comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cione̾ natt̾ta ei dandam. It faictaꝑ
ceptos ex re ꝙmeã esse uiraui restitin
mn placuit. s ⁊tum editum fetusq. pe¬
coꝵ. restituencoi ꝯstat pest iusmr̾: de¬
latum ¶It si urauero usum .f. auicꝰ
rei uł meu̾ esse uł dan mͥ epor t̾e cate

Expanded text:
ctionem in factum ei dandam. et fructus perceptos ex re, quam meam esse iuraui, restitui mihi placuit: sed et partum editum fetusque pecorum restituendos constat post iusiurandum delatum.Item si iurauero usum fructum alicuius rei uel meum esse
Abbreviated transcription (Latin):
scribit et patri ⁊ filio dandam eycep¬
tõemurisiurandi ¶S sipat̾ uiran̾it
inpeculio nichil esse filius ꝯueniripo¬
t̾it. s ⁊ pat̾ ita ꝯuemetur. uc post ad ꝗ¬
siti peculu rõħatur. ¶ Inris uirandi

Expanded text:
spondit et patri et filio dandam exceptionem iurisiurandi: si pater iurauerit in peculio nihil esse, filius conueniri poterit: sed et pater ita conuenietur, ut post adquisiti peculii ratio habeatur.Iurisiurandi
Abbreviated transcription (Latin):
sine penali accione. uł quanis aua aga
uiratũ. pretor uisumand̾ cueb̾r. ut puta
detuli is iarand̾ ⁊ uirasti inp̾tate mea
te ne esse. tuend̾ ent uisuirand̾. uñ mar¬
cella scribit. et iam de eo uirari posse. an
pregnans sit młr. uł nõ sit. et uitiiura¬
do stand̾. ¶Deniq ait. si de pesso̾e erat
metu si ꝯͣ eam nõ ibis. ꝙͣnis uere pͥgnãs

Expanded text:
el quavis alia agatur iuratum, praetor iusiurandum tuebitur: ut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum. Vnde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier vel non sit, et iuriiurando standum: denique ait, si de possessione erat metu, si contra eam, non ibit, quamuis uere praegnas
Abbreviated transcription (Latin):
te eras h̾rs scriptus ꝗstatus sui ignar ꝯ
pecimas defimcti. aut exegit ant credi
bitores ꝗt̾ ꝗ ei soluissent lib̾atos esse sim
ipsiqͥa igrorasset dñm decessisse. ¶ Caꝵ
auc sumaꝵ nõie que ad sticum ꝑuenis
peciu̾as ipse credidiss eas nõ ex maiore
ꝑte ex qua ip̃e hrs sit alienatas esse ¶
credas. te in de mortus me igrorans dedis
iccipientis no facies. n ẽĩ sĩc illud recep¬
tum est. ut debitores soluentes ei lib̾ent᷑
Itahec q̃ ꝗreceptũ ut credendo nũmos
alienares. qͣre si ulła sipło int̾ueniss

Expanded text:
te heres erat scriptus: qui status sui ignarus pecunias defuncti aut exegit aut credidbitores quidem ei qui soluissent liberatos esse, si modo ipsi quoque ignorassent dominum decessisse. earum autem summarum nomine, quae ad Stichum peruenisspecunias ipse credidisset, eas non ex maiore parte, quam ex qua ipse heres sit, alienatas esse: ncredas, deinde mortuo me ignorans dederis, accipientis non facies: neque enim sicut illud receptum est, ut debitores soluentes ei liberentur, ita hoc quoque receptum, ut credendo nummos alienaret. quare si nulla stipulatio interuenisset,
Abbreviated transcription (Latin):
sent. pactũ ꝗdem t̾m ad exceptoem ꝓ¬
desse c⁊ideo non soluta pecumia statu¬
tis pensicnib ex die stipłonis usuras de¬
teri. atq sid nc actum ẽss expressũ¬
tabat ad exceptrcem t̾m ꝓdesse pactum
oł ligatio ipso nirt nõ ⁊mutet᷑. sc emi
inmora est is aquo pecunia p̃p excert̾o¬
ne̾ peti no̾ petestisi cũm qͣncitate que
medio tp̃r colligitur stipłam᷑ cil ꝯditio
stret̾it sse est infructib id̾ ⁊ in nsuris
potest ex primi. ut ad diem nẽ solnta
poana que petit ufarar̾ noĩe ex die
in t̾posite stipulationis prestetur.

Expanded text:
sent pactumque id tantum ad exceptionem prodesse et ideo non soluta pecunia statutis pensionibus ex die stipulationis usuras deberi, atque si id nominatim esset expressutabat, ad exceptionem tantum prodesset pactum obligatio ipso iure non committetur: non enim in mora est is, a quo pecunia propter exceptionem peti non potest. sed quantitatem, quae medio tempore colligitur, stipulamur, cum condicio exstiterit, sicut est in fructibus: idem et in usuris potest exprimi, ut ad diem non soluta pecunia quo competit usurarum nomine ex die interpositae stipulationis praestetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ceul. Nespiciend ẽi est aͥn qͣntum innatũ
soim sit pessit scire eam debitum iri.
ant. Uecta est mauditorio entalu papi
stipłatus est menio puplia. spopondi ego
hicio ticia.sidie supͣ scripta silma purlio

Expanded text:
um.Respiciendum enim esse, an, quantum in natura hominum sit, possit scire eam de‹b›itu iri..Lecta est in auditorio Aemilii Papinstipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio
Abbreviated transcription (Latin):
aboł. Pecuniam ꝙͣ n̾i sine ꝯditẽne de¬
belas iussu meo ꝓmisisti ticio sub ⁊ dict¬
ne cura pendente ⁊ dic̾ce in eo statu sit ÷
ꝯdit̾re petam. annichil anmͥ acturus
ac si nulla stipło int̾ueniss pencente at¬

Expanded text:
arum.Pecuniam, quam mihi sine condicione debebas, iussu meo promisisti Attio sub condicione: cum pendente condicione in eo statu sit obcondicione petam, an nihil acturus ac si nulla stipulatio interuenisset: pendente a
Abbreviated transcription (Latin):
regains. ⁊ ego meu̾ debitorẽ tͥ ꝓmitt̾e
iisserim ni stipłata sis: cum putares eñ
ticũ cebitorem esse. ani̾n oblig̾is. sb̃sis¬
to si ꝗd̾ ulłm negͥtm meũ xtaxisti. set
ꝓprius est. ut obligari te existime̾ ñ qr
pnniam tͥ credidi hec eni nisi inter

Expanded text:
rogaueris et ego meum debitorem tibi promittere iusserim, tu stipulatus sis, cum putares eum Titii debitorem esse, an mihi obligaris? subsisto, si quidem nullum negotium mecum contraxisti: sed propius est ut obligari te existimem, non quia pecuniam tibi credidi hoc enim nisi inter
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ ipeciũam militis ꝓcurator eiꝯn
utuam de dit fidcuissoremq accepit.
exemplo eo quo situtor pupilli aut
curator uiuenis peciu̾am alt̾utrius
coꝵ creditam stipłatus fu̾it accionẽ
pot. si adutilitate̾ cuis pecunie hec ũse
sunt. aliogn ipsi seli qui contraxa t̃
non ciuitas tencbunt᷑.
accepit. no amiti̾t eact̾oem hniꝰ de¬
bite qͣntitatis in ꝙͣpignis non sufficit.

