comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exordordinem nũquã pugnauerim ñ sicerta ̃ uictoriã uideã situ ꝑmittis uolo egollo beus
ostende requando ad eo ferox p̃sultacthostium signis me exec familia ortum q̃galloni ugiti
exrupetinpeia deiecit : Tumdictator macte uintute inquit acpietate in patrẽ patriuãq t̃ nds
scutũ capit. his pano cingitur gladio ad ꝓpriorem habilipugnam anmatũ adornaũq als
ꝓducunt Recipius inde seaedstactionẽ & duo in medio armatis pecta culi magis more quanlis
bellidesti nantur nequa quã iusu a cspeciȩ estimantib: pares Corpꝰ alterimagnitu din s¬
mũ uersi coloriuestepictisq & auro caelatis refulgens armis media in alte romilitans se¬
ra modicq: in crmis habilibimagisquam decoris speciesñ aentus n exultatio armore q ago¬

Expanded text:
extra ordinem nunquam pugnauerim, non si certam uictoriam uideam: si tu permittis, uolo ego illi beluae extra ordinem nunquam pugnauerim, non si certam uictoriam uideam: si tu permittis, uolo ego illi beluae ostendere, quando adeo ferox praesultat hostium signis, me ex ea familia ortum quae Gallorum agmen ex rupe Tarpeia deiecit.' tum dictator 'macte uirtute' inquit 'ac pietate in patrem patriamque, T. Mascutum capit, Hispano cingitur gladio ad propiorem habili pugnam. armatum adornatumque aduersus rentem producunt. recipiunt inde se ad stationem; et duo in medio armati spectaculi magis more quam lege belli destituuntur, nequaquam uisu ac specie aestimantibus pares. corpus alteri magnitudine eximium, uersicolori ueste pictisque et auro caelatis refulgens armis; media in altero militaris statura modicaque in armis habilibus magis quam decoris species; non cantus, non exsultatio armorumque agi
Abbreviated transcription (Latin):
uet ustiorib: annalib: nullã inueniã magis. vt. belligallicicaus adictatorem creatum arbom ul
nat᷑ animꝰ eocerte annogalli ad tertium lapidemsalaricuua trans pontem anienis caestralidiat
Dic eator cũ tumultus gallicicaus a iuistitiume dixiss& om̃s iumores saertm̃to a degit ingenao he
cuuab urbȩ ꝓfectus inciterioreripa anien is castraposuit : Nons in medio erat neutris miptid
netimoris indiciũ ȩ& p̃liadeoccupando pontecrebraercnt nec qui patirentur incertis uribisictisds¬
cerni paterat : Tũ eximia corporis magnitudine ĩ uacuum pontemgallus ꝓcessit et quantũn
uoce potuit quem nunc in quitroma uirũ fortissimũ hab & ꝓcedat a gedum ad pugnãut ducrinta
ostendat utragens bello sit melior : diuint̃ primores iuuenũ romanorũ silentiũ fiut . cũtalintt
tione tribunicia uindicacuerat exstatione addic tatorẽ ꝑgitinius sutuo in qu in pincor

Expanded text:
uetustioribus annalibus nullam inueniam, magis ut belli Gallici causa dictatorem creatum arbitrer inclinat animus. eo certe anno Galli ad tertium lapidem Salaria uia trans pontem Anienis castra habuere. dictator cum tumultus Gallici causa iustitium edixisset, omnes iuniores sacramento adegit ingentique exercitu ab urbe profectus in citeriore ripa Anienis castra posuit. pons in medio erat, neutris rumpentibus ne timoris indicium esset. proelia de occupando ponte crebra erant, nec qui potirentur incertis uiribus satis discerni poterat. tum eximia corporis magnitudine in uacuum pontem Gallus processit et quantum maxima uoce potuit 'quem nunc' inquit 'Roma uirum fortissimum habet, procedat agedum ad pugnam, ut noster duorum euentus ostendat utra gens bello sit melior.' diu inter primores iuuenum Romanorum silentium fuit, cum et abnueuexatione tribunicia uindicauerat, ex statione ad dictatorem pergit; 'iniussu tuo' inquit, 'imperator,
Abbreviated transcription (Latin):
MEABCONDITAURBEROMAADCAPTAMURBEM
eandem romani subregib: primum consulibus deinde acdictatorib: decemuirisq: ac tribunis consularib:
gessere foris bella domiseditiones quinq: libris exposui rescumuetus tatenimia obscuras ue lud
quae ma gño exinteruallo loca uix cernuntur tũ quod & nare ꝑ eademtempora littere fuere una
custodia fidelis memoriae rerũ gestarum et quod etiam siqͤ in cõmenturiis pontificũ aluisq publicis
priuacisq: erant monumentis incensa urbe plereq interiere:. Clariora de incepscerciortq ab scđa
origine uelut abstirpib: laetius feratiusq renate urbis gesta domimiliceq: exponentur. Ceterum
primo quo adminiculo erectaerat. eodeminnixa .m̃. furio pmli cipestecit. neq eum abdicare se

Expanded text:
ab condita urbe Roma ad captam eandem Romani sub regibus primum, consulibus deinde ac dictatoribus decemuirisque ac tribunis consularibus gessere, foris bella, domi seditiones, quinque libris exposui, res cum uetustate nimia obscuras uelut quae magno ex interuallo loci uix cernuntur, tum quid rarae per eadem tempora litterae fuere, una custodia fidelis memoriae rerum gestarum, et quod, etiam si quae in commentariis pontificum aliisque publicis priuatisque erant monumentis, incensa urbe pleraeque interiere. clariora deinceps certioraque ab secunda origine uelut ab stirpibus laetius feraciusque renatae urbis gesta domi militiaeque exponentur. ceterumprimo quo adminiculo erecta erat eodem innixa M. Furio principe stetit, neque eum abdicare se
Abbreviated transcription (Latin):
piiau&educsa pulicirea gensdubiȩ adiduoluntatis temptierentur pablius cõs ad ꝑ agrand ȩ̃ ꝓfeco
quiobseliquot expeditione uncpopulos autiui subegit aut conditionib: in societitẽ accepit. Papirio qa
dse soniuceriȩ restiterat breui ad spẽ euentus respondit Nã in sessis om̃b:uis ꝑquas cõmectus
he sammio sabuehebantur fiome domitisanites qͥlucerie i p̃sidio erãt lega tosmi sere adeo sromanũ
utreceptise quitibi quicius abelliceñt ab sis ter& obsidionehis papirius ittres pod debuisse cospontiũ berem
filiũ quo auctoreromanos subiugũ misissent õsulere quiduictis patiendumcens er&. Ceterũ qm̃ ab hosib
inseae quaestatui quc̃ in seipsi ferre meluerint nunti d reluceria iussituermee santnes ium̃tte multiu:

