comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pace regnanti. sine conflictatione corporis
& dedecore animi. subitꝰ & celer. inopurato
ferro potiuss& accȩde. Mđ ipsi mox obtigit
Mec abiratis diis quos semꝑ parui penderat.
quoꝵ aras. templa & simulachra subuerterat
quiti electissimã ut ipsi uidebat᷑ mortẽ adi¬
pisceret᷑. potuit impediri. Nã die nuptiarũ
cũ adludos magiufice apparatos uit̾ duos ale¬
xandros filiũ.generũq contender&.
apaufania nobili inacedonũ adolescente
in angustiis sine custo dibꝰ circũuentꝰ occis est.
Asserant nc̃ multisq uocibꝰ efferant: quasi
uiroꝵ forciũ laudes & facta felicia. quibꝰ
amarissime alioꝵ calamitates indulces fa¬
bulas cȩdiuit. si tam̃ nũquã ipsi iniurias
qͥbꝰ aliqͥndo uexant᷑. relatu tristiore. de¬
plorant. Si uͦ de ꝓpriis querimorius
tantũ alios audientes. asfici uolunt. qͥntũ
ipsi ꝑpetiendo senser̃. priꝰ ipsi ñ ap̃sentibꝰ

Expanded text:
pace regnanti sine conflictatione corporis pace regnanti sine conflictatione corporis et dedecore animi subitus et celer inopinato ferro potuisset accidere: quod ipsi mox obtigit. nec ab iratis dis, quos parui semper penderat quorumque aras templa et simulacra subuerterat, quin electissimam ut ipsi uidebatur mortem adipisceretur, potuit inpediri. nam die nuptiarum cum ad ludos magnifice apparatos inter duos Alexandros filium generumque contenderet, a Pausania nobili Macedonum adulescente in angustiis sine custodibus circumuentus occisus est. Adserant nunc multisque haec uocibus efferant quasi uirorum fortium laudes et facta felicia, quibus amarissimae aliorum calamitates in dulces fabulas cedunt, si tamen numquam. ipsi iniurias, quibus aliquando uexantur, relatu tristiore deplorant. si uero de propriis querimoniis tantum alios audientes adfici uolunt, quantum ipsi perpetiendo senserunt, prius ipsi non praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
mã uictoriã in thebanos & lacedemonios exer¬
cuit. Hi quidem pͥncipes ciuitatũ. aliossecuri
antiqͣum dolorẽ noua potestate curarent. preᷤ¬
sos infelicit̾ popłos. in spem lib̾tatis respirare
ñ sinerent. P reterea magno delectu mili¬
tũ subsidio regie dispensationis ezecota gre¬
cia habito. ccͣ. milia peditũ. ⁊. XU. milia eqͥ¬
tũ. absq excercitu macedonũ ⁊ infintta
gentiũ barbarie. ꝑsicȩ expeditioni in astĩ
missurꝰ instrux̃. I res duces. hoc est parme¬
nionem. amyntã. & attalũ. p̾mittendos in
ꝑsas legit: & dũ sup̾scripte copie de grecia
cong̾gantur. alexcandri qui erat olimpia
pri ineũ ꝑpetrati constituerat. nuptias in
copulando ei filiã suã cleopatrã celebrare
decreuit. Qui cũ pridie quã occidetur.
int̾rogatꝰ fuiss&. quis finis hominis magis
e̾ẽt optandꝰ. respondisse fert᷑. eũ ẽẽ optimũ.
qui uiro forti pꝰ uirtutum suarũ glorias. in

Expanded text:
mam nictoriam in Thebanos et Lacedaemonios exermam nictoriam in Thebanos et Lacedaemonios exercuit: siquidem principes ciuitatum alios securi antiquum dolorem nova potestate curarent, pressos infeliciter populos in spem libertatis respirare non sinebant. Praeterea magno delectu militum in subsidium regiae dispositionis ex tota Graecia habito, ducenta millia peditum et quindecim millia equitum absque exercitu Macedonum, et infinita gentium barbararum Persica expeditione in Asiam missurus instruxit. Tres duces, hoc est, Parmenionem, Amintam et Attalum, praemittendos in Persas legit. Et dum suprascriptae copiae de Graecia congregantur, Alexander, qui erat Olympiadpri in eum perpetrati constcopulando ei filiam suam Cleopatram celebrare decreuit. qui cum pridie quam cocideretur interrogatus fuisset, quis finis homini magis esset optandus, respondisse fertur, eam esse optimum, qui uiro forti post uirtutum suarum glorias in
Abbreviated transcription (Latin):
infemore uulneratꝰ est. ut ꝑ corpꝰ eius ȩquus
int̾ficeret᷑. Cum om̃s occisum putarent:
infugã uersi. p̃dã amiser̃. Aliquantula
deinde mora. dũ conualeseit auulnere. in
pace conquieuit. S tatĩ uero ut conutaluit.
a theniensibꝰ bellum intulit. Qui intanto
discrimine positi. lacedemonios quondã hos¬
tes tunc socios adsciscunt. tociꝰq greciȩ ci¬
uitates legationibꝰ fatigant. ut cõmune̾ hos¬
tẽ. cõmunibꝰ uiribꝰ petant. ¶ taq aliqͣnte ur¬
bes atheniensibꝰ se coniunxere. quasclã uͦ ad
philippum belli metꝰ. traxc̃. Iꝰ relio cõmisso.
cũ athenienses longe maiore numero militũ
p̾starent. assidius tam̃ bellis indurata mace¬
donũ uirtute uincuntur. Quã pugnã lon
tꝰ docuit. N ã hic dies aput uiuu̾sam greciã
ad qͥsite domunationis głam & uetustissime li¬
b̃tatis stacũ finiuit. P ostea philippꝰ cruentissi¬

Expanded text:
in femore uulneratus est, ut per corpus eius equus in femore uulneratus est, ut per corpus eius equus interficeretur. cum omnes occisum putarent, in fugam uersi praedam amiserunt. aliquantula deinde mora dum conualescit a uulnere in pace conquieuit; statim uero ut conualuit Atheniensibus bellum intulit: qui in tanto discrimine positi Lacedaemonios quondam hostes tunc socios adsciscunt totiusque Graeciae ciuitates legationibus fatigant, ut communem hostem communibus uiribus petant. itaque aliquantae urbes Atheniensibus se coniunxere, quasdam uero ad Philippum belli metus traxit. proelio oemmisso cum Athenienses longe maiore numero militum praestarent, adsiduis tamen bellis indurata Macedonum uirtute uincuntur. quam pugnam longtus docuit: nam hic dies apud uniuersam Graeciam adquisitae dominationis gloriam et uetustissimae libertatis statum finiuit. Postea Philippus cruentissi
Abbreviated transcription (Latin):
nessi urbes cȩpit: ꝓfligatisq popłis opes ab¬
stulit. Adschitiã quoq cũ alexandro filio
p̃dandi intentione ꝑtransiit. Sełtis tc̃
atheas regnabat. Qui cũ histrianoꝵ bello
p̃meret᷑: auxiliũ aphilippo ꝑ apollonienses
peciit. E continuo histrianoꝵ rege mor¬
tuo. & belli metu & auxcilioꝵ necessitate li¬
b̾atꝰ. pactionẽ fedis cũ philippo habitã dis¬
soluit. Pꝑ hilippꝰ climisa obsidlione bitanti:
scyticũ bellũ totis uiribꝰ aggredit᷑. Cõ¬
missoq pͣlio. cũ scyte & numero ⁊ uirtute
p̾starent. philippi fraude uincunt᷑. IN
ea pugna: xx. milia pueroꝵ ac femłna¬
rũ scytice gentis capta pecoꝵ magna copia
abducta. auri atq argenti nichil reꝑtũ.
Nã cares pͥmo fidem inopie scytice dedit.
.xix. milia nobiliũ eqͣrũ sufficiendo gene¬
ri. in macedoniã missa. S reu̾tenti philip¬
po. triballi bello obiuant. In qͣuo philippꝰ

