comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lante sibi spũ sco aduentũ langobar dorũ ingalliis hoc modo prȩoixit¬
Nenient in quid longo bardi ingalliis & uastabuns cuintates septr᷑ eo
qođ incriuerit malicia torum in conspectuonĩ quia nullus est intellege¬
& ullus ÷̃ qui faciat bonum quo rraoĩ plac& ur eSt enim omnis populi
infidelis ꝑiuriis deditus. furtis obnexius in homicidiis promptus a quibus nul¬
lus iusticiar fructus ullatenus crescit non decimȩ dantur . Non paupur alitur
non tegitur nudus non peregrinus hospicio recipitur. aut cibo sufficiente saci¬
&tur. Ideo harc plaga suꝑurnit. Nunch dico uobis congerite omr̃ substancia
uestram in framurorũ septa nra langobardis diripiatur & uosipsos in locis fir¬
missimis communite. harcroloquenti om̃sstupi facti & ualedicentes cum
magna ammiracione ad propria sunt regressi. Monachis quoqui̧ orxit.

Expanded text:
lante sibi Spiritu sancto, adventum Langobardorum in Galleis hoc modo praedixitlante sibi Spiritu sancto, adventum Langobardorum in Galleis hoc modo praedixitVenient', inquid, 'Langobardi in Galleis et devastabunt civitates septem, eo quod increverit malitia eorum in conspectu Domini, quia nullus est intellegens, nullus est qui faciat bonum, quc ira Dei placetur. Est enim omnes populus infidelis, periuriis deditus, furtis obnoxius, in homicidiis prumptus, ad quibus nullus iustitiae fructus ullatenus gliscit. Non decimae dantur, non pauper alitur, non tegitur nudus, non peregrinus hospitio recipitur aut cibo sufficiente sacietur. Ideo haec plaga supervenit. Nunc autem dico vobis: Congerete omnem substantiam vestram infra murorum septa, ne a Langobardis deripiatur, et vos ipsos in locis firmissimis cummonite'. Haec eo loquente, omnes obstupefacti et vale dicentes, cum magna admiratione ad propria sunt regressi. Monachis quoque dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
dos qođ ia cobdixit a dangilum quirilo qurbat᷑ noci dimittã tr nisibrni dixi¬
ris michi & harc dicens a quã manibus porrigiub& quibis ablitis facta¬
orationi accepto pane gras dõ agentes & ipsi ac carpimus & regipor¬
reximus haustoqui mero uale dicentes discessimus. rix uero ascenso
iquite parisius est regressus cũ coniuge & filia ł omni familia sua: UI¬
Vit autẽ apiid urbim nicenst̃ eotẽ prͣ hospicius reclausus magn
abstinenciar. q̃ in constrictꝰ catenis adpurũ corpꝰ ferrris induto disuꝑci
licio nichil aliud quam purum panẽ cum paucis dactulis comedebat. In dirb
h qua dragesime deradicibus erbarũ argyptiarum quas heremitȩ
utuntur exibentibus sibi nigotiatoribus alebatur. & primũ quidem
in quo coxerant hauriens ips assu mebat in posterum. Magnas enim
ꝑ eumd ñs uirtutes dignatꝰ est oprrari. Nam quodam tempr̃ rrur¬

Expanded text:
, quod Iacob dixit ad angelum, qui ei loquebatur: Non demittam te, nisi benedixe, quod Iacob dixit ad angelum, qui ei loquebatur: Non demittam te, nisi benedixeris mihi'. Et haec dicens, aquam manibus porregi iubet. Quibus ablutis, factoratione, accepto pane, gratias Deo agentes, et ipsi accepimus et regi porreximus; austoque mero, vale dicentes discessimus. Rex vero, ascenso equite, Parisius est regressus cum coniuge et filia vel omni familia sua. Fuit autem apud urbem Nicensim eo tempore Hospicius abstinentiae, qui constrictus catenis ad purum corpus ferreis, induto desuper cilicio, nihil aliud quam purum panem cum paucis dactylis comedebat. In diebus m Quadragesimae, de radicibus herbarum Aegyptiarum, quibus eremitae utuntur, exhibentibus sibi negotiatoribus alebatur. Et primum quidem jus in quo coxerant hauriens, ipsas sumebat in posterum. Magnas enim per eum Dominus virtutes dignatus est operari. Nam quodam tempor
Abbreviated transcription (Latin):
quis enarrabit Dñs cxurcituũ nomim riꝰ. Orhoc & ia cobille decuius tuiactas uenis¬
si generatione in illa filiisui iudar brnedictioni: quasi ad ipsum xp̃mfilium dĩ loquins
ait. Adorabuntte filii patristui. Catulus leonis iuida deger mine ascendisti
filimi ricubans dormisti quasi leo. quasi catuliis leonis quis suscita uit rum
Fulehrioris oculiuius uno & dentos eius lacte candidiores: Quis inquid suscitauit
rum & lib & ipse dixerit potestate᷑ habro ponendiam ma mea. & potestatim
habro iterũ ad sumindi ram : Tamin paulus apłs ait. Qui n on crediderit qođ
dss illum suscitauit amortuis saluus eẽ non poterit. Harc & alia nobis cdi¬
cintibus nũ quã conpunctus est miser ad cridendũ. Tunc rex silente illo cũ
uider& tum his sermonib: non conpungi. admiconurrsus postulat
ut acciptabi nidictione discrderim. Ait inim. Dicam tibi inquid os acri

Expanded text:
quis enarravit? Dominus exercituum nomen eius. De hoc et Iacob ille, de cuius te iactas venisquis enarravit? Dominus exercituum nomen eius. De hoc et Iacob ille, de cuius te iactas venisse generationem, in illa filii sui Iudae benedictione, quasi ad ipsum Christum, filium Dei, loquens, ait: Adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Iuda. De germine, fili mi, ascendisti. Recubans dormisti quasi leo, quasi catulus leonis. Qui suscitavit eum? Pulchriores oculi eius vino et dentes eius lacte candidiores. Quis?, inquid, suscitabit eum? Et licet ipse dixerit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam, tamen Paulus apostulus ait: Qui non credederit, quod us illum suscitavit a mortuis, salvus esse non poterit'. Haec et alia nobis dcentibus, numquam conpunctus est miser ad credendum. Tunc rex, silenti illo, cum it eum his sermonibus non conpungi, ad me conversus, postulat, ut, accepta benedictione, discederit. Ait enim: 'Dicam', inquid, tibi, o
Abbreviated transcription (Latin):
reuocaren salutis nisi ipse humiliatus fuiss & in carne.aAadharo rgo a prin¬
cipio genus semper deliquid huminũ quẽ non terruit nre submersio di luiii
Nrcincindium sodomar. nrc plagȩ iogrpti nec miraculum maris iordanis¬
q diuisio qui semꝑligidĩ restitit proph&is noncredidit & non solum nom cru¬
didit Vrrũ &iã ipsos prardicatores paenitenciar interemit: Idro nisi ipsi
descindiss& rum redimere haro expleri non poturrat alter. Cuius nos
natiuitate renatibaptismo abluti. uulnere curati resur rrctone ireeti
ascunsionr glorificatisumus : quod hoc morbis nris medere uinturus erat ꝓphocatus
ait: Vuore tuis sinatisumꝰ & a libi ipse peccata nra portauit & orauit protrans grisord
&iterum. Sicut oiuis acd occisionr᷑ ductus est & quasi agnus coram tondendr̃ sini uoce
sic non aperuit ossuum. In humilationr uidicium ri sublatum est genirationẽ rius

