comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malos uellem. Quid autem
ncc̃e est in ħ descendere. ut te pet̾e
quonunꝰ possint longumi int̾
uos iit̾uallum fit. Cum cupie¬
ris bñ laudari quare hoc ulli
debeas. ip̃e te lauda. Dic liberali¬
bus me studiis tradidi ꝙͣ qmͣ¬
paup. al uaderet ⁊ iugeuumi
obduceret ubi p̾us studii pre¬
cim est ad gratuita cariuina
defflexi me ⁊ ad salutare phĩe
pectus cadere uirtutem ⁊ elucta¬
tus uatalium angustias nec
sorte uie. s ammo mensus. par
maxuuis steti Non michi mummi¬
cicia getulici gauis fidem etipu¬
it Non in aliorum psona infe¬
liciter amatorum messala ⁊ nar¬
cissus Dui publici hostes añꝙͣ
sui ꝓpositum meum potuerunt
cuertere Ceruicem ꝓ fide appo¬
sin ⁊ uillum u̾bum iuichi. quod
non salua bona conscĩa ꝓcederet
exrussum est. Pro amas oĩa
tuum. ꝓ me nichil. iisi ne pui
bonus amicus fuissem. non mͥ
muliebres fluxere lacrime. Nõ
e manib ulliuis suplex pependi
Nichil indesorum nec bouo nec

Expanded text:
malos, uellem". Quid autem malos, uellem". Quid autem necesse est in hoc descendere, ut te petere comminus possint? Longum inter uos interuallum sit. Cum cupieris bene laudari, quare hoc ulli debeas? Ipse te lauda, dic: Liberalibus me studiis tradidi. Qa suaderet et ingenium eo duceret ubi praesens studii pretium est, ad gratuita carmina deflexi me et ad salutare philospectus cadere uirtutem et, eluctatus natalium angustias nec sorte me sed animo mensus, par maximis steti. Non mihi in amicitia Gaetulici Gaius fidem eripuit; non in aliorum persona infeliciter amatorum Messallina et Narcissus, diu publici hostes antequam sui, propositum meum potuerunt euertere: ceruicem pro fide opposui; nullum uerbum mihi, quod non salua bona conscientia procederet, excussum est; pro amicis omnia timui, pro me nihil, nisi ne parum bonus amicus fuissem. Non mihi muliebres fluxere lacrimae; non e manibus ullius supplex pependi; nihil indecorum nec bono nec
Abbreviated transcription (Latin):
mortalium uni tam dulcis est
ꝙͣ hic omnib Cum iitim tanta
naturalis boni uis est. ubi artem
sumuulacionem q nou redolet Ne¬
mo non iputar sibi bonitatem
publicam patitur. hoc quoq loco
blaudiciis tius restitit ut claua¬
res uueuisse te merpugnabilem
uirum adu̾sus insidias quas ne¬
no non in suum recipit Eo qui¬
dem magis hanc enis prudenci
am meuitando menitabili malo
ptinaciam te suscipere confessus
es quia spaueras posse. aptis au¬
rib recipi quaunus blauda dicẽs
puera dicebas. S co magis in¬
tellexit obstandum. semp enim.
tamen tibi displiceas quasi ma¬
le egis iumnum. ⁊ quasi ille io¬
sit Non reprehendit te s repulit
Ad hoc exemplar componere cũ
quis ad te adulator accesẜit di¬
cito uis tu ista u̾ba. que iam ab
alio magrãtu ad alium cumi lit¬
torib transeunt ferre. ad aliquẽ
qui pana facturus. uult quitꝙͣ
dreit audire Ego nec deapere uo¬
lo. uec decipi possum laudari me
a uobis iusi laudaretis eciam

Expanded text:
mortalium uni tam dulcis est mortalium uni tam dulcis est quam hic omnibus, cum interim – tanta naturalis boni uis est, ubi artem simulationemque non redolet – nemo non imputari sibi bonitatem publicam petitur: hoc quoque loco blanditiis tuis restitit, ut exclamares inuenisse te inexpugnabilem uirum aduersus insidias, quas nemo non in sinum recipit. Eo quidem magis hanc eius prudentiam et in euitando ineuitabili malo pertinaciam te suspicere confessus es, quia speraueras posse apertis auribus recipi, quamuis blanda diceres, uera dicebas. Sed eo magis intellexit obstandum: semper enimtamen displiceas tibi, quasi male egeris minium et quasi ille alsit: non deprehendit te sed reppulit. Ad hoc exemplar componere. Cum quis ad te adulator accesserit, dicito: "Vis tu ista uerba, quae iam ab alio magistratu ad alium cum lictoribus transeunt, ferre ad aliquem, qui paria facturus uult quicquid dixerit audire? Ego nec decipere uolo nec decipi possum: laudari me a uobis, nisi laudaretis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
q despolient Te inquit longio¬
rem fido an me eo iurabo ⁊ ap¬
poslonio picte. quanuus statura
hẽas thecisum thirte compositi
hominem quidem non esse illum
liberaliorem. non mencar cum
possis indi omnib douasse quitꝙͥ
deliquisti Ita est michi iuuinior quo
apcior est adulacio quo impbi¬
or quo magis froutem suam pro¬
fricuit. cecidit aliam. ħ cicius ex¬
pugnat Eo enum iam demencie
uenimus ꝙ qui ꝑce adulatur ꝓ
maligno sit. Solebam tibi dice
gallionemi fr̃em meum quemi ne¬
mo non pum amat. Eciam qui
amare plus non potest. talia ui¬
cia non nosse ħ eum odisse. ab
omini illum ꝑte temptasti inge¬
mum sucipe cepisti ommi maximũ
et dignissimm quod consecrari
mallet ꝙͣ contĩ pedes abstulit fru¬
nec dampnare iudeatur Urmma
statim uerba p̾cidit cepisti nira¬
ri comitatem ⁊ in compositam sua¬
uitatem que illos quoq quos
transit abducit gratuitum eciã
in obinos m̾ctum Nemo eum

Expanded text:
que despolient." "Te, inquit, longioque despolient." "Te, inquit, longiorem Fido Annaeo iurabo et Apollonio pycte, quamuis staturam habeas pithecii cum Thraece compositi. Hominem quidem non esse ullum liberaliorem non mentiar, cum possis uideri omnibus donasse quicquid dereliquisti." Ita est, mi Iunior: quo apertior est adulatio, quo improbior, quo magis frontem suam perfricuit, cecidit alienam, hoc citius expugnat. Eo enim iam dementiae uenimus, ut qui parce adulatur, pro maligno sit. Solebam tibi dicere Gallionem si, fratrem meum, quem nemo non parum amat, etiam qui amare plus non potest, alia uitia non nosse, hoc eum odisse. Ab omni illum parte temptasti: ingenium suspicere coepisti omnium maximum et dignissimum, quod consecrari mallet quam conteri: pedes abstulit; frunec damnare uideatur: prima statim uerba praecidit; coepisti mirari comitatem et in compositam suauitatem, quae illos quoque quos transit abducit, gratuitum etiam in obuios meritum nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
leuin maximus agebat uou eẽ
occulte uec ex dissimulato blau¬
diendum ꝯperit inquit ꝓcari.
si latet płuũ adulator. cum dep̾¬
hensub̾ est ꝓfic̃ plus eciami nũc
si obiugatus est si erubuit futu¬
ros miultos in ꝑsona tua plan¬
cos cogitata ⁊ ħ nonesse reme¬
dumi tanti mali nolle laudan
Crispus passiemus quo ego
iul nom subtilius ii omnib
quid̃ reb. maxuue in distinguẽ¬
dis ⁊ curandis uiciis sepe dice¬
bat adulacionib non claudere
ostium s apire Et quid̃ sic ꝙ̃¬
admodum oppomi amice solet.
que si npulit grata est: gracõr
si effregit. Qemetrum egiegi¬
ium uirum memini dicere ciidã
lib̾tino potenti facilem sibi esse
ad diuicias uiam quo die peni¬
tuisset bone mentis Nec muide¬
bo inquit. nobis hac arte Sed
do cebo eos quib quesito opus
est Quemadmodum non dubi¬
am fortunam maris non eiuẽ¬
di uendendi q litemsubeant ñ
nc̾ta fide ruris iuc̃tiorem fori
temptent Que madinodum nõ
solum facili s eciam hilari uia

