comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uentante fatali urbĩclade. legati ablusinis
auxilium ũeniunt adu̾sus gallos petentes.
Pamgentem traditur fama dulcedine fru¬
gummaximeq uini noua tum uoluptate cap-¬
tam alpestransisse. agrosq ab etruscis ante cul-¬
tospossedisse. ⁊ inuexisse ingalliam uinum illici-¬
ende gentis causa. Arruntem clusinum ira cor-¬
rupte uxoris ab lucumone cui tutor is fuerat. ip̃e¬
p̃potente iuuene ⁊ a quo expeti pene nͥ ext̾̃na uis
que sitaeẽt nequirent. hunc tͣnseuntib alpes
ducem auctoremq clusium oppugnando fuisse.
łquidem haud abnuerim clusiumgallos ab
arrunte seu quo alio clusino adductos sedeos
qui oppugnau̾int dusium ñ fuisse qui primi
alpestransierint satis constat. Ducentis qͥppe
annis añquam clusium oppugnarent urbẽq
romaincaꝑent ĩ italiam galli transcendunt.
neccum his primum etruscorum. s multo añ
cũhis qui int̾ appenniũ alpesq incolebant. se¬

Expanded text:
uentante fatali urbi clade legati ab Clusinis uentante fatali urbi clade legati ab Clusinis ueniunt auxilium aduersus Gallos petentes. eam gentem traditur fama dulcedine frugum maximeque uini noua tum uoluptate captam Alpes transisse agrosque ab Etruscis ante cultos possedisse; et inuexisse in Galliam uinum inliciendae gentis causa Arruntem Clusinum ira corruptae uxoris ab Lucumone cui tutor is fuerat, praepotente iuuene et a quo expeti poenae, nisi externa uis quaesita esset, nequirent; hunc transeuntibus Alpes ducem auctoremque Clusium oppugnandi fuisse. equidem haud abnuerim Clusium Gallos ab Arrunte seu quo alio Clusino adductos; sed eos qui oppugnauerint Clusium non fuisse qui primi Alpes transierint satis constat. ducentis quippe annis ante quam Clusium oppugnarent urbemque Romam caperent, in Italiam Galli transcenderunt; nec cum his primum Etruscorum sed multo ante cum iis qui inter Appenninum Alpesque incolebant sae
Abbreviated transcription (Latin):
o ceditius de plebe nuntiauit tribunis se in
noua uia uͥnunc sacellum ẽ. supraedem ueste
uocem noctis silentio audisse clariorem huma-¬
na que magistratib di ci ubet gallos aduen¬
tare. Idut fit propter auctoris humilitatẽ spre¬
tum ⁊ qͦd songinqͣ eoq ignotior ges erat. neq de¬
orum mͦ monita ingruente fatospreta s huma
nãqͦ opem que una erat. m. furium aburbe
amoũe: Qui die dicta abl. apuleio tre. pł. ꝓpt̾
tempus orbatus. cum accitis domũ tribulib
clientibq magna pars plebiserat. ꝑcunc¬
tatus animos eoꝵ responsum tuliss secolla¬
turos qnͣti cdampnatus ẽẽt ab soluere eum
ñ posse mexilium abiit. precatus ab diis
ĩmortalib siinoxio sibi ea inuiria fieret. pͥ
moqͦ temꝑe desid̃ium suicuntati ingrate fa¬
cerent. Absens quindecim milib grauis eris
dampnatur. Expulso ciue quo manente si qͥc¬
qm humanoꝵ certi ẽ. capiroma ñ potuerat. ad¬

Expanded text:
M. Caedicius de plebe nuntiauit tribunis se in M. Caedicius de plebe nuntiauit tribunis se in Noua uia, ubi nunc sacellum est supra aedem Uestae, uocem noctis silentio audisse clariorem humana, quae magistratibus dici iuberet Gallos aduentare. id ut fit propter auctoris humilitatem spretum et quod longinqua eoque ignotior gens erat. neque deorum modo monita ingruente fato spreta, sed humanam quoque opem, quae una erat, M. Furium ab urbe amouere. qui die dicta ab L. Apuleio tribuno plebistempus orbatus, cum accitis domum tribulibus clientibusque quae magna pars plebis erat, percontatus animos eorum responsum tulisset se conlaturos quanti damnatus esset, absoluere eum non posse, in exsilium abiit, precatus ab dis immortalibus si innoxio sibi ea iniuria fieret, primo quoque tempore desiderium sui ciuitati ingratae facerent. absens quindecim milibus grauis aeris damnatur. expulso ciue quo manente, si quicquam humanorum certi est, capi Roma non potuerat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
litudo fuiss: copia magistratuum rei .p. eẽt:¬
ł qͥntilibꝰ magr̃atũ. acceꝑe .l. lucretiꝰ. seruius
suspitiꝰ. in emilius .i. furius. medullinꝰ. sep¬
timo agͥppa furius .c. emilius iterũ. Exhis.l.
lucretio. ⁊ .c. emilio uolsiniensis ꝓuintia eue¬
nit. Salpinates agrippe furio ⁊ ser. sulpitio.
brscam nuesinuen sib̃ pugnatime. Bellum
nũo hostium ingenscertamine haud sane
asꝑm fuit. fusa concursu primo acies. infugã
milia .uiii. armatorum ab equitib int̾clusa
positis armis indeditionem uenerunt. Eĩ belli
fama effecit. ne se pugne cõmitterent salpina¬
tes. Menib armatise tutabant᷑: romani predaˢ
passim ⁊ ex salpinati agro ⁊ ex uulsimiensinul¬
lo eamuim arcente egerunt. donec uulsinien¬
sib fessis eobesso eaconditione ut resppło .R. red¬
derent. stipendiumq eius anni erercitui p̃sta¬
rent: In .xx. annos indutiȩ date ¶Codem anno

Expanded text:
letudo fuisset, copia magistra tuum rei pletudo fuisset, copia magistra tuum rei pibus magistratum occepere L. Lucretius Ser. Sulpicius M. Aemilius L. Furius Medullinus septimum Agrippa Furius C. Aemilius iterum. ex his L. Lucretio et C. Aemilio Uolsinienses prouincia euenit, Sappinates Agrippae Furio et Ser. Sulpicio . cum Uolsiniensibus pugnatum est. bellum numero hostium ingens, certamine haud sane asperum fuit. fusa concursu primo acies; in fuga milia octo armatorum ab equitibus interclusa positis armis in deditionem uenerunt. eius belli fama effecit ne se pugnae committerent Sappinates; moenibus armati se tutabantur. Romani praedas passim et ex Sappinati agro et ex Uolsiniensi, nullo eam uim arcente, egerunt; donec Uolsiniensibus fessis bello, ea condicione ut res populo Romano redderent stipendiumque eius anni exercitui praestarent, in uiginti annos indutiae datae. eodem anno
Abbreviated transcription (Latin):
algido cumequis gestum ẽ. fusis hostib priꝰ
penȩ qm manus consererent ualerio quod ꝑse
mansio ut ouans ingrederetur urbem decretũ
ẽ. Eod anno nouum bellum cum uolsiniensi¬
b exortum. quo ꝓpt̾ famam pestilentiamq
inagro romano ex siccitate caloribq nimiis
ortam: ex̃citus duci neqͥuit. Obq uolsinienses
salpinatib adiunctis suꝑbia elati ultro agͦs
romanos incursau̾e. Bellumdem̃ duob pplis
indictum. Iuluis censor decessit. In eius locum
m. cornelius suffectus. Que res postea religiõi
fuit. quia eo lustro roma ẽ capta: Nec denide
unqͣ in demortui locũ censor sufficitur. sonsu¬
lib q morbo implicitis: placuit ꝑ intregnũ
les magistratu se abdicassent: inter rexcreat᷑.
m. furius. camillꝰ. qui .p. cornelium scipionẽ
is dem̃ .l. ualerium potitum int̾regem ꝓdi¬
dit. Abeo creati sex tribuni militũ consula¬
ri põtestate. ut etiam sicui eoꝵ incominodaua-¬

