comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gationem. quiã est uenssimum nec
talem ꝓmissionem dotis ullam essẽ.
Simetu coactus sim ab eptioe. locatio¬
ne discełe uidendum est an nicꝰ sit
actum. et antqua obligo remaneatͭ
an hec simue sit acͣceptilatiõt. quia
nulla exbõe fidei obligatiõe possim
niti. cum finita sit drmãdmttiti
berum ẽẽt. noluissem. tñ corcͥtusuo¬
lui. s per p̾torem restituendus sum.
ut abstinendi michi potestas tribu¬
atur. ¶ Si coactus hereditatem rep¬
udiem duplici uia michi ptor suoc¬
uirit aut utilẽ actionem quasi be¬
redi dando. aut actionẽ metus caus
pt̃ando ut quam uiam elegero nec
it. ut auqurd ei extorquert. qmcoo
obhãt cam factum ÷. nuulius iomti¬
lp̃.ł. Pon est uer simile conpul ẽ¬
sum initrbe nq ĩd̾bitum solũsse. e¬
r qui claram dignitatem se hr̃e p̃tĩ¬
dobat. cum potuerit᷑ nis ꝑuplicum ĩ¬
uocare. ⁊ abu ⁊ aliquem potestatem
p̃ditum. qui utiq ium ꝑati cum ꝓ¬
hibuiss. s huiuus modi p̃sumptiomi de¬

Expanded text:
gationem, quia est verissimum nec talem promissionem dotis ullam esse. Si metu coactus sim ab emptione locatione discedere, videndum est, an nihil sit acti et antiqua obligatio remaneat, an hoc simile sit acceptilationi, quia nulla ex bonae fidei obligatione possimus niti, cum finita sit dum amittituriberum esset noluissem, tamen coactus volui: sed per praetorem restituendus sum, ut abstinendi mihi potestas tribuatur. Si coactus hereditatem repudiem, duplici via praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut actionem metus causa pit, ut aliquid ei extorqueret, quidquid ob hanc causam factum est, nullius mom. Non est uerisimile compulsum in urbe inique indebitum soluisse eum, qui claram dignitatem se habere praetendebat, cum pot‹u›erit ius publicum inuocare et adire aliquem potestate praeditum, qui utique uim eum pati prohibuisset: sed huiusmodi praesumptioni de
Abbreviated transcription (Latin):
llocata rp̃i tutori suo. uł filio eiusest.
scnatus relegandum censuit.
Senatus consulti quo ꝓhibentur
tutores. t filu eoꝵ pupillassuas
ducere. putoheredem quoq tutoi
ibiũt. huiusmoĩ niptias. ne pu¬
pille mre familiari cutunscrib¬
anturabhis. qui rõneseisgate tu¬
tele recłõe compelluntur. ¶ tuto
aut pupilli non ꝓhibetur filiam
suam collocare pupillo suo m̃mo.
situmn offm. simeadem uolumtare
ꝑseuãt iustas nuptias effici. iãq p̾

Expanded text:
llocata ipsi tutori suo uel filio eius est, senatus relegandum censuit. Senatus consulti, quo prohibentur tutores et filii eorum pupillas suas ducere, puto heredem quoque tutoris ibuerit huiusmodi nuptias, ne pupillae in re familiari circumscribantur ab his, qui rationes eis gestae tutelae reddere compelluntur. Tutor autem pupilli non prohibetur filiam suam collocare pupillo suo in matsitum officium, si in eadem uoluntate perseuerat, iustas nuptias effici: et
Abbreviated transcription (Latin):
communiscollocaretur frustra
thabea tutordãtus eligetim. neq e¬
nim urelligitur parerde ꝑ soãtu¬
toris. cogitasse. cum id̾o maxĩe m¬
atrem pretulit. ne filignpriastu¬
tutori patroni siu mala rõne con¬
iungitut. ¶ tutorqni rõnescina¬
torireaoroit puellam suamante
constitutum tempusetitis ciusu¬
xorem ducere. nec matrem exalio
ꝓmntie duxituxorem. iquaof¬
sp̃os pupille comꝑanoa ẽcum rd̃ po¬
tentatus nuptias phibũt. s anh
iuc quo si uirgo nipsit. non sit
ausẽndum: quod testõ relictumat
delib̾ri potest. exemplo tñ pupillo
npte tuton: quodrdictum est.
põt mulier consequi pecinam
stitu neccẽ est.

Expanded text:
communis collocaretur, frustra tamen ab ea tutor datus eligetur: neque enim intellegitur pater de persona tutoris cogitasse, cum ideo maxime matrem praetulit, ne filiae nuptias tuuiri ac patroni sui mala ratione coniungitur. Tutor, qui rationes curatori reddidit, puellam suam ante constitutum tempus aetatis eius uxorem ducere nec matrem ex alio prouinciae duxit uxorem, in qua ofs pupillae comparanda est, cum ratio potentatus nuptias prohibuerit. sed an huic quoque si uirgo nupsit, non sit auferendum quod testamento relictum est, deliberari potest: exemplo tamen pupillae nuptae tutori, quod relictum est potest mulier consequi. pecuniam stitui necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
uilia de ui nommatim canetur. ut
is an contigent exercitio possit ẽam
si ꝓficiscatur mandare. nonalit ita¬
q mantare potent quam siabẽe cepe¬
tit. cum alias uirisorctio etiami ap¬
sente mandetur. et si afamilia dñsoc¬

Expanded text:
ulia de ui nominatim cauetur, ut is, cui optigerit exercitio, possit eam si proficiscatur mandare: non aliter itaque mandare poterit, quam si abesse coeperit, cum alias iurisdictio etiam a praesente mandetur. et si a familia do
Abbreviated transcription (Latin):
deponit prefecturam et imperium lis.
quodadsimilitutinẽ proconsulis le¬
ge subaug̃ ei datum est. quam alexan¬
dnam in gressus sit successor eius.lic:
inꝓuintiam uenent. et ita manda¬
tis eius continetur. de offitio presidis
prouintias regentes ucet senatotes sũ
presides appellantur. ¶ procosur appe
põt.quem aõm et cmancipare filu
et. manumittere seruum

Expanded text:
deponit praefecturam et imperium, quod ad similitudinem proconsulis lege sub Augusto ei datum est, quam Alexandriam ingressus sit successor eius, licet in prouinciam uenerit: et ita mandatis eius continetur. DE OFFICIO PRAESIDISprouincias regentes, licet senatores sint, praesides appellantur: proconsulis appelpotest, quemadmodum et emancipare filium et manumittere seruum
Abbreviated transcription (Latin):
ib assidere. at tã arbreror ut auquo
quoq decreto principali refer̾tur cõ¬
stitutum. non posse offitio assessonis
fungi.

