comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anc citũ est deuillis nouis et ecclesus in
Ieis nouit̃ constitutis. ut decime de ipsis
uillis ad easdẽ ecclesias conferantur.
lis in quibus dã locis dari conperimus.
inibitum ẽ nede in ceps a quo quã ficri
p̃sumatur nisi solũ modo necessitate redi
mendorũ captiuorũ conpellente.
DESEC CLESLIS DES TRUCTIS ULDE
NO NIS IET OECIMIS
ecclesiissane destructis ułdenonis
etdecimis siue declaus tris canonicoꝵ
qualit̃ constitui etordinari nobis pla¬
cuerit aliis capitulis subt̃ ad notauimꝰ.
DE IECCLE SI QRŨHONORE
e secclesiarũ hongre quomodo dõ ad¬
iuuante quantũ nobis uiget᷑ similit̃¬
in subt̃ ad notatis capitulis insertũ ẽe
epĩs in lango bardia constitutis qui¬
abhis quos ordinabant sacrmenta
etmunera contradiuinã et canonicã
auctoritatẽ accipere uł exigere soli tierani
modis omnib inibitũ est neulterius fiat quis
iuxta sacros canones ut̃q gradu. ꝓprio talia
facientes decideredebent: DEPRbIS QuI¬

Expanded text:
ancitum est de villis novis et ecclesiis in eis noviter constitutis, ut decimae de ipsis villis ad easdem ecclesias conferantur. lis in quibusdam locis dari comperimus, inhibitum est ne deinceps a quoquam fieri praesumatur, nisi solummodo necessitmendorum captivorum compellente. 89. De ecclesiis destructis, vel de nonis et decimis. De ecclesiis sane destructis, vel de nonis et decimis, sive de claustris canonicorum, qualiter constitui et ordinari a nobis placuerit, aliis capitulis subter adnotavimus. 90. De ecclesiarum honore. Sed et de ecclesiarum honore, quomodo Deo adiuvante, quantum in nobis in subter adnotatis capitulis insertum esse vero in Langobardia constitutis, quiab his quos ordinabant sacramenta et munera, contra divinam et canonicam auctoritatem, accipere vel exigere soliti erant, modis omnibus inhibitum est ne ulterius fiat; quia iuxta sacros canones uterque a gradu proprio, talia facientes, decidi debent. 17. Sta
Abbreviated transcription (Latin):
CPPOSITIS MONACHONŨ
tlaici ñ sint pͣpositi monachorũ infra
monas teria necarchidiaconisint laici:
SEINCOSEUO  SIS
tinces tuosi cano nicae examinentur . et
nec ꝓpt̾ alicuius amicitiã quidã relaxent᷑
etin aequalitas aeris ułalia qualis cũq
tribulacio ut ñ expectet. edictũ nr̃m sed
no defamis inopia utuos quisq adiuuet ꝓu
potest et suã annona ñmiis careuendat᷑
etmeforis imperiũ nr̃m uendatur aliquid
alimonie: DEFUGITIUIS CLERICIS SIUS

Expanded text:
positis monachorum. positis monachorum. Ut laici non sint praepositi monachorum infra monasteria; ne archidiaconi sint laici. De incestuosis. De incestuosis, ut canonice examinentur, et nec propter alicuius amicitiam quidam relaxenturet inaequalitas aeris, vel alia qualiscumque tribulatio, ut non expectetur edictum nostrum, sed no de famis inopia, ut suos quisque adiuvet prout potest, et suam annonam non nimis care vendat. Et ne foris imperium nostrum vendatur aliquid alimoniae. 113. De fugitivis clericis sive
Abbreviated transcription (Latin):
ñ setele eccle sus que int̃ coheredes diundo
et talioc casionae ꝓprio honore carent siue dehis
dehis reb quaenuꝑ necessi tate conpellente añ¬
nullis eclesiiss ablate: et siquas̃ alia siue in eccle¬
sias ticis siue in publicis reb: em̃datione digna
que ptẽporis breuitate efficere ne quiuimꝰ in tan¬
tũ differendũ illud dignũ iudicauimꝰ do nec dño
fauente c̃sulta fideliũ facultas/ nobis id defimien¬
di abeo tribuatur : Inuenta uero ut dño opitu¬
lante effectũ obtineant ꝑtẽpora iã em̃ data
DEBER. UISIPRO MRIIS HLANCILLIS
eseruis ꝓprus uł ancillis ut ñ ãplius tonde¬
antur uł uelent᷑ nisi setundũ mensura etut
ibi satis fiant e tuillae ñsint desolate:
DECONGRE GACIONIUUS
e congregacionib: suꝑfluis uthullatenꝰ
fiant sed tantos congreget quis quantis
consiliũ dare potest s
ante quã ille eligeresciant quid uelint et pul¬
sent᷑ salua canonica auctoritate :¬

Expanded text:
non et de ecclesiis quae inter coheredes dividuntur, non et de ecclesiis quae inter coheredes dividuntur, et tali occasione pde his rebus quae nuper, necessitate compellente, a nonnullis ecclesiis sunt ablatae, et si qua sunt alia sive in ecclesiasticis sive in publicis rebus emendatione digna, quae pro temporis brevitate efficere nequivimus, in tantum differendum illud dignum iudicavimus, donec, Domino favente, consultu fidelium facultas nobis id definiendi ab eo tribuatur. Inventa vero ut, Deo opitulante, effectum obtineant per tempora, De servis propriis vel ancillis. De servis propriis vel ancillis, ut non amplius tondeantur vel velentur, nisi secundum mensuram, et ut ibi satis fiat et villae non sint desolatae. 107. De congregationibus. De congregationibus superfluis, ut nullatenus fiant; sed tantos congreget, quantis consilium dare potest. 1antequam illae eligere sciant, quid velint, salva canonica auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
siue peruicarios pabulũ uerbi diuini sedu¬
le populis adnuncient quiaut azit beatus g¬
gorius ira contrase occulti iudicis excitats acer¬
dos sisine p̃dicacionis sonitu incedit Qut
ipsi clerũ sibi cõmissũ in sobriaetate et casti¬
tate nutrirent diuinis que officus ibuerent
Quirite ad sacro scõs ec desias ticos ordines
ꝓmoueri possint etut operãdent quatenꝰ
prbi missale metlectionariũ siue ceteros libe¬
los sibineces sarios bene correctos habeant.
Et qualit̃ et clesias destructas ad seꝑtinentes
iuxta uires emendent Qualit etiã uiduas
diligent̃ instruant quo modo etiã secdm̃
a postolicã auctoritatẽ cuersari debeant
edoceant᷑. Et suꝑstitiones quas quib dã
In locis in exsequiis mortuorũ ñ nulli faciur
eradicent. ut exemplosuae innocenciae
alios ad bene uiuendũ ꝓuocent. et cuncas
ecclesias ticis nego ciis quantũ dñs iuueris
totis uirib: c̃sulere satagant diligenter
nos inquantũ dñs possederit opemferre

