comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n. Quoꝵ nos exempla temerario cona¬
n secuii. qui nec meritoꝵ supplemento
dis facundie flore suffulti. nec elucubra¬
de suentie fonte. tanti patris nr̃i seculis
esulgentia columbani aggredimur ge
ta. Erit tamen nr̃oꝵ arbiter doctorũ
lirtutum largitor immensus. qui illi
t gr̃e sue munera et uite ꝑhennis largi
qui et columba ortus hybernia insula
extremo occeano sita specta. Que titanis
occasum dum uertitur orbis lux et occi¬
duas ponti descendit in umbras. unda¬
rum inmanes moles. quo truces latebras
colore et nimio passim crine crispanti pe¬
plo. Rana raptim que dant cerula terga.¬
E quoris spumea cedunt et litora sinus
ultimos terrarũ. nec mitem sinunt ca¬
rinam. tremulo ꝑetentem salo dare no¬
ta litora nobis. Flauus suꝑ hẽc titan de¬
scendit. opaco lumine arcturi. petitq
partes gyrando. aquilonem sedens orien¬
tis petit ad ortum. ut mundo rediuiuus
lumen reddat amenum. sese mundo la¬

Expanded text:
ret. Quorum nos exempla temerario conaret. Quorum nos exempla temerario conatu secuti, qui nec meritorum supplimentum nec facundiae flore suffulti nec elucubratae scientiae fonte, tanti patris nostris saeculis refulgentem Columbani adgredimur texere gesta. Erit tamen nostrorum arbiter dictorum virtutum largitor inmensus, qui illi et gratiae suae munera et vitae perennis largitqui et Columba, Ortus Hibernia insula, extremo Oceano sita, Expectatque Titanis occasum, dum vertitur orbis, Lux et occiduas pontum descendit in umbras: Undarum inmanes moles quo truces latebras Colore et nimio passim crine crispanti, Peplo kana, raptim quem dant cerula terga, Aequoris spumea cedunt et litora, sinus Ultimus terrarum, nec mitem sinunt carinam Tremulo petentem salo dare nota litora nobis. Flavus super haec Titan descendit opago Lumine Arcturi petitque partes girando: Aquilonem sequens, orientis petit ad ortum, Ut mundo redivivus lumen reddat amoenum, Sese mundo la
Abbreviated transcription (Latin):
utilantem atq eximio ful¬
gore micantẽ. scõꝵ presulũ
atq monachoꝵ patrũ soller¬
cia nobilium condidit ui¬
tam doctoꝵ. scilicet ut posteris alma re¬
dolerent priscoꝵ exempla. Egit hoc
a setulis rerum sator eternus. ut suoꝵ
rita gesta linquerent futuris exempla.
et de precedentium meritis. uel imitan¬
do exempla. uel memorie commendan¬
do uentura soboles gloriaretur. quorũ
beatus anastasius. antonii. ieronimus
pauli et hylarionis. uel ceteroꝵ quoscul¬
tus bone uite laudabiles reddebat. postu¬
mianus uero seuerus et gallus. martini
gregii nr̃is eoꝵ memoriam dimisẽre
srlis. Pleriq alioꝵ quos aut fama
aut bonoꝵ exempla operum uel uirtu¬
tum monimenta commendarunt. ut
sunt columpne eccłiarum. hylarius. am¬
brosius. augustinus. qui inter tot seculi
turbines. et fluctuantem mundum sta¬
tum eccłie sustentarunt. ne flatii aduer¬
sante iniquo hac hereticoꝵ ꝓcella qua¬
lente. ueram fidem aduersitas macula¬

Expanded text:
utilantem atque eximio fulgore micantem sanctorum praesulum atque monachorum patrum solertia nobilium condidit vitam doctorum, scilicet ut posteris alma redolerent priscorum exempla. Egit hoc a saeculis rerum sator rita gesta linquerent futuris exempla et de praecedentium meritis vel imitando exemplo vel memoriae commendando Ventura sobolis gloriaretur. Quorum beatus Athanasius Antonii, Hieronimus Pauli et Hilarionis vel ceterorum quos cultus bonae vitae laudabiles reddebat, Postumianus vero, Severus et Gallus Martini egregiae nostris eorum memoriam dimisere saeclis: plerique aliorum, quos aut fama aut bonorum exempla operum vel virtutum monimenta commendarunt, ut sunt columnae ecclesiarum Hilarius, Ambrosius, Agustinus, qui inter tot saeculi turbidines, et fluctuante mundo, statum ecclesiae sustentarunt, ne, flatu adversante iniquo hac hereticorum procella quatiente, veram fidem adversitas macula
Abbreviated transcription (Latin):
nus innocens sine murmure. et fine queri¬
monia. et se ip̃m holocaustũ offerens dño.
scõꝵ patrocinia implorabat. Et ne quis fu¬
nestoꝵ militũ intacto p̾sule inscelestus ar¬
gui posset. sed̃s et tercius gladios suos cer¬
uici astantis athlete atrociter illiserunt. cõ¬
fregerunt: et sp̃c sci uictimã solotenus p̃ci¬
pitauerunt. Quartus plus quã iimo fu¬
riali feritate debachatus. iam ꝓstrato. iam
exspiranti coronam rasilem abscidit. testã
capitis dissipauit. et mucrone uertici intru¬
so. cerebrum cum sanguine suꝑ pauimentũ
lapideum esfucdit. Discolor in mixtura uiri

Expanded text:
nus innocens sine murmure, sine querinus innocens sine murmure, sine querimonia, et se ipsum holocaustum offerens Domino, sanctorum patrocinia implorabat. Et ne quis funestorum satellitum intacto praesule inscelestus argui posset, secundus et tertius gladios suos vertici constantis athletae atrociter illiserunt, confregerunt, et Spiritus sancti victimam solo tenus praecipitaverunt. Quartus plusquam ferali, imo furiali crudelitate debacchatus, jam prostrato, jam expiranti, coronam rasilem abscidit, testam capitis dissipavit, et mucrone vertici intruso cerebrum cum sanguine super pavimentum lapideum effudit. Discolor in mistura utri
Abbreviated transcription (Latin):
stupidi insequentes archiep̃c extractis gla¬
diis intrant in eccłiam furiose clamantes.
priori nomine se falso impeti alterũ uero
sibi. ꝓ officio competere: a gradib obuiam i¬
lis ꝓcedens: ecce inquit adsum. In tanta ali¬
tem se exibebat constantia. ut nec animus
rius pauore. nec corpus horrore concuti unde¬
retur Cui statim inicientes manus milites
teneierunt eũ. ut extia eccłiam ad ꝑagenctũ
ꝓppositum traherent. S timentes concur
rentium undiq utruisq sexus multitudinẽ
neforte uoto in ꝑfecto eriperetur: facinus ad¬
celerarunt. Cũq unus exeis extendens ui¬
braret gladium in caput archiep̃i brachi¬
um euiustam qui adstabat clerici fere ab¬
scudit. et ip̃m pariter in capite uulnerauit
xp̃m dñi. Excenderat enim idem sȩlericus
brachiũ suũ suꝑ caput patris ut fepientis
excipet uł potius elideret ictum. Stabat
autem uistus ꝓiusticia patiens. uelut ag¬

