comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aa. Ad ẽos qui inalia ꝓm̃ciatute
pupilli gunt non porrigitur de ꝑicł̃e¬
mp̃.fslipꝰ. Sires pupillares quas
inhorre conduras hr̃e aut eciã uemim¬
dase debnisti ĩ hospicio tuo ut asseũ¬
as ui ignis ab sũpre st̃. cisꝑam seu se¬
gniciem tuam non ad tuũ dampnũ
s ad pupislitui spectare dispendium

Expanded text:
. Ad eos, qui in alia provincia tutepupilli gerunt, non porrigitur. . Si res pupillares, quas horreo conditas habere aut etiam venumdare debuisti, in hospitio tuo, ut adseveras, vi ignis absumptae sunt, culpam seu segnitiam tuam non ad tuum damnum, sed ad pupilli tui spectare dispendium
Abbreviated transcription (Latin):
daa. Ar̾mate milicie mim̃ib occu¬
patus neq silegitimꝰ fit. neq siex testa¬
m̃todatus fũit nec alio mõ ⁊ fiuolu̾ret
res admĩst̾iuĩt negociorum gestorum
accione conuennitur.
neq amagrãtib mimicipalib tutorẽ
ortum exalia cmitate neq domiciliũ
uͥ noiãtur hñtem mnr̃ dariposse ab eocui
iurisdiciomi subiectusn non ẽ c̃tissimi
uiris ẽ neq cessat̃o imũcti pperam offĩ
agistratin ogpe trtores uł nonã mittẽ
ut ab ip̃o dẽcreto tribm possint. iubere
non prohibetur

Expanded text:
. Armatae militiae muneribus occupatus neque si legitimus sit neque si ex testamento datus fuerit nec alio modo, etsi voluerit, res administraverit, negotiorum gestorum actione convenitur. neque a magistratibus municipalibus tutorem ortum ex alia civitate nec domicilium ubi nominatur habentem iure dari posse ab eo, cuius iurisdictioni subiectus non est, certissimi iuris est: neque cessatio iniuncti perperam officiagistratus dare tutores vel nomina mittere, ut ab ipso decreto tribui possint, iubere non prohibeatur
Abbreviated transcription (Latin):
tate tpñs non muratur. siĩ pupilli
sub̾a reptatur. intutissima custodia
collocent. ita tñ ut ex mobilib aut
p̃dia yconea conparenturaur siforte
ut asfoler iconea non potunt ĩueni¬
riiuxantiqui uiris formam ufura¬
rum crescat accessio quarum exac¬
cio ad pertłm tutoris ꝑtinet.

Expanded text:
tate temporis non mutatur, si in pupilli substantia reperiatur, in tutissima custodia collocent, ita tamen, ut ex mobilibus aut praedia idonea comparentur aut, si forte ut adsolet idonea non potuerint inveniri, iuxta antiqui iuris formam usurarum crescat accessio, quarum exactio ad periculum tutoris pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
essione declarãtes talem fubire defenssio¬
nem. ne at rales ꝑsone sine ꝓuisione de¬
bita relinq̃ntur ł cc̃ eos agẽtium uiradi¬
nciꝰ ꝓtelentur. sãcimꝰ continuo id post
recusacõnem defensionis incasibꝰ uide¬

Expanded text:
essione declarantes talem subire defensioessione declarantes talem subire defensionem. Ne autem tales personae sine provisione debita relinquantur vel contra eos agentium iura diutius protelentur, sancimus continuo, id est post recusationem defensionis, in casibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
nem qm ꝑlite succeꝑunt recusare. s ab ĩ¬
miciolitis mis om̃ib memoratas ꝑ sõai
defendẽ et litem p̃patam scdm leges nist¬
ruere scientes qd ⁊ ħ̃ miꝰ necessariũ ẽtã
subire distissine. non solumut pote su̾¬
pectiamoueantur amissa eoꝵ estimiati¬
one. s eciam ex sub̾a sua omẽ detrim̃tũ
qd̃ añ lateꝑsone ex recusacione defenfio¬
¶ns substinet resarcire cogantux. s ⁊ siqͥs
etẽti iudicio ordinari cura ⁊ ꝓuisione
ut non abeo institura lisduiciꝰ ꝓtrah¬
arur necessitatẽ habente creandoturo¬
re ł curatore defensionẽ sisbire ⁊ cetera
alii conpellẽtib eos quos ordinaũunt
tutores uł curatores ppar̃are ralẽ subire
defensionẽ uł si illiuoluĩnr ħ facẽ. pp¬
hidefensionis recusacionẽ aturela uł
curacõe remoueãtur. netesfitatem in¬
ponimꝰ memoratis ꝑsonisalios turores
⁊ curatores ordinare imp̃is gestis in quibꝰ
turoresisscurarores creantur exsua conf¬

Expanded text:
t recusare, sed ab initio litis modis omnibus memoratas personas defendere et litem praeparatam secundum leges instruere scientes, quod et hoc munus necessarium est tam subire distulerint, non solum utpote suspecti amoveantur amissa eorum existimatione, sed etiam ex substantia sua omne detrimentum, quod antelatae personae ex recusatione defensionis sustineant, resarcire cogantur. Sed et si qetenti iudicio ordinari cura et provisione ut non ab eo instituta lis diutius protrahatur: necessitatem habente creando curatore defensionem subire et cetera alii, compellendis eos, quos ordinaverint tutores vel curatores, praeparare talem subire defensionem. Vel si illi noluerint hoc facere defensionis recusationem tutela vel curatione removeantur, sic necessitatem imponimus memoratis personis alios tutores vel curatores ordinare in ipsis gestis, in quibus tutores vel curatores creantur, ex sua conf
Abbreviated transcription (Latin):
diciis insetuntur. licet adfidĩ comiss¬
um uł lectatum utilia sunt non tñ¬
om̃mõ iegati uł fidĩ comissi ꝑsecucõ
datur s itã demum si relinquendi
studio hui̾mi ũba fuintascripta. und
teuolimtatis non uiris q̃stionem in p̃¬
cestuas contistise palam ẽ. cumgͥ iecto
testam̃to aĩadutimꝰ maritum tuuim ex
p̾cecente donacione dnñum tibi conser¬
uasse tuum seciritatiq tue adoꝑtinen¬
ceptio nonfis̃i comissum relictum ostñ¬
dix s ex senatus confulti auctoritate
besutatem mantitin cau custodiende ⁊
moriens ꝓspexit q̃tenus sirmare põt̾inr

Expanded text:
diciis inseruntur, licet ad fideicommissum vel legatum utilia sunt, non omnimodo legati vel fideicommissi persecutio datur, sed ita demum, si relinquendi studio huiusmodi verba fuerint adscripta. unde te voluntatis, non iuris quaestionem in preces tuas contulisse palam est. Cum igitur lecto testamento animadvertimus maritum tuum ex praecedente donatione dominium tibi conservasse securitatique tuae ad obtinenceptio non fideicommissum relictum ostendit, sed ex senatus consulti auctoritate liberalitatem mariti tui, cui custodiendae etiam moriens prospexit, quate
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. aã. De successione sua tutores fiust᷑
timent cunihis quitutelam amĩstrau̾uit
testam̃ti faccio nondenegatur. nec de bo¬
nis su donaire aniquid ꝓhibentur.
d̾. aa. Oebicorib pupille ꝓ officii rõne
tucoremte ẽẽ constitutum adseuans ad re
nominũ ꝑicło ꝑtinẽte parere solucioni
denu̾̃tia qui si satis non fet̾int iuendi¬
cione pignoimuti comĩmiiure potes.
fisciens se sollempnir non excusait ad¬
ministracioni constiruntur ounoxius.
mp. const. Pro osfcõ admĩstracionis tu¬
torns ułcuratoris bona si debitores existat̾
tanqmpignoris ritilo obligata minores
sibimet uendicare minime ꝓhibentur id̾
ẽ⁊ si turoriss curator quis constitutꝰ res mi¬
norũ non admĩstrauit.

