comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plus amauit. ante ponens. Beata muli¬
i tante pietatis affectu merito illi com¬
unda que uenit a finib t̾re audire salo¬
monẽ. Siquidem simplicem sequamirr
uiam. sed fides reginarũ est conferen
u qd mͥ liceat seꝑata misterii maiestate
arisse. Illa expeciit audire sapientẽ. ista
non tantũ audisse contenta: S et meru¬
ir seruire sapienti. Ad hec postumianꝰ.
lam dudũ inquit galle audiens te loquẽ¬
am uehementer admiror regine fidem.
S illud ubi est qd̃ nulla unquã femina
iabatur ꝓpns assistere martino. Ecce
la regina non solum astitit: s etiã mi¬
nstrauit. Et uereor ne isto aliquantulũ
si tueaniur exemplo. qui libenter femi¬
uis inserantur. Tum gallus. Quid tu ĩ¬
iuit non uides qd̾ solent docere grama¬
iei. locum. tempus. ꝑsonam. ꝓpone enĩ
ibi ante otulos captũ in palatio imꝑa¬
toris precib ambiri. regine fide cogi temꝑis
necessitate constringi. ut clausos carcere li¬

Expanded text:
s anteponens. beata mulis anteponens. beata mulier, tantae pietatis adfectu illi merito conparanda, quae uenit a finibus terrae audire Salomonem, siquidem simplicem sequamur historiam. sed fides reginarum est conferenda, quod mihi liceat separata mysterii maiestate dixisse: illa expetiit audire sapientem, ista non tantum audisse contenta meruit seruire sapienti. Ad haec Postumianus, iam dudum, inquit, Galle, audiens te loquentem uehementer admiror reginae fidem: sed ubi illud est, quod nulla umquam femina ferebatur propius adstitisse Martino? ecce ista regina non solum adstitit, sed etiam ministrauit. et uereor ne isto aliquantulum se tueantur exemplo qui libenter feminis inseruntur. Tum Gallus, quid tu, inquit, non uides, quod solent docere grammatici, locum, tempus et personam? propone enim tibi ante oculos captum in palatio imperatoris precibus ambiri, reginae fide cogi, temporis necessitate constringi, ut clausos carcere li
Abbreviated transcription (Latin):
debat. Euuangelico illo non milti ᷤ
emplo pedes scĩ fletu rigabat. aul
gebat. Martinus quẽ nilla uus
femina contigiset. istius asiadbe¬
qs potius seruitutem non poterat e¬
Est s lon illa opes regni nõ imꝑii dig¬
t non diadema nõ purpurã cogita.
diuelli a martin pedib solo strata
enpotrat. Postremo a uiro suo popos
Dem martinũ uterq compellunt.
a remotis om̃ib ministris p̃beret
u onuiuiũ. Nes potuit uir beatus
amatius reluctare. componitur castus
ne manib apparatus sellulã tp̃a cõ¬
mit. mensam admouet. aquã mani
sibministrat. Cybum quẽ ip̃a coxe¬
subministrat. Ip̃a illo sedente eminꝰ
iãm famulantiũ disciplinã solo fixa
aisistit immobilis ꝑ om̃ia ministran¬
ns. Medestiam et humilitatẽ exibens
sitiuentis. Miscuit ip̃a bibituro: et ip̃a
urrexit. finita cenula fragmenta pa-¬
nis assumpti. mitasq collegit satis fide¬
hiter illas reliquias imperialib epulis¬

Expanded text:
pendebat, Evangelico illo non inferior pendebat, Evangelico illo non inferior exemplo pedes Sancti fletu rigabat, crine tergebat Martinus, quem nulla umquam femina contigisset, istius assiduiimmo potius servitutem non poterat evadere. Non illa opes regni, non imperii dignitatem, non diadema, non purpuram cogitabat: divelli a Martini pedibus solo strata non poterat. Postremo a viro suo poposcit,  Martinum uterque conpellant, ut ei remotis omnibus ministris praeberet sola conuiuium. nec potuit uir beatus. obstinatius reluctari. conponitur castus reginae manibus apparatus: sellulam ipsa consternit, mensam admouet, aquam manibus subministrat, cibum, quem ipsa coxerat, adponit. ipsa illo edente eminus secundum famulantium disciplinam solo fixa consistit inmobilis, per omnia ministrantis modestiam et humilitatem exhibens seruientis: miscuit ipsa bibituro et ipsa porrexit. finita cenula fragmenta panis absumpti micasque collegit, satis fideliter illas reliquias imperialibus epuli
Abbreviated transcription (Latin):
speruere ante decreuerat urtutẽ sens¬
se diuinã emendatior fatebatur. sls
expectatis martini p̃cib priuis omnia
prestitit quã regaretur. Colloquuis iluĩ
atos conuiuio frequenter asenuit. Siste¬
mo abeunti multa munera obtulit qui
uir beatus ut semꝑ pauꝑtatis sue tustes
cuncta reiecit. Et quia palatiũ seme
ingressi sumꝰ licet diuersis in palatie
porib gesta conectam. Nequaqua
p̃termittendum uidetur circa mart
ad mirationẽ regine fidelis exemple
Maximus imꝑator rem publicam ⁊¬
ei uel diadema non legitime tumuti¬
ante milite impositũ repudiare uil e¬
mis ciuilib abstinere licuisset. s mis¬
nũ imꝑium nec sine ꝑiculo renul al
sine armis potuit teneri. Eie marl¬
nũs sepius euocatũ reciptumq imsls
latiũ uenerabilit̾ honorabat. totis l
cũ eo sermo de p̃sentib de futurs dc lꝰ¬
lisi gła. de eternitate sc̃õꝵ. Cũ intis
eb ac noctib de ore martini egues

