comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶hanc actõem exccprai  satoꝵ mis¬
post ea sciẽd̾ ẽ ꝙ sit penał nec in
hr̃des siles que ꝑsonas dabit᷑ uͥ
in id ꝙ ad cos ꝑuenit s hr̃dib si¬
milib q ꝑsonis dabit ᷑ nam cum
ꝓhibitꝰ quis sit legatoꝵ uł fi

Expanded text:
Hanc actionem excepta legatorum mispostea sciendum est, cum sit poenalis, nec in heredes similesque personas dabitur, nisi in id quod ad eas peruenit: sed heredi similibusque personis dabitur. nam cum prohibitus quis est legatoru
Abbreviated transcription (Latin):
dolo .m. fec̾it quomimꝰ quis permis¬
su meo eiꝰ ue cuius de care rotidi
erit in possoem bonoꝵ si ̃ui cum
in fc̃m indicium ꝙͣti ea res fu̾it ob
tur᷑ ꝓhibentes uenire ii possõnẽ¬

Expanded text:
dolo malo fecerit, quo minus quis permissu meo eiusue, cuius ea iurisdictio fuit, in possessionem bonorum sit, in eum in factum iudicium, quanti ea res fuit, ob et prohibentes uenire in posse
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc tribuend̾ est axiliũ ut ui¬
deat᷑ in rem mora ẽẽ nam qͣ rõe
decretum ẽ ⁊ a diuo ẜu̾o cõsti¬
tutum ẽ in re mora ẽe circape¬
cumiaria fideimissa q̃ mineri¬
b relicta sunt multo mag̃
.b noc id̾ admiti cum quidam
cecilius ancillam ꝙͣ pignori ob¬
ligau̾at dimisso creditore ꝑ si¬
deicimissum manimirti uolius
tib infandes qui postea erant
editi uenissent a creditore
ne pueri igenintate destina¬
ta frandarent᷑. p̾cio ẽptori res¬
tituto ꝑ eos ingenuos fore ac
um mortis testatoris tabule
test̾i aperde eẽut uł codicilli
⁊ ꝑtꝰ inedio tẽpore editꝰ sit ne
fortuita mora ẜuitute̾ ꝑtui
tum tradeud̾ ut ab ea ad ubta¬
tem ꝑducatur appare gͥ ex hoc
Rpto ¶Item ex eo ꝙ a diuopio
Rptum diximꝰ uoluisse morã
cos lib̾tatis fortintã noc̾e edi¬
tis ex ea cui fideiꝯimissana lib̾¬
tas data sit ñ tĩr si a subslituto
in pub̾i fidei ꝯunssaria lib̾tas
data sit ancille eaq iuno inp¬

Expanded text:
 ut uideatur in re mora esse: nam qua ratione decretum et a diuo Seuero constitutum est in re moram esse circa pecuniaria fideicommissa, quae minoribus relicta sunt, multo magis bus hoc idem admitti. Cum quidam Caecilius ancillam, quam pignori obligauerat, dimisso creditore per fideicommissum manumitti uoluisset tibus infantes, qui postea erant editi, venissent a creditore,ne pueri ingenuitate destinata fraudarentur, pretio emptori restituto perinde eos ingenuos fore, acum mortis testatoris tabulae testamenti apertae essent vel codicilli et partus medio tempore editus sit, ne fortuita mora servitutem partui tum tradendum, ut ab ea ad libertatem perducatur. Apparet igitur ex hoc pto, item eo quod a diuo Pio rescriptum diximus, noluisse eos moram libertati fortuitam nocere edit‹o› ex ea, cui fideicommissa libertas data est. Non tamen si a substituto impuberis fideicommissa libertas data sit ancillae eaque uiuo imp
Abbreviated transcription (Latin):
Q uotiens aũt fi deicmissaria lib̾¬
tas relinquit᷑ esficacit᷑ in eacã
est ut neqt alienatõe neq usu¬
capione extingni possit ad ꝙ̃
⁊ unssaria lib̾tas relicta est co¬
gi cum manumutt̃e ⁊ ita ẽ se¬
pussimc ꝯstitutum. cogetur

Expanded text:
uotiens autem fideicommissaria libertas relinquitur efficaciter, in ea causa est, ut neque alienatione neque usucapione extingui possit: ad qucommissa libertas relicta est, cogi eum manumittere: et ita est saepissime constitutum. cogetur
Abbreviated transcription (Latin):
maninntti dicend̾ ẽ cõstitu¬
tiones supͣscriptas cessarc.
im̃ sũ successore decesserit emp
tor extet ⁊ uelit ẜunꝰ defunc¬
ti lib̾atus eẽ ñ ep̃toris ñ cẽ eñ¬

Expanded text:
it, dicendum est constitutiones supra scriptas cessare. eruum sine successore decesserit, emptor autem extet et uelit seruus defuncti libertus esse, non emptoris
Abbreviated transcription (Latin):
ium ꝑdium ꝑublicum iny
aunos ydonea cantone ñ exacta
curator rei pi. locau̾at cet̾is au¬
nis colonus si relqͣtraesit ⁊ de
fructib p̾dii mercedes ͥ que ẜua¬
ri non potuerunt successor qui
iocanit tenebit᷑ ¶Id̾ in uetiga¬
lib ñ ita pͥdem ⁊stitutum est .s.
ut sui tẽporis singuli ꝑiculum p̾s¬
tent¶m eum qui ad ministradõis
tempore cditorib rei .pi. nonatõe
fc̃a peccuniam cauit post depo¬
fitum osfc̃m actõnem denegari ñ
op̃t diu̾sa cã est eius qui solui crbi¬
tuit ¶Simitꝰ ⁊. ni . indet᷑ ei qui pu¬
bnice nendidit aut locauit ¶ filiũ
ꝓ patre curatore. rei .p. crcato can̾e
cogrũ op̃t. nec muta᷑ ꝙ in eum pa¬
t̃ emancipatum pͥusꝙͣ curator
oꝵ donatõnis cã ꝯtulit ¶ pro
magr̃atu fideuissor int̾regatus
pignora quo sp̃alit̃ dedit in eũ
casum pignerauident᷑ data quo
recte cõuenit᷑ iudelicet pꝰꝙͣ res
ab eo ẜuari ñ pot̾it ꝓ quo int̃¬

Expanded text:
dium publicum in quinque annos idonea cautione non exacta curator rei publicae locauit. ceteris annis colonus si reliqua traxerit et de fructibus praedii mercedesque seruari non potuerint, successor qui locauit tenebitur. idem in uectigalibus non ita pridem constitutum est, scilicet ut sui temporis singuli periculum praestarent. In eum, qui administrationis tempore creditoribus rei publicae nouatione facta pecuniam cauit, post depositum officium actionem denegari non oportet. diuersa causa est eius, qui solui constituit: similis etenim uidetur ei, qui publice uendidit aut locauit. Filium pro patre curatore rei publicae creec mutat, quod in eum pater emancipatum, priusquam curator orum donationis causa contulit. Pro magistratu fideiussor interrogatus pignora quoque specialiter dedit. in eum casum pignora uidentur data, quo recte conuenitur: uidelicet postquam res ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑfic̾e̾ ñ cogmitur s si colũp¬
nas circensib ꝓmisisti ⁊ oꝙꝰ ea rõe
sũptib ciuitatis uł pͥuatoꝵ ĩcho¬
atum est deseri ꝙ gestum est ñ op̃t
Si quis opuis quod ꝑfecit assig¬
nauit deinde id fortuito casu aliꝙ
passum sit ꝑiculuro ad eum qui
d Si quisrẽ aliꝙͣ uou̾it uoto
obligat᷑ que res ꝑsouã nouẽtis ñ
rem que uouet᷑ obligat res .n. aq̃
uonet᷑ soluta quid̾ libat yota
ip̃a u̾o mac̾ ñ esficit᷑ lyoto aut̃ patͤs
fanuilias obligant᷑ pub̾es sui uiris

