comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃Aquiuꝰ regulus iuenit ad iucostͣ¬
cũ precorẽ ita scupsit quĩ ⁊ cum pre
meo semper fuisti ⁊ me eio qu̾cia et
diligencia cua meliorẽ irodidisti dono
nis paciebatur incostratus ⁊ c̃ de ea re
mecur conculiss diei posse. Rx nõ in
q̃dani mercede remun̾atuni iegulũ.¬

Expanded text:
Aquilius Regulus iuvenis ad Nicostratum rhetorem ita scripsit: "quoniam et cum patre meo semper fuisti et me eloquentia et diligentia tua meliorem reddidisti, dononis patiebatur Nicostratus et cum de ea re mecum contulisset, dixi posse defendi non quadam mercede remuneratu
Abbreviated transcription (Latin):
situm ut aliand donocur.id̾ austo ai
si conacõis causa nisꝰ cuidatu s eruus
ut pͥ quniuemũ inannuutatur sit
aut̃ aliemis possit oubitari an usuca
nacõuib nersari pompõ ait ⁊ magis
putat ut si ita donetur ut post aͥuquẽ¬
nũ manumutatur posse oici usiel¬
pione tecu. ⁊ lał̾o̾ ait siquis miẽ ali¬

Expanded text:
situm, ut aliquid donetur. Idem Aristo ait, si donationis causa in hoc tradatur servus, ut post quinquennium manumittatur, sit autem alienus, posse dubitari an usucapnationibus versari Pomponius ait et magis putat ut, si ita donetur, ut post quinquennium manumittatur, posse dici usucapionem sequi. Labeo ait, si quis mihi rem ali
Abbreviated transcription (Latin):
quis caruit cum deicit᷑. ¶ amius
deiecto ẽ fiuctuũ rat̾o habet᷑.qͣuis
ĩ cet̾is int̾deis ex quo edira sunt. nõ
rerrs coputaimu. Id ẽ ⁊ inrebmo
bilibi que ibi erant. nã⁊ eaꝵ fiu pd¬

Expanded text:
us deiectus est, fructuum ratio habetur, quamuis in ceteris interdictis ex quo edita sunt, non retro, computantur. idem est et in rebus mobilibus, quae ibi erant: nam et
Abbreviated transcription (Latin):
hu̾it .s. si creditores quoꝵ frandandoꝵ¬
Q a auis ⁊ fecit: uoua ipiꝰ uendiderint. cece¬
tum su illos dimisit quoꝵ fraude andoꝵ
cã fec̃. ⁊ alios sortitꝰ÷ si quid̾ simplieit᷑
⁊dimissis pͥorib quos fraudare noluit.
fuios postea sorcitꝰ÷. cessat reuocacõ. si

Expanded text:
t si hi creditores, quorum fraudandorum causa fecit, bona ipsius vendiderunt. ceterum si illos dimisit, quorum fraudandorum causa fecit, et alios sortitus est, si quidem simpliciter dimissis prioribus, quos fraudare voluit, alios postea sortitus est, cessat revoca
Abbreviated transcription (Latin):
eraͣ. Exhuis coluigi petest. ues quid por¬
cõni eipcor readandam ex precõ tam̃ dici
uiam iem ap̃ arbicrum excausa animad¬
uertanda ut si munini soluti in lonis ex¬
tent: nibeat eos reddi quia ea raccẽ nemo

Expanded text:
Ex his colligi potest ne quidem portionem emptori reddendam ex pretio: posse tamen dici eam rem apud arbitrum ex causa animadvertendam, ut, si nummi soluti in bonis exstent, iubeat eos reddi, quia ea ratione nemo
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. U el ei prebuent excepcõm sũ se ob¬
ligauit frandandor credicoꝵ cansa.
sũ numerau̾it peccuniam. ui qd cuui:
aliud fecit in fraudẽ credicoꝵ. palam
 is educt̃ iccum hr̃e. Egesta fraudacõ¬
nis eausa accipere debemus nõ solinn
ea q̃ ccͣhens gessent aliquis uerumi ⁊̃
si forcedata opera ad uidicium nõ afsu¬
it. ut litem mori paciatur. ur a debito¬
re nõ pecit ut ip̃e lib̾etur: aut usũfiue¬
curi aut seruitutem amittit. ⁊ qͥ aliqͥ
fecit ut disinat hñe qd ht̃ ad ni edcũi ꝑ¬

Expanded text:
. uel ei praebuit exceptionem siue se obligauit fraudandorum creditorum causa siue numerauit pecuniam uel quodcumque aliud fecit in fraudem creditorum, palam est edictum locum habere. Gesta fraudationis causa accipere debemus non solum ea, quae contrahens gesserit aliquis, uerum etiam si forte data opera ad iudicium non adfuit uel litem mori patiatur uel a debitore non petit, ut tempore liberetur, aut usum fructum uel seruitutem amittit. Et qui aliquid fecit, ut desinat habere quod habet, ad hoc edi
Abbreviated transcription (Latin):
testato: perseuerat. alias aut̃ quisait
auõ creditores hr̃e si cum cocontrahat
simplicit: sñ fraudis ꝯscĩa: nõ uidetur
hac accrẽ ceneri. E ait p̾retor sciente te
u̾it: iideamus an accõi letꝰ sit. uit scĩa
tutoris ncceat. Ĩx incuratore furiosi et
ad oloscentis ⁊ ꝑutem haccenꝰ istis ucd̾e
scĩam tutoꝵ sũ curatoꝵ quatenꝰ ad eos

Expanded text:
testato perseverat. Alias autem qui scit aliquem creditores habere, si cum eo contrahat simpliciter sine fraudis conscientia, non videtur hac actione teneri. Ait praetor "sciente te"vit? videamus, an actioni locus sit, ut scientia tutoris noceat: idem et in curatore furiosi et adulescentis. et putem hactenus istis nocere conscientiam tutorum sive curatorum, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
anr eebitor m trande̾ cieditonu ꝯi¬
nore uecõ fund̾ scientiemptori uendidit:.
eum petant. qͥ sitiun  an pecium restitu¬
ere dełeant: pcculus ex istimat ouniino
uestituendum eẽ fundum ⁊ si preciumꝰ¬

Expanded text:
 debitor in fraudem creditorum minore pretio fundum scienti emptori vendiderit, eum petant, quaesitum est, an pretium restituere debent. Proculus existimat omnimodo restituendum esse fundum,
Abbreviated transcription (Latin):
inus quo: senbit. Eouernũ snũ he¬
re uin institutum alienauit. ut iussu
icc̃e mula fraus ⁊ͤ si inhieditatesit
essat edictũ. quia licuit ei ⁊̃ repudia¬
re ħreditatem. at si in ip̃a serm aliena¬
cõne frauseins reuocabitur. qm ad med̾

Expanded text:
nus quoque scribit. Si seruum suum heredem institutum alienauit, ut iussu ditione nulla fraus est, sed in hereditate sit, cessat edictum, quia licuit ei etiam repudiare hereditatem: at si in ipsa serui alienaione fraus est, reuocabitur, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pertinet. ħenimedict̃ pertinet ad
diminuentes pr̃ionium suũ nõ ad eoᷤ
⁊niud agunt ne iccuplecetur. Unde si
quis iõ cõdicõni nõ paret ne cõmicta¬
ur stipul acõ ĩ ea condicõe ÷. uefaciat
liuic edicto locumi. pro inde ⁊ qni repu¬
diauit ħreditatem. uł legictimam nł¬
cestamentariam. nõ ⁊ ĩ ea cã ut huic
edicto lccus fiat. Noluit enĩ ad qͥrere
nõ sium pͥum patrimonium dimin¬
iit. smmili modo dicend̾ ÷.⁊ si filiũ suũ
emancipauit. ut suo arbitrio ad eat

