comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m eẽ qñ huĩt ex lucratiua causa rem emꝑ¬
tam de pecciũa usuraria. Secus si emiss ur
ex alia causa nõ lcratiua adeptus ess rem
bona fide. ab usurario/nõ credens forte tũ esse
usuranũ aut credens rera illamꝰ emptam de
pecciña usuratia ant ip̃m usurariũ hre ali¬
as unde poss reddcre usuras. S nimquid ii
qui duxit utorem inꝑtoris uł usimimi fili¬
am pt̃ accipere dotemi de ieb illius cum qme¬
quio ht̃ non sufficiat ad reddendũ ꝙ iapu
monii portanda. Si tanen maritus sciens
uitatem aut crassa ductus ignorancia q¬

Expanded text:
um esse, quando habuit ex lucrativa causa rem emptam de pecunia usuraria: secus si emisset vel ex alia causa non lucrativa adeptus esset rem bona fide ab usurario, non credens forte eum esse usurarium aut credens rem esse emptam non de pecunia usuraria aut ipsum usurarum habere; alias unde posset reddere usuras. Sed numquid vir qui duxit uxorem raptoris vel usurarii filiam, potest accipere dotem de rebus illis, cum quidquid habet non sufficiat ad reddendum quod raur propter onera matrimonii portanda, si tamen maritus sciens veritatem aut crassa ductus ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e esl fur uo sibi s comino esl restituenda
ne ułi cui prius fursoripilat si sua intercrat
nt dera est. ee guisa ronesta iem non sõripi
p medium pi̾alem. ui aliam religiosam
psonam suppsso nomine furis. de lus om̃ib
⁊ de mo restituendi.xx.ꝑ.si.u̾. de rapinis. Qo
si res funtuia peat qĩ fortuito. nũ quid teued
adicstitucõ postea fur^utiq. qr fuit ĩmor
ititituendi. Item nõ lib̾atur fur ieddando im¬
tetiorem. Icm tenr restitue itm cum ommo
tuuctior ⁊ l meliornut cam pascendo forte eau
repta nec terpus inquo put siitotam tp̃¬

Expanded text:
ipse esset fur, non sibi, sed domino esset restituenda vel illi cui prius fur surripuerat, si sua intererat, ut dictum est, ex causa honesta rem non surripi l aliam religiosam personam, suppresso nomine furis, de his omnibus et de modo restituendi, rescripsi supra de rapinis. Quid si res furtiva pereat quasi fortuito; numquid tenebitur ad restitutionem postea fur? Utique, quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equurrepta, nec tempus in quo periit,
Abbreviated transcription (Latin):
ccitir ãnnos redditus ił cetos modi¬
os annnuos ad uitam suam . 1e0. nõ ẽ nsura
sic nbatus cẽ. tum quia nullum ẽ emptoris
piculum destilitate terre uut tempestatib
que solent fuictus terre iam patos ad meise

Expanded text:
certos annuos redditus vel certos modios annuos ad vitam suam? Respondeo: non est usura sic liberatus esset, tum quia nullum est emptoris periculum de sterilitate terre aut tempestatibus, que solent fructus terre iam paratos ad mess
Abbreviated transcription (Latin):
Iauee discrepant int̾ se spoliati quib
tenẽtur quia aiii uolunt dare dildem
ilui nõ. s petunt cessionem. tũc ma¬
ior patistandum ẽ. iintllige maiorẽ ptẽ
n ẽ maius ⁊ forcius debitum. iuilłs. unde s¬

Expanded text:
autem discrepant inter se spoliati quibus tenetur, quia alii volunt dare dilationem, alii non, sed petunt cessionem. Tunc maiori parti standum est. Et intellige maiorem partem, ubi est maius et fortius debitum. Guillelmus
Abbreviated transcription (Latin):
usuras aire ⁊ aurdice. amre. auia
si sunt ꝑu ͣ usuani ip̃o mr̃ sunt
repxtat.abillo usurus repellitur ꝑ excepcõ
donec ip̃e restrant usuris quas ab alus ma¬
le accepit. in saitem fecerit pose suu cude
modis ꝯplllitur qr̃des usurarioꝵ siue sĩt
filii sine cenei. In toro aut̾ ꝑm̃ali in dubi¬
tant᷑ tenentur tam usurani ꝙͣ hr̃des ad so
acceꝑunt. urialtem posse suũ faciant ⁊ do¬
leant de pc̃ro. ⁊ quia nõ possunt ꝑlene resti¬
tucre ⁊pponant in ammo restitu̾e si ꝑuen̾¬
int. ad piguiorem fortimam ⁊ semꝑ ꝓpossi
nitantur ad .l. possut ⁊̾ tales ꝯtuti. ⁊ sa¬
tisfat̾e nõ ualentes postulare diłonem i
tausa cl̾ime sibi iemissiom fien . ab eo cui te
restitũe ⁊ sic enũt in statu saluandoꝵ. alit̾

Expanded text:
usuras a iure et a iudice. A iure, quia si sint publici usurarii, ipso iure sunt repetat ab illo usuras, repellitur per exceptionem, donec ipse restituerit usuras quas ab aliis male acceperit vel saltem fecerit posse suum. Eisdem modis compelluntur heredes usurariorum, sive sint filii sive extranei. In foro autem penitentiali indubitanter tenentur, tam usurarii quam heredes, ad solacceperunt vel saltem posse suum faciant et doleant de peccato et quia non possunt plene restituere et proponant in animo restituere, si pervenerint ad pinguiorem fortunam et semper pro posse nitantur. Ad hoc possunt etiam tales contriti et satisfacere non valentes, postulare dilationem vel causa eleemosyne sibi remissionem fieri ab eo cui tenentur restituere et sic erunt in statu sal
Abbreviated transcription (Latin):
pecrant dici ꝙͣ laici neutios tomen ditote¬
mhric ad restõem faciendam certe ꝑͤ. s de¬
pent eirgare tale luciũ musus paupenum
pr̃enĩ cm̃e si timetur canstia intem ⁊iunde
uendat. s negens fame peat cxempio loseph
wilłs. Idcm credo deulo qui enut annona
uł uniũ causa negociandi. dũ tamen nõn
ex cupiditate ħ̃ fałiat. s ut lucro moderato
sibi ꝓuideat. maxime cum aliud genꝰ nego¬
ciatioms nõ nouit. n ͨ auas ht unde sust¬
dafbeluas detestando qui ea intencione ei¬
emũt auiras ui alias monetar uł res uene¬
les ⁊ p̃ciput inctualia ut detalib carictia
mdncant. Item aui annonam uetem mu¬
qua meliorem rẽ recuꝑare uolũt. uoiłis¬

Expanded text:
peccant clerici quam laici: neutros tamen dico teneri hic ad restitutionem faciendam certe persone, sed debent erogare tale lucrum in usus pauperum. Potest enim emere si timetur caristia in terra et videt vendat, sed ne gens fame pereat, exemplo Josephis Idem credo de illo qui emit annonam vel vinum causa negotiandi, dum tamen non ex cupiditate hoc faciat, sed ut lucro moderato sibi provideat, maxime cum aliud genus negotiationis non novit, nec alias habet unde sustdas belluas detestandos, qui ea intentione emunt aureos vel alias monetas vel res venales et precipue victualia, ut de talibus caristiam inducant. Item qui annonam veterem muquia meliorem rem recuperare volunt. Gui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumiend ẽ in fraudem uluraꝵ fi. idom tre¬
do deut aui scient̾ emũt frictus tetraruiz
ab uł cu eos nõ hñs. Si autem sine frande
i bona fide fiat hiꝰ emꝑno non credo emꝑ¬
torem peccare quĩdui durat hona ficee.
Quid de ulł qui emũt equos cerdos reodẽdor
a uenditore i catis ñĩdinis enuit mam̃

Expanded text:
n fraudem usurarum fieri. Idem credo de illis qui scienter emunt fructus terrarum ab illis qui eos non habent. Si autem sine fraude et bona fide fiat huiusmodi emptio, non credo emptorem peccare, quamdiu durat bona fides. Quid de illis qui emunt equos certos reddendos a venditore
Abbreviated transcription (Latin):
rccipere ꝑcrrisiam iu̾ usuri: pp̃ neginia meaͣ
tictanda tu tenis michi restituere illar
usurac si soluisur si nõ souu libare mc ab
illa obligacione. Item rõe duon sicũt sĩꝑp¬
tum eit Exͣ. de usuns. ggͣ. n  eui dat .x.

