comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in concilio gen̾ali. ut tũ matrimo¬
nia fuerint contrahenda in eccsuis
ꝑ p̾sbitos publice ꝓponatur compe¬
tenti t̾mino p̾finito ut infra illũ
qui uoluerit et ualuerit legitti¬
mũ impedimentũ opponat. et̃ ip̃i¬
presbit̾i nichilominꝰ inuestigent. uiͣm
aliquod impedimentũ obsistat. Cũ
tra copulam contrahendã contrac¬
tus int̾dicatur exp̃sse donec quid fĩ
debeat suꝑ eo manifestis cõstit̾it do¬

Expanded text:
in concilio generalj. ut cum matrimonia fuerint contrahenda in ecclesiis per presbiteros publice proponatur. competenti termino prefinito ut infra illum qui uoluerit et ualuerit legitimum impedimentum apponat. & ipsiteri nichilominus inuestigent utrum aliquod impedimentum obsistat. Cum ontra copulam contrahendam. contractus interdicatur expresse. donec quid fieri debeat super eo manifestis constiterit do
Abbreviated transcription (Latin):
monet que in usu eoꝵ om̃ino dña¬
tiũ oculos erubestendo cauet. Ma¬
gis q fert homo spectantiũ mul-¬
titudinẽ qñ iniuste irascitur hõi:
qm uł unius aspctum qñ miscet᷑¬
tur illos arguere. quia nõ stet̾ant

Expanded text:
mouet, quae in usu eorum omnino dominatium oculos erubescendo deuitat; magisque fert homo spectantium multitudinem, quando iniuste irascitur homini, quam uel unius aspectum et quatu
Abbreviated transcription (Latin):
onde sibi displiceant qui iam sͥ
placendo cecid̾ant. Salubrius .n.
petrus sibi displicuit qñ fleuit. ꝙͣ
sibi placuit qñ p̾sumpsit. Uñ p̾s.¬
ceas querentib nomen tuũ qui
sibi placuerunt querendo suum.

Expanded text:
unde sibi displiceant, qui jam sibi placendo ceciderant. Salubrius enim Petrus sibi displicuit quando flevit, quam sibi placuit quando praesumpsit. Hoc ceas quaerentibus nomen tuum, qui sibi placuerant quaerendo suum.
Abbreviated transcription (Latin):
q uirtutũ est: qñ quidem sic fcã
est ut ei subditã ẽẽ sit utile. ꝑni¬
non eius a quo creata ẽ. ⁊c̃. Illudi¬
ta q malum p̾cessit in abscõdito:
est. Ante ruinã exattatur cor. Et

Expanded text:
que virtutum: quandoquidem ita facta est, ut ei subditam esse sit utile; perninon ejus a quo creata est, facere voluam, malum praecessit in abdito, m quod scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor et
Abbreviated transcription (Latin):
uerem. ꝑ qd̾ etiam innuit: qd̃ eua
penituit. Ip̃a inquit cont̾et caput
seruat quasi sedem uite. ⁊ tu insi¬
diab̾is calcaneo eius maxime. Sic̾¬
gͦ naturale ẽ odiũ est iñt̾ equos ⁊
griphes. lupos ⁊ canes. sic int̾ homi¬
nẽ ⁊ serpentẽ. Sicut enim ueneñ
serpentis hominẽ: sic sputũ hõis

Expanded text:
inc innuitur quod Eva poenituit: Ipsa conteret caput servat serpens, quasi sedem vitae. Et tu insidiaberis calcaneo illius maxime. Et sicut naturale odium est inter equos et griphes, lupos et canes, sic inter hominem et serpentem. Sicut enim venenum serpentis hominem, sic sputum hominis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ peccare. Scd̾a u̾o ꝑ penitentiã¬
terribili maledc̃o ac ncc̃itati mortis
sit: indignationi diuine mulie¬
cit. Priuatus est etiam utriq ue¬
ritate. Młr quidẽ primo male de¬
torquens qd̃ audierat morte mori¬
eris. ⁊dicens ne forte moriamur.
ti nequaqͣm moriemini. adã u̾o

Expanded text:
on peccare, secunda per poenitentiaes terribili maledicto et necessitati mortis  indignationi divinae mulie. Privata est etiam mulier veritate, primo quidem male detorquens quod audierat, Morte morieris ; et dicens, Ne forte moriamur: ti, Nequaquam moriemini. Privatus
Abbreviated transcription (Latin):
nus peccauit: qui de penitẽ¬
etia et mĩa cogitauit. Peccauit tñ:
quia peccanti consensit: et peciã¬
tem non correxit ⁊ idcirco que in
pcc̃o originali est culpa qmuis dis¬
similiter ad utrũq tñ redundat¬

Expanded text:
peccavit qui de poenitentia et misericordia cogitavit; peccavit tamen quia peccanti consensit et peccantem non correxit. Et idcirco quae in peccato originali est culpa quamvis dissimiliter ad utrumque tamen t
Abbreviated transcription (Latin):
ti non eualuit resist̾e: faciens qd
sciebat faciendũ non ẽẽ. ne suas
quib deꝑibat ⁊ defluebat mortife¬
ras delicias contristaret. Sie igitur¬
⁊ adam postqͣm de ligno phibito se¬
ducta mulier manducauit: eiq uͭ
simui ed̾et dedit. noluit eam cõtris¬
tare. qm credebat posse sine suo so¬
ab eius animo alienaretur discor
s amitali quadã beniuolentia. ꝙͣ
plerum q fit ut offendatur deus
ne homo ex amico fiat inimicus.¬

Expanded text:
non eualuit, faciens quod sciebat esse faciendum minime, ne suas quibus deperibat atque defluebat mortiferas delicias contristaret. ita et Adam, posteaquam de ligno prohibito seducta mulier manducauit eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare quam credebat posse sine suo soab eius alienaretur animo, sed amicali quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus, ne homo ex amico fiat inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
lud leue paruum q fuisse
cõmissum: quia in esca est fc̃m
non quidẽ mala nec noxia: nisi
quia ꝓhibita. Non enim aliquid
mali deus uitante felicitatis loco

Expanded text:
ac paruum illud fuisse commissum, quia in esca factum est, non quidem mala nec noxia, nisi quia prohibita; neque enim quidquam mali Deus in illo tantae felicitatis loco
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in trib. Mulier autẽ post. et
minus illo: s plus uiro. qm̃ in du-¬
ob. Homo u̾o postremo: ⁊ minus.
qm̃ in uno. Serpens inuidit: ⁊ men¬
titus ẽ. ac decepit. Hiis ⁊ trib: reodi¬
te st̾ tres maiedictiones. Nam qr
inuidit excellentie hominis: dcm̃

Expanded text:
uia in tribus; mulier post, et minus eo, sed plus viro, quia in duobus; homo postremo, et minus, quia in uno. Serpens invidit, mentitus est, decepit. His tribus redditae sunt tres maledictiones. Quia invidit
Abbreviated transcription (Latin):
Ide autem qnͣta est confusio
et timiditas nequitie in con
spectu uirtutis. Coram femina stãs¬
hostis suꝑbus ex sola malicia cogi¬
tata nondũ exerca confundit᷑: et
qͣi se iam prius qͣm etiã loqueret᷑
deprehensum metuens nõ aud
in uerba persuasionis exire. donec
uobis d̾s ut nõ comed̾etis ex om̃i
ligno ꝑadp̃si. Respondit mulier.
emini. Deus gͥ affirmauit: muli¬
er dubitauit. Dyabolus negauit.
si non prius ip̃am mulierem oubi¬

