comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ouo sunde inge diffiale quesitu unc̃ oposu
et sustodia magnio thesaurus e amidis
ueruo s magna suanduis cura. magno si
pereat Iugendus fleni..
¶ Dẽ diuitiarum copia .6.¬
Ed habundo opibus R daoo.
miror si et amicitiis abundare ui¬
sus eias. non ẽ nouũ neq̃ solitũ
locupleñ limina uulgarib amiato oł
simplatis obsequiis fiequentario S oeiosa
felicitas as que plus midie sit habitura q
gludis. Emuitie ex undances sitide dor
cunduras uix diuitem inuenias qui nõsiti
melius fuisse inmedioctate ul honesta ebã
pelia te saleat so. oulte michi acareuere
dauite  Ee Securitas gaudium ncamqlo¬
dato decreuere q̃ si cum illis cresterenti no
amaes ene diuitias peterer ẜ ortarere sor¬
pes multas haleo.ta. habes rem quesiode¬
fficisem austoditu anxiam amissu flebide¬
E longne su diuitie suntrbe eparse sisi
etura tum nõ dñum faciet seti custodem¬
.G. diuitias haleo ingentes.R. dide merorius
habenio hoc ẽ ne nõ diuitie tue sint ẜ tuellaꝵ

Expanded text:
n ac difficile quesitu, inquam, operosum et custodia. Magnus thesaurus est amicus verus, sed magna servandus cura, magno, si pereat, lugendus fletu. 53 DE DIVITIARUM COPIA Sed abundo opibus. Iam non miror si et amicitiis abundare visus eras: non est novum neque insolitum locupletum limina vulgaribus amicitiis et simulatis obsequiis frequentari. Opum felicitas! et que plus invidie sit habitura quam gaudii. Divitie exundantes sunt. Non cunditas: vix divitem invenias, qui non sibi melius fuisse in mediocritate vel honesta etiam paupertate fateatur. Multe michi accrevere divitie. Securitas, gaudium, tranquillitas decrevere; que si cum illis crescerent, non amari tantum divitias paterer, sed hortarer. Opes multas habeo. Habes rem quesitu difficilem, custoditu anxiam, amissu flebilem. Magne michi divitie sunt. Sparse si occupatum, non dominum facient sed custodem. Divitias habeo ingentes. Vide ne potius habeare, hoc est ne non divitie tue sint, sed tu illarum
Abbreviated transcription (Latin):
manifestis multa insiti amaritirdo solicat¬
mititia odiis uocat nemo umq̃ lodicand
ocidit aut ꝑdidit amicũ ẜ ne lesis ꝯuide
uolena qͣ mobrẽ siamicũ sierũ quale pie¬
dicas inuenisti magnas te diuitras inueisse
deedito qllud uide ne ut magna paro horg
rebus dedita uilib nobiliumq ꝯtemprix
xigis aut mercibo que̾ amicitiis ac uui¬
tibs colendis intentior qd optimru nacius
es negligas  Sitantu curam inpendentis
custodie auri et argenti atq orientalra lo¬
pillorum que sũt serre feces et pelagi pur¬
galoenta quãta diligenta amac deuinancs¬

Expanded text:
manifestis, multa insit amaritudo, sola amanifestis, multa insit amaritudo, sola amicitia odiis vacat: nemo unquam non dicam occidit aut perdidit amicum, sed ne lesit quidem volens; quamobrem, si amicum verum qualem predicas invenisti, magnas te divitias invenisse credito. Illud vide ne, ut magna pars hominum rebus dedita vilibus nobiliumque contemptrix et agris aut mercibus quam amicitiis ac virtutibus colendis intentior, quod optimum nactus es negligas. Si tantam curam impenditis custodie auri et argenti atque orientalium lapillorum, que sunt terre feces et pelagi purgamenta, quanta diligentia amici c
Abbreviated transcription (Latin):
mus et nudius ctius intͥ frẽs et hispaniam
decertari uidimus ꝙͣ ꝙͣ taliũ odiorũ et max̾ie
frat̾nor crebra adeo et noua et uet̾a sint/ exem¬
pla ut pene laboriosius sit exquirere qui ami¬
ci frõs fuerĩt qͣ qui hostes. Rirumq postponi¬
mus. Remedia eĩ nũc nõ exempla colligimuᷤ
Quid p̃t̾ea an nõ cari ꝯuges Care upores q
intͥogabis Agamenonẽ at deiphebum et de
ur̃ĩs claudiu cesarem at minorẽ ꝑ contale¬
ris Affricanu. hi tibi ꝙ cari fuerint uxorib
sus dicent. Cont uõ octauiam stistitare et
arfincen quid illa de nerone suo. hec desuo
fentiat ptholomeo Nlla de adoptiuo. hec
d̾naturali ftẽ utraq d̾ marito dlla quidẽ.
inse ip̃a hec infiliis exꝑta testabitꝰ eminie¬
trut uides et dara decerpimuo Mulgio
et urbis et comunẽ uitã homonũ hia
plenam querimoiis p̃terimus. Quibus ita
indicant odiis sepe latentib otiu sege ẽt

Expanded text:
mus et nudiustertius inter fratres in Hispania mus et nudiustertius inter fratres in Hispania decertari vidimus? Quanquam talium odiorum et maxime fraternorum crebra adeo et nova et vetera sint exempla, ut pene laboriosius sit exquirere qui amici fratres fuerint quam qui hostes; utrunque postponimus: remedia enim nunc, non exempla colligimus. Quid preterea? An non cari coniuges, care uxores? Sed interrogabis Agamemnonem ac Deiphobum et de vestris Claudium Cesarem ac minorem percontaberis Africanum: hi tibi quam cari fuerint uxoribus suis dicent. Contra vero Octaviam sciscitare et Arsinoen quid illa de Nerone suo, hec de suo sentiat Ptolemeo: illa de adoptivo, hec de naturali fratre, utraque de marito, illa quidem in seipsa, hec in filiis experta testabitur. Eminentia ut vides et clara decerpimus, vulgus et urbes et communem vitam hominum his plenam querimoniis preterimus; quibus ita videantur odiis sepe latentibus, sepe etiam
Abbreviated transcription (Latin):
meus alt̾ adu̾sum pietati nomẽ et ip̃e quoq
fedissimus rex egipti duos et lerodes rex
Iudee unum et Constantinus ⁊omanꝰ Imꝑator
unum quoq cͥspum filũ int̾e̾mit. Non ne
maleus dux carthaginensiũ carthalonẽ filiũ
crucifixit Qui et matres quarũ amor hiit
intensior hic mitior sexus infilios seuierũt
Nora oĩb medea Quid laudice capadocie re¬
gina que regnandi cupidine filios quq mae¬
tauit. Cari imqͣ parentes. ⁊epeto eĩ cari
filii. Cari fr̃e̾s Et ut uno exemplo om̃is cla¬
udat᷑ impietas. ꝑbrates rex partorũ om̃iu ⁊e¬
gum scelestissimꝰ omiũq mortalu regnandi nõ
cupiditate s rabie furiisq actus orodem senem
et afflictũ. pr̃em Sdhec et triginta fres suos dc̃i
iegis filios suũq msuꝑ filium octidit ne quis
suꝑ esset in patria qui regnaret. Q uetusta hee
Aum ꝗd non et recentiore memoria int̾ prẽ
et filium de regno brictanie certatum audiui¬

