comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cori legatu in alieno testam̃¬
to scribere nõ ꝓhibemui. Qui
se filio testatoris ĩpubi tucorẽ
ascripẜit. et suspectus esse p̾siũ
indetur uoluntati testatoris.

Expanded text:
ori legatum in alieno testamento scribere non prohibemur. Qui se filio testatoris impuberi tutorem adscripserit, ut susp consensisse uidetur uoluntati testatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
flucbatnonidco minus ꝑhenꝰ¬
ne est. ¶luminum q̃¬
dampublica sunt. quedam ñ
publicum flumen ẽe. cassus de¬
finit. ꝙ phenne sit hec ẽ sñia cisi
quam ⁊clsus probat uidetur
cc̃ ꝓbibilis ¶uc int̾lictum ad
fumina publici ꝑtinet. si aut̃
flumen priuatum sit. cessabit
int̾dictum/nicħ enim differt
acceteris locis priuatis flumen
priuatum. ERipa aut ita rocte
definictur. ad ꝙ siume contin
natinalemngorem cursuᷤ su
ul mariuł qua alia rõne adtẽ¬
ꝑus ad cituit. npas non mutat
nemo demq dixit nilum qͥ
incitmento suo egiptumoy¬
it. ripas suas mutare ul amplia¬
itnam cum ad ppetuam sin
meñsuram redicrit. nꝑe aluci
cius minuende sunt sitũ fiu¬
men naturalit cituit ut poc¬
tuum incitmentum natus
sit.ul alio flumine ad mixto.
dicendum ẽ rip̃as quoꝙ cum.
mutassesquem ad modumsi
aluco mutato. alias cepit curre
¶uisula inpublico flumine
fiit nata.inꝙ ca. aliquid fact¬
at fiat. non uioctur inpublico.
ficri illa crim insula aut occu¬

Expanded text:
non ideo minus pene est. Fluminum qpublica sunt, quaedam non. publicum flumen esse Cassius d perenne sit: haec sententia Cassii, quam et Celsus probat, uidetur esse probabilis. Hoc interdictum ad flumina publica pertinet: si autem flumen priuatum sit, cessabit interdictum: nihil enim differt a ceteris locis priuatis flumen priuatum. Ripa autem ita recte definietur id, quod flumen continet naturalem rigorem cursus sui vel mari vel qua alia ratione ad tempus excrevit, ripas non mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare vel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae alvei eius muniendae sunt. si tamen naturaliter creverit, ut perpetuum incrementum nanctus sidicendum est ripas quoque eum mutasse, quemadmodum si alueo mutato alia coepit currere. Si insula in publico flumine fuerit nata inque ea aliquid fiat, non uidetur in publico fieri. illa enim insula aut occu
Abbreviated transcription (Latin):
umpacius immittas quo sta¬
ꝗo it ue naingio det̾ior sit. fia
Elumen. anuo magnitudine
discernendum ẽ. aut ctutm¬
Latione cͥcum colentium. ¶⁊tẽ
fluminum quedam sunt per¬
hennia. quedam torrentia. ꝑ̃¬

Expanded text:
ripa eius immittas, quo statio iterue nauigio deterior sit fiat'. Flumen a riuo magnitudine discernendum est aut existimatione circumcolentium. Item fluminum quaedam sunt perennia, quaedam torrentia. pe
Abbreviated transcription (Latin):
giorem. neꝙ altiorem. neq
humiliorem.uiam. sub nõie
refectionis isqui int̾dic̃ potest
facere suel minam trenam gi¬
dictum h ꝑpetuo dabitur. ⁊ õi¬

Expanded text:
giorem neque altiorem neque humiliorem uiam sub nomine ref‹e›ctionis is qui interdicit potest facere, uel in uiam terrenam gldictum hoc perpetuo dabitur et o
Abbreviated transcription (Latin):
sessionẽ petet frustra hus cñb̾
ratum hecur s illud ꝯseãns fu¬
turum ẽẽ. ⁊ si pc̃iteat illũ petisse
mariti int̾sit dotẽ restitin cum
prĩ⁊ inortua filia .salua cẽ dos
deb̾at ꝓcurator cũ abco es alis¬
nũ exig̾it qui tp̃r libaretur re

Expanded text:
sessionem petat, frustra his casibus ratum habetur. sed illud consequens futurum etiam si paeniteat illum petisse,mariti intersit dotem restitui, cum patri etiam mortua filia salua esse dos debeat. Procurator cum ab eo aes alienum exegerat, qui tempore liberaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ante certam dicm fieit
ꝙ sieffectum non ẽet quanti
ut efficiatur opꝰlocasseᷤᷤ. tãti
op effectum nonẽit. alii loca

Expanded text:
tuo ante certam diem fieri, quod si effectum non esset, quanti ut efficiatur opus locasses, tanti opus effectum non erat, alii loca
Abbreviated transcription (Latin):
depirent. sunc is qui optuli¬
sset se negocus gerendis. nu¬
llamhiturus cẽt accionem.
decoq utilit  desuo inpẽdiss
uł is cuius gestaeẽt. rouersu
cum qui inuasisset. negocia
cius nullo uire ag̾t posse. Fu¬
tele quoꝙ uidicio qui teñe¬
tur: non proprie ex gtu ob¬
ligari intelliguntin/ nullũ
eñim negoctũm int̾ tũtore
⁊pupillum ꝯhitur s quia sa
Ane nonex malcficio tenent᷑.
quasi ex xͣtu teneri udent
tue acc̃ones non tmn enim
tutor cum pupillo h acc̃o.
rempupilli. uel proeo fuerit
obligatus aut reni suam cre
ditori cius obligauit. ¶it
quoꝙ quilegatum debet.
neꝙ ec contractu. neꝙ exm̃¬
leficio obligatus ẽe intelligĩ
namneꝙ cum defuncto.
neꝙ cumh̾rde contc̃cisse.
quicquam legatarius inte¬
ssigitu maleficium aute¬
manifesum e Is quoꝙ qͥ¬

Expanded text:
erirent, si uel is, qui obtulisset se negotiis gerundis, nullam habiturus esset actionem de eo, quod utiliter de suo impe‹n›disset, uel is, cuius gesta essent, aduersus eum, qui inuasisset negotia eius, nullo iure agere posset. Tutelae quoque iudicio qui tenentur, non proprie ex contractu obligati intelleguntur nullum enim negotium inter tutorem et pupillum ane non ex maleficio tenentur, quasi ex contractu teneri videntur. sunt actiones: non tantum enim tutor cum pupillo habet contrrem pupilli vel pro eo fuerit obligatus aut rem ditori eius obligauerit. Heres quoque, qui legatum debet, neque ex contractu neque ex maleficio obligatus esse intellegitur: nam neque cum defuncto neque cum herede contraxisse quicquam legatarius intellegitur: maleficium autemanifestum est. Is quoq
Abbreviated transcription (Latin):
sin uirisꝰ effectus finss ucrum¬
hinc sm̃e itfragatumr. uiuis rõ¬
qͣm si pater ꝙ ñ rediit. iã tunc
cecessisse intelligit᷑. ex quo cap¬
tus est. sb̃stituto suas uires ne¬
çessario teñet. Si mortuo patre.
capiatur. impubes institutus
legẽ cornͣcham de tabuł scdis

