comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eumq locum qui in boetia quadriga
uocatur. semper uitauit. Nec tñ denũcia¬
tum periculi genus effugit. Nam pau¬
sanias in capulo gladii quo eũ occidit
xandro consimilis apparuit:
Iquidem Calanus indus sua spõ
te ardenti rogo supiectus int̾pellatus
ab eo quid aut mandare aut dicere uel¬
let. breui te ait uidebo. nec io sine cau¬
sa. quiã uolũtarium eius euita exces¬
sum rapida mors Alexandri sb̾secuta ẽ
Egios interitus magnitudĩe mi¬
raculi remigis casus equat. quẽ ĩ litto¬
re tyriorum sentinam haurientem cũ
e naui fluctus abiecisset. altero latere
reꝑcussum contrarius fluctus ĩ naue
retulit. ita miseri simul et felicis oplo¬
rationi mixta est gratulatio
uid illa nõ ne ludibria nature in
corporibus humanis fuisse sũt creden
da. tolerabilia quidem. quiã seuitia
caruerũt. cetex ⁊ ipã miraculis anu¬
meranda.
Am et prusie regis bithinie filiꝰ
eodem noĩe quo pater pro suꝑiori or¬

Expanded text:
eumque locum, qui in Boeotia Quadriga eumque locum, qui in Boeotia Quadriga uocatur, semper uitauit. nec tamen denuntiatum periculi genus effugit: nam Pausanias in capulo gladii, quo eum occidit,exandro consimilis apparuit: si quidem Callanus Indus sua sponte se ardenti rogo superiecturus, interpellatus ab eo ecquid aut mandaret aut dicere uellet, 'breui te' inquit 'uidebo': nec id sine causa, quia uoluntarium eius e uita excessum rapida mors Alexandri subsecuta est. Regios interitus magnitudine miraculi remigis casus aequat, quem in hexere Tyriorum sentinam haurientem cum e naui fluctus abiecisset, altero latere repercussum contrarius fluctus in nauem retulit. itaque miseri simul ac felicis conplorationi permixta fuit gratulatio. Quid? illa nonne ludibria naturae in corporibus humanis fuisse credenda sunt, tolerabilia quidem, quia saeuitia caruerunt, ceterum et ipsa miraculis adnumeranda? nam et Prusiae regis Bithyniae filius eodem nomine quo pater pro superiore or
Abbreviated transcription (Latin):
omes cõuiuas oppressit. quid hac feli¬
citate locupletius: quã nec mare nec ter¬
ra seuiens extinguere ualuit.
LOn inuitus huie sb̾necto Calpha¬
niten nequis ignoret ꝙͣtum interfuiͣt
cecinisse deoꝵ laudes et num̃e obtrec¬
tasse. hic cũ eius studii eẽt cuiꝰ profes¬
sores sophyste uocantur. inepte ⁊ mor¬
dacis opinat̃onis Apolinem delphis cã¬
irridendi consuluit an cquũ in uenire
posset cũ omĩno nõ huisset. Cuius ex
oraculo reddita uox ẽ inũetur̃ equ̾u
sed ut co ꝑturbatus periret. inde cũ io¬
cabundus quasi delusa sacraꝵ sortiu
fide reuerteretur incidit in regem atha¬
lum sepe nũo ase cõtumeliosis dictis
absentem lacessitum ciusq imperio¬
a saxo cui nomẽ erat equi p̾cipitatus.
ad deos usq cauillandos dementis.
aĩe iusta supplicia pependit:
Odem oraculo philippus rer
Macedonum ad monitus ut aqua¬
drige iuolentia salutem suam custo¬
diret toto regno disiungi currus iussit

Expanded text:
omnes conuiuas oppressit. quid hac feliomnes conuiuas oppressit. quid hac felicitate locupletius, quam nec mare nec terra saeuiens extinguere ualuit! Non inuitus huic subnecto Daphniten, ne quis ignoret quantum interfuerit cecinisse deorum laudes et numen obtrectasse. hic, cum eius studii esset, cuius professores sophistae uocantur, ineptae et mordacis opinationis, Apollinem Delphis inridendi causa consuluit an equum inuenire posset, cum omnino nullum habuisset. cuius ex oraculo reddita uox est, inuenturum equum, sed ut eo proturbatus periret. inde cum iocabundus quasi delusa sacrarum sortium fide reuerteretur, incidit in regem Attalum saepe numero a se contumeliosis dictis absentem lacessitum, eiusque iussu saxo, cui nomen erat Equi, praecipitatus ad deos usque cauillandos dementis animi iusta supplicia pependit. Eodem oraculo Macedonum rex Philippus admonitus ut a quadrigae uiolentia salutem suam custodiret, toto regno disiungi currus iussit
Abbreviated transcription (Latin):
A Schetes samius athleta mutus
cums ei uictorie quã adeptus erat tituluᷤ
et premium eriperetur in dignatione
accensus uocalis euasit:
Orgie quoq epirote fortis ⁊ cla¬
utero elapsus in oppinato nagitu lec¬
tum ferentes cõsistere coegit. nouũq
nitricis rogo lucem et cunas assequ¬
utus. Fodem cim̃ momento tẽporis
altera iam fato fũcta periit. ał. parit.
alter ante elatus ꝙͣ natus est
Iuine fortune uulnus phedreo
Iasoni quidam exitii eius cupidus ĩ¬
tulit. nam cũ inter insidias gladio e¬
cum ꝑcusisset nomicã que anullo
medicoꝵ sanari potuerat ita rupit ut
hoĩem pestifero malo liberaret.
que diis immortalib acceptus
Symonides. cuius salus officio ab ĩ¬
minẽti exitio defensa riune quoq sb̃¬
nisse magno opere rogantes ut ad eos
continuo prodiret. ad quos egressus
neminem reperit ibi. Cetex eo monieto
tpris tricliniũ in quo scopas dñs do¬
mus epulabatur collapsum et ip̃m̃ ⁊

Expanded text:
t. Echecles Samius athleta mutus, t. Echecles Samius athleta mutus, cum ei uictoriae, quam adeptus erat, titulus et praemium eriperetur, indignatione accensus uocalis euasit. Gorgiae quoque Epirotae fortis et clautero elapsus inopinato uagitu suo lectum ferentes consistere coegit nouumque on ex ipso genetricis rogo lucem et cunas adsecutus: eodem enim momento temporis altera iam fato functa peperit, alter ante elatus quam natus est. Diuinae fortunae uulnus Pheraeo Iasoni exitii eius cupidus intulit: nam cum inter insidias gladio eum percussisset, uomicam, quae a nullo medicorum sanari potuerat, ita rupit, ut hominem pestifero malo liberaret. Aeque dis inmortalibus acceptus Simonides, cuius salus ab inminenti † officio defensa ruinae quoque subnisse magnopere rogantes ut ad eos continuo prodiret. ad quos egressus neminem repperit ibi. ceterum eo momento temporis triclinium, in quo Scopas epulabatur, conlapsum et ipsum et
Abbreviated transcription (Latin):
Ed qm̃ ad externa trãsgressi su¬
mus quidam athenis uir eruditissi¬
mus cũ ictum lapidis capite excepis¬
set cetera omĩa tena cissima memoĩa
retinens literaꝵ tantũm̃o quib p̃cipu¬
e in senuerat oblitus est. dirũ malignͣ¬
q uulnus in aiõ ꝑcussi quasi deindu¬
stria scrutatis sensib in cũ potissimũ
quo maxime letabatur acerbitate no¬
cendi crupit. singłarem doctriña hoĩs
pleno inuidic funere offerendo. cui si
talib studiis ꝑfrui fas nõ erat utiluiᷤ
fuit aliꝙͣto ad illa aditum nõ ĩ petras¬
se ꝙͣ iam ꝑcepta eoꝵ dulcedĩe cariusse
Iserabilior tamen sequẽtis cau̾s
n̾arritõ. Nausimenis atheniẽsis uxor
cum filii ac filie sue strupo int̾uenisset
in opinati mõstri ꝑculsa cõspectu et in
p̾sens tp̃s ad indignãdum et ĩpostex
adloquẽdum omutuit. illi nefarium
cõcubitum uolũtaria morte pẽsarunt.
hoc mõ fortuna seuiens huic uocem his¬
uitam ademit. illo propitia donat:¬

