comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licẽ ꝯcestatã dãpnũ ꝯtigit.
tmopus restituẽ debetap
nũ nõ saitiet:. ¶Celsũs soib
si qdem ip̃e fec̃tibi.ꝙ aqua..
plu noceat mea ĩpensa col¬
fecent.siscui hr̃s sine hfecĩt.
yuu̇ qtem noxe dedere debeo

Expanded text:
litem contestatam damnum contigit, tantum opus restituere debebit, damnum non sarciet. Celsus scribit, si quid ipse feci, quo tibi aqua pluvia noceat, mea impensa tolt is cui heres sum hoc fecit, servum quidem noxae dedere debeo:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ usum ẽ uoluntatẽ cuis
tut uouutas aq̾ ductõem an
naingabile sit nõ optere pre¬
torẽ xetẽ ductõem ex cofieĩ
labeo ait. qr flum namgabi

Expanded text:
enim uisum est uoluntatem unius dat uoluntas aquae ductionem an navigabile sit, non oportere praetorem concedere ductionem ex eo fieri Labeo ait, quae flumen minus
Abbreviated transcription (Latin):
miles añ estim atus fiuĩt ꝓ pe
ẽat affirmatioĩ eius c̃trtur
siemasor aut negligẽs suoꝵ
aut segnis ant ertͣ ꝯtubuu
tprs reont. ¶ Qui abhonior
captus ẽ ⁊captũ eũ nõ trasfu¬

Expanded text:
miles antea aestimatus fuit, prope est, ut adfirmationi eius credatur: si remansor aut neglegens suorum aut segnis aut extra contubetemporis redit qui ab hostibus captus est et captum eum, non transfu
Abbreviated transcription (Latin):
nĩt. s ⁊ sifr̃rt ultroreũsus ñ
cũ necc̃itudiẽ nõ erit eiusde
gradu pellẽdus ẽ. petes mui¬
tiã mutat. ¶ Inbelloitẽ ad¬
missũ capitepiũendus ẽst¬
git grauĩ puniẽdus ẽ ⁊ sifr̃¬
tum fcm sit uluci alia deser
solet. alibi app̃hensus expͥa
deẜtoe restitui põt. itẽ deẜtor
capite puĩendus ẽ. ¶ Eõm

Expanded text:
rint. sed et si fuerit ultro reuersus, non cum necessitudine, non erit eiusdem gradu pellendus est, pedes militiam mutat. in bello idem admissum capite puniendum estgit, grauius puniendus est: et si furtum factum sit, ueluti alia desertsolet: alibi adprehensus ex prima desertione restitui potest, itercapite puniendus est.Qui in
Abbreviated transcription (Latin):
dubio diceremus nõ eẽ me cogẽ¬
dũ adlibtatis p̾stationẽ quiã i¬
nich̾ p̃tiinoĩe uideor accepisse
plane siforte post cp̃s fuĩt roga¬
tus restituẽ sibilegatũ renctu

Expanded text:
dubio diceremus non esse me cogendum ad libertatis praestationem, quia nihil pretii nomine uideor accepisse. plane si ‹forte› post tempus fuerit rogatus restituere sibi legatum relictum,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ alegitcimis quoq hrdibri
pat᷑.fa. reliq̃nt satis ꝯstat. ¶ Si
qs alienũ ẜuũ ł suum rogatus
sit manuittẽ imius sit ĩeo
qd̾ accepit iuditio testatoris
plus sit inp̃tio ẜu an cogatur
ułatienũ redimere.ł sĩ mãu¬
mittere uẽdendum ẽ amarcel¬
ius scripsit cũ cepit legatũ co¬
gendu oĩmodo suũ maut¬

Expanded text:
r familias reliquerit, satis constat. Si quis alienum uel suum seruum rogatus sit manumittere et minus sit in eo quod accepit iudicio testatoris, plus sit in pretio serui, an cogatur uel alienum redimere uel suum manumittere, uidendum est. et Marcellus scripsit, cum ceperit legatum, cogendu
Abbreviated transcription (Latin):
dupiane si forte minus relic¬
cumẽ alicuium̃ creuit leg̃til
ex aliq̃ cã eqssumũerit tatieũ
coi redimeteꝙͣ tum adeũ pre¬
nit nec causan debe ꝙ minus i¬
ulli felictũsit. cũ creuerit eius
misso accesẜut dicẽdum ẽ ub¬
tatẽ p̃stantuamt promide⁊ sis¬

Expanded text:
dum. Plane si forte minus relictum est alicui, uerum creuit legatum ex aliqua causa, aequissimum erit tanti eum cogi redimere, quantum ad eum peruenit, nec causari debere, quod minus illi relictum sit, cum creuerit eius misso accessissent, dicendum est libertatem praestandam. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
tassis qs recte dix̃it ordinem
sgipture sequẽdum ꝙ̃ siordon
nõpireat aut sorcu eos oporte¬
titis cuĩq mlegatis arbitrai
cos optetsiiu mõdicẽdu
ẽ asiredimere lssus łit libta¬
tem q prãre. nec pecuma que
legata ẽ suficiat adrecẽptõe
om̃ũ qb lib̾tas data ẽ. nam
qhicitem erit qd̃ supra proba

Expanded text:
tassis quis recte dixerit ordinem scripturae sequendum: quod si ordo non pareat, aut sortiri eos oporteritis cuiusque allegatis arbitrari eos oportet. Simili modo dicendum est et si redimere iussus sit libertatemque praestare nec pecunia quae legata est sufficiat ad redemptionem omnium, quibus libertas data est: nam et hic idem erit, quod supra p
Abbreviated transcription (Latin):
libtas fui̾t ascripta põt trac¬
tan annõsit mneffi cax afon¬
tassis qs dicĩt. ãdignum ẽẽi
lb̾tatem ualere. ¶Sihomĩs
ubo fuit sib̾tas ꝑfideia ascpͥ¬

Expanded text:
it adscripta, potest tractari, an non sit inefficax. et fortassis quis dixerit indignum esse libertatem ualere? Si homini libero fuerit libertas per fideic
Abbreviated transcription (Latin):
eam restituendã inhec u̇ba
rescripsit. eum. Exemplum
libelli tati michi auiio ca¬
rencino mittitibi iussi ut si
tibi probanĩt ospirationez
adusanorũ ⁊ testib peciũa
corruptis opp̃ssum seeẽ rẽ
seuere iuĩdicaasiqd aiudi¬
ce tam malo exẽpio cutum¬
scripto iudicatipmẽ minte¬
grum restitue. LIcimius

Expanded text:
causam restituendam in haec verba rescripsit: "Exemplum libelli dati mihi a Iulio Tarentino mitti tibi iussi: tu, si tibi probaverit conspiratione adversariorum et testibus pecunia corruptis oppressum se, et rem severe vindica et, si qua a iudice tam malo exemplo circumscripto iudicata sunt, in integrum restitue". Licinnius
Abbreviated transcription (Latin):
nebituu. s ⁊ si successorẽ sili
siuectigtilia ĩpublica loca¬
uit pat̃ ent obsirictua. S sifi¬
uus cutores dare ndcuram̃t
eminus ydon eos elegit nec

Expanded text:
nebitur. Sed et si successorem sibi si vectigalia publica locavit, pater erit obstrictus. Sed si filius tutores dare non curaverit vel minus idoneos elegerit nec
Abbreviated transcription (Latin):
egenina peciiatus tur̃
qui pecuma sacrã religi¬
¶amndatis aũt cauerur. de
sacruegisut p̾sides sacrile¬
gos latrones plagianios cor¬