Expanded text:
sive per vicarios, pabulum verbi divini sedulo populis adnuntient: quia, ut ait beatus Gregorius, iram contra se occulti iudicis excitat sacerdos, si sine praedicationis sonitus incedit. Et ut clerum sibi commissum in sobrietate et castitate nutrirent, divinisque officiis imbuerent, qui rite ad sacrosanctos ecclesiasticos ordines promoveri possent. Et ut operam dent quatenus presbyteri missalem et lectionarium sive caeteros libellos sibi necessarios bene correctos habeant, et qualiter ecclesias destructas ad se pertinentes iuxta vires emendent, qualiter etiam viduas diligenter instruant, quomodo etiam secundum apostolicam auctoritatem conversari debeant, edoceant. Et ut superstitiones quas quibusdam in locis in exequiis mortuorum nonnulli faciunt, eradicent, et ut exemplo suae innocentiae alios ad bene vivendum provocent, et cunctis ecclesiasticis negotiis, quantum Dominus iuvaverit, totis viribus consulere satagant, diligenter nos, in quantum Dominus posse dederit, opem ferre
Abbreviated transcription (Latin):
incantatores. Nec tempes tarii ułobligatores
fiant. etubicũ qss̃ : emendent᷑ uł dapnentur:
tẽ de arborib uł petris uł fontib ubi aliquistubi
luminaria ułalias obseruationes faciunt: omni¬
no mandamꝰ utiste pessimꝰ usus etło execrabile
ubicũq: inuenitur tollatur et des truatur
DEODIO ULIN UIDIOU
raedicare necesse est. quantũ malũ sitod¬
ũ uł inuidia. In legesenĩ scriptũ est: Nonods
ris fratrẽ tuũ incordetuo: sed publicę argue
eũ: Itẽ iohannes euuangelista: Quiodit fratrẽ
suũ homicida est. Itẽ in euuangelio: Sipec caue¬
rit inte frat̃tuus: uade et corripeeũ int̃te eti¬

Expanded text:
incantatores, nec tempestarii vel obligatores incantatores, nec tempestarii vel obligatores fiant; et ubicumque sunt, emendentur vel damnentur. Item de arboribus vel petris vel fontibus, ubi aliqui stulti luminaria vel alias observationes faciunt, omnino mandamus, ut iste pessimus usus et Deo execrabilis ubicumque invenitur, tollatur et destruatur. 63. De odio vel invidia. Praedicari necesse est, quantum malum sit odium vel invidia. In lege enim ris fratrem tuum in corde tuo, sed publice argues eum. Item Iohannes evangelista: Qui odit fratrem suum, homicida est. Item in Euangelio: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te et i
Abbreviated transcription (Latin):
quis seu in c̃omunilo quela quias aliqui quiper
taritate et ueritatem iurant. et cauentse aiura¬
ueritas: Ideo qui in ueritate et caritate iurat:
indoiurat : Itẽ cauendũ est nepharis aica super¬
sttione aliquis plus aurũ honoret quã altare
nedicat ei dñs s tulte eccequid ese maius aurũ
antitare qđ sc̃i ficat aurũ: sed etnobis honestũ
uidetur ut qui in sc̃is haba iurare hocieiunꝰ faciat cũ
omniho nestate et timoređi: et sciat serationẽ : red¬
diturudo unus quisq ur̃m ubicũqsit siue intra
rit nec tesossit posthaeo nec ad sacramentũ acce¬
de aucuRTIS uEL AlIis Malepicus
Nabemus in lege dñi mandatũ ñ auguremini¬
eq indeutero nomio: Nemosit quiariolos scis citetin
uel somnia obseruet. uł auguria intendat. Itẽ ne¬
mosit maleficus nec incantator: necfitonis con¬
sultor Ideo p̃cipimus uthec auguratores: nec

Expanded text:
quiis, sed et in communi loquela. Quia sunt aliqui qui per quiis, sed et in communi loquela. Quia sunt aliqui qui per caritatem et veritatem iurant, et cavent se a iuraelio: Ego sum via et veritas. Ideo qui in veritate et caritate iurat, in Deo iurat. Item cavendum est, ne pharisaica superstitione aliquis plus aurum honoret, quam altare, ne dicat ei Dominus: Stulte et coece, quid est maius, aurum an altare, quod sanctificat aurum? Sed et nobis honestum videtur, ut qui in sanctis habet iurare, hoc ieiunus faciat cum omni honestate et timore Dei. Et sciat se rationem redditurum Deo unusquisque vestrum, ubicumque sit, sive intra rit, nec testis sit posthaec, nec ad sacramentum acceDe auguriis vel aliis maleficiis. Habemus in lege Domini mandatum: Non auguriaminiet in deuteronomio: Nemo sit, qui ariolos sciscitetur, vel somnia observet, vel auguria intendat. Item: Nemo sit maleficus, nec incantator, nec phitonis consultor. Ideo praecipimus, ut nec cauculatores et
Abbreviated transcription (Latin):
ubem ut quib: data est potestas iudicandii iusteu¬
dicent sicut scriptũest iuste iudicate filuhor¬
nũ Ñ inmuneribus qui amunera excecant cor¬
da prudentiũ et sub uertunt corda iustorũ
Nonin oblatione nec in consideracione personas¬
sedsicut inde uteronomio dictũ est: qđ iustũe
iudicate siueciuis sitille siue pere grinus nulo
dic tantia personarũ quia di iudicia est. Prino
naq iniuidicio diligent̃ discernatur lex a sapientib po¬
puli conposita neperignorantiã auia ueritatis erret
dilatione aliquorũ autꝑamorẽ cuius libet amiciau
cos&s audiant et discernant. DEPERIUTCLS
uabemus in legedño pcipiente nperiurabis in
nomine meo Nec pollues nomendi tui. neque
assumes nomendñiditui inuacuũ. Ideo omnino
admonen dis om̃s diligent̃ ut eaueant ꝑiuriũ ̃
colu insco cuuangelio uł maltari: seu in scorũ reli¬

Expanded text:
. Ut quibus data est potestas iudicandi, iuste iu. Ut quibus data est potestas iudicandi, iuste iudicent, sicut scriptum est: Iuste iudicate, filii hominum. Non in muneribus, quia munera excoecant corda prudentium et subvertunt verba iustorum. Non in adolatione, nec in consideratione personae, sicut in deuteronomio dictum est: Quod iustum est iudicate; sive civis sit ille, sive peregrinus, nulla sit distantia personarum; quia Dei iudicium est. Primo namque in iudicio diligenter discernatur lex a sapientibus populi composita, ne per ignorantiam a via veritatis erret. adulationem aliquorum, aut per amorem cuiuslilibet amici, aut causas audiant et discernant. 61. De periuriis. Habemus in lege, Domino praecipiente: Non periurabis in nomine meo, nec pollues nomen Dei tui, et ne assumes nomen domini Dei tui in vanum. Ideo omnino ammonendi sunt omnes diligenter, ut caveant periurium, non solum in sancto euangelio vel in altari, seu in sanctorum reli
Abbreviated transcription (Latin):
rimo omniũ ad monemus ut fides catholica
pulo p̃dicaetur. Quia hoc primu p̃ceptũ dñidi
omnipotentis estinlege Audiisrł quia dñs dẽtuus
ds unos est etut ille diligatur ex toto corde et
extotamente etextota anima etex tota uir¬
tute DepaCE ETCOH CORDIA SERUANO¬
rȩcipimus ut paxsit et concordia etunani
tes comites iudices etomnes ubique seumaiores
scuminores personas quia nihildo sine pace pla¬
cet nec munus scãe oblacionis ad altare sicut inẽ¬
uangelio ipso dño. p̃cipiente legimus etutestillis
ecundũ mandatũ inlege : diliges ꝓximũ tuu sicut
teipsũ ite in euuangelio beati pacifici qm filudi
uocabuntur e titerũ : In hoc cognoscent om̃s quu
mei discipuli estis sidileccione habueritis ad inuicẽ
in boc enĩ ꝓcepto discernunt filuidi et filii diaboli
quia filii diaboli semꝑ dissensiones : etliscordias
mouere satagunt filii autemdĩ semꝑ paciet᷑
dilectioni student. De IUDICIBUSE¬

Expanded text:
rimo omnium admonemus, ut fides catholica pulo praediceturque hoc primum praeceptum domini Dei omnipotentis in lege: Audi, Israel, quia dominus, Deus tuus, deus unus est: et ut ille diligatur ex toto corde, et ex tota mente, et ex tota anima, et ex tota virtute. 59. De pace et concordia servanda. Ut pax sit et concordia et unanimtes, comites, iudices et omnes ubique seu maiores seu minores personas: quia nihil Deo sine pace placet, nec munus sanctae oblationis ad altare, sicut in euangelio ipso Domino praecipiente legimus. Et ut est illud secundum mandatum in lege: Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Item in euangelio: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Et iterum: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. In hoc enim praecepto discernuntur filii Dei et filii diaboli, quia filii diaboli semper dissensiones et discordias movere satagunt, filii autem Dei semper paci et dilectioni student. 60. De iudicibus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ porib nouis simis pseudo doctores es seuen¬
simi totocorde p̃parem̾nos inscientia ueri¬
tatis. ut possimus contradicenti᷑ ueritati re¬
sis tere : et diuina donante gratia uerbũdi
laudẽ et gloriã nominis dñi dinr̃i iħuxp̃i

Expanded text:
temporibus novissimis pseudodoctores esse ventemporibus novissimis pseudodoctores esse vensimi toto corde praeparemus nos in scientia et veritatis, ut possimus contradicentibus veritati resistere, et divina donante gratia verbum Dei laudem in gloria nominis domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
nicacio inmundicia: luxuria idolorũ seruitꝰ.
ueneficia inimiciciae. cõtẽtiones ȩmulatio¬
nes animositates. irae rixae. dissensiones.
hereses. sec tae. inuidiae homicidia aebriae¬
tates: cõmes saciones. ethissimilia quaep̃ dicouo¬
bis sicut p̃dixi qm̃ qui talia agunt regnũdi ñcor¬
sequent᷑  Ideo haec eadẽ quaemagnꝰ p̃deator
ec clae di singillatim nominauit cũ omnistu¬
dio ꝓhibeantur: Intellegentes quã sit terri¬
bile illud qđ dix̃ : qm̃ quitalia agunt regnũdi
ñ consequent᷑. sede tomni instantia ammonete
eos de dilectio neđi et ꝑximi. defide etspeindõ
Dehumilitate et pacientia de castitate. & continen¬
cia debenignitate et misericordia : de elemo¬
sins etconfessionae peccatorũ suorũ. et ut
debitorib suis scđm dominicã orationẽ suade¬
bita dimittant: Scientes certissime qđ quita¬
lia agunt regnũ dĩ possidebunt: Et hoc ideo
diligentius iniungimus urãe caritati quia scim̃

Expanded text:
nicatio, immunditia, luxoria, idolorum servitus, veneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, irae, rixae, dissensiones, haereses, sectae, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes, et his similia: quae praedico vobis sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Ideo haec eadem, quae magnus praedicator ecclesiae Dei singillatim nominavit, cum omni studio prohibeantur; intellegentes, quam sit terribile illud quod dixit, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Sed et omni instantia ammonete eos de dilectione Dei et proximi, de fide et spe in Deo, de humilitate et patientia, de castitate et continentia, de benignitate et misericordia, de eleemosinis et confessione peccatorum suorum, et ut debitoribus suis secundum dominicam orationem sua debita dimittant, scientes certissime, quod qui talia agunt, regnum Dei possidebunt. Et hoc ideo diligentius iniungimus vestrae caritati, quia scimus
Abbreviated transcription (Latin):
nas teria: quantosquisque abba canonicos
inmonas teriosuo habeat: Et hoc omnino amb
parit̃ ꝓuideant. si mona chifieriuoluerint res¬
lariter uiuant : Sin autẽ canonicae uiuan
omnino .
rbi subsi gillo custodiant
chrsma et nulli subp̃textu medicinae uł male¬
ficii donare indep̃sumant. Quodsi fecerint
honore priuent:

Expanded text:
nasteria quanto quisque abbas canonicos in monasterio suo habeat, et hoc omnino ambo pariter provideant, si monachi fieri voluerint, regulariter vivant, sin autem, canonice vivant omnino.ri sub sigillo custodiant chrisma, et nulli sub praetextu medicinae vel maleficii donare praesumant. Quod si fecerint, honore privent
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ qui eũ auder̃ et accipiat paenitentiã :
Nsicontinuo credit̃ moriturus: reconciliet᷑ ꝑ ma¬
n inpositionẽ et infundat᷑ orieius eucharistia:
Sisuꝑuixerit : cõmoneat᷑ a supradictis tes tib peti¬
tionis suae satis factio: Et subdat᷑ statuto paeni¬
tentiae tẽpori : quã diusacerdos qui penitentiã
ristiae acceperint: ñ se credant absolutos sine
manꝰ inpositione si suꝑ uixerint :¬
aenitentes quiante quã le¬
ges paenitentiae exsequant᷑ sicasu lnitinere
uł inmari mortui fuerint ubicis sacerdos sub ue¬
nire ñ potuerit: memoriaeorũ & orationib
etoblationib cõmendetur:¬
ignũ acnecessariuẽ ut missinr̃i ꝑ quaeq loca
directi simul cũ ep̃is unius cinusq diocesis
ꝑspiciant loca monas teriorũ canonicorũ
parit etmonachorũ similit̃q puellarũ si in ap¬
to et inc̃gruolo cosint posita ubi cõmodũ¬