Expanded text:
e non coguntur. sed si columnas Citiensibus promisisti et opus ea ratione sumptibus ciuitatis uel priuatorum inchoatum est, deseri quod gestum est non oportet'. Si quis opus quod perfecit adsignauit, deinde id fortuito casu aliquid passu‹m› sit, periculum ad eum qui  Si quis rem aliquam uouerit, uoto obligatur. quae res p‹er›sonam uouentis, non rem qu‹ae› uouetur obligat. res enim, quae uouetur, soluta quidem liberat uota, ipsa uero sacra non efficitur. Uoto autem patres familiarum obliga
Abbreviated transcription (Latin):
hant destruent᷑ atmnone p̃̾bitõ eũ
auocent᷑ ob oꝑe qui cõfestim ubi¬
deculernt mercem trad̾e eam
⁊ ad oꝑa sua reu̾ti debeant deni¬
q suinne prudencie ⁊ auctorita¬
tis a pud grecos plato ꝙ stitutus¬
cum islitueret ꝙ̃ ad̾m ciuitas
bũ ⁊ beate h abitari possit in pͥ¬

Expanded text:
rahant, destituetur annonae praebitio, cum rahant, destituetur annonae praebitio, cum auocentur ab opedetulerint mercem, tradere eam et ad opera sua reuerti debeant. denique summae prudentiae et auctoritatis apud Graecos Plato cum institueret, quemadmodum ciuitas bene beate habitari possit, in p
Abbreviated transcription (Latin):
ioca i edificia nĩ usus prinato¬
rum iuenerit estimare utrimm¬
ne uendicanda in publicũ suit
au uetigal eis sanccuis sit in¬
intellex̾it secnu
od De oꝑib qe iimuris uł por¬
tis uł in reb publicis fuint aut
si miri existimant᷑ extruantur
diuus marcus reccripsit p̾sidem
legãta est pocius intudelan eor
oꝑum que sunt cõneitẽda quã
adincħ oand̾am opus ern ero¬
gaudam dimis ꝑius rescripsit .s.¬
ad reficiend̾ peccume muenian¬
tur ¶ Si quis opus ab alio fcm̃
adornare marmorib uł alio qͦ
modo ex uoluntate ꝓopłi se fac
scribendo manẽtib priortitulis
quia ca oꝑa fecissent id fi̾ deb̾e
prinati in oꝑa que publica pec¬
cuma fiant aliꝙ̃ de suo adiecc̃e¬
runt sumimam ita titulo insqͥp¬
tõnis uti cos deb̾e husdẽ mandã¬
tis cauct᷑ yt ꝙͣtam sũmã cõtule¬
runt in id opus inscͥbant. de ñ¬
a pͥncipe ñ utendo ꝗ meruit de
nł piscatores deferre utẽsitia m
ciuitate iusseritut si ea ip̃i dist¬

Expanded text:
ica uel aedificia in usus priuatorum inuenerit, aestimare, utrumne uindicanda in publicum sint an uectigal eis satius sit imintellexerit, sequ De operibus, quae in muris uel portis uel rebus publicis fiunt, aut si muri exstruantur, diuus Marcus rescripsit praesidem legata est, potius in tutelam eorum operum quae sunt conuertendam, quam ad inchoandum opus erogandam diuus ad reficienda ea pecunia inueniatur. Si quis opus ab alio factum adornare marmoribus uel alio quo modo ex uoluntate populi facturscribendo: manentibus priorum titulis, qui ea opera fecissent, id fieri debere priuati in opera, quae publica pecunia fiant, aliquam de suo adiecerint summam, ita titulo inscriptionis uti eos debere isdem mandatis cauetur, ut quantam summam contulerint in id opus, inscribant. DE Na principe non utendo qui meruit decuel piscatores deferre utensilia in ciuitate‹m› iusserit, ut ipsi ea dist
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ rescripserũt si tonas indẽpnes
ẽẽ oꝑt̾e qui eni segnit̾ osfc̃o suo su¬
neti funt scd̾m literas adriani ¶ t̃
resc̾psert̃ a curatore kalendaris
cautõnem exigi ñ deb̾e cum apͥsi
de exige ex in quisicone eligatur
I⁊ rescripser̾t curatorẽ ⁊̃ noĩe col¬
legu tem̾ si ĩterueiure ⁊ ꝓ hib̾e e¬
ui eꝑtuit. It̾ rescripserinit noĩa

Expanded text:
indemnes esse oportere, qui non segniter officio suo functi sunt, secundum litteras Hadriani. Item rescripserunt a curatore kalendarii cautionem exigi non debere, cum a praeside ex inquisitione eligatur. Item rescripserunt curatorem etiam nomine collegae teneri, si interuenire et prohibere eum potuit. Item rescri
Abbreviated transcription (Latin):
ferẽtis ꝓmisstm ⁊ ideo illud est costi¬
tutum ut si ob honorem pollici¬
tatõ fu̾it ftã quasi debitum exi¬
gat᷑ s ⁊ receptum opꝰ licet ñ ob
coget᷑ cp est costitutim si quis
ꝙͣ ex pollicitatõne tradid̾it rem
iuncipibus ⁊ nendicare eam ue¬
lit repellendus est a peticione e
ri S ⁊ si ded̾int municipes possi¬
dere desierint dicẽd̾ erit actonẽ
eis cõcedendam

Expanded text:
promissum. et ideo illud est constitutum, ut, si ob honorem pollicitatio fuerit facta, quasi debitum exigatur. sed et coeptum opus, licet non ob cogetur, et est constitutum. Si quis quam ex pollicitatione tradiderat rem municipibus uindicare uelit, repellendus est a petitione: ari. sed et si desierint municipes possidere, dicendum erit actionem eis concedendam
Abbreviated transcription (Latin):
rescripserunt S ip̃m doua¬
dorem pauꝑem fcm̃ ex ꝓmissi¬
one oꝑis cepti quint᷑a partẽ
licẽdo sub hac cõdictõne polli¬
cita est uti sors apud eam rema¬
neat ⁊ ip̃a usuras semissales
ad p̾mia certancium soluat in

Expanded text:
rescripserunt. sed et ipsum donatorem pauperem factum ex promissione operis coepti quintam partem licendo sub hac condicione pollicita est, uti sors apud eam remaneat et ipsa usuras semissales ad praem‹i›a certantium resoluat, in
Abbreviated transcription (Latin):
turum. psinat ꝙ tandem agͥs¬
sus fũat ꝑficiat nam ⁊ si adusa
fortima usus intrienaus ap̾¬
ere ñ debet cum ⁊ absens ꝑ a
micum ꝑfic̾e opus idtus ulud
possit quod si detractores doste¬
tuti qui legitime cruitate ag̾e
possit noĩe publico adire ad¬
uersus cum indices potuerunt
qui cum pͥmo potuerunt pͥusꝙͣ
in exilium ꝓficistant᷑ cognoseẽt
⁊ si opꝰ ꝑfic̾e̾ ab eod̾ deb̾e costitu¬
erint obedire eum e rei pu. ob
hanc cãm deb ibebunt aut
ꝓhibebunt distrahi fund̾ aũc
int̾ritorio gabinoꝵ ht̃
missione insolid̾ deneri ob idu̾e¬
ꝙ quid̃ opꝰ ꝓmissum ceptum ẽ
si bona lib̾alitati soluendonon
su̾int extrancum hr̃dem in u¬

Expanded text:
turum promisit, quod tandem adgressus fuerat, perficiat. nam etsi aduersa fortuna usus in triennio a prere non debet, cum et absens per amicum perficere opus istud possit. quod si detrectat, actores constituti, qui legitime pro ciuitate agere possint, nomine publico adire aduersus eum iudices poterunt: qui cum primum potuerint, priusquam in exilium proficiscatur, cognoscent et, si opus perfic‹i› ab eo debere constituerint, oboedire eum rei publicae ob hanc causam iubebunt, aut prohibebunt distrahi fundum, quem in territorio Gabiniorum hmissione in solidum, ob id uero, quod opus promissum coeptum est, si bona liberalitati soluendo non fuerint, extraneum heredem in
Abbreviated transcription (Latin):
prirgauit s ⁊ si locꝰ illi pet̾eti des¬
tinatus est magis est ut cepisse
indeat᷑. ¶It̾ si apparatum si ue in¬
pensam inrꝑublico posuit S ⁊ si
cimian ꝓmississet ad opꝰ rei pu.
cotenplatonepee cumie ceꝑit
opꝰ fac̾e tenebitur quasi cepto oꝑe
demiqs cum colũpnas quidam ꝓ

Expanded text:
 illi petenti destinatus est, magis est, ut coepisse uideatur. item si apparatum siue impensam in publico posuit. Sed si cuniam promisisset ad opus rei publicae contemplatione pecuniae coepit opus facere: tenebitur quasi coepto opere. Denique cum columnas qu
Abbreviated transcription (Latin):
ip Di pollicitus quis fi̾t rei ꝑ i. op
se fcũram uł reccuniam daturum in
usurac ñ cõueniet᷑ s moram si ceꝑit
fac̾e usure accediuit ut inꝑator nr̃
cum dino patre eius rescripsit non

Expanded text:
 Si pollicitus quis fuerit rei publicae opus se facturum uel pecuniam daturum, in usuras non conuenietur: sed si moram coeperit facere, usurae accedunt, ut imperator noster cum diuo patre suo rescrip
Abbreviated transcription (Latin):
arc̃ ¶lla dec̾ta que ũ legitimo nu
ut ordo ñ alit̾ hãtur ꝙͣ duabus
ꝑtib adibitis
d Ambiciosa dec̾ta decurionĩ
recitidi debent siue alic̃ debito¬
rem dimiserint sine largiti sũt
ualebit huiꝰ modi decretum si
⁊ si salarium alieui decuriones de¬
erit mom̃ti ut puta si oblib̾a¬
lem art̃ẽ fu̾it cõstitutũ uł ob
medicinam ob has .ii. cãs licet
costitui salaria

Expanded text:
rum.Illa decreta, quae non legitimo numut ordo non aliter habeatur quam duabus partibus adhibitis Ambitiosa decreta decurionum rescindi debent. siue aliquem debitorem dimiserint siue largiti sunt. ualebit huiusmodi decretum. Sed et si salarium alicui decuriones deerit momenti: ut puta si ob liberalem artem fuerit constitutum uel ob medicinam: ob has enim causas licet constitui salaria
Abbreviated transcription (Latin):
iniqum est dñm᷑ uei ẜuo car̾e uł
b̾tatis cã pecuma idet᷑ ꝓmita
quotiens sua spõte dñs mauinm¬
pecunam ꝓmittere ut ñ exigat
eam s ut ub̾tus enm ticat ⁊
nũtiatõ quempendiende uendi¬
tõis cã  ¶ Si int̾ primũ ⁊ sed̾m¬

Expanded text:
iniquum est, dominum et seruo carere et bertatis causa pecunia uidetur promitti, quotiens sua sponte dominus manumipecuniam promittere, ut non exigat eam, sed ut libertus eum timeat et nuntiatio, quae impediendae uenditionis causa fit.Si inter Primum et Se
Abbreviated transcription (Latin):
ille quid̾ qui mutuo acceꝑit si
quoh casu ꝙ acceꝑit amuerit ui¬
ch̾omnꝰ obligatus ꝑmanet. is
n̾o qui utend̾ accepit si maiore
nanfragio rem ꝙͣ accep̃ amiser̃
secuiꝰ ẽ alias tñ ex actissimam
diligẽtiam custodiende rei pres¬
tare cõpenit᷑ nec susficit ei eãd̾
diligentiam adhib̾e ꝙ suis reb¬
adhib si alius diligẽtior custodi¬
re porit. S ⁊ in maiorib casi¬
b si culpa eus intͥnemat teuet᷑
ueluti qiͣ amicos ad cenã inuita¬
turꝰ argentũ ꝙ in eamrem uten¬
dam accepit ꝑegre ꝓfisciscens se¬
cum portare uoluerit ⁊ aut nam¬
fragio aut pͥ̾donũ hostium ue in¬
cursu amiserit ¶is quo apud
ꝙ̃rem aliꝙͣ deposuimꝰ re nobis

Expanded text:
 qui mutuum accepit, si quolibet casu quod accepit amiserit, nihilo minus obligatus permanet: is uero qui utendum accepit, si maiore naufragio, rem quam accepit amiserit, securus est. alias tamen exactissiman diligentiam custodiendae rei praestare compellitur, nec sufficit ei eandem diligentiam adhibealius diligentior custodire poterit. sed et in maioribus casibus, si culpa eius interueniat, tenetur, ueluti si quasi amicos ad cenam inuitaturus argentum, quod in eam rem utendum acceperit, peregre proficiscens secum portare uoluerit et id aut naufragio aut praedonum hostiumue incursu amiserit, Is quoque, apud quem rem aliquam deponimus, re nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝯtractu nascrtur aut exma¬
leficio aut ꝓpͥo quodã in e .i. ex
uariic cansaꝵ siguri¶ ꝓbligões
ex cõtractu aut re o̾r huntꝰ ant
Obis aut cõsensi re ꝯtrahitur
obligõ mutui datõne ¶Mntu¬
im aũt datõ cosistit in hus re¬
b que põd̾e num̾o m̾sura ne con¬
stant ueluti uino oleo frum̃to
pecnnia ninn̾ata quas res ĩn ħ

Expanded text:
contractu nascuntur aut e‹x› maleficio aut proprio quodam iure ex uariis causarum figuris.Obligationes ex contractu aut re contrahuntur aut uerbis aut consensu.Re contrahitur obligatio mutui datione. mutui autem datio consistit in his rebus, quae pondere numero mensuraue constant, ueluti uino oleo frumento pecunia numerata, quas res in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Fitabulis scd̾is filio ẜuũ data
lib̾tate substitutũ iure statu lib̾i pẽ¬
dentes munierunt ꝙ utilitas re¬
cipit . s. ut cũ sua cã alienaret᷑
ne patris testm puer fiius recm¬
dat que uiris actoritas cirta delio¬
tum ordinis ad scd̾m̃ quo ul t̾¬
cium substitutũ porrepta ẽ

Expanded text:
In tabulis secundis filio servum data libertate substitutum iure statuliberi prudentes munierunt: quod utilitas recipit, scilicet ut cum sua causa alienaretur, ne patris testamentum puer filius rescindat. quae iuris auctoritas citra dilectum ordinis ad secundum quoque vel tertium subst
Abbreviated transcription (Latin):
d Si quis fortene supplicio esficiat᷑
dicat se hr̃e quod principi referat᷑
salutis tp̃iis ca an reuntt̃dus sit ad
cum uidend̾ est quia sunt płiq pͥ¬
sidiũ tam tiudi ut ⁊̃ post siu̾am

Expanded text:
 Si quis forte, ne supplicio adficiatur, dicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum sit ad eum, uidendum est. et sunt plerique praesidum tam timidi, ut etiam post
Abbreviated transcription (Latin):
solut dne cedit si forde c̾ditor qͥ
pupillo sinetutoris actoritate
ñmos c̾did̾it hĩs ei extitit nõ
euim ꝯͣ . locupletior pupillus
tiny suũ exhr̃ditate redmet¬
¶ aliqñ enenit ut inanis obli¬
g̃o aditõne hr̃ditatis ⁊ firme¬
tur namy sihĩs qui rctitnta
ex trebelleiano hr̃ditatem fid̾i¬
hr̃ditatem enis qui iuire teneba¬
tur auxiliũ exceptionis amit¬
t̾e. ⁊ enim inc̾ditum est subn¬
enire sexinmulieris que suo