Expanded text:
 pertinet enim edictum ad deminuentes patrimonium suum, non ad eos, qui id agunt, ne locupletentur. Unde si quis ideo condicioni non paret, ne committatur stipulatio, in ea condicione est, ne faciat huic edicto locum. Proinde et qui repudiauit testamentariam, non est in ea causa, ut huic edicto locum faciat: noluit enim adquirere, non suum proprium patrimonium deminuit. Simili modo dicendum est et si filium suum emancipa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃i lucrosa: eocs. inrentinuro. Sinuli
modo dicimus ⁊ sicui donatum ÷. nõ enĩ
q̃iendum an sciente eo cui donat᷑ ÷ gest̃
sit: s ħ cantum an fraudent᷑ creditores.
nõ indetur minria affici is qui ignora¬
uit: cum lucrum extorq̃ acur. nõ dãpmũ
ĩfligatur. In hos tam̃ qui ignorantes
ab eo qui nõ sunt soluendo libalitatẽ
acceperunt. haccenus accõ erit danda:

Expanded text:
et ipsi lucrosa: eoque iure utimur. Simili et ipsi lucrosa: eoque iure utimur. Simili modo dicimus et si cui donatum est, non esse quaerendum, an sciente eo, cui donatum, gestum sit, sed hoc tantum, an fraudentur creditores: nec uidetur iniuria adfici is qui ignorauit, cum lucrum extorqueatur, non damnum infligatur. in hos tamen, qui ignorantes ab eo qui soluendo non sit liberalitatem acceperunt, hactenus actio erit danda,
Abbreviated transcription (Latin):
am̃uis sciens eoͥluendo nõ eẽ recipiat¬
¶ nõ timere liedictum sibi enim ingnla¬
uit. qui uͦ post bona possessa debitñsm̃
fecerit. hunc inporct̃ẽ uccandum exeañd̾
cetens creditorib. N eũ debint̃ p̾cipere
ceceris post bona possessa. cũ enĩ iam par
condicõ omuniũ credicoꝵ facta eẽt. En eo¬
ictum eum coł̾icet qui sciens emin ĩ frau¬
dem creditoꝵ facere is suscepit. qd ĩ fra¬
finudẽ credicoꝵ factum sit: si tanĩnec
qui accepit iguoranit: cessare uident᷑
uerba edicti precerea illud sciendimr.
eum ani consencientib creditorib a¬
liquid a fraudatore ut em̾t ut sipu¬
latus eu̾it. ui quid aliud cõtraxit. nõ
tuderi fraudem creditoꝵ fecisse. Nenic¬
eiñ uidetur fraudare eos au scnint ⁊
consencuuit. ¶ ui quid cũ pupillo ge ᷤ¬
cunsit i frandẽ credicoꝵ laleo .nt. omĩs
reuecandu. si fraudati sũt credicores.
qnia pupilli iguorancia q̃ perecatẽ
contigit nõ debet ẽẽ captõ credicorib

Expanded text:
e recipiat, non timere hoc edictum: sibi enim vigilavit. qui vero post bona possessa debitum suum recepit, hunc in portionem vocandum exaequandumque ceteris creditoribus: neque enim debuit praeripere ceteris post bona possessa, cum iam par condicio omnium creditorum facta esset. Hoc edictum eum coercet, qui sciens eum in fraudem creditofraudem creditorum factum sit, si tamen is qui cepit ignorauit, cessare uidentur uerba edicti. Praeterea illud sciendum est eum, qui consentientibus creditoribus aliquid a fraudatore uel emit uel stipulatus est uel quid aliud contraxit, non uideri in fraude‹m› creditorum fecisse: nent et consentiunt. Si quid cum pupillo gestum sit in fraudem creditorum, Labeo ait omnimodo revocandum, si fraudati sint creditores, quia pupilli ignorantia, quae per aetatem contingit, non debet esse captiosa creditoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ie ꝙuo aut̃ diximus inlib̾cate fuiste. sic
accipiendum. ut nõ se lib̾urai deceat. is qͥ
sme dolo maio fuisse in lib̾cate iuuideanus
nau iur ait. oñs qui se lib̃os putant. sñ
coio maio inub̾cate fuisse. si moco proli
cẽ.S simulat a desier quasi fugitiuus
se celare ⁊ prolib̾o agere. cunc incipere
agit. is ip̃ ꝙ infuga sit poscruo agere

Expanded text:
 Quod autem diximus 'in libertate fuisse' sic est accipiendum non ut se liberum doceat is, qui 'sine dolo malo fuisse', uideamus. nam Iulianus ait omnes, qui se liberos putant, sine dolo malo esse: sed simul atque desierit quasi fugitivus se celare et pro libero agere, tunc incipere agit, hoc ipso, quod in fuga sit, pro seruo agere
Abbreviated transcription (Latin):
couiñ. reserunt. lonis per pcturatorem
ex seuatus consułto distrattis accõminillã
ex ante gesto fraudatori competere.
silio coieruit creditores. ⁊ elegerint innũ
per quẽ bona distrahantur. ⁊ͭ porcõ ip̃iᷤ
ã ex redacto fieret solueretur. morexti¬
terit alius qui se creditorem dieat inillas
quid̃ accõm adu̾sus cux atorem habebit.
Mona debicoris ima cum curatore uen¬
dere pecerit. Ica ut que a curacore ⁊ credito¬
re ex bonis concrahuntur omnib poo por¬
cõne prestarentur. que infraude

Expanded text:
cripserunt bonis per curatorem ex senatus consulto distractis nullam actionem ex ante gesto fraudatori competere. silio coierint et elegerint unum, per quem bona distrahantur et portio ipsis, quae ex redacto fieret, solueretur, mox exstiterit alius, qui se creditorem dicat: nullam quidem actionem aduersus curatorem habebit, sed bona debitoris una cum curatore uendere poterit, ita ut, quae a curatore et a creditore ex bonis contrahantur, omnibus pro portione praestarentur. QUAE IN FRAUDE
Abbreviated transcription (Latin):
impetrau̾int.⁊ inueniatur nõ uduea hredi¬
tas. ħres aut̃ idoneus nõ potu̾it reu̾ci adiiredẽ.
s eo qdͥ semł postulau̾unt stare debent. sec
si post inpetratam seꝑacõm aliquid ħres ad¬
quisient. si quid̾ ex ħreditate. admiti debe¬
bunt. ad id qd̾ ad quisitum ÷. illi qui seꝑa¬
cõm ipetrauerunt. s si illis satisfaccum
fu̾it. ad superest tubuetur. hredis ꝓͥis credito¬
rib. at si ex alia causa ħ̾res ad quisierit nõ

Expanded text:
niatur non idonea hereditas, heres autem idoneus: non poterunt reuerti ad heredem, sed eo, quod semel postulauerunt, stare debent. sed si post impetratam separationem aliquid heres adquisierit, si quidem ex hereditate, admitti debebunt ad id quod adquisitum est illi qui separationem impetrauerunt: sed si illis satisfactum fuerit, quod superest tribuetur propriis heredis creditoribus. at si ex alia causa heres adquisie
Abbreviated transcription (Latin):
deuisoris seꝑatis solidimi exsieditace sĩp¬
usator cousequi uõ possit: utrũ porcõ cum
ceteris ħredis creditorib ex quirenda erit. an
contentus eẽ debebit bonis q̃ seꝑari malu̾it.
s cum stipulator iste nõ adita fideuissorit
a reo ħreditate. bonis fidenissoris nenditis ĩ
residuum periissen. debitoris credicoruis
nupetr. mu̾it probari commodiue ÷. ut si solisͥ¬
u xexhreditate seruari nõ possit: ita demum
aliquid ex bonis hredis ferat. si pͥi creditores
ħ̾redis fu̾int dimissi. qd̾ sine dubio admittẽs
̃. cura creditorise hredis dimissis hredit. nnͣs.