Expanded text:
lium maximus, aiebat non esse occulte nec ex dissimulato blandiendum: "Perit, inquit, procari, si latet." Plurimum adulator, cum deprehensus est, proficit; plus etiamnunc, si obiurgatus est, si erubuit. Futuros multos in persona tua Plancos cogita et hoc non esse remedium tanti mali, nolle laudari. Crispus Passienus, quo ego nil cognoui subtilius in omnibus quidem rebus, maxime in distinguendis et curandis uitiis, saepe dicebat adulationi nos non claudere ostium sed operire, et quidem sic, quemadmodum opponi amicae solet: quae, si impulit, grata est; gratior, si effregit. Demetrium egregium uirum memini dicere cuidam libertino potenti facilem sibi esse ad diuitias uiam, quo die paenituisset bonae mentis. "Nec inuidebo, inquit, uobis hac arte, sed docebo eos, quibus quaesito opus est, quemadmodum non dubiam fortunam maris, non emendi uendendique litem subeant, non incertam fidem ruris, incertiorem fori temptent, quemadmodum non solum facili sed etiam hilari uia
Abbreviated transcription (Latin):
aliquod nos malum ducant. nõ
eademest hiis ⁊ illis causa soluẽ¬
di s iusta nulli. du̾sis eiũ initam̃¬
tis ad temptandum ire impelamrꝰ
ut q alicui uicio nauigatur. Eg̾gie
plato dicit Qui nobis c̾ta exitum
ian testamentum loco daudus est.
Muinua ẽẽ que honuues emant
debis cum cogitau̾is aite pan in qͣ

Expanded text:
aliquod nos malum ducunt. Non aliquod nos malum ducunt. Non eadem est his et illis causa soluendi, sed iusta nulli. Diuersis enim irritamentis ad temptandum mare impellimur, utique alicui uitio nauigatur. Egregie Plato dicit, qui nobis circa exitum iam testium loco dandus est, minima esse quae homines emant debis, cum cogitaueris uitae parari in q
Abbreviated transcription (Latin):
lam quen possumꝰ deauctore mĩ
deo. si beueficia eius corrumpimus
⁊ ut essent contrana effianus. de¬
dit ille uentos ad custodiendam celi
temaamq tempiem. dd euomu¬
das supp̾mendas q aquas. ad alen¬
das satorum atq arborum fructus
quos̾ ad matuntatem cum aliis mu¬
sis adducit ipã iactacio attrahens
tibum in sr̃nua ⁊ ne torpeant ꝑmo¬
ueus dedit uentos ad ultĩora noscẽ¬
da. fuiss eium imptum auimal et
siune magua expiencia reꝵx homo.
si arronscuberetur natalis soli fiue
Dedit ut commnoda cuiusq regionis
fierent connunua nou ut legioues
equitemq gestarent. n ͨ ut ꝑiciosa
gencium arma trausueh̾ent. si bñ¬
ficia nature utencium pranitate
ppendimus. Nichil non nr̃o malo
accepimius. Cui idere expedit Qiu
loqui. Cui non uita tormentum ẽ.
Nichil nuemes tam mamfeste uti¬
litatis ꝙ non incontiaeum tuuse¬
at culpa. Sic uentos quoq natura
bonos futuros inuenerat ip̃ĩ illoᷤ
contrarios fecuuus. Ouues in

Expanded text:
bam, queri possumus de auctore nostri bam, queri possumus de auctore nostri deo, si beneficia eius corrumpimus et ut essent contraria effecimus. Dedit ille uentos ad custodiendam caeli terrarumque temperiem, ad euocandas supprimendasque aquas, ad alendos satorum atque arborum fructus, quos ad maturitatem cum aliis causis adducit ipsa iactatio attrahens cibum in summa et ne torpeant permouens. Dedit uentos ad ulteriora noscenda: fuisset enim imperitum animal et sine magna experientia rerum homo, si circumscriberetur natalis soli fine. Dedit uentos, ut commoda cuiusque regionis fierent communia, non ut legiones equitemque gestarent nec ut perniciosa gentes arma transueherent. Si beneficia naturae utentium prauitate perpendimus, nihil non nostro malo accepimus: cui uidere expedit? cui loqui? cui non uita tormentum est? Nihil inuenies tam manifestae utilitatis quod non in contrarium transeat culpa. Sic uentos quoque natura bono futuros inuenerat: ipsi illos contrarios fecimus. Omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃citus non unicet cum impleuerit
Sie alexander ultĩor bactus ⁊ iudis
uolet querere quid sit ultra magnũ
dabit Non horrebit diras reuocau¬
tis tribum tuanui non tempestates
lougissum mans. Nou ccͣ enfraten
p̾saga fuluma ⁊ deos residentes per
deorum et homnũ iras ad aurũ
ibitur. Ergo non in mento quis
dix̾it rermu naturam melius ac¬
tiuam fuisse nob̾cum. si uentos fla¬
ie uetiuss. et inh̃ito discursu furẽ¬
cuim in sua ꝙ̃q temi stare iuisiss
Si nichil aliud c̾te suo quisq tm̃
ac suorum malo nasc̾etur Nunc par
nuchu domestica extĩus quoq labo¬
randumest. Nutla terratam longe
remota est. que non euuttere aliqd̃
suum iualum possit. Dude scio
an nunc. Aliquis magne gentis in
abdito dominus fortume iudulgẽ¬
na tiuuẽs non contineat intra ter¬
iumos arma an paret classes igno¬
ta moliens Uude sco ħ michi au
ille uetus bellum muehet magne
di. Non tamen ut aute paulo dice¬

