comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficatio c̃quirenda. figurato poncificis habitu mõ¬
strat᷑ cũ dicit᷑. Et chiarã byssina facies. Ebiara
nanq quȩ & cidaris & mitra uocabat᷑. caput tege¬
bat & ornabat poncificis: ut hoc indum̃to admone¬
ret᷑ om̃s capitis sensus dõ consecratos habere. ne uł
ocłi eiꝰ uiderent uanitatẽ. uel aures libentiꝰ audi¬
endo obꝓbriũ acciꝑent aduersus ꝓximũ suũ. uel
os abunꝗaret nequicia. & lingua concinnaret do¬
lũ. siue ȩciã cor crapula & ebriecate gͣuaret᷑ uel
olfactꝰ asꝑsũ mirra & aloe & cinamomo leccũ me¬
recricis amplecceret᷑: qͥn pociꝰ ocłi eiꝰ uiderent eqͥca¬
cem. aures inclinarent᷑ ad audienda uerba prudn¬
ciȩ. aulcia eẽnc faucibꝰ eiꝰ eloquia dñi suꝑ mel &
fauũ. donec suꝑe̾ẽt alitꝰ in eo ñ loqueret᷑ iniqͥtatẽ.
nec ab innocencia sua recederet. Curandũ & de
quinto sensu qui coco est corpori cõmunis. ut fiat

Expanded text:
sanctificatio conquirenda, figurato pontificis habitu monsanctificatio conquirenda, figurato pontificis habitu monstratur, cum dicitur: Et tiaram byssinam facies. Tiara namque, quae et cidaris, et mitra vocabatur, caput tegebat et ornabat pontificis; ut hoc indumento admoneretur, omnes capitis sensus Deo consecratos habere, ne vel oculi ejus viderent vanitatem, vel aures libentius audiendo opprobrium acciperent adversus proximum suum, vel os abundaret malitia, et lingua concinnaret dolum; sive etiam cor crapula et ebrietate gravaretur, vel olfactus aspersum myrra, et aloe, et cinnamomo lectum meretricis amplecteretur. Quin potius oculi ejus viderent aequitatem, aures inclinarentur ad audienda verba prudentiae, dulcia essent faucibus ejus eloquia Domini super mel et favum, donec superesset halitus in eo, non loqueretur iniquitatem, nec ab innocentia sua recederet. Curandum et de quinto sensu, qui toti est corpori communis, ut fiat
Abbreviated transcription (Latin):
re deleccabilit̾ c̃sũmata. Hȩc & enĩ linea manꝰ ac
brachia debet stringere sac̾dotis. ne qͥd nͥ utile faci¬
anc. Pectꝰ: ne qͥd in ane cogicet. Uencrẽ: ne delici¬
as ultra modũ appecendo. dm̃ se gulosis facere p̃¬
tam sac̾docalis habit᷑ pulchritudinẽ corrũpant.
Genua: ne ab oracionis instancia corpeant. Tibias
& pedes: ne ad malũ currant. In duat᷑ gͦ sacerdos
primo linea stricta: ut & corpꝰ ab iniquis oꝑibꝰ. &
a prauis mentẽ cogitationibꝰ cõpescat. Accipiat de¬
inde & yacinchinã post districtionẽ c̃cinenciȩ sa¬
lutaris: equȩ corpꝰ & animũ spũaliũ uircutũ habi¬
cu uenustet. Uerũ quia qͥnq st̃ corporis sensus. ui
st̃ ꝓpriȩ capitis. ultimꝰ cociꝰ corporis. cõmunis cuni¬
ca hȩc quã diximꝰ. utraq ꝓprie. continentiã cac¬
cus & iusticiã designat. Consequenter uͦ & aliorũ
.iiiͬ. sensuũ quã sit uel curanda in nocencia. uel

Expanded text:
re delectabiliter consummata. Haec etenim linea, manus ac re delectabiliter consummata. Haec etenim linea, manus ac brachia debet stringere sacerdotis, ne quid nisi utile faciant; pectus, ne quid inane cogitet; ventrem, ne delicias ultra modum appetendo, Deum se gulosis facere ptam sacerdotalis habitus pulchritudinem corrumpant; genua, ne ab orationis instantia torpeant; tibias et pedes, ne ad malum currant. Induatur ergo sacerdos primo linea stricta, ut et corpus ab iniquis operibus, et a pravis mentem cogitationibus compescat. Accipiat deinde hyacinthinam, ut post districtionem continentiae salutaris, aeque corpus et animum spiritualium virtutum habitu venustet. Verum quiaproprie capitis, ultimus toti est corpori communis; tunica haec, quam diximus utraque proprie, continentiam tactus, et justitiam designat. Consequenter vero et aliorum quatuor sensuum, quam sit vel curanda innocentia, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo & sac̾doces parati in ministeriũ dĩ ucunt᷑ hac
cunica: ut habentes pulchritudinẽ uestim̃torum.
nudorũ celeritate discurrant. Hȩc tunica quia
sic̃ yacinchina ad pedes usq ꝑtingebat. & ipsa gͣ¬
ce poderis id est calaris uocata ẽ. cuiꝰ significatio
quod sepiꝰ explicatũ est. Strictã habent lineã bẏs-¬
so sacerdotes. cũ ꝓpositũ concinenciȩ neqͥquã ener¬
uiter & fluxa mente custodiunt: sed canca prorso
instantia. ut nichil belli c̃cupis cibilis caro contra
sp̃m. aut contra carnẽ gerat sp̃s. Lineã habent
strictã: cũ concupiscente ac deficiente omĩmodis
anima in acria dñ. cor illorũ parit̾ & caro socia
germanicate exulcant in dm̃ uiuũ. Hȩc aũt linea
non solũ stricca. uerũ ȩciã poderis est. indelicec ad
pedes usq descendens: cũ continentia ñ unicuili¬
bet mẽbro uiolent̾ imposica. sed in coco est corpo¬

Expanded text:
Ergo et sacerdotes parati in ministerium Dei utuntur hac Ergo et sacerdotes parati in ministerium Dei utuntur hac tunica, ut habentes pulchritudinem vestimentorum, nudorum celeritate discurrant. Haec tunica, quia sicut hyacinthina ad pedes usque pertingebat, et ipsa Graece poderis, id est, talaris, vocata est, cujus significatio quod saepius supra explicatum est, strictam habent lineam, sive tunicam de bysso sacerdotes, cum propositum continentiae nequaquam enerviter et fluxa mente custodiunt. Sed tanta prorsus instantia, ut nil belli concupiscibilis caro contra spiritum, aut contra carnem gerat spiritus. Lineam habent strictam, cum concupiscente ac deficiente omnimode anima, in atria Domini cor illorum pariter et caro socia germanitate exsultant in Deum vivum. Haec autem linea non solum stricta, verum etiam poderis est, videlicet ad pedes usque descendens, cum continentia non unicuilibet membro violenter imposita, sed in toto est corpo
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit᷑ Erit aũt lamina semꝑ in fronce¬
eiꝰ: ut placatus eis sit dñs. Si enĩ lamina nomine
isrł dñs. quia cũ doccor ipse fidelit̾ se diuino
seruicio pura mence subdiderit: mox ȩciã sub¬
dici exemplis illiͦ ac monicis accensi. & ipsi recce
uiuere. grãmq int̾ni inspectatoris ꝓmereri saca¬
gunt. Stringesq bysso cunicã. Hȩc ẽ. cuni¬
ca interior: quã supra lineã strictã nuncupat.
Quare aũt linea stricta sit dicca. uel bysso strin¬
gi p̃cipiat᷑: iã suꝑiꝰ expositũ est. Et post adicien¬
dũ. quia solent milices habere lineas quas cami¬
sias uocant sic aptas mẽbris & strictas corporib
ut expediti sint uel ad cursũ uel ad pͣliũ. dirigẽ¬
do iaculo. tenendo clipeo. ense librando. & qͥcũq
necessitas traxerit. qualẽ & io ab habuisse leg̃r qñ
amasã int̾fecit. strictã scilicet ad m̃surã habitꝰ sui.

