comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Proxi ͫ positũq leculũ iuxͣ eũ in quo fepeliendꝰ pomi deret
Dixitq orouẽ acbũdixit eũ Et egrediens dixit solito ꝯͣsolãtiũ
sermone bñ cõualescas et cito Cũq̃ pꝰ hec sederẽt cd mc̃sam mis
puerũ ad dinũ suũ rogans ut s̾ poculũ unu mittẽt qr sitiret
Gaiusꝰ ille multũ qr bibe̾ posset nusit ei calicẽ uini bũdc̃is
ab ep̃o Quẽ ut bibit surrexit cõtinuo et ueceruo infu̾ncati
discusso induit se ip̃e uestuue̾tis suis Et egressꝰ inde intrauit¬
gaudẽ ͦ de fospitate illiꝰ iͣsidebat uescebart᷑ bibebat loquebat᷑ qͣi
uuꝯ e cõuiuis agebat et młtis ꝑꝯ hec c̃ius uinẽs in eadẽ quã
acceꝑat salute ꝑmãsit h ͦ aut̃ iacłm miemoratꝰ abbas nõse¬

Expanded text:
 positumque loculum juxta eum in quo sepeliendus poni deberet; dixitque orationem ac benedixit eum, et egrediens dixit solito consolantium sermone: Bene convalescas, et cito. Cumque post haec sederent ad mensam, misit puer ad dominum suum, rogans sibi poculum vini mittere, quia sitiret. Gavisus ille multum quia bibere posset, misit ei calicem vini benedictum ab episcopo; quem ut bibit, surrexit continuo, et veterno infirmitatis discusso, induit se ipse vestimentis suis; et egressus inde intravitgaudentes de sospitate illius. Residebat, vescebatur, bibebat, laetabatur, quasi unus e convivis agebat; et multis post haec annis vivens, in eadem quam acceperat salute permansit. Hoc autem miraculum memoratus abbas no
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑe in clero illiꝯ degerẽ legendi quidẽ canẽdiq studiis tradit
s nõ adhuc ãñnũ ꝑstẽ a inuenilibꝰ cohibens illecebrs cõ¬
tigit die quadã nos iter a genͦ cũ illo deuenisse in uiã
płanã et amplã aptãq cursui equori Ceperũtq iuuenes
qui cũ ip̃o erãt maxĩe laici postulare epm̃n ut cursu maiore
quos sucs ĩuicẽ ꝓbare liceret dit ille pͥmo. negauit ociosũ

Expanded text:
dique studiis traditus, sed non adhuc animum perfecte a juvenilibus cohibens inlecebris, contigit die quadam nos iter agentes cum illo devenisse in viam planam et amplam aptamque cursui equorum: coeperuntque juvenes qui cum ipso erant, maxime laici, postulare episcopum ut cursu majore equos suos invicem probare liceret. At ille primo negavit, otiosum
Abbreviated transcription (Latin):
ua̾ et optimei credebatis nob̃ quoꝙ coĩcare i derastis / nolumꝰ molefti
nccia mĩstrare curauimꝰ n ͨ ahibemꝰ quin om̃s quos pocestis fi¬
dei urẽ r̃ligioĩs p̃dicãdo sõcietisldedit g ͦ eis mãsionẽ / in ciuitate
duroneruẽsi que imperii sui tociꝰ erat metropolis/ eisq ut p¬
miserat cũ ãmĩstracõe uictꝰ tꝑalis licẽtiã quo p̃dicãdi nõ abstul
et ira tua a ciuitate ista et de domo scã cua qm̃ peccanimꝰ allelure¬
ecclie uitã mitari orõnibꝰ uidelicet assidius uigitt

Expanded text:
vera et optima credebatis, nobis quoque communicare desiderastis, nolumus molesti ia ministrare curabimus. Nec prohibemus quin omnes quos potestis fidei vestrae religionis praedicando societis. Dedit ergo eis mansionem in civitate Dorobernensi, quae imperii sui totius erat metropolis, eisque, ut promiserat, cum administratione victus temporalis, licentiam quaeque praedicandi non abstulet ira tua a civitate ista, et de domo sancta tua, quoniam peccavimus. Allele
Abbreviated transcription (Latin):
receperũt ⁊ in consecũ om̃m filio intoliũtas prĩ filiꝰ ĩstitiut Implẽt
ppli stupore iuricłi et in pectoribꝰ oñ fides cacholica ĩculcata¬
alsolucione et illi emẽdacione fruie̾nt᷑ slcm̃q est ut in illis locu
multu ex eotꝑe fides intemerata ꝑduraret Itaq cõpositis õmbus
bt̃ sacerdoteo ea qua ueuerant prosꝑitate redierũt Porro guianꝰ
pꝯ siec ad rauẽnã pio pate armoricane gentio supplicatur
aduenit eicꝙ i ualontimiano et placidia mr̃e ip̃io sũmarue¬

Expanded text:
receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur populi stupore miracabsolutione et illi emendatione fruerentur. Factumque est ut in illis locis multo ex eo tempore fides intemerata perduraret. Itaque, compositis omnibus, beati sacerdotes ea qua venerant prosperitate redierunt. Porro Germanus post haec ad Ravennam pro pace Armoricanae gentis supplicaturus advenit, ibique a Valentiniano, et Placidia matre ipsius summa reve
Abbreviated transcription (Latin):
biꝯ quidã i̾gionie illiꝰ ꝓͥmꝰ in occursũ storũ sĩ ulla mani sesti
nũtii relacione ꝓperarites exhibẽs secũ filũ quẽ in ipõ flore adoles¬
cencie debilitas dolenda dap̃nauat Erat enĩ arestẽtibꝰ neeuis
contracto poplite cui ꝑ siccitatẽ cruris usus restigia negabant
huc̃ elabiũ ꝓuĩcia tota subseqt᷑ uẽiũt sacerdo ͦ occiurit inscrat
multitudo. confestim bndcĩo et ẜmonis diuim doctrina ꝓfũdis
bius pedibꝰ aduoluut sacerdotũ offereno silũ ciuꝯ ncc̃itatẽ ip̃a de¬
bilitas eciã sñ p̃cibꝰ allegabat fit coĩo oñn dolor et p̃cipue faic doeũ
qui cõceptã mmiseitordiã a⁊d diuiuã clemẽtiã contulerũt Etotĩ q cdo¬
lestentẽ btus̃ g̾i̾ianꝰ sede̾ ꝯpulit actrectat poplitẽ debilitatr̃ cuatit̃
curuatũ ⁊ ꝑ coͣ infmitati spacia medicablis dexte̾a ꝑcurrit sali¬
brẽq tactũ sanitas festina sb̃sequit᷑ ariditas sucũ nerui officia