Expanded text:
ibus assidere, attamen arbitror, ut aliquo quoque decreto principali referetur constitutum, non posse officio assesssoris fungi.
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑioagit. s ꝓ eocius mandato i
dicit quotiens partib eius fungit.
mandan põt. ĩma ⁊̃ exmandata ge¬
nerau uirisdictione ꝓpt̃ utuitatem
Apupilloꝵ cam cõtingcre ꝯstitutum

Expanded text:
imperio agit, sed pro eo cuius mandatu ius dicit, quotiens partibus eius fungiturmandari potest. immo etiam ex mandata generali iurisdictione propter utilitatem pupillorum eam co
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit iurisdictione utitus. &¬
tius est enim more caioꝵ uirisdic¬
tionẽ quidẽ transfei̾ri. s meꝵ imp¬
eum quodlege datoꝑ non posse t̃nꝰ¬
siĩe. quare nemo dicit arĩmaduer¬
sicem legatum ꝓconsuus. Ãpe mand¬
ata urrudictioẽ. paulus nõtat. ⁊ mm¬
pesium quod irrisdictiopa coheret¬

Expanded text:
mandauit, iurisdictione utitur. uerius est enim more maiorum iurisdictionem quidem transferri, sed merum imperium quod lege datur non posse transire: quare nemo dicit animaduersionem legatum proconsulis habere mandata iurisdictione.Paulus notat: et imperium
Abbreviated transcription (Latin):
sta sunt. ¶ Si re cesaris ꝓcurator eiꝰ
quasi tem ꝓpnmͦ tradat non ꝑute
eũm dñnum transferre tcemmii
transfert cum negm cesaris ge̾res
cotsensu ip̃ius tradit demq si uẽ¬
ditioms uł dõatõnis uł transactõ¬
iis ca qudagat. inchil agit. None¬
nm alienare ei rẽ cesaris s diligen¬
ter gerere commissum est. ¶Est hoc
ulente ħrditati ꝓcurator hrdem ce¬
sarem facit.
nł .ꝑ. Qu si ea boã exquib ĩꝑator
h̃rs institutus e soliyido. non sint.
re per specta cõsulitut᷑ impẽratori: h¬
eredis enim instituti in adeundis
uł repudiandis huiusmõi ħrdita¬
tib uoluntas exploranda est:¬
auł .e. Qurͣatores cesanis is depõ¬
tandi si hñt. quia hipius pene ꝯstit¬
uende ius non hñt. Si tñ quasi tu¬
multuosum uł in uiriosum aduẽ¬
sus colonos cesaris ꝓhibuerint in
p̃dia cesans accet̾e. abstinere debe¬
uit. Ida diuus pius iulio rescrip¬
sit. dem̃ n redire cuiquam possut

Expanded text:
sunt.Si rem Caesaris procurator eius quasi rem propriam tradat, non puto eum dominium transferre: tunc enim transfert, cum negotium Caesaris gerens consensu ipsius tradit. denique si uenditionis uel donationis uel transactionis causa quid agat, nihil agit: non enim alienare ei rem Caesaris, sed diligenter gerere commissum est.Est hoc prulentae hereditati procurator heredem Caesarem facit. ur. Quod si ea bona, ex quibus imperator heres institutus est, soluendo non sint, re perspecta consulitur imperator: heredis enim instituti in adeundis uel repudiandis huiusmodi hereditatibus uoluntas exploranda estus.Curatores Caesaris ius deportandi non habent, quia huius poenae constituendae ius non habent.Si tamen quasi tumultuosum uel iniuriosum aduersus colonos Caesaris prohibuerint in praedia Caesariana accedere, abstinere debebit idque diuus Pius Iulio rescripsit.Deinde neque redire cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓuiitram u̾enerint contraxent
parcissime us dicatur. ita ut actio¬
nes que obeam cam institute non
ẽẽnt. postea quam quis eoꝵ ea ꝑm̃¬
tia cxcessent restitueͬrentur. ¶Siꝗd
tñ ininto accident tñ ueluti si in u¬
tiam uł fintum passus est. actems
ius dicendum ẽ ut litẽ cont̾estetur.
resq ablata exhibeatur. et depõatur
aut sisti exhiber ue satis dato ꝓmi¬
manumasent uł cutorẽ dedit prui̾¬
quam cognouerit successorẽ adue¬
quis p̃sioum mũus domum ue ca¬
ꝑet. nisi exculentum populentum ue
quod int᷑ dies ꝓxĩos ꝓdigatur.
auł.ł Obseruandum est ins redo¬
enti ut in adeundo quidẽ facilẽ se
prebeat. s contẽpni non patiatur.
uñ in mandatis adiciatut. tie p̃si¬
des ꝓuintianm in ultore fammli¬
antatẽ ꝓiuntiales admittant.
Nam ex ꝯuersatione equali cõtẽ¬
tio dignitatis nascitit.S⁊ inco¬
gnoscendo. seq eecandesçere adũ¬
sus eos quos malos putat noq ꝑcib
calamitosoꝵ illa criman õportet. Io

Expanded text:
inciam uenerint, contraxerunt, parcissime ius dicatur, ita ut actiones, quae ob eam causam institutae non essent, posteaquam quis eorum ea prouincia excesserit, restituerentur. si quid tamen inuito accidit, ueluti si iniuriam aut furtum passus est, hactenus ei ius dicendum est, ut litem contestetur resque ablata exhibeatur et deponatur aut sisti exhiberiue satisdato manumiserit uel tutorem dederit, priusquam cognouerit successorem aduequis praesidum munus donum caperet nisi esculentum potulentumue, quod intra dies proximos prodigatur. us Observandum est ius reddenti, ut in adeundo quidem facilem se praebeat, sed contemni non patiatur. unde mandatis adicitur, ne praesides provinciarum in ulteriorem familiaritatem provinciales admittant: nam ex conversatione aequali contemptio dignitatis nascitur. Sed et in cognoscendo neque excandescere adversus eos, quos malos putat, neque precibus calamitosorum inlacrimari oportet: id
Abbreviated transcription (Latin):
irccrit᷑ur. mandata urrisdictiõe non
cransfertur. Que u̾ero urre mag¬
utratus conpetunt. mantari posst.
et io uidentur errare magistratus.
ti legis uile de adulteriis ⁊ sique
sunt alie similes unsdictionem
suam mandant huius rei fortissi¬
mum argum̃tum est. quod iege

Expanded text:
mandata iurisdictione non transferuntur: quae uero iure magistratus competunt, mandari possunt. et ideo uidentur errare magistratus, ti legis Iuliae de adulteriis et si quae sunt aliae similes, iurisdictionem suam mandant, huius rei fortissimum argumentum, quod lege
Abbreviated transcription (Latin):
auł.x.. Preses cumagnoscat deẜ
uo corrsipto uł ancilla deuirgma¬
ta uł seruo struptato si actor rerag¬
entis coruptus cẽ dicitur ł eiusmo¬
di hõ ut non solum iactura aduer¬
sus substantĩam. set ad totius domꝰ¬

Expanded text:
um.Praeses cum cognoscat de seruo corrupto uel ancilla deuirginata uel seruo stuprato, si actor rerum agentis corruptus esse dicetur uel eiusmodi homo, ut non ‹ad› solam iacturam aduersus substantiam, sed ad totius dom
Abbreviated transcription (Latin):
ne quid pemitiostꝰ: ip̃i inse moli¬
antur. s ne ariis quoq cxitid sint. ĩ¬
quod si comittantus non ĩmeritoi
culpe coꝵ ascrbendum est. qui neg¬
ligentiores inoffido suo fuerint:¬
arc̃ .ł. Illud obseruandi⁊ est.
ne qui proumtiam reg̃fin eius
excedit. nisi uoti soluendi ca. du
tñ ob̾notarẽ ei nonͣ ucẽat.

