comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
GITUR EOStIO INad MOR¬
nistratione p̃fecture galliarũ
patre eiꝰ ambrosio: natꝰ ẽ. am¬
brosius. Qui in fans marea pre¬
torii incunabulis positꝰ cũ dor¬
miret aꝑto ore: subito exam̃
apũ adueniens. faciẽ eiꝰ atq
filia de ambulabat ne abigerẽ¬
tur ab ancisla que curã nutriendi infantis sũ¬
ceꝑat ꝓhibens sollicita enĩ erat ne infanti
nocerent: ex pectabat patrio affectu. quo
fine illud miracłm clauderet᷑. At ille pꝰ ali¬
quanduu euolantes intantã aeris altitudinẽ
subleuate st̃: ut humanis ocłis minime ui¬
derentur. Quo facto t̾ritꝰ pat̾ : ait. Si uyeerit
infantulus iste: aliqͥd magni erit. Oꝑabatur
enĩ iã tc̃ dñs inseruuli sin infantia: ut imple¬
retꝰ qđ scriptũ ẽ. Fauus mellis: sermones
boni. Illus enĩ exam̃ apũ. scriptoꝵ ipsius no¬
bis generabat fauos: qͥ celestia bona aumun¬
tiarent. ⁊ m̃tes hominũ de t̾renis ad celes¬
tia erigerent. Postea uͦ cũ ad oleuisset.

Expanded text:
gitur posito in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque  cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Operabatur enim jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona annuntiarent, et mentes hominum de terrenis ad coelum erigeren
Abbreviated transcription (Latin):
oiũ aromatũ unceret suauitatẽ. Quo le¬
uato corporr mr̃is ⁊ in lectica cõposito:
reximꝰ Nũꝗͣ tam̃ illũ ante orasse in eo¬
cum ad quẽ nũ ꝗͣ orauerat. oratũ isset.
Cognouimꝰ tam̃ acustodib loci ipsiꝰ dictũ:
qd aparentib sius illis traditũ sit ñ disce¬
dere de loco illo ꝑoẽm generatione ⁊ ꝓ
geniẽ suoꝵ. eo qđ thesauri magni meo¬
dẽ loco positi ẽẽnt. Et uere magni the

Expanded text:
omnium aromatum vinceret suavitatem. 33. Quo leomnium aromatum vinceret suavitatem. 33. Quo levato corpore martyris, et in lectica composito, erreximus. Numquam tamen illum antea orasse in eocum, ad quem numquam antea fuerat, oratum isset. Cognovimus tamen a custodibus loci ipsius, quod a parentibus suis illis traditum sit, non discedere de loco illo per omnem generationem et progeniem suorum; eo quod thesauri magni in eodem loco positi essent. Et vere ma
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ꝓreis. Quib facile uenia impetrata ẽ:
quiã ipse xp̃ianus imꝑator ꝓuolutus ad¬
pedes sac̾dotis. testabatur meritis ⁊ orati¬
onib eiꝰ se eẽ. seruatũ. Reu̾tens itaq de
urbe aquileiensi: uno die p̃cessit imꝑato¬
rem. Nec du clem̃tissime memorie theodo¬
sius imꝑator susceptis filiis ineccła: ⁊ tra¬
ditis sac̾doti in hac luce fuit. Post cuius
obitũ: fere trienniũ suꝑ ix̃ ep̃s. Quom
tẽpore scĩ natariĩ mr̃is corpꝰ quod erat n
horto positũ extra ciuitatẽ. leuatũ ad basi¬
qͥ qđo sit passus usq inhodiernũ scire ñ
possumꝰ sangumẽ mrĩs ita recentẽ: quasi
eadẽ die fuisset effusus. Capud etiã ipsu
qđͣ ab impiis fuerat abscisum. ita integrũ
atq incorruptũ cũ capillis capitis ⁊ bar¬
ba : ut nob̾ uideret᷑ eodẽ tẽpore qͦ leuaba¬
tur. lotũ atq cõpositũ in sepulero. & quid
mirũ. quando quidẽ dñs hoc in euangłio
ante ꝓmisit. qđ capillus de capite eoꝵ ñ

Expanded text:
 eis, quibus facile venia impetrata est; quia ipse christianus imperator provolutus pedibus Sacerdotis testabatur meritis et orationibus ejus se esse servatum. 32. Revertens itaque de Urbe Aquileiensi, uno die praecessit imperatorem: nec diu clementissimae memoriae Theodosius imperator susceptis filiis in Ecclesia et traditis Sacerdoti, in hac luce fuit: post cujus obitum fere triennium supervixit. Quo in tempore sancti Nazarii martyris corpus, quod erat in horto positum extra civitatem, levatum ad basiyris qui quando sit passus, usque in hodiernum scire non possumus sanguinem martyris ita recentem, quasi eodem die fuisset effusus. Caput etiam ipsius, quod ab impiis fuerat abscissum, ita integrum atque incorruptum cum capillis capitis atque barba, ut nobis videretur eodem tempore quo levabatur, lotum atque compositum in sepulcro. Et quid mirum, quandoquidem Dominus in Evangelio ante promisit, quod capillus de capite eorum n
Abbreviated transcription (Latin):
tione de posite fuerant: cũ tractaret ep̃s
quidã de popło repletꝰ sp̃u inmundo. cla¬
mare cepit se torqueri ab ambrosio. At il¬
le conu̾sus ad eũ : dix̃. Obmutesce diabole.
qr ñ te torquet ambrosius. s fides scõꝵ &
cende̾. unde tu de iectus es. Na ambro

Expanded text:
tione depositae fuerant, cum tractaret Episcopus, quidam de populo repletus spiritu immundo, clamare coepit se torqueri ab Ambrosio. At ille conversus ad eum ait: Obmutesce, diabole; quia non te torquet Ambrosius, sed fides sanctorum et mines, unde tu dejectus es; nam Ambr
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Respondit imꝑator. Age fide mea
qua sponsione iterata: securꝰ ꝑgit sacer¬
dos duima misteria celebrare. hec autẽ
seripta st in epła quã ad germanã suam
fecit:⁊ in q̃ tractatũ inseruit quẽ eodẽ di
habuerat de baculo nuceo. qui a ꝓpħa ie¬
remia uisus ẽ. de scribit᷑. ꝑ idem tempᷤ
causa tħ essalonicensis eiuitatis ñ minima
suecessit tribulatio sacdoti: cũ pene rep

Expanded text:
tua. Respondit imperator: Age fide mea. tua. Respondit imperator: Age fide mea. Qua sponsione iterata, securus peregit sacerdos divina mysteria. Haec autem scripta sunt in epistola, quam ad germanam suam fecit : in qua tractatum inseruit, quem eodem die habuit de baculo nuceo, qui a propheta Hieremia visus esse describitur. 24. Per idem tempus causa Thessalonicensis civitatis non minima s
Abbreviated transcription (Latin):
tur: posito imꝑatore ineccła de eadẽ cau¬
sa tractauit in pͥopło. Inqͦ tractatu. intro¬
dux̃ dñi ꝑsonã loquentis imꝑatori. Ego te
ex ultimo imꝑatorẽ feci. ego tͥ exercitum
imnei tui tradidi. ego tͥ copias quas ille
ad u̾sum te exercitui suo parauerat dedi.
ego inimicũ tuũ in potestatẽ tuã dedi ego
ac semine tuo supͣ soliũ regni constitui:.
ego te triumphare sine labore fecititu
de me mimiers meis donas triumphose
Cui descendenti de ex edra: imꝑator ant
Contra nos ꝓposinsti hocdie epẽ. At ille i̾¬
pondit. ñ se contra ipsũ. s ꝓ ipso fuisse
locutũ. Te imꝑator. re uera inquit dure
p̃ceperã contra ep̃m de sinagoga reparan¬
da inmonachos uͦ uindicandũ eẽ. lta¬
⁊ a comitib qͥ imi tẽpore aderant: dicebat᷑
obtinuit ab imꝑatore: ut illa que statu¬
ta fuerant reuocarent᷑. Nec priꝰ ad alta¬
re accedere uoluit: nisi fidẽ suã imꝑator

