comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insolitulinẽ omĩa redigentes: Hac ita patrata eu̾sione. locus qͥtanto
honoris splendore diuiguerat. extcurbatis om̃ib ac subu̾sis domib
cepit cẽ. cubile fenarum & uolucrum. maceriis in sua soliditate insul¬
lime porrectis. arbustisq demsissimis. & arborum uirgultis. ꝑ.xxx.
erme annoꝵs curricula nbiq eterra productis. uii.¬
unt. igneq comburunt. horrenclum dexp̃ano pͦpło exercen¬
re neustriam que abgenabensi urbe ꝑtͣnsũsũ luteciã usq parisioꝵs
ꝑtingit oppiclum. normannica feritate inuadunt. Irruptionib namq
creb̾rimis cuncta nastando circiueuntes: pͥmo quidem pedites eoqd
equitandi ꝑitia deeẽt. deinde eqnis euecti more nostratum ꝑomĩa
ꝑuagunt᷑. Interea stationem nauium suarum ac siasylum om̃ium
ꝑicuiorum minsula quadam coenobio sc̃i florentii supposita compo¬
nentes magalia instar exelificauere birrgi: quo captiuoꝵ greges

Expanded text:
in solitudinem omnia redigentes. Hac itaque patrata eversione, locus qui tanto in solitudinem omnia redigentes. Hac itaque patrata eversione, locus qui tanto honoris splendore diu viguerat, exturbatis omnibus ac subversis domibus, coepit esse cubile ferarum et volucrum: maceriis in sua soliditate in sublime porrectis, arbustisque densissimis, et arborum virgultis per triginta ferme annorum curricula ubique e terra productis. CAPUunt, igneque comburunt; horrendum de Christiano populo exercenre Neustriam, quae a Genabensi urbe per transversum Lutetiam usque Parisiorum pertingit, Northmannica feritate invadunt. Irruptionibus namque creberrimis cuncta vastando circumeuntes, primo quidem pedites, eo quod equitandi peritia deesset: deinde equis vecti more nostratum per omnia vagantur. Interea stationem navium suarum, ac si asylum omnium periculorum, in insula quadam coenobio Sancti Florentii supposita componentes, magalia instar exaedificavere burgi, quo captivorum greges
Abbreviated transcription (Latin):
onem componunt. Qui locꝰ iure gemeticus uocat᷑. qi prosuis osfensis
iHic remunt. qui mflamiis ułtͥcib gemituri non erunt. Quidam uero
agemina illum fore uocatum arbitrant᷑. quia ut gemina inanulo ru¬
tilat situ et ub̃tate fructuum. Hic nempe clodouei francorum regis
temꝑe. abeato philib̾to opitulante regina baltilde constructꝰ: intanto
increm̃to adoleunt. ut innongentoꝵ monachoꝵ numero eius qͦn¬
titas suppleret᷑. Inquo quamplurima multitudo ep̃orum seu cleri¬
corum uł nobilium laicorum sp̃tis scłarib ponpis collecta. xp̃o
regi militatura. ꝓpͥa colla salub̃rimo nigo subegit. Cuiꝰ loci mona¬
chi siue incolȩ paganoꝵ aduentum comꝑientes: fuga lapsi quedam
suarum rerum subterra occulentes. quedam secum apportantes dõ
uuante euaserunt. Pagani locum uacuum reꝑientes: monasteri¬
um sc̃e maruię. scĩq pecri. et cuncta edificia igne inecto adurunt.

Expanded text:
onem componunt. Qui locus jure Gemmeticus vocatur, quia pro suis offensis onem componunt. Qui locus jure Gemmeticus vocatur, quia pro suis offensis illuc gemunt, qui in flammis ultricibus gemituri non erunt. Quidam vero a gemma illum vocatum arbitrantur, quia, ut gemma in annulo, rutilat situ et ubertate fructuum. Hic nempe Clodovei Francorum regis tempore, a beato Philiberto, opitulante regina Baltilde constructus, in tanto incremento adolevit, ut in nongentorum monachorum numero ejus quantitas suppleretur. In quo quamplurima multitudo episcoporum, seu clericorum, vel nobilium laicorum, spretis saecularibus pompis, collecta, Christo regi militatura, propria colla saluberrimo jugo subegit. Cujus loci monachi sive incolae, paganorum adventum comperientes, fuga lapsi, quaedam suarum rerum sub terra occulentes, quaedam secum asportantes, Deo juvante, evaserunt. Pagani, locum vacuum reperientes, monasterium Sanctae Mariae Sanctique Petri et cuncta aedificia igne injecto adurunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gauit exercitum. Quid plura: fabricant᷑ naues. in nouant᷑ scuta.
resarciunt᷑ thoraces. poliunt᷑ lorice & galee. acuunt᷑ enses &. lancee
onĩq telorum apparatu. accurate muit᷑ exercitꝰ. Inde nͦ statuto
die pelago impellunt᷑ naues. acdeas ꝓpere festinant milites. eleuant᷑
uexilla. librant uentis carbasa. nehunt᷑ lupi ꝑnices ad lacerandaᷤᷤ
dominicas oues. deo suo thur ͤ humanum sãguinẽ libantes.
unis cruore libaminis unanimit᷑ potati uento flante sccło
uerm̃densem aggrediunt᷑ portum. anno abincarnatiõe do¬
ilico uilcano traclunt comitatum. Sc̃i qͦq quintini monasteriũ¬
ferali rabie comburunt. dexp̃iano populo nefarnum exercentes lu¬
dibrumi. Noniomensis quoq emino ep̃c cum suisdiaconib corum
gladio obtruncat᷑: fitq cedes implebe propͥo orbata pastore. Dehinc
sequanica ora aggreduint᷑: et aput gemineticum clasica statione obsicli¬

Expanded text:
egavit exercitum. Quid plura? fabricantur naves, innovantur scuta, egavit exercitum. Quid plura? fabricantur naves, innovantur scuta, resarciuntur thoraces, poliuntur loricae et galeae, acuuntur enses et lanceae, omnique telorum apparatu accurate munitur exercitus. Inde vero statuto die pelago impelluntur naves, ad eas propere festinant milites, elevantur vexilla, librant ventis carbasa; vehuntur lupi pernices ad lacerandas dominicas oves, deo suo Thur humanum sanguinem libantes.us cruore libaminis unanimiter potati, vento flante secundo, Vermandensem aggrediuntur portum, anno ab incarnatione Doillico Vulcano tradunt comitatum. Sancti quoque Quintini monasteriuferali rabie comburunt, de christiano populo nefarium exercentes ludibrium. Noviomensis quoque Emmo episcopus cum suis diaconibus eorum gladio obtruncatur; fitque caedes in plebe proprio orbata pastore. Dehinc Sequanica ora aggrediuntur et apud Gemmeticum classica statione obsidi
Abbreviated transcription (Latin):
depropriis sedib migͣre. Que gens iccirco sic multiplicabatur. qmnimio
declita luxiui mulierib iungebat᷑ multis. Nampater adultos filios cun
quo aduisq lothrocus rex de quo supͣ p̃libaumnis patͥ inregno suc¬
cessit. Is eciam rex patrum legib excitus comingenti inuenum
agmine sorte cogente filium nomine bier costȩ ferreȩ asuo abdicat reg¬
no on eius pedagogo hastingo ꝑomĩa fraudiilentissimo. ut ꝑegͥna regͦ¬
na pecens exteras sibi armis adquireret secdes. Qui ideo costa ferrea uocaba¬
tur: quia ñclipeus ei obiceret᷑. s in aͣrmis in acie stans. armorum uim qͦn¬
cumq sꝑneret illesus. uebem̃tissimis matris enis ueneficus infectus. Has¬
stingus uͦ apatͥa cum suo adolescente exul ꝓscͥptus missa legatione mi¬
lites definitimis prouintiis animo lenes: uelliq cupidos ad hanc expe¬
ditionem inuitans: mnumerabilem pugnantium tironum cong̃¬