Expanded text:
subjungitur: Erit autem lamina semsubjungitur: Erit autem lamina semejus, ut placatus sit eis Dominus. Si enim lamina nomine Israel Dominus: quia cum doctor ipse fideliter se divino servitio pura mente subdiderit, mox etiam subditi exemplis illius ac monitis accensi, et ipsi recte vivere, gratiamque interni inspectoris promereri satagunt. Stringesque bysso tunicam. Haec est tunica interior, quam supra lineam strictam nuncupat. Quare autem linea stricta sit dicta, vel bysso stringi praecipiatur, jam superius expositum est. Et nunc adjiciendum, quia solent milites habere lineas, quas camsias vocant, sic aptas membris, et strictas corporibus, ut expediti sint, vel ad cursum, vel ad praelium dirigendo jacula, tenendo clypeo, ense librando, et quocunque necessitas traxerit; qualem et Joab habuisse legitur, quando Amasam interfecit , stricta scilicet ad mensuram habitus sui.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quondã patrauerant absoluit. Hȩc quidẽ
ita gerenda insticutio diuina & in habicu ponci¬
ficis mystice figurauit: & in uerbis sacri eloquii
manifeste docuit. Sed longe alit̾ ꝓhaolor qͥdã
pͣsulũ faciunt. qͥ & donaria siue munera acciꝑe
ĩmo exigere uolunt apopło. & nil ꝓ iniqͥtatibꝰ
eiꝰ uc exportent᷑ & castigent᷑. ueniãq accipiant
curant laborare: cũ ob hoc solũ dona cẽporalia
sumere debeant a subditis. qͦd eos ȩc̾na bona p̃di¬
cando ab errore correxerint. acq ad uiã uerita¬
cis deduxerint. ad imicationẽ pͥmorũ scẽ ȩccłiȩ
doccorũ qͥ illis a qͥbꝰ tẽporalia ꝑcipiebant subsi¬
dia c̃fident̾ aiebant. Si nos uob̾ sp̃ũalia semina¬
uimꝰ : magnũ est si ur̃a carnalia metamꝰ: Uerũ
quia pͣsul quisq siue minister uerbi ita solum
ꝓ subditis efficacit̾ laborare. siue pͣdicando uer¬
bum. seu dño supplicando pocest. si animꝰ ipstꝰ
semꝑ diuini nominis sic memoria p̃ditꝰ. apce

Expanded text:
quae quondam patraverunt, absolvit. Haec quidem ita gerenda institutio divina, et in habitu pontificis mystice figuravit, et in verbis sacri eloquii manifeste docuit. Sed longe aliter, proh dolor! quidam praesulum faciunt, qui et donaria sive munera accipere, imo exigere volunt a populo, et nil pro iniquitatibus ejus, ut exportentur et castigentur, veniamque accipiant, curant laborare, cum ob hoc solum dona temporalia sumere debeant a subditis, quod eos aeterna bona praedicando ab errore correxerint, atque ad viam veritatis deduxerint, ad imitationem primorum sanctae Ecclesiae doctorum, qui illis a quibus temporalia percipiebant subsidia, confidenter aiebant: Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus ? Verum quia praesul quisque sive minister verbi, ita solum pro subditis efficaciter laborare, sive praedicando verbum, seu Domino supplicando potest, si animus ipsius semper divini nominis sit memoria praeditus, apte
Abbreviated transcription (Latin):
& desuꝑ humerale inqͥt ĩposuit qͦd stringens bal¬
teo aptauit rationali. qͥs ñ uideat qͦd custos bo¬
norũ oꝑũ fidelissima uirtꝰ est c̃cinenciȩ: De qͥ
dñs in exangłio. Sint inqͥt lũbi ur̃i pͣcinct: &¬

Expanded text:
et de superhumerali, inquit, imposuit, quod stringens balet de superhumerali, inquit, imposuit, quod stringens balteo aptavit rationali; quis non videat, quod custos bonorum operum fidelissima virtus est continentiae? de qua Dominus in Evangelio: Sint, inquit, lumbi vestri praecinct
Abbreviated transcription (Latin):
aures quȩ de racionalis sũmitatibꝰ offerunt᷑. cũ
ea quȩ mens rationabilit̾ de int̾na luce caritati
degͦtat. mox alacritas bene oꝑandi libent̾ ãplexa¬
ca suscipit. ne force ciciꝰ habitꝰ racionalis pulcher¬
rimꝰ a peccore sac̾dotis relabat᷑. si ñ eũ ꝑseu̾ans
boni oꝑis uncinꝰ qͥ concineat app̃hendat. Subro¬
gent᷑ eisdẽ cathenulis in auxiliũ & uitcȩ yacin¬
chine. qͥbꝰ ut̾q sac̾docis habitꝰ adinuicẽ copulet᷑:
id est ligate᷑ desideriĩ cȩlestis fortissimȩ. Quȩ amu¬
lis aureis ĩmissȩ suꝑ humerale cũ rationali cons¬
tringunt: cũ agnita luce patriȩ ꝑennis in illam
mesfabilẽ głam suspiramꝰ. utq ad hanc intrare
meream᷑ c̃cordi sẽꝑ fide & uita. oꝑe & gfessione.
in cab̾nacło p̾sentis ȩccłiȩ dnõ seruire studemus.
Qsͦ aũt suꝑhumerale strictũ erat balceo ut in
sequentibꝰ ubi poncifex induebat᷑ aꝑtiꝰ indicat᷑.

Expanded text:
aureis, quae de rationalis summitatibus offeruntur; cum aureis, quae de rationalis summitatibus offeruntur; cum ea quae mens rationabiliter de interna luce charitatis degustat, mox alacritas bene operandi libenter amplexata suscipit, ne forte citius habitus rationalis pulcherrimus a pectore sacerdotis relabatur, si non eum perseverans boni operis uncinus, qui contineat, apprehendat. Subrogentur eisdem catenulis in auxilium et vitae hyacinthinae, quibus uterque sacerdotis habitus ad invicem copuletur; id est, ligaturae desiderii coelestis fortissimae, quae annulis aureis immissae, superhumerale cum rationali constringunt, cum agnita luce patriae perennis, in illam ineffabilem gloriam suspiramus; utique ut hanc intrare mereamur, concordi semper fide et vita, opere et professione, in tabernaculo praesentis Ecclesiae Domino servire studemus. Quod autem superhumerale strictum erat balteo, ut in sequentibus, ubi pontifex induebatur, apertius indicatur;
Abbreviated transcription (Latin):
beat & anulos aureos e quibꝰ eedẽ cathenȩ pend̃¬
ant. id est iugẽ memoriã ꝑpecuȩ & nunqͣ fini-¬
endȩ claricatis in cęlesti patria: ex qͣ solũ memo¬
ria fieri c̃sueuit. ut c̃tinua nob̾ possint uincula
caricatis manere. Habeat duos uncinos in suꝑ¬
humeralis angulis eminentes quibꝰ inserantꝰ ca-¬
chenȩ. hoc est in ipso exordio cuiꝰq: bonȩ accio¬
nis habeat firmã dõ placendi intentionẽ. quȩ
apta sit ꝑ omĩa suscipiendȩ & continendȩ inse
dileccioni dĩ & ꝓximi: ita ut siue scdã seu adu̾¬
sa queq occurrerint. nunqͣ salubrima piȩ deuo¬
cionis recinacula laxet. Hoc ẽ nanq sac̾dotẽ in
utͦq hum̾o uncinos qͥ cathenulas rationalis exci-¬
piant habere: & in ꝓsꝑis eũ & in asꝑis rerũ euen¬
tibꝰ fixũ dõ placendi studiũ gerere. & huiꝰ incen¬
cione studi in ipsiꝰ simul & ꝓximi amore firma¬
ri.Inserunt gͦ se uncini suꝑhum̾alis cathenuliꝰ

