comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ collũ meũ c̾̃ixit : lapidib p̾ciosis. Tradi¬
dit aurib meis in estimabiles margaritas :¬
⁊ circũdedit me uernantib atq choruscã¬
tib gẽmis. P osuit signũ in faciem meã.
ut nullũ prȩt ipsũ amatorẽ admittam.
Induit me cyclade auro texta. ⁊ immẽsis
monilib ornauit me. Ostendit mͥ the¬
contumeliã pͥoris amatoris uel aspicere
aliũ. ⁊ illũ derelinqͤre: cũ qͦ sũ caritate
deuncta. Cuꝰ generositas celsior. possibilitaᷤᷤ
fortior. aspectus pulchrior. amor suauior:
⁊ om̃is gr̃a elegantior. a qͦ mͥ ĩa thalamꝰ
collocatus ẽ. cuiꝰ mͥ organa modulatis uo

Expanded text:
radidit auribus meis inaestimabiles margaritas, et circumdedit me vernantibus atque coruscantibus gemmis. Posuit signum in faciem meam, ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thecontumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum quo sum charitate devincta; cujus est generositas celsior, possibilitas fortior, aspectus pulchrior, amor suavior, et omni gratia elegantior. A quo mihi jam thalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. mortius hominib deitatis nom̃ im¬
ponere:⁊ figuras eoꝵ ꝑ ligna ⁊ lapides
adorare: Prefectus dix̃. Ergo ñ sũt dii
quos colimꝰ: t̃ranqͥllinꝰ dix̃. In tantũ nõ s̃
Nũqͥd ante quã saturnus cretensib imꝑart
aut creta insula habebat regẽ. ⁊ celi ñ habe
bant dm̃ ÷ ualde eirat. qͥ putat iouẽ filium
eiꝰ imꝑare fulminib homuncionẽ in quo
ma̾chia ⁊ libido regnabat. Quẽ ñ ꝑsecutus
ẽ. qͥ patͥe nõ peꝑcit: Aut quã sordẽ ñ erer¬
cuit. qͥ suã germanã uxorẽ accepit : In foras
in plateis. in domib atq in om̃i loco cotidie
legit᷑. sordidissima iuno qd̃ ⁊ soror ⁊ cõiur
fuerit głata. Et rapti ganimedis honor
turpissimꝰ atq incestissimꝰ. ab ipsis a qͥbus
iouis colitur ñ negat᷑. Non gͦ eiras uir
serunt ꝓ sui facti qualitate damnari. iubeᷤ¬
coli. ⁊ relicto deo om̃ipotente qͥ in celis

Expanded text:
esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imesse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit: Intantum non sunt Numquid antequam Saturnus Cretensibus imperaaut Creta insula habebat regem, et coeli Deum non habebant? Valde errat qui putat Jovem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Quem non persecutus est, qui patri non pepercit? Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam acceps, in domibus, atque in omni loco quotidie legimus, quia sordidissima Juno quod et soror et conjux fuerit gloriatur: et rapti Ganymedis honor turpissimus atque incestissimus ab ipsis, a quibus Jovis colitur, non negatur. Non ergo erras, vir e jubent leges pro sui facti qualitate damnari, et relicto Deo omnipotente qui in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
credo qd̃ mͥ congaudeat celsitudo: qͣn mo¬
rituris uita collata ẽ. anxiis leticia reddita:
sollicitis securitas restituta. ĩunc p̾fectus
estimans filios eiꝰ suas uelle ydolis inclina¬
re ceruices: ait. ueniente die debita numi¬
nib a filiis tuis thura reddant᷑. ꝑ quȩ ⁊ tu
filiis ꝑseueres incolumis.⁊ tͥ filii cõdonẽt᷑.
Audiens hec tͣnqͥllinꝰ: dixit. Illustrissime
iuiroꝵ. examinis ur̃i librã si uelis erga me
⁊ filios meos equa lance pensare: agnosce
Ego ut uideo. ad hoc inducias sceleratis
filiis tuis dedisse cognoscor: ut nõ solũ
tu illos ab eirore ñ tolleres. s illi te suis
te qͦ oꝑa eiroris nomine nũcupent᷑. Pre¬
fectus dix̃. Tu dic qͦ oꝑa eiroris nom̃ acci¬
piant. tranqͥllinꝰ dix̃. Primꝰ eiror ẽ uiam
uitȩ relinquere: ⁊ ꝑ uiã mortis gͣtanter
incedere. Prefectꝰ dix̃. Et que ẽ uia mor¬
tis : tranqͥllinꝰ dix̃. Nõ tͥ uidet᷑ uia mortĩ

Expanded text:
credo, quod mihi congaudeat celsitudo, quando mocredo, quod mihi congaudeat celsitudo, quando morituris vita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscerEgo, ut video, ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis te quae opera erroris nomine nuncupentur. Praefectus dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis
Abbreviated transcription (Latin):
Stati ut respondit credo. resolute s̃ ma¬
nus eiꝰ qͣ erant nodose: ⁊ genua simul ac
plante pedũ eiꝰ ita sũt incolumes reddi¬
te. ut acsi puerulus renouatus pedib
sius in fontẽ descendet : clamãs ⁊ dicens.
ĩu es ãs unꝰ uerꝰ: quẽ miser iste mundꝰ ig
bat baptizati sunt: ⁊ ꝑ dies sedecim qͥ suꝑ¬
erant dilationi quã meruerant in laudib
dei ꝑdurantes. ducebant dies ⁊ noctes in
hymnis ⁊ canticis: ⁊ qͣsi fideles milites pa¬
rabãt animos suos ad dimicandũ ꝓxͥ no
mine ĩ martyrio bellaturi. ita ut ĩ muli¬
erib ⁊ ĩ fantib amor ferueret martyrii:
⁊ muic̃ẽ se ad confessionẽ sci nominis c̃otͣ
diabolicas acies p̃pararent. dieb itaq dila
patrẽ uenire iubet. Qũȩ cũ de suoꝵ inqͥ¬
reret arbitrio filioꝵ. tͣnqͥllinꝰ respondit.
Ad referendas bñficiis ur̃is gr̃as. nullus mei
oris sermo sufficit. Nisi eñĩ cuirentẽ sen¬
tus: ⁊ pungit caritatis stimulus. etiã ur̃a

Expanded text:
statim ut respondit. Credo, resolutae sunt manus ejus quae erant nodosae, et genua simul et plantae pedum ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem descenderet clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, quem miser iste mundus igbat, baptizati sunt, et per dies decem qui supererant dilationi, quam meruerant, in Dei laudibus perdurantes ducebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant animos suos ad dimicandum pro Christi nomine in martyrio bellaturi, ita ut et in mulieribus et infantulis amor ferveret martyrii, et invicem se ad confessionem sancti nominis contra diabolicas acies praepararent. CAPUT XII. et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sentus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra,
Abbreviated transcription (Latin):
notos.⁊ affines cepit aures uͥginis appella¬
re. Diuicias. domos. possessiones. familiaᷤ.
atq om̃s huiꝰ mũdi diuicias repromitte:
si consensũ suũ eiꝰ coniugio ñ negaret.
did hec beata agnes. tale fert᷑ iuueni de¬
disse responsũ. discede a me fomes pc̃ci.
nutrim̃tũ facinoris. pabulũ mortis: disce¬
de a me: qr iã ab alio amatore p̾uenta¬

