comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑde suenioinẽ abolita ita. et
anob̾ circa caducoꝵ obẜ uationẽ.
inuidrosum suumamt tat ui¬
gorem quiꝰ ip̃is prudentissimis.
uiris displicuit:. multas ĩueĩe¬
tib uias ꝑ quaᷤ̾ caducũ̃ nefieret.
sed̃ipsis testam̃torum cõditori¬
b. sic grauis sima caducorum ob¬
seruauouisaͤ . ut et substitutiones
introducerẽt ne fiãt caduca.⁊ si
fatasint ap̃t c̾taᷤᷤ ꝑꝰsonas recur¬
rere disporierẽt: uias recludẽ¬
tes: qualexpapiaposint incadu¬
cis. Qu̾od ⁊ os fien concedimuᷤ.
⁊ cũlex papia ins antiquũꝙ an¬
ẽa ĩõib siplicit̃ u̾sabatur:. suis
machinatioĩb ⁊angustiis circũ¬
cludẽs solis parentib lib̾is testa¬
toris usq ad t̃tium gradũ siscͥ pri
diũ caducorum lex papia abadi¬
noĩb que cucadesũtorũ heredita¬
tes ꝓcedebant sũpsit: ⁊ id̃oñ amor¬
te testatoris sed abaꝑtura tabu¬
larũdies cedẽ legatorum senat᷑
cosulta quecirea legem papiã in¬

Expanded text:
 desuetudinem abolita, ita et a nobis circa caducorum observationem invidiosum suum amittat vigorem, qui et ipsis prudentissimis viris displicuit, multas invenientibus vias, per quas caducum ne fieret. Sed et ipsis testamentorum conditoribus sic gravissima caducorum observatio visa est, ut et substitutiones introducerent, ne fiant caduca et, si facta sint, apud certas personas recurrere disponerent, vias recludentes, quas lex Papia posuit in caducis: quod et nos fieri concedimus. Et cum lex Papia ius antiquum, eam in omnibus simpliciter versabatur, suis machinationibus et angustiis circumcludens solis parentibus et liberis testatoris usque ad tertium gradum, si scripti  et exordium caducorum lex Papia ab aditionibus, quae circa defunctorum hereditates procedebant, sumpsit et ideo non a morte testatoris, sed ab apertura tabularum dies cedere legatorum senatus consulta, quae circa legem Papiam in
Abbreviated transcription (Latin):
dẽaa. A coheredib relictalegata
quatenus modus legiꝰfalcioie p̃¬
stitus pãtitur posseper certissi¬
mi iuris est.
tesoliborum habens substanniam
ĩussei̾t heredem ñ alit aoire hered̃i¬
tatẽ rasiprius. ccc. octoginta solidoᷤᷤ
que diminuere falciore ranonẽ
pot̃ Sancimus heredem siadie¬
rit legas falcione beneficio substẽ¬
tatum replen quidem quodad
falciorã de ẽ et pr̃ius cotũto Eretẽ¬
tosiue umna datio ẽ que celebraridiᷤᷤ¬
poi̾ta fuer̾t siuie inmultas di
latum hre beneficiũ Sienmcũ
mortis causa donano ꝓcedat. ⁊ hec
modũ legis falcidie excedit. hr̃s post
aditiõe repetit eã pecumã q̃ ultͣ mo¬
dum falcidie corporalit̃ quidẽ data
ẽ. lege aũt inpatrimoĩo testatoi̾s ꝑ¬
mansit. ꝗͣre nõ inp̃senti cisu ⁊ uiu̾e¬
tib prouidemus: ⁊ eoꝵ ultima elo¬
gia cõseruantes ⁊ cõmodum brdita¬
riũ nõ minuentes:
dem ꝗ plenãfidem testatoris exib̾r.
insolidum legata dependentẽ nopͦse.

Expanded text:
. A coheredibus relicta legata, quatenus modus lege Falcidia praestitutus patitur, posse petere certissimi iuris est. te solidorum habens substantiam iusserit heredem non aliter adire hereditatem, nisi prius trecentos octuaginta solidos quae diminuere Falcidiae rationem potest, sancimus heredem, si adierit, legis Falcidiae beneficio sustentatum repleri quidem quod ad Falcidiam deest, et prius eo dato vel retento sive una datio est, quae celebrari disposita fuerit, sive in mulatum habere beneficium. Si enim, cum mortis causa donatio procedat et haec modum legis Falcidiae excedat, heres post aditionem repetit eam pecuniam, quae ultra modum Falcidiae corporaliter quidem data est, lege autem in patrimonio testatoris permansit, quare non in praesenti casu tibus providemus, et eorum ultima elogia conservantes et commodum hereditarium non minuentes? edem, qui plenam fidem testatori exhibet, in solidum legata dependentem non posse
Abbreviated transcription (Latin):
publicis persoms. idest tabulariis aut
interuementibus gestis. in hac quidẽ
inclita urbe aput uirum p̃refectum¬
mum magistrum census inproiunti¬
is uero aput moderatiores earũ ut de¬
fensores locoꝵ: res eõꝵ ẽis tradantur:
aquibussunt custodiende: ut siquas
carumdem rerum ꝓpter fetius forsitã.
uł aliam urgentem causam. uł co ꝙ
seruari nonpossunt. alienare ꝓspexe

Expanded text:
publicis personis, id est tabulariis, aut publicis personis, id est tabulariis, aut intervenientibus gestis in hac quidem inclita urbe apud virum perfectissimum magistrum census, in provinciis vero apud moderatores earum vel defensores locorum res eorum eis tradantur, a quibus sunt custodiendae: ut, si quas earundem rerum propter fenus forsitan vel aliam urguentem causam vel eo quod servari
Abbreviated transcription (Latin):
rificet nonp̃tio s p̃cib ordinetur
situs: ut queratur mgendus rogatuᷤ
recedat inuitatus effugrat sola il¬
quis quis hanc sanctissimã ⁊ uene¬
randam antistitis sedem peccume
interuentufedasse aut siquis ut al¬
tm̃ ordinaret: uł eligeret aliquidac¬
cepisse detegitur: ad instar publici
ne ꝓposita: agradus sacerdotiĩ retra¬
hatur Nec hoc solum deinceps hono¬
re pͥuari. s perpetue quoq infanne
dap̃nari decernimus: ut eos quos fa
cinus par coinquinat: ⁊ equat: u¬
trosq similis pena comittetur:¬
dẽ. Orphanotrophos huius meite
urbis: nulla fubtilitate uiris obsistẽte.
eoꝵ quidem quipupilloꝵ sũt quasi
tutores. ad holesẽtium uero quasi cura¬
tores: sine ullo fidruissonis grauami¬
ne: inemergentib causis. tã ĩ iudi¬
cio quã extra iuditium. ut opus exe¬
gerit: adsimilitudinem tutoris ⁊ cu¬
ratoris ꝑsonarum negotia eoꝵ siqui
possint habere: defendere ⁊uendica ẽ
iubẽmus.: ita indelicet ut p̃sentibus