Expanded text:
tuerat et ab hostibus captus ibi decessit: postea defuncto impubere legi si pater, qui ‹non› rediit, iam tunc neque tabulas secundas in eius tus est, substitutio suas uires necessario tenet.Si mortuo patre capiatur impubes institutus legem Corneliam de tabulis secundis
Abbreviated transcription (Latin):
bertus. p̃ patronũ. acunlib
munibus non cecusatur nec
term̃. crhibeat. ¶Lib̾ti no
senator qui negocia patron¬
or gtrunt. a tugela decreto pa¬

Expanded text:
bertus propter patronum a civilibus muneribus non excusatur, necexhibeat. Liberti vero senatorum, qui negotia patronorum gerunt, a tutela decreto pa
Abbreviated transcription (Latin):
cius naturalc̃ orignc̃ ducit. ni
domiciliũ. scqt᷑ ¶ Uiris prudẽti¬
bus placuit. dnob locis posse:
aliquẽ hc̃rc tomiciliũ. si utrobi¬
q ita sc instrurit. ut no ito mi¬
nus apud alceros. se collocasse:
iteatur. ¶Lb̾tini origiñe pa¬
tronoꝵ. uł domiciliũ. sccuntur.
itt qui cr hus nascũtur.
ones uiluis prait frumentum
cunb sius. qm añõna exigit.
dim frẽs rescripẜunt. ⁊ aliis qͦ
constitutõnib principalib itt
cantum est.D mslt¬

Expanded text:
eius naturalem originem ducit, non domicilium sequitur. Viris prudentibus placuit duobus locis posse aliquem habere domicilium, si utrubique ita se instruxit, ut non ideo minus apud alteros se collocasse videatur. Libertini originem patronorum vel domicilium sequuntur: item qui ex his nascuntur. ones vilius praestare frumentum civibus suis, quam annona exigit, divi fratres rescripserunt, et aliis quoque constitutionibus principalibus id cautum est. Nerat
Abbreviated transcription (Latin):
fames h̃ri cũ fc̃i quide q̃o sit in
potestate iudicanciũ iuris aut̾
Auͣctas. nõ sit ¶ In eũ qui successo¬
itm suo ꝑiculo noĩauit. si fini¬
to magrãtu successor ydoneo fu¬
it. acconc dari n̾o optet. ¶In fr¬
audem cunlĩ muncx ꝑ tacita
fidem p̾dia translata fisco uendi¬
mist̾ de sius bonis cogiti᷑ solue¬
Ous originis. in honoribus st̃e¬
undis. ac muncrib suscipien¬
dis. adopt̾one nõ mutatinꝰ. set
noms quoq munerbus filius
padoptimmi pr̃em astringitur.

Expanded text:
o sit in potestate iudicantium, iuris autem auctoritas non sit.In eum, qui successorem suo periculo nominauit, si finito magistratu successor idoneus fuit, actionem dari non oportet.In fraudem ciuilium munerum per tacitam fidem praedia translata fisco uindiminister de suis bonis cogitur soluere.Ius originis in honoribus obeundis ac muneribus suscipiendis adoptione non mutatur: sed nouis quoque muneribus filius per adoptiuum patrem adstringitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita demũ collegt piculũ ascri¬
batur. sincq ab ip̃o qui gessit.n
honore deposito alioqum si pso¬
na eoꝵ.uł cautõ sit ydonca uł
solucndo fint quo tp̃rc ꝯuc̃m¬

Expanded text:
ut ita demum collegae periculum adscribatur, si neque ab ipso qui gessit nehonore deposito. alioquin si persona vel cautio sit idonea, vel solvendo fuit quo tempore c
Abbreviated transcription (Latin):
ỹid ergo si alt̾ ermagr̃a.¬
tibus tot anis ab fu̾it. aut for¬
namã. nł egram ualitudint.
rci .p. negocia non gesserit et
om̃ia collega solus admĩstra¬
ucris. ncc tñ tota res ab co ẜua¬
ri possit. tał ordo dabitursut ĩ
et qui ꝓco cau̾it. in solrd con¬
uemiatur mor pactis om̃ibo.

Expanded text:
id ergo, si alter ex magistratibus toto anno afuerit aut fornauiam uel aegram ualitudinem rei publicae negotia non gesserit et omnia collega solus administrauerit, nec tamen tota res ab eo seruari possit? talis ordo dabitur, ut in et qui pro eo cauerunt in solidum conueniantur, mox p
Abbreviated transcription (Latin):
Abitorem qui ex senatus con¬
sulto trebelli. mo h̾iditatemie¬
stituit. placet non uiden infra¬
ndem creclitoꝵ alienasse porti¬
onem quam ꝑtine potuusset si
magis fidelit łac̃e.¶ ceuola.
ũ uicino definib pignori da¬
ti fundipactusẽ quesitũ anis
qui cͥditore emit defmib age

Expanded text:
bitorem, qui ex senatus consulto Trebelliano totam hereditatem restituit, placet non uideri in fraudem creditorum alienasse portionem, quam retinere potuisset, sed magis fideliter facere. 21 Scaeuola cum uicino de finibus pignori dati fundi pactus est: quaesitum, an is, qui a creditore emit, de finibus age
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iũdatũ est. estimatoeni cõ¬
tingere ꝑtus ⁊ indctur is post li¬
minio reuersus młto mag̾ sĩ nͥ¬
si emptores utriusq crtit̾int uł
mit. id offerri ꝓ singur oprebit.
redemptõi qd̾ hostibꝰ ꝓꝑ quo datũ
est.ut sepatim quoq postlimino
reuerti possint. Paur

Expanded text:
 datum est, aestimationem contingere partus: et videtur is postliminio reversus. multo magis, si diversi emptores utriusque extiterint vel merit, id offerri pro singulis oportebit redemptori, quod hosti pro quoque datum est, ut separatim quoque postliminio reverti possint. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
tusꝰ.ul quia non defendebat.
ul dapmi infecti non itpro¬
mittebat. consequens est di¬
cere desine eum uim :accre¬
Elam fac̾e iteri cassuis seb
eum qui celauit adusario.
neꝙ ei tenunciauit simodo

Expanded text:
l quia non defendebat uel damni infecti non repromittebat, consequens est dicere desinere eum ui facere.Clam facere uideri Cassius scribit eum, qui celauit aduersarium neque ei denuntiauit, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
pilliiens qui rei publice cau¬
sa sine dolo malo abfinͣt. ĩ telli¬
gimus euis quim̃alo dolo a¬
fu̾it posse uenire s ut si ab hosti
b captus sit: c̃ditores euis in
possone mitrendisunt. ut tñ
no statim bonoꝵ uenditio ꝑ¬
mittaturs interm bonis cat¬
Cor detur

Expanded text:
pilli et eius, qui rei publicae causa sine dolo malo afuit', intellegimus eius, qui dolo malo afuerit, posse uenire. Si ab hostibus quis captus sit, creditores eius in possessionem mittendi sunt, ut tamen non statim bonorum uenditio permittatur, sed interim bonis curator detur
Abbreviated transcription (Latin):
lititit. si bomi uiri arbitratu nõ
defendetur. cui bona possiden.
uendiꝙ ui bebo. ¶ Ut hoc edi¬
ccum lec hẽat. non sufficit latita¬
re sci nẽc̃eẽ fraudationis causa
latitatione fit.satis ẽ ad possõnẽ
muenditionẽ s oportet fraud
musu latitantium bona possi¬
dentur. ¶Siquis possecent uoã
alicuius quasi latitantis. qui