Expanded text:
m ad externa transgressi sumus, quidam Athenis uir eruditissimus, cum ictum lapidis capite excepisset, cetera omnia tenacissima memoria retinens litterarum tantum modo, quibus praecipue inseruierat, oblitus est. dirum malignumque uulnus in animo percussi quasi de industria scrutatis sensibus in eum potissimum, quo maxime laetabatur, et acerbitate nocendi erupit, singularem doctrinam hominis pleno inuidiae funere efferendo. cui si talibus studiis perfrui fas non erat, utilius aliquando fuit ad illa aditum non impetrasse quam iam percepta eorum dulcedine caruisse. Miserabilior tamen sequentis casus narratio: Nausimenis enim Atheniensis uxor, cum fili ac filiae suae stupro interuenisset, inopinati monstri perculsa conspectu et in praesens tempus ad indignandum et in posterum ad loquendum obmutuit. illi nefarium concubitum uoluntaria morte pensarunt. Hoc modo fortuna saeuiens uocem ademit, illo propitia donaui
Abbreviated transcription (Latin):
obscurari solere. bñ narras inquit in
umbra eĩ melius p̾liabimur.
Iusdem uiz urbis atq aĩ hospiti
suo patrie muros excelsos latos¬
q onͣdenti dixit. Si mulierib istos cõ¬
ꝑastis recte. si uins tupiter:

Expanded text:
obscurari solere, 'bene narras' inquit: 'in obscurari solere, 'bene narras' inquit: 'in umbra enim proeliabimur'. eiusdem uir urbis atque animi hospiti suo patriae muros excelsos latosque ostendenti dixit, 'si mulieribus istos conparastis, recte, si uiris, turpiter'.
Abbreviated transcription (Latin):
simenũ lacũ dira ĩustũ memoria et cã¬
nas punice uictorie clarissimũ monu¬
mẽtum et Capuã possessam et italiam
laceratam añ pedes hoĩs effudit. uniuiᷤᷤ¬
q hostie iecinori longo expimẽto te¬
statam gloriam suã postponi equo aĩo
nõ tulit. Et sane ꝙ ad exploranda belli¬
ca sacrificia extimãdosq militares
ductus attinebat. om̃s ficulos om̃s
aras Bithinie Marte ip̃o uidice pectuᷤ¬
hanibalis pregrauasset:
Apax gnͣosi spũs illud qͦ dictũ
regis Codri. ut ei ab atheĩensib¬
sc̃iuitatẽ sibi datã cognouit. et ego in¬
quit illis mec gentis ius dabo. Equau̾
Atheĩs Traciã ne uicissitudiẽ talis bñ¬
ficii imparẽ se iudicãdo humilius de
origine sua sentire existimaretur:
Obiliter etiam uterq sꝑtanus
et qui in crepitus aquodam ꝙ
macie claudus descendẽt. pugnare nõ
sibi fugere ꝓpoĩtũ ẽẽ respondit. ⁊ qui
referente quodam sagittis ꝑsaꝵ solem

Expanded text:
simennum lacum dira inustum memoria et Cansimennum lacum dira inustum memoria et Cannas, Punicae uictoriae clarissimum monumentum, et Capuam possessam et Italiam laceratam ante pedes hominis effudit uniusque hostiae iocineri longo experimento testatam gloriam suam postponi aequo animo non tulit. et sane, quod ad exploranda bellica artificia aestimandosque militaris ductus adtinebat, omnis foculos, omnis aras Bithyniae Marte ipset. Capax generosi spiritus illud quoque dictum regis Cotyis: ut enim ab Atheniensibus ciuitatem sibi datam cognouit, 'et ego' inquit 'illis meae gentis ius dabo'. aequauit Athenis Thraciam, ne uicissitudini talis beneficii imparem iudicando humilius de origine sua sentire existimaretur. Nobiliter etiam uterque Spartanus, et qui increpitus a quodam, quod in aciem claudus descenderet, pugnare, non sibi fugere propositum esse respondit, et qui referente quodam sagittis Persarum solem
Abbreviated transcription (Latin):
Rpone Apꝰlam. kyoycia. a paxay tam
¶ Non patiuitur me teneriorib exẽplis
diutius ĩsistere fortissimĩ duces:
Iquidem Epaminũdas cũ ei
ciues irati sternẽdaꝵ ĩ oppido
uiaꝵ cõtumelie causa curã madarẽt.¬
erat eĩ illud ministerium apud eos
sordidissimũ sine ulla cuc̃tatr̃e rece¬
pit. datuxqz se oꝑaz ut breui speciosis¬
simũ fieret asseuerauit. Mirifica deĩde
procuratõne abiectissimũ negocium
pro amplissimo ornamẽto expetẽdũ
Thebis reddidit. dedit.¬
Anibal uoͣ cũ apud regẽ pru¬
siam exularet actorq ei ꝯmi¬
ttendi p̾lii eẽt. atq is nõ idẽ sibi ex ex¬
tis portendi dicẽt. An tu inquitiuitu.¬
line carũcule ꝙͣ imꝑatori ueteri mau¬
is credere: Si uerba numeres breuiter
et abscisse. si sensũ extimes copiose et
ualenter. Hyspanias eĩm direptas po¬
pulo romano et Galliaꝵ ac ligurie ui¬
res in suã redactas potestate et nouo
trãsitu alpium uiga patefacta et trã¬

Expanded text:
uit, ut ea tantum formae conprehensum crederet,  Non patiuntur me tenuioribus exemplis diutius insistere fortissimi duces. si quidem Epaminondas, cum ei ciues irati sternendarum in oppido uiarum contumeliae causa curam mandarent,—erat enim illud ministerium apud eos sordidissimum— sine ulla cunctatione id recepit daturumque se operam ut breui speciosissimum fieret adseuerauit. mirifica deinde procuratione abiectissimum negotium pro amplissimo ornamento expetendum Thebis reddidit. Hannibal uero, cum apud regem Prusiam exularet auctorque ei conmittendi proelii esset, atque is non idem sibi extis portendi diceret, 'ain tu'? inquit, 'uitulinae carunculae quam imperatori ueteri mauis credere'? si uerba numeres, breuiter et abscise, si sensum aestimes, copiose et ualenter: Hispanias enim dereptas populo Romano et Galliarum ac Liguriae uires in suam redactas potestatem et nouo transitu Alpium iuga patefacta et Tra
Abbreviated transcription (Latin):
omẽ tp̃s sufficient. ¶Alterius eĩm fe¬
cundi cursus scͥpta ĩtra primas me¬
moria metas corruerũt. Alterius
cũctante stilo elucubratũ opus ꝑ oẽ
eui tp̃s plenis glie uelis feretur.
Diciam scene eiusdẽ exẽplu.
Antigenidas tibicẽ discipulo¬
suo magni profectus seo paꝵ feliciter
ppło se approbante cũctis audientibo
dixit. michi cane et musis. ¶Quiã ui¬
delicet ꝑfecta ars fortune lenocinio de¬
fecta iusta fiducia nõ exuitur. quã qr
se scit laude mereri eam sibi ab aliis ĩ
petrat. domestico tñ acceptam iuditõ
refert:
Eusis aũt cũ Helenam pĩxisset.
quid de eo ope hoĩes sensur eent
expectandũ nõ putauit. sed protinus
se ad hos uersus adiecit. Oyn. Mecicĩ.¬