Expanded text:
meus alter, adversum pietati nomen, et ipse quoque meus alter, adversum pietati nomen, et ipse quoque fedissimus rex Egypti, duos, et Herodes rex Iudee unum et Constantinus Romanorum imperator unum quoque Crispum filium interemit? Nonne Malchus dux Carthaginensium Carthalonem filium crucifixit? Quin et matres, quarum amor hinc intensior, hinc mitior sexus, in filios sevierunt. Nota omnibus Medea; quid Laodice Cappadocie regina, que regnandi cupidine filios quinque mactavit? Cari, inquam, parentes. Repeto enim, cari filii, cari fratres: at, ut uno exemplo omnis claudatur impietas, Phraates rex Parthorum omnium regum scelestissimus omniumque mortalium regnandi non cupiditate sed rabie furiisque actus, Orodem senem et afflictum patrem, ad hec et triginta fratres suos, dicti regis filios, suumque insuper filium occidit, ne quis superesset in Parthia qui regnaret. Sed vetusta hec: nunquid non et recentiore memoria inter patrem et filium de regno in Britannia certatum audivi
Abbreviated transcription (Latin):
fateor parentes dulces filii. dulces fratres
possut tñ amarestere/ nec parentes ideo nͦ
fr̃es quidem desinu̾̃t esse nec sili. cũ dul¬
ces esse desierint. At amicus solus du sit
uerus dulcis et carus ẽẽ nõ desinit. Cari
imqͣ sũt parentes. Non ne aũt Iuppit᷑. Sa¬
turnum patrẽ regno expulit. Nichomedes
prusiam bichinie regem suũ patrẽ ꝯsilias
Licet necandi filii agitantem uita pͥuauit/.
et tholomeus hinc philopat᷑ dictus pr̃e ac
matre imsuꝑ et fre̾ occisis adultimũ et ux¬
ore eiudice int̾fecta regnu egipti stortoru
sit rexit arbitrio ut nichil in regno propriũ
Hrͣet p̃t̾ nudũ et mane regis nomen. Ron¬
ne et horestes climestram matrem/ Agrippinã
nero Mncipatͥ thesalonicen int̾fẽcit Qari
filii.Non ne theseus ypolitum. castissimũ phi¬
lippus rex macedonie demetuiũ filiu adolostẽ¬
tem optimũ iussit occidi. Non ne et tholo¬

Expanded text:
fateor, parentes, dulces filii, dulces fratres; fateor, parentes, dulces filii, dulces fratres; possunt tamen amarescere nec parentes ideo nec fratres quidem desierunt esse nec filii cum dulces esse desierint; at amicus solus, dum sit verus, dulcis et carus esse non desinit. Cari, inquam, sunt parentes: nonne autem Iuppiter Saturnum regno patrem expulit, Nicomedes Prusiam Bithynie regem, suum patrem, consilia licet necandi filii agitantem, vita privavit? Et Ptolemeus hinc Philopater dictus, patre ac matre insuper et fratre occisis, ad ultimum et uxore Eurydice interfecta, regnum Egypti scortorum sic rexit arbitrio, ut nichil in regno proprium haberet preter nudum et inane regis nomen. Nonne et Orestes Clytemnestram matrem, Agrippinam Nero, Antipater Thessalonicen interfecit? Cari filii: nonne Theseus Hippolytum castissimum, Philippus rex Macedonie Demetrium filium adolescentem optimum iussit occidi? Nonne et Ptole
Abbreviated transcription (Latin):
Dicum unum fidum et exꝑtum
habeo . R. Sepe in experiendo uestrũ
exrat acumen. et dum uos ip̃os
ꝑitissimos indicatis in hoc ip̃o ac pinde cete¬
rarum rerum in extimatiõe fallimini. M¬
Ecio ego nõ extimo amicũ mͥ ẽe̾ fidissimum.¬
R. ẽt quoti putas idem credentes imo ut si¬
bi uidebant̾ et scientes eum ad arctissimu
uentũ eẽt exame̾ / sepe lusos inuenuit un
uo̾ tot quotidie deamiçis prodeũt querere nͥ
quia quos fidissimos habeatis inuenistrs
infitos Nulluis rei tam difficilis qͣ hu¬
mani animi coniectura extimatioq est.
G. Nicħ conitio nicħ extimo ut dixi set
scio amicũ me uerissimũ hr̃e.i. Habes
auti rem optimã / aut pessimũ exrorem. G.¬
Nullum ⁊ci huius eriorem habeo ẜ ami¬
cum multis ac magnis expertum casib.¬
A Habes ergo rem dulcissima scissimãq
qua una post u̾tutem solam nichil hoi
meliꝰ in hac uita seu natura seu casus ali¬
quis seu labor ac studrum dedit. dulces

Expanded text:
icum unum fidum et expertum habeo. Sepe in experiendo vestrum errat acumen et dum vosipsos peritissimos iudicatis, in hoc ipso ac perinde ceterarum rerum in extimatione fallimini. Scio ego, non extimo, amicum michi esse fidelissimum. Et quot putas idem credentes, immo ut sibi videbantur et scientes, cum ad arctissimum ventum esset examen, sese lusos invenerunt? Unde vero tot quotidie de amicis prodeunt querele, nisi quia quos fidissimos habebatis invenistis infidos? Nullius rei tam difficilis quam humani animi coniectura extimatioque est. Nichil conicio, nichil extimo, ut dixi, sed scio amicum verissimum me habere. Habes aut rem optimam aut pessimum errorem. Nullum rei huius errorem habeo, sed amicum multis ac magnis expertum casibus. Habes ergo rem dulcissimam sanctissimamque, qua una post virtutem solam nichil homini melius in hac vita, seu natura seu casus aliquis seu labor ac studium dedit. Dulces,
Abbreviated transcription (Latin):
toduies qs gediuitiis acgesto. R. Cosopit
⁊stia cinueprib miseri graus sopor qui nõ¬
pit sentit aculeos. uenit ecte que uos eꝑe¬
ter et ertonat luce clarius. id qd scͥptum ẽ
dormiert sop̃nu suum et nichil inuene¬
uinti onis uiri diuitiaꝵ inmanib suis .i.
uri fodinam in ueni la. hec spes o¬
pum multis in opie non nullis exi¬
tu causa fuit. dum neglectio ꝯmub
aliis curisꝰ huit uni deditis et laboris pluri¬
mis et lucu modicũ zes habuit dũ adehec
auri cupidinẽ celo et sole derelicto ̃ tenebre
euum agere didicerũt coco et negio ante

Expanded text:
ndares! In divitiis requiesco. Consopiti estis in vepribus miseri: gravis sopor qui non sentit aculeos! Venit, ecce, que vos excitet et exponat luce clarius id quod scriptum est: “Dormierunt somnum suum et nichil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis”. 54 urifodinam inveni. Hec spes opum multis inopie, nonnullis exitii causa fuit, dum neglectis omnibus aliis curis, huic uni deditis et laboris plurimum et lucri modicum res habuit, dum ad hanc auri cupidinem celo et sole derelicto in tenebris evum agere didicerunt, ceco et noxio ante
Abbreviated transcription (Latin):
cor intende celesţibus int̾namq aurẽ deo applica d
Non audio. R. Nt cogita et dic tibi si non
audio ꝗd seu adme seu deme hoĩes loquantꝰ au¬
diam ꝗd loquat᷑ ĩ me dñs d̾s illi eĩ sepe bellum
hit loquet᷑ pace̾ semꝑ. D. Rilpenit᷑ audio. R.¬
aulti silentiũ appetentes legis ꝑegͥnatõib fanga¬
ti sũt ut aliquib abditis ac semotis ilocis qd̾ cu¬
pent inuenirẽt tu qd̾ ab aliis oꝑose queritꝰ ubi
libt tecum habes diste iam bono tuo uti et tran¬
sacti memor strepitus uet̾umq tumultuũ tandem
incipe silentio delectari.S.
De tedio uite. dolor.

