comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nonfrustra nominatur ciuitas nec
frustradicitur petriphilippiz andree
Sonatenun domus uenatorum. inquo
nocatur animus ⁊ officium ilłorum uel
istorum. Senim uenatores incapiendis

Expanded text:
Non frustra nominatur civitas, nec frustra dicitur Philippi, Petri et Andreae. Sonat enim domus venatorum, in quo notatur animus et officium istorum: sunt enim venatores in capiendis
Abbreviated transcription (Latin):
St uesfilius iona. pͥus dicit nom ꝙb̃
aparentib ut significetur mucatie.
dumdesimone petrum facit. inmuta¬
cione autem notatur uiuacitas mistu.
s Sec prius nomen carȩt uirtute. eem̃
s. monobediens filius di gr̃ȩ łcolũbe:
dumuenit ad ioħem seques frẽm oña
petra epo at petrus firmus in illo i figa

Expanded text:
 filius. Prius dicit nomen ut habet a parentibus, ut significetur mutatio, dum de Simone Petrum dicit. In mutatione autem notatur vivacitas mysterii, sed nec prius nomen caret virtute. Est enim Simon obediens filius gratiae vel columbae, dum venit ad Jesum, sequens fratrem, unde a petra
Abbreviated transcription (Latin):
S descende. quasi ñ alio mͦ posset sanare. nͥ
p̃sens esset corpore. uñ dñs indicans se ñ
eẽ ubi inuitatur solo iussi sonat uñ ait.

Expanded text:
 Descende. Quasi aliter non posset sanare, nisi praesens esset. Unde Dominus indicans se non deesse ubi invitatur, solo jussu sanat, unde:
Abbreviated transcription (Latin):
ne anime datȩ. pͥmaĩ
ꝑadiso añ pecẽm ĩ ꝓhibi¬
cione ligni. scd̃a pꝰ p̃ua¬
ricationem ⁊ expulsionẽ
deꝑadiso. de multiplica¬
tione humane ꝓpagi¬
nis. t̾cia noe añ diluui¬
um de fabricãda archa
onib gñciũ. Quĩta aba¬
brahã de cͥc̃cisione. &
ĩmolatione filii. his

Expanded text:
e datae. Prima, in paradiso ante peccatum in prohibitione ligni. Secunda, post praevaricationem et expulsionem de paradiso, de multiplicatione humanae propaginis. Tertia, Noe ante diluvium de fabricanda arca. onibus gentium. Quinta, Abraham de circumcisione et immolat
Abbreviated transcription (Latin):
niri reo: ñ cñ asimilit̾ ꝑumiendis. ecce plena
iusticia ut iustus mala pumat. Illigͦ. uł reã
dimictant. uł c̃ea penã subeant. data senten¬
it̾m sc̾bit int̾ra ex more. uulcũ alio u̾tens. ut
illis sit libetũ exire quos p̃uidebat cicius exi¬
turos quã plutra int̾rogaturo. docet aũno
sic̃& ance correctionem alt̾iꝰ. ita ÷ pꝰ nos ipsos
humiliter in uestigare. ne id. uł aliud simi¬
le in nobis sit.

Expanded text:
niri reos, non tamen a similiter puniendis’. Ecce plena iustitia, ut iusti mala puniant; illi ergo uel ream dimittant uel cum ea penam subeant. Seiterum scribit in terram ex more, vultum alio vertens: ut illis sit liberum exire, quos praevidebat citius exituros quam plura interrogaturos. Docet autem nos sicut et ante correctionem alterius, ita et post nos ipsos humiliter investigare, ne idem vel aliud simile in nobis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
& uespere reũti in bethaniã. que ÷ in mõte
oliueti. Mistice sig̾cat altitudinem miscdiȩ.
uñ nob crisma .÷. unctio. pꝰ mane redit ad
templum. mane ÷ exortus nouȩ lucis. pꝰ cene
uenit pandere.⁊ dare. sessio÷ humilitas in¬
carnacionis. qua miseret᷑ & docet. uñ libenciꝰ
ipls uenit ad eũ. s inimici pharisei temptãt
diceretur hostis leg̃ contraruis moysi. ⁊ dõ
auctori.⁊ iõ c̃ adult̾a reus mortis. Q fiscd̾m
legẽ dic̾et lapidendã: deriderent qͣsi ñ hr̃et
mansuetudinẽ quã p̃dicabat. ꝓ qua amabat᷑
ipse aũ neutra capitur calũpnia. s ser uata
mansuetudine respondet. qd̾ ÷ u̾e uisticie. Qui
s indinans se digito seͥbit ĩ t̾ra. digito dei scͥp

Expanded text:
haniam, quae est in monte Oliveti. Mystice: Signat altitudinem misericordiae, unde nobis chrisma, id est unctio. Mane redit ad templum. Mane est ortus novae lucis post tenebisericordiam venit pandere et dare. Sessio est humilitas Incarnationis, qua miseretur et docet, unde libentius populus venit ad eum, sed inimici Pharisaei de justidiceretur hostis legis contrarius Moysi et Deo auctori et cum adultera reus mortis. Quod si secundum legem diceret lapidandam, deriderent, quasi non haberet mansuetudinem quam praedicabat pro qua amabatur. Ipse autem neutra capitur calumnia, sed servata mansuetudine respondet quod est verae justitiae: Qui se deorsum, digito scribebat in terra. Digito Dei script
Abbreviated transcription (Latin):
¶istice. mulier. in ad¬
ulterio dep̃hensa sigc
sinagogam q̃ adult̾aũ
legem moysi sequẽdo
tradiciones patrũ. uł
que dimissa lege moy si
iam sequit᷑ fidem xꝑi.
uñ uidens iam quasi
adult̾am accusat. uel
relinquens dm̃ fornica¬
ta trat c̃ demonib quã¬
uids̃ accusat. ꝙ ad xꝑin

Expanded text:
stice: Mulier in adulterio deprehensa signat Synagogam, quae adulteravit legem Moysi, sequendo traditiones patrum. Vel quae dimissa lege Moysi, jam sequitur fidem Christi, unde Judaeus jam quasi adulteram accusat. Vel relinquens Deum, fornicata erat cum daemonibus, quacredere quam tenere. Auctoritate ergo legis
Abbreviated transcription (Latin):
sit adũsus hereticos. qui eo ab sente ĩ
siguira . iiͦii. animaliũ abuilȩ uolanti
⁊ solis radios in rrliberatis aspicit
luminsbus. Cȩñ qͥpe euangłiste
qui tẽꝑalẽ crꝑi natiuatatẽ ⁊ tẽꝑalia
euis facta quȩ gessit ut homine suf¬
ficient̃ exponũt ⁊ de diułtate pau¬
ca docerunt. quasi animalia gres¬
sibilia cũ dño ambulabant urt̃ra.
tis edisserens. s. diinitatis potẽ¬
tiã sublimiꝰ contẽplans. cũ dđno
a rełu uolat. Luiin. supͣ pectũ

Expanded text:
sit adversus haereticos, qui eo absente irrufigura quatuor animalium aquilae volanti et solis radios irreverberatis aspicit luminibus. Caeteri quippe evangelistae, qui temporalem Christi nativitatem et temporalia ejus facta, quae gessit in homine sufficienter exponunt, et de divinitate pauca dixerunt, quasi animalia gressibilia, cum Domino ambulant in terra. tis edisserens, sed divinitatis potentiam sublimius contemplans, cum Domino ad coelum volat. Qui enim supra pectus
Abbreviated transcription (Latin):
s .s. sic̃ supra multitudo gencium solo
uerbo conuertendarum in samarita¬
nis signabatur.¬
ꝑ anglm in piscina. alt̾m uifibilit̾aaͥño
in utroq unus sanatur: ut unitaᷤᷤ cõ¬
m̃detur. Alioqum ĩ pocestate adõ. nec
magnũ. & in benignitate parũ fuit.
Uñ. de cot sanari. qui om̃s uno pot̾at eri

