comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est a sellꝰ iste cui insistĩna /ne suo
more lastnriens atq recalatis
mis illos exintios contemptores
rer mundanarhylariorem
monachũ ac franciscum quoꝵ
pͥmꝰ aduersus flama uolup¬
tatis generosa mdignaniõe uly
dum pubes uiriliter in ardescis
⁊ ut Ierus de illo scribit iratus
sibi peceus pugnis uerberans
qi cogitaçionds cede mamis pos¬
st ex cludere ego te inquit astlle
fatiamut nõ calcitres net te
ordeo alams paleis et ou¬
fame conficiam ⁊ siti grau one¬
rabo pondere per estus indaga¬
bor frigora ut çibum pocius ꝙ
cendium pulcro mentis ardore et
carms algore suꝑaint hec uobis
exemplã sequenda sunt fratres.
hoc tenendum iter ⁊ nõb nr asello
horis agitandus cibo arcendus
gramioribus sarcuns p̾mendus
⁊urendo doniq modis om̃ibꝰ cas¬
tigandus ⁊ redigendus in ẜinti¬
tẽni Od si celestis ille uir ꝑaulꝯfa¬
aebat quid agendu nobis euis¬
tunamo nsi scandu marimis

Expanded text:
est asellus iste cui insistimus, ne suo est asellus iste cui insistimus, ne suo more lasciviens atque recalcitrans mis illos eximios contemptores rerum mundanarum Hilarionem monachum ac Franciscum, quorum primus adversus flammas voluptatis generosa indignatione vix dum pubes viriliter inardescens et, ut Ieronimus de illo scribit, iratus sibi et pectus pugnis verberans quasi cogitationes cede manus posset excludere, «Ego te» inquit «aselle, faciam ut non calcitres, nec te ordeo alam, sed paleis, et fame conficiam et siti, gravi onerabo pondere, per estus indagabo et frigora, ut cibum potius quam cendium pulcro mentis ardore et carnis algore superavit. Hec vobis exempla sequenda sunt, fratres; hoc tenendum iter et nobis noster asellus loris agitandus, cibo arcendus, gravioribus sarcinis premendus et urendus, denique modis omnibus castigandus et redigendus in servitutem. Quod si celestis ille vir Paulus faciebat, quid agendum nobis extimamus, nisi standum in armis
Abbreviated transcription (Latin):
atq eupendatit quicũq in scic¬
tu libidims preẜtim /ad peccan¬
du ueniut ut ubi carnem acres
stiuuli purgent hoc sailte fre-¬
nosse semens macata cohibeat
ño equidem inficior corpus ab
adoloscençia ĩ domnitu post ĩlian¬
ciam ⁊ libertatem caluerit haut
facile frenari /cumi sit scriptum
ꝙ qui delicate apueritia mitrit
ẜĩm̃ siñĩ postea illũ scient contu¬
macom ẜuus quidem Imo uero
asellus hic uĩ mitritꝰ/mn ꝑastu¬
is uoluptatũ letis ac mollibus
inter fluiia illa de quibꝯ mł¬
ta diximꝰ assuctꝰ per planas
⁊ latas secul uias/ quidru pi¬
ger euas it /ad ascendenduz̃ mõ¬
tem spon /cinꝰ in uerticem ardu¬
uo ⁊ augustus ⁊ strupens trames
fert quid hic uero uemedu est.
misi ut quo ẜius eo acrius su¬
ma uir om̃ti scudio incubamus
Int solita dediscens insueta cõ¬
diseat dirũ opus et laborosu
fateor s salubre/ non profecto
si salui esse uolumꝰ/ fiem̃i exci¬
pere ⁊ pati uerbera cogendls

Expanded text:
atque expendant quicunque instinctu lidibinis presertim ad peccandum veniunt, ut ubi carnem acres stimuli perurgent, hoc saltem freno se se mens incitata cohibeat! Non equidem infitior corpus ab adolescentia indomitum postquam in licentia et libertate coaluerit haud facile frenari, cum sit scriptum quod «qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem». Servus quidem, imo vero asellus hic noster nutritus in pascuis voluptatum letis ac mollibus, inter flumina illa de quibus multa diximus assuetus per planas et latas seculi vias, quid ni piger evaserit ad ascendendum montem Syon, cuius in verticem arduus et angustus et scrupeus trames fert? Quid hic vero remedii est, nisi ut quo serius, eo acrius summa vi et omni studio incumbamus, ut solita dediscens insueta condiscat? Durum opus et laboriosum, fateor, sed salubre; nam profecto si salvi esse volumus frenum excipere et pati verbera cogendus
Abbreviated transcription (Latin):
xipiat cum exarserit in Greui
iraenis. beati omes qui ꝯfidũt
n eo uera quidem confidençia
insi de ueritate nõ nastituri hãc
colamꝰ ut illam adipistamur q̃
inter repentina pieula reddat
ĩtrepidos ac beatos/Ouidemui
alnid remedii est fres aut q̃ nã
nistra uictorie / quibꝯ fidamꝯm
hoc bello ubi spes nr̃a se collocet.
an in multitudine drincĩaru an
in regnis ⁊ caduca potencia / an
in uirtute membrorꝑ ⁊ corporeo
robore an in equis et curribus
⁊ bellico apparatu absit ab aĩa
nra/ non sunt hec ad salutẽ uie
no sit in nobis super que nisti
rideant ⁊ dicant ecce homo qui
non posint deum aditorem sini
s sperauit in multitudine dnu¬
caꝵ suaꝵ ⁊ preualuit in banita¬
te sua. samꝰ ꝙ non saluatur rex
ꝑ multam untutem ⁊ gigas non
Talnabitur i multitudm̃ne uirtu¬
tis sue scimo quia fallau equus
ad salutem / scuꝯ quiano in for¬
titudine equi uolinitãte habebit
neq in tibiis uiri beneplacitum

Expanded text:
ripiat. «Cum exarserit in brevi ripiat. «Cum exarserit in brevi ira eius, beati omnes qui confidunt in eo». Vera quidem confidentia nisi de veritate non nascitur; hanc colamus ut illam adipiscamur, que inter repentina pericula reddat intrepidos ac beatos. Quid enim aliud remedii est, fratres, aut quenam instrumenta victorie quibus fidamus in hoc bello, ubi spes nostra se collocet? An in multitudine divitiarum? An in regnis et caduca potentia? An in virtute membrorum et corporeo robore? An in equis et curribus et bellico apparatu? Absit ab anima nostra: non sunt he ad salutem vie; non sit in nobis super quem iusti rideant et dicant: «Ecce homo qui non posuit Deum adiutorem suum, sed speravit in multitudine dn vanitate sua». Scimus quod «non salvatur rex per multam virtutem et gigas non salvabitur in multitudine virtutis sue». Scimus quia «fallax equus ad salutem»; scimus quia «non in fortitudine equi voluntatem habebit neque in tibiis viri beneplacitum
Abbreviated transcription (Latin):
ator ⁊ miẜicors dñs sotigauins
⁊ multũ imẜicors s cauie nol
nimnũ fidere noli expectare du
uemat quod ccit alibi Si acuero
ut fuigur gladn meu arripue¬
rit nidiciu manꝰ mea reddam
⁊retribucione hostibus meis
et hiis qui oderunc me retri¬
buam Occe iam nlmite nil pa¬
termi s iudiciarni s hostile nõ
em iam̾ fitios no amiços /no sal¬
tem᷑ ẜuos uocat ymo hostes nuil¬
la Iam mencio uerboꝵ aut uir¬
gars quid inebriabo ait sagit¬
tas meas sangune ⁊ gladiꝯ meꝯ
deuorabit car̾nes de cruore ot¬
cisoro ⁊ de captutitate midar In¬
micoꝵ capitis non hoc patnia¬
inꝙͣ castigacio s hoscilis est ul¬
cio Cedẽs ⁊ captinitas gladiꝰ
⁊ sagite / Euoq nichil est giaino
m eõdem psalmo / ignis accenst
est in furoie meoͬ ardebit usq
ad infermi nonissima Ecte ꝙͣ
subito in consiliis super filios
hominũ multũ differt subito
irascitur axripienda dilaciois
occasio est / ne subita nos rea cor¬