Expanded text:
ege Iulia peculatus tenetur, qui pecuniam sacram religiMandatis autem cavetur de sacrilegiis, ut praesides sacrilegos latrones plagiarios con
Abbreviated transcription (Latin):
pupuius nõdefẽdat
racore siuchãt tutorẽ pup¬
uius sine nõ bat cetemmsi
existat anqs ꝗͥ defendẽ sit pa¬
ꝯstare cebet iiquere qnai¬

Expanded text:
pupillus non defendatur curatore, siue habeat tutorem pupillus siue non habeat: ceterum si existat aliquis, qui defendere sit paraconstare debet liquereq
Abbreviated transcription (Latin):
testatoe̾m redegiss ut postea
nullã q̃onem pacẽtur ab co¬
dem sepnio lutiustitĩseie põ¬
cule solutis alim̃tis pueuã
iundicta maumisit q̃ro an
possit rescĩoi libtas checrois

Expanded text:
testationem redegisset, ut postea nullam quaestionem pateretur ab eodem Sempronio, Lucius Titius Seiae Proculae solutis alimentis puellam uindicta manumisit: quaero, an possit rescindi libertas Thetidis
Abbreviated transcription (Latin):
eis rei usucapionẽ ẽẽ currs
noĩe furti agi possit agẽ ãt
funti eũ q frm deb̾et posse qd̃
sic accipiẽoum ẽ ut fructu¬
arus possit utifiui. aut̃ eĩ¬

Expanded text:
eius rei usucapionem esse, cuius nomine furti agi possit, agere autem furti eum, qui frui deberet, posse. quod si accipiendum est, ut fructuarius poterit uti frui: ali
Abbreviated transcription (Latin):
ius accepit lib̾tatẽ stichus
siprs eũ nõ manumisit lib̾
esto potĩt ab hrde maũmit¬
tino ẽ ꝯtrauoluntatẽ testa¬
toris adimitur eilibtas ¶s
ẽ ut p̾cipitari cog.itur hr̃s.l
expegrinationẽ celenus re¬
uerti admamumittẽdũ uł
adaministratõem reru ne¬
cessanañ  int̾mutere nec

Expanded text:
tatem 'Stichus, si heres eum non manumiserit, liber esto', poterit ab herede manumitti: non contra uoluntatem testatoris adimitur ei libertus. sed est, ut praecipitari cogatur heres uel ex peregrinatione celerius reuerti ad manumittendum uel administrationem rerum necessariarum intermittere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
smea que proponerẽtur nor
nec̃citatẽ hrdib inpositãs ar¬
bitrui repmissũ citius sticho
snosuolbtatem dedit si rões
sic reqditenitcꝙ quero anr̃o
peñ gestaitãmputan debe¬
at ut̾ dapna quecaũ ꝯtinge¬
rũt adhonus reliquorũ nõ

Expanded text:
ea quae proponerentur non necessitatem heredibus impositam, sed arbitrium permissum.Titius Sticho seruo suo libertatem dedit, si rationes sic dederit: quaero, an ratio per eum gesta ita putari debeat, ut damna, quae casu cont‹i›gerunt, ad onus reliquorum non
Abbreviated transcription (Latin):
anculasuam doaint. Iter po¬
stea testõ filiesue cũ aliis q¬
brdam ãcillã supra scripta
legauit ut manimuttẽtur q̃¬
ro an septicia filianaturalis
ancillã sup̃scͥptãmãumti¬
cille sue fuit. n patris nãlis
urditiũ incet̾is legatis filia
agnouit nõ possẽ ea ꝯpelliã¬
cillappriã excãfidei ꝯmissi.i
manumitte iutius citius sti

Expanded text:
idem postea testamento filiae suae cum aliis quibusdam ancillam supra scriptam legauit, ut manumitteretur: quaero, an Septicia filia naturalis ancillam supra scriptam manumitcillae fuit neque patris naturalis iudicium in ceteris legatis filia adgnouit, non posse eam compelli ancillam propriam ex causa fideicommissi manumittere.Lucius Titius Sti
Abbreviated transcription (Latin):
aibit ap̃tore ent dãdus ap̃
quã racionẽ quã admĩstra¬
seeũ appanut exfide recdat
tm̃ igitur raciones reddere
cogetur. s ⁊an resiqua resti¬
tuere debeat nicħ adicituri
nec puto cogenounãdeco
tatẽ ꝯueĩ̾r non pot Corpora
plane rationũ ⁊ siq̃s resł pe¬

Expanded text:
tore erit dandus, apud quem rationem, quam administrasse eum apparuit, ex fide reddat'. tantum igitur rationes reddere cogetur. sed an et reliqua restituere debeat, nihil adicitur, nec puto cogendum: nam dtatem conueniri non potest. corpora plane rationum et si quas res ue
Abbreviated transcription (Latin):
saberrare eos ait q ex
o ualet sinulla doãtio nulla¬
dos nullum q legatum sic
Idem quiutis extimatione
placet ut insiuere qs litis
extimatoem subtulerit usu

Expanded text:
errare eos ait, qui o ualeat, si nulla dodos, nullum legatum sit, idem et in litis aestimatione placet, ut, nisi vere quis litis aestimationem subierit, usu
Abbreviated transcription (Latin):
qdeĩplicãcur rebrsolisz mo¬
bilia pmanẽt ut ĩ a nullo ⁊¬
⁊gemmã possideri ⁊usucapi
cum utrũ ꝓ manecat ĩcegñ̃
nõ aũt grex uniu̾sus sic car¬
pitur usu quõ singłe res nec
ia C̃ usucapio s singũloru
aĩaliũ sicuti põita ⁊̃ usuca

Expanded text:
icantur rebus soli, sed mobilia permanent, ut in anulo et gemmam possideri et usucapi, cum utrumque maneat integrum. non autem grex universus sic capitur usu quomodo singulae res, nec la est usucapio, sed singulorum animalium sicuti possessio, ita et usucap
Abbreviated transcription (Latin):
bat ut exrestagnacoẽ eĩ aq̃i
funto nro nocẽc̃oiẽ igitur la¬
beo aq̃ plinue arcẽde cuiz ĩfeno¬
re agiposse ut lip̃e ꝑ̾garecuste
patent᷑ ut ĩpristinu statũ ea
fossasit poitan p̃gan uiciñ
paciat᷑ caꝑtẽ que tibi accedit
posse temagis agẽ aq̾ ꝓliuue
arcẽde labeoait. ¶Cassius
aũt scribit siq̃ oꝑa aq̃ mitten¬

Expanded text:
bat, ut ex restagnatione eius aqua fundo nostro noceret. dicit igitur Labeo aquae pluuiae arcendae cum inferiore agi posse, ut aut ipse purgaret aut te pateretur in pristinum statum eam fossa sit neque purgari uicinus patiatur eam partem quae tibi accedat, posse te magis aquae pluuiae arcendae Labeo ait.Cassius autem scribit, si qua opera aquae mitten
Abbreviated transcription (Latin):
um̃ ⁊̃ si qui audieñt eos qme
moria tenuerit. ¶Ite labeo
ait siuicinus flumeicorrer
noceãt agicũ eo aq̃plume ar¬
cende nõ posse aꝙ̃ el arcere ḣ

Expanded text:
m si qui audierint eos, qui memoria tenuerint.Idem Labeo ait, si uicinus flumen torrennoceatur, agi cum eo aquae pluuiae arcendae non posse: aquam enim arcere hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fluere solet sicapaulus aqra
pluiua ãpliatur eaq aquã
repulsa eoope agris incinis
one cogetur toiłe: ¶ De cõope
qd̃ agn̾collẽdi cã arãtro fc̃m
sitqntus mucius aũt non
ꝯpetere hac actoe trebaͣtiuus