Expanded text:
Algido cum Aequis gestum est, fusis hostibus prius Algido cum Aequis gestum est, fusis hostibus prius paene quam manus consererent. Ualerio quod perseuManlio ut ouans ingrederetur urbem decretum est. eodem anno nouum bellum cum Uolsiniensibus exortum; quo propter famem pestilentiamque in agro Romano ex siccitate caloribusque nimiis ortam exercitus duci nequiuit. ob quae Uolsinienses Sappinatibus adiunctis superbia inflati ultro agros Romanos incursauere; bellum inde duobus populis indictum. C. Iulius censor decessit; in eius locum M. Cornelius suffectus;—quae res postea religioni fuit quia eo lustro Roma est capta; nec deinde unquam in demortui locum censor sufficitur;—consulibusque morbo implicitis, placuit per interregnum les magistratu se abdicassent, interrex creatur M. Furius Camillus is deinde L. Valerium Potitum interregem prodidit. ab eo creati sex tribuni militum consulari potestate ut, etiam si cui eorum incommoda va
Abbreviated transcription (Latin):
urbem ag̃ent. eoq rem adduc̾ent. ut meliꝰ
fuerit ñ capi ueios. ne roma desereret᷑. Quia
nonui agebant s precib. ⁊ inter preces multa
deoꝵ mentio erat. religiosum parti maxime
fuit.⁊ legen unam plures trib antiquarũt.
qmͣ iusserunt. Adeoq ea uctoria leta patͥb
ut agri ueientani septena iugera plebi diui¬
dentur. Nec patrib familiȩ tantum. s ut
omnium indomo liberoꝵ capitum ratio ha¬
b̾etur. uellentq in eam spem liberos tollere:
Eomuñe delenita plebe nichil certatum ẽ.
quo miñ consulacia comitiahabentur. Ere¬
aticoñs .l. ualerius. potitus.m. manliꝰ. cui ca¬
picolino pꝰea fuit cognom̃. Hii coñs. magnos
ludos fecere. qͦs. m. furius dictator uouerat ue¬
ientibello eod̾ anno edes unonis regie ab eo¬
dem dictatore eodemq bello uota dedicatur.
celebratamq dedicationem ingenti matͦnaꝵ
studio tradunt. Bellum haud memorabile ĩ

Expanded text:
urbem agerent, eoque rem adducerent ut melius urbem agerent, eoque rem adducerent ut melius fuerit non capi Ueios, ne Roma desereretur. quia non ui agebant sed precibus, et inter preces multa deorum mentio erat, religiosum parti maximae fuit, et legem una plures tribus antiquarunt quam iusserunt. adeoque ea uictoria laeta patribus ut agri Ueientani septena iugera plebi diuiderentur, nec patribus familiae tantum, sed ut omnium in domo liberorum capitum ratio haberetur, uellentque in eam spem liberos tollere. eo munere delenita plebe nihil certatum est quo minus consularia comitia haberentur. creati consules L. Ualerius Potitus M. Manlius , cui Capitolino postea fuit cognomen. hi consules magnos ludos fecere, quos M. Furius dictator uouerat Ueienti bello. eodem anno aedes Iunonis reginae ab eodem dictatore eodemque bello uota dedicatur, celebratamque dedicationem ingenti matronarum studio tradunt. bellum haud memorabile in
Abbreviated transcription (Latin):
tebat. ne aliter descendent inforum cum dies
ferende legisuenissz: qm ut qui meminissent
sibi ꝓaris focisq idm̃ templis ac solo in qͦ nati
ẽent dimicandum fore. Nlam qd̃ ad se pͥuatim
attineat. si suȩ gliȩ sͥ int̾ dimicationem patͥȩ
meminisse sit fas. sibi amplum qͦ eẽ. urbem
abse captam frequentari cotidie sefruimoni-¬
m̃to głiȩ suȩ. ⁊ ante oculos habere urbem latã.
in tͥumpho suo insistere omnes uestigiis lau-¬
dum suarum. s nefas duce desertam ac relictã.
ab diisinmortalib incoli urbem. ⁊ incaptiuo
tari. His adhortationib principes concitati
patres senesq iuuenes cum ferretur lexagnui¬
ne fc̃o inforum uenerunt. dissipatiq ꝑtrib
suos quisq tribulos prensantes. orare cũ la¬
crimis ceꝑe ne eam patriam ꝓ qua fortissime
felicissimeq ip̃i ac patres eorum dimicassẽt.
desererent. capitolium edem ueste. cet̾a cura
templa deoꝵ ostentantes. neexulem extorrem

Expanded text:
tebat: ne aliter descenderent in forum, cum dies tebat: ne aliter descenderent in forum, cum dies ferendae legis uenisset, quam ut qui meminissent sibi pro aris focisque et deum templis ac solo in quo nati essent dimicandum fore. nam quod ad se priuatim attineat, si suae gloriae sibi inter dimicationem patriae meminisse sit fas, sibi amplum quoque esse urbem ab se captam frequentari, cottidie se frui monumento gloriae suae et ante oculos habere urbem latam in triumpho suo, insistere omnes uestigiis laudum suarum; sed nefas ducere desertam ac relictam ab dis immortalibus incoli urbem, et in captiuo tari. his adhortationibus principes concitati patres senes iuuenesque cum ferretur lex agmine facto in forum uenerunt, dissipatique per tribus, suos quisque tribules prensantes, orare cum lacrimis coepere ne eam patriam pro qua fortissime felicissimeque ipsi ac patres eorum dimicassent desererent, Capitolium, aedem Uestae, cetera circa templa deorum ostentantes; ne exsulem, extorrem
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim eos aut uite ullo cͥmine alio aut
gesti magistratus quisqͣm arguebat. p̃ter qmͣ
quod gratificantes patrib rogationi tribunitiȩ
int̾cessissent. Uicit t̃ñ gr̃am senatus. plebis ira.
ipessimo exemplo innoxii demsmilib grauis
exis condempnati sunt. Id egre passi patres.
camillus palam scełis plebem arguere. que
iam in suosuersa ñ intellig̾ent se prauo u¬
ditio de tribunis int̾cessionem sustulisse. In¬
t̾tessione sublata. tribunitiam potestatem
euertissent. Nam quod illi sparent effrenatã
licentiam eius magistratus patres laturos fal¬
li eos. Si tribunitia is tribunitio auxilio re-¬
pelli nequeat. aliud telum patres inuent᷑os
eẽ. Cõsulesq increpabat: quod fide publica
decipi tribunos eos taciti tulissent. qui senatꝰ
auctoritatem secutieẽnt. hec ꝓpalam contio¬
nabuncs indiesmagis angebat uas homnuaꝰ
Senatus uͦ incitare adũsus legem haud desis¬