Expanded text:
omne tempus sufficient': alterius enim feomne tempus sufficient': alterius enim fecundi cursus scripta intra primas memoriae metas conruerunt, alterius cunctante stilo elucubratum opus per omne aeui tempus plenis gloriae uelis feretur. Adiciam scaenae eiusdem exemplum. Antigenidas tibicen discipulosuo magni profectus, sed parum feliciter populo se adprobanti cunctis audientibus dixit 'mihi cane et Musis', quia uidelicet perfecta ars fortunae lenocinio defecta iusta fiducia non exuitur, quamque se scit laudem mereri, eam si eam ab aliis non impetrat, domestico tamen acceptam iudicio refert. Zeuxis autem, cum Helenam pinxisset, quid de eo opere homines sensuri essent expectandum non putauit, sed protinus se ad hos uersus adiecit: ou ne
Abbreviated transcription (Latin):
uictam conuertere
Agno spacio diuisus ẽ a senatu
ꝯd poetam Actiũ trãsitus. Cete¬
rum ut ab eo decentiuis ad externa tr̃a¬
seamus producatur in medium. Is Iu¬
lio Cesari amplissimo ac florẽtissimo
carmine caruit quia ibi uoluminum
nõ ymaginũ certamina exercebãtur:
E furipides quidẽ Exte¬
Achenis arrogans uisus est.
Cum postulante ppło ut ex tragedia
quãdam sentenciam tolleret progressꝰ
inscenam dixit. se ut eũ docet non ut
ab eo discẽt fabulas ꝯponere solere:
laudanda profecto fiducia ẽ. que ex¬
timatõnem sui certo pondere examiãt.
tantũ sibi arrogans ꝙͣtũ a cõtemptu
et ĩsolentia distare satis est.
Taq etiam qd̾ Alcestidi tragico
poete respondit probabile. Apud
que cũ querͣetur ꝙ eo triduo nõ ultra
tres uersus maximo impenso labore d̾¬
ducere potuisset. atq is se cẽtũ ꝑ facile
scͥpsisse gloriaretur. sed hoc inquit int̾¬
est ꝙ tui intriduũ tr̃mõ mei uõ in

Expanded text:
uictam conuertere? uictam conuertere? Magno spatio diuisus est a senatu ad poetam Accium transitus. ceterum ut ab eo decentius ad externa transeamus, producatur in medium. is Iulio Caesari amplissimo ac florentissimo crimine caruit, quia ibi uoluminum, non imaginum certamina exercebantur. Ne Euripides quidem Athenis arrogans uisus est, cum postulante ui populo ut ex tragoedia quandam sententiam tolleret progressus in scaenam dixit se, ut eum doceret, non ut ab eo disceret, fabulas conponere solere. laudanda profecto fiducia est, quae aestimationem sui certo pondere examinat, tantum sibi adrogans, quantum a contemptu et insolentia distare satis est. itaque etiam quod Alcestidi tragico poetae respondit probabile. apud quem cum quereretur quod eo triduo non ultra tres uersus maximo inpenso labore deducere potuisset, atque is se centum perfacile scripsisse gloriaretur, 'sed hoc' inquit 'interest, quod tui in triduum tantum modo, mei uero in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ id uitare bñficio legis Menie licẽt.
que eoꝵ qui reipublice cã ab eẽnt. reci¬
pi noĩa uetabat inurbem tñ recuiit.
Quo pleno fiducie bone ꝯsilio tũ ab¬
solutõnem celere tũ profectõne ho¬
nestiorem cõsecutus est
Unt et illa speciose fiducie pub¬
lica exempla. Nam cũ eo bello
qd̾ adu̾sus pirrum gerebatur Cartagi¬
classem ĩ p̾sidium romanis hostiam
ultro misissent. Senatui placuit le¬
gatos ad ducẽ eoꝵ ire qui dice̾nt po¬
pulum romanum bella suscipe solere
que suo milite gerere posset proinde
classem Cartaginẽ reducerent.
Dem post aliquot annos Cãnẽ¬
si clade exhaustis romani impii
uiribus supplemẽtum in hispaĩam
exezcitus mitte ausus fecit ne locus
hostilium castroꝵ tũ maxĩe Capenã
portam armis hanibale pulsante
minoris ueĩret ꝙͣ si llum peni non
obtineret. ¶Ita se gerere in adu̾sis
rebus quid aluit est ꝙͣ seuientem
fortunam in adiutorium sui putore

Expanded text:
cum id uitare beneficio legis Memmiae liceret, cum id uitare beneficio legis Memmiae liceret, quae eorum, qui rei publicae causa abessent, recipi nomina uetabat, in urbem tamen recurrit. quo tam pleno fiduciae bonae consilio cum absolutionem celerem tum profectionem honestiorem consecutus est. Sunt et illa speciosa fiduciae publicae exempla: nam cum eo bello, quod aduersus Pyrrum gerebatur, Karthagiclassem in praesidium Romanis Ostiam ultro misissent, senatui placuit legatos ad ducem eorum ire, qui dicerent populum Romanum bella suscipere solere, quae suo milite gerere posset: proinde classem Karthaginem reducerent. Idem post aliquot annos Cannensi clade exhaustis Romani imperii uiribus supplementum in Hispaniam exercitu mittere ausus fecit ne locus hostilium castrorum tum maxime Capenam portam armis Hannibale pulsante minoris ueniret quam si illum Poeni non obtinerent. ita se gerere in aduersis rebus quid aliud est quam saeuientem fortunam in adiutorium sui pudore
Abbreviated transcription (Latin):
aius. Qui cũ prorostris accusaretur ꝙ a
rege Mitridate obrẽpublicã prodẽdam
pecuniam accepisset. cam suã ita egit.
Est eĩm iniquũ quirites cũ inter alios
uixerim apud alios me rõnẽ uite redd̾e.
Sed tñ audebo uos quoꝵ maior pars
honoribus ⁊ actis meis int̾ee̾ nõ potu¬
it interrogare.Uarius seuerus ueroñe¬
sis Emilium scaurum regia mercede
corruptum imꝑium ppłi romani pro¬
disse ait. Emilius scaurus huic se affi¬
nem eẽ culpe negat. Utri creditis. Ciuꝰ¬
dicti ad miratẽe ppłs ꝯmotus uarium
abilla dementissima accusatõne ꝑtinaci
clamore depulit
Ontra Marchus anth̾s ille diser¬
tus non eĩ respuẽco sed amplec¬
tendo cause dictõnẽ ꝙͣ innocẽs eẽt te¬
status ẽ. Questor proficiscẽs in asiam
brũdusium uenerat. ubi litens certior
incesti se postulatum apud luciũ Cas.¬
sium p̾torem cuius tribunal ꝑꝑ nimi¬
am seueritatem scopulus reoꝵ dicebãt.

Expanded text:
animus. qui cum pro rostris accusaretur, quod ab animus. qui cum pro rostris accusaretur, quod ab rege Mitridate ob rem publicam prodendam pecuniam accepisset, causam suam ita egit: 'est enim inicum, Quirites, cum inter alios uixerim, apud alios me rationem uitae reddere, sed tamen audebo uos, quorum maior pars honoribus et actis meis interesse non potuit, interrogare: Varius Seuerus Sucronensis Aemilium Scaurum regia mercede corruptum imperium populi Romani prodidisse ait, Aemilius Scaurus huic se adfinem esse culpae negat: utri creditis'? cuius admiratione populus conmotus Varium ab illa dementissima actione pertinaci clamore depulit. Contra M. Antonius ille disertus—non enim respuendo, sed amplectendo causae dictionem quam innocens esset testatus est—quaestor proficiscens in Asiam, Brundisium iam peruenerat, ubi litteris certior incesti se postulatum apud L. Cassium praetorem, cuius tribunal propter nimiam seueritatem scopulus reorum dicebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
res eloquẽtia clarissimus fuit. ꝓpoituz
nõ displiceat. Nam cũ ex ꝯsul prouĩciã
Galliam obtineret atq ĩ eam Gaius.
Carbo cuius patrem dãnauerat adspe¬
culanda acta sua ueĩsset. nõ solũ eum
inde nõ sũmouit sed insuꝑ locũ ei in
tribunali assignauit. ne ulla dere nisi
eo in cõsilium adhibito cognouit. Itaq
acer et uehemẽs Carbo nichil aluio Gal¬
lica pegrinatr̃e cõsecutus ẽ. ꝙͣ ut aiãdu̾¬
teret recte patrem suum ab integerrimo
uiro in exilium missum:
Ato uero suꝑior sepenuo abinĩ¬
micis ad cause dictõne uocatus
nec ullo unꝙͣ crimine ꝯuictus adulti¬
mũ tantũ fiducie in sua innocẽtia repo¬
suit. ut abhis inquestione publicam
deductus. Tiberium Graccũ aquo ĩ ad¬
mistratõe reipublice admultu odium
dissidebat iudi c̃e deposceret. Qua ꝗdẽ
animi p̾statia ꝑtinatia eoꝵ ĩsectandi
se inhibuit.
Adem Marci scauri fortuna equ¬
e senectus longa ac robusta idẽ

Expanded text:
res eloquentia clarissimus fuit, propositum res eloquentia clarissimus fuit, propositum non displiceat: nam cum ex consulatu prouinciam Galliam obtineret atque in eam C. Carbo, cuius patrem damnauerat, ad speculanda acta sua uenisset, non solum eum inde non summouit, sed insuper locum ei in tribunali adsignauit nec ulla de re nisi eo in consilium adhibito cognouit. itaque acer et uehemens Carbo nihil aliud Gallica peregrinatione consecutus est quam ut animaduerteret sontem patrem suum ab integerrimo uiro in exilium missum. Cato uero superior saepe numero ab inimicis ad causae dictionem uocatus nec ullo umquam crimine conuictus ad ultimum tantum fiduciae in sua innocentia reposuit, ut ab his in quaestionem publicam deductus Ti. Gracchum, a quo in administratione rei publicae ad multum odium dissidebat, iudicem deposceret. qua quidem animi praestantia pertinaciam eorum insectandi se inhibuit. Eadem M. Scauri fortuna, aeque senectus longa ac robusta, idem
Abbreviated transcription (Latin):
memorie tradendus aĩus. Qui cũ
hasdrubalem exercitũq penoꝵ ĩ umb̾a
delesset et ei diceretur. Gallos ac ligureᷤᷤ
ex acie sine ducib ⁊ signis sꝑsos ac pa¬
lantes parua manu opprimi posse. Re¬
spondit eis ĩ hoc oportere ꝑci ne hostib
tante cladis domestici nũcii de eẽt:
Ellica hec pñtia animi togata
illa. sed nõ minus laudabilis:
quã publius furius philus ꝯsul ĩsena¬
tu exhibuit. Quĩtũ eim Metellũ. Qũĩ¬
tumq pompeium ꝯsules uiros uehe¬
mẽtes inimicos suos cupidã sibi pro¬
fectõnem in prouĩciam hyspaniam
quã sortitus erat idẽtidem exprobrãte ᷤᷤ
legatos illuc ire secũ coegit. ¶Fiduciã
nõ solũ fortem sed pene etiã temerari¬
am exhibens. que duob acerrimis.
odiis latera sua cingere ausus ẽ. usũ¬
q ministerii uix tutũ ĩ amicis esinu
inimicoꝵ petere sustinuit.
uius factum si cui placet necesse
est ⁊̃ lucii Crassi qui apud maio¬

Expanded text:
memoriae tradendus animus. qui cum memoriae tradendus animus. qui cum Hasdrubalem exercitumque Poenorum in Vmbria delesset et ei diceretur Gallos ac Ligures ex acie sine ducibus et signis sparsos ac palantes parua manu opprimi posse, respondit in hoc eis oportere parci, ne hostibus tantae cladis domestici nuntii deessent. Bellica haec praestantia animi, togata illa, sed non minus laudabilis, quam P. Furius Philus consul in senatu exhibuit: Q. enim Metellum Quintumque Pompeium consulares uiros, uehementes inimicos suos, cupidam sibi profectionem in prouinciam Hispaniam, quam sortitus erat, identidem exprobrantis, legatos secum illuc ire coegit: fiduciam non solum fortem, sed paene etiam temerariam, quae duobus acerrimis odiis latera sua cingere ausa est usumque ministerii uix tutum in amicis e sinu inimicorum petere sustinuit! Cuius factum si cui placet, necesse est L. etiam Crassi, qui apud maio
Abbreviated transcription (Latin):
obsideret suadẽtibus quibdam ut cͥca
menia eius ferreos murices spargeret
omĩaq uada plũbatis tabulis ꝯster¬
neret hñtib clauoꝵ cacumina ne su¬
uelle et timere. ¶In quãcũq memo¬
rabilium ꝑtem exemploꝵ ꝯu̾ti ueli
noli ue in cognomine Scipionũ herẽa
neccesse est. Cui cim licet hoc loci Na¬
sicam p̾terrre fidentis aĩ dictiq claris¬
simũ autorem.
None caritate in crebescẽte Gaius
ductor in ꝯcionẽ ꝯsules ꝯpellebat ut
de fiumẽto enĩedo atq ad id negotiu
erplicandum mittẽdis legatis ĩcuriã
referrẽt. Cuius instituti minime utilis
interpellandi gr̃a Masica cõtrariam ac¬
tõnem ordiri cepit. Obstrepente deuide
plebe Tacete queso Quintes ĩquit. pluꝰ
eĩm ego ꝙͣ uos quid iripublice expedi¬
at intelligo. Qua uoce audita omẽs
pleno ueneratoĩs scilentio maiorẽ au¬
toritatis eius ꝙͣ suoꝵ alim̃toꝵ respectũ
egerunt.
Iuii quoqz Salinatoris eternei

Expanded text:
obsideret, suadentibus quibusdam ut circa obsideret, suadentibus quibusdam ut circa moenia eius ferreos murices spargeret omniaque uada plumbatis tabulis consterneret habentibus clauorum cacumina, ne suuelle et timere. In quamcumque memorabilium partem exemplorum conuertor, uelim nolimue, in cognomine Scipionum haeream necesse est: qui enim licet hoc loci Nasicam praeterire, fidentis animi dictique clarissimum auctorem? annonae caritate increscente C. ductos in contionem consules conpellebat ut de frumento emendo adque id negotium explicandum mittendis legatis in curia referrent. cuius instituti minime utilis interpellandi gratia Nasica contrariam actionem ordiri coepit. obstrepente deinde plebe 'tacete, quaeso, Quirites', inquit: 'plus ego enim quam uos quid rei publicae expediat intellego'. qua uoce audita omnes pleno uenerationis silentio maiorem auctoritatis eius quam suorum alimentorum respectum egerunt. Liui quoque Salinatoris aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
eiustem facta itr̃tidem referre. qm̃ ne
ille quidem in cõsiłi gne uirtutis etẽ¬
do fatigatus est.
quidam memorant duo petilii dixe¬
rant Quo ingenti frequẽtia ĩ foniz de¬
ductus rostra cõscendit. capitiq suo co¬
rona triumphali ĩpoĩta hoc ego ĩquit
quirites die Cartaginẽ magna sperãtẽ
leges nrãs accipere iussi. proinde equũ
est uos mecũ ire incapitolium suppli¬
catum. Speciosissim̃a deĩde eius uocẽ
eque clarus euẽtus secutus ẽ. Siꝗdẽ
et senatũ totũ et uniuersum equestrũ
ordinem et cũctã plebem iouis opti¬
mi maximi puluinaria petẽs comitẽ
huĩt. Restabat ut tribunus apud po¬
pulum sine ppło ageret. deẜtusq ĩ fo¬
ro cũ magno calũnie sue ludibrio so¬
lus moraretur. Cuius deuitãdi rubo¬
ris cã incapitolium processit. deq
accusatore Scipionis uenerator fac¬
tus est.
uiti spũs egregius successor sci¬
pio Emilianus cũ urbẽ p̾ualid̾a

Expanded text:
eiusdem facta identidem referendo, quoniam ne eiusdem facta identidem referendo, quoniam ne ille quidem in consimili genere uirtutes edendo fatigatus est. quidam memorant, duo Petilii dixerant. quo ingenti frequentia in forum deductus rostra conscendit capitique suo corona triumphali inposita 'hoc ego' inquit, 'Quirites, die Karthaginem magna spirantem leges nostras accipere iussi: proinde aecum est uos mecum ire in Capitolium supplicatum'. speciosissimam deinde eius uocem aeque clarus euentus secutus est, si quidem et senatum totum et uniuersum equestrem ordinem et cunctam plebem Iouis optimi maximi puluinaria petens comitem habuit. restabat ut tribunus apud populum sine populo ageret desertusque in foro cum magno calumniae suae ludibrio solus moraretur. cuius deuitandi ruboris causa in Capitolium processit deque accusatore Scipionis uenerator factus est. Auiti spiritus egregius successor Scipio Aemilianus, cum urbem praeualidam
Abbreviated transcription (Latin):
patres conscripti errario ur̃o sextercii
quadragies rõnẽ alieni imꝑii mĩster
quod meo ductu meisq auspiciis
bis milies sext̾tio uberius feci. Neq¬
eĩ ad huc puto eo malignitatis uẽ¬
tum ut de mea in nocentia querẽdũ
sit. Nam cũ affricam totã potestati⁊
ur̃e sb̾iecerim. nichil ex ea quod meũ
diceretur p̾ter cognomẽ retuli. Non
me igitur punice nõ fratrẽ meũ Asi¬
atice gaçe auarum reddiderũt. Sed
uterq nr̃m inuidia magis ꝙͣ pecũia
locupletior ẽ. Tam ostantẽ defensionẽ
Scipionis uniu̾sus senatus cõproba¬
uit. ¶ Sicut illud factũ ꝙ cũ ad neceᷤ¬
sanum reipublice usũ pecuniam ex
errario promi opus ẽẽt. idq questo¬
res qr lex obstare uideretur apperire
non auderet. p̾uatus claues poposcit.
patefctõq errario legem utilitati ce¬
dere coegit. Quã quidẽ ei fiduciam
ꝯscientia illa dedit qr meminerat õs
leges a se eẽ ẜuatas. ¶ Non fatigabor

Expanded text:
patres conscripti, aerario uestro sestertii patres conscripti, aerario uestro sestertii quadragies rationem, alieni imperii minister, quod meo ductu meisque auspiciis bis milies sestertio uberius feci: neque enim huc puto eo malignitatis uentum, ut de mea innocentia quaerendum sit: nam cum Africam totam potestati uestrae subiecerim, nihil ex ea, quod meum diceretur, praeter cognomen retuli. non me igitur Punicae, non fratrem meum Asiaticae gazae auarum reddiderunt, sed uterque nostrum inuidia magis quam pecunia locupletior est'. tam constantem defensionem Scipionis uniuersus senatus conprobauit, sicut illud factum, quod, cum ad necessarium rei publicae usum pecuniam ex aerario promi opus esset, idque quaestores, quia lex obstare uideretur, aperire non auderent, priuatus claues poposcit patefactoque aerario legem utilitati cedere coegit. quam quidem ei fiduciam conscientia illa dedit, qua meminerat omnes leges a se esse seruatas. Non fatigabor
Abbreviated transcription (Latin):
set secũdi punici belli finis in uẽtus
non eẽt.
ui fecõ par illa fiducia ꝙ postꝙͣ
affricam attigit. speculatores ha¬
nibalis ĩcastris dep̾hnsos et ad se ꝑ¬
ductos nec supplicio affecit nec de ꝯ¬
siliis ac uiribus penoꝵ ꝑcontatus ẽ.
sed circa om̃es manipulos diligẽtis¬
sime ducẽdos curauit. Interrogatos¬
q an satis ea ꝯsiderassẽt que speculaĩ
uissi erãt prandio dato ipĩs ium̃tis¬
q eoꝵ incolumes dimisit. Quo tam
pleno fiducie spũ pͥus aiõs hostiui
ꝙͣ arma con tudit.
Ex ut ad domestica eius exim¬
iẽ fiducie acta ueniamus cũ
alucio scipione ex anthiocensi pecuĩa
sextercium quadragies ratio ĩcuria re¬
posceretur. prolato abeo libro quo ac¬
cepte ⁊ expense sũme cõtinebãtur refel¬
liq inimicoꝵ accusatõ poterat. disceᷤ¬
sit. indignatus de ea re dubitari que
sub ip̃o legato administrata fuerat.
Quin ⁊̃ inhũc modũ egit. Nõ reddo

Expanded text:
set, secundi Punici belli finis inuentus set, secundi Punici belli finis inuentus non esset. Cui facto par illa fiducia, quod, postquam Africam attigit, speculatores Hannibalis in castris deprehensos et ad se perductos nec supplicio adfecit nec de consiliis ac uiribus Poenorum percontatus est, sed circa omnis manipulos diligentissime ducendos curauit interrogatosque an satis ea considerassent, quae speculari iussi erant, prandio dato ipsis iumentisque eorum incolumes dimisit. quo tam pleno fiduciae spiritu prius animos hostium quam arma contudit. Verum ut ad domestica eius eximiae fiduciae acta ueniamus, cum a L. Scipione ex Antiochensi pecunia sestertii quadragies ratio in curia reposceretur, prolatum ab eo librum, quo acceptae et expensae summae continebantur refellique inimicorum accusatio poterat, discerpsit, indignatus de ea re dubitari, quae sub ipso legato administrata fuerat. quin etiam in hunc modum egit: 'non reddo,
Abbreviated transcription (Latin):
ublio et Gneo scipioib
in hyspania cũ maiore ꝑ¬
te exͥercitus acie punica opp̾ssis
bmibq prouicie cius natõibus Car¬
thaginẽsium amicitiã secutis. nullo
ducum nr̃oꝵ illue ad corrigenda rez
proficisci audente. Scipio uigesimũ et
quartũ agens annũ itex se pollicitus ẽ.
Qua quidẽ fiducia ppło romano salutis
ac uictorie spem dedit. Eademq ĩ ip̃a
hyspania usus ẽ. Nam cũ oppidũ Ra-¬
diam circũsideret tribunal suũ ad eun¬
tes mnedem que intra menia hostium
erat uadimonium in postex diẽ facẽ
uissit. Continuoq urbe potitus ẽ ⁊ tẽ¬
pore ⁊ loco quo p̾dixerat sella poĩta
ius eis dixit. Nichil hac fiducia gnoͣ¬
sius nichil p̾dictõe uerius. Nichil ce¬
leritate efficacius. Nichil etiam digͥ¬
tate dignius:
Ec minus aiõsus minus ue ꝓ¬
sper illius in affricam trãsitus.
inquã ex sicilia exercitũ senatu uetã¬
te traduxit. Quia nisi plus ĩea re suo
ꝙͣ patrum cõscͥptoꝵ cõsilio credidis¬

Expanded text:
ublio et Gnaeo Scipionibus in Hispania cum maiore parte exercitus acie Punica oppressis omnibusque prouinciae eius nationibus Karthaginiensium amicitiam secutis, nullo ducum nostrorum illuc ad corrigendam rem proficisci audente, P. Scipio quartum et uicesimum agens annum iturum se pollicitus est. qua quidem fiducia populo Romano salutis ac uictoriae spem dedit. Eademque in ipsa Hispania usus est: nam cum oppidum Badiam circumsederet, tribunal suum adeuntis in aedem, quae intra moenia hostium erat, uadimonia in posterum diem facere iussit continuoque urbe potitus et tempore et loco, quo praedixerat, sella posita ius eis dixit. nihil hac fiducia generosius, nihil praedictione uerius, nihil celeritate efficacius, nihil etiam dignitate dignius. Nec minus animosus minusue prosperus illius in Africam transitus, in quam ex Sicilia exercitum senatu uetante transduxit, quia, nisi plus in ea re suo quam patrum conscriptorum consilio credidis
Abbreviated transcription (Latin):
deo ne dextre sue multũ pictor airoga¬
uit. ut eam tm̃ forma cõp̾hnsũ crete̾t.
ꝙͣtum aut leda celesti partu etere. aut
homerus diuino ĩgenio expͥme̾ potuit.
hydias quoq homeri u̾sib eg̾̃¬
gio dicto allusit. Simulacro eĩ
Iouis olimpii ꝑfecto quo nullum p̾¬
stantius aut admirabilius hũane fa¬
bricate sũt manus interrogatus ab a¬
mico quonã mẽt̾e suã diriges uultũ
iouis prope modũ ex ip̃o celo petitu
eboris lineamentis eẽt amplexus ilł
se uersibus quasi magrõ usũ respõdit.¬

Expanded text:
deone dextrae suae multum pictor adrogauit, ut ea tantum formae conprehensum crederet, quantum aut Leda caelesti partu edere aut Homerus diuino ingenio exprimere potuit? Phidias quoque Homeri uersibus egregio dicto adlusit: simulacro enim Iouis Olympii perfecto, quo nullum praestantius aut admirabilius humanae † fabricae manus, interrogatus ab amico quonam mentem suam dirigens uultum Iouis propemodum ex ipso caelo petitum eboris liniamentis esset amplexus, illis se uersibus quasi magistro usum respondideone dextrae suae multum pictor adroga
Abbreviated transcription (Latin):
quasi aculeos quosdã reliq p̾dicabat:
Frtur quidã cũ ad modũ senex pͥ¬
me cõcioni periclis adolescẽtulũ
intereẽt. Idẽq iuueĩs pisistratũ iã cõ
minus exclamaret caueri cuĩe illum
oportere ꝙͣ pisistrati oroĩ simillima
eẽt eius orõ Nec hoĩem aut extimatõ
eloquii aut moꝵ auguriũ fefellit. Qd
ei inter pisistratũ ⁊ periclen ĩter fuit
nisi ꝙ ille armatus hic sine armis ti¬
ranidem gessit
uantũ elcquẽtia ualuisse hegesiã
Cirenaicũ ph̾m arbitramur: qui
sic malã ute rep̾ntabat ut cor misãda
imagine audientiũ pectonb inserta
multis uolũtarie mortis appetende.
cupiditatẽ ingnͣaret. Ideoq arege pto¬
lomeo ulterius hac dere disserere pro¬
hibitus est
Quã cũ momẽtũ sit ĩ pronũtiatõne

Expanded text:
quasi aculeos quosdam relinqui praedicabat. quasi aculeos quosdam relinqui praedicabat. fertur quidam, cum admodum senex primae contioni Periclis adulescentuli interesset idemque iuuenis Pisistratum decrepitminus exclamaret caueri illum ciuem oportere, quod Pisistrati orationi simillima eius esset oratio. nec hominem aut aestimatio eloqui aut morum augurium fefellit. quid enim inter Pisistratum et Periclen interfuit, nisi quod ille armatus, hic sine armis tyrannidem gessit? Quantum eloquentia ualuisse Hegesian Cyrenaicum philosophum arbitramur? qui sic mala uitae repraesentabat, ut eorum miseranda imagine audientium pectoribus inserta multis uoluntariae mortis oppetendae cupiditatem ingeneraret: ideoque a rege Ptolomaeo ulterius hac de re disserere prohibitus est. QVANTVM MOMENTVM SIT IN PRONVNTIATIONE
Abbreviated transcription (Latin):
tũc eloquẽtia questa ẽ. ¶ Cuius fcta
mẽtione qm̃ domesticũ nullũ maius
adicerm exemplum peregrinadũ ẽ.
Isistratus dicẽdo tãtũ Externa¬
inualuisse traditus ẽ ut ei athe¬
menses regiũ impiũ or̃one capti ꝑmi¬
tterẽt. cũ p̾serti cꝯtraria ꝑte amatissimꝰ
patrie Solon niteretur. Sed alteriꝰ salu¬
briores erãt cõciones altius diẜtioͬes.
Quo eueĩt ut alioqn prudẽtissima ci¬
uitas libertati ẜuitutẽ p̾̃ferret.
Friocles aũt felicissimis nͣe ĩcre¬
mẽtis sb̃ Anaxagora p̃ceptore.
sumo studio ppolitus et ĩstructus libe¬
ris Athenaꝵ ceruicib ingũ ẜuitutis
imposuit. Egit ei ille urbẽ et uersauit
arbitrio suo. Cũq aduersus uolutatẽ
ppli loqueretur iocũda nichilominus
et ppłaris uox eius erat. Itaq ueteris
comedie maledica lingua ꝙͣ potentiã
uiri ꝑstrĩgere cupiebat. tñ ĩ labiis ho¬
minis melle dulciorẽ lepor̃e fatebat᷑
hĩtare. Inq aĩs eoꝵ qui illũ audierãt

Expanded text:
ui eloquentiae questa est. cuius facta mentione, quoniam domesticum nullum maius adiecerim exemplum, peregrinandum est. isistratus dicendo tantum ualuisse traditus est, ut ei Athenienses regium imperium oratione capti permitterent, cum praesertim e contraria parte amantissimus patriae Solo niteretur. sed alterius salubriores erant contiones, alterius disertiores. quo euenit ut alioqui prudentissima ciuitas libertati seruitutem praeferret. Pericles autem, felicissimis naturae incrementis sub Anaxagora praeceptore summo studio perpolitis instructus, liberis Athenarum ceruicibus iugum seruitutis inposuit: egit enim illam urbem et uersauit arbitrio suo, cumque aduersus uoluntatem populi loqueretur, iucunda nihilo minus et popularis eius uox erat. itaque ueteris comoediae maledica lingua, quamuis potentiam uiri perstringere cupiebat, tamen in labris hominis melle dulciorem leporem fatebatur habitare inque animis eorum, qui illum audierant,
Abbreviated transcription (Latin):
rũt. Quib digressis publius Anths.
Is eĩ solus ĩ ambitu exꝑs Anthoĩane
facũdie steterat. crudele imꝑiũ trucu¬
lento ministei̾o ꝑegit. ¶ Ꝙͣ disertu
igitur fuisse putemus quẽ ne hostiũ
qui dẽ quisꝙͣ occidere sustinuit. qui
mõ uoce eius ad aures suas uoluit
admittere:
Iuus quoq Iulius ꝙͣ celestis nu¬
minis tã ⁊̃ hũani ĩgenii ꝑfectis¬
simũ columẽ ium facũdie ꝓp̾e exp̾ssit.
dicẽdo ĩ accusatõne Gnei uolabelle q̃¬

Expanded text:
runt. quibus digressis P. Annius runt. quibus digressis P. Annius —is enim solus in aditu expers Antonianae eloquentiae steterat—crudele imperium truculento ministerio peregit. quam disertum igitur eum fuisse putemus, quem ne hostium quidem quisquam occidere sustinuit, qui modo uocem eius ad aures suas uoluit admittere? Diuus quoque Iulius, quam caelestis numinis tam etiam humani ingenii perfectissimum columen, uim facundiae proprie expressit dicendo in accusatione Cn
Abbreviated transcription (Latin):
Otentiam uoͣ elaꝙ̃tie
et si plurimũ ualere
aiãduertimus. tñ sb̾
propriis exẽplis quo. scilicet
uires eiꝰ testatiores fiãt recgͦsci
Egibus exactis plebs dissidẽs
apatrib uixta rip̃a fluminis
Amenis incolle qui sacer appellatur
armata ꝯsedit. Fratq nõ solũ deformis
seo ⁊̃ miserimus reipublice status. aca¬
pite eius cetera ꝑte corporis pestifera
seditione diuisa. ac ni ualerii sb̾ueĩsset
eloquẽtia spes tanti imꝑii ĩ ip̃õ pene or¬
tu suo corrusset. Is nãq ppłm noua ⁊
in solita libertate temere gaudetẽ orc̃e
ad meliora et samora ꝯsilia renocatu
senatiu subiecit .i. urbẽ urbi iũxit. ¶U¬
bis qͦ facũdis ira cõsternatio arma ce¬
sserũt. Que ⁊̃ Marianos Cinnanosq
cupiditate furẽtes ĩhibuerũt. Missi eĩ
aseuissimis ducib milites ad Marcũ
Anth̾m obtrũcandũ sermone eius ob¬
stupeftĩ districtos iã et uibrãtes gla¬
dios cruore nacuos uaginis reddide¬

Expanded text:
otentiam uero eloquentiae, etsi plurimum ualere animaduertimus, tamen sub propriis exemplis, quo scilicet uires eius testatiores fiant, recognosci Regibus exactis plebs dissidens a patribus iuxta ripam fluminis Anienis in colle, qui sacer appellatur, armata consedit, eratque non solum deformis, sed etiam miserrimus rei publicae status, a capite eius cetera parte corporis pestifera seditione diuisa. ac ni Valeri subuenisset eloquentia, spes tanti imperii in ipso paene ortu suo corruisset: is namque populum noua et insolita libertate temere gaudentem oratione ad meliora et saniora consilia reuocatum senatui subiecit, id est urbem urbi iunxit. uerbis ergo facundis ira, consternatio, arma cesserunt. Quae etiam Marianos Cinnanosque s cupiditate furentes inhibuerunt: missi enim a saeuissimis ducibus milites ad M. Antonium obtruncandum sermone eius obstupefacti destrictos iam et uibrantes gladios cruore uacuos uaginis reddide
Abbreviated transcription (Latin):
stris hebat redimẽtoꝵ potestatẽ fecisset
conditionem spreuit memor tãta ml¬
titudinem armatoꝵ iuuenũ si honeste
mori uoluisset. turpit̾ capi nõ potuisse.
Quor nescio utrũ maius dedecus fuiͣt
ꝙ patrie spei an ꝙ hostis metus nicħ
inhis reposuerit. hec prose. Ille ne adu̾¬
sus se dimicaret ꝑuiducento
Ed cũ aliquotiens senatus ꝓ
militari disciplina seuere excu¬
buerit. nescio an tuc p̾cipue cũ militeᷤᷤ
qui Regulum in iusto bello occupau̾ãt.
mortuoq duce Bubellio Marcũ cesiũ
scribam eius sua sponte imꝑatorem
delegerant carcere in clusit. Ac Marco
furio Flacho tribuno plebis denũciã¬
te ne inciues romanos adu̾sus mor̃e
maior aiãduertẽt. Nichͥolominus pro¬
positum executus ẽ. Ceteꝵ quo mino¬
rem cũ inuidia id ꝑ ageret᷑ qn quage¬
nos ꝑsingulos dies uirgis cesos secu¬
ri ꝑcuti iussit. eoꝵq corpora sepultu¬
re mandari mortẽq lugeri uetuit:
Eniter hoc patres

Expanded text:
stris habebat, redimendorum potestatem fecisset, stris habebat, redimendorum potestatem fecisset, condicionem spreuit memor tantam multitudinem armatorum iuuenum, si honeste mori uoluisset, turpiter capi non potuisse. quorum nescio utrum maius dedecus fuerit quod patria spei an quod hostis metus nihil in his reposuerit, † haec pro se, ille ne aduersus se dimicarent parui ducendo. Sed cum aliquotiens senatus pro militari disciplina seuere excubuerit, nescio an tum praecipue, cum milites, qui Regium iniusto bello occupauerant mortuoque duce Iubellio M. Caesium scribam eius sua sponte imperatorem delegerant, carcere inclusit, ac M. Fuluio Flacco tribuno plebi denuntiante ne in ciues Romanos aduersus morem maiorum animaduerteret, nihilo minus propositum executus est. ceterum quo minore cum inuidia id perageretur, quinquagenos per singulos dies uirgis caesos securi percuti iussit eorumque corpora sepulturae mandari mortemque lugeri uetuit. Leniter hoc patres
Abbreviated transcription (Latin):
rempublicam deseruerant. Nam cũ
eos grauitate decreti ultra mortali¬
um conditõnem relegasset. acceptis
a Marco macello litteris ut coꝵ sibi
opera ad expugnatõnem Siracusaoꝵ
uti liceret. rescripsit in dignos eẽ qui
in castra recipentur. Ceteꝵ ei se ꝑmittͣe
ut faceret quod expedire reipublice in¬
dicasset. dum nequis exhis munere
uacaret. aut dono militie donaretur
aut in italia donec in ea hostes eẽnt
accederet. Sic enerues aiõs odisse i¬
uirtus solet
Ge quã grauiter senatus tulit¬
sulem fortissime aduersus ligures
pugnãtem occidere milites passi ẽẽnt.
legioni neq stipendium anni proce¬
dere neq era dari uoluit. qr ꝓsalute
imꝑatoris hostium se telis non obtu¬
lerant. Ioq decretum amplissimi ordi¬
nis speciosum ⁊ eternum petilii mon¬
unic̃tum extitit. sub quo in acie morte
incuria ultione clari cmñes eiꝰ acꝗesẽt
Onsimili aĩo cũ ei hanibal sex
milia romanoꝵ que capta ĩ ca¬