Expanded text:
cor intende celestibus, internamque aurem Deo applica. cor intende celestibus, internamque aurem Deo applica. Non audio. At cogita, et dic tibi: “si non audio quid seu ad me, seu de me homines loquantur, audiam quid loquatur in me dominus Deus.” Illi enim sepe bellum, hic loquitur pacem semper. Nichil penitus audio. Multi, silentium appetentes, longis peregrinationibus fatigati sunt, ut aliquibus abditis ac semotis in locis quod cuperent invenirent; tu quod ab aliis operose queritur, ubi libet tecum habes. Disce iam bono tuo uti, et transacti memor strepitus veterumque tumultuum, tandem incipe silentio delectari. 98 DE TEDIO VITE
Abbreviated transcription (Latin):
Ril ad hec surditas ista nocuei̾t mũltuã fortasse ꝓfu¬
erit D̾. Auditus me destituit. R. Quibto¬
nis aut num̾is dyapente cõstet aut dyapason
abus ue proportiones alie q̃ tractãt᷑ amusicis nosse
uł suidus põt et ꝙͣuis humane uocis fidiũq uł
organi modos aurib nõ audiat si tñ causas aĩoteñt
desectatre intellectus haud dubie pferet auriũ uo¬
luptati finge aũt et hos ipõs musicos num̃os
surdo ignotos mͦ u̾tutis num̃i noti sint seq in illis
excent bene ẽ Ail hic quoq surditas nocet meli
ei̾ młto ẽ bonũ fiei̾ ꝙͣ doctũ et si abunde doctus ac
sapiens sit ꝗsqs abunde bonus est at qui malus
idem et insĩpiens et in doctus oĩu l qͥ sb̾celo st
eruditissimus hrãꝵ. D. Auditus clamguit. R¬
Utene ꝙ hit tibi ñ pͥus accidit ꝙͣ fide̾ q̃ auditu ma¬
pime constat accipes Ullam habens ꝗd quereris

Expanded text:
nil ad hoc surditas ista nocuerit, multum fortasse profunil ad hoc surditas ista nocuerit, multum fortasse profuerit. Auditus me destituit. Quibus tonis aut numeris diapente constet aut diapason, quibusve proportiones alie que tractantur a musicis nosce vel surdus potest; et quamvis humane vocis fidiumque vel organi modos auribus non audiat, si tamen causas animo tenet, delectationem intellectus haud dubie prefert aurium voluptati. Finge autem et hos ipsos musicos numeros surdo ignotos: modo virtutis numeri noti sint, seque in illis exerceat, bene est; nil hic quoque surditas nocet. Melius enim multo est bonum fieri, quam doctum, etsi abunde doctus ac sapiens sit, quisquis abunde bonus est, at qui malus, idem et insipiens, et indoctus, omnium licet que sub celo sunt eruditissimus literarum. Auditus elanguit. Bene quod hoc tibi prius non accidit, quam fidem que auditu maxime constat, acciperes; illam habens, quid quereris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ u̾bis. nichil huic ꝑicłi ẽ surdo. D. Obtoͣ¬
puere aures m̾. Re. Piculosa pars corpo¬
ris p̾cipueq pͥncipib ꝗ per illã adulatoru
flatib tumefacti sepe cũ ppłoꝵ ⁊isu suaq ꝑni¬
rie crepuerũt. D. Abditus hebet.R.
si cum aliis colloqui prohibitũ. tecũ loquere
Cicͥoniani memor illius qui secum loqui põt
sermonẽ alt̾ius nõ requiret ꝙͣuis ⁊ colloqui
surdo quoq ꝑmissum legendo. si scbendoq cũ
antiquis nempe loquit᷑ ꝗ legit ac cũ posteris
ꝗ scribit ad ħ celestis pħie libros ⁊ qui legit
deum audit et qui orat alloquitur Inhoc ꝗdem
gemino collo quio nec lingua nec auribus op̃iꝰ ẽ.
s oculiis diginsq ac deuoto nĩo et hic igitꝰ ut inm¬
nlnis nr̃i consiliu ciceronis amplectim᷑ ut sicut
cecus auriu sic se surdus oculoꝵ subsidio ꝯsolet
sDice horumq hoium auctorẽ insilentio cõtẽplãe

Expanded text:
quam verbis; nichil hinc periculi est surdo. Obtorquam verbis; nichil hinc periculi est surdo. Obtorpuere aures michi. Periculosa pars corporis, precipueque principibus, qui per illam adulatorum flatibus tumefacti, sepe cum populorum risu suaque pernicie crepuere. Auditus hebet. Si cum aliis colloqui prohibitum est, tecum loquere, Ciceroniani memor illius: qui secum loqui potest, sermonem alterius non requiret, quamvis et colloqui surdo quoque permissum, legendo scilicet scribendoque; cum antiquis nempe loquitur qui legit, et cum posteris qui scribit; ad hec, celestis philosophie libros et qui legit Deum audit, et qui orat alloquitur. In hoc quidem gemino colloquio nec lingua, nec auribus opus est, sed oculis digitisque ac devoto animo. Et hic igitur, ut in multis, nostri consilium Ciceronis amplectimur, ut sicut cecus aurium, sic se surdus oculorum subsidio consoletur. spice, horumque omnium auctorem in silentio contemplare:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sepe mordendo sanat hoc mulcẽdo ĩꝗnat atq
ita peior ẽ falsus amor uͦ odio. D. Amisi au¬
dirũ. R. Ram qd̾ ais ulixi p̾stitisse fertur.
cibi uł naͣ p̃stitit uł casus aliꝗs ut sirenũ cantus
surda tutus aure ꝑtranseas. felicẽ te si extimas
qͣ iñ ꝑicula penerare ĩ aĩu potusset quot que
õłi inmendatia quot errores quot demũ molestie
subiere. D. Auditũ amisi. R. Philome¬
nã credo uł citharã tybiasq non audies s nec ru¬
dentes indem asellos nec grumientes sues nͣ
ululantes lupos n latrantes canes nec seuiẽtes
ursos ñ rugiẽtes audies leones nͨ gementes
pueros nͣ alt̾tantes auiculas nec postremo his
oĩb grnuores nudiq ꝑsonantes stultorũ risus
meptissimos ⁊ incondicos fletus et confusas
uoces quo nullus usq sonus inamenior. D¬
Auditu careo. R. ultiplicib ereptus es
fraudibus nulla re crebrius falluntur hoĩes