Expanded text:
rificet. Non precio, sed precibus ordinetur situs, ut queratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola ilquisquis hanc sanctissimam et venerandam antistitis sedem pecunie interventu subisse aut, si quis vel alterum ordinaret vel eligeret, aliquid accepisse detegitur, ad instar publici  accusacione proposita a gradu sacerdodi retrahatur. Nec hoc solum deinceps honore privari, sed perpetue quoque infinem dampnari decernimus, ut cos, quos par facinus coinquinat et equat, utrosque similis pena comitetur. Orphanotrophos huius inclitae urbis nulla subtilitate iuris obsistente eorum quidem qui pupilli sunt quasi tutores, adulescentium vero quasi curatores sine ullo fideiussionis gravamine in emergentibus causis tam in iudicio quam extra iudicium, ut opus exegerit, ad similitudinem tutoris et curatoris personas et negotia eorum, si qua possint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita videlicet, ut praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quiddemq cautum eẽ poterit. aut
securum: fiscĩtas incorrupta corrum¬
pitur: cesset ab altariusbus inmine¬
re ꝓfinus ardor auaritie sasacris
aditis repellatur praculare flagiti¬
um Ita castus. ⁊ humilis nrĩs tepo

Expanded text:
Quid denique cautum esse poterit, aut securum, si sanctitas incorrupta corrumpitur? Cesset altaribus imminere profanus ardor avaritiae, et a sacris adytis repellatur piaculare flagitium. It
Abbreviated transcription (Latin):
testatr ei ẽ qui explunb cõntractib pe¬
cumã deb̾r.tpr̃ solutiotus ex p̾mere:
in quam caus am reddat: ꝙ sidebitor
idñ fec̃. cõu̾tit᷑ electio adeum quiae¬
cep̃si neut᷑ uoluntatẽ suam exp̃ssit
pͥus inusuras. idꝙ soluitur deinde ĩ
quotiens fltꝰ tã cͣditoriquam debit¬
ori lici diu̾sis statiõnib succedit. ius
mei custodient.
culii amministrationem haberet.
eiq ante adẽptũ peculium ut pͥusꝗͣ
adẽptum cognoscere eã ex soluisti.
ea solutione uberatus es.

Expanded text:
testate eius est, qui ex pluribus contractibus pecuniam debet, tempore solutionis exprimere, in quam causam reddat. quod si debitor id non fecit, convertitur electio ad eum qui accepit. si neuter voluntatem suam expressit, prius in usuras id quod solvitur, deinde in quotiens fiscus tam creditori quam debitori, licet diversis stationibus, succedit, ius mei custodient. culii administrationem haberet, eique ante ademptum peculium vel priusquam ademptum cognosceres eam exsolvisti, ea solutione liberatus es.
Abbreviated transcription (Latin):
asseueraes: nichil de uire tuo dimmi¬
nutum ẽ Quib cũ ꝙ itaq argum̃¬
tis iuire ꝓ ditis. hãc obligatõem tibi
probanti eum per huius modi faç¬
tum liberatoẽm minime ꝯsecutũ.
sisti pecuniam insolutum nolentem
susciꝑe nom̃ debitoris tui cõpelliumꝰ¬
ratio non pm᷑uttit.:¬

Expanded text:
eres, nihil de iure tuo deminutum est. quibuscumque itaque argumentis iure proditis hanc obligationem tibi probanti eum per huiusmodi factum liberationem minime consecutum sisti pecuniam, in solutum nolentem suscipere nomen debitoris tui compelliratio non permittit.
Abbreviated transcription (Latin):
adebitorib tuis minoris.xxu. ã
debitialiquas accepis se qñtita¬
tes nͨ tñ te ꝯsensum ac comodasse
significt᷑. nullum tibͥpotuit
p̃iudicium fie̾i nisifactã solu¬
tione pot̾maionm etatemra¬
tam feceris

Expanded text:
a debitoribus tuis minoris viginti debiti aliquas accepisse quantitates nec tamen te consensum commodasse significes, nullum tibi potuit praeiudicium fieri, nisi factam solutionem post maiorem aetatem ratam feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p. ant. Iamt᷑ rescͥpsi. pꝰse ap̃ iudicẽ
q̃ri: ã sollẽpnib ũb̾ tutoi̾s auctoitate ĩ tueĩ¬
ẽte. sorortua accepdil. ioẽ. dbitre suũ lib̾a¬
uent. qr̃ si in repetẽda pecunia ꝗͣ ex sol¬
iũt diu̾sa pais ꝑ seuerauent uteris
defensiõnib cõpetẽtib.

Expanded text:
Apronio. Iam tibi rescripsi posse apud iudicem quaeri, an sollemnibus verbis tutoris auctoritate interveniente soror tua acceptilatione debitorem suum liberaverit. quare si in repetenda pecunia, quam exsolvit, diversa pars perseveraverit, uteris defensionibus competentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
legatus eucãpusdare spospondit e
deb̾itum costituit. suo nõe ꝯuenin
potest alioqnad u̾sus eũ experm ꝓ
cirograhano debitorẽ tuofrustra co
naris:
nocentia corrigentes uolumĩa.⁊ uete¬
ri uis ambiguitatis resecantes. sã¬
cimus si quis ut aliam ꝑs rãm adͥibu
eritł pignu̾acceꝑit. ut qñtitatem
augendam ł minuendam ẽẽ c̃cdide¬
d tͣxerit: uł cautionẽ uiniore maccepi̾t:
uł aliquid fecerit. ex quoueterss uiris
condi tores introducebãt nouatior̾.:
n icħl penitus pͥoricautele ĩnouaͣł s
anteriorastare. ⁊ posteriora in crem̃ tũ
illisaccedere: nisi ipĩ specialit̾ remise¬
nt̃ quidẽ poẽm obligatioem.⁊ ħ exp̃¬
sseñt ⁊ sodam magis ꝓantenorib elegñ
et generalit̃ diffinimus uoluntate
expͥmatur ut sine nouatiõt ꝙ solito

Expanded text:
spopondit vel debitum constituit, suo nomine conveniri potest. alioquin adversus eum experiri pro chirographario debitore tuo frustra conaris. nocentia corrigentes volumina et veteris iuris ambiguitates resecantes sancimus, si quis vel aliam personam adhiel pignus acceperit vel quantitatem augendam vel minuendam esse credidedetraxerit vel cautionem iuniorem acceperit vel aliquid fecerit, ex quo veteris iuris conditores introducebant novationes, nihil penitus priori cautelae innovari, sed anteriora stare et posteriora incrementum illis accedere, nisi ipsi specialiter remiserint quidem priorem obligationem esecundam magis pro anterioribus elegerint. Et generaliter definimus voluntate exprimatur, ut sine novatione, quod solito
Abbreviated transcription (Latin):
sed nisi ei honorem patronis de¬
bitum cxibuit. ad eat cõpetentẽ
iudicem promodo ꝯ mifsi uin¬
dicaturum.
torum: opas neq extrancis here¬
didus patronorum. neq maritis
mercedem acci pͣt licet: quãus si
indicte ope prestite. sus nõfĩt.
ad pecume cxactionem obsequii

