comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
soliui possit que in ꝓm̃ciaita ab
his fen̾ata eẽt ut rome solu̾et᷑
licaꝵ aoministratõnem ñ susti¬
solin qm negocia enis adminis¬
trat. eos aut̃ qui ꝓm̃cialiũ reꝵ

Expanded text:
ab his faenerata esset, ut Romae solueretur, licarum administrationem non sustisolui, qui negotia eius administrant: eos autem, qui prouincialium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
nem dñs mitͥtẽdus sit. ⁊ magis
est ut non in domus possõnem
młmitti m posso̾nẽ solent uto¬
qis missus sit ⁊ alius muitti desi¬
d̾et nam ñ spectabimꝰ ordinẽ
s hab ebũnt anbo possõnẽ ꝙr
si iam prior possid̾e uissus sit ⁊
tuc̃ enĩ nisi cau̾et miͣtet ᷑ in pos¬
sessionẽ post̾iosmł scribit᷑ eum¬

Expanded text:
essionem mittendum sit? et magis est, ut non in domus possessionmitti in possessionem solent. idenem missus sit et alius mitti desideret: nam non spectabimus ordinem, sed habebunt ambo possessionem. quod si iam prior possidere iussus sit et tunc nisi cauetur, mittetur in possessione
Abbreviated transcription (Latin):
e dampno ꝙ ex oꝑe fiet. ¶si
quid iuia pu. fiat qr in alie¬
nio fit satisdand̾ est. s p̃tor cã
cognita tp̃c ꝓͥ cõdicione oꝑis
det̾minabit ¶nue aut̃ quis mu¬
niat uiam sine quid aliud in
nia .pu. fiat debebit cantio
locum hr̃e. ne ꝑ hoc dampnũ
priuato ꝯtingat de cet̾is io¬

Expanded text:
eo damno, quod ex opere fiet.Si quid in uia publica fiat, quia in alieno fit, satisdandum est.Sed praetor causa cognita tempus pro condicione operis determinabit.Siue autem quis muniat uiam siue quid aliud in uia publica faciat, debebit cautio locum habere, ne per hoc damno priuati contingantur.De cet
Abbreviated transcription (Latin):
mũ possidendam nititi auss debe¬
at inideamꝰ si tam ampla doimus
sit ut ⁊ spacia int̾ uiciosam par¬
tem in t̾cetant ⁊ eam q̃ uiciumi
ñ facit dicend̾ est meam solam ꝑ¬
te m mrtti. si u̾o unitasit ⁊ tͥex ͣ¬
tu edificioꝵ in totametaq nifpa

Expanded text:
mum possidendam mitti quis debeat, uideamus. si tam ampla domus sit, ut et spatia inter uitiosam partem intercedant et eam quae uitium non facit, dicendum in eam solam partem mitti: si uero unita sit contextu aedificiorum, in totam. ita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ etiam de loci uicio s de oꝑis
tm̃ cauetur. ꝙͣuis ⁊̃ si i pͥ¬
nato fiat ⁊ de loci⁊ de oꝑis
uicio caneatur s cum iocꝰ
publicus sit ñ erit necc̃e idẽ
opus facienti de alio uicio qu̾ã
de oꝑis satisdare dampninifcĩ.¬

Expanded text:
sed de operis tantum cauetur, quamuis, si in priuato fiat, et de loci et de operis uitio caueatur: sed cum locus publicus sit, non erat necesse ibidem opus facienti de alio uitio quam operis satisdare damni infecti.
Abbreviated transcription (Latin):
ni cautione it̾m arbitratu
p̾toris ex integro erit canẽ¬
dum. si u̾o sñ ꝯdc̃one dieisti¬
stipło fu̾it int̾posita si quid̾
ex conentione qũq fũit
commusa ex stipłatu agetur
si u̾o ꝑͦ errorẽ magis est illud

Expanded text:
in cautione, iterum arbitratu praetoris ex integro erit cauendum.Si uero sine adiectione diei stipulatio fuerit interposita, si quidem ex conuentione, quandoque fuerit commissa, ex stipulatu agitur, si uero per
Abbreviated transcription (Latin):
lari ei uolenti mramnd̾ sit ui¬
deannis. ⁊ puto t̃ti inrandit̃
qr possit fĩ ut aut tñc aut
modo calũpinetur¶ si alieno
stularem. nirare debeo ñ calũ¬
pine cã id eum eꝰ noĩe captũ
postino fnisse postulaturũ sẽt¬
et si enis noĩe postularẽ quisi¬

Expanded text:
lari uolenti iurandum sit, uideamus. et puto iterum iurandum, quia possit fieri, ut aut tunc aut modo calumnietur. Si alieno postulem, iurare debeo non calumniae causa id eum, cuius nomine cautum postulo, fuisse postulaturum. Sed si eius nomine postul
Abbreviated transcription (Latin):
tum passus sit f. de damꝑno
qr rem illicitam admisit ał
aut̾ si monim̃to edificium
nocet in quo incħ sit ꝙ inpu¬
tari possit ei ad quẽ nis monu¬
menti ꝑtinet camendum est ei
suꝑficiarium ⁊ fructustrnm̃
dampni inst̃ĩ utiłr stipłari ho¬
die ꝯuenit.s qͣuis opus ei qui

Expanded text:
tum fieri passus sit, de damno quia rem illicitam admisit: alias autem si monumento aedificium noceat, in quo nihil sit, quod imputari possit ei, ad quem ius monumenti pertinet, cauendum est ei, .Superficiarium et fructuarium damni infecti utiliter stipulari hodie con
Abbreviated transcription (Latin):
clami nͨ p̾cario ab illo usus es qͦ
minꝰ ea utaris ium si̾ ncto. de ia¬
cu puteo spicma ¶ It int̾dicam¬
¶ hec int̾dẽm ꝓponit᷑ ei qui fonta¬
na aqua nti ꝓhibet ᷑᷑ ẜuitutes
enĩ ñ tm̃ aque ducẽde ẽẽ solent
sunt ẜuitutes ductus aque ⁊ ha¬
ustus aque ita int̾dc̃a seꝑatini
reddiuitur. ¶hoc aut̃ int̾dr̃m
locum ht̃. Si auis uti ꝓhibeat᷑
aqua hoc est siue haurire ꝓhi¬
beat᷑ siue ⁊̃ pecus ad aqũa app¬
ellere ⁊ eadꝰ sunt  hic dicenda
que ad ꝑsonam atinent queꝯ¬

Expanded text:
usus es, quo minus ita utaris, uim fieri ueto. de lacu puteo piscina item interdicam'. hoc interdictum proponitur ei, qui fontana aqua uti prohibetur: seruitutes enim non tantum aquae ducendae esse solent, sunt seruitutes ductus aquae e‹t› haustus aquae, ita interdicta separatim redduntur. Hoc autem interdictum locum habet, si quis uti prohibeatur aqua, hoc est sive haurire prohibeatur sive etiam pecus ad aquam appellere. Et eadem sunt hic dicenda, quae ad personam attinent, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quo apparet in hiis om̃ib exi¬
gend̾ ut uiua acma sit¶Eys¬
terne aut̃ sunt ybribuᷤ cuncipi¬
uiuam a quam ñ hat. plaue
siquis ire ad haustum ꝓhibea¬
tur eque in t̾dẽm susficiat¬
¶Deinde ait p̾tor quominus uoᷤᷤ¬

Expanded text:
ibus exigendum, ut uiua aqua sit: cisternae autem imbribus concipiuiuam aquam non habeat.Plane si quis ire ad haustum prohibeatur, aeque interdictum sufficiet.Deinde ait praetor: 'Quo minus fo
Abbreviated transcription (Latin):
nuis om̃is uisus aque anfertur
⁊ hoĩes siti necarent᷑ ⁊ sane aqͣ
ficutas tͥm̃ꝰ eiimdi agendi q
fieret que tñporib estinis long¬
ior eẽt de fonte

