comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem lauare. Spartus autem dicebat ualenter: sed dure. ad imita¬
tionem se latronis duxerat: nec tamen unquam similis erat illi. nisi
cum ad eadem diceret. Utebatur suis uerbis latronis sententiis. cũ
basso certamen illi fuit. quem uos quoque audistis hominem diser¬
tum: cui demptam uellis. quam cum sectabatur amaritudinem
& simulationem actionis oratorie. Nihil est indecentius ꝗͣ ubi sco¬
lasticus quod non nouit imitatur. Amabam itaꝙ capitonem cui¬
us declamatio est de popilio. Hec que misero latroni subiciuntur.
S ona fide scolasticus erat in his declamationibus. ubique bene illi
cesserant. Nulli non post primum tetra deum proferendus. Pri¬
mum tetradacum quo fanam queritis latronis: fusci. cesti: albuti:
gallionis. i quotiens confluxissent penes latronem gloria fuisset.
penes gallionem palma. Reliquos ut uobis uidetur componite. Ego
uobis omnium feci potestatem: hos minus nobiles sinite in partem

Expanded text:
rem lauare ? SPARSVS autem dicebat uiolenter, sed dure. Ad imitarem lauare ? SPARSVS autem dicebat uiolenter, sed dure. Ad imitationem se Latronis derexerat nec tamen, umquam similis illi erat, nisi cum eadem diceret. utebatur suis uerbis, Latronis sententiis. Cum BASSO certamen illi fuit quem uos quoque audistis, homine diserto, cui demptam uelles quam consectabatur amaritudinem et simulationem actionis oratoriae. nihil est indecentius quam ubi scolasticus forum quod non nouit imitatur. Amabam itaque CAPITONEM cuius declamatio est de Popillio, quae misero Latroni subicitur: bona fide scholasticus erat, in his declamationibus quae bene illi cesserunt nulli non post primum tetradeum praeferendus. primum tetradeum quod faciam quaeritis? Latronis, Fusci, Cesti Albuci, Gallionis. hi quotiens conflixissent, penes Latronem gloria fuisset, penes Gallionem palma; reliquos ut uobis uidebitur conponite: ego uobis omnium feci potestatem. hos minus nobiles sinite in partem
Abbreviated transcription (Latin):
exiudicibus seuerissimis: ex actam regulam reidicant. Multa do¬
nanda ingeniis puto: sed donanda uitia non portanda sunt.Siqua
tamen tollerabiliter dicta sunt. non subtrahant non plura uide.¬
antur uos subiciatis. Oscus non in commode dixit: sed ipse sibi no¬
cuit. Nam si nihil scemate dicere cupit oratio eius non figurata
erit: sed parua. Itaq non inurbane pacatus rhetor: cum illi mas-¬
silie mane occurrisset: scemate illum salutauit. Poteram quidem
dicere aueosci. Ipse ab eloquentia multum aberat. natus ad con¬
tumelias. sonnium ingeniis inurendas. Nulli non impressit aliꝗd
quod effugere non posset. Ile passenne prima eius sillaba ingrecũ
mutata: obscenum nomen imposuit: declamatori subtili sectan¬
do. Ille sparto dixit. scolam communem. cum rhetore quodam ha¬
bent. tu potes controuersiam intelligere qui non intelliges te late¬

Expanded text:
ex iudicibus seuerissimis qui omnia ad exactam regulam derigam: multa doex iudicibus seuerissimis qui omnia ad exactam regulam derigam: multa donanda ingeniis puto; sed donanda uitia, non portenta sunt. Si qua tamen tolerabiliter dicta sunt non subtraham, licet non plura uideantur: uos subiciatis. OSCVS non incommode dixit, sed sibi ipse nocuit; nam dum nihil non schemate dicere cupit oratio eius non figurata erat sed praua. Itaque non inurbane PACATVS rhetor, cum illi Massiliae mane occurrisset, schemate illum salutauit: “poteram,” inquit, “dicere, aue Osce.” Ipse ab eloquentia multum aberat, natus ad contumelias omnium ingeniis inurendas. nulli non inpressit aliquid quod effugere non posset. Ille Passieno prima eius syllaba in Graecum mutata obscenum nomen inposuit, declamatori subtili sed arido; ille Sparso dixit scolam communem cum rhetore quodam habenti: tu potes controuersiam intellegere qui non intellegis te late
Abbreviated transcription (Latin):
uri oportet qui illos edidici. Monstrabo uobis bellum libellum:
quem agalieno nostro petatis. Recitauit rescriptum labieno
probatillo mecenate in quo supplens adolescentis animum illos
dentes ad mordendum prouocantis. Puto iam mihi quod interro¬
la meus contrahat frontem multum habuit ingenii: minus cordis.
Omnia usque ad ultimum timorem perducta ut non extra sanita¬
tem sed extra naturam esset. Quis enim ferat hominem desiponi¬
bus dicentem celo repluunt: de sparsionibus odoratos imbres &
incultum uirilium calatas siluas: & in picturam nemora surgen¬
tia. aut illud quod de subitis molibus eum dicentem: cum uos me il¬
lo perduxissetis: Quicquid auium uolitat: quicquid piscium na¬
tat: quicquid ferarum discurrit. nostris sepelitur uentribus. Que¬
re nunc cur subito moriamur. Mortibus uiuimus. Non ergo &¬
si iam manumissus erat. debuit decorio eius satiffieri. Nunc sunt

Expanded text:
uri oportet qui illos edidici. Monstrabo bellum uobis libellum uri oportet qui illos edidici. Monstrabo bellum uobis libellum quem a Gallione uestro petatis. recitauit rescriptum Labieno pro Bathyllo Maecenatis, in quo suspicietis adulescentis animum illos dentes ad mordendum prouocantis. Nuncautem,la meus contrahat frontem, multum habuit ingeni, nihil cordis: omnia usque ad ultimum tumorem perducta, ut non extra sanitatem sed extra naturam essent. Quis enim ferat hominem de siphonibus dicentem “caelo repluunt” et de sparsionibus “odoratos imbres” et in † cultum uiridium “caelatas siluas” et in picturam “nemora surgentia?” aut illud quod de subitis mortibus memini eum dicentem, cum uos me illo perduxissetis: “quidquid auium uolitat, quidquid piscium natat, quidquid ferarum discurrit nostris sepelitur uentribus. quaere nunc cur subito moriamur: mortibus uiuimus.” Non ergo, etiamsi iam manumissus erat, debuit de corio eius nobis satisfieri? nec sum
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinarum animaduerteret. Quanta & qͣ non contenta cetera
seuitie materia est: Dii melius quod eos deo ista ingeniorum sup¬
plicia ceperunt quo ingenia desierunt. Eius qui hanc in scripta labi¬
eni sententiam dixerat postea uiuentis ad huc scripta combusta sũt.
iam non malo exemplo quia suo. Non tulit hanc labienus contu¬
meliam nec superstes ingenio esse uoluit. sed in monumenta se ma¬
iorum suorum fessi iussit: atq ita includi. Ueritus solum ne ig¬
nis qui nomine suo subiectus erat corpori negaretur. Non fini¬
uit se ipse tantum sed etiam se fleuit. Memini aliquando cum
recitaret historiam magnam partem illum libri conuoluisse et
dixisse. Hec que transeo post mortem meam legentur. Quanta
in illis libertas fuit: Quam etiam labienus extimuit. Cassi seue¬
ri hominis labieno inuisissimi belle dicta res ferebatur: illo in¬
tempore quo libri labieni ex urebantur. Nunc me inquit uiuũ