Expanded text:
ibus eaedem catenae pendeant; id est, jugem memoriam perpetuae et nunquam finiendae claritatis in coelesti patria, ex qua solum memoria fieri consuevit, ut continua nobis possint vincula claritatis manere. Habebat duos uncinos in superhumeralis angulis eminentes, quibus inserantur catenae, hoc est in ipso exordio cujusque bonae actionis habeat firmam Deo placendi intentionem, quae apta sit per omnia suscipiendae et continendae in se dilectioni Dei et proximi; ita ut sive prospera seu adversa quaeque occurrerint, nunquam saluberrima piae devotionis retinacula laxet. Hoc est namque sacerdotem in utroque humero uncinos, qui catenulas rationalis excipiant, habere; et in prosperis eum, et in asperis rerum eventibus fixum Deo placendi studium gerere, et hujus intentione studii in ipsius simul et proximi amore firmari. Inserunt ergo se uncini superhumeralis catenulis
Abbreviated transcription (Latin):
Esto fidelis usq ad mortẽ: & dabo cͥ coronã uitȩ.
Ec qͥa ita solũmꝰ ad ꝑfeccionẽ bonȩ accionis imnfatiga¬
bili ꝓposico ꝑuenimꝰ. si hanc fixa intencione suꝑne
remunerationis incipimꝰ: recte de eadẽ cunica sub¬
iungit᷑. In cuiꝰ medio supͣ erit capitiũ. & ora ꝑgi¬

Expanded text:
 coronam vitae . Et ita quia solummodo ad perfectionem bonae actionis infatigabili proposito perveniemus, si hanc fixa intentione supernae remunerationis incipimus, recte de eadem tunica subjungitur: In cujus medio supra erit capitium, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
li enĩ illi qͥ in ultimis & infimis erant angulis ra¬
cionalis. habebant concͣ se in utͦq latere suꝑbu¬
meralis ȩquȩ anulos alios quibꝰ ipsi uitcis ligan¬
tibus uingerent᷑. De quibꝰ subsequent̾ adiungit᷑.
ecnon & alios duos anulos aureos qͥponendi
sunt in utͦq lat̾e suꝑhum̾alis deorsũ qͦd respicit
contra faciẽ iunccurȩ inferioris: ut aptari possit s¬
cũ suꝑhumerali. Contra faciẽ dicit iuncturȩ in¬
ferioris: quia de iunctura suꝑiore quȩ erat suꝑ
scapulas ante dixerat. Incer quas uidelicet iun¬
ccuras hoc distabat: qͦd suꝑior cathenulis. inferi¬
or uͥ erat uitcis facca ligantibꝰ Vnde apte subiũ¬
git᷑.t constringat᷑ rationale anulis suis cũs
anulis suꝑbumeralis uitta yacinthina: ut ma¬
neat iunctura fabrefacta. & a se inuicẽ rationas¬
le & suphumerale nequeant separari. Non aũts
putandũ est utrũq indumencũ ẽẽ t̾minatum.
simul

Expanded text:
li enim illi qui in ultimis et infimis erant angulis rali enim illi qui in ultimis et infimis erant angulis rationalis, habebant contra se in utroque latere superhumeralis aeque alios annulos, quibus ipsi vittis ligantibus jungerentur: de quibus subsequenter adjungitur: Nec non alios duos annulos aureos, qui ponendi sunt in utroque latere superhumeralis deorsum, quod respicit contra faciem juncturae inferioris, ut aptari possit cum superhumerali. Contra faciem dicit juncturae inferioris, quia de junctura superiore quae erat super scapulas, ante dixerat. Inter quas videlicet juncturas hoc distabat, quod superior his catenulis, inferior vero erat vittis facta ligantibus. Unde apte subjungitur: Et instringetur rationale annulis suis cum annulis superhumeralis vitta hyacinthina, ut maneat junctura fabrefacta, et ab invicem rationale et superhumerale nequeant separari. Non autem putandum est, utrumque indumentum simul
Abbreviated transcription (Latin):
te. cathenulasq aureas iunges anulis qͥ st̃ in mar¬
ginibꝰ eiꝰ. & ipsarũ cathenarũ extrema duobꝰ co¬
pulabunt᷑ uncinis in utͦq latere suꝑbumeralis
suꝑ humeralis angulis impositi. & duo contͣ anu¬
li in duobꝰ rationalis angulis sur sũ. equibꝰ pende¬
bant duȩ cathenȩ aureȩ quȩ tẽpore induendim
serebantꝰ uncinis qͥ in suꝑhumeralis angulis emi¬
nebant. ut in sequentibꝰ aꝑtiꝰ scͥptũ ẽ: ut suꝑhu¬
merale & rationale mutuo necterent᷑. qͦrũ suꝑi¬
or conexio huc usq descripta est. Seqͥt᷑ aũt de
inferiori quȩ erat subcꝰ ascellas scͥpt᷑a ita subitiens.¬
acies & duos anulos aureos qͦs pones in sũmita
humeralis & posteriora eiꝰ aspiciunt. Quod dicits
& in oris quȩ eregione st̃ suꝑbumeralis ñ signi¬
ficat in oris suꝑhumeralis. sed in oris illis que exe¬
gione sc̃ suꝑhumeralis hoc est in oris rationalis.
quȩ ui delicet orȩ e regione suꝑhumeralis st̃. Anu¬

Expanded text:
asque aureas junges annulis, qui sunt in marginibus ejus, et ipsarum catenarum extremae duobus copulabuntur uncinis, in utroque latere superhumeralis superhumeralis angulis impositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum; e quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est: ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorum superior connexio hucusque descripta est. Sequitur autem de inferiori, quae erat subtus ascellas. Scriptura ita subjicit: Facies et duos annulos aureos, etc. Quod humeralis et posteriora ejus aspiciunt. Quod dicit, et in oris quae e regione sunt superhumeralis, non significat in oris superhumeralis, sed in oris illis, quae e regione sunt superhumeralis: hoc est in oris rationalis, quae videlicet ore e regione superhumeralis sunt. Annu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ circũitũ quasi mala punca facies ex yacin¬
to & purpura & cocco bis tincto. mixtis in me¬
dio cintinnabulis. Deorsũ nanq ad pedes tu¬
nicȩ fiunt quasi mala punica & cintinnabula
ꝑ girũ. quando ad tantã excellenciã deuocȩ dõ
conuersationis sacerdos ꝑuenerit: ut nichil a¬
liud in illo quã splendor & gła. flosq ut ita di¬
xerim uariꝰ bonorũ oꝑũ uideat᷑. nil ab illo ali¬
ud cũ os aꝑuerit quã suauissimꝰ horũ sonꝰ au¬
diat᷑. Quia eñ in malo punico multa interiꝰ gͣ¬
na uno foris cortice cegunt᷑: recce ꝑ mala pu¬
nica mulcifaria u̾ircucũ oꝑatio uno caritatis
munimine undiq uersũ tecta designat᷑. Fic¬

