comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s ĩpmttu cõtradixiocio est.
debitor em cũstipłanti cre¬
ditori sb̾ dicione ꝓmisit
ñ uiden ĩsolutione᷑ hoies
cessasse na neꝵ ẽ eũ qͥ ĩtpel¬
latꝰ ẽ dare noluit offenite
postea ꝑiclo lib̾an. u quid
si ignorãte debitore abalio
creditor eũ stipłata ẽ ħ quoq
existimato ẽ ꝑicło debitor li

Expanded text:
tradictio est debitorem, cum stipulanti creditori sub condicione promisit, non uideri in solutione hominis cessasse: nam uerum est eum, qui interpellatus dare noluit, offerentem postea periculo liberari. Sed quid si ignorante debitore ab alio creditor eum stipulatus est? hic quoque existimandus est periculo debitor li
Abbreviated transcription (Latin):
erit q̾pot implcricitra ĩt̾uen¬
tu quoq tritoris ⁊ qui ĩquid
sicuratorc ht ⁊ furioso dare
nissꝰ sit an curatori dãdo lixct.¬
⁊ finge alicui fu̾du legatũ si
dedisset pupillo furioio ne ⁊
sciend̃ ẽ ĩ om̃ib istiscasib tu¬
tori quide uł curatori ntilit

Expanded text:
est impleri citra interuentum quoque tutoris. et quid, inquis, si curatorem habeat et si furioso dare iussus sit, an curatori dando liberetur? et finge alicui fundum legatum, si dedisset pupillo furiosoue. et sciendum est in omnibus istis casibus tutori quidem uel curatori utilit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ boie ĩquo usufructꝰ alienꝰ
est uł quierat pignori ticio o¬
bligato noxe dedisti poterit
cuicõdempnatꝰ es tecuage
iudicati. nec expectabimꝰ ut
crede uindicat s sinsusfructo
ĩterierit uł dissoluta fuerit o¬

Expanded text:
 in quo usus fructus alienus est uel qui erat pignori Titio obligatus, noxae dedisti, poterit is, cui condemnatus es, tecum agere iudicati, nec exspectabimus, ut creditor euincat. sed si usus fructus interierit uel dissoluta fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ip̾gnans ancillo mora nõ stu¬
dio inañmissoris s fortuito pa
dem non pariet s cogetur qui
manumnt̾e debiit narũ mñ
trad̾e urper eam puẽĩat ad li¬
bertatem ¶Demi

Expanded text:
gnas ancilla moram non studio manumissoris, sed fortuito paterum quidem non pariet, sed cogetur qui manumittere debuit natum matri tradere, ut per eam perveniat ad libertatem. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
placuit demq libro ephitamo
Dscripsit si aprimo dño scdo
socio dno suo stipłato fucrit
posse scdmdñm accepto rog
lirerare quem ip̃e obligauerat
uum ⁊ constituatur ⁊ tollat̃
obligacio. ¶ acceptum fino
pot̃. nisi ꝙ uerois colligatũ ẽ.¬

Expanded text:
placuit. denique libro pithanon scripsit, si a Primo domino Secundo socio domino suo stipulatus fuerit, posse Secundum accepto rogare liberare, quem ipse obligauerat: eruum et constituatur et tollatur obligatio.Acceptum fieri non potest, nisi qu
Abbreviated transcription (Latin):
rogare filiꝰ tamit pot ut seli¬
beret. qr ip̾e obligatꝰ est pater
au̾t acceptum rogando nicħ
test ⁊tolluntur ⁊ honorate o¬
bligiones si q̃ sunt ad u̾sꝯ tõ¬
minũ. q tec inte utimur ut

Expanded text:
rogare filius familias potest, ut se liberet, quia ipse obligatus est, pater autem acceptum rogando nihiltest, et tolluntur etiam honorariae obligationes, si quae sunt adversus dominum. quia hoc iure utimur, u
Abbreviated transcription (Latin):
pactumidiem auquis pot̾er
possit fingam. eũ quiaccepto
ferebat scientẽ prudentẽq mil
loce momenti acceptilaconẽ
sic accepto tulisse quis dubi¬
tat nõ mẽẽ pactum cũ⁊sen¬
sum paci cẽdi nõ hãibuent¬
stipsaripot. ita ⁊̃ acceptũ rog̃¬
re unierdĩns pot̾. eumq ĩ sõ

Expanded text:
pactum. dicet aliquis: potest possit? fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem prudentemque nullius esse momenti acceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habueritstipulari potest, ita etiam acceptum rogare uni ex dominis p
Abbreviated transcription (Latin):
diem acceptilaco fca milliꝰ
Emomc̃ti nam solucionis erẽ¬
ꝑlo acceptilacio solet liberate.
set q ego tibi pͥmisi hates neac¬
ceptum siquidem apparet quid
datum est id solum ꝑ acceptila¬
donẽ sublatum est. sinõ apar
om̃s stiplones solute sunt di¬
modo illud sciamꝰ. si ego aliud
accepto tuli aliud turogasti

Expanded text:
diem acceptilatio facta nullius est momenti: nam solutionis exemplo acceptilatio solet liberare. asset: 'quod ego tibi promisi, habesne acceptum?', si quidem apparet, quid actum est, id solum per acceptilationem sublatum est: si non apparet, omnes stipulationes solutae sunt: dummodo illud sciamus, si ego aliud accepto tuli, aliud tu rogasti
Abbreviated transcription (Latin):
itẽptari pudicicia d cũ to agitur.iõ
cotinctur. qui dolo fecit. uł ꝯ cura¬
uit ut cui mala pugno ꝑcutẽtur.¬
¶Iniriar accio cebo ⁊ equo ẽ ⁊dissi¬
mulacione ab oletꝰ. ¶Siquis eñi
ĩiuriã derelinquerit. hte ẽ statimꝑa¬
s ad animiu su nõ rencen̾uit po

Expanded text:
temptari pudicitia dicitur, cum id agitur, continetur, qui dolo fecit uel qui curauit, ut cui mala pugno percuteretur.Iniuriarum actio ex bono et aequo est et dissimulatione aboletur. si quis enim iniuriam derel‹i›querit, hoc est statim passus ad animum suum non reuocauerit, po
Abbreviated transcription (Latin):
ĩminẽtis acc̾ationiis quis adop¬
tet ĩħ ut ex bonis que se amissuꝵ
cogitat portio detra hatur ¶Si
plures liberos dãpnatꝰ h̾eat fe¬
rescripsit. fauorabilemapd̾ me
tam liberoꝵ albiifilioꝵ mim̾r

Expanded text:
imminentis accusationis quis adoptet in hoc, ut ex bonis, quae se amissurum cogitat, portio detrahatur. Si plures filios damnatus habeat, ferescripsit: 'Fauorabilem apud me causam liberorum Albini filior
Abbreviated transcription (Latin):
Udaaietur p̾tea debes custodire nec
dardanarii ulliꝰ m̃tis sunt. ne
Ant abhis quilcẽptas m̃tes sub¬
pmunt aut alccuplectoribus
qui fructꝰ suos equis p̾cus uede
nollentdũ mino nbes ꝓnectus

Expanded text:
aeterea debebis custodire, ne dardanarii ullius mercis sint, ne aut ab his, qui coemptas merces supprimunt, aut a locupletioribus, qui fructus suos aequis pretiis vendere nollent, dum minus uberes
Abbreviated transcription (Latin):
recipiunt. uł iis cumi .x. dari
stipulamin. quedam nõ re¬
cipunt ut in his quenatura
diuisionem nõ admitunt.
uł uticum uiam iter actum
stipulannur¶ quedam ptis
quidẽdatone natura recipi¬
qt̃t s nsitota dentur stipu¬
latdi satis rałr stipulatom¬