Expanded text:
tiali. De successione sua tutores frustra timent, cum his qui tutelam administraverunt testamenti factio non denegetur. nec de bonis suis donare aliquid prohibentur. . Debitoribus pupillae pro officii ratione, tutorem te constitutum adseverans ad te nominum periculo pertinente, parere solutioni denuntia. Qui si satis non fecerint, in venditione pignorum uti communi iure potes si sciens se sollemniter non excusaverit, administrationi constituitur obnoxius. A. Pro officio administrationis tutoris vel curatoris bona, si debitores existant, tamquam pignoris titulo obligata minores sibimet vindicare minime prohibentur. idem est et si tutor vel curator quis constitutus res minorum non administravit.
Abbreviated transcription (Latin):
mĩstcioninon fusficias antibiturelamad¬
mũstñti adiungi aliquos curatoresoporre¬
at pͣsens ꝓunic̾ie si te non sufficientẽ dep̃¬
mp̃. ual. I icet tutorem hñtiturator
darinon pot̾. tñ cñs excausis aliusidonẽ
substitm sm̃a conpetentis uidicis soł ide
mlocum sinpetti qui comuctus acremo¬
tus ẽ ⁊ in locum excusatiussde ficti rese¬
mpdio. ¶um obaugm̃tum facistta¬
tum curatores aduingisolet nõn yustu.¬
tores dati ab admĩstracione eoꝵ lib̾antur.
sane si is qui admĩst̾uit ip̃i finire turele
finr soluendo secuti tp̃ris ꝑicłm ad tepes¬
tine non potuisse manifestum ẽ. De am¬

Expanded text:
ministrationi non sufficias, an tibi tutelam administranti adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te non sufficientem depploio. Licet tutorem habenti tutor dari non potest, tamen certis ex causis alius idoneus substitui sententia competentis iudicis solet, id est in locum suspecti, qui convictus ac remotus est, et in locum excusati vel defuncti vel rele. Cum ob augmentum facultatum curatores adiungi solent, non prius tutores dati administratione eorum liberantur. Sane si is qui administravit tempore finitae tutelae fuit solvendo, secuti temporis periculum ad te pertinere non potuisse manifestum est. D
Abbreviated transcription (Latin):
rumtuoxstrcciorib remediis adhibitis oĩ¬
mõ admĩstracionis offcm̃ conpellet agnosc̾e
qo si in ead̾ contitmnacia ꝑseũaũnt fuspecroᷤᷤ
postislare uralii in locum eorum petantur.
non ꝓhiberis.
daa. cm̃tẽstam̃to pr̃is tutorem datũ
tutoribisencuratorib noniures prĩmoio¬
rumpͥncipalir̾. s an nich signiter nichil
frandulent̃ gãtur perpendi oportet.
mpgor.a.. Dietatis fungis mim̃e qui
tus cui fiioi ut necessitudo sangͥnis suad
ꝓtegẽ conaris. si gͥ iutores isł curatores eor
non recteamñstrane suspectis eis postitatis
atq ostensis utalii inloco eoꝵ constituãt᷑.
facile inpetrabis qd sinicħ infrandẽ eg̃ũt.
gendꝰ fit curator ami idoneꝰ facłtatib fit. re¬
ctor ꝓuĩcie e xciͣmabi remouendiat ncen¬
cia non solum pentib utriiq sexꝰ s ecia

Expanded text:
rum tuorum strictioribus remediis adhibitis omnimodo administrationis officium compellet agnoscere. quod si in eadem contumacia perseveraverint, suspectos postulare, ut alii in locum eorum petantur, non prohiberis.am testamento patris tutorem datum tutoribus seu curatoribus non vires patrimoniorum principaliter, sed an nihil segniter, nihil fraudule. Pietatis fungeris munere, qui fratris tui filios, ut necessitudo sanguinis suadet, protegere conaris. Si igitur tutores vel curatores eorum non recte administrant, suspectis eis postulatis atque ostensis, ut alii in loco eorum constituantur, facile impetrabis. Quod si nihil in fraudem egerunt, gendus sit curator, qui idoneis facultatibus sit, rector provinciae aestimabit. Removendi autem licentia
Abbreviated transcription (Latin):
daa. ¶ umͣuire hñt tutorẽ rutordan
non possit. mtlłigis mariẽ non offt̾m pi¬
efatis impetendo tutorẽ deserinsse. s urẽ
muntam mĩto filio fuo tutorem non
tendis tutorib debito non fũgatur offtõ.
petere tutores potes.¬
adsmslitudiẽm eoꝵ qui ex iustisac le¬
gitimis iꝑcris funt ꝑcreati petẽdoꝵ
tutoꝵ necessitatib subiaceal. nissla eis
ignorãcia iutis ad euitanda legibꝰus sa
eris conssitucionib disfimta si peticionẽ
tutor minus curau̾int ꝓtutura. ubi pe
originem ꝑcõdicionem pri oucũt uł
udieoꝵ funt facustates tutores isłcura¬
tores hisqm̃ primũ scõm formã ꝓpetiuĩ
dare curabunt. qd s fllii tuneqͣ: possid¬
ent quicqͣm inꝑiũcta isbi morãtur ne
inde originẽ ducunt restituti ap̃ patriã
suam ⁊ ubi pr̃imõĩum hñt morabunt
ut ibi defensores legitimos sorciant᷑ce

Expanded text:
. Cum iure habenti tutorem tutor dari non possit, intellegis matrem non officium pietatis in petendo tutore deseruisse, sed iure munitam merito filio suo tutorem nontendis tutoribus debito non fungatur officio, petere tutores sollead similitudinem eorum, qui ex iustis ac legitimis nuptiis sunt procreati, petendorum tutorum necessitati subiaceant, nulla eis ignorantia iuris ad evitanda legibus vel sacris constitutionibus definita, si petitionem tutorum minus curaverint, profutura. D. k. originem per condicionem patris ducunt vel ubi eorum sunt facultates, tutores vel curatores his quam primum secundum formam perpetuam dare curabunt. quod si filii tui neque possident quicquam in provincia, ubi morantur, neque inde originem ducunt, restituti apud patriam suam et ubi patrimonium habent morabuntur, ut ibi defensores legitimos sortiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
access̾is tñqm̃ ultro me adistisi tamuectig¬
ali qmͣpupsslis satisfecis falsi cͣrimĩne tar¬
ebis cum aut fisco iam obstuctum postea
tutorem eẽ dicas ꝑieło excusare te pot̾is ꝑe
hts quos minus idoneos curatores ubabad
i tispostulate. ꝓhibentur emmabamĩstrati¬
mom̃atutelasimopia ħ factat fine ifam¬
ia sifraude ecram cum nota adicus ꝑuincier
ectormibebit ⁊ inlocum defunctor slios ido¬
neos substitiu p̃cipiet p̃sertĩcum prĩmon̾i