Expanded text:
disciplinarum animaduertere quanta et quam non contenta cetera disciplinarum animaduertere quanta et quam non contenta cetera materia saeuitia est! Di melius, quod eo saeculo ista ingeniorum supplicia coeperunt quo ingenia desierant! Eius qui hanc in scripta Labieni sententiam dixerat postea uiuentis adhuc scripta conbusta sunt; iam non malo exemplo quia suo. Non tulit hanc Labienus contumeliam nec superstes esse ingenio suo uoluit, sed in monimenta se maiorum suorum ferri iussit atque ita includi, ueritus scilicet ne ignis qui nomini suo subiectus erat corpori negaretur: non finiuit tantum se ipse, sed etiam sepeliuit. Memini aliquando cum recitaret historiam, magnam partem illum libri conuoluisse et dixisse: haec quae transeo post mortem meam legentur. Quanta in illis libertas fuit quam etiam Labienus extimuit? CASSI SEVERI, hominis Labieno inuisissimi, belle dicta res ferebatur illo tempore quo libri Labieni ex senatus consulto comburebantur: nunc me, inquit, uiuum
Abbreviated transcription (Latin):
& qui pompeianos spiritus inuidum intanta pace posuisset. In hoc
primum ex cogitata est noua pena. Effectum est enim ut omnes ei¬
us libri incenderentur. Res noua & instituta supplicium de studiis
sumi. Nomo hercule supplicio ista in penas ingeniosa crudelitas post
ciceronem in uenta est. Quid enim futurum fuit si triumuiris libros
& ingenium ciceronis proscriberentur. Sunt dii immortales lenti
quidem : sed certi uidices generis humani. Et magna exempla inca¬
put inuenientium recesserunt. Ac iustissima patiendi uice quod ꝗs¬
que alieno ex cogitauit supplicio sepe expiat suo. Que uosdementis¬
simi homines tanta uecordia agitat. parum uidelicet in penas noue
crudelitatis est. Conquirite in uos ut ipsos noua quibus peremnis est
siquid ad omnipotentiam rerum natura subduxit: sicut ingenium
memoriamq nominis inuenite: quem ad modum perducatis ad ean¬
demrem corporis mala facere studiis subderet: & in monumenta

Expanded text:
 qui Pompeianos spiritus nondum in tanta pace posuisset. In hoc  qui Pompeianos spiritus nondum in tanta pace posuisset. In hoc primum excogitata est noua poena: effectum est enim per inimicos ut omnes eius libri comburerentur: res noua et inusitata supplicium de studiis sumi. Bono hercules publico ista in poenas ingeniorum uersa crudelitas post Ciceronem inuenta est: quid enim futurum fuit, si triumuiris libuisset et ingenium Ciceronis proscribere? Sunt di immortales lenti quidem sed certi uindices generis humani et magna exempla in caput inuenientium regerunt, ac iustissima patiendi uice quod quisque alieno excogitauit supplicio saepe expiat suo. Quae uos, dementissimi homines, tanta uecordia agitat? parum uidelicet in poenas notae crudelitatis it: conquiritis in uosmet ipsos noua quesbus pereatis et si quid ab omni patientia rerum natura subduxit, sicut ingenium memoriamque nominis, inuenitis quemadmodum reducatis ad eadem rem corporis mala. Facem studiis subdere et in monumenta
Abbreviated transcription (Latin):
quidem populo sed egregie. Non admittebat populum. Et quia
non dum hec consuetudo erat inducta: & quia putabat turpe ac
friuole actionis. Faciebat enim censorium supercilium cum alias
animo esset magnus orator eluctatus ad famam ingenii confiten¬
tibus magnis hominibus peruenerat quam uolentibus. Sum ma
egestas erat. Summa infamia. Summum odium. Magna autẽ
debet esse eloquentia que inuitis placeat. Cum ingenia fauor ho¬
minum ostendat. fauor alat: quantam uim esse oporteat que in¬
ter obstantia erumpat : nemo erat qui non cum homini omnia obi¬
ceret. ingenio multum tribueret. Color orationis antique uigor
noue. cultus inter nostrum ac prius seculum medius: ut illum posset
utraque pars sibi uindicare. Libertas tanta ut libertatis nomen
excederet. Et quia passim ordines. hominesq laniabat. uagaretur
animus per uitia ingens & ad similitudinem ingenii sui uiolentus.¬

Expanded text:
quidem populo, sed egregie. non admittebat populum et quia quidem populo, sed egregie. non admittebat populum et quia nondum haec consuetudo erat inducta et quia putabat turpe ac friuolae iactationis. adfectauit enim censorium supercilium, cum alius animo esset: magnus orator, qui multa impedimenta eluctatus ad famam ingeni confitentibus magis hominibus peruenerat quam uolentibus. summa egestas erat, summa infamia, summum odium. Magna autem debet esse eloquentia quae inuitis placeat et cum ingenia fauor hominum ostendat, fauor alat, quantam uim esse oportet quae inter obstantia erumpat? Nemo erat qui non cum homini omnia obiceret, ingenio multum tribueret. Color orationis antiquae, uigor nouae, cultus inter nostrum ac prius saeculum medius, ut illum posset utraque pars sibi uindicare. libertas tanta, ut libertatis nomen excederet et, quia passim ordines hominesque laniabat, Rabies uocaretur. animus inter uitia ingens et ad similitudinem ingeni sui uiolentus,
Abbreviated transcription (Latin):
deinde litiganti similior ꝗͣ agenti: cupiebat euocare aliquam uo.
hil erat illi uenustius genus dicendi antiquum. Uerborum quoq:
non uulgarium grauitas ipse uultus habitusq corporis mire ad a¬
uctoritatem oratoriam aptatus. Sed ex his omnibus scire posset:
non quantum oratorem prestaret scaurus sed quantum desereret.
Plereque actiones male. In omnibus tamen aliquod magni. lestiq
ingenii uestium extabat. Raro aliqua actiobona: sed quam for¬
tune imputarem: sed illum longa immo perpetua desidia perduxe¬
rat. ut nihil curare uellet. nihil posset. Orationes septem edidit.
libelli qui cum fama eius lugent. Multo quidem solutiores ipsis
actionibus. Illas enim cum destituerit: cum calor adiuuat. hec ca¬
loris minus habent negligentie non minus. Declamantem audi¬
uimus quidem nouissime cum . M. lepido ita ut quod difficillimũ
erat ibi displiceret. De labeone interrogatis. Declamauit non

Expanded text:
deinde litiganti similior quam agenti cupiebat euocare aliquam uocedeinde litiganti similior quam agenti cupiebat euocare aliquam uocehil erat illo uenustius, nihil paratius: genus dicendi antiquum, uerborum quoque non uulgarium grauitas, ipse uultus habitusque corporis mire ad auctoritatem oratoriam aptatus. Sed ex his omnibus sciri potest, non quantum oratorem praestaret ignauus Scaurus sed quantum desereret. Pleraeque actiones malae, in omnibus tamen aliquod magni neclectique ingeni uestigium extabat. raro aliqua actio bona, sed quam fortunae imputares. Eo illum longa immo perpetua desidia perduxerat ut nihil curare uellet, nihil posset. Orationes septem edidit qlibelli qui cum fama eius pugnant, multo quidem solutiores ipsis actionibus; illas enim cum destitueret cura, calor adiuubat; hi caloris minus habent, neglegentiae non minus. Declamantem audiuimus et nouissime quidem M.' Lepido ita ut, quod difficillimum erat, sibi displiceret. De T. Labieno interrogatis ? declamauit non
Abbreviated transcription (Latin):
EST. INTEROGATE SIQUA UUITIS
ET SINITE ME AB ISTIS IUUENILI¬
EUS STUDIIS AD SENEETUTEM MEAM REUERTI.
Fatebor uobis. lam res tedio est. Primo libenter assilui: uelut opti¬
mum uite mee partem reducturus. Deinde iam me pudet iam ꝗͣ
diu non seriam rem agam. Studia leuiter tacta delectant. Con¬
trectata & proprius ad mota fastidio sunt. Sinite ergo semel ex-¬
haurire memoriam meam: & ad mittite uel ad actam iure iuran.¬
do: quod ad firmam dixisse me que sicui quenque audiui: queꝙ ad
hanc rempertinere iudicaui. Pertinere autem ad rem non puto quo¬
modo termagius gener titiliuii declamauerit: quanuis aliquotem.¬
pore suum populum habuit: cum illum homines non in ipsius hono¬
rem laudarent. sed in soceri ferrent. Quomodo asprena: aut quinti¬
lianus declam auerit. Transeo istos quorum fama cum ipsis extinc¬
ta est. De scauro si me interrogatis cum illum mecum audieritis ini¬
qui estis. Non noui quenquam cuius ingenio pater pertinacius igno¬

Expanded text:
em. interrogate si qua uultis et sinite me ab istis iuuenalibus studiis ad senectutem meam reuerti. Fatebor uobis, iam res taedio est. primo libenter adsilui uelut optimam uitae meae partem mihi reducturus: deinde iam me pudet, tamquam diu non seriam rem agam. hoc habent scholasticorum studia: leuiter tacta delectant, contrectata et propius admota fastidio sunt. Sinite ergo me semel exhaurire memoriam meam et dimittite uel adactum iureiurando, quo adfirmem dixisse me quae sciui quaeque audiui quaeque ad hanc rem pertinere iudicaui. Pertinere autem ad rem non puto quomodo L. Magius gener T. Liui declamauerit, quamuis aliquo tempore suum populum habuerit, cum illum homines non in ipsius honorem laudarent, sed in soceri ferrent; quomodo L. Asprenas aut Quintilianus senex declamauerit: transeo istos quorum fama cum ipsis extincta est. De SCAVRO si me interrogatis, cum illum mecum audieritis, iniqui estis. Non noui quemquam cuius ingenio populus Romanus pertinacius igno
Abbreviated transcription (Latin):
Esta mater. fortasse nullum sacerdotem haberes: nisi metellũ
habuisses. Sacrorum causam ago non metelli. Plus illorum in¬
terest ne metellum sacerdotem ꝗͣ metelli ne sacerdotium perdat: nõ
erat tantus metellus cum illis sacerdotium dedimus. ciuitas sollici¬
ta pendebat. Duo periclitabantur quibus nihil habebat populus pre¬
tiosius. Sacra & Metellus. O faciendum sacerdotem nisi esset. Lex
integrum ad animum refert non ad corpus. Lex hoc extimari tunc
uoluit cum quis peteret: non cum haberet sacerdotium. Habes ue¬
sta duplex pontificis tui meritum. Seruauit sacra nec uidit.
EXTRA POLLIO ANTE NOC.

Expanded text:
esta mater, fortasse nullum sacerdotem haberes, nisi Metellum habuisses. Sacrorum causam ago, non Metelli: plus illorum interest ne Metellum sacerdotem, quam Metelli ne sacerdotium perdat. Non erat tantus Metellus cum illi sacerdotium dedimus. Ciuitas sollicita pendebat; duo periclitabantur quibus nihil habebat populus pretiosius, sacra et Metellus. 0 faciendum sacerdotem nisi esset! Lex integrum ad animum refert, non ad corpus. Lex hoc aestimari tunc uoluit, cum quis peteret, non cum haberet sacerdotium. Habes, Vesta, duplex pontificis tui meritum: seruauit sacra nec uidit. Extra. Pollio : si c
Abbreviated transcription (Latin):
Lterum putaui parricidium: matrem coram patre occidere.
non semper scelera nostri iuris sunt. Truces quoque animos
misericors natura debilitat. In tam inopinati flagitii spectaculo:
toto corpore stupui. Pater tibi manus defuerunt: mihi omnia.
riusꝗͣ in mei memoriam reuerterer exierunt. Maius erat scelus.
quod imperabaf: ꝗͣ quod deprehenderas. Siquid exegeris maius
uiribus meis: dicam ignosce. Non possum. Ignoscit filio pater.
nauigationem recusanti: si non ferat mare. Ignoscit non sequẽti
castra: si non potest. quanuis pater ipse militaris sit. Ipsam legẽ
recita: liceat marito: liceat & filio. Quare tam multos nominat
nisi quod putat esse aliquos qui non possunt: Exierunt adulteri in¬
ter patrem debilem & filium stupentem. RaPTOR TUARUM
Apta: raptoris aut mortem: aut indotatas nuptias optet.
Una nocte quidam duas rapuit. Altera mortem optat: alte¬
ranuptias. Strupro accusatur. Strupro defenditur. Cum altera
rapta litigat: alteram aduocat.