Expanded text:
ne quid perniciosius ipsi in se moliantur, sed ne aliis quoque exitio sint: quod si committatur, non immerito culpae eorum adscribendum est, qui neglegentiores in officio suo fuerintcis.Illud obseruandum est, ne qui prouinciam regit fines eius excedat nisi uoti soluendi causa, dum tamen abnoctare ei non liceat.
Abbreviated transcription (Latin):
centib penas irrogari ad suam sollicitu¬
dinem preses ꝓuintie reuocet ne teri¬
is inte hoĩes subpretextu aduentus offi¬
cioꝵ uł militum umie unico uł bre¬
in subpellectu ad auoꝵ usus translatiᷤ
inuiriis uexentur p̾ses ꝓuiitie ꝓuide¬
bit inequid sub nomine militum quot
adu̾tilitares in commune eoꝵ non
pertinet quibdam proptia sibi com¬
moda imq uendicantib comittatur
p̃ses ꝓuintie ꝓuidebit ¶Sicuti medico
imputan euntus moitalitatis ñ deb¬
et. ita id quot per impentiam comini
tib facultatib eoꝵ quib eam in dixe¬
rit rediginon posse dephñd̾it. necessi¬
titẽ solutionis moderetur. cep̃h̃nsa ex¬
actoꝵ illic̾ta auaritia romissa ꝓpter
inopiam muĩcta apuintias regenti
d̾.i. Preses ꝓuintie in spoctis edifi¬
ciis dños eoꝵ ca cognita reficere ea cõ¬
pellat. ⁊aduersus detractãtẽ cõpetẽti
remiedis deformitati auxilium feret
tem nãc descriptioe. eum qui ꝓuintie

Expanded text:
centibus poenas irrogari ad sollicitudinem suam praeses prouinciae reuocet.Ne tenuis uitae homines sub praetextu aduentus officiorum uel militum, lumine unico uel breui suppellectili ad aliorum usus translatis, iniuriis uexentur, praeses prouinciae prouidebit.Ne quid sub nomine militum, quod ad utilitates eorum in commune non pertinet, a quibusdam propria sibi commoda inique uindicantibus committatur, praeses prouinciae prouideat.Sicuti medico imputari euentus mortalitatis non debet, ita quod per imperitiam commistibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur repraehensa exactorum illicita auaritia. remissa propter inopiam multa a prouincias regentionum.Praeses prouinciae inspectis aedificiis dominos eorum causa cognita reficere ea compellat et aduersus detractantem competenti remedio deformitati auxilium ferat.tem hac rescriptione: 'eum qui prouinciae
Abbreviated transcription (Latin):
nAm si excessent priuatu̾s ẽ. ht itit̃¬
sdum imꝑium et aduersus extranẽoi
homines siquis malum cõmiserit.
nam et in mandatis prẽcipuum est ui
curret isqui ꝓuintie pre est. malis ho¬
minib proumtiam purgare nec distĩ¬
guitur urroe sint.

Expanded text:
i excesserit, priuatus est. habet interdum imperium et aduersus extraneos homines, si quid manu commiserint: nam et in mandatis principum est, ut curet is, qui prouinciae praeest, malis hom‹i›nibus prouinciam purgare, nec distingu‹un›tur unde sint.
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃tie occisam: pot᷑ de modo eius pene
dissimulare cum sat̾is furore ip̃o pu¬
matur. et tñ codiligentius custodient̃.
crit. ac si putabis ⁊̃ umculo cohercentꝰ
qm̃ tam ad penam quam adtutelam
uallis sensu samior est num forte. co
mom̃to scelus ad miserit nec morbo eꝰ
tunda est ueniam diligenter explora¬
bis. et sico tale ꝯpeteris. ꝯsules nosi
ut existimxmus. an ꝑ in manitatem
facinoris si cum possit uider sentire i
comisent supplitio afficiendus sit. cũ
uideris. si eos aquib ulo tp̃r obẜua¬
tus ẽet uocaueris. ⁊ cam tante negł¬
igentie excuseris. ⁊ unumquemq
coꝵ prout tibi leuan uł oneran cuip¬
a eius uidebitur ꝯstitueris. Nã custõ
furiosis non ad hoc solum adhidetur

Expanded text:
dementiae occisam: †potes de modo poenae eius dementiae occisam: †potes de modo poenae eius dissimulare, cum satis furore ipso puniatur. et tamen diligentius custodiendus erit ac, si putabis, etiam uinculo coercendus, quoniam tam ad poenam quam ad tutelam sensu saniore, non forte eo momento scelus admiserit nec morbo eius danda est uen‹i›a, diligenter explorabis et si quid tale compereris, consules nos, ut aestimemus, an per immanitatem facinoris, si, cum posset uideri sentire, commiserit, supplicio adficiendus sit. cum uideris, si eos, a quibus illo tempore obseruatus esset, uocaueris et causam tantae neglegentiae excusseris et in unumquemque eorum, prout tibi leuari uel onerari culpa eius uidebitur, constitueris. nam custodes furiosis non ad hoc solum adhibentur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ .x. Nongruet uono et gram p̃sioi
curare ut placta atq quieta ꝓuintia
sit: q̃m regit. quod non difficile opti¬
nebit. si soluicite agat ut mał̾ hoĩb ꝓ
uitia careat. eosq ꝯquirat. nã ⁊ sacrile¬
gos. latrones plagiarios. fures ꝯquirẽ
debet. et ꝓut quisq deliquent in eum
ammaduertere. receptoresq eoꝵ coher¬
cere sine quib latro diutus late non
põt. ¶ Finosi si ñ possint per netͥeñ aĩoᷤᷤ
contineri eo remechio ꝑ p̃sidẽ obuiam
eundum ÷. scilicet ut carcere cõtine¬
antur. Ita dunis pius rescripsit Sane ex
iserat. utrum simulato furore facinus
amisiss an uõ reu̾a ꝯpos m̃tis nõ eẽt. u̾
sisimulass plecteretur. si uõ fureret in i¬
carcere contineretur
art̃ .i. Quius marcus ⁊ comodus sca¬
pue ĩtulso rescripserunt. in ħ uerba. si
tibi liquido ⁊ pertum ⁊ elium cpriscum
in eo furore ẽẽ. ut ꝯtinua m̃tis alienati¬
one omm intellectu careat: nec subẽ
ulla suspitio matrẽ abeo simulatiõe

Expanded text:
is.Congruit bono et graui praesidi curare, ut pacata atque quieta prouincia sit quam regit. quod non difficile obtinebit, si sollicite agat, ut malis hominibus prouincia careat eosque conquirat: nam et sacrilegos latrones plagiarios fures conquirere debet et prout quisque deliquerit, in eum animaduertere, receptoresque eorum coercere, sine quibus latro diutius latere non potest.Furiosis, si non possint per necessarios contineri, eo remedio per praesidem obuiam eund‹u›m est: scilicet ut carcere contineantur. et ita diuus Pius rescripsit. sane exciserat, utrum simulato furore facinus admississet an uero re uera compos mentis non esset, ut si simulasset, plecte‹re›tur, si fureret, in carcere continereturiuus Marcus et Commodus Scapulae Tertullo rescripserunt in haec uerba: 'Si tibi liquido compertum est Aelium Priscum in eo furore esse, ut continua mentis alienatione omni intellectu careat, ne‹c› subest ulla suspicio matrem ab eo simulatione
Abbreviated transcription (Latin):
tia per rescuptionẽ ueluti eũ qui ꝓ uĩ¬
tie p̃ẽ adire potens. xcum hac adiecti¬
oẽ is extimabit quid sit partium sua¬
rum. non impoĩtur necessitas ꝓcosu¬
li uł legato suscipiende cognitionis
quamins nonsit non amiectum is cx¬
timabit quit sit partium suarum.s
is existimare debet utrum ip̃e cognos

