comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ italiȩ. & albricũ romanũ patriciũ:
apud eundẽ regẽ laborabat. Idẽ uero rex
hugo sarracenos defraxinido eorũ mu¬
nitione disꝑdereconabatur. Rot garius
comes apud uuillelmũ nord mannorũ
principẽ functus legatione ꝓludouiuco
rege : ibidẽ defunctus . ẽ. Uuillelmus:
regẽ ludo uuicũ regalit̃ in rodomũ susce¬
pit : Itẽ uuillelmꝰ pictauensis. & brittones
cũ suis principib: ad regẽuenerunt. Cũ his
ergo rex isarã uenit. Hugo uero & herib¬
tus cũ othone ducelothariensiũ destructis
pontibus & ablatis nauibus : cũ his quoq: quos
habere poterant ex altera parte flumi¬
nis consederunt. Et agitata int̃ eos ꝑ in¬
ternuntios contro uersia : tandẽ dant᷑
induciae amedio semptẽbri : usq: ad medi¬
um nouembris. & obsides accipiuntur utrĩq
Arege quidẽ filius heribti minor. Qui& tam
rex tã ipse quã uuillelmus sed & hugo :
mittunt obsides othoni regi. ꝑothonẽ ducẽ:

Expanded text:
regem Italiae et Albricum Romanum patricium regem Italiae et Albricum Romanum patricium apud eundem regem laborabat. Idem vero rex Hugo Sarracenos de Fraxinido eorum munitione disperdere conabatur. Rotgarius comes apud Willelmum Nortmannorum principem functus legatione pro Ludowico rege, ibidem defunctus est. Willelmus regem Ludowicum regaliter in Rodomo suscepit. Item Willelmus Pictavensis et Brittones cum suis principibus ad regem venerunt. Cum his ergo rex super Isaram venit. Hugo vero et Heribertus cum Othone duce Lothariensium, destructis pontibus et ablatis navibus, cum his quoque quos habere poterant, ex altera parte fluminis consederunt; et agitata inter eos per internuntios controversia, dantur tandem indutiae a medio Septembri usque ad medium Novembris, et obsides accipiuntur utrimque, a rege quidem filius Heriberti minor. Qui etiam rex, tam ipse quam Willelmus, sed et Hugo, mittunt obsides Othoni regi per Othonem ducem.
Abbreviated transcription (Latin):
rens litteras apłicȩ sedis ad principes
regni. cunctosq franciae uel burgun¬
diae habitatores ut recipiant regẽ suũ
ludo uuicũ. Qđ si neglexerint. & eũ ampli¬
us hostili gladio ꝑsecuti fuerint: ex cõmu¬
nicationis dȩꝓmens int̃minationẽ : Pro qua
re colloquentes epĩ rem̃sis dioceseos cũ heri¬
bto comite. dep̃cati sunt eũ ut int̃cederet
apud hugonẽ principẽ ꝓ receptione regis.
Proditores quidã remis reꝑti. & int̃ fecti
sunt. Quidã rebus aedae priuati: aburbe
depelluntur. Legati rem̃sis aedae roma
regressi : pallium refer̃ hugoni ep̃o. ab
stephano papa trans missũ : Cũ quibus pa¬
riter & legatio uenit principib: regni. ut
ludo uuicũ regẽ recipiant. & sic legatos
suos romã dirigant. Quodsi usq: ad nati¬
uitatẽ dñi facere non ꝓcurauerint: ex cõ¬
municandos tunc fore fenouerint: Dom¬
nus odo abbas ꝓpace agenda int̃ hugonẽ

Expanded text:
rens litteras apostolicae sedis ad principes rens litteras apostolicae sedis ad principes regni cunctosque Franciae vel Burgundiae habitatores, ut recipiant regem suum Ludowicum; quod si neglexerint, et eum amplius hostili gladio persecuti fuerint, excommunicationis depromissurum interminationem. Pro qua re colloquentes episcopi Remensis dioceseos cum Heriberto comite, deprecati sunt eum, ut intercederet apud Hugonem principem pro receptione regis. Proditores quidam Remis reperti et interfecti sunt; quidam rebus aecclesiae privati, ab urbe depelluntur. Legati Remensis aecclesiae Roma regressi, pallium deferunt Hugoni episcopo ab Stephano papa transmissum. Cum quibus pariter et legatio venit principibus regni, ut Ludowicum regem recipiant, et sic legatos suos Romam dirigant; quod si usque ad nativitatem Domini facere non procuraverint, excommunicandos tunc fore se noverint. Domnus Odo abbas pro pace agenda inter Hugonem
Abbreviated transcription (Latin):
cõmitantib secũ: Artaldus ep̃s ꝑditis rebu
sierunt. redditisq: sibi abbacus sci basoli
& auennaco. cũ uilla uindenissa. & pacta
pace cũ hugone p̃sule : ad scm ba solũ illic
habitaturus deuenit. Hugo & heribtus
obsidionẽ lauduni relinquunt. Ludo uuico
regi: filius nascitur : & premissi comi¬
tes cũ vuillel mo locuti : moxlauduni re¬
petunt obsidionẽ: ꝓditionẽ castri sibi fieri
rati: Nulloq: qđ arbi trati fuerant pa¬
trato negotio : reuertuntur insua Lu¬
douiucrex aharlo constantino in uienna
recipitur & a qui tani ad eũ ueniunt: illũq
suscipiunt. Hugo & herib̵tus Vuillel mus
& arnulfus simullocuntur & herib̵tus
inde ad othonẽ regem transrhenũ pro¬
ludo uiucꝰ rex firmatis sibi aquitanis :
laudunũ reuertitur : Nec diu remo¬
ratus. non obtenta pace : in burgundiã
remeat: Legatus stepħi pape nomine
da masus ep̃s rome obhanc legationẽ
ꝑagendã ordinatꝰ: in francĩ uenit. affe¬

Expanded text:
comitantibus secum. Artoldus episcopus, perditis rebus comitantibus secum. Artoldus episcopus, perditis rebus sierunt, redditisque sibi abbatiis sancti Basoli et Avennaco cum villa Vindenissa, et pacta pace cum Hugone praesule, ad sanctum Basolum illic habitaturus devenit. Hugo et Heribertus obsidionem Lauduni relinquunt. Ludowico regi filius nascitur, et praemissi comites cum Willelmo locuti, mox Lauduni repetunt obsidionem, proditionem castri sibi fieri rati; nulloque, quod arbitrati fuerant, patrato negotio, revertuntur in sua. Ludowicus rex a Karlo Constantino in Vienna recipitur; et Aquitani ad eum veniunt, illumque suscipiunt. Hugo et Heribertus, Willelmus et Arnulfus simul locuntur; et Heribertus inde ad Othonem regem trans Rhenum proLudowicus rex, firmatis sibi Aquitanis, Laudunum revertitur; nec diu remoratus, non obtenta pace, in Burgundiam remeat. Legatus Stephani papae, nomine Damasus, episcopus Romae ob hanc legationem peragendam ordinatus, in Franciam venit, affe
Abbreviated transcription (Latin):
rentes coenobiũ suũ : corpus scĩ balderici
patroni sui defer̃ remis : Ludouucꝰ rex
burgundiã petens : rotgariũ comitẽ
cũ hugone nigro acGislebto pacificauit:
indeq: laudunũ remeans : arnoldũ cũ
landrico fratreipsius eodẽ castro ꝓdicio¬
nis insimulatos expulit. & rogario laudu¬
nensem comitatũ dedit: Comꝑtoq qđ hugo
albus ad obsidendũ laudunũ ꝓperaret : bur¬
gundi&e partescũ artoldo ep̃o & rotgario
comite repetit. Quo circa uituriacũ cas¬
trũ deuersante : hugo & heribtꝰ laudunũ
obsident. Sũptis aut̃ secũ rex quos unde¬
cũq: colligire potuit : in pagũ porcensem
uenit. Quo audito hugo & heribtus. scilic&
qđ rex eis apꝓpinquaret: obsidione relic¬
ta ꝓperant contra. & insperatũ regis in¬
uadentes exercitũ : non nullos sternunt
reliquos in fugã uertunt. Rex ipse cũ pau¬
cis eductus asuis. & eximere sebello co actꝰ.
uix euasit. artaldo ep̃o. & comite rotgario