Expanded text:
recipiunt, ueluti cum decem dari stipulamur: quaedam non recipiunt, ut in his, quae natura diuisionem non admittunt, ueluti cum uiam iter actum stipulamur: quaedam partis quidem dationem natura recipiunt, sed nisi tota dantur, stipulationi satis non fi
Abbreviated transcription (Latin):
es frãdita ẽ. nec suffic̾ op¬
ꝑmari. s ⁊ conat̾ eẽ oportet.¬
Sip̃r fuo ꝙ̃ in pottate hat
don. dein decedat. filio ꝓdo
nato nõ capiet usu. qm nu¬
lla donatõ fuit. ¶Siint̾
cessat usucapio. It̾ suurre
uxori donauit ⁊ diuorciu
int̾cesẜit. cessare usucapi¬

Expanded text:
tradita est: nec sufficit opinari, sed et donatum esse oportet.Si pater filio quem in potestate habet donet, deinde decedat, filius pro donato non capiet usu, quoniam nulla donatio fuit.Si inter cessat usucapio. item si uir uxori rem donauerit et diuortium intercesserit, cessare usucapi
Abbreviated transcription (Latin):
per in de siquis cuidom obhãc
accõr hoto iure de dit dicẽdũ
ẽ ĩ hoc edicrũ cad̾e duplũ ob¬
liganĩ uł ip̃i uẽduoriaccipere

Expanded text:
Proinde si quid cuidam ob hanc actionem licito iure dedit, dicendum est in hoc edictum cadere duplariue.Obligatum uel ipsi uenditori accipere
Abbreviated transcription (Latin):
ane qua ca eũ inpedierit. quomĩꝰ
acc̃are possit. et si quid simile est
nomẽ rel aboletur postuiante.
ꝯ. cantũ est ita ut liccat alii ex ĩ.⁊¬
obẜuandi sunt.

Expanded text:
ae  causa eum impedierit, quo minus accusare possit, et si quid simile est, nomen rei aboletur postulante ultis cautum est, ita ut liceat alii ex inobservandi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tatue affixe basibus struc¬
tilibus aut tabule relig̃
natus enim edium cãse
perantur non quo edes ꝑ¬
ficiantur.dem laldo ait.

Expanded text:
tatuae adfixae basibus structilibus aut tabulae religanatus enim aedium causa parantur, non quo aedes perficiantur. idem Labeo ait.
Abbreviated transcription (Latin):
exadem reag̾e
uidetur et quinon eadẽ
actiꝰne agit qua. ab ũt̾o
agebat. sẽt ctiam si alia
nel re nt puta siqui mã¬

Expanded text:
eadem re agere videtur et qui non eadem actione agat, qua ab initio agebat, sed etiam si alia men re: ut puta si quis ma
Abbreviated transcription (Latin):
.tumꝰ aconsũtatice iudicis nõ
fu̾it prĩcipẽ se ꝯsultatuꝵ eie
possit post ꝵptũ ꝓuocare. ¶ Si
quis in applłone errau̾it. ut ĩ¬
puta cum aliũ applłare deber
⁊almũ applłan̾it. indendan erro
nichuei obfu̾it. i siquidẽ cimmi
maiorẽ iudicẽ appiłare debet.

Expanded text:
iudicis non fuit principem se consultaturum, cum possit post rescriptum prouocare.Si quis in appellatione errauerit, ut puta cum alium appellare deberet, alium appellauerit, uidendum, an error ei nihil offuit. et si quidem, cum maiorem iudice
Abbreviated transcription (Latin):
ntelł sit conplexa quordam
on n p̃scribiei poiiit. ab hus
prehensa non sunt qͣisi aduso¬
ip̃os acquien̾it sine. et cumi mm̃
Da sit arbitror non esse p̾scribũ¬
dumi c̾te sipsures. hii fu̾int ad¬
uersus qs pronũciatin et quo¬
rumdam noĩa mlibellis funt
conp̾hensa quordam non hii
soli appellasse nidebũtur. qͦrũ
noĩa ilitere sut conp̾hensa.Ed
gͦ si causam appenandi c̾tũ dieit
an liceat ei discedere ab hac.
aliam cã anegare. an u̾o qͣifor¬
ma ꝙͣdã obstrctꝰ fit. puto tñ
eimi seme prouocau̾it esse ei fa

Expanded text:
 sint complexa, quorundam aeque praescribi ei possit ab his, prehensa non sunt, quasi adipsos adquieverit sententiae. et cum una causa sit, arbitror non esse praescribendum. Certe si plures hi sunt, adversus quos pronuntiatur, et quorundam nomina in libellis sint comprehensa, quorundam non, hi soli appellasse videbuntur, quorum nomina libellis sunt comprehensa. Quid ergo, si causam appellandi certam dixerit, an liceat ei discedere ab hac et aliam causam allegare? an vero quasi forma quadam obstrictus sit? puto tamen, cum semel provocaverit
Abbreviated transcription (Latin):
Ed si apud acta quis aplau̾it
derit in litelleis contraquem ad¬
uersarium appenet. anp̃scup¬
tom subiciatur. ⁊pnto nichii
oꝑtere p̾scribi s iud̾ cecidiñ¬
questionem. sipses hu̾erit ad

Expanded text:
ed si apud acta quis appellauerit, derit in libellis, contra quem aduersarium appellet, an praescriptioni subiciatur: et puto nihil oportere praescribi.Sed illud cecidiquaestionem
Abbreviated transcription (Latin):
quasi auru es soluerimũ lib¬
abor. s nec repetãł q̃i nidebitũ
iolutuz ꝙ sciens feci pendetem
tñte auru except̾te sũmo ubo
siñ reddas es quod accepisti.
spensatoriDem.
quiignorãte debitore iemoto
t̃. ab actu recte soluit᷑ eruoluta¬
te cm̃ dñi ei soluit᷑. qͣm si nescit
mutata qui solui lib̾abr. Itẽ¬

Expanded text:
quasi aurum aes solverim, non liberabor: sed nec repetam hoc quasi indebitum solutum, quod sciens feci. petentem tamen te aurum exceptione summovebo, si non reddas aes quod accepisti.spensatori, qui ignorante debitore remotus est ab actu, recte soluitur: ex uoluntate enim domini ei soluitur, quam si nescit mutatam, qui soluit liberat
Abbreviated transcription (Latin):
uł ci ecia cui donatumꝰ erat. ab¬
solui deb rata quoq solucio¬
nẽ si creditoꝵ hũit ide crit. tu
q si acceptolatir sit ꝙ stipłatõi
nõie yposreta erat obligata.ł
sinc stiplatce accepta sit solu¬

Expanded text:
am ei cui donaturus erat, absolui debet. ratam quoque solutionem si creditor habuerit, idem erit. tutquod si acceptum latum sit, quod stipulationis nomine hypotheca erat obligata uel sine stipulatione accepta sit
Abbreviated transcription (Latin):
Icia cu pp̃ dotez conamariti
possidederet oĩa ꝓdomina e¬
git reddito cregit ⁊ mouẽ¬
sc̾ia distraxit.q ro anea que
sexre maritiꝑcepit ĩdote ei
reputari debeant.marcranꝰ.¬

Expanded text:
itia cum propter dotem bona mariti possideret, omnia pro domina egit, reditus exegit et mouentia distraxit: quaero, an ea, quae ex re mariti percepit, in dotem ei reputari debeant.Marc
Abbreviated transcription (Latin):
ciendu est et̃ quasdã
colomas uiris italici
ut ẽ iirna fenice spledidissi¬
origo c̃ nobilis regiomibus
syric siculoꝵ antiqssima ar¬
impotẽs federis ꝙ cũ roma¬
nis ꝑcussit teuassima hiuc