Expanded text:
sed nisi ei honorem patronis desed nisi ei honorem patronis debitum exhibuerit, adeat competentem iudicem pro modo admissi vindicaturum. torum operas neque extraneis heredibus patronorum debent neque maritis mercedem accipere licet, quamvis, si indictae operae praestitae non sint, ad pecuniae exactionem obseq
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe cibi inposite̾ sunt: scis te eas
prestare debere solet aũt inter pa¬
tronos ⁊ libertos conie̾niri ut pro
operis aliquid prestetun ucet p̾ciũ¬
peti nonp̾ossit nisi quando ꝓpt̃ in¬
opiam ꝓalim̃tis id extra ordinem
peti necefsitas fuaserit cum ⁊ sio¬
perc nonerant mposite: defectis
tam̃ facultatibus patroni. alcre
cum cogebaris:
ditus. neq inẜuitutem deduciama¬
nirmissore potest: necinpͣositas o
extra̾neo: scruum suum manumi
fuerint: ut indebitam solutĩ red
Mpp̃.a. S iquã pecumã tibi ali¬
berto tuo cxuenditione õꝑarum de¬
beri ꝓbaueris. restiti tibi alb̃to
tuo p̃ses iubebit cͣxhoc enim libã
testamenti factionem libertus bt̃.
modo finõ honeande libertatis
gratia cmissam cautionem proba
dem.aã. Mat̃ tua abcoquemee
causa fidĩ cõmissi manumisit:
opas inpositas petere nonpoterit.
nisi cius tintummodo tprĩs. quo
eum ante minumisit. quãdies
fidĩ conmnisse libertatis exister

Expanded text:
operae tibi impositae sunt, scis te eas praestare debere. solet autem inter patronos et libertos convenire, ut pro operis aliquid praestetur, licet pretium non possit, nisi quando propter inopiam pro alimentis id extra ordinem peti necessitas suaserit, cum, etsi operae non erant impositae, defectis tamen facultatibus patroni alere eum cogebaris. ditus neque in servitutem deduci a manumissore potest neque impositas opextraneo servum suum manumisive non fuerant, ut indebita soluta red. Si quam pecuniam tibi a liberto tuo ex venditione operarum deberi probaveris, restitui tibi a liberto tuo praeses iubebit ex hoc enim liberam testamenti factionem libertus habet, modo si non onerandae libertatis gratia emissam cautionem probaentio. Mater tua ab eo, quem ex causa fideicommissi manumisit, operas impositas petere non potest, nisi eius tantummodo temporis, quo eum ante manumisit, quam dies fideicommissae libertatis existeret.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã  m̃ aduersus ep̃torẽ ad quẽ
expersona enis au cõtra senatus con¬
fultum donata res est iusto titulo int̃¬
ueniente eare̾d̾ qͣlis ẽ trãsitum fecit:
requirere oportebit. an psente pore
dno ⁊ maiore effecto sine cõtrousiabo¬
na fide decennio ł abseste .xx. ãnisꝗ
questionem patitur possessor fuisse
mõstretur: Qd̾ si ap̃grauitatẽ tuam
manifeste cõstiterit. sine ulla cunctatio¬
ne habita longi tpis p̃scrptione: petito¬
rem opoitebit ex cludi. Si maior factꝰ¬
fidis decreto p̃dium rusticum heredi crenẽ¬
ditoris seu tutori euis destinasse uenũ¬
dare: eamᷤuenditionẽ deceptum patrẽ
tuũ ratã habuisse sumnore p̃tio distra E¬
ctũ prediũ ẽ. ⁊ inconfulto errore lapsũ
patrẽ tuũ perpetam uenditioni consen¬
sum dedisse constitit: nõ abreerit suꝑ¬
ftuũ p̃tũ incõpensationẽ deduciquodp̃¬
sidis ꝓuisione fieri cõuenit cuiꝰ solertie
cõgruũ est sidiuersa pars bonã fidem

Expanded text:
am adversus emptorem, ad quem ex persona eius, cui contra senatus consultum donata res est, iusto titulo interveniente ea res de qua lis est transitum fecit, requirere oportebit, an praesente priore domino et maiore effecto sine controversia bonae fidei decennio vel absente viginti annis qui quaestionem patitur possessor fuisse monstretur. quod si apud gravitatem tuam manifeste constiterit, sine ulla cunctatione habita longi temporis praescriptione petitorem oportebit excludi. D. VI idis decreto praedium rusticum heredi creditoris seu tutori eius destinasse venumdare eamque venditionem deceptum patrem tuum ratam habuisse, si minore pretio distractum praedium est et inconsulto errore lapsum patrem tuum perperam venditioni consensum dedisse constiterit, non ab re erit superfluum pretii in compensationem deduci: quod praesidis provisione fieri convenit, cuius sollertiae congruum est, si diversa pars bonam fidem
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ã. Subducti mancipia furto
uł plagio uenundata p̃ses ꝓuintie
ꝓspexerit: cũnec abemptore ꝓpt̃ coh¬
crens uitium ante quã ad dñm pos¬
sessio reuertatur hec usucapi possunt:
⁊te eicuus fuer̾ fuccesss st reperit
restu̾it ꝓuidebit.
dem. aã. Ochis que subtrixisse noũ¬
cam pupillitui p̃cib significas. rec¬
torem adrꝓuntis: quisi cam postea¬
quãdominus rerum. His ꝓquo supoli¬
cas factus est: aliquid futatam cogno¬
uit: nõignorat in quactruplũ mam¬
festi. nocmanisesti uõ dupli actione
furti constituti. condemnationẽ fõ¬
put furtͥm̃ cliti. pͥus quã ad nõ possi¬
deantur: ũsu capi nequeunt: matris
furem. ctim horũ cansa. furti tencri
cõuenit actione qua ppt̃ furti acti¬
one: ⁊ conditione: uł aduersus pofsi¬
dentem uendicatione: demancipiss
uti nonꝓhiberis: cũ altera penã cõti¬
nens. alt̾ius clectione minime tol¬
li poffit Ia extra penã rci ꝑsecuti¬
oncm et̃. nulla uiris questio est Cum

Expanded text:
. Si abducta mancipia furto vel plagio venumdata praeses provincias perspexerit, cum nec ab emptore propter cohaerens vitium, antequam ad dominum possessio revertatur, usucapi possunt, et te ei cuius fuerunt successisse reppererit, restiDe his, quae subtraxisse novercam pupilli tui precibus significas, rectorem adi provinciae, qui si eam, posteaquam dominus rerum is pro quo supplicas factus est, aliquid furatam cognoverit, non ignorat in quadruplum manifesti, nec manifesti vero dupli actione furti constituta condemnationem fopud furem editi, priusquam a domino possideantur, usucapi nequeunt: matris furem etiam eorum causa furti teneri convenit actione. Quapropter furti actione et condictione vel adversus possidentem vindicatione de mancipiis uti non prohiberis, cum altera poenam continens alterius electione minime tolli possit. Nam extra poenam rei persecutionem esse nulla iuris quaestio est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
oip̃p.xĩ. S ipcͣcuma tui mandantib
ẜiuis quidam pdia compariuerint. e¬
ligere debes utrũ furti. actionem.⁊
cõcdeͤtionem: ãmindati potius infer¬
re debeas neq enĩ equitas patitur
utcriminis ciusam ꝑsequaris. ⁊ bone
fidĩ cõtractũ impleri postules.
agnitas res furtiuas nõpͥus reddatis.
qͣiãp̃tiũ fuerit solutum adominis:
curate igitur cutius negotiari: ne nõ
tintum indãp na huius modi. s ctrĩ
incriminis suspitionem incdatis.