Expanded text:
recipere pecuniam sub usuris propter negotia mea tractanda, tu teneris mihi restituere illas usuras, si solvi, vel, si non solvi, liberare me ab ipsa obligatione. Item ratione dubii, sicut scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
foro causaꝵ. ad psumptiones suprapõstar.
tus illiuis terte insilit crcdebantur plus longe
uałe. ꝙͣ ule sed̾it. si iustus emptor ĩuemxe¬
iecepturus. aliquid ultra sortẽmt mu¬
p eo ꝙ suscipit in se ꝑiculum tu pitiũ
.i. si peccuiam uł merces inde xuii.
soł. ut cepte irodantur ei .c. auiei ⁊ scit ⁊ cie¬
dit dutoe aireoi i piusnai e ntipitartem

Expanded text:
foro causarum ad presumptiones suprapositas. tus illius terre verisimiliter credebantur plus longe valere quam ille dederit, si iustus emptor invenirerecepturus aliquid ultra sortem, pro eo quod suscipit in se periculum, id est si pecuniam vel merces inde emptassolidos ut Cepte reddantur ei centum aurei et scit vel credit dictos aureos ibi plus valere, recipit autem
Abbreviated transcription (Latin):
mie ty iͥlit cẽcedat ali recepta ab co sũma
que ꝓmissa su̾at ei pro dote. nũ quid pon̾t
ulle sucrifa cere fuicus peptos us dum
souita fuit ei pecaña p̾cr̃a sunt pot̾at genꝰ
reno.Si gen. ammo donandi tũsfrit iꝯͣ
totum ꝙ u ebat in pignore non ꝓpt trac¬
tum reccũe qmͣ acceꝑit ab eo. s quia cõ¬
sanguĩeus ẽ cius uł alia rõne ⁊iũctus a¬
mias ⁊ ilse nõ pp̃ fuictus lugafaciendor

Expanded text:
et, concedat alii, recepta ab eo summa que promissa fuerat ei pro dote, numquid poterit illi lucrifacere fructus perceptos, usque dum soluta fuerit ei pecunia predicta, sicut poterat geo: Si gener animo donandi transfert ius totum quod habebat in pignore, non propter tractum pecunie quem accepit ab eo, sed quia consanguineus est eius vel alia ratione coniunctus ami
Abbreviated transcription (Latin):
bitur que bona fide mailit aut a quib como
guissandi animo ⁊ rancore ca intulit cum
Ał poss sibi comode ꝯsulc cenebitur ⁊ com¬
pẽlabũtur illa campna cũ dampns sibi
datis ⁊ hommib suie. ul ad ꝯcurentes qnͣ̃t¬

Expanded text:
bitur, que bona fide intulit, aut a quibus commodgrassandi animo et malitiose ea intulit, cum alias posset sibi commode consulere, tenebitur et compensabuntur illa damna cum damnis sibi datis et homi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dic in primo casu ꝯͣcta sccetate. Ilud
aut ualde iiquũ ẽ. cumi quis ceriti capra
ouisi tradit estimata ceito prenio ⁊ sb̃ co poo
chit societatem. ꝙ totam de ꝓuentib iccipi¬
at sortem anceqͣm amis aualud inde popa¬
at. sr patistati. ꝙ de fecib repentur capite
casu demortua anteqm̃ mia alqud pci¬

Expanded text:
st in primo casu, contracta societate. Illud autem valde iniquum est, cum quis certa capita ovium tradit estimata certo pretio et sub eo pacto contrahit societatem, quod totam de proventibus recipiat sortem, antequam alius aliquid inde percipiat vel paciscatur quod de fetibus reparentur capita casu demortua, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
cetrgitari casuc in quo non ess uspra num
sort̾em accipere. puta dimi ego emeni uel
essem paratus emere cercas meires c̃e recci
emptione ido ut tibi mituarexifiato dico
uolo ꝙibi reddas nchi tantm qnaaut̃o
essem ibi hiturꝰ. deistis meitib sca quicitẽt¬

Expanded text:
excogitari casus in quo non esset usura ultra sortem accipere, puta dum ego emerem vel essem paratus emere certas merces de pecuniaemptione, ideo ut tibi mutuarem. Et ego dico, volo quod ibi reddas mihi tantum, quantum essem ibi habiturus de istis me
Abbreviated transcription (Latin):
no hñt ꝯͣ ip̃m acc̃oem. cũ mulꝰ ex culpa sua cõ¬
sequi debrat ag̃oeui. nobił aucem inle quiius¬
te pugnat nõ tenr hominio siuis de dampĩs
que passi sunt. au adu̾sarus. cum ip̃i ⁊ se ⁊sua
ꝑ domino suo teneantur exꝑone nõ teneto
in qui insi fuit in cuipa negligẽter de rxrimi¬
fendendo cos. ad huc decodem.

Expanded text:
ontra ipsum actionem, cum nullus ex culpa sua consequi debeat actionem. Nobilis autem ille qui iuste pugnat, non tenetur hominibus suis de damnis que passi sunt ab adversariis, cum passi et se et sua pro domino suo teneantur exponere. Non tenentur, inquam, nisi fuerit in culpa, negligenter defendendo eos. ADHUC DE EODEM
Abbreviated transcription (Latin):
aduenticiis. msi cr quo libatus fu̾it a pa¬
tua pot̾̃ate̾ uͨ mulieu cuunt in dote isi so¬
luco mumonio. uł manto uergente ad in¬
opiam. nec creditori uisi existeste lirex.¬
ebiti ꝯdicione. uł aduemente die. De ma

Expanded text:
si ex quo liberatus fuerit a paterna potestate nec mulieri currit in dote, nisi soluto matrimonio vel marito vergente ad inopiam, nec creditori, nisi ei existente debiti condictione vel adveniente die. DE MA
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ si milla brctur spes de recibucione ternͣ¬
porali ithonimꝰ mutuar. ⁊ bñ dicit recribu¬
cione uñ credo ꝙ scolare. qui dant mutuam
peconam campsorib u alus scolanb co
pp̃o ur̃ intencione principali. ut illi rem̾tu¬
ent in an indigebant usinuam ꝯmtunt᷑