Expanded text:
ciendum est esse quasdam colonias juris Italici, ut est in Syria Phoenice splendidissiorigo est, nobilis regionibus, serie saeculorum antiquissima, armipotens, foederis quod cum Romanis percussit tenacissima. Huic
Abbreviated transcription (Latin):
li .ru. Re ait p̾dio c̃ iulico ⁊
cõtabnalicio ⁊ filiis lega¬
to nepotes quoq ⁊ filiis cõ¬
tiueri. nisi uolu̾tas testato
lłor sepe et ne potes  ccipi
multphariã plac̾e diuꝯ
quoq marcla rescͥpsit ñ
uideri siue lib̃is defunctũ
ꝗ nepotẽ suũ h̾rdem reli¬
Ap̾t̾ hoia nat᷑a nos quo¬
q docet parẽtes pios ⁊cet
aio iuoto uxores dicant
nepdtes noĩare nostros q̃
filii appellare iem̃ idc̾to
filios filias ne cocepimus

Expanded text:
rum ait praedio cum uilico et contubernali eius et filiis legato nepotes quoque ex filiis contineri, nisi uoluntas testatorellatione saepe et nepotes accipi multifariam placere.Diuus quoque Marcus rescripsit non uideri sine liberis defunctum, qui nepoteaec omnia natura nos quoque docet parentes pios, qui animo et uoto uxores ducunt,nepotes nostros quam filii appellare. etenim idcirco filios filiasue conc‹i›pimus
Abbreviated transcription (Latin):
facultas ei nõ crit dãda nã ⁊̃ suo
norali indicio nec una estimatte
qͣ ho lib̾ suffetret definigi pot̾it. ⁊
aut̃ accip̃ scrre qͥ scit et põtiut ꝓsre¬
scĩam ei spectare deltmo anc bt et
płes ẜuidãrmi culpadederĩt eqnis¬
simũ c̃ candẽ facultat̃ dno dardẽ¬

Expanded text:
facultas ei non erit data: nam et suo noxali iudicio, nec una aestimatione, quam homo liber sufferret, defungi poterit: is autem accipitur scire, qui scit et potuit priam enim spectare debemus, quae habet et plures serui damnum culpa dederint, aequissimum est eandem facultatem domino dar
Abbreviated transcription (Latin):
nsenatꝰ cõsultũ tur Marc̃¬
pillanũ ĩcidñt ꝗ subiecissc̃t
acc̃atẽts. aut subiccti postula¬
ssent. nec pegissent reosante
alit̾ ꝙͣ abolitcẽ fc̃a destitissẽt. q¬
q c̾rographũ obac̾candum
dedissct̾. pactionẽ ne alqͣ ĩtrr¬

Expanded text:
senatus consultum Turpillianum incidunt, qui subiecissent accusatores, aut subiecti postulassent nec peregissent reos, aut aliter quam abolitione facta destitissent: quique chirographum ob accusandum dedissent pactionemue aliquam inter
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ qr ħ quoq morte nõ soluit᷑.¬
tit rẽꝯ decesẜit. nõ idco mag̃
delictũ acc̾atõis relenat᷑. na
eũ q scm̃l destitit si postã acc̾a¬
re patosit. nõ ẽẽ audiẽd̾. scũ¬

Expanded text:
c quoque morte non soluitur.tit, reus decesserit, non ideo magis delictum accusatoris releuatur. nam eum qui semel destitit, si postea accusare paratus sit, non esse audiendum Seu
Abbreviated transcription (Latin):
tur aut eĩ calupmãturant pre¬
miari est fła crimuĩa itede p̃uan¬
sistere. ¶Calu̾pniatoribus
pena lege renia irogat᷑. ¶ nõ
calũpmariindetur/nã ciꝰrci¬
ĩqũtõ arbitrio cognocẽtis cõmit¬
titur ꝗ reo absoluto deaccusa¬
toris incipit ꝯsilio q̃rere q̃mẽ¬
te ducto ad accusatte ꝓcessit.i

Expanded text:
tur: aut enim calumniantur aut praeniari est falsa crimina intendere, praeuariusatione d‹e›sistere. Calumniatoribus poena lege Remmia irrogatur. Sed non calumniari uideturinquisitio arbitrio cognoscentis committitur, qui reo absoluto de accusatoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ententiam deingemu¬
tate dcã et̾ collusiois ꝓ¬
texru semel retractare
ꝓmititur¶ Sipłes adcol¬
lusione degenda piter
accedant cumcognita
quis hãr admiti com¬
pantis om̃iũ morib
et etatibus et cuius ma¬

Expanded text:
ententiam pro ingenuitate dictam collusionis praetextu semel retractare permittitur. Si plures ad collusionem detegendam pariter accedant, causa cognita quis debeat admitti, comparatis omnium moribus et aetatibus et cuius ma
Abbreviated transcription (Latin):
domicilio accipienda est. ut lege
cornelia diiunriis. s ꝗ eccidere
pot᷑ adulterum. minto magi
ꝯtumelia pot̾it iure affic̾e. Ico
at pri nõ marito. mulierẽ et cẽ

Expanded text:
domicilio accipienda est, ut in lege Cornelia de iniuriis.Sed qui occidere potest adulterum, multo magis contumelia poterit iure adficere.Ideo autem patri, non marito mulierem et omnem
Abbreviated transcription (Latin):
mirtitur eicccitere. s domin
sus geñiine suitm. illa ratio
redditur qm.norẽ ĩniriam
putanit leg̃ lator ꝙ ĩdomo pa¬
tris mariti ue causa fu̾it filia⁊
aduiteꝵ induc̾e. s si pat̾ alibri
ĩtanit. hãt aut̃ et aliã domũ
ĩqua ñ hĩtet. dep̾hẽsã illo filiã
lex ĩ ꝯtinẽtifiliã cccidat. sic erit
iccipiẽd̾. n occiso hodie adulto
reẜuet. ipo dies filiã cccidat uł¬

Expanded text:
mittitur ei occidere, sed domi suae generive sui tantum, illa ratio redditur, quod maiorem iniuriam putavit legislator, quod in domum patris aut mariti ausa fuerit filia adulterum inducere. Sed si pater alibi habitet, habeat autem et aliam domum, in qua non habitet, deprehensam illlex 'in continenti filiam occidat', sic erit accipiendum, ne occiso hodie adultero reseruet et post dies filiam occidat, u
Abbreviated transcription (Latin):
pro quidẽ tenenr grauioꝵr
aut et stellionatus crimẽ in¬
portans ei quisciens discĩla¬
ta ꝯdõe starute lib̾tatis sĩpłr
eum nendrõit ¶illud tracta¬
dum ẽ an lib̾aro ꝯtingat eiq
noxe ded̾it statu lib̾m et occa¬
uenus putabat lib̾ari et ide
dicebat et siexstipnlatu stichũde

Expanded text:
mpto quidem tenetur: grauiores autem etiam stellionatus crimen inportant ei, qui sciens dissimulata condicione statutae libertatis simpliciter eum uendiderit.Illud tractatum est, an liberatio contingat ei qui noxae dederit statuliberum. et Octauenus putabat liberari: et idem d
Abbreviated transcription (Latin):
scient ad ꝑiculũ mũ ꝑtin̾e ł.
siquid dãpnini ꝑ morã appel¬
latioĩs rei publice acciderit.
cysiafparuerit eos nccio pro¬
nocasse cinad scribendũ sit i¬
id dapnũ p̃ses uł prĩceps esti¬
mabit. Hermogeñ.¬

Expanded text:
cient ad periculum suum pertinere, si quid damni per moram appellationis rei publicae acciderit. quod si apparuerit eos necessario provocasse, cui adscribendum sit id damnum, praeses vel princeps aestimabit. Hermogenia
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝓurator ab sẽtis appllłau̾it.
dem rõnes reddidit. nichii¬
omĩꝯ ⁊ ip̃e respõdẽ d. Sraneo
cessãte doꝯ litis respõde̾ possit
exẽplo adolescẽtis uideamus.
mag̾. m̃ obẜuat᷑ ut andiri de¬
beat ĩcausis appłłatioĩs red¬
dendis. iscuiꝰ ab sẽtis ꝓcura

Expanded text:
r absentis appellauerit, deinde rationes reddiderit, nihilo minus ipse respondere debet. sed an eo cessante dominus litis respondere possit exemplo adulescentis, uideamus: magis tamen obseruatur, ut audiri debeat in causis appellationis reddendis is, cuius absentis procura
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ ex nolũtate ũdito ibaccipi
ꝑsuaserit ut nomẽ siui strumto pu
eptoris tolleret. mela. scͥpsit ⁊¬
ego puto funrti. agẽdii ẜ. si sꝑas Ra¬
sna sũ sit ut tabulas meas descbet.