Expanded text:
ator et misericors Dominus: longanimis et multum misericors». Sed cave: noli nimium fidere, noli nimium expectare, dum veniat quod ait alibi: «Si acuero ut fulgur gladium meum et arripuerit iudicium manus mea reddam retributionem hostibus meis et his qui oderunt me retribuam». Ecce iam nil mite, nil paternum, sed iudiciarium, sed hostile; non enim iam filios, non amicos, non saltem servos vocat, imo hostes: nulla iam mentio verberum aut virgarum; sed quid? «Inebriabo» ait «sagittas meas sanguine et gladius meus devorabit carnes de cruore occisorum et de captivitate nudati inimicostigatio, sed hostilis est ultio, cedes et captivitas, gladius et sagitte; quoque nichil est gravius in eodem psalmo: «Ignis accensus est in furore meo et ardebit usque ad inferni novissima». Ecce quam subito in consiliis super filios hominum multum differt; subito irascitur: arripienda dilationis occasio est, ne subita nos ira cor
Abbreviated transcription (Latin):
quidam non citata domo pami
sentenciis absolutu dumẜunt
an sacrificia demonũ amicoꝵ
cedibus ⁊ sangine pagenda /ops
eo nõ uirtutes illas ⁊ nequãꝙ
imitabiles discamꝰs ꝙ ẽ hoĩs
alio equide nos misiss si omo
ullum cłariꝯ euemplum man¬
suetudimis imueniss an forteeiꝰ
Inefabilis ⁊ infinita clemencia
nõ satis oibꝰ in se spantibꝰ no
tat Quotidie nos expeccat uo¬
ip̃ĩ uenite ãd me qui labora¬
tis ⁊ onerati estis offert reqen
labor refugern doloru uenia
peccatoꝵ  spem bonoꝵ uitam
demq sempiterna pollicetur de¬

Expanded text:
quidam non citata domo Priami quidam non citata domo Priami sententiis absolutum dimiserunt? An sacrificia demonum amicorum cedibus et sanguine peragenda? Cristus eo non virtutes illas et nequaquam imitabiles discamus, sed, quod ealio equidem nos misisset, si omnino ullum clarius exemplar mansuetudinis invenisset. An forte eius ineffabilis et infinita clementia non satis omnibus in se sperantibus nota est? Quotidie nos expectat, voipsum: «Venite ad me qui laboratis et onerati estis»: offert requiem laborum et refrigerium dolorum, veniam peccatorum, spem bonorum, vitam denique sempiternam pollicetur. «De
Abbreviated transcription (Latin):
est  inidite cełi et auribꝰ ꝑcipite
terxa q̃m dñs locuta est filiose¬
xut me Ecce inquat pauus uer¬
amicum certe idem ĩp̃ese facit uoᷤᷤ
em̃ inquit aniai mei estis Iam no
dicam uos ẜuos. amicos ille nos
busdam dñis mõs est ut cum
ẜius sins familiariter unuant
suauiter colloquant᷑ multa ferat
multa ignoscant multa differat
multa dissimlent qui non ideo
timendi sunt minꝰ s amandii¬
Imagis/ nec sum nest̾ius ut ex fa¬
⁊ miliaritate dnica contemptus
nascitur insipienciũ ẜ̾uor s et
illud exꝑimiento comptũ est̾ eos
sepe qui mitissimi uideantur le¬
sos acerxime irasti nec ullos In¬
Iuria ulcisti solere seueriꝰ ꝙͣ qui
micior. Qui ait discite ame/ q
mitis sum et humilis corde/ quã¬
to id uectiꝰ nobis pater ille celes¬
tis ꝙͣ apud unrgiliũ eneas filio
disce puer uirtutem ex me uuaz
queso uirtutem anchisiades c
patrie prodicione ꝙͣuis utrumq
hie uirgiliana excuset eloq̃ti¬
c̾ia /Euam secuti poete ⁊ ystorici

Expanded text:
te celi et auribus percipe terra, quoniam Dominus locutus est: Filios erunt me»? Ecce, inquam, paucis veramicum certe idem ipse se facit: «Vos enim» inquit «amici mei estis, iam non dicam vos servos». Amicos ille nos busdam dominis mos est, ut cum servis suis familiariter vivant, suaviter colloquantur, multa ferant, multa ignoscant, multa differant, multa dissimulent; qui non ideo timendi sunt minus, sed amandi magis. Nec sum nescius ut ex familiaritate dominica contemptus nascitur insipientium servorum, sed et illud experimento compertum est eos sepe qui mitissimi videantur lesos acerrime irasci, nec ullos iniuriam ulcisci solere severius, quam qui mitior qui ait: «Discite a me quia mitis sum et humilis corde»? Quanto id rectius nobis pater ille celestis, quam apud Virgilium Eneas filio: «Disce puer virtutem ex me»! Quam, queso, virtutem, Anchisiades? An patrie proditionem, quamvis utcunque hic virgiliana te excuset eloquentia, quam secuti poete et historici
Abbreviated transcription (Latin):
cula fieri iteru expetit pa¬
ui temeritate postulabit/ oez
euangelii seriem ⁊terari. Ita
xp̃m pro salute nr̃ a nnchil
semel feasse suficiet nõb qui-¬
dem aut quater Cum ⁊ ꝙ
nos uiderimo h ereditario
Iure uesame singulis etati¬
bus sit posteritas petitura.
oportet. profecto aut cũ fides
ex auditu sit per hinꝯmodi
Bero concupiscencia ad insũ
tactuq uedigitur ut iam no
fides s experiencia dicipos¬
sit nõ est hoc sees fidetis ac
deuote aĩe postero seu etiaz
cogitare suficiat nob aplor