Expanded text:
sus. Sicut supra multitudo gentium solo verbo convertendarum in Samaritanis signabatur.per angelum in piscina, alterum visibiliter a Domino. In utroque unus sanatus, ut unitas commendetur. Alioquin nec in potestate ideo magnum et in benignitate parum fuit, unum de tot sanari ab eo qui omnes uno po
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sicues .x̾ͦ. ñ u̾itatem desid̾ant.s pa¬
rant calumpniã. ut sidixe̾it se regem
ocͣ augustũ facientem pocestati tradant.
s dominu sic temꝑat responsũ ut nec
hec reseruntur manifeste appareat qd̾
ipse sit xp̃c. ñ homo cantũ ut illi pu¬
tant s filius di.

Expanded text:
is palam. Non veritatem desiderant, sed parant calumniam, ut si dixerit se regem, contra Augustum facientem potestati tradant. Sed Dominus sic temperat responsum, ut nec er quos haec referuntur manifeste appareat quod ipse sit Christus, non homo tantum, ut illi putant, sed Filius Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
qua uiuunt ñ corꝑa q̃ ñ senciunt. s aĩe
rõnales mediȩ int̾̃ dm̃ & corꝑa dictũ ẽ¬
⁊̃ de minoritate humanitatis. ĩ qua mo¬
ritur resurg̃. suscitat corpora. ÷ iudicat.
supponit de testimoniis suis que ñ in dig&
hab̾e ab homine. qr ht̃ ab oꝑibꝰ que pater

Expanded text:
qua vivunt non corpora quae non sentiunt, sed animae rationales mediae inter Deum et corpora: dicto etiam de minoritate humanitatis, in qua scilicet moritur, resurgit, suscitat corpora et judicat: supponit de testimoniis suis quae non indiget habere ab homine, quia habet ab operibus quae Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Marcus ꝓpħarum
testimonia p̃mictit.
quibus bec uera. & ñ
noua. s a ppħis p̃scita
& p̃dicta asserit. in qͦ
⁊ uido qui legem & pro¬
phetas susceperant ad
rericos alt̾m sine alt̾o
suscipiat.

Expanded text:
Marcus prophetarum testimonia praemittit quibus haec vetera et non nova, sed a prophetis praescita et praedicta asserit, in quo et Judaeos qui legem et prophetas susceperant ad reticos alterum sine altero suscipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
 ad eũ ueniemꝰ & mãsionẽ ap̃ eũ faciemꝰ
dm̃. Uenit hõ c̾dendo. obediendo. intu¬
endo capiendo. Ds subueniendo illumi¬
nando implendo.

Expanded text:
m um. Venit homo credendo, obediendo, intuendo, capiendo; Deus venit subveniendo, illuminando, implendo.
Abbreviated transcription (Latin):
pacrib ur̃is murmuratoribꝰ quoꝵ estis filii
m᷑ murãdo ñ fuit panis uite: qr ñ incellexer̃
ĩ eospũalem cibũ. sicz uos qui me auditis. ⁊¬
ñ spu̾ale incelligitis. Uix̃ qͥdẽ moyses alii
edoeti de manna. qr spũalit̾ manduca¬

Expanded text:
toribus quorum estis filii, murmurando non fuit panis vitae, quia non intellexerunt in eo spiritualem cibum, sic et vos qui me auditis, non spiritualiter intelligitis. Vixit autem Moyses et alii electi de manna, quia spiritualiter manduca
Abbreviated transcription (Latin):
Uent̃ : conscĩa cordis. que bibito spũ pur¬
gata uiuit.⁊ hab fontem.⁊ ipsa ÷ fons. uel
fluuius qui manat beniuolencies dũ ꝑxi¬
mo uult consulers qui sua bona putatsi¬
bi soli sufficere. illi ñ fluit ille fons.

Expanded text:
est conscientia cordis, quae bibito spiritu purgata vivit, et habet fontem. Et ipsa est fons vel fluvius, qui manat benevolentia, dum proximo vult consulere, qui bona sua putat sibi soli sufficere, non fuit ille fons.
Abbreviated transcription (Latin):
nita. nec me nec moysen dãpnabitis. nec
me cõtrarium illi dicetis. inq̾ si illos ar¬
guit nos instruit. neç ĩ uidicandis causis
ꝑsonas accipiamus. ñ qd̾ ꝓdiu̾sitategra¬
palam loquit᷑. & appar& potestaque
putaretur cimidicas. mirant᷑ aliqui qͣ
robatur. & ñdũ plane intelligñtes eiꝰ
potenciã putant esse scienciam pͥnci¬

Expanded text:
nita, nec me nec Moysen damnabitis, nec me contrarium illi dicetis. In quo illos arguit, nos instruit, ne in judicandis causis personas accipiamus, non quod pro diversitate grapalam loquitur, et apparet potestas quae putabatur timiditas. Mirantur aliqui, quia rebatur, et nondum plene intelligentes ejus esse potentiam, putant esse scientiam princi
Abbreviated transcription (Latin):
parentes. ꝙ ẽẜ carnẽ me nostis. s ñ scd̾
diuinitatẽ. qr ameipso ñ ueni. nescie¬
nesciebant eẽ dm̃ patrẽ qui uerꝰ : genitor
ipsius u̾itatis. s uñ possint scire subdit
ego aũ scio. gͦ. ame querinte. ĩ me c̃dite.⁊
nemo nouit patrtm nͥfilia. ⁊ cui filio re

Expanded text:
carnem me noscitis, sed non secundum Divinitatem, quia a me ipso non veni. Nescienesciebant etiam Deum Patrem qui verus est genitor ipsius veritatis. Sed unde possunt scire, subdit: Ego scio. Ergo a me quaerite, in me credite, quia nemo novit Patrem nisi Filius, et cui Filius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sum amator mundi. ut uos s accu¬
sator. & idõ ñ odit uo mundꝰ suos fal¬
sos testes qui dicitis bona mala z mala
Quod lacuit exemplum÷ uitandi ma¬
los. quod palam loquitur. &. ñ tenec᷑
Ub s ui querebant. potestatis est¬

Expanded text:
n sum amator mundi ut vos, sed accusator, et ideo non audit vos mundus suos falsos testes, qui dicitis bona mala et malaQuod latuit, exemplum est vitandi malos, quod palam loquitur, et non tenetur ab his qui quaerebant, potestatis e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non sic morient᷑ in anima. qͥ me ce.¬
lestem panem digne manducant: sic̃
¶ Multigͦ .a. carnalit̾ sapientes quasi
particulatim carnem qua indutus
erat se eis distributurũ eẽ ꝓmitt̾et

Expanded text:
 Non sic morientur in anima, qui me coelestem panem manducant, sicut  Multi carnaliter sapientes, quasi particulatim carnem qua indutus erat se eis distributurum promitteret,
Abbreviated transcription (Latin):
St supͣ de di lectione ꝓximi. s repeti¬
cior confirmacio. ibi cñ dicit mãdatũ nnaĩ¬
do. quasi ñ añ fuerit. hic aũ. hoc ÷ quasi
ñ aliud sit. ibi nouum. ne inuetustate¬
maneamus. hic. tneũ. ne concẽpnat᷑.¬

Expanded text:
upra de dilectione proximo, sed repetitio est confirmatio: ibi tamen dicit: Mandatum do, quasi non ante fuerit; hic autem, hoc est quasi non aliud sit. Ibi Novum, ne in vetustate remaneamus, hic, Meum, ne contemnat
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Surgite. ⁊ me p̃cedentẽ ad passionem
sit fructificare humana natura.
dator palmitum ꝙ ÷ agricole ñ uitis
officium qui ⁊̃ palmites oꝑar ios facit.
lic& ñ de sua. nec ꝑ ipsos. s ꝑ  ĩpsum.

