comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulum redegit. ut quod ui et in iuria occu
xcepit pompilium Numã: Tullus
hostilius. cui in honorem uirtutis
regnum ultro datur. hic omnem
militarem disciplinam artemq bellandi cõ¬
didit. Itaq mirum in modum exercita
iuuentute prouocare ausus Albanos grauẽ
et diu pͥncipem ppłm. Sed cum pari robore
frequentib praeliis utriq cõminuerent᷑. mis¬
so in compendium bello. Horatiis. Curiatis¬
q trigeminis hinc atq inde fratribus utri¬
usq ppłi fata ꝑmissa sunt. Anceps et pul¬
chra contentio exituq ip̃o mirabilis. tribꝰ
quippe illinc uulneratis: hinc duobus oc¬
cisis. qui superat horatius addito ad uir¬
tutem dolo. ut distraheret hostem simlat
fugam singulosq prout sequi poterant
adortus exsuꝑat. sic rarum alias decus uniꝰ
manu parta uictoria est: quam ille mox
paricidio foedauit. Fentem spolia circa se
sponsi quidem:sed hostis sororem uideãt.
Hunc tam ĩmaturum uirginis amorem¬

Expanded text:
pulum redegit, ut quod vi et iniuria occuppulum redegit, ut quod vi et iniuria occupxcepit Pompilium Numam Tullus Hostilius, cui in honorem uirtutis regnum ultro datum. Hic omnem militarem disciplinam artemque bellandi condidit. Itaque mirum in modum exercita iuuentute prouocare ausus Albanos, grauem et diu principem populum. Sed cum pari robore frequentibus proeliis utrique comminuerentur, misso in compendium bello, Horatiis Curiatiisque, trigeminis hinc atque inde fratribus, utriusque populi fata permissa sunt. Anceps et pulchra contentio exituque ipso mirabilis. Tribus quippe illinc uolneratis, hinc duobus occisis, qui supererat Horatius addito ad uirtutem dolo, ut distraheret hostem, simulat fugam singulosque, prout sequi poterant, adortus exsuperat. Sic — rarum alias decus — unius manu parta uictoria est, quam ille mox parricidio foedauit. Flentem spolia circa se sponsi quidem, sed hostis, sororem uiderat. Hunc tam inmaturum amorem uirginis
Abbreviated transcription (Latin):
e conspectu ablatus est. discerptum aliqui a
senatu putant ob aspius ingenium. Sed ob¬
orta tempestas solisq defectio consecrationis¬
spetiem p̃buere. Cui mox lulius proculus fi¬
dem fecit: uisum a se Romulum affirmans
augustiore forma ꝗͣ fuisset: mandare p̃t̾ea:
ut se pro numine acciperent. Ouirinum ĩ
çȩlo uocari placitum diis. Ita gentium rõa
lius. quem Curibus Sabinis de¬
gentem ultro petiuere ob incly¬
tam uiri religionem. Ille saera et cȩrimo¬
nias omnemq cultum deorum ĩmortaliũ
docuit. Ille pontifices augures salios cȩte
menses fastos dies nefastosq olescripsit. Il¬
le ancillia atq palladium secreta quȩdam
impii pignera. lanumq geminum fidem
pacis ac belli in pͥmis focum uestę uirginib
colendum dedit: ut ad simulacrum cȩlesti¬
um siderum custos impii flama uigilaret.
Haec omnia quasi monitu deȩ egeriȩ. quo ma¬
gis barbari acciperent. eo deniq ferocem po¬

Expanded text:
e conspectu ablatus est. Discerptum aliqui a e conspectu ablatus est. Discerptum aliqui a senatu putant ob asperius ingenium; sed oborta tempestas solisque defectio consecrationisspeciem praebuere. Cui mox Iulius Proculus fidem fecit, uisum a se Romulum adfirmans augustiore forma quam fuisset; mandare praeterea ut se pro numine acciperent; Quirinum in caelo uocari; placitum diis ut gentium Roma lius, quem Curibus Sabinis agentem ultro petiuerunt ob inclitam uiri religionem. Ille sacra et caerimonias omnemque cultum deorum inmortalium docuit, ille pontifices, augures, Salios ceteraim menses, fastos dies nefastosque discripsit, ille ancilia atque Palladium, secreta quaedam imperii pignora, Ianumque geminum, fidem pacis ac belli, in primis focum Vestae uirginibus colendum dedit, ut ad simulacrum caelestium siderum custos imperii flamma uigilaret: haec omnia quasi monitu deae Egeriae, quo magis barbari acciperent. Eo deniq
Abbreviated transcription (Latin):
portauit. Sabinis proditȩ portȩ per uirginẽ
nec dolo sed puella p̃cium rei que gerebant
in simstris petierat. dubium clipeos an armil¬
las. Illi ut et fidem soluerent et ulciscerent᷑
clipcis obruere. Ita admissis intra moenia hosti¬
bus atrox in ip̃o foro pugna. adeo ut romulus
iouem oraret. ut foedam suorum fugam siste¬
ret. hinc templum et stator iupiter. Tandem
seuientib interuenere sabinȩ raptȩ Laceris co¬
mis. Sic pax facta cum Iacio focdusq pcussũ.
secutaq res mira dictu ut relictis sedibus suis
nouam in urbem hostes demigrarent. et
cum generis suis opes pro dote sociarent.
Auctis breui uiribus hunc rex sapientissimꝰ
statum rei.p. imposuit. Iuuentus diuisa p
tribus in equis et armis ad subita bella excu¬
baret. Consilium rei.p. penes senes ẽẽt. qui
ex auctoritate patres ob aetatem senatus uoca¬
bantur.His ita ordinatis cum repente contio¬
nem heret ante urbem apuol caprȩȩ paludẽ

Expanded text:
portauit. Sabinis proditae portae per uirginem portauit. Sabinis proditae portae per uirginem Tarpeiam. Nec dolo — sed puella pretium rei quae gerebant in sinistris petierat, dubium clipeos an armillas — illi, ut et fidem soluerent et ulciscerentur, clipeis obruere. Ita admissis intra moenia hostibus, atrox in ipso foro pugna, adeo ut Romulus Iouem oraret, foedam suorum fugam sisteret; hinc templum et Stator Iuppiter. Tandem furentibus interuenere raptae laceris comis. Sic pax facta cum Tatio foedusque percussum, secutaque res mira dictu, ut relictis sedibus suis nouam in urbem hostes demigrarent et cum generis suis auitas opes pro dote sociarent. Auctis breui uiribus, hunc rex sapientissimus statum rei publicae inposuit: iuuentus diuisa per tribus in equis et armis ad subita belli excubaret, consilium rei publicae penes senes esset, qui ex auctoritate patres, ob aetatem senatus uocabatur. His ita ordinatis repente, cum contionem haberet ante urbem apud Caprae paludem,
Abbreviated transcription (Latin):
ficere uallum uidebatur. cuius dum irridet¬
angustias rhemus idq increpat saltu: dubiũ
an ussu fris: occisus est. prima certe uictima fu¬
it.munitionemq urbis nouȩ sanguine suo
consecrauit. I maginem urbis magis ꝗͣ urbe
fecerat. Incolȩ deerant. frat in proximo lucꝰ
hunc asylum facit. et statim mira uis homiũ
latini. tusciq pastores. quidam etiam trans¬
marini phryges qui sub aenea. Arcades qui
sub Euandro duce influxerant. Ita ex uariis
quasi elementis congregauit corpus unum:
populumq romanum ip̃e fecit. Rex erat. uniꝰ
aetatis ppłs uirorum. Itaq matrimonia a sim¬
timis petita. quia non impetrabant᷑. manu
capta sunt. Simulatis quippe ludis equestri¬
bus Uirgines quę ad spectaculum uenerant
praedę fuere. et haec statim causa bellorum. pul¬
si fugatiq Ueientes. Cemnensium captum
ac dirutum est oppidum. Spolia insuper opi¬
ma de Rege feretrio ioui manib suis rex re¬