Expanded text:
nam ex voluntate venditoris accipis, persuaserit, ut nomen suum ex instrumento puta emptionis tolleret, et Mela scripsit et ego puto furti agendum. Sed si servo persuasum sit, ut tabulas meas describeret,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ꝑtinecia dñs pot̾tas ablata
ẽ ad bestias o̾pugnãdas suo ar¬
bit̾o ẜuos trade̾ oblato trĩ iudi
ciẜuo si iusta sit dm̃ q̃rela sic
pene tradet.¬

Expanded text:
tinentia dominis potestas ablata est ad bestias depugnandas suo arbitrio seruos tradere: oblato tamen iudici seruo, si iusta sit domini querella, sic poenae tradet
Abbreviated transcription (Latin):
destatu liber sũ aindicarus
siuensucaptus atesiue tra¬
ditus ul aliqno inre rus fc̃s¬
ẽsñ dubio dicemus peeres
hr̃dẽ emproris idẽ drsifiliꝯ¬
ẽ et lib̾ ẽẽ sũ filio sñ pri dãdo

Expanded text:
de statuliber siue adiudicatus siue usucaptus a te siue traditus uel aliquo iure tuus factus, sine dubio dicemus parere hered‹e› emptoris idem diciet
Abbreviated transcription (Latin):
cõstãs dic̾e eũ ꝙ prĩcipales ꝯstitu¬
tioẽs fotibꝰ subici ꝓhibuerunt
ĩmetallũ dari posse. ¶ Diuꝯ a¬
drianꝯ ĩs u̾ba rescͥpsit. ĩopo mę¬
talli ad tp̃e nemo dapnarid s¬

Expanded text:
constans dicere eum, quem principales constitutiones fustibus subici prohibuerunt, in metallum dari posse.Diuus Hadrianus in haec uerba rescripsit. 'In opus metalli ad tempus nemo damnari
Abbreviated transcription (Latin):
qui ymag̾mẽ sccsaris ĩ ĩindiam
alt̾iꝯ p̾tulisset ĩ nincula .P. cober¬
ceri dinꝯ pio itscripsit ¶ om̃ia
admissa ĩpatronũ pr̃oni ne filiũ
prer. ꝓpĩquui maritum uxorem
cct̾asq necesfitudines gͣuiꝯ ũs¬
dicanda sũt ꝙͣ ĩcxgrrncos. Oꝑ¬
nerarii capite᷑ pimiendi sunt. ad¬

Expanded text:
imaginem Caesaris in inuidiam alterius praetulisset, in uincula publica coerceri diuus Pius rescripsit.Omnia admissa in patronum patroniue filium patrem propinquum maritum uxorem ceterasque necessitudines grauius uindicanda sunt quam in extraneos.Uenenarii capite puniendi sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
hec int̾cc̃o tãti lis estimat᷑ quã¬
ti actoris int̾ ẽ id opꝰ fcm n ec̃.
officio aut̾ iudicis ita oꝑt̾e fã
restitutionẽ iudicãd̃ ẽ. ut in
oĩ cã catẽ ꝯdicio sit actoris q̃
futura esset sid opꝰ de quo
actũ ẽ ñ ii. neq clam factũ

Expanded text:
Hoc interdicto tanti lis aestimatur, quanti actoris interest id opus factum esse. officio autem iudicis ita oportere fieri restitutionem iudicandum est, ut in omni causa eadem condicio sit actoris, quae futura esset, si id opus, de quo actum est, neque vi neque clam factum
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ĩ solidũ. Itaq alt̾ comẽtꝰꝰ ali
nõ lib̾at quin ĩ mopceptio ab
tio alt̾m̃ liberat. p̃f̾ea sepulcri
quo molati agipot. ¶ Hoc ine¬
ocm̃ in heredem cet̾osa succes¬
sores dat᷑ ĩ id qd̾ ad eos ꝑ nemi¬
i i anu nõ cõpetit imuꝰ aut
cede ĩcipit ex quo id opꝰ fcm̃
ꝑfectũne ẽ aut fĩ desiit. lic ꝑ¬
⁊ fectũ nõ sit. alioquim si apr̃i¬
cipio oꝑis cepi ãnum ꝗs nimĩ¬

Expanded text:
 in solidum: itaque alter conventus alterum non liberabit, quin immo perceptio ab tio alterum liberat. praeterea sepulchri quoque violati agi potest. Hoc interdictum in heredem ceterosque successores datur in id quod ad eos pe annum non competit. annus autem cedere incipit, ex quo id opus factum perfectum est aut fieri desiit, licet perfectum non sit: alioquin si a principio operis coepti annum quis num
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ adu̾sꝯ posẜorẽ oꝑis hoc ĩ¬
ter dcm̃ copetit. Id circoq si q¬
ĩfundo mes fecerit int̾dicto
locꝯ erit. ¶Is cui fu̾dũ pas¬
tinãd̾ locau̾as. Si lapides sꝯtu¬
rit et ĩuicini ꝓiecit p̾dul ait
labeo te ꝙ uͣraut clam nõ te

Expanded text:
ersus possessorem operis hoc interdictum competit, idcircoque, si qin fundo meo fecerit, interdicto locus erit. Is, cui fundum pastinandum locaveras, lapides sustulit et in vicini proiecit praedium. ait Labeo te vi aut c
Abbreviated transcription (Latin):
mo pec̾cie nondu solute sunt
abeto adu̾s debitorez meum
recissoriam nud q supͣ legiꝰ mo¬
dum tibi ꝓmisit. It a ut in relit̾
ti inhoc qd̾ modri legis exedit
heo contra condicto ¶oclest¬

Expanded text:
meo nondum solutae sint, habeo aduersus debitorem meum rescissoriam in id, quod supra legis modum tibi promisit ita, ut in reliquuti, in hoc, quod modum legis excedit, habeo contra te condictione
Abbreviated transcription (Latin):
mie ei ded̾is q̃tum aduins soti¬
litate accipientis sta no est ⁊¬
tu furti obligaris. S benigni
est si agam contra cũqꝗre accep
exeptte doli maii me somone¬
NI. pomponius. Pomp.¬

Expanded text:
mine ei dederis, quantum ad iuris suptilitatem accipientis facta non est et tu furti oblig‹a›ris: sed benignius est, si agam contra eum qui rem accepit, exceptione doli mali me summoueri. 26 Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
neris est ut polimimo redire᷑ po¬
sit. simł atq ad nos redeu̾di cã
ꝓfugit. ab hostibꝰ ũfra fines ĩꝑ¬
ii nr̃i ẽẽ ceꝑit. pꝯ liminio redis¬
se existimad̃ ẽ. pauł. ĩmo c̃ ẜuꝯ¬
cuiꝰ iuis nr̃iabhostibꝰ captus

Expanded text:
neris est, ut postliminio redire possit: simul atque ad nos redeundi causa profugit ab hostibus et intra fines imperii nostri esse coepit, postliminio redisse existimandum est.Paulus. immo cneris est, ut postliminio redire possit: simul atque ad nos redeundi causa
Abbreviated transcription (Latin):
cioçio ager ẽ spectãda. ¶Si
aqͣ ĩunũ lacũ coducit᷑. ducit᷑ et
ĩde ꝓplures ductꝯ ducatur hoc
ĩt̾dcm utile erit ualẽti refice ip̃m
lacũ. ¶ Hcc ĩt̾rcm̃ ad om̃es i¬
nos ꝑtinet siue in publico sine
ĩ prinato sĩt cõstituti. S isi cili¬
de aq̃ riuꝯ sit de hec reficiẽto
niculo restituendo. ꝑ que uapor
teahitur ĩ balnamriis naporibꝰ.
putat utilẽ actionẽ coperere.
ierit dicendũ utile ĩt̾dcm̃ ex
hac cã cõpetere. ¶ Hiisdẽ at ꝑ
sonis. et ĩ eafcẽ ĩt̾dcm̃ hoc dar

Expanded text:
eius cuius ager est spectandam.Si aqua in unum lacum conducatur et inde per plures ductus ducatur, hoc interdictum utile erit uolenti reficere ipsum lacum.Hoc interdictum ad omnes riuos pertinet, siue in publico siue in priuato sint constituti.Sed et si calidae aquae rivus sit, de hoc reficiendo niculo restituendo per quem vapor trahitur, in balneariis vaporibus putat utilem actionem competere: et erit dicendum utile interdictum ex hac causa competere. Isdem autem personis et i
Abbreviated transcription (Latin):
quis ruiũ reficienti opꝯ nom̃
nũciat. uñdictũ c̾ posse cõtem¬
pni opis noni mĩciationẽ. ẽumꝰ
.n.p̾tor eiu̾i fieri uetet absur¬
dũẽ ꝑ oꝑis noui mĩciationem
eũ ĩpediri. plane ꝑĩrẽ actionẽ
no quoq ĩ fecto cauere cũ ceł̾e

Expanded text:
cienti opus nouum nuntiat, belle dictum est posse contemni operis noui nuntiationem: cum enim praetor ei uim fieri uetet, absurdum est per operis noui nuntiationem eum impediri. plane per in rem actionem no quoq
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs uiso aque aufertur. ⁊ hoĩes
siti necaret᷑. ⁊ saneaq̃ ꝑueĩre nͥ
refec̾o riuo ñ pot̾ at nõn refc̃o
tin̾e. difficultas tm̃ eundi agẽ¬
diq fieret q̃ terorib estiuis te̾¬

Expanded text:
omnis usus aquae aufer‹r›etur et homines siti necarentur. et sane aqua peruenire nisi refecto riuo non potest: at non refecto itinere difficultas tantum eundi agendiq
Abbreviated transcription (Latin):
ri uetar qr testator afamili¬
a ueratus ẽẽ dicatur cum
em̃ ineo sit iste ut supplicio
iudiriũ eiconcedi s et sidat
fu̾it qr dubitatur urrũ nocẽ
sit aut in nocens differrur
lib̾ale indiriũ doneccouret
demorte eius qui necatus
est appebit eĩ utrũ suplicio
afficiendus sit anũ ¶ Siquis
ex ẜuitute inlibtarẽ ꝓclam¬
aut peritoris ꝑtes sustiet si
tur io ꝑtes actoris sustinet
qui ẜnũ suũ dicir iginr
aut conrra agatur et sifor¬
te api̾nt eñqui delib̾tare su¬
a litigat ĩ lib̾tate sũdolo ma¬
lo fuisse is quise dũm dicit
accoris ꝑtes susciebit et ue¬
cesse h̾ebit ẜuũ suũ ꝓbare

Expanded text:
r uetat, quia testator a familia necatus esse dicatur: cum enim in eo sit iste, ut supplicio iudicium ei concedi. sed et si data fuerit, quia dubitatur, utrum nocens sit an innocens, differtur liberale iudicium, donec constet de morte eius, qui necatus est: apparebit enim, utrum supplicio adficiendus sit an non. Si quis ex seruitute in libertatem proclamat, petitoris partes sustinet: si tur, is partes actoris sustinet qui seruum suum dicit. igitur aut contra agatur. et si forte apparuerit eum, qui de libertate sua litigat, in libertate sine dolo malo fuisse, is qui se dominum dicit actoris partes sustinebit et necesse habebit seruum suum probare
Abbreviated transcription (Latin):
manumłteret᷑. habebit aũt ĩ t̾mt
sinc ptna sua ꝙͣ redemit gͦ deme¬
tallo capto redẽptꝰ ĩpenã suam
rcũtet᷑ ñ tñ ut trãffuga metallo
puiẽdꝰ erit.s redeptor afisco p̃¬
ciũ recipiet ꝙ ĩ ẽ cõstituitũ ẽ. ꝓꝑ
imꝑatore nr̃o ⁊ diuo seno. ¶Si
natũ ex p̃aphylalegatũ tͥ fu̾it.

Expanded text:
manumitteretur: habebit autem interim sine poena sua qui redemit. Ergo de metallo captus redemptus in poenam suam reuertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet. quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et diuo Seuero. Si natum ex Pamphila legatu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oĩũ noiẽ ei ꝗ̃ redemit restitutu
p̃ciũ erit ĩ ꝯmũionẽ redibit. ¶ si
coͣsuc q solueriũ ꝑtinebit itant
ĩpornoe ina pͥstinuĩ iꝯ retineant¬
dat. ¶ Sitidi ꝯmus arra libtas
debita captiuo fu̾it ixfepto. nõd
cã pełe potit nͥ redẽptori satis fe¬
cerit. ¶ Sideportatũ abisula hoᷤ¬
tes cepeͣtũt redẽptꝰ isqbo casibꝰ
redit ĩ eã cã uenitt ĩ qͣ fum᷑. eẽt¬

Expanded text:
ium nomine ei qui redemit restitutum pretium erit, in communionem redibit: si eosue qui soluerunt pertinebit, ita ut in portione sua pristinum idant. Si fideicommissa libertas debita captiuo fuerit, redemptus nondum eam petere poterit, nisi redemptori satisfecerit. Si deportatum ab insula hostes ceperunt, redemptus quibus casibus redit, in eam causam ueniet, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
tum suũ telegau̾it e̾ditori
an adñsꝰ creditorem cui de¬
legatꝰ promisit lib̾tatis cã
hxñande exeptte ista uti po̾
dict̾e si nõ trãsigende ꝯtro¬
ũcie gr̾a id fec̾it. It si lib̾tꝰ
debitorem suũ prono dele
gau̾it nlla ccepit̾e sõmo¬

Expanded text:
rtum suum delegauerit creditori, an aduersus creditorem, cui delegatus promisit libertatis causa onerandae, exceptione ista uti possdicere, si non transigendae controuersiae gratia id fecit.Item si libertus debitorem suum patrono dele gauerit, nulla exceptione summo
Abbreviated transcription (Latin):
ppliciã dencit᷑. ut et ip̃a appiro⁊
ostẽdit. ¶ Itaq ñ spiculatoree
ultra sibi uẽdicẽt. n opitice̾s:
ea desid̾ent ꝗbo spoliat᷑. qͦ monĩe¬
o suo debẽt p̾sides u̾tere. S nͥ pati
optiones siue com̃tarienses ea

Expanded text:
icium ducitur, ut et ipsa appellatio icium ducitur, ut et ipsa appellatio ostendit. ita neque speculatores ultro sibi vindicent neque optiones ea desiderent, quibus spoliatur, quo momeno suo debent praesides vertere, sed nec pati optiones sive commentarienses ea
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃s omino mͣ¬
pm̃ta sit. q̃ lex dotẽ ñ publicat. qr
pͥio ẜua pene efficit᷑. ueꝵ ẽ dote
marito lucro cede qͣi mortua sit.¬
Q̾ ⁊si deportata sit fila famił.
cũ liba młier remaneat nichil.
ꝓhib ⁊ inꝑmariti affetione
et młiere uxoris animũ recin̾e.
cede amarito uelit. ait marcer¬
lꝯ tũc pr̃e dedote actriꝵ. s srma¬
ter famł. sit et int̾im cõstante ĩ¬
matrimonio fu̾it deportata dotẽ
penes maritũ remanere. postã u̾o
dissoluto matͥmonio posse eaz
agͥe ꝙͣ hũ anitatis ĩtrntu hodie
rescripsit. pãnicularie cã ꝙ̃ ad i¬
modu ĩtelligi debeat ex ip̃o no¬
mine apparet.ñ eĩ bõa dãpnͣtor
panicularia significari quis ꝓ¬
be dux̾it nec si zonã crrca sc hiu̾̃¬
digito hu̾it aut sardonchãaut
auq genimã magiri p̾cii. uł si
ꝗs cyregraphũ magne peccĩe ĩ
laria raticẽ teneb. panicularia
sũt ea q̃ ĩcꝯtodiã recepito secũ at¬