Expanded text:
es, coepit aures virginis appellare, divitias, domos, possessiones, familias, atque omnes hujus mundi delicias repromittere, si consensum suum ejus conjugio non negasset. 3. Ad haec beata Agnes tale fertur juveni dedisse responsum: Discede a me, fomes peccati, nutrimentum facinoris, pabulum mortis: discede a me; quia
Abbreviated transcription (Latin):
bene epulati sumꝰ. Modo cepimꝰ ẽẽ fixi in
amore xͥ. Utinã nos sic ẽẽ ꝑmittas: qũae¬
u tegim̃ huiꝰ corporis indum̃to. Cũq tͣns¬
set una dies ⁊ una nox. ⁊ illi in psalmis
hymnis ꝑseuerarent. iussit eos ambos h¬
ubi stabant. lanceis ꝑ latera tͣnsucrberari &.
ita ipsi ꝑ martyrii głam: ad siderea regni
migͣrunt. Itẽ sepulti s̃ ⁊ ipsi in uia appia
miliario sed̾o ab urbe. in loco qͥ uocat᷑ adi
renas. qr cripte arenaꝵ illic erant: ex qͥba
urbis menia construebant᷑. his gͥ explets

Expanded text:
mquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in mquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut su tegimur corporis indumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt. Item sepulti sunt et ipsi in via Appia, milliario secundo ab Urbe, in loco qui vocatur Ad Arenas, quia cryptae arenarum illic erant, ex quibus Urbis moenia struebantur. CAPUT XXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
diar. qr creatura ipsa creatoris sui famulat᷑
infelix.:⁊ noli aurib meis hanc iniuriã fa¬
cere. ut audiã rabido te ore latrantẽ: melli
tauit sententiã dicens. Blasphemator deoꝵ
⁊ reus atrociũ iniuriaꝵ: gladio animadu̾tat᷑.
ductus ẽ aũt in uia lauicana. t̾cio miliario
ab urbe. ⁊ effundens orationẽ ad dñm. uno
ictu gladii uerbatus abscessit. Et in eodẽ loco
a parente. quodã xp̃iano sepultus ẽ. In quo
torquat egit. ut castulus zetarrꝰ palacii h
t̃tio auditꝰ in confessione dñi ꝑseuerans. mis¬
sus ẽ in foueã: ⁊ dimissa ẽ suꝑ eũ massa are¬
naria. Et ipse cũ palma martyrii migͣuit ad
cebat insanissimus fabianᷤ. t̃am diu fici
T̃unc ambo fr̃s in uno ligno confixi psallebãt¬
int̾ se dicentes. Ecce qũa bonũ ⁊ quã iocũ¬
dũ habitare fr̃s in unũ. dicit eis fabianus.
Infelices ⁊ miseri. deponite amentiã: ⁊ lib̾ate

Expanded text:
dior, quia creatura Creatoris sui famulatur dior, quia creatura Creatoris sui famulatur infelix, et noli auribus meis hanc injuriam facere, ut audiam te rabido ore latrantem, melliftavit sententiam dicens: Blasphemator deorum, et reus atrocium injuriarum, gladio animadvertatur. Ductus est autem via Lavicana tertio milliario ab Urbe, et effundens orationem ad Dominum uno ictu gladii verberatus abscessit. Et in eodem loco a parente quodam Christiano sepultus est: in quoTorquatus egit ut Castulus zetarius palatii, tertio auditus, in confessione Domini perseverans, missus est in foveam et dimissa est super eum massa arenaria, et ipse cum palma martyrii migravit adcebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, deponite amentiam vestram, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mercuriũ fallacẽ.⁊ saturnũ filioꝵ occisorẽ
colere nolo: infaniã generositatis incuiro.
Et qr unũ ⁊ uerũ dm̃ qͥ in cęlis regnat adoro
⁊ ueneror. suppliciis me macerandũ ẽẽ mi
disse ad t̾ras. ut a t̾ris homo ad celũ possit
ascendere. Ideo istas uanas om̃s figuras qͥs
colitis sine causa ꝓculcans pedib meis. deo
me om̃pti subieci. T̃unc fabianꝰ iussit ante
pedes eiꝰ carbones ardentes effundi. ⁊ ait
ad cũ. Elige tͥ unũ e duobꝰ. Aut thura in
istis carbonib adice. aut pedib suꝑ eos nu¬
dus incede. Tunc beatus tyburtiꝰ faciens sig¬
num crucis. constant̃ nuda suꝑ eos ingres¬
sus ẽ planta.⁊ cepit p̾fecto dicere. depone ĩ¬
fidelitatẽ ⁊ disce qr hic ẽ solus ds̃. quẽ con¬
fitem̃ creaturis om̃ib dñari. Mute tu si po¬
tes in nomine iouis tui manũ in calida aqͥ.
⁊ uidebis si iouis tuus faciet te ñ sentire fer¬

Expanded text:
et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem et Mercurium fallacem, et Saturnum filiorum occisorem colere nolo, infamiam generositatis incurro: et quia unum et verum Deum, qui in coelis regnat, adoro et veneror, suppliciis me macerandum esse mindisse ad terras, ut a terris homo ad coelum posset ascendere; ideo istas omnes vanas effigies, quas colitis sine causa, proculcans pedibus meis, Deo me omnipotenti subjeci. 81. Tunc Fabianus jussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus super eos nudis incede. Tunc B. Tiburtius faciens signum crucis, constanter nuda super eos ingressus est planta, et coepit praefecto dicere: Depone infidelitatem et disce quia hic solus est Deus, quem confitemur creaturis omnibus dominari. Mitte tu, si potes, in nomine Jovis dei tui manus in calidam aquam; et si potest Jovis tuus, faciat te non sentire fer
Abbreviated transcription (Latin):
mitem iudic̾ẽ incitat. gladiũ nolenti iudi¬
ci porrigit : ⁊ ut demoniis ceruices nr̃as
inclinemꝰ hortat᷑. Uidemꝰ uotũ tuũ. uidemꝰ
cruenta consilia: ⁊ scelerata arte u̾boꝵ ue¬
nena tui pectoris intuem᷑. Accingere nũc
crudelissime. utere carnificis officio. uendi¬
ca tͥ ⁊ ipsiꝰ iudicis uocẽ : applica eculeo. sus¬
Bene nos accipis. Si exiliũ minaris. hoc phi¬
losophantib totus ẽ mundꝰ. Si supplicia:
euadimꝰ mundi carcerẽ.Si ignes. maiora
hoꝵ in cupiditatib uincimꝰ. Decerne quic qͥd
libet. om̃is nb̃ uilis est pena: ubi pura co
generi tuo: ⁊ hoc esto qd̃ natura dictauit.
Nobilis enĩnatus. ad tantã deuolutus es
fecem: ut possis ⁊ suppliciũ simul ⁊ infã¬
miã subire ⁊ mortẽ. Tyburciꝰ dix̃. O pruden¬
tissimũ uiroꝵ: ⁊ romanis iudicẽ constitu¬
tum. Qͥa meretricẽ uenerẽ.⁊ incestũ iouẽ.