Expanded text:
revocarent salutis, nisi ipse humiliatus fuisset in carne?' Ad haec ego: 'A prinrevocarent salutis, nisi ipse humiliatus fuisset in carne?' Ad haec ego: 'A principio genus semper diliquit humanum, quem numquam terruit nec submersio diluvii nec incendium Sodomae nec plagae Aegypti nec miraculum maris Iordanisque divisi; qui semper legi Dei restitit, prophetis non crededit, et non solum non crededit, verum etiam ipsos praedicatores paenitentiae interemit. Ideo nisi ipse eum discendisset redemere, haec explere non potuerat alter. Cuius nos nativitati renati, baptismo abluti, vulnere curati, resurrectione erecti, ascensione glorificati sumus. Quod autem morbis nostris medere venturus erat, propheta tuus ait: Livore eius sanati sumus; et alibi: Ipse peccata nostra portabit et orabit pro transgressoribus; et iterum: Sicut oves ad occisionem ductus est; et quasi agnus coram tundente se sine voce, sic non aperuit os suum. In
Abbreviated transcription (Latin):
tero & pari& filium & uocabitur nomen ri: emmanuhd. qđ est inter p̃tun
biscum ds̃. Qđ uerberib subdi qđ clauis ad figi deber&. & alus quoq uiuirus .S
subrarre ł ad figi. dius ꝓph&a ait. Foderunit manus mras & prdes meos. Di¬
uiserunt sibi uistonenta mea. & citera. E titerũ. Bederunit miscãmea fel: &
insitimea pota uerunt meacxo. Et qđ ꝑipsum crucis patibulũ labente mun¬
do & diaboli ditione subirctã restituerit inregno suo. Item clđ at Dñs
regnauit aligno: Nonqđ̾ ante non regnauerit apnd patrem. sed suꝑ papulũ
quem diboli ses uitute liberanerat. rude regnum accepit. Iudrus adhaec
respondit. Que dõ fuit nicessitas. ut ista patiretur: Ciuego Iam dixitibi
Ds hominem crrauit innoxium : sed astu serpentis circum scriptus preuã
ricator preciptifictus ist & deo a sede paradisi circtus mundanis labori¬
bus deputatus est qui morte unigenitidĩ xpi. dõ reconciliatus ost patri. Iudo¬
us dixit. Non poterat ds̃ mitteri proph& as aut apłos quirum aduiam

Expanded text:
riet filium, et vocabitur nomen eius Emmanuhel, quod est interpraetatum: Nobiscum Deus. Quod verberibus subdi, quod clavis adfigi deberit et aliis quoque iniuriis vel subiacere vel adfici, alius propheta ait: Foderunt manus meas et pedes meos; diviserunt sibi vestimenta mea, et citera. Et iterum: Dederunt in esca mea fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Et quod per ipsum crucis patibulum labentem mundum et diaboli dicione subiectum restituerit in regno suo, idem David ait: Dominus regnavit a ligno. Non quod antea non regnaverit apud quem a diaboli servitute liberaverat, rude regnum accepit. Judaeus ad haec respondit: Quae Deo fuit necessitas, ut ista pateretur? Cui ego: Jam dixi tibi, Deus hominem creavit innoxium, sed astu serpentis circuricatur praecepti factus est; et ideo a side paradisi eiectus, mundanis laboribus deputatus est. Qui mortem unigeniti Dei Christi Deo reconciliatus est Patri'. Iudaeos dixit: 'Non poterat Deus mittere prophetas aut apostulos, qui eum ad viam
Abbreviated transcription (Latin):
inruerunt indomum lupi. & direpto om̃i presidio fingentes se illud
inthes auro regis recondere . sius rum domib: intulerua. intedentes lu¬
pominas adq: dicentes. uiuus iurtutinrẽ non ruad&. Atille cernras
sr in discrimine tututam in fraurbis iugddne cdauatȩ mdros coniu¬
gem suam ad guntrãnũ regẽ confugit. A quo be nigne susceptus:
cũ eolatuit. exsectan ut hil deb̃tus ad lrgitimam ꝑ uenir& etatem.
SITUR HILEERICUS ReX CyM abhue Aeuo sue uictã .u.¬
uillam morafetur. in pedimenta mouere p̃cipiea. parisuis ut nire disdim¬
ponit. Adquẽ cũiã ualedicturus accederem : uideus quidã priscusa sua¬
nomine quiti ad speties quo emendas familiaris erat. aduenit. Cin Peba¬
cesariem rex plande adphensa manii. ait ad medictas. Urni sacerdosulg
phrtarũ uocib repmissum non intellegit ac desiastica misteria in lidiuomn
suis sacrifitiis figurata. Hacro dicenie : uideusait. Os non haci¬

Expanded text:
irruerunt in domos Lupi et direpto omni praesidio, fingentes se illud irruerunt in domos Lupi et direpto omni praesidio, fingentes se illud in thesauro regis recondere, suis eum domibus intulerunt, intendentes Lupo minas, atque dicentes: Vivus virtutem nostram non evadet. At ille cernens se in discrimine, tutatam infra urbis Lugduni Clavati murus coniugem suam, ad Guntchramnum regem confugit. A quo benigne susceptus, cum eo latuit, expectans, ut Childeberthus ad legitimam perveniret aetatem. Igitur Chilpericus rex, cum adhuc apud supradictam villam moraretur, inpedimenta movere praecipiens, Parisius venire disponet. Ad quem cum iam vale dicturus acciderem, Iudaeus quidam Priscus nomen, qui ei ad species quoemendas familiaris erat, advenit. Cuius caesariem rex blande adpraehensa manu, ait ad me, dicens: 'Veni, sacerdus phetarum vocibus repromissum; non intelligit ecclesiastica mysteria in suis sacrificiis figurata. Haec eo dicente, Judaeus ait: Deus non
Abbreviated transcription (Latin):
tis. munerati &rgressisunt
DEUS UERO OUX CAMPATIEISIS CUMIAM OIU ADUERSIS FATGARET¬
& spoliaretur assidue & presertom abursone & beraht frido adix tremd̃
conuentione facta ut occider&ur commo uerunt exercitum contra tum:
Qa cernes brumhil dis Rggina condolins fidelissui insecutiones iniustas.
pre cangrad sẽ iuriliter. inrupit media& hostium cuntos dicra. Nolite o uiri
nolite malũ hoc facere: nolite ꝑ sequi in nocenten. nolite pro uno homine
committere prelium quosilatium regionis intereat. Haec illa loquente .
respondit ursio. Rrerde anobis omulier. subfitiat tibi subuiro tenu¬
st regnum. Nc̃ autem filius taus regnat. pegnumq eius nontua
sed nr̃ã tuitione siluatur: Tuuero recedeanobis nete ungule equorum nr̃
cumterra confodiant. Hlec & alia cum dutissime interse ꝓtulissent obt¬
nuit reginae industria nepugnarent. Tamen ab illo loco discendentes.

