comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sordibus int̃idola uiuere cupientes Quibus ita gestis: & ipsi
romã sit misus: sedillo ibidem defuncto theodorus arcdhi¬
epĩs ordinatur &cũ adriano abbate sit brittaniã misss¬
ri ut heo doro cuncta ꝑ agrante anglorũ ecclesia cũcatho¬
lica ueritace litterarũ quoque scãrũ coeperint studus
inbui & ut putta prodamia nohro fensis ecđe sĩ factus antistes
rii ut ceaoda de quo supra dictũ ẽ prouintiae merciorum
sit epis datus & deuita & deobitu & sepultura eius o¬

Expanded text:
sordibus inter idola vivere cupientes. Quibus ita gestis, et ipsi sordibus inter idola vivere cupientes. Quibus ita gestis, et ipsi Romam sit missus: sed illo ibidem defuncto, Theodorus archiepiscopus ordinatus, et cum Hadriano abbate sit Brittaniam miss Ut Theodoro cuncta peragrante, Anglorum Ecclesiae cum catholica veritate, literarum quoque sanctarum coeperint studiis imbui; et ut Putta pro Damiano Hrofensis Ecclesiae sit factus antistesI. Ut Ceadda, de quo supra dictum est, provinciae Merciorum sit episcopus datus; et de vita et de obitu et sepultura ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ũ sipserex &plurimi deplebesiue optimatibus diligentes
nanc uitã & futurã non quȩ rentes siue &iam non eẽ
credentes : coeperunt fana q: derelicta erant restaurare
dudorare simulacra quasi ꝑhaec possent a mostalitate
eefendi. porro socius eius & coheres regnieius de sebbi
magnãut insequentib dicem uitã fidelẽ. felicitate conpleuit.
Qiodubirex uulfheri comperit fidẽ uidelic& ꝓuintiae ex paste
profanatã : misit ad corrigendam errorẽ . reuocandã que
trum heri quimulta agens solestia uxta quod mihi prȩs bit̃
quicomes itineris illi &cooperator uerbi extiterat refereba
eratenim religiosus & bonus uir: longe lateque omnia ꝑua¬
gatus & populum & regem p̃fatũ aduiã iustitiae reduxt
adeo ut relictis siue destructis fanis arisque q fecerant ape¬
rent magis cumfidere surrectionis in illo mori. quã in ꝑfidiȩ

Expanded text:
Nam et ipse rex, et plurimi de plebe sive optimatibus, diligentes Nam et ipse rex, et plurimi de plebe sive optimatibus, diligentes hanc vitam, et futuram non quaerentes, sive etiam non esse credentes, coeperunt fana quae derelicta erant, restaurare, et adorare simulacra: quasi per haec possent a mortalitate defendi. Porro socius ejus, et coheres regni ejusdem Sebbimagna, ut in sequentibus dicemus, vitam fidelem felicitate complevit. Quod ubi rex Uulfheri comperit, fidem videlicet provinciae ex parte profanatam, misit ad corrigendum errorem, revocandamque adTrumheri: qui multa agens sollertia, juxta quod mihi presbyter qui comes itineris illi et cooperator verbi extiterat, referebat, erat enim religiosus et bonus vir, longe lateque omnia pervagatus, et populum et regem praefatum ad viam justitiae reduxit: adeo ut relictis, sive destructis fanis arisque quas fecerant, aperent, magis cum fide resurrectionis in illo mori, quam in perfidiae
Abbreviated transcription (Latin):
&uernant: festine igitur quȩ sumus urã celsitudo ut optionus
totũ suic̃ insulũ dõ xpõdicare: profecto enim hab& protec
coacerue catholicã ibi & a postolicam constituens fidem
scriptum ẽ enim querite primum regnum dĩ & iustitiã eĩ
& haet omnia adicientur uobis: Nimirum enĩ querit
& inpecrauit et ei om̃s suae in sulȩ ut optamus subdentur
paterno ita que affectu s alutantes uram excellenticm
diuinam p̃camur iugiter clementiam : q: uos urõsq: om̃s
inomnib bonis operibus auxiliari dignecur. ut cũ xpo
infuturo regn&is scło : Incolomem excellentiã uram̃ gra¬
ta superna custodict: quissane prouighardo reꝑtus
ac dedicat᷑ .s. sit antistes : libro sequente opostunius dic&ur¬
sigheri ec sebbi : quã uis ipsꝗ regi merciorũ uulsbero
subiecti quȩ uidelice prouintia cũ p̃fate mostalitatis
dade pmereur sigheri cumsua paste populifrelictis
xpĩanȩ fidei sucramentis. ad a postasiũ conuersus est

Expanded text:
ernant. Festinet igitur, quaesumus, vestra celsitudo, ut optamus, totam suam insulam Deo Christo dicare. Profecto enim habet proteccoacervet, catholicam ibi et apostolicam constituens fidem. Scriptum est enim: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis. Nimirum enim quaerit, et impetravit, et ei omnes suae insulae, ut optamus, subdentur. Paterno itaque affectu salutantes vestram excellentiam, divinam precamur jugiter clementiam, quae vos vestrosque omnes in omnibus bonis operibus auxiliari dignetur, ut cum Christo in futuro regnetis saeculo. Incolumem excellentiam vestram gratia superna custodiat. » Quis sane pro Uighardo repertus ac dedicatus sit antistes, libro sequente opportunius diceturSigheri et Sebbi, quamvis ipsi regi Merciorum Uulfhere subjecti. Quae videlicet provincia cum praefatae mortalitatis clade premeretur, Sigheri cum sua parte populi, relictis Christianae fidei sacramentis, ad apostasiam conversus est.
Abbreviated transcription (Latin):
NNo memorato p̃fatȩ edypsis. & mox subse quentis pestilem:
quo & colman epĩs un anima catholicorum intentione supe¬
ratus ad suos reuersus est : deus dedit uni ecclȩsiae dor uues¬

Expanded text:
nno memorato praefatae eclipsis et mox subsequentis pestilentiae, quo et Colmam episcopus unanima catholicorum intentione superatus ad suos reversus est, Deusdedit sextus Ecclesiae Doruver
Abbreviated transcription (Latin):
narum poni deberent cȩlesti sit luce monstratum.
inlt in eodem monasterio puerulus moriens uirginẽq: se
iam pasticulam futurȩ lucis aspexerit.
umi Quȩ sint ostensa cȩlitus signa cum& pse mater con¬
gregationis illius emundo transir&.

