comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur. ut b̾uiter autem uoliri¬
tatemeius exprimam eadem fien
rõne hos cometas eristimat qua
fiunt ignes turbine eiecti. ħ unũ
interest ꝙ isa turbines ex supion
pte nif̾ras depͥiunitur hii de t̾ra
in supiora eluctantur
esset. Numnꝙͣ cometes si¬
ne uento apperet. Nunc autemet
quietissimo aere app. Oeuide si uẽ¬
to fieret cuui uento caderet ⁊ si uẽto
mapec cresceret uento eoq esset
ardencioꝵ quo ille ictacior. his
accedit islud quoq ꝙ uentus mi¬
tas aeris ꝑtes ipellit. cometes¬
in uno loco app ⁊ uentus insubli¬
me non puenit Comete uisuntur
supra quamuentis ire licet. C rau¬
sit deuide ad illos quos ait cercio¬
rẽs hr̃e stellariu spẽm. qui et ꝓ¬
cedunt ⁊ signa p̾tereunt. hos ait
ex eud̾̃ causis fi. quib illos quos
secum andaferentes celsiorem pe¬
tant ꝑtem. et in ediiora celi aqͥ¬
loue peslautur. si illos aquilo ꝓ¬
pesseret ad m̾idiem semper agͥen¬

Expanded text:
tuntur. Ut breuiter autem uoluntuntur. Ut breuiter autem uoluntatem eius exprimam, eadem fieri ratione hos cometas existimat qua fiunt ignes turbine eiecti; hoc unum interest, quod illi turbines ex superiore parte in terras deprimuntur, hi de terra in superiora eluctantur.esset, numquam cometes sine uento appareret: nunc autem et quietissimo aere apparet. Deinde si uento fieret, cum uento caderet; et si uento inciperet, cresceret uento eoque esset ardentior quo ille incitatior. His accedit illud quoque quod uentus multas aeris partes impellit, cometes uno loco apparet; et uentus in sublime non peruenit, cometae autem uisuntur supra quam ire uentis licet. Transit deinde ad illos quos ait certiorem habere stellarum speciem, qui et procedunt et signa praetereunt. Hos ait ex isdem causis fieri quibus illos quos secum arida ferentes celsiorem petant partem et in editiora caeli aquilone pellantur. si illos aquilo propelleret, ad meridiem semper ageren
Abbreviated transcription (Latin):
equalem hũt. nec ullo loco int̾is¬
sam aut lauguidam. In ultinus
u̾o ꝑtib coactam qualem fuisse ĩ
illa de qua modo retuli calistenes
tradit Ouo inquit epigenes come¬
tarinu gen̾a sunt. alii auorem uu¬
diq effundunt nec locum mutãt
Alii iu unam ꝑtem. ignem uagum
imodum come porngunt ⁊ stellas
p̾termueant Quales duo etate nr̃a
uisi sunt Illi priores timuiti uudi¬
q i inmoti. Hunules fere sunt ⁊¬
hiisd̾ causis quibus trabes faces¬
qz conflantur Ex intempie aens
turbidi multa secum auda humida¬
qz tenis exalata u̾santis. potest em̃
spũs ꝑ angusta elisus acrendere
supra se positum aera plenum. Ali¬
mentis y̾doueis igii deide ꝓpesse
ex intido. ne ex aliqua causa reflu¬
at rursus ac renitatur. eemde
iterum ꝓximodie ae sequentibus
consurgere et enudem locum inflã¬
mare. uidimus enui uentos per
complures dies ad constitut᷑ redi¬
re. pluine quoq ⁊ alia tempesta¬
tum genera ad p̾scriptum reuer¬

Expanded text:
aequalem habent nec ullo loco intermisaequalem habent nec ullo loco intermissam aut languidam, in ultimis uero partibus coactam, qualem fuisse in illa de qua modo rettuli Callisthenes tradit. CAPUT 6 Duo, inquit Epigenes, cometarum genera sunt: alii ardorem undique effundunt nec locum mutant, alii in unam partem ignem uagum in modum comae porrigunt et stellas praetermeant quales duo aetate nostra uisi sunt. Illi priores criniti undique et immoti humiles fere sunt et isdem causis quibus trabes facesque conflantur ex intemperie aeris turbidi multa secum arida umidaque terris exhalata uersantis. Potest enim spiritus per angusta elisus accendere supra se positum aera plenum alimentis idoneis igni, deinde propellere et niti, donec ex aliqua causa refluat rursus ac remittatur, deinde iterum proximo die ac sequentibus consurgere et eundem locum inflammare: uidemus enim uentos per complures dies ad constitutum redire; pluuiae quoque et alia tempestatum genera ad praescriptum reuer
Abbreviated transcription (Latin):
arbusta radicitus uellit ⁊ quacuiu
nicubuit solum nudat siluas init̾ĩm
i tectacormpiens Infenor fere nubib
utiq iiꝙͣ alcior At contra trabes
nubib obstiterunt. p̾te̾a turbo oĩ
nube uelocius mpitur ⁊ in orlem
u̾titur sup ista uelociter desunt.⁊
ip̃e uisua rumpit Trabes auten
non trauscurrunt n ͨ p̾teruolunt
ut faces. sed conmorantur ⁊ in ea¬
dem celi pte cossucent ¶ Canuã¬
der quoqz meo lidro quemde come¬
tis composunt ait Auaragore ui¬
su grande insolitumq celo. luũ
maguitudine ample trabis ⁊ iõ
tradit antequamburnu ⁊ elicen.
mare absconderet. Aristotiles ait
non trabem illam sed cometan
fuisse Cet̾um ob inmum audrem
non appuisse sparsum ignem. sed
ꝓcedente tempore cum iam muinus
flagraret redditam suamcometis
faciem in quo igne multa quidem
fue digna que notarentur. nichil
taiien magis ꝙͣ ꝙ ut ille fulsit
in celo statim supraburun ⁊ elicem
metes esse credebat. hanc ħ̾etis
cetĩs sparsus ẽ mbes eni flaminã

Expanded text:
arbusta radicitus uellit et, quacumque incubuit, solum nudat, siluas interim et tecta corripiens, inferior fere nubibus, utique numquam altior; at contra trabes nubibus obstiterunt. Praeterea turbo omni nube uelocius rapitur et in orbem uertitur; super ista uelociter desinit et ipse se ui sua rumpit. Trabes autem non transcurrunt nec praeteruolant ut faces sed commorantur et in eadem caeli parte collucent. Charmander quoque, in eo libro quem de cometis a composuit, ait Anaxagorae uisum grande insolitumque caelo lumen magnitudine amplae trabis, et id tradit, antequam Burin et Helicen mare absconderet. Aristoteles ait non trabem illam sed cometen fuisse; ceterum ob nimium ardorem non apparuisse sparsum ignem, sed procedente tempore, cum iam minus flagraret, redditam suam cometis faciem. In quo igne multa quidem fuerunt digna quae notarentur, nihil tamen magis quam quod, ut ille fulsit in caelo, statim supra Burin et Helicen metas esse ceteris sparsus? Trabes enim flammam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e quoq puauet turbo. Quis
porio tam incredibile est ꝙͣ iueur¬
bine longior mora. Utiq motus
motu contrano uiuatur. h euĩ
suam locus ille uertiginem q̃
rapit celum sideraq trahit celĩ¬
q uoluune torquet Et ut des
eis aliquam aduocacionem qdͥ
fieri uullo modo potest. Quid de
hiis cometis dicitur qui seis
mensib appuerunt Deuide duo
debent esse motus eodem loco alt̾
illi diuinus ⁊ assidiuis. suũ siue
iut̾missione pagens opus alter
nouus et recens ⁊ turbine illatꝰ
Ntr̃e est ergo alt̾ altĩ impedimẽ¬
tuui fit. at qui lunaris itla or¬
bita. cetõrumq supra luuam me

