comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tut catharos qui apud nos nouatiani sunt si forte penitentes
ad ecclesiam conuertantur confessos ecclesiastica dogmata
dericos in ordine quidem suo suscigi debere: sed ordinatione
data sane si episcopus ipsorum ueniat ad egiscogum nostrũ
debere eum in ep gresbiterorum loco sedere: episcogi uero
nomen manere aoud illum solum qui catholicam semper
tenuit fidem:nisi sua uoluntate ipse eum tali nomine ho¬
norare uoluerit. uel si olacuerit ut quaerat ei episcopi locũ
uacantem hoc sit in ipsius potestate. X
Tne in una ciuitate duo sint episcopi. Xi
uel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt uel ab aliis
reuicti. ut abiciantur: sed & siqua ex his qui lapsi sunt. &
per ignorantiam forte ordinati recogniti fuerint ut abi¬
ciantur.:
Tsi qui absq tormentis in persequutionibus lapsi sunt Ø¬
& ex corde agunt penitentiam: quinq annos intra ca'¬
thecuminos faciant: & duobus annis post hoc tantum fi

Expanded text:
ut Catharos qui apud nos Novatiani sunt si forte poenitentes ad Ecclesiam convertantur, confessos Ecclesiastica dogmata, clericos in ordine quidem suo suscipi debere: sed in ordinatione data. Sane si Episcopus ipsorum veniat ad Episcopum nostrum, debere eum in Presbyterorum loco sedere. Episcopi vero nomen manere apud illum solum, qui catholicam semper tenuit fidem, nisi sua voluntate ipse eum tali nomine honorare voluerit: vel si placuerit, ut quaerat ei Episcopi locum vacantem, hoc sit in ipsius potestate. X. Et ne in una civitate duo sint Episcopi. XI. rovecti, postmodum vel ipsi aliquid de se criminosum confessi sunt, vel ab aliis revicti, ut abjiciantur: sed et si qui ex his qui lapsi sunt, et per ignorantiam forte ordinati, recogniti fuerint, ut abjiciantur. XII. Et si qui absque tormentis in persecutionibus lapsi sunt, et ex corde agunt poenitentiam, quinque annos inter Catechumenos faciant, et duobus annis post hoc fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
Rl STO igitur secundum propheti& fidem nato in
bethleem iudae temporibus suoradicti Herodis de o¬
rientis partibus aduentantes quidam uiri ex magorum ge¬
te percontantur ab Ne rocde ubi nam essȩt rex qui nuger hia¬
tus est iudaeorum affirmantes uidisse se stellam eius in ori¬
ente quae sibi etiam dux itineris extitisset: causam uero
tante properationis adorandi ac uenerandi nuper editi Ø¬
regis esse. Quibus ille auditis incredibiliter deterretur
uerens ne status sui periclitaretur imperii. Accersitis ergo
rent. Ut uero ex Michee oraculis Locus natiuitatis eius a
tes pueros non solum apud bethleem sed & in omnibus fim¬
bus eius a bimis & infra secundum tempus quod ex ploraue
equaeuis siuis possit extinguere:. Sed preuenit regis insidias
ouer adductus in aegyptum parentibus de dolo regis ange¬
lo prenuntiante commonitis.

Expanded text:
risto igitur secundum prophetiae fidem nato in Bethlehem Judae, temporibus Herodis regis, de Orientis partibus adventantes quidam viri ex Magorum gente, percontantur ab Herode ubinam esset rex qui nuper natus est Judaeorum: affirmantes vidisse se stellam ejus in Oriente, quae sibi etiam dux itineris exstitisset; causam vero tantae properationis adorandi ac venerandi nuper editi regis esse. Quibus ille auditis incredibiliter deterretur, timens et verens ne status sui periclitaretur imperii. Advocatis ergo arent. Ubi vero ex Michaeae oraculis locus nativitatis ejus aptes pueros, non solum apud Bethlehem, sed et in omnibus ejus finibus a bimatu et infra, secundum tempus quod exploraveraaequaevis posset exstinguere. Sed praevenit regis insidias puer abductus in Aegyptum, parentibus de dolo regis angelo praenuntiante commonitis.
Abbreviated transcription (Latin):
per omnem locum ⁊izaniorum modo pura uerbi dei semi¬
na maculantibus. & areas apostolicae doctrinae adulterina
admistione fedantibus. ex omni parte sacerdotes domini
uelut uigilantes agricola&e excutere eorum & expurgare
mala semina nitebantur: & tanꝗͣ soliciti pastores insidian¬
tes lupos gregibus Christi. clamoribus simul insectationi¬
busq recellere commonendo fratres instruendo scriben¬
do etiam longe positis iosos quoq interdum sicubi coram
degrehendissẽt cominus perurgendo. & uerborum lucta
ac disputationum certamine grosternendo. Alii etiamØ
posteris consulentes quaestiones eorum & peruersas obie¬
Ctiones editis commentariis confutando: inter quos & Ø¬

Expanded text:
per omnem locum zizaniorum modo pura verbi Dei semina maculantibus et areas apostolicae doctrinae adulterina admistione polluentibus, ex omni parte sacerdotes Domini, velut vigilantes agricolae, excutere et expurgare eorum mala semina nitebantur et tanquam solliciti pastores insidiantes lupos gregibus Christi clamoribus simul insectationibusque repellere, commonendo fratres, instruendo, scribendo etiam longe positis, ipsos, sicubi coram deprehendissent, in communi perurgendo et verborum luctamine ac disputationum certamine prosternendo, alii etiam posteris consulendo, quaestiones eorum et perversas obiectiones editis commentariis confutando. Hinc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
agmine festinantem. Tum ille ultra non ferens apprehendite
inquit mulierem & huc deducite. Cumq fuisset adducta
quo inquit infelix mulier groperas tam festina: Ad campũ
ait quo catholicorum populus conuenit. Et non inquit au¬
disti quia prȩfectus illuc pergit ut omnes interficiat quoc
inuenerit: Audiui inquit & ideo festino ut ibi inueniar: Ø¬
Et quo inquit paruulum istum trahis: Ut & ipse ait martyri¬
um consaequi mereatur.Qu&e cum audisset uir moderatissi¬
mus. redire officium & conuerti uehiculum ad palatium iu¬
bet: & ingressus ait imperatori. Subire mortem si iubeas pa¬¬
ratus sum. opus uere quod precipis implere non possum: Ø
cumq edocuisset cuncta de muliere repressit imgeratoris

Expanded text:
agmine, festinantem. Tum ille ultra non ferens: Apprehendite, agmine, festinantem. Tum ille ultra non ferens: Apprehendite, inquit, mulierem, et huc deducite Cumque fuisset adducta: Quo, inquit, mulier infoelix, properas tam festina? Ad campum, ait, quo catholicorum populus convenit. Et non, 275 inquit, audisti, quia Praefectus illuc pergit, ut omnes interficiat quos invenerit? Audivi, inquit, et ideo festino, ut ibi inveniar. Et quo, inquit, parvulum istum trahis? Ut et ipse, ait, martyrium consequi mereatur. Quae cum audisset vir moderatissimus, redire Officium et converti vehiculum ad palatium jubet. Et ingressus ait, Imperator, subire mortem si jubeas paratus sum. Opus vero quod praecipis, implere non possumus. Cumque edocuisset cuncta de muliere, repressit Imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
DESSA nanq mesopotamie urbs fidelium populorum Ø¬
est. Thomae apostoli reliquiis decorata. Ubi cum imperator po¬
pulos uidisset ecclesiis eiectos in campo habere conuenticulũ
tanta dicitur iracundia accensus ut grefectum suum pugno
gercuteret: cur non fuissent inde quoq sicut iusserat deturba¬
ti. At ille licet esset paganus. & iniuriis ab imperatore fuis¬
set affectus tamen consy deratione humanitatis altera die
ad uastandum gooulum processurus facit hoc iosum ciuibus
ne inuenirentur in loco: mane processurus terrorem solito Ø¬
maiorem per officium mouet agitq omnia quo ꝗͣ minim uel
si fieri posset nulli periclitarentur.Uidet tamen frequentio¬
rem solito populum tendere ad locum currere precipites & fe¬
uidet quandam mulierculam ita festinam & groperam domo
sua prorumgere. ut nec clauderet hostium nec operiri ut mu¬
lierum habitum decet diligentius potuisset infantem quoq par¬
uulum secum trahentem: cursuq rapido irrupto etiam officii

Expanded text:
dessa namque Mesopotamiae urbs fidelium populorum est, Thomae Apostoli Reliquiis decorata. Ubi cum per se Imperator populos vidisset Ecclesiis ejectos in campo habere conventiculum, tanta dicitur iracundia accensus, ut praefectum suum pugno percuteret, cur non fuissent inde quoque, sicut jusserat, deturbati. At ille licet esset Paganus, et injuriis ab Imperatore fuisset affectus, tamen consideratione humanitatis, altera die ad vastandum populum processurus, facit hoc ipsum civibus ne invenirentur in loco Mane processurus, terrorem solito majorem per Officium movet, agitque omnia, quo quam minimi, vel si fieri posset, nulli periclitarentur. Videt tamen frequentiorem solito populum tendere ad locum, currere praecipites et fevidet quandam mulierculam ita festinam et properam domo sua prorumpere, ut nec clauderet ostium, nec operire se, ut mulierum habitum decet, diligentius potuisset, infantem quoque parvulum secum trahentem, cursuque rapido, irrupto etiam Officii
Abbreviated transcription (Latin):
legis p̃ceptũ: heli efficit᷑ filiꝰ. Qui
facob qͥa fr̃ erat uxorem ad susci¬
cindũ fr̃i sem̃ acceꝑat. E ꝑ hoc
lata muenit᷑ atq integra genera¬
tio. & eꝗ quã matħs enumerat
dicens. Pacob aut genuit ioseph
& ea quã ucas cõpetenti obseruati¬
one desinat dicens. Qui putabat᷑
et̃ filiꝰ isepħ. qͥ fuit heli: qͥ & ipse
subsonate eadem distinctione
uelit adoptione quadã erga de¬
funtos constat magis quã germinis
uentate. cõpetenti satis ꝑ hoc desi¬
grauit indicio: obseruans euange¬
usta ne om̃ino in huicemodi suc¬
cessionib genuisse aliquem nomi¬
naret. ꝑ quod digna distinctione.
ñ descendens s ascendens usq ad
adam & ad ipsũ usq ꝑuenit dm̃.
Hec aũt ñ nob ad subitum reperta.
aut absq ullis auctorib cõm̃tata
sunt. s ipsi hȩc saluatoris nr̃i scđm
carnem ꝓpinqui. seu studio tanti
seminis demonstrandi. siue docendi
que scm ueritatem gesta st̃ tradider̃.¬

Expanded text:
legis praeceptum Heli efficitur filius, cujus legis praeceptum Heli efficitur filius, cujus Jacob quia frater erat, uxorem ad suscitandum fratri semen acceperat. Et per hoc rata invenitur atque integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph: et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens: Qui putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli. Qui et ipse subsannante eadem distvelut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad Adam et ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem non nobis ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri, secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, seu docendi quae secundum veritatem gesta sunt, tradider
Abbreviated transcription (Latin):
melchi. Nobis gͦ imminet ostendẽ.
patrem habuisse iacob qͥ deducit᷑
ꝑ salomonem. scđm lucã uͦ heli
qͥ deducit᷑ ꝑ nathan: utq istiipsi
id ÷ iacob & heli qͥ erant duo fr̃s.
habentes aliꝰ qͥdem mathan. alius
melchi patrem. ex diu̾so genere
uenientes: etiam isti ioseph aui ẽẽ
uideant᷑. Est gͦ modus iste. Mathan
& melchi diu̾sis temporib de una
eademq uxore estha nomine sin¬
gulos filios ꝓcrearunt. qͥa mathan
qui ꝑ salomonem descendit uxorẽ
eam primꝰ acceꝑat. & relicto filiouno¬
ł iacob nomine defunctꝰ÷. Post cuiꝰ
obitũ qm lex uiduã alu uiro non
uetat nubere. melchi qͥ ꝑ nachan
genꝰ ducit cũ eẽt ex eadem tribu.s
non ex eodem genere. relictã mathȩ
accepit uxorem: ex qua & ipse susce¬
pit filium nomine heli. Per qͦd ex
diu̾so patrũ genere efficiunt᷑ iacob
ixorem & mandato legis accipite
genuit ioseph: natura qlem
Lacob aut genuit ioseph. Sod̾m uͦ

Expanded text:
ens: « Nobis ergo imminet ostendere patrem habuisse Jacob, qui deducitur per Salomonem; secundum Lucam vero Heli, qui deducitur per Nathan, atque isti ipsi, id est, Jacob et Heli, qui erant duo fratres, habentes alius quidem Mathan, alius vero Matthat Melchi patrem, ex diverso genere venientes, etiam isti Joseph avi esse videantur. Est ergo modus iste: Mathan et Matthat diversis temporibus de una eademque uxore, Cestha nomine, singulos filios procrearunt, quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio, Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quoniam lex viduam alii viro non vetat nubere, Matthat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse suscepit filium nomine Heli: per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob uxorem ex mandato legis accipiens, genuit Joseph, natura quidem Jacob autem genuit Joseph. Secundum vero
Abbreviated transcription (Latin):
in rebus gestis. reliqua om̃ia in ep̃oꝵ XI
panagericis tractatib nichil ad sci¬
entiam rerum c̃ferentib occupatꝰ:
omissis quȩ uidebantur suꝑflua.x
historie siqͥd habuit nono coniun¬
ximꝰ libro. & in ipso eusebii narra
uel undecimũ libros nos c̃scripsimꝰ¬
los suprascriptis panib addidimus.
uos situ ꝓbaueris uel benedixeris.
ꝓcerto confidã qͦd sufficient turbis.
Continat aut̃ om̃e opus res in eccl̃a
gestas: a saluatoris ascensionẽ &
deinceps. Ar̃i uͦ duo libelli a tẽpo¬
rib constantini post ꝑsecutionem

Expanded text:
in rebus gestis, per reliqua omnia in Episcoporum in rebus gestis, per reliqua omnia in Episcoporum panegyricis tractatibus, nihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narratet undecimum librum nos conscripsimlos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod sufficient turbis. Continet autem idem omne opus res in Ecclesia gestas a Salvatoris Ascensione, et deinceps. Nostri vero duo libelli a temporibus Constantini post persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
ab alarto duce gochoru
pestifi morbus infudit.
agros armenta. uiros long
cõfussis feralis exitii aliqͥa
mente ab ingruentis mali conta¬
gione subtractȩ. meliorib occu¬
patȩ studus tenerent᷑. Iniungis
mͥ ut ecclesiasticam historiam
mͦ maloꝵ que gererentur aciꝑet
I quo ego oꝑe cu̾m excusare me
uellem ut pote inserpor & inpar
& qͥ in tam multis amuł uscar
latini segmonis amiscrim: consi¬
deraui qͦd ñ absq aliquo apsies
inslitutionis ordine nobis ata
elsa peret diuina potentiã.
Scins gͦ ex illis te qͦq descendere
asciplinis. recordatꝰ qͦd philippi
orgissis exemplo ubi pacendi tẽp
turbas uidisti. puerulũ subroga
Explendum tamen euangelicum
sacram̃tum ꝓprio labore captos
adderet etiam pisciculos duos: ag¬
gressussum exequi ut potui quoc
preceꝑas. certus qͦd excusabit imꝑi¬
tiȩ nr̃ẽ culpas pͣcipientis auctoritas
ciendum sane : qđ decimꝰ liber
huiꝰ oꝑis in greco qm̃ ꝑparuus erat. A¬

Expanded text:
ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe commissis feralis exitii aliquod mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam,modo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis usum Latini sermonis amiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis istaclara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogavexplendum tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi, ut potui, quod praeceperas: certus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod decimus liber hujus operis in Graeco,
Abbreviated transcription (Latin):
illudentes. Hunc gͥ calium maloꝵ
patrem & auctorem ꝑ idem tempꝰ
symonem ex apparitoꝵ suoꝵ nu¬
mero diabolus suscitans. ad urbẽ
maximã ire cõpulitromã: ut ibi
põtentissimis athletis dñi ac salua
ab eo subrogatis obsisteret. Sed
diuina uirtus & gr̃a in maximo
p̃cipue certamine nunquã deserit
suos. quȩ incensam maligni flãmã
tota celeritate restringit: & omnẽ
altitudinem destruit extollentẽ
se adũsũ scientiam dĩ. Propt̃ qͦd
neq simon neq alius qͥs c̃gressus
tunc adũsum apłos dnĩ potuit
hominũ nuꝑ obfulserat. ꝑ apłos
suos totiꝰ m̃dacii discussa caligine.
de humanis m̃tib ignorantiae
tenebras effugabat. Deniq supra¬
dictꝰ magus ueri luminis fulgore
ꝑculsus: cecitatem c̃tinuo male sanȩ
mentas incurrit. Quippe qͥiam & priꝰ
in iudea ꝑ apłm petrũ de his quȩ
gerebat scelerib confutatꝰ: transma
urens adminiculo assistentis sibi &¬
intantum maloꝵ ꝑuenit. ꝓfectum.

Expanded text:
imus. Hunc igitur talium malorum patrem et auctorem per idem tempus Simeonem ex apparitorum suorum numero diabolus suscitans, ad urbem maximam ire compulit Romam, ut ibi potentissimis athletis Domini ac Salvn hoc ipsum ab eo subrogatis, resisteret. Sed divina virtus et gratia in maximo praecipuoque certamine nunquam deserit suos: quae incensam maligni flammam tota celeritate restinguit, et omnem altitudinem destruit, extollentem se adversum scientiam Dei. Propter quod neque Simon, neque alius quis congressus tunc adversum apostolos Domini, potuit hominum nuper obfulserat, per apostolos suos totius mendacii discussa caligine, de humanis mentibus ignorantiae tenebras effugabat. Denique supradictus magus, veri luminis fulgore percussus, caecitatem continuo malesanae mentis incurrit. Quippe qui jam et prius in Judaea per apostolum Petrum de his quae gerebat sceleribus confutatus, transmarRomam ingressus, utens adminiculo assistentis sibi in tantum malorum venit profectum,
Abbreviated transcription (Latin):
refert. Quȩ multũ ÷ ut his inseramꝰ:
cũ liceat uolentib ea scire ꝑ singula.
ex iosis supradicti hyrenei libris uel
de hoc ł de ceteris auctorib diu̾sarũ
hereseon & de uenenatis eoꝵ dogna

Expanded text:
rat, quod multum est, ut his inseramus, cum liceat volentibus ea scire per singula ex ipsius supradicti Irenaei libris vel de hoc, vel de caeteris auctoribus diversarum haereseon, et de venenati
Abbreviated transcription (Latin):
ciens paulopost iminentem atq in¬
sistentem capiti suo uidet angłm.
eũq sensit continuo exitii sui mini¬
strum: quem pͥus nouerat ꝓuisorem
bonoꝵ. &ecce repente cruciatꝰ eũ
ex dolore incredibili uentris atq
inflatine corripuit. Hespiciensq
ad amicos: en inquit ille. ego ds̃ ur̃.
Ecce ꝓellor confestim & deturbor
ex uita: qm̃qͥdem diuina uirtꝰ nuꝑ
collaitas inme falsas arguit uoces.
& qͥm immorcalis dicebar a uob̃. peeps
enda ÷ sententia. quam ds̃ statuit.
Nam & uiximꝰ haud c̃temnendi: & lon¬
geultatem quȩ beata putat᷑ expleuim̃
& cũ hec dixisset: ui doloris uehem̃tius
agitatꝰ. instant̃ ad palatiũ reportat᷑.
Cumq diuulgatũ eẽt eum ꝓpe diem
moriturũ: ingens multitudo totiꝰ
etatis & sexus conueniens. more pa¬
trio supͣ cilicia strati. om̃ipotenti
dõ ꝓ regis incolumitate supplicaban.
Om̃is auͣt domꝰ regia. planctib & gemi¬
tib ꝑsonabat. Cum interim rexipse.

Expanded text:
ciens, paulo post, imminentem atque inciens, paulo post, imminentem atque insistentem capiti suo videret angelum, eumque sensit continuo exitii sui ministrum, quem prius noverat provisorem bonorum. Et ecce repente cruciatus eum ex dolore incredibili ventris atque inflatione corripuit. Respiciensque ad amicos: En, inquit, ille ego deus vester, ecce propellor confestim et deturbor ex vita, quoniam quidem divina virtus nuper collatas in me falsas arguit voces, et qui modo immortalis dicebar a vobis, praeceps enda est sententia, quam Deus statuit. Nam et viximus haud contemnendi, et longaevitatem quae beata putabatur explevimus; et cum hoc dixisset, vi doloris vehementius agitatus, instanter ad palatium reportatur, cumque divulgatum esset eum propediem moriturum, ingens multitudo totius aetatis et sexus conveniens, more patrio super cilicia strati, omnipotenti Deo pro regis incolumitate supplicabant. Omnis autem domus regia planctibus et gemitibus personabat, cum interim rex ipse
Abbreviated transcription (Latin):
totiꝰ expleuerat: cum forte cȩsareã
quȩ prius pyrgus stratonis uocabat
aduenit. Ubi cũ in honorem cȩsaris
spectacula ciuib ederet: uotiuo ut
uidebat᷑ salutis cęsaris die. cumq
illuc totiꝰ ꝓuinciȩ uiri honore &
facultatib prediti conuenissent:
scđo spectaculoꝵ die indutꝰ ueste
fulgenti ex auro argentoq mira¬
biliter c̃texta. incipiente. die ꝓcedit
ad theatrũ. Ubi cum primos solis
radios argenteȩ uestis gremio susce¬
pisset. reꝑcusso splendore duplicatã
spectantib lucem fulgor metalli ui¬
brantis effudit: ut intuentib per¬
stringeret aciem t̾ror aspectꝰ. & ꝑ
hoc plus aliqͥd de eo quã humane
naturȩ ÷ artifex arrogantia m̃tiret᷑.
gͥ adulantis uulgi concrepant uoces
exoratur. dicentib popłis qđ nuncusq
ut hominem te timuimꝰ: s ex hoc iam
supͣ humanã te eẽ natura fatemur
S rex acclamationem ẽtra fas habitã
ñ repressit. nec impietatem illicite.
adulationis exhorruit: donec respi¬

Expanded text:
o de eo ita ait: Cum forte Caesaream quae prius Pyrgos Stratonis vocabatur advenit, ubi cum in honore Caesaris spectacula civibus ederet, votivo ut videbatur salutis Caesaris die, cumque illuc totius provinciae viri honore et facultatibus praediti convenissent, secundo spectaculorum die, indutfulgenti ex auro argentoque mirabiliter contexta, incipiente die, procedit ad theatrum, ubi cum primos solis radios argenteae vestis gremio suscepisset, repercusso splendore, duplicatam spectantibus lucem fulgor metalli vibrantis effudit, ut intuentibus perstringeret aciem terror aspectus, et per hoc plus aliquid de eo quam humanae naturae est artifex arrogantia mentiretur; illico adulantis vulgi concrepant voces, pliciter exoratur, dicentibus populis: Hucusque ut hominem te timuimus, sed ex hoc jam supra humanam te esse naturam fatemur. Sed rex acclamationem contra fas habitam non repressit, nec impietatem illicitae adulationis exhorruit, donec respi
Abbreviated transcription (Latin):
forisq in huicemodi uerbi medita¬
tionib ꝑmanerent. Nec prius ab
obsecrando desistunt. quam quȩ
orauerant impetrarent. Et hȩc
fuit causa scribendi: qͦd scđm mar-
confirmauit: & in ꝑpetuũ legendã
scripturã ȩccłiis tradidit. Clemens
in sexto dispositionũ libro: Hȩc ita
gesta ẽẽ describit. Cuiq similȩ
dat testimoniũ etiam ierapolites
ep̃snomine papias. qͥ & hoc dicit
qđ petrus in pͥma epła sua quã de
urbe roma scribit meminerit marci
in qua tropice romã babiloniam
& marcus filius m̃s.U

Expanded text:
forisque in hujuscemodi verbi meditaforisque in hujuscemodi verbi meditationibus permanerent. Nec prius ab obsecrando desistunt, quam quae oraverant impetrarent. Et haec fuit causa scribendi quod secundum Mconfirmavit, et in perpetuum legendam Scripturam Ecclesiis tradidit. Clemens in sexto Dispositionum libro haec ita gesta esse describit. Cui simile dat testimonium etiam Hierapolites episcopus, nomine Papias, qui et hoc dicit, quod Petrus in prima Epistola sua, quam de urbe Roma scripsit, meminerit Marci, in qua tropice Romam Babyloniam t Marcus filius meu
Abbreviated transcription (Latin):
ed ñ in longum ꝑmanet.
fraude quęsita diuinitas.
Continuo nanq in ipsis claudii tem¬
porib clem̃tia diuinȩ ꝓuidentiȩ
mum fidei magnificentia & uirtu¬
tis merito: primoꝵ pͥncipem petrũ.
ad urbem romã uelut adu̾sum hu¬
mani generis cõmunem ꝑniciem re¬
pugnaturũ deducit: ducem quendã
& magistrũ i ailitiȩ suȩ. scientem
diuina pͣlia gerere. & uirtutũ castra
ductare. Iste adueniens ex orientis
partib ut cęlestis qͥdam negociator.
mercimonia diuini luminis siqͥs sit
cõparare paratus aduexit: & saluta¬
ris pͣdicationis uerbo. pͥmꝰ in urbe
roma euangłn sui clauib ianuam
regni cęlestis aperuit. ALIII.¬
gitur oum romanae urbi clarum
uerbi duĩ lum fuiset exortũ irmo¬
nis qͥdem tenebre cũ suo auctore
m̃ces placido illustrauit auditu:
ita ut cotidie audientib eũ nulla
unquã satietas fieret. Unde neq
ut ea quȩ ille uerbo p̾dicabat. ad
ꝑpetuam eoꝵ cõmonitionem ha¬
bendã scripturȩ traderet. qͦ domi

Expanded text:
ed non in longum permanet fraude quaesita divinitas. Continuo namque in ipsis Claudii temporibus, clementia divinae providentiae mum, fidei magnificentia et virtutis merito, primorum principem Petrum ad urbem Romam, velut adversum humani generis communem perniciem repugnaturum, deducit ducem quemdam et magistrum militiae suae, scientem divina praelia gerere et virtutum castra ductare. Iste adveniens ex Orientis partibus, ut coelestis quidam negotiator, mercimoniam divini luminis, si quis sit comparare paratus, adduxit, et salutaribus praedicationis verbis primus in Roma euangelii sui clauibus ianuam regni caelestis aperuit. Igitur cum Romanae urbi clarum uerbi Dei lumen fuisset exortum. Simonis tenebrae cum suo auctore mentes placito illustrabat auditu, ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde nequeut ea quae ille verbo praedicabat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
getico quem ꝓfide nr̃a ad imꝑato¬
rem antoninũ scribit: de his hoc
mͦ refert. Ꝙ post ascensionem inqͥt
dñi ad celũ. instigabant demõnes
qͦsdam hominũ. qui dicerent se
deos eẽ : qͦs nos fugauimꝰ. Sy mon
deniq qͥdam samaritanꝰ de uico
qͥ dr̃ gitcho subclaudio cȩsare
magicis artib & ope demonũ sub¬
leuatꝰ in urbe ur̃a quȩ regnũ om̃iũ
tenet. quãplurimis ꝑ fantasias de
in flumine. tyberis int̾ duos pontes
collocati. habens etiã titulũ latinis
litteris scriptũ. symoni dõ scõ.
Quẽ & om̃s pene iamaritȩ. ñnulli
etiã excȩteris gentide tanquã sũmũ
dm̃ & adorant & c̃ficent᷑. Sed &
lo stecerat apud trrũ arbem
tenicis: cũ iplo uelut pͥma quaida
m̃tem c̃secratier̃. Heo qͥdem ustinꝰ
Consona uͦ huic etiam hyreneꝰ fcribit

Expanded text:
getico, quem pro fide nostra ad imperatorem Antonium scribit, de eo ita hoc modo refert: Et post ascensionem, inquit, Domini ad coelum, instigabant daemones quosdam hominum qui dicerent se deos esse, quos nos fugavimus. Simon denique quidam Samaritanus, de vico qui dicitur Gittho, sub Claudio Caesare magicis artibus et ope daemonum sublevatus, in urbe vestra, quae regnorum omnium est caput, quamplurimis per phantasias deconore donatus, in flumine Tyberis inter duos pontes collocati, habentis etiam titulum Latinis litteris scriptum: Simoni deo sancto; quem et omnes pene Samaritae, nonnulli etiam ex caeteris gentibus, tanquam summum deum et adorant, et confitentur. Sed et lo steterat, apud Tyrum urbem Phoenicis, cum ipso velut primam quamdam mentem consecraverunt. Haec quidem Justinus. Co
Abbreviated transcription (Latin):
sent̾ abrupit: qͥnquagesimũ etacis¬
& quartũ agens annũ. regni uero
septiũ. Quattuor &eñ sub gaio
cesare annis regnauerat: phylippi
tetrarcbiam trib annis obtinens.
quarto aut̃ eciã herodis sibi adiun¬
gens : trib aut̃ reliqͥs annis subelax.¬
dio cęsare exactis. Cum in ceteris¬

Expanded text:
 abrupit quinquagesimum aetatis quartum agens annum, regni vero septimum, quatuor etenim sub Gaio Caesare annis regnans, at Philippi Tetrarchiam tribus annis obtinens: quarto autem et Herodis sibi adjungens, tribus vero reliquis annis sub Claudio Caesare exactis. Post Agri
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħu axp̃ꝑ om̃ium cresceret m̃te.
& ꝑ dies singulos religionis ꝓpaga-¬
rentur augm̃ta: nequaquã qͥescit.
hostis salutis humanȩ. s urbem
maximã quȩ ÷ caput om̃iũ p̃uenit.
& symonem illuc de qͦ insuꝑiorib
diximꝰ euocat: cuiꝰ nefariis artib.
adminicula ipse maiora suppedi¬
tans. plurimos urbis illiꝰ ciues in
erroris eiꝰ uincla coniecit. Designat.
multo post apłoꝵ tẽpꝰ exortus

Expanded text:
risti per omnium cresceret mentes, et per dies singulos religionis propagarentur augmenta, nequaquam quiescit hostis salutis humanae, sed ad urbem maximam, quae est caput omnium, praevenit, et Simonem illum, de quo in superioribus diximus, evocat. Cujus nefariis artibus adminicula ipse majora suppeditans, plurimos urbis illius cives in erroris ejus vincula conjecit. De multo post
Abbreviated transcription (Latin):
Ductist̃ inqͥt ambo parit̾ ad suppliciũ.
Qcum dicerent᷑ in uia: rogauit iacobũ
dari sibi remissionem. At ille. parũꝑ
deliberans. pax tibi inqͥt: & osculatꝰ÷
eũ. Edita ambosimul capite plexi st̃.
diuina uidens herodes qͥa
de iacobi nece gratum eẽt
iudeis. addidit adhuc & petrum
coniecit in carcerem: sine dubio¬
etiã ipsum punire. uolens. nͥ diuinũ
affuisset auxiliũ: qͦ angłs ei noctu
assistens. mirabilit̃ eum uinculorũ
nexib soluit: & ad ministeriũ p̾di¬
cationis ire liberũ iussit. &̾ cum
petro qͥdem hȩc gesta sunt. Regis uͦ
facinꝰ in apłos ꝑpetratũ dilationem
ñ patit᷑ ultionis: s continuo iudex
ad÷ diuinitatis dextera. sic̃ historia

Expanded text:
Ducti sunt autem ambo pariter ad supplicium. Et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum dari sibi remissionem. At ille parumper deliberans: Pax tibi, inquit. Et osculatus est eum. Et ita ambo simul capite plexi sunt. divina, videns Herodes quia de Jacobi nece gratum esset Judaeis, addidit adhuc, et Petrum conjecit in carcerem, sine dubio ipsum punire volens, nisi divinum adfuisset auxilium, quo angelus ei nocte assistens, mirabiliter eum vinculorum nexibus solvit, et ad ministerium praedicationis ire liberum jussit. Et cum Petro quidem haec gesta sunt. Regis vero facinus in apostolos perpetratum dilationem non patitur ultionis, sed continuo vindex adest divinitus de
Abbreviated transcription (Latin):
Qũ inqͥt cęsaream descendisset herodes.
& in die sollenni p̃clara ueste regia
inditꝰ ꝓ de ibunali c̃sedisset:. ac de
sinuimi contionaret᷑ ad popłm. cũq
popłs acclamaret ei dĩ uoces & ñ
hominis: statĩ inqͥt ꝑcussit eũ an¬
gł̃s dĩ. eo qͦd ñ dederit honorem dõ.
& scatens uermib expirauit. Mira

Expanded text:
quit, Cesaream descendisset Herodes et in die sollempni preclara veste et regia indutus pro tribunali consedisset ac de sublimi concionaretur ad populum, cumque populus acclamaret ei: 'Dei voces et non hominis', statim percussit eum angelus Dei, eo quod non dederit gloriam Deo, et scatens vermibus expiravit. A
Abbreviated transcription (Latin):
ad iracundiã ꝓuocans ẽ: & filii
mendaces filii nolentes audire le¬
gem dei. Qui dicunt uidentib no¬
lite uidere. & aspicientib nolite
aspicere nob̾ ea quȩ recta st̃. auferte¬
set afacie nr̃a sc̃s isrł. Buxus. lignũ
durum ẽ. & imputribile. Idõ autẽ
exarari. ut in ȩternũ duraret. &usꝙ
in nouissimũ diem in testimoniũ
incredulitatis suȩ & opꝓbrii ꝑma¬
neret. ꝑhocetiã qͦd ait. erit in no¬
uissimo die & cȩt̃a: innuit. quia
usq in diem nouissimũ ꝑseueraret
ror iudeorũ. Quid autẽ scribi¬
debeat & quare scribi debeat: utrũꝵ
inimno uersu insinuat cum dicit.
opłs enĩ ad iracimdiã ꝓuocans ẽ. et
filii mendaces filii nolentes audire
lentes audirs legẽ dei. cũ iam
illã frequent᷑ audissent: utiꝙ
non hoc dicerei. sed nolentes uni.¬
plere. De lege gͦ quam claturꝰ
erat xp̃c intelligebat: de qua
quodeã audire nollent ꝓpħa
iam psciebat. d autẽ inti sit.
qui dicunt indentib nolite lͥ¬

Expanded text:
ad iracundiam provocans est: et filii mendaces, filii nolentes audire legem Dei. Qui dicunt videntibus, nolite videre: et aspicientibus, nolite aspicere nobis ea quae recta suntset a facie nostra sanctus Israel . Buxus lignum durum est, et imputribile. Ideo autem exarari, ut in aeternum duraret, et usque in novissimum diem in testimonium incredulitatis suae et opprobrium permaneret. Per hoc etiam quod ait, erit in novissimo die, etc., innuit quia usque in novissimum diem perseveraret error Judaeorum. Quid autem et quare scribi debeat, utrumque in uno versu insinuat cum dicit: Populus enim ad iracundiam provocans est, et filii mendaces, filii nolentes audire lentes audire legem Dei, cum jam illam frequenter audissent, utique non diceret hoc, sed nolentes implere. De lege ergo quam daturus erat Christus intelligebat, de qua quod eam audire nollent, propheta jam praesciebat. Quod autem intulit, qui dicunt videntibus: Nolite vi
Abbreviated transcription (Latin):
que gesta sunt pene in oculis habe¬
rentur. Qppe qͥ c̃scius mͥ ẽẽm seruatȩ
in om̃ib ueritatis. nec me de corum
testimonio fefellit opimo S & alus
plurib obtuli. quoꝵ multi etram
ipsis inc̾fuere bellis: sicut agrippa
rex &e ñnulli eiꝰ ꝓpinqui. & imꝑator
qͥdem titus intantũ ꝓbauit existis
debere libris ad om̃s homines rerũ
gestarũ noticiam ꝑuenire: ut ma¬
nu sua subscriberet. publice abom¬
inserui. S de his satis dictũ. Nunc
Nad narrationis nr̃ȩ seriem redeamꝰ.¬

Expanded text:
que gesta sunt pene in oculis habeque gesta sunt pene in oculis haberentur, guippe qui conscius michi essem servate in omnibus veritatis, nec me de eorum testimonio fefellit oppinio. Sed et aliis pluribus optuli, quorum multi etiam ipsis interfuere bellis, sicut Agrippa rex et nonnulli eius propinqui; imperator quidem Tytus in tantum probavit ex istis debere libris ad omnes homines rerum gestarum noticiam pervenire, ut manu subscriberet publice ab ominserui. Sed de hiis satis dicam, nunc ad narrationis nostre seriem redeam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ipsis si ita res poposcerit libenter
& animã ponere. Sit etiam haetobis
pars historio graphi. his in locis ut
arbitror ñ incõpetenter inserta. Est
adhuc aliud eiꝰ elegans satis uolum̃:
qͦd animꝰ sit qͥ imꝑium teneat in nob
Quem libellũ qͥdam machabeoꝵ atti-¬
tulauer̃ ꝓ eo qđ certamina inibi &
agones ꝓ pietate a machabeis fr̃ib
desudata contineat. S & infine uice¬
simi antiqͥtatum libri significat.
idem ipse ꝓposuisse se quattuor
uoluminib comp̃hensurũ scđm
fidem & religionem patriȩ de dõ
& de substantia eiꝰ ac legib. & cur
quȩdam apud eos liceant. quȩdã uͦ¬
ñliceant. S & alia ĩ nulla opuscula
a sẽ dicit eẽ coposita. In fine eciã sap¬
dicti uicesimi libri antiqͥtatũ ustũ
quendam extrbiade qͥ conatus sit
aggredi: arguit falsitatis ꝑhec uerba
non ego te iitatꝰ sum. in his quȩ
conscripseram. Ipsis & enĩ imꝑatorib
Otuli sibros meos: cũ adhuc ipsa

Expanded text:
pro ipsis, si ita res poposcerit, libenter pro ipsis, si ita res poposcerit, libenter et animam ponere. Sit etiam hec pars hystoriagraphi his in locis a nobis, ut arbitror, non inconpetenter inserta. Est adhuc eius aliud eligens satis volumen, quod animus sit, qui imperium teneat in nobis. Quem libellum quidam Machabeorum attitulaverant, pro eo quod certamina inibi et agones pro pietate a Machabeis fratribus desudata contineat. Sed et in fine vicissimi Antiquitatum libri significat idem ipse proposuisse quatuor voluminibus conprehensurum secundum fidem et religionem patriam de Deo et de substancia eius ac legibus, et cur quedam apud eos luceant, quedam non luceant. Sed et alia nonnulla opuscula a se dicit esse composita. In fine etiam supradicti vicessimia Antiquitatum libri Iustum quendam ex Tyberiade, qui conatus sit adgredi, arguit falsitatis per hec verba: Sed non ego te imitatus in his que conscripseram. Ipsis etenim imperatoribus optuli libros meos, cum adhuc ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
habentur uolumina inter se
inuicem discordantia. s duo
tantũ & uiginti st̃ libri. qui om̃iũ
tempoꝵ seriem continent: qui &
iuste creduntur diuinitꝰ inspirati.
ꝑtendentem: qͥ paulominꝰ usq ad
tria milia annoꝵ c̃tinentiam ger̃.
Amorte ũ morsi uq ad artarxerlen¬
quȩ gesta sunt ꝓpħȩ quiq per ea
tempora credetim uoluminib con¬
scripserunt. Beliqui uͦ qͣttuor libri:
ymnos in dm̃ & uitȩ instituta ac
moni ta mortalibus tradunt. Ab
artarxerse uͦ usq ad nr̃m ampus.
scripta st̃ qͥdem omĩa: fide tamen
ñ eadem quȩ pͥmis habetur digna
ducunt᷑: ꝓ eo qͦd ñ ita extiterit ꝓ¬
pħarũ uigis & explorata successio.
biliter utam᷑ scripturis nr̃is. Nam
cũ tot scła inc̾cesserint. neq addere
qͥs unquã neq auferre. aut ꝑmuta¬
re qͥd ausus ÷: s om̃ib gentis nr̃ae
hominib insita hȩc qͦdam mͦ atq:¬
ingenita fides ÷. credere hȩc dĩ eẽ
consulta. & his iugit̃ inherere : ac

Expanded text:
habentur volumina inter se invicem discordantia; sed duo tantum et viginti sunt libri qui omnium temporum seriem continent, qui et juste creduntur divinitus inspirati. protendentes, qui paulo minus ad tA morte vero Mosey usque ad Artasensenque gesta sunt prophete quinque per ea tempora tredecim voluminibus conscripserunt. Reliqui vero quatuor libri hymnos in Deum et vite et instituta ac monita mortalibus tradunt. Ab Artaxensemn vero usque ad nostrum tempus scripta quidem omnia fidem, tamen non eadem, que primis habetur; digna ducuntur, pro eo quod non ita extiterit prophetarum iugis et expiata successio. biliter utamur Scripturis nostris. Nam cum tot saecula intercesserint, neque addere quis unquam, neque auferre, aut post mutare quid ausus est; sed omnibus gentis nostrae hominibingenita fides est credere hec Dei esse consulta et his iugiter inherere ac
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Ad hec domicianꝰ cum neq
in eis qͥcquã criminis inueniret
& uilitatem eoꝵ quam maxime
contemneret: abrre eol libere iuibet.
Si & ꝑsecutionem quam adũsũ ȩcclas
agar iusserat: datis nir su cõpescit:
edietis. Iui uͦ dimissi ab eo. uł marty
merito uł tantȩ ꝓpinquitatis

Expanded text:
suis. Ad haec Domitianus, cum neque suis. Ad haec Domitianus, cum neque in eis quidquam criminis inveniret, et vilitatem eorum quam maxime contemneret, abire eos liberos jubet, sed et persecutionem quam adversus Ecclesias agitari jusserat, datis rursum compescit edictis. Illi vero dimissi ab eo, vel martyrii merito, vel tantae propinquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
nomine qͥ m hoc missus fuerat. ꝑ¬
aucit ad domicianũ cesarem.o
ipse enĩ formidabat de aduenti:
nib uł quantis eent facultatib
prȩditi At illi responder̃ qͦd utrisq
non ampliꝰ eẽt in bonis noue mulib
denarus ex quib singulis pars media
ꝓportione debaftur Nec hee sibi
in pecunia subsstere: s inestinati¬
one t̾re quȩ eis eẽt in quadraginta
minꝰ unaꝰ uigeris consticuta. quam
suis manib excolentes uł ipsi alerent᷑
uł tributa depanderent. Simul &
testis ruralis & diuturni oꝑis manꝰ
labore rigidas. & callis obduratas
p̃ferebant. Introgati uͦ de xp̃o quale
sit regnũ eius. uł quis ipse aut unde
aut quando uenturus: responder̃
qͥd ñ huiꝰ mundi regnũ. neq hui
t̾rȩ ei designet᷑ imꝑium. s quia
cȩleste ei regnũ ꝑ angłoꝵ ministĩa
in consũmatione scłi preparetur
qͣndo scilicet. aduentans ingła de
uuns ac mortuis iudicabit. & re¬
stituet unicuiq ꝓ factis ac meritis

Expanded text:
nomine, qui in hoc missus fuerat, perducit ad Domitianum Caesarem. Nam et ipse formidabat de adventu nibus vel quantis essent facultatibus praediti, at illi responderunt quod utrisque non amplius esset in bonis a novem millibus denariis. Ex quibus singulis pars media proportione deberetur, nec hoc sibi in pecuniis subsistere, sed in aestimatione terrae, quae eis esset in quadraginta minus uno jugeribus constituta, quam suis manibus excolentes, vel ipsi alerentur, vel tributa dependerent; simul et testes ruralis et diurni operis manus labore rigidas et callis obduratas praeferebant. Interrogati vero de Christo quale sit regnum ejus, vel qui ipse, aut unde, aut quando venturus, responderunt quod non hujus mundi regnum, neque hujus terrae ei designetur imperium, sed quia coeleste ei regnum per angelorum ministeria in consummationes saeculi praeparetur, quando scilicet adventans in gloria, de vivis ac mortuis judicabit, et restituet unicuique pro factis ac meritis
Abbreviated transcription (Latin):
ris summo conatu impellentibus
clauderetur. ferreis qͦq uectib &
seris munita. ac pessulis in altum de¬
missis teneretur obstricta: repente
patefacta. S & transacto die festo
nicies. & enĩ ꝓpe solis occasũ uisi st̃
currłis & quadrige in om̃i regi¬
one ꝑ aerem ferri. & armator
eohortes misceri nubib & urbes
cireundare agminib imꝑcusis.
ir alio item aie festo qͥ pentecostes
appellat. noctũ sac̾dotes ingressi
templũ ad ministeria ex more
ubrtas audiunt dicentes. Migreñ¬

Expanded text:
ris summo conatu impellentibus ris summo conatu impellentibus clauderetur, ferreis quoque vectibus et seris munita, ac pessulis in altum demissis teneretur obstricta, repente patefacta. Sed et transacto die festo,ernicies. Etenim prope solis occasum, visi sunt currus et quadrigae in omni regione per aerem, et armatorum cohortes misceri nubibus, et urbes circumdari agminibus improvisis. In alio item die festo, qui Pentecostes appellatur, noctu sacerdotes ingressi templum, ad ministeria ex more subitas audiunt dicentes: « Migre
Abbreviated transcription (Latin):
diuine ñ crederent: quib aꝑte futurõ
& urbis & gentis p̃sagabatur excidiũ.
s uelut afflati & amentes. & qui neq
oculos neq animã in se haberent::
spnerent omia quȩ cęlitꝰ nunciaban᷑.
&em̃ stella p̃fulgens. gladio ꝑ omnia
similis. imminere desuꝑ ciuitati: &
cometes p̃terea exitialib flammis
dem festum arimoꝵ conuenirent.
occaus die m̃sis xandici qͥ÷ aprilis:
noctis tempore hora nona tantus
luminis fulgor aram templumq
circundedit ut putarent om̃s diem
clarissimũ factũ: & ꝑmansit horȩ¬
dimidiȩ spacio. Qa imꝑitis qͥdem
& ignaris ꝓsꝑum uidebatur: s legis¬
pitos & ꝓbos qͦsq doctores ñ latuit
eritiale pͦtentum. In eadem quoq
festiuitate uitula sacrificiis ad mota.
& aris assistens: int̾ ipsas ministroꝵ manꝰ
enixa r agnam.S & ianua interioris
edis que respiciebat orientem Icum
eet ere solido ind̾uta. ac pinde in iꝰ¬
mensi ponderis. quȩ uix uginti qn¬

Expanded text:
divinae non crederent, quibus aperte futurum divinae non crederent, quibus aperte futurum et urbis et gentis praesagiebatur excidium. Sed velut afflati et amentes, et qui neque oculos neque animas in se haberent, spernebant omnia quae coelitus nuntiabantur. Etenim stella praefulgens gladio per omnia similis, imminere desuper civitati, et cometes praeterea exitialibus flammisdiem festum convenirent, octavo die mensis Xanthici, qui est Aprilis, noctis tempore, hora nona tantus luminis fulgor aram templumque circumdedit, ut putarent omnes diem clarissimum factum, et permansit imperitis quidem et ignaris prosperum videbatur; sed legisperitos, et probos quosque doctores non latuit exitiale portentum. In eadem quoque festivitate vitula sacrificiis admota, et aris assistens, inter ipsas ministrorum manus enixa est agnam. Sed et janua interioris aedis, quae respiciebat ad orientem, cum esset aere solido induta, ac perinde immensi ponderis, quae vix viginti vi
Abbreviated transcription (Latin):
post admissum piaculum continuis
constitutus. indesinent᷑ popłm cõmissȩ
impietatis & feralis ausi de scelere
cõmonebant: si forte possent cõmissi
reatus penitudinem gerere. si possent
flere ꝓ scelere: & ultrices penarum
flãmas lacrimarũ ubercate restinguere
Ostendebat nanq eis ds̃ ꝑ suã patientiã
qͦd ipsoꝵ quereret penitentiam: qͥa
non uult tantũ ds̃ mortem peccatoris.
ollire aũt adhuc mentis eors̃
duriciã nitebat᷑ diuina maie¬
stas. signis & ꝓdigiis cȩlitꝰ datis.
terroresq simul & minacem dextera
ostendendo pociꝰ quã inferendo De
qͥb supͣdicti historiographi fides. ut
incȩceris etiam in hoc sufficiens erit.
Relegamꝰ gͦ qͥd in sexto historiarũ suare
libro de his ipse signauerit iosephus
S infelicem inqͥt pledem deterrimi qͥdã
homines & deceptores falsa uaticinan¬
tes suadebant. ut euidentib signit᷑
& indiciis iractindiȩ &e indignationu

Expanded text:
post admissum piaculum, continuis post admissum piaculum, continuis constitutus, indesinenter populum commissae impietatis, et feralis ausi, de scelere divinitatem. Haec quidem Judaeorum genti poenitudinem gerere: si possent flere pro scelere, et ultrices poenarum flammas lacrymarum libertate restringere. Ostendebat namque eis Deus per suam patientiam, quod ipsorum quaereret pnon vult tantum Deus mortem peccatoris, ollire autem adhuc mentis eorum duritiam nitebatur divina majestas, signis et prodigiis coelitus datis, terroresque simul et minacem dexteram ostendendo potius quam inferendo. De quibus supradicti historiographi fides, ut in certis, etiam in hoc sufficiens erit. Relegamus ergo quid in sexto historiarum suarum libro, de his ipse signaverit Josephus. « Sed infelicem, inquit, plebem teterrimi quidam homines, et deceptores falsa vaticinantes, suadebant ut evidentibus signis et indiciis iracundiae et indignationis
Abbreviated transcription (Latin):
dies in te. & circundabt̃ te inimici
tui uallo. & circundabt̃ te & purge¬
bunt de undiq: & ad solũ deducent
tanquã de popło dicens. erit inqͥt
necessitas magna suꝑ t̾ram. & ira
popło huic: & cadent in ore gladii.
& captiui ducent᷑ in om̃s g̃s & ierłm¬
erit conculcata a gentib. usq quo
cõpleantur tẽpora gentiũ. Ꝙ itm̃.
Cum aut uideritis circundari ab exer¬
citu ierłm: tunc scitote qͥa apꝓpin¬
quatuit desolatio eiꝰ. Comparet nõ
unꝰquisq dñi & saluatoris nr̃i ser.¬
mones cum historiographi relati¬
one. de bello qͣa geotum⁊ atq
excidio eiuitatis: & uidens mirã diuinȩ
pscientiȩ uirtutem. agnoscat p̃dicentis
diuinitatem. Hȩc qͥdem iudeoꝵ genti.
post passionem saluatoris iusta ultione.
euener. ꝓ eo qͦd auctorem uitȩ a semet
untu̾s gens conclamauit auferri.
U erimtam᷑ nichil obstat eciam ea adde
ꝑquȩ pietas & clem̃tia dĩ licet ingratis¬
uidetur oblata. Quadraginta nanq

Expanded text:
dies super te, et circumdabunt te inimici tui vallo, et circumdabunt te, et perurgebunt te undique, et ad solum deducent tanquam de populo dicens: Erit, inquit, necessitas magna super terram, et ira populo huic, et cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes geerit conculcata a gentibus, usquequo compleantur tempora gentium. Et iterum: Cum autem videritis circumdari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote quia appropinquabit desolatio ejus. Comparet nunc unusquisque Domini et Salvatoris nostri sermones cum historiographi relatione de bello quod gestum est, atque excidio civitatis, et videns miram divinae praesentiae virtutem, agnoscat praedicentis divinitatem. Haec quidem Judaeorum genti post passionem Salvatoris justa ultione venerunt, pro eo quod auctorem vitae a semet universa gens conclamavinculcata a gentibus, usquequo compleantur tempora gentium. Et iterum: Cum autem videritis circumdari ab exeridiam. Quadraginta namque,
Abbreviated transcription (Latin):
facultatib miserȩ matri reliquerat
cibum. Repleta⁊ aut̃ ẽfestim uniusa
ciuitas nefarn sceleris nuncio. &
unqͥsq ante oculos facinꝰ quod
ꝑpetratũ fuerat adducens: tanqua
si ipse hoc ꝑ petrasset horrebat
Om̃s aut quos famis necessitas pur¬
gebat. festinabant magis ad mortem.
beatos dicentes eos quib contigio
interisse priꝰ quã taliũ malorum
polluerent᷑ auditu. Hactenus io

Expanded text:
facultatibus suis miserae matri reliquerant facultatibus suis miserae matri reliquerant cibum. Repleta est autem confestim universa civitas nefarii sceleris nuntio, et unusquisque ante oculos facinus, quod perpetratum fuerat, adducens, tanquam si ipse hoc perpetrasset, horrebat. Omnes autem, quos famis necessitas perurgebat, festinabant magis ad mortem, beatos dicentes eos quibus contigit interiisse, priusquam talium malorum polluerentur auditu. » Haec quidem
Abbreviated transcription (Latin):
omi nate. esto matri cibus. p̃donib
furor. seculis fabula. quȩ sola deerat̃
cladib iudeoꝵ. Q hec cũ dixisset:
simul filiũ iugulat. Tum deinde
igni suꝑpositum torret. Et mediũ
obtectũ. Ꝙ ecce c̃festim predones
irruunt: obustȩ carnis nidore
concepto. Mortem minant᷑. ñ sine
mora cibos qͦs paratos senserant de¬
monstraret. Tum illa qͥdem partẽ
inqt uob optimam reseruaui. Et
c̃tinuo quȩ suꝑfuerant membra
retexit infantis. At illos repente.
ingens horror inuasit. & immanes
quanuis animi diriguere. Uox
faucib int̾clusa ÷. Illa uͦ truci uulto
& ipsis iam pͣdonib truculentior.
prior comedi quȩ genui. Nolite
effici aut matre religiosiores. aut
femina molliores. Qđ si uos pietas
uincit. & execramini cibol medꝰ et
que iam talib pastasũ egohisid
pascar. Post hec illi cerriti trime
discedunt: qui hunc solũ ex omił

Expanded text:
o mi nate: esto matri cibus, praedonibus o mi nate: esto matri cibus, praedonibus furor, saeculis fabula, quae sola deerat cladibus Judaeorum. » Et cum haec dixisset, simul filium jugulat. Tum deinde igni superpositum torret, et medium obtectum. Et ecce confestim praedones irruunt, ambustae carnis nidore concepto, mortem minantur, nisi sine mora cibos, quos paratos senserant, demonstraret. Tunc illa: « Equidem partem, inquit, optimam vobis reservavi: » et continuo, quae superfuerant membra, retexit infantis. At illos repente ingens horror invasit, et crudeles quamvis animi, diriguere: vox faucibus interclusa est. Illa vero truci vultu, et ipsis etiam praedonibus truculentior: prior comedi, quae genui. Nolite effici aut matre religiosiores, aut femina molliores: quod si vos pietas vincit, et exsecramini cibos meos, ego quae jam talibus pasta sum, ego his iterum pascar. » Post haec, illi territi trementesque discedunt, qui hunc solum ex omnibus