Expanded text:
mitem judicem incitat, gladium nolenti judimitem judicem incitat, gladium nolenti judici porrigit, et ut daemoniis cervices nostras inclinemus hortatur. Videmus votum tuum, videmus cruenta consilia; et scelerata arte verborum venena tui pectoris intuemur. Accingere nunc crudelissime: utere carnificis officio: vendica tibi et ipsius judicis vocem; applica aculeos, susbene nos accepisti. Si exsilium minaris, hoc philosophantibus totus est mundus; si supplicium, evadimus mundi carcerem; si ignes, majora horum in cupiditatibus vincimus. Decerne quidquid libet, omnis nobis vilis est poena ubi pura comgeneri tuo, et hoc esto quod te natura dictavit. Nobilis enim natus ad tantam devolutus es faecem, ut velis et supplicium simul et infamiam subire et mortem. S. Tiburtius dixtitutum! quia meretricem Venerem, et incestum Jovem,
Abbreviated transcription (Latin):
Re uera enĩ uir illustrissime hoc xp̃ianum
uocabulũ diume uirtutis ẽ. sectatoꝵ scili¬
obterendas libidines fortit̾ militarũt. Cre¬
disne uir illustrissime hunc ẽẽ xp̃ianũ. qͥ
in lenocino suo moliendo capiti fimbriaᷤᷤ
tendit. qui uiros negligent̃ agit. feminaᷤᷤ
diligentiꝰ intuetur: Nũquã tales pestes.
eũ conspectu m̃titum. hic enĩ qͣlis semꝑ
fuerit. nunc euident̾ ostendit. Fabianus
dix̃. Consultiꝰ facies. si saluti tuȩ consulas:¬
qͥb magicas artes exercet. die noctuq in
ilustrissime uir. malicie suȩ curis exes¬
tuans. ad nichil aliud xp̃ianis ẽ iunctus. nͥ
ut cogitaret qͦmͦ se nob̾ qͣsi xp̃ianũ ostende¬
ret: qͦm᷑ aliis fidelissimũ mentiret᷑. Rep̃hen¬
debam tam̃ in eo cyclopeam edatitatẽ. em̃¬
so uino pudorẽ: ⁊ sepultã diuini nominis
manducabat. bibebat: ⁊ uomebat. Et nũc
xp̃ianos arguit. xp̃ianos accusat. in nos

Expanded text:
Revera enim, vir illustrissime, hoc Christianum Revera enim, vir illustrissime, hoc Christianum vocabulum divinae virtutis est, sectatorum sciliobterendas libidines fortiter dimicarunt. Credisne, vir illustrissime, hunc esse Christianum, qui in lenocinio sui moliendo capitis fimbrias tendit, qui viros negligenter agit, feminas diligentius intuetur. Nunquam tales pestes eum mentitum. Hic enim qualis semper fuerit nunc evidenter ostendet. Fabianus dixit: Consultius facies, si saluti tuae consulensquibus magicas artes exercet, diu noctuque invir illustrissime, malitiae suae curis aestuans, ad nihil aliud Christianis est junctus, nisi ut cogitaret quomodo se nobis quasi Christianum ostenderet; quomodo aliis se fidelissimum mentiretur. Reprehendebam tamen in eo Cyclopeam edacitatem, et mersum vino pudorem, et sepultam divini nominis manducabat, bibebat, vomebat, et nunc Christianos arguit, Christianos accusat, in nos
Abbreviated transcription (Latin):
tolleret. qd̾ somno deditꝰ. nõ interesset ꝑ¬
uigiles in hymnis dei ducentib noctes:
dũ ꝓ his  ut diximꝰ a beato tyburcio acriꝰ
argueretur: simulabat se ȩquarumit̾ mo¬
nentẽ acciꝑe. Et egit quatinꝰ orantẽ scm̃t
tyburciũ comp̃hend̾ent infideles. In qua
comp̃hensione. se ipsũ teneri fecit: ⁊ simł
ad secretariũ ꝑ duci iudicis seuientis. At uͥ
introducti .s. fabianꝰ p̃fectus dix̃. ad eũ qͥ
se arte tradiderat. Qͥs diceris: At ille re¬
spondit. t̃orquatꝰ. fabianꝰ dix̃. Ignoras qd̃¬
iusserunt muictissimi pͥncipes ut qͥ sacri¬
ficare diis noluerint. diu̾sis suppliciis ma¬
cerent᷑: Torquatꝰ ait. hic magister m̃s est:
⁊ ipse me sẽꝑ docuit. Qd̃ huic uidero face¬
re: necesse ẽ ut hoc faciã. Fabianꝰ conu̾sus
ad tyburgũ dixit. Audisti qͥd torquatus
asserat: Qͥd ad ista respondes: Tyburtius
⁊ moleste. suũ nom̃ a suis morib usurpatũ.

Expanded text:
tolleret, quod somno deditus non interesset ptolleret, quod somno deditus non interesset pervigil in hymnis Dei ducentibus noctes; dum pro his, ut diximus, a B. Tiburtio acrius argueretur, simulat se aequanimiter monentem accipere: et egit arte quatenus orantem S. Tiburtium comprehenderent infsimul ad secretarium perduci judicis saevientis. At ubi introducti sunt, Fabianus praefectus dixit ad eum, qui se arte tradiderat: Quis diceris? At ille respondit: Torquatus. Fabianus dixit: Qjusserunt invictissimi principes, ut qui sacrificare diis noluerint diversis suppliciis macerentur? Torquatus dixit: Hic magister meus est, et ipse me semper docuit: quod hunc videro facere, necesse est ut faciam. 78. Fabianus conversus ad S. Tiburtium dixit: Audisti quid Torquatus asserat? quid ad ista respondes? S. Tiburtius  moleste suum nomen non a suis moribus usurpari.
Abbreviated transcription (Latin):
li confessionẽ accessit. Nichilommnꝰ ⁊ ipse p¬
pessus insidias. tentus ẽ: ⁊ a ppło lapidatus¬
⁊ mortuus: ⁊ corpꝰ eiꝰ thiberno gurgiti ni¬
cipatũ est. Itẽ nicostratꝰ ⁊ claudiꝰ. una cum
dies minis ⁊ blandiciis agens. in nullo eos¬
penitus potuit commouere. T̃unc fecit de
dio mari p̾cipites dari. Immensis itaq ar¬
tati pondib. pelagi fluctib dati s̃: ut ĩ
loco mundo int̾ aquas coronã martyrii¬
celebrarent. Insidiabant᷑ itaq infideles fi¬
simulata fide sociauit: dicens se ẽẽ xp̃ianu
Porro hic apostata extiterat. ⁊ erat fraudulẽ¬
tus in om̃i sermone: ⁊ callidꝰ in om̃i com¬
misso. Qͥd multa: dũ a beato tiburcio ui¬
ro scolastico ⁊ nobili ⁊ scõ frequent᷑ argue¬
ret᷑. qd̾ capillos supͣ apicẽ frontis tonsoris
arte componeret. qd̾ assidue pasceret. ⁊ lu¬
dendo pͣnderet. qd̾ licentiꝰ feminaꝵ se as¬
pectib daret: qͦd a ieiuniis se ⁊ orationib

