comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a geret hȩsitabat. Nam pontifex qui
oleum benadiceret deerat. Interea
solo recubans. opitulationem sibi de
celo ad absoluendum infirmum con¬
ferre prȩcabatur. Mor ut aboratione
lurrexit: inmanibus suis ampulla
deo impleta ÷. Et ita demum gemi¬
ne in una hora uirtutes. xp̃o cõope¬
rinte peam apparuerunt: ut am¬
pulla quȩ oleum benedictum habue¬
It. inter manus eius uacua ĩpleret:¬
& ab ipso oleo inerguminus delibutꝰ
aueratione demonum mcolumis
redderetur. Post ter senos nanq
ab obitu eius annos quoq addes¬
cribendam cius uitam accessi: ad¬
imum ampullȩ oleum cum ipsa
ampulla quod inoratione eius

Expanded text:
ageret, aesitabat; nam pontifex, qui ageret, aesitabat; nam pontifex, qui oleum benediceret, deerat. Interea solo recubans, opitolationem sibi de caelo ad absolvendum infirmum conferri precabatur. Mox ut ab oratione surrexit, in manibus eius ampulla oleo impleta est, et ita demum gemine in una ora virtutis, Christo cooperante, per eam apparuerunt, ut et ampulla, que oleo benedicto habuerat, inter manus eius vacua impleretur, et ab ipso oleo inerguminus dilibutus a vexatione demonum incolomis redderetur. 53. Post ter senos namque ab obitu eius annus, quo ad discribendam eius vitam appuli animum, oleum cum ipsa ampulla, qui oratione eius
Abbreviated transcription (Latin):
nebat. Confestimq Genouefa in¬
gressa tentorium: quod sine int̾̃mis¬
sione facere consueuerat. solo adhe¬
rens. cum flecu orare cepit. Ad mira¬
bilem cunctis mentib. xp̃c inde os¬
tendit uircutem. cum in circuiai
om̃ium segetum pluuia rigaret.
porro nec messem. nec messores beno¬
uefe saltim ullus guctarum humor.
contingeree. ¶Factum ÷ deinceps cũ
ƿanmẽ sequanȩ nauali ꝓficisceret᷑
inere: ita ut solec fieri cęli decepta
fraude serena. orta tempestate naui¬
cula eius uento collisa. pene fluctib
opiretur. ꝓtinus Genouefa suspiciens
incelum : manibus expansis auxilium
itaq contrario facta tranquillitas:
ac fluuio imꝑasse crederent. Egros ex¬
inde nigiter oleo benedicto delibutos:
accum ÷ ut quendam a demonio
ueratum oleo uellec ꝑunguere.
cui cum scdm prȩceptionem sui ampulla
quȩ oleum benedictum habuerat ua¬
cua fuisset allata: uehementissime sc̃a
dei famula Genouefa turbata. qͥd nã

Expanded text:
nebat. Confestimque Genovefa innebat. Confestimque Genovefa ingressa tentorium, quod sine intermisione facere consueverat, solo adherens, cum fletu orare coepit. Admirabilem cunctis timentibus Christus ostendit virtutem, cum in circuitu omnium segetes pluvia rigaret, porro nec messem nec messoris Genovefe saltim ullus guttarum umor contingeret. 51. Factum est deinceps, cum per amne Sequana navali proficisceretur itinere, ita ut solet fieri, caeli decepta fraude sereni, orta tempestatem, navicula eius vento conlesa pene fluctibus operiretur. Protinus Genovefa suspiciens in caelum, manibus expansis, auxilium  continuo facta est tranquillitas, ac fluvio imperasse crederent. 52. Egros iugiter oleo benedicto dilibutos t, ut quendam a demonio vexatum oleo vellet perungere. Cui cum secundum preceptionem sui ampulla, que oleo benedicto habuerat, vacua fuisset allata, vehementissime sancta Dei famula Genuvefa turbata, quidnam
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersi honorauerunt.
Ser idem tempus stans in abdito
domus suȩ: uidit quandam s pre¬
ellam. ampullam inmanu gestantẽ.
Quam cum ad se uocasset: interrogabat
quid fieret. At illa inquit. Ampullã
Porro Genouefa conspicata generis
humani aduersarium in ampullȩ
ore sedentem: comminans insufflaius
in eum. Statmq pars de ore ipsius
Tunc enim demum: signata creatura
abire hominem iussit. Hȩc uidentes
ualde mirati sunt: quod nequa quã
diabolus se eidem occultare quiuerit.
Puerulus quidam nomine marouechus
oblatus ÷ Genouesȩ agenitorib suis :¬
cȩcus. surdus. & mutus. & claudus.
Quem cum oleo benedicto delibutum.
signaculum crucis communiuit: ro¬
boraus basib gressus direxit meolu¬
mis. Ac recepto uisionis dono. redin¬
tegrataq capacit̾ate auditus. & locu¬
sanitatem: IItem interritorio me¬
densium urbis. congregatis messoribꝰ.
cum ꝓpriam messem meteret: ualde
turbati sunt oꝑarii. ꝓpter ymbrem
repentinum. qui cum turbine ĩ mi¬

Expanded text:
universi honoraverunt. 48. Per idem tempus stans in adito domos suae, vidit quendam pretereuntem, ampullam in manu gestantem. Quem cum ad se vocasset, interrogat, quid ferret. Ad ille inquid: 'Ampullam Porro Genuvefa conspicata generis humani adversarium in ampulle ore sedentem, comminans insufflavit in eum, statimque pars de ore ipsius Tunc enim demum, signata creatura, abire hominem iussit. Haec videntes, valde mirati sunt, quod nequaquam se diabulus eidem occultare quiverit. 49. Puerolos quidam nomine Marovechus oblatus est Genovefae a genitoribus suis caecus, surdus, mutus et clodus. Quem cum oleo benedicto dilibutum signaculo crucis commonivit, roboratis bassibus, gressum direxit incolomis, ac recepta visione redintegratamque capaciam auditui, locusanitatem. 50. Idem in terreturio Meldensium urbis, congregatis messoribus, cum propria messe meteret, valde turbati sunt operarii eius propter imbrem repentinum, qui cum turbine inmi
Abbreviated transcription (Latin):
nde in quodam puteo se recludens.
ꝙ ex eo afrĩb uiolenter admonas¬
teruim reductus: clam fugiens hȩre¬
mum peciit. ubi multo commoratꝰ
tempore. in columna editiori sc̃itate
feruens ae pollens se conclusit: Ubi
non modo extraneȩ mulieri. sednec
ꝓpriȩ matri uidere ꝑmisit Et usq
hodie. basilicam columnȩ illius rail¬
quȩdam mulier ueste induta uirili in¬
gredi uoluit: sed mox ut limen attigit.
retrorsum mortua cȩcidit:¬