Expanded text:
tis, munerati regressi sunt. tis, munerati regressi sunt. IV. Lupus vero dux Campanensis, cum jamdiu ab adversis fatigaretur et spoliaretur assidue, et praesertim ab Ursione et Bertefredo, ad extremum conventione facta ut occideretur, commoverunt exercitum contra eum. Quod cernens Brunichildis regina, condolens fidelis sui insecutiones injustas, praecingens se viriliter, irrupit medios hostium cuneos, dicens: Nolite, o viri, nolite malum hoc facere, 274 nolite persequi innocentem; nolite pro uno homine committere praelium, quo solatium regionis intereat. Haec illa loquente, respondit Ursio: Recede a nobis, o mulier. Sufficiat tibi sub viro tenuisse regnum. Nunc autem filius tuus regnat, regnumque ejus non tua, sed nostra tuitione salvatur. Tu vero recede a nobis, ne te ungulae equorum nostrorum cum terra confodiant. Haec et alia cum diutissime inter se protulissent, obtinuit reginae industria ne pugnarent. Tamen ab illo loco discedentes,
Abbreviated transcription (Latin):
Multa enim & alia ornamenta que alegatis sunt exhibita ostendit.
CNIAUE CUM APUDEEANDEM UILLAM COMMORARE¬
tur. Egrdius reminsis ep̃is cum primis hildeberti proccribus
IN legationim Adl picum Regem uenit. ibiq conlocutioni facta
ut ablat& guntramni regis regno hi seconiungrar debrant inpace.
Ait hilpericus &ex : filii michi peccatis in crescentibus ñ remanser
ait michi nunc alius suꝑ est heris nisi fris mei sigibertifilius idẽ hildeber¬
t rrgis. Ideoq inom̃ibus que laborare potuero hc eres existat . Tantam
dum ad iuxero licrat michi sinr scrupulo aut discrptationẽ cuncta te¬
nere. At illigratias agentes pactionrt subscriptis ea que locuti fuerant
firma uerunt & ad hildebertum cum magnis munerib: sunt regrossi.
Quib discendentib chilpericus rex lur douualdũ ep̃m eum primis
pegnisui direxit. quidata suscrptaq oepacȩ sacramenti pactionib: q firma¬

Expanded text:
Multa enim et alia ornamenta, quae a legatis sunt exhibita, ostendit. Multa enim et alia ornamenta, quae a legatis sunt exhibita, ostendit. Denique cum apud eandem villam commoraretur, Egidius Remensis episcopus cum primis Childeberthi proceribus in legationem ad Chilpericum regem venit; ibique conlocutione facta, ut, ablato Gunthchramni regis regno, hi se coniungere debeant in pace, ait Chilpericus rex: 'Filii mihi, peccatis increscentibus, non remansernec mihi nunc alius superest haeres, nisi fratris mei Sigiberti filius, id est Childebertus rex: ideoque in omnibus quae laborare potuero, hic haeres existat. Tantum dum advixero, liceat mihi sine scrupulo aut disceptatione cuncta tenere. At illi gratias agentes, pactionibus subscriptis, ea quae locuti fuerant firmaverunt, et ad Childebertum cum magnis muneribus sunt regressi. Quibus discedentibus, Chilpericus rex Leudovaldum episcopum cum primis regni sui direxit. Qui dato susceptoque sacramento, pactionibusque firma
Abbreviated transcription (Latin):
in frastra minuitur. Legati uero cum pueris esse inpericulo
cernen¬
tes. arreptis tabulis uix ripe aclati sunt multis puerorum
Sed plurimi cuastrunt. Res autrm quafunda littoris inutx orat dre p¬
incolȩ raputrunt. Ex quibus quȩ nilius fuet  recipientos ad hildebit¬
tũ regem r&ulerunt. Oulta tamen x ius agathenscs sccum r& inutrurim
Tunc tigo nouigentũ uillã adocursum regis abitram. ibique aex missoriꝗͣ
magnum: quod ex auro gemmusq fabricauerat inquinquagita librarum
potderr osłtudit dicens. Ego hare ad exornandum atq nobilitãtum
francorũ gentem seci. Stp & plurima ad hac siuita comes suerit faciam.
aureos &iam singulorũ librarum pondere. quos imperator misit osten¬
dit habentes ab una parte igonam imperatoris pictam. & scriptam
incirculo trbe&ii constantini ꝑpa&ui augũst. ab alia uero parte haben¬
tes quadrigam & ascensorem. continentis que scriptũ. gła romanoꝵ

Expanded text:
in frustra minuitur. Legati vero cum pueris se in pericolo in frustra minuitur. Legati vero cum pueris se in pericolo cernentes, arreptis tabulis, vix ripae relati sunt, multis puerorum sed plurimi evaserunt. Res autem, quas unda litoris invexerat, incolae rapuerunt; ex quibus quae melius fuit recipientes regem retulerunt. Multa tamen ex his Agathensis secum retenuerunt. Tunc ego Novigentum villa ad occursum regis abieram; ibique nobis rex missurium magnum, quod ex auro gemmisque fabricaverat in quinquagenta librarum pondere, ostendit, dicens: 'Ego haec ad exornandam atque nobilitandam Francorum gentem feci. Sed et plurima adhuc, si vita comis fuerit, faciam'. Aureus etiam singularum librarum pondere, quos imperatur misit, ostendit, habentes ab una parte iconicam imperatoris pictam et scriptum in circulo: TIBERII CONSTANTINI PERPETUI AUGUSTI; ab alia vero parte habentes quadrigam et ascensorem contenentesque scriptum: GLORIA ROMANORUM.
Abbreviated transcription (Latin):
at ocgalliti ensib regib¬
itri ordiuersis signis.
xiri denuptus rigunde silia hil prrici
xteui orinteritu hilperici regis.
NNO IGITUR SEXTO REBNISUI FHLOEBERTUS REX REIECTA
pacer guntranini regis. cum helperico coniunctus esł. Non port mult ũ tem¬
poris gogo moritur incuius locum uuandelinus subrogatur M d̾molu
aregno guntranini fuga dilabitur. & se in fra murorũ auennicorum
munitione concludit. Apud lugdunum sinodus episcoporũ concungit᷑
o iersarũ causarum altercationes incidens. irglrgatio Resque iudicio
damnans. sinodus ad regem &cuertitua. Multa oefuga mummoli ouo
non Nulla oediscordustractans.
NTEREA LEGAPI HILPERICI REGIS QUI ANTE TRIENNIUM AT
imperatorem abitrant. Regressi sunt. nonsine gaui dampt
Nam cumi massiliensom portum propter reguni osscordias accrdere ausi
non cesent. Aga thar urbemquȩ in gothorũ regnã sita est adurntrun
Sed prius quam litus ad tingerent. Nauis acta uento in pulsa
terris.