Expanded text:
uli Confessionem accessit: nihilominus et ipse perpessus insidias tentus est, et a populo lapidatus mortuus est, et corpus ejus Tiberino gurgiti mancipatum est. 76. Item Nicostratus et Claudius una cum dies minis eos et blanditiis agens in nullo penitus potuit commovere. Tunc are praecipites dari: immensis itaque arctati ponderibus, pelagi fluctibus dati sunt, ut in loco mundo intcelebrarunt. Insidiabantur itaque infideles fise simulata fide sociasset, dicens se esse Christianum; porro hic apostata exstiterat et erat fraudulentus in omni sermone, et callidus in omni commisso. Quid multa? dum a B. Tiburtio viro scholasticissimo et nobili et sancto frequenter argueretur, quod capillos super apicem frontis tonsoris arte componeret, et quod assidue pasceretur et ludendo pranderet; et quod licentius feminarum se aspectibus daret, et quod a jejuniis se et orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
forte xp̃iani sibi martyrẽ faciant. S beatꝰ
sebastianꝰ apparuit in somnis scẽ lucinȩ. cui¬
dã matrone religiosissime: dicens. In cloa¬
nes corpꝰ meũ pendens in gompho. hunc
cũ leuaueris. ꝑduces ad cathacũbas. ⁊ sepe¬
lies me in initio cripte: iuxta uestigia a¬
ꝑ se cũ seruis suis. medio noctis abiit. ⁊ le¬
uans corpꝰ eiꝰ posuit in pauone suo. ⁊ per¬
duxit ad locũ ubi ipse imꝑauerat: ⁊ cũ
om̃i diligentia sepeliuit. Ipsa aũt sc̃a lu¬
cina. ꝑ triginta dies a loco ipso ñ discessit.
Post aliqͣntos aũt annos pax ȩcclȩ ẽ reddi¬
ta. Quȩ stati ut eccła głam pacis accepit.
domũ suã fecit eccłam. Cui om̃s opes suaᷤᷤ¬

Expanded text:
yrem faciant. Tunc B. Sebastianus apparuit in somnis S. Lucinae cuidam matronae religiosissimae dicens: In cloanies corpus meum pendens in gompho. Hoc tu dum levaveris perduces ad catacumbas et sepelies in initio cryptae juxta vestigia Aper se cum servis suis medio noctis abiit, et levans eum posuit in pavone suo, et perduxit ad locum, ubi ipse imperaverat, et cum omni diligentia sepelivit. Ipsa autem sancta Lucina per XXX dies a loco sancto ipso non discessit. 90. Post aliquantos autem annos pax Ecclesiae est reddita: quae statim ut Ecclesia gloriam pacis accepit, domum suam fecit ecclesiam. Cui omnes sua
Abbreviated transcription (Latin):
dit impleri. Quȩ cũ dicto citiꝰ gererentur
ipsis ppłis ligna uł de balneis uł de publi¬
cis qͥbq locis ⁊ sarmenta congregantib
p̾cipue iudeis ardentiꝰ in hȩc ex more fec¬
uentibꝰ: cum om̃i uelocitate exstructus
ẽ rogus. Tunc depositis senior indum̃tis.
ac zona resoluta. calciam̃ta quoq pedib
tẽptabat educere: quȩ nũquã nͥ a religi¬
osis qͥbq fide ⁊ deuotione semet ipsos
inuicẽ p̾uenientib resolui cõsueuerant
positũ etiã clauis affigere: ait. Sinite me.
Qui eñi mͥ ignis feire suppliciũ dedit:
dabit ut sine clauoꝵ affixione flammaᷤ
immobilit̾ ꝑferam. T̃um illi clauis omis
sis. usi s̃ uiculis solis. qͥb post tergum
manib reuinctis: uelut electus aries ⁊
ex magno grege assũptus. acceptabile ho¬
locaustũ om̃i potenti oblatus ẽ deo: has¬

Expanded text:
tur. Quae cum dicto citius gererentur, ipsis populis ligna, vel de balneis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenta congregantibus, praecipue Judaeis ardentius ad haec ex more ferventibus, cum omni velocitate exstructus est rogus. Tunc depositis senior indumentis, ac zona resoluta, calceamenta quoque de pedibus tentabat educere, quae nunquam nisi a religiosis quibusque, fide et devotione semetipsos invicem praevenientibus, resolvi consueverant.positum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter perferam. Tunc illi omissis clavis, solis usi sunt vinculis, quibus post tergum manibus revinctis, velut electus aries, et ex magno grege assumptus, acceptabile holocaustum omnipotenti oblatus est Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
banͣtͣ illũ parentes eiꝰ : dicentes. ueni. ⁊ ha¬
be eũ seruũ. ⁊ omĩa bona nr̃a tͥ tradimꝰ
cũ eo: qr ipsũ unicum quȩ habebamus
nob iã mortuũ reddidisti uiuũ. Dicit eis.
Si ea q̃ uob̃ dixero feceritis. magnipendã
m̃cedem sanitatiᷤᷤ huiꝰ. Dicunt ei parentes.
Nos met ipsos seruos habere si digneris: cõ¬
traire ñ possumꝰ. Quin immo ⁊ optamꝰ. si
ipse iudicaueris dignũ. Tunc apprehensa ma¬
nu eoꝵ segregauit eos a turbis. ⁊ indicauit
eis uͥtutẽ nominis xp̃i. Et uidens animũ coꝵ
fixũ fortiter in timore dñico: ꝑduxit eõ ad
pap̃ã gaiũ ⁊ dixit. uenerabilis pat̾ ⁊ diuiȩ
legis antistes: ecce qͦs ꝑ me hodie lucratus ẽ
uella. pͥmo ꝓrupit in fructũ. Tunc sc̃s gaiꝰ

Expanded text:
 dicentes: Veni et habe eum servum et omnia bona nostra tibi tradimus cum eo, quia ipsum unicum, quem habebamus, nobis jam mortuum reddi listi vivum. Dicit eis: Si ea quae vobis dixero feceritis, magni pendam mercedem sanitatis hujus. Dicunt ei parentes ejus: Nosmetipsos si servos habere digneris, contraire non possumus: quin immo et optamus, si ipse judicaveris dignum. Tunc apprehendens manus eorum, segregavit eos a turbis, et indicavit eis virtutem nominis Christi. Et videns animum eorum fixum fortiter in timore Domini, perduxit eos ad papam Caium et dixit: Venerabilis papa ac divinae legis antistes, ecce quos per me hodie lucratus estvella, primum prorupit in fructum. Tunc S. Caius e
Abbreviated transcription (Latin):
eminꝰ int̾rogaretur a ꝓconsule si ipse eẽt
policarpus: se ẽẽ conficet᷑. Ergo in qͥd habe¬
to ętatis tuę reuerentiã. ⁊ parcens ultimȩ
senectuti tuȩ. iura fortunã cesaris. geren̾
tolle sacrilegos. Tunc policarpꝰ toruo uul¬
tu ad ppłm qͥ instadio residebat aspiciẽs
eleuata ad celũ dext̃a: cũ ingenti gemitu
ꝓclamauit ⁊ dixit. tolle sacrilegos. S insistẽ¬