Expanded text:
rem publicam deseruerant: nam cum rem publicam deseruerant: nam cum eos grauitate decreti ultra mortuorum condicionem relegasset, acceptis a M. Marcello litteris, ut eorum sibi opera ad expugnationem Syracusarum uti liceret, rescripsit indignos esse qui in castra reciperentur: ceterum se ei permittere ut faceret quod expedire rei publicae iudicasset, dum ne quis ex his munere uacaret aut dono militiae donaretur aut in Italiam, donec hostes in ea essent, accederet. sic eneruis animos odisse uirtus solet. Age, quam grauiter senatus tulitsulem fortissime aduersus Ligures pugnantem occidere milites passi essent! legioni neque stipendium anni procedere neque aera dari uoluit, quia pro salute imperatoris hostium se telis non obtulerant. idque decretum amplissimi ordinis speciosum et aeternum Petili monumentum extitit, sub quo in acie morte, in curia ultione clari cineres eius adquiescunt. Consimili animo, cum ei Hannibal vi milium Romanorum, quae capta in ca
Abbreviated transcription (Latin):
num etiam tribunus militũ adulã¬
dus erat. qm̃ quidẽ ad statũ tocius
ciuitatis corrigendum unus suffece¬
rat. Sed nulla clades nullũ meritũ
ualentius militari disciplina fuit.
Succurrebat ⁊̃ illis ꝙͣ aiõsa seuei̾ta¬
te Tarentino bello eor maiores usi
fussent. in quo quassatis ⁊ attritis rei
publice iuribus cũ magnũ captiuoꝵ
ciuium suoꝵ numex a piiro rege ul¬
tro missum recepissẽt. decreuerũt ut
exhis qui equo menierant peditum
numero militarẽt. qui pedites fueñt
in funditoꝵ auxilia trãs criberẽtur. ne
quis eoꝵ intra castra tendẽt. ne ue lo¬
cum extra assignatũ uallo aut fossa
cingeret. ne ue tentoriũ expellib hr̃et.
Recursum aut̃ his ad pristinũ mili¬
tie ordinem proposuerũt siꝗs bina
spolia erhostibus tulisset. Quib sup¬
plitiis cõpressi ex deformibus pim
munusculis acerrimi hostes extiterũt.
Arem iram Senatus aduersus
illos distrinxit. qui apd̾ Cãnas

Expanded text:
num etiam tribunus militum adulannum etiam tribunus militum adulandus erat, quoniam quidem ad statum totius ciuitatis corrigendum unus suffecerat. sed nulla clades, nullum meritum ualentius militari disciplina fuit. Succurrebat enim illis quam animosa seueritate Tarentino bello maiores eorum usi fuissent, in quo quassatis et adtritis rei publicae uiribus, cum magnum captiuorum ciuium suorum numerum a Pyrro rege ultro missum recepissent, decreuerunt ut ex iis, qui equo meruerant, peditum numero militarent, qui pedites fuerant, in funditorum auxilia transcriberentur, neue quis eorum intra castra tenderet, neue locum extra adsignatum uallo aut fossa cingeret, neue tentorium ex pellibus haberet. recursum autem his ad pristinum militiae ordinem proposuerunt, si quis bina spolia ex hostibus tulisset. quibus suppliciis conpressi ex deformibus Pyrri munusculis acerrimi hostes extiterunt. Parem iram senatus aduersus illos destrinxit, qui apud Cannas
Abbreviated transcription (Latin):
cellentissimoꝵ uiroꝵ humilit̾ extimãẽ
sine in solentie rep̾hensione ꝑmittitur.
Aspero eim̃ ⁊ absciso castigatõnis gñe
militaris disciplina indiget.qr uires
armis constant. que ubi arecto tenore
desiuerĩt oppressura sũt nisi opp̾mant¬
¶ Sed tp̃s est eoꝵ quoq mẽtionẽ fieri
que iam non asingulis uex ab uniue¬
so senatu pro militari more obtinẽto
defendendoq administrata sũt:
ucius Marcius tribunus mi¬
litum cũ reliquias duoꝵ exer¬
cituum publii ⁊ Gnei. Scipionum
quos arma punica in hyspania assũ¬
pserant dispsas mira uirtute colle¬
gisset. caꝵq suffragiis dux eẽt creatꝰ
senatui de rebus actis a se scribe̾s in
hũc modum orsus ẽ. lucius martus
pro p̾tore. Cuius honoris usurpatõne
uti eum patribus cõscͥptis nõ placuit.
quia duces a ppło nõ amilitib creaĩ
solerent. Quo tpr̃e tam in iusto tam
graui propt̾ in mane reipublice dã¬

Expanded text:
cellentissimorum uirorum humiliter aestimare cellentissimorum uirorum humiliter aestimare sine insolentiae reprehensione permittitur: aspero enim et absciso castigationis genere militaris disciplina indiget, quia uires armis constant, quae ubi a recto tenore desciuerint, oppressura sunt, nisi opprimantur. Sed tempus est eorum quoque mentionem fieri, quae iam non a singulis, uerum ab uniuerso senatu pro militari more obtinendo defendendoque administrata sunt. L. Marcius tribunus militum, cum reliquias duorum exercituum Publi et Gnaei Scipionum, quos arma Punica in Hispania absumpserant, dispersas mira uirtute collegisset earumque suffragiis dux esset creatus, senatui de rebus actis a se scribens in hunc modum orsus est: 'L. Marcius pro praetore'. cuius honoris usurpatione uti eum patribus conscriptis non placuit, quia duces a populo, non a militibus creari solerent. quo tempore tam † iniusto, tam graui propter inmane rei publicae dam
Abbreviated transcription (Latin):
Is tñ ad firmadam disciplinam
militarem aliꝗd ab alienissima sibi
crudelitate amaritudĩs mutuandũ
existimauit. Siquidem deuicta Car¬
tagine cũ omẽs qui ex nr̃is exertiti¬
bus ad penos transierãt ĩ suã pote¬
statem redegisset. grauius ĩ romanos
ꝙͣ ĩ latinos trãsfugas aiãduertit. hos
c̾im tãꝙͣ patrie fugitiuos crucibus
affixit. illos tãꝙͣ ꝑfidos socios securi
ꝑcussit. Non prosequar hoc factũ ul¬
terius et quia scipionis ẽ ⁊ ꝗa ro¬
mano sanguini ꝙͣuis mento ppesso
ẜuile supplitium insultare nõ attina.
cũ p̾ẜtim trãsire ad ea liceat que sine
comestico uuln̾e̾ gesta narrari possũt:
Am postenior Affricanus euer¬
so pimico imꝑis exterarum
gentium transfugas in edendis ppło
spectaculis feris bestiis obiecit
Tlucius paulus ꝑse rege suꝑ¬
ato eiusdem gnis ⁊ culpe hoĩes
Elephantis proterendos sb̾strauit. uti¬
lissimo quidem exemplo. si tñ acta ex¬

Expanded text:
is tamen ad firmandam disciplinam is tamen ad firmandam disciplinam militarem aliquid ab alienissima sibi crudelitate amaritudinis mutuandum existimauit: si quidem deuicta Karthagine, cum omnes, qui ex nostris exercitibus ad Poenos transierant, in suam potestatem redegisset, grauius in Romanos quam in Latinos transfugas animaduertit: hos enim tamquam patriae fugitiuos crucibus adfixit, illos tamquam perfidos socios securi percussit. non prosequar hoc factum ulterius, et quia Scipionis est et quia Romano sanguini quamuis merito perpesso seruile supplicium insultare non adtinet, cum praesertim transire ad ea liceat, quae sine domestico uulnere gesta narrari possunt. Nam posterior Africanus euerso Punico imperio exterarum gentium transfugas in edendis populo spectaculis feris bestiis obiecit, 8 et L. Paulus Perse rege superato eiusdem generis et culpae homines elephantis proterendos substrauit, utilissimo quidem exemplo, si tamen acta ex