comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib hoĩes carere nõ possũt. le
et argento laborat. sellanos. seu¬
canos. frenanos. acq lormerio.
Caldaranos. fabros. quieris et
mus oꝑari. Sp̾ałr aũt seutata¬
riis ⁊ sellaris inugimus. uti
emptores cͥtiorare fidelit̾ stude¬
ant: utrũ argento uł auro usstã¬
gno suꝑ posite sĩt pieture et qd sel¬
ias ⁊ scuca munire studeãt nece̾n¬
nos aũt et piscium uenditores
qui uite homũ necc̃ia submini¬
et mercatiõib uolumus ẽẽ fid̾¬
les. uid̾l ut seruphas ꝓporeis
uł carnes mortiemas. aut abu¬
no dic inaliũ reẜuatas. siħ̾ emꝑ¬
toribꝰ nõ predixer̃t. s q̃lit̾cũq
corruptas ułimfectas indãpnũ
⁊dceꝑtiõe emptoꝵ uende̾ nõ pre¬
sumãt. Uenditores ⁊̃ pisciũ ĩcõ¬
de predicant. ¶ Et ut cibos pͥdie
p̃ꝑatos. ⁊ indie altera calefcõs si¬
miłr sine p̾dictiõe nõ uendãt. ¶Uẽ¬
dicores ⁊ canḋlaꝵ. eas fidłr faci¬

Expanded text:
ibus homines carere non possunt, leget argento laborant, sellarios, scutarios frenarios atque lormerios, caldararios, fabros, qui eris et mus operari. Specialiter autem scutariis et sellariis iniungimus, ut emptores certiorare fideliter debeant, utrum argento uel stanno superposito sint picture, et quod sellas et scuta munire debeant necrios autem et piscium uenditores, qui uite hominum necessaria summiniet mercationibus, uolumus esse fideles, uidelicet ut scrofas pro porcis, uel carnes morticinas, uel ab uno die in alium reseruatas, si hec emptoribus non predixerint, seu qualitercumque corruptas uel infectas, in dampnum et deceptionem emptorum uendere non presumant. Uenditores etiam piscium in corde predicant; et ut cibos pridie preparatos et in die altera calefactos, similiter sine predictione non uendant. Uenditores etiam candelarum eas fideliter faci
Abbreviated transcription (Latin):
no agnoscunt. ¶Decipĩt
proximos dum ip̃is subspe
sp̃ualis alimonie hetice p̃ui¬
tatis oblecta m̃ta ministrant.
¶Crudelius et̾ seuuĩt in se ip̃os
dum post a ĩaꝵ dispendiuz cor

Expanded text:
ognoscunt: decipiunt proximos, dum ipsis specie spiritualis alimoniae, haereticae pravitatis oblectamenta ministrant, crudelius etiam saeviunt in seipsos, dum post animarum dispendium, cor
Abbreviated transcription (Latin):
tur. S in exemplũ martiꝵ ꝙ
profide catholica martiria sb̃¬
ierũt patarenos se nominãt.
uelut ex positos passiomi.
Huiusmodi miseri pacareni
a quibꝰ abest sẽa crecdulitas
trinitatis eterne sb̾ uno ꝯtex¬
tunequicie insimul tres offẽ¬
dunt deũ uidel ꝓximos ⁊ set¬
ip̃os. Deum cũ dei fidẽ. ⁊ filiu

Expanded text:
tur; sed in exemplum Martyrum, qui pro Fide Catholica martyria subierunt, Patarenos se nominant, velut expositos passioni. Hujusmodi miseri Patareni, a quibus abest sancta credulitas Divinitatis æternæ, sub uno contextu nequitiæ insimul tres offendunt, Deum videlicet, proximos, & seipsos: Deum, dum Dei Fidem, & Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊emstatuimus ꝙ quoties ꝯtingerit cułam
uelle denonofieri façere naues nasselia
tetut adħ aliqui inuiti procerto pretio faci
mictant bonis niris ad credentiam qui
ceneant ex inde debitã ponc̃ rationem¬

Expanded text:
em statuimus quod quotiens contigerit curie velle de novo fieri facere naves, vassella tentur ad hoc aliqui inviti pro certo pretio faciemictantur bonis viris ac credenciam qui teneantur exinde debitam ad cre
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ penitus seꝑ minolabiit obẜuare¶Eti
ex iuinc oĩo omĩa residua collectaꝵ quaꝵ cũq
ad que alique ꝓuintie t̾re uł locatenebantur
uł. ⁊ tenẽtur remictimꝰ ⁊ eis gatiose dñanꝰ. uo¬
ientes ꝙ deuł nullaten ĩpetrãtur. ñ añ defmĩna¬

Expanded text:
rum penitus semper inviolabiliter observari et ex nunc omnia residua collectarum quarumcumque ad quem alique provincie terre vel loca tenebantur vel etiam tenentur remictimus et eis gratiose donamus. Volentes quod de illis nullatenus impetrantur nec ante determina
Abbreviated transcription (Latin):
Demstatuimꝰ qd̃ si ꝓcuratores fisci uł alii
offitiales seu publice psone ad quoꝵ offic¬
¶ Anti stud expectat credant posẜones aliqua
siueuira adfiscum spectantia detineri ꝑaliqͦ
occupita detẽtores seu posẜores ip̃aꝵ posfores¬
ipãꝵ posẜionũ seuiuriu inꝯpetenti tribrna¬

Expanded text:
em statuimus quod si procuratores fisci vel alii officiales seu persone puplice ad quorum officium ipsum spectat credant possessiones aliquas sive iura ad fiscum spectantia detineri per aliquos occupata detentores seu possessores ipsarum possessionum seu iurium in competenti tribuna
Abbreviated transcription (Latin):
em statiumꝰ ꝙ officiales uł scłares ꝑione se
nullatenus introictat. ad cegnoscendum
dealigno criminie ecc̃astico nec inpectiat p̾latoᷤᷤ
uł ip̃dꝵ subofficiales qn de ip̃o emine ubere
cognoscant et prruant ut est iuris ed quitib¬

Expanded text:
em statuimus quod officiales vel seculares persone se nullatenus intromictant ad cognoscendum de aliquo crimine ecclesiastico nec impediant prelatos vel ipsorum officiales qui de ipso crimine libere cognoscant et puniant ut est iuris. § It
Abbreviated transcription (Latin):
abomĩb ⁊generalit᷑ obẜnẽtur deeis de cõ¬
stitutionib singulis p̾lacis baronib ac
locoꝵ uniuersitatib sosigillo pendeti unca¬
rie copiam fiei uolumꝰ ⁊mandamus.
indictionis:

Expanded text:
generaliter observentur de iisdem constitutionibus singulis prelatis baronibus et locorum universitatibus sigillo pendenti vicarie copiam fieri volumus et mandamus. Indictionis
Abbreviated transcription (Latin):
debite nõdesit suplitiu insirgulis cuntati¬
bo. castris ac locis ꝑtiuz p̃dc̃aꝵ. tam ꝑ p̾la
uta et solers inquisitio fiat de eis de offitiali¬
b uł ꝑsonis qui contra p̾fatas ꝯstc̃es in ali¬
quo uencrunt. et quiego ꝓcas de iquisit¬
ones inuentum fuest fidelit᷑ inscriptis reda¬
ctum sub ipoꝵ sigillis ad nos uolunius desti¬
nari ut iusis mĩtis et ꝓbatis inquisicionu¬

