comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enti. qͥa de c̃fugiendi statione securo. ubiq
patria. ubiq lex ⁊ religio mea ẽ. ncͣ me africa
tã libent᷑ excepit. quã confidenter accessi.
Acͣ me inquã ista africa excepit. pace simpli¬
ci. sinu ꝓprio. iure cõmuni. De qua aliq̾n dictũ
⁊ uere dictũ ẽ hospitio ꝓhibem᷑ harenȩ. bel¬
la cient pͥmaq uetant c̃sistere tͣra ñc ultro
ad suscipiendos sotios religionis ⁊ pacis suȩ.
beniuolũ latȩ gremiũ pandit. atq ultͦ fessoᷤ
quos foueat inuitat. Latitudo orientis. sep¬
tentͥonis copiositas. meridiana diffusio.mag¬
narũ insularũ largissimȩ tutissimȩq sedes.
mei iuris et nominis st̃. qͥa ad xp̃ianos ⁊ roma¬
nos romanꝰ ⁊ xp̃ianꝰ accedo. Non timeo deoᷤ
hospitis mei. ñ timeo religionẽ ͤ meã necem
nͣ habeo talẽ quẽ ꝑtimescã locũ. ubi ⁊ pos-¬
sessori liceat ꝑpetrare qͦd uelit. ⁊ ꝑ egͥno non

Expanded text:
enti, quia de confugiendi statione securo, ubique enti, quia de confugiendi statione securo, ubique patria, ubique lex et religio mea est. nunc me Africa tam libenter excepit quam confidenter accessi; nunc me, inquam, ista Africa excepit pace simplici, sinu proprio, iure communi, de qua aliquando dictum et uere dictum est hospitio prohibemur harenae, Bella cient primaque uetant consistere terra; nunc ultro ad suscipiendos socios religionis et pacis suae beniuolum late gremium pandit atque ultro fessos, quos foueat, inuitat. latitudo orientis, septentrionis copiositas, meridiana duffusiodiffusio, magnarum insularum largissimae tutissimaeque sedes mei iuris et nominis sunt quia ad Christianos et Romanos Romanus et Christianus accedo. non timeo deos hospitis mai, non timeo religionem eius necem meam, non habeo talem quem pertimescam locum, ubi et possessori liceat perpetrare quod uelit et peregrino non
Abbreviated transcription (Latin):
baras gentes qͥd tandẽ ad sotietatẽ ad duceret:
quas diu̾sis sacroꝵ ritibꝰ institutas etiã religio
seꝑabat. Si qͥs gͥ tcͣ acerbitate maloꝵ uictꝰ tc̃
patͥam cũ hoste deseruit quẽ tandẽ ignotũ
locũ ignotus adiit. quã gentẽ generalit᷑ ho¬
ste̾ hostis orauit. cui se congressu pͥmo credi-¬
dit. ñ sotietate nominis inuitatus. ñ cõmu-¬
nione uiris adductꝰ. ñ religionis unitate se¬
curus : An parũ exẽpli dedert̃ busiris in egyp¬
to.ꝑegͥnoꝵ infelicit᷑ incurrentiũ impiissimꝰ
immolator crudelissima circa aduenas dia-¬
nȩ tauricȩ litora s magis sacra crudelia. thra¬
cia cũ polimestore suo usq ad ꝓpinqͦs hospi¬
tes celebrata. & ne antiqͥtatibꝰ uidear immo¬
tari. testis ẽ roma de poͣpeio int̾fecto. testis
egyptus de int̃fectore ptholomeo. Michi au¬
tem pͥma qualiscũq motꝰ ꝑ turbatione fugi¬

Expanded text:
baras gentes quid tandem ad societatem adduceret, baras gentes quid tandem ad societatem adduceret, quas diversis sacrorum ritibus institutas, etiam religio separabat? Si quis igitur tunc, acerbitate malorum victus, patriam cum hoste deseruit, quem tandem ignotum locum ignotus adiit? Quam gentem generaliter hostem hostis oravit? Cui se congressu primo credidit, non societate nominis inuitatus, non communione iuris adductus, non religionis unitate securus ? an parum exempli dederunt Busiris in Aegypto peregrinorum infeliciter incurrentium impiissimus immolator, crudelissima circa aduenas Dianae Tauricae litora sed magis sacra crudelia, Thracia cum Polymestore suo usque ad propinquos hospites scelerata? et ne antiquitatibus uidear immorari, testis est Roma de Pompeio interfecto, testis Aegyptus de interfectore Ptolemaeo. Мihi autem prima qualiscumque motus perturbatione fugi
Abbreviated transcription (Latin):
dolere miseriã. Nos nos inꝗͣ ipsos uiteq neͦ
electionẽ cui adqͥeiumꝰ. c̃sulamꝰ. Maiores mm
bella gessert᷑. bellis fatigati pacẽ petentes
tͥbuta optulert̃. Tributũ pͣtiũ pacis e̾. Hos
tͥbuta dependimꝰ. ne bella patiam᷑. ac pho
in portu ad quẽ illi tandẽ ꝓ euadendisn
loꝵ tẽpestatibꝰ cfuger̾t. nos c̃sistimꝰ i manis
lgit᷑ nos tẽꝑa uiderim utrũ fęlicia. certes¬
litiora illis ducimꝰ qͥ qͦd illi ultime delegis
nos c̃tinue possidemꝰ. lnqͥetudo enĩ belloꝵ
qͥa illi attͥci st̃. nob̾ ignota ẽ. Inotio autꝰa¬
gustauer̾t. nos nascim᷑ ⁊ senescimus. Eall
erat debita pensio seruitutis. nob libeas
collatio defensionis. Tantũq int̾est mẽ
usũ cõmunis rei publice conferat. ipsal
biscũ. Aut si ab aliqͦ dicit᷑ tolerabiliores p¬
rentibꝰ nr̃is romanos hostes fuisse. qua ls¬
gothos esse audiat ⁊ intelligat. qua als
diu̾sitas potestatũ. Postremo solutas ⁊ bar-¬

Expanded text:
miseriam. Nos, nos inquam ipsos, vitaeque nostrae electionem, cui acquievimus, consulamus. Majores nostri bella gesserunt, bellis fatigati, pacem petentes, tributa obtulerunt. Tributum, pretium pacis est. Nos tributa dependimus, ne bella patiamur: ac per hoc in portu, ad quem illi tandem pro evadendis malorum tempestatibus confugerunt, nos consistimus et manemus. igitur nostra tempora uiderim utrum felicia; certe feliciora illis ducimus, qui quod illi ultime delegerunt nos continue possidemus. inquietudo enim bellorum, qua illi attriti sunt, nobis ignota est. in otio autgustauerunt, nos nascimur et senescimus; quod illis erat debita pensio seruitutis nobis est libera conlatio defensionis, tantumque interest inusum communis reipublicae conferat ipsa nobiscum. aut si ab aliquo dicitur tolerabiliores parentibus nostris Romanos hostes fuisse, quaGothos esse: audiat et intelligat, quanto aliter, diversitas potestatum. Postremo solutas et bar
Abbreviated transcription (Latin):
urbe die saguntum ꝑuenit. Statiq adu̾sus
põpeios duos ⁊ labienũ atq attium uarum
multa bella ⁊ uaria sorte gessit. Ultimuꝰ bellũ
aput mundã flum̃ gestũ ẽ. ubi tantis uiribꝰdi¬
micatũ. tantaq cȩdes acta ut cȩsar quoq uete¬
ti cogitarit. cũ subito u̾sus infugã popeioꝵ ces

Expanded text:
rat die, Saguntum pervenit, statimque adversus Pompeios duos, et Labienum atque Attium Varum, multa bella et varia sorte gessit. Ultimum bellum apud Mundam urbem gestum est, ubi tantis est viribus dimicatum, tantaque caedes acta, ut Caesar quoque, veteus cogitarit, cum subito versus in fugam Pompeiorum ces
Abbreviated transcription (Latin):
rint. inqͥrat. inueniat. ꝓdat. qͥs qͥs infaman¬
da xp̃iana tẽꝑa putat. absq illo tam̃ intͣ
bella punica uniꝰ anni ueluti auis p̃t̾uo¬
lantis excursu. Romani ꝑꝑ iã clausas por¬
tas. nt̃ febres morbosq rei publicȩ ad hoc
gelidȩ haustu illecti st̃. ut in peius recalescen¬
tes multo grauiꝰ uehem̃tiꝰq c̃flictarent᷑ at uͦsi
indubitatissime c̃stat. sub augusto pͥmũ cęsare.
ptꝰ parthicã pacẽ uniu̾sũ t̾rarũ orbẽ positis ar¬
mis ab olitisq discordiis gn̾ali pace ⁊ noua qͥe¬
te cõpositũ romanis paruisse legibꝰ. romana iu¬
ra ꝗͣ ꝓpria arma malusse. spretisq ducibꝰ suis
uidices elegisse romanos. postremo om̃ibꝰ gen¬
tibꝰ cunctis ꝓuintiis. innum̾is ciuitatibꝰ infi¬
nitis ppłis. totis t̾ris unã fuisse uoluntatẽ. lib̾o

Expanded text:
rint, inquirat, inveniat, prodat, quisquis infamanrint, inquirat, inveniat, prodat, quisquis infamanda tempora Christiana putat. Absque illo tamen, inter bella Punica unius anni, veluti avis praetervolantis excursu, Romani propter clausas Jani portas, inter febres morbosque reipublicae, ad hoc gelidae haustu, illecti sunt, ut, in pejus recalescentes, multo gravius vehementiusque afflictarentur. At vero, si indubitatissime constat, sub Augusto primum Caesare, post Parthicam pacem universarum terrarum orbem, positis armis, abolitisque discordiis, generali pace et nova quiete conpositum Romanis paruisse legibus, Romana iura quam propria arma maluisse spretisque ducibus suis iudices elegisse Romanos, postremo omnibus gentibus, cunctis prouinciis, innumeris ciuitatibus, infinitis populis, totis terris unam f
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ etiã belli tẽpestate tͣnscurrens. ⁊ sẏdonẽ¬
opulentissimã phęnitis ꝓuintiȩ urbẽ deleuit.
⁊ egyptũ ꝗͣuis pͥꝰ uictꝰ. tc̃ tam̃ sub actã cõminu¬
tãq ferro. ꝑsarũ subiecit imꝑio. lam hĩc sta¬
tim a romanis ad u̾sus samnitas gentẽ opibꝰ
armisq ualidã ꝓ cãpanis ⁊ sedecinis bella su¬
scepta st̃. Samniticũ bellũ ancipiti statu gestĩ
pẏrrus uł maximꝰ romani nominis hostis ex¬
cepit. Pyrri bellũ mox punicũ c̃secutũ ẽ Es
qͣuis nũꝗͣ ptꝰ mortẽ numȩ a belloꝵ cladibꝰ
fuisse cessatũ patentes semꝑ iani porte indi
cent. ex eo tam̃ ueluti ꝑ meridiẽ toto imp̾ssꝰ¬
e cęlo maloꝵ feruor incanduit. Porro autẽ¬
semel inchoato bello punico. utrũ aliqͥn
bella. cȩdes. riunȩ. atq omĩa infandarũ mor¬
tiũ gn̾a. nisi cȩsare augusto imꝑante cessaue¬

Expanded text:
Cujus etiam belli tempestate transcurrens, et SCujus etiam belli tempestate transcurrens, et St Aegyptum, quamuis prius uictus, tunc tamen subactam comminutamque ferro Persarum subiecit imperio. Iam hinc statim a Romanis aduersum Samnitas, gentem opibus armisque ualidam, pro Campanis et Sedicinis bella suscepta sunt; Samniticum. bellum ancipiti statu gestum Pyrrhus uel maximus Romani nominis hostis excepit; Pyrrhi bellum mox Punicum consecutum est: et quamuis numquam post mortem Numae a bellorum cladibus fuisse cessatum pcent, ex eo tamen, veluti per meridiem, toto impressus coelo malorum fervor incanduit. Porro autem, inchoato semel bello Punico, utrum aliquando bella, caedes, ruinae atque omnia infandarum mortium genera, nisi Caesare Augusto imperante cessave
Abbreviated transcription (Latin):
Tegati a karthagine romã missi sunt. fȩdꝰq
pepigert̃. Quã ex ingressu kar thaginiensiũ
in italiã maloꝵ grandinẽ secuturã. c̃tinuarũq
miseriarũ tenebras iuges. hystoriarũ fides. lo¬
coꝵq infamia. ⁊ ab hominatio dierũ qͥbꝰ ea ge¬
sta sunt ꝓtestant᷑. Tc̃ etiã nox usq ad plurimã
diei partẽ tendi uisa ẽ. ⁊ sarea grando de nu¬
bibꝰ descendens ueris t̾ram lapidibꝰ u̾b̾auit.
Quibꝰ diebꝰ etiã alexander magnꝰ. uere ille gur¬
ges miseriarũ atq atͦcissimꝰ tͣbo tociꝰ orientis.
ẽ natꝰ. Tc̃ etiã ochus qui ⁊ arthaxerxes ptꝰ tͣnsac¬
tũ inegypto maximũ diut᷑nũq bellũ plurimo
iudȩoꝵ in tͣnsmigrationẽ egit. atq in hircania
ad caspiũ mare habitare pcepit. Qs ibrusq
in hodiernũ diẽ amplissimis gn̾is sui increm̃¬
tis cͣsistere. atq exinde qnq erupt᷑os. opinioe

Expanded text:
legati a Carthagine Romam missi sunt, foedusque legati a Carthagine Romam missi sunt, foedusque pepigerunt. Quem ingressum Carthaginiensium in Italiam malorum grandinem secuturam x continuarumque miseriarum tenebras iuges historiarum fides locorumque infamia et abominatio dierum, quibus ea gesta sunt, protestantur. Tanc etiam nox usque ad plurimam diei partem tendi uisa eat et saxea de nubibus grando descendens ueris terram lapidibus uerberauit. Quibus diebus etiam Alexander Magnus, uere ille gurges miseriarum atque atrocissimus turbo totius Orientis, est natus. Tunc etiam Ochus, qui et Artaxerxes, post transactum Judaeorum in transmigrationem egit, atque in Hyrcania ad Caspium mare habitare praecepit: quos ibi usque in hodiernum diem amplissimis generis sui incrementis consistere, atque exinde quandoque erupturos, opinio est.
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ruentes. a gaio sulpitio dictatore suꝑati
st᷑. Post paululũ quoq tuscoꝵ pugna subgaio
martio subsecuta ẽ. Ubi conici dat᷑. qͣntũ hõiũ
cȩsũ sit. qn uiii. milia st̃ capta tuscoꝵ. Tertio
autẽ in hisdẽ diebꝰ galli se inp̾da ꝑ maritima
loca subiectosq campos ab albanis montibꝰ dif¬
fudert᷑. Adu̾sus qͦs nouo militũ delectu habito.
c̃scriptisq legionibꝰ decẽ. Lxͣ. milia romanoꝵ
negatis sͥ latinoꝵ auxiliis ꝓcessert. Co ac
hãc pugnã marcꝰ ualeriꝰ auxiliante corui
alite. unde postea coruinꝰ dictꝰ ẽ. Occiso ei
ꝓuocatore gallo. hostes t̾riti sparsimq fu¬
entes. gͣuit̾ trucidati st̃. Num̾andũ etiã in
mala censeo. pͥmũ lad ictũ cũ karth/ a¬
sibꝰ fȩcdus. qͦd hisdẽ tẽꝑibꝰ fuit. p̃serti ex qͦtã
gͣuia orta st̃ mala. ut ex in cȩpisse uideant᷑.
nno siqͥdẽ ab urbe cͣdita .ccce.ii.

Expanded text:
lum ruentes, a Gaio Sulpitio dictatore superati lum ruentes, a Gaio Sulpitio dictatore superati sunt. post paululum quoque Tuscorum pugna sub C. Marcio consecuta est: ubi conici datur quantum. hominum caesum sit, quando octo milia sunt capta Tuscorum. Tertio antem in isdem diebus Galli se in praedam per maritima loca subiectosque campos ab Albanis montibus diffuderunt; aduersum quos, nouo militum dilectu habito conscriptisque legionibus decem, LX milia Romanorum, negatis sibi Latinorum auxiliis, processerunt. confecit hanc pugnam M. Valerius, auxiliante coruo alite, unde postea Coruinus est dictus. occiso enim prouocatore Gallo, hostes territi sparsimque fugientes grauiter trucidati sunt. Numerandum etiam inter mala censeo primum illud ictum cum Carthaginiensibus foedus, quod isdem temporibus fuit; praesertim ex quo tam grauia orta sAnno siquidem ab Urbe condita CCCCII
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra dissiluit. uastoq p̃rupto hiantia subito in¬
ferna patuert. Manebat du ad spectaculũ t̾ro¬
remq cunctoꝵ patenti uoragine impendens
spetꝰ. nefariãq uiui hominis sepult᷑am. diis int̃¬
p̾tibꝰ expectabat. Satis fecit imꝓbifaucibꝰ. p̾cipi¬
tio sui marcꝰ curtiꝰ uir eques armatꝰ. inietitq cru¬
deli t̾rȩ inopinã satietatẽ. cui parũ ess qđ ex
tanta pestilentia mortuos ꝑ sepulchra susciꝑet.
nisietiã uiuos scissa sorberet.
nno ab urbe cͣdita.ccͦc. Lxxx.uiͦii. iterũ t̾ribi¬
lis galloꝵ inundatio. iuxta anienẽ fluuiũ. ad
quartũ ab urbe lapidẽ c̾sedit. facile sine dubio
pondere multitudinis ⁊ alacͥtate uirtutis ꝑtur¬
batã occũpat᷑a ciuitatẽ nisi otio ⁊ lenirudine
torpisset. Ubi at̾cissimã pugnã manliꝰ torqua
tus singłarit᷑ inchoauit. titus qͥntius dictator
cruentissima c̃gressione c̾fecit. fugatiex hoc

Expanded text:
terra dissiluit, uastoque praeruptu hiantia subitο·ιinterra dissiluit, uastoque praeruptu hiantia subitο·ιinferna patuerunt. manebat diu ad spectaculum terroremque cunctorum patenti uoragine inpudens specus nefariamque uiui hominis sepulturam diis interpretibus expetebat. satisfecit inprobis faucibus praecipitio sui M. Curtius, uir eques armatus, iniecitque crudeli terrae inopimam satietatem, cui parum esset, quod ex tanta pestilentia mortuos per sepulchra susciperet, nisi etiam uiuos scissa sorberet. Anno ab urbe condita CCCLXXXVIII iterum terribilis Gallorum inundatio iuxta Anienem fluuium ad quartum ab Vrbe lapidem consedit, facile sine dubio pondere multitudinis et alacritate uirtutis perturbatam occupatura ciuitatem, nisi otio et lentitudine torpuisset. ubi atrocissimam pugnam Manlius Ttus singulariter inchoavit 160, T. Quinctius dictator cruentissima congressione confecit. Fugati ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lo dispar sexu innulla ȩtate dissimilis. gn̾ali cune¬
tos ꝑ biennũ iugit᷑ tabe c̃fecit. ut etiã qͦs nͣ egit
in mortẽ t᷑pi macie exinanitos afflictosq dimise¬
rit conq̃rent᷑ hoc ut arbit᷑r loco obtrectatores
tẽꝑis xp̃iani. si forte silentio p̃t̾ierim. qͥbꝰ tc̃ cȩri¬
monus romani placau̾int dos. ⁊ seda uerĩt mor¬
bos. Cũ pestilentia indies crudesc̾e̾t. auctores su¬
asere pontifices. ut ludi scenici diis expetentibꝰ
acc̾sitꝰ ẽ ꝑpetuus morbꝰ aĩoꝵ. Uber nc̃ quidẽ mͥ iste
doloris atq increpationis locꝰ ẽ. s in qͦiã reue¬
rentia tua studiũ sapientię ⁊ ueritatis exercuit.
mͥ suꝑ eo audere fas nonẽ. Cõmonuisse me satis
sit. ⁊ ex qualibet intentione lectorẽ ad illiꝰ lecti¬
onis plenitudinẽ remisisse. Seqͥt᷑ hanc miserã
luem miseriorẽq eius expiationẽ ꝓximo anno
satis tͥste ꝓdigiũ. Repente siqͥde medio urbis

Expanded text:
lo dispar sexu, in nulla aetate dissimilis generali cunclo dispar sexu, in nulla aetate dissimilis generali cunctos per biennium iugiter tabe confecit, ut etiam quos non egit in mortem, turpi macie exinanitos adflictosque dimiserit. conquererentur hoc, ut arbitror, loco obtrectatores temporis Christiani, si forte silentio praeterierim, quibus tunc caerimoniis Romani placauerint deos et sedauerint morbos. cum pestilentia in dies crudesceret, auctores suasere pontifices, ut ludi scaenici diis expetentibusus est perpetuus morbus animorum. uber nunc quidem mihi iste doloris atque increpationis locus est, sed, in quo iam reuerentia tua studium sapientiae et ueritatis exercuit, mihi super eo audere fas non est, commonuisse me satis sit et ex qualibet intentione lectorem ad illius lectionis plenitudinem remisisse. Sequitur bano miseram luem miserioremque eius expiationem proximo anno satis triste prodigium. repente siquidem medio Vrbis
Abbreviated transcription (Latin):
humiliũ ⁊ punitorẽ maloꝵ. S hȩc ut cõme¬
morata sint magis ꝗͣ explicita. uerecundiȩ
c̾cesserim. ut et qͥ scit recolat. ⁊ qͥ nescit inqͥ¬
rat. Int̾e̾a romani qui ꝑ Lxxͣ. annos ab urbe¬
subacti ⁊ attriti assidius bellis cͣficiebantur.
tandẽ in suprascͥptis diebꝰ camillo duce eas-¬
dem cȩpere ciuitates. ⁊ rediuiuo finẽ dede-¬
re certamini. Prȩnestinos etiã eodẽ temꝑe
qͥ usq ad portã romȩ bellando ⁊ cȩdendo
ꝑuenerant. ad flum̃ haliã tito qͥntio pug¬
nante uicerunt.
pestilentia corripuit. ñ ut assolet plus
minus ue solito tẽpoꝵ turbata tẽꝑies. hoc
ẽ aut intẽpestiua siccitas hyemis. aut re¬
pentinꝰ calor ueris. aut incongruor humor
estatis. uł autũni diuitis indigesta illecebra.
insuꝑ etiã exspirata de calabricis saltibꝰ aura
corrũpens. repentinos acutarũ infirmitatũ af¬
ferre transcursus. s grauis diuturnaq innul¬

Expanded text:
humilium et punitorem malorum. sed haec ut commehumilium et punitorem malorum. sed haec ut commemorata sint magis quam explicita uerecundiae concesserim ut et qui scit recolat et qui nescit inquirat.\' Intsubacti et attriti, assiduis bellis conficiebantur, tandem in suprascriptis diebus, Camillo duce, easdem cepere civitates, et redivivo finem dedere certamini. Praenestinos etiam eodem tempore, qui usque ad portam Romae bellando et caedendo pervenerant, ad flumen Alliam, T. Qnante uicerunt. pestilentia corripuit: non ut adsolet plus minusue solito temporum turbata temperies, hoc est ant intempestina siccitas hiemis aut repentinus calor ueris aut incongruus umor aestatis uel autumni diuitis indigesta inlecebra, insuper etiam exspirata de Calabris saltibus aura corrumpens, repentinos acutarum infirmitatum adferre transcursus; sed grauis diuturnaque in nul
Abbreviated transcription (Latin):
ne ditant᷑. pacificisq exercitiis stipendia dome¬
sticȩ uoluptatis ad qͥrt. Nisi forte. ut assolent
humanȩ mutabilitati omĩa sordere p̾sentia.
nouitates rerũ actu audituq prurientibus
ipsa etiam uita fastidio est.
nno aburbe c̾dita .ccc.Lxxui. seuissimo t᷑re¬
motu achaia uniu̾sa c̃cussa ẽ. ⁊ duȩ ciuita¬
tes tcͣ id ẽ ebora ⁊ elice abruptis locoꝵ hia¬
tibꝰ deuoratȩ. at ego nc̃ e contrario poteram
similia indiebꝰ nr̃is ap̃ constantinopolim ȩquȩ
modo pͥncipẽ gentiũ p̃dicta ⁊ facta s ñ ꝑfec¬
ta narrare: cũ post t᷑ribilẽ denuntiationẽ
c̃scientiãq mali sui p̾sciã subt᷑ cõmota fun¬
ditus t̾ra tremeret. desuꝑ fusa cęlitꝰ flãma
penderet. donec orationibꝰ archadii pͥnci¬
pis ⁊ ppłi xpͣiani pͣsentẽ ꝑditionẽ ds exoratꝰ
auerteret. ꝓbans se solũ esse ⁊⁊ conseruatorẽ

Expanded text:
ne ditantur pacificisque exercitiis stipendia domene ditantur pacificisque exercitiis stipendia domesticae uoluptatis adquirunt? nisi forte — ut adsolent humanae mutabilitati omnia sordere praesentia — nonitates rerum acta audituque prurientibus ipsa etiam uita fastidio est. Anno ab Vrbe condita CCCLXXVI saenissimo terrae motu Achaia uniuersa concussa est et duae tunc ciuitates, id est Ebora et Helice, abruptis locorum hiatibus deuoratae. At ego nunc e contrario poteram similia in diebus nostris apud Constantinopolim, aeque modo principem gentium, praedicta et facta sed non perfecta narrare, cum post terribilem denuntiationem conscientiamque mali sui praesciam subter commota funditus terra tremeret et\' desuper fusa caelitus flamma penderet, donec orationibus Arcadii principis et populi Christiani praesentem perditionem Deus exoratus auerteret, probans se solum esse et conseruatorem
Abbreviated transcription (Latin):
belloꝵ c̃fusione referant᷑ : Siqͥdẽ tracto per
aliqͦt erates hoc cͣtinuo bello. athenienses.
lacedemonii. archades. biotii. thebani. postre¬
mo gretia. asia. ꝑsis. atq egyptꝰ. cũ libia. in¬
sulisq maximis. nauales simul pedestresq
c̃flictus. indiscretis egere discursibꝰ. Referre
cȩsa hominũ milia ñ possẽ. etiã si bella nu¬
merarẽ. Atnc̃ increpet hȩc tẽꝑa. atq illa
collaudet. qͥcũq nescit hosce om̃s istarũ urbi¬
um ꝓuintiarũq ppłosata nc in solis ludis ac the¬
atris c̃senescere. sicuti tc̃ in castris maximis pͣlisq
tabuisse. florentissima illa ⁊ tociꝰ tcͣ imꝑiũ ori¬
entis affectans lacetdemonioꝵ ciuitas. uix
centũ habere potuit senes. ita incessabilibꝰ cir¬
cuͣuenta malis. ammat᷑as misere expendebat
ȩtates. ⁊qͣrunt᷑ nc̃ homines. quoꝵ refertȩ pue¬
ris ⁊ senibꝰ ciuitates. secura iuuenũ ꝑegͥnatio¬

Expanded text:
bellorum confusione referantur: siquidem tracto per bellorum confusione referantur: siquidem tracto per aliquot aetates hoc continuo bello Athenienses Lacedaemonii Arcades Boeotii Thebani, postremo Graecia Asia Persis atque Aegyptos cum Libya insulisque, maximis nauales simul pedestresque conflictus indiscretis egere discursibus. referre caesa hominum milia non possem, etiam si bella numerarem. At nunc increpet haec tempora atque illa conlaudet, quicumque nescit hosce omnes istarum urbium prouinciarumque populos ita nunc in solis ludis ac theatris consenescere, sicuti tunc in castris maxime proeliisque tabuisse. florentissima illa et totius tunc imperium Orientis adfeotans Lacedaemoniorum ciuitas uix centum habere potuit senes; ita incessabilibus circumuenta malis inmaturas misere expendebat aetates: et queruntur nunc homines, quorum refertae pueris et senibus ciuitates secura. iuuenum peregrinatio
Abbreviated transcription (Latin):
misso pͣlio cũ lacedemonii uincerent᷑. repente
epaminondas dux thebanoꝵ incautiꝰ dimicanꝰ
uulnerat᷑. Quare dũ his ex dolore metꝰ. illis ex
gaudio stupor nascit᷑. ueluti ex c̃sensu tacito
utͥmq discessũ ẽ. Eꝑaminondas autẽ grauit᷑
sautius cũ de uictoria suor cõꝑisset. scutũq
exosculatꝰ ess. remota manu qua uulnꝰ obclu-¬
serat. egressũ sanguinis. ac mortis patefecit
intitũ. Cuiꝰ mortẽ sic thebanoꝵ ꝑditio subse¬
cuta ẽ. ut ñ ꝑdidisse ducẽ s ipsi cũ eo tc̃ peris¬
seuidẽnt᷑. Contexui indigestȩ hystoriȩ mextͥ¬
cabilẽ cratẽ. atq incertos belloꝵ orbes huc
⁊ illuc limphatico furore gestoꝵ l̾ibis e uesti¬
gio secutꝰ implicui. Qm tanto ut uideo in or¬
dinatius scͥpsi. qͣntomagis ordinẽ custo diui.
tarit. qͥs uł num̾o uł ordine uł ratione dispo¬
nat. cũ ipsi quoq ñ plus afflicti bellis. quam

Expanded text:
misso proelio cum Lacedaemonii uincerentur, repente misso proelio cum Lacedaemonii uincerentur, repente Epaminondas dux Thebanorum incautius dimicans uulneratur. quare dum his ex dolore metus, illis ex gaudio stupor nascitur, ueluti ex consensu tacito utrimque discessum est. Epaminondas autem grauiter saucius cum de uictoria suorum conperisset scutumque exosculatus esset, remota manu, qua uulnus occluserat, egressum sanguinis ac mortis patefecit introitum: cuius mortem sic Thebanorum perditio subsecuta est, ut non perdidisse ducem sed ipsi cum eo tunc perisse uiderentur. Contexui indigestae histeriae inextricabilem cratem atque incertos bellorum orbes huc et illuc lymphatico furore gestorum uerbis e uestigio secutus inplicui, quoniam tanto, ut uideo, inordinatius scripsi, quanto magis ordinem custodiui. tarit, quis uel numero uel ordine uel ratione disponat? cum ipsi quoque non plus adflicti bellis quam
Abbreviated transcription (Latin):
safurto. bello repetunt. In eo p̃lio archidamꝰ¬
dux lacedemonioꝵ uuln̾atus cũ etiã cȩdi suoꝰ¬
e int̾ g̾cos haberi solet. Thebani autẽ hac
Cifessione c̃tenti. dato parcendi signo finem
der exe certamini. Paucis deinde int̾uenientibꝰ
indiitiarũ chiebꝰ. lacedemoniis ad alia bella con-¬
u̾sis. t hebani cũ epaminonda duce de inuaden-¬
da lace demona quasi secura ⁊ destituta cȩpere
fidutiam. łaciti intẽpesta nocte lacedemonã ue¬
niunt.s ñ ita incautã uł indefensã sic̃rebant᷑
repperiunt. offendt᷑. armati enĩ senes cũ reliqua
t᷑ba inbellis etatis. p̃cognito aduentu hostiũ
in ipsis se portarũ angustiis obiecert᷑. ⁊ adu̾s¬
.xͣiͦ. milia militũiux centũ c̾fecti ȩuo homineᷤ
ꝓruper̾t. his itaq tantã belli molẽ sustinentibꝰ.
uuentꝰ suꝑueniens. congredi aduersus theba¬
nos aꝑto certamine in cunctanter decreuit. Cõ.¬

Expanded text:
sa furto bello repetunt. sa furto bello repetunt. dux Lacedaemoniorum uulneratus cum iam caedi suoitae inter Graecos haberi solet. Thebani autem hac confessione contenti, dato parcendi signo, finem dedere certamini. paucis deinde interuenientibus indutiarum diebus, Lacedaemoniis ad alia bella conuersis, Thebani cum Epaminonda duce de inuadenda Lacedaemona quasi secura et destituta cepere fiduciam. taciti intempesta nocte Lacedaemonam ueniunt; sed non ita incautam uel indefensam, sicut rebantur, offendunt: armati enim senes cum reliqua turba inbellis aetatis, praecognito aduentu hostium, in ipsis se portarum angustiis obiecerunt et aduitum uix centum confecti aeuo homines proruperunt. his itaque tantam belli molem sustinentibus iuuentus superueniens congredi aduersus Thebanos aperto certamine incunctanter decreuit. com
Abbreviated transcription (Latin):
cultuq ornatissimã. nc̃ miserabili runarũ ac
desolationis squalore c̃fectã. Itaq magnũ pie¬
tatis miserationisq monim̃tũ. in reꝑatione eiꝰ
oꝑatꝰ ẽ. Nãq eã a lacedemoniis exinanitã. lace¬
demonioꝵ p̃dis repleuit. ꝑsis incẽdentibꝰ con¬
crematã. ꝑsis ȩdificantibꝰ reformauit. Interea
arthaxerxes rex ꝑsarũ sic̃ pͥncipio dictũ ẽ uni¬
u̾sis gͥciȩ ppłis ꝑlegatos ut ab armis discederet
⁊ paci adqͥescerent imꝑauit. Non qr miscdit
fessis c̃suleret. s ne se in egypto bellis occupa¬
to aliqͣ in regnũ suũ tẽptaret᷑ irruptio. Cunc¬
tis gͥ g̾cis opratissima qͥete solutis. domestico
otio torpentibꝰ lacedemonii inqͥeti magis qͦ
strenui. ⁊ furore pociꝰ quã uirtute intolerabi¬
les. post bella deposita tẽptant furta belloꝵ
Nã speculati absentiã archadũ. castellũ eoꝵ¬
repentina irruptione ꝑfringͣt. Archades uͦ

Expanded text:
cultuque ornatissimam, nunc miserabili ruinarum ac cultuque ornatissimam, nunc miserabili ruinarum ac desolationis squalore confectam. itaque magnum pietatis miserationisque monumentum in reparatione eius operatus est. namque eam a Lacedaemoniis exinanitam Lacedaemoniorum praedis repleuit, Persis incendentibus concrematam Persis aedificantibus reformauit. interea Artaxerxes rex Persarum, sicut principio dictum est, uniuersis Graeciae populis per legatos, ut ab armis discederent et paci adquiescerent, imperauit: non quia misericorditer fessis consuleret, sed ne se in Aegypto bellis occupato aliqua in regnum suum temptaretur inruptio. Cunctis igitur Graecis optatissima quiete resolutis domesticoque otio torpentibus Lacedaemonii, inquieti magis quam strenui et furore potius quam uirtute intolerabiles, post bella deposita temptant furta bellorum. nam speculati absentiam Arcadum castellum eor
Abbreviated transcription (Latin):
xime cũ adhuc ap̃ ipsũ pęne integrȩ uires ha¬
berent᷑. Ipse tam̃ agesilaus grauit̃ uuln̾at᷑ At uͦ
athenienses cũ cõꝑissent insꝑata lacedemonios
uictoria subleuatos. pͥstinȩ seruitutis de qͣ tc̃ re¬
spirare uix cȩꝑant. trepidi metu exercitũ con¬
traht᷑. eũq biothiis in auxiliũ adiung̃t. cõmisũ
ifficrati duci qͥ adolescens ad modũ uix dũ an¬
nos.xͣx. natꝰ. infirmitatẽ ȩtatis maturitate animi
muniebat. Conon qͦ uir qͥdẽ atheniensis. dux
autẽ ꝑsici exercitꝰ audito agesilai reditu. ad po¬
pulandos lacedemonioꝵ agͦs reu̾tit᷑. lta spar¬
thani strepitu circũsonantiũ undiq hostiũ elau¬
si atq exterriti. ultima ꝓpemodũ desꝑatione
tabuert. S conon ptꝰꝗͣ uasta hostilis soli ppłati¬
one satiatꝰ e. athenas ꝑgit in maximo gaudio
ciuiuͣ ipse tͥstis qͥppe cũ uide̾t urbẽ ppło qͦndã

Expanded text:
xime cum adhuc apud ipeum paene integrae uires haxime cum adhuc apud ipeum paene integrae uires haberentur. ipse tamen Agesilaus grauiter uulneratur. at uero Athenienses eum conperissent insperata Lacedaemonios uictoria subleuatos, pristinae seruitutis, de qua tunc respirare uix coeperant, trepidi metu exercitum contrahunt eumque Boeotiis in auxilium adiungunt, commissum Iphicrati duci, qui adulescens admodum, uixdum annos uiginti natus, infirmitatem aetatis maturitate animi muniebat. Conon quoque, uir quidem Atheniensis, dux autem Persici exercitus, audito Agesilai reditu ad populandos Lacedaemoniorum agros reuertitur. ita Spartani, strepitu circumsonantium undique hostium clausi atque exterriti, ultima propemodum desperatione tabuerunt. sed Conon postquam uasta hostilis soli populatione satiatus est, Athenas pergit, in maximo gaudio ciuium ipse tristis, quippe cum uideret urbem populo quondam
Abbreviated transcription (Latin):
debant᷑ fit itaq t̃restte p̃liũ thebanis minimo ne.¬
gotio uincentibꝰ. Uincit᷑ enĩ hoc c̃flictu pisander
⁊ occidit᷑. Pausanias qͦ dux alt̾ lacedemonioꝵ insi¬
mulatus ꝓditionis. in exiliũ trudit᷑. Thebani aut̃
uctoria potiti. collecta uniu̾si exercitꝰ manu spar¬
thã c̃tendt᷑. putantes se uacuã p̃sidio ciuitatem
nullo intratos negotio. cuiꝰ iã om̃s pene copias
cũ ipso deleuissent rege. atq ab om̃ibꝰ sotus de¬
stitutos uiderent. Lacedemonii ꝑicło ciuitatis
impulsi. habito inexercitati militis qͣlicũq de¬
lecti obuiã hosti ꝓcedt᷑. S uictis semel adu̾sr̃
uictores obsistendi. nec uirtus nec animꝰ erat. cũ
gͥ cȩdes uniꝰ tantũ pene partis ageret᷑. repente
rex agesilaus accersitꝰ ex asia in ꝓuisus bello ue¬
nit. Tnebanos iã successu duplicis uictoriȩ lȩtio¬
res segnioresq aggredit᷑ nec difficile suꝑat ma¬

Expanded text:
debantur. fit itaque terrestre proelium, Thebanis minimo nedebantur. fit itaque terrestre proelium, Thebanis minimo negotio uincentibus. uincitur enim etiam hoc conflictu Lysander et occiditur; Pausanias quoque dux alter Lacedaemoniorum insimulatus proditioni sin exilium traditur; Thebani autem uiotoria potiti, collecta uniuersi exercitus manu, Spartam contendunt, putantes se uacuam praesidio ciuitatem nullo intraturos negotio, cuius iam omnes paene copias cum ipso rege delessent atque ab omnibus sociis destitutos uiderent. Lacedaemonii periculo ciuitatis inpulsi habito inexercitati militis qualicumque dilectu obuiam hosti procedunt. sed uictis semel aduersum uictores obsistendi nec uirtus nec animus erat. oum igHur oaedes tantum unius paene partis ageretur, repente rex Agesilaus arcessitus ex Asia inprouisus bello superuenit; Thebanos iam successu duplicis uictoriae laetiores segnioresque adgreditur nec difficile superat, ma
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis discͥmen impendẽt.pugnaret adu̾sus
insolentissimos hostes. ꝑ icło regis. p̃mio pat̾ȩ. Con¬
sert᷑ itaq nauale certam̃. ꝑse conone. sparthani
pisandro duce. Milites. remige ᷤ ipsiq ductores.
uno parit᷑ inmutuã cȩdẽ arcdore rapiunt᷑. Magni¬
tudinẽ atq atͦcitatẽ belli istiꝰ inclinatꝰ ex hoc semꝑ
inposterũ lacedemonioꝵ statꝰ ꝓdit. Nãq ex illo
fluere ac sublapsa retͦ referri sparthanoꝵ spes
uisa. donec assurgendo ȩgre. ac misere occidendo
ẽfecta. ⁊ potestate careret ⁊ nomine. atheniensibꝰ
uͦ hȩc eadẽ pugna. initiũ recuꝑandȩ potentiȩ
sic̃ lacedemoniis amutendȩ fuit. primi gͥ theba¬
ni auxilio atheniensiũ fulti. suꝑiore clade sauti¬
os ac trepidos aggrediunt᷑. multa ai̾ati fidutia.
ꝑꝑ uͥtutẽ atq industriã epaminondȩ ducis sui.
cũ quo d facile obtinere posse imꝑiũ tociꝰ gͥciȩ ui¬

Expanded text:
sanguinis discrimen inpenderet et pugnaret aduersus sanguinis discrimen inpenderet et pugnaret aduersus insolentissimos hostes periculo regis, praemio patriae. conserunt itaque nauale certamen Persae Conone, Spartani Pisandro duce; milites remiges ipsique ductores uno pariter in mutuam caedem ardore rapiuntur. magnitudinem atque atrocitatem belli istius inclinatos ex hoc semper in posterum Lacedaemoniorum status prodit: namque ex illo fluere ac sublapsa retro referri Spartanorum spes uisa, donec adsurgendo aegre ae misere recidendo confecta et potestate careret et nomine. Atheniensibus uero haec eadem pugna initium recuperandae potentiae sicut Lacedaemoniis amittendae fuit. primi igitur Thebani, auxilio Atheniensium fulti, superiore clade saucios ac trepidos adgrediuntur, multa animati fiducia propter uirtutem atque industriam Epaminondae ducis sui, cum quo sibi facile obtinere posse imperium totius Graeciae ui
Abbreviated transcription (Latin):
non accepto iterũ ꝑse ipsũ a rege magno sti¬
pendio. reu̾sus ad classe̾ inuadit hostiles agͦs.
turres. castella. cęt̾aq p̃sidia impugnat. Et ue¬
luti effusa tẽpestas. quacũq incubuit cuncta
ꝓsternit. lacedemonii uͦ domesticis malis cir-¬
cũuenti. ext̾nis inhiare desisit̾.abitiũtq spem
dñationis. imminente ꝑicło seruitutis. Agesilaũ
quẽ cũ exercitu miserãt masiã. ad subsidiũ patͥȩ
reuocant. Int̾ea pisander dux ap̃ sparthã ꝑ age¬
silaũ regẽ relictꝰ. maximã minutissimãq ic̾ clas¬
sem instruxerat. motꝰ emulatione uͥtutis agesilai.
ut illo pedestre̾ expeditionẽ agitante. ipse qͦ
nauali discursu oram maritimã ꝑuagaretur.
Conon uͦ susceptũ negotiũ duplici cura impen¬
debat. debens sotiis sollicitudinẽ patͥȩ fide̾ ut
huic exhiberet nat᷑am. illis p̾beret industriam.
In hoc ꝓpensior ciuibꝰ qͦd qͥeti lib̾tatiq eoꝵ alieni

Expanded text:
non accepto iterum per se ipsum a Rege Magno stinon accepto iterum per se ipsum a Rege Magno stipendio reuersus ad classem inuadit hostiles agros, turres castella ceteraque praesidia expugnat et ueluti effusa tempestas quacumque incubuit cuncta prosternit. Lacedaemonii uero domesticis malis circumuenti externis inhiare desistunt ahiciuntque spem dominationis inminente periculo seruitutis; Agesilaum, quem cum exercitu in Asiam miserant, ad subsidium patriae reuocant. interea Pisander , dux apud Spartam per Agesilaum regem relictus, maximam munitissimamque tunc classem instruxerat, motus aemulatione uirtutis Agesilai, ut, illo pedestrem expeditionem agitante, ipse quoque nauali discursu oram maritimam peruagaretur. Conon uero suscepto negotio duplioem curam inpendebat debens sociis sollicitudinem, patriae fidem, ut huic exhiberet naturam, illis praeberet industriam: in hoc propensior ciuibus, quod quieti libertatique eorum alieni
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ. p̃sertĩ qͥ cũ hoste belli tẽꝑe de federis
c̃ditione pepigisset. Hortat᷑q rege̾. uti in locũ
eius cononen atheniensẽ uirũ qui t̾c forte
ap̃ cyprũ exulabat. ducẽ nauali bello cͣstituat.
acceptis gͥ qͥngentis argenti talentis conon ꝑ
farnaburũ euocat᷑. classiq p̃ficit᷑. Quibꝰ cõꝑ¬
tis lacedemonii ⁊ ipsi auxilia naualis belli a
rege egypti hercinione ꝑ legatos petunt. a qͦ
centũ instructas tͥremes ⁊ dc̃. milia modioꝵ
frumͣti accepert̃. a sotus etiã undiq magna
c̃traxere subsidia. Cui militiȩ. cͣsensu om̃ium
agesilaum ducẽ decreuer̃t̃. uirũ pede claudũ.
S qͥ in difficillimo rerũ statu. mallent sͥ regem
claudicare. ꝗͣ regnũ. Raro umꝗͣ ita pares om̃i
industria duces in unũ coiere bellũ. Qͥ acbissi¬
mis inuicẽ pliis fatigati ⁊ multo sanguine ob¬
liti. uelut inuicti ab alterut᷑ recessert̃. lgit᷑ co¬