Expanded text:
 circuitum, quasi mala punica facies ex hyacintho et purpura, et cocco bis tincto, mistis in medio tintinnabulis. Deorsum namque ad pedes tunicae fiunt quasi mala punica et tintinnabula per gyrum, quando ad tantam excellentiam devotae Deo conversationis sacerdos pervenerit, ut nil in illo aliud quam splendor et gratia, flosque ut ita dixerim varius bonorum operum videatur: nil ab illo aliud cum os aperuit, quam suavissimus horum sonus audiatur. Quia enim in malo punico multa interius grana uno foris cortice teguntur, recte per mala punica, multifaria virtutum operatio, uno charitatis munimine undique versum tecta designatur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendare discipulis. Porcabat & septuaginta
duo tintinnabula aurea cũ cotidẽ malis punicis:
ut ostenderet mẏstice qͦo eadẽ fides & oꝑatio uis¬
ticie uniu̾sũ eẽt mundũ ab errorũ cenebris ad ue¬
ram lucẽ ꝑauctura. Tres nanq dies & nocces ha¬
bent horas septuaginta auas. Et qͥa sol iste uisibi¬
lis om̃s mundi partes in sepcuaginta duabꝰ horis
supra infraq lustrando tribꝰ uicibꝰ circũit: apte
hic numerꝰ tincinnabulorũ & malorũ diu̾si colo¬
ris cunicȩ poncificis inducꝰ est. ad docendũ fig̾atȩ
quod sol iusticiȩ orbẽ eẽt. illuminacurꝰ uniũsum

Expanded text:
one signarunt. Portabat et septuaginta duo tintinnabula aurea, cum totidem malis punicis, ut ostenderet mystice, quod fides et operatio justitiae universum mundum esset ab errorum tenebris ad veram lucem perductura. Tres namque dies ac noctes, hbent horas septuaginta duas. Et quia sol iste visibilis, omnes mundi partes in septuaginta duabus horis supra infraque lustrando tribus vicibus circuit; apte hic numerus tintinnabulorum et malorum diversi coloris, tunicae pontificis inditus est, ad docendum figurate, qu
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ cogicationis incegritas ñ seqͥt᷑ ꝑfecte actionis.
Sed ne hȩc ab inuicẽ ualeant dissolui. habeat sa-¬
cerdos in racionali duas cachenulas ex auro pu-¬
rissimo. id est continuacionẽ castȩ & ñ ficcȩ dilec-¬
tionis cordi suo firmit̾ affixã: quȩ nunquã ma-¬
nus & linguã illiꝰ ab ȩquicate puri sensus dissẽ¬
tire ꝑmittat. Et bene duas: ut & in his quȩ ad
diuinȩ cultũ seruitutis. & in eis que ad fracernȩ
subsidiũ necessitatis ꝑtinent. rite ornatꝰ incedat.¬
Ec quidẽ apce opꝰ caritatis ꝑ cachenulas expͥmit᷑
aureas. quia sic̃ catbenula ex plurimis auri uir¬
gulis una concexit᷑. ita caricas ex mulcifaria
uircutũ oꝑatione ꝑficit᷑. Quas ꝓfecco uirgulas
exponens apłs aic. Caricas patiens est. benigna
est. Caricas ñ emulat᷑. ñ agit ꝑperã. ñ inflat᷑. ñ
est abiciosa. ñ querit quȩ sua st̃. ñ irricat᷑. ñ co

Expanded text:
rae cogitationis integritas non sequitur perfectae actionis. rae cogitationis integritas non sequitur perfectae actionis. Sed ne haec ab invicem valeant dissolvi, habeat sacerdos in rationali duas catenulas ex auro purissimo, id est, continuationem castae et non fictae dilectionis cordi suo firmiter affixam; quae nunquam manus et linguam illius ab aequitate puri sensus dissentire permittat. Et bene duas, ut et in his quae ad divinae cultum servitutis, et in eis quae ad fraternae subsidium necessitatis Et quidem ante opus charitatis per catenulas exprimitur aureas, quia sicut catenula ex plurimis auri virgulis una connectitur, ita charitas ex multifaria virtutum operatione perficitur. Quas profecto virgulas exponens Apostolus ait: Charitas patiens est, benigna est. Charitas non aemulatur; non agit perperam, non inflatur, non es
Abbreviated transcription (Latin):
nulis fortꝰ copulata. qͦs iungebat uicta yacinchi¬
na: ne laxȩ fluerent & a se muicẽ mouerent᷑. Hec
de ipsa conexione suphumeralis & rationalis se¬
cundũ liccerã dicca st̃. Quia uͦ qͦo sepiꝰ duiccũ et
suꝑ humerale ad oꝑũ consũmationẽ bonorũ ra¬
cionale aũt ad significandã cogitationũ mundi¬
ciam ꝑtinet: conexio quȩ hȩc in alterutrũ sociat.
reete illã mencis in dustriã figurate denunciat.
qua doccorũ figeliũ intellectus ac fides cũ oꝑaci¬
one comungit᷑. Manec enĩ iunccura fabrefaccas
ut a se inuce rationale & sughumerale neque¬
ant separari. qm̃ tanta eruditione. tanco oꝑum
studio p̃minet reccor. ut nil ex his quȩ facienda
ẽẽ. cognouerit imꝑfeccũ relinquat: nil ex his quȩ
recce᷑ facere cernit᷑ ꝑ incuriã cordis uircute rec¬
citudinis priuet. Defluunt nanq indum̃ta pon-¬
tificis & a se inuicẽ mouent᷑. si uel decꝰ oꝑis boni
minor cordis custodia sordidat. uel castitatẽ pu¬

Expanded text:
nulis fortius copulata, quos jungebat vitta hyacinthina, ne laxefluerent, et a se invicem moverentur. Haec de ipsa connexione superhumeralis et rationalis, secundum litteram dicta sunt. Quia vero quod saepius dictum est, superhumerale ad operum consummationem bonorum, rationale autem, ad significandam cogitationum munditiam pertinet connexio, quae haec in alterutrum sociat; recte illam mentis industriam figurate denuntiat, qua doctorum fidelium intellectus ac fides cum operatione conjungitur. Manet enim junctura fabre facta, ut a se invicem rationale ac superhumerale nequeant separari, quoniam tanta eruditione, tanto operis studio praeeminet rector, ut nihil ex eis quae facienda esse cognoverit, imperfectum relinquat; nil ex eis quae recta facere cernitur, per incuriam cordis virtute rectitudinis privet. Defluunt namque indumenta pontificis, et a se invicem moventur, si vel decus operis boni minor cordis custodia sordidat, vel castitatem pu
Abbreviated transcription (Latin):
nullo delectationis infimȩ latere flectat᷑.
acies & uncinos ex auro & auas cathenulas
auri purissimi sibi inuicẽ coherentes. qͦs inse¬
res uncinis. Uncini in supremis erant angulis.
suꝑhumeralis fabre affixi. cathenulȩ aũt quaᷤ
subiungit ñ in ipso suꝑhumerali sed pociꝰ i ra¬
tionali hoc est in suꝑioribꝰ eiꝰ angulis ꝑ anulos
aureos uident᷑ fuisse annexȩ: ut cũ inaueretur
pontifex. cathenulȩ quȩ de rationali pendebant
possent cũ uncinis suꝑhumeralis annecci. qͣtinꝰ
utraq sibi mucuo firma positione cohererent.
Scripcũ nanq est aꝑciꝰ in posterioribꝰ. Fecerc̃
in racionali s cachenulas sibi inuicẽ eoherenteᷤᷤ