Expanded text:
rivis omnis usus aquae auferretur et homines siti necarentur. et sane aqua ficultas tantum eundi agendique fieret, quae temporibus aestivis levior esset. XXIΙ DE FONTE
Abbreviated transcription (Latin):
que frandatõnis cã gestae¬
rũt cũ e frandẽ ñ ig¬
norau̾it de his curatori bono¬
rum uł ei cui de eare acti¬
onem dau dpͣtebit intra
annũ quo exꝑiũdi potest¬

Expanded text:
Quae fraudationis causa gesta erunt cum eo, qui fraudem non ignoraverit, de his curatori bonorum vel ei, cui de ea re actionem dare oportebit, intra annum, quo experiundi potest
Abbreviated transcription (Latin):
bonis ꝑ curatorem ex sena
tuꝯ. distractis. millam ac¬
tioner ex añ gesto fraũ
c̾ditores ⁊ pͥnato ꝯfilio cohi¬
bona distraħantur. ut por¬
tio ip̃is que ex redacto sol¬

Expanded text:
bonis per curatorem ex senatus consulto distractis nullam actionem ex ante gesto fraudacreditores privato consilio coibona distrahantur et portio ipsis, qu
Abbreviated transcription (French):
cͥ̾tramt̾uẽtum auor tutoris. et
furiosodare nssit. an c̾atoridan¬
donbͥetur. ⁊ finge alian fũdñ
legatũ si dediss pnpillo furioso¬
ue ⁊ sciend̾ est moib stu canib¬

Expanded text:
citra interuentum quoque tutoris. et furioso dare iussus sit, an curatori dando liberetur? et finge alicui fundum legatum, si dedisset pupillo furiosoue. et sciendum est in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
n quituaccepit ut ei a quo acte¬
bit rectro reddat. soluisse pociꝰ
⁊ nb̾ eẽ siue hr̃s sit rupͥius sine tã¬
tũ ꝯdcõ m eũ collata sit anabsẽ¬
te quo tiitore pupillo dando tib̾¬
tatem consenͣtur mon̾is cõꝑatõe¬

Expanded text:
 ita accepit, ut ei a quo accepit retro reddat, soluisse potiuset liber esse, si heres sit pupillus siue tantum condicio in eum collata sit, an absente quoque tutore pupillo dando libertatem consequatur? moueris compa
Abbreviated transcription (Latin):
lp Actor atutore datus oñnodo cã¬
uet. actorcuntatis nec ip̃e canet dn
nec magist᷑ muñsitatis nec curatord
ex cõuentõne stipło ratam rem in¬
t̾ poni sol ut picta si quid ꝓcura¬
tor ant uendat aut locz. aut siei
soluatur.

Expanded text:
Actor a tutore datus omnimodo cauet: actor ciuitatis nec ipse cauet, nec magister uniuersitatis, nec curator ex conuentione stipulatio ratam rem interponi solet, ut puta si quid procurator aut uendat aut locet aut si ei soluatur 11
Abbreviated transcription (Latin):
enis. R. ac si id̾snuis ex peccu¬
lio suo ꝑmissa ad ministratõe
pettulũ eius m̃nos solmsset
nb̾atos eius fidenissores eẽ rec¬
te legisti.

Expanded text:
it. at si idem servus ex peculio suo permissa administratione peculii nummos solvisset, liberatos esse fideiussores eius recte legisti.
Abbreviated transcription (Latin):
sule relegatõis En insulaui relega¬
do deportationis in insulam depor¬
tato pena capidis irrogat᷑ ⁊ hoc ita
sine quis ercesserit in exiliũ extra t̾e¬
pus nitra quod debuit sine ⁊̃ alias

Expanded text:
sulae relegationis, in insulam relegato deportationis, in insulam deportato poena capitis adrogatur. et haec ita, sive quis non excesserit in exilium intra tempus intra quod debuit, sive etiam alias
Abbreviated transcription (Latin):
plex ab mitinn sp̃odet s curat᷑¬
rumse ut dolus mahis ab nit id̃¬
pnsitus de alio senciam tude
cis aristo estimauit s ⁊ hic m¬
agis ẽ ut hic petitii indeatur
senꝑ negabit serens cosensisse

Expanded text:
plex abnutiuum spondet, sed curaturum se, ut dolus malus absit: idepulatus de alio sentiam, tu de ciis Aristo existimauit: sed hic magis est, ut is petitus uideatur, semper negabit reus se consensisse
Abbreviated transcription (Latin):
curatori recte soluitur. utꝑnta
ͥmus stipłom nom̃ insertũ ẽ. si
qis stipłetur sibi aut ticios
s quis mãdañit ut ticio solnam.
demde uetuerit eñ acriꝑe sug¬
noras ꝓhibitũ eũ acaꝑe soluã
lib̾abor s fiscin̾o ñ lib̾abor alia
cã est si micħi ꝓponas stipulatiny
beat meticio solu̾e soluẽdo tñ lib̾a¬

Expanded text:
curatori recte soluitur: ut puta cuius stipulationi nomen insertum est, si quis stipuletur sibi aut Titio.Sed et si quis mandauerit, ut Titio soluam, deinde uetuerit eum accipere: si ignorans prohibitum eum accipere soluam, liberabor, sed si sciero, non liberabor.Alia causa est, si mihi proponas stipulatum beat me Titio soluere, soluendo tamen libera
Abbreviated transcription (Latin):
at eis  cum quodã spatio ⁊ ꝑris
acapi deb ficut in legato cũ
derepeslẽdo queretur spatiñ
ꝙ dã tꝑis assumitur. nec miui

Expanded text:
 et cum quodam spatio temporis accipi debet, sicut in legato, cum de repellendo quaereretur, spatium quoddam temporis adsumitur nec mini
Abbreviated transcription (Latin):
tur ⁊ reliqua .U. sola in obligẽe
remanẽt. ⁊ item qui sticũ cebet
ꝑde tichi data in reliquã ꝑtem
tenetur qui ant̃ honnne deb
ꝑtẽ tichidando ncħominus
hominẽ deb̾e ñ desinit demq hͦ
adhucab eo petiꝑot̾. s si debit¬
or reliqũa ꝑtem tichi solu̾it ł ꝑ
actoremstet̾it quoĩus accipi¬
at lib̾atur.

Expanded text:
tur et reliqua quinque sola in obligatione remanent: item qui Stichum debet, parte Stichi data in reliquam partem tenetur. qui autem hominem debet, partem Stichi dando nihilo minus hominem debere non desinit: denique homo adhuc ab eo peti potest. sed si debitor reliquam partem Stichi solverit vel per actorem steterit, quo minus accipiat, liberatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bus adu̾sus ꝓuꝑillũ actõ cat᷑
hoc id puad̾ ¶⁊ facilus erit ħ
ꝓband̾ inx̃uo qui in remdm̃
u̾tit ant inssu eiuis aut si in¬
stitoria cũ eo agi possit. ego
puto ⁊ si cũ tutore eius ꝯͣctũ
est. ex qua cã actõ in pupillũ
datur magis est nt edcõlocꝰ
sit qͣi ⁊ eo ꝯͣctũsit ¶ si pupillꝰ
hr̃s exstit̾it alicui ex qua cãle
gata debeat indend̾ est an
hiuic edtoio cui fit magis qͦ
est ut marclł qͦ scribit᷑ etiam
pupilli posse bona possideri

Expanded text:
bus aduersus pupillum actio datur, hoc idem seruandum. et facilius erit hoc probandum in seruo, qui in rem domini uertit aut iussu eius aut si institoria cum eo agi possit.Ego puto: et si cum tutore eius contractum est, ex qua causa actio in pupillum datur, magis est, ut edicto locus si cum eo contractum sit. Si pupillus heres extiterit alicui exque ea causa legata debeat, videndum est, an huic edicto locus sit: magisque est, ut Marcellus scribit, etiam pupilli posse bona possideri
Abbreviated transcription (Latin):
pupillus ñ cefẽdatur.a quo¬
conq siu̾ tutore siue cura¬
tore siue h̾at tutorẽ pupil¬
ius siũ ñ ħ̾at ¶cet̾m si existar
aͥs qui defend̾e sit ꝑatiis ces¬
sabit rei ynande cã possõ.¬
¶⁊ ñ defendi pupillũ ⁊stare
bonoꝵ possõm hoc aut̾ ⁊sta¬
re deb. ⁊ sic enocãdi sunt
ad pretorem tutores pupilli
nt cefendant ¶Si aut̾ ñ hũt
tutores regrẽdi cognat uel
afmes ⁊ si qui alii forte st̃
qͦs ĩnsimile ẽ defensionem
pupilli uł pupille ñ omissu
nei euocãd̾ inquirẽda ꝙ de¬
fensio ¶Si aut̾ negẽt seu¬

Expanded text:
pupillus non defendatur a quocumque, siue a tutore uel curatore, siue habeat tutorem pupillus siue non habeat: ceterum si existat aliquis, qui defendere sit paratus, cessabit rei seruandae causa possessio.Non defendi pupillum constarebonorum possessionem. hoc autem constare debet sic: evocandi sunt ad praetorem tutores pupilli, ut defendant: si autem non habet tutores, requirendi cognati vel adfines quos uerisimile est defensionem pupilli pupillae non omissurnei, euocandi exquirendaque defensio. si aut negent se
Abbreviated transcription (Latin):
dẽpnac̾i fi̾ cebeat. ntrũue¬
nire ib bona prĩs oꝑteat an
fructus ꝑcepit aut reincet̾ io
rem fecit bona eius uenire
possunt. si u̾o nicħ sit p̃p̃ qd̾

Expanded text:
demnatio fieri debeat: utrum uenire bona patris oporteat an fructus percepit aut fecerit rem deteriorem, bona eius uenire possunt: si uero nihil sit, propter
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o ꝙ socioꝵ nõie datimi sit
ꝑ arbitriũ cõidnudũdo recu¬
ꝑariposse. ⁊ ex sociis ñ utiq ⁊
eo ag̾ed̾ qui opus fet̾it nec mi¬
nus eum quo capnũ restitu¬
ere deb̾e qui actoroꝑis fiut / a¬
pud ferotem ꝓcuł ait si cum
uno dñoꝵ accũ sit qui opꝰ nõ
fec̾it deb̾e eũ opꝰ restitue sua
impesa. qr cõi did̾do actionẽ

Expanded text:
atum sit, per arbitrum communi diuidundo reciperari posse. Et ex sociis non utique cum eo agendum qui opus fecerit nec minus eum quoque damnum restituere debere, qui auctor operis fuit, apud Ferocem Proculus ait: si cum uno dominorum actum sit, qui opus non fecerit, debere eum opus restituere sua impensa, quia communi diuidundo actionem
Abbreviated transcription (Latin):
arẽ Potest reliq̾rum applło ⁊ yniuer
ctus a mariꝑneuit id̾ ꝙ marc̃tulli¬
um aiunt cum arbit̾ eẽt pͥmũ cõs¬
titinise ¶ p̃diçia dicimꝰ aliquoꝵ ẽẽ nõ
utiꝙ cõiter hñcium ea s uł aliud a¬

Expanded text:
. Potest 'reliquorum' appellatio et uniuersctus a mari peruenit: idque Marcum Tullium aiunt, cum arbiter esset, primum constituisse. praedia dicimus aliquorum esse non utique communiter habentium ea, sed uel ali
Abbreviated transcription (Latin):
momendo tenporis obseruat extre¬
moq die mensis febriarii a tribuit
cuuntꝰ mucius mensis añt int̾cala¬
ris ꝯstat ex dieb xx uiii¬
tes ꝓniicias acciꝑe debemꝰ eas q̃ yta¬
hie ꝯumete sunt ut puta galliam
q̃ modico frcto ab italia diuiditur

Expanded text:
momento temporis obseruat extremoque diei mensis Februarii adtribuit Quintus Mucius. Mensis autem intercalaris constat ex diebus uigites prouinc‹ias›' accipere debemus eas, quae Italiae iunctae sunt, ut puta Galliam:quae modico freto Italia diuiditur
Abbreviated transcription (Latin):
iemitti uidet᷑ ꝙ ⁊ in yxoris ꝑ sona
ñ absur de cadit ¶Ueͣte̾m inorbum
ẽẽ tenporalem corp oris in becillita¬
tẽ. Uicium añt ꝑpetͥim corporis ĩ¬
⁊ luscus utiq uiciosus est ¶ Suis
legatis ⁊ ancillas deberi onndam p̾u¬
tantq cõmie nom̃ utrumiq sex¬
uin cõtuleat

Expanded text:
remitti uidetur. quod et in uxoris personam non absurde cadit. Uerum est 'morbum' esse temporalem corporis inbecillitatem, 'uitium' uero perpetuum corporis imt luscus utique uitiosus est. Seruis legatis etiam ancillas deberi quidam putant, quasi commune nomen utrumque sexum contineat
Abbreviated transcription (Latin):
uł inssu eius alius quo ad
inde depossõne dicessũ est
nam n hoc inputabr̃ c̾dito¬
serit cum uolũtarlum et
suum pocius negocium
c̃ditor gerat estimatõ aut̃
fit. ꝙͣtum intest eius qui

Expanded text:
vel iussu eius alius, quoad inde de possessione discessum est: nam neque hoc imputatur creditoserit, cum uoluntarium et suum potius negotium creditor gerat. aestimatio autem fit, quantum interest eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
auł Eum unus ex c̃dito¬
rib postulat inbona debi¬
is qui petit possid̾e pot̾ an
cum unus petit ⁊ p̾tor ꝑ¬
imͣisit om̃ib c̾ditorib ad¬
itus sit. ⁊ cõmodius dĩ ⁊

Expanded text:
um Cum unus ex creditoribus postulat in bona debiis qui petit possidere potest, an, cum unus petit et praetor permisit, omnibus creditoribus aditus sit. et commodius di
Abbreviated transcription (Latin):
sint at nec mulsũ quid̾ ad
mel ⁊ uinũ x enplãstrũ aut
coleria ad medicam̃ta reu̾ti
possunt uidetur tñ mͥ posse
recte quidam dixisse ñ deb̾e au¬
bitari quin alienis spicis excusũ
erũt ⁊ enĩgrana quespicisꝯti

Expanded text:
quidem ad mel et uinum uel emplastrum aut collyria ad medicamenta reuerti possunt. uidentur tamen mihi recte quidam dixisse non debere dubitari, quin alienis spicis excussum erunt: cum enim grana, quae spicis
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ aut postulati ẽẽ debent aut i
scele̾ dep̾hensi aut si se int̾feceruit
bona eoꝵ ꝯfiscẽt᷑ ut aũt dinus
pius rescripsit itademũ bona eiꝰ
qui in reatinu mnortẽ sibi ꝯsciuit
fisco uẽdicanda sut si eiꝰ crmminus
rens fu̾it ut si dãp naret᷑ morte
aut deportatone assicienduis eẽt
Id̾ rescrips eum qui modiei furti
rens finsset licet uitã suspendio
finierit ñ ideri in ead̾ cã ẽẽ ut
bona hr̃dib adimẽda eẽnt sicuti
neq ip̃i adim̾ent᷑ si ꝯꝑtũ in eos
timi fuisset ergo itademũ dice̾d̾
ẽ bona eius qui manus sibi intu¬
lit fisco uendicari si eo crimine
reus fu̾it ut si cum ninc̾et᷑ bonus
careat¶ Si quis añt tedio ide ĩ
filii admissi mortẽ sibi irrogasse
⁊ id̾o bona enis ñ ẽẽ publicanda
diuus adeiamis rescripsit sic aũt
hoc disbingintᷤ int̾ẽe qua ex cã ꝯf
sibi mnortẽ ꝯsciuit sicirti cum que¬
re᷑ an is qui sibi manus intalit
⁊ ñ ꝓpetrauit debeat pimiri qͣsi

Expanded text:
e debent aut ‹in› scelere deprehensi, ut, si se interfecerint, bona eorum confiscentur. Ut autem diuus Pius rescripsit, ita demum bona eius, qui in reatu mortem sibi consciuit, fisco uindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, morte aut deportatione adficiendus esset. Idem rescripsit eum, qui modici furti reus fuisset, licet uitam suspendio finierit, non uideri in eadem causa esse, ut bona heredibus adimenda essent, sicuti neque ipsi adimerentur, si compertum in eo furtum fuisset. Ergo ita demum dicendum est bona eius, qui manus sibi intulit, fisco uindicari, si eo crimine nexus fuit, ut, si conuinceretur, bonis careat. Si quis autem taedio uitae uel filii amissi mortem sibi irrogasse et ideo bona eius non esse publicanda diuus Hadrianus rescripsit. Sic autem hoc distinguitur, interesse qua ex causa quis sibi mortem consciuit: sicuti cum quaeritur, an is, qui sibi manus intulit et non perpetrauit, debeat puniri, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
filia salna eẽ dos cebeat ¶ꝑ¬
rem habiturũ dñm camt. de¬
inde rost tp̃c nb̃ato iam debi¬
tore dñs ratã rem ht̃ posse de¬
bitorẽ ag̾e cͣi ꝓuratore es¬
timanit cũiam debito lib̾at᷑
sit argnm̃tã rer. oꝵ si milla

Expanded text:
filia salua esse dos debeat. Prrem dominum habiturum cauit: deinde post tempus liberato iam debitore dominus ratam rem habet. posse debitorem agere cum procuratore existimauit, cum iam debitor liberatus sit: argumentum rei, quod, si nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ditura centiuiom utͥ ad offm
trausmit̾etur. s ñ dedittucius
ꝓtribimali eos recitanit quasi
ausus est libellos de domo sub¬
tractos ꝓtribunali leg̾e quiñ
abołTus qui pignori rem acce¬
pit cum deuendendo pigno¬
re nichil mmeniss nẽdidit auitꝰ
añꝙͣ dies uẽditõins ueniret pet¬
niua ñ solutaid fecit furtise
fide duoꝵ anreoꝵ emptam cũ
possid̾em surripnit mͥ ticius
cum quo ⁊̃ ego ⁊ dñs finrti a¬
gimus. quero ꝙͣta estimatõ¬

Expanded text:
datura centurioni, ut ad officium transmitterentur, sed non dedit: Lucius pro tribunali eos recitauit quasi ausus est libellos de domo subtractos pro tribunali legere, qui non qui pignori rem accepit, cum de vendendo pignore nihil convenisset, vendidit, aut ante, quam dies venditionis veniret pecunia non soluta, id fecit: furti sefide duorum aureorum emptam cum possiderem, subripuit mihi Attius, cum quo et ego et dominus furti agimus: quaero, quanta aestimat
Abbreviated transcription (Latin):
distractis pignorib cditor pec¬
cimiam redegit sisint usu  dẽ¬
bite ⁊ ane indcbite ꝙͣ soluitm ĩ
usuras adutrãq cãm usnraꝵ
tã debitaꝵ ꝙͣ in debitaꝵ ꝑtm̾e¬

Expanded text:
distractis pignoribus creditor pecuniam redigit: si sint usurae debitae et aliae indebitae, quod soluitur in usuras, ad utramque causam usurarum tam debitarum quam indebitarum
Abbreviated transcription (Latin):
uiciosas icidentes dampnum
mͥ dent ꝙͣnis possit quis dr̃e nõ
in eas incidentes dapnicãm p̃¬
buerint. s si cnͣn ꝓspͥicere sibi
potuerit. dãpni instĩ cantione

Expanded text:
itiosas incidentes damnum mihi dent. quamuis possit quis dicere non in eas incidentes damni causam praebuerunt: sed cum prospicere sibi potuerit damni infecti cautione
Abbreviated transcription (Latin):
sat̾is del ͤ ꝙ nub dam indẽtur
ht̃ ant̃ rõnem ut magis repmiit¬
tat ꝙ satisdet suo enim noĩe id
factassine corꝑis dñs fiue is qui
ius ht̃ puta suitutẽ de damp¬
no inft̃o caueat puto eum.
reꝓmitt̾e deb̾e ñ sat̃dare qma
sno noĩe id facit ñ alieno ¶scum
int̾ edei meas ⁊ tnas funt alie

Expanded text:
satisdet. quod quibusdam uidetur: habet autem rationem, ut magis repromittat quam satisdet: suo enim nomine id facit. Siue corporis dominus siue is qui ius habet ut puta seruitutem de damno infecto caueat, puto eum repromittere debere, non satisdare, quia suo nomin‹e› id facit, non alieno. Cum inter aedes meas et tuas sint ali
Abbreviated transcription (Latin):
añ manumissionc̃ deceslent succes¬
sores enis debent manimitere
cite ꝯnis rogatus crat ei qui
caꝑe ñ potat restituere hĩdi¬
tatem ⁊ directo ꝑ fidcigmis¬
studio manumissoris s fortiu¬
to paciatur ne manimitere¬
tur lib̾um quid̾ ñ ꝑiet s co¬
get᷑ qui manumit̾c debuit na¬
tu tm̃ matri credere nt ꝑ eã
ꝑueniat ad libtatẽ¬
ucuis ticiꝰ testõ fco seyã
Uxorẽ suã It ticiã filiam con¬
munẽ ecpus rortoib scripsit
alio capite erotẽ ymĩ meũ qui
⁊ pupillus uocatur lib̾um cẽ
uolo si uxori mee placeat. Cũ
ita seya uxor lucii ticĩ absti¬
nnerit ab cad̾ hĩditate ⁊ ex
substitutõc portio enis ad ticiã
filiam ꝑnenerit quero anz

Expanded text:
ante manumissionem decesserit, successores eius debent manumitteretacite quis rogatus erat ei, qui capere non poterat, restituere hereditatem, et directo et per fideicommisstudio manumissoris, sed fortuito patiatur, ne manumitteretur, liberum quidem non pariet, sed cogetur qui manumittere debuit natum matri tradere, ut per eam perveniat ad libertateSeiam uxorem suam, item Titiam filiam communem aequis portionibus scripsit alio capite: 'Erotem seruum meum, qui et Psyllus uocatur, liberum esse uolo, si uxori meae placeat'. cum itaque Seia uxor Lucii Titii abstinuerit ab eadem hereditate et ex substitutione portio eius ad Titiam filiam peruenerit, quaero, a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fideiꝯmissum lib̾tatẽ ẜiuis
dedit in quib sticho actori ma¬
nti quesitum ẽ cum absente
tẽ dcb̾i an agi cũ sticho possit
ut rõem actus asc administrati
ri dotem ⁊ alias res plures ie¬
gauit ⁊ eiuis fideiꝯmisit ut
a pud cõsiliũ manunnteret id
negauit se facere deb̾e quod¬
⁊ ip̃us ꝓprins eẽt quero an
lib̾ta ei debetur. R uyorem
si ex test̾o̾ ñ solã dotem set ⁊̃

Expanded text:
per fideicommissum libertatem servis dedit, in quibus et Sticho actori mariti: quaesitum est, cum absente tem deberi, an agi cum Sticho possit, ut rationem actus a se administrati ri dotem et alias res plures legavit et eius fidei commisit, ut apud consilium manumitteret: id negat se facere debere, quod ipsius proprius esset: quaero, an libertas ei debeatur. respondit uxorem, si ex testamento non solum dote
Abbreviated transcription (Latin):
exequi solent si monẽcia
ñ sint ut son quoq capiã¬
tinꝰ a pignorib quoꝙ soli
si nec ea que soli sunt sustĩ¬
dant uł nulla sint solipig
que capta sunt ep̃torẽ nõ
inueniantq Rptũ ẽ ab im¬
ꝑatore nr̃o ⁊ d̾iuo prẽ eius
ut adiciantiu  ip̃i eui quis
ꝯdẽpnatus ẽ addiciãtur ita¬

Expanded text:
ia non sint, ut soli quoque capiantur: nam a pignoribus soli si nec quae soli sunt sufficiant vel nulla sint soli pigquae capta sunt, emptorem non inveniant, rescriptum est ab imperatore nostro et divo patre eius, ut addicantur ipsi, cui quis condemnatus est, addicantur aut
Abbreviated transcription (Latin):
ncelł. In cepositi uł ꝯmoda¬
tiiudicio ꝙͣꝙͣ dolo adu̾sarii
res absit ⁊ dẽpnato succuri
sol ut ei actõnb sius dñs
cedit.
olataari stipłatus ẽ estimã¬
d̾ erit ꝙͣti stipłatoris inter¬
sit satisdari. idꝙ aut tm̃d̾
erit aut minus aut int̾dũ
ris nula estimatõ est. Ynm¬
sorte soluta nit nullũ iam
precium estimatõnis ẽ aut
ꝙͣtum ex sorte fu̾it solutũ¬

Expanded text:
 In depositi vel commodati iudicio, quamquam dolo adversarii res absit, condemnato succurri solet, ut ei actionibus suis dominus cedat. sdari stipulatus est, aestimandum erit, quantum stipulatoris intersit satisdari, idque aut tantundem erit aut minus aut interdumris ulla aestimatio est. sorte soluta nullum iam pretium aestimationis est, aut quantum ex sorte fuerit solutu
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it redactus eam peuã subire eum oꝑ¬
tebit quami suslmeret si in ꝯdictõe
pͥore durasset gn̾ałr placet in legib
pnblicoꝵ iudicioꝵ uel pͥnatoꝵ eri¬
minũ ⁊ cxͣ ordinẽ cognoscunt p̾fcĩ
nł p̾fides ut ei qui penam peccum¬
ariam egẽtes deludit coheit̃onẽ
ex traordinariam inducant
uł mors ues ⁊ euutas a mssio uel ẜ¬
uitꝰ contigit poĩt ꝙͥ ꝯstat deporta¬
tio ini loc̃aq̃ ⁊ ignis int̾dictõnis sue¬
cessit ñ pͥus admitt̃e ꝙ̃ ciuitatem
ꝙͣ princeps depoetand̾ in insulam

Expanded text:
fuerit redactus, eam poenam subire eum oportebit, quam sustineret, si in condicione priore durasset. Generaliter placet, in legibus publicorum iudiciorum vel privatorum criminum qui extra ordinem cognoscunt praefecti vel praesides ut eis, qui pariam egentes eludunt, coercitionem extraordinariam inducant.uel mors uel etiam ciuitatis amissio uel seruitus contingit.Constat, postquam deportatio in locum aquae et ignis interdictionis successit, non prius amittere quem ciuitatem, quam princeps deportatum in insulam
Abbreviated transcription (Latin):
tebat. asi peccimiã mam apudeũ
deposuerat defimetam se absente dicebat¬
⁊ in eam rem uñ testem lib̾ti sui filiũ ꝓda
cepisse ⁊ destimonium ñ oꝑt̾e nus ho¬
ininis ñ admitti uec sołe a q̃onib ici¬
ꝑi ac si aliena ẽẽt ancilla ꝓcurator q̃o

Expanded text:
tebat a Suro pecuniam, quam apud eum deposuisse defunctam se absente dicebat, et in eam rem unum testem liberti sui filium prodcepisse et testimonium non oportere unius hominis admitti nec solere a quaestionibus incipi, etsi aliena esset
Abbreviated transcription (Latin):
mas iocaret iegẽ ita dix̾at ne
auis pt̃ redeptaem post ydus mar
relata in portuerat. deinde. it̾¬
silebatur m̃i qͣ lege̾ post ydus
marc̃ ex insula c̾te cotes exire

Expanded text:
ias locaret, legem ita dixerat: "ne quis praeter redemptorem post idus Marrelata in portum erat, deinde itesulebatur, num contra legem post idus Martias ex i
Abbreviated transcription (Latin):
Dod ops qui ab hostib capumt᷑ uł qui
hostib deducunt ᷑ inre post limrmi re¬
nerti autiquitꝰ placint an qui hos¬
tib deditꝰ ren̾sus nec a nobis receptꝰ
tatẽ adispiscat᷑¬
Unp̃ ꝑ ost liminis nis cõpetit aut
qui nobis hostes sunt aliquẽ ex nr̃is
duxerunt naisi eod bello is reu̾sꝰ
aũt reu̾sis intelligit᷑ ant si ad a

Expanded text:
Eos, qui ab hostibus capiuntur uel hostibus deduntur, iure postliminii reuerti antiquitus placuit. an qui hostibus deditus reuersus nec a nobis receptus tatem non adipiscatum. Postliminii ius competit aut qui nobis hostes sunt, aliquem ex nostris duxerunt: nam si eodem bello is reuersuautem reuersus intellegitur, si aut ad
Abbreviated transcription (Latin):
nimissus est ad suos ⁊ ñ est nee
cessaria nisa ler quelata est de il¬
lo ut man̾et ciuis romanus nã
sine ei animus fuisset remanẽdi
apud suos desineret ẽẽ ciuis ro¬
manus siue animus funset reũ¬
tendi man̾et cnus ⁊ id̾o lex eẽt
suꝑ uacua.
ieficium data ⁊ dem̃ alatrũculis
extere gẽtis capta ⁊ iure cõm̃¬
cii uendita ac redenpta in cãm
suam recidit coceio aũt firmo
centurioni pͥcium ex fisco reddꝰ

Expanded text:
missus est ad suos, non est visa necessaria lex, quae lata est de illo, ut maneret civis Romanus: nam siue animus ei fuisset remanendi apud suos, desineret esse ciuis, siue animus fuisset reuertendi, maneret ciuis, et ideo esset lex superuacua. leficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii uendita ac redempta in causam suam reccidit. Cocceio autem Firmo centurioni pretium ex fisco redd
Abbreviated transcription (Latin):
uinat ꝓstraat᷑ manumissio s
modic̃ quo pͥmũ poisit sñ mag¬
no inꝯmodo suo hr̃s maniumit¬
tere quod si tẽpus ad iectum fu
Calienꝰ dispẽsator incus si racio¬
nes diligc̃t̾ tractase indebit᷑ lib̾

Expanded text:
trahatur manumissio, sed modicum, quo primum possit sine magno incommodo suo heres manumittere. quod si tempus adiectum fuer"Calenus dispensator meus, si rationes diligenter tractasse videbitur, liber
Abbreviated transcription (Latin):
morã agentiũ sequi debemꝰ ue
uiti si is qui certã pecuiã dedis¬
set lib̾ cẽ iussus ẽ ñ ascripto eo cͥ
dedisset eo modo pot̾it ub ẽẽ ul qͦ
poss si ita fuisset scriptũ si hr̃di
dediss platimeus clemens aiebat
si ita sit fidei ꝯmisluam relictum
ci coꝵ uolo rogo restituas s nul¬
lum elegiss cui restituet om̃ib
debi inꝑatorẽ antoñ ꝯstituisse.

Expanded text:
more agentium sequi debebimus, veluti si is, qui certam pecuniam dedisset, liber esse iussus est, non adscripto eo, cui si dedisset, eo modo poterit liber esse, quo posset, si ita fuisset scriptum "si heredi dedisset". Pactumeius Clemens aiebat, si ita sit fideicommissum relictum "cui eorum voles, rogo restituas", si nullum elegisset cui restitueret, omnibus deberi imperatorem Antoninum constituisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut sibii i etine lic̃et. uł is qua
lienã rẽ emiss dĩmi rogai̾it
apparet eos p̾cario possidere
uͦ estimandos mutare sibi ca¬
usam possõis quib a dño cõ¬
cedat᷑ p̾cario possid̾e. nãs ꝙͦ is p¬

Expanded text:
ut sibi retinere rem liceret, uel is, qui alienam rem emisset, dominum rogauerit: apparet eos precario possidere. nec existimandos mutare sibi causam possessionis, quibus a domino concedatur precario possidere: nam et si id
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ dcm ꝓhibitorium ẽ si ar¬
trum totam arborẽ iubeat
p̾tor adimi an ñ id solũ quod
suꝑ ẽ excurrit q̃rit ⁊ rep
tilius ait a stirpe excindẽda

Expanded text:
ictum prohibitorium est.Si artrum totam arborem iubeat praetor adimi an uero id solum, quod superexcurrit, quaeritur. et Rutilius ait a stirpe exc‹i›dendam
Abbreviated transcription (Latin):
na sua nicħ m̃titus sit. s u̾b̾ frau¬
dẽ adhibuerit falla ẽ magis
ꝙͣ furtũ facit ut puta si dicit
se locupletẽ sim m̾cẽ se colloca¬
turũ ꝙ accepit si fidemssores ydo¬
neos daturum ut petuniã cafes¬
alia adn̾sus eum actõ de dolo da¬
bitur¶ Qui. alienũ quid iacẽs ͥ¬
lncri faciendicã sustulit furti
astringit᷑ siue scit cuius sit sñ
ad furtũ mumẽd̾ facit ꝙ cuiꝰ
sit ignorat. Quod si dñs ^ cerelĩ¬
quit furtũ ñ fit eius ⁊̃ si furãdi
animũ ego habeo net enĩfur
tum fit nisi sit qui fiat mapo¬
sito ant̾ nicħ fit nulli. quipe
aui ostẽdisset rei suatr an fur¬
ti obligetur.⁊ ñ puto eñ obli¬

Expanded text:
na sua mentitus est, sed uerbis fraudem adhibuit, fallax est magis quam furtum facit: ut puta si dixit se locupletem, si in mercem se collocaturum quod accepit, si fideiussores idoneos daturum uel pecuniam confesalia adversus eum actio, de dolo dabitur. Qui alienum quid iacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringitur, sive scit cuius sit sive ad furtum minuendum facit, quod cuius sit ignoret. Quod si dominus id dereliquit, furtum non fit eius, etiamsi ego furandi antum fit, nisi sit cui fiat: in proposito autem nulli fit, quippe qui ostendisset rem suam, an furti obligetur. et non puto obli
Abbreviated transcription (Latin):
incid̾it ag̾c possumm hoc ntãdc̃o
ꝯͣ in publicoscm̃ esti Si quis
edificium demolitꝰ fuerit ꝙͣ¬
uis ñ usq ad solum quim ĩt̾dc̃o
ꝓinde ⁊ si tegulam de edificio
sustulerit mag̾ est ut apeosito
int̾dc̃o tencatur
Iemũ Nam origo hꝰ iei a soloa
ficiscit᷑ cet̾um ꝑ se sole tegule
ñ possideant᷑ s cum in uniu̾si¬
tate edificii nec ad rem ꝑtinet
mitteniis nec ita si edificiote¬
gulam sustulerit cxt̾um si nõ
in edificio s scorsum positam ces¬

Expanded text:
 agere possum hoc interdicto, quia in publico factum est. Si quis aedificium demolitus fuerit, quamvis non usque ad solum, quin interdicto oinde et si tegulas de aedificio sustulerit, magis est, ut interdicto teneatur nam origo huius rei a solo proficiscitur. ceterum per se tegulae non possidentur, sed cum universitate aedificii, nec ad rem pertinet,mittimus. haec ita, si de aedificio tegulas sustulerit: ceterum si non de aedificio, sed seorsum positas, ces
Abbreviated transcription (Latin):
satis necͥcia cã aliocnum hec om̃a
osfitio nidicis celebrari oꝑt ¶Elt
⁊ alia exceptõ de qua cessus dubi¬
tat an sit obicienda ut putasi
incendii arcendi cã inciui edes
tus feͣcus dandam eẽ. pͥuato ant¬
aut clam fcm̃ sit n ignis eo¬

Expanded text:
satis necessaria causa: alioquin haec omnia officio iudicis celebrari oportet. Est et alia exceptio, de qua Celsus dubitat, an sit obicienda: ut puta si incendii arcendi causa vicini aedatus fecisset, dandam esse, privato noaut clam factum sit n
Abbreviated transcription (Latin):
debe̾ ant pacientiam restituẽ¬
dip̾stare eiq ⁊ su̾ũ noxe de¬
dere oꝑt̾e ⁊ plane si motuo a¬
entiam duntaxat p̾staredeb̾e
ait ita ut emptor eo in t̾dc̃o po
ssit ꝯueniri ut inpensamp̾sta¬
ret aut noxam det diio ne opꝰ
sua inpensa restituente ant dã¬
puato qr ũ restitu̾et emptorẽ

Expanded text:
debere aut patientiam restituendi praestare et servum noxae dedere: plane si mortuo aentiam dumtaxat praestare debere ait, ita ussit conveniri, ut impensam praestet aut noxam det: dominoque operis sua impensa restituente aut damnato, quia non restitueret, emptorem
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ facit: at qui arbores succi¬
od qui arundinem aut qui sa¬
lictum t̾re enĩ ⁊ qͦdammͦ solo
ip̃i corimpendo manus infert
qui fructũ aufert furti deb
cõueniri itaq si quid oꝑis in
solo fiat int̾dcin locum ħt in
solo sĩ acipinꝰ ⁊ si quid cͥca ar¬
bores fiat ñ tñ si quid cirta
fructus arboꝵlsi quid acerim̃s
st̾toris cͥta agrum ꝑnigedinis

Expanded text:
nim opus in solo facit. at qui arbores succiet qui harundinem et qui salictum: terrae enim et quodammodo solo ipsi corrumpendo manus infert. qui fructum aufert, furti debet conveniri. itaque si quid operis in solo fiat, interdictum locum habet. in solo fieri accipimus et si quid circa arbores fiat, non si quid circa fructum arborum. Si quis acervum stercoris circa agrum pinguem dis
Abbreviated transcription (Latin):
gatiñ est pot̾it iti adi̾sus e¬
umꝰ cuius noĩe ꝓmisit. cui si¬
milis ẽ maritus mauximesi
ꝯstãte matrimonio petat
⁊ sicut hr̃s donatoris inidlid̾
ꝯdepnatur ⁊ ip̃e fide nissor
quem in dando adhibuit ita
⁊ ei cui ñ donauit isoldũ
⁊dẽpnatur ¶ fund̾ quis donar¬
uit. si ñ restituat ittꝰ possessor̾
dapnandns est. si aut̾ fũd̾ res¬
tituit fructuũ noiẽ si ñ eos
ꝯsũpsit in solid̾ ⁊ dẽpnãdus
est potuit eñ ñ ꝑiclitarisi
statit ribiauid ¶si dolo de¬
ti.  sequetur cddẽpnatõ. iit
solid̾ ⁊ dẽpnatus donator ac¬
tõne iudicati. nisi in ꝙ̃ͣtium
bñficio. costitutõnis.
rem ñ posse. reliqua ant que
ad dsequẽtiam quid̾ iam sta¬
tutoꝵ ꝑtinent priori tñ sen¬