Expanded text:
exercitu et duce Apuli circa, gens dubiae ad id uoluntatis, temptarentur. Publilius consul ad peragrandam profectus exercitu et duce Apuli circa, gens dubiae ad id uoluntatis, temptarentur. Publilius consul ad peragrandam profectus Apuliam aliquot expeditione una populos aut ui subegit aut condicionibus in societatem accepit. Papirio quoque, qui obsessor Luceriae restiterat, breui ad spem euentus respondit; nam insessis omnibus uiis per quas commeatus ex Samnio subuehebantur, fame domiti Samnites qui Luceriae in praesidio erant legatos misere ad consulem Romanum, ut receptis equitibus qui causa belli essent absisteret obsidione. iis Papirius ita respondit debuisse eos Pontium Herenni filium, quo auctore Romanos sub iugum misissent, consulere quid uictis patiendum censeret; ceterum quoniam ab hostibus in se aequa statui quam in se ipsi ferre maluerint, nuntiare Luceriam iussit arma, sarcinas, iumenta, multi
Abbreviated transcription (Latin):
heniuie siumñtaq necullũsuꝑfuiss& animalin c̃sules receptui si gnũ dedissenta uidosq: cedis milite s ȩcastris
osuum perio a gmminis expulissent. itaq apuid infensos ob int̃ pellatã dulcedinẽ ire confesti oratiohabitae :
udl crdumile s minime cuiquã militũ cossodio in hostiscesse cut cessuros quinduces sicutbelluta in saciabi
uopiui futuros fuisse mres peccus equitũ sescentorũ qui luceriȩ obsidestenerent᷑ p̃pedissentanimos
tinspernaacuenia hostescae cos in suppliaceorũ ager& ꝑdereprius quã pecireoptantes laudare
ipulites leariq: obuiamitũ irae suce ẽẽ fater iom̃apatiendo potius quã ꝓdereturscdus totprin¬
pamromcenȩ uiuentutis dimissa c̃cione ind consiliũ habitũ om̃bi necopus luceriã p̃merent: analtero

Expanded text:
homines iumentaque; nec ullum superfuisset animal, ni consules receptui signum dedissent auidosque caedis milites e castris homines iumentaque; nec ullum superfuisset animal, ni consules receptui signum dedissent auidosque caedis milites e castris hostium imperio ac minis expulissent. itaque apud infensos ob interpellatam dulcedinem irae confestim oratio habita est, ut doceretur miles minime cuiquam militum consules odio in hostes cessisse aut cessuros; quin duces sicut belli ita insatiabilis supplicii futuros fuisse, ni respectus equitum sescentorum qui Luceriae obsides tenerentur praepedisset animos, ne desperata uenia hostes caecos in supplicia eorum ageret perdere prius quam perire optantes. laudare ea milites laetarique obuiam itum irae suae esse ac fateri omnia patienda potius quam proderetur salus tot principum Romanae iuuentutis. dimissa contione consilium habitum omnibusne copiis Luceriam premerent an altero
Abbreviated transcription (Latin):
nedescendere inaciẽ nec extrauallũ arma ferre deceptis potius quod cũq ca sus ferat passuros
qũ utospreuisse pacis auctor es tarentinos uidecentur acciperent seomen cos auira eteã p̃carimm̃ tẽ
hostibiuene uallũ quidem defendant cõs. int̃se pastitis copus succedunt hostiũ munim̃tis & simulundiq: adorq
ampans fossas explerent pars uellerent ucllũ atq in fossas pruerentinecuirtus modo in sita seo ira
niamnexilcerato signominia stimular& animos castra inua sere & ꝓsequisq ñ hic furculas nec caudiũ
neescdtus in uios eẽ ubuierror ẽ fraus suꝑbeuiciss& sed romanã uirtutẽ quã necucdllũ nec fosse ar cerent
ne morantes caedunt parit̃ resistentes fu sosq inermesatq armatos seruos liberos pubere sipubes

Expanded text:
nec descendere in aciem nec extra uallum arma ferre; deceptos potius quodcumque casus ferat passuros nec descendere in aciem nec extra uallum arma ferre; deceptos potius quodcumque casus ferat passuros quam ut spreuisse pacis auctores Tarentinos uideantur. accipere se omen consules aiunt et eam precari mentem hostibus ut ne uallum quidem defendant. ipsi inter se partitis copiis succedunt hostium munimentis et simul undique adorti, cum pars fossas explerent, pars uellerent uallum atque in fossas proruerent, nec uirtus modo insita sed ira etiam exulceratos ignominia stimularet animos, castra inuasere; et pro se quisque non haec Furculas nec Caudium nec saltus inuios esse, ubi errorem fraus superbe uicisset, sed Romanam uirtutem, quam nec uallum nec fossae arcerent, memorantes caedunt pariter resistentes fusosque, inermes atque armatos, seruos liberos, puberes impubes,
Abbreviated transcription (Latin):
turũ respondit. accitoq eo cũ tẽpusomne inapparitu pugnȩ consumpsiss& conlocutus dere haud dubia
signũ pugnȩ p̃posuit a gentib: diuinahumaq quae a d solent cum aciedimicandũ ẽ c̃sulibi tarentini legaq
acursare responsũ expecientes quib: papius cit Auspicia secđa ẽẽ taerentinipullarius nuntiat litatũ p̃te¬
rea ÷ egregiea uctorib:dis utuidetis adregerendã ꝓficiscim᷑ signa indeferreius sit & copia sedux̃
inis simã increpans gentẽ q̃ suarũ in potens reerũ p̃domesticis seditionib discorduisq: aliis modũ
pacis aobelli facereequum censero Sãnites+
quia aut pacem uerecupiebant aut expediebat simulare ut earentinos sibi conciliarent. cun
tosrepente adpugnã roma nos conspexissent uociferarise inccuctoritate tirentinorũ manere

Expanded text:
turum respondit; accitoque eo, cum tempus omne in apparatu pugnae consumpsisset conlocutus de re haud dubia, turum respondit; accitoque eo, cum tempus omne in apparatu pugnae consumpsisset conlocutus de re haud dubia, signum pugnae proposuit. agentibus diuina humanaque, quae adsolent cum acie dimicandum est, consulibus Tarentini legati occursare responsum exspectantes; quibus Papirius ait: 'auspicia secunda esse, Tarentini, pullarius nuntiat; litatum praeterea est egregie; auctoribus dis, ut uidetis, ad rem gerendam proficiscimur'. signa inde ferre iussit et copias eduxit uanissimam increpans gentem, quae, suarum impotens rerum prae domesticis seditionibus discordiisque, aliis modum pacis ac belli facere aequum censeret. Samnitesquia aut pacem uere cupiebant aut expediebat simulare ut Tarentinos sibi conciliarent, cum instructos repente ad pugnam Romanos conspexissent, uociferari se in auctoritate Tarentinorum manere
Abbreviated transcription (Latin):
arpis frum̃tũ ueher& int̃dũoccur suhostiũ cogeret abecto exequo frum̃topugnare. Obsessisptiesq
alt̃cõs uictore exercitu adueñ & c̃mettus ex montib sãnitib: inueccierant & auxilia in tromissa drciora om̃a
aduent publuifec̃ qui obsidionedelegata incurđ collegeuacuus ꝑ agroscunca infesta cõmecctibi hostũ fecerat᷑
ittq cũs pes nulla e ẽ diutius obsessos in opiã laturo sco act: samnites quicdliuceriã castrihabebant undiqr
cntraetis uirib signa cũ papirio conferre ꝑ idtẽpus parantibi utrisq setcad p̃liũ legati tcrentinin t̃ueniunt
denuntiantes sãnitib: romanisq utbellũ omitterent ꝑutrosstetiss& quominus discederet᷑ ab armis ad uers
eos sȩꝓalteris pugnatoris eadegatione papirius audit ꝑinde acmotus dictis eorũ cũ collega se cõmunica¬