Expanded text:
ptiones, ueluti 'eum qui prouinciae praeest adire poteris' uel cum hac adiectione 'is aestimabit, quid sit partium suarum', non imponitur necessitas proconsuli uel legato suscipiendae cognitionis, quamuis non sit adiectum 'is aestimabit quid sit partium suarum': sed is aestimar
Abbreviated transcription (Latin):
d̃.i.. Iuicitas exactões ł iolẽti afft̃ã
et extoitas metu uenditioẽs et cautio¬
nes uł sine p̃cii numeratioẽ ꝓhibeat
p̃ses prouintie. ¶It nequis imquũ
lucium aut dampñum sentiat pre¬
ses ꝓũintie prouid̾at. ¶ Ueritas reꝵ
zertorib gestoꝵ non uidatur. et io p̃¬
ses ꝓuintie id sequatur. quod ꝯueñ
cum exfide ẽoꝵ que ꝓbabuntur.
¶e potentiores uin humiliores in¬
iurus affitiant. ne ue defensores
eotum calumpmnosis criminib inse¬
ctentur innocentes. ad religionẽ pre¬
sidis ꝓuntie pertinet. ¶ Illicita mrm¬
steria subpre̾textu adiuuantium mi¬
litares uiros ad concuriendos hoĩes ꝓ¬
cedentia prohibere et deptebñsa coh¬
ertere p̃ses ꝓuintie curet. et sub sp̃e tri¬
hutoꝵ illicitas exactioes fieri ꝓhibeat.
neq licita negotiatiõe aliquos pro¬
hibi. neq prohibita exciteri noq inne¬

Expanded text:
. Illicitas exactiones et uiolentia factas, et extortas metu uenditiones et cautiones uel sine pretii numeratione prohibeat praeses prouinciae. item ne quis iniquum lucrum aut damnum sentiat, praeses prouinciae prouideat. Ueritas rerum erroribus gestarum non uitiatur: et ideo praeses prouinciae id sequatur quod conuenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis prouinciae pertinet. Illicita ministeria sub praetextu adiuuantium militares uiros ad concutiendos homines procedentia prohibere et depraehensa coercere praeses prouinciae curet, et sub specie tributorum illicitas exactiones fieri prohibeat. Neque licita negotiatione aliquos prohiberi neque prohibita exerceri neque inn
Abbreviated transcription (Latin):
stipłoncm decuius miquitate quest
esadmodũꝰ ste eiactiomꝰ rdiget. hec
constitutio adinfimtum modum ex¬
tcait. Quid ergo. sic tamꝑanda est res
ut infuturum dum tarit exdiecessari¬
omscrescint usur Quius pius rescrip¬
sit. parum uste p̾tentas usiras pctis
icat qui easadebitore tuo utgͥtiora¬
pudcup iudelicet eẽs petendas nõpu¬
tisti. ¶ Inticitõ fidei ꝯmisso omne
amolumtum hrdiaufẽndum et fisco
prandum. diuus pius itscripsit. Ergo
et usirrrum emolum̃tum auferetur
hrdi. ¶ Sipupillonon hñti tutorem
fioicõmissum solui non possit. nonui¬
dimoram ꝑhrdem fr̃im. diuuspius
rescripsit. Ergo nec eidebetur. qui qdi
ditusexqͣre restitutio induigctur pe¬
it non potuit. Quid erum potest imp¬

Expanded text:
tionem, de cuius iniquitate questus est, ad modum iustae exactionis rediget". haec constitutio ad finitum modum excedit: quid ergo? sic temperanda res est, ut in futurum dumtaxat ex die cessationis crescat usura. Divus Pius ita rescripsit: parum iuste praeteritas usuras petis,vallum indicat, qui eas a debitore tuo, ut gratior apud eum videlicet esses, petendas non putasti". In tacito fideicommisso omne emolumentum heredi auferendum et fisco praestandum divus Pius rescripsit: ergo et usurarum emolumentum aufertur heredi. Si pupillo non habenti tutorem fideicommissum solui non potuit, non uideri moram per heredem factam diuus Pius rescripsit. ergo nec ei debetur, qui quodditus, ex qua restitutio indulgetur, petere non potuit: quid enim potest imp
Abbreviated transcription (Latin):
ms qum cuncesusuras praturum. Et
si quo anno non souuss tunctotiusꝑe¬
cumecedie qua mutuatus est semisses¬
se souituum et redditis ꝑaliquorãno
usiis moxstipib ꝯmissa ess. oiisspiꝰ¬

Expanded text:
nis quincunces usuras praestaturum et, si quo anno non solvisset, tunc totius pecuniae ex die qua mutuatus est semisses soluturum, et redditis per aliquot annos usuris mox stipulatio commissa esset, divus
Abbreviated transcription (Latin):
cipit. ut solct afornicanis qui tardiu
pocumam instiunt. Itan exuectiga¬
lib Cum aũt mioco priuati successit
q⁊̃ dare solet. ¶ Sidebitores quimi¬
nores semissib pĩabant usirras fisci
eẽceꝑunt. postq̃m adfiscum transierit
satis notum est. Idem obẜuatur mo
ꝑum curatorib si pecuma apud eos
rtmansit. s in ca qͣm redemptorib ꝯ¬
miserunt ⁊ si neglige̾to ⁊ dederintu
sina cisremmutitim. hecaũt ita sunt
si milla fraus arguitur. alioqum ⁊
usirc applicabuntur. ¶ Sidies non
sit abhisquistatuasul miagines po¬
tempusstatuendum est. etmsi posue

Expanded text:
cipit: ut solet a foricariis, qui tardius pecuniam inferunt, item ex uectigalibus. cum autem in loco priuati successit, etiam dare solet. Si debitores, qui minores semissibus praestabunt usuras, fisci esse coeperunt, postquam ad fiscum transierunt, satis no‹tum› est. idem obseruatur in operum curatoribus, si pecunia apud eos remansit. sed in ea quam redemptoribus commisserunt, usura eis remittitur: haec autem ita sunt, si nulla fraus arguitur: alioquin etiam usurae adplicabuntur. Si dies non sit ab his, qui statuas vel imagines potempus statuendum est et nisi posu
Abbreviated transcription (Latin):
go postea arrataui. non sunt nup¬
tie inceste. ¶ Iñt me. ⁊ sponsam
patris meinon possunt nuptiecon¬
trahi. quamquam nouerta meinon¬
ea patrinube̾ non pot̾it quamiuis
ninus non ꝓpͥedicatur. ¶ oiuxor
mei post diuoitium aluinupserit

Expanded text:
go postea adrogaui, non sunt nuptiae incestae. Inter me et sponsam patris mei nuptiae contrahi ea patri meo nubere non poterit, quamuis nurus non proprie dicatur.Si uxor mea post diuortium alii nupserit
Abbreviated transcription (Latin):
tesunctum depoita fũant.. u. milia¬
a adstraxerunt. et uĩq solurco esti⁊
inpartes obstrictierunt. nec enm
amplius actoris mrr̃ est auod silã¬
oem conflauennt. aut conflari ab
aliquo passi fiũnti aliaue sỹes dolo
coꝵ int̃ucisa suĩt: insolidum conue¬
niri poterunt. ac sup̃is. iantam fu