Expanded text:
testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam, et testimonium qui eum audierunt, et accipiat poenitentiam, et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ori ejus Eucharistia, si supervixerit admoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et subdatur statutis poenitentiae legibus, quoniam diu sacerdos qui per poenitentiam ristiae acceperint, non se credant absolutos sine manus impositione, si supervixerintenitentes, qui antequam leges poenitentiae exsequantur, si casu in itinere vel in mari mortui fuerint, ubi eis sacerdos subvenire non potuerit, memoria eorum et orationibus et oblationibus commendeturignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
aequalesfiant:
Vtñmittant᷑ testimonia suꝑuestiturã
domnipipiniregis: etut om̃ĩa quae uuado¬
redebent iux taqđ in leges c̾tinet᷑ plenũ
secđm ipsã legẽ reuuadiatafiant: et
in postmodũ uł domñ rex uł ille cuius
nuntiatione uolumꝰ ut adhuc ad ducant
deppere
Quantã morã faciant missinr̃ ilnuno quoq
loco: etq homines secũ habeant:
Deprudentia et constantia missorũ nr̃oꝵ
De illis saxonib: quiuxores ñ habent
designandis his quimentiendo uadunt :
lonẽ generalit̃ placitũ habere uolum.¬
tant᷑ testes adiuram̃tũ ante quã discu
ab inuicẽ : et singularit̃ inquirant᷑ et ñ
soliaccus atoriliceat testes eligere: ab¬
sente suo causatore. et omninonullus
nisi iciun adiuram̃tũ uł ad testimoniũ ad¬
futet᷑ dicatille quie ũ refutat. et ꝓb&quire
illũ recipere nolit. et de ipso pago testes
eligant᷑ nisi forte de altero longius extra
comitatũ causasit inquirenda. et siquis

Expanded text:
aequales fiant. 7. Ut non mittantur testimonia super vestituram domni Pippini regis. 8. Ut omnia quae wadiari debent, iuxta quod in lege continetur pleniter secundum ipsam legem rewadiata fiant, et in postmodum vel domnus rex vel ille, cuius nuntiatione, volumus ut adhuc adducant de opere. 10. Quantam moram faciant in unoquoque loco, et quot homines secum habeant. 11. De prudentia et constantia missorum nostroDe illis Saxonibus, qui uxores non habent. 14. De signatis, qui mentiendo vadunt 15. lionem generaliter placitum habere volumutantab invicem, et singulariter inquirantur; et non solum accusatori liceat testes eligere absente suo causatore. Et omnino nullus, nisi jejunus, ad sacramentum vel testimonium adfutatur, dicat ille qui eum refutat, et probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis
Abbreviated transcription (Latin):
rã c̃uentionẽs ibi p̃paret ut duplũ uł
triplũ recipiat. sed tunc tantũ quando
fructꝰ p̃sens ẽ illud c̃o paret
Decaus is quae cotidiae ñcessant:
Defugitiuis quiñcessant recipere etabs c̃dere :
Deuagis peregrinis.
Dehomicidus:¬
Decom̃datis mensuris modiorũ et sextaro

Expanded text:
ram conventionem sibi praeparet, ut duplum vel triplum recipiat; sed tunc tantum, quando fructus praesens est, illos conparet. 18. De causis, quae cotidie non cessant. 19. De fugitivis, qui non cessant recipere et abscondere. 20. De vagis peregrinis. 21. De homicidsive mensuris modiorum et sestario
Abbreviated transcription (Latin):
saquae adhuc cora comite ñ fuit etisqͥserecla¬
mat ꝓpt̃suã stultitiã aut contumatiã et comitẽ
inde appellarenoluit iterũ comiti cõmendet᷑¬
bates uł comites s̃ quã diuꝓpesuũ beneficiũ fue¬
rĩt nihil dealiorũ c̃iecto accipiant p̾quã uero
inde longe recesserint: tunc accipiant secdmi
qđ insua tractoria setinet᷑ uas siuero nr̃i etmi¬
nis teriales qͥmissis ubicũq uenerint: ciectũ
tuas si nr̃i etuas sic̃porũ abbatis sarũ eton¬
tũ qͥan nopsente in hosteñ fuer̃ heribannũ
reuuadiant exceptis his qͥ ꝓpt̃ neces sariantu¬
sas etadomno acgenitorenro Rarolo consu¬
tutas domidimis i fuer̃ idẽ quia nobis ꝓpĩpa¬
mes excepta infirmitate ł nr̃a iussione nullã
excusationẽ habeat. quin ad placitũ missorũ nr̃oꝵ
ueniat aut talẽ uicariũ suũ mittat qͥ in omni
causa ꝓillo reddere rationẽ possit

Expanded text:
sa quae adhuc coram comite non fuit, et is qui se reclasa quae adhuc coram comite non fuit, et is qui se reclamat, propter suam stultitiam aut contumaciam comitem inde appellare noluit iterum comiti commendetubates vel comites sunt, quamdiu prope suum beneficium fuerint, nihil de aliorum coniecto accipiant. Postquam vero inde longe recesserint, tunc accipiant secundum quod in sua tractoria continetur. Vassi vero nostri et ministeriales, qui missi sunt, ubicumque venerint coniectum vassi nostri et vassi episcoporum, abbatui anno praesente in hoste non fuerunt, heribannum rewadient; exceptis his qui propter necessarias causas et a domno ac genitore nostro Karolo constitutas domi dimissi fuerunt, id est, qui a comite propmes, excepta infirmitate vel excusationem habeat, quin ad placitum missorum nostrorum veniat, aut talem vicarium suum mittat, qui in omni causa pro illo reddere rationem possit. 70.
Abbreviated transcription (Latin):
legib ꝑtin& ex soluat᷑.
apitula domnikaroli imperatoris ecclesias¬
tica quaeideo suprascriptis ñ iun xi capitu¬
lis qͥa alia existis quasi causa memoriae scrip¬
ta fuer̃ etñ uident᷑ plenũ expleresensũ. Alias
geminata cũ aliis uidelicet mixtaapitulis.

Expanded text:
legibus pertinet, exsolvat. apitula domni Karoli imperatoris ecclesiastica, quae ideo suprascriptis non coniunxi capitulis, quia alia ex istis quasi causa memoriae scripta fuerint et non videntur plenum explere sensum, alia sunt geminata, cum aliis videlicet mixta capitulis,
Abbreviated transcription (Latin):
Cunctorũ uicit indyta gesta patrũ.
Virtutũ gẽmis dauidreliquosq: secutus:
Insigna fama fulsit ubique sui
Quid memorẽ multasdomuit quasdemiq gentes.
Equis etremeans clara tropheatulit.
Nec mirũ coluit dũ regis iussa suꝑni
Secernens scis iura tenenda uiris:
sb quae ꝓmeruit caelestia scandere regna
Iuaquoquae ꝑcepit p̃mia largasatis.
Indehludo uicus regno succes sit auito.
Eximius princeps diuus et orbis apex
Augusto nituit sub quo germania cultu
Cultori tribuens cõmoda multa suo.
Pacis amator enĩ caesar piaetatis et almae
Consuluit populis plebib atq suis
Scilicet ut regũ renouans sancita priorũ:
Prudent̃titulos adderet ipsepios
Quappt moriens penetrauit  sideracaeli
Soluens p̃celso cantica dignado
Hinc etia sequit̃ soboles ueneranda porbẽ

Expanded text:
Cunctorum vicit inclyta gesta patrum; Cunctorum vicit inclyta gesta patrum; Virtutum gemmis David reliquosque secutus, Insigni fama fulsit ubique sui. Quid memorem multas domuit quas denique gentes, E quis et remeans clara trophea tulit? Nec mirum, coluit dum regis iussa superni, Decernens sanctis iura tenenda viris; Ob quae promeruit celestia scandere regna, Qua quoque percepit praemia larga satis. Inde Hludowicus regno successit avito, Eximius princeps, divus et orbis apex: Augusto nituit sub quo Germania cultu, Cultori tribuens commoda multa suo. Pacis amator enim caesar pietatis et almae Consuluit populis plebibus atque suis. Scilicet ut regum renovans sancita priorum, Prudenter titulos adderet ipse pios. Quapropter moriens penetravit sidera coeli, Solvens praecelso cantica digna Deo. Hinc etiam sequitur soboles venera
Abbreviated transcription (Latin):
sids secunt᷑ alia regulae monas ticae c̃gruentu
ta capitula sicut in eode etinent libello. Peam
quoq: lecto res om̃s cunctosq: iudices et sapientes
utñ easinistra int̃ p̃tatione ullo ũquã tẽpr̃ dis¬
nent exponere aut quẽ quã iniustes iudicare
uł eo qđ ñ sint qua edã ex his iux taregulã grãma¬
gere acde scribere certauimꝰ orares tudeant
etiã dicta capitula parit̃ nobiscũ etcũ illisam¬
plecti: uenerari amare. legibq tenere decer¬
tent annuente dño ut parẽ om̃s ex hoc mercedẽ
rancorũ uirtus ꝑpetuũq: decus:
Nippiñ quondã micuit subtilit̾ atq
ar lomannꝰ agens quae placuere dõ
Gensores eteni ueripiaetatis. amore
cłaeleges instituere sacras.
Quasdũ lector ouans defriptas legeritistic:
ecminꝰ etiura posterioralegat:
Hinc caesar carolus diuino munere fr&us:
obilii ꝓceres rexit iorbesuos:
Quorũ sceptra pus una moderat᷑ ab enis

Expanded text:
sitis, sequuntur alia regulae monasticae congruentia; sitis, sequuntur alia regulae monasticae congruentia; pta capitula, sicut in eodem continentur libello. Precamur quoque lectores omnes cunctosque iudices et sapientes, ut non ea sinistra interpretatione ullo unquam tempore dignentur exponere, aut quemquam iniuste iudicare, vel eo quod non sint quaedam ex his iuxta regulam grammagere ac describere certavimus, orare studeant, et iamdicta capitula pariter nobiscum et cum illis amplecti, venerari, amare legibusque tenere decertent annuente Domino, ut parem omnes ex hoc mercedem Francorum virtus, perpetuumque decus, Pippinus quondam micuit sublimiter atque Karlomannus agens, quae placuere Deo. Censores etenim veri pietatis amore Ecclesiae leges instituere sacras. Quas dum lector ovans descriptas legerit istic, Nec minus et iura posteriora legat. Hinc cesar Karolus divino munere fretus Nobiliter proceres rexit in orbe suos: Quorum sceptra piis una moderatus habenis
Abbreviated transcription (Latin):
dales cuent᷑: quos scãe romane et a postolicȩ ecdãe:
legatus boni facius memorate magontiacensis ecłe
lomanno francorũ principe canonicae tẽnuituo
utignoscant om̃s haec p̃dictorũ principũ captu¬
la maxime apos tolica autoritate forefirmata
Post ista quoque quae re quunt᷑ : eadẽ aue toratate
maxima ut diximꝰ exparte ecomniũ francorũ
utnius q ordinis uirorũ assennts̃ roborata. Secdo
uero in libello postcapitulorũ numerũ prama fron¬
te positas quaedã ex legediuina excerpta captau¬
la sicut ea sparsi in eoru mixta capitulis repperi¬
m̃ ÷ ut om̃s haec capitula legib diuinis regulis qca¬
nonicis ccordares ñignorent. Tertiosiqͥdẽ in libel
lospeius de libelli capitulorũ numerũ quaedã exxa¬
nonib: apaulino ep̃o etalbino magistro reliquisq
iussione caroli inuictis simi principis magistris
sparsi collectas̃ inserta capitula : et qb:dã int̃po¬

Expanded text:
dales conventus, quos sanctae Romanae et apostolicae ecclesiae dales conventus, quos sanctae Romanae et apostolicae ecclesiae legatus Bonifacius, memoratae Magontiacensis ecclelomanno Francorum put agnoscant omnes haec praedictorum principum capitula maxima apostolica auctoritate fore confirmataPost ista quoque quae secuntur, eadem auctoritate maxima ut diximus ex parte et omnium Francorum utriusque ordinis virorum assensu sunt roborata. Secundo vero in libello post capitulorum numerum prima fronte posita sunt quaedam ex lege divina excerpta capitula, sicut ea sparsim in eorum mixta capitulis repperimus, ut omnes haec capitula legibus divinis regulisque canonicis concordare non ignorent. Tertio siquidem in libello post eiusdem libelli capitulorum numerum quaedam ex canonibus a Paulino episcopo et Albino magistro reliquisque iussione Karoli invictissimi principis magistris sparsim collecta sunt inserta capitula; et quibusdam interpo
Abbreviated transcription (Latin):
quib: dãplus et ꝓpterea illa sic dimisimꝰ : sic inuenimꝰ
p̃cam etiã om̃s ut side inceps plura ex his inuenerint
quae memorat ansighysus ñ inseruit necnos potuim
acteñ inuenire : ut ea illiss in quarto aut quinto libello
distincte: insereres ñ pigeat: quaten ipsi ex hocgratia
pido ꝓfutura quae ꝓlege tã ecclesiastica quã et secula¬
riiure firmis simo s̃ tenenda: Primoigit in loco
posuimꝰ ñ nullos uersiculos : in laudẽ p̃dictorũ
principũ metrice cõpositos: Dein de secunt᷑ capitu¬
la primilibellis ubiectis numeris suis: ut facilius
inueniri possitssententia quae querit᷑. His ꝑac¬
tis: est infronte primilibelli posita tachariae
papae epła ommib: ep̃is acreliquis ecclesias ticiordi¬
nis gradib: et cunctis ducib atq comitib omnibq
dm̃ tim̃tib: ꝑ gallias et francorũ ꝓuincias constitu¬
tis directa: sicut ineactinet᷑ : Quã secunt᷑ duosino¬