Expanded text:
 Galliciensibus regibIV. De diversis signis. XLV. De nuptiis Rigunthae filiae Chilperici. XLVI. De interitu Chilperici regis. Anno igitur sexto regni sui, Childebertus rex, rejecta pace Guntchramni regis, cum Chilperico conjunctus est. Non post multum tempus Gogo moritur, in cujus locum Wandelinus subrogatur. Mummolus a regno Guntchramni fuga dilabitur, et se infra murorum Avennicorum munitionem codiversarum causarum altercationis incidens neglegentioresque iudicio damnans. Sinodus ad regem revertitur, multa de fuga Mummoli ducis, nonnulla de discordiis tractans. nterea legati Chilperici regis, qui ante triennium ad Tiberium imperatorem abierant, regressi sunt non sine grave damno Nam cum Massiliensim portum propter regum discordias adire ausi non essent, Agathae urbem, quae in Gothorum regno sita est, advenerunt. Sed priusquam litus attingerent, navis acta vento, inpulsa terris
Abbreviated transcription (Latin):
legitur trucidasse. Igitur qđ ds̃ homo futurus essae audipph&amtuis:
& ds̃ inquiđ & homo & quis cognouit cum : & alibi hic est ds̃ noster
& non reputabitur alius preteritum: Quimuenit omnem uam
scientia & dedit illam iacob purro suo. & is ł dilictosuo. Posthaet inter

Expanded text:
legitur trucidasse. Igitur quodlegitur trucidasse. Igitur quodEl Deus, inquit, et homo, et quis cognovit eum? Et alibi: Hic est Deus noster, et non reputabitur alius praeter eum; qui invenit omnem viam scientiae, et dedit illam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo. Posthaec
Abbreviated transcription (Latin):
cutiam & rgosanabo Adhȩc rexait Os̃ abspiritali utero fili
genuit sr̃pinum n daetate uniorẽ ñ potestate minorr̃ Dr
ipsr aat Exutero ante luciferum genuitẽ. Hunc ergo ante
scła natũ in nouissimis scłis : mundo misit sanatorẽ sicut ait ꝓp
tuus. Misit uerbum suum & sanaũ ros. Quod auttm ais qui
ipse non grner&. audi ꝓph&am tuũ dicrntem ex uoet dominica.
Numquidego quialios parere fatio : ipse non pariam: Hlec
enim depopulo quiinrum ꝑfidem renascitur. ait. Adhac iu¬
deus respondit. Num qđ os homo fieri potuit aut de mulierr
nasci uerberib: subdimorte dã nari Vd haec erigo regeta¬
cente : ne in medium ingereas. oixi. Utds̃ dĩ filius fieret homo nan suȩ sed
nr̃ae necessitatis extitit causa. dsam captiuum precato hominem diaboli
ser uitute subiectum redimere non poterat nisi hominem ad sumꝑsiss&
igo uero non de cuuangilus. & apło quat noncredis. sed&ius libris testimo¬
nia prebens ꝓprio te mucront confodiam. sicut quondam dauid gloliam

Expanded text:
i utero Filium genuit sempiternum, non aetate juniorem, non potestate minorem, de quo ipse ait: Ex utero ante luciferum genui te . Hunc ergo ante saecula natum, in novissimis saeculis mundo misit sanatorem, sicut ait propheta tuus: Misit Verbum suum, et sanavit eos . Quod autem ais, quia ipse non generit, audi prophetam tuum dicentem ex voce dominica: Numquid ego, qui alius parere facio, ipse non paream? Haec enim de populo, qui in eum per fidem renascitur, ait'. Ad haec Iudaeus respondit: 'Numquid Deus homo fieri potuit aut de mulieri nasci, verberibus subdi, morte damnare?' Ad haec rege tacentem, in medio me ingerens, dixi: 'Ut Deus, Dei filius, homo fierit, non suae, sed nostrae necessitatis extetit causa. Nam captivum peccato homine et diaboli servitute subiectum redemere non potuerat, nisi hominem adsumpsisset. Ego vero non de euangeliis et apostolo, quae non credis, sed de tuis libris testimonia praebens, proprio te mucrune confodiam, sicut quondam David Goliam
Abbreviated transcription (Latin):
detexerunt tectum & uidentes rum uinctũ catonis. inditũq: cilitio dicun.¬
ic mali factor rst & homicidiũ frcit. ideo in his ligaminib: iunc tũstrno &¬
Vocatũq interpretem scisoitant᷑ abto quid male fecerit ut tali supplicio
artar&. At ille fat&ur si homicdã .ri. omnis que criminis rrum. Tuno¬
unus extracto gladio ut caput iius librar& Dixtera in ipso ictu suspinsa¬
diriguit : niciam ad se potuit reuocarr. Tunc gladium laxans terrar de¬
ircit. Harc uidentes sotu rius clamorrꝰ in carlo dederunt. flagitantes asco ut¬
quilagere poterant dementer insinuar&. Ipsi urro inposito salutis signo¬
brachium sanitati restituit. ille uo in rodimꝰ loco conier sus tonsorato capite¬
fidelissimus monachus nunc hab&̃. Duo uõ ducos qui rum quderunt in colrͦ mes pa¬
triar rudditisunt. Qui uero contẽpserunt preciptueius. miserabiliter inipsa¬

Expanded text:
tum, et videntes eum vinctum catenis indutumque cilicio, dicuntic malefactor est et homicidium fecit, ideo in his legaminibus vinctus tenVocatumque interpraetem, sciscitantur ab eo, quid male ficerit, ut tale supplitio tur. At ille fatetur, se homicidam esse omnesque criminis reum. Tununus, extracto gladio, ut caput eius libraret, dextera in ipso ictu suspensdiriguit, nec eam ad se potuit revocare. Tunc gladium laxans, terrae deiecit. Haec videntes socii eius, clamorem in caelo dederunt, flagitantes a sanctquid agere poterent, clementer insinuaret. Ipse vero inposito salutis signobrachium sanitati restituit. Ille autem in eodem loco conversus, tonsorato capitefidelissimus monachus nunc habetur. Duo vero duces, qui eum audierunt, incolomes patriae redditi sunt; qui vero contempserunt praec
Abbreviated transcription (Latin):
licã fidem inte geseruant. Sedrexnouo nunc ingenio eam nitititur ꝑet¬
turbare. Dumdolose & adsepulchrũ marcyrũ & in hare clesus religio t
nis nrãt orare confingit. Dicit enĩ: manifeste cognoui eẽ xpm filium
gatur codicib ds̃ eẽ hru.hru. quã iniquã sintenciam. quã uene nosiutrm
ransait. haec enĩ operatur unusatq dem sp̃s diuidens unicuiq prout
uult. Quienĩ operatur quod uult. nulli cognoscit᷑ rẽ subrectus. acced¬
te autem an soaldo adhilpericum regem legatio hispaniorum est
subsecuta: quar dehilperico adhildebertum accedens in hispanis ẽ regri
desposuerat indiatores deregno fr̃is sui nenocerent aliquida

