comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Videns autem dr̃ quod multa malitia homi¬
num ess& in terra & cuncta cogitatio cordis
intenta ers& ad malum omni tempore. paeni¬
tuit eum quod hominem fecirr& in terra.
dis intrinsecus. delebo inquit hominem quẽ
creauia facie terrae. ab homineusq: ad añi¬
mantia areptiliusq ad uolucres caels ꝓae¬
nitet enim me fccisse eos. Noeuero inuenit
gratiam coram dño. hae generationes noe. Tuãt¬
N oc uiriustus atq perfectus fuit in genera¬
tionibus suis. Cumdõ ambulauit : & genuit
tresfilios sem cham. & ia feth. Corrupta
est autem terra coramdõ & repleta est iniqui¬
tate. Cumq: uidisr& dr̃ terram essecorrup¬
tam. omnis quippecaro corruperat uiam suã
suꝑterram. dixit ad noe. Finis uniuersae
carnis uenit coramme : repl&a est terraini¬
quitate a facieeorum. & ego disperdam eõs
cum terra. Factibi arcam delignis leuigã¬
tis: Mansiundulas in arca facies. &bitumi¬
nelinies intrinsecus & extrinsecus. & sic

Expanded text:
videns autem Deus quod multa malitia homividens autem Deus quod multa malitia hominum esset in terra et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore paenituit eum quod hominem fecisset in terra dis intrinsecus delebo inquit hominem quem creavi a facie terrae ab homine usque ad animantia a reptili usque ad volucres caeli paenitet enim me fecisse eos Noe vero invenit gratiam coram Domino hae generationes Noe Noe vir iustus atque perfectus fuit in generationibus suis cum Deo ambulavit et genuit tres filios Sem Ham et Iafeth corrupta est autem terra coram Deo et repleta est iniquitate cumque vidisset Deus terram esse corruptam omnis quippe caro corruperat viam suam super terram dixit ad Noe finis univercarnis uenit coram me, repleta est terra iniquitate a facie eorum et ego disperdam eos cum terra. tis: mansiunculas in arca facies, et bitumine linies intrinsecus et extrinsecus, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
omnes dies mathusalae Non genti sexa¬
ginta nouem anni. & mortuur est. Vixit
autem lamech centum octoginta duob
annis & genuit filium. uocauit queNo¬
men eiꝰ noe dicens. Iste consolabitur nos
ab operib: & laborib: manuum nostrarũ.
interracuimaledixit dñs. Uix̃q lamech
post quamgenuit noe. quingentos non a¬
ginta quinq: annõs. & genuit filios & fi¬
lias. Et facti sunt omnes dies lamech
septingenti septuaginta  septem aNNI. &
mostuus est¬
* Noe uero cum quingentorum ess& anno
rum genuit sem cham. &ia feth: Cumq
coepissent homines multiplicari suꝑ terrã
quod essent pulchrae. acceperunt uxorersibi
ex omnibus quas elegerant. Dixit que dr̃
Non ꝑmanebit spr̃ meur in homine in a&nũ
quia caro est. Eruntq dier illiuricentum ui¬
ginti annorum. Eygantes autem erant sup
terramindieb: illis. Post quam enim ingrersi
sunt filii dĩ ad filias hominum illdeq genue¬
runt. isti sunt potentes a saeculo uiri famosi. ⁊ uãt

Expanded text:
omnes dies Mathusalae nongenti sexaomnes dies Mathusalae nongenti sexaginta novem anni et mortuus est vixit autem Lamech centum octoginta duobus annis et genuit filium vocavitque nomen eius Noe dicens iste consolabitur nos ab operibus et laboribus manuum nostrarum in terra cui maledixit Dominus vixitque Lamech postquam genuit Noe quingentos nonaginta quinque annos et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Lamech septingenti septuaginta septem anni et mortuus est Noe vero cum quinrum, genuit Sem, Cham et Japheth. Cumque coepissent homines multiplicari super terraminum quod essent pulchrae, acceperunt sibi uxores ex omnibus, quas elegerant. Dixitque Deus: Non permanebit spiritus meus in homine in aeternum, quia caro est: eruntque dies illius centum viginti annorum. Gigantes autem erant super terram in diebus illis; postquam enim ingressi sunt filii Dei ad filias hominum, illaeque genuerunt, isti sunt potentes a saeculo viri famosi.
Abbreviated transcription (Latin):
decem anni & mostuus est.Mixitautem
malalehel sexaginta quinq: annor. & ge¬
nuitiared. Et uixit malalehel postquam
genuit iared octingentis triginta annis.
& genuit filios ac filias. Et facti sunt
omnes dies malalehel octingenti non aginTa
quinq: anni. & mostuus est. Vixitque
iared centum sexaginta duobus annis. &
genuit enoch. Et uixit iared postquam
genuit enoch. octingentos annos. & genuit
filios & filias. Et factisunt omnerdies
iared non gentisexaginta duo anni & mor¬
tuus est. Porro enoch uixit sexaginta
quinq: annis. & genuit mathusalam.
Et ambulauit enoch cumdõ. Vixit
enoch postquam genuit mathusalam tre
centis annis. & genuit filios & filias. Et
facti sunt omnes dies enoch. tricenti sexa¬
ginta quinq: anni. Ambulauitq cũdno
& non apparuit quiatulit eum dr̃ Vixit
quoq mathusalam centum octoginta sep¬
tem annos. & genuit lamech. Et uixit
mathusalam postquam genuit lamech
septingentbs octoginta duobannos. &
genuit filios & filias. Et facti sunt

Expanded text:
decem anni et mortuus est vixit autem Malalehel sexaginta quinque annos et genuit Iared et vixit Malalehel postquam genuit Iared octingentis triginta annis et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Malalehel octingenti nonaginta quinque anni et mortuus est vixitque Iared centum sexaginta duobus annis et genuit Enoch et vixit Iared postquam genuit filios et filias. Et facti sunt omnes dies Jared nongenti sexaginta duo anni, et mortuus est. Porro Henoch vixit sexaginta quinque annis, et genuit Mathusalem, et ambulavit Henoch cum Deo: et vixit Henoch postquam genuit Mcentis annis et genuit filios et filias et facti sunt omnes dies Enoch trecenti sexaginta quinque anni ambulavitque cum Deo et non apparuit quia tulit eum Deus vixit quoque Mathusalam centum octoginta septem annos et genuit Lamech et vixit Mathusalam postquam genuit Lamech septingentos octoginta duos annos et genuit filios et filias et facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dequattuor leprosis a drege smdae
tran seuntib: quieum puntiañ fugire
cxxxuiii. Abnad abheliscus consulitur de infir
Mostuo iosa fatregẽ iuderegnatiorã
filius eius annis vuiiucũ roboam.¬