Expanded text:
m ex hereditate stipulator consequi non possit? utrum portio cum ceteris heredis creditoribus ei quaerenda erit an contentus esse debebit bonis, quae separari maluit? sed cum stipulator iste non adita fideiussoris a reo hereditate bonis fideiussoris uenditis in residuum pro misceri debitoris creditoribus impetravit, probari commodius est, ut, si solidum ex hereditate servari non possit, ita demum aliquid ex bonis heredis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dimissi. quod sine dubio admittendum est circa creditores heredis dimissis hereditariis.
Abbreviated transcription (Latin):
si bona distrabenda in pouincia sunt.
q̃ct per cum eos ne qui creatus creatiue
eẽnc. acca. facta gestaq sunt. ratahatͥ¬
rebiuitur. eisq accõnes in eosutues cõ¬
petiuit. ⁊ si quid̾ curator quẽ micteret

Expanded text:
si bona distrahenda in pro uincia sunt: Quaeque per eum eosue, qui ita creatus creatiue essent, acta facta gestaque sunt, rata habebuntur: eisque actiones et in eos utiles competunt: et si q
Abbreviated transcription (Latin):
fecit seruabo.Necessario pretor ħ edict̃
proposuit quo edcõ consuluit creditori¬
b reuocando ea que in fraudẽ eoꝵ alie¬
cõcinent in se onnẽ omuiuo fraudem
faccam. ut alienacõm. uł quẽcumq
contraccũ. Quedcimiq gͥ fraudis cã
faccum ÷: indecur hus uerbis reuocari:
qualecumq fu̾it. Nam lace ista u̾b.a
patent. siue gͦ rẽ alieuau̾it. siue accep

Expanded text:
sario praetor hoc edictum proposuit, quo edicto consuluit creditoribus reuocando ea, quaecumque in fraudem eorum aliecontinent in se omnem omnino in fraudem factam uel alienationem uel quemcumque contractum. quodcumque igitur fraudis causa factum est, uidetur his uerbis reuocari, qualecumque fuerit: nam late ista uerba patent. siue ergo rem alienauit siue accep
Abbreviated transcription (Latin):
uec ab eo satis . n: de rato. u iudicat᷑ soluis
noĩe eius ciuꝰ bona ueneriut erigetur.
plures aut̃ consticuautur curatores celiͦ
ait insolidum eos agere ⁊ conueuni. ñ
proporcõnib. ad siper regiones sunt cõ¬
sticuti curatores. umis forterei italice.
auus inprouincia. puto regiones eoseas
conseruare debere.  Queritur ¶inuitꝰ
curator si pecest. ⁊ cassius scubi neminẽ
ĩuitum cogendum fĩ bonor curatorem

Expanded text:
ue iudicatum solvi, nomine eius cuius bona veneant exigetur, plures autem constituantur curatores, Celsus ait in solidum eos et agere et conveniri, non pro portionibus. quod si per regiones fuerint constituti curatores, unus forte rei Italicae, alius in provincia, puto regiones eos suas conservare debere. Quaeritur, an invitus curator fieri potest: et Cassius scribit neminem invitum cogendu
Abbreviated transcription (Latin):
constante mat̾ͥmonio manuimitẽ
pct̾. sni aut̃ soluendo nõ ÷ licet alio ᷤᷤ
cirditores nõ hat lib̾cas seruo ĩpedie¬
cur ut constance mat̾monio deberi
dos intelligatur.

Expanded text:
io manumittere potest: si autem soluendo non est, licet alios creditores non habeat, libertas serui impedietur, ut constante matrimonio deberi dos intellegatur.
Abbreviated transcription (Latin):
decesserit uicestoͣ. deuide tuiꝰ ignorans
cas seruo fauore lib̾tatis contingit
c̃ uõ appareat mutata eẽ oiũ uolũtas.
Sin ant̾ iguorante filio uetuiss pater
permincium ⁊ anteqͣ. fiss cercõr fierz

Expanded text:
decesserit intestato, deinde filius ignorans ertas seruo fauore libertatis contingit, cum non appareat mutata esse domini uoluntas. sin autem ignorante filio uetuisset pater per nuntium et antequam filius certior fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
placũ fossã stagnũ publicũ
naingare liceat int̃ dicã. ¶h̾
mine publico nauigarȩ ꝓhi¬
beatur. Sicutienĩ eiq̃ mapub¬
lica utiphibetur int̃ dictum
suprapositũ ẽ ita hoe quoq p̃

Expanded text:
ublicum nauigare liceat, interdicam'.Hoc mine publico nauigare prohibeatur: sicuti enim ei, qui uia publica uti prohibeatur, interdictum supra propositum est, ita hoc quoque
Abbreviated transcription (French):
obhas enĩcasl ostitui salan.a.
oportẽ io rescidi dinus adrianris
nicometensib rescripsit nisi ex
cãad ẽsi adpublica utilitatemi
respiciat rescissoprioris decreti

Expanded text:
as licet constitui salaria. oportere id rescindi diuus Hadrianus Nicomedensibus rescripsit nisi ex causa: id est si ad publicam utilitatem respiciat resc‹i›ssio prioris decreti
Abbreviated transcription (Latin):
abexcusatoe ꝑferẽta
sicuti cessatoĩs noĩe ĩqua quor¬
aduiuit moratus ẽ. hrdes suos o¬
stuĩxerit. Cura aque ductus ĩani¬
oiam munẽ ꝯstitutus pẽa suscepe¬
rat p̃postere insus ẽ petẽ exoneã¬

Expanded text:
ab excusatione perferenda sicuti cessationis nomine, in qua quoad uiuit moratus est, heredes suos ostrinxit. Curam operis aquae ductus in alio iam munere constitutus postea susceperat. praepostere
Abbreviated transcription (Latin):
peralgramca usus fuĩsno
¶Siq̃s dedent pecumam
mutua titio reddendũ scior
cuidoatum uolebat teuide
titius mortuo do.ãtore seio

Expanded text:
ratia mea usus fueris.Non i.Si quis dederit pecuniam mutuam Titio reddendam Seio, cui donatum uolebat, deinde Titius mortuo donatore Seio
Abbreviated transcription (Latin):
nube possit ei q̃ mea reũ adul¬
terii cestinauit. pauł.re. nichil
ĩpedire quominus ei quẽ sus¬
pectũ mantus hint ea tequa.
q̃ntur nubere possit. ¶ Ite q̃ri¬
tur anitẽ mantus destitisse ri¬

Expanded text:
nubere possit ei, quem in ea reum adulterii destinauit. Paulus respondit nihil impedire, quo minus ei, quem suspectum marit‹us› habuit, ea de qua quaeritur nubere possit. Item quaeritur, an idem maritus destitisse
Abbreviated transcription (Latin):
fideialibtas debetur ubi qro¬
dam moloco ẽ ⁊statu libilo¬
cum optinet ul eomag̾̃ qḋi
nec maliu tranfferẽdus ẽ ita
ut aut ubt.is eius ĩpediacur
aut iura patronorũ gramõa
expiatur senatuaa damasia¬