Expanded text:
licam fidem integre servant. Sed rex novo nunc ingenio eam nititur exturbare, dum dolose et ad sepulcra martyrum et in ecclesiis religionis nostrae orare confingit. Dicit enim: Manifeste cognovi esse Christum Flegatur codicibus Deus esse. Heu! heu! quam iniquam sententiam, quam venenosum rans, ait: Haec enim operatur unus atque idem Spiritus, dividens unicuique prout vult . Qui enim operatur quod vult, nulli cognoscitur esse subjectus. Accedente autem Ansoualdo ad Chilpericum regem, legatio Hispanorum est subsecuta; quae de Chilperico ad Childebertum accedens, in Hispanias est regdes posuerat, ut insidiatores 295 de regno fratris sui ne nocerent aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
usxatus maxima cunctos in regno burgundia lueratus¬
t inimicos. Cum brunihildis nrpotẽ suũ theodericun
ntcera assidisitatr motitr& ut conra theudebtũ iiquere
erercitum dicens: auasi theudbtus nonrquo iduer hudrbai
ñ qr adsistens. tandem uissu throdẽrici mouit txeratus.
q haligdcum loco nomine caratiaco. theudericꝰ cũ ixcretu castra¬
qna m& ass& ortabatur altudibus suis ut cũ throdbto pac̾e mir&¬
iasitũs theodrici inurnta occasiont. supra ꝑtadium inraraint
dicentes. Melius esse unum hominem mori quã tantum

Expanded text:
vexatis, maxime cunctos in regno Burgundiae fecit svexatis, maxime cunctos in regno Burgundiae fecit sibi inimicos. Cum Brunichildis nepotem suum Theudericum integra assiduitate moneret, ut contra Theudebertum moveret exercitum, dicens: Quasi Theudebertus non esset fissistens, tandem jussu Theuderici movetur exercitus. Quod cum loco, nomine Caraciaco, Theudericus cum exercitu castra metasset, hortabatur a leudibus suis, ut cum Theudeberto pacem inirecitus Theuderici inventa occasione supra Protadium irruunt, dicentes melius esse unum hominem moriturum
Abbreviated transcription (Latin):
urnit. Cumꝗe& artus ꝑ uius ille ͦ ubi loa fluuius t̾ran ine¬
mratur. uix tercia pars exercitus theudrici transitra aind¬
berto aldus cum nimis c&cris p̃cessiss&. ab ixercituchi¬
tharncum suis intersicituꝵ: Nec uellens exinde ruadd
dum senserat se desui gradis honore aptadio oegrad¬
dum. Ibiq merourus filus clotharii capituꝵ. Landricus
infugam uersus est. Nimia multitudone exercitus lot¬
rii into pͣlio gladio trucidatus est. Theo dericꝰ uicte
parisius in greditur. Thrudobtus pacem cũ lothario
dut ad propria. Anno x theodtrici ꝓtadius instigante¬
brunihilde throdirico iubente maior gomus substituit᷑:
nur& nimiũ argutissimus.
xstrenuus in tunctis. sedsrua illi fun gp psonal¬
iniquitas. fisco nimiũ stringens. gerebus ꝑ sonarum
ingrniose fiscd̃ ueͦllens implere. & sripsum oitare
uoscumq oegenere nobili xrprrir& totos humiliana
conabat᷑. ut nullus riperiraeur qui gradũ que arriptrat
potuiss& ad sumere. Harc & his & alis ninia sagatttate

Expanded text:
um esset arduus transitus ille ubi Loa fluvius transmeatur, vix tertia pars exercitus Theoderici transierBertoaldus cum nimis caeteros praecessisset, ab exercitu Chlotharii cum suis interficitur: nec vellens exinde evadere, dum senserat se de sui gradus honore a Protadio degradandum. Ibique Meroveus filius Chlotharii capitur, Landericus in fugam versus est, nimia multitudo exercitus Chlotharii in eo praelio gladio trucidata est. Theudericus victor Parisius ingreditur, Theudebertus pacem cum dit ad propria.¶Anno X regni Theoderici Brunichilde, Theuderico jubente, major domus substituitur. nimium argutissimus, strenuus in cunctis, sed saeva illi fuit coiniquitas, fisco nimium tribuens, de rebus personarum ingeniose fiscum vellens implere, et seipsum ditare. Quoscunque genere nobiles reperiret, totos humiliare conabatur, ut nullus reperiretur qui gradum quem arripuerat potuisset assumere. His et aliis nimia sagacitate
Abbreviated transcription (Latin):
bũ an ifirmȩ paratesunt. ascendentesq: simplicit̃ ut inmidio amnis uenirent impl&is
ad dimr auib: mergebant᷑. Tunc in periculo positi alii natando euaserunt. nom nulli

Expanded text:
infirmae praeparatae sunt, ascendentesque simpliciter, ut in medio amnis venerunt, impletis infirmae praeparatae sunt, ascendentesque simpliciter, ut in medio amnis venerunt, impletis navibus mergebantur. Tunc in periculo positi, alii nando evaserunt, nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
Obertũ regẽ abiit : cũque ixinde rigrider& ur cũ uxore & filiabus a gunthrã¬
norege conprehensus r&inrbat᷑ dicente sibi rege tua inuitatio gundo ualdum¬
adduxit ingalliis. & obhoc antuhos annos ab isti constantino polĩ. Cui ille: mũ molis¬
inquid duxtuus ipsi suserpit rum. & ma uinnione sicũ r&inuit. Nunc autini¬
pmitteme ut ad ducã ipsũ tibi. & tunc in munis ero abhis quarreputantur. michi¬
urex ait. Non ꝑmitamti abirunisi dignas luas pinas prohis quite cõmisti. At¬
ille crrnens se morte ꝓpinquũ ait. Eccefilium meũ. susciprillum & sit obses ꝓ pro¬
iis quar promitto dñõ meo regi. & nisi mũ molum adducã tibi ꝑdã paruulũ¬
neum Tunc rux ꝑmisit rum abire retento secũ eius infantulo. Aat ille ad sũptis
semorbis ecũ aruernis atq: ł lauis auennione abut. Sed astu mũ moli naues in rodano

Expanded text:
ebertum regem abiit. Cumque exinde regrederetur cum uxore et filiis, a Guntchraebertum regem abiit. Cumque exinde regrederetur cum uxore et filiis, a Guntchrarege comprehensus retinebatur, dicente sibi rege: Tua invitatio Gundovaldumadduxit in Gallias, et ob hoc ante hos annos abisti Constantinopolim. Cui ille: Muminquit, dux tuus ipse suscepit eum, et in Avenione secum retinuit. Nunc autrmitte me, et adducam ipsum tibi, et tunc immunis ero ab his quae imputantur mihirex ait: Non permittam te abire, nisi dignas luas poenas pro his quae commisistille cernens se morti propinquum, ait: Ecce filium meum, suscipe illum, et sit obses prohis quae promitto domino meo regi; et nisi Mummolum adducam tibi, perdam parvuluum. Tunc rex permisit eum abire, retento secum ejus infantulo. At ille, assumptis secum Arvernis atque Vellavis, Avenionem abiit. Sed astu Mummoli, 300 naves in Rhodano
Abbreviated transcription (Latin):
bar dis fugiens massilia morabat᷑ scilic& qoł & ipsi conscius huius causar s¬
s&. Discus siigit᷑ arege in uullo inuenti sunt crimine. Rex tamen iusst
sub custodia degere. inqua postmulta supplicia eps fanius eps obut bu
ualdus uero in insula maris sicessit exsprotans euentum rei Gunthras
uero dux cumduce gut hramni rigis rusgundo ualdidiuisit & socum
aruenno d&culit in mensũ ut ferunt argenti pondus & auri ł reliq¬
cã admatutinos signũ cõmotũ fuiss& & populus surgens ad ecclesiã conuenir&. Carlũ
quitantã lucẽ dedit ut tã quã media die omiã cernerent᷑. Quo iterum in nube suscipto
nox successit. Aque uero extra solitũ in ualuerunt. Nam tantã inundationem sigona
matronaq: circa parisius intulerins ut intra ciuitatĩ basilica sci laurentii nanfragia¬
sarpr conitingeron¬
unt bramnus quoque dux aruinũ cũ supradictis thisauris reuersus. ad hil¬

Expanded text:
bardos fugiens, Massiliae morabatur, scilicet quod et ipse conscius hujus causae fuisset. Discussi igitur a rege, in nullo inventi sunt crimine. Rex tamen jussit eos sub custodia degere, in qua post multa supplicia, Epiphanius episcopus obiit. Gundovaldus vero in insulam maris secessit, exspectans 299 eventum rei. Guntchramnus vero dux cum duce Guntchramni regis res Gundovaldi divisit, et secum in Arvernum detulit immensum, ut ferunt, argenti pondus, et auri, et reliqcam ad matutinas signum commotum fuisset, et populus surgens ad ecclesiam conveniret, coelo qui tantam lucem dedit, ut tanquam media die omnia cernerentur: quo iterum in nubem suscepto, nox successit. Aquae vero extra solitum invaluerunt, nam tantam inundationem Sequana Matronaque circa Parisios intulerunt, ut inter civitatem et basilicam sancti Laurentii naufragiasaepe contingerenGuntchramnus quoque dux Arvernum cum supradictis thesauris reversus, ad Chil
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ exercitu sigoberti cũ suis inruens. tanta stra gẽ ara dulfo cũ suis
de exercitu sigoberti fier& ut mirũ e&. magacinses in hoc plio
non fuerunt fideles: ferunt᷑ ibi plurima milia hominũ fuisse

Expanded text:
 exercitum Sigiberti cum suis irruens, tanta strages a Radulfo cum suis de exercitu Sigiberti fitur, ut mirum fuisset. Magancenses in hoc praelio non fuerunt fideles. Ferturque ibi plurima millia hominum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
patri suscipe rum quia coratuarst. Queꝰ illi ro qođ rifilii non essent. accipiens
r& inebat secum. Nunciant᷑ harcrigi cholthario. misitque fr̃i nuncios dicenb
Dimtte puerũ ut ueniat ad mi. nec moratꝰ ille iuuent᷑ frĩ direxit . Quo uis ochs¬
tharid s iussit tondi comã capitis eius dicens. Hunc ego nongeraui. Igit posteh

Expanded text:
patri, suscipe eum, quia caro tua est. Quem ille, eo quod ei filii non essent, accipiens, patri, suscipe eum, quia caro tua est. Quem ille, eo quod ei filii non essent, accipiens, retinebat secum. Nuntiantur haec regi Chlothachario, misitque fratri nuntios, dicens: Dimitte puerum ut veniat ad me. Nec moratus ille juvenem fratri direxit. Quo viso, Chlothacharius jussit tonderi comam capitis ejus, dicens: Hunc ego non generavi. Igitur post
Abbreviated transcription (Latin):
effluxit tremuit in framuro uero bur degalensisopidi ingressi¬
ptir s lupicanes deuorauerunt. ne quaqua homine m&uentes. ꝑ carlum
iudnignis discurrere uisus e. d&ua satenen sis ciuitatis incendio conere¬
nspano łhiac chilperico regi Post multa funera filiorum filius nascit.
hoc iub& rex om̃s custodias relaxari. uinctos absolui. compositio¬
esq neglegentum fisco debitas pricepit omiꝰ no non exigi. sed mag¬
umi deinceps dolũhi c intulit infans.
OUA ITERUM CONTRA TTEODORUM EPABELLA COnSur¬
gunt. &ãgundo ualdus quise filiũ chlotharii regis eẽdicrbat:
constanti nopoli ueniens massilia ẽ adurctus. De cuius origine. quar¬
am strictim libuit memorare ł liccũ natus & & ingalliis & diligenti
ura nutritus ut rigum istorũ mos est. criniũ flagellis ꝓterga dimis¬
iꝰ lit ters eruditus childeberto rigia matre ruprisenatur¬
Dicente ia: ecci inquid nepotẽtum chlotharu regis filium. & quia inuisus hab& ur¬

Expanded text:
erra tremuit; infra muros vero Burdegalensis oppidi ingressi lupi canes deforaverunt, nequaquam hominem metuentes; per caelum ignis discurrere visus est. Sed et Vasatensis civitas incendio concresunt. Dehinc Chilperico regi post multa funera filiorum filius nascitur. Ex hoc iubet rex omnes custodias relaxaris, vinctos absolvi conpositionesque neglegentum fisco debitas praecipit omnino non exigi. Sed magnum deinceps dolum hic intulit infans. ova iterum contra Theodorum episcopum bella consurgunt. Nam Gundovaldus, qui se filium Chlothari regis esse dicebat, de Constantinopoli veniens, Massilia est advectus. De cuius origine quaedam strictim libuit memorare. Hic cum natus esset in Galliis et diligenti cura nutritus, ut regum istorum mos est, crinium flagellis per terga dimissis, litteris eruditus, Childebertho rege a matre repraesentatudicente ea: 'Ecce', inquid, nepotem tuum, Chlothari regis filium; et quia invisus hab
Abbreviated transcription (Latin):
alius agricola. tercius uero ni c&ius. Iugdunensis trat. Equibus
oierbant ouo. Soluite quesumus eum. & castigatum abire ꝑmittte
uibus econtrario cum amaritudine tericus ep̃s respondebat.

Expanded text:
alius Agricola, tertius vero Nicetius Lugdunensis erat, e quibus dicebant duo: Solvite, quaesumus, eum, et castigatum abire permittite. Quibus econtrario cum amaritudine Tetricus episcopus respondebat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multis muneribus ad dagobertũ ꝑrexit. ibiq. ueniã pecens cunctaq̃
sui regnũ brittaniae ꝑtinentes leudib francorũ inlicite ꝑpeeraue¬
rant emendatũ spopondit. & semꝑse et regnũ quẽ regebat brittaniae.