Expanded text:
ergo sepe mordendo sanat, hoc mulcendo inquinat, atque ergo sepe mordendo sanat, hoc mulcendo inquinat, atque ita peior est falsus amor vero odio. Amisi auditum. Iam quod ars Ulyxi prestitisse fertur, tibi vel natura prestitit, vel casus aliquis, ut Syrenum cantus, surda tutus aure pertranseas; felicem te, si extimas, quot inde pericula penetrare in animo potuissent, quotque olim inde mendacia, quot errores, quot demum molestie subiere! Auditum amisi. Philomenam credo, vel cytharam tibiasque non audies, sed nec rudentes itidem asellos, nec grunientes sues, nec ululantes lupos, nec latrantes canes, nec sevientes ursos, nec rugientes audias leones, nec gementes pueros, nec altercantes aniculas, nec postremo, his omnibus graviores, undique personantes stultorum risus ineptissimos, et inconditos fletus et confusas voces, quo nullus usquam sonus inamenior. Auditu careo. Multiplicibus ereptus es fraudibus: nulla re crebrius falluntur homines
Abbreviated transcription (Latin):
Erdidi auditum. R. Iter ecte aliudtedio
pͥdusu ml̃ta oculis młta auribus hauriũtur
redia multa utroq calle fastidia aĩi penetãt
quib eutandis exquo pene optabiles iuideantũ ceci¬
tas surditasq hñt m̃ he suas incomoditates ut ⁊eliqͣ
fere cunta mortaliũ amarũq aliꝗd non nego. s pa¬
tiẽtia molliũs ac u̾tuti impar. Ubi quenã sit has
int̾ ꝓportio ĩ cõmodoꝵ haud facile dixerim ñ ꝙ illa
ꝑiculosior ista rediculosior. nã qͦdam mͦ amentes
uideri solẽt ꝗ surdasti sũt ceci uͦ mag̾ miẜi Iudi¬
cant᷑ itaq surdos risu cecos miẜatoe ptroseꝗmur
Sapiens utrũq̃ cantẽpnit nec ꝗd aliis uideatur
extimat s ꝗd sit. D. Suditũ ꝑdidi. R. Adu¬
lantium ra susurros atq obtrectantiũ iurgia eua¬
sisti diu̾simodũ s par malũ nͥ ꝙ aliꝙͣto uiriliꝰ ẽ
iurgiis ꝙͣ blanditiis adhibere aures illis namq
medicamtũ aliqnͣ his uenenũ in ẽ semꝑ illud

Expanded text:
erdidi auditum. Iter ecce aliud tedio preclusum est. Multa oculis, multa auribus hauriuntur tedia; multa utroque calle fastidia in animum penetrant, quibus evitandis ex equo pene optabilis videantur cecitas surditasque; habent tamen he suas incommoditates, ut reliqua fere cuncta mortalium amarumque aliquid non nego, sed patientia mollius ac virtuti impar. Ubi quenam sit has inter proportio incommodorum haud facile dixerim, nisi quod illa periculosior, ista ridiculosior; nam quodammodo amentes videri solent, qui surdastri sunt, ceci vero magis miseri iudicantur, itaque surdos risu, cecos miseratione prosequimur. Sapiens utrunque contemnit nec quid aliis videatur extimat sed quid sit. Auditum perdidi. Adulantium iam sussurros, atque obrectantium iurgia evasisti, diversiiurgiis quam blanditiis adihibere aures: illis namque medicamentum aliquando, his venenum inest semper. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
celanda ludo ha aut sib simili abstineãt
ne cõfpecte ira tumide aut auaritia. exha¬
uste amatorib displiceãt suis. Quanto
id uiris dignius precipitur ne nõ modo
hominũ ẜ dei oculos om̃ia uidentis et bos¬
nos animos morexq ingenuos amantis
effendãt. G. Iusi uici gaudeo. h. Au¬
dus turpis dapnosa uictoria breue gau¬
dium. G. Uici gaudeo . Rx. Om̃e de
suo malo gaudiũ stultũ est ꝓunde taria¬
reus quispiam ludi. huiꝰ inuentor fout
Cuuiꝰ insen ludibrio ac noxe. Eiences uo¬

Expanded text:
celanda ludo hoc aut simili abstineant, celanda ludo hoc aut simili abstineant, ne conspecte ira tumide aut avaritia exhauste amatoribus displiceant suis. Quanto id viris dignius precipitur, ne non modo hominum sed Dei oculos omnia videntis et bonos animos moresque ingenuos amantis offendant! Lusi, vici, gaudeo. Ludus turpis, damnosa victoria, gaudium inane! Vici, gaudeo. Omne de suo malo gaudium stultum est. Proinde tartareus quispiam ludi huius inventor fuit, cuius inscii ludibrio ac noxe, scientes
Abbreviated transcription (Latin):
lector tñ hec ludo. R. Uide ne tretensiu
inprecatio intuũ caput inciderit Malacd¬
suetudine delecrari/ quo nil dictu leuius mil
euentu grarius propiusq exitio est .G.
Delector taxillor ludo. R. Abicienda dele¬
ctatio in honesta et si nõ u̾tutis at salu¬
tem fame studio et pudoris cura nã uix
aliud mactib hominũ inuenias ubi tã
clare mores ac uitie detegantꝰ. Uidisti
alacuter inpreluĩ destensuros in hoc ludote¬
mere atq orare flebilit᷑ et suu nostrum
in uocare quosdam alibi magnanimos ac
tramquillos illit proparua pecunia et pre¬
cari et irasti et infinẽ furere. ꝙ multa x
paucis numis sepe ibi fecerũt uiri fortes
que pro ingenti thesauro alibi nõ fecissent
bi eim uitiorũ oĩu s impͥmis ire atq ꝯu¬
aritie regnũ est. aeministi ut naso ureo
libro quo in honestam quidẽ at suꝑ uatue
abrem docet utile tñ intdum aliq̃d int̾se¬
rit amatrice̾ monet ut ob animi iutia

Expanded text:
lector tamen hoc ludo. Vide ne Cretensium lector tamen hoc ludo. Vide ne Cretensium imprecatio in tuum caput inciderit, mala consuetudine delectari, quo nichil dictu levius, nichil eventu gravius propiusque exitio est. Delector taxillorum ludo. Abicienda est delectatio inhonesta, etsi non virtutis, at saltem fame studio et pudoris cura. Nam vix aliud in actibus hominum invenias ubi tam clare mores ac vitia detegantur: vidisti alacriter in prelium descensuros in hoc ludo tremere atque orare flebiliter et suum numerum invocare, quosdam alibi magnanimos ac tranquillos illic pro parva pecunia et precari et irasci et in finem furere. Quam multa pro paucis nummis sepe ibi fecerunt viri fortes, que pro ingenti thesauro alibi non fecissent! Ibi enim vitiorum omnium sed in primis ire atque avaritie regnum est. Meministi ut Naso — in eo libro quo inhonestam quidem ac supervacuam artem docet, utile tamen interdum aliquid interserit — amatrices monet, ut ob animi vitia
Abbreviated transcription (Latin):
Delectatio funesta et turpis coruptiq animi
Ira eĩm et conuitio dignus es. Nam ꝗs
queso ingenuus seu quis homo et non
potius teux belua delectari quent ludi.
nomen hnte nequitia atq inpietate fedi¬
ssima. Ubi pret̾ hominũ uultus ml huma¬
num sit. Uultusq ip̃i iracũdra ac merore
obsiti. Consũsisq lamoribus efferrati net¬
bi non decor morũ nõ modestia sit u̾borum
nõ amor erga homines. nõ erga deum reu¬
erentra s uurgra et rayta rancores et doli
et ꝑuiria et rapine. Uulnera ad extiemũ
et homicidia quoq nil indeũ sẽuius põt
humana temeritas diuini noĩs blaffemie
quib ante om̃es scelerũ offiçinas/ ille ludus
infelix scatet. Ubi siquos forte tacitos pu¬
dor tenet crebro tñ suspectantes ꝗd labiis
cordis agant stiant ip̃i. Quis hũc ludu̾
uerus homo nõ dicam tractare manibus
s spectare oculis possit et nõ angi prorsus
fugariq scelesti spectaculi feditate.G. De¬