Expanded text:
t, si boni uiri arbitratu non defendetur, eius bona possideri uendique iubebo'. Cum hoc edictum locum habeat, non sufficit latitare, sed et necesse est fraudationis causa latitatione fit, satis est ad possessionem et uenditionem, sed oportet fraudanis: nam in usu latitantium bona possidentur. Si quis possederit bona alicuius quasi latitantis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
huc edicto locus sitsnagis que
e ut inꝗrtellu s scbit⁊ pͥupilli
Caut loc̾ hret quotiẽs pupi¬
llus non defendatur aquocu¬
ꝙ siuc atutore uł curitore siũ
hẽat tutore puyillus. siue no
Beatscetoꝵ sicristat aliquis qui
defende sit ꝑatus. cessabit rcis¬
uande causa possessiosnon de¬
fendipupillum constare d
liquere q pretori.ut sic ꝑmitta
bonorum possõnein hoc autẽ
constarẽ da sic cuocandi sũt¬
ad pretorem. tutores pupilli
ut defendant si. aut̾ non hnt
tutoros. rcquiltndi cognati sũt
uł afines ⁊ siqui alii for̾it sũt
qͣ uen simile est defensione:
pupilli pupille nõ omissurd
ntatem ulqua alia rõnessibi¬
⁊siquisunt ydonei cuecadi.
exquirediq defensiossi aut̃
defenditursi defendi cepit pu¬
pillus. uł pupilla. desmet possi¬
derifd ẽ ⁊ infurioso. Mit p̾tor
suspupillus insuam tutelam
uenerit cauc pupilla uinpotẽ
fuit arecte defendctur. cos qui
bona possident. depossone dece¬

Expanded text:
huic edicto locus sit: magisque est, ut Marcellus scribit, etiam pupilli autem locum habent, quotiens pupillus non defendatur a quocumque, siue a tutore uel curatore, siue habeat tutorem pupillus siue non habeat: ceterum si existat aliquis, qui defendere sit paratus, cessabit rei seruandae causa possessio. Non defendi pupillum constare debet liquereque praetori, ut sic permittat bonorum possessionem. hoc autem constare debet sic: euocandi suad praetorem tutores pupilli, ut defenda‹n›t: si autem non hab‹e›t tutores, requirendi cognati uel adfines et si qui alii forte sunt, quos uerisimile est defensionem pupilli pupillae non omissuros caritatem uel qua alia ratisi qui sunt idonei, euocandi exquirendaque defensio. si aut ndefendatur: si defendi coeperit pupillus uel pupilla, desinet possideri. idem est et in furioso. Ait Praetor: 'si is pupillus in suam tutelam uenerit eaue pupilla uiripotens fuerit et recte defendetur: eos, qui bona possident, de possessione dece
Abbreviated transcription (Latin):
ex transenntib cum audisset
pecut eius nomine ⁊ acccpit.
furti accõnem adusus cum qͥ
subpetit siliginario conpetere
sibi siliginarius gessitisi fugiti¬
uum ncum quis quasi suum
aduũ iuuris. uł ib aliis quipote¬
statem hnt decernere uel cu¬
stodia dimict̾e accepit.anis fu¬
iti tencatur ĩplacet si fidens
dedit incos domino acconez

Expanded text:
ex transeuntibus cum audisset, petiit eius nomine et accepit: furti actionem adversus eum, qui suppetet, siliginario competere, sibi siliginarius gessit. Si fugitivum meum quis quasi suum a duumviro vel ab aliis qui potestatem habent de carcere vel custodia dimitteret, an is furti teneatur? et placet, si fideiussores dedit, in eos domino actione
Abbreviated transcription (Latin):
uctur. Hoc edicto efficitur. ut
ante accept̾ quid iudicium. it¬
stituta it actio euanescispost
acceptum uero iudicuim. ni
um restitũc patus ẽ. ¶Qucrẽ¬
tib autẽ uobisutrum dupl¬
sit ꝓsecutio a: induplo sit ⁊̃ rei
ꝓsccutio. ut pc̃. simpli sit.
mag̾ placuit. ut induplo sitꝰ
multiplicatur dupliactio.s¬

Expanded text:
. Hoc edicto efficitur, ut ante acceptum quidem iudicium restituta re actio euanescat, post acceptum uero iudicium nium restituere paratus est. Quaerentibus autem nobis, utrum duplsit persecutio, an in duplo sit et rei persecutio, ut poen‹a› simpli sit, magis placuit, ut res in duplo sit. multi publica
Abbreviated transcription (Latin):
Um sicxhibuissent. noxali
tam dura xlitio corum cffe¬
ta q̃ quia  debent bonos ad
agaturis: si dicatur. exhibere
omnes ut possim dignosẽe
quis sicputo audiendum.
¶Siplures fu id finitum. uel

Expanded text:
um, si exhibuissent, noxali tam dura condicio eorum effecta est, quia debent bonos seragatur. sed si dicatur: 'exhibe omnes, ut possim dinoscere quis sit', puto audiendum. Si plures serui id furtum uel
Abbreviated transcription (Latin):
libello mani sua ꝯscpto cume
Undpublicinum mittatũt siq̃
ampluis quam mandatum
⁊ sit tñsfcrct̾id munificmͦ sitͥ
nomnib nectigalib ferẽ
suctuto spectan solct.idq ⁊̃.pr

Expanded text:
libello manu sua subscripto eumque ad publicanum mittat, ut, si quid amplius quam mandatum est transferet, id munifi‹c›um sit. In omnibus uectigalibus fere consuetudo specta
Abbreviated transcription (Latin):
todiendis bonis curator datus. pͣ¬
li fũgitur mun̾e hns similes st̃
boms dan curatores que fuerũt
cius qui ab hostibus captus est.
et reu̾ti spati Ntem custodiẽdis
ab co relicts bonis cui nec dum
quisꝙͣ cunli uł honorario mre
sugessit. curatores ꝯstituti.¶Tp̃

Expanded text:
r datus personali fungitur munere. his similes sunt bonis dati curatores, quae fuerunt eius, qui ab hostibus captus est et reuerti speratur: item custodiendis ab eo relictis, cui necdum quisquam ciuili uel honorario iure successit, curatores constituti.
Abbreviated transcription (Latin):
suptus maxĩc postulatur sẽque
ꝑsonalc mimus ẽ. tucelacura ad¬
nln. fimosiue Itẽ ꝓdigi. muti et̃
uentuis. et ad crhibendñ cibũ. potũ
tectũ ⁊ siłia. s et in bonis cuiꝰ offi¬
tõ nsucapiones int̾xellant᷑.
ac ne debitores libenͣtur ꝓindent

Expanded text:
sumptus maxime postulatur. Aeque personale munus est tutela, cura adulti furiosiue, item prodigi, muti, etiam uentri‹s›, etiam ad exhibendum cibum potum tectum et similia. sed et in bonis, cuius officio usucapiones interpellantur ac, ne debitores liberent
Abbreviated transcription (Latin):
equoꝵ currencĩ sine spectacula
publice uie munit̾ones. arce fru¬
mentaric. calcfactones thermaꝵ¬
annone diuisio q̃ q̃cũq alic cu
re istis sunt similes ex hus emĩ
que retulimius cetera. et q̃ ꝑ lege
cuusq ciuitatis. ex consutudĩe¬
longa intelligi poterunt :/ Alud¬
sonale quidẽ mimꝰ c̃e ꝙ et corꝑ