Expanded text:
ndantibus servis quidam praedia comparaverunt, eligere debes, utrum furti actionem et condictionem an mandati potius inferre debeas. neque enim aequitas patitur, ut et criminis causam persequaris et bonae fidei contractum impleri postules. agnitas res furtivas non prius reddatis, quam pretium fuerit solutum a dominis, curate igitur cautius negotiari, ne non tantum in damna huiusmodi, sed etiam in criminis suspicionem incidatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uit uł alio modo alicnauit nchil dõ¬
mino deminuere potest ⁊ si contrectet
uł ap̃se detinuerit furtũ faicit¬
dem. ã. Sus cuite peccumã ad matrẽ
tuã ꝑferendam dedisse ꝓponis pãu
quantitate numerata. reliqĩ inusuᷤ
torum exactor tenctur: siñ ctsãte te
intributaria eeactione sciens quod
nachil deberctur. ancillã tiuuiris
abduxit. aut uendidit. queres facit
ut nec emptor usu caperet uenditio¬

Expanded text:
it vel alio modo alienavit, nihil domino diminuere potest: et si contractet vel apud se detinuerit, furtum facit. Si is, cui te pecuniam ad matrem tuam perferendam dedisse proponis, parva quantitate numerata reliquam in usus torum exactor tenetur, si non cessante te in tributoria exactione sciens, quod nihil deberetur, ancillam tui iuris abduxit aut vendidit. quae res facit, ut nec emptor usucaperet vindicatio
Abbreviated transcription (Latin):
op. Got̃. Nuo uire ẽ tutor alio hĩz
ta si nõ ꝓferat ĩ litem ĩ uitãdũ aduersus
se põt anttẽ at eñ heres eiꝰ ita demũ
si teꝑta ĩh̃litate dolomalo nõ exibat:
S cum adu̾sus ip̃t tutorẽ ł utẽ cõtesta¬
tã eẽ dicatis: t rãffeñtib uob̾ ĩ hetedes eiꝰ
actionẽ p̃ses ꝓiuntie partes tuas exibeb
ñõ ignora nisi exibãtur ĩstrum̃ta q̃tenꝰ¬

Expanded text:
o. Alio iure est tutor, alio heres nta si non proferat, in litem iusiurandum adversus se potest admittere: at enim heres eius ita demum, si reperta in hereditate dolo malo non exhibeat. Sed cum adversus ipsum tutorem litem contestatam esse dicatis, transferentibus in heredes eius actionem praeses provinciae partes suas exhibebit non ignorans, nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
duñtixit quem ẜuũ tuũ sollicitasse
dicis. sicum deterioris antmi fecit.
ẜui corrupti agere potes: ꝙ fisoui¬
citatũ occultunt: etum furti cũ coa¬
gere potes: quã actionem cttã ꝑ pro¬
curatorem exercere minime ꝓhbe
rius tuus exigit: ut rei quã ap̃te fu¬
isse fatearis. Exhibeas uenditorem
Nam atranseunte cuã ignoto emis¬

Expanded text:
dumtaxat, quem servum tuum sollicitasse dicis, si eum deterioris animi fecit, servi corrupti agere potes. quod si sollicitatum occultavit, etiam furti cum eo agere potes. quas actiones etiam per procuratorem exercere minime prohirius tuus exigit, ut rei, quam apud te fuisse fatearis, exhibeas venditorem. nam a transeunte etiam ignoto emis
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r litis ad pubere instrum̃ta ꝑtoiẽtia
restiti desidrabis ꝙ sidolo nõ exibeãt᷑
ĩlitẽ tibi uirandi facultas erit mõ si
quõdam pupillo debitam affectioñe
adiũcula qq̃ religionis extendẽ uoliĩs:
tutae seu cũit p̾scit ĩuit᷑ mlit̾e iurare
conpelli nõ põt S⁊ uolẽ ita d̾mũ audi¬
enduis ẽ. si heres ꝑ longa successionẽ tu¬
toris. instrum̃ta pupillai̾a dolo cartũue¬
mẽdi pupilli gr̃a exiłr nõ uult Sinu̾
neq dolus neq iata culpa neq fraus hĩdiꝰ
ꝯĩicit᷑ omissa uiris iuirandi facultate iudex
Duͣtate cognoset: Que. ⁊̃ argum̃tis liqui¬
dis inuestigart̃ põt:¬

Expanded text:
s ad puberem instrumenta pertinentia restitui desiderabis. quod si dolo non exhibeantur, in litem iurandi tibi facultas erit, modo si quondam pupillo debitam adfectionem ad vincula quoque religionis extendere volueris. litem iurare compelli non potest. sed volens ita demum audiendus est, si heres per longam successionem tutoris instrumenta pupillaria dolo circumveniendi pupilli gratia exhibere non vult. Sin vero neque dolus neque lata culpa neque fraus heredis convincetur, omissa iurisiurandi facultate iudex de veritate cognoscet, quae etiam argumentis liquidis investigari pot
Abbreviated transcription (Latin):
dem.a. ¶Iancipri diũsis artib p̃cti¬
tiqueadrem publicam ꝑtinent: in ͥis¬
dẽciuitatib plicet ꝑmanere itaut fi
quis tile m̃ĩcipium sollicitauĩt: uł ad¬
uocandũ crediderit: cũ fuo altõ sol¬
licitatũ restituat xii. solidoꝵ fũma
inferenda rti publice illius cruitats
cuius mancipiũ abdixit lib̾tis qq̃ar¬
tificib sisollicitati fuent̃: cũ eadem
forma ciuitati reddendis: itaut pro
fugitiuo seruo sisollicitudine deftnsor
non fuĩt requisitus ⁊ reuocitus: idem
defensor dudiuiciria micipra crigit᷑
nec benefitio principali nec ucnditi¬

Expanded text:
m. Mancipia diversis artibus praedita, quae ad rem publicam pertinent, in isdem civitatibus placet permanere, ita ut, si quis tale mancipium sollicitaverit vel avocandum crediderit, cum servo altero sollicitatum restituat, duodecim solidorum summa inferenda rei publicae illius civitatis, cuius mancipium abduxit: libertis quoque artificibus, si sollicitati fuerint, cum eadem forma civitati reddendis: ita ut pro fugitivo servo, si sollicitudine defensoris non fuerit requisitus et revocatus, idem defensor duo vicaria mancipia exigatur, nec beneficio principali nec venditi
Abbreviated transcription (Latin):
remouer̃ ⁊ tarde suspitionis tationẽ
mouer̃. Cum alt̃ eoꝵ nõ solũedo effect
sit ⁊ suspitionis causam agendo sua
sponte uni pupilli ꝓdides Nec ꝑdẽ eis
dicen tib ꝯtutorẽ suũ ño admini¬
strasse pupillares res: Sĩ uero ip̃i int̃
se tes administratiõis diuiser̃ nõ ꝓhib̾t᷑
adulescens unũ exhis in solidũ conie¬
inre ttaut actionesquas aduersus aliõ:
hobeat adelectũ trãfferat:¬

Expanded text:
removerunt vel tardae suspicionis rationem moverunt, cum alter eorum non solvendo effectus sit, vel suspicionis causam agendo sua sponte iura pupilli prodiderunt. Nec prodest eis dicentibus contutorem suum non administrasse pupillares res. Sin vero ipsi inter se res administrationis diviserunt, non prohibetur adulescens et unum ex his in solidum convenire, ita ut actiones, quas adversus alios habet, ad electum transferat
Abbreviated transcription (Latin):
mocultantes mancipu ccrtam perã
statuit. ꝓpͥetitem opponet. ut inuo¬
ce lib̾tatis cũ ammauĩt: uico nequo¬
simue uerbero suꝑ quẽ ambigi¬
tur torm̃tis subitiatiti ut aꝑta ueri¬