Expanded text:
ipse quoque permanet turbo. Quid ipse quoque permanet turbo. Quid porro tam incredibile est quam in turbine longior mora, utique ubi motus motu contrario uincitur? Habet enim suam locus ille uertiginem, quae rapit caelum "sideraque alta trahit celerique uolumine torquet". Et ut des ei aliquam aduocationem, quod fieri nullo modo potest, quid de his cometis dicetur qui senis mensibus apparuerunt? Deinde duo debent esse motus eodem loco, alter ille diuinus et assiduus, suum sine intermissione peragens opus, alter nouus et recens et turbine illatus; necesse est ergo alter alteri impedimentum sit. Atqui ‹quia› lunaris illa orbita ceterorumque supra lunam me
Abbreviated transcription (Latin):
matia sit. neqz enim diucius appe¬
rent uisi maiorib nutiuuentis
sustinerentur Dicebam modo nõ
posse n̾ticeu dui ꝑmanere n ͨ supra
lunam aut usq in steslarum locũ
crescere. Nempe efficit turbinem pli¬
num uentorum intey ipõs luctacio
hoc dui non p̃t eẽ. Nam cum ua¬
gus et inctus spũs cosluctatus ẽ.
Nouissume uni uis oñ cedit. Nul¬
la autem tempestas magna ꝑdurat
ꝓcelłe quanto plus hñt uirium
tantominus tempis. uenti cum
ad sũmum uenerunt renuituntur
om̃um molencia. Ncc̃e est ipã con¬
citacione mexitum sui tendant
Nemo itaq turbinem totodie ui¬
xior q est ⁊ ob ħ diffunditur Adi¬
ce nunc ꝙ in eciam in sũmũ ꝑten¬
deret ubi sidib iter est. utiq ab
eo motu qui biuĩsum trahit sol¬
ueretur. Quid enui est illa conũ¬
sione mundi citacius hac omiuu
uentorum in unum congesta uis
dissiparetur ⁊ tene solida fortisq
compages nedum ptialla aeris
torti. Uretea manere in alto nõ
potest ignis turbine illatus ubi

Expanded text:
s apparerent, nisi maioribus nutrimentis sustinerentur. Dicebam modo non posse diu uerticem permanere nec supra lunam aut usque in stellarum locum crescere. Nempe efficit turbinem plurium uentorum inter ipsos luctatio. Haec diu non potest esse: nam cum uagus et incertus spiritus conuolutatus est, nouissime uni uis omnium cedit; nulla autem tempestas magna perdurat procellae, quanto plus habent uirium, tanto minus temporis; uenti, cum ad summum uenerunt, remittuntur; omnia uiolenta necesse est ipsa concitatione in exitum sui tendant. Nemo itaque turbinem toto die uixiorque est et ob hoc diffunditur. Adice nunc quod, etiamsi in summum pertenderet, ubi sideribus iter est, utique ab eo motu qui uniuersum trahit solueretur: quid enim est illa conuersione mundi citatius? Hac omnium uentorum in unum congesta uis dissiparetur et terrae solida fortisque compages, nedum particula aeris torti. CAPUT 10 Praeterea manere in alto non potest ignis turbine illatus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Dandinem boc
modo fien si tibi
affirmauo. quo
apud nos glacies
fit gelata nubr to¬
ta Rmus audicẽ
remi fecero Itaq ex hiis me testib
nuo scde note qui. audisse quideui¬
storici facunt et ip̃ fũa aui slli cuin
mnulta mentiti sunt. ad arbitnuu
sium unam aliquam rem nolũt
spondere. Sy adigunt penes. lucto¬
res fides ent. ¶Eigo si nuchi pa¬
rum credis. possidonus tibi auctoa
be aquosa iamet in humorem n̾sa
sic affirmabit muquam interfit
Quare autem rotunda sit grando.
et sine magrõ scue possis. cum ad¬
notan̾s stillicidium om̃e glomeia.
quod et in speculis appet. que humo¬
itm alitu colligunt. Et in ponuis
spursis. iliaq omui lenitate  son
mimis folus si que guate ad hesunt
i rotundimacent. Quid magis ẽ
Oura tamen molli sala cauantur
aqua: Aut ut alius poeta ait. Stu¬
licidis cũsus lapidem cauat. N ipñ ei¬
ouuacio rotunda fit. Ex quo appr a
lud auoq huic sinile esse quod mn¬
uat. locumi enim sibi aid formami

Expanded text:
andinem hoc modo fieri si tibi affirmauero quo apud nos glacies fit, gelata nube tota, nimis audacem rem fecero. Itaque ex his me testibus numero secundae notae, qui uidisse quidestorici faciunt, et ipse faciam: illi cum multa mentiti sunt ad arbitrium suum, unam aliquam rem nolunt spondere sed adiciunt: "Penes auctores fides erit". Ergo si mihi parum credis, Posidonius tibi auctoriieri ex nube aquosa iam et in umorem uersa sic affirmabit tamquam interfuerit. Quare autem rotunda sit grando, etiam sine magistro scire possis, cum adnotaueris stillicidium omne glomerari, quod et in speculis apparet, quae umorem halitu colligunt, et in poculis sparsis aliaque omni leuitate; non minus foliis si quae guttae adhaeserunt, in rotundum iacent. "Quid magis est Dura tamen molli saxa cauantur aqua." Aut, ut alius poeta ait: "stillicidi casus lapidem cauat." Haec ipsa excauatio rotunda fit; ex quo apparet illud quoque huic simile esse quod cauat: locum enim sibi ad formam
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. s cor ip̃m excoquit lureuna
Iuiutum ualum et ex mołui fliudo¬
qr durum acq paciens. Non intẽl¬
ligis omina consuetudine ui suã
pdere Itaq tur ista inqua iaueua
natatis eo puenit usum ⁊ cotidi ͥ ͣ
stomachi f̾uitute ut aque lõcum
optineat aliquid adhuc querite
illa fugidius quia ꝓ nichilo est fa¬
nulians iigor.

Expanded text:
ditur sed cor ipsum excoquit. Luxuria ditur sed cor ipsum excoquit. Luxuria inuictum malum et ex molli fluidoque durum atque patiens. Non intellegis omnia consuetudine uim suam perdere? Itaque nix ista, in qua iam etiam natatis, eo peruenit usu et cotidiana stomachi seruitute, ut aquae locum obtineat. Aliquid adhuc quaerite illa frigidius, quia pro nihilo est familiaris rigor.
Abbreviated transcription (Latin):
suut s glaciem uelut cemor illi ex
solido ngor sit eequirunt ac sepe ic̃¬
petitis aquis diliunt. Que nõn e
summo tollitur s ut uin maiorẽ
hẽat et ꝑtinaccaus frigus ex abdito
et amouam ꝓthpudor uanam. un¬
gentanos lacedemoui urbe ex pu¬
ledunt ⁊ ꝓpere cedere finib sirs nis¬
quas. ⁊ tot iumenta portande aque
delmencia cuius colorem saporem¬
q paleis quib custodiunt inquinãt
At dn bom ꝙͣ facile est ertinguere
sitiuisauam. s quid seutire possunt
emortue fuuces ⁊ decalcata cibis ar¬
dentib Quemiadinodimi inchis illi
satis fugidum. sic iuchil satis eili¬
dumee. s audentes boletos ⁊ inpti
indumento suo m̾satos dimutunt
pene fumantes quos denuĩ restn¬
gunt u iuatis pononb:. uidebis ĩꝙͣ
quosdam graciles ⁊ pasuiolo focali¬
Q curunditos pallentes et egros
uou sorbere solum iueni. s etiani
esse et fiusta eius in apħos esuos
⁊ quideueo amor ꝙ non tacta ueuar
neq uicutem esfuso calore dep̾hen¬

Expanded text:
sunt, sed glaciem, uelut certior illi ex solido rigor sit, exquirunt ac saepe repetitis aquis diluunt: quae non e summo tollitur sed, ut uim maiorem habeat et pertinacius frigus, ex abdito et annonam pro pudor! uariam. Unguentarios Lacedaemonii urbe expulerunt et propere cedere finibus suis iuscinas et tot iumenta portandae aquae deseruientia, cuius colorem saporemque paleis, quibus custodiunt, inquinant? At, dii boni, quam facile est extinguere sitim sanam! Sed quid sentire possunt emortuae fauces et occallatae cibis ardentibus? Quemadmodum nihil illis satis frigidum, sic nihil satis calidum est, sed ardentes boletos et raptim indumento suo mersatos demittunt paene fumantes, quos deinde restinguant niuatis potionibus. Videbis, inquam, quosdam graciles et palliolo focalique circumdatos, pallentes et aegros non sorbere solum niuem sed etiam esse et frusta eius in scyphos suos t quidem eo acrior quod non tactu uenarum nec in cutem effuso calore deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
bur ato in ortem ten. Quodͤ mu
Inti non pt. quia nonest tu sou¬
magnam altitudinem aadit. s eni
Quare non et ego idem michi piit¬
tãm ꝯuod quaragoms Iuter iilles

Expanded text:
r atque in orbem teri. Quod nix pati non potest, quia non est tam solmagnam altitudinem cadit sed circQuare non et ego mihi idem permittam quod Anaxagoras? Inter nullos
Abbreviated transcription (Latin):
ut queniadmodura uimora balue¬
ana ⁊ iinora muiliana cicius cales¬
unt sic ħ forauuna occutta ⁊ osllos
esfugienua ⁊ celenus feruoieuise¬
ciant et ꝓpter cas d augustias quit¬
nitur. Ouins aer quo ꝓpio. eet. ꝯꝰ¬
tis ħ anssior Quemadino dum n
a qua et in husiore e nm uni est¬
fex. ita in acre spulissnua queq:Eesi¬
quo ansioris solidioris q mse tenẽ
sunt. h ͨ fidelius aistodite ca losern se¬
ceptum edicior aer quo songis
ad temrum colliuue recessit. hoc
aiunt. cacumia moamu ħ cistiau¬
om ẽẽ debere quo sunt ꝓpidra sodi

Expanded text:
ut, quemadmodum minora balneut, quemadmodum minora balnearia et minora miliaria citius calefiunt, sic haec foraminaeffugientia et celerius feruorem setiant et propter easdem angustias, quicaeritur. Omnis aer quo propior est terris, hoc crassior. Quemadmodum in aqua et in omni umore faex ima est, ita in aere spississima quaeque desiquo crassioris solidiorisque materiae sunt, hoc fidelius custodire calorem receptum. Editior aer, quo longius a terrarum colluuie recessit, hoc aiunt cacumina montium hoc calidiora esse debere, quo propiora soli
Abbreviated transcription (Latin):
rei causa nullius phi stola intrand
sit. Unam rem ad ħ adinam ⁊ raue
te ac plaude̾ iuuabit. Auint mueni
m eapte. aens fi que ꝓpe tenas eq.
hauc eum plus hr̃e caloris ex mis̾
causis. unã ꝙ oũs trmram enã¬
poracio cum multum in se fenoi fei
iudi.andi qr hẽat. ħ est calidior quo
retencior. Alta q mndn solis a teriu
resiliunt et inse currunt. horumdu¬
plicacio ꝓruna quoq a tems cale¬
facit Que ideo plus hñt teporis. qr
solembis seuciunt. Cema causa est
ꝙ magis supiora pfiantur. qcumq
dep̾ssa sunt. unuiꝰ rentis nͣbẽrantu
Accedit his iõ democuti. Oume corp
quo solidius est. ħi calorem citus. ͥ¬
cipit diuicius fuat Itaq si in soie
posuers eneum uas et uitirum et
Argenteum eneo naus calor acrecut
diuaus hebit adiat demde quare ee
istuuet i fĩ. hiis iquit corporib
que dimom et pressiora ncc̃e sunt.
ncr̃e est iimora forama ẽe iut
iuorem in singulis spu Sequit

Expanded text:
rei causa nullius philosophi schola intranda sit. Unam rem ad hoc adiciam et fauere te ac plaudere iuuabit. Aiunt niuem in ea parte aeris fieri quae prope terras est. Hanc enim plus habere caloris ex quattuor causis: una, quod omnis terrarum euaporatio, cum multum in se feruidi aridique habeat, hoc est calidior quo recentior; altera, quod radii solis a terra resiliunt et in se recurrunt: horum duplicatio proxima quaeque a terris calefacit, quae ideo plus habent teporis quia solem bis sentiunt; tertia causa est, quod magis superiora perflantur, at quaecumque depressa sunt minus uentis uerberantur. Accedit bis ratio Democriti: "Omne corpus, quo solidius est hoc calorem citius concipit, diutius seruat. Itaque si in sole posueris aeneum uas et uitreum et argenteum, aeneo citius calor accedet, diutius haerebit." Adicit deinde quare hoc existimet fieri."His, inquit, corporibus, quae duriora et pressiora sunt, necesse est minora foramina esse et tenuiorem in singulis spiritum: sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
huius rei querunt alti ut hoĩes
sapientissumos decet. negant posse
fĩ ut cum grandine aliquis pasa¬
scatur et tempestatis iminiꝰdulis re¬
diltĩ suspccan ipõs aunt ẽẽ ĩ ip̃o
sangumne unu quanidam petentẽ
aduertende mibis ac repellende. s
quomiodo in tameriguo sanguine
potest esse uis tanta ut in altum
penetret et illam senciant uubes
Quanto expedicius erat dicere mẽ¬
dacium et fabula est at cleone iudi¬
cia reddebant in illos quib delegata
cura ꝓuidende tempestatis qr uegli¬
gencia reorum uiuet. napulassent
Aut segetes ꝓcidissent ⁊ apud nõs
in xii. tabuliꝰ cauetur ne quis alẽ¬
nos fructus ercautass. ridis ad¬
huc antiquitas aedebat ⁊ actrahi
uichil posse fr tam palam est. Uuã¬