Expanded text:
De quatuor leprosis ad regem Syriae transeuntibus, qui eum nuntiant fugere. CXXXVIII. A Benadab Elisaeus consulitur de infirmMortuo Josaphat rege Judae, regnat Joram filius ejus annis VIII:
Abbreviated transcription (Latin):
rahel adregem a egrpti & dices ad eum. dñs
dẽ hebrȩorum uocauit nos ibimus ui am triũ
dierum ꝑ solitudinem. ut immolemus dño
dõnostro. Sed ego scio quod nondimitt&uos
rex a egrpti ut eatis. nisi permanum ualidam
Extendam enimmanum meam & ꝑcutiam
aegyptum in cunctis mirabi libus meis. quae
facturur sum in medio eorum: posthaec di¬
mitt& uos: daboq gratiam populo huic co¬
ram acgrptiis. Et cum egrediemini non exi¬
bitis uacui. sed postulabit mulier acina sua
& abhospita suauasa argentea & aurea ac
uestes pon&isq: eas superfilios & filias ues¬
tras & spoliabitis acgrptumiq erpondens

Expanded text:
rahel ad regem Aegypti et dices ad eum Dominus Deus Hebraeorum vocavit nos ibimus viam trium dierum per solitudinem ut immolemus Domino Deo nostro sed ego scio quod non dimittet vos rex Aegypti ut eatis nisi per manum validam extendam enim manum meam et percutiam Aegyptum in cunctis mirabilibus meis quae facturus sum in medio eorum post haec dimittet vos daboque gratiam populo huic coram Aegyptiis et cum egrediemini non exibitis vacui sed postulabit mulier a vicina sua et ab hospita vasa argentea et aurea ac vestes ponetisque eas super filios et filias vestras et spoliabitis Aegyptum respondens
Abbreviated transcription (Latin):
principes & omnes fostes exercitus decemmi¬
lia in captiuitatẽ. & omnem artificem & cluso¬
rem. Nihilq relictum est exceptis pauperibus
populi terrae. Transtulit quoq: io achin inbabr¬
lonem &matrem regis &uxores regis & cunuchos
eius. Et iudices terrae duxit in captiuitatẽ de
hicrusalem in babrlonem. & omnes uiros ro¬
bustos septemmilia & astifices & clusores
mille. &omnes uiros fostes &bellatores
Duxit que eos rex babylonis captiuos inbaby¬
lonem & constituit mathaniam patruum eius
pro eo. Imposuitq nomen eius sedechiam. Uice

Expanded text:
principes et omnes fortes exercitus, decem miprincipes et omnes fortes exercitus, decem millia, in captivitatem, et omnem artificem et clusorem: nihilque relictum est, exceptis pauperibus populi terrae. Transtulit quoque Joiachin in Babylonem, et matrem regis, et uxores regis, et eunuchos ejus: et judices terrae duxit in captivitatem de Jerusalem in Babylonem. Et omnes viros robustos, septem millia, et artifices, et clusores mille, omnes viros fortes et bellatores, duxitque eos rex Babylonis captivos in Babylonem. Et constituit Matthaniam patruum ejus pro eo: imposuitque nomen ei h. ve
Abbreviated transcription (Latin):
greder&urd&erra sua. Tulerat enim rex
babrlonis ariuo aegyptiusq ad flumen eu¬
phraten. omnia quae fuerant regis aegrpti.
Decem & octo annorum eratio achin cum reg¬
nare coepiss&. & trib mensib regnauit in hie¬
rusalem. Nomen matris eius nȩstha filia elna¬
than dehierusalem. Et fecit malum coram
dño. iuxta omnia quae fecerat patres cius. In
tempore illo ascenderunt serui nabucho do¬
nosor regis babrlonis inhierusalem. & cir¬
cum data est urbs munitionib Uenitq nabu¬
chodonosor rexbabylonis ad ciuitatem cum
seruis eius. & obpugnarent eam. Egressusque
est io achinrexiuda adregem babrlonis ipse
& mater eius & serui eius & principes eius &
eunuchi eius. et suscepit eum rexbabylonis
anno octauo regnisui. & protulitinde omnes
thesauros domus dñi &thesauros domus regiȩ
& concidit uniuersa uasa aurea quae fecerat sa¬
lomon rexisrł intemplo dñiiuxta uerbum dñi.
et transtulit omnem hierusalem & uni uersos

Expanded text:
grederetur de terra sua tulerat enim rex grederetur de terra sua tulerat enim rex Babylonis a rivo Aegypti usque ad fluvium Eufraten omnia quae fuerant regis Aegypti decem et octo annorum erat Ioiachin cum regnare coepisset et tribus mensibus regnavit in Hierusalem nomen matris eius Naestha filia Helnathan de Hierusalem et fecit malum coram Domino iuxta omnia quae fecerat pater eius in tempore illo ascenderunt servi Nabuchodonosor regis Babylonis in Hierusalem et circumdata est urbs munitionibus venitque Nabuchodonosor rex Babylonis ad civitatem cum servi eius obpugnarent eam egressusque est Ioiachin rex Iuda ad regem Babylonis ipse et mater eius et servi eius et principes eius et eunuchi eius et suscanno octavo regni sui. Et protulit inde omnes thesauros domus Domini, et thesauros domus regiae: et concidit universa vasa aurea, quae fecerat Salomon rex Israel in templo Domini juxta verbum Domini. Et transtulit omnem Jerusalem, et universos
Abbreviated transcription (Latin):
daiȩ. deruma : & fecit malum coram dño iuxta¬
omnia quae fecerant patres cius. In dieb eius
ascendit nabuchodonosor rexbabylonis. & fac¬
tus est eiioacim seruus trib: annis. & rursum
rebellauit contraeum. Inmisitque ei dñs latrun¬
culos chaldeorum & latrunculos syriae. latrun¬
culos moab & latrunculos filiorum ammon.
& inmisit cos iniudam ut disꝑderent cum auxta
uerbum dñi quod locutus erat ꝑseruos suos pro¬
ph&as. Factum est autem hoc ꝑ uerbum dñi con¬
traiudam. ut auferr& eum coram se propter
peccata uniuersa manasse quae fecit. & propter
sanguinem in noxium quem effudit. & imple¬
uithierus alem cruore innocentum. & obhanc
rem noluit dñs propitiari. Reliqua autem
sermonum ioacim & uniuersa quae fecit.
nonne haec scripta sunt in libro sermonum
dierum regum iuda : Et dormiuit ioacim
cum patrib: suis regnauitq: ioachin filius ciꝰ
proeo. Et ultra non additrex aegrpti. ut e¬