Expanded text:
quibusdam plus: et propterea illa sic dimisimus, sicut invenimus. quibusdam plus: et propterea illa sic dimisimus, sicut invenimus. Precamur etiam omnes, ut si deinceps plura ex his invenerint, quae memoratus Ansegisus non inseruit, nec nos potuimus hactenus invenire, ut ea illis in quarto aut quinto libello distincta inserere non pigeat; quatinus ipsi ex hoc gratiam pido profutura, quae pro lege tam ecclesiastica quam et seculari iure firmissimo sunt tenenda. Primo igitur in loco posuimus nonnullos versiculos in laudem praedictorum principum metrice compositos. Deinde sequuntur capitula primi libelli, subiectis numeris suis, ut facilius inveniri possit sententia quae quaeritur. His ita peractis est in fronte primi libelli posita Zachariae papae epistola omnibus episcopis ac reliquis ecclesiastici ordinis gradibus et cunctis ducibus atque comitibus omnibusque Deum timentibus per Gallias et Francorum provincias constitutis directa, sicut in ea continetur. Quam secuntur duo syno
Abbreviated transcription (Latin):
dñoopẽ ferente regere mererentur: Haec uero
capitula quae in subsequentib trib: libellis coadiu¬
nare studuimꝰ indiuersis locis etindiuersis seedu¬
lis sicut in diuersis si nodis acplacitis generalibus
edita erant sparsi inuenimꝰ : etmaxime in scaẽ
mogontia censis metropolis ecclãe scriniharicelfo
eidẽ scãe sedis metropolitano reẽdita edemũ ab aut¬
cario secundo ẽi successore : atq: c̃sanguineo inuenta
repperim: quae in hoo opusculo tenore supra scripto
inserere maluimꝰ. Monemergolectores : utsi eadẽ
capitola duplicata. uł triplicata reppererint : ñ hoc
nr̃ae: imperitiae reputent quia ut diximꝰ diuersis
ea inscedulis inuenimꝰ : Et obid tãcito haec em̃ dare:
nequiuimꝰ sed cunctis scientia repletis lectorib haec
corrigenda dimisim̃ Inuenim in suꝑquaedã ex his
paria initia habentia : et in parẽ sinẽ : Quaedãuero
pares fines sedñ paria initia. Inqͥbdã autẽminꝰ: et in

Expanded text:
Domino opem ferente regere mererentur. Haec vero Domino opem ferente regere mererentur. Haec vero capitula, quae in subsequentibus tribus libellis coadunare studuimus, in diversis locis et in diversis scedulis, sicut in diversis synodis ac placitis generalibus edita erant, sparsim invenimus, et maxime in sanctae Mogontiacensis metropolis ecclesiae scrinio a Riculfo eiusdem sanctae sedis metropolitano recondita, et demum ab Autgario secundo eius successore atque consanguineo inventa repperimus, quae in hoc opusculo tenore suprascripto inserere maluimus. Monemus ergo lectores, ut si eadem capitula duplicata vel triplicata reppererint, non hoc nostrae imperitiae reputent, quia, ut diximus, diversis ea in scedulis invenimus, et ob id tam cito haec emendare nequivimus, sed cunctis scientiae repletis lectoribus haec corrigenda dimisimus. Invenimus insuper quaedam ex his paria initia habentia et inparem finem; quaedam vero pares fines, sed non paria initia; in quibusdam autem minus et in
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ tantorũ principũ uł eorũdem capitulorũ
utilitatẽ coadunarent᷑: et membranis insere¬
rent᷑ atq: a fidelib: memoriae cõmenderent᷑.
Qua ꝓpterea quae ille autinuenire nequiuit au
inserere fortas senoluit illa quae post modũ
a fidelib scãedĩ eccłãe. et pippini accaroli atq
hludo uuici didicimꝰ iniã dictis libellis minime ẽt¬
inserta. ꝓđi omni potentis amore: et scaẽdi ecdae
acseruorũ eius atq totius populi utilitatefi¬
delit̃ inuestigare curauimꝰ et intrib sub sequen¬
tib libellis distincte cũtitulis suis coadunare¬
authludoriuico. ħlotharioq atq: karolo nobilis¬
simis regib: filiis uidelic& hludo uinei pissimiim¬
peratoris habenda et omniũ xp̃ianorũ fidelib trade¬
da scribere ñ dis tulimꝰ: ut scirent qualit̃ iuxta nor¬
mã. aui ꝓaui. acgenitoris secđm dñi scilic& uolun¬
tatẽ sicut etilli fecer clerũ et populũ sibi cõmis sũ

Expanded text:
nem tantorum principum vel eorumdem capitulorum nem tantorum principum vel eorumdem capitulorum utilitatem coadunarentur et membranis insererentur atque a fidelibus memoriae commendarentur. Quapropter ea, quae ille aut invenire nequivit, aut inserere fortasse noluit, et illa quae postmodum a fidelibus sanctae Dei ecclesiae et Pippini ac Karoli atque Hludoesse, pro Dei omnipotentis amore, et sanctae Ecclesiae, ac servorum ejus atque totius populi utilitate, fideliter investigare curavimus, et in tribus sequentibus libellis distinctae, cuac Hludowico Hlotharioque atque Karolo nobilissimis regibus, filiis scilicet Hludowici piissimi imperatoris, habenda et omnium christianorum fidelibus tradenda scribere non distulimus; ut scirent, qualiter iuxta normam avi proavi ac genitoris secundum Domini scilicet voluntatem, sicut et illi fecerunt, clerum et populum sibi commissum
Abbreviated transcription (Latin):
Quat tuor explicitis lector uenerande libellis.
Quicanonũ recitant iura tenendasatis.
Quosque pat̃ quondã collegit nobili saperte :¬
Anseghysus ouans duct᷑ amoređi.
Autcario demũ quẽ tunc mogontia sũmum:
Pontificẽ tenuit p̃cipiente pio
Postbenedictos ego ternos leuita libellos:
Adnexilegis quis recitat᷑ opus:
Quos patet inuentos p̃facio pandit ut ipsa.
Distinc timtitulis subpositisq suis.
Nosigit᷑ relegens de uoto pectore byblos:
Gratant̃ stude as fundere posco p̃ces.
Quatenꝰ a et̃nodonent᷑ munere caelo.
haec pia sanxer̃ qui quoq iura piae.¬
raecedentes quattuor libelli ñ nulla lo¬
gloriosissimorũ Karoliatq hludo uuici imper¬
torũctinent capitula quae eorũ tẽpr̃ ab anseghi¬
so ab bates collecta atq inp̃dictis coacta libellis
sicut ineorundẽ pmioẽtinet᷑ Sed quia ⁊beo
nec media utratissum̃ s̃ forsitan inuenta uł
collecta: neces seerat uta fidelib ubicũq inue¬
niri potuis sent quaererent᷑ et obrecordatio¬

Expanded text:
Quattuor explicitis, lector venerande, libellis, Qui canonum recitant iura tenenda satis, Quosque pater quondam collegit nobilis apte Ansegisus ovans, ductus amore Dei, Autcario demum, quem tunc Mogontia summum Pontificem tenuit, praecipiente pio, Post Benedictus ego ternos levita libellos Adnexi, legis quis recitatur opus; Quos patet inventos, praefatio pandit ut ipsa, Distinctim titulis subpositisque suis. Hos igitur relegens devoto pectore biblos, Gratanter studeas fundere, posco, preces, Quatinus aeterno donentur munere caelo, Haec pia sanxerunt qui quoque iura pieraecedentes quatuor libelli nonnulla gloriosissimorum Karoli atque Hludowici imperatorum continent capitula, quae eorum tempore ab Ansegiso abbate sunt collecta atque in praedictis coacta libellis, sicut in eorundem prooemio continetur. Sed quia ab eo nec media, ut rati sumus, sunt forsitan inventa vel collecta, necesse erat, ut a fidelibus ubicunque inveniri potuissent, quaererentur et ob recordatio
Abbreviated transcription (Latin):
te noluerit aut percomitẽ: aut ꝑmis sũei
distringatur ut diuisionẽ cũ illo faciat: ad qũe
defunctus hereditatẽ suã uoluit ꝑuenire
&sicuilibet eccłae eã tradere rogauit : cohe¬
res eius cãlegẽ cũ illa eccła de p̃dicta heredi¬
tatehabeat. quã cũ alio coheredesuo habere
debebat ethoqobseruet ergapatrẽ ecsl¬
ũ et nepotẽ usq ad annos legitimos. poste
ipsaeres adimmunitatẽ ipsius eccłae redead¬