Expanded text:
neque enim eos aut uitae ullo crimine alio aut neque enim eos aut uitae ullo crimine alio aut gesti magistratus quisquam arguebat praeterquam quod gratificantes patribus rogationi tribuniciae intercessissent. uicit tamen gratiam senatus plebis ira et pessimo exemplo innoxii denis milibus grauis aeris condemnati sunt. id aegre passi patres; Camillus palam sceleris plebem arguere quae iam in suos uersa non intellegeret se prauo iudicio de tribunis intercessionem sustulisse, intercessione sublata tribuniciam potestatem euertisse; nam quod illi sperarent effrenatam licentiam eius magistratus patres laturos, falli eos. si tribunicia uis tribunicio auxilio repelli nequeat, aliud telum patres inuenturos esse; consulesque increpabat quod fide publica decipi tribunos eos taciti tulissent qui senatus auctoritatem secuti essent. haec propalam contionabundus in dies magis augebat iras hominum: senatum uero incitare aduersus legem haud desis
Abbreviated transcription (Latin):
ne quicqͣm ext̾rita ciuitate litt̾e a postumio lau¬
gis tribunatum ⁊ patres reficere int̾tessores legis
adnsi sunt. d pł siuil comtus pleos ualint.
plebi magistratus crearentur. Annum pͦ quin-¬
tum decim̃. creati coñs lucretiꝰ. flauuis. sergius.
sulpitiꝰ. camerinꝰ. Principio huius anni ferocit̃
qr nemo excollegio int̾cessuruserat coortis ad ꝑ¬
ferendam legem. tr̃. pł. nec segnius obid̃ ipsum
consulib resistentib. omniq ciuitate inunã
eam curam conũsa.Uitelliam coloniam roma-¬
nam in suo agro equi expugnant. Colonorum
pars maxima incolumis quia nocte ꝓditione
oppidum captum lib̃am ꝑaũsa urbis fugam
dederat romam perfugere .l.lucretio consuli
ea ꝓuintia euenit. Iscum ex̾citu ꝓfectus acie hos.¬
tesuicit. uictorq romam ad maius aliqnͣto cer¬
ris .a. uerginio. ⁊ quinto pomponio quos defen-¬
dipatrum consensu ad fidem senatus ꝑtinebat.

Expanded text:
nequiquam exterrita ciuitate litterae a Postumio launequiquam exterrita ciuitate litterae a Postumio laugis tribunatum et patres reficere intercessores legis adnisi sunt; sed plus suis comitiis plebs ualuit; consules, inuisus plebi magistratus, crearentur. annum post quintum decimum creati consules L. Lucretius Flauus Ser. Sulpicius Camerinus . principio huius anni ferociter quia nemo ex collegio intercessurus erat coortis ad perferendam legem tribunis plebis nec segnius ob id ipsum consulibus resistentibus omnique ciuitate in unam eam curam conuersa, Uitelliam coloniam Romanam in suo agro Aequi expugnant. colonorum pars maxima incolumis, quia nocte proditione oppidum captum liberam per auersa urbis fugam dederat, Romam perfugere. L. Lucretio consuli ea prouincia euenit. is cum exercitu profectus acie hostes uicit, uictorque Romam ad maius aliquanto cerris A. Uerginio et Q. Pomponio , quos defendi patrum consensu ad fidem senatus pertinebat;
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu erant posita inplano. nichil pene re¬
cusabant. niea añ noctem expugnassent. Col¬
laudatos corporacurare. paratosq eẽ. quarta ui¬
gilia iubet. Et hostes nocturnam fugam ex tu-¬
mulo romanorum ut ab ea uia que ferebat
uerruginem excludent fuere obuii. p̃liumq
ante lucem. s luna ꝑ nox erat cõmissum ẽ. &
haud incertius diuturno p̃lum fuit. S cla-¬
mor uerruginem ꝑlatꝰ cum castra romana
cred̾ent oppugnari tantũ iniecit pauoris. ut
ne quicqmͣ retinente atq obsecrante emilio
tusculum palati fug̃ent. Iñ fama romã ꝑla-¬
ta ẽ: postumium. ex̾citumq occisum. Qm uͥ
pͥma lux metum insidiaꝵ effuse seq̃ntibꝰ sus¬
tulit: cum ꝑequitass aciem ꝓmissa repetẽs
tantũ imecit ardoris. ut ñ ultra sustinerent
impetũ equi. sedes iñ fugientium qualis ubi
ira magis qm uirtute resgerit᷑. ad ꝑnitiem
hostium fr̃a est. Tristemq ab tusculo nuntiũ

Expanded text:
conspectu erant, posita in plano—nihil poenae reconspectu erant, posita in plano—nihil poenae recusabant ni ea ante noctem expugnassent. conlaudatos corpora curare paratosque esse quarta uigilia iubet. et hostes nocturnam fugam ex tumulo Romanorum ut ab ea uia quae ferebat Uerruginem excluderent, fuere obuii; proeliumque ante lucem—sed luna pernox erat—commissum est. et haud incertius diurno proelium fuit; sed clamor Uerruginem perlatus, cum castra Romana crederent oppugnari, tantum iniecit pauoris ut nequiquam retinente atque obsecrante Aemilio Tusculum palati fugerent. inde fama Romam perlata est Postumium exercitumque occisum. qui ubi prima lux metum insidiarum effuse sequentibus sustulit, cum perequitasset aciem promissa repetens, tantum iniecit ardoris ut non ultra sustinuerint impetum Aequi. caedes inde fugientium, qualis ubi ira magis quam uirtute res geritur, ad perniciem hostium facta est; tristemque ab Tusculo nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
gatoscum p̃sidio etiam nauium delfos ꝓsecu-¬
tus. romã inde hospites restituit. Hospitium c̃
anno inequis uarie bellatum. Adeo ut ĩ inc̃to
fũit. ⁊ apud ip̃os exercitus ⁊ romȩ uicissent uic-¬
tineẽent. imꝑatores romani fuere ex. tr̃. mił.
gesserunt. fusis m̃acie hostib: emiliũ p̃sidio
uerruginem obtiñe placuit. postumiũ fine ᷤ¬
nastare. Pbi enmincomposito agiine negligẽs
abre benegesta euntem adortiequi t̾rore iniecto
inproximos compulere tumulos. pauorq inde
uerruginem etiam adp̾sidium alt̾m ẽ. ꝑlatꝰ.
Postumiꝰ suisin tutum receptis cum contione
aduocata terrorẽ ĩcreparet acfugam fusos ẽẽ
abignauissimo acfugacissimo hoste. concla¬
mat uniũsus ex̃citꝰ m̃ito ea se audire ⁊ fatĩ ad¬
missum flagitium. s eosdem correcturos ẽẽ. neq
diut᷑num id gaudium hostib fore. poscentes
ut confestim iñ ad castra hostium ducet. Et in

Expanded text:
gatos cum praesidio etiam nauium Delphos prosecugatos cum praesidio etiam nauium Delphos prosecutus, Romam inde sospites restituit. hospitium cumanno in Aequis uarie bellatum, adeo ut in incerto fuerit et apud ipsos exercitus et Romae uicissent uictine essent. imperatores Romani fuere ex tribunis migesserunt; fusis inde acie hostibus, Aemilium praesidio Uerruginem obtinere placuit, Postumium fineuastare. ibi eum incomposito agmine neglegentius ab re bene gesta euntem adorti Aequi terrore iniecto in proximos compulere tumulos; pauorque inde Uerruginem etiam ad praesidium alterum est perlatus. Postumius suis in tutum receptis cum contione aduocata terrorem increparet ac fugam, fusos esse ab ignauissimo ac fugacissimo hoste, conclamat uniuersus exercitus merito se ea audire et fateri admissum flagitium, sed eosdem correcturos esse neque diuturnum id gaudium hostibus fore. poscentes ut confestim inde ad castra hostium duceret—et in
Abbreviated transcription (Latin):
fidei nr̃e. nec nosimꝑiiur̃i penitebit. Camillo
dium militum eius anniut .p .R. tributo ua¬
caret. Pecunia imꝑata. pace data. exercitꝰ ro¬
mam reductus camillus multo meliore laude
qm cum triumphantem albi ꝑurbem uexerãt.
equi. Insignis iusticia fideq hostib uictis cũ
murbem rediss tatite eius uerecundiam non
tulit senatus. quin sine mora uoti liberaret᷑.
crateramq auream donum appollini delfos
legati qui ferrent .l. ualeriꝰ .l. sergius. a. man-¬
lius missi. longa una naue haud procul fre¬
to siculo a piratis liparensium excepti deue-¬
huntur liparas. Moserat ciuitatis uelut pu¬
blico latͦcinio partã p̃dã diuidere. forte eo
anno in summo magistratu erat chimasitheꝰ
quidam romanis uir similior qm suis. qͥ le¬
gatorum nom̃ donumq ⁊dm̃ cui mitt̾etur
⁊ donicãm ueritus ipse multitudinem qͦ que
pleuit. ad ductosq in publicũ hospitium le-¬

Expanded text:
fidei nostrae nec nos imperii uestri paenitebit.' Camillofidei nostrae nec nos imperii uestri paenitebit.' Camillodium militum eius anni, ut populus Romanus tributo uacaret, pecunia imperata. pace data exercitus Romam reductus. Camillus meliore multo laude quam cum triumphantem albi per urbem uexerant equi insignis, iustitia fideque hostibus uictis cum in urbem redisset, taciti eius uerecundiam non tulit senatus quin sine mora uoti liberaretur; crateramque auream donum Apollini Delphos legati qui ferrent, L. Ualerius L. Sergius A. Manlius , missi longa una naue, haud procul freto Siculo a piratis Liparensium excepti deuehuntur Liparas. mos erat ciuitatis uelut publico latrocinio partam praedam diuidere. forte eo anno in summo magistratu erat Timasitheus quidam, Romanis uir similior quam suis; qui legatorum nomen donumque et deum cui mitteretur et doni causam ueritus ipse multitudinem quoque, pleuit, adductosque in publicum hospitium le
Abbreviated transcription (Latin):
cursu ppłipͥmum facto. dem̃ amag̃ratibꝰ d̾ re no-¬
ua uocato senatu tanta mutatio animis est
miecta. ut quimͦ efferati odio iraq ueientiũ
ecitum penȩ qm capenatium pacẽ mallent.
apud eospacem uniũsa posceret ciuitas. fides
romana iustitia imꝑatoris inforo ⁊ curia cele-¬
bͣantur. consensuq omnium legati ad camil¬
lum in castra. atq in ꝑmissu camilli romã
ad senatum quided̾ent falerios ꝓficiscunt᷑.
Introducti ad senatum. ita locuti tradunt᷑.
inuideat. iucti a uobis ⁊ imꝑatore ur̃o: dedi-¬
mus nos uobis. rati qͦ nicħ uictori pulcriꝰ ẽ.
melius nos subimꝑiour̃o qm legib nr̃is uic¬
turos. Euentu huius belli. duo salutaria ex¬
enpla proaita humnanogenulint.Sos foe
inbello quam p̃sentem uictoriam maliustis.
nos fide ꝓuocati uictoriam ultro detulimꝰ. Sub
ditione ur̃asumus. mittite qͥ arma qui obsideᷤ
qui urbem patentib portis accipiant. nec uos

Expanded text:
cursu populi primum facto, deinde a magistratibus de re nocursu populi primum facto, deinde a magistratibus de re noua uocato senatu, tanta mutatio animis est iniecta ut qui modo efferati odio iraque Ueientium exitum paene quam Capenatium pacem mallent, apud eos pacem uniuersa posceret ciuitas. fides Romana, iustitia imperatoris in foro et curia celebrantur; consensuque omnium legati ad Camillum in castra, atque inde permissu Camilli Romam ad senatum, qui dederent Falerios proficiscuntur. introducti ad senatum ita locuti traduntur:inuideat uicti a uobis et imperatore uestro, dedimus nos uobis, rati, quo nihil uictori pulchrius est, melius nos sub imperio uestro quam legibus nostris uicturos. euentu huius belli duo salutaria exempla prodita humano generi sunt: uos fidem in bello quam praesentem uictoriam maluistis; nos fide prouocati uictoriam ultro detulimus. sub dicione uestra sumus; mittite qui arma, qui obsides, qui urbem patentibus portis accipiant. nec uos
Abbreviated transcription (Latin):
nus romanis tracdidisse: quando eos pueros qͦꝵ
parentes capita ibi rerum suit in potestate de-¬
diderit. Que ubi camillus audiuit: ñ ad si¬
milem inquit tui nec ppłm nec imꝑatorẽ sce¬
lestus ip̃e cum scelesto muñe uenisti nobiscũ
faliscis q̃ pacto sit humano societas non ẽ. qm
ingenerauit natura utrisq ẽ. eritq: sunt ibel¬
li sicut pacis uira. iusteq eañminus qmͣ fortit̾
didicimꝰ gerere. armahabemꝰ. ñ adu̾sus eam
etatẽ cui ⁊̃ captis urbib parcitur. s adũsus
armatos uipsos qui neclesi nec lacessiti a nobis
castra romana adueios oppugnarunt. Costu
qͣntum in te fuit nouo scelere uicisti. Ego roma¬
nisartib uirtute oꝑe armis sicut ueios uincã.
denud atum dem̃ eum manib post t̾gum il¬
ligatis reducendum falerios pueris tradidit.
uirgasq eis quib ꝓditorem agent murbem
uerberantes dedit. Ad quodspectaculum cos¬