Expanded text:
cum multis muneribus ad Dagobertum perrexit, ibique veniam petens, eum cuncta quae sui regni Britanniae pertinentes leudibus Francorum illicite perpedandum spondidit; et semper se, et regn
Abbreviated transcription (Latin):
e& coequans ad regnũ sigibti. Idẽq mintegritate deber& aspicere. &
quicquidꝰ ad regnũ austrasiorũ iã olim ꝑtine& hoc sigibertus rex
suae ditioni peg iuidũ reciper& & ꝑp&uo dominandu haberet excep
Iteru ad neustrasios subiunger& & chlodouei regimine subicer& ur
Sed has pactiones austrasii terrore oagoberai coacti uellent nollent

Expanded text:
esset coaequans, ad regnum Sigiberti idemque in integritate deberet aspicere; et esset coaequans, ad regnum Sigiberti idemque in integritate deberet aspicere; et quidquid ad regnum Austrasiorum jam olim pertinuerat, hoc Sigibertus rex suae ditionis gerendum reciperet, et perpetuo dominandum haberet, exceptiterum ad Neustrasios subjungeretur, et Chlodovei regimini subjiceretur. Sed has pactiones Austrasii terrore Dagoberti coacti vellent nollent
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens cũ consilio pontificũ seu & ꝓcerũ om̃sq primatus regiu sui con¬
sentientibus. sigobertũ filiũ suũ in auster regnũ sublimauit. sedemque
m&is ciuitatẽ habere ꝑmisit: hunbertũ coloniae urbis pontificẽ & ad¬
algisu ducẽ palatii regnũ gubernandũ instituit. thes aurũ łquantũ
susficer& filio tradidit. Condigne ut decuit eũ huius culmine sublima¬
uit. & qođcũq eidẽ largitus furrat : singillatim prarceptionibus ro¬
borare decreuit: drinceps austrasii eorũ studio limitẽ & regnũ franco¬
rũ contra uuinidos utiliter defensas senoscuntuR.Lxxui.
hlodo ueus denant ilde regina natus fuiss&. consilio neu strasiorum
eorũ ammonitione ꝑpactionis uinculũ cũ sigiberto filiosuo firmasse
nus eorũ ponentes insuꝑ sacramentis firmauerunt. ut neptricũ & bur¬
gundia solodato ordine adregnũ chlodouei postdagobera discessũ asspi¬
cer&. Auster uero idẽq ordine solidato quod de populo & spatio terraȩ

Expanded text:
cerum, omnibusque primatibus regni sui consentientibus, Sigibertum filium suum in Austeris regem sublimavit, sedemque Mettis civitatem habere permisit. Chunibertum Coloniae urbis pontificem, et Adalgiselum ducem palatium et regnum gubernandum instituit. Thesaurum quod sufficeret filio tradens, condigne, ut decuit, eum hujus culmine sublimavit, et quodcunque eidem largitus fuerat, singillatim praeceptionibus roborandum decrevit. Deinceps Austrasii eorum studio limitem et regnum 648 Francorum contra Winidos utiliter defensasse noscuntur. AN. DCChlodoveus, de Nantechilde regina natus fuisset, consilio Neustrasiorum, eorumque admonitione, per pactionis vinculum cum Sigiberto filio suo firmasse nus eorum ponentes insuper, sacramentis firmaverunt ut Neptricum et Burgundia solidato ordine ad regnum Chlodovei post Dagoberti discessum aspicerent: Auster vero, idemque ordine solidato, eo quod et de populo et de spatio terrae
Abbreviated transcription (Latin):
tribus mensibus risider& oratione ac iriuniis uacans. Tandem uocat rum
adsi iuiroiꝰ &ait . Uis recipere uisum cui ille ait. Voluntas inquid mea erat igno¬
ta cognosceri. Nam quȩ sit lux ignoro. unum tamen scio quod ab om̃ibus con¬
laudat᷑. Ego autem ab inicio a &atismarȩ usque nuric uidere non merui. lur
cum olio benidicto super oculos uius crueem scam facirns ait . In nomine ihi
xp̃i redep̃toris nostri aperiant᷑ oculitiu. sestatim apertisunt oculi rius:¬
Et erat admirans cernensque magnaliadĩ que in hoc mundo uidebat :
Orhinc mulier quardam quarut ipsa declamabat triahabens demonia.
adeum adductarst. Quam cum tactii sacrobenidixiss& adq exolro sacro
cruer frontieius in posuiss& rirctis demonibus purgata discissit. Sd& aliã
purllam abspũ inmundo uexatam benedictione sanauit. Cum autem
iamdius obitus rius ad propinquar&. uocauit adse prar positum monas¬
terii dicens. exibe serramintum & inrumpi parieatem &omittrnun

Expanded text:
tribus mensibus resederet, oratione ac ieiuniis vacans, tandem vocat eum ad se vir Dei et ait: 'Vis recipere visum?' Cui ille ait: 'Voluntas', inquid, 'mea erat ignota cognuscere. Nam quae sit lux ignoro. Unum tantum scio, quod ab omnibus conlaudatur; ego autem ab inicio aetatis meae usque nunc videre non merui'. Tunc cum oleo benedicto super oculus eius crucem sanctam faciens, ait: 'In nomine Iesu isti redemptores nostri aperiantur oculi tui'. Et statim aperti sunt oculi eiuet erat admirans cernensque magnalia Dei, quae in hoc mundo videbat. Dehinc mulier quaedam, quae, ut ipsa declamabat, tria habens daemonia, ad eum adducta est. Quam cum tactu sacro benedixisset atque ex oleo sancto crucem fronte eius inposuisset, eiectis daemonibus, purgata discessit. Sed et aliam puellam, ab spiritu inmundo vexatam, benedictione sanavit. Cum autem iam dies obitus eius adpropinquaret, vocavit ad se praepositum monastirii, dicens: 'Exibe ferramentum et inrumpe parietem et mitte nun
Abbreviated transcription (Latin):
tus cũ exercitu regnisui ueniens castrũ undiq circũdat exer¬
citu. Radulfusuero intrinsecus ad proeliũ fortiter p̃paratus se¬
debat. Sed hoc proeliũ sine consilio initũ est. hoc adolescentia
sigoberti regis patrauit. Cũ alii eodẽ die uellent ꝓcedere ad
bellũ. & alii in crastinũ nec unitũ habentes consiliũ grimo¬
aldus &ad algiselus duces haec cernentes sigiberci periculũ

Expanded text:
tus cum exercitu regni sui veniens, castrum undique circumdat exercitus; Radulfus vero intrinsecus ad praelium fortiter praeparatus sedebat. Sed hoc praelium sine consilio initum est. Hoc adolescentia Sigiberti regis patravit, cum alii eodem die vellent procedere ad bellum, et alii in crastino, nec unitum habentes consilium. Grimoaldus et Adalegiselus duces. haec cernentes, Sigiberti periculu
Abbreviated transcription (Latin):
clnabant. Plurimi uero remoti aseditione proprus se iaculis saue¬
abant. Reliquum uero uulgus mante nonsine grandi m&u pro gressũ
est. Quid plura ÷. Conuenitur ad conuenas. Sic enm oiximu s nom̃
urbis Omnis que falanges in sub urbana urbis campaniȩ castra
niata est. Ibique extentis tentoriis resedebat Uastabat᷑ in circutu
tota regio. Non ulli aut̃ ab exercitu quos fortior auaritiat aculrus
tenebrabat. longius ruagantes perimebantur ab in colis.