Expanded text:
do etsi nulla haberetur spes de retributione temporali, nihilominus mutuaret. Et bene dicit retributione unde credo quod scholares qui dant mutuam pecuniam campsoriis vel aliis scholaribus, eo pacto vel intentione principali, ut illi remutuent illis quando indigebunt, usuram committunt.
Abbreviated transcription (Latin):
plix derent. ad monicõm auitatinam pre¬
mitt̾e Item si aliquis accusator accepit pc̃
dedit. si nõ tmpit dedent ał ci in ciꝰ miu¬
am data fuit. deiractores ⁊mtu mines
dicutur qui uicam ⁊ tonos mores pximor

Expanded text:
 debent admonitionem charitativam premittere. Item si aliquis accusator accepit pecudedit, si non turpiter dederit, alias ei in cuius iniuriam data fuit. Detractores et infamatores dicuntur, qui vitam et bonos m
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ꝑignori obligata uł comodarius uł socus.
uioumꝰ fuitiuc sbripieus suitũ ꝯmiteret. Mo¬
buis corporalis quia i reb ĩmobilib ur ĩcor¬
porauo nou ꝯmittic firtum. quia talia nõ
posiit ꝯtractan pp̃ suam ĩmenutatem nel i¬
corporautatem frudulosa. quia si aliquis co¬
debatixiu ẽe suam ui ⁊̃ scebat rem ẽe quasu
atredebat nbi licere rem suami sinu pere noi
ꝯmittit furtum. Idem si credat se facere duo
uolente. quia non facit dolim muto dõo
quia si credit dominũ ꝑmissurum noẽ iusta
cauia credendi no tenx. Siu̾o nõ subest. teu
icem si putat seface iuito dũo ⁊tũ cominus¬
dem inpuitur celau̾it non causa lucfaci¬
eudi. s noidmis excacende no ꝯmittit futũ¬

Expanded text:
t pignori obligata, vel commodatarius vel socius, dominus furtive surripiens furtum committeret. Mobilis, corporalis, quia in rebus immobilibus vel incorporalibus non committitur furtum, quia talia non possunt contrectari propter suam immensitatem vel incorporalitatem. Fraudulosa, quia si aliquis credebat rem esse suam vel etiam sciebat rem esse suam et credebat sibi licere rem suam suscipere, non committit furtum. Idem si credat se facere domino volente, quia non facit dolum. Invito domino, quia si credit dominum permissurum et subest iusta causa credendi, non tenetur. Si vero non subest, tenetur. Item si putat se facere invito dominicem rapuerit vel celaverit, non causa lucri faciendi, sed libidinis exercende, non committit furtu
Abbreviated transcription (Latin):
olso dicit uł ulus ciis possonisue. quia fur¬
tum amitait. qui rem auenam possidens ma¬
le utitur. eaa muito doninio. uelut si treduo
utatur pignor uolente debitore. Qui tͣ
reb comodatis iii.ututur. qui utendis acͥe¬
punt ⁊sintiun ꝯuuctunt. si tamien seinti¬

Expanded text:
o dicit vel usus eius possessionisve, quia furtum committit qui rem alienam possidens, male utitur ea invito domino, velut si creditor utatur pignore nolente debitore. Qui etiam rebus commodatis aliter utuntur quam utendas acceperunt, furtum committunt. Si tamen se int
Abbreviated transcription (Latin):
titate iri qnͣtum in affectu furantis conidera
mcatione nõ itcuto dũsa sit forncacio.
li nulr pulthra aut defcens ancilla aut
ingenua panptula aut opulenta s qua¬
litum filit ilła una ẽ toruicacio. Ita in
futi camen mantit. D speb raimundꝰ.
urtoꝵ aliud ẽ manifectũ furti.
cum quo fur deprehen dr̃ priꝙͣ ueĩ¬
at ad locũ destinatum. Alliud nõ ma
tor. quedam remanent in nomine generali
couedami cadt ĩ nomen spale uelti sac

Expanded text:
ntitate rei, quantum in affectu furantis consideranicatione non idcirco diversa fit fornicatio, si mulier pulchra aut deformis, ancilla aut ingenua, paupercula aut opulenta, sed qualiscumque fuerit illa, una est fornicatio, ita in furtiurtorum aliud est manifestum, cum quo fur deprehenditur priusquam veniat ad locum destinatum. Aliud non manitorum, quedam remanent in nomine generali, quedam cadunt in nomine speciali, veluti sac
Abbreviated transcription (Latin):
tem si sb̃ẽ mediate. uiͣ inmediate ⁊ dare
luiam iuniam passo moncndi ꝯͣ cum
anna. Si autem iumans nõ sb̾est medi¬
ate ui iinediate prinap hñti suꝑ se u¬
aucc̃s suꝑiori. princꝑis est requirenda mi¬

Expanded text:
tem, si subest ei mediate vel immediate et dare licentiam iniuriam passo, movendi circa eum arma. Si autem iniurians non subest mediate vel immediate principi habenti super se suauctoritas superioris principis est requirenda, ma
Abbreviated transcription (Latin):
ad rescitucõeni omi que pluu flm testo¬
niũ ꝓximꝰ cius amilit. Item si pecarĩan
p testimonio ferendo tutpr̃ acceꝑit. ccedo
cum tem ad restoem. Si queras cui: et¬
distigue ut dicti in iudice. sup̃¬

Expanded text:
ad restitutionem omnium que per suum falsum testimonium proximus eius amisit. Item si pecuniam pro testimonio ferendo turpiter accepit, credo eum teneri ad restitutionem. Si queras cui, distingue, ut distinxi in iudice sup
Abbreviated transcription (Latin):
gens in absolone petenda. Sextus temp
etatis pupullaris. Septimꝰ gen̾alis in te¬
pore quo quis iusta cauia imipeditꝰ nõ p
agere Iilud eciam nõ. ꝙ p̾sciptio uõ mc¬
p̾it cuirere in accione reau ur ꝑsonali n

Expanded text:
gens in absolutione petenda. Sextus tempore etatis pupillaris. Septimus generalis, in tempore quo quis iusta causa impeditus non potest agere. Illud etiam nota quod prescriptio non incipit currere in actione reali vel persona
Abbreviated transcription (Latin):
in alł caam usus possonis ue. contiactacõ
apponitur in diffincone quia siue ca non
est ꝓprie furtum. l intuemat uoluntas
u̾bnn uł scriptura. ał si cõcupiscat rem au¬
cnam illicite ac sine ꝯͣccione est transg̾ssoe
alius precepti. Non cõcupisces ⁊ cͣsrei alie¬
ne io apponitur. quia nõ ꝯmittit᷑ fuitum ĩ
ie plenissime ꝓꝑͥa. plemisime dico. quia si a

Expanded text:
iam usus eius possessionisve. Contrectatio apponitur in diffinitione, quia sine ea non est proprie furtum, licet interveniat voluntas, verbum vel scriptura. Alias si concupiscat rem alienam illicite ac sine contrectatione, est transgressor alterius precepti, non concupisces et cetera. Rei aliene ideo apponitur, quia non committitur furtum in re plenissime propriam. Plenissim
Abbreviated transcription (Latin):
ee duuitacio. de mre alit de facto. non dre
bitacione ⁊ protestagone. sicabsoluo
te de hoc. in qnͣtum possui. s timeo uel
credo ꝙ no sufficit tibi ad salutem: nͥ te
tencutur talia restituere aut si compel¬

Expanded text:
dubitatio de iure aut de facto, non credbitatione et protestatione sic: Absolvo te de hoc inquantum possum, sed timeo vel credo quod non sufficiet tibi ad salutem, nisi te ti: numquid tenentur talia restituere? Aut si compel
Abbreviated transcription (Latin):
res sbsit. quia ꝑreb impetendis stm ẽno teure
qui mouit besuus restitue ꝙiꝰ cepit. insi cererit
ir dmipnificam̾it adilianũ suũ uitra quod
cum compensacio ⁊ no nquidi ad nouidu que
noͣ ht locum in foro ꝯtencioso. unde siquis in fo
iluus qui manifeste. sbsturat el.xͦ. facere con¬