Expanded text:
Delectatio funesta et turpis corruptique animi! Delectatio funesta et turpis corruptique animi! Ira enim et convicio dignus es. Nam quis, queso, ingenuus, seu quis homo et non potius trux belua delectari queat ludi nomen habente nequitia atque impietate fedissima? Ubi preter hominum vultus nichil humanum sit vultusque ipsi, iracundia ac merore obsiti confusisque clamoribus efferatbi non decor morum, non modestia sit verborum, non amor erga homines, non erga Deum reverentia, sed iurgia et rancores et doli et periuria et rapine, vulnera ad extremum et homicidia quoque? Nil in Deum sevius potest humana temeritas, divini nominis blasphemie, quibus ante omnes scelerum officinas ille ludus infelix scatet: ubi si quos forte tacitos pudor tenet, crebro tamen suspectantes, quid labiis cordis agant sciunt ipsi. Quis hunc ludum verus homo, non dicam tractare manibus, sed spectare oculis possit et non angi prorsus fugarique scelesti spectaculi feditate? De
Abbreviated transcription (Latin):
delectatus sum. R. Peior est delectatio pe¬
ctati qͣ peccatũ ip̃m. Sũt qui mala ꝯsue¬
tudine pene cohacti pectant. neq post pe¬
ccatum gardent. s tristant et si fieripo¬
ssit nõ pectasse maluerint/. Quosdam ui¬
dimus ip̃as int̾ libidinũ flãmas quandã
uelut glaciẽ doloris ac penitentie sentire
et si dici liceat uelle simul aic nolle. peio¬
rem licet inpartem mali usus quadã ui
detortos quos aut inprobe quis speret u¬
su excusso ad meliorẽ semita posse conu̾ti.
At ꝗ depeccato exultãt quid de hiis oro re¬
liquũ spei est. G. Delector taxilloꝵ ludo.¬
Re. Opero forte ne semꝑ neu diu etiam
delecteris. Uoluit assidue fundatarum
status urbiũ. tu stabiles tales putas. ce¬
de mͥ uoluent᷑ et secũ inlacͥmas gandiũ
tuum uoluent. Neq eĩ sic uoluent᷑ ut
uidisti. tũc mane tibi gaudiũ nũc ueros
gemitus parabũt. G. Delectat ludere .Lx.

Expanded text:
delectatus sum. Peior est delectatio pedelectatus sum. Peior est delectatio peccati quam peccatum ipsum: sunt qui mala consuetudine pene coacti peccant neque post peccatum gaudent sed tristantur; si fieri possit, non peccasse maluerint. Quosdam vidimus inter ipsas libidinum flammas quandam velut glaciem doloris ac penitentie sentire et, si dici liceat, velle simul ac nolle, peiorem licet in partem mali usus quadam vi detorsos, quos haud improbe quis speret usu excusso ad meliorem semitam posse converti: at qui de peccato exultant, quid de his, oro, reliquum spei est? Delector taxillorum ludo. Spero fore ne semper neu diu etiam delecteris; volvitur assidue fundatarum status urbium: tu stabiles taxillos putas! Crede michi, volventur et secum in lacrimas gaudium tuum volvent. Neque enim sic volventur ut vidisti: tunc inane tibi gaudium, nunc veros gemitus parabunt. Delectat ludere.
Abbreviated transcription (Latin):
perdis et si nõ fiat alt̾ius tuũ tñ ẽẽ desi¬
nit Multa sunt undiq q̃ ab hac insania.
bonã mentẽ dehortentur ac retrahant nͥ
uos impetus quidã auaritia pulsus urge¬
ret.G. Dici inludo taxillorũ. R. Ocito
aut̃ te ab exactore impio fenus centesim¬
um accepisse. restitues qd̾ incisti. et detuͦ
addicies. Ut nõ sit qui repetat ꝑse ip̃m
euanuerit tuq insonnis felix esse desie¬
ris.G. Uici et dicior factus sum. R. ¶¬
um nulla sit stabilis pecunia s sua poti
rotunditate u̾satilis. tum precipue queta¬
xillis queritur. Taxilloru nichil ulli do¬
nat eorum maxime qui familiarius ilłu
colunt s mutuat aliguid et extorquet eo
sem̃ꝑ inmitior quo blandior uisus erat
Nulla enim amarior est iactura quã lucͥ
dulçedinẽ degustare orso.G. Lusi et luçra¬
tus su.R. Gandere lucro taxillorũ tale
est. Ac si dulce gaudeas ueneno. Uirũq
mox peruenas crumꝑit. G. Ludo ꝓspero

Expanded text:
perdis, etsi non fiat alterius, tuum tamen esse desiperdis, etsi non fiat alterius, tuum tamen esse desinit. Multa sunt undique que ab hac insania bonam mentem dehortentur ac retrahant, nisi vos impetus quidam avaritia pulsus urgeret. Vici in ludo taxillorum. Scito autem te ab exactore impio fenus centesimum accepisse: restitues quod vicisti et de tuo adicies; ut non sit qui repetat, per se ipsum evanuerit tuque in somnis felix esse desieris. Vici et ditior factus sum. Cum nulla sit stabilis pecunia sed sua potius rotunditate versatilis, tum precipue que taxillis queritur. Taxillorum ludus nichil ulli donat, eorum maxime qui familiarius illum colunt, sed mutuat aliquid et extorquet, eo semper immitior quo blandior visus erat. Nulla enim amarior est iactura quam lucri dulcedinem degustare orso. Lusi et lucratus sum. Gaudere lucro taxillorum tale est ac si dulci gaudeas veneno: utrumque mox per venas erumpet. Ludo prospero
Abbreviated transcription (Latin):
Nuat ad taxillos ludore. Ratio.¬
O uorago ingens in explebilis O
patrimonioru fluxus tristis ac su¬
bitus O animi tempestas et fame nubes
et stelerũ stimulus et ad desperandũ uia
superiores ut cumq ludi sut hic merii
est dolor/. G. At m prosper ludi huius
euentus fuit. Re. Taxillorũ nullus euẽ¬
tus ꝓsper mali om̃es et miẜi. Nam ⁊ qui
perdit affligitꝰ et qui uincit illicituꝰ inq
insidias ꝓtrahit᷑.G. Profpere lusi Ra¬
tio. Presens sepe ꝓsperitas future calami¬
tatis auspitiu fuit et suas habet hec pe¬
stis illecebras. Orqui talis ludũt omes ꝑ¬
derent nemo umqͣ luderet. Nũc lucrãtur
aliqui. ẜ lucrũ illud arra est dapni .G. Ri¬
si et uici. Rx. Eene nͥ in campã redis.
alioquim nullus campus planior. nullo in
campo uolubilior est fortuna. G. Lusi et
uici. R. Iudes iterum et perdes. qd̾ uicisti
autem hinc atq hinc mille diripient
qd̾ perdideris nemo restituet. Adde qd̾ siꝗd
est iustitie qd̾ uincis nõ fit tuum. At qd