Expanded text:
cultantes mancipia certam poenam statuit, proprietatem opponet, vel in vocem libertatis eum animaverit, ilico nequissimus verbero super quo ambigitur tormentis subiciatur, ut aperta veri
Abbreviated transcription (Latin):
bilitum: p̃ses ꝓunntie posessioẽmcoꝵ ĩ uistu¬
um retrahet
minoꝵ ⁊ adhuc subcuratoĩb cõstitutoꝵ
t ꝑueniam etatis eoꝵ curam excedentiumr̃t᷑
alienãtur ł subponũtur. ⁊ ad pertam etatẽ¬
idem i demminores ꝓuecti longoscilentio
querelam huuism̃ꝯ tradiderit. ut muti¬
lis alienatio t̾ suppositio duturno scilen¬
tio roborentur Certum tp̃s ad talem cõfirm¬
ationem p̃finitũ eẽ censemus: ⁊ deoq p̃cipi¬
mus siꝑ quinq cõtinuos annos pꝰmpletam
minime retractari eam occasione p̃termĩ¬
sionis decreti: S sic tenerequasi abinitio
legiptimo decreto furss alienata res uel sup¬
posita ¶Cum aũt donationes ammorib
nec cum decreto celebrari pꝰsũt: siminora
tulo malũ excepta ꝓpr̃ nuptias donatioẽ
transcripserit nõ alit ħfirmitatẽ habebit
nͥ pꝰ.xxu. ãnos inpletos. int̃ presentes qui¬
dem decenniũ. int̾ab sentes aũt uicenru¬
um donatore ad quiescente effuixent: ut

Expanded text:
bilitum, praeses provinciae possessionem in ius tuum retrahet.m vel adhuc sub curatoribus constitutorum vel per veniam aetatis eorum curam excedentium res alienantur vel supponuntur, et ad perfectam aetatem idem minores provecti longo silentio querellam huiusmodi tradiderint, ut inutilis alienatio vel suppositio diuturno silentio roboretur, certum tempus ad talem confirmationem praefinitum esse censemus. Ideoque praecipimus, si per quinque continuos annos post impleminime retractari eam occasione praetermissionis decreti, sed sic tenere, quasi ab initio legitimo decreto fuisset alienata res vel supposita. Cum autem donationes a minoribus nec cum decreto celebrari possunt, si minortulo in alium  excepta propter nuptias donatione transscripserit, non aliter hoc firmitatnque annos impletos inter praesentes quidem decennium, inter absentes autem vicennium donatore adquiescente effluxerit: ut
Abbreviated transcription (Latin):
nitati tue ĩ solid̾ sat̾i fi̾ ñ potuit ꝗ̃ si exeq̃riᷤᷤ mã¬
dat̾i tibi ab eiꝰ ac¬
actionib adu̾s
fide ussores quos acceper̃ consistere pot̾e:
licet utilem actionem fine cessione ha
cuus nõ lata culpa idoneẽ cou̾tum pu¬
pillo nõ est nõ solet acuodar.¬

Expanded text:
i tuae in solidum satisfieri non potuit. Quam si exercueris, mandatis tibi ab eis actionibus adversus fideiussores quos acceperunt consistere potes, licet utilem actionem sine cessione habcuius non lata culpa idonee cautum pupillo non est, non solet actio dar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ ñ hab̾e locũ nͨ usucapionẽ. nͨ
lõgi tp̃is p̃scͥptionẽ. manifestum
ẽ: ne fuga ẜuoꝵ dñis suis exqͣcũq
iestatm ficrios. p̃sidalis offituc̃
p̃hendantur adbarbaricum trise¬
untes: aut podc amputato debilitẽ¬
tur: aut metallo dentur: aut qua¬
libẽt alia pena affituntur
cius suscipit: eum cumpari alioul
inginti solidis reddlit: Sinuõ sccło
i tertio eum suscoꝑit: p̃ter ipsum.
dũos ut tres alios uł p̃dictam estima¬
Inminorum ꝑsorã. tutorib ułcura
torib pena simili imminente ꝙ fi
adp̃dictam penã soluendam is quisu¬
sceꝑit minime suffitrat: estamttioe
competentis iudicis epstigatio in
se ec̃ m̃titus. submercede ap̾ut auꝗ̃
fuĩt: nichilis quieũ habuerit poterit
incusari: sanc mancipium torque¬
ri oportet: ut manifestet᷑ utrũ ꝓpt̃
lucrũ capiendum. callide ad nõ addo¬
mũuł adagrũ cuis qui suscepit. in¬
mifsus c̃. annon: ꝙ simalignae fac¬
tũ eẽ exserui int̾rogitione pituerit:

Expanded text:
 non habere locum nec usucapionem nec longi temporis praescriptionem manifestum est, ne fuga servorum dominis suis ex quacumque testatem fieri dominis praesidalis officio prehendantur ad barbaricum transeuntes, aut pede amputato debilitentur aut metallo dentur aut qualibet alia poena adficiantureius susceperit, eum cum pari alio vel viginti solidis reddat. Sin vero secundo vel tertio eum susceperit, praeter ipsum duos vel tres alios vel praedictam aestimain minorum persona tutoributoribus poena simili imminente. Quod si ad praedictam poenam solvendam is qui susceperit minime sufficiat, aestimatione competentis judicis castigatio in se esse mentitus, sub mercede apud aliquem fuerit: nihil is qui eum habuit poterit incusari. Sane mancipium torqueri oportet, ut manifestet utrum propter lucrum capiendum callide a domino ad domum, vel ad agrum ejus qui eum suscepit immissus sit, an non. Quod si maligne factum esse ex servi
Abbreviated transcription (Latin):
dem. aa. aruntiano.⁊ ¶ Dueriusnoĩato¬
rem tutoris uel curators minus idonei
nõ ante ꝑueniri potest: quam sibonisno¬
minati tutoris itemq fide uissoꝵ euis
nec collegaꝵ nõ quoq ad quoꝵ ꝑiculum
consortium administrationis spectat
excussis nõ sit indẽpnitati pupilli ł adul
nicipales tutoꝵ nominatores. s ad mi¬
nistratioris fintto tempore. nõ fuerũt
soluendo. nec extautione fideuissionis so¬
lidum exigi possit.: pupillis quondam ĩ
solidum indep̃nitatis nomine acuo¬
nem utilem conpetere ex senatus cõful¬
toquod auctore diuo traiano paren¬
te nr̃o factum est. constitit.
curatorem administrationem mandã¬
tis: Et quod eam ꝓmore sequitur decre¬
tum parit̃ sit conpositum: mamfestum
est non curatoris dationem fuisse niua¬
llidam s mestimanda adulte substan¬
tia scribe uitiũ qui tamquã nõ ampliꝰ
ducentis libris auri patrimoniũ ua¬
leret fideuissorem acceꝑat int̃tessisse:
quo casu nõ curatorisent rauorepte¬