Expanded text:
ibertas debetur, liberi quodammodo loco est, et statuliberi locum optinet uel eo magis, quod nec in alium transferendus est, ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorum grauiora experiatur.Senatus cons
Abbreviated transcription (Latin):
egiss mox absolito aduer¬
sario qr ñpossideret exĩteg.
ageret non obstatura rem
dicate exceptõem. ¶ Sipti¬
rator adebirore pecuniami
exegent ⁊ satistedent drĩmi

Expanded text:
egisset, mox, absoluto aduersario quia non possideret, ex integro ageret, non obstaturam rei iudicatae exceptionem. Si procurator a debitore pecuniam exegerit et satisdederit dominum
Abbreviated transcription (Latin):
Rouide ⁊ siq̃tuor forte
dños hũit ⁊ duorum
duorũ ussu scipͥulatus sit
his solis acquiret quisẜũt
magis q ẽ ut non eq̃ licer
s ꝓportõe dnĩcatotũ eis ac¬
qu̾iratiudẽ puto ⁊ sinoĩa¬
tm eis stipulatus ꝓpoãtur
tus situł omĩb noiatim.
nõ dubitaremus omĩb ꝓ
dnĩcis cumportionib nop
uirilib acqrere. ¶Siẜmis

Expanded text:
roinde et si quattuor forte dominos habuerit et duorum iussu stipulatus sit, his solis adquiret qui iusserunt, magisque est, ut non aequaliter, sed pro portione dominica totum eis adquiratur. idem puto et si nominatim eis stipulatus esse proptus sit vel omnibus nominatim, non dubitaremus omnibus pro dominicis eum portionibus, non pro virilibus adquirere. Si s
Abbreviated transcription (Latin):
quiret cuius nõ fuit sstipy¬
latus sit stichũsicamenio.
oaͣtitiodari spondes totũ en
meiuo acqret. Qd enĩ alten
ectominis acqrere nõpõt
id ad eũ qui adobligatoẽm
admictitur ꝓtinet: ¶ S ⁊si
cum duos oños ẜuus hr̃et
scipłatus fũit.illi. aut illi.i¬

Expanded text:
quirit, cuius non fuit. sed si stipulatus sit Stichum Titio dari spondes?", totum eum Maevio adquirit: quod enim alteri ex dominis adquirere non potest, id ad eum, qui ad obligationem admittitur, pertinet. Si, cum duos dominos servus haberet, stipulatus fuerit illi aut illi
Abbreviated transcription (Latin):
acqͣrere en uiliano placuit.
ut puta siꝗd forte stipula¬
ułutisiẜuitutẽ ad fundum
cornelianũ stipłatus ẽ qui
exomĩs ei soli acqnt. E Aĩ¬

Expanded text:
adquirere eum Iuliano placuit: ut puta si quid forte stipuleveluti servitutem ad fundum Cornelianum stipulatus est, qui ex dominis: ei soli adquirit. Gai
Abbreviated transcription (Latin):
quam hr̃des iustamignorani
tur. non etiam si.agat. nmpla¬
ne qui agit certus cẽ debet cur
sit inpotestate eius quandoi
uelit expin. ⁊ ante debet remi

Expanded text:
quam heredes iustam ignoranttur, non etiam si agat: nam plane qui agit, certus esse debet, cum sit in potestate eius, quando uelit experiri, et ante debet rem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ritur. s cã faciẽdi. cã aut fa¬
ciendi ubido fuit ñ fcm fuitũ
q̃toeo etiã eũ q fores meregicis
effregent ubidinis cã afures
nõ abeo induca. s ał ingͥssi
meretricis res egessert fu̾itiñ

Expanded text:
ritur, sed causa faciendi: causa autem faciendi libido fuit, non furtum. et ideo etiam eum, qui fores meretricis effregit libidinis causa, et fures non ab eo inducti, sed alias ingressi meretricis res egesserunt, furti non t
Abbreviated transcription (Latin):
inuo pacre manumisit pat̾i
ucriq testõ peculiũ p̃legare¬
rat. Querebacur ẜnus iste u¬
trũ ãborum aneius aquor
manumissus erat libtus eẽt¬

Expanded text:
iuo patre manumisit: pater utrique testamento peculium praelegauerat. quaerebatur, seruus iste utrum amborum, an eius a quo manumissus erat libertus e
Abbreviated transcription (Latin):
n cuius noĩe fẽm sit eius cẽ.¬
¶ Cumptes duorũ dñorĩ
ferminatõe cohereat hee cũ
querctur um cedat cassius a¬
it proportione rei extimadu
ł proptio cuĩq ptis. S siner¬
trũ aiti accessio c̃rdeamus
ne aut utriusq ẽẽ dicẽda sũt
sicutimassa ꝯtisa auteius
cuĩ noiẽ ferruminata ẽ. S ꝓ¬
culus ⁊pegasus existimant

Expanded text:
s nomine factum sit, eius esse. Cum partes duorum dominorum ferrumine cohaereant, hae cum quaereretur utri cedant, Cassius ait pro portione rei aestimandum uel pro pretio cuiusque partis. sed si neutra alteri accessioni est, uideamus, ne aut utriusque esse dicenda sit, sicuti massa confusa, aut eius, cuius nomine ferruminata est. sed Proculus et Pegasus existimant
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ⁊cum aluendo. auxinody¬
ob postiorib moĩs priuataĩ¬
sulafit enis cuius ager ꝓpriõ
fuãt cũprimũ extititna ma¬
tura fluminis hec ẽut cur su
suomutato alucicãm mutet
nec qtqͣ int̾ fit utrũ de aluei.ł
dum caxat soto mutato ande
primo. aut illo mõcuisa pro¬
prietatis nõ mutat᷑ alliuuo
agrũ restitut cũ quẽ ĩpetus
fluminis cotũ abstulit. Ita
mine fuit iũtutione fliũ¬
nis occupatus eẽt siue pani¬
latim occupatus ẽ. sue non
paulatĩ s cotẽ in petu recessy
fluminis restitutus ẽ ad pri¬
stinũdnm ptinet flumina cĩ
censicoru mce fungũturait
exprinato ĩpublicum ad de¬
cant⁊ expublicosprinatu
itaq sicutihic fũdus cumi
alueus flumis fc̃s eẽt fuis¬
s publicus ita nẽprinatus.
eius eẽ or cuus ana frnt. ¶ Si

Expanded text:
fecit et eum alluendo auxit. duobus posterioribus modis priuata insula fit eius, cuius ager propior fuerit, cum primum extitit: nam et natura fluminis haec est, ut cursu suo mutato aluei causam mutet. nec quicquam intersit, utrum de aluei dumtaxat solo mutato an deprimo autem illo modo causa proprietatis non mutatur. Alluuio agrum restituit eum, quem impetus fluminis totum abmen fuit, inundatione fluminis occupatus esset, siue paulatim occupatus est siue non paulatim, sed eodem impetu recessu fluminis restitutus, ad pristinum dominum pertinet: flumina enim censitorum uice funguntur, ut ex priuato in publicum addicant et ex publico in priuatum: itaque sicuti hic fundus, cum alueus fluminis factus esset, fuisset publicus, ita nunc priuatus eius esse debet, cuius antea fuit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Doc ẽ eum qdep̃henditũ
dũ fiuto ⁊ ꝑiu refert aquode¬
p̃hendatur. utrũ abeo cũ res
fuit.an abalio S utrũderta
demũfur sit manifestus sũ
faciẽdo furto de p̾hendatur an
fecit accũ eẽ furẽ maĩfestum
sicũ refrutiuafiũt dep̾hensus

