comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stidioq ais. parum ne feminei mores noti
diste ẜuire. diste pati. diste caros ꝑdere. uni
conuigio uacandũ est. Umnicitiarum scopu¬
lus uxor imꝑiosa et iuiri affẽctũ moderatrie¬
.S. Cenerosa michi uyor obuenit .R. Gra¬
uis sarcina dure compedes liberos humero
atq olĩ liberos pedes prement durum dic¬
tu durius cogitatu durissimumq ꝓpessu nõ
unius s totius uite hospes forsitamq hostis
uacuam presidiis in uasit domiũ un illam ut
dixi uet̾is repudii spe sublata sola silicet mors
excludat/.Gi. Coniugẽ gratam duxi. Re Er¬
xas illa te duxit diu nimium fueras tuus.
Accessit sponso dña carnifex pͥuignis emu¬
la socrui familie iugum coquine labor. on¬
us penui. suptus axcule ornamentũ aule
diurnum spectacũlũ fenestrellis nocturna cu¬
biculo. C Uxor michi uenit amantissia¬
.M̾. Cum amore sinestis zelus et suspiticẽs
et querele subeũt. in mortale duellu domi

Expanded text:
stidioque ais? Parumne feminei mores noti? stidioque ais? Parumne feminei mores noti? Disce servire, disce pati, disce caros perdere; uni coniugio vacandum est: amicitiarum scopulus uxor imperiosa et viri affectuum moderatrix. Generosa michi uxor obvenit. Gravis sarcina, dure compedes liberos humeros atque olim liberos pedes prement. Durum dictu, durius cogitatu durissimumque perpessu non unius lucis, sed totius vite hospes forsitanque hostis vacuam presidiis invasit domum, unde illam, ut dixi, veteris repudii spe sublata, sola scilicet mors excludat. Coniugem gratam duxi. Erras: illa te duxit. Diu nimium fueras tuus: accessit sponso domina, carnifex privignis, emula socrui, familie iugum, coquine labor, onus penui, sumptus arcule, ornamentum aule, diurnum spectaculum fenestre, lis nocturna cubiculo. Uxor michi venit amantissima. Cum amore, si nescis, zelus et suspitiones et querele subeunt; immortale duellum domi
Abbreviated transcription (Latin):
porem duxi nobilẽ. R. Mallem tͥ
non tmn picas ac psitaços s bubones
strigesq domi essẽ. Illi canerẽt ista
iurgabit᷑ Ilsi aliquid nũtiarẽt. hec ꝑaget. Illos
excludere liceret. Hãc nõ licet. Eõ. Claro cõ¬
iugio ornatus sum. R. Epetiosa uictus es
cathena unde te sola mors liberet. G. Claro
con iugio felix sum.R. Casto felitior felici¬
ssimus celibatu.. S. Pulcro ꝯiugio Illustrat
sum.. R. Anceps uxoris electio deformis
fãcile fastidit formosa difficile custodit ea le¬
ge qua int̾formã corporis atq animi castitatẽ
lis prope ꝑ petua est. S ut qd̾ rarissimũ est
contingat et forme pudicitia iũcta sĩt uber¬
ius tecum agam. Sccedant et feminee do¬
tes alie. nobilitas. sensus. opulentia. fecun¬
ditas atq facundia fame integritas. moꝵ
candor scito tuum limen his ĩ mixtã sub ĩ
trem. Affricam filiam paternis kiumphis
ac gloria. in solentem.. G.. Nobile coniuigiũ
et honestu obtigit.. R. Quid defastu fã¬

Expanded text:
orem duxi nobilem. Mallem tibi non tantum picas ac psitacos, sed bubones strigesque domi esse: illi canerent, ista iurgabitur; illi aliquid nuntiarent, hec peraget; illos excludere liceret, hanc non licet. Claro coniugio ornatus sum. Speciosa vinctus es catena, unde te sola mors liberet. Claro coniugio felix sum. Casto felicior, felicissimus celibatu. Pulchro coniugio illustratus sum. Anceps uxoris electio: deformis facile fastiditur, formosa difficile custoditur, ea lege qua inter formam corporis atque animi castitatem lis prope perpetua est. Sed, ut quod rarissimum est, contingat et forme pudicitia iuncta sit — uberius tecum agam: accedant et feminee dotes alie, nobilitas, sensus, opulentia, fecunditas atque facundia, fame integritas, morum candor —, scito tuum limen his immixtam subintratrem, Africani filiam, paternis triumphis ac gloria insolentem. Nobile coniugium et honestum obtigit. Quid de fastu fa
Abbreviated transcription (Latin):
quidem legib patientib mag̃q laudantibus
Nora om̃ibus que de hac re peaulus tractat apł
libertas ꝑmssam rem potiusq probatã intell¬
igere est. si quidem multoꝵ matrimonioꝵ exꝑi¬
entiam qͣi legictime cuiusda imtẽꝑantie signũ
ẽe ur̃i maiores crediderũt que amplexus Iero¬
nimus ꝙͣ multa ꝯt secundas nuptras ꝙͣq acter
scribati. nõ ẽ promisse breuitatis miserere.que
qͣuis infeminas nõ muiros etiã dici oia uide¬
antur. et haud dubie sexus ille maioris sit de¬
bitor castitatis ac pudoris plus t̃ prudentie ac
constantie debent uiri Gi Secundis mͥ nup¬
tiis est opus. R. Mirer nͥ mores urõs noue¬
rim. nõ tm̃ suꝑ uacua s dãpnosa etiã uobis ne¬
cessaria effecistis. tu uͦ durissimi oris sis siad
te fienandũ uxore opus ẽ altera. G.Adsecundas
nuptias festino iła. Age age dum feruor du¬
rat cũ refrixerit dolebis nõ notasti qͣ dulcis

Expanded text:
quidem legibus patientibus magis quam laudantibus: quidem legibus patientibus magis quam laudantibus: nota omnibus, que de hac re Paulus tractat aposlibertas, permissam rem potius quam probatam intelligere est, si quidem multorum matrimoniorum experientiam quasi legitime cuiusdam intemperantie signum esse vestri maiores crediderunt; que amplexus Hieronymus quam multa contra secundas nuptias quamque acriter scribat, non est promisse brevitatis inserere; que quamvis in feminas, non in viros etiam dici omnia videantur et haud dubie sexus ille maioris sit debitor castitatis ac pudoris, plus tamen prudentie ac constantie debent viri. Secundis michi nuptiis est opus. Mirer, nisi mores vestros noverim: non tantum supervacua, sed damnosa etiam vobis necessaria effecistis. Tu vero durissimi oris sis, si ad te frenandum uxore opus est altera. Ad secundas nuptias festino. Age, age dum fervor durat: cum refrixerit dolebis. Non notasti quam dulcis
Abbreviated transcription (Latin):
Etundas nuptias celebrabo.R. Si
nosses adliquidũ quid est femina
quid ue deilla. magni stribũt uiri
ne primas quidem nuptias celebrasses. S¬
secundas nuptias celebrare est aĩus aAs. Ei
non te prime nuptie domuerũt iam scdas
çelebra.si re ne ille domuerũt celebrabis et
t̾tias . G̃. Secdis nuptiis intendo . Ra.. Qui.
eti primo coniugio prolem. hñs nouercam.
suꝑ inducit suis manib in suam domũ mictit
incendium. Si uiuenta urget aut libidinosa u¬
ellicat senectus. qua nichil est turpius põt fo¬
rsam ut ciułr hoc potiusq̃ honeste dica posset
inq̃ fortassis utilius nͥ uł pectati mat̾ia ul diui¬
na lege uetitum eẽt concubinule obsequiõ sb¬
ueniri. qͣ nou̾culib odiis domus tramꝗlla tur¬
bari. qd̾ cito ac domitiano suseptis filiis. Uespa¬
tiamus prudentissimus pͥnceps fecit. et etate hac
Stepħs colupnesis/ aud ĩm̾ito int̾pͥncipes mem¬
orandus. S̃. Ad secundas nuptias intendo. ꝙ.¬
potes id quidem ẜm leges humanas diuinis

Expanded text:
ecundas nuptias celebrabo. Si nosses ad liquidum quid est femina quidve de illa magni scribant viri, nec primas quidem nuptias celebrasses. Secundas nuptias celebrare est animus. Si non te prime nuptie domuerunt, iam secundas celebra; si te nec ille domuerint, celebrabis et tertias. Secundis nuptiis intendo. Qui ex primo coniugio prolem habens novercam superinducit, suis manibus in suam domum mittit incendium. Si iuventa urget aut libidinosa vellicat senectus, qua nichil est turpius, posset forsan — ut civiliter hoc potius quam honeste dicam — posset, inquam, fortassis utilius, nisi vel peccati materia vel divina lege vetitum esset, concubinali obsequio subveniri quam novercalibus odiis domus tranquilla turbari; quod, Tito ac Domitiano susceptis filiis, Vespasianus prudentissimus princeps fecit et etate hac Stephanus Columnensis, haud immerito inter principes memorandus. Ad secundas nuptias intendo. Potes id quidem secundum leges humanas, divinis
Abbreviated transcription (Latin):
ut impetum tui exroris et uirtutis hostem
nc amicam uoluptatis onerosam. sequatis
ingluuiem. fedum finem nec tam hominis
q iumenti qd̾q indignant᷑ ac dolent᷑ dixe¬
rim iumẽta multum quidem. s procaptu
suo uentai ingerunt soli uos amantium dm
mensurã ux̃am et nestitis et frangitis nes
denichilo est qd̾ multi mirant᷑ quin patrum et
auorum memoria ui nec multo pautiores.
essent homines aut totidem aut plures ui¬
na tã uidda erant sic indies creuit ebri¬
orum sitis. D. De lauto uictu ad tenue̾
sum redactus. R. Hene habet. quid mo¬
destia neglexit implet in opia. Optimum
est sponte agere qd̾ debeas proximum uł
coacte..
¶ Dẽ originali iopia dolor.
Npaupertate enam natus sum. R

Expanded text:
ut impetu tui erroris et virtutis hostem, ut impetu tui erroris et virtutis hostem, nec amicam voluptatis onerosam sequaris ingluviem, fedum finem nec tam hominis qui iumenti; quodque indignanter ac dolenter dixerim, iumenta multum quidem, sed pro captu suo ventri ingerunt, soli vos, animantium domini, mensuram vestram et nescitis et frangitis. Neque de nichilo est quod multi mirantur, quia patrum et avorum memoria, vinee multo pauciores essent, homines autem totidem aut plures, vina tamen viliora erant. Sic in dies crevit ebriorum sitis. De lauto victu ad tenuem sum redactus. Bene habet: quod modestia neglexit, implet inopia. Optimum est sponte agere quod debeas, proximum vel coacte. 11 DE ORIGINALI INOPIA In paupertate etiam natus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
ute uesti paneni et aquam. indelitiiꝗh q̃¬
et altiora spectantib qͣ palatum et uentrem.¬
D. Gupramodum uictus est tenus. R¬
Suit etas qñ hic fuisset ⁊ est ad huc gens ali¬
qua nͥ esset uictus ampissimᷤ. Uerum mundo
indecerius lapso uos deterami om̃iu esse
intimini / pubte semper principes ruine. ut
qui optimi omĩu fuistis uersis usqͦ quaqͣ
uestigiis sitis om̃u pessimi et intp̃orum uitiᷤ
ac latorum precipuum teneatis gradum. D.¬
Uictus tenuis michi non placet. RUictum
tenuem et uirtutis et nõ uoluptans amatores
ac patroni laudãt. tu qͣm heresim sis amplexus
nescio/ plato siracusias mensas dãpnati. nec
ullo modo sibi placere ait bis indie saturum
fieri epycurus in olerib sius uoluptatẽ ac de¬
litias ponit et hũc quẽ tu fugis uictum rebus
ac uerbis probat/. deniq ait cicero nemo de
tenui uictu plura dixit tu duarum notissios
siuiarum duces sꝑnis quid est reliquũ nisi

Expanded text:
ute vesci, panem et aquam in delitiis ute vesci, panem et aquam in delitiis et altiora spectantibus quam palatum et ventrem. Supra modum victus est tenuis. Fuit etas, quando hic fuisset, et est adhuc gens aliqua, ubi esset victus amplissimus. Verum mundo in deterius lapso, vos deterrimi omnium esse nitimini, publice semper prinicipes ruine, ut, qui optimi omnium fuistis, versis usquequaque vestigiis, sitis omnium pessimi et in temporum vitiis ac locorum precipuum teneatis gradum. Victus tenuis michi non placet. Victum tenuem et virtutis et voluptatis amatores ac patroni laudant: tu quam heresim sis amplexus nescio. Plato Syracusias mensas damnat, nec ullo modo sibi placere ait bis in die saturum fieri. Epicurus in oleribus suis voluptatem ac delitias ponit, et hunc quem tu fugis victum, rebus ac verbis probat. Denique ut ait Cicero: “nemo de tenui victu plura dixit”. Tu duarum notissimos si viarum duces spernis, quid est reliquum nisi
Abbreviated transcription (Latin):
animi bona paruo cibi desiderio ac mome¬
taneo gustus incomodo tibi parta conque¬
xens dignus bis perditis gustui deseruire.¬
D Tenuis uictus me fatigat. R Co¬
ntrarius fatigaret. non forte onus requiẽ
uocas. Num legisti lautioris uite. tedia ma¬
gna esse. ita ut ꝗnq diebus continuis nõ
possit sine fastidio tollerari. abhoib tẽperatis.¬
Enuis uictus estm. Ri. Et te¬
nuis uoluptas et munda sobrietas
An tu gule studio comrarium malles.¬
D. Asper est uictus. R. Equanimus
fer. gule illecebris caruisse. cum ad ma¬
num sint alie dultiores ⁊ queri faciliores
et seruari habet et suas uirtus illecebras
ciceronis utor u̾bo has gustare/ et grumi¬
nare cũ ceperis ĩllas magͦ opere nõ requi¬
res. D. Dueus est uictus. R. Du¬
rities amica uixtutib. Mollites uolup¬
tati. quot aũt magni uiri ultro se uolup¬
tatibus abdicantes hũc quẽ tu refugis ui¬
ctum elegere quoꝵ aliqui cumpossent la¬

Expanded text:
animi bona, parvo cibi desiderio ac momenanimi bona, parvo cibi desiderio ac momentaneo gustus incommodo tibi parta conquereris? Dignus, his perditis, gustui deservire. Tenuis victus me fatigat. Contrarius fatigaret, nisi forte onus requiem vocas. Num legisti lautioris vite tedia magna esse, ita ut quinque diebus continuis, non possit sine fastidio tolerari ab hominibus temperatisenuis victus est michi. Et tenuis voluptas et munda sobrietas: an tu gule studio contrarium malles? Asper est victus. Equanimis fer gule illecebris caruisse, cum ad manum sint alie dulciores, et queri faciliores et servari. Habet et suas virtus illecebras Ciceronis utor verbo: has gustare et ruminare cum ceperis, illas magnopere non requires. Durus est victus. Durities amica virtutibus, mollities voluptati. Quot autem magni viri, ultro se voluptatibus abdicantes, hunc quem tu refugis victum elegere? quorum aliqui, cum possent la
Abbreviated transcription (Latin):
mini inde laudem sperantes/ unde pudor me¬
tuendus erat. hac postremo suꝑbia dum in¬
flatus nec se capiens uenter animo suorm
affricat tumore et ꝑsuadet illi esse se hoĩe a¬
liquid maius / ꝙ Ambrosia et nectare pastus
sit. Uides ut uitium unum est omĩb ad¬
ditus neq hũc siałe nequit inopieuectitus
claum eripis. Opaupertas amabilis que cõ¬
tinentie tibi sũmis offitium utile est cogiad
id quod façere tua spontedebueris/.A Te¬
nuis me uictus extimat. R. Adalles ne
igitur tumefieri he tenuitas podagram tuis
pellet et finibus: dolorem capitis/ auferret/ ce¬
rebriq uertiginem uomitumq et ructum et
nauseam et sudorem. tediumq et fastidiũ
tui ip̃ius pallorem alternum ac ruborem odo¬
rem quoq et oris et corporis tibi atq aliis
iportunum. sistet preterea pedes instabiles
manus tremulas nutans caput. qd̃q est
optimum aĩum ip̃m moderabitur frenabit¬
q. Et quid igit. causa multa corporis atq

Expanded text:
mini, inde laudem sperantes, unde pudor memini, inde laudem sperantes, unde pudor metuendus erat; hac postremo superbia, dum inflatus, nec se capiens venter animo suum affricat tumorem et persuadet illi esse se homine aliquid maius, quod ambrosia et nectare pastus sit. Vides ut vitium unum est omnibus aditus, neque hunc, si aliter nequit, inopie vectibus clausum cupis. O paupertas amabilis, que continentie tibi sumis officium! Utile est cogi ad id quod facere tua sponte debueris. Tenuis me victus extenuat. Malles ne igitur tumefieri? Hec tenuitas podagram tuis pellet e finibus, dolorem capitis auferet, cerebrique vertiginem, vomitumque et ructum et nauseam, et sudorem tediumque et fastidium tui ipsius, pallorem alternum ac ruborem, odorem quoque et oris et corporis, tibi atque aliis importunum; sistet, preterea pedes instabiles, manus tremulas, nutans caput, quodque est optimum, animum ipsum moderabitur frenabitque. Et quid igitur: tam multa corporis atque
Abbreviated transcription (Latin):
buere An nͦ uoluptati quẽqͣ sic obnoxium o¬
pinemur ut non illam ualde oderit s adiu̾ctũ
illi dedecus intueri ouł possit. S funesta sua¬
uitas u̾tutum hostis acerrima. et ntibatio be¬
stialis quam qui sequit᷑ homo quidem uide¬
ri potest ue au̾t ar̃al brutum est. Uhec et
familiaritas contracta cum uitiis et com¬
suetudo rerum pessima mortalem prestringit
obtuitum ut discerni nequeat qͣ decorunsit
qd̾ torqueat fedumq qd̾ mulceat. D. Nim¬
is angustus est uictus. RUmo nimis an¬
pla nimiumq capaix gula est unum uisu an¬
gustum re aũt unum om̃ib in aĩam uiuen¬
tibus uitiis patens iter hac flama libidinũ
hac torpor ingenii hac irarum et iurgiorũ
feruor ingreditur. hac imꝑiosa cupiditas o¬
mĩa pati iubens atq facere/ dum necessaria
creditis que dãpnosa sũt est munime̾ uite
dicitis qd̾ ruina est hac inuidie faces / et
emulatio inplacata indignantib animis ta
gule alium obsequentem. quã uos esse gła¬

Expanded text:
buere! An vero voluptati quenquam sic obnoxium opinemur, ut non illam valde oderit, si adiunctum illi dedecus intueri oculis possit? Sed funesta suavitas, virtutum hostis acerrima et titillatio bestialis, quam qui sequitur, homo quidem videri potest, vere autem animal brutum est. Ad hec et familiaritas contracta cum vitiis, et consuetudo rerum pessima, mortalem prestringit obtuitum, ut discerni nequeat, quam decorum sit quod torqueat, fedumque quod mulceat. Nimis angustus est victus. Immo nimis ampla, nimiumque capax gula est, unum visu angustum, re autem, unum omnibus in animam irruentibus vitiis patens iter. Hac flamma libidinum, hac torpor ingenii, hac irarum et iurgiorum fervor ingreditur, hac imperiosa cupiditas, omnia pati iubens atque facere, dum necessaria creditis que damnosa sunt, et munimen vite dicitis quod ruina est; hac invidie faces et emulatio implacata indignantibus animis: tam gule alium obsequentem, quam vos esse gloria
Abbreviated transcription (Latin):
et infamia. adirarer inurbibus polliticis h¬
uit flagitio locum ẽe nͥ ee̾t ⁊ reliquis. Itaq
cũ pausoante hoc tpũs feneratores ut lepco¬
si aconsortio hominũ segregati agerent nͥ
tm̃ ad eos nullus accederet nisi egenus. sed
etram ut male olentes atq contagiosi ab
obuiis uitarentur. nũc iam non mͦ cum
populo s cum principib conuersant et
matͥmonia conthraũt et dignitates adipi¬
stunt tanta ẽ ius auri / Yno quidem qd̾
pro monstro/. audras ip̃i quos deus õpnipo¬
tens male ꝑdat pͥncipes fenerant᷑ tamle¬
ius aĩe fameq iactura. tam suauis uncũq¬
quesite pecunie odor est.G. Fenerari iuuat.¬
N. Turepis delectatio etmisera. G.. fenerari
solitus sum. R Gicatoni credimus hoĩem
occidisti. G. Fenerator artificiũ aliud non
didici. R. hic Auaritie chippeus. hec causa
pretendit᷑ ꝙ si distere uolenti quoq difficile
est quid distat iuitus/. G. Oemꝑ fenera¬

Expanded text:
et infamia. Mirarer in urbibus politicis het infamia. Mirarer in urbibus politicis huic flagitio locum esse, nisi esset et reliquis. Itaque cum paulo ante hoc tempus feneratores ut leprosi a consortio hominum segregati agerent nec tantum ad eos nullus accederet nisi egenus, sed etiam ut male olentes atque contagiosi ab obviis vitarentur, nuntiam non modo cum populo, sed cum principibus conversantur et matrimonia contrahunt et dignitates adipiscuntur. Tanta est vis auri, immo quidem, quod pro monstro audias, ipsi, quos Deus omnipotens male perdat!, principes fenerantur: tam levis anime fameque iactura, tam suavis unquesite pecunie odor est. Fenerari iuvat. Turpis delectatio et misera! Fenerari solitus sum. Si Catoni credimus, hominem occidisti. Fenerator sum, artificium aliud non didici. Hic avaritie clipeus, hec causa pretenditur: quod si discere volenti quoque difficile est, quid discat invitus? Semper fenera
Abbreviated transcription (Latin):
nerator tanto et nequior tanto maior aua¬
ritia maior impietas. G. Fenori studeo. R¬
En nulla artium erat cui melius studeres
an erant multe. s huic aptius erat inge¬
nium.In ꝗd rei ẽ ut hic uni studio aium
applicares/ quo nestio an aliud. usq fedius
inuenire potueris / aut uilius/ aut tam mi¬
seri prorsus/ ac deiecti animi. tamq inertis
indicium. Tot undiq patent artes. tot
uiuendi uie. pessimam oium elegisti/ ꝙ q
etior uisa est. Dedere uidelt et numeraẽ
dies /. ac uelocissimi fup̃ mensis expectare
non intelligẽs tiqui quoq horas diesq et
menses et annos cirerẽ et ut nexis tuiis
sit et tibi terminũ instare. sicut inqͣ illis ut
tibi sic tibi ut nature debitum. soluas tur¬
piter parta destituens ⁊ incertus tui. Eetor¬
ques ergo pauperib quo ignotos dices et fu¬
turi semꝑ metuens iudicii. et obstene ĩt̾im
nõ dñs s custos pauidus ⁊apine fãme p̃ssus

Expanded text:
nerator, tanto et nequior; tanto maior avanerator, tanto et nequior; tanto maior avaritia, maior impietas. Fenori studeo. An nulla artium erat cui melius studeres? An erant multe, sed huic aptius erat ingenium? An quid rei est, ut huic uni studio animum applicares, quo nescio an aliud usquam fedius invenire potueris aut vilius aut tam miseri prorsus et deiecti animi tamque inertis indicium? Tot undique patent artes, tot vivendi vie: pessimam omnium elegisti, quod quietior visa est: sedere scilicet et numerare dies ac velocissimi finem mensis expectare, non intelligens tibi quoque horas diesque et menses et annos currere et ut nexis tuis sic et tibi terminum instare; sic, inquam, illis ut tibi, sic tibi ut nature debitum solvas turpiter parta destituens et incertus cui, extorquens ergo a pauperibus quo ignotos dites, et futuri semper metuens iudicii et obscene interim non dominus, sed custos pavidus rapine, fame pressus
Abbreviated transcription (Latin):
Etuniam tuo infenore posin.La. Est
et qui bene inuentis male utitur et
qui male inuentis peius et pessime.
Tu pecuniam in uenisti non ut diues fieres
Tu pecunlus nore tam malus ut auguror fu¬
turus inpecuniam inuenisses/. Sũt eĩ qui sũ¬
ccessibus nequiores fiũt nõ dei agnostentes
neq illi saltem. similes dequo scͥptum ẽ/ Con¬
fitebit᷑ tibi cũ benefeceris ei s aꝑtam sibi ce¬
litus nequitie semitam extimantes. Inuenisti
ergo pecuniam qua dedecus mercareris et exa¬
mine metallum aĩe tue sarçina façeres infẽ¬
lix. q̃. Penus bene posui i R: ad alum ot¬
non bene poni dixeris s deponi/ Siquidem
malu pondus excusseris bene erit alioquim
ubicũq posueris dũ adte pertineat mału esse
non desinet. G. fenus opinum bene collo¬
caui. R. Quom̃o bene collocetur. malũ au¬
deris. Cane quanto opimius malũ tanto et
peius. Notum illud dauiticũ prodiit quasi
ex adipe iniquitas eorum. qͣrto ergo ditior fe¬

Expanded text:
ecuniam in tuto fenore posui. Est et qui bene inventis male utitur et qui male inventis peius et qui pessime. Tu pecuniam invenisti non ut dives fieres sed ut malus, non tam malus, ut auguror, futurus, ni pecuniam invenisses. Sunt enim qui successibus nequiores fiunt, non Dei munus agnoscentes neque illi saltem similes, de quo scriptum est: “Confitebitur tibi cum benefeceris ei”, sed apertam sibi celitus nequitie semitam extimantes. Invenisti ergo pecuniam qua dedecus mercareris et exanime metallum anime tue sarcinam faceres infelix. Fenus bene posui. Malum non bene “poni” dixeris, sed “deponi”; si quidem malum pondus excusseris bene erit, alioquin ubicunque posueris, dum ad te pertineat, malum esse non desinet. Fenus optimum bene collocavi. Quomodo bene collocetur malum, videris; sane quanto opimius malum tanto et peius. Notum illud daviticum: “Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum”. Quanto ergo ditior fe
Abbreviated transcription (Latin):
ros trihumphos edomitũq orbem nõ defui¬
sse hostem legis. ⁊ tibi defuerũt speras ꝗeste¬
nti forsam hostis de erit ac pugnanti nũq¬
s. Uictor sum.. R.. Caue ne sis frustra
uti scientib uictoria fructuosa ẽ / uti aũt dico.
nõ eo mͦ qͦ maharbal hanibali s quo hanno
usus fructusq uictorie optimus paxẽ neq
ad alium qͣ ad pacis finem iusta bella sustipi

Expanded text:
ros triumphos edomitumque orbem non defuiros triumphos edomitumque orbem non defuisse hostem legis: et tibi defuturum speras? Quiescenti forsan hostis deerit, at pugnanti nunquam. Victor sum. Cave ne sis frustra: uti scientibus victoria fructuosa est; “uti” autem dico non eo modo quo Maharbal Hannibali, sed quo anno usus fructusque victorie optimus pax est neque ad alium quam ad pacis finem iusta bella suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
R. Uix põt magna uictoria paruo pretio con¬
stare debello. omĩu maximo omiu maximus
Ldystoricus dum ageret adeo inꝗt uaria for¬
tuna ancepsq mars fuit ut propius periculo
fuerint qui uicerũt .S. plene uici ⁊ R̾. Non
est plena uictoria ubi armatus hostis suꝑ est
qͣqͣ et si hũc oppresseris alii ⁊ enascent. quas¬
dam nempe uictorias ceu sementẽ dicas ẽe
belloꝵ sic odia ferro trunca repullulãt de¬
n santurq ⁊ rediui inaciem. redeũt bellatores.
nõ ut fortassis imaginatio olin uehemens
Cassio ase cesi hostis imaginẽ sup̃mo illo suo
die obuiam dedit. tam tremendo aspectu ut
audactissimũ uirum qui uiuentem illum
non timuerat. defunti spes infugam uerte¬
ret. s ita ut pro uno multi redditi ueris ma¬
nib uerũ ferrũ moueãt in illos qui uicisse
uidebant᷑. G. Uici iam securus fine hoste
sum . R. Otulte dum erumt homines
non deerumt tu romane urbi post in num̾¬

Expanded text:
. Vix potest magna victoria parvo pretio con. Vix potest magna victoria parvo pretio constare; de bello omnium maximo omnium maximus historicus dum ageret, “adeo” inquit “varia fortuna ancepsque Mars fuit, ut propius periculo fuerint qui vicerunt”. Plene vici. Non est plena victoria, ubi armatus hostis superest, quanquam etsi hunc oppresseris alii renascentur; quasdam nempe victorias ceu sementem dicas esse bellorum: sic odia ferro truncata repullulant densanturque et redivivi in aciem redeunt bellatores, non ut fortassis imaginatio vehemens olim Cassio a se cesi hostis imaginem supremo illo suo die obviam dedit, tam tremendo aspectu, ut audacissimum virum qui viventem illum non timuerat, defuncti species in fugam verteret, sed ita ut pro uno multi redditi, veris manibus verum ferrum moveant in illos qui vicisse videbantur. Vici, iam securus sine hoste sum. Stulte, dum erunt homines, non deerunt hostes. Tu Romane urbi post innume
Abbreviated transcription (Latin):
bies hii sũt enim. uictorie comites ⁊ uictorũ
hostes inuisibiles et horrendi aquib sere cla¬
rissimi rictores turpissime uicti sũt/. Sici.¬
Re Non dum te uecat ad calculu fortuna longa.
et ꝑplexa ranionũ series cieditrix uiolenta et
pertinax cum qua tibi nũc quoq negotii młtũ
restat mutuũ reposce̾ solita ẽ magno cum
fenore . Gi. Magno prelio uici.. R Dictor
prelio sepe uictus est bello G Wici at .i Rx Quo¬
tiens uicere carthaginenses quotiẽs galli
gentesq alie/ quotiẽs uicti aũt sũt romanis
spectandus est rerum finis. eaꝵ maxime q̃
uoluu̾tur / estare nescrãt. G.Uici certe. R.¬
Et sicertus belli exitus ad huc euentus ẽ du¬
bius . et deletis tristia. et leta detristib erũ¬
pu̾t .sõ. Magnam uictoriã quesiui. .R. pal
tam magitũ ut nõ nimio queri possit. est
ubi plus uulneꝵ ac funeꝵ uictoriosa pars
computat/. Si nõ credis xersem atq termo¬
pylas int̾oga. so. Magne uictorie sors fuit¬

Expanded text:
bies. Hi sunt enim victorie comites et victorum hostes invisibiles et horrendi, a quibus sepe clarissimi victores turpissime victi sunt. Vici. Nondum te vocat ad calculum fortuna, longa et perplexa rationum series, creditrix violenta et pertinax, cum qua tibi nunc quoque negotii multum restat: mutuum reposcere solita est magno cum fenore. Magno prelio vici. Victor prelio sepe victus est bello. Vici autem. Quotiens vicere Carthaginenses, quotiens Galli gentesque alie? Quotiens autem victi sunt Romani? Sed spectandus est rerum finis, earum maxime que volvuntur et stare nesciunt. Vici certe. Etsi certus belli exitus, adhuc eventus est dubius; et de letis tristia et leta de tristibus erumpunt. Magnam victoriam quesivi. Nil tam magnum ut non nimio queri possit: est ubi plus vulnerum ac funerum victoriosa pars computat; si non credis, Xerxem atque Thermopylas interroga. Magne victorie sors fuit
Abbreviated transcription (Latin):
illam cole proqua famã rem pucherimã
atq carissimã amisisti pro qua non leue
supplitiũ fers infamiã perditisq et spre¬
tis om̃ib eam ip̃am quã tibi nemo umqͣ
eripiet iurtutẽ solam solus amplectere atq illi
dicito. hec quidem/ o regina pro te uolens pa¬
tior tu me integrum restiues aut certe una
mͥ pro omib satis es ta me sola sinu pio re¬
foue/. sic non fame tr̃ s uite quoq danmna
non sentiam. D. Uulgo passim intriuiis
Laceor/. R. Honi consule notum te uulg¬
us faciet cdarum u̾tus constientia securum.
¶De quesito exindigais lu¬
dibus pudore dolor.¬
Laudasse arguor indignum. R. Ma¬
lum quidem quod e bona sepe oritur
radice. boni eiꝰ et in nocui quales ĩpͣ

Expanded text:
illam cole; pro qua famam, rem pulcherrimam illam cole; pro qua famam, rem pulcherrimam atque carissimam, amisisti, pro qua, non leve supplicium fers, infamiam; perditisque et spretis omnibus, eam ipsam, quam tibi nemo unquam eripiet, virtutem, solam solus amplectere, atque illi dicito: “Hec quidem o regina, pro te volens patior, ut me in integrum restitues, aut certe una michi pro omnibus satis est. Tu me sola sinu pio refove, sic non fame tantum, sed vite quoque damna non sentiam”. Vulgo passim in triviis laceror. Boni consule: notum te vulgus faciet, clarum virtus, conscientia securum. 26 DE QUESITO EX INDIGNIS LAUDIBUS PUDORE Laudasse arguor indignum. Malum quidem e bona sepe oritur radice: boni enim et innocui quales ip
Abbreviated transcription (Latin):
perpetuam ueramq habeas enitere/ nempe
ista qͣ quereris euanescet inane genus
ac trepidum mortales. Quid ad uos uł
adulantium uł detrahentiũ breue istud et
obsturũ murmur uenient qui liberius iudi¬
cent atq equius. Et qui sũt inquies hi
tur. quos nec ur̃i odium nec liuor s nec
amor nec spes. torserit aut metus. Si ur̃a¬
rum extimationẽ rerum ac sniam incorr¬
uptam uultis. hos iudices expectate breuis
est mora ꝓperant ecce moxq aderunt. d.¬
Uinfamiã factis eg̾giis et iurtute ꝯtraxi.¬
R. Est ubi amor damnis alitur. crestitq
laboribus inq amaro dictu mirũ et maligno
solo radices agit altius un fit ut factionũ
amantissimos sepe illos uideas ꝗ multa et
grauia profactiorb passi sũt/ nota quidem
et nimiu tatares ur̃is inurbibus ꝓ in ne¬
mo uł iustitie uł ueritatis amantior ꝙͣ ꝗ
pro hac flagellis sese obtulit ac morti. Et
tu ergo iuirtutẽ ama magisq ac magis

Expanded text:
perpetuam veramque habeas enitere, nempe perpetuam veramque habeas enitere, nempe ista quam quereris evanescet. Inane genus ac trepidum mortalis, quid ad vos vel adulantium, vel detrahentium, breve istud et obscurum murmur? Venient qui liberius iudicent atque equius. “Et qui sunt, inquies, hi tur, quos nec vestri odium, nec livor, sed nec amor, nec spes torserit, aut metus, si vestrarum extimationem rerum ac sententiam incorruptam vultis, hos iudices expectate: brevis est mora. Properant ecce, moxque aderunt. Infamiam factis egregiis et virtute contraxi. Est ubi amor damnis alitur, crescitque  amaro dictu mirum et maligno solo radices agit altius, unde fit ut factionum amantissimos, sepe illos videas, qui multa et gravia pro factionibus passi sunt. Nota quidem et nimium trita res, vestris in urbibus. Proinde nemo vel iustitite vel veritatis amantior, quam qui pro hac flagellis sese obtulit ac morti. Et tu igitur virtutem ama, magisque ac magis
Abbreviated transcription (Latin):
ut multi ołi quos infames posteritati tra¬
ditos inimici eloquentia uidemus. ut sic̃
nobile mͥ suspiriũ Alexandri regis homerũ
eatide inuidentis sic metus nobilis Alexa¬
ndri principis uidentͣ heatos disertosq ho
mines ne ꝗd de se aisperum scͥberent. formi¬
dantis qq nec lict̾atis obtrectatorib suctũ¬
bendum. s uł paristilo refellenda calumin᷑
qd tulius crispo qd demosthenes escini qd̾
innu̾abilibus fecit cato uł insigni fidutia
et ome theatrum suꝑante aĩ testimoio resi¬
stendum esset dicendumq ꝙ caluo uanni¬
us porante. Non quia iste diẜtus id çirco egͦ
damnãdus sum. At nũc ꝑiculi nichil est
si quidem uulgus ut multũ screpat. qͣ diu
tñ id faciet cito uł uolẽs uł conctũ desinet.
uenit dies que strepidulis his cicadis loq¬
uacibusq silentium picis ponat. dd¬
Aalam famam apud uulgus habeo.R.
Ut apud ce ipm̃ utq apd̾ bonos bonam ac

Expanded text:
ut multi olim? quos infames posteritati traut multi olim? quos infames posteritati traditos, inimici eloquentia, videmus, ut sicut nobile michi suspirium Alexandri regis, Homerum Eacidem invidentis, sic metus nobilis Alexandri principis videatur, literatos disertosque viros, ne quid de se asperum scriberent formidantis; quanquam nec literatis obtrectationibus succumbendum, sed vel pari stilo refellenda calumnia, quod Tullius Crispo, quod Demosthenes Eschini, quod innumerabilibus fecit Cato, vel insigni fiducia et omne theatrum superante animi testimonio, resistendum esset, dicendumque quod Calvo Vatinius perorante: “Non quia iste disertus, idcirco ego damnandus sum.” At nunc periculi nil est, si quidem vulgus, ut multum strepat, quamdiu tamen id faciet? Cito, vel volens, vel coactum desinet. Veniet dies que strepidulis his cicadis loquacibusque silentium picis ponat. Malam famam apud volgus habeo. Ut apud te ipsum utque apud bonos bonam ac
Abbreviated transcription (Latin):
R. Uirtutem inuidia nõ te̾tan uix possibile
dixerim. sufficiat nõ cõuelli sine głam eũ
obtrectatione/ collidi sipura si solida ẽ splende¬
stet atercitu. dd̾. Acri uxor infamia.R
Uulgaris aura cecis ignorantie pulsa turbi¬
nibus sũma rerum cacumina u̾berat. s nõ
quatit uł si quatiat non eu̾tit excellentie
tibi cuiuspiã signum sit. inuulgi linguas
q̈i instopulos incidisse humilia ei et çirca
terrã de p̃hensa noĩa nec p̾clare laudis lum̃
excipiũt nec magne infamie tempestate
sepe quod sꝑnitr et quiescit. d. Male
de me uulgus loquitꝰ. R. bbeñ ꝙ in li¬
nguas nõ incalamos incurristi ue hoĩes uul¬
gi ẜmo est at minime diuturnus leuibus
aut falsis orta causis breuia sit opportet
tacebunt cũ multa latrauerĩt fatigari citi¬
us solent qui cepere feruentius. D. Uul¬
gi limgus exagitor. R. Quid si orato¬
ris aut poete in signis imstilum impegisseẜ.

Expanded text:
. Virtutem invidia non tentari, vix possibile . Virtutem invidia non tentari, vix possibile dixerim; sufficiat non convelli, sive gloriam cum obtrectatione collidi: si pura, si solida est, splendescet attritu. Acri vexor infamia. Vulgaris aura, cecis ignorantie pulsa turbinibus, summa rerum cacumina verberat, sed non quatit, vel si quatiat non evertit. Excellentie tibi cuiuspiam signum sit, in vulgi linguas quasi scopulos incidisse, humilia enim et circa terram depressa nomina, nec pleclare laudis lumen excipiunt, nec magne infamie tempestatem. Sepe quod spernitur et quiescit. Male de me vulgus loquitur. Bene quod in linguas, non in calamos incurristi: vehemens sermo vulgi est, at minime diuturnus. Levibus aut falsis orta causis, brevia sint oportet: tacebunt cum multa latraverint. Fatigari citius solent qui cepere ferventius. Vulgi linguis exagitor. Quid si oratoris aut poete insignis in stilum impegisses,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa crodi debet qd̾ predarũ. s prarum scito qñ¬
quidem magna pars eoꝵ quideri uõlut uirtun o¬
ꝑam.dare fama eius appaeeusa sic confestim
in actione lentestant ut intelligi detur anũ ht
illos qd̾ apphenderĩt intendisse. d. Multi
grauiter me infamãt. R. Plures oli fabiũ
et grauius plures etiã affricanum que res illis
eximia ingloriã u̾sa est. coc̃m cũ talib sortem
queri desine paucissimis accidit omĩ semꝑ in fa¬
mia caruisse. delicatissima xes est fama hoĩs.
et que sepe rubiginẽ leuibus contra hic ex causis
et ad sumam. ut nil clarius fama est/ sit nil
obsturari pronius nilq pegrinarũ ut sic dixeri
capatius impressionũ. D. Oraui uyor infa¬
mia. R. Pestis hoc uerendis maxime in¬
festa noibo uiris quoq stͥssimis nõ peꝑcit quo¬
rum princeps omĩs expers culpo et ip̃e ta ab
impiis infamatus ostendit mali huius in¬
munitatẽ que nec deo obngisset hominib nõ
sperandam/. dd Direa atteror infamia¬

Expanded text:
omnia credi debet. Quod preclarum, sed perrarum scito, quandoquidem magna pars eorum, qui videri volunt virtuti operam dare, fama eius apprehensa, sic confestim in actione lentescant: ut intelligi detur, unum hoc illos quod apprehenderint intendisse. Multi graviter me infamant. Plures olim Fabium, et gravius plures etiam Africanum: que res illis eximiam in gloriam versa est. Communem cum talibus sortem queri desine: paucissimis accidit omni semper infamia caruisse. Delicatissima res est fama hominis, et que sepe rubiginem levibus contrahit ex causis, et ad summam, ut nil clarius fama est, sic nil obscurari pronius, nilque peregrinarum, ut sic dixerim, capacius impressionum. Gravi uror infamia. Pestis hec, verendis maxime infesta nominibus, viris quoque sanctissimis non pepercit, quorum princeps, omnis expers culpe, et ipse tamen ab impiis infamatus, ostendit mali huius immunitatem, que nec Deo obtigisset, hominibus non sperandam. Dura atteror infamia
Abbreviated transcription (Latin):
ubi urgiorũ fessus requi estas.et ut dici
solet insinu gaudeas. D. flista fama con¬
stientia clara sum/. R. Tu ne igitur fama
esse clarissima conscientia turpi cuperes/ atq
obscura. Uta ne penitus uerum est illud facci
falsus honor iurat et mendax infamia ter¬
ret. O. rem uanam. ueram quidem et iu¬
uare possũt et teriere/ umbras metuere nõ
est uiri. D. Uinfanne farcina ingens est.¬
R di flagitio colletta grauis fateor/ siça¬
su facilis. si honesti studio gloriosa. si quidẽ
bonis artibus quesita infamia laus est/. In¬
sultent fatui tu exulta lucio nobili. uirtutẽ
nempe ⁊ arissimã mercẽ magno licet et qͦ nlłu
maius fame pretio conparasti. s uirnitis
cultor uerus est qui ĩ illa nich penitus p̾t̾
illam cogitat. s cum relimquorũ cdaxus
tum clarissimꝰ est ꝯtentus fame iuirtutis stu¬
dio susceptus cũ profecto fama uiris for¬
tibus non auro tm̃ s uira etiã sit carior

Expanded text:
ubi iurgiorum fessus requiescas, et, ut dici ubi iurgiorum fessus requiescas, et, ut dici solet, in sinu gaudeas. Fusca fama, conscientia clara sum. Tu ne igitur fama esse clarissima, conscientia turpi cuperes atque obscura? ita ne penitus verum est illud Flacci: Falsus honor iuvat, et mendax infamia terret! O rem vanam! vera quidem et iuvare possunt et terrere: umbras metuere non est viri. Infamie sarcina ingens est. Si flagitio collecta, gravis fateor: si casu, facilis; si honesti studio, gloriosa: si quidem bonis artibus quesita infamia laus est. Insultent fatui? Tu exulta lucro nobili: virtutem nempe rarissimam mercem, magno licet, et quo nullum maius fame pretio comparasti. Is virtutis cultor verus est, qui in illa nil penitus preter illam cogitat. Sed cum reliquorum clarus, tum clarissimus est contemptus fame, virtutis studio susceptus, cum profecto fama viris fortibus, non auro tantum, sed vita etiam sit carior.
Abbreviated transcription (Latin):
Ea premor infamia. R. Timui gua
nec conscientia premereris. d. Unfa¬
mia premor graui. R. Si iusta non
infamiam/. s infamie cãm defle/. Sin iniusta
erxores hoĩum alto animo proculeãs tua te
conscientra solere/. D. Graui infamia laboro.¬
R Uentoso faste suspiras. sic suapte natu¬
ea leuem sarcina ferentis inbecilitas grauẽ fa¬
citꝰ. D.Grauis inieũ nome̾ surgit ĩ famia.¬
R. Refert quib orta radicibo si ueri iuuet a¬
ugebitur. Alioquim moꝵ arescet/ ac defluet/
d. agna mͥ infamia conflata est. R.¬
ene ais flatus est eniz fama. sepe etiã un¬
puri oris quis uos adeo quatit acteritat at¬
qui magna infamia magne fame principũ
multis fuit puduit uulgus et ut iure suo
errori adderet exxolrẽ rebusq modum cũtis
excluderet in modicam infamiã in modicis
laudib tandem uicit. D.. Nulta undiq
pulsor in famia. xR Crecunftantibus uẽtii
in portũ redi et abaurium procellis incubiculu
cordis ingredere cui si tramquilitas sua ẽ habes

Expanded text:
ea premor infamia. Timui tua ne conscientia premeris. Infamia premor gravi. Si iustam, non infamiam, sed infamie causam defle: sin iniusta, errores hominum alto animo proculcans, tua te conscientia solare. Gravi infamia laboro. Ventoso fasce suspiras, sic suapte natura levem sarcinam, ferentis imbecillitas gravem facit. Gravis in meum nomen surgit infamia. Refert quibus orta radicibus, si veri, vivet, augebitur; alioquin mox arescet ac defluet. Magna michi infamia conflata est. Bene ais: flatus est enim fama, sepe etiam impurioris, qui vos adeo quatit ac territat. Atqui magna infamia, magne fame principium multis fuit. Puduit vulgus, et ut, iure suo, errori adheret errorem, rebusque modum cunctum excluderet, modicam infamiam immodicis laudibus tandem vicit. Multa undique pulsor infamia. Circumflantibus ventis in portum redi, et ab aurium procellis, in cubiculum cordis ingredere, cui, si tranquillitas sua est, habes
Abbreviated transcription (Latin):
cas se penituit neminẽ pepercisse. G. ultus
sum .R.. Anici ab hoste prestabat hostis
uictorem uicit ira.3..¬
¶ De spe uincendi. Gaudi.¬
Ello uictoriam spero.R. Cum
fallax ubiłibt tum inbello fallaci¬
ssima spes est fere nichil expmedi

Expanded text:
casse penituit, neminem pepercisse. Ultus casse penituit, neminem pepercisse. Ultus sum. Vinci ab hoste prestabat, hostis victorem vicit ira. 102 DE SPE VINCENDI Bello victoriam spero. Cum fallax ubilibet, tum in bello fallacissima spes est. Nichil ex premedi
Abbreviated transcription (Latin):
cis auctore ferotior. ꝗd usitati supplitii cogi¬
tabat quẽ se inuinculis manu sua ꝑimens e¬
uasisset. ecce duo igitur unius status s mẽ¬
tium diu̾sarum uno et eodem u̾bo qͣ uarie
usi sunt ille ad presentẽ hostem euasisti ait
Hic de absente euasisti inquit/. ille suo hosti
uitam donauit. Hic in uidit mortem. eli¬
ge quid horum potius ate dictum diciue
lis an tramqllu illud uere pͥncipis an ilłd
alterum inmane carnificis nec ingnoro qͣ
sit promptius iubere ista.qͣ facere. etꝗd is
obici possit inteligo difficilius insuis qͣ in
alienis iniuriis mitẽ esse difficile fateor s
bonum debono aũt ac difficili omnẽ esse u̾¬
tutem/ nec tu neges uirtutis amatorib sũt
cunta facihia. Gĩ ẜixum ẽ ulcisti. R. ui¬
ncit pars deterior obsta illi dum. ad huc po¬
tes uictorramq illi prius qͣ ea un ceperit
eripe.stractamq mansuetudinẽ actolle me¬
mento te hominem multos quidͤam uindi¬

Expanded text:
cis auctore ferocior! Quid inusitati supplicii cogicis auctore ferocior! Quid inusitati supplicii cogitabat, quem se in vinculis manu sua perimens evasisset? Ecce duo igitur unius status sed mentium diversarum: uno et eodem verbo quam varie usi sunt! Ille ad presentem hostem “evasisti” ait, hic de absente “evasisti” inquit; ille suo hosti vitam donavit, hic invidit mortem. Elige quid horum potius a te dictum velis dici, an tranquillum illud vere principis, an illud alterum immane carnificis. Nec ignoro quam sit promptius iubere ista quam facere, et quid obici possit intelligo: difficilius in suis quam in alienis iniuriis mitem esse; difficile, fateor, sed bonum; de bono autem ac difficili omnem esse virtutem nec tu neges. Virtutis amatoribus sunt cuncta facilia. Fixum est ulcisci. Vincit pars deterior: obsta illi, dum adhuc potes, victoriamque illi priusquam ea uti ceperit eripe stratamque mansuetudinem attolle. Memento te hominem: multos quidem vindi
Abbreviated transcription (Latin):
q uĩq cruentus et tu noxius hĩc habibis. M.¬
Ulgeor ulciscendi stimulis. R. Caue necesseris
s oppone illis memoriã eoꝵ qui nõ tm̃ mites
hostibus s fauentes ac benifici fuere/ contͣq
illos tibi propone qui mẽbrati cesis hostibo ad¬
huc rabiem inspirantes. neꝗcqͣ in non sensu¬
za cadauera seuierũt dehinc tecum elige q¬
uoꝵ similis esse malis. xeq actus solos s
et u̾ba confer/. pars ei nõ parua crudelitatis
inu̾bis est. crudelis pes. cudelior manus. cru¬
delissima lungua est. sepe animi seuitiam ꝯ¬
uã manus nõ equauerat lingua transcendit
illa uͦ optima ut crudelitatis sic clementie re¬
stis est. Sonet igit᷑ ad aurem tibi illa cuiᷤ
non multo an̾ meminimꝰ hadriani uox si¬
mulq illa tyberii dequo striptum esti ꝙ cum
audisset unum e reis carmiliũ noĩe antici¬
passe mortem exclamauit. Carmilius me
euasit.o. uox ferox et si dici põt ip̃o uo¬

Expanded text:
quam uterque cruentus, et tu noxius hinc abibis. quam uterque cruentus, et tu noxius hinc abibis. Urgeor ulciscendi stimulis. Cave, ne cesseris; sed oppone eis memoriam eorum qui non tantum mites hostibus, sed faventes ac benefici fuere contraque illos tibi propone, qui membratim cesis hostibus, adhuc rabiem spirantes, nequicquam in non sensura cadavera sevierunt: dehinc tecum elige quorum similis esse malis neque actus solos, sed et verba confer. Pars enim non parva crudelitatis in verbis est: crudelis pes, crudelior manus, crudelissima lingua est. Sepe animi sevitiam, quam manus non equaverat, lingua transcendit. Illa vero optima ut crudelitatis sic clementie testis est. Sonet igitur ad aurem tibi illa cuius non multo ante meminimus Hadriani vox simulque illa Tiberii, de quo scriptum est quod, cum audisset unum e reis, Carnulium nomine, anticipasse mortem, exclamavit: “Carnulius me evasit”. O vox ferox et, si dici potest, ipso vo
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ senece eͥ assentior efficatissima uidetur
adiracundiã lemendam. Cui is ip̃e quem
memoraui dector accedit. Nam quid aliud
sentiebat ubi ait ademento nouissimorũ
et desine inimicari. Sic ẽ eĩ. nilq inimi¬
citias mag̾ alit qͣ condictioĩs obliuio. siꝗdẽ
iste cuiᷤ mortẽ sitis ne dubita moriturus ha¬
ud dubie est ⁊ id ip̃m cito fortasse hodie nu¬
q illum forsitã qd̾ nõ cogitas precursurus ex¬
pecta panlulum subsiste fiet qd̾ fieri optas
et qd̾ metuis fiet. ceterum mors quã hosti
paras sine tuo illi scelere preparata est ꝗd
iuuat fati cursus properantis. inpellere et mo¬
rituri sanguine morituras manus inficere
ñ scelestum mͦ s suꝑuacuũ est inpietate tua
proximũ ac festinans. tempus accessere qd
siualide uelis nulla possis pietate repellere a¬
ut differre quanto tramquillius atq hone¬
stius ille integer et ille suus tu sictus ⁊ innoces

Expanded text:
enim Senece, cui assentior, efficacissima videtur enim Senece, cui assentior, efficacissima videtur de iracundia lenienda, cui is ipse quem memoravi doctor accedit. Nam quid aliud sentiebat, ubi ait: “Memento novissimorum et desine inimicari”? Sic est enim nilque inimicitias magis alit quam conditionis oblivio. Si quidem iste cuius mortem sitis, ne dubita, moriturus haud dubie est et id ipsum cito, fortasse hodie tuque illum forsitan, quod non cogitas, precursurus; expecta paululum, subsiste: fiet quod fieri optas — et quod metuis fiet. Ceterum mors quam hosti paras, sine tuo illi scelere preparata est: quid iuvat fati cursum properantis impellere et morituri sanguine morituras manus inficere? Non scelestum modo, sed supervacuum est impietate tua proximum ac festinans tempus arcessere, quod, si valde velis, nulla possis pietate repellere aut differre; quanto tranquillius atque honestius ille integer et illesus, tu siccus et innocens
Abbreviated transcription (Latin):
R. Plus te ip̃m leseris q̃ hostem. illi cor¬
pus forsitam aut opes/ tbi animam famãq
corruperis/. G. Ulascar.. R. Quotiens ul¬
ciscendi studio ingiuria geminata ẽ. leso se¬
pe unicum dissimilasse. remediũ sepe ułq¬
uestum esse ul nutu tacito sensum iniurie p̃¬
tendisse periculũ fuit .G. Perdere hostem po¬
ssum.nR. adelius est amicũ querere qͣz
hostem tollere. s utrumq simul optimum
ꝙ nulla arte melius qͣ parcendo fit. cũ ulci¬
sti possis/ Aptissimũ tollendis hostib instru¬
mentu est leuitas. in quo si creditum esset
Herẽnio seni sapientissimo nec sãnitium ex¬
ercitus modo uictor collo iugum romanum.
nec iugum primo cum reliquis moꝵ secue¬
um solus imperator pontius pertulisset.G.
ulcistendi pungor aculeis. Ra Resiste cogi¬
tationib piis exemplisq om̃ib q̃ leniorẽ ĩ
partem in clinare animũ possũt et inpri¬
mis memoria uite breuis et ambigue. Hec

Expanded text:
. Plus te ipsum leseris quam hostem: illi cor. Plus te ipsum leseris quam hostem: illi corpus forsitan aut opes, tibi animam famamque corruperis. Ulciscar. Quotiens ulciscendi studio iniuria geminata est, leso sepe unicum dissimulasse remedium: sepe vel questum esse vel nutu tacito sensum iniurie pretendisse periculum fuit. Perdere hostem possum. Melius est amicum querere quam hostem tollere, sed utrunque simul optimum, quod nulla arte melius quam parcendo fit cum ulcisci possis. Aptissimum tollendis hostibus instrumentum est lenitas, in quo si creditum esset Herennio seni sapientissimo, nec Samnitium exercitus modo victor collo iugum Romanum, nec iugum primo cum reliquis, mox securim solus imperator Pontius pertulisset. Ulciscendi pungor aculeis. Resiste cogitationibus piis exemplisque omnibus que leniorem in partem inclinare animum possunt, et in primis memoria vite brevis et ambigue: hec