Expanded text:
equorum circensium spectacula: publicae uiae munitiones: arcae frumentariae: calefactiones thermaannonae diuisio et quaecumque aliae e istis sunt similes. ex his enim, quae rettulimus, cetera etiam per leges cuiusque ciuitatis ex consuetudinelonga intellegi potuerunt. Illudsonale quid
Abbreviated transcription (Latin):
Ustodias auditum. tam̃
lanssimos iuros qͣm patr¬
onos causar. si om̃s in cun¬
tate uł ꝓuĩcia qͣm regit ag¬
ant. adhibe d et feriatis di¬
ebus custodias audi pos¬
se. rescͥptum est ita ut inne¬
cios dimittat. et nocentes
qui duriore aĩadũsione in¬
teruent młtoq magis ad
defendend s excusatꝰionos
absenaũ exsenatus ꝯsulto
indicib agllegatur ⁊ si us¬

Expanded text:
ustodias audituru‹s› tam clarissimos uiros quam patronos causarum, si omnes in ciuitate prouinciae quam regit agunt, adhiber‹e› debet. Et feriatis diebus custodias audiri posse rescriptum est, ita ut innoxios dimittat et nocentes, qui duriorem animaduersionem interuenit, multoque magis ad defendendum: sed excusationes absentium ex senatus consulto iudicibus allegantur et, si ius
Abbreviated transcription (Latin):
Quiuił quitatem uł lib̾ta¬
tem a miẜurit Onchoatas
plane delationes ante
dampnationem. impłe eis
cruminis: pena extnncta est¬
in quacũq causa crimĩs
extinctĩd is cognoscere
cuiꝰ depeculana recognitio

Expanded text:
qui uel ciuitatem uel libertatem amiserunt. Inchoatas plane delationes ante damnationem implere eis criminis, et poena extincta in quacumque causa criminis extincti debet is cognoscere, cuius de pecuniaria re co
Abbreviated transcription (Latin):
publici cam hĩuit itici ex
eo crim̃e ꝙ iudicu publia
nõ fuit dampnatu⁊̃fim¬
ia nõ sequetur nisi id cam̃
exea acrione fuit. que ctiã
Inpͥuato iudicio in famia
ꝯdempnato inportat uelu

Expanded text:
publici causam habuit. itaque ex eo crimine, quod iudicii publici non fuit, damnatum infamia non sequetur, nisi id crimen ex ea actione fuit, quae etiam in priuato iudicio infamiam condemnato inportat, uelu
Abbreviated transcription (Latin):
Efsut uoluntas manumittẽli. ¶m̃
his qͦs intra certa tpr̃anolicet
m anumitte. si testõ accepint lib¬
tatem non testi fc̃i s conpetentis
libtatis tp̃c inspiciendum estd¬
s mortis tpre soluendo sit hroitis.
sit̃ cum aditur desierit cẽ soluc¬
to.lib̾tas atestatore infrandẽ c̃dito¬
num relictanon conpetet. nam sic̃
aucta hrdita pec libtitib ita noc
diminuti. Suscuilib̾tas rdicta
sit cditoru quia h̾rs mortis ciu¬
sa accepturus ẽ. anuo si alius ꝓco.ł
ip̃c non depeculio det. nulla sit fra¬
us. s sih̃rs locuplee nõ proficit ad
libtatem nec qui dat peccumam

Expanded text:
fuit uoluntatis manumittendi. In his, quos intra certa tempora non licet manumittere, si testamento acceperint libertatem, non testamenti facti, sed competentis libertatis tempus inspiciendum est mortis tempore soluendo sit hereditas, si tamen ‹cum› aditur desierit esse soluendo, libertas a testatore in fraudem creditorum relicta non competet: nam sicut aucta hereditas prodest libertatibus, ita nocet deminuta. Si is, cui libertas relicta sit creditorum, quia heres mortis causa accepturus est, an uero, si alius pro eo uel ipse non de peculio det, nulla sit fraus. sed si heres locuples non proficit ad libertatem, nec qui dat pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
ant̾. calphurnio critoni reꝑsit. ex
gitatione iam depena sua certusẽe
scientia delictorum quam dĩpna¬
tione huius dande libtatis eũ amis¬
dissefuilianus ait.si postea qu̾a filio
pmisit pat̾ manumitte. filuis igno¬
rans patrẽ decessisse manumisit. ĩ
uolc̃te pr̃e filium manumisisse.n

Expanded text:
nus Calpurnio Critoni rescripsit gitationem iam de poena sua certus esse scientia delictorum, quam damnatione ius dandae libertatis eum amississe. Iulianus ait, si postea, quam filio permisit pater manumittere, filius ignorans patrem decessisse manumisit uinduolente patre filium manumississe.
Abbreviated transcription (Latin):
annis. manumittendi causa tradt
¶equis cclitoꝵ fraudandoꝵ causa fu¬
os manumittat hac lege cauetur. c̾¬
ditores aut appellantur quib qua¬
cũꝙ exciusa accio cum fraudatore
soluendo non eãt. manumissum.
ata rtuocari inẜuitutẽ debe. si non
diu inlib̾tate fuiss ⁊ dest non min̾
decennio plane eaꝙ infraudem fi¬
sci infunꝯ cius collata sũt ituocan¬
da. Sisubconditione alicui peccu¬
nia debeatur quasi statu lib̾erit ade¬
bitore manumissus ut pendeat lib̾ta
ccconditione siuoluntate prĩs filiꝰ
manumisit siue pr̃ suic filus fiat
illo manumisit: quamuis uolũtatẽ
ꝗcomodiuit. tñ non erit libinam
Adius marcus prohibuit ce cla¬
matione pli manumittesite̾ nõ fitꝰ
lib̾. simetitus dñs ne amagistrati¬
b castigarctur dixit cẽ libmino eĩꝰ¬

Expanded text:
annis, manumittendi causa tradatNe quis creditorum fraudandorum causa seruum manumittat, hac lege cauetur: creditores autem appellantur, quibus quacumque ex causa actio cum fraudatore soluendo non erat, manumissum ita reuocari in seruitutem debere, si non diu in libertate fuisset, id est non minus decennio: plane ea, quae in fraudem fisci in sinus eius collata sunt, reuocanda. Si sub condicione alicui pecunia debeatur, quasi statuliber erit a debitore manumissus, ut pendeat libertas ex condicione. Si uoluntate patris filius manumiserit, siue pater siue filius sciat pulo manumiserit, quamuis uoluntatem accommodauerit, tamen non erit liber: nam et diuus Marcus prohibuit ex adclamatione populi manumittere. Item non fit liber, si mentitus dominus, ne a magistratibus castigaretur, dixit esse libe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Siquissciens lib̾m em̃t ñ
denegitur uẽditori mlib tatẽ
ꝓclamare adus eumquieuz
c̃.Id circo q nõ ẽ uẽiadign qͥ
emit et fiscientẽ prudẽtẽq se
cmit.abħ quiscuut ignorãs de¬
neginda c̃eilib̾tas. ¶Siduosi¬
mulemint ptes alt̾ sciens alt̾
ignorans uidenḋent. nunqͥd
is qui scic nõ debeat nc̃ce ignorã¬
anad eum quiscit ꝑtineat. s
ille indigno ẽ quidhre qr sciens
emiit.rurss quignorauit.non