Expanded text:
et omnes omnino mapunita sit, quae lex dotem non publicat, quia prius serua poenae efficitur, uerum est dotem mariti lucro cedere, quasi mortua sit.Quod si deportata sit filia familias, cum libera mulier remaneat, nihil prohibet et uirum mariti affectionem et mulierem uxoris animum retinere. cedere a marito uelit, ait Marcellus tunc patrem de dote acturum. sed si mater familias sit et interim constante matrimonio fuerit deportata, dotem penes maritum remanere: postea vero dissoluto matrimonio posse eam agere, quasi humanitatis intuitu hodie rescripsit: "Panniculariae causa quemadmodum intellegi debeat, ex ipso nomine apparet. non enim bona damnatorum pannicularia significari quis probe dixerit, nec, si zonam circa se hdigito habuerit aut sardonychica aut aliam gemmam magni pretii uel si quod chirographum magnae pecuniae in laria ratione retinebitur". pannicularia sunt ea, quae in custodiam receptus secum at
Abbreviated transcription (Latin):
¶pane naqua sudorib manã
ibi appatere ĩ cipit eiꝯ ł caput
t sit costitutũ cũq iꝯ ãd dicedũ
ñ debet᷑ alicui. s tñ inreducere
se putauit. c̾ ñ ĩiure s ĩ fc̃̾o erra¬
uit dicẽdũ ẽ. eoq iure utimur.
ut ĩtcc̃o hoc uti possit. sufficit.
n. si nireduc̾e se putauit. Nui
ñ clã. nͥ p̾cario dixit. ¶ Illud
qͣrit᷑ utrũ ea tm̃ a qͣ hiis ĩt̾ dcĩs¬

Expanded text:
plane si aqua sudoribus manando ibi apparere incipit, eius hoc caput ter sit constitutum ius aquae, dicendum non debetur alicui, si tamen iure ducere se putauit, cum non in iure, sed in facto errauit, dicendum est eoque iure utimur, ut interdicto hoc uti possit: sufficit enim, si iure se ducere putauit nec ui nec clam nec precario duxit. Illud quaeritur, utrum ea t
Abbreviated transcription (Latin):
huic ĩt̾dc̃o locꝯ erit. ¶ Illd̃
torẽ duci aꝙͣ nississe qͦ ducta ẽ
hãno. ꝓĩde ñ ãplioris modi.
ñ alias ꝑmisisse pot̾ uiteri.
Quare si alia aci sit ꝙͣ ꝗs uela

Expanded text:
Illud torem duci aquam iussisse, quo ducta est hoc anno. proinde neque amplioris modi, neque alia permississe potest videri. quare si alia aqua sit, quam quis velit
Abbreviated transcription (Latin):
agntratus municipales c̃ miũ
magistratũ ad m̃istrẽt ĩ uniꝰ
homis uicẽ sustinẽt. ⁊hoc ple¬
rũq ꝗdẽ lege municipalieis
daturum ⁊si nõ sit datũ du¬
modo ñ denegatũ ĩ oĩb ꝯpetit.

Expanded text:
agistratus municipales cum unum magistratum administrent, etiam unius hominis uicem sustinent. et hoc plerumque quidem lege municipali eis datur: uerum et si non sit datum, dummodo non denegatum, moribus competit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ fũdi ĩtroire dũ mẽte et
cogitatõe hac sit ut tot̾ fudũ
utiꝙ ad t̾minũ ueł possiter.
Inctar ꝑtẽ reipoͤsside nemo
pot̾. ułutisi hac mete sit ut
ꝯcqd ticiꝰ possid tu quoq ue¬
lis possid̾e. ¶A Ieraciꝰ ⁊ prõͦ
cli solo aĩo ñ posse nof atir̃.¬
o me posside̾ siml atq possidẽ¬

Expanded text:
di introire, dum mente et cogitatione hac sit, uti totum fundum usque ad terminum uelit possidere. Incertam partem rei possidere nemo potest, ueluti si hac mente sis, ut quidquid Titius possidet, tu quoque uelis possidere. Neratius et Proculus et solo animo non posse nos adquireo me possidere, simul atque possiden
Abbreviated transcription (Latin):
intlus imꝰ. ⁊ pisses qͦs ĩ pissina
pices ꝗ ĩ staggo sił. ant feras
q̃ incilius cͥcuͣceptis uagant᷑.
arb̾ nõ possiteri. qm̃ relicte sit̃
siluã emit uideri eu õs feras

Expanded text:
s in piscinas pisces, qui in stagno sint, aut feras, quae in siluis circumseptis uagantur, a nobis non possideri, quoniam relictae sint siluam emerit, uideri eum omnes feras
Abbreviated transcription (Latin):
nec ea ꝓpe tt̃ trã fodiebat ser
abaꝯ rei oꝑã sumebat ⁊ fortum
aliud cedit ¶taq simip̃iꝰ fruct¬
uarii agroi uẽit puto ꝑtẽ sola
ũ agri dñm hĩturũ alt̾a ad eu¬

Expanded text:
nec ea propter tunc terram fodiebat, sed alii rei operam insumebat et fortuna aliud dedit. itaque si in ipsius fructuarii agro inuenerit, puto partem solam ut agri dominum habiturum, alteram ad eu
Abbreviated transcription (Latin):
ccoritate nõ possũt ĩscipere
possid̾e . qr affecc̃o tenendi
nõ h̾rt l maxime corꝑe suo
rem ꝯtingat. sicuti siqs cormi¬
enti. aliqd ĩ mau ponat.S pu¬
pilh tutore auctore ĩ scipiet

Expanded text:
ritate, non potest incipere possidere, quia affectionem tenendi non habent, licet maxime corpore suo rem contingant, sicuti si quis dormienti aliquid in manu ponat. sed pupillus tutore auctore incipiet
Abbreviated transcription (Latin):
uidi. x.ut potius ꝙͣ ep̃tori ead̾em
x.darentur querebatur iuri eoꝵ
statu lib̾ peciñam dandoliberta
iss ut ex̃o alicui statu lib̾ peccm̃¬
am daret .s. er hoc cãu connen

Expanded text:
ibi potius quam emptori eadem decem darentur: quaerebatur, utri eorum statuliber pecuniam dando libertaisset, ut extraneo alicui statuliber pecuniam daret, respondit et hoc casu conuen
Abbreviated transcription (Latin):
hib duos reos stipłandi ꝯstitu
iuł ꝓmitendi scicuti abeodem
fabro duo rei reistiplandi cas¬
demoperas stiplent ⁊ cõtrario
duo.fabri eius de ꝑititie eas de
operas ꝓmit̾e intelliguntur ⁊
duo reiꝓmittẽdi fi.¬

Expanded text:
hibet duos reos stipulandi constitui uel promittendi, sicuti si ab eodem fabro duo rei stipulandi easdem operas stipulentur: et ex contrario duo fabri eiusdem peritiae easdem operas promittere intelleguntur et duo rei promittendi fi
Abbreviated transcription (Latin):
sialt quor responderit duobus
aut reis ꝯstitutis qũi lib̾u sit
scipsatõi utabutroq uł.abal¬
tero duz tarat fide uissore: ac¬
cipere nõdubito.s ⁊siaduob
reis stiplandi interogatus re¬
pondiss uni sesponare eisolitẽ.