Expanded text:
Inde in quodam puteo se recludens, Inde in quodam puteo se recludens, sed ex eo a fratribus violenter ad monasterium reductus, clam fugiens eremum petiit. Ubi multo commoratus tempore, in columna editiori, sanctitate fervens, se conclusit. Ubi non modo extraneae mulieri, sed nec propriae matri, se videre permisit. Et usque hodie basilicam columnae illius femiquaedam mulier veste induta virili ingredi voluit, sed mox ut limen attigit, retrorsum mortua cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
Hic deniq prȩdicationis officium fi¬
delissime consummatum: beatun
sinem adeptus. sepultus ÷ in ȩcclȩsia :
constitutus.: Apud affricam: nad
sc̃orum. aquilini. gemini. eugenii.
martiam. quinti. theodoti. ꝓ tripho
& priscilliani clerici. atq benedictȩ
religiosȩ feminȩ. sub tempore iuliani
impiissimi augusti: qui gladio mar¬
trium impleuerunt: Item romȩ:
beatȩ dafrosȩ. uxoris fabiani mar¬
tyris: quȩ post damnationem uiri
sui. primum relegata exilio: de¬
inde ab impio iuliano capite iussa
est puniri:
pontifex ordinatꝰ. sedit annis .ri.
menses tres : dies uiginti ꝙ unũ.
illustreqs martẏrium duxit.
A pud antiochiam: depositio sc̃i sime¬
etatis suȩ anno huic scło abrenunci¬
ans: monasterii claustra expeciit:
ubi mira abstinentia uix septimo
die cibum sibi indulgens. psalteriũ
infra quatuor menses didicit de¬
inde nimia domandi corporis in¬
tentione. fune palmiceo renessibi
constringens: duriter laniatus ÷.

Expanded text:
 post praedicationis officium fidelissime consummatum, beatum finem adeptus, sepultus est in ecclesia ubconstsanctorum, Aquilini, Gemini, Eugenii, Marciani, Quinti, Theodoti et Triphonet Priscilliani clerici, atque benedictae religiosissimae feminae, tempore Juliani impiissimi Augusti, qui gladio martyrium compleverunt. Item Romae beatae Dafrosae, uxoris B. Fabiani martyris, quae post damnationem viri sui primum relegata est exsilio, deinde ab impio Juliano capite jussa est puniri. pontifex ordinatus, sedit annos undecim, menses tres, dies viginti unum.illustre martyrium duxit. Apud Antiochiam, sancti Simeaetatis anno, huic saeculo abrenuntians, monasterii claustra expetiit. Ubi mira abstinentia, vix septimo die cibum sibi indulgens, Psalterium intra quatuor menses didicit; deinde nimia domandi corporis intentione, fune palmitio renes sibi constringens, duriter laniatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
a: sed cum inuicti ꝑdurarent. iii¬
liano & celso cutem capitis auferri
iubet: antonio & anastasio lumina
leum iubet: Hȩc cum illi cum for¬
tissime ꝑuicissent: iussic militibus¬

Expanded text:
r. Sed cum invicti perdurarent, Juliano et Celso cutem capitis auferri jubet, Antonino et Anastasio lumina leum parari. Haec cum illi fortissime pervicissent, feris
Abbreviated transcription (Latin):
bellicam pacturus: Sicq duce xp̃o
sanguine pepulit dupplici donatꝰ
beneficio: quo & hostem triumphas
deuicit. & homicidi uel potiꝰ fr̃i¬
uit. in reliquum largiente dõ ac

Expanded text:
bellicam peracturus. Sicque duce Christo sanguine pepulit, duplici donatus beneficio, quod et de hoste tropaeum cepit, et homicidii, vel potius parrivit, in reliquum, largitore Deo, ac
Abbreviated transcription (Latin):
damnarentur: Qua tempestate
omis fere sacro martirum erima
orbis infectus s Ad eo quippe
cercatim gloriosa incertamina
ruebatur: Nec ullius tum maior

Expanded text:
ata est. Qua tempestate omnis fere sacro martyrum cruore urbis infectus est: quippe certatim gloriosa in certamina ruebatur, multoque avidius tum mar
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Unẽ. in manus tuas cõm̃do
sp̃m meum. defunctus ÷ autem &
auiris religiosis sepultus in loco la¬¬
pidis excisi cum gła. Ordinauerit
autem ꝓse alexandriȩ epm̃ anianũ.¬

Expanded text:
dicens: Domine, in manus tuas commendo spiritum meum, defunctus est, et a viris religiosis sepultus, in loco lapidis excisi, cum gloria. Ordinaverat autem pro se Alexandriae epi
Abbreviated transcription (Latin):
riuiani ep̃i & pauli prb̃i: cum
aliis decem: qui suo aureliano
principe martyrio coronati su
Ipso diẽ : sciͣ caprasii abbaes mo¬
nasterii lirinensis:
petri exorcistȩ: subdio letiano¬

Expanded text:
iscopi et Pauli presbiteri, cum aliis decem, qui sub Aureliano principe martyrio coronati sunt. Ipso die, sancti Caprasii abbatis monasterii Lirinensis. Petri exorcistae, sub Diocletia
Abbreviated transcription (Latin):
me passib amonasterio ad qͦd tendebant
etiã cũ aliquantulũ eis requiescere
placuisset : obuiã eis quidã cȩcusfaciꝰẽ:
Qui magno impetu ferocit᷑ facto: sportã
qua beati uiri cinis portabat᷑ apphen¬
dit: Quẽ uir dñi aigulfus moderata
studuit correctione castigare: atq ab
illicita p̾sũptione reuocare: Sed ille
quẽ lumen amissum contristabat
respondit nullomodo se abea diuelli
nisi quã pͥmũ lum̃ reciꝑet: Pronun¬
tiauitq se tantȩ fidei eẽ: ut qͥcquid
peteret sc̃s benedictus. dño sibi an¬
nuente tribuere posset factũq ẽ.¬

Expanded text:
me passibus a monasterio quo tendebant me passibus a monasterio quo tendebant etiam cum aliquantulum eis requiescere placuisset, obviam eis quidam caecus factus est, qui magno impetu ferociter facto sportam qua beati viri cinis portabatur apprehendit. Quem vir Domini Aigulfus moderata studuit correptione castigare, atque ab illicita praesumptione revocare. Sed ille quem lumen amissum contristabat, respondit, nullo modo se posse ab ea divelli nisi quamprimum lumen reciperet; pronuntiavitque se tantae fidei esse, ut quidquid peteret S. Benedictus, Domino sibi annuente tribuere posset. In
Abbreviated transcription (Latin):
Inquo loco cum paulisꝑ indulgerent
quieti: ecce quidã sine oculis mat̾no
fusus utero aduenit: magnisq uocib
oris ac fidei scm̃ inderpellabat: ut
quȩ natura negauerat. sibi lumina
cȩcitatis. lumen diu sibi negatũ cepit
aspicere: & datorẽ illius simulque be
atumbenedictũ magnis laudũ uo
huic miraculo aliud ineodem loco
coniungere: ut quantȩ scĩtatis essae
cuius cinis portabatur ostenderet: Nãq
debilis quidã qui erectus ire nequibat.
ꝑ terrã repęndo se trahens. ũt pote qui
omnium membrorũ officio destitutꝰ
erat aduenit: implorans auxilium
abomnipotente deo ꝑfamulũ. illiꝰ bene
diu contracti extendere: & aridi diu
meatus uenarũ. sanguinis inundati¬
one humecari: Atq: ita deo uolence
accepto robore letus suꝑ sedes constitii.
& curatori suo magnis uocib benedixii:
Qui locus: hactenus basilicã recinet dño
inmemoria. beati benedicti dicatã. Cũq
prediolũ adeunt. mille quingentis fer¬

Expanded text:
In quo loco cum paulisper indulgerent In quo loco cum paulisper indulgerent quieti, ecce quidam sine oculis materno fusus utero advenit, magnisque vocibus oris ac fidei sanctum interpellabat, ut quae natura negaverat sibi lumina caecitatis lumen sibi dia negatum coepit aspicere, et datorem illius simulque B. Benedictum magnis laudum vochuic miracu o aliud in eodem loco conjungere, ut quantae sanctitatis esset cujus corpus portabatur ostenderet. Namque debilis quidam qui erectus ire nequibat per terram, rependo se trahens, utpote qui et omnium membrorum officio destitutus erat, advenit implorans auxilium ab omnipotente Deo per famulum illius Beneddiu contracti extendere, et aridi diu meatus venarum sanguinis inundatione humectari, atque ita Deo volente accepto robore laetus super pedes constitit et curatori suo magnis vocibus benedixit. Qui locus hactenus Basilicam retinet Domino in honore B. Benedicti dicatam. Caeco praediolum adeunt mille quingentis fer
Abbreviated transcription (Latin):
agalliȩ oris huc aduentantes: illuc
ferunt humanda: His auditis romanꝰ
antistes: ꝓtinꝰ thoro relicto. arma
comitesq inquirit. ac ꝑsequi conat᷑
recedentes: iunctis sibi longobardor
auxiliis Hac itaq famuli dei uisione
accepta : formidantes alicuiꝰ in cõmo¬
ditatis tristem accessum. respiciunt
retro: uidentq se subseqͥ ab hostib:
Tuncq timoris pleni. terreq conster¬
nati: rogabant eũ qui suorũ famulor.
corpora eis reuelare dignatus ẽ. ut
ea illis ad locũ destinatũ deferre pre¬
ciꝑce: Quorũ p̾cib diuinȩ pietati
annuere libuit: Nã omnipotentis¬
dei patientia. tenebrarũ densitate
ita eos occuluit: ut sibi quidẽ nil
obeẽt. ꝑsecutorib uero omnẽ faculta¬
tem eos inueniendi auferret: sicq
famuli dei malorũ timore sublato.
laboriosȩ. salubrit᷑ tamen tanto confe.¬
cto itinere inprediolum qđdã diu̾ter̃
bonodium nomine. situm inpago
aurelianensi : lassitudine cogente.:

Expanded text:
a Galliae oris huc adventantes, illuc a Galliae oris huc adventantes, illuc ferunt humanda. His auditis Romanus antistes protinus relicto thoro arma comitesque inquirit, ac persequi conatur recedentes, junctis sibi Langobardorum auxiliis. Hac itaque famuli Dei visione accepta, formidantes alicujus incommoditatis tristem accessum, respiciunt retro, videntque se subsequi ab hostibus: tuncque timore pleni terraeque consternati, rogabant eum qui suorum famulorum corpora eis revelare dignatus est, ut ea illis ad locum destinatum praeciperet deferre: quorum precibus divinae pietati annuere libuit. Nam omnipotentis potentia tenebrarum densitate ita eos occuluit, ut sibi quidem nil obesset, persecutoribus vero eorum omnem facultatem se inveniendi auferret: sicque famuli Dei malorum timore sublato olaboriose, salubriter tamen tanto confecto itinere in praediolum quoddam diverterunt Bonodium nomine, situm in pago Aurelianensi lassitudine cogente.
Abbreviated transcription (Latin):
assunt socii. quos supͣsermo retulit ace¬
nomannica urbe profectos: Qui cripsi.
frustrati: Tuncq pͥmũ sibimet mutuo
patefecere sui itineris causa: quia scili¬
cet & ipsi reuelatione diuina ad mo¬
niti. ad corpꝰ beatȩ scolasticȩ ierant
deferendũ Moxq cũ festinatione
retrogradũ iter arripientes. festinato
simul regredi curabant. portantesqͥs
inuenerant dono diuino p̃ciosissimas
tib iamq horas finium suarũ attin¬
gentibus: uox alta diuinitꝰ per alta
silentia noctis ꝓhibuit eos moras in¬
nectere ineundo: Eadẽq hora papã
romanũ ꝑuisionem quidã assis tens:
talia compellere uisus ẽ: Cur te piger
sompnus temporib pressis negat stra¬
tib relictis custodiã habere ꝓuinciȩ:
&e quare dimissis publicis utilitatib
sit: noueris te magnoꝵ uirorũ patroci¬
nus carere. benedicti scilic&e atq scola¬
sticȩ sororis eius Quorũ corpora qͥdã

Expanded text:
adsunt socii, quos supra sermo retulit a Ciadsunt socii, quos supra sermo retulit a Cinomanica urbe profectos, quaerentes ee frustrati. Tuncque primum sibimet mutuo patefecere sui itineris causam, quia scilicet et ipsi revelatione divina admoniti ad corpus B. Scholasticae ierant deferendum: moxque cum festinatione retrogradum iter arripientes, festinato simul regredi curabant portantes quas invenerant dono divino pretiosissimas tibus, jamque oras finium suarum attingentibus, vox alta divinitus per alta silentia noctis prohibuit eos moras innectere in eundo. Eadem hora papam Romanum per visionem quidam assistens talia compellare visus est: Cur te piger somnus temporibus pressis negat stratibus relictis custodiam tuae habere provinciae? et quare dimissis publicis utilitatibus, sit noveris, te magnorum virorum patrociniis carere Benedicti scilicet atque Scholasticae sororis ejus, quorum corpora quidam
Abbreviated transcription (Latin):
eminus locũ lumine claro micantẽ.
ceu cũ luminarib facibq densis locus
aliquis ꝑfusus illustrat᷑: Quib uisis reue¬
rendus heros. gaudio amplissimo reple¬
tus mundi gubnatori & scłoꝵ rectori
benedicens. in hisdẽ laudib noctis cer¬
minum expectabat: Qui cũ diu p̾sto¬
latus asfuissae: solisq glob nec dum
iniubare suo mundi spatia s cõpleret:
ad locũ intrepidus ꝓꝑat. cuiꝰ notator
extiterat. Ibiq sicut longe obtauerat
cuncta inueniens: ꝓsꝑatori itinerissui
grates innumeras rependit: Nãq locũ
adiens. loculũ ibidẽ inuenit. exteriꝰ
quidẽ uilẽ: interiꝰ autẽ recinentem
magni p̃cii margaritas. Proforib autẽ
na. quorũ interius busta iacebant:
His sicut diu obtauerat inuentis. patefacto
alatere euacuatoq locello: thesaurum
inuentum uniꝰ sportellȩ conclusit sinu:
Que sporta hactenꝰ penes nos quasi no¬
ua habet᷑:. Quib patratis omũb inpuise

Expanded text:
eminus locum lumine claro micante, eminus locum lumine claro micante, ceu cum luminaribus facibusque densis locus aliquis perfusus illustratur. Quibus visis reverendus heros gaudio magno repletus mundi Gubernatori et saeculorum Rectori benedicens in iisdem laudibus noctis terminum exspectabat. Qui cum diu praestolatus affuisset, solisque globus, necdum jubare suo mundi spatia ampla compleret, ad locum intrepidus properat cujus notator exstiterat: ibique sicut longe optaverat cuncta inveniens, prosperatori itineris sui grates innumeras rependit. Namque locum adiens loculum ibidem invenit, exterius quidem vilem, interius autem retinentem magni pretii margaritas. Pro foribus autena, quorum interius busta jacebant. His sicut diu optaverat inventis, patefacto a latere evacuatoque locello, thesaurum inventum unius sportellae conclusit sinu, quae sporta hactenus penes nos quasi nova habetur. Quibus patratis omnibus improviso
Abbreviated transcription (Latin):
monstrata Ad hec senȩt paululũ
terrȩ desigens aspectus. uocẽq infra
fauces compͥmens: sic demũ ora resol¬
uit: Simͥ quȩ ꝓtali munere debent᷑
pͥmia digna rependis: deo fauente
puto me ocius negotio tuo finem
inquã erit inmunere dando diffi¬
cultas. qum omnia quȩ ame poscis
donẽ : tantũ ẽ. ut ꝓmissionis tuae
memor. dicta factis recompenses: Ad hec
ille: Cum inquit lucifuge noctis tẽpora
conticiniiq metas ꝓpinquare ꝓspexe¬
ris: tu ne admodicũ indulge quieti.
sed tecti adita linquens: nudo sub
aeris axe indefessus speculator adesto:
Cũq solitudinis huiꝰ locũ aliquẽ lumi¬
ne clarissimo radiare conspexeris niuei
montis adistar: notato certissime locũ
Namq ibi inueniendũ ẽ. unde tue cure
desiderio: pͥmo quietis sompno ꝑcepto
stratu sese excutiens: p̃ceptor senis baut
segnis obcẽꝑator extitit: Namq p̃̾dictȩ
solitudinis plagã respiciens. conspicit

Expanded text:
monstrata. Ad haec senex paululum monstrata. Ad haec senex paululum terrae defigens aspectum, vocemque infra fauces comprimens, sic demum ora resolvit: Si mihi quae pro tali munere debentur praemia digna rependis, Deo favente, puto me ocius negotio finem perfinquam, erit in munere dando difficultas quin omnia quae a me poscis dem, tantum est ut promissionis tuae memor dicta factis recompenses. Ad haec ille: Cum, inquit, lucifugae noctis tempora conticiniique metas propinquare prospexeris, tu ne ad modicum quidem indulge quieti, sed tecti adyta linquens, nudo sub aeris axe indefessus speculator adesto. Cumque solitudinis hujus locum aliquem lumine clarissimo radiare conspexeris nivei montis instar, notato certa mente locum: namque ibi inveniendum est unde tuae curae desiderio, primo quietis somno percepto stratu sese excutiens, praeceptorum senis haud segnis obtemperator exstitit. Namque praedictae solitudinis plagam respiciens conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
oculorũ orbes uolueret sedulus ex¬
annorum crebro id agentem. sic eũ prior
affatur. Heus tuinquit quib ab oris
nr̃as adistisedes. cuiꝰ ue negocii gr̃a:
adhec ille non indagini illius ausus ẽ.
ꝓpalare commissũ sibi secretũ : sed cũ
iterato suꝑ ipsa reinterrogaret᷑. ipse tam̃
negotiũ diuilgare metueret: hec ab
eodẽ sene audĩuit Cur inquit me
secreti tui non efficis consciũ : nã si
delatoris scandalũ caues: securus esto.
inme tutam repꝑies fidẽ Ꝙ si dictis
meis fidẽ accõmodaueris: fortassis etiã
negotio tuo ꝓfuturũ erit: Ista uͦ cũ
p̾dictꝰ dei famulus aurib hausisset:
cogitans quia inantiquis ẽ sapientia
& rerũ p̾ceritarũ cognicio. reputans
etiã sicut postea rei ꝓbauit euentus.
ꝓpt̾ hoc ipsũ eũ dnm̃ premississe: cõ¬
pellanti exordine rei geste texit
historias. qua causa uenissoe. quȩ ue
uisio ꝓpt̾ hanc rem sibi fuerit de¬

Expanded text:
oculorum orbes volveret sedulus exoculorum orbes volveret sedulus exmultorum annorum crebro id agentem sic eum prior affatur: Heus tu, inquit, quibus ab oris nostras adisti sedes, cujusve negotii gratia? Ad haec ille non indagini illius ausus est propalare commissum sibi secretum: sed cum iterato super ipsa re interrogaretur, ipse tamen negotium divulgare metueret, haec ab eodem sene audivit: Cur, inquit, me secreti tui non efficis conscium? Nam si delatoris scandalum caves, securus esto, in me tutam reperies fidem: et si dictis meis fidem accommodaveris, fortassis etiam negotio tuo profuturum erit. Ista vero cum praedictus Dei famulus auribus hausisset, cogitans quia in antiquis est sapientia et rerum praeteritarum cognitio, reputans etiam sicut postea rei probavit eventus, propter hoc ipsum eum Dominum praemisisse, compellanti ex ordine rei gestae texuit historias, qua causa venisset, quaeque visio propter hanc rem sibi fuerit de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagere: Iunctiq simul. tãdiu indi-¬
uisibilit̾ sibi adhesere: quosusque
romã uenientes. beati petri basilicã
oraturi intrarent: At cum in eadem
urbe sub obtentu uisendors seõrs
locorum a se inuicem diuiderentur.
ut rei aut̃ hab& ueritas negotium
qͦd ceꝑant ꝑfecturi: memoratꝰ aigul¬
sus intermisu̾s interim his quȩ palã
ostentauerat uelle. locorũ scilicet
scõrũ cireuitionibꝰ. expedicioni oꝑã
dedit. certans otius ꝑficere qͦd sibi
iniunctũ fuerat scm̃ mandatum:
Tandẽ itaq ꝑuenit ad locũ castri
qͦd uocatur cassinum. Ibidẽq pau¬
lisꝑ itineri finem imponens: expec¬
tabat euentũ rei. orans illũ qͥuisionẽ
suꝑius ꝓlatã reuelare dignatꝰ fuerat.
quiq se ad hocopus destinauerat.
ut noninuacuũ tantũ iter cõsumi
uellet: sed sicut ꝓmiserat thecã thes¬
auri sui ei reuelare dignaret᷑. Cũq
ꝑageret. & huc illucq circu̾spiciens

Expanded text:
peragere, junctique simul tandiu indiperagere, junctique simul tandiu indivisibiliter sibi adhaesere, quousque Romam venientes B. Petri basilicam oraturi intrarent. At cum in eadem urbe sub obtentu visendorum sanctorum locorum a se invicem dividerentur, ut rei autem habet veritas, negotium quod coeperant perfecturi; memoratus Aigulfus intermissis interim his quae palam ostentaverat velle, locorum scilicet sanctorum circuitionibus, expeditioni operam dedit, certans ocius perficere quod sibi injunctum fuerat sanctum mandatum. Tandem itaque pervenit ad locum castri quod vocatur Cassinum: ibidemque paulisper itineri finem imponens, exspectabat eventum rei, orans illum qui visionem superius prolatam revelare dignatus est, quique se ad hoc opus destinaverat, ut non in vacuum tantum iter consumi vellet, sed sicut promiserat thecam thesauri sui ei revelare dignaretur. Ab igperagraret, et huc illucque circumspiciens
Abbreviated transcription (Latin):
cere gestiens: Qui quantȩ scitatis fue¬
rit. cuius ue uirtutis. finis ꝓbauit:
in quo omnis laus secure canitur.
Namq cum bonis polleret moribus.
& inmonasterio lirinensi obhonoꝵ
studium oꝑum peteretur aliqͥntisꝑ
exempligr̃ã remorari: acontrariis re¬
ligioni diuinȩ insidias ꝓpessus. ad
palmã usq martirii ꝑuenit Cuiuis
dispar int̾ea huic in cenomannica
urbe apparuit uisio: ut scilicet per¬
gentes & ip̃si in eandẽ ꝓuinciã corpꝰ
transferrent sororis scĩ benedicti sco¬
lasticȩ nomine : ut quos uniꝰ urnȩ
habebat spatiũ. simul transferendi
ostenderent᷑ Cũ gͥ utrimq labora¬
retur. quatenꝰ uisionis manifestate
cenomannica urbe egressi oraculi diuins
auditores: carpebant iter italiã du-¬
cens Deuertentesq inmonas terium
floriacũ hospitandigr̃a : cõꝑerunt
prefatum uenerabilẽ uirũ aigulfũ
preceptis abbatis sui obsequentem
decreto: ceptũ opꝰ simul statuunt

Expanded text:
cere gestiens: qui quantae sanctitatis fuecere gestiens: qui quantae sanctitatis fuerit cujusve virtutis, finis probavit, in quo omnis laus secure canitur. Namque cum bonis polleret operibus, et in monasterio Lirinensi ob bonorum studium operum peteretur aliquantisper exempli gratia remorari, a contrariis religioni divinae insidias perpessus, ad palmam martyrii usque pervenit: cujus dispar interea huic visioni in Cenomanica urbe apparuit visio, ut scilicet pergentes et ipsi in eamdem provinciam, corpus transferrent sororis S. Benedicti, Scholasticae nomine, ut quos unius urnae habebat spatium, simul transferendi ostenderentur. Cum igitur utrinque laboraretur, quatenus visionis manifestae Cenomanica urbe egressi, oraculi divini auditores carpebant iter Italiam ducens: divertentesque in monasterium Floriacum hospitandi gratia, compererunt praefatum venerabilem virum Aigulfum praeceptis abbatis sui obsequentem decreto coeptum opus simul statuunt
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓcessu tẽporis euoluentib annis
supradictus leodebodus corpore exẽptꝰ.
sicut credimꝰ cȩlicas recessissae ad sedes:
iã dictꝰ mu̾molus gregis sibi cõmissi
custodias obtime seruans. & lectioni
asidur studiũ dans: int̾ cȩtera repꝑit
in libris beati ac precellentissimi uiri
bregorii romani antistias. quomͦ sc̃s
Ac deo dilectꝰ agonis sui cursũ inbene¬
uentana ꝓuincia consummauerit: Re¬
cordansq quia idem uenerabilis pater
oraculo diuino admonitꝰ. preuidens
futuros casus pͣdixerit illud monaste¬
rũ funditꝰ eu̾tendũ : & quod ille sp̃ua¬
lib ocłis. iste ocłis patratũ carneis cons¬
piciebat: misit ad predict᷑a ꝓuinciam
unum ex cõmilitonib suis. nomine
aigulfum monacu. Sic namq sibi reue
latum fuisse diuinitꝰ dicebat: ut p̾dictꝰ
uir illuc ꝑgens. corpꝰ iã dicti transfer¬
ret benedicti. ⁊ uit namq idẽ aigulfus
uenerabilis uir. & deo ommimodo pla¬

Expanded text:
cum processu temporis evolventibus annis cum processu temporis evolventibus annis supradictus Leodebodus corpore exemptus sicut credimus coelicas recessisset ad sedes, jamdictus Mummolus gregis commissi custodias optime servans et lectioni assidue studium dans, inter caetera reperit in libris beati ac praecellentissimi viri Gregorii Romani antistitis, quomodo sanctus ac Deo dilectus Benedictus agonis sui cursum in Beneventana provincia consummaverit: recordansque quia isdem venerabilis Pater, oraculo divino admonitus praevidensque futuros casus, praedixerit illud monasterium funditus evertendum, et quod ille spiritualibus oculis, iste oculis patratum carneis conspiciebat, misit ad praedictam provinciam unum ex commilitonibus nomine Aigulfum monachum. Sic namque sibi fuisse revelatum divinitus dicebat, ut praedictus vir illuc pergens, corpus jam dicti transferret Benedicti. Fuit namque idem Aigulfus venerabilis vir et Deo omnimodo pla
Abbreviated transcription (Latin):
uicissitudine. ꝓeo agellũ quendam
floriacũ cognominatũ cũ appendicus
suis haud longe alittore ligeris: Qa
testamentũ mutuȩ uicissitudinis:
usq hodie in archiuis publicis p̾dicti
reseruat᷑ monasterii : Predictus autt̃ẽ
uir dñi leo dẽbodus hoc negotio ꝑacto:
nequaquã oblitus sui destinationem
desiderii. insupͣdicto agello cepit ȩdi¬
ficare habitationes utiles monachis:
Qd opus sagaci insistens industria. mi¬
rifico consimimauit effectu. E dificais¬
ql ibi basilicã inmemoria scĩ petri.
itemq aliã in memoria scẽ mariae
domino dedicari uoluit: Max etiã
ut p̾parata habitatio non inanis ẽẽt
atq sine habitatoribꝰ: collegit ibidem
quam plures adseruiendũ dño sub nor¬
ma regulȩ uiuere paratos. patremq
& abbatem his prefecit nomine mum¬
molũ Qui quandui reb humanis int̾¬
fuit: ut idoneus pastor gregis sibi cõ¬
missi sollicite eurã exhibuit: Igitur¬

Expanded text:
vicissitudine pro eo agellum quemdam vicissitudine pro eo agellum quemdam Floriacum cognominatum cum appendiciis suis haud longe a littore Ligeris. Quod testamentum mutuae vicissitudinis usque hodie in archivis publicis nostri reservatur monasterii. Praedictus autem vir Domini Leodebodus hoc negotio peracto nequaquam oblitus suae destinationem desiderii, in supradicto agello coepit aedificare habitationes utiles monachis. Quod opus sagaci insistens industria, mirifico consummavit effectu: aedificansque ibi basilicam in honore S. Petri, itemque aliam in honore S. Mariae Domino dedicari voluit. Mox etiam tunc praeparata habitatio ut ne inanis esset atque sine habitatoribus, collegit ibidem quamplures ad Domino serviendum sub norma regulae vivere paratos, Patremque et Abbatem his praefecit nomine Mummolum, qui quandiu, rebus humanis interfuit, ut idoneus pastor gregis sibi commissi sollicite curam exhibuit. Aigu
Abbreviated transcription (Latin):
patrata euersione: & multis effluen¬
tib annorũ curriculis : idẽ locus
adheremũ redactus. cepit eẽ ferarũ
qui prius fuerat habitatio hominu
usquequo regni francorũ gub̃nacła
adeptꝰ ẽ. clodoueus filius dagob̾ti
Quiq ut erat uir nobilissimꝰ: rerũ admn¬
stratione publicarũ muro callebat iN¬
genio: Idem etiã rex cũ egregiis polleret
morib petitionibq iustis & seruitio dĩ
aptis assensum p̃beret: int̾pellatꝰ. ẽ. abo¬
ne memorie leodebodo patre monasti i
scĩ aniani qđ ẽ sitũ ꝓpe menia urbis
aureliane: ut monasteriũ ordini mona¬
stico congruens sibi liceret construere
in agro floriacensi: datis ꝓeodẽ agro in
bat Namq idemager floriacensis
scilicae: regalis tunc ficus erat: Quib
auditis rex. libentissime eius p̾cib
annuit. & desideriũ illius quod diu
dilatione creuerat compleri iudicauss
git abutrisq partib mitue cõmil¬
tationes factȩ sunt. memorato abbate

Expanded text:
patrata eversione et multis effluenpatrata eversione et multis effluentibus annorum curriculis, idem locus ad eremum redactus coepit esse ferarum, qui prius fuerat habitatio hominum, usquequo regni Francorum gubernacula adeptus est Chlodoveus filius Dagoberti, qui ut erat vir nobilissimus rerum administratione publicarum miro callebat ingenio. Idem etiam rex cum egregiis polleret moribus petitionibusque justis et servitio Dei aptis assensum praeberet, interpellatus est a bonae memoriae viro Leodebodo Patre monasterii S. Aniani, quod est situm prope moenia urbis Aurelianae, ut monasterium ordini monastico congruens sibi liceret construere in agro Floriacensi, datis pro eodem agro in bat. Namque idem ager Floriacensis scilicet regalis tunc fiscus erat. Quibus auditis rex libentissime ejus precibus annuit, et desiderium illius quod diu dilatione creverat compleri judicavit. Igitur ab utrisque partibus mutuae commutationes factae sunt, memorato abbate
Abbreviated transcription (Latin):
U diu gens langobar¬
dors infidelitatis suȩ tene¬
Sbris carẽre noluissoe: & ui¬
gum dñi ferre detrectans eos qui fere¬
bant impugnare decreuiss&e: italiã
in colas: occulto ds̃ iudicio eiꝰmucroni
tradidit feriendos: Quȩ gens longe
lateq suȩ cedis extendens crudelitatẽ:
beneuentanã ad gressa ÷ expugnare
prouinciã Cuiꝰ urbes terrȩ coẽns.
monasteria uillasq populans: non
minimas xp̃ianoꝵ strages dedit:
Oues enim dominicas ab ouilib exclu¬
sas diu̾sas cede lacerans. ouilia dñi
euertebat: ita ut in heremi uastitatẽ
loca prius desiderabilia conu̾sa ui¬
derent᷑. Unde int̾̃ ꝯtera facinora sua:
monasterium eximii patris benedicti
depopulans reb om̃ib in habitabile
red̾didit: Qad qͦmͦ acciderĩt legenti
beati gregorii scd̃m dialogorũ librũ
claro stilo ꝓsecutꝰ: int̾ cętera narrat
eum propheciȩ spu cognouisse. atq
prenuntiassȩ. ablatis reb omib idẽ
monasteriũ euersũ iri. Hac itaq¬

Expanded text:
 diu gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare decrevisset, Italiam i, cujus incolas occultum Dei judicium ejus mucroni tradidit feriendos. Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provinciam, cujus urbes terrae coaequans, monasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile reddidit. Quod quomodo contigerit, legenti B. Gregorii secundum Dialogorum librum claro stylo persecutus, inter caetera narrat eum prophetiae spiritu cognovisse atque praenuntiasse, ablatis rebus omnibus idem monasterium eversum iri. C
Abbreviated transcription (Latin):
xuui Rł AUGUSTI
In hostia: nađ scĩ hilarini. qui sub ꝑse¬
cutione uiliani cũ nollet sacrificare:
fustib cesus martiriũ sumpsit. Apud
antiochiã sẏriȩ : natł scĩ eustachi ĩ
epĩ &e confessoris. qui sub constantino
principe ob catholicã fidẽ intraiano¬
polim ciuitatem traciȩ pulsus exilio.

Expanded text:
XVII KAL. AUGUSTI. In Ostia, natalis sancti Hilarini, qui sub persecutione Juliani, cum nollet sacrificare, fustibus caesus, martyrium sumpsit. Apud Antiochiam Syriae, natalis sancti Eustachii episcopi et confessoris, qui sub Constantio principe ob catholicam fidem in Trajanopolim civitatem Thraciae pulsus exsilio
Abbreviated transcription (Latin):
predicationis officiũ gr̃ã dñi plenus
instanter consummauit: In afric̃a natł¬
scõꝵ confessorũ eugenii cartaginensis
ep̃i. fide & uirtutib ac miraculis głosi :
& uniuersi cleri eccłȩ eiꝰdẽ: Qui cede
inediaq mactati fere quingenti uel
amplius. int̾ quos plurimi erant lecto¬
res infantuli gaudentes in dño. ꝓcul
exilio crudeli extrusi sunt: In quib erant
nobilissimi archidiaconꝰ nomine salutaris.
& murita scdis in officio ministrorũ. Qui
pͥmo ꝓ confessione catholica ꝑpessi sup
plicia & tercio confessores effecti: głose
nbritannia minori: natł turiani ep̃i
&e confessoris. mirȩ simplicitatis. & in no¬

Expanded text:
praedicationis officium gratia Domini plenus instanter consummavit, atque a confessorum Eugenii Carthaginensis episcopi, fide et virtutibus ac miraculis gloriosi, et universi cleri ecclesiae ejusdem. Qui caede inediaque macerati, fere quingenti, vel eo amplius inter quos quamplurimi erant lectores infantuli, gaudentes in Domino, procul exsilio crudeli extrusi sunt. In quibus erant nobilissimi, archidiaconus nomine Salutaris, et Muritta secundus in officio ministrorum. Qui plurima pro confessione catholica pei tertio confessores effecti, glorioIn Britannia minori, sancti Turiani episcopi et confessoris, mirae simplicitatis et inno
Abbreviated transcription (Latin):
dente ac non demꝑate iactari. Ubi cum
fuissent post duas horas ingressi qͥ earũ
corpora tollerent. inueniunt int̾ solũ
srigidum & uaporatũ: Quod audiens
prefectus obstupuit. & uissit eas duci
in medium tiberim. & uno saxo ligato in
collo earũ precipitari: Cũ quo ꝑdimihã
fere horam mersert᷑: & quȩ nudȩ missȩ
suerant. insuꝑiori parte fluminis siccis
cantantes: Quod cũ fuiset presidi nim¬
tiatum. dicit prefectus archislao comiti.
stȩ quasmichi tradidisti. aut magica
arte nos suꝑant:: aut uere meis sc̃itas
regnat Unde sicut mͥ eas tradidis ti.ita
eas ego tibi reddo: ut tuo arbitrio aut
sententiam accipiant uel euadant: Tunc
archisilaus iussit duci eas insiluã inuia
corneia. aburbe roma miliaria .ox. iN
fundo qui uocatur buxo. & illic eas ca¬
pite ꝑcuti. & sic earũ inhumata corpora
relinqui: Sed dñi gr̃a nondefuit inxp̃o
dudentib nec defunetis: Deniq plautili

Expanded text:
dente et non temperato jactari. Ubi cum dente et non temperato jactari. Ubi cum fuissent post duas horas ingressi qui earum corpora tollerent, inveniunt intus solium frigidum et vaporatum. Quod audiens praefectus, obstupuit, et jussit eas duci, et in medio Tiberis mitti, et uno saxo ligato in collo ambarum, praecipitari. Cum quo post dimidiam fere horam mersae sunt: et quae nudae missae fuerant, in superiore parte fluminis siccis cantantes. Quod cum fuisset judici nuntiatum, dixit Praefectus Archesilao comiti: Istae quas mihi tradidisti, aut magica arte nos superant, aut vere in eis sanctitas regnat. Unde sicut eas mihi tradidisti, ita eas ego tibi reddo, ut tuo arbitrio vel sententiam accipiant, vel evadant. Tunc Archesilaus jussit eas duci in silvam in via Cornelia, ab urbe Roma milliario decimo, in fundo qui vocatur Buxo, et illic eas capite percuti, et sic earum inhumata corpora derelinquit. Sed Domini gratia non defuit in Christo credentibus nec defunctis. Nam Plautilla
Abbreviated transcription (Latin):
idolis sacrificare ut imꝑpetuũ ꝑeam
& post hec maritũ acciꝑe. ut głam meȩ
uirginitatis admittã: Post ista duo tam
contraria: ꝓmittis quodusq ad senectu¬
tem cũ gaudio deliciarũ attingua. cum
de te ipso incertus sis quod addiem in¬
crastinum futurũ attingas: Preses uissit
addiici secundã. ut rusinã soror eius
inconspectu ipsuis flagellis cederetur.
Quȩ cumuidissor sororẽ suã flagellis cedi
clamare cepit adinuicẽ. Quid ÷ qͦdagis
sceleratissime & regni celoꝵ inuisor. qͥd
ẽ. qͦd sororem meã glorificas & me exornas
dicit ei p̃fectꝰ. Ut uideo insamor sorore
tua es: Secunda respondit: Nec soror
mea insana ẽ: necego insanio: s ambe
libere fidẽ ueritatis facerentur. tc̃ iussit
eas prefectus intenebroso loco includi.
& fumum stercorum fieri. Cũ hoc fuissoe
factum. fumus ille quasi timiama exala¬
bat. & obscuritas illa quasi die medio
uincebatur. Iterum uissȩ sunt inde tolli.
& insius balneis indudi. atq insolio ar¬

Expanded text:
idolis sacrificare ut in perpetuum peream? et post hoc maritum accipere ut gloriam virginitatis amittam. Post ista duo tam contraria promittis, quod usque ad senectutem cum gaudio deliciarum attingam, cum de te ipso incertus sis, an ad diem crastinum attingas. Praeses adduci jussit Secundam, ut Rufina soror ejus in conspectu ipsius flagellis caederetur. Quae cum vidisset sororem suam flagellis caedi, clamare coepit ad judicem: Quid est quod agis, sceleratissime, et regni coelorum invisor? quid est quod sororem meam glorificas et me exhonoras? Dicit ei praefectus: Ut video, insanior sorore tua es. Secunda respondit: Nec soror mea insana est, nec ego insanio, sed ambae libere fidem veritatis faterentur, tunc jussit eas praefectus in tenebroso loco includi et fumum stercorum fieri. Cum hoc fuisset factum, fumus ille quasi thymiama exhalabat, et obscuritas illa quasi die medio vincebatur. Iterum jussae sunt inde tolli, et in suis balneis includi, atque in solio ar
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens monasteriũ eiꝰ igentibus est
ias tatũ. dño reuelante reꝑtũ ẽ. corpꝰ
eius ingallias translatũ. atq int̾ritorio
Aurelianensi monasterio qͦd uocatur
floriacũ condigne sepultũ: Translatũ
÷ parit̾ etiã corpus scolasticȩ uirginis
sororis eius: atq in partib cenomannen¬
sium religiosorũ deuotione conditũ:
Cuiꝰ animã idẽ uir dñi ecorpore egressam.
uidit in columbe spetiȩ celi secreta pe¬
netrare. Corpusq secũ inuno uissit
poni sepulchro: ut quorũ una mens
semꝑ indeo fuerat. eorũ quoq corpora
nec sepultura separaret: Fodẽdie ir
armenia minore ciuitate nicopoli:
natł scõrũ martẏrũ ianuarii & pelagiȩ:
qui eculeo ungulis &r testarũ fragm̃tis
dieb quatuor cruciati. martirium

Expanded text:
tibus est vastatum, Domino revelante, repertum est corpus, et in Gallias translatum, atque in territorio Aurelianensi, monasterio quod vocatur Floriacum, condigne sepultum; translatum est pariter etiam corpus beatae Scholasticae virginis sororis ejus, atque in partibus Cenomanensium, religiosorum devotione, conditum. Cujus animam idem vir Dei e corpore egressam, vidit in columbae specie coeli secreta penetrare: corpusque ejus secum in uno jussit poni sepulcro, ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora nec sepultura separaret. Eodem die in Armenia minore, civitate Nicopoli, natalis sanctorum martyrum Januarii et Pelagiae, qui, in equuleo, ungulis et testarum fragmentis diebus quatuor cruciati, martyrium
Abbreviated transcription (Latin):
ase inuicẽ separatas: & indie tercia in
secretario duci. Inquib rusmã ingredi
iubens. dixit adeã. Cumsis nobilis nata.
quid ÷ qđ adignobilitatẽ deuoluta es.
& cupis ẽẽ. captiua inuinculis. magis quã
lib̾a. cũ marito gaudere: rufina respon

Expanded text:
a se invicem separatas, et in die tertia in a se invicem separatas, et in die tertia in secretarium duci. In quo Rufinam ingredi jubens, dixit ad eam: Cum sis nobilis nata, quid est quod ad ignobilitatem devoluta es, et cupis esse captiva in vinculis, magis quam libera cum marito gaudere? Rufina respon
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatis: id÷ ianuarii. felicis.
philippi. alexandri. uitalis. siluani.
marcialis subp̃fecto urbis ꝑublio Qiu¬
tempore antonini pͥncipis primu̾ au¬
diti. deinde ꝑuarios iudices ut uari.¬
is suppliciis laniarent᷑ missi: Equib
ianuariꝰ post uerbera uirgarũ & car¬
cerem. ad plũbatas occisus ẽ felix &¬
shilippꝰ fus tib mactati. siluanus
precipicio int̾emptꝰ. alexande&. iu¬
talis & marcialis capitali sententia¬
sunt puniti. In africa: natł scorum
ianuarii. marini. naboris & felicis.
tarius & uerniꝰ afide xp̃ianitatis
recesserant: Proqua re uolentes beatȩ
uirgines declinare eoru ꝑsuasiones insa¬
nas: ad p̃diolũ suũ quod intusciȩ partib
uidebantur hab̃e. basternȩ ꝑgebant uehi¬
culo: Quod audientes armentariꝰ & ueri¬
nus. comiti. archisilao suggessert̃. qua de
causa urbe fugerent: Tunc sceleratissimꝰ
archisilaus cũ militib suis equestrib it̃
obtulit: Qui uissit eas incustodiã redigi

Expanded text:
Felicitatis, id est Januarii, Felicis, Philippi, Sylvani, Alexandri, Vitalis et Martialis, sub praefecto Urbis Publio, tempore Antonini principis. Primum auditi, deinde per varios judices, ut variis suppliciis laniarentur, missi. E quibus Januarius post verbera virgarum et carcerem ad pluPhilippus fustibus mactati. Silvanus praecipitio interemptus. Alexander, Vitalis, et Martialis capitali sententia puniti. In Africa, natalis sanctorum Januarii, Marini, Naboris et Felicis tarius et Verinus a fide Christianitatis recesserunt. Pro qua re volentes beatae virgines declinare eorum persuasiones insanas, ad praediolum suum, quod in Tusciae partibus videbantur habere, basternae pergebant vehiculo. Quod audientes Armentarius et Verinus, comiti Archesilao suggesserunt qua de causa Urbem tugerent. Tunc sceleratissimus Archesilaus cum militibus suis equestribus iter obtulit. Qui jussit eas in custodias redigi
Abbreviated transcription (Latin):
conditũ corpꝰ. ꝓtendi uisa ẽ. Qdiusũ
uir dñi mu̾molus ut uidit: omni
dubietate post posita. certissime
credidit: qd hic locus aptus essẽt
scĩ uiri membris locandis Igitur
pꝰ habitis mordacib curis & uisioni
omnimodis sidẽ dans. meodẽ loco qͦ
sibi demonstratũ fuerat. cũ ingenti
studio inmelius ornata basilica.¬
sub diẽ pridie nonarũ decembriũ. cum
ingenti honore & laudib diuinis. terrȩ
humili terrã multi precii redde stu¬
duit. uiliq urna contexit. celestẽ thes¬
aurũ: Nlam quantũ dilectꝰ dõ ac ama¬
bilis ipse thesauru᷑ sit: testantur it¬
nuiere debiliũ sanitates corporum.
maximeq animarũ medelȩ: quȩ usq
hodie mortalib ꝓtanti uiri honore
tribuunt᷑ adño. Sed & locus idẽ cuiꝰ sit
nobilitatis: ex actib beati uiri cõpre¬
hendi potest Nã cũ eidẽ uiro dĩ ma
ꝓpria ossa priorib relictis sedib trans¬

Expanded text:
conditum corpus protendi vis est. Quod visum conditum corpus protendi vis est. Quod visum vir Domini Mummolus ut vidit, omni dubietate postposita certissime credidit quod hic locus aptus esset sancti viri membris locandis. Igitur posthabitis mordacibus curis et visioni omnimodis fidem dans, in eodem loco quo sibi demonstratum fuerat cum magno studio in melius ornato sub pridie Nonas Decembris cum ingenti honore et laudibus divinis terrae humuli terram multi pretii reddere studuit, vilique urna contexit coelestum thesaurum. Nam quantum dilectus Deo, amabilisque ipse thesaurus sit, testantur innumerae debilium sanitates corporum, maximeque animarum medelae, quae usque hodie mortalibus pro tanti viri honore tribuuntur a Domino. Sed et locus isdem cujus sit nobilitatis, ex actibus beati viri comprehendi potest. Nam cum eidem viro machinapropria ossa propriis relictis sedibus trans
Abbreviated transcription (Latin):
Qo dcũ eximia cura seruantes: confere¬
bant int̾ se quo in loco eiusdẽ mona¬
sterii id diuinȩ uoluntati concordan¬
tes humarent: Suꝑ quarẽ nonminima
eorum mentes dubietas occupauerat:
Sed ds̃ qui benigna pietate sua scĩuri
corpus deloco priori transferendũ de¬
creuit: insequenti ei locũ aptum
sepulture ꝓuidit. Nam cũ diu sicut
iam dictũ ẽ. beatȩ memorie mũmolꝰ
suꝑ hac re cogitaret. consiliũq utile
quereret: intẽpesta nocte consueta
orationis furta requirens. stratis reli¬
ctis sicuti consueuerat dormitoriu
egressus: sub nudo çȩlo cepit int̾ alia
p̾cari. ut diuina pietas ei salubre con¬
silium suggeret: quo nã in loco scĩs¬
sima membra locaret: Affuit his pre¬
cib clemens auris omnipotentis:
quȩ seruossuos iusta petentes au¬
dire consueuit: Nã lux subito celitꝰ
emissa. ante basilice frontẽ beate dĩ
genitricis mrarie inmodũ facis ar¬
dens. in eundẽ locũ ubinunc est

Expanded text:
Quod cum eximia cura servantes, confereQuod cum eximia cura servantes, conferebant inter se quo in loco ejusdem monasterii id divinae voluntati concordantes humarent. Super qua re non minima eorum animos dubietas occupaverat. Sed Deus qui benigna pietate sua sancti viri corpus de loco priori transferendum decrevit, in sequenti aptum locum sepulturae providit. Nam cum diu, sicut jam dictum est, beatae memoriae Mummolus super hac re cogitaret consiliumque utile quaereret, intempesta nocte consueta orationis furta requirens, stratis relictis sicut consueverat dormitorium egressus, sub nudo coelo coepit inter alia precari, ut divina pietas ei salubre consilium suggereret, quonam in loco sanctissima membra locaret. Adfuit his precibus clemens auris omnipotentis, quae servos suos justa petentes audire consuevit. Nam lux subito coelitus emissa ante basilicae frontem beatae Dei Genitricis Mariae in modum facis ardens in eum locum ubi nunc est
Abbreviated transcription (Latin):
Qui crediderit inme. oꝑa quȩ ego fa¬
cio faciet: Om̃s gͥ letis animis. mag¬
nisq uocib benedicebant dñm: qui
quȩ sibi occulta fuerant. luce clariꝰ
ancipiti sententia. quȩ suꝑ corporib
discernẽdis diu eorũ animos occupa¬
uerat: plebes cenomannicȩ ad corpꝰ¬
scẽ scolastice se salubrit᷑ uerterunt:
Qd summa celeritate leuatũ: impo¬
nentes scapulis. cũ gaudio ad ꝓpͥũ
locũ deportarunt: Ibiq magnis sũp¬
tib edificata basilica. & ordinatisquȩq¬
erant necessaria feminis dõ seruienti¬
b: infra breue spatiũ teporis. pluri¬
mȩ nobiliũ feminarũ in eodẽ mona¬
sterio agdgregatȩ sunt: quȩ se relicto
scło dñi seruitio manciparunt: Sed
& ipsũ monasteruũ usq nunc mag¬
nis miraculoꝵ illustrationib ad ño
& uenerabilis aigulfus illis receden¬
qͦd adeo sibi collatum certis indiciis
apparentib tenebant: & inbasilicã
beati petri ad custodiendũ deposuert:

Expanded text:
Qui crediderit in me, opera quae ego faQui crediderit in me, opera quae ego facio faciet . Omnes igitur laetis animis magnisque vocibus benedicunt Dominum, qui quae sibi occulta fuerant luce clarius ancipiti sententia quae super corporibus discernendis diu eorum animos occupaverat, plebes Cenomanicae ad corpus B. Scholasticae salubriter verterunt. Quod summa celeritate levatum imponentes scapulis, cum gaudio ad proprium locum deportaverunt: ibique magnis sumptibus aedificata est ecclesia, et ordinatis quaeqaria feminis Deo servientibus infra breve spatium temporis plurimae nobilium feminarium in eodem monasterio aggregatae sunt, quae se relicto saeculo Domini servitio manciparunt. Sed et ipsum monasterium usque nunc magnis miraculorum illustrationibus a Domino et venerabilis Aigulfus lequod a Deo sibi collatum certis indiciis apprentibus tenebant, et in Basilica B. Petri ad custodiendum deposuerunt.