Expanded text:
ur qui movit bellum restituere quod ibi cepit, nisi ceperit, vel damnificaverit adversarium suum, ultra quod cum compensatio, etiam non liquidi ad liquidum, que non habet locum in foro contentioso, unde, si quis in foro illius qui manifeste abstulerat ei decem, facere con
Abbreviated transcription (Latin):
de toco dampno dato. nũquid aui litantur
utiq quo ad ip̃m campuũ ut int̾ee quia uo
tider nõ pacctur ut bis idem exigntur. fint̾
tr̃m est tenr᷑ cedere lacisfacient acc̃oni s com¬
lidũ ecccpto prmapali. s ꝓ partib petat a
singulis. s nõ tem. quo id iudicĩ ꝯtencio¬
sumi. quia qua fronte pt̃ pete tessionem q
tamen ab eis engi pena quadrupix̃. ufi
zacheus. si quem definuquu reddo quadru¬
plum. ⁊ pena uniꝰ nõ uieat aliumi. un de con¬

Expanded text:
de toto damno dato; numquid alii liberantur? Utique quoad ipsum damnum vel interesse, quia bona fides non patitur ut bis idem exigatur. Guillefactum est, tenetur cedere satisfacienti actionem sibi comlidum excepto principali, sed pro partibus petat a singulis. Sed non tenetur quoad iudicium contentiosum, quia qua fronte potest petere cessionem, qui tamen ab eis exigi pena quadrupla, unde Zacheus: Si quem defraudavi, reddo quadruplum. Pena enim unius non liberat alium. Unde con
Abbreviated transcription (Latin):
bre .s s abiicio ꝯtradicant ne fiat᷑ ꝯpo̾icõ
isi refusi sibi dampins si ex iustã cansu
uiderint expedire possmit abellando desuade
qmͣuis forte nõ possint illata dampna qui¬
tare sicut aucc̃as mouendi bellum penes so¬
los priicipes e ita e aucc̃as desistendi. ixxui¬
que inde hũciunt uł expenderũt/ ⁊ ⁊̃ de omii
dampno ꝙ ip̃iuł aliqui de familia sua fccũt
directe uł in diecte occasignalit̾ ⁊ ꝙ de hiis dre¬
i qui tesitur in sond̾ qulligas inultoforciꝰ

Expanded text:
etsi ab initio contradicant, ne fiat compositio nisi refusis sibi damnis, si ex iusta causa viderint expedire, possunt a bellando desistere, quamvis forte non possint illata damna quitare. Sicut enim auctoritas movendi bellum penes solos principes est, ita et auctoritas desistendi eque inde habuerunt vel expenderunt et etiam de omni damno quod ipsi vel aliqui de familia sua fecerint directe vel occasionaliter. Et quod de his dixi qui tenentur in solidum, intelligas
Abbreviated transcription (Latin):
isondu s̾us si res que di restitur auino
isolidũ postideatur. tactuis in alimentu
legatis que prouolu̾tate defuncti ururde¬
cis. iii. ad mo isolidum ur a pluior ẜro
ille uis adquantitatem iegati omis debit
slus sustinebit. Quituc i erpensa bua¬

Expanded text:
ndus, si res que debet restitui, ab uno in solidum possideatur. Tertius, in alimentis legatis, que pro voluntate defuncti vel iudicis vel ab uno in solidum vel a pluribus pro ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius sustinebit. Quintus, in expensa fu
Abbreviated transcription (Latin):
ãlici em unus ⁊ sine aditorio aitius ur socie¬
tate dedisi campui auoam̃ ex eadem eaunta¬
te cil dicendũ meo casu cum excerius auab
ci soest un domino facit rapiam .s. de
mtuuss. catum est enĩ ꝙ dominꝰ qui attor
eit pͥncipar in sold̾ tenctur. Exsila. deca

Expanded text:
 unus sine alterius adiutorio vel societate dedisset damnum, alioquin ex eadem equitate esset dicendum in eo casu, cum exercitus aliquis qui subest uni domino facit rapinam scilicintulisset. Certum est enim quod dominus, qui auctor est principalis, in solidum tenetur. Summa de ca
Abbreviated transcription (Latin):
iri estunac demsum toto mtee. nqupd te¬
ni auienũt uriono iccepunt libanu. latit
sine totuui ai fuit sͥ res gratis dta sure q
sup est deducto precio datd ꝓea re si fuities
empta d cum ꝯfilio ecc̃e crogare musꝰ pa¬
qura si plene sausstm est domnio de resua
ltite ptres illa reman̾e penes possidentem.
ns intur iam expraua tauia. s ex uonin

Expanded text:
teri qui emunt vel dono acceperunt liberantur? Satis sive totum, si fuerit sibi res gratis data sive quod superest deducto pretio dato pro ea re, si fuit res empta debet cum consilio ecclesie erogare in uquia si plene satisfactum est domino de re sua, licite potest res illa remanere penes possidentem, nec intelligatur iam ex prava causa, sed ex volun
Abbreviated transcription (Latin):
no daro.Ro. si nõ in cascellate ⁊ ħ fiat exppõi¬
to. ten̾tur. Si aut̃ sunt incastellate. aut nõ
depposito incendantur. s casu dum isli iuste
uellantes p̾stant oꝑam tei licite. dum incẽ¬
dunt machinas hostis aut castrũ autiulsa
qui alias nõ possunt expugnare comodeqd
ardo ꝙ nõ tenentur. daũ dm̃i sr̃ dampnis b¬

Expanded text:
non sunt incastellate et hoc fiet ex proposito, tenentur. Si autem sunt incastellate, nec tamen ex proposito incendantur, sed casu, dum illi iuste bellantes prestant operam rei licite, dum incendunt machinas hostium aut castrum aut villam, quam alias non possunt expugnare commode, credo quod non tenentur. UTRUM DOMINI SUPER DAMNIS
Abbreviated transcription (Latin):
Quid de ulł qui ⁊fuglunt ad ec̃c̃as ĩmuenti¬
b hostib ⁊ ibicaputur ab eis. Nñquid ca¬
pientes debent cos dimitt̾e sibos. credo ꝙ sic.
isi incastellau̾nt eccam. aut inde inpugna¬
u̾it hostes. In ħ enĩ casu cimet ip̃i molant e¬
mu̾itatan ecre ꝑipugnando/ nõ debent gau¬
derx enmñtote ece. Idem caedo si reponant᷑ ibi
iuae belantib nõ centur ad restoem ⁊ fo¬