Expanded text:
rentes coenobium suum, corpus sancti Balderici rentes coenobium suum, corpus sancti Balderici patroni sui deferunt Remis. Ludowicus rex Burgundiam petens, Rotgarium comitem cum Hugone nigro ac Gisleberto pacificavit; indeque Laudunum remeans, Arnoldum cum Landrico, fratre ipsius, eodem castro proditionis insimulatos expulit, et Rotgario Laudunensem comitatum dedit; compertoque quod Hugo Albus ad obsidendum Laudunum properaret, Burgundiae partes cum Artoldo episcopo et Rotgario comite repetit. Quo circa Vitriacum castrum deversante, Hugo et Heribertus Laudunum obsident. Sumptis autem secum rex quos undecumque colligere potuit, in pagum Porcensem venit. Quo audito, Hugo et Heribertus, scilicet quod rex eis appropinquaret, obsidione relicta properant contra, et insperatum regis invadentes exercitum, nonnullos sternunt, reliquos in fugam vertunt. Rex ipse cum paucis eductus a suis, et eximere se bello coactus, vix evasit, Artoldo episcopo et comite Rotgario
Abbreviated transcription (Latin):
cũ his quicũ eo erant suꝑ fluuium mat̾nã.
secũq in burgundiã duxit. Hugo & he¬
ribtus comites episcopos conuocant rem̃¬
sis dioceseos. Qui conuenientes. apud suessi¬
onem: in aeła scorũ crispini & crispiniani:
tractant destaturem̃sis episcopu. defi¬
niuntq: conqueren tibus clericis atque
nobilibus laicis diu pastore sedẽ ipsam
uacare ut qm̃ artaldus ep̃s iurauerat. qđ
nũ quã se deipso epis copatu int̃mitteret:
adipsius gubnationẽ reuerti non deberet.
Hugo uero filius heribti comitis quiprius
ad ipsũ episcopatũ fuerat euocatus : clero
rius comes datis obsidibus : dimittitur
a rege ludouuico. duagiũ castellũ red¬
dens arnoldo. Mon asteriũ scĩ theo derici:
diuinis illustratur miraculis: Crux
maior aȩcłe rem̃sis auro cooꝑta. gemmis
p̃ciosis ornata : ab eadẽ furtim aufert᷑
aecła. Canonici montis falconis oppres¬
sione uirdunensis ep̃i pregrauati. dese¬

Expanded text:
cum his qui cum eo erant super fluvium Maternam, cum his qui cum eo erant super fluvium Maternam, secumque in Burgundiam duxit. Hugo et Heribertus comites episcopos convocant Remensis dioceseos. Qui convenientes apud Suessionem in aecclesia sanctorum Crispini et Crispiniani, tractant de statu Remensis episcopii, definientes, conquerentibus clericis atque nobilibus laicis diu pastore sedem ipsam vacare, ut quoniam Artoldus episcopus juraverat quod numquam se de ipso episcopatu intromitteret, ad ipsius gubernationem reverti non deberet, Hugo vero, filius Heriberti comitis, qui prius ad ipsum episcopatum fuerat evocatus, clero rius comes, datis obsidibus, dimittitur a rege Ludowico, Duagium castellum reddens Arnoldo. Monasterium sancti Theoderici divinis illustratur miraculis. Crux major aecclesiae Remensis auro cooperta, gemmisque pretiosis ornata, ab eadem furtim aufertur aecclesia. Canonici Montisfalconis oppressione Virdunensis episcopi praegravati, dese
Abbreviated transcription (Latin):
decessit. hoc anno acies diuersorũ colo¬
rũ incȩlo uise sunt mense decembri
nocte dominica. Collecta trans mari¬
norũ. sed & gallorũ que rom̃a pecebat
reuertitur occisis eorũ non nullis asarra¬
cenis. nec potuit alpes transire ꝓpt̃ sarra¬
cenos qui uicũ monasterii scĩ mauricu
Gerlandus senonensis archi ep̃s. urbesua de¬
pellitur afrotmundo. quẽ hugo albus eidẽ
ciuitati p̃fecerat. culpato gerlando: quod
uualoni fauerit homini heribti comitis.
qui frot mundũ uel suos a prefata expule¬
rat urbe. Heribtus comes synodũ conuo¬
cauit. ad det̃minandã controuersiã int̃
filiũ ipsius hugonẽ & artaldũ archi epm.
Sed impediente hugone atq: sata gente
neforte adfidelitatẽ & auxiliũ lũdouuici
regis congregarentur : omisere conuen¬
tum. Rex ludo uiucꝰ burgundiã pecens:
cõperit rot garium comitẽ ꝓpeseforte
metatũ. Quem aggressus : cõ p̃hendit ¬

Expanded text:
decessit. Hoc anno acies diversorum colodecessit. Hoc anno acies diversorum colorum in caelo visae sunt mense Decembrio nocte dominica. Collecta Transmarinorum, sed et Gallorum, quae Romam petebat, revertitur, occisis eorum nonnullis a Sarracenis; nec potuit Alpes transire propter Sarracenos, qui vicum monasterii sancti Mauricii Gerlandus Senonensis archiepiscopus urbe sua depellitur a Frotmundo, quem Hugo Albus eidem civitati praefecerat, culpato Gerlando quod Waloni faverit, nomini Heriberti comitis, qui Frotmundum vel suos a praefata expulerat urbe. Heribertus comes synodum convocavit ad determinandam controversiam inter filium ipsius Hugonem et Artoldum archiepiscopum; sed impediente Hugone, atque satagente ne forte ad fidelitatem et auxilium Ludowici regis congregarentur, omisere conventum. Rex Ludowicus Burgundiam petens, comperit Rotgarium comitem prope se forte metatum; quem aggressus, comprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
suessonico p̃sule : presbit̃ ordinatur
Ludo uui cus rex laudunũ redit. Ego
deniq disponens orationis grã : sepulchrũ
scĩ martini uisere : retentus sũ abherib̵to
comite. clam me quibusdã accusantib:
apud eũ. qđ sui causa nocum̃ti uel filii¬
sui uellem ꝓficisci. Fecitq me sub
custo dia detineri: ablatis ame rebus
quas de epis copatu tenebã. cũ aȩcł a
quã regebã inculmisciaco. Sicq
plenis quinq: m̃sib sum decentus.
Rex ludo uuicꝰ petre pontẽ municionẽ
bello aggressus ẽ & obsides accipiens:
recessit᷑ abea. deinde in regnũ lothari
sito aduersus eũ uenit. sed ab eorũ fi¬
delibus int̃ eos inducie determinate
sunt. Puella quedã uirgo pauꝑ cula
deuilla quȩ dicitur lauenna nomine
flothildis uisiones scõrũ manifeste
uigilansq & in spũ uidere asse uenit.
acquaedã futura p̃dicebat. Que post
sequentẽ annũ in ipsa natalis dnĩ nocte