Expanded text:
e interrogaretur a proconsule, si ipse esset Polycarpus, se esse confitetur. Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens clama sacrilegos. Tunc Polycarpus torvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insisten
Abbreviated transcription (Latin):
sebastianũ qͥ ad multoꝵ ꝓfectũ sub spene
miliciȩ latebat. defensorẽ eccłe instituit.
Ceteros uͦ subdiaconos fecit. S qr tutus
nullus inueniri poterat locus ad latebrã
confouendã. morabant᷑ om̃s apud castu¬
Qui castulus in palatio in suꝑiori loco ⁊ ual¬
de excelsissimo cõmanebat. Ideo aũt hec ap¬
ta mansio ꝓbabat᷑. qr ⁊ ipse castulus cũ sui
ciis cũ ubiq sui feruore deseuiret. in illis
qͥ palatio adherebant. qr nec suspicio de
illis ẽẽ poterat. celabat᷑. Erant gͦ ut diximꝰ
om̃s hii morantes cũ sc̃o papa gaio. apud
castulũ zetariũ in ipsis suꝑiorib palatiniᷤ.
⁊ die noctu q gemitib ac fletib ⁊ ieruniis
atq orationib occupati. exorabant dnm̃

Expanded text:
autem, qui ad multorum profectum sub specie militiae latebat, defensorem Ecclesiae instituit, caeteros vero subdiaconos fecit. 69. Sed quia tutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apud Castuqui Castulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Castulus cum suisciis cum ubique sui fervore desaeviret, in illis qui palatio adhaerebant, quia nec suspicio de eis esse poterat, celabatur. Erant ergo, ut diximus, omnes hi morantes cum sancto papa Caio apud Castulum zetarium, in ipsis superioribus palatii, et die noctuque gemitibus ac fletibus, et jejuniis atque ora
Abbreviated transcription (Latin):
uabant᷑ infirmi: ⁊ de obsessis corporibus
demones expellebant᷑. Interea dũ hec agun¬
tur. tͣnsiens beatus tyburciꝰ occuirit homini.
qͥ de alto lapsus caput ⁊ omĩa mẽbra quas¬
ꝑmittite me p̾cantari ei : forsitan recuꝑa¬
bit sanitatẽ. Cum q om̃s dedissent spatiũ
accessit iuxta eũ: ⁊ dicta suꝑ uulnera eiuᷤ
lente oratione dñica ⁊ symbolo. ita solidata
s̃ omĩa ossa eiꝰ ⁊ caput.⁊ omĩa uiscera. ut
qͣsi nichil ei euenisset. ita factus eẽt incolu

Expanded text:
abantur infirmi, et ex obsessis corporibus daemones pellebantur. 71. Interea dum haec aguntur, transiens B. Tiburtius occurrit homini qui de alto lapsus, et caput et omnia membra quasPermittite me praecantare ei, forsitan recuperabit sanitatem. Cumque omnes dedissent spatium, accessit juxta eum, et dicens supra vulnera ejus lente orationem Dominicam et symbolum, ita solidata sunt ossa ejus, et caput et omnia viscera, ut quasi nihil ei eve
Abbreviated transcription (Latin):
lius eiꝰ tyburciꝰ. dixit. Nulla pacior ratione
hoc opus p̾ciosũ ⁊ p̾cipuũ ⁊ in comꝑabile
deici. S ne pat̾ne saluti uidear uenire c̃s¬
contrariꝰ. defare̾nt᷑ duo dibana.⁊ accẽsa¬

Expanded text:
lius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione lius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, defe
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ aiu̾sas ⁊ uarias causas accepit: ex qͥb oe¬
casionẽ capiat dicendi qd uoluerit. Nam
futura dũ pęnitus p̾uidere ñ possent. cli¬
macteria dixerunt: id ẽ dubiȩ rei ⁊ ĩcerte
ꝑfugia. Nã diu̾sis tprib nati. uno naufra-¬
rabilis multitudo ꝓsternit᷑. Et uno die
trisq si stellȩ meritũ contulerunt: nec
meretrx uituꝑanda ẽ: nec casta laudanda.
Certe legũ latores ⁊ pͥncipes. sacra sua p̾uari¬
cantes puniunt. Et ideo forũ. ideo iudex.i¬
si ex integro a te inimici generis humani
uerũ est didicisses. dudiens hȩc chromatiꝰ.
dixit. Uerus ille ds̃ ẽ. qui uos tales ꝓbat᷑
habere cultores. Nã omis sermo ũr ita ra¬
tionib affluit. ut pecudũ ad rationẽ ur̃ã
mentes inclinet. Unde etiã hoc ipsũ qd̃
ad ornatũ domꝰ uisus sũ excepisse. ne in¬
pediat saluti mee eiꝰ incolumitas dissipe¬
ar salutẽ conseqͥ ⁊ futurã. Audiens hec fi¬

Expanded text:
quo diversas et varias causas accipit, et quibus ocquo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus praevidere non possunt, climactericas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufrarabilis multitudo prosternitur, et uno die, triusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, isi ex integro a te inimici generis humani verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipear salutem consequi et futuram. 58. Audiens haec fi
Abbreviated transcription (Latin):
chromatiꝰ. Qͥd qd̃ nõnũquã futura p̾nũ¬
ciant : Sebastianꝰ dixit. Ista omĩa uanissi¬
ma ẽẽ ⁊ falsissima xp̃o reuelante cognoui¬
mus : quȩ tͥ nunc manifestius aꝑimus.
Precipe hodie ad te mathesis uenire docto¬
rẽ. cui dicas illo tp̃re te asꝑis casib labo¬
rasse: ⁊ inquire ꝑ quas stellas euenerit
hoc tͥ mali. Responsa eiꝰ erunt ꝓculdubio
talia. qd̃ tempꝰ tuũ a malicioso marte sus¬
ceptũ est aut saturnꝰ tardus apostaticus
fuit᷑ aͣnnꝰ tuus ex medio circulo diametro
susceptus ẽ : aut climacterica tͥ incentro
te extitit cursus stellis. hec ⁊ his similia
rũ mathematicũ: cui ipsas horas ipsũ¬
q tempꝰ in bonis tͥ exuberasse casib di¬
cas. Ilico uidebis eũ tͥ racionabilia scema¬
ta infinita offeire: qͥb approbet qd̃ in
ipsis ip̃rib tͥ euenire debuerunt bona.ur¬
culũ ⁊ eñ tenet ex om̃ĩ parte collectũ. in