Expanded text:
ectatur. Facies et uncinos ex auro, et duas catenulas ex auro purissimo, sibi invicem cohaerentes, quas inseres uncinis. Uncinos quos dicit, in supremis erant angulis superhumeralis fabre affixi. Catenulae autem quas subjungit, non in ipso superhumerali, sed potius in rationali, hoc est in superioribus ejus angulis, per annulos aureos videntur fuisse annexae; ut cum indueretur pontifex, catenulae quae de rationali pendebant, possent cum uncinis superhumeralis annecti, quatenus utraque sibi mutuo firma positione cohaererent; scriptum namque apertius est in posterioribus: Fecerunt in rationali et catenulas sibi invicem cohaerentes,
Abbreviated transcription (Latin):
mas. Quatinꝰ omibꝰ sese incuentibꝰ & uerȩ fidei c̃¬
fessionẽ. & exempla sẽꝑ bonȩ accionis ostendat: ut
& ipsi imitatione reccȩ fidei. & oꝑationis. sũmi mẽ¬
bra sacerdotis mereant᷑ estici. Possumꝰ sane in ua¬
rio decore lapidũ ñ solũ claritatẽ multifariã sac̃¬
docalis accꝰ & cogicatꝰ: uerũ ȩciã sp̃ualiũ accipere
carismata uircutũ ac miracula sanitatũ. De qͥbꝰ
ipse dñs apłis. infirmos inquit curate: morcuoss¬
citate. lepsos mundate. demones eicite. Ec iterum
Signa aũc eos qui crediderint hȩc sequent᷑. Irino¬
mine meo demonia eitient: linguis loquent᷑ no¬
uis serpentes collent. & si mortiferũ qͥd biberinc
non eos nocebit. Uerũ siue hoc siue illud siue u¬
crũq designent. recce duodenariꝰ in rationali nu-¬
guis. si qͥs facultates pauꝑibꝰ om̃s custribuat. si qͥs
cradat corpꝰ suũ ut ardeat: si unitatẽ catholicȩ

Expanded text:
mas, quatenus omnibus sese intuentibus, et verae fidei comas, quatenus omnibus sese intuentibus, et verae fidei confessionem et exempla semper bonae actionis ostendat, ut et ipsi imitatione rectae fidei et operationis summi membra sacerdotis mereantur effici. Possumus sane in vario decore lapidum, non solum claritatem multifariam sacerdotalis actus et cogitatus, verum etiam spiritualium accipere charipse Dominus apostolis: Infirmos, inquit, curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite . Et iterum: Signa autem eos qui credunt haec sequentur: In nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur novis, serpnon eis nocebit . Verum sive hoc, sive illud, sive utrumque designent, recte duodenarius in rationali nuguis, si quis facultates pauperibus omnes distribuat, si quis tradat corpus suum ut ardeat, si unitatem catholicae
Abbreviated transcription (Latin):
des. spes & caritas c̃firmata refulget. Qd̾ aũt in¬
rationali .iiiiͬ. ordines fuerint. & borũ singuli qͥq
iiiͦ. habuere lapides: qͥd nobis incimat᷑ tỹpice nͥ ut
in uircutibꝰ quȩ distingunt᷑ .uiͦiͬʳ. pͥncipales. fidẽ scẽ¬
Rinicatis ñ ficcã ceneamꝰ: Quacuorꝰ nanq ordines
gẽmarũ habet in pectore sacerdos: quando ome qͦd
cogitat prudentia circũspeccũ. forcicudine firmũ
iustitia eximiũ. tẽꝑantia amalis om̃ibꝰ fuerit secͤ¬
tum. Sed idẽ ordines cernas habent gẽmas: cum
eadem prudentia. forcicudo. iusticia. & cẽꝑancia.
scẽ kinitatis fuerint fide consecrata. Quia enĩ ui¬
ca nr̃a in pͣsenti fide & oꝑatione recta consistit: ap¬
te sacerdos ut oꝑatione sit pͣcipuus .uinͬ. uersus gẽ¬
marũ in peccore baiulat. Ut uͦ cũ oꝑibꝰ fidei since¬
ritate sit castꝰ. ternas in singulis uersibꝰ habec gem¬

Expanded text:
des, spes, et charitas cdes, spes, et charitas crationali quatuor ordines fuerunt, et horum singuli quique tres habuere lapides, quid nobis intimatur typice, nisi ut in virtutibus quae distinguuntur quatuor principales, fidem sTrinitatis non fictam teneamus? Quatuor namque ordines gemmarum habet in pectore sacerdos, quando omne quod cogitat, prudentia circumspectum, fortitudine firmum, justitia eximium, temperantia a malis omnibus fuerit secretum. Sed iidem ordines ternas habent gemmas, cum eadem prudentia, fortitudo, justitia, temperantia, sanctae Trinitatis fuerit fide consecrata. Quia enim vita nostra in praesenti fide et operatione recta consistit, apte sacerdos, ut operatione sit praecipuus, quatuor versus gemmarum in pectore bajulat. Ut vero cum operibus fidei sinceritate sit castus, ternas in singulis versibus habet gem
Abbreviated transcription (Latin):
Singuli aũt lapides singulis patrũ nõibꝰ inscri¬
bunt᷑: dũ scõrũ uitã reccor inspiciens qui qͥbꝰ ma¬
xime uircutũ oꝑibꝰ floruerunt sedula inquisitio¬
ne scrutat᷑ & hec cuncta in abdicis sui pectoris me¬
ditando colligere. atq oꝑando ꝓferre satagit. Neq
enim sine certi ratione sacramenci ita ut᷑q uestiᷤ
lapidibus p̃ciosis redimita. ac patrũ noĩbꝰ insig¬
nita est: ut ipsa nomina in suꝑhumerali qͥd ẽ du¬
obus lapidibꝰ uniꝰ eiꝰdemq generis. in rationaliu̾
patres in sapidibꝰ p̃ciosis uniꝰ atq indissimilis gene¬
ris sculpti sc̃: significat aꝑte qͦd una fides in dm̃.
eadẽ caricas. cõmunis spes uitȩ cęlestis. om̃iũ cor¬
da patrũ repleret. Quod uͦ diuersi generis lapi¬
dibꝰ idẽ inscripti st̃. denunciat figurate: qͥa mulciplex
ẽ uarietas & gr̃a bonorũ oꝑũ quibꝰ pͣfata scõrũ fi¬