Expanded text:
tur, posito imperatore in ecclesia, de eadem cautur, posito imperatore in ecclesia, de eadem causa tractavit in populo. in quo tractatu introduxit Domini personam loquentis imperatori: Ego te ex ultimo imperatorem feci; ego tibi exercitum inimici tui tradidi; ego tibi copias quas ille adversum te exercitui suo praeparaverat, dedi; ego inimicum tuum in potestatem tuam redegi; ego de semine tuo super solium regni constitui; ego te triumphare sine labore feci. Et tu de me inimicis meis donas triumphos? Cui descendenti de exedra imperator ait: Contra nos proposuisti hodie, episcope. At ille respondens ait, non se contra ipsum, sed pro ipso fuisse locutum. Tunc imperator: Revera, inquit, dura praeceperam contra episcopum de synagoga reparanda; in monachis vero vindicandum esse a comitibus qui in tempore aderant dicebatur.obtinuit, ut illa quae statuta fuerant, revocarentur: nec prius ad altare accedere voluit, nisi fide sua imperator
Abbreviated transcription (Latin):
tello axepians iris sinagoga iuideoꝵ ⁊ lo
cuos ualentinianoꝵ incendio coneremata st̃:
prtea qđ uidei ł ualentiniam in sultarent¬
monachis x pianis. Walentimanoꝵ enĩ he¬
resis triginta deos colit. S de huiꝰ modi
facto. comes orientis ab imꝑatorẽ relatior¬
ne direom ei ua accepta. imꝑator p̃ceꝑat ut
snagoga ab ep̃o loci re edificaret᷑: in mona¬
chos u uindicaretꝰ. S hiuiꝰ p̃cepti tenor. cũ
ad aures ꝑ uenisset uenerabił ambrosi ĩ ep̃i:¬
direx ad imꝑatorẽ epłam. quia ipse intẽpo¬
ne excurrere ñ poterat. qua illũ conuenit.
ut is q ab eodem statutũ fuerat reuocare¬
tur. seruariq sibi debe ab illo audientiã.¬
qui si dignus ñ eẽt. qͥ ab ilło audiret᷑ : dig¬
ratũ etiã se eẽ. ꝓtali negotio mortẽ subire.
ne dissimulatione sin p̃uaricatorẽ faceret
imꝑatorẽ. qui tã in nista contra eccłam p̃¬
cepisset. Postea u cũ mediolariũ reuertere¬

Expanded text:
tello a christianis viris synagoga Judaeorum et tello a christianis viris synagoga Judaeorum et lucus Valentinianorum incendio concremata sunt, prmonachis christianis; Valentinianorum enim haeresis triginta deos colit. Sed de hujusmodi facto comes Orientis ad imperatorem relationem direxit: qua accepta, imperator praeceperat ut synagoga ab episcopo loci reaedificaretur, in monachos vero vindicaretur. Sed hujus praecepti tenor cum ad aures pervenisset venerabilis viri Ambrosii epidirexit ad imperatorem epistolam quia ipse in tempore excurrere non poterat qua illum commonet, ut id quod ab eodem statutum fuerat revocaretur, servarique sibi deberi ab eo audientiaqui si dignus non esset qui ab eo audiretur, digratum etiam se esse pro tali negotio mortem subire, ne dissimulatione sui praevaricatorem faceret imperatorem, qui tam injusta contra Ecclesiam praecepisset. Postea vero cum Mediolanum reverti
Abbreviated transcription (Latin):
manũ. districto gladio: dext̾a exerta mae¬
ra obrigescens remansit. Tẽ se missũ a iustina
pt᷑ꝰ ꝗͣ confessus ẽ: brachiũ qđ mique cũ exe¬
tendetur. obriguerat. sanatũ confessione ẽ.
Nidem tempꝰ cum uir illustris ꝓb puerum
suii notaruĩ qͥ spũ immundo grauit uexaba¬
tur direxisset ad ep̃m: ingredientẽ urbẽ di¬
Att ita puer quã dui mediolami apus ep̃m
fuit: nulla in illo ciaboli dominatio apparu¬
it s ubi egressius de mediolano ẽ: idẽ spi¬
q̃ illũ ante habuerat uexare cepit. Q̃ eũ in¬
mediolam ñ in illo apparinsset. confessus ẽ.
diabolus se tmuisse ambrosiũ: ideoq reces¬
silse ab tẽpꝰ atq expectasse ad tẽpꝰ in illo lo¬
es ubi ab illo recesserat donec reu̾teretur.
q̃ reuertente uas qđ deseruerat repetisset.
ł xtineto itaq maximo posito theodosio
imꝑatore mediolani. ambrosio ũ ep̃o consti¬
trit a quileie. in partib orientis in qͦdã cas¬

Expanded text:
manum, districto gladio, dextera exerta in aemanum, districto gladio, dextera exerta in aera obrigente remansit. Tunc se missum a Justina postquam confessus est, brachium quod inique cum extenderetur, obriguerat, sanatum est confessione. 21. Per idem tempus cum vir illustris Probus puerum suum notarium, qui spiritu immundo graviter vexabatur, direxisset ad Episcopum, egressum ex Urbe diuci. Atque ita puer quamdiu Mediolani apud Episcopum fuit, nulla in illo diaboli dominatio apparuit: sed ubi egressus Mediolano est, et p illum antea habuerat, vexare eum coepit. Qui cum ini fuisset, non in illo apparuisset; confessus est diabolus timuisse se Ambrosium, et ideo recessisse ad tempus, atque exspectasse in illo loco, ubi ab illo recesserat, donec reverteretur: quo revertente, vas quod deseruerat, repetisset. 22. Exstineto Maximo, posito Theodosio imperatore Mediolani, Ambrosio vero episcopo constituto Aquileiae, in partibus Orientis in quodam cas
Abbreviated transcription (Latin):
timore de posuit. ut se ꝓcuratorẽ rei publi¬
ce ñ imꝑatorẽ fuisse confiteret᷑. Mortua uero
iustina. cũ quidã aruspex innocentiꝰ nomine
torqueretꝰ᷑ : aliud quã int̾rogabat᷑ fateri ce¬
pit. Clamabat enĩ ab angło maiora torm̃ta si¬
bi adhiberi qͥ custodiret ambrosiũ : qm̃ tẽpo¬
rib iustine ad excitanda odia popłoꝵ in ep̃m
cacum̃ tecti eccłe conscendens. medio noctis
sacrificauerit. s quanto instantiꝰ & sollicituᷤ
oꝑa maligna exercebat: tanto magis amor
popłi circa fidẽ catholicã ⁊ dñi sac̾dotẽ conua¬
lescebat. Misisse etiã se demones qui illũ int̾¬
necarent fatebat᷑: s demones renuntiasse.
qm̃ ignis insuꝑabił oẽ illud edificiũ cõmuni¬
ret: ut etiã longe positi ipsi demones ure
rent᷑ lta cesłasse artes suas quib ad uersuᷤᷤ
dm̃ sac̾dotẽ se aliquid posse arbitrabatur.
aluis etiã gladiũ ferens. ad cubiculũ usq
ꝑuenit : ut int̾ficeret sac̾dotẽ. s cũ eleuasset