Expanded text:
cula fieri iterum expetit, pacula fieri iterum expetit, pari temeritate postulet omnem Evangelii seriem iterari. Ita Cristum pro salute nostra nichil semel fecisse sufficiet, ne bis quidem aut quater, cum et quod nos viderimus hereditario iure vesanie singulis etatibus sit posteritas petitura, oportet; profecto autem, cum fides ex auditu sit, per huiusmodi vero concupiscentiam ad visum tactumque redigitur, ut iam non fides sed experientia dici possit. Non est hoc, fratres, fidelis ac devote anime poscere, seu etiam cogit
Abbreviated transcription (Latin):
alteriꝰ Bite statũ et de ueri¬
tate iudicii doceamur quasi
forte uel xedeiꝰ impius quis¬
ꝙ ueriora uedditurus sit ꝙ dñs
Inetermim uiuens qut preco¬
nes enus apli et ꝓphe uel nos
Facilius ceedituri. hinc feau¬
di in euangetio occursum est.
hent enĩ inquit Moysen et
ꝓphas audiant illudr stati
post si moysen et ꝓpħas nõ
audiunt neq si qllis ex mor¬
tis resitrrexit credẽt. oĩbꝰ
cñ ille modis mititur uel ał
hoc uel signa tn salte aliar
uidere que leginꝰ miracła
ac prodigia cupiamꝰ curio¬
sitate pestifera/ Quanire
p̾tenditur fider firmamen¬
tum cum sit ut dpoi prirci¬
tus aĩe diffidentis atq fasti¬
diose ⁊ uebellionis huic ma¬
teriam aucupantis siem
ea solo credinꝰ que uidennis
ian nec deumi inmortalez
iminsibile nec spus oĩo ullos
nec aĩam quisq sũa deniq
ꝓrsus nnchil etorni credet.
Dum ut scriptum est q̃ nonl
uidontur eternasunt. E s
quis ut ciedat facta mrra¬

Expanded text:
alterius vite statu et de verialterius vite statu et de veritate iudicii doceamur, quasi forte vel redivivus impius quisquam veriora dicturus sit quam Dominus in eternum vivens aut precones eius apostoli et prophete, vel nos facilius credituri. Huic fraudi in Evangelio occursum est: «habent enim» inquit «Moysen et prophetas, audiant illos», et statim post: «Si Moysen et prophetas non audiunt, neque siquis ex mortuis resurrexerit credent». Omnibus tamen ille modis innititur, ut vel hoc vel signa saltem alia et videre que legimus miracula ac prodigia cupiamus curiositate pestifera, qua in re pretenditur fidei fundamentum, cum sit, ut dixi, pruritus anime diffidentis atque fastidiose et rebellionis hinc materiam aucupantis. Si enim ea sola credimus que videmus, iam nec Deum immortalem, invisibilem, nec spiritus omnino ullos nec animam quisque suam, denique prorsus nichil eternum videt, cum, ut scriptum est, «que non videntur eterna sint». Quod siquis ut credat facta mira
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtemptus xecollentibus scrip¬
cum esse ꝙͣ multa hominis a¬
Fticcio qui ignorat preterita
et futiura nullostrre potest
codem ignorat homo quid
ante se fuerit et quid post
se futuꝵ ost / quis illi potento
qudicare que secutus statino
quid castina uoluerit etas.
sare nefas hommi ait dequi¬
bus ombus acciomi illud
probo inchil Inquit auĩu¬
ribo ciedo qui aures uerbis a¬
uenis dicant suas ut auro
locupletent domos. ł lecnuo
pacumana placet irrisio Nã
⁊ que uentina sunt inaidi
proindent equipentur Ioui.
ubi si non satis est testunoni¬
um poctitũ accedat ꝓpheticui
illud ysaye dicentis nmmuci¬
ate que uentura sintm fr¬
turu et sciemꝰ quia dui estis
uos ses her satis inter doccos
nõta fallaçia est et preter
instrumm inlgus milli Iam
pitulum illatitra.illatemera¬
raria precepsq siggestio qua
clotulu sepe nobis In mireru¬
rat ut optemꝯ aliquem ab ra¬
feris reẜgentem per que ad

Expanded text:
contemptus recolentibus scripcontemptus recolentibus scriptum esse quod «multa hominis afflictio, qui ignorat preterita et futura nullo scire potest ncerta», et eodem: «ignorat homo quid ante se fuerit; et quid post se futurum est, quis illi poterit indicare?». Quem secutus Statius quid crastina volverit etas scire nefas homini ait, de quibus omnibus accianum illud probo: «Nichil» inquit «auguribus credo, qui aures verbis alienas ditant, suas ut auro locupletent domos», nec minus pacuviana placet irrisio: nam «si que ventura sunt» inquit «provident, equiparentur Iovi»; ubi si non satis est testimonium poeticum, accedat propheticum illud Ysaie dicentis: «Annuntiate que ventura sunt in futurum et sciemus quia dii estis vos». Sed hec satis inter doctos nota fallacia est, preter inscium vulgus nulli iam periculum illatura. Illa temeraria precepsque suggestio, quam clanculum sepe nobis immurmurat, ut optemus aliquem ab inferis resurgentem, per quem de
Abbreviated transcription (Latin):
audrunt adño/ uade retio Sa¬
chanas scriptum est em̃ no
temptabis dñn deuntinum.
uule ut dño nr̃o aquoͦp que
r i quo sumo sine pignore
non ciedamꝰ Imo equidezut
mille pignoribꝰ acceptis noua
supuacua ⁊ nocitura poscamo
Qno illu scilicet uanis suspi-¬
ciombus muttemꝰ obduran¬
tes corda ut̃a nr̃a sicut mexa¬
cerbacione ẜm̃ diem tẽptaciois
in deserto ubi temptauerut
eũ patres nr̃i probauexunt
et uiderũt opera suahet no¬
bis uelut oblitis hostis sug¬
gerit quod in patribus nr̃is
acerrime uindicatũ esse memi¬
nimꝯ hortatin ut presenciam
futurorũ anxn queramꝰ que
nec possibitis est homini nc̃
necesserria profecto nec utilis
et si possibilis foret que non
exequor ne minius sinicum
I eo preẜtim libro quem de
diuinaçione composint/ elega¬
ter acicerone tractata sunt et
te facundie atq doctiine s ille
nos augur atq aurispicimꝰ
aut quãtibet arte diuinacim
lortim tñ om̃iu facillimꝰ est

Expanded text:
audivit a Domino: «Vade retro Saaudivit a Domino: «Vade retro Sathanas; scriptum est enim non tentabis Dominum Deum tuum». Vult utt in quo sumus, sine pignore non credamus; imo equidem ut mille pignoribus acceptis nova supervacua et nocitura poscamus, quo illum scilicet vanis superstitionibus irritemus «obdurantes corda nostra, sicut in exacerbatione secundum diem tentationis in deserto, ubi tentaverunt eum patres nostri, probaverunt et viderunt opera sua». Hoc nobis velut oblitis hostis suggerit quod in patribus nostris acerrime vindicatum esse meminimus: hortatur ut presentiam futurorum anxii queramus, que nec possibilis est homini, nec necessaria profecto nec utilis, et si possibilis foret, que non exequor ne nimius sim, cum in eo presertim libro, quem De divinatione composuit, eleganter a Cicerone tractata sunt, et osopho multe facundie atque doctrine. Sed ille nos augurum atque aruspicum aut qualibet arte divinantium horum tamen omnium facillimus est
Abbreviated transcription (Latin):
mĩcios enis ac uerba carboes
ex empla significent/ qui sensꝯ
meis utruq uerbis expresso
magna fateor exparte quo fi¬
dencio utamini de scor et an
alios cuigustim dictis eucerp¬
tus est Ne ut hoc tañtu cauen¬
da uobis opinemini in mime
uel silençio cogitatis lingua
dolosa est uitate/ dolos insi¬
dias decłmate eoq uigilancio
quo coloracione xonis paltio
cogitur ẜmo uel cogitacio ueit
ns sepe uiris accid̾it non ut
ab hoste s ut adno signum pe¬
tatꝰ hostile consiliũ est Cauete
Scit ꝓpter menciendu natira
parum sibi fidei esse s a dño
quod ip̃m diffidencie consiliũ
⁊ odio digmi est nichil est em
alrud ꝙͣ deu ceptare absit hoc
auobis feẽs. non simo exlons
quibus dictum est generacio
mala ⁊ adultera sigĩnuĩ querit
⁊ sigm no dabitur ei optat ad¬
uersariꝯnr non ut discanns.
Cuignorançia nr̃a gratissic
scire irem permolestĩtm est.s
ut secum confundanur qui