Expanded text:
nesi urbes cepit profligatisque populis opes abnesi urbes cepit profligatisque populis opes abstulit. ad Scythiam quoque cum Alexandro filio praedandi intentione pertransit. Scythis tunc Atheas regnabat: qui cum Histrianorum bello premeretur, auxilium a Philippo per Apollonienses petiit, sed continuo Histrianorum rege mortuo et belli metu et auxiliorum necessitate liberatus pactionem foederis cum Philippo habitam dissoluit. Philippus dimissa obsidione Byoatii Scythicum bellum totis uiribus adgreditur commissoque proelio cum Scythae et numero et uirtute praestarent, Philippi fraude uincuntur. in ea pugna xx milia puerorum ac feminarum Scythicae gentis capta, pecorum magna copia abducta, auri atque argenti nihil repertum: nam et ea res primo fidem inopiae Scythicae dedit. uiginti milia nobilium equarum sufficiendo generi in Macedoniam missa. Sed reuertenti Philippo Triballi bello obuiant: in quo ita Philippus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aliquantas greciȩ ciuitates ex ercuissee. &
tam̃ om̃ͣs metu p̾mer&. conitiens exp̾da
paucoꝵ opes om̃iũ. ad ꝑficiendã equalem
unuu̾sis uastationẽ. utili emolum̃to neces¬
sariã maritimã urbem ratꝰ. bizanciũ no¬
bilem ciuitatem aptissinã iudicauit. ut
receptaculũ sibi t̾re mariq fier&. eãq ob¬
sistentẽ ilico obsidione cincocit. Il ec aute̾
bizantiũ quondã apausania rege spartha¬
norum condita. post aũ a constantino epͣia¬
no principe in maiꝰ aucta. & constantino¬
polis dicta gloriosissimi nunc imꝑii sedes.
& tociꝰ orientis est caput. IP hilippꝰ uero pꝰ
quã obsidendo exhauserat. p̃dando re¬
pararoe. piraticã ad gressus est. Captas
distrax̃. & auelanti in opie parua recrea
tione subuenit. Inde ꝓpt̾ agendã p̃dam
& curandã obsidionem: diuisit excercitũ.
Ipse aũ cũ fortissimis ꝓfectꝰ. multas cherro¬

Expanded text:
per aliquantas Graeciae ciuitates exercuisset et per aliquantas Graeciae ciuitates exercuisset et tamen omnes metu premeret, coniciens ex praeda paucorum opes omnium, ad perficiendam aequalem in uniuersis uastationem utili emolumento necessariam maritimam urbem ratus, Byzantium, nobilem ciuitatem, aptissimam iudicauit, ut receptaculum sibi terra marique fieret, eamque obsistentem ilico obsidione cinxit. haec autem Byzantium quondam a Pausania rege Spartanorum condita, post autem a Constantino Christiano principe in maius aucta et Constantinopolis dicta, gloriosissimi nunc imperii sedes et totius caput Orientis est. Philippus uero post quam obsidendo 175 exhauserat, praedando repararet, piraticam aggressus est. Captas distraxit, et anhelanti inopitione subuenit. inde propter agendam praedam et curandam obsidionem diuisit exercitum. ipse autem cum fortissimis profectus multas Cherro
Abbreviated transcription (Latin):
meret᷑. Wbi uͦ ini regnũ rediit. more pasto¬
rũ qͥ petcora sua nẽ ꝑ estiuos. nc̃ ꝑ hibnos
saltꝰ circũducunt. populos & urbesut illi
replenda uł relinquenda queq loca uide¬
bant᷑. adlibidinẽ suã tranffert. Miseran¬
da ubiq facies. & atrocissimũ genꝰ miseria
rũ obsernabat᷑. ꝑpeti excidiũ sine irruptio¬
ne. sine bello captiuitatẽ. sine crimine exi¬
liũ. sine uictore dominatũ. P remit miseros
quo minꝰ ꝓfiteri lie&. timentiũ ne ipse quoq
lacͥmȩ ꝓ contutatta accipiantur. alios popu¬
los auulsos a sedibꝰ suis. finibꝰ hostiũ opponit.
alios in extrenus regni terminis statuit. quos¬
dam emulatione uiriũ ne possint qd posse cre¬
duntur: in supplem̃to ex haustarũ urbiũ di¬
uidit. Ita glorissimũ illud quondã florentis
greciȩ corpus. in multas laceratũ partieu¬
las. excincta pͥmũ lib̃tate. concidit. E hec cũ

Expanded text:
meretur. ubi uero in regnum redit, more pastomeretur. ubi uero in regnum redit, more pastorum, qui pecora sua nunc per aestiuos nunc per hibernos saltus circumducunt, populos et urbes, ut illi replenda uel relinquenda quaeque loca uidebantur, ad libidinem suam transfert. miseranda ubique facies et atrocissimum miseriarum genus obuersabatur, perpeti cidium sine inruptione, sine bello captiuitatem, sine crimine exilium, sine uictore dominatum. premit miseros quo minus profiteri licet timentium, ne ipsae quoque lacrimae pro contumacia accipiantur. alios populos, anulsos a sedibus suis, finibus hostium apponit; alios in extremis regni terminis statuit; quosdam aemulatione uirium, ne possint quod posse creduntur, in supplemento exhaustarum urbium diuidit. ita gloriosissimum illud quondam florentis Graeciae corpus in multas laoeratasque particulas exstincta primum libertate concidit. Sed haec cum
Abbreviated transcription (Latin):
grecie cuiitates. ut intentius enuld ciuilibꝰ
bellis uacarent : subspecie pacis & federis
sponte se exet̾ne donunationi subiecer̃. ma¬
xime cũ thessali thebaniq poscerent pbilip¬
Ias secum atheniensibꝰ & lacedemoniis. uł
differri bellum. uł auferri p̾cio ⁊ p̃cibꝰ la¬
borarent. philippꝰ tacite utrisq diuersa ꝓ¬
misit. It ocensibꝰ pacẽ & ueniã se daturũ.
sacraĩto confirmans: thessalis uͦ affiturũ
se mox cũ exercitu spond&: bellũ tam̃
ab utrisq parari uetat. Igitur philippꝰ
instructis copiis. angustias t̾mopilarum
securꝰ ingreditur. easq occupatas dispositis
p̾sidiis emuniuit. Tunc pͥmũ se non focen¬
ses soli. s om̃is grecia captã e̾ẽ ꝑsensit.
Bi quidem pͥmos phocenses philippus rupta
fide calcatoq sacrantto. infande dilacerati¬
oni dedit. Inde omͣĩ urbes finesq populatꝰ.
eruenta p̃sentia affecit. ut euiã absens ti¬