Expanded text:
Si pecuniam militis procurator eius mutuam dedit fideiussoremque accepit, exemplo eo quo si tutor pupilli aut curator iuuenis pecuniam alterutrius eorum creditam stipulatus fuerit, actionem potest, si ad utilitatem eius pecuniae uersae sunt: alioquin ipsi soli qui contraxerunt, non ciuitas tenebuntur.accepit, non amittit exactionem eius debiti quantitatis, in quam pignus non sufficit.
Abbreviated transcription (Latin):
accionẽ ꝯdicitur. s ⁊ si ex senatꝯ osili¬
te agetur ꝯpetit hec accie ułti stis au
fideiꝯmissariahi ditas restituta est a¬
gere uolz. ¶ Sine au̾s fuo nõie quis
obligattus sit. sine alieno ꝑhane ac¬
Atus factꝰ sine u̾bis siue uctum ¶
Referende sunt nb q̃dam spcͥs que dig¬
num h̾nc tractatum an hec accio ad
peticionẽ eoꝵ sufficiat. nũaui tsei criẽ
⁊ hec aliistipłatus sum. niła est in¬
pulatio an ꝯdicere .x. ꝑ hanc accionẽ

Expanded text:
dicitur. sed et si ex senatus consulto agetur, competit haec actio, ueluti si is cui fiduciaria hereditas restituta est agere uolet. Siue autem suo nomine quis obligatus sit siue alieno, per hanc actus factus siue uerbis siue coniunctim, referendae sunt nobis quaedam species, quae dignum habent tractatum, an haec actio ad petitionem forum sufficiat.Numeraui tibi decem et haec alii stipulatus sum: nulla est stipulatio: an condicere decem per hanc actionem
Abbreviated transcription (Latin):
ẜit. licet ꝯdic̾oe tencatin. mͥ doli excep¬
tione utipot̾it. qr scd̾ uoluntatem dã¬
tis m̾uni sunt ꝯsumpti. ¶Namsiego
qͣi teponens tibi dedero. cu qi mutuã
accipias nec depositũ nec mutuu est.
id̾ est et si tu q̃i mutuã peciu̾am ded̾is
ego qͣi comodatam ostendendi gracia
accepi. s mutroq casu ꝯsummptis nũ¬
mis condicioni sine deli except̾ce loc ꝰ

Expanded text:
amen doli exceptione uti poterit, quia secundum uoluntatem dantis nummi sunt consumpti.Si ego quasi deponens tibi dedero, tu quasi mutuam accipias, nec depositum nec mutuum est: idem est et si tu quasi mutuam pecuniam dederis, ego quasi commodatam ostendendi gratia accepi: sed in utroque casu consumptis nummis condictioni sine doli exceptione locus
Abbreviated transcription (Latin):
ad accipientem transiss in ꝓposito
au̾t non esse. ¶deniq ꝑ error̾e solu¬
ti ꝯtra senatꝰ ⁊sult̾ crediti magis est
cessare repetitionem.
debitorem meu̾ nissero dare peciu̾am
hoc ⁊ in ead̾ ꝑsona recipiend̾ est Et
cum excausa mandati pecinam mͥ
debeas ⁊ ꝯuen̾it ut crediti nõie eam
retineas audeat᷑ michi data pecunia
⁊ a me ad te profecta.
qqͥ ꝯsentiant. qr sue ꝑtis t̾m alienat̃o
suum mutuu̾ ded̾it. cum studiorum
causa rome ag̾et. responsumest asce¬
uola eyordinaris iuidicio esse illi sẜuei¬

Expanded text:
ad accipientem transisset: in proposito autem non esset. denique per errorem soluti contra senatus consultum crediti magis est cessare repetitionem. debitorem meum iussero dare pecuniam, hoc et in eadem persona recipiendum est, ut, cum ex causa mandati pecuniam mihi debeas et conuenerit, ut crediti nomine eam retineas, uideatur mihi data pecunia et a me ad te profecta. quoque consentiant, quia suae partis tantum alienatiosuum mutuum dederit, cum studiorum causa Romae ageret, responsum est a Scaeuola extraordinario iudicio esse illi su
Abbreviated transcription (Latin):
redd̾etur qͣnti eo locoᷤ esset. si dcm nͥ ess
qͣnͣti nbi ess ꝑticum.
ffric. Si cum suu̾ qui tͥ legato sit. qiͣ
mͥ lecatum possed̾ini ⁊ uendid̾im mor¬
tuo es posse te mͥ precũi dicere .nił. ait
qͣi ex re tua locuplecior fc̃̾s sim.

Expanded text:
redderetur, quanti eo loco esset, si dictum non esset, quanti ubi esset petitum. Si eum servum, qui tibi legatus sit, quasi mihi legatum possederim et vendiderim, mortuo eo posse te mihi pretium condicere Iulianus ait, quasi ex re tua locupletior factus sim.
Abbreviated transcription (Latin):
atus pecinam solu̾it. patri ui̾os nen¬
dicanti ulła exceptio obicietur. Set si
fiunt ꝯsumpti acreditore numani.
marcellus ait cessare ꝯdicionẽ qͥm toci¬
ens ꝯdicio catur. queciens er ea cã nu̾a¬
tisunt ex qua accio esse potuissi. si dñnuĩ¬

Expanded text:
atus pecuniam soluerit, patri nummos uindicanti nulla exceptio obicietur: sed si fuerint consumpti a creditore nummi, Marcellus ait cessare condictionem, quoniam totiens condictio datur, quotiens ex ea causa numerati sunt, ex qua actio esse potuisset, si domi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Sicibi pecuiam donassem ut tu
mͥ eand̾ cred̾es. an credita fieres dixi in
slam tales ꝯͣctus n donat̾demesse neq
pecũiam credicami donat̾oem noͥ esse
qr nõ ea mente pecinia daretur ut

Expanded text:
.Si tibi pecuniam donassem, ut tu mihi eandem crederes, an credita fieret? dixi innam talem contractum neque donationem esse neque pecuniam creditam: donationem non esse, quia non ea mente pe
Abbreviated transcription (Latin):
: Oui pecinam creditani actepturus
spopendit credicori future. in p̾tate hs
ne accipiendo se ei obstringat.
petitus ess purohoc nos ua uni. ut pꝰ
uidiciũ acceptũ ca om̾is restituenda sit.
u est c̾e ꝙ habiturus esset actor silicis

Expanded text:
m.Qui pecuniam creditam accepturus spopondit creditori futuro, in potestate habet, ne accipiendo se ei obstringat. petitus esset, puto hoc nos iure uti, ut post iudicium acceptum causa omnis restituenda sit, id est omne, quod habiturus esset
Abbreviated transcription (Latin):
mutuã pecumam. nec uoli̾us crediti
nõie ance ꝙͣ enusses sussciꝑ atq ita c̃¬
ditor qr necessitate̾ forte ꝓficiscendi ua¬
bebat deposuis ap̾te hanc eand̾ pecuni¬
am.ut siemisses crediti nõie obligata
esses. hec depositum ꝑieło est eis ꝗsusce¬
pit. Nam ⁊ ꝗrem uendendam acceꝑit᷑
Iut p̾cie ut̾etur ꝑiculo suo rem haberit¬
¶Res pignori tata pecunia soluta ꝯdi¬
sqipͣ⁊ t̾ructus exiusta causa ꝑcepti con¬
dicendi funt. Nam si coloniis post lusti᷑
epletũ fructum ꝑceꝑit condici eos ꝯstat
ĩta demũ sino̾ ex uoluntate dñi ꝑcepti
sunt. Nam siexuoluntate ꝓculdubio
cessat ꝯdicio. ¶Ca que inftuminum ĩ¬
portata sunt condici possunt.

Expanded text:
uolueris creditae nomine antequam emisses suscipere atque ita creditor, quia necessitatem forte proficiscendi habebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine obligatus esses, hoc depositum periculo est eius qui suscepit. nam et qui rem uendendam acceperit, ut pretio uteretur, periculo suo rem habebit.Res pignori data pecunia soluta  fructus ex iniusta causa percepti condicendi sunt: nam et si colonus post lustrum completum fructus perceperit, condici eos constat ita demum, si non ex uoluntate domini percepti sunt: nam si ex uoluntate, procul dubio cessat condictio.Ea, quae ui fluminum importata sunt, condici possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a fp̃e. nam credit̾ ꝯfutit eẜ eam rem que
ponde nũo m̃sura ꝯtitietur. Sic si eand̾
rem recepturi sumꝰ creditũ est. It̾ mu¬
tuum non pot̾ esse nisi ꝓficiscatur pecu¬
ꝓ ficiscat᷑. ułti si pest nuptias des ꝓmit¬
tatur. ¶Inmutui datione oportes co
ẜuus dantes peculiares nummos obli¬
gant it e̾i tale est qͣle si ueluntate cudes
pecumam. nam mͥ accio ad grit᷑. licz
mei nii no fu̾nt. ¶uerbis q̃ꝗ credi

Expanded text:
tit extra eas res, quae pondere numero mensura continentur sic, ut, si eandem rem recepturi sumus, creditum est. item mutuum non potest esse, nisi proficiscatur pecuproficiscatur, ueluti si post nuptias dos promittatur.In mutui datione oportet domlias et seruus dantes peculiares nummos obligant: id enim tale est, quale si uoluntate mea tu des pecuniam: nam mihi actio adquiritur, licet mei nummi non fu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Nogastnt ut cibi peaunam crederẽ
ego cumno haberẽ dedilance̾ tibiᷤ uł
massam auri ut eam uences.⁊ num¬
mis ut̾eris. siuendid̾is puto mutuam
tecuniam fcam. Q si lance̾ uł massa
siue cua culpa ꝑdid̾is priusꝙͣ uend̾es
utr̾ michi ancibi ꝑierit qͥois est. micħ
tis młtum inc̾esse uenalem hui hãc
lanc̾e uł massam nec ne ut si uena
suris credidi. ¶ Sit̾ de dero .x. sic ut
noue̾ debeit ꝓculꝰ ait et recte nõ am¬
plins teipso unt dete̾ qͣm noue̾. s ⁊¬

Expanded text:
m Rogasti me, ut tibi pecuniam crederem: ego cum non haberem, lancem tibi dedi vel massam auri, ut eam venderes et nummis utereris. si vendideris, puto mutuam pecuniam factam. quod si lancem vel massam sine tua culpa perdideris prius quam venderes, utrum mihi an tibi peritis multum interesse, uenalem habui hanc lancem uel massam nec ne, ut, si uenalsuris credidi.Si tibi dedero decem sic, ut nouem debeas, Proculus ait, et recte, non amplius te ipso iure debere quam nouem. s
Abbreviated transcription (Latin):
stipuler.puto pupillo eum sꝑandũ
mos meos tuo nõĩe dedero issuc cuosab¬
sente te.⁊ignorante. arito scrib ad ꝗ¬
sn̾iamnec dubitati ꝗn simca pecum¬
amn tuo nole uoluntate tua dedere. tͥ
adgrit᷑ oblig̾o cum cotidie credituri
ut m̾r noĩe creditor mutue̾ futuro
debitori nr̃o. ¶ Deposui ap̾te .x. peͦa¬

Expanded text:
stipuler, puto pupillo eum conparanmos meos tuo nomine dedero velut tuos absente te et ignorante, Aristo scribit sententiam nec dubitari, quin, si meam pecuniam tuo nomine uoluntate tua dedero, tibi adquiritur obligatio, cum cottidie credituri ut nostro nomine creditor ‹numer›et futuro debitori nostro.Deposui apud te de
Abbreviated transcription (Latin):
merat pecuniam s nõ ałi obligabit
accipiente̾ ꝙͣ si extitiss casus inquẽ
obligacio collata fuissaułci si donator
ꝯualuuss aut is ꝗ accipiebat prior de¬
cessiss ⁊ cum pecuma daret᷑. ut aliꝗd
fieret ꝙͣdu inpendenti ess id futuruta
esse cessarit obligatio.cum uero c̾tum
esse cepiss futurum id nẽ esse obligali
ꝗ accepusi. ulti sitico decem tedero ut
sticum intra bealendas manumisset.
ante beał. nlłam accionẽ habro. post
kał. ita temũ agere pot̾o simanumisso
nõ fu̾̃it. ¶ Si pupillꝰ sinc tutoris auͣcta

Expanded text:
merat pecuniam, sed non aliter obligabit accipientem, quam si exstitisset casus, in quem obligatio collata fuisset, ueluti si donator conualuisset aut is qui accipiebat prior decessisset. et cum pecunia daretur, ut aliquid fieret, quamdiu in pendenti esset, an id futurum esset, cessabit obligatio: cum uero certum esse coepisset futurum id non esse, obligabitur qui accepisset: ueluti si Titio decem dedero, ut Stichum intra calendas manumitteret, ante kalendas nullam actionem habebo, post kalendas ita demum agere potero, si manumissus non fuerit.Si
Abbreviated transcription (Latin):
quo minꝰ id ꝑficiatur. s si religio sus
locus iam factus sit. poncifices eyplo¬
rare debent quatenus salna religiõe
tesiderio reficiendi oꝑis medendum
.i. d rebus creditis ⁊ et certion

Expanded text:
quominus id perficiatur.Sed si religiosus locus iam factus sit, pontifices explorare debent, quatenus salua religione desiderio reficiendi operis medendum DE REBUS CREDITIS SI CERTUM
Abbreviated transcription (Latin):
principale est ꝯditũ est idẽ capd̾ ciuiꝯ
ymago sit u̾n crgnoscitur. Cum uero
impetrat᷑ ut reliꝗe transferautur de¬
sunt locus religiosus esse.
deducit᷑ que ⁊̃ o̾e creditum solet p̃ced̾e̾
cum hona soluendo non sint.

Expanded text:
caput, cuius imago fit, inde cognoscimur. cum autem impetratur, ut reliquiae transferantur, desinit locus religiosus esse. deducitur, quae etiam omne creditum solet praecedere, cum bona soluendo non sint.
Abbreviated transcription (Latin):
sura ꝯsistunt.q̃m eaꝵ dat̾e̾ne possimiꝰ
in creditu ire qr ingn̾e suo funtionẽ
Nam incet̾is reb ideo increditum ire nͥ
possumꝰ. qr aliud ꝓ alio inuito credito¬
ri solui noͥ possunt. ¶ apellata est at
mutui dacio ab eo q de meo tuum fit.
⁊ ĩo sino fiat cuu̾ non nascit᷑ obligato

Expanded text:
possumus in creditum ire, quia in genere suo functionem nam in ceteris rebus ideo in creditum ire non possumus, quia aliud pro alio inuito creditori solui non potest.Appellata est autem mutui datio ab eo, quod de meo tuum fit: et ideo, si non fiat tuum, non nascit
Abbreviated transcription (Latin):
Iõp. ¶ Iuod sinlła tos ess cunc omnen
inpensam pre̾m p̾rare defe. acilicinus
sit. maricũ in qͣntũ fac̾e̾ pot̾ ꝓ hoc ꝯue¬
nirine iniuria uid̾etur eia qͣndam eiꝯ¬
uxorem insepultam relinqui.
to recte agit. reddita dote pr̾em obliga¬
tum hab utiq au̾t si cum marito ac¬
cum fu̾it is eomuiꝰ pr̃i młiens resticu
õp Contra quoqne ꝙ pater Iturꝰ est¬
infumꝯ filie ĩpendit aut alio agente
secum fim̾aria p̾sticit ipse accione de
dote amarico recepit. s si emãcipata
inmatͥmonio dececat ⁊lacuros hr des
quam lucratus est.
enũ uł ancillam sepeliut. h̾t adu̾sꝯ
dñm fim̾ariam accõem. ¶ hec accio
no est annua s ꝑpetua. ⁊ ħ̾rdi cet̾ĩsq
successorib et insuccessores datur.
demde iuctus in restitutoe nõ de dux̾it
ꝙ inpend̾it utilem esse ei fim̾ariã. Si
eodem mon̾ico cpris uir ⁊ uyor decesẜis
lab̾o ait in hrdemiri ꝓportõe docis da¬
dam hac accione̾. qm̃ id ipsum dons