Expanded text:
ficere uallum uidebatur, cuius dum ficere uallum uidebatur, cuius dum angustias Remus increpat saltu, dubium an iussu fratris, occisus est: prima certe uictima fuit munitionemque urbis nouae sanguine suo consecrauit. Imaginem urbis magis quam urbem fecerat: incolae deerant. Erat in proximo lucus; hunc asylum facit, et statim mira uis hominum: Latini Tuscique pastores, quidam etiam transmarini, Phryges qui sub Aenea, Arcades qui sub Euandro duce influxerant. Ita ex uariis quasi elementis congregauit corpus unum, populumque Romanum ipse fecit. Res erat unius aetatis populus uirorum. Itaque matrimonia a finitimis petita quia non inpetrabantur, manu capta sunt. Simulatis quippe ludis equestribus uirgines, quae ad spectaculum uenerant, praedae fuere. Et haec statim causa bellorum. Pulsi fugatique Veientes. Caeninensium captum ac dirutum est oppidum. Spolia insuper opima de rege Acrone Feretrio Ioui manibus suis rex re
Abbreviated transcription (Latin):
ctus in prosluentem cum Rhemo fratre non
potuit extingui. siquidem et Tyberinus ãne
rep̾ssit: et relictis catulis lupa secuta uagitum
ubera admouit infantib matremq se gessit.
Sic reptos apud arborem Faustulus gregis pa¬
stor tulit in casam atq educauit. Alba tunc
erat latio caput iulii opus. Nam lauinium
patris aeneȩ contempserat. Ab his Amulius
iam septima sobole regnabat fratre pulso Nu¬
mitore cuius ex filia Romulus. Igitur statĩ
prima iuuentutis face patruum Amulium Ro¬
mulus ab arce deturbat. auum reponit. Ip̃e
fuminis amator et montium apud quos e¬
rat educatus moenia nouȩ urbis agitabat.
Gemini erant uter auspicaretur et regeret.
adhibuere piacula. Rhemus montem auẽ¬
tinum: hic Palatinum occupat. prior ille sex
uultures. hic postea sed duodecim uidit. Sic¬
uictor augurio urbem excitat. plenus spei bel¬
latricem fore. Ita illi assuetȩ sanguine et p̃da
aues pollicebant᷑. Ad tutelam nouȩ urbis suf¬

Expanded text:
ctus in profluentem cum Remo fratre non ctus in profluentem cum Remo fratre non potuit exstingui, si quidem et Tiberinus amnem repressit, et relictis catulis lupa secuta uagitum ubera admouit infantibus matremque se gessit. Sic repertos apud arborem Faustulus regii gregis pastor tulit in casam atque educauit. Alba tunc erat Latio caput, Iuli opus; nam Lauinium patris Aeneae contempserat. Ab his Amulius iam septima subole regnabat, fratre pulso Numitore, cuius ex filia Romulus. Igitur statim prima iuuentae face patruum ab uum ab arce deturbat, auum reponit. Ipse fluminis amator et montium, apud quos erat educatus, moenia nouae urbis agitabat. Gemini erant; uter auspicaretur et regeret, adhibere placuit deos. Remus montem Auentinum, hic Palatinum occupat. Prior ille sex uultures, hic postea, sed duocecim uidit. Sicuictor augurio urbem excitat, plenus spei bellatricem fore; id adsuetae sanguine et praeda aues pollicebantur. Ad tutelam nouae urbis suf
Abbreviated transcription (Latin):
q eius inueniet. Prima ȩtas sub regibus fuit
prope. cecc. per annos: quibus circum ipsam
matrem suam cum finitimis luctatus est. haec
erit eius infantia. Sequens a Bruto. Collatĩo¬
q consulibus in Apium claudium. Quintũ
fuluium cons. el. annos patet: quibus ltaliam
subegit. hoc fuit tempus uiris armisq incita¬
tissimum ideo quis adolescentiam dixerit. De¬
hinc ad cȩsarem augustum . d. anni: quibus
totum orbem pacauit. hic iam ip̃a iuuenta
imꝑii. et quȩdam quasi robusta maturitas.
A cęsare augusto in seculum nr̃m haud mul¬
to minus annis.cc: quibus inertia cȩsarum
quasi insenuit atq decoxit: nisi ꝙ sub traiano
principe: mouit lacertos et praeter spem oĩ¬
um senectus imperii quasi reddita iuuentu
te reuirescit.¬
Rimus ille et urbis et imꝑii conditor
Romulus fuit Marte genitus et Rbea
Siluia. haec de se sacerdos grauida cõfessa ẽ: nec
mox fama dubitauit cum amulii imꝑio abie¬

Expanded text:
sque eius inueniet. Prima aetas sub regibus fuit sque eius inueniet. Prima aetas sub regibus fuit prope per annos CCL, quibus circum urbem ipsam cum finitimis luctatus est. Haec erit eius infantia. Sequens a Bruto Collatinoque consulibus in Appium Claudium Marcum Fuluium consules CCL annos patet, quibus Italiam subegit. Hoc fuit tempus uiris, armis incitatissimum, ideoque quis adulescentiam dixerit. Deinceps ad Caesarem Augustum CC anni, quibus totum orbem pacauit. Hic iam ipsa iuuentus imperii et quaedam quasi robusta maturitas. A Caesare Augusto in saeculum nostrum haud multo minus anni ducenti, quibus inertia Caesarum quasi consenuit atque decoxit, nisi quod sub Traiano principe mouit lacertos et praeter spem omnium senectus imperii quasi reddita iuuentute reuirescit.rimus ille et urbis et imperii conditor Romulus fuit, Marte genitus et Rhea Siluia. Hoc de se sacerdos grauida confessa est, nec mox Fama dubitauit, cum Amulii regis imperio abie
Abbreviated transcription (Latin):
Opulus Romanus a
Rege Romulo in Cȩ¬
sarem Augustum se¬
ptingentos per ãnos
tantum operum pace
belloq gessit: ut si ꝗs
magnitudinem impe¬
rii cum annis conferat aetatem ultra putet.ita
late per orbem terrarum arma circum tulit:
ut qui res eius legunt. non unius populi: sed
generis humani facta discant. Nam tot in la¬
boribus periculisq iactatus est: ut ad consti¬
tuendum eius imperium contendisse uirtus
scere: tamen quia ip̃a sibi obstat magnitudo
rerumq diuersitas aciem intentionis abrum¬
pit: Faciam quod solent qui terrarum situs
pingunt. in breui quasi tabella totam eius ima¬
ginem amplectar non nihil ut spero ad admi¬
rationem principis ppli collaturus si pariter
atq in semet uniuersam eius magnitudinem
ostendero. Si quis ergo ppłm romanum qua
si hominem consideret totamq eius aetatem ꝑ¬
censceat: ut coepit. atq adoleuerit. ut quasi ad
quendam uiuentȩ Norem ꝑuenerit: ut poste¬
a uelut consenuerit: quatuor gradus processꝰ¬