Expanded text:
Graeciae ciuitates ut intentius ciuilibus Graeciae ciuitates ut intentius ciuilibus bellis uacarent, sub specie pacis et foederis sponte se externae dominationi subiecerunt, maxime cum Thessali Boeotiique poscerent Philiptis secum Atheniensibus et Lacedaemoniis uel differri bellum uel auferri et pretio et precibus laborarent. Philippus tacite utrisque diuersa promisit, Phocensibus pacem et ueniam se daturum sacramento confirmans, Thessalis uero adfuturum se mox cum exercitu spondet, bellum tamen ab utrisque parari uetat. igitur Philippus instructis copiis angustias Thermopylarum securus ingreditur easque occupatas dispositis praesidiis emunit. tunc primum se non Phooenses soli, sed omnis Graecia captam-esse persensit: siquidem primos Phocenses Philippus rupta fide calcatoque sacramento infandae dilacerationi dedit, inde omnium urbes finesque populatus cruenta praesentia effecit, ut etiam absens ti
Abbreviated transcription (Latin):
nouerca ꝓgenitos. cũ coheredes regni
uerereturꝰ. in̾ficere adgressus est. E ñ
aũ unũ exchis occidissoe: duo molintũ
confuger̃. Quã mox philippꝰ hostilit̾
aggressus. urbem antiquissimã & floren¬
tissimã cedibꝰ & sarigͥne repletã. opibꝰ ho¬
munibꝰq uacuauit. Abstractos eciã fr̾s.
supplicio & neci dedit. De hinc cũ exxci¬
dio socioꝵ & parricidio fr̃m elatꝰ. licere
sibi oi̾ia que cogitauisso putaroe. au¬
raria loca inthessalia. & argenti metalla
psa piraticam quoq exercere instituit.
PP reterea cũ eũ fr̃s duo thraciȩ reges dere¬
giis t̾minis ambigentes. iudic̾e exconsensu
p̃optauissent. philippꝰ more ingenii sui ad
iuditiũ tãqͣm adbellum cũ instructo exxer¬
citu ingressus. inscios iuuenes priuauit
philippi ingressũ t̾mopilarum munitio¬
ne reppulerant. ultro pacẽ cuis expeten¬
tes. fraudulentissimũ hostẽ de neglecta
introitꝰ custodia cõmouer̃. Q etere cciã

Expanded text:
nouerca genitos cum coheredes regni nouerca genitos cum coheredes regni uereretur, interficere adgressus est. cum autem unum ex his occidisset, duo in Olynthum confugerunt: quam mox Philippus hostiliter adgressus urbem antiquissimam et florentissimam, caedibus ac sanguine repletam opibus hominibusque uacuauit, abstractos etiam fratres supplicio et neci dedit. dein cum, excidio socieram et parricidio fratrum elatus, licere sibi omnia quae cogitauisset putaret, auraria loca in Thessalia et argenti metalla persa piraticam. quoque exercere instituit. praeterea, cum eum fratres duo Thraciae reges de regni terminis ambigentes iudicem ex consensu praeoptauissent, Philippus more ingenii sui ad indicium tamquam ad bellum cum instructo exercitu ingressus inscios iuuenes uita regnPhilippi ingressum Thermopylarum munitione reppulerant, ultro paoem eius expetentes fraudulentissimum hostem de neglecta introitus custodia commonuerunt. ceterae etiam
Abbreviated transcription (Latin):
audito belli euentu ne philippꝰ transir&
in greciã angustias termo pilarũ pari ra¬
tione sic̃ aduentantibꝰ antea ꝑsis occupauere
sit᷑ philippꝰ ubi exclusũ se ab ingressu gre¬
ciȩ p̃structis t̾mopilis uidit. paratũ inhostẽ
bellum. uertit insocios. Naͣ cuittates quarũ
paulo ante dux fuerat. ad gratulandũ ac
suscipiendũ patentes hostilit̾ inuadit. cru¬
delit̾ diripit. om̃iq societatis conscientia
penitꝰ ab olita. coniuiges lib̾osq omͣtũ sub
corona uendidit Templa qͦq uniu̾sa sub¬
uertit spoliauitq nec tam̃ umqͣm ꝑ.xx.uͦ.
annos quasi iratis diis. uictꝰ est. P ost hec
in cappadociã transist. bellũ. ibiq pari
ꝑfidia gessit. Captos ꝑdolum finitimos
reges int̾fecit. totãq cappalociã imꝑio
macedoniȩ sub didit. Inde pꝰ cedes. incen¬
dia dep̃dationesq insociis urbibꝰ gestas.
parricidia infr̾s conuertit. quoł patri eo

Expanded text:
audito belli euentu, ne Philippus transiret audito belli euentu, ne Philippus transiret in Graeciam, angustias Thermopylarum pari ratione sicut aduentantibus antea Persis occupauere. Igitur Philippus ubi exclusum se ab ingressu Graeciae praestructis Thermopylis uidet, paratum in hostes bellum uertit in socios: nam ciuitates, quarum paulo ante dux fuerat, ad gratu-  landum ac suscipiendum patentes hostiliter inuadit, crudeliter diripit, omnique societatis conscientia penitus abolita coniuges liberosque omnium sub corona uendidit, templa quoque uniuersa subuertit spoliauitque, nec tamen umquam per xxv annos quasi iratis dis uictus est. post haec in Cappadociam transiit ibique bellum pari perfidia gessit, captos per dolum finitimos reges interfecit totamque Cappadociam imperio Macedoniae subdidit. inde post caedes incendia depraedationesque in sociis urbibus gestas parricidia in fratres conuertit, quos patri ex
Abbreviated transcription (Latin):
riter uictoresq subiecit. Iuicaũ adopti¬
nendã tociꝰ greciȩ dominationẽ. ĩ modata
thebanoꝵ dominatio facultatẽ dedit. Qͥ
uictos lacedemonios ac focenses: cedibꝰ eciã
rapinisq confectos. cũ insiꝙ cõmuni gre¬
ciȩ consilio tanta pecunia onerauissent. quã¬
tã illi soluere nullomͦ possent. adarma con¬
fugere coegerunt. Itaq focenses philomelo
duce & auxiliis lacedemonioꝵ atheniensi¬
ũq fulti: cõmissa pugna fugatisq hostibꝰ.
thebanoꝵ castra ceper̃. S equentti p̾lio. int̾
ĩmensas utriq ppl̃i strages. philomelus oc¬
cicdit᷑. In emiꝰ locũ. focenses cenomiaum du¬
cem creauer̃. Porro aũ theban & thessali
omisso delectu cuuũ. philipphũ macedonũ
regem quẽ hostẽ̾ priꝰ repellere laborabant.
ultro sibi ducẽ expetiuer̃. E ommisso p̾lio.
& focensibꝰ pene adint̾netionẽ cesis. uicto¬
ria adphilippũ concessit. S athenienses

Expanded text:
riter uictoresque subiecit. huic autem ad obtiriter uictoresque subiecit. huic autem ad obtinendam totius Graeciae dominationem immoderata. Thebanorum dominatio facultatem dedit, qui uiotos Lacedaemonios ac Phocenses, caedibus etiam rapinisque confectos, cum insuper in communi Graeciae concilio tanta pecuniae multa onerauissent, quantam illi soluere nulle modo possent, ad arma confugere coegerunt. itaque Phocenses Philomelo duce et auxiliis Lacedaemoniorum Atheniensiumque fulti commissa pugna fugatisque hostibus Thebanorum castra oeperunt. sequenti proelio inter inmensas utriusque populi strages Philomelus occisus est; in ouius locum Phocenses Oenomaum ducem creauerunt. Porro autem Thebani et Thessali omisso dilectu ciuium Philippum Macedoniae regem, quem hostem prius repellere laborabant, ultro sibi ducem expetiuerunt. commisso proelio et Phocensibus paene ad internecionem caesis uictoria ad Philippum concessit. sed Athenienses
Abbreviated transcription (Latin):
ercitum. Agit᷑ uictis atheniensib subiectis¬
q thessalis. olimpiadem arube regis mo¬
lossorũ sororem duxit uxorem. Quti aru¬
ba cum ꝑ hoc qͦd societatẽ macedonũ affi¬
nitate regis paciscebat᷑. imꝑium suum
se dilataturũ putar&. ꝑ hoc deceptꝰ ami¬
sit. pͥuatꝰq in excilio consenuit. Deinde
philippꝰ cũ mothonã urbem oppugnar&:
ictu fagate oculũ ꝑdidit. Apsam uͦ ur̃bẽ.
mox oppugnauit & cepit. E xin greciã
ꝓpe totam consiliis p̃uentã. iuribꝰ edomu¬
it. Quippe grecie ciuitates dũ imꝑare
singulȩ cupiunt. imꝑiũ om̃s ꝑdider̃.
& dũ in mutuũ exitium sine m̾ruunt.
om̃ibꝰ perire qđ singule admitterent.
oppresse demũ seruientesq senser̃. Quarũ
dum insanas conu̾sationes philippꝰ ueluti
especula obseruat. auxiliũq semꝑ inferi¬
oribꝰ suggerendo. contentiones bellorũ fomi
tes. callidꝰ doli artifex fou&. uictos sibi pa¬

Expanded text:
ercitum. Igitur victis Atheniensibus subjectisercitum. Igitur victis Atheniensibus subjectisque Thessalis Olympiadem, Auruchae regis Molossorum sororem, duxit uxorem. Qui Aurucha cum per hoc quod societatem Macedonum affinitate regis paciscebatur, imperium suum se dilataturum putaret per hoc deceptus amisit, privatusque in exsilio consenuit. Deinde Philippus, cum Mothonam urbem oppugnaret, ictu sagittae oculum perdidit. Ipsam vero urbem mox expugnavit et cepit. Exin Graeciam prope totam consiliis praeventam viribus domuit. Quippe Graeciae civitates, dum imperare singulae cupiunt, imperium omnes perdiderunt, et dum in mutuum exitium sine modo ruunt, omnibus perire, quod singulae amitterent, oppressae demum servientesque senserunt. Quarum dum insanas concertationes Philippus, veluti specula observat, auxiliumque semper inferioribus suggerendo, conttes, callidus doli artifex fouet, uictos sibi pa
Abbreviated transcription (Latin):
epaminondã strenuissimũ imꝑatorẽ. & sumũ
philosophũ. eruditꝰ est I pso aũ alexandro
scelere euridicis matris occiso. qͥm uis ea ĩa
cõmisso adulterio. ⁊ altero pͥmũ filio in¬
t̾fecto. filiaq uiduata. genero nuptias
mariti morte pepigiss&. cõpulsus apopło.
regnũ qd paruo occisi fr̃is filio tuebat᷑. susce¬
pit. Qͥ cũ foris concursu ex urgentium
undiq hosttũ. domi aũ dep̃b ensarum
sepe insidiarũ metu fatigaret᷑. pͥmum
bellũ cũ acheniensibꝰ gessit. Quibꝰ uictis.
arma acͥ illirios transulit. mubtisq mi¬
libꝰ hostiĩ trucidatis: larissã urbẽ nobilis¬
simã cepit. Inde thessaliã ñ magis amore
iuictorie qͥm ambitione habendorũ equitũ
thessaloꝵ. quoꝵ robur ut excercitui suo ad¬
miscerre. inuasit. Ita thessalis exx in pui¬
so p̃ occupatis. atq inpotestatẽ rebactis.
uingendo equitum peditumq fortissimas
turmas & copias. inuetissimium fecit ex¬

Expanded text:
Epaminondam strenuissimum imperatorem et summum Epaminondam strenuissimum imperatorem et summum philosophum scelere Eurydicis matris occiso, quamvis etiam commisso adulterio, et altero primum filio interfecto, filiaque viduata, generi nuptias mariti morte pepigisset, compulsus a populo regnum, quod parvo occisi fratris filio tuebatur, suscepit, qui cum foris concursu exsurgentium undique hostium, domi autem deprehensarum saepe insidiarum metu fatigaretur, primum bellum cum Atheniensibus gessit. Quibus victis, arma ad Illyrios transtulit, multisque millibus hostium trucidatis, Larissam urbem nobilissimam cepit. Inde Thessaliam non magis amore victoriae, quam ambitione habendorum equitum Thessalorum, quorum robur ut exercitui suo admisceret, invadit. Ita Thessalis ex improviso praeoccupatis atque in potestatem redactis, jungendo equitum peditumque fortissimas turbas et copiosas, invictissimum fecit ex
Abbreviated transcription (Latin):
HNo ab urbe condita. cc̃cc.xx .ii.
alexander rex epirotarũ. alexandri
illiꝰ magni auunculus. traiectis initaliã
copiis. cum bellũ aduersus Romonos para¬
r&. & circa finitinas romȩ urbes fir mare
uires exercitꝰ sui auxxiliaq uł sibi adqͥrere
uł hostibꝰ sub trahere studens. bellis exerce¬
ret᷑: a sanictibꝰ quilucanie genti suffraga¬
baut᷑. maximo bello inlucania uictꝰ atq oc¬
cisus est. eͥ qni aliquantã romanas elades
recensendo ꝑgressus sũ uł alexaudri ittiꝰ
mentione comonitꝰ. de phillippo maceclonũ
rege qui olimpiadem huiꝰ alexandri epirocȩ
sorarem uxcorem habuit. ex qͣ alexandrũ
magnũ habuit. paucissimis aunis repes
titis. magna cũ partus inqͥntũ potero
ccͦce. philippꝰ aminte filiꝰ alexcan dri pat̾.
regnũ macedonũ adeptꝰ.Xx.uͦ. annis cenu¬
tc. qͥbꝰ hosom̾s acerbitatum aceruos. cunctasq
maloꝵ moles strux̃. I ie pͥmũ abalexandro
fr̾e obses chabanis datꝰ. ꝑtrienniũ apuel

Expanded text:
no ab Vrbe condita CCCCXXII Alexander rex Epirotarum, Alexandri illius Magni auunculus, traiectis in Italiam copiis cum bellum aduersus Romanos pararet et circa. finitimas Romae urbes firmare uires exercitus sui auxiliaque uel sibi adquirere uel hostibus subtrahere studens bellis exerceretur, a Samnitibus, qui Lucanae genti suffragabantur, maximo bello in Lucania uictus atque occisus est. Sed, quoniam aliquantum Romanas clades recensendo progressus sum, uel Alexandri istius mentione commonitus, de Philippo Macedonum rege, qui Olympiadem huius Alexandri Epirotae sororem uxorem habuit, ex qua Alexandrum Magnum genuit, paucissimis annis retro repetitis magna paruis in quantum potero Philippus Amyntae filius Alexandri pater regnum Macedonum adeptus, xxv annis tenuit, quibus hos omnes acerbitatum aceruos cunctasque malorum moles struxit. hic primum ab Alexandro fratre obses Thebanis datus, per triennium apud
Abbreviated transcription (Latin):
regno potitꝰ: anno uno. & m̃sibꝰ octo.
religionẽ arte potiꝰ qͣm potestate
insectatꝰ. ut negaretur fides ⁊epi.
& idoloꝵ cultꝰ suscipetur. honeribꝰ
magis ꝓuocare. quã torñtcis cogere
studuit. A ꝑto tam̃ p̃cepte edicto.
ne quis dep̾ianꝰ docendoꝵ libalium
studioꝵ pfessor ee̾t: s tamen sicite