Expanded text:
 hoc est eum, qui deprehenditur cum furto. Et parui refert, a quo deprehendatur, utrum ab eo cuius res fuit an ab alio. Sed utrum ita demum fur sit manifestus, si in faciendo furto deprehendatur, an fecit, adtamen esse furem manifestum, si cum re furtiua fuerit adprehensus,
Abbreviated transcription (Latin):
s q̃ supiorib faciẽti¬
blicis łpriuatis eẽ põssunt.¬
¶ Qui opus nouiĩ nũtiat
intest  toẽm referre o̾ut ꝓ
pareat qo postea fc̃mat Gi¬

Expanded text:
 superiori opus facientipublicis uel priuatis esse possunt. Qui opus nouum nuntiat, in testationem referre debet, ut appareat, quid postea fa
Abbreviated transcription (Latin):
noꝑtet siq̃ dem fuĩt recepta¬
appellatio.qr recepta ẽ.Sinõ
non ẽ recepta. ne p̾uditium
fiatci quo. ad deubet̾ utrũ re¬
cipiẽda sit. appellatõ annõsit¬
nccepta aut appellatõe tam

Expanded text:
ortet: si quidem fuerit receptaappellatio, quia recepta est: si uero non est recepta, ne praeiudicium fiat, quoad deliberetur, utrum recipienda sit appellatio an non sit.Recepta autem appellatione tam
Abbreviated transcription (Latin):
butũ his iemisit cppitis s di¬
uus titus q̃ solũ ĩmunefcm
int̃p̃tatus ẽ simileobis ca
nenses uns ytalici sũt ĩpum¬
croas ꝯpatitũ ĩpysidia eiusdẽ

Expanded text:
butum his remisit capitis: sed diuus Titus etiam solum immune factum interpretatus est. similes his Capbenses iuris Italici sunt. In prouiTroas et Parium. In Pisidia eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
noso quẽ p̾utẽ sane metis
tatis cã me posse ꝙ̃ ius nul¬
ia eet ep̃tio ⁊ iteo n deenic¬
tione actio nascicur michi
necpubliciana ꝯpetit nec
accessio ponis¶sie am rem
qm̃ ꝑ ep̃core usuca piebas
sciẽti michi auenã cẽ uẽdi¬
deris nõ capiã usu. ¶Etiaz
hẽdiustĩori defuctipõ ꝓte

Expanded text:
mentis, tatis causa me posse, quamuis nulla esset emptio et ideo neque de euictione actio nascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio possessionis.Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi alienam esse uendideris, non capiam usu.Etiam heredi ulteriori defuncti posse
Abbreviated transcription (Latin):
rãtis enent ꝓp eãdẽ utilita¬
tem. ¶Siẜuris cuus peculi¬
an noĩe emat rẽ quã sit eẽ¬
auena lztu ignores aienã
eẽcñusu nõ capies. ¶ Celsꝰ¬

Expanded text:
rantis emerit propter eandem utilitatem. Si servus tuus peculiari nomine emat rem, quam scit alienam, licet tu ignores alienam esse, tamen usu non capies. Cels
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r qͦ enut quã quã id bõa fi¬
defaciat ego aliena remeẽ
scĩa usu m̾e nõ capturum.¬
¶Et siqonõ bonafide suus
m̃s ement ĩpactione lib̾ta¬
tis michi dedent nõ me ma¬
pionẽ usaca sequt hic plus
sit inrequã in extimatione
Od̃ fiscias puipillũ eẽ pute
tñpupulislicere res suassi¬
necutoris aucte adnũstra

Expanded text:
pore quo emit, quamquam id bona fide faciat, ego alienam rem esse sciam, usu me non capturum.Et si quod non bona fide seruus meus emerit, in pactionem libertatis mihi dederit, non ideo me mapionem sequi, ut hic plus sit in re quam in existimatione: quod si scias pupillum esse, putes tamen pupillis licere res suas sine tutoris auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
traditionis tp̃s. Sic deniq si
scics stipuler rem auenausu¬
capiam. sicẽ cũ traditum est¬
michi existimẽ unus cẽ atĩ
ep̃cione ⁊llõ tp̃s ĩsꝑicitur q
ꝯhicur.ꝯgitiu ⁊ boa fioe errus
¶Sisub ꝯdictõe ẽptiofcãsi
pendẽte ꝯtcoẽ ep̃toriusu non
capit. Idem ẽ ⁊ siputẽ ꝯdicti¬
onẽ extirisse q̃ non dũ extitit
similis ẽ erũ eiqputat see¬
misse cẽsiextitisse ignorecp̃t

Expanded text:
traditionis tempus, sic denique si sciens stipuler rem alienam, usucapiam, si, cum traditur mihi, existimem illius esse: at in emptione et illud tempus inspicitur, qbona fide adeptus Si sub condicione emptio facta sit, pendente condicione emptor usu non capit. idemque est et si putet condicionem extitisse, quae nondum exstitit: similis est enim ei, qui putat se emisse. contra si exstitit et ignoret
Abbreviated transcription (Latin):
alenã que sit uẽoicoris affoc¬
cionẽ eptoris hãt at cũnon¬
dum putat ꝯdicoem extitis¬
se qĩ nõdumputat sibiemis¬
fuctus emiss hrdi eius trra¬
datur ꝯnesciat defuctũ enis

Expanded text:
alienam, quae sit uenditoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat condicionem exstitisse, quasi nondum putat sibi emisfunctus emisset, heredi eius tradatur, qui nesciat defunctum emis
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑio ei no magis ꝓcedat.¬
erit peculian noĩe ⁊ego u
primũ cognoui scĩa aliẽa
eẽꝓcessuramusu capionẽ
ceisus ait.Initiũ enim poꝰ¬

Expanded text:
capio ei non magis procedat.erit peculiari nomine, ego ubi primum cognoui sciam alienam, processuram usucapionem Celsus ait: initium enim po
Abbreviated transcription (Latin):
promittere. S idemerit pro¬
bandũ. ⁊ hoc tñ cã cognita si
liquido appareat libertũ me¬
tu. solo uł numua patroni re¬
u̾entia ita se subiecisse. ut ł
penali quada stipłone se sƀ̾¬
tatis cã socictatẽ libertus cũ
prono coierit ⁊pronus cũ
lib̾to prosocio agat anħ̾ ex
rogatu lib̾tireus fc̃s ẽ. S et

Expanded text:
promittere: sed idem erit probandum et hic, tamen causa cognita, si liquido appareat libertum metu solo vel nimia patrono reverentia ita se subiecisse, ut vel poenali quadam stipulatione se subtatis causa societatem libertus cum pliberto pro socio agat, an haec rogatu liberti reus factus est: sed et
Abbreviated transcription (Latin):
uus pius claudio rescrip¬
sit ꝓmẽsura cuiusq d̾nc¬
ti ꝯstituendũ meos qui apudix¬
menusse urdeatur quã exformi
uirisdictioĩs pacipossunt ut in¬
pacori descabatur extimaturoq̃¬

Expanded text:
us Pius Claudio rescripsit pro mensura cuiusque delicti constituendum in eos, qui apud iumeruisse videatur, quam ex forma iurisdictionis pati possint, ut imperatori describatur aestimaturo
Abbreviated transcription (Latin):
bellunt̾peuationẽ nicħ agit
imo siaccãtus fuĩt. penamte¬
meratoris luit pinde eĩ pĩt᷑
atq sifł̾m fecent. Sũt aũt re¬
scripta deea resufficit aũt imꝑ̃
bellodato adũsanus cuns neĩ¬
tatẽ inp̃cib ab eodutis non ad¬
iecit subscriptione utinõ põt.¬

Expanded text:
belli interpellationem nihil agit. immo si accusatus fuerit, poenam temerari luit: proinde enim punitur, atque si falsum fecerit. sunt enim rescripta de ea re: sufficit autem unum bello dato aduersarius tuus ueritatem in precibus ab eo datis non adiecit, subscriptione uti non pot
Abbreviated transcription (Latin):
cestimoniũ pena fłiteneni
pnũtiatũ ẽ. ¶Demp̃nden¬
tiaeius ꝗ diu̾̃sa duob testi¬
monia p̾biit cuius ita an¬
ceps fidesuacillat ꝙ oimmiẽ
fli ceneatur nec dubitãdu
ẽ. ¶ Qui sepromilire gessit
lusicitis insignib usus ẽ l
fłs duplomace uias come¬
auit ꝓ amissi q̃ uitate gua¬
inssimepuniẽdus ẽ.¶R¬

Expanded text:
testimonium, poena falsi teneri pronuntiatum est. de inpudentia eius, qui diuersa duobus testimonia praebuit, cuius ita anceps fides uacillat, quod crimine falsi teneatur, nec dubitandum est. Qui se pro milite gessit uel illicitis insignibus usus est uel falso duplomate uias commeauit, pro admissi qualitate grauissime puniendus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ usucapecepit ĩfurorem
ĩciterit utilitate suadẽte re¬
animi etia inboĩs afferat ex
oĩcã implere usu capionẽ¬
¶sicum apḋ hostes dñs
aut pat᷑ agat. ẜuus auc fi¬
lus emat an ci tenere inci¬
piat. Siqdem excã peculiii
possedit usucapionẽ incho

Expanded text:
furorem incidit, utilitate suadente redamnum etiam in bonis adferat, ex omni causa implere usucapionem.Si, cum apud hostes dominus aut pater agat, seruus aut filius emat, an et tenere incipiat? si quidem ex causa peculii possedit, usucapionem incho
Abbreviated transcription (Latin):
dere. curnõ capiat usu cu
qĩtam nec possidẽ possiciidẽ
dicẽdument ⁊ si expatris h̃r¬
ditate ad sepueisse rer ep̃ta
noleu p̃sũptione credat.¬
¶ slonmutat usucapio sr̃
salua fitut enĩusuf.usuca¬

Expanded text:
dere: cur non capiat usu, cumquaesitam nec possidere possit? idem dicendum erit et si ex patris hereditate ad se peruenisse rem emptam non leui praesumptione credat.Non mutat usucapio supesalua sit: ut enim usus fruc
Abbreviated transcription (Latin):
rmita ꝯstitui publice int̾¬
fint Nam fteqnterignoran¬
tia libos emimua nõ aũc tã
facilis ⁊tãfreqns ad oꝑtio
łarogatio filiorũ ẽ. ¶ Con¬
stat enĩsirem auena scienti
nuichi uẽdas ⁊tradas aũt eo

Expanded text:
rum ita constitui publice interfuit, nam frequenter ignorantia liberos emimus, non autem tam facilis frequens adoptio uel adrogatio filiorum est.Constat, si rem alienam scienti mihi uendas, tradas autem eo
Abbreviated transcription (Latin):
testõsuus actores singlos
diu̾sis psoĩs legauit cuz ad¬
iectione sirones brdireddi¬
dent deinde proprimo capite
itascripsit om̃s accores quos
dantur ugu statulib cẽ desi¬

Expanded text:
testamento seruos actor‹e›s singulos diuersis personis legauit cum adiectione 'si rationes heredi reddiderint': deinde proprio capite ita scripsit: 'omnes actores, quos dantur, utrum statuliberi esse desi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ait sires peculians ẜui
meisp̾repta sit me ignorãte
teide eam nactus ẽ uideri eã
inpot̾atem meã recddissecõiro¬
dius dretiam si sciero redor¬
nus meus rẽmichisumpu¬
ons teide cã dem iccosuo repo¬
fiat̾potĩt usucapi quasim
inrotatemmeã reodienti
ntiq siesciuinãsisciui exi¬
qunus ut redddissescĩa sme¬
Ampotatem. ¶Itẽsic̃arem

Expanded text:
quoque ait, si res peculiaris servi mei subrepta sit me ignorante, deinde eam nanctus sit, videri in potestatem meam redisse: commodius dicitur, etiamsi sciero, redisuus meus rem mihi subripuerit, deinde eandem loco suo reponat, poterit usucapi, quasi in potestatem meam redierit, utique si nescii: nam si sciui, exigimus, ut redisse sciam in meam potestatem. Item si eam
Abbreviated transcription (Latin):
ns uenditis mresiouũ ꝑmisce¬
ticebitoris c̾ditorib potuit rõ
nõ paciatur eĩ mpro poicosub¬
monen.z ĩquolibi alio credi¬
tore qui sepatoem in petrauĩt ꝓ¬
bar ꝯmodius ẽaut sisolidum
exhrditate ẜnan ciõ possit ita
denil aliqo ex bois hrdis ferat
sipprii c̾ditores hrdis fum̃t. di¬
missi Qdsine dubio admitẽ¬

Expanded text:
 misceri debitoris creditoribus potuerit, ratio non patitur eum in proposito summoveri. Sed in quolibet alio creditore, qui separationem impetravit, probari commodius est, ut, si solidum ex hereditate servari non possit, ita demum aliquid ex bonis heredis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dimissi. quod sine dubio admit
Abbreviated transcription (Latin):
tor cũ ab eo es alienũ exege¬
rat q tp̃r libaretur ratã reiy
dñm habicurũ cauit deite
post tp̃e libato iam debitoẽ
dñs ratã rem ht̃. posse debi¬
torẽ agere cũ ꝓcuratore exi¬
stimauit cũ iam debitor li¬
beratus ẽ argum̃tum reiẽ
qd sinulla stipło int̾po si¬
ta sit ꝯdictio locum aduer¬

Expanded text:
tor cum ab eo aes alienum exegerat, qui tempore liberaretur, ratam rem dominum habiturum cavit: deinde post tempus liberato iam debitore dominus ratam rem habet. posse debitorem agere cum stimauit, cum iam debitor liberatus sit: argumentum rei, quod, si nulla stipulatio interposita sit, condictio locum aduer
Abbreviated transcription (Latin):
sẽtisoluit simonõ ẽ alius
ĩlocoeius sstitutus. siue
auit legicũ sintsiue testam̃¬
tariisiue ex ĩꝗsitione dacist̃
rectolumsoliutur. ¶ Eiqui
notitie grã datus ẽ anrecte
soluatur.audẽdum ẽ qr adĩ
ꝯstruẽdos ꝯ cutores datu. s¬

Expanded text:
senti, si modo non est alius in locum eius substitutus.Siue autem legitimi sunt siue testamentarii siue ex inquisitione dati, recte uel uni soluitur.Ei, qui notitiae gratia datus est an recte soluatur, uidendum est, quia ad instruendos contutores datur. s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueĩsse indeat᷑ ne. ab. alio hrde
tũ ꝯuentũ cobrdib eius erit
¶Qui sibi ant filiosno tun
stipłatur manifeste ꝑ soã fi¬
iii mh ꝯplectit. ut ei recte sol¬
cuilibet. an sibi. aut filio suo
qs stipulet᷑. qr ł manẽte coĩ
potãte. łemancipato fuior
recce soliutnec adrem ꝑcĩct

Expanded text:
nvenisse videatur, ne ab alio herede tum conventum coheredibus eius erit. Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte solcuilibet, an sibi aut filio suo quis stipuletur: quare vel manenti in potestate vel emancipato filio recte solvitur. neque ad rem pert
Abbreviated transcription (Latin):
suf: oeinde usum stipłatus fu¬
uãdi aĩohoc facere sp̃aliter ex¬
p̃seit.tẽ enĩpriore obligacoe
exꝑirãte exsc̾da ĩtroducitim
petitio ⁊tam it qua usus nec