Expanded text:
 occursum sanctorum sine ulla manifesti nuncii relatione properaret, exhibens secum filium quem in ipso flore adolescentiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus nervis contracto poplite, cui per siccitatem cruris usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia tota subsequitur: veniunt sacerdotes, occurrit inscia multitudo, confestim benedictio, et sermonis divini doctrina profunditur. fius pedibus advolvitur sacerdotum, offerens filium, cujus necessitatem ipsa debilitas etiam sine precibus adlegabat: fit communis omnium dolor, praecipue sacerdotum, qui conceptam misericordiam ad divinam clementiam contulerunt: statimque adolescentem beatus Germanus sedere compulit, adtum, et per tota infirmitatis spatia medicabilis dextra percurrit. Salubrem tactum sanitas festina subsequitur; ariditas sucum, nervi officia
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ di. augustinũ et alioo ples cũ eo monachos tumẽtes dñm p̃¬
dicare u̾bũ dei genti anglorũ. qui cũ iussis pontificalibꝰ obtemꝑantes
sent ꝑculsi tiore merti redire domũ pociꝰ qͣ barbarã ferã incredu¬
lãꝙ gentẽ ciiꝯ ne luiguã quidã nessent a dire cogitabãt ⁊ hoc esse
tutiꝰ coi constͦ decernebant nec mora augusti ͫ quẽ eis epm ordi¬
nandũ si ab anglis suscipent᷑ disposuerat. domũ r̃mictũt. qui a
bcõ gregorio huĩli supplicctu obtine̾t uetã ꝑidorã cam laboriorã tan¬
lrãs in opꝰ eos u̾bi dĩno ꝯfisus auxilio profici suadet quaꝵ uidelis
lrãrũ ista est forma
Regorus seruuo seruorũ dei seruis dñi nri qr meliuos
fuerat bona nõ incipẽ ꝙͣ ab hiis que cepta sũt co¬
gitacione retrorsũ redire. sũmo scudio dilcĩssimi filĩ
p ut opuobo ͫꝰ qd auiciliãte dnõ cepistis impleatꝭ Nec labor uor
gͦ itieris n ͨ maledicori honĩ lingne deterreant s oĩ instãtiai

Expanded text:
servum Dei Augustinum, et alios plures cum eo monachos timentes Dominum, praedicare verbum Dei genti Anglorum. Qui cum jussis pontificalibus obtemperantsent, perculsi timore inerti, redire domum potius, quam barbaram, feram, incredulamque gentem, cujus ne linguam quidem nossent, adire cogitabant, et hoc esse tutius communi consilio decernebant. Nec mora, Augustinum, quem eis episcopum ordinandum si ab Anglis susciperentur disposuerat, domum remittunt, qui a beato Gregorio humili supplicatu obtineret ne tam periculosam, tamittens in opus eos verbi divino confisos auxilio proficisci suadet; quarum videlicet litterarum ista est forma: GREGORIUS, servus servorum Dei, servis Domini nostri. Quia melius fuerat bona non incipere quam ab iis, quae coepta sunt, cogitatione retrorsum redire, summo studio, dilectissimi filii, oportet ut opus bonum quod, auxiliante Domino, coepistis, impleatis. Nec labor vos ergo itineris, nec maledicorum hominum linguae deterreant: sed omni instantia,
Abbreviated transcription (Latin):
nordan hymbro genti p̃essẽt bosa uidelic qui deuorũ et
cata qui beriuciorũ ꝓr̃ciã gub̾uaret hic in ciitate eborati
ille in hagustaldensi siue in liudisfarnẽsi eccłia cachedrã
hũs epãłem ambo de monachori collegio in epãtꝰ gradũ
asciti cũ quibꝰ ⁊ cadhed in ꝓ uĩciã liudisfarorũ quã iiprẽ
rex ecgfrid suꝑato in bello et fugato uulfhere optinuerat᷑ or̃¬

Expanded text:
Nordanhymbrorum genti praeessent: Bosa videlicet, qui Deirorum, et Nordanhymbrorum genti praeessent: Bosa videlicet, qui Deirorum, et Eata, qui Berniciorum provinciam gubernaret: hic in civitate Eburaci, ille in Hagustaldensi, sive in Lindisfarnensi Ecclesia cathedram habens episcopalem, ambo de monachorum collegio in episcopatus gradum adsciti. Cum quibus et Eadhaed in provincia Lindisfarorum, quam nuperrime rex Ecgfrid, superato in bello et fugato Uulfhere, obtinuerat, or
Abbreviated transcription (Latin):
ibiens ibi uitam funiuit ut in sequẽtibꝰ latiꝰ ditẽdã ẽ
Asuo aũt dñice incarͣcionis sexcẽtesimo sꝙtua¬
gesmuoseptio cũ edilred rex merciorũ adduto
maligno ex̾citu cantiam uastaret et eccłia dutte
i pace uitã funuit nl õmno de restaurãdo epãtu suo ageus quia
sicut supͣdiximiꝰ magi in ecc̃sticis ꝙ ĩmũdanis rebꝰ erat indus¬
crius s in illa sola eccłia deo seruiens et ubitũq rogabat᷑ ad
geburũdũ pro eo substituit antistitem/ Anno diĩce incarcoi
sextẽtesimo septuagesimo octauo qui ẽ ãiis imꝑii regis
ecgfridi octanꝰ aꝑpuit inq̃e augusto stella que dicit᷑ cometa
⁊ tribꝰ mẽsibꝰ ꝑmanẽs matutio horis oriebat᷑ excelsã radiãti
flãme qͣi colup̃nã p̃fereus quo etiã ãuo orta unt̾ ip̃m regen¬
ecgfridũ c̾uentissimũ antistitẽ uilfridũ dissensioe pulsq ẽ idẽ
antistes a sede sii epãtꝰ et duo in loco eius sb̾stituti ep̃i qͥ

Expanded text:
t in sequentibus latius dicendum est. Anno autem Dominicae incarnationis sexcentesimo septuagesimo sexto, cum Aedilred rex Merciorum, adducto maligno exercitu, Cantiam vastaret, et ecclesias ac in pace vitam finivit, nil omnino de restaurando episcopatu suo agens: quia sicut supra diximus, magis in ecclesiasticis quam in mundanis rebus erat industrius; sed in illa solum ecclesia Deo serviens, ubicumque rogabatur, ad Gebmundum pro eo substituit antistitem. Anno dominicae incarnationis sexcentesimo septuagesimo octavo, qui est annus imperii regis Ecgfridi octavus, apparuit mense Augusto stella quae dicitur cometa; et tribus mensibus permanens, matutinis horis oriebatur, excelsam radiantis flammae quasi coluEcgfridum, et reverentissimum antistitem Uilfridum dissensione, pulsus est idem antistes a sede sui episcopatus, et duo in locum ejus substituti episcopi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uidelicet lac pridie nouũ in fiala pone̾ solebat Et pest
hoc ẽ quiquagesime sꝑ obseruare curabat ¶E¬
Ncerea rex alfrid uissit uilfudũ pbr̃m ad regem gal.
ille misit eũ ordinãdũ ad agilberchtũ de quo supͣ
dieniũ qui relicta britãnia parisiace ciuitatio fcuõ erat epũs

Expanded text:
quod videlicet lac pridie novum in  Al. om. in phiala ponere quod videlicet lac pridie novum in  Al. om. in phiala ponere hoc est, Quinquagesimae, semper observare curabatnterea rex Alchfrid misit Uilfridum presbyterum ad regem Galliille misit eum ordinandum ad Agilberctum, de quo supra diximus, qui, relicta Brittania, Parisiacae civitatis factus erat epis
Abbreviated transcription (Latin):
eũ et ait u fr̃ ecgberchte ꝙ quid fecisti iͣ Sꝑabam qr ꝑiter
ad uitã et̾uã intraremꝰ um̾iptñ scito qr queq postulasti acci¬
pies didicerat enĩ ꝑ uisionẽ et quid ille petiss et qr petita mĩ¬
petrass Qaud ꝓmulta ͬ Ipẽ hedilim ꝓxima nocte defunctꝰ est
aAt uõ ecgbercht decursa molestia egritudĩs cõualuit acmłe
actibꝰ ꝑꝯ multa u̾tutũ bona ut ip̃e desiderabat imꝑ id est
ãuo diũce incarͣcionis septingẽtesimo uigesimonono cũ
eẽt ã nors nonagnita miguit ad regna celestia duxxit aut̃
uitã in mag hĩilitatis mãsuetudĩs cõtinẽtie simplicitatis
et iusticie ꝑfectione uñ et gentisue et illio in quibꝰ exulabat
docendi et auctori ͭ ͤ corripiẽdi et pietate largiendi de hiis que
a diuitibꝰ acceꝑat młtũ profuit addidit aũt uotis q̃ dixituꝰ
ut semꝑ in qͣdragesima nõ plꝰ ꝙͣ femel in die reficẽt non
aliud ꝙͣ panẽ et lac tenssimũ et hoc cũ mẽsura gustaret