Expanded text:
de propriis sedibus migrare. Quae igitur idcirco sic multiplicabatur, quoniam nimio de propriis sedibus migrare. Quae igitur idcirco sic multiplicabatur, quoniam nimio dedita luxui mulieribus jungebatur multis. Nam pater adultos filiquoad usque Lothrocus rex, de quo supra praelibavimus, patri in regno successit. Is etiam rex patrum legibus excitus, cum ingenti juvenum agmine sorte cogente filium, nomine Bier Costae Ferreae, a suo abdicat regno, cum ejus paedagogo Hastingo per omnia fraudulentissimo; ut, peregrina regna petens, exteras sibi armis acquireret sedes. Qui ideo Costa Ferrea vocabatur, quia non ei clypeus objiceretur, sed inermis in acie stans, armorum vim quamcunque sperneret illaesus; vehementissimis matris ejus venenis infectus. Hastingus vero a patria cum suo adolescente exsul proscriptus, missa legatione milites de finitimis provinciis animo leves, bellique cupidos, ad hanc expeditionem invitans, innumerabilem pugnantium tironum congr
Abbreviated transcription (Latin):
ores. grecisq ferme consimiles. Nam martem dm̃ autumant apud e
ortum fuisse: quẽ humani placabant effussione sanguiis. Taccant enim
tianos exsua stirpe ꝓcessisse. antenoremq aburbis ext̾minio cum duobus
milib militum. et quingentis uiris obꝑdicionẽ illius abeo perpetra¬
tam euasisse: ac ꝑmultimodos ponti ansfiactus germaniam appiilisse.
atq: pꝰmodum indatia regnasse. eamq aquodam danao suȩ stirpis rege
danamarcham non cupasse. Hac gͥ decausa daci noncupant᷑ asuis cdanai
uł dani. Normanni autem dicunt᷑ quia lingua eoꝵ boreas north uocatur.
homo uͦinam. Iide normanni id ẽ homines boreales. ꝑdenominationem
non cupant᷑. S. siue hoc siue illud extit̾it: originem tam̃ agothis noscun¬
cur ducere dani. Qtantispost hoc adolauerunt incrementis: ut dum re¬
plecȩ eeñt hominib insulȩ. quamplures sancita aregib lege cogerentur

Expanded text:
ores, Graecisque ferme consimiles. Nam Martem deum apud se autumanores, Graecisque ferme consimiles. Nam Martem deum apud se autumant fuisse exortum, quem humani placabant effusione sanguinis. Jactant enim Trojanos ex sua stirpe processisse, Antenoremque ab urbis exterminio cum duobus millibus militum et quingentis viris, ob proditionem illius ab eo perpetratam, evasisse; ac per multimodos ponti anfractus Germaniam appulisse, atque postmodum in Dacia regnasse, eamque a quodam Danao suae stirpis rege Danamarcham nuncupasse. Hac igitur de causa Daci nuncupantur a suis Danai vel Dani. Northmanni autem dicuntur, quia lingua eorum Boreas North vocatur, homo vero Man: inde Northmanni, id est, homines boreales, per denominationem nuncupantur. Sed sive hoc sive illud exstiterit, originem tamen a Gothis noscuntur ducere Dani. Qui tantis post hoc adoleverunt incrementis, ut, dum repletae essent hominibus insulae, quamplures sancita a regibus lege cogerentur
Abbreviated transcription (Latin):
centum fere annoꝵ uolumina gͣuissime dominationis uigo eam domuert̃.¬
.I
S de his hucusq. Qui uͦ cuncta scire desicłat. gogthoꝵ gesta ꝑcurrat. et nr̃
stilus uertatur ad proposita.
Sit᷑ alt gogchoꝵ cuens ex scanta infula quȩ erat quasi offitina genti¬
um. aut uelut uagina nationum cum rege suo nomine berig egressus.
mox ut enauib ereuntes terras attigerunt. nom̃ loco declerunt. sc̃anzam¬
q obillius memoriam dequo eruperant illum uocauerunt. Inde deniq
prolixius tendentes: intͣ germancos sinus meotidas occupauerunt palu¬
des. płimas regiones diffuse metantes. Quarum inscda sede datia que
et damarcha fistens: reges habuit multos mirȩ phir losophie eruditione
uehem̃ter inbutos: Zeutam scilicet atq dicineum. necñ ⁊almoxem ał¬
osq plures. Unde et pene omĩb barbaus gothi semꝑ extiterunt sapienti¬

Expanded text:
centum fere annorum volumina gravissimae dominationis jugo eam domueruntcentum fere annorum volumina gravissimae dominationis jugo eam domuerunt. Sed de his hucusque. Qui vero scire cuncta desiderat, Gothorum gesta percurrat, et noster stylus vertatur ad proposita.itur alter Gothorum cuneus ex Scanza insula, quae erat quasi officina gentium, aut velut vagina nationum, cum rege suo nomine Berig egressus, mox ut e navibus exeuntes terras attigerunt, nomen loco dederunt, Scanzamque ob illius memoriam, de quo eruperant, illum vocaverunt. Inde denique prolixius tendentes intra Germanicos sinus, Meotidas occupaverunt paludes, plurimas regiones diffuse metantes. Quarum in secunda sede Dacia, quae et Danamarcha, sistens, reges habuit multos, mirae philosophiae eruditione vehementer imbutos, Zeutan scilicet, atque Dicineum, necnon Zalmoxem, aliosque plures. Unde et pene omnibus barbaris Gothi semper exstiterunt sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Quius gothica soboles desimilitudine ultime sillabe pat̾ni nomi¬
nis uocabulum trabens adeo pullulauit: ut ꝑdiu̾sa terrarũ intersti¬
cia multimocde se dilataret. p̃dictamq insulam scanzam intͣ maris
fretum sibi uindicaret. In qua ꝑsuccedentia temporum curricła ad mo¬
dum multiplicata. duos ex se inarmis robustissimos ꝓduxit gothor pͦpłos.
Ex quib unus c ĩr rege suo thanause deuagine sua egressus. ult̾iorem scy¬
thiam inuasit : sibiq ursupauit multum post adũsum uesosem egrp¬
tiorum regem contͣ se bella attentantem diutissime se amis & p̃liis extendẽ
Quorum iyxores pꝰmodum uocate amazones diutͣnam eorum moram mo¬
leste ferentes: repudiata uirorum copula arma capessunt. duas regina
lampeto scilicet atq marpessam cet̾is audatiores pͥncipatui subroganteᷤᷤ.
Que dextris mamillis obtelorum ictus adustis. totam asiam aggresseᷤ : per

