comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentia hec omnia sccum detulit ad
monasterium suum. cum gaudio et ccul¬
tatione magna repleta. Cum autem appro¬
pinquassent ad monasterium uibi tende¬
bant: leuauerunt cum canticis uoces. Et
dño laudes cecinerunt. Portaueruntq: re¬
liquias. et lectum sanctum quẽ secum dẽ¬
tulerant: et posuerunt eum iuxta altare
sc̃e genouefe uirginis. Quis autem homi¬
num uerbis explicare poterit. quant ibi¬
dem cotidie ademonio mundati: quanti
infirmi curati: et de quacunq tribulati¬
monasterium quedam religiosa femi¬
na uenit. ex nobili genere orta. cui nomen
erat adula. in omnib uere ancilla xp̃i ÷ in
habitu casta: in humilitate religiosa: in ca¬
ritate ñ ficta: in elemosinis senib ac paupib
larga: egenis ac ꝑegͥnis hospitalis: at tamer
dubitationẽ habebat. utrum dñs tanta sig¬
na atq uͥtutes. ꝑ meritum beate geretrudis
dignatus eẽt ostendere annon. Unde conti¬
git ut contentio inde oriretur. sic tamen qͣsi

Expanded text:
reverentia hec omnia secum detulit ad reverentia hec omnia secum detulit ad monasterium suum cum gaudio et exultatione magna repleta. Cum autem adpropinquassent ad monasterium, ubi tendebant, levaverunt cum canticis cruces et Domino laudes caecinerunt; portaverunt reliquias et lectum sanctum, quam secum detulerant, et posuerunt eum iuxta altare sanctae Genoveve virginis. Quis autem hominum verbis explicare poterit, quanti ibidem cotidie a demonio mundati, quanti infirmi curati et de quacumque tribulatimonasterium quedam relegiosa femina venit, ex nobile genere orta, cui nomen erat Adula, in omnibus vere ancilla Christi, in habitu casta, in humilitate relegiosa, in caritate non ficta, in elimosinis senibus ac pauperibus larga, egenis et peregrinis hospitalis. Sed tamen dubitationem habebat, utrum Dominus tanta signa adque virtutes per meritum beatae Geretrude dignatus esset ostendere, an non. Unde contigit, ut contentio inde exoriretur, sic tamen quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nno autem tͥcesimo t̾cio ¶tru
post obitum beate geretrudis. inspira¬
te dño uenit in corde sue germane nomins
becta: ut sibi ipsa uellet monasterium consta¬
ere. Postea uero in tali deuotione sp̃iali ue¬
uit ad supradictum monasterium minal¬
la ÷ postulans predictam abbatissam siml
omnem congregationẽ. ut ci aliquod acii¬
torium prebuissent de causa sp̃uali: unde
marimam necessitatẽ habuisset sue leuo¬
tionis mitium. Tota autem illa congregi¬
tio amantissimo animo susceꝑunt pecr¬
oncmn ciꝰ. quam ipsa postulasset: et aecc¬
runt ei reliquias. et libros sanctarum sep¬
turarum. Similit̾q dederunt ei in sanco
habitu scmores sp̃uales sorores: que ipsum
monasterium docere potuissent. regularis
uite disciplinam. normamq religionis
mitium. Et ex eo locto dedcrunt ci partim.¬
in quo sancta geretrudis germana suami¬
grauit ad xp̃m. Tunc xp̃ianissima mario¬
na acceptis his omnib. que ad religionis
reuerentiam ꝑtinebant: cum honore &

Expanded text:
nno autem trigesimo tertio post obitum beatae Geretrude, inspirante Domino, venit in corde sue germane nomine Becgane, ut sibi ipsa vellit monasterium construere. Postea vero in tale devotione venit ad supradictum monasterium Nivialae, postulansque praedictam abbatissam Agnem simulque omnem congregationem, ut ei aliquo adiutorium prebuissent de causa spirituale, unde maximam necessitatem habuisset sue devotionis initium. Tota autem illa congregatio amantissimo animo susciperunt petitionem, quam ipsa postulasset, et dederunt ei reliquias et libros sanctarum scripturarum. Similiterque dederunt ei in sancto habitu seniores spirituales sorores, qui ipsum monasterium docere potuissent regularis vite disciplinam normamque relegionis initium. Et ex eo lecto ei dederunt partem, ubi sancta Geretrudis, germana sua, migravit ad Christum. Tunc christianissima matrona, acceptis his omnibus, quae ad relegionis reverentiam pertinebant, cum honore et
Abbreviated transcription (Latin):
in quo mundissimoꝵ panũ sicuti sol erat
magna copia. et portio suꝑposita panib.
sumebat ex ip̃is: nec deficiebant nec cessa
titudine turbarum deficientib: ceperunt
panes euolare suꝑ manꝰ nr̃as. Et ita ꝑcipie¬
bant om̃s: qͦtqͦt ad hanc muncris grãm
confluebant. Postquam uͦ retulit michi
sompnium: ego respondi. Bonum ẽ qͦd
uidisti. Et recogitans apud memetipsum
qͥd sͥ uellet hec uisio ÷ rursumq ꝑtractan
ea que precesserant: dixi quia uisio ista
ex deo est. S ciens autem quia diuiitul
ista contingerent: indicam ei qualit̾ sc̃s ioh̃s
baptista apparere dignatus ẽ. Qui mox ut
audiuit. mansit acconitꝰ: & orare cepit ut
ei locũ ostenderẽ. Qd̃ et feci. Post ħ egressi
sumꝰ utͥq: et qͥd ficri oporteret tractabamꝰ.
Hisumq ẽ mͥ. ut pͥus irem & indicarem

Expanded text:
in quo mundissimorum panum sicuti sol erat in quo mundissimorum panum sicuti sol erat magna copia, et portio superposita panibus.sumebat ex ipsis. Nec deficiebant, nec cessab prae multitudine turbarum deficientibus, coeperunt panes evolare super manus nostras, et ita percipiebant omnes quotquot ad hanc muneris gratiam confluebant. » Postquam vero retulit mihi somnium, ego respondi, « Bonum est quod vidisti. » Et recogitans apud memetipsum quid sibi vellet haec visio, rursumque pertractans ea quae praecesserant, dixi quia visio ista ex Deo est. Sciens autem quia divinitus ista contigerant, indicavi qualiter sanctus Joannes Baptista apparere dignatus est; qui mox, ut audivit, mansit attonitus, et orare coepit ut ei locum ostenderem, quod et feci. Post haec egressi sumus utrique, et quid oporteret fieri tractabamus, visumque est mihi ut prius irem, et indicarem
Abbreviated transcription (Latin):
qui erat edificatus ex calce et ordinariis
tegulis. Quantumq ego descendebam¬
fodiendo: tantum sonus ualidior quasi
ex ꝑcussione ydrie reddebat᷑. Et postqͣm
fodi & descendi usq ad solum: repperi ue¬
lut arenam ex ere fusam ÷ multumq la¬
borans uix arenã potui sequestrare. Post
hec autem arena sublata: una tegula
maior apparuit. Hanc suspendens: inue¬
n sub ea tabulam marmoream. Tabu¬
lamq suspendens: ydriam repperi. Han
cum metu et reuerentia lum̃ accendens
& incensum ponens in thuribulo. palpa¬
ui diligent̃: & adorans dñm diutius adco¬
nitꝰ mansi ÷ ydriamq scãm rursus oꝑu.
Statim uͦ uenit ad nos gennadius ddiaco¬
nus et archimandrita: salutansq me
ad ostium spelunce. dix̃ mͥ. Hcm precor
introeamꝰ in speluncam parit. Et postqͣ
& fratrib mcis: & ait. De taꝑeto monaste
rio nuꝑ aducnio. Nidi autem tale somp¬
nium. quasi utͥq staremus in hoc specu:

Expanded text:
quod erat aedificatum de calce et ordinariis quod erat aedificatum de calce et ordinariis tegulis. Quantumque ego fodiendo descendebam, tantum sonus validior quasi ex repercussione hydriae reddebatur. Et posteaquam fodi et descendi usque ad solum, reperi velut arenam ex aere fusam, multumque laborans, vix arenam potui sequestrare. Post haec autem arena sublata, una tegula major apparuit. Hanc suspendens inveni sub ea tabulam marmoream; tabulamque suspendens, hydriam reperi. Hanc, cum metu et reverentia lumen accendens, ac incensum ponens in thuribulo, palpavi diligenter, et adorans Dominum, diutius attonitus mansi, hydriamque sanctam rursus operui. Statim vero Venit ad nos Gennadius diaconus et archimandrita, salutansque me ad ostium speluncae, dixit mihi, veni, precor, introeamus in speluncam pariter. Et posteet fratribus meis, et ait, « de Capereto monasterio meo nuper adveni, vidi autem tale somnium. Quasi utrique stabamus in quodam specu,
Abbreviated transcription (Latin):
finsti: Respondi: quia ad opus necessa¬
rium descendi. Cumq uellem intrare uibi
quicueram: dicunt mͥ. Rursus ingredis:
At ego sentiens atconitum me factum ex
reuclatione quã inderam: ueniam po¬
posci tanqͣm male sanus. et continuo me
reccpi. Postquam uͦ manifestatũ ẽ: uale¬
dicentes mͥ ad ꝓpͥas cellulas abierunt. Ego
uero ubi ꝓfecti sunt: diluculo consurgens¬
p̃cepi fratrib qui mecum erant. Claudite
ianuas: manentes extͥnsecus. Et si forsitan
aliquis ad requirendum me uenerit: occu¬
patum me ẽẽ dicite. Sepe namq uenie¬
bat palladius p̃sbiter: intrans & euange¬
lium lectitans. Cum gͦ solido uenisset:
tunc ei fr̃s aditum denegauerunt ÷ affir¬
mantes id qͦd erat. qͦd cuangłium quoq¬
& sic ingressus ẽ. Ego namq thuribulũ¬
sumens: incensum in eo posui. Et pium
dñm supplicit̾ obsecrabam: ut mͥ locum
thesauri celestis ostenderet. Tollens itaq
rastrum cepi fodere: & ꝑueni ad locum

Expanded text:
fuisti? » Respondi: « Quia ad opus necessafuisti? » Respondi: « Quia ad opus necessarium descendi. » Cumque vellem introire ubi quieveram, dicunt mihi: « Rursus ingrederis? » At ego sentiens attonitum me factum ex revelatione quam videram, veniam poposci tanquam malesanus, et continuo me recepi. Postquam vero mane factum est, valedicentes mihi, ad proprias cellulas abierunt. Ego vero ubi profecti sunt diluculo, praecepi fratribus qui mecum erant: « Claudite januas, manentes extrinsecus, et si forte aliquis ad requirendum venerit, occupatum esse me dicite. » Saepe namque veniebat Palladius presbyter, intrans et Evangelium lectitans. Cum ergo solite venisset, tunc ei fratres aditum negaverunt, affirmantes id quod erat, quod Evangelium quoqet sic ingressus est. Ego namque sumens thuribulum, incensum in eo posui, et pium Dominum suppliciter obsecrabam ut mihi locum thesauri coelestis ostenderet. Tollens etiam rastrum, coepi fodere, et perveni ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
uideo stellam flammeam in ostio ubi qͥ¬
escebam. Maioremq metũ concipiens.
signaui me cruce xpisti: et illa de illo lo¬
co minime mota est. Surreri igitur. &
misi manus in ostio ubi erat: & rursus
inuenta ẽ in ostio sequenti. Cum aꝑuissẽ
escebant sensit. Et cum ad scd̃m ꝑuenissẽ
ostium: inuenta ẽ eadem stella in ostio
t̃cio. Deinde conspicio eam in inferiorib
scale gradib. Erant autẽ ostia utriusq
monasterii patefacta simul: & spelunce
ostium patens. Et ecce precedebat me stel¬
la ip̃a ÷ et ego sequens eam ingressus sum:
usq dum in absidula spelunce constitid.
Et uidens hoc miracłm: adoraui dñm
ꝓnus in terra ꝑ horas multas. Recordatꝰ
Sum uero qͦd hospites haberem uenera¬
biles uiros. pecrum et steph̃m presbiteros
& archimandritas. Et ne suspicarentur
ubi nocte fuerim: ab oratione surrexi.
Ascendensq rursum cum uellem ingre¬
di cubiculum: dicunt mͥ. Ubi tamdiu

Expanded text:
assedi, et video stellam flammeam in ostio ubi quassedi, et video stellam flammeam in ostio ubi quiescebam. Majoremque metum concipiens, signavi me cruce Christi, et illa de loco illo minime mota est. Surrexi itaque, et misi manus in ostio ubi erat, et rursus inventa est in ostio sequenti. Cum aperissemescebant, sensit. Et cum ad secundum pervenissem ostium, inventa est stella in ostio tertio. Deinde conspicio eam in interioribus scalae gradibus. Erant autem ostia utriusque monasterii patefacta similiter, et speluncae ostium patens. Et ecce praecedebat me stella ipsa, et ego sequens eam, ingressus sum usque dum in absidula speluncae constitit; et videns hoc miraculum, adoravi Dominum pronus in terram per horas multas. Recordatus sum vero quod hospites haberem venerabiles viros Petrum et Stephanum, presbyteros et archimandritas, et ne suspicarentur ubi nocte fuerim, ab oratione surrexi. Ascendensque rursum, cum vellem ingredi cubiculum, dicunt mihi: « Ubi tandiu
Abbreviated transcription (Latin):
est nob̾ ab cp̃o aliud monasterium. cui cu¬
ram instanter impendimꝰ. Descendentes itaq
ꝑuenimꝰ ad monasterium sepe memoratũ.
Cumq salutassemꝰ fr̃s: ordinantes que
erant necessaria reu̾tebam᷑. Dicunt mͥ p̃fati
petrus & stephs prb̃ri & archimandrite.
Uale dicimus tͥ: ora ꝓ nob̾. Tunc aio ad
eos. Hodie monasterium suscipimꝰ ÷ et uul¬
tis abire: Sustinete queso: & consolamini
nos. Et coegi cos. Cũq uesꝑa facta ẽct: post
orationes cibo sumpto quicumꝰ. Illi am¬
bo in triclimio suꝑiore: ego uͦ ibi quidem.¬
s in int̾iori cubiculo. Cumq dormirẽ me
aꝑtum ẽ ostium. hoc ẽ sequenti ddie t̾cia
sabbati post orationes nocturnas: quasi
manꝰ uiri pulsauit me t̾tcio in dextero lat̃e:
et audiui uocem magnã ddicentẽ. Ecce osti¬
um aꝑtum ẽ: & ideo cognosce eum qui tͥ
patefccit ingressum. ne forsitan negligas.
Ego uero cum magno timore assedi: &