Expanded text:
exercitus non uincet, cum impleuerit. exercitus non uincet, cum impleuerit. Sic Alexander ulterior Bactris et Indis uolet quaeretque quid sit ultra magnum  Parthis dabit, non horrebit reuocantis diras tribuni, non tempestates longissimi maris, non circa Euphratem praesaga fulmina et deos resistentes: per hominum et deorum iras ad aurum ibitur. Ergo non immerito quis dixerit rerum naturam melius acturam fuisse nobiscum, si uentos flare uetuisset et inhibito discursu furentium in sua quemque terra stare iussisset: si nihil aliud, certe suo quisque tantum ac suorum malo nasceretur; nunc parum mihi domestica, externis quoque laborandum est. Nulla terra tam longe remota est quae non emittere aliquod suum malum possit: unde scio an nunc aliquis magnae gentis in abdito dominus, fortunae indulgentia tumens, non contineat intra terminos arma, an paret classes ignota moliens? Unde scio hic mihi an ille uentus bellum inuehat? Magna di. Non tamen, ut paulo ante dice
Abbreviated transcription (Latin):
flãma. Quid in arma cogiunus po¬
pulos Quid ex̃atus saibunus di¬
recturos aciem in mediis fluctib
Quid mana inquietamus. par uidel
ad mortes m̃ns tenalate patet. Ni¬
suos ex cõmodolicet ⁊ ad senectutẽ
deciurere Itaqr eauus in pelagus
⁊ uocenius iniuos facta cessancia
Miseri quid quentis mortem. que
ubiq supest. peter ⁊ illa uos ex
lectulo sed innocentes petat Ocu¬
pabit uos in nostin domo. s occu¬
pet nullum mollientes malum.
Hic u̾o quid auud quis dixent ꝙͣ
in iguotos iratum sine iururia oc¬
cuirencia deuastantem ac ferarimi
more accidere que non od̾is Illis tũ
i ulcioneu aut ex fraue morsus ẽ.
⁊Ios sine utla psimonia mĩ alien¬
qr sauguinis mouemus manum
⁊ naiigia deduamus. saluten cõ¬
nuctunus fluctib. secundos opta¬
uius uentos quormuu feliatas est
ad besia ꝑfemi. quousq nos mala
uostia rapuerunt. parum est intra
ortem suum fiutre Sic psaru rex
stolidissimus in gͥciam tuuesct quẽ

Expanded text:
flamma. Quid in arma cogimus poflamma. Quid in arma cogimus populos? Quid exercitus scribimus directuros aciem in mediis fluctibus? Quid maria inquietamus? Parum uidelicet ad mortes nostras terra late patet. Nisuos ex commodo licet et ad senectutem decurrere: itaque eamus in pelagus et uocemus in nos fata cessantia. Miseri, quid quaeritis? mortem, quae ubique superest? Petet illa uos et ex lectulo, sed innocentes petat; occupabit uos in uestra domo, sed occupet nullum molientes malum. Hoc uero quid aliud quis dixerit quam in ignotos, iratum sine iniuria occurrentia deuastantem ac ferarum more occidere quem non oderis? Illis tamen in ultionem aut ex fame morsus est: nos sine ulla parsimonia nostri alienique sanguinis mouemus manum et nauigia deducimus, salutem committimus fluctibus, secundos optamus uentos, quorum felicitas est ad bella perferri. Quousque nos mala nostra rapuerunt? Parum est intra tra orbem suum furere: sic Persarum rex stolidissimus in Graeciam traiciet, quam
Abbreviated transcription (Latin):
numdideus excend̾ uentis aera de
dit ⁊ illos ad omui pte ne quid esset
Situ scalidumeffudit ut nos clas¬
ses ꝑtes freti ocrupatums complere¬
mus milite armato ⁊ hostem ĩ man
dut post mare quereuius Que nos
demencia eragitat et in mutiu
componit eeicum. Delauentis
damus bellum paratun ⁊ piclitamur
piculi causa. Inctam fortunam ex¬
piur unu tempestatum nulla epe
humana suꝑabilem mortem sine
spe sepulture. non erat tanti si ad
pacem ꝓ ista ueh̾emur. Nunc cum
cuasenmus cot scopulos latentes
⁊ iusidias nadosi maris Cum effugi¬
mus ꝓcellosos de sup moutes per
quos p̾ceps in uauigantes uentus
impuigitur. Cum inuolutos nubilo
dies. ⁊ nubis ac touitrib horren¬
das noctes cum turbinibz diuulsa
uaigia. quis ent huius labons
ac netus fructus. Quis uos fesso ᷤ
tot malis portus excipiet. Bellum.
S. ⁊ obuius in littore hostis ⁊ trucidã¬
de gentes tracture ex maruma ꝑte
uictorem et antiquarnu urbumi

Expanded text:
mundi deus aera uentis exercendum mundi deus aera uentis exercendum dedit et illos ab omni parte, ne quid esset situ squalidum, effudit, ut nos classes partem freti occupaturas compleremus milite armato et hostem in mari aut post mare quaereremus. Quae nos dementia exagitat et in mutuum componit exitium? Uela uentis damus bellum petituri et periclitamur periculi causa, incertam fortunam experimur, uim tempestatum nulla ope humana superabilem et mortem sine spe sepulturae. Non erat tanti, si ad pacem per ista ueheremur: nunc cum euaserimus tot scopulos latentes et insidias uadosi maris, cum effugerimus procellosos desuper montes, per quos praeceps in nauigantes uentus impingitur, cum inuolutos nubilo dies et nimbis ac tonitribus horridas noctes, cum turbinibus diuulsa nauigia, quis erit huius laboris ac metus fructus, quis nos fessos tot malis portus excipiet? Bellum scilicet et obuius in litore hostis et trucidandae gentes tracturaeque magna ex parte uictorem et antiquarum urbium
Abbreviated transcription (Latin):
subuustrarent ideudqz nuuos com¬
pescerent. nam modo ad ducunt mi¬
les. modo deducunt ut ꝑ totum or¬
bem plume diuidi possent In ytalie
Auster impellit. aquilom maffucã
reit. Ethesie non pacutur apd̃
nos mibes consisteie Idem totam in¬
diam et ethyopiam contiius ꝑ id
tempus aquis uigant. Q quid fru¬
ges pͥcpi non possent. insi flatu sup¬
uacua et uurta seruaudis uentila¬
rentur iusi esset quod segetemera¬
caret. latentem fiugeni ruptis ne¬
lamentis siuis que folliculos agnoo¬
le uocaut ad apiret. Quid quod oĩb
inter se ppsĩs comũcium dedit et gẽ¬
es Dissipatus loais nuscunt.
Aigens nature beneficium. si il¬
lud in mumam suam non u̾cat
houunũ furor Nam quod de cesa¬
ie muaiori uulgo dictatu est. ⁊
ex illis utile et nccͣm est. non potest
his repeusari que in puiciem suam
gen̾is humam demencia excogitat
sz nou ideo nou sunt ista iusibona.
si uicio male utencium uocent nou
in hoc ꝓuidencia aic dispositor ille