Expanded text:
. Si quis sciens liberum emerit, non denegatur uendito in libertatem proclamatio aduersus eum qui eum est, idcirco quia non est uenia dignus qui emit, etiamsi scientem prudentemque se emerit ab hoc, qui sciuit, ignorans, deneganda est ei libertas. Si duo simul emerint partes, alter sciens, alter ignorans, uidendum erit, numquid is qui scit non debeat nocere ignoranan ad eum qui scit pertineat? sed ille indignus est quid habere, quia sciens emerit. rursum qui ignorauit, non
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm p̾ses fecit applłosit in t̾po¬
nenda. et mag̾ẽ tune sit appl¬
lanḋ cumordo decreuitlada¬
gis cĩ ꝯcilium dedisse pͥses ur
quis sit creand. qͣm ip̃e ꝯstitu¬
isset deinq ip̃cerit applłãdo.
mordine fuit ut fi assol cũ
ab ordine createtur. quis ip̃c
abipo fiat applło. ¶Biduuĩ
uł triduum applłonis exdic¬

Expanded text:
quam praeses fecerit, appellatio sit interponenda? et magis est, ut tunc sit appellandum, cum ordo decreverit: magis enim consilium dedisse praeses videtur, quis sit creandus, quam ipse constituisse: denique ipse erit appellandus, ordine fuerit ut fieri adsolet, cum ab ordine crearetur quis, ipse ab ipso fiat appellatio.Biduum uel triduum appellationis ex di
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓuecare. hocenim diuus
⁊marc effecit. S intratp̾rasta¬
tuta ex̾cusatõm allegandam
k̾̃t. et si fiũt repulsa. tunc dem¬
um applłare debebit cecinfrus¬

Expanded text:
um prouocare hoc enim diuus Marcus effecit, sed intra tempora praestituta excusationem allegandam habet et, si fuerit repulsa, tunc demum appellare debebit: ceteru
Abbreviated transcription (Latin):
diuidi.pot̾ eod tp̃r aliꝰ cotidi¬
anam ali. estiuam aq̃m du¬
cere. ita ur estatediuidatui
int̾eos aq̃mhyeme solo ducar
is quicotidi ane i ħat. ¶Int
duos quieod̾ riuo aqmctis
horis sepatim ducebantoue¬
nit ut ꝑmutatis in se cp̃rib
aquautetur. Quero c̃ãpli¬

Expanded text:
diuidi, potest eodem tempore alius cottidianam, alius aestiuam aquam ducere, ita ut aestate diuidatur inter eos aqua, hieme solus ducat is qui cottidianae ius habeat. Inter duos, qui eodem riuo aquam certis horis separatim ducebant, conuenit, ut permutatis inter se temporibus aqua uterentur: quaero, cum ampli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstc̃e diui marti fõa sunt.De
solido utiq sic accrꝑiemꝯ dsorte
et uẜis debitis. ¶ Hii qui adub̃¬
tatẽ pueneñ quoꝵ librtifiãt cõ¬
stitutio õndit. ut qui direccã lib̾¬
tatẽ acceper horcini ex lib̾ti. nisi
forteis qui addicisibbõa desidas
ita uelit addici. ut et hii qui direc¬
tam lib̾tatẽ acceper. ip̃i⁊ lib̾tifiãt.¬
qui at uolunt ipiꝰ lib̾tifi̾. utrũ
maumittẽdisĩt. ab eo an u̾o ip̃a

Expanded text:
e diui Marci facta sint'. 'De solido' utique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'.Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quorum liberti fiant, constitutio ostendit, ut qui directam libertatem, orcini erunt liberti, nisi forte is qui addici sibi bona desiderat ita uelit addici, ut etiam hi, qui directam libertatem acceperunt, ipsius liberti fiant.Qui autem uolunt ipsius liberti fieri, utrum manumittendi sint ab
Abbreviated transcription (Latin):
denucostõis non de ure litci¬
gatoris ꝓmintiaturInam siui¬
dex uolentisc excura mlicris
tis.ant prirlcgii excusaredi
ullum priuilegium adminii

Expanded text:
utionis, non de iure litigatoris pronuntiatur. nam si iudex uolenti se ex cura muneris tis aut priuilegii excusare, dullum priuilegium ad muneris
Abbreviated transcription (Latin):
cum non fur̾it ħt̃ si calculierror
insententia c̃e dicatur applłare
nc̃ce non cũcluti si uidexita
pnuntiauit. cum constet titiu̾
sçio ex illa sp̃e quinquaginta

Expanded text:
r in sententia esse dicatur, appellare necesse non est: veluti si iudex ita pronuntiaverit: "cum constet Titium Seio ex illa specie quinquaginta,
Abbreviated transcription (Latin):
abro. Iquid debello captũ
c̃. in preda ẽ.ñ poliminio redit¬
paut.ĩmosi inbello capto pacc
fc̃a domumye fugit. demdre¬
nouatobello capitur poluni¬
nio reditadermiaquo priore
bello capt erat si mo non cõ¬
fiusti usucape potiusti paul si¬
ditas non dum naco postumo.
aut non dumadita augi ꝑser¬
uum hrditarium sol.¬
uid qd̾ m̃i hostes ceperũt en ge¬
neris ẽ. ut po liminio redire poc¬
sit.simratqr ad nos redeũdicã
pfugit ab hostib et ĩ. fines mi¬
disse existimand ẽ. ꝓaul. ĩmo
cumseruꝰ ciiꝰ ius m̃i ab hosti¬

Expanded text:
 quid bello captum est, in praeda est, non postliminio redit.Paulus immo si in bello captus pace facta d‹o›mum refugit, deinde renouato bello capitur, postliminio redit ad eum, a quo priore bello captus erat, si modo non confu‹i›sti, usucapere potuisti.Paulusiam hereditas nondum nato postumo aut nondum adita augeri per servum hereditarium soluod nostrum hostes ceperunt, eius generis est, ut postliminio redire possit: simul atque ad nos redeundi causa profugit ab hostibus et intra fines imdisse existimandum est. paulus. immo cum servus ci
Abbreviated transcription (Latin):
actori licere quod reo
non ꝑmittitur.d.
Ire obscura melis est
fauc repetitiom qͣm
aduentitio lucro.
cum succedunt ista
habentẽs m ignorm¬
ticanid quod peteret᷑
quoo non inind qͣm
Brdes nistamignoran

Expanded text:
actori licere, quod reo non permittitur. In re obscura melius est fauere repetitioni quam aduenticio lucro. cum succedunt, iustam habent causam ignorantiae, an id quod peteretur quoque non minus quam heredes iustam ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
condicc̃e debetur pure qui no¬
uandi castipulatur.nec nuĩc
quid statim nouat licer pura
stipło aliquid egisse uideatur
 cune nouab̾it cumextite¬
rt conditio sẽremm e uistẽs
condicio prim amstiplom cõ
deportata marcelł scribit. nec
allam continge nouatonem
qm nunc cum extit̾it condit̾o
noncp̃ queoulgetu. n

Expanded text:
condicione debetur, pure quis nouandi causa stipuletur, nec nunc quidem statim nouat, licet pura stipulatio aliquid egisse uideatur, sed tunc nouabit, cum exstiterit condicio: etenim existens condicio primam stipulationedeportata, Marcellus scribit ne ullam contingere nouationem, quoniam nunc, cum extitit condicio, n
Abbreviated transcription (Latin):
Ermog̾. ¶Rolegato usuca¬
pit cui recte legatum relictũ
ẽ. S er si nõ iure legatum re¬
linquaturuł legatũ adeptũ
ẽ ꝓlegato usucapi posse post
magnas uanetates obtinuit

Expanded text:
omarum Pro legato usucapit, cui recte legatum relictum est: sed et si non iure legatum relinquatur vel legatum ademptum est, pro legato usucapi post magnas varietates optinuit
Abbreviated transcription (Latin):
serit q̃mat̾ in pria. er qr discipli¬
na castrox antiquior fuit penti¬
b romanis qͣmcaritas libtoꝵ.
Transfugaat nonsolum is ac¬
cipiendum ẽ. qui aut ad hostes.
nsła amititiaẽ fidesuscepta t̃rs¬
fugit. ¶sus quiemat abho¬
tib płis. aliiiꝯ pignoris. qd̾ in
redempto hrcesserit nõ cam ꝙͣ¬
titatem s priorem redẽpt red
cumq ser conditõis uesint.
nec int̾ẽlibi. anseruisint. nec
ẽi soli ps limimo recipiuntur
qui pugnare possunt. s om̃s
hõies quien nature sunt ut
usu ẽe uł ꝯscilio. uł aliis modi¬
quo in pace cautum fuat. ut re¬
diret sua uoluntate.ap̃ hoste.
mansit. non cipoea pꝰ limini¬
um ẽc umẽ. ¶ Expulsis hosti¬
b exagus qnos cepũt dĩia¬
agir qui exhostib captsit.
Pedẽycio facultatem redcũ
abhostib redẽptam co aĩose¬
cum habũit. ut ex ea suscipet
libos et prea exeanatum ib̾
titulo naturalis filii cũ matir
manumiserit. ignorantia ma¬

Expanded text:
sit, quemadmodum patria, et quia disciplina castrorum antiquior fuit parentibus Romanis quam caritas liberorum. Transfuga autem non is solus accipiendus est, qui aut ad hostes nulla amicitia est, fide suscepta transfugit. Si is, qui emat ab hostibus, pluris alii ius pignoris quod in redempto habet cesserit, non eam quantitatem, sed priorem redemptus redcumque sexus condicionisue sint: nec interest, liberi an serui sint. nec enim soli postliminio recipiuntur, qui pugnare possunt, sed omnes homines, quia eius naturae sunt, ut usui esse uel consilio uel aliis modiquo in pace cautum fuerat ut rediret, sua voluntate apud hostes mansit, non est ei postea postliminium. Verum est expulsis hostibus ex agris quos ceperint domiager qui ex hostibus captus sit. Redemptio facultatem redeundhostibus redemptam eo animo secum habuerit, ut ex ea susciperet liberos, et postea ex se natum sub titulo naturalis filii cum matre manumiserit: ignorantia ma
Abbreviated transcription (Latin):
imum frum̃tumue sñ qͣlita¬
tedari sibi stipłatur.Inc̾tum d̾¬
ducit in obligõm us adeo ut
siquis ita scipłat sic tritici affrici
bõi modios.c.iuim cãpanibõl am¬
phoras .c. inctum uideatur scip¬
ulari qr bono melio inuerri pos.
quofit. ut bõi applło non sitc̾te
reisignificatiua. cum idꝙ bono
melid sit ip̃m quor bonum sit.
Atcumoptimum quisq stip¬
ulatur. id stipłati intlłi. cuiꝰ
boitas principalem gradum
iu utimur. Illud dubitatõe
infundo tusculano natierũt
darisibi stipłatosit. an inc̾tu
stipulato uideatur. s ip̃a nai
manifestissimũ ẽ inc̾tioẽ hãc

Expanded text:
uinum frumentumue sine qualitate dari sibi stipulatur, incertum deducit in obligationem Usque adeo, ut, si quis ita stipulatus sit 'tritici Africi boni modios centum' 'uini Campani boni amphoras centum', incertum uideatur stipulari, quia bono melius inueniri potest: quo fit, ut boni appellatio non sit certae rei significatiua, cum id, quod bono melius sit, ipsum quoque bonum sit. at cum optimum quisque stipulatur, id stipulari intellegitur, cuius bonitas principalem gradum iure utimur. Illud dubitationem in fundo Tusculano nati erunt, dari sibi stipulatus sit, an certum stipulatus uideatur. sed ipsa natura manifestissimum est incerti esse hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tioni fore lccum. ¶Iiuro certe
sufficit et si unum scit ẽditorẽ
frandancetos ignorauit fore
lc̃cum accõi quid ergosiciquẽ
quisscit sat̾fc̃m ẽ. nunꝙͥ d̾ficiat
accio. qr qui suꝑsunt pist̾ frau
actõnem c lũdat. ¶Si fr̃audi¬
tor ħrdemhuit ethrdis bõaue¬
nicrint non ẽ inbõis dequiby
agitur fc̃m et io cessarħactio.¬
¶Siquid infraudem c̃ditor
ecit fili quisc pot̾at abstiñe
et in integninsir restitut q
s ĩmiscũat. ursiquid fecir ħrs¬

Expanded text:
tioni fore locum. Illud certe sufficit, et si unum scit creditorem fraudari, ceteros ignorauit, fore locum actioni. Quid ergo, si ei, quem quis scit, satisfactum est? numquid deficiat actio, quia qui supersunt, non sunt fraudactionem eludat. Si fraudator heredem habuit et heredis bona uenierint, non est in bonis quibus de agitur factum et ideo cessatSi quid in fraudem creditorum fecerit filius, qui se poterat abstinere, et in integrum sit restitutus, quod se miscuerat, uel si quis fecit
Abbreviated transcription (Latin):
rar uł qua alia Nõe secuti sunt
dicendumẽ nic reuoeniexhii
quetestator alienauit ¶Si
ortiui bona uencant epacoe ĩ¬
petrata utridq ent frao reuocã¬
dapupilli uł et tucoris. It̾ cui¬
toris ¶ Sicum indiemṁ ḋbe¬
turfraudatorp̾sens soluitdici¬

Expanded text:
rarum vel qua alia ratione secuti sunt, dicendum est nihil revocari ex his, quae testator alienavit. Si ortui bona veneant, separatione impetrata utriusque fraus erit revocanda, pupilli vel etiam tutoris, item curatoris. Si, cum in diem deberetur, fraudator praesens solverit, dice
Abbreviated transcription (Latin):
ponas collusisse aliꝙ̃ cũ tu¬
torefc̃msuum ei nocebit.
¶Siquis non tutor s ꝓtuc
tionem non noce pupillo.
remsuampsequentictiam¬
si cicautumsit.q hiuc rer

Expanded text:
proponas collusisse aliquem cum tutore, factum suum ei nocebit. Si quis non tutor, sed protionem non nocere pupillo rem suam persequenti, etiamsi ei cautum sit, quia huic rer
Abbreviated transcription (Latin):
ni inpossõnem dampmi ĩfec¬
ti nommne placet meum nõ
miuste comꝑet̾e hãc infactũ
acc̃onem. ¶ Si mandato i¬
meo aliꝯ ꝓhibuĩt. in mͣchec
accõ com̾petit. ¶Nonsolũ
autemcum punit p̃tor qui
qui possidẽ non fiuuĩt. cum ali

Expanded text:
iri in possessionem damni infecti, placet in eum non iniuste competere hanc in factum actionem. Si mandatu meo alius prohibuerit, in me haec actio competit. Non solum autem eum punit praetor, qui qui possidere passus non fuerit, cum ali
Abbreviated transcription (Latin):
coħrdes en obligab̾r. et qͣ iuis
ꝯuenisse uideatur. ne abalio
pactũ duntum cołr dib eras
ent. ¶Quisibaut filio suo da¬
ristipłatur. manifeste pͣm filii

Expanded text:
coheredes eius, obligabitur. et quamvis convenisse videatur, ne ab alio pactum conventum coheredibus eius erit. Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝯuunctasua pͣstipłator effic̾.
ut non acquirende obligõi gr̾a
isse intlłatur. ¶& si soli filio
suo qui inporite sua sit dariqͥ
stipłat sit non recte filio soluc
stipłatur .x. quo adruuã darc
tit. s ħrs eio e xcepoc̃e pacti ꝯuẽ¬
ti sirmcuend ẽ. nam stipłato¬
rem idegise. neħ ⁊des ciꝯ pecẽt
m kłaa marias daristiplatur.

Expanded text:
or efficit, ut non adquirendae obligationis gratia, isse intellegatur.Quod si soli filio suo, qui in potestate sua sit, dari quis stipulatus sit, non recte filio soluetstipulatur: 'decem, quoad uiuam, dari tit: sed heres eius exceptione pacti conventi summovendus est: nam stipulatorem id egisse, ne heres eius peteret, in kalendas dari stipulatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uõ alis applłabatur qͣm pri¬
ceps illeenit adeundaS ec
siquid aliud pr receptam ap
declaratur.planesi aliumꝓ
alio adiit non principẽ nic
cihicerror ꝓd̾it. let non iii

Expanded text:
o aliu‹s› appellabatur quam princeps, ille erit adeundus. Sed et si quid aliud post receptam appdeclaratur. Plane si alium pro alio adiit non principem, nihil ei hic error proderit, licet non ui
Abbreviated transcription (Latin):
scrib. qr spc̃ reutendi ciuib ĩ
uirtute bellica mag̾ qm inpa
cc qui ꝑueneruntadaltos si be¬
llum subito exarsiss coꝵ serui
effitumtur ap̃ quos iamhost
pace nisi fedc̃ cautum fuu̾it. nec
eẽthis ip liminii.Siqui
capiatur abhostibo hiiquos
inpot̾ate h̃uit. in incertosunt
utrumsiuiur fc̃i an ad huc ꝓsi
lus familias ꝯputentur. nant
defuncto illoapud hostes ex
quo captr ẽpre familiaꝵ reu̾so
nunqͣm in pot̾ate ei fiusse cre¬
ditur. ideo ec dehiis que medio
tp̃racquirunt stiplone tradi¬
tione legato. namh̾rditate an
possunt tractatum ẽ. ubi nõẽ
reu̾so. s forte c̾alii uł intotu
hiis exħrdatis intestõ. uł in
pte instituti sunt hrdes. utru
mnłorditate captutate qua
lege cornelia inducitur. an ꝓ¬
pria ip̃oꝵ sint. qd̃ iũs ẽ diu̾su¬
qz inhiis que pseruos acqui¬
rntur merito. qr hiibõꝵ funt.¬

Expanded text:
scribit, quia spem reuertendi ciuibus in uirtute bellica magis quam in pace qui peruenerunt ad alteros, si bellum subito exarsisset, eorum serui efficiuntur, apud quos iam hostpace, nisi foedere cautum fuerat, ne esset his ius postliminii.Si quis capiatur ab hostibus, hi, quos in potestate habuit, in incerto sunt, utrum sui iuris facti an adhuc pro filiis familiarum computentur: nam defuncto illo apud hostes, ex quo captus est, patres familiarum, reuerso numquam non in potestate eius fuisse credentur. ideo et de his, quae medio tempore adquirunt stipulatione traditione legato nam hereditate non possunt, tractatum est, ubi non est reuersus, si forte alii uel in totum his exheredatis testamento uel in partem instituti sunt heredes, utrum in hereditate captiui, quae lege Cornelia inducitur, an propria ipsorum sint. quod uerius est: diuersumque in his, quae per seruos adquiruntur, merito: quia hi bon
Abbreviated transcription (Latin):
possidẽs ei qui p ea capt est
Int̾rupitu usucapioq c̾tũ ẽ
bat usucapiebat. uł siqua pea
pecculiari nõie comp̾hendunt̃.
uilian scribit editorisuo tp̃rĩ¬
pleri isucapionem iemanctibꝰ

Expanded text:
possidens qui postea ‹cap›tus est, interrumpitur usucapio, quia certum est bat usuque capiebat, uel si qua postea peculiari nomine comprehenduntur, Iulianus scribit credi suo tempore impleri usuc
Abbreviated transcription (Latin):
dicem mittetur. ñ iustã c̃amaf
te si eum cũ udicẽ inimicũ sib
eẽ affirmet.I.d̾ dicemꝰ et siduo
płes ue dñi ẽẽ dieãtur. et quidã
p̾sto sint quidã ab enĩt.und̾ in
utroq cau dispiciamꝰ. ansi is
qui prior egit uictꝰ sit ꝓsit ei

Expanded text:
dicem mittetur, nisi si iustam cate si eum iudicem inimicum sibi esse adfirmet. Idem dicemus et si duo pluresve domini esse dicantur et quidam praesto sint, quidam aberint. Vnde in utroque casu dispiciamus, an, si is qui prior egerit victus sit, prosit ei,
Abbreviated transcription (Latin):
stipło non ꝯmittitur. ꝙͣuis
neꝰ ꝓmittendi non hedific¬
hedifitium extrui non possic.
iutitur. Idemq et instiplo¬
nc iudicii sistendi cã fẽa plac

Expanded text:
tio non committitur, quamuis reus promittendi non aedificaedificium extrui non possit: mutatur. idque et in stipulatione iudicio sistendi causa facta plac
Abbreviated transcription (Latin):
ciss inquo placet. sui̾e xnolu¬
tate mea fecit. teni me. siuc ra¬
tum habuo ꝙ meꝰ ꝓcuratori
fecit. ¶ Iulianꝯ ait. sicolono
arborem dequa ꝯtrou̾sia erat
succidit .uł ꝙ. aliud opꝰ fec̾it si
quid iussu dñ id fe̾msit ambo

Expanded text:
iue ex uoluntate mea fecerit, teneri me, siue ratum habuero, quod procurator fecit. Iulianus ait: si colonus arborem, de qua controuersia erat, succiderat uel quid aliud opus fecerit, si quidem iussu domini id factum sit, ambo
Abbreviated transcription (Latin):
ca scnpturaꝓponetur int̾poi¬
tasit obligatumc̃e. ¶Scia
cum salarium ꝯstituc uellet
icacpłam emisit. lutiotitio
sciasalucem.Si ncodez aĩo
et meadem affector circa me
es qua semꝑ fiusti euotinẽti
acceptis littis m̾̃is. distracta

Expanded text:
 proponeretur interposita sit, obligatum esse.Seia, cum salarium constituere uellet, ita epistulam emisit: 'Lucio Titio salutem.Si in eodem animo et eadem affectione circa me es, quo semper fuisti, ex continenti acceptis litteris meis distracta
Abbreviated transcription (Latin):
cunones cuntatum ꝑꝑ capita¬
lia crimina deportandos uł rele¬
gandos diui fres rpͥserunt. dcĩ¬
q priscum in homicidium. et

Expanded text:
curiones civitatium propter capitalia crimina deportandos vel relegandos divi fratres rescripserunt. denique Priscum in homicidio et
Abbreviated transcription (Latin):
manum .i. plapillu actum ꝓ¬
hibe quamopis noui nũtia¬
tionem. cet̾m opis nominim¬
tiatõe possõremeum fatiem.
cum nuntiauimꝯ at si insuo
quid fatiat ꝙ nb noceat. tunc
opis noin demntiatio crit ne¬

Expanded text:
manum, id est lapilli ictum prohibere quam operis novi nuntiatione: ceterum operis novi nuntiatione possessorem eum faciemus, cui nuntiaverimus. at si in suo quid faciat, quod nobis noceat, tunc operis novi denuntiatio erit ne
Abbreviated transcription (Latin):
Esto militis ita maumiᷤᷤ
samsamnialibrtatẽ ẽe uissi di¬
rectam lib̾tatẽ iur militan ac
cepisse placuir.