Expanded text:
Suessonico praesule presbiter ordinatur. Suessonico praesule presbiter ordinatur. Ludowicus rex Laudunum redit. Ego denique disponens orationis gratia sepulcrum sancti Martini visere, retentus sum ab Heriberto comite, clam me quibusdam accusantibus apud eum, quod sui causa nocumenti vellem proficisci vel filii sui . Fecitque me sub custodia detineri, ablatis a me rebus quas de episcopatu tenebam, cum aecclesia quam regebam in Culmisciaco, sicque plenis quinque mensibus sum detentus. Rex Ludowicus Petraepontem munitionem bello aggressus est, et obsides accipiens, recessit ab ea. Deinde in regnum Lothariesito, adversus eum venit; sed ab eorum fidelibus inter eos indutiae determinatae sunt. Puella quaedam virgo paupercuia de villa quae dicitur Lavenna, nomine Flothildis, visiones sanctorum manifeste vigilansque et in spiritu videre assueverat, ac quaedam futura praedicebat. Quae post sequentem annum in ipsa natalis Domini nocte
Abbreviated transcription (Latin):
tendit: Quo cõꝑto hugo & herib̵tus:
relicta obsidione lauduni: Noctu ad
munitionẽ petre pontẽ deꝓperant. Indeq
othoni regi obuiã ꝓficiscuntur: Cui
coniuncti: ad atinia cũ eũ ꝑducunt
ibiq: cũ rot gario comite ipsi othoni sese
cõmittunt. Ludo uuicꝰrex ingressus
laudunũ: uictus sui ꝓuid& necessaria
sicq cũ hugone nigro & uuillel mo
pictauensi : burgundiã repetit: Ot ho
rex heinrico fratri suo regnũ lothari¬
ense cõmittit. Tumq cũ diuersarum gen¬
tium quas secũ abduxerat multitudine:
post ludouui cũ inburgundiã ꝓficiscitur.
habens secũ conradũ filiũ rodulfi regis
iurensis. quẽ iam dudũ dolo captũ sibiq
adductũ retinebat. Castraq metatus
suꝑ sequanam : obsides abhugone nigro
accepit cũ iuramento ne eẽ& necum̃to
hugoni uł heribto. qui sub diderant eidẽ
od doni. Quo facto reuertitur ad sua.
Hugo filius heribti remis auuidone

Expanded text:
tendit. Quo comperto, Hugo et Heribertus, tendit. Quo comperto, Hugo et Heribertus, relicta obsidione Lauduni, noctu ad munitionem Petraepontem deproperant; indeque Othoni regi obviam proficiscuntur. Cui conjuncti ad Atiniacum eum perducunt, ibique cum Rotgario comite ipsi Othoni sese committunt. Ludowicus rex ingressus Laudunum, victus suis providet necessaria; sicque cum Hugone Nigro et Willelmo Pictavensi Burgundiam repetit. Otho rex Heinrico, fratri suo, regnum Lothariense committit. Tumque cum diversarum gentium, quas secum adduxerat, multitudine post Ludowicum in Burgundiam proficiscitur, habens secum Conradum, filium Rodulfi regis Jurensis, quem jam dudum dolo captum sibique adductum retinebat; castraque metatus supra Sequanam, obsides ab Hugone Nigro accepit, cum juramento ne esset nocumento Hugoni vel Heriberto, qui se subdiderant eidem Othoni. Quo facto, revertitur ad sua. Hugo filius Heriberti Remis a Widone
Abbreviated transcription (Latin):
princeps filius rotbti iunctis sibi quibus¬
dã episcopis tã francie quãbur gundiae
cũ heribto comite & uuillel mo nordman¬
norũ principe remensem obsid& urbẽ:
Sexta obsidionis die deserenti omni pene
urbẽ ingreditur: Artaldus p̃sul ad sc̃m
adremigiũ euocatione ꝓcerũ. & epis¬
coporũ ꝓfectus. ꝑ sua sus est uel conter¬
ritus a principibus episcopii se ꝓcura¬
tione uł potestate abdicare Concessaq
sibi abbatia scĩ basoli & auennaco mo¬
nasterio ad scm basolũ cõmoratus abs¬
cessit. Hugo & heribtus locuti cũ quib:
remis hugone diacono heribti filio
iam pridem ab epis copatu ipsius urbis
euocato. Ludo uiucꝰ rex postsex uel
septẽ ebiomadas aburgundia rediens.
assũpto secũ artaldo archi episcopo
cũ ꝓpinquis ipsius parit̃ cũ eo comitan¬
tib quorũ beneficia heribtus comes
ab stulerat: in remensẽ uenit cãpaniã
Transitoq: fluuio axona : laudunũ con¬

Expanded text:
princeps filius Rotberti, junctis sibi quibusprinceps filius Rotberti, junctis sibi quibusdam episcopis tam Franciae quam Burgundiae, cum Heriberto comite et Willelmo Nortmannorum principe Remensem obsidet urbem; sextaque obsidionis die, deserente omni pene urbem ingreditur. Artoldus praesul ad sanctum Remigium evocatione procerum et episcoporum profectus, persuasus est vel conterritus a principibus, episcopii se procuratione vel potestate abdicare, concessaque sibi abbatia sancti Basoli et Avennaco monasterio, ad sanctum Basolum commoraturus abscessit. Hugo et Heribertus locuti cum quibusRemis Hugone diacono Heriberti filio, jam pridem ad episcopatum ipsius urbis evocato . Ludowicus rex post sex vel septem ebdomadas a Burgundia rediens, assumpto secum Artoldo archiepiscopo, cum propinquis ipsius pariter cum eo comitantibus, quorum beneficia Heribertus comes abstulerat, in Remensem venit Campaniam; transitoque fluvio Axona, Laudunum con
Abbreviated transcription (Latin):
deq: ꝑrexit contrahugonẽ. Quo ad seue¬
nire detrectante : reuertitur laudunũ.
monetã iure ꝑ petuo possidendã. Sed
& omnẽ comitatũ remensem eidẽ contulit
etłae. Artoldus ep̃s causostem munitio¬
nẽ obsidet . quã quinto tandẽ die ludo uinco
rege illuc ueniente. hi qui erant intus red¬
dentes deserunt. Nec longũ subuersa
funditus. ab his qui recipere dissipatur.
Missi hugonis ad regẽ ueniunt. & depace
cũ eis rex int̃ artaldũ p̃sulem & heribtũ
laborare studet. Deinde ad castrũ qđ dã
qđ heriueus nepos heriuei quondã archi¬
epĩ suꝑ fluuiũ mat̾nã tenebat. unde & iul¬
las episcopu rem̃sis circũquaq positas dep̃
reuertitur remis. Pergensq incrasti¬
nũ ad sc̃m̃ remigiũ: sese ipsius sc̃i cõ¬
mittit int̃ cessionib: ꝓmittens uadibus
librã argenti sedaturũ annis singulis.
Monachis quoq eius dẽ loci: p̃ceptũ de
eodẽ castello dedit immunitatis: Hugo