Expanded text:
spernere ante decreuerat, uirtutem sensspernere ante decreuerat, uirtutem sensisse diuinam emendatior fatebatur: nec expectatis Martini precibus prius omnia praestitit quam rogaretur. conloquio illum adque conuiuio frequenter adsciuit: postremo; abeunti multa munera obtulit, quae uir beatus, ut semper, paupertatis suae custos cuncta reiecit. Et quia palatium semel ingressi sumus, licet diuersis in palatio temporibus gesta conectam: nequaquam enim praetermittendum uidetur circa Martini admirationem reginae fidelis exemplum. Maximus imperator rempublicam guicandus, si ei uel diadema non legitime tumultuante milite inpositum repudiare uel armis ciuilibus abstinere licuisset: sed magnum imperium nec sine periculo renui nec sine armis potuit retineri. hic Martinum saepius euocatum receptumque intra palatium uenerabiliter honorabat: totus illi cum eo sermo de praesentibus , de futuris, de loria, de aeternitate sanctorum; cum interim diebus ac noctibus de ore Martini regina
Abbreviated transcription (Latin):
mitatũ.Ualentinianus tum maior re¬
rũ potiebatur. Is cũ martinũ ea petere
cognouisset que p̃stare nolebat: iussit
eum palacii forib arceri. Et enĩ ad ani¬
mũ illius immitẽ ac suꝑbum uxor acces¬
serat arriana. que totũ illum a sc̃o uiro
ne ei debitam reuerentiã prestaret auer¬
terat. Itaq martinus ubi semel atq ite¬
rum suꝑbum pͥncipem adire tempta¬
uit. recurrit ad nota p̃sidia cilicio ob¬
uoluitur. cinere conspargitur. cybo potu¬
ꝑpetuat. Septimo uero die astitit ei an¬
gelus iubet eũ ad palatiũ ire secitrũ. re¬
gias fores quãlibet clausas sponte rese¬
randas. imꝑatoris sp̃m suꝑbum mollien¬
erin uis suideret. infrendens tur fasse
aaauissus nequaquã assiugtit isl l¬
natus astanti donet regiam sellatoe¬
nis opiret ip̃mꝙ regem ea part cepee
qua sedebat aflaret incendium. tes
lio suo suꝑb extutitur: et martino m¬
tus assurgit. Multũq complerus que

Expanded text:
mitatum. Valentinianus tum maior remitatum. Valentinianus tum maior rerum potiebatur. hic cum Martinum ea petere cognouisset, quae praestare nolebat, iussit eum palatii foribus arceri: etenim ad animum illius inmitem ac superbum uxor accesserat Arriana, quae totum illum a sancto uiro, ne ei debitam reuerentiam praestaret, auerterat. itaque Martinus, ubi semel adque iterum superbum principem adire temptauit, recurrit ad nota praesidia: cilicio obuoluitur, cinere conspergitur, cibo potue perpetuat. septimo die adsistit ei angelus: iubet eum ad palatium ire securum, regias fores quamlibet clausas sponte reserandas, imperatoris spiritum superbum mollieneminus videret, infrendens cur fuisset admissus, nequaquam assurgere est dignatus astanti, donec regiam sellam ignis operiret, ipsumque regem ea parte corporis qua sedebat, asolio suo superbus excutitur et Martino inuitus adsurgit: multumque conplexus quem
Abbreviated transcription (Latin):
inquit postumianus galle uicisti. non
utiq me. qui martini sũ potius assertor.
et qui hec om̃ia de illo uiro. et sciui semꝑ
et credidi. S heremitas om̃s anachori¬
tasq uicisti. Nemo enim illoꝵ sicut mar¬
tinus hic ũr. immo nr̃ mortib imꝑauit.
Meritoq hunc iste sulpicius apłis cõꝑat.
fidei uirtus ac uirtutũ oꝑa testantur.
S ꝑge queso quãquam nichil magnifi¬
centius audire possumꝰ. Pge tamen gal¬
le qd̃ etiam de martino suꝑ est sermo¬
nis euoluere. Nam etiã minima illius
et cotidiana animus festinat agnoscere.
quia minima illius alioꝵ maximis ma¬
iora ẽẽ nulli dubiũ est. Ita faciam gallus
inquit. Uerũ id qd̃ dicturus sum. ipse
nõ uidi. prius enĩ gesta res est: quã me
illi uiro iungerẽ. s factũ celebre est fide¬
liũ fratrũ qui int̾fuerant sermone uul¬
gatũ. Eodem fere temꝑe quo primum
ep̃c datus est: fuit ei necessitas adire co¬

Expanded text:
inquit Postumianus, Galle, uicisti, non inquit Postumianus, Galle, uicisti, non utique me, qui Martini sum potius adsertor et qui haec omnia de illo uiro et sciui semper et credidi, sed eremitas omnes anachoretasque uicisti. nemo enim illorum, sicut Martinus hic uester, immo noster, mortibus imperauit. meritoque hunc iste Sulpicius apostolis conpfidei uirtus ac uirtutum opera testantur. sed perge quaeso, quamquam nihil magnificentius audire possimus, perge tamen, Galle, quod etiam nunc de Martino superest sermonis euoluere. nam etiam minima illius et cotidiana animus festinat agnoscere, quia minima illius aliorum maximis maiora esse non dubium est. Ita faciam, Gallus inquit: uerum id, quod dicturus sum, ipse non uidi, prius enim gestum est, quam me illi uiro iungerem: sed factum celebre est, fidelium fratrum, qui interfuerant, sermone uulgatum. eo fere tempore, quo primum episcopus datus est, fuit ei necessitas adire co
Abbreviated transcription (Latin):
cuius filius paulo ante defecerat. corpꝰ ex¬
animũ beato uiro ꝓtensis manib cepit.
offerre dicens. scimus quia amicus dei es:
restitue mͥ filiũ meũ. quia unicus mͥ est.
Iunxit se cetera multitudo. et matris p̃¬
cib acclamabat. Tum martinus uidẽs
ꝓ expectantium salute ut postea nobis
ip̃e dicebat. consequii usse uirtutẽ de¬
functi corpus ꝓpriis manib accepit. Et
cũ expectat. uib cunctis genua flexisset.
ubi consũmata oratione surrexit. uiui¬
ficatũ paruulũ matri restituit. Tum ue¬
ro multitudo om̃is in celum clamore
sublato xp̃m dm̃ fateri cepit. Postremo cũc¬
ti cateruatim ad genua beati uiri rue¬
re ceperunt. fideliter postulantes ut eos
faceret xp̃ianos. Nec cunctatus in me¬
dio ut erat campo cunctos imposita u¬
niuersis manu cathecuminos fecit. Cũ
quidam ad nos conuersus diceret non
rationabiliter in campo cathetuminos fie¬
ri. ubi solent martyres consecrari. Ui crsti