Expanded text:
gatus est, poterit uti aduersus eum, cuius nomine promisit: cui similis est maritus, maxime si constante matrimonio petat. et sicut heres donatoris in solidum condemnatur et ipse fideiussor, quem in donando adhibuit, ita et ei, cui non donauit, in solidum condemnatur. Fundum quis donauit: si non restituat, ut quiuis possessor damnandus est: si autem fundum restituit, fructuum nomine, si non eos consumpsit, in solidum condemnandus est: potuit enim non periclitari, si statim restituisset: si dolo denti sequetur condemnatio. In solidum condemnatus donator actione iudicati, nisi in quantum eneficio constitutionis. rem non posse, reliqua autem, quae ad consequentiam quidem iam statutorum pertinent, priori tamen sen
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ solius noxe deditõnis
nullũ ẽ. s pectinuariam
⁊ denpnatõnẽ sequit᷑ ⁊ id̾o
iudicatiin .x. agitur. hise¬
nim solis ꝑse ⁊denpnatur
noxe deditio in solutõne ẽ.
que ea lege tribuitur¶Mi
inͦdicati bona actoritate sn¬
a distraxit furti actõne et
ei tenetur. ¶nidicati acto
ppetua est ⁊ rei ꝑsecutõnẽ¬

Expanded text:
cium solius noxae deditionis nullum est, sed pecuniariam condemnationem sequitur. et ideo iudicati decem agitur, his enim solis condemnatur: noxae deditio in solutione est, quae e lege tribuitur. Qui iudicati bona auctoritate sua distraxit, furti actione et ei tenetur. Iudicati actio perpetua est et rei persecutione
Abbreviated transcription (Latin):
uł ab arbitro dici ñ pot̾.
singeret mutuam peccuni¬
am accepit. ⁊ exhĩdatus a
prẽ uł emacipatus sit ꝙͣuis
etsus P i kłois fi̾ aliquid sti

Expanded text:
vel ab arbitro dici non potese familias fingeret, mutuam pecuniam accepit et exheres a patre vel emancipatus sit, quamvis et
Abbreviated transcription (Latin):
ni Popularis acc̾o integre ꝑͥfoneᷤ
ꝑimitit᷑ hoc ẽ cui ꝑ edcm̃ postula.
ad defendend̾ ꝓcuratorẽ dare pot̾
is aut̃ qui cam mouet ꝓ curatorẽ
dare ñ potest
Ulr ¶ilieri ⁊ rupillo populares
accõnes ñ dant᷑ insi cum ad eos pec
tas ex trebelleiano senatꝰ ⁊. Itẽ¬
publicoꝵ ueniũt ut iulia magesta¬
tis iulia de adultͥus cornelia de sica¬
rũs ⁊ ueneficũs. ponpeia de parici¬
diis iulia reculatus cornelia detesfis¬

Expanded text:
Popularis actio integrae personae permittitur, hoc est cui per edictum postularead defend‹end›um procuratorem dare potest: is autem, qui eam mouet, procuratorem dare non potestulieri et pupillo populares actiones non dantur, nisi cum ad eos res tas ex Trebelliano senatus publicorum ueniunt, ut Iulia maiestatis, Iulia de adulteriis, Cornelia de sicariis et ueneficis, Pompeia parricidii, Iulia peculatus, Cornelia de testa
Abbreviated transcription (Latin):
de dolo actoris eccepto ñ obiciat
uerũ ptñ ħ oc nire ntim᷑ ut de
metu ñ tm̃ ab actore ueꝵ a quo¬
ꝙ adibito exceptõ obici possit
¶ilhd sciend ẽ hãc exceptõnẽ de
metu eñ obiõe debere qui me¬
tum ñ a parente rassus ẽ m enꝰ

Expanded text:
lo auctoris exceptio non obiciatur, uerumtamen hoc iure utimur, ut de metu non tantum ab auctore, uerum a quocumque adhibito exceptio obici possit. Illud sciendum est hanc exceptionem de metu eum obicere debere, qui metum non a parente passus est, in
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ erptori ñ obiciet᷑ s
hoc in enꝑtore solo ẜuabimus
It in eꝯ qui ꝑmintiarat ul in
solutum acceꝑit. Item in simi¬
lib qui uicem enitoꝵ cõtinẽt
cet̾ um si noxe tͥeditusꝰ qis sit᷑
p̃p putat passur̃ exceptõem

Expanded text:
ximus, emptori non obicitur. sed hoc in emptore solo seruabimus: item in eo, qui permutauerit uel in solutum accepit: item in similibus, qui uicem emptorum continent. ceterum si noxae deditus quis sit, Pomponius putat passurum exceptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
repellendos cum hictatna cã
sĩt nacti aliud ẽ enĩ emere ali¬
ud ẽ ex hũs cãis succed̾e. Idem
tractat ponp̾ ⁊ in eũ qui pig¬
nori accepit si ẜuiana uel ypo¬
tecaria actõe exꝑit᷑ nam ⁊

Expanded text:
repellendos, cum lucratiuam causam sint nancti: aliud est enim emere, aliud ex his causis succedere. Idem tractat Pomponius et in eum, qui pigneri accepit, si Seruiana uel hypotheca
Abbreviated transcription (Latin):
beri nam ea que in extremis
dixiss ancillas meas illam ⁊
illam lib̾as cẽ nelo inderi ab
om̃ib qui legitum hĩdes aut
bonoꝵ possessores fnturi eẽcit
xetisse ut hoc fĩ fo possit.

Expanded text:
beri: nam eam, quae in extremis dixisset 'ancillas meas illam et illam liberas esse uolo', uideri ab omnibus, qui legitimi heredes aut bonorum possessores futuri essent, petisse, ut hoc fieri possit.
Abbreviated transcription (Latin):
nisse qui pignori dedit qĩa¬
uis ⁊ eos fiutiag̾e rotest
ꝙ puto rectius dici Vsi tu
me ui expuleris de fũdi pos¬
sessõne nec app̾henderis pos¬
sessionem. s ticnis in uđ¬
cuam possõm intͣuerit pͥ¬

Expanded text:
nisse, qui pignori dederit, quamuis cum eo furti agi potest: quod puto rectius dici.Si tu me ui expuleris de fundi possessione nec adprehenderis possessionem, sed Titius in uacuam possessionem intrauerit, p
Abbreviated transcription (Latin):
q stipłatus filius ẽ. ip̃o iure per¬
fc̃ãm donat̃onem ãbigi ñ pot̾.¬
¶si nus aliꝙ̃ alatriniculis uel
hostib er̃ipͣuit ⁊ aͥd ab eo pro
ip̃o accipiat ħ donatõ inreito¬
laboris appenãda est. ꝙ ⁊tẽpla¬
tõne sahitis c̾tomͦ estimariñ
placait.

Expanded text:
 stipulatus e‹s›t, ipso iure perfectam donationem ambigi non potest.Si quis aliquem a latrunculis uel hostibus eripuit et aliquid pro eo ab ipso accipiat, haec donatio inreuolaboris appellanda est, quod contemplatione salutis certo modo aestimari non placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cionem. ¶Seruus meus oꝑa
tuaᷤ querela tua flagellis cesus
a magistratu nr̃o mela pitat
aduersus te iꝙͣtumob eam
rem equmr iudici uide̾t᷑ ⁊ siẜ
nus decesserit dñm enis ag̾e¬
rosse lab̾o ait quia de damꝑ
no ꝙ ꝑ inuiriam fcm est agi¬
tur ⁊ ita trebacio placuit
¶quedam iniurie᷑ lib̾is hõibus
fc̃e lenes nullius momenti
gͣnes sunt crescit .n. ⁊tume¬
lia ex ꝑsona eius qui ꝯtine¬
liam fecit. ¶Cum ẜmiꝰ miuriam
facit maleficum ad mit̾e palã
est gͥ merito ficuti excet̾is delis.¬
tis ita ex hoc iniuriaꝵ norał

Expanded text:
tionem. Seruus meus opera uel querella tua flagellis caesus est a magistratu nostro. Mela putat aduersus te, in quantum ob eam rem aequum iudici uidebitur, et si seruus decesserit, domiposse Labeo ait, quia de damno, quod per iniuriam factum est, agatur. et ita Trebatio placuit. Quaedam iniuriae a liberis hominibus factae leves non nullius momenti graves sunt: crescit enim contumelia ex persona eius qui contumeliam fecit. Cum servus iniuriam facit, maleficium eum admittere palam est: merito igitur sicuti ex ceteris delictis, ita et ex hoc iniuriarum noxa
Abbreviated transcription (Latin):
eres qui cãs auqͣs defend̾e ñ pꝰ¬
suitt ¶nam qui ꝓ pace exenbat
magis q ad hanc accusatõnem
admitẽdi sunt. Serui quo defe¬
⁊ suos ⁊ lib̾ti patronos ¶hoc tm̃
crim̃ a iudicib ñ in occasione ob
prĩcipalis maiestatis uen̾atõnem
hñd̾ est. ¶Sec in ueritate. nam¬
fac̾e ⁊ ꝯuid̾ fec̾it ⁊ cogitau̾̃it
⁊ an saue m̃tis fu̾it nec lubric̃
lingne ad reuã facile trahend̾
na fuit tũ ut ⁊ in saius illis par¬
cr̃d̾ est si ñ tale sit delictum qnod
uł ex seriptura legis descẽtit uł ad etẽ¬
plimi legis uendicand̾ ẽ crimẽ maies¬
tatis fco uł niolatis statuis nł yma¬
giib maxͤ ex cebat᷑ in milites

Expanded text:
tes, qui alias causas defendere non possunt. Nam qui pro pace excubant, magis magisque ad hanc accusationem admittendi sunt. Servi quoque d, et liberti patronos. Hoc tamen crimen a judicibus non in occasionem ob principalis majestatis venerationem habendum est, sed in veritate. Namante quid fecerit et an cog‹i›tauerit et an sanae mentis fuerit. nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum na sint, tamen ut insanis illis parcendum est, si non tale sit delictum, quod uel ex scriptura legis descendit uel ad exemplum legis uindicandum est.Crimen maiestatis facto uel uiolatis statuis uel imaginibus maxime exacerbatur in milites
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat a bone fidei ẽptore u¬
fucapiatur q lex plaucia
⁊iuna ea demũ uetuit longa
quis. ¶Simicħ ticius a quofũ¬
dum pet̾e̾ uolebam poso̾m
cesferit usncapionis cãm nisfã
rossõm si soniẽdi cã id fec̾it eo
ño efficiet ut fũd̾ iongo tp
capiam. ¶E in pignori rem
dat usicapit ꝙͣuis res ap̃ c̾dito¬
rem estł Si c̃ditor eius possõm
alii tradiderit int̾pellabitur
usucapio ⁊ ꝙͣtum ad usuca¬
pionem atin similis ẽ ei qui
quid deposunit uł conmoda¬
uit quos paiam est desm̾e u
sucape Esi ꝯmodato uł depo¬
ata res alii tͣdita fũit ab eo
accepit plane sic̾ditor nuda¬
uł noua ⁊uentone ypothe

Expanded text:
redeat, a bonae fidei possessore usucapitur, quia lex Plautia et Iulia ea demum uetuit longa set. Si mihi Titius, a quo fundum petere uolebam, possessione cesserit, usucapionis causam iustam one, si soluendi causa id fecerit, eo ipso efficiet, ut fundum longo tempore capiam. Qui pignori rem dat, usucapit, quamdiu res apud creditorem est: si creditor eius possessionem alii tradiderit, interpellabitur usucapio: et quantum ad usucapionem attinet, similis est ei qui quid deposuit uel commodauit, quos palam est desinere usucapere, si commodata uel deposita res alii tradita fuerit ab eo, accepit. plane si creditor nuda conuentione hypothe
Abbreviated transcription (Latin):
iphenus Siyuus insciẽte dño
rem pecculiarẽ uendidiss ẽp̃¬
subreptus fuiss quesitũ est
usucapi possit. sabinus ⁊y
nullam eius usucapionem
eẽ. cuius noĩe furti agipo

Expanded text:
i seruus insciente domino rem peculiarem uendidisset, empsubreptus fuisset, quaesitum est, usucapi possit. Sabinus respondit nullam eius rei usucapionem esse, cuius nomine furti agi po
Abbreviated transcription (Latin):
cur ũ possit singamus eũ qui
accepto ferebat scientem ane¬
ceptilatõnem. sic accepto tulis¬
se aiis dubitat ñ meẽ pactim ⁊
ꝯ sensum paciendi n d ab nt.

Expanded text:
cur non possit? fingamus eum, qui accepto ferebat, scientem ceptilationem sic accepto tulisse: quis dubitat non esse pactum, cum consensum paciscendi non habuerit?
Abbreviated transcription (Latin):
bona fide nobis ẜuit ⁊ inc̾t̾is
qui nr̃o inri subiecti sũt. sec
⁊ si suo ꝙ ip̃e michi ꝓmisit ac¬
ceptum fec̃o inutiles mͥ erũt
adu̾sus oñm honorarie actõ¬
nes. q̃q de peculio nł cemr̃e
u̾so dantur ¶Si serus hr̃di¬
tarns ante aditã hr̃ditatẽ
acceptũ roget ꝙ defũctus mͥ¬
ꝓmisit u̾ius puto ꝯting̾e n
beretur. s ⁊ si dñs apud hos¬
tes sit dicẽt̾ est uire postlimi¬
mi ⁊ firmari acceptilatõnẽ¬

Expanded text:
e nobis seruit, et in ceteris, qui nostro iuri subiecti sunt. Sed et si seruo quod ipse mihi promisit acceptum fecero, inutiles mihi erunt aduersus dominum honorariae actiones, quae de peculio uel in rem uerso dantur. Si seruus hereditarius ante aditam hereditatem acceptum roget, quod defunctus promisit, uerius puto contingere iberetur. Sed et si dominus apud hostes sit, dicendum est iure postliminii confirmari acceptilatione
Abbreviated transcription (Latin):
naturali occupanti ꝯcedit᷑¬
nec int̾est ꝙͦ ad feras bestias
⁊ uoiucres utrũ isuo fũdo as¬
q capiat an in alieno. pla¬
ne qui maliemĩ fñd̾ ingredi¬
tur uenãdi occupandi ue gͣ¬
ꝓ hib̾i ne ingred̾etur quid ant̾
nr̃m ẽẽ intelligetur donec
nr̃a custodia cohercetur. cum
u̾o euaserint nrãm custodiã
⁊ in naturalemꝰ libtatem sere¬

Expanded text:
naturali occupanti conceditur.Nec interest quod ad feras bestias et uolucres, utrum in suo fundo quisque capiat an in alieno. plane qui in alienum fundum ingreditur uenandi aucupandiue grprohiberi ne ingrederetur.Quidquid autem tuum esse intelligitur, donec tua custodia coercetur. Cum vero evaserit custodiam tuam et in naturalem libertatem se re
Abbreviated transcription (Latin):
anl Quisum ẽ si post ea ꝑs lega¬
to accreuerit nam ħ noĩe tenẽt᷑
fidcisores in totum. ¶ Quod ait p̾¬
sat̾det᷑ sic accipiius ut ꝑatꝰ sit sa¬
t̾dare ñ ergo ofre di sat̾datõem
s peteniti sat̾ moram ũ facere
tarius reꝑmissione ꝯrentꝰ fu̾it dã¬
d̾ ẽ int̾dc̃m id̾ dicẽd̾ ẽ si legata¬
rius pignorib noluit iͥ caueri
Si per legarium fcm̃ sit quomuiꝰ
sat̃ det᷑ l cautum ñ sit teneᷤ in¬
t̾dc̃o s si forte fcm̃ sit per lega¬

Expanded text:
sum est, si postea pars legato adcreuerit: nam hoc nomine tenentur fideiussores in totum Quod ait prtur", sic accipimus, si paratus sit satisdare: non ergo offerre debet satisdationem, sed petenti satis moram non facere.tarius repromissione contentus fuit, dandum est interdictum. idem dicendum est, si legatarius pignoribus noluit sibi caveri. Si per legatarium factum sit, quo minus satisdetur, licet cautum non sit, tenetur interdicto. sed si forte factum sit per lega