Expanded text:
nus Romanis tradidisse, quando eos pueros quorum nus Romanis tradidisse, quando eos pueros quorum parentes capita ibi rerum sint in potestatem dediderit. quae ubi Camillus audiuit, 'non ad similem' inquit, 'tui nec populum nec imperatorem scelestus ipse cum scelesto munere uenisti. nobis cum Faliscis quae pacto fit humano societas non est: quam ingenerauit natura utrisque est eritque. sunt et belli, sicut pacis, iura, iusteque ea non minus quam fortiter didicimus gerere. arma habemus non aduersus eam aetatem cui etiam captis urbibus parcitur, sed aduersus armatos et ipsos qui, nec laesi nec lacessiti a nobis, castra Romana ad Ueios oppugnarunt. eos tu quantum in te fuit nouo scelere uicisti: ego Romanis artibus, uirtute opere armis, sicut Ueios uincam'. denudatum deinde eum manibus post tergum inligatis reducendum Falerios pueris tradidit, uirgasque eis quibus proditorem agerent in urbem uerberantes dedit. ad quod spectaculum con
Abbreviated transcription (Latin):
cum frum̃tum copieq aliȩ exante conuecto
largius obsessis quam obsidentib suppet̾ent:
uidebaturq eque duiturnis futurꝰ labor ac
ueis fuiss iifortuna imꝑatori romano simł
⁊ cognite reb bellicis uirtutis specim̃ ei matu¬
ram uictoriam dediss. moserat faliscis eo-¬
dem magistro lib̃orum ⁊ comite uti. simulq
plures pueri quod hodie qͦ ingretia manet.
uniꝰ cure demandabantur. principum libe-¬
ros sicut fere fit: qui scientia uidebatur pre-¬
cellere erudiebat. Iz cum in pace instituiss
pueros añ urbem lusõs exercendiq causa pro-¬
ducere nichil eo more ꝑbelli tempus int̾mi̾so.
dũ mͦ breuioribmͦ longiorib spatiistrahen
dos aporta lusu sermonibq uariatis longiꝰ
solito. ubires dedit inꝓgressus inter stationeᷤ
eos hostium castraq inde romana in p̃tori¬
un adeamislum ꝑchirxic. br selesto facmori
scelestiorem sermonem addit: falerios se in ma¬

Expanded text:
cum frumentum copiaeque aliae ex ante conuecto cum frumentum copiaeque aliae ex ante conuecto largius obsessis quam obsidentibus suppeterent. uidebaturque aeque diuturnus futurus labor ac Ueiis fuisset, ni fortuna imperatori Romano simul et cognitae rebus bellicis uirtutis specimen et maturam uictoriam dedisset. mos erat Faliscis eodem magistro liberorum et comite uti, simulque plures pueri, quod hodie quoque in Graecia manet, unius curae demandabantur. principum liberos, sicut fere fit, qui scientia uidebatur praecellere erudiebat. is cum in pace instituisset pueros ante urbem lusus exercendique causa producere, nihil eo more per belli tempus intermisso, dum modo breuioribus modo longioribus spatiis trahendo eos a porta, lusu sermonibusque uariatis, longius solito ubi res dedit progressus, inter stationes eos hostium castraque inde Romana in praetoriad Camillum perduxit. ibi scelesto facinori scelestiorem sermonem addit, Falerios se in ma
Abbreviated transcription (Latin):
castra locant. millare alia fidemts latis tu¬
ta eẽ. quam difficultate auditus asꝑis confra-¬
gosisq circa⁊ expartim artis. partim arduis uiiꝰ.
Ceterum camillus captiuum indicem ex agris
secutus ducem: castris multa nocte motis pͥma
luce aliqͣnto suꝑiorib locis se ostendit. Trifari¬
am romanimuniebant. Aliꝰ exercitus prelio
intentus stabat. Ibi impedire opusconatos
hostes fundit. fugatq. Tantumq in pauoriᷤᷤ
faliscis iniectum ẽ: ut effusa fuga castra suaq̃
ꝓprora erant prelati urbem peterent. Multice-¬
siuulneratiq priꝰqmͣ pauentes portis incident.
castra capta preda ad questores redacta cũ mag¬
namilitũ ira. S seueritate imꝑii uicti: eand̾
uirtutem ⁊ od̾ant ⁊ mirabãtur. Obsidio inde
ur̃bis ⁊ munitiones & int̾dum ꝑ occasionẽ im-¬
petus oppidanorum ĩ romanas stationes p̾liaq
parua fieri. Et teri tempꝰnentro inclinata spe

Expanded text:
castra locant, nulla re alia fidentes ea satis tucastra locant, nulla re alia fidentes ea satis tuta esse quam difficultate aditus, asperis confragosisque circa, et partim artis, partim arduis uiis. ceterum Camillus, captiuum indidem ex agris secutus ducem, castris multa nocte motis, prima luce aliquanto superioribus locis se ostendit. trifariam Romani muniebant; alius exercitus proelio intentus stabat. ibi impedire opus conatos hostes fundit fugatque; tantumque inde pauoris Faliscis iniectum est, ut effusa fuga castra sua quae propiora erant praelati urbem peterent. multi caesi uulneratique priusquam pauentes portis inciderent; castra capta; praeda ad quaestores redacta cum magna militum ira; sed seueritate imperii uicti eandem uirtutem et oderant et mirabantur. obsidio inde urbis et munitiones, et interdum per occasionem impetus oppidanorum in Romanas stationes proeliaque parua fieri et teri tempus neutro inclinata spe,
Abbreviated transcription (Latin):
sacrandoq ad nichilum redẽgisse absentes fe-¬
rocit̾ increpant. p̃sentium cum se ultro iratis
offerrent ũecundiam habent. Simul extrahi
remexeo anno uiderunt trx. mił pł. latores legiᷤᷤ
in annum eosdem reficiunt: ⁊ patres hoc idem
de int̾cessorib legis adnisi. Ita tre. pł. magna
largitione tribunitiȩ adu̾sarius querebat᷑.
sum camillo creati. tre. mił. consulari potes¬
tate.l. furius medullinꝰ sexto .G. emiliꝰ. uale¬
rius. publicola. sp̃. postumiꝰ .p. cornelius it̾m.
Principio anni tre. pł. nichil mouerunt. do¬
nec .m. furiꝰ camillus infaliscis cui id bellum
mandatum erat ꝓficisceret᷑. Differendo dem̃
elanguit res: ⁊ camillo quemadũsariũ maxi¬
me metuerant gła infaliscis creuit. Namcũ
pͥmo menib sehostes teñent: tutissimum id
ratipopulatione agrorum atq incendiis tulla¬
rum coegit eos egredi urbe. S timor longius
ꝓgredi phibuit. Mille fere passusim ab oppido

Expanded text:
sacrandoque ad nihilum redegisse. absentes fesacrandoque ad nihilum redegisse. absentes ferociter increpant; praesentium, cum se ultro iratis offerrent, uerecundiam habent. simul extrahi rem ex eo anno uiderunt, tribunos plebis latores legis in annum eosdem reficiunt; et patres hoc idem de intercessoribus legis adnisi; ita tribuni plebis magna largitioni tribuniciae aduersarius quaerebatur. cum Camillo creati tribuni militum consulari potestate L. Furius Medullinus sextum C. Aemilius L. Ualerius Publicola Sp. Postumius P. Cornelius iterum. principio anni tribuni plebis nihil mouerunt, donec M. Furius Camillus in Faliscos, cui id bellum mandatum erat, proficisceretur. differendo deinde elanguit res, et Camillo quem aduersarium maxime metuerant gloria in Faliscis creuit. nam cum primo moenibus se hostes tenerent tutissimum id rati, populatione agrorum atque incendiis uillarum coegit eos egredi urbe. sed timor longius progredi prohibuit; mille fere passuum ab oppido
Abbreviated transcription (Latin):
atq agri capti. q̃ ⁊ ipsa uoto contineatur.
m̃tionem nullam fieri. sum ea disceptatio
anceps senatiui uisa delegata ad pontifices
ẽẽt: adhibito camillo uisum collegio quod
eius añ conceptum uotum ueientium fuiss
tionemurbs ag̃q uenit. Pecuma exeranio ꝓm¬
pta ⁊ tribunis militum consularib. ut aurũ
exeacoem̃ent negotium datum. Cuius cum
copiañ ẽẽt matrone cetib ad eam rem con-
erarium detulerunt. Grataea res. ut que maxi¬
me senatui unqm fuit. honoremq ob eã mu¬
nificentiam ferunt matronis habitum. ut
pilento ad sacra ludõq carpentis festo ꝓfesto¬
ꝙ ut̾entur. Pondere ab singulis auri accepto
estimatoq ut pecuniȩ solu̾entur: crateram
aureã fieri placuit. que donum appossini del¬
fos potaretur. Simul ab resigione aĩos remi¬
serunt. integrant seditionẽ. tꝵx. pt. incitatur
multitudo inomnes principes ante alios in ca¬
millum. eump̃dam ueientanam publicãdo

Expanded text:
atque agri capti, quae et ipsa uoto contineatur, atque agri capti, quae et ipsa uoto contineatur, mentionem nullam fieri. cum ea disceptatio, anceps senatui uisa, delegata ad pontifices esset, adhibito Camillo uisum collegio, quod eius ante conceptum uotum Ueientium fuisset tionem urbs agerque uenit. pecunia ex aerario prompta, et tribunis militum consularibus ut aurum ex ea coemerent negotium datum. cuius cum copia non esset, matronae coetibus ad eam rem consua, in aerarium detulerunt. grata ea res ut quae maxime senatui unquam fuit; honoremque ob eam munificentiam ferunt matronis habitum ut pilento ad sacra ludosque, carpentis festo profestoque uterentur. pondere ab singulis auri accepto aestimatoque ut pecuniae soluerentur, crateram auream fieri placuit quae donum Apollini Delphos portaretur. simul ab religione animos remiserunt, integrant seditionem tribuni plebis; incitatur multitudo in omnes principes, ante alios in Camillum: eum praedam Ueientanam publicando
Abbreviated transcription (Latin):
mulo di filio parente ⁊ auctore urbis romȩ.
Hec cum fediscertaminib ag̃entur: ñ partẽ
tͥbunoꝵ plebĩpatres in suam sententiam trax¬
erant: Hulla res alia manib temꝑare plebem
cogebat. quam quod ubi rixe cõmittende cã
clamor ortus eẽt. principes senatus pͥmi turbȩ
offerentes se peti feririq atq occidi iubebant.
Abhorum etatib dignitatibq ⁊ honoris uio¬
landis dum abstinebatur. ⁊ ad reliquossimileᷤᷤ
conatus uerecundia ire obstabat. Camillus
identidem omnib locis concionabatur. haud
mirum idquidem eẽ. furere ciuitatem que
dampnata uoti omnium rerum potiorẽ cu¬
ram qmreligione se exsoluendi habeat. ni¬
chil decollatione dicere stipisuerius qm deci-¬
mȩ. qn ea qͣ se quisq priuatim obligau̾it libe¬
ratus sit. Populus enimuͦ illud se tacere suam
conscientiam ñ pati qd ex ea tantum p̃daq
rer mouentium sit. decuͥma designet᷑ urbiᷤ

Expanded text:
mulo, dei filio, parente et auctore urbis Romae; mulo, dei filio, parente et auctore urbis Romae; —haec cum foedis certaminibus agerentur—nam partem tribunorum plebi patres in suam sententiam traxerant—, nulla res alia manibus temperare plebem cogebat quam quod, urbi rixae committendae causa clamor ortus esset, principes senatus primi turbae offerentes se peti feririque atque occidi iubebant. ab horum aetatibus dignitatibusque et honoribus uiolandis dum abstinebatur, et ad reliquos similes conatus uerecundia irae obstabat. Camillus identidem omnibus locis contionabatur: haud mirum id quidem esse, furere ciuitatem quae damnata uoti omnium rerum potiorem curam quam religione se exsoluendi habeat. nihil de conlatione dicere, stipis uerius quam decumae, quando ea se quisque priuatim obligauerit, liberatus sit populus. enimuero illud se tacere suam conscientiam non pati quod ex ea tantum praeda quae rerum mouentium sit decuma designetur: urbis
Abbreviated transcription (Latin):
Palargitio sꝑni ceptaquia spei maioris au̾tende.
solatium obiectum censebant. Cur enim rele-¬
gariplebem in uolscos cum pulcherrima urb ᷤ
uẽi agerq ueientanus inconspectu sit uberior.
ampliorq romano agro urbemqͦ urbi romȩ ł̃
situ uł magnificentia publicoꝵ priuatorũq
tectorum aclocorum p̃ponebant. Quin illa qͦq
actio mouebatur. q̃ post captamutiq romam
agallis celebratior fuit transinignͣdi ueios. se¬
terum partem plebiᷤᷤ partem senatꝰ destinabãt
tes itatendent. ut morituros se citiꝰ dic̾ent in
numẽẽ. quid in duab urbib fore. uictam¬
ne ut quisqmͣ uictrici patriȩ preferret. siñẽtq
maiorem fortunam captis eẽ. ueis. qmͣ incolu-¬
mib fuert. postremo se reliqui a cuub in pa¬
tria posse ut relinquant patriam atq ciues.
nullar uim unqm subacturam.⁊.t. sicinũ.
isenim ex. tix. pł. rogationis eius lator erat.¬
conditorem ueios sequantur. relicto deo ro¬

Expanded text:
ea largitio sperni coepta, quia spei maioris auertendae ea largitio sperni coepta, quia spei maioris auertendae solatium obiectum censebant: cur enim relegari plebem in Uolscos cum pulcherrima urbs Ueii agerque Ueientanus in conspectu sit, uberior ampliorque Romano agro? urbem quoque urbi Romae uel situ uel magnificentia publicorum priuatorumque tectorum ac locorum praeponebant. quin illa quoque actio mouebatur, quae post captam utique Romam a Gallis celebratior fuit, transmigrandi Ueios. ceterum partem plebis, partem senatus habitando dtes ita tenderent ut morituros se citius dicerent inum esse: quid in duabus urbibus fore? uictamne ut quisquam uictrici patriae praeferret sineretque maiorem fortunam captis esse Ueiis quam incolumibus fuerit? postremo se relinqui a ciuibus in patria posse: ut relinquant patriam atque ciues nullam uim unquam subacturam, et T. Sicinium —is enim ex tribunis plebis rogationis eius lator erat—conditorem Ueios sequantur, relicto deo Ro
Abbreviated transcription (Latin):
catum legati auolscis ⁊ equis uenert̃. Impetͣ¬
taq par magis utfessa tam diutino bello ad¬
quieseret cuntal quam qͥd diguipetent. Ual
captis. sex tribuni militum consulari potestate
insequens annus habuit. Ouospublios corne-¬
lios. cossum ⁊ scipionem. m. ualerium. maximỹ
iterum. cacesonem. fabium ambustum iterum.
.l. furium. medullinum. quintũ. seruiliũ ter-¬
ciom. corneliis faliscum bellum. ualerio acser-¬
uilio capenas sorte euenit. Ab hiis nonurbe sui
aut oꝑib temptate. s ager ẽ. depopulatus. pre-¬
deq rerum agrestium acte. Nulla felix arbor
nichil frugiferum mnagro relictum. Ea clades
capenatem ppłin subegit. Pax petentib data.
Infaliscis bellum restabat. Rome int̾im multi¬
plex seditio erat. Cuiꝰ leniende cã coloniam in
uolscos quo tria milia ciuium romanoꝵ scribe-¬
rentur deducenda censuerant. tͥumuiriq ad
id creati terna iugera ⁊ septunces iuritĩ diuiserãt.

Expanded text:
catum legati a Uolscis et Aequis uenerunt, impetrcatum legati a Uolscis et Aequis uenerunt, impetrataque pax, magis ut fessa tam diutino bello adquiesceret ciuitas quam quod digni peterent. Ueiis captis, sex tribunos militum consulari potestate insequens annus habuit, duos P. Cornelios , Cossum et Scipionem, M. Ualerium Maximum iterum K. Fabium Ambustum tertium L. Furium Medullinum quintum Q. Seruilium tertium. Corneliis Faliscum bellum, Ualerio ac Seruilio Capenas sorte euenit. ab iis non urbes ui aut operibus temptatae, sed ager est depopulatus praedaeque rerum agrestium actae; nulla felix arbor, nihil frugiferum in agro relictum. ea clades Capenatem populum subegit; pax petentibus data; in Faliscis bellum restabat. Romae interim multiplex seditio erat, cuius leniendae causa coloniam in Uolscos, quo tria milia ciuium Romanorum scriberentur, deducendam censuerant, triumuirique ad id creati terna iugera et septunces uiritim diuiserant.
Abbreviated transcription (Latin):
inuectus: parumq id non ciuilemmͦ. shuma-¬
num etiam uisum iouis solisq equis equiꝑatỹ
dictatorem in religionem etiam trahebant. tri¬
umphꝰq obeam unam maxime rem clariorꝗͣ
gratior fuit. Lumiunoni regine templum in
auentino locauit dedicauitq matute matri:
Atq his diuinis humanisq reb gestis dictat᷑ã¬
a se abdicauit. Agi deinde de appollinis dono
ceptum. Cui se decunã uouisse predȩ partem
cumdĩet camillꝰ: pontifices soluendum religi-¬
one ppłm censerent. haud facile inhibatur ratio
iubendi referre p̃dam ppłm ut ex ea pars debi-¬
ta in sacrum secerneretur. Tandem eo qͦd lenis¬
simum uidebatur decursum ẽ. ut qui se do-¬
mumq religione exsoluere uellet. cũ sibimet
ipse p̃dam estimass suam decime p̃tium par-¬
tis inpublicum deferret. ut ex eo donũ aureũ
dignum amplitudine templi ac numine d̃i
animos a camillo alienauit. Int̾ hec pacifi¬

Expanded text:
inuectus, parumque id non ciuile modo sed humainuectus, parumque id non ciuile modo sed humanum etiam uisum. Iouis Solisque equis aequiperatum dictatorem in religionem etiam trahebant, triumphusque ob eam unam maxime rem clarior quam gratior fuit. tum Iunoni reginae templum in Auentino locauit, dedicauitque Matutae Matris; atque his diuinis humanisque rebus gestis dictatura se abdicauit. agi deinde de Apollinis dono coeptum. cui se decimam uouisse praedae partem cum diceret Camillus, pontifices soluendum religione populum censerent, haud facile inibatur ratio iubendi referre praedam populum, ut ex ea pars debita in sacrum secerneretur. tandem eo quod lenissimum uidebatur decursum est, ut qui se domumque religione exsoluere uellet, cum sibimet ipse praedam aestimasset suam, decimae pretium partis in publicum deferret, ut ex eo donum aureum, dignum amplitudine templi ac numine dei,animos a Camillo alienauit. inter haec pacifi
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinem suam uel ultima clade in¬
dicantis.ꝙ .x. estates hyemesq continuas
circunsessa. cum plus aliqͣnto cladium ĩtu¬
liss qmͣ accepiss. postremo iam fato qͦ ur
gente oꝑib tam̃ ñ ui expugnata ẽ. Romã
ut nuntiatum ẽ. ueios captos quãqmͣ ⁊ ꝓdi¬
gia ꝓcurata fuerant ⁊ uatum responsa ⁊
phytice sortes note.⁊ qnͣtum humanis ad¬
nuari consilis potuerat res dncem q̃ furiũ
annis uarie ibibellatum erat. multeq clades
accepta uelut ex insꝑato inm̃sum gaudiũ fu-¬
it. Ipriusqmͣ senatus decerñet plena omnia tem¬
pla romanarum matrum grates diis agentiũ
erant. Senatus in quatriduum quot dier̃ nul-¬
lo añ bello supplicationes decernit. Aduentus
qͦ dictatoris omnib ordinib obuiam esfusis
celebratior: quam ulliuis unqmͣ antea fuit.
triumphusq omnem consuetum honorandi
diei illius modum aliquantũ excessit. Maxime
conspectus ipse ẽ. curru equis albis iuncto urbẽ

Expanded text:
magnitudinem suam uel ultima clade inmagnitudinem suam uel ultima clade indicantis, quod decem aestates hiemesque continuas circumsessa cum plus aliquanto cladium intulisset quam accepisset, postremo iam fato quoque urgente, operibus tamen, non ui expugnata est. Romam ut nuntiatum est Ueios captos, quamquam et prodigia procurata fuerant et uatum responsa et Pythicae sortes notae, et quantum humanis adiuuari consiliis potuerat res ducem M. Furium annis uarie ibi bellatum erat multaeque clades acceptae, uelut ex insperato immensum gaudium fuit, et priusquam senatus decerneret plena omnia templa Romanarum matrum grates dis agentium erant. senatus in quadriduum, quot dierum nullo ante bello, supplicationes decernit. aduentus quoque dictatoris omnibus ordinibus obuiam effusis celebratior quam ullius unquam antea fuit, triumphusque omnem consuetum honorandi diei illius modum aliquantum excessit. maxime conspectus ipse est, curru equis albis iuncto urbem
Abbreviated transcription (Latin):
humane opes egeste a ueis eẽnt: amoliri tũ
deum dona ipsosq deos. s colentium magis
qm rapientium mͦ caꝑe. Namq delecti ex
omni exercituiuuenes pure laudis. corꝑib can¬
dida ueste quib deportanda romam regina
uino ad signata erat. uenerabundi templum
iniere. Primo religiose admouentes manus.
quod id signum more etrusco nisi certe gentis
sacerdos adtrectare ñ eẽt solitus. Demn cũ qui¬
dam seu sp̃u diumno tactus. seu uiuenili loco
uis ne romam ire iuno dixiss: adnuisse ceti
deam conclamauerunt. Inde fabule adiectũ
ẽ. uocem quoq dicentis uelle auditam. Motã
certe sede sua parui molim̃ti adminiculis seq̃n¬
tis mͦ accepimus leuem acfacilem transsatu
fuisse. integramq in auentinum et̃nam se¬
dem suam quo uota roman dictatoris uoca¬
uerant ꝑlatam. uͥ templum. postea idem qͥ
uouerat camillꝰ dedicauit. Hic ueioꝵ occasꝰ
fuit urbis opulentissime etrusci nominis.