Expanded text:
Singuli autem lapides singulis patrum nominibus inscriSinguli autem lapides singulis patrum nominibus inscribuntur, dum sanctorum vitam rector inspiciens, quibus maxime virtutum operibus floruerunt, sedula inquisitione scrutatur; et haec cuncta in abditis sui pectoris meditando colligere, atque operando proferre satagit. Neque enim sine certi ratione sacramenti, ita utraque vestis lapidibus pretiosis redimita, ac patrum nominibus insignita est; ut ipsa nomina in superhumerali quidem duobus lapidibus unius ejusdemque generis, in rationali vepatres in lapidibus pretiosis unius atque indissimilis generis sculpti sunt, significat aperte quod una fides in Deum, eadem charitas, communis spes vitae coelestis omnium corda patrum replet. Quod vero diversi generis lapidibus iidem inscripti sunt, denuntiat figurate quia multiplex est varietas et gratia bonorum operum, quibus praefata sanctorum fi
Abbreviated transcription (Latin):
re p̃cipit᷑. quia siue in longitudinẽ uitȩ ȩt̾nȩ de¬
sideriũ mentis erigat. seu in lacitudinẽ caritatis
erga curã ꝓximi suũ inclinec affeccũ: necesse est
ꝑ omĩa cor sacerdocale neqͣquã segne & desidio¬
sum manere. sed ardence sẽꝑ studio extenddi. ad cõ¬
prehendendũ brauiũ suꝑnȩ uocationis dĩ inxͦ. ibu.
Ponesq in eo . uiiͬ. ordines lapidũ. In pͥmo uersu
erit lapis Sardiꝰ. & copariꝰ. & Smaragoꝰ. In scd̃o. car¬
bunculꝰ. saphirꝰ & yaspis. In tercio. lirgiriꝰ. acha¬
Ithes & amecistꝰ In quarto chrisolitꝰ. onichinꝰ & be¬
rillus. Inclusi auro erunt ꝑ ordines suos: habebt̃q
nomina filiorũ isrł. Aiͣ. noibꝰ celabunt᷑ singuli
positio aiuersarũ in rationali. multiplicẽ uaria¬
rum uirtutũ grãm designat: quȩ c̃cordi serie dis-¬
posica in sacerdocis debet corde semꝑ apparere.

Expanded text:
re praecipitur; quia sive in longitudinem vitae aeternae dere praecipitur; quia sive in longitudinem vitae aeternae desiderium mentis erigat, seu in latitudinem charitatis erga curam proximi suum inclinet affectum, necesse est per omnia cor sacerdotale nequaquam segne et desidiosum manere, sed ardenti semper studio extendi ad comprehendendum bravium supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Ponesque in eo quatuor ordines lapi smaragdus. In secundo carbunculus, sapphirus et jaspis. In tertio ligurius, achates et amethystus. In quarto chrysolithus, onychinus et beryllus. Inclusi auro erunt per ordines suos, habebuntque nomina filiorum Israel duodecim. Laetabuntur singuli positio diversarum in rationali, multiplicem variarum virtutum operationem designat, quae concordi serie disposita in sacerdotis debet corde semper apparere.
Abbreviated transcription (Latin):
na foris existimatio merito concẽpnat. Seu cer¬
ce duplex inpeccore ferimꝰ racionale iudicii. qͣn¬
do & ea quȩ de fide ueritatis ac uita inuisibili
loquim᷑ aut cogitamꝰ ratione fixa subsistunt:
& ea qͦq quȩ uisibilit̾ agimꝰ aut agenda dis¬
ponimꝰ. ȩque iudicio iustȩ discrecionis ꝓbant᷑
esse libraca. Quod aũt mensurã palmi habe-¬
bat ꝑ quadrũ: conatũ infacigabilẽ ac ꝑpecuũ piȩ
intentionis oscendit. Qui enĩ palmo aliqͥd mecit᷑.
sũmo utiq conamine dispansis digicis manũ ex¬
cendit: ut possit mensurã quã querit plene &
absq scrupulo dubietatis cenere. Unde merito
sic̃ ꝑ manũ oꝑacio. ica ꝑ palmũ exprimit᷑ ipsa in¬
flexibilis concencio bonȩ oꝑationis: dũ suã quisq
dexcerã in uniu̾sa quȩ ualec insignia uirtutum
dilacare sacagit. Et bene idẽ rationale cã in lon¬
gicudie quã in latitudine mensurã palmi babe¬

Expanded text:
na foris existimatio merito contemnet. Seu cerna foris existimatio merito contemnet. Seu certe duplex in pectore ferimus rationale judicii, quando et ea quae de fide veritatis, ac vita invisibili loquimur aut cogitamus, ratione fixa subsistunt; et ea quoque quae visibiliter agimus, aut agenda disponimus, aeque judicio justae discretionis probantur esse librata. Quod autem mensuram palmi habebat per quadrum, conatum indefatigabilem ac perpetuum piae intentionis ostendit. Qui enim palmo aliquid metitur, summo utique conamine dispansis digitis manum ostendit, ut possit mensuram quam quaerit plene, et absque scrupulo dubietatis tenere. Unde merito sicut per manum operatio, ita per palmum exprimitur ipsa inflexibilis contentio bonae operationis, dum suam quisque dexteram in universa quae valet insignia virtutum dilatare satagit. Et bene idem rationale tam in longitudine quam in latitudine mensuram palmi habe
Abbreviated transcription (Latin):
peris ꝑfectio ita in racionali iudicii qͦ peccꝰ sas¬
docis cegebat᷑ simul & ornabat᷑. corais & cogi¬
cacioni eiꝰ casticas expͥmit᷑. Et bene post supee¬
humerale rationale iudicii seqͥt᷑. ut cũ antoho¬
mine as innocens manibꝰ apparuerit. mulco
magis in conspectu sũmi iudicis mundꝰ corde
assistere concendat. omĩa agens industria: ut
quicqͥd foris erga ꝓximos agit aut iudicat. co¬
cum ex regula int̾nȩ racionis ꝓbatũ ac suo con-¬
dicori placitũ fulgeat. Itẽ racionale iucuicii sa¬
cerdos in peccore ferre pͣcipit᷑: quia debet rector.
subcili semꝑ examine bona malaq discernere.
& quȩ uel quibꝰ quando uel qualit̾ congruant
studiose cogitare. Duplex aũt faccũ ẽ. rationa¬
le: ut faciliꝰ lapidũ ponaꝰ sustineret. Sed hȩc
duplicatio uestis in legalis pectore sacerdocis tỹ¬
pice nos admonet: ut rationẽ nr̃i examinis &
inuisibilis intꝰ arbiter ꝓbet. & nunquã huma¬

Expanded text:
udicii, quo pectus sacerdotis tegebatur, simul et ornabatur, cordis et cogitationem ejus castitas exprimitur. Et bene post superhumerale, rationale judicii sequitur; ut cum ante homines quis innocens manibus apparuerit, multo magis in conspectu summi judicis mundos corde assistere contendat, omni agens industria ut quidquid foris erga proximos agit, aut judicat, totum ex regula internae rationis probatum, ac suo Conditori placidum fulgeat. Item rationale judicii sacerdos in pectore ferre praecipitur, quia debet rector subtili semper examine bona malaque discernere, et quae vel quibus, quando vel qualiter congruant, studiose cogitare. Duplex autem factum est rationale, ut facilius lapidum pondus sustineret. Sed haec duplicatio vestis in legalis pectore sacerdotis typici nos admonet ut rationem nostri examinis et invisibilis intus arbiter probet, et nunquam huma
Abbreviated transcription (Latin):
religiosi audicores ꝓmpca ad obediendũ fidĩ cor¬
da afferant. Doccores uͦ eis ignẽ uerbi cȩlestis qͦ
& illuminent᷑ ad agnoscendũ. & inflãment᷑ ad di¬
ligendũ dm̃ pͣdicando ministrent: Per olei nanq
pinguedinẽ qua & lassi acq infirmi artꝰ recrean¬
tur & gr̃a prestat᷑ luminis: interna sepe dilectio
mencis & opus miscdiȩ designat᷑. Hinc & enĩ psal¬
mista. Ego aũt sic̃ olua fruccifera in domo dñũ:
uero & filii eiꝰ allato igne cõponant luc̾nã quȩ
ardeat in cab̾nacło dĩ. Offerant humiles audico
ceant eos cȩlestis archana scienciȩ. quibꝰ regularit᷑
instituti & in c̃spectu sui condicoris igne caritatis