Expanded text:
inum.Quod si nulla dos esset, tunc omnem inpensam patrem praestare debere Atilicinus sit, maritum in quantum facere potest pro hoc conueniri, ne iniuria eius videretur quondam uxorem eius insepultam relinqui. to recte agit: reddita dote patrem obligatum habet. utique autem, si cum marito actum fuerit, is eo minus patri mulieris restituContra quoque quod pater in funus ‹fi›liae inpendit aut alio agente secum funeraticia praestitit, ipse actione de dote a marito recipit.Sed si emancipata in matrimonio decedat, collaturos heredes quam lucratus est. enum uel ancillam sepeliuit, habet aduersus dominum funerariam actionem.Haec actio non est annua, sed perpetua, et heredi ceterisque successdeinde uictus in restitutione non deduxerit quod impenderit, utilem esse ei funerariam.Si eodem momento temporis uir et uxor decesserit, Labeo ait in heredem uiri pro portione dotis dandam
Abbreviated transcription (Latin):
loci ꝯsequatur. ¶ Si cu uestim̾ta iegãi¬
tur simfiꝯ crogata sunt. utilem acci¬
on̾e inħ̾rdem dandã placuit. ⁊ prunle¬
gnim fimerarium. de mortuo infe
mortnũ inferre inuitote ei nis ẽ quo
sepelne liceat ium fĩ uero ¶ Q infetẽ¬
dimortuu nis ht no ꝓhitet᷑ inferre.
ꝓibeatur. sine mitin̾e arceatur. ¶hoc¬
au̾s int̾dc̾o ce mortuo inferendo dñs

Expanded text:
estimenta legantur, si in funus erogata sint, utilem actionem in heredem dandam placuit et priuilegium funerarium. DE MORTUO INFERmortuum inferre inuito ‹t›e ius est, quo sepelire liceat, uim fieri ueto.' Qui inferendi mortuuprohibeatur siue itinere arceatur.Hoc interdicto de mortuo inferendo dominus
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. P roinde mutui datio int̾eum
pendes ut expest fc̾o ꝯfirmet᷑. nłn si dẽ
tibi mutuos nu̾mos.ait si ꝯdicio aliqͣ
qr hicis exdie adite he̾ditatis uitencur.
nũmi sulisse. ut credita pecunia peti
pessit. Nam uiliamis ait. ⁊ tradicees
ab hr̃de ft̃as ad io tp̃s redigi quo ħroi¬
tas adica fu̾it cum repudiatum sit le¬
gatum aut appositum
lp Certi aditie⁊petit ex ei cnsa er
õi obligatde ex qua c̾cum petit᷑. siue
modo presens sit obligo̾. Cetm si in
diem sit uł sub ꝯit̾de e blig̾o an̾ diẽ
uł ⁊dic̾o̾em non pot̾o agere. ¶Cõpetit
hec accio eiam ei legati cauia ⁊ er

Expanded text:
o.Proinde mutui datio interdum pendet, ut ex post facto confirmetur: ueluti si dem tibi mutuos nummos, ut, si condicio aliqua quia heredis ex die aditae hereditatis uidentur nummi fuisse, ut credita pecunia peti possit. nam Iulianus ait et traditiones ab herede factas ad id tempus redigi, quo hereditas adita fuerit, cum repudiatum sit legatum aut adpositum.Certi condictio competit ex omni causa, ex omni obligatione, ex qua certum petitur, siue modo praesens sit obligatio: ceterum si in diem sit uel sub condicione obligatio, ante diem uel condicionem non potero agere.Competit haec actio etiam ex legati c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊titulum ꝑmisit. Cm̃s el contract.
quos alienam fidem secuti institium
⁊plectitur. sami ut .ł .i. qͣstioñ. celsus:
ait. credendi gn̾alis a ꝓue eit. Iteo sub
hoc titulo pretor ⁊ de crmecato et ups¬

Expanded text:
titulum praemisit: omnes enim contractus, quos alienam fidem secuti instituimus, conplectitur: nam, ut libro primo quaestionum Celsus ait, credendi generalis appellatio est: ideo sub hoc titulo praetor et de commodato et
Abbreviated transcription (Latin):
fuce̾ nõ possu̾̃t. int̃ dicto mͦ de mortuo in¬
si entuł it nõ faciet iustũ sepulcruni
quo de uire dñii qr aget. Sad̾q sunt
insocis ꝗ infund̾ cc̾em iniuto socio mor¬
tuũ inferre uult. Nam p̃p ncilitatem
publicam ne insepulta cadau̾a iace¬

Expanded text:
facere non possunt, interdicto tamen de mortuo insi intulerit, non faciet iustum sepulchrum, qin socio, qui in fundum communem inuito socio mortuum inferre uult. nam propter publicam utilitatem, ne insepulta cadauera iace
Abbreviated transcription (Latin):
ab hostib omnia tesinut religiosa uł
sacra esse sĩc h̾oies lib̾iꝰ inẜuitute ꝑue¬
niunt ꝙ si abhac calamitate fu̾int.
lib̾ata qĩ quondam post liminio reu̾¬
sa pristino statin restitiumtur.
corꝑis causa ułuci unguentoꝵ eroga¬
tum est p̾ciũ loci in quo definictꝰ hu¬
matus est. ⁊ siqua uestiaria sunt. uł¬

Expanded text:
bus, omnia desinunt religiosa uel sacra esse, sicut homines liberi in seruitutem perueniunt: quod si ab hac calamitate fuerint liberata, quasi quodam postliminio reuersa pristino statui restituuntur. corporis causa ueluti unguentorum erogatum est, et pretium loci in quo defunctus humatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
cegitaret in de alio postea itansferre in¬
agisꝙ tp̃us gr̾a deponere quã ꝙ ib i:
sepelires morcuum ⁊ quasi et̾na se de dare
destinareerit. manebit locus profanus.
alist̾. Sipłes sint dñ enis loci u̾ͥ mor¬
cuns infertur e̾s osentut debens cũ eyner
inferãt᷑. Nam᷑ ip̃is dñis q̃mb recte ibi
reliꝗe inferantui: fiet sepulcrũ. siu̾ ncħ
eoꝵ inferat᷑. er̾ monium̃tũ memorie ca

Expanded text:
cogitaret inde alio postea transferre magisque temporis gratia deponere, quam quod ibi sepeliret mortuum et quasi aeterna sede dare destinauerit, manebit locus profanus.ni eius loci, ubi mortuus infertur, omnes consentire debent, cum extranei inferantur: nam ex ipsis dominis quemlibet recte ibi reliquiae inferantur, fiet sepulchrum, si uero nihil eorum inferatur, erit monumentum memoriae ca
Abbreviated transcription (Latin):
ci atq si muic intra etatẽ essent. ¶Uen¬
dentib curatocib minocis fundũ emp¬
tor extitit. luci ꝯ cici ꝯ⁊ sex fere annus pos¬
sedit.⁊ longe lateq rem meliore̾ fecit. Qro
cum sinc ydonei curatores anminor adu̾¬
tuend̾.nisi mnaluit om̃s expensas qͣs bona
fide emptor fecisse se ꝓbau̾it ei pr̃are. ma¬
xime cum sit ei ꝑatum ꝓitẽ auxiliu̾
curatotib eiꝯydoneis ꝯstitutis.