Expanded text:
otitus anno uno et mensibus octo religionem arte potius quam potestate insectatus, ut negaretur fides Christi et idolorum cultus susciperetur, honoribus magis prouocare quam tormentis cogere studuit. aperto tamen praeoepit edicto, ne quis Christianus docendorum liberalium studiorum professor esset. sed tamen, si
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur: & cepte ultionis maior forma qͣn
pena in m̃surã plenitudinis reputatur.
gitur pͥmꝰ gneus qui purpurã imꝑii sũpse¬
rat: apud mysiã occiditur. Postumꝰ in
galliã inuasit tyrannidem: multo qͥ dem
rei publicȩ cõmodo. Nã ꝑ.e. annos ingen¬
ti uirtute ac modatione usus. & dominantes
hostes exepulit. & ꝑditas ꝓuintias in pͥstiã
faciem reformauit: seditione tam̃ militum
int̾fectꝰ est. Emilianꝰ apud magonta cu res
nouas moliretur oppressus est. Post morcẽ
postumis : mariꝰ ibidem inuasit imꝑui: s con¬
tinuo int̾fectꝰ est. Ueinde uictorinꝰ gallis ul¬
tro ĩꝑator creatꝰ. & pꝰ paululũ occis est. Ĩhuie
successit t aetrieꝰ. qͥ tc̃ aqui tanici p̃sidatꝰ admi¬
nistrabat officrum. M ultas seditiones militũ
ꝑtulit. At uͦ moriente ꝑ ocdenatum quen¬
dã collecta a gresti manu. uicti repulsiq
ꝑse. defensata syria: recepta mesopotamia

Expanded text:
uertitur et coeptae ultionis maior forma quam uertitur et coeptae ultionis maior forma quam poena in mensuram plenitudinis reputatur. igitur primus Genuus, qui purpuram imperii sumpserat, apud Myrsam occiditur. Postumus in Gallia. inuasit tyrannidem, multo quidem reipublicae commodo, nam per decem annos ingenti uirtute ac moderatione usus et dominantes hostes expulit et perditas prouincias in pristinam faciem reformauit; seditione tamen militum interfectus est. Aemilianus apud Mogontiacum cum res nonas moliretur oppressus est. post mortem Postumi Marius ibidem inuasit imperium sed continuo interfectus est. deinde Victorinus a Gallis ultro creatus et post paululum occisus est. huic successit Tetricus, qui tunc Aquitanicae praesidatus administrabat officium. multas seditiones militum pertulit. at uero in Oriente per Odenatum quendam collecta agresti manu uicti repulsique Persae, defensa Syria, recepta Mesopotamia
Abbreviated transcription (Latin):
corripi iustũ erat. Soluuntur repente un¬
diq ꝑmissu dĩ ad hoc eircũpositȩ relicteq
gentes. laxatisq habenis in om̃s romanoꝵ
fines. inuehuntur germani alpibꝰ tota ita
lia reciaq penetrata. rauennã usq ꝑuenuinI.
Elamanni gallias ꝑuagantes. etiã intcaliã tran¬
seuit. grecua. macedonia pontꝰ. ala gochoꝵ
in undatione deletur. Nã dacia traus danti.
biũ inꝑpetuũ aufertur. qͥdi & sarmate pã.¬
nonias cdepopulantur: germani ulteriores
abrasa potiunt᷑ hispania. parchi mesopota¬
miã aufer̃. sy riãq conraeluit. E retant
aclhuc ꝑ diuersas ꝓiuncias in magnarũ ur¬
qͦq inhispauia t̾raconẽ nr̃am ad consolatio¬
forte romani corporis ab hac dilaceratione
cessar& : conspirant intrisecꝰ tyrauni.
consurg̾t bella ciuilia sss undit᷑ funcditur
ubiq plurimꝰ sangͥs romanoꝵ. romanis bar
barisq seuientibꝰ: s cito ira dĩ in miscdam

Expanded text:
corripi iustum erat. soluuntur repente uncorripi iustum erat. soluuntur repente undique permissu Dei ad hoc circumpositae relictaeque gentes laxatisque habenis in omnes Romanorum fines inuehuntur. Germani Alpibus Raetia totaque Itałia penetrata Rauennam usque perueniunt; Alamanni Gallias peruagantes etiam in ltaliam transeunt; Graecia Macedonia Pontus Asia Gothorum inundatione deletur\'; nam Dacia trans Danuuium in perpetuum aufertur; Quadi et Sarmatae Pannonias depopulantur; Germani ulteriores abrasa potiuntmiam auferunt Syriamque conradunt. exstant adhuc per diuersas prouincias in magnarum urquoque in Hispania Tarraconem nostram ad consolatioforte Romani corporis ab hac dilaceratione cessaret, conspirant intrinsecus tyranni, consurgunt bella civilia, funditur ubique plurimus sanguis Romanorum, Romanis Babarisque saeuientibus; sed cito ira Dei in misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
cogat᷑. Nalerianꝰ ilico nefarii auctor ediẽ¬
senuit. Moc infamuis officii contunua donec
uxit dampuatione sortitꝰ. ut ipse ad clinis
humi regẽ ꝑsarũ ascensurũ inequũ ñ manu
sua s dorso actoller&. Et galienꝰ qͥdemtã
claro dĩ iuditio tritꝰ. tãq misero college
ꝑ motꝰ excemplo. pacẽ ecclesiis trepida sa¬
tisfactione restituit. S non cõpensat
in iuriȩ ultionisq mensurã. uniꝰ ĩꝑatoris qͣm¬
uis ꝑpetua & supra modũ ab hominanda
captiuitas. contra tot milia execruciata
scoꝵ. iustorũq sangs ad dm̃ clanians sin ea¬
dem t̾ra uͥ fusus est iundicari rogat. Non
enĩ de solo conslicutore p̃cepti. iusto iuditio
supplitũ flagitabat᷑. s etiã exsecutores.
delatores. accusatores spectatores ac iudices.
postremo om̃s qͥ intꝰcissime erudelitati uł taci¬
ta uoluntate assentabantur. qr d̾s secretoꝵ
cognitor ẽ : qͦꝵ maxcima ꝑ om̃s ꝓiuntias pars
hominũ uersabatur. eadem ultionis plaga

Expanded text:
. Yalerianus ilico, nefarii auctor edicsenuit, hoc infamis officii continua, donec uixit, damnatione sortitus, ut ipse adclinis humi regem semper, ascensurum in equum, non manu sua sed dorso attolleret. et Gallienus quidem tam claro Dei iudicio territus tamque misero collegae permotus exemplo pacem ecclesiis trepida satisfactione restituit. sed non conpensat iniuriae ultionisque mensuram unius impii quamuis perpetua et super modum abominanda captiuitas contra tot milia excruciata sanctorum, iustorumque sanguis ad Deum clamans in eadem sese.terra, ubi fusus est, uindicari rogat. non enim de solo constitutore praecepti iusto supplicium iudicio flagitabatur sed etiam exsecutores delatores accusatores spectatores ac iudices, postremo omnes qui iniustissimae crudelitati uel tacita uoluntate adsentabantur — quia Deus secretorum cognitor est — quorum maxima per omnes prouincias pars hominum uersabatur, eadem ultionis plaga
Abbreviated transcription (Latin):
coegisse referat᷑. pugnantes omino ñ senserini.
ꝑ acta aũ ad thrasumenũ ruina: sequit᷑ pug¬
na cannensis: quã uisfabii maxximi dictato¬
ris tẽpꝰ mediũ fuerit. qͥ impetũ hannibalis cunc¬
tando tardauit.
luciꝰ emilius paulus & publiꝰ terentiꝰ. uar¬
ro consules: contra hantubalem missi: impa¬
tientia marronis consulis infelissime apud can¬
nas uicũ apuliȩ. omͣs pene romane spei uires
ꝑdider̃. Iã inea pugna. xxl. qͥttuor milia ro¬
manoꝵ intfectast̃. Quã qͣm or de excerettu
nico bello romani adeo ad extremũ int̾neci¬
onis acdlucti st̃. Periit enum ineo consul e¬
nuliꝰ paulus: consulares au p̃torii uiri.xx.¬

Expanded text:
coegisse referatur, pugnantes omnino non senserint. coegisse referatur, pugnantes omnino non senserint. factam ad Trasumennum ruinam sequitur pugna Cannensis, quamuis Fabii Maximi dictatoris tempus medium fuerit, qui impetum Hannibalis cunctando tardauit. Aemilius Paulus et P. Terentius Varro consules contra. Hannibalem missi inpatientia Varronis consulis infelicissime apud Cannas Apuliae uicum omnes paene Romanae spei uires perdiderunt. nam in ea pugna XLIIII milia Romanorum interfecta sunt, quamquam et de exercitu nico bello Romani adeo ad extrema internecionis adducti sunt. Periit enim in eo consul Aemilius Paulus, consulares aut praetorii viri
Abbreviated transcription (Latin):
quos eũ exercitu ꝓgressus: hannibal. ne¬
bulis maxxime que de paludibꝰ exalaban¬
t᷑ ꝓspectũ auferentibꝰ. maguã parti socioꝵ
umentoꝵq ꝑdidit I pse autẽ uni elephan¬
difficultatem itieris euasit : s oculũ qͦ ĩa¬
dudum egererat. uolentia frigoris. ugiliarũ
ac laboris amisit Ubi uͦ preimꝰ castris flã¬
minii consulis fuit: uastaitione eirreũracentiũ
locoꝵ. flaͣminiũ inbellũ exceitauit. Ihex pug¬
na inthrasumenu̾ lacũ facta est: ubi exerci¬
tus romanꝰ infelicissima arte circu̾uentꝰ han¬
iubalis: funditꝰ crucidatꝰ est I pse qͦq con¬
sul occisus: xx.u. milia romanoꝵ ineo p̃¬
lio cesa: uii. milia capta referuntur. Me
exercitu haninibalis: duo milia ceciderunt:
intentꝰ pugnantui ardor exuterit: ut gra¬
uissimu̾ t̾remotũ qui tunc forte ta uehemens
factꝰ est: ut urbes diriuisse. montes transtu¬
lisse. discidisse rupes. & flumina retrorsum

Expanded text:
quos cum exercitu progressus Hannibal nequos cum exercitu progressus Hannibal nebulis maxime, quae de palude exhalabantur, prospectum auferentibus magnam partem sociorum iumentorumque perdidit. ipse autem uni elephandifficultatem itineris euasit; sed oculum, quo iamdudum aeger erat, uiolentia frigoris uigiliarum ac laboris amisit. ubi uero proximus castris Flaminii consulis fuit, uastatione circumiacentium locorum Flaminium in bellum excitauit. haec pugna ad Trasumennum lacum facta est. ubi exercitus Romanus infelicissime arte circumuentus Hannibalis funditus trucidatus est; ipse quoque consul occisus; xxv milia Romanorum in eo proelio caesa, sex milia capta referuntur. deexercitu Hannibalis duo milia ceciderunt. intentus pugnantum ardor extiterit, ut grauissimum terrae motum, qui tunc forte tam uehemens factus est, ut urbes diruisse, montes transtulisse, discidisse rupes et flumina retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ bello: eciã hanubal sauetatꝰ est. Qui
pꝰea cũ inechrurta primo uere transir&.
in summo apenniuo tempestate correptꝰ.
bi duo continuo immobilit̾ cu excercitu.
nitie conclusus & onustꝰ obriguit. Ubi mag
phauti aũ pene omͣs frigoris acerbitate perie
It uͦ alter tunc scipio fr᷑ consulis scipionis
inhispania plurima bella gessit Ma-¬
gonem quoq penoꝵ duce̾ bello uicit: &¬
cepit. Diris tͣc etiã romani ꝓdigiis terri¬
ti st̃. Nam & solis orbis minui uisus est: &¬
apud arpos palme incelo uise: sol quoq pug¬
nasse cũ luna. apud capenas : int̾ die duas
lunas ortas: insardinia sanguie̾ duo scuta
sudasse: faliscis celu̾ scindi uelut magno hi¬
atu uisũ. apud antium metentibꝰ. cruentas
spicas incorbe decidisse Igit᷑ hannibal sci¬
eus flaminiũ consulem solũ incastris ẽẽ.
& dissolitos campos reliquerat : de quibꝰ
dictũ est: & quȩ rigat cquora sarnꝰ: n

Expanded text:
men bello etiam Hannibal sauciatus est. quimen bello etiam Hannibal sauciatus est. quipostea cum in Etruriam primo vere transiret, in summo Apennino tempestate correptus, biduo continuo immobiliter cum exercitu nivibus conclusus et onustus, obriguit: ubi magnphanti pene omnes frigoris acerbitate perierunt. At vero alter tunc Scipio, fin Hispania plurima bella gessit, Magonem quoque Poenorum ducem bello uicit et cepit. Diris tunc etiam Romani prodigiis territi sunt. nam et solis orbis minui uisus est et apud Arpos parmae in caelo uisae, sol quoque pugnasse cum luna, apud Capenas interdiu duas lunas ortas, in Sardinia sanguine duo scuta sudasse, Faliscis caelum scindi uelut magno hiatu uisum, apud Antium metentibus cruentas spicas in corbem decidisse. igitur Hannibal sciens Flaminium consulem solum in castris esse,et dissolutos campos reliquerat, de quibus dictum. est : et quae rigat aequora Sarnus. in
Abbreviated transcription (Latin):
gressus: int̾ ferocissimas galloꝵ gentes ferro
uã aꝑutt Et nono demũ anno: apyrineo
acd alpes ꝑuenit. Ubi dũ montanos gallos re¬
pellere abascensu obnitentes bello suꝑat: acq
inuias rupes igni ferroq rescindit. qͣtridu¬
na ꝑtientt. IE usse t̃r exxercitũ eiꝰ incentiũ
milibꝰ peditũ: &.. exͣx. milibꝰ eqͥtũ defini¬
unt: Escipio consul: hantubali pͥmꝰ occur¬
rit: C ominissoq p̾lio aptd ticitiũ: ipse gra¬
uiter uulneratꝰ ꝑscipionẽ filiũ ã dmodũ p̃¬
textatũ qͥ pꝰ africanꝰ cognominatꝰ est : ab ip¬
sa morte libatꝰ euasit C esus est ibi: omis pe¬
ne romanꝰ exercitꝰ. Pd ugnatũ deinde eodem
consule ad flum treuiũ: iterũq romani
pari clade suꝑatist̾. E entpniꝰ consul cogni¬
to college casu: asicilia cum exercitu rediit.
Qui sinilit̾ apud eundem fluuiu̾ congressus:
amisso exercitu: ꝑene solꝰ euasit ¶ neo ta¬

Expanded text:
gressus inter ferocissimas Gallorum gentes ferro gressus inter ferocissimas Gallorum gentes ferro uiam aperuit et nono demum die a Pyrenaeo ad Alpes peruenit; ubi dum montanos Gallos, repellere ab ascensu obnitentes , bello superat atque inuias rupes igni ferroque rescindit, quadriduenit. fuisse tunc exercitum eius in centum milibus peditum et uiginti milibus equitum definiunt. Scipio consul Hannibali primus occurri commissoque proelio apud Ticinum ipse grauiter uulneratus per Scipionem filium admodum praetextatum, qui post Africanus cognominatus est, ab ipsa morte liberatus euasit. caesus est ibi omnis paene Romanus exercitus. pugnatum deinde eodem consule ad flumen Treuiam iterumque Romani pari clade superati sunt. Sempronius consul cognito collegae casu a Sicilia cum exercitu rediit; qui similiter apud eundem fluuium congressus, amisso exercitu paene solus evasit. in eo ta
Abbreviated transcription (Latin):
antiquus ille romanoꝵ imꝓbe laudis eciã
de parricidiis appetitꝰ. N am fabiꝰ censoriꝰ
fabiũ biteonem filiũ suu̾ furti insimulatũ:¬
int̾fecit. Pignũ scilicoe facinꝰ: qđ pat̾ uł
parricidio plectendũ ducer& : qđ nec
leges quidem nisi multa pecunia. aut sũ¬
mũ exxilii circa quemlib& hominu̾ censuer̃.
hannibal penoꝵ imꝑator. sanguntum
florentissimaͬ hispanie cuutatẽ. amicã po¬
płi romani: pͥm uͭ bello imꝑitã: deinde
obsidione cinctã. & fame exeruciatã. omia¬
q forcit̾ cont̾e platione fidei quã romanis de¬
uouerant: digna indignaq tolerantem.
octͣo demũ mense deleuit. Hegatos ro¬
manoꝵ ad se missos: iniuriosissime eciã a
conspectu suo abstitiuit: E einde oclio ro¬
mani nominis qͣ đ patͥ amilchari cũ ẽc̃t
nouẽ anuos nat fidelissime alias: infidelis¬
ante aras iurauerat.
cornelio. scipione & publio sempnio
longo consulibꝰ: pyreneos montes trans¬

Expanded text:
antiquus ille Romanorum improbae laudis etiam antiquus ille Romanorum improbae laudis etiam de parricidiis appetitus. Nam Fabius Censorius Fabium Buteonem, filium suuinterfecit: dignum scilicet facinus, quod pater uel parricidio plectendum duceret, quod ne leges quidem nisi multa pecuniae aut summum exilii circa quemlibet hominum censuerunt. Hannibal Poenorum imperator Saguntum florentissimam Hispaniae ciuitatem, amicam populi Romani, primum bello inpetitam, deinde obsidione cinctam et fame excruciatam omniaque fortiter contemplatione fidei, quam Romanis deuouerant, digna indignaque tolerantem octauo demum mense deleuit. legatos Romanorum ad se missos iniuriosissime etiam a conspectu suo abstinuit. exinde odio Romani nominis, quod patri Hamilcari, cum esset nouem annos natus fidelissime alias infidelisante aras iurauerat, P. Cornelio Scipione et P. Sempronio Longo consulibus Pyrenaeos montes trans
Abbreviated transcription (Latin):
flumen sanguine̾ effluxeit R apird tusios
celũ ardere uisũ est. Et arimino nocte mul¬
ta luce clarã effulsisse. ac tres lunas distan¬
tibꝰ celi regionibꝰ exortas apparusse T unc
qͦq magno t̾remotu. charia ce rhodus insule
adeo concusse st̃: ut labentibꝰ uulgo tectis.
ingens qͦq ille colossus ruer&. Eodem an¬
no flaminiꝰ consul contẽptis auspiciis qͥbꝰ
pugnare ꝓhibaebat᷑: adu̾s gallos conflixẽ
& uicit In quo bello: nouẽ milia galloꝵ cesa:
& .x. ⁊ uii. milia captast̾ Post hoc. claudiꝰ
consul: gesatoꝵ. xxͣx. milia deleuit Ubi
eciã ipse bridomarũ regeni in pͥmã aciem
ꝓgress occidit: & int̾ multa in subriũ qͦs
addeditionem coegerat oppida: mediola¬
niũ quoq  fłorentissimã cepit Deinde his¬
tri noui hostes eccitatist̾: quos corneliꝰ mi¬
nutiꝰq consules: multo quidem romanoꝵ
sangͥne subeger̃ E mersit hic paululum

Expanded text:
flumen sanguine effluxit, et apud Tuscos flumen sanguine effluxit, et apud Tuscos coelum ardere visum est, et Arimini nocte multa lucem claram effulsisse, ac tres lunas distantibus coeli regionibus exortas apparuisse. Tunc quoque magno terraemotu Caria et Rhodus insulae adeo concussae sunt, ut labentibus vulgo tectis, ingens quoque ille colossus 251 rueret. Eodem anno Flaminius cos., contemptis auspiciis quibus pugnare prohibebatur, aduersum Gallos conflixit et uicit. in quo bello nouem milia Gallorum caesa, decem et septem milia capta sunt. Post hoc Claudius consul Gaesatorum triginta. milia deleuit, ubi etiam ipse Virdomarum regem in primam aciem progressus occidit: et inter multa Insubrium, quos ad deditionem coegerat, oppida Mediolanium quoque urbem florentissimam cepit. Deinde Histri noui hostes excitatinutiusque consules, multo quidem Romanorum sanguine, subegerunt. Emergit hic paululum
Abbreviated transcription (Latin):
Comimisso p̾lio apud arretiã: attiliꝰ consul
nec saltem tanta quanta eos terrere de¬
buit cesa sui parte fuger̃. Il am tria milia
eoꝵ tunc intfecta : historici tradunt.
Qđ ideo ignominiosiꝰ turpiꝰq est: tã pau¬
cis amissis tanta agruia diffugisse: quia
se in aliis uictoriis non uiribꝰ anutioꝵ pre¬
ualuisse : s belloꝵ prouentibꝰ ꝓdiderunt.
Quis enĩ rogo in exercitu romanoꝵ ercdoe
numerũ istũ fuisse. saltem non dico fugisse.
Phec scdm cũ gallis prelui gestum est: in quo
quentianno: mauliꝰ torquatꝰ. & fuluius
flaceꝰ consules primi : trans padũ romanas
duxere legiones. P ugnatũ est ibi cum in¬
subribꝰ gallis: quoꝵ int̾fecta st̃ .xx.x. tria
milia: & quinq milia capta st̃..o
deinde anno qui huic ꝓximꝰ fuit̾: dira mise¬
rã urbem t̾ruere ꝓdigia Misera utiq.
que hinc fremitum hostiũ.: inde nequicia
demonũ terrebat᷑. Maͣq ipice no

Expanded text:
Commisso praelio apud Aretium Attilius cos. Commisso praelio apud Aretium Attilius cos. nec saltem tanta, quanta eos terrere debuit, caesa sui parte, fugerunt. Nam tria millia eorum tunc interfecta historici tradunt.  ideo ignominiosius turpiusque est, tam paucis amissis, tanta agmina diffugisse, quia se in aliis victoriis non viribus animorum praevaluisse, sed bellorum proventibus, prodiderunt. Quis enim, rogo, in exercitu Romanorum crederet numerum istum fuisse saltem, non dico fugisse? Post haec secundum cum Gallis praelium gestum est, in quo quenti anno Manlius Torquatus et Fulvius Flaccus consules, primi trans Padum Romanas duxere legiones. Pugnatum est ibi cum Insubribus Gallis, quorum interfecta sunt viginti tria millia, quinque millia capta sunt. Eo deinde anno, qui huic proximus fuit, dira miseram Urbem terruere prodigia. Miseram utique, quae hinc fremitu hostium, inde nequitia daemonum terrebatur, namque in Piceno
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis illȩ riis atro cissimũ bellũ gestũ est. In
quo multis oppidis populisq deletis: reliqui
se fuliuo postumioq consulibꝰ dedider᷑. Ter¬
cio deinceps anno: miserã eiuitatẽ saclegiꝰ sa¬
crificiis male potentes funestauere pontifices.
ãq dece̾ uiri consuetuditiem prisce consuꝑ¬
sticionis egressi: gallũ uiru & gallã feminã.
cũ muliere fimul greca inforo boario uiuos
catulo. gaio. atilio. regulo. consulibꝰ:
magna formidine consternatꝰ sefcctione
ñ gentis. s mercennarioꝵ galloꝵ est. I taq
ꝑmoti consules: totiꝰ italie a clp̃silium imꝑii
contraxere uires Quo facto: inutriꝰq con¬
sulis exercitu. oc tingenta milia armatoꝵ
fuisse referiuitur: sic̃ fabius historicꝰ qui eo¬
dem bello int̾suit seripsit: Eoe quibꝰ roma¬
noꝵ & campanoꝵ fuer̃ peditum. ccc.xl.¬
lia sexcetiti: cetera multitudo socioꝵ fuit.

Expanded text:
ipsis Illyriis atrocissimum bellum gestum est: in ipsis Illyriis atrocissimum bellum gestum est: in quo multis oppidis populisque deletis reliqui se Fuluio Postumioque consulibus dediderunt. Tertio deinceps anno miseram ciuitatem sacrilegis saerificiis male potentes funestauere pontifices; namque decemuiri consuetudinem priscae superstitionis egressi Gallum uirum et Gallam feminam cum muliere simul Graeca in foro boario uiuos lio Catulo C. Atilio Regulo consulibus magna formidine consternatus est senatus defectione non gentis sed mercennariorum Gallorum est. itaque permoti consules totius Italiae ad praesidium imperii contraxere uires. quo facto in utriusque consulis exercitu octingenta milia armatorum fuisse referuntur, sicut Fabius historicus, qui eidem bello interfuit, scripsit. ex quibus Romanorum et Campanorum fuerlia sexcenti: caetera multitudo sociorum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
si uariatĩ int̾ sanas cutis partes color diuersꝰ.
appareat: at si ita se ubiq diffundat: ut
omia uniꝰ coloris quã uis ad ulteri faciat.
perit illa diseretio: ita si contuuus labor
equali toleranitia sine respirandi appetitu
pfluxissoe: intentio uoliuitatis & electio
consuetudinis disceretur E uͥ aute in hoc
paululũ ocii tantoꝑe uł maioꝵ gaudia uł mi¬
noꝵ studia reclinant᷑: ꝓfecto discernit᷑ & qͣm
iocunditatem habuerte hec breuitas: & quã
amaritudinem illa plixitas I oc est & qͥ es
illa tã grata fuissoe si diuturna mansiss&.
& hec incessabilis miseria quã etiã uitanda
fuerit : si uitari quactiq uia potuisset.
N No ab urbe condita. d. xͦeuiͦs. hamil¬
car duxx carthagitiensiũ ab hispanis in
bello. cũ aliud bellum aduersũ romonios clã
pararoe: occisus est E equenti anno: lega¬
ti romanoꝵ ab ylliriis int̾sectist᷑. Ip ost eũ

Expanded text:
si uariatim inter sanas cutis partes color diuersus si uariatim inter sanas cutis partes color diuersus appareat, at si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamuis adulteri faciat, perit illa discretio: ita si continuus labor aequali tolerantia sine respirandi appetitu perfluxisset, intentio uoluntatis et electio consuetudinis , diceretur. cum antem in hoc pausillulum otii tantopere uel maiorum gaudia uel minorum studia reclinantur, profecto discernitur, et quam iucunditatem habuerit haec breuitas et quam amaritudinem illa prolixitas, hoc est, et quies illa quam grata fuisset, si diuturna mansisset, et haec incessabilis miseria quam etiam uitanda fuerit, si uitari quacumque potuisset. Anno ab Vrbe condita DXVII Hamilcar dux Carthaginiensium ab Hispanis in bello, cum aliud bellum aduersus Romanos clam pararet, occisus est. Sequenti anno legati Romanorum ab Illyriis interfecti sunt. post cum
Abbreviated transcription (Latin):
infebribꝰ. sanauit egrotũ. an potiꝰ incet¬
tullio usq ad gaium cesare̾ augustũ. una
tantumͦ estate. romaua satgne̾ uiscera ñ¬
desudauer̃ Et inter plurimas maloꝵ se¬
culoꝵ etates: misera ciuitas. uere nuserię
mat᷑. uix uno tẽꝑe acimore luctuũ. ut ñ
clicã ab ipsis lit̾c̾ibꝰ conquieuit. Ih oc siqͥsqͣm
hominũ tã parũ inutasua qͥetis habuiss&.
nũqͥd uł uixisse diceret᷑: Nut si qͥsqͣm ꝑ
totũ antiũ doloribꝰ & cruciatibꝰ agatur me¬
dio aũ anni ipsiꝰ spacio unũ tantũ diẽ tran¬
quillũ & sine conflictationibꝰ transigat. nũ¬
quid exeo leuamͣtum maloꝵ accipice. ac ñ
cotũ annũ miseriis depittabit: Eo illi in¬
quit. hunc antiu̾ pglorioso signo inf̾atigabi¬
lis nirtutis collocauer̃. ¶stq utinã ꝓ obluuo¬
ne calamitatis continue p̃terissent᷑. Nã sic̃
in corꝑe hominis ita demũ lepra dinoscit᷑.

Expanded text:
in febribus sanauit aegrotum an potius incenin febribus sanauit aegrotum an potius incenTullo usque ad Caesarem Augustum, una tantummodo aestate Romana sanguinem uiscera non sudarunt, et inter plurimas magnorum saeculorum aetates misera ciuitas, uere misera mater, uix uno tempore a timore luctuum, ut non dicam ab ipsis luctibus, conquieuit. hoc, si quisquam hominum tam parum in uita sua quietis habuisset, numquid uel uixisse diceretur? aut, si quisquam per totum annum doloribus et cruciatibus agatur, medio autem anni ipsius spatio unum tantum diem tranquillum et sine conflictationibus transigat, numquid ex eo leuamentum malorum accipiet ac non totum annum miseriis depatabitP sed illi, inquit, hunc annum pro glorioso signo infatigabilis uirtutis conlocauerunt. atque utinam pro obliuione calamitatis continuae praeterissent. nam sicut in corpore hominis ita demum lepra dinoscitur,