Expanded text:
huius rei quaerunt: alteri, ut homines huius rei quaerunt: alteri, ut homines sapientissimos decet, negant posse fieri ut cum grandine aliquis paciscatur et tempestates munusculis reAlteri suspicari ipsos aiunt esse in ipso sanguine uim quandam potentem auertendae nubis ac repellendae. Sed quomodo in tam exiguo sanguine potest esse uis tanta, ut in altum penetret et illam sentiant nubes? Quanto expeditius erat dicere: mendacium et fabula est. At Cleonaei iudicia reddebant in illos quibus delegata erat cura prouidendae tempestatis, quod neglegentia eorum uineae uapulassent aut segetes procidissent. Et apud nos in XII tabulis cauetur "ne quis alienos fructus excantassit". Rudis adhuc antiquitas credebat et attrahi nihil posse fieri tam palam est, u
Abbreviated transcription (Latin):
fit iniuria fugoris Non tempo inͥ
quomunus ouĩs nr̃orum inepcias
ꝓferam Quosdam ꝑitos obeuandaꝵ
nibium esse affirmant ⁊ p̾dicere
Ucum grando futura sit uł non.
Hoc intellige̾ usu ip̃o potuerunt
cum colorem nubium notassent.
quem grando tociens insequebatur
Illud iucredibue cleonis fuisse ꝑu ͤ
p̾positos calazophi latas speculato¬
res uenture grandnus hii cum si¬
gnum dedissent adẽẽ iam grandi¬
ueni quid expectas ut homimes
ad penulas discurrerent aut ad
storteas ỹmo ꝑ se quisq alius a¬
gnum ĩmuolabat alius pullum ꝓ¬
tius ille nubes alio decliuabant
cum aliquid gustassent sangiũs.
quis neq agnim neq pułlum
hẽbat. quodsiue dampuo fien pot̾at
manus sibi afferebat. ⁊ ne tu aui¬
das aut crudeles estumes nubes
digitum suum bñ acuto guiftio
pungebat. ⁊ h sanguime litabat. nͨ
nunus ab huius agello grando
se u̾tetat ꝙͣ ab illo inquõ maiori¬
b hostiis exorata erat. ¶ Rõnẽ

Expanded text:
fit iniuria frigoris. Non tempero mihi fit iniuria frigoris. Non tempero mihi quominus omnes nostrorum ineptias proferam. Quosdam peritos obseruandarum nubium esse affirmant et praedicere cum grando uentura sit. Hoc intellegere usu ipso potuerunt, cum colorem nubium notassent, quem grando totiens insequebatur. Illud incredibile, Cleonis fuisse publice praepositos chalazophylacas, speculatores uenturae grandinis. Hi cum signum dedissent adesse iam grandinem, quid expectas? ut homines ad paenulas discurrerent aut ad scorteas? Immo pro se quisque alius agnum immolabat, alius pullum: protinus illae nubes alio declinabant, cum aliquid gustassent sanguinis. quis nec agnum nec pullum habebat, quod sine damno fieri poterat, manus sibi afferebat, et, ne tu auidas aut crudeles existimes nubes, digitum suum bene acuto graphio pungebat et hoc sanguine litabat; nec minus ab huius agello grando se uertebat quam ab illo, in quo maioribus hostiis exorata erat. Rationem
Abbreviated transcription (Latin):
mali est aliquid et faciliori iudici
scribere ymo siomia arguiũta ad
obrusam cepimꝰ exigere silencum
iudicetur P. auca enimi ad modũ
sunt sine adu̾sano. Ceta et si uĩcũt
litigant. auint enui uere quitiiͥ c¬
tastithiam et pouthu. et septem¬
tronialem plagam glaciatum et
Astrictum est relaxari. Tunc flumu¬
na gelata discedere. tunc obrutos
monte latus muem soluere Credi¬
bile est gͦ fugidos spũs inde infũi
⁊ uno celo renusci. Illud quoq adi¬
cunt quod neq sum cxptus uec
expuicogito Tu quoq censco si
uolueris uerum exquirere. inuem
in cane expians. Mmus algere am̃t.
pedes corum qui fream et duram
uuem calcant. qmͣ eorum qui te¬
u̾am et labefcãm. Eigo sinõ mẽ¬
cutur quitquid ex illis seꝑtem¬
tuonalib locis iamdicturbata nue
et glacie frangente se fertur. id m̃i¬
diane ꝑtis tepentem iam humidũ¬
q aera alligat et p̾strngit. Itaq
cum ꝑlumua futura erat grando

Expanded text:
mali est aliquid et faciliori iudici mali est aliquid et faciliori iudici scribere? Immo si omnia argumenta ad obrussam coeperimus exigere, silentium indicetur: pauca enim admodum sunt sine aduersario; cetera, etiamsi uincunt, litigant. Aiunt uere, quicquid circa Scythiam et Pontum et septemtrionalem plagam glaciatum et astrictum est, relaxari; tunc flumina gelata discedere, tunc obrutos montes niuem soluere. Credibile est ergo frigidos spiritus inde fieri et uerno caelo remisceris. Illud quoque adiciunt, quod nec sum expertus nec experiri cogito tu quoque, censeo, si uolueris uerum exquirere, niuem in Care experiaris: minus algere aiunt pedes eorum, qui fixam et duram niuem calcant quam eorum, qui teneram et labefactam. Ergo, si non mentiuritur, quicquid ex illis septemtrionalibus locis iam disturbata niue et glacie frangente se fertur, id meridianae partis tepentem iam umidumque aera alligat et praestringit: ita quae pluuia futura erat, grando
Abbreviated transcription (Latin):
Quare hyeme nuigat non gradu
uere iami frigore infiato grando en¬
dat. Nam ut fallar tibi um uircha
quidem ꝓsuadetur qui meusq ad
mendania hec leuiora in quib es
pcidi nonoculi enu solent. ardiũ
presto. hyemie aer uget ⁊ ideo nũd
in a quam ũtitur s ni niuemi cuo
aer ꝓprior est. Cumiuer cepit ma¬
Io iclinacio temporis sequitiai
salidiore celo maiom funt stilliadia
imbriferum uer. uehemencior nuita¬
cio est acris uudiq patefũ ⁊ soluen¬
tis se ip̃o tempore adunante . Uo
li inuib gianes magis uastiq q
ptiuaces defferutur Bruma lcta
pluuas h et tenues. quales sepe
solent interuenire cum pluma ra¬
ra et unuta nuem quoq adiure¬
tam h. Dicimus iualem diem
tũ altum frigus et tuste celum ẽ.
Pictẽa aqu one clante. aut siĩ
celum hũte. mimite pliuiue sunt.
austio ỹuibr imꝑbior est. et
gutte plemiores. Eem a mĩs poĩ¬
tam. nec dicere audeo. quia infu¬
mia iudetur nec p̃tire Quid enim

Expanded text:
quare hieme ningat, non grandinet, uere iam frigore infracto grando cadat. Nam, ut fallar tibi, uerum mihi quidem persuadetur, qui me usque ad mendacia haec leuiora, in quibus os percidi non oculi erui solent, credulum praesto: hieme aer riget et ideo nondum in aquam uertitur sed in niuem, cui aer propior est; cum uer coepit, maior inclinatio temporis sequitur et calidiore caelo maiora fiunt stillicidia. imbriferum uer", uehementior mutatio est aeris undique patefacti et soluentis se ipso tempore adiuuante: ob hoc nimbi graues magis uastique quam pertinaces deferuntur. Bruma lentas pluuias habet et tenues, quales saepe solent interuenire, cum pluuia rara et minuta niuem quoque admixtam habet; dicimus niualem diem, cum altum frigus et triste caelum est. Praeterea, aquilone flante aut suum caelum habente, minutae pluuiae sunt; austro imber improbior est et guttae pleniores. Rem a nostris positam nec dicere audeo, quia infirma uidetur, nec praeterire: quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
in equum tur be deducent quo non
possent antecedere paupnim isli cui
duncie moleste sunt Excogitatum
est quemn admodumenam caperet
a qua lurunam.
nde ad ħ̃ puentum sit. ut
nulla nobis aqua sũtis
Quamdiu sanus et salubris cibi
capar stomacus est impletur q
non p̾mitir. natiulib fomentis
contentus est ubi condians crudi
sentit uoi ebrietas continua uilcib
insedit ⁊ p̾cordiabile inꝙͣ u̾titur
torret aliquid uct̾io quentur quo
estus ille finugatur. qui ip̃s aqͥs
icalescit remediis inctat uiñ
Que huius rei causa est. nͥ intem
malum et lueu cormpta p̾cordia.
quib nullum int̾uallum imꝙͣ
quo int̾qmescent datum es. s prã¬
dia ceius us in lucem pductis m¬
gesta sunt. ⁊ distentos copia feralo¬
rum ac uanetate comessacio altũ
pancia quit quid ainde corerat e¬
gous acreudit Itaqr quains ⁊¬
nacionem uelis ac speculatibus
muniant ⁊ igne multo domẽt hre¬

Expanded text:
in aequum turbae deduceret, quo non in aequum turbae deduceret, quo non possent antecedere pauperrimum: illi, cui diuitiae molestae sunt, excogitatum est quemadmodum etiam caperet aqua luxuriam. nde ad hoc peruentum sit ut nulla nobis aqua satis fet, dicam. Quamdiu sanus et salubris cibi capax stomachus est impleturque, non premitur, naturalibus fomentis contentus est: ubi cotidianis cruditsentit, ubi ebrietas continua uisceribus insedit et praecordia bile, in quam uertitur, torret, aliquid necessario quaeritur, quo aestus ille frangatur, qui ipsis aquis incalescit: remediis incitatur uiQuae huius rei causa est nisi intestinum malum et luxu corrupta praecordia? Quibus nullum interuallum umquam, quo interquiescerent, datum est, sed prandia cenis usque in lucem perductis ingesta sunt et distentos copia ferculorum ac uarietate comessatio altius perantia quicquid animi decoxerat egoris accendit. Itaque quamuis cenationem uelis ac specularibus muniant et igne multo doment hie
Abbreviated transcription (Latin):
tigeuius tamen et si supior futum
est. preguantes ac ieluctantes uni¬
cat Quid porro hanc ipãm insꝑec¬
cionem ne nichil iudicas ad id qd̾
uis coufene. Cum querimꝰ quom̃o
ie fiat et dicimus illam prume
non contenti unia diffindere uet̾a¬
na ꝑ sapores etates qr disponere. i¬
nemmus quomodo istis pauemiꝰ
iuem ut ea estatem eurucerent i
contra. anui feruorem deffendert
loci frigore. Quid hac diligencia
consequiti sumus. nempe ut gra¬
tuitam int̾emur a quam. nob dol
possumus. Q hic aer eciam delica¬
tis duitib ꝙ ex facili non emptus
uenit O qͣ nobis male est ꝙ quitqͣ
arerum uatura in medio relictum
est. hͨ quid illa fluere ⁊ patere om̃ib
uoluit cuius haustum uite pubu¬
cum fecit. li quod homimi ꝙͣ fens
auib q et mertilis aiumalib
in usum large ac beate ꝓfudit con¬
tra se iugemosa lurunia redegit ad
p̾ci adeo uichil illi potest plac̾e
uisi carum unde hoc erat q̃ duntes

Expanded text:
tigemus tamen, etiamsi superior futura tigemus tamen, etiamsi superior futura est: pugnantes ac reluctantes uincat. Quid porro? Hanc ipsam inspectionem naturae nihil iudicas ad id, quod uis, conferre? Cum quaeramus quomodo nix fiat et dicimus illam pruinanon contenti uina diffundere, ueteraria per sapores aetatesque disponere, inuenimus quomodo stiparemus niuem, ut ea aestatem euinceret et contra anni feruorem defenderetur loci frigore. Quid hac diligentia consecuti sumus? Nempe ut gratuitam mercemur aquam: nobis dolet possumus, quod hic aer etiam delicatis diuitibusque ex facili nec emptus uenit. O quam nobis male est, quod quicquam a rerum natura in medio relictum est! Hoc quod illa fluere et patere omnibus uoluit, cuius haustum uitae publicum fecit, hoc quod tam homini quam feris auibusque et inertissimis animalibus in usum large ac beate profudit, contra se ingeniosa luxuria redegit ad pretium: adeo nihil illi potest placere nisi carum. Unum hoc erat quod diuites
Abbreviated transcription (Latin):
alia magis quam alia dicetur uia¬
ua celo quod factum est quia inter
pusilia non potest ẽẽ magnum di¬
sccimen. insi dui inter se compant᷑
ubi ad collacionem inmensicorpis
uentum est nchil int̾est quauto fit
alt̾um alt̾õ mauis quia eciam si
magno discimume tamen miuima
uincuntur. s ut ad ꝓpoĩtuma reũ¬
tar ꝓp̾ has quas ietuli causas pli̾s¬
qr placuit m ea ꝑte aens inuem
concipi que uicuna t̾ris ẽ et id iniꝰ
alligan quia umore ngore cohit
Nam uicinus aer plus hr frigoris
ꝙͣ ut in aquam uel ymbrem tran¬
seat et mimis qͣ ut dugtur in grã¬
dinem. ħ medio frigore non nmis
intento. iues fint coactis aquis
Quid istas inquis mepcias quib
lũicior est quisq nou melio: tam
opose ꝑsequens Quomodo fiant
uues dicis cum multo magis ad
nos dici a te ꝑtine at Quare emẽ¬
de non sint mues ¶Iubes me
tu cum luxua ligare cotidianũ
istud et sine effectu ungium est. li¬