Expanded text:
lterum putaui parricidium matrem coram patre occidere. Non semper scelera nostri iuris sunt et truces quoque animos misericors natura debilitat. In tam inopinati flagitii spectaculo toto corpore stupui. Pater, tibi manus defuerunt, mihi omnia. Priusquam in mei memoriam reuerterer, exierunt. Maius erat scelus quod imperabas quam quod deprehenderas. Si quid exegeris maius uiribus meis, dicam: ignosce, non possum; ignoscit filio pater nauigationem recusanti, si non ferat mare, ignoscit non sequenti castra, si non potest, quamuis pater ipse militaris sit. Ipsam legem recita: “liceat marito, liceat et filio.” quare tam multos nominat, nisi quod putat esse aliquos qui non possint? Exierunt adulteri inter patrem debilem et filium stupentem. Raptor duarum. Rapta raptoris aut mortem aut indotatas nuptias optet. Vna nocte quidam duas rapuit. altera mortem optat, altera nuptias. Stupro accusatur, stupro defenditur; cum altera rapta litigat, alteram aduocat.
Abbreviated transcription (Latin):
inlitore. Erat in summis montium iugis ardua diuitis specula.
Illic iste naufragiorum reliquias computabat. Illic uestigal infe¬
lix & quantum sibi redderet iratum mare interrogat de nuptiis
filie: cum ad huc pulsaret aures meas fluctus. Feci quod debui. Et
captus & naufragus. Inimico struprum negaui lacrimis. Deli¬
catus diues qui amare etiam naufragia potest. Matrimonii cele¬
britatem remoti angulo ruris abscondis. Ibi facis nuptias. quo
nemo naufragus uenit. Lacrima semper inditim est in optate.
rei. Lacrime pignora sunt nolentium: & repugnantis animi
uultus index. Nemo unquam quod cupit deflet. Lacrime co¬
asti doloris intra precordia & intolerabilis silentii eruptio. Sic
ille qui super cinerem deflet patrimonium: odit incendium. Sic
qui naufragium deflet maria detestatur. Fletus humanarum
necessitatum uerecunda precatio est. Tue nunc sunt partes puel¬

Expanded text:
in litore. Erat in summis montium, iugis ardua diuitis specula: in litore. Erat in summis montium, iugis ardua diuitis specula: illic iste naufragiorum reliquias conputabat, illic uectigal infelix et quantum sibi iratum redderet mare. Interrogor de nuptiis filiae, cum adhuc pulsaret aures meas fluctus; feci quod debui: et captus et naufragus inimico stuprum lacrimis negaui. Delicatus diues, qui amare etiam inter naufragia potest. Matrimonii celebritatem remoti angulo ruris abscondis; ibi facis nuptias quo nemo nrei; lacrimae pignora sunt nolentium et repugnantis animi uultus index. nemo umquam quod cupiit deflet. Lacrimae coacti doloris intra praecordia et intolerabilis silentii eruptio. Sic ille qui super cinerem deflet patrimonium, odit incendium; sic qui naufragium deflet, maria detestatur. fletus humanarum necessitatum uerecunda execratio est. Tuae nunc sunt partes, puel
Abbreviated transcription (Latin):
altum nataui. Quid times si ecorasti: Accessit adme primum.
t᷑ iliam tuam ducere uolo inquit uxorem. Non fleui. Tunc enim
licuit negare nuptias filie.Tanquam naufragium meum fleui.
Naufragus plus delittore queror. Inter naufragium & nuptias
nec una quidem nox interfuit. Differt nuptias dum flere socer
desinat. Putat meiam filiam commisisse sibi: cum hic se nec dũ
committat uxori. Lacrimis inter uerba manantibus uenio. Ta¬
lis & filie nuptiis fui. Si rapta est: cur adoptionem recusas: Si
uxor est curtimes: Torqueor ubi primum licet. Procul a conspe¬
ctu reliqueram patriam. Non dum tamen possessionem diuitis
preterierant. subito fluctibus in horruit mare: ac discordes in ꝑ¬
nitiem nostram flauere uenti: dimissa nox celo est: & tantum ful¬
minibus dies redditus. Inter celum terramq dubii pependimus.
Adhuc tamen bene iudices nauigamus. Naufragium magis restat

Expanded text:
altum nataui. Quid times, si exorasti? Accessit ad me primum; altum nataui. Quid times, si exorasti? Accessit ad me primum; “filiam tuam ducere uolo, inquid, uxorem.” Non fleui; tunc enim licuit negare. Nuptias filiae tamquam naufragium meum fleui. Naufragus plus de litore queror. Inter naufragium quidem et nuptias ne una quidem nox interfuit. Differ nuptias dum flere socer desinat. Putat me iam filiam commisisse sibi, cum hic se necdum committat uxori. Lacrimis inter uerba manantibus uenio: talis et filiae nuptiis fui. Si rapta est, cur optionem recusas? si uxor est, cur times? Loquor ubi primum licet. Procul a conspectu reliqueram patriam, nondum tamen possessionem diuitis praeterieram. subito fluctibus inhorruit mare ac discordes in pernitiem nostram flauere uenti; demissa nox caelo est et tantum fulminibus dies redditur; inter caelum terramque dubii pependimus. adhuc tamen bene, iudices, nauigamus; naufragium maius restat
Abbreviated transcription (Latin):
rogatur fastidit. Cum relinquitur. rogat. Quid nos suspicari cogis
quod non uis in paternam domum uenire : Sine tuo premio tur¬
pe erat uirum fortem nisi apatre coacto non recipi. Pars altera.
Uid me captiuum ex libero cupis: Quid ignominie subicis uirũ
fortem: Quid efficis ut possim abdicari: Meus inquit es filius
Q uid opus est premio si tuus sum : Pauper naufragus diuitis socer
ltiata uitiatoris aut mortem aut indotatas nuptias spectat.
¶Diues pauperem de nuptiis filie interpellauit tertio. ter pa¬
uper negauit: profectus cum filia. naufragio expulsus est indiui'¬
tis fundum. Appellauit illum de nuptiis filie. Pauper tacuit: &¬
fleuit. Diues nuptias fecit. Redierunt in urbem. Uult pauper
adducere puellam ad magistratum. Diues contradicit
Ducatur ad magistratus puella. Quid times: certe uxor
est tua. Queri nec demorte poteris si hanc puella maluerit.
N emo unquam raptor serius perit.Ut litus agnoui naufragus in