Expanded text:
religiosi auditores, prompta ad obediendum fidei correligiosi auditores, prompta ad obediendum fidei corda afferant: doctores vero, eis ignem verbi coelestis quo o illuminentur ad agnoscendum, et inflammentur ad diligendum Deum, praedicando ministrent. Per olei namque pinguedinem, qua et lassi atque infirmi artus recreantur, et gratia praestatur luminis, interna saepe dilectio mentis, et opus misericordiae designatur. Hinc etenim Psalmista: Ego autem, sicut oliva fructifera in domo Dei, autem et filii ejus allato igne componant lucernam, quae ardeat in tabernaculo Dei. Offerant humiles auditorceant eos coelestis arcana scientiae; quibus regulariter instituti, et in conspectu sui Conditoris igne charitati
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculi consequenter ȩciã lumen lucernȩ p̃ui¬
aet᷑ ut decor eiꝰ admirabilis sicut interdiu lumine
solari. ita ȩciã noccu lucernalibꝰ flãmis illustret᷑.
neq unquã in domo dei aliqͥs tenebrarũ locus.
aliqua umbrarũ possit hora suppecere. Iuxta uͦ
mysticos sensus qͥd significet lumen lucernȩ: dñs
in exangłio declarat. Qui cũ ꝑ parabolã dixisset.
neq accendunt lucernã & ponunt eã sub modio
seo suꝑ candelabrũ ut luceat om̃ibꝰ qͥ in domo sc̃.
bus: uit uideant oꝑa ur̃a bona. Lucerna gͦ lucis
in domo dĩ. st̃ oꝑa iustorũ: quȩ mences intuentiũ
suis exemplis illuminant. Uerũ diligentiꝰ incuen¬
dũ qͦd ut lucerna semꝑ in cab̾nacło dĩ possit ar¬
dere. fili qͥdẽ isrł oleũ offerre. aaron aũt & filii
eiꝰ ipsã lucernã collocare iubent᷑. Quȩ est gͦ hȩc
aistinctio ut ad nutriendã lucẽ popłs oleũ offe¬
nant. nisi force hoc figurate imꝑat᷑. ut fideles &

Expanded text:
bernaculi, consequenter etiam lumen lucernae praevidetur, ut decor ejus admirabilis sicut interdiu, lumine solari, ita etiam noctu flammis lucernalibus illustretur, neque unquam in domo Dei aliquis tenebrarum locus aliqua umbrarum mysticos sensus quid significet lumen lucernae, Dominus in Evangelio declarat qui cum per parabolam dixisset: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus, qui in domo Dei ibus, ut videant opera vestra bona. Lucerna ergo lucis in domo Dei, opera sunt justorum, quae mentes intuentium suis exemplis illuminant. Verum diligentius intuendum, quod ut lucerna semper in tabernaculo Dei possit ardere, filii quidem Israel oleum offerre, Aaron autem et filii ejus, ipsam lucernam collocare jubentur. Quae est haec distinctio, ut ad nutriendam populus oleum offenant, nisi forte hoc figurate imperatur, ut fideles et
Abbreviated transcription (Latin):
uiã suꝑbientiũ cõmemoratã ȩt̃na ultione ꝑcu¬
cit: quasi t̾rorẽ flãmȩ uorantis in eodẽ aspectã¬
tibus demonstrat. Neq enĩ quisq uerbũ faci¬
ens ad popłm. uel solũ increpandis prauorũ re¬
atibꝰ. uel solũ debet scriptarũ reserandis insiste¬
re secrecis. ne uel de peccatorũ cantũmodo cor¬
reccione dispucans forte minꝰ libent̃ audiat᷑. uel
ins steriorũ cancũ abdica reserans minꝰ fortasse¬
eis quos emendare debuit ꝓsit. Sed cũ ex utͥq
sermonẽ cẽꝑauerit. & suauitatẽ uidelicet cȩles¬
tiũ secretorũ audientibꝰ pandendo. & correcti

Expanded text:
viam superbientium, commemorata aeterna ultione percuviam superbientium, commemorata aeterna ultione percutit, quasi terrorem flammae vorantis in eodem aspectantibus demonstrat. Neque enim quisque verbum faciens ad populum, vel solum increpandis pravorum reatibus, vel solum debet Scripturarum reserandis insistere secretis, ne vel de peccatorum tantummodo correptione disputans, forte minus libenter audiatur; vel mysteriorum tantum abdita reserans, minus fortasseeis, quos emendare debuit, prosit. Sed cum ex utroque sermonem temperat, et suavitatem videlicet coelestium secretorum audient
Abbreviated transcription (Latin):
stinenciã caro macerec᷑. Unde & bis cincco coc-¬
co corta bissus adiungit᷑. De c̾ra & enĩ bissus ni¬
cenci specie orit᷑. Et qͥd ꝑbissũ nͥ candens deco¬
re mundicie corporalis casticas designat᷑  Ouȩ
uidelicet corca pulcbricudini suꝑhumeralis in¬
neccit᷑ qͥa cunc castimonia ad ꝑfeccũ mundiciȩ
candorẽ ducit᷑ cũ ꝑ abstinenciã caro fatigatur.
Pocest de cocco qͥ ignis specie refulget & hoc non
inconuenient̾ dici: qͥa idõ forcasse bis cinccꝰ fieri
preceptꝰ sit. qͦd ignis duplicẽ habere uĩ soleat. u¬
rendi scilicet & lucendi. Cuiꝰ nacurã imitari pͣ¬
sulem in uerbo nimirũ doccrinȩ salutaris opor¬
cec. Uc & lucẽ uidelicet scientiȩ desiderantibus
aꝑire: & rubiginẽ peccatorũ in concẽptoribꝰ cu¬
ret increpando cõburere. Cũ enĩ audicoribꝰ su¬
is dulcissima scripturarũ archana siue miracu¬
la aut parabolas dñi ex angłicas exponit: uelut
in habitu suo fulgorẽ lucis oscendit. Nut cũ ꝓt̾

Expanded text:
ntiam caro maceretur. Unde et bis tincto cocco torta byssus adjungitur. De terra etenim byssus nitenti specie oritur. Et quid per byssum, nisi candens decore munditia corporalis castitatis designatur? Quae videlicet terra pulchritudini superhumeralis innectitur; quia tunc castimonia ad perfectum munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Potest de cocco, qui ignis specie refulget, et hoc non inconvenienter dici; quia fortasse ideo bis tinctus fieri praeceptum sit, quod ignis duplicem habere vim soleat, urendi scilicet et lucendi. Cujus naturam imitari praesulem, in verbo nimirum doctrinae salutaris, oportet, ut et lucem videlicet scientiae desiderantibus aperire, et rubiginem peccatorum in contemptoribus curet increpando comburere. Cum enim auditoribus suis dulcissima Scripturarum arcana sive miracula, aut parabolas Domini evangelicas exponit, velut in habitu suo fulgorem lucis ostendit. At cum propter
Abbreviated transcription (Latin):
in fronce portamꝰ. quando expͤgati asordibꝰ uiti¬
orum quȩ ex pͥmo parente habuimꝰ. imaginẽ &
similicudinẽ nr̃i condicoris ad quã creati sumꝰ
in nobis recipimꝰ. & hanc nos recepisse ñ in secreto
celamꝰ. sed cunccis palã faccis & uoce ꝓmulgamꝰ.
iuxta illud apłi. Sic̃ porcauimꝰ imaginẽ t̾reni:
porcemꝰ & imaginẽ cȩlestis. Quod loquens ad co¬

