comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dium frũm inibi cõmorantium. scdm
auctoritatẽ canonicam regie cõmittã
dominationi eiꝰq uob̃ hab̾e perficiam
p̃ceptum: quin etiã quicquid commo¬
dum atq utile ad ꝑpetuam quietẽ illiꝰ
ocitecum ꝑtractare potuero. libentis¬
sime implere curabo. Tu uͦ ea q̃ deside¬
io quomodo rite ꝑficiantur: pruden
i ꝑpende consilio: Beatꝰ nͦ erm̃landus
ognocens ammũ pontificis auaritie es-¬
uuacuum: humilit eũ alloquens dix̃
Dñs qui in spirator huiꝰ extitit uotit᷑.¬
uat eũ ꝑfici scđm cor tuum: consili¬
imq tuum confirmet inbonũ. E go
iero accepta ure benedictionis induti¬
i quicquid ex ħ cum dni uoluntate
tractare potuero: crastina die ur̃is
acratissimis aurib intimare aggͥdias.¬
ꝙdie alt̾o aurora nouo ꝑfunderet lumi
St̃ias.⁊ beatꝰ erm̃landꝰ expleto matutine
udis officio uenitad pasquarium ep̃m:
loca maritima oĩa littora eiꝰ ꝑuide possi¬

Expanded text:
dium fratrum inibi commorantium secundum dium fratrum inibi commorantium secundum auctoritatem canonicam, regiae committam dominationi eiusque vobis habere faciam praeceptum; quin etiam quicquid commodum atque utile ad perpetuam quietem illius loci tecum pertractare potuero, libentissime implere curabo. Tu vero, ea quae desidero quomodo rite perficiantur, prudenti perpende consilio'. Beatus vero Aermenlandus cognoscens animum pontificis avaritiae estu vacuum, humiliter eum adloquens dixit: 'Dominus, qui inspirator huius extitit voti, tribuat eum perfici secundum cor tuum consiliumque tuum confirmet in bonum. Ego vero, accepta vestrae benedictionis inducia, quicquid ex hoc cum Domini voluntate pertractare potuero, crastina vestris sacratissimis auribus intimare adgrediadie altero aurora novo perfunderet lumine terras, beatus Aermenlandus, expleto matutinae laudis officio, venit ad Pasquarium episcoloca maritima omnia litora eius pervidere possi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ qͥd boñ &e iocundũ ẽ ꝑos beati dalsꝰ
dix̃. hodie ÷ cõplere dignatꝰ. faciens habita
refr̃s inunum. Cumq ei suisq omnib qͦs
ueluti angłos suscipiens alacͥt̃ prandium
exhibuisset bmneq desiderium suũ eiꝰ expo¬
suisset aurib: beatus erm̃landꝰ ea q̃ pat̃ eiꝰ
nunciis ipsiꝰ opposuerat eoꝵq responsionẽ
corã eo recitauit. ac demũ subuinx̃. Et nẽ
si consilio patͥs mei tua scĩtas parere uolu¬
erit: ꝓut dñs exiguitati nr̃e donauerit.
quodcunq usseris ꝑficere conabum᷑. Sin
autẽ aliud paternitati ur̃e placet: inui¬
olata caritate ad patrẽ nr̃m uixta eiꝰ p̃cep¬
tum reu̾tem᷑. Nullus me magis dilectis
constabilire desid̾at firmitate: qui auc¬
tor fundatorq eiꝰ uideor eẽ. Et ideo secũ¬
dum tuã patrisq tui suggestionẽ nrõꝵ¬
ꝙ nuncioꝵ sponsionẽ: non solum te cũ
cella quam edificare disponimꝰ. cũ omĩ¬
bq reb quas ibi confirmauero ad subsi¬

Expanded text:
quod bonum et iocundum esse per os beati David dixit, hodie est complere dignatus, faciens habitare fratres in unum'. Cumque ei suisque omnibus, quos veluti angelos suscipiens, alacriter prandium exhibuisset omnemque desiderium suum eius exposuisset auribus, beatus Aermenlandus ea quae pater eius nunciis ipsius opposuerat eorumque responsionem coram eo recitavit ac demum subiuncxit: 'Et nunc, si consilio patris mei tua sanctitas parere voluerit, prout Dominus exiguitati nostrae tribuerit, quodcumque iusseris, perficere conabimur. Sin autem aliud paternitati vestrae placet, inviolata caritate ad patrem nostrum iuxta eius praeceptum revertemur'. 'Nullus me magis, dilectisconstabilire desiderat firmitate, qui auctor fundatorque eius videor esse, et ideo secundum tuam patrisque tui suggestionem nostrorumque nunciorum sponsionem non solum te cum cella, quam edificare disponimus, cum omnibusque rebus, quas ibi confirmavero ad subsi
Abbreviated transcription (Latin):
ui committens otio: tandẽ fratrum u¬
stigatus rogatu. opus quod delitsceno
fugere diu deliberaui. ⁊ obtentu obedi¬
tionis omĩum mearum uirium desti¬
tutus iuuamine solius altitonantis
miseratione fidens ab ipso donata: de¬
natus et ipse membranis inserenda
suscepi. Ceu solo poplitib defixis dep̃¬
cor omnes qui humilitatis dignation
ad hoc legendum opusculum sacrun
deflexerint obtutum: nec dictatum
compto fortia p̃fati patris facta mini
laudib summis arbitrentur digna:
nar s huius oꝑis stolidi editoris me¬
minisse dignentur: quatenus ap
iudice ueniam delictorum conseq
coronamq mereatur optinere ꝑpl¬

Expanded text:
vi committens otio, tandem fratrum invi committens otio, tandem fratrum instigatus rogatu, opus quod delitiscendo fugere diu deliberavi, obtentu oboeditionis, omnium mearum virium destitutus iuvamine, solius altitonantis miseratione fidens, ab ipso donata donatus et ipse membranis inserenda suscepi. Ceu solo poplitibus defixis, deprecor omnes, qui humilitatis dignatione ad hoc legendum opusculum sacrum deflexerint obtutum, ne dictatu incompto fortia praefati patris facta minus laudibus summis arbitrentur digna, sed huius operis stolidi editoris meminisse dignentur, quatenus a pio iudice veniam delictorum consequi coronamque mereatur obtinere perpe
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum gesta scͥbendo elaborantes p̃mio e
negligentes e latere culpa nequaquam.
rere posse. Hac itaq diutina animat
meditatiõe. maximeq rogantib frib
cum ex beati uiri uirtutib erm̃landi
fessoris qui ab germanie ueniens oris
stris infinib. uirtutib uernans. nouiꝰ
ut ita dixerim benedictus effulsit: qu¬
dam que uisu relatione fratrum didia
scͥpto paganis tradenda decernerẽ. duq¬
rum e regione rerum p̃pediebar obiec¬
tu. ⁊ ne aut inertistilo aliquid temen¬
tatis ascͥberetur. ut pote qui nullius p̃¬
rogatiue scientiȩ compos existens tant
patͥsacta plebeio sermone scͥpturus ag¬
grederer. ⁊ aut cum ꝑdeuia queq ipse
liigubͥ raptarer calle: scĩssimi uiri ar¬
to nusquam tramite dilapsã uiam ip¬
se imitari negligens. aliis imitandam
ostendere conarer. S uolente diutiꝰ m¬
petu timoris gemini. ceu humo ꝓstrat
fessos huius oꝑis desꝑatione artus igna¬

