comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
structam. monasterio beati germani ex integro ꝑpetualit possidendam
restituit. quo etiam sepultus quiescit. pret̾ea fulco andegauorum comes. de
quo suꝑius quedam retulimus. ter iherosolimam iam ꝑrexerat. ueniensq me¬
tensem urbem ibidem obiit. Cuius corpus lucacense ad monast̾ium quod ipse
construrat delatum ẽ. atq in eodem sepultum honorifice. Explicit liber¬
mentesq obtuse seu hebetate uniu̾sorum tunc temporis pene
mortalium. tum etiam infestationibus sinistrorum sp̃uum.
aliquibus tamen reuelationum utilium fantasie manifestate fuisse cre¬
berrime ferebantur. Cui namq: monacho una noctium uisum ẽ. hora qua
matutinale agitatum ẽ signum affuisse sibi quendam tet̾rimum qui eid̃
pluta ꝑsuadendo inferebat huiusce colloquium. Cur inquiens uos mona¬
chi tot labores. tot uigilias. atq ieiunia. nec non afflictiones & psalmodias.

Expanded text:
structam, monasterio beati Germani ex integro perpetualiter possidendam structam, monasterio beati Germani ex integro perpetualiter possidendam restituit, quo etiam sepultus quiescit. Praeterea Fulco, Andegavorum comes, de quo superius quaedam retulimus, ter Hierosolymam jam perrexerat, veniensque Metensem urbem ibidem obiit. Cujus corpus Lucacense ad monasterium, quod ipse construxerat, delatum est atque in eodem sepultum honorifice. LIBmentesque obtusae seu hebetatae, universorum tunc temporis pene mortalium, tum etiam infestationibus sinistrorum spirituum. Aliquibus tamen revelationum utilium phantasiae manifestatae fuisse creberrime ferebantur. Cuidam namque monacho una noctium visum est, hora qua matutinale agitatum est signum, affuisse sibi quemdam teterrimum, qui eidem plura persuadendo inferebat hujuscemodi colloquium: « Cur, inquiens, vos, monachi, tot labores, tot vigilias atque jejunia, nec non afflictiones, et psalmodias
Abbreviated transcription (Latin):
sima octaua. E odem nichilominus anno. choi.itradus cus suꝑius mentionẽ fe¬
cimus apud saxoniam romanorum obiit imꝑator. Cuius filius heiricus nomine
quem ipse uiuens ꝓ se regem tonstituerat imꝑauit. u illelmus etiam pictauoꝵ
comes multis peccuniis comes muitis peccuniis uber a captione qua filius fui co¬
nis got fredus cognomento martellus illum in plio capiens. spacio trium annoꝵ
tenuerat. ad ꝓpͥa remeans. ipso in anno finem uite habuit. Hugo quoq autisi¬
odorensis ep̃s: uir nominatissimus: uiuendi finem fecit. Similit raiaidus
comes eiusdem ciuitatis. landrici comitis filius. qui filiam roberti regis ddurat
urorem. ipse quidem audax a quodam milite generis infimi audacter in¬
temptus ẽ. Is quoq ꝑtimescens ob audatiam sicuti contigit p̃prope sibi fumus
iminere. dum adhuc uiueret. abbatiam in honore domini saluatoris con¬

Expanded text:
sima octava. Eodem nihilominus anno, Chuonradus, cujus superius mentionem fesima octava. Eodem nihilominus anno, Chuonradus, cujus superius mentionem fecimus, apud Saxoniam Romanorum obiit imperator. Cujus filius, Henricus nomine, quem ipse vivens pro se regem constituerat, imperavit. Willelmus etiam, Pictavorum comes, multis pecuniis liber a captione qua filius Fulconis Gozfredus, cognomento Martellus, illum in praelio capiens spatio trium annorum tenuerat, ad propria remeans ipso in anno finem vitae habuit. Hugo quoque Antissiodorensis episcopus, vir nominatissimus, vivendi finem fecit. Similiter Rainaldus, comes ejusdem civitatis, Landrici comitis filius, qui filiam Roberti regis duxerat uxorem, ipse quidem audax, a quodam milite generis infimi audacter interemptus est. Is quoque pertimescens ob audaciam, sicuti contigit, praepropere sibi funus imminere, dum adhuc viveret, abbatiam in honore Domini Salvatoris con
Abbreviated transcription (Latin):
ut euidentius foret. quod peccata terre celos pulsarent. sicut ꝓpheta clamat.
ꝓpter creberrimas populi iniquitates. sanguis inqͥt sanguinem tetigit. Nã
postmodum pene in uniuersis mortalium ordinibus insolentia pullulante
ac uigore iuste seueritatis tenorisq tepescente. ut illud apłicum nr̃e genti
rectissime potuisset imꝓbari elogium quod ait. Auditur inter uos nefas. qd̾
nec inter gentes. Nam impudentissima auaricia humana pectora inuadẽ¬
te piclitabatur fides in cunctis. Exinde ꝓcedebant rapine & incestus. liti¬
gia cecarum cupiditatum. furta & adulteria in manissima. propudor. hor¬
rori erat cuiq referre de se quod sentiebat. Nemo tamen ꝓpter hoc anefario ma¬
litie usu sese corrigebat. Iterum quoq post annos quatuor. facta ẽ eclypsis solis unde¬
cimo die Rłd arum septembrium feria quarta hora sȩcta. atꝙ ut semꝑ fit luna uice¬

Expanded text:
ut evidentius foret quod peccata terrae coelos pulsarent, sicut propheta clamat, ut evidentius foret quod peccata terrae coelos pulsarent, sicut propheta clamat, propter creberrimas populi iniquitates, « Sanguis, inquit, sanguinem tetigit. » Nam postmodum, pene in universis mortalium ordinibus insolentia pullulante ac vigore justae severitatis tenorisque tepescente, ut illud apostolicum nostrae genti rectissime potuisset improbari elogium, quod ait: « Auditur inter vos nefas, quod nec inter gentes. » Nam, impudentissima avaritia humana pectora invadente, periclitabatur fides in cunctis. Exinde procedebant rapinae et incestus, litigia caecarum cupiditatum, furta et adulteria immanissima. Proh pudor! horrori erat cuique referre de se quod sentiebat. Nemo tamen propter hoc a nefario malitiae usu sese corrigebat. Iterum quoque post annos quatuor facta est eclipsis solis, undecimo die Kalendarum Septembrium, feria quarta, hora sexta, atque, ut semper fit, luna vice
Abbreviated transcription (Latin):
luminatione quarte. Intuitus hominum inalterutrum uelut mortuoꝵ
pallor conspiciebatur. Res uero quecumq sub aere croci colors ẽẽ cerneban¬
tur. Tunc corda humani generis stupor ac pauor tenuit inmensus. Qm̃ illud
intuentes intelligebant. portendere quiddam fore suꝑuenture cladis
humano generi. triste. Dam eadem die natale udelicet apłorum in eccła bea¬
ti petri quidam de principibus romanorum conspirantes insurrexerunt in¬
payam romanum cupientes illum interimere. sed minime ualentes a sede ta¬
men ꝓpria expulerunt. Sed ut p̃misimus tam ꝓ hac re quam ꝓ alus insolent̃
patratis. imꝑator illuc ꝓficiscens: ꝓpͥe sedi restituit. Nec non &x alia passim ĩ
orbe cum in eccłasticis tum etiam in rebus scłaribus multa contranis fasq pa¬
trata contigerunt. Instinctu nempe rapide cupiditatis. pene nullius tuta
fides in altero. que ẽ fundamentum & columen totus boni reppiebatur. Et