Expanded text:
uit, ut procuratorem se reipublicae, non imperatorem fuisse confiteretur. 20. Mortua vero Justina, quidam haruspex Innocentius nomine, torqueretur aliud quam interrogabatur fateri coepit; clamabat enim ab angelo majora tormenta sibi adbiberi eo qui custodiret Ambrosium; quoniam temporibus Justinae ad excitanda odia populorum in Episcopum cacumen tecti ecclesiae conscendens, medio noctis sacrificaverit. Sed quanto instantius et sollicitius opera maligna exercebat, tanto magis amor populi circa fidem catholicam et Domini Sacerdotem convalescebat. Misisse se etiam et daemones, qui illum internecarent, fatebatur: sed daemones renuntiasse squia ignis insuperabilis omne illud aedificium communiret, ut etiam longe positi urerentur: atque ita cessasse artes suas, quibus adversus Domini Sacerdotem se aliquid posse arbitrabatur. Alius etiam gladium ferens ad cubiculum usque pervenit, ut interficeret Sacerdotem: sed cum elevasset
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ inter fuit. Frat enĩ intẽpore quo hec loq̃¬
bant᷑. uni minister. ꝓfectus itaq sac̾dos
de tuscie partib mediolamũ reuertit᷑. iam
inde egresso eugenio contͣ theodosiũ ibiq¬
xp̃iam imꝑatoris p̃stolabat᷑ aduentũ : secu¬
rus de dei potentia qđ ñ traderet creden¬
tẽ in se hominib in iustis. nec relinqueret
urgã peccatoris suꝑ sortẽ ustoꝵ. ne exten¬
derent iusti ad miqͥtatẽ manꝰ suas. E mise¬
rat eni arbogastes tẽ comes ⁊ flauanꝰ p̃fee¬
tus mediolanio egredientes. cũ uictores re¬
uersi fussent. stabulũ se eẽ. facturos inba¬
silica eccłe mediolanensis: atq clericos sub
armis ꝓbaturos. S miserandi homines cũ
demonib suis male creduli st̃ ⁊ aꝑiunt os
suũ in blasphemiã apud d̃m: spem sibi uic

Expanded text:
tunc interfuit; erat enim in tempore, quo haec loquebantur, vini minister. 31. Profectus itaque Sacerdos de Tusciae partibus Mediolanum revertitur, jam inde egresso Eugenio contra Theodosium; ibi christiani imperatoris praestolabatur adventum, securus de Dei potentia quod non traderet credentem in se hominibus injustis, nec relinqueret virgam peccatorum super sortem justorum, ne extenderent justi ad iniquitates manus suas . Promiserat enim Arbogastes tunc comes, et Flavianus praefectus Mediolano egredientes, cum victores reversi essent, stabulum se esse facturos in basilica ecclesiae Mediolanensis atque clericos sub armis probaturos: sed miserandi homines cum daemonibus suis male creduli sunt, et aperiunt os suum in blasphemiam apud Deum, spem sibi vic
Abbreviated transcription (Latin):
Uidebatur enĩ sibi cũ iacente iacere. Causã
aũ eriminũ quas ille confitebat᷑. nulli nͥ dño
soli apus quẽ int̾cedebat loquebat᷑: bonũ
relinquens exemplũ posteris sac̾dotib ut
int̾cessores magis apud dm sint. quã accu¬
cusatorẽ s p̾uenit. ut confitendo. sinĩ ab¬
soluat ipse ddelictũ: ne habeat qdꝰ adu̾sariꝰ
criminet᷑. Ideoq scriptura dic̃. Iustus i¬

Expanded text:
ibi cum jacente jacere. Causas autem criminum quae illi confitebatur, nulli nisi Domino soli, apud quem intercedebat, loquebatur; bonum relinquens exemplum posteris sacerdotibus, ut intercessores apud Deum magis sint, quam accucusatorem, sed praevenit; ut confitendo suum allevet ipse delictum; ne habeat quod adversarius criminetur. Ideoque Scriptura dic
Abbreviated transcription (Latin):
torie ad emerunt. sausa aũ cõmotionis hec
bilis eugenii qͥ se sacrilegio miscuerat ab
eecła respuebant᷑. nec orandi illi cũ eceła
societas tribuebat᷑. S dñs qͥ eccłam suã tue¬
ri c̃sueuit. de celo iaculatꝰ ẽ. iudiciũ: atq
oẽm uictoriã ad religiosũ imꝑatorẽ transtu¬
lit theodosiũ. Extincto itaq eugeno satel¬
fuit: quã ut ꝓhis int̾ ueniret. qͦs reatus

Expanded text:
emerunt. Causa autem commotionis haec toris qui se sacrilegio miscuerat, ab Ecclesia respuebatur, nec orandi illi cum Ecclesia societas tribuebatur. Sed Dominus qui Ecclesiam suam tueri consuevit, de coelo jaculatus est judicium, atque omnem victoriam ad religiosum imperatorem transtulit Theodosium. Exstincto itaque Eugenio satelfuit quam ut pro iis interveniret, quos
Abbreviated transcription (Latin):
nossent uirũ quẽ fama cõꝑerant: alia die
uale facientes imꝑatori. ꝓfecti st̃ ad urbẽ
romã illic uolentes cognoscere potentiam
illustris uiri ꝓbi. Qua cognita. ad ꝓpͥa re
mear. s egresso theodosio deitalia ⁊ cons¬
tantinopolim constituto: ualentiniano au¬
gusto intͣ gallias posito directa legatio ẽ.
sub nomine senatꝰ asymiacho tẽ p̾fecto ur¬
bis de repetenda ara uictorie ⁊ sumptib
cerimoniarũ. S ubi cõꝑit sac̾dos. misso
libello ad imꝑatorẽ postulauit ut adse re¬
lationis exemplaria dirigerẽt᷑ : quib ipse
ꝓpartib sius responsurus eẽt. Qua relati¬
one accepta. p̃clarissimũ libellũ conserip¬
sit. ut contͣ nichil unꝗͣ auderet syminacꝰ
uir eloquentissimꝰ respondere. s pꝰꝗͣ augꝰ¬
te memorie ualentinianꝰ in uiennensi enu¬
tate que ẽ. galloꝵ ciuitas uitã finiuit :¬