Expanded text:
si alter quoque responderit. Duobus autem reis constitutis quin liberum sit stipulatori uel ab utroque uel ab altero dumtaxat fideiussorem accipere, non dubito. Sed si a duobus reis stipulandi interrogatus respondisset uni s
Abbreviated transcription (Latin):
Reditor oblatsm adebitore
pecin̾am ut alia die acceptur
dis sublata est. Iten pupilla¬
tis peccũia ut possit ydoneis
tominib crediẜuata ita ĩtep¬
ta ess quesitũ est cuiꝰ detrimẽ

Expanded text:
reditor oblatam a debitore pecuniam ut alia die accepturus dis sublata est: item pupillaris pecunia, ut possit idoneis nominibus credi seruata, ita interempta est: quaesitum est, cuius d
Abbreviated transcription (Latin):
tuã pecciĩam accepit ⁊qͥntun¬
ces usuras spopondit easq ꝑ¬
aucis annis soluit. postea mil¬
lo pacto ĩterueniente perrorẽ
⁊ ignorãciam semisses usuras
soluit quero an paresto errore
id ꝙ ampliꝰ usuraꝵ noĩe solu¬
deductum sortem minuer.
sx. si errore plus ĩusuris sol¬
uiss qͣm deferet hñdam raci¬
onẽ ĩ sortem eiꝰ ꝙ ampliꝰ solu

Expanded text:
tuam pecuniam accepit et quincunces usuras spopondit easque paucis annis soluit: postea nullo pacto interueniente per errorem et ignorantiam semisses usuras soluit: quaero, an patefacto errore id, quod amplius usurarum nomine soludeductum, sortem minueret. respondit, si errore plus in usuris soluisset quam deberet, habendam rationem in sortem eius quod amplius solu
Abbreviated transcription (Latin):
ta cõstaret. ⁊ deusuris litigatũ
ẽet nouissime ex appellacione
ꝓninciatũ est solutas quide
nsuras nõ repeti. ĩ futrrim
xo nõ deberi quero pectinada¬
ta utrum usuris ced̾e deberet
ꝙ petitor defendet an u̾o sorti
ꝓficeret. Ꝙ siis quidabat ĩsor¬
tem sedare dixiss usuris ñde¬
bere ꝓfice ualeriꝰ. lucii ticiis¬
uus scripsit accepiamario ma¬
rino exsima maiore tot aure¬

Expanded text:
ta constaret, de usura litigatum esset, novissime ex appellatione pronuntiatum est solutas quidem usuras non repeti, in futurum uero non deberi: quaero, pecunia data utrum usuris cedere deberet, quod petitor defenderet, an uero sorti proficeret. respondi, si qui dabat, in sortem se dare dixisset, usuris non debere proficere. Ualerius Lucii Titii seruus scripsit: 'accepi a Mario Marino ex summa maiore tot aure
Abbreviated transcription (Latin):
ulcimus inter uirum ⁊ uxo¬
rem mortis ca donationem
ita putabat fieri sitonator
iustissimum mortis metu
h̾at. ieratius sufficere exsti¬
mationem donantis hanc
esse ut moriturum se putat
quamus iuste ita nec ne
successerit non querendũ.
quod magis intuendum ẽ.¬
seruo mor¬
tis causa donatsim sit iu¬
Ideannus cuius mortis inspi¬
ci debeat ut sit locus condi¬
tiom domini an ipsius ser¬
ili. Set magis eius msꝑitie¬
nda est cui tonatũ eẽt. s iñ
post mortem eus ante aꝑ¬
tas tabulas testamenti ma

Expanded text:
ulcinius: inter uirum et uxorem mortis causa donationem ita fieri, si donator iustissimum mortis metum habeat. Neratius: sufficere existimationem donantis hanc esse, ut moriturum se putet: quam iuste nec ne susceperit, non quaerendum. quod magis tuendum eseruo mtis causa donatum sit, uideamus, c‹u›ius mors in‹s›pici debeat, ut sit locus condictioni, domini an ipsius serui. sed magis eius inspicienda est, cui donatum esset. sed tamen post mortem ante apertas
Abbreviated transcription (Latin):
quenit ne ĩuicẽ selacesserent
qͦ tp̃r ñ ẽ ꝑꝰ liminiũ. ¶ apiratis
uł latroĩtꝰ capti. liberi ꝑmañt.¬
pꝯ liminio redisse u̾r. ẽ ĩ fines ⁊¬
nros ĩtrau̾it sicuti amiititur.
ubi fines nr̃os excessit. S ñci
uitatẽ socia amicãneãt aut ad
regẽ scciũ uł amicũ uen̾it stati
po liminio redisse uidet᷑ qr ibi

Expanded text:
uenit, ne inuicem se lacess‹a›nt: quo tempore non est postliminium.A piratis aut latronibus capti liberi permanent.Postliminio redisse uidetur, cum in fines nostros intrauerit, sicuti amittitur, ubi fines nostros excessit. sed et si in ciuitatem sociam amicamue aut ad regem socium uel amicum uenerit, statim postliminio redisse
Abbreviated transcription (Latin):
scribit ita demu̾ publicã au¬
ferripett̾iã ei ꝗ c̃ erat creditor
ĩ solutũ pectiua accepit si ant
sciebat c̃ accipiebat publicu
rẽdã eẽ ⁊ si ignorau̾it eũ cũ¬
ꝯsum̃et. ⁊ posta ꝗdã Pͥncipes
directã actionẽ cõpet̾e ablata
peccia resc̾pseỹ. ut et marceił.¬

Expanded text:
emum publicam auferri pecuniam ei, qui, cum erat creditor, in solutum pecuniam accepit, si aut sciebat, cum accipiebat, publicumrendam esse, etiamsi ignorauit, cum consumeret: et postea quidam principes directam actionem competere ablata pecunia rescripserunt, ut et Marce
Abbreviated transcription (Latin):
It cõstititioĩtt pͥncipiũ pro¬
hibent᷑ deferre illi qui im̃tal¬
lũ dãpnati sĩ. hoc id̾o ne despati
ad delatice̾ facile possĩt sñ cã
post dapnatcem eret rescͥpnũ
tõnim delatores eẽ ꝓhirẽtur.

Expanded text:
Item constitutionibus principum prohibentur deferre illi, qui in metallum dati sunt. hoc ideo, ne desperati ad delationem facile possint sine caupost damnationem exequi rescriptum tionibus delatores esse prohibentur
Abbreviated transcription (Latin):
latiombus ꝓhitetur tñ ex
bñficio traians deferre se ꝑ¬
nõ mnͣterent coetatis sit is
qui se defert. utiu̾i iote. an
nõ capiunt. M od.¬

Expanded text:
ationibus prohibentur, tamen ex beneficio Traiani deferre se pnon intererit, cuius aetatis sit is qui se defert, utrum iustae an non capiunt. Mod
Abbreviated transcription (Latin):
re.⁊ ĩcauea publica sede uł in quo
alio loco agere. sedere conu̾sari ñ
paciatur aut siquis re mea uti
inter dcm dederit si forte publi¬
da ẽ. quominꝰ conduccione sua
fruitur. ¶ Siquẽ tn añ edes meaᷤᷤ
nł añ p̾toriũ meum piscari proi¬
bebã. ꝙͣ dicẽd̃ est me ĩiuriaru
iudico teneri.an niõ. ⁊ ꝙ mare
co̾r oĩũ est ⁊ into raciciti aer. ⁊ se
pissime rescriptu ẽ non posse ꝙ̾
piscari ꝓhibi. s nec anccupari ni¬
si ꝙ ingredi quis agrũ aliemim
tam ⁊sinllo iure quis ꝓhiberipo¬
sit añ edes m̾as uł p̾toriũ meu
piscari qͣre siquis ꝓhiteatur ad¬
huc ⁊ ĩiuriaꝵ agi pot̾ in lacum
tm̃ qui mei dr̃ui est utiq ꝑiscari
tineat uti possidetis inter dcin ei
conpetit hec ꝓhibeatur ius suu
ex̾cere qmi ad priuatam cĩ iã ꝑ¬