Expanded text:
clamabant. Plurimi vero semoti a seditione propriis se iaculis sauciabant. Relicum vero vulgus inante non sine grande metu progressum est. Quid plura? Convenitur ad Convenas – sic enim diximus nomen urbis – omnesque falanga in subumetata est, ibique extensis tentoriis residebat. Vastabatur in circuitu tota regio: nonnulli autem ab exercitu, quos fortior avaritiae aculeus terebrabat, longius a suis evagantes, perimebantur ab incolis.
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem domus cum uni uersis pontificibus burgundiae faronis bona¬
gelo uilla adse ueniri praecaepit. Ibique cunctis illorum iustis p&i¬
tionibus annuens s praecoptionibus roboratuꝵ.

Expanded text:
ituerat, cum universis Pontificibus Burgundie, seu et Burgundo Faronis, Bonogello villa ad se venire precepit. Ibique cunctis illorum iustis peticionibus annuens, preceptionibus roboravit.
Abbreviated transcription (Latin):
Vnus exabaris & alius expulgaris collecta multitudine. uterq in inuicem
pugnarent: tandem abari bulgaros superant: bulgaris superatis. noue̾

Expanded text:
nus ex Abaris et alius ex Bulgaris; collecta multitudine uterque in invicem pugnarunt. Tandem Abari Bulgaros superant. Bulgaris superatis, nove
Abbreviated transcription (Latin):
ori autẽ confessio fit ad saluti᷑ : sic & proph&a ait. Confitibor tibi dñe
in ecclesia magna. & inpopulo graui laudabote. Et icerum. Conficrbor
tibi in populis dñr. psalmũ dicam tibi intergentes. m&uens enĩ populũ
orix ignora s quia sacius est ut populus si que at᷑ fidem tuã quã tu
infirmitate fauras populari. Tuenĩ es capud populi non populus caput
tuum. Si enim adbellum ꝓficiscaris tu precedis cateħia hostium. &
illi quo abieris subsecuntur. Vnde melius est ut te precedente cog¬
noscant ueritatẽ quã pͣ ereunte ꝑmanrant merrorei. Nãds

Expanded text:
ore autem confessio fit ad salutem. Sic et prore autem confessio fit ad salutem. Sic et prEt iterum: Confitebor tibi in populis, domine; psalmum dicam nomini tuo inter gentes. Metuens enim populum, o rex, ignoras, quia satius est, ut populus sequatur fidem tuam, quam tu infirmitati faveas populari? Tu enim es caput populi, non populus caput tuum. Si enim ad bellum proficiscaris, tu praecedis catervas hostium et illae, quo abieris, subsequuntur. Vnde melius est, ut te praecedente cognoscant veritatem, quam te pereunte permaneant in errore. Na
Abbreviated transcription (Latin):
Burgundionibus liges micioris instituit neromanos opprimuri a xxuii.
UI AUTEAI COGNOUSSET ASSERTIONES HERETICORUMnichil eẽ.
credis. hoc qu  nos ipse dñs edocuit debis exsequi. Aic autem.
Siquis me confessus suerit coram hominib: confitrbor & egouum
coram patremeo qui est in carlis. Qui autẽ negauerit me coram
Sic & ipsis sr̃ĩs ac dilectis suis bratis apostolis. Cum di future ꝑ sẽcũ¬
tionis temptationibus docer& insinuauit dicens. Ad tenclite uobis
ab homiubus. tradent inĩ uos in concibis & insi nagogis suis flagel¬
labiat uos et ante res & presidos stabitis propt̃mr intestimoni
um illis & in om̃ibus gentibus. Iuurro cumsis rux & anullo
ad prehendi sormidas. sedicioni᷑ pauescis populi ne creatorẽ om̃i um
inpublico fatraris : Relinque hanc stulticiã. & quae cordete dicis crederi.
orr ꝓfer inplebe. Sic & enĩ beatus apłs ait. Corde enĩ credit᷑ adiusticiã

Expanded text:
Burgundionibus leges mitiores instituit, ne Romanos obpraemerent. Burgundionibus leges mitiores instituit, ne Romanos obpraemerent. Cum autem cognovisset, assertiones hereticorum nihil esse,credis hoc, quod nos ipse Dominus edocuit, debes exsequere. Ait autem: Si quis me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo, qui est in caelis; qui autem negaveritSic et ipsis sanctis ac dilectis suis beatis apostolis, cum de futurae persecutionis temptationibus doceret, insinuavit dicens: Attendite vobis ab hominibus; tradent enim vos in conciliis et in synagogis suis flagellabunt vos et ante reges et praesides stum illis et omnibus gentibus. Tu vero cum sis rex et ad nullo adpraehendi formidas, seditionem paviscis populi, ne Creatorem omnium in publico fateares. Relinque hanc stultitiam, et quod corde te dicis credere, ore profer in plebe. Sic enim et beatus apostolus ait: Corde creditur ad iustitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
cans qualiter ciuitatẽ in rumpens. ultionẽ exercer& infratrẽ:
llo quo que duce exercitum ꝑ aquar ductd̃ directum. cum multis
ferreis uectibus praecadex tibus: Erat autẽ spiraculum illius la¬
pide magno clusum quocum uectibus illis ꝑ magisterir̃ artificis
repulso : Ciuitatẽ in troeuas. illis quar demuro sagitantibus
in terga prarueniunt. Datũ autẽ demedio ciuitatis sonum
bucinȩ obsidentes portas capiunt. Apertis que pariter in gre¬
diuntur. Cum que inter duas has acies populus urbis ab utroq
ixercitu caeder&ur. Godegisilus adecdesiam hereticorum
confugit. ibique cũ epo arrianorum inter fectus est. Deni¬
que franci qui apuo go degisilum erant inunã turrim
congregant᷑. Gundobađ autem iussit ne uni quidem exipsis
ada larichum regam transmisit. interfectis senatorib
burgundi onibus Qui godegisilo consenserant. Ipse uero¬
regionẽ om̃i quȩ nunc burgundia dicitur in suo dominio restaura uit

Expanded text:
cans qualiter civitatem irrumpens, ultionem exerceret in fratrem. Illo quoque duce, exercitu per aquaeductum directo, multis cum ferreis vectibus praecedentibus, erat autem spiraculum illius lapide magno conclusum, quo cum vectibus illis per magisterium artificis repulso, civitatem introeunt: 88 illisque de muro sagittantibus, hi terga praeveniunt. Dato autem de medio civitatis sono buccinae, obsidentes portas capiunt, apertisque pariter ingrediuntur. Cumque inter duas has acies populus urbis ab utroque exercitu caederetur, Godegiselus ad eclesiam hereticorum confugit ibique cum episcopo Arriano interfectus est. Denique Franci, qui apud Godigiselo erant, in unam se turrem congregant. Gundobadus autem iussit, ne unus quidem ex ipsisad Alaricum regem transmisit, interfectis senatoribus Burgundionibusque, qui Godigiselo consenserant. Ipse veroregionem omnem, quod nunc Burgundia dicitur, in suo dominio restauravit.