Expanded text:
daja de Ruma. Et fecit malum coram Domidaja de Ruma. Et fecit malum coram Domiomnia quae fecerant patres eius in diebus eius ascendit Nabuchodonosor rex Babylonis et factus est ei Ioiachim servus tribus annis et rursum rebellavit contra eum inmisitque ei Dominus latrunculos Chaldeorum et latrunculos Syriae latrunculos Moab et latrunculos filiorum Ammon et inmisit eos in Iudam ut disperderent eum iuxta verbum Domini quod locutus erat per servos suos prophetas factum est autem hoc per verbum Domini contra Iudam ut auferret eum coram se propter peccata Manasse universa quae fecit et propter sanguinem innoxium quem effudit et implevit Hierusalem cruore innocentium et ob hanc rem noluit Dominus propitiari reliqua autem sermonum Ioiachim et universa quae fecit nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Iuda et dormivit Ioiachim cum patribus suis regnavitque Ioiachin filius eius pro eo et ultra non addidit rex Aegypti ut e
Abbreviated transcription (Latin):
patresuo. Vigintitrium annorum erat ioahaꝵ
cum regnare coepiss&. & trib: mensib regnauit
in hierus alem. Nomen matris eius amithalfi¬
lia hicremiae delobna: et fecit malum coram
dño iuxta omnia quae fecerat patres eius. Uinxit¬
que eum phara onecho in reblatha quae estinter¬
ra emath neregnar& in hierusalem : et inposu¬
it multam terrae centum talentis argenti &
talento auri. Regemq constituit pharaone¬
cho eliachim filium iosiae proiosia patrecius.
uestitq nomen eius ioacim. Porro ioahar
tulit & reduxit in aegrptum. Argentum autẽ
& aurum deditio achim pharaoni. cum indixis¬
s& terrae ꝑsingulos ut conferr&ur iuxta pre¬
ceptum pharaonis: et unum quemq secundũ
uires suas exegit. tam argentum quam aurum
de populo terrae. ut dar& phara oninecho. Ui¬
gintiquinq: annorum erat ioac im cum regna¬
re coepiss&. &und ecim annis regnauit in hie¬
rusalem. Nomen matris eius tebida filia pha¬

Expanded text:
patre suo viginti trium annorum erat Ioahaz patre suo viginti trium annorum erat Ioahaz cum regnare coepisset et tribus mensibus regnavit in Hierusalem nomen matris eius Amithal filia Hieremiae de Lobna et fecit malum coram Domino iuxta omnia quae fecerant patres eius vinxitque eum Pharao Necho in Rebla quae est in terra Emath ne regnaret in Hierusalem et inposuit multam terrae centum talentis argenti et talento auri regemque constituit Pharao Necho Eliachim filium Iosiae pro Iosia patre eius vertitque nomen eius Ioiachim porro Ioahaz tulit et duxit in Aegyptum argentum autem et aurum dedit Ioiachim Pharaoni cum indixisset terrae ceptum Pharaonis, et unumquemque secundum vires suas exegit, tam argentum quam aurum de populo terrae, ut daret Pharaoni Necho. Viginti quinque annorum erat Joiacim cum regnare coepisset, et undecim annis regnavit in Jerusalem: nomen matris ejus Zebida filia Pha
Abbreviated transcription (Latin):
cordesuo & in tota anima sua & inuniuersa
uistute sua iuxta omnem legem morsi. Neq
post eum surrexit similir illi. Uerum tamen
non est auersur dñs abira furoris sui magni quo
iratus est furor eius contraiudam propter ir¬
ritationes quib: prouocauerat eum manasser
Dixititaq dñs. Etiamiudam auferam a facie
mea sicut abstulisrł. & proiciam ciuitatem hanc
quamelegihierusalem : et domum dequa dixi
erit nomen meumibi. Peliqua autem uerborũ
losiae & uniuersa quae fecit. Nonne haec scripta
sunt in libro uerborum dierum regumiuda :¬
Indieb: eius ascendit pharaonecho rexaegypti
contraregem as srriorum ad flumen euphraten:
et abut iosias rex in occursum eius. & occisus est in
mageddo cumui disr&eum. Et postauerunt cũ
serui sui mostuum demageddo & ꝑtulerunt
in hierus alem & sepelierunt eum in sepulchro
suo. Tulitq populus terrae ioahaz filium iosiae
& unxerunt eum & constituerunt eum regempro

Expanded text:
corde suo et in tota anima sua et in universa corde suo et in tota anima sua et in universa virtute sua iuxta omnem legem Mosi neque post eum surrexit similis illi verumtamen non est aversus Dominus ab ira furoris sui magni quo iratus est furor eius contra Iudam propter inritationes quibus provocaverat eum Manasses dixit itaque Dominus etiam Iudam auferam a facie mea sicut abstuli Israhel et proiciam civitatem hanc quam elegi Hierusalem et domum de qua dixi erit nomen meum ibi reliqua autem verba Iosiae et universa quae fecit nonne haec scripta sunt in libro verborum dierum regum Iuda in diebus eius ascendit Pharao Necho rex Aegypti contra regem Assyriorum ad flumen Eufraten et abiit Iosias rex in occursum eius et occisus est in Mageddo cum vidisset eum et portaverunt eum servi sui mortuum de Mageddo et pertulerunt in Hierusalem et sepelierunt eum in sepulchro suo tulitque populus terrae Ioahaz filium Iosiae et unxerunt eum et constituerunt eum regem pro
Abbreviated transcription (Latin):
na excelsorum quacerant in ciuitatib: sama¬
riae quae fecerant regesisrł adinritandum
dñm abstulit iosias. et fecit eis secundum om¬
nia opera quae fecerat in bethel. Et occidit
uniuersos sacerdotes excelsorum qui erant.
ibi suꝑ altaria & conbussit ossa hominum su¬
ꝑ ea. Peuersurq est hierusalem. & precepit
omni populo dicens. Facite phase dño dõ ur̃o.
secundum quod scriptum est in libro foederis
huius. Necenim factum est phasetale a dieb
iudicum qui iudicauerunt isrł & omnium dierũ
regum isrł & regum iuda. sicut in octauo de¬
cimo anno regis iosiae factum est phase istud
dño inhierusalem. Sed &phytones & ariolos
& figuras idolorum & inmunditias ab omina¬
tionesq: quae fueraNt interraiuda & in hierusa¬
lem. abstulit iosias ut statuer& uerba legis
quaescripta sunt in libro queminuenit helcias
sacerdor intẽ plo dñi. Similis illi non fuit
ante cum rex qui reuester&ur addñm in omni

Expanded text:
na excelsorum quae erant in civitatibus Samana excelsorum quae erant in civitatibus Samariae quae fecerant reges Israhel ad inritandum Dominum abstulit Iosias et fecit eis secundum omnia opera quae fecerat in Bethel et occidit universos sacerdotes excelsorum qui erant ibi super altaria et conbusit ossa humana super ea reversusque est Hierusalem et praecepit omni populo dicens facite phase Domino Deo vestro secundum quod scriptum est in libro foederis huius nec enim factum est phase tale a diebus iudicum qui iudicaverunt Israhel et omnium dierum regum Israhel et regum Iuda sicut in octavodecimo anno regis Iosiae factum est phase istud Domino in Hierusalem sed et pythones et ariolos et figuras idolorum et inmunditias abominationesque quae fuerant in terra Iuda et in Hierusalem abstulit Iosias ut statueret verba legis quae scripta sunt in libro quem invenit Helcias sacerdos in templo Domini similis illi non fuit ante eum rex qui reverteretur ad Dominum in omni
Abbreviated transcription (Latin):
torrentem cedron. Excelsa quoq: quae erant
inhierusalem addexteram pastem montis
offensionis quae aedificauerat salomonrex
isrł astharothidold sidoniorum &chamos of¬
fensionimoab & mel comab ominationi filio
& excelsum quod fecerat hie roboam filius nabath
qui peccare fecit isrł. & altare illud excelsum
destruxitatq: conbussit & comminuit inpul¬
uerem. succenditq &iam lucum. Et conuer¬
susiosias uiditibi sepulchra quae erant in monte
misitq & tulit os sadescpulchris & combus sit ea
suꝑ altare & polluit illudiuxta uerbum dñi qđ
locutus est uir dĩ qui predixerat uerba hacc: &ait:
Quis esttitulus ille que muideo: Responderun¬
que ci ciuesillus urbis. Sepulchrum ẽ homins¬
dĩ quiuenit deiuda. & predixit uerba haec
quae fecisti suꝑ altareb&hel. Et ait. Dimitti¬
te eum. Nemo commoueat ossa eius. Et intac¬
tamanserunt ossa illius. cumossib: prophe¬
tae quiuenerat desamaria. In suꝑ & omnia fa¬

Expanded text:
torrentem Cedron excelsa quoque quae erant torrentem Cedron excelsa quoque quae erant in Hierusalem ad dexteram partem montis Offensionis quae aedificaverat Salomon rex Israhel Astharoth idolo Sidoniorum et Chamos offensioni Moab et Melchom abominationi fili, excelsum  Vulg. et excelsum, quod fecerat Jeroboam filius Nabat, qui peccare fecit Israel, et altare illud, excelsum destruxit, atque combussit, et comminuit in pulverem, succenditque etiam lucum. Et conversus Josia, vidit ibi sepulcra, quae erant in monte; misitque, et tulit ossa de sepulcris, et combussit ea super altare et polluit illud iuxta verbum Domini quod locutus est vir Dei qui praedixerat verba haec et ait quis est titulus ille quem video responderuntque ei cives illius urbis sepulchrum est hominDei qui venit de Iuda et praedixit verba haec quae fecisti super altare Bethel et ait dimittite eum nemo commoveat ossa eius et intacta manserunt ossa illius cum ossibus prophetae qui venerat de Samaria insuper et omnia fa
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. proquib: mulieres texebant quasi domun¬
culas luci. Congregauitq: omnes sacerdotes
deciuitatib: iuda & contamin auit excelsa ubi
sacrificabant sacerdotes. degabaausq: bersa¬
bee. & destruxit aras postarum in introitu ostii
iosue principis ciuitatis. quod eratad sinistram
postae ciuitatis. Uerum tamen non ascendebaNT
sacerdotes excelsorum ad altare dñ iinhieru¬
salem sed tantum comedebanta tyma in me¬
dio fratrum suorum. Contamin auit quoque
thof&h quod est in conualle filii ennon. ut ne¬
mo consecrar& filium suum aut filiam ꝑignem
moloch. Abstulit quoq: equos quos dederantre¬
ges iud ae soli: in introitutemplidñiiuxta exedrã
Nathamelec eunuchi qui erant in farurim.
Currus autem solis conbussitigni. Altaria quo¬
q quae erant suꝑ tecta cenaculi ahaz quae fe¬
cerantregesiuda & altaria quae fecerat ma¬
Nasses in duob: atrus templidñi destruxitrex
Et cucurritinde & disꝑsitcine rem eorum in

Expanded text:
Domini pro quibus mulieres texebant quasi domunDomini pro quibus mulieres texebant quasi domunculas luci congregavitque omnes sacerdotes de civitatibus Iuda et contaminavit excelsa ubi sacrificabant sacerdotes de Gabaa usque Bersabee et destruxit aras portarum in introitu ostii Iosue principis civitatis quod erat ad sinistram portae civitatis verumtamen non ascendebant sacerdotes excelsorum ad altare Domini in Hierusalem sed tantum comedebant azyma in medio fratrum suorum contaminavit quoque Thafeth quod est in convalle filii Ennom ut nemo consecraret filium suum aut filiam per ignem Moloch abstulit quoque equos quos dederant reges Iudae soli in introitu templi Domini iuxta exedram Nathanmelech eunuchi qui erat in Farurim currus autem solis conbusit igni altaria quoque quae erant super tecta cenaculi Ahaz quae fecerant reges Iuda et altaria quae fecerat Manasses in duobus atriis templi Domini destruxit rex et cucurrit inde et dispersit cinerem eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
dño ut ambularent postdñm. & custo dirent
p̃cepta eius & testimonia &cerȩmonias in om¬
nicorde & intota anima. et suscitarent uerba
foederis huius quae scripta sunt in libro illo.
Ad qui euitq populus pacto. Et precepit rex hel¬
ciae pontifici& sacerdotib: secundi ordinis &
ianitorib: ut proicerent d&emplo dñi omnia
uasa quae facta fuerant ba al & in luco &uni¬
uersae militiae caeli. & combus sit ea foris hie¬
rusalem in conualle cedron. & tulit pulue¬
rem eorum in b&hel. Et deleuit arus pices
quos posuerant regesiuda ad sacrificandum
in excelsis perciuitates iuda & incircuitu hie¬
rusalem & cos qui adolebant in censum ba al
& soli & lunae & duo decim signis. & omni
militiae caeli. Et efferri fecit lucum dedo
modñi foras hierus alem in conuallecedron.
& conbussit cum ibi & redegit in puluerem. &ꝓ
iecit suꝑ sepulchra uulgi. Destruxit quoque ae¬
diculas effeminatorum quae erant indomo

Expanded text:
Domino ut ambularent post Dominum et custodirent Domino ut ambularent post Dominum et custodirent praecepta eius et testimonia et caerimonias in omni corde et in tota anima et suscitarent verba foederis huius quae scripta erant in libro illo adquievitque populus pacto et praecepit rex Helciae pontifici et sacerdotibus secundi ordinis et ianitoribus ut proicerent de templo Domini omnia vasa quae facta fuerant Baal et in luco et universae militiae caeli et conbusit ea foris Hierusalem in convalle Cedron et tulit pulverem eorum in Bethel et delevit aruspices quos posuerant reges Iuda ad sacrificandum in excelsis per civitates Iuda et in circuitu Hierusalem et eos qui adolebant incensum Baal et soli et lunae et duodecim signis et omni militiae caeli et efferri fecit lucum de domo Domini foras Hierusalem in convalle Cedron et conbusit eum ibi et redegit in pulverem et proiecit super sepulchrum vulgi destruxit quoque aediculas effeminatorum quae erant in domo
Abbreviated transcription (Latin):
irritantes me in cunctis operib: manuum suarũ.
Et succend&ur in dignatiomea in loco hoc. &
non extingu&ur. Regi autem iuda quimisituos
ꝑterritum est cortuum & humiliatus es corã
dño auditis sermonib: contra locum istum &
habitatores eius. quod ui delic& fierent instupo¬
rem & in maledictum. et scidistiuestimentatua
& fleuisticoram me : & ego audiui ait dñs : id cir¬
co colligamte ad patrestuos. & colligeris ad se¬
pulchrumtuum in pace. ut non uideant oculitui
omnia mala quae inducturus sum suꝑ locum
istum. Et renuntiauerunt regi quod dixerat.
Quimisit & congregati sunt ad eum omner senes
iuda & hierusalem. Ascenditq: rextemplum
dñi & omnes uiri iuda. uniuersiq: qui habita¬
bant inhierusalem cumeo. sacerdoter & pro¬
ph&ae & omnis populus a paruo usq: ad mag¬
num. legitq cunctis audientib: omnia uerba
libri foederis quuinuentus est in domo dñi.
St&itq rex suꝑ gradum. & ꝑcus sit foeduscorã

Expanded text:
inritantes me in cunctis operibus manuum suarum inritantes me in cunctis operibus manuum suarum et succendetur indignatio mea in loco hoc et non extinguetur regi autem Iuda qui misit voperterritum est cor tuum et humiliatus es coram Domino auditis sermonibus contra locum istum et habitatores eius quo videlicet fierent in stuporem et in maledictum et scidisti vestimenta tua et flevisti coram me et ego audivi ait Dominus idcirco colligam te ad patres tuos et colligeris ad sepulchrum tuum in pace ut non videant oculi tui omnia mala quae inducturus sum super locum istum et renuntiaverunt regi quod dixerat qui misit et congregati sunt ad eum omnes senes Iuda et Hierusalem ascenditque rex templum Domini et omnes viri Iuda universique qui habitant in Hierusalem cum eo sacerdotes et prophetae et omnis populus a parvo usque ad magnum legitque cunctis audientibus omnia verba libri foederis qui inventus est in domo Domini stetitque rex super gradum et percussit foedus coram
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Narrauitq saphan scriba regi dicens. Li¬
brum dedit mihi helcias sacerdos. Quem cũ
legiss& saphancoramrege & audiss& rexuer¬
ba libri legis dñi. scidit uestimenta sua: & pre¬
cepit helciae sacerdoti & ahiam filiosaphan
& achobor filio micha & saphan scribae & asaiae
seruo regidicens. Ite & consulited ñm suꝑ me
& suꝑpopulo & suꝑ omni iuda. de uerbis uo¬
luminis istius quod inuentum est. Magna
enim ira dñi succensa est contranos. quia non
audierunt patres nostri uerba librihuius. ut fa¬
cerent omne quod scriptum est nobis. Ierunt itaq
helcias sacerdos & ahiam & achobor & saphan
&asaia adoldam proph&en ux orem sellum fili
thecuae filis ara as custo dis uestium que habitabat
in hicrusalem in secunda : Locutiq sunt ad eam
adducam mala suꝑ locumhunc & suꝑ habitatores
eius. omnia uerba legis quae legitrex iuda. quia
dereliquerunt me & sacrificauerunt dis alienis.

Expanded text:
Domini narravitque Saphan scriba regi dicens liDomini narravitque Saphan scriba regi dicens librum dedit mihi Helcias sacerdos quem cum legisset Saphan coram rege et audisset rex verba libri legis Domini scidit vestimenta sua et praecepit Helciae sacerdoti et Ahicham filio Saphan et Achobor filio Micha et Saphan scribae et Asaiae servo regis dicens ite et consulite Dominum super me et super populo et super omni Iuda de verbis voluminis istius quod inventum est magna enim ira Domini succensa est contra nos quia non audierunt patres nostri verba libri huius ut facerent omne quod scriptum est nobis ierunt itaque Helcias sacerdos et Ahicham et Achobor et Saphan et Asaia ad Oldam propheten uxorem Sellum filii Thecue filii Araas custodis vestium quae habitabat in Hierusalem in secunda locutique sunt ad eam adducam mala super locum hunc et super habitatores eius omnia verba legis quae legit rex Iuda quia dereliquerunt me et sacrificaverunt diis alienis
Abbreviated transcription (Latin):
octauo decimo regis iosiae. misitrex saphan fili¬
um aslia filium mesullam scribam templidñi.
dicens ei. Uade adhelchiam sacerdotem magnũ
ut confl&ur pecunia quae in lata est intemplũ
dñi quam collegerunt i anitores apopulo d&ur¬
que fabris ꝑpresitor indomo dñi. Qui & distribu¬
ant ea his qui operantur intemplodño. ad instau¬
randa sasta tecta templi. Tignariis uidelic& &
cimentariis . & his qui interrupta conponunt. &¬
ut emantur ligna & lapides de lapidicinis ad
instaurandum templum. Verum tamen. Non
supput &ur eis argentum quod accipiunt. sed
in potestatehabeant & infide. Dixit autem
helchias pontifex adsaphanscribam. Librum
legis repperi indomodñi. Deditq helcias uo¬
lumen saphan. qui & legit illud Uenit quoq
saphan scriba adregem. & renuntiauit ei quod
preceperat & ait. Conflauerunt seruitui pecu¬
niam quae reꝑta est indomodñi: & dederunt
ut distribuer&ur fabris ap̃fectis operum templi

Expanded text:
octavodecimo regis Iosiae misit rex Saphan filioctavodecimo regis Iosiae misit rex Saphan filium Aslia filii Mesullam scribam templi Domini dicens ei vade ad Helciam sacerdotem magnum ut confletur pecunia quae inlata est in templum Domini quam collegerunt ianitores a populo deturque fabris per praepositos in domo Domini qui et distribuent eam his qui operantur in templo Domini ad instauranda sarta tecta templi tignariis videlicet et cementariis et his qui interrupta conponunt et ut emantur ligna et lapides de lapidicinis ad instaurandum templum verumtamen non supputetur eis argentum quod accipiunt sed in potestate habeant et in fide dixit autem Helcias pontifex ad Saphan scribam librum legis repperi in domo Domini deditque Helcias volumen Saphan qui et legit illud venit quoque Saphan scriba ad regem et renuntiavit ei quod praeceperat et ait conflaverunt servi tui pecuniam quae repperta est in domo Domini et dederunt ut distribueretur fabris a praefectis operum templi
Abbreviated transcription (Latin):
malum in conspectudñĩ sicut fecerat manasses
patereius. & ambulauit in omniuia ꝑ quam am¬
bulauerat pater eius. Seruiuitq: inmunditiis
quib: serui erat pater suur & adorauit eas. et de¬
reliquit dñm dm̃ patrum suorum & non ambu¬
lauit inuia dñi. T& enderuntq ei insidias serui
sui & interfecerunt regem indomosua. Percus¬
sit autem populus terrae omnes qui coniuraue¬
rant contra regem ammon. & constituerunt
sibi regem iosiam filium eius proeo. Reliqua
autem sermonum ammon quae fecit. Nonne
haec scripta sunt in libro sermonum dierum re¬
gum iuda : Sepelieruntq eum in sepulchrosuo
in hosto oza. & regnauitiosias filius eius proeo.
Oeto annorum erat iosi as cum regnare coepiss&
& triginta uno anno regnauit in hierus alem.
Nomenmatris eiur idida filia phadaia debesecath
Fecitq quod placitum erat coram dño & ambu¬
lauit ꝑ omnes uias dauid patrissui. Non declina¬
uit addexteram neq ad sinistram. An noautem

Expanded text:
malum in conspectu Domini sicut fecerat Manasses malum in conspectu Domini sicut fecerat Manasses pater eius et ambulavit in omni via per quam ambulaverat pater eius servivitque inmunditiis quibus servierat pater suus et adoravit eas et dereliquit Dominum Deum patrum suorum et non ambulavit in via Domini tetenderuntque ei insidias servi sui et interfecerunt regem in domo sua percussit autem populus terrae omnes qui coniuraverant contra regem Amon et constituerunt sibi regem Iosiam filium eius pro eo reliqua autem sermonum Amon quae fecit nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Iuda sepelieruntque eum in sepulchro suo in horto Aza et regnavit Iosias filius eius pro eo octo annorum erat Iosias cum regnare coepisset et triginta uno anno regnavit in Hierusalem nomen matris eius Idida filia Phadaia de Besecath fecitque quod placitum erat coram Domino et ambulavit per omnes vias David patris sui non declinavit ad dextram sive ad sinistram anno autem
Abbreviated transcription (Latin):
bulae. Delensuestam & ducam crebrius
stilum suꝑ faciem eius. Dimittam uero reli¬
quias hereditatis meae. & tradam cas in ma¬
nuinimicorum eius. eruntq: inuastitate &
rapina cunctis aduersariis suis. eoquod fece¬
rint malum coramme. & ꝑ seuerauerint ir¬
ritantes me. ex die qua egressi sunt patreseorũ
ex aegypto usq: addiem hanc. Insuꝑ & sangui¬
nem innoxium fudit manasses multumnimis.
don ecimpler& hierusalem usq: ados. absque
peccatis suis quib peccare fecit iudam. ut facer&
malum coram dño. Peliqua autem sermonum
manasse & uniuers a quae fecit & peccatum eiꝰ
quod peccauit. Nonne haec scripta sunt in libro
sermonum dierum regumiuda: Dormiuitque
manasses cum patrib: suis. & sepultus est in hor¬
to domussuae inhosto ota. & regnauit ammon
filius eius pro eo. Uiginti & duorum annorum
erat ammon cum regnare coepiss&. duob que
annis regnauit inhierusalem. Nomen matris
cius mesalem &hfilia harus derebba. Fecitq

Expanded text:
bulae delens vertam et ducam crebrius bulae delens vertam et ducam crebrius stilum super faciem eius dimittam vero reliquias hereditatis meae et tradam eas in manu inimicorum eius eruntque in vastitate et rapina cunctis adversariis suis eo quod fecerint malum coram me et perseveraverint inritantes me ex die qua egressi sunt patres eorum ex Aegypto usque ad diem hanc insuper et sanguinem innoxium fudit Manasses multum nimis donec impleret Hierusalem usque ad os absque peccatis suis quibus peccare fecit Iudam ut faceret malum coram Domino reliqua autem sermonum Manasse et universa quae fecit et peccatum eius quod peccavit nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Iuda dormivitque Manasses cum patribus suis et sepultus est in horto domus suae in horto Aza et regnavit Amon filius eius pro eo viginti et duo annorum erat Amon cum regn nomen matris eius Mesallemeth filia Arus de Iethba fecitque
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat intemplo dñi. suꝑ quo locutus est dñs
ad dauid & ad salomonem filium eius. Intẽ¬
plohoc & in hierusalem quam elegi decunctis
tribub: isrł: Ponam nomenm eum insem¬
piternum. & ultra non faciam commoueri
pedemisrł: D&erra quam dedipatrib: eorũ.
Sictamen. sicusto dierint opere omnia quae
precepicis & uniuersam legem quam manda¬
uit eis seruus meus moyses: Illiuero Nonaudi¬
erunt. sed seducti sunt amanasse. ut facereNT
malum suꝑgentes quas contriuit dñs a facie
filiorum isrł. Locutus que est dñ rinmanu ser¬
uorum suorum proph& arum dicens. Quia
fecit manassesrexiuda ab ominationes istas
pessimas suꝑ omnia quae fecerunt amorrei
ante cum. & peccare fecit &iam iudam in in¬
munditiis suis: propterea haecdicit dñs ds̃ isrł.
Ecce ego inducam malum suꝑ hierusalem &iu¬
dam . ut quicum que audierit tinniant ambae
aures eius. Et extendam suꝑ hierusalem
funiculum samariae & pondus domus achab.
& delebo hierusalem sicut deleri solent ta¬

Expanded text:
in templo Domini super quo locutus est Dominus ad David et ad Salomonem filium eius in templo hoc et in Hierusalem quam elegi de cunctis tribubus Israhel ponam nomen meum in sempiternum et ultra non faciam commoveri pedem Israhel de terra quam dedi patribus eorum sic tamen si custodierint opere omnia quae praecepi eis et universam legem quam mandavit eis servus meus Moses illi vero non audierunt sed seducti sunt a Manasse ut facerent malum super gentes quas contrivit Dominus a facie filiorum Israhel locutusque est Dominus in manu servorum suorum prophetarum dicens quia fecit Manasses rex Iuda abominationes istas pessimas super omnia quae fecerunt Amorrei ante eum et peccare fecit etiam Iudam in inmunditiis suis propterea haec dicit Dominus Deus Israhel ecce ego inducam mala super Hierusalem et Iudam ut quicumque audierit tinniant ambae aures eius et extendam super Hierusalem funiculum Samariae et pondus domus Ahab et delebo Hierusalem sicut deleri solent ta
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu dñi. iuxta idola gentium quas de¬
leuit dñs a facie filiorum isrł. Conuersusq
est & aedificauit excelsa quae dissi pauerat
etechias pater eius. & erexit aras bahalb &
fecitlucos sicut fecerat achabrex isrł. &ado¬
rauit omnem militiam cueli & coluit eam.
Extruxitq aras in domo dñi. dequadixit
dñs inhierusalem ponam nomenmeum: &
extruxit altaria uniuersae militiae induob
atriis templi dñi & trans duxit filium suum
ꝑignem & ariolatus est & obseruauit augu¬
ria & fecit phrtones &arur pices multipli¬
cauit. ut facer& malum coram dño &irri¬

Expanded text:
in conspectu Domini iuxta idola gentium quas dein conspectu Domini iuxta idola gentium quas delevit Dominus a facie filiorum Israhel conversusque est et aedificavit excelsa quae dissipaverat Ezechias pater eius et erexit aras Baal et fecit lucos sicut fecerat Ahab rex Israhel et adoravit omnem militiam caeli et coluit eam extruxitque aras in domo Domini de qua dixit Dominus in Hierusalem ponam nomen meum et extruxit altaria universae militiae caeli in duobus atriis templi Domini et transduxit filium suum per ignem et ariolatus est et observavit auguria et fecit pythones et aruspices multiplicavit ut faceret malum coram Domi
Abbreviated transcription (Latin):
me debabylone . Atille respondit. Quiduider̃
indomotua : Aite zechias. Omnia quae sunt in
domomea uiderunt. Nihil est quod non monstra¬
uerim eis inthesauris meis. Dixititaq: esaias ez co¬
hiae. Audi sermonem dñi. Eccediesuenient
& auferentur omnia quae sunt indomotua.
& quae condiderunt patrestuiusq indiem hanc
in babrlonem non remanebit quicquam ait
dñs. Sed & defiliistuis qui egredientur exte
quos generabis tollent. &erunt cunuchi in
palatio regis babrlonis. Dixit ezechias ad
esaiam. Bonus sermo dñi quem locutus est
Sittantum pax & ueritas in dieb meis. Reli
ductum & introduxerit aquas inciuitatem.
Nonne haec scripta sunt in libro sermonum
dierum regum iuda: Dormiuititaq ez echi¬
as cum patrib suis. & regnauit manasses
filius eius proeo. Duo decim annorum erat
manassercum regnare coepiss&. quin qua¬
ginta quinq: annis regnauit in hierus alem.
Nomen matris eius aphsiba: fecitq malum

Expanded text:
e Babylone at ille respondit quid viderunt e Babylone at ille respondit quid viderunt in domo tua ait Ezechias omnia quae sunt in domo mea viderunt nihil est quod non monstraverim eis in thesauris meis dixit itaque Esaias Ezechiae audi sermonem Domini ecce dies venient et auferentur omnia quae sunt in domo tua et quae condiderunt patres tui usque in diem hanc in Babylone non remanebit quicquam ait Dominus sed et de filiis tuis qui egredientur ex te quos generabis tollentur et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis dixit Ezechias ad Esaiam bonus sermo Domini quem locutus est siaeductum, et introduxerit aquas in civitatem, nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Iuda dormivitque Ezechias cum patribus suis et regnavit Manasses filius eius pro eo duodecim annorum erat Manasses cum regnare coepisset et quinquaginta quinque annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius Aphsiba fecitque malum
Abbreviated transcription (Latin):
quem locutus est. Vis ut ascendat umbra de¬
cim lineis. an ut reuestatur totidem gradib:
Et ait erechias. Facile est umbram cresce¬
re decimlineis. Nechoc uolo ut fiat. sed ut
reuestatur r&ror sum decemgradib:. Inuo¬
cauit itaq esaias proph& a dñm. & reduxit
umbram ꝑlineas quib: iam descenderat
inhorologio achat r&ror sum decimgra¬
dib: In tempore illo misitberodach bala¬
dan filius baladam rexbabyloniorum
litteras & munera adezechiam. Audi erat
enim quod egrotass& et echias. La&atus ẽ
autem in aduentu eorum et echias. & ostendit
eis domum a romatum & aurum & argentũ
& pigmentauaria. unguenta quoq & domũ
uasorum suorum & omnia quachabere po¬
tuerat intherauris suis. Non fuit quod non
monstras s& cis etechias indomosua & in
omnipotestate sua. Uenit autem esaias pro¬
ph&a adregem ezechiam. dixitq ei. Quid
dixcrunt uiriisti autunde uenerunt adte: Cui
ait et echias. D&erra longinqua uenerunt ad¬

Expanded text:
quem locutus est vis ut accedat umbra dequem locutus est vis ut accedat umbra decem lineis an ut revertatur totidem gradibus et ait Ezechias facile est umbram crescere decem lineis nec hoc volo ut fiat sed ut revertatur retrorsum decem gradibus invocavit itaque Esaias propheta Dominum et reduxit umbram per lineas quibus iam descenderat in horologio Ahaz retrorsum decem gradibus in tempore illo misit Berodach Baladan fillitteras et munera ad Ezechiam: audierat enim quod aegrotasset Ezechias. Laetatus est autem in adventu eorum Ezechias, et ostendit eis domum aromatum, et aurum, et argentum, et pigmenta varia: unguenta quoque, et domum vasorum suorum, et omnia quae habere potuerat in thesauris suis non fuit quod non monstraret eis Ezechias in domo sua et in omni potestate sua venit autem Esaias propheta ad regem Ezechiam dixitque ei quid dixerunt viri isti aut unde venerunt ad te cui ait Ezechias de terra longinqua venerunt d
Abbreviated transcription (Latin):
morieris enim & non uiues. Qui conuestit
faciem suam ad pari&em & orauit dñm
dicens. Obsecro dñe memento quo modo
ambula uerim coramte inueritate & cor¬
de ꝑfecto & quod placitum est coramte
fecerim. Fleuit itaq: ez echias fl&umas¬
no. Et antequam egreder&ur esaias
mediam pastem atrii. factus est sermo dñi
ad cum dicens. Reuestere & dic ezecdhiaedu¬
cipopulimei. Haec dicit dñ s dr̃ dauid patris
tui. Auidiui orationem tuam uid lacrimam
tuam. & ecce sanauite Dietestio ascendes
templum dñi & addam dieb tuis quindecim
annos: Sed & demanu regis as seriorum
liberabote & ciuitatemhanc. & protegã
urbem istam propterme & propter dauid
seruum meum. Dixitq esaias. Ad feste mas¬
samficorum. Quam cum ad tulissent & po¬
suissent suꝑ ulcus eius. curatus est. Dixit autẽ
etechias adesaiam. Quod erit signum quia
dñs me sanabit & quia ascensurus sim die ter¬
tio templum dñi: Cui ait esaias. Hocerit sig¬
num adño quod facturus sit dñs sermonem

Expanded text:
morieris enim et non vives qui convertit faciem suam ad parietem et oravit Dominum dicens obsecro Domine memento quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto et quod placitum est coram te fecerim flevit itaque Ezechias fletu magno et antequam egrederetur Esaias mediam partem atrii factus est sermo Domini ad eum dicens revertere et dic Ezechiae duci populi mei haec dicit Dominus Deus David patris tui audivi orationem tuam vidi lacrimam tuam et ecce sanavi te die tertio ascendes templum Domini et addam diebus tuis quindecim annos sed et de manu regis Assyriorum liberabo te et civitatem hanc et protegam urbem istam propter me et propter David servum meum dixitque Esaias adferte massam ficorum quam cum adtulissent et posuissent super ulcus eius curatus est dixerat autem Ezechias ad Esaiam quod erit signum quia Dominus me sanabit et quia ascensurus sum die tertio templum Domini cui ait Esaias hoc erit signum a Domino quod facturus sit Dominus sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
amithal filia hieremiae delobna: & fecitmalũ
coram dño iuxta omnia quae fecerat io achin.
Irascebatur enim dñs contrahierusalem & con¬
tra iudam. donec proicer& cos a faciesua. Reces¬
sitq sedechias aregebabrlonis. Factum est
autem annonono regnieius. mense decimo deci¬
ma die mensis uenit nabucho donosorrexba¬
bylonis ipse & omnis exercitus eius in hierusa¬
lem & circum dederunt eam. & extruxeruN
in circuitueius munitiones. & clausa est ciuitas
atq ualla usq adundecimum annum regis sede¬
ciae non adiemensis. Preualuitq fames in ci¬
uitate. Nec erat panis populo terrae. Et inter¬
rupta est ciuitas. & omnes uiri bellatores nocte
fugerunt ꝑuiam postȩ quae est inter duplicẽ
murum adhostum regir. Porro chaldaci obsi

Expanded text:
fecit malum coram Domino iuxta omnia quae fecerat Ioiachim irascebatur enim Dominus contra Hierusalem et contra Iudam donec proiceret eos a facie sua recessitque Sedecias a rege Babylonis factum est autem anno nono regni eius mense decimo decima die mensis venit Nabuchodonosor rex Babylonis ipse et omnis exercitus eius in Hierusalem et circumdederunt eam et extruxerunt in circuitu eius munitiones et catque vallata, usque ad undecimum annum regis Sedeciae, nona die mensis: praevaluitque fames in civitate, nec erat panis populo terrae. Et interrupta est civitas, et omnes viri bellatores nocte fugerunt per viam portae, quae est inter duplicem murum ad hortum regis porro Chaldaei obsi
Abbreviated transcription (Latin):
noe : Et abhir disseminatum est omne homi¬
num genus ꝑuniuersam terram. Coepitq
Noeuiragricola exercere terram. & planta¬
uit uincam. bibensq: uinum in ebriatus est.¬
& nudatus in tabernaculo suo. Quod cũ
uidiss& cham paterchanaan. uerenda
scilic& patrirsui nudata. nunti auit duob
fratribur suisforis. Atuero sem. &ia feth
pallium inposuerunt humeris suis. & ince¬
dentes r&rorsum operuerunt uerenda pa¬
trissui : Faciesq: eorum auersa eerant.

Expanded text:
Noe: et ab his disseminatum est omne homiNoe: et ab his disseminatum est omne hominum genus super universam terram. Coepitque Noe vir agricola exercere terram, et plantavit vineam. Bibensque vinum inebriatus est, et nudatus in tabernaculo suo. Quod cum vidisset Cham pater Chanaan, verenda scilicet patris sui esse nudata, nuntiavit duobus fratribus suis foras. At vero Sem et Japheth pallium imposuerunt humeris suis, et incedentes retrorsum, operuerunt verenda patris sui: faciesque eorum aversae erant
Abbreviated transcription (Latin):
tamin uolucrib quam iniumentis & pecu¬
dib: terrae: cunctisq̃ egressa sunt de arca.
& uniuersis bestiis terrae. Statuam pactum
meumuobiscum. & nequaquam ultar inter¬
fici&ur omnir caro aquis diluuii. Neque
erit deinceps diluuium dirmpans terram Tuãt¬
Dixitq dr̃. hoc signum foederis quod do
interme & uos. & ad omnem animam ui¬
uentem quae est uobiscum in generationes
sempiternas. Arcum ineum ponam innu¬
bibus. & erit signum foederis interme & inter
terram. Cumq obduxero nubib caelum. ap¬
parebit arcus meus innubibus. & recordabor
foederis mei uobiscum. & cum omni anima
ultra a quaediluuii. addelendam uniuersã
carnem. Eritq: arcurmeus innubibur &
uidebo illum. & recordabor foederis sempi¬
terni. quod pactum est interdm̃. & inter
omnem animam uiuentem uniuersae car¬
nis quae est suꝑ terram. Dixitq ds̃ noe.
hoc erit signum foederis. quod constitui
arca sem cham. & ia feth. Porro cham.
ipseest pater chanaan. Tres isti sunt filii

Expanded text:
tam in volucribus quam in iumentis et pecudibus terrae cunctis quae egressa sunt de arca et universis bestiis terrae statuam pactum meum vobiscum et nequaquam ultra interficietur omnis caro aquis diluvii neque erit deinceps diluvium dissipans terram dixitque Deus hoc signum foederis quod do inter me et vos et ad omnem animam viventem quae est vobiscum in generationes sempiternas arcum meum ponam in nubibus et erit signum foederis inter me et inter terram cumque obduxero nubibus caelum apparebit arcus meus in nubibus et recordabor foederis mei vobiscum et cum omni anima ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem. Eritque arcus in nubibus, et videbo illum, et recordabor foederis sempiterni, quod pactum est inter Deum et inter omnem animam viventem universae carnis quae est super terram. Dixitque Deus Noe: Hoc erit signum foederis, quod constitui arca, Sem, Cham, et Japheth: porro Cham ipse est pater Chanaan. Tres isti sunt filii
Abbreviated transcription (Latin):
quod adduxittedñs dr̃tuus quad ragino
annis perdesestum ut ad fliger& te atq
temptar& : & nota fierent quae intuo ani¬
mo uersabantur. ut rum custodires man¬
data illius annon. Ad flixitte penuria &
dedittibi cibum manna quod ignorbis
tu & patrestui ut ostender& tibi quod
non in solo paneuiuithomo sed in omnl
uerbo quod egreditur exore dĩ. Vest¬
mentum tuum quo operiebaris nequaquam̃
u&ustate defecit &pestuus non est subtri¬
tus. En. quad ragesimus annus est ut reco¬
gites in cord&uo: quia sicut erudit homo fi¬
lium suum sicdñs dr̃ tuus erudiuitte ut
custodias mandata dnidĩtui & ambules
in uiis eius & timeas eum. Pñrenim dr̃tu
us introduc&te interrambonam. Terram
riuorum aquarumq: & fontiũ: incuius cam¬
pis & montib: erumpunt fluuiorũ abrrsi.
Terram frumenti hordei uinearum inqua
ficus & mala granata & oliu&a nascuntur.
Terram olei ac mellis. ubi absque ulla pe¬
nuria comedes panemtuum: & rerum om¬

Expanded text:
quod adduxit te Dominus Deus tuus quadraginta quod adduxit te Dominus Deus tuus quadraginta annis per desertum ut adfligeret te atque temptaret et nota fierent quae in tuo animo versabantur utrum custodires mandata illius an non adflixit te penuria et dedit tibi cibum manna quem ignorabas tu et patres tui ut ostenderet tibi quod non in solo pane vivat homo sed in omni verbo quod egreditur ex ore Domini vestimentum tuum quo operiebaris nequaquam vetustate defecit et pes tuus non est subtritus en quadragesimus annus est ut recogites in corde tuo quia sicut erudit homo filium suum, sic Dominus Deus tuus erudiuit te, vt custodias mandata Domini Dei tui, & ambules in viis eius, & timeas eum. In quus introducet te in terram bonam terram rivorum aquarumque et fontium in cuius campis et montibus erumpunt fluviorum abyssi terram frumenti hordei vinearum in qua ficus et mala granata et oliveta nascuntur terram olei ac mellis ubi absque ulla penuria comedes panem tuum et rerum om