Expanded text:
ento militis ita manumissam 'Samiam in libertate esse iussi' directam libertatem iure militiae cepisse placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. eccapitis penaluut.sec
et caligat. qui metu hostium
langorem simulauit in pari
penac̾a ẽ. ¶ Siquis ꝯmilitonẽ
uulñauit siquid lapidemilitĩ
reicitu si gladio cap̾amittit.
t sit. ut si in pat̾ia doloris. au̾
tedio inte. aut morbo.aut fu¬
rore aut pondore mori maluiit
nonaĩaduertatur incum s
ignominma mittatur. Si nicħ
t᷑ale p̾tendat capite puniat᷑
piurium aut lascuuiam lapsi
capitalis pena remittenda c̃
et militie mutatio iroganda.
Qui pͥpoitum suum non ꝓ¬

Expanded text:
sunt et capitis poenas luunt. Sed et caligatus, qui metu hostium languorem simulauit, in pari causa eis est. Si quis commilitonem uulnerauit, si quidem lapide, militia reicitur, si gladio, capital admittit. tus sit, ut, si impatientia doloris aut taedio uitae aut morbo aut furore aut pudore mori maluit, non animaduertatur in eum, sed ignominia mittatur, si nihil tale praetendat, capite puniatur. per uinum aut lasciuiam lapsis capitalis poena remittenda est et militiae mutatio irroganda. Qui p
Abbreviated transcription (Latin):
hc NNamect pupi li dolo ĩt¬
quedo ⁊ roncareat .Dem¬
q uiliaꝵo ꝯuoq sepissime
scripsit lpupiuos. qͥ ꝓpe
pubratem unt capaces et̃
quidemnsidebitor exdele¬
gato pupilli peccimiam c̃¬
dicoricio solua fingentis
uticignorantiambis eand
dumir funosoait/ sicumex¬
timaretur ꝯpos m̃tis ec̃ isse¬
rc debitorem c̃ditori solũc.¬
ursiꝙ exigir domi h̾t. ¶De
auccoris dolo excepco eꝓcor
dolum actoris ecpereque tĩ¬
ditur reiquiḋ cobrtem exce¬
que ex delicto ꝑsone orit̾ no¬
cere ñ oport̃e. ¶ Situsima¬
et ego ẽem ħ̾rs institutꝰ per¬
suãseris mͥ ꝑdolum malu
ne adeamh⁊dicatem .et p¬
tem cu cam semꝓnio cefẜis
pcio accepto is q ame perat
prditatem excepode dolima¬
li cio qui ei cessir non por̾ pa¬

Expanded text:
 de pupilli dolo intquae dolo non careat. denique Iulianus quoque saepissime scribsit doli pupillos, qui prope pubertatem sunt, capaces esse. quid enim, si debitor ex delegatu pupilli pecuniam creditori eius soluit? fingendus ignorantiam bis eandem ndum in furioso ait, si, cum existimaretur compos mentis esse, iusserit debitorem creditori soluuod ex‹e›git, domi habeat. De auctoris dolo exceptio emptori dolum auctoris: et peraeque traditur rei quidem cohaerentem excequae ex delicto personae oriatur, nocere non oportere. Siet ego essem heres institutus, persuaseris mihi per dolum malum, ne adeam hereditatem, et poatem, tu eam Sempronio cesseris pretio accepto isque a me petat hereditatem: exceptionem doli mali eius, qui ei cessit, non potest pa
Abbreviated transcription (Latin):
tendi c̃s. donauit. ansiumi lib¬
tum fecit.indeamꝰ qr pecculia¬
res res et seruos et libertos po¬
tint h̾re. ec mag̾ ẽ utħꝰ castrẽ¬
si pecculio non ad minĩctur.
qr uxor einon ꝑꝑ militiam no
tacet. planesi micꝓponas ad
castra eiici marito uuorem
suos donasse. ut maumittat et
habiles admilitiã lib̾tos ħt.
pot̾ dicisua uoluntas. sũ pr̃is.
pmissu maĩmutentem ad li¬
brtatem ꝑduc̃e. d.
⁊castrense pecculumimarito
bitur. qret non castrensibi
creditorib ex eo pecculio ma
alio non excastris moto filio
fanuł. donauit quid uł lega¬
trensi pecculio ħat an possit in

Expanded text:
tendi causa donauerit, an suum libertum fecerit, uideamus, quia peculiares et seruos et libertos potuit habere. et magis est, ut hoc castrensi peculio non adnumeretur, quia uxor ei non propter militiam nota esset. plane si mihi proponas ad castra eunti marito uxorem seruos donasse, ut manumittat et habiles ad militiam libertos habeat, potest dici sua uoluntate sine patris permissu manumittentem ad libertatem perducere.e peculium maritus bitur, quia etiam non castrensibus creditoribus ex eo peculio magalius non ex castris notus filio familias donauerit quid uel legatrensi peculio habeat: an pos
Abbreviated transcription (Latin):
Cmił. DE militibyitaseut
ut ad cumremittantur.siqͥd
deliquennt. sub quo milicab¬
mntsis autem quie ueicitumi
acecpit. etiamius animadu̾¬
tendi mmilites caligator st¬

Expanded text:
is.De militibus ita seruatur, ut ad eum remittantur, si quid deliquerint, sub quo militabunt: is autem, qui exercitum accipit, etiam ius animaduertendi in milites caligatos
Abbreviated transcription (Latin):
Etustodia reorũ
proconsulextimare so¬
let utrum incaroe recip¬
quod obicitur qualitate. uel
ut sistendum uł ab exto sat̃¬
datio promittatur quod si ñ
defendatur in uncula public̃
comuncuubetur. ut ex iuncu¬
lis causam dicat. ¶Solzita¬
q tractan anpeadomino ꝑ¬
mitendum sicoblata satisda¬
tione. seruum suumuinculis
libare dubitationem auget.
edictum domitiani quo cautũ
priusquam deeo iudicetur.
nimium seuera ẽ. mneo ciuus
dominus absens fuit. ul qd
pinopiam illo momento tẽ¬
poris satisdationem implere
non potit n enim ꝑ indefen¬
so delicto recte dicipot̾. qui do¬
minum p̾sentem non hũit ł
hũit patum defendẽ paupem.
tñ quodutiq facilio admitti¬

Expanded text:
ustodia reorum proconsul aestimare solet, utrum in carcerem recipquod obicitur qualitate uel ut sistendum uel ‹asdato promittatur: quod si non defendatur, in uincula publica coici iubetur, ut ex uinculis causam dicat.Solet itaque tractari, an postea domino permittendum sit oblata satisdatione seruum suum uinculis liberare. dubitationem auget edictum Domitiani, quo cautum priusquam de eo iudicetur. nimium seuera est in eo, cuius dominus absens fuit uel quod per inopiam illo momento temporis satisdationem implere non potuit: neque enim pro indefenso derelictus recte dici potest, qui domi‹n›um praesentem non habuit uel habuit paratum defendere, pauperem tamen. quod utiq