comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Fricanus. li septimo questionũ. Quod u¬
ulgo traditũ ẽ. eũ quiexistimat. sequidẽ emis¬
se. necement non posse ꝓ ẽptore usu capere:
hactenus uerũ ẽẽ ait. si nullã iustã causã eius
erroris. ẽptor habeat. nãsi forte ẜuus uł ꝓcu¬
rator cui emendã rẽ mandass. ꝑsuasent ei
seemisse. atꝙ ita tradidit. magis ẽẽ ut̃usu ca¬
pio sequat᷑.
apianus. libro .x. responsoꝵ. M issolata¬
tano m possessionẽ res ꝓcp̃tore usu capunt᷑
salua p̃tori pignoris causa.¬

Expanded text:
fricanus libro septimo quaestionum.Quod uolgo traditum est eum, qui existimat se quid emisse nec emerit, non posse pro emptore usucapere, hactenus uerum esse ait, si nullam iustam causam eius erroris emptor habeat: nam si forte seruus uel procurator, cui emendam rem mandasset, persuaserit ei se emisse atque ita tradiderit, magis esse, ut usucapio sequatur. 12 Papinianus libro decimo responsorum.Misso legatario in possessionem res pro emptore usucapiuntur salua p
Abbreviated transcription (Latin):
deri possessionẽ. ⁊idõ usucap̾ione interruptã.
Ermogenianus. lib sc̾o uris epitomaꝵ. Doͥ¬
nationis causa facta uenditio n peptoro sed ꝓdo
sinit. ⁊ occupantis statimfit: quiahis dẽ
modis res desinunt ẽẽ nr̃e quib ad quitunt᷑.

Expanded text:
ri possessionem et ideo usucapionem interruptam. 6 Hermogenianus libro secundo iuris epitomarum.Donationis causa facta uenditione non pro emptore, sed pro sinit et occupantis statim fit, quia isdem modis res desinunt esse nostrae, quibus adqui
Abbreviated transcription (Latin):
ħedes defensioẽs susciꝑe. ñ eẽbona
scđ̃ns cio relegxtoꝵ boã auarctia su¬
ꝑioꝵ tẽpoͣr fiscouendicata. sed a¬
liud dem̃tie mee cõuenit. qđ int̃oe¬
dera quib innocentiã rationũ me¬
¶ au tempoꝵ ħ quoq remisi exẽplõ.
tere deportatũ non po̾se. diuu̾pi
qui ciuitatẽ amimitte̾t. nich il
aliud iuris ad mr̃ lib̃i. insi quod
ab ip̃o ꝑuentuꝵ eẽt ad eos. sun¬
testanus inciuitatẽ moreretur:
ħ ẽ ħeditatẽ eius ⁊ lib̃tos. ⁊ siquid
nõ ad patre. s agenẽ. aciuitate.
areꝵ natã tribuerent̃: ea manere

Expanded text:
heredes defensiones suscipere, non esse bona heredes defensiones suscipere, non esse bona um: 'Scio relegatorum bona auaritia superiorum temporum fisco uindicata. sed aliud clementiae meae conuenit, qui inter cetera, quibus innocentiam rationum mearum temporum, hoc quoque remisi etere deportatum non posse diuus Piuqui ciuitatem amitteret, nihil aliud iuris adimere liberis, nisi quod ab ipso peruenturum esset ad eos, si intestatus in ciuitate moreretur: hoc est hereditatem eius et libertos et si quid non a patre, sed a genere, a ciuitate, a rerum natura tribuerentur, ea manere
Abbreviated transcription (Latin):
Iñ eẽ publicandã diuus ad rianꝰ riscͥpsiti¬
Sidut̃ ħ distinguitur int̾eẽ. qua ex
causa quis sibi mortẽ conscrib. Sicuti
cũqueritur: an is qui sibi manũ intu¬
lit.⁊ ñꝑpetrauit. debeat puniri. qͣsi
dese sententiã tͥulit Nãom̃ĩmodo pu¬
niendus ẽ nisi tedio uite: uel ĩpatien¬
tia alicuiꝰ doloriᷤᷤcoactꝰ ẽ ħ facẽ. Et me¬
rito. sisine causa sibi manꝰ intulit pu¬
niendus ẽ. Quienĩ sibi ñ p̃eꝑcit. młto.
minus ali parcet.¶Siqui aut̃ subin¬
certe cause euentu inuincuł. uel sub
fide iussorib decessiñt. hoꝵbona ñ eẽ
c̃fiscanda mandatis caueturᷤ. De illo
uideamꝰ: siquis conscripta morte.
nulla iustacausa p̃cedente inreatu
causam susciꝑe. ⁊ innocentẽ defan¬
ctum ostendere: audiendi sunt. Nec
pͥus boã infiscũ cogendasit̃. quã si
publicanda sit̃. s duili piusmo¬
desto taurino rescͥpsit.si ꝑati sint.

Expanded text:
non esse publicanda diuus Hadrianus rescripsit.non esse publicanda diuus Hadrianus rescripsit.Sic autem hoc distinguitur, interesse qua ex causa quis sibi mortem consciuit: sicuti cum quaeritur, an is, qui sibi manus intulit et non perpetrauit, debeat puniri, quasi de se sententiam tulit. nam omnimodo puniendus est, nisi taedio uitae uel inpatientia alicuius doloris coactus est hoc facere. et merito, si sine causa sibi manus intulit, puniendus est: qui enim sibi non pepercit, multo minus alii parcet.Si qui autem sub incerto causae euentu in uinculis uel sub fideiussoribus decesserint, horum bona non esse confiscanda mandatis cauetur.De illo uideamus, si quis conscita morte nulla iusta causa praecedente in reatu causam suscipere et innocentem defunctum ostendere, audiendi sint nec prius bona in fiscum cogenda sint, quam si publicanda sunt. sed diuus Pius Modesto Taurino rescripsit, si parati sint
Abbreviated transcription (Latin):
placunt : G aut pͥostulãtã eẽ deb ÷.
aui scełe cͥep̃hensi. aut si se inter¬
feciñt. boã eoꝵ infiscant᷑ Ut aũt dius
pius rescripsit. itademũbona eius.
qui inreati mortẽ sibi consciuit.
fiscouendicãda sunt. sieiꝰ criminis
reus fuit. Uel si dãpnaretur morte.
aũ deportatione. afficiendꝰ eẽt ¶Id
rescripsit eũ qui modici furti reus
fuisset: licet uitã suspendio fiuierit.
ñ uid̃i in eadem causa eẽ. ut boã ħedi¬
b adim̃da eeñt. Sicui neq ipĩ adi¬
merent̃. si cõꝑtũ in eo furtũ fuisset.¬
Ergo itademũ dicñdũ ẽ bõa eiꝰ. qui
marꝰ sibiintulit. fiscouñdi cari.
si eocrimine nexus fuit: nt si conuin¬
tnceretur bonis careat. Siquiaũt
telio uite . ł ĩpatientia dolorisalicꝰ.
dinus antoninus rescripstesyicl̃iant mar¬
⁊ patrẽ. qui sibi mainꝰ intuliset. qđ dice̾t
filiũ snũ occidise magi dolore filiiad¬
missi moitẽ sibi irrogasse. ⁊ idoboã eiꝰ

Expanded text:
placuit. ergo aut postulati esse debent aut ‹in› scelere deprehensi, ut, si se interfecerint, bona eorum confiscentur.Ut autem diuus Pius rescripsit, ita demum bona eius, qui in reatu mortem sibi consciuit, fisco uindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, morte aut deportatione adficiendus esset.Idem rescripsit eum, qui modici furti reus fuisset, licet uitam suspendio finierit, non uideri in eadem causa esse, ut bona heredibus adimenda essent, sicuti neque ipsi adimerentur, si compertum in eo furtum fuisset.Ergo ita demum dicendum est bona eius, qui manus sibi intulit, fisco uindicari, si eo crimine nexus fuit, ut, si conuinceretur, bonis careat.Si quis autem taedio uitae uel inpatientia doloris alicuidiuus Antoninus rescripsit.Uideri autem et patrem, qui sibi manus intulisset, quod diceretur filium suum occidisse, magis dolore filii amissi mortem sibi irrogasse et ideo bona eius
Abbreviated transcription (Latin):
poteSiue ad tp̃s siue imꝑpetur̃
quis fũt relegatꝰ. ⁊ ciuitatẽ roma¬
nã retin⁊. ⁊ testam̃ti factionem
t̃ ad mitit Ad tͣp̃s relegatis neq¬
Etotabona. neq⁊ pãtẽ ad im̾i debe.
scriptis quibusdã manifestatur.
Rep̃h enseq st sententie eoꝵ: qui
adtempus relegitis ad eͥmer̃ partem
sententie: que itast̃ꝓlateᷤ. Est quodã
genus quasi mminsulã relegationis ĩp¬
uĩcic egyptoĩnoua in relegare ᷤ. Sic̃ aut̃
relegire ininsulã quisquã. que ñest
subse. nõ poĩ. itaner in pũciã quidẽ
religionẽ aliquã nonegrediat᷑. S ⁊ ĩ
ea pates ꝓuĩcie que st̃ desertio ne scio
p̃sides solutos relegare ᷤᷤ In t̃dice̾ autẽ¬
ẜͣ quisea ꝓuĩcia põt: quã regit aliã nõ
¶põt. Et ita diui fr̃s rescripsert̃ Unde s¬
eueniebat ut qui relegatꝰ eẽt ab ea ꝓ¬
⁊iancia in quado miciliũ habuit mo
M̃tio enĩ ꝓbo p̃sidi ꝓuincie is panie.
reseͥpsert̃: etiã eĩ ꝓiũciã int̃dici. unde

Expanded text:
petuum quis fuerit relegatus, et ciuitatem Romanam retinet et testamenti factionem non amittit.Ad tempus relegatis neque tota bona neque partem adimi debere ‹re›scriptis quibusdam manifestatur, reprehensaeque sunt sententiae eorum, qui ad tempus relegatis ademerunt partem sententiae quae ita sunt prolatae. Est quoddam genus quasi ‹in› insulam ‹re›legationis in prouincia Aegypto in Oasin relegare. Sicut autem relegare in insulam quisquam, quae non est sub se, non potest, ita ne in prouinciam quidem r‹eg›ionem aliquam non egrediatur. Sed et in eas partes prouinciae, quae sunt desertiores, scio praesides solitos relegare. Interdicere autem quis ea prouincia potest quam regit, alia non potest: et ita diui fratres rescripserunt. unde eueniebat, ut, qui relegatus esset ab ea prouincia, in qua domicilium habuit, moMaecio enim Probo praesid‹i› prouinciae Hispaniae rescripserunt etiam ea prouincia interdici, unde
Abbreviated transcription (Latin):
serint. equũ ẽ adre scripta auctõitatẽ
alicui po̾sit ꝓunciã. inqua oruindꝰ
ẽ. cũ ipẽ ei ꝓuĩcie p̃sit quã incͤolit.
dumsua̾ nonint᷑dieit ut solent italia
cui p̃ẽ. quod magis eit᷑ ꝓbandum.¬
eã sentñtiã admisit̃. ut is qui ĩ alia
pũcia admisit: posit rebegariab eo.
qui ei ꝓuincie p̃ ẽ: euenr⁊: ut relega

Expanded text:
int, aequum est ad rescripti auctoritatem alicui possit prouincia, in qua oriundus est, cum ipse ei prouinciae praesit, quam incolit, dum sua non interdicit, ut solent Italia cui praeest. quod magis erit probandum.eam sententiam admiserit, ut is, qui in alia prouincia commisit, possit relegari ab eo q
Abbreviated transcription (Latin):
sulã deportet̃. sic dem̃ pͥncipiscbe
missa plena opimone.ũ pͥnce̾p exi¬
stimet: ansequenda siz eiꝰ sentñtia:
deporariq in insulã debeat : mȩ¬
dio aut̃ tp̃r.: dũ scͥbit̃ iub̃e eũ deb
capitalia crmina deportando uel
relegandos. duuifrs̃ rescripserunt.
Deniq pͥscũ in homicidio ⁊ ĩcñdio
nõatũ añ questionẽ confessũ. in insu¬
lam de portan iussert᷑¬

Expanded text:
sulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda sit eius sententia deportarique in insulam debeat. medio autem tempore, dum scribitur, iubere eum debet capitalia crimina deportandos uel relegandos diui fratres rescripserunt. denique Priscum in homicidio et incendio nominatim ante quaestionem confessum in insulam deportari iusser
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua ciuita te int̃dictũ sit: udñdỹ
ẽ.anetiã patͥa sua. itẽq urbe ĩt̃dictũ
dicamus: Qui magis int ẽ. Cis qui
relegantur. dies excedendi ap̃sidib
sulisqi eis relego. excedeq debebit
intraillũdiem. Relegͥatũ plane
libellũ daẽ pͥncipi posse diuifrs̃
tia quibusdã neĩtra patrie t̃ritõi¬
lum. ł murosmorẽt᷑: ne excedãt̃ pa¬
triã. ł ĩuicis quib dã morentur.
Solet decur oĩb ordine int̃dici ł
ad tp̃s uł imꝑpetuũ. Itẽ pot̃ alicu
pena iniungi: ne honores adipͥiscat̃.
nec ea res facit:ũdecurio eẽ desinat.
Cũ fieri possit: ut quis decũio ꝗdem
sit. adhonores aũt̃ non admitatur.
Nã⁊senator quis eẽ põt.⁊ tam̃ hono¬
resnon repͥetẽ. Fot̃ alicui. ⁊ unꝰ honor
ĩt̃dici. Sictñ u̾sicuibonore ĩ t̃dictum¬

Expanded text:
interdictum sit, videndum est, an etiam patria sua itemque urbe interdictum dicamus: quod magis est. His, qui relegantur, dies excedendi a praesidisulisque eis relego excedereque debebit intra illum diem". Relegatum plane libellum dare principi posse divi frattia quibusdam, ne intra patriae territorium vel muros morentur: ne excedant patriam vel in vicis quibusdSolet decurionibus ordine interdici uel ad tempus uel in perpetuum.Item potest alicui poena iniungi, ne honores adipiscatur: nec ea res facit, ut decurio esse desinat, cum fieri possit, ut quis decurio quidem sit, ad honores autem non admittatur. nam et senator quis esse potest et tamen honores non repetere.Potest alicui et unus honor interdici, sic tamen, ut, si cui honore
Abbreviated transcription (Latin):
insulã in potestate sua lib̾os retiñ.
enĩ in insulã eis egredi ñlici. Et bo¬
naq̃qi sua oã retinẽt spta siqua eis
adempta sunt Nã eoꝵ qui imꝑ
petuũ exliũ darist. ł relegati. põt.
quis sentñtia partẽ honoꝵ adimẽ.¬
ẽ aut cer̃oꝵ locoꝵ int̃dictio au̾lata
fuga autoium locoꝵ int̃dicatio
p̃tcercũ locũ.: aut insule uinculũ
que penaadimit ciuitatẽ romanã.
Beportandi aut̃ in insulã ius pre¬
sidi pͥuiicie: ñ est daiũ. Licet p̃¬
fecto urb detur. ħ em̃ epladiui se

Expanded text:
insulam in potestate sua liberos retinentenim insula eis egredi non licet. et bona quoque sua omnia retinent praeter ea, si qua eis adempta sunt: nam eorum, qui in perpetuum exilium dati sunt uel relegati, potest quis sententia partem bonorum adimerorum interdictio, aut lata fuga, ut omnium locorum interdicatur praeter certum locum, aut ‹in›sulae uinculum, id quae poena adimit ciuitatem Romanam. Deportandi autem in insulam ius praesidibus prouinciae non est datum, licet praefecto urbi detur: hoc enim e
Abbreviated transcription (Latin):
łtorẽ. Tutius tam̃ erit dicendũ ħ int̃ dictũ cõpe¬
tere. maxime sisatis datũ sit iã legator : noie.
necrecedat. T unceni etiã possidere uidet᷑ T Le¬
gatoꝵ nõe nontantũ ipsũ possidẽ dicimꝰ cui.
legatũe: uerũ ħedẽ quoq eius ceterosꝙ succes¬

Expanded text:
torem. tutius tamen erit dicendum hoc interdictum competere, maxime si satisdatum sit iam legatorum nomine nec recedat: tunc enim etiam possidere uidetur. Legatorum nomine non tantum ipsum possidere dicemus cui legatum est, uerum he
Abbreviated transcription (Latin):
uł ipsoire adquisita sit. idonea cautio. uł
ꝑ mandati actionẽ ad quiri p̾ossit. ⁊ tc̃ inter¬
dicto locũ fore .¶ Siquarũdã reꝵ nõe satisda¬
tũ sit. quarundã . ñsit satisdatũ: eanrerũ
nõe sine inpedim̃to agipotũ: dequib satis¬
Daulus. libro seragesimo.itiꝰ. adedictũ

Expanded text:
uel ipso iure adquisita sit idonea cautio uel uel ipso iure adquisita sit idonea cautio uel per mandati actionem adquiri possit, et tunc interdicto locum fore. Si quarundam rerum nomine satisdatum sit, qua rundam non sit satisdatum, earum rerum nomine sine impedimento agi poterit, de quibus satis2 Paulus li
Abbreviated transcription (Latin):
ue possessionẽ adgnitã hoc factũ ẽ rectiusdi.¬
cet᷑ eãuoluntatẽ non ñocẽ debe. PSidue res le¬
gate sint. altã exuoluntate occupata. altañ
luntate. altã non ex uoluntatt occupata est. S¬
Nãpars sola: ꝑmt̃dictũ auferet̃. Nilud tenens¬
dũẽ. siue ate: siũ ab eo incuius locũ successisti.
possidi aliꝗd ceptũẽ. int̾dicto uhic locũfore.
Inlocũ successisse accipimus siue puniũsitatẽ.
siuit inrẽ sit successũ ¶ Prod est aũt posside. qͦ
ceptũẽ s ⁊sipostea uoluntas accessit eius ad
quẽ eares ꝑtinebat. tm̃ ꝓdẽẽ possessori debe.
State. Tdialt̃ ex heredib ł aclquos eares ꝑtim:
uoluĩt rẽ alegatario possidi. alt̃ ñ. ei qui nolũ¬
erit int̃dictũ cõpet⁊ ei qui uoluit non cõpe
cipere debemus. si ꝑseueret satisdatũ. scili¬
c⁊ut sinon ꝑseueret cautũ. mittat᷑ in posses¬
sionẽ legatoꝵ. ẜuandoꝵ causa. Satisdatũ
sic arbitror: si sic satis datũ sit. ut legatario

Expanded text:
actum est, rectius dicetur eam uoluntatem non nocere debere. Si duae res legatae sint, altera ex uoluntate occupata, altera luntate, altera pars non ex uoluntate occupata est: nam pars sola per interdictum auferetur. Illud tenendum, siue a te siue ab eo, in cuius locum successisti, possideri aliquid coeptum est, interdicto huic locum fore. in locum successisse accipimus, siue per uniuersitatem siue in rem ‹sit› successum. Prodest autem possedisse, et si postea uoluntas accessit eius, ad quem ea res pertinebat, tamen prodesse possessori deberentate. Si alter ex heredibus iisue, ad quos ea res pertinet, uoluerit rem a legatario possideri, alter non, ei, qui ‹n›oluit, interdictum competet: ei, qui uoluit, non compecipere debemus 'si perseueret satisdatum', scilicet ut, si non perseueret cautum, mittatur in possessionem legatorum seruandorum causa. Satisdatum sic arbitror, si sic satisdatum sit, ut legatario
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ legatoꝵ appellat᷑ Est autẽ ⁊ ip̃m
adipiscende possessionis. ⁊ contin⁊ hanc cau-¬
sã. utꝙ quis legatoꝵ nõe ñ ex uoluntate here¬
dis occupauit. id restituat heredi . Et enĩ equis¬
simũ ptori uisũ ẽ unũquẽq ñ sibi ipsi uisdicẽ
occupatis legatis. secd abħede petẽpredͥgunt᷑
igit᷑ adheredes ꝑ hoc interdictũ ea quelega¬
toꝵ nõe p̾ossident᷑. ut ꝑin legataru possint
eũ conuenire.IHoc int̃dictũ. ⁊ hedẽ beredis.
bonoꝵ ꝙ possessoris habere recie. ꝓpt̃ utili.¬
tatẽ huiusmodi dicendũc̃. Nec non ⁊ cet̃os qͦ.
successores. Quia aũt nonmĩquã incertũẽ.
utrũ quis plegato anpherede. ut ꝓpossessortꝰ
possideat. bellissime arrianus scribit. here¬
ditatis petitionẽ instituendã. ⁊ hoc int̃dictũ
ridendũ. Et siue quis ꝓherede uł ꝓpossessores
siue ꝓlegato possideat. hoc int̃ dicto teneatur.
Quẽ ad modũ solemus facẽ quotiens incertũ ẽ:

Expanded text:
autem et ipsum apiscendae possessionis et continet hanc causam, ut, quod quis legatorum nomine non ex uoluntate heredis occupauit, id restituat heredi. etenim aequissimum praetori uisum est unumquemque non sibi ipsum ius dicere occupatis legatis, sed ab herede petere: redigit igitur ad heredes per hoc interdictum ea, quae legatorum nomine possidentur, ut perinde legatarii possint eum conuenire. Hoc interdictum et heredem heredis bonorumque possessoris habere propter utilitatem huius dicendum est, nec non ceteros quoque successores. Quia autem nonnumquam incertum est, utrum quis pro legato an pro herede uel pro possessore possideat, bellissime Arrianus scribit hereditatis petitionem instituendam et hoc interdictum reddendum, ut, siue quis pro herede uel pro possessore siue pro legato possideat, hoc interdicto teneatur, quemadmodum solemus facere, quotiens incertum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ adeũ cũ quo agit᷑ ꝑuenit. postannũ uidi¬
ciũdandũ. Sabinus respondit.
Idem. li tertio decimo ad sabmũ. Int̃dicta
noxalia sunt. quae obdelictũ eoꝵ quosmnpo¬
testate habemus dant̃. ueluti cũ uide iecer̃.
aut ui aut clã opus fecer̃. S⁊ officio iudicis ꝯ¬
tinet᷑ ut drm̃ sua inpensa opus restituentẽ a¬
bsoluat. patientiã. tollendo oꝑi p̃stantẽ no
xedede iubeat. ⁊ absoluat: sinon dedat quã¬
tũ inpense. intollendo oꝑe erogatũ sit. tan¬
ti ꝯdẽpr. Sineq patientiã p̃stat. neq ipse
tollat cũ pͥsit. intantũ condẽpni inquantum
iudex exstimauĩt. atq si ip̃fecissi.
Quorum bonorũ ꝑ
LPIANIIS. lib̃ sexagesimo
septimo adedictũ. Ait p̃tor
Quoꝵ bonoꝵ⁊ exedictomec
illi possessio data ẽ. ꝙ dehisbo¬
nis ꝓherede. aut possessore possides. posside¬
re sue. si nichil usu captũ ẽet quodꝙ doloma¬

Expanded text:
quod ad eum cum quo agitur pervenit, post annum iudiquod ad eum cum quo agitur pervenit, post annum iudicium dandum Sabinus respondit. Idem libro tertio decimo ad Sabinum Interdicta noxalia ea sunt, quae ob delictum eorum, quos in potestate habemus, dantur, veluti cum vi deiecerunt aut ui aut clam opus fecerunt. sed officio iudicis continetur, ut dominum sua inpensa opus restituentem absoluat: patientiam tollendo operi praestantem noxae dedere iubeat et absoluat, si non dedat, quantum impensae in tollendo opere erogatum sit, tanti condemnet: si neque patientiam praestet neque ipse tollat, cum possit, in tantum condemnet, in quantum iudex aestimauerit, atque si ipse fecisset. QUORUM BONORUM 1 Ulpianus libro sexagensimo septimo ad edictum. Ait praetor: 'Quorum bonorum ex edicto meo illi possessio data est, quod de his bonis pro herede aut pro possessore possides possideresue, si nihil usucaptum esset, quod quidem dolo ma
Abbreviated transcription (Latin):
miliarẽ ꝑtinent.⁊ ꝓpnetatis ñ possefsionis
causã habent. Haecaũt int̃dicta que a drẽ fa¬
miliarẽ spectant. aut adipiscende possessio¬
nis. aut recuperande. aut retinende sunt.
Ad ipiscende possessionis sunt. int̃dicta qu¬
&e cõpetunt. hisquiante non sunt nactipos¬
sessionẽs Sunt aũt int̃dicta adipiscende poᷤ¬
sessionis quoꝵ bonoꝵ Salui anũ quoꝙ in¬
terdlictũ ꝙ ẽ depignorib ex ⁊ hocgnẽ ẽ. Ex qͦ
itinere uenditor usus ẽ. quominus ẽptor
utat̃ uĩ fieriucto. Recuꝑande possessionis
causa ꝓponunt̃. Su brubica un ui: aliqua
enĩ sub hoctitulo int̃dicta NRetmende pos¬
sessionis st̃. int̃dicta uti possidetis: Sunt̃ int̃¬
dicta ut diximus duplicia. Caretuꝑande ꝗ̃¬
a dipiscende possessionis.
Il pianus. lib sexagesimonono a dedictũ. In
tdirtis ex inde ratio habet̃ fructuũ. Exquõ
edita sunt. ñ retrõ.
Paulus. lib sexagesimo septimo adedictũ.
Ex quib causis annua int̾dicta st̃. ex his deeo

Expanded text:
iarem pertinent, proprietatis, non possessionis causam habeant. Haec autem interdicta, quae ad rem familiarem spectant, aut apiscendae sunt possessionis aut reciperandae aut retinendae. apiscendae possessionis sunt interdicta, quae competunt his, qui ante non sunt nancti possessionem. sunt autem interdicta apiscendae possessionis 'quorum bonorum': Saluianum quoque interusus est, quo minus emptor utatur, uim fieri ueto'. reciperandae possessionis causa proponuntur sub rubrica unde ui: aliqua enim sub hoc titulo interdicta sunt. retinendae possessionis sunt interdicta uti possidetis. sunt interdicta, ut diximus, duplicia tam reciperandae quam apiscendae possessionis. 3 Ulpianus libro sexagensimo nono ad edictum. interdictis exinde ratio habetur fructuum, ex quo edita sunt, non retro. Paulus libro sexagensimo septimo ad edictum Ex quibus causis annua interdicta sunt, ex his de eo,
Abbreviated transcription (Latin):
eđ̃. Uideamus
dequib reb it̃ dic¬
ta cõpetunt. Et sci¬
endũ ẽ. interdicta aut deduinis reb: aut
de humanis cõpetẽ. Diuinis. ut delocis sacs
ducendis. int̾dicta cõꝑetunt. Qua sunt alicu¬
ius. haec sunt aut publica. aut singłoꝵ Fubli¬
cã delocis publicis. deuiis. deq fluminib pu¬
blicis. quae aut singłoꝵ st̃ aut ad inuũsitatẽ ꝑ¬
tim̃. ut int̃dictũ quoꝵ bonoꝵ. aut ad singłas¬
es. ut ẽ int̃dictũ uti possidetis. dertinere. at¬
s̃ uteq. Tnt̃dictoꝵ aũt tres spẽs sunt. exhibito¬
naᷤ ꝓhibitoria. restitutoͣria ¶Sunt tam̃que¬
dã int̃dicta mixta. quae pħibitoria sunt. ⁊ ex¬
s hibitona.TInt̃dictoꝵ quȩdã in p̃sens. quedã
inp̃titũ referunt᷑ : Inp̃sens ut uti possidctis. In
sp̃teritũ. ut deitinere actuq deaqua estiua. In¬
terdicta omĩa licinrẽ uideant̃ concepta. ul¬
S tãm̃ ipsa ꝑsonalia sunt sintdicta quedã amalu
sunt quedã ꝑpetua.

Expanded text:
. Uideamus, de quibus rebus interdicta competunt. et sciendum est interdicta aut de diuinis rebus aut de humanis competere. diuinis, ut de locis sacris ucen‹d›is interdicta competunt. quae sunt alicuius, haec sunt aut publica aut singulorum. publica: de locis publicis, de uiis deque fluminibus publicis. quae autem singulorum sunt, aut ad uniuersitatem pertinent, ut interdictum quorum bonores, ut est interdictum uti possidetis, de itinere actuque. Interdictorum autem tres species sunt, exhibitoria prohibitoria restitutoria: sunt tamen quaedam interdicta et mixta, quae et prohibitoria sunt et exhibitoria. Interdictorum quaedam in praesens, quaedam in praeteritum referuntur: in praesens, ut uti possidetis: in praeteritum, ut de itinere actuque, de aqua aestiua. Interdicta omnia licet in rem uideantur concepta, ui tamen ipsa personalia sunt. Interdictorum quaedam annalia sunt, quaedam p
Abbreviated transcription (Latin):
aliognẽ legati. uni exheredib legatũ sit. nã⁊
hic dicendũẽ. pea parte qua heres ẽ cessare int̃.¬
dictũ.¶ Qd̃ ait p̃tor. aut dolo desut possidere.
sic acciꝑe cdebemus. sidesiit facultatẽ habe re¬
stituendi unde ẽ quesitũ. siusus fructus. ł usuᷤ
fuĩt. alicuirelictus. eũqui occupauĩt. anhoc in

Expanded text:
heredibus legatum sit: nam et hic dicendum est pro ea parte, qua heres est, cessare interdictum. Quod ait praetor 'aut dolo desiit possidere', sic accipere debemus 'desiit facultatem habere restituendi'. Unde est quaesitum, si usus fructus uel usus fuerit alicui relictus eumque occupa
Abbreviated transcription (Latin):
gonergo offẽre deb satis dationẽ. s petentisa¬
tis morã non facẽ. TEx hoc int̃dicto. quinon
restituit. inidꝙ int̾ẽ deb condẽpnan. Idile.¬
gatarius reꝑmissione ꝯtentus fuit. dandũẽ
int̃dictũ. Idẽ dicendũe silegatarius pigno¬
rib noluit sibicaĩ. TSiprimo ꝑlegatarium
factũ sit quominus satis det̃. lici cautũ ñ sit
tenet᷑ int̃ dicto si si forte factũ sit ꝑ legatariũ

Expanded text:
on ergo offerre debet satisdationem, sed petendi satis moram non facere. Ex hoc interdicto qui non restituit, in id quod interest debet condemnari. Si legatarius repromissione ‹con›tentus fuit, dandum est interdictum. idem dicendum est, si legatarius pignoribus noluit sibi caueri. Si per legatarium factum sit, quo minus satisdetur, licet cautum non sit, tenet
Abbreviated transcription (Latin):
dictoꝵ quedã duplicia sunt. quedã dup
simplicia dupplicia. dicunt̃. ut utiposside¬
tis: simplicia sunt ea ueluti exhibitoria. ⁊
restitutoria. Itẽ ꝓ hibitoria. de arborib ce
ỹ dendis ⁊ deitinert actuq. TInt̃dicta autẽ
cõpetunt. ł hominũ ciusa. uł diuiniiuris. di¬
uiniiuris causa ut dereligione: Sicut ẽ. ne
quid in loco sacro fiat. ł ꝗ factũ ẽ restituat᷑.
Et demortuo inferendo. uł descpulchro adi¬
ficando. Hominũ causa cõpetunt. ł adpubli
flumine publico. Et nequid fiat inuia pub¬
lica. Turis sui tuendicausa delibis ex hiben¬
dis. Ite libto ex hibendo. Offitu causa deho¬
mine libo ex hibendo. Reliquauõ int̃dicta
sreifaniligris cauła d̃t᷑. ¶ Quedam
int̃dicta rei ꝑsecutionẽ continent. ueluti de
itiñere actuꝙ priuato. nã ꝓprictatis causam
contim hoc int᷑dictũ s S ⁊ illa int̃dicta quae
delocis sacris. ⁊ dereligiosis ꝓponunt̃ ueluti
ꝓpͥetatis causã continent Itẽ illa delibis ex¬

Expanded text:
dictorum quaedam duplicia sunt, quaedam simplicia. duplicia dicuntur, ut uti possidetis, simplicia sunt ea, ueluti exhibitoria et restitutoria, item prohibitoria de arboribus caedendis et de itinere actuque. Interdicta autem competunt uel hominum causa uel diuini iuris aut de religione, sicut est 'ne quid in loco sacro fiat' uel 'quod factum est restituatur' et de mortuo inferendo uel sepulchro aedificando. hominum causa competunt uel ad publ'flumine publico' et 'ne quid fiat in uia publica': iuris sui tuendi causa de liberis exhibendis, item de liberto exhibendo: officii causa de homine libero exhibendo: reliqua interdicta rei familiaris causa dantur. Quaedam interdicta rei persecutionem continent, ueluti de itinere actuque priuato: nam proprietatis causam continet hoc interdictum. sed et illa interdicta, quae de locis sacris et de religiosis proponuntur, ueluti proprietatis causam continent, item illa de liberis ex
Abbreviated transcription (Latin):
fit indepeculio actiõe. nã ⁊ hic occupantis me¬
lior. ẽ. causaꝰ ⁊ sicũpatre patro noue aget᷑ nõ
ẽ deducendũ es alienũ. maxime ꝙ eiusd̃ ꝯdi:¬
tionis ꝑsonis debebit᷑. ut libis libtisqsis q̃q ꝗ
of⁊int̃ eos ꝗb exsimili causa pecunia debet᷑a
occupantis potior erit causa ĩmmonectotũ:
Ꝙ abi extorquendũ ei puto. fi ⁊ ipsiuis ratio
habenda ẽ ne egeat.
Odestmus. lib scc̃o difftrennaꝵ. Non
tantũ dotis nõe maritus inquantũ facẽ possitꝰ
ꝯdẽpnat᷑. sed ex̃ aliis qq̃ ꝯtͣctib abixore udi¬
cio ꝯũntus. in quantũ facere port̾ ꝯdẽpnandũ ẽ.¬

Expanded text:
fit in de peculio actione: nam et hic occupantis melior est causa. sed et si cum patre patronoue agetur, non est deducendum aes alienum, maxime quod eiusdem condicionis personis debebitur, ut liberis libertis.Is qr eos, quibus ex simili causa pecunia debetur, occupantis potior erit causa. immo nec totum quod habet extorquendum ei puto: sed et ipsius ratio habenda est, ne egeat. Modestinus libro secundo differentiarum Non tantum dotis nomine maritus in quantum facere possit condemnatur, sed ex aliis quoque contractibus ab uxore iudicio conventus in quantum facere potest, condemnandus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑomponius. lib quato explantio. Eꝰ t̃ si ficdẽ¬
iussor acceptus sit reiuił actionis ñ pdit ei si p¬
sona. ꝓqua fide iussit inquantũ facẽ por̃ ꝯdẽp¬
nanda ẽssi msaritus soluendo ñ fuĩt lici ⁊ ipsima¬
nito psit ꝙ face npossit. idem̃ ꝑsone mariti p̃¬

Expanded text:
Pomponius libro quarto ex Plautio Et si fideiussor acceptus sit rei vel actionis, non proderit, si persona, pro qua fideiussit, in quantum facere potest, condemnanda est. Si maritus solvendo non fuerit, licet ipsi marito prosit, quod facere no
Abbreviated transcription (Latin):
uidet̃s sed alioiure utim̃. ut ⁊ neratius sc̃bit.
omponius. libro uicesimo pͥmo ad quintũ mit¬
tiũ. Sed hocita ãccipiendũ ẽ. si asocerados
expmissione petat᷑ soluto matͥmonio. ueꝵ si
manente matͥmonio. dos abeoꝙ ꝓmisit petat᷑.
succurrendũ itaq ẽ. ut nemaioris sume ꝯdẽpn¬
ct̃. quã quantũ facere pot̃ sꝗaũt desocis dictũ¬
sa cognita se factio⁊ p̃tor adicit cause cognitio
aũt in bocerit. ut negantis se sociũ ẽẽ. autececto¬
liclausulã obligato. non succurrat̃.
Paulus. lib seacto adplautiũ. Sͣcũ. ꝓcuratoreᷤ
mariti dedote actũ fũt. siqd uiuo manto ꝯdẽp¬
natio fri. inquantũ facẽ potest fi⁊ dãpnatio nã
Aidefensor marti inidꝗ ille facere porest dãpri¬

Expanded text:
idetur: sed alio iure utimur, ut et Neratius scribit. Pomponius libro vicensimo primo ad Quintum Mucium Sed hoc ita accipiendum est, si a socero dos ex promissione petatur soluto matrimonio: verum si manente matrimonio dos ab eo petatur, succurrendum utique est, ut ne maioris summae condemnetur, quam quantum facere potes, causa cognita se facturum praetor edicit. causae cognitio autem in hoc erit, ut neganti se socium esse aut ex doli clausula obligato non succurratur. 23 Paulus libro sexto ad Plautium.Si cum procuratore mariti de dote actum fuerit, si quidem uiuo marito condemnatio fiet, in quantum facere potest fiet damnatio nam et defensor mar
Abbreviated transcription (Latin):
tã denuntiatione desistͬenꝰ omistt᷑.
exsenatꝰ ꝯsulto t̃pilliono: tenĩnuid̃t̃.
Post abolit̃onẽ. idcͥm̃ ab eodẽ. meũ¬
dem instaurari ñ patest.
rũ minatꝰ ẽ. siñ obieci̾set. tͣpilliano

Expanded text:
sistens omisit, ex senatus consulto Turpilliano teneri non uidetur. Post abolitionem idem crimen ab eodem in eundem instaurari non potest.rum minatus est, si non obiecisset, Turpilliano
Abbreviated transcription (Latin):
destitit. penã senatꝰ ꝯsulti t̃pilliani
ñ subͣbit. nec furti. ł ĩuiriaꝵ. sed
officio iudicis culpa eiꝰ cohercebitur.
publice fit: obdiem insignẽ. aũ
publicã gratulationẽ.
el obre ꝓspese gestam.
fit ex lege abolitio: accusatore
mortͦuo: uel exiustacausa impe¬
dĩto. qͦminꝰ accusare po̾sit. Aboli¬
tione aut̃ publice facta: ñ retracta¬
bitur inuidicio repetendo. dema
adrianus uriles eẽ int̾p̃tatus ẽ ex

Expanded text:
de‹sti›tit, poenam senatus consulti Turpilliani non subibit, nec si furti uel iniuriarum: sed officio iudicis culpa eius coercebitur. publice fit ob diem insignem aut publicam gratulationem 9 uel ob rem prospere gestam fit ex lege abolitio accusatore mortuo uel ex iusta causa impedito, quo minus accusare possit. Abolitione autem publice facta non retractabitur in iudicio repetendo de marTraianus utiles esse interpretatus est, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eiꝰ uolũtitimandat᷑. s legisauctori¬
tate reseruat᷑. Quen possit suta fuit᷑
int̾ locuͣtus. lucius titiustemẽ accusaᷤ¬
se uidet᷑. an calũpmatorẽ ꝓnũtiase
udeatur. Ipapimanus temeritatẽ
facilit̾atis uenia mẽtinere. ⁊ ĩꝯsultũ
calorẽ calũpnie uttio carere. Iob id
hunc nullã penã subriꝑe oportẽ pͣ¬
naricatorẽ eũ eẽ ostñdimus. qui col¬
ludit cũ reo. ⁊ translatine munere
accusandi defungitur: eo qđ ꝓͥ asꝗdẽ
accusatione citra abolitio nẽ destitit.
pumt᷑. s ab olitio pͥnatĩ ap̃sidib po¬
stulari ac impetrari solet Itẽ pro tͥ¬
bunali. ñ de plano nec p̃seris hac̃co¬
gnitionẽ altĩ demandare potest.
Si plura crima idem eidem intalit
singuloꝵ. deb ab olitionẽ ꝑetere.

Expanded text:
non eius uoluntati mandatur, sed legis auctoritati reseruatur. Quaeri possit, si ita fuerit interlocutus: 'Lucius Titius temere accusasse uidetur', an calumniatorem pronuntiasse uideatur. et Papinianus temeritatem facilitatis ueniam continere et inconsultum calorem calumniae uitio carere et ob id hunc nullam poenam subire oportere. Praeuaricatorem eum esse ostendimus, qui colludit cum reo et translaticie muner‹e› accusandi defungitur, eo quod accusatione citra abolitionem destiterit, punitur. Abolitio privatim a praesidibus postulari ac impetrari solet; item pro tribunali, non de plano, nec praeses hanc cognitionem alteri demandare potest. Si plura crimina idem eidem intulerit, singulorum abolitionem debet petere,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sultũ incidiᷤse: accusator ñ ẽ Incidit
in h senatꝰ ꝯsultũ: ⁊ qui accusatorẽ
sũmittit. auͭ instigat: aut ꝗ mandat
alicui: ⁊ ĩstruit eũad accusationem
capitalem: dando ꝓbationẽ. allegã¬
lũpnie. ł desertiois. mĩto calũpniantiᷤᷤ
⁊ desistentiᷤ pene subici debuit. nisi
sub ornatꝰ accusador ꝓbauit cͥm̃.
qđ intende suscepit. nec intenđe¬
cusationẽ. an ꝑ̾aliũ. Ueꝗ br̃q̃ni h

Expanded text:
consulto incidisse, accusator non est. Incidit in hoc senatus consulto et qui accusatorem summittit aut instigat, aut qui mandat alicui et instruit eum ad accusationem capitalem dando probationes, alleganlumniae uel desertionis merito calumniantis et desistentis poenae sub‹di› debuit, nisi subornatus accusator probauerit crimen quod intendere suscepit. nec interecusationem an per alium: uerum h
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ ait p̃tor. Ꝙ influmine publico ripaue
cius fiat. Siue quid inid flum̃ ripãue eius
inmissũ. habes. quo statio itue nauigio de¬
tenor sit sit. Fiat. restituas. Suꝑiu̾s int̃ dic¬
tũ ꝓhibitoriũ ẽ. hocrestituriũ. ad eandem
causã ꝑtinens siubet̃ aũt bisquifactũ. uł in

Expanded text:
Deinde ait praetor: 'Quod in flumine publico ripaue Deinde ait praetor: 'Quod in flumine publico ripaue eius fiat siue quid in id flumen ripamue eius immissum habes, quo statio iterue nauigio deterior sit fiat, restituas'. Superius interdictum prohibitorium est, hoc restitutorium, ad eandem causam pertinens. Iubetur autem is, qui fac
Abbreviated transcription (Latin):
nus it nauigu detius fit. Detĩor statioatẽq
it̃ nauigiꝯ ficriuidet̃ Siusus eius corrũpat̃.¬
uł difficilior fiat aut minor. Ut rarior.
aut si in totũ auferat᷑ ꝓ̃inde siue deriuet᷑
aqua. Ut exiguior factaminus sit nauiga¬
bilis. Uł si delatet᷑ aut diffusa breuẽ aquã fa¬
ciat. Uł cont̾ sic angustet᷑. ut rapidius flum̃
faciat. uł siquid aliud fiat. ꝙ nauigationẽ
in cõmodã diffitibi orẽ uefaciat. Ut ꝓrsus
ipediat. int̃dicto locuserit. Iab eo scribit.S
Nonẽc dandã exceptionẽ. eiqui int̃ dicto cõ¬
uenit᷑. aut nisiripe tuende causa factũsit. Si
ita excipiendũait. Eoxetraquã si quid ita facs¬
tũsit. uti delege fierilicuit. TSimmari ali¬
quid fiat. Labeoait. Cõpetẽ tale int̃dictum¬
nequidinmare inuelitore. quo portus. stati¬
oitue nauigio deterius fiat ¶S⁊ ⁊ influmine
publico. non tam̃ nauigabili fiat. idẽ putat.

Expanded text:
nus iter nauigio deterius fit. Deterior statio itemque nus iter nauigio deterius fit. Deterior statio itemque iter nauigio fieri uidetvel difficilior fiat aut minor vel rarior aut si in totum auferatur. proinde sive derivetur aqua, ut exiguior facta minus sit navigabilis, vel si dilatetur, aut diffusa brevem aquam faciat, vel contra sic coangustetur, et rapidius flumen faciat, vel si quid aliud fiat quod navigationem incommodet difficilioremve faciat vel prorsus impediat, interdicto locus erit. Labeo scribit non esse dandam exceptionem ei, qui interdicto convenitur: "aut nisi ripae tuendae causa factum sit", sed ita excipiendum ait: "extra quam si quid ita factum sit, uti de lege fieri licuit". Si in mari aliquid fiat, Labeo competere tale int'ne quid in mari inue litore' 'quo portus, statio iterue nauigio deterius fiat'. Sed et si in flumine publico, non tamen nauigabili fiat, idem putat.
Abbreviated transcription (Latin):
nigatio fiat . Ergo hoc int̃ dictũ ad ea tan¬
tũ flumina publica ꝑtim. quȩ st̃ nauigabi¬
lla. ad cetã ñꝑtim. sed labeo scribit. Nonẽẽ
inquũ etiã siquid in eo flumine ꝙ nauiga¬
bile ñ sit fiat. Ut exarescat. uł aꝙ cursus in¬
pediat᷑. Utile int̾dictũ cõpetẽ. neuis eifiat.
Quominus id opꝰ ꝙ in alueo fluminis ripau.
eita factũ sit. ut it̃ cursus fluminis detĩor
fiat. tollere demolliri. Purgare restituere.
um boni arbitratu possit. PStationẽ dicimꝰ
a statuendo. hisigit᷑ locus demostrat̃ ubicũ¬
ꝙy naues stare possunt. T Ait p̃tor. Itt naui¬
gli detius fiat. Hoc ꝓnauigatione posituẽ.
Immo nauigiũ solemus dicere. Etiã ipsãna¬
uẽ. It ergo n auigii potest sic accipi. It̃ nauis
detĩus fiats Nauigu. appellatione. etiã
rates continent᷑. Quia plerũꝙ ⁊ ratiui usus ne¬
cessarius ẽ Sipedestre it̃ impediat᷑. ñ idõmi¬

Expanded text:
nauigatio fiat. ergo hoc interdictum ad ea tannauigatio fiat. ergo hoc interdictum ad ea tantum flumina publica pertinet, quae sunt nauigabilia, ad cetera non pertinet. sed Labeo scribit non esse iniquum etiam si quid in eo flumine, quod nauigabile non sit, fiat, ut exarescat uel aquae cursus impediatur, utile interdictum competere 'ne uis ei fiat, quo minus id opus, quod in alueo fluminis ripaue ita factum sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgare restituere uiri boni arbitratu possit'. Stationem dicimus a stando: is igitur locus demonstratur, ubicumque naues tuto stare possunt. Ait praetor: 'iterque nauigii deterius fiat'. hoc pro nauigatione positum est: immo nauigium solemus dicere etiam ipsam nauem, iter ergo nauigio potest et sic accipi 'iter naui deterius fiat'. nauigii appellatione etiam rates continentur, quia plerumque et ratum usus necessarius est. si pedestre iter impediatur, non ideo mi
Abbreviated transcription (Latin):
sibi flum̃ ciꝑit. ⁊ sipriuatus ante fuit. incip̃
tam̃ eẽ publicus. Quiiã possibile ẽ. ut alue¬
us. fluminis publici: nõ sit publicus. PSi sõs¬
samanu facta sit. ꝑquã flu̾it publicũ flum̃.
nichilominus publica sit. ⁊idõ siquid ibi fi¬
at. influmine publico factũ uidet᷑: Alitatq
si flum̃ aliquã t̃rã inund auĩt ñ alucũ sibi fe¬
o tue. ¶Itẽ si amnis aliquid cirtueat: scienꝗ¬
dũc̃. eius manere cunus fit. Siquid igit᷑ illi¬
cfactũẽ. ñ ẽ factũ inpublico flumine. nec ꝑ¬
tim. ad hoc int̾dictũ. siquid inp̾uato factũ
sit. nec quidẽ simpnuato flumine fiat. Nã
priuato locofiat. Influmine factũ accipere
debemus. quicquid in aqua s Nã siquid extͣ
factũ sit. non ẽ in flumine publico factũ ⁊̃
ꝙ in ripa fiat ñuidet̃ influmine factũsnon
aũt om̃e ꝙ in flumine publicoripaue fit. co¬
herc i p̃tor. s sisiquid fiat. ꝙ detĩor statio⁊

Expanded text:
sibi flumen fecit, etsi priuatus ante fuit, incipit sibi flumen fecit, etsi priuatus ante fuit, incipit tamen esse publicus, quia impossibile est, ut alueus fluminis publici non sit publicus. Si fossa manu facta sit, per quam fluit publicum flumen, nihilo minus publica fit: et ideo si quid ibi fiat, in flumine publico factum uidetur. Aliter atque si flumen aliquam terram inundauerit, non alueum sibi fetum est. Item si amnis aliquid circumeat, sciendum est eius manere cuius fuit: si quid igitur illic factum est, non est factum in publico flumine. nec pt ad hoc interdictum, si quid in priuato factum sit, ne quidem si in priuato flumine fiat: nam priuato loco fiat. In flumine publico factum accipere debemus, quidquid in aqua fiat: nam si quid extra factum sit, non est in flumine factum: et quod in ripa fiat, non uidetur in flumine factum. Non autem omne, quod in flumine publico ripaue fit, coercet praetor, sed si quid fiat, quo deterior statio et
Abbreviated transcription (Latin):
uł ampliare: nãcũ ad ꝑpetuã sui m̃surã re¬
dierit: ripe aluei eius muniende sunt: sita¬
m̃ flum̃ nat᷑alit̃ cfuerit. ut ꝑpetuũ c incre¬
m̃tũ nanctus sit. uł alio flumine ad mrxto.
uł qua aliã ratione. ꝓcul dubio dicendũe.
ripas qqͣ eũmutasse. Quc̃ ad modũ si alueo
mutato alias caepit currere. TSinsula in
publicoflumine fuĩnt nata: inq ea: aliqͥ
faciat. non uidet inpublico fien. illa enim
insula aut occupantis c̃. si limitati agrifũ¬
ẽnnt: aut fius cuius ripã contingit. Aut¬
simmedio alueonata ẽ. eoꝵ ẽ. qui ppeu¬
trasꝙ npas possident : Similimodo. ⁊ sif¬
lum̃ alucũ suũ reliquent. ⁊ alias fluere ce¬
ꝑit. quicquidinuetĩ alueo factũẽ. adhoc
int̃ditũ ñ ꝑtim non enĩ influmine publi¬
cofictũerit. ꝗ estutriusꝙ uicini. autsili¬
mitatus ẽ. ager occupantis. alueus fri . Ce¬
ite desinit ẽẽ. publicus. Ille etiã alueusquẽ

Expanded text:
uel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram reuel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae aluei eius muniendae sunt. si tamen naturaliter creuerit, ut perpetuum incrementum nanctus sit, uel alio flumine admixto uel qua alia ratione, dubio procul dicendum est ripas quoque eum mutasse, quemadmodum si alueo mutato alia coepit currere. Si insula in publico flumine fuerit nata inque ea aliquid fiat, non uidetur in publico fieri. illa enim insula aut occupantis est, si limitati agri fuerunt, aut eius cuius ripam contingitmedio alueo nata est, eorum est qui prope utrasque ripas possident. Simili modo et si flumen alueum suum reliquit et alia fluere coeperit, quidquid in ueteri alueo factum est, ad hoc interdictum non pertinet: non enim in flumine publico factum erit, quod est utriusque uicini aut, si limitatus est ager, occupantis alueus fiet: certe desinit esse publicus. ille etiam alueus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ublico. neue inriꝑaeius immittas. quostati¬
o: itue naluguoᷤ. detĩor sit: fiat Flum̃. ariuo.
magnitudine discernendũ ẽ. aut existima¬
tione circũ colentiũ. Nte fluminũ quȩdã
sunt ꝑhennia. qued ã torrentia. ꝑhenneest.¬
rens. oxeiana ꝓhyc: Sitam̃ aliqua estate
ex aruit. ꝙ alioquin. ꝑhenne. fluebat. nõ
idõminus ꝑhenne ẽ fluminũ quid ã publi¬
ca sunt: quedã non: pũblicũ flum̃eẽ. cassi¬
us definit: ꝗ ꝑhenne sit. hec̾ sententia. cas¬
sii quã ⁊ celsus ꝓbat. uidet᷑ eẽ. ꝓbabit. Thoc
int̃dictũ ad flumina publica ꝑtim. si aũt
flum̃ priuatũsit: cessabit int̾dictũ. Nicħ̃
enĩ differt accetens locis pͥuatis. flum̃ pͥ¬
uatũ. T Ripa aũt. ita recte desiniet̃. id qđ
flum̃ ꝯtini. nat᷑alẽ rigorẽ cursus sui tene¬
ns: ceteꝵ siquando uł imbrib. uł man. uł
qua alia ratione ad tẽpus ad creuit ripas
nonmutat: nemodeniq dixit. nlũ ꝗ in¬
crem̃tosuo egyptũ oꝑit. ripassuas mutare.

Expanded text:
ublico neue in ripa eius immittas, quo statio iterue nauigio deterior sit fiat'. Flumen a riuo magnitudine discernendum est aut existimatione circumcolentium. Item fluminum quaedam sunt perennia, quaedam torrentia. perenne estrens ὁ χειμάρρους: si tamen aliqua aestate exaruerit, quod alioquin perenne fluebat, non ideo minus perenne est. Fluminum quaedam publica sunt, quaedam non. publicum flumen esse Cassius definit, quod perenne sit: haec sententia Cassii, quam et Celsus probat, videtur esse probabilis. Hoc interdictum ad flumina publica pertinet: si autem flumen priocis priuatis flumen priuatum. Ripa autem ita recte definietur id, quod flumen continet naturalem rigorem cursus sui tenens: ceterum si quando uel imbribus uel mari uel qua alia ratione ad tempus excreuit, ripas non mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare
Abbreviated transcription (Latin):
autũnale refert᷑. Et siquid forte aestate inter¬
dicet̃. Pxima suꝑior estasert intuenda. Siu
hieme: tunc non pocima hiemi. aestas. s suꝑior
erit inspicienda ¶hoc int̃ dicto cuius exppło ꝯ¬
petti. Si non adũsus om̃s. ueꝵ adũsus eũ quide¬
neget. ut alit̃ aqua flueret. cũius non haberet.
hoc int̃dictũ ⁊ inheredes cõpetit.TDem̃ait p̃to.¬

Expanded text:
autumnale refertur. et si forte aestate interautumnale refertur. et si forte aestate interdicetur, proxima superior aestas erit intuenda: si vero hieme, tunc non proxima hieme aestas, sed superior erit inspicienda. Hoc interdictum cuivis ex populo competit, sed non adversus omnes, verum adversus eum, qui deneget, ut aliter aqua flueret, cum ius non haberet. Hoc interdictum et in heredes competit. Deinde ait
Abbreviated transcription (Latin):
ex causa extui. anhanc exceptionẽ dare debrat.
Plenĩꝙ enĩ utilitas suadi. exceptionẽ istĩ daris. Si b
isialiaͣ utilitas ũtait᷑ euis quiquid influmine pu¬
blicofecit. Poneem̃ grandeclãpnũ flum̃ ei
dare solitũ. Prediacius depopulari. siforteag¬
gerem. uł quã aliã. munitionẽ adhibuit. uta.
grũ suũ tueret᷑. eaq rescursũ fluminis adaliquio
inmutauit. Cur ei ñ ꝯsulat̃ Plerosq scio. ꝓr¬
sus flumina ad ũtise: alueosq mutasse. Dum
p̃dus consulunt. oport⁊ enĩ inhuius mõi rebu
tilitatẽ. ⁊tutelã facientis spectari. sine iniuria
utiq accolaꝵ. This aũt hoc int̃dicto tenet᷑. ꝗ
alit̃ fecit fluere. quã priore estate flucit ⁊idcͥ¬
coauint. Pretorẽ. priorẽ estatẽ cõp̃hendisse. Qa
sẽꝑ certiorẽ nat̾alis cursus fluminũ estate . po.¬
tius quãieme. Nec adinstantẽ estatẽ. sed adipͥ¬
orẽ int̃dictũ hocrefertur. quia illius estatis fli.¬
xus indubitatior ẽ Pestas ad equi noctium

Expanded text:
et, an hanc exceptionem dare debeat: plerumque enim utilitas suadet exceptionem istam dari. Sed et si alia utilitas vertatur eius, qui quid in flumine publico fecit pone enim grande damnum flumen ei dare solitum, praedia eius depopulari, si forte aggeres vel quam aliam munitionem adgrum suum tueretur eaque res cursum fluminis ad aliquid immutauit, cur ei non consulatur? plerosque scio prorsus flumina auertisse alueosque mutasse, dum praediis suis consulunt. oportet enim in huiusmodi rebus utilitatem et tutelam futique accolarum. Is autem hoc interdicto tenetur, qui aliter fecit fluere, quam priore aestate fluxit. et idcirco aiunt praetorem priorem aestatem comprehendisse, quia semper certior est naturalis cursus fluminum aestate potius quam hieme. nec ad instantem aestatem, sed ad priorem interdictum hoc refertur, quia illius aestatis fluxus indubitatior est. aestas ad aequinoctium
Abbreviated transcription (Latin):
to locus erit. Idiquis exriuo tecto ꝑ aꝑtũ ducẽ
uelit. uł contra. quiante aꝑtũ duocit. Nunc o¬
ꝑto uelit. int̃dicto tenĩ placuit. Simodo hoc
factũ eius incõmodũ circa colentes afferat simili
modo. Et suncole ducat. aut alio loco faciat. ant
si alusdũ fluminis muti. hoc int̃dicto tenebi¬
t̃ Sunt qui putent excipiendũ. hoc int̃dicto. ꝙͥ
eius ripe muniende causa ñfri. Scilic⁊ ut siquid
fiat. quoalit̃ aqua fluat. Sitam̃ muniende ri.¬
pe causafri int̃dicto locus nonsit Si nec hocꝗ
bdã placi. Neq enĩripe cũ in cõmodo accolenti:¬

Expanded text:
to locus erit. Si quis ex rivo tecto per apertum ducere to locus erit. Si quis ex rivo tecto per apertum ducere velit vel contra qui ante aperto duxit, nunc operto velit, interdicto teneri placuit, si modo hoc factum eius incommodum circa colentibus adferat. Simili modo et si incile ducat aut alio loco faciat aut si alveum fluminis mutet, hoc interdicto tenebitur. Sunt qui putent excipiendum hoc interdicto "quod eius ripae muniendae causa non fiet", scilicet ut, si quid fiat, quo aliter aqua fluat, si tamen muniendae ripae causa fiat, interdicto locus non sit. sed nec hoc quibusdam placet: neque enim ripae cum in
Abbreviated transcription (Latin):
piue ei fiat quo alit̃ aqͣ fluat atq
utpore estate fluxit ꝑr
LPI ANUS. Lib sexagesi¬
mo octauo adedictũ. Ait p̃torꝰ.
Influmine publico. inueripa eius
facere. aut inid flum̃. ripãue cius immittere
quo alit̃ aqua fluat. quã pͥore estate fluxit.
Ucto. Thoc int̃ dicto ꝓspex̃ p̃tor. nederiuatio¬
nib minus concessis. flumina exerescant. ł mu¬
tatus alueus. uncinis iniuriã aliquã afferat. P¬
timi aũt ad flumina publica. siue nauigabilia
sunt: siue non sunt. Tit p̃tor. Quoalit̃ aqua
fluat. quã pnore estate fluxit. Non om̃is ergo.
quimi sit. ł qui fec̃. tenet̃. S⁊ qui faciendo. uł
nimittitendo: efficit: tenet̃ S qui faciendo:
uł immittendo. efficit alit̃. quã priore estate
fluxit. aquã fluere.s ꝙ aũtait. alit̃ fluat non
ad quantitatẽ aquae fluentis ꝑtir. si ad m̃od
inc uõmodo accollentiũ. ⁊ siꝗ aliud uitu acco.¬
le: exfactoeius. qui conuenit᷑. sentiant. Int̃dic¬

Expanded text:
 FLUAT, ATQUE UTI PRIORE AESTATE FLUXIT 1 Ulpianus libro sexagensimo octauo ad edictum. Ait praetor: 'In flumine publico inue ripa eius facere aut in id flumen ripamue eius immittere, quo aliter aqua fluat, quam priore aestate fluxit, ueto'. Hoc interdicto prospexit praetor, ne deriuationibus minus concessis flumina excrescant uel mutatus alueus uicinis iniuriam aliquam adferat. Pertinet autem ad flumina publica, siue nauigabilia sunt siue non sunt. Ait praetor: 'quo aliter aqua fluat, quam priore aestate fluxit': non omnis ergo, qui immisit uel qui fecit, tenetur, sed qui faciisit vel qui fecit, tenetur, sed qui faciendo vel immittendo efficit aliter, quam priore aestate fluxit, aquam fluere. quod autem ait "aliter fluat", non ad quantitatem aquae fluentis pertinet, sed ad incommodo accolentium: et si quod aliud vitii accolae ex facto eius qui convenitur sentient, interdic