comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ potest. At philosophus nunqͣm
aut rarissime.⁊ hoc ex iuxta caui¬
sa asserit conducibile. Si anum ꝓ¬
missionis implende facultas non
ꝓcducat effectum. ꝓmissor ñ gr̃am
de promisso: s de mendatio contra¬
hit macłam. Quod si ex interuallo
ꝓmissi fidem impleu̾it. lib̾alitatis
dare ⁊ beneficii sp̃es ipsa fuscatur.
esqͦd qui distulit: iit̾i̾m uisus est
noluisse. Unde u̾sificator egreguis.
Denigrat mitum dantis mora. Nan
data rapt ii: Mun̾a plus laudis.
plusq fauoris hñt. Pret̾ea quis de
futuro certus ẽ. ut sciat se qñq
posse implere quod differt: Nõne
consiliarius u̾itatis. assertor fictei.
electionis uas. doctorem gentium
loguor. fidelium animos quos ad̃¬
uintus sui expectatione suspend̾at.
frustrauit a desidio suo : Quid ali¬
ud agit illa ipsus excusatio. qua
tum cominemorat. ⁊ se leuitate ñ
nsum ꝓtestat᷑. Si ñ potuit ille dño
impeiente qd̾ uoluit: hoc ⁊ enim uo¬

Expanded text:
esse potest. At philosophus nunquam, esse potest. At philosophus nunquam, aut rarissime, et hoc ex justa causa asserit conducibile. Si enim promissionis implendae facultas non producat effectum, promissor non gratiam de promisso, sed de mendacio contrahit maculam. Quod si ex intervallo promissi fidem impleverit, liberalitatis decor, et beneficii species ipsa fuscatur, eo quod qui distulit, interim visus est noluisse. Unde versificator egregius: Denigrat meritum dantis mora, nam data raptim Munera, plus laudis, plusque favoris habent. Praeterea quis de futuro certus est, ut sciat se quandoque posse implere quod differt? Nonne consiliarius veritatis, assertor fidei, electionis vas Doctorem gentium loquor fidelium animos, quos adventus sui exspectatione suspenderat, frustravit a desiderio suo? Quid aliud agit illa ipsius excusatio, qua tum commemorat, et se levitate non usum protestatur? Si non potuit ille, Domino impediente, quod voluit hoc enim vo
Abbreviated transcription (Latin):
quoeũdam animalium do¬
nec sacietur cominunẽ aliis inui¬
det cibitmia in quo alioꝵ subue¬
intur inopie: se fraudem ꝑpetifia¬
picatur. Sic fortunatus sibi mt̾¬
dum subtrahi putat. quicquid qͦ¬
cunq titulo confertur malium:
teste crasso. qui ut dicitur milite
dissimulante eo qd̃ solus aut pre
cet̾is apud parthos aurum sitie¬
sit maiestatem: nunc dans płuta.
ꝓmitens int̾ctum płiora. S hoc
lib̾um ẽ his ⁊ sepe concducit qui
a lingua donare consueu̾unt. Ali¬
quin ꝓmissio gr̾e conciliande nõ
ꝓficit. s quasi deceptio frautulẽ¬
ta. illam que eẽ uidecur plerũs
extinguit. Tanto quidem ualidi
quo cum prudentiori ⁊ gͣuioeiu
io negocium gerit᷑. Simplicitas
nanq circumuenientium ursi¬
diis latius patet. ⁊ facilius sub¬
plantatur: Unde ille qui ñ urbe
s orbem lasciniis impleuit amoris
sollicitatorem puellarum ⁊ impii¬
cditiu᷑m instruens amatorem: ait.
Promittas faciio. eud enim ꝓmit¬
tere ledit: Pollitis diues quislib

Expanded text:
quorumdam animalium, donec satietur, communem aliis invidet cibum; et in quo aliorum subvenitur inopiae, se fraudem perpeti suspicatur. Sic fortunatus sibi interdum subtrahi putat, quidquid quocunque titulo confertur in alium, teste Crasso, qui, ut dicitur, milite dissimulante, eo quod solus, aut prae caeteris apud Parthos aurum sitiesit majestatem, nunc dans plura, promittens interdum plurima. Sed hoc liberum est his, et saepe conducit, qui aliqua donare consueverunt. Alioquin promisso gratiae conciliandae non proficit, sed quasi deceptio fraudulenta, illam quae esse videtur plerumque exstinguit. Tanto quidem validius, quo cum prudentiori et graviori viro negotium geritur. Simplicitas namque circumvenientium insidiis latius patet, et facilius supplantatur. Unde ille qui non urbem, sed orbem lascivis implevit amoribus, sollicitatorem puellarum et impudicum instruens amatorem, ait: Promittas facito, quid enim promittere laedit? Pollicitis dives quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
i fides qm̃ eltai ⁊ satramento rei ꝓii¬
blice inꝑendebanti slam qure acli¬
uist i galloꝵ mubatuclnem romana
iseiautere: hispanos qudem u tan¬
fistum e prestitisse romaris. Affrr¬
ium dolis atq aiutcis senꝑ nupins
exitunt. unde aduisus hec omenar
profuto taroniẽ sollertem cargroeitt

Expanded text:
 fides, quam electi ex sacramento reipublicae impendebant. Nam quid adversus Gallorum multitudinem Romana isset audere? Hispanos quidem non tanfestum est praestitisse Romanis. Afrorum dolis atque divitis semper impares exstiterunt. Unde adversus haec omnia profuit tironem solertem eligere,
Abbreviated transcription (Latin):
arum robur accedat: ⁊ anmis. Nec
inficiandũ est: post urbem conditã
romanos ex ciuitate semꝑ ꝓfectos
ũ ad bellum. S tunc nullis delitiis
singebant᷑. sudorem cursu ⁊ campe¬
h exercicio collectum: nandi usu ĩ¬
amtus abluebat in tibi. Idem bel¬
ltor idemq agͥcola. s genera tantũ
ommictabat armoꝵ. Quod usꝙ ad¬
eo uerum ẽ: ut aranti quincio cin¬
cunato dictat᷑am constet oblatã.
quem trepida ante boues dictatu

Expanded text:
eorum robur accedat, et animis. Nec eorum robur accedat, et animis. Nec inficiandum est, post Urbem conditam Romanos ex civitate semper profectos esse ad bellum; sed tunc nullis deliciis fungebantur, sudorem cursu et campestri exercitio collectum, nandi usu juventus abluebat in Tiberi. Idem bellator, idemque agricola; sed genera tantum commutabat armorum. Quod usque adeo verum est, ut aranti Quintio Cincinnato dictaturam constet oblatam: Quem trepida ante boves dictatu
Abbreviated transcription (Latin):
cipes. Ecussitꝙy ⁊ebee ⁊ salnanau
oregladii.⁊ tułit orraanettanis
decorari solent. ornamenta quoq
monilia. ⁊ uestem purpuream: q̃¬
iyteges macdian uti consueuerant.
sibiꝙ de tanta preda solas inaures
aureas ismahelitarum reseruauit:
cet̾is exratione ppło distributis. Ui¬
ite gͦ miim̾abiles hosti copias
mexpedita paucitate uiroꝵ fortium.
quos ñ facile crelicłim. in deliciis ur¬
bium. aut regalib eprilis cotidia¬
nisq coniniuis didicisse ut aquam
suit eligendos. Si tam̃ int̾dum noc¬
assitas exigit. urbanos delicatiores¬
ꝙ ad arma compelli. ex quo pͥmum
nomen dedere nulitie. laboeare. de¬
currere. portare poutus. ⁊ solem pul¬
u̾emq ferre condiscant. parco uie¬
tiuitantur. ⁊ rustico. Int̾dum sub
diuo. int̾dum sub papilionib com¬
morentur: tunc domum ad usum
rudiantur armoꝵ. E si longior ex¬
pedio em̾git. in angariis plurimũ
derinencti sunt. ꝓculq habendi ab
illerebris ciuitatis. ut eo mͦ ⁊ corꝑib