Expanded text:
narum poni deberent, coelesti sit luce monstratum.Ut in eodem monasterio puerulus moriens, virginem quae se jam particulam futurae lucis aspexerit. Quae sint ostensa coelitus signa cum et ipsa mater congregationis illius e mundo transiret.
Abbreviated transcription (Latin):
prauitatis auctores quierant expulsi insulcꝰsacer dotibus
adducuntur ad medi terraneco deferendi. ut & regio ab¬
solutione & illi em̃ datione fruerentur ⁊ factum ẽ : ut in illis
locis multo exeo tempore fides intemerati ꝑdurer &
Itaq: conpositis omnibus betti sacerdotesea quauenerant

Expanded text:
pravitatis auctores qui erant expulsi insula, sacerdotibus pravitatis auctores qui erant expulsi insula, sacerdotibus adducuntur ad Mediterranea deferendi, ut et regio absolutione et illi emendatione fruerentur. Factumque est ut in illis locis multo ex eo tempore fides intemerata perduraret. Itaque, compositis omnibus, beati sacerdotes ea qua venerant
Abbreviated transcription (Latin):
dulitate durantem: intellegunt culpã esse paucorũ inquir̃
auctores: inuentosq condem nant. ⁊ Cum subito elafius pedi¬
bus ud uoluitur sacer dotũ: offerens filiũ cuius neces sitatem
ipsac debilitas. &i ã sine p̃cibus allegabat: fit cõmunis om¬
niũ dolor p̃cipue sacerdotũ : qui conceptã misericordi am
addiuinã clementiã contulerunt ⁊ Statimq ad oliscentem
beatus germanus sedere conpulit: Ađtrecti t poplitem
debilitate curuatum : & ꝑ tota infirmitatis spatic medica¬
bilis dextera ꝑcurrit siclubremq tactũ sanitus festitia sub¬
sequitur: Ariditas sucum nerui officia seceperunt: & in cons¬
pectu omniũ filio in colomitas. patrifilius restituitur: In ple
populi stupore miraculi : & in pectoribus omniũ fides catholica
inculcata firmatur: p̃dicatio deinde adplebem depseuarica¬
tionis emendatiorie conuestitur:omniũq sententia

Expanded text:
., reliquerant credulitate durantem: intelligunt culpam esse paucorum, inquirunt ., reliquerant credulitate durantem: intelligunt culpam esse paucorum, inquirunt auctores, inventosque condemnant. Cum subito Elafius pedibus advolvitur sacerdotum, offerens filium, cujus necessitatem ipsa debilitas etiam sine precibus adlegabat: fit communis omnium dolor, praecipue sacerdotum, qui conceptam misericordiam ad divinam clementiam contulerunt: statimque adolescentem beatus Germanus sedere compulit, adtrectat poplitem debilitate curvatum, et per tota infirmitatis spatia medicabilis dextera percurrit, salubremque tactum sanitas festina subsequitur, ariditas succum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolumitas, patri filius restituitur. Implentur populi stupore miraculi, et in pectoribus omnium fides catholica inculcata firmatur. Praedicatio deinde ad plebem de praevaricationis emendatione convertitur, omniumque sententia
Abbreviated transcription (Latin):
rursusq ud beatissimũ uirum p̃ces sacer dotum omnium
deferuntur : ut causã đi qđ prius obtinuerat tuta s&ur:
Quorum p&itioni festinus obtemperat. Namq: adiuncto
sibi seuero totius scĩtatis uiro qdierat discipulus beatissimi
patris lupi trecasinorũ epĩ. & tunctseueris ordinatus
ep̃ s. gentibus prime germaniȩ uerbum p̃dicabat: mare
cons cendit : & consentientibus clementis : tranquillo nauigio
germanũ uenise inuitis uaticnationibus nuntiabant intantũ
ulla manifesti nuntii relatione properar&. Exhibens secũ
filium quem in ipso flore adoliscentiae. debilitas dolen dac
damnauerat: Erat enim arescentibus ner uis contracto popli¬
te : cuiꝑsiccitatem cruris usus uestigi negabatur: Hunc elafiũ.
prouincia tota subsequitur.: ueniunt sucer dotes : occur rit inscia
multitudo confestim bene dictio & sermonis diuini doctrina
profunditurꝰ recognos cunt populũ in ea qua reliquerat cre

Expanded text:
Rursusque ad beatissimum virum preces sacerdotum omnium Rursusque ad beatissimum virum preces sacerdotum omnium deferuntur, ut causam Dei, quod prius obtinuerat, tutaretur. Quorum petitioni festinus obtemperat. Namque adjuncto sibi Severo, totius sanctitatis viro qui erat discipulus beatissimi patris Lupi, Trecassenorum episcopi, et tunc Treviris ordinatus episcopus, gentibus primae Germaniae verbum praedicabat, mare conscendit, et consentientibus elementis, trGermanum venire invitis vaticinationibus nunciabant; in tantum ulla manifesti nuncii relatione properaret, exhibens secum filium quem in ipso flore adolescentiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus nervis contracto poplite, cui per siccitatem cruris usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia tota subsequitur: veniunt sacerdotes, occurrit inscia multitudo, confestim benedictio, et sermonis divini doctrina profunditur. Recognoscunt populum in ea qua reliquerat  Al
Abbreviated transcription (Latin):
datas. sed &iam ipsa caeli machinã contremescunt : trepidati¬
oniqaniecte: uix sufficere pedum ꝑnicitas credebatur: passim
fugiunt: arma proiciunt. Caudentes uel nuda corporaeri¬
erant deuorauit: ultionẽ suĩ in nocens exercitus intueur : &
uictoriȩ concessȩ. otiosus spectator efficitur spolia colligunt᷑
exposita : & caelestis palmȩ gaudia miles religiosus amplectitur:
triumphant pontifices hostibus fusis sine sanguine : triũ phannt
euictoria fide obtenta non uiribus. composita itaque insula secu¬
ritate multiplici superatis q: hostibus uel uisibi libus uel carne cons¬
picuis : reditum moliuntur pontisices: quibus tranquillam
nauigationẽ & merita propria & int̾cessio beati mar̃ albami
parauerunt: qui&os que eos suorum desideriis. felix cari
ec multo int̃posito tempore : nuntatur. exeadem in sula pe¬
lagiunã ꝑuer sitatẽ iterato paucis auctoribus dilatiri