Expanded text:
luminatione quartae. Intuitus hominum in alterutrum velut mortuorum luminatione quartae. Intuitus hominum in alterutrum velut mortuorum pallor conspiciebatur. Res vero quaecunque sub acre crocei coloris esse cernebantur. Tunc corda humani generis stupor ac pavor tenuit immensus, quoniam illud intuentes intelligebant portendere quiddam fore superventurae cladis humano generi triste. Nam eadem die, natali videlicet apostolorum, in ecclesia beati Petri quidam de principibus Romanorum, conspirantes in papam Romanum, cupientes illum interimere, sed minime valentes, a sede tamen propria expulerunt. Sed eum, ut praemisimus, tam pro hac re quam pro aliis insolenter patratis, imperator illuc proficiscens propriae sedi restituit. Necnon et alia passim in orbe, cum in ecclesiasticis tum etiam in rebus saecularibus, multa contra jus fasque patrata contigerunt. Instinctu nempe rapidae cupiditatis, pene nullius tuta fides in altero, quae est fundamentum et columen totius boni, reperiebatur, et,
Abbreviated transcription (Latin):
ens suꝑ eos maximam illorum partem contriuit. Ceteri fuge p̃sidrum ar¬
ripientes: ad loca suarum paludum in accessibilia nimium ꝑt̃riti eua¬
serunt. De qua uictoria isdlem imꝑator accepta confidentia. rursum collecto
erercitu italiam ꝑgens: ad ipsam urbem romam ꝓgrediens. unuersos rebel¬
liones qui contra eum in surgere temptauerant. anno integro ibidem degẽs
ꝓterendo compescuit. Pactum etiam securitatis & amicitie ueluti hemricus
cum patre ilius egerat. cum rege francorum heinrico. filio roserti statuit
cui etiam leonem ꝑgrandem. amicitie gratismisit. Qui postmodum uxo¬
rem nomine mathildem moribus egregiam de regno eius ex germanieno¬
ta feria. luna uicesima octaua. facta ẽ eclypsis seu deliquium solis
id hora eiusdem diei sexta usq in octauam nimium terribuis. Nam sol ip¬
se factus ẽ saphirini coloris gerens in suꝑiori parte speciem lune asua reil¬

Expanded text:
ens super eos, maximam illorum partem contrivit. Caeteri, fugae praesidium arens super eos, maximam illorum partem contrivit. Caeteri, fugae praesidium arripientes, ad loca suarum paludum inaccessibilia nimium perterriti evaserunt. De qua victoria idem imperator accepta confidentia, rursum collecto exercitu Italiam pergens, ad ipsam urbem Romam progrediens, universos rebelles qui contra eum insurgere tentaverant, anno integro ibidem degens, proterendo compescuit. Pactum etiam securitatis et amicitiae, veluti Henricus cum patre illius egerat, cum rege Francorum Henrico filio Roberti statuit. Cui etiam leonem pergrandem amicitiae gratia misit. Qui postmodum uxorem, nomine Mathildem, moribus egregiam, de regno ejus ex Germaniae nota feria, luna vicesima octava, facta est eclipsis seu deliquium solis ab hora ejusdem diei sexta usque in octavam, nimium terribilis. Nam sol ipse factus est sapphirini coloris, gerens in superiori parte speciem lunae a sua reil
Abbreviated transcription (Latin):
num lotharii uulgo nuncupatur. In altera ut diximus gens leuticorum
barbara omni crudelitate ferocior. Cuius uocabulum aluto diriuatur
Est enim omnis uiorum habitatio circa mare aquilonare in paludibus
sordentibus. &. iccirco leutici quasi lutei uocantur. hi quoq anno a passio¬
ne domini millesimo. Ae fuis egressi latibulis uicinas sibi ꝓuintias saxonum
ac baioariorum. nimium crudeliter deuastantes. xp̃ianorum res. ad solum
usq deleuerunt. uiros ac mulieres trucidantes etmnabant. adusus quos
imꝑator choutiradus cum exercitu ꝑmaximo egrediens. inultotiens plu¬
res ex illis cede ꝓstrauit. non tamen sine damyno suorum. ob quam rem
totius eccłe clerus ac plebs regni sui semet affligentes. dominum rogauer̃
ut ultionis uindictam de tanta barbarorum uesania uli concederet. ut
ad sui nominis honorem xp̃ianis foret ex illis uictoria. dehinc uero irru¬

Expanded text:
num Lotharii vulgo nuncupatur. In altera, ut diximus, gens Leuticorum num Lotharii vulgo nuncupatur. In altera, ut diximus, gens Leuticorum barbara omni crudelitate ferocior, cujus vocabulum a luto derivatur. Est enim omnis illorum habitatio circa mare aquilonare, in paludibus sordentibus, et idcirco Leutici, quasi Lutei, vocantur. Hi quoque anno a passione Domini millesimo de suis egressi latibulis, vicinas sibi provincias Saxonum ac barbarorum nimium crudeliter devastantes, res Christianorum ad solum usque deleverunt, viros ac mulieres trucidantes exterminabant. Adversus quos imperator Chuonradus cum exercitu permaximo egrediens, multoties plures ex illis caede prostravit, non tamen sine damno suorum. Ob quam rem totius Ecclesiae clerus ac plebs regni sui semet affligentes, Dominum rogaverunt ut ultionis vindictam de tanta barbarorum vesania illi concederet, ut ad sui nominis honorem Christianis foret ex illis victoria. Dehinc vero, irru
Abbreviated transcription (Latin):
Aerapiurima argenti talentorum pondera. memores uoti quod deo spopon¬
derant. Est namq mossarracenorum ad plia euntium. ut sese faleris argenti e
auri plurimum ꝑornent. & uod tunc etiam deuotioni nr̃orum p̃stitit aug¬
mentum. Qui ptinus miserunt quicquid ex inde ꝓuenit. ut uouerant ad
cluniense monasterium. ex quibus uenerabilis eiusdem loci abba odilo. eibo¬
rium suꝑaltare scĩ petri ꝑ honestissimum fieri p̃cepit. Cetera uero lib̾ali dispen¬
satione. famosissime ut decebat erogan indigentibus usq ad assem manda¬
uit. Sarracenorum nichilominus tumultuatio: ad p̃sens conquassata
bis plagam. tendens sumit exordium. gentibus in colitur quam¬
ylimis. ferocissimis tam atq ꝓmiscuis. Interquas una ceteris crudelio. s̃¬
manens in uitima parte scde retie. Nam prima retia licet ateno utreq di¬
cantur. in parte enusdem reni comacet occidentali. Que scilicet corrupte reg¬

Expanded text:
dem plurima argenti talentorum pondera, memores voti quod Deo spopondem plurima argenti talentorum pondera, memores voti quod Deo spoponderant. Est namque mos Sarracenorum ad praelia euntium, ut sese phaleris argenti vel auri plurimum perornent. Quod tunc etiam devotioni nostrorum praestitit augmentum, qui protinus miserunt quidquid exinde provenit, ut voverant, ad Cluniense monasterium. Ex quibus venerabilis ejusdem loci abbas Odilo ciborium super altare sancti Petri perhonestissimum fieri praecepit. Caetera vero liberali dispensatione famosissime, ut decebat, erogari indigentibus usque ad assem mandavit. Sarracenorum nihilominus tumultuatio ad praesens conquassata bis plagam tendens, sumit exordium, gentibus incolitur quamplurimis, ferocissimis tamen atque promiscuis. Inter quas una caeteris crudelior, commanens in ultima parte secundae Rhaetiae. Nam prima Rhaetia, licet a Rheno utraeque dicantur, in parte ejusdem Rheni conjacet occidentali. Quae scilicet corrupte reg
Abbreviated transcription (Latin):
dem cape contigisset : totum omnino ad locum cluniaci apłorum pͥncipi pe¬
tro destinarent. Iam olim namq ut suꝑnis ꝑnotauimus. plures ipsius gentis
uiri religiosi in eodem cenobio sacri instituti habitum suscipientes. totam
gentem ad amorem eiusdem loci consciuerant. Sed quid plura: Inito
pugne certamine. diumultumq congressum ẽ: xp̃iani tam̃ omnino in¬
lesi: uictores apparebant. Ad ultimum quoq tantus horroris tremor in¬
uasit sarracenorum excitum. ut ueluti pugne obliti. fugam arripere tẽp¬
tantes. quamuis ne quicquam ꝓpͥis irretiti iaculis. ĩmo uirtute dei stupen¬
des heserunt. xp̃ianorum uero quantus erat cuneus diuino fortificatus au¬
xilo. tanta eosdem cede ꝓstrauit. ut ex innumerabili multitudine iliorum
uir pauci euaderent. Motget nempe princeps iuorum. qui quasi moyses ita
confuse nominatur. illo plio d̾r defuisse. Collectisq spolus: confecerunt ex eis¬

Expanded text:
dem capere contigisset, totum omnino ad locum Cluniaci, apostolorum principi Pedem capere contigisset, totum omnino ad locum Cluniaci, apostolorum principi Petro destinarent. Jam olim namque, ut superius pernotavimus, plures ipsius gentis viri religiosi in eodem coenobio sacri instituti habitum suscipientes, totam gentem ad amorem ejusdem loci conciverant. Sed quid plura? inito pugnae certamine, diu multumque congressum est. Christiani tamen omnino illaesi victores apparebant. Ad ultimum quoque tantus horroris tremor invasit Sarracenorum exercitum, ut, veluti pugnae obliti, fugam arripere tentantes, quamvis nequidquam, propriis irretiti jaculis, imo virtute Dei stupentes haeserunt; Christianorum vero quantus erat cuneus divino fortificatus auxilio, tanta eosdem caede prostravit, ut ex innumerabili multitudine illorum vix pauci evaderent. Motget nempe princeps illorum, qui quasi Moyses ita confuse nominatur, illo praelio dicitur defuisse. Collectisque spoliis confecerunt ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
ce partibus adususxp̃ianorum populum ꝑfidia ꝑsequendo eos t̾ra mariq
quosquos reyꝑire poterant quosdam excoriabant uiuos. alios trucidabant. Et
cum iam diumultumq inter utrosq debacatum plurima cede fuisset ꝓlures¬
q strages ab utrisq partibus date contigit. ut ex delibatione partis utriusq in
cõminus illorum acies pugnature deuenirent. Illi p̃sumentes confidebant in
rabida feritate ĩmense sue multitudinis uictores sese fore existimabant. nr̃iuo
licet admodum pauci numero dgommnipotentis auxilium inuocantes ꝑ in¬
rum sꝑabant de illis fiducialiter. obtinere triumphum. p̃cipue quoq in uoto
quod in ipsiuspcinctu belli uouentes. sese obstrinx̾ant. ut si uidelicet manus
domini ualida. gentem ulam ꝑfidissimam in manus illorum concluderet.
potito de uus triumpho quicquid auri argentiq seu cetere suppellectilis ex eis¬

Expanded text:
cae partibus adversus Christianorum populum perfidia, persequendo eos terra marique cae partibus adversus Christianorum populum perfidia, persequendo eos terra marique quosquos reperire poterant, quosdam excoriabant vivos, alios trucidabant. Et cum jam diu multumque inter utrosque debacchatum plurima caede fuisset, pluresque strages ab utrisque partibus datae, contigit ut ex deliberatione partis utriusque in cominus illorum acies pugnaturae devenirent. Illi praesumentes confidebant in rabida feritate immensae suae multitudinis, victores sese fore existimabant. Nostri vero, licet admodum pauci numero, Dei omnipotentis auxilium invocantes per inrum, sperabant de illis fiducialiter obtinere triumphum. Praecipue quoque in voto, quod in ipsius procinctu belli voventes, sese obstrinxerant ut, si videlicet manus Domini valida gentem illam perfidissimam in manus illorum concluderet, potito de illis triumpho, quidquid auri argentique seu caeterae supellectilis ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
monarchie magnus imꝑiĩ ꝓthoxp̃icola. constantinus. ex concubina helena. le¬
git᷑ genitꝰ fuisse. p̃t̾e̾a dũ quidam. de sollititioribus. qui eo tempore habebant᷑
consulti apluribus fuissent. quod tantus popłorum concursus ad iheroso limam desig¬
naret olim seculi mauditus preteriti. responsum ẽ a quibusdam satis caute. non ali¬
ud portendere. quam aduentum illius ꝑditi antixp̃i qui circa finem seculi istius. di¬
uina testante auctoritate p̃stolatur affuturus. Tuncq gentibus uniusis uia orientis
plage unde uenturus ẽ. patetacta: obiiam illi cuncte nationes incunctanter
suit ꝓcessure. Reuera ut illud dominicum adimpleatur p̃sagium. qm̃ tunc in
temptationem incident si fieri potest etiam electi. Huius hic meta u̾bi. &eterum nõ
negamus deuotum laborem fidelium exinde p̃mium seu mercedem ꝑciꝑe a iusto

Expanded text:
monarchiae, magnus imperii proto-Christicola Constantinus ex concubina Helena lemonarchiae, magnus imperii proto-Christicola Constantinus ex concubina Helena legitur genitus fuisse. Praeterea dum quidam de sollicitioribus qui eo tempore habebantur, consulti a pluribus fuissent quid tantus populorum concursus ad Hierosolymam designaret, olim saeculi inauditus praeteriti, responsum est a quibusdam, satis caute, non aliud portendere quam adventum illius perditi Antichristi, qui circa finem saeculi istius, divina testante auctoritate, praestolatur adfuturus. Tunc et gentibus universis via Orientis plagae, unde venturus est, patefacta, obviam illi cunctae nationes incunctanter sint processurae. Revera ut illud Dominicum adimpleatur praesagium: Quoniam tunc in tentationem incident, si fieri potest, etiam electi. Hujus hic meta verbi. Caeterum non negamus devotum laborem fidelium exinde praemium seu mercedem percipere a ju
Abbreviated transcription (Latin):
ad regimen suscipiendum ꝓuintie quamlibet serorem anglorum regiscanuc ma¬
nifestum ẽ duxisse uxorem quam odiendo diuortium fecerat: ex concubina ta¬
men filium genuerat. willelmi nomen atau ei imponens. cui antequam ꝓ¬
ficisceretur. uniuersos sui ducaminis principes. militaribus adstrinxit sacra¬
mentis. qualiter illum in principem ꝓse si non rediret eligerent. Q etiam sta¬
tim ex consensu regis francorum heinrici. unanimiter postmodum firmauert
fuit enim usui a pͥmo aduentu ipsius gentis ingallias ut suꝑuis ꝑ notauimus.
ex huiusmodi concubinarum cõmixtione illorum principes extitisse. Sed &
hoc ne supra modum putetur abhominabile. libet comꝑationem de filus con¬
cubinarum iacob inducere. qui ob hoc non caruere paterna dignitate inter
ceteros fr̃s constituti patriarche. Et longo post inferiore tempore singularis

Expanded text:
ad regimen suscipiendum provinciae, quamlibet sororem Anglorum regis Canuc maad regimen suscipiendum provinciae, quamlibet sororem Anglorum regis Canuc manifestum est duxisse uxorem, quam odiendo divortium fecerat. Ex concubina tamen filium genuerat, Willelmi nomen atavi ei imponens. Cui, antequam proficisceretur, universos sui ducaminis principes militaribus astrinxit sacramentis, qualiter illum in principem pro se, si non rediret, eligerent. Quod etiam statim ex consensu regis Francorum Henrici unanimiter postmodum firmaverunt. Fuit enim usui, a primo adventu ipsius gentis in Gallias, ut superius pernotavimus, ex hujusmodi concubinarum commixtione illorum principes exstitisse. Sed et hoc ne supra modum putetur abominabile, libet comparationem de filiis concubinarum Jacob inducere, qui ob hoc non caruere paterna dignitate, inter caeteros fratres constituti patriarchae. Et longo post inferiore tempore singularis
Abbreviated transcription (Latin):
eructuando ceteras inflãmauit. Quam etiam cum suo oleo p̃fatus ep̃s e¬
mens auri libra a iordano qui tunc p̃erat patriacha secum detulit. atq in
sede ꝓpͥa reponens płima infirmis contulit beneficia. Detulit etiam robto
regi partem p̃grandem uenerabilis crucis do: mim saluatoris missam a cõ¬
stantino imꝑatore g̾corum. cum multitudine palliorum olosericorum.
cui isdem rex miserat. ꝑ eundem ep̃m spatam capulum habens aureum. tecã¬
ꝙ auream. cum gẽmis p̃ciosissimis. T unc etiam inter cet̾os Rob̾tus norman¬
norum dux cum ingenti multitudine suegentis iherosolimam ꝓficiscens
detulit secum plima auri &e argenti donaria. erogandi gr̃a. Qui dũ rediret
apud niceam obuit urbem ibidemq sepultuis quieuit. De quo maximum apd̾
suos iccirco extitit iusticium quoniam non fuerat ei ꝓles ex matrimonio aliqua

Expanded text:
eructuando caeteras inflammavit. Quam etiam cum suo oleo praefatus episcopus eeructuando caeteras inflammavit. Quam etiam cum suo oleo praefatus episcopus emens auri libra a Jordano, qui tunc praeerat patriarcha, secum detulit, atque in sede propria reponens, plurima infirmis contulit beneficia. Detulit etiam Roberto regi partem praegrandem venerabilis crucis Domini Salvatoris, missam a Constantino imperatore Graecorum cum multitudine palliorum olosericorum, cui isdem rex miserat per eumdem episcopum spatham capulum habentem aureum, thecamque auream cum gemmis pretiosissimis. Tunc etiam inter caeteros Robertus Normannorum dux cum ingenti multitudine suae gentis Hierosolymam proficiscens, detulit secum plurima auri et argenti donaria, erogandi gratia. Qui dum rediret, apud Nicaeam obiit urbem, ibidemque sepultus quievit. De quo maximum apud suos idcirco exstitit justitium, quoniam non fuerat ei proles matrimonio aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
tentia ueniens ab uniu̾so populo prestolatur. ibi cum ceteris isdem p̾sul ad¬
stabat. Iamq dies ipsa in uesꝑum transiens reƿente penes horam qua sꝑa¬
batur ignis affuturus. unus sarracenorum. scurra impudentissimus. ex
plurima illorum multitudine que annuatim semꝑ una cum xp̃ianis adeẽ
solet. exclamauit ut xp̃ianis mos ẽ cum pͥmum uidetur aios. Ryrrieleison
cauillanter cachinnum emisit. extensaq manu arripuit cereum de manu
cuiusdam xp̃iani aufug̾e temptans. Qui ilico arreptus a demonio. turpi¬
ter nimium uexari cepit. Quem ꝓsequens xp̃zanus: cereum abstulit. Il¬
le uero tortus acerrime: ꝓtinus inter sarracenorum manus exspirauit. Qd
factum omnibus in cõmune terrorem ĩmint. xp̃icolis tam̃ gaudium &¬
&. exultationem p̾buit. Statim uero ut assolet dei uirtute erumpens ig¬
nis ex una lampadarum que septem ibidem pendere cernuntur. cursim

Expanded text:
tentia veniens ab universo populo praestolatur, ibi cum caeteris idem praesul atentia veniens ab universo populo praestolatur, ibi cum caeteris idem praesul astabat. Jamque dies ipsa in vesperum transiens, repente, penes horam qua sperabatur ignis affuturus, unus Sarracenorum, scurra impudentissimus, ex plurima illorum multitudine quae annuatim semper una cum Christianis adesse solet, exclamavit, ut Christianis mos est, cum primum videtur: Agios, Kyrie eleison, cavillanter cachinnum emisit, extensaque manu arripuit cereum de manu cujusdam Christiani, aufugere tentans. Qui, illico arreptus a daemonio, turpiter nimium vexari coepit. Quem prosequens Christianus, cereum abstulit. Ille vero tortus acerrime, protinus inter Sarracenorum manus exspiravit. Quod factum omnibus in commune terrorem immisit, Christicolis tamen gaudium et exsultationem praebuit. Statim vero, ut assolet, Dei virtute erumpens ignis ex una lampadarum, quae septem ibidem pendere cernuntur, cursim
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit. ꝓtinus dormiens exclamauit. gła tibi deus. gła tibi deus. Socu
quoq hec audientes: monebant illum ut surgens comedet. Qui noluit. sed
uertens se in latus aliud: dixit se pati aliquid incomodi. Recubansq usq ad ues¬
perum: conuocatis sui itineris sociis: uiuifice eucharistie requirens accepit uiati¬
cum. illisq dulciter salutatis emisit sp̃m. Iste ꝓculdubio liber auanitate ob
quam multi ꝓficiscuntur. ut solummodo mirabiles habeantur. de iheroso¬
limitano itinere. in nomine domini iħu fideliter petiuit patrem quod &.
accepit. Cuius socii reu̾tentes nobis ea que diximus retulerunt. positis tunc
apud besue monasterium. Eodem tempore quippe. odolricus aurelianorũ
p̃sul. illuc ꝑgens quid uderit nobisq narrauerit. non p̃termittendũ ui¬
detur miraculum. Die gͥ magni illius sabbati quo ignis mirabili dei po¬

Expanded text:
viderit, protinus dormiens exclamavit: Gloria tibi, Deus; gloria tibi, Deus! Socii viderit, protinus dormiens exclamavit: Gloria tibi, Deus; gloria tibi, Deus! Socii quoque haec audientes, monebant illum ut surgens comederet. Qui noluit, sed vertens se in latus aliud, dixit se pati aliquid incommodi. Recubansque usque ad vesperum, convocatis sui itineris sociis vivificae eucharistiae requirens accepit viaticum, illisque dulciter salutatis emisit spiritum. Iste procul dubio liber a vanitate, ob quam multi proficiscuntur, ut solummodo mirabiles habeantur, de Hierosolymitano itinere in nomine Domini Jesu fideliter petivit patrem, quod et accepit. Cujus socii revertentes, nobis ea quae diximus retulerunt positis tunc apud Besue monasterium. Eodem quippe tempore Odolricus Aurelianorum praesul illuc pergens, quid vident nobisque narraverit, non praetermittendum videtur miraculum. Die igitur magni illius Sabbati, quo ignis mirabili Dei po
Abbreviated transcription (Latin):
ad celum extensis. nisu quo poterat. corpus librabat inaitum. ac in uocehu¬
iusmodi aꝑiebat mentis desid̾ium. aiebat namq. domine iħr qui ꝓpter
nos de sede maiestatis tue ad terras descende dignatus es. ut genui huma¬
num saluares. quiq ex hoc loco quem oculis intueor carne uestitus reme¬
asti. ad celos unde ueneras obsecro tuam omnipotentissimam bonitatem
ut si hoc anno ẽ mea anima ex hoc corꝑe migratura. non hinc recedam
sed in conspectu loci tue ascensionis fieri contingat. Credo enim qm̃ sicut
te secutus sum corꝑe. quali ꝰ ter adhunc deuenirem locum. sic anima me¬
a inlesa & gaudens post te sit ingressura ad ꝑadisum. his ꝑoratis: reuer¬
sus ẽ cum sociis ad hospicium. Erat autem iam hora prandii. Ceteris u̾o
discumbentibus. conu̾sus ipse ad lectulum uultu alacris. ac ueluti graui
sopore. paululum requieturus. iliconamq obdormiscens. ignoratur qͥd

Expanded text:
ad coelum extensis, nisu quo poterat corpus librabat in altum, ac in voce huad coelum extensis, nisu quo poterat corpus librabat in altum, ac in voce hujusmodi aperiebat mentis desiderium. Aiebat namque: « Domine Jesu, qui propter nos de sede majestatis tuae ad terras descendere dignatus es, ut genus humanum salvares; quique ex hoc loco, quem oculis intueor, carne vestitus remeasti ad coelos unde veneras: obsecro tuam omnipotenti simam bonitatem, ut si hoc anno est mea anima ex hoc corpore migratura, non hinc recedam, sed in conspectu loci tuae ascensionis fieri contingat. Credo enim quoniam sicut te secutus sum corpore, qualiter ad hunc devenirem locum; sic anima mea illaesa et gaudens post te sit ingressura ad paradisum. « His peroratis, reversus est cum sociis ad hospitium. Erat autem jam hora prandii. Caeteris vero discumbentibus, conversus ipse ad lectulum vultu alacris, ac veluti gravi sopore paululum requieturus, illico namque obdormiscens, ignoratur quid
Abbreviated transcription (Latin):
utoris abero solimis. quantam nullus hominum pnus spare poterat. Pri¬
mitusenum ordo inferioris plebis. deinde uero mediocres. post hec ꝑmaxi¬
mi quiq reges & comites. marchiones. ac p̃sules. adultimum uero quot
numquam contigerat. mulieres multe nobiles cum paupioribus: uiue ꝑ¬
rerere. Pluribus enimerat mentis desiderium mori. priusquam ad ꝓpͥa
reuerterentur. Contigit enim ut quidam aburgundiȩ partibus ex augu¬
stidunense territorio lethbaldus nomine. cum ceteris uiuc ꝑgens deue¬
niret. Qui ꝓspectis locis omnium sacerrimis. cum adilium locum monti
oliueti deuenisse contigit. ex quo saluator ad celos ascendens. tot cernen¬
tibus idoneis testibus. uenturus inde iudicare uiuos & mortuos est reꝓmis¬
sus. ꝓiciens se in crucis modum. toto ꝓstratus corꝑe. cum lacrimis inenarra¬
bile mentis uibilo exultauit in domino. Reerigens seidemtidem palmis

Expanded text:
vatoris Hierosolymis, quantam nullus hominum prius sperare poterat: privatoris Hierosolymis, quantam nullus hominum prius sperare poterat: primitus enim ordo inferioris plebis; deinde vero mediocres; posthaec permaximi quique reges, et comites ac praesules. Ad ultimum vero, quod nunquam contigerat, mulieres multae nobiles cum pauperioribus illuc perrexere. Pluribus enim erat mentis desiderium mori, priusquam ad propria reverterentur. Contigit enim ut quidam a Burgundiae partibus ex Augustidunense territorio Lethbaldus nomine cum caeteris illuc pergens deveniret. Qui prospectis locis omnium sacerrimis, cum ad illum locum montis Oliveti devenisse contigit, ex quo Salvator ad coelos ascendens tot cernentibus idoneis testibus, venturus inde judicare vivos et mortuos, est repromissus, projiciens se in crucis modum, toto prostratus corpore cum lacrymis inenarrabile mentis jubilo exsultavit in Domino. Reerigens se identidem, palmis
Abbreviated transcription (Latin):
essent in popło uel rari qui cet̾os corrigentes. talia reddarguerent. impletũ
ẽ ꝓphe uaticinium quod ait. Et erit sicut populus sic sacerdos. Presertim
cum tunc in seculari potestate. tum ctiam in eccłastica religione totiusre¬
giminis ꝑsone constiterant in puerili etate. ꝓpter peccata enim popłi con¬
tigit tunc illud salomonicum quod ait. Ue tibi tre. Nam & ipse uniu̾sa¬
lis papa romanus. nepos scilicet duorum benedicti. atq iohannis. qui ei p̃¬
cesserant. ꝓuer ferme decennis intcedente thesaurorum peccuna electꝰ
exttit a romanis. a quibus exinde frequenter eiectus. ac in honeste recep¬
tus nula potestate uiguit. Et ut uam suꝑius taxauimus oeterostunc tp̃is
excłarum pratos aurum potuis e argentum exaltabat quam meritum. ꝓ pu
clor. de his euidentissime scriptura ait. immo os ipsius dei. Principes exite¬
tam innumerabilis multitudo. cepit confluere ad sepuilchrum sai¬

Expanded text:
essent in populo, vel rari, qui caeteros corrigentes talia redarguerent, impletum essent in populo, vel rari, qui caeteros corrigentes talia redarguerent, impletum est prophetae vaticinium, quod ait: Et erit sicut populus, sic sacerdos. Praesertim cum tunc in saeculari potestate, tum etiam in ecclesiastica religione, totius regiminis personae constiterant in puerili aetate. Propter peccata enim populi contigit tunc illud Salomonicum, quod ait: Vae tibi, terra! Nam et ipse universalis papa Romanus, nepos scilicet duorum Benedicti atque Joannis, qui ei praecesserant, puer ferme decennis intercedente thesaurorum pecunia electus exstitit a Romanis. A quibus exinde frequenter ejectus ac inhoneste receptus nulla potestate viguit. Et, ut jam superius taxavimus, caeteros tunc temporis Ecclesiarum praelatos aurum potius vel argentum exaltabat quam meritum. Proh pudor! de his evidentissime Scriptura ait, imo os ipsius Dei: Principes exstiterabilis multitudo coepit confluere ad sepulcrum Sal
Abbreviated transcription (Latin):
quis enim uictus humanus p̃ter carnes seu deliciosa pulmentaria nul¬
lius erat p̾cii. Erat autem instar ulius antiqui mosaici magni iubelei.
sequenti uero anno t̾cio & quarto non minus ꝓuenit: Sed heu ꝓdolor
humana deniq stirps ĩmemor beneficiorum dei ab initio ꝓna ad malũ
ueluti canis ad uomitum. uel sus lota in cem uolutabrum irritum ĩ mul¬
tis facere ꝓpͥe sponsionis pactum. Et sicut scriptum ẽ impinguatus. & di¬
latatus. recalcitrauit. Nam ipsi primates utriusq ordinis in auariciam uer¬
si: ceꝑunt exerc̃e płimas ut olim fecant. ł etiã eo ampliꝰ rapinas cupiditatis. de¬
inde mediocres ac minores: exemplo maiorum. adimania sunt flagitia de¬
uoluti. Quis enini uniquam antea tantos incestus. tanta adulteria. tantas
consanguinitatis inlicitas ꝑmixtiones. tot concubinarum ludibria. tor ma¬
lorum emulationes audiuerat: Insuꝑ ad cumulum tanti mali. cum non

Expanded text:
quis enim victus humanus, praeter carnes seu deliciosa pulmentaria, nulquis enim victus humanus, praeter carnes seu deliciosa pulmentaria, nullius erat pretii. Erat autem instar illius antiqui Mosaici magni Jubilaei. Sequenti vero anno tertio et quarto non minus provenit. Sed heu! proh dolor! humana denique stirps immemor beneficiorum Dei, ab initio prona ad malum, veluti canis ad vomitum, vel sus lota in coeni volutabrum, irritum in multis fecere propriae sponsionis pactum. Et sicut scriptum est: Impinguatus et dilatatus recalcitravit. Nam ipsi primates utriusque ordinis in avaritiam versi coeperunt exercere plurimas, ut olim fecerant, vel etiam eo amplius, rapinas cupiditatis. Deinde mediocres ac minores exemplo majorum ad immania sunt flagitia devoluti. Quis enim unquam antea tantos incestus, tanta a ulteria, tantas consanguinitatis illicitas permistiones, tot concubinarum ludibria, tot malorum aemulationes audiverat? Insuper ad cumulum tanti mali, cum non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑes. uictu sustentarentur. Tunc innumere sanitates patrate sunt infirman¬
tium in eisdem conuentibus sc̃orum. Sed & ne cui friuolum uideretur. in
multis difrupta cutis. discissaq caro crurium &. brachiorum. nuꝑ curuorum eri¬
gendo. instatum pristinum plurimis sanguis effundebatur. Quod utiq in
ceteris que dubitare poterant fidem p̃stabat. Quibus uniu̾si tanto ardore
accensi ut ꝑ matns ep̃orum baculum ad celum eleuarent. ipsiq palmis
extensis ad deum. pax. pax. pax. unanimiter clamarent. ut cẽt uidelicet
signum ꝑpetui pacti. de hoc quod spoponderant inter se & deum. In hac
tamen ratione ut euoluto quinquennio confirmande pacis gr̃a id ipsũ
ab uniu̾sis in orbe fieret. Mirum in modum. E odem deniq anno. tan¬
ta copia habundantie frumenti & uini. ceterarumq frugum extitit
quanta in subsequente quinquennio contigisse spirari non potuit. ali¬

Expanded text:
peres victu sustentarentur. Tunc innumerae sanitates patratae sunt infirmanperes victu sustentarentur. Tunc innumerae sanitates patratae sunt infirmantium in eisdem conventibus sanctorum. Sed et ne cui frivolum videretur in multis disrupta cutis, discissaque caro crurium et brachiorum nuper curvorum, erigendo in statum pristinum plurimus sanguis effundebatur. Quod utique in caeteris, quae dubitare poterant, fidem praestabat. Quibus universi tanto ardore accensi, ut per manus episcoporum baculum ad coelum elevarent, ipsique palmis extensis ad Deum, Pax, pax, pax, unanimiter clamarent, ut esset videlicet signum perpetui pacti de hoc quod spoponderant inter se et Deum: in hac tamen ratione, ut evoluto quinquennio confirmandae pacis gratia idipsum ab universis in orbe fieret mirum in modum. Eodem denique anno tanta copia abundantiae frumenti et vini, caeterarumque frugum exstitit, quanta in subsequente quinquennio contigisse sperari non potuit. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
cultatum seu penis corporis acerrime mulctaretur. Locis nichilominus sacris
omnium eccłarum honor & reuerentia talis exib̾etur. ut siquis ad ea cuiuscũ¬
q culpe obnoxius: confugium faceret. in lesus euadet. nisi solũmodo ille qui
pactum p̃dicte pacis uiolasset. hictam̃ captus ab altare. p̃statutam uindictã
lueret. Clicis similit̾ omnib monacbis &. scĩmonialibus. ut si quis cum eis ꝑ
regionem ꝑgeret. nullam im ab aliquo pateret᷑. płima autem in eisdem c̃¬
ciliis constituta sunt. que ꝑ longum duximus referre. Illud sane memorandũ
quod omnibus in cõmune placuit. qualiter omnibus ebdomadibus sancti¬
one ꝑpetua sexta die abstineretur auino. & a carnibus septima. nisi forte gra¬
uis infirmitas compelleret. aut cil eberrima sollempnitas int̾ueniret. Si uerc
effectio aliqua intercedet. ut hic tenor paululum laxaretur. tresꝓinde pau¬

Expanded text:
cultatum, seu poenis corporis acerrime multaretur. Locis nihilominus sacris cultatum, seu poenis corporis acerrime multaretur. Locis nihilominus sacris omnium ecclesiarum honor et reverentia talis exhiberetur, ut si quis ad ea cujuscunque culpae obnoxius confugium faceret, illaesus evaderet, nisi solummodo ille qui pactum praedictae pacis violasset; hic tamen captus ab altare praestatutam vindictam lueret. Clericis similiter omnibus, monachis et sanctimonialibus, ut si quis cum eis per regionem pergeret, nullam vim ab aliquo pateretur. Plurima autem in eisdem conciliis constituta sunt, quae perlongum duximus referre. Illud sane memorandum, quod omnibus in commune placuit, qualiter omnibus hebdomadibus sanctione perpetua, sexta die abstineretur a vino, et carnibus septima: nisi forte gravis infirmitas compelleret, aut celeberrima solemnitas interveniret. Si vero effectio aliqua intercederet, ut hic tenor paululum laxaretur; tres proinde pau
Abbreviated transcription (Latin):
natisq totius patrie de reformanda pace. &. sacre fidei institutione celebrarent᷑
concilia. & uod etiam tota multitudo uniuerse plebis audiens. letanter adiere
maximi mediocres. ac minimi. parati cuncti obedire quicquid p̃ceptum fuiss.
a pastoribus eccłe. Non minus uidelicet. quam si uox emissa de celo hõibꝰ in t̾ra
loqueretur. Terrebat enimuniuersos clades yteriti temporis. instabatq metusne
adipiscerentur opulentiam future ub̃tatis. Erat quippe descriptio capitatim di¬
gesta. qua continebantur tam illa que fieri ꝓbibebantur. quam ea q̃ deuota
sponsione om̃ipotenti domino offerre decreuerant. In quibus potissimum e¬
rat. de in uiolabili pace conseruanda. ut scilicet uri utriusq conditionis. cuiuᷤ¬
cumq antea fuissent rei obnoxii. absq formidine ꝓced̾ent armis uacui. Predo
namq aut inuasor alterius facultatis. legum districtione artatus . ł donis fa¬

Expanded text:
natibusque totius patriae de reformanda pace et sacrae fidei institutione celebrarentur natibusque totius patriae de reformanda pace et sacrae fidei institutione celebrarentur concilia. Quod etiam tota multitudo universae plebis audiens, laetanter adiere maximi, mediocres ac minimi: parati cuncti obedire quidquid praeceptum fuisset a pastoribus Ecclesiae, non minus videlicet, quam si vox emissa de coelo hominibus in terra loqueretur. Terrebat enim universos clades praeteriti temporis, instabatque metus ne adipiscerentur opulentiam futurae ubertatis. Erat quippe descriptio capitatim digesta, qua continebantur tam illa quae fieri prohibebantur, quam ea quae devota sponsione omnipotenti Domino offerre decreverant. In quibus potissimum erat de inviolabili pace conservanda, ut scilicet viri utriusque conditionis, cujuscunque antea fuissent rei obnoxii, absque formidine procederent armis vacui. Praedo namque aut invasor alterius facultatis legum districtione arctatus, vel donis fa
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis. dat uelle rogare se: qui nouit quando debeat misereri: de pace
one domini millesimo memorate cadis penurias subsequente. sedatis
clarescere. congruisq ethereis flare placidaq serenitate mn agnanimitatẽ condito¬
ris ostendere. Telluris quoq tota suꝑficies amicabiliter uirens. frugum habundanti¬
am funditus in opiam expellendo portendere. Tunc gͦ primitus cepere in aquitam¬
e partibus ab ep̃is & abbatibus. ceterisq uiris sacre religionis deuotis ex unuisa plebe
coat unari conciliorum conuentus. ad quos etiam multa dclata sunt corpora sc̃orũ
atq innumerabiles sc̃atum apoforete reliquiarum. dehine ꝑ arelatensem ꝓuinti¬
am ac lugdunensem: sicq ꝑ uniuersam burgundiam. usq in ultimas fran¬
cie partes.ꝑ uniuersos episcopatus indictum ẽ qualiter certis in locis a psulibus mag¬

Expanded text:
bonitatis dat velle rogare se, qui novit quando debeat misereri. CAPUT V.bonitatis dat velle rogare se, qui novit quando debeat misereri. CAPUT V.o a passione Domini millesimo memoratae cladis penurias subsequente, sedatis clarescere, congruisque aethereis flare placidaque serenitate magnanimitatem Conditoris ostendere; telluris quoque tota superficies amicabiliter virens frugum abundantiam funditus inopiam expellendo portendere. Tunc ergo primitus coepere in Aquitaniae partibus ab episcopis et abbatibus, caeterisque viris sacrae religionis devotis ex universa plebe, coadunari conciliorum conventus. Ad quos etiam multa delata sunt corpora sanctorum atque innumerabiles sanctarum apophoretae reliquiarum. Dehinc per Arelatensem provinciam, atque Lugdunensem, sicque per universam Burgundiam, usque in ultimas Franciae partes, per universos episcopatus indictum est, qualiter certis in locis a praesulibus mag
Abbreviated transcription (Latin):
date sint. p̃cipue a uiris eccłastice religionis. ep̃is uidelicet atq abbatibus mona¬
chis & scĩmonialibus. simulq omnibus in cõmune utriusq sexus & ordinis
deum metuentious: non ualer stilus quispiam explicare caracterib. Estimaba¬
turenim ordotemporum & elementorum p̃terita abmitio moderans secula in cha¬
os decidisse ꝑpetuum. atq humani generis interitum. Illud p̃t̾ea stupore nimi
o ꝑmirabillimum. qm̃ in tam clamdestina diuine ultionis calamitate. raris¬
sime repꝑiebantur. qui ꝓ talib contrito corde cx. humiliato corꝑe ut expe¬
diebat. leuarent corda cum manibus ad dominum sibiq subueniendum int̃¬
pellarent. Tunc nempe esaianum iliud elogium nr̃o impletum ẽ tempore. qd̾
dixit. Populus non ẽ conu̾sus ad ꝑcutientem se. Erat enim in hominibus q̃dã
duricia cordis cum ebetudine mentis. Et qm̃ ilie sũmus uidex && auctor toriꝰ

Expanded text:
datae sunt; praecipue a viris ecclesiasticae religionis, episcopis videlicet atque abbatibus, monadatae sunt; praecipue a viris ecclesiasticae religionis, episcopis videlicet atque abbatibus, monachis et sanctimonialibus, simulque omnibus in commune utriusque sexus et ordinis Deum metuentibus, non valet stylus quispiam explicare characteribus. Aestimabatur enim ordo temporum et clementorum praeterita ab initio moderans saecula in chaos decidisse perpetuum, atque humani generis interitum. Illud praeterea stupore nimio permirabillimum, quoniam in tam clandestina divinae ultionis calamitate rarissime reperiebantur, qui pro talibus contrito corde et humiliato corpore, ut expediebat, levarent corda cum manibus ad Dominum, sibique subveniendum interpellarent. Tunc nempe Isaianum illud elogium nostro impletum est tempore quod dixit: Populus non est conversus ad percutientem se. Erat enim in hominibus quaedam duritia cordis cum hebetudine mentis, et quoniam ille summus Judex et auctor totius
Abbreviated transcription (Latin):
uero auditu comꝑerant quod melius haberent. si ad alia transirent arua ꝑ płes
in itinere deficientes moriebantur. deseuit enim in orbe trarum peccatis ho¬
minum exigentibus p̃dicte pestilentie clades. in spacium trium annorum. Tc̃
in expensis egenorum distracta sunt eccłarum ornamenta. disꝑtitiq thesauri
qui ob hoc in decretis patrum inuenitur ibidem primitus fuisse reposit᷑os. Sed
quantum suꝑerat uindicte iuste ultionis excessit nimietas egenorum in pleris¬
q locis thesauros eccłarum. Nam & ipsi famelici nimia affecti inedia. si con¬
tigisset eos repleri cibo: distenti inflatione ꝓtinus moriebantur. Alu autẽ
cibos manibus contrectantes ori temptantes imponere. sed conquiniscendo
deficiebant non ualentes explere quod cupiebant. Quantus enim dolor tunc
quanta mesticia. qui singultus. qui planctus. que lacrime atalia cernentibus

Expanded text:
vero auditu compererant quod melius haberent, si ad alia transirent arva, perplures vero auditu compererant quod melius haberent, si ad alia transirent arva, perplures in itinere deficientes moriebantur. Desaevit enim in orbe terrarum, peccatis hominum exigentibus, praedictae pestilentiae clades in spatium trium annorum. Tunc in expensis egenorum distracta sunt ecclesiarum ornamenta, dispertitique thesauri, qui ob hoc in decretis Patrum inveniuntur ibidem primitus fuisse repositi. Sed quantum supererat vindictae justae ultionis, excessit nimietas egenorum in plerisque locis thesauros ecclesiarum. Nam et ipsi famelici nimia affecti inedia, si contigisset eos repleri cibo, distenti inflatione protinus moriebantur. Alii autem cibos manibus contrectantes, ori tentantes imponere, sed conquiniscendo deficiebant, non valentes explere quod cupiebant. Quantus enim dolor tunc, quanta moestitia, qui singultus, qui planctus, quae lacrymae a talia cernentibus
Abbreviated transcription (Latin):
nes conficiebant. ut uel sic in edie mortis suceurrerent. In hoc conficien¬
do spes tantum erat euadendi. sed ꝓfectus in anis. Tenebat gͥ pallor &
macilentia ora cunctorum. cutisq distensa inflatione. in płioribus appa¬
rebat. ipseq uoces humane ꝑexiles effecte. garritus morientium auium
imitabantur. Tunc nichilominus ecadaueribus mortuorum passim pre
multitudine sepuitura carentibus. lupi ad escati post longum tempus
p̃dam cepere ex hominibus. Et qm̃ ut diximꝰ sepeliri singulatim obmultitudi¬
nem non quibant. constructa in quibusdam locis a deum timentibris que uul¬
go dicuntur carnaria in quibus quinguenti. & eo amplius seu quantum caꝑe
poterant ꝑmixtim absq ordine ꝓiecta sunt seminuda. ł absq tegminibus defũc¬
torum corꝑa. Triuia quoq & agrorum sucsiciua ꝓ cimiteriis habebantur. Si qui

Expanded text:
nes conficiebant, ut vel sic inediae mortis succurrerent. In hoc conficiennes conficiebant, ut vel sic inediae mortis succurrerent. In hoc conficiendo spes tantum erat evadendi, sed profectus inanis. Tenebat ergo pallor et macilentia ora cunctorum, cutisque distensa inflatione in plurioribus apparebat, ipsaeque voces humanae perexiles effectae, garritus morientium avium imitabantur. Tunc nihilominus e cadaveribus mortuorum passim prae multitudine sepultura carentibus lupi adescati post longum tempus praedam cepere ex hominibus. Et quoniam, ut diximus, sepeliri singulatim ob multitudinem non quibant, constructa in quibusdam locis a Deum timentibus, quae vulgo dicuntur carnaria, in quibus quingenti, et eo amplius, seu quantum capere poterant, permistim absque ordine projecta sunt seminuda, vel absque tegminibus, defunctorum corpora. Trivia quoque et agrorum succisiva pro coemeteriis habebantur. Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
speu aetrincata eapita uiroruim ac mulierum. atq infantium. quii ꝓtin
rouliat egredi cupiens sed pestifer ille possesso tugum. tenitens ui mancre
compessẽtuar. di ule ꝑtimescens mortis decipulam piualuit conetus ꝙ adici¬
uitotdem eum uxore prexit. Ad quam ueniens: quod comperat. ottoni comi¬
tei ecenisq ciuibus indicauit. Qiii ꝓtinus mittentes uaros quam plimosqͥ
rei ueritatem inquirerent ꝑgentesq uelocius. rerrcrunt illum crucdeussi¬
muri issio tuguria cum quadraginta octo capitibus trucidatorum. qr̃
carnes ore beluino uorauerat. Quem deducentes ad ciuitatem in quodam
horreo religarum adstipitem. ut ipsi postmodum consperimus igne co¬
busserunt. Tunc etiam ꝑtemptatum ẽ in eusdem partibus quod nusquam
comꝑimus quempiam fecise. E ffodiebant enim pleriq albam humum
aigille similem. ꝑmiscentes quantum erat farine. ł cantabro. exinde pa¬

Expanded text:
rospexit detruncata capita virorum, atque mulierum, et infantium. Qui protinus rospexit detruncata capita virorum, atque mulierum, et infantium. Qui protinus palluit, egredi cupiens, sed pestifer ille possessor tugurii renitens, vi manere compellebat. Sed ille pertimescens mortis decipulam, praevaluit, concitusque ad civitatem cum uxore perrexit. Ad quam veniens, quod compererat Ottoni comiti, caeterisque civibus indicavit. Qui protinus mittentes viros quamplurimos, qui rei veritatem inquirerent, pergentesque velocius repererunt illum crudelissimum in suo tugurio cum quadraginta octo capitibus trucidatorum, quorum carnes ore belluino voraverat. Quem deducentes ad civitatem, in quodam horreo religatum ad stipitem, ut ipsi postmodum conspeximus, igne combusserunt. Tunc etiam pertentatum est in eisdem partibus, quod nusquam comperimus quempiam fecisse. Effodiebant enim plerique albam humum argillae similem, permiscentes quantum erat farinae, vel cantabro; exinde pa