Expanded text:
cussitque Zebee, et Salmana in ore gladii, et tulit ornamenta et decorari solent, ornamenta quoque, monilia, et vestem purpuream, quibus reges Madian uti consueverant, sibique de tanta praeda solas inaures aureas Ismaelitarum reservavit, caeteris ex ratione populo distributis. Vicit ergo innumerabiles hostium copias, inexpedita paucitate virorum fortium, quos non facile crediderim in deliciis urbium aut regalibus epulis quotidianisque conviviis didicisse ut aquam suit eligendos. Si tamen interdum necessitas exigit, urbanos delicatioresque ad arma compelli, ex quo primum nomen dedere militiae, laborare, decurrere, portare pondus, et solem pulveremque ferre condiscant, parco victu utantur et rustico. Interdum sub divo, interdum sub papilionibus commorentur, tunc demum ad usum erudiantur armorum. Et, si longior expeditio emergit, in angariis plurimum detinendi sunt: proculque habendi ab illecebris civitatis, ut eo modo et corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
umbre. ualueatum nescira ⁊ gnoera
delica rium. simplicis amiui por¬
uo contempta cibo. duram aie dri¬
nem labori: tolerantiam mebeis
sin gestare ferrum. fossam aucere. ouł
fetre. consuetudo de rure ẽ. Nunqud
cantores aleatores. ant ancupes cum
opus fuerit: ad hec muemient᷑ ionae
Prane ⁊ istos ⁊ piscatores. dulcatios.
lunteones. ⁊ omnes qui aliquso tẽ¬
tasse uidebuntur. ad genecia ꝑtiẽs.
a militari officio sic repellit. ut fa¬
bros. ferrarios. itemq lignatios. cet¬
mifitie censeat eligendos. Ham et
ierobo al itt fignralium misterla ta¬
crantur. dño mandante ꝓ hibitisẽ
nmistitudine tumidam exeretta

Expanded text:
umbrae, balneorum nescia, ignara deliciarum, simplicis animi, parvo contenta cibo, duratis ad omnem laborum tolerantiam membris. Cui gestare ferrum, fossam ducere, onus ferre, consuetudo de rure est. Nunquid cantores, aleatores, aut aucupes, cum opus fuerit, ad haec invenientur idonei? Plane et istos, et piscatores, dulciarios, linteones et omnes qui aliquid tractasse videbuntur ad gynaecea pertinens a militari officio sic repellit, ut fabros ferrarios, itemque lignarios, cermilitiae censeat eligendos. Nam et Hierobaal ut figuralium mysteria taceantur, domino mandante prohibitus est in multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Sestat armata manus. que cas¬
t̾rensem ⁊ cruentam ut cdictũ
est erercet᷑ militiam. In huiis aut̃
plimimĩ. Ut enimait negetius re¬
natus: uullus est quem oporteat
uł plura uł meliora stire qm̃ ꝑrinci¬
pem. siius doctrina debet omnib
prodesse sub̾is. Cum enimpacis itẽ¬
ꝙ belli debeat oꝑa moderari: legũ
reiq bellice ipsum oportet habere
ꝑitam. sł quidem depactatis stu¬
disaliqua suꝑus dicta sunti nc̃
maniis armata discutitur. que sũ
delectu scĩa ⁊ exercitations non cõ¬
ualestit. Quo ius enim istoꝵ cefsã¬
te. hon prodest mutilis manꝰ. At
in hisi scĩa ⁊ ex̾citatio utiliora sunt.
Scia enim rei belice. ctumncaricti¬
d0
nutrie andcaitiam. N emo fadere metu¬
ur quod se bene didicisse confili er
et eum i certamine Sellorit ee¬
citata paitcitas ad iustorram ꝓmꝑ.¬
tioe este qiũ euclis ⁊ indocta multi¬
todo. exposita semꝑ ad cedem. send
cinmi romanos ounium gentum

Expanded text:
estat armata manus, quae castrensem et cruentam, ut dictum est, exercet militiam. In hujus autemplurimum. Ut enim ait Vegetius Renatus: « Nullus est quem oporteat, vel plura, vel meliora scire, quam principem, cujus doctrina debet omnibus prodesse subjectis. » Cum enim pacis itemque belli debeat opera moderari, legum reique bellicae ipsum oportet habere peritiam. Et quidem de pacatis studiis aliqua superius dicta sunt, nunc manus armata discutitur, quae sine delectu, scientia et exercitatione non convalescit. Quovis enim istorum cessante, non prodest inutilis manus. At in his scientia et exercitatio utiliora sunt. Scientia enim rei bellicae dimicandi nutrit audaciam. Nemo facere metuit, quod se bene didicisse confidit. Etenim in certamine bellorum exercitata paucitas ad victoriam promptior est, quam rudis et indocta multitudo exposita semper ad caedem. Quid enim Romanos gentium omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ex popło.xx. ⁊ ctuo milia uuorim.
⁊ tanitium &x. milia remanseruir
S ab his . x. misibe illos soloo taac̃e
eepetittiores ad bella iudicinm ea
preclagit: qui infiti sauelut &¬
nes festins lamberant maeui d
us piticieite aquas. his teleis q
deneao poplite biberart. ntrendl
ataq uiris facta ẽ liberatio perl
hostes cesi. captiuati reges ⁊ eires

Expanded text:
uo millia virorum, et tantum decem millia remanserunt. Sed ab his decem millibus illos solos tanquam expeditiores ad bella judicium Domini praeelegit, qui in siti sua velut canes festini lamberent, manu ad os projiciente aquas. His relictis, qui deflexo poplite biberant. In trecentis itaque viris facta est liberatio populi, hostes caesi, capti
Abbreviated transcription (Latin):
equitur ut eine initantes
uestigia de membris rei pu¬
blice dispiciaunis. Dictum est aut̃
principem locum obtinere capitis.
⁊ qui solius mentis regatur arbi¬
trio. Hunc itaq ut iam dictum ẽ¬

Expanded text:
equitur ut ejus imitantes vestigia de membris reipublicae despiciamus. Dictum est autem principem locum obtinere capitis, et qui solius mentis regatur arbitrio. Hunc itaque, ut jam dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
est: ⁊ cuius principes uescunt᷑ tem¬
pore suo ad refectionem non ad luxu¬
riam. Ibi ⁊ enim sapientia ẽẽ ũ pot̾.
hinc sc̃s iob. Sapĩa ubi inuenitur
⁊quis ẽ locus intelligentie: Nescit
homo preciũ euis. nec inuentiur in
t̾ra suauit̾ iuuentiũ. Non equabit᷑
labentium quicqͣm. Trahitur enum
sapientia deoccultis. Longe utilius
imienes reppulisset ad quiescens¬
cons consilio semiorum. uitam bea¬
ti iob habens regnandi formam.
Audi gͦ quid de se fateatur. Qñdo¬
procedebam ad portam cuitatis
implatea: cathedeam parabant
ui. uidebant me iuiuenes ⁊ abscon¬
debantur. ⁊ senes assurgentes sta¬
bant. Principes cessabant loqui. ⁊
supponebant digitum ori suõ. Uocẽ¬