Expanded text:
Iuvat ad taxillos ludere. O vorago ingens inexplebilis, o patrimoniorum fluxus tristis ac subitus, o animi tempestas et fame nubes et scelerum stimulus et ad desperandum via! Superiores utcumque ludi sunt, hic merus est dolor. At michi prosper ludi huius eventus fuit. Taxillorum nullus eventus prosper, mali omnes et miseri; nam et qui perdit affligitur et qui vincit illicitur inque insidias protrahitur. Prospere lusi. Presens sepe prosperitas future calamitatis auspicium fuit et suas habet hec pestis illecebras: si qui talis ludunt omnes perderent, nemo umquam luderet. Nunc lucrantur aliqui, sed lucrum illud arra est damni. Lusi et vici. Bene, nisi in campum redis: alioquin nullus campus planior, nullo in campo volubilior est fortuna. Lusi et vici. Ludes iterum et perdes. Quod vicisti autem hinc atque illinc mille diripient, quod perdideris nemo restituet. Adde quod, si quid est iustitie, quod vincis non fit tuum; at quod
Abbreviated transcription (Latin):
sñtie non iustitie s iundicte sunt/ quisꝗs libe¬
rius u̾bum ꝯt licentias regias emiserit/ cuĩcũq
mĩteritu libertatis frons obductior fuerit. is
lese reus erit magestatis/. D. Sed comdẽpnor
aiudicib. R Uniquo uudice nullum ueneno¬
sius est aĩal. aserpente lesos se dolent quidem
homines nõ querutitꝰ. fecit eĩm serpens qd̾ su¬
um erat ꝙͣuis non qd̾ placitum patienti Certe
uidices erãt qeos etram deqbus dixi socratẽ
condepnarũt clodium ab soluerunt quorũ iurũ
sub regibus atq iudicib degenti propoitũ aĩo
eẽ debet aspera quelibt ⁊ in iusta patienda si
ueniant non deflenda cũ uenerint.S
xalio pellor iniusto. R. Quid
tu igitur iusto pelli malles exilio
nempe qd̾ ad in iurie cumułu ais in

Expanded text:
sententie non iustitie, sed vindicte sunt, quisquis libesententie non iustitie, sed vindicte sunt, quisquis liberius verbum contra licentias regias emiserit, cuicunque, in intuitu libertatis, frons obductior fuerit, is lese reus erit Maiestatis. Sed condemnor a iudicibus. Iniquo iudice nullum venenosius est animal; a serpente lesos se dolent quidem homines, non queruntur: fecit enim serpens quod suum erat, quamvis non quod placitum patienti. Certe iudices erant, qui eos etiam de quibus dixi Socratem condemnarunt, Clodium absolverunt, quorum utrum sub regibus, atque iudicibus degenti, propositum animo esse debet, aspera quelibet et iniusta patienda si veniant, non deflenda cum venerint. xilio pellor iniusto. Quid tu igitur? Iusto pelli malles exilio? Nempe quod ad iniurie cumulum, an
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ noceat/ prosit nunꝙͣd ii nocens dap̾natus
sum. R. Quid igitur in nocens malles. Si
eĩ xãtippe conugis Cocrates moriens respondet
muliebriter lamentanti ꝙ is innocens moreret᷑
atꝗ et sialiꝗ ꝯtrarium opinati sint longetam̃e
ẽ̾ in nocentẽ condẽnari tollerabilius qͣ nocentẽ
hic eĩ solum supplitiũ graue ẽ illic et cã suppli¬
tii. D. Sn iusto ppłi iuditio dãpnatus sum. R¬
Expectas̾ ut populus in te rectũ uideat qd̾ nec
inse nec m alio umꝙͣ uidit magnũ tue in no¬
centie argumentũ fuerit a nocentibus condẽp¬
nari. D. Populus in meritũ me ꝯdẽpnat¬
R udem hercle non im̾itum s multa ⁊ magͦ
ꝑmeritum camillũ dequo nũc loquebar et si¬
uium. Spm̃ deniq scipione Affricanũ aliosq̃
cornelios tales uiros in iustis iuditiis agitatos
ad uoluntariũ ccegit auxiliũ. D. At rege in¬
nocens condẽnor. R. Et regum plerunq

Expanded text:
semper noceat, prosit numquam. Innocens damnatus semper noceat, prosit numquam. Innocens damnatus sum. Quid igitur? Nocens malles? Sic enim Xantippe coniugi Socrates moriens respondet, muliebriter lamentanti, quod is innocens moreretur. Atqui etsi aliqui contrarium opinati sint, longe tamen est innocentem condemnari tolerabilius, quam nocentem. Hic enim solum supplicium grave est, illic et causa supplicii. Iniusto populi iudicio damnatus sum. Expectas ut populus in te rectum videat, quod nec in se nec in alio unquam vidit? Magnum tue innocentie argumentum fuerit, a nocentibus condemnari. Populus inmeritum me condemnat. Idem, hercle, non inmeritum, sed multa et magna promeritum Camillum, de quo nunc loquebar, et Livium, ipsum denique Scipionem Africanum, aliosque Cornelios tales viros, iniustis iudiciis agitatos ad voluntarium coegit exilium. A Rege innocens condemnor. Et regum plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
num concordibus om̃iũ sententiis iudicum¬
absolutus est asq ne adeo false metuens infa¬
mie est ꝗ nõ illius absolutio inaiceronis hostis
sui dãpnationẽ atq exilium añ ponat s hum¬
ana hec atq coĩa sin altius aspicis uidebis pre¬
ssum falso iudicio celi rege̾ fãmiliamq eiuꝰ elec¬
tissimam tanti uestigiis heretẽ ducis et ꝗhũc postea
fecun sũt tata inccẽtia tanusq ũtunib .i hposipos iou¬
turbinis incirrsus ac stopulos ĩncidisse d. Falso
iudicio offendor. R. Est qui te iudicet is q fã¬
cit iudicium in iuriam patientib quibꝰ ait m¬
ea est ultio ⁊ ego retribuam eis intpr̃e.ẽ et ubi
non cogitas ip̃o iudicis aut testis in pectore magni
ibi habitant ultores nullius belue morsus ẽ agior
ꝙͣ conscientie d Sn iusto iudicio lesus sum. R¬
Ullacis iniuriis bene uti a̧res non ultima ẽ quã in¬
structo sepe profuit iniquitas aliena cũ sua cuiq