Expanded text:
debite non desit supplicium et in singulis civitatibus castris ac locis partium predictarum tam per prelatuta et sollempnis inquisitio fiat de eisdem officialibus vel personis qui contra prefatas constituciones in aliquo venerint et quicquid per easdem inquisitiones inventum fuerit fideliter in scriptis redactum sub ipsorum sigillo ad nos volumus destinari. ut visis meritis et probatis inquisitionu
Abbreviated transcription (Latin):
nĩm et nos cũgente nr̃a morariꝯ tingeit
frumetum uinu et alia uctualia ꝓusup̃i
gentis ac ordinet ꝓequis ac eis qͥui eauic¬
tualia bũerint emãtur ꝑofficiales cuĩe et
famuiliares coi p̾tio. nec signetur uegetes hy¬
minũ nec p̾cc̃a emanitur nisi abħntibus

Expanded text:
rum et nos cum gente nostra morari contigerit. frumentum vinum et alia victualia pro usu ipsius gentis ac ordeum pro equis ab hiis qui ea venalia habuerint emantur per officiales curie et familiares communi pretio, nec sigillentur vegetes hominum nec predicta emantur
Abbreviated transcription (Latin):
arii regionum ndfaciant accusa . blicum.¬
quos crimiriosos dicurit uł asserũt ꝑpssone¬
rios uł familiares ipoꝵ s sialiquis eos legitune
accusaret uł in iuriam passum sicͥmen prinat
ꝯmissum dicatur quilibet alius quideuire
ad accusandum ad mictitur sic̾mẽ publie
fu̾it qui nõ exsuasionib aliciuĩ s ppo motu
ad accusandu ducatur accusatione esus
recipiat et in ea iustitia mediante ꝓcedat

Expanded text:
arii regionum non faciant accusaquos criminosos dicunt vel asserunt per prisonerios et familiares ipsorum set si aliquis voluerit legitime accusare vel iniuriam passum si crimen privatum commissura dicatur vel quilibet alius qui de iure ad accusandum ammictitur si crimen puplicum fuerit qui non ex suasionibus alicuius set proprio motu ad accusandum ducatur accusationem eius recipiat et in ea iustitia mediante procedat
Abbreviated transcription (Latin):
liter obynari ꝙ incollectis calliis sine q̃¬
quib̾cũq hoĩb regra afaro citra usq ad confi¬
nia frax sçeromane ecce qui in fidelitate regr
remãserũt ẜuetur status. usus ⁊ modus. qͥ
tp̃r felicis recordatioĩs regis. Grllielini. ẜie

Expanded text:
in collectis tallis sive quuscumque hominibus regni a faro citra usque ad confinia terrarum Sancte romane ecclesie qui in fidelitate Regia remanserant servetur status usus et modus qui tempore felicis recordationis Regis Guilelmi secundi
Abbreviated transcription (Latin):
monia ꝯhere filias amitas sorores ⁊neptes
mantare. filios uxorate⁊ aliamatrimoia ce¬
lebrare. inquib actenus inqrebã. assensu
siñ assensii cuĩe inpetrando. dum modofe
iuscui̾e applicentur. E ¶ Et quicũ infidelibus
se de p̃dcĩs ꝑsonis mrĩomaliter copulangrit. si¬
no bona fendalia tentur in dotem. reqra asru
curiam. peore quite rdo puenerit. ⁊̃ se ipici¬
rie p̾setauerint. ¶ Sipoꝵ fides notoria t̾ueit

Expanded text:
monia contrahere filias amitas sorores et neptes maritare filios uxorare et alia matrimonia celebrare in quibus hactenus requirebatur ascensus sine ascensu curie impetrando dummodo pheuius curie applicentur. et qui cum infidelibus se de predictis personis matrimonialiter copulaverint sive bona pheudalia dentur in dotem requiratucuriam pro eo requirendo pervenerint et se ipsi curie presentaverint si ipsorum fides notoria fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e coħ̾tionis modum legictime ꝯpellẽ
remstatuimꝰ ꝙ uteis qui sunt uassalli ecce
nuula officia ꝯmictancur nec alie opp̾ssio¬
nes uel granamina inferantur. Depriuleguo
et inmũnitatidus comitũ. ⁊baromum et alioꝵ¬

Expanded text:
m cohertionis legitime compellere em statuimus quod Iudeis qui sunt vassalli ecclesie nulla officia committantur nec alie oppressiones vel gravamina inferantur. § De privilegiis et immunitatibus comitum baronum et alio
Abbreviated transcription (Latin):
mis uigiliis editas nob̾ pñte redactas ĩ pa¬
ginam duximꝰ tñsmittẽda teuotioni ur̃e man¬
dãtes. Hacomĩ que possumꝰ ꝓsuasione ortan¬
tos quatinus ipas õbsuare fi deliter stuteatis oĩ¬
potẽtiteo gras inhumili cordis deuotẽe agẽtes qui
expectatas lõgusinus Em corricuł leges nr̃as nob cõ¬
cedi tp̃ibo est dignatus. uepͥuilegiis umimudati.do¬

Expanded text:
is vigiliis editas vobis presentem redactas in paginam duximus transmictendas. Devotioni vestre mandantes ac omni qua possumus persuasione ortantes quatinus ipsas observare fideliter studeatis omnipotenti deo gratias in humili cordis devotione agentes qui expectatas longissimis eri periculis leges nostris vobis concedi temporibus est dignatus. §. De privilegiis et immuni
Abbreviated transcription (Latin):
tent̃ eccłiis et ꝑsoius eccaͣsticis atp̃r catholicoꝵ regi
Scicilie usq mrĩc et que recipi ꝯsueuerunt eis dẽ ec̃¬
cłiis. ⁊ psonis sine diicuitatis obstacło ac more i¬
dipe dio ꝑsoluantur. ¶ Sil q̃ debent ĩpeconia i fe¬
sto pentecostes ¶Et alia que debentur ĩfrm̃to.

Expanded text:
nis aliis ecclesiasticis a tempore catholicorum regum Sicilie usque nunc et que recipi consueverunt eisdem Ecclesiis et personis sine difficultatis obstaculo ac more dispendio persolvantur. Scilicet que debentur in pecunia in festo pentecostes
Abbreviated transcription (Latin):
Tem statumꝰ ꝙ. roboc ut fideles regnipfo¬
¶rẽsterios in aliquo ꝯͣ debicum ⁊ statutumñ
grauentur fiant inqsiciones de anciquis
auereb forestis ac finib eoꝵdem. et suꝑ eaꝵ
custodia ẜuetur forma ꝯstitutionis nuper

Expanded text:
tem statuimus quod ad hoc ut fideles Regni per foresterios in aliquo contra debitum non graventur fiant inquisitiones de antiquis et veteris forestis ac finibus earumdem et super earum custodia servetur forma constitutionis nuper
Abbreviated transcription (Latin):
prelatis ecc̃ar. somitib̾. Rironib uniu̾sis officiali¬
bus ac aliis hõib regni. afato citta dñi regis. fide¬
lib tenotis sius salutem. Et diłctõe sinceram. De¬
sideiis accenuis nou̾minis inmensus ꝙͣ ardy¬
us uidet᷑ sp̃c laboratut assroue ut pecullare do̾
prĩs nr̃i p̃disictumq nt̃m brͣditarium regio⁊¬
nu sicilie ꝙ tam olim occupatoꝵ inuictessis
msticutis horrendam quodam mõ abnisio¬
ne ꝯͣxerat ẜuitutũ ꝙͣ inpresũtiarum ab eistẽ
regii p̃sioib alioꝵ offõꝵ gestorib Adsuctũ¬
din̾ariamꝯuersuis ad p̃dcam extreme fere in¬
oꝑiam erigͣtõnis incurrat ab instõnã labe
ẜuitiumi nr̃is parta laborib. noua lege reẜ¬
geͣt et tam obpnas ꝯꝑmissis ⁊ inflictas qua
pedca nra futiũs obstãtia offitialium transg̃¬
ssioĩb p̾dosq cessantib expectante summieret¬
rie scionis educere. Qd̾abeo magrio opei
hac ꝑte possimiꝰ conob̾ faciliori successit instã¬

Expanded text:
Prelatis ecclesiarum Comitibus Baronibus universis officialibus ac aliis hominibus Regni a faro citra domini Regis fidelibus devotis suis salutem et dilectionem sinceram. Desideriis hactenus non minus immensis quam arduis noster spiritus laboravit assidue ut peculiare domini patris nostri predilectumque nostrum hereditarium regnum Sicilie quod tam olim occupatorum iniustissimis institutis orrenda quodammodo abusione contraxerat servitutum quam in presentiarum ab eiusdem regni presidibus alioque officiorum gestoribus assuetudinariam conversus ad predictam extreme fere inopiam exinanitionis incurrerant ab institutionum labeilium grata laboribus nova lege resurgeret et tam ob penas pro commissis inflictas quam per edicta nostra futuris obstantia officialium transgressoribus predisque cessantibus expectata ? rerrime santionis educere quod ab eo magnopere in hac parte poposcimus eo nobis faciliori successit instan
Abbreviated transcription (Latin):
collacionb fcudoꝵ senbnfitioꝵ eccast. cor
duecte ur inouecte. necte. iliis adspralia ꝑ¬
tinetibꝰ nisi hec ex primezio nł ratio eluis¬
patronatus alignib conpetar ¶na ueli¬
mus ꝑp huusmodi p̾latos capitula etcar
neos nesnassallos quomouolibet mose⁊ ⁊
nicent cum aliis in collectis nec probatiois¬

Expanded text:
sticorum directe vel indirecte nec de aliis ad spiritualia pertinentibus nisi hoc ex privilegio vel ratione iurispatronatus aliquibus competat, nec volumus propter huiusmodi prelatos capitula ecclesineos vel vassallos quomodolibet molestarr comunicare cum aliis in collectis et exactio
Abbreviated transcription (Latin):
tunis nos panimꝰ obitꝰ remediis occurre tẽpe¬
stuus ncgranamis seminaꝵ. pestilẽtiis tensis
undiq ꝑ serpens radicib amenissimũ. Patrẽ
ac nr̃m iegni pomci̾.longis intotũ discur¬
sib occuiparet. In minẽtib aũttam escez do¬

Expanded text:
tunis nos paravimus remediis occurrere tempestivis ne graminis seminarum pestilentis tensis undique perserpens radicibus amenissimum paterni ac nostri Regni pomerium longis in totum discursibus occuparet. Inminentibus autem tam eidem do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tomos prelator religiosor ⁊aliaꝵ. hanc¬
uospitandi ab offitialib uł aliis ꝑsonis ei
inrutis ullatenus capiantur ¶E fideuolni
ceit aliquatenus nõpresurãt ¶Neclectos
uel res ipoꝵ otra uolimtatez ipsorum acci¬
piant. ¶Etfuiecus fcm fuĩt põt emendati¬

Expanded text:
 domus prelatorum religiosorum et aliarum echospitandi ab officialibus vel aliis personis eis invitis nullatenus capiantur et si de volucere aliquatenus non presumant nec lectos vel res ipsorum contra voluntatem eorum accipiant et si serus factum fuerit post emendaci
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tenistatiumꝰ ꝙ uassalli ccc̃aꝵ qui ea que ba¬
bent abeclus tenet et sunt eusdem eecriis
Ad ẜuitia psonalia obligati ẜuitia ꝑ cmiam
comites barones uł alios sine ip̃oꝵ pͥlator
licentia nullatenus ꝯmictant᷑. Quod iutas¬

Expanded text:
Item quod vassallis ecclesiarum qui ea que habent ab ecclesiis tenent et sunt eisdem ecclesiis ad servitia personalia obligati, officia per Curiam, Comites, Barones, vel alios sine ipsorum Prelatorum licentia nullatenus committantur. § It
Abbreviated transcription (Latin):
nimas utrusq curas e uocanit at exturas
amplioras executioe ꝓpoiti int̾ palatr̃e tp̃ĩs.
logiori ꝙͣ putauimꝰ. ñdistraxit. uerum cumsũ¬
m clementia cieatoris que sepe dc̃o dño pr̃i
nr̃o regni gubernacula pialargitate ꝯcerãt
nõsineꝰ occulto celestis ꝓnisionis misterio
tate ꝯmoclitatis effectib dilationis ĩ pedi¬
menta perisse credatur rde id circo delatu
pritamus uiuu̾sale regni nõ nr̃a. s dei pro¬
isione remedium ut interim sectas siculoꝵ
fc̃õnis ꝯtẽte nequitia insius celestis corpoi¬
sub mectio dlitesçens et penis quã merebat
deluderet. et nob̾ ceteis regni fidelib in serem¬
tatis nr̃e munifice ꝑticipios gautẽt prebet
ergo se nob̾ mĩc ꝯmode inimitatis nr̃e pot̾ãte
tp̃c acceptabile. hic uẽ salutis est dies quopa¬
ternũ nr̃m qr nõ erat inmanifesto fidelitatis
ex prm̃to indeum ner notoria ꝓdicioi̾s offensio
sub quo iure fitei celari patimur infideles nẽ

Expanded text:
avit ad exteras a prioris exequutione propositi inter calatione temporis longioris quam putavimus nos distraxit. Verum cum summi clementia creatoris que sepe dicto domino patri nostro regni gubernacula pia largitate concessit non sine occulto celestis provisionis misterio tante comoditatis effectibus dilacionis impedimenta parasse credatur. Recte idcirco dilatum putamus universale regni non nostra sed dei provisione remedium ut interim tecta siculorum factionis concepte negotia in suis celestis operisub medio delitescens et penam quam merebatur eludetur et vobis ceteris regni fidelibus in serenitatis nostre munifice participio congaudetur. Prebet ergo se nobis nunc comode immunitatis prestande tempus acceptabile hic vere salutis est dies quo paternum nostrumque non errat in manifesto fidelitatis experimento iudicium nec noceria proditionis ostensio sub fuco ficte fidei celari patitur infideles. vere
Abbreviated transcription (Latin):
gritatẽ militie noĩe ⁊ pfessioe pẽi¬
tus decidat. n forte amilitarignͣe
ꝑsuccessionẽ duxit ꝓsapiã ideq
statiumus de sortientib qͣliscũ¬
q ꝓfessioĩs ordĩe. ut puta si au
ctoritate iudicii obtinuei̾t. siũ¬

Expanded text:
gritatem, militie nomine et professione, penitus decidat, nisi forte a militari genere per successionem duxerit prosapiam. Idemque statuimus de sortientibus qualiscumque professinis ordinem, ut puta si vel auctoritatem iudicii optinuit, si
Abbreviated transcription (Latin):
su cilem cunieam deinr̃idi
suere conantur heretici et uo¬
cabuli uitio seruentes ꝙ sig̃¬
ficationem diuisionis enũp¬
tiat. ⁊ in ip̃ius indiuisibłis fi¬
dei unitate. conantur indu¬
cere sectioem. ⁊ oues apetri cũ¬
stodia cui pascende apastore
bono sũt credite segregare.¬
¶ Hii sunt lupi rapaces intrise
cus eo usq mansuetudine oui¬
um p̃tendentes quo usque põ

Expanded text:
sutilem tunicam Dei Nostri dissuere conantur Hæretici; & vocabuli vitio servientes, quod significationem divisionis enunciat, in ipsius indivisibilis Fidei unitate nituntur inducere sectionem; & oves a Petri custodia, cui pascendæ a Pastore bono sunt creditæ, segregare. Hicus, eousque mansuetudinem ovium praetendentes, quousque o
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr fir. Mores clissolute niuẽ¬
tium imposite pene formidinem
ad frugem melioris uite reducere
cupientes. Scatuimus eos qui
Addatios sic exqͣdã cõsuetudine lu¬
dunt. et inludo ip̃o cõtinue c̃ou̾¬

Expanded text:
ribus: Mores dissolute uiuentium imposite pene formidine ad frugem melioris uite reducere cupientes, statuimus, eos qui ad datios ex quadam consuetudine ludunt, et in ludo ipso continue co
Abbreviated transcription (Latin):
et sordid̃a uit᷑a ducũr. infamia
p̃dc̃.i notitos. asusceptis ⁊̃ ĩa offi¬
eiis inꝑpetuũ uolumus ãmoueri
Postremo ⁊̃ milites quos salti eque¬
stris clignitatis decus debet atalib
cohercere. si fame sue ꝓcligi. ⁊ pudo¬
ris ignan. aduilitatẽ huiꝰ mõi d̾du

Expanded text:
et sordidam uitam ducunt, infamia predicta notatos a susceptis etiam iam officiis in perpetuum amoueri. Postremo etiam milites, quos saltem equestris dignitatis decus deberet a talibus cohercere, si fame sue prodigi et pudoris ignari ad uilitatem huiusmodi dedu
Abbreviated transcription (Latin):
sint ouile sb̃mtrare dñicum.i
Hii sũt angłi pessimi. Hii sũt
filii prauitatis apatre nequiti
das sinplices aĩas destinati.
Hii sũt eolubri qui colũbas d̾

Expanded text:
sint subintrare Dominicum. Hi sunt Angeli pessimi. Hi sunt filii pravitatum a patre nequitiæ, d simplices animas destinati. Hi colubri, qui Columbas d
Abbreviated transcription (Latin):
Immo crim lesem nestatis ⁊¬
nr̃e debet ab omũb orribilius
indicari. ꝙ indimine maie¬
statis et in iuriam noscitur
testate alter alterum nõ exce¬
dat. ¶Nam sicuti ꝑduelliot¬
nis crim̃ ꝑsonas ad imit dãp¬
natoꝵ. ⁊ bona ⁊ dapnator poꝰ
obitu ⁊ memoria defũctoꝵ.
sie ⁊ip̃dc̃o crimine quopa

Expanded text:
immo crimine laesae Maiestatis nostrae, debet ab omnibus horribilius judicari, quod in divinae Maiestatis iniuriam noscitur testate, alter alterum non excellat. Nam sicuti perduellionis crimen personas adimit damnatorum, et bona damnat, post obitum memoriam defunctorum: sic in praedicto crimine, quo Pa
Abbreviated transcription (Latin):
oñe nr̃am. martificiis fuei̾nt
iuenti dolose u̾sari. p̾mauice d̾¬
phensus indolo falsa oꝑafaci¬
ens uł cibai̾a ꝓhibita ulcorrup¬
ta. Ułuinũ limphatũ propuro
uendendo. libr̃a una auripui̾ssi¬
mi fisco nr̃o cõponat. ¶Quasi
ꝑꝑ inoꝑiam dare nõ pot̾it fustige¬
tur. ¶ Itato d̾ p̾hensus insimili
manũ ꝑdat. ¶Tertio d p̾hens
cas mortis ꝑiełm subecit. qd̾i
iusto iudicio meruit totiẽs il¬
licita eõmietendo. ⁊ no corigẽ¬
do cõmissa. cade pena p̾fatis i¬
offãlibꝰ ĩminete. si p̾ce ułp̃tio
B̾. ang̾. Mercatores qͥslibet
regni nri subeist̾e ponderibus
⁊ mensuris. ĩ reb magnis ⁊ mi¬
nimis. ⁊ sb̾ eisde̾ cannis. q̃ ip̃is
cui̾a nr̃a ded̾rit. uende̾ noluꝰ
m̾ces suas. ita tñ nt exiñsiu̾s
maiorib in nire: qd̾ exm̃sai̾s
dño debebatur. nullũ collato¬
ribo dãpnũ seu p̾iuidienũ affe¬
ratur. s proportiõe pͥoris mino

Expanded text:
in eorum artificiis inuenti fuerint dolose uersari, prima uice deprehensus in dolo falsa opera faciens, uel cibaria prohibita seu corrupta, uel uinum lymphatum pro puro uendendo, libram auri purissimi fisco nostro componat; quam si propter inopiam dare non poterit, fustigetur. Iterato deprehensus in simili, manum perdat; tertio deprehensus cis mortis periculum subeat, quod iusto iudicio meruit illicita committendo, et non corrigendo commissa. Eadem pena prefectis officialibus imminente, si prece uel . Mercatores quoslibet Regni nostri, sub eisdem ponderibus et mensuris magnis uel minimis, et sub eisdem cannis, quas ipsis Curia nostra dederit, uendere uolemus merces suas; ita tamen, ut ex mensuris maioribus in iure, quod ex eis domino debebatur, nullum collatoribus dampnum uel preiudicium afferatur, et pro portione prioris mino
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ int̾erĩt retineant ydoney.
et nõ ydoney refutẽtur.incoꝵ lo¬
cũ qui minus ydoney uisi fuei̾nt
in subseͥpta forma ydoneis subro¬
gandis.qͦs offales. ut offin eis
coꝓmissum fid̾lit̾ ⁊ dilig̾et̾ exce¬
ant. tactis saero scĩs eũagłiis sac̃¬
m̃ti religiõe uolumus obligari.
CElctoꝵ etiã no ĩa p̾dc̃oꝵ in q̃t̾moib¬

Expanded text:
quorum intererit retineantur ydonei, quorum intererit retineantur ydonei, et non ydonei refutentur, in eorum locum qui minus ydonei fuerint in subscripta forma ydoneis subrogandis. Quos officiales, ut officium sibi creditum fideliter et diligenter exerceant, tactis sacrosanctis euangeliis sacramenti religione uolumus obligari. Electorum etiam nomina predictorum in q
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tiorare curabũt. ¶ Tab̾nanis
au̾t ⁊ uenditorib uini ꝗbolibet
phibemus. ne uend̾ẽ audant uinũ
linphatũ propuro. ¶Nulłs ĩ regͦ
nec laboret aurũ qd̃ ꝑlibr̃a ḋ pu¬
minus uñc undcim puri arg̾ẽtiꝑ
libr̃a tenẽ noscantur. qd̾ opt̾met
siue uenale opus huiꝰmõi artificc̾
ꝓse faciant:siue abalio recepta
mat̾ia opus fingãt. Ut anulos fi¬
bulas. ꝑapsides. uł cuppas aureaᷤᷤ
aut argenteas. inꝗbo aliꝗd ultra
p̃dc̃amꝰ ꝙͣ titatẽ et for̾am amatei¬
Arũ dñis ammiscei petatur. ¶ Et
ut om̃is artificibꝰ ip̃is c̃omictẽ¬
daꝵ fraudiu. iua ⁊ mat̾ia p̾clu¬
datur. per loc̾a q̃libet. duos eligi
uolumus fide dignos. ꝑ t̾re baui¬
los ordĩandos. quibo in mine¬
tib p̃dc̃a omĩa in statu c̃oẜuare
debeãt. ⁊ debite ex etutioĩ ꝯtradici
bꝯ eligentiũ eos. ⁊ eoꝵ qui inhiis
cõsilium dedrĩt eligẽdos ad nos
ul locoꝵ dños uolumus ḋstina¬
ri. ut exapprobatiõe nr̃a uł alioꝵ

Expanded text:
cohercere curabunt. Tabernariis autem et uenditoribus uini quibuslibet prohibemus ne uendere presumant uinum lymphatum pro puro. Nullus in Regno nostro laboret aurum, quod per libram de puminus xi unciarum puri argenti, per libram tenere noscatur. Quod optinet, siue uenale opus huiusmodi aurifices pro se faciant, siue ab alio recepta materia opus fingant, ut anulos, fibulas, parapsydes uel cuppas aureas sive argenteas, in quibus aliquid ultra predictam quantitatem et formam a predictis dominis ammisceri petatur. Et ut omnis artificibus ipsis committendarum fraudium uia et materia precludatur per loca quelibet duos eligi uolumus fide dignos, per terre baiulos ordinandos, quibus imminentibus predicta omnia in statu conservari debeant et debite execuctioni contradi, us eligentium eos, et eorum, qui in hiis consilium dederint, eligendis, ad nos uel locorum dominos uolumus destinari, ut ex approbatione nostra et aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
extraxei̾t unãlibr̃a Mari puissi¬
mi fisco nr̃o ꝑsoluat. Qu. a sida¬
re nõ pot̾it cõdẽpnatus cũ ponde
seu m̾sura ad collũ eiꝰ appenssis.
insinpena et alioꝵ exẽplũ ꝑter
ram inqͣ fraude cõmiẜit publice
fustigetur. oanuei si sed̾o fuei̾t
de p̾hensus insiłi amputãda. et
si ttio it̾uei̾t perpetrata. ip̃m sus¬
U̾ aug̾. Penas eõtra meatores
corruptas mees ⁊ uetitas. seu ad
falsas msuras cannas ⁊ ponḋra
distrahentes nrĩs ꝯstitutõib. p̃¬
stitutas inꝑegͥnis deceptis ab eis

Expanded text:
unam libram auri purissimi fisco nostro componat; quam si dare non poterit, condempnatus cum pondere seu mensura ad collum eius appensis in sui penam aliorumque exemplum per terram, in qua fraudem commisit, pubblice fustigetur, manu ei si secundo deprehensus fuerit amputanda; et si tertio iterauit perpetrata, ipsum susPenam contra mercatores corruptas merces uendentes et uetitas, seu ad falsas mensuras et cannas et pondera distrahentes nostris constitutionibus prestitutas in peregrinis deceptis ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
ris m̃sure diligenter actenta.
no plus ꝓ inde soluat᷑. n ꝙͣ tũ
pͥmitus soluebatur. ¶ Illud
Ut uendentes pannos inposte¬
rum ipos ultra nõ ab trahant
sine abstractiois aliq̃ uolen¬
ta. sic̃ melius cũ ep̃tore cõuẽi¬
re poter̾at. Nulla alia fraude
uł machĩatiõe adhibita pan¬
nos ip̃os uende ꝓcurabunt.¬
B̾. aug̃. Adlegitima pond̾ra
et mñsuras. m̾ces qu islibet uet᷑e

Expanded text:
ris mensure diligenter attenta, non plus soluatur, nisi quantum primitus soluebatur. Illud etimus, ut uendentes pannos in posterum ipsos ultra non abstrahant,sine abstractionis aliqua uiolentia, sicut melius cum emptore conuenire poterunt, nulla alia fraude uel machinatione adhibita, pannos ipsos uendere procurabunt.. Ad legitima pondera et mensuras merces quaslibet uende
Abbreviated transcription (Latin):
inuineis ⁊ possessiõib euiꝰlibet
dãpnũ facientia int̾cepta. locoꝵ
buiulis seu dñs. ut ꝑeos illati
dãpni restauratõ subseqͣt᷑. suffi¬
ciat assignan c̃ostitõe regia que
dabat. inhac ꝑte remota cũdi¬
modicũ ꝓuinciã circiure. nec

Expanded text:
in uineis et possessionibus cuiuslibet dampnum facientia intercepta locorum baiulis seu dominis, ut per eos illati dampni restauratio subsequatur, sufficiat assignari; constitutione regia, que dabat, in hac parte remota, cum dimodicum prouinciam circuire, nec
Abbreviated transcription (Latin):
sibiq cõsentaneos. ꝗ amulta ex hiuꝰ moĩ cͣcͣctu nuptiali runa facta
audiuim̃ aiãrũ eẽ. et taleꝰ fornicatione ꝑpetrata quale necint̃ gẽ¬
teꝰ eẽ deb. ita plane ut cõti gĩt puerulũ ad ult ũ eẽ ⁊ puerulã paruu¬
lã c⁊ ecõtrario sipuella mature etatiᷤ sit:⁊ puer tenere ⁊ ꝑuirũ adultũ¬
ꝓhibita decetõ usurpare p̃sũpẜit. ab oĩcõsortio eccłastisico sit alienꝰ¬

Expanded text:
arum factas audivimus, et tales fornicationes perpetratos, quales nec inter gentes: ita plane, ut cum contigerit puerum adultum esse et puellam parvulam, et e contrario si puella maturae aetatis et puer si tenere, et per virprohibita de caetero usurpare praesumpserit, ab omni ecclesiastico consortio sit alien
Abbreviated transcription (Latin):
studcãt. utͥ liberuis p̾sit fieri ⁊mercata ⁊ placita acomitib si c̃ sepe ãmo¬
nitũ fuit illo die ꝓhibeãtur.
M̃p̃ octo t̃ciusͤ Cotidie cͣc̃lege agitꝰ. cotidie mali malũ facere ñ ue¬
rẽt̾iõ hãc legẽ oẽ ꝑeuũ diuinitate ꝓpicia ualiturã edicimꝰ uuttos Annutpr̃
liceat uidicib causa agẽ. lite dirimere. tumult̾ q̃stionũ t̃minare ⁊ diffini¬
re. ut ꝗ cotidie legi offendt̃. cotidie legi sentẽcia feriant᷑. Nec ir tpr̃ me¬
siĩ ł uĩdemiaꝵ legiꝰ edictũ habebt̃ effugere: ꝗ nullo tpr peccare desiert̃.

Expanded text:
studeant. Et ut liberius fieri possint, mercata et placita a comitibus, sicut saepe admonitum fuit, illo die prohibeantur.mi Augusti. Cotidie contra leges agitur, cotidie mali male facere non verentur. Ideo hac lege omne per aevum, divinitate propicia, valitura edicimus, ut toto anni tempore liceat judicibus causas agere, lites dirimere, tumultus quaestionum terminare et diffinire, ut qui cotidie leges offendunt, cotidie legis sententia feriantur. Nec enim tempore messium vel vindemiarum legis edictum debent effugere, qui nullo tempore pec
Abbreviated transcription (Latin):
E cernim̾ utsiꝗ alit̃ teste ᷤ hab̾e nõ potiunt uolum̾ ut ꝑ comiti iussio¬
ꝗri. Qd̃ sideduab partib fuĩt inꝗsitio facta. id circo ꝗ nullus eoꝵ p̾¬
sit habe teste. añ quã uir̃ fiat inꝗsitio facta. Qd siõs adunã partẽ
dixerit testimoniu iur̃ ut uex dixis: testimoniũ. Qd sidissẽ serint.
si audeant ꝑ pugnã illoꝵ testimoniũ apꝓbare. Qd sinulla pars altĩ
traxit ic̃ pars illa que ausa fuĩt cõtẽde recipiatur ad̃ testimoniũ. s¬

Expanded text:
ecernimus ut quisquis aliter testes habere non potuerit, volumus ut per comitis iussioquiri. Quod si de duabus partibus fuerit inquisitio facta, idcirco quod nullus eorum possit habere testes, antequam iurent fiat inquisitio facta. Quod si omnes ad unam partem dixerint testimonium, iurent verum dixisse testimonium. Quod si dissenserint, si audent per pugnam illorum testimonium approbare. Quod si nulla pars altertraxerit, tunc illa quae ausa fuerit contendere, recipiatur ad testimonium.
Abbreviated transcription (Latin):
eo int̃ pell̃ ⁊ eis .ẜ. ꝗ pꝰsibile fuĩt pottio deputet᷑ ⁊ ꝑ aliũ exactoreni eccł asti¬
cihoiẽs ad oꝑa ñ cõpellãtur. Siuõ opꝰ sĩ cõstituto die adinpletũ ñ habu̾it̃.
liceat comiti ꝓpͥeni ꝓ positi oꝑis eos pignorare. cũ iuxta extimatiõe ł ꝑ qͣ¬
litatẽ in ꝑfecti oꝑis quousq persi ciatur. come. aut̃ sineglexit : a rege ł a
amisso regis est iudicãdus.

Expanded text:
actorem ecclesiastici homines ad opera non conpellantur. Si vero opus suum constituto die conpletum non abuerit, liceat comiti pro pena prepositum operis pignerare iuxta extimationem vel quantitatem inperfecti operis, quousque perficiatur: comis autem si neglexerit, a rege vel misso
Abbreviated transcription (Latin):
benefitiũ ꝑ dat. nͥ scd̾m cõsuetudinẽ añce̾soꝵ nr̃oꝵ ⁊ iuditiũ patrũ suo
Słi ẽcẽtio em̃seĩt ĩ t̃ seniõẽ ⁊ mulitẽ q̃uis pare̾ udicauĩt illũ suobeneficio carere
deb̾e ⁊ ille dixĩt b inuste dodio factũ eẽ ipse suũ beneficiũ teneat donec
Eminẽt᷑. Sĩ aut̃ pares culpati iniudicio senioꝵ defecit ille ꝗ cul pat̾ suũ
bñfitiũ teneat. donec ip̃cũ seniore ͦ patrib adnram̃ p̃sẽtiã ueniãt. Senior
uõ aut mile̾ ꝗ culpat᷑ ꝗ ad no uenire debuit: sex edomadaᷤ añ quã it inci¬

Expanded text:
udicium parium suorum. Si contentio emerserit inter seniores et milites, quamvis pares adiudicaverint illum suo beneficio carere debere, et si ille dixerit hoc iniuste vel odio factum esse, ipse suum beneficium teneat, donec finiatur. Si autem pares culpati in iudicio senioribus defecerint, ille qui culpatur suum beneficium teneat, donec ipse cum suo seniore et paribus ante nostram presentiam veniant. Senior autem aut miles qui culpatur, qui ad nos venire
Abbreviated transcription (Latin):
si sua ptate ad dei cultũ maxine di¬
latandũ maiestati eius famulau fa¬
cũit. Si deum timent diligãt et collãt
Si plus amãt illud regnũ ubi nõ tr¬
met hr̃e. consortes. Si tardiꝯ uendicãt¬
facilius ignoscũt Si eamde uiiductã
proncaĩtate regende tuende q rei pi
non prosaturandis mimicitiaꝵ odips
ex cuerũt. Si eamde uenia nõ. ad ĩpui¬
nitatẽ miquitatis s ad spem correc¬
tionis indulgent. si quod aspere ple¬
lenitatẽ. et bñfitiorũ. largitate com¬
pensant sy luxuria tanto eis est casti¬
gatior ꝙ̃ tum poss eẽ libecior Si malłt
cupiditatib praius ꝙͣ. quibusdã gẽti
b imiꝑare. Et si hec om̃ia facuĩt non
yroptet ardore manis głie. s propter.
caritatẽ felicitatis eterne. Si pro suis
petis humilitat ministratois et diõis
sacrificiũ. deo suo. ucro inimolare non
negligũt. Tales xp̃ianos imꝑatores
dit̾imus eẽ felices interĩ. Spe postea u̾o.
reip̃a futuros. cum id quod expectams

Expanded text:
ad Dei cultum maxime dilatandum majestati ejus famulam faciunt; si Deum timent, diligunt, colunt; si plus amant illud regnum, ubi non timent habere consortes; si tardius vindicant, et ignoscunt; si eamdem vindictam pro necessitate regendae tuendaeque reipublicae, non pro saturandis inimicitiarum odiis exserunt; si eamdem veniam non ad impunitatem iniquitatis, sed ad spem correctionis indulgent; si quod aspere coglenitate et beneficiorum largitate compensant; si luxuria tanto eis castigatior, quanto posset esse liberior; si malunt cupiditatibus quam quiare et si haec omnia faciunt non propter ardorem inanis gloriae, sed propter caritatem felicitatis aeternae; si pro suis peccatis humilitatis et miserationis sacrificium Deo suo uero immolare non neglegunt. Tales Christianos imperatores dicimus esse felices interim spe, postea re ipsa futuros, cum id quod expectamus
Abbreviated transcription (Latin):
beiorum quam d̾cĩonum est illud constitutũ.
ut qui maioris pena asficit᷑ quam legib statuta
e uifamis nonfiat fugo ⁊ siopẽ tẽpalĩo quis
nuilciatus sit ꝑ tantum fustibe cessus licet inac¬
cione fimosa uelum furti. dicendumest infamẽ

Expanded text:
beiorum quam decurionum illud constitutum est, ut qui maiori poena adficitur, quam legibus statuta est, infamis non fiat. ergo et si opere temporario quis multatus sit uel tantum fustibus caesus, licet in actione famosa, ueluti furti, dicendum erit infamem
Abbreviated transcription (Latin):
ime de uer signe Suui uerbum anbigiui est utru de toto ande parte significat : el
ideo qui iurat siui no esse. adicere debet. neꝗ sibi comune esse:¬
lius de suefiaebus suesicurios edes appellamus quȩ i conducto solo ponde sunt que
prgrietas ce cuicli ẽt naturali uiro pius est cuiiis & solitm:¬
auroue facto uel uesti mumeretur. idest res mobiles no mimalia:¬

Expanded text:
 Uerbum 'suum' ambiguum est, utrum de toto an de parte significat. et ideo qui iuret suum non esse, adicere debet neque sibi communem esseum prouinciale. Superficiarias aedes appellamus, quae in conducto solo positae sunt: quarum proprietas et ciuili et naturali iure eius est, cuius et solauroue facto uel uesti adnumeretur, 2 Florentinus li
Abbreviated transcription (Latin):
pace inbello quily qui nobis hostes funt aliguem ex nyis operune : et intra
braesidia sua perduxerunt: nam si codem bello is ipuersus fiuset pest limniues
habet. idest pͥeymde ⁊ estituunt : oĩa uira ac si castus ab hosih no eriẽt antregen
prasidia perducatur hostium manet cuus& e aue ieuersus melligieut:
aue si ad annaos nr̃os peruemat aut mira praesigia nr̃ã ee coepent. In parde¬

Expanded text:
pace. In bello, cum hi, qui nobis hostes sunt, aliquem ex nostris ceperunt et intra praesidia sua perduxerunt: nam si eodem bello is reuersus fuerit, postliminium habet, id est perinde omnia restituuntur ei iura, ac si captus ab hostibus non esset. antequam in praesidia perducatur hostium, manet ciuis. tunc autem reuersus intellegitur, si aut ad amicos nostros perueniat aut intra praesidia n
Abbreviated transcription (Latin):
auertendi in tectum ueL aream uiani. aut no auertenai. igem
eoato no concineri respondi eos .n. solos in coye nuso haberi quos puee yfari
cercumse ipse sui cultus causa haberet:
incerurdanos mumeraye solitus sit quod maxuno ex libellis fumilis
item abariis dephrendi poterit. Uenatores ee aucupes utru in urdums an
ni iuscias conteneantur. pot dubitori sed diendu est ubi pnaestami mo
mretur oe hos alebat. ibi eos numeran: Maliones de urbmno mniteris
sunt: nisi ꝑꝑ opus aurete coestator eos destenatos habetat sul ꝙ natus est
ex malla urbana E missus nn uillam nutriendus: in neutris ee ꝗdam
putent: Uideamus no uibamis messo melligatur: quod magis plaet

Expanded text:
auertendi in tectum uel aream uicini aut non auertendi: item legato non contineri respondi: eos enim solos in eo numero haberi, quos pater familias circum se ipse sui cultus causa haberet. inter urbanos adnumerare solitus sit: quod maxime ex libellis familiae, item cibariis deprehendi poterit. Uenatores et aucupes utrum in urbanis an in rusticis contineantur, potest dubitari: sed dicendum est, ubi pater familias moraretur et hos alebat, ibi eos numerari. Muliones de urbano ministerio sunt, nisi propter opus rurestre testator eos destinatos habebat. Eum, qui natus est ex ancilla urbana et missus in uillam nutriendus, interim in neutris esse quidam putant: uideamus, ne in urbanis esse intellegatur, quod magis placet
Abbreviated transcription (Latin):
reus erit. Icem siquis imposturam fecerit: uel collissionem in neem alteris. stellionatus
otrie potulari & ut pmraliter dixerim. defiaento titilo uenni hoc remen locũ het
nec est᷑ opus speaes enumesare :¬
Aulus de gradibus S temata gerationu direto limnte in duaslintas s qarantur:
quar altera supior: altera iierior Ex supiore uero et secundo pradu nansu
Teneę pendent ques omẽ latiore hactatũ habito in libꝵ imgulanen comamus¬
lpi de cestis Ssignis utrũ aulo tantum im̃piso adhibemus an uero ee si no amnuo:
ueꝵ alio quodam ipresso uane.n. hoĩes sipnant. et masis est ut tunti anulo quis
possit signare: dum tamen habeat caracterem¬

Expanded text:
reus erit. item si quis imposturam fecerit uel collusionem in necem alterius, stellionatus poterit postulari. et ut generaliter dixerim, deficiente titulo criminis hoc crimen locum habet, nec est opus species enumerarearum. στέμματα cognationum directo limite in duas lineas separantur, quarum altera superior, altera inferior: ex superiore autem et secundo gradu transuersae lineae pendent, quas omnes latiore tractatu habito in librum singularem co dicemus. Signum autem utrum anulo tantum inpressum adhibemus, an vero et si non anulo, verum alio quodam inpresso? varie enim homines signant. et magis est, ut tantum anulo quis possit signare, dum tamen habeat
Abbreviated transcription (Latin):
sacer locus est locus conienatus. sacranui ẽ locus iquo sacya iegonuenter qued
et̃ m aeupiao pruato eise põt. & solent qui lideraro cum locu y eligiors uolat
sacra inde euocaro:
auerunt Ae qui priuata sacra ua aediculas mncustodites tentuuerint anplurs
fures mmnus q sacrelegi merent quare quod sacre quodue adimisu mñ uacris¬
crimen cadat dilipenter considerandum est :¬

Expanded text:
t locus consecratus, sacrarium est locus, in quo sacra reponuntur, quod etiam in aedificio priuato esse potest, et solent, qui liberare eum locum religione uolunt, sacra inde euocare. ilauerunt. at qui priuata sacra uel aediculas incustoditas temptauerunt, amplius quam fures, minus quam sacrilegi merentcrimen cadat, diligenter considerandum est
Abbreviated transcription (Latin):
comi coplans qui uirui ꝓpaseauit uel effiait uN acatis nt utł alio mõ auliauit
et eio mepãt pachrem ee ustum cont neri corupt ayt ellatiõ ꝯ r̃d nõ tẽ et nauuĩ ut lex
peaa litor quidisdam enumerat purale iubidat u erbum: quo spenaalia complelta
que sencencia uera et Rupisse uag eum ac apiemus qui uulnerauit uel auypis
ues loyi uel puoms radit. Uel celo uel quo alio uesanderet alicui oy pus uel tamore iert

Expanded text:
Cum eo plane, qui uinum spurcauit uel effudit uel acetum fecit uel alio modo uitiauit, Et non negat fractum et ustum contineri corrupti appellatione, sed non esse nouum, ut lex specialiter quibusdam enumeratis generale subiciat uerbum, quo specialia complectatur: quae sententia uera est. Rupisse eum utique accipiemus, qui uulnerauerit, uel uirgis uel loris uel pugnis cecidit, uel telo uel quo alio, ut scinderet alicui corpus, uel tumo
Abbreviated transcription (Latin):
solu alieni est: us tantii eunde et ꝗgendi nodis iom̃peat: ug aut̃ pablię solu
publicum et: selictui adi diretiu pras fmous laatuerans ab eo qui uis pablicade
habuit. ut ea publie irctur. corgenetur. Moꝵ quedam pablicẽ pnt ipdea
priuas. quedam uianales. Publicas uias diamus quas prea Bas iuNE
nostri pretones ali corsulares uios apellant. Pxiuate sunt quas apraries
quidam dicunt: Uianales sunt uiỹ que in uias sunt : uel que ni aitos
ducunt. has quos publicos oe quidam dicunt: quodita cueꝵ est si non
ex collatione priuatoꝵ soc itẽs consaruti et aluer ate si excaladone priuates
nefiatuꝵ rl amse ex collntine pruueie u efaatura nuo aaꝑ pyaiabi est
iefectio .n.icarco de comunisie: quia auui uailitatem comienes sabee Pruate uis
dupliater acapi possent: Mel eq̃ quę ame niagris. quih ipanta ẽ ienuitis. uc
ep̃rumm alcenus ducant. uel en que ad apros ducime e quasorti comansliqeat :
inquas exitur de uia consulari. et sie post illam exopit eua uliteo uten

Expanded text:
 autem publicae solum publicum est, relictum ad directum certis finibus latitudinis ab eo, qui ius publicandi habuit, ut ea publicae iretur commearetur. Uiarum quaedam publicae sunt, quaedam priuatae, quaedam uicinales. publicas uias dicimus, quas Graeci βασιλικάς, nostri praetorias, alii consulares uias appellant. priuatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. uicinales sunt uiae, quae in uicis sunt uel quae in uicos ducunt: has quoque publicas esse quidam dicunt: quod ita uerum est, si non ex collatione priuatorum hoc iter constitutum est. aliter atque si ex collatione priuatorum reficiatur: nam si ex collationeae uiae dupliciter accipi possunt, uel hae, quae sunt in agris, quibus imposita est seruitus, ut ad agrum alterius ducant, uel hae, quae ad agros ducunt, per quas omnibus commeare liceat, in quas exitur de uia consulari et sic post illam excipit uia uel iter uel
Abbreviated transcription (Latin):
racumculas uel ad lopriu ponatos contieri Nari gue pemania quin continea¬
ntur. nulia dubitacio st nofo auẽs mribit dolia nõ cona neri et e aeuiea¬
dim illam disfiriciones quã suera i umno famus nee framena nce lsuns¬
eheas ani arcu fore. el porȩ lapulȩ uel se qua alia sumt que sergi panor̃
eł cille penuaris insbuenq prã habentur no cona nedunt sed ca zela cons¬
nent sine queh penus haberi nõ aelte post:uafiore