Expanded text:
r Ecgbercte, o quid fecisti? Sperabam quia pariter ad vitam aeternam intraremus. Verumtamen scito quia quae postulasti, accipies. Didicerat enim per visionem, et quid petiisset, et quia petita inpetrasset. Quid multa? Ipse Aedilhun proxima nocte defunctus est: at vero Ecgberct decussa molestia aegritudinis convaluit, ac multo   Al, dona, ut ipse desiderabat, nuper, id est anno dominicae Incarnationis septingentesimo vicesimo nono, cum esset ipse annorum nonaginta, migravit ad regna caelestia. Duxit autem vitam in magna humilitatis, mansuetudinis, continentiae, simplicitatis et justitiae perfectione. Unde et genti suae, et illis in quibus exulabat docendi, et auctoritate corripiendi, et pietate largiendi de his quae a divitibus acceperat, multum profuit. Addidit autem votis quae diximus, ut semper in Quadragesima non plus quam semel in die reficeret, non aliud quam panem ac lac tenuissimum, et hoc cum mensura gustaret:
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ⁊ obstmnacionis eoꝵ cõplices putos dico ⁊ brictones cũ q̾bꝯ
de duobꝰ ulcinus occeam insulis ⁊ in hiis nõ totis contͣ coͫ
orbem stulto labore pugnãt Cui hec dicẽti rũdis colianꝰ
Mirũ qre stultũ appellare uelitis laboiẽ nrm̃m in quo tãti apłi
qui suꝑ peccꝰ dnĩ rcũbe̾ dignꝰ fuit exẽpla seq̃ne᷑ cũ ip̃m sa¬
pientissime uixisse oĩs mũdꝰ nouit᷑ at uilfadt absit in q̃t
ut iohãnẽ stulticie srpũdamiꝰ cũ scita legis mosayce iuxta
lram seruaret iudaizante adhuc in multis ecc̃a nec subito
ualentibꝰ apłis om̃e legis obseruãciã que a deo instituta ẽ
abdicare. quõ simulachra que a de moĩbꝰ ĩuenta st̃ r̾pudiaiẽ
om̃s qͥ ad fidẽ uẽiut ncc̃e ẽ uidelis ne scandalũ face̾nt eis
qui intͥ gentes erãt iudeis hunc ẽ enĩ ꝙ paulꝰ chymoch̃
c̾cũcidit ꝙ hostias in tẽplo ĩmolauit ꝙ cũ aquila ⁊ pstilla
caput cornichi totõdit ad nichil uidelic utile s standalũ ui

Expanded text:
lices, Pictos dico et Brittones, cum quibus de duabus ultimis Oceani insulis, et his non totis, contra totum orbem stulto labore pugnant. » Cui haec dicenti respondit Colmanus: « Mirum quare stultum appellare velitis laborem nostrum, in quo tanti apostoli qui super pectus Domini recumbere dignus fuit, exempla sectamur; cum ipsum sapientissime vixisse omnis mundus noverit. » At Uilfridus: « Absit, inquit, ut Johannem stultitiae reprehendamus, cum scita legis Mosaicae juxta literam servaret, judaizante adhuc in multis Ecclesia, nec subito valentibus apostolis omnem legis observantiam quae a Deo instituta est, abdicare. Quomodo simulacra quae a daemonibus inventa sunt, repudiare omnes qui ad fidem veniunt, necesse est: videlicet ne scandalum facerent eis qui inter gentes erant Judaeis. Hinc est enim quod Paulus Timotheum circumcidit, quod hostias in templo immolavit, quod cum Aquila et Priscilla caput Corinthi totondit: ad nihil videlicet utile, nisi ad scandalu
Abbreviated transcription (Latin):
rs ecaude bant ebi quoq horũ exhortatotoriio disigenitꝰ auditie
certatim nõ deiciend uorꝑio haudiendi simoues dei gca ꝯͣpłuebũ
Et si quis sac̾dotũ in uicũ forte deueniret mox ꝯgregati m
unũ uicari ꝟbũ uite ab illo expetẽ curabant Nam neq alia
ipĩs sacerdotibꝰ aut clericis uicos adeũdi qꝙͣ p̃dicandi et raptirã¬
di infirmos uisitandi et ut breuit̾ dicã aĩas cã curandi fuir

Expanded text:
bis quoque horum exhortatoriis diligenter auditum certatim, non reficiendi corporis, sed audiendi sermonis Dei gratia confluebant: et si quis sacerdotum in vicum forte deveniret, mox congregati in unum vicani, verbum vitae ab illo expectere curabant. Nam neque alia ipsis sacerdotibus aut clericis vicos adeundi, quam praedicandi, baptizandi, infirmos visit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ audiendi u ͫ dei cã ueniebãt Rex ip̃e cũ oportiũtas exegisset
orõe discedebat ꝙ si forte eos ibi ⁊̃sici ꝯcingẽt simplici ts̃̃ et
cocidiano frm̃ cibo contẽti nl ultͣ q̃rebant Tota enĩ fuit cuc
sollicitudo doctoribꝰ illis deo d sermẽdi nõ scło tõ cura cordis
excolendi nõ uentus uñ etan magͣ erat ueneracoe tp̃e isso
E. egt ours hĩto itu ut ubicũq clerimꝰ aliqͥs aut mo̾chus adueiret gau

Expanded text:
 verbum Dei causa veniebant. Rex ipse, cum opportunitas exegisset,oratione discedebat. Quod si forte eos ibi refici contingeret, simplici tantum et quotidiano fratrum cibo contenti, nil ultra quaerebant. Tota enim fuit tunc solicitudo doctoribus illis, Deo serviendi, non saeculo; tota cura cordis excolendi, non ventris. Unde et in magna erat veneratione tempore illo religionis habitus; ita ut ubicumque clericus aliquis au
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat aut̃ de scottia tenẽte adhuc põtificatũ colmano et diligẽtͤ
ea que ad fidẽ ac uitatẽ ꝑtinẽt et u̾bo cuc̃tos docebat et oꝑe por¬
ro fribus qui in lindisfarnẽsi eccã scoctis abeũtibus rͥmane᷑
maluerũt pp̃ositus ẽ abbatis uire uir r̾uerẽtissimꝰ ac man¬
eo ꝙ eẽt idẽ cata unꝰ de duodecĩ pueris cedami quos pͥmo

Expanded text:
enim de Scottia, tenente adhuc pontificatum Colmano, et diligenter ea quae ad fidem et veritatem pertinent, et verbo cunctos docebat et opere. Porro fratribus, qui in Lindisfarnensi Ecclesia, Scottis abeuntibus, remanere maluerunt, praepositus est abbatis jure vir reverentissimus ac maneo quod esset idem Eata unus de duodecim pueris Aidani, quos primo
Abbreviated transcription (Latin):
celebͣndã ꝯmẽdauit a celebra ͨ ͤ urĩ pasche funditꝰ eliminatis
legi uel euan ͦ conͣria sapuit q̃ a qͣrtadecima usq ad uite¬
simã pascha celeb̾ndũ scripsit.ͤ Nũꝙͣ r̃uo̾ntissi ͫ pren¬
pascha fecerũt diuinis pagnus contͣria sapiusse uł elegisse
credendũ ẽ cũ plurumi fuerunt ĩ eis quoꝵ stĩtati celostia
signa et uirtutũ que focorũt iiada testiõmũ p̃buerunt
quos ipos scõs̃ eẽ nõ dubitans sꝑ corũ uitã mores et diseipli¬
uom sequi nõ desisto  ie uilfrdus inquit Constat auatholiũ¬