Expanded text:
cuius filius paullo ante defecerat, corpus excuius filius paullo ante defecerat, corpus exanime beato uiro protensis manibus coepit offerre dicens: scimus quia amicus Dei es: restitue mihi filium meum, quia unicus mihi est. iunxit se cetera multitudo et matris precibus adclamabat. tum Martinus uidens pro expectantium salute, ut postea nobis ipse dicebat, consequi se posse uirtutem, defuncti corpus propriis manibus accepit: et cum spectantibus cunctis genua flexisset, ubi consummata oratione surrexit, uiuificatum paruolum matri reddidit. tum uero multitudo omnis in caelum clamore sublato Christum Deum fateri, postremo cuncti cateruatim ad genua beati uiri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos faceret Christianos. nec cunctatus, in medio ut erant campo, cunctos inposita uniuersis manu catechumenos fecit, cum quidem ad nos conuersus diceret, non inrationabiliter in campo catechumenos fieri, ubi solerent martyres consecrari. Vicisti,
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Si quidem ante episcopatũ du¬
is mortuos uite restituerit. qd̾ liber tu¬
us plenius est locutus. In episcopatu uero
qd̃ p̃termisisse te miror unum tantũmo¬
do suscitarit. Cuius rei testis ego sum. si
tamen deme minus idoneo teste dubita¬
tis. id ipm̃ autem uobis qualtter gestum
sit explicabo. Fuerat causa nescio qua
carnotum oppidum petebamꝰ. Interea dũ
uicum quendã habitantiũ multitudinẽ
frequentissimũ p̃terimus. obuiũ nobis
immanis turba ꝓcessit. que erat tota gen¬
tilium. Nlam nemo in illo uico nouerat
xp̃ianum.Uerum ad famã tanti uiri
campos om̃s late patentes confluentium
multitudo contexerat. sensit hic marti¬
nus oꝑandum et annuntiantes ip̃i spũ
totus infremuit. nec mortales sonans. uer¬
bum dei gentilib p̃dicabat. sepius inge¬
miscens. cur tanta dñm saluatorem tur¬
ba nesciret. Interea sicut nos incredibilis
circũdederat multitudo. mulier quedam

Expanded text:
mare, siquidem ante episcopatum dumare, siquidem ante episcopatum duos mortuos uitae restituerit, quod liber tuus plenius est locutus, in episcopatu uero, quod praetermisisse te miror, unum tantummodo suscitarit. cuius rei ego testis sum, si tamen nihil de idoneo teste dubitatis. id ipsum autem uobis, qualiter gestum sit, explicabo. fuerat causa nescio qua Carnotum oppidum petebamus. interea, dum uicum quendam habitantium multitudine frequentissimum praeterimus, obuiam nobis inmanis turba processit, quae erat tota gentilium: nam nemo in illo uico nouerat Christianum. uerum ad famam tanti uiri campos omnes late patentes confluentium multitudo contexerat. sensit Martinus operandum et adnuntiante sibi spiritu totus infremuit, nec mortale sonans uerbum Dei gentilibus praedicabat, saepius ingemescens, cur tanta Dominum Saluatorem turba nesciret. interea, sicut nos incredibilis circumdederat multitudo, mulier quaedam,
Abbreviated transcription (Latin):
erent uir beatus illos teneri. nobisq id
inte iam diçerat. Ueniam tam̃ ante ĩ¬
dulsit eosdemq abire ꝑmisit animali¬
b restitutis. Illd̾ autem anima duerti
sepe sulpici martinũ tibi dicere solitũ
nequaquã sibi in episcopatu eam uirtu¬
tum grãm suppetisse quam prius se ha¬
busse meminisset. Qd̾̃ si uerũ est immo
quiuerum est. conicere possumꝰ quanta
atunt illa que monachꝰ oꝑatus est. et q̃
ast nullo solus exercuit. cũ tanta illũ
mnepiscopatu signa fecisse sub oculis om¬
nũ uiderimus. Multum quidem illiꝰ
nus gesta innotuere mundo neq potue
tlari. s innumerabilia ẽẽ dicuntur.
Luc dum iactantiam uitat occultauit.
u in hominũ noticia passus est ꝑue¬
ure. Qiuippe qui humanam substan¬
uam suꝑgressus uirtutis sue conscientiã
muindi głam calcans celo teste frueretur.
d̾ uerũ eẽ uel ex his que comꝑta nobis¬
unt. nec latere potuerunt. possumꝰ esti¬

Expanded text:
erent, uir beatus illos teneri, nobisque id erent, uir beatus illos teneri, nobisque id ante iam dixerat: ueniam tamen clementer indulsit eosdemque abire permisit, animalibus restitutis. Illud autem animaduerti saepe, Sulpici, Martinum tibi dicere solitum, nequaquam sibi in episcopatu eam uirtutum gratiam suppetisse, quam prius se habuisse meminisset. quod si uerum est, immo quia uerum est, conicere possumus, quanta fuerint illa, quae monachus operatus est et quae teste nullo solus exercuit, cum tanta illum in episcopatu signa fecisse sub oculis omnium uiderimus. multa quidem illius prius gesta innotuere mundo neque potuere celari, sed innumerabilia esse dicuntur, quae dum iactantiam uitat, occuluit neque in hominum notitiam passus est peruenire, quippe qui humanam substantiam supergressus, uirtutis suae conscientia mundi gloriam calcans, caelo teste frueretur. quod uerum esse uel ex his, quae conperta nobis sunt nec latere potuerunt, possumus aesti
Abbreviated transcription (Latin):
iam ultra dissimulare poterant qull
quãlibet bruti s pectorib agnosetll
diuino numine se teneri. Tandem qe
in se regressi. ceperunt querere qus ll
eẽt que in eodem loco ante panluli
dissent. Cum ꝑcunctantes canosil
ex uiantib martinũ ase tam tudẽ
uerberatũ. Tum uero apparer nł
spitir om̃s rapidis nos passib
tuntur. conscu facti ac meriti pudore
aisi fents et puluere quo seip̃i feda¬
ant caput atq ora consꝑsi: ante mar¬
ani si grnuia ꝓuoluunt. Ueniã precan
t u cos audire sineret postulantes
ias uel se sola conseientia dedisse pena¬
in satisf intellexisse quã eosdem ip̃os
qnes absorbere terra potuisset. uel ip̃i
niis amissis sensib in immobilem sax
naturã rigescere debuissent. sicut af¬
ei locis quib steterant iumenta uidis¬
int. Orare se atq obsecrare ut indulge¬
it sceleri ueniam et copiam p̾staret abe¬
indi. Senserat etiam prius quã accur¬

