comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eui plus lice quã pate. plus uult quã licoe
Comes facundus iniua ꝓ uehiculo est
Frugalitis miseria est rumoris boni
suror fit lesa sepius pacienti&:
In ꝓbe neptunũ accusit. qui iterũ naufragiũ facit
Nmiũ alter cando ueritas amittitur
Pars beneficii est qd poeitur si cito neges.
lta anuicũ habeas. posse ut feri huno inimicũ putes
Ue tersm ferendo in iurfã. inuitaes nouã
Nũ quã periolũ sine periclo uinaitur
S quia semel ingressus sũ sçȩnã loquenda: nec pilados
histrio nobis omittendus est. qui clarus inopere suo
fuit tẽporib augusti. & hilã discipulũ usq ad equalitaas
anitentionẽ eruditione ꝓueit. Populus de inde unt
utriusq suffragia diuisus ÷. & cũ canticũ que ddã salia¬
Norsa. sublimẽ in gentẽq hylas uolut metiebatur.
canticũ. Cũq ad locũ uenissae quẽ rep̃henderat ex p̃ssit cogi¬
tantẽ nihil magis ratus magno duci conuenire. quã ꝓ om̃ib

Expanded text:
ui plus licet quam par est plus vult quam licet. Comes facundus in via pro vehiculo est. Frugalitas miseria est rumoris boni. Furor fit lesa sepius patientia. Improbe Neptunum accusat qui iterum naufragium facit. Nimium altercando veritas amittitur. Pars beneficii est quod peIta amicum habeas, posse ut fieri hunc inimicum putes. Veterem ferendo iniuriam invites novam. Numquam periclum sine periclo vincitur. Sed quia semel ingressus sum scenam loquendo, non Pylades histrio nobis omittendus est, qui clarus in opere suo fuit temporibus Augusti et Hylam discipulum usque ad aequalitatis contentionem eruditione provexit. Populus deinde inter utriusque suffragia divisus est, et cum canticum quoddam saltaμνονα, sublimem ingentemque Hylas velut metiebatur. canticum: cumque ad locum venisset quem reprehenderat, expressit cogitantem, nihil magis ratus magno duci convenire quam pro omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
suscitat alma. Atq matłtinꝰ uolucrũ sub culmine cantꝰ.
consurgit senior tunicaq inducit᷑ artꝰ. & tyrrena pe¬
dũ circũ dat uincula plantis. Tũ latereatq humeris
tegeȩ subligat ensẽ. Demissa ableua pantherȩ tergare¬
torquens. Nec nonos gemini custodes limine in ipso.
Prȩcedunt qr a gressũq. canes comitantur herlem.¬

Expanded text:
suscitat alma, Et matutinus volucrum sub culmine cantus. Consurgit senior, tunicaque inducitur artus, Et Tyrrhena pedum circumdat vincula plantis. Tum lateri atque humeris Tegeaeum subligat ensem, Demissa ab laeva pantherae terga retorquens. Nec non et gemini custodes limine in ipso Praecedunt, gressumque canes comitantur herilem
Abbreviated transcription (Latin):
Egressi fuperant fossas noctis ꝑumbrã. Castra inimi ca
pocunt multis tam̃ ante futuri. Exicio passi sõno uinoq
sepultã. Corpora fusa uident arrectos littore currus.
int̃ lorai otosq uiros smmularma tacere: An smuł por
hirtaades sicore loquut Eviale audendũ dextra nc̃
ipsa uocat res. Hacttꝰ e tunequa man se at tollere nob
A tergo possit & consule longe. Hȩc ego uastabo.
& rectote limite du carn¬

Expanded text:
Egressi superant fossas noctisque per umbram castra inimica petunt, multis tamen ante futuri exitio. Passim somno vinoque per herbam corpora fusa vident, arrectos litore currus, inter lora rotasque viros, simul arma iacere, vina simul. Prior Hyrtacides sic ore locutus: Euryale, audendum dextra; nunc ipsa vocat res. Hac iter est. Tu, ne qua manus se attollere nobis a tergo possit, custodi et consule longe; haec ego vasta dabo et lato te limite duca
Abbreviated transcription (Latin):
acuertice flãma. Fundit᷑ & uastos unibo uomit aoros
ignes. Nor setꝰ acliquidas quando nocte comoee dangit
neb rubent aut sirius ardor Illestã morbosq fores

Expanded text:
a vertice flamma funditur et vastos umbo vomit aureus ignes: non secus ac liquida siquando nocte cometae sanguinei lugubre rubent aut Sirius ardor, ille sitim morbosque fere
Abbreviated transcription (Latin):
En ꝑfecta mei ꝓmissa coniugis arte. Al unerane mox
aut laurentis nate suꝑbos. Aut acrẽ dubites in p̃liapos¬
cereturnũ. Dixit & amplexus nati cithener poeiuit.
arma sub aduersa posuit radiantia quercu. Ille deȩdo¬
nis & tantol&ꝰ honore. Impleri nequit atq oculos ꝑ sin¬
gula uoluit. Mirat᷑q int̃q manꝰ & brachia uersat.

Expanded text:
erfecta mei promissa coniugis arte munera, ne mox aut Laurentis, nate, superbos aut acrem dubites in proelia poscere Turnum." Dixit et amplexus nati Cytherea petivit, arma sub adversa posuit radiantia quercu. Ille deae donis et tanto laetus honore impleri nequit atque oculos per singula volvit miraturque interque manus et bracchia versat.
Abbreviated transcription (Latin):
Omihi p̃teritos referat si ioppit̃ annos. Qualis erã
cũ primã aciẽ prȩneste subipsa: Straui scutoꝵq. incendi
uictor acernos: E regẽ acerimũ dextra subtartara
misi Nascenti cui tris animas feronia mat̃. Horrendũ
dictu dederat t̃na arma mouenda. Ter loe ost̾nenderat
cui tc̃ tam̃ om̃is. Abstulit hȩc animas dextra & totidẽ exuit

Expanded text:
mihi praeteritos referat si Iuppiter annos, qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa stravi scutorumque incendi victor acervos et regem hac Erulum dextra sub Tartara misi, nascenti cui tris animas Feronia mater horrendum dictu, dederat, terna arma movenda; Ter leto sternendus erat: cui tunc tamen omnis Abstulit haec animas dextra et totidem exuit
Abbreviated transcription (Latin):
tos ecniaaecnip. Quod suꝑ÷ Lȩtibene gestis corpora
rebus. Pcurate uiri & pugnẽ sperate parari: NyNAΕp
mans humero simul exuit ensẽ. Auratũ mira quẽ fecerat
arte licaon. Gnosius atq. habilẽ uagina aptarat eburna.
Dat niso mnestheus pellẽ horrentisq leonis. Exuuias ga¬
leã fidus ꝑmutat aletes. ꝓtinꝰ armati incedt̃ quos om̃is
euntis. Primoꝵ manꝰ ad portas uiuenũq senũq. ꝓseqͥt᷑
uotis nec ñ & pulcher iulus.

