comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
instituta uoscunt᷑. Nos tam̃ er¬
rores p̃decessoꝵ a successorib pos¬
se corrigi ñ negamꝰ.⁊ ip̃orum ⁊̃
in meliꝰ posse bona mutari uͥ ma¬
ior scił inutationẽ suadet utili¬
tas nullũq sentit religio detͥmẽ¬
tum. In p̃iudiciũ siquidẽ religi¬
onis nicħ agendũ ẽ. cui quicqͥd
adũsat᷑ diuine coistat ẽẽ contͣ¬
rium uoluntati. Qua nimirũ
rõne scłares canonicos quos ap¬
pellant ꝓ regłarib inducendis
uidimꝰ amoueri. licet eccłie eoꝵ
in eo statu aliqͦ sedis apłice pͥui¬
legia mneruissent. Inquib consta
adũsus pͥuilegia nicħ ẽẽ cõmis¬
sum. in quib auctoris aninrũ
potius contẽplari conuenit ꝙͣ
apices amplexari qm̃ in nullo
uoluntas ip̃iꝰ offendit᷑ uͥ uolun¬
tatis intentio fideliꝰ obseruatur.
Siquid aut̃e humamꝰ fuĩt in¬
stitutum: quod etiã secdis apłice
septa confirment: eo nͨ ꝑfectioni
ꝓuentus excludit᷑ nec deuotio¬

Expanded text:
instituta noscuntur. Nos tamen erinstituta noscuntur. Nos tamen errores praedecessorum a successoribus posse corrigi non negamus, et ipsorum etiam in melius posse bona mutari, ubi major scilicet mutationem suadet utilitas, nullumque sentit religio detrimentum. In praejudicium siquidem religionis nihil agendum est, cui quidquid adversatur divinae constat contrarium esse voluntati. Qua nimirum ratione saeculares canonicos quos appellant, pro regularibus inducendis vidimus amoveri, licet Ecclesiae eorum in eo statu aliqua sedis apostolicae privilegia meruissent. In quibus constat adversus privilegia nihil esse commissum, in quibus auctoris animum potius contemplari convenit quam apices amplexari, quoniam in nullo voluntas ipsius offenditur, ubi voluntatis intentio fidelius observatur. Si quid autem humanius fuerit institutum, quod etiam sedis apostolicae scripta confirment, eo nec perfectionis provectus excluditur, nec devotio
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥdem pͥuilegiis eiꝰ inꝑpetuũ u¬
ce salub tationis inuenit᷑ ascͥp¬
tum. qͦ ti manifeste uoluntas
declara  t auc̃toris ꝙ id stabile
fore uolu erit: ñ alienis reliq̃¬
rit arbitriis ĩmutandum. Res
qͥppe tͣnsitoria tytulo ꝑpetuitatiᷤᷤ
ñ meret᷑ inscͥbi qm̃ que taliter
inscͥbunt᷑. uł ꝑseuerantie statũ
retinent. uł tytuli falsitatẽ. Ꝙ
aute dicit᷑ p̃decessorem successo¬
ri suo legem dare ñ posse: uł p̃¬
cise falsum ẽ. uł omnia possunt
impune sc̃oꝵ patrũ instituta
conuelli quoꝵ tñ sap̃iam nar¬
rant ppłi. quoꝵ laudem eccłia
nuciat. ⁊ sepulera eoꝵ freqͣ̃nti¬
b miraculis gła magnificentie
celestis illustrat. Priuilegia siqͥdẽ
Romĩ. pontificum qͣi quedam ip̃o¬
rum testam̃ta credenda sunt nͦ
a morte testatoris expirant s po¬
tius ab ip̃a contͣhunt firmitatem
uec defectu ꝑsone sublata ꝑit
auctoritas eoꝵq religio se semel

Expanded text:
siquidem privilegiis ejus in perpetuum vsiquidem privilegiis ejus in perpetuum vice salutationis invenitur ascriptum, quo manifeste voluntas declaratur auctoris quod id stabile fore voluerit, non alienis reliquerit arbitriis immutandum. Res quippe transitoria titulo perpetuitatis non meretur inscribi, quoniam quae taliter inscribuntur, vel perseverantiae statum retinent, vel tituli falsitatem. Quod autem dicitur praedecessorem successori suo legem dare non posse, vel praecise falsum est, vel omnia possunt impune sanctorum Patrum instituta convelli, quorum tamen sapientiam narrant populi, quorum laudem Ecclesia nuntiat, et sepulcra eorum frequentibus miraculis gloria magnificentiae coelestis rum pontificum, quasi quaedam ipsorum testamenta credenda sunt, nec a morte testatoris exspirant, sed potius ab ipsa contrahunt firmitatem, nec defectu personae sublata perit auctoritas eorum quae religiose semel
Abbreviated transcription (Latin):
tum huiꝰ modi scͥptumq publi¬
cum suꝑ eo facto ur̃e potuit sub
religiosus ep̃c redlitib edificiis
ornamentis.⁊ ea ad qͣm płimũ in¬
tenclebat religione fundaũat.
ipãmq de pauꝑe diuitẽ. p̃dica¬
bilem deobscura. de igno. bili si
dici fas ẽ. fec̃at głosam. Ꝙ fac¬
tum tota sane partiũ nr̃aꝵ. ue
nerabat᷑ eccłia om̃is ubiq religio
cõmendabat. si qͥs uł effusam in
om̃s caritatẽ. uił ordinis uellet
attendere disciplinã: nͨ ab ip̃o tm̃
hec s multaꝵ ueñabilium ꝑsonaꝵ
studiis. multaꝵ fuerat auctoritate
ꝑfectum qm̃ ad studia laboꝵ eiꝰ
a concurrebant adeo ut ad consti¬
tutionẽ eccłie illiꝰ contende urtꝰ
⁊ fortuna uiclerent᷑. Ex ultabat
apłica secdes ꝙ pͥma tante religi
onis fundamenta iecisset ꝙ ꝓmo¬
tionem eiꝰ continuio fou̾e ñ destitiss
auxilio qd̃ consũmationẽ eiꝰ pͥ¬
uilegiis ⁊ ualituro in ꝑpetuum
anathemate cõmunisset. Omnib

Expanded text:
tum hujusmodi scriptumque publitum hujusmodi scriptumque publicum super eo facto vestræ potuit subrreligiosus episcopus redditibus, ædificiis, ornamentis et ea ad quam plurimum intendebat religione fundaverat, ipsamque de paupere divitem, prædicabilem de obscura, de ignobili, si dici fas est, fecerat gloriosam. Quod factum, tota sane partium nostrarum venerabatur ecclesia, omnisque ubique religio commendabat, si quis vel effusam in omnes caritatem, vel ordinis vellet attendere disciplinam. Nec ab ipso tantum hoc, sed multarum venerabilium personarum studiis, multarum fuerat auctoritate perfectum, quoniam ad studia laborum eja concurrebant, adeo ut ad constitutionem ecclesiæ illius contendere virtus et fortuna viderentur. Exultabat apostolica sedes, quod prima tantæ relonis fundamenta jecisset, quod promotionem ejus continuo fovere non destitisset auxilio, quod consummationem ejus privilegiis et valituro in perpetuum anathemate communisset, omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
te st̃. secure tanqͣm subrepticias
seruandũ uob̃ fidem ⁊ grãm eiꝰ
aquo misse st̃. satis erit absq om̃i
offensa si in ꝓpriis postꝯulationi¬
b fuĩt exauditus. Ad summã lo¬
quar ad dñm meũ cũ sim pul¬
uis ⁊: cinis. Iocundũ sit ei eloqui¬
um: meũ ut pie postulatio uo¬
luntatis optati grãm conseqquat᷑
effectus. Domine ꝑsonam urãm pu-¬
blica cõmendat opinio animosq
tatio curiosa suspendit. dũ ma¬
lignandi materiã uenat᷑ iniqͥ¬
tas ⁊ głam nomini ur̃o deuotio
fidelis inqͥrit. Absit gͥa uob̾ ut
p̃decessoꝵ ur̃oꝵ sc̃a plantatio ur̃iᷤᷤ¬
uirib. Absit ut ꝑ uos tot Rom̃. por¬
ut ꝑ eos remota scłaritas: auctori¬
tatis ur̃t. sententia reuocetrir.¬
e ꝑuenere conspec̃tum. quib
ego maiestatem uirãm studui p̾mii¬
nire suꝑ zelo quẽ ad remouen¬
dam de eccłia sua religionẽ. Sa-¬
giens. intendit ep̃c miror admo¬
dũ młtiq mirati st̃. quomͦ fac¬