Expanded text:
fluere solet, si ea palus aqua pluvia ampliatur eaque aqua repulsa eo opere agris vicini one cogetur tollere. De eo opere, quod agri colendi causa aratro factum sit, Quintus Mucius ait non competere hanc actionem. Tr
Abbreviated transcription (Latin):
ne aquaque auoqn decur¬
rens agro mco ꝓderet hiuc
ꝑsit omlius igͥitu ⁊ labeo
sit mea Adme aqua puel¬
re hae eni actõemniocubre
siaq̃pluua noceat nõsino e
psit. ¶ S ⁊siuicinus ꝯpy
tollat asblato eoaq̃ nãut̾¬

Expanded text:
ne aqua, quae alioquin decurrens agro meo proderat, huic prosit.Ofilius igitur et Labeo sit mea ad me aquam peruenire: hanc enim actionem locum habere, si aqua pluuia noceat, non si non prosit.Sed et si uicinus opus tollat
Abbreviated transcription (Latin):
is aque deiecit ꝑ ꝙ effectu
ẽ. ut a qua plura michi noce¬
retͥuarus. ait sirĩalis agger fu¬
it nõposseme  uicinũ cogẽ aq̃
pliuue arcẽde actoẽm ut euz
repoat ł reponi sinat. Ideq pi¬

Expanded text:
uis aquae deiecit, per quod effectum est, ut aqua pluuia mihi noceret.Uarus ait, si naturalis agger fuit, non posse me uicinum cogere aquae pluuiae arcendae actione, ut eum reponat uel reponi sinat, idemque pu
Abbreviated transcription (Latin):
nemcim detiorẽ faciat Saͣ
siqs arrare ⁊ serere possit etiã
sini sulcis aquans tenerieũ
siqd exhis fecĩt ucet agricol¬
ierroi cã uideat. fecisse. ꝙsias
lit̾ serere nõ possit nuisi sulcos
aq̃ nos fecent nõ teneri offiliꝰ
aut ait.sulcos agncollendi
cã directos ita nt̃ muma ꝑgãt¬

Expanded text:
iorem faciat.Sed et si quis arare et serere possit etiam sine sulcis aquariis, teneri eum, si quid ex his, licet agri colendi causa uideatur fecisse: quod si aliter serere non possit, nisi sulcos aquarios fecerit, non teneri.Ofilius autem ait sulcos agri colendi causa directos ita, ut in una
Abbreviated transcription (Latin):
sius auĩt aque qdẽ pluuie
arcende ac coe̾m sp̃aiem ẽẽ de
fluminib ⁊ stulicidiis gña
lequbiq agiealicereqtaq
aqua q̃ agro nocẽt ꝑaq̃ plu¬
me arcende acton̾e cohelte¬
bitui. nec uld̃ querimus m̃i
oriatui.nã ⁊ siipublicoo¬

Expanded text:
ius aiunt aquae quidem pluuiae arcendae actionem specialem esse, de fluminibus et stillicidiis generalem et ubique agi ea licere. itaque aqua, quae agro nocet, per aquae pluuiae arcendae actionem coercebitur.Nec illud quaeramus, unde oriatu
Abbreviated transcription (Latin):
radicidan mitiue. Altõ honu¬
qd̃ cum remittatur uacatoẽm
nulitie munĩs q p̾stat. Inde ĩ¬
munitatem appeuan.¶Ter¬
tio offitium unde mumera mi¬
litana. ⁊ quostã milites nuni¬
ficos uocan.igitur municipesi
diciꝙ munera cinitia capiãt.

Expanded text:
ra dici dari mittiue: altd cum remittatur, uacationem militiae munerisque praestat inde immunitatem appellari. tertio officium, unde munera militaria et quosdam milites munificos uocari: igitur municipes dici, quod munera ciuilia capiant.
Abbreviated transcription (Latin):
tis cetorum ne qui exhis descen¬
dũt quot nõ oĩb qui post eos st̃
p̃stitum uolu̾nt ssolis his suc¬
cuirẽt quos noĩati enumerent
it ubi no psois cercis nõ quib¬
dam gradibprantur. S oĩbq¬

Expanded text:
tis ceterorumue qui ex his descendunt, quotiens non omnibus, qui post eos sunt, praestitum uoluerint, sed solis his succurrent, quos nominatim enumerent. at ubi non personis certis, non quibusdam gradibus praestatur, sed o
Abbreviated transcription (Latin):
lico ⁊ ꝯtub̾nati eius ⁊ firiis leg̃¬
tonepores quoq exfiuiis ꝯtine¬
n nsi uolũtas testatoris alit̾i
se hãt filii enĩ appeilatoẽ sepe et
sic potes accipi multiphariã pla¬
cere duiuis quoq march̾ rescrip¬
sit siouiden sine lib̾is defuccu
qui nepotẽ sĩbrdem reliquid

Expanded text:
lico et contubernali eius et filiis legato nepotes quoque ex filiis contineri, nisi uoluntas testatoris aliter habeat: filii enim appellatione saepe et nepotes accipi multifariam placere. Diuus quoque Marcus rescripsit non uideri sine liberis defunctum, qui nepotem suum
Abbreviated transcription (Latin):
Lor̃. Eundi appellacoẽ om̃e
edifitii. ⁊oĩs ager ꝯtinetur
S iusu inbaria edifitia eoes ru¬
stica uille dicũtiu locus nõ sine
ediffitio u urbe area ĩrure añta¬
ger appellat̃. Idẽq ager cũ edi¬
fitio fundus dicitur.

Expanded text:
onum. 'Fundi' appellatione omne aedificium et omnis ager continetur. sed in usu urbana aedificia 'aedes', rustica 'uillae' dicuntur. locus uero sine aedificio in urbe 'area', rure autem 'ager' appellatur. idemque ager cum aedificio 'fundus' dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Lor̃ Corãtitõ aliqd facẽ
uissus nõ ur p̃sente eofeci¬
se nisi is ĩtelligat itaq sifim¬
osus auti fans sit aut cormia
nõ ur̃ corã eofecisse. scire aũt ñ
⁊̃ uelle is debec. nam ⁊ inutto
eorecte fit qd iussum ẽ¬

Expanded text:
Coram Titio' aliquid facere iussus non uidetur praesente eo fecisse, nisi is intellegat: itaque si furiosus aut infans sit aut dormiat, non uidetur coram eo fecisse. scire autem, non etiam uelle is debet: nam et inuito eo recte fit quod iussum e
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃ Remine ab omĩbus
offiriis cunlibꝰ łpubli¬
cis remote sũt ⁊ideo necut¬
ces cẽ possũt nec magrãtum
gererenec postulare necꝓalio
int̾uerure nec ꝓcuratrces exi¬
stere. ¶ Iteminpubes oĩbus
offitiis emilib d abstinere

Expanded text:
 Femine ab omnibus officiis civilibus vel publicis remote sunt et ideo nec iudices esse possunt nec magistratum gerere nec postulare nec pro alio intervenire nec procuratores existere. Item impubes omnibus officiis civilibus debet abstinere.
Abbreviated transcription (Latin):
aboleñ. Malũ nanis eẽp
tem artemonẽ aũc nõ ẽe¬
req naues sine malo ĩntiles
ẽẽnt. ideoq ps nauis habet᷑ arte¬
mon aũt magis aditam̃itũ ꝙͣ̃
ps nauis ẽ. ¶ nt ꝓiectũ ⁊ ĩmis¬