Expanded text:
sanctorum gesta scribendo elaborantes praemio et sanctorum gesta scribendo elaborantes praemio et neglegentes e latere culpa nequaquam carere posse. Hac itaque diutina animatus meditatione, maximeque rogantibus fratribus, cum ex beati viri virtutibus Aermenlandi confessoris, qui ab Germaniae veniens horis, nostris in finibus, virtutibus vernans, novus, ut ita dixerim, Benedictus effulsit, quaedam, quae visu relationeque fratrum didici, scriptu paginis tradenda decernerem, duarum e regione rerum praepediebar obiectu: ne aut inerti stilo aliquid temeritatis adscriberetur, utpote qui, nullius praerogativae scientiae compos existens, tanti patris acta plebeio sermone scripturus adgrederer; aut, cum per devia quaeque ipse lugubri raptarer calle, sanctissimi viri a recto nusquam tramite dilapsam viam ipse imitari neglegens aliis imitandam ostendere conarer. Sed volvente diutius impetu timoris gemini, ceu humo prostratus, fessos huius operis disperatione artus igna
Abbreviated transcription (Latin):
Um sacro scã mater eccłia
eminentium patrũ qͦs
p̃ueniente gr̃a diuine lar-¬
gitatis dimicando cum
angue palinam obtinuisse letatur::
cum luce adhuc concessa uterent᷑ mor¬
talib. et pꝰ agonis tumphalẽ exitum
longe meliori ut pote incircum scͥpte dĩ¬
tatis luce ꝑhenniter ꝑfrui ñ ambigat:
ñ fuco secularis facundie politis sermo¬
nib. quib ñminimum adulationis as¬
cribitur.⁊ quin potius simplici narra¬
tionis seriȩ cunctis posteritatib ꝓfutu¬
ras memorias dirigendas ẽẽ consulte
instituit: quosscilicet illius eui felix
natiuitas. celo parturiendo a mortali¬
um sequestrauit obtutib ⁊ crebra tam̃
lectionis recitatioẽ fidelium rep̃sentarẽ¬
tur aspectib quateͥnus eorum fortia acta
doto conamine imitari nitentes uirtu¬
tib ditarentur: et ex his que imitari ne¬
queunt. uerius in humilitate solidarẽ¬
tur : omnib sanum sapientib liquet
omines hac affectione ductos studiose

Expanded text:
um sacrosancta mater ecclesia eminentium patrum, quos, praeveniente gratia divinae largitatis, dimicando cum angue palmam obtinuisse letatur, cum luce adhuc concessa uterentur mortalibus, et post agonis triumphalem exitum longe meliori, utpote incircumscriptae deitatis, luce perenniter perfrui non ambigat, non fuco saecularis facundiae politis sermonibus, quibus non minimum adolationis adscribitur, quin potius simplici narrationis serie cunctis posteritatibus profuturas memorias dirigendas esse consulte instituit, quos licet illius aevi felix nativitas caelo parturiendo a mortalium sequestravit obtutibus, crebra tamen lectionis recitatione fidelium repraesentarentur aspectibus, quatenus, eorum fortia acta toto conamine imitari nitentes, virtutibus ditarentur et ex his quae imitari nequeunt verius in humilitate solidarentur, omnibus sanum sapientibus liquet, omnes hac affectione ductos studiose
Abbreviated transcription (Latin):
tat nimir qr plures libros ꝙͣ nẽ habe¬
ant᷑ coposuit. Quoꝵ memoriã qͥdã in ep̃ã¬
lieiꝰ p̃stͥngñs. ait. Iob. ez ekiel. euangelia.
& pastoralẽ exposuit. & multa alia: uͭ sub.¬
audias q̃ iã inueniri ñ possunt. Qm̃ reue¬
ra ante succensa st̃ ꝙͣ edita: sic̃ reliqͣ ipsiꝰ o¬
t᷑ exposuit: a diaconͥo suo usq ad pene ul¬
timũ sui pontificatꝰ anñ extenditur. Et
licet langobardoꝵ ꝑfidia seuiente pꝰ eze¬
chieł tͣctatꝰ ab expositioẽ libꝵ destiteit: ab
tot libͦs inscͥnio dereliqͥt: qͦt annos aduix̃.
Unde t̃ciũ decimũ epłar̃ librũ septime
indictionis ĩꝑfectũ reliqͥt: qm̃ ad eiꝰdẽ in¬

Expanded text:
tat nimirum quia plures libros quam nunc habetat nimirum quia plures libros quam nunc habeantur composuit. Quorum memoriam quidam in epli ejus perstringens, ait: Job, Ezechiel, Evangelia et Pastoralem exposuit, et multa alia. Ut subaudias, quae jam inveniri non possunt, quoniam revera ante succensa sunt quam edita, sicut reliqua ipsius otur exposuit, a diaconio suo usque ad penultimum sui pontificatus annum extenditur; et licet, Langobardorum perfidia saeviente, post Ezechielis tractatus, ab expositione librorum destiterit, ab tot libros in scrinio dereliquit, quot annos advixit. Unde quartum-decimum epistolarum librum septimae indictionis inperfectum reliquit q
Abbreviated transcription (Latin):
cie columbȩ suꝑ scͥbentis gregoriĩ ca¬
put depingit᷑: & qͦd expositionum il¬
lius pars maxima q̃utiq ab inuidis
exusta recolit᷑. ñ habet᷑. Quar̃ ipse sũ¬
mã ioħi subdiacono rauennȩ respon¬
sali suo significare uidet᷑. int̾cetera sic
descͥbens. Quia carissimꝰ quondã filius
meus claudiꝰ aliqͣme loquente de ꝓuer¬
biis: de canticis canticoꝵ: de ꝓphis.
de libris qͦ regum. & de eptatico audi¬
erat. q̃ ego scͥpto tradere p̃ infirmitate
ñ potui: ipse ea suo sensu dictauit. ne
obliuione deꝑirent: ut apto tẽpore
ħeadẽ mͥ inferret et emĩdatius dicta¬
rent᷑. Quẽ cũ mͥ legisset: inueni dictoꝵ
meoꝵ sensũ ualde iitiliꝰ fuisse ꝑmuta¬
tũ. Unde necesse ÷ uͭ tua exꝑientia oĩex¬
cusatiõe atq mora cessante ad eiꝰ monas¬
tium accedat. cuenire fr̃s faciat & cũoĩ
ueritate qͣntasc̃q de diu̾sis scͥpturis car¬
tulas detulei̾t: ad mediũ deducant. Qs
tususcipe: & mͥ celerrime tͣnsmicte. E