Expanded text:
alia magis quam alia dicetur uicalia magis quam alia dicetur uicina caelo. Quod est falsum, quia inter pusilla non potest magnum esse discrimen, nisi dum inter se comparantur. Ubi ad collationem immensi corporis uentum est, nihil interest quanto sit alterum altero malus, quia, etiamsi magno discrimine, tamen minima uincuntur. Sed ut ad propositum reuertar, propter has quas rettuli causas plerisque placuit in ea parte aeris niuem concipi quae uicina terris est, et ideo minus alligari quia minore rigore coit. Nam uicinus aer et plus habet frigoris quam ut in aquam imbremque transeat, et minus quam ut duretur in grandinem: hoc medio frigore non nimis intento niues fiunt coactis aquis. "Quid istas, inquis, ineptias, quibus litteratior est quisque, non melior, tam operose persequeris? Quomodo fiant niues dicis, cum multo magis ad nos dici a te pertineat quare emendae non sint niues." Iubes me tandems cum luxuria litigare? Cotidianum istud et sine effectu iurgium est. Li
Abbreviated transcription (Latin):
nosi eet. uon dicerenius totuuu octr̃
cenaruu iulam esse. pnle proa
est cum equalitate quadam rotur¬
Ditas Equalitatem autem a crpe¬
hanc quambides in lusoria pua.
Non multum illi cõmissine ⁊ nane
earum uocent. quonunus parg
ab ommi ꝑte dicatur. Qnomodo
uut ad sẽm rotundi. Nic ne inbm¬
u̾so quid̃ orbe tinau editi monter
quorum altitudo tocius mundi col¬
lacione consũmitur Quidicit alcõ¬
rem montem quia solem ꝓpius ex¬
apiat magis calere debere ille dr̃e p̃t
longiorem hominem tiaius ꝙͣ pusi¬
lini debere calefieri ⁊ caput tiaꝰ qmͣi
pe̾des  t quisquis mundum mensu¬
ra sua ertuna̾t et tenam cogita¬
u̾it tenere ꝑuncti locum. intelliget
nichil in illa posse ita emiuere ut ce¬
lestia magis senciat uł ut in ppiu¬
quum illis accesfit. Montes isti quoꝰ
suscipimus ⁊ u̾tices et̾ua niue posses¬
si nichilommnus in ymo sunt ⁊ ꝓpuiꝰ
quidem est a sole mous ꝙͣ campus
aut ualles. S sic quomodo est piꝰ
pilo crassio: Isto enum modo ⁊ arbor

Expanded text:
nisi esset, non diceremus totum orbem terrarum pilam esse. Pilae proprietas est cum aequalitate quadam rotunditas, aequalitatem autem hanc accipe quam uides in lusoria pila: non multum illi commissurae et rimae earum nocent quo minus par sibi ab omni parte dicatur. Quomodo iunt ad speciem rotundi, sic ne in uniuerso quidem orbe terrarum editi montes, quorum altitudo totius mundi collatione consumitur. Qui dicit altiorem montem, quia solem propius excipiat, magis calere debere, idem dicere potest longiorem hominem citius quam pusillum debere calefieri et caput citius quam pedes: at quisquis mundum mensura sua aestimauerit et terrain cogitauerit tenere puncti locum, intelleget nihil in illa posse ita eminere, ut caelestia magis sentiat, uelut in propinquum illis accesserit. Montes isti, quos suspicimus, et uertices aeterna niue obsessi nihilominus in imo sunt; et propius quidem est a sole mons quam campus aut uallis, sed sic quomodo est pilus pilo crassior. Isto enim modo et arbor
Abbreviated transcription (Latin):
nem molentissimum. ⁊ ꝑturba¬
tissiuium tempestatis genus.
in medios sid̾mu ordines ꝑue¬
uire Et interdisposita ac traus¬
quilla uersan. Credamus iguem
cucumacto turbine accendi ⁊
hunc expulẜ in subluue p̾bere
nobis apinonem spẽmq sidĩs

Expanded text:
nem, uiolentissimum et perturbatissimum tempestatis genus, in medios siderum ordines peruenire et inter disposita ac tranquilla uersari. Credamus ignem circumacto turbine accendi et hunc expulsum in sublime praebere nobis opinionem speciemque sid
Abbreviated transcription (Latin):
lougi. puto tale esse deb. quale
est id quod iguem efficit Curbi¬
uis autem rotunda facies est
In codeui enim uestigio u̾satur
⁊ columpne modo arrumagẽt᷑
se uoluitur Ergo ignem quoq
qui uiclusus est similem esde
illio at qui longus est ⁊ dis¬
iectus miuime q siuulis mor¬
bemi coacto.

Expanded text:
longi: puto, talis esse debet quale est id quod ignem efficit; turbinis autem rotunda facies est in eodem enim uestigio uersatur et columnae modo circumagentis se uoluitur: ergo ignem quoque qui inclusus est similem esse illi oportet, atqui longus est et disiectus minimeque similis in orbem coacto.
Abbreviated transcription (Latin):
miscet incendim. flãmis coire
ꝓp̾autib sic momento se redim¬
semp ea lũia uudis erit. s pacto
cxicio gen̾is humani cxtictis¬
q piter feris. in quarum ho¬
mines iugenia trausierant. ite¬
rum aquas terra sorbebit. terra
pelagus staie. aut int̾ terminos
suos finere coget et reiectis eno¬
stus sedibus insua secreta pelle¬
tur occeanus et antiquus orde
reuocabartur. Omue ex iutegro
anmal gli̾abitur dabitur q ter¬
ris homo iuscius scelernu ⁊ me¬
liorib auspiciis uatus. sed illis
quoq innocencia non dumbit
nisi dumi noui sunt cito ne qui¬
cia subrepit uirtus difficilis in¬
uentus est. rectorem ducenq de¬
siderat. eciam sine magro uicia di¬
scuntur¬

Expanded text:
miscet incendium flammis coire miscet incendium flammis coire properantibus, sic momento se redunsemper licentia undis erit, sed peracto exitio generis humani extinctisque pariter feris, in quarum homines ingenia transierant, iterum aquas terra sorbebit, terra pelagus stare aut intra terminos suos furere coget, et reiectus e nostris sedibus in sua secreta pelletur oceanus et antiquus ordo reuocabitur. Omne ex integro animal generabitur dabiturque terris homo inscius scelerum et melioribus auspiciis natus. Sed illis quoque innocentia non durabit, nisi dum noui sunt; cito nequitia subrepit. Uirtus difficilis inuentu est, rectorem ducemque desiderat: etiam sine magistro uitia discuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fims aliquando est. Adice quemi
ĩmanes sunt m abdito lacus et
multum maris conditi. multum
fluminũ ꝑ opta labencium un¬
diq ergo erit causa diluuio. cũ
alique terre subtͬfluunt terras.
alie circonfluant que dui coh̾cite
uincent. ⁊ amues ãib iungẽt
paludib stagna. om̃i tunc mare
ora foucium implebit ⁊ maiore
hiatu soluet. Quem admodũ
corpora ur̃a ad egestũ neut̃ ex¬
uires. ita tellus liquefiet ⁊ aliis
causis quiescentib inter se quo
mergatur inueniet si magis
om̃ia coitura. credid̃im. nec lon¬
gua eut mora exicii Tempta¬
tur diuellitur q concordia cũ
semel aliquid ex hac ydonea.
diligencia remisent. mundus
statim undiq ex apto ⁊ abdito
supne ab infimo aquarum fict
interrupco ⁊ichil est taui uio¬
lentum tam incontinens sui. tã
contumax infestumq retinentib
Quani magna uis. unde utet
lib̾tate puuissa et iubente natura
que scidit c̾cuitqz complebit
ignis diuersis locis ortus cito