Expanded text:
 vera. Et me praecedentem ad passionem cum, ut in me possit fructificare humana natura. dator palmitum, quod est agricolae, non vitis officium, qui etiam palmites operarios facit, licet non de suo, nec per ipsos, sed per meipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
bit. ut impleat᷑ scͥptura que hoc p̃di¬
xit. ñ ꝙ cogit. s qr qd̾ fucurum erat
non cacuit.
titi s iam noto ꝓditorẽ añꝙͣ fiat qd̾ mox
faciendũ ÷. ut cum factum fuerit cͥda¬
tis quia ego sum ille de quo scͥptura illa
ponit qd̾ consoletur eo honorem. qd̾ ip¬
se & pat̾ ineis recipitur.

Expanded text:
bit, ut impleatur Scriptura quae hoc praedixit, non quod cogat, sed quia quod futurum erat non tacuit.sed jam noto proditorem antequam fiat quod mox faciendum est, uti cum factum fuerit credatis quia ego sum ille de quo Scriptura illa ponit quo consoletur eos honore, quod ipse et Pater in eis recipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nr̃ã infirmitas
ineo turbata ÷ siẽ¬
⁊ u̾e ñ sua pocestaᷤ.
sic̃ & n̾e passa uolũ¬
tarie aũ recipit cur¬
bacionem. ne desꝑoe
seruus turbatꝰ ne¬
cessitate. ꝙ aũ tur¬
saizania at̾cico
ance messem cogit

Expanded text:
ra infirmitas in eo vere turbata est, non sua potestas, sicut et vere passa. Voluntarie autem accepit turbationem, ne desperet servus turbatus necessitate. Qusa zizania a tritico ante messem cogit
Abbreviated transcription (Latin):
onis inquinat᷑. it̾m opꝰ÷ pedes lauare.
quos luat dñs interpellans ꝓnobis.
& nos ipsi orando. ille ÷̃ qui inoͣcio
studet ueritati dum in alus pulsan¬
ti sponso aꝑire ꝑgit. pedes inquinat.
qr u̾itas humiliter auditur. s sine ꝑi¬

Expanded text:
onis inquinatur, iterum opus est pedes lavare, quos lavat Dominus interpellans pro nobis, et nos ipsi orando. Ille etiam qui in otio studet veritati, dum in aliis pulsanti sponso aperire pergit, pedes inquinat, quia veritas humiliter auditur, sed sine peri
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Portat crucem suã ihẽ grande ludi¬
tro regni. & ẽ crux candelabrũ lucer¬
ne que ñ erat sub modio ponenda.
pͥmo dñs crucem portat. quia pͥor pas¬
sus est. pꝰ ea imposita est sy monicyre¬
neo quia debemus sequi uestigia eiꝰ.

Expanded text:
 Portabat crucem suam Jesus. Grande luditro regni, et est crux candelabrum lucernae quae non erat sub modio ponenda. Primo Dominus crucem portat, quia prior passus est; postea imposita est Simoni Cyrenaeo, quia debemus sequi vestigia.
Abbreviated transcription (Latin):
dotũ ut lucas ait. Annas ⁊ caphas qui
uicissim annossuos agebãt. s tẽ erat
annus carphe. ⁊ uoluntate eiꝰ pͥmũ est¬
ductus ihc̃ ad annam. ñ qr collega. s qr
socer eius erat. irł domus coꝵ erant sic

Expanded text:
ut Lucas ait, Annas et Caiphas, qui vicissim annos suos agebant. Sed tunc erat annus Caiphae, et voluntate ejus primum ductus est Jesus ad Annam, non quia collega sed quia socer ejus erat. Vel do
Abbreviated transcription (Latin):
giendum est inquit ad clarissimam
phie non actigit ꝑtes cum eius doctrina
uite sequeret᷑ insignia. cum id qd̃ doce¬
bat non alieno set ꝓpriõ uirtutis ostẽ¬
ad omnia uirtutis ornamenta compo¬
situs: om̃ium ꝙ diuinarum dispositi¬
onum studio firmatus iustus fortis
prouidus temꝑatus ⁊ qui ꝓuidentie¬

Expanded text:
giendum est igitur ad carissimam phiae non attigit partes, cum doctrina eius uitae sequeretur insignia, cum id quod docebat non alieno, sed proprio uirtutis ostenuir ad omnia uirtutis ornamenta compositus et omni diuinarum dispositionum studio firmatus, iustus, fortis, prouidus, temperatus et qui se c
Abbreviated transcription (Latin):
.i. creatio mundi cum om̃ib eleñtis
suis. ⁊ restaurationis. scilz incarnatio
u̾bi cũ om̃ib facramentis suis. Pri
teactat de inuisibilib uisibilium cau¬
sis. Nam corpus ⁊ ea que sunt corꝑis:
principalit̾ consid̾at. Corpus autem
consid̾atur in gen̾ali cum ꝑtib suis
aut in sp̃ali. Si peimo modo sic det̾mi¬
nat a ristotiles in libro ph̾icoꝵ. Si in
sp̃ãli: aut gͥ est corruptibile aut incor¬
ruptibile. Si incorruptubile: sic ẽ in
libro de celo ⁊ mundo. Dicit enum̃ ari¬
stotiles ibidẽ: ꝙ celum est corpus nõ
gen̾atum. nͨ fabricatum. nec recipiens
imp̾ssiones aliquas. Si sit corruptibi¬
Si simplex: sic est in libro de gen̾ati¬
ore ⁊ corr̾. E loquer de simplicitate
illa que opponitut compositioni nat᷑a¬
li ex quatuor elementis. Si cõpositũ:
aut gͥ animatũ aut nõ. Si non sic ẽ
in libro meth̾oroꝵ ubi aristotiles deter¬
minat de imp̾ssionib aeris: ⁊ de ge¬
n̾atione grandinis ⁊ niuis ⁊ corꝑũ

Expanded text:
 creatio mundi, cum omnibus elementis suis. Opus restaurationis est incarnatio verbi, cum omnibus sacramentis suis, primtractat de invisibilibus visibilium causis, nam corpus et ea que sunt corporis, principaliter considerat. Corpus autem consideratur in generali cum partibus suis: aut in speciali. Si primo modo sic determinat de eo Aristoteles in libro physicorum. Si in speciali, aut est corruptibile, aut incorruptibile. Si incorruptibile, sic est in libro de celo et mundo. Dicit enim Aristoteles ibidem, et celum est corpus non generatum, nec fabricatum, nec recipiens impressiones aliquas. Si sit corruptibiimplex, sic est in libro de generatione et corruptione et loquor de simplicitate illa que opponitur compositioni naturali ex quatuor elementis. Si compositum, aut ergo animatum, aut non: si non, est in libro meteororum, ubi Aristoteles determinat de impressionibus, et de generatione grandinis, et nivis et corporum
Abbreviated transcription (Latin):
hyeme in septentriones. estate in austros
cadunt uicissitudine hac durante seuis
mensib. Septenitriones in eo tractu
in anno semel uł ultra .xu. dies ꝑent.
sicuti actor est bethon. qui ꝑibet hoc ĩ
plurib indie locis euenire. Ideo flumini
ꝓximitates u̾sa ad m̾idiem plaga. ultͣ
alios torrentes hñt calores. deniq uini
syderis ꝓdit hominum color. Montana
pignei tenentur. At hiĩ quib est nicinꝰ
occeanus fine regib degunt. Pandea gẽs
a feminis regitur. cui reginam pͥma
assignant herculis filiam. In india st̃¬

Expanded text:
hieme in septemtriones, aestate in austros hieme in septemtriones, aestate in austros cadunt, uicissitudine hac durante mensibus senis. Septemtriones in eo tractu in anno semel nec ultra quindecim dies parent, sicut auctor est Baeton, qui perhibet hoc in plurimis Indiae locis euenire. Indo flumini proximantes uersa ad meridiem plaga ultra alios torrentur calore; denique uim sideris prodit hominum color. Montana Pygmaei tenent. At hi quibus est uicinus Oceanus sine regibus degunt. Pandaea gens a feminis regitur, cui reginam primam adsignant Herculis filiam. Et Nysa
Abbreviated transcription (Latin):
carbunculos. lignites. margaritas. ⁊
mirones. quib nobiliũ feminarũ ard
ambitio. Ibi sunt ⁊ montes aurei. quos
adire ꝓpter drachones. ⁊ grites. ⁊ ĩmen¬
soꝵ hominũ monstra impossibile est.
golinus. Traduntur in india fuisse
Nec mirum sit. uł de hominũ uł de ur¬
bium copia. cum soli indi nunqͣm a
natali solo recesserunt. Indiam liber
pr̃ ingressus est: ut pote qui indis sub¬
actis om̃iũ primus triũphauit. Maxi
ma gangis latitudo ꝑ octo nilia passu¬
um. maxima ꝑ .xx. patet. Altitudo uͥ
uadosissimꝰ est mensuram .c. pedum
sima: amplissimã ꝯtinens gentẽ quoꝵ
maximo elephancoꝵ. equitũ etiam pe¬
ditum q num̃o militarem agitant
disciplinã. Prasia gens ualidissima pa-¬
libotram urbem incolunt. Unde quidã
gentem ip̃am palibotras nominau̾nt.
quoꝵ rex sexcentena milia peditum
dieb ad stipendiũ uocat. Uitra palibo¬
tram mons malcus est: in quo umbre

Expanded text:
carbunculos, lychnites, margaritas et carbunculos, lychnites, margaritas et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio. Ibi sunt et montes aurei, quos adire propter dracones et gryphes, et immensorum hominum monstra impossibile est.odidit. Tradunt ergo in India fuisse rum. Nec mirum sit uel de hominum uel de urbium copia, cum soli Indi numquam a natali solo recesserint. Indiam Liber pater primus ingressus est, utpote qui omnium primus triumphauit. Ab ma Gangis latitudo per octo milia passuum, maxima per uiginti patet; altitudo, ubi uadosissimus est, mensuram centum pedum sima, amplissimam continens gentem, quormaximo elephantorum, equitum etiam peditumque numero militarem agitant disciplinam. Prasia gens ualidissima. Palibothram urbem incolunt, unde quidam gentem ipsam Palibothros nominauerunt. Quorum rex sescenta milia peditumdiebus ad stipendium uocat. Vltra Palibothram mons Malleus, in quo umbrae
Abbreviated transcription (Latin):
tus: ita ut eius cum celo pene iunga¬
tur incẽdiũ. Cherubin quoq .i. angelo¬
rum p̾sidium arcendis spiritib mas
suꝑ rumphee flagrantia ordinatũ est.
ut homines flamme. angelos uͦ ma¬
los cherubyn submoueant. ne cui
carni. uł spũi transgressionis aditus
est ꝙ ex ꝑte occidentali clauditur. Hec
a meridiano mari porrecta usq ad or¬
tum solis: ⁊ a septentrione usq ad mõ¬
tem causatum ꝑuenit. hñs gentes ml¬
tas ⁊ opida. insulam quoq raphanã
gẽmis ⁊ elephantis refertam. crisã. ⁊
argirẽ. auro ⁊ argento fecundas ty¬
lem quoq arboꝵ foliis nunꝙͣ carẽtẽ
habet ⁊ fluuos gagen ⁊ indan
⁊ ꝓpanen illustrantes indos. Gerra in¬
die fanonii sp̃u saluberrima: in anuo
his metit fruges. inde hyemis ethesi¬
as paritur. Gignit autẽ tincti coloris
homines elephantes ingentes. mono¬
ceron bestiam. psytacũ auem. ebenum
ciosos. berillos. crisoprasos. adamantẽ.

Expanded text:
tus, ita ut ejus cum coelo pene jungatus, ita ut ejus cum coelo pene jungatur incendium. Cherubim quoque, id est angelorum, praesidium arcendis spiritibus malis super rompheae flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditusex parte Occidentali clauditur. Haec a Meridiano mari porrecta usque ad Ortum solis, et a Septentrione, usque ad montem Caucasum pervenit, habens gentes multas et oppida: insulam quoque Taprobane gemmis et elephantis refertam, Chrysam et Argyrem auro argentoque fecundas, Tylem quoque arborum foliis nunquam carentem. Habet et flavios Gangen et Indum et Hypasin illustrantes Indos. Terra Indiae Favonii spiritu saluberrima; in anno bis metit fruges, vice hiemis Etesiis potitur; gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes, monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum etiosos, berillos, chrysoprasos, et adamantem,
Abbreviated transcription (Latin):
sya ex nomine cuiusdã mulie¬
ris est apellata: que apud antiqͥs
imꝑiũ tenuit orientis. Hec in t̾cia or¬
bis ꝑte disposita: ab oriente ortu sos.
a meridie occeano. ab occiduo nr̃o
mari finitur a sepgentrione ieotide
lacu ⁊ tanay fluuio t̾minatur. Ht
aut̃ ꝓuincias multas ⁊ regiones qͣꝵ
breuit̾ nomina ⁊ situs expediam sũp¬
to initio a ꝑadiso. Padisus locus est
in orientis ꝑtib: cuius uocabulum ex
greco in latinũ u̾titut ortus. Porro he¬
braice eden dlicitur qd̾ in nr̃am lignã
delicie int̾p̾tatur. Qd utrumq iunctũ
facit ortum deliciarum. Est enim oĩ
gen̾e ligni ⁊ pomifa̾rum arboꝵ ꝯsitꝰ
hñs etiam lignum uite. Non enim¬
ibi frigus. non estus. s perpetua ae¬
ris temꝑies. E cuius medio fons pro¬
rumpens totũ nemꝰ irrigat: diuidit᷑¬
q in quatuor nascentia flumina.
Cuius loci post ꝑcc̃m homini additꝰ¬
est int̾clusus. Septus est enim undiq
rumphea flãmea .i. muro igneo accinc¬

Expanded text:
Asia ex nomine cujusdam mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarum breviter nomina, et situs expediam, sumpto initio a Paradiso. 2. Paradisus est locus in Orientis partibus coGraeco in Latinum vertitur hortus; porro Hebraice eden dicitur, quod in nostram linguam deliciae interpretatur. Quod utrumque junctum facit hortum deliciarum. Est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus habens etiam lignum vitae. Non ibi frigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cujus medio fons prorumpens totum nemus irrigat, dividiturque in quatuor nascentia flumina. Cujus loci post peccatum homini aditus interclusus est. Septus est enim undique romphaea flammea, id est muro igneo accinc
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbos uirib. inconditos morib deniq¬
fabricata est archa bicam̾ata. ⁊ trica
fuisse. Dicit enim eam suꝑ tabulatũ
sentine fuisse bicam̾atam. ⁊ erant ca¬
una immitiũ: alia mitiũ animaliũ.

Expanded text:
superbos viribus, inconditos moribus, qicamfuisse, dicens super tabulatum sentinae fuisse bicameratam. Una enim cant una immitium, altera mitium animalium,
Abbreviated transcription (Latin):
tes eãdem q ex suo nomine uoca¬
unt. Huic a m̾idie rubrum mare est:
a septemtrione hircanũ salum ab occi¬
dua solis plaga media. Regna in ea
.xuiii. st̾ porrecta a caspio lictore ad t̾rã
primus incoluit. Hec ab ortu indiam a
meridie: meridie mediam tangit ab
occiduo tigrior a septemtrione montẽ
caucasum ubi porte caspie sunt. In hac
regione: primum usus inuentus est
purpure. Inde pͥmũ crinium ⁊ corꝑũ
unguenta uenerunt. ⁊ odores quib
minate sunt qui eas ꝓuincias debellã¬
do agressi sunt. Ex quib media ab oc¬
casu tnsu̾sa parchia regna amplectit᷑.
a septemtrione armenia circũdatur.
ab ortu mari caspio diuidit᷑. a meridie
ꝑsidia. Huius terra medicam arbo-¬
rem gignit. quam alia regio minime
ꝑturit. Sunt autẽ medie due maior

Expanded text:
t, eamque ex suo nomine vocaverunt. Hujus a Meridie Rubrum mare est, a Septentrione Hyrcanum salum, ab occidua solis plaga Media. Regna in ea octodecim sunt, porrecta a Caspio littore usque ad primus incoluit: haec ab Ortu Indiam, a Meridie Mediam tangit, ab Occiduo Tigrim, a Septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione primus inventus est usus purpurae, inde primum crinium, et corporum unguenta venerunt, ac odores quibusminatae, qui easdem provincias bellando aggressi sunt. Ex quibus Media ab Occasu transversa Parthia regna amplectitur; a septentrione Armenia circumdatur, ab Ortu Caspios videt, a Meridie Persiam. Hujus terra medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae major
Abbreviated transcription (Latin):
sus ut robori. aliis lenis ut malo fico.
u̾o simplex ut fico. harundini magna
⁊ radicum diffe̾ntia. Sunt enim copi¬
ose fico. robori platano: breues ⁊ ãguste
malo singulares abiecti. larici. crassio¬

Expanded text:
sus, ut robori, aliis levis, ut malo, fico,m simplex, ut fico, harundini. Magna et radicum differentia: copiosae fico, robori , platano, breves et angustae malo, singulares abieti, larici; si
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs .s. ferinã aucupiũ piscaturã. fe¬
nna fit multis modis .s. rethib. pedi¬
cis. laqueis p̾cipitiis. artu tact iacuł.
cuspide andagine pennarũ odore. cani¬
b accipittib. Aucupiũ fit laqueis. pe¬
dicis retib. arcu. uisco. hamo. Piscatu¬
ra fit in sagenis. rethib gurgutiis ha¬
casiones. ⁊ oꝑationes. Occasio nes sunt
sex: aer circundans nos: tib ⁊ potus.
sompnus ⁊ iugilie. motus ⁊ quies. ina¬
no ⁊ repletio. ⁊ accidentia anime. ꝑa¬
tiones sunt: intus ⁊ foris. Intus: ut
ea que intromittũtur. ꝑ nares. ꝑ os. ꝑ
anum. ad extitandas sternutationes.
uomĩtationes. purgationes. foris ut

Expanded text:
species, ferinam, aucupium, piscaturam. Ferina fit multis modis, retibus, pedicis, laqueis, praecipitiis, arcu, jaculis, cuspide, indagine pennarum, odore, canibus, accipitribus. Aucupium fit laqueis, pedicis, retibus, arcu, visco, hamo. Piscatura fit sagenis, retibus, gurgustiis, hacasiones et operationes. Occasiones sunt sex: aer circumdans nos, cibus et potus, somnus et vigiliae, motus et quies, inanitio et repletio et accidentia animae. Operationes fiunt intus et foris. Intus ut ea, quae intromittuntur per os, per annum, ad excitandas sternutationes, vomitiones, purgationes. Foris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Serpentium tot uenena quot genera:
tot ꝑnicies qͦt species. tot dolores quot
natura sua frigide sunt. nec ꝑcutiunt
noctis algore et m̾ito: quia frigide st̾
nocturno rore. Serpentum quidam

Expanded text:
rat. tot uenena quot et genera, tot pernicies quot et species, tot dolores quto et natura sua frigidae sunt, nec percutiunt, noctis algore, et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim
Abbreviated transcription (Latin):
t que sui curam gerens tunctis se en
in uita admittens quo non gaudeat
ter dispon̾e componens distribuit. Du¬
tica est que rei publice curam suscipie
cunctoꝵ saluti sue prudentie solertia.
iusticie q libra. ⁊ fortitudinis stabilite
ad temꝑantie patientia medetur. Me
turam. nauigationẽ. agriculturã. uene¬
tionem. medicinã. thecritam. Ad hanc
om̃ium reꝵ fabrica concurrere uidetut
ꝑa uendi. retorquendi. consuendi. qͥ che
fit instrumento. colo. fuso. acu. pectut
spẽs .s. archi tectoriam. ⁊ fabrilem. Att¬
tectoria diuiditur: in cementariam.:¬

Expanded text:
t quae sui curam gerens cunctis sese in vita admittens, quo non gaudeat,dispositione componens distribuit. Politica est que reipublice curam suscipiens, cunctorum saluti, sue prudentie solertia iustitieque libra et fortitet temperantiae patientia medetur . CAturam, navigationem, agriculturam, venationem, medicinam, theatricam. Ad hanc omnium rerum fabrica concurrere videtur.opera nendi, retorquendi, consuendi, quidquid fit instrumento, colo, fuso, acu, pectine, species architectonicam et fabrilem. Architectonica dividitur in caementariam
Abbreviated transcription (Latin):
ab austro germaniã que ꝑside annec¬
titur quib est fuss opidum nobilis-¬
simũ. In ꝑsida primum orta est ars
magita: ad quam nembroth gygas
post confusionem linguarũ abiit
ibiq ꝑsas ignem colere docuit. Nã
omnes in illis ꝑtib solem colunt.
qui ip̃õꝵ ligua el dicitut. Mesopota¬
mia grecam. ethimologiam possidet.
qd̾ duob fluuiis ambiatur. Nam
ab oriente tygrim ħt: ab occiduo eu¬
fraten. Incipit autem a septemtrio¬
ne: uiter montẽ taurum ⁊ cancalũ
cuius a meridie sequitur babi
lonia. Deinde caldea nouissime a rabi¬
a eudemon que int̾ sinũ ꝑsicum ⁊
sinum arabitum augusto terre trac¬
tu orientem u̾sus extenditur. Baby
lon ie regionis caput babylon urbs
est. a qua ⁊ nuncupata tam nobilis
ut caldea. ⁊ assiria. ⁊ me sopotamia.
in eius nomen aliqñ transierunt.

Expanded text:
ab austro Carmaniam, que <Perside an>nectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum. In Per<sida primum> orta est ars magica, ad quam Nembros gigapost confusionem linguarum abiit, ibique Persas ignem colere docuit. Nam omnes in illis partibus solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur; nam ab oriente Tigrim habet, ab occiduo Euphraten. Incipit autem a septentrione inter montem Taurum et Caucasum; cuius a meridie sequitur Balonia, deinde Chaldaea, novissime Arabia Eudemon, quae inter sinum Persicum et sinum Arabicum, angusto terrae tractu, orientem versus extenditur. 22 loniae regionis caput Babylon urbs est, a qua et nuncupata, tam nobilis ut Chaldaea et Assyria et Mesopotamia in eius nomen aliquando transierint.
Abbreviated transcription (Latin):
et ad suam naturam fertilis. Alia sũt
in liquorẽ soluti humoris fecunda.
alii concreti in pruinas. aut coacti ĩ
niues: aut glaciati in grandines. ali¬
a flatus temꝑis. alia uaporis. alia fͥ¬

Expanded text:
et ad suam cuique naturam fertilis. alia sunt in liquorem soluti umoris fecunda, alia concreti in pruinas aut coacti in nives aut glaciati in grandines, alia flatus, teporis alia aut vaporis, alia
Abbreviated transcription (Latin):
prouidentia creatoris apparet. qm̃ ita
sunt in eo loca sensuũ ⁊ cet̾a membra
clisposita. spectes q ip̃a ac figura et
statura totius corꝑis mediticata ita:
ut ad minist̾ium anime rationalis
s iudicet fcm. Neq ut animalia ra¬
tionis exꝑtia. ꝓna eẽ uidemus in ter¬
ram. ita cteatũs est homo. s erecta
in celum corpis forma. ãmonet tun
que sursum sunt saꝑe. Porro mira
mobilitas que lingus ac manib au¬
buta est ad loquendum et scribẽdũ
apta atq conueniens ⁊ ad artiũ plu¬
rimarum. oꝑa q officiorũ ꝯplenda: ñ¬
ne satis ostendit quali anime ut se¬
uiret tale sit corpus adiunctũ. Qm
⁊ detratis necessitatib oꝑandi. ita ot¬
nium ꝑtium congruentia numosa
sit. ⁊ pulchia sibi ꝑilitate respondeat
ut nescias utrũ in ea condenda main
sit utilitatis habita. ratiõ qm decoris
Certũ enim nichil creatum uidemꝰ
in corꝑe utilitatis causa. qd̾ non ha¬
beat etiam decoris locum. Plus añt¬

Expanded text:
providentia tanti Creatoris apparet? Nonne ita sunt in eo loca sensuum et caetera membra disposita, speciesque ipsa ac figura et statura totius corporis ita modificata, ut ad ministerium animae rationalis se indicet factum? Non enim ut animalia rationis expertia prona esse uidemus in terram, ita creatus est homo; sed erecta in caelum corporis forma admonet eum quae sursum sunt sapere. Porro mira mobilitas, quae linguae ac manibus adtributa est, ad loquendum et scribendum apta adque conueniens et ad opera artium plurimarum officiorumque conplenda, nonne satis ostendit, quali animae ut seruiret tale sit corpus adiunctum? quamquam et detractis necessitatibus operandi ita omnium. partium congruentia numerosa sit et pulchra sibi parilitate respondeat, ut nescias utrum in eo condendo maior sit utilitatis habita ratio quam decoris. Certe enim nihil creatum uidemus in corpore utilitatis causa, quod non habeat etiam decoris locum. Plus aut
Abbreviated transcription (Latin):
catiua gn̾atĩa. Potẽtia sẽsibił aidit᷑ ĩ app̾hẽsi¬
uã ⁊ motĩam. App̾hensiua qͦ sb̾d̾iditur in
app̾hensiuã extetiorẽ ⁊ ĩt̾iorem. Exteri¬
or diuiditur in quinq sensus. scils¬
in uisum. auditum. odoratũ. gustũ.
sensum ꝯͦmunẽ. ymaginationẽ uim¬
cogitatuã. estimatiuã. memorati¬
uam. Potentia motiua duplex est:
una que imꝑat. alia que efficit
motum. Imꝑans quoq motui du-¬
plex est .s. concupiscibilis ad ꝓpĩquã¬
dum ⁊ irascibilis ad repellendũ. Po¬
tentia u̾o ratõnalis diuiditur ĩ uir¬
tutẽ sciendi ⁊ agendi qͣrum unaq̃q
uocatur intellectus scilicet fheoritꝰ

Expanded text:
ividitur in apprehensivam et motivam. Apprehensiva quoque subdividitur in apprehensivam exteriorem et interiorem. Exterior dividitur in quinque sensus, scilicet visum, auditum, odoratum, gustum, sensum communem, imaginativam, cogitativam, estimativam et memorativam. Potentia motiva duplex est, una que imperat motui, alia que efficit motum. Imperans quoque motui duplex est, scilicet concupiscibilis ad propinquandum et irascibilis ad repellendum. Potentia vero rationalis dividitur in virtutem sciendi et agendi, quarum unaqueque vocatur int
Abbreviated transcription (Latin):
non debebat fieri tractatur. Demonst
p̾hensibilis ostenditut. Iudiciale ĩ quo
tia datur. Belib̾atiuũ genus ost dups
.s. suasio ⁊ dissuasio. Suasoriũ autẽ n
trib diuiditur .s. honesto. utili. ⁊ posuis¬
li. Demõstͣtiuũ duas ht sp̃es .s. laudeo¬

Expanded text:
non debeat fieri tractatur. Demonstrreprehensibilis ostenditur. Iudiciale, in quontie datur. Deliberativum genus duplex est, suasio et dissuasio. Suasoria autem in tribus locis dividitur, honesto, utili et possibili. Demonstrativum duas habet species, laude
Abbreviated transcription (Latin):
elenchorr. Rethorica est: bene tlicendi
scientia. ⁊ cuilibet questionibus ad
ꝑsuadendũ iusta ⁊ bona in rerũ ꝑsona¬
rator est uir bonus alicencli ꝑitus. uir
bonus consistit: natura. moribus. uita.¬
artib. Dicendi ꝑitus: consistit artifi¬
ciosa eloquentia. Que constat ꝑtibus

Expanded text:
libri XX Rhetorica est bene dicendi scientia, in civilibus questionibus ad persuadendum iusta et bona, in rerum, personaOrator est igitur vir bonus, dicendi peritus. Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuissent. in int̾iorib quoq uiscerib
que nullum ostentant. decus ita dele¬
taret pulchritudo rationis ut om̃i
posita in corꝑe ut tm̃modo decorẽ ha
in. uñ puto facile intelligi: in conditõe
corꝑis clignitatẽ necessitati fuisse p̾¬
elatam. Transitura est quippe necis¬
sitas: tempus q uenturum. qm̃ sola
inuicẽ pulchritudine sine ulla libidi¬
ne ꝑtruamur. Qd̃ maxime ad landẽ
referentdum est conditoris: cui dicit᷑
in psalmo. Confessionem et decorem ĩ¬

Expanded text:
tuissent, in interioribus quoque visceribus, quae nullum ostendant decus, ita delectaret pulchritudo rationis, ut omniita posita in corpore, ut tantummodo decorem habusus: puto facile intelligi in conditione corporis dignitatem necessitati fuisse praelatam. Transitura est quippe necessitas, tempusque venturum quando sola invicem pulchritudine sine ulla libidine perfruamur: quod maxime ad laudem referendum est Conditoris, cui dicitur in Psalmo, Confessionem et decorem in
Abbreviated transcription (Latin):
creditur ip̃a die sue creaationis .i. sexi
die mundi in ꝑadyso cirta meridis̃ pr¬
uaricati st̃: ⁊ paulo post circa horã no¬
nam eiecti sunt. Uñ ⁊ nouus homo xpt̃
eadem die post multas annoꝵ reuolutões
sexta crucifixus eiusdẽ pcc̃i debitũ sol

Expanded text:
creditur, ipsa die creacionis, scilicet sexta die mundi, in paradiso circa meridiem prevaricati sunt et paulo post circa horam vero nonam eiecti sunt. Unde et novus homo Cristus eadem die post multas annorum revolucionra sexta crucifixus eiusdem peccati debitum sol
Abbreviated transcription (Latin):
sus celetitas sagitandi ꝑitia. standi
patientia. ad cytharam quoq uł tibi¬
as incedendi gestus. de morib quoq de
forma de cantandi modulatione. t̾restͥ¬
is quoq ⁊ naualis p̾lii perpetiendorum¬
q supplicioꝵ certamina. Circenses ludi
dicti sunt: a tircueundo uł qd̾ ubi ñc
mete sunt: olim gladii ponebantur
quos quadrige circuibant. Scena lo¬
cus erat infra theatrum in modum
domus instructa cum pulpito ubi cã¬

Expanded text:
rsus celeritas, sagittandi peritia, standi patientia. Ad citharam quoque vel tibias, incedendi gestus. De moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli et navalis prelii, perpetiendorumque suppliciorum certamina. DE LUDIdicti, vel a circumeundo, vel quod ubi nunc mete sunt, olim gladii ponebantur, quos quadrige circumibant. Incus infra theatrum in modum domus instructa cum pulpito, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie dicitur logita .i. rationalis diffi¬
niendi. querendi. ac disserentli potens.
p̾dicantorũ. aliud extra ⁊ hoc in libro .ui.
principioꝵ. Complexum aut̃ aliua inor¬
dinatum siue absolutum ⁊ de hoc ẽ lib̾
ꝑiarmenias ubi agitur de eẽntiatõne
siue respectu. aliud ordinatum ⁊ hoc du¬
plicit̾. uł ad omnẽ mat̾iam indifferẽs.
⁊ hoc in libro priorũ. uł ad mat̾iam det̃¬

Expanded text:
e dicitur logica, id est rationalis; diffiniendi, querendi et disserendi potens.predicamentorum. Aliud extra et de hoc in libro sex principiorum. Complexum, aliud est inordinatum sive absolutum et de hoc est liber perihermenias, ubi de enunciatione sine respectu. Aliud ordinatum; et hoc dupliciter, vel ad omnem materiam indifferens et de hoc in libro priorum: vel ad aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
un aquis copula lunt maiora etiã
humoris luxuria. alia sors alitum
quib uita peudentib. In mari autẽ
tam late supino molliq ac fertili.
nascatur in ꝑte nature ulla. ⁊ in ma-¬

Expanded text:
unt autem conplura in his maiora etiam umoris luxuria. alia sors alitum quibus vita pendentibus. in mari autem, tam late supino mollique ac fertili nascatur in parte naturae ulla, et in mar
Abbreviated transcription (Latin):
ex cadan̾ib. uł ex humorib nasci solẽt:¬
sex gen̾a sunt. Quedam enim ex halatio¬
nib ẽẽ hñt. ut bibiones ex uino. papili¬
ones ex aqua. Quedam ex corruptione
ex cadau̾ib ut apes ex iumentis scare
corruptione lignoꝵ. ut t̾edones. quedam
ex corruptione h̾barũ ut tynee et oleri-¬
b. Quedam ex corruptione fructuum:
ut gurguliones ex fabis. De hiis gͦ dr᷑
que sine corruptione nascuntur. ut illa
ex corruptionib post pecc̃m ex reb cor¬

Expanded text:
ex cadaveribus vel ex humoribus nasci solent; quedam enim ex exalationibus prodiuntur, ut bibiones ex vino, et papiliones ex aqua; quedam ex corruptione ex cadaveribus, ut apes ex iuvencis ecorruptione lignorum, ut terodones; quedam ex corruptione herbarum, ut brucus; quedam vero ex corruptione frut gurguliones ex fabis. De his dicitur quia quae sine corruptione nascuntur, ut illa ex corruptionibus, post peccatum ex reb
Abbreviated transcription (Latin):
aliis mox uirescit: ut oliuis ⁊ lauris.
tubet u̾o moris. cerasis. cornis. deinde
nigressit moris. cerasis oliuis. Aliis
in mespilis mandatur. Crusta gerũ¬
tur glandes. cute uue corio ⁊ m̃bra¬
na punica. Carne ⁊ succo constãt mo¬
ra. cute ⁊ succo cerasa. Quedã statim
a ligno recedunt: ut nuces et palme.
pliniũ .xiii. reꝑiuntur .s. dulcis sua¬
uis. pinguis. a marus. auff̃us acer.
atutus. actib. acidus. salsus. Mag¬
Est enim sanguineus moris. cesaris
candidus. lacteus in capite ficis ⁊ in
corpe non. Item spumeus malis: per¬

Expanded text:
aliis virescit, ut olivis, lauris, rubet vero moris, cerasis, cornis. dein nigrescit moris, cerasis, olivis. Cerasin mespilis manditur . crusta teguntur glandes, cute uvae, corio et membrana Punica. carne et suco mora constant, cute et suco cerasi. quaedam statim a ligno recedunt, ut nuces et palmae ; genera XIII reperiuntur: dulcis, suavis , pinguis, amarus, austerus, acer, acutus, acerbus, acidus, salsus. i: sanguineus moris, cerasis , candidus, lacteus in capite ficis, in corpore non item, spumeus mali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria. nullũ uas ab ore imp̾ssum uali
aquis impleri. Uidetur enim uas ẽt̃
uacuũ. s are plenũ. ẽẽ ꝓbatur: cum
ore imo aqͣm depͥmitur. Namq suꝑi
non inuenit locum exeundi. nec infi
irruptis aquis. subt̾ eas eum ire na¬
tura ꝑmittit. plenitudine sua repel¬
lit eas nec in uas intrare sinit. sũ
tunc intrat aqua infi̾us aere exeũte
suꝑius. Hinc etiam probatur. nich
quia siquis accensam faculam capite
deorsum teneat: nichilominus flãme
peratꝰ extinguittr. ⁊ in eis qualitaũ

Expanded text:
ia nullum vas ab ore impressum aquis, potest repleri: videtur enim vas esse vacuum, sed aere plenum esse probatur, cum ore imo in aquam deprimitur; nam quia superius non invenit locum exundi, nec inferius irruptis aquis subter eas eum ire natura permittit, plenitudine sua repellit eas, nec in vas intrare sinit. Cum tunc intrat aqua inferius, aere exeunte superius: hinc etiam probatur nihil quia si quis faculam accensam capite deorsum teneat, nihilominus flamme peratus extinguitur, et in eius qualitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lium quoq tegumenta. plura sunt.
alia quoq corio ⁊ pilis teguntur. ut
uituli ⁊ ypotami. alia corio tm̃ ut
delphini. alia cortice ut testudines.¬
alia crustis ut locuste alia crustis
et spinis ut echini. alia squamis
ut pisces. Alia asꝑa cute ut sqͣtina
li ut murena. alia nulla ut polipes.

Expanded text:
lium tegumenta plura sunt. alia corio et pilo integuntur ut vituli et hippopotami, alia corio tantum ut delphini, cortice ut testudines,nchae, crustis ut locustae, crustis et spinis ut echini, squamis ut pisces, aspera cute ut squatina, li ut murenae, alia nulla ut polypi.
Abbreviated transcription (Latin):
dem sexta clie ornauit deus infimã¬
ꝑtem .i. t̾ram. Produxit enim e f̾ra
tͥa gen̾a animalium .s. iumenta rep¬
tilia bestias. Sciens enim deus ho¬
miminẽ ꝑ peccatũ casurũ in penam
ta ad opus uł esum : reptiliã u̾o et
bestie sunt ei in ex̾titiũ. In corpore¬

Expanded text:
diei. Sexta die ornavit Deus terram: produxit enim terra tria genera animalium, jumenta, reptilia, bestias . Sciens enim Deus hominem per peccatum casurum in poenam nta, ad opus, vel ad esum. Reptilia vero et bestiae sunt ei in exercitium. Re
Abbreviated transcription (Latin):
quoq alia sunt candida ut colũbis¬
⁊ perdicib. alia pallida ut aquatitis.
alia punctis distincta. ut meleagridis
alia tubri coloris ut fasianis. Intus¬
autem om̃e orium uolucrum bicolor:
didi. Auium oua ex calore fragilia st̃
serpentiũ ex frigore lenia putiũ ex li¬

Expanded text:
um alia sunt candida, ut columbis, perdicibus, alia pallida, ut aquaticis, alia punctis distincta, ut meleagridum , alia rubri coloris, ut phasianis, autem omne ovum volucrum bicolor, didi. 145 avium ova ex calore fragilia, serpentium ex frigore lenta, piscium ex li
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑari etiam illis in aliis amantẽ se
exhibens in aliis agnoscentẽ. ĩ aliis
alia facientẽ. Itaq deus amat ut ca
ritas. nouit ut u̾itas. sedet ut equi¬
tas: dominatur ut maiestas. regit ut
principiũ. tuetur ut salus. oꝑatur ut
uirtus. reuelat ut lux. assistit ut pie¬

Expanded text:
atia, in aliis amantem se exhibens, in aliis agnoscentem, in aliis alia facientem, sicut ritas, novit ut veritas, sedet ut aequitas, dominatur ut majestas, regit ut principium, tuetur ut salus, operatur ut virtus, revelat ut lux, assistit ut pie
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ xp̃c una ꝑsona ⁊ gemine substan¬
tie quia deus ⁊ homo est. nec tam
deus huius ꝑsone ꝑs dici potest. Alio¬
uinitati eius accessit. Qd̃ si in una
ꝑsona absurdissime dicitur quia
pars rei ullius non potest ẽẽ deus
qnͣto magis trinitatis pars ẽẽ nõ
potest quiq unus in trib. et cet̾a¬

Expanded text:
 persona est geminae substantiae, quia et Deus et homo est. Nec tamen Deus pars hujus personae dici potest: aliovinitati ejus accessit. Quod si in una persona absurdissime dicitur, quia pars rei ullius esse non potest Deus; quanto magis pars Trinitatis esse non potest, quicumque unus in tribus? De
Abbreviated transcription (Latin):
ta dicuntur: ut ignis quidem ĩ aerẽ
designat. aer in aquam densetur. aqͣ
u terram crassescat. rursus q t̾ra
diluatur in aquam. aqua rarescat¬
omnib insunt. s unum quodq eoꝵ
ex eo ꝙ amplius habet accepit uota¬
tib quasi quibdam brachiis se inuicẽ
tenent. et discordem sui naturam cõ¬
cordi federe uicissim cõmiscent. Nã
t̾ra frigida ⁊ arida: frigide aque con¬
nectitur. aqua frigida ⁊ humida. ae¬
ri humido astringitur. Aer humidꝰ
⁊ calidus calido igni associatur. Ignis
calidus ⁊ aridus. aride terre copulat᷑
Ex hiis t̾ra ut pote grauissima imũ.
ignis ut pote calidissimus supp̾m ũ¬

Expanded text:
ad ignem: ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat: rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescatomnibus inesse: sed unumquodque eorum ex eo, quod amplius habet, accepisse vocatibus, quasi quibusdam brachiis se invicem tenent, et discordem sui naturam concordi foedere vicissim commiscent. Nam terra arida et frigida frigidae aquae connectitur; aqua frigida et humida humido aeri astringitur; aer humidus et calidus calido igni associatur; ignis calidus et aridus aridae terrae copulatur. Ex his terra ut puta gravissima imum, ignis ut puta levissimus, supremu
Abbreviated transcription (Latin):
nusꝙͣ. Hic utiq corꝑe non eget ut sit:
nec loco ut alicubi: nec temꝑe ut ali¬
qñ nec causa ut aliunde: nec forma
ut aliud: nec aliquo gen̾e subiecti in
quo subsistat. uł cui assistat. Deniq¬
minui qui unus est. nec loco nuitari
qui ubiqz est. nec temꝑe qui eternus
est. nec cogitatione qui sapientissiu
est. nec affectu qui optimus est.

Expanded text:
tur. Deus autem corpore non eget ut sit; nec loco, ut alicubi; nec tempore, ut aliquando; nec causa, ut alicunde; nec forma, ut aliquid sit; nec aliquo genere subjecti in quo subsistat, vel cui assistat. minui qui unus est. Nec loco mutari qui ubique est; nec tempore qui aeternus est. Nec cognitione qui sapientissimus est; nec affectu qui optimus est.
Abbreviated transcription (Latin):
matõe bĩtudinem acceꝑint et̾nam
cognoscunt. Et est eoꝵ caritas qua
deum ⁊ nos diligũs: ⁊ m̾itum et
pͥmiũ. Meritum qr ꝑ eam ⁊ obseqͥa
ex ea nobis impensa m̾entur et ĩ
ubi scientem omnia sciunt: acci

Expanded text:
matione beatitudinem acceperint aeternam cognoscunt; et est eorum charitas, qua Deum et nos diligunt, et meritum et praemium meritorum, quia per eam et obsequia ex ea nobis imui scientem omnia sciunt? » Si
Abbreviated transcription (Latin):
Exurgamus aliq̃m frẽs: nec in ua¬
num accipiamus animas nostras.
ꝓ quib alii tanto zelo uł in bonum
ugilant uł in malum. Non ẽ res
ꝑua: quam sic in sectantur hostes. ci¬
.lxxii.

Expanded text:
Exsurgamus aliquando, fratres, nec in vano accipiamus animas nostras, pro quibus alii tanto zelo vel in bonum vigilant, vel in malum. Non est res parva, quam sic insectantur hostes, ciLXXI.
Abbreviated transcription (Latin):
sermone. Spectatulum itaq facti
sumus: mundo ⁊ angelis et hoĩbus
sollicitat: ut in nos incessanter ĩten¬
nosmet ip̃os negligimus intueri. nec
u̾entes deceptorios nec administrato¬

Expanded text:
salutis. Spectaculum facti sumus mundo, et angelis, et hominibus misericordiae, ut in nos incessanter intennosmetipsos negligimus intueri: nec verentes deceptorios, nec administrato