Expanded text:
Chromatius: Quid? quod nonnumquam futura praenunChromatius: Quid? quod nonnumquam futura praenuntiant? S. Sebastianus dixit: Ista omnia vanissima esse et falsissima, Christo revelante, cognovimus; quae tibi nunc manifestius aperiemus. Praecipe hodie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procul dubio talia, quod tempus tuum a malitioso Marte susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro ilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia rum mathematicum, cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis culum etenim tenet ex omni parte collectum, in
Abbreviated transcription (Latin):
quit cubiculũ olouitreũ. in qͦ om̃is disci¬
plina stellaꝵ ac mathesis mechanica arte
uidet᷑ eẽ constructa. In cuiꝰ fabrica pater
m̃s tarqͥnns ampliꝰ quã ducenta pondo
auri dinoscit᷑ expendisse. Cui beatꝰ sebasti¬
anꝰ dixit. Si hunc integrũ habere uolue¬
ris. te ipsũ frangis. Chromatiꝰ dixit. Qͥd eñ
mathesis aut efemeridis numerꝰ aliquosi¬
Policarpꝰ dix̃. Illic signa leonis ⁊ capͥcorni
sagitarii ⁊ scorpionis ⁊ tauri s̃. Illic in ari¬
ete luna. in cancro hora. in ioue stella. in
mercurio thropica: in uenere mars. Et in
om̃ib istis monstruosis. demoniaca ars
deo inimica cognoscit᷑. Ista xp̃iani ita re¬
cusant ut ñ solũ ipsi ñ audiant. ñ colat.
ñ credant. ñ teneant. uerũ etiã nec illos
amicos habeant : qui huiꝰcemodi nugis
suũ occupant pectus. Omĩa enĩ ista. falsa
deceptionis q iiistra s̃. Similitudo in
eis ueritatis ẽ ÷ nõ ipsa ueritas. Dicit ei

Expanded text:
quit, cubiculum holovitreum, in quo omnis disciquit, cubiculum holovitreum, in quo omnis disciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dignoscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsum frangis. Chromatius dixit: Quid enim? Mathesis aut ephemeris aliquo sar dixit: Illic signa Leonis et Capricornii et Sagittarii, et Scorpionis, et Tauri sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Venere Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita recusant, ut non solum ipsi non habeant, non colant, non credant, non teneant; verum etiam nec animos illos habeant, qui hujuscemodi nugis suum occupant pectus? Omnia enim ista falsa deceptionisque ministra sunt: similitudo in eis veritatis est, non ipsa veritas. 55. Dicit ei
Abbreviated transcription (Latin):
cos lesos eẽ: qr ydola confregerant. Nisi e¬
nĩ loricã habens. ñ eripit᷑ ictib sagutaꝵ.
ualea eñi ⁊ scuto ⁊ hasta utitur docta manꝰ
niunt᷑. ⁊ lorica tegminis. xp̃i ꝓtegunt᷑. ha¬
bentes galeã spei ⁊ salutis: ipsis ẽ tutũ ini¬
re certam̃. Pugnant enĩ aceirime. ⁊ fortiter
uincunt: qr contͣ inuisibilẽ hostẽ die no¬
ctu q infatigabilit̾ p̾liant᷑. ⁊ sunt tecti
in om̃ib mẽbris: fide pociꝰ armati quam
feiro. Chromaciꝰ dix̃. fiat uoluntas dei et
anꝰ p̾cingentes se orauert̃. Et post orationẽ
amplius quã ducenta ydoloꝵ signa con¬
frĩgẽtes ceꝑunt gr̃as agere deo suo. Post hec
accesserunt ad chromatiũ. dicentes ei. Con¬
fringentib nob̃ ydola. tu debuisti sanitatẽ
reciꝑe. nͥ forte aliqua signa in animo infi¬
delitas dereliquit. hoc enĩ apud nos certũ
si omĩa fracta sunt qͥd animi geras nobr
euidentius manifesta. T̃unc ille. habeo in¬

Expanded text:
eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi eeos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. Galea enim et scuto et hasta utitur docta manusniuntur, et lorica tegminis Christi proteguntur, habentes galeam fidei et salutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant enim acerrime et fortiter vincunt, quia contra invisibilem hostem die noctuque infatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius armati quam ferro. Chromatius dixit: Fiat volontas Dei et anus praecingentes se oraverunt; et post orationem amplius quam ducenta idolorum signa confringentes, coeperunt gratias agere Deo suo. Caccesserunt ad Chromatium dicentes ei: Confringentibus nobis idola tu debuisti sanitatem recipere, nisi forte aliqua tibi in animo signa infidelitatis derelinquuntur. Hoc enim apud nos certum si omnia fracta sunt, quid in animo geras nobis evidentius manifesta. Tunc ille: Habeo, in
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa ydola quȩ intͣ domũ inuenerimus
lapidea confringamꝰ. lignea incendamus.
erea uͦ aut argentea uł aurea conflemus.
⁊ p̾ciũ eoꝵ indigentib diuidamꝰ. Chroma¬
cius drẽ. Et aũ hec fecerits. mͥ qͥd frucdus¬
accidet: Sebastianꝰ dix̃. Om̃iũ neruoꝵ tu¬
oꝵ quoꝵ nodositate constringeris. statim
consequeris sanitatẽ.⁊ qͣsi umquã nichil
dolueris. ita pedib tuis cuirere incipies: ⁊
agnosces qd̃ inimicos tue salutis deos dixe¬
ris. tuũ uͦ parentẽ hunc ẽẽ : qͥ te statĩ ut
eiꝰ noticiã atq culturã inueneris restaurat
⁊ saluat. Chromaciꝰ dix̃. Nolite uos met ip¬
sos ad hanc iniuriã deponere: s seruis me¬
is p̾cipiã.⁊ ipsi uniu̾sa confringant. Seba¬
stianꝰ dixit. dubii ⁊ timidi ⁊ infideles si ea
confregerint. inueniet diabolus ꝑ quãcũ¬
q negligentiã eoꝵ occasionẽ ledendi eos.
⁊ statĩ ut lesi fuerint dicent infideles ꝓp̃tea

Expanded text:
omnia idola, quae in domo tua invenerimus, omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et argentea vel aerea conflemus, et pretia eorum egentibus dividamus. Chromatius daccedet? S. Sebastianus dixit: Omnium nervorum tuorum, quorum nodositate constringeris, statim consequeris sanitatem; et quasi qui numquam dolueris, ita pedibus tuis currere incipies, et agnoscere quod inimicos tuae salutis deos dilexeris; tuum vero parentem hunc esse, qui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
potuerũt. dũ fierent xp̃iani: Sebastianus
ait. hoc responsũ tuũ. nr̃e partis affirmat
gramaticos ⁊ oratores. s piscatores ⁊ simpli¬
ces: ⁊ ipsis tradidit noticiã suã. Chromaciũᷤ
dix̃. Cur gͦ me dicis priꝰ debe agnoscere qͥs
sit creator m̃s. quẽ nͥ cognouerĩ. salutem
inuenire ñ possuns sebastianꝰ dix̃. Quia
multos deos ⁊ multas deas coluisti. Nisi gͦ
hos a corde tuo excluseris ⁊ imagines eoꝵ cõ¬
fregeris. ⁊ cognoueris umũ ⁊ uerũ dm̃: ii¬
tã ⁊ salutẽ inuenire ñ poteris. Chromaciuᷤᷤ
dix̃. Indica gͦ mͥ. quis ẽ unus ⁊ uerus ds̃.
Sebastianꝰ respondit. Si serũ tuũ ad hau¬
riendã aqũa miseris. dũ ad fontẽ uenerit.
aspicit priꝰ ne sordes aliquȩ intꝰ lateant.⁊
ydoloꝵ ⁊ scalorib feceris alienũ: Chroma¬
cius dix̃. Et qͦ ordine alienꝰ effici potero ab
his: Sebastianꝰ dixit. da nob potestatẽ. ut