Expanded text:
abeonis Malum navis esse partem, artemonem autem non eraeque naves sine malo inutiles essent, ideoque pars navis habetur: artemo autem magis adiectamento quam pars navis est. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
re P lebs ẽ cetĩ ciues siue
sen atorib. ¶Detestatũ ẽ
qnus appeuatũ ẽ apugno quia
res que pignoridãtur.manu
prie reimobilis ꝯstitm. ¶Nocẽ¬

Expanded text:
st ceteri ciues sine senatoribus. 'Detestatum' gnus' appellatum a pugno, quia res, quae pignori dantur, manuprie rei mobilis constitui. 'No
Abbreviated transcription (Latin):
ciderũt. rendit ñ oportẽ dubita¬
ni calũpnia nõ punin cos q pre¬
scriptione tp̃ris exclusi cã ao
nẽ corũ fiennec ĩtradies p̃stu¬
qui exep̾tum reum nõ defert.¬

Expanded text:
ciderunt. respondit non oportere dubitari calumnia non puniri eos, qui praescriptione temporis exclusi causam anem reorum fieri, nec intra dies praestiqui exemptum reum non defert
Abbreviated transcription (Latin):
aut ephesi titio dan stipłor
an soluẽdo titio ephesi ame
ub̾atur indeamus na sidiũ¬
sa fcã sũt.ut iul. putat diu̾¬
sa res ẽ ¶S cuṗualet cãdan

Expanded text:
aut Ephesi Titio dari stipulor: an soluendo Titio Ephesi a me liberetur, uideamus: nam si diuersa facta sunt, ut Iulianus putat, diuersa res est. sed cum praeualet causa
Abbreviated transcription (Latin):
dotẽ obligauit cisoluit. siea
agereposse ac sistatulibera
noie ꝓfilia pat᷑ sosiuu ss harũ
enĩ rerũ solutio ñ pot ñ exenẽ¬
tulib̾are. scil quo cau etum
ent remanẽ eas diusum re¬
spõdetur in eapecuma sine re
quã patronus post mortem
excebiti c̃a solutã restituitur.¬
rem aut castrẽsis peculii sol¬
uẽte patre ꝑĩde accipe de beni
acsialieña dediss quanis p̃¬
sit residere apito cũ cui soluta
ẽ pruis mortuo ĩtestato filio
Sitũc acꝯsita e̾ditur cũ filius
tus declaret sicq ⁊hoc exhus
que expost fcõs inp̃teritum¬
qͥdfuit declaret. ¶Michix

Expanded text:
do obligauit et soluit. si eaagere posse, ac si statuliberum nomine pro filia pater soluisset: harum enim rerum solutio non poteliberare, scilicet quo casu certum erit remanere eas.Diuersum respondetur in ea pecunia siue re, quam patronus post mortem ex causa debiti solutam restituitur.Rem autem castrensis peculii soluentem patrem perinde accipere debemus, ac si alienam dedisset, quamuis possit residere apud eum, cui soluta est, prius mortuo intestato filio: sed tunc adquisita creditur, cum filius tus declaret sitque et hoc ex his, quae post factis, in praeterituerit, declarent.Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
appanũt ut ialios usus ꝯy¬
terẽt᷑ tabule deĩde ĩmutãto
ꝯsilio eadẽ ꝯpositasit alia
cã uidebitu eẽ postĩor nauis
siẽ ille alius hõ ẽ non ẽ hiis
similis area ĩqua edi ficui
ĩpositum ẽ non eĩ de siit ĩre¬
rum natura eẽ ĩmo ⁊ pecip

Expanded text:
ut in alios usus conuerterentur tabulae, deinde mutato consilio easdem compositas: alia enim uidebitur esse posterior nauis, sicut ille alius homo est. non est his similis area, in qua aedificium positum est: non enim desiit in rerum natura esse. immo et peti
Abbreviated transcription (Latin):
quã ftĩ qonemmoiũ nam si
lorigo ipr̃ crãsacto sine ulliuis
inducta quasi soluta priore
um culo legictims nptiis
scõis uicta ẽ qd̃ uenisimile ẽ
deceptã eam fuisse nicħ uin¬
dicta dignũ uideri pot̾ qd̃si

Expanded text:
quaestionem moueri: nam si longo tempore transacto sine ullius inducta, quasi soluta priore uinculo, legitimis nuptiis secundis iuncta est, quod uerisimile est deceptam eam fuisse nihil uindicta dignu
Abbreviated transcription (Latin):
ius uxoris aĩo hetur uxor tñ eẽ
nõ põt dicẽdum ẽ iure maĩti
ac̃care eam nd posse. iure extra¬
nei posse. ¶Index crimen ao¬
ulterii ante ceculos hr̃e debeta
inqrere anmatitus pudice ri¬
uens mulien quoq rones mo¬
res collẽdi auctor fr̃t pimqỹ
enĩ iuidetur eẽ ut pudititiã uir

Expanded text:
is uxoris animo haberetur, uxor tamen esse non potest, dicendum est iure mariti accusare eam non posse, iure extranei posse. Iudex adulterii ante oculos habere debet et inquirere, an maritus pudice uiuens mulieri quoque bonos mores colendi auctor fuerit: periniquum enim uidetur esse, ut pudicitiam uir
Abbreviated transcription (Latin):
nõ iniq repelleretur q ꝯmod̾
e. criminis admissi defue̾ta q
munere postulati posse pala ẽ
¶Quidam accãre uolepat. io¬
ulteri mulierẽ ⁊postulabat nẽ
sibi ꝯputarẽtur dies quos ĩcu¬
stodiã fecissme aũt ⁊dimitẽ

Expanded text:
non inique repelletur, qui commodum e criminis admissi defuncta quoque muliere postulari posse palam est. Quidam accusare uolebat adulterii mulierem et postulabat, ne sibi computarentur dies, quos in cust
Abbreviated transcription (Latin):
sirie dolo malo inlibertatẽ
fuissesimõ seprolibis ge¬
rat quãuis ẜiusunt ¶Uarĩ¬
is aut̃ seribit eũ qui seubeꝵ
sciat oum infugasit non
uiden sine dolo malomlib¬
tate eẽ. s simul atq desieĩt
qĩfugitiuus secelare ⁊pro
ubo agere. tũc incipe sine do

Expanded text:
sine dolo malo in libertate fuisse, si modo se pro liberis gerant, quamuis serui sint.Uarus autem scribit eum, qui se liberum sciat, dum in fuga sit, non uideri sine dolo malo in libertate esse: sed simul atque desierit quasi fugitiuus se celare et pro libero agere, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
atur. si forte apparuent eu
qdelibtatesualitigat inlib¬
tatẽ sinctolomald fuisse is
qui dñm sediẽ actoris ꝑtes
sustinebit anccesse hẽbit ser

Expanded text:
atur. et si forte apparuerit eum, qui de libertate sua litigat, in libertate sine dolo malo fuisse, is qui se dominum dicit actoris partes sustinebit et necesse habebit ser
Abbreviated transcription (Latin):
itdem pactoru ẜin manumisist̃
sicuuplaçeat ꝓdeẽ oseques est
ut cumitẽ petat excepcol reimi¬
dicate obitiatur replicatio. Si
cuiuõ placeit nõptẽe is hebit
sequenitẽ dubit.toẽm utrũ io
ĩquoqs nictus ẽ.in ulius enit
an eius cẽ debeat cũ quo actum
sit ãpotius eius quicerit. s. ut