Expanded text:
subministrarent idemque nimios comsubministrarent idemque nimios compescerent. Nam modo adducunt nubes, modo deducunt, ut per totum orbem pluuiae diuidi possint: in Italiam auster impellit, aquilo in Africam reicit, etesiae non patiuntur apud nos nubes consistere; idem totam Indiam et Aethiopiam continuis per id tempus aquis irrigant. Quid, quod fruges percoqui non possent, nisi flatu superuacua inmixta seruandis uentilarentur, nisi esset quod segetem excitaret et latentem frugem ruptis uelamentis suis folliculos agricolae uocant adaperiret? Quid, quod omnibus inter se populis commercium dedit et gentes dissipatas locis miscuit? Ingens naturae beneficium, si illud in iniuriam suam non uertat hominum furor! Nunc quod de C. Mario uulgo dictatum est et ex illis utile et necessarium est non potest his repensari quae in perniciem suam generis humani dementia excogitat. Sed non ideo non sunt ista natura bona, si uitio male utentium nocent: non in hoc prouidentia ac dispositor ille
Abbreviated transcription (Latin):
ortu .u. ab ocrasu. nũdianus cculus
qui ii ornonta concurut regiones
duas adicit. sic xii. aer discinma
accipit ⁊ totidem facit uentos Qͥuidã
sunt quormudam locoꝵ ꝓprii. qui ñ
trimsuuttunt. s in ꝓrinum ferunt
nou est illis si latere uniu̾si mundi
npetus. Acabulus. apuliam infẽstat
culabriam iapix athenas saron pã¬
piliã cugeus galliam crciꝰ a edifi¬
ria caisanti. tamen icole gr̃as agũt
tamquam salubritatem celi sin debeãt
ei. dinus c̾te augustus templum illi
cum in gallia moreretur et nouit
et fent infutum est si suigulos ue¬
lun ꝓsequi. Nulla enm. ꝓpe modũ
regio est que uou h̾eat aliquem fla¬
tuui ex seuascentem ⁊ cura se cadeu¬
tem suter ceteua itaq ꝓuidencie opa
Hoc quoq aliqnis ut dignum adiui¬
uicone susperist Non ennu ex uua
quisa uentos. aut uueuit aut per
diuersa disposint. s primum ut ae¬
ia nousinerent pigrescere s assidua
ueracione utilem redderent uitalẽ¬
q tracturis deude ut y̾ubres terus

Expanded text:
ue ab occasu; meridianus circulus, qui in horizonta incurrit, regiones duas adicit: sic duodecim aer discrimina accipit et totidem facit uentos. Quidam sunt quorundam locorum proprii, qui non transmittunt sed in proximum ferunt; non est illis a latere uniuersi mundi impetus: atabulus Apuliam infestat, Calabriam iapyx, Athenas sciron, Pamphyliam crageus, Galliam circius cui aedificia quassanti tamen incolae gratias agunt, tamquam salubritatem caeli sui debeant ei: diuus certe Augustus templum illi, cum in Gallia moraretur, et uouit et fecit. Infinitum est, si singulos uelim persequi; nulla enim propemodum regio est quae non habeat aliquem flatum ex se nascentem et circa se cadentem. Inter cetera itaque prouidentiae opera hoc quoque aliquis ut dignum admiratione suspexerit: non enim ex una causa uentos aut inuenit aut per diuersa disposuit, sed primum ut aera non sinerent pigrescere sed assidua uexatione utilem redderent uitalemque tracturis, deinde ut imbres terris
Abbreviated transcription (Latin):
cx̾citum nostrum ⁊ contra uentum
coustituit. tum uenti adintorio ac
fulgoris p̾stringentis oculos hosti¬
um uicit. Dano q ħ nomeu usur¬
pat. S et eurus iam cuntate do¬
natus est Et nr̃o sermoni nou tñꝙͣ
alieuus uiteruenit Ab oriente sol¬
sticiali excitatum kaiekian greci
appellant. apud nos sũ nomine ẽ
Equinoctialis occideus fanonum
nuctit queuizephirum esse dicent
tibi eciau qui grece uesciunt loqui
disolsticiali ocridente chorus uenit
quiapud quosdam ergnstes dicitur
Michi nou indetur quia chon mo¬
leuta ius est et in unam ꝑtemi r
latere sũuius est aquelo. Medius
septenitris ymus tharsias. huic de¬
est apud nos uo cabłui amendians
are euronothꝰ est. deuide nothus ẽ
latine auster Oemde leuchouothꝰ¬
est ꝯuiapud nos sine nouuue est
Placet autem xii. uentos esse nõ
quia ubiq tot sinit Quosdam enui
inclinacio tenurum excludit. s qm̃
plures nusꝙͣ sunt. sic casus ser di¬
cunus. non quia omne nomen .ui.

Expanded text:
exercitum nostrum,et contra uentum exercitum nostrum,et contra uentum constitutum uenti adiutorio ac fulgoris praestringentis oculos hostium uicit; Uarro quoque hoc nomen usurpat, sed et eurus iam ciuitate donatus est et nostro sermoni non tamquam alienus interuenit. Ab oriente solstitiali excitatum G–kaikian Graeci appellant, apud nos sine nomine est. Aequinoctialis occidens fauonium mittit, quem zephyrum esse dicent tibi etiam qui Graece nesciunt loqui. A solstitiali occidente corus uenit, qui apud quosdam argestes dicitur: mihi non uidetur, quia cori uiolenta uis est et in unam partem rlatere summus est aquilo, medius septemtrio, imus G–thrascias: huic deest apud nos uocabulum. A meridiano axe G–euronotos est; deinde G–notos, Latine auster; deinde G–leukonotos, qui apud nos sine nomine est. Placet autem duodecim uentos esse, non quia ubique tot sunt quosdam enim inclinatio terrarum excludit, sed quia plures nusquam sunt. Sic casus sex dicimus, non quia omne nomen men sex
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Psida q et indiis iuga subdita
matutinus Desper et ocaiduo q̃
lutora sole tepescunt. Peima sunt
zephius stithiam septemq tõues
Lorrifer iuasit boreas contrana
complecti manis in unam tempesta¬
ten quod fien nullomodo potest cõ¬
gregentur una eurus q nothꝰ qr
ruunt treber q ꝓcellis. affricus et
qui locum in illa pugna non hũit
aquilo. Quidam illos .xii. faciunt.
quatuor eium celi ꝑtes in teruas
diudunt et sigulis uentis biuos
sub p̾fectos dant. hac arte uanouir
diligeus illos ordinat nec siue cã.
aut occidit. S alius est ortus oe¬
casus q equiuoctialis Bis autem
cquiuoctium est alius solsticialis.
dlius hibnus qui surgit ab oriente
equmoctiali subsolamis apud nos
dicitur g̾ci illum alpheloten uocãt
db oriente hib̃no eurus exit. quem
nostu uocuuere uulturnũ ⁊ liutus
ħ illum nomine appellat in illa pu¬
gua romains pum prospera. in qͣ
hambal Et contra solem orientẽ

Expanded text:
sit Persidaque et radiis iuga subdita sit Persidaque et radiis iuga subdita matutinis. Uesper et occiduo quae litora sole tepescunt proxima sunt zephyris. Scythiam septemque triones horrifer inuasit boreas: contraria us illos complecti mauis, in unam tempestatem, quod fieri nullo modo potest, congregentur: "una Eurusque Notusque ruunt creberque procellis Africus" et, qui locum in illa rixa non habuit, Aquilo. Quidam illos duodecim faciunt: quattuor enim caeli partes in ternas diuidunt et singulis uentis binos subpraefectos dant. Hac arte Uarro, uir diligens, illos ordinat, nec sine causa. aut occidit, sed alius est ortus occasusque aequinoctialis bis autem aequinoctium est, alius solstitialis, alius hibernus. Qui surgit ab oriente aequinoctiali, subsolanus apud nos dicitur, Graeci illum G–aphelioten uocant. Ab oriente hiberno eurus exit, quem nostri uocauere uulturnum et Liuius hoc illum nomine appellat in illa pugna Romanis parum prospera, in qua Hannibal et contra solem orientera
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ cauta ueccessitas hommẽ ad si¬
dera crectum incui uauit et defo¬
dit i in fundum telluris intune in¬
sit ut erueret aurum non mmore
piculo querendum quam possid̃d
ꝓpter ħ cunculos egit ⁊ cura p̾dã
luctulentã merteq reptauit oblit
dierum oblitus nature melions agͣ
se aũtit ulli gͦ mortuo teua tam
ginius est qͣ istis. supra quos auani¬
cia urgens terarum pondus mecit
quib abstulit celum quos innuo
ubi illud malum uirus latitat info¬
dit Illo descendere ausi sunt ubi no¬
nam rerum posicionem terarnm pẽ¬
dencium hĩtus uerctos q ꝑ cecum in¬
aue expirentur et aquarum nulli
fluencium hoendos fontes ⁊ altam
ppetuamq noctem. Deinde cum ista
fecerunt inferos metuunt. S ut
ad id de quo agitur reuertar. uenti
quatuor sunt. mortum otrasum
meridiem leptertnonemq diuisi
Cetĩ quos uariis nominib appesla¬
mus hiis applicantur Eurus ad
amoram nabathea q regna reces¬