Expanded text:
celebrandam commendavit, a celebratione vestri Paschae funditus eliminatis: legi vel Evangelio contraria sapuit, qui a quarta decima usque ad vicesimam Pascha celebrandum scripsit? Numquid reverentissimum PatPascha fecerunt, divinis paginis contraria sapuisse, vel egisse credendum est? cum plurimi fuerint in eis, quorum sanctitati caelestia signa, et virtutum quae fecerunt miracula, testimonium praebuerunt: quos ipse sanctos esse non dubitans, semper eorum vitam, mores et disciplinam sequi non desisto. » At Uilfridus: « Constat, i
Abbreviated transcription (Latin):
dixit rexe uerene colmnane hec illi petro dicta sũt a dnõ; Qui
cante ptãtis urõ colũbe dcm s at ille ait Rul ruesũ rex Ti¬
utriq urmm̃ inquit in hoc sine ulla controuersia ꝯsentuit
dico quia hic ẽ ostiariꝰ ille cui ego contradice̾ nolo s iq

Expanded text:
dixit rex: « Verene, Col. mane, haec illi Petro dicta sunt a Domino? » Qui dixit rex: « Verene, Col. mane, haec illi Petro dicta sunt a Domino? » Qui tantae potestatis vestro Columbae datum? » At ait ille: trum, inquit, in hoc sine ulla controversia consentiudico, quia hic est ostiarius ille cui ego contradicere nolo; sed i
Abbreviated transcription (Latin):
dũo ꝙ noiẽ eius ꝓpħauerint et deionia eiecerint ⁊ u̾tutes
młtas fecerĩt responsurꝰ sit dñs qr nũqͣ eos nouerit Sed
cognitis bonũ credi᷑ ꝙͣ malũ uñ et illos dei famulos a deo
dilcõs eẽ nõ nego qui simplictate rustica s intẽcione pia
deũ dilexerũt neq illis multũ obesse reor cłem pasche ob¬
seruãtiã ꝙͣ diu nullꝰ aduenerat qui eis instituti ꝑfectioris
tholicus calculator adueniret sic eos monita suisse secuturos
quõ ea que nouerũt ac didicerũt dei mãda᷑ ꝓbant̾ suisse
secuti Tu aut ⁊ socii tui si audita decreta sedis apłice ymo
sali q̃ ꝑ orbẽ ẽ occẽ xp̃i eorũ ẽ paucitas uno de angulo extre¬
me insule p̃ferenda: Et si scũs erat ac potens uietutibus
btĩssimo apłorũ p̾ncipi cui dñs ait tu es petrus et suꝑ hanc
petrã edificabo eccam meã et porte inferi nõ p̃ualebut̃ adu̾sꝰ
eam et tibi dabo claues regii celorũ. Hec ꝑorante uilfrido

Expanded text:
ejus prophetaverint, et daemonia ejecerint, et virtutes multas fecerint, responsurus sit Dominus quia nunquam eos noverit. Sedcognitis bonum credere, quam malum. Unde et illos Dei famulos, ac Deo dilectos esse non nego, qui simplicitate rustica, sed intentione pia Deum dilexerunt. Neque illis multum obesse reor talem Paschae observantiam, quandiu nullus advenerat, qui eis instituti perfectioris tholicus calculator adveniret, sic ejus monita fuisse secuturos, quomodo ea quae noverant ac didicerant, Dei mandata probantur fuisse secuti. Tu autem et socii tui, si audita decreta sedis apostolicaesti, eorum  Al., horum est paucitas uno de angulo extremae insulae praeferenda? Et si sanctus erat ac potens virtutibus beatissimo apostolorum principi, cui Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam, et tibi dabo claves regni caelorum? » Haec perorante Uilfrido,
Abbreviated transcription (Latin):
Et sps cũ um̃ pastha hoc solũ sidelibꝰ celebͣudũ nyceno cõcilio
nõstatutũ nouitꝰ s cõfirmatũ ẽ ut ecͥstica docet historia
uñ ꝯstat ros coluiane neq ioħ ut autumatis exempla sec¬
tari neq petri cuiꝰ tradiciomi stiẽtes ꝯͣdicitis neq legi neq e
uãgłio in obsernacione urĩ pasche congrue̾ Ioħes em̃ ad le

Expanded text:
um Pascha, hoc solum fidelibus celebrandum, Nicaeno concilio non statutum noviter, sed confirmatum est, ut ecclesiastica docet Historia. Unde constat vos, Colmane, neque Johannis, ut autumatis, exempla sectari, neque Petri, cujus traditioni scientes contradicitis, neque legi, neque Evangelio in observatione vestri Paschae co
Abbreviated transcription (Latin):
emulatores sũt legis Nec tñ hodie darescente ꝑ mũdũ
euãgłio ncc̃e ẽ ỹmo n ͨ licitũ fidelibꝰ uel cirtũtidi uł hosti¬
ao deo uictimarũ offerre carͣliũ Itaq iohãnes sed m̃ legis
ꝯsuetudinẽ qͣrtadecimadie mẽsis p̾mi ad repꝑũ ĩcipiebat ce¬
lebra ͦ festi paschał n ͭ curãs utrũ hec sabbo an alia qͣli
feria ꝓueniret At rõ petrus cũ rome p̃dicaret memor
qr dñs p̾ma sabbi surrexit a mortiuis ac mũdo spem ĩsur¬
roctionis ꝯtulit ita pascha faciẽdũ intellexit ut scdm̃ con¬
suctudinẽ ac p̃cepta legis qͣrtãdecimã lunã atq sicus cõb¬

Expanded text:
ente per mundum Evangelio necesse est, immo nec licitum fidelibus vel circumcidi, vel hostias Deo victimarum offerre carnalium. Itaque Johannes secundum legis consuetudinem quarta decima die mensis primi ad vesperam, incipiebat celebrationem festi Paschalis, nil curans haec Sabbato, an alia qualibet feria proveniret. At vero Petrus cum Romae praedicaret, memor quia Dominus prima Sabbati resurrexit a mortuis, ac mundo spem resurrectionis contulit, ita Pascha faciendum intellexit, ut secundum consuetudinem ac praecepta legis, quartam decimam lunam primi
Abbreviated transcription (Latin):
uerat monasciũ qͣdragnita failiarũ in loco qui d᷑ in ypun
quẽ uidelis locũ pauloañ eis qui scoctos sequelant᷑ in possẽs¬
sionẽ mõsterii dederat u qr illi postino ͫ data s̃ optione
magꝭ loco cedere qͣ suã mutare ꝯsuecudinẽ uolebãt dedit eũ
illi qui dignã loco et doct̾riã hrẽt et uicã uenerat eo tꝑe agil¬
berctꝰ occidẽtaliũ saxonũ epũs cuiꝰ supͣ meminimꝰ amucꝰ¬

Expanded text:
loco qui dicitur Inhrypum; quem videlicet locum paulo ante eis qui Scottos sequebantur in possessionem monasterii dederat. Sed quia illi postmodum data sibi optione, magis loco cedere quam suam mutare consuetudinem volebant, dedit eum illi qui dignam loco et doctrinam haberet, et vitam. Venerat eo tempore Agilberctus, Occidentalium Saxonum episcopus, cujus supra meminimus, amic
Abbreviated transcription (Latin):
uilfrad pbe qr unũ anibo sapimꝰ cũ cetĩs qui hic assidet̃
ecẽstite cradicionis cultoribꝰ Et ille meliꝰ ac mãĩsestrꝰ ipam
lingnã anglori ꝙͣ ego ꝑ interp̃tem p̃t̃ eeplanae que
sentiniꝰ Tum uilfad iubẽte regẽ ut dice̾t ita exorsꝰ est
Pascha qd̾ facimꝰ inqͥt uidiuꝰ rome ubi btĩ petet apłi petrus
et paulus uixere docuere passi sũt et sepulti ab õnib celebrari.
hͦ in ycalia hͦ in gallia q̃s d̃istendi uł orandi studio ꝑt̾rsiuꝰ¬

Expanded text:
byter, quia unum ambo sapimus cum caeteris qui hic assident ecclesiasticae traditionis cultoribus; et ille melius ac manifestius ipsa lingua Anglorum, quam ego per interpretem, potest explanare quae sentimus. » Tunc Uilfrid, jubente rege ut diceret, ita exorsus est: « Pascha quod facimus, inquit, vidimus Romae ubi beati apostoli Petrus et Paulus vixere, docuere, passi sunt et sepulti, ab omnibus celebrari: hoc in Italia, hoc in Gallia, quas discendi vel orandi studio per
Abbreviated transcription (Latin):
cissup̃tis hiis qui se sequi uoluerũt id est qui pascha catholicũ et tõ¬
surã corone nam et de hoc quistio nõ mĩma erat ⁊̃cipe̾ nole¬
bant scottiã rgressꝯ ẽ tractaturꝰ cũ suis quid de hiis face̾ dẽe
Cedd rlictis stottorũ restigiis ad suã sedẽ rediit uepote agnnitã
obseruacione catholici pasche ifcã ẽ aut̃ hec questio ãno diuc̃e ĩca¬
nacioĩs sexcẽtesimo sexagesimo qͥrto qui fuit osnui regis uice

Expanded text:
sumptis his qui se sequi voluerunt, id est, qui Pascha catholicum, et tonsuram coronae, nam et de hoc quaestio non minima erat, recipere nolebant, in Scottiam regressus est, tractaturus cum suis quid de his facere deberet. Cedd, relictis Scottorum vestigiis, ad suam sedem rediit, utpote agnita observatione catholici Paschae. Facta est autem haec quaestio anno dominicae Incarnationis sexcentesimo sexagesimo quarto, qui fuit annus
Abbreviated transcription (Latin):
iis tꝑibus rex osum cũ a cerbas atq intollerabiles
pateret᷑ irruptionis sepedcĩ regis merciorũ qui
frcm̃ eius occiderat ad ulti ͥ ncãtate cogẽte ꝓmisit
se ei munera et maiora ꝙͣͣ cadi pt̃ ornamẽta regia uł donaria
in p̃ciũ pacis largiturũ dũmõ ille domiũ rediret ⁊ ꝓiũcias
regni eius usq ad int̾uẽtionẽ uastare desine̾t Cũq rex ꝑ¬
fidus nullatenꝰ p̃cibus illiꝯ assensũ p̃beret qui totã eiꝯ
eripi uotoq se olligans si paganꝰ inquit nestit accipere
nrã donaria offerumꝰ ei qui nouit duo deo nõ uouit

Expanded text:
s DCLV rex Osuiu cum acerbas atque intolerabiles pateretur irruptiones saepe dicti regis Merciorum, qui fratrem ejus occiderat, ad ultimum necessitate cogente promisit se ei innumera et majora quam credi potest ornamenta regia vel donaria in pretium pacis largiturum, dummodo ille domum rediret, et provincias regni ejus usque ad internecionem vastare desineret. Cumque rex perfidus nullatenus precibus illius assensum praeberet, qui totam ejueripi: votoque se obligans: « Si paganus, inquit, nescit accipere nostra donaria, offeramus ei qui novit, Domino Deo nost
Abbreviated transcription (Latin):
caniciei pbr qui se hec ab ip̃o audisse ꝑhibebat cũ se estimaret ẽẽ
moriturũ egressus ẽ tꝑe matutiõ de cubicłõ in quo infremi quies
triuo ex corde deũ dep̃cabat᷑ ne adhuc mori dẽret p̾usq uł pre¬
eciã uotũ qr adeo ꝑegrinꝰ uiue rellet ut nũꝙͣ in insulã in qua
natꝰ ẽ id est brictãmã rediret qr p̃ter sollep̃nẽ canõia tꝑis ꝑsalmo¬
diam si nõ ualitudo corꝑis obsiscẽt cotidie psalteriũ totũ ĩ mẽõria

Expanded text:
o audisse perhibebat, cum se aestimasset esse moriturum, egressus est tempore matutino de cubiculo quo infirmi quiesctimo ex corde Deum precabatur, ne adhuc mori deberet, priusquam vel praeetiam votum, quia adeo peregrinus vivere vellet, ut nunquam in insulam in qua natus est, id est, Brittaniam, rediret; quia praeter sollemnem canonici temporis psalmodiam, si non valetudo corporis obsisteret, quotidie Psalterium totum in memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
nisi celestia cogitare soleret ut eciã r̾centꝰ cor ͤ ipã iã carns claustra
contẽplacione tͣnsiret ut morte̾ quoq que pene cuc̃tis pena ẽ uidelis
ut ingressũ uite et laborio sui p̃miũ amaret hec aut̃ ip̃e de se nõ
dyacono suo petro colloquẽs enuatis aĩmi sui u̾tutibꝰ pristis mox
dolendo subiuxit At nuc̃ ex occasione cure pastoratis sclariũ hom̃
negocia patit᷑ et pꝯtam pulcrã quietis sue speciem t̾rem actꝯ pul
uere fedat᷑ Cunq se pro condescensione mulcorũ ad exciõra spserit
eciã cũ intiõra appecit adhͨ ꝓculdubio minor redit pꝑendo itaq
quid tollero ppendo ꝙ amisi dũq intueor illud qd ꝑdidi fit hoc̃

Expanded text:
nisi coelestia cogitare soleret: ut etiam retentus corpore ipsa jam carnis claustra contemplatione transiret; ut mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae, et laboris sui praemium amaret. Haec autem idiacono suo Petro colloquens, enumeratis animi sui virtutibus priscis, mox dolendo subjunxit: « At nunc ex occasione curae pastoralis saecularium hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qunito btus ppͣ gregoriꝯ postqͣm sedẽ rõne ⁊ apos¬
tolice ecclie .xiii. ãnos mẽses sex et dies x glosissiẽ
rexit defunctꝰ ẽ atq ad et̾nã regni celestis sedẽ t̃us¬
latus de quo nos cõuenit quia nram .i. anglorũ
gentẽ de ptãte sathane ad fidẽ xp̃i sua industria
cõnuertit laciorẽm nrc̃i historia eccͣstica face̾ sermonẽ Quẽ rcẽ nriñ
appellare possumꝰ et dẽmus apłm qr cũ p̾mũ in coto orbe gerer¬

Expanded text:
quinto, beatus papa Gregorius, postquam sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae tredecim annos, menses sex et dies decem gloriosissime rexit, defunctus est, atque ad aeternam regni coelestis sedem translatus. De quo nos convenit, quod nostram, id est Anglorum, gentem de potestate Satanae ad fidem Christi sua industria convertit, latiorem in nostra historia ecclesiastica facere sermonem. Quem recte nostrum appellare possum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ adhuc eẽt regia in urbe positꝰ nastentẽ ibi nouã heresim
de statu nr̃e isurrectionis cũ ip̃o quo exorta ẽ micio iuuãte se
grã catholice u̾itatis actriit Siquidẽ enticiꝰ eiusdẽ urbis epuo
doginatiz abat corpꝰ nrm in illa rsurrectioiis gła inpalpabile

Expanded text:
cum esset adhuc in urbe regia positus, nascentem ibi novam haeresim cum esset adhuc in urbe regia positus, nascentem ibi novam haeresim de statu nostrae resurrectionis, in ipso, quo exorta est, initio, juvante se gratia catholicae veritatis, attrivit. Si quidem Eutychius, ejusdem urbis episcopus, dogmatiza
Abbreviated transcription (Latin):
uersatꝰ in palacio ꝓpositũ uice celestis int̾uusit nam quosdam
frĩ ex monastĩo suo qui eũ grã g̾mane caritatis ad regiã urbẽ
secuti sut in cutamẽcũ cepit obseruãtie rͣgularis hrẽ uidelic ut eors
semꝑ exem ͦ sicut ipe scribit ad orõnis placidũ licus qͣi auchore fune
ẽstriugẽtur cũ incessabili causaꝵ scla̾riũ inpulsu fluguaret cõtussãq
scłi actibus mentẽ int̾ eos cotidie ꝑstudiose lciõnis roboraret alloqͥit.
horũ g ͦ consortiã nõ solũ a t̾remo ẽ inuuitus nucursibꝰ un̾ieciã
ad celestis exẽcicia uite mag maglq succensq̃ Nam hortatist¬
eũ ut librũ btĩ iob magnis ĩuolutũ obscuritatibꝰ nustica mtror¬
interpretacione discutẽt. neq negare pocuit opus qd̾ s̃ fr̃nꝰ amor
gendus. qualitꝰ ad xpi et eccl̃ie sac̾mẽta fendus quo sensu uni¬
rõue ꝑdocuit. Q uod uidelicet opus in regia quidẽ aui ͭ ͤ apocrisiariꝰ
nicheauit roms aut̃ iam factus porii pontifex nupleuit Oui

Expanded text:
versatus palatio propositum vitae caelestis intermisit. Nam quosdam fratrum ex monasterio suo, qui eum gratia germanae caritatis ad regiam urbem secuti sunt, in tutamentum coepit observantiae regularis habere; videlicet ut eorum semper exemplo, sicut ipse scribit, ad orationis placidum litus, quasi anchorae fune restringeretur, cum incessabili causarum saecularium impulsu fluctuaret, concussamque saeculi actibus mentem inter eos quotidie per studiosae lectionis roboraret alloquium. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad caelestis vitaolutum obscuritatibus, mystica interpretatione discuteret: neque negare potuit opus quod sibi fraternus amor gendus, qualiter ad Christi et Ecclesiae sacramenta referendus, quo sensu unirdocuit. Quod videlicet opus in regia quidem urbe apocrisiarius inchoavit, Romae autem jam factus pontifex implevit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uos admonet libent᷑ audice denoce pagite scudiose ͣmeo¬
ria rͣseruate qr si uos eũ in eo ꝙ p̃ro õĩpotenti doͥ loqͣuit
audire prodeo Tota igit᷑ mẽte cũ eo uos in fernore fidei stringite atq
ad insũ illiꝯ u̾tute quã uob̾ diuinitas tribuit adiuuate ut regni sui
uos ip̃e faciat eẽ ꝑticipes auꝰ uos fidẽ in r̃gno ur̃o recipi facitis et custo¬
diri p̾tereci scire uram głam uolumꝰ qr sicut in sc̃ptura sat᷑ ex
u̾bis õmpotentio diũ agnostimꝰ pũtis mũdi iã t̾um̃ꝯ iuxta est
et stõrũ regnũ uẽturũ ẽ qdͦ nullo unꝙ pocerit siue t̾uari appro¬
pinqͥnte aut̃ eodẽ mũdi tiiuo mlt̾a ĩmiuẽt que antea nõ fueant
uidelicet ĩutaciones acrio terroresq de celo et cont᷑ ordinad tẽpoꝵ

Expanded text:
s, quaeque vos admonet, libenter audite, devote peragite, studiose in memos, quaeque vos admonet, libenter audite, devote peragite, studiose in memoria reservate. Quia si vos eum in eo quod pro omnipotenti Deo loquaudire pro Deo? Tota igitur mente cum eo vos in fervore fidei stringite, atque adnisum illius virtute quam vobis Divinitas tribuit adjuvate, ut regni sui vos ipse faciat esse participes, cujus vos fidem in regno vestro recipi facitis et custodiri. Praeterea scire vestram gloriam volumus, quia sicut in Scriptura sacra ex i omnipotentis 1166 agnoscimus, praesentis mundi jam terminus juxta est, et sanctorum regnum venturum est, quod nullo unquam poterit fine terminari. Appropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent quae ante non fuerunt, videlicet immutationes aeris, terr
Abbreviated transcription (Latin):
fanori edificia eu̾te subditorũ mores et magna uite mũdicia
exhortando terrendo blandiendo corrigendo et boĩ oꝑis exempla
mõstrando edifica ut illũ r̾tributorẽ ĩueĩas in celo cuiꝯnomẽ
eciã posteris glosiꝰ reddetet cuiꝰ uos hõrem q̃ritis et ser uatiĩ
gentibus Sic eteñ constantinꝰ quõdã piissimꝰ impator
roͣnam rẽpublicã a ꝑu̾sis ydolorũ cultibꝰ ⁊̃uocans õm̃potẽti¬
deo dño nrõihũ xp̃o secũ subdidit soq cũ sb̾iectis ppłis tota ad
ille laudibꝰ uince̾t et tanto in opiõne p̃cessores suos qͣnto ⁊ĩ
bono oꝑe suꝑaret et nuc̃ itaq ur̃a gła cognio uinꝯdei puo ⁊¬
filii ⁊ spũs scĩ regibꝰ ⁊ ppłis sibiniet subiectis festiet ĩfuuos
ut et antiquos gentio sue reges laudibꝰ ac meritis t̾nseat
et qͣnto in subiectis sus eciã aliena pcc̃a deterserit canto ec
de ꝑccĩs ꝓpriis añ õmpotencis dei terribile examen securior fiat

Expanded text:
fanorum aedificia everte, subditorum mores et magna vitae munditia exhortando, terrendo, blandiendo, corrigendo, boni operis exemplo monstrando aedifica, ut illum retributorem invenias in coelo, cujus nomen etiam posteris gloriosius reddet, cujus vos honorem quaeritis et servatis in gentibus. « Sic etenim Constantinus quondam piissimus imperator, Romanam rempublicam a perversis idolorum cultibus revocans, omDeo nostro Jesu Christo secum subdidit, seque cum subjectis populis tota ad  suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praedecessores suos quanto et in bono opere superaret. Et nunc itaque vestra gloria cognitionem uFilii et Spiritus sancti regibus ac populis sibimet subjectis festinet infundere; ut et antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat, et quanto in subjectis suis etiam aliena peccata deterserit, et tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
iis tpibus iͥgno nordan hymbrorũ prefuit rex fortissi¬
iꝯ ⁊ gle cupidissunꝯ edilfridus qui plus õmbꝰ anglori
p̾matibꝰ gentẽ uastauit britonũ ita ut sauli quõdam
erat religionis ignarꝰ Nemo enĩ in tribunis nemo n regibꝯ ples
eorũ terras exet̾mĩatis uł sb̃irgatis indigenis aut tributarias genti
anglorũ aut hĩtabiles fecit Cui merito poterat illud qd̾ bñdices fi ͫͫ
ꝯmedit predam et uesꝑe diuidit spolia uñ motꝰ eius ꝓstĩbus
cũ ĩmenso ac forti extitu s cũ paucis uictus aufugit Si quiden
in loco celeberrimo qui dicit᷑ degsastaien id est degsa lapis ois pe
õm illo quẽ ip̃e ducebat exditu ꝑemptꝰ ẽ qd̾ uidelic bellũ edilfaid
ãno ab incarcione diũ sexcẽcesimo tercio indictione t̾ia regniat¬

Expanded text:
x fortissimus et gloriae cupidissimus Aedilfrid, qui plus omnibus Anglorum primatibus gentem vastavit Brittonum; ita ut Sauli quondam erat religionis ignarus. Nemo enim in tribunis, nemo in regibus plures eorum terras, exterminatis vel subjugatis indigenis, aut tributarias genti Anglorum, aut habitabiles fecit. Cui merito poterat illud quod benedicens filcomedet praedam, et vespere dividet spolia. Unde motus ejus profectibus cum inmenso ac forti exercitu; sed cum paucis aufugit victus. Siquidem in loco celeberrimo qui dicitur Degsastan, id est, Degsa lapis, omnis omni illo quem ipse ducebat exercitu peremptus est. Quod videlicet bellum Aedilfrid anno ab Incarnatione D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcubetis quia idcuto hec signa de fine scłi p̃mittũt᷑ ut de aĩibꝰ
nrĩs debeamꝰ eẽ solliciti de mortis hora suspecti et uẽturo indici
in bonis actibꝰ ĩuẽiam᷑ eẽ p̃p̃arati hec nit gl̃qse fisi paucis locu¬
tus sum ut cũ xpĩana fidoo in rgno ur̃o excreuert nr̃a quo ap
uot locutio latior extrestat et tanto plus loqui liteat qͣnto seeiuate

Expanded text:
 animum perturbetis; quia idcirco haec signa de fine saeculi praemittuntur, ut de animabus nostris debeamus esse soliciti, de mortis hora suspecti, et venturo judici in bonis actibus inveniamur esse praeparati. Haec nunc, gloriose Fili, paucis locutus sum, ut cum Christiana fides in regno vestro excreverit, nostra quoque apud vos locutio latior excrescat, et tanto plus loqui libeat, quanto se in mente
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ampliora a te bñficia qͣ ego et maiores accipiũt dignita᷑ magieq
prospant᷑ inõuibꝰ que agenda uł acqͥrenda disponũt Si aut̃ dii aliꝙ
ualerent me pociꝰ iiuare uellẽt qui illi inpensiꝰ seruire arraui un
Istat ut si ea que nũc nob̾ noua p̃dicant᷑ meliora eẽ et fortiora hũa
exanimacione ꝑspexeris absq ullo cõtamine suscipẽ illa festinemꝯ
Uino suasioni u̾bieq prudentib aliꝯ optimatũ tabuẽs asfensum
cũ dritibo ac mĩstuo tus tre brumali accenso quidẽ foco ĩ medio et ca¬

Expanded text:
ra a te beneficia quam ego, et majores accipiunt dignitates, magisque prosperantur in omnibus quae agenda vel adquirenda disponunt. Si autem dii aliquid valerent, me potius juvare vellent, qui illis impensius servire curavi. Unde restat, ut si ea quae nunc nobis nova praedicantur, meliora esse et fortiora, habita examinatione, perspexeris, absque ullo cunctamine suscipere illa festinemus. Cujus suasioni verbisque prudentibus alius optimatum regis tribuens assensum, cum ducibus ac ministris tuis tempore brumali, accenso quidem foco in medio et ca
Abbreviated transcription (Latin):
alia pro illa ẽ fcã in loco q̾ uocat᷑ melnim Hec quidẽ in proiũcia
berinciorũ s et in proiuncia dei rorũ ubi sepiꝰ mane̾ cũ rege sole¬
enĩ oratoria uł baptisteria in ip̃o exordio nastẽtio ibi eccẽ poterant
edificari actñ in cãpodono ubi tuc̃ eciã uilla regia erat fecit basilicã
quam postmodũ pagam a quibꝰ eduuꝰ rex occisus ẽ cũ tota
eadẽ uilla succẽderũt pro qͣ reges postiõres fecere sͥ uillã ĩ r̃giõe
que uocat᷑ lodis Euasit aut̃ ignẽ altare quia lapideũ erat ⁊ seruat
ydolorũ suꝑsticionibꝰ fide̾ et sac̾mẽta xp̃ĩ cũ sua ꝓuĩtia sustipe ᷤ
Et quidẽ pr̃ eiꝰ redualdꝰ iã dudũ in cantia sac̾mẽtis xpĩane fidei ĩbi¬
cuo ẽ s frustra nam rediens doniũ ab uxore sua et quibusdã puss
doctoribꝰ seductꝰ ẽ atq a fincentate fidei deprauatꝰ huĩt postiõra peiora
p̾oribꝰ ita ut in morẽ antiquoꝵ samartanoꝵ et xp̃o seruure uidẽt᷑ et

Expanded text:
al., Melmin. Haec quidem in provincia Berniciorum; sed et in provincia Deirorum, ubi saepius manere cum rege soleenim oratoria vel baptisteria in ipso exordio nascentis ibi Ecclesiae poterant aedificari. Attamen in Campodono, ubi tunc etiam villa regia erat, fecit basilicam, quam postmodum pagani a quibus Aeduini rex occisus, cum tota eadem villa succenderunt: pro qua reges posteriores fecere sibi villam in regione quae vocatur Loidis. Evasit autem ignem altare, quia lapideum erat: et servatur idolorum superstitionibus, fidem et sacramenta Christi cum sua provincia suscipere. Et quidem pater ejus Reduald jamdudum in Cantia sacramentis Christianae fidei imbutus est, sed frustra: nam rediens domum, ab uxore sua et quibusdam perversis doctoribus seductus est, atque a sinceritate fidei depravatus habuit posteriora pejora prioribus; ita ut in morem antiquorum Samaritanorum et Christo servire videretur, et
Abbreviated transcription (Latin):
uĩcie admf qͥ nra etate fuit usq ad suũ cẽp̃ꝰ ꝑdurasse et se ĩpuri̾¬
cia uidisse cestabat᷑ ficit aut p̃fatꝰ rex redualdꝰ natu nobił ꝙͣlib
ãiis ancia in errore uersata ẽ donec accepit regnũ sr̃ eiusdẽ
set desideriũ suũ misit eũ ad p̃dicãdũ u̾bũ uite p̃fate natiõi
auglor it̃ Nec uota rp̃iꝯ ĩ cassũ cecidere quin pociꝰ fecm̃ in eam̃łti¬
plicem credentiũ ipłorũ piꝯ agri spiritał cultor ĩuenit E iquidem
locã illã goiũciã iux su nõis sacͥmẽtũ a longa miqtate a isi

Expanded text:
ui nostra aetate fuit, usque ad suum tempus perdurasse, et se in pueritia vidisse testabatur. Erat autem praefatus rex Reduald natu nobilis quamlibet annis provincia in errore versata est, donec accepit regnum frater ejusdem set desiderium suum, misit eum ad praedicandum verbum vitae praefatae nationi Anglorum. Nec vota ipsius in cassum cecidere; quin potius fructum in ea multiplicem credentium populorum pius agri spiritalis cultor invenit. Siquidem totam illam provinciam juxta sui nominis sacramentum, a longa iniquitate atque
Abbreviated transcription (Latin):
uibꝰ auditis rex suscipe᷑ quidẽ se fidẽ qͥm docebat ⁊ relle
et debe̾ ⁊ ũdebat rm̃ adhuc cũ amicis p̾ncipibꝰ ⁊ consi¬
licrne sese de hoc collaturũ eẽ dicebat ut si et illi eadẽ cũes¬
sentire uellẽt̃ om̃s ꝑit in fonte uite xp̃o conset̾rent᷑ et ãnuẽte paulmo fec
ut dixerat habito enĩ cũ sapiẽtibꝰ consilio scistitabat᷑ singillatim ab õisꝰ
qͣlis s̾ doct̾ua hec hactenꝯ ĩaudita et nonꝰ dinitatis qͥ p̃dicabat cultꝰ uioe