Expanded text:
finis aliquando est. Adice quod finis aliquando est. Adice quod immanes sunt in abdito lacus et multum maris conditi, multum fluminum per operta labentium. Undique ergo erit causa diluuio, cum aliae aquae subterfluant terras, aliae circumfluant, quae diu coercitae uincent et amnes amnibus iungent, paludibus stagna. Omnium tunc mare ora fontium im implebit et maiore hiatu soluet. Quemadmodum corpora nostra ad egestum uenter exuires, ita tellus liquefiet et aliis causis quiescentibus intra se quo mergatur inueniet. Sed magis omma coitura crediderim. Nec longa erit mora exitii: temptatur diuelliturque concordia. Cum semel aliquid ex hac idonea diligentia remiserit mundus, statim undique ex aperto et abdito, superne, ab infimo, aquarum fiet irruptio. Nihil est tam uiolentum, tam incontinens sui, tam contumax infestumque retinentibus quam magna uis undae: utetur libertate permissa et iubente natura, quae scindit circuitque complebit. Ut ignis diuersis locis ortus cito
Abbreviated transcription (Latin):
mun genus condz genus dies.
Quit quid tam longua fortune
indulgencia excoluit. quit quid
supra cetos extulit nobilia pit̾
atq adornata. magnarumq gẽ¬
cium regna pessundabit.Sunt
a primo facere constituit ad q̃
non subito s ex demũ ͨ ͦ ueuit. Iã
autem primo die mundi cumm
hunc ħitum ex informi uuitate
descenderent quando meigerent᷑
terrena decirtum est ⁊ ue sit qñz
uelud in nouo opere dura moli¬
Non uides ut fluctus in lictora
tanꝙͣ exiturus iucurrat non ui¬
des ut estus fines suos trause¬
at ⁊ in posẜionem terrarum mare
iuducant Non uides ut illi ppe¬
tua cum claustris suis pugna sit
Quid porro istinc. unde cautinu
tumultum uides. metus est e ma¬
ri et magno spũ crumpentib flu¬
niis ubi uon humorem natura
disposuit ut undiq nos cum uo¬
luisset agredi posset Meucior
nisi cruentib terram. humor
occumt Et quociens nos auan
cia aut deffodit aut aliqua cã
peuetrare alcius cogit eruenti

Expanded text:
num genus condet dies; num genus condet dies; quicquid tam longa fortunae indulgentia excoluit, quicquid supra ceteros extulit, nobilia pariter atque adornata magnarumque gentium regna pessundabit. Sunt a primo facere constituit, ad quae non subito sed ex denuntiato uenit. Iam autem a primo die mundi, cum in hunc habitum ex informi unitate discederet, quando mergerentur terrena decretum est; et ne sit quandoque uelut in nouo opere dura moliNon uides ut fluctus in litora tamquam exiturus incurrat? Non uides ut aestus fines suos transeat et in possessionem terrarum mare inducat? Non uides ut illi perpetua cum claustris suis pugna sit? Quid porro? Istinc, unde tantum tumultum uides, metus est, e mari et magno spiritu erumpentibus fluuiis. Ubi non umorem natura disposuit, ut undique nos, cum uoluisset, aggredi posset? Mentior, nisi eruentibus terram umor occurrit et, quotiens nos aut auaritia defodit aut aliqua causa penetrare altius cogit, eruendi
Abbreviated transcription (Latin):
solum omne aquas reddet. sũm
bum transeunt sana. ⁊ ulti uici¬
na consenciunt ut queq ꝓrima
terris fluentib fuint ip̃a eluent᷑
stillabuntq deinde ament et hi¬
aute pliib locis saro ꝑ fretum
saliet ⁊ maria iuter se compouet
Nichil erunt adria nichil siculi
maris fauces. nich caribdis nch̾
stilla Omĩs nouũ mare fabulas
obruet.⁊ ħ qui terras cingit occe¬
anus cxcrema sortitus ueniet in
medi. Quid ergo est. Nichilo¬
minus tenebit alieuos menses
hyemps estas ꝓhibebitur ⁊ quod¬
cumq terras sidus exsicrat com¬
presso ardore ce ssabit. pibunt
tot nomina caspium et rubrum
mare ambraia ⁊ cretici suuis. ꝓpõr¬
tis et pontus pibit. quem discu¬
men confundetur. quit quid uaͬ¬
in suas ꝑtes digessit. nõ num ꝙ̃¬
q non tiures tuebitur non
ꝓderunt templa supplicib nec
urbim sũma. quippe fugientes
uuda preueniet ⁊ ex ip̃is artib
defferet. alia ab ocrasu. alia ab
orieute concunent. Unus huma¬

Expanded text:
solum omne aquas reddet, summi solum omne aquas reddet, summi bum transeunt sana et ulceri uicina consentiunt, ut quaeque proxima terris fluentibus fuerint, ipsa eluentur stillabuntque, deinde current et, hite pluribus locis saxo, per fretum saliet et maria inter se componet. Nihil erunt Adria, nihil Siculi aequoris fauces, nihil Charybdis, nihil Scylla: omnes nouum mare fabulas obruet et hic qui terras cingit oceanus extrema sortitus ueniet in medium. Quid ergo est? Nihilominus tenebit alienos menses hiems, aestas prohibebitur, et quodcumque terras sidus exsiccat, compresso ardore cessabit. Peribunt tot nomina, Caspium et Rubrum mare, Ambracii et Cretici sinus, Propontis et Pontus; peribit omne discrimen; confundetur quicquid in suas partes natura digessit. Non muri quemquam, non turres tuebuntur. Non proderunt templa supplicibus nec urbium summa, quippe fugientes unda praeueniet et ex ipsis arcibus deferet. Alia ab occasu, alia ab oriente concurrent. Unus huma
Abbreviated transcription (Latin):
mundi uenit Itaq non plunia
istud fiet. s pluma qͦ non in¬
cursu maris. maris quoq in¬
cursu non terre motu sed terre
quoq motu Omnia adiuua:¬
tanien causam ad se in undandã
mutabilem ⁊ solui in humorẽ
Ergo quandoq erit t̾minus reb
humanis C um ꝑtes eius int̾ire
debuerint aboleri q funditus
tote. ut de integro tote iudes
inuoxieq generentur. nec sup¬
sit in deteriora p̾ceptor plus fi¬
at humoris iẜ semp fuit. Nũc
enim eleuĩta ad id quod debetur
pensa sunt. Aliquid oportet altĩ
accedat ut que libunento stãt
mequalitas turbet accedet hu¬
mor humori. Nunc enim hab
quo ambiat terras non quo
obruat Quit quid illi adiecĩs
ncc̃e est in alienum locum ex¬
undet. Uide eigo ne trua debeat
minꝰ ut ualidiori infirma suciũ¬
bat Incpiet putrescere De hinc
laxata ire in humorem et assidua
tabe deffluere. Tunc exilient sub
montib fiumina. pous q impetꝰ
quacient. inde aura tactamanabt