Expanded text:
nossent virum, quem fama compererant; alia die nossent virum, quem fama compererant; alia die valefacientes imperatori, profecti sunt ad urbem Romam, illic volentes cognoscere potentiam illustris viri Probi, qua cognita, ad propria remearunt. 26. Sed egresso Theodosio de Italia et Constantinopoli constituto, Valentiniano Augusto intra Gallias posito, directa legatio est sub nomine senatus a Symmacho tunc praefecto Urbis de repetenda ara Victoriae et sumptibus caeremoniarum. Sed ubi comperit Sacerdos, misso libello ad imperatorem , postulavit ut ad se relationis exemplaria dirigerentur, quibus ipse pro partibus suis responsurus esset. Qua relatione accepta, praeclarissimum libellum conscripsit, ut contra nihil umquam auderet Symmachus vir eloquentissimus respondere: sed postquam augustae memoriae Valentinianus in Viennensi civitate qu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾eiã eiuitas ẽ. damnata: atq plurimi intͥ¬
empti innocentes. qͦ facto ubi cognouit sa¬
cͥdoo: copiã imꝑatori ingrediende eccle
de negauit. Nec pͥus dignũ iudicauit ce¬
tui eccłe aut sacram̃toꝵ cõmunione: quã
publicã ageret penitentiã. Cũ imꝑator e¬
cont᷑ asserebat dauid ad ulteriũ simul et
homicidiũ ꝑ petrasse. S responsũ ilico ẽ.
Qui secutꝰ es errantẽ: sequere corrigentẽ.
q ubi auduut clem̃tissimꝰ imꝑator. ita sũ¬
cepit animo ut publicã penitentiã ñ abhor¬
reret. Cuiꝰ correctionis ꝓfectꝰ: scdam illi
parauit uictoriã. ꝑidem tẽpꝰ duo potentis¬
simi ⁊ sapientissimi uiri ꝑsarũ ad famã sac̾¬
dotis uenere mediolanũ : deferentes secũ
plurimas questiones. ut ex his ꝓbarent
sapientiã uiri. Cũq ab hora diei pͥma usq
inhorã t̾ciã noctis ꝑint̾p̃tem disputarent:
ad mirantes discesser̃ ab eo. Et ut se ꝓba¬
rent ñ ob aliã causã uenisse. ñͥ ut certuis

Expanded text:
io civitas est donata, atque plurimi interempti innocentes. Quod factum ubi cognovit Sacerdos, copiam imperatori ingrediendi Ecclesiam denegavit: nec prius dignum judicavit coetu ecclesiae, vel sacramentorum communione, quam publicam ageret poenitentiam. Cui imperator contra asserebat David adulterium simul et homicidium perpetrasse. Sed responsum illico est: Qui secutus es errantem, sequere corrigentem. Quod ubi audivit clementissimus imperator, ita suscepit animo, ut publicam poenitentiam non abhorreret: cujus correctionis profectus secundam illi paravit victoriam. 25. Per idem tempus duo potentissimi et sapientissimi viri Persarum ad famam Sacerdotis venere Mediolanum, deferentes secum plurimas quaestiones, ut ex his probarent sapientiam viri: cum quo ab hora diei prima usque in horam tertiam noctis per interpretem disputaverunt, admirantesque discesserunt ab eo. Et ut se probarent non ob aliam causam venisse, nisi ut certo certius
Abbreviated transcription (Latin):
sue augere consueuit: ñ passus ẽ. diu in¬
sultari aꝑfidis scĩs suis. Unꝰ itaq ex ipsa
multitudine subito arreptꝰ spũ in mundo:
clamare cepit ita torqueri eos ut ipse tor¬
quebat᷑ qui negarent mr̃es ł qui ñ crede¬
rent intrinitatis unitatẽ quã docet am¬
brosius. At illi hac uoce confusi qͥ conu̾ti
debuerant ⁊ dignã tali c̃fessione agere pe¬
nitentiã. in piscina de mersũ hominẽ ne¬
cauer̃ : ꝑfidie homicidiũ iungentes. De¬
dux̃ enĩ illos adhunc finẽ. digna necessitas.
Sc̃s uͦ ambrosius ep̃s maioris humilitatis
uir factꝰ. donatã sibi adñõ grãm reserua

Expanded text:
suae augere consuevit, non passus est diu insuae augere consuevit, non passus est diu insultari a perfidis sanctis suis. Unus itaque ex ipsa multitudine subito arreptus a spiritu immundo, clamare coepit ita torqueri eos, ut ipse torquebatur, qui negarent martyres, vel qui non crederent in Trinitatis unitatem, quam docet Ambrosius. At illi hac voce confusi, qui converti debuerant, et dignam tali confessione agere poenitentiam, in piscinam demersum hominem necaverunt, perfidiae homicidium adjungentes; deduxit enim illos ad hunc finem digna necessitas. Sanctus vero Ambrosius episcopus majoris humilitatis vir factus, donatam sibi a
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo arrianoꝵ cũ iustina constituta
de ridebat tantã dĩ gram quã ecełe sue ea¬
tholice dñs iħe meritis mr̃m suoꝵ confer¬
re dignatꝰ ẽ. uenerabilẽq uirũ ambrosiu
dicebat pecunia comparasse homines qͥ se
uexari ab immundis spĩtib m̃tirent᷑. atq
ut ab illo sic̃ ⁊ amr̃ib se torqueri dicerent.
s hoc iudaico ore loquebant᷑ arrian: sub¬
pares seilicet eoꝵ. Illi em̃ de dño dicebant
qi in beelzebub principe demonioꝵ eieit
loquebant᷑. qđ ñ d̃ĩ grã que ꝑipsos oꝑa¬
batur inmundi sp̃s pellerentur. s accepta
pecunia se torqueri m̃tirent᷑. Clamabant
enĩ demones. scunꝰ uos mres: & arrian
scimus te quia sis filiꝰ di. Et uidei dixer.
hic aũ unde sit nescimꝰ. S ñ hic testimoni¬
um accipit᷑ demonũ. s confessio. Unde mu¬
seriores arriani uł iudei ut qđ confitent᷑
demones illi negent. D̾s tam̃ qͥ grãm eccłe

Expanded text:
multitudo Arianorum cum Justina constituta multitudo Arianorum cum Justina constituta deridebat tantam Dei gratiam, quam Ecclesiae catholicae Dominus Jesus meritis martyrum suorum conferre dignatus est: venerabilemque virum Ambrosium narrabat pecunia comparasse homines, qui se vexari ab immundis spiritibus mentirentur; atque ita ab illo, sicut et a martyribus se torqueri dicerent. Sed hoc Judaico ore loquebantur Ariani, suppares scilicet eorum; illi enim de Domino dicebant, quoniam in Beelzebuth principe daemoniorum ejicit loquebantur, quod non Dei gratia, quae per ipsos operabatur, immundi spiritus pellerentur; sed accepta pecunia se torqueri mentirentur. Clamabant enim daemones: Scimus vos martyres; et Ariani Scimus te, quia sis Dei Filius ; et Judaei dicebant: Hic autem unde sit, nescimus . Sed non hic testimonium accipitur daemonum, sed confessio; unde miseriores Ariani vel Judaei, ut quod confitentur daemones, illi negent. 16. Deus tamen qui gratiam Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊rant enĩ inbasilica positi in qͣ sunt hodie
Protasii uͦ & geruasi i mr̃m ut nomina ita
&e iam sepultura incognita erat. intantũ
ut supͣ ipsoꝵ sepulera ambularent os qui
uellent ad cancellos ꝑuenire: quib scoꝵ
naboris ⁊ felicis mrm ab in uiria sepulera
defendebantꝰ. S ubi scõꝵ mr̃m st̃ corpora
leuata ⁊ in lecticis posita multoꝵ ibi sana¬
te egritudines ꝑdocent᷑. Cecꝰ etiã seuerus
nomine qͥ nc̃ usq in eadẽ basiliea que dr̃
ambrosiana in qua mr̃m corpora st̃ trans¬
lata religiose seruit: ubi uestẽ mr̃m̃ ata¬
git. statim lum̃ recepit. Obsessa etiã cor¬
pora aspiritib immundis curata: suma
eũ grã domũ repecebant. S his benefici¬
is mr̃m: in quantũ crescebat fides eccłe
catholice. intantũ arrianoꝵ ꝑfidia mimi¬
ebat᷑. Deniq ex hoc tẽpore se dari cepit ꝑ¬
secutio que iustine furore accendebatur: ut
sac̃dos de eccła pelleret᷑. Tam̃ intra palatiũ