Expanded text:
Quae tanta necessitas hominem ad siQuae tanta necessitas hominem ad sidera erectum incuruauit et defodit et in fundum telluris intimae mersit, ut erueret aurum non minore periculo quaerendum quam possidendum? Propter hoc cuniculos egit et circa praedam lutulentam incertamque reptauit oblitus dierum, oblitus rerum naturae melioris, a qua se auertit. Ulli ergo mortuo terra tam grauis est quam istis, supra quos auia ingens terrarum pondus iniecit, quibus abstulit caelum, quos in imo, ubi illud malum uirus latitat, infodit? Illo descendere ausi sunt ubi nouam rerum positionem, terrarum pendentium habitus uentosque per caecum inanes experirentur et aquarum nulli fluentium horridos fontes et alteram perpetuamque noctem: deinde, cum ista fecerunt, inferos metuunt! Sed ut ad id, de quo agitur, reuertar: uenti quattuor sunt, in ortum, occasum, meridiem septemtrionemque diuisi; ceteri, quos uariis nominibus appellamus, his applicantur. "Eurus ad Auroram Nabataeaque regna reces
Abbreviated transcription (Latin):
sclepiodocus auctor est de¬
nussos quam plunmos a
phõ in metallum antiquũ
olun destiuatin ut exploraret q̃
ubtas eius esset. Quis status an
aliquid futiuris ieliquisset uetus
auancia Descendisse illos cum mł¬
to lumme ⁊ multos duraturo dieᷤ
Deuide lougua aua fatigatos uidis¬
se fluuuma ingencia ⁊ conceptus
aquarum mħicium uastos pares
enuente s libere laxitatis non
sine horore uisos Cum magna hͤ
legi uoluptate. Intellexi eim se¬
culum nr̃m non noius uiciis. s
iaui inde antiquitus traditis la¬
borare Nec nostra etate primum
auariciam uenas terrarum laꝑi¬
obstrusa quesisse. Ini maiores mĩ
quos celebiamus laudibus quib
dissmulis esse uos quenuur. spe
ducti moutes in cecid̾unt ⁊ supra
lucrum sub ruiua steterunt.
lute phrlippum matedouem reges
fuere qui peccuniam in altissimis
usq latebris sequerentur. ⁊ recto
spũ liberoq in illos se dunaterẽt
spetus. inquos nullum uoctium di
lucem relinquere que tanta spes fuit

Expanded text:
sclepiodotus auctor est demissos quam plurimos a Philippo in metallum antiquum olim destitutum, ut explorarent quae ubertas eius esset, quis status, an aliquid futuris reliquisset uetus auaritia; descendisse illos cum multo lumine et multos duraturo dies, deinde longa uia fatigatos uidisse flumina ingentia et conceptus aquarum inertium uastos, pares ereminente sed liberae laxitatis, non sine horrore uisos. Cum magna hoc legi uoluptate; intellexi enim saeculum nostrum non nouis uitiis sed iam inde antiquitus traditis laborare, nec nostra aetate primum auaritiam uenas terrarum lapiabstrusa quaesisse: illi maiores nostri, quos celebramus laudibus, quibus dissimiles esse nos querimur, spe ducti montes ceciderunt et supra lucrum sub ruina steterunt. ante Philippum Macedonum‹que› reges fuere qui pecuniam in altissimis usque latebris sequerentur et recto spiritu liberoque in illos se demitterent specus, in quos nullum noctium perlucem relinquere quae tanta spes fuit?
Abbreviated transcription (Latin):
bus locis ferueant ncc̃e ẽ ingẽ¬
tem uaporeui sine exitu uoluãt
qui uisua spm̃ itendit ⁊ si acriꝰ
iustet opposita diffundit. si uero
remuissior finit. michi amplius ꝙͣ
mouet. uidenus a quam spuma¬
re igne subiecto quod in hac aqua
facit inclusa et angusta multo
magis illum facere credamus cum
uiolentus ac uastus iungentes a

Expanded text:
bus locis ferueant, necesse est ingenbus locis ferueant, necesse est ingentem uaporem sine exitu uoluant, qui ui sua spiritum intendit et, si acrius institit, opposita diffindit, si uero remissior fuit, nihil amplius quam mouet. Uidemus aquam spumare igne subiecto: quod in hac aqua facit inclusa et angusta, multo magis illum facere credamus, cum uiolentus ac uastus ingentes a
Abbreviated transcription (Latin):
uec extrinsecus iniciure
quod illam impellat s intra ip̃am
⁊ ex ip̃a. quasdam enu ꝑtes enus de¬
adere quas aut humor resoluerit
aut iguis exredit aut spũs molẽ¬
cie exaussent. s hiis quoq cessan¬
tib non deesse ꝓpter quod aliquid
abscedat aut reuellatur Nam pri¬
num omina uetustate labiuitur
ne quitꝙͣ tutum a senectute est hͨ
solidaiq ⁊ magniroboris carpit.
Itaq quemad modum medificit
ueterib quedam non passa tamẽ
decidunt cum plus pondĩs hũere
ꝙͣ uiium ita in hoc unu̾so terre
corpore enenit ut ꝑtes eiis uetusta¬
te soluantur solute cadant ⁊ tremo¬
rem supiorib afferant p̾mũ dum
resiluut more pile. que cum ceti¬
dit exultat ac sepus pellitur to¬
ciens a solo in nouiu impetum
nussa. Siũo in stagnantib aquis
delata sunt. hic ip̃e casus uitina
concutit fluctu quem subitum
bastumq illum ex alto pondus
hiudam ignib quidem assi¬
guant hunc tremorem
s aliter Nami cum plun¬

Expanded text:
nec extrinsecus incurrere quod illam impellat, sed intra ipsam et ex ipsa: quasdam enim partes eius decidere, quas aut umor resoluerit aut ignis exederit aut spiritus uiolentia excusserit. Sed his quoque cessantibus non deesse propter quod aliquid abscedat aut reuellatur; nam primum omnia uetustate labuntur nec quicquam tutum a senectute est; haec solida quoque et magni roboris carpit. Itaque quemadmodum in aedificiis ueteribus quasdam non percussa tamen decidunt, cum plus ponderis habuere quam uirium, ita in hoc uniuerso terrae corpore euenit ut partes eius uetustate soluantur, solutae cadant et tremorem superioribus afferant: primum, dum resiliunt pilae more quae, cum cecidit, exultat ac saepius pellitur, totiens a solo in nouum impetum missa; si uero in stagnantibus aquis delatae sunt, hic ipse casus uicina concutit fluctu, quem subitum uastumque illisum ex alto pondus eiecit. Quidam ignibus quidem assignant hunc tremorem, sed aliter. Nam cum pluri
Abbreviated transcription (Latin):
eque dabis ẽẽ aliquos ⁊ sub tema
lacus ⁊ quasdam aquas sinc eei¬
tu stagnare. Que suta sunt. ncc̃e
⁊ illud aera. oueran. hon̾atumq
icumbere et uentum ꝓ pulsusu¬
O coucitare Et ex illis ergo subt̾m¬
ueis nubibus sciamus uutim inter
fecerunt quanto aut tene obstã¬
cia aufferant. aut aliquid aptum
ad hos efflatus iter occupent. Et
p hanc cau̾nam in nostras sedes ef¬
ferantur. Illud u̾o manfestu est.
magnauẽẽ sub tens uimi sul¬
phuris ⁊ aliorum non mnus iguẽ.
Alenci: Per hec loca cum se
exitum querens spũs torsit acre¬
dant flãmam ip̃e astucto ucc̃e est
Deide flãnus lacius fusis eciam
siquis mami aeris erat extenua¬
tum mouer. ⁊ biami cum freritu
uasto atq impetu querere. S h
diligencius ꝓsequar Cum querã

Expanded text:
aeque dabis, esse aliquos et sub terra aeque dabis, esse aliquos et sub terra lacus et quasdam aquas sine exitu stagnare? Quae si ita sunt, necesse est et illud: aera onerari oneratumque incumbere et uentum propulsu suo concitare. Et ex illis ergo subterraneis nubibus sciemus nutriri inter ceperint quanto aut terrae obstantiam auferant aut aliquod apertum ad hos efflatus iter occupent et per hanc cauernam in nostras sedes efferantur. Illud uero manifestum est, magnam esse sub terris uim sulphuris et aliorum non minus ignem alentium: per haec loca cum se exitum quaerens spiritus torsit, accendat flammam ipso affrictu necesse est, deinde flammis latius fusis, etiam si quid ignaui aeris erat, extenuatum moueri et uiam cum fremitu uasto atque impetu quaerere. Sed haec diligentius persequar, cum quaeram
Abbreviated transcription (Latin):
scallicidia quauiuis iam inclinẽt
se et labantur muidum tamen
effecere lapsu. s ubi plura coie¬
⁊ ire diciuitur sic quauidui leues
sunt acris motus agitati plurib
locis nundum urutus est. tunc ẽẽ
incipit Cumom̃s illos miscuit
Et in unum impetum contulit.
spm̃ ⁊ uento modus seperat ne¬
hemencior eum spũs uentus est
Inuicem spũs leuter fluens aer
Repetam nunc quod in primo di¬
xeram edi .s. espectu uentos recessu¬
q intĩore tenarum. Non tota soli¬
do contextu tena n ymũ usq fũ¬
datur s nultis ptib caua i coas
suspens ⁊ latebris. Alicubi h ieu
a siue humore Ibi eaaui si uulla
lur disaimen aeus moustrat Dicã
tamen nubes nebulas qr mobscu¬
io consistere Nam ne ħ quid̃ suꝑ
teras quia uidentur sunt. s qr
sunt udentur. Illic quoq uichilo
nuinus ob id sunt. quod non uit̃¬
tur flumina Illic scias l nrĩs pa¬
ria sub labi. Alia leiter ducta.
Alia inconfragosis locis p̃cipitã¬
dosonancia Quid ergo. Non ilid̾

Expanded text:
stillicidia, quamuis iam inclinent se et labantur, nondum tamen efficere lapsum, sed ubi plura coieet ire dicuntur, sic, quamdiu leues sunt aeris motus agitati pluribus locis, nondum uentus est; tunc esse incipit; cum ommes illos miscuit et in unum impetum contulit. Spiritum a uento modus separat: uehementior enim spiritus uentus est, inuicem spiritus leniter fluens aer. Repetam nunc quod in primo dixeram: edi e specu uentos recessuque interiore terrarum. Non tota solido contextu terra in imum usque fundatur, sed multis partibus caua et caecis suspensa latebris, ‹aliubi abua sine umore. Ibi etiamsi nulla lux discrimen aeris monstrat, dicam tamen nubes nebulasque in obscuro consistere. Nam ne haec quidem supra terras, quia uidentur, sunt, sed quia sunt, uidentur: illic quoque nihilo minus ob id sunt, quod non uidentur, flumina; illic scias licet nostris paria sublabi, alia leniter ducta, alia in confragosis locis praecipitando sonantia. Quid ergo? Non illud
Abbreviated transcription (Latin):
res tantum celi atra ictum iinaceᷤ
mouet. illa autem calidior sinor
terrarum exalacio fuliuma ex tum¬
dit ẽrabes u̾o et faces que nullo¬
alio inter se quam maguitudine di¬
stant ħ modo ficiũt cum humida t̾re¬
naqz inse globz aliquis aens clau¬
sit quemi turbinem dicimus. quacũ¬
q fertur p̾bet spẽm ignis extenti.
Que taindui durat ꝙͣ dui mansit
aeris illa complecio humdi intra
se tenreuiq multu uehens.

Expanded text:
res tantum caeli citra ictum minaces res tantum caeli citra ictum minaces mouet, illa autem calidior sicciorque terrarum exhalatio fulmina extundit. Trabes uero et faces, quae nulloalio inter se quam magnitudine distant, hoc modo fiunt: cum umida terrenaque in se globus aliquis aeris clausit, quem turbinem dicimus, quacumque fertur, praebet speciem ignis extenti, quae tam diu durat quam diu mansit aeris illa complexio umidi intra se terrenique multum uehens.
Abbreviated transcription (Latin):
fecit cometarum non p̾ternussurus
si quid ex plorati apud illos compia
se dicunt Epigenes ⁊ appollonius
niũdius ꝑitissimus inspiciendorum
naturalum inter se dissident .L. ic
enm ait cometas in nun̾o geslaꝵ
eiraucium poui a caldeis teu̾iq tur¬
sus eortum. Epygenes ccͣ ait caldeoᷤ
nichil de cometis hĩe comp̾heusi. s
ndi illos accendi turbine quodam
aieris conctati et intorti. pͥmũ ergo
sitibuudetur opiniones huius po¬
namus ac reffellamus. Huic uide¬
tur pliuimũ uiium hr̃e ad om̃s
sublumum motus stella saturm
hͨ cum ipaxuma signa marti p̃uit
aut in luns uicuuam trausit aut
in solis uicidit iadios. natura uen¬
tosa ⁊ fugida contrahit pliibus
locis aera conglobatq Deinde si
radios solis assumpsit touat ful¬
gurat qz. Si martem quoq con¬
sencientem h fulumat. p̃terea in¬
quit aliam matiam hñt fuliuua
aliam fulguraciones a quarum enĩ
⁊ om̃ĩs humidi euaporacio splendo¬

Expanded text:
fecit cometarum, non praetermissurus, fecit cometarum, non praetermissurus, si quid explorati apud illos comperise dicunt, Epigenes et Apollonius Myndius, peritissimus inspiciendorum natalium, inter se dissident. Hic enim ait cometas in numero stellarum errantium poni a Chaldaeis tenerique cursus eorum. Epigenes contra ait Chaldaeos nihil de cometis habere comprensi, sed uideri illos accendi turbine quodam aeris concitati et intorti. Primum ergo, si tibi uidetur, opiniones huius ponamus ac refellamus. Huic uidetur plurimum uirium habere ad omnes sublimium motus stella Saturni. Haec, cum proxima signa Marti premit aut in lunae uiciniam transit aut in solis incidit radios, natura uentosa et frigida contrahit pluribus locis aera conglobatque; deinde si radios solis assumpsit, tonat fulguratque; si Martem quoque consentientem habet, fulminat. Praeterea, inquit, aliam materiam habent fulmina, aliam fulgurationes: aquarum enim et omnis umidi euaporatio splendo
Abbreviated transcription (Latin):
motu fi ortus et ocrasus s ip̃õs
orm ⁊ occidere.
igna res contemplacione
ut sciamus inquo reriiu
statu simus pig̾rimam
sortiti an uelocifluam sedem ceͣ
nos deus omia an nos agat:
Dcãu est autem ueteres ortus co¬
metarum hr̃ecosscõs. dep̾hendieĩ
ꝓpter rantatem corum cursus ad¬
huc non potest nec exploran. au
uices seruent ⁊ illos ad sumi diẽ
c̾tus ordo ꝓducat Noua h ͨ celesti¬
⁊ nup ingreciam iuuecta
moctus quoq subtilissimo ĩium¬
autiquorum suspi ͬͥ se ait plures
stellas eẽ que currant. s nec nue¬
rum islaru posuit. nec nomina.
nũd̾ comp̾hens qͥuandoq sidum
cursib. Eudorꝰ primus ab egyꝰp¬
to. hos motus ing̾ciam transtulit
hic tamen de cometis nich̾ dicit. ex
quo appz ne apud egypcios qui dem
quibz maior celi cum fuit hane ꝑ¬
tem elaboracam. Conon post ea
diligeus ⁊ ip̃e inquisitor deffectio¬
nes quidem solis seruatas ab egip¬
ciis collegit Nuslamantem mĩcõn

Expanded text:
motu fieri ortus et occasus, nos ipsos motu fieri ortus et occasus, nos ipsos oriri et occidere: digna res contemplatione, ut sciamus in quo rerum statu simus, pigerrimam sortiti an uelocissimam sedem, circa nos deus omnia an nos agat. Necessarium est autem ueteres ortus cometarum habere collectos. Deprehendi enim propter raritatem eorum cursus adhuc non potest, nec explorari an uices seruent et illos ad suum diem certus ordo producat. Noua haec caelestin Graeciam inuecta. Democritus quoque, subtilissimuomnium, suspicari se ait plures stellas esse quae currant, sed nec numerum illarum posuit nec nomina, nondum comprehensis quinque siderum cursibus. Eudoxus primus ab Aegypto hos motus in Graeciam transtulit; hic tamen de cometis nihil dicit: ex quo apparet ne apud Aegyptios quidem, quibus maior caeli cura fuit, hanc partem elaboratam. Conon postea, diligens et ipse inquisitor, defectiones quidem solis seruatas ab Aegyptiis collegit, nullam autem mentionem
Abbreviated transcription (Latin):
dera crediderunt ex duro coutreta
et igneui alienum pascencia. uã
ꝑ se uiquiũt flãma distringeret
isi aliquid hr̃et quod teueret
a quo teneretur conglobatamq
uec stabili iuditam corpi ꝓfrõ
iam mũdus tur bine suo dissipass
ad h ͨ inuestiganda ꝓd̾it querere
au couiete cõndiciouis sunit. cuius
supiom indentur enim cum illis
que daui hĩe cõmuna. ortus ⁊ om¬
sus. ipãm quoq quauuus spgat
et longus exeat faciem. cque enĩ
ignei splendidiq sunt. Itaq si
omnua terreria sidera sut. hus qs
cademisors erit. si u̾o nichil aliud st̾
quami purus ignis mauent qz ñ¬
sib seius. nez illos conu̾sio mũdi
soluit et uelocitas. Illa quoq
possunt ⁊ tenui constare .iͣ. uec
ob loc discuti assiduo celi cͥciuuat¬
tu Ilio quoq ꝑtinebit h ͨ excus¬
sisse ut saiamus utrum mundus
terra stante cͥciuneat an inuudo
staute terra u̾tatur fuerunt enum
quidicerent nos esse quos reruu
uatura nescientes ferat nec celi

Expanded text:
dera crediderunt ex duro concreta dera crediderunt ex duro concreta et ignem alienum pascentia. Nam per se, inquiunt, flamma diffugeret, nisi aliquid haberet quod teneret et a quo teneretur, conglobatamque nec stabili inditam corpori profecto iam mundus turbine suo dissipasset. Ad haec inuestiganda proderit quaerere num cometae condicionis sint cuius superiora. Videntur enim cura illis quaedam habere communia: ortus et occasus, ipsam quoque, quam uis spargatur et longius exeat, faciem aeque enim ignei splendidique sunt. Itaque si omnia terrena sidera sunt, his quoque eadem sors erit; si uero nihil aliud sunt quam purus ignis manensque mensibus senis nec illos conuersio mundi soluit et uelocitas, illa quoque possunt et tenui constare materia nec ob hoc discuti assiduo caeli circumactu. Illo quoque pertinebit haec excussisse ut sciamus utrum mundus terra stante circumeat an mundo stante terra uertatur. Fuerunt enim qui dicerent nos esse quos rerum natura nescientes ferat, nec caeli
Abbreviated transcription (Latin):
sic renussionibz tempando fouet. ꝙ
luuam nũꝙͣ nplet nisi adu̾sam
Si quid turbatu est. aut preter
consuctudinem emicuit expectamꝰ
int̾rogamus ostendimus Adeo ua¬
turale est magis noua ꝙͣ magna
uuran Idem incometis fit. si nius
et insolite figure iguis appuit. ne¬
no non sare quid sit cupit ⁊ obli¬
tus aliorum de aduenticio quent
Iguarus utrum debeat nran gan
tuere. non enim desunt quiterre¬
aut qui siguificaciones eius gra¬
ues pdicent sascitantur itaq et
cognocere uolunt ꝓdigium sit
ausidus at me h̾cule nou aliꝰ quis
aut magnificentius quesient. aut
didicĩt utilius quam de stellar uu
sid̾uniq natura. utrum flauima
contracta quod et uisus nr̃ affir¬
mat ⁊ ipm ab illis flueus lumẽ
⁊ calor inde descendeus an uon suit
flãmeiorbes s soluda quedam t̾re¬
uaqz corpora que ꝑ igneos tractꝰ
h̾ucia inde splendorem trahant
caloremqz non de suo clara maqͣ
opinione magni fu̾e uni qui si¬

Expanded text:
s ac remissionibus temperando fouet, quod s ac remissionibus temperando fouet, quod lunam numquam implet nisi aduersam si quid turbatum est aut praeter consuetudinem emicuit, spectamus interrogamus ostendimus: adeo naturale est magis noua quam magna mirari. Idem in cometis fit: si rarus et insolitae figurae ignis apparuit, nemo non scire quid sit cupit et, oblitus aliorum, de aduenticio quaerit, ignarus utrum debeat mirari an timere. Non enim desunt qui terreant, qui significationes eius graues praedicent. Sciscitantur itaque et cognoscere uolunt prodigium sit an sidus. At mehercules non aliud quis aut magnificentius quaesierit aut didicerit utilius quam de stellarum siderumque natura, utrum flamma contracta, quod et uisus noster aflirmat et ipsum ab illis fluens lumen et calor inde descendens, an non sint flammei orbes, sed solida quaedam terrenaque corpora, quae per igneos tractus labentia inde splendorem trahant caloremque, non de suo clara. In qua opinione magni fuere uiri, qui si
Abbreviated transcription (Latin):
Emo usq ad eo tardꝰ¬
ter. ut ad diuina nõ
engatur ac mente tota
cantsurgat. utiqz ubi nouum ecelo.
aliquod̃ nraculum fulsit. Nam ꝙͣ¬
dui solita decurrunt magnitudinẽ
rerum consuetudo subducit Ita enĩ
compositi sumꝰ ut nos cotidiana ⁊̃¬
si admiracione digna sunt transe
solite ꝓdierunt. spectaculuu dulte
fiat. hic itaq cetus astrorum quib
ĩmensi corporis pulcritudo distrui¬
gitur. ꝓplũi non conuocat At cum
aliquid ex more mutatum est oĩu
uultus in celo est. sol spectatorem
inisi defent non hz. Nemo obẜuat
limam nisi laborancem tunc urbes
conclainant eunc ꝓ se quisq suꝑ¬
sticione uaua trepidat Quanto illa
maiora sunt ꝙ sol totid᷑ ut ita dicã
gradus. quot dies hz. annũ cͥ̾cuitu
suo claudit Quod a solsticio ad mi¬
nuendos dies u̾titur Quod a sol¬
sticio statum incluiat ⁊ dat noctib
spacium quod sidera abscondit q
tras cuui cauto maior sit illis non
Unt. s calorem sium ex̾tensiomb¬

Expanded text:
emo usque eo tarduest ut ad diuina non erigatur ac tota mente consurgat, utique ubi nouum aliquod e caelo miraculum fulsit. Nam quamdiu solita decurrunt, magnitudinem rerum consuetudo subducit: ita enim compositi sumus ut nos cotidiana, etiamsi admiratione digna sunt, transeasolitae prodierunt, spectaculum dulce fiat. Hic itaque coetus astrorum, quibus immensi corporis pulchritudo distinguitur, populum non conuocat: at cum aliquid ex more mutatum est, omnium uultus in caelo est. Sol spectatorem, nisi deficit, non habet; nemo obseruat lunam nisi laborantem: tunc urbes conclamant, tunc pro se quisque superstitione uana strepit. At quanto illa maiora sunt, quod sol totidem, ut ita dicam, gradus quot dies habet et annum circuitu suo claudit, quod a solstitio ad minuendos dies uertitur, quod ab aequinoctio statim inclinat et dat noctibus spatium, quod sidera abscondit, quod terras, cum tanto maior sit illis, non urit sed calorem suum intensionibu
Abbreviated transcription (Latin):
rapi uento aut turbine rotari. nõ
ut puto. Quare quia nouest illis
pturbatus ⁊ impotens cursus ad
cometas idem trausferenus nõ
confuse nec tumultuose enut ut
aliquis rredat eos causis turbule¬
tis ⁊ inconstantib pelli. Denide ⁊̃¬
siutices ista comp̾heudere terreua
humidaq. ⁊ ex humili in altun ex¬
priuiere possent Non tamen supͣ
luuam esfeirent Om̃is illis usq
in nubilum est nis. Cometas ãt
ĩnuetos stellis indemus ꝑ supiora
labentes. Ergo u̾smule nouest
in tantum spacium ꝑse uerare tur¬
binem qui quo maior est matu¬
ticius ip̃a se frauget. prete̾a hũi¬
liores illi comete ob ħ̃ ut putant
non exeunt alcius quia plus t̾re¬
i hñt Grauitas illos sua in ꝓrei¬

Expanded text:
rapi uento aut turbine rotari? Non, rapi uento aut turbine rotari? Non, ut puto. Quare? Quia non est illis perturbatus et impotens cursus. Ad cometas idem transferamus: non confuse nec tumultuose eunt, ut aliquis credat illos causis turbulentis et inconstantibus pelli. Deinde, etiamsi uertices isti comprehendere terrena umidaque et ex humili in altum exprimere possent, non tamen supra lunam efferrent: omnis illis usque in nubilum uis est; cometas autem immixtos stellis uidemus per superiora labentes. Ergo ueri simile non est in tantum spatium perseuerare turbinem, qui quo maior est matucitius ipsa se franget. Praeterea humiliores illi cometae ob hoc ut putat non exeunt altius quia plus terreni habent grauitas illos sua in proxi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quo uentus hic iutitur At¬
qui uane concurrunt Alii mor¬
tum alii in otrasum omines in
flerum quod iter non daret uẽ¬
tus õeinde siaquilonis illos impe¬
tus a ters in altum leuaret ali¬
is uentis non orirentur comete.
Quit quid andi humidiq tena ef¬
flauit. tũ ui unũ coit ip̃a discordi¬
a corporum spũi uersat initurbinẽ.
Tunc issa us uenti cͥcuuenitis
quit quid intrase comp̾hendit cur
su accendit ⁊ leuat in altum. at¬
taindin manet spleudor igiis ex¬
p̾ssi. quauidu almũita sufficiunt
quib desmentib ⁊ ip̃e subsidit
Qui ħ dicit. non notat qualis sit
turbiũ cursus. ⁊ qualis cometaꝵ
illorum rapidus ac molentus
⁊ ip̃is uentis citacior est cometaꝵ
leus ⁊ qui ꝑ diem noctemqz quã¬
tiuu transier̃ abscondit Deinde tur¬
bniũ motus uagus et disiectus
Et ut salusti utar u̾bis u̾ticosus
cometarum autem compositus de
stiuat᷑ it carpens nũ quis nr̃m ac
cred̾it lunam aut quinq si dera

Expanded text:
tur, quo uentus hic nititur: attur, quo uentus hic nititur: atqui uarie cucurrerunt, alii in ortum, alii in occasum, omnes in flexum; quod iter non daret uentus. Deinde si aquilonis illos impetus a terris in altum leuaret, aliis uentis non orirentur cometae:Quicquid umidi aridique terra efllauit, cum in unum coit, ipsa discordia corporum spiritum uersat in turbinem; tunc illa uis uenti circumeuntis quicquid intra se comprehendit cursu suo accendit et leuat in altum, atam diu manet splendor ignis expressi quamdiu alimenta sufficiunt; quibus desinentibus et ipse subsidit. Qui hoc dicit, non notat qualis sit turbinum cursus et qualis cometarum: illorum rapidus ac uiolentus et ipsis uentis citatior est, cometarum lenis et qui per diem noctemque quantum transierit abscondat. Deinde turbinum motus uagus est et disiectus et, ut Salustii uerbis utar, uerticosus, cometarum autem compositus et destinatum iter carpens. Num quis nostrum crederet lunam aut quinque sidera