Expanded text:
ratiunculam uel ad logarium paratas contineri. Uasa quoque penuaria quin contineantur, nulla dubitatio est. Aristo autem scribit dolia non contineri, et est uerum secundum illam distinctionem, quam supra in uino fecimus. nec frumenti nec lae forte uel sportae uel si qua alia sunt, quae horrei penuarii uel cellae penuariae instruendae gratia habentur, non continebuntur, sed ea sola continentur, sine quibus penus haberi non recte pote
Abbreviated transcription (Latin):
lpi de adilitio edisto Ml. orbul apud sabinu ie difiritui esse scendui e iabitum
cuurte copporis contra naturam qui unii eius ad id facat dpriorem cuus
causa naturi nobis eius corporis santatem dedit Ia aut alias nnitto conpore
alos nnpart acaidere Hanq̃ totius corpous morbus ẽ pata fobris partis uelus
caatas. licet homo ita natus uit. Mirius ꝗ annorto mulcti diferre. at puta siquus
salbus sit nam hunc uitiosum magis est quã morbouema. Exempliitaꝵ prã
ieferamis qui merbos a ctiaiq suene A pud sulianui quoutrr. si seniuus rnter
tanaticos nõ semꝑ caput iactaret: Et aliqua pfatis eset. an nihilorrinus saenis
uideret & ait Iulianus nisi lonnus hune sanum esge noc eni nos inquit minus
anini cuitio aliquos sanos ose ntelligere debere aliegum ms fictuꝵ urm
mfinito hac ratione mnltas sanos noparemus. ut puti leuem. suꝑsticiosu iracudi
contimacem: et siqua sunt sumli ani citia: magis ent de corporis samtall

Expanded text:
endum est morbum apud Sabinum sic definitum esse habitum cuiusque corporis contra naturam, qui usum eius ad id facit deteriorem, cuius causa natura nobis eius corporis sanitatem dedit: id autem alias in toto corpore, alias in parte accidere namque totius corporis morbus est puta φθίσις febris, partis ueluti caecitas, licet homo itaque natus sit: uitiumque a morbo multum differre, ut puta si quis balbus sit, nam hunc uitiosum magis esse quam morbosum. referamus, qui morbosi uitiosique sunt.Apud Uiuianum quaeritur, si seruus inter fanaticos non semper caput iactaret et aliqua profatus esset, an nihilo minus sanus uideretur. et ait Uiuianus nihilo minus hunc sanum esse: neque enim nos, inquit, minus animi uitiis aliquos sanos esse intellegere debere: alioquin, inquit, futurum, ut in infinito hac ratione multos sanos esse negaremus, ut puta leuem superstitiosum iracumdum contumacem et si qua similia sunt animi uitia: magis enim de corporis sanitate,
Abbreviated transcription (French):
Alphenus en : lnstaimetum uinos nisil io senuius uespondit qui eu consulebat
cera lui ue gondige uedat : palos pertens ⁊ estros licmnesmnshumoti umex ee
quod ueridis est:¬
se penculi et canceria et conchs astrumodo pescatono contineri arito aitͥ mu¬
celles quy pecium capiendoꝵ comza parati sunt seder piscatorss contineri
uerius est: Iastrumeto balntanio qnto diebim est balnautorem sic infumento

Expanded text:
nto eius legato instrumentum uineae nihil esse Seruius respondit: qui eum consulebat, Cornelium respondisse aiebat palos perticas rastros ligones instrumenti uineae esse: quod uerius esttem peniculi et cauteria et conchae.Instrumento piscatorio contineri Aristo ait naucellas, quae piscium capiendorum causa comparatae sunt: sed et piscatores contineri uerius est.Instrumento balneatorio legato dictum est b
Abbreviated transcription (Latin):
hxpetris extendumt stem deqs que sunt circa edlimnas. alius scribit mapis supellebiu
mumeranea. et ita sas. et sassus putane. Camales aut et anpasones et amas instruto
contineri constat Ite petico quibi aranȩ decerpant. iteꝰ ĩpensiy quih columins paui¬
domus no contienent: sea domus portio sunt quę Uero nõ semt affixa restuento
domus nõ ꝯtinent. Inquit .n. suppelleltili ea mumerant. aexoepto horolgio aerco quel
nõ est afixii: nã et hoc instiumd̃o domus putat contneri: ficut prothitu domus :
si uelam est inquit instrimeco domus conanetur. Fistulȩ aut et canales et geaeres
et si qua sunt alii adaquas salientes necessaria. sem sers et el aues mapis domas
poicio quai domus nistrumetum sunt spenilaria quo affixa magis puco domas
ee paremi namet mempaer decuit et ppeculana et ggomita eder quis encedi¬
fiao sunt ponta: suie adrempus ietraita: sed si no unt ieponti ad hoc ta prnt

Expanded text:
lumnas, Celsus scribit magis suppellectili adnumeranda et ita Sabinum et Cassium putare.Canales autem et harpagones et amas instrumento contineri constat.Item perticae, quibus araneae detergantur, item spongiae, quibus columnae pauidomus non continentur, sed domus portio sunt: quae uero non sunt adfixa, instrumento non continentur, inquit: suppellectili enim adnumerantur, excepto horologio aereo, quod non est adfixum: nam et hoc instrumento domus putat contineri, sicut prothyrum domus, si uelamen est, inquit, instrumento domus continetur.Fistulae autem et canales et crateres et si qua sunt alia ad aquas salientes necessaria, item serae et claues magis domus portio quam domus instrumentum sunt.Specularia quoque adfixa magis puto domus esse partem: nam et in emptione domus et specularia et pegmata cedere, siue in aedificio sunt posita
Abbreviated transcription (Latin):
El suse ti Lenli desto quã Iubero exbosuit. ue labeo ait ad uicayior
secule no ptnit quod filbu est nam eo ipco qd amis : enuo pralliul consa¬
tut & uieanio consatuiss erassti manduos et¬
setinus e ti leculiu ex eo consistit quod parsimoma sua quis parrauit Melofias
meruerit aquolibet aibi denari ia ꝗ q eut ppriũ patumeũs enue iuu hreg uolũt
eaꝵ reꝵ lbelus marito aetur ue Rome uulho fieri uideres na muliers
quos solet mn usubre indomo maria: nez indotem dag sunt in libellum
soet conferre cumꝗ libelum mantto ofere ue es subscribat quesi ues acafit
e uelue aro prassui euis coxor aetiner res qui libello conanentio mdomnu aus

Expanded text:
m.Definitio peculii quam Tubero exposuit, ut Labeo ait, ad uicariorum peculia non pertinet, quod falsum est: nam eo ipso, quod dominus seruo peculium constituit, etiam uicario constituisse existimandus estitutionum.Peculium et ex eo consistit, quod parsimonia sua quis parauit uel officio meruerit a quolibet sibi donari idque uelut proprium patrimonium seruum suum si rerum libellus marito detur, ut Romae uolgo fieri uidemus nam mulier res, quas solet in usu habere in domo mariti neque in dotem dat, in libellum solet conferre eumque libellum marito offerre, ut is subscribat, quasi res acceperit, et uelut chirographum eius uxor retinet res quae libello contine‹n›tur in domum eius