Expanded text:
stupidi insequentes archiepiscopum, extractis glastupidi insequentes archiepiscopum, extractis gladiis intrant ecclesiam furiose clamantes: priore nomine se falso impeti, alterum vero sibi pro officio competere, a gradibus obviam illis procedens: « Ecce, inquit, adsum. » In tanta autem se exhibebat constantia ut nec animus ejus pavore nec corpus horrore concuti videretur. Cui statim injicientes manus milites eum tenuerunt, ut extra ecclesiam ad peragendum propositum traherent. Sed timentes undique concurrentium utriusque sexus multitudinem, ne forte voto infecto eriperetur, facinus accelerarunt. Cumque unus ex iis extendens vibraret gladium in caput archiepiscopi, brachium cujusdam qui astabat clerici fere abscidit, et ipsum pariter in capite vulneravit christum Domini. Extenderat enim idem clericus brachium suum super caput patris, ut ferientis acciperet vel potius illideret ictum. Stabat autem justus pro justitia patiens, velut ag
Abbreviated transcription (Latin):
a conspicui. s enormis sceleris ausu militie
glam. et scematis titulũ amittentes ꝑpetua
ignominia mox dampnantur. Hii ergo
introeuntes ad archiep̃m quia non est cli¬
uta in manu eoꝵ salus exconcepta malici¬
a salutationis elogiuim p̃termittentes. eũ
fastu et suꝑbia allocuntur. accipiunt red¬
duntq iias. minis adicientes responsũ.
Dende. ꝓbra et contunielias pꝰ se relinquen¬
tes exierunt. continuoq reuertentes clau¬
strum monacloꝵ irruperunt. cũ multa
arniatoꝵ sequela et ipsi armati. Iam pre¬
psserat eos p̾sul cum modestia et grauitate
lis mino compellentib ꝓpter diem sollep̃¬
iem ad pagendam uesꝑtinam synaxim.
um as atengo respiceret in medis elaustri
ollonpmatis tuerentia. nee a sangiint
cupauit et excecauit eos in pudenda patran¬
di facinoris uoluntas. ut nec militie iactu¬
ram recogitarent. nec ullius discriminis
baberent estimationem. Precipites quoꝵ et

Expanded text:
a conspicui, sed enormis sceleris ausu militiae a conspicui, sed enormis sceleris ausu militiae gloriam et stemmatis titulum perpetua ignominia mox damnaturi. Hi ergo introeuntes ad archiepiscopum, quia non est directa in manu eorum salus ex concepta malitia salutationis elogium praetermittentes, cum fastu et superbia alloquuntur. Accipiunt redduntque minas, minis adjicientes responsum. Denique probra et contumelias post se relinquentes exierunt, continuoque revertentes, claustrum monachorum irruperunt cum multa armatorum sequela et ipsi armati. Jam praecesserat eos praesul cum modestia et gravitate chis, imo compellentibus propter diem solemnem ad peragendam vespertinam synaxin, cum eos a tergo respiceret in medio claustri solemnitatis reverentia, nec a sanguine cupavit et excaecavit eos impudenda patiendi facinoris voluntas, ut nec militiae jacturam recogitarent, nec ullius discriminis haberent aestimationem. Praecipites ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
omnes eclificabat.
ccepto post modum in mandatis ne oll¬
tium suum exequendo angliam ꝑagͣs¬
ret. resedit in sua pontifex eccłia. intrepidꝰ
xxpectans roram qua a deo acciperet marty¬
rii coronam. Premimitus si quidem a mul¬
tis. sciebat qd̃ breuis fieret uita eius et mor̾
in ianuis. Ibi quasi tunc uiuere cepisset.
exactum uite tempus spũalib exercitiis re¬
dimere satagebat. sciens qd̃ uita prisens
uia est et milicia. ut eẽt sẽs corpore et spũ ui¬
tiis expeditus. suecinxit se ad cursum uirtu¬
tib armatus accinxit ad pugnesconflictum
Cursum ergo consũmando cucurrit noꝵ qͣsi
in incertum. bene pugnando cereauit non
quasi aerem uerberans. Proclibat tunc fe¬
ie om̃is cogitatus eius et sermo de fine uie
eius et uite miseria. Uix ꝑ mensem pat̾
in eccłia sua moram fecerat. et ecce quinta
diice natiuitatis die. ueni unt cantuariã
quatuor milites. immo sathane conducti
satellites. Uiri quidem generis p̃minenti¬

Expanded text:
omnes aedificabat. Acceptis post modicum in mandatis ne officium suum exsequendo Angliam peragraret, resedit in sua pontifex Ecclesia, intrepidus exspectans horam qua a Deo perciperet martyrii coronam. Praemunitus siquidem a multis sciebat quod brevis foret ejus vita et mors in januis. Ibi quasi tunc vivere coepisset, exactum vitae tempus spiritualibus exercitiis redimere satagebat. Sciensque quod vita praesens via est et militia, ut esset sanctus corpore et spiritu, vitiis expeditus, succinxit se ad cursum virtutibus armatus, accinxit ad pugnae conflictum. Cursum ergo consummando cucurrit non quasi in incertum bene certando, non quasi aerem verberans. Prodibat tunc fere ejus cogitatio et sermo de fine hujus viae et vitae miseria. Vix per mensem pater in ecclesia sua moram fecerat, et ecce quinta Dominicae nativitatis die veniunt Cantuariam quatuor milites, imo Satanae condicti satellites: viri quidem generis praeeminenti
Abbreviated transcription (Latin):
peratus. Die aũt tercio sedente beato dm̃ico
cum magistro reginaldo: erat cum cis qͥdã
religiosus de ordine hospitalioꝵ. testificans
qd̃ uidit manifeste beatam uirginẽ uenic̃¬
tem. ⁊ totũ corpus magistri reginaldi ma¬
ce.propria ꝑungentem. Itla uero celestis
ñ solum ab estu febrium ucrũ etiã ab ar¬
dore concupiscentie temꝑauit. qd̾ sic̃ ipse
post modũ est confessus. nec primus ĩ ca
uiatus libidinis. de cetero pullulauit. Hãe

Expanded text:
perauerunt. Die autem tertio sedente beato Dominico cum magistro Reginaldo erat cum eis quidam religiosus de ordine hospitalariorum qui uidit a parte beatam uirginem uenientem et totum corpus magistri Reginaldi manu propria perungentem. Illa uero celestis n solum ab estu febrium, sed etiam ab ardore concupiscentie temperauit; quod sicut ipse postea confessus est, nec primus in eo motus libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
renes quidẽ ait. Stringant᷑ renes tui cingu¬
lo castitatis. Ad pedes aũt. Ingo pedes tuos
in prearationem euugłii pacis. Tunc ei ha
bitum ordinis predicatoꝵ ostendit. En inqͥt
hic est habitus ordinis tui. Sicq feliciter e¬