Expanded text:
cie columbae super scribentis Gregorii caput depingitur, et quod expositionum illius pars maxima, quae utique ab invidis exusta recolitur, non habetur. Quarum ipse summam Joanni, subdiacono Ravennae, responsali suo, significare videtur, inter caetera sic describens: « Quia charissimus quondam filius meus Claudius, aliqua me loquente de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris quoque Regum et de Heptateucho audierat, quae ego scripto tradere prae infirmitate non potui, ipse ea suo sensu dictavit, ne oblivione deperirent, ut apto tempore haec eadem mihi inferret, et emendatius dictarentur. Quae cum mihi legisset, inveni dictorum meorum sensum valde inutilius fuisse permutatum. Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante, ad ejus monasterium accedat, convenire fratres faciat, et sub omni veritate quantascunque de diversis 170 Scripturis chartulas detulit, ad medium deducat: quas tu suscipe, et mihi celerrime transmitte. »
Abbreviated transcription (Latin):
et ea q̃ dictauerat ñ longe a colloquentis
sermone discreparent:: quatiꝰ dũ ħ ten¬
dit᷑ illud attrahit᷑: edita mͦ dissimili res ñ
dissimił formaret᷑. ꝙͣ uis t̾ciã ipsiꝰ oꝑis par¬
tẽ uͭ colloquendo ꝓtulit. pene ita dereliqͥt
Quia dũ eum fr̃s ad alia exponenda ꝑt̾he¬
rent: hanc subtiliꝰ emĩdari noluerunt. Qui¬
b multa iubentib dũ parere mͦ ꝑ exposit¬
omis ministiũ mͦ ꝑ conteplationis ascensũ.¬

Expanded text:
et ea quae dictaverat, non longe a colloquentis et ea quae dictaverat, non longe a colloquentis sermone discreparent: quatenus dum hoc tenditur, illud adtrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur. Quamvis tertiam ipsius operis partem ut colloquendo protulit, pene ita dereliquit: quia dum eum fratres 171 ad alia exponenda pertraherent, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium modo per conte
Abbreviated transcription (Latin):
te sunt: & in duob uoluminib sic̃ mͦcer¬
nit᷑ cong̾gate. Et gregoriꝰ iã dudũ in mo¬
nastĩo positꝰ. ubieum angłs d̾ni sub habi¬
tu naufragi scͥbentẽ repererat. nmir̃ q̃dã
diccauerat: uͭ ad expositionẽ tante ꝓfun¬
ditatis ꝙͣ in libͦ iob penst᷑re potuit. eo pa¬
ratior. quo exdictandi consuetudine doc-¬
tior ꝑueniret. ERgo gregoriꝰ
indiacono suo. dũ illũ in constantinopo¬
litana urbe sedis apłice responsa constͥnge
lo. cũ fr̃ib tunc ggorio adherentib ĩportuniᷤᷤ¬
sime cõpellente. ⁊ librũ beati iob cepit expo¬
ne. Quibꝰ corã positis pͥora lib̾ sub ocłis dixit.
Et qr tẽpꝰ paulo uacantiꝰ repꝑit: posteriora
tͣrctando dictauit. Cũq eispacia largiora sup¬
peterent: multa augens. pauca subtrahens:
atq ita uͭ inuenta sunt non nulla derelin
dixerat sollicite attendens: egit uͭea q̃lo
cutꝰ fuerat studiosa emĩdatioe tnscurrens.
quasi ad similitudinẽ dictatꝰ erigerent.

Expanded text:
 voluminibus, sicut modo cernitur, congregatae. Et Gregorius jamdudum in monasterio positus, ubi eum angelus Domini sub habitu naufragi scribentem repererat, nimirum quaedam dictaverat, ut ad expositionem tantae profunditatis quam in libro Job penetrare potuit, eo paratior quo ex dictandi consuetudine doctior, perveniret. 72. Ergo Gregorius in diaconio suo, dum illum in Constantinopolitana urbe sedis apostolicae responsa constringelo cum fratribus tunc Gregorio adhaerentibus, importunissime compellente, librum beati Job coepit exponere . Quibus coram positis priora libri sub oculis dixit; et quia tempus paulo vacantius reperit, posteriora tractando dictavit. Cumque ei spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt nonnulla derelinqdixerat sollicite attendens, egit ut ea quae locutus fuerat, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigeret,
Abbreviated transcription (Latin):
tremũ uͦ suꝑẽ uͭ ꝑfecta qͦ oꝑa consideratis
ꝓpͥe infirmitatis depͥmat : neħ ante occil¬
ti arbit ocłos tumor elationis extingua
Et qr qͥodã impitos ad sacerdotium cõi¬
spuasse cognouerat. qͦs dam conspiraturoᷤᷤ
eẽ ꝓuidebat: qͥ metiri se nescientes q̃ ñdidi¬
cerunt docere concupiscent: qͥ pondus
magisterii tanto leuiꝰ estimarent. quanto
iñ illiꝰ magnitudinis ignorarent: ħ in ip¬
siꝰ libͥ sui rep̾hendit exordio uͭsi qñ indoc
nac p̃cipites doctͥne aicẽ tenẽ appetissent:
ap̃cipitationis suȩ ausib in ip̃a gͥgoriane
locutionis ianua pellerent᷑. Hunc librum
anatholius diaconuseiꝰ apochrisiariꝰ. q̃ren¬
ti aciubenti ĩꝑatori quondã obtulerat:
quẽ magnꝰ anastasiꝰ antiochenꝰ ep̃c ingͥcã lin