Expanded text:
est nobis ab episcopo et aliud monasterium cui cuest nobis ab episcopo et aliud monasterium cui curam instanter impendimus. » Descendentes itaque pervenimus ad monasterium saepe memoratum; cumque salutassemus fratres, ordinantes quae erant necessaria, revertebamur. Dicunt mihi praefati Petrus et Stephanus, presbyteri archimandritae: « Vale dicimus tibi; ora pro nobis. » Tum aio ad eos: « Hodie monasterium suscepimus, et vultis abire? Sustinete, quaeso, et consolamini nos; » et coegi eos. Cumque vespera facta esset, post orationes, cibo sumpto, quievimus: illi ambo in triclinio superiore, ego ibi quidem in interiore cubiculo. Cumque dormirem eaapertum est ostium, hoc est, sequenti die tertia sabbati, post orationes nocturnas, quasi manus viri pulsavit me tertio in dextro latere, et audivi vocem magnam dicentem mihi: Ecce ostium apertum est, et ideo cognosce eum qui tibi patefecit ingressum, ne forte negligas. Ego vero cum magno timore conversus
Abbreviated transcription (Latin):
sio nr̃o: ut utrumq parit̾ iungerent᷑. Ius¬
sitq hoc ep̃c fieri. Cm dix̃ stepħs presbit᷑.
Ee prcepto ur̃o: cias matire trado speluncã
fratri marcello. Et mane ꝑuemiens: tracdi¬
dit nob̾ ip̃m monasterium sub p̾sentia p̾s¬
biteroꝵ palladii. petri. gennadii. & stephi
ens ostium qͦd erat obseratum: simul in
nasteria: que erant in uillis constituta.
Ego uͦ marcellus assumens fr̃s: cepi diligẽ¬
catur: ut propter dñm nob̃cum uenias ad
monasterium beati cartern. Et respondi
me uenire ñ posse: quia diligentiam loci
mͥ cõmissi dependerem. Qui compulit me
secũ ꝓficisci. Qumq ꝑgeremꝰ pariter: aio ad
cum. Ascendamꝰ et salutemus diaconũ cy
riacum & archimandritã. Ascendentes q
& salutantes cum: ceperunt ire uelle ad p̃
dictum monasterium beati carcerii. Dix̃q
mͥ ciriatus diaconꝰ. Nunqͥd ꝓpt̾ca uenisti:
ut sine mora discedcres: Cui respondi. Ne¬
cesse ẽ ut celerit̃ ambulemus: quia traditum

Expanded text:
mque pariter jungeretur; jussitque hoc episcopus fieri. Cui dixit Stephanus presbyter: « Ex praecepto nostro cras mature trado speluncam fratri Marcello. » Et mane perveniens tradidit nobis ipsum monasterium sub praesentia presbyterorum Palladii, Petri, Gennadii, et Stephani, ens ostium quod erat obseratum, simul ingnasteria quae erant in villulis constituta. Ego vero Marcellus, assumens fratres, coepi diligencatur ut propter Dominum nobiscum venias ad monasterium beati Carterii. » Et respondi me venire non posse, quia diligentiam loco mihi commisso dependerem: qui compulit me secum proficisci. Cumque pergeremus pariter, aio ad eum: « Ascendamus et salutemus Cyriacum, diaconem et archimandritam. » Ascendentesque et salutantes eumaedictum monasterium beati Carterii. Dixitque mihi Cyriacus diaconus: « Nunquid propterea venisti, ut sine mora discederes? » Cui respondi. « Necesse est ut celeriter ambulemus, quia traditum
Abbreviated transcription (Latin):
ibi reposito. interim in diaconio id est in se¬
crẽtario sancte eccl̃ie collocauit: donec
edificaretur eccl̃ia in nomine ciꝰ. Que ubi
ꝑfecta est: cum dics sancte depositionis eiꝰ
instaret. apparuit sanctus iohannes ei cu¬
ius manus aruerat. dicens. In ip̃a ꝓcessiõe
cum fid depositio pone manũ tuam suꝑ
ydriam: statimq sanabit᷑. Hoc aũ cũ fe¬
cisset: restituta ẽ pristine sospitati Ex¬
ma. et hominum multitudine
copiosa: non egiptiorum solũmͦ.
led etiam thebeoꝵ & libicoꝵ. circa egiptum
optincus pͥncipatum. In huius itaq ciuuita¬
tis p̾sulatu: post petrum illum inclitum ꝓ¬
pugnatorẽ. qui sub impiis tirannis diocde¬
tidno et marumano nouissime imꝑium
sponte deponentib martirii coronam sus¬
ceperat. successit achillas. Is enim sub illo
egregio petro arrium ordinatum diaco¬
num. captumq in meletii nouitatib &
ab eccl̃ia pulsum: rogatus a fidelib &

Expanded text:
ibi reposito, interim in diaconio, id est in seibi reposito, interim in diaconio, id est in secretario ecclesiae collocavit, donec aedificaretur basilica in nomine ejus. Quae ubi perfecta est, cum dies sanctae depositionis ejus instaret, apparuit sanctus Joannes ei cujus manus aruerat, dicens: In ipsa processione, cum fit depositio, pone manum tuam super hydriam, et statim sanabitur. Hoc autem cum fecisset, restituta est pristinae sanitati. ma et hominum multitudine copiosa, non Aegyptiorum solummodo, sed etiam Thebaeorum, et Libycorum circa Aegyptum obtinens principatum. In hujus itaque civitatis praesulatu, post Petrum illum inclytum propugnatorem, qui sub impiis tyrannis Diocletiano et Maximiano novissime imperium sponte deponentibus, martyrii coronam susceperat , successit Achillas. Is enim sub illo egregio Petro Arium ordinatum diaconum, captumque in Meletii novitatibus, et ab Ecclesia pulsum, rogatus a fidelibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
nacho uemientes. ep̃o iam post matutinaᷤ
orationes de eccl̃ia tunc egredienti sugges¬
simus dicentes: quia sanctus iohannes
baptista reuelatus est. Ipse uero stupefa¬
ctus ait. Nullus noucrit: et ne quis ur̃m
nus. Quando ucnire dignaris: Et ille.
Eras inquit aducniã. Postero autem die
cum presbiteris & diaconib ep̃c uenit: &
intrantes ad locum ꝓcidentes in facies su¬
as adorauerunt. Malchus autem presbit
unus ex his qui cum cp̃o uenerant infide¬
liter motus: ait. Unde hoc ccrtum est qͦd
caput precursoris cristat: Mutensq ma¬
num ut contingeret ydriam: confestim er¬
aruit. Adhesitq manus eius ad os ydrie:
nec eam abstrahere ualuit. Instanter au¬
tem ab omnib oratione facta. cunctisq
glificantib deum atq precantib ꝓ co. uix
tandem manum quidem potuit abstrabe¬
re: sed ita ꝑmansit inualida. Episcopus
autem cum unũsis qui secum uenerant
accipiens ydriam cum sancto chesauro

Expanded text:
nacho venientes, episcopo jam post matutinas nacho venientes, episcopo jam post matutinas orationes de ecclesia tunc egredienti suggessimus, dicentes, quia sanctus Joannes Baptista revelatus est. Ipse vero stupefactus ait: « Nullus hoc novit, et quis vestrum nus: » Quando venire dignaris? » et ille, « cras, inquit, adveniam. » Postera autem die cum presbyteris et diaconis episcopus venit, et intrantes ad locum, procidentes in facies suas adoraverunt. Malchus  al., Malachus autem presbyter, unus ex his qui cum episcopo venerant, infideliter motus, ait: « Unde hoc certum est, quod caput Praecursoris existat? » Mittensque manum ut contingeret hydriam, confestim exaruit, adhaesitque manus ejus hydriae, nec eam extrahere valuit. Instanter autem ab omnibus oratione facta, cunctisque glorificantibus Deum, atque precantibus pro eo, vix tandem quidem manum potuit abstrahere, sed ita permansit invalida. Episcopus autem, cum universis qui secum erant, accipiens hydriam cum sancto thesauro
Abbreviated transcription (Latin):
ta de agro ñ uencrat: mansimꝰ dieb qͥnq
postqm reuelatio nob̃ ostensa ẽ. Die uero
sabbatoꝵ post meridiem sedentib sermo
& locuti nobiscum continuo recesserunt.
Ego autem dixi fratri isacio: ut post cos
ostium clauderet. Itemq residentib nob̾
et loquentib: ita sum repente uerberatus
in genib ut totus incuruarer ÷ nec possem
omtino consurgere et aliqͥd oꝑis comple¬
re.Cunc diunt ad me gennadius & ciria¬
cus didconi et archimandrite. Nonne di¬
ximus tibi noli moras innectere : Sed eamꝰ
Et in noticiam ep̃i deponamꝰ: quia presbit̃
stephanuis nondum dicit᷑ aduenisse. Ego
uero mansi uehementer afflictus. Ipsi au¬
tem uesꝑtinum celebrantes officium. in¬
gressi sunt ubi iacebam: et denuntiaue¬
runt dicentes. Iurerurando satisfecimus
sancto iohanm: suscipientes ꝑsonam tu¬
cat ep̃c. Et ego respondi. Benc admodũ
mul cum diacono cyriaco. & iuliano mo¬

Expanded text:
ta de agro non venerat, mansimus diebus quinque ta de agro non venerat, mansimus diebus quinque posteaquam revelatio nobis ostensa est. Dic vero sabbatorum post meridiem sedentibus atqueet locuti nobiscum continuo recesserunt. Ego autem dixi fratri Isaacio, ut post eos ostium clauderet. Itemque residentibus nobis et loquentibus, ita sum repente verberatus in genibus, ut totus incurvarer, nec possem omnino consurgere vel quid operis implere. Tunc aiunt ad me Gennadius et Cyriacus diaconus et archimandritae: « Nonne diximus tibi, Noli moras innectere, sed eamus, et in notitiam episcopi deponamus, quia presbyter Stephanus dicitur nondum advenisse. » Ego vero mansi vehementer afflictus. Ipsi autem vespertinum celebrantes officium, ingressi sunt ubi jacebam, et denuntiaverunt, dicentes, « Jurejurando satisfecimus sancto Joanni, suscipientes personam tucet episcopus. » Et ego respondi, « Bene admodum mul cum diacono Cyriaco et Juliano mo
Abbreviated transcription (Latin):
ru qͦd appellat᷑ darumiũ: et ꝑ ip̃m mani¬
festaretur ep̃o. Et uenientes ad monasteri¬
um eiꝰ: ñ eum repꝑimꝰ. Abierat enim ut
diximꝰ ad monasteria que erant in agris:
er eo die qͦ nob̃ dederat monasteriũ. et osti¬
um spelunce patefecerat. Cũq reg̃ssi fuis¬
semꝰ: placuit ut euocaremꝰ ad nos ciriacũ
diaconũ et archimandridã ÷ et reuelaremꝰ
ei misteriũ ꝑ qͦd nob̃ sc̃s ioh̃s apparere
dignatus ẽ. Misimꝰ aũ ad eũ fratrẽ ysa¬
cium dicentes. Hem ad nos celerit̃. Ad qͣm
cũ fr̃ uenisset dicissetq ei: ꝓtinꝰ obediens
uenit. Quẽ cũ salutassemus: indicauit
nob̾ sompniũ qͦd uidit. Eratq consonas
uisiõi. ꝗͣ gennadius diaconꝰ michi retu¬
lerat. Et cum orassemꝰ: mox ei reuelatio¬
nẽ sc̃i ioh̃is baptiste manifestare curauimꝰ.
Et ait. Cogitemus quid ficri debcat. Et ego
dixi. Puto conuenicns ẽe: ut hoc innotesca¬
mus ep̃o. Rursumq cognoscentes qd̃ scpe
memoratus stepħs prb̃r et archimandri¬

Expanded text:
l., Daramium, et per ipsum manifestaret episcopo. Et venientes ad monasterium ejus, non eum reperimus. Abierat enim, ut diximus, in monasteria quae erant in agris, ex eo die quo nobis dederat monasterium et ostium speluncae patefecerat. Cumque egressi fuissemus, placuit ut evocaremus ad nos Cyriacum diaconum et archimandritam, et revelterium per quod nobis sanctus Joannes apparere dignatus est. Misimus autem ad eum fratrem Isaacium, dicentes: « Veni ad nos celeriter. » Ad quem cum frater venisset, dixissetque ei, protinus obediens venit. Quem cum salutassemus, indicavit nobis somnium quod vidit, eratque consonans visioni quam Gennadius diaconus mihi retulerat. Et cum orassemus, mox ei revelationem sancti Baptistae Joannis manifestare curavimus, et ait: « Cogitemus quid fieri debeat. » Et ego dixi, « Puto conveniens esse ut hoc innotescamus episcopo. » Rursumque cognoscentes quod saepe memoratus Stephanus presbyter et archimandri
Abbreviated transcription (Latin):
eũ: et nimio pauore correptꝰ. excitatꝰ sum:
ost hec autem pͥusqͣm nob̃ ostium
monasterii ubi erat scm depositum
traderetur: in sanctis iciumoꝵ dieb ubi
cibum uesꝑe sumpsimꝰ. dixi ad fr̃s nr̃os.
Unusquisq ur̃m psalmos suos iterare
ñ negligat. Et relinquentes me in tͥclimo:
descenderunt ad mitium scale que ad
utraq monasteria respicit. Cumq con¬
sedissent ut ittrarent psalmos ut dixerã:
leuans oculos suos ysacius frater. ignem
uidit ardere in tabulis ostu spelunce ubi
erat uenerandum caput sc̃i ioh̃is baptiste
repositũ. Quod cũ uidisset frat̃: exclamauit
accensus ẽ. Et ego respondi. Ne timeas frat̃:
s muniens te signaculo. xp̃i. ibidem ꝑseuẽ¬
ra. Fratres autem pre timore claudentes
ostium: ad me concite ꝑuenerunt. Ego uͦ
misterium recognoscens ex uisionib michi
ante monstratis: dixi ad eos. Ne tuneatis
tĩs mei: quia hoc nob̃ ꝓsperum faciet dñs.
Post dies dutẽ qͥnq maxentiꝰ & stepħs ue

Expanded text:
e correptus, excitatus sum. Post haec autem, priusquam nobis ostium monasterii ubi erat sanctum depositum nobis traderetur in sanctis jejuniorum diebus, ubi cibum vespere sumpsimus, et dixi ad fratres nostros. Unusquisque vestrum psalmos suos iterare non negligat. Et relinquentes me in triclinio, descenderunt ad initium scalae quae ad utraque monasteria respicit. Cumque consedissent ut iterarent psalmos, ad dexteram levans oculos suos frater Isaacus ignem vidit ardere in tabulis ostii speluncae ubi erat venerandum caput sancti Joannis Baptistae repositum. Quod cum vidisset frater, exclamavitaccensus est. » Et ego respondi: « Ne timeas, frater, sed muniens te signaculo Christi, ibidem persevera. » Fratres autem prae timore claudentes ostium, ad me conciti pervenerunt. Ego vero mysterium recognoscens ex visionibus mihi ante monstratis, dixi ad eos: « Ne timeatis, fratres mei, quia hoc nobis prosperum faciet Dominus. » Post dies autem quinque Maxentius et Stephanus
Abbreviated transcription (Latin):
tumulum: ꝓ restituendo sͥ lingue & auriũ
officio. ex intimo cordis affectu cius poscebat
auxilium. Qui cum ad incinoriam eiꝰ pa¬
uim̃ito inherens duitiꝰ funderet p̾ces: & au

Expanded text:
tumulum, pro restituendo sibi linguae et aurium officio ex intimo cordis affectu eius poscebat auxilium. Qui cum ad memoriam eius pavimento inherens diutius funderet preces, et au
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatus ad bestias: frumentũ ego sum
dei. bestiarum dentib molar. ut panis
ad philippenses scribit ꝑ hȩc. Dep̃cor inqͥt
tari patientiam quam indistis in ignatio.
& rufo. & rosimo beatis uiris : precipue

Expanded text:
damnatus ad bestias ait: frumentum Christi sum dentibus bestiarum molar, ut panis ad Philippenses scribit, dicens: « Deprecor autem tari patientiam, quam vidistis in Ignatio, et Rufo, et Zosimo beatis viris, scie
Abbreviated transcription (Latin):
in urbe plurime uacue remanerent. S ed qͥa
eccłia dei sine rectore ẽẽ ñ poterat: beatum
Gregorium licet totis uirib renitentem plebs
omnis clegit. Quem ille apicem attentius
fugere temptans. esse se omnino indignum
tali honore clamitabat: indelicet metuens.
ne mundi gła quam pͥus abiecerat. ei sub es¬
cliastici colore regiminis aliqͦ mͦ subriꝑe pos¬
set. Unde factum. c̃. ut cpistolam ad imꝑato¬
rem mauricium dirigeret. cuiꝰ filium ex laua¬
cdhro sẽo iusceꝑat: adiurans et multa prece de¬
poscens. ne unqͣm assensum ppłis preberet. ut
io buiꝰ honoris gła sublimaret. S ed prefectus
uibis geruanꝰ nomine. eiꝰ nuntium anticipa¬
uit. comp̃hensoq ac diruptis epnstolis con¬
sensum qͦm popłs fecerat imꝑatori direxit.
At ille grãs agens deo ꝓ amicitia diaconi.
eo qͦd locum deferendi ei honoris ut cupierat
repꝑisset: data ilico preceptione. ip̃m institui

Expanded text:
in urbe plurimae vacuae remanerent. Sed quia in urbe plurimae vacuae remanerent. Sed quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, beatum Gregorium licet totis viribus renitentem, plebs tamen omnis elegit. Quem ille apicem attentius fugere tentans, esse se omnino indignum tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere posset. Unde factum est ut epistolam ad imperatorem Mauricium dirigeret, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, adjurans et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet, ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit: comprehensoque eo ac disruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias Deo agens pro amicitia diaconi, eo quod locum ei deferendi honoris ut cupierat reperisset, data illico praeceptione, ipsum institui
Abbreviated transcription (Latin):
cõminit: ut nullus exinde sit inuentus. qͥ
cius resuscitator existeret.
bit᷑ postquam romam uenerandus leuita re
ta mundatione tyberis flumus alucum su¬
um egressus est. tantumq excreuit ⁊ ut eius
unda suꝑ urbis muros influcret. atq in
ca maximam partem regionis occuparet:
et plura antiquarum edium menia diru¬
cret. Qua etiam aquarum molentia horrea
eccl̃ie subuersa sunt: in quib m̃nulla mo¬
dioꝵ tͥcici milia ꝑierunt. Timc siquidem
multitudo serpentium. cum magno draco¬
ne in modum trabis ualide. ꝑ huiꝰ fluuii
alucum in mare descendit. S ed suffocatẽ
bestie int̃̾ salsos maris turbidi fluctus: nec¬
mora littori ciecte sunt. Subsecuta est e ue¬
stigio clades: quam inguinariam uocant.
Nam medio mense undecimo adueniens.
pͥmum omnium iuxta illud quod in ere¬
chiele legitur: a sanctuario meo incipite. pe¬
lagium papam ꝑculit: et sine mora extm¬
rit. Quo defuncto. tanta strages popłi facta
est: ut passim subtractis habitatorib. domꝰ

Expanded text:
comminuit, ut nullus exinde sit inventus qui ejus resuscitator existeret. 10. Igitur postquam Romam venerandus levita Gregorius ta inundatione Tiberis fluvius alveum suum egressus est, tantumque excrevit, ut ejus unda per muros urbis influeret, atque in ea maximam partem regionis occuparet, ita ut plurima antiquarum aedium moenia dejiceret. Qua etiam aquarum violentia, horrea Ecclesiae subversa sunt, in quibus nonnulla modiorum tritici millia perierunt. Tunc siquidem multitudo serpentium, cum magno 5 dracone in modum trabis validae per hujus fluminis alveum in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidi fluctus in littore ejectae sunt. Subsecuta est e vestigio clades, quam inguinariam vocant; nam medio mense undecimo adveniens primum omnium juxta illud quod in Ezechiele legitur: a sanctuario meo incipite, Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto tanta strages populi facta est, ut passim subtractis habitatoribus, domus
Abbreviated transcription (Latin):
tu honore deposito. ad ministrandũ nul¬
lo mͦ p̃sumas accedere: sciturus in ammȩ
tuȩ ꝑiculo ministrare. & deo nr̃o sine cdu¬
bio t̾e reddere rationem ÷ si huius sceleris

Expanded text:
 honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere: sciturus in animae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si hujus sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
lum redactis predicte sententie tue decretis:
beati petͥ apłorum pͥncipis auctoritate
decernimus. triginta dierum spacio sacra
cõmunione te p̾riuatum: ab omnipotente
deo nr̃o tanti excessus ueniam. cum summa
penitentia lacrimis crorare. Q uod si hanc
sententiam nrãm te cognouerimꝰ implere
remissius: ñ iam tantum iniusticiam. scd &
contumaciam frat̾nitatis tuȩ. cognoscas ad
tentia ut diximus nequaꝗͣ canonib atq
legib subsistente clampnatum. in suo loco
atq ordine reu̾ti xp̃o comitante disponimꝰ:
ut nec illi frat̾ntatis tuȩ noceat contra iusti¬
cie tramitẽ ꝓlata sententia ÷ nec caritas tua
correcta remancat:E
inc est qͦd exceptis criminib. neminem
sacerdotio Gregorius deponebat: immo ꝓ

Expanded text:
lum redactis praedictae sententiae tuae decretis, ex lum redactis praedictae sententiae tuae decretis, ex beati Petri apostolorum principis auctoritate decernimus triginta dierum spatio sacra te communione privatum, ab omnipotente Deo nostro tanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrymis exorare. Quod si hanc sententiam nostram te cognoveris implevisse remissius, non jam tantum injustitiam sed et contumaciam fraternitatis tuae cognoscas, adtentia, ut diximus, nequaquam canonibus neque legibus subsistente damnatum, in suum locum atque ordinem reverti, Christo comitante, disponimus: ut nec illi fraternitatis tuae noceat contra justitiae tramitem prolata sententia, nec charitas tua correcta remaneat. » 27. Hinc est quod, exceptis criminibus, neminem sacerdotum Gregorius deponebat, imo
Abbreviated transcription (Latin):
causa uł fidei uł cͥiinis. uł pecumaria ad¬
uersus p̃fatum adrianum consacerdotẽ no¬
strum potuerit euenire. uł suꝑ eos qui nr̃i st̃
uł fuerunt in urbe regia responsales: si me¬
sedem si est ardua ddeclucat᷑: quatinꝰ nostre
audientiȩ sententia decidatur. Quocl si con
cepto ultimȩ uitȩ tuȩ tempore. nͥ concessa ro¬
mam pontificis deternimꝰ iussione reciꝑe.
Hex enim consona sanctis patrib defiiti¬
one sancimus: ut qui sacris nescit obedire
canonib ÷ nec sacris administrare. uł com¬
munionem caꝑe sit dignus altarib.
gas tribulationes quas adrianus thebanȩ ci¬
uitatis ep̃c a consacerdotib suis uelud ab ho¬
pecumariis reseruatis legib ẽ reseruatum:
tamen post hec magis contra ꝑsonam frat¬
nitatis tue. a qua non iuste sacerdotii gra¬
du se flagitabat ẽẽ deiectum. grauissime
querebatur. Et infra. Quod uero inqͥt ad
presens attinet. cassatis prius atq ad nichi¬

Expanded text:
causa vel fidei vel criminis vel pecuniaria, adcausa vel fidei vel criminis vel pecuniaria, adversus praefatum Hadrianum consacerdotem nostrum potuerit evenire; vel per eos qui nostri sunt vel fuerint in urbe regia responsales, si mesedem, si est ardua, deducatur: quatenus nostrae audientiae sententia decidatur. Quod si contrcepto ultimo vitae tuae tempore, nisi concessa Romani pontificis decernimus jussione recipere. Haec enim consona sanctis Patribus definitione sancivimus, ut qui sacris nescit obedire canonibus, nec sacris administrare vel communionem capere sit dignus altaribus.gas tribulationes quas Hadrianus Thebanae civitatis episcopus, a consacerdotibus suis velut ab hopecuniariis, reservatis legibus est judicatum: tamen post haec magis contra personam fraternitatis tuae, a qua non juste se a sacerdotii gradu flagitabat esse dejectum, gravissime querebatur. » Et infra: « Quod vero, inquit, ad praesens attinet, cassatis prius atque ad nihi
Abbreviated transcription (Latin):
Orianum thebane ciuitatis ep̃m. a io¬
hanie pͥme iustiniane. & altero iohanne
larisseo. cp̃is iniuste depositum. ñ solum se¬
di ꝓpriȩ reddidit: uerum cciam ipsius eccli¬
amͣ romano iure defendens. a larissei ep̃i
potestate subduxit. int̾ cetera dicens. Adri¬
anum cp̃m repꝑimus. et tuo contra sacer¬
dotales mores odio laborasse: & nullo iure
petuniarus in causis. eum frat̾ntatis tue
condempnatũ finsse sententia. Quia gͥ &
carere ñ potuit: in sua cum reforman eccłia
atq in ꝓpric dignitatis ordine ddecreuimus
reuocari: et cum oportuisset ex eo te dñici
corporis cõmunione pͥuari. qd ammonite¬
one sc̃e memorie decessoris mei contempta.
iuiris et ditionis seruare p̃sumpseris ⁊ tamen
nos humanius decernentes. cõmunionisq¬
tͥ interim sacramentũ conseruantes. decer¬
uimꝰ ut frat̾nitas tua ab eo eccliaq eiꝰ om¬
nem ante habitam potestatẽ iuris ditionis
abstincat: s scđ̾m scripta decessoris nr̃i. si qͣ

Expanded text:
drianum, Thebanae civitatis episcopum, a Joanne primae Justinianae, et altero Joanne, Larissaeo episcopis, injuste depositum, non solum sedi propriae reddidit, verum etiam ipsius ecclesiam Romano jure defendens, a Larissaei episcopi potestate subduxit, inter caetera dicens: « Hadrianum episcopum reperimus, et tuo contra sacerdotales mores odio laborasse, et nullo jure pecuniariis in causis eum fraternitatis tuae condemnatum fuisse sententia. Quia igitur et carere non potuit, in sua eum reformari ecclesia, atque in propriae dignitatis ordinem decrevimus revocari. Et cum oportuisset te ex eo Dominici corporis communione privari, quod, admonitione sanctae memoriae decessoris mei contempta, juris et ditionis servare praesumpseris, tamen nos humanius decernentes, communionisque tibi sacramentum interim conservantes, decernimus ut fraternitas tua ab eo ecclesiaque ejus omnem ante habitae suae potestatem jurisdictionis abstineat, et secundum scripta decessoris nostri, si qua
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc igitur algxander alexandrmnꝰ. in¬
dens arrium amoris iudiciarii aculeo
stimulari. et multos ad blasphemias
deceptos erigere. conciliaq ꝓpria celebra¬
re: eccl̃iarum presulib eius blasphemi¬
am his litteris indicauit.
ce eccl̃ic commninistris: alexander in
domino salutẽ. Cum unum catholice
sit corpus eccl̃ie. mandato existente in sa¬
cris scripturis. ut seruetur uinculum una¬
nimitatis et pacis ÷ consequens est debcre
nos scribere. & alterutris que apud singu¬
los aguntur insinuare: ut siue patitur
siue gaudet unum membrũ. compatia¬
mur aut congaudeamꝰ ad inuicem. In
nostra igitur parrochia. nunc egressi st̃
uiri iniqui et xpisto rebelles: docentes
apostasiam quam recte quilibet precin

Expanded text:
Tunc igitur Alexander Alexandrinus, viTunc igitur Alexander Alexandrinus, videns Arium amoris judiciarii aculeo stimulari, et multos ad blasphemias deceptos erigere, conciliaque propria celebrare, Ecclesiarum praesulibus ejus blasphemiam suis litteris indicavit.cae Ecclesiae comministris, Alexander in Domino salutem. Dum unum catholicae sit corpus Ecclesiae, mandato existente in sacris Scripturis ut servetur vinculum unanimitatis et pacis , consequens est debere nos scribere, et alterutris quae apud singulos aguntur insinuare; ut sive patitur, sive gaudet unum membrum, compatiamur aut congaudeamus ad invicem. In nostra igitur parochia nunc ingressi sunt viri iniqui et Christo rebelles, docentes apostasiam, quam recte quilibet praec
Abbreviated transcription (Latin):
ciliis: & domos circuiens quibuscũq po¬
quidam huiusm̾i uiros. alexandrum
quoq culpabant tanquam non utilit̃
sileret:dum contra dogina fierent noui¬
tates. At ille arbitratus melius ẽẽ de du¬
buis sermonem ex utraq parte ꝓponendũ
ut non inderetur ex necessitate sed potiꝰ
cum clero residens. ad altercationẽ dedu¬
xit utramq partẽ. Ut autem euenire
solet. circa certamina uerborum: utͣmq
suꝑare nitebantur. Arrius tamen nulla¬
tenus ad quiescere uolebat: quia consub¬
stantialis filius et coeternus est patͥ. Alex
dicator: prius quidem eum reuocare ad¬
monitionib et consiliis nitebat᷑. Cum uͦ
cum suꝑbire indisset. et aꝑte impietatis
facinora predicare: ex ordine sacerdota¬
li remouit. Audierat enim clamante
diuina lege. Si oculus tuus dexter scan¬
dalirat te: abstide cum et ꝓice abs te.
der pontificatum sacri ministerii possi¬
debat: apl̃icis donationib ualde clarisˢ.

Expanded text:
ciliis; et domos circumiens, quibuscunque pociliis; et domos circumiens, quibuscunque poquidam hujusmodi viros, Alexandrum quoque culpabat, tanquam non utiliter sileret, dum contra dogma fierent novitates. At ille melius arbitratus esse de dubiis sermonem ex utraque parte proponendum; ut non videretur ex necessitate, sed potius cum clero residens, ad altercationem deduxit utramque partem. Ut autem evenire solet circa certamina verborum, utrique superare nitebantur. Arius tamen nullatenus acquiescere volebat, quia consubstantialis Filius et coaeternus est Patri. SOZOdicator, prius quidem eum revocare admonitionibus et consiliis nitebatur. Cum vero eum superbire vidisset, et aperte impietatis facinora praedicare, ex ordine sacerdotali removit. Audierat enim clamantem divinam legem: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te . der pontificatum sacri ministerii possidebat, apostolicis donationibus valde clarus.
Abbreviated transcription (Latin):
oc tempore arrius in ordine quidem
p̃sbiterorum erat: et expositionẽ di¬
umarum sqͥpturarum uidebatur habere.
cõmissam. Uidens autem alexandrum
pontificatus gub̾nacula suscepisse. cuen¬
tum temporis ñ portauit: sed & mordaci¬
tate compulsus. litis querebat mitium.
Porro laudabilem uidens uiri conuersa¬
tionẽ. nequaqm calumpnias contexere.
p̃ualebat: uerimptam̃ quiescere illum
ꝓhibebat inuidia. Hunc igitur inueni¬
ens mimicus ueritatis: ꝑ eum nisus est
extitare in eccl̃ia tempestatẽ. Apostolicis
cnum alexandri doctrinis. instabat aꝑte
resistere. Et ille quidem diuina sequens
eloquia: equi honoris cum patre. et candẽ
substantiam habere cum deo genitore
filium predicabat. Arrius autem e di¬
uerso ueritati repugnans. creaturam fi¬
lium facturamq dicebat: adiciens. erat
aliquando quando ñ erat÷ et alia que
ex illius litteris indicantur insana. Hec
ergo non solum in eccl̃ia ꝑsistebat doceis:
sed etiam in extraneis conuentib atq cõ¬

Expanded text:
oc tempore Arius in ordine quidem presbyterorum erat, expositionemque divinarum Scripturarum videbatur habere commissam. Videns autem Alexandrum pontificatus gubernacula suscepisse, eventum temporis non portavit; sed et mordacitate compulsus, litis quaerebat initium. Porro laudabilem videns viri conversationem, nequaquam calumnias contexere praevalebat; verumtamen quiescere illum prohibebat invidia. Hunc igitur inveniens inimicus veritatis, per eum nisus est in Ecclesiam excitare tempestatem. Apostolicis enim Alexandri doctrinis instabat aperte resistere. Et ille quidem divina sequens eloquia, aequi honoris cum Patre, et eamdem substantiam habere cum Deo Genitore Filium praedicabat. Arius autem e diverso veritati repugnans, creaturam Filium, facturamque dicebat, adjiciens: Erat aliquando quando non erat, et alia quae ex illius litteris indicantur insana. Haec ergo non solum in Ecclesia persistebat docens, sed etiam in extraneis conventibus atque con
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtm idem petͦ subdiacono. Quod respon¬
salcm tuum tarde dimisimꝰ: paschalis fe¬
stiuitatis occupationib implicati. eum re¬
laxare citiꝰ minime ualuimꝰ. Causas uero ĩ
quib iudicandum curasti: om̃s subtilit̃
ꝑquirentes. qualit̾ disposuerimꝰ inferius
iognosces. Cognouimꝰ rusticos ȩccłiȩ uche¬
ment̾ in frumentoriũ pretus aggrauari:
ita ut instituta summa cis in comparatio
ne abundantiȩ tempore ñ scruetur. Et uo¬
lumus ut uixta pretia publica om̃i tem

Expanded text:
Item idem Petro subdiacono: « Quod responsalem tuum tarde dimisimus, paschalis festivitatis occupationibus implicati, eum relaxare citius minime valuimus. Causas vero in quibus indicandum curasti omnes subtiliter perquirentes, qualiter disposuimus inferius agnosces. Cognovimus rusticos Ecclesiae vehementer in frumentorum pretiis aggravari, ita ut insne abundantiae tempore non servetur. Et volumus ut juxta pretia publica omni tem
Abbreviated transcription (Latin):
loquaris. aliud in corde habeas ⁊ nec. appe¬
tas ultra uideri quam es: ut possis ultra cẽ
quam uideris.

Expanded text:
loquaris, aliud in corde habeas; nec appetas ultra videri, quam es, ut possis ultra esse, quam videris.
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥmis. ex toto cordis p̾etut affectu: quate¬
nus uir sanctus orõne sua apud d̃m opti¬
nere mererct᷑: ut nunꝗͣ eum dñs ad solum
ꝓpͥum remeare ꝑmitteret: sed omnẽ uite
Suȩ cursum in ꝑegͥnatione expenderet. Cũq
ab oratione surrcxisset: statim comam ca¬
pitis sui abscidit. Adeptusq clericatꝰ ho¬
norem: omnẽ grãm transcendebat ĩ clero.

Expanded text:
lacrimis, ex toto cordis petiit affectu, quatenus vir sanctus oratione sua apud Dominum obtinere mereretur, ut numquam eum Dominus ad solum proprium remeare permitteret, sed omni vitae suae cursum in peregrinatione expenderetur. Cumque ab oratione surrexisset, statim comam capitis sui abscidens adeptusque clericatus honorem, omnem gratiam transcendebat in clero.
Abbreviated transcription (Latin):
multorum fama uolitante ꝑlatum est.
sermonib irretire. ut qͣndocius de mo¬
nasterio egrederctur: et rursus sclarem assu¬
meret habitum. Cumq his atq huiuscemͦi
ꝑsuasionib animum illius conaretur eũ¬
tere ÷ obtestans nͥ citius assensum daret ut
de monasterio egrederetur.iam pat̾na pri¬
uaretur hereditate: respondisse fercur. Ni
assumam serintium: qui est pars & here

Expanded text:
multorum fama volitante perlatum estsermonibus inretire, ut quantotius de monasterio egrederetur et rursus saecularem adsumeret habitum. Cumque his atque huiuscemodi persuasionibus animum pueri conaretur evertere, addensque, nisi citius adsensum daret, ut de monasterio egrederetur, paterna privaretur hereditate, respondisse fertur: 'Nihil adsumam servitium, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
as beatȩ icmorie brigide. urgi¬
nił mitutis & oꝑa. more doctorum
mooriȩ licterisq tradere aggre¬
diar. Quoꝗ opus impositum et delicace ma¬
terie ardiulm: parutati et ignorantiȩ incȩ
et lingut mimine conuenit. S̾ cd pocens. est
dens de mins magna facere: qui de cci¬
guo ola ¶Srinç pugillo domum implenit
satis baincam ñ defuisse obedicntiam.
Et ulcoauca de plurib amaiorib ac ꝑitis¬
simis ta. sinc ulla ambiguitatis caligi
ne. Nobedientiş crimen incurram pacefa¬
criẽ da do⁊ ex quib quanta qualisq inrgo

Expanded text:
et beatae memoriae Brigidae virginis virtutes et opera, more doctorum, memoriae litterisque tradere aggrediar. Quod opus impositum, et delicatae materiae arduum, parvitatis et ignorantiae meae et linguae minime convenit. Sed potens est Deus de minimis magna facere, ut de exiguo oleo et farinae pugillo domum implevit satis habeo meam non defuisse obedientiam, et ideo pauca de pluribus, a majoribus et peritissimis tradita, sine ulla ambiguitatis caligine, ne inobedientiae crimen incurram, patefacere censeo. Ex quibus quanta qualisque virgo
Abbreviated transcription (Latin):
in solo capite fieri solet. Caliutium uͦ aqui¬
le. in toto fit corpore: quia cum ualde senu¬
erit ÷ plume eius ac penne ex omnib m̃bris
illius cadunt. Caluitium ergo suum sicut
aquila roma dilatat: quia plumas ꝑdidit
dum ppłm amisit. Alarum quoq penne
sunt. per quos aliena rapiebat.
tem in dialogoꝵ libro scd̃o. Preterea inqͥt
antistes canusie eccl̃ie ad benedictum dm̃
famulum uenire consueuerat: quem uir
dei ꝓ uite sue m̃ito ualde diligebat. Is itaq
dum cum illo de ingressu regis totile. & ro¬
mane urbis ꝑditione colloquium habered:
dix̃. P hunc regem ciuitas ista destruetur:
ut iam amplius ñ habitetur. Qui uir dm̃
respondit. Roma a gentib ñ ext̾minabitur:
s tempestatib. choruscis. & turbinib. ac
terremotu fatigata marcescet in semetip̃a.
Quius ꝓphie misteria nobis iam facta sunt
luce dariora: qui in hac urbe dissoluta
menia. cuersas domos. destructas eccl̃ias

Expanded text:
in solo capite fieri solet, calvitium vero aquiin solo capite fieri solet, calvitium vero aquilae in toto fit corpore, quia cum valde senuerit, plumae ejus ac pennae ex omnibus illius membris cadunt. Calvitium ergo suum sicut aquila dilatat, quia plumas perdidit dum populum amisit. Alarum quippe pennasunt per quos aliena rapiebat. Item in Dialogorum libro secundo: « Praeterea, inquit, antistes Canusinae ecclesiae ab Benedictum Domini famulum venire consueverat, quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsa. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi autem sunt. quim euis aliquando
gła letabantur: U̾bi corum pompa : ubi
Suꝑbia: Ubi frequens et immoceratum
gau̾dium: Impletum est in ea: quod
contra destruccam niniuen ꝑ propham
dicitur. Ubi est habitatulum leonum:
& pascua catuloꝵ leonum: An eiuis dis¬
ces ac pͥncipes. leones ñ erant: qui ꝑ diũ¬
sas mundi ꝓuintias discurrentes. precdam
seuiendo et int̾ficiendo rapiebant: Sinc
leonum catuli inueniebant pascua: quia
pueri. adolescentes. iuuienes. scłares. & scla¬
rium filii. huc undiq concurrebant. cum
ꝓficere in hoc mundo uoluissent. S ed ecce
iam desolata. ecce contrita: ecce gemitib
opp̃ssa ẽ.Iam nemo ad eam currit. ut in
hoc mundo ꝓficiat. Iam nullus potens &
iiolentus remansit: qui oppͥmendo p̾dam
diripiat. Dicatur ergo. Ubi est gͦ habitacu¬
lum leonum÷ & paicua catuloꝵ leonum:
Contigit ei: quod de iudea nouimus per
ꝓpħam dictum. Dilata caluitium tuum:
sicut aquila. Caluitium quippe hominis:

Expanded text:
Ubi enim sunt qui in ejus aliquando Ubi enim sunt qui in ejus aliquando gloria laetabantur? Ubi eorum pompa? ubi superbia? ubi frequens et immoderatum gaudium? Impletum est in ea quod contra destructam Niniven per prophetam dicitur: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum ? An ejus duces ac principes leones non erant, qui per diversas mundi provincias discurrentes praedam saeviendo et interficiendo rapiebant? Hinc leonum catuli inveniebant pascua: quia pueri, adolescentes, juvenes saeculares et saecularium filii, huc undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. Sed ecce jam desolata, ecce contrita, ecce gemitibus oppressa est. Jam nemo ad eam currit, ut in hoc mundo proficiat. Jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo, praedam diripiat. Dicamus ergo: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum? Contingit ei quod de Judaea novimus per prophetam dictum: Dilata calvitium tuum sicut aquila . Calvitium quippe hominis