Expanded text:
Arpis frumentum ueheret, interdum occursu hostium cogeretur abiecto ex equo frumento pugnare: obsessis priusquam Arpis frumentum ueheret, interdum occursu hostium cogeretur abiecto ex equo frumento pugnare: obsessis priusquam alter consul uictore exercitu aduenit, et commeatus ex montibus Samnitium inuecti erant et auxilia intromissa. artiora omnia aduentus Publili fecit, qui obsidione delegata in curam collegae uacuus per agros cuncta infesta commeatibus hostium fecerat. itaque cum spes nulla esset diutius obsessos inopiam laturos, coacti Samnites, qui ad Luceriam castra habebant, undique contractis uiribus signa cum Papirio conferre. per id tempus parantibus utrisque se ad proelium legati Tarentini interueniunt, denuntiantes Samnitibus Romanisque ut bellum omitterent: per utros stetisset quo minus discederetur ab armis, aduersus eos se pro alteris pugnaturos. ea legatione Papirius audita perinde ac motus dictis eorum cum collega se communica
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fusi modo hosces s̃ sednecastris quidẽ suisfugã impedire ausi apuliam dissipati petiere luceria
tam̃ coactorursus in unũ cgmine ẽ ꝑuentũ Roma nosira eccdẽ q̃ ꝑmediã aciẽ hostiũ talerae
&in castraꝑtulit ibiplus qu in acie sanguinis a ecedis factũp̃deq parsimaior ira corrapte Exer¬
citꝰ alt̃ cũ papirio cõs locismaritimis ꝑuenerat arpos ꝑom̃ a pacata samnitiũ magis inurus & odio
quã bene ficio ullo pr nam sãnite seatẽ pestate in montibi uicatĩ habittntes cã pestria& maritima
loca contẽptucultorũ mollioreatq: ut euenit fere locissimili genere ipsimontam atqiagre stsb
depopulabuntur quaeregiosi fida sãnitib: fuss& aut ꝑuenire arpos exercitus romaenꝰ nequis ei
ceterũ edeo exigue it milite occupatostationibus uigilusq ecopereeques folliculis dddsess sbr

Expanded text:
non fusi modo hostes sunt sed ne castris quidem suis fugam impedire ausi Apuliam dissipati petiere; Luceriam non fusi modo hostes sunt sed ne castris quidem suis fugam impedire ausi Apuliam dissipati petiere; Luceriam tamen coacto rursus in unum agmine est peruentum. Romanos ira eadem, quae per mediam aciem hostium tulerat, et in castra pertulit. ibi plus quam in acie sanguinis ad caedis factum praedaeque pars maior ira corrupta. exercitus alter cum Papirio consule locis maritimis peruenerat Arpos per omnia pacata Samnitium magis iniuriis et odio quam beneficio ullo populi Romani; nam Samnites, ea tempestate in montibus uicatim habitantes, campestria et maritima loca contempto cultorum molliore atque, ut euenit fere, locis simili genere ipsi montani atque agrestes depopulabantur. quae regio si fida Samnitibus fuisset, aut peruenire Arpos exercitus Romanus nequisset ceterum adeo exigue ut militi occupato stationibus uigiliisque et opere eques folliculis in castra ab
Abbreviated transcription (Latin):
ecres samnitiũ animos qđ nec ad luceriã irene ab tergo instar& hostis necͥmanerene iuceria inem̃
amuteretursatis audebant Optimũ uisuẽ cõmittere rẽfortune Itransigere cũ publio certem ltq
inaciem copia seducunt aduersus quos publius consul cũ dimicaturus eet priusa lloquendosimilites rat᷑
contionẽ aduocaruus sit ceterũ si c̃ingenti alacritate ad p̃toriũ concursuẽ : ita p̃clamore poscentũ
pugnã nulla adhortatio imperctoris cudita ẽ suus cuiq: anim memor ignominie adhortator aderat :
uaduntigit᷑ in p̃lũ urgentes signiferos et nemora in concursu pilis emittendis stringedisqu indegla¬
dũ se& pila uelutdato adid signo abiciunt strictisq gladiis cursuinhos tẽferunt᷑ nihilillicimpe¬
ratoriȩ artis ordinib: Aut sub sidus locandis fuit omã iramiluteris ꝓpeues a no impetuegit Itiq

Expanded text:
ea res Samnitium animos, quod nec ad Luceriam ire, ne ab tergo instaret hostis, nec manere, ne Luceria interim ea res Samnitium animos, quod nec ad Luceriam ire, ne ab tergo instaret hostis, nec manere, ne Luceria interim amitteretur, satis audebant. optimum uisum est committere rem fortunae et transigere cum Publilio certamen; itaque in aciem copias educunt. aduersus quos Publilius consul cum dimicaturus esset, prius adloquendos milites ratus contionem aduocari iussit; ceterum sicut ingenti alacritate ad praetorium concursum est, ita prae clamore poscentium pugnam nulla adhortatio imperatoris audita est; suus cuique animus memor ignominiae adhortator aderat. uadunt igitur in proelium urgentes signiferos et, ne mora in concursu pilis emittendis stringendisque inde gladiis esset, pila uelut dato ad id signo abiciunt strictisque gladiis cursu in hostem feruntur. nihil illic imperatoriae artis ordinibus aut subsidiis locandis fuit; omnia ira militaris prope uesano impetu egit. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
nocte o ccupatuẽ timor inde mutuu s utroq usq adlucẽ quietos tenuit lax pugne initiũ fauit quã abeniã¬
duȩ quã & quia ꝓparis ac focis dimicabatꝰ et qr extectis adiuu ab at inbellis multitudo taem̃ fregellonsifinuer̃
frius deinderẽ in clincuit qđ uocẽ audirip̃conis passis in colum̃ habiturũ qui armaposuiss& easpes remsit
acertonine animos et passimarma iacttri coepta ꝑtinatiorpars armatu ꝑauersã poriũ erupit
Tutiorq eis audacia fuitquã in cautꝰ ad oredȩndũ ceteris pauor quoscircũdato signine qͥ quã deosfidã in
inuocantes sã nites c̃eremauer̃ Cõs int̃ sepastiti ꝓiuncias paprriu s inapuliã adluceriã ꝑgit ubiequites ro¬
maniobsides adcccudiũ daticus todiebant᷑ publus in sanio substitit aduers caudin as legiones distendit