Expanded text:
amen, quoniam ultro me adisti, si tam vectigali quam pupillis satisfeceris, falsi crimine carebis. Cum autem fisco iam obstrictum postea tutorem esse dicas, periculo te excusare potes, quos minus idoneos curatores vobis aitis, postulate. prohibentur enim ab administratimoveri a tutela si inopia hoc faciat, sine infamia, si fraude, etiam cum nota aditus provinciae rector iubebit: et in locum defunctorum alios idoneos substitui praecipiet, praesertim cum patrimo
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑ̃.gor. N dmone eamque quondal
pupilla fuit tua cumeam nontunum po
tente s ecĩ nupfisse ꝓponas ut sibiperar
curatorem qd̾ sea petere neglex̃t quom¬
atiti possis ionem redõe admnitracionis.
adito es cmiꝰ suꝑeare nocio ẽ petere cura¬
torem non uetaris..¬
mmp̃.diccs. ¶ unamatrib sedilum
petẽnditutori osfcm̃ engatur nec for¬
tuticasus inpedim̃tis ascribantur. ꝓpõa¬
so ꝓciratorem quiadperend̃ pupio ni¬
torem amatre fuat constitut᷑ alatronib
mc̃tectum peticionẽq. ex necesfitate der¬
moratã eẽ ab heditams fuccessione matrẽ

Expanded text:
o. Admone eam, quae quondam pupilla tua fuit, cum eam non tantum viri potentem, sed etiam nupsisse proponas, ut sibi petat curatorem. quod si ea petere neglexerit, quo maturius possis rationes reddere administrationis, adito eo cuius super ea re notio est petere curatorem non vetaris.Musico. Cum a matribus sedulum petendi tutoris officium exigatur, non fortuiti casus impedimentis adscribantur, proponasque procuratorem, qui ad petendum pupillo tutorem a matre fuerat constitutus, a latronibus interfectum petitionem ex necessitate demoratam esse, ab hereditatis success
Abbreviated transcription (Latin):
gitimo frũ tui fstioꝵ tutele honis ad te
ꝑtinear ũeri non debes dehis q̃onib quas
adũais spẽm crm quondã tibi fuisse di¬
as cumsiquã em̃sit lis ꝓcuratore dato ⁊
illis curatore adutem constituto ⁊ sollem¬
pnitati uiris ubi curor exigitur⁊ idemp

Expanded text:
gitimo fratris tui filiorum tutelae onus ad te pertineat, vereri non debes de his quaestionibus, quas adversus fratrem quondam tibi fuisse dicis, cum, si qua emerserit lis, procuratore dato et illis curatore ad litem constituto et sollemnitati iuris, ubi tutor exigit
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. theo. ¶ estam̃to matris tutores da¬
tieccusare necesse non habeur nifi decre¬
toscdm̃ uoluntatem defuncte ⁊ quidem
inquificione habita dati fu̾nt.
stam̃to tu̾torem recte dari indubitati ui¬
us ẽ s uolitas prĩs inconstituendis tu

Expanded text:
Prisco. Testamento matris tutores dati excusare necesse non habent, nisi decreto secundum voluntatem defunctae, et quidem inquisitione habita, dati fuerint.stamento tutorem recte dari indubitati iuris est. sed voluntas patris in constituendis tut
Abbreviated transcription (Latin):
iionib tam ingennoꝵ qͣm lib̾torũ
pͥorib legib dispoĩta sunt. infuo ro¬
boredutaturis. nec aliqmͣ ĩminuicio¬
nem ȩip̃sentis legis sancione accep¬
tuns. ⁊ maxime. mlib̾toꝵ fuccessioni¬
bus ne uidantur ex eoqd̾ ad nitele gra¬
uam̃ nonueniunt fuccessionis eino¬
iotis formam consistas quisimpete¬
dis hi cessabit. põtes tu conpetentem
indicẽ adire. ut indandis curatorsbus
officio suo fungatur.

Expanded text:
ssionibus tam ingenuorum quam libertorum prioribus legibus disposita sunt, in suo robore duraturis nec aliquam imminutionem ex praesentis legis sanctione accepturis maxime in libertorum successionibus ne videantur ex eo, quod ad tutelae gravamen non veniunt, successionis emoiuris formam consistas. qui si in petendis his cessabit, potes tu competentem iudicem adire, ut in dandis curatoribus officio suo fungatur.
Abbreviated transcription (Latin):
daa. Paciõm tui filii neiꝰetatis sũt
ut reseoꝵ ꝓtutores administrig̾baut
cura adire p̃torem ⁊ noĩa ed̾e exqͣusb
trtores constituantur neficessaĩs ob¬
sequii desemꝑicislum fubeas.¬
necessani quitutores perant potes ⁊¬
ip̃e curare utaccipiant ꝑ quos legi¬
time defendantur.
liii fratris fu non prohibetur

Expanded text:
. Patroni tui filii si eius aetatis sunt, ut res eorum per tutores administrari debeant, cura adire praetorem et nomina edere, ex quibus tutores constituantur, ne, si cessaveris, obsequii deserti periculum subeasnecessarii, qui tutores petant, potes ipse curare, ut accipiant, per quos legitime defendantur. liis fratris sui non prohibetur
Abbreviated transcription (Latin):
utslitatem eẽ recte uidicantes iucid¬
one amputata queusq ad hue obtine¬
bat c̃tissimũ facimꝰ. ut quocieĩ natales
eo conditi ⁊ eoͬ mõ legitiua uira ĩpr̃is
successione adipiscunt᷑ qd̃ recte fie¬
timinime dubiume̾. licet illustrẽ
dignitatẽ exqua curiał fortune lib̾¬
acio conpefe non pot̃. naturales filii
stãciam ab eod̾ naturali prẽ descendẽ¬
trum issascendẽtium ułex satẽ cogua
cionis nir̃ ecd̃ patri comũctoꝵ liceti
ip̃i legitimi successores ecõ naturasli
prĩ ꝑmemoratã fortunam efficiant᷑
aliꝙ uis fibi uendicare qd̃ ⁊ inhis locũ
habebit qui iamanaturali prẽ curi¬

Expanded text:
utilitatem recte iudicantes lucidmni dubitatione amputata, quae usque adhuc obtinebat, certissimum facimus, ut, quotiens naturales eo conditi, et eo modo legitima iura in paterna successione adipiscuntur quod recte fieri minime dubium est, licet illustrem dignitatem, ex qua curialis fortunae liberatio competere non potest, naturales filii stantiam ab eodem naturali patre descendentium vel adscendentiumtionis iure eidem patri coniunctorum, licet ipsi legitimi successores eidem naturali patri per memoratam fortunam efficiantur, aliquod ius sibi vindicare. Quod et in his locum habebit, qui iam a naturali patre curi
Abbreviated transcription (Latin):
eosnon institiur. sob exuolimtate defim¬
cte datustutor ap̃sidib confirmari millo
ũo ex his int̃uemente si res pupillares qͥ
dati sut administrau̾̃int ꝓtutele accioẽ
tenẽtur.
nis iedditibi siquid debetur conpetens iui¬
dex aditis iubebit curatoreni enĩ inutiłt¬