Expanded text:
Erant enim in basilica positi, in qua sunt hodie Protasii vero et Gervasii martyrum ut nomina, ita etiam sepulcra incognita erant, in tantum ut supra ipsorum sepulcra ambularent omnes, qui vellent ad cancellos pervenire, quibus sanctorum Naboris et Felicis martyrum ab injuria sepulcra defendebantur. Sed ubi sanctorum martyrum corpora sunt levata, et in lecticis posita, multorum ibi satanae aegritudines perdocentur. Caecus etiam Severus nomine, qui nunc usque in eadem basilica quae dicitur Ambrosiana, in quam Martyrum corpora sunt translata, religiose servit; ubi vestem martyrum attigit, statim lumen recepit. Obsessa etiam corpora a spiritibus immundis curata, summa cum gratia domum repetebant. Sed iis beneficiis martyrum in quantum crescebat fides Ecclesiae catholicae, in tantum Arianorum perfidia minuebatur. 15. Denique ex hoc tempore sedari coepit persecutio, quae Justinae furore accendebatur; ut Sacerdos de Ecclesia pelleretur. Tamen intra palatium
Abbreviated transcription (Latin):
mã suã sic̃ clauid sc̃s: qͥ pꝰ quã audiuit a
ꝓpħa dimissũ ẽ. peccatũ tuũ humilior fac¬
tus ẽ. in em̃datione peccati. ita ut cuierẽ
sic̃ panẽ manducaret.:⁊ potũ suũ fletu
amarissime. qͣtiens cũq forte nunciatum
illi fuerat de cuiꝰeũq scĩ obitu sac̾dotis: in
tantũ ut nos illũ consolari uiderem᷑. ig¬
norantes piũ affectũ uiri. nec qͣ ratione
ita fieret intelligentes. Quib ille huiꝰ mo¬
di responsũ reddebat. ñ se flere qr reces¬

Expanded text:
mam suam sicut David sanctus, qui postquam audivit a propheta: Dimissum est peccatum tuum ; humilior factus est in emendatione peccati, ita ut cinerem sicut panem manducaret et potum suum cum fletu amarissime quotiescumque forte nuntiatum illi fuerat de cujuscumque sancti obitu sacerdotis, in tantum ut nos illum consolari niteremur, ignorantes pium affectum viri, nec qua ratione ita fleret intelligentes. Quibus ille hujusmodi responsum reddebat
Abbreviated transcription (Latin):
difficise eẽt inueniri iurũ qͥ sũmo sac̾dotio
dignꝰ hab̾etur. Ipse aũ de sua morte ante
gisq in erescere in hominib & maxime
inhis qͥ in potestatib erant constituti: ita
ut int̾ueniendi illi apud illos grauissimꝰ
res om̃e malũ pͥmo inuex̃ italie: &e exe
inde oĩa uergunt᷑ inpeius. Et qͥd dicã
si in huiꝰ modi ꝑsonis ita rabie̾ suã exer¬
cet᷑ qͥ solent aut filioꝵ aut ꝓpinquoꝵ cau¬
sas p̾tend̾e ad excusandas excusationes
in peccatis. quando qͥdẽ plerosq ceperit
etiã celibes sac̾dotes uł leuitas quib por¬
appetant Et ue misero mͥ. qͥ nec fit ie
mundi ꝓuocam᷑ ut tam graui iugo seruitu¬
tis lib̾ari uelimꝰ qđ dimergit usq ad ꝓfun

Expanded text:
difficile esset invenire virum, qui summo sacerdotio dignus haberetur. Ipse autem de sua morte ante gisque increscere in hominibus, et maxime in iis qui in potestatibus erant constituti; ita ut interveniendi illi apud illos gravissimus res primo omne malum invexit Italiae, et exinde omnia verguntur in peius. Et quid dicam si in huiusmodi personis ita rabiem suam exercent, qui solent aut filiorum aut propinquorum causas protendere ad excusandas excusationes in peccatis, quandoquidem plerosque coeperit etiam caeca labes sacerdotes vel levitas, quibus porappetant. Et ve mihi misero, quia nec fine mundi provocamur, ut tam gravi iugo servitutis liberari velimus, quod demerg
Abbreviated transcription (Latin):
rũ arrianoꝵ de m̃tiã rep̃ssit. Maiore enĩ ac¬
censi dem̃tia: basilicã porcianã in uadere ni¬
tebant᷑. Exercitꝰ etiã armatꝰ ad custodiendas
fores eccłe ẽ directꝰ: ut nemo auderet catho¬
licã eccłam ingredi. S dñs qui de adu̾sariis
sius eccłe sue triumphos donare consueuit.
as eccłe sue munimñtũ militũ corda conu̾tit.
ut adu̾sis scutis eccłe fores seruarent. nec
egredi dimitterent. s ingredi eccłam plebẽ
eatholicã minime ꝓhiberent. S nec hoc sa¬
tis erat missis militib nͥ etiã ꝓcatholica fi¬
de cũ plebe parit̾ ac clamarent. Hoc intẽ¬
mediolauensi celebrari ceper̃. Cuiꝰ celebrita¬

Expanded text:
rum Arianorum dementiam repressit; majore etenim acrum Arianorum dementiam repressit; majore etenim accensi amentia, basilicam Portianam invadere nitebantur: exercitus etiam armatus ad custodiendas fores ecclesiae est directus, ut nemo auderet catholicam ecclesiam ingredi. Sed Dominus qui de adversariis suis Ecclesiae suae triumphos donare consuevit, ad Ecclesiae suae munimentum militum corda convertit; ut aversis scutis ecclesiae fores servarent, nec egredi dimitterent, sed ingredi ecclesiam plebem catholicam minime prohiberent. Sed nec hoc satis erat missis militibus, nisi etiam pro catholica fide cum plebe pariter acclamarent. Hoc in temediolanensi celebrari coeper
Abbreviated transcription (Latin):
S infirmi talib ꝓmissis decipiebant᷑. Promit¬
tebat enĩ tribunatꝰ ⁊ diu̾sas alias dignita¬
tes : Hns qͥ illũ de eccła raptũ. ad exiliũ de¬
duxissent. Qã cũ multi conarent᷑. s deo p̃su¬
le ꝑficere ñ ualerent: unꝰ infelicior cet̾is no¬
mine eutimuis tanto furore excitatꝰ ẽ. ut
uixta eccłam sibi domũ pararet. atq in ea¬
dẽ carriĩ constitueret: qͦ facilius raptũ. car¬
pento ad exiliũ ꝑduxisset. S unquitas eiꝰ in
uerticẽ ipsius descendit. Post annũ ⁊ enĩ eo¬
dẽ die q̃ illũ rapere se arbitrabat᷑ in eodẽ car¬
pento impositꝰ de eadẽ domo ipse ad exilium
destinatꝰ ẽ: reputans sibi usto uidicio di id
inse eẽ conu̾sum. ut in eodẽ carpento diri¬
geret᷑ ad exiliũ. qdđ ipse parauerat sac̾doti.
Cui ñ minimũ solatii sac̾dos p̃buit: dando
sumptꝰ ł alia que erant necessaria. S hec cos¬
fessio hominis nec mulieris furorẽ nec uesano¬