Expanded text:
nocte occupata est. timor inde mutuus utrosque usque ad lucem quietos tenuit; lux pugnae initium fuit, quam aliquamnocte occupata est. timor inde mutuus utrosque usque ad lucem quietos tenuit; lux pugnae initium fuit, quam aliquamdiu aequam et quia pro aris ac focis dimicabatur et quia ex tectis adiuvabat imbellis multitudo tamen Fregellani sustinuerunt. fraus deinde rem inclinauit, quod uocem audiri praeconis passi sunt incolumem abiturum qui arma posuisset. ea spes remisit a certamine animos et passim arma iactari coepta. pertinacior pars armata per auersam portam erupit tutiorque eis audacia fuit quam incautus ad credendum ceteris pauor, quos circumdatos igni nequiquam deos fidemque inuocantes Samnites concremauerunt. consules inter se partiti prouincias, Papirius in Apuliam ad Luceriam pergit, ubi equites Romani obsides ad Caudium dati custodiebantur, Publilius in Samnio substitit aduersus Caudinas legiones. distendit
Abbreviated transcription (Latin):
es faellende fide exquirere .i. lictor deme iuinola romanis moratus sit nemoquominꝰ
transu suenit abeant : Et illi quidẽ forsan & publica suacerte liberata fide abcaudio in ca
iq q̃deineuoner̃ ñin animis solũ sed ꝓpeinoculis eẽ & sero aenequiquã laudare senis pontu
utraq consilia int̃ quae seme dialapsos iuctoriae possessionem pace incerta mutasse et bene ficuetma¬
leficũ occasione amissa.pugnaturi cũeis quos potuerint in ꝑpetuũ uł in imicostollere uelanicos facere :
romanos deditio postumiũ quã pontiũ in eruenta uictoritint̃ samnites fecer& egeri possebellũ ro¬
manipuictoriacestahaberent sãnites simulrebellasse &iuciss eorederent rõmaenũ. Int̾hȩcsatr¬
cani ad sc̃nites defecer et fregellȩ colonia necopinatio aduentu sconitiũ fusse & satricanos cũ ussatisefut¬

Expanded text:
ulares fallendae fidei exquirere! I, lictor, deme vincla Romanis; moratus sit nemo, quo minus ulares fallendae fidei exquirere! I, lictor, deme vincla Romanis; moratus sit nemo, quo minus ubi visum fuerit abeant. et illi quidem, forsitan et publica, sua certe liberata fide ab Caudio in castra nia quae deinde evenerunt non in animis solum sed prope in oculis esse; et sero ac nequiquam laudare senis Ponti utraque consilia, inter quae se media lapsos via victoriae possessionem pace incerta mutasse; et beneficii et maleficii occasione amissa pugnaturos cum eis quos potuerint in perpetuum vel inimicos tollere vel amicos facere. larioreml inter Romanos deditio Postumium quam Pontium incruenta victoria inter Samnites faceret, et geri posse bellum Romani pro victoria certa haberent, Samnites simul rebellasse et vicisse crederent Romanum. inter haec Satricani ad Samnites defecerunt, et Fregellae colonia necopinato adventu Samnitium— fuisse et Satricanos cum iis satis constat—
Abbreviated transcription (Latin):
eos slduxistis auro ciuita tẽ agallis redemistis: int̃accipiendũ aurũ caesi sunt : Pacem
ut legiones uobis captas restitueremꝰ eã pacẽ irrit̃ facitis et semꝑ aliquã
ha ei legiones captas uictori resticuat : Hoc fide hoo foederib: hoc fecialib: cerimoniis
nionũerit̃ ut quidẽ tuquod petist ꝑpactione habeas totciues in columes egopacẽquam hosq¬
flin emittendo pactis sum ñ habeã hoctu a corneli hocuos feciales iuris gentibus dicitis
toaesoistos quos de disimulatis nec accipionecdediarbitror nec moror quominus inci¬
quat̃ oligatã sponsione commissa iratis cmbidusquorũ eludit᷑ num̃ redeent Geritebellũ
had omañ eẽ & ascomni telegatũ nomanũ uiolatũ eo uobis iuistũ innos factũ eẽbellum:
sulaadibnia religionũ ñpudet in lucẽ ꝓferre & uixpueris dignas ambages senes ac con-¬

Expanded text:
eos subduxistis. auro ciuitatem a Gallis redemistis; inter accipiendum aurum caesi sunt. pacem neos subduxistis. auro ciuitatem a Gallis redemistis; inter accipiendum aurum caesi sunt. pacem nobiscum pepigistis ut legiones uobis captas restitueremus; eam pacem inritam facitis. et semper aliquam habeat, legiones captas uictori restituat; hoc fide, hoc foederibus, hoc fetialibus caerimoniis dignum erat. ut quidem tu quod petisti per pactionem habeas, tot ciues incolumes, ego pacem quam hos tibi remittendo pactus sum non habeam, hoc tu, A. Corneli , hoc uos, fetiales, iuris gentiego vero istos quos dedi simulatis nec accipio nec dedi arbitror, nec moror quo minus in civitatem obligatam sponsione commissa iratis omnibus dis, quorum eluditur numen, redeant. gerite bellum,  civem Romanum esse, et a Samnite legatum Romanum violatum: eo vobis iustum in nos factum esse bellum. haec ludibria religionum non pudere in lucem proferre et vix pueris dignas ambages senes ac cons
Abbreviated transcription (Latin):
tumeoiustius bellũ gesturos. Iũ pontius nec ego istã deditionẽ accipiam inquit neo samnites
ritam habebunt quintu spuri postumi sideos eẽcenses aut om̃a irritacficcis aut paotostas:
Sĩntipopulo om̃s quos in potestate habuit. aut ꝑhis pax debet᷑ Sed quidego apellote qͥ captũiuotor
uuiquapotes fide resticuuꝰ p̃mit apello quẽ sis ponsionis ad furculas caudincs facte penit& restituat
legiones inra saltũ quo septe fuer Nemoquẽ quam deceperit om̃ a ꝓinfecto sint recipiant
arma quae ꝑ pactionem eradider̃ rede ant incas trisua quioquid pridiehab uer̃ quã in col¬
lequumẽ uentũ habeant tũ bellũ & fortia ẽsilia placeant tunc sponsio et pax repudietur:
p̃ aedu semꝰ nũ quã ne causa defi& curuicti pacto ñstetisi obsides porsenne dedistis. furto

Expanded text:
tum; eo iustius bellum gesturos. tum Pontius 'nec ego istam deditionem accipiam' inquit, 'nec Samnites tum; eo iustius bellum gesturos. tum Pontius 'nec ego istam deditionem accipiam' inquit, 'nec Samnites ratam habebunt. quin tu, Sp. Postumi , si deos esse censes, aut omnia inrita facis aut pacto stas? Samniti populo omnes quos in potestate habuit aut pro iis pax debetur. sed quid ego te appello, qui te captum uictori cum qua potes fide restituis? populum Romanum appello; quem si sponsionis ad Furculas Caudinas factae paenitet, restituat legiones intra saltum quo saeptae fuerunt. nemo quemquam deceperit; omnia pro infecto sint; recipiant arma quae per pactionem tradiderunt; redeant in castra sua; quidquid pridie habuerunt quam in conloquium est uentum habeant; tum bellum et fortia consilia placeant, tum sponsio et pax repudietur. populi Romani accusemus. nunquamne causa defiet cur uicti pacto non stetis? obsides Porsinnae dedistis; furto
Abbreviated transcription (Latin):
cuneta s pectant etbellũ enumquã futurũ ut congredi armatiscũsanite liceat Incuicate iraodioq
ardentedilectus ꝓpeomniũ uoluntariorũ suit re scripte ex eodẽ milite nouȩ legione sductusq adcaudiũ
exercitꝰ ꝓꝰ gressi fetiales ubi ad portã uenere uestẽ detrabi pacis ponsorib: ube nt manꝰ postergũ uincir ĩ
cuma pperitor uere cundic incaes tatis postumi laxe iuncir& quintiuinquit adduces loruuit iustifiat
dedicio ũ ubuncetũ samnitiũ & cd tribunaluentũ pontũ ẽ . A cornelius ariun fecialis utt cuerba fec̃ Quan¬
impasit solutus hosce homine s uoł̵ dedohaec dicenti feciali postumius genu femur quantamaxime
uiterat iu ꝑculit. &clara uoceait . sesamnitẽ ciuẽ eẽ illũ legatũ fecialẽ a se contraius gentiũ uola¬

Expanded text:
no dare. arma cuncti spectant et bellum: en unquam futurum, ut congredi armatis cum Samnite liceat? in ciuitate ira odioque no dare. arma cuncti spectant et bellum: en unquam futurum, ut congredi armatis cum Samnite liceat? in ciuitate ira odioque ardente dilectus prope omnium uoluntariorum fuit. rescriptae ex eodem milite nouae legiones ductusque ad Caudium exercitus. praegressi fetiales ubi ad portam uenere, uestem detrahi pacis sponsoribus iubent, manus post tergum uinciri. cum apparitor uerecundia maiestatis Postumi laxe uinciret, 'quin tu' inquit 'adduces lorum, ut iusta fiat deditio?' tum ubi in coetum Samnitium et ad tribunal uentum Ponti est, A. Cornelius Aruina fetialis ita uerba fecit. 'quans Romanus scelere impio sit solutus hosce homines uobis dedo.' haec dicenti fetiali Postumius genu femur quanta maxime poterat ui perculit et clara uoce ait se Samnitem ciuem esse, illum legatum fetialem a se contra ius gentium uiola
Abbreviated transcription (Latin):
chilman dastis. nec cũ sãnitib cũ quib: nihil egistissannitib: sponsores nossum eisatis lodpletes
in id qđ nr̃m ẽ in id qđ p̃starepossumꝰ corporanrã & animos inhaec seuiant in haeo ferrũ
in haec iras acuant qđ ad tribunos actin& consulite utrũ p̃sens deditio eorũ fieripossit
anindiem differatur nos inter̃ .t̃ ueturi uosq ceteri iuliȩ haeccapita luende spon¬
sionis ferã & nros supplicio liberem romana arma mouit pocum causa tũ auctor necie¬
teros solũ sed tribunos etiã plebeiut se in senatus dicerent fore potesiateagis tratumde
ad fulsis seciuitaquis ẽ postumius in oreerat eũ laudibi ad eccelũ ferebant detiocions
p̃dicii consulis aliis claris ftccinorib: aequabant emersis seciuitatẽ exobnoxia pace illius
consilio & opera ipsum secruciatib: et ostiumire offerre piaculaq ꝓpor dare arime

Expanded text:
hil mandastis, nec cum Samnitibus cum quibus nihil egistis. Samnitibus sponsores nos sumus rei satis locupletes in id quod nostrum est, in id quod praestare possumus, corpora nostra et animos; in haec saeuiant, in haec ferrum, in haec iras acuant. quod ad tribunos attinet, consulite utrum praesens deditio eorum fieri possit an in diem differatur; nos interim, T. Ueturi uosque ceteri, uilia haec capita, luendae sponsionis feramus et nostro supplicio liberemus Romana arma.' mouit patres conscriptos cum causa tum auctor, nec ceteros solum sed tribunos etiam plebei, ut se in senatus dicerent fore potestate. magistratu inde adfulsisse ciuitati uisa est. Postumius in ore erat; eum laudibus ad caelum ferebant, deuotioni P. Deci consulis, aliis claris facinoribus aequabant: emersisse ciuitatem ex obnoxia pace illius consilio et opera; ipsum se cruciatibus et hostium irae offerre piaculaque pro populo Roma
Abbreviated transcription (Latin):
obligatos uiderenudos uinctosq hostib: deditos omnẽ irã hostiũ nr̃iscapitib: excipientes
nouos cõslegionesq romanas iticcũ samnite gerere bellũ uelitis ut omnia ante nos c̃sules
tanta simuladmiratio miseratioq uiri incessithomines utmodo uix
erederentillum eundẽ eẽ. sp̃ postumiũ quiauctor tũ fede pacis fuissec modomis ercrentur
cĩ sacro scĩe ent dedihostib uiolariue possent tum postumius dedite interea deditẽ inquit
ꝓftanosnos quos saluarereligione potestis dedetis deinde etistos sacros cõs cũ primo magis cra¬
poabierint sed si meccudiatis prius quã dedantur hic in comitio uirgis caesos hancia mutint̃ calate
poeneu surã habetent nã qđ deditione n rĩ neganti ex solui religionẽpopulũ idistos inagis nededant᷑¬

Expanded text:
obligatos, uidere nudos uinctosque hostibus deditos, omnem iram hostium nostris capitibus excipientes; obligatos, uidere nudos uinctosque hostibus deditos, omnem iram hostium nostris capitibus excipientes; nouos consules legionesque Romanas ita cum Samnite gerere bellum uelitis, ut omnia ante nos consules bella gesta sunt.' quae ubi dixit, tanta simul admiratio miseratioque uiri incessit homines ut modo uix crederent illum eundem esse Sp. Postumium qui auctor tam foedae pacis fuisset, modo miserarenturque ad extremum, cum sacrosancti essent, dedi hostibus uiolariue posse. tum Postumius 'interea dedite' inquit 'profanos nos, quos salua religione potestis; dedetis deinde et istos sacrosanctos cum primum magistratu abierint, sed, se me audiatis, priusquam dedantur, hic in comitio uirgis caesos, hanc iam ut intercalatae poenae usuram habeant. nam quod deditione nostra negant exsolui religione populum, id istos
Abbreviated transcription (Latin):
et publius penesquẽ fasceserant dic sp̃ postumi inquit Quiubi surrex̃ eodẽ illo uultuquo subiugũ
denoxa nr̃a neq depoena reculistis omissa defensione q̃ nõdifficillima ee apud aut ignaros
michine anlegionib: ur̃is peꝑcerim cũ meseu turpiseanec essarias ponsione obstrinxi quatam̃
debenturSan nitibi dedamur ꝑfetiales nudiuinctiq ex soluamꝰ religione popalũ siqua obliga¬
uimꝰ ne quid diuinihumaniue obst& quominꝰ iustumpiumq: de integro in ea turbellũ interea c̃sules
exercitũ scribere armare educere plac& nec prius ingredibostiũ fines quã omã iusta in deditione
nram ꝑfectaer̃ uos dĩi immoriades p̃cor q̃soq: siuobis ñ fuit cordi .s p̃. pꝰtumũ t̃ueturiũ coscũ sãnitib:
ꝓsperebellũ gerere atuos satis habeatis uidissenos subiugummissos uidissesponsione in fami

Expanded text:
et Publilius, penes quem fasces erant, 'dic, Sp. Postumi ' inquit. qui ubi surrexit, eodem illo uoltu quo sub iugumet Publilius, penes quem fasces erant, 'dic, Sp. Postumi ' inquit. qui ubi surrexit, eodem illo uoltu quo sub iugumde noxa nostra neque de poena rettulistis, omissa defensione, quae non difficillima esset apud haud ignaros mihine an legionibus uestris pepercerim, cum me seu turpi seu necessaria sponsione obstrinxi; qua tamen, debentur Samnitibus. dedamur per fetiales nudi uinctique; exsoluamus religione populum, si qua obligauimus, ne quid diuini humaniue obstet quo minus iustum piumque de integro ineatur bellum. interea consules exercitum scribere, armare, educere placet, nec prius ingredi hostium fines quam omnia iusta in deditionem nostram perfecta erunt. uos, di immortales, precor quaesoque, si uobis non fuit cordi Sp. Postumium T. Ueturium consules cum Samnitibus prospere bellum gerere, at uos satis habeatis uidisse nos sub iugum missos, uidisse sponsione infami
Abbreviated transcription (Latin):
a negtere urbe tectisue accipiendos quã concitationẽ animorum fregit aduentus exercitus etiã¬
iratis mirabilis. Nonenĩ ã quã in patriã reuertentes ex insperato in columes sed captor ũabitu uiltuq:
ingressi sero in urbem itasein suis quisq: tectis abdider̃ ut postero atq: insequentib: dieb: nemoeorũ
forum aut publicũ aspicere uell& sc̃s in priuato abditinihil ꝓmagis tratua geremnis iquod exp̃ssum sc̃ ÷
quibi uitiocreatis suffecti .m̃ emilius papus dictator. Luaderius faccus magist̃ equitũ nec ꝑ eos comi¬
ta habie & quid tedebat populũ omniũ magis tratuũ eius annire s adint᷑ regnũ redut inter¬
reges & fabius incximꝰ m̃. ualerius coruus isconsules creduit q̃ publiũ filonẽ & luciũ papirium cur¬
soremiterũ haud dubio consensuciuitatis quod nulliea tẽ pestate ducesclarioresẽentauo creatis

Expanded text:
 negare urbe tectisue accipiendos. quam concitationem animorum fregit aduentus exercitus etia negare urbe tectisue accipiendos. quam concitationem animorum fregit aduentus exercitus etiairatis miserabilis. non enim tamquam in patriam reuertentes ex insperato incolumes sed captorum habitu uoltuque ingressi sero in urbem ita se in suis quisque tectis abdiderunt, ut postero atque insequentibus diebus nemo eorum forum aut publicum aspicere uellet. consules in priuato abditi nihil pro magistratu agere nisi quod expressum senatquibus uitio creatis suffecti M. Aemilius Papus dictator, L. Ualerius Flaccus magister equitum. nec per eos comitia habita; et quia taedebat populum omnium magistratuum eius anni, res ad interregnum rediit. interreges Q. Fabius Maximus M. Ualerius Coruus . is consules creauit Q. Publilium Philonem et L. Papirium Cursorem iterum haud dubio consensu ciuitatis, quod nulli ea tempestate duces clariores essent. quo creati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
riere ingenia aitsulentiũ illud sãnitibi flebiles breuiclamores genitusq exitaturũ caudi¬
neq pacis cliquanto samnitib: quã romanis tristiorẽ memoricm fore. quippesuosquãq eox
animos abiturũ ubicũq congres suri sint sadtus caudinos ñubiq samnitib: foralam rome¬
et sua in famis cladeseratibbsessos primũ audier̃ tristior deinde ignominiosepacis magis
quã periculi nuntius fuit. Ad famã obsidianis dilectus haberi ceptus erat dimis susde inde
auxilia tũ apparatus postquã deditionẽ tam fede factã acceper̃ exemploq si ne ulle buldiat
auc toricate consensũ in omneni formen lacutus ẽ. Iab necirca forũ clause ristiaũq in faro
sua sponte ceptũ prius quã indictũ laticlauian uli aurei positi pene mestior exercituipsocuita s es
nec ducibi solũ atqiaue coribi sponsoribiq pacis i rasci sedinnoxios etiãmilites adire eteg¬

Expanded text:
rare ingenia aut silentium illud Samnitibus flebiles breui clamores gemitusque excitaturum, Caudirare ingenia aut silentium illud Samnitibus flebiles breui clamores gemitusque excitaturum, Caudinaeque pacis aliquanto Samnitibus quam Romanis tristiorem memoriam fore; quippe suos quemque eorum animos habiturum, ubicumque congressuri sint; saltus Caudinos non ubique Samnitibus fore. iam et Romae sua infamis clades erat. obsessos primum audierunt; tristior deinde ignominiosae pacis magis quam periculi nuntius fuit. ad famam obsidionis dilectus haberi coeptus erat; dimissus deinde auxiliorum apparatus, postquam deditionem tam foede factam acceperunt; extemploque sine ulla publica auctoritate consensum in omnem formam luctus est. tabernae circa forum clausae iustitiumque in foro sua sponte coeptum prius quam indictum; lati claui, anuli aurei positi; paene maestior exercitu ipso ciuitas esse; nec ducibus solum atque auctoribus sponsoribusque pacis irasci sed innoxios etiam milites odisse et
Abbreviated transcription (Latin):
mulcos sibimestiores & abiectiores animouisos referrent ad eo silens aecꝓpemutũ agmenin¬
cessisse tacere in dolem illã romanã ab latosq cum armis animos ñ redderesalutẽ ñsalu¬
tantibidarerespons ñ hiscere
quem quã p̃metu potuisse. ttc̃quã ferentib: ad huo
ceruicib iugũ sub quod missieent habere sãnices uiccoriã ñ p̃claram solum sed etiam ꝑpetuã
cepisse enĩ eos ñ romã sic̃ antegallos sed quod multo bellicosius fuerit roman ãurtutem ferocũq
cumhae cdicerentur audirenturq et deploratum peneromanũ ncim̃ in concilio sociorũ fideliũ
eẽt dicitur blius acoilauiusouifilius clarus genere ftatisq tũ etiã & ate uenerandus longe alit᷑
sed habererẽ dixisse silentiumillud obstinctũ fixosq intrã oculos & surdas ad om̃a solata dures
pudorẽ intuendelucis in gentẽ molemirtrũ ex alto animocientis indicia ẽẽ ut romana sengno¬

Expanded text:
multo sibi maestiores et abiectiores animi uisos referrent: adeo silens ac prope mutum agmen incessisse; iacere indolem illam Romanam ablatosque cum armis animos; non reddere salutem, non salutantibus dare responsum, non hiscere quemquam prae metu potuisse, tamquam ferentibus adhuc ceruicibus iugum sub quod missi essent; habere Samnites uictoriam non praeclaram solum sed etiam perpetuam; cepisse enim eos non Romam, sicut ante Gallos, sed, quod multo bellicosius fuerit, Romanam uirtutem ferociamque,— cum haec dicerentur audirenturque et deploratum paene Romanum nomen in concilio sociorum fidelium esset, dicitur Ofillius A. Calauius Oui filius , clarus genere factisque, tum etiam aetate uerendus, longe aliter se habere rem dixisse: silentium illud obstinatum fixosque in terram oculos et surdas ad omnia solacia aures et pudorem intuendae lucis ingentem molem irarum ex alto animo cientis indicia esse; aut Romana se igno
Abbreviated transcription (Latin):
eluderentur & nr̃m exercitũ eadẽ q᷑ impedierat fortuna expedir& uanã uictoriã uamiorẽ
irrita faccer & pax sponsi o int̃ poneret᷑ que neminẽ pret᷑ sponsorẽ obligar& Q uid enim uobiscũ põ
quidcum pop̃r actum ẽ : Quis uos appellare potest quissȩ a uobis dicere deceptũ hostis ancuuis
hosti nichil spopondistis. qui neminẽ spondere ꝓuobis iussistis Nichil ergo uobis ne nob̃cũ ẽ quibin

Expanded text:
eluderentur, et nostrum exercitum eadem quae impedierat fortuna expediret, uanam uictoriam uanior eluderentur, et nostrum exercitum eadem quae impedierat fortuna expediret, uanam uictoriam uanior inritam faceret pax, sponsio interponeretur quae neminem praeter sponsorem obligaret. quid enim uobiscum, patres conscripti, quid cum populo Romano actum est? quis uos appellare potest, quis se a uobis dicere deceptum? hostis an ciuis? hosti nihil spopondistis, ciuem neminem spondere pro uobis iussistis. nihil ergo uobis nec nobiscum est quib
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃t nec illis sponderepace qͣ me iñ erat arbitrii neqduob quini hilm andaueratis possemꝰ Nsihil
mer̃ nec nos inbellosatis cauimus etillimale partã uic coriãm ale ꝑdider̃ dũ uix locis quib: uice¬
rant credunt dũ quacũq c̃ditione arma iuris in armatis auferre festinant : Ansi s anamens
fuiss& difficile illis fuit dumsenes abdomo ad consultandũ acersunt mittereromã legatos
cum senatu cum populodepace ac foedere agere . Tridui it̃ expeditis enat intere ain inducus
res fuiss& donec ab roma legati autuiotoriđ̃ illis certã aut pacem ad ferrent eademum
sponsio eã quat̃ populiius su spopondissemꝰ. sed neq uostulis secis nec nosspondissemꝰ Nec fas fuit
aliũ rerũ exitũ eẽ quã ut illi uelut somnio laetiore quã quod mentes eoꝵ capere possent neqͥ ꝗͣ

Expanded text:
esset nec illis spondere pacem quae mei non erat arbitrii, nec pro uobis qui nihil mandaueratis possem. nihil esset nec illis spondere pacem quae mei non erat arbitrii, nec pro uobis qui nihil mandaueratis possem. nihil merunt. nec nos in bello satis cauimus et illi male partam uictoriam male perdiderunt, dum uix locis quibus uicerant credunt, dum quacumque condicione arma uiris in arma natis auferre festinant. an, si sana mens fuisset, difficile illis fuit, dum senes ab domo ad consultandum accersunt, mittere Romam legatos? cum senatu, cum populo de pace ac foedere agere? tridui iter expeditis erat; interea in indutiis res fuisset, donec ab Roma legati aut uictoriam illis certam aut pacem adferrent. ea demum sponsio esset quam populi iussu spopondissemus. sed neque uos tulissetis nec nos spopondissemus; nec fas fuit alium rerum exitum esse quam ut illi uelut somnio laetiore quam quod mentes eorum capere possent nequiquam
Abbreviated transcription (Latin):
po tãs ponsores quã foedera scã et̃ apud eos homines apud quo suxta diunas religiones fides
humana colitur sed iniussu populi nego quicquã sanciriposse quod populũ teneat ansieadem suꝑbico
quas ponsionemistã exp̃sser̃ nob̵ samnites coegissent nos uerba legitim adedentiũ urbes nuncupa
rededitũ pm̃r uostribuni diceretis et hanc urbem tẽplade lubra fines aquas samnitiũ ẽẽ omitto
censurũ si magistratus si se nacũ sileges ñ habiturũ si subregibus futurũ dĩ meliorainquis dtqͥ
ñ indignitas rerum sponsionis uinculũ leuat Siquidẽ in quo obligaripopulus possitinoma
potest et neillud quidẽ quod quosdã forsitan i oueat. refert comsulandictator anp̃tor
spoponderit et hocipsietã samnites iudicauer̃ qͥb: ñ fuit satis coss s pondere sed legatos ques tores
tr̃ m̃il spondere coegeñ Necame nuncquis quã q̃ siuerit quidita spoponderĩ cũi dnec c̃sulis ius

Expanded text:
 tam sponsiones quam foedera sancta esse apud eos homines apud quos iuxta diuinas religiones fides humana colitur; sed iniussu populi nego quicquam sanciri posse quod populum teneat. an, si eadem superbia, qua sponsionem istam expresserunt nobis Samnites, coegissent nos uerba legitima dedentium urbes nuncupare, deditum populum Romanum uos tribuni diceretis et hanc urbem, templa, delubra, fines, aquas Samnitium esse? omitto ulum Romanum? si incensurum? si magistratus, si senatum, si leges non habiturum? si sub regibus futurum? di meliora, inquis. atqui non indignitas rerum sponsionis uinculum leuat; si quid est in quo obligari populus possit, in omnia potest. et ne illud quidem, quod quosdam forsitan moueat, refert, consul an dictator an praetor spoponderit. et hoc ipsi etiam Samnites iudicauerunt, quibus non fuit satis consules spondere, sed legatos, quaestores, tribunos militum spondere coegerunt. nec a me nunc quisquam quaesiuerit quid ita spoponderim, cum id nec consulis ius
Abbreviated transcription (Latin):
suã decime p̃tiũ partis inpublicũ deferr& ut ex eodomnum aureũ dignũ amplitudin e templia enumine
duilcis etequis uener̃ impetrattq pxinaagis uefesscaitẽ dutin obello adquiescer& ciuitus quã q̃đ ignipteret:¬
Veis captis ex tribunimilitũ consulari potestate in sequens annus habuit duos plblios cornelos essuo

Expanded text:
suam, decimae pretium partis in publicum deferret, ut ex eo donum aureum, dignum amplitudine templi ac numine suam, decimae pretium partis in publicum deferret, ut ex eo donum aureum, dignum amplitudine templi ac numine a Uolscis et Aequis uenerunt, impetrataque pax, magis ut fessa tam diutino bello adquiesceret ciuitas quam quod digni petereneiis captis, sex tribunos militum consulari potestate insequens
Abbreviated transcription (Latin):
c̃spectꝰ ipseẽ curruȩquis albis iunc to urbẽ inuectꝰ. parũq id ñ cuule modos edbumanũ etiã usumiouis solis
equis equiperatũ dictatorẽ in religionẽ etiã erahebant triũ phusqi obetm unã maximerẽ claricr
quã gracior fuit. Iumiunoni regine templũ in a uencino locauie dedicauitq matutȩ matri. Atq his
diuinis humanisq rebi gestis dictatura se abdicauit : agide inde deapollpnis dono coeptum cuisedeci¬
mã uouisse p̃departẽ cũ dicer& e amillus pontificessoluendum regione populũ censerent haud facile
inibaturratio iubendi referre p̃dã populũ ut exea pars debita in sacrũ secerneretur. tandem eo qđ
lenissimũ uidebatur decursu ẽ utquis edomũq religione ex soluere uellet cũ sibim& ipsepdã ȩstimas sa

Expanded text:
conspectus ipse est, curru equis albis iuncto urbem inuectus, parumque id non ciuile modo sed humanum etiam uisum. Iouis Solisque conspectus ipse est, curru equis albis iuncto urbem inuectus, parumque id non ciuile modo sed humanum etiam uisum. Iouis Solisque equis aequiperatum dictatorem in religionem etiam trahebant, triumphusque ob eam unam maxime rem clarior quam gratior fuit. tum Iunoni reginae templum in Auentino locauit, dedicauitque Matutae Matris; atque his diuinis humanisque rebus gestis dictatura se abdicauit. agi deinde de Apollinis dono coeptum. cui se decimam uouisse praedae partem cum diceret Camillus, pontifices soluendum religione populum censerent, haud facile inibatur ratio iubendi referre praedam populum, ut ex ea pars debita in sacrum secerneretur. tandem eo quod lenissimum uidebatur decursum est, ut qui se domumque religione exsoluere uellet, cum sibimet ipse praedam aestimasset
Abbreviated transcription (Latin):
postremo iamstao qͦq urgente o perib: tam̃ ñ ui expugnata ẽ romã ut nuntiatum ẽ. ueios
captos quã quã et ꝓdigia ꝓcurata fuerant et uatũ responsa et prace sortes notȩ & quantũ humanis
adiuuari consilus putueratresdecem m̃ furiũ maximũ imperatorũ omniũ legerant tam̃ qr tot
annis uariȩ ibibellatum erat multeq clades accepte uelut ex inspirato in m̃ sũgaudiũ fuit¬
ł tquã prius senatꝰ decernen& plenaomã tẽplarom anarũ matrũ grates disagentiũ ercaT Senatꝰ inquadriduũ
qđ dierũ nullo antebello supplicationes decernit. aduentꝰ diciaatoris omb ordinib: obuiã effusis celebra
quã ullius ũquã antea fuit eriũpbusq omnẽ consuetũ honorandidiei illiꝰ modũ aliquantũ excessit: M aximꝰ

Expanded text:
postremo iam fato quoque urgente, operibus tamen, non ui expugnata est. Romam ut nuntiatum est Ueios postremo iam fato quoque urgente, operibus tamen, non ui expugnata est. Romam ut nuntiatum est Ueios captos, quamquam et prodigia procurata fuerant et uatum responsa et Pythicae sortes notae, et quantum humanis adiuuari consiliis potuerat res ducem M. Furium , maximum imperatorum omnium, legerant, tamen quia tot annis uarie ibi bellatum erat multaeque clades acceptae, uelut ex insperato immensum gaudium fuit, et priusquam senatus decerneret plena omnia templa Romanarum matrum grates dis agentium erant. senatus in quadriduum, quot dierum nullo ante bello, supplicationes decernit. aduentus quoque dictatoris omnibus ordinibus obuiam effusis celebratior quam ullius unquam antea fuit, triumphusque omnem consuetum honorandi diei illius modum aliquantum excessit. maxime
Abbreviated transcription (Latin):
ad signataerat uener abundi tẽ plũ iniere primoreligios aetd inouentes manꝰ quod id signũ more
etrus conisicerte gentis sac̃dos ad trectarenẽẽt solitus de incumquidã seuspũdiuino tatus seu
iuuenaliio couis neromã ire iunodixis set adnus seceterideam c̃clamauer̃. Inde fabulȩ adiectũ ÷
uocẽ qͦq dicentis uellecuditã mortã certe sedesua paruimolim̃ti ad miniculis sequentis modo accepimꝰ
leguem ac facilẽ tralatufuisse in tegramq: in auentinũ et̃nã sedẽ suam quouota romanidicta toris
uaauerant ꝑlattc̃ ubi tẽplũ ei postecidem qui uouerat camillus dedicauit : hicueiorũ occasus fuit
urbis opulentissimȩ etruscinominis magnitudinẽ suã uelultimaclade indicantis quod decem
aestates hiemesq continuascircumsessa cumplus aliquanto cladiumintulis sec quam accepissa

Expanded text:
adsignata erat, uenerabundi templum iniere, primo religiose admouentes manus, quod id signum more adsignata erat, uenerabundi templum iniere, primo religiose admouentes manus, quod id signum more Etrusco nisi certae gentis sacerdos attractare non esset solitus. dein cum quidam, seu spiritu diuino tactus seu iuuenali ioco, 'uisne Romam ire, Iuno?' dixisset, adnuisse ceteri deam conclamauerunt. inde fabulae adiectum est uocem quoque dicentis uelle auditam; motam certe sede sua parui molimenti adminiculis, sequentis modo accepimus leuem ac facilem tralatu fuisse, integramque in Auentinum aeternam sedem suam quo uota Romani dictatoris uocauerant perlatam, ubi templum ei postea idem qui uouerat Camillus dedicauit. hic Ueiorum occasus fuit, urbis opulentissimae Etrusci nominis, magnitudinem suam uel ultima clade indicantis, quod decem aestates hiemesque continuas circumsessa cum plus aliquanto cladium intulisset quam accepisset,