Expanded text:
num, concordibus omnium iudicum sententiis num, concordibus omnium iudicum sententiis absolutus est. Quisquam ne adeo false metuens infamie est, qui non illius absolutioni, Ciceronis hostis sui damnationem atque exilium anteponat? Sed humana hec atque communia; sin altius aspicis, videbis pressum falso iudicio celi Regem familiamque eius electissimam, tanti vestigiis herentem ducis, et qui hunc postea secuti sunt tanta innocentia tantisque virtutibus, in hos ipsos iuturbinis incursus ac scopulos incidisse. Falso iudicio offendor. Est qui te vindicet: “is qui facit iudicium iniuriam patientibus”, quique ait: “Mea est ultio et ego retribuam eis in tempore”. Est et ubi non cogitas: ipso iudicis aut testis in pectore; magni ibi habitant ultores. Nullus belue morsus est acrior quam conscientie. Iniusto iudicio lesus sum. Illatis iniuriis bene uti, ars non ultima est; qua instructo sepe profuit iniquitas aliena, cum sua cuique
Abbreviated transcription (Latin):
est malo quidem magno bonũ ingens in illo
aũt scelus et inpunitas q̃ nescio an stelere
ip̃o peior sit una certe ⁊ iusta hostis ⁊ multoꝵ
radix ẽ stelerum. D. Iudicio grauor iniꝗssi¬
mo. R ꝓens insolido fundata ⁊ bene sibi
costia humeros ht in expugnabiley suꝑĩpone
ꝙͣ tũlibt damni infamie supplitii nullo faste
curuabitur et uiribus suis et multo maxĩe
celesti ope consistet erũt p̾terea quorũ se se pa¬
ribus soletur: euentib haut spernendi comi¬
tes. rome furiꝰ Camillus ac liuius salinator
Acthenis Aristides atq miltiades multiq alii in¬
tͥquos quidem qd̾ mireris cic̾o et socrates an
te horum alicui an publio clodio simiłe fieri
malis/ atq horum ꝗsq ciuis optimus ⁊ insua
urbe darissimus. s iuditio dãpnatus et uł in
exilium uł incarcere uł in morte̾ actus. ille u̾o
scelestissim et int̾ͥmulta flagitia notissimi
quoq conuictus adulterii uolatarũq religio¬

Expanded text:
est, malo quidem magno bonum ingens. In illo est, malo quidem magno bonum ingens. In illo autem scelus et impunitas, que, nescio an scelere ipso peior sit, una certe et iustitie hostis et multorum radix est scelerum. Iudicio gravor iniquissimo. Mens in solido fundata et bene sibi conscia, humeros habet inexpugnabiles. Superimpone quantumlibet damni, infamie, supplicii: nullo fasce curvabitur, et viribus suis et multo maxime celesti ope consistet. Erunt preterea, quorum sese paribus soletur eventibus, haud spernendi comites, Rome Furius Camillus ac Livius Salinator, Athenis Aristides atque Meltiades, multique alii, inter quos quidem quod mireris Cicero et Socrates: an te horum alicui, an Publio Clodio similem fieri malis? Atque horum quisque civis optimus, et in sua urbe clarissimus, sed iudicio damnatus, et vel in exilium, vel in carcerem, vel in mortem actus. Ille vero scelestissimus, et inter multa flagitia notissimi quoque convictus adulterii violentarumque religio
Abbreviated transcription (Latin):
Quisto iudiçio dãpnatus sum.R
Unius iudicis aut paucorũ uoce testium
dãpnatus populi uocibus. aut tacito u¬
dicio qdq ẽ melius conscientia ip̃e tua qd̾ q ẽ op¬
timum diuina sententia absoluendus siquidẽ
ad tribunal ecternũ iudicis iusti prouocatosa¬
lua est solet his ꝑperam iudicata restindere. d.¬
In iuste iudicor. R. Ut iustitia iniustos sic
in iustinia iustos premit ubi igr̾ in iusta dãp¬
natio ibi ustus est reus. nemo au̾t tam de¬
mens nͥ insaniat ut hec peruerti seque in ui¬
sto uidicio premi uelit nemo tam pauidus nͥ
sĩt pessimus ut nõ potius dapari eligat in iusto
iudiçio ꝙͣ ab solui. tanto enim id satius ꝙͣto ẽ
melius oppressa iustitia ꝙͣ impiosa nequitia
ꝙ̃toq est oppabilior mens bõna. ꝙͣ propitia
fortuna quã uis illa laborib hec delitiis affluat
plus dicam tanto ẽ melius iuste etiam damnaiͣ
ꝙͣ in iuste absolui ꝙͣto ẽ peius inpunitũ ꝙͣ pu¬
nicum crimen in hoc ei steleri uinta iustitia

Expanded text:
usto iudicio damnatus sum. Unius iudicis aut paucorum voce testium damnatus, populi vocibus, aut tacito iudicio, quodque est melius, conscientia ipsa, quodque est optimum, divina sententia absolvendus, si quidem ad tribunal eternum iudicis iusti provocatio salva est. Solet is perperam iudicata rescindere. Iniuste iudicor. Ut iustitia iniustos, sic iniustitia iustos premit. Ubi igitur iniusta damnatio, ibi iustus est reus. Nemo autem tam demens, nisi insaniat, ut hec perverti seque iniusto iudicio premi velit; nemo tam pavidus, nisi sit pessimus, ut non potius damnari eligat iniusto iudicio, quam absolvi. Tanto enim id satius, quanto est melior oppressa iustitia, quam imperiosa nequitia, quantoque est optabilior mens bona, quam propria fortuna, quamvis illa laboribus, hec delitiis affluat. Plus dicam: tanto est melius iuste etiam damnari quam iniuste absolvi, quanto est peius impunitum quam punitum crimen. In hoc enim sceleri iuncta iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
ma est ut inseruo sola quidem aut certa pͥa
fides extimanda sit si quid hac in parte pretu¬
leris crede mͥ magno cũ fenore uitiorũ quali¬
cumq illa breuis tibi ueniet uoluptas. quid
sane prerara est fides proximũ remedii genᷤ
ip̃a quã dixi parcitas inlitasq non plus hñy
boni set minus audatie/
¶ Deseruis fuginuus dolor.

Expanded text:
ma est, ut in servo sola quidem, aut certe prima ma est, ut in servo sola quidem, aut certe prima fides extimanda sit. Si quid hac in parte pretuleris, crede michi, magno cum fenore vitiorum, qualiscunque illa brevis tibi veniet voluptas, quia sane perrara est fides; proximum remedii genus, ipsa quam dixi paucitas vilitasque, non plus habens boni, sed minus audacie. 30 DE SERVIS F
Abbreviated transcription (Latin):
sequerent᷑ habuere natita secuti ac fortina
sepo qd̾ liberi fuerant serui ostendunt et si foria¬
sse de talibus intellexit possum inoffensia an rib
senecam audire. D. abulti domũ serui occup¬
ant R. Multe igitur lites adulta iurgia.
aSulta bella. de re qualibt pugna erit. Noua
quotidie crimina proferantur ac pungent᷑ et
medius int̾partes sedeas opportet iudeꝵ fcus
ex dño/ non pores litigium domo expellere Li¬
tigantes potes. D. Obsideor famulis sine q¬
bus uiuere nequeo /. quid agan.R. Si eo
usq ꝑuentum est ut sine hostibus tius esse nõ
aiudeas paucitate illorũ ac uilitate tibi consule
pelle formosos pelle çõptos ac callidos pelle ul
facie sibi placentes uł ingenio uł grse̾ intͥpa¬
ncos eosq hebetes atq incultos tutius ages nõ
qura meliores s quiqminus ausuri quos uẽlt
hieme serpentes cohacta uis ueneni atq uti¬
lis mortie torpor obstrinxerit. deniq hec sũ¬