Expanded text:
ci atque si nunc intra aetatem essent. Vendentibus curatoribus minoris fundum emptor extitit Lucius Titius et sex fere annis possedit et longe longeque rem meliorem fecit: quaero, cum sint tuendum, nisi si maluerit omnes expensas, quas bona fide emptor fecisse adprobauerit, ei praestare, maxime cum sit ei paratum promptum auxilium curatoribus eius idoneis constitutis.
Abbreviated transcription (Latin):
ciando post diem quo placu̾at esse ꝯmis¬
sum. ⁊ preciũ petento recessisse alege iudeᷤ.
mag̾ qͣmᷤᷤ creditor pignꝰ distraxisset.
post mort̾e̾ tebitoris die selut̾ͥois finita.
Qͥa tñ lex ꝯmissoria displicebat ei. ꝓnu̾¬
ciauit eam unt̾. restituendam. Meuit
⁊ illud ĩꝑatore̾ ꝙ pricres tutores nõ res¬
que ominisissent manentes inpt̃ate. t̾c

Expanded text:
tiando post diem, quo placuerat esse commistiando post diem, quo placuerat esse commissum, et pretium petendo recessisse a lege sua uimagis quam si creditor pignus distraxisset, post mortem debitoris die solutionis finita. quia tamen lex commissoria displicebat ei, pronuniavit in integrum restituendam. movit etiam illud imperatorem, quod priores tutores, qui non resquae omississent manentes in potestate, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
fuccurrere oꝑt̾e.certi iiris sit. cessabit
miẜatio etatis ad medioerem pena iudi¬
cem ꝓdux̾it S ut ad leg̾. inlie te adult̾¬
iis chociendis p̃cepta ueniamꝯ. utiq n¬
uula tep̾catio adult̾ii pene est.si se mĩor
annis ad ult̾um fateatur. dixi ⁊ nec si ꝗd
p̃cunniie ꝓꝯꝑto strupe acceꝑit. aũ do¬
mũ prebi̾nt ad id strupũ adult̾iuue
ineam ꝯmitend̾.⁊ nõ sit etatis excasat᷑o
adu̾sꝰ p̾cepta legum ei ꝗ dum loges ĩ¬
nocat. contra eas commitat.
ut si intra duos m̃ses ab empt̾oe. reliꝗ
p̾cu ꝑtem dimidiam n̾o̾ soluiss anẽp¬
tus ess. It̾ si intra alies duos menses re
defincto. rutiliana pupillaris etatis suc¬
cesfat. cui9 tutores in solone cessau̾ant
uenditor denũciatõib tutorib sepe da
tis. post annu̾ eand̾ posso̾em claudiot
hele macho uendid̾at. pupilla inint̾.
restitui desid̾abat. uicta tam ap̾ pretorẽ
ꝙͣ ap̾prefectũ urb̃ ꝓuecau̾at ꝑutabam
earõne restitiueam. ꝙ uenditor denu̾¬

Expanded text:
uccurrere oportere certi iuris sit, cessabit miseratio aetatis ad mediocrem poenam iudicem produxerit. sed ut ad legis Iuliae de adulteriis coercendis praecepta ueniamus, utique nulla deprecatio adulterii poenae est, si se minor annis adulterum fateatur. dixi, nec si quidit, aut domum praebuerit ad stuprum adulteriumve in eam committendum: et non sit aetatis excusatio adversus praecepta legum ei, qui dum leges invocat, contra eas committit.ut si intra duos menses ab emptione reliqui pretii partem dimidiam non solvisset, inemptus esset, item si intra alios duos menses reldefuncto Rutiliana pupillaris aetatis successerat, cuius tutores in solutione cessaverunt. venditor denuntiationibus tutoribustis post annum eandem possessionem Claudio Telemacho uendiderat. pupilla in integrum restitui desiderabat: uicta tam apud praetorem quam apud praefectum urbi prouocauerat. putabam ea ratione restitui eam, quod uenditor denun
Abbreviated transcription (Latin):
ta accio esse dicet. ¶ħ quoꝵ ut siꝑ dila¬
t̾ccui uidicis effcm sit. ut accio exima¬
cumue agendi pt̃atem no̾ faciat. Nam
id egit litigator. ne secum agat᷑ dum
udic̾e corruꝑit. Cact̾o exemipta sic erit
accipienda. si defut ag̃e posse. ⁊ adicitur
fã delo malo ip̃Ꝯ. uicelicet. ut si delꝯ ciꝯ
int̾uen̾is nec ei succͣrat᷑. Ip̃is ei delin q̃niti

Expanded text:
ta esse dicetur'. hoc quo? ut si per dilationes iudicis effectum sit, ut actio eximacumue agendi potestatem non faciat': nam id egit litigator, ne secum agatur, dum iudicem corrumpit.Actio exempta sic erit accipienda, si desiit agere posse.Et adicitur: 'sine dolo malo ipsius', uidelicet ut, si dolus eius interuenit, ne ei succur
Abbreviated transcription (Latin):
capiebat decesẜ̾it.⁊ hr̾s impleu̾it usuca¬
pione̾. equĩi est rescindi ꝙ postea usuc¬
aptimi est. ut cad inh̾rdib ꝗ inusuea¬
piene succedunt. ẜuanda sint. qr pesses¬
sio defuncti qͣi quinctim desienditad
h̾redem.⁊ płmq nõ dum heditate adi¬

Expanded text:
capiebat decesserit et heres impleuerit usucapionem, aequum est rescindi quod postea usucaptum est, ut eadem in heredibus, qui in usucapionem succedunt, seruanda sint: quia possessio defuncti quasi iniuncta descendit ad heredem et plerumque nondum hereditate adi
Abbreviated transcription (Latin):
de hus qui inẜintute fuerint.
post lminũ reu̾sis succurrit᷑ aut ibi
tinentur. Ego au̾t.⁊ nomine eiꝰ ꝗ in
hostiu̾ pc̾ate est. si curator ut płr̃q
fuit bonis ꝯstitutꝰ auxiliũ ꝯper̾e exis¬
tio. ¶Non minꝯ aut ab hostib capto
qͣm ibi naco ꝗpost liminiũ ht succur¬
sum uitet᷑ ¶ Si dampni infertimis¬
sꝯ sit inhedes militis siꝗdem presente
eo. iussit pͥtor possid̾i non restituit᷑. Si
uero absente eo. dicend̾ est sfucniri ei

Expanded text:
de his qui in seruitute fuerint. postliminio reuersis succurritur aut ibi tinentur. ego autem etiam nomine eius, qui hostium potitus est, si curator ut plerumque fuerit bonis constitutus, auxilium competere existimo.Non minus autem ab hostibus capto quam ibi nato, qui postliminium habet, succursum uidetur.Si damni infecti missus sit in aedes militis, si quidem praesente eo iussit praetor possideri, non restituitur, sin uero absente eo, dicendum subueniri ei
Abbreviated transcription (Latin):
sit restitin denegand̾ id auxiliũ ꝙ tutor
delicto caret. ¶ curator adolescentium
predia ꝯũia sibi ⁊ his quoꝵ curam a̾mi¬
nistrabat uendidit. q̃ro si decreto pͥtoris
adolescenteᷤ inut̾. restituti fu̾int. an oa¬
tenꝯ uenditio rescindenda sit. qͣtenꝯ ad
nus rescindi nisi emptor a toto ꝯͣctu uel̾
discedi. ꝙ ꝑtem emptarꝯ nõ ess. It̾ q̃ro.
emptor utru̾aseio ⁊ simphronio pupilł
p̾cium cum usuris reciꝑe deb̾et. an uero

Expanded text:
d auxilium, quod tutor delicto uacaret.Curator adulescentium praedia communia sibi et his, quorum curam administrabat, uendidit: quaero, si decreto praetoris adulescentes in integrum restituti fuerint, an eatenus uenditio rescindenda sit, quatenus anus rescindi, ndiscedi, quod partem empturus non esset. item quaero, emptor utrum a Seio et Sempronio pupillis pretium cum usuris recipere deberet an uero
Abbreviated transcription (Latin):
nincłis est. si deffeneat᷑. cessat restitutio.
implere. dium ap̾ hostes est. ł amplio
nec post hinimo reu̾sꝰ recuꝑabit ꝑ
ꝗ fuer̾it inpetestate captiui. usu rem
acgrere possunt. ex re peculi ari. ⁊ equ̾u
erit exhac clausula presentib .i. ꝗnõst̃¬

Expanded text:
uinculis est si defendatur, cessat restitutio.Iimplere, dum est apud hostes: hoc amplius nec postliminio reuersus reciperabit per qui fuerunt in potestate captiui, usu rem adquirere possunt ex re pecul‹i›ari: et aequum erit ex hac clausula praesentibus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
licet n̾o deffendant᷑. inbo. cm̃ mitti. de¬
sfendi au̾t. no is uicet᷑ auꝯse deffensr
ing̾it. s ꝗ qͥsitus ab actore.nõ est ceffens¬
Ndefuturꝰ plenaq deffensio accipiet᷑
si ⁊ iudiciũ noͦ detractet᷑. ⁊ iudicatũ sc̃bu
si nemo fit ꝗun t̾rogari pot̾. Ita c̃i ab sens
deffendi no̾ uidotmn: si actor ultro in t̃płł¬
at. nec ꝗsꝙͣ deffent̾oi se offerat eaq tes¬
tat̾de ꝯplecti oportet.Sic̃ gͥdampno eoᷤᷤ
affiq nõ uult. ita lucrii fac̾e̾ nd patit᷑.¬

Expanded text:
licet non defendantur, in bona tantum mitti.Defendi autem non is uidetur, cuius se defensor ingerit, sed qui requisitus ab actore non ‹est› defensioni defuturus, plenaque defensio accipietur, si et iudicium non detrectetur et iudicatum solusi nemo sit, qui interrogari potest. ita enim absens defendi non uidetur, si actor ultro interpellat nec quisquam defensioni se offerat: eaque testatione complecti oportet.Sicut igitur damno eos adfici non uult, ita lucrum facere non patit
Abbreviated transcription (Latin):
hiis casib resficutͥois auxsliũ maiotib ꝯ
damꝰ. in ꝗb pei. rei dum caxat ꝑseq̃nde
grã querunt᷑. nõ cum lucri faciendi
exalit̾iꝯ pena uł dampno auxilium.
sibi impertiri desiderant.
suum feciss aut ꝙ nẽ utendo sit aͥmis¬
sum ꝯsecutus acc̾one ue qͣ solutꝰ ob id
ꝙ dies eiꝯ exient. cuni ab sens no defen

Expanded text:
itutionis auxilium maioribus damus in quibus rei dumtaxat persequendae gratia queruntur, non cum et lucri faciendi ex alterius poena uel damno auxilium sibi impertiri desiderant. suum fecisset, aut quod non utendo sit amissum consecutus, actioneue qua solutus ob id, quod dies eius exierit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯducit. sarcinulas ꝯponit. q̾rit ad uo¬
catum.nam eum ꝗ differt restit̾dem
nõ esse audiendum neracius scribit.
nenitur. s neccͣitate reꝵ impe dicis. to¬
tumq istud arbitͥo pretoris te̾ꝑabitur.
.i.ut ita demũ resticuat. si non necli¬
gentia. s tp̃ris angustia ñ potuert̾ lite̾¬

Expanded text:
conducit, sarcinulas componit, quaerit aduocatum: nam eum, qui differt restitutionem, non esse audiendum Neratius scribit.uenitur, sed necessitate rerum impeditis. totumque istud arbitrio praetoris temperabitur, id est ut ita demum restituat, si non neglegentia, sed temporis angustia non potuerunt lite
Abbreviated transcription (Latin):
titutio ꝯcedatur. Mrito nec e̾i sufficit.
semꝑ in possone tonoꝵ eiꝯ muicti. quia
int̾dum spe̾s e̾e pot̾it. ut in bonis latitan¬
tis micti ne̾ possic. aut nõlatitet. finge
mini dum aduocattes postulat die̾ exis¬
se. uł tum alia mora iudicu ꝯtigit.

Expanded text:
cedatur: merito, nec enim sufficit semper in possessionem bonorum eius mitti, quia ea interdum species esse potest, ut in bonis latitantis mitti non possit aut non latitet: finge enim, dum aduocationes postulat, diem exisse, uel dum alia mora iudicii contingit.
Abbreviated transcription (Latin):
cñ puco ⁊ ipsi succurrend̾. ¶ait p̾tor.
aut cum eum inuitũ iniꝯ uecare nõ
licet. n deffende̾t᷑. ¶hec clausula ad coc
ꝑtinz quos more maioꝵ sine frande ni
ius uocare no̾ licet. ut ꝯsulem p̾torem.
S nec ad eosꝑtin hoc ed̾cm quos pͥ¬
tor ꝓhibet sine ꝑmissu suo uocał. qͥm
adicus potuit ꝑmite̾. patronos puta.
⁊ ꝑentes. ¶ deinde adiecit. n ceffend̾e¬
ad eum ꝗ absens ꝙusu cep. q̃m plene

Expanded text:
n puto etiam ipsi succurrendum.Ait praetor: 'aut cum eum inuitum in ius uocare non liceret neque defenderetur'. haec clausula ad eos pertinet, quos more maiorum sine fraude in ius uocare non licet, ut consulem praetorem sed nec ad eos pertinet hoc edictum, quos praetor prohibet sine permissu suo uocari, quoniam aditus potuit permittere: patronos puta et parentes.Deinde adicit 'neque defenderead eum, qui absen
Abbreviated transcription (Latin):
tes exinde legitime.qr agnatis deferunt᷑.
qr desunuit e̾e familia mutata. ex nouis
ut ccce defferuꝑs h̾rditate̾. senatꝯ⁊ sulta
matͥ. ⁊ filio ¶Inuitiaꝵ ⁊ acconum ex de¬
licto auouentiũ oblig̾ones cum capite
amibulant. ¶ Silistate acẽpta capitis

Expanded text:
tes exinde legitimae, quia adgnatis deferuntur, qui desinunt esse familia mutati. ex novis ut ecce deferunt hereditatem senatus consulta matri et filio. Iniuriarum et actionum ex delicto venientium obligationes cum capite ambulant. Si libertate adempta capitis
Abbreviated transcription (Latin):
int. restitut̾ois tancu̾dem tpris pr̾andũ
qͣncum suꝑ erat. T̃u ꝗd de eo putas ue
tate ꝯtingunt. cet̾m siue a̾missione ci¬
uitatis suic nb̾tatis ammissione ꝯtigas
capitis dimiutis cessabit edc̾m n pos¬
sunt hu penitus ꝯueniri. Dabit᷑ plane
siam ꝑiide obligabitur.ut filiꝰ famis.¬
Nenio delictis exuit᷑. qͣnis capite mi¬
mitus sit ¶ Ciꝗdebiterem suu̾ arrognĩ

Expanded text:
integrum restitutionis tantundem temporis praestandum, quantum supererat: tu quid de eo putas uelitate contingunt. ceterum siue amissione ciuitatis siue libertatis amissione contingat capitis deminutio, cessabit edictum ‹n›eque possunt hi penitus conueniri: dabitur plane nam perinde obligabitur ut filius familias.Nemo delictis exuitur, quamuis capite minutus sit.Ei, qui debitorem suum adrogauit,
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam implorart posse.
tib rem pupillarem bona fide uendidit
denũciante tñ macre emptorib. Ero
cum urgentib creditorib distracta sit
nec de sordib tutoris m̃ito ꝗcꝙͣ dici p᷑.¬