Expanded text:
iam ultra dissimulare poterant, quin iam ultra dissimulare poterant, quin quamlibet brutis pectoribus agnoscerent, diuino numine se teneri. tandem ergo in se regressi coeperunt quaerere, quis ille esset, quem in eodem loco ante paululum cecidissent, cum percontantes cognoscunt ex uiantibus, Martinum a se tam crudeliter uerberatum. tum uero apparere omigitur omnes rapidis nos passibus consequuntur. conscii facti ac meriti, pudore confusi, flentes et puluere, quo se ipsi foedauerant, caput adque ora conspersi, ant Martini se genua prouoluunt, ueniam precantes et ut eos abire sineret postulantes: satis se uel sola conscientia dedisse poenarum satisque intellexisse, quam eodem ipsos uiuos absorbere terra potuisset, uel ipsi potius amissis sensibus in inmobilem saxorum naturam rigescere debuissent, sicut adfixa locis quibus steterant iumenta uidissent: orare se adque obsecrare, ut indulgeret sceleris ueniam et copiam praestaret abeundi. senserat etiam, priusquam occurr
Abbreviated transcription (Latin):
pitatis in terram saltib se deat pt
gere ceperunt. Cum quidam ille m¬
tus et incredibili patientia pͥleis re
cedentib maiorẽ insaniam in felis
cõmoueret. magis ex hoc furentes di
le quasi non sentiens uerbera ilati o¬
tempueret. Nos ilieo consecuti frde
entum atq uniu̾sa corporis parte lano¬
to. Cum exanimis in terra ꝓcibuist
inuenimꝰ statimq eum a sello suo i¬
suimus ac locum cedis illius trerinns
raptum abire ꝓperauimus. Interra ili
regressi ad redam suam furore saciuato.
agi qd̃ re ceperant iumenta p̃cipurat.
Que cum om̃ia solo fixa ac si mea ngi
tris flagris hinc atq inde resonantib
nichil penitus mouebatur. Consurgit
deinde om̃s pariter in uerbera. consu¬
mit gallicas mularũ pena mastigias
tota rapitur silua de ꝓximo. trabibru
menta tuncduntur. S niebil pentis
seue manus agebant. uno atq codens
loco. stabant fixa simulacra quid agi¬
rent infelices homines nesciebant.

Expanded text:
ipitatis in terram saltibus se dederunt. urguere coeperunt, cum quidem ille mutus et incredibili patientia praebens terga caedentibus maiorem insaniam infelicibus commoueret, magis ex hoc furentes, quod ille quasi non sentiens uerbera inlata contemneret. nos ilico consecuti foede cruentum adque uniuersa corporis parte laniatum, cum exanimis in terram procubuisset, inuenimus: statimque eum asello suo inposuimus ac locum caedis illius exsecrantes raptim abire properauimus. interea illi regressi ad raedam suam furore satiato, agi quo ire coeperant, iumenta praecipiunt. quae cum omnia solo fixa ac si aenea sitris, flagris hinc adque inde resonantibus, nihil penitus mouebantur. consurgunt deinde omnes pariter in uerbera: consumit Gallicas mularum poena mastigias. tota rapitur silua. de proximo, trabibus iumenta tunduntur, sed nihil penitus saeuae manus agebant: uno adque eodem in loco stabant fixa simulacra. quid agerent infelices homines nesciebant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
do spũ liberatus ad heremũ unde discesse¬
rat mox regressus. et ip̃e correctus. et ali¬
is post futuros exemplũ. ne quẽ aut false
iusticie umbra decipiat. aut interta mo¬
bilitas inutili leuitate compellat semel
cepta deserere. Hec nos de uirtutib do¬
mini quas in seruis suis uel imitanda o¬
ꝑatus est uel timenda scire sufficiant. S
quia satisfeci ur̃is aurib immo etiã uer¬
bosior fui fortasse quã debui. Tu modo
ad me autem loquebatur debitum fenus

Expanded text:
do spiritu liberatur; ad eremum unde discessedo spiritu liberatur; ad eremum unde discesserat, mox regressus est, et ipse correptus, et aliis post futurus exemplo, ne quem aut falsae justitiae umbra decipiat, aut incerta mobilitas inutili levitate compellat semel coepta deserere. Haec vos de virtutibus Domini, quas in servis suis vel imitanda operatus est vel timenda, scire sufficiat. Sed quia satisfeci vestris auribus, immo etiam verbosior fui fortasse quam debui, tu modo ad me autem loquebatur debitum fenus
Abbreviated transcription (Latin):
geret. Istius ergo false iusticie colore su¬
ꝑatus post quaduenniũ fere cellulam
suam atq ꝓpositum heremita deseruit.
S ubi ad ꝓximũ monasteriũ qd̾ a mul¬
tis fratrib habitabatur accessit causã
discessionis atq consiliũ querentib con¬
fitetur. Rententib cunctis et p̃cipue
loci illius abbate. male animo fixa sen¬
tentia non potuit auelli. Igitur infeli¬
ci se obstinatione ꝓripiens cũ dolore om¬
nium digressus a fratrib uix a conspec¬
tu abscesserat. Impletus a demone cru¬
entasq spumas ore ꝓuoluens suis den¬
tib se ip̃e lacerabat. Deinde ad idem
monasteriũ fratrũ humeris reportatꝰ.
cum coherceri in eo sp̃c immundus non
ualeret. necessitate cogente ferreis nexib
alligatur. pedes cum manib uincͥuntur.
Non inmerita pena fugitiuo ut quẽ nõ
cohibuerat fides cathene cobiberent. Post
bienniũ demũ oratione sc̃oꝵ ab immun¬

Expanded text:
geret. Istiusmodi ergo falsae justitiae colore sugeret. Istiusmodi ergo falsae justitiae colore superatus, post quadriennium fere cellulam suam atque propositum et emita deseruit. Sed ubi ad proximum monasterium, quod a multis fratribus habitabatur, accessit, causam discessionis atque consilium quaerentibus confitetur. Renitentibus cunctis, et praecipue loci illius abbate renitente, male animo fixa sententia non potuit avelli: igitur infelici se obstinatione proripiens, cum dolore omnium digressus est a fratribus. Vix e conspectu abscesserat, impletur a daemone, cruentasque spumas ore provolvens, suis dentibus se ipse lacerabat. Deinde ad idem monasterium fratrum humeris reportatus, cum coerceri in eo immundus spiritus non valeret, necessitate cogente, ferreis nexibus alligatur, pedes cum manibus vinciuntur: non immerita poena fugitivo, ut quem non cohibuerat fides, catenae cohiberent. Post biennium demum oratione Sanctorum ab immun
Abbreviated transcription (Latin):
am postumianus inquit. Nec te diutius
tenebo suspensum. E dolescens quidã ex
asia p̃ diues opib genere clarus habẽs
uxorem et filiũ pariulum. cũ in egẏpto
tribunus eẽt et frequentib adu̾sũ blem¬
bos expeticionib quedam heremi conti¬
gisset sc̃oꝵ etiam tabernacula cũ plura
uidisset. abeato uiro iohanne uerbum sa¬
lutis accepit. Nec moratus inutilem mi¬
liciam cũ uano illo honore contempnere.
Heremũ constanter ingressus. breui tẽ¬
pore in om̃i genere uirtutũ ꝑfectus emi¬
euit. Potens ieiuniis. humilitate con¬
spicuus. fide firmus. facile se antiquis mo¬
nachis studia uirtutis equauerat. Cum
interim subiit eum cogitatio iniecta ꝑ
diabolum. qd̃ rectius eẽt ut rediret ad pa¬
triam. filiũq unitũ ac domũ totam cũ
uxore saluaret. Qd̃ utiq eẽt acceptiuf
dõ. quã si solum se scło eripere contentꝰ
salutem suoꝵ non sine impietate negli¬

Expanded text:
am, Postumianus inquit, nec te diutius am, Postumianus inquit, nec te diutius tenebo suspensum. Adulescens quidam ex Asia praediues opibus, genere clarus, habens uxorem et filium paruulum, cum in Aegypto tribunus esset et frequentibus aduersum Blembos expeditionibus quaedam eremi contigisset, sanctorum etiam tabernacula conplura uidisset, a beato uiro Iohanne uerbum salutis accepit. nec moratus inutilem militiam cum uano honore contemnere, eremum constanter ingressus breui tempore in omni genere uirtutum perfectus emicuit. potens ieiuniis, humilitate conspicuus, fide firmus facile se antiquis monachis studio uirtutis aequauerat, cum interim subiit eum cogitatio iniecta per diabolum, quod rectius esset ut rediret ad patriam filiumque unicum ac domum totam cum uxore saluaret : quod utique esset acceptius Deo, quam si solum se saeculo eripere contentus salutem suo
Abbreviated transcription (Latin):
hitur. Parua prius ac uili cellula cõten¬
tus habitare erigit celsa laquearia. con¬
struit multa conclauia. sculpit ostia pin¬
git armaria uestem respuit grossiorẽ. in¬
dumentũ melle desiderat. atq hec caris
uiduis ac familiarib mandat tributa
uirginib. Illa ut byrrũ rigentẽ hec ut
fluentem texat lacernam. Uerum hec
describenda mordatius beato uiro ihero¬
nimo relinquamus ad ꝓpositum reuerta¬
mur. Tu uero inquit gallus m̃s nescio
quid ieronimo reliqueris disputandum.
Ita breuiter uniu̾sa nr̃oꝵ instituta con¬
plexus es ut pauca hec tua uerba si equa¬
nimiter acceꝑint. et patienter expen¬
derint. multum eis arbitrer ꝓfutura ut
non indigeant libris post hec iheronimi
coherceri. S tu illa potius euoluere que
ceperas. et illd̃ qd̃ aduersus falsam iustici¬
am dicturũ te eẽ ꝓmiseras. ꝓde docum̃tũ.
Nam ut uere tibi fatear. nullo ꝑnitiosi¬
us malo intra gallias laboramꝰ. Ita fati¬

Expanded text:
hitur: parua prius ac nili cellula contenhitur: parua prius ac nili cellula contentus habitare erigit celsa laquearia, construit multa conclauia, sculpit ostia, pingit armaria, uestem respuit grossiorem, indumentum molle desiderat, adque haec caris uiduis ac familiaribus mandat tributa uirginibus, illa ut byrrum rigentem, haec ut fluentem texat lacernam. uerum haec describenda mordacius beato uiro Hieronymo relinquamus: ad propositum reuertamur. Tu uero, inquit Gallus meus, nescio quid Hieronymo reliqueris disputandum: ita breuiter uniuersa nostrorum instituta conplexus es, ut pauca haec tua uerba, si aequanimiter acceperint et patienter expenderint, multum eis arbitrer profutura, ut non indigeant libris posthac Hieronymi coerceri. sed tu illa potius euolue quae coeperas, et illud, quod aduersus falsam iustitiam dicturum te esse promiseras, prode documentum: nam, ut uere tibi fatear, nullo perniciosius malo intra Gallias laboramus. ita faci
Abbreviated transcription (Latin):
Quinto demũ mense purgatus est.
lon tantum demone. S qd̾ illi erat u¬
ilus atq optatius uanitate.s mͥ ista
aelicanti nr̃a infelicitas. nr̃a occurrit
nfirmitas. Quis enim nr̃m est. quẽ
si unus homunculus humilis saluta¬
uerit. aut fatiu̾s atq adulantib uerbis
femina una laudauerit. non continuo
latus sit suꝑbia. non statim inflatus
si uanitate. ut etiam si non habeat eõ¬
srentiam sc̃itatis tamen quia uel stul¬
cor adulatione aut fortassis errore sẽs
s̃t licatur scisimũ se putabit: Iam uero
timinera crebra mittantur. dei se mag¬
nificentia asserit honorari. cui doriie
late pesoluto necessaria conferant᷑. Qs̃
uuel moditũ ei aliqua uirtutis signa
surederent angłm se putaret. C eterum
cũ neq oꝑt ꝯeq urtute conspictuus sit.
Siquis clericus fuerit effectus dilatat cõ¬
tinuo fimbrias suas gaudet salutationi¬
b inflatur occursionib ip̃e etiam ubiq
discurrit. Et qui ante pedib aut asello

Expanded text:
quinto mense purgatus est quinto mense purgatus est non tantum daemone, sed, quod illi erat utilius adque optatius, uanitate. Sed mihi ista replicanti nostra infelicitas, nostra occurrit infirmitas. quis enim nostrum est, quem si unus homunculus humilis salutauerit aut fatuis adque adulantibus uerbis femina una laudauerit, non continuo elatus sit superbia, non statim inflatus sit uanitate? ut, etiamsi non habeat conscientiam sanctitatis, tamen, quia uel stultorum adulatione aut fortasse errore sanctus esse dicatur, sanctissimum se putabit! iam uero si ei munera crebra mittantur, Dei se magnificentia adseret honorari, cui dormienti adque resoluto necessaria conferantur. quodsi uel de modico ei aliqua uirtutis alicuius signa succederent, angelum se putaret. ceterum cum neque opere neque uirtute conspicuus sit, i ei quis clericus fuerit effectus, dilatat continuo fimbrias suas, gaudet salutationibus, inflatur occursibus, ipse etiam ubique dis currit: et qui antea pedibus aut asello
Abbreviated transcription (Latin):
cis sustentari. Interea sc̃õ uirs ud
uirtute honor. ita ex honore iauile
cepit obripere. Qd multum si
finum potuit in se sentire grassari diu
custuq discutere conatus est. s repelli
aenitus ud tacita conscientia uanitas
ꝯstuerante uirtute non potuit. Ubiq
aemones nomen eius fatebantur. exclu¬
dere a se confluentium popłos non uale¬
bat. Uirus interim latens serpebat in
pattore. Et cuius nutu ex alioꝵ corpori¬
l demones fugabantur. se ip̃m occul¬
tis cogitationib uanitatis purgare ñ
poterat. Totis igitur p̃cib conuersus
id dñm fertur orasse ut ꝑmissa in se m̃¬
sib quinq diaboli potestate similis his
fieret. quos ip̃e curauerat. Quid mul¬
tis morer: Ille p̾potens ille qui signis
ac uirtutib toto oriente uulgatus. ille
ad cuius limina popłi ante confluxe¬
rant ad cuius fores summe istius scłi
se ꝓstrauerant potestates correptus a de¬
mone est tentus in uinculis. omĩa que