Expanded text:
datas, sed etiam ipsam caeli machinam contremiscunt, trepidatidatas, sed etiam ipsam caeli machinam contremiscunt, trepidationique injectae vix sufficere pedum pernicitas credebatur: passim fugiunt, arma projiciunt, gaudentes vel nuda corpora erierant devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur, et victoriae concessae otiosus spectator efficitur. Spolia colliguntur exposita, et caelestis palmae gaudia miles religiosus amplectitur. Triumphant pontifices hostibus fusis sine sanguine, triumphant victoria fide obtenta, non viribus. Composita itaque insula securitate multiplici, superatisque hostibus vel invisibilibus vel carne conspicuis, reditum moliuntur pontifices. Quibus tranquillam navigationem, et merita propria et intercessio beati martyris Albani paraverunt, quietosque eos ec multo interposito tempore, nuntiatur ex eadem insula, Pelagianam perversitatem iterato paucis auctoribus dilatari.
Abbreviated transcription (Latin):
tus fides stru& inpopulo & conteprito ar moruũpsidio diuinii¬
nuntiatur : qui uictoriã qua si de inermi exercitu p̃sumenteso
assumstacda critate festinant: quorũ tam̃ aduentus explo¬
ratione cognoscitur : Cũq emensa solemnitate pasdali
recens delauacro pars maior exercitus urma capere e
bellũ parare temptar&: germanus ducẽ se proelii profitecun
Elegit expeditos circũiecta ꝑcurrit. &eregione qua hostiũ
sperabatur cduentus. uadlem circũ datã mediis montibus
intueur: quomn loco nouũ componit exercitum ipse dux
ugminis eiã aderat ferox hostium multitudo : quẽ adpro¬
pin quare in tuebantur in insidus constituti. tum subito
ger manus signifer uniuersos ad mon& & predicat: ut
uocisuae uno clicmore respondeant. securis q hostibus
ostibus
quise insperatos adesse confiderent. alleluia t̃tio rep&itam
clamorẽ reꝑcusso aere. montiũ conclusa multiplicant: hostile

Expanded text:
tus, fides fervet in populo, et contempto armorum praesidio, divinitus, fides fervet in populo, et contempto armorum praesidio, divininuntiatur, qui victoriam quasi de inermi exercitu praesumentes, adsumpta alacritate, festinant; quorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque, emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum parare temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editis montibus intuetur. Quo in loco novum conponit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, ostibus qui se insperatos adesse confiderent, Alleluiam  Al., alleluiclamorem repercusso aere montium conclusa multiplicant: hostile
Abbreviated transcription (Latin):
bus udit sibi adesse ꝑsonã ꝙ̃ manuextensi iacente m uide¬
pourudtollere eũq consistere firmis uestigus impcrabide
Dost qũã horã ita fugatis doloribus recepit pristinã saniatẽ
ut die reddito itineris laborẽ subir& intrepidus:
xInteret saxones pictique bellũ aduersur br estomnesumns¬
tis uiribus  susceperunt quos etcderinece sntar en casica
contidesut Euitrepidi partes suas pererin pauis iudica¬
sũmaturantes aduentum: Tantũ pauentib fiducie contu¬
lerunt ut ace snsse maximus creder&uere ederu
but p̃sentia sacer dotũ intentũ ut cotidianis pdicatonu¬
bus institut cestatim populi ad grati baptos unatis conero¬
iusentÑ maxima exercitius multitudo unda lanu cao
sdutaris exp&it: & ecdesia ad diemi resurregionas dpĩ sdie
stondibus contextic componitur ut qͣ ex peditione campesti
instidr ciuitatis aptatur madidus baptis mate proecallio euerci¬

Expanded text:
ibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa iacentem videibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus. 17. Interea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicassum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, bat praesentia sacerdotum, in tantum, ut, cotidianis praedicationibus instituti, celarent. Nam maxima exercitus multitudo undam lavacri salutaris expetiit. Ecclesia ad diem resurrectionis Dominicae frondibus contexta componitur, atque in expeditione campestri instar civitatis aptatur. Madidus baptismate procedit exerci
Abbreviated transcription (Latin):
gnoraps oncitte illius sicut iob beatis smiaf flctione cor¬
poris pretganda e dum aliquan diuuno inoco in for¬
mutatis neces silite tene reur inuicina qua ma nebat cifilce
ex lrsu in cerdio : Qđ consumptis domibus q ubc x iusat
psumiptione ñpassus ẽ : At multitudo omnis desperatio
sestio ÷ iad r uobiu cẽ currit incendio : sedut di potentic man¬
sesnot aro parer& quic quid custo dire temlauerat turba cor
hospitio scĩ uiri expauescens flamma transiliuit ultra
cnttacu desȩuiens elint̃ globos flummantis incendi in col&¬
me t aberna culũ qđ bubitator inclusurseruabat eniacaa
E xultalar be mira culo & uuictã sediuinis uistutibus gratulat᷑
en cubabat diebus ac noctibus ante tuguriũ paupetis uulgus
sine numero: hi conimas curate hi cupientes corpora Re¬
ferrine queunt quȩ xp̃s operabatur in famulo qui uistutes
faciebut infirmus  &cum debilitatis suȩ nibil reme di
pureuedut idhiberi: Quicdam nocte candentẽ niucis uest¬

Expanded text:
gnorans merita illius, sicut Job beatissimi, afflictione corporis propaganda: et dum aliquandiu uno in loco infirmitatis necessitate teneretur, in vicina qua manebat casula exarsit incendium: quod consumptis domibus quae illic palpraesumptione non passus est. At multitudo omnis desperatione perterrita, obviam currit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quidquid custodire tentaverat turba, conhospitio sancti viri, expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos flammantis incendii, incolume tabernaculum quod habitator inclusus servabat, emicuit. Exultat turba miraculo, et victam se divinis virtutibus gratulatur. Excubabat diebus ac sine numero, hi animas curare cupientes, hi corpora. Referri nequeunt, quae Christus operabatur in famulo, qui virtutes faciebat infirmus; et cum debilitati suae nihil remedii pateretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vest
Abbreviated transcription (Latin):
Post quã diem ita ex animis omniũ suasio iniqua del&ec ẽ ut sa¬
cerdotũ doctrinã sitientib: des deriis sectarentur: Conpressa
itaque ꝑuersitate damnabili eiusq auctoribus confutatis at¬
animis omniũ fidei puritate conpositis. sacer dotes beatũ celba¬
nũ mastyrẽ auctore doꝑipsũ gratias peerunt: Vbi germo¬
nus omniũ a postolorũ diuersorũq mastr̃rũ reliquias secũ¬
habens : facta oratione iussit reuelli sepulchrũ p̃tiosic ibidem
munera conditurus arbitiaons opostunũ ut membra scõrũ
ex diuersis regionibus collecta. quos pares meritis receperat
caelum Sepulchri quoq: unius tener& hospitiũ: quibus
deponitis honorifice atq sociatis. deloco ipso ubibeati mast¬
ris effusus erat sanguis massam pulueris secum postaturus
abstulit in qua apparebat cruore seruato rubuisse mastrro
cedem ꝑsecutore pallente : quibus ita gestis innumerah omis¬