Expanded text:
mundi uenit. Itaque non pluuia mundi uenit. Itaque non pluuia istud fiet sed pluuia quoque, non incursu maris maris quoque incursu, non terrae motu sed terrae quoque motu: omnia adiuuatamen causam ad se inundandam tmutabilem et solui in umorem. Ergo quandoque erit terminus rebus humanis, cum partes eius interire debuerint abolerique funditus totae, ut de integro totae rudes innoxiaeque generentur nec supersit in deteriora praeceptor, plus umoris quam semper fuit fiet. Nunc enim elementa ad id quod debetur pensa surit: aliquid oportet alteri accedat, ut quae libramento stant, inaequalitas turbet. Accedet umori; nunc enim habet quo ambiat terras, non quo obruat: quicquid illi adieceris, necesse est in alienum locum exundet. Uide ergo ne terra debeat minui, ut ualidiori infirma succumbat. Incipiet ergo putrescere, dehinc laxata ire in umorem et assidua tabe defluere. Tunc exilient sub montibus flumina ipsosque impetu quatient; inde aura tacta manabunt;
Abbreviated transcription (Latin):
terrena contendit quando omĩa
sidera que nunc diu̾sos agunt
cursus in caucrum nen conueni¬
unt. sic sub eodem posita uestigi¬
O. ut recta linea cxire p orbes oĩz
possit in undacõm futuram cum
eadem sid̾um turba incapito r  cõ¬
ueu̾it. illic solsticumi. hic bruma
confiatur: magne potencie signa.
quando in ip̃a mutaciones amu
momĩta sunt Et istus ego rece¬
ꝑuu causas. Neqz enni ex uno
mundus sine corpus natura gu¬
b̾uabile. ut arbores ⁊ sata. ab
iuicio eius us ad exitum quid¬
quid facere quitqͥ. pati debeat
inclus est. ut in seuune omnis
futuri houinus. racio compre¬
hensa est. ⁊ legem barbe cauoꝵ¬
q. nundum natus infans ht.
Tocus enu corporis ⁊sequen¬
tis actus in puo occultoq luua¬
m̃to sunt. Sic origo mũdi nõ
miꝰ solem et luuam ⁊ uices si¬
dum et aĩalium ortus ꝙͣ quib
nuitarentur terrena contuunt
In hiis fuit n undacio que uon se¬
cus qm hyemps ꝙͣ estas lege

Expanded text:
terrena contendit, quandoque omnia terrena contendit, quandoque omnia sidera, quae nunc diuersos agunt cursus, in Cancrum conuenerint, sic sub eodem posita uestigio, ut recta linea exire per orbes omnium possit; inundationem futuram, cum eadem siderum turba in Capricornum conuenerit. Illic solstitium, hic bruma conficitur: magnae potentiae signa, quando in ipsa mutatione anni momenta sunt. Et istas ego receperim causas neque enim ex uno mundus siue corpus natura gubernabile, ut arbores, ut sata, ab initio eius usque ad exitum quicquid facere quicquid pati debeat, inclusum est. Ut in semine omnis futuri hominis ratio comprehensa est et legem barbae canorumque nondum natus infans habet totius enim corporis et sequentis auctus in paruo occultoque liniamenta sunt, sic origo mundi non minus solem et lunam et uices siderum et animalium ortus quam quibus mutarentur terrena continuit. In his fuit inundatio, quae non secus quam hiems, quam aestas, lege
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad occupandas teras emntit᷑
solitis maxiuus qr uiolencior piꝰ
a quami trahit. nec auteqͣ supra
cacumina eorum quos ꝑfusurus
est moncium creuit deuoluitur
Qp centena nulia quibusdam
locis estus excuiit in uoris ⁊ or¬
dinem ẜuat Ad m̃suram einm cre¬
scit it̾um ꝙ decrescit at illo tẽpe
solutis legib siuemodo fertur
qua rõne inquis: Eadem rõne qͣ¬
confragracio futura est. utrumq
fit cum deo uisum ordm mehom
uet̾a fiumi aqua et igius t̾rems
dñantur ex hiis ortus et intiͣt᷑
est. Ergo quandoq placuere res
nouo mũdo. sic in nos mare ennt¬
titur De suꝑ ut feruor igius q
cum aliud genus cricii placuit
Quidam ex istimant triram qͦ
concuti. ⁊ dirupto solo. noua flu¬
nmũ capita detegere que ampliꝰ
ut e pleno ꝑfundant. Berosꝰ
qui bellum iuterp̾tatus est ait.
Ista cursu sidiu fĩ a deo quid̃ af¬
firmat ut conflagraciomi ⁊ dilu¬
uio tempus assignet Arsura eũ

Expanded text:
qui ad occupandas terras emittitur, qui ad occupandas terras emittitur, solitis maximisque uiolentior, plus aquarum trahit nec, antequam supra cacumina eorum, quos perfusurus est, montium creuit, deuoluitur. Per centena milia quibusdam locis aestus excurrit innoxius et ordinem seruat ad mensuram enim crescit iterumque decrescit: at illo tempore solutus legibus sine modo fertur. Qua ratione?, inquis: eadem qconflagratio futura est. Utrumque fit, cum deo uisum ordiri meliora, uetera finiri. Aqua et ignis terrenis dominantur; ex his ortus, ex his interitus est: ergo quandoque placuere res nouae mundo, sic in nos mare emittitur desuper, ut feruor ignisque, cum aliud genus exitii placuit. Quidam existimant terram quoque concuti et dirupto solo noua fluminum capita detegere, quae amplius ut e pleno profundant. Berosos, qui Belum interpretatus est, ait ista cursu siderum fieri; adeo quidem affirmat, ut conflagrationi atque diluuio tempus assignet: arsura enim
Abbreviated transcription (Latin):
sic huius elementi laiga est mͣ
Multo q in abdito plenior. ħ fa¬
tis mota. non estu. Naui estus fa¬
ti nnustenium est Actoslit uasto si¬
nu fretum aget qz aute se. Dende
ni uuram altitudinem erigitur ⁊
illis tutis hoim receptaculis sup¬
est Nec ud aquis arduũ est qm̃ e
quo tenis fastigio ascendet. si
quis cecelsa plibret. maria pana
sunt Nam par undiq sͥ ipã tel¬
lus est caua eius. ⁊ plana eius in¬
inferiora sunt. s istis adõ in rotũ¬
dumi orbis equatus est. in ꝑte au¬
sicut campos intuentem que pau¬
latim deue xa sunt. fallunt. Sic¬
cum non iutelligimus curuatu¬
ias maris. uidetur planum quitꝙͥ
appet at illud equale tems est
Ideoq ut effluat non magna mo¬
le se tollet Omu satrs est illi ut
supra pia ueniat leuit̾ exurgere
Nec alictore ubi inferus estͦ. S
anpedio ubi ille cumulus est deflu¬
itEigo ut solet estus equi¬
uocti. iub ip̃m lieq solis coitũ
ommribz aliis maior uudare sic hic

Expanded text:
sic huius elementi larga materia est sic huius elementi larga materia est multoque in abdito plenior. Haec fatis mota, non aestu nam aestus fati ministerium est, attollit uaste, sinu fretum agitque ante se. Deinde in miram altitudinem erigitur et illis tutis hominum receptaculis superest. Nec id aquis arduum est, quoniam aequo terris fastigio ascendunt. Si quis excelsa perlibret, maria paria sunt: nam par undique sibi ipsa tellus est caua eius et plana inferiora sunt, sed istis adeo in rotundum orbis aequatus est; in parte aucampos intuentem quae paulatim deuexa sunt fallunt, sic non intellegimus curuaturas maris et uidetur planum quicquid apparet. At illud aequale terris est ideoque, ut effluat, non magna mole se tollet, dum satis est illi, ut supra paria ueniat; leuiter exsurgere; nec a litore, ubi inferius est, sed a medio, ubi ille cumulus est, defluit. Ergo ut solet aestus aequinoctilis sub ipsum lunae solisque coitum omnibus aliis maior undare, sic hic,