Expanded text:
non instituerit, solet ex voluntate defunctae datus tutor a praesidibus confirmari. nullo vero ex his interveniente si res pupillares qui dati sunt administraverint, protutelae actione tenentur.eddi tibi si quid debetur competens iudex aditus iubebit. curatorem enim inuti
Abbreviated transcription (Latin):
tilłam coĩonem ad prĩs natirrał succes¬
sionẽ habent. ex suꝑ̃ma eiꝰ tñ uolũtate
ꝓmitantur eis usq ad p̃dictas. sexunci
ciar qnͣtitatẽ in omĩb nalib filiis et
matre eo minime testator excedebat.
ꝙͣ inlegatis ⁊ fid̾i comissis ei relmq̃ndis
⁊ dotib ⁊ donacionib tamaliis qmͣ ante
nupcias usq ad extimationẽ .yi. uncra

Expanded text:
ionem ad patris naturalis successionem haberent, ex suprema tamen eius voluntate permittatur eis usque ad praedictas sex unciciarum quantitatem in omnibus naturalibus filiis et matre eorum minime testator excedat. Quam et in legatis et fideicommissis eis relinquendis et dotibus et donationibus, tam aliis quam ante n
Abbreviated transcription (Latin):
nendo abh̾editatib siue abdicando do¬
naciones naturales lib̾i curialẽ uolu¬
ennt euitare fortunam posteaq pat̃
mõ ad condicionẽ inqua p̃reos amp¬
lificatis opib ẽẽ uoluĩt eciã inuitico¬
tranturacc̃ẽdẽ ⁊ si filiam naturalẽ isł
is exqua orrundꝰ ẽ uł subqua uitꝰ uł po¬
ssessio comuencio oritur confistit ł ei
ciuitatis que pͥncipatũtotiꝰ ꝓuinciei

Expanded text:
nendo hereditatibus sive abdicando donendo hereditatibus sive abdicando donationes naturales liberi curialem voluerint evitare fortunam posteaque pateodo ad condicionem, in qua pater eos amplificatis opibus esse voluit, etiam inviti cogantur accedere. Et si filiam naturalem vel is, ex qua oriundus est vel sub qua vicus vel possessio unde oritur consistit, vel eius civitatis, quae principatum tot
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatiscĩe um̃ ip̃e oritur: ⁊ insolidũ
ħedes scubendi libam eis concedimꝰ facl¬
tatem qd̾ sicui non exurbe o iuico iss po¬
ssone qͣlib oriundo naturales lib̾i ꝯtin¬
gint eosq uelit subdiffumcione p̃dicta
ciie splendore honestare ⁊ heditatisop¬
ib adiuuareeiꝰ ciuitatis ascribendi fut
ordini sub qua uicus ille uł possõ cẽseã¬
tur qd̾ si altutram regaliũ ei ciuitatũ:
pat̾am sorciatur. sit ei lib̾um susceptã
ex inequaliꝯͣuigio sobolem cuicumq
cuitatis dẽcurionib inmiscẽ dumm
ciuitas que eligitur tociꝰ puncie tener.
pͥnͣcipatũ. indignum ẽ eĩ ut qui sacra¬
tissime urbis rome ube głiatur natu¬
rales filios suos non illustris ordinetui¬
itatis illuminet. ħ siue postrenra disfin¬
iat siue donacionem ciñtib qͣntitatis
inslibos naturales pat̃ confecerãt e⁊ qud̃
desubeunda sorte curiali seutestam̃to
seuauctor fide constituat ita ratum eẽ
stabilitq uolumꝰ obsu̾ati ut siue absti¬

Expanded text:
civitatis curiae, unde ipse oritur, et in solidum heredes scribendi liberam ei concedimus facultatem. Quod si cui non ex urbe, sed vico vel possessione qualibet oriundo naturales liberi contigerunt, eosque velit sub definitione praedicta curiae splendore honestare et hereditatis opibus adiuvare, eius civitatis adscribendi sunt ordini, sub qua vicus ille vel possessio censeatur. Quod si alterutram regalium civitatum patriam sortiatur, sit ei liberum susceptam ex inaequali coniugio subolem cuiuscumque civitatis decurionibus immiscere, dummodo civitas quae eligitur totius provinciae teneat principatum. indignum est enim, ut, qui sacratissimae urbis ubere gloriatur, naturales suos non illustris ordine civitatis illuminet. Haec sive postrema definiat sive donationem cuiuslibet quantitatis in liberos naturales pater conferat: et quod de subeunda sorte curiali seu testamento seu actorum fide constituat, ita ratum esse stabiliterque volumus observari, ut, sive absti
Abbreviated transcription (Latin):
datas atq intemꝑantes ꝓspeẽ mino¬
rib cqueplerumq nois maritisũ
lolumres filioꝵs eciã itã addicũt.
huic accedit qd̃ ip̃i pecunie mqna
iam quoq uendicio tutoris mulas¬
it sine int̃poĩcione decreti exceptis
Dumtaxat uestib que deltenisn
aut contipte suando fu̾arinon po¬
tuerut. animana quoq suꝑirac¬
uaminoꝵ qͥnuen̾at nonuetam.¬

Expanded text:
atas atque intemperantes prospexit minoribus, quae plerumque novis maritis non solum res filiorum, sed etiam vitam addicunt. Huic accedit, quod ipsius pecuniae, in qua Iam ergo venditio tutoris nulla sit sine interpositione decreti, exceptis his dumtaxat vestibus, quae detritae usu aut corruptae servando servari non potuerint. Animalia quoque supervacua
Abbreviated transcription (Latin):
uoliũnt. iõ ꝓhibuerunt quiauitrum pa¬
t̃num refrenandum ẽẽ existimaũit in
nepotib autem non ead̾ obsuacio in p̃fa¬
tis spẽb custodienda ẽ nisi legituma sobo¬
les non fecit inpedim̃tum. ea enĩ subfis¬
tente uet̃um constitucionum tenoremĩ
natiralib filiis statutum ⁊ innepotes ex
cestato maui successionem nemini eorũ
am̃itõ patronedatum eẽ fiadmĩstratõni
se non miscuit. nusla accione tibiteneri.
nͣeq enĩuir̃ datus cutor fuit. qd̃ srspoͣnte

Expanded text:
uerint ideo prohibuerunt, quia vitium paternum frenandum esse existimaverunt. in nepotibus autem non eadem observatio in praefatis speciebus custodienda est, ubi legitima minime suboles facit impedimentum. ea enim subsistente veterum constitutionum tenorem in naturalibus filiis statutum et in nepotes exttestato in avi successionem nemini eorum amento patronae datum, si administrationi se non miscuit, nulla actione tibi tenetur: neque enim iure datus tutor fuit. quod si
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. ual. Siquid̾ uruit ap̃ hostes n¬
etẽ por̃. frũo diem functa ẽ ⁊ ħeditatẽ
eiꝰ possit uendicare dotis quoq repeti¬
cio er iure conpecit cum instipistatuĩ¬
inilgo patet ꝓ indesi dolosis artibꝰ ma¬
extimacione eircuinscriptam ap̃ p̃sid̾
ꝓuincie euidentib ꝓbationib osten¬

Expanded text:
uro. Si quidem vivit apud hostes uetere potest. si vero diem functa est et hereditatem eius possit vindicare, dotis quoque repetitio ei iure competit, cum in stipulatuvulgo patet. Proinde si dolosis artibus maaestimatione circumscriptam apud praesidem provinciae evidentib
Abbreviated transcription (Latin):
uron ꝓ dote addicantur bona quondaᷤᷤ
maritrurte ꝓhibitum ẽ. sane si nalllo te¬
ncto successore non idoneus decessie sod̾
tres foriam q̃ tenuis fuccessionis mod
patitur idempnitatitue confislere ñ
prohiberis. te fundo docali. murrn¬

Expanded text:
ro dote addicantur bona quondam mariti, iure prohibitum est. sane si nullo relicto successore non idoneus decessit, secundum iuris formam, quatenus successionis modus patitur, indemnitati tuae consulere non prohiberis. D.
Abbreviated transcription (Latin):
eatum adexemptũ manum obrineb¬
unt. quid eĩ mt̃ ẽ. utrũ ꝑfilios anꝑge¬
neros comoditatib ciuitatum consu¬
setur. ⁊ uirũ nouoᷤlex faciat curtales an
foueat quos muem̃t
m̃p.ieo. Qm̃ defidia morientiũ exar¬
bitrio uiuentũ non sine iusta rõne co¬
sliginꝰz is qui naturalẽ filium hñs hor¬
rantib legib isltro ad instar legitimi
fili muiicipalsb eum ustũit ag̾igare
munĩb ⁊ donare patrie pͥncipalem an¬
anifestauit aut notumq fecit sine
dubio ꝓfessione c̃tissima tacłtatũ fu¬
arum omium legisseaffeccione de¬
bita fuecessore cam cte hmꝑsona¬
sactissima constitucione fubuentumi
sit ut nec renuntiandi anrauiena noi
traudem cue concedatur facubras set
munib parnie susceptis primoni su¬
brrecogantr nuiã eduiso columpiri¬
autiũ uocempenit᷑ paciemadinitiret

Expanded text:
earum ad exemplum marium obtinebunt. Quid enim interest, utrum per filios an per generos commoditatibus civitatum consuletur, et utrum novos lex faciat curiales, an foveat quos invenitp. Quoniam desideria morientium ex arbitrio viventium non sine iusta ratione colligimus, et is, qui naturalem filium habens hortantibus legibus ultro ad instar legitimi filii municipalibus eum voluit adgregare muneribus et donare patriae principalem, manifestavit notumque fecit sine dubio professione certissima facultatum suarum omnium elegisse se adfectione debita successorem, cum certe hatissima constitutione subventum sit, ut nec renuntiandi eis aut alienafraudem curiae concedatur facultas, sed muneribus patriae susceptis patrimonia subire cogantur, nullam e diverso calumniantium vocem penitus p
Abbreviated transcription (Latin):
posticoneus fos qui non reddid̾at intest¬
rum terouam ꝓlabitir᷑ solucionem recu¬
catar cumeiꝰ hedes imondum comiemien¬
tos nonambigitur. ne cumhis soluẽdo
toĩ aeperiri nõn possis su psticiosam gẽn
sollicitudinem.

Expanded text:
reddiderat integrum, residuam probabiliter solutionem recusat. at cum eius heredes in solidum conveniendos non ambigitur, ne cum his solvendo factis experiri non possis, superstitiosam geris sollicitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽdonacio ⁊ si eas resp̃r desuncti muirios¬
e abstutie ꝑ p̃sidem ꝓuincie eas restitu¬
ere cogitur. nec enĩ qĩ maleficiis eiꝰ fit
maritus extinitus cͣrim intendens sub p̃¬
textu accusacionis que donata sũt ausfe¬
qͣmde suo maritus uxori iiñses singłoͣ
łannos singlos ꝓprii usus eiꝰ grã ꝓmit¬
tit ita exea causa nũmi solutienogati¬
q non dan peticionem manifestum ẽ¬
titus pꝰ fcãm inte donacionem fud̾ ꝙ̃
exdonacione iuri tuo uendicas hisdem
sp̃ãlit̾ obligauit. eand̾ obligacionẽ defẽ¬
sionis tue furmitatem mnumꝑe intlłi¬

Expanded text:
si eas res pater defuncti iniuriose abstulit, per praesidem provinciae eas restituere cogetur. nec enim, quasi maleficiis eius sit maritus extinctus, crimen intendens sub praetextu accusationis quae donata sunt aufequam de suo maritus uxori in menses singulos vel annos singulos proprii usus eius gratia promittit, ita ex ea causa nummi soluti erogatique non dari repetitionem manifestum etitus post factam in te donationem fundum, quem ex donatione iuri tuo vindicas, isdem specialiter obligavit, eandem obligationem defensionis tuae firmitatem inrumpere int
Abbreviated transcription (Latin):
m̃mo. aliũ maritum fi̾ sibi conata su
erit. inhis enĩcasib locum hr̃e consti
tuciones santimꝰ que decisspatã ma¬
dos. ⁊ donatio pp̃ nupcias perit. ita ⁊ msie
penitus ab otito omĩb enĩ cansis requi¬
sitis ⁊ ꝑlectis quas antiquitas introdu¬
cebat. nicħ ualidum p̃ter eas quas ⁊ an¬
teriores constituciones ⁊ p̃sens dispoĩcio
introduxit inuenimtis. Soluto mat
ẽ post extimacionem dotis q̃m̾admodũ¬
terpoĩta. ut ipe res si dissoluto mͣmo ex¬
tarent uporireddantur ⁊ ancillas cum
ꝑtri exstipistatu iudicõ restitin oꝑtere.
daa. Secumdum rõnem iuris ex¬
ilimas restitm tibi deb̾e dotem afisco qͥ
bonadampnati pͣtis tui fuscepit. licet
em̃uro quondam tuo pat̾ tuus hes
cum ⁊ ip̃e pat̃ sine uoluntate tua nec
exigẽ nec acciꝑe dotem potãt.
ut lb̾um duxisti⁊ dotem dedistiisq p¬
ostea s̾uus ẽ iudicatus. dotem expecislo
rĩt. filii ãr tru ut exͣ liba nati mͣcerto
tñ patrespurii ingenui maligunt᷑.

Expanded text:
constitutionibus enumeratas et has addimus, si forte uxor sua ope vel ex industria abortum fecerit, vel ita luxuriosa est, ut commune lavacrum vidos et donatio propter nuptias perit, ita et mulipenitus abolito: omnibus etenim causis requisitis et perlectis, quas antiquitas introducebat, nihil validum praeter eas, quas anteriores constitutiones et praesens dispositio introduxit, invenimus.est post aestimationem dotis paterposita, ut ipsae res, si dissoluto matrimonio extarent, uxori reddantur, ancillas cum partu ex stipulatu iudicio restitui oportere.ae. Secundum rationem iuris existimas restitui tibi debere dotem a fisco, qui bona damnati patris tui suscepit. licet enim viro quondam tuo pater tuus heres cum et ipse pater sine voluntate tua nec exigere nec accipere dotem poterat. ut liberum duxisti et dotem dedisti isque postea servus est iudicatus, dotem ex peculioruerit. filii autem tui, ut ex libera nati incerto tamen patre, spurii ingenui intelleguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
donacõnem amitat. seruuis scili seua¬
cillis pubib si cum̃ adult̃ ł magest¬
atis ing̃itur. tam uni qm milieris ad
examinandam cãm repudii quoũi¬
tas aut facslieruaturr aualiquidius
s mouendis easdem ꝓbaciones qm̃nõ
facile que domigunur ꝑ anenospo¬
siuo filio seu filiis. filia. senfiliabus
extantib repudium missum ẽ. omẽ
qmequid ex nupciis luc̃tum sit. filio
sen filiis. filie sen filiab pꝰ mortem
accipientis fuari. idẽ sipar̃ tenere
repudium mifit donacionem aũt
nuptamatre suari.simat̾ dotem ipã
eidem uł end̾ filio seufilie parre mor¬
iente dimitice̾nsemꝰ patriuidel uł
amalienandi seu supponendi me¬
moratas res ꝑmitimis facultatem.
s si aliquid exhisd̾ reb defĩt ab her¬
hedib seueatum detentatorib si tñ
non ip̃os heredes scripsitant scripiifi¬
liinonadierint p̃cipimꝰ resartiti. ut
eciam ħmõ inconfultiaĩ ad repudi¬
um mittend detm̃to deirahantur.
pacciones sane sique adũsus p̃sẽcra