Expanded text:
 πῦρ. Quod superest, laeti bene gestis corpora rebus procurate, viri, et pugnam sperate parari. Νῦν δ ̓mans: umero simul exuit ensem auratum, mira quem fecerat arte Lycaon Cnosius atque habilem vagina aptarat eburna. Dat Niso Mnestheus pellem horrentisque leonis exuvias, galeam fidus permutat Aletes. Protinus armati incedunt, quos omnis euntis primorum manus ad portas iuvenumque senumque prosequitur votis nec non et pulcher Iulus.
Abbreviated transcription (Latin):
Necnon& ticion terrȩ om̃i parentis alũnũ. Cernere erat
ꝑtota nouẽ cui iugera corpus. Pborrigitur rostroq iminanis¬
uultur obunco. Immor tale iecur tundens fecundaq peris.
uiscerarimaturq epulis hibitato. subalto. Pectore neo fibris
requies datur ulla renatis

Expanded text:
Nec non et Tition, terre omniparentis alumpnum, / cernere erat, per tota novem cui iugera corpus, voltur obunco immortale iecur tondens fecundaque poenis viscera, rimaturque epulis, habitatque sub alto pectore, nec fibris requies datur ulla renatis
Abbreviated transcription (Latin):
ad honestos reuertar. cęcilius iuris consultus urbantitis
mirȩ liboralitatisq habebatur. prętipue tam̃ is iacus
eiꝰ innotuit. Lapidatus apopulo. uatimus cũ gladiutoriu
munꝰ ederae. obtinuerat ut ꝓdiles edicerent nequis in
horenã nisi pmniũ misisse uella: Fertesris durbi: cascellius con¬
sciltus aquodã annux pinea pomũ etẽ irespondie. Si inua¬
tiniũ missurꝰ es. pomũ÷. Mercitori deinde que ad modũ
cũ socio natũ diuuderte int̾roganti. respondisse tradiar
naui sidiuidis. nectu nec socius habebitis. Ingalbia eloquen¬
tia darũ sed quẽ abitus ut supra dexi amporis destruebat.
marei lollii uox circum ferebatur. Ingeniũ galbe male
habitat. In cundẽ galbã orbilius grãmatic aceruius unri¬
sit Prodierat prbilius in reũ testes. que galba at confun¬
derae dissimulata e ꝓfessione eiꝰ introgauit. Riuid artis¬
ciũ facis÷ Respondit In sole gibbas soleo fricare. Lucus¬

Expanded text:
ad honestos revertar, Cascellius iuris consultus urbanitatis ad honestos revertar, Cascellius iuris consultus urbanitatis mirae libertatisque habebatur, praecipue tamen is iocus eius innotuit. Lapidatus a populo Vatinius cum gladiatorium munus ederet obtinuerat ut aediles edicerent, nequis in harenam nisi pomum misisse vellet. Forte his diebus Cascellius consultus a quodam an nux pinea pomum esset respondit, "si in Vatinium missurus est, pomum est." Mercatori deinde, quem ad modum cum socio navem divideret interroganti, respondisse traditur, "navem si dividis, nec tu nec socius habebitis." In Galbam eloquentia clarum sed quem habitus, ut supra dixi, corporis destruebat M. Lollii vox circumferebatur: "ingenium Galbae male habitat." In eundem Galbam Orbilius grammaticus acerbius inrisit. Prodierat Orbilius in reum testis. Quem Galba ut confunderet dissimulata professione eius interrogavit, "quid artium facis?" Respondit: "in sole gibbos soleo fricare." L. C
Abbreviated transcription (Latin):
Subitus int uentus patris. aliquando oppressit ornatrices
Dis snulauit augustus. dep̃hensis suꝑ uestẽ eius canis Etalis
sermonib tẽpore exaeto induxit ȩtatis intionẽ. int̾ rogauitq.
filiã utrũ post aliquot annos cana et᷑ mallar ancalua: Et cũ
illa respondissa ego pat̾ cana eẽ.mało. siculle ndaciũ obie¬
cit. Quidgͣ iste te caluã tã ena faciuns : Itẽ cũ grauẽ amicũ
pat̾ne frugalitatis Mt. Ille obliuiscitur cȩfarẽ seee ego
memuni me cȩfaris filiã. Cuq conscii flagitioꝵ mirarent᷑
quomodo similes agrippȩ filios parerte: quȩ ta uulgo po¬
teflatẽ sui corporis facerte: ait Nũqua enĩ nisi naua ple¬
na tollo uectorẽ. Simile dictũ populiȩ marti filiȩ que
miranti cuidã quidet̃i qua ꝓpt alię beste nũquã marẽ
de siderarent nisi cu pregnantes uellent fieri. respondit.
Bestiȩ eni funt. Sed ut afeminis aduiros. & alasciuis iocis

Expanded text:
Subitus interventus patris aliquando oppressit ornatrices. Subitus interventus patris aliquando oppressit ornatrices. Dissimulavit Augustus deprehensis super vestem earum canis, et aliis sermonibus tempore extracto induxit aetatis mentionem interrogavitque filiam utrum post aliquot annos cana esse mallet an calva; et cum illa respondisset, "ego, pater, cana esse malo," sic illi mendacium obiecit: "quid ergo istae te calvam tam cito faciunt?" Item cum gravem amicum paternae frugalitatis, ait, "ille obliviscitur Caesarem se esse, ego memini me Caesaris filiam." Cumque conscii flagitiorum mirarentur quo modo similes Agrippae filios pareret, quae tam vulgo potestatem corporis sui faceret, ait, "numquam enim nisi navi plena tollo vectorem." Simile dictum Popilliae Marci filiae, quae miranti cuidam quid esset quapropter aliae bestiae numquam marem desiderarent nisi cum praegnantes vellent fieri, respondit, "bestiae enim sunt." Sed ut a feminis ad viros et a lascivis iocis
Abbreviated transcription (Latin):
ltaq int̃ amiis dictt dups sehabere filias delicatas
pon necis habera ferre rẽ publacĩ anuia enerit. aden le¬
centiore uistiu & oclilas offenderat patres tacentis. Minto a
us sui postera dicmore: oleũ patre affectata siuiritate
cõpletaest : Atille qui pridie dolorẽ suũ cticueri. gaudu con¬
tinere ñ potuit. x quantũ hncait infilia augusti ꝓbabilior
coltus Notide fult pãrit cini sto iulus. insauerbis. Iodũ enimo
patris oculis ornaiui. hero ueri. Notũ & illud. x uortorant inso
poplũ inspocticulo gladiatorũ lia ae iũlia corutitus disp¬
militadme: Quippe cingenitib: liuia grauibr utris. hec iuuan¬
tutis & quidẽ lixuriose grege circũ sedeatur. A dmonuit
pater scripto. uidera: quantũ int duas principes femiuã sint¬
etẽ. Elsganẽ illa rescripsit: oehi metũ senes fient. Endẽ uila
mature habere ceperat canos. quos legere secretẽ solebnt.

Expanded text:
Itaque inter amicos dixit duas habere se filias delicatas, Itaque inter amicos dixit duas habere se filias delicatas, quas necesse haberet ferre, rem publicam et Iuliam. Venerat ad eum licentiore vestitu et oculos offenderat patris tacentis. Mutavit cultus sui postera die morem et laetum patrem adfectata severitate complexa est. At ille qui pridie dolorem suum continuerat, gaudium continere non potuit et, "quantum hic", ait, "in filia Augusti probabilior est cultus!" Non defuit patrocinio suo Iulia his verbis: "hodie enim me patris oculis ornavi, heri viri." Notum et illud: adverterant in se populum in spectaculo gladiatorum Livia et Iulia comitatus dissimilitudine, quippe cingentibus Liviam gravibus viris, haec iuventutis et quidem luxuriosae grege circumsedebatur. Admonuit pater scripto, videret quantum inter duas principes feminas interesset. Eleganter illa rescripsit: "et hi mecum senes fient." Eadem Iulia mature habere coeperat canos, quos legere secrete solebat.
Abbreviated transcription (Latin):
dispenisatertt̃ cȩsar uocauit. ex sestertia centu milia numerare
grȩtulo aussit. Uultis aliqua a filiȩ ei iulie dicta refrra¬
otuns S si garrulus nputabor uolo demorib. feminȩ pau
ririusẽ: ne quis quã urm habeat serta & discenda qus ꝓ¬
sia suꝑ ear uergentis inseniũ. Si indulgentia tẽ fortanȩ
qnas patris ab utebatur. cũ alioquin litter arũ amor multaq
emiditio quod milla domo facile erat p̃terua mitis huma¬
nitas minumeq seuus animꝰ ingentẽ feminȩ gram cciliarens
mnurantib: quiuicia noscebant tantã parit diuersitatẽ.
N ansemel p̃ceperat pat̃ tẽperato tam int indulgentia
grauitatẽq. sermone moderarta᷑ ꝓfusos cultus ꝑspicuosq
comitatus. Iae cũ adnepotu turbã similitudineq respe¬
ecerat qua re p̃sentabat᷑ agrippa dubitare pudicitia
filiȩ ertbiescebat. Inde blandiebatur sibi augastos locũ
infilit anim̃ usq adsperiẽ ꝓcatitatis. Sed reatu libo¬
ru atale fuisse apud maiores claudiã credere audebat

Expanded text:
dispensatorem Caesar vocavit et sestertia centum milia numerare Graeculo iussit. Vultis aliqua et filiae eius Iuliae dicta referamus? Sed si garrulus non putabor, volo de moribus feminae pauca praemittere, ni quisquam vestrum habeat seria et discenda quae psana superesset, vergentis in senium, sed indulgentia tam fortunae quam patris abutebatur, cum alioquin litterarum amor multaque eruditio, quod in illa domo facile erat, praeterea mitis humanitas minimeque saevus animus ingentem feminae gratiam conciliarent, mirantibus qui vitia noscebant tantam pariter diversitatem. Non semel praeceperat pater, temperato tamen inter indulgentiam gravitatemque sercomitatus. Idem cum ad nepotum turbam similitudinemque respexerat qua repraesentabatur Agrippa, dubitare de pudicitia filiae erubescebat. Inde blandiebatur sibi Augustus laetum in filia animum usque ad speciem procacitatis sed reatu liberum, et talem fuisse apud maiores Claudiam credere audebat.
Abbreviated transcription (Latin):
du transit augustus respondit: satis domi salutatorũ taliu
habeo suꝑfuit cont no memoria cteae illa quibidnm̃ quȩ ren¬
te solebut audit. subtexer&. opera cetimpen perut
ad quod ce sar ristt temiq aueriussit quanti nullã ad huc.
emerat Solebat descendenti apalario tȩsari homorificũ
aliquad upigra ma porrigore greculus. locũ frustra sype
fetissa rursusq eũ idẽ fasturũ udissoc augustus. breiu
sua manu incharta: ercarauit grȩtũ epigrama fergenta
deinde oburã adse musit alle Iogendo laudare mrari teno

Expanded text:
dum transit Augustus, respondit: Satis domi salutatorum talium dum transit Augustus, respondit: Satis domi salutatorum talium habeo. Superfuit corvo memoria, ut et illa quibus dominum querentem solebat audire subtexeret: OpeAd quod Caesar risit emique avem iussit quanti nullam adhuc emerat. Solebat descendenti a Palatio Caesari honorificum aliquod epigramma porrigere Graeculus. Id cum frustra saepe fecisset rursusque eum idem facturum vidisset Augustus, breve sua manu in charta exaravit Graecum epigramma, pergenti deinde ad se obviam misit. Ille legendo laudare, mirari tam
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss& nũmis liberalis. cosdẽq. postea toronius ȩque inter
cȩnã querenti ȩ sari sic excusaut: admalos sunt. Sublimis
actiaca uictoria reuertebatur. Occurrit ei int gratulantes
coruũ tenens quẽ instatuerat hȩc dicere aue cȩsir uictoram¬
perator. Miratus cȩsar officiosa auẽ. uiginti milib: irũinoꝵ
emit Socius opificis adquẽ nihil ex illa liberalitate ꝑuenerat.
ad firmauit cȩfari habere illũ & aliũ coruũ: que ut ad ferre
imperator antoni Nbil exasperatꝰ satis dux̃ iubere illũ di¬
uidere donatiuũ cũ contubernali: Salictatus similit apsitaco
emietĩ tissit. Idẽ miratus inpica. func quaq redemit. Exẽ¬
plũ sutore pauporẽ solligtauit. uit c:atũ anstuerit ad pa¬
rẽ salutationẽ qui impendio enseustas sȩpẽ ad auẽ non respom¬
dente dicere solȩbat. opera. & impens perut: Aliquando
tam̃ coruus coep̾it: dicere dictata salutatione. hacaudita

Expanded text:
fuisset nummis liberalis: eosdemque postea Toronius aeque inter fuisset nummis liberalis: eosdemque postea Toronius aeque inter coenam quaerenti Caesari sic excusavit: Ad molas sunt. Sublimis Actiaca victoria revertebatur. Occurrit ei inter gratulantes corvum tenens, quem instituerat haec dicere: Ave, Caesar victor imperator. Miratus Caesar officiosam avem viginti milibus nummum emit. Socius opificis, ad quem nihil ex illa liberalitate pervenerat, adfirmavit Caesari habere illum et alium corvum, quem ut adferre imperator Antoni. Nihil exasperatus satis duxit iubere illum dividere donativum cum contubernali. Salutatus similiter a psittaco emi eum iussit. Idem miratus in pica hanc quoque redemit. Exemplum sutorem pauperem sollicitavit ut corvum insititueret ad parem salutationem: qui impendio exhaustus saepe ad avem non respondentem dicere solebat: Opera et impensa periit. Aliquando tamen corvus coepit dicere dictatam salutationem. Hac audita
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ tulit. Inquadã uilla inquiceas noctes agebat rũ pen¬
te sõnũ ei erebro noctuȩ cantu. p̃dendã curauit noctuã
miles aucupis peritus. & spe ingentis premis ꝑtulit: laudato impe¬
rator mille nũmos dariiussit. Ille ausus : dicere. malo uiuat
auẽq dimisit. Quis ñ miratꝰ ÷ ñ offenso cesare alisse milite
c̃tumacẽ: Ueteran cũ die sibi dicto periolitaretur. acces st
inpublico ad cȩsarẽ. rogauitq ut sibi adeã . Ille aduoatũ quẽ
ex comitatu suo elegerat sine mora dedit. cõmenda uitq. er
litigatorẽ. Exclamauit ingenti uoce ueteratꝰ. at nego cȩfir
periditante te actiaco bello uicariũ quȩ siu. si ꝓte ipse pug¬
naui. detexitq. imp̃ssas cicatriaes. Crubuit cȩsar uenit que
in ad uocationẽ ut qui uerera᷑ non suꝑbus tantũ s. ceiã ingrat
uideri. Delectatꝰ int̾ cȩnã erat simphoniacis toronii flacci
mangonis. atq. eos flimento donauerat . cũ in alta acre amata

Expanded text:
ritatem tulit. In quadam villa inquietas noctes agebat rumpente somnum eius crebro noctuae cantu. Prendendam curavit noctuam. Miles aucupii peritus et spe ingentis praemii pertulit. Laudato imperator mille nummos dari iussit. Ille ausus est dicere: Malo vivat, avemque dimisit. Quis non miratus est non offenso Caesare abisse militem contumacem? Veteranus, cum die sibi dicto periclitaretur, accessit in publico ad Caesarem, rogavitque ut sibi adesset. Ille advocatum quem ex comitatu suo elegerat sine mora dedit, commendavitque ei litigatorem. Exclamavit ingenti voce veteranus: At non ego, Caesar, periclitante te Actiaco bello vicarium quaesivi, sed pro te ipse pugnavi, detexitque inpressas cicatrices. Erubuit Caesar, venitque in advocationem, ut qui vereretur non superbus tantum sed etiam ingratus videri. Delectatus inter coenam erat symphoniacis Toronii Flacci mangonis, atque eos frumento donaverat, cum in alia acroamata
Abbreviated transcription (Latin):
ma atq ingenio liberali. Hunc cebes socraticꝰ:
hortante socrate emisse dr̃ habuisseq in phi¬
loso phiȩ disciplinis. Atq is postea: philosophꝰ
illustris emersit. sermonesq eiꝰ de socrate ad¬
modũ elegantes leguntur. Alii quoq ñ pauci
serui fuer. qui post: philoso phi clari extiter̃
Ex quib ille menippus fuit : cuiꝰ libros. mar¬
cus uarro. insatyris emulatus ÷. quas alii: cini¬
cas ipse appellat : menippeas. S aephilostra¬
tiperipate tici seruus põpolus & Tenonis sto¬
ici seruus. qui ꝑ seus uocatus est : & epicuri cui
mys nomen fuit: philosophi ñ incelebres illa
gate uixer̃. diogenes oeiã cinicus. lico ex
liber tate: inseruitutẽ uenũ ierat. Que
cũ emere uelloe xeniades corinthius : oe qͥd
artificii nouissoe ꝑcontatus :. noui inquit

Expanded text:
ma atque ingenio liberali. Hunc Cebes Socraticus ma atque ingenio liberali. Hunc Cebes Socraticus hortante Socrate emisse dicitur habuisseque in philosophiae disciplinis, atque is postea philosophus inlustris emersit sermonesque eius de Socrate admodum elegantes leguntur. Alii quoque non pauci servi fuerunt qui post philosophi clari extiterunt. Ex quibus ille Menippus fuit, cuius libros M. Varro in saturis aemulatus est, quas alii Cynicas, ipse appellat Menippeas. Sed et Philostrati Peripatetici servus Pompylus et Zenonis Stoici servus qui Perseus vocatus est et Epicuri, cui Mys nomen fuit, philosophi non incelebres illa aetate vixerunt. Diogenes etiam Cynicus, licet ex libertate, in servitutem venum ierat. Quem cum emere vellet Xeniades Corinthius, ecquid artificii novisset percontatus est: "novi", inquit
Abbreviated transcription (Latin):
hostib cũ ꝓsequentiũ lacrimis. ad fidẽ doloris: in ge¬
stȩ sunt. Quȩ cũ aliuio in castris distributȩ fuis¬
sent : uiros plurimo uino ꝓuocauer̃. diẽ festũ apud
se esse simulantes. Quib soporatis: ex arbore ca¬
pͥfico quȩ castris erat ꝓxima : signũ romanis de¬
derunt. Quicũ repentina incursione superas disi¬
sent: memor beneficii senatus : om̃s ancillas ma¬
nuius sit emitti. dotẽq is ex publico fecit. oc
ornatũ quo tunc erant usȩ : gestare c̃cessit. diẽq.
ipsũ : nonas captinas nuncripant. ab illa capͥfico: ex
fico manat: ꝓpt̾ memoriã facti prȩcedentis adhi¬
boeur. S nec ad philosophandũ. in eptũ uel im¬
par seruile ingeniũ fuit. Fȩđon excohorte
socratica: socratiq & platoni ꝑfamiliaris adõ:
ut plato eius nomini. librũ illũ diuinũ deim¬
mor talitate animȩ dicarae : seruus fuit. for¬

Expanded text:
hostibus cum prosequentium lacrimis ad fidem doloris ingehostibus cum prosequentium lacrimis ad fidem doloris ingestae sunt. Quae cum a Livio in castris distributae fuissent, viros plurimo vino provocaverunt diem festum apud se esse simulantes: quibus soporatis ex arbore caprifico quae castris erat proxima signum Romanis dederunt. Qui cum repentina incursione superassent, memor beneficii senatus omnes ancillas manu iussit emitti dotemque his ex publico fecit et ornatum quo tunc erant usae gestare concessit, diemque ipsum Nonas Caprotinas nuncupavit ab illa caprifico ex fico manat propter memoriam facti praecedentis adhibetur. Sed nec ad philosophandum ineptum vel impar servile ingenium fuit. Phaedon ex cohorte Socratica Socratique et Platoni perfamiliaris, adeo ut Plato eius nomini librum illum divinum de immortalitate animae dicaret, servus fuit for
Abbreviated transcription (Latin):
utilius rei publicȩ in ulla nobilitate repperias
origo nec causa celebritatis ignota sit. Iunonienĩ
captinȩ: dre illo liberȩ parit̾ ancillȩq sacrifi¬
cant sub arbore capͥfico in memoriã benignȩ uir¬
tutis : quȩ in ancillarũ animis ꝓ c̃seruatione
publicȩ dignitatis apparuit. Nã post urbẽ captã cũ
sedatus ec̃e gallicus motus : res publica uero eõe ad tenue
deducta : finitimi opor tunitatatẽ inuadendi romani
nominis aucupati: p̃fecer̾ sibi postumiu liuiũ fi¬
denatiũ dictatorẽ. Qui mandatis ad senatũ missis
postulauit : ut siuellent reliquias suȩ ciuitatis
manere : matres familiȩ sibr & uirgines dederent᷑:
Cũq patres eent in ancipiti deliberatione suspensi:
ancilla nomine tutela seu p̾hi lotis: pollicita est. se
cũ exeris ancillis. sub nomine dominarũ. ad hostes
iturã. Habituq matrũ familias & uirginũ sũpto:

Expanded text:
utilius rei publicae in ulla nobilitate repperias. utilius rei publicae in ulla nobilitate repperias. origo et causa celebritatis ignota sit. Iunoni enim Caprotinae die illo libero pariter ancillaeque sacrificant sub arbore caprifico in memoriam benignae virtutis quae in ancillarum animis pro conservatione publicae dignitatis apparuit. Nam post urbem captam cum sedatus esset Gallicus motus, res publica vero esset ad tenue deducta, finitimi oportunitatem invadendi Romani nominis aucupati praefecerunt sibi Postumium Livium Fidenatium dictatorem, qui mandatis ad senatum missis postulavit ut, si vellent reliquias suae civitatis manere, matres familiae sibi et virgines dederentur. Cumque patres essent in ancipiti deliberatione suspensi, ancilla nomine Tutela seu Philotis pollicita est se cum ceteris ancillis sub nomine dominarum ad hostes ituram: habituque matrumfamilias et virginum sumpto
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ exlibertinis conseriptarũ opera memora¬
bilis uirtutis apparuit. Ccȩsar ẽ cũ milites in a¬
missoꝵ locũ substituerae : seruos quoq ab amicis
accepisse. & eoꝵ forti opera usũ esse cõperimꝰ
Cȩsar augustus in germania & illirico cohor¬
tes libertinoꝵ cõplures legit. quas uoluntarias
appellauit. Ac ne putes hȩc in nr̃a tantũ ẽtigis¬
se re publica: borysthenitȩ oppugnante ⁊ opiri¬
one : seruis liberatis. dataq. ciuitate peregrinis.
& factis tabulis nouis: hostẽ sustinere potuerunt
Cleomenes lacedemon. cũ mille & quingenti
soli lacedemonii. quiarma ferre possent suꝑfuis¬
sent : ex seruis manu missis. bellatoꝵ nouẽ milia
c̃scripsit. Athenienses quoq c̃suptis publicis opib :
seruis libertatẽ dederunt. Acne in solo uirili
sexu estimes int̾ seruos extitisse uirtutes: ac¬
cipe ancillarũ factũ ñ minꝰ memorabile. nec qͦ

Expanded text:
decim ex libertinis conscriptarum opera memoradecim ex libertinis conscriptarum opera memorabilis virtutis apparuit. Caesarem, cum milites in amissorum locum substitueret, servos quoque ab amicis accepisse et eorum forti opera usum esse conperimus. Caesar Augustus in Germania et Illyrico cohortes libertinorum conplures legit, quas voluntarias appellavit. Ac, ne putes haec in nostra tantum contigisse re publica, Borysthenitae obpugnante Zopyrione servis liberatis dataque civitate peregrinis et factis tabulis novis hostem sustinere potuerunt. Cleomenes Lacedaemonius, cum mille et quingenti soli Lacedaemonii qui arma ferre possent superfuissent, ex servis manu missis bellatorum novem milia conscripsit. Athenienses quoque consumptis publicis opibus servis libertatem dederunt. Ac, ne in solo virili sexu aestimes inter servos extitisse virtutes, accipe ancillarum factum non minus memorabile, nec quo
Abbreviated transcription (Latin):
lscũ paruos relinquerae liberos: micitho seruo suo
cõmendasse contentus ÷. Is tuceiã sancte gessit.
imperiũq tã clem̃ter optinuit : ut regini a seruo
regi ñ dedignarentur. Perductis deinde in ȩta¬
tẽ pueris: & bona & imperiũ tradidit. Ipse par¬
uo uiatico sũpto: ꝓfectus est. & olipiȩ cũ sum ma
tranquillitate consenuit. Quid&iã in cõmune
seruilis fortuna ꝓfuerit: ñ paucis dococꝰ: Bello pu¬
nico cũ de essent quiscriberent᷑: serui ꝓdominis
pugnaturos se polliciti: inciuitatẽ recepti sunt.
& uolones quia sponte hoc uoluer̃: appellati: Ad
cannas quoq uictis romanis. octo milia seruoꝵ
ep̃ta militauer̃. Cũq minoris captiui redimi pos¬
sent: maluit seres publica seruis intanta tẽ pesta¬
te cõmittere S oe post cala mitatẽ apud trasi¬
mẽnũ notȩ cladis acceptã : libertini quoq insa¬
cram̃tũ uocati sunt: bello sociali: cohorniũ duo¬

Expanded text:
Is cum parvos relinqueret liberos, Micytho servo suo Is cum parvos relinqueret liberos, Micytho servo suo commendasse contentus est. Is tutelam sancte gessit, imperiumque tam clementer optinuit, ut Rhegini a servo regi non dedignarentur. Perductis deinde in aetatem pueris et bona et imperium tradidit: ipse parvo viatico sumpto profectus est et Olympiae cum summa tranquillitate consenuit. Quid etiam in commune servilis fortuna profuerit, non paucis docetur. Bello Punico cum deessent qui scriberentur, servi pro dominis pugnaturos se polliciti in civitatem recepti sunt, et Volones, qui sponte hoc voluerunt, appellati. Ad Cannas quoque victis Romanis octo milia servorum empta militaverunt: cumque minoris captivi redimi possent, maluit se res publica servis in tanta tempestate committere: sed et post calamitatem apud Thrasimenum notae cladis acceptam libertini quoque in sacramentum vocati sunt. Bello sociali cohortium duo
Abbreviated transcription (Latin):
C gracchũ exauentino fugientẽ : euporus seruꝰ. uel.
ut quidã tradunt philocrates. dũ aliqua spes salu¬
tis erat: indiuulsus comes qua potuit ratione tutatꝰ ::
suꝑ occisũ deinde animã scissis ꝓpͥo uulnere uisce¬
rib effudit. Ipsũ publiũ scipionẽ a fricani patrẽ :
post quã cũ hanmbale c̃flixerat : sauciũ inequũ
seruus imposuit. & coceris deserentib: solus in ca¬
stra ꝑduxit. Parũ fuerit : dominis p̾stitisse ui¬
uentib. Quid ꝙin his quoq. exigendȩ uindictȩ
repperit᷑ animositas : Nã seleuci regis seruus. cũ
seruira amico eiꝰ a quo dominꝰ fuerat int̾emptꝰ:
cȩ nantẽ in ultionẽ domini confodit. &d qđ duas uirtu¬
tes. quȩ int̾ nobiles quoq unicȩ clarȩ sunt : in uno uideo
mancipio imperiũ regendi pertciã & imperiũ c̃tẽ p¬
nendi : magnanimitatẽ: Anaxilaus enĩ messenius :
qui messanã insiciliã c̃didit. fuit reginoꝵ tyrannꝰ.

Expanded text:
C. Gracchum ex Aventino fugientem Euporus servus vel, C. Gracchum ex Aventino fugientem Euporus servus vel, ut quidam tradunt, Philocrates, dum aliqua spes salutis erat indivulsus comes, qua potuit ratione tutatus est: super occisum deinde animam scissis proprio vulnere visceribus effudit. Ipsum P. Scipionem Africani patrem, postquam cum Hannibale conflixerat, saucium in equum servus inposuit et ceteris deserentibus solus in castra perduxit. Parum fuerit dominis praestitisse viventibus: quid, quod in his quoque exigendae vindictae repperitur animositas? Nam Seleuci regis servus, cum serviret amico eius a quo dominus fuerat interemptus, coenantem in ultionem domini confodit. Quid, quod duas virtutes quae inter nobiles quoque unice clarae sunt in uno video fuisse mancipio, imperium regendi peritiam et imperium contempnendi magnanimitatem? Anaxilaus enim Messenius, qui Messanam in Sicilia condidit, fuit Rheginorum tyrannus.
Abbreviated transcription (Latin):
domiũ ꝓder&e : potuit ad ducr. Asinio ceiã pollio¬
ne. acerbe cogente patauinos: ut pecuniã & arma
conferrent : dominisq ob hoc latentib : p̃mio seruis
cũ libertate ꝓposito qui dominos suos ꝓderent : con¬
stat seruoꝵ nullũ uictũ prȩmio dominũ ꝓdidisse
Audi inseruis ñ fidẽ tantũ. s &e facundũ bonȩ in¬
licta domina ad hostes transfuger̃. Capto de inde
oppido. impaeũ indomũ habita conspiratione fecter̃.
& extraxer̃ dominã : uultu pȩnã minante. hac uo¬
ce obuiis asserente : qđ tandẽ sibi data eõe copia
crudelẽ dominã puniendi. raptãq quasi ad suppliciũ :¬
obsequiis plenis piceate tutatisunt. Uide in hac
fortuna magnanimitatẽ : exitũ mortis. ludibrio
p̃ferentẽ .C. ua tiũ pelignũ italicensẽ cõprehensu
a cohortib: suis. ut põpeio traderceꝰ : seruus eivs
occidit. ac se ne domino suꝑstes fierae: int̾emit