Expanded text:
uibus auditis, rex suscipere quidem se fidem quam docebat, et velle et debere respondebat. Verum adhuc cum amicis principibusis sese de hoc collaturum esse dicebat, ut si et illi eadem cum isentire vellent, omnes pariter in fonte vitae Christo consecrarentur. Et annuente Paulino, fecit ut dixerat. Habito enim cum sapientibus consilio, sciscitabatur singillatim ab omnibus, qualis sibi doctrina haec eatenus inaudita, et novus divinitatis qui praedicabatur cultus vide
Abbreviated transcription (Latin):
Multũ q gauisꝰ de agnicione ueri dei cultꝰ iussit socioo destrue̾ ac succẽde̾
fanũ cũ õibꝰ septio suis Oñdit᷑ aũt locꝰ ille quondã illorũ nõ longe
ab eburaco ad orientẽ ultra amnẽ deruuãtionẽ et uocat᷑ hodie got¬
uiũdin gahami ubi pontifex ille inspirante deo polluit ac destruxit
eas quas ipẽ sacrauerat aras
ac plebe pplurima fidẽ et lauachrũ sc̃ẽ rgnationis anno

Expanded text:
sociis destruere ac succendere fanum cum omnibus septis suis. Ostenditur autem locus ille quondam idolorum non longe ab Eburaco ad orientem, ultra amnem Dorwentionem, et vocatur hodie Godmunddingaham, ubi pontifex ipse inspirante Deo vero polluit ac destruxit eas quas ipse sacraverat aras. ac plebe perplurima fidem et lavacrum sanctae regenerationis, anno
Abbreviated transcription (Latin):
ei exuli nati sũt de quoeburga filia cearli regis mercior baptizati
sũt tꝑe sequẽti et alii liberi eiꝰ de edilb̾ga r̃gnia ꝓgeniti edilhim
et edilfridꝰ filia et edilorida filia et alt̾ filiꝰ mistfrea qrũ pmi
albati adhuc ⁊ apti sunt de hac uita. et eburaci in eccãi sepulti. baptizatꝰ
fertur tuc fuisse feruor fidei ac desideriũ lauacu salutaris gentis nor¬
dan hunbrori ut quodã tꝑe paulmꝰ ueniens cũ rege ⁊ r̾guia in uillã

Expanded text:
ei exuli nati sunt de Quoenburga filia Cearli regis Merciorum. Baptizati ei exuli nati sunt de Quoenburga filia Cearli regis Merciorum. Baptizati sunt tempore sequente et alii liberi ejus de Aedilberga regina progeniti, Aedilhun, et Aedilthryd filia  Al., filiae, et alter filius Vuscfrea quorum primi albati adhuc rapti sunt de hac vita, et Eburaci in ecclesia sepulti. Baptizatus est fertur tunc fuisse fervor fidei ac desiderium lavacri salutaris gente Nordanhymbrorum, ut quodam tempore Paulinus veniens cum rege et regina in vi
Abbreviated transcription (Latin):
quã ibidẽ ip̃ẽ de ligno cũ cachecizaret᷑ atq ad ꝑcipienꝰ baptisineu¬
nbue̾t᷑ citato oꝑe construxit in qͣ eciã ciuitate ip̃i doctori atq antistiti
suo paulmo sedem epãtus donauit mox aũt ut baptisiua consecutꝰ
est curauit docente eodẽ paulmo maiorẽ ip̃o in loco et angnstiorem
de lapide fabricare basilicam in cuiꝯ medio ippm qd p̾us feceat̾ ora¬
toriũ includẽtur ꝑp̃atis gͦ fũdamẽtis in giro poris oratorii ꝑ qua¬
drũ cepit edificare basilicã T p̾usqͣ altitudo ꝑietis eẽt cõsũmata
rex ip̃e ipia nece occisus opus idem successori suo osualdo ꝑficiẽdũ
reliquit Pauliꝰ aũt ex eo tꝑe sex ãius cõtiuus.i. usq ad sinẽ nũ
perii regis illiꝯ u̾bũ dei ãmente ac fauente ipõ in ea ꝓuincia p̃di¬
cabat Eredebantq et baptizabant᷑ quocquot eiant p̃ordinati ad uitã
eternã in quibꝯ erant offridi et adfrd filii regis ednim qͥ anibo

Expanded text:
 catechizaretur atque ad percipiendum baptisma imbueretur, citato opere construxit. In qua etiam civitate ipse doctori atque antistiti suo Paulino sedem episcopatus donavit. Mox autem ut baptisma consecutus est, curavit, docente eodem Paulino, majorem ipso in loco et augustiorem de lapide fabricare basilicam, in cujus medio ipsum quod prius fecerat, oratorium includeretur. Praeparatis ergo fundamentis in gyro prioris oratorii per quadrum coepit aedificare basilicam. Sed priusquam altitudo parietis esset consummata, rex ipse impia nece occisus opus idem successori suo Osualdo perficiendum reliquit. Paulinus autem ex eo tempore sex annis continuis, id est, ad finem usque imperii regis illius, verbum Dei, adnuente ac favente ipso, in ea provincia praedicabat: credebantque et baptizabantur quotquot erant praeordinati ad vitam aeternam: in quibus erant Osfrid et Eadfrid filii regis Aeduini, qui ambo
Abbreviated transcription (Latin):
pontifice ꝓuincia ⁊cẽ ꝑiter dĩno fuit destituta p̃sidio misit go
legatarios ĩ galliã ad aldeberechtt̃ agilberechtũ subinissa
illũ satisfactiõne deprecanꝰ ad ep̃atũ sue gentis redire dit illc
se excusans et uenire nõ posse contestans qr epãtu ꝓprie cui
theodorũ tuc̃ archiepm̃ dorueruẽsis eccẽ ip̃m sibi ãcistitem
genissorũ ⁊ synodica sanctione solus sedulo moderamĩe gessit

Expanded text:
pontifice provincia, recte pariter divino fuerit destituta praesidio. Misit ergo legatarios in Galliam ad Agilberctum, summissa illum satisfactione deprecans ad episcopatum suae gentis redire. At ille se excusans, et eo venire non posse contestans quia episcopatu propTheodorum, tunc archiepiscopum Doruvernensis Ecclesiae, ipsum sibi antistitem s episcopatum Gevissarum, ex synodica sanctione, solus sedulo moderamine gessit
Abbreviated transcription (Latin):
ac diuino amore rgulariq institutione insignes in tpe
quidẽ sũme festiuitatꝭ dubios ct̾ulos sequĩtes ucpote quĩtu
longe ultra orbem positis nemo synodalia paschalis ob¬
seruãtie decreta porrexerat tantũ ea quo in ꝓpheticis euã¬
gelicis et apłicis lrĩs discẽ poterant pietatis et castitatio
oꝑa diligent᷑ obseruãtes ꝑmãsit aut̃ huꝯ ͥ obseruantia
paschalis aput cos tꝑe nõ pauco hoc ẽ usq ad q̃rũ diũa
incarͣcionis septĩgẽtesimũ qͥntũ decimũ ꝑ ãnoꝵ Es. ⁊¬

Expanded text:
ac divino amore regularique institutione insignes: in tempore ac divino amore regularique institutione insignes: in tempore quidem summae festivitatis dubios circulos sequentes, utpote quibus longe ultra orbem positis nemo synodalia paschalis observantiae decreta porrexerat; tantum ea quae in propheticis, evangelicis et apostolicis literis discere poterant pietatis et castitatis opera diligenter observantes. Permansit autem hujusmodi observantia paschalis apud eos tempore non pauco, hoc est, usque ad annum dominicae Incarnationis septingentesimum decimum quin