Expanded text:
defunctum deposita fuerant, et quina milia abstulerint et uterque soluendo est, in partes obstricti erunt: nec enim amplius actoris interest. quod si lancem conflauerint aut conflari ab aliquo passi fuerint aliaue quae species dolo eorum interuersa fuerit, in solidum conueniri poterunt, ac si ipsi seruandam su
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtueat᷑ s: eiquidedit restituctta
sunt: ei ouile ius t legum ordi¬
uan. magis inpublicum derẽrita
sunt. Nam male nuͣtus pudlice:⁊
ut et emplo alus ad cettreada mĩa¬
leficia sit. ⁊ egesrate lãbotire debet.
Incuirit hicet alia insprtio. anbõ
cͣcti est. nullo extrin sccusassum¬
id quod geritur ꝑtinet eremplilo¬
co. latrospolia que m abstulit. pe¬
posunt apuo seium inscumi dem¬
aucia deponarris. Utrimm latcori:
an michi senstestiaterẽ deb̾at. si per

Expanded text:
intuemur, ei qui dedit restituenda sunt: si ciuile ius et legum ordinem, magis in publicum deferenda sunt: nam male meritus publice, ut exemplo aliis ad deterrenda maleficia sit, etiam egestate laborare debet. Incurrit hic et alia inspectio. bonamractum est, nullo extrinsecus adsumid quod geritur pertinet? exempli loco latro spolia quae mihi abstulit posuit apud Seium inscium de malitia deponentis: utrum latroni an mihi resti
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .l. Sihoĩem apͤud se oepritum u
quõ dedohaberetur acꝓpte uinctum
ul admalam mansionem exr̃ensũ
mumesse. quod factixm ẽ atbitior qr
cum sciret an rei papietur intẽ pestiue
mĩam erercuit cum mñit magis nã

Expanded text:
. Si hominem apud ‹s›e depositum, ut quaestio de eo haberetur, ac propterea uinctum uel ad malam mansionem extensum mum esse quod factum est arbitror, quia cum sciret, cui rei pararetur, intempestiue misericordiam exercuit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
unus posantiari napio sequastrs̃
nor tasi płesteponere possunt nam
siam deductur staqͣor csri mn soli¬
dimumis quisq uidtur deposuisse.
quod alix̃ est cumrem cominunan
apud deponentem manet. s  possõ.¬
sicnisiapud sequestium depoita estinã
tum danum sequester possidet. Ideñ
agitur et depoĩtione. ut neutnius pos¬

Expanded text:
unus possunt, attamen apud sequestrem non nisi plures deponere possunt: nam siam deducitur. itaque hoc casu in solidum unusquisque uidetur deposuisse: quod aliter est, cum rem communem apud deponentem manet: sed et possessio, nisi apud sequestrem deposita est: nam tum demum sequester possidet: id enim agitur ea depositione, ut neutrius pos
Abbreviated transcription (Latin):
s ip̃e filius plus trebit existimat. etiã
laouo ẜuumi depoĩtum sit. et manu¬
nassus rem retineat. mrỹm tundam
accionem. non iridominum. licet ex
cͣadis causis imanu nissum actiond
tetur.

Expanded text:
sed ipse filius. Plus Trebatius existimat, etiamsi apud seruum depositum sit et manumissus rem teneat, in ipsum dandam actionem, non in dominum, licet ex ceteris causis in manumissum actio non datur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiuoluntatem super p̃ciu lib̾tis p̃¬
soluẽ noncogitur insificriussores yte¬
nei aunditore eius euicrionis noĩe¬
offeranti¬
ertag̃ .ł. Uerditorisiẽptor inp̃cio
soumto moram fecent. usurasdum¬
taxat pr̃abit non cẽ oĩo quod uñ octõn
mora non facta consequi potuit. ueluõ¬
ti sinegoiator fuit. et pio soluto cx
mertib plusquam exisuris quarere
potintE ẜuis exportandis ułsi.
distractus. nealiquo loi moret᷑ uenieĩt
ut possit legem remiit. et ip̃m ro tat᷑. lã
talia. inꝑuntia morari potest. rusisp¬
ecialit᷑ ꝓbibitumest.¬

Expanded text:
ti uoluntatem super pretium libertis prsoluere non cogetur, nisi fideiussores idone‹i› a uenditore eius euictionis offerantrum. Uenditori si emptor in pretio soluendo moram fecerit, usuras dumtaxat praestabit, non omne omnino, quod uenditor mora non facta consequi potuit, ueluti si negotiator fuit et pretio soluto ex mercibus plus quam ex usuris quaerere potuit. DE SERUIS EXPORTANDIS: seruus, ne aliquo loci moretur, ut possit legem remittere, ipse Romae retinerItalia, in prouincia morari potest, nisi specialiter prohibitum
Abbreviated transcription (Latin):
auł.¶̃ Ncceptum ẽ ut plures domim
et non parit aedenres suitutes ranc̃nt.
ładqurcant. ut tñ exnonissimo actue
õdẽ tp̃r omnes cessissecit. et iõ susqui pni¬
mus cessit. ł refunctus sit. ł auogne łalio
mõ pirtem suam alicnauit. postdeinte so¬
tiuscssent. ni̾chil agetur. cum enim post¬
remus cedat i retro adquiri ẜuitus ind̾¬
tur. s ꝑisi hẽtur. atq si cum postreiis ce¬
ut. omnes cessissent. igitur tiesus hicac¬
tͣns pendebat. cõer nouus sotus cedat iõe
iurisest. et sium ex oñis codatur. deurox t ir¬

Expanded text:
um.Receptum est, ut plures domini et non pariter cedentes seruitutes imponant uel adquirant, ut tamen ex nouissimo actu etiam eodem tempore omnes cessissent. et ideo si is qui primus cessmodo partem suam alienauerit, post deinde socius cesserit, nihil agetur: cum enim postremus cedat, non retro adquiri seruitus uidetur, sed perinde habetur, atque si, cum postremus cedat, omnes cessissent: igitur rursus hic actus pendebit, donec nouus socius cedat. idem iuris est et si uni ex dominis cedatur, deinde in pe
Abbreviated transcription (Latin):
ciam guxit intirdicro quos ꝓcario h̃t.
agͣi nõ uot nec maceria poĩta traatioẜ ui¬
tutis ꝑfecta melligitur nec utuit᷑ inrẽ¬
tetur iussibi eẽ. pauit̾o ie elificatum
abe cum edificlu soli ꝗnortioẽ secutũ.
nutilem faciat intentioneqecterum
sim suo maceriam p̃cmoqui ẜ uatutẽ
tͥ debuit dixx̾i̾t. neq lib̾tas isucrpictur.
et int̾rncto quot ĩcirio ht̃. utiit̃ am

Expanded text:
riam duxerit, interdicto 'quod precario habet' agi non poterit, nec maceria posita donatio seruitutis perfecta intellegitur, nec utiliter intendetur ius sibi esse inuito te aedificatum habere, cum aedificium soli condicionem secutum inutilem faciat intentionem. ceterum si in suo maceriam precario, qui seruitutem tibi debuit, duxerit, neque libertas usucapietur et interdicto 'quod precario habet' uti
Abbreviated transcription (Latin):
posse. siuõ ẽrrremo qͣuirtiñeam quia et
medram meum sit. ẜuitutõ consistere.
s si rursus aut tocui atquifita sit ẜui¬
tus. aut med̾u auenauõ nnt̾xllan
omp̃.i. Ni cum duas hr̃em insulasd̾ũ¬
ob eode̾ mom̃to ĩdid̾o uitc̾t oum est
anẜuitus ait̾uis impoĩta uaieat. quiã
n ẜintus pot. s añ tͣdionem ꝑactam su¬
Asmagisedib ad quint. ł impoĩt isqui