Expanded text:
rogatur fastidit, cum relinquitur rogat. Quid nos suspicari cogis, rogatur fastidit, cum relinquitur rogat. Quid nos suspicari cogis, quod non uis in paternam domum uenire nisi tuo praemio? Turpe erat uirum fortem nisi a patre coacto non recipi. Pars altera. Quid me captiuum ex libero cupis? quid ignominiae subicis uirum fortem? quid efficis ut possit abdicari? “Meus, inquid, es filius.” Quid opus est praemio, si tuus sum? Pauper naufragus divitis socer. Vitiata uitiatoris aut mortem aut indotatas nuptias petat. Diues pauperem de nuptiis filiae interpellauit tertio; ter pauper negauit; profectus cum filia naufragio expulsus est in diuitis fundum; appellauit illum diues de nuptiis filiae; pauper tacuit et fleuit. diues nuptias fecit. redierunt in urbem. uult pauper educere puellam ad magistratum. diues contradicit. um puella. quid times? certe uxor est tua. Queri nec de morte poteris, si hanc puella maluerit. Nemo umquam raptor serius periit. Vt litus agnoui, naufragus in
Abbreviated transcription (Latin):
go fortior sum: post tuam pugnam pugnauimus. post meam uici¬
mus. Reuertere: Dignam te domum feci. Isti oculi sunt. Iste ma¬
nus mee sunt. Ista contumacia mea est.Si mereor premium mihi da'¬
te. Si non mereor: isti suum reddite. Ego inquit eadem lege premiũ
non accepi: hoc est unde abdicatus es: comparas nihil inter te & patrẽ
interesse. Post tam similia opera si tanto commilito esses: patrem me
adoptare debueras. Admoneo te iuuenis premium hoc. Qui recus aue¬
rat petit. Timeo ne me iterum abdices. Commissurum me putas ut
iterum rogem: Bello grauiore pugnaui quo necesse fuit etiam se¬
nibus militare: quo fortes esse non potuerunt: etiam qui priore bel¬
lo fuerant. Ille annos suos exercuit ego uici meos:Tu fregisti bellũ
ego sustuli. Quanta exhortatio iuuenum fui: senex fortis: Utri¬
que nostrum premium reddite. Militaui senex. Militaui ex ang¬
uis: Militaui qui iam uicarium dederam.Uterque nostrum cum

Expanded text:
go fortior sum: post tuam pugnam pugnauimus, post meam uicimus. Reuertere, dignam te domum feci. Isti oculi mei sunt, istae manus meae sunt, ista contumacia mea est. Si mereor praemium, mihi date, si non mereor, isti suum reddite. “Ego, inquid, eadem lege praemium non accepi.” Hoc est unde abdicatus es, quod putas nihil inter te et patrem interesse. Post tam similia opera, si tantum commilito esses, patrem me adoptare debueras. Ammoneo te, iuuenis: hoc praemium qui recusauerat petit. “Timeo ne me iterum abdices.” Commissurum me putas ut iterum rogem? Bello grauiore pugnaui, quo necesse fuit etiam senibus militare, quo fortes esse non potuerunt etiam qui priore bello fuerant. Ille annos suos exercuit, ego uici meos. Tu fregisti bellum, ego sustuli. Quanta exhortatio iuuenum fui senex fortis! Vtrique nostrum praemium reddite. Militaui senex, militaui exanguis, militaui qui iam uicarium dederam. Vterque nostrum cum
Abbreviated transcription (Latin):
lrannus permisit seruis dominas suas rapere.Profugerunt
principes ciuitatis: & simul qui filium habebat & filiam.
Cum omnes serui dominas uitiassent: seruus eius uirginem serua¬
uit. Occiso tiranno reuersi sunt principes: incrucem seruos su¬
stulerunt. Ille manumisso. filiam iunxit. Reus est a filio dem¬
entie.
Aberemus solatium si has nuptias tirannus fecisset: non pa

Expanded text:
rannus permisit seruis dominas suas rapere. profugerunt principes ciuitatis et simul qui filium habebat et filiam. cum omnes serui dominas uitiassent, seruus eius uirginem seruauit. occiso tyranno reuersi sunt principes; in crucem seruos sustulerunt; ille manumisso filiam iunxit. reus est a filio dementiae. Haberemus solatium, si has nuptias tyrannus fecisset, non pa
Abbreviated transcription (Latin):
acerdoᷤ casta castis sit: pura puris sit. Quedam uirgo apyra¬
tis capta: ueniit: empta alenone & prostituta est. Uenien¬
tes ad se ex orabat stipem. Militem qui ad se uenerat cum exorare
non posset: colluctantem: & uim inferre uolentem occidit. Accusa¬
ta & absoluta & remissa ad suos est. Petit sacerdotium. Contradi¬
cituR

Expanded text:
acerdos casta e castis, pura e puris sit. Quaedam uirgo a piratis capta ueniit; emta a lenone et prostituta est. uenientes ad se exorabat stipem. Militem qui ad se uenerat, cum exorare non posset, conluctantem et uim inferre uolentem occidit. accusata et absoluta et remissa ad suos est. petit sacerdotium. contradicitur
Abbreviated transcription (Latin):
Uscepi tria prodigia inter se & me furentia. Unum. qui
patriam posset opprimere. Alium qui fratrem uiolare. Alium
qui patrem. Lex hec scripta est pro malis patribus. Nam boni eti¬
am sine lege aluntur. Sciebam pyratas non facturos. nisi pecum¬
am accepissent. Et si sperassent: utique precidissent. Non ira illa
patris: sed calliditas fuit. Unde redimerem non habebam. Roga¬
re in tam auara ciuitate, neminem poteram: inquanec filii qui¬
dem patres alunt. Usus consilio sum: sciens piratas non crudeles
sed auaros: Feci ut desperarent posse redimi. An prudenter cogi¬
tauerim nescio. Interim feliciter cogitaui. Exlusa mens est: ex
quo uidi unum in arce filium. Alterum in adulterio. Tertium in
patricidio. Relictus solus. Orbus senex.¬

Expanded text:
uscepi tria prodigia inter se et me furentia: unum qui patriam posset opprimere, alium qui fratrem uiolare, alium qui patrem. Lex haec scripta est pro malis patribus; nam boni etiam sine lege aluntur. Sciebam piratas non facturos nisi pecuniam accepissent; et si sperassent, utique praecidissent. Non ira illa patris, sed calliditas fuit: unde redimeren non habebam, rogare in tam auara ciuitate neminem poteram, in qua ne filii quidem patres alunt; usus consilio sum sciens piratas non crudeles esse, sed auaros: feci ut desperarent posse redimi. an prudenter cogitauerim nescio; interim feliciter cogitaui. Excussa mens est ex quo uidi unum in arce filium, alterum in adulterio, tertium in parricidio, relictus solus, orbus, senex
Abbreviated transcription (Latin):
Oiam perductus erat ut omnem spem ultimorum alimentorũ
in ea sola domo poneret in qua habebat abdicatum & inimicũ.
ipse inquit ali me uetuit. Imitationem aliene culpe in nocentiam
uocas: Omnis instabilis & incerta felicitas est. Quis crederet iacen¬
tem super crepidinem marium aut fuisse consulem aut futurum :
Quid non timendum felicibus putas: quid desperandum infelicibus:
N ec circa plura instabilis fortune ex empla te mittam. Uide quis
alimenta rogetur: & quis roget. Non sum hospes grauis: unum
senem aduoco: hoc tibi uitio pater placui. Perierat totus orbis
nisi iram finiret misericordia. lactatus inter duos patres. utrius.¬
que filius. semper tamen felicioris abdicatus. Illud tamen pater
deos testor diuitem te relinquo. Circunibo pater aliena tecum limi¬
na: ostendam omnibus: & me qui alimenta dedi: & te qui negasti.
Abdicari non possum: ob id quod feci lege cogente. Quid si flere me
uetes cum uidi hominem calamitosum: non sunt affectus nostri

Expanded text:
iam perductus erat, ut omnem spem ultimorum alimentorum in ea sola domo poneret, in qua habebat abdicatum et inimicum. Ipse, inquit, me ali uetuit. Imitationem alienae culpae innocentiam uocas? Omnis instabilis et incerta felicitas est. Quis crederet iacentem supra crepidinem Marium aut fuisse consulem aut futurum? Quid non timendum felicibus putas? quid desperandum infelicibus ? Ne circa plura instabilis fortunae exempla te mittam, uide quis alimenta rogetur et quis roget. Non sum hospes grauis: unum senem adduco. Hoc tibi uitio, pater, placui. Perierat totus orbis, nisi iram finiret misericordia. Iactatus inter duos patres, utriusque filius, semper tamen felicioris abdicatus. Illud tamen, pater, deos testor: diuitem te relinquo. Circumibo, pater, aliena tecum limina; ostendam omnibus et me qui alimenta dedi et te qui negasti. Abdicari non possum ob id quod feci lege cogente. Quid si flere me uetes cum uidi hominem calamitosum? Non sunt affectus nostri
Abbreviated transcription (Latin):
Sed alege. crudelitatem imperii uerba mitiora subducunt
ores tuos patri debes approbare: non patris. Pars altera.¬
regere. Multa debesdementie signa colligere. Non potes pat¬
rem propter uerba damnare. Animaduertis mallius in filium: &
in uictorem quidem animaduertit. Brutus in liberos non factos ho¬
stes sed facturos. Uide an subhis exemplis liceat patri fortius tantũ
loqui. contum aciter rogauit. Et quemadmodum periit: nihil ag¬
noui filie: nihil uicte: non misit ad patrem fratrem. An etiam nũc
irascitur fratri: cur me solum rogat. cum duobus satisfacere debe¬
at: Uictor inquit cito exoratus est. Facilius est ignoscere bello ꝗͣ
parricidio. Etiam morte patri quesiuit inuidiam. Perisse propte
ei publice lese sit actio.
¶Quidam expositos seducebat: & debilitatos mendicare cogebat ut
sibi mercedem referrent. Accusatur lese rei publice. Declamati¬

Expanded text:
sed: “age lege;” crudelitatem imperii uerbo mitiore subducunt.sed: “age lege;” crudelitatem imperii uerbo mitiore subducunt. Pars altera. Mores tuos patri debes adprobare, non patris regere. Multa debes dementiae signa colligere; non potes patrem propter uerba dampnare. Animaduertit Manlius in filium et in uictorem quidem; animaduertit Brutus in liberos non factos hostes, sed futuros. uide an sub his exemplis liceat patri fortius tantum loqui. Contumaciter rogauit et quemadmodum periit; nihil agnoui filiae, nihil uictae. non misit ad patrem fratrem. an etiamnunc irascitur fratri? cur me solum rogat, cum duobus satis facere debeat? Victor, inquid, cito exoratus est. Facilius est ignoscere bello quam parricidio. Etiam morte patri quaesiuit inuidiam. Perisse propter ublicae laesae sit actio. Quidam expositos educabat et debilitatos mendicare cogebat, ut sibi mercedem referrent. accusatur laesae reipublicae. Fact
Abbreviated transcription (Latin):
Itibi satisfieri nec uictor quidem uoluit nullum fuit in pro¬
scriptione caput mulieris. Inquinasti filie sanguine penates:
Quanquam quid loquor penates tanquam in domo perierint. Alla¬
tum ad se cesar pompei caput fleuit. Et hoc ille propter filiam fle¬
uit. Quemadmodum uis satis tibi faciam: Hoc ipso satisfecisse de¬
buerat. Puella adeo & in maritum & in patrem pia: ut alterum
usque in matrem secuta sit: alteri etiam morte satisfecerit. Peri¬
culose offendit patrem qui nescit ignoscere. Morere. Quid aliud
meruerat si satisfacere noluisset: Defendisti ligarium cĩcero. Qͣ
leue iudicasti crimen de quo confessus es : Ante ipsum domus lim¬
en extincta est: ne dubitari posses marito perisset an patri. Me¬
ruerat inquit. Accusas etiam nunc. Et certe iam tibi satisfactum
est. Secutus est gener diuersas partes. Uxor suas. optima ciuilis¬
belli defensio obliuio est. Morere inquit. Etiam quibus animad¬
uertere in damnatos necesse est. Nondicunt occide. Non morere

Expanded text:
ibi satis fieri ne uictor quidem uoluit. Nullum fuit in proscriptione mulieris caput. Inquinasti filiae sanguine penates. quamquam quid loquor penates, tamquam in domo perierit? Adlatum ad se Caesar Pompei caput fleuit; et hoc ille propter filiam fleuit. “Quemadmodum uis satis tibi faciam?” hoc ipso satis fecisse debuerat puella adeo et in maritum et in patrem pia, ut alterum usque in mortem secuta sit, alteri etiam morte satis fecerit. Periculose offendo patrem qui nescit ignoscere. “Morere.” quid aliud meruerat, si satis facere noluisset? Defendisti Ligarium, Cicero. quam leue iudicasti crimen de quo confessus es! Ante ipsum domus limen extincta est, ne dubitari posset, marito perisset an patri. Meruerat, inquid. accusas etiamnunc? et certe iam tibi satis factum est. Secutus est gener diuersas partes, uxor suas. Optima ciuilisbelli defensio obliuio est. Morere, inquid. etiam quibus animaduertere in dampnatos necesse est, non dicunt: “occide,” non: “morere,”
Abbreviated transcription (Latin):
sco ei qui uulnus inimici ꝗͣ qui pissulam concupiscit. Hic enim non
tantum mali animi est sed pusilli: siue de ultimis suppliciis cogitas:
siue de leui oribus. quantulum est temporis quo aut ille pena sua tor¬
queatur: aut tu malum gaudium ex aliena percipias. Iam istum
spiritum expuimus: interim dum trahimus: dum inter homines
sumus colamus humanitatem: non timori cuiquam non pericu¬
losimus: detrimenta in iurias conuitia: uellicationes contemna¬
mus: & magno animo breuia feramus in commoda: dum respicim¬
us quod aiunt uersamusq nos immortalitas aderit.

Expanded text:
sco ei, qui vulnus inimici quam qui pusulam concupiscit ; hic enim non sco ei, qui vulnus inimici quam qui pusulam concupiscit ; hic enim non tantum mali animi est, sed pusilli. Sive de ultimis suppliciis cogitas sive de levioribus, quantulum est temporis, quo aut ille poena sua torqueatur aut tu malum gaudium ex aliena percipias ! Iam istum spiritum exspuemus. Interim, dum trahimus, dum inter homines sumus, colamus humanitatem. Non timori cuiquam, non periculo simus, detrimenta, iniurias, convicia, vellicationes contemnamus et magno animo brevia feramus incommoda. Dum respicimus, quod aiunt, versamusque nos, iam mortalitas aderit.
Abbreviated transcription (Latin):
irasceris : sustine paulum uenit ecce mors que nos pares faciat. Uide¬
re solemus inter matutina harene spestacula tauri & ursi pugnam
inter se colligatorum: quos cum alter alterum uexarunt suus con¬
fector expectat: idem facimus aliquem nobis cum alligatum lacessi¬
mus: cum uicto uictoriq finis & quidem maturus immineat: quie¬
ti potius pacatiq quantulum cunque superest exigamus: nulli cada¬
uer nostrum iaceat inuisum. Sepe rixam conclamatum inuicino
incendium soluit: & interuentus fere latronem uiatoremq diducit.
Colluctari cum minoribus malis non uacat ubi metus maior appa¬
ruit. Quid nobis cum dimicatione & insidiis: Nunquid amplius
isti cui irasceris ꝗͣ mortem optas : etiam te quiescente morietur
perdis operam: facere uis quod futurum est. Nolo inquis utique
occidere: sed exilio sed ignominia: sed damno afficere: magis igno¬

Expanded text:
irasceris ? Sustine paulum ; venit ecce mors quae vos pares faciat. Videirasceris ? Sustine paulum ; venit ecce mors quae vos pares faciat. Videre solemus inter matutina harenae spectacula tauri et ursi pugnam inter se colligatorum, quos, cum alter alterum vexarunt, suus confector expectat. Idem facimus, aliquem nobiscum adligatum lacessimus, cum victo victorique finis et quidem maturus immineat. Quieti potius pacatique quantulumcumque superest exigamus ! Nulli cadaver nostrum iaceat invisum ! Saepe rixam conclamatum in vicinia incendium solvit et interventus ferae latronem viatoremque diducit. Colluctari cum minoribus malis non vacat, ubi metus maior apparuit. Quid nobis cum dimicatione et insidiis ? Numquid amplius isti cui irasceris quam mortem optas ? Etiam te quiescente morietur. Perdis operam, si facere vis quod futurum est. " Nolo," inquis, " utique occidere, sed exilio, sed ignominia, sed damno adficere." Magis igno
Abbreviated transcription (Latin):
tempus uacat perdere. Quid ruimus in pugnam : quid certami¬
na nobis accersimus: quid imbecillitatis obliti ingentia odia susci¬
pimus: ad frangendum fragiles consurgimus. Iam istas inimici-¬
tias quas implacabili gerimus animo: febris aut aliquod aliud
malum corporis uetabit geri: iam par acerrimum media mors
dirimet. Quid tumultuamur: & uitam seditiosi conturbamus :
stat super caput fatum: & pereuntes dies imputat. propiusq
ac propius accedit. Istud tempus quod aliene destinas morti: fortas¬
se cuca tuam est: quin potius uitam breuem colligis: placidamq: & tibi
& ceteris prestas: quin potius amabilem te dum uiuis omnibus deside¬
rabilem cum excesseris reddis: Quid illum exalto nimis agentem de¬
trahere cupis: Quid illum oblatrantem tibi humilem quidem atq
contẽntum: sed superioribus acidum ac molestum exterrere uiribus
tuis tentas: quid seruo quid domino: quid regi: quid cdienti tuo

Expanded text:
tempus vacat perdere. Quid ruimus in pugnam ? Quid certamitempus vacat perdere. Quid ruimus in pugnam ? Quid certamina nobis arcessimus ? Quid imbecillitatis obliti ingentia odia suscipimus et ad frangendum fragiles consurgimus ? Iam istas inimicitias, quas implacabili gerimus animo, febris aut aliquod aliud malum corporis vetabit geri; iam par acerrimum media mors dirimet. Quid tumultuamur et vitam seditiosi conturbamus ? Stat supra caput fatum et pereuntis dies imputat propiusque ac propius accedit; istud tempus, quod alienae destinas morti, fortasse circa tuam est." Quin potius vitam brevem colligis placidamque et tibi et ceteris praestas ? Quin potius amabilem te, dum vivis, omnibus, desiderabilem, cum excesseris, reddis ? Quid illum nimis ex alto tecum agentem detrahere cupis ? Quid illum oblatrantem tibi, humilem quidem et contemptum, sed superioribus acidum ac molestum exterere viribus tuis temptas ? Quid servo, quid domino, quid regi, quid clienti tuo
Abbreviated transcription (Latin):
illos populus. idem colitq Nihil ergo habet in se utile teter iste
& hostilis affectus: at omnia e contrario mala ferrum ignes:
pudore calcato cedibus inquinauit manus: membra liberorum
dispersit: nihil uacuum reliquit a scelere: non glorie memor:
non infamie metuens: in emendabilis: cum exira modium obcal-¬
luit: careamus hoc malo: purgemus mentem & radicitus ea uitia:
que quanuis tenuia undecunque exierint renascentur:& irã
non temperemus: sed ex toto remoueamus: quod enim male rei
temperamentum est: poterimus autem: annitamur modo. Nec
ulla res magis proderit ꝗͣ cogitatio mortalitatis: sibi quisque &¬
alteri dicat. Quid iuuat tanquam in eternum genitos iras in¬
dicere : & breuissimam etatem dissipare: Quid iuuat dies quos
in uoluptatem honestam impendere licet. in dolorem alicuius
tormentumq transferre: Non capiunt res iste iacturam: nec

Expanded text:
illos populus idem colitque. Nihil ergo habet in se utile taeter iste illos populus idem colitque. Nihil ergo habet in se utile taeter iste et hostilis adfectus, at omnia ex contrario mala, ferrum et ignes. Pudore calcato caedibus inquinavit manus, membra liberorum dispersit, nihil vacuum reliquit a scelere, non gloriae memor, non infamiae metuens, inemendabilis, cum ex ira in odium obcalluit. Careamus hoc malo purgemusque mentem et exstirpemus radicitus, quae quamvis tenuia undecumque haeserint renascentur, et iram non temperemus, sed ex toto removeamus—quod enim malae rei temperamentum est ? Poterimus autem, adnitamur modo. Nec ulla res magis proderit quam cogitatio mortalitatis. Sibi quisque atque alteri dicat : " Quid iuvat tamquam in aeternum genitos iras indicere et brevissimam aetatem dissipare ? Quid iuvat dies, quos in voluptatem honestam impendere licet, in dolorem alicuius tormentumque transferre ? Non capiunt res istae iacturam nec
Abbreviated transcription (Latin):
cesari sic castigandus amicus.: bene usus est uiribus suis: e conui-¬
uio eripi homines imperas & noui generis penis laniari: Si ca¬
lix tuus fractus est. uiscera hominis distrahentur: tantum tibi
placebis ut ibi aliquem duci iubeas ubi cesar est: Sic instandũ¬
est potentie ut iram ex superiori loco aggredi possit. Male tra¬
ctantem ac talem dum taxat qualem modo retuli feram imma¬
nem sanguinariam que iam insatiabilis est nisi maius aliquid
extimuit. Pacem demus animo quam dabit preceptorum salu¬
tarium assidua meditatio: actusq rerum boni & intenta mens
ad unius honesti cupiditatem: conscientie satisfiat: nil in famã
laboremus: sequatur uel mala dum bene merentis. At uulgus
animosa miratur: & audaces in honore sunt: placidi proinerti¬
bus habentur: primo forsitan aspectu: sed simul ac qualitas uite
fidem fecit: non segnitiem illam animi esse sed pacem: uenerat᷑

Expanded text:
Caesari sic castigandus amicus ; bene usus est viribus suis : " E conviCaesari sic castigandus amicus ; bene usus est viribus suis : " E convivio rapi homines imperas et novi generis poenis lancinari ? Si calix tuus fractus est, viscera hominis distrahentur ? Tantum tibi placebis, ut ibi aliquem duci iubeas, ubi Caesar est ? " Sic cui tantum potentiae est, ut iram ex superiore loco adgredi possit, male tractet, at talem dumtaxat, qualem modo rettuli, feram, immanem, sanguinariam, quae iam insanabilis est, nisi maius aliquid extimuit. Pacem demus animo, quam dabit praeceptorum salutarium adsidua meditatio actusque rerum boni et intenta mens ad unius honesti cupiditatem. Conscientiae satis fiat, nil in famam laboremus. Sequatur vel mala, dum bene merentis. At volgus animosa miratur et audaces in honore sunt, placidi pro inertibus habentur. Primo forsitan aspectu ; sed simul aequalitas vitae fidem fecit non segnitiem illam animi esse sed pacem, veneratur
Abbreviated transcription (Latin):
teri uide ne magnitudo animi tui creditumq: apud plerosque
robur cadat. Indignor me hercde & non inuenio dolendi mo-¬
dum: sed tempus expectandum est: dabit penas: serua istud
in animo tuo cum potueris: & pro mora reddes: castigare ue¬
ro irascentem & ultro obirasci incitare est:uarie aggredieris
blandeq: nisi forte tanta persona eris ut possis iram comminue¬
re: quem admodum fecit diuus augustus: cum cenaret apud
nedium pollionem. Fregerat unus ex seruis eius uas cristalli¬
num: rapi eum nedius statim iussit: ne uulgari quidem mor¬
te periturum: murenis obici uidebatur quas ingenti inpiscina
continebat. Quis non hoc illum putaret luxurie causa facere :
seuitia erat: euasit e manibus puer: & confugit ad cesaris
pedes:nihil aliud ꝗͣ ut aliter periret: nec esca fieret. Motus est
nouitate crudelitatis cesar: & illum quidem dimicti: cristallina
autem omnia coram se frangi iussit compleriq piscinam: fuit

Expanded text:
teri : " Vide ne magnitudo animi tui creditumque apud plerosque teri : " Vide ne magnitudo animi tui creditumque apud plerosque robur cadat. Indignor me hercules et non invenio dolendi modum, sed tempus expectandum est ; dabit poenas ; serva istud in animo tuo ; cum potueris, et pro mora reddes." Castigare vero irascentem et ultro obirasci incitare est ; varie adgredieris blandeque, nisi forte tanta persona eris, ut possis iram comminuere, quemadmodum fecit divus Augustus, cum cenaret apud Vedium Pollionem. Fregerat unus ex servis eius crustallinum ; rapi eum Vedius iussit ne vulgari quidem more periturum ; murenis obici iubebatur, quas ingentis in piscina continebat. Quis non hoc illum putaret luxuriae causa facere ? Saevitia erat. Evasit e manibus puer et confugit ad Caesaris pedes nihil aliud petiturus, quam ut aliter periret, ne esca fieret. Motus est novitate crudelitatis Caesar et illum quidem mitti, crustallina autem omnia coram se frangi iussit complerique piscinam. Fuit
Abbreviated transcription (Latin):
inquis prodest remedium tuum si sua sponte desinentem iram
placat: primum ut citius desinat efficit: deinde custodit ne
recidat: ipsum quoque impetum quem non audet lenire fal-¬
let: remouebit omnia ultionis instrumenta: simulabit iram:
ut tanquam adutor & doloris comes plus auctoritatis in con-¬
siliis habeat: moras nectet: & dum maiorem penam querit pre¬
sentem differt: omni arte requiem furori dabit: si uehemen¬
tior erit aut pudorem illi cui non resistat incutiet. aut metũ:
si infirmior sermones infert uel gratos uel nouos: & cupidita¬
te cognoscendi uocabit: medicum aiuint cum regis filiam cura¬
re deberet. nec sine ferro posset:dum tumentem mammam
leuiter foueret: scalpellum spongia tectum induxisse: repugn¬
asset puella remedio iam ad moto palam: eadem quia non expe-¬
ctauit dolorem tulit. Quedam non nisi decepta curantur.
alteri dices: uide ne inimicis iracundia tua uoluptati sit: al¬

Expanded text:
inquis, " prodest remedium tuum, si sua sponte desinentem iram inquis, " prodest remedium tuum, si sua sponte desinentem iram placat ! " Primum, ut citius desinat, efficit ; deinde custodit, ne reddat ; ipsum quoque impetum, quem non audet lenire, fallet; removebit omnia ultionis instrumenta, simulabit iram, ut tamquam adiutor et doloris comes plus auctoritatis in consiliis habeat, moras nectet et, dum maiorem poenam quaerit, praesentem differet. Omni arte requiem furori dabit. Si vehementior erit, aut pudorem illi cui non resistat incutiet aut metum ; si infirmior, sermones inferet vel gratos vel novos et cupiditate cognoscendi avocabit. Medicum aiunt, cum regis filiam curare deberet nec sine ferro posset, dum tumentem mammam leniter fovet, scalpellum spongea tectum induxisse. Repugnasset puella remedio palam admoto, . eadem, quia non expectavit, dolorem tulit. Quaedam non nisi decepta sanantur. Alteri dices: " Vide ne inimicis iracundia tua voluptati sit," al