Expanded text:
ricis sustentari. interea sancto uiro ut ex ricis sustentari. interea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex honore uanitas coepit obrepere. quod malum ille primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur: excludere a se confluentium populos non ualebat. uirus interim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, se ipsum occultis cogitationibus uanitatis purgare non poterat. totis igitur precibus conuersus ad Deum fertur orasse, ut permissa in se mensibus quinque diabolo potestate similis his fieret, quos ipse curauerat. quid multis morer? ille praepotens, ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina populi ante confluxerant, ad cuius fores summae istius saeculi se prostrauerant potestates, correptus a daemone est retentus in uinculis: omnia demu
Abbreviated transcription (Latin):
nium mauens quantũ obtdumntia ue¬
ruit. et quantũ fides posit ostensit s
clara memorabo. quoꝵ unũ egrgum
erit aduersus inflationem misert nan¬
tatis exemplum. Alterum adu̾sus feu¬
sam iusticiam non mecdiocre documin¬
tum. Quidam ergo sc̃s fugandoꝵ de
corporib obsessis demonũ ineredibili
p̃ditus potestate in audita ꝑ singulesuẽ
signa faciebat. Non solum enĩ p̃sens
neq uerbo tantum.S absens quoq in¬
terdum cilicii sui fimbriis. autepisto¬
lis missis. corꝑa obsessa turabat. Hi
ergo mirũ in modum frequentabatur
a popłis ex toto ad eum orbe uenientit
Taceo de minorib. p̾fecti comites acd¬
uersarũ iudices potestatum ꝓforib
stulantes. Sc̃ificatos se ac diuino m¬
nere illustratos quociens manũ illils̃
uestemq contingerent non immeril
crediderunt. H ic ferebatur om̃i pis
in ꝑpetuum penitus abstinere. Al
bo tibi sulpici in aurem loquar. nl
gallus hoc aucliat septem tant̃ ls¬

Expanded text:
monium manens, quantum obedientia memonium manens, quantum obedientia meruit, et quantum fides posset, ostendit. praeclara memorabo: quorum unum egregium erit aduersus inflationem miserae uanitatis exemplum, alterum aduersus falsam iustitiam non mediocre documentum. quidam ergo sanctus, fugandorum de corporibus obsessis daemonum incredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies signa faciebat. non solum enim praesens, neque uerbo tantum, sed absens quoque interdum cilicii sui fimbriis aut epistulis missis corpora obsessa curabat. hic ergo mirum in modum frequentabatur a populis ex toto ad eum orbe uenientibus. taceo de minoribus: praefecti comitesque ac diuersarum iudices potestatum pro foribus ostulantes, sanctificatos se ac diuino munere inlustratos, quotiens manum illius uestemque contigerant, non inmerito crediderunt. hic ferebatur omni potu in perpetuum penitus abstinere ac pro cibo - tibi, Sulpici, in aurem loquar, ne Gallus hoc audiat — sex tantum ca
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosus. Probatus obedientia. glorifica¬
tus est passione. In eodem autẽ monaste¬
rio factum id qd̃ dicturus sum recenti
memoria ferebatur. Quidam itidem
ad eundem abbatem recipiendus adue¬
nerat. Cum prime ei lex obedientie po¬
neretur ac ꝑpetem polliceret᷑ ad omĩa uł
extremã patientiã casu abbas storacinã
uirgam iam pridem aridam manu ge¬
rebat. Kanc solo fixit. atq aduene id
oꝑis imponit. ut tam du uirgule aquã
irriguam ministraret. donec qd̃ contra
omnem naturam erat. lignũ aridum in
solo arente uiuesceret. Subiectus adue¬
na dure legis imꝑio. aquã ꝓpriis hume¬
ris cotidie conuehebat. que anilo flumi¬
ne ꝑ duo fere milia petebatur. Iamq em̃¬
so anni spacio labor non cessabet oꝑantis
et de fructu oꝑis spes ẽẽ non poterat. Ta¬
men obedientie uirtus. in labore dura¬
bat. Sequens quoq annus uanum la¬
borem sane detedli fiatis dludit. Tx
est ramis uirentib uidi quas isteri¬

Expanded text:
gloriosus, probatus oboedientia, glorificagloriosus, probatus oboedientia, glorificatus est passione. In eodem autem monasterio factum id, quod dicturus sum, recenti memoria ferebatur. quidam itidem ad eundem abbatem recipiendus aduenerat. cum prima ei lex oboedientiae poneretur ac perpetem polliceretur ad omnia uel extrema patientiam, casu abbas storacinam uirgam iam pridem aridam manu gerebat. hanc solo figit adque illi aduenae id operis inponit, ut tamdiu uirgulae aquam inriguam ministraret, donec, quod contra omnem naturam erat, lignum aridum in solo arente uiresceret. subiectus aduena durae legis imperio aquam propriis umeris cotidie, conuehebat, quae a Nilo flumine per duo fere milia petebatur. iamque emenso anni spatio labor non cessabat operantis, et de fructu operis spes esse non poterat: tamen oboedientiae uirtus in labore durabat. sequens quoque annus uanum laborem iam affecti fratris eludit. tertio erii ramis virentibus quasi in testi
Abbreviated transcription (Latin):
si eum abbas in ignem ire preciperet nõ
recusaret intrare. Quam illius ꝓfessionẽ
ubi magister accepit. non cunctatus ꝓba¬
re ꝓficentem. Casu clibanus prope ardebat
qui multo igne succensus coquendis pa¬
nib parabatur. Exundabat abruptis flã¬
ma fornacib. et intra camini illius con¬
caua totis habenis regnabat incendium.
Hoc igitur aduenam illũ iubet magist̃
intrare. Nec distulit parere p̾cepto me¬
dias flammas nichil cunctatus ingredi¬
tur. Que mox tam audaci fide uicta.
uelut ignis quondam hebreis pueris ces¬
sere uenienti superata natura est. Fu¬
git incendiũ. et qui putabatur arsurus
uelut frigido rore ꝑfusus se ip̃e miratus
est. S quid mirum si tuum xp̃e tyronẽ
ignis ille non attigit. ut nec abbatem pi¬
geret dura mandasse. nec discipłm peni¬
teret imꝑio paruisse. qui eo quo aduene¬
rat die dum temptatur infirmus. ꝑfec¬
tus inuentus est. Merito felix. merito