Expanded text:
est ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitri oculos tumor elationis exstinguat. Et quia quosdam imperitos ad sacerdotium conspirasse cognoverat, quosdam conspiraturos esse praevidebat: qui metiri se nescientes, quae non didicerunt docere concupiscerent, quique pondus magisterii tanto levius aestimarent quanto vim illius magnitudinis ignorarent: hos in ipso libri sui reprehendit exordio, ut si quando indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetissent, a praecipitationis suae ausibus in ipsa Gregorianae locutionis janua pellerentur. Hunc librum Anatolius, diaconus, ejus apocrisiarius, quaerenti ac jubenti imperatori quondam obtulerat, quem magnus Anastasius, Antiochenus episcopus, in
Abbreviated transcription (Latin):
sensu unicuiq fidelium sit aptandus:
ꝑ triginta quinq librorum seriem muã¬
la ratione ꝑdocuit. In quib libris ita
de uirtutib uitusq disseruit: ut non
solis uideatur eadẽ ub exponere⁊ s for¬
mis mͦ aliquo uisibilib demonstrare.
Unde ñ ẽ dubium eum ꝑfectionem ip̃a¬
um assecutum ẽẽ uirtutum: quar̃ ita
fficacit̾ intimare ualuit effectũ.

Expanded text:
rendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, rendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, per trigintaquinque librorum seriem miranda ratione perdocuit. In quibus libris ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solis videatur eadem verbis exponere, sed formis aliquo modo visibilibus demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efficaciter intimare valuit effectum.
Abbreviated transcription (Latin):
causarum secularium incessabili pulsu
fluctuaret. ⁊ ad illorum consortium ue¬
lut ad tutissimi portus sinum terrenas
tus uolumina fluctusq refugeret. E lica
illud eum ministerium ex monast̾io ab¬
stractum a pͥstine quietis uita mucrone
sue occupationis extinxerit: inter eost¬
men ꝑstudiose lectionis alloquium. qͥ¬
tidiane aspiratio compunctionis anim¬
bat. Horum gͦ consortio ñ solum a t̾rens
ẽ munitꝰ incursib: uerum etiam ad celea¬
tis uitȩ exercitia magis magisq succens
U Ic ab eisdẽ fr̃ib enixe rogatꝰ ma¬
meq a leandro uenerabili uiro hispalen¬
siep̃o qui ꝓ causis uiusigo tharũ legatꝰ a
tempore constantinopolim aduenerat
compulsus ẽ: ut librum beati iob mul¬
tis inuolutum misteriis enodaret. Neq
ille negare potuit opꝰ: qd̾ sͥ karitate
terueniente amor fraternus multis ut¬
le imponebat futurum. S eundẽ lib
qͦmͦ uixta litteram intelligendus. qua

Expanded text:
causarum saecularium incessabili pulsu causarum saecularium incessabili pulsu fluctuaret, ad illorum consortium velut tutissimi portus sinum, 4 post terreni actus volumina fluctusque refugeret. Et licet illud eum ministerium ex monasterio abstractum a pristinae quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerit, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad coelestis vitae exercitia magis magisque succensus. 8. Tunc ab eisdem fratribus obnoxie rogatus, maximeque a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, qual
Abbreviated transcription (Latin):
rit: nos tamen credere decet nichil eum
monachicȩ ꝑfectionis ꝑdidisse occasiõe
cure pastoralis. Immo potiorẽ tunc sũp¬
sisse ꝓfectum de labore conu̾sationis
multorum: quam deꝓpͥe quõdã qͥete
conuersationis habuerit. S qualit̾ hic
sanctus uir ad diaconatꝰ officium. ⁊ post
ad pontificatꝰ culmen ascenderit: subse¬
quens sermo declarabit. emq cernens
romanus pontifex qui tunc eccłie p̾erat
uirtutum gradib õReãorium ad alta c̃¬
tamq septimum ad suum adiutorium
asciuit. Nec multo pꝰꝓ responsis ecclesiast¬
cis ad urbem constantinopolim apochri¬
sarium dirȩxit. Nec tam̃ ille quamuis in
terreno conu̾saret᷑ palatio: uite celestis in¬
termisit ꝓpositum. Secuti sunt nanq eũ
multi ex monastĩo fratres sui germana
deuincti caritate. qd̃ diuina factum dis¬
pensatione conspicitur: ut eorum uideli
cet ad orationis exemplo placidum litus
quasi anchore fune restͥngeret᷑ : ut dum

Expanded text:
rit, nos tamen credere decet nihil eum rit, nos tamen credere decet nihil eum monasticae perfectionis perdidisse occasione curae pastoralis, imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversationis habuerit. 7. Sed qualiter hic sanctus vir ad diaconatus officium, et post ad pontificatus culmen ascenderit, subsequens sermo declarabit. Denique cernens Romanus pontifex, qui tunc Ecclesiae praeerat, virtutum gradibus Gregorium ad alta consvitamque septimum ad suum adjutorium ascivit; nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim apocrisiarium direxit. Nec tamen ille, quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis intermisit propositum. Secuti sunt namque eum multi ex monasterio fratres sui, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur; ut eorum videlicet exemplo, ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringeretur; et dum
Abbreviated transcription (Latin):
quoq quȩ pene cunctis pena÷ uidelicet
ut ingressum uite ⁊ laboris sui p̃miũ
amabat. At nunc ex occasiõe curȩ pas¬
torał̃: secularium hominum negocia
patitur. & pꝰtam pulchrã quietis suę
speciẽ: t̾reni actꝰ puluere fedatur. Per¬
pendo itaq quod tolero: ꝑpendo qd ami¬
si. Cumq intueor illud qd ꝑdidi: fit ħ
grauius qd̃ porto Ecce ⁊ enim nunc mag¬
ni maris fluctib quatior atq in naui
mentis tempestatis ualidis ꝓcellis illi¬
dor. Et cum prioris uitȩ recolo statum:
quasi pͦ tergum reductis oculis uiso lito¬
re suspiro Quodq adhuc ÷ grauiꝰ dum ĩ¬
m̃sis fluctib turbatꝰ feror: uix iam por¬
tum ualeo uidere quẽ reliqui. Hec autẽ
ip̃e de se ñ ꝓfectum iactando uirtutum.
s deflendo potius defectum referre consu¬
euerat: quem se ꝑ pastoralem curam in¬
currisse metuebat. S quamuis de seta-
lia ex magne humilitatis intentiõe dixe¬