Expanded text:
serui manumissi sint. si cui placeat prodesse, consequens est, ut, cum idem petat, exception‹i› rei iudicatae obiciatur replicatio: si cui uero placeat non prodesse, is habebit sequentem dubitationem, utrum id, in quo quis uictus est, nullius erit an eius esse debeat, cum quo actum sit, an po
Abbreviated transcription (Latin):
aquo tibierat sb̃odicione le¬
gatũcum abeo fitenssorem
accepisses hr̾s extitĩs ñ potĩs
hre figenissorẽ obligatũ qr n
reus ẽ. ꝓquo debeat snecres
ulla ẽ que possit ceben. ¶ot¬
t fideuissor adũsis ꝯfi
deuissorẽ sim̃ agat.ac
tiotnda nõ ẽ. Ideoq siex dr
ob fidenssorib eisde ꝙͣ tita
tũ ex solisẽt. nec ei cesse sinti¬

Expanded text:
a quo tibi erat sub condicione legatum, cum ab eo fideiussorem accepisses, heres exstiteris, non poteris habere fideiussorem obligatum, quia nec reus est, pro quo debeat, sed nec res ulla, qua quo tibi erat sub condicione legatum, cum ab eo fideiussorem accepisses, heres exstiteris, non poteris habere fideiussorem obligatum, quia nec reus est, pro quo debeat, sed nec res ulla, quae
Abbreviated transcription (Latin):
depecuuo actoe̾m pati. Et sispõ¬
tepaciatur ut qlibet defensor
satiscatofilũ insohdum nõ
seius filii noĩe non ant̾ mo¬
uere actoẽs põtquãsisatis qs¬
dedent eũratam remhabu¬
creditate abagnato cõ¬
militone data. sccũ. nr̃.
duditabat qr potuit. ⁊ ante
notus ⁊ amicus dare potuit.

Expanded text:
de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non t. sed et eius filii nomine non aliter mouere actiones potest, quam si satis dederit eum ratam rem habreditate ab adgnato commilitone data Scaeuola noster dubitabat, quia potuit et ante notus et amicus dare, potuit et
Abbreviated transcription (Latin):
nũc reseriptũ sit qr miles. a¬
bintio propte testatus ⁊ ꝓ
pte ĩtestatus potuerat moĩ
qd̾ius iste no hũit nõ mag̾
strẽsis peculu hrs scripcus.
unu̾sa bõ he bit piñ ac su
paupimus fcõ cestõ decessis¬
s ignoras se locuplectatũ

Expanded text:
nunc rescriptum sit, quia miles ab initio pro parte testatus, pro parte intestatus potuerat mori, quod ius iste non habuerit, non magis strensis peculii heres scriptus uniuersa bona habebit, perinde ac si pauperrimus facto testamento decessisset ignorans se
Abbreviated transcription (Latin):
s postea efficere solẽt cotpre
animadũtentur quohr̃e ef¬
fectũ ꝯsucuenĩt.ut si sit filiꝰ.¬
facui anferacur nicħ agatũ
siañ decesẜic actus pacrs nõ
spediatur. Itaq negabimus
patrẽ fiuios aluo cõiduudun¬
do agentẽ ꝓprietatẽ aliena¬
turĩ ecẽpio dotaus p̃dii E
nec sisotrus ultro cumeo a¬
gat ꝗsquã agetur uelucisi

Expanded text:
sed postea efficere solent, eo tempore animadvertentur, quo habere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatur. Itaque negabimus patrem filio salvo communi dividundo agentem proprietatem alienaturum, exemplo dotalis praedii. sed nec si socius ultro cum eo agat, quicquam agetur, veluti si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpecat.ocirrebat enĩ nor
posse dñiu apird ducs pro
solito fuisse deniq filium
posse manummittẽ talis pe¬
culii ẜuũ adrianus ꝯstity¬
it. Et sicestõ tã filii ꝙ̃ patros

Expanded text:
competat. occurrebat enim non posse dominium apud duos pro solido fuisse: denique filium posse manumittere talis peculii seruum Hadrianus constituit: et si testamento tam filii quam patris
Abbreviated transcription (Latin):
aliund publicũ aliõmo¬
nb inductũ ẽ. nãsireus a c̃¬
cusacori publico iditioiõ
p̾scribat ꝙ dicat secotẽ cͥmi¬
ne abalio accãtũ ⁊ absolug̃
cauetur.laulia publicorm¬
p̃uaricacoĩs crm intendat᷑
publicũ iuditiũ non ẽ neci
int ẽpublico an prinatoni¬
ditio p̃naricatus dicatu¬
Si teo qs accusetur ꝙ dica¬
tur cruñiditu publicidesti¬
tuissemdicrũ publicũ nõ ẽ
qr n lege aqlia dehac recau¬
tũ ẽ n pͥsenatus ꝯsultumd¬

Expanded text:
aliud publicum, aliud moribus inductum est.Nam si reus accusatori publico iudicio ideo praescribat, quod dicat se eodem crimine ab alio accusatum et absolutum, cauetur lege Iulia publicorpraeuaricationis crimen intendatur, publicum iudicium non est: nec interest, publico, an priuato iudicio praeuaricatus dicatur.Si ideo quis accusetur, quod dicatur crimen iudicii publici destituisse, iudicium publicum non est, quia neque lege aliqua de hac re cautum est, neque per senatus consultum
Abbreviated transcription (Latin):
puniũcur ad qladiũ dapã
nsolẽt puniũtur aũt ouris¬
quẽrius ẽ io genus malefi
pprie hii habetur qͥpecora ex
⁊ quodãmododepdantur⁊¬

Expanded text:
niuntur, ad gladium damnari solent. puniuntur autem durisquentius est id genus maleficproprie hi habentur, qui pecora ex et quodammodo depraedantur
Abbreviated transcription (Latin):
trũposse eũ noĩatm expriere
utuni ex dnĩs restituat᷑ aut
soluatur ¶ld quefitũ ẽ. anhẽ¬
di futuro ẜuus hr̃dit. irius
stiplari possit. ꝓculus nega¬

Expanded text:
t, posse eum nominatim exprimere, ut uni ex dominis restituatur aut soluatur. Illud quaesitum est, an heredi futuro seruus hereditarius stipulari possit. Proculus nega
Abbreviated transcription (Latin):
latio unaclaudatur clami¬
rursum ꝯmittipossit ecce
em̃siqs stipuletur sinams
exasiaueñt aut sititius cõ¬
prior uenent sine titius an
pulatoem.s ubi  ꝯmissa ẽ
expriore cã exaltera ncet e¬

Expanded text:
latio una cludatur claurursum committi possit. ecce enim si quis stipuletur: 'si nauis ex Asia uenerit, aut si Titius conprior uenerit siue Titius consul pulationem: sed ubi commissa est ex priore ca
Abbreviated transcription (Latin):
uus nõ alias emãcipare uo¬
unt ꝙ siei dediss aliquẽ aq¬
stipłaretur c̾tam sũmanisi
eũ maniuuisiss apt eman¬
cipatoe aduit hrditatẽ filiu

Expanded text:
uus non alias emancipar‹e› uoluit, quam si ei dedisset, a quo stipularetur certam summam, si eum manumisisset: post emancipationem adiit heres filiu
Abbreviated transcription (Latin):
dum enũt eqssinũ ẽ michi
ẽ ꝗ mãtato meo emit.¶S
lcui legatus ẽ ⁊traditus hoc
it̃ dconti potĩt hoc ãplius ⁊
iscuidotis cã fũdus traditus

Expanded text:
um est mihi est" qui mandatu meo emit. Sed vel cui legatus est et traditus, uti hoc interdicto poterit. Hoc amplius et is, cui dotis causa fundus traditus
Abbreviated transcription (Latin):
erũ itinere minus ꝯmode fre¬
supiori distat ꝙ ilo ꝯdem
intͣdc̃o õs nti possũt q oc ar¬
annonsus ẽ quis sibi eẽ refi¬
ciendi oporteat ns aũt ror¬