Expanded text:
vit. Cujus Gothica soboles de similitudine ultimae syllabae paterni nomivit. Cujus Gothica soboles de similitudine ultimae syllabae paterni nominis vocabulum trahens adeo pullulavit, ut per diversa terrarum interstitia multimode se dilataret, praedictamque insulam Scanzam intra maris fretum sibi vindicaret. In qua per succedentia temporum curricula admodum multiplicata, duos ex se in armis robustissimos produxit Gothorum populos. Ex quibus unus cum rege suo Thanause de vagina sua egressus, ulteriorem Scythiam invasit, sibique usurpavit: multum post adversum Vesosem Aegyptiorum regem contra se bella attentantem, diutissime se armis et praeliis extendens. Quorum uxores postmodum vocatae Amazones, diuturnam eorum moram moleste ferentes, repudiata virorum copula arma capessunt: duas reginas Lampeto scilicet atque Marpessam caeteris audaciores principatui subrogantes. Quae dextris mamillis ob telorum jactus adustis, totam Asiam aggressae, per
Abbreviated transcription (Latin):
danubuis. Iicopios gͥ int̾ capedine adanubio aoscithici ponti usq consini¬
um diffuse cominorant᷑ fere gentes et harbare. que excanz a insula occeano
hinc inde cͥcomisepta. ueluo examen apium excanistro. seu gladiꝰ euagina:
du̾isitate multimoda dicunt᷑ ꝓsiluisse consuetudine barbarica. Est
namq ibi t᷑ctus quampłimius alantȩ situsq nimium copiosus datie. atq
meatus multum protensus getie Quarum datia extat mecdioxi¬
ma inmodum coronȩ. instarq ciuitatis p̃magnis alpib emunit a.
Quos ꝓtente anfractꝰ amplitudinis furentes incolunt populi. p̃monente
mante bellicosi scilicet gete. qui et gothi. Sarmatȩ. et amacsobii. tra¬
codite. &. alani. qͣmpłĩme q gentes meotidib paludib excolendo com
sacrȩ adliquidum testant᷑ paginȩ. Quorum unior nomine
iapħẽt filium genuit: quem nropͥo uocabulo magõg nomina¬

Expanded text:
Danubius. In copiosa igitur intercapedine a Danubio ad Scythici ponti usque confiniDanubius. In copiosa igitur intercapedine a Danubio ad Scythici ponti usque confinium diffusae commorantur ferae gentes et barbarae, quae ex Scanza insula Oceano, hinc inde circumsepta, velut examen apum ex canistro, seu gladius e vagina, diversitate multimoda dicuntur prosiluisse consuetudine barbarica. Est namque ibi tractus quamplurimus Alaniae, situsque nimium copiosus Daciae, atque meatus multum protensus Getiae. Quarum Dacia exstat medioxima, in modum coronae, instarque civitatis praemagnis Alpibus emunita. Quos protentae anfractus amplitudinis furentes incolunt populi, praemonente marte bellicosi; scilicet Getae, qui et Gothi, Sarmatae et Amaxobii, Tragoditae et Alani, quamplurimaeque gentes Meotidibus paludibus excolendo commacrae ad liquidum testantur paginae. Quarum junior nomine Japhet filium genuit, quem proprio vocabulo Magog nomina
Abbreviated transcription (Latin):
aboccidente usq admeridiem Cnde uident᷑ orbem dimidium due tenere
euroꝑa et affrica. aliud uͦ dimidium asia sola. S ideo ille clue parces fãc¬
tesunt: quia int̾ utͣmq intrat abocceano qͥcqͥd aquarum terras intͣlute.
&. hoc mare magnum nobis facit. Qpropt̃ si induas partes orbem diuidaᷤ
orientis et occidentis. afia enit muna. inaltera nͦ europa et asfrica. His fuccin¬
cte intimatis adꝓpositum redeamus. Euroꝑa qͣm płimis fluminun alue¬
is interriuata. uarisq prouintiis denominata: termino diremptionis li¬
nitatur patriis. Harum quedam spatiosissima multiplici innumerabi¬
lium hominum firq̃ntia. cecerarum copiosissima: nõcupat᷑ germania...
Inqua histea fluuius decacumine montis athuoe ortus. insexaginta annibꝰ
augmentatus profusius. et ameridie adorientem means procellosus. germa¬
niamq et scithiam usq eo quo ponto scithio recipit᷑. discͥminatus uocitat᷑

Expanded text:
ab Occidente usque ad meridiem. Unde videntur orbem dimidium duae tenere, ab Occidente usque ad meridiem. Unde videntur orbem dimidium duae tenere, Europa et Africa, aliud vero dimidium sola Asia. Sed ideo illae duae partes factae sunt, quia inter utramque intrat ab Oceano quidquid aquarum terras interluit et hoc mare magnum nobis facit. Quapropter si in duas partes orbem dividas, Orientis et Occidentis, Asia erit in una, in altera vero Europa et Africa. » His succincte intimatis, ad propositum redeamus. Europa quamplurimis fluminum alveis interrivata, variisqueprovinciis denominata, termino diremptionis limitatur patriis. Harum quaedam spatiosissima multiplici innumerabilium hominum frequentia caeterarum copiosissima, nuncupatur Germania. In qua Hister fluvius de cacumine montis Athnoe ortus, in sexaginta amnibus augmentatus profusius et a meridie ad orientem means procellosus, Germaniam et Scythiam usque eo, quo ponto Scythico recipitur discriminatus, vocitatur
Abbreviated transcription (Latin):
hastingo om̃ium paganorum nequissimo. anoricis seu danicis finibus
eructuantes maritima litora incolentes continus cdadibꝰ uexauerunt̃:¬
Quis uͦ iste lochrocꝰ uł cuius stirpe oriundus extcc̾it: infradicemꝰ. sedm pͥus
desitu datie pauca dicamu d. Capitulum Secundoni pi¬
oius namq molis orbe descripto. ambituq ec suꝑfitie terre sa¬
gacit᷑ ꝑm̃so omnẽ t̾ram ꝑpetuo occeani limbo undiq secus cirẽ¬
septam echereo quadriꝑtiti celi cardine intellectu cosmogͣfi
dm̃isi intres partes diuiserunt. Asyam. Ei nopam. asfricamos
reputantes. S qr hic m̃tionem departibꝰ terre fecimus. ñ mutile uidet᷑ sibre¬
uit᷑ cõmemoremus. quid deiłł beatus Augustinus i xuͦi. libro deciui¬
tate dĩ dicat. Nlsia inquitꝰ ameridie ꝑorientem usq ad septentͥonem.
ꝑuenit. Fur oꝑa uͦ aseptentͥone usq adoccidentem. Atq inleaffrica

Expanded text:
Hastingo omnium paganorum nequissimo, a Noricis seu Danicis finibus Hastingo omnium paganorum nequissimo, a Noricis seu Danicis finibus eructantes, maritima littora incolentes continuis cladibus vexaveruntQuis vero iste Lothrocus, vel ex cujus stirpe oriundus exstiterit, infra dicemus. Sed modo prius de situ Daciae pauca dicamus. CAPUT II. De tribus ptius namque molis orbe descripto, ambituque et superficie terrae sagaciter permenso, omnem terram perpetuo Oceani limbo undique secus circumseptam, aethereo quadripartiti coeli cardine intellectu cosmographi dimensi in tres partes diviserunt, Asiam, Europam, Africamque reputantes. Sed quia hic mentionem de partibus terrae fecimus, non inutile videtur si breviter commemoremus quid de illis beatus Augustinus in XVI libro De civitate Dei dicat: « Asia, inquit, a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit: Europa vero a septentrione usque ad occidentem, atque inde Africa
Abbreviated transcription (Latin):
sis muncdi uiolis incelestib sedib intulerunt fauos. Dehis et enĩ phen¬
nis ierłm fabrica erecta: coram regis et̾m obtutio ut stelle lucicde ful¬
gent imꝑpetuas eternitates. Que uidelicet eccłia multis francorom tẽ¬
porib sub diuersis regib ualida iutute pollens uguit: donec apace
quatuor lodouici imꝑatoris filiis dissidentibꝰ exmagna gła regnum frã¬
corum quati cȩpit. intantum ut collectis undeqͦ uirib interritoro au¬
tisiodorensi aput fontaneticum uicum. duo adu̾sus duos diabolo inst¬
gante confligentes. cruentissima xp̃ianoꝵ int̾ se cede infelicissimo satis¬
facerent odio. Qpatͥam pene omni munimine militum freqntia p̃li¬
orum destruentes. inualidam ecbarbar orum seu cuiuslib hostis inua¬
sioni oportunam eam reliquerunt. Quo tenꝑe pagani cum lothroci
regis filio nomine bier. coste quidem ferree procurante eiꝰ expeditionem