Expanded text:
um, deinde usum stipulatus fuvandi animo hoc facere specialiter expresserit: tunc enim priore obligatione exspirante ex secunda introducitur petitio et tam iter quam usus
Abbreviated transcription (Latin):
postui auĩnt eius qui pseuera¬
uerit reũ ream uefacere postr¬
iationis dies prima exigatiu
s. ut qui accãt suos libellos ac¬
cusatories expectet nd̃ aueos.¬
¶ Eum aũt qui pĩstrupru
intulit. uł mari. uł femine si

Expanded text:
postulauerint, eius, qui perseuerauerit reum reamue facere, postulationis dies prima exigatur, scilicet ut qui accusat suos libellos accusatorios exspectet, non alienos. Eum autem, qui per uim stuprum intulit uel mari uel feminae, si
Abbreviated transcription (Latin):
quodã qñe qd sipatiatur uro¬
rem desinq̃ie nõ ob questum
s obnegligentia iculpamut
nunia credulitatem extral e¬
gem positus ẽ. ¶ Sex mẽsuiz
hec fiet sepatiout innptami
qdem exdic diuortiisex mẽses
ꝯputẽtur inuidua nõ exdieꝯ
missi criminis qd̃ significar
urdetiu rescripto adctulum ⁊
maximũ ꝯsiues. ¶Preterea
siexdie diuortii sexaginta dies
sint exdie uõ ꝯmussi criminis
quꝙ̃mum pretĩerit debuit di¬
ci nec mulierẽ posse accan ut
ꝙ dantur sex mẽses utiles sici
sit accipiẽdum ne crimen qu

Expanded text:
r uxorem delinquere non ob quaestum, sed neglegentiam uel culpam uel nimiam credulitatem, extra legem positus uidetur. Sex mensuum haec fit separatio, ut in nupta quidem ex die diuortii sex menses computentur, in uidua uero ex die commissi criminis: quod significari uidetur rescripto ad Tertullum et Maximum consules. praeterea si ex die diuortii sexaginta dies sint, ex die uero commissi criminis quinquennium praeteriit, debuit dici nec mulierem posse accusari, ut, quod dantur sex menses utiles, sic sit accipiendum, ne crimen qui
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ aut nolit aur nõ liceat oc¬
cidere retinẽ phoras diurnas
nocturnas qz ꝯtimuas nõ plus
nefraude suonire nceat ẽgo ar¬
bitror etiampatre ioẜuadum

Expanded text:
quem aut nolit aut non liceat occidere, retinere horas diurnas nocturnasque continuas non plus sine fraude sua iure liceat. Ego arbitror eti
Abbreviated transcription (Latin):
Lanitilenocimũ iex coher¬
cuit qui dep̃hensã uxoe
madultio recinint adulterũ¬
q̃ dimisit. debuut enĩuxoriqro¬
p̃hensum maritũ cohercere.
iii.Siqs duxent uxorẽ ea lege
tnr.an . ⁊ostruprũ referatur
iudeamus ꝙ magis ẽ. certe si
obalia cam calege fit ꝯtempã¬
ta ipune uxor dũcetur.¶p¬
titur ⁊ qui p̃tium pro ꝯptostrr¬
pro accepit. necint̾ ẽntrum.
maritus sit qui accepit an aliꝰ¬
ur.li.ma. ⁊ a.

Expanded text:
ariti lenocinium lex coercuit, qui deprehens‹a›m uxorem in adulterio retinuit adulterumque dimisit: debuit enim uxori quohendentem maritum coercere.i quis duxerit uxorem, ea lege teneri, an et ad stuprum referatur, uideamus: quod magis est. certe si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur. Plectitur et qui pretium pro comperto stupro acceperit: nec interest, utrum maritus sit qui acceperit an aliu
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet quecũque enĩ obcon¬
scientiã strupri accepit alqo
pena ent pleccẽdus Cecerum
sigratis qͥs remifit adlegem
nonptinet. ¶Qui q̃stum ex
Ad uitio uxoris sue fecĩt plecti¬
turnec enĩ mediocrit delinqdi
qui lenocimũ murore er̾cint¬

Expanded text:
quilibet: quicumque enim ob conscientiam stupri accepit aliquid, poena erit plectendus. ceterum si gratis quis remisit, ad legem non pertinet. Qui quaestum ex adulterio uxoris suae fecerit, plectitur: nec enim mediocriter deliquit, qui lenoci
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝑtinet. Eum quoq qui pi¬
⁊ip̃e ꝯditionẽ suam ignorati
magis aomircit cecilius actio¬
nem utilem ip̃i dandã aduer¬
sus eũ qui ꝓcalupniam appe¬
cit ne mpimita sit calupnna
euis obhoc qd̃ uberum hoĩem
quasi ẜuũ teduxit inqõnem.¬

Expanded text:
res pertinet. Eum quoque, qui piet ipse condicionem suam ignorat: magis admittit Caecilius actionem utilem ipsi dandam aduersus eum, qui per calumniam appetit, ne impunita sit calumnia eius ob hoc, quod liberum hominem quasi seruum deduxit in quae
Abbreviated transcription (Latin):
parẽ oportet sinemo eos
impediat ⁊sisit. conditio po¬
sibiliosasi inh̾rdis psona
issus sit parem condicioĩ
quid dici debuit siquidem
parnt condicioni statimub
est etiam iniunco br̃de qd̃ sĩ
pacitur hrs parere puta offer¬
proculd ubiolibẽ. quia per
hr̃dem stare iudetui quomi¬
nus ꝯdicionem impleat. ⁊
pi refertur depeculio ei of¬
ferat anabalio accepta re¬
cepcumẽ enimut ẜuus pe¬
cunares quoq nummos¬
er dando ꝑueiat adlib̾tatẽ
siue ip̃i hrͣdi sine aliidane
iuissus ẽ inde quentui si for¬
te debeatur pecunia hic ẜ¬
uo uł abhrde qd̃ indomini
racionem plus erogauerat
ui abextranco uesit hrs de¬
bicorem conuenire ułsta¬
tu libo soluero pecuniam ã¬

Expanded text:
parere oportet, si nemo eos impediat et sit condicio possibilis.Sed si in heredis persona iussus sit parere condicioni, quid dici debeat? si quidem paruit condicioni, statim liber est etiam inuito herede. quod si non patitur heres pareri puta offerprocul dubio liber est, quia per heredem stare uidetur, quo minus condicionem impleat. et parui refert, de peculio ei offerat an ab alio accepta: receptum est enim, ut seruus peculiares quoque nummos dando perueniat ad libertatem, siue ips‹i› heredi siue alii dare iussus est.Inde quaeritur, si forte debeatur pecunia huic seruo uel ab herede, quod in domini rationem plus erogauerat, uel ab extraneo, nec uelit heres debitorem conuenire uel statulibero soluere pecuniam: a
Abbreviated transcription (Latin):
insacculo dedit puenit ad
ub̾tatem ⁊ sciper fluum pt̃
libsit quasi prohibitus ui¬
deaturdepecdilio dare hoci
ip̃o qd̃siñ peculio distractus
est. an uõ cum fuerit phib¬
tus pecunium tangere ⁊pu¬
dare prohibeatur no statim
ubiuerut Siquis ẜuumu
opan prohibeat ulsiqd̃ ex
opis sius mereturi abstule