Expanded text:
opulus Romanus a rege Romulo in Caesarem Augustum septingentos per annos tantum operum pace belloque gessit, ut, si quis magnitudinem imperii cum annis conferat, aetatem ultra putet. Ita late per orbem terrarum arma circumtulit, ut qui res illius legunt non unius populi, sed generis humani facta condiscant. Tot in laboribus periculisque iactatus est, ut ad constituendum eius imperium contendisse Virtus scere, tamen, quia ipsa sibi obstat magnitudo rerumque diuersitas aciem intentionis abrumpit, faciam quod solent qui terrarum situs pingunt: in breui quasi tabella totam eius imaginem amplectar, non nihil, ut spero, ad admirationem principis populi conlaturus, si pariter atque insemel uniuersam magnitudinem eius ostendero. Si quis ergo populum Romanum quasi unum hominem consideret totamque eius aetatem percenseat, ut coeperit utque adoleuerit, ut quasi ad quandam iuuentae frugem peruenerit, ut postea uelut consenuerit, quattuor gradus processu
Abbreviated transcription (Latin):
ȩthruriam infestam quatuor agminum signa
uolutabant. Geminus interim saltus in medio
ante inuius plane quasi calidonius uel Eriçi¬
cinus adeo tunc t̾rori erat. ut senatus consuli
denuntiaret. ne tantum piculi ingredi auderet.
Sed nihil horum terruit ducem quin fre p̃mis¬
so explorat accessus. Ille per nodtem pastorio hĩ¬
tu speculatus omnia refert. Tum sic łabius maxi¬
mus piculosissimum bellum sine piculo explica¬
uit. Nam subito inconditos atq palantes ag¬
gressus est captisq supioribus uigis in subiectos
suo iure detonuit. Ea nanq spẽs fuit illius bel¬
li quasi interrigenas e cȩlo ac nubibus tȩla iace¬
rentur. Nec incruenta tamen illa uictoria. nã
opp̃ssus in sinu uallis alter consulum detius
more patrio. deuotum diis manib obtulit caput
sollennemq familiȩ suȩ consecrationem in ui¬
dtoriȩ p̃cium redegit

Expanded text:
Etruriam infesta quattuor agminum signa Etruriam infesta quattuor agminum signa uolitabant. Ciminius interim saltus in medio, ante inuius plane quasi Caledonius uel Hercynius, adeo tum terrori erat, ut senatus consuli denuntiaret ne tantum periculi ingredi auderet. Sed nihil horum terruit ducem; quin fratre praemisso explorat accessus. Ille per noctem pastorio habitu speculatus omnia refert tutum iter. Sic Fabius Maximus periculosissimum bellum sine periculo explicuit. Nam subito inconditos atque palantis adgressus est captisque superioribus iugis in subiectos suo iure detonuit. Ea namque species fuit illius belli, quasi in terrigenas e caelo ac nubibus tela iacerentur. Nec incruenta tamen illa uictoria. Nam oppressus in sinu uallis alter consulum Decius more patrio deuotum dis manibus optulit caput, sollemnemque familiae suae consecrationem in uictoriae pretium redegit.
Abbreviated transcription (Latin):
citu unde non posset euadere: stupens occasio¬
ne tanta. dux hostium Pontius Hernius pr̃em
consuluit. et ut ille dimitteret omnes uel occidet
sapienter ut senex suaserat. armis exutos mitte
sub iugum maluit ut nec amici forent bñficio
et post flagitium hostes magis. Itaq et consu¬
les statim magnifice uoluntaria deditione tur¬
pitudinem foederis dirimunt: et ultionem fla¬
gitans miles papirio duce horribile dictu st¬
ctis ensibus per ip̃ãm uiam ante pugnam fuit
et in congressu arsisse omnium uultus hostis
auctor fuit. nec prius finis cȩdibus datus qͣ
iugum et hostibus et duci capto reposuerunt:
Actenus ppło ro. cum singulis gentiu
mor aceruatim tamen sic quoq
par omnib fuit. Ethruscorum xii.
ppłi umbri in id tempus intacti. Antiquissimꝰ
italiȩ ppłs. Samnitium reliqui in excidium
romani nominis repente coniurant. Erat t̾ror
ingens tot simul tantoꝵq ppłorum. a Latere

Expanded text:
citu, unde non posset euadere, stupens tanta occasiocitu, unde non posset euadere, stupens tanta occasione dux hostium Pontius Herennium patrem consuluit. Et ille, mitteret omnes uel occideret, sapienter ut senior suaserat: hic armis exutos mittere sub iugum maluit, ut nec amici forent beneficio et post flagitium hostes magis. Itaque et consules statim magnifice uoluntaria deditione turpitudinem foederis dirimunt, et ultionem flagitans miles Papirio duce — horribile dictu — strictis ensibus per ipsam uiam ante pugnam furit; et in congressu arsisse omnium oculos hostis auctor fuit. Nec prius finis caedibus datus, quam iugum et hostibus et duci capto reposuerunt. actenus cum singulis gentium, mox aceruatim; sic tamen quoque par omnibus fuit. Etruscorum duodecim populi, Vmbri in id tempus intacti, antiquissimus Italiae populus, Samnitium reliqui in excidium Romani nominis repente coniurant. Erat terror ingens tot simul tantorumque populorum. Late per
Abbreviated transcription (Latin):
ocia. Hic amicti uitibus montes Gaurus. Faler¬
nus. Massicus et pulcherrimus omnium Ue
scus aetnaei ignis imitator. Urbes ad mare. For¬
mię. Cumae. futeoli. Neapolis. Herculanȩum
pompei. et ip̃a Caput urbium Gapua. quon¬
dam inter tres maximas. Romam. Carthaginẽ¬
q numerata. Fro hac urbe his regionib ppls
ro. Samnitas inuasit gentem si opulentiam
quaeris. aureis et argenteis armis discolori ueste
usq ad ambitum armatam: Si fallaciam. sal¬
tibus fere et montium fraude grassantem: Si
rabiem ac furorem. sacratis legibus humaĩs¬
q hostiis in exitium urbis agitatam. Si ꝑtina¬
ciam sexies rupto foedere cladibusq ipsis aĩ¬
et Papirios patres eorumq liberos ita subeg̃
ac domuit. ita ruinas ip̃as urbium diruit ut
hodie Samnium in ip̃a Samnio requiratur.
nec facile apparcat materia quatuor et xxͦ. tri¬
ueturio. Postumioq consulibus accepta est.
Clauso enim per insidias intra eum saltum ex¬

Expanded text:
otia. Hic amicti uitibus montes Gaurus, Falerotia. Hic amicti uitibus montes Gaurus, Falernus, Massicus et pulcvius, Aetnaei ignis imitator. Urbes ad mare Formiae, Cumae, Puteoli, Neapolis, Herculaneum, Pompei, et ipsa caput urbium dam inter tres maximas Romam Carthaginemque numerate .Pro hac urbe, his regionibus populus Romanus Samnitas inuadit, gentem, si opulentiam quaeras, aureis et argenteis armis et discolori ueste usque ad ambitum ornatam; si fallaciam, saltibus fere et montium fraude grassantem; si rabiem ac furorem, sacratis legibus humanisque hostiis in exitium urbis agitatam; si pertinaciam, sexies rupto foedere cladibusque ipsis anier Fabios ac Papirios patres eorumque liberos ita subegit ac domuit, ita ruinas ipsas urbium diruit, ut hodie Samnium in ipso Samnio requiratur nec facile appareat materia quattuor et uiginti trieturio Postumioque consulibus accepta est. Cluso per insidias intra eum saltum exer
Abbreviated transcription (Latin):
A
Latinis aggressus est gentem sabino¬
rum. qui immemores factȩ sub tito
tatio affinitatis: quodam contagio belli se latinis
adunxerant: sed curio dentato consule. omne:
eum tractum qua Nar amnis ambit fontesq ue¬
lini adriaticotenus mari igne ferroq uastauit.
qua uictoria tantum hominum tantum agro¬
rum redactum est in potestatem ut in utroq
re. qui uicerat:
Ręcibus deinde campaniȩ motus nõ
pro se sed eo speciosius pro sociis Sã¬
nitas inuadit. Erat foedus cum uts¬
q pcussum. sed hoc campani sanctius, et priꝰ
omnium suorum deditionem fecerunt. Sic
ergo ppłs romanus bellum samniticum tanꝗ
sibi gessit. omnium non modo italis: sed toto
orbe terrarum pulcherrima campaniȩ plaga
est. Nihil mollius cęlo. deniq bis Nloribus uer¬
nat: nihil uberius solo ideo liberi cȩxerisq cer¬
tamen dicitur. nihil hospitalius mari. hic illi
nobiles portus. Caieta. Misenus. et tepentes fon¬
tibus baiȩ. lucrinus. et Auernus quaedam mai̾s

Expanded text:
A Latinis adgressus est gentem Sabinorum, qui immemores factae sub Tito Tatio adfinitatis quodam contagio bellis se Latinis adiunxerant. Sed Curio Dentato consule omnem eum tractum, qua Nar, Anio, fontes Velini, Hadriano tenus mari igni ferroque vastavit. Qua victoria tantum hominum, tantum agrorum redactum est in potestatem, ut in utro re qui vicerat. recibus deinde Campaniae motus non pro se, sed eo speciosius pro sociis Samnitas invadit. Erat foedus cum utrisque percussum, sed hoc Campani sanctius et prius omnium suorum deditione fecerunt; sic ergo Romanus bellum Samniticum tamquam sibi gessit. Omnium non modo Italiae, sed toto orbe terrarum pulcherrima Campaniae plaga est. Nihil mollius caelo: denique bis floribus vernat. Nihil uberius solo: ideo Liberi Cererisque certamen dicitur. Nihil hospitalius mari: hic illi nobiles portus Caieta, Misenus, tepentes fontibus Baiae, Lucrinus et Auernus, quaedam maris
Abbreviated transcription (Latin):
Onuersus a Gallis in latinos Manlio
torquato decio Murena consulibus
semꝑ quidem emulatione imperii
infestos. tum uero contemptu urbis incensȩ: cũ
ius ciuitatis. partem imꝑii. ac magrãtuum po¬
scerent pari impio. atq iam ampliꝰ ꝗ congre¬
di auderent. quo tempore quis cȩcidisse hostẽ
mirabitur cum alter consulum filium suum.
alter quasi monitu deorum capite uelato. pri¬
mam ante aciem diis manib se deuouerit: ut
in confertissima se hostium tela iaculatus nouũ
ad uictoriam iter sanguinis sui semitam aperi¬
ret.
bellum Sabinum.

Expanded text:
onuersus a Gallis in Latinos Manlio Torquato Decio Mure consulibus, semper quidem aemulatione imperii infestos, tum uero contemptu urbis incensae, cum ius ciuitatis, partem imperii et magistratuum poscerent, atque iam amplius quam congredi auderent. Quo temirabitur? Cum alter consulum filium suum, alter quasi monitu deorum capite velato primam ante aciem dis manibus se devoverit, ut in confertissima se hostium tela iaculatus novum ad victoriam iter sanguinis sui limite aperiret. BELLUM SABINUM
Abbreviated transcription (Latin):
et ne scelera uirtutib obstrepant: separatim
proferent᷑. Pruisq ut coepimus iusta illa et
pia cum exteris gentibus bella memorabimꝰ:
ut magnitudo crescentis in dies imꝑii appeat.
tum ad illa ciuium scelera turpesq et impi¬
as pugnas reuertemur:
Bellum asiaticum.

Expanded text:
et ne scelera virtutibus obstrepant, separatim et ne scelera virtutibus obstrepant, separatim referentur, priusque, ut coepimus, iusta illa et pia cum exteris gentibus bella memorabimus, ut magnitudo crescentis in dies imperii appareat; tum ad illa civium scelera turpesque et inpias pugnas revertemur. BELLUM ASIATICUM
Abbreviated transcription (Latin):
Actenus ppłs ro. pulcher egͤ¬
gius. pius. sanctus. atq ma¬
gnificus. reliqua seculi ut
grandia: ita aeque uel mag̃
turbida et foeda crescenti¬
bus cum ip̃a magnitudine impii uitiis. ado
ut si quis hanc tertiam eius aetatem trans¬
marinam quam ducentoꝵ annoꝵ fecimus
diuidat: centum hos pͥores. quib africam
macedoniam. siciliam. hispaniam domuit.
aureos sicut poetae canunt uire. meritoq fa¬
teatur. Centum sequentes ferreos plane et
cruentos. et siquid ĩmanius. Ouippe qui lu¬
gurthinis. cymbricis. mithrydaticis. parthi
cis bellis. gallicis atq germanicis. quib cȩ¬
lum ip̃m glĩa ascendit Gracchianas drusia¬
nasq cȩdes adhac seruilia bella miscuerunt:
et ne quid turpitudini desit gladiatoria de¬
niq in se ip̃e conuersus marianis. atq sylla¬
nis: nouissime pompeii. et cȩsaris manib: qiͣ
per rabiem et furorem et nefas semetip̃e la¬
cerauit: quȩ etsi iuncta interse sint omnia at¬
q confusa: tamen quo melius appareant simł:

Expanded text:
actenus populus Romanus pulcher, egregius, pius, sanctus atque magnificus: reliqua saeculi, ut grandia aeque, ita uel magis turbida et foeda, crescentibus cum ipsa magnitudine imperii uitiis; adeo ut, si quis hanc tertiam eius aetatem transmarinam, quam ducentorum annorum fecimus, diuidat, centum hos priores, quibus Africam, Macedoniam, Siciliam, Hispaniam domuit, aureos, sicut poetae canunt, iure meritoque fateatur, centum sequentes ferreos plane et cruentos et si quid inmanius; quippe qui Iugurthinis, Cimbricis, Mithridaticis, Parthicis, piraticis bellis, Gallicis atque Germanicis, quibus caelum ipsum gloria ascendit, Gracchanas Drusianasque caedes, ad hoc seruilia bella iniscuerint et, ne quid turpitudini desit, gladiatoria. Denique in se ipse conuersus Marianis atque Sullanis, nouissime Pompei et Caesaris manibus, quasi per rabiem et furorem — nefas! — semet ipse lacerauit. Quae etsi iuncta inter se sunt omnia atque confusa, tamen quo melius ap
Abbreviated transcription (Latin):
maluiuelurxuria nascitur : dum in ipsa dis¬
mibucione membroꝵ uentri genitalia sub¬
nit uideantur. Snde dum unũ mordi¬
namrsicititr  alud ꝓcul dubio ad con¬
tumelas eucitatur B ene aute duces exhor¬
pͥma uita untoterercitus ulularese quia
pionucio ueseptementi quasi sub quada
racione se iñserunt. sed mnumera quedã¬
uunturdũ hanc ad om̃em insania ꝑtea¬
uat ÷ quasi bestiali clamore confundunt¬
npeare : ut quo potestate ualueris multo

Expanded text:
ingluvie luxuria nascitur, dum in ipsa disingluvie luxuria nascitur, dum in ipsa distributione membrorum ventri genitalia subnixa videantur, unde dum unum inordinate reficitur, aliud procul dubio ad contumelias excitatur. Bene autetari dicti sunt, exercitus ululare, quia prima vitia deceptae menti quasi sub quadam ratione se miserunt, sed innumera quae sequuntur, dum hanc ad omnem insaniam pertrahunt, quasi bestiali clamore confunduntappetere, ut, quo potestate valueris, multos
Abbreviated transcription (Latin):
rũ dum uani nõis potenciã appetit : ne qͥs
hanc alius adipisoi ualeat tabescit. In ui¬
dia qͦq irã generat : quia qͣnto int̃ni liuo¬
ris uulnere animus sauciatur. tanto etiã
mansuetudo tranquillitatis amittitur.
qͥa qͣsi dolens membrũ tangitur. idcirco
opposite accionis manus uelut grauiꝰ p̃ssa sentit
Ba in quoꝙ tristicia oritur e quia turbata ins
quo m ordinate se concutit. eo addicendo cõ¬
fundett Etcum dulcedinẽ tranquillitatis
queiserit: nil hanc nͥ ex ꝑturbaciõt subse¬
quens meror pascit. Tristioia qͦq ad auari¬
niam diriuatur : quia dum confusũ corbo¬
na leticie in semet ipso intus amiserit. un¬
de consolari debeat foras querit. Et tan¬
to magis exteriora bona adipisci desiderat:
quanto gaudium non habet. ad quod intrin
secus recurrat. P ost hec uero duo carnalia
uicia idest uentris ingluuies: et luxuria.
suꝑsunt. Sed cunctis liquet: qͦd de uentris

Expanded text:
rum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis rum dum vani nominis potentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat tabescit. Invidia quoque iram generat, quia quanto in erno livoris vulnere animus sauciatur, tanto etiam mansuetudo tranquillitatis amittitur; et quia quasi dolens membrum tangitur, idcirco oppositae actionis manus velut gravius pressa sentitur. Ex ira quoque tristitia oritur, quia turbata mens quo se inordinate concutit, eo addicendo confundit: et cum dulcedinem tranquillitatis amiserit, nihil hanc nisi ex perturbatione subsequens moeror pascit. Tristitia quoque ad avaritiam derivatur, quia dum confusum cor bonum laetitiae in semetipso intus amiserit, unde consolari debeat foris quaerit; et tanto magis exteriora bona adipisci desiderat, quanto gaudium non habet ad quod intrsecus recurrit. Posthaec vero, duo carnalia vitia, id est, ventris ingluvies et luxuria supersunt: sed cunctis liquet quod de ventris
Abbreviated transcription (Latin):
tumor m̃tis. contumelie: clamor: indignacio.
blaffemie ꝓferunt᷑.De tristicia : malioia.
rancor. pusillanimitas. desꝑacio: torpor cir¬
ca p̾cepta. uagacio mtis erga illicita nascit᷑.
De auaricia⁊ ꝓdicio. fraus. fallacia. ꝑiuria
inqͥetudo: iuolencia. ⁊ contra miscđiã obdura¬
ciones cordis oriuntur. De uentris inglinue
in epta leticia. scurrilitas. inmundieia. mul¬
tiloquiũ. ebitudo sensus circa intelligenciã
ꝓpagatur. De luxuria: cecitas m̃tis: in con¬
sideracio: in costançia. p̾cipitacio. Amor sui
odium dĩ: affectꝰ p̾sentis scłi. horror auteo
uł desꝑacio futuri generatur. Quia ergõ
uit. principalia uicia tantã de se uicioꝵ
multitudinem ꝓfer̃ : cũ ad cor ueniunt
quasi subsequentis exercitꝰ cateruas trau̾t
sibi cognacione ungitur: ut nõ nisi unũ
de altero ꝓferatur. P rima naq suꝑbie so¬
boles : inanis ẽ gła. Que dũ opp̃ssãm m̃teo
corruperit: mox inuidiã gignit. Quia nuni¬

Expanded text:
melia, clamor, indignatio et blasfemie proferuntur. 13 De tristicia malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor circa precepta et uagatio mentis erga illicita nascitur. 14 De avaritia, proditio, fraus, fallacia, perjuria, inquietudo, violentiae, et contra misericordiam obdurationes cordis oriuntur; de ventris ingluvie, inepta laetitia, scurrilitas, immunditia, multiloquium, hebetudo sensus circa intelligentiam propagatur; de luxuria, caecitas mentis, inconsiderantia, inconstantia, praecipitatio, amor sui, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror vel desperatio futuri generatur. Quia ergo septem principalia tantam de se vitiorum multitudinem proferunt, cum ad cor veniunt, quasi subsequentis exercitus catervas trahunt, sibi cognatione jungitur, ut non nisi unum de altero proferatur. Prima namque superbiae soboles inanis est gloria, quae dum oppressam mentem corruperit, mox invidiam gignit, quia nimi
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ quisa crandorum tibi
auctor es munerum. ef¬
funde suꝑhanc orationis
domum bene diationẽ tuam.
ut ab om̃nib inuocantibus
coap̃tione scõrum a cernũ
tuae in crem̃ta caelestia.¬

Expanded text:
s, qui sacrandorum tibi auctor es munerum, effunde super hanc orationis domum benedictionem tuam, ut ab omnibus invocantibus coaptatione sanctorum aeternum tuae incrementa caelestia
Abbreviated transcription (Latin):
tines etamen prosalute gene¬
ris humani signa tuae poten¬
tiaẽ uisibiliter ostendis. tem¬
plum hac potentia tuae in¬
titionis in lustra ut om

Expanded text:
tines, et tamen pro salute geris humani signa tuae potentiae visibiliter ostendis, templum hoc Majestate tuae inhabitationis illustra, ut om
Abbreviated transcription (Latin):
larõ płinũ nitet bissus retorta. filiĩ eiꝰ ĩ dĩ ministerio
lmeis resplendent indum̃tis : posteri eoꝵ ephot utunt᷑
lineo. sEũ ͦ a femoribꝰ usq ad tiarã lineo candore cũ
cet̾is spẽbꝰ fulgeant sac̾dotes: qͥd figurat nͥ nr̃i ordinis
iuolabilẽ auctoritatẽ ⁊ resplendentẽ castitatis ⁊ ho¬
neste uite puritatẽ qͥd tunica samuł reges cõstitu¬
entis designat: nͥ tunicã nr̃am lineã ⁊ talarẽ qͣm si¬
uarta sui nõis ethimologiã mundo corde obseruauerio:
gens regiũ  sac̾dotale corã sũmo rege astabio. eniat
m mnti. nr̃r utr ille qͥ apud exechielẽ ĩdutꝰ lineis. ⁊ atͣ¬
m̃ tamũ seriptoris ad renes hr̃e dr cui tanta pocestas

Expanded text:
aron plurimum nitet byssus retorta; filii ejus in Dei ministerio lineis resplendent indumentis: posteri eorum Ephod utuntur lineo. Cum ergo a femoralibus usque ad tiaram lineo candore cum caeteris speciebus fulgeant sacerdotes; quid hoc figurat, nisi nostri ordinis iolabilem auctoritatem et resplendentem castitatis et honestae vitae puritatem? Quid tunica Samuelis reges constituentis designat, nisi tunicam nostram lineam et talarem, quia fiunt a sui nominis etymologia mundo corde? Observavimus genus regium et sacerdotale, coram summo rege astabimus. Veniat in mente nostra vir ille qui apud Ezechielem indutus lineis et atramentarium scriptorii ad renes
Abbreviated transcription (Latin):
iã regiones albe st̃ ad messeo. Uñ fr̾s lm̃i uos hortam̃. qui
tã precakũ ordinẽ suscepistis: qͥtinꝰ sũmoꝑe ugiletis. ũ qͥd
ordine i abitu fulget ĩ corpore. resplendeat etiã ĩ uob̾ in
mentis puritate. si decore uite. qͣtinꝰ uita ꝯcordet c̃ noĩe
ꝓsessio senciat᷑ ĩ oꝑe. Dec enĩ ũ de uob̾ ueracit᷑ dicatur.¬

Expanded text:
simi, vos hortamur qui tam praeclarum ordinem suscepistis, quatenus summopere vigiletis ut qui ordine et habitu fulget in corpore, resplendeat etiam in vobis in mentis puritate et decore vitae, quatenus vita concordet cum nomine, professio sentiatur in opere. Decet enim ut de vob
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. Cur p̃cepit uot os ut comederetis ex ligno paradisi Su
hereticor̃ euriosa cupiditas sic pͥui p̾dicatores ad diligendam
erroris fallaciã auditor̃ carnahũ corda fuccedũt dicentis &
fugitis scieciã hab̾e latentẽ: n oua fẽꝑ eax qͥrite boni maliq soi¬
enciã penitrare. Unͣ apud salomonẽ mulier illa hereticor sa¬
fuauior. Sub iecit deinde id̾ ferpens. Quac̃q die comede¬
ritis ex eo statĩ eꝑiẽtur occłi urͣi ⁊ eritis sic̃ dũ sciẽtes boñ
atq sciẽcie pollicitatione decipiũt:  rephendũt eos qͥs fin¬
plicit̃ credentes in uenerĩt. & qͥa oĩno carnalia ꝑsuadẽt qͥsi
ad carnaliũ occłor aꝑcionẽ conãtur adducere ut in t̾ior oc¬
cłs obscuret᷑.¬
idit qͥ mulier qd̵ bonũ erat lignũ tulteq de fructu iliꝰ
n cõmedit. Mulier comedit antea ꝗͥ uir ido qͥa faciliꝰ car¬

Expanded text:
Deus ut non comederitis ex omni ligno paradisi? Sic et Deus ut non comederitis ex omni ligno paradisi? Sic et haereticorum curiosa cupiditas, sic pravi praedicatores, ad diligendam erroris fallaciam, auditorum carnalium corda succendunt, dicentes: Quare fugitis scientiam habere latentem? nova semper exquirite, boni malique scientiam penetrate. Unde apud Salomonem mulier illa haereticorum sesuavis . Subjecit deinde idem serpens. Quacunque die comederitis ex eo, statim aperientur oculi vestri, et eritis ut dii, scientes bonum e decipiunt et reprehendunt eos quos simpliciter credentes invenerint. Et quia omnino carnalia persuadent, quasi ad carnalium oculorum apertionem conantur adducere, ut interior oculus obscuretigitur mulier quod bonum esset lignum, tulitque de fructu illius et comedit. Mulier comedit antea, non vir; ideo, quia facilius car
Abbreviated transcription (Latin):
tãqͥua iuro dñanti. si enĩ ĩ uno qͦq hoĩne geritur ĩ ecculto
codã secrtoq ꝯ ingio. Duggestionẽ qͥppe ferpentẽ accipimus.
mulierẽ uͦ aĩmalẽ corporis sensum rationẽ aũt uir̃. Ergͦ qͥndo
oꝑis ñ fuccedat. saola niulier uidet᷑ comedisse illicitũ. Q̾ si ipsũ
ducare ẽ. Tunc qͥppe iure auttaͥ beata tũ ꝯ ꝗͣ aparadiso ex¬
pallitur hõ. peccatũ q ei im putatur & si ñ subsequet᷑ effec tꝰ qͥa
n siñ ẽ. ĩ factis culpa ĩ cõsenciouẽ tam̃ rea tenet᷑ ĩ ꝯscũcia. hec
scd̃m anagogen. Cecũ uixta meta ferã pot̾it callidꝰ serpens iste
hereticor̃ u̾suciã de signare. Nõ nilli onĩ locatiꝰ atq subtiliꝰ ꝓmit¬
tũt illicita curiose secretor ad oꝑationẽ atq sciẽciã boni t ma¬
li. ⁊ i ipso homine taꝗͥ ĩ arbore q̃ plãtata ẽ ĩ medio paradisi ea
di noscẽciã de mostrare. Cot hunc serpentẽ clemat apłs c̃dicit.¬

Expanded text:
tanquam viro dominante. Hoc enim in unoquoque homine geritur in occulto quodam secretoque conjugio. Suggestionem quippe per mulierem accipimus, mulierem vero animalem corporis sensum, rationem autem virum. Ergo quando operis non succedat. Sola mulier videtur comedisse illicitum; quod si ipsuducare est. Tunc quippe jure a vita beata tanquam a paradiso expellitur homo, peccatumque ei imputatur, etiam si non subsequatur effectus, quia et si non est in factis culpa, in consensione tamen rea tenetur conscientia. Haec secundum anagogen; caeterum juxta metaphoram poterat callidus serpens iste haereticorum versutiam designare. Nonnulli enim loquacius atque subtilius promittunt illicita curiositate secretorum adapertionem atque scientiam boni et mali, et in ipso homine tanquam in arbore, quae plantata est in medio paradisi, etiam dignoscentiam demonstrare. Contra hunc serpentem cl
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ scłm asꝑĩt amplec tũtur qͥ ꝑuigine uoluptatis carnat af
flãtur. qͥq de ⁊ cepti heretica prauitate n gr̃a dĩ nudati
tegum̃ta m̃datior̃ taꝗͣ fici folia collig̃t faciẽtes sibi succine¬
filũ dĩ de a̾ bulãtis ĩ paradiso ad aurã post meridiẽ de abula¬
bat ds in illis. ⁊ n stat qͥ stabiles ĩ eiꝰ p̃cepto ut ꝑseuerãt¬
⁊ bene ad aurã post meridiẽ qͥa iã ab eis aufert᷑ lux illa
feruencior ueritatis al ꝓpĩꝗͥntibꝰ eroz tenebris. abscõdũt
se a facie dĩ ĩ medio ligni paradisi. In medio aũ ligra