Expanded text:
sis mundi violis in coelestibus sedibus intulerunt favos. De his etenim perensis mundi violis in coelestibus sedibus intulerunt favos. De his etenim perennis Jerusalem fabrica erecta, coram regis aeterni obtutibus ut stellae lucidae fulgent in perpetuas aeternitates. Quae videlicet ecclesia multis Francorum temporibus sub diversis regibus valida virtute pollens viguit, donec a pace quatuor Ludovici imperatoris filiis dissidentibus ex magna gloria regnum Francorum quati coepit: in tantum ut, collectis undequaque viribus, in territorio Autisiodorensi apud Fontaneticum vicum duo adversus duos diabolo instigante confligentes, cruentissima christianorum inter se caede infelicissimo satisfacerent odio. Qui patriam pene omni munimine militum frequentia praeliorum destituentes, invalidam et barbarorum seu cujuslibet hostis invasioni opportunam eam reliquerunt. Quo tempore pagani, cum Lothroci regis filio, nomine Bier, costae quidem ferreae, procurante ejus expeditionem
Abbreviated transcription (Latin):
Quont hastingus reputans lunis c̃ẽ. Romam. quia ui non poterat. dolocepit eam
Suocl pagam comperientes illam urbem ño ẽe. Romao diuuisi surte. et bren uolens
reclire danamarcam. apud frisiam obiit. hastingus uͦ pacificatꝰ cum harolo nege
accepit aheo soco stipendii ur bem cartis inqua et habitauit: Expł capł. libri pͥm
x quo francorum gens resimptis uirib Romane seruata
iugum aceruice ꝓpria pepulit. feriaq colla subregum
dominio flexit: xp̃i eccłia uehement̃ adulta passim odo¬
riferos fructus ferens. aousq occiduos limites floruit:
Quia deniq tempestate ipsi reges reb: bellicis strenui. ac xp̃iane fidei ui¬
gore fulti: circc̃t. qͦq demnimicis ualidissimos semꝑ reportabant trium¬
phos. Subquorum mod̾amine. xp̃i uinea succrescens: inniunero
sidelium ꝓtulit ramos. Exhac quippe qͦmpłima monachorum proru¬
perunt ouilia: que uelut apes ex suis alueariis multimodos exduier¬

Expanded text:
o Hastingus reputans Lunis esse Romam, quia vi non poterat, dolo cepit eamQuod pagani, comperientes illam urbem non esse Romam, divisi sunt, et Bier volens redire Danamarcham apud Frisiam obiit: Hastingus vero pacificatus cum Carolo rege, accepit ab eo loco stipendii urbem Cartis, in qua et habitavit. Hujus itaque peracta x quo Francorum gens resumptis viribus Romanae feritatis jugum a cervice propria depulit, ferinaque colla sub regum dominio flexit, Christi Ecclesia vehementer adulta, odoriferos fructus ferens, ad usque occiduos limites floruit. Qua denique tempestate ipsi reges rebus bellicis strenui, ac christianae fidei vigore fulti, circumquaque de inimicis validissimos semper reportabant triumphos. Sub quorum moderamine Christi vinea succrescens innumeros fidelium protulit ramos. Ex hac quippe quamplurima monachorum proruperunt ovilia, quae velut apes ex suis alveariis multimodis, ex diver
Abbreviated transcription (Latin):
muadensq fines illoꝵs. abscondens insidias prope moenia ciui¬
tatis: oppugnar e coepit. Tic Rollo & ꝯurim et qui com eo erant exili¬
entes deciuitate ꝑsequebant᷑ regem terga uertentem fugamq simulantẽ
Transgresso ẽ locum insidiarum Rollone: pars quelam illaq delatibu¬
lis egressa pecit urbem. Qͣm armigeris uacuam inuniens: incendit.¬
om̃iumq fuppellectilium spolia s̃ deculit. Queclã nͦ sequebat᷑ Rollo¬
nem regeni hostili minanitate fugantem. Cernens autem rex incensam
urbem msidiasq p̃ualere: recrogressus p̃labat᷑ cont᷑ illum. Cesis gͦ exparce
Rollonis qͣmpłib: cecidit Gurmi fr̃ euis imprelio. Uidens aut̃ Rollo se mt̃
utrumq exercitum. umum fugam simulantem. alterum latebris egressũ.
fremq morcuũ. uix liuorib płmis lacerat᷑ e in paucis duĩtte abeis: Tunc rex
obsidens: capiens urbes: popłm cõt se obuirgantem s subiugauit. Rol¬

Expanded text:
invadensque fines illorum, abscondensque insidias prope moenia civiinvadensque fines illorum, abscondensque insidias prope moenia civitatis, oppugnare coepit. Tunc Rollo et Gurim, et qui cum eo erant, exsilientes de civitate, persequebantur regem terga vertentem, fugamque simulantem. Transgresso igitur locum insidiarum Rollone, pars quaedam illarum de latibulis egressa, petit urbem. Qomniumque supellectilium spolia sibi detulit. Quaedam vero sequebatur Rollonem, regem hostili immanitate fugantem. Cernens autem rex incensam urbem, insidiasque praevalere, retrogressus praeliabatur contra illum. Caesis vero ex parte Rollonis quampluribus, cecidit Gurim frater ejus in praelio. Videns autem Rollo se inter utrumque exercitum, unum fugam simulantem, alterum latebris egressum, fratremque mortuum; vix livoribus plurimis laceratus, cum paucis divertit ab eis. Tunc rex obsidens et capiens urbes, populum contra se objurgantem sibi subjugavit. Rol
Abbreviated transcription (Latin):
giens adp̃sidia urbrum. Tunc Rollo sui exercit᷑ mortuos sepeluit: regis
aut̃ inhumatos reliquit. Umus uͦ lustri spatio pseuerante int̃setẽ et rol¬
lonem dnello: misit rex pacificis ũbis ad eum huiłis mi indolo. Nicħil michi
et tibi: nisi grã ꝓpinquitatis. Ut requiescat respuplica p̃cor ꝑmitte: ut qd̃
mei tuiris : meusq pat̾ tenuit. liceat pacient̃ me possidere: t̾ibi dut̃ quod
tui tuiris: quodq tius. Sitq int̾me et te pax et concoroia iextͥcabili
federe pacificata Tunc Rollo et Surim illoꝵsq milites atq descͥpti ad
ext̾minand ãt: pacem collaudauerunt. Bet̾minato gͥ. conurandȩ ami¬
eicide tempore. uterq uenit ad placitum. mutuisꝰq mimeribus di¬
tati felerati sunt.
emq ꝓfict s ex dolositatem concepte fraudis infesto corde rumi¬
nans: conuocato quodam exercitu suo. ⁊⁊ nocte ꝑgens contͣ illos