Expanded text:
Quid de illis qui confugiunt ad ecclesias imminentibus hostibus et ibi capiuntur ab eis; numquid capientes debent eos dimittere liberos? Credo quod sic, nisi incastellaverint ecclesiam aut inde impugnaverint hostes. In hoc enim casu, cum et ipsi violant immunitatem ecclesie impugnando, non debent gaudere immunitate ecclesie. Idem credo, si reponant ibi viuste bellantibus, non tenentur ad restitutionem et for
Abbreviated transcription (Latin):
pinꝰ debent ouima malã tosifue ꝙpͣ si
pecrare ⁊ parrant mortair᷑. quecieus mmm̃a atci¬
piũt pp̃ faciendam gr̃am alicui m preuidici¬
liii ataus autsi iumis ⁊ cerrorib aliquid
crtorqueant aut quosdam guiuent. ut alii
cimentes eis fiuant. nc talia ꝑaciantur tcñ
tura tenturad restitucõm oĩm talium si ꝑꝰ¬
sint. nec sunt alit̾. ausolucudi ⁊ pecrant dm̃
qui cuales spoitims uendunt. aut ad emen¬
dum auquor compesant cum gratis eas
ꝯmitce dełcnt. ex quo nõ hũt ibi redditus
betell aut minorib quoꝵ ẽ osficium tm̃ ci¬
tare ui ecequi indicata uł mandata maio¬

Expanded text:
ius debent omnia mala tolerare, quam sic peccare et peccant mortaliter quoties munera accipiunt, propter faciendam gratiam alicui in preiudicium alterius. Aut si minis et terroribus aliquid extorqueant aut quosdam gravent, ut alii timentes eis serviant ne talia patiantur, tunc tenentur ad restitutionem omnium talium si possint, nec aliter absolvendi et peccant domini qui tales preposituras vendunt, aut ad emendum aliquos compellunt, cum gratis eas committere debeant, ex quo non sunt ibi redditus bedellis aut minoribus, quorum est officium tantum citare vel exequi iudicata vel mandata maio
Abbreviated transcription (Latin):
no d exigere ⁊ sid̾ cum maia fide recepit d resti¬
tue si p̃t. poĩto tanen ꝙ uere domiꝰ est ⁊ qd̾ in¬
chu penitus piꝑit. ꝙ uix est credibile qm̃ ad mi¬
mis recipiat ibi iusticits ⁊ scquantur cmi in ex¬
cercitu in bello iusto. si tamen ita u̾isit ꝙ nich
pripit credo saluo meliori iudicio ꝙ debent int̾
le aliquid statu̾e: ꝙ dent sibi m signum sbĩeite
ne aliter mutuiꝰ indratur ẽẽ penes cũ dññ re

Expanded text:
mala fide recepit, debet restituere si potest, posito tamen quod vere dominus est et quod nihil penitus percipit, quod vix est credibile, quin ad minus recipiat ibi iustitias et sequantur eum in exercitu in bello iusto. Si tamen ita verum sit quod nihil percipit, credo salvo meliori iudicio quod debent inter se aliquid statuere, quod dent sibi in signum subiectionis, ne aliter inuti
Abbreviated transcription (Latin):
ciins crhr̃e ꝑ pares curie humiłr requi¬
situs. tredo ꝙliuis suũ aipus sefendat cũ
modamĩe maulpate tutele non peccat.
pugnare tñ regem aucce ppria non pot̾¬
it paꝑa tanieu frã crmicaqione ⁊ de cxces¬
su iegic s irxuoli a preo delitere poss re¬
gem extonũcare ⁊ trestente ꝯtumͣ dux. iuctc

Expanded text:
hibere, per pares curie humiliter requisitus, credo quod si ius suum armis defendat, cum moderamine inculpate tutele, non peccat. Impugnare tamen regem auctoritate propria non poterit. Papa tamen facta denunciatione de excessu regis, si rex nollet a peccato desistere, posset regem exco
Abbreviated transcription (Latin):
facere potit faciat ei difficile. possibue n
io bonu ꝙ domino erat possibile reddar
tum possibile ⁊ quia nõ iufficit abstinere
a malo msi fiat bonũ restat. ut meisdem
.ui. supradãs ꝯsilium ⁊ auxilurmi fidelis
domino suo prestet.

Expanded text:
facere poterit, faciat ei difficile. Possibile, ne id bonum quod domino suo erat possibile, reddat impossibile. Et quia non sufficit abstinere a malo nisi fiat bonum, restat ut in eisdem sex supra dictis, consilium et auxilium fideliter domino suo prestent.
Abbreviated transcription (Latin):
dam qui nichil penitꝰ
ixcipuit a sb̃ditis. insi tasuas
uł questas. Ad hoc distingno qđ ant
ab antiquo sibi ⁊ antecessorib ẽ soluta
tassia ant de nouo ẽ impoit.a. siue petita. In
ita tamen ꝙ ⁊ ip̃e compleat. siguid ex illa causa
ui institucione comple debeat fr wisss. S quomͤ¬
⁊ita fuatum est atempore. et quo nõ extat mẽo

Expanded text:
dam, qui nihil penitus ipiunt a subditis, nisi tallias vel questus. Ad hoc distinguo, quod aut ab antiquo sibi et antecessoribus est soluta tallia, aut de novo est imposita sive petita. In ita tamen quod et ipse compleat, si quid ex illa causa vel institutione complere debeat. Guta servatum est a tempore ex quo non extat memor
Abbreviated transcription (Latin):
guissima nctu ieferta. ⁊ unũ ante alterum fa¬
ał tutele nigniu tonsi. qmͣ equitatum noracib
impeusis onerosum ⁊ orpcũ usus nccͣii nulli qr
munis appetendim. iẜ thauros expositos insidii
itupiditatib oĩm. Ita gyges dum ascipulato
it opioni. uane deum h̾re ꝯcupunt. ubi nam

Expanded text:
guissima metu referta et unum aut alterum facilis tutele iugum boum, quam equitatum voracibus impensis onerosum et horreolum usus necessarii, nullique minus appetendum, quam thesauros expositos insidiis et cupiditatibus omnium. Ita Giges dum a stipulatore vane opinionis deum habere concupivit, ubi nam
Abbreviated transcription (Latin):
honũs deus iranc ce uoluit. ut duani rem̃ cupi¬
dus ac apperens essz rengionis ⁊ sapiencie. Sed
homines ido falumtur. qm̃ aut rengionem sus¬
cipũt omissa sapiencia aut sapĩe lob student
rengione omissa. cm altum sine altero u̾m ẽẽ
nos possit. maxium̃ aurem argũtu ot¬

Expanded text:
hominis deus hanc esse voluit, ut duarum rerum cupidus ac appetens esset, religionis et sapientie. Sed homines ideo falluntur, quoniam aut religionem suscipiunt omissa sapientia, aut sapientie soli student, religione omissa, cum alterum sine altero verum esse non possit. Maximum autem argument
Abbreviated transcription (Latin):
fufitis alius fuluo sibi ꝯgerat auro. Et teneat
culti ingera iuita soli. Qnm labor assiduꝰ
uicino forreat hoste. Martui cui sompnes clas¬
sica pulsa fugent. Me mea. auꝑtas ita tra¬
ducat maiti. Dum mens etigno luceat igue
fotus. Et uoc crgno pctori fincs ⁊ꝵ luꝑiq. par¬
cite de magno et preda petenda grege. Iocm ĩ¬

Expanded text:
itias alius fulvo sibi congerat auro: Et teneat culti iugera multa soli. Quem labor assiduus vicino terreat hoste, Martia cui somnos classica pulsa fugent. Me mea paupertas vita traducat inerti: Dum meus exiguo luceat igne focus Et vos exiguo pecori furesque lupique Parcite, de magno est preda petenda grege. Ti
Abbreviated transcription (Latin):
los ucrare amicinam. ut ꝑar sit rõ acceptoꝵ
⁊ datoꝵ. dicior eui ⁊ affiuencior uidetur ẽẽ
anucicia. nec obsuare restricte. quĩ plus reddat
qũ accepit. Neq euimi uendu est. ne quid
crcidat aut nequid int̾ram defluat ant plus
equo. ut anuiciciam conferatur. Scd̾s pħ̃s.¬