Expanded text:
enim itinere minus commode frusuperiori distat, quod illo quidem interdicto omnes uti possunt, qui hoc ananno usus est et ius sibi esse reficiendi oporteat. ius aut
Abbreviated transcription (Latin):
numaitiq hr̃et iucinus ł
missus inpõem. ad fructua¬
nius bãt qio dapnum nici¬
nosantiat eadẽ erũt ⁊ sumi¬
nimũ dap nũdetur. ¶ Plã¬
tione sroñs non eẽt satisca

Expanded text:
us in possessionem, id fructuarius habeat, qui damnum vicino sarciit. eadem erunt et si minimum damnum detur. Platione "si dominus non esset" satisda
Abbreviated transcription (Latin):
um enĩ pecĩam mũtuã¬
sus eñdem stipłatus fuero
desunrit picusu ad piissorer
ptinere qĩmora purgata.¬
pulatoẽm fuerĩt ceducta ⁊h̾
accũẽnt nouarẽtur fict nora

Expanded text:
um enim pecunia mutuasus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata.pulationem fuerint deducta et hoc actum, ut nouetur, fiet noua
Abbreviated transcription (Latin):
trr.qr qui negligenti ami¬
co rez custodiendi ꝯmittit.
dese queri d.oragnã tñ ne¬
gligentia placuit indoli cri¬
men cadere. ¶Creditor quo¬
ꝙ qui pignus accepit re te

Expanded text:
quia qui neglegenti amico rem custodiendam committit, de se queri debet. magnam tamen neglegentiam placuit in doli crimine cadere. Creditor quoque, qui pignus accepit, re te
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑ ꝙ mobligatioe dedureri¬
mus tucius nob̾ debeatur.
Siid ꝙ dari scipulem tale
sit ut dan nõ possit. palam
ẽ nali ratione mutilẽ ee sti¬
płonẽ. ueluti sidehoie libo.
uł ia mortuo. uł edib de

Expanded text:
uod in obligationem deduximus, tutius nobis debeatur. Si id, quod dari stipulemur, tale sit, ut dari non possit, palam est naturali ratione inutilem esse stipulationem, ueluti si de homine libero uel iam mortuo uel aedibus de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃õ soluto ĩboĩs ẽptoĩs ẽẽ cep¬
titionẽdidit itaut ticius.
stichũ post trienmũmanu¬
mittẽt siꝯtinuo trennio ser¬
uiuiss s nõ dum ex acto tp̃r
trienniistichus fugerat et
post aliquãtum tp̃ris dfr̃e¬
to citio reu̾sus ẽ quero ã ob

Expanded text:
pretio soluto in bonis emptoris esse coepTitio vendidit ita, ut Titius Stichum post triennium manumitteret, si continuo triennio servisset: sed nondum exacto tempore trienni Stichus fugit et post aliquantum temporis defuncto Titio revertit: quaero, an ob
Abbreviated transcription (Latin):
damcũttes ẜuos legass fid̾¬
i frdis siu ꝯmisitut exhiis
duos quos uellet maumit¬
teret ꝯfideiꝯmissarialibtas
ualebit.⁊ quos exhis uellt
prs manumittẽt quaresie¬
o uendicaret iegatarua ł¬
nult inammitt̃e exceꝑcioẽ

Expanded text:
dam, cum tres seruos legasset, fidei heredis sui commisit, ut ex his duos quos uellet manumitteret: fideicommissa libertas ualebit et quos ex his uellet, heres manumittet: quare si eos uindicaret legataruult manumittere, exc
Abbreviated transcription (Latin):
ancuiam uã hre infidricon¬
missana nbtatequãnis quis
modiculegatum fiñt conse¬
cutuo necẽsseht ẜuum suum
manumutere peccumianu¬
satis inuinamfecit tãubtati

Expanded text:
ancillam suam habere. In fideicommissaria libertate, quamuis quis modicum legatum fuerit consecutus, necesse habet seruum suum manumittere: pecunias
Abbreviated transcription (Latin):
iere cenutu hrdis plane ⁊ca
sustichus uolũt potent eili¬
pertas ascribi.s ⁊ suta asccip¬
tumsit siseius uoment stich̃
uberumẽe uolo michiuidet᷑
posse diciualere ubtatem qr
conditio pocius est quem ab¬
modum sinichullegatum
eẽt sicitius capitolium ascer¬
tent qd suta scriptum sit. si
hrouoluent. non ualebit. s
ita demum sitocum innolut¬
tate fecit hrdis sicilibĩt. ce¬
terum si abitnum illiquasi
inroboro dedit non dubita¬
mus qnlibtus debeacurna
qeamubtatem deben placut
sicibuindebitur peco ut manu¬
mittas. Itaerum ħ accipiend̾
sitibi quasiuiro bonouidebit.¬

Expanded text:
ere ex nutu heredis. Plane et ita 'si Stichus uoluerit' potest ei libertas adscribi. Sed et si ita adscriptum sit 'si Seius uoluerit, Stichum liberum esse uolo', mihi uidetur posse dici ualere libertatem, quia condicio potius est, quemadmodum si mihi legatum esset, si Titius Capitolium ascenderit. Quod si ita scriptum sit 'si heres uoluerit', non ualebit, sed ita demum, si totum in uoluntate fecit heredis, si ei libuerit. ceterum si arbitrium illi quasi uiro bono dedit, non dubitabimus, qui libertas debeatur: ertatem deberi placuit 'si tibi uidebitur, peto manumittas': ita enim hoc accipiendum 'si tibi quasi uiro bono uidebit
Abbreviated transcription (Latin):
libtatem uciliteree adebitoẽ¬
ugum certa quãtitas ab co
reunq̃tur anfidciomissaĩa
libtas asiue plus sit inp̃tio
sineminus cogitur libtater
p̾stare simodosemel agnoui
uoluntatem creditoris agno¬
iusse asit sic accipimus sifor

Expanded text:
ebitost, certa quantitas ab eo relinquatur an fideicommissaria libertas? et sive plus sit in pretio sive minus, cogitur libertatem praestare, si modo semel adgnovit voluntatem creditoris. adgnovisse autem sic accipimus, si for
Abbreviated transcription (Latin):
testamẽto
nes administrass qs̃ redte¬
re hr̃di deberet. ¶scichumi
quero ansigo minus soluẽ¬
dofuent debitores qͥb aui
exactores erant applicatu¬
ẜunõdum udeãtur ꝯditio¬

Expanded text:
testamento nes administrasset, quas reddere heredi deberet, secundum equaero, an, si qui minus soluendo fuerint debitores, quibus alii exactores erant a‹p›plicati, nondum uideatur condicio
Abbreviated transcription (Latin):
se dicetur ĩquadruplũ mãno
quoprimũdecare expiñdi
potas frñt post annũ insĩplu
¶Humis edictiutilitas eriu¬
dens ẽ aiustissima seuentas ẽ
siꝗdem publice int̾ẽ nich ra¬
piex huiꝰmoĩ casib ⁊ quã ꝙ̃

Expanded text:
se dicetur: in quadruplum in anno, quo primum de ea re experiundi potestas fuerit, post annum in simplum Huius edicti utilitas evidens et iustissima severitas est, si quidem publice interest nihil rapi ex huiusmodi casibus. et
Abbreviated transcription (Latin):
sũt cuutatũ ułut bõa seu pecłias¬
norũ cuntatũ ꝑculdubio publ¬
icabntur. ¶Publica uectiga¬
liaiteitigẽ tebemus exquious
nectigal fiscus capit.quale est