Expanded text:
giens ad praesidia urbium. Tunc Rollo sui exercitus mortuos sepelivit, regis giens ad praesidia urbium. Tunc Rollo sui exercitus mortuos sepelivit, regis autem inhumatos reliquit. Unius vero lustri spatio perseverante inter regem et Rollonem duello, misit rex pacificis verbis ad eum hujusmodi in dolo. « Nihil mihi et tibi, nisi gratia propinquitatis. Ut requiescat respublica, precor, permitte, ut quod mei juris est, meusque pater tenuit, liceat me sapienter possidere; tibi autem quod tui juris est, quodque tuus. Sitque inter me et te pax et concordia inextricabili foedere compacta pacificata. » Tunc Rollo et Gurim, illorumque milites, atque descripti ad exterminandum, pacem collaudaverunt. Determinato igitur conjurandae amicitiae tempore, uterque venit ad placitum, mutuisque mtati foederati sunt. Denique perfidus rex dolositatem conceptae fraudis infesto corde ruminans, convocato quodam exercitu suo, noctu pergens contra illos,
Abbreviated transcription (Latin):
tu sullimit᷑ Rollone suffecto: infit ore mellifluo. Nosquib mcales¬
cit uiuenilis ardor. quiq flore p̾stantioris estis iurtittis alloquor.
Sollerti ꝓposito reuerendos pr̃es. auosq et pro auos imitaminor. conua¬
lescite uirilit et confortamior. et ne equiꝑis uicib illis ualeatis congruen¬
ter conuenire declignaminor. R ex siquidem huiꝰ regni molit᷑ nos supgredi.
nr̃eq monarchiam dicionis muadere. nosq et uos om̃s ꝑdere. et anteq̃
hereditariam nr̃e dominationis terram mancipet. sui regiminis derrã
antieipando p̃occupemꝰ. hostilit̃ resistñdo aduentu euus. Ilico oñs his¬
ħ dictis exhilarati. regiam terr̃ã conglobatis exercitib inuaserunt. totãq
seuiente uulcano depopulauerunt. Hȩc aut̃ rexaudiens cont̃ uollonem
et gurmi frẽm suum pergit adp̃lium : duiq dimicando terga ucit fu¬

Expanded text:
tu sublimiter Rollone suffecto, infit ore mellifluo: « Vos, quibus incalestu sublimiter Rollone suffecto, infit ore mellifluo: « Vos, quibus incalescit juvenilis ardor, quique flore praestantiores estis virtutis alloquor. Solerti proposito reverendos patres avosque et proavos imitaminor. Convalescite viriliter et confortaminor, et ne aequiperis vicibus illis valeatis congruenter convenire dedignaminor. Rex siquidem hujus regni molitur nos supergredi, nostraeque monarchiam ditionis invadere, nosque et vos omnes perdere, et, antequam haereditariam nostrae dominationis terram mancipet, sui regiminis terram anticipando praeoccupemus, hostiliter resistendo adventui ejus. » Illico omnes his dictis exhilarati regiam terram conglobatis exercitibus invaserunt, totamque saeviente Vulcano depopularunt. Haec autem rex audiens, contra Rollonem et fratrem ejus Gurim pergit ad praelium, diuque dimicando terga vertit, fu
Abbreviated transcription (Latin):
que s̃ ille Dur intulit reminiscens. cunccis sui imꝑũ arccersitis pͥncipibus
inquit. Uõs non latet ptem Rollonis ec surim. ee deficeum. Agrecliar
S fmes illorum et capiam urbes et castra aq minutilsima loca. ulciscar
facta parris infilios eosq conterendo satiabor suꝑ malis illorium Uos unis o
tusnmio curarum estui ihians: que cõmoda func p̃ꝑat iillo ꝓsecti. Hui
leues dipeos lucidaq spicła fabrili acliuti arte componinit. hiꝰ tela enseso
atq secures oote exacuunt. Himis rei mopinata fama Rollonis e surmmaues
ꝑlabit᷑ . & talis relationis sermone ꝑtbant̃. Qͥ conuocata copiosa manii con¬
gruentiq pubtate florentium. congregataq multiudine mecdie etatis
senum. atq ad ext̾minadum descͥptos elatis dextris madant silentium.
Umultuantis popłi murmure penit̾ sedato. sedisq dicentis sugges¬

Expanded text:
quae sibi ille dux intulit, reminiscens, cunctis sui imperii accersitis principibus quae sibi ille dux intulit, reminiscens, cunctis sui imperii accersitis principibus inquit: « Vos non latet patrem Rollonis et Gurim esse defunctum. Aggrediar ergo fines illorum, et capiam urbes et castra atque munitissima loca, ulciscarque facta patris in filios, eosque conterendo satiabor super malis illorum. Vos vestrosqtus nimio curarum inhians aestui, quae commoda sunt praeparat in illo profectu. Hi leves clypeos lucidaque spicula fabrili adjuti arte componunt. Hi tela ensesque atque secures cote exacuunt. Hujus rei inopinata fama Rollonis et Gurim aures perlabitur et talis relationis sermone perturbantur. Qui convocata copiosa manu, congruentique pubertate florentium, congregataque multitudine mediae aetatis, senum, atque ad exterminandum descriptorum, elatis dextris, mandant silentium.umultuantes populi, murmure penitus sedato, sedisque decentis sugges
Abbreviated transcription (Latin):
strenui bellis eboeti. corꝑe pulchermrii. animositate robustissimir. Quoꝵ
maio natu Rollo. ałt i imior Gurim nuncupat᷑. Quo regali uissione eles¬
crptr iiuenes adextminationẽ ageredientes. genuq flexo. uultuoꝵ summisso
atq bumili uoce odnire poscente s inquiunt unammes. Ferte nobis aux lium
sbuenite nob madiutorum. subtutela nr̃e protectionis morabim̃. urĩnq sen¬
lutuer n cessantia fatiemiis. R x aut̃ nr uult nos adatia ext̾minare. fuudisq
ntsati ⁊ beneficus nos pomia extͥmmare: Tunc duo illi fr̃s suplicit̃ p̾̃cantibi
respondunit dicentes. Qiuxiliabim᷑ obtme uodis. uosq regalium minarum
hic audientes. ⁊ ollonis et surim osculo expetuerunt pedes. atq islico suꝑ
dictis pͥncipum remearunt gratulantes. Incerea uericdiee ꝯpruatua
pronuilgat᷑ fama regis clatiȩ aures pulsans: quod dur ̃potentuissinuᷤ