Expanded text:
deque perrexit contra Hugonem. Quo ad se vedeque perrexit contra Hugonem. Quo ad se venire detrectante, revertitur Laudunum. monetam, jure perpetuo possidendam. Sed et omnem comitatum Remensem eidem contulit ecclesiae. Artoldus episcopus Causostem munitionem obsidet; quam quinto tandem die Ludovico rege illuc veniente, hii qui erant intus reddentes, deserunt. Nec longum, subversa funditus ab his qui recepere dissipatur. Missi Hugonis ad regem veniunt, et de pace cum eis rex inter Artoldum praesulem et Heribertum laborare studet. Deinde ad castrum quoddam, quod Heriveus nepos Herivei, quondam archiopi, super fluvium Maternam tenebat, unde et villas episcopii Remensis circumquaque positas deprarevertitur Remis; pergensque in crastinum ad sanctum Remigium, sese ipsius sancti committit intercessionibus, promittens vadibus libram argenti se daturum singulis annis, monachis quoque ejusdem loci praeceptum de eodem castello dedit immunitatis. Hugo
Abbreviated transcription (Latin):
& humatus atq: ꝓpt̃ spoliorũ ipsius
or namenta celatus. Ludõ uiuucus rex
in regnũ lothariense regressus. relictã
gis lebti gerbgã ducit uxorẽ othonis
scilic& regis sororem: Collecta diuerso¬
rũ hominũ quę romã petebat asꝗracenis
ꝑuasa & inter empta .ẽ. Brittones cũ nord¬
mannis confligentes: uictoria potiuntur
& qđ dã nord mannorũ castellũ coepisse
feruntur. Quidã homines arnulfi. terrã
erluini dep̃dantes abeodẽ erluino pempti
sunt. Othorex in regnũ lothariense regre¬
diens: penecunc tos adse redire cogit lotha¬
rienses. Hugo albus ad eius ꝓficiscitur cũ
herib to colloquium. Et reuertentes: loca
quedã fideliũ remsis aeđ e dep̃dantur.
incenduntq non nulla a aaz.¬
ñno decce xl. Rex ludo uiucꝰ abut ob¬
iuã uuillel ma principi nordmannorũ.
Qui uenit ad eũ in pago ambianensi. & seilli
cõmisit. At ille dedit ei terrã quã pater
eius harolus nord mannis concesserat. in¬

Expanded text:
et humatus, atque propter spoliorum ipsius et humatus, atque propter spoliorum ipsius ornamenta celatus. Ludowicus rex in regnum Lothariense regressus, relictam Gisleberti Gerbergam duxit uxorem, Othonis scilicet regis sororem. Collecta diversorum hominum, quae Romam petebat, a Sarracenis pervasa et interempta est. Brittones cum Nortmannis confligentes, victoria potiuntur, et quoddam Nortmannorum castellum cepisse feruntur. Quidam homines Arnulfi terram Erluini depraedantes, ab eodem Erluino perempti sunt. Otho rex in regnum Lothariense regrediens, pene cunctos ad se redire cogit Lotharienses. Hugo Albus ad ejus proficiscitur cum Heriberto colloquium, et revertentes, loca quaedam fidelium Remensis aecclesiae depraedantur, incenduntque nonnulla. Anno DCCCCXL rex Ludowicus abiit obviam Willelmo principi Nortmannorum; qui venit ad eum in pago Ambianensi, et se illi commisit. At ille dedit ei terram, quam pater ejus Karolus Notmannis concesserat, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria repetunt loca. Othorex colloqui¬
um habuit cũ hugone & heribto. Arnul¬
so & uuillel monordmannorũ principe
&acceptis abeis pacti sacram̃tis. transr¬
henũ regreditur. Rex interea ludo¬
uuicus: uir dunensẽ pagũ petit ubi
quidã regni lothariensis epĩ sui effici¬
untur. indeq: in pagũ proficiscit᷑ elisa¬
tium. locutusq cũ hugone cis alpino & qui¬
busdã ad seuenientib: receptis lothari¬
ensibus. Non nullis quoq: othonis regis
fidelibus transrhenũ fugatis. laudunũ
reuertitur. & rodulfũ laudunensem
epm̃ ꝓditione insimulatũ: castroeicit
sed & homines ipsius: rebus epis copii pri¬
uat & easdẽ ressuis hominib: confert:
Gislebtus dux lothariensiũ transrhenũ
ꝓfectus predatũ. saxonib: sedũ reuer¬
titur. in sequentib: in rhenũ fertur dissi¬
luis se cum equo ibiq ui enecatꝰ undarũ
postea repperir non potuit ut fertur:
Quidã tamenfer̃ qđ apiscatorib sit reꝑtꝰ.

Expanded text:
propria repetunt loca. Otho rex colloquipropria repetunt loca. Otho rex colloquium habuit cum Hugone et Heriberto, Arnulfo et Willelmo Nortmannorum principe; et acceptis ab eis pacti sacramentis, trans Rhenum regreditur. Rex interea Ludowicus Virdunensem pagum petit, ubi quidam regni Lothariensis episcopi sui efficiuntur. Indeque in pagum proficiscitur Elisatium, locutusque cum Hugone Cisalpino, et quibusdam ad se venientibus receptis Lothariensibus, nonnullis quoque Othonis regis fidelibus trans Rhenum fugatis, Laudunum revertitur, et Rodulfum, Laudunensem episcopum, proditione insimulatum castro ejicit; sed et homines ipsius rebus episcopii privat, et easdem res suis hominibus confert. Gislebertus dux Lothariensium, trans Rhenum profectus praedatum, Saxonibus se dum revertitur insequentibus, in Rhenum fertur desiluisse cum equo; ibique vi enecatus undarum, postea repperiri non potuit, ut fertur. Quidam tamen ferunt, quod a piscatoribus sit repertus
Abbreviated transcription (Latin):
mediante depacta erat. Castellũ her¬
luini maritimũ qđ uocatur monasterio¬
lũ comes arnul fus tradente quodã ꝓ¬
ditore : cepit & uxorẽ ipsius herluini
trans mare cũ filiis ad alstanũ regẽ
mittt. Net longũ collecta nordman¬
norũ non modica manu: herluinuscas¬
trũ pugnando recepit. & exmilitibus ar¬
nulfi quos intus inuenit non nullos inter¬
emit . quosdã uero ꝓpt̃ uxorẽ recipiendã
reseruauit. Lotharienses iterũ ueniunt
ad regẽ ludouuicũ & ꝓceres ipsius regni
gis lebtus scilicet dux. & otho ifaac atq
theo dericus. Comites. se regi cõmittunt
tum ludo uuico regi secõmittere differ̃
Ochorex remo transmisso regnũ lotha¬
riense ꝑlustrat & incendiis predisq plu¬
ra loca deuastat: Anglorũ classis ab alsta¬
no rege suo in auxiliũ ludo uuici regis trans¬
missa mari transito locaqueq morinorũ
mari dep̃datur contigua. nulloq nego¬
tio ꝓpt̃ qđ uenerant ꝑacto remenso mari:

Expanded text:
mediante, depacta erat. Castellum Ermediante, depacta erat. Castellum Erluini maritimum, quod vocatur Monasteriolum, comes Arnulfus, tradente quodam proditore, cepit, et uxorem ipsius Erluini trans mare cum filiis ad Alstanum regem mittit. Nec longum collecta Nortmannorum non modica manu, Erluinus castrum pugnando recepit; et ex militibus Arnulfi, quos intus invenit, nonnullos interemit, quosdam vero propter uxorem recipiendam reservavit. Lotharienses iterum veniunt ad regem Ludowicum; et proceres ipsius regni, Gislebertus scilicet dux, et Otho, Isaac atque Theodericus comites, eidem se regi committunt;tum, Ludowico regi se committere differunt. Otho rex, Rheno transmisso, regnum Lothariense perlustrat, et incendiis praedisque plura loca devastat. Anglorum classis ab Alstano, rege suo, in auxilium Ludowici regis transmissa, mare transito, loca quaeque Morinorum mari depraedatur contigua; nulloque negotio propter quod venerant peracto, remenso mari,
Abbreviated transcription (Latin):
castrũq: petre pontẽ ui capiunt. Arnulfus
comes & heribtus int̃ regẽ ludo uuicũ & hu¬
gonẽ dilacionẽ accipiunt. pacẽ sacram̃to
paciscentes usq ad finẽ lanuarii. Nec mora
miserant rodulfũ epm̃ laudunensem. &
transierant adhugonẽ res uel thes auros
lauduni reꝑtos diripit atq disꝑtit:
nno deccc xxxuiiii. ludouuicꝰ rex hugoni
Afilio richardi ꝓficiscit᷑ obuiã : Cũ quo de
bur gundia reuer tens: ꝑgit contra hugonẽ
filiũ rotbti & uuillelmi nor dmanno¬
rũ principẽ: Qui qm̃ uillas nuꝑ armilfi
comitis quasdã p̃dis & incendis quas
uastauerat. ex cõmunicatur ab epis copis
qui erant cũ rege simul cũ heribto. qui
oppida quȩdã uillasq scĩ remigu ꝑua¬
sas ꝑtinacit̃ detinebat: hugo datis ob¬
Lotharienses othonẽ suũ regẽ deserunt
& ad ludo uiicũ regẽ ueniunt. Quieos re¬
ciperedistulit: ob amicitiã que int̃eosle¬
gatis ipsius othonis & arnulfocomite

Expanded text:
castrumque Petraepontem vi capiunt. Arnulfus castrumque Petraepontem vi capiunt. Arnulfus comes et Heribertus inter regem Ludowicum et Hugonem dilationem accipiunt, pacem sacramento paciscentes usque ad finem Januarii mensis. Nec mora miserant Rodulfum episcopum Laudunensem et transierant ad Hugonem, res vel thesauros Lauduni repertos diripit atque dispertit. Anno DCCCCXXXIX Ludowicus rex Hugoni filio Richardi proficiscitur obviam; cum quo de Burgundia revertens, pergit contra Hugonem filium Rotberti, et Willelmum Nortmannorum principem. Qui quoniam vittas nuper Arnulfi comitis quasdam praedis incendiisque vastaverat, excommunicatur ab episcopis qui erant cum rege, simul cum Heriberto, qui oppida quaedam villasque sancti Remigii pervasas pertinaciter detinebat. Hugo datis obLotharienses Othonem regem suum deserunt, et ad Ludowicum regem veniunt, qui eos recipere distulit ob amicitiam, quae inter eos, legatis ipsius Othonis et Arnulfo comite
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt guisũ : restaurarenisus . ẽ. Dũq
cũ arnulfomoratur : homines heribti
qđ dã castrũ rem̃sis aecła&e. quod uocant
causostem: suꝑmat̃nã fluuiũ ab artaldo
p̃sule constructũ ꝓdente uiuiꝑto quodã:
capiunt. & ragebertũ qui eidẽ castro
perat secũ adducunt. uillasq cir cum¬
positas: crebris dep̃dant᷑ infestationibus
interea ludouuicꝰ rex euocatus ab artaldo
ep̃o regre ditur ingressusq laudunũ.:
arcẽ nouã nuꝑ inibi abherito editam
obsidet multisq machinis suffoso euersoq:
muro: cũ magno tandẽ capit labore. Inde
ad collo quiũ ꝓficiscit᷑ hugonis fratris quon¬
dã rodulfi regis odone filio heribti. qui se
illi nuperrime cõmiserat. ad lauduni tute¬
lam relicto Premissus uero hugo ad regẽ
uenerat & amicitiã ei sacram̃toꝓmittit.
Gis lebtus cũ lothariensib. hugoni & heribto
uenit in adiutoriũ contra regẽ ludo uuicũ.

Expanded text:
dicunt Guisum, restaurare nisus est. Dumque dicunt Guisum, restaurare nisus est. Dumque cum Arnulfo moratur, homines Heriberti quoddam castrum Remensis aecclesiae, quod vocant Causostem, super Maternam fluvium, ab Artoldo praesule constructum, prodente Wiperto quodam capiunt, et Raegibertum , qui eidem castro praeerat, secum abducunt, villasque circumpositas crebris depraedantur infestationibus. Interea rex Ludowicus evocatus ab Artoldo archiepiscopo regreditur, ingressusque Laudunum, arcem novam nuper inibi ab Heriberto aedificatam obsidet; multisque machinis suffosso eversoque muro, cum magno tandem capit labore. Inde ad colloquium proficiscitur Hugonis, fratris quondam Rodulfi regis, Odone filio Heriberti, qui se illi nuperrime commiserat, ad Lauduni tutelam relicto. Praemissus vero Hugo ad regem venit, et amicitiam ei sacramento promittit. Gislebertus cum Lothariensibus Hugoni et Heriberto venit in ad utorium contra regem Ludowicum,
Abbreviated transcription (Latin):
x quoddã castrũ nomine montiniacũ.
qđ quidã serlus latrocinia exercens tenebat.
ui cepit. Ipsũ uero serlũ ꝑ dep̃cationẽ dõni
artaldi archi episcopi: uita donauit. &
oppidũ euertit Heribtũ ꝑdep̃cationẽ
hugonis ad pacẽ recepit.Tusciacũ suꝑ
mosã cũ uillis aliis adipsã ꝑtinentib quas
pat̃ ipsus matrieius dotis iure dederat.
quasq rot garius comes tenebat. ipso red¬
dente recepit. dũ eas hostili manu repe¬
cut. in de rȩuertens corbenacũ castellũ.
qđ pater eiꝰ scõ remigio tradiderat. quodq
ꝑuaserat herib̵tus sibirex amonachis cõ¬
missũ ꝑuim recepit. & homines herib̾ti
qui erant in eo cõp̃hensos. rogante dõno
artaldo archiepõ abire ꝓmisit. hugo
princẽps filius rotbti. sororẽ othonis regis
transrhȩnensis. filiã heinrici ducit uxorẽ
Ludouuicꝰ rex maritima loca petens. cas¬
trũ quod dã. castrũq supra mare quod

Expanded text:
 quoddam castrum nomine Montiniacum,  quoddam castrum nomine Montiniacum, quod quidam Serlus latrocinia exercens tenebat, vi cepit; ipsum vero Serlum per deprecationem domni Artoldi archiepiscopi vita donavit, et oppidum evertit. Heribertum per deprecationem Hugonis ad pacem recepit. Tusciacum super Mosam, cum villis aliis ad ipsam pertinentibus, quas pater ipsius matri ejus dotis jure dederat, quasque Rotgarius comes tenebat, ipso reddente recepit, dum eas hostili manu repetiit. Inde revertens Corbenacum castellum, quod pater ejus sancto Remigio tradiderat quodque pervaserat Heribertus, rex sibi a monachis commissum per vim recepit, et homines Heriberti, qui erant in eo, comprehensos, rogante domno Artoldo archiepiscopo, abire permisit. Hugo princeps, filius Rotberti, sororem Othonis regis Transrhenensis, filiam Heinrici, ducit uxorem. Ludowicus rex maritima loca petens, castrum quoddam portumque supra mare, quem
Abbreviated transcription (Latin):
fugã roborarat. iterũq uincula ipsius re¬
soluta sunt : Animatus adid tunc tandẽ
presbit̃: fugã pecut. & in palude quadam
dieb aliquĩb latens ubi p̃terisse barbaros
cõperit. patriam tum demũ repeciit: Is nob̃
retulit. qđ uiderit in haccaptiuitate quen¬
dã orbacensis coenobii monachũ nomine huc¬
baldũ quẽ frequent̃ et hnici trucidare uolu¬
erunt. nec carnẽ eius incidere potuerunt :
ad sualoca postdiutinã regressi peregrina¬
tionẽ cũ nord mannis qui terrã ipsorũ con¬
tiguã sibi ꝑuaserant. frequentib dimicant
preluis. superiores plurib: existentes & lo
caꝑuasa recipientes. Rodulfus iurensis
accis alpinae galliaȩ rexobut. Qui filius
paruus conradus in regno succedit: Abbo
suessorũ p̃sul de fungitur. & uuido filius
folconis andegauensis. scĩ martini turonen¬
sis canonicus. ei epis copatu potitur:
nno. deccc xxxuiii. Rex ludo uuicus¬

Expanded text:
fugam roboraret, iterumque vincula ipsius refugam roboraret, iterumque vincula ipsius resolata sunt. Animatus ad id tunc tandem presbiter fugam petiit, et in palude quadam diebus aliquibus latens, ubi praeterisse barbaros comperit, patriam tum demum repetiit. Is nobis retulit, quod viderit in hac captivitate quendam Orbacensis coenobii monachum nomine Hucbaldum, quem frequenter ethnici trucidare voluerunt, nec carnem ejus incidere potuerunt; ad sua loca post diutinam regressi peregrinationem, cum Nortmannis, qui terram ipsorum contiguam sibi pervaserant, frequentibus dimicant proeliis, superiores pluribus existentes, et loca pervasa recipientes. Rodulfus, Jurensis ac Cisalpinae Galliae rex, obiit; cui filius parvus Chonradus in regno succedit. Abbo Suessorum praesul defungitur; et Wido filius Fulconis Andegavensis, sancti Martini Turonensis canonicus, ejus episcopatu potitur. Anno DCCCCXXXVIII rex Ludowicus
Abbreviated transcription (Latin):
altaris adhesit lapidi. ne comnino
quiuit auelli. donec ceteris hungaris
arȩ saxũ circa ipsã manũ incidentib
partẽ lapidis qui manui eius in heserat.
in ad mirationẽ om̃iũ ꝓferre coactus ẽ
ethnicus Quidã presbit̃ debouonis
curte. sic enĩ uilla uocatur eius. a ecđae¬
nomine ad algarius captus . ẽ. ab eis.
& abductus usq in pag̾u bituricensẽ
Qui cũ esset inuinculis & cõpedib fer¬
reis. noctu uisio cuidã concapti uę
apparuit. iussũq est ei ut dice r&
eidẽ pres bitero. quatinus fugã caper&
ut se resolutũ uider&. Parit̃q: cũ insio¬
ne: catena ipsius resȩrata ẽ: atille
mortẽ metuens quã barbarus ei sepȩ mina¬
batur. sieũ defuga forte rep̃hendiss&: catena
sibi pedes reuinciens. & serã quȩ exilierat
a cõpede requirens : i terũ munire sibi sera
studuit uincula ñ ausus euadere fuga.
Nocte altera iterũ uisio p̃memorate fac
ta captiuae quȩ presibiterũ ad in eundã

Expanded text:
altaris adhaesit lapidi, nec omnino altaris adhaesit lapidi, nec omnino quivit avelli, donec ceteris Hungaris arae saxum circa ipsam manum incidentibus, partem lapidis, qui manui ejus inhaeserat, in admirationem omnium proferre coactus est ethnicus. Quidam presbiter de Bovonis curte--sic enim villa vocatur ejus aecclesiae--nomine Adalgarius, captus est ab eis, et abductus usque in pagum Biturigensem. Qui cum esset in vinculis et compedibus ferreis, noctu visio cuidam concaptivae apparuit; jussumque est ei ut diceret eidem presbitero, quatinus fugam caperet, ut se resolutum videret; pariterque cum visione catena ipsius reserata est. At ille mortem metuens, quam barbarus ei saepe minabatur, si eum de fuga forte reprehendisset, catena sibi pedes revinciens, et seram quae exsilierat a compede requirens, iterum munire sibi sera studuit vincula, non ausus evadere fuga. Nocte altera iterum visio praememoratae facta est captivae, quae presbiterum ad ineundam
Abbreviated transcription (Latin):
Anno dcccc xxxuii. Siluanecten¬
siũ p̃sul ordinatur bernuinus.
excenobio scĩ crispini. Vualbto
quoq̃: nouio magensiũ p̃sule defuncto
succedit trans marꝰ. monasteri scĩ ue¬
dasti p̃positꝰ Lu do uuicꝰ rex abhugo¬
nis principis seꝓcuratione separans
matrẽ suã lauduni recipit: Hugo
cũ heribto pacatur Herib̾tus castellũ
qđ dicit᷑ theo derici. uualone sibi ape¬
riente : recipiens. ipsũ uualonẽ cũiam
suus ess& effectus. in uincula conicit:
Caeli pars ardere uisa. & hungarorũ
ꝑsecutio ab eadẽ parte ꝑ franciã inse¬
cuta est: qua uillȩ & agri de populati.
domus basiliceq conflagrate. capti¬
uorũ abducta multitudo: Nonnullas
tamen aeccłas. ignib applicitis: non
ualuere succendere Aeccłam scãe
magrȩ duabus &iam segetũ metisq
pari etib pene ipsius adherebant.
exustis: accendere nequiuer̃ : In aecła
beati basoli. cũ quidã hunga rorũ
ascendere suꝑ altare nitens. Arae
manũ applicuiss&. ipsa manus eius

Expanded text:
Anno DCCCCXXXVII Silvanectensium praesul ordinatur Bernuinus ex coenobio sancti Crispini. Waltberto quoque Noviomagensium praesule defuncto, succedit Transmarus, monasterii sancti Vedasti praepositus. Ludovicus rex ab Hugonis principis se procuratione separans, matrem suam Lauduni recipit. Hugo cum Heriberto paccatur. Heribertus castellum quod dicitur Theoderici, Walone sibi aperiente, recipiens, ipsum Walonem, cum jam suus esset effectus, in vincula conjicit. Caeli pars ardere visa, et Hungarorum persecutio ab eadem parte per Franciam insecuta est; qua villae et agri depopulati, domus basilicaeque conflagratae, captivorum abducta multitudo. Nonnullas tamen aecclesias, ignibus applicitis, non valuere succendere; aecclesiam sanctae Macrae duabus etiam segetum metis, quae parietibus pene ipsius adhaerebant, exustis, accendere nequiverunt. In aecclesia sancti Basoli cum quidam Hungarorum ascendere super altare nitens arae manum applicuisset, ipsa manus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
reuo cante imperatore. A quo qui a de
in religiosi tate sua corripiebatur reuer¬
ti nolente. congregata synodo. iohanu¬
nẽ illustrẽ quendã eiusdẽ aeđae clericũ
ꝑelectionẽ romanorũ : papã ordinarife¬
cit. Ded eo papiã in grediente: oc tauia¬
nus a romanis recipitur. nec multo post
uita decessit. lo hanne uero cũ imperato¬
re demorante papiae: romani quendã
benedictũ ipsius aeđae scriniariũ eli¬
gunt. atq: pontificẽ sibi ordinarifa¬
ciunt qui in iohannis electione consens
& eidẽ sub ditus extiterat. imꝑator otho
romã reuersus. conuocata magna sy¬
nodo & iohanne in sede sua restituto:
benedictũ epm̃ totius synodi iuditio de¬
lotharius rexuxorẽ accepit. emmam
bat. Et ipse comes loca quȩdã eius dẽ epis¬
copii cũ suisꝑuadens: rapinis incendusq
deuastat :¬

Expanded text:
revocante imperatore, a quo, quia de revocante imperatore, a quo, quia de inreligiositate sua corripiebatur reverti nolente, congregata synodo, Johannem illustrem quendam ejusdem aecclesiae clericum per electionem Romanorum papam ordinari fecit. Sed eo Papiam regrediente, Octavianus a Romanis recipitur; nec multo post vita decessit. Johanne vero cum imperatore demorante Papiae, Romani quendam Benedictum ipsius aecclesiae scriniarium eligunt atque pontificem sibi ordinari faciunt, qui in Johannis electione consenserat et eidem subditus extiterat. Imperator Otto Romam reversus, convocata magna synodo, et Johanne in sede sua restituto, Benedictum, episcoporum totius synodi judicio deLotharius rex uxorem accepit Emmam,bat. Et ipse comes loca quaedam ejusdem episcopii cum suis pervadens, rapinis incendiisque devastat
Abbreviated transcription (Latin):
gũndiae p̃erat: obiit: Et rectores eiusdẽ
t̾rae & hugonẽ & odonẽ clericũ fr̃s ipsius
sese conuertunt. Arnulfo quoq: princi¬
pe decedente. t̃rã illius rex lotharius
in gredit᷑ Et ꝓceres ipsius ꝓuinciae.
mediante roricone p̃sule laudunensi
eidẽ subiciunt᷑ regi Quo laudunũ re¬
pedante : mat̃ ipsius regina gerbga
cũ filio Rarolo puero ibidẽ remansit
Odelricus archi ep̃s sparnacũ heribto
recepit. & codiciacũ at& baldo. quẽ que
auinculo ex cõmunicationis ab soluit & filio
ipsius qui eidẽ se cõmiserat: ipsũ concessitcas¬
trũ. Otho imꝑator aburberoma regrediens
coloniã uenit : Ibiq: gerbgã reginã sororẽ
suã cũ filus lothario rege. caroloq puero
ad se uenientẽ excepit: & cũ eis alusq mul¬
tis ꝓcerib placitũ magnũ habuit: Quiro¬
mȩ octauiano papa a quo fuerat suscep¬
tus & ad imperii regenda gubernacula
benedictus. a burbe digresso. & sepe illũ

Expanded text:
gundiae praeerat, obiit, et rectores ejusdem gundiae praeerat, obiit, et rectores ejusdem terrae ad Hugonem et Oddonem clericum, fratres ipsius, sese convertunt. Arnulfo quoque principe decedente, terram illius rex Lotharius ingreditur, et proceres ipsius provintiae, mediante Roricone praesule Laudunensi, eidem subiciuntur regi. Quo Laudunum repetente, mater ipsius Gerberga regina cum filio Karolo puero ibidem remansit. Odelricus archiepiscopus Sparnacum ab Heriberto recepit, et Codiciacum a Tetbaldo; quemque a vinculo excommunicationis absolvit; et filio ipsius, qui eidem se commiserat, ipsum concessit castrum. Otto imperator ab urbe Roma regrediens, Coloniam venit, ibique Gerbergam reginam, sororem suam, cum filiis Lothario rege Karoloque puero ad se venientem, excepit; et cum eis aliisque multis proceribus placitum magnum habuit. Qui Romae, Octaviano papa, a quo fuerat susceptus et ad imperii regenda gubernacula benedictus, ab Urbe digresso, et saepe illum
Abbreviated transcription (Latin):
odalricus rem̃sis archiep̃s ꝓceres franciae
qui possessiones quasdã remensis occupaue¬
rant a ecđae: uocari fecit: Ego uero fractꝰ
aetate & attritus infirmitate ministerio¬
me abdicaui p̃lature corã eodẽ p̃sule
Quiq me hoc absoluens iugo : imposuit
illud ꝑelectionẽ fr̃m nr̃m. nepotimeo
frodo ardo septua gesimo aetatis meae
anno. Cata launensẽ urbẽ p̃sule gibuino
egresso: heribtꝰ & rotbtus fr̃s obsident
Explicitisq nundinis igne succendunt:
aspera ualde usq kalendas februarii:¬
Domnꝰ p̃sul odelricꝰ t& baldũ quendã
ꝓcerẽ ex cõmunicauit. ꝓpt̃ castrũ codici¬
acũ. et quaedã p̃ dia scĩ remigii. quae
imꝓbe obtinuerat. & ꝑtinacit᷑ retinebat:
Heribtus comes uillã sparnacũ ei reddi¬
dit et amicitiã p̃fati p̃sulis impetrauit:
C&eras quoq uillas remensis a eccłae
quas occupauerat. eidẽ pontifici repe¬
tenti: non amlgit reddere:
quinto otho filius hugonis. qui bur¬

Expanded text:
Odelricus Remensis archiepiscopus proceres Franciae, qui possessiones quasdam Remensis occupaverant aecclesiae, vocari fecit. Ego vero, fractus aetate et attritus infirmitate, ministerium abdicavi praelaturae coram eodem praesule. Quique me hoc absolvens jugo, imposuit illud per electionem fratrum nostrorum nepoti meo Flodoardo, septuagesimo aetatis meae anno. Catalaunensem urbem, praesule Gibuino egresso, Heribertus et Rotbertus fratres obsident; explicitisque tandem nundinis, igne succendunt; aspera valde fuit usque Kalendas FebroariiDomnus praesul Odelricus Tetbaldum quendam procerem excommunicat propter castrum Codiciacum et quaedam praedia sancti Remigii, quae improbe obtinuerat et pertinaciter retinebat. Heribertus comes villam Sparnacum ei reddit, et amiciciam praefati praesulis impetravit; ceteras quoque villas Remensis aecclesiae, quas occupaverat, eidem pontifici repetenti non ambigit reddere. tto filius Hugonis, qui Bur
Abbreviated transcription (Latin):
dore angelicus. fulgore sapientiaȩ cęli¬
cus ceterarũq uirtutũ insignibus ab un¬
dant̃ oppletuss p̃cedentis libelli aliorũq
librorũ dictator egregius. quinto
Kalen das a prilis. terrenȩ peregrinatio¬
nis relinquens exilia : riuica ut credimꝰ
adeptus est iura: Mira & in audita
inundatio pluuiae. & fragor tonitrui.
accoruscatio fulgoris decima Kalendas
augusti accidit:¬

Expanded text:
angelicus, fulgore sapientiae caelicus caeterarumque virtutum insignibus abundanter oppletus, praecedentis libelli aliorumque librorum dictator egregius, quinto Kalendas Aprilis terrenae peregrinationis relinquens exilia, civica, ut credimus, adeptus est jura. Mira et inaudita inundatio pluviae et fragor tonitrui ac coruscatio fulgoris decima Kalendas Augusti accidit
Abbreviated transcription (Latin):
Duo angłi ad me uenerunt cũ mag¬
no impetu dicentes: qđ p̃cibus be¬
ati MAR CIALIS. suscitatus essẽ:
Infernus: nullã hab& mansu¬
ram: Ibi est flecus & a maritudo
ibisunt tenebre mugitus. & planctus
sus serpentiũ & fetor intolera¬
bilis & putredo acq: miseria & ũ¬
mis qͥ non morit᷑ : Ibi sunt carcera¬
ri infernales q̃uiam mas quas ra¬
piunt diũsis flagellis crucient:
Gũq: haȩc &s his similia diceret:

Expanded text:
Duo angeli ad me venerunt cum magno impetu, dicentes quod precibus beati Martialis suscitandus essem. Infernus nullam habet mensuram. Ibi est fletus et amaritudo; ibi sunt tenebrae, mugitus et planctus sus serpentium et fetor intolerabilis, putredo et miseria, et vermis qui non moritur. Ibi sunt carcerarii infernales, qui animas quas rapiunt diversis flagellis cruciant. » Cumque haec et his similia diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
seruientes sunt : quia quifacitpec¬
catũ seruus est peccati: Libi aiusti¬
cia i alieniai usticia: Vnde paulus¬
Date Cum serui es setispeccati: libi fuistis iusti¬
ciȩ: Istiomines imminente futuroiudi¬
cio curent adauxilium demonũ: cũdes¬
perati ad scõrũ quẽ libet nõ p̃sumun
accederedicentes: Cadite supnoset
ab sconditenos abira sedentis inthro
ẽmodo liberatenos: quic n uob
actenus confisisumus ETPOSTHEC
supͣ quattuor partes terre princi

Expanded text:
servientes sunt, quia qui facit pecservientes sunt, quia qui facit peccatum, servus est peccati. Liberi a justitia, id est alienia justitia; unde Paulus: Cum servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae . Isti omnes imminente futuro judicio, cur rent ad auxilium daemonum, cum desperati ad sanctorum quemlibet non praesument accedere, dicentes: Cadite super nos, et abscondite nos ab ira sedentis in throno, id est modo liberate nos, quia in vobis hactenus confisi sumus. CAPUT sup
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. &. impietatis nebulaco oꝑtũ :
insule autẽ apellant᷑ qui scłarium
negotiorũ fluctibus quatiedir
et instabiless Istitales mouebunt᷑
abonoadmalũ. a fide infidelitatẽ
utcupiditatẽ suã possint implere:
Qui& iã subpacis tẽpore non so¬
lum exterorũ subst anciã p̃ripi¬
unt: sed & ic̃ in mortȩ ꝓpinque
gaudent: atque eorũ boncunsuos
usus cõuertunt: Reges aut̃ prin¬
cipes actribuni: iuxta qualita¬
tem graduũ omnes reꝓbossigni¬
sicant: Maioris scilicet digni¬
tactis homines. mediocris etmi¬
noris quitimentes amittere
regna et honorẽ : dumuiderna
transibuntadillos et mouebunt᷑
admalum utcis pareant: et diuicus
nonamittunt: Diuites quoquea pel¬
lant᷑ peccaitis : qui omne malũ qđ uolu¬
erint imlere libere poterunt necinma¬
los aliorũ auxilio indigebunt: For¬
tessimilit̃ in malo intelligimus admis¬
cendam scilicet ebrietatẽ uelad fidẽ
aliorũ subuertendã: Serui peccato

Expanded text:
tatis et impietatis nebula coopertum. tatis et impietatis nebula coopertum. Insulae autem appellantur, qui saecularium negotiorum fluctibus quatiuntur, et instabiles sunt. Isti tales movebuntur a bono ad malum, a fide ad infidelitatem, ut cupiditatem suam possint implere. Qui etiam sub pacis tempore non solum exterorum substantiam praeripiunt, sed etiam in morte propinquorum gaudent, atque eorum bona in suos usus convertunt. Reges autem, principes, ac tribuni, juxta qualitatem graduum, omnes reprobos significant, majoris scilicet dignitatis homines, mediocres, et minores, qui timentes amittere regna et honorem, dum viderint transibunt ad eos et movebuntur ad malum, ut eis parcant, et divitias non amittant. Divites quoque appellantur peccatis, qui omne malum quod voluerint implere, libere poterunt, nec in malo aliorum auxilio indigebunt. Fortes similiter in malo intelligimus ad miscendam scilicet ebrietatem, vel ad fidem aliorum subvertendam. Servi peccato
Abbreviated transcription (Latin):
suffragta scõrũ hominũ ettingłorũ expectea:
Adhosmontes nouissim aꝑsecutione conp̃¬
Etdicunt montibus et petrisidẽ. angłis et
hominibus scĩs: quirecte montes apellant᷑:
quia t̾rena defpiciunt: et celestia cõtemplan
Recte petre quia axp̃o quid ẽ petra robo¬
rant᷑: Cadite suꝑnos et abscõditenos: a facie
sedentis suꝑthronũ et abira agni idẽ
int̾cessionibus iuuate abirauidicantis.
Qm̃uenit diesmagnus ire ipsorum idẽ
dampnatio reꝓborum : Et quis poterit
starc: idẽnullus: Sienim sci illius irã
tunctimebunt: et cngłi quoque timore
concutiunt᷑ quis nr̃mꝰ sustinebit: Inquo
et iustus uix salucibit᷑: De hoctẽpore
Possum ethȩc in contrariãpartẽ intel¬
ligere: Monte senim sepe insacro
ełoquio: suꝑ bos significant Vndeẽ
illud esaye Suꝑmontẽcaliginosũ
leriate signum: inquibus uerbis bal¬
thasar uoluit intelligi: infidelita¬

Expanded text:
suffragia sanctorum hominum et angelorum expetent. suffragia sanctorum hominum et angelorum expetent. Ad hos montes novissima persecutione compreEt dicent montibus et petris, id est angelis et hominibus. Qui recte montes appellantur, quia terrena despiciunt, et coelestia contemplantur. Recte petrae, quia a Christo qui est petra, roborantur. Cadite super nos, et abscondite nos a facie sedentis super thronum, et ab ira agni. Id eintercessionibus adjuvate ab ira judicantis. Quoniam venit dies magnus irae ipsorum. Id est, damnatio reproborum. Et quis poterit stare? Id est, nullus. Si enim sancti illius iram tunc timebunt, et angeli quoque timore concutientur, quis nostrum sustinebit, in quo et justus vix salvabitur? De hoc tempore Possumus et haec in contrariam partem intelligere. Montes enim saepe in sacro eloquio superbos significant, unde est illud Isaiae: Super montem caliginosum levate signum, in quibus verbis Balthasar voluit intelligi, infideli