Expanded text:
in sacculo dedit, peruenit ad libertatem et superfluum potest liber sit quasi prohibitus uideatur de peculio dare hoc ipso, quod sine peculio distractus est an uero cum fuerit prohibitus peculium tangere? et pudare prohibeatur, non statim ubi ueniit.Si quis seruum operari prohibeat, uel si, quod ex operis suis meret, abstule
Abbreviated transcription (Latin):
erat translatum aita pende¬
bat precedentis summe alie¬
natiosic tñut non retro nũ¬
mifiant accipientis s time
cum residua summa fuent
exsoluta.¶sipłus quam
iussumerat dedent statulib

Expanded text:
erat translatum. ita pendebit praecedentis summae alienatio, sic tamen, ut non retro nummi fiant accipientis, sed tunc, cum residua summa fuerit exsoluta.Si plus quam iussus erat dederit statulib
Abbreviated transcription (Latin):
remedii loco hoc demonstrat᷑
ent asino uult exigere uel
ip̃esoluere uthic hãt unde
condicioni pare at uib̾tatez
ꝯpecere⁊ ita cassius quoqi
scribitnon solumaut sida¬
reiuissum prohibeat statuli¬
ber adlibtatem puenit um̃
etiam si ascendere capitoli¬
uinuissũ ascendert uecet. et
sicapue dure nissum capuã
ue prohibeat nam qui phi¬
bet ẜuum qd proficisci intel¬
ugendum ẽ inpedire mag̃
uellelibtatem qua opis ser¬
uiuti ¶S ⁊si iussum cobrdi
dare non patiatiu imus ex
hrdibus dare eq libent. S
iscui iussus erat dare aliber

Expanded text:
remedii loco hoc monstratur et si non uult exigere uel ipse soluere, ut hic habeat, unde condicioni pareat, libertatem competere: et ita Cassius quoque scribit. Non solum autem si dare iussum dare prohibeat, statuliber ad libertatem pervenit, verum etiam si ascendere Capitolium iussum ascendere vetet, item si Capuae dare iussum Capuam ire prohibeat: nam qui prohibet servum proficisci, intellegendus est impedire magis velle libertatem quam operis servi uti. Sed et si iussum coheredi dare non patiatur unus ex heredibus dare, aeque liber erit: sed is, cui iussus erat dare et liber
Abbreviated transcription (Latin):
uchicui ans souicitudo.item
est Cura quoq emendi frumti
exredicib aucuius citacio
curaton peccumã suminstrat᷑
o ⁊cura custodiendi aque dix¬
tus psonalib munerb ag̃¬
gatua. uirenarce quoqr quidi

Expanded text:
hicularis sollicitudo, item est.Cura quoque emendi frumentex reditibus alicuius ciuitatis curatori pecunia subministratur.Sed et cura custodiendi aquae ductus personalibus muneribus adgregatur.Irenarchae quoque, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
toris fite nissor ep̃tore uicto. p¬
tus uictus fiũt ab eo qde ĩ offi¬
tioso testõ agebat legatanis
s ⁊ q lib̾tatem acceperũt peir¬
mittẽdũ c̃ appellare. Siq̃ratur
pcollusionẽ ꝓnũtiatũ sicut
dnus pius rescripsit. Ideoq i¬
rescripsit legatarios cãm app

Expanded text:
s fideiussor emptore uicto aptus uictus fuerit ab eo, qui de inofficioso testamento agebat, legatariis et qui libertatem acceperunt permittendum est appellare, si querantur per collusionem pronuntiatum: sicut diuus Pius rescripsit.Idem rescripsit legatarios causam app
Abbreviated transcription (Latin):
snĩam inpsoãs atq iõ eos ꝙ
dẽpnati sũt iuiriles ꝑ tes debẽ¬
¶Qd̾ ẽ rescriptũ incoĩcausa
quõt alt̾ appellat. alt̾ nõ alte¬
nus cuictoriã etiã ei ꝓficere
qui non prouocanit ita demỹ
probundum ẽsumam eadez¬
q cã fuit defersiois ceteri
sidiũse alia cã ẽnt in duob¬

Expanded text:
iam in personas atque ideo eos qui condemnati sunt uiriles partes debere.Quod est rescriptum in communi causa, quotiens alter appellat, alter non, alterius uictoriam ei proficere qui non prouocauit, hoc ita demum probandum est, si una eademque causa fuit defensionis: ceterum si diuersae, alia ca
Abbreviated transcription (Latin):
potãtem hñit. uelud p̃ses ꝓui¬
nie ant ꝓcurator cesans. ita tñ
ut meaca appellatioĩs redden¬
de hoc solũ queratur aniure ĩt¬
p̃tatum sit idqetiã dinus ãto¬
ninuis rescripsit. ¶ Alio ꝯdẽp¬
nato iscius int̾ ẽ appellare p̃t
tus c̃. nec ꝓcurator suo noĩe ap
appellare pocit aut si auctor e¬

Expanded text:
 uelut praeses prouinciae aut procurator Caesaris: ita tamen, ut in causis appellationis reddendis hoc solum quae‹ra›tur, an iure interpretatum sit: idque etiam diuus Antoninus rescripsit.Alio condemnato is cuius interest appellare pottus est nec procurator suo nomine apappellare poterit: aut si auctor e
Abbreviated transcription (Latin):
sconstat mulo accuex
iege habito duum urꝵ
creatum. s tm̃ uocib popula¬
num postulatum eisq trĩs
proconsulem quo facere ñ
debut consensisse applło ĩre
apta supna cua fint. ¶D̾¬

Expanded text:
constet nullo actu ex lege habito duumuirum creatum, sed tantum uocibus popularium postulatum eisque tunc proconsulem, quod facere non debuit, consensisse: appellatio in re aperta superuacua fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a creditoris cũ debitor uictus
appeilass nec exfide defendẽt¬
cam. Que ꝯstitutio ita accipiẽ
absenti creditori nnuũ p̃iudi¬
tium debitor fac̃.ad q ꝯstitutũ
ẽ. ¶ Siꝓcuritor q ĩ iditio intͥ¬
fuit nictus sit. imip̃e quoq pꝑ
curatorẽ appellare possit uro

Expanded text:
persona creditoris, cum debitor uictus appellasset nec ex fide causam defenderet. quae constitutio ita accipiendabsenti creditori nullum praeiudicium debitor facit, idque statutum est.Si procurator, qui iudicio interfuit, uictus sit, an ipse quoque per procuratorem ap
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ut hr̃des infuẽ aut in
monum̃to dũtaxat aureos cẽ¬
cum ꝯsumẽt nõlicẽt minus ꝯ¬
u. Inlege cẽsoriaportus si¬
cilie ita scaptũ erat ẜuos qͦs
comũ qs duceret suo usu ꝓ hii
portorium ne dato q̃ rebatuĩ. Si
qs asicilia ẜiuis romã muteret

Expanded text:
et, ut heres in funere aut in monumento 'dumtaxat aureos centum' consumeret, non licet minus cm. In lege censoria portus Siciliae ita scriptum erat: 'seruos, quos dom‹um› quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato'. quaerebatur, si quis a Sicilia seruos Romam mitteret
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlibero segerat udebitiura
bno possideri. S h̾ tũc intel¬
ligẽdum ẽ cũsus app̾hẽsus
suit nõ sit ꝑatus pro sua lib¬
tatelitigarenam sipatus
dens an̾usucapionẽ amis¬
sa põne cognouĩt eẽ rẽ alie¬
nã ⁊ int̾m nã ciscatur põnẽ¬

Expanded text:
bero se gerat, videbitur a domino possideri: sed hoc tunc intellegendum est, cum, si adprehensus fuerit, non sit paratus pro sua libertate litigare: nam si paratus dens ante usucapionem amissa possessione cognoverit esse rem alienam et iterum nanciscatur posse