Expanded text:
strenui, bellis edocti, corpore pulcherrimi, animositate robustissimi. Quorum strenui, bellis edocti, corpore pulcherrimi, animositate robustissimi. Quorum vero major natu ROLLO, alter vero junior GURIM nuncupatur. Quos regali jussione descripti juvenes ad exterminationem aggredientes, genuque flexo, vultuque submisso, atque humili voce obnixe poscentes, inquiunt unanimes: « Ferte nobis auxilium, subvenite nobis in adjutorium: sub tutela vestrae protectionis morabimur, venter faciemus. Rex autem noster vult nos a Dacia exterminare, fundisque nostris atque beneficiis nos per omnia privare. » Tunc duo illi fratres suppliciter precantibus responderunt, dicentes: « Auxiliabimur optime vobis, vosque regalium minarum haec audientes, Rollonis et Gurim osculo expetiverunt pedes, atque illico super dictis principum remearunt gratulantes. Interea veridicae opinionis promulgatur fama, regis Daciae aures pulsans, quod dux praepotentissimu
Abbreviated transcription (Latin):
ost emensis plurimoꝵ annoꝵ insterticiis. frantia abhis
tu multuum fragorib paulisꝑ sopita it̾m danamacha
flamiuomos exc̾miui iure tic̾iones spargens. plurimos
trrones a se iuuenili flore uernantes. priscorum patrum
lege agenitali solo ehminandoᷤ decernit. Illis uͦ indieb
senex quidam erãt mnparcib datiȩ om̃ium rerum affluentia locuplecis¬
simꝰ innierabiliumq militum frequentia undiq secus constipatꝰ. qui
minqͣm colla sue ceruicis cuipiam Regi subegit. nec cuiꝰlibet manib gr̃a
seruitii manus suas comendando cõmisit: Qui datiȩ regnum pene uni¬
uersum possidens: asfines datiȩ. et alanie terras sͥ uendicauit. populoso¬
Sp̃lns qͣmplimis ui et potestate subiugauit. Erat eñi om̃ium orientaliũ
prestantiore uitute prestantissimꝰ : cunctoꝵq ex aggerato om̃ium iurtu¬
tum cumuilo p̃cellentissimꝰ. Defuncto uͦ illo: suꝑstiterunt duo filii euis. den̾

Expanded text:
Post emensis plurimorum annorum interstitiis, Francia ab his tumultuum fragoribus paulisper sopita, iterum Danamarcha flammivomos exterminii jure titiones spargens, plurimos tirones a se juvenili flore vernantes, priscorum patrum lege, a genitali solo eliminandos decernit. Illis vero in diebus senex quidam erat in partibus Daciae omnium rerum affluentia locupletissimus, innumerabiliumque militum frequentia undiquesecus constipatus, qui nunquam colla suae cervicis cuipiam regi subegit, nec cujuslibet manibus gratia servitii manus suas commendando commisit. Qui Daciae, regnum pene universum possidens, affines Daciae et Alaniae terras sibi vindicavit, populospotestate subjugavit. Erat enim omnium Orientalium praestantiore virtute praepotentissimus, cunctorumque exaggerato omnium virtutum cumulo praecellentissimus. Defuncto vero illo, superstiterunt duo filii ejus, armis
Abbreviated transcription (Latin):
amaldꝰ qͦ fuge dedec̾ ñferens: it̾m ꝯgregato exercitũ maiore rollonẽ ag¬
gredit᷑ repente. Cuiꝰ conatꝰ ip̃e p̃ueniẽs: qͦsdã suoꝵ gladiis obtrũcat. alios
indecẽt᷑ fugiẽtes fugat. Ip̃ũ aut̃. Rainaldũ qͥdã piscator seqͣnȩ rolloni
attͥbut᷑: iacło tͣnsfcxũ mortuũ st̾nit. De hĩc rollo anchoris subduct̾is: cełi remi¬
gio parisiũ petit. obsidioneq cingit p̃da unde qͣq illo ad duct᷑a. Q illic morãti:
ex ploratores suꝑueniũt nunciãtes Baiocacense ibẽ ã defensorb̾ uacuã ẽe. ⁊ ałiq

Expanded text:
gregato exercitu majore Rollonem aggreditur repente. Cujus conatus ipse praeveniens, quosdam suorum gladiis obtruncat, alios indecenter fugientes fugat. Ipsum autem Rainaldum quidam piscator Sequanae Rolloni attributus, jaculo transfixum mortuum sternit. Dehinc Rollo anchoris subductis, celeri remigio Parisium petit, obsidioneque cingit, praeda undequaque illico adducta. Quo illic moranti exploratores superveniunt, nuntiantes Ba
Abbreviated transcription (Latin):
qͥremꝰ. nr̃o iuri iũdicabimꝰ. Regi cuiꝰ de legatũ głaris. audita suis renũtia.
Ihastingꝰ cũct᷑a expedite suo refert duci. Int̾im Rollo ⁊qͥ cũ eo fecert̃ erãt sͥ mu¬
nim̃. ⁊ obstacłm ĩ modũ castri. muniẽtes se ꝑgirũ anulsȩ t̾re age. locoq porte¬

Expanded text:
quiremus, nostro juri vindicabimus. Regi cujus te legatum gloriaris, audita si vis renuntia. quiremus, nostro juri vindicabimus. Regi cujus te legatum gloriaris, audita si vis renuntia. » Haec Hastingus cuncta expedite suo refert duci. Interim Rollo et qui cum eo erant, fecerunt sibi munimen et obstaculum in modum castri, munientes se per
Abbreviated transcription (Latin):
corde u̾suto cũ sius tract᷑ans. rͥ anoꝵ sanqͥnẽ pagauico in stĩctu lu¬
pino more fi ciebat. Qclassẽ soluentes: seqͣne fluuiũ sulcant. stationẽ
t̾o paganoꝵ repentino aduentu: cũ ualida exereituũ uͥtute suꝑ authurẽ fui¬
uiũ eis obiũꝰ ꝓcessit. Hastingũ qͥ adhuc ĩ carnotena urbe morab̾at᷑. ab piciã
ligue cũ aliis legatis p̃mittñs. Ueniẽs itaq hastingꝰ iuta aque de c̃sũ: talibꝰ i¬
los adorsus ẽ u̾bis. Heus inqͥt robustissimi milites. qͥb ab oris huc adueca estis.
qͥ aur̃is partib exul cũ multitudĩe nauiũ huc adueniẽs hoc francoꝵ regnũ.
magna ex parte pessũ dedit. ⁊̃ solitudinẽ redegit: Cui Rollo. Audiuimꝰ ĩ qͥt.
Hastingꝰ enĩ bono oĩe cepit: ⁊ cũct̾a malo fine ꝯpleuit. Hasting̾ ad hec. Uultiᷤ
ait. carolo regi subdi: Heꝗͣqͣm ait Rollo alicui subiciem᷑. s queẽq armis ad¬

Expanded text:
corde versuto cum suis tractans, Christianorum sanguinem paganico instinctu lupino more sitiebat. Qui classem solventes, Sequanae fluvium sulcant, stationemqto paganorum repentino adventu, cum valida exercituum virtute super Authurae fluvium eis obvius processit; Hastingum qui adhuc in Carnotena urbe morabatur, ob peritiam linguae cum aliis legatis praemittens. Veniens itaque Hastingus juxta aquae decursum, talibus illos adorsus est verbis: « Heu! inquit, robustissimi milites, quibus ab oris huc advecti estis, qui a vestris partibus exsul cum multitudine navium huc adveniens, hoc Francorum regnum magna ex parte pessumdedit et in solitudinem redegit? » Cui Rollo: « Audivimus, inquit, Hastingus enim bono homine coepit et cuncta malo fine complevit. » Hastingus ad haec: « Vultis, inquit, Carolo regi subdi?--Nequaquam, ait Rollo, alicui subjiciemur; sed quaecunque armis ac
Abbreviated transcription (Latin):
diffidñs : ad iudicauit salub̾us ab eis pacẽ q̃rere. qͣm ĩ aliqͦ illos ad suꝑnicẽ ꝓuocare.
festinꝰ illos adiens ꝑacẽ petit. ⁊ ꝯseqͥt᷑ optatã. pact̾o int̾ se foed̾e firmo. Post hoc
uͦ dani festinãtes: adurb̃ menia qͣmtociꝰ ꝓpeslũt naues. porteq cui ĩ uera est