Expanded text:
tae sunt, secure tanquam subreptitias tae sunt, secure tanquam subreptitias servandam vobis fidem et gratiam ejus a quo missae sunt, satis erit absque omni offensa si in propriis postulationibus fuerit exauditus. Ad summam loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Jucundum sit ei eloquium meum, ut piae postulatio voluntatis optati gratiam consequatur effectus. Domine, personam vestram publica commendat opinio, animosque tatio curiosa suspendit dum malignandi materiam venatur iniquitas, et gloriam nomini vestro devotio fidelis inquirit. Absit igitur a vobis ut praedecessour! Absit ut per vos tot Romanorum ponut per eos remota saecularitas auctoritatis vestrae sententia revocetur!ervenere conspectum quibus ego majestatem vestram studui præmunire super zelo quem ad removendam de ecclesia sua religionem Sagiensis intendit episcopus, miror admodum multique mirati sunt quomodo fac
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e ꝑsonas q̃ talib suffic̃e ꝓben¬
tur officiis tanqͣm si sc̃e simpli¬
citati p̾ualere debeat scłaris as¬
tucia aut de eccłia sc̃i uictoris
aut sc̃ĩ rufi uł aliis similib ꝑsone
ũ possint auctoritate ur̃a ad hec
officia dispensanda tͣnsferri. Et
ego qͥdem eccłie illiꝰ archidiaconas
extiti ip̃iusq beneficiis educatus
sum. ipsiꝰ institutionib eruditꝰ.
iustumq ẽ. ip̃iꝰ me semꝑ det̾men¬
tis occurrere ⁊ uitilitatib debita
diligentia ꝓuidere: s ⁊ bonum
qd̾ tanto dñi ⁊ fr̃is mei labore
contͣetum ẽ. hum̃is mers sustinẽ¬
a me beneficiis sit p̃uentus: nouit
ẽ. oborta discordia. qr fr̃m illorũ
iniurias sustinere ñ poterã. eiq
ad ordinis subũsionisn opem et
consiliũ ñ p̃stabam. Uñ illũ et
eos qͥ cum ip̃o sunt tanqͣm adũ¬
sarios nr̃os ⁊ manifestos hostes
sapient̾ accipite. qm̃ ultrices lin¬
gue neq fidem neq facilem ꝓme¬

Expanded text:
habere personas, quæ talibus sufficere probenhabere personas, quæ talibus sufficere probentur officiis, tanquam si sanctæ simplicitati prævalere debeat sæcularis astutia, aut de ecclesia sancti Victoris, aut sancti Rufi, vel aliis similibus personæ non possint auctoritate vestra ad hæc officia dispensanda transferri. Et ego quidem ecclesiæ illius archidiaconus extiti, ipsiusque beneficiis educatus sum, ipsius institutionibus eruditus, justumque est ipsius me semper detrimentis occurrere, et utilitatibus debita diligentia providere. Sed et bonum quod tanto domini et fratris mei labore contractum est, humeris meis sustinena me beneficiis sit præventus, noviter est oborta discordia, quia fratrum illorum injurias sustinere non poteram, eique ad ordinis subversionem, opem et consilium non præstabam. Unde illum, et eos qui cum ipso sunt, tanquam adversarios nostros et manifestos hostes sapienter accipite, quoniam ultrices linguæ neque fidem, neque facilem prome
Abbreviated transcription (Latin):
obuentiones deberent in cõmu¬
ne referri. ne cupiditati daret᷑
occasio. si eas liceret pͥuatis usi¬
b applicare. Ꝙ adeo uerũ ẽ. ut
defuncto sepedicto ep̃o eum qͥ succes¬
sit ep̃o pari eccłia Rom̃. nulla rõne
ꝑmiserit donͨ eundem ordine in ꝓpͥ
to corꝑaliter int̾ueniente firma
uit. Tantꝰ siqͥdem fauor religionis
extitit apd̾ eam ne statue aurce
qd̃ absit caput eneũ ipsiꝰ opifici¬
o dic̾etur affixĩni. Uerũ ep̃e iste
qͥ ad p̾sens dño ꝑmittente successit.
detestabilem concepisse p̃dicat᷑ af¬
fectum scił plantationẽ hanc pe¬
nitus euellendi destruendiq bo
ppetuum anathemate firma-¬
ueruit. Quod si totum s a discre¬
tione ur̃a ñ pot̾it im  petrare
archidiaconatꝰ saltem ad scłares
studebit reuocare ꝑsonas. scił ut
habeat carnalis affec̃tio ꝙ nepo¬
tib tͥbuat ⁊ ꝓpinqͥs. S hunc ip̃m
pietatȩs sp̃e palliabit affectum
dicturꝰ eccłiam illam ydoneas ñ

Expanded text:
obventiones deberent in commuobventiones deberent in commune referri, ne cupiditati daretur occasio, si eas liceret privatis usibus applicare. Quod adeo verum est ut, defuncto saepe dicto episcopo, eum qui successit episcopari Ecclesia Romana nulla ratione permiserit, donec eumdem ordinem in propria nto corvit. Tantus siquidem favor religionis extitit apud eam, ne statuæ aureæ, quod absit, caput æneum ipsius opificio diceretur affixum. Verum episcopus iste qui ad præsens, Domino permittente, successit, detestabilem concepisse prædicatur affectum, scilicet plantationem hanc penitus evellendi, destruendique boperpetuum anathemate firmaverunt. Quod si totum a discretione vestra non poterit impetrare, archidiaconatus saltem ad sæculares studebit revocare personas, scilicet ut habeat carnalis affectio quod nepotibus tribuat et propinquis. Sed hunc ipsum pietatis specie palliabit affectum ; dicturus ecclesiam illam idoneas non
Abbreviated transcription (Latin):
lit.⁊ p̃cepti regalis ualituro un
ꝑꝓetuum munimine roboraiit.
Tumq res hec a p̾dicto uiro reli¬
giosissimo honorio transiss inici¬
um ab irreparabili uiro innocen¬
tio meririt mncrementũ ciuꝰ aue¬
toritate p̃dictus ep̃c electas ab
eccłia sc̃i uictoris parisieñ ꝑsona
accepit. quaꝵ sc̃itas ⁊ prudentia
suis m̃itis tante rei posset inicia
consecͣrere Quoꝵ studiis tantũ in¬
ter uarias tͥbulationes scm opus
excreuit ut inter om̃s gallicaua
eccłia illa ceꝑit de nobiliorib illiꝰ
ordinis estimari. siquis cuira eos
hospitalitatis grãm. uł ordinis
uellet attendere disciplinã. Uorro
nequa poss oriri scłaritatis n
posterũ reuocande suspicio ⁊ qr
potior fructus poterat de regłari¬
um administratione sꝑari statu¬
auctoritate firmatũ ꝙ in regła¬
res ꝑsonas sicut p̃bende ita et¬
archidiaconatꝰ ⁊ omniũ rerũ
tani potestas qͣm administratio
conferret᷑ ita nimirum ut om̃s