Expanded text:
amicitiam, ut par sit ratio acceptorum et datorum. Ditior enim et affluentior videtur esse amicitia, nec observare restricte quin plus reddat quam accipit. Neque enim verendum est ne quid excidat, aut ne quid in terram defluat, aut plus equo in amicitiam conferatur. Secundus P
Abbreviated transcription (Latin):
lis simulacionie honestati tormam cins corrmmi.
uasuis maninus. Socrates humane sapĩe quasi
ttestie quoddam oratulum compenoiana ma eo
ad gllam puenie dicebat qui id igent ut qͣles
iuden uellent tales ⁊̃ e̾ent. conscĩam piusqu sa¬
mam attende. fasse emn ponis famam. osciam u̾o

Expanded text:
is, simulatione honestatis formam eius corrumpit. Valerius Maximus Socrates humane sapientie quasi terrestre quoddam oraculum, compendiaria via eos ad gloriam pervenire dicebat, qui id agerent, ut quales videri vellent, tales etiam essent. Conscientiam plusquam famam attende, falli enim poteris fama, conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
couancius. ꝙͣ ꝙ homines ignaui ac desidens
opti barba ⁊ pallio mores ⁊emolumenta phie
cund issune accusarent. intcutib uitus ip̃i ma¬
dentes. lattancius mł. de fła scip̃ia. Quida
sb̾ optentu sapiencie uitia sua celantes domi
faciunt ea quem scol arguunt. sicq docent tũi
nec facĩt ip̃i p̾ceptis silis pondus detuhũt

Expanded text:
uam quod homines ignavi ac desides nacti barba et pallio, mores et emolumenta philosophie cundissime accusarent, intercutibus vitiis ipsi madentes. Lactantius De falsa sapientia Quidam sub obtentu sapientie vitia sua celantes, domi faciunt ea que in scholis arguunt. Sed qui docent tantum, nec faciunt, ipsis preceptis suis pondus detrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
lutum. a ͨ auaricia que quicquid omĩb abstu¬
lit sibi ip̃i neget. nec uituria peccũiam turpit
podens qmͣ curpins reparet. nec ambicio que
te ad dignitatem. msi ꝑ indigna non elcuet
nichul ad huc ꝯsecutus es. muita effugiti te nb¬
dumi. uirtus enĩ ista qmͣ. iffeccamu magni¬
tica est. non quia ꝑ se bm̃ est malo cariuilse.
ipa sid̃a uagantem duitũ panim̃ta ride cotã¬
placionemur. qmͣ ẽẽ aliq mim̃e p̾stantissime
mentis quo ħ regantur. Ad ꝯlid̾and̾ autem qͥ¬
ł sit natura deoꝵ nichil difficilius ꝙͣ a ꝯfuctudi¬
ne cculoꝵ aciem m̃tis abduc̾e. Pem .in ł. de gea

Expanded text:
lutum, nec avaritia, que quicquid omnibus abstulutum, nec avaritia, que quicquid omnibus abstulit sibiipsi negat, nec luxuria, pecuniam turpiter perdens, quam turpius reparet nec ambitio, que te ad dignitatem nisi per indigna non elevet: nihil adhuc consecutus es; multa effugisti: te nondum. Virtus enim ista quam affectamus magnifica est; non quia per se beatum est malo caruisse, ipsa sydera, vaga autem divitum pavimenta ridere, totamplamur, quam esse aliquod numen prestantissime mentis quo hec regantur. Ad considerandum autem qualis sit natura deorum, nihil difficilius, quam consuetudine oculorum aciem mentis abducere. Cicero Ma
Abbreviated transcription (Latin):
publica est. s cum euis seacciora intraui
⁊ discõ. que uniu̾li mat̾ia sit. quis actor aut
custos. quid sit deus ne in se tendat an ⁊ ad noc
aliquando respiciat. faciat. ne cocidie aliquid
in semł tec̾it. siccesse est utiq eadem ip̃a quefs¬
cit aut fecit illi placete. cui insi optuna plat̾e
non possunt. nu ab ħ umꝰ nb̃ est a potens ip̃e¬
nasti. Quid enĩ erat. curm imio uinẽcisi posi¬
tum me ẽẽ gauderem. au ut cibos ac pociones
tincremꝰ. detra he hoc mestimabile bonũ ⁊ no
est uita tanti. ut sucem ⁊ estucm.. O ꝙͣ ꝯtemp¬
ta res est homo. uisi supra humana surrexit. Qͣ¬
dui cum affectib colluctamur. Caud magnifi¬
ci facimꝰ. Quid ergo cur nosini ip̃os inspiciaui
quia dec̾runus dissimiles sumꝰ. Non inceo cur
sͥ placeat. quia ualitudmano robustior ẽ. Ml¬
tum enm int̾est int̾ uires ⁊ bonaa ualitudier
Effugisti uitia amimi. Non est cibi frons ficta n
in. illena uoliitate sino ꝯpositus. nec cor suo¬

Expanded text:
publica est, sed cum secretiora eius intraui: cum disco, quae uniuersi materia sit, quis auctor sit aut custos ; quid sit deus ; totus in se intendat, an ad nos aliquando respiciat; faciatne quotidie aliquid, an semel fecerit; necesse est utique eadem ipsa que facit aut fecerit, illi placere: cui nisi optima placere non possunt; nec ob hoc nasci. Quid enim erat cur numero viventium positum me esse gauderem? an ut cibos ac potiones timerem? detrahe hoc in estimabile bonum et non est vita tanti ut sudem et estuem. O quam contempta res est homo, nisi supra; humana surrexerit; quamdiu cum affectibus colluctamur, quid magnifici facimus, quid est cur nosmetipsos inspiciamus, quia deterrimis dissimiles sumus? non video cur sibi placeattum enim interest inter vires et bonam valetudinem. Effugisti vitia animi? Non est tibi frons ficta; nec in alienam voluntatem sermo compositus, nec cor invo
Abbreviated transcription (Latin):
iiem sciscitaułu ueniss an anquis mortauũ
se fi icior ess et ibdiuu acgatum specu uor in¬
lonunt que aglaum sophidum ei ꝑcunt Is
euit archadum pauprim ⁊ s erate semoꝵ t̾mĩo
agelli sui mĩqm exceseat. Sic ergo insouercer
de fortiudine sue fuigore głianti iꝑndit appol¬
lo mag se plare secuitate ndens. tu q. gͣllu

Expanded text:
mortalium se felicior esset, ex abdito sacrarum specu vox insonuit, que Aglaum Sophidium ei pretulit. Is erat Archadum pauperrimus, sed etate senior, terminos agelli sui nunquam excesserat. Sic ergo insolenter de fortitudinis sue fulgore glorianti respondit Apollo, magis se probare securitate ridens tugu
Abbreviated transcription (Latin):
dͣerems opib cum diues gaudet miquis uenis
se nusciumi nescit egere bo̾nis. Enm i rducrsus
cellantib om̃ia parcant. lege tamen morts
sit faciendummops. at bona uistoꝵ millis obnonia
mitus cxtollit: ħt qd̾ ꝑterat auro. nõ eger ex¬
terus qui morib intus hnsidat. Nobititas so¬
ia est animũ quemorib ornat. horarius in¬

Expanded text:
enis opibus cum dives gaudet iniquus, Veris se miserum nescit egere bonis. Cum licet adversis cessantibus omnia parcant: Lege tamen mortis sit faciendus inops. At bona iustorum nullis obnoxia virtus extollit, habet quod preferat auro. Non eget exterius, qui moribus intus abundat. Nobilitas sola est animum que moribus ornat. Horatius
Abbreviated transcription (Latin):
paup cuioc sp̃r amabit. Illor nam celi regnmi
foune receptat. De hoc quoq requne supra ca¬
pło. de sufficĩs sue panꝑtate uoluntaria. Dice¬
bat autem anctociles ut legitur solum se inco¬
modum pmptatis rmꝑ. pati. ꝙ non posset e¬
gentib sb̾nenur. Inuemi.i.l. feu ht infeux¬

Expanded text:
pauper quos spiritus ambit, Illos nam celi regnum sublime receptat. De hoc quoque require supra capitulo de sufficientia, sine paupertate voluntaria. Dicebat autem Aristoteles ut legitur, solum se incommodum paupertatis pati, quod non posset egentibus
Abbreviated transcription (Latin):
suu ꝓutet. ꝙ cx̃ ip̃m est. uir bonus patriani su¬
aui quaũq io secum fert romĩasua custodͭ¬
menm porto pectore enĩiia gestabat. ne dumꝰ¬
ił tret neo lusẽda. s animo estimanta que dona¬
cio mentis iausa manio mortauum iareta¬
tari nequeũt ⁊ ut manentio p̾sto sunt ita fugi¬
entes nõ ceserunt. lactancius. in .l. tefla sapĩs. te¬
trutta diuuitib isoleatia ⁊ miquitate. mcnl it̾¬
erit utrum alii duutes aii paupec sunt. cum am¬

Expanded text:
suum putet quod extra ipsum est: vir bonus patriam suam quocumque it secum fert et omnia sua custodmecum porto: pectore enim illa gestabat, non humeris nec oculis visenda, sed animo estimanda, que domicilio mentis inclusa, manibus mortalium labefactari nequeunt et ut manentibus presto sunt, ita fugientes non deserunt. Lactantius De falsa sapientia Detracta divitibus insolentia et iniquitate, nihil intererit, utrum alii divites, alii pauperes sint, cum an
Abbreviated transcription (Latin):
cura ẽ. Non cutumstar illam tmia lemoꝵ ad qs
pascendos tnͣsiannariũ regionũ ẽ optanda f
tinicas. fascile ẽ pascere pauicos uentree ⁊ bñms¬
titutor amicdni aluid desidantes conͣ impli. par¬
no faies ꝯstat magno factidiũ pmptas⁊

Expanded text:
ra. Non circumstat illum turba hominum, ad quos pascendos transmarinarum regionum optanda est fertilitas. Facile est pascere paucos ventres, et bene institutos, et nihil aliud desiderantes, quam impleri. Paruo fames constat, magno fastidiu
Abbreviated transcription (Latin):
umo solum. Nonme regna inuant. no udi
aunifer anis. nec quas temarum sustinet or¬
bi ores. liec alii cupiunt. liceat michi paupẽ
cuitu. securo uite mune posse fiui. Sopma.¬
taliaci ludnut tem̾aria nocte. Et pauidas m̃¬
tes fła time inbent. maximianus. Quid michi
diuicias quaꝵ si dempsis usum. Cĩ la¬
gus opum semp egenus exo. horacius .m ł. ep̃
curha. ꝓstluet prĩos impia ficumma iare. debi¬
tor usuram pit̾ cum forte negabit. nõ redd
sterił semĩa icuta fiuges. dispensatorem flłar
spoliabit aimita. mertib obstiuctas obruet
mida mbes. Eetu fortunam est quicqud do¬
natur auitis. Quas dedens loias semper lreii¬
lsebis oꝑes. de ĩcomodis diuitia plantus in¬
non ex magna mopia. s cxcopia magna
muita enĩ cełid̾ar. ad multa que has tuenda
Quis quis igitur multa hñs cauere. ac ꝓspite
uelit. nequib egeat. neue̾ci desit iagum ops
ẽe scicit. non questu ⁊ mmiꝰ hndumi ẽ ẽe. utmi¬

Expanded text:
ure deus, nec me regna iuuant nec Lydius aurifer amnis nec quas terrarum sustinet orbis opes. Haec alii cupiant; liceat mihi paupere cultu securo cara coniuge posse frui. Afallaci ludunt temeraria nocte, Et pavidas mentes falsa timere iubent. Maximianus Etruscus Quid mihi divitie? quarum si dempseris usum. Quamvis largus opum, semper egenus ere. Horatius Flaccus arca. Prosternet patrios impia flamma lares. Debitor usuram pariter cum sorte negabit: Non reddet steriles semina iacta fruges. Dispensatorem fallax spoliabit amica: Mercibus obstructas obruit unda rates. Extra fortunam est quicquid donatur amicis: Quas dederis solas semper habebis opes. DE INCOMMODIS DIVITIARUM Snon ex magna inopia, sed ex copia magna. Multa enim desiderantur ad multa que habes tuenda. Quisquis igitur multa habens, cavere ac prospicere velit ne quid egeat, neve quid ei desit, iactura opus esse sciat, non questu et mi
Abbreviated transcription (Latin):
sare non potes pauꝑtutis scies qua enim ueros
tercos q amicos reanebit. Sistedit quis nou te
s auud sequebatur. Ronne uł ob hoc unũ ama¬
da est rauptas.ꝙ aquib ameris oudat .e. qndo
ile uemet dies. sũ nemo ironorem tusi menci

Expanded text:
scire non potes, paupertate scies. Illa enim veros certosque amicos retinebit: discedet qui non te, sed aliud sequebatur. Nonne vel ob hoc unum amanda est paupertas, quod a quibus ameris ostendat? O quando ille veniet dies, quando
Abbreviated transcription (Latin):
mos teliquent cosq palcua publica fi rassus
li ab omib fiat mucile ac malum sit. at ħine
mos redattum efłudit minacie. ego dubito. ii¬
trum ne sanus an demens fu̾it. abite in quit
ptun dumniale capiditatis. Ego uoc nigur
ne ip̃e incrgara nobis. Si tantus ꝑecciũe con¬
temptus est. tat illum uñticium fac humcũ¬
ditam. sparge ppo ꝰ ompiendam. potes ĩ ret¬
cuiam estugere ⁊ tũ bñ collcrare. qr salasi est
quiarud piib prodest. Senecti ad iucͥ xuii uice¬
ita omia lilapis ĩmout sapias ⁊ ad uonam ñ¬
tem magno ansu ac tons unib tende. Si olud
est quo fenenis ant cepedi aut incide. Idem in¬

Expanded text:
sque pascua publica fieri passus si ab omnibus fiat inutile ac malum fit; at hec nmmos redactum effudit in mare? ego dubito utrum vesanus ac demens fuerit; abite inquit in profundum male cupiditates: ego vos mergam, ne ipse mergar a vobis. Si tantus pecunie contemptus est, fac illo beneficium, fac humanidicani, sparge populo diripiendam; potes et pecuniam effugere et tamen bene collocare; quia salvum est quicquid pluribus prodest. Seneca Lucta, si sapis, immo ut sapias, et ad bonam mentem magno cursu ac totis viribus tende. Si quid est, quo teneris, aut expedi aut incide. "M
Abbreviated transcription (Latin):
taprat tubam delicatos sitica suspendit piona¬
ta feticicas ꝯtempnes illos si desponauis.equ
uenaliu detralis. nequa cors incia lateant.
honũciu u̾o ĩuolutum estunas Qnod de alus
lanior. si ppende te ius. se pone pectiũama. domuiu
dignitatem. Intus te ip̃m osicera. actor. de hac