Expanded text:
posse: si uero extremo, quod retineam, quia et medium meum sit, seruitutem consistere, sed si rursus aut id, cui adquisita sit seruitus, aut medium alienauero, interpellari m.Si cum duas haberem insulas, duobus eodem momento tradidero, uidendum est, an seruitus alterutris imposita ualeat quia seruitus potest. sed ante traditionem peractam suis magis adqui
Abbreviated transcription (Latin):
rusticis. Nam et siquis duosfudos hr̃ abu
simũl t̾denoo. non pot᷑ essice̾att̾is altas ser¬
uas. quianeq atquntre aliis edibi ẜuitu¬
tẽ neq imponere pot. ¶Siquis p̾artẽ
atium t̃cdat uł partẽ funtision põt ẜuitu¬

Expanded text:
rusticis: nam et si quis duos fundos habeatsimul tradendo non potest efficere alteras alteris seruas, quia neque adquirere alienis aedibus seruitutem neque imponere potest.Si quis partem aedium tradet uel partem fundi
Abbreviated transcription (Latin):
leat quia incertum sic que ẜintos cxce¬
pta sit. aut a om̃mis ẜuitus impom debe¬
ati int̃poitis aũt quoq alicͥnis edib mĩ¬
pom põt. ueluti ut alius toiłe liceat ł
⁊ sut̃ detãtur. ut ita conualescat. Oi m¬
eihiis enib ẜinius postea impoĩti fui̾t.
sicuti pet pllum p̃dia suitus imponi ⁊
diu̾sis tempͣib pot q̃i quam dici pot̃si¬

Expanded text:
leat, quia incertum sit, quae seruitus excepta sit, aut omnis seruitus imponi debeat.Interpositis quoque alienis aedibus imponi potest, ueluti ut altiu iter debeatur, ut ita conualescat, si mediis aedibus seruitus postea imposita fuerit: sicuti per plurium praedia seruitus imponi etiam diuersis temporibus potest. quamquam dici potes
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nec illa quidẽ ẜuatuscõfistere pot̃
ut certus nimerus hominum muno lo
at similit si comune solum udo ut tner
in ꝓsuꝑuacuo hñdi est. ita ut cota ẜuitus ad
eum qui teceꝑit ꝑtineat Soium aũt cõriu¬

Expanded text:
sicut ne illa quidem seruitus consistere potest, ut certus numerus hominum in uno locat? similiter si commune solum uendo, ut mihi et pro superuacuo habenda est, ita ut tota seruitus ad eum, qui receperit, pertineat. solum
Abbreviated transcription (French):
ꝓmissim. quodexstit̾it. ingͣtanonre¬
undoit. ¶Qmirosintotemestimatas
cinctisfimulier bolfide easdeit.nul¬
la est çaagõ iuro. alioquindedolo te¬
netur. ¶ Indotem rebestimatiset ł¬
ditis. quamanscasmuilict inusuhãt.
urͣ mominum fictumuitetur s par¬
iusdotmancillanm dotiseẽ põrio¬

Expanded text:
promissam, quod exstiterit ingrata, non repromissam, quod exstiterit ingrata, non retinebit.Cum res in dotem aestimatas euictis, si mulier bona fide eas dederit, nulla est actio uiro: alioquin de dolo tenetur.In dotem rebus aestimatis et traditis, quamuis eas mulier in usu habeat, uiri dominium factum uideretur.Partum dotalium ancillarum dotis esse po
Abbreviated transcription (Latin):
c.l. Qum post liuortu aniuro scien
uenisse. tactte uidetur nedosque ꝓmiᷤ¬
sa fuat petatur. et sipet o camceꝑiti pa¬
cti excepticẽ amiliere repellitur.
Tulier si pocumam sibidebitam a sit¬
ĩo cumusbissuturi tp̃is indote ꝓnt.¬
tendademonstrauit: eas quoꝑdotis
portiona cẽ quanudie post nupt¬
ascessit rõnisest. ¶ Usurisquordotis
asplacuit. quiance sortis exi ccõ locum
hrccepit. meduaũr trmporis debebũ¬
tur. ¶ Indomum ab senti sideore de
ducta. nullisintercam eaexbonis uiri
sumprib factisa derhibitionem ipeo¬
ns. ꝓmissasusuras reuersius uirim¬
ꝓbrpetit. ¶ Gencrasocero dotemarb¬
ñtu socencerrodie dm non demonstra¬
tare uł quantitate stipulatus fuit.ar¬
bito quaꝙ distractostipulationemua¬
non demonstratonullum ec̃ legatum
ułstipulationẽ flidicoͣnstaret. cum
int modum constituente dotis et corpuᷤ
ignotum: diffẽntia magnasit. dotise¬
nimquantitas ꝓmõfacultitum patrĩ
etilignitite mariticonstitun potest.¬

Expanded text:
.Cum post diuortium uiro scientuenisse tacite uidetur, ne dos quae promissa fuerat petatur, et, si petere ea coeperit, pacti exceptione a muliere repellitur. Mulier pecuniam sibi debitam a Seio cum usuris futuri temporis in dote promittenda demonstrauit: eas quoque dotis portionem esse, quarum dies post nuptias cessit, rationis est. Usuras dotis as placuit, quia nec sortis exactio locum habere coepit: medii autem temporis debebuntur.In domum absentis uxoducta, nullis in eam interea ex bonis uiri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reuersus uir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu soceri certo die dari non demonstrata re uel quantitate stipulatus fuerat: arbitrio quoque detracto stipulationem uanon demonstrato nullum esse legatum uel stipulationem fundi constaret, cum inter modum constituendae dotis ‹et› corpus ignotum differentia magna sit: dotis etenim quantitas pro modo facultatium patris et dignitate mariti constitui potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ualebit quod ignorante inimtiopate
maiorannis aput eundem cẽceꝑit. quos
emmuulgatum est dotispinissionem ĩ
pninsdumtarat nuptus tstinare. ne¬
ꝙ durare obligõnen. si postaltusmm̃

Expanded text:
ualebit, quod ignorante initio patremenim uolgatum est dotis promissionem in primis dumtaxat nuptiis destinare neque durare obligationem, si post alterius
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ ad frocinissores ꝓbantos constit¬
ut̾as erm ꝓbanent. anũo ip̃e abuer¬
sarius. Michi aũt semper succurren¬
dum uidetur. simmor sit. et se circ̃¬
uentum docͣeat ES et iudiciis in sub¬
ueritiar. siuc dirmãgir. siue dina
ꝯuematur captui siiS. ⁊ si heredita¬
tẽ minoradiit minus lucrosam suc¬
cuititur ei ut se possit abstinere. Nã
et hic capius est. Idem est inbonoꝵ p̾¬
sessicẽ. ł alia successice̾ ¶ Non solum
aut fuius qui se misciat paterne he¬
rec̾̃itati .s et si aliquis sit ex necess¬
anis inmorañnis. simra modo resti¬
udoiem impatoi. uenti si seruns
at cũ lib̾tate ĩstitutꝰ dicẽdũ enĩ e¬
itt.si se misc uͥͤ rosse e subuer̃ etati̾