Expanded text:
nuntios eius ac verba, carbones nuntios eius ac verba, carbones exempla significent. Qui sensus meis utcunque verbis expressus, magna fateor ex parte, quo fidentius utamini, de sanctorum et ante alios Augustini dictis excerptus est. Ne ve hec tantum cavenda vobis opinemini: innumervel silentio cogitatis, lingua dolosa est. Vitate dolos, insidias declinate eoque vigilantius, quo coloratiore rationis palio tegitur sermo vel cogitatio. Venit is sepe viris accidit, non ut ab hoste sed ut a Domino signum petat: hostile consilium est: cavetescit propter mentiendi naturam parum sibi fidei esse –, sed a Domino, quod ipsum diffidentie consilium et odio dignum est: nichil est enim aliud quam Deum tentare. Absitobis, fratres. Non sumus ex his quibus dictum est: «Generatio mala et adultera signum querit et signum non dabitur ei». Optat adversarius noster non ut discamus, cui ignorantia nostra gratissima, scire nostrum permolestum est, sed ut secum confundamur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
horridum fetulentumq sub¬
sederit uel ip̃iꝰ fingue ma¬
mbꝰ Iniectũ terrestribus cõ¬
cretum curis aut ulla uani¬
tatũ ueterũ recordacione
contractũ qd sme tacitis uł
expressis dolose lingue sug¬
gestibus fieri nequid totu
illico desolatoriis carbonibo
⁊ sc̃õ igne desolabitur atq
nastabitur sic anus huma¬
nꝯ quasi eger ubi herbe In¬
utiles neglecta soli ubertate
luxitriant uecipiendis alẽ¬
dissem̃ibus uerborum dei
pungitur et opportuno atq
utili xep aratur Incendiotia
sut qui hunc psalmi locin
breiꝰ decurrentes sagittas
potentes ymo uero oĩpotetis
ñas diuinorũ uerborũ car¬
bonesq desolatorios iguem
st̃i spus accipi uelint quo dos¬
tores sacri sagittas exacint.
dicunt em de quo nemo dubi¬
cet predicacione hominis
insi diuino flamie accensa
ad penetiandũ in animas au¬
diencium longo dirratꝰ gelu
hebetẽ atq imualidam fore
utilior et aut dubie uberior
est ut potens xp̃m sagitte

Expanded text:
horridum fetulentumque subhorridum fetulentumque subsederit, vel ipsius lingue manibus iniectum vel terrestribus concretum curis, aut ulla vanitatum veterum recordatione contractum, quod sine tacitis vel expressis dolose lingue suggestibus fieri nequit, totum illico desolatoriis carbonibus et sancto igne desolabitur atque vastabitur. Sic animus humanus quasi ager ubi erbe inutiles, neglecta soli ubertate, luxuriant, recipiendis alendisque seminibus verborum Dei purgatur et oportuno atque utili reparatur incendio: licet sint qui hunc psalmi locum brevius decurrentes sagittas potentis imo vero omnipotentis sententias divinorum verborum carbonesque desolatorios ignem Sancti Spiritus accipi velint, quo doctores sacri sagittas exacuunt. Dicunt enim, de quo nemo dubitet, predicationem hominis nisi divino flamine accensam ad penetrandum in animas audientium longo duratas gelu, hebetem atque invalidam fore.utilior et hauddubie uberior est, ut potens Cristum, sagitte
Abbreviated transcription (Latin):
up̃ianus. felix qui tociꝯuie
deunĩ ⁊ longe lucis erxorem
facili compendio correuit
ad uesperam an uero ꝯstĩe
pondus Indesꝑacionem aget
aut opprimet memorantez
quot beneficiorũ inmemor
daud quanitaq steleꝵ mole
obrutꝮ non desperando mi¬
ẜicordiam consequtus est
Quantus persecutor up̃i pau¬
lus quantas ꝑsecuciones ꝓp¬
ter xp̃m ꝑtulit Quantus
uere fidei oppugnator angus¬
tmꝰ quantus ensdem fidei
ꝓpugnator enasit/ Ouid ma¬
riã mulier in cuntate pecca¬
peccatores non Inhabitant
s mundi Lonne do aue ba¬
bilonica ihrłm celestis crins
mata ut deletis inpudicicie
macilis post gerntricem u̾
solam pͥmũ apud nos Inter
uirgines obtinuisse uideat
locum argumentu eindens
ꝙͣ ꝙͣ irreparabisis sit ipa
uirguntas penitencia tame
⁊ lacemins uirgnitatis glo¬
riam reparari ⁊ uerissime
dictũ esse cin plus dimitct
plus amari hii sunt igitur
dolose quisquis obiccerit
silebit si quid in fundo am̃e

Expanded text:
cristianus? felix, qui totius vie cristianus? felix, qui totius vie devium et longe lucis errorem facili compendio correxit ad vesperam. An vero conscientie pondus in desperationem aget aut opprimet, memorantem quot beneficiorum immemor David, quantaque scelerum mole obrutus, non desperando misericordiam consecutus est? Quantus persecutor Cristi Paulus, quantas persecutiones propter Cristum pertulit? Quantus vere fidei oppugnator Augustinus, quantus eiusdem fidei propugnator evaserit? Quid Maria «mulier in civitate peccapeccatores non inhabitant, sed mundi, nonne de cive babilonica Ierusalem celestis civis mata, ut deletis impudicitie maculis post genitricem Cristi solam primum apud nos inter virgines obtinuisse videatur locum? Argumentum evidens, quanquam irreparabilis sit ipsa virginitas, penitentia tamen et lacrimis virginitatis gloriam reparari, et verissime dictum esse cui plus dimittitur plus amari. Hi sunt igitur ; quisquis obiecerit silebit et siquid in fundo anime
Abbreviated transcription (Latin):
sistens post xegis uri uestigia
secum ꝑgat et si quis forte
diffidat idem posse/ et xp̃i
bellis indomitorumꝰ senur
iiitacio difficilis uidetuꝵ
an non succirerir et hos p̾ꝯ
fuisse pueros ꝙͣ senex. an pie¬
terea ꝙ puelle et infirmi et
educati in pur parra potue¬
xunt nõ potentis quasi uo
uel hni molles uel durati alli
uiri quitꝙͣ in se potueruns
⁊ nõ ni illo pociꝯ/ qui eos con¬
fortabat in quo se posse oĩa
gliabatur aplus. an uero se¬
nectꝯ ab honesto retiahet q̃d
uel sola possit implere dum
cogitare ceperit uiator diei
ultimũ breue iter ad deueuũ
hospiciu ꝓpe esse parataq cum
labor finer/ mercedem, an uic¬
torinu teniit senectus quoñtiꝯ
spretis om̃ibꝰ atq in primis
illa tanta litterarũ gloria qua
tam longa etate flõruerat
dimisso magisteri honore
ꝓpter xpm̃ quẽ aut añ non
nouerat aut forte contemp¬
serat mori eciam non time¬
rer paganꝯ iuuenis et pa¬
ganus senex s decrepitus

Expanded text:
sistens post regis nostri vestigia sistens post regis nostri vestigia secum pergat, et siquis forte diffidit idem posse et Cristi bellis indomitorum senum imitatio difficilis videtur, an non succurrit et hos prius fuisse pueros quam senes? An preterea quod puelle et infirmi et educati in purpura potuerunt, non poteritis, quasi vero vel hi molles vel durati illi viri quicquam in se potuerint et non in illo potius qui eos confortabat, in quo «se posse omnia» gloriabatur Apostolus? An vero senectus ab honesto retrahet, ad quod vel sola possit impellere, dum cogitare ceperit viator diei ultimum, breve iter ac devexum, hospitium prope esse paratamque cum laborum fine mercedem? An Victorinum tenuit senectus, quominus spretis omnibus atque in primis illa tanta literarum gloria, qua tam longa etate floruerat, dimisso magisterii honore, propter Cristum quem aut ante non noverat, aut forte contempserat, mori etiam non timeret, paganus iuvenis et paganus senex sed decrepitus
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i duces qui ieronimi dudes
exant. insuꝑ ⁊ ꝓpe Ieronimus
quisgins a liqñ lyaccenꝰ pro
xp̃i amore solitaria atq here¬
initica agens uitam religioso
oçio clarinsse nostitur.dux
aut fessis itmnere Quaobrem
si quis est Iunior paulus lye¬
renita anch ounisq et yla¬
rion ad memoriam ueudca¬
di erũt/ Quoꝵ pͥmꝰ sextrm de¬
ciani sedus uigesinu uuit id¬
etatis amni agens in solitudi¬
nem ꝑrexit mundũq deẜiie
Si quĩs semor irdem illi ante
occulos hñdi s ꝑseueranciam
in pͥmis extimanda ⁊ iruge¬
gus pͥncpio uite finis Equ¬
bus paulꝯad tercũ decinu
atq centesimu. Auc homus
ad qͥntum ac centestimi yla¬
eioni ad occogesimũ amit in
illo sancci atq religiose ociie
feruore ꝑuemt nõn est anas
nõiatim his roliquos actin¬
gore quor noĩa satis psuon
solitarie uite ꝑtem congessisse
uideor Iude ergo uel alninde
que quisq laboribus sio ap¬
tissimũ senserit ducem legat
Ciꝰ uite atq exemplis dn¬

Expanded text:
duces erant. Insuper et ipse Ieronimus quisquis aliquando hactenus pro Cristi amore solitariam atque heremiticam agens vitam religioso otio claruisse noscitur, dux et aut fessis itinere. Quamobrem, siquis est iunior, Paulus heremita Antoniusque et Hilarion ad memoriam revocandi erunt, quorum primus sextum decimum, secundus vigesimum aut idetatis annum agens in solitudinem perrexit mundumque deseruit: siquis senior, iidem illi ante oculos habendi, sed perseverantia in primis extimanda et iungendus principio vite finis, e quibus Paulus ad tertium decimum atque centesimum, Antonius ad quintum ac centesimum, Hilarion ad octogesimum annum in illo sancti atque religiosi otii fervore pervenit. Non est animus nominatim hic reliquos attingere, quorum nomina satis in secundam Solitarie vite partem congessisse videor. Inde ergo vel aliunde quem quisque laboribus suis aptissimum senserit ducem legat, cuius vite atque exemplis in
Abbreviated transcription (Latin):
ponatur nobis ad lingũa do¬
losam si hoc queritis respo¬
detur uobis per ꝓpham sagit¬
te potentis acute cũ carboni/¬
bus desolatoriis. O ingentis
mali remedium opportum̃
atq efficux. Quo gene ẜmoms
alibi utitur ꝓpħ a idem sicut sa¬
gitte i mami potentis ita filu
excussoro. uiide non inmerito
qñ solet quis hic potens que
sunt hee sagitte que sint hu
carbones/ Et corte nemo po¬
tens inise cui dictu est scio et
onna potes/ et mulla te laret
cogitacio/ et ab alio quo dam
aultum ualeret tibi soli suꝑ¬
orbis terrarũ et tanꝙͣ guta
alio potens es dñe et ueritas
cua in circunitu tuo set item ab
sibilem et ab alio qui transtu¬
lit montes ⁊ nescierant hui
quos subuertit in firrore suo
qui comorne texra de loco suo
⁊ columpne enus concucient

Expanded text:
ponatur nobis ad linguam doponatur nobis ad linguam dolosam? Si hoc queritis respondetur vobis per prophetam: «Sagitte potentis acute cum – carbonibus desolatoriis». O ingentis mali remedium oportunum atque efficax! Quo genere sermonis alibi utitur propheta idem: «Sicut sagitte in manu potentis, ita filii excussorum». Unde non immerito queri solet quis hic potens, que sint he sagitte, qui sint hi carbones. Et certe nemo potens, nisi cui dictum est: «Scio quia omnia potes et nulla te latet cogitatio», et ab alio quodam: enim ualere tibi soli suporbis terrarum, et tamquam gutta alio: «Potens es, Domine, et veritas tua in circuitu tuo», et ab  inaccessibilem». Et ab alio: «Qui transtulit montes et nescierant hi quos subvertit in furore suo, qui commovet terram de loco suo et columne eius concutient
Abbreviated transcription (Latin):
sessiomĩ sororis defefensione
eauis nobilitate/ amore rer
fluxam seculi gloriam / este
uariam delectacionem et re¬
liqua uite remissionis blan¬
dimenta postremo uirtutis ar¬
duui finem ⁊ maximũ punie¬
di laborem/ necnio corporis fra¬
gilitatem. suggerebat ⁊ ꝓlixa
spaçia temporis. ꝓrsus ma¬
unña ei cogitacionũ caligine
suscitabat. Uolens arecto ꝓpo¬
sito xenocare. s actenꝯ athana¬
siꝯ uos aut fres codem quon
nuthomꝰ oracionis clipeo h
hostis tela repeltite. si quide
diaboli tetum est / quitquid lo¬
quitur impioro osoniltari
tela iaculcaitir multas ⁊ ẽm
Iniguas habet/ seu totidem a¬
menta quibus hostitia uenena¬
ta concorqueat/ ner linguas
modos et occulos et aur̃es et
manꝰ habet/ et brachia et pe¬
des demq sicut iusti mĩa sedes
est xp̃isic in ipii aĩa sedes esi.
diaboli et sict aĩe sic ot aĩa
presidenti totum corpus obtẽ¬
perat inde igitur talia suaden¬
te illo quid detur aut quid ap¬

Expanded text:
sessionum, sororis defensionem, sessionum, sororis defensionem, generis nobilitatem, amorem rerum, fluxam seculi gloriam, esce variam delectationem et reliqua vite remissioris blandimenta, postremo virtutis arduum finem et maximum perveniendi laborem, necnon corporis fragilitatem suggerebat et prolixa spatia temporis, prorsus maximam ei cogitationum caliginem suscitabat, volens a recto proposito revocare». Hactenus Athanasius. Vos autem, fratres, eodem quo Antonius orationis clipeo hec hostis tela repellite, siquidem dyaboli telum est quicquid loquitur impiorum os. Multa igitur tela iaculatur, multas etenim linguas habet, ceu totidem amenta quibus hastilia venenata contorqueat; nec linguas modo, sed et oculos et aures et manus habet et brachia et pedes: denique, sicut iusti anima sedes est Cristi, sic impii anima sedes est dyaboli et sicut anime, sic et anima presidenti totum corpus obtemperat. Inde igitur talia suadente illo, quid detur aut quid ap
Abbreviated transcription (Latin):
ribus opporcunũ consiliisit
at cum marnne de altera ui¬
ta cogitandum dum hurus
fims in prorimo est eo pre¬
ertu ꝙ et i rebus om̃ibꝰ
sit ordo pulcherimꝰ ⁊ cum
semel abscesseris ciripis ad.
ista sit redicus reditꝰ. Non
ininꝯ deo piacirisse qui peni¬
tencia egerut ꝙͣ qui sic uixe¬
uunt ut eo remedionõ eg̃e¬
rent horũ ac similiũ suãso¬
res non deerut uł ẜmonds
bonim uel taciti cogitatus.
quod sibi contiugere posse
quis mriet / cuuꝰ contiigĩt
augustino quod ex confessiõi¬
bus suis constet/ etͤ iam ante cõ¬
tigisset anchomo cam dui ꝓpo¬
siti et tam solide uretutis / at fi¬
dei uiro/ quod achanasii test¬
monio nocum est Iniuncus
em̃ inquit nomis xp̃iãni di¬
abolus Inpaçienter forens tã¬
tas in adoloscente uirtutes ue¬
teranis eum aggiessus ẽ frau¬
dibus. et primo quidem tem¬
tans si quo modo poss / ab ire¬
repto eũ in instituto detraher̃.
Immittebat ei memoria pos¬

Expanded text:
ribus oportunum consiliis sit, ribus oportunum consiliis sit, ac tum maxime de altera vita cogitandum, dum huius finis in proximo est, eo presertim quod et in rebus omnibus sit ordo pulcerrimus et cum semel abscesseris turpis ad ista sit reditus: non minus Deo placuisse qui penitentiam egerunt, quam qui sic vixerunt ut eo remedio non egerent. Horum ac similium suasores non deerunt, vel sermones hominum, vel taciti cogitatus, quod sibi contingere posse quis miretur, cum contigerit Augustino, quod ex Confessionibus suis constat, et iam ante contigisset Antonio, tam duri propositi et tam solide virtutis ac fidei viro, quod Athanasii testimonio notum est? «Inimicus» enim, inquit «nominis cristiani dyabolus impatienter ferens tantas in adolescente virtutes veteranis eum aggressus est fraudibus. Et primo quidem tentans siquo modo posset ab arrepto eum instituto detrahere immittebat ei memoriam pos
Abbreviated transcription (Latin):
est sperandu linqͣmꝰ illan
igitur angotis quoꝵ excellen¬
tissumm eciãm sub pondere corru¬
erunt.Celestia sane ceticole no
humana te actemꝰ ⁊ fortasse con¬
sulciꝰ fuit non ingredi iter loc
ardium pruptuq ꝙͣ medio ca¬
le desistere et hac saltemuita
dum ad est srui contra speincti
certũ ꝑ dore uemet alter eo pra¬
losior quo proxinnor uero qui
et rectas xp̃i semitas et sca
nissa fatebitur. et has ꝑ uias
et sec possibilia nõ negabit.
s difficultate ueꝵ nr̃amq mol¬
liciem multoq maxime nr̃e e¬
tatis de cinꝰ desꝑatis / ac ꝑditis
moribus nchil aquocum ꝙ
sitio ne dicam nimni dici pot
uerbis ex aggerans feruenti
pposito quodda diffidencie fri¬
gus asꝑserit / aur forte fualia
preduans differenda conclu¬
det posset em cumꝰ libuerit
fmpieri diuuidam quoq ꝑtem
lem porlo huic uite Ciniñ mu-¬
neribus aus dubis sit apci¬
or uerens etas çotera semo
concedenda quod maturio¬

Expanded text:
est sperandum? Linquamus illa est sperandum? Linquamus illa igitur angelis, quorum excellentissimi etiam sub pondere corruerunt: celestia sane celicole, nos humana tractemus, et fortasse consultius fuerit non ingredi iter hoc arduum preruptumque, quam medio calle desistere, et hac saltem vita dum adest frui, quam spe incerti certum perdere. Veniet alter, eo periculosior quo proximior vero, qui et rectas Cristi semitas et sancta iussa fatebitur et has pervias et hec possibilia non negabit, sed difficultatem rerum nostramque mollitiem multoque maxime nostre etatis, de cuius desperatis ac perditis moribus nichil a quoquam satis ne dicam nimium dici potest, verbis exaggerans ferventi proposito quoddam diffidentie frigus asperserit, aut forte facilia predicans differenda concludet: posse enim cum libuerit impleri, dandam quoque partem temporis huic vite, cuius muneribus hauddubie sit apertior virens etas; cetera senio committenda, quod maturio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ optabile erãt s qd inmense
geacie est per cemporale gau¬
diũ ad ecerna ꝯstendere in hoc
clmen scandite unde ascende¬
di alcius est uia / et in hinꝰ ocii
arce ꝯsistite hic millo strepitu
auribus millo puluere ueru
transeucu obstante occulis
omes hostis dolos tendiculos¬
q ꝓspicite Goins enĩ ut dixi
illi gras qui nos omez uerita¬
tem docuit. Iam eo usq profec¬
tum sit ut uel suap ͤ naturaũl
consuetudine in nãm uersa
Bene institute mentes atq au¬
res ultro uespuere didicerint
quitqͥd aꝑte dissonũ uero est
illud tamen ocrulaꝯ diaboli¬
cu murnnir ex ore impiica¬
uendum qui apparenter me¬
lior s deterior euistente up̃m
laudando impedire cogitet u¬
xit. iste quidem aget hoc mͦ.
scm fatcor quitquid xpus Iubet.
simplere precepca dei supra ho¬
minem est. ita quod si in rerũ
humanars exequcione labora
agnoscamꝰ/ atq iõ metiore con¬
silio desistamꝰ quid dediuimis

Expanded text:
optabile erat, sed, quod immense optabile erat, sed, quod immense gratie est, per temporale gaudium ad eterna conscendere. In hoc culmen scandite, unde ascendendi altius est via, et in huius otii arce consistite: hic nullo strepitu auribus, nullo pulvere rerum transeuntium obstante oculis, omnes hostis dolos tendiculasque prospicite. Quamvis enim, ut dixi, illi gratias qui nos omnem veritatem docuit, iam eousque profectum sit, ut vel suapte natura, vel consuetudine in naturam versa, bene institute mentes atque aures ultro respuere didicerunt quicquid aperte dissonum vero est, illud tamen occultius dyabolicum murmur ex ore impii cavendum, qui apparenter melior sed deterior existenter, Cristum laudando impedire cogitet vnitur. Iste quidem aget hoc modo: Sanctum fateor quicquid Cristus iubet, sed implere precepta Dei supra hominem est; itaque si in rerum humanarum executione laboramagnoscamus atque ideo meliore consilio desistamus, quid de divinis
Abbreviated transcription (Latin):
et tempõribus nacet.o ꝓfun¬
dumn et salubre consilni fees
qd ut ad liquidum incelligere¬
ture /adiecit hec eñ̃ fantasma¬
ta tumoris et uolubilitatis
constantem unitate ui deri nõ
simit loca offerũt qd ꝯmemo
tempora subripiũt q̃d amama
⁊ uelinquut i aĩas tircbas fan¬
tasmatu. quibꝰ m aliud atq
alnid cupiditas ncitatur. Ita
fit inquietus et criminosus
enꝰ feustra tenere aquibꝰ te¬
netur exoptans uocatur gͦ
ad ociun .i. ut ista nõ dilig̾at
que diligisme labore nõ pos¬
sunt. hẽc ille uir et pietat e
maginus ⁊ litteris ego añte
frẽs ad hoc nos ociũ noco h ͦ
postulo hoc ortor hoc obsecro
agite ocrũ ruacate ambo em̃
optima uno equidem unum.
Nint sicut et que secutur ag¬
nosdetis quia ego sum dñs et̃
uidebitis quia ergo sumi deus
dulçis uia felix terimꝰ uacare
⁊ uidere ociũ agere et cõgnostere
⁊ no modo per ureuissimũ labo¬
rem et ad longeua xequiez qd

Expanded text:
ac temporibus vacet». O profunac temporibus vacet». O profundum et salubre consilium, fratres, quod ut ad liquidum intelligeretur adiecit: «Hec enim fantasmata tumoris et volubilitatis constantem unitatem videre non sinunt: loca offerunt quod amemus, tempora subripiunt quod amamus et relinquunt in animis turbas fantasmatum quibus in aliud atque aliud cupiditas incitatur: ita fit inquietus et criminosus animus, frustra tenere a quibus tenetur exoptans. Vocatur ergo ad otium ut ista non diligat, que diligi sine labore non possunt». Hec ille vir et pietate magnus et literis. Ego autem, fratres, ad hoc vos otium voco, hoc postulo, hoc hortor, hoc obsecro: agite otium et vacate. Ambo enim optima, imo equidem unum sunt sicut et que secuntur: «agnoscetis quia ego sum Dominus» et «videbitis quia ego sum Deus». Dulcis via, felix terminus; vacare et videre, otium agere et agnoscere, et non modo per brevissimum laborem ad longevam re
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur.uobis uero Iam portus
tura tenentibus cecuspetço pro¬
insioq facilior multo est. Absto¬
distis equde mudi nodos nego¬
cibrp laqueos uincula rero mis
et liberi multis e tempestatibꝰ
enatustis ubi qinestere liceat
⁊ uacareitaq illus exirum
salutis scudnui Cin uni neglet¬
tis omibꝰ aliis incendicis ne¬
cessurio ocio habudantes hoc
cũ magno licet ꝑgucis coginto
dei dono utimin parce sobrre
olute/ nequa nodis ex bciont
fit tumultuosior occupato renas¬
catur. Ocio et cm est opusno
fees agite/hec ad salute teane¬
te pgĩte millꝰ recuior nullꝰ ẽ
ainõr atq ideo tociens hoc a
uobis ħ odie postulo nacetis ubi
em ieronimnana teanslacio ht
uacate netustior habebat /ociũ
agite Cininheiens dugusto
at umi certe quernno donichi
est simpliciꝰ Ergo simpticita¬
te cordis queraniꝯ illu. agute
ocni inguit ⁊ agnoscetis quia
ego dñs non ocium desidieset
ocium cogitacionis ut alocis.

Expanded text:
mittitur. Vobis vero iam portus mittitur. Vobis vero iam portus tuta tenentibus circumspectio provisioque facilior multo est. Abscidistis quidem mundi nodos, negotiorum laqueos, vincula rerum; nudi et liberi multis e tempestatibus enatastis, ubi quiescere liceat et vacare. Itaque ad illud eximium salutis studium cui uni, neglectis omnibus aliis, intendistis, necessario otio abundantes, hoc tam magno licet paucis cognito Dei dono utimini parce, sobrie, solicite, nequa vobis ex otio, ut fit, tumultuosior occupatio renascatur: otio etenim est opus no agite, hoc ad salutem tramite pergite: nullus rectior, nullus est tutior atque ideo totiens hoc a vobis hodie postulo, ut vacetis. Ubi enim ieronimiana translatio habet: «Vacate», vetustior habebat: «Otium agite», cui inherens Augustinus ait: «Unum certe querimus, quo nichil est simplicius; ergo simplicitate cordis queramus illud. Agite otium, inquit, et agnoscetis quia ego Dominus: non otium desidie, sed otium cogitationis, ut a locis
Abbreviated transcription (Latin):
piculio ꝙ nris iliꝯ ex armati¬
bnesucursu ess Quod fortas
eio no sit ut aduersus bins
hostem nr̃a milicia laboriosi¬
or/ eo clarior sit/accepçiorcht
duai nr̃o loquitur ille m̃lta inca
in aĩa que quisq nr̃m tacitꝰ
nosme graui exerçico suo/
fert. ualde aut᷑ proindendi
cauendiq sirat hostes quos Inͣt
mrros ut ita diuerim famili¬
aribus insidns enq incumis a¬
ime penetralibus exꝑtiuui.
l̾nt tñ interdum/ et tinguas
⁊ uoceni Et quos oro dicat ali¬
quis/ nempe linguas impior
honi uocem mugi si quide e
tot inusgi lingiris una tocrũs
ppłi nox est. landat uoluptate
uel ambigna uel in accessibile
saltem dic̾it raros ueritas tes¬
tes habet inter hec uniinnis
n hanc temporis particulamꝰ
ꝯiecti sinmiꝰ hus moribus non
utendũ dico s resiscendũ. Od
nob miẜis qu̾ibꝰ adhuc inter
seculi fuictus anceps naniga¬
tio agicur laboriosim songẽq
dificile dixerim nanꝰ ⁊ estu ra¬
piimir rer temporaliũ nc̃ plo

Expanded text:
ris illius exarmatione succursum esset! Quod fortasse ideo non fit, ut adversus hunc hostem nostra militia quo laboriosior eo clarior sit acceptiorque duci nostro. Loquitur ille multa intus in anima, que quisque nostrum tacitus non sine gravi exercitio suo fert. Valde autem providendi cavendique sunt hostes, quos intra muros, ut ita dixerim, familiaribus insidiis inque intimis anime penetralibus experimur. Habent tamen interdum et linguas et vocem: et quas, oro? dicat aliquis. Nempe linguas impiorum hominum, vocem vulgi, siquidem e tot linguis una totius populi vox est. Laudat voluptatem, vel ambiguam vel inaccessibilem saltem dicit. Raros veritas testes habet. Inter hec vivimus; in hanc temporum particulam coniecti sumus: his moribus non utendum dico, sed resistendum. Quod nobis miseris, quibus adhuc inter seculi fluctus anceps navigatio agitur, laboriosum longeque difficile dixerim; nam et estu rapimur rerum temporalium, nec plus
Abbreviated transcription (Latin):
ad cetera tum preẜ̾tim ad huriꝰ
ancipitis duelh uiccoria sediu
suaro assistricem sapian/celita
mittat ut nobisdmm sit ⁊ nobis¬
cum laboret et stiamꝯ quid ac¬
ceptũ sit apud eum scit eĩ ille
omĩa et inteltigit et deducet noᷤ
in opibus nr̃is sobrie ⁊ custodi¬
et nos ni sua potençia nr̃a emz
potençia milla est honi insirmo¬
uĩ et exigin temporis Ouorco
gitaaonẽs timde ⁊ Incerte proui¬
deñcie Quor corruptibilia cor¬
pora aggrauant mias ⁊ depri¬
mit terrena inhabitacio Ren¬
sum multa cogitantem int̃ qͦs
si quis forte consinnatus appaie¬
at si aufugerit ab illo sapiader
in inchilim computatur per
hanc sapiam fres in presenti
certammne caris nr̃e roboxa¬
binnr ⁊ uictores erimꝰ et ab
oĩm corupcone purgiibimur
corrigemir/ caluabm̃nu ꝑ qua
ut sapiens idem ait sanati sũt
quicũq deo placuerut apͥncipio
hec est uia qua gradiendũ est
nobis ut carnem qua uetinq̃ie