Expanded text:
dem A. Arruntiano. Adversus nominatorem tutoris vel curatoris minus idonei non ante perveniri potest, quam si bonis nominati itemque fideiussoris eius nec non collegarum quoque, ad quorum periculum consortium administrationis spectat, excussis non sit indemnitati pupilli vel adulnicipales tutorum nominatores, si administrationis finito tempore non fuerint solvendo nec ex cautione fideiussionis solidum exigi possit, pupillis quondam in subsidium indemnitatis nomine actionem utilem competere ex senatus consulto, quod auctore divo Traiano parente nostro factum est, constitit. curatori administrationem mandantis et, quod eam pro more sequitur, decretum pariter sit compositum, manifestum est non curatoris dationem fuisse invalidam, sed in aestimanda adultae substantia scribae vitium, qui, tamquam non amplius ducentis libris auri patrimonium valeret, fideiussorem acceperat, intercessisse. In quo casu non curatoris erit ratio repre
Abbreviated transcription (Latin):
d.aã. Cumꝓponas ab eicõtia
quã supplicisutẽ quãtecũ ha¬
buit trinzaccione decisam cic
acceptis his que negotũ dirim̃di
causa placucrit dari. mĩc decon¬
uentione resiluisse: acpetis uł
ꝑacto stari: uł restitui datr. ꝑͦfpͣi¬
cis. siquidẽ debis reddcñdis in in¬
ente trans actionis plicitostitĩ
stipulitione sicõtra fecerit ꝓspc¬
xisti. ⁊ iuguiti quinque an ãnis ma¬
ior funit..ꝙ. exceptionẽ pactit
actionẽ dtorũ habea ꝙ sinich¬
il tile cõuenit. exceptõ tibi. nõ ⁊̃¬

Expanded text:
contra quam supplicas, litem quam tecum habuit transactione decisam eamque acceptis quae negotii dirimendi causa placuerat dari nunc de conventione resiluisse, ac petas vel pacto stari vel restitui data, perspicis, si quidem de his reddendis manente transactionis placito statim stipulatione, si contra fecerit, prospexisti et quinque et viginti annis maior fuit, quod exceptionem pacti et actionem datorum habeas: quod si nihil tale convenit, exceptio tibi, non
Abbreviated transcription (Latin):
cnus attingert. licet res bencab
ritꝰ ab ad ministratoit multas
expensas utilit̃ factis. ⁊ tũc dolo¬
sa adsimulatione habiticũ ꝓ¬
hbuerit: ut neq anttnores ex¬
pensas p̃stet: ꝙ nullo patimur
modo. sed exquo die adtestitio
ad cũ fictiest ut inscrptis. ł sinc
scripts. subtestificãtione tam̃
dis meliorationi ł nullã ci acti¬
onem cõpeterc suꝑanteriorib
aut sutilit fictesũt haib̾e cum
actionem cõtradnm cõcedimus
mp̃alex̃. P ersecutionem eoꝵ q̃
in uł fuͣrto ablatisunt: etum sipo¬
stea intercider: intẽgrã cc̃iurt rt¬
d̾.ã Cunte nõsolũ causse: uc¬
rũctiam soluisse pecunã cõfite¬
aris: qua ratione ut iñ passus. rest¬
ti ꝙ inlatum ẽ postules ꝑspici
nõ potest. qñ ueri suiuc nõsit ad
solutĩõnem teꝓpcris se obmiffi
ꝙ̃ rela dechirr ogripho ut puttͣ
ꝑiũ cxtorto. nͥ⁊in soluendo uim
tepassum dicas.
op̃. S iuiuł metu. fundũ auu̾
tuus distrihert cohactus c̃: etiã¬

Expanded text:
us attingere, licet res bene ab rit ab administratore multas expensas utiliter factas et tunc dolosa adsimulatione habita eum prohibuerit, ut neque anteriores expensas praestet? quod nullo patimur modo: sed ex quo die attestatio ad eum facta est vel in scriptis vel sine scriptis, sub testificatione tamen dis meliorationibus nullam ei actionem competere, super anterioribus autem, si utiliter factae sunt, habere eum actionem co. Persecutionem eorum, quae vi vel furto ablata sunt, etiam si postea interciderunt, integram esse iure re. Cum te non solum cavisse, verum etiam solvisse pecuniam confitearis, qua ratione ut vim passus restitui quod illatum est postules, perspici non potest, quando verisimile non sit ad solutionem te properasse omissa querella de chirographo utpote per vim extorto, nisi et in solvendo vim te passum dicis.. Si vi vel metu fundum avus tuus distrahere coactus est, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
noua opunchoire p̾usquã ea
que cepta inuenert adecessore
ut p̃decessorib suis uetustate
dirur pta aut di sidia derelicta.
diligentistudio instantiaq com¬
pleuert. cum ex ħpluri mum la¬
udis acquirat. siea sculta ⁊ ꝑfecta
reddiderit: queueterata sũt un
staurationẽ requirunt. queque
abalus mniciata ⁊in ꝑfec re se derãt.
ecefeos iuiros spectabiles iudices id
ẽp̃fectũ augustalem ⁊comitem
orientis. ⁊ utrosq ꝓconsules iui¬
cariosunacum suis aparitorib ꝓ
tenenore ⁊ generalium magnifi¬
cetuesedis dispositionum discutẽ¬
dispublicis oꝑi bulaqua ducti¬
b quiexciuilib redditibut aquo¬
libr spontanea munificentia fac¬
tist̃ ut fuĩt modis om̃ib abstinẽ
facta operaut que fieriadsolent u
dicando aut quocumq lucrum ca¬
ptando cũ huĩ modireb habere
comunue. ut pote patrib ciuita
rint lici eertũ siteos exsola pac̾tio¬
ne adimplendũ sue munifictntie
opus necessitate iuns teneri nu¬

Expanded text:
a inchoare, priusquam ea, quae coepta invenerit a decessore vel praedecessoribus suis, vetustate diruta aut desidia derelicta diligenti studio instantiaque compleverit, cum ex hoc plurimum laudis adquirat, si ea culta et perfecta reddiderit, quae vetusta sunt et instaurationem requirunt quaeque ab aliis initiata et imperfecta resederant. eceseos viros spectabiles iudices, id est praefectum Augustalem et comitem Orientis et utrosque proconsules et vicarios una cum suis apparitoribus pro tenore generalium magnificae tuae sedis dispositionum discutiendis publicis operibus vel aquae ductibus, qui ex civilibus reditibus vel a quolibet spontanea munificentia facti sunt vel fuerint, modis omnibus abstinere, facta opera vel quae fieri adsolent, undicando aut quodcumque lucrum captando, cum huiusmodi rebus habere commune, utpote patribus civitarint, licet certum sit eos ex sola pollicitatione ad implendum suae munificentiae opus necessitate iuris teneri, nu
Abbreviated transcription (Latin):
unã sialiquã aut quolibrex hĩdẽ
redditib uł oꝑib uendicãda sacra¬
tissime nr̃elegis p̃cepta transierĩt
quĩq quidẽ officiipͥuates exilio da¬
pnatiꝑpetuobona sueciuitati quã
leserint non dubitent uindican¬
da rectoruoꝓuncie Quinqua¬
gitalibrarũ auri feri etur dispen¬
dio. hec eadẽ pena p̾ectabilib quoꝙꝙ
iudicib hor illustri dignitate fu̾it
decorati ⁊ eoꝵ officiis ficut supra

Expanded text:
unam siliquam aut quodlibet ex isdem reditibus vel operibus vindicando sacratissimae nostrae legis praecepta transierint, quinque quidem officii primates exilio damnati perpetuo bona sua civitati quam laeserint non dubitent vindicanda, rector vero provinciae quinquaginta librarum auri ferietur dispendio: hac eadem poena spectabilibus quoque iudicibus, licet illustri dignitate fuerint decorati, et eorum offi
Abbreviated transcription (Latin):
N asilicaminauratam.
etmarmorib decoratamliberã
inꝑpetuaũ ꝑmanere neq alicili
inmaginis ⁊ pictaꝵ cuiꝰlibr hono¬
ns tabulaꝵ adumbrationem fuꝰ¬
caruuibemꝰ neq inaliqua partem
eiꝰdẽbasilice tabulato quic quam
oꝑestationes ergasteriaue consti¬
tui. sancimus illud quoq decerni¬
mus ne in eã eques liceat introm¬
utuit nuptiascelebrari.