Expanded text:
est, et cujus principes vescuntur temest, et cujus principes vescuntur tempore suo, ad refectionem non ad luxuriam . Ibi enim sapientia esse non potest. Hinc sanctus Job: Sapientia ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Nescit homo pretium ejus, nec invenitur in terra suaviter viventium. Non aequabitur ei labentium quidquam, trahitur enim sapientia de occultis . Longe utilius juvenes repulisset, acquiescens consilio seniorum, vitam beati Job habens regnandi formam. Audi ergo quid de se fateatur: Qprocedebam ad portam civitatis, in platea cathedram parabant mihi. Videbant me juvenes, et abscondebantur, senes assurgentes astabant mihi. Principes cessabant loqui, et superponebant digitum ori suo.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓmissionis ⁊ uite gen̾is debetur
successio lib̾orum: si tamen ut pre¬
scriptum est ambulau̾int in uill¬
ciis cm̃. Si nͦ a ura paulisꝑ deflexe¬
rint: ñ statim usq ꝙͣ deiciunt᷑. sed
patient̾ corripitur inusticia. A¬
nec fiat conspicuum eos ꝑtinatl
ẽt in malo. Neꝙ enim roboam sla¬
tim excussus c̃ a solio patris ep̃
a ma salomonis onuis unpoetabi¬
regnum eius recedentib .x. tribubus
post ieroboam seruim salomonis.
fuerunt ꝙ regna diuusa: dum reg¬
num hũit uida ułifrł. Sensit ergo
de contumatia penam. de gr̃acłi ⁊ pͥ¬
uilagio sanguinis mĩam. ut rex qͥd̾
maueret. se magna regniparte mu¬
tilatus. Unde hoc illi: Quia ad hese¬
rit consiliisuiuenũ. contempners
uias ⁊ p̃cepta peudentie. Impossibi¬
le enim esti ut salubrit̾ disponat
pͥncipatum. qui ñ agittr confilio
sapientuns. ue inquit c̾re cuiᷤ rex
puer est. ⁊ curus consiliarimane co¬
medunt. Beata t̾ra cuius rex nobił

Expanded text:
nae promissionis, et jure generis debetur nae promissionis, et jure generis debetur successio liberorum, si tamen ut praescriptum est ambulaverint in justitiis Domini. Si vero a via paulisper deflexerint, non statim usquequaque dejiciuntur, sed patienter corripiuntur in justitia, donec fiat conspicuum eos pertinaces esse in malo. Neque enim Roboam statim excussus est a solio patris, seda via Salomonis, onus importabiregnum ejus, recedentibus decem tribubus post Jeroboam servum Salomonis, fueruntque regna divisa, dum regnum habuit Juda vel Israel. Sensit ergo de contumacia poenam, de gratia Dei et privilegio sanguinis misericordiam, ut rex quidem maneret, sed magna regni parte mutilatus. Unde hoc illi? Quia adhaeserat consiliis juvenum, contemnens vias et praecepta prudentiae. Impossibile enim est, ut salubriter disponat principatum, qui non agit consilio sapientum. Vae, inquit, terrae cujus rex puer est, et cujus consiliarii mane comedunt. Beata terra cujus rex nobilis
Abbreviated transcription (Latin):
nifeste descciptam. ut penc expossc̃o¬
ne n̾egeat. si eam tamen mauifestẽ
quens. cam tibi anctore dño loco suo
⁊ temꝑe cum preceꝑis explanabo.
adiciens inłumentoꝵ ⁊ quorũdã
sacramentoꝵ significationes. Hu
aut̃ plane nulla ẽ ppłi acclamatio.
nulla consanguinitatis ratio. mil
laꝓpinquitatis habita contempla¬
tio est. Mortuo salphaate filie pater¬
nam apud moysen uendieant here¬
ditatem. Pecitionẽ ed iustam esse
as ipse testatim. Propinquis nanꝙ
agroꝵ et prectiorum hereditas relu¬
quenda ẽ: ⁊ ut plurimum actioni
G̃nb̾natio uͦ ppłi illi tradenda cͦ quem
ds elegit. homini .s. tali qui habet hi¬
ritum dei in se.⁊ precepta clei m ams¬
pectu euis sunt. qui moysi ualde no¬
tus sit. ⁊ familiaris .i. inquostecla¬
ritas legis ⁊ scientia: ut possint eii
auctire filii ifrł. Nec tamen lict
est fanore nouoꝵ recedere asangui¬
ne principũ. quib pruulegio dii¬

Expanded text:
nifeste descriptam, ut pene expositionifeste descriptam, ut pene expositione non egeat. Si eam tamen manifestius quaeris, eam tibi auctore Domino, suo loco et tempore cum praeceperis, explanabo, adjiciens indumentorum, et quorumdam sacramentorum significationes. Hic autem plane nulla est populi acclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Mortuo Salphaat, filiae paternam apud Moysen vindicant haereditatem. Petitionem earum justam esse, Deus ipse testatur. Propinquis namque agrorum et praediorum haereditas relinquenda est, et, ut plurimum, actionum. Gubernatio vero populi, illi tradenda est, quem Deus elegerit, homini scilicet tali, qui habet Spiritum Dei in se, et praecepta Dei in conspectu ejus sunt, qui Moysi valde notus sit et familiaris, id est in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum audire filii Israel. Nec tamen licitum est favore novorum, recedere a sanguine principum, quibus privilegio divi
Abbreviated transcription (Latin):
uota concurrunt. Unde ⁊ in uet̾rtes¬
tamento legiuat. qi moyses orclinani¬
nis eum qui piee̾et in ppło:. conuo¬
cauit omnem synagogam ut eligef᷑
astante ppło. ne qua postinoctum re¬
tͣctatio cuiqͣm. nequis scrupulus re¬
sicderet. Legitur in libro regnoꝵ qd̾
saul rex futurus apparens in facie
ppłi ab hui̾is sursum fuꝑ eminebat
uitu̾sum ppłm. Quate queso. insi qr
quem oportet p̃ee alias. pectore debet
⁊ ore ꝓminere. ut qͣi bonoꝵ oꝑium
usts totius popłi iatitudinem am¬
plexari ualeat ⁊ ꝑtegere tanqui do¬
dice sanctior. circunspectior.⁊ omni
uircitte prestantior: Dict enun do¬
nmis ad maysen. Assume ad demer.¬
ipsum iħm filium nate. hominemꝰ
nes manus tuas suꝑ eum.⁊ statues
ceam elea ⁊ aro sacerdote. ⁊ precep.¬
ta ei dato in conspectu totius syna¬
goge. ⁊ p̃cipe deipso corameisct̃ dabuis
datatem tuam suiꝑ ilam. nt anci¬
aat illum fili ifrł. Audis eudenẽ &r¬
dirationem principis ppłi tam uia¬

Expanded text:
unt. Unde et in Veteri Testamento legitur, quia Moyses ordinaturus eum, qui praeesset in populo, convocavit omnem synagogam, ut eligeretur astante populo, ne qua postmodum retractatio cuiquam, ne quis scrupulus resideret. Legitur in libro Regum, quod Saul rex futurus, apparens in facie populi, ab humeris sursum supereminebat universum populum. Quare, quaeso, nisi quia quem oportet praeesse aliis, pectore debet et ore prominere, ut quasi bonorum operum ulnis totius populi latitudinem amplexari valeat, et protegere tanquam dectior, sanctior, circumspectior, et omni virtute praestantior? Dicit enim Dominus ad Moysen: « Assume ad temetipsum Jesum filium Nave, hominem nes manus tuas super eum, et statues coram Eleazaro sacerdote, et praecepta ei dato in conspectu totius synagogae, et praecipe de ipso coram eis, et dabis claritatem tuam super illum, ut audiant illum filii Israel. » Audis evidenter ordinationem principis populi tam ma
Abbreviated transcription (Latin):
ministris ⁊ amitis magnam reu̾en¬
tiam credumus exhibendam. sed ⁊
inimicis eius raterctum: qm̃ hoc ip¬
se p̾cepit. qui sepe maximam ad eru¬
dicionem suoꝵ pessimis hominib
contulit potestatem. Unde illuct.
Subiecti estote omni humane cͤa¬
ture ꝓpter dñi. Siue regi quasi pre¬

Expanded text:
ministris, et amicis, magnam reverenministris, et amicis, magnam reverentiam credimus exhibendam; sed et inimicis ejus interdum, quoniam hoc ipse praecepit, qui saepe maximam ad eruditionem suorum, pessimis hominibus contulit potestatem. Unde illud: Subjecti estote omni humanae creaturae propter Deum, sive regi
Abbreviated transcription (Latin):
itt pħos qui mẽtis cliuine haustũ
inuestigatione ⁊ dispensatione sa¬
pientie intlicatit. aut concditione:
ut quos fauor numinis extulit ut
alis prcee̾nt. ex causa potus sami¬
bati gmͣ officio publico. ¶ Sermo qͥ¬
dem ꝑfitus ẽ ⁊ omni repbatione
sentiret: in aurib corrupti ppłi ꝓ lo¬
qui ñ audebat. qui legerat combustos
eẽ in exilium ab atheniensib. coquid
dubitau̾at an de cliis uera e̾e̾nt que
nulgo dicebantur. Quid gͦ contͣriũ
auderet asserere. qui nec ip̃am dubi¬
tationem erroris nou̾at impunitã:
Est itaq ueri simile. quod morem au¬
ditorib gesserit. ⁊ ut eos ab illicitis
reuocaret: aliquud indulsisse errori.
Nam in doctrina moꝵ luculentissimꝰ
est. soq huic opimoni facilius adqͥes¬
co: quod apłs gentium fide tam̃ ⁊ ro¬
ligione incolumi. omnib omnia fa¬
ctus est: ut omnes lucrifaceret. Nos
autem quib de celo ueritas illuxit:
ñ deoꝵ qui nulli sunt sed ueri dei

Expanded text:
phos, qui mentis divinae haustum phos, qui mentis divinae haustum investigatione et dispensatione sapientiae indicant; aut conditione, ut quos favor numinis extulit, ut aliis praeessent, ex causa potius familiari, quam officio publico. Sermo quidem perfidus est, et omni reprobatione sentiret, in auribus corrupti populi proloqui non audebat, qui legerat combustos esse in exsilium ab Atheniensibus, eo quod dubitaverat, an de diis vera essent, quae vulgo dicebantur. Quid ergo contrarium auderet asserere, qui nec ipsam dubitationem erroris noverat impunitam? Est itaque verisimile quod morem auditoribus gesserit, et ut eos ab illicitis revocaret, aliquid indulsisse errori. Nam in doctrina morum, luculentissimus est. Eoque huic opinioni facilius acquiesco, quod Apostolus gentium, fide tamen et religione incolumi, omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret. Nos autem quibus de coelo veritas illuxit, non deorum, qui nulli sunt, sed veri Dei
Abbreviated transcription (Latin):
sit inopinatoꝵ euentuum forma. et
licet conditioni uideatur uicinari.
eoquł fornitoꝵ concursus statum ef¬
ficiat. quem conditionẽ eĩ precdiximꝰ:
in eotamen plurimũ differt. qd̾ con¬
dicio nunt a natura. nunc ab officio.
minc a morib ẽ nunc auariis figͣis
euentuum. Fortuna semꝑ consistit
inhis que imꝓuisa em̃gunt. Cam usq¬
quaq nititur euacuare plutarchus.
⁊ expremissis .iiii. locis. nature. offici.
morum. conditionis. totius reu̾entie
manare credit originem. Suꝑsticiosiꝰ
tamen hec infidelium more exequit᷑.
Unde ñ nullas sententias eius: sensu
et sermone catholico curaui insere¬
re. Ille quidem in cultu deoꝵ eos
pectipue asserit uenandos qui ei fa¬
miliarius ⁊ uicinius accectunt: aut
natura. ⁊ ut liber indoꝵ domitor
hercules qui co ipso in se iouem pro¬
testatus est quod angues iugula¬
int in cums. aut officio: ut pontr¬
sices peefectos ꝙ sacroꝵ. aut morib:¬

Expanded text:
sit inopinatorum eventuum forma, et sit inopinatorum eventuum forma, et licet conditioni videatur plurimum vicinari, eo quod fortuitorum concursus statum efficiat, quam conditionem esse praediximus, in eo tamen plurimum differt, quod conditio nunc a natura, nunc ab officio, nunc a moribus est, nunc a variis figuris eventuum. Fortuna semper consistit in his quae improvisa emergunt. Eam usquequaque nititur evacuare Plutarchus, et ex praemissis quatuor locis, naturae, officii, morum, conditionis, totius reverentiae manare credit originem. Superstitiosius tamen hoc infidelium more exsequitur. Unde nonnullas sententias ejus, sensu et sermone catholico curavi inserere. Ille quidem in cultum deorum eos praecipue asserit venerandos, qui ei familiarius et vicinius accedunt: aut natura, ut Liber Indorum domitor, Hercules, qui eo ipso in se Jovem protestatus est, quod angues jugulavit in cunis; aut officio, ut pontifices, praefectosque sacrorum; aut morib
Abbreviated transcription (Latin):
crimabiliter ingemiscit. quod ħ ui
cio cecitatis ⁊ tem̾itatis ꝓbrosa dea ⁊
omnib ignominiosa nimiinibꝰ om¬
nium deoꝵ templa fedau̾it. ⁊ deceum
ommnium preripũit cultum. ut pte¬
ter edes peniatas quas in orbe ⁊ urbe
passim ht. rupem etiam rarpetam
occupau̾it. supremo ioui coequata.
⁊ publice fortune unago aurea. mea¬
pitolio ab aduenis. comienis ⁊ ind¬
genis publice adoretur. ⁊ tantami
cet̾us habet auctoritatẽ: quod in tota
ratione mortalium ut dici solet sola
utramq paginam uidecur impplas
Uideas eam ibi rotam u̾sare uiluli¬
lem. quodꝙ magis mirere entsdlen
rote impulsu de pectore iouis sorex
pensa prccipitat ⁊ concultat. sue¬
quis enim foetuinam statuit. fal
gunt homines. fatum ẽ in paris
illis. quas simis abscondit. Huis
reclamant. Fãtalem inquit calli
nec̾itatem. quia si fertuna noꝰẽ
fiet de rethore consul. Si uolet hec
eadem siẽ de consule rechor. ¶ Ce¬
t̾um ut cum foctuna minus agamꝰ:

Expanded text:
crymabiliter ingemiscit, quod haec crymabiliter ingemiscit, quod haec vitio caecitatis, et temeritatis probrosa dea, et omnibus ignominiosa numinibus, omnium deorum templa foedaverit, et deorum omnium praeripuerit cultum, ut praeter aedes privatas, quas in orbe et urbe passim habet, rupem etiam Tarpeiam occupaverit, supremo Jovi coaequata, et publicae Fortunae imago aurea in Capitolio ab advenis, convenis, et indigenis, publice adoretur, et tantam prae caeteris habet auctoritatem, quod in tota ratione mortalium ut dici solet sola utramque paginam videtur implere. Videas eam ibi rota versare volubilem, quodque magis mirere, ejusdem rotae impulsu de pectore Jovis sororum pensa praecipitat, et conculcat. Quisquis enim fortunam statuit, fatagunt homines, fatum est in partibus illis, Quas sinus abscondit. Huic reclamat. Fatalem, inquit, tolle necessitatem, quia, Si fortuna volet, fies de rhetore consul; Si volet haec eadem, fies de consule rhetor. Caeterum ut cum fortuna vel mitius agamus,
Abbreviated transcription (Latin):
rrebiis originem p̾bet. quod neq̃qm̃ aece
si m u̾itate ipsa ñ eẽt. Quod enim õi¬
no ñ ẽ: alicui prestare ñ potest ut
sit. At fortuna cum ñ sit: ñ pocest aif¬
siniri. In eo siquidem quod ñ ẽ: non
potess. cuiqm̃ constare quid sit. S Es¬
ftrant epicurei p̃cipiuas seutentias fiã
philosophie putant serinre ꝓcessum.
⁊ mire suo fortune subitiant unu̾sa.
łgo in hoc sicut ⁊ m płimis plitaꝵ¬
chum censeo audiendum. qui d̾am
cecam colenclam e̾e negat: asserens
iam nisi acecis coli ñ posse. Multa
quo ꝙ ꝓponit exempla: qusb liq̃t
omnes cece cdee cultores cecatos. et
precipitatos tandem in foueam exer¬
minii. Testatur hoc galba. qui totĩ
etatem luculenter ꝓtucens insem¬
um: huuis dee famiiliaritate ⁊ cultu
in breui elatus. ⁊ in breuiori p̃cipnatꝰ
est. Qualiter autẽ: apud suetoniũ
quere. Querit᷑ tam̃ prefatus philoso¬
phus ⁊ maure iam clicti principis la¬

Expanded text:
rebus originem praebet; quod nequaquam esset, rebus originem praebet; quod nequaquam esset, si in veritate ipsa non esset. Quod enim omnino non est, alicui praestare non potest ut sit. At fortuna cum non sit, non potest diffiniri. In eo siquidem quod non est, non potest cuiquam constare quid sit. Efferant Epicurei praecipuas sententias suas, philosophiae putant servire processum, et more suo fortunae subjiciant universa. Ego in hoc, sicut et in plurimis, Plutarchum censeo audiendum, qui deam caecam colendam esse negat, asserens eam nisi a caecis coli non posse. Multa quoque proponit exempla, quibus liquet omnes caecae deae cultores caecatos, et praecipitatos tandem in foveam exterminii. Testatur hoc Galba, qui totam aetatem luculenter producens in senium, hujus deae familiaritate et cultu in brevi elatus, et in breviori praecipitatus est. Qualiter autem, apud Suetonium quaere. Queritur tamen praefatus philosophus, et in aure jam dicti principis la
Abbreviated transcription (Latin):
muliis adsit suꝑfluitas uicioꝵ.
sum itaq a morib quis reu̾enti¬
am contrahere dicitur: ei uͥtu¬
tes quib honor exhibendus est:
in ẽc significatur. Quis eiim ñ
uen̾etur ⁊ uereatur illum quem pru¬
dentem. fortem. temꝑantem creclit
⁊ iustiuns huic ẽ etiam consilium
sapientis. ei qui tim̾i appecit. ama¬
ri. honorari. ⁊ preferri: ut dm̃ tuneat.
amet. uen̾etur. ⁊ ei se tota deuotiõe
submtttat. Conctitionem quidem
ẽẽ dissinuint. fortuitum ꝑsone sta¬
tum. quo aut adu̾sis deprimitur.
aut excollitur ꝓsꝑis. ⁊ alterutrius
sortis naturam smi ipfius facie ꝓtesta¬
tur. Quale est quod alios uenera m̃
ingenuos. aliis seruiles contumelias
it rogamus. Istoꝵ diuitias colimus.
illoꝵ contempnimus panptatem.¬
p  Iaturam diffiture disficile e̾e as
secto tullius. Ego cifficilius credo aif¬
finre fortunam. eo qd huius nulla:
illitis aliqua sub̾a ẽ. slatura siquid̾

Expanded text:
multis adsit superfluitas vitiorum. multis adsit superfluitas vitiorum. Cum itaque a moribus qui reverentiam contrahere dicitur, ei virtutes quibus honor exhibendus est, inesse significatur. Quis enim non veneretur, et vereatur illum, quem prudentem, fortem, temperantem, credit et justum? Hinc est etiam consilium sapientis, ei qui timeri appetit, amari, honorari, et praeferri, ut Deum timeat, amet, veneretur, et ei se tota devotione submittat. Conditionem quidam esse definiunt, fortuitum personae statum, quo aut adversis deprimitur, aut extollitur prosperis, et alterutrius sortis naturam sui ipsius facie protestatur. Quale est quod alios veneramur ingenuos; aliis serviles contumelias irrogamus. Istorum divitias colimus; illorum contemnimus paupertatem. Naturam diffinire difficile est, ut asserit Tullius. Ego difficilius credo diffinire fortunam, eo quod hujus nulla, illius aliqua substantia est. Natura siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝑ ꝓleisim fit pluriũ concep¬
tio ꝑsonarum. ut non tam ꝑsone
qͣm uniu̾sitatis tota constirutio
indeatur ẽẽ. uł que uis alia ꝓmul¬
gatio. Hoc etiam iuira uel canones
ignoranti: ex usu cotidiano ꝑsp̃i¬
tuum ẽ. Porro rationem officioꝵ
ñ mͦ canonum ⁊ legum scita. sed
⁊ ethicoꝵ omnium precepta exe¬
guutur. ¶ Mos autem ẽ m̃tis
habitus. ex quo singłorum oꝑum
assutuitas mauat. Non enim si
quid fit semel aut ampluis: statĩ
morib agregatur. nisi asiduitate
faciendi u̾tatur musum. Hic aũ
uirtutes ⁊ uicia eque complectit᷑.
licet uicia ñ mores e̾ẽ. s aplerisq di¬
cantur morib obuiare. In quo pla¬
num ẽ solas uirtrites censeri noĩe
moꝵ. cum bonos tamen aut ma¬
los dicimus mores: uicia distĩgui¬
mus ⁊ nirtutes. Unde moratos a
bone siue morig̾os. morosos uͦ a
uitiis nominamus. Quod ⁊ ip̃m
plenitudinis nomen uidetur in¬
nuere: cum nulli in carne contin¬
gat adeẽ sacieratem morum. et

Expanded text:
 prolepsim plurium fit conceptio personarum, ut non tam personae quam universitatis tota constitutio videatur esse, vel quaevis alia promulgatio. Hoc etiam jura, vel canones ignoranti, ex usu quotidiano perspicuum est. Porro rationem officiorum, non modo canonum et legum scita, sed et ethicorum omnium praecepta exsequuntur. Mos autem est mentis habitus, ex quo singulorum operum assiduitas manat. Non enim si quid fit semel aut amplius, statim moribus aggregatur, nisi assiduitate faciendi vertatur in usum. Hic autem virtutes et vitia aeque complectitur, licet vitia non mores esse, sed a plerisque dicantur moribus obviare. In quo planum est, solas virtutes censeri nomine morum, cum bonos tamen, aut malos dicimus mores, vitia distinguimus et virtutes. Unde moratos a bono, sive morigeros, morosos vero a vitiis nominamus. Quod et ipsum plenitudinis nomen videtur innuere, cum nulli in carne contingat adesse satietatem morum, et
Abbreviated transcription (Latin):
it siquis in aliquem de clero manꝰ¬
molentas iniecerit: anathemate
feratur ut nisi ꝑ romanũ pontifi¬
cem absolui nͥ possit. Huius crimmi¬
ns alibi frustra querctur uenia:
insi articulus mortis forte ĩmine¬
at. quia neo ꝑ ium extorqueri. nec
suiripi potest ꝑ fraudem. Auctore
extorquebis amari. Hoc alterna fi¬
des. hoc simplex gr̃a donat. Nichilo

Expanded text:
et si quis in aliquem de clero vet si quis in aliquem de clero violentas manus injecerit, anathemate feriatur, ut nisi per Romanum pontificem absolvi non possit. Hujus criminis alibi frustra quaeritur venia, nisi articulus mortis forte immineat, quia nec per vim extorqueri, nec subripi potest per fraudem. Auctore extorquebis amari; hoc alterna fides, hoc simplex gratia donat. nonne
Abbreviated transcription (Latin):
git uos: tangit pupillam oculi ma
Ila uͦ reuertntia que in reqe uentra¬
tione consistit: multiplex ẽ. Aut e¬
nim corꝑales res sũt. ut edes ⁊ lota
sacra.⁊ que piis dicantur usib. et
sacrificia que uisibiliter exercentim
ant incorꝑales: ut ium que satris
reb competunt. Que tem̾are satͥ¬
legium est: morte pianctum. alaue
pena grauissima ꝓ qͣlitate admisi.
Rerum gͦ sacrarum ĩ munitates cͥ¬
uellere. insurgere in łm ẽ. ⁊ qral
uencdicare eum inserumictem. Et
quidem de uire dirno ꝓ se possent
multa ꝓponi. sed ut emule potesta¬
tis ñ obloquatur audatia: in hacpe¬
testatuta principiũ lacuis ⁊ beris¬
nius patent. que fidem catholicã i¬
nistroꝵ omniumq locoꝵ uen̾abil¬
um p̾uilegia unũsa confirmant.

Expanded text:
it vos, tangit pupillam oculi mei . Illa vero reverentia, quae in rerum veneratione consistit, multiplex est. Aut enim corporales res sunt, ut aedes et loca sacra, et quae piis dicantur usibus, et sacrificia quae visibiliter exercentur. Aut incorporales, ut jura quae sacris rebus competunt, quae temerare, sacrilegium est morte piandum, aliave poena gravissima, pro qualitate admissi. Rerum vero sacrarum immunitatem convellere, insurgere in Deum est, et quasi vindicare eum in servitutem. Et quidem de jure divino pro se possent multa proponi, sed ut aemulae potestatis non obloquatur audacia, in hac parte statuta principum latius et benignius patent, quae fidem Christianam vnistrorum omniumque locorum venerabilium privile
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs sc̃ficati anteqm uati. ⁊ g̾ema sa¬
cerdotum incliolaes: quarta ⁊ sex¬
ta feria semellactens in cuuis. aut
mitis ex gra: ut qui facili ia bonoꝵ
oꝑum sicut penitens lateo. uł diffisi¬
N ⁊ felici trauisitu merent᷑ regna celo¬
rum. uelut apłoꝵ chorus ⁊ martux.
hos autem tres oectiues innuit mait.
fatilis descensus auerm. Hostes at¬
q dies patet atri ianua ditis. Sed re¬
uocate gractum suꝑasq euadere ad
anras: Hic opus. hic labor ẽ. Pautis
quos equiis amanit Iupitꝰ. aut ar¬
dens euexte ad ethera uirtus. dige¬
inti potuere. Quos gͦ moꝵ elegantias
diuine indemis bonitati confoemes
debemus tanqmͣ uerifsimami ⁊ fide¬
lisfimam ci inaginem ueu̾ari. ¶Mi¬
nstri u sunt. quos dispositio druna
uocauit. ut corripiendo ⁊ corrigendo
rricia. aut iurcutes inserendo. ⁊ ꝓpa¬
gando. siuam ⁊ alioꝵ ꝓcurent salitẽ.
Qui uero ei in uire humano minis¬
trant tanto inferiores sunt his qͥ
ministrant in diuino. quanttun di¬
uinis humana cedunt.¬

Expanded text:
sanctificati antequam nati, et gemma sacerdotum Nicolaus quarta et sexta feria semel lactens, in cunis; aut meritis ex gratia, ut qui facili via bonorum operum, sicut poenitens latro, vel difficili et felici transitu merentur regna coelorum, velut apostolorum chorus, et martyrum. Hos autem tres ordines innuit Maro: Facilis descensus Averni. Noctes atque dies patet atri janua Ditis: Sed revocare gradum, superasque evadere ad auras, Hoc opus, hic labor est: pauci, quos aequus amavit Jupiter, aut ardens evexit ad aethera virtus, Dis geniti potuere. Quos ergo morum elegantia divinae videmus bonitati conformes, debemus tanquam verissimam et fidelissimam Dei imaginem venerari. Ministri vero sunt, quos dispositio divina vocavit, ut corripiendo et corrigendo vitia, aut virtutes inserendo, aut propagando, suam et aliorum procurent salutem. Qui vero ei in jure humano ministrant, tanto inferiores sunt his qui ministrant in divino, quantum divinis humana cedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
confessio oris. satiffatio oꝑis ꝓmu̾ent᷑.
Utiq ñ uis. sed gr̃a sola nuslificat um¬
putm. ⁊ frax pectatori non prodest
quia sp̾c sc̃s discipline effugit fictũ.
nec habitat in coepore subdito pecca¬
tis. Alibi me cdixisse recolo. quia te¬
ste magno patre augustino simła¬
ta innocentia ñ est innocentia: s
dupplex malicia. quia ⁊ malicia
est. ⁊ simulatio. ¶ Unde immod̾ato
stupore confundor cum frequentis¬
sime uideam nescio fideles an infi¬
deles dicam in sacrilegio huiusi᷑
depeehensos. ad hoc totis uirib anhe¬
lare: ut minis ⁊ t̾rorib urgeant sac̾¬
dotes ad absolutionem prestandã.
qmͣ nec isti fidelit̾ dare. uec illi in cõ¬
tumatia utiliter accipere possunt.
Sane facilius est utrunq inuolu.
qmͣ alt̾um istorum expediri. Utriꝰ
tamen culpa sit grauior: ñ facile
dixerim. Hec de his que in politica
constitutione plutarchi uicem a