Expanded text:
nem amittat. Servis scilicet seu ancillis puberibus, si crimen adulterii vel maiestatis ingeritur, tam viri quam mulieris ad examinandam causam repudii, quo veritas aut facilius eruatur aut liquidius mmovendis easdem probationes quoniam non facile quae domi geruntur per alienos poSi vero filio seu filiis, filia seu filiabus extantibus repudium missum est, omne quidquid ex nuptiis lucratum est filio seu filiis, filiae seu filiabus post mortem accipientis pudium miserit, donationem ante nuptias a matre servari, si mater, dotem ipsam eidem vel eisdem filio seu filiae patre moriente dimitti censemus: patri videlicet vel am alienandi seu supponendi memoratas res permittimus facultatem: sed si aliquid ex isdem rebus defuerit, ab heredibus seu earum detentatoribus, si tamen non ipsos heredes scripserit aut scripti filii non adierint, praecipimus resarciri, ut etiam hoc modo inconsulti animi ad repudium mittendum detrimento retrahantur. Pactiones sane, si quae adversus praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p. dioc. Pr̃editas extraneis testamẽto
datur. cum gasfirmes dotali instrum̃to
pactumm t̃poĩtum eẽ uice testam̃ti ut pꝰ
mortẽmłieris bona eiꝰ ad te ꝑtiñent que do¬
tisritulo tibi non sunt obligata. intiligis
te nulla acc̾ione posse conuenire hedes seu
successores ut tibi restituantur que nlło
ut in mmo urore defuncra dos penes ma¬
ritum remañet ꝓfeticie dotis repeticionẽ
huiꝰnĩ pactum inhibuisse uniseipͥorati
oi est. cum derĩore m cãm dotis inq̃m cãum
prĩsoli repericõ conpetit pacto posse fĩ a
uctoritate uuis sepissime fit responsum
in mĩno de functa nepotib pactus resti¬
tui.licet his accionem q̃rere non ꝑotuit.
tñ utiliseis exequitate a comodabr̃accio.
mp̃ tħ. Hac lege decernimꝰ ut iur in
his ieb qu̾as extra dotem uilieres bñt.
quas greciparaphera dicunt nuslam
uxore ꝓhibente hãt comumionemnee
Aliqmeis necessitatem inponat. qͣmui
em bomimerat mlietemque seip̃am

Expanded text:
Claudio. Hereditas extraneis testamento datur. cum igitur adfirmes dotali instrumento pactum interpositum esse vice testamenti, ut post mortem mulieris bona eius ad te pertinerent, quae dotis titulo tibi non sunt obligata, intellegis te nulla actione posse convenire heredes seu successores eius, ut tibi restituantur, quae nullo imonio uxore defuncta dos penes maritum remaneret, profecticiae dotis repetitionem huiusmodi pactum inhibuisse explorati iuris est, cum deteriorem causam dotis, in quem casum patri soli repetitio competit, pacto posse fieri auctoritate iuris saepissime sit responsumnio defuncta nepotibus pactus restitui, licet his actionem quaerere non potuit, tamen utilis eis ex aequitate accommodabitur actio.p. Hac lege decernimus, ut vir in his rebus, quas extra dotem mulier habet, quas Graeci parapherna dicunt, nullam uxore prohibente habeat communionem nec aliquam ei necessitatem imponat. quamvis enim bonum erat
Abbreviated transcription (Latin):
s aa. S iteiuacuam possessionem p̃¬
di socrus tua titulo donacionis añ mͣm.
uł postinduxit ad regindendam donacio¬
mꝑ const P esmioris que ułfuccessi¬
one qualib ulempcionenłeciam largici¬
one uiri meam añ reatum uire ꝑuenar.
dampnato ac mortuo expeã marito uł ĩ
suilem condicionem expene qͣlitate dẽ du¬
ctor illibatas eẽ p̃ciꝑio. nec alienicimnis
infortumo astringiuxorem. cum pat̾mi
legum statu religiosumsie ⁊ donaco ma¬
ntatis añtpẽ ctumnis ac reatus collata i
uxoremq pudicicie p̃imo cessit. obsrĩan¬
da e. tanqͣm si maritum eiꝰ natura non pe¬
¶nafubduxit. si auẽaqua⁊ igne ei mẽdc̃m
fuit. isi deportacio illata non tñ mors ex pe¬
na subsecuta donaciones auiro inuxorem
collate ad huc inperdenti maneãt. qr nec
ex morte eiꝰ confirmentur fisco nr̃o adeĩ¬
dem res nullam inpost̾um comumionẽ¬

Expanded text:
ae. Si te in vacuam possessionem praedii socrus tua titulo donationis ante matrimonium vel post induxit, ad rescindendam donatiooris, quae vel successione qualibet vel emptione vel etiam largitione viri in eam ante reatum iure pervenerant, damnato ac mortuo ex poena marito vel in servilem condicionem ex poenae qualitate deducto, illibatas esse praecipio nec alieni criminis infortunio stringi uxorem, cum paternilegum statu religiosum sit. Et donatio maritalis ante tempus criminis ac reatus collata in uxorem, quia pudicitiae praemio cessit, observanda est, tamquam si maritum eius natura, non poena subduxerit. Sin autem aqua et igni ei interdictum erit vel deportatio illata, non tamen mors ex poena subsecuta, donationes a viro in uxorem collatae adhuc in pendenti maneant, quia neex morte eius confirmentur: fisco nostro ad easdem res nullam in posterum communione
Abbreviated transcription (Latin):
onem minime intimatam nec ꝑfilẽ¬
crumeiꝰqui donauit confurmari conce¬
dimꝰ. sĩ uõ sp̃alit̾ eas insup̃ma uolũtate
donatoriss donatͥe confumaũit sineulla
distinccõne rate habebuntur ita tñ ut fi
quid̃ ultra lege finitam qnͣtitatem eipoĩ¬
teminime maccisisinuate fiuint sp̃alis
earum confirmacio ex eo tp̃r uinihãt. exqͦ
¶eedem donaciones confirmate sunt᷑ fĩ uõ
uł non amplior sit donacio uł cum amꝑ¬
lioreẽt mactis insinuata fir tunc ⁊ filen¬
cium donatoris uł donatͥtis ⁊ spãlis confir¬
macio adsslud tp̃c referatur quo donacio
conscripta sit sic̃ ⁊ alias tatihĩciones no¬
gociorũ ad illa reduci tp̃ra oportet inqͥb
onem fcĩusłꝰ uiris introduciposse.
illa inserenissimũ maritum contulerit.
illico uałe sancimꝰ ⁊ plenissimam hĩe fir¬
morte ibi pemptus q̃rebaturanhuiꝰm̃i
libalitas qm̃ante fecit ex ħ roborari uidr
anuacillare ⁊ itm̃ si donator quid̃ inci¬

Expanded text:
onem minime intimatam nec per silentium eius qui donavit confirmari concedimus. Sin vero specialiter eas in suprema voluntate donator vel donatrix confirmaverit, sine ulla distinctione ratae habebuntur, ita tamen ut, si quidem ultra lege finitam quantitatem expositae minime actis intimatae fuerint, specialis earum confirmatio ex eo tempore vim habeat, ex quo eaedem donationes confirmatae sunt. Sin vero vel non amplior sit donatio vel, cum amplior esset, in actis insinuata sit, tunc et silentium donatoris vel donatricis et specialis confirmatio ad illud tempus referatur, quo donatio conscripta sit: sicut et alias ratihabitiones negotiorum ad illa reduci tempora oportet, in quibus onem facti vel iuris introduci posse. illa in serenissimum maritum contulerit, ilico valere sancimus et plenissimam habere firibi morte peremptus, quaerebatur, an huiusmodi liberalitas, quam antea fecit, ex hoc roborari videtur an vacillare: et iterum si donator quidem in ci
Abbreviated transcription (Latin):
pressum uł p̃ssam qm̃uis in fatisto ae¬
tñ necessario auxilio cuꝑimꝰ ubati fi
latatis cumine condempnatumĩue¬
nit si sepislcroꝵ dissolutorem fi sacus
edĩb aliquid subtrahentẽ filatronẽ.
il latronum fusceptoremissabactor¬
emaut plagiarium. issad contẽptũ
sin domusue sue ip̃a inspiciente cũ ĩ¬
tas exasꝑat. cetum mneuntem si fue
uite ueneno aut gladio. ũsalio sim
causis aꝑciꝰ designatis ꝓpͥam repud¬
iare iugalem ¶ Neeullo mõ exel¬
latnisi adultam. nisi ueneficam.
authomicidam aut plagratiane
aut sepilcroꝵ dissolutricemaurer
sacrisedib aliquid subtrahentem.
aut latronum fautricem aut ext̃¬
neoꝵ uiroꝵ seignorante ił nolẽte
comina appetentẽ aut ip̃o inuto
sine uista aut ꝓbabili causa toris sci¬
licet ꝑnoctantẽ. nisi circensib aut
theatralib ludis iss arena runipec¬
tatulis imp̃is locis inquib ħ adsole¬
nt celebrari se ꝓhibente gaudentẽ.

Expanded text:
pressum vel pressam, quamvis infausto, atpressum vel pressam, quamvis infausto, attamen necessario auxilio cupimus liberarilsitatis crimine condemnatum invenerit, si sepulchrorum dissolutorem, si sacris aedibus aliquid subtrahentem, si latronem vel latronum susceptorem vel abactorem aut plagiarium vel ad contemptum sui domi suae ipsa inspiciente cum imtas exasperat coetum ineuntem, si suae vitae veneno aut gladio vel alio simili causis apertius designatis propriam repudiare iugalem, nec ullo modo expellat nisi adulteram, nisi veneficam aut homicidam aut plagiariam aut sepulchrorum dissolutricem aut ex sacris aedibus aliquid subtrahentem aut latronum fautricem aut extraneorum virorum se ignorante vel nolente convivia appetentem aut ipso invito sine iusta et probabili causa foris scilicet pernoctantem, nisi circensibus vel theatralibus ludis vel harenarum spectaculis in ipsis locis, in quibus haec adsolent celebrari, se prohibente gaudentem,
Abbreviated transcription (Latin):
par̾ inuitam auẽ ad maritum redire
nulla iiris p̃cepit constitucio. emancip¬
ate uõ filie pat̾ diuorcium marbirio
ecto manto post int̾uentum annorum
se furtiuas nec dotisamissionem susti¬
nẽ. nec capitali pene eẽ obnoxia que
post tam magni temporis lõ gĩtate nõ
tem̃e nec clanculo s publice contestaci¬
one depoĩta nupssisse confiriaturr. iõq
obsuandũ ẽ ut si adislũi suspicio nul¬
la sit. nec comunctio fuma detegitur.
nisllumꝑiclum abhisquoꝵ comugi¬
o erant copistate uereantur cumsi cõ¬
sciencia manitalis chori futim eẽt ii¬
olata discipline racio penam congru¬
am flagitaret
mp̃theo. Consensulicia matͥmonia
posse cͣchi contracta non nisi misso rep¬
udio dissotm p̃cipimꝰ. solucionem ⁊ em
mat̾monii difficilliõrem debe ẽẽ fauor
imꝑat lib̃oꝵ causas at repudii hac salu¬
bemma legeaꝑciꝰ designamꝰ. fic̃ eninsin
irista causa dissolui iatͥmonia itsto li¬
mure ꝓhibemꝰ. ita adũsa necessitate p̾re¬

Expanded text:
 Invitam autem ad maritum redire nulla iuris praecepit constitutio. Emancipatae vero filiae pater divortium in arbitrio ecto marito post interventum annorum ias inisse furtivas nec dotis amissionem sustinere nec capitali poenae esse obnoxia, quae post tam magni temporis iugitatem non temere nec clanculo, sed publice contestatione deposita nupsisse firmatur. Ideoque observandum est, ut, si adulterii suspicio nulla sit nec coniunctio furtiva detegitur, nullum periculum ab his quorum coniugio erant copulatae vereantur, cum, si conscientia maritalis tori furtim esset violata, disciplinae ratio poenam congruam flagitaretp. Consensu licita matrimonia posse contrahi, contracta non nisi misso repudio solvi praecipimus. solutionem etenim matrimonii difficiliorem debere esse favor imperat liberorum. Causas autem repudii hac saluberrima lege apertius designamus. sicut enim sine iusta causa dissolvi matrimonia iusto limite prohibemus, ita adversa necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
tonacione collata mĩni tp̃i neo ini¬
icio dũium tñiferri põt nec post sidiuo¬
tcium itcessit iss prior ꝑsona que hib¬
alitatem accepit. reb humanis exẽptaẽ¬
ilłab eo qui donauit fuerit reuocata
potest conualescere.
d̃.aa. Si constante nmo. tibi marer
domum tradidit intuis fecit bonis hanc
telbato nichaduxorem debitoris quoda
msfere potiut. s nec consensus eiꝰcem debi¬
toris per eum qui creditor fut accedens
inaginanie fceuendicioni ad dñium t̾n¬
sferendum ꝓdẽẽ quicqm potuit. cum tam
ea que simislate aguntur qmque muxo¬
uemamanto donacionis cã ip̃r mimi ꝓce

Expanded text:
donatione collata matrimonii tempore nec initio dominium transferri potest nec post, si divortium intercesserit vel prior persona quae liberalitatem accepit rebus humanis fuerit exempta vel ab eo qui donavit fuerit revocata, potest convalescere.ae. Si constante matrimonio tibi mater domum tradidit, hanc in tuis fecit bonis. D. ire liberato nihil ad uxorem debitoris quondam transferre potuit. sed nec consensus eiusdem debitoris per eum qui creditor fuit accedens imaginariae factae venditioni ad dominium transferendum prodesse quicquam potuit, cum tam ea quae simulate aguntur, quam quae in uxorem a marito donationis causa tempore
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ deporracione illaque ⁊ ignis int̃di¬
cione non soluitur. si casus inquem ma¬
ntus incidit: non mutet uxoris affeccio¬
nem iõq dotis exaccio ip̃o uite non conp¬
etit.s indotatam eam eẽ cuiꝰ laudandum

Expanded text:
quidem deportatione vel aqua et igni interdictione non solvitur, si casus, in quem maritus incidit, non mutet uxoris adfectionem. ideoque dotis actio ipso iure non competit, sed indotatam esse eam, cuius laudandum
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ aaͫ Super legem conscripsimꝰ ꝑ ꝙͣ
collocaũt. non abiicio asfeccione ma¬
fecit filiosq uł filias hũit non solum
suos lib̃osqui pꝰdotẽ editifut᷑. iustos ⁊
res qui his qui postea nati sũt occõne le¬
⁊ ab hac luce subtracti non añtiores
filios iuistos hab̾i nisi inutraq tempẽ¬
suꝑuacuam subtslitate᷑ penitus iiben¬
damcensemꝰ fufficiae et eĩtalemasfec¬
cionẽ hũisse ut post lib̾oꝵ edicionem
⁊ dotalia efficiãt instr̃a ⁊ spẽ dolẽtem sobol
han̾t. licet eĩ ħ qd̾ sꝑatum ẽ adeffectũ ñ¬
ꝑuenit nisi antiorib libis fortuitꝰ cãus
derogare concedatur. ⁊ młto mag̃ siqͥs
mssierem qm̃ incontubino suo habue¬
rat p̃gnantem fec̃at. p̾ea at̃ adħ gͣuida
mliere constituta dotalia fec̃it instrã ⁊
ꝑuer isspuella editꝰ ułedita sie uista
prĩs soboles nascatur. ⁊ ĩpotestateesfic¬
iatur.⁊ hes existat morienti siue abin¬
testato siue extestam̃to sanseĩ ab surdũ

Expanded text:
 pp. Nuper legem conscripsimus, percollocaverit non ab initio adfectione mafecerit filiosque vel filias habuerit, non solum secundos liberos qui post dotem editi sunt iustos et res, qui et his qui postea nati sunt occasionem leetiam ab hac luce subtracti, non anteriores filios iustos haberi, nisi in utroque temposupervacuam subtilitatem penitus inhibendam censemus. sufficiat etenim talem adfectionem habuisse, ut post liberorum editionem et dotalia efficiant instrumenta et spem tollendae subolis habeant. Licet enim hoc quod speratum e nihil anterioribus liberis fortuitus casus derogare concedatur: et multo magis, si quis mulierem, quam in contubernio suo habuerat, praegnantem fecerit, postea autem adhuc gravida muliere constituta dotalia fecerit instrumenta et puer vel puella editus vel edita sit, iusta patri suboles nascatur et in potestate efficiatur et heres ei existat morienti sive ab intestato sive ex testamento. satis enim absurdum
Abbreviated transcription (Latin):
daa. E itin tui emancipati matris ħ
tistue pdia conparasse s noĩs dumtaxat
eitislousum ꝑpossessionem rerum a
uenditorib tibi traditatum domir̃ esse
effectum ut conp̃hensa filioꝵ tuoꝵ ĩ uir
ra ꝓpetatisius incslume ꝑseuer: nam fi
largiendiꝓpoĩto id re constitit fecissepẽ¬

Expanded text:
 filii tui emancipati matris heris tuae praedia comparasse, sed nominis dumtaxat eius titulo usum per possessionem rerum a venditoribus tibi traditarum dominum esse effectum, ut comprehensa filiorum tuorum iniuria proprietatis ius incolume perseveret. nam si largiendi proposito id te fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
non scuptãdotalis instum̃itꝰ et non
tifacit. ⁊ iõ nongnoras ita de num̃ata¬
mum adpeticionẽ dotis admitite posse
sidotematere ipã datam ꝓbatura es
mp̃ alex. Quoo de suo maritus const¬
antem̃mo donandi animo indotẽscͥp¬
firsieand̾ donacõnem legitime confec¬
tam nonreuocant. quim̃crem̃tum do¬
ti dedu. ⁊ durante mͣmo morte obiita
b ħedib manti quaten int̃põĩta lib̾alitã¬
ẽ munita peti ꝑotest.
mp̃. iust. Indotib quas datas eẽ dota¬
libus instrum̃tis conscribi moris ẽ. cum
ad huc nissla donacio s pollicitacio tm̃
subsecuta fit. licet non mͣate pecunie
excepcionem opon̾e non solum mariro

Expanded text:
non scriptura dotalis instrumenti facit: et ideo non ignoras ita demum ad petitionem dotis admitti te posse, si dotem a te re ipsa datam probatura esae. Quod de suo maritus constante matrimonio donandi animo in dotem adscripsit, si eandem donationem legitime confectam non revocavit, qui incrementum doti dedit, et durante matrimonio mortem obiit, ab heredibus mariti, quatenus interposita liberalitas munita est, peti potestp. In dotibus, quas datas esse dotalibus instrumentis conscribi moris est, cum adhuc nulla datio, sed pollicitatio tantum subsecuta sit, liceat non numeratae pecuniae exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aa. Siũt ꝓponis pat̃ tuiis incuiꝰ po¬
testate finsti. maritotuo gño instrumẽ¬
tum debitorisdonacionii cã dedit. isq
m̃mo durante iuta fuctus ẽ. ac po¬
stea amarito dĩtistiꝙ gestũ ẽ ñ ualer.
in iuiris fũint deposite sunt cã ꝓpͥetatis
ea rõne mutari non potuit.⁊ si donasse
te uxorrrestuas ex ħ quis intlłigar. cũ
donacio in miͣo fcã priꝰ mortuã eaque
libalitatem accepit. nͣrita sit: nec ẽ ign¬
otum qd̾ cum ꝓban non possit. uñ uxor
mͣnni tp̃r honeste q̃sierit demaritibomꝰ
eam hũisse uetẽs uiris auctores merito¬
uoluntate filio tutoris nup̃ta es colla
ure donacio tenu̾it. qm̃ tñ indigna eiꝰ¬
psona fuit: qui nec maritus porest dici

Expanded text:
ae. Si, ut proponis, pater tuus, in cuius potestate fuisti, marito tuo genero suo instrumentum debitoris donationis causa dedit isque matrimonio durante vita functus est ac postea a marito divortisti, quod gestum est non valet. tui iuris fuerunt depositae sunt, causa proprietatis ea ratione mutari non potuit, etsi donasse te uxori res tuas ex hoc quis intellegat, cum donatio in matrimonio facta prius mortua ea quae liberalitatem excepit irrita sit. Nec est ignotum, quod, cum probari non possit, unde uxor matrimonii tempore honeste quaesierit, de mariti bonis eam habuisse veteres iuris auctores meritoui filio tutoris nupta es, collature donatio tenuerit, quia tamen indigna persona eius fuit, qui nec maritus potest dici
Abbreviated transcription (Latin):
ne diffimitis exquib ncte miruntrr
repudia ⁊ ulamaddimꝰ ne si maritus u¬
xori abinicio mntii usq adduosconti¬
nuos annos conpricars coire minime
pp̃ naturalem inbecillitatem ualeat: po¬
ssit młier isseiꝰꝑentes sine ꝑicło dotis
amitende repudium marito mitere.
ita tñ ut añ imip̃t donacio eidem marito
dii libellus non fiñt traditus iss cognitꝰ
marito. dissoluitur. mm.¬

Expanded text:
iter definitis, ex quibus recte mittuntur repudia, illam addimus, ut, si maritus uxori ab initio matrimonii usque ad duos continuos annos computandos coire minime propter naturalem imbecillitatem valeat, possit mulier vel eius parentes sine periculo dotis amittendae repudium marito mittere, ita tamen, ut ante nuptias donatio eidem maritodii libellus non fuerit traditus vel cognitus marito, dissolvitur m