Expanded text:
re uel in cauea publica sedere uel in quo alio loco agere sedere conuersari non patiatur, aut si quis re mea uti interdictum dederunt, si forte publida est, quo minus conductione sua fruatur. si quem tamen ante aedes meas uel ante praetorium meum piscari prohibeam, quid dicendum est? me iniuriarum iudicio teneri an non? eomnium est et litora, sicuti aer, et est saepissime rescriptum non posse quem piscari prohiberi: sed nec aucupari, nisi quod ingredi quis agrum alienum tametsi nullo iure, ut quis prohiberi possit ante aedes meas uel praetorium meum piscari: quare si quihuc iniuriarum agi potest. in lacu tamen, qui mei dominii est, utique piscari pertineat, uti possidetis interdictum ei competit, si prohibeatur ius suum exercere, quoniam ad privatam iam
Abbreviated transcription (Latin):
qui nõ paciatur. ¶ Idem labo sc̃¬
bit sicum alium contingeret lo¬
xerit non posseagi ĩ iuriaꝵ obla¬
borem ĩnictum aᵈ eĩ ẽẽ laborem ĩ¬
ꝯiũgere aliud ĩ iuriã facere Ide
ergo erit ꝓband. ⁊ incet̾is mim̃¬
accionẽ non ꝑtin̾et. ¶Siꝙs me
ꝓhibeat ĩmari piscaci uł me uẽ¬

Expanded text:
quis non patiatur. Idem Labeo scribit, si, cum alium contingeret lexerit, non posse agi iniuriarum ob laborem iniunctum: aliud enim esse laborem iniungere, aliud iniuriam facere. idem ergo erit prob‹a›ndum et in ceteris mactionem non pertinent. Si quis me prohibeat in mari piscari uel euer
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾to ĩmriaꝵ accio ñ detur.ueꝵ¬
timẽ manito liberte noi̾e cũ pro¬
a bec ec dicendu me putare. le
oĩo ĩiuriato manito adu̾sꝯ patro¬
nũ cessare accoe ⁊ita mlta sẽcici¬

Expanded text:
liberto iniuriarum actio non detur, verum marito libertae nomine cum patroa hoc esse dicendum me putare: levomnino iniuriarum marito adversus patronum cessare actionem, et ita m
Abbreviated transcription (Latin):
cione seꝗnõ posse qͥcũq fuit ip̃is.
s nec eas quid q̃ eis fiunt quo eo¬
Rĩter ẽ ĩiuriã nõ patisplane. si for¬
te filiꝯ lib̾ti uł uxor uelit ĩiuria¬
R exꝑiri. qr pri marito ue nõ dat.
denegand̾ nõ erit. qr suo noĩe exꝑ¬

Expanded text:
non posse, quaecumque fiunt ipsis, sed ne eas quidem, quae eis fiunt, quos eorum interest iniuriam non pati. Plane si forte filius liberti uel uxor uelint iniuriarum experiri: quia patri maritoue non datur, denegandum non erit, quia suo nomine exp
Abbreviated transcription (Latin):
turs fuii legatũ. ⁊ Uno ex fami¬
lia fmis surrepto sit heres furti
habebit actionẽ eiꝰ em̃ ĩter est.
nichil eni refert cur p̾staricusto¬
dia debcat cũ rapid oĩ mͦ furtũ
facit manifesto fur estimãdo ẽ.
is ant cino dolofuerit raptu fur

Expanded text:
um mihi legatum et unus ex familia seruus subreptus, heres furti habebit actionem: eius interest: nihil enim refert, cur praestari custodia debeat. Cum raptor omnimodo furtum facit, manifestus fur existimandus est: Is autem, cuius dolo fuerit raptum, fur
Abbreviated transcription (Latin):
timato erit idẽ an debint estima¬
re io dnm ꝑmissur ¶ Siqͥs alti
fuctũ fecit ⁊ id qd̾ surripnit. alio a
lco surripuit cu posteriore fure
dus ciꝰ ici furti agepot. fur pͥor
furis ut id qd surrept̾ ẽ saluũ cct.

Expanded text:
t existimare id dominum permissurum. Si quis alteri furtum fecerit et id quod subripuit alius ab eo subripuit, cum posteriore fure dominus eius rei furti agere potest, fur prior furis, ut id quod subreptum est saluum esset.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓturator ĩꝑatoris flauio.stati¬
fc̃alicitatoe. idẽ statib recept᷑
ea licitatice obtimerat. ⁊ita
plane si medio tp̃r ĩ t̃ pͥma
lcitationẽ. łseꝙͣtẽ adiectiõe.
ꝑcepti firissẽt. ad nẽditorẽ ꝑ tine

Expanded text:
urator imperatoris Flauio Staltifacta licitatione idem Stalticius recepta ea licitatione optinuerat et plane si medio tempore inter primam licitationem et sequentem adiectionem percepti fuissent, ad uenditorem pertine
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑ factũsit. ⁊ filui tiũ nichilõiꝰ.
Eltẽ ait aduisꝰ filiũ famił. mre
peculiari neminẽ clam uiderii
qͣ cͣtũ est ulła setum actione
no arlores succidit. socio cite

Expanded text:
 factum est, et filium tuum nihilo minus. Idem ait aduersus filium familias in re peculiari neminem clam uideri quem certus est nullam secum actionem us arbores succiderit, so
Abbreviated transcription (Latin):
hinmanꝯ mosc̃ ute quo
retinẽtur ꝯdrcteres uetig¬
liũpublicoꝵ ⁊ agror sita¬
tidem locari nõ possit nag
res si fuerint forte in si
actolotio discedere uu en¬
erint nõ tencantur. ¶Nꝑgo

Expanded text:
humanus mos est iste, quo retinentur conductores uectigalium publicorum et agrorum, si tantidem locari non possint. nam et res, si scierint fore ut, si peracto lustro discedere uolue
Abbreviated transcription (Latin):
cripta quibo cauet᷑ nõ ale¬
t̾ fiscũ debitoꝵ suoꝵ debitoꝰ st
res ꝯuemire nprĩcipales ⁊¬
debitores defcc̾int. ł ex ite
fisci noĩa facta ad qd ꝯpp¬
bẽt. uł ce cõtractu fiscali

Expanded text:
cripta, quibus cauetur non aliter fiscum debitorum suorum debitores conuenire, nisi principales debitores defecerint, uel ex ratione fisci nomina facta liquido probentur, uel ex contractu fiscali
Abbreviated transcription (Latin):
u domestica cantions. et
cy rographo obligarct sc
ad io p̃stãd ciqui capere
nõ pot. Itoq dici posse ex
supradictisubis nõ ec̃ le¬
gis frandẽ factã. ¶Siq
palã rogago. ⁊ tacite esset
agitab.at᷑ quid magis p̃ua¬
cite rogatꝰ ec̃t. an ꝓdee̾t q

Expanded text:
 domestica cautione et chirographo obligaret se ‹a›d praestandum ei qui capere non potest: ideoque dici posse ex supra dictis uerbis non esse legi fraudem factam. Si quis palam rogatus et tacite esset, agitabatur, quid magis praeuacite rogatus esset, an prodesset, q
Abbreviated transcription (Latin):
scꝰ cũ ipͥnati iꝰ succedit pri¬
uari nire ꝓat̾iorib sue fuccẽ¬
siõns tp̃rim. utitur. ceteꝵ postã¬
ꝙͣ suicessit habebit p̾uilegi¬
n suũ. s ntrũ statĩ atq ceꝑit
ad eũ ꝑtin̾e nonẽ an nec possã¬
ꝙͣ cõnenit debitorẽ anpostea

Expanded text:
s cum in priuati ius succedit, priuati iure pro anterioribus suae successionis tempori‹bu›s utitur: ceterum posteaquam successit, habebit priuilegium suum. sed utrum statim atque coepit ad eum pertinere nomen, an uero posteaquam conuenit debitore