Expanded text:
diffidens, adjudicavit salubrius ab iis pacem quaerere, quam in aliquo illos ad sui diffidens, adjudicavit salubrius ab iis pacem quaerere, quam in aliquo illos ad sui festinus illos adiens, pacem petit et consequitur optatam, pacto inter se foedere firmo. Post hoc vero Daci festinantes, ad urbis moenia quantocius propellunt naves, portaeque cui innexa est
Abbreviated transcription (Latin):
reddã tͥ. teq tue remittã urori. Hunic mãsuescens reqͥesce. ⁊ nullatenꝰ sit discor¬
dia. s sẽpit᷑na int̾ me ⁊te par ramicicia. his dictis: Raineri crura soluũt᷑
ꝯpedib. Statĩq Rollo sͥ fed̾atũ. mun̾ib q ⁊ donis p̃maximiᷤᷤ ditatũ. qͥn ⁊̃
reddita medietate legatoꝵ mun̾ũ. ad urorẽ suã remisit RaiteRium.
deserẽtes. atq ꝑm̃so põto octingẽtesimo septuagesimo sexto ab ĩ carna¬
tione dñi anno seqͣnica penetͣntes ora flante ad uotũ uento gẽmeticũ ueni¬
unt. coipꝰ sacre uͥgius ameltrude. qd abritãnia asportau̾at̃. incapella scĩ ue¬
dati que tͣns flum̃ ẽ. suꝑ altare ponẽtes. Que capella: hactenꝰ illiꝰ u̾ginis nom̃
reciuet. Quoꝵ aduentũ franco Rothomagn̾sis archiep̃s agnoscẽs. ⁊ urb muros
solotenꝰ hostica ĩmanitate dirutos ꝑspitiens. ac de iuuamine ad resistẽdũ oĩno

Expanded text:
e tuae uxori remittam. Hinc mansuescens requiesce, et nullatenus sit discordia, sed sempiterna inter me et te pax et amicitia. » His dictis, Rainerii crura solvuntur compedibus. Statimque Rollo sibi foederatum, muneribusque et donis praemaximis ditatum, quin etiam reddita medietate legatorum munerum, ad uxorem suam remisit Rainerium. deserentes, atque permenso ponto, octingentesimo septuagesimo sexto ab incarnatione Domini anno Sequanica penetrantes ora, flante ad votum vento, Gemmeticum veniunt, corpus sacrae virginis Ameltrudae, quod a Britannia asportaverant, in capella sancti Vedasti quae trans flumen est, super altare ponentes. Quae capella hactenus illius virginis nomen retinet. Quorum adventum Franco Rothomagensis archiepiscopus agnoscens et urbis muros solo tenus hostica immanitate dirutos perspiciens ac de juvamine ad resistendum omnino
Abbreviated transcription (Latin):
misit ad Rollonẽ. uͥ redd̾et eͥ. suũ uir̃. Ip̃e aut̃ motꝰ pietate uocibꝰq supplicit̾ p̃¬
cãtiũ: ad se fec̃ uenire longi colli Raineriũ. u̾b̃q pacificis affat᷑ eũ. Rau̾ie
dux milesq asꝑͥme. regũq ⁊ ducũ atq ssinitũ suꝑbo satꝰ sangͥne. qͥd tͥ fec̃ã olĩ
spicła dest̃ ⁊ satellites. Si uelis fuga a nob̃ labi: ꝯpedib ĩtͥcatu ñ poces euad̾e. Ta¬
lionẽ sic̃ frisonib tͥ reddidi. ꝓ mat q̃ mͥ sñ re intulisti. Uror tua ⁊ pͥncipes tui.

Expanded text:
lonem, ut redderet sibi suum virum. Ipse autem motus pietate vocibusque suppliciter precantium, ad se fecit venire Longi colli Raginerum, verbisque pacificis affatur eum: « Raginere dux, milesque asperrime, regumque et ducum atque comitum superbo satus sanguine, quid tibi feceram olim spicula desunt et satellites. Si velis a nobis fuga labi, compedibus intricatus non potes evadere. Talionem sicut Frisonibus tibi reddidi
Abbreviated transcription (Latin):
petens: accepit. qͥt̾mmno finito Rollo suos usq burgundiã p̃dat᷑os cir¬
cumqͣq misit.
¶ om̃ aum obsideret urbem cartis Richadis dux burgundonum
cum suo n francorum exercitu ineum irruit. quo fortit᷑ hesistñte. antel¬
mus ep̃c exurbe cum armatis mopmnate ꝓsiliens sc̃ẽ dĩgenitͥcis tuni¬
cam ferens eum at̃go inuasit. cessit itaq Eollo ñ burgundonib si diuine
uircuti.
parte ȩxtixteꝰque inquendam montem subiit: ⁊ deebalo piccauensi co¬
mite qualit̾ indomo fullonis latuit ꝑꝑ. normannos.
rolus rex filiam suam dedit ei. ⁊maritimam t̾ram ab epte flumine
usq adbritannicos limites: ipsam britanuam unde urueret. quia
per ⁊i tob̾tus dux francie ⁊ cet̾i proceres ⁊ episcopl iurauerunt e andem

Expanded text:
petens accepit; quo termino finito, Rollo suos usque Burgundiam praedaturos cirpetens accepit; quo termino finito, Rollo suos usque Burgundiam praedaturos circumquaque misit.o, dum obsideret urbem Cartis, Richardus, dux Burgundionum, cum suo et Francorum exercitu in eum irruit: quo fortiter resistente, Antelmus episcopus ex urbe cum armatis inopinate prosiliens, sanctae Dei Genitricis tunicam ferens, eum a tergo invasit. Cessit itaque Rollo non Burgundionibus, sed divinae virtuti.parte exercitus, quae in quemdam montem subiit; et de Ebulo Pictavensi comite: qualiter in domo fullonis latuit propter Northmannos. rolus rex filiam suam dedit ei, et maritimam terram ab Eptae flumine usque ad Britannicos limites et ipsam Britanniam unde viveret, quia rex et Robertus dux Franciae et caeteri proceres e
Abbreviated transcription (Latin):
Quom̃ Rollo cũ suis ꝑ alueum sequanȩ ueniens arhas que hadans dicit᷑. ibi¬
cõposuit quoddam castrum uͥ ⁊ pugnauit cõtͣ frauncos tpłius occisis¬
ramaldum ducem illorum infugam ũtit. ⁊ desubusione mellẽti castͥ.¬
Qua fallatia seboldus comes carnotenam Urbem abhastingo emit. ⁊ qͦmͦ¬
ipse hastingꝰ om̃ib distractis peregre ꝓfectus disparuit.
ellum iterum Ragnoldi pͥncipis francie cum Rollone. ⁊ demorte ipsiꝰ
n deannua obsidione Urbis parisius ⁊ de destructione urbis baiocas
inqua cepit quandam uirginem nomine popam. exqua genuit Wil¬
lermũ. ⁊ gerloc sororem eiis. ⁊ quomͦ exercitus eiꝰ trucidauit ciues ebro¬
ice ciuitatis ipso tam̃ cumqͥbdam parisius obsidente.
belles ⁊ accepit. ⁊ quod Rollo indẽ rediens subuigatis anglis aduotum re¬
gis maxius ditat donis ⁊ auxiliis diuidens comites exercit᷑ sui. alios
alueo sequane. alios ligeris. alios gerunde int̾ iacentes ꝓuincias p̾dat᷑os
celeri nauigatione dirxxit.

Expanded text:
Quomodo Rollo cum suis per alveum Sequanae veniens Archas, quae Hasdans dicitur, ibicomposuit quoddam castrum ubi pugnavit contra Francos; et, plurimis occisisRainaldum ducem illorum in fugam vertit; et de subversione Mellenti castQua fallacia Tetboldus comes Carnotenam urbem ab Hastingo emit, et quipse Hastingus omnibus distractis peregre profectus disparuit. ellum iterum Ragenoldi principis Franciae cum Rollone, et de morte ipsius, et de annua obsidione urbis Parisius, et de destructione urbis Bajocas, in qua cepit quamdam virginem nomine Popam, ex qua genuit Willelmum et Gerloc sororem ejus, et quomodo exercitus ejus trucidavit cives Ebroicae civitatis, ipso tamen cum quibusdam Parisius obsidente. belles et accepit. Et quod Rollo inde rediens, subjugatis Anglis, ad votum regis, maximis ditatus donis et auxiliis, dividens comites exercitus sui, alios alveo Sequanae, alios Ligeris, alios Gerundae, interjacentes provincias praedaturos celeri navigatione direxit.
Abbreviated transcription (Latin):
Manꝰ ⁊̃ tua ũ ip̃e ait: cũ Rollone pagano addeluendos francos sentit. Qde re ĩ pr̃
pessime deleb̾is abeis. Csule aut᷑ tͥ ne ĩ ꝯsultꝰ puniaris. Qbꝰ u̾b hasting̾ tͥcc. ꝯfestun

Expanded text:
Manus etiam tua, ut ipse ait, cum Rollone pagano ad delendos Francos sentit. Qua de re in proximo Manus etiam tua, ut ipse ait, cum Rollone pagano ad delendos Francos sentit. Qua de re in proximo pessime deleberis ab eis. Consule autem tibi, ne inconsultus puniaris. » Quibus verbis Hastin
Abbreviated transcription (Latin):
nitiẽ cast̾ accubitart̃ atq scutis se co oꝑuert̃. ũ p aruissima putaret᷑ sũma coꝵ. Ro¬
thandꝰ signifer Ramaldi cũ acie quȩ p̃ibat exercitũ iuolẽt᷑ ꝑ aditũ mux pluita¬
tis amplũ suꝑ eos irruit. ⁊ debellare eos cep̃. Daci uͦ exurgñteᷤ: Rotlandũ ĩ mo¬
m̃to ĩt᷑ em̾ert᷑ ⁊ eiꝰ seqͣces. Rainaldꝰ ⁊ hasting̾ cet̾iq cõmites illic cunct̾os morui¬
os ꝯsid̾antes. t̾ga u̾tentes fugã ex pecuiert̃ hillares. Qbꝰ ꝑ act̾is: Nollo nauibꝰ festi¬
ne mellenti municipũ occupat. Osubũso: õs ĩ colas qladio necat
onsier aiis gͦ. Tetbołd̾ comes se reꝑisse tẽpꝰ oportunũ addecipiẽdũ hastin¬
gũ: talib u̾b falso appetit illũ. Cu̾r inqͥt insignissime uir ignauia torpee
gnoras regẽ karolũ te uelle morte appet̾e. ob iͥ anoꝵ sangͥnẽ ãte olĩ fusũ ĩ iustẽs.
Reminiscit᷑ enĩmaloꝵ quȩ illi tẽ ĩpbe intorsisti: ⁊ id̾o te de t̾ra ext̾minare deceruit.

Expanded text:
nitiem castri accubitarunt, atque scutis se cooperuerunt, ut parvissima putaretur summa eorum. Rotlandus signifer Rainaldi, cum acie quae praeibat exercitum, violenter per aditum mirae prolixitatis amplum super eos irruit et debellare eos coepit. Daci vero exsurgentes, Rotlandum in momento interemerunt et ejus sequaces. Rainaldus et Hastingus, caeterique comites, illic cunctos mortuos considerantes, terga vertentes fugam expetiverunt hilares. Quibus peractis, Rollo navibus festine Mellenti municipium occupat. Quo subverso, omnes incolas gladio necatonsiderans ergo Tetboldus comes se reperisse tempus opportunum ad decipiendum Hastingum, talibus verbis falso appetit illum: « Cur, inquit, insignissime vir, ignavia torpes? Ignoras regem Carolum te velle morte appetere, ob Christianorum sanguinem a te olim fusum injuste? Reminiscitur enim malorum quae illi tunc improbe intorsisti, et ideo de terra te exterminare decernit.
Abbreviated transcription (Latin):
retulerunt plurimi. Nemo seniore ur̃o infactis iustior nemo maior in
armis. Huiꝰ negocii curas secludite. armoꝵ securi. p̃lioꝵ inpacientes.
atq om̃iũ maloꝵ ĩmues estote. Liceat uobis ubicno terrarum
nr̃e dicionis uendere et emere. ur̃mq senior̃e p̃cam cogite. ut nostrȩ
fi dei integritate cignet̃ ad nos uenire. quia en aesiderem untmeauesaeat mdl¬

Expanded text:
retulerunt plurimi. Nemo seniore in factis justior vestro, nemo major in retulerunt plurimi. Nemo seniore in factis justior vestro, nemo major in armis. Hujus negotii curas secludite, armorum securi, praeliorum impatientes, atque omnium malorum immunes estote. Liceat vobis ubicunque terrarum nostrae ditionis vendere et emere. Vestrum seniorem, precamur, cogite ut nostrae fidei integritate dignetur ad nos venire; quia eum desidero intueri,
Abbreviated transcription (Latin):
flexiles herbarum̾ et aborum com̃as. dempsa glatialũ mole refrena¬
ta crustarũ struxefũt nobis murum flumina. nec p̃buit nobis iter ꝓsi
uncia. Audientes qͥdam milites inconfimo nr̃i aduentus commorãn¬
tes. p̃marimam aciem ꝯtra nos struxerunt. nosq lacessentes iuale¬
runt. Nos u nec subglatiem nec supͥ nauigare ualentes illorũ au¬
datiȩ restitimus. multosq illoꝵ p̃lio exarmatos ceꝑimꝰ. Nõ aut̃ regnũ
tuum depopulabim̃: nec predas usꝗͣ raptas adnaues uertemiis. Uenden¬
diatq emendi sequestram pacem petunus. quia imminentis ueris tem¬
pore adfrantiam ꝓfisciscem. Rex aut̃ hilarem uultum sumissus his
auditis: pfatur. Nulla tellus efferc iuros magis quam datia p̃cipuos
armisq streilie edoctos. Parencelam disfuse generositatis ur̃i senori
casusq et labores nr̃os. quiñetiam fraudulentã ꝑfieliam datiȩ regis. nobiꝰ

Expanded text:
flexiles herbarum et arborum comas, densa glacialium mole refrenaflexiles herbarum et arborum comas, densa glacialium mole refrenata crustarum, struxerunt nobis murum flumina, nec praebuit nobis prosperum iter unda. Audientes quidam milites in confinio nostri adventus commorantes, praemaximam aciem contra nos struxerunt, nosque lacessentes invaserunt. Nos vero, nec sub glacie nec supra navigare valentes, illorum audaciae restitimus, multosque illorum praelio exarmatos cepimus. Non autem regnum tuum depopulabimus, nec praedas usquam raptas ad naves vertemus. Vendendi atque emendi sequestram pacem petimus, quia imminentis veris tempore ad Franciam proficiscemur. » Rex autem hilarem vultum summissus his auditis profatur: « Nulla tellus effert viros magis quam Dacia praecipuos, armisque strenue edoctos; parentelam diffusae generositatis vestri senioris, casusque et labores vestros, quinetiam fraudulentam perfidiam Daciae regis nobis