Expanded text:
ad cetera, tum presertim ad huius ad cetera, tum presertim ad huius ancipitis duelli victoriam «sedium suarum assistricem sapientiam» celitus mittat, ut «nobiscum sit et nobiscum laboret et sciamus quid acceptum sit apud eum. Scit enim illa omnia et intelligit et deducet nos in operibus nostris sobrie et custodiet nos in sua potentia»; nostra enim potentia nulla est hominum infirmorum et exigui temporis, quorum «cogitationes timide et incerte providentie», quorum «corruptibilia corpora aggravant animas et deprimit terrena habitatio sensum multa cogitantem». Inter quos siquis forte consummatus appareat, si aufugerit ab illo sapientia Dei in nichilum computatur. Per hanc sapientiam, fratres, in presenti certamine carnis nostre roborabimur et victores erimus et ab omni corruptione purgabimur, corrigemur, salvabimur, per quam ut sapiens idem ait: «Sanati sunt quicunque Deo placuerunt a principio». Hec est via qua gradiendum est vobis, ut carnem quam relinquere
Abbreviated transcription (Latin):
santur. Eis uero no metuat
Qouidcat ap̃lim metuentem
aut quas i carto disciimine
aliunde opem speret siuer
bulans desideria carnis no per¬
ficiat ⁊ qm hoc ut diui insi deo
lauiente non pot/ cum eoden
apło flens ⁊ timens dicat In¬
felix ego homo qinis me libera¬
oir do corpore mortis srmis
⁊ desola dei miẜicordia pore¬
sumpta ipe sibi respondeat / gracia
dei per ihm xp̃m dum̃ urm ad illũ
unũ qui solus potens est succure¬
re ip hoc intestino et domestico
prelio clamandum est. ille suppli¬
citer exorandus ut nos liberet
de corpore mortis huiꝰ unde me¬
uitum hõis non liberat /s gr̃a
dei solius /cii nchil/ne dicam ĩ¬
possibile s ne difficile quidem ẽ
ita ergo cum apło si tibundo re¬
curramus ad fontem gr̃e nem
nra ariditate ꝑeamꝰ sciini eto
cũ codem illo saipiencie tractare
que phylonem hebrei opinant
per quem continencia dei dom
esse didicuꝰ orema him tanti
muneris largitore / ut nobis tu

Expanded text:
santur sibi». Quis vero non metuat quod videat Apostolum metuentem? Aut quis in tanto discrimine aliunde opem speret, nisi bulans desideria carnis non perficiat», et quoniam hoc, ut dixi, nisi Deo largiente non potest, cum eodem Apostolo flens et timens dicat «Infelix ego homo; quis liberabit me de corpore mortis huius?», et de sola Dei misericordia spe resumpta ipse sibi respondeat: «Gratia Dei per Iesum Cristum dominum»? Ad illum unum qui solus potens est succurrere in hoc intestino et domestico prelio clamandum est: ille suppliciter exorandus ut nos liberet de corpore mortis huius, unde meritum hominis non liberat, sed gratia Dei solius, cui nichil, ne dicam impossibile, sed ne difficile quidem est. Ita ergo cum Apostolo sitibundi recurramus ad fontem gratie, ne in nostra ariditate pereamus, quin et cum eodem illo Sapientie tractatore quem Philonem Hebrei opinantur, per quem continentiam donum Dei esse didicimus, oremus huius tanti muneris largitorem ut nobis cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ carnis proindenciam ne fe¬
ceritis inꝯcupiscenciis uris
Os si in omibus dicitur quod
uobis singulariter hec profes¬
sis artissimo inter om̃s xp̃ia¬
ne milicie sacramentont si¬
it / facile ut sꝑo mox ostensalo¬
ci facie / expositoq ꝓposito eua¬
nescat. si enĩ luxuria locus ir¬
ritat quod a cicerone abiectũ
uerri legimꝰ/ cur non ⁊ castita¬
tem suãdeat /neq minꝯ bonoꝵ
ꝙͣ malorum locus ⁊dem sit or¬
tatior /Dind aut tam diuersum
ꝙͣ rigor herei ⁊ mollicies cariis
delicatissima res est amor ille
lcarnalis sopno quiete/ cibis a¬
eiter/lem amictu / et ex quisito
culta clamdestmo murmure¬
..leticia / iocis ⁊ cantibus delecta¬
tu aspitates odit ac refugit
millũ ergo illi int durissim̃as
atq aspimas domos ur̃as di¬
⁊ laborioso ienmia et inculca
familia mestis suspiriis ⁊ du¬
ris semper accentibꝰ deu lan
ideo pro nobis passus est up̃s
iustus pro iniustis ut nos red¬
deret deo mortificatos quide
carne unuficates aut sp̃usꝑ¬

Expanded text:
et carnis providentiam ne feceritis in concupiscentiis vestris». Quod si omnibus dicitur, quid vobis singulariter hec professis artissimo inter omnes cristiane militie sacramento? Ut siit, facile, ut spero, mox ostensa loci facie expositoque proposito evanescat. Si enim luxuriam locus irritat, quod a Cicerone obiectum Verri legimus, cur non et castitatem suadeat neque minus bonorum quam malorum locus idem sit hortator? Quid autem tam diversum quam rigor heremi et mollities carnis? Delicatissima res est amor ille carnalis; somno, quiete, cibis alitur, leni amictu et exquisito cultu, clandestino murmure, letitia, iocis et cantibus delectatur, asperitates odit ac refugit; nullum igitur illi intra durissimas atque asperrimas domos vestras diet laboriosa ieiuna et inculta familia mestis suspiriis et duris semper accentibus Deum latem quod ideo pro nobis passus est Cristus iustus pro iniustis, ut nos redderet Deo mortificatos quidem carne, vivificatos autem s
Abbreviated transcription (Latin):
saceficiũ spondet finc em̃ eo
amplior furor ppli/erga angus¬
tu ut q̃d ceteris om̃ibus post
morte tribũtuerat tribuendũ¬
q restabat sibi tribuereturm
uita. Iux̃ illud flacti uiuenti
tibi diicios largiiur honores.
aras tempus ire deficiet si st̃̾p¬
corũ testimõia de hac re cuncta

Expanded text:
 eo amplior furor populi erga Augustum, ut quod ceteris omnibus post mortem tributum erat tribuendumque restabat, sibi tribueretur in vita, iuxta illud Flacci: Viventi tibi divinos largimur honores aras. Tempus me deficiet, si scriptorum test