Expanded text:
Post quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut saPost quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam, sitientibus desideriis, sectarentur. 16. Conpressa itaque perversitate damnabili eiusque auctoribus confutatis animisque omnium fidei puritate conpositis, sacerdotes beatum Albanum martyrem, acturi Deo per ipsum gratias, petierunt. Undenus omnium apostolorum, diversorumque martyrum secum reliquias habens, facta oratione, jussit revelli sepulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apparebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera homi
Abbreviated transcription (Latin):
prius cum diuino &ussestiones molestissimas lec¬
tionum testimonia sequebantur: Conuincitur
uanitas. ꝑfidia confutatur ita ut ad singulas uerborũ obiecti¬
bit̃ uix manus contine& iudiciũ tam̃ clamore testatur: xu¬
um subito quidam tribupicȩ potestatis cũ coniuge pro¬
cedit in mediũ filicẽ x annorũ cȩcã curandã sacer dotibus
offerens : quã illi aduersariis offerri p̃ceperunt: Sedhicons¬
cientia puniente deceriti Iungunt cum parentibus p̃ces&
curationẽ par uulȩ a sacerdotibus dep̃cantur: quiin linatos
animo aduersarios intuentes. orationem breuit̃ fundunt : Ac
deinde ger manus plenus spũ scõ inuocat trinitatẽ nec mora
adhȩrentẽ laterisuo capsulã cumscõrũ reliquiis collo auulsam¬
manibus conp̃hendit: eamq: in cons pectu omniũ puellȩ oculis
aesplicauit: quostatim euacuatos tenebris. lum̃ ueritatis imple¬
uit: Exultant parentes: miraculũ populus contre mescit

Expanded text:
prius cum divino, et adsertiones molestissimas lecprius cum divino, et adsertiones molestissimas lectionum testimonia sequebantur: convincitur vanitas, perfidia confutatur; ita ut ad singulas verborum objectibiter vix manus continet, judicium tamen clamore testatur. um subito quidam tribunitiae potestatis cum conjuge procedit in medium, filiam decem annorum caecam curandam sacerdotibus offerens, quam illi adversariis offerri praeceperunt: sed hi conscientia puniente deterriti, jungunt cum parentibus preces, et curationem parvulae a sacerdotibus deprecantur: qui inclinatos animo adversarios intuentes, orationem breviter fundunt: ac deinde Germanus plenus Spiritu sancto, invocat Trinitatem; nec mora, adhaerentem lateri suo capsulam cum sanctorum reliquiis collo amanibus conprehendit eamque in conspectu omnium puellae oculis adplicavit; quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit.
Abbreviated transcription (Latin):
do trin plitter ose ertis Itq regionis uniuer sictsin
esiũ sconentiuã piompte transierat : latebant ib ditisinifrȩ
psuco sious auctores & more maligni sps̃ gemebabi petut
sibipopu euadentes : adextremũ diuturna meditatione
concepta psumunt mire conflictum: procedunt conspicui
diuuitus ueste fulgentes circũ dati assentatione multo¬
nũ discrim̃ ꝙ cestaminis subire maluerunt : quam in populo
quem subuesterant pudorẽ taciturmtatis in curreretne
iude rentur seipssilentio damnauisse : Illic plane in m̃¬
sa multitudo &am cũ coniugibus acliberis excita con
uenerat: aderat populus : expectatur a futurus udex
adstabant pastes dis pari conditione dissimiles hinc̃ di¬
uina fides : inde humana p̃sumtio: hincpi&as inde super¬
bia inde pelagius auctor hinc xp̃s: primo inlocobeatis
occupauit. & tempora: deinde antistites uenerandi
torrentes. elo quii sui. cũ apostolicis & euaogelicis
imbribus profuderunt: miscebatur sermopro¬

Expanded text:
 virtutes ex meritis. Itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores, et more maligni spiritus, gemebant perire sibi populos evadentes, ad extremum diuturna meditatione concepta praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum: discrimenque certaminis subire maluerunt, quam in populo quem subverterant pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensa multitudo, etiam cum conjugibus ac liberis excita  Al., excitata convenerat, aderat populus expectator, et futurus judex, adstabant partes dispari conditione dissimiles; hinc divina fides, inde humana praesumptio; hinc pietas, inde superbia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primo in loco beatisoccupavit et tempora: deinde antistites venerandi, torrentes eloquii sui cum apostolicis et evangelicis imbribus profuderunt: miscebatur sermo pro
Abbreviated transcription (Latin):
erant¬
prosperitate redierunt: porrogermanus post haec adra¬
uennã propace armoricanȩ gentis supplicaturus aduenit:
Ibiq aualentiniano & placidia matte ipsius. sum ma reueren¬
tia sus ceptus: migrauit adx pm̃ : Cuius corpus honorifico
agmine. comitantibus uistutũ operibus: sucm defestur
a durbem : Nec multo post ualentinianus ab actiipa¬
tricii quẽ occiderat siccellitib
int̃imitur. anno
imperii marciani uI : cumqu¬
imperii martiani vI : cum quosimul hesperiũ concidit regaũt¬

Expanded text:
erantprosperitate redierunt. Porro Germanus post haec ad Ravennam pro pace Armoricanae gentis supplicaturus advenit, ibique a Valentiniano, et Placidia matre ipsius summa reverentia susceptus, migravit ad Christum. Cujus corpus honorifico agmine comitantibus virtutum operibus, suam defertur ad urbem. Nec multo post Valentinianus ab Aetii patricii quem occiderat satellitibus interimitur, anno imperii Marciani sexto, cum quo simul Hesperium concidit regnu
Abbreviated transcription (French):
dies incunres e uino sẽꝑ eode qi etepdie eua nou oiñi po¬
pielo maũ qua sac mnstor u genere dis ereto sieit uni tidẽ¬
ne quabi cu luna tramite procurrit: decreutt epestelica

Expanded text:
i populo, quanquam sacramentorum genere discreto, sicut una eademnon aequali cum luna tramite procurrit, decrevit apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
sobati siuie sabbato uio catꝰ gaudio suae resurrectioni cecree sol
oninmiodis deiepore pasche legalis poccupandũ nilminuendu et
uenperen quin porius stocua ut ex pectartur iuxta pdeptulegi
uis qr agnũ ꝑfamiluas &e domͦ suas & immolar& eũ aduesperas¬
us ppararentorĩs ecłe ꝑorbẽ q̃ unã catholicã faciunt pane a
nũ d mistene at̃ carnũ ẽ sanguis agnilimaculati qui absult pccata
mundi sepcedente congrua lectionũ orationũ cerimonurũ pascha
st aclitica plebs ereptaẽ ipsa inqua ꝑ resurrectione xp̃i
liberaus ẽ amorteaeena populus ounuis ds pesadecnt ẽlo¬
luces cente die dominica primã paschalis festidiei cac¬
lebrarent ipsaẽ enĩ dies inquare sur recdon is fude gło¬
leb̃ dis mulu fario piae reuelationis gaudio patte fusti

Expanded text:
Sabbati, sive Sabbatorum vocatur, gaudio suae resurrectionis fecit esseomnimodis de tempore Paschae legalis praeoccupandum, nihil minuendum esse decerneret. Quin potius statuit ut exspectaretur juxta praeceptum legis uisque agnum per familias et domos suas, et immolaret  Aesiae per orbem, quae unam catholicam faciunt, panem et vinum in mysterium carnis et sanguinis Agni immaculati, qui abstulit peccata mundi: et praecedente congrua lectionum, orationum,  Al. aIsraelitica plebs erepta est; ipsa in qua per resurrectionem Christi liberatus est a morte aeterna populus omnis Dei. Mane autem inlucescente die Dominica, primam paschalis festi diem celebrarent. Ipsa est enim dies in qua resurrectionis suae gloriam Dominus multifario piae revelationis gaudio discipulis p
Abbreviated transcription (Latin):
io regia
ungo nelb fled unã cõmatre eanflede quarũ supra fe¬
emus mentiouẽ sedadueniente illuo epis copo max imũ
cegendi aux iliũ simul  iutae solatiũ de uotaso doctrax in¬
tuni ⁊ succe sisi autẽ ecgsrido inregnũ alstiduir inserio¬
dces doctis sinus quif rat enis &efilius osiuus negis peti
dicsbatur. destruetũ q regni statũ quãuis intrafineseon¬
gustiores nobilit̃ recuperaut ⁊ qđ iudelicto anno quiẽ ab

Expanded text:
io regia virgo Aelbfled una cum matre Eanflede quarum supra fecimus mentionem. Sed, adveniente illuc episcopo, maximum regendi auxilium simul et suae vitae solatium devota Deo doctrix invenit. Successit autem Ecgfrido in regnum Alfrid, vir in Scripturis doctissimus, qui frater ejus et filius Osuiu regis esse dicebatur: destructumque regni statum, quamvis intra fines angustiores, nobiliter recuperavit. Quo videlicet anno, qui est ab
Abbreviated transcription (Latin):
poterat amicis ꝑmonasteria cõmendans ipse insepe¬
dicto famulorũ famulicrũ q đi monasterio qđ uo¬
catur estreanes hulch locũ mansiones eleg& ubi
cũ paucis suorũ in monachica districtione uitã ñsibi

Expanded text:
poterat, amicis per monasteria commendans, ipse in saepepoterat, amicis per monasteria commendans, ipse in saepedicto famulorum famularumque Dei monasterio quod vocatur Streanaeshalch, locum mansionis elegit; ibique cum paucis suorum in monachica districtione vitam non sibi
Abbreviated transcription (Latin):
aduastandã pictorũ ꝑuintiã duxis s&: multũ ꝓhibentib
amicis & maxime beatae memoriae cudbercto
quinuꝑ fuerat ordinatus ep̃s introductus ẽ si mulantibus
fug̃ hostib anguseã in acces sorũ montiũ. E cũ maximi
parce copiarũ quas secũ ad duxerat extinctus: Anno abu
dente noluerat audire reuerentis simũ patrẽ Egberctũ
nes cottiã nil seledentẽ inpugnar&: datũ ẽ illi ex poena
peccati illius nenunc eos qui ipsũ ab interitu reuocare
cupiebant audir&:: ex quotẽ pore spes coepit & uirtus regni
anglorũ fluere acrero sub lapsa referrinã & pietit̃rã
pos sessionis suae quã tenuer̃ angli & scotti quierant
tio addictos uel deerra pictorũ fugia
acceperat recesit cũ suis. quierant in monasterio ebbercun
posito quidem in regione anglorũ sed inuitinia fretiqui
anglorũ terras pictorũ quedes t̃minat: eosq ubi cũo

Expanded text:
ad vastandam Pictorum provinciam duxisset, multum prohibentibus ad vastandam Pictorum provinciam duxisset, multum prohibentibus amicis et maxime beatae memoriae Cudbercto qui nuper fuerat ordinatus episcopus, introductus est, simulantibus fugam hostibus, in angustias inaccessorum montium, et cum maxima parte copiarum quas secum adduxerat, exstinctus anno aetatdente noluerat audire reverentissimum Patrem Ecgberctum, ne Scottiam nil se laedentem impugnaret, datum est illi ex poena peccati illius, ne nunc eos qui ipsum ab interitu revocare cupiebant, audiret. Ex quo tempore spes coepit et virtus regni Anglorum fluere, ac retro sublapsa referri. Nam et Picti terram possessionis suae quam tenuerunt Angli et Scotti qui erant tio addictos, vel de terra Pictorum fuga lacceperat, recessit cum suis qui erant in monasterio Aebbercurnig, posito quidem in regione Anglorum, sed in vicinia freti quod Anglorum terras Pictorumque disterminat; eosque ubicumque
Abbreviated transcription (Latin):
quitunc millo monasterio degebat: postea autẽ desce dentib:
inde obde solationẽ plurimis incolarũ : in nr̃o monasterio
plurimo tẽpore conuersatus ibidemq defunctus ẽ hacc
ideo nrãe historiae inserenda credidimꝰ ut ad monere mus
tes minus q dĩ iuditiũ formidantes repentina eius ira
coripuat Et ueltẽ poralib: damnis iuste seuiens affligat:
uel ado peuã ꝑdicionẽ destrictius eximinans tollat : UII¬
bri misso hibernã cũ exercituduce bereto uastaunt
miscre. gentẽ in noxiã &nationi anglorũ sẽꝑ amicissi¬
oeã itaut ne ecclesiis quidem aut monasterus manus par¬
cenl hostilȩs: at insulan & quantũ ualere armis armare¬
pellebant : & inuocantes diuinȩ aux iliũ pi&iatis gȩlitusse
aũ qđ hi quimerito impi&atis suaȩ maledicebantur
ocius dño uindice penas sui reatus luerent: siquidem
anno post hunc pximo idem rex cũ temere exercitũ

Expanded text:
qui tunc in illo monasterio degebat. Postea autem discedentibus qui tunc in illo monasterio degebat. Postea autem discedentibus inde ob desolationem plurimis incolarum, in nostro monasterio plurimo tempore conversatus ibidemque defunctus est. Haec ideo nostrae Historiae inserenda credidimus, ut admoneremus ltes minusque Dei judicium formidantes, repentina ejus ira corripiat, et vel temporalibus damnis juste saeviens affligat, vel ad perpetuam perditionem districtius examinans tollat. CAeri misere gentem innoxiam et nationi Anglorum semper amicissimam; ita ut ne ecclesiis quidem, aut monasteriis manus parceret hostilis. At Insulani, et quantum valuere, armis arma repellebant, et invocantes divinae auxilium pietatis, caelitus se tamen quod hi qui merito impietatis suae maledicebantur, ocius Domino vindice poenas sui reatus luerent. Siquidem anno post hunc proximo idem rex, cum temere exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
texendis subtili orib indumtis operã dant. Quib aut se¬
ipsas aduicẽ sponsarũ inpericulũ suistatus ad orent
aut ex t̃norũ sibiuirorũ amicitiã conparent : unde
meritoloco huic& abitatorib eius: grauis de caelo uindit
flammis se uientib p̃parataẽ: dix aut̃ abbatͦ siquans
ñ citius hoc conꝑtũ mihi reuelare uoliusti: qui respon¬
dit timui ꝓ pt̃ reuerentic̃ tuc̃ ne forte nimiũ contur¬
bareris: & tam̃ hanc consolationẽ habe as qđ in dieb¬
tius haec plaga ñ suꝑueni&: quade uulgata uisione ali¬
quantulum lociaccolȩ paucis dieb: timere & seipsos int̃¬
missis facinorib castigare coeperunt : uerũ postobitũ
ipsius abbatissae redier̃ ad pristinas sordes immosce¬
leratiora fecer̃ : E cũ dicerent pax & securitas ex tẽ plo
p̃fatae ultionis s̃ poena multati q̃ mihi cuncta sic esse
facta reuerentis simꝰ meus conpresbit̃ aedgils referebat:

Expanded text:
texendis subtilioribus indumentis operam dant quibus aut setexendis subtilioribus indumentis operam dant quibus aut seipsas ad vicem sponsarum in periculum sui status adornent, aut externorum sibi virorum amicitiam comparent. Unde merito loco huic et habitatoribus ejus gravis de caelo vindicta flammis saevientibus praeparata est. » Dixit autem abbatissa: n citius hoc compertum mihi revelare voluisti? » Qui respondit: « Timui propter reverentiam tuam, ne forte nimium conturbareris; et tamen hanc consolationem habeas, quod in diebuis haec plaga non superveniet. » Qua divulgata visione, aliquantulum loci accolae paucis diebus timere, et seipsos intermissis facinoribus castigare coeperunt. Verum post obitum ipsius abbatissae redierunt ad pristinas sordes, immo sceleratiora fecerunt. Et cum dicerent, Pax et securitas, extemplo praefatae ultionis sunt poena multati. Quae mihi cuncta sic esse facta reverentissimus meus compresbyter Aedgils referebat,
Abbreviated transcription (Latin):
noctu uigilus &psalmis : Vidi adstantẽ mihi subito
quenda in cogniti uultus: cuies p̃sentia cũ essẽ ex t̾ritus
dix̃ mihi n&imerẽ : & quasi familiari me uoce alloquens
bene facis inquit quitẽ pore isto nocturno quiiis
sedulo dñm dep̃cari : quia diciens: uerũ inquit dicis quia
& cumcessant alab oribus rerũ temporaliũ tune pap&i¬
tu a&ẽ norũ bonorũ liberius laborare: sed hoctam̃ pau¬
cis simi faciunt: siquidem modo totũ hoc monasteriũ
ex ordine ꝑlustrasis singulorũ casas aclectos inspexi
occupatũ repperi sed om̃s prorsus &iuri & feminȩ
aut somno torpent inerti. aut ad peccata iugilant.
Nũ & domusculȩ q̃: adorandũ uellegendũ factaerant
Nunc in come sationũ potationũ fabulationũ & e&erari
in lecebrarũ cubilia conuersȩ: uirgines quoq do dicate
contensta reuerentia suae ꝓfessionis quoties cũq uacan

Expanded text:
noctu vigiliis et psalmis, vidi adstantem mihi subito noctu vigiliis et psalmis, vidi adstantem mihi subito quendam incogniti vultus: cujus praesentia cum essem exterritus, dixit mihi ne timerem; et quasi familiari me voce alloquens, Bene facis, inquit, qui tempore isto nocturno  Al., nocturnae quietis sedulo Dominum deprecari. Qui adjiciens, Verum, inquit, dicis, quiet cum cessant a laboribus rerum temporalium, tunc pro appetitu aeternorum bonorum liberius laborare; sed hoc tamen paucissimi faciunt. Siquidem modo totum hoc monasterium ex ordine perlustrans singulorum casas ac lectos  Al., occupatum reperi: sed omnes prorsus et viri et feminae aut somno torpent inerti, aut ad peccata vigilant. Nam et domunculae quae ad orandum vel legendum factae erant, nunc in commessationum, potationum, fabulationum, et caeterarum sunt inlecebrarum cubilia conversae. Virgines quoque Deo dicatae, contempta reverentia suae professionis, quotiescumque vacant,
Abbreviated transcription (Latin):
semep exeo tempore iuxta condictũ eius memoratũ con¬
tineemee modũ obseruabat : & qđ causa diuini timo¬
am sem el obreatũ conpunctus coeperat iam causa diuoni
moris delectatus p̃miis inde fessus agebast : qđ dum
multo tẽpore sedulus ex sequer&ur contigitetc uie
quade demonasterio illo longius egressũ comitante secũ
uno defratrib ꝑ acto iinere redire : quicũ monifterio
propinquarent &edificia illius sublimit ereta soi¬
cenent solutus ẽ in lacrimas uirdi & tristitiã cordu
iult indice prodebat: quod intuens comes quare
faceni inquis uit: atille cuncta in quid haec q cernis
aedificia publica uel priuata in proximo ẽ ut ignis
ab sumens incinerẽ conuertat: qđ ille audiens mox it
hebbue tuum onasteriũ matri congregationis uocabul
a ebbe curauit indicare: Atilla merito turbata aecabi
psagio uocauit ad se uirũ &diligentius ab rorenluel
unde hoc ipse noss& in quirebat: quiatt nuꝑ occupatus

Expanded text:
eo tempore juxta condictum ejus memoratum, continentiae modum observabat; et quod causa divini timoris semel ob reatum compunctus coeperat, jam causa divini amoris delectatus praemiis indefessus agebat. Quod dum multo tempore sedulus exsequeretur, contigit eum die quadam de monasterio illo longius egressum, comitante secum uno de fratribus, peracto itinere redire: qui cum monasterio propinquarent et aedificia illius sublimiter erecta aspicerent, solutus est in lacrymis vir Dei, et tristitiam cordis vultu indice prodebat. Quod intuens comes, quare faceret inquisivit. At ille: « Cuncta, inquit, haec quae cernis aedificia publica vel privata, in proximo est ut ignis absumens in cinerem convertat. » Quod ille audiens, mox ut intraverunt monasterium, matri congregationis, vocabulo Aebbae, curavit indicare. At illa merito turbata de tali praesagio vocavit ad se virum, et diligentius ab eo rem, vel unde hoc ipse nosset, inquirebat. Qui ait: « Nuper occupatus
Abbreviated transcription (Latin):
trum suũ uespere. incũ bente nocte quadesđo era
exiturus. in ea sibi locũ quiescendi p̃parare: qui
miratus curhoc rogar& quinequaquã ad huc mori¬
turus eẽ uidebatur : fecit tam̃ qđ dixerat: cũ que
ibiđẽ positi uicissim aliqua gaudente animouna
cum eis quuibidem ante inerant loquerentur
ucio carent᷑ &iã mediae noctis tempus es s& trans
adhuc habes quitam hilarit̃ nobis cum uelut sospes
loqueris : rursus ille : & tamꝰ ait : offerte mihi

Expanded text:
trum suum vespere incumbente, nocte qua de saeculo erat trum suum vespere incumbente, nocte qua de saeculo erat exiturus, ut in ea sibi locum quiescendi praepararet: qui miratus cur hoc rogaret, qui nequaquam adhuc moriturus esse videbatur, fecit tamen quod dixerat. Cumque ibidem positi vicissim aliqua gaudente animo, una cum eis qui ibidem ante inerant, loquerentur ac jocarentur, et jam mediae noctis tempus esset transcadhuc habes qui tam hilariter nobiscum velut sospes loqueris. » Rursus ille: « Et tamen, ait, afferte mihi
Abbreviated transcription (Latin):
discere poterat reme morando secũ. &quasi mun¬
dũ animal puminando in carmen dulcissimum
cuciuentebat suauiusꝙ resonando doctores suos
uios sim auditores sui faciebat : canebat autem
decreatione mundo dorigine humanigeneris
plurimis sacrȩ scripturȩ historus. de in carnatione
d&errore futuri iuditi &orrore poenȩ gebenna¬
lis acdulcedine regni caelestis multa carmina faci¬
ebat: sed& alia ꝑplura de beneficus &uiditus diuinis
in quib: cunctos homines ab amore scelerũ abstrabere
addilectionẽ uero & solestĩ bonȩ actionis excitare
curabat: Erat enĩ uirmultũ religiosus & regulari¬
biis disciplinis humilit̃ subditus : Aduersũ uero illos
qui alit̃ facere uolebant. Zelo magni feruoris accenuis:
uinde & pulcro uitã suã fine condusit Nam propin¬
casa inqua infirmiores & qui prope morituri esse
uidebantur : in duci solebant : Rogauit ergo minis¬

Expanded text:
discere poterat, rememorando secum et quasi mundiscere poterat, rememorando secum et quasi mundum animal, ruminando, in carmen dulcissimum convertebat; suaviusque resonando, doctores suos vicissim auditores sui  Al., suos faciebat. Canebat autem de creatione mundi, et origine humani generis, plurimis sacrae Scripturae historiis, de incarnationede terrore futuri judicii, et horrore poenae gehennalis, ac dulcedine regni caelestis multa carmina faciebat; sed et alia perplura de beneficiis et judiciis divinis, in quibus cunctis homines ab amore scelerum abstrahere, ad dilectionem vero et sollertiam bonae actionis excitare curabat. Erat enim vir multum religiosus, et regularibus disciplinis humiliter subditus; adversum vero illos qui aliter facere volebant, zelo magni fervoris accensus: unde et pulchro vitam suam fine conclusit. Nam propin Al., proxima casa, in qua infirmiores et qui prope morituri esse videbantur, induci solebant. Rogavit ergo minis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt¬
carmina quamuis optime composita: ex alia in alicm
linguã aduerbũ sine d& rim̃to sui decoris ao dignita¬
tis trans ferri ex surgens autẽ a somno cuncta
q̃ dor miens cantauerat me moriter reinuit &cis
mnorplura in eundem modũ uerbadõ dignicarminis
qudiunonit pceriiens q: mane aduilicũ quisibi pert
quiddoni ꝑcepiss& indicauit: atq abbatissam ꝑduc¬
tus ius sus ẽ multis doctiorib: uiris p̃sentib indica¬
nidsomniũ edicere carmen : uti in uniuer sorũ
Mel co qun al uols unele eem qđ referebat probar&sur
su que ẽ omuibus cȩ lestem ei adño concessa ae
quetu exponebantq illi quendam sacre historiae
siue docirinae sermonẽ : p̃cipientes eũ siposs& hunc
inmodulationẽ carminis trans ferre : at ille sus¬
nn gonegotio abuit : & mane rediens optimo car¬
mine quo diubebatu compositũ reddidit unde
nibus sun sratrib cohortiad sociauit ius sitq illũ seriem
sacrae hr̃storiae doceri: at ipse cuncta quȩ audiendo

Expanded text:
suntcarmina, quamvis optime composita, ex alia in aliam linguam ad verbum sine detrimento sui decoris ac dignitatis transferri. Exsurgens autem a somno, cuncta quae dormiens cantaverat, memoriter retinuit, et eis mox plura in eundem modum verba Deo digni carminis adjunxit. Veniensque mane ad villicum qui sibi praeerat, quid doni percepisset indicavit, atque ad abbatissam perductus, jussus est, multis doctioribus viris praesentibus, indicare somnium et dicere carmen, ut universorum judicio quid vel unde esset quod referebat, probaretur. Visumque est omnibus, caelestem ei a Domino concessam esse gratiam. Exponebantque illi quendam sacrae historiae sive doctrinae sermonem, praecipientes ei, si posset, hunc in modulationem carminis transferre. At ille suscepto negotio abiit, et mane rediens, optimo carmine quod jubebatur, compositum reddidit. Unde nibus suis fratrum cohorti adsociavit, jussitque illum seriem sacrae historiae doceri. At ipse cuncta quae audiendo
Abbreviated transcription (Latin):
uulnet uus nã qẽ in pugna australiũ sax quos contiaeb
cuse filius egberti ad gregarat & int medion di defunc¬
todes post eũ ideꝰ edric anno uno ac dimiddio regnasute
quode fureto regnũ illud aliquot tẽporis spatiũ teges
dubu uel externi disꝑ diderunt donec legitim rge
uicioedidet filius egbercti confortatus in regnore¬
ligione simubetindusttia gentẽ suã ab extranca
inuasione liberar& : xxU.
ferme milibus passuũ in oceano ꝓcul ab est uitã so¬
litariã ꝑ annos plures in magna corporis & m̃tis
continentia dxerat: qui quiđẽ a prima actate
pueritiae studiore ligios e uitae sẽꝑ ardebat sed
ab ineunte adolescentia monachicũ & nom̃ ad sum
mailros qđ a inripa fluminis positũ tunc abbas ectaur
omniũ mansu&issimus ac simplicissimus faegren
quipestea opis hagustal densis siue lindis fannen su
audesiae factus ẽ ut su prame motauimus: Curẽ¬
pore illo prẽpositus boisil magnuaruũ uindutũober