Expanded text:
si eum abbas in ignem ire praeciperet, non si eum abbas in ignem ire praeciperet, non recusaret intrare. quam illius professionem ubi magister accepit, non cunctatus probare profitentem. casu clibanus propter ardebat, qui multo igne succensus coquendis panibus parabatur: exundabat abruptis flamma fornacibus, et intra camini illius concaua totis habenis regnabat incendium. hic aduenam illum iubet magister intrare, nec distulit parere praecepto: medias flammas nihil cunctatus ingreditur, quae mox tam audaci fide uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, uelut frigido rore perfusus se ipse miratus est. sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non adtigit? ut nec abbatem pigeret dura mandasse nec discipulum paeniteret imperio paruisse: qui eo quo aduenerat die, dum temptaretur infirmus, perfectus inuentus est: merito felix, merito
Abbreviated transcription (Latin):
ut iam dixeram ibi uirtus: et prima est
obedientia. Neq aliter adueniens ad
monasteriũ abbatis suscipitur. quã qui
temptatus prius fueriet ꝓbatus. Nullũ
unquã recusaturus quãlibet arduũ ac
difficile indignũq toleratũ abbatis imꝑi¬
um. Ouo uobis referam incredibile obedi¬
entie ad modum magna miracula. Licet
suppetant plura recolenti. S ad excitandã
uirtutũ emulationẽ cui pauca non suffi¬
ciunt. multa non ꝓderunt. Ergo cum
quidam scl̃i actib abdicatis monasteriũ
magne dispositionis ingressus cepisset roga¬
ri. abbas ei cepit multa ꝓponere graues ẽẽ
istius discipline labores. sua uero dura im¬
ꝑia que nullius facile ualeret implere pa¬
tientia. A liud potius monasteriũ ubi fa¬
ciliorib legib uiueretur expeteret non
tẽptaret aggredi: qd̃ implere non posset. Il¬
le uero nichil his terrorib ꝑmoueri. s
magis ita omnẽ obedientiam polliceri. ut

Expanded text:
ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est ut iam dixeram, ibi uirtus et prima est oboedientia: neque aliter adueniens a monasterii abbate suscipitur, quam qui temptatus prius fuerit et probatus, nullum umquam recusaturus quamlibet arduum ac difficile indignumque toleratu abbatis imperium. Duo uobis referam incredibilis oboedientiae admodum magna miracula, licet suppetant plura recolenti: sed ad incitandam uirtutum aemulationem, cui pauca non sufficiunt, multa non proderunt. ergo cum quidam saeculi actibus abdicatis monasterium magnae dispositionis ingressus suscipi se rogaret, abbas ei coepit multa proponere: graues esse istius disciplinae labores, sua uero dura imperia, quae nullius facile ualeret inplere patientia: aliud potius monasterium, ubi facilioribus legibus uiueretur, expeteret: non temptaret adgredi, quod inplere non posset. ille uero nihil his terroribus permoueri, sed magis ita omnem oboedientiam polliceri, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
destus nuditatem suã diuino munere
uestiebat. Eic quotiens eum religiosi
lbri at ire uoluerũt. cursu auia petens
cengressus uitabat bumanos. ni tan¬
ĩmodo ferebatur se ante quinquenniũ
pbuisse qui credo potenti fide io optine¬
t̃ ꝓmeruit. Qui inter multa colloquia
ꝑcunstanti. cur homines tantoꝑe uitaret
respondisse fertur. eum qui ab hominib
frequentaretur. non posse ab angelis fre¬
quentari.Unde non immerito recepta
opinione multoꝵ fama uulgauerat scm̃
illum ab angelis uisitari. Ego autẽ a sy¬
na monte digressus. ad nilum flumen re¬
gressus cuius ripas frequentib monaste¬
riis consertas utraq ex parte lustraui.
Plerũq uidi ut dudum dixeram uno in
loco habitare centenos. S et bina et ter¬
na milia in isdem uinculis agere cõsta¬
bat. Nec sane ibi minorem putetis diu̾¬
santium in multitudine monachoꝵ eẽ
uirtutem quã eoꝵ ẽẽ cognoscitis. qui se ab
humanis cetib remouerunt. Precipua

Expanded text:
tectus, nuditatem suam diuino munere tectus, nuditatem suam diuino munere nesciebat. hic quotiens eum religiosi uiri adire uoluerunt, cursu auia petens occursum uitabat humanum. uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit : cui inter multa conloquia percontanti, cur homines tantopere uitaret, respondisse perhi- betur, eum, qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angelis frequentari. unde non inmerito recepta opinione multorum fama uulgauerat, sanctum illum ab angelis uisitari. ego autem a Sina monte digressus ad Nilum flumen regressus, cuius ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustraui. plerumque uidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos, sed et bina et terna milia in isdem uiculis agere constabat. nec sane ibi minorem putetis diuersantium in multitudine monachorum esse uirtutem, quam eorum esse cognouistis, qui se ab humanis coetibus remouerunt. praecipua,
Abbreviated transcription (Latin):
puere deberet edoctus. et ꝑiculũ famis e¬
uasit. et herbarũ uenena uitauit. Sed
longum est de om̃ib qui heremũ incolũt
comꝑta nobis uel audita memorare. An¬
num integrum et septẽ fere menses intͣ
solitudines constitutus exegi. magis uir¬
tutis ãmirator aliene. quã qd̃ ip̃e tam
arduum atq difficile potuerim tempta¬
re. ꝓpositum sepius tamen cũ sene illo
qui puteũ et bouem habebat habitaui.
Duo beati antonii monasteria a dii que
bodieq ab eius discipulis incolunt᷑. Ad
tum etiam locum in quo beatissimꝰ pau¬
lis primus heremita est deuersatus ac¬
ali. Rubrum mare uidi iugum mon¬
is syna cuius sumum cacumen celo pe¬
ne contiguum nequaquã adiri potest. In¬
ar huius recessus anachorita esse aliquis
frrbatur. quẽ diu multũꝙ quesitum ui¬
dint uon potui. qui fere iam ante quinqͣ¬
pinta annos a conuersatione humana
remotus nullo uestis usu setis corporis su

Expanded text:
puere deberet edoctus, et periculum famis epuere deberet edoctus, et periculum famis euasit et herbarum uenena uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta nobis uel audita memorare. annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, magis uirtutis admirator alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile potuerim temptare propositum: saepius tamen cum sene illo, qui puteum et bouem habebat, habitaui. Duo beati Antoni monasteria adii, quae hodieque ab eius discipulis incoluntur. ad eum etiam locum, in quo beatissimus Paulus primus eremita est diuersatus, accessi. rubrum mare uidi, iugum Sina montis, cuius cacumen caelo paene contiguum est et nequaquam adiri potest. inter eius recessus anachoreta esse aliqui ferebatur, quem diu multumque quaesitum uidere non potui, qui fere iam ante quinquaginta annos a conuersatione humana remotus nullo uestis usu, saetis corporis sui
Abbreviated transcription (Latin):
alterius anachorite in illis regionib ne
illustre. qui in ea parte deserti que srtus¬
iungitur habitabat. Hic cum prim̃
se ad heremũ contulisset. et herbis he.¬
barumq radicib quas p̃dulces intłis
et saporis eximii fert arena uidueils
narus germinis eligenda noxia pltis¬
ꝙ carpebat. Nec erat facile uim ted¬
cum sapore discernere. Quia omias
rus letale coibebat. Cũ ergo edintle
uis interna torq̃ret. et immenss d e¬
o iutalia uniuersa quaterent aͥ
quens nomitus cruciatib non ferendis
ãm anime sedem stomaco iam fatescen
dissolueret. Omnia penitus que eeñt
amda formidans. septimum in ieiuni¬
s diem spũ deficiente ducebat. cum ad eũ
tra cui ibicis est nomen accessit. huic ꝓ¬
pius astanti fasculum herbarum quẽ col¬
atum pridie attingere non audebat
obietit. s fera que uirulenta erant discu¬
tins ore. que noxia nouerat eligebat. Ita
uir sc̃s̃ enus exemplo quid edere quid res¬

Expanded text:
alterius anachoretae in illis regionibus nomen alterius anachoretae in illis regionibus nomen inlustre, qui in ea parte deserti, quae est Syenis, habitabat. hic cum primum se ad eremum contulisset, herbarum radicibus, quas praedulcis interdum et saporis eximii fert harena, uicturus, ignarus germinis eligendi nociua plerumque carpebat. nec erat facile uim radicum sapore discernere, quia omnia uirus letale cohibebant. cum ergo edentem uis interna torqueret et inmensis doloribus uitalia uniuersa quaterentur ac quens uomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho iam fatiscente dissolueret, omnia penitus quae sunt edenda formidans septimum ieiunus diem spiritu deficiente ducebat, cum ad eum fera, cui ibicis est nomen, accessit. huic propius adstanti fasciculum herbarum, quem collectum pridie adtingere non audebat, obiecit: sed bestia quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia nouerat eligebat. ita uir sanctus eius exemplo quid edere, quid res
Abbreviated transcription (Latin):
qui se intellexerat expetitum p̾cedentem
spelune am bestie puenitur ubistis
tos ianiquinq eatulos malefeta lug¬
bais. Eur ut clausis luminisb ex ados
tris exierant. cecatate ꝑpetiua tenehuire
Quos singulos derupe platis ant nrs¬
chorite pedes mater exposuit. Tine di¬
mum sẽs animadu̾tit quid bestia pot¬
lasset. Inuocatoq xp̃i noĩe contnttiae
manu lumina clausa catuloꝵ. ac stans
cecitate depulsa aꝑtis oculis bestiarĩ du
negata lux patuit. Ita frẽs illi anacher¬
ta quẽ desiderabant uisitato. cum adnu¬
dũ fructuosa laboris sui mercede ran¬
runt. Qui intestimoniũ tante unmues
testificanda uidissent. Mira dicturus
sum. leenam post dies quinq ad ane¬
torem tanti beneficii reuertisse eidems
inusitate fere pellem ꝓ munere detu¬
lisse. Qua plerumq sc̃s ille quasi an¬
culo circũtectus non dedignatus est mn¬
nus ꝑbestiam sumere. cuius aliũ por¬
us interp̃tabatur auctorem. Erit ti

Expanded text:
qui se intellexerat expetitum: praecedentqui se intellexerat expetitum: praecedentspeluncam bestiae peruenitur, ubi illa adultos iam quinque catulos male feta nutriebat, qui ut clausis luminibus ex aluo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur. quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. tum demum sanctus aduertit quid bestia postularet, inuocatoque Dei nomine contrectauit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant uisitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt, qui in testimonium tantae uirtutis er ipsos esset testificanda, uidissent. mira dicturus sum, leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii reuertisse eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus non dedignatus est munus per bestiam sumere, cuius alium potius interpretabatur auctorem. Erat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
b frequenter quas nox coegerit sedes ha¬
bent. Ad quẽdam autem hoc ritu atq hec
lege uiuentẽ. duo ex nitria monachi licet
longa et diuersa regione. tamen quia olim
ip̃is in monasterii conuersatione carus et
familiaris fuisset auditis eius uirtutib
tetenderunt. Quam diu multũq quesi¬
tum. tandem mense septimo reppererunt
in extremo illo deserto qd̃ est memphis cõ¬
tiguũ demorantẽ. Quas ille solitudines
iam ꝑ annos duodecim dicebatur habi¬
tare. Qui licet om̃ium hominũ uitaret
occursus. tamen agnitos non refugit. se¬
q carissimis ꝑ triduum non negauit.
Quarco die aliquantulum ꝓgressus cum
ꝓsequeret᷑ ab euntes. leenam mire magni¬
tudinis ad se uenire conspitiunt. Bestia
licet trib reꝑtis non incerta quam pete¬
ret. anachorite pedib aduoluitur. et cũ
fletu quodam ac lamentatione ꝓcumbãs
indicabat gementis pariter et rogantis
affectum. Mouit om̃s et precipue illum

Expanded text:
us uisitentur frequenter: quas nox coegerit, sedes haus uisitentur frequenter: quas nox coegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. mouet omnes et praecipue illum,
Abbreviated transcription (Latin):
da caput triste ꝑmulsit. De in pane du¬
plicato: ream suam refecit. Ita indulgen¬
tiam consecuta offitii consuetudine de¬
posito merore reparauit. Intuemini que
pit omne qd̃ brutum est. cui mite est
omne qd̃ seuit. Lupa prestat offitium.
lupa furti crimen agnoscit. lupa conscio
pudore confunditur. uocata ad est. caput
p̃bet. et habet sensum indulte sibi uenie
sicut pudorem gessit errati. Tua hec uir¬
Et enim que in tuo nose oꝑantur serui
tui sut tua sunt. Et hoc ingemiscimus
qd̃ maiestatem tuã fere sentiunt: homi¬
nes non uerentur. Ne cui autẽ hoc incre¬
dibile forte uideatur: maiora memorabo.
fides xp̃i adest nichil me fingere neq in¬
certis auctorib uulgata narrare. S quid
mͥ ꝑ fideles uiros comꝑta sunt explicabo.
H abitant pleriq in heremo sine ullis
tabernaculis quos anachoritas uocant.
Uiuunt herbarum radicib. nullo un¬
quam certo loco consistunt. ne ab homini

Expanded text:
da caput triste permulcet: dein pane duda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit errati: tua haec uiretenim quae in tuo nomine operantur serui tui, tua sunt, et in hoc ingemescimus, quod maiestatem tuam ferae sentiunt, homines non uerentur. Ne cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam certo loco consistunt, ne ab hominib