Expanded text:
biter ad fideiussores probandos constitutus eum probauit an uero ipse aduersarius? mihi autem semper succurrendum uidetur, si minor sit et se cir‹cum›uentum doceat. Sed et in iudiciis subuenitur, siue dum agit siue dum conuenitur captus sit. Sed et si hereditatem minor adiit minus lucrosam, succurritur ei ut se possit abstinere: nam et hic ‹ca›ptus est. idem et in bonorum possessione uel alia successione. non solum autem filius, qui se miscuit paternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, ueluti si seruus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se
Abbreviated transcription (Latin):
cessinum quiddix̃t: omnĩa quidẽ que
Sixisi re oistracrimhoc quoq se¬
quenca sunt. ut tĩneuictionis noĩc nõ
rnduplumtencatur. s mhoc tm̃ oblig¬
etuut emptoniem hr̃e liceat et non
solum ꝑse. ẜ peromines. ¶ Quiaut hr̃e
licere uñdioit: ind̾mus quid deb̾at p̃¬
stare. et multum int̃̾ eẽarbitror. utrũ

Expanded text:
it, omnia quidem, quae diximus in re distracta, in hoc quoque sequenda sint, ut tamen euictionis nomine non in duplum teneatur, sed in hoc tantum obligetur, ut emptori habere liceat, et non solum per se, sed per omnes.Qui autem habere licere uendidit, uideamus quid debeat praestare. et multum interesse arbitror, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ne ficecc̾tus hanc patidebet comntio¬
nomꝰ. lt emptor ranamitt̃et. et p̃cu
unditor ietine̾r. isi forte inquit. siꝗᷤ
omnes istas sup̃sorpias comuntione
recipiet. quemad̾m recipitur. ut indi¬
tor nummos accipiat.q̃muis mẽxad
emptorem non ꝑtineat. ueluti cur
futurum iactum retisapiscatoreem¬
nnus. aut indaginem plagis poĩtis
aũtoitorouł panteram ab aucupe.ł¬

Expanded text:
c patitur conuentione, ut emptor rem amitte‹re›t et pretium uenditor retineret. nisi forte, inquit, sic quis omnes istas supra scriptas conuentiones recipiet, quemadmodum recipitur, ut uenditor nummos accipiat, quamuis merx ad emptorem non pertineat, ueluti cum futurum iactum retis a piscatore emimus aut indaginem plagis positis a uenatore uel pantheram ab aucupe
Abbreviated transcription (Latin):
ert.donce empton fideuissor daretura
um̃ditore postea unditor eam legemin¬
serut. ut si exdie pecunia soluta omni
noneẽt. et im̃ditor ea pdiauensse no¬
ller: tnim̃ditacẽnt. Intea deaduersarii
aiteram mulierem unditor suꝑauit
cum alterarransegit: itaut sine ulla
pdia mundita sint. R̾. si conueriiss
ut non priuspecum a soluiertur qͣmfi¬
deĩussor inoitic̃ drretur. nocto factũ
ec̃t. cum pcremptorem non staret quo
minus ficret: non posse postĩorem log̃
partererercer. deꝑiculo et comodoreit¬

Expanded text:
et, donec emptori fideiussor daretur a uenditore: postea uenditor eam legem inseruit, ut, si ex die pecunia omnis soluta non esset et uenditor ea praedia uenisse nollet, inuendita essent: interea de aduersariis alteram mulierem uenditor superauit, cum altera transegi‹t›, ita ut sine ulla praedia inuendita sint. respondit, si conuenisset, ut non prius pecunia solueretur quam fideiussor uenditi causa daretur nec id factum esset, cum per emptorem non staret quo minus fieret, non posse posteriorem legis partem exerceri. DE PERICULO ET COMMODO REI
Abbreviated transcription (Latin):
tolli posit ¶ Castodiarnaũt antes
admetiendidiem. qualem pr̃ate uen¬
ditorẽ oporteat.utrum plonã ⁊ ut q̃ili¬
gentian pret.anuõ tolumdumta¬
at uit̾amus. et puto eaaduigert a

Expanded text:
tolli possint.Custodiam autem ante admetiendi diem qualem praestare uenditorem oporteat, utrum plenam, ut et diligentiam praestet, an uero dolum dumtaxat, uideamus. et pu
Abbreviated transcription (Latin):
numeẽt effusum. ułuasis contusis. ł¬
subiecit. mid tẽpusꝑiculum sustineb¬
it. quodadse subiecit quod siñ desig̃¬
int tp̃ eatenus ꝑiculum substitũe de¬
bet.quoaddegustetur imim urdelic
qͣitunc plenissime ueneat cum fuĩt de¬
gustatum. aut igitur ꝯuerrit quoad ꝑe¬
nculũ uim sustinent. et eatenis susti¬
nebit. aut ñon ꝯuenat. et usq addegu¬
stationem sustinebit s si non sunt de¬
gustata. signata tñ abemptore uasa
uł dolia consequent diccimus adhacpe¬
riculum eeĩnoitoris insialurd comi¬
erut. ¶ d et custodiam adoiemmẽ¬
sine umditor p̃rere debet priusq̃merrĩ
admetiatur innum. ꝓpe. qͣi nondum
uenit. post m̃suram factam ũnoitoris
dosiit eẽ ꝑiculum. et ante ifisuram li¬
s ferte amphoras. uł. ⁊̃ singuladolia.¬
pidolum signatum sitabemprore. tre¬
signan sore. q̃m ut t̃ditum iudectur.¬
licet aut imroitori ułeffurd̾e uinum.
si diem admetienor mꝑrestitit. nec in¬
tͣdiem adm̃sumest. Effin t̃eaũt no

Expanded text:
is contusis vsubiecit, in id tempus periculum sustinebit, quoad se subiecit: quod si non designavit tempus, eatenus periculum sustinere debet, quoad degustetur vinum, videlicet quasi tunc plenissime veneat, cum fuerit degustatum. aut igitur convenit, quoad periculum vini sustineat, et eatenus sustinebit, aut non convenit et usque ad degustationem sustinebit. sed si nondum sunt degustata, signata tamen ab emptore vasa vel dolia, consequenter dicemus adhuc periculum esse venditoris, nisi si aliud convenit. Sed et custodiam ad diem mesurae uenditor praestare debet: priusquam enim admetiatur uinum, prope quasi nondum uenit. post mensuram factam uenditoris desinit esse periculum: et ante mensuram pesed forte amphoras uel etiam singula dolia.Si dolium signatum sit ab emptore, Tresignari solere, quam ut traditum uideatur.Licet autem uenditori uel effundere uinum, si diem ad metiendum praestituit nec intra diem admensum est: effundere autem non
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtuemat. derrite tutore auctore emit
quamins unditor iam eiobligatus
fuit. tñquia pupillus nontenebatur.
renouatam̃oitiocffiat ut inuicemi
obligatisunt qũod si anre tutorsan¬
crontisit̾uenent. derrde sine tutõis
auctoritate emt. ꝑichilactum est po¬
stenoreeptiõ. Idem põt queri. et sisi¬
ne tutonsauctortate pactus fui̾t: ut
discedatur abemprõtic. anꝑinde sit
atq si abitiosine tutorisanctorita¬
te oniss. ut .s. ip̃e non tencatur.o: agen¬
te eoretentioẽs competant. s nec illud siñ
sit ccta: uix bone fiteiconuenre. eo pͥacto
stari. quodalt̃i captiosum sitet maxĩe
susto epore sit decptus.
abroscnptus ħio. cumigraret fundũ
undente ẜ uoħrditario qͣi ꝓcurator su
didit. non idcico accõnib cunlib tem̃
quod ẜuo undente subscripsat. s ẜuino¬
mine ꝓretona accõne tencri
s̃.ł. Huntus qui lurii utuerat obue
alex solise solcouin cum minort uenis¬
s fundus. qͣm debiti sumina eẽt p̃ses ꝓ¬