Expanded text:
te noluerit, aut per comitem aut per missum ejus te noluerit, aut per comitem aut per missum ejus distringatur, ut divisionem cum illo faciat ad quem defunctus haereditatem suam voluit pervenire. Et si cuilibet ecclesiae eam tradere rogavit, cohaeres ejus eam legem cum illa ecclesia de praedicta haereditate habeat, quam cum alio cohaerede suo habere debuit. Et hoc observetur erga patrem et filium et nepotem usque ad annos legitimos, postea ipsae res ad immunitatem ipsius ecclesiae redea
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilẽ locũ ł ppinquosuo autcuilib&:
alteri tradere uoluerit eotẽpore quan¬
do intra ipsũ comitatũ fuerit in quoille res
posites̃ legitimã traditionẽ facerestudeat
Quod si eodem tẽpore quo illas tradere uult
ex traeunde comitatũ fuerit. si ue inexercitu
siue inpalatio siue in alio quolib& loco: adhi¬
beatsibi uł desuis pagensib uł dealiis quieadẽ
legeuiuant quaipseuiuit testes idoneos uł
sullos habere ñ potuerit. Tuncdealiis qua¬
les sibi meliores inueni repossit etcorãer
rerũ suarũ traditionẽ faciat : & post quã haec
traditio ita facta fuerit: heres illius nullã
dep̃dictis reb ualeat facere repetitionẽ
Insuꝑ etipse ꝑsefide iussionẽ faciat ciusdẽ
uestiture: Neheredi ulla occasioremaneat
hanc traditionẽ inmutandi: sed potius ne¬
cessitas incũbat illã ꝑficiendi et siñdũ res
suas cũ coheredib: suis diuisas habuit Nei
hocsit impedimento. sed coheres eius sispon¬

Expanded text:
venerabilem locum, vel propinquo suo, aut cuilibet alteri tradere voluerit, eo tempore, quando intra ipsum comitatum fuerit, in quo illae res positae sunt, legitimam traditionem facere studeat. Quod si eodem tempore quo illas tradere vult, extra eumdem comitatum fuerit, sive in exercitu, sive in palatio, sive in alio quolibet loco, adhibeat sibi, vel de suis pagensibus, vel de aliis qui eadem lege vivant qua ipse vivit, testes idoneos, vel si illos habere non potuerit, tunc de aliis quales sibi meliores invenire possit, et coram eis rerum suarum traditionem faciat. Et postquam haec traditio ita facta fuerit, haeres illius nullam de praedictis rebus valeat facere repetitionem. Insuper et ipse fidejussorem per se faciat ejusdem investiturae, ne haeredi ulla occasio remaneat hanc traditionem immutandi, sed potius necessitas incumbat illam perficiendi; et si nondum res suas cum haeredibus suis divisas habuit, non ei hoc sit impedimento, sed cohaeres ejus, si spon
Abbreviated transcription (Latin):
Dereme dio paenitentiae et quod absoli¬
tio paenitentũ ꝑmañ inpositionẽ ep̃oꝵ
supplicationibus fiat ꝓpt̃ quod neces seest
utreat̾ peccatorũ anteultimũ diem saces¬
dotali supplicatione soluat̃ etiã siperics¬
lomortis urgente statĩ postacception
paenitentiae etreconciliatios ubsequat᷑
Exemplar papaeleonis ad teodorũ foro¬
iuliensem epm̃¬

Expanded text:
De remedio poenitentiae, et quod absolutio poenitentum per manus impositionem episcoporum supplicationibus fiat. Propter quod necesse est, ut reatus peccatorum ante ultimum diem sacerdotali supplicatione solvatur, etiamsi periculo mortis urgente statim post acceptionem poenitentiae et reconciliatio subsequatur. Ex epistola papae Leonis ad Theodorum, Foriouliensem ep
Abbreviated transcription (Latin):
deseruo sine sciente domino suo fuerit ordinaitꝰ
trare: necabbatib plurima monas teria
aut cellas habere.
deperegrinis ep̃is et clericis:
delitteris peregrinorũ et lericissinelit¬
teris ambulantibus:
institutionẽ : de gradet᷑ deofficio sacerdotali:
Dereliquiis sc̃orũ etoratoriis uillarib
dealtare ñ conseerando nisi lapideo
dec̃ firmatione cũcris mate.
debaptis mate
depaseha etdediedominicos e t lereliquis
festiuitatib¬
deieiunio et dequa dra gesima suł laetaniis:
ut festiuitates p̃clarȩ ñ msi inciuitatib
aut inuicis pub licis teneant̃.
deofficio.
Deecdesiis em̃dandis ut ubi munoloco
pluresss̃ quã necesse ẽ. ec sesie
des truant᷑ quaneces sarien s̃ etalia constru
deecclesiis ñbene constructis.
cent poenitentes et incestos qͥb: liceatfiunge¬
re quib uero non

Expanded text:
De servo, si nesciente domino suo fuerit ordinatus.trare, nec abbates plurima monasteria aut cellas habere.De peregrinis episcopis et clericis. 12. De litteris peregrinorum, et clericis sine litteris ambulantibus. institutionem degradetur de officio sacerdotali. De reliquiis sanctorum et oratoriis villaribus. 16. De altario non consecrando nisi lapideo. 22. De confirmatione cum chrismate. De baptismo. De pascha et de die dominico et de reliquis festivitatibDe ieiunio et quadragesima vel letaniis. 26. Ut festivitates praeclarae non nisi in civitatibus aut in vicis publicis teneantur. officio. 28. De ecclesiis emendandis, ut ubi in uno loco plures sunt quam necesse est, destruantur quae necessariae non sunt, et aliae construe construantur. cent poenitentes; et de incestibus, quibus liceat iungere, quibus non
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ecclesiastice anfiscales fuis sent
Oddo bucticularius: defores tesuallnĩ
Dereb quas marchio tradidit filio bosos
uł aliis hominib  uolumꝰ uthu quib tra¬
dite fuerant uestiturã ssuã accipianis
etinsuꝑ confirmationẽ
Dereb quas quaedã femina hildigaro
reginestradidit: et portionẽ quã sibi
reseruauit in iuste amisisse dr̃ : uolus
ut carta traditionis quaerat᷑ et inspi¬
ciat᷑ : et tunc quid illa haberedebeat᷑
definiatur¬
UIIIIQuaerel ã quã elisechar ethiminꝰ contra
maginariũ habent: uolumꝰ ut mis si nr̃i
secđm iustitiã et aequitatẽ definiant:
De quaerela hildebrandi comitis qđ pagen¬
seseius para uereda . darerecusant: uolu¬
mut hoc mis sinr̃i ab his hominib qui ineo¬
dẽ comitatusmanent eteadare ñ debent
necñ et auicinis comitib: inquirant : Et si
inuenerint qđ ipsiea dandi debitores sint :
ex nr̃a siussione dare p̃cipiant:¬

Expanded text:
utrum ecclesiasticae an fiscales fuissent. utrum ecclesiasticae an fiscales fuissent. 6. Odo buticularius de foreste sua interst. 7. De rebus quas marchio tradidit filio Bosonis vel aliis hominibus, volumus ut hi quibus traditae fuerint, vestituram suam accipiant, et insuper confirmationem. 8. De rebus quas quaedam femina Hildegardae reginae tradidit, et portionem quam sibi reservavit iniuste amisisse dicitur, volumus ut carta traditionis quaeratur et inspiciatur, et tunc, quid illa habere debeat, definiatur. 9. Querelam quam Helisachar et Heiminus contra Maginarium habent, volumus ut missi nostri secundum iustitiam et aequitatem definiant. 10. De querela Hildebrandi comitis, quod pagenses eius paravereda dare recusant, volumus ut hoc missi nostri ab his hominibus qui in eodem comitatu manent et ea dare non debent, necnon et a vicinis comitibus inquirant; et si invenerint, quod ipsi ea dandi debitores sint, ex nostra iussione dare praecipiant
Abbreviated transcription (Latin):
etquia nos annop̃sente unicuiq: seniorieduos
homines quos domidimitteret c̃cessim:
illosuolumꝰ ut missis nr̃is ostendant : quia
Vt quando cũque nauigiũ mitte reuolum̃
ipsi seniores inipsis nauib ꝑgant etut
ad hoc sint om̃s p̃parati iubemꝰ Furta¬
uero etiniusta cõnubia necñ etfalsates¬
timonia sicut sepero gauimͦ ꝓhibete
Eeclesiasticasimul etmundana: domnibludou
co cõmitti requirit: utsi mis sinr̃i inuenes¬
rint eũ iustitiã habere: ñ ꝑmittant liuo¬
cũ ꝑuestiturã domnikaroli iustitiãeis
mes habere uult ubi ea prius ñ fuis sedicit
uolumꝰ ut mis sinr̃i reiueritatẽ Inquirant
etiuxta qđ iustũ Inuenerint ex nr̃a aue¬
toritate ꝑficiant.
Docaus a hruot mundi comitis ut eilice
hic inpalatio sacram̃tũ suũ iurare:
qui a ꝓpt̃ nr̃m seruitiũ sibi constitutũ
placitũ intrapatriã obseruare ñ licunt
Deduab: feminis quae indiculos adtule¬
r̃ introgandis: heiminꝰ et manno ald

Expanded text:
Et quia nos anno praesente unicuique seniori duos Et quia nos anno praesente unicuique seniori duos homines, quos domi dimitteret, concessimus, illos volumus ut missis nostris ostendant, quia Ut quandocumque navigium mittere volumus, ipsi seniores in ipsis navibus pergant, et ad hoc sint praeparati. 38. Furta et iniusta connubia necnon et falsa testimonia, sicut saepe rogavimus, prohibete ecclesiastica simul et mundana domni Hludowigo comite requirit, ut si missi nostri invenerint eum iustitiam habere, non permittant Liutrigum per vestituram domni Karoli iustitiam eiumes habere vult, ubi ea prius non fuisse dicitur, volumus ut missi nostri rei veritatem inquirant, et iuxta quod iustum invenerint, ex nostra auctoritate definiant. 4. De causa Rothmundi comitis, ut ei liceat hic in palatio sacramentum suum iurare, quia propter nostrum servitium sibi constitutum placitum intra patriam observare non l5. De duabus feminis quae indiculos attulerunt, interrogandi sunt Heiminus et Monoaldus,
Abbreviated transcription (Latin):
nudicũ ferro quidicuntse data poeniten¬
tia ireuagantes Melius uidet᷑ ut sialiqͥ
in c̃suetũ et capitale crim cõmiserintiut
inunoloco ꝑmaneant laborantes e tseriu¬
entes et poenitentiã agentes secđm qđ
sibi canonice inpositũsit
uident᷑ habere causã¬
nde latronib: siciã antea inalio capitulari.
Deaduentitiis ut cũmis sinr̃i ad placitũ ue¬
nerint habeant scriptũ quanti aduentituis
in illor missatico. aut quo depagos. et nomi¬
Siquis de libtate sua fuerid intpellat᷑ eta
mens nein seruitiũ cadat: aliquẽ deꝓpinquis
suis ꝑ quẽ se in seruitiũ casurũ cognoscit:
occiderit. id patrẽ matrẽ patruelẽ. auun¬
culũ uł quẽ libet huius modi ꝓpinquitats
ad nouẽ uomeres ignitos iuditiodi
examinan d accedat.
Defugitiuis acperegrinis ut destringa¬
t̃ ut scire possimꝰ quis autunde uener̃
Vt bauca etbruniae. ñuendant᷑ negotiab¬

Expanded text:
nudi cum ferro, qui dicunt se data sibi poenitentia ire vagantes; melius videtur, ut si aliqui inconsuetum et capitale crimen commiserunt, in uno loco permaneant laborantes et servientes, et poenitentiam agentes, secundum quod sibi canonice inpositum sitvidentur habere causamDe latronibus, sicut iam antea in alio capitulari De adventitiis, ut cum missi nostri ad placitum venerint, habeant scriptum, quanti adventitii sunt in illorum missatico, aut de quo pago sunt, et nomiSi quis de libertate sua fuerit interpellatus, et timens ne in servitium cadat, aliquem de propinquis suis, per quem se in servitium casurum timens occiderit, id est patrem, matrem, patruelem, avunculum vel quemlibet huiusmodi propinquitatis ad novem vomeres ignitos iuditio Dei examinandus accedat. 4. De fugitivis ac peregrinis, ut distringantur, ut scire possimus, qui sint aut unde venerunt. 5. Ut bauga et bruniae non dentur negotia
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cohib& tales legũ censura: sacrarũ
Decretisq uetat ista patrare pus:
Ergo duces lauda redec& ꝑ carmina fortes
Munere suir tutũ qui micueres sacro.
Francia sub quorũ sceptris tutis sima mansii
Libertate uigens colla suꝑba terens
Quã uariȩ gentes dominã timuere seuerã
tpote quas armis cepit ouando suis

Expanded text:
cohibet tales legum censura sacrarum, Decretisque vetat ista patrare piis. Ergo duces laudare decet per carmina fortes, Munere virtutum qui micuere sacro; Francia sub quorum sceptris tutissima mansit, Libertate vigens, colla superba terens, Quam variae gentes dominam timuere severam, Utpote quas armis