Expanded text:
mplorare posse. ribus rem pupillarem bona fide uendidit, denuntiante tamen matr‹e› emptoribus: quaero, cum urguentibus creditoribus distracta sit nec de sordibus tutoris merito quippiam dici p
Abbreviated transcription (Latin):
saui .i.x. ad̾. Amissione cuntatis fit cai¬
ꝑitis dimuintio. ut in aqͣ ⁊ igin int̾dict̾de
ꝗceficiunt. capite minuunt. defic̾e au̾t
dicint᷑ ꝗ ab hui quoꝵ sub unꝑio sunt de¬
sistunc.⁊ in hostium nu̾o se ꝯferu̾t.S ⁊
hu quos senatꝰ hostes uidicauit. uł re¬
legati. utiqi usq ad eo ut citace aͥmit¬
mnuto ꝑeant. ⁊ primũ de ea capitis di¬
minuc̾de que salua aiuitatt accidit. ꝑ ꝙͣ
publica iura nõ int̾uerti ꝯstat. sa ma¬
nere ingra̾tum aił senattiẽ uł iudicẽ¬

Expanded text:
ad edictum.Amissione ciuitatis fit capitis minutio, ut in aqua et igni interdictione.Qui deficiunt, capite minuuntur deficere autem dicuntur, qui ab his quorum sub imperio sunt desistunt et in hostium numero se conferunt, sed et hi quos senatus hostes iudicavit, vel relegati utique, usque adeo ut civitatem amitminutione pereant: et primo de ea capitis deminutione, quae salua ciuitate accidit, per quam publica iura non interuerti constat: nam manere magistratum uel senatorem uel iudice
Abbreviated transcription (Latin):
secuntur. placet minui capite.cum ĩ
aliena pt̾ate sunt. ⁊cum familia mu¬
tau̾nt ¶smancipato filio ⁊ cet̾is ꝑ¬
sonis capitis diminutio manifesta ac¬
cidit. cum emancipari neme possis. nisi
immagiariam ẜuiłe̾ cͥani deductus
Ałr atq cum ẜuus manu miticur.

Expanded text:
placet minui caput, cum in aliena potestate sint et cum familiam mutauerint. ‹E›mancipato filio et ceteris personis capitis minutio manifesto accidit, cum emancipari nemo possit nisi in imaginariam seruilem causam deductus: aliter atque cum seruus manumittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. ne inospitus prebendis hon̾et
rumciam. ut imꝑator m̃. cum patre¬
senatum cracta ⁊ messala ꝯsulibus
censuisse. futͣm ut siquid̾ uxores eoꝵ
qui adofficia ꝓficiscunt᷑ delinqus. ab
ipis ĩo ⁊iundicta exigtt. C añquã

Expanded text:
oportet, ne in hospitiis praebendis oneret prouinciam, ut imperator noster cum patsenatum Cotta et Messala consulibus censuisse futurum, ut si quid uxores eorum qui ad officia proficiscuntur deliquerint, ab ipsis ratio et uindicta exigatur.Antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ess penam .x. praret. ciciuis lotator seio
ꝯductori. uł senis ꝯductor ticio suntta tẽ¬
ꝑa locat̾ois disced̾e uellet eq .x. cicio loca
ne selu̾et. an sine metii pene expelliposs
pulat̾ce penau de solene pensionũ ta ueri¬
simile esse ita ꝯuenisse ce nõ expellen do
colono intra tp̾ra pre finita. si pensionibꝰ
paru̾erit ut eportet cołes.⁊ ideo si penam

Expanded text:
s locator Seio conductori: uel Seius conductor Titio, si intra tempora locationis discedere uellet, aeque decem Titio locatnon solueret, an sine metu poenae expelli possipulatione poenali de solutione pensionum, tamen uerisimile esse ita conuenisse de non expellendo colono intra tempora praefinita, si pensionibus paruerit et ut oportet coleret: et ideo, si poenam
Abbreviated transcription (Latin):
parcellus. um apparebit᷑ emptor̾e ꝯduc¬
coremue płib uenundant̾e̾ uł locant̾e̾ sin¬
głoꝵ insolid̾ intnitũ ꝑsenam ita demum
ad prestat̾oem ꝑtis singli sunt ꝯpellendi si
ꝯstabit esseom̃s soluendo ꝗͣꝙͣ fortasse uistiꝯ
sic ⁊̃ si soluendo om̃s erunt. ełct̾oem ꝯueni¬
endi q̃m uelit nõ auftrendam actori. si as¬
cione suas adũsꝰ ceteros prare n̾o recuset.

Expanded text:
rum.Cum apparebit emptorem conductoremue pluribus uendentem uel locantem singulorum in solidum intuitum personam, ita demum ad praestationem partis singuli sunt compellendi, si constabit esse omnes soluendo: quamquam fortasse iustius sit etiam, si soluendo omnes erunt, electionem conueniendi quem uelit non auferendam actori, si actiones suas aduersus ceteros praestare non recuset.
Abbreviated transcription (Latin):
cam ꝯductois ⁊ ficenulor se obligauit. eũ
q̃a exemplo coloni tardia inataꝵ ꝑmor̾a
coleni pensionũ prare debe nsuras. usu¬
re ei in bone ficei uidicus:⁊ si no tam ex
obligee ꝓficiscantur ꝙ ex efficio iudicis
apꝑlicentur. m cum udenulor in omn̾e̾
com se applicuit. equ̾ii ur ipsum q̃q ag¬
nosc̾e honus usuraꝵ. ac si ita fidenississ.
t̾mfide tua esse iibes. uł ita incempne̾
me pras ¶ Int̾ locacore̾ fundi ⁊ ꝯductor̾e
ꝯuenit ne itra tp̾ra lecat̾ois cio oductor¬

Expanded text:
 etiam fideiussor se obligauit, eum quoque exemplo coloni tardius illatarum per moram coloni pensionum praestare debere usuras: usurae enim in bonae fidei iudiciis etsi non ta‹m› ex obligatione proficiscantur quam ex officio iudicis applicentur, tamen, cum fideiussor in omnem causam se applicuit, aequum uidetur ipsum quoque agnoscere onus usurarum, ac si ita fideiussisset:tantum fide tua esse iubes?' uel ita: 'indemnem ‹m›e praestabis?' Inter locatorem fundi et conductorem conuenit
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝙ no debuit qpr aut simiuꝰ udenes
nanu cune elocito ag̾ndum. ¶ Si ni¬
agist᷑ nains sine gubͥnacore influmen
naise ĩmiẜit et tempestate orta terare
no potu̾it et naue̾ ꝑdid̾it uectores hale¬
bunt aduisꝯ eum ex locato acco̾em. ¶
pegre et ab hostib captus sit aut ꝑie

Expanded text:
uo non debuit tempore aut si minus idoneae naui, tunc ex locato agendum.Si magister nauis sine gubernatore in flumen nauem immiserit et tempestate orta temperare non potuerit et nauem perdiderit, uectores habebunt aduersus eum ex locato actionem.Si peregre et aut ab hostibus c
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃. cum patre suo cum grex ess ab actꝰ
ꝙ quis ꝯdux̾at ita rescripsit. Si capras la¬
trones citra tuam frand̾ ab egisse ꝓbariẜ.
iudicio locan casum prare no cogeris atq
ꝙpͥris ꝙ insetutũ est m̾cedes ut indebicas re¬
culpam esse ꝗppe ut artisex inꝗo ꝯduyit. ¶¬
si auena domũ michi locai̾us. eaq michi
donata uł legata sit. nõ ten̾ime cibiexlo

Expanded text:
nus cum patre, cum grex esset abactus quem quis conduxerat, ita rescripsit: 'Si capras latrones citra tuam fraudem abegisse probari potest iudicio locati, casum praestare non cogeris atque temporis quod insecutum est mercedes ut indebitas reculpam esse: quippe ut artifex, inquit, conduxit.Si alienam domum mihi locaueris eaque mihi legata uel donata sit, n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯxuc̾cem ẜnand̾ putout m̾cedem qͣm
p̃sticim resticuas eiꝯ scib tp̃ris quo friuto
no fii̾iu nec ultra acc̾dem ex ꝯducto pͥs¬
tare cogeris. siam ⁊ si celonus tuus fu̾id
frui ate aut abec ꝓbibet᷑ͥ qͣm tu ꝓħsbere¬