Expanded text:
itate, deinde tutore auctore emit, quamuis uenditor iam ei obligatus fuit, tamen quia pupillus non tenebatur, renouata uenditio efficit, ut inuicem obligati sint: quod si ante tutoris auctoritas interuenerit, deinde sine tutore auctore emit, nihil actum est posteriore emptione. idem potest quaeri, si sine tutoris auctoritate pactus fuerit, ut discedatur ab emptione: an proinde sit, atque si ab initio sine tutoris auctoritate emisset, ut scilicet ipse non teneatur, sed agente eo retentiones competant. sed nec illud sine sit contracta, uix bonae fidei conuenire e‹o› pacto stari, quod al‹teri› captiosum sit, et maxime, si iusto errore sit deceptus.ab eo scriptus heres, cum ignoraret, fundum uendente seruo hereditario, quasi procurator subdidit, non idcirco actionibus ciuilibus teneri, quod seruo uendente subscripserat, sed serui nomine praetoria actione teneri.Fundus qui Lucii Ti‹ti›i erat ob ueal exsoluere solidum, cum minore uenisset fundus, quam debita summa esset, praes
Abbreviated transcription (Latin):
usq̃m en ipton pciumeẽt illatum. ł si
p̃cium non dirm cẽt abemprore solutũ
inuertigal satisfactum ess.
gedista. ut si addiem pecuntam non
soluissi nsinempta ficret. scius parte p̃
dipsente oie solura deflinctoimnditore
filuis eius pupillanset̾atis. et ip̃e tntir
cumaliisdatus. neq con tutorit sciũ¬

Expanded text:
uam emptori pretium esset illatum uel, si pretium nondum esset ab emptore solutum, in uectigal satisfactum esset.ge dicta, ut, si ad diem pecuniam non soluisset, res inempta fieret.Seius parte pretii praesenti die soluta, defuncto uenditore, filiis eius pupillaris aetatis et ipse tutor cum aliis datus, neque contutoribu
Abbreviated transcription (Latin):
tons. hocaũt inĩdum pcium egie̾diet. si
płisint᷑ est q̃m resualet uł empta est.¬
Onditorsicum sciret debi ẜuitutem &¬
lauit. non euadet exemproaccõnem.
simõcam rememptor ignorauit.oĩa
enim querrͣ bõam fcoẽ furrrt: uoniunt
memptiaccõnem Gicire undiorem
et celaro sicaccipiimus. non solum si
non ammonuit. s et sinegauit ẜuitu¬
tem istam deberi.cum cẽtabroquesitũ.
ẜ et sippoas eum itrdixisse. nulla quid̃ s¬
uitus debetur. ũm neemergat. iopina
tisuitus nont̾eneor puto eum cremp¬
totenͣ. quia fuitus debebatur.et hoc si¬
sciss s et siidegit. necognoscẽt emp̃to
aliq̃m ẜuitutam debi. opmor eum
exempto terr̃. et ut gñaliter.lixĩm. si
imꝓbato mriore uensatus sitincelantu
ẜ uitute debe eum terĩ. non si seruritati
sue ꝓspectũ uolu̾it heditauã sunt. si c̃p¬
tor ignorauit ẜuitutes. quia nonintet
ec̃ celatus quiscit. neq certioran debuit
et non pĩatur. exemptoest accõ. ¶Ua¬

Expanded text:
dum pretium egreditur, si pluris interest, quam res ualet uel empta est.Uenditor si, cum sciret deberi, seruitutem celauit, non euadet ex empto actionem, si modo eam rem emptor ignorauit: omnia enim quae contra bonam fidem fiunt ueniunt in empti actionem. sed scire uenditorem et celare sic accipimus, non solum si non admonuit, sed et si negauit seruitutem istam deberi, cum esset ab eo quaesitum. sed et si proponas eum ita dixisse: 'nulla quiduitus debetur, uerum ne emergat inopinata seruitus, non teneor', puto eum ex empteneri, quia seruitus debebatur et scisset. sed si id egit, ne cognosceret emptor aliquam seruitutem deberi, opinor eum ex empto teneri. et generaliter dixerim, si improbato more uersatus sit in celanda seruitute, debere eum teneri, non si securitati suae prospectum uoluit. haec ita uera sunt, si emptor ignorauit seruitutes, quia non uidetur esse celatus qui scit neque certiorari debuit et non praestatur, ex empto est actio.Ua
Abbreviated transcription (Latin):
mapublica neq itim̃s actusu dmaltius tol¬
lendi. ẜuitutes impedit s inmitrendi p¬
tegendiq et ꝓiciendi. It sum᷑muen et sti¬
llictoraꝵ ẜuitutẽ impedit quia celum
quod sup̃ solum intercedit liłm cẽ debet.
Siusus .f. tuus sit edium ꝓpͥctis meaque
dum agipotest. tecun uõ nullo moto.

Expanded text:
via publica, neque itineris actusve neque altius tollendi servitutes impedit: sed immittendi protegendi prohibendi, item fluminum et stillicidiorum servitutem impedit, quia caelum, quod supra id solum intercedit, liberum esse debet. Si usus fructus tuus sit, aedium proprietas mea, quae dum agi potest, tecum nullo modo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝰtoꝵ in dunsus est et ĩo sistipłator decesẜit.
Sᷤplimb ħidib relictis singuli isolidũ :¬
ainam petunt. et si ꝓmissor decesẜit płib
ĩ ħidib relictis. asingłis ħrdib solida pctitõ
intutib queaditioe confuse sunt. Rsum
ẽdolierceptionẽ nocituram legatario siñ
patiatur eisiterum imponi.
ututẽ impom. et sinõuti  sit põsiẽ existi¬
mo. ueluti si aquam alicui duc̃e non expe¬
diret incħominus ꝯstitui ea ẜiritus possit

Expanded text:
eorum indivisus est: et ideo si stipulator decesserit pluribus heredibus relictis, singuli solidam viam petunt: et si promissor decesserit pluribus heredibus relictis, a singulis heredibus solida petitio itutibus, quae aditione confusae sunt, responsum est doli exceptionem nocituram legatario, si non patiatur eas iterum imponi. uitutem imponi, et si non utilis sit, posse existimo: ueluti si aquam alicui dedere ducere non expediret, nihilo minus constitui ea seruitus possit:
Abbreviated transcription (Latin):
sp .. Hoc senatus consultum non solũ
uerum et sifũnt aucne. ¶ Sipecume
sit usus. f. legatus uł aliarum terum q̃
mabusu consistunt. nec ca̾itiointerue¬
a que cata sit uł cete resque in absũptiõe
sunt condici possunt. s siquidem adh¬
ueconstante usu. f. cautionem quisue¬
ut conducere. dici potest. omissam cau¬
tionem posse condiciicerta conditioẽ
guta intetur. ¶ Que musu. f. pocinie
diximnis. uł ceterarum rerum que sunt
mabrsu. eatem et inusudicenda sunt.
Nam item continere usum peccume et

Expanded text:
.Hoc senatus consultum non solum uerum et si fuerint alienae.Si pecuniae sit ususfructus legatus vel earum rerum, quae in abusu consistunt, nec cautio intervea, quae data sit, vel ceterae res, quae in consumptione consistunt, condici possunt . Ubi uc constante usu fructu cautionem quis uelit condicere, dici potest omissam cautionem posse condici incerti condictione: sed guta uidetur.Quae in usu fructu pecuniae diximus uel ceterarum rerum, quae sunt in abusu, eadem et in usu dicenda sunt, nam idem continere usum pecuniae et