Expanded text:
dominum proderet potuit adduci. Asinio enim Polliodominum proderet potuit adduci. Asinio enim Pollione acerbe cogente Patavinos ut pecuniam et arma conferrent, dominisque ob hoc latentibus, praemio servis cum libertate proposito qui dominos suos proderent, constat servorum nullum victum praemio dominum prodidisse. Audi in servis non fidem tantum sed et facundum bonae inlicta domina ad hostes transfugerunt. Capto deinde oppido impetum in domum habita conspiratione fecerunt et extraxerunt dominam vultu poenam minante ac voce obviis adserente, quod tandem sibi data esset copia crudelem dominam puniendi: raptamque quasi ad supplicium obsequiis plenis pietate tutati sunt. Vide in hac fortuna etiam magnanimitatem exitum mortis ludibrio praeferentem. C. Vettium Pelignum Italicensem conprehensum a cohortibus suis, ut Pompeio traderetur, servus eius occidit, ac se, ne domino superstes fieret, interemit.
Abbreviated transcription (Latin):
peditus inscripta fronte. cũ post dã pnationẽ donini
aliena ece misericordia sequitus. fugientẽ ꝑse quo¬
tus ÷ hortatusq nese timeroe. sciente. contu meliã
sua fortunȩ imputandã eẽ cnĩ domino. abditũq mi¬
nistero suo aluit. Cũ deinde ꝑsequentes ad eẽ sen¬
sis sae. senẽ quẽ casus optulit iugulauit. &e anc̃ struetã
pifa coniecit: qua accensa occurrit eis quirestio¬
ne querebant dicens. cdã pnatũ sibi pęnas liusse. mul¬
to aigrs a se uexatũ quã ipse uexauerat: & fide
habita restio liberatus : Cȩpionẽ quoq qui in augusti
necẽ fuerat animatus : postquã detecto scelere dãp¬
natus ÷ seruus ad tiberĩ incista doc ulit. ꝑuectũq.
hostia inde agrũ laurente : ad patris uillã nocturno
iinere ꝑdueit. Cũ isdẽ de nauigationis naufra¬
gio una expulsũ clominũ neapoli dissimulant᷑ occu¬
luit. exceptusq acenturione : nec p̃cio nec minis ut

Expanded text:
peditus inscripta fronte, cum post damnationem domini peditus inscripta fronte, cum post damnationem domini aliena esset misericordia solutus, fugientem persecutus est hortatusque ne se timeret scientem contumeliam suam fortunae imputandam esse, non domino, abditumque ministerio suo aluit. Cum deinde persequentes adesse sensisset, senem quem casus obtulit iugulavit et in constructam pyram coniecit. Qua accensa occurrit eis qui Restionem quaerebant dicens damnatum sibi poenas luisse multo acrius a se vexatum quam ipse vexarat: et fide habita Restio liberatus est. Caepionem quoque qui in Augusti necem fuerat animatus, postquam detecto scelere damnatus est, servus ad Tiberim in cista detulit, pervectumque Hostiam inde in agrum Laurentem ad patris villam nocturno itinere perduxit. Cumis deinde navigationis naufragio una expulsum dominum Neapoli dissimulanter occuluit: exceptusque a centurione nec pretio nec minis ut
Abbreviated transcription (Latin):
exseruis anulo eiuis & ueste insignitus: incubiculo
ad quod irruebant qui ꝑsequebant᷑: ꝓdomino iacuit.
militib q. ingredientib ceruicẽ p̃buit. & ictũ tãqra
urbinꝰ excepit: urbinꝰ postea restitutus: monum̃¬
tũ ei fecit. titulo scriptionis qui tantũ meritũ lo¬
quer&᷑ adiecto. Ae sopus libertus de mostens:
conscius adulterii ꝙ cũ uilia patronꝰ ad miserat:
tortus dutissime : ꝑ seuerauit ñ ꝑdere patrons.
donec aliis coarguentib consciis. Se mostenes ipse
fater&̾ Ene estimes ab uno facile celari posse
secr& ũ. labienũ ope libertoꝵ latentẽ: ut indi¬
carent liberti nullo torm̃toꝵ genere cõpulsis
Ac nequis libertos dicat hanc fide̾ beneficio
potius libertatis acceptȩ quã ingenio debuisse.
accipe serui in dominũ benignitatẽ. cũ ipse ado¬
mino punirae᷑. Anciũ enĩ restionẽ: ꝓscriptũ. solũq
nocte fugientẽ diripientib: bona eius aliis seruus cõ¬

Expanded text:
ex servis anulo eius et veste insignitus in cubiculo ex servis anulo eius et veste insignitus in cubiculo ad quod inruebant qui persequebantur pro domino iacuit militibusque ingredientibus cervicem praebuit et ictum tamquam Vrbinus excepit. Vrbinus postea restitutus monumentum ei fecit titulo scriptionis qui tantum meritum loqueretur adiecto. Aesopus libertus Demosthenis, conscius adulterii quod cum Iulia patronus admiserat, tortus diutissime perseveravit non prodere patronum, donec aliis coarguentibus consciis Demosthenes ipse fateretur. Et ne aestimes ab uno facile celari posse secretum, Labienum ope libertorum latentem ut indicarent liberti nullo tormentorum genere compulsi sunt. Ac ne quis libertos dicat hanc fidem beneficio potius libertatis acceptae quam ingenio debuisse, accipe servi in dominum benignitatem cum ipse a domino puniretur. Antium enim Restionem proscriptum solumque nocte fugientem, diripientibus bona eius aliis, servus com
Abbreviated transcription (Latin):
dit: irã furorẽq euoc&. Domi enĩ nobis animos in¬
cere uolumꝰ inseruos Nã ut ceera crudelitatis
genera prȩtereã : sunt quidũ se m̃sȩ copiis & auidi¬
tate distendunt: circũ stantib seruis mouere labra.
nec in hoc quidẽ ut loquantꝰ : licere ꝑmittuntꝰ uir¬
ga murmur om̃e conpescitur: & ne fortuita quidẽ
uerberib excerpta sunt. tussis sternuta m̃tũ. sin¬
gultus : magno malo luitur. sic fit: ut isti de domoͥ lo¬
quantur : quib: corã domino loqui non lic&e: Atilli
quib ñ tantũ p̃sentib dominis. s cũ ipsis erat sermo:
quaꝵ os ñ consuebat᷑ : Parati erant ꝓdomino
porrigere ceruicẽ. & periculũ im minens in caput
suũ uertere. In conuiuiis loquebant᷑ s in torm̃tis
tacebant. Uis exercitas inseruili pectore uirtu¬
tes recenseamꝰ: Primꝰ tibi urbinꝰ occurrat. Quicũ
uis sus occidi inreatino later&e: latebris ꝓditis: unꝰ