Expanded text:
sunt ciuitatium uelut bona. sed peculia seruorum ciuitatium procul dubio publica habentur. 'Publica' uectigalia intellegere debemus, ex quibus uectigal fiscus capit: quale est
Abbreviated transcription (Latin):
factus nec qcqm obstare qͦ
minus ⁊ asi quam decidat a¬
gi possiteisuta ꝯcussus sit pa¬
nes utrisłaratõe refficipossit
ideoq ẽ depoẽndus. nõ mino¬
no licẽ estunandã quã sideci¬
diss ¶suucinas etes habe¬
amus. ⁊ inucẽ desideremus
dãpni infecti caueri nichil
obstabit quominus ⁊ego

Expanded text:
factus sit. nec quicquam obstare, quo minus etiam antequam decidat agi possit: et, si ita concussus sit paries, ut nulla ratione recipi possit ideoque deponendus est, non minoris litem aestimandam, quam si decidisset. Si vicinas aedes habeamus et invicem desideremus damni infecti caveri, nihil obstabit, quo minus et ego
Abbreviated transcription (Latin):
ptinet ut item principes re¬
scripẜunt. qui ant quanty¬
telam suscepint hic gesẜũt
nec etiam excusationes ad¬
misse. S frandes ex clusisse
¶Idem principes rescripse¬
tunt ita demum eum qui ra¬
tione tutele uł cure. no dum
redoitent cum fisco contra¬
here non debere. suuuat iscy¬
ius tutela administrata ẽ..
nam sifideuisẜit licet non¬
dum hr̃dieius racionẽ red

Expanded text:
s rescripserunt, qui antequam tutelam susciperent haec gesserunt: nec enim excusationes admisisse, sed fraudes exclusisse. Idem principes rescripserunt ita demum eum, qui rationem tutelae uel curae nondum reddidit, cum fisco contrahere non debere, si uiuat is, cuius tutela administrata est: nam si decesserit, licet nondum heredi eius rationem re
Abbreviated transcription (Latin):
ena pancioii more maio¬
nimi hoc insticuta est ut
pancida uirgis sanguineis
iactetur hoc ita simare proxi¬
mumsit. alioqn bestus sb̃i¬
citur ẜm di adriam cõsti¬
tutionem. Qui alias ꝑsoãs
occitenit. pret̾ matrem ⁊prem
⁊ auium ⁊ auiamquos more
maiorũpunm supra dixim̃
capitis penapleetentir aut
ultimo supplicio mactẽtuu¬
¶Sane sipfurorẽ aliquis

Expanded text:
ena parricidii more maiorum haec instituta est, ut parricida uirgis sanguineistur. hoc ita, si mare proximum sit: alioquin bestiis obicitur secundum diui Hadriani constitutionem.Qui alias personas occideri‹n›t praeter matrem et patrem et auum et auiam quos more maiorum puniri supra diximus, capitis poena plectentur aut ultimo supplicio mactantur.Sane si per furorem aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
scribentes hoc interẽ quo in
extraneo sispalit subscriptõ
facta ẽ qud̃ illi dictami ⁊reco¬
gnoui penacessat ⁊ capi pt
infilio uł ẜuo uł generaus
subscriptio sufficit. ⁊ ad per¬
nam eintantum ⁊ ad capien

Expanded text:
scribentes hoc interest, quod in extraneo, si specialiter subscriptio facta est "quod illi dictavi et recognovi", poena cessat et capi potest, in filio vel servo vel generalis subscriptio sufficit et ad poenam evitandam et ad capien
Abbreviated transcription (Latin):
Inus adrianus fertur cr̃
inuenatione filium suỹ
quidum necanerat qui nou̾car
adulterabat minsulam euim
deportasse qd̃ latrones magis
quam patris iure cuminter fe
tes anetiam consilii pcã
paricidii afficiantur quen pot
⁊ ait metianus etiam conscios
cadempena afficiendos nonso¬
ium pancitas proinde conscii
ctiamextranei eadem pena. af
committendum peciñ a
uenem mali conpationemut
nm decesẜit. siquitem si¬
bi mortem conscunt successorẽ
fiscum nr̃e debebit siminus cĩ
quem uoluit. simodo testamẽ¬
tum fecit. Siuero intestatus de

Expanded text:
uus Hadrianus fertur, cum in uenatione filium suum quidam necauerat, qui nouercam adulterabat, in insulam eum deportasse, quod latronis magis quam patris iure eum interfetes an etiam conscii poena parricidii adficiantur, quaeri potest. et ait Maecianus etiam conscios eadem poena adficiendos, non solum parricidas. proinde conscii etiam extranei eadem poena adfcommittendum pecuniaueneni mali comparationem uel rim decesserit, si quidem sibi mortem consciuit, successorem fiscum habere debebit: si minus, eum quem uoluit, si modo testamentum fecit: si intestatus de
Abbreviated transcription (Latin):
uicetẽ aomisint ¶Iodẽ
aliquo positi deportan solẽt.q
secũto gradu sut̃ capite pumui¬
tur facilius hoc indecimones si¬
fien pot̃ sic tñ ut ⁊ ꝯsulto prius
prĩcipe ⁊iubente cofiat. nisi for¬
te cumultus alit̾ sedan ñ possit

Expanded text:
ui caedem admiserunt sponde aliquo positi deportari solent, qui secundo gradu sunt, capite puniuntur. facilius hoc in decuriones fieri potest, sic tamen, ut consulto prius principe et iubente id fiat: nisi forte tumultus aliter sedari non possit
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe nec recdoat. cuc enĩ etiã
possidere uidecur.i. ¶ Legato¬
netitaerit int̾pretandum
ut sicost aditam hrditace
uoluntas eus accomnodata

Expanded text:
nomine nec recedat: tunc enim etiam possidere videtur. Legatonet", ita erit interpretandum, ut, si post aditam hereditatem voluntas accommodata
Abbreviated transcription (Latin):
quersũ esipostea ps iega¬
to accreuit nã hoc noĩe
cenecu fideuissores ĩtotum.¬
¶ Quõ ait p̃tor sipbõrum po¬
sessorẽ nõstat ut satisdetur sic
accipimus sipatus sisacisdaẽ
nõ erto offerre debet sat̾datoe
spetecisatis morã nõ facere.
legatanus repmissione ꝯcẽp̃¬
tus fuit dandum ẽ int̾diccum
Idem dicẽdum ẽ suegatanus
pignorib uoluit sibi cauen¬
¶ Siplegatanũ fcm̃ sit quo

Expanded text:
gato adcreverit: nam hoc nomine tenentur fideiussores in totum. Quod ait praetor "si per bonorum possessorem non stat, ut satisdetur", sic accipimus, si paratus sit satisdare: non ergo offerre debet satisdationem, sed petenti satis moram non facere. legatarius repromissione contentus fuit, dandum est interdictum. idem dicendum est, si legatarius pignoribus noluit sibi caveri. Si per legatarium factum sit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
re.  foc int̃oictũ ihr̾dem
radis rorumq posẜoris hre
tendumẽnec nõ ceteros qro¬
reus scriithrditatis peciti¬
one meu istiuendã ⁊h̾ int̃¬
dictũ reddendumut suieqs
siue prolegato possideat qs
modũ solemus facẽ quõt¬
inctumẽque potius accior
teneat nãduas actioẽs dica¬
mus ꝑcestan ex alteranos
nelle ꝯsequiq nos ꝯtĩgit.
¶Siqius exmortis cã doã¬
tione possideat utiq cessabͥ¬
hocintlictũ qr portiolegis
faicidie apd̃h demip̃o ure
remanet ꝯsicorpalit res in
sondũ traslatesunt. ¶Qui
nõ excã pceptionis utiq
tur hoc pit̾ dicto s peascu

Expanded text:
redem heredis bonorumque possessoris habere est, nec non ceteros quonus scribit hereditatis petitionem instituendam et hoc interdictum reddendum, ut, siue quis siue pro legato possideat, modum solemus facere, quotest, quae potius actio teneat: nam duas dictamus protestati ex altera nos velle consequi quod nos contingit. Si quis ex mortis causa donatione possideat, utique cessabit interdictum, quia portio legis Falcidiae apud heredem ipso iure remanet, etsi corporaliter res in solidum translatae sunt: Qui vero ex causa praeceptionis, utique tenetur hoc interdicto, s
Abbreviated transcription (Latin):
soluũtur. S ꝓmittũtur eis cũ
dissoluũtur pecumas coẽssi
septiri. ¶Insũma aũt isi
exsenatus ꝯsulti auc̃te ł cesa¬
ris collegiũ ł ꝙ cũq tale cor¬
pus coierit õt senatus ꝯsul.
ꝯmãdata ⁊ ꝯ stitutoẽs collegi

Expanded text:
ittitur eis, cum dissolvuntur, pecunias communes si se partiri. In summa autem, nisi ex senatus consulti auctoritate vel Caesaris collegium vel quodcumque tale corpus coierit, contra senatus consultum et mandata et constitutiones collegiu
Abbreviated transcription (Latin):
beat postior obligatõ possit ũbũ
quõ int̾pretaris utrũ ere alieno
deoucto an extãce ꝓiocurꝰ putx
actũ ẽ int̾pretatoẽm redigentã
cẽna qui ãbigue ioqtur. id ioqt᷑¬
ꝙ exhiis q̃ significãtur sc̃sit pro¬
pris ẽ. tñ ut eaũ hoc sensisse exi¬
stimẽ te ducto ere aueõ poteropt᷑
etia illa accipi sigraficatõ cũ sal

Expanded text:
beat posterior obligatio, 'possit' uerbum quomodo interpretaris, utrum aere alieno deducto an extante?Proculus: actum est interpretationem redigendam esse: nam qui ambigue loquitur, id loq ex his quae significantur sensit. propius est tamen, ut hoc eum sensisse existimem 'deducto aere alieno potero'. potest etiam illa accipi significatio 'cum salu
Abbreviated transcription (Latin):
tutoes ł euratões fatĩsuffitia
uideamus iñ putosufficere.¬
¶ Inpuipilo tutoris aucto¬
ritatem exigimus. ¶ Mmo¬
rem a ꝯfessione sua restitue¬
mua.¶Confessi utiq p̾t
ꝯfessionem tpra quasi excã
indicati habebũt.Nffr᷑
retui.hĩs ꝯfessus ẽ de¬
bere ubit̾ adresticuendum
datus conpent nichil debeĩ
qĩtum ẽ anpossit ab soluere
re.posse. Inter ẽ enim q̃ excã¬

Expanded text:
tutores vel curatores fateri sufficiat, videamus: et non puto sufficere. In pupillo tutoris auctoritatem exigimus. Minorem a confessione sua restituemus. Confessi utique post confessionem tempora quasi ex causa iudicati habebunt. Africretur, heres confessus est debere: arbiter ad restituendum datus comperit nihil deberi: quaesitum est, an possit absolvere. respondi posse interesse, qua ex ca
Abbreviated transcription (Latin):
atq si tominii mei fũdum
cẽ pronũtiatum eẽt. Si alia
quacũque actione eiuili.ł
ponorana uł int̃oicto exibi¬
corio ł resticutorioułphibi¬
p̾torem uoluntatẽ oratioũ
dun marci debere ꝯmoĩ oĩo
qd̃ quis ꝯfessus ẽ prouioi¬
cato hre dabitur igitur exhi
actoĩb ex quib dies tatir
adresticuentã rem ꝯfessotẽ¬
pus adrestitucoẽm isinõ re¬
stituaturus estimabitiur.

Expanded text:
atque si dominii mei fundum esse pronuntiatum esset. et si alia quacumque actione ciuili uel honoraria uel interdicto exhibitorio uel restitutorio uel prohibipraetorem uoluntatem orationis diui Marci debere et omne omnino, quod quis confessus est, pro iudicato habere. dabitur igitur ex his actionibus, ex quibus dies datur ad restituendam rem, confesso tempus ad restitutionem et, si non restituatur, lis aestimabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
rescripsem̃t ut ius nõ eẽt oroi¬
racinusq cuutatis p̃tiumi
grau qd innẽitur statuere
nosolẽt reegenus nũtia no¬
nis munens ex̾cere rñquia
demonstraturã teq. aducilii¬

Expanded text:
em scripserunt ius non esse ordini cuiusque ciuitatis pretium grani quod inuenitur statuere. non solent hoc genus nuntiationis mulieres exercere, tamen quia demonstraturam te quae ad utili
Abbreviated transcription (Latin):
adubtatẽ sifacuitatẽ dut.aa¬
scendẽdi capitolũ abstimi¬
phylus libesto itaut fitiis
meis racõem recdoat an sbxli¬
cione ubtas data uide atir. q̃¬

Expanded text:
tatem, si facultate data ascendendi Capitolium abstinuphilus liber esto, ita ut filiis meis rationem reddat' an sub condicione libertas data uideretur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nenb fungĩ̃tur. Qui ãnonã
dos cuuta tum publicos recioit̾
eligisolent ꝑ sc̃m muen sub¬
iig̾antur. ¶ Hũ quoq qui
custodes ediumł archtote. uel
lororaphr ultabulami ixeno

Expanded text:
neribus funguntur. Qui annonam dos civitatium publicos reditus eligi solent, personali munere subiugantur. Hi quoque, qui custodes aedium vel archeotae vel logograp
Abbreviated transcription (Latin):
dicũtur auamixta ꝑ soãlia sỹt
q animi prouisicẽ ⁊corpal.labo¬
no ĩtentoe sine. auquo gerẽtis
tetum̃to ppetrẽtar neluti tute¬
la ⁊ cura.kalẽdam quo curatõ
qq̃ statuta ĩaliq̃ ciuitate intho
norts nõ hẽtur S ꝑ soale mun

Expanded text:
dicuntur, alia mixta.Personalia sunt, quae animi prouisione et corporalis laboris intentione sine aliquo gerentis detrimento perpetrantur, ueluti tutela uel cura, kalendarii quoque curatio.Et quaestura in aliqua ciuitate inter honores non hab‹e›tur, sed personale mun
Abbreviated transcription (Latin):
stim acõem honoris aut
opis ĩchoin exẽpio coactus ẽ
¶Inuitus filiꝰ ꝑpatre. rei .pi.i
saluã fore cauere ñ cogit ce fer¬
sionc̃ reipu. ãplius quã semi
suscix nemo cogiturausi ofi¬
en necc̃itas postulet. Wer̃

Expanded text:
stimationem honoris aut operis inchoati exemplo cogendus est. Inuitus filius pro patre rem publicam saluam fore cauere non cogitur. Defensionem rei publicae amplius quam semel suscipere nemo cogitur, nisi id fieri necessitas postulet.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ĩputare debet q talem
defensorẽ ad misit. ¶siun̾
exfiduissorib̾ quidicatum
solui cauerãt existat de fez¬
sorplacuit obrẽ idic acã
stiplonem nõ ꝯmitticeteã¬
q cadem eẽ atq sicx̃riensᷤ¬

Expanded text:
sibi imputare debet, qui talem defensorem admisit. Si ex fideiussoribus, qui iudicatum solvi caverant, existat defensor, placuit ob rem iudicatam stipulationem non committi ceteraque eadem esse, atque si extran