comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uidam ut expergiscantur non feriuntur: nec feriendi: sed commouẽ¬
di sunt. Eodem modo quorundam ad ferendam gratiam fides non
cessat: sed languet. Hanc peruellamus. Noli munus tuum in iniuriam uerte
Iniuria est enim: si in hoc non repetis: ut ingratus sim. Quid si ignoro q
desideres: Quid si occupationibus districtus: & ialiam uocatus occasionem Ø¬
non obseruaui: Ostende imhi quid possim: quid uelis: Quare desperas anteqͣ
tentas: Quare properas & beneficium & amicum perdere: Unde scis nolim:Ø
an ignorem: an animus: an facultas desit mihi: experire. Admonebo ergo non
nare: non palam sine conuitio: sic ut se redisse in memoriam: nõ reduci putet'
Ausam dicebat apud diuum Iulium ex ueteranis quidam pauloØ
uiolentior aduersus uicinos suos: & causa praemebatur. Meministi¬
inquit imperator in hispania talum te extorsisse circa sucronem Cũ
Cesar meminisse se dixisset. Meministi quidem sub quadam arbore minimũ

Expanded text:
uidam, ut expergiscantur, non feriendi, sed commovendi sunt ; eodem modo quorundam ad referendam gratiam fides non cessat, sed languet. Hanc pervellamus. " Noli munus tuum in iniuriam vertere ; iniuria est enim, si in hoc non repetis, ut ingratus sim. Quid, si ignoro, quid desideres ? Quid, si occupationibus districtus et in aha vocatus occasionem non observavi ? Ostende mihi, quid possim, quid velis. Quare desperes, antequam temptes ? Quare properas et beneficium et amicum perdere ? Unde scis, nolim an ignorem, animus an facultas desit mihi? Experire." Admonebo ergo non amare, non palam, sine convicio, sic, ut se redisse in memoriam, non reduci putet. Causam dicebat apud divum Iulium ex veteranis quidam paulo violentior adversus vicinos suos et causa premebatur. " Meministi,inquit, " imperator, in Hispania, talum extorsisse te circa Sucronem ?" Cum Caesar meminisse se dixisset : " Meministi quidem sub quadam arbore minimum
Abbreviated transcription (Latin):
re torporem: et cibis potiombusq intra hortorum latebras: corpora ignauia palle
saginare. Nobis uoluptas est dare beneficia uel laboriosa dum aliorum labo¬
res leuent: uel periculosa dum alios a periculis extrabant: uelrationes nostras ag¬
grauatura dum aliorum necessitates & angustias lassent.Quid mea interest an
recipiam beneficia:etiam cum recepero danda sunt: Beneficium eius commodũ
spectat cui prestatur. non nostrum. Alioquin nobis illud damus. Itaq multa q̃
summam utilitatem aliis afferunt: precio gratiam perdunt. Mercator urbibus
prodest. Medicus egris. Mago uenalibus. Sed omnes isti quia ad alienum cõmo¬
dum pro suo ueniunt: non obligant eos quibus prosunt. E¬

Expanded text:
re torporem et cibis potionibusque intra hortorum latebram corpora ignavia pallentia re torporem et cibis potionibusque intra hortorum latebram corpora ignavia pallentia saginare ; nobis voluptas est dare beneficia vel laboriosa, dum aliorum labores levent, vel periculosa, dum alios periculis extrahant, vel rationes nostras adgravatura, dum aliorum necessitates et angustias laxent. Quid mea interest, an recipiam beneficia ? Etiam cum recepero, danda sunt. Beneficium eius commodum spectat, cui praestatur, non nostrum ; alioquin nobis illud damus. Itaque multa, quae summam utilitatem aliis adferunt, pretio gratiam perdunt. Mercator urbibus prodest, medicus aegris, mango venalibus ; sed omnes isti, quia ad alienum commodum pro suo veniunt, non obligant eos, quibus prosunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tuendum est. Eadem in beneficiis ratio est.Nam cum interrogaueris quid red¬
dat. Respondebo bonam conscientiam. Quid reddit beneficium dic tu mihi:Ø
Quid reddat iustitia: Quid innocentia: Quid magnitudo animi: Quid pudicuuia:
Quid temperantia: si quicquam preter ipsas non petis. I S¬
Undus in quid incessu absoluit: in quid sol diem extendit et contra¬
hit: Omnia ista beneficia sunt. Fiunt enim nobis profutura. Quomo¬
do mundi officium est circumagere rerum ordinem. quomodo solis
loca mutare: ex quibus oriatur: in quae cedat: et hac salutaria uobis facere sine pre¬
mio. Ita uiri officium est inter alia & beneficiumdare. Quare ergo dat: ne nõ
ne occasionem benesaciendi perdat. Uobis uoluptas est inertis ocii facere corpuscu¬
lum: et securitatem sopitis simillimam appetere: et sub depressa umbra latitare: te¬
nerrimisq cogitatiomibus quas tranquillitatem uocatis animi marcentis oblecta¬

Expanded text:
tuendum est. Eadem in beneficio ratio est ; nam cum interrogaveris, quid redtuendum est. Eadem in beneficio ratio est ; nam cum interrogaveris, quid reddat, respondebo : bonam conscientiam. Quid reddat beneficium ? Dic tu mihi, quid reddat iustitia, quid innocentia, quid magnitudo animi, quid pudicitia, quid temperantia ; si quicquam praeter ipsas, ipsas non petis. In quid mundus vices suas solvit ? In quid sol diem extendit et contrahit ? Omnia ista beneficia sunt, fiunt enim nobis profutura. Quomodo mundi officium est circumagere rerum ordinem, quomodo solis loca mutare, ex quibus oriatur, in quae cadat, et haec salutaria nobis facere sine praemio, ita viri officium est inter alia et beneficium dare. Quare ergo dat ? Ne non det, ne occasionem bene faciendi perdat. Vobis voluptas est inertis otii facere corpusculum et securitatem sopitis simillimam appetere et sub densa umbra latitare tenerrimisque cogitationibus, quas tranquillitatem vocatis, animi marcentis obiecta
Abbreviated transcription (Latin):
d hec uerba demonstrande rei causa descendimus.Cum dico creditum: intell¬
tur tanquam creditum. Uis scire adncio insolubile: cum creditum nullum non sol¬
ui aut possit: aut debeat. Adeo beneficium utilitatis causa dandum non est:ut sepe
quemadmodum dixi cum damno ac periculo dandum sit.Si latrombus circunuẽ¬
tum defendo:ut tuto transire permittatur:rerum gratia laborantem tueor:& ho'¬
ium potentium factionem in me conuerto:quas illi subtraxero sordes:sub
cusatoribus idem fortasse sumpturus: cum abire in partem alteram possim: et se¬
curus spectare aliena certamina:spondeo pro iudicato:& suspensum amici honis li¬
bellum deucio creditoribus eius me obligaturus: ut possim seruare proscripiũ ipse
proscripiionis periculum adeo. Nemo Tusculanum atq liburtium emere paratus
salubritatis causa: et estiui secessus: quoto anno empturus sit disputat. cum emerit

Expanded text:
Ad haec verba demonstrandae rei causa descendimus ; eum dico creditum, intellAd haec verba demonstrandae rei causa descendimus ; eum dico creditum, intellegitur tamquam creditum. Vis scire ? Adicio insolubile, eum creditum nullum non solvi aut possit aut debeat. Adeo beneficium utilitatis causa dandum non est, ut saepe, quemadmodum dixi, cum damno ac periculo dandum sit. Sic latronibus circumventum defendo, ut tuto transire permittatur ; reum gratia laborantem tueor et hominum potentium factionem in me converto, quas illi detraxero sordes, sub accusatoribus isdem fortasse sumpturus, cum abire in partem alteram possim et securus spectare aliena certamina ; spondeo pro iudicato et suspensis amici bonis libellum deicio creditoribus eius me obligaturus ; ut possim servare proscriptum, ipse proscriptionis periculum adeo. Nemo Tusculanum aut Tiburtinum paraturus salubritatis causa et aestivi secessus, quoto anno empturus sit, disputat ; cum erit,
Abbreviated transcription (Latin):
quemus: quem ubi remotis utilitatibus: solum ante oculos honestum stent Tac
officiorum mali iudices: quandiu illa deprauat spes ac moctus:ac incertissimum ui¬
tium uoluptas. Ubi mors interclusit omnia: & ad ferendam sententiam incorruptũ
iudicem misit. Querimus dignissimos quibus nostra tradamus.Nec quicquã cura
sanctiore componimus ꝗͣ quod ad nos non pertinet.
Tmehercule tunc magna uoluptas subit cogitantem. hunc ego locu¬
pletiorem faciam: & huius dignitati adiectis opibus aliquid splendoris
affundam. Si non damus beneficia: nisi recepturi intestatis moriẽdũ
sit. dicitis inquit beneficium creditum insolubile esse. Creditum autem non est res
per se expetenda. Cum creditum dicimus:i magine & translatione utimur.Si enim et
legem scimus iusti miustiq regulam esse: & regula non est res per sc expetenda.Ø

Expanded text:
torquemus, quam ubi remotis utilitatibus solum ante oculos honestum stetit, tam diu torquemus, quam ubi remotis utilitatibus solum ante oculos honestum stetit, tam diu officiorum mali iudices, quam diu illa depravat spes ac metus et inertissimum vitium, voluptas. Ubi mors interclusit omnia et ad ferendam sententiam incorruptum iudicem misit, quaerimus dignissimos, quibus nostra tradamus, nec quicquam cura sanctiore componimus, quam quod ad nos non pertinet. At mehercules tunc magna voluptas subit cogitantem : " Hunc ego locupletiorem faciam, et huius dignitati adiectis opibus aliquid splendoris adfundam." Si non damus beneficia nisi recepturi, intestatis moriendum sit ! "Dicitis," inquit, "beneficium creditum insolubile esse ; creditum autem non est res per se expetenda." Cum creditum dicimus, imagine et translation utimur ; sic enim et legem dicimus iusti iniustique regulam esse, et regula non est res per se expetenda.
Abbreviated transcription (Latin):
uersas longinquasq regiones.Non dabo ab futuro semper. Non dabo sic afsecto ut¬
spes ei nulla sit conualescendi. Non dabo ipse deficiens. Non enim dabo in tempus re¬
cipiendi. Aiq ut scias: rem perse expetendam esse. benefacere. aduenis modo in no¬
strum delatis portum: & statim abituris succurrimus. Ignoto naufrago nauẽ qua
reuehebatur et damus & struimus. discedit ille uix satis noto salutis auctore. et nii¬
quam amplius in conspectum nostrum reuersurus. debitores nobis deos delegate.¬
caturq ut illi prose gratiam reddant. Interim nos iuuat sterilis benesicii cons¬
entia. Quid cum ipso uite in finc constituimus: cum testamentum ordinamus: non
beneficia nobis mhil profutura diuidimus.Quantum temporis consumitur: q̃diu
secreto agitur:quantum & quibus demus: Quid enim interest:quibus demus anul¬
lo recepturi:At qui nunquam diligentius damus. Nunquam magis iudicia nostra

Expanded text:
versas longinquasque regiones, afuturo semper ; non dabo sic adfecto, utversas longinquasque regiones, afuturo semper ; non dabo sic adfecto, utspes ei nulla sit convalescendi ; non dabo ipse deficiens, non enim habeo recipiendi tempus. Atqui ut scias rem per se expetendam esse bene facere, advenis modo in nostrum delatis portum, statim abituris, succurrimus ; ignoto naufrago navem, qua revehatur, et damus et struimus. Discedit ille vix satis noto salutis auctore et numquam amplius in conspectum nostrum reversurus debitores nobis deos delegat precaturque, illi pro se gratiam referant ; interim nos iuvat sterilis beneficii conscientia. Quid ? cum in ipso vitae fine constitimus, cum testamentum ordinamus, non beneficia nihil nobis profutura dividimus ? Quantum temporis consumitur, quam diu secreto agitur, quantum et quibus demus ! Quid enim interest, quibus demus a nullo recepturi ? Atqui numquam diligentius damus, numquam magis iudicia nostra
Abbreviated transcription (Latin):
Eligo enim cum qui gratus: non qui redditurus sit.Sepe autem et non redditrus
gratus. Ingratus qui reddidit. Ad animum tendit extimatio mea. Ideo locupletem
d indignum praeteribo. Pauperi uiro bono dabo. Scit enim in summa inopia g
et cum omnia illi deerunt: supererit animus: non lucrum ex beneficio capto: non uo¬
luptatem: non gloriam uim placere contentus in hoc dabo:ut quod oporiei faciã.
Quod oporiet autem non est sine electione que qualis factum sit interrogas Les¬
Ligam uirum integrum: simplicem: memorem: gratum. Aliem absti¬
nentem: sui non auarum:non tenacem:beniuolum.Hunc ergo cũ ele¬
gero: licet mhil illi fortuna tribuat. ex quo referre gratiam possit: ex
sententa res gesta erii. Si utilitas me et sordida computatio liberalem facit: sin illi
prosum ni si ut in uicem ille mibi prosit. Non dabo beneficium proficiscenti indi¬

Expanded text:
elige enim eum, qui gratus, non qui redditurus sit, saepe autem et non redditurus elige enim eum, qui gratus, non qui redditurus sit, saepe autem et non redditurus gratus est et ingratus, qui reddidit. Ad animum tendit aestimatio mea ; ideo locupletem sed indignum praeteribo, pauperi viro bono dabo ; erit enim in summa inopia gratus et, cum omnia illi deerunt, supererit animus. Non lucrum ex beneficio capto, non voluptatem, non gloriam ; uni placere contentus in hoc dabo, ut quod oportet faciam. Quod oportet autem non est sine electione. Quae qualis futura sit, interrogas ? Eligam virum integrum, simplicem, memorem, gratum, alieni abstinentem, sui non avare tenacem, benevolum ; hunc ego cum elegero, licet nihil illi fortuna tribuat, ex quo referre gratiam possit, ex sententia gesta res erit. Si utilitas me et sordida computatio liberalem facit, si nulli prosum, nisi ut in vicem ille mihi prosit, non dabo beneficium proficiscenti in di
Abbreviated transcription (Latin):
Epositum reddere pro se res expetenda est. Non tamen semper reddam.
Nec quolibet loco: nec tempore. Aliquando nihil interest. Utrum interfi¬
ciar: an palam reddam. Intuebor utilitatem eius cui redditurus sum: &
nociturum illi depositum negabo. Idem in beneficio faciam. Uidebo quando dem:
cuidem: quemadmodum:quare. Nihil enim sine ratione faciendum est. Non est
autem beneficium: nisi quod ratione datur. Quoniam ratio omnis honesti comes ẽ
Quam sepe hominum donationem suam inconsultam obiurgantium:hanc exau¬
dimus uocem: Mallem perdidisse ꝗ illi dedisse. Turpissimum genus dandi est incõ¬
sulta donatio: multoq grauius: mallem non dedisse benelicium: ꝗ non recepisse.
Aliena enim culpa est quot non recepimus:quod cui daremus non eligimus nostra.
In electione nihil minus quem hoc: quod existimas spectabo a quo recepturus sim

Expanded text:
Depositum reddere per se res expetenda est; non tamen semper reddam Depositum reddere per se res expetenda est; non tamen semper reddam nec quolibet loco nec quolibet tempore. Aliquando nihil interest, utrum infitier an palam reddam. Intuebor utilitatem eius, cui redditurus sum, et nociturum illi depositum negabo. Idem in beneficio faciam. Videbo, quando dem, cui dem, quemadmodum, quare. Nihil enim sine ratione faciendum est ; non est autem beneficium, nisi quod ratione datur, quoniam ratio omnis honesti comes est. Quam saepe hominum donationem suam inconsultam obiurgantium hanc exaudimus vocem: " Mallem perdidisse quam illi dedisse " ! Turpissimum genus damni est inconsulta donatio multoque gravius male dedisse beneficium quam non recepisse ; aliena enim culpa est, quod non recipimus ; quod, cui daremus, non elegimus, nostra. In electione nihil minus quam hoc, quod tu existimas, spectabo, a quo recepturus sim ;
Abbreviated transcription (Latin):
ac maxima in nos deus confert sine spe recipiendi. Quoniam nec
ille collato eget: nec nos ei quicquam conferre possumus. Ergo beneficium ꝑ
se expetenda res est. Una spectatur in eo accipientis utlitas. Ad hanc acceda¬
mus sepositis commodis nostris. Dicitio inquit diligenter eligendos quibus
beneficia debeamus. Quia ne agricole quidem semina arenis committant pro fru
ctu est. Nostram uulitatem in beneficus dandis sequimur: que mad modum in arã¬
do serendoq. Neq enim serere per se res expetenda est. Preterca queritis beneficiũ
co ei quocunq modo daretur: benesicium erat honestum: propter nullãm aliam cau¬
sam ꝗͣ propter ipsum sequimur. Tamen etiam si nihil aliud sequendum est quaerimꝰ
uid faciamus. & quando: & quemadmodum. per hanc enim constat.Itaq cum
go cui dem beneficium: id ago ui quandoq benesicium sit. Quia si turpi datur:
nec honestum esse potest: nec beneficium

Expanded text:
ac maxima in nos deus defert sine spe recipiendi, quoniam nec ac maxima in nos deus defert sine spe recipiendi, quoniam nec ille conlato eget nec nos ei quidquam conferre possumus ; ergo beneficium per se expetenda res est. Una spectatur in eo accipientis utilitas ; ad hanc accedamus sepositis commodis nostris. " Dicitis," inquit, " diligenter eligendos, quibus beneficia demus, quia ne agricolae quidem semina harenis committant ; quod si verum est, nostram utilitatem in beneficiis dandis sequimur, quemadmodum in arando serendoque ; neque enim serere per se res expetenda est. Praeterea quaeritis, ubi et qcumque loco et quocumque modo daretur, beneficium erat." Honestum propter nullam aliam causam quam propter ipsum sequimur ; tamen, etiam si nihil aliud sequendum est, quaerimus, quid faciamus et quando et quemadmodum ; per haec enim constat. Itaque, cum eligo, cui dem beneficium, id ago, ut quandoque beneficium sit, quia, si turpi datur, nec honestum esse potest nec beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
uicta sit: quandoq laxata fuerit operibus editis in ignem recessura. Mercurium
uia ratio penes illum est:nusquam et ordo & scientia. Quocunq te flexeris.i
illum uidebis occurrẽ. tem tibi. Nihil ab alio uacat. Opus suum ipse implet Er¬
go nihil agis ingratissime mortalium: qui te negas deo debere sed nature. Quia
nec natura sine deo est. nec deus sine natura: sed idem est utrunq: nec distat.
Si quod a Seneca accepisses. Anneo te diceres debere: uel Lucio. Non creditorẽ
mutares: sed nomen. Quoniam siue prenomen cius: siue nomen dixisses suis
cognomen. idem tamen ille esset. Sic nunc naturam uoca fatum: fortunamq
omnia eiusdem nomina sunt: uarie utentis sua potestate. Et iustitia. probi¬
tas: prudentia. fortitudo. frugalitas unius animi bona sunt.Quicquid ho¬
rum tibi placuit:animus placet.
Aec ne aliam disputationem ex obliquo habeam: plurima beneficia

Expanded text:
icta sit quandoque lassata fuerit operibus editis, in ignem recessura ; Mercurium, icta sit quandoque lassata fuerit operibus editis, in ignem recessura ; Mercurium, quia ratio penes illum est numerusque et ordo et scientia. Quocumque te flexeris, ibi illum videbis occurrentem tibi ; nihil ab illo vacat, opus suum ipse implet. Ergo nihil agis, ingratissime mortalium, qui te negas deo debere, sed naturae, quia nec natura sine deo est nec deus sine natura, sed idem est utrumque, distat officio. Si, quod a Seneca accepisses, Annaeo te debere diceres vel Lucio, non creditorem mutares, sed nomen, quoniam, sive praenomen eius sive nomen dixisses sive cognomen, idem tamen ille esset. Sic nune naturam voca, fatum, fortunam ; omnia eiusdem dei nomina sunt varie utentis sua potestate. Et iustitia, probitas, prudentia, fortitudo, frugalitas unius animi bona sunt ; quidquid horum tibi placuit, animus placet. Sed ne aliam disputationem ex obliquo habeam, plurima beneficia
Abbreviated transcription (Latin):
do & partibus eius inserta:Quotiens uoles tibi licet aliter hunc aucto¬
emrerum nostrarum compellare & Iouem: idest optimum ac maximum:rite d
et tonantem astatorem qui non ut historici tradiderunt ex eoq post uotum suscep¬
tum: acies romanorum fugientium stetit. Sed quot stant beneficio eius omnia:
strator stabiliorq est. hunc eundemq et fatum si dixeris non mentieris. Nanq
fatum mhil aliud sit ꝗͣ series implexa causarum. Ille est prima omnium causa: ex
qua cetere pendent: quecunq uoles illi noĩa proprie aptabis.uim aliꝗͣ affectumqs
elestium continentia. Tot appellationes eius possunt esse: quot munera.M
Unc et liberum patrem: & Herculem: ac Mercurium nostri putant
Liberum patrem: quia omnium parens sit: quot primum inuenta se¬
minum uis est: consultura uoluptatem. Herculem: quia uis eius ĩ.¬

Expanded text:
do partibusque eius inserta ? Quotiens voles, tibi licet aliter hunc auctordo partibusque eius inserta ? Quotiens voles, tibi licet aliter hunc auctorem rerum nostrarum compellare ; et Iovem illum Optimum ac Maximum rite dices et Tonantem et Statorem, qui non, ut historici tradiderunt, ex eo, quod post votum susceptum acies Romanorum fugientium stetit, sed quod stant beneficio eius omnia, stator stabilitorque est. Hunc eundem et Fatum si dixeris, non mentieris ; nam cum fatum nihil aliud sit, quam series implexa causarum, ille est prima omnium causa, ex qua ceterae pendent. Quaecumque voles, illi nomina proprie aptabis vim aliquam effectumque caelestium rerum continentia : tot appellationes eius possunt esse, quot munera. Hunc et Liberum patrem et Herculem ac Mercurium nostri putant Liberum patrem, quia omnium parens sit, cui primum inventa seminum vis est vitae consultura per voluptatem ; Herculem, quia vis eius inv
Abbreviated transcription (Latin):
qui paucas houes: sedqui per totum orbem armenta dimisit. Qui gregibus ubi¬
q passim uagantibus pabulum prestat. Qui pascua hybernis estiua substituit
qui non calamo tantum cantare: & agreste atq inconditum carmen:ad aliqua
tamen obseruationem modulari decuit. Sed tot artes:tot uocum uarietates:tot
mos:alios spiritu nostro:alios extremo cantus aedituros commentus est.N
stitutum tempus sua corpori officia respondent. Nunc puerilium dentium lap¬
sus: nunc ad surgentem iam etatem & in robustiorem gradum iran scuntem¬
pubertas et ultimus ille deus furgenti uiuente terminũ ponens. Insita sunt nobis om¬
nium aetatum: omniũq artium semina: magisterq ex occulto deus producit ingenia.
Atura inquit hoc mihi prestãt. Non intelligis te cum hoc dicis: mutare
nomen deo. Quid enim aliud est natura ꝗͣ deus: et diuina ratio toti mũ¬

Expanded text:
qui paucas boves, sed qui per totum orbem armenta dimisit, qui gregibus ubiqui paucas boves, sed qui per totum orbem armenta dimisit, qui gregibus ubique passim vagantibus pabulum praestat, qui pascua hibernis aestiva substituit, qui non calamo tantum cantare et agreste atque inconditum carmen ad aliquam tamen observationem modulari docuit, sed tot artes, tot vocum varietates, tot sonos alios spiritu nostro, alios externo cantus edituros commentus est. Neque  quod ad constitutum temporum sua corpori officia respondent : nunc puerilium dentium lapsus, nunc ad surgentem iam aetatem et in robustiorem gradum transeuntempubertas et ultimus ille dens surgenti iuventae terminum ponens. Insita sunt nobis omnium aetatium, omnium artium semina, magisterque ex occulto deus producit ingenia. " Natura," inquit, " haec mihi praestat." Non intellegis te, cum hoc dicis, mutare nomen deo ? Quid enim aliud est natura quam deus et divina ratio toti mu
Abbreviated transcription (Latin):
lamina graciliores. Sed integras lapis preciosissum moles:sed totas uarie distin¬
&teq materie: cuius tu paruula frustra miraris: tecum uero aliter nocte: aliter
interdiu fulgens. negas te ullum munus accepisse: Et cum ista que habes magno
extimes: quod est ingrati hominis: nulli debere te iudicas. Unde tibi istum quẽ
trabis spiritum: Unde istam per quam actus uite tue disponis acq ord
cem:unde sanguinem: cuius cursu uitalis continet calor: Unde ista palatum
tuum saporibus exquisitis ultra sacietatem lacessentia: Unde haec irritamenta
iam laxe uoluptatis: Unde ista quies in qua putrescis ac marces: Nonne si gra¬
tus es: dices: deus nobis haec ocia fecit. Nanq erit ille mihi semperdeus. Illius a¬
ram: Sepe tenet nostris ab ouilibus imbuet agnus.Ille meas errare houes: ut
cernix et illum. Ludere quae uellem calamo permisit agresti. Ille deus non est

Expanded text:
lamna gracili ores, sed integras lapidis pretiosissimi moles, sed totas variae distinlamna gracili ores, sed integras lapidis pretiosissimi moles, sed totas variae distinctaeque materiae, cuius tu parvula frusta miraris, tectum vero aliter nocte, aliter interdiu fulgens : negas te ullum munus accepisse ? Et cum ista, quae habes, magno aestimes, quod est ingrati hominis, nulli debere te iudicas ? Unde tibi istum, quem trahis, spiritum ? Unde istam, per quam actus vitae tuae disponis atque ordinas, lucem ? Unde sanguinem, cuius cursu vitalis continetur calor ? Unde ista palatum tuum saporibus exquisitis ultra satietatem lacessentia ? Unde haec irritamenta iam lassae voluptatis ? Unde ista quies, in qua putrescis ac marces ? Nonne, si gratus es, dices : Deus nobis haec otia fecit, namque erit ille mihi semper deus, illius aram saepe tener nostris ab ovilibus inbuet agnus, ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum ludere, quae vellem, calamo permisit agresti. Ille deus est, non
Abbreviated transcription (Latin):
calentium inundatio: Gelati maxime. teq fluctibus: & fremitu assurgens bena¬
Ice marino.
I pauca quis tibi donasset iugera: accepisse te diceres beneficium. Immẽ¬
sa terrarum late patentium sp̃atia negas esse beneficium: Si pecunam
tibi aliquis donauerit. et arcam tuam quoniam tibi id magnum uidetur impleue¬
rit: beneficium uocabis. Tot metalla defodit: tot flumina emisit in aera suꝑque
decurrunt: sola aurum uehentia:argenti:eris:ferri: immanc pondus omn'
locis obrutum: cuius inuestigandi tibi facultatem dedit: ac latantium diuitias
in summa terra signa disposuit: negas te accepisse beneficium: Sidomus tibi do¬
natur: in qua marmoris aliquid respondeat:& tectum uiridius auro:aut coloribꝰ
sparsam: non mediocre munus uocabis. Ingens tibi domicilium: sine ullo incen¬
dii aut ruine mortu struxit:in quo uides non tenues crustas:& ipla qua scc

Expanded text:
calentium exundatio ? Te, Lari maxime, teque, fluctibus et fremitu adsurgens, Benacalentium exundatio ? Te, Lari maxime, teque, fluctibus et fremitu adsurgens, Benace, marino ? i pauca quis tibi donasset iugera, accepisse te diceres beneficium; immensa terrarum late patentium spatia negas esse beneficium ? Si pecuniam tibi aliquis donaverit et arcam tuam, quoniam tibi id ma gnum videtur, impleverit, beneficium vocabis ; tot metalla deus defodit, tot flumina emisit terra, super quae decurrunt sola, aurum vehentia ; argenti, aeris, ferri immane pondus omnibus locis obrutum, cuius investigandi tibi facultatem dedit, ac latentium divitiarum in summa terra signa disposuit : negas te accepisse beneficium ? Si domus tibi donetur, in qua marmoris aliquid resplendeat et tectum nitidi us auro aut coloribus sparsum, non mediocre munus vocabis. Ingens tibi domicilium sine ullo incendii aut ruinae metu struxit, in quo vides non tenues crustas et ipsa, qua secantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ondat deus beneficia. Unde ergo ista que possides:que das: que negas:
que seruas: que rapis: Unde hac innumerabilia: oculos:aures: et aium
mulcentia. Unde illa quoq luxuriam instruens copia: Neq enim ne¬
busta: non uno modo frugifera:toi herbe salutares:tot uarietates ciborum:per to¬
tum annum digeste:ut infecti quoq fortuitatem alimenta preberent.Iam aĩalia
omnis generis. Alia in sicco solidoq alia in humido innascentia:alia per sublime
demissa: ut omnis rerum nature pars tribum aliquod nobis conferret. Elumiã
aedamcenissimis flexibus campos: ingentia illa prebitura commertia uiai
et naligabili cursu uadentia: ex quibus quedam estatis diebus mirabile incre¬
mentum trahuntanbela & feruenti subiecta celo loco subita uis estiui torrentis
irriget. Quid medicatorum forrentium uene. Quid in ipsis lutoribus aquarum

Expanded text:
Non dat deus beneficia." Unde ergo ista, quae possides, quae das, quae negas, Non dat deus beneficia." Unde ergo ista, quae possides, quae das, quae negas, quae servas, quae rapis ? Unde haec innumerabilia oculos, aures, animum mulcentia ? Unde illa luxuriam quoque instruens copia neque enim nebusta non uno modo frugifera, tot herbae salutares, tot varietates ciborum per totum annum digestae, ut inerti quoque fortuita terrae alimenta praeberent ? Iam animalia omnis generis, alia in sicco solidoque, alia in umido nascentia, alia per sublime demissa, ut omnis rerum naturae pars tributum aliquod nobis conferret ? Flumina haec amoenissimis flexibus campos cingentia, illa praebitura commercio viam vasto et navigabili cursu vadentia, ex quibus quaedam aestatis diebus mirabile incrementum trahunt, ut arida et ferventi subiecta caelo loca subita vis aestivi torrentis irriget ? Quid mercatorum torrentium venae ? Quid in ipsis litoribus aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
iiurie tangunt. Hoc qui dicit non exaudit praedicantium uotis: & undiq sublans
in celum manibus uota facientibus priuata ac publica. Quod profecto non fieret:Ø
nec in hunc furorem omnes profecto mortales consensissent alloquendi surda nu¬
ina: & inefficaces deos: nisi noscerent illorum beneficia nunc oblata: & nunc o¬
tibus data: magna tempestiua:ingentes minas interuentu suo soluentia. Quis est
ita tam miser:tam neglectus: quis tam duro sacto & in penam genitus: ut non tan¬
tam deorum munificentiam senserit : Ipsos illos complorantes sortem suam:et que¬
rulos circunspice. Inuenies non ex toto beneficiorum celestium expertes.Neminẽ
se ad quem non aliquid ex illo benignissimo fonte manauerit.Parum auter
quod nascentibus ex equo distribuitur: ut quae sequuntur inequali dispensata mẽ¬
fura transeamus. Parum dedit natura cum se dedit.

Expanded text:
iniuriae tangunt." Hoc qui dicit, non exaudit precantium voces et undique sublatis iniuriae tangunt." Hoc qui dicit, non exaudit precantium voces et undique sublatis in caelum manibus vota facientium privata ac publica ; quod profecto non fieret, nec in hunc furorem omnes profecto mortales consensissent adloquendi surda numina et inefficaces deos, nisi nossemus illorum beneficia nunc oblata ultro, nunc orantibus data, magna, tempestiva, ingentes minas interventu suo solventia. Quis est autem tam miser, tam neclectus, quis tam duro fato et in poenam genitus, ut non tantam deorum munificentiam senserit ? Ipsos illos complorantes sortem suam et querulos circumspice : invenies non ex toto beneficiorum caelestium expertes, neminem esse, ad quem non aliquid ex illo benignissimo fonte manaverit. Parum est autem id, quod nascentibus ex aequo distribuitur ? Ut quae secuntur inaequali dispensata mensura transeamus, parum dedit natura, cum se dedit? "
Abbreviated transcription (Latin):
pleres: et potentes: & reges: aliena ope non indigentes.Dii uero tot munera
que sine intermissione diebus ac noctibus fundunt: non darent. In omia enim
illis natura sua sufficit. plenosq & tutos & immolabiles prestat. Nulli ergo
beneficium dabunt. si una causa est se intueri. ac commodum suum. Istud non ẽ¬
beneficium: sed fornus: cir cunspicere non ubi optime ponas: sed ubi questuosissime:
habeas unde facillime tollas. Quod cum longe adns remotum sit: sequitur ut illi¬
berales sint. Nam si una beneficii dandi causa sit utilitas: nulla autem ex nobis
utilitas deo speranda est: nulla deo dandi beneficii causa est.
Cio quid hoc loco respondeatur. Itaq non dat deus beneficia: sed secu¬
rus & negligens nostri auersus amundo: aliud agit: aut qua maxima¬
Epicuro foelicitas uiderur nhil agit. Nec magis issum beneficia: quem

Expanded text:
locupletes et potentes et reges aliena ope non indigentes ; di vero tot munera, locupletes et potentes et reges aliena ope non indigentes ; di vero tot munera, quae sine intermissione diebus ac noctibus fundunt, non darent; in omnia enim illis natura sua sufficit plenosque et tutos et inviolabiles praestat ; nulli ergo beneficium dabunt, si una dandi causa est se intueri ae suum commodum. Istud non beneficium, sed fenus est circumspicere, non ubi optime ponas, sed ubi quaestuosissime habeas, unde facillime tollas. Quod cum longe a dis remotum sit, sequitur, ut inliberales sint ; nam si una beneficii dandi causa sit dantis utilitas, nulla autem ex nobis utilitas deo speranda est, nulla deo dandi beneficii causa est. Scio, quid hoc loco respondeatur : " Itaque non dat deus beneficia, sed securus et neclegens nostri, aversus a mundo aliud agit aut, quae maximaEpicuro felicitas videtur, nihil agit, nec magis illum beneficia quam
Abbreviated transcription (Latin):
ci damno. de hoc uno disputatur. Utrum uirtus summi boni causa sit:an ipsa sumũ
onum: Ut hoc unum queratur:ordinis tantum existimas mutationem.l
uero confusio est & manifesta cecitas: primis postrema praeferre. Non indignor
quot post uoluptatem ponitur uirtus: sed q omnino cum uoluptate conferatur. Con¬
temptrix cuius & hossis & longissime ab illa resiliens: labori ac dolori familiarior:
uirilibus incommodis. quem isti efforminato bono inserenda. SN¬
Aec mi liberalis dicenda fuerunt: quia beneficium de quo nunc agiturꝰ¬
dare: uirtutis est: et turpissimum id causa ullius alterius rei dare ꝗͣ ut
datum sit. Nam si recipiendi spe tribueremus: locuplenssimo cuiq
non dignissimo daremus. Nunc uero diuiti importuno pauperem preferimus.
Non est beneficium quod ad fortunam spectat. Preterea si ut prodessemus sola nos
inuitaret ut ilitas. Minime beneficia distribuere deberent qui facillime possent:

Expanded text:
et damno. De hoc uno disputatur, utrum virtus summi boni causa sit an ipsa summum et damno. De hoc uno disputatur, utrum virtus summi boni causa sit an ipsa summum bonum." Ut hoc unum quaeratur, ordinis tantum existimas mutationem ? Ista vero confusio est et manifesta caecitas primis postrema praeferre. Non indignor, quod post voluptatem ponitur virtus, sed quod omnino cum voluptate, contemptrix eius et hostis et longissime ab illa resiliens, labori ac dolori familiarior, virilibus incommodis, quam isti effeminato bono. Inserenda haec, mi Liberalis, fuerunt, quia beneficium, de quo nunc agitur,dare virtutis est et turpissimum id causa ullius alterius rei dare, quam ut datum sit. Nam si recipiendi spe tribueremus, locupletissimo cuique, non dignissimo daremus ; nunc vero diviti importuno pauperem praeferimus. Non est beneficium, quod ad fortunam spectat. Praeterea, si, ut prodessemus, sola nos invitaret utilitas, minime beneficia distribuere deberent, qui facillime possent,
Abbreviated transcription (Latin):
honestarum precium in ipsis est. Si honestum per se expetendum est. Beneficium
autem honestum est. Non potest alia euis conditio esse:cum eadem na
se autem expetendum esse honestum: sepe & abunde probatum est. SB¬
N hac parte nobis pugna est cum Epicureorum delicata & umbratica¬
A
turba: in conuiuio suo philosophantium:apud quos uirtus uoluptatũ
ministra est.Ilis paret:illis deseruit:illas supra se uidet.Non ẽ inquit
uoluptas sine uirtute. Sed quare ante uirtutem est: De ordine disputas. Disputa¬
tionem esse de re tota: et de potestate cius ambigitur.Non est uirtus si sequi potest.
Prime partes cius sumus:ducere debet: imperare:summo locostare.: Tu illam iubes
signum petere: Quid inquit tua refert: Et ego nego sine uirtute beatam uita posse
constare. Ipsam uoluptatem quam sequor: cui me emancipaui remota illa improbo

Expanded text:
honestarum pretium in ipsis est. Si honestum per se expetendum est, beneficium honestarum pretium in ipsis est. Si honestum per se expetendum est, beneficium autem honestum est, non potest alia eius condicio esse, cum eadem natura sit. Per se autem expetendum esse honestum saepe et abunde probatum est. In hac parte nobis pugna est cum Epicureis, delicata et umbratica turba in convivio suo philosophantium, apud quos virtus voluptatum ministra est, illis paret, illis deservit, illas supra se videt. " Non est," inquis, " voluptas sine virtute." Sed quare ante virtutem est ? De ordine putas disputationem esse ? De re tota et de potestate eius ambigitur. Non est virtus, si sequi potest ; primae partes eius sunt, ducere debet, imperare, summo loco stare ; tu illam iubes signum petere ! " Quid," inquit, " tua refert ? Et ego sine virtute nego beatam vitam posse constare. Ipsam voluptatem, quam sequor, cui me emancipavi, remota illa improbo
Abbreviated transcription (Latin):
XOMNIBUS QUAE TRACTAUI¬
mus Ebruti Liberalis potest uideri: Nihil tã
necessarium:aut magis:ut ait Salustius: cum cu¬
ra dicendum:ꝗͣ quod in manibus est. An benefi¬
cium dare: & inuicem gratiam referre perse res
expetende sint. Inuemuntur qui honesta ĩ mer¬
cedem colant: quibusq non placeat uirius gratu¬
ita: quae nihil habet in se magnificum. si quicꝗͣ¬
habet uenale. Quid enim est turpius ꝗͣ aliques
computare quanti uir bonus sit:cum uirtus nec lucrum inuitet: nec absterreat᷑
damno. Adeoq neminem spe ac pollicuatione corrumpat. ut cunctam se impen¬
dere iubeat ac sepius in uliro tributis sit. Calcatis utilitatibus ad illam eundum est
quocunq uocauit: quocunq misit: sine respectu rei familiaris. Inerdum etiam sine
ulla sanguinis sui parsimonia uadendum: nec unquam imperium euis detractandũ
Quid consequar inquit si hoc fortiter. si hoc grate fecero quod feceris: Nihil tibi ext
promittitur: siquid forte obuenerit commodi: inter accessiones numerabis. Rerum

Expanded text:
omnibus, quae tractavimus, Aebuti Liberalis, potest videri nihil tam necessarium aut magis, ut ait Sallustius, cum cura dicendum, quam quod in manibus est : an beneficium dare et in vicem gratiam referre per se res expetendae sint. Inveniuntur, qui honesta in mercedem colant quibusque non placeat virtus gratita ; quae nihil habet in se magnificum, si quicquam venale. Quid enim est turpius, quam aliquem computare, quanti vir bonus sit, cum virtus nec lucro invitet nec absterreat damno adeoque neminem spe ac pollicitatione corrumpam ut contra impendere in se iubeat et saepius in ultro tributis sit ? Calcatis ad illam utilitatibus eundum est ; quocumque vocavit, quocumque misit, sine respectu rei familiaris, interdum etiam sine ulla sanguinis sui parsimonia vadendum nec umquam imperium eius detractandum. " Quid consequar," inquit, " si hoc fortiter, si hoc grate fecero ? " Quod feceris ; nihil tibi extra promittitur. Si quid commodi forte obvenerit, inter accessiones numerabis. Rerum
Abbreviated transcription (Latin):
Ignosce: non mehercule sciui hoc te desiderare. Alioquin ultro obtulissem. Rogo
ne me ingratum existimes: memini quid mihi praestiteris.Hos ergo quare du¬
bitem & sibi meliores & mihi facere. Quecunq potuero. peccare prohibeo. Mul
agis amicum: & ne peccet: & ne in me potissimum peccer:alterum illi benes¬
cium do: si illi ingratum esse non patior: nec dure illi exprobrabo que prestiti:
sed quem potuero molissime:ui potestatem referende gatie faciam: renouabo me¬
moriam ecius & petam beneficium. Ipse me repetere intelliget Aliquando utar s¬
uerbis durioribus: si emendare illum sperauero posse. Nam desperatum propter:
hoc quoq non excogitabo: ne ex ingrato inimicum faciam. Quod si ad monitio¬
s quoq sui rationem sugillationem ingratis remittimus: segniores ad redo¬
da beneficia faciemus: Quosdam uero sanabiles:& qui fieri hom possunt.si quod

Expanded text:
Ignosce ; non mehercules scivi hoc te desiderare, alioqui ultro obtulissem ; rogo, Ignosce ; non mehercules scivi hoc te desiderare, alioqui ultro obtulissem ; rogo, ne me ingratum existimes ; memini, quid mihi praestiteris." Hos ego quare dubitem et sibi meliores et mihi facere ? Quemcumque potuero, peccare prohibebo ; multo magis amicum, et ne peccet et ne in me potissimum peccet. Alterum illi beneficium do, si illum ingratum esse non patior ; nec dure illi exprobrabo, quod praestiti, sed quam potuero mollissime. Ut potestatem referendae gratiae faciam, renovabo memoriam eius et petam beneficium ; ipse me intelleget repetere. Aliquando utar verbis durioribus, si emendari illum posse speravero ; nam deploratum propter hoc quoque non exagitabo, ne ex ingrato inimicum faciam. Quod si admonitionis quoque sugillationem ingratis remittimus, segniores ad reddenda beneficia faciemus ; quosdam vero sanabiles et qui fieri boni possint, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
indignabor. Sed ex beneficio inquit creditum facis: minime. Non enim exigo:
sed repeto: & ne repeto quideme sed admoneo. Nam ultima quoq necessitas in
hoc anget:ut ad eum ueniam cum quo diu mihi iuctandum sit. Quis tam ing̃¬
tus est: ut illi non sit satis admoneri: Eum transibo: nec indignum iudicabo. ꝗ
gratus esse cogatur. Quomodo foenerator quosdam debitores non appellat:quos
scit de quoxisse: & in quorum pudorem nihil superest:nisi quod pereat.Sic ergo
quosdam ingratos palam ac pertinaciter praeteribo: nec ab ullo beneficium repe¬
tam: nisi aquo non ablaturus ero: sed recepturus
Ulti sunt qui nec negare scunt quod acceperunt: nec referre: ꝗ nec¬
tam boni sunt quem grati: nec tam mali ꝗͣ ingrati: segnes & tardi:¬
lenta nomina: non mala. Hos ergo non appellabo: sed commonere¬
faciam: & ad officium aliud agentes educam: qui statim mihi sic respondebunt.

Expanded text:
indignabor. " Sed ex beneficio," inquit, " creditum facis." Minime ; non enim exigo, indignabor. " Sed ex beneficio," inquit, " creditum facis." Minime ; non enim exigo, sed repeto, et ne repeto quidem, sed admoneo. Num ultima quoque me necessitas in hoc aget, ut ad eum veniam, cum quo mihi diu luctandum sit ? Si quis tam ingratus est, ut illi non sit satis admoneri, eum transibo nec dignum iudicabo, qui gratus esse cogatur. Quomodo fenerator quosdam debitores non appellat, quos scit decoxisse et in quorum pudorem nihil superest, nisi quod pereat, sic ego quosdam ingratos palam ac pertinaciter praeteribo nec ab ullo beneficium repetam, nisi a quo non ablaturus ero, sed recepturus. Multi sunt, qui nec negare sciant, quod acceperunt, nec referre, qui nectam boni sunt quam grati nec tam mali quam ingrati, segnes et tardi,lenta nomina, non mala. Hos ego non appellabo, sed commonefaciam et ad officium aliud agentes reducam. Qui statim mihi sic respondebunt : "
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ista quandiu me nhil urget: quandiu fortuna ihil cogit. petam potius bene¬
ficium ꝗͣ repetam. Sed si de salute liberorum agitur: si in periculum uxor dedu¬
citur: si patrie salus ac libertas mittit me: etiam quo ire nollem:imperabo pudori
meo: et testabor omnia me fecisse: ne opus esset mihi auxilio hominis ingrati no¬
uissime recipiendi benefici necessitas repetendi uerecundiam uincet. Demde cũ
bono uiro bencficium do. sic do tanquam nunquam repetiturus. nisi necesse fu¬
erit. Sed lex inquit non permittendo exire uetuit. ꝑ¬
Ulta legem non habent: nec actionem. Atqui consuetudo uite hu¬
mane lege omni ualentior dat aditum. Nulla lex iubet amicorum
secreta non eloqui. Nulla lex iuber fidem etiam inimico prestare.
Que lex ad id prestandum nos quod alicui promisimus alligat: Nulla querar
tum cum eo qui arcanum sermonem continuerit: & fidem datam: nec seru

Expanded text:
sunt ista. Quam diu me nihil urguet, quam diu fortuna nihil cogit, perdam potius benesunt ista. Quam diu me nihil urguet, quam diu fortuna nihil cogit, perdam potius beneficium quam repetam. Sed si de salute liberorum agitur, si in periculum uxor deducitur, si patriae salus ac libertas mittit me etiam, quo ire nollem, imperabo pudori meo et testabor omnia me fecisse, ne opus esset mihi auxilio hominis ingrati; novissime recipiendi beneficii necessitas repetendi verecundiam vincet. Deinde, eum bono viro beneficium do, sic do tamquam numquam repetiturus, nisi fuerit necesse. " Sed lex," inquit, " non permittendo exigere vetuit." Multa legem non habent nec actionem, ad quae consuetudo vitae humanae omni lege valentior dat aditum. Nulla lex iubet amicorum secreta non eloqui; nulla lex iubet fidem etiam inimico praestare ; quae lex ad id praestandum nos, quod alicui promisimus, adligat ? Nulla. Querar tamen cum eo, qui arcanum sermonem non continuerit, et fidem datam nec servatam
Abbreviated transcription (Latin):
quid consecutus sit. Officio solemni et necessario per me functus est. Prestiti patri eiꝰ
uod ipse praestare uoluisset: necnon & debuisset. Hoc tamen ita beneficium est:si
misericordie & humanitati dedi: ut quod libet cadauer absconderem.Sed si corpus
agnoui: si filium: tunc hoc prestare me cogitaui: aut si terram ignoto mortuo in¬
ieci: nullum in hoc habeo huius officu debitorem in publicum. Humanus dicit
aliquis: quid tantopere queris cui dederis beneficium: tanquam repetiturus ali¬
uando: sunt qui nunquam iudicant esse repetendum. Et has causas afferu
indignus etiam repetenti non reddet. Dignus etiam per se reddet uel referet. Pre¬
terea si bono uiro dedisti specta ne miuriam illi facias appellando. tanquam non¬
corrumperis creditum faciendo. Preterea lex quod non iussit repeti:uetuit. Uerba

Expanded text:
quid consecutus sit : officio sollemni et necessario per me functus est ; praestiti patri eius, quid consecutus sit : officio sollemni et necessario per me functus est ; praestiti patri eius, quod ipse praestare voluisset nec non et debuisset. Hoc tamen ita beneficium est, si non misericordiae et humanitati dedi, ut quodlibet cadaver absconderem, sed si corpus adgnovi, si filio tunc hoc praestare me cogitavi. At si terram ignoto mortuo inieci, nullum in hoc habeo huius officii debitorem in publicum humanus. Dicet aliquis : " Quid tanto opere quaeris, cui dederis beneficium, tamquam repetiturus aliquando ? Sunt, qui numquam iudicent esse repetendum, et has causas adferunt. Indignus etiam repetenti non reddet, dignus ipse per se referet. Praeterea, si bono viro dedisti, expecta, ne iniuriam illi facias appellando, tamquam corruperis creditum faciendo. Praeterea lex, quod non iussit repeti, vetuit." Verba
Abbreviated transcription (Latin):
inuito prodesse. Sicut non dedii beneficium qui inuitus fuit.
Eneficium inquit uocas:quo ille offenditur:quo torquetur.Multa bene¬
ficia tristem frontem et asperam habent: quemadmodum secare et urere
ut sanes. et uinculis coercere. Non est spectandum an dolere aliquis be¬
neficio accepto: sed an gaudere debeat. Non est malus quem barbarus & ignarus
forme publice reiecit. Benesicium odit & accepit si modo id prodest: sis qui dabat
ut prodesser dedit: nhil refert an bonam rem malo animo quis accipiat. Agendui
.i. non est beneficium: quãuis ille dicat esse: et gaudeat. Insidiosissime nocet cui
tie aguntur pro iniuria. Uide prodest aliqua res: et ideo beneficium est. Nocet. er ideo
non est beneficium. Ecceq nec prosit. nec noccat: dabo: et tamen beneficium est. Pa¬
trem alicuius in solitudine exanimem inueni:corpus eius sepeliri: nec illi: dicam

Expanded text:
invito prodesse, sicut non dedit beneficium, qui invitus profuit. invito prodesse, sicut non dedit beneficium, qui invitus profuit. " Beneficium," inquit, " vocas, quo ille offenditur, quo torquetur ? " Multa beneficia tristem frontem et asperam habent, quemadmodum secare et urere, ut sanes, et vinclis coercere. Non est spectandum, an doleat aliquis beneficio accepto, sed an gaudere debeat ; non est malus denarius, quem barbarus et ignarus formae publicae reiecit. Beneficium et odit et accepit, si modo id prodest, si is, qui dabat, ut prodesset, dedit. Nihil refert, an bonam rem malo animo quis accipiat. Agedum,  occidi: non est beneficium, quamvis ille dicat esse et gaudeat. Insidiosissime nocet, cui gratiae aguntur pro iniuria ! " Video : prodest aliqua res et ideo beneficium est ; nocet et ideo non est beneficium. Ecce, quod nec prosit nec noceat, dabo, et tamen beneficium erit. Patrem alicuius in solitudine exanimem inveni, corpus eius sepelivi. Nec ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
respondeam. Mens spectanda est dantis. Beneficium enim dedit. cui datum uo¬
luit. Si in patris honorem fecit: pater accepit beneficium: sic pater beneficio infi¬
lium collato non obligatur:etiam si fruitur.si tamen occasionem habuerit. uolet
et ipse prestare aliquid. non tanquam prestandi necessitatem habeat: nec soluendi¬
sed tanquam incipiendi causam. repeii apatre beneficium non debet.Siquid pro
hoc benigne facit. iustus non gratus est. Nam illud finiri non potest: si patri
do beneficium: & matri: & auo: & auunculo: et liberis: et affinibus. & amicis et
seruis. et patrie Ubi ergo beneficium stare incipit. Sortes enim ille merplicabilis
subit. cui difficile est modum imponere: quia paulatm surrepit. et non desinit ser̃pere.
lllud solet queri. Fratres duo dissident: si alterum seruo: an dem benesiqͥum ei qui fra¬
trem inuisum non perisse moleste laturus est: Non est dubium quin beneficiũ sit: eta

Expanded text:
respondeam, mens spectanda est dantis ; beneficium ei dedit, cui datum vorespondeam, mens spectanda est dantis ; beneficium ei dedit, cui datum voluit. Si in patris honorem fecit, pater accepit beneficium ; si filii in usum, pater beneficio in filium conlato non obligatur, etiam si fruitur. Si tamen occasionem habuerit, volet et ipse praestare aliquid, non tamquam solvendi necessitatem habeat, sed tamquam incipiendi causam. Repeti a patre beneficium non debet ; si quid pro hoc benigne facit, iustus, non gratus est. Nam illud finiri non potest : si patri do beneficium, et matri et avo et avunculo et liberis et adfinibus et amicis et servis et patriae. Ubi ergo beneficium incipit stare ? Sontes enim ille inexplicabilis subit, cui difficile est modum imponere, quia paulatim surrepit et non desinit serpere. Illud solet quaeri: " Fratres duo dissident; si alterum servo, an dem beneficium ei, qui fratrem invisum non perisse moleste laturus est." Non est dubium, quin beneficium sit etiam