Expanded text:
ulneratus namque est in pugna Australium Saxonum, quos contra eum Edric filius Ecgbercti adgregarat, et inter medendum defunctus. Ac post eum idem Edric anno uno ac dimidio regnavit: quo defuncto regnum illud per aliquod temporis spatium reges dubii vel externi disperdiderunt; donec legitimus rex Uictred, id est, filius Ecgbercti, confortatus in regno, religione simul et industria gentem suam ab extranea invasione liberaret.ferme millibus passuum in Oceano procul abest, vitam solitariam per annos plures in magna corporis et mentis continentia duxerat. Qui quidem a prima aetate pueritiae, studio religiosae vitae semper ardebat; sed ab ineunte adolescentia monachicum et nomen adsumMailros, quod in ripa Tuidi fluminis positum, tunc abbas Eata, vir omnium mansuetissimus ac simplicissimus regebat: qui postea episcopus Hagustaldensis, sive Lindisfarnensis Ecclesiae factus est, ut supra memoravimus: cui tempore illo praepositus Boisil magnarum virtutum et
Abbreviated transcription (Latin):
p&iit q: ut consiliũ sibi dar&. quo pos s& fugere auentu¬
ra ira : qui audito eius cõmisso dix̃: grande uulnus.
grandioris curã medellȩ desiderat : &ideo ieiunis
psalmis & orationib quantũ uales insiste : quo p̃occupan¬
do faciẽ dñi in confessione. propitiũ eum inuenire me¬
rearis: A tille quem nimius reae conscientiae tenebat
dolor & internis peccatorũ tunculis quib grauabatus
sueris agendũ dum modo saluus fiam indie dñi totũ
facile ferã &ic̃ sitotã noctẽ stando in p̃cibus pagere:
si in tegrã septimanã iubeas abstinendo transigere : quids
multũ ẽ uttota septimana absq alim̃to corporis ꝑdires
sedbiduanũ uel triduanũ sutest obseruare ieiunium

Expanded text:
petiitque ut consilium sibi daret quo posset fugere a ventupetiitque ut consilium sibi daret quo posset fugere a ventura grandioris curam medelae desiderat: et ideo jejuniis, psalmis et orationibus, quantum vales, insiste, quo praeoccupando faciem Domini in confessione propitium eum invenire merearis. » At ille quem nimius reae conscientiae tenebat dolor, et internis peccatorum vinculis quibus gravabatur, sueris agendum, dummodo salvus fiam in die Domini, totum facile feram, etiamsi totam noctem stando in precibus peragere, si integram septimanam jubeas abstinendo transigere. » Qui dixit: « Multum est ut tota septimana absque alimento corporis perdures; sed biduanum vel triduanum sat est observare jejunium
Abbreviated transcription (Latin):
cug nominant cuius & supra meminimus ꝓculpã in¬
uriae lammis ad sumtũẽ quodtam̃ amalitia in ha¬
bitaoraũ ineafi p̃cipue illorũ quimuores es se
uidebantur contigisse : om̃s qui nouere facillime po¬
tueruntuu duertere: sed non defuit puniendis admo¬
nitio diuinȩ pi&atis quacorreed ꝑieiunic fleus
& preces iramad instar nine uitarũ iusti iudicis auer¬
terent: eratnamq: in eodem monasterio uir degenere
scottorũ ad amnanus uocabulo. ducens uitã in continen
quȩ quidem illi districtio uitae artioris. primo ex necessia¬
te em̃ dandȩ suae prauitatis obuenerat: sed ꝓcedente
tẽpore neces sitatẽ in consuetudinẽ uesterat: si quidẽ in
ad cliscentia sua: sceleris aliquid cõmiserat: quod com¬
mis sũ ubi adcor suũ rediit grauissime exhorruit
& se ꝓ illo punie endũ adistricto iudice timebat.
Accedens ergo ad sacer dotẽ a quo sibisperabat iter
salutis posse de monstrari: Confessus ẽ reatũ suũ

Expanded text:
us et supra meminimus, per culpam incuriae flammis absumptum est. Quod tamen a malitia inhabitantium in eo, et praecipue illorum qui majores esse videbantur contigisse, omnes qui novere facillime potuerunt advertere. Sed non defuit puniendis admonitio divinae pietatis qua correcti, per jejunia, fletus et preces iram a se, instar Ninivitarum, justi Judicis averterent. Erat namque in eodem monasterio vir de genere Scottorum, Adamnanus vocabulo, ducens vitam in continentQuae quidem illi districtio vitae arctioris, primo ex necessitate emendandae suae pravitatis obvenerat. Sed procedente tempore necessitatem in consuetudinem verterat. Siquidem in adolescentia sua sceleris aliquid commiserat, quod commissum, ubi ad cor suum rediit, gravissime exhorruit, et se pro illo puniendum a districto Judice timebat. Accedens ergo ad sacerdotem a quo sibi sperabat iter salutis posse demonstrari, confessus est reatum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
euharistiã : qua accepta inmanu : interrogauit si om̃s
placidũ erga: animũ & sine querela controuernae
urancoris haberent : Respondebant om̃s placidis simã
sementẽ adillũ &abomni ira remotã habere eũq
uicissim rogabant placiđã erga ipsos mentẽ haber&
om̃s difamulos gero sicq se cadesti muniens iuatico
uuitae altenuis ingres suparauit : & int̃ rogauit quã ꝓpe
es& hora qua frĩ addicendas dño laudes noeturpr
excitari deberent : Nespondebant non longe ẽ atille
Beneergo expecte mus horã illã ⁊ & signans se signo
scas crucis : reclinauit capud ad ceruical modicũ¬
q: ob dormiens ita cũ silentio uitã finiuit: sicq factũe
ut quomodo simplici acpura mente tranquilla que
de uiotuone dño seruierat : Ita uic̃ tranquilla morte
gua quȩ tot salutaria uerba in lauđe conditoris conpo¬
sese & spm suũ in manus eius cõmendando clauder&

Expanded text:
Eucharistiam. » Qua accepta in manu, interrogavit, si omnes placidum erga se animum, et sine querela controversiae ac rancoris haberent. Respondebant omnes placidissimam se mentem ad illum, et ab omni ira remotam habere: eumque vicissim rogabant  Al. add. an placidam erga ipsos mentem habere omnes Dei famulos gero. » Sicque se caelesti muniens viatico, vitae alterius ingressui paravit; et interrogavit, quam prope esset hora qua fratres ad dicendas Domino laudes nocturnas excitari deberent. Respondebant, « Non longe est. » At ille: « Bene ergo, exspectemus horam illam. » Et signans se signo sanctae crucis, reclinavit caput ad cervical, modicumque obdormiens, ita cum silentio vitam finivit. Sicque factum est ut quomodo simplici ac pura mente tranquillaque devotione Domino servierat, ita etiam tranquilla morte gua quae tot salutaria verba in laudem Conditoris composese, et spiritum suum in manus ejus commendando clauderet: