo feliciꝰ excessit ꝙ de
ungilio calustio ꝙ ⁊ipo etã acerone dt̃m
est quis inquies huiꝰ est cestꝭ EI d qui
cetor reneca inde clamacõibꝰ fit ait elo¬
quentissini uri ꝑ latonis or̃o ꝙ ꝓsocrate
uis hos d̾uos int̾sit nũc roger recce mͦ
iibear ⁊ esponsur. in alccrio pla phice
gi uintat nec alũt sensisse mͥ uidet᷑ cic̾o
ufrait Id quid nemĩ grecoꝵ uideo con¬
tigisse ut id utrẽꝙ ingͣnẽ laboraret seq̃ie¬
tur ꝙ ⁊ieed forense dicendi ⁊ hoc quietũ
disputandi genꝰ ⁊ mor dcm exemplis

Expanded text:
ante etiam quam loqui posset eminuit, dum infantulum in cunabulis consopitum innoxio contactu circumlabentes apes mellificaverunt in labellis eius. Clarum melliflui leporis omen! nec fefellit. Non puto de hac re fide digniorem Tullio testem expectari, qui multis locis ita miratur Platonis eloquentiam, ut se se imparem qci sermonis morem se continuit Plato: terminos suos nichilo felicius excessit quam de Virgilio Salustioque et ipso etiam Cicerone dictum est. ‘Quis’ inquies, ‘huius est testis?’ Idem qui ceterorum. Seneca in Declamationibus sic ait: «Eloquentissimi viri Platonis oratio que pro Socrate inter hos duos intersit interroger, recte michi videar responsurus in altero plus inegravitatis. 4 Nec aliud sensisse michi videtur Cicero ubi ait: «Id quidem nemini Grecorum video contigisse, ut idem utroque in genere laboraret sequereturque et illud forense dicendi et hoc quietum disputandi genus». Et mox dictum exemplis