Expanded text:
dit iram furoremque evocet. Domi enim nobis animos indit iram furoremque evocet. Domi enim nobis animos incere volumus in servos. Nam ut cetera crudelitatis genera praeteream, sunt qui, dum se mensae copiis et aviditate distendunt, circumstantibus servis movere labra nec in hoc quidem ut loquantur licere permittunt: virga murmur omne compescitur, et ne fortuita quidem verberibus excepta sunt; tussis, sternutamentum, singultus magno malo luitur. Sic fit ut isti de domino loquantur, quibus coram domino loqui non licet. At illi quibus non tantum praesentibus dominis sed cum ipsis erat sermo, quorum os non consuebatur, parati erant pro domino porrigere cervicem et periculum imminens in caput suum vertere: in conviviis loquebantur sed in tormentis tacebant. Vis exercitas in servili pectore virtutes recenseamus? Primus tibi Vrbinus occurrat: qui cum iussus occidi in Reatino lateret, latebris proditis unus
Abbreviated transcription (Latin):
quoq & in sermonẽ illũ : & ñ nũquã in necessarrõ
ad mitte consiliũ. Nã & maiores nr̃i. om̃ẽ domi¬
Nnis inuidiã: om̃ẽ seruis contumeliã de trahen¬
tes : dominũ : patrẽ familias. seruos. familiares
appellauer̃. Colant gͦ te potius seruitui. mihi crede:
quã timeant Dicae aliquis. nc̃ me dominos de fastigiosio
deicere &e quodã mͦ ad pilleũ seruos uocare. quos debsiro
dixi magis colere: quã timere. Hoc qui senserit: obli uscẽ
id dominis parũ nonesse : quod dissatis est. Deinde quico¬
litur: & iã amatur. Non potest amor cũ timore misceri
Unde putas arrogantissimũ illud manasse ꝓuerbũ
quo iactatur: totide hostes nobis esse quot seruos : Hon
habemꝰ illos hostes: s facimꝰ. cũ in illis suꝑbissimi. contu¬
meliosissimi. crude lissimi sumꝰ & ad rabiẽ nos cogtꝰ
ꝑuenire deliciȩ. ut quicquid ñ ex uoluntate respon¬

Expanded text:
quoque et in sermonem illum et nonnumquam in necessarium quoque et in sermonem illum et nonnumquam in necessarium admitte consilium. Nam et maiores nostri omnem dominis invidiam, omnem servis contumeliam detrahentes, dominum patremfamilias, servos familiares appellaverunt. Colant ergo te potius servi tui, mihi crede, quam timeant. Dicet aliquis nunc me dominos de fastigio suo deicere, et quodammodo ad pileum servos vocare, quos debere dixi magis colere quam timere. Hoc qui senserit obliviscetur id dominis parum non esse quod dis satis est. Deinde qui colitur etiam amatur: non potest amor cum timore misceri. Unde putas adrogantissimum illud manasse proverbium quo iactatur totidem hostes nobis esse quot servos? Non habemus illos hostes sed facimus, cum in illos superbissimi contumeliosissimi crudelissimi sumus, et ad rabiem nos cogunt pervenire deliciae, ut quicquid non ex voluntate respon
Abbreviated transcription (Latin):
bidini seruit. alius auariciȩ. alius ambitioni. om̃s
Aspei. om̃s timori. & certe nulla seruitus turpior:
quã uoluntaria. At nos iugo afortuna imposito
sub iacentẽ : tã quã miserũ uilẽq. calcamꝰ. Qð uero nos
nr̃is ceruicib inserimꝰ : ñ patimꝰ rep̃hendi. In ue¬
nies int̾ seruos: aliquẽ pecunia fortiorẽ. In uenies
dominũ : spe lucri oscula alienoꝵ seruoꝵ manib
infigentẽ Nongͦ fortuna homines estimabo : s
morib Sibi quisq dat mores. c̃ditionẽ : casus adsi¬
gnat quẽ admodũ stultus ÷ qui empturus equũ¬
ñ ipsũ inspicit s stratũ eiꝰ ac frenos: sic stultissimꝰ ÷:
qui hominẽ aut ex ueste. aut exconditione. quȩ
nob̾ uestis modo circundata ÷: estimandũ putat
Non ÷ mi euangele: quod amicũ tantã inforo oc
incuria queras Sidiligent̃ ad tenderis: in ueni¬
es & domi. Tu modo uiue cũ seruodem̃t̃. comit̾

Expanded text:
bidini servit, alius avaritiae, alius ambitioni, omnes bidini servit, alius avaritiae, alius ambitioni, omnes spei, omnes timori; et certe nulla servitus turpior quam voluntaria. At nos iugo a Fortuna imposito subiacentem tamquam miserum vilemque calcamus, quod vero nos nostris cervicibus inserimus non patimur reprehendi. Invenies inter servos aliquem pecunia fortiorem: invenies dominum spe lucri oscula alienorum servorum manibus infigentem: non ergo fortuna homines aestimabo sed moribus. Sibi quisque dat mores: conditionem casus adsignat. Quemadmodum stultus est qui empturus equun inpsum inspicit sed stratum eius ac frenos, sic stultissimus est qui hominem aut ex veste aut ex conditione, quae nobis vestis modo circumdata est, aestimandum putat. Non est, mi Evangele, quod amicum tantum in foro et in curia quaeras. Si diligenter adtenderis, invenies et domi. Tu modo vive cum servo clementer: comiter
Abbreviated transcription (Latin):
AΠΟΥCTΑΥΡΟΥ. s a redinte gratione ut uarroni pla¬
co qͥ instaurare ait esse instar nouare. Uides
quanta de seruo addõꝵ sũmũ cura ꝑuenerit. Tibi
aut̃ unde inseruos tantũ & tã in ane fastidiũ: qͣsi
ñ exisdẽ tibi aec̃stent & alant̾ elem̃tis: eundẽq.
spiritũ ab eodẽ principe carpant : Uistu cogita¬
reeos quos ius tuũ uocas. is dẽ seminib: ortos. eo¬
de fruicęlo. ȩque uiuere eque mori: serui suNT.
immo homines: seruisunt. immo c̃serui. Si cogita¬
ueris tantundẽ in utrosq licere fortunȩ : tã tu
illũ uidere liberũ potes: quã ille teseruũ. Nescis
qua ȩtate hecuba seruire cȩperit. qua croesus.
qua darei mat̾. quadiogenes. qua platon ipse: Postre¬
mo quid ita nom̃ seruitutis horremꝰ : Seruꝰ ÷ quidẽ:
s necessitate .s fortasse libero animo seruus ÷
Hoc illi nocebit: si ostenderis quis nonsit. Alius li¬

Expanded text:
ἀπὸ τοῦ σταυροῦ, sed a redintegratione, ut Varroni plaἀπὸ τοῦ σταυροῦ, sed a redintegratione, ut Varroni placet, qui instaurare ait esse instar novare. Vides quanta de servo ad deorum summum cura pervenerit. Tibi autem unde in servos tantum et tam inane fastidium, quasi non ex isdem tibi et constent et alantur elementis eundemque spiritum ab eodem principio carpant? Vis tu cogitare eos, quos ius tuos vocat, isdem seminibus ortos eodem frui caelo, aeque vivere, aeque mori? Servi sunt: immo homines. Servi sunt: immo conservi, si cogitaveris tantundem in utrosque licere fortunae. Tam tu illum videre liberum potes quam ille te servum. Nescis qua aetate Hecuba servire coeperit, qua Croesus, qua Darei mater, qua Diogenes, qua Platon ipse? Postremo quid ita nomen servitutis horremus? Servus est quidem, sed necessitate, sed fortasse libero animo. Servus est: hoc illi nocebit, si ostenderis quis non sit. Alius li
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlũ peneta uerie Anno enĩ post romã candi¬
tã quadringentesimo septua gesimo quarto:
autronius quidã maximus. serirũ suṽ uerbe¬
ratũ patibuloq. c̃strictũ: ante specta culi co̾mis¬
sione tercir cũ egit. Ob quã eausã indigna¬
tus inppit̾: annio cuid&̃ ꝑ qui& ẽ imperauit.
ut seuatiu nunciar& . ñsibi placu isse plenṽ
rudelitatis admissũ & uodis simulante:
filis ipstos mors repentita conteĩ psit. Ac
post sȩcundã denunciatione: ob eandẽ neglegentiã:
ipse quoq insubitã corporis debilitatẽ solutus est
Sic demũ ex consilio amicoꝵ lectica delatꝰ: senatui
retulit & iux consũ mato sermone : sine mora recu¬
perata bona ualitudine: curia pedib egressus est
Exsenatus itaq consulto & menia lege: ad pciandũ
iouẽ additꝰ ÷ illis circensib. dies is. qui instauraticius
dictus ÷ ñapatibulo: ut quidã putant grȩco nomine

Expanded text:
caelum penetraverit. Anno enim post Romam condicaelum penetraverit. Anno enim post Romam conditam quadringentesimo septuagesimo quarto Autronius quidam Maximus servum suum verberatum patibuloque constrictum ante spectaculi commissionem per circum egit: ob quam causam indignatus Iuppiter Annio cuidam per quietem imperavit, ucrudelitatis admissum. Quo dissimulante filium ipsius mors repentina consumpsit, ac post secundam denuntiationem ob eandem neglegentiam ipse quoque in subitam corporis debilitatem solutus est. Sic demum ex consilio amicorum lectica delatus senatui rettulit et vix consummato sermone, sine mora recuperata bona valitudine, curia pedibus egressus est. Ex senatus itaque consulto et Maenia lege ad propitiandum Iovem additus est illis Circensibus dies, isque instauraticius dictus est non a patibulo, ut quidam putant, Graeco nomine
Abbreviated transcription (Latin):
lus. hoc inquit iã ferre non possu: quod pͣtextatꝰ
nr̃ in ingenii sui põpam oe ostentationẽ loquendi
uel paulo ante honori alicuius dĩ ad signari uoluit
quod serui cũ dominis uescerent᷑: Quasi uero eurens
di uina de seruis. aut sapiens quisq domi suȩ con
tumeliã tã foedę sociocatis admittat. uel figilla¬
ria quȩ lusũ reptanti ad huc infantię. oscillis ficti¬
bus p̃bent : tẽptat officio religionis ad scribere
&e quia princeps religiosoꝵ piatur : ñ nulla iã
& suꝑsticionis ad misea. quasi uͦ nobis fas ñsit : pre¬
p̃textatus renidens : soꝑsticiosũ me enangele nec
dignũ cui credatur estimes uolo. nisi utrusq
tibi rei fidẽ : ratio ad serta monstrauerit &
ut primṽ deseruis loquamur : Iocone anserio
putas eẽ hominũ genꝰ quod đi immortales
nec cura sua nec ꝑudentia dignentur : Anfor¬
te seruos in hominũ numero esse ñ p ateris :
Audi gͥ quanta indignatio de serui suppl cio

Expanded text:
uidem, inquit, iam ferre non possum, quod Praetextatus noster in ingenii sui pompam et ostentationem loquendi vel paulo ante honori alicuius dei adsignari voluit quod servi cum dominis vescerentur, quasi vero curent divina de servis auttumeliam tam foedae societatis admittat, vel nunc Sigillaria, quae lusum reptanti adhuc infantiae oscillis fictilibus praebent, temptat officio religionis adscribere et quia princeps religiosorum putatur nonnulla iam et superstitionis admiscet; quasi vero nobis fas non sit PraePraetextatus renidens: Superstitiosum me, Evangele, nec dignum cui credatur existimes volo, nisi utriusque tibi rei fidem ratio adserta monstraverit. Et, ut primum de servis loquamur, iocone an serio putas esse hominum genus quod di inmortales nec cura sua nec providentia dignentur? An forte servos in hominum numero esse non pateris? Audi igitur, quanta indignatio de servi supplicio
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo respiciens ad futura. hostiã contrariã. fecit. S & no¬
uerat hunc errorẽ non eẽ in expiabilẽ. ateius enĩ capito
quẽ in acie contra maronẽ locasti. adiecit hȩc uerba Siqͥs

Expanded text:
Ergo respiciens ad futura hostiam contrariam fecit. Sed et noErgo respiciens ad futura hostiam contrariam fecit. Sed et noverat hunc errorem non esse inexpiabilem. Atteius enim Capito, quem in acie contra Maronem locasti, adiecit haec verba: "s
Abbreviated transcription (Latin):
plinã iuris nescisse constabit. Quando enĩ diceres.
cȩlicolũ regi mastabã in littore taurũ. si scir&e tauro
imi molari huic deo uoettt̃. aut si cõ prehendisse
qd ateius capito cõprehendit. Cuiꝰ uerba ex libro pri¬
mo de iuire sacrificiaꝵ hȩo sunt. Itaq uui tauro uer¬
rea rite im molari non licx. Laueo nero sexagesimo
ce octauo libro intulit misi neptuno apollini & maru
taurũ non immolari Eoce pontisei taus quadapud
quas aras mactetur ignarat . eũ uel ȩdituis hȩc nota
sint ce ueterũ ñ tacuerit indũstria : Ad hȩo pͣtextat
renuberis quib dem tauro iminoletur siiuiscũ uirgilio
comunicaste: ipse te docebit. Txarũ neptuna taurã
tibi pułcher apollo. Nides i tiopere poreo perba le¬
beonis
lgitur ut hoc docte. ita illud argute. Na ostendit ideo ñ lica¬
tũ. ideo sequutũ. Horrendũ dictu & iusu mirabile monstrũ.

Expanded text:
plinam iuris nescisse constabit. Quando enim diceret: plinam iuris nescisse constabit. Quando enim diceret: caelicolum regi mactabam in litore taurum, si sciret tauro immolari huic deo vetitum aut si didicisset quod Ateius Capito comprehendit? Cuius verba ex libro primo de iure sacrificiorum haec sunt: "itaque Iovi tauro verre ariete immolari non licet." Labeo vero sexagesimo et octavo libro intulit, nisi Neptuno Apollini et Marti, taurum non immolari. Ecce pontifex tuus quid apud quas aras mactetur ignorat, cum vel aedituis haec nota sint et veterum non tacuerit industria.» Ad haec Praetextatus renidens: «quibus deorum tauro immoletur si vis cum Vergilio communicare, ipse te docebit: taurum Neptuno, taurum tibi, pulcher Apollo. Vides in opere poetae verba Labeonis? Igitur ut hoc docte, ita illud argute. Nam ostendit deo non litatum: ideo secutum: horrendum dictu et visu mirabile monstrum.