Expanded text:
onfessio oris, et satisfactio operis promerentur. Utique non vis, sed gratia sola justificat impium, et fraus peccatori non prodest, quia Spiritus sanctus disciplinae effugit fictum, nec habitat in corpore subdito peccatis. Alibi me dixisse recolo, quia, teste magno patre Augustino, simulata innocentia non est innocentia, sed duplex malitia, quia et malitia est, et sstupore confundor, cum frequentissime videam, nescio fideles an infideles dicam, in sacrilegio hujusmodi deprehensos, ad hoc totis viribus anhelare, ut et minis et terroribus urgeant sacerdotes ad absolutionem praestandam, quam nec isti fideliter dare, nec illi in contumacia utiliter accipere possunt. Sane facilius est utrumque involvi, quam alterum istorum expediri. Utrius tamen culpa sit gravior, non facile dixerim. Haec de his quae in politica constitutione Plutarchi
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑu̾sum. ¶ Sortilegi sunt: qͥ
sub nomine ficte religionis suꝑsti¬
ciosa qͣtam obseruatione. rerum
pollicentur euentiis. qd̵ genus sor
pellatur. obsernatio quoq cuiusq
casus in rei de qua quentur signifi¬
catione. ¶ Auguriũ quoq qͦd est
in auium obserratione. phriges in¬
uenisse traduntur. qd̾ in uoce ꝓ¬
ditur aut uolatu. Est autẽ scd̾m
tradicionem eoꝵ: uolatus tam a
aput maronem in sexto. uolan¬
tes ꝑgrachientib columbe desẽbiuñ
Hoc ⁊in ad oninis ꝑtinet felici¬
tatem.si columbe gͣdientes dum tñ

Expanded text:
vel adversum. Sortilegi sunt, qui vel adversum. Sortilegi sunt, qui sub nomine fictae religionis superstiosa quadam observatione, rerum pollicentur eventus, quod genus sortpellatur, observatio quoque cujusque casus in rei de qua quaeritur, significatione. Augurium vero quod est in avium observatione, Phryges invenisse traduntur, quod in voce traditur aut volatu. Est autem secundum traditionem eorum, volatus tam alUnde apud Maronem in sexto, volantes pro gradientibus columbae describuntur. Hoc etenim ad hominis pertinet felicitatem, si columbae gradientes dum t
Abbreviated transcription (Latin):
licet appellatio gen̾alit̾ omnia cõple¬
ctatur. qui appositione stellarum.
situq firmam̃ti.⁊ planetarũ motu.
que suit uent᷑a concinunt. ut ẽ illd̾.
Nrã uł equali suspendunt temꝑa
libea: parra tenax u̾i seu nata fideli¬
b hora: diuidit in geminos concor¬
ad alt̾am constet reb ꝙ ex arbitͥ
lib̾tate ꝓueniunt. qͣndã nece̾sitan̾
ci. qui geneses .i. natatit Imorus at¬
tenctunt. nuntant᷑ en orem Unde
satiricus. Nota mathematicis
genesis tua. Idem u horoscopi nõi¬
nantur. Unde rursus. Geminos
horoscope naro: ꝓctucis genio. Ui¬
guit autem ista scĩa. ⁊ forte eam
aliquatenꝰ licuit exceri:donec de¬
um natum nunciauit stella cde
celo. magosq ñ reꝓbos pͥmicias fi¬
iei ad eum adorandum nouo et
inaudito ducatu ꝑduxit. Ex inde
uͦ. penitus int̾dicta est. ¶ Sallissa¬
tores qui ex saltu membroꝵ. aut
inopinato corꝑis motu: ꝓsꝑum
aliquid futurrum autumant

Expanded text:
licet appellatio generaliter omnia complelicet appellatio generaliter omnia complectatur, qui a positione stellarum, situque firmamenti, et planetarum motu, quae sint ventura conjiciunt, ut est illud: ra vel aequali suspendit tempora Libra Parca tenax veri, seu nata fidelibus hora dividit in Geminos concorad alteram constet rebus, quae ex arbitrii libertate proveniunt, quamdam necessitatis ci, qui geneses, id est natalitias horas attendunt, imitantur errorem. Unde satyricus: Nota mathematicis genesis tua. Iidem vero horoscopi nominantur. Unde rursus: . . . . Geminos, horoscope Varo, Producis genio. Viguit autem ista scientia et forte eam aliquatenus licuit exerceri, donec Deum natum nuntiavit stella de coelo, magosque non reprobos primitias fidei ad eum adorandum novo et inaudito ducatu perduxit. Exinde vero penitus interdicta est. Salissatores qui ex saltu membrorum, aut inopinato corporis motu, prosperum aliquid futurum autumant,
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ in libõ eroidum. Deuouet ab.¬
sentes simulatraq cerea fingit. Et
miserum tenues in iecur urget acꝰ.
hoꝵ uͦ malicia etiam cum płimũ
nocent: artificio leui dissoluit᷑. siui¬
delicet qui suspecti sunt comienti
leficium reuocare. ¶magiuarii ft̃.
qui nnagines quas faciunt. qͣsi ui
possessionein presidentium sp̃iuĩ
mitrunt. ut ab eis de reb dubiis do¬
ceantur. Hos ydolatͣs e̾ẽ sacra scrip¬
tura conuncit. ⁊ diuine maiestatis
uicticio condẽpnatos. ¶Comectoreᷤ
sunt: qui artificio quodam sibi ue̾¬
dicant sompnioꝵ int̾pretationẽ.¬
¶ Chironomantici sunt. qui a ma¬
nitũ inspectione rerum uaticinã¬
tur abscondita. ¶ Speculiarios uo¬
cant: qui in corꝑib leiugatis ⁊ t̾sis.
ut sunt lucuti enses. pelues. ciathi.
specłoꝵ ꝙ diu̾sa gen̾a diuinantes.
mulasse describitur: cum frẽs argue¬
ret surripuisse ciphum. in quo con¬
sueu̾at auigͣari. ¶ Mathematici st̃.

Expanded text:
quoque in libro Heroidum: Devovet abquoque in libro Heroidum: Devovet absentes, simulacraque cerea fingit, Et miserum tenues in jecur urget acus. Horum vero malitia, etiam cum plurimum nocent, artificio levi dissolvitur, si videlicet qui suspecti sunt conventi leficium revocare. Imaginarii sunt, qui imagines quas faciunt, quasi in possessionem praesidentium spirituum mittunt, ut ab eis de rebus dubiis doceantur. Hos idololatras esse sacra Scriptura convincit, et divinae majestatis judicio condemnatos. Conjectores sunt qui artificio quodam, sibi vindicant somniorum interpretationem. Chiromantici sunt, qui a manuum inspectione, rerum vaticinantur abscondita. Specularios vocant, qui in corporibus levigatis et tersis, ut sunt lucidi enses, pelves, cyathi, speculorumque diversa genera divinantes, mulasse describitur, cum fratres argueret subripuisse scyphum, in quo consueverat augurari. Mathematici sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sine sanguine. siue futura p̃niinci¬
enti siue p̾sentia ꝓnuncient. uł pre¬
t̾ita. Uaticimum siquidem e̾. quo
cum intelligentia ueri abscondita
turis ⁊ p̃tentis. Si uͦ adhibeatur san¬
guis. ad nigͦmantiam iam accectit.
que inde dicitur. qd̃ tota in mortu¬
oꝵ inquisitione u̾satur. Cuius ius
ea eẽ icterur. uit ad int̾pretationẽ
neri mortuos ualeat suscitare. Ca
nanq ludificantiũ demonum et
humane ꝑficdie illudentium fal¬
lacia ẽ. ¶ Phicii suntt quos sp̾c phi
tonicus repler. ⁊ frequentus in uir¬
ginib exercetur: uit magis ludificet.
ac si iminundissimo sp̃ui placeat
integritas m̃tis aut corꝑis. ¶ uul¬
tiuoli sunt: qui ad affectus homiñ
immutandos. in molliori materia
cera forte uł limo eoꝵ quos pu̾tere
nitunt᷑ efficies expeimunt. cuius
illusionis in farina ceit̾a uͥgilius
memiit. Limus ut hic durescit.
⁊ hec ut cera liquescit uno eodẽq
igui: sic nr̃o daphnis amore. Naso

Expanded text:
sive sanguine, sive futura praenuntisive sanguine, sive futura praenuntient, sive praesentia pronuntient, vel praeterita. Vaticinium siquidem est, quo, cum intelligentia veri, absconditaturis, et praeteritis. Si vero adhibeatur sanguis, ad necromantiam jam accedit; quae inde dicitur, quod tota in mortuorum inquisitione versatur. Cujusvis ea esse videtur, ut ad interpretationem veri, mortuos valeat suscitare. Ea namque ludificantium daemonum, et humanae perfidiae illudentium fallacia est. Pythii sunt quos spiritus Pythonicus replet, et frequentius in virginibus exercetur, ut magis ludificet; ac si immundissimo spiritui placeat integritas mentis aut corporis. Vultivoli sunt qui ad affectus hominum immutandos, in molliori materia, cera forte vel limo, eorum quos pervertere nituntur effigies exprimunt, cujus illusionis in Pharmaceutria Virgilius meminit: Limus ut hic durescit, et haec ut cera liquescit, Uno eodemque igni, sic nostro Daphnis amore. Naso
Abbreviated transcription (Latin):
atro autem curiosissimus int̾
philosophos. iiii. spes diumatio¬
nis ab elementis mutuatus ẽ. piro¬
mantiam sccł. aerimantiam. yctro.¬
mantiam. ⁊ geomantiam. multasꝙ
sp̾es udeb̾ ex his capitib pululare:
siue arte. siue furore diuinatio ꝑaga¬
tur. quarum noĩa exempli causa
uł pauca subiciam. xii¬
u̾bis artem exercent. ¶ Arioli: qui
cirta aras nefarias preces aut execͣ¬
ta sacrificia factunt. in quoꝵ cer¬
uicib est manus dm̃i dicente pro¬
pħa. Arioles ⁊ magos ñ pacietis
uiu̾e. ¶Aruspices sunt inspecto¬
res horarum. prescribentes quid qͣ
hora fieri expediat. quoꝵ eritrẽ dãp¬
nat apłs dicens. Timeo ne frustra
quoq mextoꝵ inspectione iuget.
qm̃ artem tages quidam dicitur
imienisse. Unde lucamis. fibris fit
nulla fides s conditor artis. fie̾it
ista tages. Extoꝵ uͦ nomine censent
ominia que cutis extremitate tegũ¬
tur Exquo liqͥt eos et artispices.
qui uaticinant᷑ in ossib arimaliũ.

Expanded text:
arro autem, curiosissimus inter philosophos, quatuor species divinationis ab elementis mutuatus est, pyromantiam scilicet, aeromantiam, hydromantiam, et geomantiam, multasque species videbis ex his capitibus pullulare, sive arte, sive furore divinatio peragatur, quarum nomina, exempli causa, vel pauca subjiciam. artem verbis exercent. Arioli, qui circa aras nefandas preces, aut exsecrata sacrificia faciunt, in quorum cervicibus est manus Domini, dicente propheta: Ariolos et magos non patieris vivere . Aruspices sunt inspectores horarum, praescribentes quid qua hora fieri expediat, quorum errorem damnavit Apostolus dicens: Timeo ne frustra quoque in extorum inspectione viget, quam artem Tages quidam dicitur invenisse. Unde Lucanus : Fibris sit nulla fides, sed conditor artis Finxerit ista Tages. Extorum vero nomine censentur omnia, quae cutis extremitate teguntur. Ex quo liquet eos esse aruspices, qui vaticinantur in ossibus animalium,
Abbreviated transcription (Latin):
test. Si enum aucdirent sacerdotes
nocem hanc: nequaqͣm ꝑ tela ꝑ
hostes currerent. ut primas cathe¬
dras occuparent. Sed licet omnes
sumini pontificatꝰ apicẽ deferãt.
qnͣtum salia religione licet fugi¬
endum qmͣ suscipiendum arbi

Expanded text:
test. Si enim audirent sacerdotes test. Si enim audirent sacerdotes vocem hanc, nequaquam per tela, per hostes currerent, ut primas cathedras occuparent. Sed licet omnes summi pontificatus apicem deferant, quantum salva religione licet, fugiendum, quam suscipiendum arb
Abbreviated transcription (Latin):
tuba. Quorum finis inquit interi¬
tus. quorum deus uenter ⁊ gła
in confusione quia t̾rena sapuĩt.
Siuit suam expleant uoluntatẽ
aliis dñantes quod trrannicum
est: eis nichil minus ꝓueniet. Ti¬
ranno siquidem nichil tutum ẽ:
aut quietum. Interroga domaclẽ.
et se hoc atiranuo sicilie dicticisse
fatebitur. cum ei unctiq mardẽ¬
tes prinas ruina immineret act
primum nutum. et quasi texen¬
tis licio dependens glatlius inter
regales delicias ceriti illius sunz¬
lis ferienti irrueret. Hoc idem a¬
pud claudianum astruit theo¬
dosius. Ait enim. Qui t̾ret plus
ipse timeti sors ista tirannis: Con¬
uenit. inuideant caris fortesq
trucident. Muniti gladiis uiuãt.
septiq uenenis. Ancipites habe¬
ant arces. trepidiq minentirr.
Tu ciiem patremq geras. tu con¬
sule cunctis. Nec tua te moueãt:
sed publica uota. Erubesce sydon
ait mare quia iam carnalis loqui¬
tur: que uir sp̾ualis audire nõ po¬

Expanded text:
tuba: Quorum, inquit, finis interituba: Quorum, inquit, finis interitus, quorum deus venter, et gloria in confusione, quia terrena sapiunt . Si ut suam expleant voluntatem, aliis dominantes quod tyrannicum est, eis nihil minus proveniet. Tyranno siquidem nihil tutum est, aut quietum. Interroga Damoclem, et se hoc a tyranno Siciliae didicisse fatebitur, cum ei undique in ardentes prunas ruina immineret, ad primum nutum et quasi texentis licio dependens gladius, inter regales delicias cervici illius, similis ferienti, irrueret. Hoc quidem apud Claudianum astruit Theodosius. Ait enim: Qui terret plus ipse timet, sors ista tyrannis Convenit, invideant claris, fortesque trucident. Muniti gladiis vivant, septique venenis, Ancipites habeant artes, trepidique minentur. Tu civem, patremque geras, tu consule cunctis. Nec tua te moveant, sed publica vota. Erubesce Sidon, ait mare , quia jam carnalis loquitur, quae vir spiritualis audire non po