Expanded text:
Basilicam inauratam et marmoribus decoratam liberam in perpetuum manere neque alicuius imaginis pictarum cuiuslibet honoris tabularum adumbratione fuscari iubemus, neque in aliqua parte eiusdem basilicae tabulato quicquam opere stationes ergasteriave constitui sancimus. Illud quoque decernimus, ne in eam equos liceat intromitti vel nuptias celebrari.
Abbreviated transcription (Latin):
inphor̃. Qui cumqilocus inpala¬
ciohuuis urbis pͥuatis edificis in cõ¬
mode occupatusẽ Isquampͥmum
subiutis om̃ib que ineodemst̃ ed¬
ificiispalatiore formetur quod pͥ¬
uatoꝵ nonẽ parietib artandum
Nã imꝑiomagna ab unuisis secre¬
tadebentur ut hͣtantum. locũ bt̃
habitandi quolegitimꝰ maiesta¬
tisnr̃e usus ⁊ reipublice disciplina
dsleget infuturum etiã unuisis

Expanded text:
i. Quicumque locus in palatio huius urbis privatis aedificiis incommode occupatus est, is quam primum subrutis omnibus quae in eo sunt aedificiis palatio reformetur. Quod privatorum non est parietibus coartandum, nam imperio magna ab universis secreta debentur: ut hi tantum locum habeant habitandi, quos legitimus maiestatis nostrae usus et rei publicae disciplina delegit, in fu
Abbreviated transcription (Latin):
ħẽ marmora ul colũnas adrururatã¬
tulerit pͥuetur tapossessione quã or
nauerit Siquisañt exalia maliã
ciuitatẽ labentiũ parietum marmo¬
ra uł colũnas depͥpiis domib inꝓpͥaᷤ
transffeire uoluerit quoniã ut robi
ciat datasimilit facultate etiã depo¬
ssessione. ornatum ħmodi ad posseᷤᷤ¬
sionẽ aliãtranfferendiquauis ꝑnt
uros uł etiãꝑmediã ciuitatem ẽã
trans ferre necessesit: itaut eam solũ¬
modo queilla tanõ finͣt ciitabaspor¬
tetur
nas il statuas cuicũcmaterie exa¬
lia eadẽq ꝓuincia uł austire liceat
uł mouere.

Expanded text:
rura transtulerit, privetur ea possessione, quam ita ornaverit. Si quis autem ex alia in aliam civitatem labentium parietum marmora vel columnas de propriis domibus in proprias transferre voluerit, quoniam utrobique ciat: data similiter facultate etiam de possessione ornatum huiusmodi ad possessionem aliam transferendi, quamvis per muros vel etiam per mediam civitatem ea transferri necesse sit, ita ut ea solummodo quae illata fuerint civitatibus exportenturnas vel statuas cuiuscumque materiae ex alia eademque provincia vel auferre liceat vel movere.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃p acr: Sacrarũ largitionem
Me spẽdidisseime urbes ut opidaue tusti¬
te labantur dereditib fundoꝵiuris
reipublice t̃tiam partem reparationͥe
publicorũmeniũ ithermaꝵ substitu¬
noni deputamus.
moneantur. ut sciant ordines adq ĩ¬
colas urbium singuloͬꝵ muros ut no¬
uos debere facereut ueteres firmius
renouare. scilierb pactompẽdus ordi¬
nam disut ad scͥptiocurrat ꝓuirib sĩg¬
uloꝵ deinde adscͥpbantur ꝓestimau¬
onem futoꝑis tritoria cuuumneplus
poscatur aliquidquam neces sitasipe¬
trauerit neueminus neinstans impen¬
cłatureffectus oportet nãq ꝑsingula
nonsterilia iuga certa queq distribui
impartũtis p̃bendoꝵ sumptutũ necessi¬
tis imponatur nemini ex cussationeul
alia p̃sũpnone abhułmodummnunita¬
tate p̾benda.

Expanded text:
miti sacrarum largitionum. Ne splendidissimae urbes vel oppida vetustate labantur, de reditibus fundorum iuris rei publicae tertiam partem reparationi publicorum moenium et thermarum subustioni deputamus.moneantur, ut sciant ordines atque incolas urbium singularum muros vel novos debere facere vel veteres firmius renovare: scilicet hoc pacto impendiis ordinandis, ut adscriptio currat pro viribus singulorum, deinde adscribantur pro aestimatione futuri operis territoria civium, ne plus poscatur aliquid, quam necessitas imperaverit, neve minus, ne instans impediatur effectus: oportet namque per singula non sterilia iuga certa quaeque distribui, ut par cunctis praebendorum sumptuum necessitas imponatur: nemini excusatione vel alia praesumptione ab huiusmodi immunitate praebenda.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad .xl. libras argenti p̃ci estima¬
tione tua taxabitur. deedificiis uero
maioris p̾cii ad nrãm scĩam referatur
ut uͥ amplior poscitur quantitatis im¬
pialis extitit auctoritas.

Expanded text:
uaginta libras argenti pretii aestimatione taxabitur. De aedificiis vero maioris pretii ad nostram scientiam referatur, ut, ubi amplior poscitur quantitas, imperialis extet auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur siuolim constructa siũ
buerĩt modis om̃il destruentut᷑.
inhis uõlocis in quib edificiapͥua¬
toꝵ horreispublicis uident̃ obiec¬
ta obstructione menianoꝵ ꝗndecĩ
pedũit uallaẜuentur quẽ ĩt cape¬
dinis modĩ edificaris quoq ꝓponi¬
musita. ꝗut siquis intradefinitũ
spaciũid decẽ pedũm̃ surã edificare
ut intra quidecimpedũmenuanũ
possidere tentauerit sciant non

Expanded text:
appellant, sive olim constructa sive buerint, modis omnibus detruncentur. In his vero locis, in quibus aedificia privatorum horreis publicis videntur obiecta, obstructione maenianorum quindecim pedum intervalla serventur. Quem intercapedinis modum aedificaturis quoque proponimus, ita ut, si quis intra definitum spatium, id est decem pedum mensuram, aedificare vel intra quindecim pedum maenianum possidere temptaveri
Abbreviated transcription (Latin):
urbis scripta que deẜuitutib lo¬
quit᷑ localis ẽ ⁊ huic florerentib sim¬
e urbidicata. ⁊ debentib quidem
iuraĩhac obẜuari antiqua uõque
cõtrariast̃ locũ baberunꝓuincuis
indignũeẽ nr̃o tp̃r putantes aliud
in hacregia ciuitate deuius modio¬
bẜuari aliud apud nr̃os ẽẽ ꝓiĩciale̾:
Sanctimus eandem cõstitutiont̃