Expanded text:
 animi talibus promissis decipiebantur; promittebat enim tribunatus, et diversas alias dignitates iis, qui illum de ecclesia raptum, ad exsilium perduxissent. Quod cum multi conarentur, sed Deo praesule, perficere non valerent, unus infelicior caeteris, nomine Euthymius, in tantum furorem excitatus est, ut juxta ecclesiam sibi domum pararet, atque in eadem carrum constitueret, quo facilius raptum, superpositum carpento ad exsilium perduceret. Sed iniquitas ejus in verticem ipsius descendit ; post annum etenim eodem die quo illum rapere se arbitrabatur, in eodem carpento impositus, de eadem domo ipse ad exsilium destinatus est, reputans sibi justo judicio Dei id in se esse conversum; ut in eo carpento dirigeretur ad exsilium, quod ipse paraverat Sacerdoti. Cui non minimum solatii Sacerdos praebuit, dando sumptus, vel alia quae erant necessaria. 13. Sed haec confessio hominis nec mulieris furorem, nec vaesano
Abbreviated transcription (Latin):
Iui enĩ uocib suis sanguinẽ domineũ
effuderunt: dicentes. Sanguis eiꝰ suꝑ
nos. Isti uͦ cathecuminũ scientes: fideli
uoce remissionẽ illi peccatoꝵ oĩuĩ ꝑbaptis¬
matis gram̃ ꝓmittebant. Tẽ ille turbatꝰ
reũtens domum philosophiã ꝓfiteri uolu¬
it : futurus s uerus phlosophus xp̃i qͥ
contemptis scłarib pompis piseatoꝵ secu¬
turus eẽt uestigia: q̃ xp̃o popłos congre¬
garunt. ñ fucis u̾boꝵ s simplici sermone
⁊ uera fidei ratione. missi sine pera. sine
uirga. etiã ipsos philosophos conu̾terunt.
Qaꝰ ubi ne faceret reuocatꝰ ẽ: publicaᷤᷤ mu¬
lieres publice ad se ingredi fecit. ad hoc
tantũ ut uisis his popłs ab intentione re¬
uocaret᷑. At uͦ popłs magis magisq ela¬
mabat. Peccatum tuũ suꝑ nos. At ille cũ

Expanded text:
anguinem Dominicum effuderunt, dicentes: Sanguis hujus super nos : isti vero catechumenum scientes, fideli voce remissionem illi peccatorum omnium per baptismatis gratiam promittebant. Tunc ille turbatus revertens domum, philosophiam profiteri voluit, futurus sed verus philosophus Christi, qui contemptis saecularibus pompis, piscatorum secuturus esset vestigia, qui Christo populos congregarunt non fucis verborum, sed simplici sermone, et verae fidei ratione, missi sine pera, sine virga, etiam ipsos philosophos converterunt. Quod ubi ne faceret, revocatus est; publicas mulieres publice ad se ingredi fecit, ad hoc tantum, ut visis his, populi intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamabat: Peccatum tuum super nos. 8. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
eccła pelleretur. audunt ut ipse solitꝰ erat
referre. Et si ego indignꝰ tanto sac̾docio sũ:
tam̃ te ñ conuerat ł ꝓfessionẽ tuã. inqͥlecũq
sac̃dotẽ manus in icere. Unde debes uereri
exitꝰ confirmauit. Nã alio die mortuã ad se¬
pulerũ usq dedux̃: gram ꝓ contumelia re¬
pendens.S hoc factũ ñ leue̾ ad u̾sariis ineus¬
sit metũ: pacẽq magnã eccłe catholice. ita
ordinando ep̃o tribuit. Ordinato itaq catho¬
lico sacdote: mediolauũ reuertit᷑. Ibiq supͣ¬
dicte iustine regine mnumeras insidias sus¬
tinuit. que munerib atq honorib multis

Expanded text:
ecclesia pelleretur; ait ei, ut ipse solitus erat ecclesia pelleretur; ait ei, ut ipse solitus erat referre: Etsi ego indignus tanto sacerdotio sum, tamen te non convenit vel professionem tuam in qualemcumque sacerdotem manus injicere; unde deberes vererexitus confirmavit; nam alio die mortuam ad sepulcrum usque deduxit, gratiam pro contumelia rependens. Et hoc factum non levem adversariis incussit metum, pacemque magnam Ecclesiae catholicae in ordinando episcopo tribuit. 12. Ordinato itaque catholico sacerdote, Mediolanum revertitur, ibique supradictae Justinae mulieris innumeras insidias sustinuit, quae muneribus atque honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊ imponenti manꝰ uestuñta attigit. Que
cũ ex oscularet᷑ : statĩ sanitate recepta am¬
bulare cepit. ut impleret᷑ illud dñicũ qđ die¬
tũ ẽ ad apłos. Etiam maiora his facietis:
credentes in nomine meo. Qđ tam̃ signũ sa¬
nitatis ut mirabile fuit : ita etiã nec occul¬
tũ. Nam ego hoc in hac regione positꝰ pt᷑¬
annos plurimos scĩs uiris referentib positꝰ
inurbe cognoui. Sirmiũ uͦ cũ ad ordinandũ.
epm aneminiũ ꝑrexisset. ibiq iustine tunc
tẽporis regine potentia ⁊ multitudine co ad¬
unata de eccła pelleret᷑. ut ñ ab ipso s ab here¬
ticis arrianꝰ ep̃s in eadẽ eccła ordinaretꝰ. eẽtq
constitutꝰ intribunali. nichil curans eoꝵ que
muliere excitabant᷑ : una de uirginib arria¬
noꝵ. impudentior cet̾is tribunal conscendes.
app̾henso uestim̃to sac̾dotis. cũ illũ attrahere
uellet ad partẽ mulierũ ut ab ipsis cesus de

Expanded text:
tis et imponentis manus vestimenta attigit. Quae tis et imponentis manus vestimenta attigit. Quae cum exoscularetur, statim sanitate recepta, ambulare coepit; ut impleretur illud Dominicum dictum ad apostolos: Etiam majora his facietis, credentes in nomine meo . Quod tamen signum sanitatis ut mirabile fuit, ita etiam nec occultum; nam ego hoc in eadem regione post annos plurimos, sanctis viris referentibus, positus in Urbe cognovi. 11. Sirmium vero cum ad ordinandum episcopum Anemium perrexisset, ibique Justinae tunc temporis reginae potentia et multitudine coadunata de Ecclesia pelleretur; ut non ab ipso, sed ab haereticis arianus episcopus in eadem ecclesia ordinaretur: essetque constitutus in tribunali, nihil curans eorum, quae a muliere excitabantur; una de virginibus Arianorum impudentior caeteris, tribunal conscendens, apprehenso vestimento Sacerdotis, cum illum attrahere vellet ad partem mulierum, ut ab ipsis caesus de
Abbreviated transcription (Latin):
fidiã arrianoꝵ. Baptizatꝰ itaq : fertur oiã
eccłastica officia implesse. Atq octauo die
ep̃s ordinatus ẽ: cum sũma gr̃a ⁊ leticia euc̃¬
torũ. Igit᷑ pꝰ annos aliquot ł uit. ordinatio¬
nis sue: ad urbẽ romã hoc ẽ. ad ꝓpͥum solũ
ꝑrex̃. Ibiq scãm puellã de qͣ supra memora¬
uimꝰ cui manũ offerre solitꝰ erat. in domo ꝓpͥa
cũ germana sic̃ reliquerat inuenit: iã matre
de functa. Atq cũ illa dexterã illiꝰ oscularet᷑:
subridens ait illi. Fece ut dicebã tͥ: iã sac̾¬
dotis manũ oscularis. ꝑ idẽ tempꝰ cũ trans
tiberim apud quandã clarissimã moraretur.¬
muitatꝰ ut sacrificiũ in domo eiꝰ offerret :
quedã balneatrix que paralitica in lecto ia¬
cebat. cũ cognouisset ibidẽ ẽẽ dnĩ sac̾do¬
tẽ. insellula se ad eandẽ domũ ad quã ille
inuitatꝰ aduenerat portari fecit : atq oran¬

Expanded text:
erfidiam Arianorum. Baptizatus itaque fertur omnia erfidiam Arianorum. Baptizatus itaque fertur omnia ecclesiastica officia implesse, atque octava die episcopus ordinatus est summa cum gratia et laetitia cunctorum. Igitur post annos aliquot ordiad urbem Romam, hoc est, ad proprium solum perrexit, ibique sanctam puellam, de qua supra memoravimus, cui manum offerre solitus erat, in domo propria cum germana, sicut reliquerat, invenit, jam matre defuncta. Atque cum illa dexteram illius oscularetur, subridens ait illi: Ecce ut dicebam tibi, sacerdotis manum oscularis. 10. Per idem tempus cum trans Tiberim apud quamdam clarissimam invitatus, sacrificium in domo offerret, quaedam balneatrix quae paralytica in lecto jacebat, cum cognovisset ibidem esse Domini Sacerdotem, in sellula se ad eamdem domum, ad quam ille invitatus venerat, portari fecit, atque oran
Abbreviated transcription (Latin):
mana dicit᷑ inuenit᷑. Dñs enĩ qͥ eccłe sue ea¬
tholice murũ parabat ad u̾sus inimicos
suos. ⁊ turrĩ erigebat dauid contͣ faciem
apopło: missa relatio ẽ ad clem̃tissimũ im¬
cepit: qđ iudices a se directi ad sac̾dotiũ
u̾bũ eiꝰ impleret᷑ in ambrosio. Dixerat enĩ
ꝓficiscenti: cũ mandata ab eodẽ darent᷑ ut
Pendente itaq relatione. iterũ fugã paraũ:
atq inpossessione cuiꝰdam leontii clarissimi
uiri aliquandui delituit. S ubi relationi reᷤ¬
ponsũ ẽ : ab eodẽ leontio ꝓdit᷑. Preceptum
enĩ erat uicario : ut insisteret reb ꝑficien¬
dis. qͥ inuincta sibi cũ uellet implere : ꝓ¬
poñto edicto conuenit õs. ut si uellent si¬
bi c̃sulere rebq suis. ꝓderent uirum.
łductus itaq ⁊ adductꝰ mediolanũ. cũ it¬
telligeret cirra se dei uoluntatẽ. nec se dutiꝰ
possẽ resistere: postulauit ñ se nͥ a catholico
ep̃o debere baptizari. Sollicitã enĩ habebat ꝑ¬

Expanded text:
a dicitur, invenitur; Deus enim qui Ecclesiae suae catholicae murum parabat adversus inimicos suos, et turrem erigebat David contra faciem a popcepit, quod iudices a se directi ad sacerdotium verbum ejus impleretur in Ambrosio; dixerat enim proficiscenti, cum mandata ab eodem darentur, upiscopus. 9. Pendente itaque relatione, iterum fugam paravit, atque in possessione cujusdam Leontii clarissimi viri aliquamdiu delituit. Sed ubi relationi responsum est, ab eodem Leontio proditur; praeceptum enim erat vicario ut insisteret rebus perficiendis: qui injuncta sibi cum vellet implere, proposito edicto, convenit omnes, ut si vellent sibi consulere, rebusque suis, proderent virum. Proditus itaque et adductus Mediolanum, cum intelligeret circa se Dei voluntatem, nec se diutius posse resistere, postulavit non se nisi a catholico episcopo baptizari; sollicite enim cavebat p
Abbreviated transcription (Latin):
ta copia ẽ. missis militib tẽ abstilicone
S multitudo militũ. que duces suos ha¬
bebat de ꝑfidia arrianoꝵ: p̃ualuit adu̾¬
sus paucos. atq ablato crisconio. exul¬
tantes ad amphiteatrũ reu̾si st̃: eccłe luc
tũ ñ modicũ relinquentes. Nã sac̾dos ꝓs¬
tratꝰ ante altare dñi : factũ dui fleuit. S
intẽpore cũ reu̾tissent & renunciassent his
aqͥb fuerant destinati milites: dimifsi leo¬
pardi saltu celeri ad eundẽ locũ in qͦ sedebat᷑
qͥ de eccła triumphabant. ascendentes. gra¬
int̾ laniatos reliquer̃. Qd ubi uidit tẽ stili¬
co comes. penitentia motꝰ ẽ: ita ut ꝑmultoᷤᷤ
dies satis faceret sac̾doti. Et illesũ quidẽ

Expanded text:
ta copia est missis militibus tunc ab Stilicone Sed multitudo militum, quae duces suos habebat de perfidia Arianorum, praevaluit adversum paucos; atque, ablato Cresconio, exsultantes ad amphitheatrum reverterunt, Ecclesiae luctum non modicum reliquentes; nam Sacerdos prostratus ante altare Domini factum diu flevit. Sed in tempore cum revertissent, et renuntiassent iis, a quibus fuerant destinati milites, dimissi leopardi saltu celeri ad eumdem locum, in quo sederant qui de Ecclesia triumphabant, ascendentes graviter laniatos reliquerunt. Quod ubi vidit tunc Stilico comes, poenitentia motus est, ita ut per multos dies satisfaceret Sacerdoti, et illaesum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
brosiũ ep̃m. Itaq qͥ antea turbulentissime
anlidebant. qm̃ ⁊ arriani sibi ⁊ catholiei
sibi ep̃m cupiebant suꝑatis alterutris orr¬
ainari: repente in hunc unũ mirabili uin¬
eredibii concordia consensert. Quo ille cog¬
nito: egressus eccłam tribunal sibi para¬
ri fecit. Quippe mox futurꝰ ep̃s: altiora
conscendit. Tunc contra consuetudinem
sua: torm̃ta ꝑsonis uissit ad hiberi. d
cũ faceret: popłs nichilominꝰ ac elamabat.