Expanded text:
renes quidem dicebat: «Stringantur renes tui cingulo castitatis». Ad pedes autem: «Vngo pedes tuos in preparatione euangelii pacis». Et bitum ordinis predicatorum: «Ecce», inquit, «hic est habitus ordinis tui». Mane facto
Abbreviated transcription (Latin):
ũ alt̾ius mat̾ eius. Angli aũt lucis discur¬
Et ecce inter utramq scalam sedes posi¬
ta erat in imo. ⁊ supͣ sedem sedens. Et qͥ se¬
debat similis erat fratri habenti uelatam fa¬
ciem caputio quẽadmodũ in ordine moris ẽ
frẽs mortuos sepeliri. Trahentib autem pau¬
latim scalas illas xp̃o ihu ⁊ matre eius. theba¬
tͦ᷑ ⁊ sedes ꝑiter cum sedente. donec psaslentib
angelis celo illatus est. Receptis igit᷑ in ce

Expanded text:
mater eius et angeli lucis ascenet inter utramque scalam sedes posita erat in imo, et supra sedem sedens; et qui sedebat similis erat fratri habenti faciem uelatam capucio, sicut in ordine moris est fratres mortuos sepeliri. Trahentibus autem scalas paulatim domino et matre eius, trahebatur pariter et sedes cum sedente donec psallentibus angelis celo illatus est. Euigilans frater
Abbreviated transcription (Latin):
caciter uotis eius cuncta suppeterent copp
se gr̃a adiuuante collectam. sc̃e metensis n
cum integris toto corꝑe ossib misso spoltĩ
rothardo diacono : cum aliis sibi fidelib il¬
ris. uenerabilis pontifex est adeptus. Dess¬
p̃ter qd̾ in passione sc̃ĩ sauini reꝑitur. as
ipm beatum martyrem tumulasse uitdl
plus gestoꝵ eius ꝑ quirere potuerunt. O
tamen tam assiduis se uirtutũ cõmend̃
in signib. ut uiua harum lectione otil¬
subiecta. gestoꝵ attestatione quis fuis
in uita non egeat. Dies eius.x. lł uecem¬
prium codem quo et scĩ sauini celebratur.

Expanded text:
ficaciter votis ejus cuncta suppeterent, corpose gratia adjuvante, collectam. digncum integris toto corpore ossibus, misso illuc Rothardo diacono cum aliis sibi fidelibus viris, venerabilis pontifex est adeptus. Reter quod in passione sancti Savini repperimus eam ipsum beatum martyrem tumulasse, nihil plus gestorum perquirere potuimus. Quae tamen tam assiduis se virtutum commendat insignibus, ut viva harum lectione oculis objecta, gestorum attestatione, quid fuerit in vita, non egeat. Dies ejus 10 Kal. Decembris, eodem quo et sancti Savini martyr
Abbreviated transcription (Latin):
letum in monasterio scĩ sauni martyn
foris muros urbis. ubi et plurib mirase
choruscabat quieuerat: ad quem pene on¬
die magnus popłoꝵ ueniebat concurses
ita ut noctes quoq ꝑuigiles turbe cũ lu¬
cernis ceterisq donariis ibi ꝑagerent. Ai¬

Expanded text:
letum in monasterio sancti Savini martyris foris muros urbis, ubi et pluribus miraculis choruscabat, quieverat; ad quam pene cottidie magnus populorum veniebat concursus, ita ut noctes quoque pervigiles turbae cum lucernis caeterisque donariis ibi peragerent.
Abbreviated transcription (Latin):
sus in precipiciũ astus: brachii fracturã cũ
uulnere capitis reportauit. Hic cum iuxta
pontem narnii quadã nocte dormiret.:appa¬
ruit ei dña quedã in sompnis dicẽs ei. Iaco¬
belle quare tu ad me ñ uenisti asisium ⁊ li¬
berareris: Qui mane consurgens: uob
aliis cecis tremebundus recitat uisionem
auduumꝰ in asisii ciuitate migrasse: cuiꝰ
manus dñi dicit᷑ honorare. Quo aulito
impiger fẽs concite ꝓperat ⁊ nocte hospitat
apud spoletum. eãdem cernit iteꝵ uisionẽ
Hocior aduolat: totũ se prs amore lumi¬
nis ad cursum precingens. Perueniens
autẽ asisĩ tantas ante uirginis manseo¬
lum gentiũ concurrentiũ reꝑit turbas. la¬

Expanded text:
sus, in praecipitium actus, brachii fracturam cum vulnere capitis reportavit. Hic cum iuxta pontem Narnii quadam nocte dormiret, apparuit ei quaedam domina in somnis, dicens ei: Iacobelle, quare tu ad me non venis Assisium, et liberaberis? Qui mane consurgens duobus aliis caecis tremebundus recitat visionem.audivimus in Assisii civitate migrasse, cuiusmanus Domini dicitur honorare. Quo audito, impiger factus concite properat, et nocte hospitatus apud Spoletum, eamdem cernit iterum visionem. Ocior advolat, totum se prae amore luminis ad cursum praecingens. Perveniens autem Assisium, tantas ante Virginis mausoleum gentium concurrentium reperit turbas,
Abbreviated transcription (Latin):
octo cum illo pariter fide ueritatis arma¬
tos. ꝑsecutor nescio uelocius an fama ꝑue¬
nerit. p̃gressi tamen ante subsequentes car¬
nifices in campis agrippine magne curita¬
tis martyrii głam sese inuicem cohortan¬
tes p̃stolanti sunt. Quib continuo suꝑ¬
uenientes hii qui missi erant a iudice.
ficiendi uoluntatem. s constantissimã

Expanded text:
octo, cum illo pariter fide veritatis armaocto, cum illo pariter fide veritatis armatos, persecutor nescio velocius, an fama pervenerit. Progressi tamen paululum ante subsequentes carnifices in campis Agrippinae magnae civitatis martyrii gloriam, sese invicem cohortantes, praestolati sunt. Quibus continuo supervenientes hi, qui missi erant a judice, ficiendi voluntatem, sed constantissimam
Abbreviated transcription (Latin):
assimã legionẽ ubicũq fuiss disꝑsa. mis¬
sis militib statuit trucidari. hoc sane lic¬
toꝵ laborem p̃cio comparans. ut quo quis
plures occideret. eo ampliorib spoliis se di
num oppidum ubi maxima multitudo
sci resedit exercitus agebantur. inde p̾ceden¬
tium secuti uestigia reppererũt prima¬
rios milices. cassium et florentium cũ sep¬
tem aliis septem similis constantie uiris.
iuxta ueronem ciuitatẽ. in ripa rheni
fluminis considentes. aliosq cum eis quã¬
plurimos eiusdẽ agminis s non eiusdẽ
intentionis satellites. Hos cũ cognouis¬
sent de orientali fuisse p̃sidio. seuientes
contra eos. de ꝓfessione fidei sciscitati st̃.
Cunq illi ne uoluntate rordis nec senten¬
tia responsionis a suꝑiorib discreparent.
submissis capitib in eodem loco ꝓxp̃i no¬
mine ꝑempti sunt. Mox ergo ad beatũ
gereonem eiusq socios trecentos decem et

Expanded text:
atissimam legionem, ubicunque fuisset dispersa, misatissimam legionem, ubicunque fuisset dispersa, missis militibus, statuit trucidari, hoc sane lictorum laborem pretio comparans, ut, quo quis plures occideret, eo amplioribus spoliis se ditud Agauni oppidum, ubi maxima multitudo sancti resedit exercitus, agebantur. Inde praecedentium secuti vestigia repererunt primarios milites Cassium et Florentium cum septem aliis similis constantiae viris, juxta Veronam civitatem in ripa Rheni fluminis consedentes, aliosque cum eis quamplurimos, ejusdem agminis, sed non ejusdem intentionis, satellites. Hos autem cum cognovissent de Orientali fuisse praesidio, saevientes contra eos, de professione fidei sciscitati sunt. Cumque illi nec voluntate cordis, nec sententia responsionis a superioribus discreparent, submissis capitibus, in eodem loco pro Christi nomine perempti sunt. 14. Mox ad beatum Gereonem ejusque socios trecentos decem et
Abbreviated transcription (Latin):
satuto iuxta radicem alpium reludolo
in loeo quem dicunt octodoꝵ. precepit
nt om̃is exercitus uiroꝵ festiua celebri¬
ats concurreret. et a supplicatione duis
nt facebatur mimortalib agenda cõmu¬
mꝙ lecitia. senemo uelut alteris secta¬
du boligionis exciperet. Iam uero gereo¬
n pcesserot agmen. et fidissimi comi¬
darus soret atẽ presentia corꝑali reliqͥt.
sioi facluri est ut muintium scelestissimi
segiti abi dum copiosus romane iutr¬
tutis exercitus. quas ꝓ religione surdis et
mutis ydolis inclinaretur. sc̃s mauricius cũ
sua non affuit. quia interumn ut cõmilitones
suos ad futura certamina roboraret. in lo¬
cum spũalis exercitus secessit. Qd̃ cũ rex
auidus bonoꝵ exitii referente p̾cone resci¬
ret. et ꝑsuasionib calidis aciem diuinã
flectere non ualeret. p̃cepit eam semel et
iterũ decimari. et si adhuc qui remanerẽt
mori quam cedere mallent. omnẽ illam be¬

Expanded text:
statuto juxta radicem Alpium zeli idolo, statuto juxta radicem Alpium zeli idolo, in loco quem dicunt Octodorum, praecepit, ut omnis exercitus viritim festina celebritate concurreret, et a supplicatione diis, ut fatebatur, immortalibus agenda, communique laetitia se nemo, velut alterius sectator religionis, exciperet. Jam vero Gereonium praecesserat agmen, et fidissimi comitatus societatem praesentia corporali reliquit. Unde factum est, ut nuntium scelestissimi flagitii, ubi, dum copiosus Romanae virtutis exercitus quasi pro religione surdis et mutis idolis inclinaretur, S. Mauritius cum sua legione non adfuit, quia interim, ut commilitones suos ad futura certamina roboraret, in locum spiritualis exercitii secessit. Quod dum rex avidus bonorum exitii, referente praecone, resciret, et persuasionibus callidis aciem divinam flectere non valeret, praecepit eam semel et iterum decimari, et si adhuc, qui remanerent, mori quam cedere mallent, omnem illam be
Abbreviated transcription (Latin):
sisim. ibi sit et minister m̃s. Deĩ
surimianus augustus coadunato ex¬
inti ꝑmixto tamen fidelium et infide
imitu. festinus alpium iuga transgre¬
dins gallie ꝓpinquabat. soloq aduen¬
ni suo amando it heliano ducib et aduẽ
tu mmultus memorati ꝑterritus. seditio¬
nis ilius tempestatẽ ꝑ tinaciter excitatã
futle sine sui exercitus dampno fecabat.
Comꝑtouero qd̃ carausius quidam no¬
bilis insidias contra romani fines moli
ritur. qui tamen ꝓcurator constitutus e¬
rat ꝓuintie que est iuxta occeanũ. ubi
funci iam scdo a sedib suis expulsi. iuxta
galloꝵ et saxonum confinia consederunt.
misit illuc ꝑ reni fluminis alueum patrẽ
sui exercitus cuius militari uirtute ne¬
fanus cassaretur inceptus. In quo itine¬
it p̃cipuos delli dñici duces gereonem
lusium. felices turme xp̃ianoꝵ militum
siquebantur. Interea maximianus fe¬
rocissimus xp̃iani nominis ꝑsecutor. et
falli tamq agmine in dignissimus ductor

Expanded text:
ubi ego sum, ibi sit et minister meus. 10. Deinde Maximianus Augustus, coadunato exercitu, permisto tamen fidelium et infidelium coetu, festinus Alpium juga transgrediens, Galliae appropinquabat, soloque adventu suo Amando et Aeliando ducibus tumultus memorati perterritis, seditionis illius tempestatem pertinaciter excitatam, facile sine sui exercitus damno sedabat. Comperto vero quod Carausius quidam nobilis, insidias contra Romani fines imperii moliretur, qui tamen procurator constitutus erat provinciae, quae est juxta Oceanum, ubi Franci, jam secundo a sedibus suis expulsi, juxta Gallorum et Saxonum confinia consederunt, misit illuc per Rheni fluminis alveum partem sui exercitus, cujus militari virtute nefarius cassaretur inceptus. 11. In quo itinere praecipuos belli dominici duces, Gereonem, ium felices turmae Christianorum militum sequebantur. Interea Maximianus, ferocissimus Christiani nominis persecutor, et tali tantoque agmine indignissimus ductor,
Abbreviated transcription (Latin):
nabat. ab eo quomodo sub armis romare
milicie xp̃iane religionis conseruanta
eẽt in nocentia didicerunt. eusq dotͥmui
ꝑspicuam ueritatem usq ad sinem boni
certaminis. inuicta fidei iusticia sema¬
uerunt. Obeatus et sacer ille conuente
expeditoꝵ in ꝓtinctu militum. qui delã
quidem extrinsecus ꝑ obedientiã. pacem
intrinsecus ꝑ innocentiam cogitabant qu
ad oppugnandos romane pacis inimirs
arma ferebant. ad resistenqum contra
ꝑ meditatas miurias non ferri. s foc
arma firmissima p̃parabant. Nam hĩc
suam generaliter dicauere concordiam.
ut contra hostes publicos edictis imꝑa¬
toriis obedirent. contra suscepte fidei st¬
ligionem. imꝑatorem nullum agnosat¬
rent. plusq uellent ꝓ xp̃o uitam tempa¬
lem ꝑdere. quam uitam eternam xp̃md
minum negando temꝑaliter uiuere. i¬
mirum unctione sc̃i sp̃c edocti. reolebul̃
uerba ueritatis. que de sius discipuls a
patrẽ loquitur dicens. H et est aut̃ asa¬

Expanded text:
nabat: ab eo quomodo sub armis Romanae nabat: ab eo quomodo sub armis Romanae militiae, Christianae religionis conservanda esset innocentia, didicerunt, ejusque doctrinae perspicuam veritatem usque ad finem boni certaminis invicta fidei justitia servaverunt. 9. O beatus et sacer ille conventus expeditorum in procinctu militum, qui bellum quidem extrinsecus per obedientiam, pacem intrinsecus per innocentiam cogitabant; qui ad expugnandos Romanae pacis inimicos arma ferebant, ad resistendum contra praemeditatas injurias, non ferri, sed fidei arma firmissima praeparabant. Nam hanc suam Domino generaliter dicavere concordiam, ut contra hostes publicos edictis imperatoriis obedirent; contra susceptae fidei religionem, imperatorem nullum agnoscerent, plusque vellent pro Christo vitam temporalem perdere, quam vitam aeternam, Christum, Deum negando, temporaliter vivere. Nimirum unctione sancti Spiritus edocti, recolebant verba Veritatis, quae de suis discipulis ad Patrem loquitur, dicens: Hae
Abbreviated transcription (Latin):
ce plage. que sicut primorenitoꝵ om̃ium
subita morte senissima. ita et ultima po¬
pulum dñi. non solum liberum abire ꝑ¬
misit. uerum etiam auctum pecunia. ut
festinaret uehementissime compelli fecit.
Cuius rei si quid post hanc xp̃tanoꝵ ꝑsecu¬
tionẽ exemplatum fuerit. in antiquis eccłia¬
rum edificiis apd̃ nos adhuc cernere licet.
Cum ergo ingalliis ꝑniciosus tumultus
contra romanum imꝑium exercuisset
maximianus apd̃ italiam collecto exerci¬
tu thebeos milites mauricium. gereonem.
tes impator inis obsequentes. singali d
seq uatib apinis bellicis instruci.
lo diuino muniti sese in eandem ao¬
ditionem unanimiter contulenut d¬
inde colloquium expetentes beati n¬
cellini romani pontificis. qui post brati
petrum apłm uicesimus octauus ainti
scł̾m siluestrum eiusdem sedis p̃sulen
quartus. nauem scẽ eccłie in mecdis ta¬
pestuosi mundi iactata flutib gibit¬

Expanded text:
cae plagae, quae, sicut primogenitorum omnium cae plagae, quae, sicut primogenitorum omnium subita morte saevissima, ita et ultima, populum Domini non solum liberum abire permitti, verum etiam auctum pecunia, ut festinaret, vehementissime compelli fecit. Cujus rei gratia si quid post hanc Christianorum persecutionem exemplatum fuerit, in antiquis ecclesiarum aedificiis apud nos adhuc cernere licet. 8. Cum ergo in Galliis perniciosus tumultus contra Romanum imperium excrevisset, Maximianus apud Italiam collecto exercitu, Thebaeos milites, Mauritium, Gereonem, s imperatoriis obsequentes, singuli cum suis sequacibus armis bellicis instructi, consilio divino muniti, sese in eamdem expeditionem unanimiter contulerunt. Deinde colloquium expetentes beati Marcellini Romani pontificis, qui post beatum Petrum apostolum vicesimus octavus, ante S. Sylvestrum, ejusdem sedis praesulem, quartus, navim sanctae Ecclesiae in mediis tempestuosi mundi jactatam fluctibus guber
Abbreviated transcription (Latin):
rii anno quadragesimo scd̾o. singularis
eadem natiuitas ꝑ mariam ꝑpetuã uir¬
ginem ad ministrata est. maximianum
cognomento herculium primo cesarem.
dein consortem sibi tocius regni fecit. et
augusti nomine et potentia secum parit᷑
sublimauit. Quoꝵ seuicia tanta contra
xp̃ianos incanduit. ut ille moriente. iste
in occidente circũ quaq ercłias dei uasta¬
rent. nenuni de grege dei parcerent. nom̃
q xp̃ianum funditus extirpare studerẽt.
S diuino nutu quomodo tunc labora¬
tum fuerit in semine. postea manifestum¬
factum est in germine. Hec enim ꝑ secu¬
tio a nerone decima cesaris in manior et
diuturnior fuisse ꝑhibetur. ita ut usq
ad decem annos in incepta crudelitate ꝑ¬
manens extenderetur. Quam mox sub¬
secuta est ruina uehemens et ꝑpetua de¬
structio ydoloꝵ cum ꝑ totum orbem eccłi¬
is dei pax reddita. ip̃os etiam quos dudũ
mimicos asꝑrimos ꝑtulit. iugo fidei ca¬
tholice subdidit. in morẽ decime egyptia¬

Expanded text:
rii anno quadragesimo secundo singularis eadem nativitas per Mariam perpetuam virginem administrata est, Maximianum, cognomento Herculium, primo caesarem, deinde consortem sibi totius regni fecit, et Augusti nomine et potentia secum pariter sublimavit. Quorum saevitia tanta contra Christianos incanduit, ut ille in Oriente, iste in Occidente circumquaque ecclesias Dei vastarent, nemini de grege Domini parcerent, nomenque Christianum funditus exstirpare studerent. Sed divino nutu, quomodo tunc laboratum fuerit in semine, postea factum est manifestum in germine. 7. Haec enim persecutio, a Nerone decima, caeteris immanior et diuturnior fuisse perhibetur, ita ut usque ad decem annos, in incepta crudelitate permanens, extenderetur. Quam mox subsecuta est ruina vehemens et perpetua destructio idolorum, cum per totum orbem pax ecclesiis Dei reddita, ipsos etiam, quos dudum inimicos asperrimos pertulit, jugo fidei catholicae subdidit, in morem decimae Aegyptia
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ⁊ cum lacrimis beate clare p̾stolan¬
tib exitum: formosa quedã mulier ad
lectuli caput apparens:Lacrimantes al¬
loquitur.Nolite inquit ofilie plorare
uisturã: qm̃ mori ñ poterit quousq do¬
ꝑusiũ. Audito uero eius infirmitatis
augmento ꝓperat de perusio dñs hostiensis
inuisere sponsã xp̃i: cuius fuerat officio
pater: cura nutricius affectu purissimo
semꝑ deuotus amicꝰ. Pascit infirmã dñici
corporis sacram̃to: pascit ⁊ reliqͣs saluta¬
ris exhortatione sermonis. Supplicat
omnia rogat: ut priuilegiũ pauꝑtatis
a dño papa ⁊ carcdinalib sibi impetret cõ

Expanded text:
autem et cum lacrymis beatae Clarae praestolanautem et cum lacrymis beatae Clarae praestolantibus exitum, formosa quaedam mulier ad lectuli caput apparens, lacrymantes alloquitur: Nolite, inquit, o filiae, plorare victuram: quoniam mori non poterit, quousque DoPerusium. Audito vero eius infirmitatis augmento, properat de Perusio dominus Ostiensis invisere sponsam Christi, cuius fuerat officio pater, cura nutritius, affectu purissimo semper devotus amicus. Pascit infirmam Dominici corporis sacramento, pascit et reliquas salutaris exhortatione sermonis. Supplicat omnia rogat, ut privilegium paupertatis a Domino Papa et cardinalibus sibi impetret co
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitate ꝑficitur. Cuiꝰ miranda uirtꝰ
qualiter fuerit in infirmitate ꝑfecta. hinc
maxime liquet qd̾ in .xxuiii. annoꝵ lan¬
gore diutino ñ murmur resonat ñ queri¬
monia: s semꝑ ab eius ore sc̃m colloquũ¬
prodeat semꝑ actio gratiarũ.Licet autem
egritudinis pondere pergrauata festinare
uideretur ad finem: placuit tam̃ d̾o ad tẽ¬
pus illud ip̃ius obitũ reseruare. quo ab
ecclesia romana cuius erat factura ⁊ fili¬
a spiritalis: dignis ualeret honorib exal¬
tari. Sũmo namq pontifice cũ cardina¬
lib morã trahente lugluni: cum clara
pre solito urgeri morbo cepiss. filiaꝵ m̃tes
ingentis doloris gladius trucidabat. Mox
cuidam xp̃i ancille uirgini deo deuote de
monasterio sc̃i pauli ordinis benedicti hu¬
iusmodi uisio demonstratur. Uidetur sibi
una cũ sororib suis apud sc̃m damianũ
dñe clare infirmanti assistere: ac eãdem
claram in lecto precioso iacere. flentib

Expanded text:
infirmitate perficitur. Cuius miranda virtus infirmitate perficitur. Cuius miranda virtus qualiter fuerit in infirmitate perfecta, hinc, maxime liquet, quod in vigintiocto annorum languore diutino non murmur resonat, non querimonia: sed semper ab eius ore sanctum colloquprocedat actio gratiarum. Licet autem aegritudinum pondere praegravata, festinare videtur ad finem, placuit tamen Deo, ad tempus illud ipsius obitum reservare, quo ab Ecclesia Romana cuius erat factura et filia specialis, dignis valeret honoribus exaltari. Summo namque Pontifice cum Cardinalibus moram trahente Lugduni, cum Clara prae solito urgeri morbo coepisset, filiarum mentes ingentis doloris gladius cruciabat. 40 Mox cuidam Christi ancillae, virgini Deo devotae, de monasterio S. Pauli, Ordinis S. Benedicti, huiusmodi visio demonstratur. Videtur sibi una cum suis Sororibus apud S. Damianum dominae Clarae infirmitati assistere, ac eamdem Claram in lecto pretioso iacere. Flentibus
Abbreviated transcription (Latin):
remissiori moderamine uult esse contẽ¬
tas. Si quã turbaret temptatõ. si quã
ut assolet inuaderet mestitudo: secreto
uocatam cũ lacrimis consolat᷑. Aliqͣn
do ad pedes prosternit merentium: ut
maternis blancliciis alleuiet uim do¬
loꝵ.Cuius beneficiis filie ñ ingrate se¬
ipsas tota deuotõne rependunt.Com¬
plectuntur siquidẽ affectũ dilectionis
in matre. reuerent᷑ in magistra prela¬
tionis officiũ. sectantur in pedagoga
restitudinis gressum.⁊ indei sponsa
p̃rogatiuã mirant᷑ omnimode sc̃itatis.¬
uirgo clara quadraginta annis
in stadio cucurrerat altissime pauꝑta¬
tis: cum ecce iam ad brauiũ suꝑne uoca¬
tionis p̃cedente langore multiplici pro¬
pinquabat.Uigore siquidẽ carnis in
annis priorib austeritati penitentie
succumbente. posteriora temporũ dura
occu pauit infirmitas. ut q̃ sana dita¬
ta fuerat meritis operum: infirma dita¬
retur meritis passionũ. Et enĩ uirtus in

Expanded text:
remissiori moderamine vult esse contenremissiori moderamine vult esse contentas. Si quam turbaret tentatio, si quam, ut assolet, invaderet maestitudo, secreto vocatam cum lacrymis consolatur. Aliquando se ad pedes prosternit moerentium ut maternis blanditiis alleviet vim doloris. Cuius beneficiis filiae non ingratae, seipsas tota devotione rependunt. Complectuntur siquidem affectum dilectionis in matre, reverentur in magistra praelationis officium, sectantur in paedagoga rectitudinis gressum, et in Dei sponsa praerogativam mirantur omnimodae sanctitatis. 39 Quadraginta annis in stadio cucurrerat altissimae paupertatis, cum ecce iam ad bravium supernae vocationis, praecedente languore multiplici, propinquabat. Vigore siquidem carnis in annis prioribus austeritati poenitentiae succumbente, posteriora temporum dura occupavit infirmitas, ut quae sana ditata fuerat meritis operum, infirma ditaretur meritis passionum. Etenim virtus in
Abbreviated transcription (Latin):
stabat. Nouit de cuiuslibet sermone eli
esse prudentie de rudi qͣndoq spina florẽ
decerpere: qͣm fructũ ex arbore nobili
manducare. Cum semel dñs ꝑpͣ Grego¬
rius ꝓhibuiss ne aliquis frater ad mo¬
nasteria dñarũ sine sua licentia ꝑgeret:
dolens pia mater cibũ sacre doctrine ra¬
rius habituuas forores:tum gemit¬
u
dixit. Omnes nobis auferat decetero
fratres: postqͣm uitalis nobis nutrimẽ¬
ti nobis abstulit prebitores. Et statim
omnes fratres ad ministrũ remisit: no¬
lens habere elemosinarios qui panem
corporalem acquirerent. postqͣm panis
sp̃ualis elemosinarios ñ haberent. Nd̃
cum audiss ppͣ Gregorius. statim pro¬
hibitum illud in generalis ministri
manib relaxauit. De magna eiꝰ caritate¬
animas diligit: q̃ ip̃aꝵ etiã corpꝰtulis
miro studio caritatis inseruit. Nam
sepius in frigore noctis ꝓpria manu
cooꝑit dormientes.⁊quas ad rigorẽ
cõmunẽ seruandũ cernit inualidas:

Expanded text:
stabat. Novit de cuiuslibet sermone loqustabat. Novit de cuiuslibet sermone loquesse prudentiae, de rudi quandoque spina florem decerpere, quam fructum ex arbore nobili manducare. Cum semel dominus Papa Gregorius prohibuisset, ne aliquis frater ad monasteria dominarum sine sua licentia pergeret, dolens pia mater cibum sacrae doctrinae rarius habituras Sorores, cum gemitu dixit: Omnes nobis auferat de cetero Fratres, postquam vitalis nutrimenti nobis abstulit praebitores. Et statim omnes Fratres ad Ministrum remisit, nolens habere eleemosynarios qui panem corporalem acquirerent, postquam panis, spiritualis eleemosynarios non haberent. Quod cum audiret Papa Gregorius statim prohibitum illud in generalis Ministri manibus relaxavit. De magna eius charitanimas diligit, quae ipsarum et corpusculis miro studio charitatis inservit. Nam saepius in frigore noctis propria manu cooperit dormientes, et quas ad rigorem communem servandum cernit invalidas,
Abbreviated transcription (Latin):
color ⁊ tenor omnis honesti.Non ibi flui¬
da loquela fluidũ loquit᷑ animũ: nec
uerbi leuitas ꝑdit affectũ. Ip̃a namꝙ ma¬
gistra parra in u̾bis. habunde mentis uo¬
sa sermonis breuitate coartat. de studio
ꝑ deuotos predicatores cationis¬
alimoniã u̾bi dei. ex quã suã deteriorem
ñ efficit partem. Nam tanta ĩ auditu
sc̃e predicatonis exultatione ꝑfunditur.
tanta sui ih̾u recordatõne deliciat᷑: ut
predicante aliquando fratre philippo de
adria. spetiosissimꝰ quidã puer uirgini
clare assisteret. ⁊ ꝑmagnã p̃dicationis
partem suis eam gratulationib oblec¬
taret. Ex cuiꝰ apparitonis intuitu illa
que de matre uidere talia merebat᷑. sua¬
uitatem in explicabilem sentiebat. Li¬
cet autẽ litterata ñ ess: litteratoꝵ tamẽ
gaudebat audire sermonẽ. rata qd̾ in
testa uerboꝵ nucleus lateat. qd ip̃a et¬
attingebat subtilius. ⁊ sapidius degu¬

Expanded text:
color et tenor omnis honesti. Non ibi fluicolor et tenor omnis honesti. Non ibi fluida loquela fluidum loquitur animum, nec verbi levitas levem prodit affectum. Ipsa namque magistra parca in verbis, abunde mentis vota sermonis brevitate coarctat. De studio r devotos praedicatores alimoniam verbi Dei, ex qua suam deteriorem non efficit partem. Nam tanta in auditu sanctae praedicationis exultatione perfunditur, tanta sui Iesu recordatione deliciatur, ut praedicante aliquando frate Philippo de Adria, speciosissimus quidam puer virgini Clarae assisteret, et per magnam praedicationis partem suis eam gratulationibus oblectaret. Ex cuius apparitionis intuitu illa, quae de matre videre talia merebatur, suavitatem inexplicabilem sentiebat. Licet autem litterata non esset, litteratorium tamen gaudebat audire sermonem, rata quod in testa verborum nucleus lateat, quem ipsa attingebat subtilius et sapidius degu
Abbreviated transcription (Latin):
pectore uirginis plantatam esse arborem
crucis: cuius dum fructus reficit animã.
prebent exterius folia medicinã. de cotidi
tanta eas isciplina formabat. tantoq
fouebat pietatis amore: qd sermo nullus
explebit. Docet prima strepitũ omnẽ de
mentis hospicio pellere: ut soluis dei pene¬
tralib ualeant inherere: Docet iam carna¬
lium ꝓpinquoꝵ amore ñ affici. domũq
propriam ut xp̃o placeant obliuisci. Hor¬
tatur exastiones contempnẽ fragilis corpo¬
ris. carnisq nugas imꝑio restringere ra¬
tionis. Monstrat insidiosũ hostem octul¬
tos puris animab inicere laq̃os: alit̾es
scõs. aliter temptare mũdanos. Sic de¬
nqz certis horis uult eas oꝑart manib
suis: ut protinus ad conditoris desideruũ
ꝑ orationis exertitiũ recalescãt. ⁊ torporẽ
negligentie deserentes. igne sci amoris
frigus indeuotionis ponant. Nusquã
maior censura silentii: nusqͣm amplior ⁊

Expanded text:
pectore virginis plantatam esse arborem pectore virginis plantatam esse arborem Crucis, cuius dum fructus reficit animam, praebet exterius folia medicinam. <B><I> Dtanta eas disciplina informabat, tantoque fovebat pietatis amore, quod sermo nullus explebit. Docet primo strepitum omnem de mentis hospitio pellere, ut solius Dei penetralibus valeant inhaerere. Docet, iam carnalium propinquorum amore non affici, domumque patriam, ut Christo placeant, oblivisci. Hortatur, exactiones contemnere fragilis corporis, carnisque nugas imperio restringere rationis. Monstrat insidiosum hostem occultos puris animabus injicere laqueos; aliterque sanctos, aliter tentare mundanos. Sic denique, certis horis vult eas operari manibus suis ut protinus ad conditoris desiderium per orationis exercitium recalescant, et torporem negligentiae deserentes, igne sancti amoris frigus indevotionis deponant. Nusquam maior censura silentii, nusquam amplior et
Abbreviated transcription (Latin):
nobile phisice recurrit exꝑimentũ Signat
eam cruce in nomine xp̃i sui. ⁊ statĩ restitu¬
it plenarie sanitati. ¶ Alia xp̃i ancilla de
ꝑusio nata. uocem ꝑ duos annos ita ꝑdide¬
rat qd̾ uix exteruis poterat sonare sermonẽ.
Cumq in nocte assumptõnis dñe nr̃e sibi
fuiss in uisione monstratũ qd dña clara
liberaret cam: diem cum desiderio expectabat.
Qua illucente ad matrẽ festinat. signum
crucis expostulat. uocem mox signata re¬
cuꝑat. ¶Soror quedam nomine xp̃iana
magno tem̃pore in una aure surditatem
perpessa. multas contͣ malũ illud frustra
fecerat medicinas. Cuius caput dña clara
clem̃ter signat: aurẽ contrectat. auditusq
uirtutem illico reparat. ¶Magna erat ĩ
monasterio soroꝵ multitudo languẽtiũ.
diu̾sis dolorib afflictaꝵ. Ingredit᷑ clara
locum ex more cum sua solita meclicina:
⁊ signo crutis qͥnquies fc̃o. qͥnq statim re¬
leuat a langore. Ex hiis profecto patet in

Expanded text:
nobile physicae recurrit experimentum. Signat eam Cruce in nomine Christi sui, et statim restituit plenariae sanitati. 35 Alia Christi ancilla, de Perusio nata, vocem per duos annos ita perdiderat, quod vix exterius poterat formare sermonem. Cumque in nocte Assumptionis Dominae nostrae sibi fuisset in visione monstratum, quod domina Clara liberaret eam, diem cum desiderio expectabat. Qua illucescente, ad Matrem festinat, signum crucis expostulat, vocem mox signata recuperat. Soror quaedam, nomine Christiana, magno tempore in una aure surditatem perpessa, multas contra malum illud, frustra tamen, fecerat medicinas. Cuius caput domina Clara clementer consignat, aurem contrectat, auditusque virtutem illico recuperat. Magna erat in Monasterio sororum multitudo languentium, diversis doloribus afflictarum. Ingreditur Clara locum ex more cum sua solita medicina, et signo Crucis quinquies facto, quinque statim relevat a languore. Ex his profecto patet, in
Abbreviated transcription (Latin):
possum hec facere: cum nesciam qͣa is sit lo¬
culus sc̃i primi martyris stepħi. ⁊ quid corpꝰ¬
mariti tui. S uade p̃para que itineri ne
autem hus que itineri congruunt ꝑrexit
ad ep̃m in ecc̃a. Ad uesperas cerite aut̃e ꝓfun¬
ditus. descenderunt in oratoriũ ubi iacebat
entes positionem inuenerunt loculos du¬
os. Et dicit ep̃c mulieri. Non noui quis sit
lier Ego inquit noui quis sit loculus ui¬
ri mei: qm̃ ego feci eum: Tunc ep̃t audiens

Expanded text:
possumus hoc facere, cum nesciam qui sit lopossumus hoc facere, cum nesciam qui sit loculus sancti primi martyris Stephani, et qui mariti tui? Sed vadens praepara quae itineri necis his quae itineri congruunt, perrexit ad episcopum in ecclesia. Advesperascente autem profundius descenderunt in oratorium, ubi jacebat entes positionem, invenerunt loculos duos. Et dixit episcopus mulieri: Non novi qui sit llier: Ego, inquit, novi qui sit loculus viri mei, quoniam ego feci cum. Tunc episcopus audiens
Abbreviated transcription (Latin):
cederet. Qui dixit ei. Non possum hec facere.
et populum ꝑturbare. Tunc uiliana ploranˢ
abut in domũ suam. ⁊ faciens epistolas misit
ad patrem suũ bixanciũ prepositum scribens
ita: ꝓpria filia tua iuliana patri meo in dño
salutem. Decentem honorem affero rogans¬
ut prestes mͥ quo ate suscipiar. Nam nõ di¬
sta uerba blandimentis repleta. s celestia
misteria nunciancia: neq composita uerbis
rethoricis suadel am curuiferencia: sed p̃ces
dirigo ad patr̃e meũ ⁊ dominũ qͣndoq uim
patior a principib. ut ego uidua agam
causam nupciarũ. accelera ergo ut fiat
saera ⁊ mittatur amagno imꝑatore constã¬
tino cycillo ep̃o iherosolimitano ut ueniam¬
ad te. ⁊ ip̃m mariti mei corpus afferam ad
possessionem meã. At ille accipiens sacrã¬
litterarũ a magno imꝑatore cõstantino:
misit eam cyrillo ep̃o iherosolimis. Quas se¬
cum ep̃c legens: eum contradicere ñ ualeret.
aduocans mulierem dixit ad eam. Quo mͦ

Expanded text:
em. Qui dixit ei: Non possum hoc facere, et populum conturbare. Tunc Juliana plorans, abiit in domum suam, et faciens litteras misit ad patrem suum Byzantii positum, scribens ita: « Propria filia tua Juliana, patri meo in Domino salutem. Decentes honores offero, et rogo praestes mihi quo a te suscipiar. Nam non dicta verbis blandis repleta, sed coelesti mysterio nuntiata, neque compositam verbis rhetoricis suadelam circumferentia, sed preces dirigo ad patrem meum et dominum, quoniam vim patior a principibus ut vidua, causa nuptiarum. Accelera ergo ut fiat Sacra, et mittatur a magno imperatore Constantino, Cyrillo episcopo Jerosolymitano, ut veniam et ipsa, maritique mei corpus afferam ad possessionem meam. » At ille accipiens Sacram a magno imperatore Constantino, misit eam Cyrillo episcopo Jerosolymis. 3. copus legens, et contradicere non valens, adduxit mulierem, et dixit ei: Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
le sonans. nos in stuporẽ et admiratio¬
sius xp̃i de quo loquitur aliquid dice¬
re aut penitus nesciamus. aut om̃ino¬
dicere formidemꝰ. Unde constanter
fatemur qd̃ nisi aliam sectam ꝓbabi¬

Expanded text:
miratioristum de quo loquitur aliquid dicere aut omnino nesciamus aut penitus formidemus; unde constanter fatemur quod nisi sectam deorum probabi
Abbreviated transcription (Latin):
quadã domo infirmos plurimos reponei¬
et cũ reb necessariis ⁊ u̾bis cõsolations
ienditis etiam ꝓ illis ornamentis suis
S cotidie pluries iusitabat. et que nulli
cpris corrupi onem alias sufferte pore.
iullas infirm oꝵ sordes nec fetores abpo¬
rus. ⁊ ꝓpͥis manib ⁊ uelo capitis sui unt
en saliuã ⁊ sputũ ⁊ sordes ori. ⁊ narum
dipegebat. et inter illos habebat multos
purulos qͥ eam quasi matre appellaluit
et ebiles in sinu suo collocans ⁊ manibysus
ollulas ⁊ anulos uitreos et alia gaudiola
in illlio suo deferens equita. co. cũ de rupe
altilma fuꝑ lapides concidissent. illesa omĩ
puis in solatium dedit. et inter p̃dictos pu¬
res nultos. pauꝑiores. ⁊ debiliores eligens an¬
te oistrũ locauit. ⁊ sibi ⁊ ancillis suis mutta
subiahens. cũ reliquiis mense sue illis pͥa
mani dedit. Et cũ omnes usq talit̃ ntr¬
assei omnib qui laborare poterant anisa
⁊ caloros dedit.

Expanded text:
quodam quodam et cum rebus necessariis et uerbis consolatoriis uenditis etiam pro illis ornamentis suis, eos cotidie pluries uisitabat. Et que nullam aeris corruptionem alias sufferre poterat, nullas infirmorum sordes nec fetores abhorrens propriis manibus et uelo capitis sui, uultus eorum, saliuam et sputum et sordes oris et narium detergebat; et inter illos habebat multos puerulos qui eam quasi matrem propriam ap et scabiosos et debiles in sinu suo collocans et manibus suis olliculas et anulos uitreos et alia gaudiola quadam die in pallio suo deferens equitando, cum de rupe altissima super lapides concidissent, illesa omnia pueris in solacium dedit; et inter predictos multos pauperes pauperiores et debiliores eligens ante castrum locauit et sibi et ancillis suis multa subtrahens cum reliquiis mense sue illis propria manu dedit. Et cum omnes usque taliter recreasset, omnibus qui laborare poterant camisias et calceos de
Abbreviated transcription (Latin):
reuersa domũ uestẽ illã alicui pauꝑt mulieri do¬
nauit. In rogationib ꝓcessionẽ sequebat᷑ in lane¬
is et nudis pedib: et in stationib sermonum
sa sus manib asbam telm faciebat. ⁊ eos de sacro
fonte leuabat ut cõpat̾nitatis occasione liberius
eis beue faceret. pauꝑes mortuos siuis manib se¬
peliebat. ⁊ uestes ad eoꝵ exequias ip̃a faciebat
diuites mortuos p̃ciosis s uilib indiq iubens
bonos pannos pauꝑib dari. Pauꝑculas parien¬
tes ⁊ enyxas. ⁊ alios egroi frequenter et humilit̃
uisitans et cõfortans quantũcũq ab ea longe e¬
rant ⁊ qͣntũlibet uia esset asꝑa uel ardua uel
littosa: neccamerulas eaꝵ nec sordes abhorrens
necessaria deferebat. sperans remunerationem
habere ex labore. ex cõpassione. ox laugitio⁊
Auquando etiam uaicam mulgere nolior.
ut pauꝑi petenti lac dare. sed uat las¬
uiens non ꝑmisit. Sub qr ata¬

Expanded text:
reuersa domum uestem illam alicui mulieri pauperi doreuersa domum uestem illam alicui mulieri pauperi donauit. In rogationibus processionem sequebatur in laneis et nudis pedibus et in stationibus sermonumsa suis manibus albam telam faciebat et eos de sacro fonte leuabat ut compaternitatis occasione liberius eis benefaceret. Pauperes mortuos suis manibus sepeliuit et uestes ad eorum exequias ipsa fecit et diuites mortuos indui preciosis sed uilibus, iubens bonos pannos pauperibus dari. Pauperculas parientes et enixas et alios egros frequenter et humiliter deferens et confortans quantumcumque ab ea longe erant et quantumcumue uia esset aspera uel ardua uel tortuosa nec camerulas earum nec sordes abhorrens necessaria deferebat sperans remunerationem habere ex labore et compassionem de largitione. Aliquando etiam uaccam mulgere uoluit ut petenti pauperi lac daret, sed uacca lasciuiens non permisit. Sub