Expanded text:
sequerentur habuere, naturam secuti ac fortunam, sequerentur habuere, naturam secuti ac fortunam, sepe quod liberi fuerant, servi ostendunt. Et si fortasse de talibus intellexit, possum inoffensis auribus Senecam audire. Multi domum servi occupant. Multe igitur lites, multa iurgia, multa bella; de re qualibet pugna erit, nova quotidie crimina proferantur, ac purgentur, et tu medius inter partes sedeas oportet, iudex factus ex domino. Non potes litigium domo expellere, litigantes potes. Obsideor famulis sine quibus vivere nequeo. Quid agam? Si eo usque perventum est, ut sine hostibus tuis esse non audeas, paucitate illorum ac vilitate tibi consule: pelle formosos, pelle comptos ac callidos, pelle vel facie sibi placentes, vel ingenio vel genere, inter paucos eosque hebetes atque incultos tutius ages, non quia meliores, sed quia minus ausuri, quos velut hieme serpentes coacta vis veneni, atque vilis inertie torpor obstrinxerit; denique hec sum
Abbreviated transcription (Latin):
sus complosisq suis sedens manib dñi ha¬
bitum induisse/ suũ decus existimat et ml
censet honescius q nichil agere cunta polli¬
citus d̾ his nanque nũc loquimur/ qui falsa
profectione uentrs ignaui negotium agentes
seruitio humili non m̃i uolũptarie set inportu¬
ne sese offerũt innumabili turba / sz uilis ꝙ
cum tot pateant artes abiectissima elegerũt
aliena uis et sua sors / et inẜuitiũ traxit ut
num̃s xaxior/ ita zebrior uirtus et notior fi¬
des/. nimirum aliud est seuire uelle aliud
cogi hi ergo fortune memores ut eõsq̃ se in
om̃i statu. prebeant neu u̾tutem. cũm liber¬
tate ꝑdiderint qd̾ in uiti faciunt aliqñ fidebe
faciunt cum id nequeant/ quos uolentes se¬
minis neutri gula otium cupiditas mali du¬
ces inserutiũ dedux̾e im quo mirũ non est
si ducibus suis student atq id ngunt qd̾ secuti
falsum simul atq humile titulum guitutis
assumpserant. Concheai qui tale nichil qd̾

Expanded text:
sus, complosisque suis sedens manibus, domini hasus, complosisque suis sedens manibus, domini habitum induisse, suum decus existimat, et nichil censet honestius, quam nil agere, cuncta pollicitus. De his namque nunc loquimur, qui falsa professione ventris ignavi negotium agentes, servitio humili, non tantum voluntarie, sed importune sese offerunt, innumerabilis turba sed vilis, qui, cum tot pateant artes abiectissimam elegeruntaliena vis et sua sors ad servitium traxit, ut numerus rarior, ita crebrior virtus et notior fides. Nimirum aliud est servire velle, aliud cogi. Hi ergo fortune memores, ut eosdem se in omni statu prebeant, neu virutem cum libertate perdiderint, quod inviti faciunt, aliquando fideliter faciunt; cum id nequeant, quos volentes somnus venter, gula, otium, cupiditas mali duces in servitium deduxere, in quo mirum non est, si ducibus suis student, atque id agunt quod secuti falsum simul atque humilem titulum servitutis absumpserunt: contra, hi qui tale nichil quod
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ amicos esse solitos seruos ex pessimo
equidem non sine mille annis lupũ agnũ cedi¬
deris agnus fiet/. D. Obsideor seruis
quid consilii affors. R. Aumqͣ aliunde q¬
uesieris quod inte est. Non obsideberis nͥduz
uoles. Aeq uͦ mũc obsidere re nͥ qd̾ in urbibus
male pacatis accidit una pars / animi quasi
factio seditiorũ ciuium obsidentib faueret.
Uis het malo liberari. purga animi tui sta¬
tum. seruos eĩz castigare/ Aeq his senece
ꝯsiliis neq aliis potes /te siuelis ꝯpone ne¬
mo uetuerit pompas abige pelle supbian. ita
ei uł fugabis seruorũ inimica aliem ułim
minus d. alria seriuis obsidcor. R.
Bene sistrepitus uł inanis querit iactantia
sin obsequiu aut igcunditas nil peius. Per¬
ui et si boni sint qd̾ int̾ prodigra tiumerem.
numqͣ tn̾ multi bene sexuiunt int̾se enĩ di¬
ssident murmurant alt̾cantur /. alt̾ ad dl¬
terius respiciens nranus/. ip̃e interim otio¬

Expanded text:
hominum amicos esse solitos, servos ex pessimo; hominum amicos esse solitos, servos ex pessimo; equidem non si mille annis lupum agnum credideris agnus fiet. Obsideor a servis, quid consilii affers? Nunquam aliunde quesieris, quod in te est: non obsideberis nisi dum velis. Neque vero nunc obsiderent, nisi, quod in urbibus male pacatis accidit, una pars animi, quasi factio seditiosorum civium, obsidentibus faveret. Vis hoc malo liberari? Purga animi tui statum! Servos enim castigare neque his Senece consiliis, neque aliis potes. Te, si velis componere, nemo vetuerit: pompas abige, pelle superbiam; ita enim vel fugabis servorum inimicam aciem, vel inminues. Multis servis obsideor. Bene, si strepitus vel inanis queritur iactantia; sin obsequium aut iucunditas, nichil peius. Servi, etsi boni sint quod inter prodigia numerem, numquam tamen multi bene serviunt. Inter se enim dissident, murmurant, altercantur, alter ad alterius respiciens manus; ipse interim otio
Abbreviated transcription (Latin):
D beruis obsideor pessimis uoratibus
furibus mendaçibus inpudicis. R. Quid
seruorum/ epythetis affluere est opus ser¬
nos dic. omĩa dixeris. O beruis ob¬
fideor quid consulis. R Quid consulam
tn̾ hac inre senece consilia. Uiuendum
cum seruis familialit̾ comit̾ clementer
familiarem esse iubet At quibus nempe
his quorũ familiaritas contẽptus est geni¬
trix. Addit nõ uerberum. s uerborũ castiga¬
tione utendũ erga surdos scil torpentesqs¬
dnĩcamq mansuetudinẽ duro pede calcantes
quos queso utiq precaçes scultos ebrios ꝑfidos
insolentes qui neq sermonẽ teneãt neq con¬
silium habeant et conuictũ fedẽt salutis uitoꝵ
dñi et paramonii et famẽ segnes gule/ aũt propͥe
atq libidinis uigilantissimi curatores. Uerũ ille
deo fortassis hoc consulit qr in seruo uereimo¬
pinatꝰ qd iam an̾ deamico dixerat fidelem sicre¬
dideris facies/. credo non cogitans/ ex optimo gnͣe

Expanded text:
. Servis obsideor pessimis, voracibus, . Servis obsideor pessimis, voracibus, furibus, mendacibus, impudicis. Quid servorum epithetis affluere est opus? Servos dic, omnia dixeris. Servis obsideor: quid consulis? Quid consulam, tamen hac in re Senece consilia: vivendum cum servis familiariter, comiter, clementer; familiarem esse iubet. At quibus? Nempe his quorum familiaritas contemptus est genitrix. Addit: non verberum, sed verborum castigatione utendum erga surdos, scilicet, torpentes dominicamque mansuetudinem duro pede calcantes: quos, queso? Utique procaces, stultos, ebrios, perfidos, insolentes, non neque sermonem teneant neque consilium habeant et convictum fedent, salutis viteque domini et patrimonii et fames segnes, gule autem proprie atque libidinis vigilantissimi curatores. Verum ille ideo fortassis hoc consuluit, quia in servo verum opinatur, quod iam ante de amico dixerat: “Fidelem, si credideris, facies.” Credo, non cogitans ex optimo genere