Expanded text:
brosium episcopum; ita qui antea turbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi et Catholici sibi episcopum cupiebant, superatis alterutris, ordinari, repente in hunc unum mirabili et incredibili concordia consenserunt. 7. Quo ille cognito, egressus Ecclesiam, tribunal sibi parari fecit; quippe mox futurus episcopus, altiora conscendit: tunc contra consuetudinem suam tormenta jussit personis adhiberi. Quod cum faceret, populus nihilominus acclamabat:
Abbreviated transcription (Latin):
quiae ut recta agere doceamur. Regnũ
uero: ut que sit merces posita laboris et
pacientie nouerimꝰ. Inquo ẽ bonis quidem
etͥnoꝵ bonorũ remuneratio: his autẽ qui
Nam siquis uelit ante quã actus suos eñ¬
det dehis requirere que ñ potest mueiur:
stulta ⁊ in efficax erit huiꝰcemodi inqͥsitio.
Tempus enim breue ẽ: & iudiciũ dĩ gesto¬
rum causa agetur ñ questionũ. Ideoq an¬
nos aut qualit̾ agere oporteat. ut et̾nam
uitã consequi mereamur. Mea ergo senten¬

Expanded text:
quidem, ut recte agere doceamus; Regnum vero, ut quae sit merces posita laboris et patientiae noverimus, in quo est bonis quidem aeternorum bonorum remuneratio, his autem qui Nam si quis velit antequam actus suos emendet, de his requirere quae non potest invenire, stulta et inefficax erit homini inquisitio. Tempus enim breve est, et judicium Dei gestorum causa agitur non questionum. Ideoque annos aut qualiter agere oporteat, ut aeternam vitam consequi mereamur. Nam si e
Abbreviated transcription (Latin):
SactuM ẽ autẽ dum petrus
ꝑtransiret uniuersos : ut deueniret ad
scõs qui habitabant lidde. Inuenit autem
ibi hominẽ quendã nomine eneam. ab annis
octo iacentẽ in grabato : qui erat paraliticus.
Et uider̃ illũ os qui habitabant lidde ⁊ sarone:
qui conuersi sunt ad dñm.
N ioppe autẽ fuit quedã discipula nomine ta¬
bita : que int̾p̃tata dicitur dorcas. Hec erat
plena oꝑib bonis ⁊ elemosinis quas faciebat.
Factum ẽ autẽ in illis dieb: ut infirmata
naculo. Cum autẽ ꝓpe eẽt lidda ab ioppe:
miser̃ duos uiros ad eum dicentes. Ne pi¬
griteris uenire usq ad nos. Exurgens autẽ
petrus. uenit cum illis. Et cũ ad uenisset:
duxer̃ illum incenaculũ. Et circũsteter̃ eũ¬

Expanded text:
Factum est autem, ut Petrus dum pertransiret universos, deveniret ad sanctos, qui habitabant Lyddae. Invenit autem ibi hominem quemdam, nomine Aeneam, ab annis octo jacentem in grabato, qui erat paralyticus. et viderunt illum omnes qui habitabant Lyddae et Saronae qui conversi sunt ad Dominum in Ioppe autem fuit quaedam discipula nomine Tabitas quae interpretata dicitur Dorcas haec erat plena operibus bonis et elemosynis quas faciebat factum est autem in diebus illis ut infirmatnaculo. cum autem inprope esset lydda ab ioppe, miserunt duos uiros ad eum, rogantes et dicentes: ne pigeat te uenire usque ad nos. exurgens autem petrus uenit cum eis: quem aduenientem duxer
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem uociferatione ꝑsisteret: missus unꝰ
ex fribus ueridicũ fuisse demonẽ nuntiauit.
Nauigiũ mittitur: transit sacerdos. ⁊ cũ ea
qua solebat gratulatione suscipit᷑. In cumbit
sine mora orationi. congregatio tota ꝓster¬
nitur: cum subito ꝑmane aeris iniusibilib
nexib hostis religatus appenditur. Et id
tantũ morarũ fuit : dum de oratione consur¬
geretur. Nichilq aliud dep̃catus ẽ: quã
ut cũ aliqua corporis debilitate discederet.
Quo int̾ dicto. feda relinquens uestigia:
cũ eo quo erat dignꝰ fetore discestĩt. hoc itaq¬

Expanded text:
in eadem vociferatione persisteret, missus unus in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito per inane aeris invisibilibus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum morarum fuit, dum de oratione consurgitur, nihilque aliud deprecatus est, quam ut cum aliqua corporis debilitate discederet. Quo interdicto, foeda relinquens vestigia, cum eo quo erat dignus foetore discessit .
Abbreviated transcription (Latin):
ut statim meatus ꝑiuus ⁊ anhelitũ & ci¬
bũ deficientib ministraret. Tantaq cele¬
ritate remediũ celeste succurrit: quanta
irruerat illata ꝑnicies. Qͦd ad missum
oratione confessus est.
Rat autẽ familiare beatissimo uiro. al¬
tĩns uicib nunc eccłam. nunc monas¬
terium. quasi dux celestiũ militũ uisitare :
ut certantib studus emulantes ad ꝑfectioĩs
głam ꝓuocaret. Quadam ince. occupatio¬
ne detentus. cũ ad monasteriũ rogaretur:
xcusauit aduentũ. Nec multo post ab solu¬
tis morarũ nexibus : insꝑatã fribus sui
psentiã deferebat. Contigit. ut hora eadem
inmonasterio unꝰ exhis qui pati consueue¬
rant. uexaretur. Qui subito. cũ sũma uoce
ꝓclamat. Germanꝰ ad flum̃ ẽ: s sine nauigio
ñ potest transineare. Dui abbas fidẽ dictis
negauit : dũ ⁊ nequã sp̃m fallere. ⁊ illum
ñ ad eẽ. quia exeusauerat iudicauit. Cumq

Expanded text:
ut statim meatus pervius et anhelitum et ciut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus ministraret, tantaque celeritate remedium caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod admissu oratione confessus est. 9. Erat familiare beatissimo viro alternis vicibus nunc ecclesiam, nunc monasterium quasi dux caelestium militum visitare, ut certantibus studiis aemulantes ad perfectionis gloriam provocaret. Quadam vice occupatione detentus, cum ad monasterium rogaretur, excusavit adventum, nec multum post, absolutis morarums nexibus, insperatam fratribus sui praesentiam deferebat. Contigit, ut hora eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia excusaverat, iudicavit. Cuinque
Abbreviated transcription (Latin):
tentia p̾dicatur. Fodemq miraculo et de¬
ceptus pecumã: & obsessus recepit sospi¬
tatem. Plures quidem iam ante curauerat:
s semꝑ noticiã secreti obũbratione supp̾ssit.
hoc uͦ factũ ideo mirabile: qr publicũ fuit.
uodam tẽpore : conspiratione t̾ribili.
beato iro bellũ qͦddam demones intu¬
ler̃. Quẽ cum multiplici in festatione temp¬
tatũ. indutũ fidei lorica in expugnabilem
repꝑissẽt : conceptã machinã ad plebis ex¬
cidium contuler̃. Nlam primũ paruuli. de¬
inde maiores natu. repente tu me factis in¬
trinsecus faucib interibant : ut irruente
morte. egritudinis spatiũ uix triduo tra¬
heretur. Ita more furentis gladii popłss
delebatur. Nichil opis humana ꝓuisio con¬
ferebat. Et pene sero plebs trepida ad di¬
uinũ p̃sidiũ ꝑ antistitem decurrit. Qui ꝓ¬
tinus oleum benedixit. Cuiꝰ tactu ita it¬
trinsecus tume facta tabescebat infirmitaᷤ:.

Expanded text:
tentia praedicatur, eodemque miraculo et detentia praedicatur, eodemque miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plures quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia publicum fuit. 8. Quodam tempore conspiratione terribili beato viro bellum quoddam daemones intulerunt. Quem cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, et paene sero plebs trepida ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas,