comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
librati moram fieĩ qua tm̃ rep̃sẽ¬
tati ꝯfe̾rim arbit̃. apretore eĩt
dãpdus ap̃quẽ rõnem quã ãmi¬
nistrasse cum apparuit exfide
reddat. Iantum gͥ rõnẽ reddẽ
cogetur. s an reli qua retituere
debeat nichil addicit᷑ nec puto
cogendũ. nam deeo ꝙ inserumui¬
te gesit. pꝰ libt̃atem ꝯue̾nĩ ñ pot̃¬

Expanded text:
qua tamen repraesentata confestim arbiter a praetore erit dandus, apud quem rationem, quam administrasse eum apparuit, ex fide reddat'. tantum igitur rationes reddere cogetur. sed an et reliqua restituere debeat, nihil adicitur, nec puto cogendum: nam de eo, quod in seruitute gessit, post libertatem conueniri non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sine in ꝯmodo cuuisquã ftat.
ppt̃ quod oꝑis dumtaxat nõe
cum satiscdatione t᷑rnetuis. de
utt̾io loci nicͥ cauetur. hoc ẽ oꝑr
qd̾ quisfacitictm̃ si exlociuitiũ
danpnum timeatur minime
dicendum ẽ dapm infectistipy¬
lationem int̃poni oportere
Qs enĩ dubitat nem̾mnẽ eẽ aqͦ
stĩpulatur cum nemine nichl
faciente locusipse publicꝰ dap̃¬
num infet᷑ sui nt᷑a ad ea igit᷑

Expanded text:
modo cuiusquam fiat. propter quod operis dumtaxat nomine cum satisdatione cauetur, de uitio loci nihil cauetur, hoc est operis, quod quis facit. ceterum si ex loci uitio damnum timeatur, minime dicendum est damni infecti stipulationem interponi oportere: quis enim dubitat neminem esse, a quo stipuletur, cum nemine nihil fa‹ci›ente locus ipse publicus damnum inferat sui natura? ad ea igitur
Abbreviated transcription (Latin):
us aliquit non ẽ fructi ꝑmit¬
rius cogatur ei ꝯferre. Ergo ⁊ sobõ.
retinebit fructuarius. siedes ce¬
hat̃. qui da p̃nõnicino sarciit
Eadem er̃. ⁊ siminimũ dap̃nũ
detur. Yplauitus si ab eoqẽ do¬
minũ cẽ negarem uł lem subac
exceptione sidñs non eẽt sat̾ida¬

Expanded text:
us aliquid, non est fructuario permitrius cogatur ei conferre. ergo et solum retinebit fructuarius, si aedes cehabeat, qui damnum uicino sarciit. eadem erunt et si minimum damnum detur.Plautius.Si ab eo, quem dominum esse negarem uellem sub hac exceptione 'si dominus non esset' satisda
Abbreviated transcription (Latin):
stipulari uolit mea causa
est ut renucti debeat. naz
cum per actorem fiet app¬
aret in ea causa esse ut re¬
muti debeat. hoc uter

Expanded text:
stipulari nolit, in ea causa est, ut remitti debeat: nam cum per actorem fiet, apparet in ea causa esse, ut remitti debeat. Hoc inter
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus imferiorẽ ꝯpetere. neaqͣ
turi. ꝑ inferior̃t adusus suꝑiorem
nẽ alit̃ aquam mittat qã cur¬
rere nt̃a solz hiuic illut etiam
applicandum nunquã ꝯpetẽ
hãc accõnem. cumipsius loci

Expanded text:
adversus inferiorem competere, ne aquet inferiori adversus superiorem, ne aliter aquam mittat, quam fluere natura solet. Huic illud etiam applicandum numquam competere hanc actionem, cum ipsius loci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ manu factum sit õimodo reti¬
tuendũ ideẽ abeo cum quo agͥ
Si uero ui fluminis ager deletꝰ sit
aut glarea inieeta auit fossa umo
rẽpleta tunc patientiã dũ taxat
mulata uenditioẽ cu succe so¬

Expanded text:
anu factum sit, omnimodo restituendum id esse ab eo, cum quo agitur: si uero ui fluminis ag‹g›er deletus sit aut glarea iniecta aut fossa limo repleta, tunc patientiam dumtaxat pmulata uenditio es
Abbreviated transcription (Latin):
siaqua pliuia  q̃ erescit noce
ĩmbre aut erescere eam aq̃ a
que coloremmutat ł incre¬
sut ¶ tem̾ scẽdum ẽ hãc ac̃õ¬
ne non alias locum hae quã
siaquapluiia agro noceat.
Etm̃ sieclifitio. ł oppido noce¬
terit ius nonesse stillicidia flu¬
deflũminib ⁊ destillicidiis
gnalem ⁊ ubiꝙagiea licere.
Itaq aqua q̃ agronocz. aque
pluue arcende accõe coẽrce¬
bitur. nec illut q̃ramus uñ
oriat̃. Nã ⁊ siex publico operi¬
exiens uł ex loco sacro ali quo¬
ꝑfundũ uicini descendat isq
oꝑe facto ĩmeum fundiã eã
uertat aq̃pluuie arcẽde te¬
neri eũ labeoait. Scasiu qͦ scͥ¬
bit si aqua ex eclifitio trrba no
noceat uł agro uł edifitio rti¬
coagendũ dẽfluminib ⁊stil¬
licidiis. Nap̃ labeonem inueĩo
relatũ siexagomeo aqua fluẽs
noceat loco qui ẽ imfra ꝯuinẽ¬

Expanded text:
quae pluvia crescit noceaImbre autem crescere eam aquam, quae colorem mutat vel increscit. Item sciendum est hanc actionem non alias locum habere, quam si aqua pluvia agro noceat: ceterum si aedificio vel oppido noceterit ius non esse stillicidia flude fluminibus et stillicidiis generalem et ubique agi ea licere. itaque aqua, quae agro nocet, per aquae pluviae arcendae actionem coercebitur. Nec illud quaeramus, unde oriatur: nam et si publico oriens vel ex loco sacro per fundum vicini descendat isque opere facto in meum fundum eam avertat, aquae pluviae arcendae teneri eum Labeo ait. Cassius quoque scribit, si aqua ex aedificio urbano noceat vel agro vel aedificio rustico, agendum de fluminibus et stillicidiis. Apud Labeonem autem invenio relatum, si ex agro meo aqua fluens noceat loco qui est intra con
Abbreviated transcription (Latin):
re defitiat᷑. Saput mmusã
relatumẽ. siaqua flucnit̃ suũ
stet̾rcõe obstruxtt̃soex re¬
stagutione suꝑieĩ agro no¬
ceat p̾se cũ imferiore igrut
non tantum deoꝑib eẽ utilẽ
manu facts ueiz etiam in õib¬
ideo cumꝑse nt̃a agri fuerit
mutata equo animo unũ ꝗ̃ꝙ¬

Expanded text:
eficiamur. Apud Namusam relatum est, si aqua fluens iter suum stercore obstruxerit et ex restagnatione superiori agro noceat, posse cum inferiore agi, ut non tantum de operibus esse utilem manu factis, verum etiam in omnibideo, cum per se natura agri fuerit mutata, aequo animo unu
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur fecisse. Qđ si aliter ĩ¬
serere nõ pos sit nisi sulcos aqͣri¬
os fecit nonteneri. Offiliu aut̃
ait sulcos agri colñdi causa di¬
rectos ita ut inunam ꝑsgant par¬
tem ius ei ẽẽ facere s S: apiit ẜ¬
pliune arcende agiposse siea
aqua clucinoes  labeo etiã scribit
ea q̃cumq frugum fructuũq
recipiendoꝵ causa fuerant ex
id opus fiat. Item sabinus ⁊ ca¬
sius opus mpanu factum in
hanc actionem uenire aunt
Sulcos tm̃ aquartos qã GR¬

Expanded text:
ideatur fecisse: quod si aliter serere non possit, nisi sulcos aquarios fecerit, non teneri. Ofilius autem ait sulcos agri colendi causa directos ita, ut in unam pergant partem, ius esse facere. Sed apud Sepluviae arcendae agi posse, si ea aqua vicino noceret. Labeo etiam scribit ea, quaecumque frugum fructuumque recipiendorum causa fiunt, extid opus fiat. Item Sabinus Cassius opus manu factum in hanc actionem venire aiunt, Sulcos tamen aquarios, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rit. pͥui legiũ exĩgendi dat᷑.
Dem. li uicesimo primo adedictũ. I n ꝑso¬
nalib actionib ꝗ postta quidẽ ꝯtͣxer̃. uers
ut pecunia eoꝵ ad pͥores creditores ꝑueniat
in locũ eoꝵ sũccedunt.
dem. lib quinqua gesimo octauo aded. Is¬
ã . qui bonis cẽssit. ante reꝵ uenditionẽ: utiq
bonis suis ñ caret. qr si paratus fuĩt se defende
bona. eius nonueniunt.
dem. lib ꝗnquagesimo nono adedictũ. Is
qui bonis cessit: siquid postea ad ꝗsierit. in
quantũ facẽ pot̃ ꝯuenit᷑ Sabinus ⁊ cassius
putabant eũ qui bonis cessit. necͦquidẽ ab
PAulus. lib̾ quinquagesimo sexto adedictũ.
Quẽ penit⁊ bonis cessisse. pot̾ defendendo se
Iconseꝗ ne bonaeius ueneant.
Ulpianus. li sexagesimo .iiii. adedictũm.
Quibͥonis suis cessit: si modicũ aliꝗd post bo¬
nasua uendita ad ꝗ siuit. iteꝵbona eiꝰ ñue¬
neunt: un ergomodũ hunc estimabimus.
utrũ ex quantitate eius idꝙ ad quisitũ est.

Expanded text:
ndi datur. 2 Idem libro uicensimo primo ad edictum.In personalibus actionibus qui postea quidem contraxerunt, uerum ut pecunia eorum ad priores creditores perueniat, in locum eorum succedunt. 3 Idem libro quinquagensimo octauo ad edictum.Is, qui bonis cessit, ante rerum uenditionem utique bonis suis non caret: quare si paratus fuerit se defendere, bona eius non ueneunt. 4 Idem libro quinquagensimo nono ad edictum.Is qui bonis cessit si quid postea adquisierit, in quantum facere potest conuenitur. Sabinus et Cassius putabant eum qui bonis cessit ne quidem ab Paulus libro quinquagensimo sexto ad edictum. Quem paenitet bonis cessisse, potest defendendo se consequi, ne bona eius ueneant. 6 Ulpianus libro sexagensimo quarto ad edicQui bonis suis cessit, si modicum aliquid post bona sua uendita adquisiuit, iterum bona eius non ueneunt. unde ergo modum hunc aestimabimus, utrum ex quantitate eius quod adquisitum est
Abbreviated transcription (Latin):
m in utile pactũ conuentũ. cohedib eius erit¬
¶ Qui sibi aut filio suo daristipulat᷑. manifeste
ꝑsonã filim hoc conplectisũ eirecte soluãt᷑. ꝓt
filio suo quis stipulet᷑. quare uł manente in po¬
testate ut emancipato filio recte soluit necp

Expanded text:
 inutile pactum conventum coheredibus eius erit. Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte solvatur: filio suo quis stipuletur: quare uel manent‹i› in potestate uel emancipato filio recte soluitur. neque
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ tuũ decẽ daturũ spondes. titi ꝑsona suꝑ¬
uacua cõp̃hensa essiut enĩ solus ħes exstitĩt.
in solidũ tenebit᷑. siue ꝓparte eodẽ modo. quo
ceñ coħrdes eius obligabit si quãuis conuenis¬
se iudeat̃. neabalio ħede quã atitio peteret᷑. ta

Expanded text:
pondes?" Titii persona supervacua comprehensa est: sive enim solus heres exstiterit, in solidum tenebitur, sive pro parte, eodem modo, quo ceteri coheredes eius, obligabitur. et quamvis convenisse videatur, ne ab alio herede quam a Titio peteretur, ta
Abbreviated transcription (Latin):
grã. si solutionis grã ꝑsonã filii adhibuisse¬
intellegat s ꝙ si soli filiosuo. qui in potestate sua.
sit quis stipulatus sit. ñ recte filio. soluet᷑. quiã
filii ꝑsona obligatioi magis qua solutiom. apͣ¬
plicat᷑. ¶ Quita stipulat᷑. decẽ qͥ adunã darispꝰ

Expanded text:
a, sed solutionis causa personam filii adpreintellegatur.Quod si soli filio suo, qui in potestate sua ari quis stipulatus sit, non recte filio soluetur, quia filii persona obligationi magis quam solutioni applicatur.Qui ita stipulatur: 'decem, quoa
Abbreviated transcription (Latin):
usu eũ non capiã: Ꝙ sinescio ueruis est. ut
usu caprã. quia ipsa traditio ex causi quãue¬
lã cẽ cristimo. sufficit adefficiendu. ut iel qđ
mntraditũ e. ꝓmco possideamus ⁊ itaneratius.
scripsit. idq uerũeẽ puto.
Dem. lib tricesimo sc̃o ad sabinũ. Siancil
la furtiuã emisti fide bona. ꝗ exeanatũ. ⁊ ap̃
te ꝯceptũ ẽ: ita possedisti. ut intra ꝯstitutũ. u¬
su capionis tp̃s cognosceres matrẽ euis furtiuã
eẽ trebatius om̃imodo. ꝙ ita possessũcẽt. usu¬
captũ cẽ ego sic puto distinguendẽ. ut sinesci¬
eris intra statutũ tp̃s. cuius id mancipiũ ẽẽt a¬
ut si scieris neꝙ potuĩs certiorẽ dñm facere aut
p̃si potueris quoq ⁊ fec̃is certiore usucapie. Sin
uõ cũscires. ⁊ posses: non feceris certiorẽ. contͣ
habebat partitus sit. Iex ea causa post mortẽ
patris: eateneant ꝙ int̾ eos conueniret. ut edds¬
iuiso rata eẽt usucapio. his ꝓcedet ꝓsuo. inhis

Expanded text:
usu eum non capiam: qu‹od› si nescio, uerius est, ut usucapiam, quia ipsa traditio ex causa, quam ueram esse existimo, sufficit ad efficiendum, ut id quod mihi traditum est pro meo possideam. et ita Neratius scripsit idque uerum puto. 4 Idem lilam furtivam emisti fide bona ex ea natum et apud te conceptum est ita possedisti, ut intra constitutum usucapioni tempus cognosceres matrem eius furtivam esse, Trebatius omni modo, quod ita possessum esset, usucaptum esse. ego sic puto distinguendum, ut, si nescieris intra statutum tempus, cuius id mancipium esset, aut si scieris neque potueris certiorem dominum facere, aut si potueris quoque et feceris certiorem, usucaperes: sin uero, cum scires et posses, non feceris certiorem, contra habebat partitus sit et ex ea causa post mortem patris ea teneant, quod inter eos conueniret, ut ea diuisio rata esset: usucapio his procedet pro suo in his
Abbreviated transcription (Latin):
ancipia indotẽ accepta ut dotalia multis annis
posseder̃. anea usu cepisse uideant̃. sibii qui acci¬
cur nonusu cepissent. ꝑsuo
lpianus. lib̵ quinto decimo ad edictũ. Pro
suo possessio tat ẽ. su dñũ nob ad quiri putanus.¬

Expanded text:
ancipia in dotem accepta ut dotalia multis annis ancipia in dotem accepta ut dotalia multis annis poss‹e›derunt, an usucepisse uideantur, si qui accicur non usucepissent. PRO SUO 1 Ulpianus libro quinto decimo ad edictum. Pro suo possessio talis est. cum dominium nobis adquiri putamus
Abbreviated transcription (Latin):
sabr sttmnon eudent quidẽ actu fuit. credendr¬
c̃ẽ. id agi uilianus ait. ut statimres cius fiant: ⁊ fia¬
liene sint. usu capi possint. que sententia michi
ꝓ babił uidet᷑: añ nuptias aũt. non pͥdote usuca¬
pit. sed ꝓͥsuo. Constante aũt matrimonio ꝓdote
usu capio. int̃ cos locũhabent. int̃quos ẽ. matri¬
moniui  asuu̾sait cessarẽ usu capionẽ. qui.
nulla sit : Idẽ scribit. ⁊ sipuitauit maritus ẽẽ sibi
matrimoniũ: cũ nͦon ẽẽt. usu capere eũ ñ posse. ꝗa
nulla dossit: que sententia hab ratione.on
Daulus. libro quinquagesimo.iiii. adedictũ. Si
estimatares. an niptias tadita si. nec ꝓẽptore.
nec ꝓ suo. annuptias usu capietur. te at es taus¬
Sc euola. lib uicesimo ꝗnto digestoꝵ. Qnae fili¬
e intestato. patri heredes eoctiter̃ ⁊ mancipia cõ¬
munia. singula indotẽ deder᷑: ⁊ post aliquos an¬
nos amorte patris familiae herciscunde. uidiciu
int̃eas dictatũ ẽ: quesitũ ẽ cũ mariti. bona fide m¬

Expanded text:
si tamen non euidenter id actum fuerit, credendum esse id agi Iulianus ait, ut statim res eius fiant et, si alienae sint, usucapi possint: quae sententia mihi probabilis uidetur. ante nuptias autem non pro dote usucapit, sed pro suo. Constante autem matrimonio pro dote usucapio inter eos locum habet, inter quos est matrimdos nulla sit. Idem scribit et si putavit maritus esse sibi matrimonium, cum non esset, usucapere eum non posse, quia nulla dos sit: quae sententia habet rationem. 2 Paulus libro quinquagensimo quarto ad edictum. Si aestimata res ante nuptias tradita sit, nec pro emptore nec pro suo ante nuptias usucapietur. 3 Scaeuola libro uicensimo quinto digestorum. Duae filiae intestato patri heredes exstiterunt et mancipia communia singulae in dotem dederunt et post aliquot annos morte patris familiae herciscundae iudicium inter eas dictatum est. quaesitum est, cum mariti bona fide m
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur inlege quiã hiusrei emolu¬
m̃̃tũ. ad patrẽ dnm̃ue ꝑtinz: ad quẽ
ꝑtinͣz. si filius seruusue sibiascͥpsisent.
Illud cõstat. si extraneo quis ad scͥpsit̃
legatũ. lc̃ poster inno testatare ĩ po¬
testate eñ hab̃eceꝑit. senatꝰ csultis
Si pat̃ filio suo militi. quẽ ht̃ ĩpote¬
state. testam̃to cõmilitonis filu alid
asscͥpsit᷑. quẽ cõmilitonẽ inmilitia
nouit. quia patͥnonadꝗ̾rit᷑. extrape¬
nã ẽ. Et cũ matͥ filius ascripsit᷑ dii

Expanded text:
mittitur in legem, quia huius rei emolumentum ad patrem dominumue pertinet, ad quem pertinet, si filius seruusue sibi adscripsissent. Illud constat, si extraneo quis adscripserit legatum, licet postea uiuo testatore in potestate eum habere coeperit, senatus cSi pater filio suo militi, quem habet in potestate, testamento commilitonis filii aliquid adscripserit, quem conmilitonem in militia nouit: quia patri non adquiritur, extra poenam est. et cum matri filius adscripserat, diui
Abbreviated transcription (Latin):
h ordine decurionũ. decẽ annis aduo¬
catũ motũ qui falsũ instrum̃tũ cogͦ¬
presidi. post finẽ tͣpi  dignitatem.
Rdi. recuꝑare. Qm̃ incorneliã falso¬
recitato: non facto. mcidit. Eadẽ rati¬
one plebeĩ ob eandẽ causa ẽxiliotẽ
ꝑario punitũ. decurionẽm post r̾editũ¬
rette creari.

Expanded text:
 decem annis aduocatum motum, qui falsum instrumentum cogpost finem temporis dignitatem ndi reciperare, quoniam in Corneliam falsorecitato, non facto non incidit. eadem ratone plebeium ob eandem causam exilio ario punitum decurionem post reditute creari.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ cũ ꝓhibe tale ꝗd posset. ñ ꝓbibuit.¬
Cad̃ lege ex pͥmitus. neꝗs nũmos stag¬
neos. plũb eo. emẽ. uende. dolo malo
uellets̃ꝑ enalegis comelie irrogat᷑
sum signauĩt. signariue curauĩt. Itẽ
qui falsas testatio ẽs faciendas: testi

Expanded text:
 cum prohibere tale quid posset, non prohibuit.Eadem lege exprimitur, ne quis nummos stagneos plumbeos emere uendere dolo malo uellet.Poena legis Corneliae irrogatur sum signaverit signarive curaverit, item qui ad falsas testationes faciendas testame
Abbreviated transcription (Latin):
cũ alt̃ exligatorib febricitans dicessissi. ⁊ ui¬
torib ac iudice diem difert. sonticus aũt exi¬
stimandus ẽ. qui cuiusq rei agende. impͤdim̃¬
to ẽ. litigandi porro quid̾ magis inpedim̃to ẽ.¬
quãmotus corporis ꝯt̾natãm. quẽ febrẽ app¬
ellant. gͥ sitei udicande tp̃r ũt ex litigatorib
febrẽ habuit. res ñuidet̃ udicata: potest tm̃
diciẽẽ aliquã ⁊ febriũ differentiã. nã siquis
sanus alias acrobustus tp̃r indicandi. leuis¬
sima febre correptus fuĩt. aut siquis tã uetẽ¬
rẽ quartanã habeat ut in ea om̃ib negotus
suꝑc̃ẽ soleat. potĩt dici morbũ sonticũñha¬
bere.
Dem. lib quadragesimo quinto digestoꝵ.
Inudicati actione nonpͥus rãtio habi deb eiꝰ¬

Expanded text:
cum alter ex litigatoribus febricitans discessisset et iutoribus ac iudice diem differt. sonticus autem existimandus est, qui cuiusque rei agendae impedimento est. litiganti porro quid magis impedimmotus corporis contra naturam, quem febrem appellant? igitur si rei iudicandae tempore alter ex litigatoribus febrem habuit, res non uidetur iudicata. potest tamen dici esse aliquam et febrium differentiam: nam si quis sanus alias ac robustus tempore iudicandi leuissima febre correptus fuerit, aut si quis tam ueterem quartanam habeat, ut in ea omnibus negotiis superesse soleat, poterit dici morbum sonticum non habere. 61 Idem libro quadragensimo quinto digestorum. In iudicati actione non prius ratio hab
Abbreviated transcription (Latin):
sciente udicatũ sit nullũ tm̃ p̃uiditiũ pati¬
Sor. ꝗa neq ex eo iure quotitius uictus ẽ uen¬
dico neq potuititio int̃dic̾e quominus iure¬
d suoutat᷑. sicuti ⁊ decohede supta diximus.
seuola. libro uicesimo quinto digestoꝵ. Pef

Expanded text:
sciente iudicatum sit, nullum tamen praeiudicium patisciente iudicatum sit, nullum tamen praeiudicium patior, quia neque ex eo iure, quo Titius uictus est, uindico, neque potui Titio intercedere, quo minus iure suo utatur, sicuti et de coherede supra diximus. 64 Scaeuola libro uicensimo quinto dig
Abbreviated transcription (Latin):
udicat᷑. idꝙ ita reseriptũ ẽ scientib senten
tia int alios dataẽ. obest. cũquis de care cu¬
ius actiouł defensio primũ sibi cõpetit. se¬
quentiagẽ patiat ueluti si db nor expen
npassussit. crtditore deꝓpͥetate pignoris.
aũt maritus socerũ ł uoxorẽ deꝓpͥctate rei
indore accepte aut possessor uenditorẽ dẽ
noc superiorib liñ noci. illa ratione quod
quiscit coheredẽ suũ agere ꝓhibere eũ quo
ñnus uti uelit ꝓpͥa actione uł defensione
utat̃ ñ pot his uõqui pͥorẽ dñm defcͬnde ca¬
usã pãtit᷑ idõ ꝓpt̾ scientiã p̃scrptione. rei
quãuis int̃ alios iudicate sumouet᷑: ꝗa ex
uoluntate eius de iure ꝗ ex ꝑson̾a agentis
habuit iudicatũ ẽ nã ⁊̃ si litus m̃s mei̾nt̾ue¬
nente ẜuus. ut litus altius uidicct᷑. mͥ pͣ¬
indicat᷑: diu̾sa causa ẽ. si fundũ atetitius pe¬
uerit. quẽ egoquoq: sed non erꝑsonatitii
adie ꝑtinere dico. nãquãuis ꝯtratitiũ me

Expanded text:
udicatur: idque ita rescriptum est. scientibus sententia, quae inter alios data est, obest, cum quis de ea re, cuius actio uel defensio primum sibi competit, sequent‹em› agere patiatur, ueluti si creditor experiri passus sit debitorem de proprietate pignoris, aut maritus socerum uel uxorem de proprietate rei in dote acceptae, aut possessor uenditorem de pnocet, superioribus uero non nocet, illa ratio est, quod qui scit coheredem suum agere, prohibere eum, quo minus uti uelit propria actione uel defensione utatur, non potest: is uero, qui priorem dominum defendere causam patitur, ideo propter scientiam praescriptione rei quamuis inter alios iudicatae summouetur, quia ex uoluntate eius de iure, quod ex persona agentis habuit, iudicatum est. nam et si libertus meus me interueniente seruus uel libertus alterius iudicetur, mihi praeiudicatur. diuersa causa est, si fundum a te Titius petierit, quem ego quoque, sed non ex persona Titii ad me pertinere dico: nam quamuis contra Titium me
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis necesaũ urgueniẽ
tcuctionẽ. Totiens aũt hec
parlocumht̃ quatiena dila¬
oꝑe. cuicemus ap̃ uidicẽ q̃ri
debere iitalis opera fixĩt

Expanded text:
ecessarii urguentem extructionem? totiens autem haec pars locum habet, quotiens dilaet, dicemus apud iudicem quaeri debere, an talia opera fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
facta mutius ait fundi colendi
cam fieri nõtm̃oportere deriuã¬
de aq̃ causã fieri Sicenĩ deberes
quẽ meliorem sium a gru facẽpꝰ
Ene uicini deteriorem faciat
S⁊ siquis arare serere p̾sit etiã¬
t sine sulcis aquariis. tenerieum
si quid exis lic agri colendi cã

Expanded text:
factas Mucius ait fundi colendi factas Mucius ait fundi colendi causa fieri, non tamen oportere corrivandae aquae causa fieri: sic enim debere quem meliorem agrum suum facere, ne vicini deteriorem faciat. Sed et si quis arare et serere possit etiam sine sulcis aquariis, teneri eum, si quid ex his, licet agri colendi ca
Abbreviated transcription (Latin):
cadit atq imbre excrescit suie¬
perde aqua celestis noceat ut
sit. Ihec aut̃ actio locum hab
in dap̃no nõ dum facto. oꝑe tm̃
iamdum fãcto. hec ͤ deeo oꝑe ex
quo dapnũ timetur totiensq
locum ht̃. quotiens manu facto
oꝑe agro aqua nocitura ẽ. idẽ
cumquis manufecit quo altter
flueret quam nt̃a soler. si forte
immitendo eã auͣt maiorẽ fe¬
cerit aut citatiorẽ. aut ueem̃¬
tiorem aut sicomprim̃do redũ¬
dare effecit. qd sinatura aqua
noceat. ea accõne non ꝯtinetur
neratius scribit opus quod qui
fecit ut aquã exclude. q̃ ex¬
urditione palludis in agrum
eius refluere sol. si eapalus
aquapluuia ampliatur ea aqͣ
repulsa deeo oꝑe agri siuicino.
non oceat aq̃pliuue accõe cõ¬
git̃ tollere .  deͥeo oꝑe ꝙ agͥ
quod colendi causa aratro factũ
sit. quintus mutius ait ñ com¬
petere hanc acconemIrebatius
frum̃ti dum taxat q̃rendi causa
aratro factum excepit solum: S
si fosas agͤrorum siccandoꝵ causa

Expanded text:
cadit atque imbre excrescit,aec aqua caelestis noceat, ut . Haec autem actio locum habet in damno nondum facto, opere tamen iam facto, hoc est de eo opere, ex quo damnum timetur: totiensque locum habet, quotiens manu facto opere agro aqua nocitura est, id est cum quis manu fecerit, quo aliter flueret, quam natura soleret, si forte immittendo eam aut maiorem fecerit aut citatiorem aut uehementiorem aut si comprimendo redundare effecit. quod si natura aqua noceret, ea actione non continentur. Neratiufecit, ut aquam excluderet, quae exundante palude in agrum eius refluere solet, si ea palus aqua pluvia ampliatur eaque aqua repulsa eo opere agris vicini noceat, aquae pluviae actione cogetur tollere. De eo opere, quod agri colendi causa aratro factum sit, Quintus Mucius ait non competere hanc actionem. Trebatius frumenti dumtaxat quaerendi causa aratro factum solum excepitomatorum Sed et fossas agrorum siccandorum causa
Abbreviated transcription (Latin):
tã denuntiatione desistͬenꝰ omistt᷑.
exsenatꝰ ꝯsulto t̃pilliono: tenĩnuid̃t̃.¬
Post abolit̃onẽ. idcͥm̃ ab eodẽ. meũ¬
dem instaurari ñ patest.
rũ minatꝰ ẽ. siñ obieci̾set. tͣpilliano

Expanded text:
sistens omisit, ex senatus consulto Turpilliano teneri non uidetur.Post abolitionem idem crimen ab eodem in eundem instaurari non potest.rum minatus est, si non obiecisset, Turpilliano
Abbreviated transcription (Latin):
R. ł .i. sentñtiaꝵAbaccusatiõe
destitit: ꝗcũ aduͣsaĩo suo de cõpositio¬
ne eiꝰ cͥminis. quod intendebat fuit᷑
locutꝰ. Aĩo ab accusatione destitit. qui
affectũ ⁊ animũ accus andi deposuit.
¶Destitise uidet᷑. qui int̃p̃finitũ accu¬
satiõis ap̃side tp̃s: reũ suũ ñ ꝑegit᷑.
Nuntiatõres: ꝗ ꝑnotorta iudicia ꝓdr̾ͣt
notorus suis assisteͬre uibent᷑. Caͣ¬
lũpine causapununt̃. qui infrau¬

Expanded text:
reis institutis Ab accusatione destitit qui cum aduersario suo de compositione eius criminis quod intendebat fuerit locutus. Animo ab accusatione destitit, qui affectum et animum accusandi deposuit. Destitisse uidetur, qui intra praefinitum accusationis a praeside tempus reum suum non peregit. Nuntiatores, qui per notoriam indicia produnt, notoriis suis adsistere iubentur. Calumniae causa puniuntur, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ari uidet ¶Nã eiꝰ rei inquisiuo arbi¬
trio cognoscentis cõmittit᷑. ꝗ reo
absoluto. deaccusatõis incipit cõ¬
silio q̃ rere: qua mñte ductus ad accu¬
sationẽ ꝓ̃cessit. Et siꝗd ẽ iustum
errorem eiꝰ repꝑit: absoluit eũ.
Si uõ in euidenti calũpnia d epre¬
hendit. legiuimã penã ei irro gat.
qͦꝵ alterutrũ ip̃is ũbis ꝓ nũtiatiõis
manifestauir. si quidẽ ita ꝓnũti auit:
calũpniãtuses. c̃dẽpnauit eũ Et quã¬
uis nicħ depena subierit. ⁊ñ legis pote¬
stas adn̾sus eũ exercebit᷑. Nã ⁊ pani

Expanded text:
iari videtur. Nam ejus rei inquisitio arbitrio cognoscentis committitur, qui, reo absoluto, de accusatoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processerit, et si quidem justum ejus errorem reperit, absolvit eum: si vero in evidenti calumnia eum deprehendit, legitimam poenam ei irrogat. Quorum alterutrum ipsis verbis pronunciationis manifestatur. Nam si quidem ita pronunciaverit: 'calumniatus e‹s›', condemnauit eum. et quamuis nihil de poena subiecerit, tamen legis potestas aduersus eum exercebitur: nam, ut Papi
Abbreviated transcription (Latin):
ne ptꝰ uͣi. m̃ses utiles ex die diuor
tpĩs spatiũ. aũ ꝑsone nitiũ oĩmodo
ctoritate : ñ accusantis uolũtate
ab olerideb. maioͬreq odredignꝰ
existimaret᷑. qui temẽ ad tã imꝓbã
accusationẽ ꝓce̾sisetꝰ. Cũ qͦ⁊ dequo

Expanded text:
s ex die diuorttemporis spatium aut personae uitium omnimodo ctoritate, non accusantis uoluntate aboleri debet maioreque odio dignus existimaretur, qui temere ad tam improbam accusationem processisset. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ hab̃e potuit. Illoꝵ nõ accusa¬
tio uocedum taxͣat tenus intuentt
Atquin idemalias scribit non po̾se
aliquẽ du̾os eodẽ tpẽ ad ulterii ac¬
cusare marẽ ⁊ feminã. ⁊tñ siutͥq¬
sił denuntiautt: inutͥusq ꝑ sona
abolitionẽ. eũpetẽ debere neinh
senatꝰ ꝯsultũ incidat. Ꝙ d porro
refeit ꝓpt̃causas suprascriptas.
accusatio ñ ualuit: an ꝓpt̃ numeꝵ¬

Expanded text:
effectum habere potuit, illorum uero accusatio uoce dumtaxat tenus interuenit. adquin idem alias scribit non posse aliquem duos eodem tempore adulterii accusare, marem et feminam, et t denuntiauerit, in utriusque persona abolitionem eum petere debere, ne in hoc senatus consulto incidat. quid porro refert, propter causas supr‹a› scriptas accusatio non ualuerit an propter nume
Abbreviated transcription (Latin):
accusatos. similit̃ eodẽ senatꝰ ꝯsulto
Reus condẽpnatus ꝓuocauit: dem̃
accusator destitit: an inh senatus
ꝯsultũ incidit : ꝓpe ẽ: ñ incidi̾se ui¬
deat̃. ꝓͥnocatiõis remedio c̃dẽpna¬
tiõis extingnit᷑ ꝓnuntiatũ.

Expanded text:
accusator similiter eodem senatus consulto Reus condemnatus prouocauit, deinde accusator destitit: an in hoc senatus consulto incidit? prope est, ut incidisse uideatur, quia prouocationis remedio condemnationis ex
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus. libro sexagesimo quinto ad edictum.
Iystaenĩ aniniusta adũsuscet̃os possessio sit.
in hocint̃dicto. Nichil refert qualis cũꝙ enĩ
possessor. hocipsoꝙ possessorest. plusiuris
habi. quã ille qui nonpossidi.
Il pianus. librosexagesimo nono adedictum
Siduo quoꝙ possideant in solidũ uideamus

Expanded text:
Paulus libro sexagensimo quinto ad edictum Paulus libro sexagensimo quinto ad edictum Iusta enim an iniusta adversus ceteros possessio sit, in hoc interdicto nihil refert: qualiscumque enim possessor hoc ipso, quod possessor est, plus iuris habet quam ille qui non possidet. Vlpianus libro sexagensimo nono ad edictum Si duo possideant in solidum, videamus
Abbreviated transcription (Latin):
possidemus. nobrestituat᷑. aut ad hoc ut reti¬
nerẽ nob̵ liceat. ꝙ possidemus. Restinuẽdepꝰ¬
sessionis ordoᷤ. aut int dicto expedit᷑. aut ꝑac¬
tionẽ. retinende itaꝙ possessionis duplex ui.¬
a ẽ. aut ex ceptiq. aut int̃dictu. exceptodatur.
exmultis causis eiqui possidi. Tꝑ petuoaũt
hoc int̃dicto ĩ sunt. haec. ꝙ neui. neçclã. nec
p̃cario ab illo possides ¶ Int̃dictũ. aũt posses
nũquã ultro possesson dlat᷑. quippe sufficiat
Cte. siue pindiuiso possideat. Thoc int̃dictũ
in omĩb etiã possessionib quae sunt soli: si¬
ne dubio locũ habebit. dũ modo possid̃i. pos¬
sit.Qđ ait p̃tor int̃ dicto. nec ui. necclã. nec
p̃cano alt̃ ab altõ possidetis. eoꝑtim. ut siꝗs¬
possidiui: autclã:. aut p̃cano. siquidẽ ab ali¬
o: ꝓsit ei possessio. Siuõabadũsario suo nõ
debeat eũ ꝓpt̾ hoc ꝙ ab eo possich. uincere.
Hasenĩ possessiones non debe ꝓficẽ pala ẽ

Expanded text:
possidemus, nobis restituatur, aut ad hoc, ut retinere nobis liceat quod possidemus. restitutae possessionis ordo aut interdicto expeditur aut tinendae itaque possessionis duplex uia est, aut exceptio aut interdictum. exceptio datur ex multis causis ei qui possidet.Perpetuo autem hoc interdicto insunt haec: 'quod nec ui nec clam nec precario ab illo possides'.Interdictum autem possessnumquam ultro possessori datur, quippe sufficit ete, siue pro indiuiso possideat.Hoc interdictum in omnibus etiam possessionibus, quae sunt soli, sine dubio locum habebit, dummodo possideri possit.Quod ait praetor in interdicto: 'nec ui nec clam nec precario alter ab altero possidetis', hoc eo possidet vi aut clam aut precario, si quidem ab alio, prosit ei possessio, si vero ab adversario suo, non debeat eum propter hoc quod ab eo possidet vincere: has enim possessiones non debere proficere palam est.
Abbreviated transcription (Latin):
retinendã possessionẽ ¶Hu̾ius aũt int̃dicti ꝓp
appnctate ficri ⁊ enĩ porest ut alt̃ posses¬
sor sit. dñs nonsiti alt̃ dñs quidem sit. posses¬
sor uõñ sit. ficri potest. ut ipossessor idẽ et
dñs sit: Inter ligatores ergo quotiens ẽ ꝓpn¬
etatis ꝯtroũsia. aut conuenit intligatores. ut̃
possessor sit. ut petitor. Au̾ non conuenit.
Si ꝯuenit absolutũẽ. ille possessoris cõmodo
quẽ ꝯuenit posside. ile pentoris poneie fim¬
gct̃ sed sunt̃ eos ipsoscontendat᷑ ut̃rũ posside¬
at. quia alterut̃ se magis posside ad firmat tẽ
nende possessiomis. Nã huius reicausa reddi¬
t̃. neuis fiat ei qui possih. Et ꝯsequent̃. ꝓponit᷑.
post int̃dictũ unde ui. Illud eñĩ restituit aͣmiᷤᷤ¬
sã possessione. Hocͣint̃ dictũ tuet᷑ ne amittat᷑
possessio. Uideniq p̃tor possidenti. uim fie

Expanded text:
retinendam posseretinendam posseoprietate: fieri etenim potest, ut alter possessor sit, dominus non sit, alter dominus quidem sit, possessor uero non sit: fieri potest, ut et possessor idem et dominus sit.Inter litigatores ergo quotiens est proprietatis controuersia, aut conuenit inter litigatores, uter possessor sit, uter petitor, aut non conuenit. si conuenit, absolutum est: ille possessoris commodo, quem conuenit possidere, ille petitoris onere fungetur. sed si inter ipsos contendatur, uter possideat, quia alteruter se magis possidere adfirmat, tunc, nendae possessionis nam huius rei causa redditur, ne uis fiat ei qui possidet et consequenter proponitur post interdictum unde ui. illud enim restitui‹t› ui amissam possessionem, hoc interdictum tuetur, ne amittatur possessio, denique praetor
Abbreviated transcription (Latin):
nus in t̃dicto te conuenirẽ. subtractis tamenmo¬
italitate. ẜiuis aut pecorib aliis ue reb casu ĩt¬
ce dentib tuũ tam̃ honus nichilominus ineis re¬
stituendis eẽ quia ex ipsotp̃r delicti. plusquã
frustat᷑or. debitor constitutus es.
abeo. libro t̃tio pitha nona paulo epitomatoꝵ¬
SSi colonus tuus uideiectus ẽ agesunde uiint¬
dicto. idẽ .x sinquilinus tuus uideiectus fuĩts¬
Paulus idẽ dici pot̃ decoloni colono. itẽ inquiꝰ¬
LPIA NUS. lbro sexag̃ adedi¬
ctũ. ¶it ptor. utieas. edesquib dea-¬
git᷑. necui. necclã. necclã. nec p̃cario al¬
ter ab altero possidetis. quominus ita possidert .
Suimfieriueto Declo acis hoc intelictũ nond ab̃o.
necy pluris. quã quanti reserit intra annũ quopͥ¬
mũ ex ꝑundi potestas fũit. agere ꝑmittã. ł hõc
int̃dictũ desoli possesisore scͥptũe. quẽ potiorem
p̃tor. in soli possessione habi ⁊ ẽ ꝓhibitoniũ ad

Expanded text:
nus interdicto te conuenirem, subtractis tamen monus interdicto te conuenirem, subtractis tamen mortalitate seruis aut pecoribus aliisue rebus casu intercidentibus tuum tamen onus nihilo minus in eis restituendis esse, quia ex ipso tempore delicti plus quam frustrator debitor constitutus e‹s›. 20 Labeo libro tertio pithanon a Paulo epitomatorum.Si colonus tuus ui deiectus est, ages unde ui interdicto. idem si inquilinus tuus ui deiectus fuerit.Paulus: idem dici potest de coloni colono, item inquiUlpianus libro sexageum Ait praetor: "Vti eas aedes, quibus de agitur, nec vi nec clam nec precario alter ab altero possidetis, quo minus ita possideatis, vim fieri veto. de cloacis hoc interdictum non dabo. neque pluris, quam quanti res erit: intra annum, quo primum experiundi potestas fuerit, agere permittam". Hoc interdictum de soli possessore scriptum est, quem potiorem praetor in soli possessione habeat, et est prohibitorium ad
Abbreviated transcription (Latin):
ãn omissã possessionẽ uidi quã sitradita fuiss
c̃p̃tori. Quia nemo coanimoẽẽt. ut possessionẽ
om̃itteri. ꝓpt̃ ẽptorẽ. quã cp̃tor. adeptus non
fuissi. Eptorẽ qꝙͣ qui posteaiũ ad hibuit. ⁊ ipsũ
int̃ dicto colonotem̃. Non enĩ abipso. si auen¬
ditore pũi fundũ eẽ. possessũ. cui possessio ẽct
ablata. quesitũ ẽ a nẽptori succurri. debeat si
uoluntate uenditoris colonũ posteaui expulis¬
si. dexi noncẽ iuuandũ. quia mandatũ inlicisg¬
tũ suscepit. Eum qui fundũ uindicauit abeo
cũ quoint̃ dicto uñui potuit exꝑm. pendente
iudicio nichi lominus interdicto recte agere pl¬
riphonius. librequinto decimo disputationũ.
ento iulianus rx.Sime defundo uideieceris in
quo res mouentes fuer̃. cũ michi int̃dicto un ui
restituere debeas. non solũ possessionẽ soli. sed ⁊¬
ea quae ibi fuer᷑ quaquã ego motã fecero. quomi¬

Expanded text:
ante omissam possessionem uideri, quam si tradita fuisset ante omissam possessionem uideri, quam si tradita fuisset emptori, quia nemo eo animo esset, ut possessionem omitteret propter emptorem, quam emptor adeptus non fuisset. emptorem quoque, qui postea uim adhibuit, et ipsum interdicto colono teneri: non enim ab ipso, sed a uenditore per uim fundum esse possessum, cui possessio esset ablata. quaesitum est, an emptori succurri debeat, si uoluntate uenditoris colonum postea ui expulis. dixi non esse iuuandum, qui mandatum illicitum susceperit. Eum, qui fundum uindicauit ab eo, cum quo interdicto unde ui potuit experiri, pendente iudicio nihilo minus interdicto recte agere plryphoninus libro quinto decimo disputationum. Merito Iulianus respondit, si me de fundo ui deieceris, in quo res mouentes fuerunt, cum mihi interdicto unde ui restituere debeas non solum possessionem soli, sed ea quae ibi fuerunt, quamquam ego moram fecero, quo mi
Abbreviated transcription (Latin):
sun armata deiectus ẽ. sicut ipsũ fundũ recepistc̃.
etiã siui. aut clã. aut p̃cino cũ possideres. utares
q̃ꝙ mobiles. om̃imodo recipies.
Paulus. lib̾tertiodecimo adsabmũ. Si uime
deieceris. uł ui. aut clã fec̃ĩs. quã uissine dolo:
culpa amiseri possessionẽ. tam̃ dãpnandus es
quanti mea int̾ sit. Quia meo ipsoculpatua ꝓ
ulanus. lib quadragesimooctauo digestoꝵ.
Impossessionẽ uicreptã. ummipso congressu re¬
aipat in pͥstinã causã reũtipotius. quãui possi¬
de intelligendus ẽ. Idõꝓ site uideiecero illincͥ o
tume dem̃ egote. umnui int̃ dictũ tibi utileent.
Apmanus. uł incesimo sexto questionũ. u¬
sincdu cqulocuãt uẽ didise iussit cptonm.
inuacuã possessionẽ irt. qͣuc̃ colontis intrare
ꝓhibuit. postea eptor uicolonũ expulit. demt̃¬
dictis. unui q̃sitũẽ. placebat colonũ int̃ dicto uen¬
ditori teneri. Quia nichil int̃ eẽt ipsũ analiũ ex
uoluntate eius missũ intrare. phibĩt. Neq enĩ

Expanded text:
ipsum fundum recipis, etiamsi ui aut clam aut precario eum possidere‹s›, ita res quoque mobiles omnimodo recipies. 15 Paulus libro tertio decimo ad Sabinum.Si ui me deieceris uel ui aut clam feceris, quamuis sine dolo et culpa amiseris possessionem, tamen damnandus es, quanti mea intersit, quia in eo ipso culpa tua Iulianus libro quadragensimo octavo digestorum Qui possessionem vi ereptam vi in ipso congressu reciperat, in pristinam causam reverti potius quam vi possidere intellegendus est: ideoque si te deiecero, ilico tu me, deinde ego te, unde vi interdictum tibi utile erit. Papinianus libro vicensimo sexto quaestionum at uendidisset, iussit emptorem in uacuam possessionem ire, quem colonus intrare prohibuit: postea emptor ui colonum expulit: de interdictis unde ui quaesitum est. placebat colonum interdicto uenditori teneri, quia nihil interesset, ipsum an alium ex uoluntate eius missum intrare prohibuerit: neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tor. ibiquomͦ accipimꝰ. utrũ in eo loco ũnꝗs
uideiectus ẽ. a nuõ in om̃i possessione. Et mẽ¬
lius diceret̃ ñ ad angulũ referendũ. uł locũ in
quo fuĩt.: ueꝵ etiã ad omẽm partẽ possessionis.
quaquis caruit cũdeicit᷑. TAnnus. in hoc int̃¬
dicto utił ẽ. T Ex cdie quoquis deiectus ẽ. fruc¬
tusatio habet̃. quãuis incet̾is int̃dictis. ex quo
aedita sunt. non retro cõputant᷑. Idẽ ẽ inreb
mobilib quae ibierant. Nã i arũ fructus cõpu¬
tandi sunt. ex quoquis uideiectus ẽ Noñ sõ¬
lũ aũt fructuũtatio inħ int̃dicto habet᷑. Uen̾
cctaꝵ enã utilitatũ habendaẽ Nã ⁊ uiuianũ
refert in hoc int̃dicto. omĩa quaetũꝙ habitu¬
ius ł ad secuturuferat his quideiectus ẽ. siui
deiectus nonẽet restitui. eor aũt litẽ aiuidice
estimari debẽ. eũꝙ tantũ consecutin⁊ quanti

Expanded text:
praetor "ibi", quomodo accipimus? utrum in eo loco, unde quis praetor "ibi", quomodo accipimus? utrum in eo loco, unde quis vi deiectus est, an vero in omni possessione? et melius dicetur non ad angulum referendum uel locum, in quo fuerit, uerum etiam ad omnem partem possessionis, qua quis caruit, cum deicitur. Annus in hoc interdicto utilis est. Ex die, quo quis deiectus est, fructuum ratio habetur, quamuis in ceteris interdictis ex quo edita sunt, non retro, computantur. idem est et in rebus mobilibus, quae ibi erant: nam et e‹a›rum fructus computandi sunt, ex quo quis ui deiectus est. Non solum autem fructuum ratio in hoc interdicto habetur, uerum ceterarum etiam utilitatium habenda est: nam et Uiuianus refert in hoc interdicto omnia, quaecumque habiturus uel adsecuturus erat is qui deiectus est, si ui deiectus non esset, restitui aut eorum litem a iudice aestimari debere e
Abbreviated transcription (Latin):
nent᷑. Nectissime aũt p̃tor addididit. tunc
hibi habuit. Tunc siaccipimus. cũ deiceretur.
Et idõ ̃siquid postea desut illic ẽẽ dicendum
crit. inint̃ dictũ uenire: Sicfit ut etiã. si homi¬
nes. uł pecota demoitua sint post dciectionẽ.
Int̃dicto locus sit Deniq scribit uliamis. Fũ
quiuideiecit. ex eo p̃dio inquo homines fue¬
sant ꝓpnus eẽ. ut etiã sineculpa eius mortuis
hominib estimationẽ eoꝵ p̾int̃ dictũ restitu¬
ere debeat: sicuti fur hominis etiã mortuo eo
tenet᷑ huic consequens ẽẽ ait. ut uille quoq
⁊ ediũ incendio consũptaoꝵ pͣtiũ restituere cog¬
at᷑. Nbi eñ quis inquidͣ deiecit. ꝑ eũstitisse ui¬
det̃ quominus restitueret. Id circo constarea.¬
it. cũ quiui deiecit. quĩꝙ siue dolomalo desi¬
ent possidere. int̾dicto tenĩ. Iblaũtꝰ ait p̃tor.
uͦt nequis ⁊q̃illic ñ habuit ꝯplectat̃ Saneꝙ ait

Expanded text:
nentur.Rectissime autem praetor addidit 'tunc nentur.Rectissime autem praetor addidit 'tunc ibi habuit'. 'tunc' sic accipimus 'cum deiceretur': et ideo et si quid postea desiit illic esse, dicendum erit in interdictum uenire. sic fit, ut, etiamsi homines uel pecora demortua sint post deiectionem, interdicto locus si‹t›.Denique scribit Iulianus eum, qui ui deiecit ex eo praedio, in quo homines fuerant, propius esse, ut etiam sine culpa eius mortuis hominibus aestimationem eorum per interdictum restituere debeat, sicuti fur hominis etiam mortuo eo tenetur. huic consequens esse ait, ut uillae quoque et aedium incendio consumptarum pretium restituere cogatur: ubi enim quis, inquit, deiecit, per eum stetisse videtur, quo minus restitueret. Idcirco constare ait eum, qui vi deiecit quique vi sine dolo malo desierit possidere, interdicto teneri. "Ibi" autem ait praetor, ut ne quis et quae illic non habuit, complectatur. Sane quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ quic quid dãm senserit. obħ ꝙ deiectus ẽ. retu¬
ꝑare deb Pristina enĩcausa restitin ei deb qͣ
habiturus erat si non fuissi. deiectus. ¶Si fundꝰ
aquo expulsussũ mib. restitutus ẽet. Cetẽ uero
resquaeus ablate sunt ñ restituant᷑. hic dicen¬
dũẽ. int̃dictũ. nichilominus tenere. quiauers
ẽ. ui esse deiectũ Plane siquis uelit depossesfi¬
one quidẽ rei soli. ꝑhoc int̃dictũ expiri. Dertb¬
uõ mobilib ad exhibendũ actione. potest
hocinsuo arbitno habere. Et ita iulianus scti¬
bis. Iac̃scrbit. ⁊ siquis uibo e raptoꝵ dehuiꝰ¬
ibihabuit. sic accipimus. ut om̃s res continean¬
tNonsolũ que ꝓpͥe ipsius fuer̃. Uen etiã si
quae apud eũ deposite. ł ei cõmodare. uł pign¬
erate. quaꝵq usũ. ł usufructũ uł custodiam
habuit. uł siquae ci collocate funt. Cũ enĩ di¬
cat. p̃tor habuit. Omĩa ħ habendi ũbo conti¬

Expanded text:
est, quidquid damni senserit ob hoc quod deiectus est, reciest, quidquid damni senserit ob hoc quod deiectus est, reciperare debet: pristina enim causa restitui debet, quam habiturus erat, si non fuisset deiectus.Si fundus, a quo ui expulsus sim, mihi restitutus esset, ceterae uero res, quae ui ablatae sunt, non restituantur, hic dicendum est interdictum nihilo minus tenere, quia uerum est ui esse deiectum. plane si quis uelit de possessione quidem rei soli per hoc interdictum experiri, de rro mobilibus ad exhibendum actione, potest hoc suo arbitrio habere, et ita Iulianus scribit: idem scribit et si quis ui bonorum raptorum de huiuibi habuit', sic accipimus, ut omnes res contineantur, non solum quae propriae ipsius fuerunt, uerum etiam si quae apud eum depositae uel ei commodatae uel pigneratae, quarumque usum uel usum fructum uel custodiam habuit, uel si quae ei locatae sunt: cum enim dicat praetor 'habuit', omnia haec habendi uerbo conti
Abbreviated transcription (Latin):
hibeat᷑ . Et enĩuidis michi possessionis contro q̃¬
ũ siã facere. qui ꝓ hibesine utimea possessione Q
¶Cũ inquilinus dñmades reficẽ uolentẽ ꝓhibeꝰ ᷤ¬
eret. eq cõpetere int̃dictũuti possidetis placu¬

Expanded text:
rohibetur: etenim uideris mihi possessionis controuersiam facere, qui prohibes me uti mea possessione. Cum inquilinus dominum aedes reficere uolentem prohiberet, aeque competere interdictum uti possidetis placu
Abbreviated transcription (Latin):
tor. Deiccisti. aut familia deictits Merito fa¬
miliȩ. m̃tio habitaẽ. Nãcũ deiccisti. ũbũ refer¬
t̃. ad ꝑsonã eius quid eiecit. nec ꝑtineat ad cũ
cuius familia deiecit. ec enĩego uddcordẽit¬
cisse si familiamea deietera. consequens fuit
ad dere aut familiatua deiecit .¶Deiccis¬
se aũt etiã hisuidet᷑. ꝗ mandauit. uł iussit.
ut aliquis deiceret̃. paruenĩ referre uisũ ẽ:
suismanib quisdeiciat: anũo ꝑ aliũ. Qr̃ ⁊
si familia mea. exuoluntate mea deiecert: e¬
Sgo uideor deiecisse. Quotiens uerus ꝓcura¬
tor deiecerit: cũ utrolib eoꝵid ẽ. siuẽ dño.
siue ꝓcuratore agi posse. sabinusait.: Et altĩ¬
Cus noĩe alteꝵ ex himi. Sictam̃. si abaltõ eoꝵ
litis exrimatõ fu̾it ꝓrestita Roneĩ excusatus ÷ qui
iussu alicuius d̾iecerit ⁊ õ magis quã si iussu alicu¬
uis occid̾it cum aurem falsus t
ꝓcutator. cũ ipso tantũ ꝓcuratore int̃dicide¬

Expanded text:
aetor: 'deiecisti aut familia deiecit'. merito faaetor: 'deiecisti aut familia deiecit'. merito familiae mentio habita: nam cum 'deiecisti' uerbum refertur ad personam eius qui deiecit nec pertineat ad eum, cuius familia deiecit nec enim ego uideor deiecisse, si familia mea deiecerit, consequens fuit addere 'aut familia tua deiecit'.Deiecisse autem etiam is videtur, qui mandavit vel iussit, ut aliquis deiceretur: parvi enim referre visum est, suis manibus quis deiciat an vero per alium: quare et si familia mea ex voluntate mea deiecerit, ego videor deiecisse. Quotiens verus procurator deiecerit, cum utrolibet eorum, id est sive domino sive procuratore, agi posse Sabinus ait et alterius nomine alteri eximi, sic tamen, si ab altero eorum litis aestimatio fuerit praestita  non enim excusaiussu alicuius deiecit, non magis quam si iussu alicuius occidit: cum autem falsus est procurator, cum ipso tantum procuratore interdici de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pͥuatoꝵ. necnon ⁊ ꝯstitutĩonib principum.¬
Thocint̃dictũ. ñ ad om̃em iũ ꝑtim. Uen ad cos¬
tantũ qui depossessione deiciunt᷑ Ad solã aũt
atrocẽ. ĩ ꝑtim. hoc int̃dictũ. Et ad cos tantum
quide solo deiciunt̃. ut puta defundo. fiue edi¬
ficio. ad aliũ aũt non ꝑtim. Et siquis dearea
deiectus sit. sine dubio im̃dicto locusc̃ Etgrã

Expanded text:
nstitutionibus principum.Hoc interdictum non ad omnem uim pertinet, uerum ad eos, qui de possessione deiciuntur. ad solam autem atrocem uim pertinet hoc interdictum, et ad eos tantum, qui de solo deiciuntur, ut puta de fundo siue aedificio: ad alium autem non pertinet.Et si quis de area d‹e›iectus sit, si
Abbreviated transcription (Latin):
animo hoc facẽ spetialit̃ ex p̃ssit. tunc enim
pͥore obligatione et spitante. exscda intro¬
c̃dictõt oleũ quis stipulat᷑. eius exstimatiõe eo
tempore spectari oportet quo dies
tp̃is fit estimatio. cũ pen pots penaũt pot¬

Expanded text:
ialiter expresserit: tunc enim priore obligatione exspirante ex secunda introcondicione oleum quis stipulatur, eius aestimationem eo tempore spectari oportet, quo diestemporis fit aestimatio, cum peti potest: pet
Abbreviated transcription (Latin):
negotiũ ullis terminata ẽ. Teampliã dag
uł minuenda paena dãpnatoꝵ post sent̃n¬
tiã. dictã sine pͥncipali auctoritate ñichil
Q ẽ statuendũ. ¶ Contra ĩd defensos minore ꝓ
tutorẽ uł curatorẽ ñ habentes nulla sente¬
Entia ꝓferenda ẽ.
Ermogenianus. li scđo uiris epitomarũ.
sictdi uba emdare tenore sententiae ꝑse¬
uerante non ẽ. ꝓhibitũ.

Expanded text:
ium uel lis terminata est. De amplianda uel minuenda poena damnatorum post sententiam dictam sine principali auctoritate nihil est statuendum. Contra indefensos minores tutorem uel curatorem non habentes nulla sententia proferenda est. 46 Hermogenianus libro secundo iuris epitomarum. Actorum uerba emendare tenore sententiae perseuerante non est prohibitum.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣctu pat̃no actũẽ. cũ pupilla tutore aucto¬
re.⁊ ꝯdẽpnata ẽ. postea tutores abstuiuer̃
condẽpnataẽ.
Maulus. li pͥmo sententiaꝵ. Acta ap &ͦ
se habita. si partes ꝯsentiant. nudex hoc

Expanded text:
tractu paterno actum est cum pupilla tutore auctotractu paterno actum est cum pupilla tutore auctore et condemnata est: postea tutores abstinueruncondemnata est. 45 Paulus libro primo sententiarum.Acta apud se habita, si partes consentiant et iudex hoc