Expanded text:
torem, praesertim qui cum hoste belli tempore de foederis torem, praesertim qui cum hoste belli tempore de foederis condicione pepigisset; hortaturque regem, ut in locum eius Cononem Atheniensem uirum, qui tunc forte apud Cyprum exulabat, ducem nauali bello constituat. acceptis igitur quingentis argenti talentis Conon per Farnabazum euocatur classique praeficitur. quibus conpertis Lacedaemonii et ipsi anxilia naualis belli a rege Aegypti Hereynione per legatos petunt, a quo centum instructas triremes et sescenta milia modium frumenti acceperunt; a sociis etiam undique magna contraxere subsidia. cui militiae consensu omnium Agesilaum ducem decreuerunt, uirum pede claudum, sed qui in difficillimo rerum statu mallent sibi regem claudicare quam regnum. raro umquam ita pares omni industria duces in unum coiere bellum, qui acerbissimis inuicem proeliis fatigati et multo sanguine obliti uelut inuicti ab alterutro recesserunt. igitur Co
Abbreviated transcription (Latin):
diut᷑nas laboꝵ ugilias oscitantes ac stupefac̾¬
tos qͥes inopinata laxasset. pꝰꝗͣ ipsam qͥetẽ uo¬
luntas pacta cõponeret. Unde autẽ tanta
fatigatio om̃iũ ꝑ totã gͥciã ppłoꝵ. corda corꝑaq
opp̾sserit. quȩ efferos animos ignoto adqͥesc̾e
otio tã facile ꝑsuasit. ꝗͣ breuissime ostendam.
lacedemonii ut pote homines ⁊ g̾ti homines.
quo plura habebant eo ampliora cupientes.
postꝗͣ atheniensiũ potiti sunt. uniu̾sã asiam
spe dñationis hausert̃. ltaq toto orienti bel¬
lũ mouentes. hyrtilidẽ duce̾ in hanc militiã
legt᷑. Qui cũ sͥ adu̾sus duos potentissimos ar¬
tharxerxis ꝑsarũ regis p̃fectos. farnabuxũ et
tissarfernem.pugnandũ uidet. ꝓuiso ad tẽpꝰ
c̃silio ut pondꝰ geminȩ c̃gressionis eluderet.
unũ denuntiato bello appetiit. alterũ pacta
pace suspendit. farnaburus tissarfernen ap̃
artharxerxen cõmunẽ tc̃ rege̾ defert. ut ꝓdi¬

Expanded text:
diuturnas laborum uigilias oscitantes ac stupefacdiuturnas laborum uigilias oscitantes ac stupefactos quies inopina laxasset, priusquam ipsam quietem uoluntas pacta conponeret. unde autem tanta fatigatio omnium per totam Graeciam populorum corda corporaque oppresserit, quae efferos animos ignoto adquiesoere otio tam facile persuasit, quam breuissime ostendam. Lacedaemonii, utpote homines et Graeci homines, quo plura habebant, eo ampliora cupientes, postquam Atheniensium potiti sunt, uniuersam Asiam spe dominationis hauserunt. itaque toto Orienti bellum monentes Hircyliden ducem in hanc militiam legunt. qui eum sibi aduersus duos potentissimes Artaxerxis Persarum regis praefectos Farnabasum et Tissafernen pugnandum uideret, prouiso ad tempus consilio, ut pondus geminae congressionis eluderet. unum denuntiato bello adpetit, alterum pacta pace suspendit. Farnabazns Tiasafernen apaud Artaxerxen, communem tunc regem, defert ut prodi
Abbreviated transcription (Latin):
rutra tẽꝑent᷑. si nec multa pt̾missa. nec multũ
constricta uideantur.
nno ab urbe c̃dita .ccc. lxiiii. quẽ annũ sic̃
grauissimũ ꝑꝑ ignotã sͥ captiuitatẽ roma ꝑsen¬
sit. ita magnificũ ꝑꝑ insolitã pace̾ gͥcia habuit.
eo siqͥdẽ temꝑe qͦ galli romã captã incensãq te¬
nuert᷑ ac uendider̃t. artharxerxes rex ꝑsarũ
discedere ab armis ⁊ qͥescere in pace uniu̾sã
gͥciã ꝑlegatos p̃cep̃. denuntians contra dicto¬
re̾ pacis bello impetendũ. Qũe ita iubentem
sepe uicert᷑. nisi porrectã undiq occasionẽ ꝗͣ
auidȩ desicdauerant. tã libenter hausissent.
Ostender̃t enĩ qua egre ⁊ misere illa eatenꝰ ges¬
serint. quȩ tã facile indigna etiã c̃ditione po¬
suert᷑. Nã qͥd tã indignũ lib̾is ⁊ fortibꝰ uiris. ꝗͣ
longe remoti. sepe uicti. adhuc hostis ⁊ demn
cunctoꝵ ȩgra belli tabusset intentio. ⁊ post

Expanded text:
rutra temperentur, si nec multa praetermissa nec multum rutra temperentur, si nec multa praetermissa nec multum constricta uideantur. Anno ab Vrbe condita CCCLXIIII, quem annum sicut grauissimum propter ignotam sibi captiuitatem Roma persensit ita magnificum propter insolitam pacem Graecia habuit, eo siquidem tempore, quo Galli Romam captam incensamque tenuerunt ac uendiderunt, Artaxerxes rex Persarum discedere ab armis et quiescere in pace uniuersam Graeciam per legatos praecepit, denuntians contradictorem pacis bello inpetendum. quem ita iubentem saepe uicerunt, nisi porrectam undecumque occasionem quam auide desiderauerant, tam libenter hausissent — ostesderunt enim, quam aegre et misere illa eatenns gesserint, quae tam facile indigna etiam condicione posuerunt: nam quid tam indignum liberis et fortibus uiris, quam longe remoti; saepe uicti, adhuc hostis et deinde cunctorum. aegra belli tabuisset intentio et post
Abbreviated transcription (Latin):
gesta ⁊ sic̃ gesta st̃ explica¬
ri. qͣm magna atq innu¬
mera copiosissime ⁊ aplu¬
rimis scͥpta sunt. Scͥptores autẽ ⁊ si ñ easdẽ
causas. easdẽ tam̃ res habuere ꝓpositas. qͥppe
Pret̾ea ⁊ ex hacipsa de qua queror habundan¬
tia. angustia orit᷑ mͥ. ⁊ cͣcludit me sollicitudo
nodosior. Sienĩ aliqͣ studio breuitatis omito.
putabunt᷑ aut mͥ nc̃ defuisse. aut in illo tͣc tẽ¬
pore ñ fuisse. Si uͦ significare cuncta nec expͥ¬
mere studens. cõpendiosa breuitate succingo.
obscura fatiã. ⁊ ita ap̃plerosq er̃t dicta. ut
nec dicta uideant᷑. maximȩ cũ e cont᷑rio nos
ui rerũ nͣ imaginẽ cõm̃dare curemꝰ. Breuitas
autẽ atq obscuritas. inmo ut ẽ semꝑ obscura
breuitas. ⁊ si cognoscendi imaginẽ p̃fert. au¬
fert tam̃ intelligendi uigore. S ego cũ utͣmq
uitandũ sciã. utrũq fatiã. ut qͦcũq mͦ alte¬

Expanded text:
gesta et sicut gesta sunt explicagesta et sicut gesta sunt explicari, quoniam magna atque innumera. copiosissime et a plurimis scripta sunt, scriptores autem etsi non easdem causas, easdem tamen res habuere propositas: quippe praeterea ex hac ipsa de qua queror abundantia angustia oritur mihi et concludit me sollicitudo nodosior. si enim aliqua studio breuitatis omitto, putabuntur aut mihi nunc defuisse aut in illo tunc tempore non fuisse; si uero significare cuncta nec exprimere studens conpendiosa breuitate succingo, obscura faciam et ita apud plerosque erunt dicta, ut nec dicta uideantur: maxime cum e contrario nos uim rerum, non imaginem commendare curemus; breuitas autem atque obscuritas, immo ut est semper obscura breuitas, etsi cognoscendi imaginem praefert, aufert tamen intellegendi uigorem. sed ego cum utrumque uitandum sciam, utrumque faciam ut quocumque modo alte
Abbreviated transcription (Latin):
na ignara cogentes. Ibi uix quẽꝗͣ inuentũ sen¬
torẽ qui uł absens euaserit. hic uixqueꝗ rͥmn
qui forte ut latens ꝑierit. Recte sane cõꝑatm
hc̃ fuisse ibi seruatoꝵ numerũ qͥhic fu̾it pdi¬
toꝵ Plane qͦd re ꝓdit᷑ ⁊ fatendũ ẽ. inhac clad
p̃senti plus d̾m seuisse. homines minꝰ. cũ ꝑaga¬
do ipse qͦd illi ñ impleuissẽt.cur eos miserit
demonstrauit. Quippe cũ supͣ humanas iureꝰ
ess incendere ȩneas trabes. ⁊ subruere magil¬
rũ moles structarũ. ictu fulminũ forũ cuim¬
ginibꝰ uanis. quȩ suꝑstitione miserabiliu
đm uł hominẽ m̃tiunt᷑. ab iectũ ẽ. Hoꝵq om¬
niũ ab hominam̃toꝵ qͦd in missa ꝑhostem
fla̾ma ñ adiit. missus e celo ignis eu̾tit. Et
qͣm uber dicendi materia ẽ. quȩ neqͣꝗͣ hoc
c̃cludi libro potest. hic p̾sentis uoluminis fi¬
sum ⁊ nc necessarie repeto.
scdm p̃ceptũ tuũ de ante¬
actis c̃flictationibꝰ scłi. nec
omĩa nec ꝑ om̃ia posse quȩ

Expanded text:
na ignara cogentes; ibi uix quemquam inuentum senatorem, qui uel absens euaserit, hic uix quemquam requiri, qui forte ut latens perierit recte sane conpararim, hunc fuisse ibi seruatorum numerum, qui hic fuerit perditorum. plane, quod re proditur, et fatendum est: in hac clade praesenti plus Deum saeuisse, homines minus, cum, peragendo ipse quod illi non inpleuissent, cur eos miserit demonstrauit. quippe eum supra humanas uires esset, incendere aeneas trabes et subruere magnarum moles structurarum, ictu fulminum forum cum imaginibus uanis, quae superstitione miserabili uel Deum uel hominem mentiuntur, abiectum est: horumque omnium abominamentorum, quod inmissa per hostem flamma non adiit, missus e caelo ignis euertit. Et quoniam uber dicendi materia est, quae nequaquam hoc concludi libro potest, hic praesentis uoluminis fisum et nunc necessarie repeto secundum praeceptum tuum de anteactis conflictationibus saeculi: nec omnia nec per omnia posse quae
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ uł qͦd maiꝰ ẽ unadomꝰ frũm. iugit᷑ habere
potuiss. qͦd sietiã cũ imꝑante cȩsare ista ꝓue¬
nerint. in ipso imꝑio cȩsaris illuxisse ortũ in
miã urgebat inuidia. cognosc̾e̾ fateriq cogent᷑.
pacẽ istã tociꝰ mundi ⁊ tranqͥllissimã serenita
tẽ.ñ magnitudine cęsaris. s potestate filii dĩ.
qͥ indiebꝰ cęsaris apparuit. extitisse. nec unius
urbis imꝑatori s creatori orbis uniu̾si. orbe̾
ipsũ gn̾ali cognitione paruisse. Qui sic̃ solori¬
ens diẽ luce ꝑfundit. ita adueniens miscdi̾t᷑ ex¬
tenta mundũ pace uestierit. Qͦd pleniꝰ cũ ad id
ipso ꝑfitiente dño uentũ fu̾it. ꝓferet᷑
gitur anno ab urbe cͣdita. ccͦcc. uiiii. romani
bellũ latinis rebellantibꝰ intuler̃t. manlio tor

Expanded text:
quod majus est, una domus fratrum, jugiter habere potuisset: quod si etiam, cum imperante Caesare ista provenerint, in ipso imperio Caesaris illuxisse ortum in miam urgebat invidia, cognoscere faterique coguntur, pacem istam totius mundi et tranqtem non magnitudine Caesaris sed potestate filii Dei, qui in diebus Caesaris apparuit, exstitisse nec unius urbis imperatori sed creatori orbis uniuersi orbem ipsum generali cognitione paruisse, qui, sicut sol oriens diem luce perfundit, ita adueniens misericorditer extenta mundum pace uestierit. quod plenius, cum ad id ipso perficiente Domino uentum fuerit, proferetur. Igitur anno ab urbe condita CCCCVIIII Romani bellum Latinis rebellantibus intulerunt Manlio Tor
Abbreviated transcription (Latin):
Antiochꝰ tribꝰ pͣliis uictor. cũ babylonã
occupasset. magnus haberi cȩpit. Itaq
adeũ om̃ibꝰ ppłis defitientibꝰ. nichil
partis reliqui. pret̾ patͥos fines fuit.
Tum phrahates demetͥũ in syriã ad
occupandũ regnũ cũ parthico pͣsidio
mittit. ut eo pacto antiochꝰ ad sua
tuenda a parthia reuocaret᷑. Interi
ubiq tẽꝑ᷑abat. ꝓptͣ multitudinem uͦ¬
hominũ. exercitũ suũ antiochꝰ ꝑ ciui¬
tates in hib̃no diuiserat. Quȩ res exi¬
tii causa fuit. Nam cũ grauari se co¬
piarũ p̃bitione.⁊ inuiriis militũ ciu¬
tates uiderent. ad parthos decurrt.

Expanded text:
Antiochus tribus proeliis victor cum Babyloniam Antiochus tribus proeliis victor cum Babyloniam occupasset, Magnus haberi coepit. Itaque ad eum omnibus populis deficientibus nihil Parthis reliqui praeter patrios fines fuit. Tunc Phrahates Demetrium in Syriam ad occupandum regnum cum Parthico praesidio mittit, ut eo pacto Antiochus ad sua tuenda a Parthia revocaretur. Interiubique temptabat. Propter multitudinem hominum exercitum suum Antiochus per civitates in hiberna diviserat, quae res exitii causa fuit. Nam cum gravari se copiarum praebitione et iniuriis militum civitates viderent, ad Parthos de
Abbreviated transcription (Latin):
hanc parthoꝵ tam mitẽ in demetͥum
clęm̃tiam. non miscłia gentis fatie.¬
bat. nec respectus cognationis. s qͦd
sẏriȩ regnũ adfectabant. usuri deme¬
trio adu̾sus antio chũ fre̾m. ꝓ ut res
uł tempus uł fortuna belli exegisset.
llis auditis antiochꝰ occupandũ bellu̾
ratus. exertitũ quẽ multis finitimor
bellis indurauerat adu̾sus parthos
ducit. S ꝑ luxuriam non minor appa¬
ratus quam militiȩ fuit. Quippe. Lxxx.
milia armatoꝵ secuta sunt. trecenta
lixarũ ex quibꝰ coquoꝵ. pistoꝵq ma¬
ior numerus fuit. argenti certe auriq
tantũ: etiã gregarii milites. auro
caligas fierent. ꝓculcarentq materiã.
cuiꝰ amore. ppłi ferro dimicant. Culi¬
narũ quoq argentea instrum̃ta fue¬
re. ꝓrsus quasi ad epulas ñ ad bellũ
ꝑgerent. Aduenienti antiocho multi
orientales reges occurere. tradentes
se regnaq sua cũ execratione suꝑbiȩ
parthicȩ. Nec mora congressioni fuit.

Expanded text:
hanc Parthorum tam mitem in Demetrium hanc Parthorum tam mitem in Demetrium clementiam non misericordia gentis faciebat nec respectus cognationis, sed quod Syriae regnum adfectabant usuri Demetrio adversus Antiochum fratrem, prout res vel tempus vel fortuna belli exegisset. His auditis Antiochus occupandum bellum ratus exercitum, quem multis finitimorum bellis induraverat, adversus Parthos ducit. Sed per luxuriam non minor apparatus quam militiae fuit, quippe octoginta milia armatorum secuta sunt trecenta lixarum, ex quibus cocorum pistorum maior numerus fuit. Argenti certe aurique tantum, ut etiam gregarii milites auro caligas figerent proculcarentque materiam, ius amore populi ferro dimicant. Culinarum quoque argentea instrumenta fuere, prorsus quasi ad epulas, non ad bellum pergerent. Advenienti Antiocho multi orientales reges occurrere tradentes se regnaque sua cum exsecratione superbiae Parthicae. Nec mora congressioni fuit.