Expanded text:
potuerunt dum fierent Christiani? S. Sebastianus potuerunt dum fierent Christiani? S. Sebastianus ait: Hoc responsum tuum nostrae partis firmat grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. Chromatius dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum ad fontem venerit, aspicit prius ne sordes aliquae intus lateant ius et squaloribus feceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illos qͦs anima passura ẽ: si ignara cre¬
atoris sui. p̾sentis uitȩ impleuerit munꝰ.
de illa pena sollicitus. qͦ habet ignẽ semꝑ
ardentẽ. ⁊ uermem sẽꝑ edentẽ. Tunc chro¬
matius urbis p̃fectus cũ unco filio suo
tyburcio dedit nom̃ suũ dicens. In hoc de
fide mea certos ẽẽ uos conuenit: in qͦ etiã
filiũ meũ xͥanũ fieri mecũ exopto. Cui se¬
bastianꝰ ait. uide ne sola recuꝑatione tui
corꝑis ductus. te fieri xanũ speres: s magiᷤ
spe uite ȩt̾ne facias m̃t̃e tuã purã ad uidẽ¬
dã rationem ueritatis. Nisi enĩ agnoueris
quis sit ereator tuus: ñ poteris inuenire sa¬
lutẽ quã queris. Chromaciꝰ dix̃. Ergo rusti¬
cos ⁊ simplicissimos hommes ñ uidemꝰ ẽẽ xp̃i¬
anos. ita ut int̾ mille uiros uix unũ inueni
as. qͥ possit uł sermonũ disciplinã accipere:
Nũqͥd hii om̃s ad istã inqͥsitionẽ attingere

Expanded text:
et illos quos anima passura est, si ignara Creet illos quos anima passura est, si ignara Creatoris sui praesentis vitae impleverit munus. de illa poena sollicitus, quae habet ignem semper ardentem, et vermem semper edentem. 51. Tunc Chromatius urbis Romae praefectus, cum unico filio suo Tiburtio, dedit nomen suum dicens: In hoc de fide mea certos vos esse convenit, in qua etiam filium meum Christianum fieri mecum exopto. S. Sebastianus dixit: Vide nfieri speres, sed magis spe vitae aeternae facias mentem tuam puram ad videndam rationem veritatis. Nisi enim agnoveris qui sit Creator tuus, non poteris invenire salutem quam quaeris. Chromatius dixit: Ergo et rusticos et simplicissimos homines non videmus esse Christianos, ita ut inter mille viros vix invenias unum qui possit vel sermonum disciplinam adipisci. Numquid hi omnes ad istam inquisitionem attingere
Abbreviated transcription (Latin):
rificentissime. Et hortatus sedere iuxta se.
aiẽ. Ex ore tͣnquillini racio egressa ocłoꝵ
meoꝵ assertione declarat᷑. uideo eñĩ nũc
sanissimũ: que podagrico ⁊ cyragrico ui¬
derã dolore contractũ. A quo genꝰ medi¬
cam̃ti unde fuisset saluatus inquirens. ta¬
le ab eo suscepi responsũ. dũ fidẽ meã in
ydolis ponerẽ. debilis ⁊ nimia sũ infirmi¬
tate contractus. At ubi unũ dm̃ in cęlis
didici ostensione xͥanoꝵ. ab negaui un¬
uersa quȩ sine causa coluerã: ⁊ tradidi fi
undecĩ annos ãmiserã ad me reu̾sa ẽ sa¬
nitas: ⁊ om̃is a me ẽ ꝓtinus infirmitas¬
suꝑ ẽ ut qd̾ fecistis tͣnquillino: ⁊ mͥ faci¬
atis: ut possim mei corꝑis reciꝑe sanita¬
tẽ. Policarpꝰ prb̃r dixit. Si tͣnseuntes do¬
lores anima hominis ñ suffert. qͥd de il¬
lis dolorib actura ẽ. qͥb nullus umꝗͣ
euenit finis. nullus dat᷑ om̃ino successor.

Expanded text:
fficiosissime; et hortatur eos sedere juxta se, et fficiosissime; et hortatur eos sedere juxta se, et dixit: Ex ore Tranquillini ratio egressa oculorum meorum assertione declaratur. Video enim hunc sanissimum quem podagrico et chiragrico videram dolore contractum. A quo genus medicamenti unde fuisset salvatus inquirens, tale ab eo recepi responsum: Dum fidem meam in idolis ponerem, debilis et nimia sum infirmitate contractus: at ubi unum Deum in coelis didici ostensione Christianorum, abnegavi universa quae sine causa colueram, et tradidi fidundecim annos amiseram, ad me reversa est sanitas, et omnis a me esuperest ut quod fecistis Tranquillino et mihi faciatis, ut possim mei corporis recipere sanitatem. 50. Polycarpus presbyter dixit: Si transeuntes dolores anima hominis non suffert, quid de illis doloribus actura est, quibus nullus umquam evenit finis, nulla datur omnino successio?
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ gesta uł dicta s̃. & ducens eũ intͣ domũ
occulte. p̾fecti eũ aspectib p̾sentauit. Cui
p̾fectus ait. Licet gͣuis animadu̾sio pͥnci¬
T̃unc sc̃s policarpꝰ subridens ait. Potens ẽ¬
⁊ ostende tͥ qd̃ ipse sit tui corꝑis restaura¬
tor. Nã pecuniã siue qͥ offerunt siue qui
oblatã accipiunt. ñ solũ nullã dolentib
cõferunt medicinã: s etiã ipsi sibi insa¬
nabilẽ morbũ assumũt. Dicit ei p̾fectus.
dic gͦ mͥ qͥd faciã: ut conseqͥ ualeã quod
spero. Dicit ei policarpꝰ. Si credideris ex to¬
to corde tuo sic̃ credidit tͣnquillinꝰ: saluuᷤ
eris. dicit ei p̾fectꝰ. Quo ordine credere de¬
beã: intimato. Tunc sc̃s policarpꝰ cathezi¬
z auit eũ: ⁊ indicit ei ut ꝑ triduũ ieiuna¬
sui in salutẽ uolentis credere. dñs declara¬
adueniset: ad domũ sustinentis p̾fecti uem¬
unt parit̾ ꝓperantes. Cui ingressi dixerũt.
Par fidei tuȩ. dt ille resalutauit eos hono¬