Expanded text:
supraque turbam, delicatos lectica suspendit, personata felicitas est; contemnes illos, si despoliaveris. Equum enta detrahis, ne qua corporis vitia lateant; hominem vero involutum estimas. Quid de aliis loquor si perpendere te vis, se pone pecuniam, domum, dignitatem, intus teipsum considera; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tantur. afflinint enĩ sbico repence dilabũtur tu
raditib ꝯfistunt. s incculimo flatu fortune lxxm¬
li ͨ ⁊ illric atta quos in sb̾lane ertuluut inꝓuiso
iecursu destituto ꝓfuido dadiũ miẜabiliter i¬
nigunt. Itaq nec extiman. nec dicibona d̃.
que ex inflctoꝵ maloꝵ magnitudine cesioi

Expanded text:
nte labuntur; radicibus consistunt, sed incertissimo flatu fortune huc et illuc acta, quos in sublime extulerunt, improviso recursu destitutos, profundo cladium miserabiliter immergunt. Itaque nec existimari nec dici bona debent, que ex inflictorum malorum magnitudine desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ad ouenilãme cetoꝵ paupcate no puenũt
fugare indigentiam copia qumꝰ. athnobĩ
tur. adice omes asiquid ouicus stud dum de
incremento togitat ouliais est usus rões accipit
forum ꝯt̾it. fit ex domino parator multa tibi p¬
lem oñdere. que. acquislta acceptaq uotatera

Expanded text:
 sine ceterorum paupertate non perveniunt; fugare indigentiam copia querimus. At hoitur. Adjicere illis aliquid studet, dum de incremento cogitat; oblitus est usus, rationes accipit, forum ossem ostendere, que acquisita acceptaque libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
teti suie cuuli omĩa regis fut ⁊ tamcu ma
quoꝵ ad regem ꝑtin unu̾sa posseslio infuꝙ¬
los cõmine descapta sunt. Daretamen regi
domii ⁊ peccuam possumꝰ ⁊ mancipiũ nec
dare de suo dicimur. ad regem emm rodas

Expanded text:
 Iure civili omnia regis sunt et tamen illa, quorum ad regem pertinet universa possessio, in singulos dominos descripta sunt. Dare tamen regi et donum et pecuniam possumus et mancipium, nec dare de suo dicimur. Ad regem enim potes
Abbreviated transcription (Latin):
siie dedit celumq uidere. Iussit ⁊ ereitet ad lida
patent h̃t hñti tardos anmana sensus. Cornua
deiectis mutib ora ferunt. s maiestatem mentis
testante figura. toll homo sc̃m solus ad astra ca¬
pud. ut ceu leges inceflexes q meatus. Exempli
celum. uendicat us suu / quenti empedodes cur
celiccum ẽ ubiq et cutũferencia nusqmͣ. inc totũ
sese acheneis incendiis dedit. aut referc lactan¬
cius mortem sibi mailit eo ꝙ ccͦnias esse. mi lxui¬
mas suspicabatur de quide ꝯtem senera ad lu

Expanded text:
ime dedit, celumque videre Iussit et erectos ad sidera patenter habent tardos animalia sensus: Cornua deiectis vultibus ora ferunt. Sed maiestatem mentis testante figura, Tollat homo sanctum solus ad astra caput; Ut celi leges inde, flexosque meatus, Exemplarcelum vendicat usque suum. Querenti Empedocles cur centrum est ubique et circunferentia nusquam. Hic totum sese Athenis incendiis dedit et, ut refert Lactantius, mortem sibi intulit, eo quod eternas esse animas suspicabatur. DE QUIETE CONTEMPLANTIU
Abbreviated transcription (Latin):
dricã uł speccacula. nec equa certamina. nec scc¬
nitas turpitudines affectamꝰ. s cheatrum cum
alia porro nob̃ speccacula ghibet iundi machi¬
na diũsasq nobuptates. Inquauidemꝰ celu
pulcre formatum signoꝵ narictatib stellarũt
fulgorib iuicilare pelagus purpineo colore ue¬
isstatum g̾manam tiam ampłcti cuiꝰ multi¬
formes pisces ꝑ cquoreas nudas saitus er̾cent
Campoꝵ eciam muruaum sp̃em dełctamur. Er
quib odor gratissimꝰ aores suauitatis exhalans
cculos sumil pascit ⁊ aminũ. stemoꝵ quoꝵ oꝑaci¬
tas iforiciũ cridet amenitas quĩuarie simul
alices musicis cõcentib ꝑsonantes dice meles
componũt. ħ sunt naturc spectacula. que ⁊ mu¬
tari difficile est ⁊ refutare cupabile. Seneca de¬

Expanded text:
dicra, vel spectacula, nec equina certamina, nec scenicas turpitudines affectamus. Sed theatrum cum Alia porro nobis spectacula exhibet mundi machina, diversasque voluptates, in qua videmus celum pulchre formatum signorum varietatibus, stellarumque fulgoribus, rutilare; pelagus purpureo colore venustatum germanam terram amplecti; cuius multiformes pisces, per equoreas undas saltus exercent. Camporum etiam virentium specie delectamur, ex quibus odor gratissimus flores suavitatis exhalans, oculos simum pascit et animum. Nemorum quoque opacitas et fontium arridet amenitas, quam varie simul alites, musicis concentibus personantes, dulce melos componunt. Hec sunt nature spectacula, que et mutari difficile est et refutare culpabile. Seneca
Abbreviated transcription (Latin):
sapientum. uonahoñm opinio. tucior est peccu¬
mã. campuũ est applłand̾. cum mala fama lu¬
cuĩ reu qm̃ difficitis aidgłie custodia. opinent̾
homies de te: si mali. Malis enim displicere
landabile est. Item płiq famam panci uͥentur
uis or alb ẽẽ notus effice prius ut nemĩem nou̾¬
Ronapib placuisseuris nõ uitima iaue
est. Ouidius .iiiii. metamorpħ . xuͦ. Et
obest sua głia multis. Idem .mł. instium.
iłii. Nõ ꝓuas. ĩmmo dat głia uires. Et secm¬

Expanded text:
Syri Bona hominum opinio tutior est pecunia. Damnum est appellandum cum mala fama lucrum, heu quam difficilis est glorie custodia. Opinentur homines de te malum si mali, malis enim displicere laudabile est. Item, plurimi famam, pauci verentur vis omnibus esse notus, effice prius ut neminem noverincipibus placuisse viris non ultima laus est. Ovidius Naso Publius Metamorphoses Et obest sua gloria multis. Ovidius Naso Publius Tristia Non parvas animo dat gloria vires. Et fecu
Abbreviated transcription (Latin):
luc̾. ep . liiͣ. Quid letarie. ꝙ ab omib huc laudat᷑
es. quoe ip̃e laudare nõ potes. laudacio aliquid
cehortacionis affert ip̃is iudientib ⁊ amimos
re uerendum est ne id magis assentandi causa
fieu udeatur. Symachus ubi supͣ. ꝓcliuior sꝑ¬

Expanded text:
Lucilium Quid letaris quod ab hominibus his laudatus es, quos ipse laudare non potes? laudatio aliquid exhortationis affert ipsis audientibus et animos re verendum est, ne id magis assentandi causa fieri videatur. Symmachus Quintus Aurelius