Expanded text:
in fronte portamus, quando expurgati a sordibus vitiorum, quae ex primo parente habuimus, imaginem et similitudinem nostri Conditoris, ad quam creati sumus, in nobis recipimus; et hanc nos recepisse non in secreto celamus, sed cunctis palam factis, et voce promulgamus, juxta illud Apostoli: Sicut portavimus imaginem terreni, por
Abbreviated transcription (Latin):
corã hoĩbꝰ rucilant: hȩc in c̃spectu occulti arbi¬
tri flãma intimi amoris accendat. Quȩ scilicet
caritas qua dm̃ simul ac ꝓximũ diligit: quasi
ex duplici cinccura fulgescit. Sed cũ mens ad pͣ¬

Expanded text:
coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbicoram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitris flamma intimi amoris incendat. Quae vero scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui sic ad
Abbreviated transcription (Latin):
rio colore resplenaet adiungit᷑: ut ꝑ om̃e quod
incelligendo penetrat. ñ ad fauores infimos seo
ad amorẽ cȩlestiũ surgat. ne dũ suis in cautꝰ lau¬
aibus pascit᷑ ipso ȩciã ueritatis incellectu uacue¬
cur. Nuro qͦq & yacincho purpura ꝑmiscet᷑: ut
ui delicet sacerdocale cor cũ sũma quȩ prȩdicat
sperat. in semecipso & suggestiones uiciorũ repͥ¬
mat. cisq uelut ex regia potestate dñẽt᷑. Quatn
Quanuis ut suꝑiꝰ sepe diccũ est in p᷑pureo colo¬
re possit ipsa effusio sanguinis ꝓxp̃o. uel diuer¬
sarum colerantia pressurarũ intelligi. Ipsa est
enim crux: quã sequentes dñm qͦtidie ferre iu¬
bem᷑. Unde merito talis species inter alias m¬
humero sacerdocis refulget: ut ipsũ ad pacien¬
dum aduersa semꝑ doceat ẽe̾ paratũ. Auro
aũt yacincho ac purpurȩ bis cinctꝰ coccꝰ adiun-¬
git᷑ ut ante interni udicis oculos omĩa uircu¬
cum bona ex caricate decorent᷑. Ut cuncca quȩ

Expanded text:
rio colore resplendet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautius laudibus pascitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoque et hyacintho purpura permiscetur, ut videlicet sacerdotale cor cum summa, quae praedicat, sperat; in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quQuamvis, ut superius saepe dictum est, in purpureo colore possit ipsa effusio sanguinis pro Christo, vel diversarum tolerantia pressurarum intelligi. Ipsa enim est crux, quam sequentes Dominum quotidie ferre jubemur. Unde merito talis species inter alias humero sacerdotis refulget, ut ipsum ad patienda adversa semper doceat esse paratum. Auro autem, hyacintho ac purpurae bis tinctus cocclos omnia virtutum bona ex charitate decorentur, et cuncta quae
Abbreviated transcription (Latin):
certe uestes a aron multifarie omẽm eleccorũ cȩtũ
in uaria ꝑsonarũ meritorũq distancia xp̃o adhe¬
rentem designant. ceste apło qui ait. Quicunq
enim in xp̃o bapcizati estis: xp̃m induistis. Cum
aũt in ꝑsona aaron dñm saluatorẽ figuralit̾ insi¬
nuacũ accipimꝰ. qͥd filios aaron qui & ipsi in sac̾¬
dociũ iuncti st̃ nisi apłos xp̃i apłorũq successo
res. & cunccos fideliũ magistros significare dica¬
mꝰ: Hec quidẽ ita principalit̾ de dño posst̾ acci¬
pi: sed nos magis in eis quȩ ad significantiã nr̃e
in año piȩ conuersationis ꝑtineant. queq ad cor¬
reccionẽ nr̃orũ respiciant morũ decet intueri. Se

Expanded text:
certe vestes Aaron multifariae, omnem electorum coetum certe vestes Aaron multifariae, omnem electorum coetum in varia personarum meritorumque distantia Christo adhaerentem designant, teste Apostolo, qui ait: Quicunque enim in Christo baptizati estis, Christum induistis . Cum autem in persona Aaron Dominum Salvatorem figuraliter insinuatum accipimus, quod filios Aaron, qui et ipsi in sacerdotium uncti res, et cunctos fidelium magistros significare dicamus? Haec quidem ita principaliter de Domino possunt accipi; sed nos magis in eis quae ad significantiam nostrae in Domino piae conversationis pertineant, quaeque ad correctionem nostrorum re
Abbreviated transcription (Latin):
tio temporali est filiorũ aaron morte figurata.
Quanuis excellentioris figura mysterii qmͦ caber¬
naculũ cũ ornatibꝰ ac uasis suis scãm designat ec¬
clesiã. pulcherrima uirtucũ siue ꝑsonarũ fideliũ
uarietate distinctã. ita etiã sũmꝰ eiꝰdẽ cab̾nacłi sac̃
dos figurã tenet ueri pontificis iħũ xp̃i: qͥ semecipsũ
obculit oblacionẽ & hostiã dõ ꝓ nobis in odorẽ sua¬
uitatis. qui & iure pocest fr̾ moysi uocari. Qͥs enĩ
si. legi gr̃a. nouũ testamentũ ueceri. cũ & ipse moy¬
ses cale de eo cestimoniũ readat dicens popło quẽ
aocebat. ꝓpħam de gente tua & de fr̃ibꝰ tuis sic̃ me
suscitabit tͥ dñs ds̃ cuus. ipsũ audies. & paulopost
ex ꝑsona xp̃i. ꝓpħam suscitabo eis de medio frũm
suorũ similẽ cui. & ponã uerba mea in ore eiꝰ: Cu-¬
ius oꝑibꝰ admirandis quȩ nemo aliꝰ fecit recce ha-¬
bitus a aron mira uarietate in signis cõparat᷑. Uel

Expanded text:
tio, temporalis est filiorum Aaron morte figurata, tio, temporalis est filiorum Aaron morte figurata, quamvis excellentioris figura mysterii, quomodo tabernaculum cum ornatibus ac vasis suis, sanctam designat Ecclesiam, pulcherrima virtutum sive personarum fidelium varietate distinctam. Ita etiam summus ejusdem tabrdos figuram tenet veri pontificis Jesu Christi, qui semetipsum obtulit oblationem et hostiam Deo pro nobis in odorem suavitatis. Qui etiam jure potest frater Moysi vocari: quis enim si, legi gratia, Novum Testamentum Veteri? cum et ipse Moyses tale de eo testimonium reddat, dicens populo quem docebat: Prophetam de gente tua et de fratribus suis, sicut me, suscitabit tibi Dominus Deus tuus, ipsum auam suscitabo eis de medio fratrum suorum similem tui, et ponam verba mea in ore ejus . Cujus operibus admirandis, quae nemo alius fecit, recte habitu Aaron mira varietate insignis comparatur, vel