Expanded text:
quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae, et laboris sui praemium amabat. At nunc ex occasione curae pastoralis, saecularium hominum negotia patitur; et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Perpendo itaque quod tolero, perpendo quod amisi. Cumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor, et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum reductis oculis, viso littore suspiro; quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum valeo videre quem reliqui. » Haec autem ipse de se, non profectum jactando virtutum, sed deflendo potius defectum, referre consueverat, quem semper se per pastoralem curam incurrisse metuebat. Sed quamvis talia de se ex magnae humilitatis intentione dixe
Abbreviated transcription (Latin):
incibis ⁊ uigilantia in orationib. stre¬
nuitas in ieiuniis: ut infirmato stoma¬
cho uix consistere posset. Sustinebat
preterea assiduas corporis infirmitateᷤ.
marmeq ea pulsabatur molestia quã¬
medici greco eloquio sincopyn uocant.
Cuius in commnodis ita uitalium cru¬
ciabatur incisione: ut crebris int̾cep¬
tus angustũs. ꝑ singula penehorarũ
mom̃ta ad exitum ꝓpinquaret.
ualis autẽ in monast̾io fuerit quan¬
ꝙ laudabili studio uitam duxerit: ex
ipsius possumus uerb̃ colligere.⁊ quib
ipse in pontificatu iam positus dũcum
÷ dicens. Infelix quippe animꝰ m̃s occu¬
pationis suȩ pulsatus uulnere. meminit
qualis aliquando inmonastĩo fuit: qͦ¬
modo ei labentia subt̾erant. ⁊ quantum
reb que uoluunt᷑ eminebat: qd̃ nulla nͥ
celestia cogitare consueuerat:⁊ qd̃ etiam
retentꝰ corpore. ip̃a iam carnis claustra
contemplatiõe transiebat. ⁊ qd mortem

Expanded text:
in cibis, vigilantia in orationibus, strein cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, quam Graeco eloquio medici syncopin vocant; cujus incommodis ita dolore vitalium cruciabatur, ut crebris interceptus angustiis, per singula pene horarum momenta ad exitum propinquaret. 6. Qualis autem in monasterio fuerit, quamque laudabili studio vitam duxerit, ex ipsius possumus verbis colligere, quibus ipse in pontificatu jam positus, dum cum us est, dicens: « Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus vulnere, meminit qualis aliquando in monasterio fuit, quomodo ei labentia cuncta subter erant; quantum rebus quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi coelestia cogitare consueverat; quod etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transibat; quod mortem
Abbreviated transcription (Latin):
tu Eneex deniq in sicilia monastĩa
construens: fr̃s illic xͦ seruituros ag¬
gregauit. Septimum uͦ intea urb hu¬
ius muros instituit: in qͦ⁊ ip̃e pͥmo¬
dum regulari tramite multis sͥ soci¬
atis frib sub abbatis imꝑio militali
Quib monasti̾is tantum de re̾ditib
illic cõmorantib ad quotidianũ uc¬
tum fufficere Reliqua uero cum om¬
nidomus p̃sidio uendidit: ac pauꝑi¬
b erogauit. Nobilitatemq illã qͣ ad
seculum uidebatur habere: totam ad
nanciscendam suꝑne głam dignitatiᷤ
diuina gr̃a largiente conu̾tit. Et qui
ante serico contextu. ac gemiis micã¬
tib solitus erat ꝑ urbẽ ꝓcedere trabea¬
tus: pꝰ uili contectus tegmine minis
tato repente̾ seculi habitu monasti̾um
petiit.:⁊ ex huiꝰ mundi naufragio nu¬
dus euasit. In qͦ tanta ꝑfectionis gr̃a ce¬
pit conu̾sari: ut iam tunc in ipsis in¬
ri.Inerat deniq ei tanta abstinentia

Expanded text:
tur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria tur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibusillic commorantibus ad quotidianum victum sufficere; reliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministtate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et ex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis inri. Inerat denique ei tanta abstinentia
Abbreviated transcription (Latin):
nemorie cõm̃dare. Hauriebatq iam
nne sitibundo doctͥne fluenta pectore:
ue pꝰ congruenti tempore mellito gut¬
ure eructuaret. H ic in annis ado¬
escentie in quib solet huiusmodi etaᷤ
eli uias ingredi ⁊ deo cepit deuotus enꝰ¬
ere:⁊ ad suꝑnȩ uitȩ patriam totis de¬
ileriis anhelare. S dum diu longeq ẽ¬
isationis grãm differret.. ⁊ postquam
elesti: afflatus desiderio. seculari habi
condegi melius putaret. uellet ꝙ p̃¬
enti mundo quasi specietenus deser¬
ir: ceꝑunt multa contra eum ex ei¬
en mundi cura succrescere.⁊ ut meo
uam specie s ut ip̃e de se asseruit ie¬
nerentur ⁊ mente. Tanddemc̃⁊ parẽ¬
iluiam dudum obitu liberam dis¬
ponendarum suarum rerum habe¬
ret facultatem: quod mente pͥus gesta¬
tigib humanis etiam uisib ostendit
Mor ⁊ enim cuncta que habere potuit.
ad pietatis opꝰ distribuit: ut ap̃m pro
nob factum egenum egens ip̃e sequere¬

Expanded text:
memoriae commendare: hauriebatque jam memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture eructaret. Hic in annis adolescentiae in quibus solet ea aetas vias saeculi ingredi Deo coepit devotus existere, et ad supernae vitae patriam totis desideriis anhelare. 3. Sed dum diu longeque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestatutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequere
Abbreviated transcription (Latin):
patre gor&iano matrr
siluia editus. ñ solums
tabili senatorum ꝓsapia. uerum etiam re¬
ugiosa originẽ dur̃. Nam felix istius apiᷤ¬
tolice sedis antistes uir magne uirtutis ⁊ ec¬
die in xp̃o gła. eius attauus fuit. S camen
hanc G̃regorius tante nobilitatis lineam
morib extulit: ꝓbis actib decorauit. De¬
niq ut pꝰ inꝓpatulo claruit: ñ sine ma
gno presagio tale sortitus : nom̃. Grego¬
rius nanq ex greco eloquio: in nr̃a lingͣ
ugilator seu uigilans sonat.Re ⁊ enim
uera uigilauit Sibi: dum diuinis inherẽ¬
do preceptis laudabilit̾ uixit. Uigilaũ
⁊ fidelib popłis: dum doctrinȩ affluen¬
tis ingenio eis qͦ tramite celestia scande¬
rent patefecit. Disciplinis uero liberalibꝰ
hoc ⁊ grãmatica.⁊ rethorica ⁊ dialectica :
ita apuericia ÷ institutus: ut quamuis
dia litterarum: nulli in urbe hac puta
buc etate maturum iam studium: ad¬
lignum potuisset auditu ꝑciꝑe.⁊ ñ seg¬
uter obliuoni tradere: s tenaci potiuꝰ

Expanded text:
patre Gordiano, matre vero Silvia editus, non solum de spectabili senatorum prosapia, verum etiam religiosa, originem duxit. Nam Felix, istius apostolicae sedis antistes, vir magnae virtutis, eisto gloria, ejus atavus fuit. Sed tamen hanc Gregorius tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est grammatica, rhetorica, dialectica, ita a puero est institutus, ut quamvis dia litterarum, tamen nulli in urbe ipsa secua adhuc aetate maturum jam studium: addignum potuisset auditu percipere, non segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius
Abbreviated transcription (Latin):
s secundum passionis desideria ñerit
quia deuicto mortis aculeo. inet̃na m¬
corruptione regnabit. Quib auditis es
thicius consentire se ꝓtinꝰ respondit: sed
tam̃ adhuc corpꝰ palpabile resurgere pos¬
se denegabat. Qui etiam in libello quec
rat dicentis. tu qͦd seminas ñ uiuificabs¬
tur nisi pͥus moriatur: ⁊ qͦd seminasĩ
corpꝰ qͦd futurum ÷ seminas s nudui

Expanded text:
sed secundum passionis desideria non erit; sed secundum passionis desideria non erit; quia, devicto mortis aculeo, in aeterna incorruptione regnabit. Quibus dictis, idem Eutychius consentire se protinus respondit, sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse denegabat. Qui etiam in libello, quemerat, dicentis: « Tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur: et quod non corpus, quod futurum est seminas, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
num dĩ possidere ñ possunt qua ratione
credendum est resurgere ueracit̃ carnem:
Cui gregoriꝰ respondit. In sacro eloquio a¬
liter caro dicitur uixta naturam: attyali¬
ter iurta culpam uł corruptionẽ. Caro qͥp¬
os ex ossib meis.⁊ caro decarne mea. Et u¬
bum caro factum ẽ ⁊ habitauit in nobis
meus: eo quod sunt caro. Et sicut psalmꝰ¬
ta ait. Memoratꝰ ẽ quia caro sunt: sp̃s
uadens ⁊ non rediens. Unde ⁊ discipul
paulus dicebat. uos autem in carne ñe
tis: s in spũ. Neq enim in carne ñ erant
quib epłas transmitebat: s quia passi¬
ones carnalium desideriorum uicerant
iam liberi ꝑ uirtutem sp̃sin carne ñ erãt¬
Quod ergo paulus apłs dicit quia car
⁊ sanguis regnum dei possidere ñ pos
sunt: carnem uult secundum culpã
intelligi ñ carnem secundum naturã
Unde ⁊ mox quia carnem. sccłm culpã
diceret: ostendit dicens. Neq corrupts
incorruptelam possidebit. In illa gͦ o

Expanded text:
num Dei possidere non possunt , qua ratione num Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est resurgere veraciter carnem? » Cui Gregorius respondit: « In sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quipos ex ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis hominibus istis, eo quod sunt caro . Et sicut Psalmista ait: Memoratus est quia caro sunt: spiritus vadens, et non rediens . Unde et discipulus Paulus dicebat: Vos autem in carne non estis, sed in spiritu ; neque enim in carne non erant quibus epistolas transmittebat; sed quia passiones carnalium desideriorum vicerant, jam liberi Quod ergo Paulus apostolus ait: Quia « caro et sanguis regnum Dei non possidebunt ; » carnem vult secundum culpam intelligi, non secundum naturam. Unde et mox, quia carnem secundum culpam diceret, ostendit subdens: « Neque corruptio incorruptelam possidebit . » In illa er
Abbreviated transcription (Latin):
goriꝰ dixit. Mira ÷ res ualde quam astru¬
is: ut inde nob̃ dubietas surgat: unde
discipulorum corda fuerunt a dubie¬
tate sanata. Quid enim deterius dici
potest. quam ut hoc nobis de eius uera
carne dubium fiat ꝑ quod discipuli eiꝰ
ad fidem ab omni sunt dubietate repa¬
rati: Si enim hoc non habuisse astrin¬
tur quod ostendit: unde fides discipu¬
lis eius confirmata ẽ inde nr̃a destrui¬
tur. Futhiciusait. Corpus palpabile
habuit quod ostendit: s post confirma¬
ta corda palpantium. omne illud in do¬
mino quod palpari potuit in subtili¬
tatem ÷ aliquam redactum Ad hec gre-¬
gorius respondit. Scriptum ÷. Ap̃c re-
surgens ex mortuis iam ñ moritur.:
mors ei ultra ñ dominabitur. Si quid
gͦ in eius corpore pꝰ resurrectionẽ potu¬
it immutari: contra ueridicam pauli
ius p̃sumat. nͥ qͥ ueram carnis eiꝰ resur¬
rectionem negat. Tunc euthicius obiecit di¬
cens. Cum scrptum sit caro et sanguis reg

Expanded text:
egorius dixit: « Mira res est valde quam astruegorius dixit: « Mira res est valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat unde discipulorum corda fuerunt a dubietate sanata. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni dubietate sunt reparati? Si enim hoc non habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipulorum ejus est confirmata, inde nostra destruitur. » Eutychius ait: « Corpus palpabile habuit, quod ostendit; sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. » Ad haec Gregorius respondit: « Scriptum est: Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non domiergo in ejus corpore post resurrectionem potuit immutari, contra veridicam Pauli tus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? tunc mihi objecit dicens: Cum scr
Abbreviated transcription (Latin):
te gr̃a catholice ueritatis attrint. Si¬
quidem euticius eiusdem ciuitatis ep̃s
libro de resurrectione mortuorum con¬
fecto dogmatizabat corpus nr̃m in il¬
la resurrectionis gła impalpabile:uẽ¬
tis aereq subtilius ẽẽ futurum. Qd̾ gre¬
goriꝰ audiens. ⁊ ratione ueritatis ⁊ exẽ¬
plo dnĩcȩ resurreetionis ꝓbauit hoc
dogia ortho doxe fidei omĩmodis ẽẽ c̃¬
trarium. Catholica ⁊ enum fides habce
quod corpꝰ nr̃m in illa immortalitatis gła
sublimatum. subtile quidem sit ꝑ effec-¬
tum spũalis potentiȩ: s palpabile ꝑue
ritatem naturȩ : iuxta exemplum dñi¬
ci corporis de quo amortuis resuscitato
dicit ip̃e discipulis. Palpate ⁊ uidete
quia sp̃s oarnem ⁊ ossa non habet: sic̃
me uidetis habere. Cumq hoc euange¬
lice ueritatis testimonium gregoriꝰ pro¬
tulisset: euhticius ait. Idcirco hoc dñs fe¬
cit: ut dubitationem resurrectionis sue
dediscipulorum cordib amoueret. Cuig̾¬

Expanded text:
te gratia catholicae veritatis, attrivit . Site gratia catholicae veritatis, attrivit . Siquidem Eutychius, ejusdem civitatis episcopus, libro de Resurrectione mortuorum confecto, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum. Quod Gregorius audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis provabit, hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica enim fides habet, quod corpus nostrum illa inmortalilatis gloria sublimatum subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpavile per veritatem naturae, iuxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resudicit ipse discipulis: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Cumque hoc 32 evangelicae veritatis testimonium Gregorius protulisset, Eutychius ait: « Idcirco hoc Dominus fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. » Cui Gr
Abbreviated transcription (Latin):
uerum etiam ad uite celestis exercitia ma¬
gis magisq succensus. Nam ab eisclem fra¬
legatus es dem tempore constantmopo¬
lim uenerat compulsus: ut librum
beati iob multis inuolutum misterĩs
enodaret: neq ille negare potuit opus.
qd sibi amor fraternus multis utile im¬
ponebat futurum. S euindẽ librum
quomodo iurta litterã intelligendus.
rendus. quo sensu unicuiq fidelium
sit aptandus: ꝑ trifarias intelligendi
species miranda ratione ꝑdocuit. In qͥ¬
b tamen ita de uirtutib uiciisq disseru¬
it: ut non solum uideatur eadem uer¬
bis erponere: s formis quodãmͦ insibi¬
lib seu palpabilib demonstrare Unde
ũ ẽ dubium ꝑfectionẽ ipsarum eũ con¬
secutum fuisse uirtutum.: quarũ tam
efficacit̾ ualuit indicare ꝓfectus.
reterea uenerabilis leuita gregoriꝰ
in eadem urbe regia constitutus. nascẽ¬
tem nouam heresim de statu nr̃e resur¬
rectionis cum ipso qͦ orta ÷ inicio: iuuã¬

Expanded text:
verum etiam ad coelestis vitae exercitia maverum etiam ad coelestis vitae exercitia magis magisque succensus. 8. Tunc ab eisdem fralegatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, d sibi amor fraternus multis utile imponebat futurum, sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, rendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, per trifarias intelligendi species miranda ratione perdocuit: in quibus tamen ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solum videatur eadem verbis exponere, sed formis quodammodo visibilibus seu palpabilibus demonstrare. Unde non est dubium perfectionem ipsarum eum consecutum fuisse virtutum, quarum tam efficaciter valuit indicare profectus. 28. Praeterea venerabilis levita Gregorius in eadem urbe regia constitutus, nascentem novam haeresim de statu nostrae resurrectionis cum ipso quo orta est initio, juvan
Abbreviated transcription (Latin):
nnisterio. uideretur diuinis angłisñ
um nitore habitꝰ. uerum etiam clari
morum ꝓbabilium quodam modo
quari.Nec multo pꝰ ꝓresponsis ee¬
iasticis ad urbem constantinopolim
agio presule destinatur. Ubi quamui
terreno conu̾saretur palatio: uite ce-¬
is ñ int̾misit propositum. Secuti
ꝙ funt eum multi ex suo monaste
fiatres: germana deuincti caritate.
oo diuina factum dispensatiõe conꝰ¬
itur: ut eorum uidelicet exemplo
tationis placidum litus. quasi an¬
e fune stringeret᷑. Et dum causat̃
aruim continuatis u̾tiginib fuc¬
ret ad illorum consortiũ uelut ad tu¬
usei. illud eum ministium ã monas
abstractum a pͥstine ꝙͥ qͥetis utamu¬
crone sue occupationis extixerat: int̾
eos tamen ꝑstudiose lectionis alloqui¬
um quotidiane aspiratio compunctio
nis animabat. Horum gͦ consortio ñ sõ
luma terrenis ẽ munitus incursib:

Expanded text:
ministerio videretur divinis angelis non ministerio videretur divinis angelis non solum nitore habitus, verum etiam claritate morum probabilium quodammodo coaequari. 26. Nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim a Pelagio praesule destinatur, ubi quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis non intermisit propositum. Secuti namque sunt eum multi ex suo monasterio fratres, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur, ut eorum videlicet exemplo ad orationis placidum littus quasi anchorae fune stringeretur, et dum causarum saecularium continuatis vertiginibus fluctuaret, ad illorum consortium, velut ad tuAc licet illud eum ministerium a monasterio abstractum a pristinae quoque quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerat, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctinis animabat. Horum ergo consortio non lum a terrenis est munitus incursibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sisti. Quib sententiis omnino pa
pert̾ritꝰ: misit continuo nuneas
qui uirum dñi reuocarent gregorium.
Quod ip̃e s commeantib iam p̃dixerat
fore uenturum.amq: tͥum dierum xxuiii¬
tinere ꝓfligato. ad quendam locum re-¬
ueturi forte diu̾terant. qͦ singuł qͥescẽ¬
tib gregoriꝰ lectitabat. Quẽ locusta suꝑ¬
ieniens: coegit paululum alegendo qui¬
scere E ex consideratione sui nominis
ocuit eum in eodem loco se stare debere
re certabat. S preuenientib apłicis nun¬
is licet magnoꝑe tristaretur: redire ad
ropͥam compulsus : monast̾ii curam
eniq cernens benedictus uenerabił
ontifer uirtutum gradib gregorium
alta conscendere: uiolenter eum a qui¬
sui monastii abstrahens: ecclesiastici
dinis officio sublimauit ⁊ leuitamq
þtimum ad suum adiutorium consecͣ
t. In quo uenerabilis leuita gregortus
nta humilitate uiguit. tanta sollercia
inistrauit: ut in ecclesiastice ierarchi

Expanded text:
sisti. Quibus sententiis omnino papa sisti. Quibus sententiis omnino papa perterritus, misit continuo nuntios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam praedixerat fore futurum. 24. Jamque trium dierum itinere profligato, ad quemdam locum requieturi, forte diverterant, quo singulis quiescentibus, Gregorius lectitabat. Quem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiescere, et ex consideratione sui nominis docuit eum in eodem loco se stare debere.ire certabat; sed praevenientibus apostolicis nuntiis, licet magnopere tristaretur, redire tamen ad proprii compulsus est monasterii curam. 25. Denique cernens Benedictus, venerabilis pontifex, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, violenter eum a quiete monasterii sui abstrahens, ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium consecravit. 31 In quo venerabilis levita Gregorius tanta humilitate viguit, tanta solertia ministravit, ut in ecclesiasticae hierarchiae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ conciues. Iterum ergo interrogat.
Quod nomen habet ipsa ꝓuincia:
Mercator respondit. ꝓuinciales illic
iri uocantur. Et gregoriꝰ. Bene inqui
deiri.quia de ira deisunt eruendi:⁊ ao
uintiȩ quomodo nuncupat᷑ : Mer¬
tor respondit. Alle uocatur. Et gregor
alludens ad nomen: dixit. Bene quia
apłice sedis pontificem cepit uehem̃t
expetere: ut inbritanniam aliquos
bi ministros emitteret. Quo cum nen¬
nem ire uelle cognosceret: semet ip̃n
qͦ ñ dubitauit ingerere. ⁊ dum mͦ por¬
tifex sͥ licentiam commodaret. Qui¬
cet cum magna cunctatione totiussi¬
ri ac populi. gregorium sponte ꝓfie¬
ci cupientem abire ꝑmisit: impirr.¬
tus ei diuinitus ꝓsꝑa ministrari.
Ie cuius absentia romani plurii
ꝑturbati: deliberato consilio tͥfari
ꝑ loca uie contigua.unde pontifex
partiuntur. eumq turmatim talit
alloquuntur. Pecrum offendisti
mam destruxistr: gregorium di¬

Expanded text:
esse concives. Iterum ergo interrogavit esse concives. Iterum ergo interrogavit quod nomen haberet ipsa provincia. Mercator respondit: Provinciales illi Deiri vocantur. Et Gregorius: Bene, inquit, Deiri, quia de ira sunt eruendi, et aprovinciae quomodo nuncupatur? Mercator respondit: Aelle vocatur. Et Gregorius alludens ad nomen, dixit: Bene, quia apostolicae sedis pontificem, coepit vehementer expetere ut in Britanniam aliquos verbi ministros mitteret. Quo cum neminem ire velle cognosceret, semetipsum quoque non dubitavit ingerere, dummodo sibi pontifex licentiam commodaret. Qui licet cum magna cunctatione totius cleri ac populi Gregorium sponte proficisci cupientem abire permisit, imprecatus ei divinitus prospera ministrari. 23. De cujus absentia Romani plurimum perturbati, deliberato consilio, trifarie per loca viae contigua unde pontifex  erat, partiuntur, eumque turmatim taliter alloquuntur: Petrum offendisti, Romam destruxisti, quia Gregorium dimi
Abbreviated transcription (Latin):
gorium uirum deo dignissimũ pre¬
terire. Quicernens inter alia pueros
corpore candidos. formapulcherrimoᷤᷤ.
uultu uenustos. capillorum qͦ ntore
ꝑ spicuos. ẽẽ uenales: interrogauit m̾¬
catorem de qua patria illos attulissec.
Ille respondit. De britannia insula: cu-¬
ius incolarum omnium facies simili
candore fulgescit. Gregorius dixit. Ap̃i¬
ani sunt idem insulam. ⁊ an adhuc pa¬
ganis tenentur errorib implicati :
Mercator respondit. Non sunt xͥani:
s paganis tenentur laqueis irrecta.¬
Tunc gregorus acriter ingemiscens..
heu prodolor inquit. quam splendida
facies princeps tenebrarum nunc poss¬
det. ⁊ tantaq frontispicii gr̃a uacuam
ab interna dei gr̃a mentem gestat. Ru¬
sus gͦ interrogat quod eẽt uocabulũ
gentis illius. Mercator respondit. An¬
gli uocantur. At ille. Bene inquit an¬
gli quasi angłi: quia ⁊ angłicos uultꝰ
habent: ⁊ tales in celis angłorum decer

Expanded text:
gorium virum Deo dignissimum praegorium virum Deo dignissimum praeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attulisset. Ille respondit: De Britanniae insula, cujus incolarum omnium facies simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc paganis tenentur erroribus implicati? Mercator respondit: Non sunt Christiani, sed paganis tenentur laqueis irretTunc Gregorius acriter ingemiscens: Heu! proh dolor! inquit, quam splendidas facies princeps tenebrarum nunc possidet, tantaque frontis species vacuam ab interna Dei gratia mentem gestat. Rursum interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Mercator respondit: Angli vocantur. At ille: Bene, inquit, Angli, quasi angeli, quia et angelicos vultus habent, et tales in coelis angelorum decet
Abbreviated transcription (Latin):
uiderat narrauit: seq ꝑ biennium in
dei seruitio sicut predixi ultra etatis sue
annos exhibuit Euolutis autem duob
annis. cum quidam frater fuisset mor¬
tuus. atq in monast̾ii eiusdem cimite¬
rio a gregorio fratrib q sepultꝰ: cunctiᷤᷤ
inde discedentib isdẽ ioħs sicut pͦ mo¬
dum pallens ⁊ tremens gregorio ⁊ fra¬
trib indicauit. solus inuentus ab eo¬
dem fratre qui sepultus fuerat. de se-¬
pulchro uocatus ẽ. Quod mox etiam
subsequens finis ostendit. Nam pͦ dies
decem correptus febrib: moriendo uocã¬
tem secutus est. Uerum quia longum :
⁊ multa restant. que de huius uiri scĩ¬
monia certis possunt attestationib p̃¬
dicari: que etiam ex relatione maioꝵ
scriptisue priorum compererum. his¬
inserenda decreui. Quadam die cũ
aduenientib nuꝑ negotiatorib mul¬
ta uenalia inforo romane urbis fuis¬
sent ꝓposita: multiq ad emendum
undiq confluxissent: contigit ⁊ gre¬

Expanded text:
viderat narravit, seque per biennium in viderat narravit, seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit: Evolutis autem duobus annis, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in monasterii ejusdem coemeterio a Gregorio fratribusque sepultus, cunctis inde discedentibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens Gregorio et fratribus indicavit, solus inventus, ab eodem fratre qui sepultus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis ostendit. Nam post dies decem correptus febribus, moriendo vocantem secutus est. Verum quia longum est et multa restant quae de hujus viri sanctimonia certis possunt attestationibus praedicari, quae etiam ex relatione majorum, scriptisve priorum compererim, hisinserenda decrevi. 21. Quadam die, cum advenientibus nuper negotiatoribus, multa venalia in foro Romanae urbis fuissent proposita, multique ad emendum undique confluxissent, contigit et Gre