Expanded text:
humanae opes egestae a Ueiis essent, amoliri tum humanae opes egestae a Ueiis essent, amoliri tum deum dona ipsosque deos, sed colentium magis quam rapientium modo, coepere. namque delecti ex omni exercitu iuuenes, pure lautis corporibus, candida ueste, quibus deportanda Romam regina Iuno adsignata erat, uenerabundi templum iniere, primo religiose admouentes manus, quod id signum more Etrusco nisi certae gentis sacerdos attractare non esset solitus. dein cum quidam, seu spiritu diuino tactus seu iuuenali ioco, 'uisne Romam ire, Iuno?' dixisset, adnuisse ceteri deam conclamauerunt. inde fabulae adiectum est uocem quoque dicentis uelle auditam; motam certe sede sua parui molimenti adminiculis, sequentis modo accepimus leuem ac facilem tralatu fuisse, integramque in Auentinum aeternam sedem suam quo uota Romani dictatoris uocauerant perlatam, ubi templum ei postea idem qui uouerat Camillus dedicauit. hic Ueiorum occasus fuit, urbis opulentissimae Etrusci nominis,
Abbreviated transcription (Latin):
oculoseius aliqͣntum spe atq oppinone
maiorum. maiorisq pretii rer̃ ferrecur.
d̃r manus ad celum tollens precatus eẽ.
ut sicui deoꝵ hominumq nimia sua for
lenire quam nimio suo priuato ĩcõmodo
publicoq . p .R. liceret. Conuertentẽ se int̃
hanc uenerationem traditur memoriȩ
ꝓlapsum cecidisse. idq omen ꝑtimuis¬
sepostea euentu rem coniectantib uisum
ad dampnationem ipsius camilli. capte
cladem. Atq ille diescede hostiũ ac direp¬
tione urbis oppulentissime ẽ. consumptꝰ.
postera die libera corꝑa distator subcorona
uendidit ea sola petumiampiblicim redigt᷑.
haud sine iraplebis. ⁊ quod retulere secum pre-¬
de. nec duci qui ad senatum malignitatis auc-¬
tores querendo rem arbitrii sui reieciss: nec se-¬
natui s liciniȩ familiȩ ex qua filius ad sena¬
tum retuliss pater tam popularis sententiȩ
auctor fuiss acceptum referebant. Cum iam

Expanded text:
oculos eius aliquantum spe atque opinione oculos eius aliquantum spe atque opinione maior maiorisque pretii rerum ferretur, dicitur manus ad caelum tollens precatus esse ut si cui deorum hominumque nimia sua fortlenire quam minimo suo priuato incommodo publicoque populi Romani liceret. conuertentem se inter hanc uenerationem traditur memoriae prolapsum cecidisse; idque omen pertinuisse postea euentu rem coniectantibus uisum ad damnationem ipsius Camilli, captaecladem. atque ille dies caede hostium ac direptione urbis opulentissimae est consumptus: postero die libera corpora dictator sub corona uendidit. ea sola pecunia in publicum redigitur, haud sine ira plebis; et quod rettulere secum praedae, nec duci, qui ad senatum malignitatis auctores quaerendo rem arbitrii sui reiecisset, nec senatui, sed Liciniae familiae, ex qua filius ad senatum rettulisset, pater tam popularis sententiae auctor fuisset, acceptum referebant. cum iam
Abbreviated transcription (Latin):
habram hec ad ostentationem sene gauoen¬
tismiraculis aptiora qm ad fidem. seq affir-¬
mare neq refellere ẽ oꝑe p̃tium. Cunicl̃s de-¬
lectis militib eo tempore plenus. mnede iu-¬
nonis que inueientana arce erat. armatos
repente edidit.⁊ pars auersos inmuris ĩua¬
dunt hostes. pars claustra portaꝵ reuellũt.
Pars cum ex tectis saxa teguleq a mulierib
ac seruitiis iacerentur: inferunt ignes. Cla¬
mor omnia uariis terrentium ac pauentiũ
uocib mixto mulier̃ ac pueroꝵ ploratu cõ¬
plet. Mom̃to temꝑis deietis ex muro undiq
armatis patefactisq portis cum alii agmi¬
ne irruerent. alii desertos scandent muroᷤᷤ
urbs hostib impletur. omnib locis pug¬
natur. Dem̃ multaiam edita cede senescit
pugna: ⁊ dictator precones edicere iubet. ure
ab inermi abstineatur. Is finis sanguinis
fuit. Dedi iñ mermesceptitad p̃dammileᷤᷤ
ꝑmissu dictatoris discurrit. Que cum añ

Expanded text:
habeam: haec ad ostentationem scenae gaudenhabeam: haec ad ostentationem scenae gaudentis miraculis aptiora quam ad fidem neque adfirmare neque refellere est operae pretium. cuniculus delectis militibus eo tempore plenus, in aedem Iunonis quae in Ueientana arce erat armatos repente edidit, et pars auersos in muris inuadunt hostes, pars claustra portarum reuellunt, pars cum ex tectis saxa tegulaeque a mulieribus ac seruitiis iacerentur, inferunt ignes. clamor omnia uariis terrentium ac pauentium uocibus mixto mulierum ac puerorum ploratu complet. momento temporis deiectis ex muro undique armatis patefactisque portis cum alii agmine inruerent, alii desertos scanderent muros, urbs hostibus impletur; omnibus locis pugnatur; deinde multa iam edita caede senescit pugna, et dictator praecones edicere iubet ut ab inermi abstineatur. is finis sanguinis fuit. dedi inde inermes coepti et ad praedam miles permissu dictatoris discurrit. quae cum ante
Abbreviated transcription (Latin):
greditur. qͦ minor abcuniculo ingruentis ꝑi-¬
culi sensꝰ eẽt. Ueientes ignari se iam a sius na-¬
tib iamabext̾nis oraculis ꝓditos. iam ĩpartẽ
predȩ suȩ uocatos deos alias uotis exurbe sua
euocatos. hostium templanouasq secdes ex¬
pectare. seq ultimum illum diem ag̃e: nich
minꝰ tim̃tes qmͣ subrutis cuniculis menib
arcemplenam iamhostiũ ẽẽ. inmuros. ꝓ se
quisq armatidiscurrunt. mirantes quid¬
namidẽet. quod cum tot ꝑ dies nemo se ab
stationib romanꝰ mouiss. tum uelut re-¬
pentino icti furore ĩpuidi currerent ad mu¬
ros. Inserit᷑ huic loco fabulaĩmolante rege
ueientium uocẽ aruspicis dicentis. qui eiꝰ
hostiȩ exta prosecuiss ei iuictoriam dari. Ex¬
audita in cuniculo mouisse romanos mili-¬
tes. ut adaꝑto cuniculo exta raꝑent.⁊ ad dic¬
tatoremferrent. S in reb tam antiquis si
q̃ similia ueri sint ꝓueris accipiant᷑. Satis

Expanded text:
greditur, quo minor ab cuniculo ingruentis pergreditur, quo minor ab cuniculo ingruentis periculi sensus esset. Ueientes ignari se iam a suis uatibus, iam ab externis oraculis proditos, iam in partem praedae suae uocatos deos, alios uotis ex urbe sua euocatos hostium templa nouasque sedes spectare, seque ultimum illum diem agere, nihil minus timentes quam subrutis cuniculo moenibus arcem iam plenam hostium esse, in muros pro se quisque armati discurrunt, mirantes quidnam id esset quod cum tot per dies nemo se ab stationibus Romanus mouisset, tum uelut repentino icti furore improuidi currerent ad muros. inseritur huic loco fabula: immolante rege Ueientium uocem haruspicis, dicentis qui eius hostiae exta prosecuisset, ei uictoriam dari, exauditam in cuniculo mouisse Romanos milites ut adaperto cuniculo exta raperent et ad dictatorem ferrent. sed in rebus tam antiquis si quae similia ueri sint pro ueris accipiantur, satis