Expanded text:
solutione cedit, si forte creditor, qui pupillo sine tutoris auctoritate nummos crediderat, heres ei extitit: non enim quanto locupletior pupillus tum suum ex hereditate retinet. aliquando euenit, ut inanis obligatio aditione hereditatis confirmetur. nam si heres, qui restituerit ex Trebelliano hereditatem, fideihereditatem eius, qui iure tenebatur, auxilium exceptionis amittere: etenim inconditum est subuenire sexu‹i› mulieris, quae suo
Abbreviated transcription (Latin):
Teplicatõ es nicl aliuo sunt auim
exteptoes ⁊ aꝑte actoris uenuĩt
q̃ quid̾ ideo necͣce sunt ut exep¬
tões excludant. senꝑ .ii. replica¬
tio idcirco obicit᷑ ut exceptõnẽ
oppuguet ¶ilus tenend̾ ẽ ex
ceptõnem oẽm ^ reylicatõem ex¬
clusoriam eẽ exceptõ actoren
exeluoit. replicatõ reum. Set
et gera replicatõnen soh dari du¬
⁊ teniceps inultiplicatur noĩa d̾
aut reus aut actor obiert ane
soleiñ drẽ quasdam exceptões ce
dilatorias. quasdã ꝑemptorias ñt
puta oilatoria ẽ ex cept̃o que dic¬
fer᷑ actõnẽ ueluti ꝓcuratoris ex¬

Expanded text:
uam exceptiones, et a parte actoris ueniunt: quae quidem ideo necessariae sunt, ut exceptiones excludant: semper enim replicatio idcirco obicitur, ut exceptionem oppugnet. Illud tenendum est omnem exceptionem uel replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatio reum. Sed et contra replicationem solet dari tret deinceps multiplicantur nomina, dum aut reus aut actor obicit. Sane solemus dicere quasdam exceptiones esse dilatorias, quasdam peremptorias: ut puta dilatoria est exceptio, quae differt actionem, ueluti procuratoria ex
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. siue muẽte eo siue mor¬
tuo seius ꝯfulatum ad ep¬
tus fu̾it mea fiet ¶s si quis
conaturus mnich i pecumam
ded̾it a licui ut adme ꝑferrz
⁊ añ mortuus fu̾it ꝙͣ ad me
ꝑferat. ñ fieri pecumã dinme
i ꝯstat. ¶ticio .x. donaut e
a ꝯdc̃one ut indesticum sibi e¬

Expanded text:
t: siue furente eo siue mortuo Seius consulatum adeptus fuerit, mea fiet. Sed si quis donaturus mihi pecuniam dederit alicui, ut ad me perferret, et ante mortuus erit quam ad me perferat, non fieri pecuniam dominii mei constat. Titio decem donaui ea condicione, ut inde Stichum sibi e
Abbreviated transcription (Latin):
pzis nssii eam ꝓmisit ualz do¬
natõ ꝑide ac si ꝑ fidemssores
dediss. si u̾o pr̃ donaturus ti¬
tio pecunam. uisserit fihũ
snĩ eam ꝓmit̾e pot̾it diciin¬
t̾ee debitor filiis pr̃ĩ suo finit
necne nec si tm̃dẽ filius rrĩ
nato intenr ꝑinde ac si qũel
Aliũ cebitorem pr̃i inssisset
peccuniam ꝓmit̾e. cum u̾o
ego ticio peccinãdaturus.

Expanded text:
is iussu eam promisit, ualet donatio, perinde ac si fideiussorem dedisset. Si uero pater donaturus Titio pecuniam iusserit filium suum eam promittere, poterit dici interesse, debitor filius patri suo fuerit nec ne: nam si tantumdem filius patri natio intellegialium debitorem pater iussisset pecuniam promittere. Cum uero ego Titio pecuniam donaturus
Abbreviated transcription (Latin):
de seꝙͣti tenpore hoc ẽ intra an¬
inim acniam influx̾it ip̃a sibi
meo ñ ducente au huic int̾dc̃o
locus sit. ⁊ refert seuerꝰ ualeriꝰ
cõpet̾e ei hoc int̾dẽm qnasi dux¬
isse indeat᷑ l penitus ꝓ spicien¬
tib non iuidet ᷑ inte duxisse ¶t
quesitum ẽ si quis dumputat t̃¬
cio quo die habere se ius aque
ducende duxerit uua die an
rocte ⁊ sinc capt̃one posso̾ris rec¬
te duxisse iudcatur ut hec int̾¬
p̾tor hoc anno a qquam duxisti id ẽ
att̾nis dieb illud ant᷑ inchil int̾¬
est utrum qumto die aqͣdebea¬
tur an alt̾nis dieb an cotidie
ei qui hoc ut̾ dc̃o uti uelit
nam cum sufficiat uł uno die ħ
anno aquã duxisse nicħ̾ refeit
qualem a que ductum hñs dux¬
erit dum si quis ꝯ quinto quo
die ut̾ et᷑ cnͣ alt̾ ins dieb ducẽs
int̾dixit nich ei ꝓdẽe uidetur
¶Pret̾ea Iud sciend̾ ẽ si cui aꝙͣ¬
duxies adu̾sarins te ꝓhibuie¬
rit dem̃ tu int̾im ius aque du¬
cende ainiseris m resitutõuẽ

Expanded text:
ti tempore, hoc est intra annum, aqua influxerit ipsa sibi me non ducente, an hoc interdicto locus sit. et refert Seuerus Ualerius competere ei hoc interdictum, quasi duxisse uideatur, licet penitus prospicientibus non uidetur iste duxisse. Item quaesitum est, si quis, dum putat tertio quoque die habere se ius aquae ducendae, duxerit una die, an recte et sine captione possessoris recte duxisse uideatur, ut hoc intpraetor: "uti hoc anno aquam duxisti" id est alternis diebus. illud autem nihil interest, utrum quinto die aqua debeatur an alternis diebus an cottidie ei, qui hoc interdicto uti velit: nam cum sufficiat vel uno die hoc anno aquam duxisse, nihil refert, qualem aquae ductum habens duxerit: dum, si quis, cum quinto quoque die uteretur, quasi alternis diebus ducens interdixerit, nihil ei prodesse videtur. Praeterea iduxisses, aduersarius te prohibuerit, deinde tu interim ius aquae ducendae amiseris, in restitutionem
Abbreviated transcription (Latin):
dice̾dꝰ est me miuriaꝵ uidicio
teneri an non equid̾ marecõ¬
munc om̃nim est ⁊ litora si¬
cuti aer est ⁊ sepussime res¬
criptũ est non rosse ꝙ̃ pisca¬
ri & hiberi s nec aucupari

Expanded text:
dicendum est? me iniuriarum iudicio teneri an non? et quidem mare commune omnium est et litora, sicuti aer, et est saepissime rescriptum non posse quem piscari prohiberi: sed nec aucupari
Abbreviated transcription (Latin):
dedit uirisq ytalici eam fecit est
⁊ palimirena cuntas in ꝑnincia
ꝑ heuce ꝓpe barbaras gendes naci¬
ones q collocata In palestina duc
fñnt colome cesariensis ⁊ ena capi¬
dolina S neut᷑ uis ẜtalic̃ ht di¬
dem coloniam deduxit Inclita qͦ
cirenensiũ ctiloma a duo traiano
deiicta niris ytanci est amize¬
get quo eiusd̾ iiris est ¶It narpo¬
Densis colorua ⁊ apulensis ⁊ putam

Expanded text:
dedit iurisque Italici eam fecit. Est et Palmyrena ciuitas in prouincia Phoenice prope barbaras gentes et nationes collocata. In Palaestina duae fuerunt colonia, Caesariensis et Aelia Capitolina, sed neutra ius Italicum habet. Ditem coloniam deduxit. In Dacia quoque Zernensium colonia a divo Traiano deducta iuris Italici est. Zarmizegetusa quoque eiusdem iuris est: item Napocensis colonia et Apulensis et Pata
Abbreviated transcription (Latin):
poiim nure pignoris distrahatur
oblata moratora cantone ns adimi¬
ditenec audiet legatarinc codn¬
dicens obtributa ꝑ̾teriti tenporis
ꝙ heres solnendo sit ⁊ is quidi¬
bntis recipiendis p̃positus ant¬

Expanded text:
ium iure pignoris distrahatur, oblata moratoria cautio non admittitur: nec audietur legatarius contradicens ob tributa praeteriti temporis, quod heres soluendo sit et is, qui tributis recipiendis praepositus
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾ib siue honoribus gerendic
agit᷑ aut de peccinnaria re decep¬
tatois aut de estimatõne aliciuus
cognoscit᷑ aut de capitali crimu¬
nitatis status legib ac inorib
conꝓbat᷑um que ex delicto actori¬
tate legum aut minurt᷑ aut cõsu¬
mit᷑ ¶mmunt᷑ estimatõ auociens
manente lib̾tade eirca statum di¬
gnitatis pena plectit᷑ sicuti cũ
relegagt᷑ quis uł cam ordinemo¬
netur uł cum ꝓ hibet᷑ honorib
public̾ fangi uł cum ꝑ lebeuis fusti¬
bus cedit᷑ uł ⁊ opꝰ publicũ dat᷑ uel
cum in eau cãm quis incidit que¬
er edicto ꝑpetuo iufamie caẽ nui¬
merat᷑ consumit᷑ u̾o quotiens
magna capitis diminudõ int̾ue¬
nit .i. cum lib̾tas amittitur ueluti
cum aque ⁊ igni utcͥdicit᷑ que ĩ
ꝑsona dep ortatoꝵ euenit uł cũ
plebeuis in opus metalli nł in me¬
tanu dat᷑ stichil .nͥ. refert nec di¬
usa pena est oꝑis ⁊ metalli uͥꝙ re¬

Expanded text:
muneribus gerendis agitatur, aut de re pecuniaria disceptatur, aut de existimatione alicuius cognoscitur, aut de capitali crimiinlaesae status, legibus ac moribus comprobatus, qui ex delicto nostro auctoritate legum aut minuitur aut consumitur. Minuitur existimatio, quotiens manente libertate circa statum dignitatis poena plectimur: sicuti cum relegatur quis uel cum ordine mouetur uel cum prohibetur honoribus publicis fungi uel cum plebeius fustibus caeditur uel in opus publicum datur uel cum in eam causam quis incidit, quae edicto perpetuo infamiae causa enumeratur. Consumitur uero, quotiens magna capitis minutio interuenit, id est cum libertas adimitur: ueluti cum aqua et igni interdicitur, quae in persona deportatorum euenit, uel cum plebeius in opus metalli uel in metallum datur: nihil enim refert, nec diuersa poena est operis et metalli,
Abbreviated transcription (Latin):
gt pseneta int̾ue nerit facie̾¬
i noĩs cã ut multi solent iudeam
an possit quasi mandator tem̾i
⁊ ñ puto teneri qr hic monstrat
mag̾ nomẽ ꝙͣ mandat tam ⁊ s lau¬
dat nom̃ Id̾ dico ⁊ si alieruid pͥhilaᷤ¬
tropi noĩe accepit nec ex locato ⁊

Expanded text:
eneta interuenerit faciendi nominis, ut multi solent, uideamus an possit quasi mandator teneri. et non puto teneri, quia hic monstrat magis nomen quam mandat, tametsi laudet nomen. idem dico, et si aliquid philanthropi nomine acceperit: nec ex
Abbreviated transcription (Latin):
ced̾int arbores uł ntes i̾ominis
fiit cẽsus tenpore nͥ cãm excipiẽ¬
agri .n. tributum in ead̾ ciuita¬
te debet leuare in cuius t̾ritorio
cia ꝑsonis data iuinumitates cum

Expanded text:
erit arbores uel uites, nihilo minus fuit census tempore, nisi causam excidenagri enim tributum in eam ciuitatem debet leuare, in cuius territorio cia personis data immunitatis cum
Abbreviated transcription (Latin):
ta eẽ indet᷑᷑ ut ad posfos trãstinta¬
tui ¶Si cum ego fund̾ possid̾em
ł fessus sum petitor aũt eius non
fu̾it ꝓfessus actõm illi mau̾epla¬
cet¶ In seruis deferẽdis obseruã¬
res ⁊ officia ⁊ artificia sp̃aliter
deferant᷑ ¶lacuc quo spicato¬
rios ⁊ pos portꝰ in cenaun dñc de¬
ferre cebet satine si que sunt m
p̾diis aͤ que ⁊ ip̃e incẽsum deferen¬
de sunt ¶Di quis inquilinũ uł co¬
lonum ñ fu̾it ꝓfessus uinculis cẽ¬
sualib tenet᷑. ¶que post cesum e¬
dictum nata aut post ea quesita
sunt int᷑ auẽ oꝑis cũsũmati pros¬
siõib edipossunt¶si quis ueniam
pecierit ut ce̾sum sibi em̃ dare ꝑ¬
mitat᷑ deinde pꝰ hoc inpetratum
cognoi̾nt se ñ debuisse hoc pet̾e
quia em̃datone ñ desid̾abat nul¬
lum.Ni. p̾indicium ex eo ꝙ pecut
ut censum emendaret fore sepi¬
issime rescriptum est

Expanded text:
tatur. Si, cum ego fundum possiderem, professus sim, petitor autem eius non fuerit professus, actionem illi manere placet. In seruis deferendis obseruantes et officia et artificia specialiter deferantur. Lacus quoque piscatorios et portus in censum dominus debet deferre. Salinae si quae sunt in pr‹ae›diis, et ipsae in censum deferendae sunt. Si quis inquilinum uel colonum non fuerit professus, uinculis censualibus tenetur. Quae post censum ed‹i›tum nata aut postea quaesita sint, intra finem operis consummati professionibus edi possunt. Si quis ueniam petierit, ut censum sibi emendare permittatur, deinde post hoc impetratum cognouerit se non debuisse hoc petere, quia res emendationem non desiderabat: nullum ei praeiudicium ex eo quod petiit, ut censum emendaret, fore saepissime rescriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
cos pot̾it si quis foite conditõnis
uel annicicie nł assessure uł alicꝰ
att̾ius huins modi ꝓseneta fu̾it
sunt .n. huiꝰ modi hominum ut
am in magna eruitate ut osficnie
tractib licitis utilis non ad com¬
as inris ptalici ut est in siriapheui¬
ce splendidissima ticionũ colonia
Uñ origo mͥ est nobilis regionib¬
si rie Si cultoꝵ antiquisima ar¬
ipotẽs federisq cum romanus
ꝑcusserit tenascissima huic .n. di¬
nĩ insignẽ fĩdem uis ytalicũ dedit
S ⁊ beritersis coloma est i cad̾
ꝓuicia angusti bñficũ gratõsa
⁊ sic diuuc adrianus in quadam
rem .pn. accepit est ⁊ laudicena
coloniam sirias celedin duus seũ¬

Expanded text:
eos poterit, si quis forte condicionis uel amicitiae uel adsessurae uel cuius alterius huiuscemodi proxeneta fuit: sunt enim huiusmodi hominum ut ‹in tam› magna ciuitate officinae. ontractibus licitis utiles non adeo imas iuris Italici, ut est in Syria Phoenice splendidissima Tyriorum colonia, unde mihi origo est, nobilis regionibus, serie saeculorum antiquissima, armipotens, foederis quod cum Romanis percussit tenacissima: huic enim dius Italicum dedit: Sed et Berytensis colonia in eadem prouincia Augusti beneficiis gratiosa et ut diuus Hadrianus in quadam rem publicam accepit. Est. et Laodicena colonia in Syria Coele, cui diuus Seu
Abbreviated transcription (Latin):
mãcipia questioni postulari pos¬
se lex noluerit sextꝰ cecilius rec¬
te agit angustisimũ tenpus legẽ
p̾stitisse alienandis manumitẽ¬
tam q̃ cognitõ tam facile expc¬
diri potũit adustii u̾t .iͣ. diem.¬

Expanded text:
ia quaestione postulari posse lex voluerit. Sextus Caecilius recte ait angustissimum tempus legem praestitisse alienandis manumittentam: quae cognitio tam facile expediri potuit adulterii, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
totasors int̾ eẽt nelutisi ydo¬
neus ꝓmissor ñ sit alias mirnis
si in aliquod ẏdonens eẽt debite
alas nichilsi tam locuplex
eẽt ut nr̃a ñ int̾sit satis accipe

Expanded text:
tota sors inesset, veluti si idoneus promissor non sit, alias minus, si in aliquid idoneus esset debitor, alias nihil si tam locuples esset, ut nostra non intersit satis ab e
Abbreviated transcription (Latin):
in obligatõe. anañt mutare
nolũtatem possit ⁊ ad alt̾i
petit̃onẽ uenire querẽtib
respiciendiis erit ẜmo stipu¬
latdis utrum ne tał sit qñe
si tał fuerit ꝙ̃ uoluero. cno
semel eg̾it nntare nolũta¬
tem non pot̾it. si uͦ tractũ
habeat smo illins ⁊̃ sit tał

Expanded text:
 mutare voluntatem possit et ad alterius petitionem transire, quaerentibus respiciendus erit sermo stipulationis, utrumne talis sit, "quem si talis fuerit "quem voluero", cum semel elegerit, mutare voluntatem non poterit: si vero tractum habeat sermo illi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nussũ est soluatur.
rał filiñ quẽ tiains habebat in
adoptõm ħ . dẽ instituit si pr̃apͥ
ñ alias emãtipare uolint ꝙ si eide¬
diss aquo stipuletur c̾tã fũam.
si eũmanninisisset post emãtipa¬
em ẽe cãm stipłois ut pote cũ
alit̾ filiũ emãtipaturis ñ fuer
nͦ pot̾ inderi u̾sta cã stipnlatt̃is

Expanded text:
ssum est soluatur. ralis filium, quem Titius habebat in adoptionem, heredem instituit, si patria non alias emancipare voluit, quam si ei dedisset, a quo stipularetur certam summam, si eum manumisisset: post emancipaem esse causam stipulationis, utpote cum aliter filium emancipaturus non fuerit: nec potest videri iniusta causa stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
gnẽd̾ s in unũ dãdam actotꝯ
ita ut ei mi ueniretur actõ¬
it aiure dicessiy post ꝙͣ ꝑ ea
ꝑte placuit tutores ꝯdẽpnarr
ꝙͣ adniniistram̃nt. ⁊ ita dem̃
insolid̾ si res a cet̾is ñ ẜuet᷑ ⁊ id̾o

Expanded text:
ed in unum dandam actionem ita, ut ei, qui conveniretur, actiorit ab iure discessum, postquam pro ea parte placuit tutores condemnari, quam administraverunt, et ita demum in solidum, si res a ceteris non servetur et ido
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ꝙ ex patrimonio nobis ab¬
est ut cũ agimꝰ cum bonoꝵ p
ossessore debitoris nr̃i. It̃ publi¬
ciana qne ad exẽplum uendica¬
tõis datur. s cum recissa usuc
odatur ex &cta magistratuũ
muncipaliũ.
d Messat ignomina in cõ¬
ditõib quanius ex famosis ca
rem in personam directa u
denpni iufcĩ legatoꝵ ⁊ si q̃
similes sunt int̾dcã quo acti¬
oms uerbo cõtinent᷑¬

Expanded text:
 ex patrimonio nobis abest, ut cum agimus cum bonorum possessore debitoris nostri, item Publiciana, quae ad exemplum uindicationis datur. sed cum rescissa usucao datur ex contractu magistratuum municipalium. Cessat ignominia in condictionibus, quamuis ex famosis caurem, in personam: directa, udamni infecti, legatorum et si quae similes sunt. interdicta quoque actionis uerbo continentu
Abbreviated transcription (Latin):
maand fi muitand ñ iubend̾ ut iu¬
dicet neue ob hoĩem in uincła pu¬
blica coniciend̾ mĩciẽd̾ nnciri uc iu¬
dend̾ ex ue uinculis dimuitẽd̾ ne ue
quis ob hoĩem cidepriand̾ ab soluẽ¬
d̾ uc ne ue ob litem existimandam
nidiciñ ue capras pectuniene fa¬
ciend̾ uł ñ faciẽdꝰ aliquid acceꝑit ap¬
paret aut̃ ꝙ lex ab exceptis quid̃ in
isinitum capere ꝑmittit ab hiis quih
quantitatẽ caꝑe ꝑmittit ¶ Illud quo¬
q cauet᷑ ne ni acceptum ferat᷑ opus
public̃ faciend̾ frimĩtum nepublice
¶.hodie ex lege repetũdaꝵ extra ordimẽ
acceꝑint uł licet ñ acceꝑnit calore
tũ inducti int̾fecerunt nei innocẽtẽ
nel quem punire ñ debuerant. ca¬
pite pleti deb̾ent uł ceide in insulã
deportari ut płiq puniti funt
Sur. QQuod ꝯtra legẽ repetũdarũ
ꝓ ꝯsuli uel pͥtori donatum ẽ ñ pot̾it
Usucapi¶ ead̾ lex uenditões locatõ¬
nes euis rei cã pluris minoris ne fa.¬
tas irritas faeit ipeditq usuca¬

Expanded text:
m non mutandum non iubendum ut iudicet: neue ob hominem in uincula publica coiciendum uinciendum uinciriue iubendum exue uinculis dimittendum: neue quis ob hominem condemnandum absoluendumue: neue ob litem aestimandam iudiciumue capitis pecuniaeue faciendum uel non faciendum aliquid acceperit. Apparet autem, quod lex ab exceptis quidem in infinitum capere permittit, ab his autemquantitatem capere permittit. Illud quoque cauetur, ne in acceptum feratur opus publicum faciendum, frumentum publice . Hodie ex lege repetundarum extra ordinem acceperint? uel, licet non acceperint, calore tamen inducti interfecerint uel innocentem uel quem punire non debuerant? capite plecti debent uel certe in insulam deportari, ut plerique puniti suntum. Quod contra legem repetundarum proconsuli uel praetori donatum est, non poterit usu capi. Eadem lex uenditiones locationes eius rei causa pluris minorisue factas irritas facit impeditque usuca
Abbreviated transcription (Latin):
niam accipiat nł ob accusand nbñ
accussand utͣ urbani magr̃atꝰ ad omn¬
ni sorde se abistineant ue ne plus doni
miuis ne t anno accipiant quari
ꝙ sit aureoꝵ cẽtui¬

Expanded text:
niam accipiat, uel ob accusandum uel non accusandum: utque urbani magistratus ob omni sorde se abstineant neue plus doni muneris in anno accipiant, quam quod sit aureorum centu
Abbreviated transcription (Latin):
stipłonẽ. nam edc̃o p̾toris illi tuto¬
s ⁊ curatorem acipiennis furio¬
si furiose item purilli pupille. ce¬
t̾oꝵ quo curatores puta adoles¬
cendes ul si alt̃ius cunis curatortͥ
ꝯtti puto stiplatõnem ¶si tu¬
ti si ex eacã exeg̾it ã ad admitu¬
stratõnem eoꝵ ꝑtineat ¶sirens
post ꝙͣ indicatũ soliu ꝓmisit᷑ abͥ¬
sens fc̃s sit anstipło ⁊ muttartur
obrem ñ defensam queritur. ma¬
gis q. c̃ ut  uittatur si nemo
eñ defendat obrem ñ defensam
exist̾e qui defendat.¶si płres fu¬
erĩt ficeuissores post en ꝙͣ od uno
lis ⁊ testata est ex clausula ob
rem ñ defensam. ip̃e rens pot̾ su:¬
sciꝑe cefensionem.¬

Expanded text:
tionem: nam edicto praetoris illi tutoSed et curatorem accipiemus furiosi furiosae, item pupilli pupillae, ceterorum quoque curatores, puta adulescentis: uel si alterius cuius curator sit, committi puto stipulationem.Si tuti, si ex ea causa egerint, quae ad administrationem eorum pertinebat.Si reus, postquam iudicatum solui promisit, demens factus sit, an stipulatio committatur ob rem non defensam, quaeritur: magisque est, ut committatur, si nemo eum defendat. Ob rem non defensam existere qui defendat. Si plures fuerint fideiussores, posteaquam cum uno lis contestata est ex clausula ob rem non defensam, ipse reus potest suscipere defensionem
Abbreviated transcription (Latin):
te susciꝑe defensionẽ pot̾¶m
hac stipłone qr plures cãc sũt y
statim stipło ex imo casnãplmꝰ
ex alio ꝯmitti ñ pot̾ / mic uide¬
nnis aualis defensio exigatur

Expanded text:
te suscipere defensionem potest.In hac stipulatione quia plures causae sunt una statim stipulatio ex uno casu, amplius ex alio committi non potest.Nunc uideamus, qualis defensio exigatur
Abbreviated transcription (Latin):
ius possõnis ei qui condidis¬
s ñ uid̾i ꝑemptũ nec infir¬
mitatem memorie dampñ
iniasit alionum reposinoꝰs
ꝑ mom̃ta suoꝵ quos ñ ui

Expanded text:
ius possessionis ei, qui condidisset, non uideri peremptum, nec infirmitatem memoriae damnum inuasit: alioquin responsuros per momenta seruorum, quos non ui
Abbreviated transcription (Latin):
fide diutinam possõe. ca¬
ꝑe posse id̾ inquit ⁊ ni e¬
m̾o rem ꝙͣ sciam pignori
obligatam
cumiam int̾ram custodie
ã conoid̾it cum reu̾suslo¬
cuy tesmiri memora nõ
reret̾et an desiet peccu

Expanded text:
fide diutina possessione capere posse.Idem, inquit, et si emero rem, quam sciam pignori obligatam.cuniam in terra custodiae causa condiderat: cum reuersus locum thensaur‹i m›emoria non repeteret, an desisset pecu
Abbreviated transcription (Latin):
piũt ⁊ ncħ refert singłe
res anͣ pͣiterꝰ uiim̾ise in co¬
tem darentur. ⁊ primũ
de tp̃r uideamus qñ ꝓ do¬
ta an spõsus possit ħ ẽ aui
si sponsa spõso eam̃te tra¬
did̾it res ut ñ añ eius fieri
uellet ꝙ nupcie secutesi t̃

Expanded text:
t nihil refert, singulae res an pariter universae in dotem darentur. Et primum de tempore videamus, quando pro dota, an sponsus possit hoc est qui si sponsa sponso ea mente tradiderit res, ut non ante eius fieri vellet, quam nuptiae secutae sint,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯputatouẽ ittilnmi dieꝵ exishian
t̾ costitutos qͣ dici ñ debuit ¶Sex¬
agiuta dies qui marito acc̾ante
utiles ꝯputant᷑ feriatis quo di¬
eb si modo facultatẽ p̾sidis adeũ¬
de acc̾ator hĩut nũan certum
ẽ qm̃ deplano qͦ lib̾iluᷤ dari pot̾

Expanded text:
putationem utilium dierum existimanti tibi constitutos contradici non debuit. Sexaginta dies, qui marito accusanti utiles computantur, feriatis quoque diebus, si modo facultatem praesidis adeundi accusator habuit, numerari certum est, quoniam de plano quoque libellus dari pot
Abbreviated transcription (French):
dolim. oppositneinoceat tp̃c
mo agitur spectatur plane
ut beu̾ aiebat. ⁊ si perierit res
at macedomanim cessare si i
necc̃as cãs filus mutuã pectimi¬
ar acceꝑit ⁊ eampoidatit¬

Expanded text:
doli mali posita ei noceat, tempus quo agitur spectatur.Plane, ut Scaeuola aiebat, etiamsi perierit res at Macedonianum cessare, si in necessarias causas filius mutuam pecuniam acceperit et eam perdi
Abbreviated transcription (Latin):
ex cotis noĩe aut ex legatis ꝑ¬
tin̾e ad nos ceꝑint. aut ex hr̃¬
ditate id̾ p̾stabunt nec solum
aut frutnarios nt tñ ꝙ adq¬
situri essent. si re u̾a coes aut¬
nsmarsi essent id hodie que ñ¬

Expanded text:
ex dotis nomine aut ex legati re ad nos coeperunt aut ex hditate, idem praestabunt: nec solum aut fructuarios, ut tamen, qsituri non essent, si re vera commuusuarii essent, id hodieque no
Abbreviated transcription (Latin):
tum p̃toris adhibẽd̾ ẽ ut
id. fac̾e liceat in mo ⁊̃ manu
ꝓ hibendus ẽ. ñ cũ in cõmodo
cet̾oꝵ id faciat nam cuulem
eũ actõnem de faciendo nł¬
lam hr̃e ñ dubito.

Expanded text:
tum praetoris adhibendum est, ut id facere liceat: immo etiam manu prohibendus est, si cum incommodo ceterorum id faciat: nam civilem eum actionem de faciendo nullam habere non dubito.
Abbreviated transcription (Latin):
clam fecit tueri .ii. uis suũ
demq ẽ quesitum anhoc ĩ¬
t̾dẽo utenti except̃onem pos¬
ste oͣbic̾e quod ñ iure meo fe¬
cerim ⁊ mag᷑ ẽ ut ne possit
nam adu̾sus uim uł ꝙ clam
fcm̃ est nullã uutaꝰ exceptce
se tueri potest ¶hoc int̾diꝙͣ¬
ctum ad ea sola oꝑa ꝑtinet
sit si quis cͣ qũa ł hiberetur
fecit ⁊ michi uidetur plen¬
a ẽẽ quinti mutii disfiniti
o s si quis iactu uł minimi
lapilli ꝓhibitus fac̾e ꝑseu̾a

Expanded text:
clam fecit: tueri enim ius suum Denique est quaesitum, an hoc interdicto utenti exceptionem possit obicere: 'quod non iure meo receperim'. et magis est, ne possit: nam aduersus uim uel quod clam factum est nulla iusta exceptione se tueri potest. Hoc interdictum ad ea sola opera pertisit, si quis contra quam prohiberetur fecerit: et mihi uidetur plena esse Quinti Mucii definitio. Sed et si quis iactu uel minimi lapilli prohibitus facere
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possũ fideinssorẽ ita acciꝑesti¬
chũ aut pãphilũ ntr̃ fidenssoru¬
ellet ꝙ fut᷑m eẽt in eiui pͭate a¬
lium uelle ꝙͣ rens noluisset ¶a
ticͣio quimͥ ex testam̃to sub ꝯ¬
dc̃one .x. debuit fidemssore ac¬
ceꝑi ⁊ eiꝰ hi sextiti demde ꝯdc̃o

Expanded text:
non possum fideiussorem ita accipere Stichum aut Pamphilum, utrum fideiussor uellet, quia futurum esset in eius potestate alium uelle, quam reus uoluisset.A Titio, qui mihi ex testamento sub condicione decem debuit, fideiussorem accepi et ei heres extiti: deinde co
Abbreviated transcription (Latin):
sibino rescripserunt cum sui ꝑiter
cum dño aurtm ⁊ arge̾tum exportas¬
se dicͥ̾ent᷑ non eẽ de arĩo in t̾rogandꝰ
ne quid̾ si ultra aliquid dixunt ob¬
te̾ hoc dñodiui fres lemanot lo¬

Expanded text:
Sabino, rescripserunt, cum serui pariter cum domino aurum et argentum exportasse dicerentur, non esse de domino interregandos: ne quidem, si ultro aliquid dixerint, obesse hoc domino.Diui fr
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad que bona ꝑtineant ñ rosssĩt
nullius capud dorqueri posse
tũ snoꝵ torm̃ta cessant quia et
lex uilia cessat de adult̾us
est incestum quia cognatã uiolant
cͣc fas ⁊ adult̾ium uł stuprũ ad nĩ¬
git demnq hoc casu sui n ꝑsorã¬

Expanded text:
 ad quem bona pertineant, non possunt nullius caput torqueri possetum, seruorum tormenta cessant, quia et lex Iulia cessat de adulteriiest et incestum, quia cognatam uiolauit contra fas, et adulterium uel stuprum adiungit. denique hoc casu serui in per
Abbreviated transcription (Latin):
admiserunt ¶Si su quasi scełis par¬
ticipes in se dorqueant᷑ deq dño aliqͥd
fuint eifessi apud iudicẽ ꝓut cã exex¬
rit ita ꝓnuciare eum deb̃e diuust᷑¬
iauus rescripsit quo rescripto ostẽ¬
dit᷑ grauari dños ꝯfessione suoꝵres
ab hoc rescrixto recesum ꝯstitutones
postiores ostẽdunt ¶In cã tributoꝵ
ꝙ ẜuo frandis ꝯscio capitalẽ pen̾a
demitiat eiusd̃ professione exstruat
rogare an lucius ticiis homicidium
fec̾it s gn̾alit̾ quid id fec̾it alt̾um
.n. mag̃ suggerẽtis qm requirẽtis
uidetꝰ ⁊ ita duus adrianus rescrip¬
fit ¶ dinus adriauꝰ calphurnio cele¬
reana ni hec u̾ba rescripsit agricola
põpei ualẽtis seͥpiu ᷤ de se pot̾ int̾ro¬
ciencia siue duricia torm̃toꝵ itator¬
menta cont̾qnũtut exprumi ab¬
eis ueritas uullo modo possit alii
tanta sunt in paciencia ut quo¬

Expanded text:
admiserunt.Si serui quasi sceleris participes in se torqueantur deque domino aliquid fuerint confessi apud iudicem: prout causa exegerit, ita pronuntiare eum debere diuus Traianus rescripsit. quo rescripto ostenditur grauari dominos confessione seruorum. sed ab hoc rescripto recessum constitutiones posteriores ostendunt.In causa tributorum, ruo fraudis conscio capitalem poenam denuntiat, eiusdem professionem exstruat.ecialiter interrogare, an Lucius Titius homicidium fecerit, sed generaliter, quis id fecerit: alterum enim magis suggerentis quam requirentis uidetur. et ita diuus Traianus rescripsit.Diuus Hadrianus Calpurnio Celeriano in haec uerba rescripsit: 'Agricola Pompei Ualentis seruus de se potest interrotientia siue duritia tormentorum ita tormenta contemnunt, ut exprimi eis ueritas nullo modo possit: alii tanta sunt inpatientia, ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad cerciorẽ ip̾iuis de se cõfessionẽ
ꝑuenires nec frustra fuittã prudes
csiliũ tuũ cum in dorñttis astit̾it
ueq illos ei ꝯscios fuisse ⁊ ip̃m de
se tem̃e cõmẽtum podes ita decre¬
ti gr̃ani fac̾e ⁊ eum ꝑ osficniũ dis¬
trahi inb̾e ciditone adito ne unꝙͣ
in pot̾ate dñi reiertat᷑ ꝙ̃ p̾cio re¬

Expanded text:
ut ad certiorem ipsius de se confessionem ut ad certiorem ipsius de se confessionem peruenires. nec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere commentum. potes itaque decreti gratiam facere et eum per officium distrahi iubere, condicione addita, ne umquam in potestatem domini reuertatur,
Abbreviated transcription (Latin):
natibitis cacgnita ertimẽtur¬
metimĩt ne forte apphẽsi eos nõiẽt
ꝓdẽ eos solent. s. inpimitatẽ sibi
captantes quia ñ facile eis isidicã
pinutas eis ꝑ hurus modi ꝓ dicioneᷤ
cõcedẽta est necq tranmitĩda al¬
legatõ dice̾ciũ idcto se honeratos
ꝙ eos ip̃i tradidissent neqs .n. inua¬
lid argimĩetũ hrĩ debet mẽdaciiꝰ
fiuc cahipnie nise instructe.¶Si af
ultro de maleficio fatcat᷑ ñ senper
ei fides hñda est non ñꝙͣ .n. ant
meti aut qua alia deca in se ꝯfitẽ¬
tar ⁊ extat epistola diuoꝵ sim̃ ad
uoconiũ saxã qua ꝯtinet᷑ lib̾and
cum qui in se fuerat afessus cuius
post dapnatonẽ de innoscẽdia ꝯstitis¬
sit cuius uerba hec sunt prudender
roe huinauitatis. saxa ¶Kiñe pͥmi¬
tinũ ẜuimi qui homicidium in se
ꝯfing̾e metu ad dũm reũtc̃di sus¬
pectus eẽt ꝑ seu̾ante falsa demõstrati¬
onc dãpnati ques iturꝰ de ꝯciẽtiis
quos eqiue hac secũ mẽtitus fu̾cat

Expanded text:
cognita aestimeturmetuunt, ne forte adprehensi eos nominent, prodere eos solent, scilicet impunitatem sibi captantes, quia non facile eis indicantipunitas eis per huiusmodi proditiones concedenda est, neque transmittenda allegatio dicentium idcirco se oneratos, quod eos ipsi tradidissent: neque enim inualidum argumentum haberi debet mendacii siue calumniae in se instructae.Si quis ultro de maleficio fateatur, non semper ei fides habenda est: nonnumquam enim aut metu aut qua alia de causa in se confitentur. et extat epistula diuorum fratrum ad Uoconium Saxam, qua continetur liberandum eum, qui in se fuerat confessus, cuius post damnationem de innocentia constitisset. cuius uerba hae‹c› sunt: 'Prudenter one humanitatis, Saxa carissime, Primitiuum seruum, qui homicidium in se confingere metu ad dominum reuertendi suspectus esset, perseuerantem falsa demonstratione damnasti quaesiturus de consciis, quos aeque habere se commentitus fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
Patre uel marito adult̾ii a¬
gẽte ⁊ postulantib deseruis rei ut
questio habeat᷑ Si ño cã ꝑorata
testils ꝓlatis ab solut̃o secuta fu̾it
mancipioꝵ qnemortua fuerunt
exilinato hẽtur secuta u̾o dãpua¬
tõne que suꝑsunt publicãt᷑ cum
defalso desto querit᷑ hr̃ditarĩ ẜ.¬
in torqueri possunt

Expanded text:
Patre uel marito de adulterio agente et postulantibus de seruis rei ut quaestio habeatur, si uere causa perorata testibus prolatis absolutio secuta fuerit, mancipiorum, quae mortua sunt, aestimatio habetur: secuta uero damnatione quae supersunt publicantur.Cum de falso testamento quaeritur, hereditarii serui possunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis cã donau̾iuit ꝑit̾ decessount
necutrnis ni᷑ repetet qr neut̃
ter maritus ⁊ uxor sibi donau̾it
tõ id̾o int̾ iros ⁊ irxores nõ
nal ⁊ ido ñ falcidia locũ ht̃
tis cã conaturuis que cebebat
ita scriplit᷑ tabule uł cyrogra¬

Expanded text:
tis causa donaverunt pariter decesserunt, neutrius heres repetet, quia neuter ter maritus et uxor sibi donaveruntio. ideoque inter uiros et uxores non ualet et ideo nec Falcidia locum habet tis causa donaturus quae debebat ita scripsit tabulae uel chirogra