Expanded text:
 amplectuntur, qui prurigine voluptatis carnalis haerent, quique decepti haeretica pravitate, et gratia Dei nudati, tegumenta mendaciorum, tanquam folia fici, colligunt, facientes sibi succinciso ad auram post meridiem. Deambulat Deus in illis, et non stat, qui stabiles in ejus praecepto non perseverant. Et bene ad auram post meridiem, quia jam ab eis aufertur lux illa ferventior veritatis, appropinquantibus errorum tenebris. Absconderunt se a facie Dei in medio ligni paradisi. In medio namque ligni
Abbreviated transcription (Latin):
radisũ uoluptatis apͥncipiosaradisꝰ eccłia ẽ. Sic .n. de illa
legitur. ĩ cãticis cãticorũ. Ortꝰ coclusꝰ I soror mea. A pͥnci¬
pio au paradisus plãtatꝰ. qͥa eccłia ca tholica a xp̃o qͥ ẽ pͥn¬
cipiũ oĩũ cõdita e̾ẽ cognoscitur. Eluuiꝰ deparadiso exiens
imnaginẽ portat xͥ de pat̾no fõte fluentis qͥ irrigat eccłiam

Expanded text:
Deus paradisum a principio. Paradisus Ecclesia est: sic enim de illa legitur in Canticis Canticorum: Hortus conclusus soror mea . A principio autem paradisus plantatur, quia Ecclesia catholica a Christo principio omnium condita esse cognoscitur. Fluvius de paradiso exiens imaginem portat Christi de paterno fonte fluentis, qui irrigat Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
in carne demaria urgine natꝰ ẽ. Ille ĩ amiina uiuẽte hic
q sp̃u uiiuficãte.L sic̃ ĩ illa die fit ĩ anima uiua. sic ĩ isto
uitã appetentes et̃nã ecłia generauit. Que q̃ sensũ uas
celi uolatilibꝰ ita xp̃s ĩ hac etate scłi gentibꝰ popłis i natio¬
nibꝰ ut abeo regãtur uł carnali cõcupiscencie dediti sicu¬
ti pecdora uł t̃rena curiositate obscurati qͣs serpentes.
elat suꝑbia qͣsi aues.⁊ fic̃ ĩ illo die pascitur hõ ⁊ anima¬
pascit᷑ scar̃ scripturar̃ alim̃tis i lege duna ad cõcipiendã
diuinitatẽ facionũ atq sermonum tãꝗͣ herb̃ semilialibꝰ
partĩ ad utilitatẽ morũ cõu̾sionis humane taꝗͥ lignis fruc¬
tiferis part̃ ad uigorẽ fidĩ spei ucaritittis ĩ uitã et̃nã tãꝗͣ
herb uiridib̃ q̃nullo estu tribulationũ aresẽt. S sp̃alibꝰ
erbis sic̃ istis alim̃tis pascitur ut multa in tellig̃t. Car
q̃ ĩ telligere ñdũ pot̃ãt. Tam̃ eodẽ cibos õs hãt huius aũ

Expanded text:
in carne de Maria virgine natus est: ille in animam viventem, hic in spiritum vivificantem. Et sicut in illa die fit anima viva, sic in isto vitam appetentes aeternam Ecclesiam generavit. Quem etiam sensum vas coeli volatilibus, ita Christus in hac aetate gentibus, populis et nationibus, ut ab eo regantur, vel carnali concupiscentia dediti sicut pecora, vel terrena curiositate obscurati quasi serpentes, vel elati superbia quasi aves. Et sicut in illo die pascitur homo et animapascitur sanctarum Scripturarum elementis et lege divina ad concipiendam fecunditatem rationum atque sermonum tanquam herbis seminalibus, partim ad utilitatem morum conversationis humanae, tanquam lignis fructiferis, partim ad vigorem fidei, et spei, et charitatis in vitam aeternam, tanquam herbis viridibus, quae nullo aestu tribulationum arescunt, sed spiritalibus cibis, sic istis alimentis pascitur ut multa intelligat. Carnaquae intelligere necdum potest, tamen eosdem cibos omnes habent. Hujus autem
Abbreviated transcription (Latin):
inudices. ⁊ potente ᷤᷤ regiᷤᷤ. c̃tẽplabant᷑
uͥroᷤᷤ illos. qm̃ nichil pͦtestatiᷤ habuisset
igniᷤᷤ ĩcorporibꝰ eoꝵ.⁊ capͥllꝰ capͥtis eoꝵ
ñ eẽt adustꝰ. ⁊ saraballa eoꝵ ñ fuissẽt
ĩmutata. ⁊ odor igniᷤᷤ ñ tͣnsiss ꝑ eos. X¬
enupen nabucodonosor ait. Bñdictꝰ ds eoꝵ¬

Expanded text:
judices, et potentes regis, contemplabantur viros illos, Quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustus, et saraballa eorum non fuisset immutata, et odor ignis non transisset per eos. erumpens Nabuchodonosor, ait; Benedictus Deus eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfũdũ sapi̾e ĩ occulta potestate. qͣħ on¬
fec. ꝗͣ ⁊̃ ĩ nouissimo die. tudiuabit.
ꝓfũcłe cͥcis occultũ erat . ⁊ cautã man¬
festã codat. Sie po testas ad huc oceul¬
ta ẽ. qͣ dñs iħs om̃ia p̃dicta fec̃.s cũ ĩ fie tudi¬

Expanded text:
e in occulta potestate, qua fecit, qua et in novissimo judicabit. ofundum crucis occultum erat, et caetera manifesta patebant. Sic potestas adhuc occulta est qua Dominus Jesus omnia praedicta fecit; sed cum in fine judi
Abbreviated transcription (Latin):
fidem ꝓbatũ maiori u̾tute ⁊ gr̾a donat. t̾cio: uͥ̾ur̾e ĩfir¬
mitat parcat. semetip̃m in sue maiestatis claritate nos
manifestat. s qͣsi sub qͦdã uelamine occultat. Wͥ miracłm
istud ꝯtig̾ in uauariensi eccha p̾mostͣtensis ordin ex.
ead claritate. Cep̃ gͥ admirar. ⁊ admirãdo ĩtu̾i. Ꝙ
subito stupefactꝰ ⁊ t̾itꝰ : amissa uisu cecid in choro ꝓstatꝰ.
Quẽ fr̾s ad manꝰ eatͣ choꝵ deducentes: ⁊ euentꝰ iu̾ta¬

Expanded text:
fidem majori virtute et gratia donat. Tertio, ut nostrae infirmitati parcat, semetipsum in suae majestatis claritate non manifestat, sed quasi sub quodam velamine occultat. Unde miraculum istud contigit in Vivariensi ecclesia Praemonstratensis ordinis. eadem claritate. Coepit igitur admirari, et admirando intueri: et subito stupefactus et territus amisso visu cecidit in choro prostratus. Quem fratres ad manus extra chorum deducentes, et event
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sumit᷑. In aqua enĩ intłłigit᷑ fides q̃ latet i uu¬
tͥt᷑ in aquis babtismi. In uino qd̾ accendit ⁊ letificat:
intellig̾r spes. In pane qͥ ꝯfirmat: intelligr̾ caritas.
Uł in pane qͥ cor oborat: pat̾ intellig̾r. qͥ ÷ oĩs oĩum
fortitudo. In uino qd̾ lecificat: filiꝰ. qui ÷ gaudiũ nr̃m
qd̾ nemo coll a nob̾. In aqͣ q̃ iundat ⁊ lauat: sp̃s

Expanded text:
 intelligitur fides quae latet et nutritur in aquis baptismi. In vino quod ascendit et laetificat, intelligitur spes. In pane qui confirmat, intelligitur charitas. Vel in pane qui corroborat Pater intelligitur, qui est omnis omnium fortitudo. In vino quod laetificat, Filius qui est gaudium nostrum, quod nem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣter. qͥnqͥes. sexies
septies. octies. noui tͥpp¬
duodecies.
tͣdecies. qͣ terdecies.
Sepcedeties. octod¬
cies. nouẽ deues.
cͣties. q̃dragi̾cies
qͥqͣgies seragies.
Septuagesies.
octoagies. Nona¬
gies. cencies. di¬
cies. tͥcẽties.
Qͣ drĩ gencies.
qͥngenties.
Sexeẽties.
Septingẽcies.
octĩgẽcies
M ilies.

Expanded text:
t: quinquies, sexies, septies, octies, nouiduodecies, terdecies, quaterdecies, septiesdecies, octiesdecies, nouiesdecies, cies, quadragies, quinquagies, sexagies, septuagies, octogies, nonagies, centies, ducenties, trecenties, quadringenties, quingenties, sescenties, septingenties, octingenties,milies.
Abbreviated transcription (Latin):
ruo principalia uicia : de hacꝰ uirulenta
radice ꝓferuntur  scilic: inanis gła : I
uidia. Ira. iristicia. Auariora. uentru
mobunes. Luguria. Nã quia his septeo
suꝑbie uicus nos captos doluit idciroo
sedomeptor nĩ d spũałe libacionis pliũ
sp̃ii septiformis gre plenus uenit

Expanded text:
rum principalia vitia, de hac virulenta radice proferuntur, scilicet inanis gloria, invidia, ira, tristitia, avaritia, ventris ingluvies, luxuria. Nam quia his septem superbiae vitiis nos captos doluit, idcirco Redemptor noster ad spiritale liberationis praelium spiritu septiformis gratiae plenus venit
Abbreviated transcription (Latin):
Singuli.
binĩ.
Quacerni.
Seni
Septimi.
octoni
Noueni.
deui.
Undeni.
duodeni.
deni septimi.
demioctoni.
demi Houeni
Q nqͣgenĩ.
Sexageni
Septuageni.
octogent.
Nonageni.¬
nꝰ cẽteñi.
ducenteni
milleni.

Expanded text:
singuli, bini, quaterni, seni, septeni, octoni, noveni, deni, undeni, duodeni, denisepteni, denioctoni, deninoveni, quinquageni, sexageni, septuageni, octogeni, nonageni, centeni, ducenteni,milleni;
Abbreviated transcription (Latin):
uria uero deuictũ cor: quasi ex raciõe
solet exhortari : cum dicit Curs teo
uoluptate tua modo non dilatas euor
quid te sequatur ignoras: Acceptuor
tempus i desidus ꝑdere non debesẽ
quia quã cionis transire debent nescis
Si enim miscer ds hominem in uoluꝑ¬
tate coitus nollet: in ipso humannon¬
neris ea ordio masoło ⁊ fermane non
fecisset N uec est ducuor exhortucio
que dum in caute ad seretum mentiso
admititur: familiarius migna ꝑ seuadet
Quam uidelicet exceroitꝰ ululans seqͣt:
da infelia aia semꝑ principalibꝰ uioiis cap¬
terdum meltiplicatis miquitatibꝰ in insaniã
uertitus: ferab iam imanitate uastat
centamina nititur. bellum ꝓoul odoca¬
psuasequia mala preeuncia quid mento
ꝑsuadeie ualeant: cogitacione sollicita res¬
pitit  exhortacioneo ducuo naris sagnes¬
aid depichendit. Etꝰ quia longe prese¬
enbs sobsaruenciũ iniquitatũ confusiorse

Expanded text:
uria quoque devictum cor quasi ex ratione uria quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Cur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequattempus in desideriis perdere non debes, quia quam citius pertranseat nescis. Si enim misceri Deus hominem in voluptate coitus nollet, in ipso humani generis exordio masculum et feminam non fecisset . Haec est ducum exhortatio, quae dum incaute ad secretum cordis admittitur, familiarius iniqua persuadet. Quam videlicet exercitus ululans sequitur, quia infelix anima semel a principalibus vitiis capta, dum multiplicatis iniquitatibus in insaniam vertitcertamina nititur, bellum procul odoratur, quia mala praeeuntia, quid menti persuadere valeant, dum cogitatione sollicita respicit, exhortationem ducum naris sagacitate deprehendit. Et quia a longe praesciendo subsequentium ini
Abbreviated transcription (Latin):
supiores ẽe i aut etiã equales Sebent
kã etiã deuictum coꝵ qͣli ex racione so¬
let exhortari : cũ dicit. Que erga te agunt
equanimit᷑ ferri non possunt. Hec immno
pacient̃ tolerare peccatum ẽ: quia et si
non eis cũ magna exasꝑacione resistitur
contra te deinceps sine m̾sura cumulan¬
tur. T resticia quoq deuictum cor quasi
ex raciõe solet exhortari : oũ dicit. Aed
habes unde gaudeas: cuor tanta mala de
ꝓeimis portes: P erpende cum quo me¬
rore omnes intuendi sunt : qui in tanto
contra te amaritudinis felle uertunturs
uaricia quoꝙ deuictum airimũ quasi
ex racione solet exhortaris cum dicit¬
U alde sine culpa est: quod quedã ha¬
benda concupiscis: quia non multiplica¬
ri appetis. sed egere ꝑtimesois: Etpenod
male alius retĩnet : ipse meliꝰ expendis¬
U entris quoq ingluies deiuctũ soro
quasi ex ricione solet exhortaris cuor
Et qui saciari cibo respuit: quid aliudi
qua muneri concesso contradicit. Huo¬

Expanded text:
e, aut etiam aequales debent. Ira etiam devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Quae erga te aguntur aequanimiter ferri non possunt, imo haec patienter tolerare peccatum est, quia etsi non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine mensura cumulantur. Tristitia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Quid habes unde gaudeas, cum tanta mala de proximis portas? Perpende cum quo moerore omnes intuendi sunt qui in tanto contra te amarituAvaritia quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Valde sine culpa est quod quaedam habenda concupiscis, quia 263 non multiplicari appetis, sed egere pertimescis. Quare quod male alius retinet, ipse melius expendis. Ventris quoque ingluvies devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum et qui satiari cibo respuit, quid aliud quam muneri concesso contradicit? Lux
Abbreviated transcription (Latin):
beati iob. õs ei ĩ aurẽ unã. ouẽ unã dedisse legunt᷑. Ser¬
uus qͦ abrahe ĩueniens rebeccã. inaures aureas.⁊ armillas¬
aurcas ei dedisse narratur. Boni ⁊ illi serui. qͥ dnm̃ diligentes
ñ crapula ⁊ ebrietas. s ieuiniũ ⁊ abstinencia delectabił ẽ
qͥ ñ cibos sr̃fluos ⁊ delicatos. s sanos ⁊ necessarios q̃rit

Expanded text:
 ovem unam dedisse leguntur. Servus quoque Abrahae inveniens Rebeccam, inaures aureas et armillas ei dedisse narratur. Boni et illi, qui Dominum diligentes non crapula, et ebrietas, sed jejunium, et abstinentia delectabilis est. Qui non cibos superfluos, et delic