Expanded text:
et præcepti regalis valituro in et præcepti regalis valituro in perpetuum munimine roboravit. Cumque res hæc a prædicto viro religiosissimo Honorio traxisset initium, ab irreparabili viro Innocentio meruit incrementum, cujus auctoritate prædictus episcopus electas ab ecclesia S. Victoris Parisiensis personas accepit, quarum sanctitas et prudentia suis meritis tantæ rei posset initia consecrare. Quorum studiis tantum inter varias tribulationes sanctum opus excrevit, ut inter omnes Gallicanas ecclesia illa cœperit de nobilioribus illius ordinis æstimari, si quis circa eos hospitalitatis gratiam, vel ordinis vellet attendere disciplinam. Porro ne qua posset oriri sæcularitatis in posterum revocandæ suspicio, et quia potior fructus poterat de regularium administratione sperari, statuauctoritate firmatum, quod in regulares archidiaconatus, et omnium rerum tam potestas quam administratio conferretur, ita nimirum, ut omnes
Abbreviated transcription (Latin):
inuenia nͥ urãm fidelib indi¬
ciis p̃mumero sc̃itatem. huĩt
eccłia. Sagiens̃. ep̃m cui me fr̃ni
sanguinis necessitudo conrunxit.
s artrus gr̃a beneficientie lib̾alis
astrinxit. hic cũ p̃dictam eccłiam
fuscepiss inagnã temꝑalib curã
maiorem sp̃ualib homo sc̃s im¬
pendit. Ipãm gͥ thesauris orna-¬
tam instructã edificiis. possessio¬
nib reddidit ampliatã. ad eo ꝙ ꝓ
.xIII. canonicis quos scłares
appellant ip̃isq pauꝑib moetia¬
riens ibidem .xxxui. canoni ͭl¬
cos regłares cũ om̃i edificioꝵ sufi¬
cientia ⁊ recdlituũ copia dereliqͥt.
Cumq eam in temꝑalib nobilẽ
redlidiss. in sp̃ualib semꝑ nobi¬
liorem studuit exhibere uir mag¬
nificus ⁊ omi sc̃itate laudabilis.
cui nͦ sc̃itas magnificentiã tolle¬
ret: nec magnificentia sc̃itatem.
Quod bonũ a p̃decessorib ur̃is
uiris apłicis honorio pͥmũ post
modum in nocentio. Deniq euge¬
nia ⁊ adriano ceptum ẽ. ⁊ firma¬

Expanded text:
nisi vestram fidelibus indiciis præmuniero sanctitatem. Habuit ecclesia Sagiensis episcopum, cui me fraterni sanguinis necessitudo conjunxit, sed arctius gratia beneficentiæ liberalis astrinxit. Hic cum prædictam ecelesiam suscepisset, magnam temporalibus curam, majorem spiritualibus homo sanctus impendit. Ipsam igitur thesauris ornatam, instructam ædificiis, possessionibus reddidit ampliatam, adeo quod pro XIII canonicis, quos sæculares appellant, ipsisque pauperibus, moriens ibidem XXXVI canonicos regulares cum omni ædificiorum sufficientia et reddituum copia dereliquit. Cumque eam in temporalibus nobilem reddidisset, in spiritualibus semper nobiliorem studuit exhibere vir magnificus, et omni sanctitate laudabilis, cui nec sanctitas magnificentiam tolleret, nec magnificentia sanctitatem. Quod bonum a prædecessoribus vestris viris apostolicis, Honorio primum, pomodum Innocentio, denique Eugenio et Adriano coeptum est et firma
Abbreviated transcription (Latin):
desid̃iis totis uirib insudasse.
Predicabit᷑ itaq nom̃ ur̃m ⁊ ad
mari usq ad mare excellentie
bit postis ⁊ exemplũ ne a rusti¬
cia ⁊ ũitate ꝑsecutionis cuiꝰlibet
errore discelant. Ad hec. sp̃c quoq
testimoniũ ꝑhibet sp̃ui nr̃o qr
nobiseũ scismaticũ illũ publica

Expanded text:
desideriis, totis viribus insudasse. desideriis, totis viribus insudasse. Praedicabitur itaque nomen vestrum, et a mari usque ad mare excellentiaebit posteris et exemplum, ne a justitia et veritate persecutionis cujuslibet errore discedant. Ad haec Spiritus quoque testimonium perhibet spiritui nostro quia nobiscum schismaticum illum publica
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ opus eoꝵ qͥ elegerunt ꝑ singłas¬
partes toto mentis gaudio contens¬
plari. eiq referre grãs qͥ sc̃o collegi
o ur̃o prudentiã contulit ⁊ uir¬
titem qua serpentis declinare ma
liciam ⁊ grassantis suꝑbie ualin¬
stis repellere pͣuitatem. S neq no¬
men partis tantilla eoꝵ meret᷑ ex¬
ceptio. nec uniu̾sitatem nrãm par¬
tis decet appellatione censeri. qr ꝑ
ditoꝵ segregatio munerũ ñ mi¬
nuit electoꝵ. nec detͥmentum sen¬
tit area dñi: si gͣnis manentib pa-¬
lee uentilabro purgante dicedũt.
Igitur omnia recensenti manifes¬
tum ꝙ sc̃itatis zelus consecrauit
micia ꝓcessum iuncta pruden¬
tie fortitudo direxit patiencia
debito consũmabit effectu. pace
deo uolente ꝑseuantie fides in¬
concussa p̾stabit. Nichil hic carna¬
le nichil frenum. nicħ ur̃i ad pͥ¬
uatã utilitatem oculi respexer̃t.
s ad cõmune bonũ ⁊ honorem ec¬
cłie totis uos constat hanelasse

Expanded text:
et opus eorum qui elegerunt per singulaset opus eorum qui elegerunt per singulaspartes toto mentis gaudio contemplari, eique referre gratias qui sancto collegio vestro prudentiam contulit et virtutem, qua elitiam et grassantis superbiae valuistis repellere pravitatem. Sed neque nomen partis tantilla eorum meretur exceptio, nec universitatem nostram partis decet appellatione censeri, quia perditorum segregatio numerum non minuit electorum, nec detrimentum sentit area Domini, si granis manentibus paleae ventilabro purgante discedunt. Igitur omnia recensenti manifestum quod sanctitatis zelus consecravit initia, processum juncta prudentiae fortitudo direxit, patientia debito consummabit effectu, pacem Deo volente perseverantiae fides inconcussa praestabit. Nihil hic carnale, nihil terrenum, nihil vestri ad privatam utilitatem oculi respexerunt, sed ad commune bonum et honorem Ecclesiae totis vos constat anhelasse
Abbreviated transcription (Latin):
sy moniacã constet int̾cessisse ꝑ
om̃ia pͣuitatem sic̃ refusa senatu
ppłoq romano peccunia publiciᷤᷤ¬
q palam edificiis impensa con¬
uincit: S ⁊ hoc ĩmanius ẽ. ꝙ re¬
demptã sanguine xp̃i ꝓstituit
lib̾t ÷ atem quatinꝰ eccłia q̃ iure
suo cunctis semꝑ ẽ dñata p̾nci¬
pib officialis sui manciparetur
obsequio qͦ ⁊ incõnꝑabilis pͥui¬
legium maiestatis amitt̃et. et
ad miserabilẽ statũ conditionis
nouissime deueniret ⁊nos qͥdem
ñ potuimus hec oculis p̃sentib
intueri. s ũitas ad nos ꝑ eos qui
uiderunt fideli relatione ꝑue¬
nit. Qod aũi publice gestum est
multoꝵ nob̃ testimonio potuit
confirmari. p̃sertim cũ testes p̃¬
cepte dignitatis honore p̾fulge¬
ant ⁊ simplex absol.utã reddat
concordia ũitatem. Hac gͥ parte
de qͣlitate negocii ⁊ ꝑsonaꝵ m̃itis
estimata iocundũ mͥ ẽ. ad partẽ
altam oculos animũq conu̾̃tere.

Expanded text:
Simoniacam constet intercessisse per Simoniacam constet intercessisse per omnia pravitatem, sicut refusa senatui populoque Romano pecunia, publicisque palam ædificiis impensa convincit? Sed et hoc immanius est, quod redemptam sanguine Christi prostituit libertatem, quatenus Ecclesia, quæ jure suo cunctis semper est dominata principibus, officialis sui manciparetur obsequio quo et incomparabilis privilegium majestatis amitteret et ad miserabilem statum conditionis novissime deveniret. Et nos quidem non potuimus hæc oculis præsentibus intueri, sed veritas ad nos per eos qui viderunt fideli relatione pervenit. Quod autem publice gestum est, multorum nobis testimonio potuit confirmari, præsertim cum testes præreptæ dignitatis honore præfulgeant, et simplex absolutam reddat concordia veritatem. Hac igitur parte de qualitate negotii et personarum meritis æstimata, jucundum mihi est ad partem alteram oculos animumque convertere,
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionẽ in om̃s gentes ponti¬
fex dicebat᷑ assumi. Qualiter aute
de styrpe maledictionis possit bñ¬
dictio ꝓpagari facile ñ apparet p¬
sertim ꝑ istum in qͦ uetuste ma¬
ledictionis obꝓbrium merita con¬
tracte nouit execrationis attollũt
Discurrentib gͥ armatis cepit ꝑ
eccłiam qͣi q̃dam theatͣlis scena
disponi dum parietes fulgor il¬
lustraret armoꝵ ⁊ lasciuia qͣi t̾um¬
phantiũ acclamatio resultaret.
Hoꝵ manib deniq pluuiali com¬
posito: ad palatium usq ꝑductus
ẽ. comitantib his paucisq sacerdo¬
tib quoꝵ infamis questus ẽ. sim¬
plicitatẽ ꝑegrinoꝵ eludere ⁊ assi¬
dius altare beati pet̾ saclegiis
infestare. Porro hec micia eiꝰ ñ sũt
meliore gauisa ꝓcessu si qͥs uł
emendicare execrationis ordi¬
nem uel redẽptam laice grãm
potestatis exquirat. Nonne enĩ sa¬
crilegii facinus de maiori cu¬
mulũ iniqͥtate contraxit. cũ

Expanded text:
benedictionem in omnes gentes pontibenedictionem in omnes gentes pontifex dicebatur assumi. Qualiter autem de stirpe maledictionis possit benedictio propagari, facile non apparet, praesertim per istum, in quo vetustae maledictionis opprobrium merita contractae noviter exsecrationis attollunt. Discurrentibus igitur armatis, coepit per ecclesiam quasi quaedam theatralis scena disponi, dum parietes fulgor illustraret armorum et lasciva quasi triumphantium acclamatio resultaret. Horum manibus denique pluviali composito, ad palatium usque perductus est, comitantibus his paucisque sacerdotibus, quorum infamis quaestus est simplicitatem peregrinorum eludere et assiduis altare beati Petri sacrilegiis infestare. Porro haec initia ejus non sunt meliore gavisa processu, si quis vel emendicatae exsecrationis ordinem vel redemptam laicae gratiam potestatis exquirat. Nonne enim sacrilegii facimus de majori cumulum iniquitate contraxit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uniũsitatis concordia desꝑati. sta
tim ad uuitatem redituri fuerãt
uł inuiti. S stupentib ip̃is ideoq
cessantib scismatici maioris diutiꝰ
effrenata ñ tulit ambitio p̾para¬
toq furtim sic̃ dicit᷑ pluuiali de
manib offerentis arrepto in hu¬
meros suos tanta festinatione.
iecit ut herentib collo fimbriis
pauimentũ lamberet pars suꝑior
indumenti. Sic indutꝰ ad cathedrã
nullo adhuc ⁊̃ p̾dictoꝵ comitante
cucurrit. nom̃ ip̃e sͥ uictoris accla¬
mans ⁊ ad suffragandũ sͥ ⁊ decan¬
tandas laudes p̾paratos impudent̃¬
exhortans. Mirum spectaculũ nec
manifesto carens future sutatis.
auspicio scił qd̾ hic ei in ruinam
qñq ũteretur ascensus. sic̃ ip̃a pre¬
sũpte clamidis inu̾sa conũsio pre¬
signabat. Int̾ea reseratis forib eccłie
infame illud maledictoꝵ genꝰ irru¬
pit hoc enĩ cognationis illiꝰ uetus
agnomen ẽ. de qua ad effundendã

Expanded text:
universitatis concordia desperati, ad universitatis concordia desperati, ad unitatem statim redituri fuerant vel inviti: sed, stupentibus ipsis ideoque cessantibus, schismatici majoris diutius effrenata non tulit ambitio, præparatoque furtim, sicut dicitur, pluviali de manibus offerentis arrepto, in humeros suos tanta festinatione conjecit, ut hærentibus collo fimbriis pavimentum lamberet pars superior indumenti. Sic indutus ad cathedram, nullo adhuc etiam prædictorum comitante cucurrit, nomen ipse sibi victoris acclamans, et ad suffragandum sibi et decantandas laudes pexhortans. Mirum spectaculum, nec manifesto carens futurae veritatis auspicio, scilicet quod hic ei in ruinam quandoque vertetur ascensus, sicut ipsa praesumptae chlamydis inversa conversio praesignabat. Interea reseratis ecclesiae foribus, infame illud maledictorum genus irrupit: hoc enim cognationis illius vetus agnomen est, de qua ad effundendam
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ inciꝑent uiscera iurm᷑a¬
re. Aliꝰ affectate cancellarie con-¬
susus obꝓbrio ⁊ alicne p̾lationis ho¬
nore deiectus: conceptũ de in iuidia
ꝑsonale odium in eccłiam conũte¬
re temeraria malignitate p̾sump¬
sit. Tercis uͦ solius int̾ alios ꝑiture
pͥuilegio carnis exultans arbitratꝰ
ẽ. nichil negandũ sanguini nichil
sacris canonib deferendũ. Neq ip
postest debitam eis exhibere reue¬
rentiã quos ignorat. ideoq simi¬
lem sͥ brutum brutus elegit. ut in
utroq sibi inuicem de pari litt᷑aꝵ
tatis eos disciplina t̾rebat. ne eoꝵ
p̃cipitem cohiberet audaciam ⁊
uagos temerarie cupiditatis fre¬
naret excursus. Hic numerus ħ
tanta ꝑicia hoc tam ueñabile scm¬
q collegium: eccłiam dei immacła-¬
tam .s. sponsam dilecti filii sui re¬
nitentib uniu̾sis affectauit ad ꝓ¬
pͥam tͣhere uoluntatem. ⁊ adextͥs
regis ad detestabiles sathane trans¬
ferre complexus. Uisa tñ tociꝰ fere

Expanded text:
ent viscera murmurare. Alius, affectatæ cancellariæ confusus opprobrio et alienæ prælationis honore dejectus, conceptum de invidia personale odium in Ecclesiam convertere temeraria malignitate præsumpsit. Tertius vero, solius inter alios perituræ privilegio carnis exsultans, arbitratus est nihil negandum sanguini, nihil sacris canonibus deferendum : neque enim potest debitam eis exhibere reverentiam quos ignorat. Ideoque similem sibi Brutum Brutus elegit, ut in utroque sibi invicem de pari litterartatis eos disciplina terrebat, ne eorum præcipitem cohiberet audaciam et vagos temerariæ cupiditatis frenaret excursus. Hic numerus, hæc tanta peritia, hoc tam venerabile sanctumque collegium Ecclesiam Dei, immaculatam scilicet sponsam dilecti Filii sui, renitentibus universis affectavit ad propriam pertrahere voluntatem, et a dextris Regis ad detestabiles Satanæ transferre complexus. Visa tamen totius fere
Abbreviated transcription (Latin):
impulit ad loqũdum. ⁊ eccłie illiꝰ
indigna ꝯtritio cui młtis ex cau¬
sis ab antiqͦ sum płima caritate
deiunctus. Scio q acceptior erit in
aurib ur̃is diligentis deuota p̃¬
sumptio: qͣm fallax assentatio blã¬

Expanded text:
impulit ad loquendum, et ecclesiæ illius impulit ad loquendum, et ecclesiæ illius indigna contritio, cui multis ex causis ab antiquo sum plurima caritate devinctus. Scio quia acceptior erit in auribus vestris diligentis devota præsumptio quam fallax assentatio blan
Abbreviated transcription (Latin):
animis execrant ⁊ dampnant. Auger
metum qd̃ alius adhuc uacans ar¬
chidiaconatꝰ ineadem seruat᷑ eccłia:
minori nepotulo conferendus qͣm
cito in legitimã etatem uidebit᷑ ex¬
creuisse. Pret̾ea priore claustri re¬
moto qi acrioris ingenii credebat᷑.
et ad imurias eccłie ũ silebat ex con¬
scientia ep̃c pͥorem constituit idio¬
tam ut ip̃e .s. locum suppleat idio¬
te.⁊bona eoꝵ in usus ꝓprios sine
contͣdictione comu̾̃tat. Agite gͦ et
apłicam uob̃ domestice seu̾itatis
reuocate prudentiã. ut quod scĩta¬
ti ur̃e subreptũ ẽ: ip̃a sc̾itas ur̃a re¬
ducat ad forinam. quatinꝰ sc̃e insti¬
Sic enĩ obstruet᷑ os loqñtrum ini¬
qua.⁊ in laudem ⁊ głam nominiᷤ
ur̃i fideles ur̃i lib̾tate solita ꝓcla¬
mabunt ⁊ exempli t̾rore sublato.
status eccłie tͣnͣquillitate pͥstina
conqͥescet. Timeo ne audaciꝰ forte
locutus sim qͣm ur̃e debuerim ma¬
iestati.s me sc̃e opinionis ur̃e zelus

Expanded text:
animis execrantur, condemnant. Auget animis execrantur, condemnant. Auget metum quod alius adhuc vacans archidiaconatus in eadem servatur ecclesia, minori nepotulo conferendus, quam cito in legitimam ætatem videbitur excrevisse. Præterea priore claustri remoto, quia acrioris ingenii credebatur, et ad injurias ecclesiæ non silebat ex conscientia, episcopus priorem constituit idiotam, ut ipse scilicet locum suppleat idiotæ, et bona eorum in usus proprios sine contradictione convertat. Agite ergo et apostolicam vobis domesticæ severitatis revocate prudentiam, ut quod sanctitati vestræ subreptum est, ipsa sanctitas vestra reducat ad formam, quatenus sanctæ instiSic enim obstruetur os loquentium iniqua, et in laudem et gloriam nominis vestri fideles vestri libertate solita proclamabunt, et exempli terrore sublato, status ecclesiæ tranquillitate pristina conquiescet. Timeo ne audacius forte loquutus sim, quam vestræ debuerim sanctitati, sed me sanctæ opinionis vestræ zelus
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. utinã cõplaceant ei eloquia
mea. Loqua inqͣm qr aprid eñ m̃n
sermo ẽ. apd quẽ ñ eget uł int̾cesso¬
re religio uł iusticia defensore.
Dñe quotqͦt ordinis illiꝰ obseruan¬
tiam ꝓfitent᷑ aut diligunt ꝑ õs
galloꝵ eccłias ⁊ angloꝵ audito h
u̾bo scaudalizati st̃ querentes
ur̃m tam recens solũit anathena.
cũ nulla uis necessitatis appare¬
at nͨ tanto uulm̃ remediũ aliqͦd
aliqua recõpensatione uideatur
afferri. Om̃s redlitus ⁊ om̃s obuen¬
tiones archidiaconatꝰ illiꝰ q̃ ad cõ¬
inunes usus regłarrum fr̃m fũant
assignate. sine causa cͣgnitione sub¬
ris sumptib attribute. Querunt
gͥ de iureq suũ ẽ. sine iudicit spo¬
dit int̾im int̾ cilicias patiꝑũ fũm
⁊ sordes. cartularii filius sericis ad¬
ornatus. ⁊ uariis quẽ ip̃i muise
dissimilitudiuis animal intuentes:
quasi seminariñ ꝙdam reuocande
scłaritatis tacitis qd̃ solũ audent

Expanded text:
meum. Utinam complaceant ei eloquia meum. Utinam complaceant ei eloquia mea! Loquar, inquam, quia apud eum mihi sermo est, apud quem non eget vel intercessore religio, vel justitia defensore. Domine, quotquot ordinis illius observantiam profitentur aut diligunt, per omnes Gallorum Ecclesias et Anglorum, audito hoc verbo scandalizati sunt, quaerentes vestrum tam recens solverit anathema, cum nulla vis necessitatis appareat, nec tanto vulneri remedium aliquod aliqua recompensatione videatur afferri. Omnes redditus et omnes obventiones archidiaconatus illius, quæ ad communes usus regularium fratrum fuerant assignatæ, sine causæ cognitione subris sumptibus attributæ. Quærunt igitur de jure quod suum est sine judicio spodit interim inter cilicia pauperum fratrum et sordes, cartularii filius, sericis adornatus et variis, quem ipsi invisæ dissimilitudinis animal intuentes, quasi seminarium quoddam revocandæ secularitatis, tacitis, quod solum audent,
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑimento didicimꝰ diuino quo¬
dam uidicio sepiꝰ euenire: ꝙ huii
qͥ ob affectionẽ fauoris humani
reuerentiã diuine maiestatis of¬
fendunt diuine qͥdem dispendi¬
um faciunt: s humanam qͣm af¬
fectauerãt ininime consequut᷑. Sic̃
i disciplina cautelam sic insolentẽ
ꝓnior indulgentia creat audaciam
gtuitumq lib̾alitatis aliene bene¬
ficium suoꝵ reputant p̃inia m̃i¬
torũ ip̃mq qñq beueficium putar
iniuriã ꝙ ininoris ꝓpria estimatio¬
ne fui̾nt estimati. E ego nob̃ in hoc
facto uereor accidisse. sic̃ sc̃itati ur̃e
post modũ euidentib liquebit in¬
diciis cũ ad aures ur̃as ueridica re¬
latione ꝑuenerit qͣnta malignita¬
te ⁊ audacia p̃dictus ep̃s infirmi¬
tatẽ status ur̃i p̃ublice p̃dicau̾nt
⁊ hostiũ eccłie uictoriã rediens di¬
temꝑe pleniꝰ in notescent. ut mul¬
la fidem u̾itatis suspicio debtat im¬
pedire Loquar tũ int̾im ad dñm

Expanded text:
experimento didicimus divino quoexperimento didicimus divino quodam judicio saepius evenire quod hi qui, ob affectationem favoris humani, reverentiam divinae majestatis offendunt, divinae quidem dispendium faciunt, sed humanam quam affectaverant minime consequuntur. Sicut enim disciplina cautelam, sic insolentem pronior indulgentia creat audaciam, gratuitumque liberalitatis alienae beneficium suorum reputant praemia meritorum, ipsumque quandoque beneficium putant injuriam, quod minoris propria existimatione fuerint aestimati. Quod ego vobis in hoc facto vereor accidisse, sicut sanctitati vestrae post modum evidentibus liquebit indiciis, cum ad aures vestras veridica relatione pervenerit, quanta malignitate et audacia praedictus episcopus infirmitatem status vestri publice praedicaverit, et hostium Ecclesiae victoriam rediens ditempore plenius innotescent, ut nulla fidem veritatis suspicio debeat impedire. Loquar tamen interim ad dominum
Abbreviated transcription (Latin):
fauorib inclinam᷑: ⁊ accelerato
uͥtutis iusticiq naufragio sa¬
lutaris exꝑientie p̃pedimus e¬
uentum. Oportebat magis scłm
doctrinam psalmiste sꝑate in di
nis ⁊ in die suꝑboꝵ sine adu¬
torio. Oportebat in mandatis eiꝰ
⁊ iustificationib ex̃ceri ñ statim
ianꝰ inbelles cauptitiandas offer¬
re. qr ñ potest seqͥ sine conc̾tati¬
one uictoria: nͥ corona sine legi¬
timo certamine ꝓuenire. Lex ꝑ
certaminis ẽ. uti u̾tutib uirib.
uirtutẽ patientie ⁊ longanimi¬
tatis amplecti: ñ int̾ micia trahi
fauorib. ⁊ despato diume boni¬
tatis auxilio cedere qm̃ qui
sꝑant in eũ ñ confundentur.
qui aut̃e hominib placent
confusi sunt qm̃ dñs sp̃uit
eos. Non ne utilius erat ip̃am
hominũ grã de diuina boni¬
tate sꝑare ⁊ ñ ei de druinitatis
offensa parare mat̾iam cũ cor¬
da etiam regũ in manu dei sint.
⁊ ea qͦ uolũit inclinabit: Ad hec.

Expanded text:
favoribus inclinamus, et accelerato favoribus inclinamus, et accelerato veritatis justitiaeque naufragio salutaris experientiae praepedimus eventum. Oportebat magis, secundum doctrinam Psalmistae, sperare in Domino nis et in die superborum sine adjutorio. Oportebat in mandatis ejus et justificationibus exerceri, non statim manus imbelles captivandas offerre, quia non potest sequi sine concertatione victoria, nec corona sine legitimo certamine provenire. Lex autem certaminis est uti viribus, virtutem patientiae et longanimitatis amplecti, non inter initia trahi favoribus, et desperato divinae bonitatis auxilio cedere, quoniam qui sperant in eum non confundentur ; qui autem hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . Nonne utilius erat ipsam hominum gratiam de divina bonitate sperare, et non ei de divinitatis offensa parare materiam, cum corda etiam regum in manu Dei sint, et ea quo voluerit inclinabit . Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
Metrunt᷑ gͥ affectatos dep̃rogati¬
ua potentie sue potiꝰ qͣm de ñi¬
to rõnis effectus ⁊ noĩe necessita¬
tis indulgentiã qͣmlibet excusan¬
tes: diuine gr̃e bonitatem ñ susti¬
nent exꝑiri s humanũ fauorem
p̃ omĩb auspicantes fugaces au¬
ras ⁊ iuanes uentos studiis falla
lib̾tatem ⁊ maiestatẽ redigunt
in contemptũ. q̃ tñ in u̾tute sc̃oꝵ
debet apparere t̾ribilis. ut castroꝵ
acies ordinata. Solebat siqͥdem
t̾ribilis supp̃mnis potestatib immi¬
uere eaꝵq patient᷑ expuguare po¬
tentiã dum tͥbulationib constan¬
ter exposita lib̾ationẽ ñ nͥ de libe¬
ratore pauꝑum expectabat. Lib̾¬
at enĩ dñs pauꝑem a potente ⁊
inopem cui ñ comꝑet ad iutor
qm̃i fidelis ẽ. neq uires nr̃as pa-¬
titur uirib tẽptationis excedi.
s facit cũ tẽptatione ꝓuentum
ut possimꝰ sustinere. Uerumtñ
nos grãm istam pusillanimita¬
te desꝑationis excludimꝰ qͦtiens
desꝑato uͥtutis effectu: humanis

Expanded text:
erogativa potentiae suae potius quam de merito rationis effectus, et nomine necessitatis indulgentiam quamlibet excusantes, divinae gratiae bonitatem non sustinent experiri, sed humanum favorem prae omnibus auspicantes, fugaces auras et inanes ventos studiis fallaclibertatem, et majestatem redigunt in contemptum, quae tamen in virtute sanctorum debet apparere terribilis ut castrorum acies ordinata . Solebat siquidem terribilis supremis potestatibus imminere, earumque patienter expugnare potentiam, dum tribulationibus constanter exposita, liberationem non nisi de liberatore pauperum exspectabat. Liberat enim Dominus pauperem a potente, et inopem cui non comparet adjutor , quoniam fidelis est, neque vires nostras patitur viribus tentationis excedi, sed facit cum tentatione proventum, ut possimus sustinere . Verumtamen nos gratiam istam pusillanimitate desperationis excludimus, quoties desperato virtutis effectu humanis
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicati sunt debitamq cõmissi
reatus exceꝑe sententiã quos ec¬
cłia tanqͣm degeñes sathane tra¬
didit in infitum carnis: ⁊ a catho¬
lica depulit unitate. Neq caret
exeeutione sententia. s in dilato
mancipat᷑ effectui. cũ eos int̾im
et conscientia torqueat. ⁊ ĩmuens
cotidie ẜualentis eccłie trium phꝰ
affligat. Porro benignꝰ eccłie sue
sap̃ia diuina ꝓuidit manifestã
faciens omib u̾itatem ut nͥ sim¬
plicitas ignorantiã. nec maligni¬
tas ꝓbabile quidlibet aucdeat alle¬
gare. Si enĩ eos quos ab unitate ca¬
tholica ꝓfana se iuiuxit ambitio
num̃us uł opinio. uł quelibet e¬
lectionis forma defenderet aliqua
fortassis erroris matĩa contͣhi po¬
tuiss. S tres tm̃ de tota uniũsi¬
tate suducti sunt. ⁊ hii sane quoᷤᷤ
magis supportare uidebat᷑ eccłia
gantia nͨ litt̃aꝵ ꝑicia cõmendabat.
Nunqͥd enĩ his qui int̾ eos etate
p̃cedebat ⁊ ordine. tusculanum

Expanded text:
Judicati sunt, debitamque commissi Judicati sunt, debitamque commissi reatus excepere sententiam, quos Ecclesia, tanquam degeneres, Satanæ tradidit in interitum carnis et a Catholica depulit unitate. Neque caret exsecutione sententia, sed indilato mancipatur effectui, cum eos interim et conscientia torqueat et imminens quotidie prævalentis Ecclesiæ triumphus affligat. Porro benignius Ecclesiæ suæ sapientia divina providit manifestam faciens omnibus veritatem, ut nec simplicitas ignorantiam nec malignitas probabile quidlibet valeat allegare. Si enim eos quos ab unitate Catholica profana sejunxit ambitio, numerus vel opinio vel quælibet electionis forma defenderet, aliqua fortassis erroris materia contrahi potuisset. Sed tres tantum de tota universitate seducti sunt, et hi sane quos magis supportare videbatur Ecclesia gantia nec litterarum peritia commendabat. Nunquid enim is qui inter eos ætate præcedebat et ordine Tusculanum
Abbreviated transcription (Latin):
lis apud pͥncipes nr̃os ad agni¬
tionem sc̃i apostolatus reu̾entissimi
dĩ ⁊ patris nr̃i alexanãri .pp̃. diligen¬
tia ur̃e deuotionis extiterit ad nos¬
centiam urãm fideliũ relatione ꝑ¬
ueniet aut ꝑuenit. Neq N necessari¬
a iͥ ẽ. in hac parte iactantia ut uo¬
bis rei ũitas in uotescat. qm̃ me
etiam dissimulante latere ñ po¬
terit ꝙ normannia tota mirata
ẽ ⁊ ip̃a de longinquo nichilomi¬
nus anglia recognouit. Bene ar̃i
mͥ qr iam fructũ diligentie hinꝰ
p̃miumq laboris accipio. qm̃ sal¬
plenitudinẽ: ⁊ indubitatã diuine
benedictionis ꝑcipio utatem. Gau¬
deo itaq sciens me reuera matͥs me¬
e gremio contineri ip̃iusq sacͥs fo¬
ueri complex ib ⁊ sinceris ub̃ib
allactari. Gaudeo inqͣm cognoscẽs
qͣm obstinato seismatici iuiseras¬
de cecitatis claudant᷑ errore quoꝵ
oculos cͥcuinfuse lucis radii ñ il¬
lustrant. s ip̃e pociꝰ excedens ma¬
iufeste fulgor claritatis effundit.

Expanded text:
lis apud principes nostros ad agntionem sancti apostolatus, reverentissimi domini et Patris nostri Alexandri papæ diligentia nostræ devotionis extiterit, ad notitiam vestram fidelium relatione perveniet aut pervenit. Neque enim necessaria mihi est in hac parte jactantia, ut vobis rei veritas innotescat, quoniam me etiam dissimulante latere non poterit quod Northmannia tota mirata est, et ipsa de longinquo nihilominus Anglia recognovit. Bene autem mihi, quia jam fructum diligentiæ hujus præmiumque laboris accipio, quoplenitudinem et indubitatam divinæ benedictionis percipio veritatem. Gaudeo itaque, sciens me revera matris meæ gremio contineri, ipsiusque sacris foveri complexibus et sinceris uberibus allactari. Gaudeo, inquam, cognoscens quam obstinato schismatici miserandæ cæcitatis claudantur errore, quorum oculos circumfusæ lucis radii non illustrant, sed ipse potius excedens manifestæ fulgor claritatis offundit.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ oñosam extitisse p̾ncipib
iugũ aliqñ data occasione po¬
nendũ donec cupiditatis penas am-¬
bicio detestanda luiss. Soluendũ
morte altutrrus questionis in cer¬
tũ atq int̃im posse religionẽ epi¬
scopoꝵ ꝑ singula regna suffic̃e
donec diuina uoluntas signis e¬
uidentiorib appareret. Accedeba
legatoꝵ imꝑatoris ⁊ cardinalrũ
ad modicum tempus qͦlibet occa¬
sio suspendiss. Pret̾ea cũ animoᷤᷤ
regum in fauorẽ dñi nr̃i om̃rũ
conscientia crederet inclinatos: in
partem imꝑatoris cessisse dilati¬
one p̃stita crederent᷑. ⁊ paulominꝰ
petͥmenti suspicio qͣm uoticia forte
ueritatis afferret. S ⁊ rex franc̃. re¬
i diffinitionẽ regis angł. uolunta¬
ti cõmiserat nicħ se facturũ publi
um dilationis ut qͣnto spaciosrit
tanto utiliꝰ utriq regi poss c̃ẽ con
sultũ atq int̾im aliqͣ possent
de ip̃is euentib auspicari. Qa gͥ

Expanded text:
semper onerosam extitisse principibus, semper onerosam extitisse principibus, jugum aliquando data occasione ponendum, donec cupiditatis p/oe/nas ambitio detestanda luisset, solvendum morte alterutrius quæstionis incertum, atque interim posse religionem episcoporum per singula regna sufficere, donec divina voluntas signis evidentioribus appareret. Accedebat legatorum imperatoris et cardinalium, ad modicum tempus quælibet occasio suspendisset. Præterea, cum animos regum in favorem domini nostri omnium conscientia, crederet inclinatos, in partes imperatoris cessisse dilatione præstita crederentur, et paulo minus detrimenti suspicio quam notitia forte veritatis afferret. Sed et rex Francorum rei diffinitionem regis Anglorum voluntati commiserat, nihil se facturum publicum dilationis, ut quanto spatiosius, tanto utilius utrique regi posset esse con sultum atque interim aliqua possent de ipsis eventibus auspicari. Quia igitur
Abbreviated transcription (Latin):
lescat. Porro suꝑ facto illo in qͦ
regem frãc̃. ad u̾sus eos scandaliza¬
tum audistis prorsus excusabiles
sine om̃i dubitatione credatis qr
niqͣm ad consensũ dispensati¬
onis illiꝰ ꝑtrahi potuissent: nͥ eos
in expugnabilis necessitas ⁊ in¬
estimabile bonũ recõpensationis
ilico ꝓuenture traxiss. Conueñ¬
aut siqͥdem ex mandato regum
ueñabiles. de regno utͥusq ꝑsone
ut de Rom̃. pontificis susceptiõe
ce fuerat constitinum. Stabantiitaq
fr̃s illi cãm eccłie ñ sine magno
rosq fauor iniqͥtatis conualuert
adeo ut qͥ manifeste radiũ uerita¬
tis suggerere ñ audebant: differen¬
dum potiꝰ scłari quadã astutia
p̃dicarent. Euentũ scił rei dubi¬
e potiꝰ expectandũ qͣm subicien¬
dam fortuitis casib tantoꝵ p̾nci¬
pum maiestatem. Non oportere¬
niinie eos tem̃itate festinationi
in uolui. qͦs securiꝰ illesos sola pot̾a
ex pectͣio conseruare. Rom̃ eccłiam

Expanded text:
lescat. Porro super facto illo, in quo lescat. Porro super facto illo, in quo regem Francorum adversus eos scandalizatum audistis, prorsus excusabiles sine omni dubitatione credatis, quia nunquam ad consensum dispensationis illius pertrahi potuissent, nisi eos inexpugnabilis necessitas, et inæstimabile bonum recompensationis illico proventuræ traxisset. Convenerant siquidem ex mandato regum venerabiles de regno utriusque personæ, ut de Romani pontificis susceptione ce fuerat constitutum. Stabant itaque fratres illi causam Ecclesiæ, non sine magno plerosque favor iniquitatis convaluerat, adeo ut qui manifestæ repudium veritatis suggerere non audebant, differendum potius sæculari quadam astutia predicarent, eventum scilicet rei dubiæ potius exspectandum quam subjiciendam fortuitis casibus tantorum principum majestatem, non oportere eos temeritate nimiæ festinationis involvi quos securius illæsos sola poterat expectatio conservare, Romanam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
hac decreuimꝰ uobiscũ ostantia
ꝑmanere. In hac uobiscũ uiuen¬
dũ ẽ. In hac cũ uoluntas diui¬
na decreuerit moriendũ. qr neq
mors neq uita neq aliqͥd unqͣ
ad huiꝰ nos sententie ꝓfessione
se iunget. Intim si dño nr̃o et
uobis nrãm ñ possumꝰ p̃senti¬
ami exhib̾e: aliqͦ tñ ex parte suꝑ¬
pͥet deuotio caritatẽ is absenti¬
am qm̃ uenabilib patrib nr̃is
sedis apłice legatis assistimꝰ. cũ
eis toto studio sc̃e Rom̃. eccłie u¬
tilitatib insistentes. In quib tan¬
ta refulget apłice sc̃itatis ⁊ doctne
ꝑfectio. ut eis plus gr̃e m̃ita con¬
trahant. qͣm t̾roris reuentia disci¬
pline. Uiri sunt quoꝵ sc̃itatem
miratur ppłs. sapientiã elrerus
usq quaq collaudat. ⁊ uirtutẽ
seũitatis pͥucipes expauescunt.
Ad sũmiã tanta om̃e opus suum
mansuetudinẽ temꝑant ut neq
seũitas discipline ꝑeat:⁊ in om̃i
parte sc̃e Rom̃. eccłie gr̃a conua-¬

Expanded text:
hac decrevimus vobiscum constantia hac decrevimus vobiscum constantia permanere, in hac vobiscum vivendum est, in hac, cum voluntas divina decreverit, moriendum, quia neque mors, neque vita, neque aliquid unquam ab hujus nos sententiae professione sejunget. Interim si dotiam exhibere, aliqua tamen ex parte supplet devotio charitatis absentiam, quoniam venerabilibus Patribus nostris sedis apostolicae legatis assistimus, cum eis toto studio sanctae Romanae Ecclesiae utilitatibus insistentes. In quibus tanta refulget apostolicae sanctitatis et doctrinae perfectio, ut eis plus gratiae merita contrahant quam terroris reverentia disciplinae. Viri sunt, quorum sanctitatem miratur populus, sapientiam clerus usquequaque collaudat; ad virtutem severitatis principes expavescunt. Ad summam, tanta omne opus suum mansuetudine temperant, ut neque severitas disciplinæ pereat, et in omni parte sanctæ Romanæ Ecclesiæ gratia conva
Abbreviated transcription (Latin):
de om̃i carne singularit estis ad
hoc tẽpus electi ꝑ quos fidei ũi¬
tas ꝑ quos forma iusticiã. ꝑ quoᷤᷤ
eccłie lib̾tas inconuulsa seruet᷑.
Ded enĩ nos in hac uobiscũ uni¬
tate consistimꝰ. ꝙ hereticã p̃uita¬
tẽ cũ suo detestamur auctore. uo¬
bis debet᷑ gr̃a qͥ cepistis a quib
nos auctoritate duximꝰ ⁊ exẽplũ.
Ip̃i itaq duces nr̃i ip̃i reuera de
fortissimis isrł estis quib i lectu¬
lus salomonis datus ẽ. ꝓpter ti¬
inores nocturnos fidelib excubii
ambiendus. Ad uos uelut ad lu¬
cernã suꝑ candelabrũ positã ori¬
entalis parit̾ ⁊ occidentalis con-¬
currit eccłia s ad insulas q̃ ꝓcul
st̃ sonus uitatis exruit a quib
tanqͣm a finib terre pleriq iam
ꝑ discrimina multa uenͣrunt
audire sap̃iam sa lomonis. Licet
enĩ nos płima locoꝵ spacia disum¬
gant. caritas semꝑ indiuisa con¬
iungit. qͦs unꝰ sp̃e unafides una
confessio dirigit ad salutẽ. In

Expanded text:
de omni carne singulariter estis ad de omni carne singulariter estis ad hoc tempus electi, per quos fidei veritas, per quos forma justitiæ, per quos Ecclesiæ libertas inconvulsa servetQuod enim nos in hac vobiscum unitate consistimus, quod haereticam pravitatem cum suo detestamur auctore, vobis debetur gratia qui coepistis, a quibus nos auctoritatem duximus et exemplum. Ipsi itaque duces nostri, ipsi revera de fortissimis Israel estis, quibus lectulus Salomonis datus est, propter timores nocturnos fidelibus excubiis ambiendus . Ad vos, velut ad lucernam super candelabrum positam , Orientalis pariter et Occidentalis concurrit Ecclesia, sed ad insulas quae procul sunt, sonus veritatis exivit, a quibus, tanquam a finibus terrae , plerique jam per discrimina multa venerunt audire sapientiam Salomonis . Licet enim nos plurima locorum spatia disjungant, charitas semper indivisa conjungit quos unus spiritus, una fides, una confessio dirigit ad salutem. In
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ omnrũ nob̃ cum st̃ eoꝵ etiam
quoꝵ lingue nob̃ qualibet secła¬
ri necessitate reclamant adeo ut
ne enĩ in eos qͥ ab hac fidei unita¬
te dissentiunt ultio diuina ina¬
nifeste ꝓcedit ⁊ uoluntas eiꝰ ein¬
dentib indiciis declarata pates¬
cit: Nonne pͥnceps ille cui similẽ
a multo temꝑe roma ñ hũit cuiꝰ
dñs app̃hendisse dext̾am dicebat᷑
cuiꝰ fere usq ad remota orientis
fror excesserat: a die susceptionis
oct. druino cepit iudicio reꝓba¬
ri adeo ut hii quos ante securos
menia ñ reddebant: congredi co¬
minꝰ ausi sint ⁊ ei de ꝓsꝑitate
successuũ insultare: Reuera di¬
gitus dei ẽ hic. dextere excelsi re¬
pentina mutatio parcentis ad¬
huc ⁊ in ira corriꝑe differentis.
Utinã saꝑet ⁊ intelligeret ⁊ no¬
uissima ꝓuideret qr tot detͥmen¬
ta p̃sentrũ: quedã st̃ indicia futuroꝵ
Omnib gͥ ab inicio rite ꝑspectis
dm̃i ⁊ patres mei magna uos con¬
uenit exultatione gaudere. qd̃

Expanded text:
enim omnium nobiscum sunt, eorum etiam quorum linguæ nobis qualibet sæculari necessitate reclamant, adeo utne enim in eos qui ab hac fidei unitate dissentiunt ultio divina manifeste procedit, et voluntas ejus evidentibus indiciis declarata patescit? Nonne princeps ille, cui similem a multo tempore Roma non habuit, cujus Dominus apprehendisse dexteram dicebatur, cujus fere usque ad remota Orientis terror excesserat a die susceptionis, Otto divino cæpit judicio reprobari, adeo ut hi quos ante securos mænia non reddebant, congredi cominus ausi sint et ei de prosperitate successuum insultare? Revera digitus Dei est hic, dexteræ Excelsi repentina mutatio, parcentis adhuc et in ira corripere differentis. Utinam saperet, et intelligeret et novissima provideret, quia tot detrimenta præsentium quædam sunt indicia futurorum! Omnibus igitur ab initio rite perspectis, domini et patres mei, magna vos convenit exsultatione gaudere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dio. miseria et miscdia obiuarẽt
sibi: et ita se infirmitati uirtus
uniret. ut ẽent in carne una. uer

Expanded text:
dio, miseria et misericordia obviarent sibi ; ut ita se infirmitati virtus uniret, ut essent in carne una Ver
Abbreviated transcription (Latin):
sublatũ est. restitui faciatis. ut ad
fr̃es ad quos concessi. ꝑuenire pos¬
sit quod eis ab inicio fuerat desti¬
natum. Insultant illi fiquidem. su¬
oq quod ad pias causas deputatũ¬
fuerat distribuunt arbitratu. et
me qͣi nudum ⁊ inopem. exisse im¬
proba congratulatione letant᷑. faci
ta seueritate p̃cipite consũmari. ne
de nr̃is gauideat simplex uel imꝑi¬
ta malicia detrimentis.

Expanded text:
sublatum est, restitui faciatis, ut ad sublatum est, restitui faciatis, ut ad fratres ad quos concessi pervenire possit, quod iis ab initio fuerat destinatum. Insultant illi siquidem, suoque quod ad pias causas fuerat deputatum distribuunt arbitratu, et me quasi nudum et inopem exiisse improba congratulatione laetantur. Faciata severitate praecipite consummari, ne de nostris gaudeat simplex vel imperita malitia detrimentis.