Expanded text:
rbis scripta, quae de servitutibus loquitur, localis est et huic florentissimae urbi dedicata et debent illius quidem iura in hac observari, antiqua vero, quae contraria sunt, locum habere in provinciis: indignum esse nostro tempore putantes aliud ius in hac regia civitate de huiusmodi observari, aliud apud nostros esse provinciales, sancimus eandem constitutionem
Abbreviated transcription (Latin):
mmp. philipꝰ Nuit ꝓponis socius
edificu ad refectionẽ ei sũptus contr̃re
detractat: nõ nẽcessario extraordinẽ
tibi subueture desideraᷤ Et nsisolus
ecdificaueris. necintra iuimensium
tone socuierrogatis: restitus fuit:
uł quominus idfierz ꝑsociũ idste¬
stisse cõstiterit. ius dñii. ꝓsolido
uendicareut obtinere iuxtaplacitũ
antiquitꝰ potẽris.
dis sciens prudensq solipartẽ ad te ꝑ¬
tinere ñ quasi sociuᷤᷤ ut collegacom¬
munis. opissollicitudine solidam
balnoꝵ instructionẽ eam̃te ut sũp¬
tus pportione tu a reciperet ad gre¬
ssus est. s ũ totiusloci dñnum usur¬
pare ⁊ conlapsũ balncũ. refabri¬
care enisus est: cũ edificiaque alie¬
nol oco i ponũt᷑ solo cedãt. necim¬
pense hisꝗiꝓbe idfecerint reᷤ¬

Expanded text:
. Si, ut proponis, socius aedificii ad refectionem eius sumptus conferre detractat, non necessarie extra ordinem tibi subveniri desideras. etenim si solus aedificaveris nec intra quattuor mensuum tione socii erogatus restitutus fuerit vel, quominus id fieret, per socium id stetisse constiterit, ius dominii pro solido vindicare vel obtinere iuxta placitum antiquitus poteris.dis, sciens prudensque soli partem ad te pertinere, non quasi socius vel collega communis operis sollicitudine solidam balneorum extructionem ea mente, ut sumptus pro portione tua reciperet, adgressus est, sed totius loci dominium usurpare et collapsum balneum refabricare enisus est, cum aedificia quae alieno loco imponuntur solo cedant nec impensae his qui improbe id fecerint re
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ppañt. Etbalneum ut desi¬
deras instruere ⁊ edificioũ ei suꝑ ponẽ
potes obẜuatatam̃ formã qua cetis
sr̃ balneae difficare ꝑmittitur. idẽũ
concamaratis suꝑ instiuas upsum ẽ¬
cameres nec modũusitatum altitu¬
dinis excedas
ere edicto diui uespassiani ⁊ sera̾tus
consultouetitũ ẽ Ceterũ de aliado¬
moinali ãtrans fferrique dãlicere
exceptumẽ . s nec dñis ita transfferre
lici ut integris edificus depõsitis pu¬
blicus deformetur. aspectus:¬

Expanded text:
auro. Et balneum, ut desideras, instruere et aedificium ei superponere potes, observata tamen forma, qua ceteri super balnea aedificare permittuntur, id est ut concamaratis superinstruas et ipsa concameres nec modum usitatum altitudinis excedas. ora detrahere edicto divi Vespasiani et senatus consulto vetitum est. ceterum de alia domo in aliam transferre quaedam licere exceptum est: sed nec dominis ita transferre licet, ut integris aedificiis depositis publicus deformetur adspectus
Abbreviated transcription (Latin):
mp.theos Q uiaplurime domꝰ
cũ officuis suisinportib deuxippi
ẽẽ memoranturreditus memoratoꝵ
p̾benda luminaria ⁊ edifficia ac¬
tareparanda regie huius orbis laua¬
crosine aliquauibemꝰ excusatioẽ
confem:¬
inpothodꝰ Ouisine auctorita¬
te diuini rescͥptiadiudiuntue oe¬
lsitudinis destinamdi angiport
integros uel partes suis domib ĩ¬
cluserint. seu porticus usurparur.
ꝓculdubio iura pͥstina sac̃tissime
redde ciuitati iubemus. excusatio¬

Expanded text:
. Quia plurimae domus cum officinis suis in porticibus Zeuxippi esse memorantur, reditus memoratorupraebenda luminaria et aedificia ac tecta reparanda regiae huius urbis lavacro sine aliqua iubemus excusatione confepu. Qui sine auctoritate divini rescripti ad iudicium tuae celsitudinis destinandi angiportus integros vel partes suis domibus incluserint seu porticus usurparint, procul dubio iura pristina sacratissimae reddere civitati iubemus: mult
Abbreviated transcription (Latin):
to eo diẽ suum functo id quodhe¬
neficio legis facidie hĩrporut ad
successorem intestati ꝑtinere: tõo
ꝙ ñinmeĩto sororemtuam que
sunul tecũ ab intestato ẽĩsucessit
emolum̃ti ꝙ retineri potuit por

Expanded text:
odem diem suum functo id, quod beneficio legis Falcidiae habere potuit, ad successorem intestati pertinere ideoque non immerito sororem tuam, quae simul tecum ab intestato ei successit, emolumenti quod retineri potuit por
Abbreviated transcription (Latin):
o ccu uitio dimiri accectissent.
adonus tuũ ꝑtinerent: ⁊ que
uenerunt stercutites ubeiti¬
te auorũ annorum repensite
nõ pba buntut ticionem lexta
botum fidem haberi recte po¬
stulibis: crmq fornam qui
ex ipeuitione cognoscet scque

Expanded text:
o Caeli vitio damna accidissent, ad onus tuum pertinerent, et quae evenerunt sterilitates ubertate aliorum annorum repensatae non probabuntur, rationem tui iuxta bonam fidem haberi recte postulabis, eamque formam qui ex appellatione cognoscet seque
Abbreviated transcription (Latin):
turu inquinquenniũ condu¬
ceret. fidem tuam obligasti. po¬
steiq sꝑatio eius tpĩs explcto
cum idem hermes inconducti¬
onem ut idoncus det̾meretur
nõ consensisti: sedeautionẽ tibi
redoi postulasti nõ oportere
tedeposterioris temporis pen

Expanded text:
um in quinquennium conduceret, fidem tuam obligasti posteaque spatio eius temporis expleto, cum idem Hermes in conductionem ut idoneus detinerentur, non consensisti, sed cautionem tibi reddi postulasti, non oportere te posterioris
Abbreviated transcription (Latin):
uitie inpctribitis quisi mi¬
iorem anĩaduersationem cxi¬
gtͣrem dep̃henderit. ad domi¬
trum ul prinutt p̃fectum pie¬
os remittert curibit sq̃uia
dm̃ orreorũ nominatim ectrã
custodim ieꝓmiscrunt id
exibert debent

Expanded text:
iae impetrabitis. qui si maiorem animadversionem exigere rem deprehenderit, ad Domitium Ulpianum praefectum praeos remittere curabit. Sed qui domini horreorum nominatim etiam custodiam repromiserunt, fidem exhibere debent.
Abbreviated transcription (Latin):
sorsti. mnuitũ te expelli non
neçessariam cim ꝓbauerit a¬
ut corrigere domum nlaluit
aut cummale inre locati uer¬
satus es:

Expanded text:
solvis, invitum te expelli non se necessariam eam probaverit aut corrigere domum maluerit aut tu male in re locata versatus es.
Abbreviated transcription (Latin):
ctiã huius legis uelacturi dignõ
iubemus ec̃ ut mu̾nere qui nomi¬
ni nostri placitis inferentes fau¬
tẽ principum confirmationẽ uti¬
rũ cẽ iurauerint pactiomitm.

Expanded text:
ius legis vel iactura dignos iubemus esse vel munere, qui nomina nostra placitis inserentes salutem principum confirmationem initarum esse iuraverint pactionum.