Expanded text:
cedem quam praestiterim restituas, eius scilicet temporis, quo fruitus non fuerim, nec ultra actione ex conducto praestare cogeris. nam et si colonus tuus fundo frui a te ‹a›ut ab eo prohibetur, quem tu pro
Abbreviated transcription (Latin):
eo agi posse qͥ tum mulas egisł exlocato
⁊ si alus cas rupisset cũ ꝯdnctore recte¬
posse agi. ¶Q edem faciendam locau̾at
inlege dixat. ꝙ in opris lapidis opꝯerit
ꝓlapide ⁊ mami precio dñs redemptori ĩ
iũ ⁊uctustatem. colomi suns uillas in ce̾¬
dit. nõ fortinto casn no uid̾i cam iuniex

Expanded text:
eo agi posse, qu‹i› tum mulas agitasset, ex locato etiam si alius eas rupisset, cum conductore recte agi. Qui aedem faciendam locauerat, in lege dixerat: 'quoad in opus lapidis opus erit, pro lapide et manupretio dominus redemptori in uim et uetustatem: coloni seruus uillam incendit non fortuito casu. non uideri eam
Abbreviated transcription (Latin):
crm in antul habitat̾oem ꝯduxiss pensi¬
one teciꝰ anni ded̾it. de inde insula post
sey menses corrinit. nt incendio ꝯsumpta
sitpensione residui tp̃ris recussime mela
s̃crib ex ꝯducto accoe repentur. nõ qͣi inde¬

Expanded text:
cum in annum habitationem conduxisset, pensionem totius anni dederit, deinde insula post sex menses ruerit uel incendio consumpta sit, pensionem residui temporis rectissime Mela scripsit ex conducto actione repetiturum, non quasi inde
Abbreviated transcription (Latin):
lpb̾. ¶adicatores nd sipauio minꝰ co¬
mods aliqna ꝑte cenaculi ut̾entin: sta¬
tim de duct̾dem ex m̾cede facere oportet.
demoliri oporrer aliꝙͣ partem paruulã
incomodi sustin̾ent n̾o ita t̾n ut eam

Expanded text:
.Habitatores non, si paulo minus commode aliqua parte caenaculi uterentur, statim deductionem ex mercede facere oportet: demoliri oporteret, aliquam partem paruulam incommodi sustineret: non ita tamen, ut eam
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ duc gena esse. ut aut ide redderetur.
ficuti cum fullem uestim̾ta re curanda
locarentui: ant cust gn̾s redd̾etur. ułti
cum argentum pusinatum fabro daretur:
ut uasa fierent. aut aur̾ ut amili. ex suꝑi¬
ore casu tune re̾ dn̾i mane. ex postiere in
creditum ira̾ uiris esse inteposito. Nlam
siꝗs pec. nũatam ita depo suiss. ut neq
clausam neq obsignatam trde̾t s anu
malia cuppa clansum uuꝯ cuiaq triti¬
cum fuiss ut int̾nosei pess ꝗd cniisq
ess noͥ potuisse nos ꝑmutacdem fac̾e. sit¬

Expanded text:
tarum duo genera esse, ut aut idem redderetur sicuti cum uestimenta fulloni curanda locarentur aut eiusdem generis redderetur ueluti cum argentum pusulatum fabro daretur, ut uasa fierent, aut aurum, ut anuli: ex superiore causa rem domini manere, ex posteriore in creditum iri. idem iuris esse in depositis pecuniam numeratam ita deposuisset, ut neque clusam neque obsignatam traderet, sed in alia cupa clusum uniuscuiusque triticum fuisset, ita ut internosci posset quid cuiusque esset, non potuisse non permutationem facere, s
Abbreviated transcription (Latin):
en pessi eum cuius fuiss tritieu ꝙ nau¬
ta soluiss uendicare. et ideo se inꝓlare
acc̾dem hon̾is adu̾si qr sinc euis generis
essent m̃ces que naute tradentur. nt
ꝯmmo eius fierent. ⁊ n̾cator iucredit᷑
iret. nõ ud̾etur honiis esse adisum ꝯiee

Expanded text:
 posse eum cuius fuisset triticum quod nauta soluisset uindicare. et ideo se improbare actiones oneris auersi: quia siue eius generis essent merces, quae nautae traderentur, ut continuo eius fierent et mercator in creditum iret, non uideretur onus esse
Abbreviated transcription (Latin):
n̾o fuiss nec̃te demoliri s qr melius
edificare ullet id fecisse qͣnci ꝯductoris
int̾ess habitatores nemigͣrent tanti
ꝯdempnari eport̾e. ¶ Edilic in muni¬
cipio talnea ꝯduy̾at ut eo anno mu oͣ¬
nicipes gratis lauarentin. ꝑost tres me¬
ses incendio facte ꝯbusta.D. pesse agi a¬

Expanded text:
n fuisset necesse demoliri, sed quia melius aedificare uellet, id fecisset, quanti conductoris interesse‹t›, habitatores ne migrarent, tanti condemnari oportere.Aedilis in municipio balneas conduxerat, ut eo anno municipes gratis lauarentur: post tres menses incendio facto respondit posse agi
Abbreviated transcription (Latin):
re d ut apno emptorẽ q̃q cad paccione
⁊ colono fri ⁊ inꝗlino haritare liccat.
auogn ꝓbibitus is aget cum eo exꝯeue¬
to ¶Siuicino edit̾icante ebsanentur
iumua cenacnliteni locatore inꝗlino
Certe ꝗnliceat colono uł inꝗlino teliñ¬
q̃re ꝯonatoem nlła duditanõ est. de mat¬
dib qͥqͣsicum eoagat᷑ reputat̾õis ratio
harenda est scad̾ intelligenius sihostia
fenestras ue niumi coruuptas l ocator
nõ restituate Cenguctor omũa ẜ legem a¬

Expanded text:
et, ut apud emptorem quoque eadem pactione et colono frui et inquilino habitare liceat: alioquin prohibitus is aget cum eo ex conducto.Si uicino aedificante obscurentur lumina cenaculi, teneri locatorem inquilino: certe quin liceat colono uel inquilino relinquere conductionem, nulla dubitatio est. de mercedibus quoque si cum eo agatur, reputationis ratio habenda est. eadem intellegemus, si ostia fenestrasue nimium corruptas locator non restituat.Conductor omnia se
Abbreviated transcription (Latin):
sum sit ꝗb ꝯseq̃ns est ut irrita sit ꝙꝓpba¬
tio dolo ꝯductoris ft̃a ut ex lecato agipos¬
sit ¶ Sicolenis locauit finid̾ res pest̾ĩcru
ꝯductoris dno nõ obligant᷑. s fructus in
c̾a pignoris manent.ꝙ̃ ad̾ essent sipͥmus
colonus eos ꝑcepiss. ¶ Si comus uł fundꝰ
in ꝗna̾nniu̾ pensionib locatus sit. potest
dñs si deseruerit habitat̾dem uł sun du
eulturam coloniis uł inꝗlinui cum eis
statim age̾. s ⁊ ce hus que p̾senci die pra
friu noliceat tocins ꝗnq̃miu nole statim
recte aget.⁊ si reliꝗs annis dns fundi trin

Expanded text:
sum sit. quibus consequens est, ut irrita sit adprobatio dolo conductoris facta, ut ex locato agi possit.Si colonus locauerit fundum, res posterioris conductoris domino non obligantur: sed fructus in causa pignoris manent, quemadmodum essent, si primus colonus eos percepisset.Si domus uel fundus in quinquennium pensionibus locatus sit, potest dominus, si deseruerit habitationem uel fundi culturam col‹o›nus uel inquilinus, cum eis statim agere.Sed et de his, quae praesenti die prafrui non liceat, totius quinquennii nomine statim recte aget, etsi reliquis annis dominus fundi frui