Expanded text:
 gesta vel dicta sunt; et ducens eum intra domum occulte, praefecti eum aspectibus praesentavit. Cui praefectus ait: Licet gravis animadversio princiTunc S. Polycarpus subridens ait: Potens eet ostendat tibi quod ipse sit corporis tui restaurator. Nam pecuniam sive qui afferunt, sive qui oblatam accipiunt, non solum nullam dolentibus conferunt medicinam, sed etiam ipsi sibi insanabilem morbum assumunt. Dicit ei praefectus: Dic ergo mihi quid faciam, ut consequi valeam quod spero. Dicit ei Polycarpus: Si credideris ex toto corde tuo, sicut credidit Tranquillinus, salvus eris. Dicit ei praefectus: Quo ordine credere debeam intimato? Tunc S. Polycarpus catechizavit eum, et indixit ei ut per triduum jejunasui in salutem volentis credere Dominus declaraadvenisset, ad domum sustinentis praefecti veniunt pariter properantes. Qui ingressi dixerunt: Pax fidei tuae. At ille resalutavit eos o
Abbreviated transcription (Latin):
cellianus ⁊ marcꝰ. simul quoq ⁊ pat̾ eoꝵ
uir clarissimꝰ tͣnqͥllinus: itẽ sebastianus.⁊
pulcherimꝰ iuuenis s m̃te pulchrior sc̃s ti¬
burciꝰ: nicostratus etiã pͥmiscriniꝰ. cum fr̃e
suo castorio. ⁊ cũ coniuge sua zoe nomine:
itẽ claudiꝰ cũ uictormo fr̃e suo ⁊ cũ filio
suo simꝓniano qͥ fuerat a morbo ydropiᷤᷤ
bat. hii tantũ uniuersis cũ chromatio ꝓficis-¬
centib cũ gaio ep̃o remãsert̃:ꝰ qr mar¬

Expanded text:
 simul quoque et pater eorum vir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed et mente pulchrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primiscrinio cum fratre suo Castorio, et cum conjuge sua, Zoe nomine; item Claudius cum Victorino fratre suo et cum filio suo Symphoriano qui fuerat a morbo hydropis liberatus. Hi tantum, universis cum Chromatio proficiscentibus, cum Caio episcopo remanserunt:
Abbreviated transcription (Latin):
fide: ipsi me tota deuotione cõmitto. Qũe
cũ amauero casta sũ. cũ tetigero munda
sũ: cũ acceꝑo uirgo sũ. Nec deert̃ post
nuptias filii. uͥ partus sine dolore succe¬
dit: ⁊ fecunditas cotidiana cumulat᷑. Au
diens hȩc insanꝰ iuuenis. amore carpitur
abat᷑ sp̃u. Int̾ hȩc lecto ꝓsternit᷑. ⁊ ꝑ alta
suspiria: amor medicis aꝑit᷑. fiunt nota
patͥ. quȩ fuerant inuenta a medicis. Et
eadẽ pat̾na uoce quȩ fuerant iã dicta a
filio: ad peticionẽ uirginis reuoluuntur.
Abnegat agnes beatissima.:⁊ se nullo pac¬
to pͥoris asserit sponsi federa uiolare. Cũq
pat̾ diceret in fascib se p̾fecture agere.¬

Expanded text:
ne committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur abatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se nullo pacto prioris asserit sponsi foedera violare. Cumque pater diceret in fascibus se constitutum pr
Abbreviated transcription (Latin):
tis. aqͥsitũ xp̃o ppłm desolammi. unde mͥ
uidetur. ut tu fr̃ policarpe qͥ ⁊ sacerdo ci
rectũ tramitẽ tenes. ⁊ scientie dei repletꝰ¬
es donis. ꝑgas simul ad confortandas cre¬
bentiũ mentes: ⁊ animos dubios edificadõ.
At ille auditis quieuit. blandũ q rape ami¬
ꝑium cqͣ̃nimit̾ culit. Uenit itac dies dim¬

Expanded text:
tis, acquisitum Domino populum desolatis. Unde mihi videtur, ut tu, frater Polycarpe, quia et sacerdotii rectum tramitem tenes, et scientia Dei repletus es, pergas simul ad confortandas credentium mentes et animos dubios aedificandos. At ille his auditis quievit et blandum papae imperium aequanimiter tulit. Venit itaque dies D
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ xp̃ianissimꝰ sit ⁊ in erudicione chui¬
na ꝑfectus: ⁊ qͣlit̾ animos xͥanoꝵ sua ex¬
hortatione reuocasset.⁊ qd̃ satis idonea
ratione docuisset. istã uita fugitiuam
⁊ imaginariã ẽẽ: ⁊ sic dũ teneri putat᷑
aufeiri. Hairabat etiã qͣm᷑ ueniens re¬
pente lux de celo ꝑ lustrasset eũ : ⁊ qͦmͦ
uxorẽ eiꝰ que ꝑ sex annos muta fuerat
fecit loqͥ. Cũ hec nairasset nicostratus
uersis oppͥmit᷑. Rogo ut iubcas eos uisi¬
tari. Nõ eñĩ dubito qd̾ ille qͥ potuit face¬
re ut post sex annos loquat᷑ uxor tua.
faciat si uoluerit ut ad filios meos sani¬
tas redeat. Et hec dicens ꝓripuit se ad
domũ suã. ⁊ fecit int̾ manꝰ adduci filiõ
suos & introducens eos intͣ domũ ubi
erant sc̃i dei ꝓiecit eos ante pedes eoꝵ:
dicens. Nulla penitꝰ dubietatis signa in
corde meo remanserũt: s ex toto corde

Expanded text:
nissimus sit, et in eruditione divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustrasset eum, et quomodo uxorem ejus, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus us opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad filios meos sanitas redeat. Et haec dicens proripuit se ad domum suam, et fecit inter manus adduci duos filios suos, et introducens eos intra domum, ubi erant sancti Dei, projecit eos ante pedes eorum dicens: Nulla penitus dubietatis signa in corde meo remanserunt: sed ex toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt conuenit. ut pisces ad mare. ita et¬
monachos ad montẽ festinare: ne tardã¬
tib nob̾. aliqua ꝓpositi succedat obhuio
Pre tanta hominis sapientia dux miratꝰ
iustã de eo tulit uerãq sententiã. dicẽs
uere. iustũ ẽẽ ⁊ dei famulũ: nec ĩ rusti
e dux egypti fuit. homo airiane iniqͥta¬
ti studiosissimꝰ fautor ita ȩccłam xͥ ꝑseqͤ¬

Expanded text:
inquit, convenit ut pisces ad mare, ita inquit, convenit ut pisces ad mare, ita nos ad montem festinemus, ne tardantibus nobis aliqua propositi succedat oblivio. Pro tanta hominis sapientia dux miratus, justam de eo tulit veramque sententiam, dicens: Vere justum esse Dei famulum, nec in rusticae dux Aegypti fuit, homo Arianae iniquitatis studiosissimus fautor, ita Christi E