Expanded text:
iderate quanta est confusio et timiditas nequitiae in conspectu virtutis. Stans coram et coram femina hostis superbus ex sola malitia cogitata nondum dicta confunditur; et quasi se jam prius quam etiam loqueretur deprehensum metuens, non audet exire in verba persuasionis, donec animumDeus vobis ut non comederetis de omni ligno paradisi? Cui respondit mulier: emini . Deus affirmavit; mulier dubitavit; diabolus negavit. si non prius ipsam mulierem dubi
Abbreviated transcription (Latin):
primis illis hominib apparere:
penali membroꝵ lege sensissent.¬
mines sub oculis hominũ. Et tal
uelle quẽ lat̾e nichil potest.⁊ ab ip̃o
carnẽ occultare qui cordis inspec¬
tor ẽ. Uer̾ quid mir̾ si suꝑbe uolen¬
tes ẽẽ sic̃ dii. euanuert̃: in cogita¬

Expanded text:
primis illis hominibus apparere, tum poenali membromines sub oculis hominum; et talis uelle, quem latere nihil potest, et ab eo carnem occultare, qui cordis inspector est. sed quid mirum, si superbe uolentes esse sicut dii euanuerunt in cogita
Abbreviated transcription (Latin):
cor eius uł scõm grãm der utrũ¬
q iuste ac benigne ꝑ altitudinẽ
bitauit ab infirmitate reces¬
sit et neganti appinquauit. Ip̃a
gͦ scd̃m aliquid inchoauit malici¬
am que temptatori iniq ꝑsuasio¬

Expanded text:
cor ejus, vel secundum gratiam Dei, utrumque juste ac benigne, per altitudinem bitavit ab affirmante recessit, et neganti appropinquavit. Ipsa igitur secundum aliquid inchoavit malitiam, quae tentatoris iniquae persuasio
Abbreviated transcription (Latin):
de molle plenus erat. Lucifer enim
deiectus a ꝑadyso sp̃uũ: inuidit hõi
puidam ⁊ ceream in uiciũ flecti ag¬
cerpentẽ quia tunc serpens ut hõ e¬
potat. In maledictõe u̾o ꝓstratus ẽ.
pareas erectus incedit. Elegit etiã
decipet. quia similia similib ap¬
plaudunt. Et mouit ad loquẽdũ
uiguã eius: nescientis̃ tñ sicut ⁊
ꝑ phanaticos enĩ energuminos

Expanded text:
 plenus erat daemone. Lucifer enim dejectus a paradiso spirituum, invidit homini providam et certam, in vitium flecti agserpentem, quia tunc serpens equia in maledictione prostratus est, phareas erectus incedit. Elegit etiam , quia similia similibus applaudunt, et movit ad loquendum linguam ejus, tamen nescientis, sicut, et per fanaticos, et energumenos
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur aũt cur deus homi¬
quem decipiendũ ẽẽ presciuit. At¬
u̾e suad̾e. cũ in natura posse ⁊ in
potestate hr̃e uelle non consenti¬
re suadenti d̾o iuuante. Et est gli̾¬
osius non consentire qͣm tempta¬
ri nõ posse. Mouentur etiã quidã:
dicentes. Cur creauit deus quos
futuros malos p̾sciebat. Quia p̾¬
uidit quid boni de malis eoꝵ fac¬
turus erat. Sic enim eos fecit:
bilit̾ elic̾ent ip̃m de se laudabilt̾

Expanded text:
aeri solet cur Deus homiquem decipiendum fore praesciebat. Svere suaderet, cum in natura posse, et in potestate habere vellet non consentire suadenti, Deo juvante; et est gloriosius non consentire quam tentari non posse. Moventur etiam quidam dicentes: Cur creavit Deus quos futuros malos praesciebat? Quia praevidit quid boni de malis eoturus: sic enim eos fecit, biliter eligerent, illum de se laudabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
uilior uidebatur aggressus ẽ: ut si
forte illic aliquatenus p̾ualere po¬
tuiss. Postmodũ tum maiore fidu¬
tia ad alteram que robustior fuit
pulsandã uel potius subu̾tendam

Expanded text:
ilior videbatur aggressus est, ut si forte illic aliquatenus praevalere potuisset, postmodum cum majori fiducia ad alteram quae robustior fuit pulsandam aut posterius subvertendam
Abbreviated transcription (Latin):
Unam uidel fruẽtem deo: aliam tu¬
mentem tỹpo. Unam cui drͣ. adora¬
te deum omnes angeli eius: aliam
scõ amore flagrantem: aliam ꝓprie
celsitudinis in mundo amore fumã
inde deiectam. in ħ infimo aerio celo

Expanded text:
unam fruentem Deo, alteram tumentem typho; unam cui dicitur: Adorate eum omnes angeli eius, aliam sancto amore flagrantem, alteram propriae celsitudinis inmundo amore fumantinde deiectam in hoc infimo aerio caelo
Abbreviated transcription (Latin):
appellari: qñquidem nos adhuc in
fide uiuentes. et illoꝵ equalitatem
adhuc specantes utiq non tenentes
iam lux ab apło dicti sumus. fuis¬
tis enim inquid aliqñ tenebre nũc
autem lux in dño. istos u̾o deserto¬

Expanded text:
at? quandoquidem nos adhuc in fide viventes, et eorum aequalitatem adhuc sperantes, utique nondum tenentes, jam lux dicti ab Apostolo sumus: Fuistis enim, inquit, aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Istos vero deserto
Abbreviated transcription (Latin):
tum enim dyabolus dicitur: qr cũ
sciret eum deus uoluntate malum
futurũ ut bonis noc̾et. creauit tam̃
eum ut de illo bonis ꝓdesset. Hoc au¬
tem fecit: ut non ludatur ei. Illudit᷑
deus malos futuros p̾uidens. creau̾

Expanded text:
tum ergo Dei dicitur, quia cum sciret eum Deus voluntate malum futurum ut bonis noceret, creavit tamen illum, ut de illo bonis prodesset; hoc autem fecit ut illudatur ei. Illuditur deus malos futuros praeuidens creauit
Abbreviated transcription (Latin):
spetulum: uidetur ip̃a citius tang̾e
detur ꝙ nobis deb̾et resultare posti¬
or ꝑs: et non anterior qͣi cooꝑta pos¬
te non uidemus nisi post̾iorem ꝑtẽ.
est suꝑius. forma que apparet ĩ spe¬

Expanded text:
speculum, videtur ipsa citius tangere ta nobis deberet resultare posterior pars et non anterior quasi cooperta posis non videmus nisi posteriorem partem.est, forma quae apparet, e
Abbreviated transcription (Latin):
Actus ergo peius: statim a u̾i¬
tate se au̾tit ꝓpria potestate de¬
lectatus. beate q uite dulcedinem
non gustauit: qm non acceptam
fastidiuit. s nolendo acciꝑe amisit.¬

Expanded text:
actus ergo prius, statim a veritate se avertit, propria potestate delectatus, beataeque vitae dulcnon gustauit, quam non utique fastidiuit, sed nolendo aocipe
Abbreviated transcription (Latin):
Proinde nec ip̃ius dyaboli natura
in ꝙͣtum natura malum est: s
ꝑu̾sitas eam malam fecit. .xxuii.
est in natura non eum subtraxit
iusticie dei quea ordinatur in pena.
Nec ibi deus bonum insequitur ꝙ
creauit: s malum ꝙ ille cõmisit.
Neq enim totum aufert ꝙ na¬
ture deditr s aliquid adinit ⁊
aliquid relinquid ut sit qd̾ deleat
qd̃ ademit et ip̃e dolor testimo nis̃
est boni adẽpti: et boni relicti. Nisi¬
enim bonum relictũ eẽt: bonũ amis¬
lum dolere non posset ⁊xxuiii.

Expanded text:
Proinde nec ipsius diaboli natura, in quantum natura est, malum est; sed peruersitas eam malam facit. Itaque iest in natura, non eum subtrahit iustitiae Dei, qua ordinatur in poena; nec ibi Deus bonum insequitur quod creauit, sed malum quod ille commisit. Neque enim totum aufert quod naturae dedit, sed aliquid adimit, aliquid relinquit, ut sit qui doleat quod ademit. Et ipse dolor testimonium est boni adeenim bonum relictum esset, bonum amissum dolere non posset.
Abbreviated transcription (Latin):
qui transꝑens est tm̃: non est specu¬
lum. ⁊qua u̾o quia transꝑens aic
spissum est: aliquo modo t̾minat
lucem que abstrahit formas uisibi¬
les. eam q reflectit a suꝑficie plana:

Expanded text:
st transparens tantum, non est speculum. Aqua vero, quia est transparens et spissum, aliquo modo terminat lucem, quae abstrahit formas visibiles, et reflectit eam a superficie plana,
Abbreviated transcription (Latin):
bono ꝙ deus illis est. atq in eius eter¬
nitate. u̾itate. caritate ꝑstiterunt:
alii sua potestate delectati uelut sũ¬
mum bonum sibi ip̃is essent a suꝑi¬
ore ꝯmuni om̃iũ bĩfico bono ad ꝓpͥa
defluxetunt. ⁊ habentes elationis
fastum pro excellentissima et̾uitate.
uanitatis astuciam pro certissi ma
u̾itate. stutlia ꝑtium ꝓ indiuidua
caritate: suꝑbi. fallaces inuidi. effe¬
cupidissi mos: a iusticia penitus ali¬
enos. suꝑbia tumidos: inuidentia li¬
uidos. fallacia calidos ⁊ c̾. Augꝰ. de¬

Expanded text:
 Deus est, adque in eius aeternitate ueritate caritate persistunt; alii sua potestate potius delectati, uelut bonum suum sibi ipsi essent, a superiore communi omnium beatifico bono  ad propria defluxerunt et habentes elationis fastum pro excelsissima aeternitate, uanitatis astutiam pro certissima ueritate. studia partium pro indiuidua caritate superbi fallaces inuidi effecupidissimos, a iustitia penitus alienos, superbia tumidos, inuidentia liuidos, fallacia callidos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uelit uidere tenebras uł audire silẽ¬
tium. quoꝵ utrũq nobis notum ẽ¬
nesciendo sciuntur. ut sciando nesci¬
antur. Cum enim aties ⁊ oculi cor¬
poralis currit ꝑ sp̃es corꝑales: nus¬
qmͣ tenebras uidet. nisi ubi ceꝑit

Expanded text:
velit videre tenebras, vel audire silentium, quod tamen utrumque nobis notum enesciendo sciuntur, ut sciendo nesciantur. Cum enim acies etiam oculi corporalis currit per species corporales, nusquam tenebras videt, nisi ubi coeperit
Abbreviated transcription (Latin):
nent: non ẽẽ nisi bonitatem dei. Ma¬
loꝵ u̾o. ab ĩmutabili bono deficientẽ
boni mutabilis uoluntatẽ. prius an¬
rõnalis malum: idest prima pͥuatõ
q̃rat: causam efficientem male uo
s deficiens quia neo illa effectõ est:

Expanded text:
 non esse nisi bonitatem Dei; malarum vero, ab immutabili bono deficientem boni mutabilis voluntatem, prius anturae rationalis malum, id est, prima privatio  Causam efficientem malae vosed deficiens; quia nec illa effectio est,
Abbreviated transcription (Latin):
orum ac lu minis colores et figas
tegit. Nam et si lapis niger ual¬
de politus sub sole ponatur. et aliqͥs
eminus respiciat illum ex obliquo:
uidebitur ille lapis albus uł splen

Expanded text:
orum et luminis tegit colores et figuras, sicut patet, si lapis niger valde politus ponatur sub sole, et aliquis eminus respiciat eum ex obliquo, videbitur lapis ille albus vel splen
Abbreviated transcription (Latin):
lo trib modis: scilicet ex motu
qr recta oppositõ exigitur ad ĩmutatõ¬
nem spetuli: ⁊ ita potest ĩmutari for
ma uł ex ꝑte situs aspitiẽntis. uł ex
ꝑte speculi. Ideoq corrumpitur una:¬

Expanded text:
u a recta oppositio exigitur ad immutationem speculi, et illa potest immutari vel parte situs aspicientis vel ex parte speculi, et ideo corrumpitur una
Abbreviated transcription (Latin):
Quid luce pulchriũs: Que cum colo¬
rem in so non hẽat: omnium tñ co¬
lores reꝵ ip̃a quodam modo illumi¬
naudo colorat. Sol sicut aurum ru
tilat: luna pallet quasi electrum.
Stellaꝵ quedam flãmeo aspectu ra¬
diant: quedam luce niuea mitant.
Quedam u̾o alt̾natim: nunc roseum.
nunc uiridem. nunc candidum ful¬
gorem de monstrant. Ph̾us. Imbra¬

Expanded text:
Quid luce pulchrius, quae cum colorem in se non habeat, omnium tamen colores rerum ipsa quodammodo illuminando colorat? tilat, luna pallet quasi electrum, stellarum quaedam flammeo aspectu radiant; quaedam luce rosea micant, quaedam vero alternatim nunc roseum, nunc viridem, nunc candidum fulgorem demonstrant. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ speculum: s aliꝙͣtum obscurum.
ex uitro ⁊ plumbo: qr uitrum ꝓpter
transꝑentiam melius recipit radios.
plumbum u̾o ht humidũ solubile ab
de radiosum. Exigitur ⁊̃ ꝓportio re¬
flectõis. Nam si multa nimis fieret
reflectio: sicut in speculo in mediate

Expanded text:
culum. ex vitro et plumbo, quia vitrum propter transparentiam multum recipit radios, plumbum vero habet humidum solubile ab de radiosum. Exigitur etiam proportio reflexionis, quia si multa nimis fieret reflexio, sicut in speculo exposito
Abbreviated transcription (Latin):
Onsules igitur qͣmius aliqntã
muri ꝑtẽ quassatã machinis
dicuilient : tñ a carthaginensib uic¬
ti ⁊ repulsi sunt. Quos fugientes:
scipio repulso intra muros hoste defẽ¬
dit. Censorinus in urbem rediit man¬
liꝰ omitsa carthagine. ad hasdrubalẽ
arma coniltit. Scipio masmissa mor
dre regnum diuisit. Quo ꝯtra cartha¬
ginem reu̾so: manlius cirtam urbẽ
expugnauit atq dicipuit .xi. ibi nilia
castroꝵ cesa: ui. milia capta sunt. Has¬
deubal penoꝵ imꝑator masmisse nepos:
subsellioꝵ fragmentis in curia a suis
ppt̃ suspicionem proditõnis occisus est.
b arsit: miserum q spectacłm de uarie¬
tate conditionis humane uictorib su¬
is p̾buit. Dirupta est autem cartha¬
go om̃i murali lapide in pulu̾em cõ
tis paucis principib: uencita ẽ. Ita qͣr¬
to postqm̃ ceptum fuit anno bellum pu¬
nicum tertium consũmatum est.

Expanded text:
igitur quamuis aliquantam muri partem quassatam machinis diruissent, tamen a Carthaginiensibus uicti ac repulsi sunt : quos fugientes Scipio repulso intra muros hoste defendit. Censorinus in Vrbem rediit. Manlius omissa Carthagine ad Hasdrubalem arma conuertit. Scipio Masinissa mortdiae regnum diuisit. quo circa Carthaginem reuerso Manlius Tezagam urbem expugnauit atque diripuit; duodecim milia ibi Afrorum caesa, sex milia capta sunt. Hasdrubal Poenorum imperator, Masinissae nepos, subselliorum fragmentis in curia a suis propter suspicionem proditionis occisus est.bus arsit miserumque spectaculum de uarietate condicionis humanae uictoribus suis praebuit. diruta est autem Carthago omni murali lapide in puluerem conorum exceptis paucis principibus uenundata est. ita quarto quam coeptum fuit anno bellum Punicum tertium terminatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Iustinus. Antiochus ptholomes ma¬
iori sororis sue sue filio regis egypti
bellum infert segni ad modũ cotidia¬
na luxuria ita marcenti. ut nõ solũ
regie maiestatis oficia int̾mitteret
uerum etiam sensu hominis nimia

Expanded text:
Syriae Antiochus Ptolomeo, maiori sororis suae filio, regi Aegypti, bellum infert, segni admodum et cotidiana luxuria ita marcenti, ut non solum regiae maiestatis officia intermitteret, verum etiam sensu hominis nimia
Abbreviated transcription (Latin):
mani imꝑii dicui. Et decernenti ut
dirueretur contradicebat catoni: ti¬
mens infirmis animis hostem secu¬
titatẽ. Et tanqm̃ pupillis ciuibus
ydoneum tutorẽ necessatium uidens
tisume cauendas eẽ censebat. Quare
ciuitatem hostiũ maximam fortissi¬
mam opulentissimamq nolebat au¬
ferri ut timore libido p̾meretur. libi¬
do p̾ssa non luxuriaretur. luxuria q
cohibita nec auaricia grassaretur.
quib niciis obseratis. ciuitati utił
uirtus floreret ⁊ crest̾et. ⁊tͣ. De sub¬

Expanded text:
aginem dil\'ui et decernenti ut dirueretur contradicebat Catoni, timens infirmis animis hostem securitatem, et tamquam pupillis ciuibus idoneum tutorem necessarium uidens tissime cauendas esse censebat, quando ciuitatem hostium maximam fortissimam opulentissimam nolebat auferri, ut timore libido premeretur, libido pressa non luxuriaretur luxuriaque cohibita nec auaritia grassaretur; quibus uitiis obseratis ciuitati utilis uirtus floreret et cresceret eiqu
Abbreviated transcription (Latin):
ideum: ⁊ in om̃i loco p̾ditaturum de
potestatem. Et desperans scripsit om̃ia
hec ad iudeos. orans ut fidelit̾ ad h̾erẽt
antiocho filio eius. Cum q profit̾e̾tur
se pati hoc ꝓpt̃ templi uiolationẽ: uoca
uit philupum collactaneum suum et
ꝯstituit cum tutorem regni. dans ei dys¬
dema stolam ⁊ anulum: ut ferret ei ad
antiochũ filiũ suũ. ⁊ pon̾et eum super
solium regni. Et mortuus ẽ anthiochus
pegre in montib ⁊ mirabilit̾. Quod cũ
accepisset lisias constituit antiochũ ꝙͣ
nuttierat regem: ⁊ uocauit eũ euꝑato¬

Expanded text:
Judaeum, et in omni loco praedicaturum Dei Judaeum, et in omni loco praedicaturum Dei potestatem, et desperans scripsit omnia haec ad Judaeos, orans, ut fideliter adhaererent Antiocho filio ejus. Cumque profiteretur se pati hoc propter templi violationem miraus Philippum collactaneum suum, et constituit eum tutorem regni, dans ei diadema, et stolam, et annulum, ut ferret ea ad Antiochum filium suum, et poneret eum super solium regni. Et mortuus est Antiochus peregre in montibus et miserabiliter. Quod cum accepisset Lysias, constituit Antiochum quem nutrierat, regem, et vocavit eum Eupato
Abbreviated transcription (Latin):
chus suꝑiores regiones ⁊ audiuit esse¬
ciuitatẽ elimidem in perlide opulentã
et templum in ea locuplex in quo erãt
uelamina aurea ⁊ lorice ⁊ scuta: que
reliquerat alexander. Et querebat pre¬
dari eam. s non potuit. Nam elemaite
fugauer̃t eum ignominiose. Et nunti¬
atum ẽ ei in uia. qm̃ fracti erant princi¬
pes eius in iudea. Et u̾sus in furorẽ
iussit agitati currum sine int̾misione
supbe intonans uenturum se in ihero¬
solimam: ⁊ quia fac̾et eam poliandrũ
uideoꝵ. Et statim apprehendit eum a¬
marus dolor uisc̾um: ⁊ contigit ĩpetu
cuntẽ de curru cad̾e ⁊ collisus ẽ. Et e
bullierunt u̾mes de carnib eius: ⁊ ui¬
uentes atfluebant. et fetore illius gra¬
uabatur excitus. Cumq noc ip̃e fetorẽ
suũ ferre posset ductus est ad cognitõ¬
nem suĩ uenire ⁊ ait. Iustũ ẽ: mortalẽ
subditum ẽẽ deo. Et uouebat se lib̾a¬
tutũ uideos: et pares atteniensib fac¬
turum. Pollicebatur se quoq futurũ

Expanded text:
chus superiores regiones , et audivit esscivitatem Elymaidem, in Perside opulentam, et templum in ea locuplex, in quo erant velamina aurea, et loricae et scuta quae reliquerat Alexander, et quaerebat praedari eam, sed non potuit; nam Elymaitae fugaverunt eum ignominiose, et nuntiatum est in via ei quomodo fracti erant principes ejus in Judaea. Et versus in furorem jussit agitari currum suum sine intermissione, superbe intonans venturum se Jerosolymam, et facere eam poliandrum Judaeorum . Et statim apprehendit eum amarus dolor viscerum, et contigit eum impetu euntem, de curru cadere, et collisus est. bullierunt vermes de carnibus ejus, et viventes effluebant, et fetore illius gravabatur exercitus. Cumque nec ipse fetorem suum ferre potuisset, ductus est ad agnitionem sui venire, et ait: « Justum est mortalem subditum esse Deo. » Et vovebat se libs Atheniensibus facturum. Pollicebatur quoque se futurum
Abbreviated transcription (Latin):
ficare uolens qnͣto inter se odio ro¬
ma ⁊ carthago dissid̾ent inflicto ĩ
t̾ram pede suscitatoq pulu̾e. tunc
int̾ eas finem belli fore dixit. cũ
alfutra pars in habitum pulu̾s e¬

Expanded text:
ficare cupiens, quanto inter se odio Carthago et Roma dissiderent, inflicto in terram pede suscitatoque pulvere, tunc inter eas finem belli fore dixit, cum alterutra pars in habitum pulveris es
Abbreviated transcription (Latin):
tres una cũ matre apprehensos:
Quib renuentib iussit rex coram eis
sarthagines ⁊ ollas eneas succendr: et
primogenito linguam amputari. Cuius
cute capitis abstracta. ⁊ summitate pe¬
dum ⁊ manuũ p̾cisa: coram matre ⁊
stb missus in sarthaginẽ torrebatur.
geniture torquebantur. p̾missa cũ uni¬
cuiq exortatione. ut regi obediret ⁊ iu¬
uet. Supͣ modũ aũt mat̾ mirabilis sĩ¬

Expanded text:
tres una cum matre comprehensos Quibus renuentibus, jussit rex coram eis sartagines, et ollas aeneas succendi, et primogenito linguam amputari, cujus cute capitis abstracta, et summitate manuum et pedum praecisa coram matre et fratribus, missus in sartaginem torrebatur. geniturae, torquebantur, praemissa tamen unicuique exhortatione, ut regi obediret, et viveret. Supra modum autem mater mirabilis
Abbreviated transcription (Latin):
carthaginensis comediatũ scripii
ob ingeniũ ⁊ formam lib̾tate donatus:
in archadia moritur. Qui primã andri
anteqm ealilib uend̾et: cecilio multun
tectis carthaginis alte. romanis ducib
bellica p̾da fui. Descripsi mores homir
iuuenũ q senũ q qualit̾ ⁊ serui decipũo
dños. Q ud metrix. quid louo dolis. qͥd¬
fingat auarus. hec quicumq legit. li

Expanded text:
Carthaginensis comoediarum scriptor, ob ingenium et formam libertate donatus, in Arcadia moritur, qui primam Andriam, antequam aedilibus venderet, Caecilio multum tectis Karthaginis altae Romanis ducibus bellica praeda fui. Descripsi mores hominum, iuuenumque senumque. Qualiter et serui decipiant dominos, Quid meretrix, quid leno dolis confingat auarus Haec quicunque leget, hic
Abbreviated transcription (Latin):
la: induti ciliciis planxerunt. Et ue¬
nerunt emissarii directi a rege ĩmo¬
din statuentes ydola. Tunt quidan
ex iudeis immolauit in medio: et
surgens mathathias cum suis: tti¬
cidauit eum suꝑ aram ⁊ nuncios
gis int̾emĩt. Aram quoq deponens
clamauit. Qui dei est: sequaturn
⁊ cum om̃i tribu sua exiit in soliti¬
aulu ꝙ cum filus et uxorib ad sol¬
tudinem confugerunt: malentes hbis
uti qm̃ inquinari. Tunt emissacii regis
nephas erat eis arma mou̾e ⁊ ꝑcussert̃
quosdam alios in speluncis głobis fu¬
mifis suffocantes. Et ꝑierunt ex eis .l.
tunt. Qui docuit eos pugnare in sabb̾is
dicens. Si suꝑ hoc legem seruau̾itis:
eritis honestes legis dantes cãm ut pe¬
itat ppłs dei ⁊ lex tum ppło ꝑibit. ãno¬

Expanded text:
la, indutis ciliciis, planxerunt. Et venerunt emissarii directi a rege in Modin, statuentes idola inex Judaeis immolavit in medio. Et surgens Mathathias cum suis, trucidavit eum super aram, et nuntios regis interemit, aram quoque deponens clamavit: « Qui Dei est sequatur me. » Et cum omni tribu sua abiit in solituMultique cum filiis et uxoribus ad solitudines confugerunt, malentes herbis uti quam inquinari. Quos judices regis nefas erat eis arma movere, et percusserunt quosdam, alios in speluncis globis fumiferis suffocantes. Et perierunt ex eis triarunt. Qui docuit eos pugnare in Sabbatis, dicens: « Si super hoc legem servabitis, eritis hostes legis, dantes causam, ut pereat populus Dei, et lex cum populo peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
idas. ut obsid̾e̾t eos qui erant ia arr
p̾sidii ⁊ fecit balistas ⁊ machinas reon¬
O tempore exiit demetrius seleut
filius ad urbe roma. ⁊ ascendit cu
tates maritinas ⁊ regnauit ibi. Hunc
dum adhuc puer ẽẽt parrius eius ãmhi¬
ochus epyphanes priuau̾at regno: et de¬
scend̾at romã et accusationem ꝑ atrui.
Audiens u̾o patruũ defũctũ rediit ⁊ plu¬
res recepunt eum. Sed et antiochum li¬
gauit excitus ⁊ lisiam: ut tͣherent eos
ad eum. Qd̾ cum accepisset: ait. Nolite
mͥ ostend̾e faciẽ eoꝵ. Et occidit eos ex̾tins
et sedit demetrius suꝑ soliũ patris suial¬

Expanded text:
Judas, ut obsideret eos qui erant in arce praesidii et fecit balistas, et machinas, et cono tempore exiit Demetrius, Seleuci filius, ab urbe Roma, et ascendit in civitates maritimas, et regnavit ibi . Hunc, dum adhuc puer esset, patruus ejus Antiochus Epiphanes privaverat regno et ascendit Romam in accusationem patrui. Audiens vero patruum defunctum rediit, et plures receperunt eum. Sed exercitus ligavit Antiochum, et Lysiam, ut traheret eos ad eum. Quod cum accepisset, ait: « Nolite mihi ostendere faciem eorum. » Et occidit eos exercitus, et sedit Demetrius super solium patris sui
Abbreviated transcription (Latin):
minore rex attalus florentissi¬
mum ab eumene pattuo regnũ su
sceptum. cedib amicoꝵ ⁊ cognatoꝵ
suppliciis fedabat nunc matrem. ñc
bonicem sponsam maleficiis eoꝵ ne¬
catam confingens. Post hanc scelesta
uiolentie rabiẽ. squalidã uestem su¬
mit: barbam capillumq in modũ

Expanded text:
ia rex Attalus florentissimum ab Eumene patruo acceptum regnum caedibus amicorum et cognatorum suppliciis foedabat, nunc matrem anum, nunc Beronicen sponsam maleficiis eorum necatam confingens. Post hanc scelestam violentiae rabiem squalidam vestem sumit, barbam capillumque in modu
Abbreviated transcription (Latin):
tos: infantes mundum natos de
uteris matrum quedam uerba cla¬
masse. Uolasse serpentes: feminas
⁊gallinas ⁊ homines in masculum
sexum fuisse conu̾sas. Ensebius in¬

Expanded text:
tos, infantes nondum natos de uteris matrum uerba quaedam clamasse, uolasse serpentes, feminas et gallinas et homines in masculinum sexum fuisse conuersas et
Abbreviated transcription (Latin):
cas fien ꝓhibuit. altare eneũ amoues
⁊carnem suillam edere et ydolo ĩmo¬
lare coegit iudeos. Archem quoq mu¬
niuit in tiuitatem dauid: in qua po¬
suit p̾sidiũ macedonũ qui iudeis erãt
in om̃ib in humani. Nam quos cũq
circumcidisse filios suos reꝑissent.
suspendebant ⁊ ꝑuulos ad colla coꝵ¬

Expanded text:
cas fieri prohibuit, altare aereum amovens, et carnem suillam edere, et idolo immolare coegit Judaeos, arcemque munivit in civitate David, in qua posuit praesidium Macedonum, qui Judaeis erant in omnibus inhumani. Nam quoscunque circumcidisse filios suos reperissent suspendebant, et parvulos ad colla eo
Abbreviated transcription (Latin):
catellus quen in deliciis habuerat
tam spem clarissimi triumphi ani¬
die aut̃ qͣm p̾lium consereretur. luna
nocte defecit id portentũ ꝑ seo om̃ib
presagantib finem finẽ q macedoni¬
ci regni portendi uaticinantib. In ea
pugna marcus cato oratoris filius
dum int̾ ferissimos hostes insigniter
dimicat: equo dilapsus pedestre pre¬
lium aggreditur. Nam cadentẽ. mani¬
pulus hostium cum horrido clamo¬
re ueluti iacentẽ obtruncaturus cirꝰ¬
stet̾at. Ad ille citius corpore collecto
magnas strages edidit. Cum ad illũ¬
unum opprimendũ undiq hostes con¬
gladius ei e manu elapsus. in medi
cohortẽ hostiũ decidit. ad quem recupe¬
randum. umbone se protegens. ĩspec¬
tante utroq ex̾citu int̾ hostiũ mucro¬
nes sese ĩmersit. recollectõ ꝙ gładio:
multis uuln̾ib exceptis ad suos q̃
clamore hostiũ reu̾titur ⁊ tͣ. somestor¬

Expanded text:
catellus, quem puella in deliciis habuerat,tam spem clarissimi triumphi anidie quam proelium consereretur, luna nocte defecit, id portentum Perseo omnibus praesagantibus finemque Macedonici regni portendi vaticinantibus. In ea pugna M. Cato, oratoris filius, dum inter confertissimos hostes insigniter dimicat, equo delapsus pedestre proelium adgreditur. Nam cadentem manipulus hostium cum horrido clamore veluti iacentem obtruncaturus circumsteterat; at ille citius corpore collecto magnas strages edidit. Cum ad unum opprimendum undique hostes congladius ei e manu elapsus in mediam cohortem hostium decidit;ad quem recuperandum umbone se protegens inspectante utroque exercitu inter hostium mucrones sese inmersit recollectoque gladio multis vulneribus exceptis ad suos cum clamore hostium revertitur. Huius au
Abbreviated transcription (Latin):
Situr andiens antiochus epyphanes qͥ
rome obses erat pro patre. patrem mor¬
tuũ sciens q fr̃s iuerciã: de regno syrie
habendo p̾sumens. clam romam eg̾ssꝰ
est. licet quidam tradant sub coniuen¬
tia senatoꝵ eum rediisse. Reu̾sus q
in syriam: benignũ se om̃ib ⁊ munifi¬

Expanded text:
iens autem Antiochus Epiphanes, qui Romae obses erat pro patre, patrem mortuum, sciensque fratris inertiam, de regno Syriae habendo praesumens, clam Romam egressus est , licet quidam tradunt eum sub conniventia senatorum rediisse. Reversusque in Syriam benignum se omnibus, et munifi
Abbreviated transcription (Latin):
nia a pyreneo usq ad occeanũ in
ꝓuinciam redacta: romam uenit. Con¬
sul autẽ cum licino crasso creatus: in
affricam transit. Hannonem amilca¬
ris filium ducẽ penoꝵ int̾fecit. exerti¬
tum eius ꝑtim cede ꝑtim captiuitate
que utraq haut procul ab utica erãt
nocte concubina incendit. Pemi trepidi
cũ casu accidisse ignem putarent. in¬
ermes ad extinguendum cucurrerunt.
Unde facile ab armatis oppressi sunt. ĩ
Duces ip̃i misorabiliter combusti egͦ
effugerunt. Hasdrubal imꝑator: car¬
thaginem ꝓfugus uenit. ⁊ cet̾a. Orosiꝰ¬
aunibal redire in affricã iussus
fessis cartaginensib ut subueniret:
flens reliquit ytaliã om̃ib ytalici ge¬
n̾is militib qui eum sequi nollent in¬
t̾fectis. Cui ad affricanum lictus ꝓpĩ¬
quanti uissus quidam e nauticis as¬
cendere in arborem nauis. atq inde
speculari ꝙͣ regionẽ ten̾et: sepulchrũ
diruptum se prospicere respondit. ⁊ ẽ¬

Expanded text:
nia a Pyrenaeo usque ad Oceanum in prouinciam redacta Romam uenit, consul cum Licinio Crasso creatus in Africam transiit, Hannonem Hamilcaris filium, ducem Poenorum, interfecit, exeroitum eius partim caede partim captiuitate quae utraque haud procul ab Utica erant, nocte concubia fecit incendi. Poeni trepidi cum casu accidisse ignem putarent, inermes ad exstinguendum concurrerunt: quare facile ab armatis oppressi sunt. In duces ipsi miserabiliter ambusti, aegre effugerunt. Asdrubal imperator Carthaginem profugus venit. Itaque SAnnibal redire in Africam jussus, ut fessis Carthaginiensibus subveniret, flens reliquit Italiam, omnibus Italici generis militibus, qui sequi nollent, interfectis, cui ad Africanum littus propinquanti, jussus quidam e nauticis ascendere in arborem navis, atque inde speculari, quam regionem teneret, sepulcrum dirutum se prospexisse respondit.
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tit. Carnes quoq ad modũ nimbi
dissipate ceciderunt: quarum maiorẽ
num̾um prepetes diripuerũt aues:¬
reliquũ humi ꝑ aliquot dies. neq odo¬
lii e uagina hladiũ abstulisse. In sy¬
dasse. ⁊ metentib cruentãs spicas in
oebem cetidisse. Cerices aquas sangui¬
ne mixtas fluxisse. Hec naletius: pꝰ¬
gentii domicii bouem aixisse. Caue

Expanded text:
ndit. Carnis in modum nimbi dissipatae partes ceciderunt. Quarum majorem numerum praepetes diripuerureliquum humi per aliquot dies neque odoli e uagina gladium abstulisse, in Sadasse, Antii metentibus cruentas spicas in corbem decidisse, Caerites aquas sanguine mixtas fluxisse. bello etiam Cn. Domiti bouem dixisse 'caue
Abbreviated transcription (Latin):
romani nominis matcus mar¬
cellus: qui syracusas urbem ornans¬
simam cepit. refertur prius eam fle¬
uisse ruituram: ⁊ ante eins sangui¬
nem. suas illi lacrimas effulitte.
gessit aut̃ ⁊ curam pudicicie: etiam
in hoste seruande. Nam prins qͣm o¬
pidum uictor iussisset inuadi cõsti
tuit edicto ne quis corpus liberum
escipio fr̃ consulis scipionis in hys¬
pania płima bella gessit. Magonẽ
quoq penoꝵ ducem: bello uicit ⁊ ce¬
pit. Diris etiam tunc romani prodi¬
giis t̾riti sunt. Nam ⁊ solis orbis
minui uisus est ⁊ apud arpos pal¬
me in celo uise sol quoq pugnasse
cum luna. Apud capenas in die di¬
as lunas ortas. in sardinia duo scu
ta sanguinem sudasse. falistis celũ

Expanded text:
romani nominis Marcus Marcellus, qui Syracusas, urbem ornatissimam cepit, refertur prius eam flevisse ruituram et ante eius sanguinem suas illi lachrymas effudisse. Gessit autem et curam pudicitie etiam in hoste servande. Namque priusquam oppidum victor iussisset invadi, constituit edictum edicto ne quis corpus liberum Scipio, frater consulis Scipionis, in Hispania plurima bella gessit, Magonem quoque Poenorum ducem bello uicit et cepit. Diris tunc etiam Romani prodigiis territi sunt. nam et solis orbis minui uisus est et apud Arpos parmae in caelo uisae, sol quoque pugnasse cum luna, apud Capenas interdiu duas lunas ortas, in Sardinia sanguine duo scuta sudasse, Faliscis caelum
Abbreviated transcription (Latin):
Quntiata clade que ad lacum tran¬
siti filio obuiam ad portam. facta ĩ¬
Alta cum falso mortis filii nuntio do¬
ni mesta sed̾et ad primũ ꝯspectum re¬
deuntis filii examinata est. Orolius.¬
emilius paulus ⁊ publius ĩtẽ¬
cius uairos ꝯsules: ꝯtra hannibalem
missi: in patĩa uarronis ꝯsulis uft¬
licissime apud cannas apulie uicũ.
om̃s pene romane spei uires ꝑdid̾unt.
⁊ͣ hannibal in testimoniũ uictorie:
tum romanoꝵ senatoꝵ q detrax̾at:¬

Expanded text:
nuntiata enim clade, quae ad lacum Trasspiti filio ad ipsam portam facta oaltera, cum falso mortis filii nuntio maesta domi sederet, ad primum conspectum redeuntis exanimata est. genusemilius Paulus et P. Terentius Varro consules contra. Hannibalem missi inpatientia Varronis consulis infelicissime apud Cannas Apuliae uicum omnes paene Romanae spei uires perdiderunt. Hannibal in testimonium uictoriae tum Romanorum senatorumque detraxerat
Abbreviated transcription (Latin):
sciens flaminiũ ꝯsulem in castris
eẽ quo scelerius imꝑatum obruent.
primo uere aggressus arriꝑuit ꝓpu¬
rem s palustrem uiam. ⁊t̃. De exa¬
ardor pugnantiumt ut gratissimũ
terre motũ qui tunc forte tam uel¬
mens factus est: ut urbes diruisli
disse ⁊ flumina retrorsum coegile
deferatur. pugnantes om̃ino nõl

Expanded text:
sciens Flaminium consulem solum in castris esse, quo celerius imparatum obrueret primo uere progressus arripuit propiorem sed palustrem uiam et cum forardor extiterit, ut grauissimum terrae motum, qui tunc forte tam uehemens factus est, ut urbes diruisse,upes et flumina retrorsum coegisse referatur, pugnantes omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Tullius in lelis. Quid dicam de
morib facillimis scipionis de pie¬
tate in matrem. liberalitate ĩ sorores
bonitate in suos iusticia in om̃s. Idẽ¬
rebus om̃ibus homines diligentio¬
res essent capras ⁊ oues quot qͥsqz
hab̾et dic̾e posset amicos quot habe¬
ret non posset dicere. Item de affrica¬

Expanded text:
tura bella delevit? quid dicam de moribus facillimis, de pietate in matrem, liberalitate in sorores, bonitate in suos, iustitia in omninibus in rebus homines diligentiores essent; capras et ovis quot quisque haberet dicere posse, amicos quot haberet non posse dicere; et in i
Abbreviated transcription (Latin):
dulator sese aliqui laudant: qui uł
fugates feras uł pugnaces bestias. aut
uestigiis insecuntur. aut cubilib dep̾¬
hendunt. aut casu opprimũt. Qnͣto mͥ
maius est ingeniũ ⁊ luctum qui homi¬
nes uenor publice: Et quos homines.
potentes ⁊ diuites: ⁊ lict̾atos maxxime

Expanded text:
dulator, sese aliquid laudant, qui vel fugaces feras vel pugnaces bestias aut vestigiis insequuntur aut cubilibus deprehendunt aut casu opprimunt. Quanto mihi maius est ingenium et lucrum, qui homines venor publice et quos homines? Potentes et divites et literatos maxime
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et quidam asserunt. strigas in
hominib fieri. ad multa enim latro¬
cua figure sceleratoꝵ mutantur.
siue magicis artib siue herbarum
ueneficio totis corporib in feras trã¬
seunt. Si quidem ⁊ ꝑ naturam plura¬
q mutationem recipiunt. ⁊ corrup¬
ta in dulsas sp̃es transformantur.
sicut de uituloꝵ carnib putridis a¬
pes. sicut de equis scarabei. de mu-¬
lis locuste. de cancris scorpiones.
brachia cancri scorpion exsbit cauda¬
q minabitur unca. ⁊eͣ. De ortu¬

Expanded text:
Sed et quidam adserunt Strigas ex Sed et quidam adserunt Strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum veneficio totis corporibus in feras transeunt. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur; sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabaei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. brachia cancri, scorpio exibit, caudaque minabitur unca. De pecor
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam plenum serpentib. Hũc
belloro fontis habitabilẽ fecit. Unde chi¬
meram dicitur occidisse. Centauris
alt̾ spẽs uocabulum indidit .i. homi¬
nem equo mixtũ. Quos quidã fuisse
equites thessaloꝵ dicũt. s pro eo qd̃
dliscurrentes in bello uelut unũ corpꝰ
equoꝵ ⁊ hominũ uidentur. inde cen¬
tauros fictos asseruerunt. Porro mo-¬
nocentaurũ nomen sũpsisse ox tauro
⁊ homine. qualem bestiam dicunt fa-¬
spetie media asini ẽẽ dicat᷑. sicut
tatur. De tnsformatis. .xcu.¬
cribuntur autẽ ⁊ quedam mõ¬
struose hominũ transformatio¬
nes ⁊ comutationes in bestias. sicut
de illa magna famosissima curre que
socios quoq uxilis mutasse fertur
in bestias. ⁊ de archadibus qui sorte
ducti tnͣsnatabant quoddam stagnũ
atq ibi ꝯu̾tebantur in lupos. Nam
⁊ dyomedis sotios in uolucres fuisse
ꝯu̾sos: non fabuloso mendatio. sed
hystorca atfirmatione confirmant.

Expanded text:
quibusdam plenum serpentibus. Hunc quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellorophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. Centauris autem species vocabulum indidit, id est hominem equo mixtum, quos quidam fuisse equites Thessalorum dicunt, sed pro eo quod discurrentes in bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos adseruerunt. Porro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam dicunt faspecie, media asini esse dicatur; sicuttatur. De transformatis . Scribuntur autem et quaedam monstruosae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse fertur in bestias: et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam stagnum atque ibi convertebantur in lupos. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos non fabuloso mendacio, sed historica adfirmatione confirmant.
Abbreviated transcription (Latin):
tratib magnis. ꝓpter fretum siculi
maris in quo nauigantes u̾ticibus
se concurtentium undatum ex̾cii.
latrate existimant undas quas sor¬
bentis estus uorago collidit. Fingũt
⁊ monstra quedam itrationaliũ am¬
mantium ut cerbeꝵ inferoꝵ canẽ
tia capita hñtem significantes per
eui tres etates ꝑ quas mors homi
cerberum putant quasi creobros .i.¬
dicitur qd̾ uno ceso tria capita extre¬
scebant. Sed ydram constat locum fu¬
isse euomentem aquas uastantem
uicinam ciuitatem. in quo uno mea¬
tu clauso multi erumpebant. Quod
⁊ sic aque clausit meatus. Nam ydra
ab aqua clicta est. Hnius mentionẽ
facit ambrosius in similitudinem
creuit. ⁊ dum sepe reciditur pulula-¬
uit. igni debita incendio q ꝑitura.
fingunt ⁊ chimeram tͥformẽ bestiam
ore leonis. postremis ꝑtib drachnis.
phisiologi non al. s cylicie montem a¬
unt ẽẽ. quibdam locis leones. ⁊ ca¬
pras nutriẽtem. quibdam ardentẽ

Expanded text:
tratibus magnis, propter fretum Siculi tratibus magnis, propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti, latrare existimant undas, quas sorbentis aestus vorago collidit. 33. Fingunt et monstra quaedam irrationalium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors hominCerberum putant, quasi sicui uno ceso tria capita excrescebant. Set constat ydram locum fuisse euomentem aquas, uicinam uastantem ciuitatem. In quo uno meatu clauso multi erumpebant, quod  sic aque clausit meatus. Nam ydra ab aqua dicta est. Huius mentionem facit Ambrosius in similitudinem crevit; et dum saepe reciditur, pullulavit igni debita incendioque peritura.' Fingunt et Chimaeram triformem bestiam: ore leo, postremis partibus draco, Physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem,
Abbreviated transcription (Latin):
g̾iorem hyspanie regem triplici forͣ
preditũ. Fuerunt enim tres fratres
tante concordie ut in trib corꝑib. qͣi
una anima esset. Gorgones quoq m̾¬
trices crinitas serpentib que aspiniẽ¬
tes se conu̾tebant in lapides. hñtes u¬
num oculũ quo inuicẽ utebantur.
fuerunt enim tres sorores unius pul¬
critudinis quasi unius oculi. que ita
spectatores suos stupescere faciebant.
ut u̾t̾e eos putarentur in lapides.
Syrenas tres fingunt fuisse: ex ꝑt
uirgines. ⁊ ex ꝑte uolucres. hñtes alis
⁊ ungulas. quarum una uoce. altera
tybiis. t̾cia lira canebat. que illectos
nauigantes sub cantu in naufraguꝰ
trahebant. Scd̾m u̾itatem autem me¬
trices fuerunt: que transeuntes quil
deducebant ad egestatẽ. hiis ficte st̃
inferre naufragia. Alas autẽ ⁊ ungu¬
t̾iant. Que inde in fluctib cõmoralle
dicuntur. quia fluctus uen̾is creane¬
runt. Scillam quoq ferunt femiul
capitib succinctam caninis cum la¬

Expanded text:
Geryonem Hispaniae regem triplici forma Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitas serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem uFuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant, ut vertere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, et ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat; quae illectos navigantes sub cantu in naufragia trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes, quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autenerat. Quae inde in fluctibus commorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. 32. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis, cum la
Abbreviated transcription (Latin):
lunt nulliũs ad escam opis indice
odore pomoꝵ uiuunt siluestriũ. Lon¬
gius q ꝑgentes eadem illa ĩ p̾sidiũ
gerunt. ut olfactu alantur. Qd̾ si te¬
ri eos tertum ẽ ꝑhibent ⁊ gentem
ẽẽ feminaꝵ. que quinquẽnes cõ¬
cipiant. s ultra octauũ annũ:
uiuendi spacium nõ protrahunt.
Sunt qui ceruicib carente ⁊ ĩ hu¬
meris hñt oculos. Sunt qui silue¬
stridore t̾rifico apud eos u̾o quibus
ad uiuendi rationẽ exactor tura est
multe uxores in eiusdem uiri coeunt
matrimoniũ. ⁊ cum maritus decesse¬
rit: apuis grauissimos iudices suam
queq de meritis agunt causam. Et
que officiosior cet̾is sententia uicerũ
iudicantiũ: hoc palme refert p̾miũ
ut arbictio suo ascendat rogum con¬
iugis ⁊ sup̾mis eius semet ip̃am der
in flãm mas. cet̾e cum nota uiuant.
icuntur autẽ et alia hominum¬
fabulosa portenta que non sunt
s ficta in causis rerũ int̾p̾tantur ut

Expanded text:
lunt, nullius ad escam opis indigi lunt, nullius ad escam opis indigi odore uiuunt pomorum siluestrium longiusque pergentes eadem illa in praesidio gerunt, ut olfactu alantur. Quod si taeri eos certum est. Perhibent esse et gentem feminarum, quae quinquennes concipiant, sed ultra octauum annum uiuendi spatium non protrahant. Sunt qui ceruicibus carent et in umeris habent oculos. Sunt qui siluestridore terrifico. apud eos uero, quibus ad uiuendi rationem exactior cura est, multae uxores in eiusdem uiri coeunt matrimonium, et cum maritus homine decesserit, apud grauissimos iudices suam quaeque de meritis agunt causam, et quae officiosior ceteris sententia uicerit iudicantium, hoc palmae refert praemium, ut arbitrio suo ascendat rogum coniugis et supremis eius semet ipsam det inferias; ceterae nota uiuunt. icuntur autem et alia hominumfabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut