comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerginius qi incapitolio ñ fuit minꝰ supplicii
qm appius herdoniꝰ meruit: plus hercule
aliqͣnto quiu̾e rem estimare uult. herlomꝰ
sinichil aliud hostem se fatendo ꝓpe denunti-¬
auit ut arma caꝑetis. hic negandobella ẽẽ. a¬
mauobis ademit. nudosq sernis ur̃is ẽxulib
obiecit. Et nos .c. claudipace ⁊ publiualerii
mortui loquar. prius incliuũ capitolinũ in¬
signa intulistiꝰ qm̃uos hostĩs deforo tolleretis.
pudet doꝵ hominumq cum hostes in aire ĩ
capito lio cẽnt ȩxulum &e seruorum dux ꝓpha¬
natis omnib incella iouisoptimimaximi
habitaret. tusculi añqͣm rome sumpta sunt
arma: Indubio fuit utrum .l. maruliꝰ tus¬
culanꝰ dux. an .p. ualerius.⁊ c. claudi consu¬
lesromanam arcem lib̃arent. Et qui añ lati-¬
nos ne ꝓ se quidem ipsis cuminfinib hostẽ
hab̾ent attingere arma passisumꝰ. nunc nͥ
latini suasponte arma sumpsissent. capti ce

Expanded text:
Uerginius, quia in Capitolio non fuit, minus supplicii Uerginius, quia in Capitolio non fuit, minus supplicii quam Appius Herdonius meruit? plus hercule aliquanto, qui uere rem aestimare uelit. Herdonius, si nihil aliud, hostem se fatendo prope denuntiauit ut arma caperetis; hic negando bellum esse arma uobis ademit nudosque seruis uestris et exsulibus obiecit. et uos— C. Claudi pace et P. Ualeri mortui loquar—prius in cliuum Capitolinum signa intulistis quam hos hostes de foro tolleretis? pudet deorum hominumque. cum hostes in arce, in Capitolio essent, exsulum et seruorum dux profanatis omnibus in cella Iouis optimi maximi habitaret, Tusculi ante quam Romae sumpta sunt arma. in dubio fuit utrum L. Mamilius , Tusculanus dux, an P. Ualerius et C. Claudius consules Romanam arcem liberarent; et qui ante Latinos ne pro se quidem ipsis, cum in finibus hostem haberent, attingere arma passi sumus, nunc, nisi Latini sua sponte arma sumpsissent, capti et
Abbreviated transcription (Latin):
de lib̃aret. agide lege sineret. consul anquam
collegam sibi subrogass negare passurum agi
de lege. hec̃ tenuere contentionesusq ad comi-¬
tia consulis subrogandi. Decembri m̃se sũmo
patrum studio. l. quintiꝰ cincinnatꝰ pat̾ ceso¬
nis consulcreatur. qui magistratum statĩ acci-¬
ꝑet. ꝑculsaerat plebes consulem habitura
iratum. potentem fauore patrum uirtute
sua tͥb lib̃is quorum nemo cesoni cedebat. ma-¬
gnitudine animi. ꝯsilium ⁊ modum adhiben-¬
do uͥresposceret. prioreserant. Is ut magistra¬
tuminiit. assiduis contionib ꝓ tribunali ñ in
plebe cohercenda quam senatu castigando ue-¬
hementior fuit. suius ordinis languore ꝑpetur
suo uirtutem constantiam omnia iuuentutis
belli domiq decora pulsa exurbe romana &
fugata ẽẽ. loquaces seditiosos semina discor¬
diarum iterum ac t̾ciom tribunos pessimis
artib regia licentia uiu̾e. Aulus inquit ille

Expanded text:
de liberaret, agi de lege sineret. consul antequam de liberaret, agi de lege sineret. consul antequam collegam sibi subrogasset negare passurum agi de lege. hae tenuere contentiones usque ad comitia consulis subrogandi. Decembri mense summo patrum studio L. Quinctius Cincinnatus , pater Caesonis, consul creatur qui magistratum statim occiperet. perculsa erat plebes consulem habitura iratum, potentem fauore patrum, uirtute sua, tribus liberis, quorum nemo Caesoni cedebat magnitudine animi, consilium et modum adhibendo ubi res posceret priores erant. is ut magistratum iniit, adsiduis contionibus pro tribunali non in plebe coercenda quam senatu castigando uehementior fuit, cuius ordinis languore perpetusuo uirtutem, constantiam, omnia iuuentutis belli domique decora pulsa ex urbe Romana et fugata esse; loquaces, seditiosos, semina discordiarum, iterum ac tertium tribunos, pessimis artibus, regia licentia uiuere. 'Aulus' inquit, 'ille
Abbreviated transcription (Latin):
nec ullisatis rei pret̾ quam loco fidere. Trepi-¬
dantib inferunt signa Romani sociiq lã
inuestibulum ꝑruꝑant templi. Cum. p. ua¬
lerius int̾ pͥmores pugnamciens int̾ficitur.
.P. uolumniꝰ consularis uidit cadentẽ. Is da¬
tonegõ suis ut corpꝰ obteg̾ent: ipse in locũ
uicemq consulis ꝓuolat. Pre ardore impe-¬
tuq tante rei. sensus ñꝑuenit admilitem.
Priusuicit: quam sepugnare sine duce senti¬
ret. Multi exulum cede sua fedaũe templum.
multiuiui capti. herdonius int̾fectus. Ita ca-¬
pitoliũ recuꝑatum. Decaptiuis ut quisq lib̃
aut seruus eẽt. sue fortunȩ a qͦq sumptũ sup¬
plicium ẽ. Tusculanis gr̃ȩ acte capitolium
purgatum atq lustratum. Inconsulis do-¬
mum plebes quadrantes ur fuñe ampliore it¬
ferretur iactasse fertur. Parta pace instare tum
tribuni patrib ut publi ualeri fidem exsolue-¬
rent. instare claudio ut college deos manes frau¬

Expanded text:
nec ulli satis rei praeterquam loco fidere; trepinec ulli satis rei praeterquam loco fidere; trepidantibus inferunt signa Romani sociique. iam in uestibulum perruperant templi cum P. Ualerius inter primores pugnam ciens interficitur. P. Uolumnius consularis uidit cadentem. is dato negotio suis ut corpus obtegerent, ipse in locum uicemque consulis prouolat. prae ardore impetuque tantae rei sensus non peruenit ad militem; prius uicit quam se pugnare sine duce sentiret. multi exsulum caede sua foedauere templum, multi uiui capti, Herdonius interfectus. ita Capitolium reciperatum. de captiuis, ut quisque liber aut seruus esset, suae fortunae a quoque sumptum supplicium est. Tusculanis gratiae actae, Capitolium purgatum atque lustratum. in consulis domum plebes quadrantes ut funere ampliore efferretur iactasse fertur. pace parta, instare tum tribuni patribus, ut P. Ualeri fidem exsoluerent, instare <C.> Claudio, ut collegae deos manes frau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinq m̃ cuitatem nunqͣm̃ paremocalionẽ
daturos deos. Placet ferri auxilium. luuentꝰ
conscribitur.arma dantur.romamprima
luce uenientes. ꝓcul sp̃emhostium p̃buere.
Equi aut uolsciuenire uisi sunt. Dem̃ uͥua¬
nust̾ror abiit: accepti inurbem agmine ĩ
forum descendunt. Ibuam .p. ualeriꝰ relic¬
to adportarum p̃sidia collega. instruebat
aciem. Auctoritas uiri mouerat affirman¬
tis capitolio recuꝑato.⁊ urbe pacata sisedoc̃ĩ
sensissent que fraus ab tribunis occulta ĩle-¬
ge ferretur memorem se maiorum suor me¬
morem cognominis ꝙ ꝓpͥ colendiuelut ħe-¬
ditaria cura sibi amaiorib tradita eẽt. con¬
ciłium plebis non impediturum. Hunc du-¬
cem secuti ne quiqm reclamantib tͥbunis
inliuũ capitolinũ erigunt auiem. Adii-¬
gitur & tusculana legio. certare socii ciuesq
utri recuꝑate arcis suumn decus facent. Dux
ut̾q suos adhortatur. Trepidare tũ hosteᷤ.

Expanded text:
propinquam ciuitatem nunquam parem occasionem propinquam ciuitatem nunquam parem occasionem daturos deos. placet ferri auxilium; iuuentus conscribitur, arma dantur. Romam prima luce uenientes procul speciem hostium praebuere; Aequi aut Uolsci uenire uisi sunt; deinde ubi uanus terror abiit, accepti in urbem agmine in forum descendunt. ibi iam P. Ualerius relicto ad portarum praesidia collega instruebat aciem. auctoritas uiri mouerat, adfirmantis Capitolio reciperato et urbe pacata si edoceri se sissent quae fraus ab tribunis occulta in lege ferretur, memorem se maiorum suorum, memorem cognominis quo populi colendi uelut hereditaria cura sibi a maioribus tradita esset, concilium plebis non impediturum. hunc ducem secuti nequiquam reclamantibus tribunis in cliuum Capitolinum erigunt aciem. adiungitur et Tusculana legio. certare socii ciuesque utri reciperatae arcis suum decus facerent; dux uterque suos adhortatur. trepidare tum hostes
Abbreviated transcription (Latin):
cessere noctitim̃tes consulum arma. Amotis
inseditionis auctorib patrescircũire plebem.
inserentesq se incirculos. sermones tempori
aptos serere. admoñe ut uident in qͦd discri-¬
menrẽ .p. adduc̾ent. ñ int̾ patres ac plebem.
certamen eẽ. s simul patresplebemq arcẽ
urb̃ templadoꝵ penates publicos pͥuatosq
hostib dedi. Dumhec inforo sedande discor-¬
diȩ causa aguntur: consules int̾im ne sabini
ne ueiens hostis mou̾etur: cuca portas murõq
discesserant. Cadem nocte ⁊ tusculum de arce
capta capitolioq occupato ⁊ alio turbate ur-¬
bis statu nuntii ueniunt .l. manilius tuscu-¬
litum dictator erat. Is confestim conuocato
senatu atq introductis nuntiis magnoꝑe
censet. ne expectent dum ab roma legati aux-¬
ilium spectentes ueniant. ꝑiculum ip̃m dis¬
cͥmenq ac sociales deos fidemq federum id
poscere de m̃endã bñficio tampotentẽ tam

Expanded text:
cessere nocti, timentes consulum arma. amotis cessere nocti, timentes consulum arma. amotis inde seditionis auctoribus patres circumire plebem inserentesque se in circulos sermones tempori aptos serere; admonere ut uiderent in quod discrimen rem publicam adducerent. non inter patres ac plebem certamen esse, sed simul patres plebemque, arcem urbis, templa deorum, penates publicos priuatosque hostibus dedi. dum haec in foro sedandae discordiae causa aguntur, consules interim, ne Sabini neue Ueiens hostis moueretur, circa portas murosque discesserant. eadem nocte et Tusculum de arce capta Capitolioque occupato et alio turbatae urbis statu nuntii ueniunt. L. Mamilius Tusculi tum dictator erat. is confestim conuocato senatu atque introductis nuntiis magnopere censet, ne exspectent dum ab Roma legati auxilium petentes ueniant; periculum ipsum discrimenque ac sociales deos fidemque foederum id poscere; demerendi beneficio tam potentem, tam
Abbreviated transcription (Latin):
re incapitolium currere. lib̾are ac pacare
augustissimam illam domum ioins optimi
maximidecuit: Romule pr̃ tumentem tuã
qua quondam arcem abhis hisdem sabinis
aurocapcamirepisi. dashrpitue Iubecha
ingrediuiam ꝗͣ tius dux qmͣ tuus ingressꝰ ex¬
ercitusẽ. Orimꝰ en ego cõs. qnͣtummortał̃ d̾m
possum te ac tua uestigia sequar. Ultimũ ora-¬
tionis fuit. se armacaꝑe uocare omnes quiri-¬
tes adarma. si qui impediat iam seconsula-¬
risimꝑniam tͥbuniciȩ potestatis sacrataꝵq
legum oblitum. quisquis ille sit uͥcumq sit.
incapitolio. in foro ꝓ hoste habit᷑m. Iuberent-
Tribuni qm̃ inappium herdoniũ uetarent:
in .p. ualerium consulẽ sumi arma ausurũ
se intribunis qͦd pͥnceps familiȩ suȩ ausꝰ in
regionib ẽẽt. uim ultimam apparebat futu-¬
ram spectaculoq seditionem romanã hostib
fore. Nec lex tam̃ ferri: nec ire incapitoliũ cõs.
potuit. Nox certamina cepta opp̃ssit. Tribuni

Expanded text:
re, in Capitolium currere, liberare ac pacare re, in Capitolium currere, liberare ac pacare augustissimam illam domum Iouis optimi maximi decuit? Romule pater, tu mentem tuam, qua quondam arcem ab his iisdem Sabinis auro captam recepisti, da stirpi tuae; iube hanc ingredi uiam, quam tu dux, quam tuus ingressus exercitus est. primus en ego consul, quantum mortalis deum possum, te ac tua uestigia sequar.' ultimum orationis fuit, se arma capere, uocare omnes Quirites ad arma; si qui impediat, iam se consularis imperii, iam tribuniciae potestatis sacratarumque legum oblitum, quisquis ille sit, ubicumque sit, in Capitolio, in foro, pro hoste habiturum. iuberent tribuni, quoniam in Appium Herdonium uetarent, in P. Ualerium consulem sumi arma; ausurum se in tribunis, quod princeps familiae suae ausus in regibus esset. uim ultimam apparebat futuram spectaculoque seditionem Romanam hostibus fore. nec lex tamen ferri nec ire in Capitolium consul potuit; nox certamina coepta oppressit; tribuni
Abbreviated transcription (Latin):
nocturnꝰ hostisintulerat. Postqmͣ armaponi &
discedẽ homines abstationib nuntiatum ẽ: p.
ualeriꝰcollega senatum retinente se excuria pro-¬
ripit. iñ in templum ad tͥbunosuenit. Utquid
hoc reiẽ. inquit tͥbuni appii herdonii ductu ⁊
auspitiorem .p. eũsuri estis: Tamfelix uob̾ cor-¬
rumpendis fuit. qui seruitia ñ ꝯmouit auccor.
cum hostes supracaput sint discedi ab armis.
at uos ueremini deos uros ab hostib captos.
Iupit̃ optimꝰ marims. iuno regina & miner-¬
ua alii dii deeq obsidentur. Castra seruoꝵ. pu-¬
blicos ur̃os penates tenent. Hec uobis forma sa-¬
ne ciuitatis uĩ : Tantum hostium ñ solum
intramuros est.s in arce supͣ forum curiamq.
Comitia int̾im inforosunt. senatus in curia ẽ.
uelut cumotiũ supra senator sentñciam dic̃.
alii quirites suffragiumineunt. Nunqͥd qͥd
patruminforo ẽ. plebisq ẽ. consules tribu¬
nos deos hominesq omnes armatos opẽ fer-¬

Expanded text:
nocturnus hostis intulerat. postquam arma poni et nocturnus hostis intulerat. postquam arma poni et discedere homines ab stationibus nuntiatum est, P. Ualerius , collega senatum retinente, se ex curia proripit, inde in templum ad tribunos uenit. 'quid hoc rei est' inquit, 'tribuni? Appi Herdoni ductu et auspicio rem publicam euersuri estis? tam felix uobis corrumpendis fuit qui seruitia non commouit auctor? cum hostes supra caput sint, discedi ab armis at uos ueremini deos uestros ab hostibus captos. Iuppiter optimus maximus, Iuno regina et Minerua, alii di deaeque obsidentur; castra seruorum publicos uestros penates tenent; haec uobis forma sanae ciuitatis uidetur? tantum hostium non solum intra muros est sed in arce supra forum curiamque; comitia interim in foro sunt, senatus in curia est; uelut cum otium superat, senator sententiam dicit, alii Quirites suffragium ineunt. non quidquid patrum plebisque est, consules, tribunos, deos hominesque omnes armatos opem fer
Abbreviated transcription (Latin):
captamuenirent. multi iuarii timores. Inter
cet̾oseminebat t̾ror seruilis: ne suus cuiq do¬
mi hostis ẽet. cui nec credẽ nec ñ credendo ne
infestior fieret fidem abrogare. satiserat tutũ.
Uixq concordia sisti uidebatur posse. tantũ
suꝑantib aliis ac mergentib malis nemotri¬
bunos aut plebem timebat. mansuetum id
malum .⁊ ꝑ alioꝵ quietem maloꝵ semꝑ exori¬
ens tumq eẽ. ꝑegͥno t̾rore sopitum uidebat᷑
Adid pe unuimmaxime iclinatis rebicu¬
buit. Cantusenim tͣbunos furor tenuit: ut ñ
bellum suanam imaginembelli ad aũten¬
dos ablegis cura plebis animoscapitolium in¬
sedisse contenderent. Patricioꝵ hospites clien¬
tesq suꝑlata lege frustra tumultuatos eẽ . sen-
tentiam maiore qmuen̾int silentio abit᷑os.
Concilium de lege ꝓferenda hr̃e aduocato ppͦ
abarmis senatum int̾im consules hñt. alio se
maiore ab tͥbunis metuostendente qm quem

Expanded text:
captam uenirent. multi et uarii timores; inter captam uenirent. multi et uarii timores; inter ceteros eminebat terror seruilis ne suus cuique domi hostis esset, cui nec credere nec non credendo, ne infestior fieret, fidem abrogare satis erat tutum; uixque concordia sisti uidebatur posse. tantum superantibus aliis ac mergentibus malis nemo tribunos aut plebem timebat; mansuetum id malum et per aliorum quietem malorum semper exoriens tum quiesse peregrino terrore sopitum uidebatur. ad id prope unum maxime inclinatis rebus incubuit. tantus enim tribunos furor tenuit ut non bellum, sed uanam imaginem belli ad auertendos ab legis cura plebis animos Capitolium insedisse contenderent; patriciorum hospites clientesque si perlata lege frustra tumultuatos esse se sentiant, maiore quam uenerint silentio abituros. concilium inde legis perferendae habere, auocato populo ab armis. senatum interim consules habent, alio se maiore ab tribunis metu ostendente quam quem
Abbreviated transcription (Latin):
arma ñuulgo tantũ ut incerto hoste p̃sidiũ
satis fidum adomnia eẽt. Solliciti reliquum
noctis incertiq qui homines quantum numerꝰ
hostium ẽẽt: instationib disponendis adopor¬
tuna omnis urbis loca egere. Lux dem̃ aꝑuit
bellum. ducemq belli. Seruosad lib̃tatem ap-¬
piꝰ herdoniꝰ ex capitolio uocabat. se miserrimi
cuiꝰq suscepisse causam ut exulesiniuria pulsoᷤ
inpatriam reduceret.⁊ seruitiis grane iugum
demeret. id malle. p .r. auctore fĩ. si dͥ spes nõ
sit. seuolscos ⁊ equos & omnia extrema tempta¬
turum ⁊ concitatur̃. Dilucere res magis patͥb
atq consulib. pret̾ ea tam̃ que denuntiaban-¬
tur. ne ueientium neu sabinoꝵ id consilũ ẽet
time. Et cum tantum in urbe hostium eẽt.
mox sabinȩ etrusceq legiones ex cõposito ad¬
eẽnt. tum eterni hostes uolsci ⁊ equi ñ ad po¬
pulandos ut añ fines. s adurbem ut ex parte

Expanded text:
arma, non uolgo, tantum ut incerto hoste praesidium arma, non uolgo, tantum ut incerto hoste praesidium satis fidum ad omnia esset. solliciti reliquum noctis incertique qui homines, quantus numerus hostium esset, in stationibus disponendis ad opportuna omnis urbis loca egere. lux deinde aperuit bellum ducemque belli. seruos ad libertatem Appius Herdonius ex Capitolio uocabat: se miserrimi cuiusque suscepisse causam, ut exsules iniuria pulsos in patriam reduceret et seruitiis graue iugum demeret; id malle populo Romano auctore fieri: si ibi spes non sit, se Uolscos et Aequos et omnia extrema temptaturum et concitaturum. dilucere res magis patribus atque consulibus. praeter ea tamen quae denuntiabantur, ne Ueientium neu Sabinorum id consilium esset timere et, cum tantum in urbe hostium esset, mox Sabinae Etruscaeque legiones ex composito adessent, tum aeterni hostes, Uolsci et Aequi, non ad populandos, ut ante, fines sed ad urbem ut ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
sonem romȩ ẽẽ. int̾ficiendoꝵ tribunoꝵ truci¬
dande plebis consilia mnita. Id negotii datũ
abseniorib patrum. ut iuuentus tribuniciã
potestatem ere. pͦ. tolleret. formaq eadẽ ci-¬
uitatis ẽet. que ante sacrũ montem occupa-¬
tum fuerat.:⁊ ab uolscis ⁊ equis statutũ iam
ac ꝓpe sollempne insingulos annos bellum
timebatur. ꝓpͥusq aliud nouum malũ nec¬
opin iato: exortum. Exules seruiq ad .iiii.
milia hominum. ⁊ quingenti duce appio
herdonio sabino nocte capitolium atq arcẽ
occrpauerunt. Confestim in arce fc̃a cedes
eorum: qui coniurare & simul caꝑe arma
noluerant. Aliis int̾ tumultum precipiteᷤ
sules ⁊ armare plebem:i mnerm̃ pati timebant.
Incerti quod malum repentinum exft̃num aut
intestinum ab odio plebis an ab seruili fraude
urbem inuasiss. Sedabãt tumultus. sedando
int̾dum mouebãt. Nec enimpoterat paiuida
i const̾̃nata multitudo reglimꝑio. Dant tam̃

Expanded text:
sonem Romae esse; interficiendorum tribunorum, trucisonem Romae esse; interficiendorum tribunorum, trucidandae plebis consilia inita; id negotii datum ab senioribus patrum ut iuuentus tribuniciam potestatem e re publica tolleret formaque eadem ciuitatis esset quae ante Sacrum montem occupatum fuerat. et ab Uolscis et Aequis statum iam ac prope sollemne in singulos annos bellum timebatur, propiusque aliud nouum malum necopinato exortum. exsules seruique, ad duo milia hominum et quingenti, duce Appio Herdonio Sabino nocte Capitolium atque arcem occupauere. confestim in arce facta caedes eorum qui coniurare et simul capere arma noluerant: alii inter tumultum praecipitessules et armare plebem et inermem pati timebant, incerti quod malum repentinum, externum an intestinum, ab odio plebis an ab seruili fraude, urbem inuasisset; sedabant tumultus, sedando interdum mouebant; nec enim poterat pauida et consternata multitudo regi imperio. dant tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tribuni de plege ñ ag̾ent. nichil eisdem illiᷤᷤ
placidius aut quietꝰ erat benigne salutare
alloqui plebis homines. domum innitare.
adẽe. in foro tribunos ipsos ceterapatisine int̾¬
pellatione contilia hr̃e. nunqm ullineq pͣ. neq
priuatim truces ẽe. nisicum delege agiceptũ
ẽet: alibippłarisiuuentus erat. Nec cetera mͦ tri-
bumi tranquillo ꝑegͤre s refecti quoq minse-¬
quentem annum ne uoce quid̃ incõmodane¬
dumut illauis fieret panlatim ꝑmulcendo
tractandoq mansue fecerant plebem. Hisꝑ
totum annum artib lex elusa ẽ. Accipiunt¬
ciuitatẽ placidiorem cõs. a claudius appifiliꝰ
⁊ .p. ualerio publicola. nichil noui nouus annꝰ
attulerat. legis ferende aut accipiende cura
ciuitatem tenebat. Qnͣtum iuniores patrũ
plebi se magis insinuabant. eo acriꝰ contra
tribuni tendebant: ut plebi suspeccos eos cri-¬
minando fac̃̾ent. Coniurationem fc̃am: be-¬

Expanded text:
tribuni de lege non agerent, nihil eisdem illis tribuni de lege non agerent, nihil eisdem illis placidius aut quietius erat. benigne salutare, adloqui plebis homines, domum inuitare, adesse in foro, tribunos ipsos cetera pati sine interpellatione concilia habere, nunquam ulli neque publice neque priuatim truces esse, nisi cum de lege agi coeptum esset; alibi popularis iuuentus erabuni tranquillo peregere, sed refecti quoque in inseuentus erat. ne uoce quidem incommoda, nedum ut ulla uis fieret, paulatim permulcendo tractandoque mansuefecerant plebem. his per totum annum artibus lex elusa est. ciuitatem placidiorem consules C. Claudius Appi filius et P. Ualerius Publicola . nihil noui nouus annus attulerat; legis ferendae aut accipiendae cura ciuitatem tenebat. quantum iuniores patrum plebi se magis insinuabant, eo acrius contra tribuni tendebant ut plebi suspectos eos criminando facerent: coniurationem factam; Cae
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia a patre exacta crudelit̾. ut diuendi¬
tis omnib bonis aliqnͣdiu tñstib̃im uelu-¬
ti relegatus de ullo quodam tugurio uiue-¬
ret. Hoc iuditiũ & ꝓmulgata lex exertuit
cinitatem. Ab excernis armis otium fuit. cũ
uelut uictores tribuni ꝑculsis patrib ceso¬
nis exilio ꝓpe ꝓlatam ẽẽ. crede̾nt legẽ. ⁊ qͦd
ad seniores patrum ꝑtineret. cessissent poᷤ-¬
sessione rei .p. iuniores id maxime qͦd ceso-¬
nis sodalium fuit auxere iras inplebem. ñ
minuerunt animos. S ibi płimum ꝓfec-¬
tumest. quod mͦ quodam temꝑ aũe impetꝰ
suos. sumpͥmo post cesonis exilium lexcep-¬
ta ferriẽ. instructi partiq cum ingenti clien-¬
tium exercitu sic tribunos uͥ primum fub-¬
mouentes p̾buere causam adorti sunt. ut
nemo unusinde precipuum qͥcqmͣ gle do-¬
mum inchiene feret: mle pimno celones
extitisse plebes quereret᷑. mediis dieb quib

Expanded text:
pecunia a patre exacta crudeliter, ut diuendipecunia a patre exacta crudeliter, ut diuenditis omnibus bonis aliquamdiu trans Tiberim ueluti relegatus deuio quodam tugurio uiueret. hoc iudicium et promulgata lex exercuit ciuitatem: ab externis armis otium fuit. cum uelut uictores tribuni perculsis patribus Caesonis exsilio prope perlatam esse crederent legem, et quod ad seniores patrum pertineret cessissent possessione rei publicae, iuniores, id maxime quod Caesonis sodalium fuit, auxere iras in plebem, non minuerunt animos; sed ibi plurimum profectum est quod modo quodam temperauere impetus suos. cum primo post Caesonis exsilium lex coepta ferri est, instructi paratique cum ingenti clientium exercitu sic tribunos, ubi primum submouentes praebuere causam, adorti sunt ut nemo unus inde praecipuum quicquam gloriae domum inuidiaeue ferret, mille pro uno Caesones exstitisse plebes quereretur. mediis diebus quibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuincula dncipatricii uicontͣ nim refistt̃.
.t. quintius clamitat. cuirei capitał̃ dies
dicta sit. ⁊ de quo futurum ꝓpediem iuditi-¬
um. eum indempnatum indicta cã ñ deb̾e
niolari. Tribunꝰ supplitium negat sump¬
tintum se de inadempnato: seruaturumt̃a
inuinculis ẽẽ. adiuditii diem. ut qui homi¬
.pꝰ.Rͦ. fiat. Appellati tribuni medio decreto
ius anxilii sui expediunt: inuincla coniciue¬
tant sistireum pecuniamq. Nisi sistatur. ppͦꝰ
ꝓmiiti placere ꝓnuntiant summã petuniȩ.
quanta equũ eẽt ꝓmitti. ueniebat indubiũ.
Id ad se natum reititur. Rẽ dum consułent᷑
prẽs: retentus in pͦ. ẽ. uades dare placuit.
Tot uadib accusator uadatus ẽ. reorũ. hic
pͥmus: uadespublicos dedit. Dimissus ẽforo.
nocte proxima intuscos. in exilium habiit.
Iuditiidie cum excusaretur solum u̾tisse ex-¬
ilii causa: nichilominꝰ uerginis comitia ha-¬
bente conͥlege appellau dimisere conciliũ.

Expanded text:
et in uincula duci. patricii ui contra uim resistunt. et in uincula duci. patricii ui contra uim resistunt. T. Quinctius clamitat, cui rei capitalis dies dicta sit et de quo futurum propediem iudicium, eum indemnatum indicta causa non debere uiolari. tribunus supplicium negat sumpturum se de indemnato; seruaturum tamen in uinculis esse ad iudicii diem ut, qui homia populo Romano fiat. appellati tribuni medio decreto ius auxilii sui expediunt: in uincla conici uetant; sisti reum pecuniamque ni sistatur populo promitti placere pronuntiant. summam pecuniae quantam aequum esset promitti, ueniebat in dubium; id ad senatum reicitur: reus, dum consulerentur patres, retentus in publico est. uades dari placuit; tot uadibus accusator uadatus est reum. hic primus uades publico dedit. dimissus e foro nocte proxima in Tuscos in exsilium abiit. iudicii die cum excusaretur solum uertisse exsilii causa, nihilo minus Uerginio comitia habente, collegae appellati dimisere concilium.
Abbreviated transcription (Latin):
rori atq adolescentiȩ petendosͥ quiñ dicto ñ
fc̃o quemqm offendiss. ut condonarent fili¬
umorabat. S alii auersabantur preces. aut
ũecundia aut metu. Alii se suosq multatos
querentes atroci responso iuditium suum p̃-¬
ferebant. Premebat reum p̃ter uulgatam in-¬
uidiam trim̃ unum: qd̃.m. uolsciꝰ fictor qui
ante aliquot annos tre. pł. fuerat. testis exsti-¬
terat. se haud multo postqm pestilentia in ur-¬
be fuerat iuuentutem grassantem insubura
incidisse. ibi rixam natam eẽ. frẽmq suum
maiorem natu. nec dum ex morbo satisuali-¬
dum pugno ictum ab cesone cecidisse semi-¬
animem. int̾ manus domũ ablatum mor-¬
tuumq. In arbitrarinec sͥ rem exequi tam
atrocem ꝑ consules suꝑior annoꝵ licuisse. H
uolscio clamitante adeo concitatihomines
sunt. ut haud multum affuerit quin ĩpetu
pͥceso int̾iret. Uerginiꝰ arripi iubet hominẽ:

Expanded text:
rori atque adulescentiae petendo, sibi qui non dicto, non rori atque adulescentiae petendo, sibi qui non dicto, non facto quemquam offendisset, ut condonarent filium orabat. sed alii auersabantur preces aut uerecundia aut metu, alii se suosque mulcatos querentes atroci responso iudicium suum praeferebant. premebat reum praeter uolgatam inuidiam crimen unum, quod M. Uolscius Fictor , qui ante aliquot annos tribunus plebis fuerat, testis exstiterat se, haud multo post quam pestilentia in urbe fuerat, in iuuentutem grassantem in Subura incidisse. ibi rixam natam esse fratremque suum maiorem natu, necdum ex morbo satis ualidum, pugno ictum ab Caesone cecidisse; semianimem inter manus domum ablatum, mortuumque inde arbitrari, nec sibi rem exsequi tam atrocem per consules superiorum annorum licuisse. haec Uolscio clamitante adeo concitati homines sunt ut haud multum afuerit quin impetu populi Caeso interiret. Uerginius arripi iubet hominem
Abbreviated transcription (Latin):
romana. tantam indolem tam maturde uir¬
tutis unqm exstitisse. suum pͥmum militem
fuisse. se sepe uidente pugnasse inhostẽ. sp̃.
furium ip̃mmissum ab quintio capitolino:
sibi eum indubiissuis reb uenisse subsidio.
neminem unum cuiꝰ magis oꝑa putet rẽ r̃esti¬
tutam. pͣ. lucretiꝰ. cõs. anniprioris recenti gla
nitens suas laudes partiipare cum cesone.
memorare pugnas referre egregia facinora
nunc inexpeditioneb. iuinc in acie suade. &
moñe iuuenem egregium instructum naturȩ
fortuneq omnib bonis maximum mom̃tum
rer̃ eius ciuitatis inquamtumq ueniss. suum
qmͣ alienummallent ciuẽ eẽ. Quod offendat
in eo feruorem ⁊ audatiam:. etatem cotidie aufer-¬
re qͦd desideretur consilium. id indies crescẽ se-¬
nescentib uitiis maturescente uirtute sm̃ent
tantum uir̃ senem inciuitate fĩ. Pat̾ int̾ hos
.l. qͥntiꝰ cuicincinnato cognom̃ erat. ñit̾ando
laudes ne cumularet inuidiam. s ueniã er-¬

Expanded text:
Romana tantam indolem tam maturae uirRomana tantam indolem tam maturae uirtutis unquam exstitisse; suum primum militem fuisse, se saepe uidente pugnasse in hostem. Sp. Furius , missum ab Quinctio Capitolino sibi eum in dubiis suis rebus uenisse subsidio; neminem unum esse cuius magis opera putet rem restitutam. L. Lucretius , consul anni prioris, recenti gloria nitens, suas laudes participare cum Caesone, memorare pugnas, referre egregia facinora nunc in expeditionibus, nunc in acie; suadere et monere iuuenem egregium, instructum naturae fortunaeque omnibus bonis, maximum momentum rerum eius ciuitatis in quamcumque uenisset, suum quam alienum mallent ciuem esse. quod offendat in eo, feruorem et audaciam, aetatem cottidie auferre: quod desideretur, consilium, id in dies crescere. senescentibus uitiis, maturescente uirtute, sinerent tantum uirum senem in ciuitate fieri. pater inter hos L. Quinctius , cui Cincinnato cognomen erat, non iterando laudes, ne cumularet inuidiam, sed ueniam er
Abbreviated transcription (Latin):
cescendam cesonis tem̃itatem ferre. Ibi multa
sepe abinuentute inconsulte dicta factaq in
unius cesonis suspectum incidunt ingenium.
Tamen legi resistebatur. ⁊ a. uerginiꝰ idemtidẽ
plebi⁊quid sentitisiam uos quirites cesonem
simul ciuem. ⁊ legem qm cupitis hr̃e ñ posse:
Quamqm ego legem loquor lib̃tati obstat. om̃s
tarquinios suꝑbia exsuꝑat. Expectate dum
coñs. aut dictator fiat qͣm pͥuatum uirib et
audatia regnantem uidetis. Ad sentiebantur
multi pulsatos se querentes & tribunum adrẽ
ꝑagendam ultro incitabant. Iam aderar iu-¬
ditio dies. apparebatq uulgo homines in dãp¬
natione cesonis lib̾̃tatem agi crederet: tumde¬
mum coactus cummulta indignitate pensabat
singulos. sequebantur necessarii pͥncipes cimi¬
tatis. titꝰ. eͥntiꝰ. capitolinꝰ. qui ter consul fũat.
cum multa referret sua familiȩq decora affir¬
mabat. neq in quintia gente neq inciuitate

Expanded text:
cessendam Caesonis temeritatem ferre. ibi multa cessendam Caesonis temeritatem ferre. ibi multa saepe ab iuuentute inconsulte dicta factaque in unius Caesonis suspectum incidunt ingenium. tamen legi resistebat. et A. Uerginius identidem plebi: 'ecquid sentitis iam, uos, Quirites, Caesonem simul ciuem et legem quam cupitis habere non posse? quamquam quid ego legem loquor? libertati obstat; omnes Tarquinios superbia exsuperat. exspectate dum consul aut dictator fiat, quem priuatum uiribus et audacia regnantem uidetis.' adsentiebantur multi pulsatos se querentes, et tribunum ad rem peragendam ultro incitabant. iam aderat iudicio dies apparebatque uolgo homines in damnatione Caesonis libertatem agi credere. tum demum coactus cum multa indignitate prensabat singulos. sequebantur necessarii, principes ciuitatis. T. Quinctius Capitolinus , qui ter consul fuerat, cum multa referret sua familiaeque decora, adfirmabat neque in Quinctia gente neque in ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
gentis qui corꝑis magnitudĩe ⁊ uirib ad
ea munera data adiis.⁊ ipse addiderat młta
belli decora. facundiamq in foro. ut nemo
non lingua ñ manu ꝓmptior inciuitate ha¬
beretur. Hiccum in medio patrum agmine
constitiss eminens inter alios uelut omnes
dictaturas consulatusq gerens inuoce ac
uirib suis. unus impetus tribunitios ppłã¬
resq ꝓcellas sustinebat. Hoc duce sepe pul¬
si foro tribuni: fusa ac fugata plebes ẽ. Qui
obuius fuerat multatus nudatusq abibat.
ut satis appareret si sic agi liceret uotam
legem eẽ. lum ꝓpe iamꝑculsis aliis tͥbu¬
nis a uergiuis eecollegio imꝰ cesoni captis
diem dicit. Atrox ingenium accendat eo fc̃o.
magis qͣm cont̾ruerat. Eõ acrius obstare legi.
agitare plebem. tͥbunos uelut iusto ꝑseqͥ bel¬
lo. accusator patireum ruere inuidiȩq flã¬
mam acmat̾iam cͥminib suis sugg̾ere. legẽ
int̾im ñ tam ad spem ꝑferendi. quam ad la-¬

Expanded text:
gentis, qua corporis magnitudine et uiribus. ad gentis, qua corporis magnitudine et uiribus. ad ea munera data a dis et ipse addiderat multa belli decora facundiamque in foro, ut nemo, non lingua, non manu promptior in ciuitate haberetur. hic cum in medio patrum agmine constitisset, eminens inter alios, uelut omnes dictaturas consulatusque gerens in uoce ac uiribus suis, unus impetus tribunicios popularesque procellas sustinebat. hoc duce saepe pulsi foro tribuni, fusa ac fugata plebes est; qui obuius fuerat, mulcatus nudatusque abibat, ut satis appareret, si sic agi liceret, uictam legem esse. tum prope iam perculsis aliis tnis A. Uerginius , ex collegio unus, Caesoni capitis diem dicit. atrox ingenium accenderat eo facto magis quam conterruerat; eo acrius obstare legi, agitare plebem, tribunos uelut iusto persequi bello. accusator pati reum ruere inuidiaeque flammam ac materiam criminibus suis suggerere; legem interim non tam ad spem perferendi quam ad la
Abbreviated transcription (Latin):
muls sit ndefore anrilium comsertre ons
tribunos nullum t̾rorem ext̃num nullũ ꝑi¬
culum ẽẽ. cauisse deospͥore annout tuto lib̃¬
tas defendiposs. Hec tribuni. At exparte al¬
tera consules in conspectu eoꝵ positis sellis
dilectum habebant. Eo decurrunt tribuni
contionemq secum trahunt. sitati pauciue¬
lut rei exꝑiunde cã.⁊ statimuis coorta. Quẽc̃q
lictor iussu consulis prendiss. tribunꝰ mitti
iubebat. Neq snum cuiq iusmodum facie¬
bat. s uirium speᷤ ⁊ manu obtinendum erat.
Quod intendẽs quemadmod se tribuni ges¬
gerebant. Initium erat rixe. sum discedere
ppłm iussissent tribuni quod prẽs se submo¬
ueri haud sinebant. nec fere seniores reiint̃¬
erant. quippe q̃ ñ consilio regenda. s ꝑmissa
tem̃itati audatieq ẽẽnt. Multum ⁊ consu¬
les se abstinebant. nec cui inconluuione rer̃
maiestatẽ suam contumeliȩ offerrent. Ce.¬
so erat qͥntiꝰ ferox iuuenis. qui nobilitate

Expanded text:
mus sit, non defore auxilium; consentire omnes mus sit, non defore auxilium; consentire omnes tribunos. nullum terrorem externum, nullum periculum esse; cauisse deos priore anno ut tuto libertas defendi posset. haec tribuni. at ex parte altera consules in conspectu eorum positis sellis dilectum habebant. eo decurrunt tribuni contionemque secum trahunt. citati pauci uelut rei experiundae causa, et statim uis coorta. quemcumque lictor iussu consulis prendisset, tribunus mitti iubebat; neque suum cuique ius modum faciebat sed uirium spes, et manu obtinendum erat quod intenderes. quemadmodum se tribuni gesgerebant. initium erat rixae, cum discedere populum iussissent tribuni, quod patres se submoueri haud sinebant. nec fere seniores rei intererant, quippe quae non consilio regenda sed permissa temeritati audaciaeque esset. multum et consules se abstinebant, ne cui in conluuione rerum maiestatem suam contumeliae offerrent. Caeso erat Quinctius, ferox iuuenis qua nobilitate
Abbreviated transcription (Latin):
insingulos annos orbis uolueretur. Hernici
nuntiant uolscos ⁊equos. ⁊ si abcesserint: refi¬
cere exercitus. antii summam reipositam. ce-¬
teros antiates colonospalam concilia facere.
id caput easuires belli eẽ. Ut hec dictain se-¬
natu sunt: dilectus edicitur. Consules belli
administrationẽ int̾ se disꝑtiri iussi. Alt̾i ut
uolsci: alt̾iut equi ꝓuintia eẽt. Tribuni coram
inforo ꝑsonare. fabulam compositam uolsci
belli. hernicos ad patres paratos. ianine uir¬
sua sponte armaposse. iam fides abierit. no¬
uos hostes queri: coloniam fidam ꝓpinqͣm in¬
famẽ fieri. bellum innoxiis antiatib indici.
bericum plebe romana quã oneratam armiᷤ
ex urbe p̃cipiti agmine acturieẽnt exilio ⁊ re¬
legatione ciuium ulciscentes tͥbunos. Sic ne
quid aliud actum putent uictam legem es-¬
sent. nisi dum inintegrores sit. dum domi
dum rogati sint caueant ne possessione ur-¬
bispellantur. ne iugum accipiant. Si ani¬

Expanded text:
in singulos annos orbis uolueretur, Hernici in singulos annos orbis uolueretur, Hernici nuntiant Uolscos et Aequos, etsi abscisae res sint, reficere exercitus; Antii summam rei positam; Ecetrae Antiates colonos palam concilia facere; id caput, eas uires belli esse. ut haec dicta in senatu sunt, dilectus edicitur; consules belli administrationem inter se dispertiri iussi, alteri ut Uolsci, alteri ut Aequi prouincia esset. tribuni coram in foro personare, fabulam compositam Uolsci belli, Hernicos ad partes paratos. iam ne uirsua sponte arma posse iam fides abierit, nouos hostes quaeri; coloniam fidam propinquam infamem fieri. bellum innoxiis Antiatibus indici, geri cum plebe Romana, quam oneratam armis ex urbe praecipiti agmine acturi essent, exsilio et relegatione ciuium ulciscentes tribunos. sic, ne quid aliud actum putent, uictam legem esse, nisi dum in integro res sit, dum domi, dum togati sint, caueant ne possessione urbis pellantur, ne iugum accipiant. si ani
Abbreviated transcription (Latin):
destitit. Tum imꝑatori ex̃cituiq honos suus
redditus. trium phauit de uolscis equisq. Tri-¬
umphantem secute sue legiones. Alt̾i consuli
datum: ut ouans sine militib urbem iniret.
Anno dem̃ in sequenti lex terentilla ab toto
relata collegio: nouos adgressa consules est.
lrant consules ꝑ uolumniꝰ. sere. sulpitꝰ. Eoan.¬
no cȩlum ardere uisum: t̾raingenti concussa
motuẽ. bouem locutam. cui reipͥore annofides
non fuerat. creditum. Int̾ alia ꝓdigia & carnẽ
pluit. quem imbrem ingens numerꝰ auiũ int̃¬
uolitando rapuisse fertur. Quod int̾cidit. spar¬
sumitaiacuisse ꝑ aliqͦt dies. ut nichil odor mu¬
taret. libriꝑ duumuiros sacroꝵ aditi. ꝑicula
a conuentu alienigenaꝵ p̃dicta. ne qui inloca
sumina urbis impetꝰ cedesq in fierent. Inter
cet̾amonitum. ut seditionib abstinetur. Id fac-¬
tum adimpediendam legem tribuni crimi-¬
nabantur. Ingensq aderat certam̃ ecce ut id

Expanded text:
destitit. tum imperatori exercituique honos suus destitit. tum imperatori exercituique honos suus redditus. triumphauit de Uolscis Aequisque; triumphantem secutae suae legiones. alteri consuli datum ut ouans sine militibus urbem iniret. anno deinde insequenti lex Terentilia ab toto relata collegio nouos adgressa consules est; erant consules P. Uolumnius Ser. Sulpicius . eo anno caelum ardere uisum, terra ingenti concussa motu est. bouem locutam, cui rei priore anno fides non fuerat, creditum. inter alia prodigia et carne pluit, quem imbrem ingens numerus auium interuolitando rapuisse fertur; quod intercidit, sparsum ita iacuisse per aliquot dies ut nihil odor mutaret. libri per duumuiros sacrorum aditi; pericula a conuentu alienigenarum praedicta, ne qui in loca summa urbis impetus caedesque inde fierent; inter cetera monitum ut seditionibus abstineretur. id factum ad impediendam legem tribuni criminabantur, ingensque aderat certamen. ecce, ut idem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ceꝑit. Uosinquit fabiuscet̃i tribuni oramꝰ
ut pͥmum omnium cogitetis potestatẽ istam
adsingłoꝵ auxilium ñ adꝑnitiem uniũsorũ
diam minueritis. Agite cum collega ut rem
integram ĩ aduentum consulum differat:
ne equi quidem ac uolsci morbo qͥssumptis
priore anno consulib crudeli suꝑboq nobis
beslo institere. Agunt cum terentillo tͥbuni.
bilataq in sp̃em actione re ipsasublata con-¬
sules extemplo arcessiti. Lucretius cumingen-
tip̃da maiore multo gła rediit: ⁊auget glo-¬
riam adueniens. exposita omni incampo
martio p̃da. ut suum quisq ꝑtriduũ cog¬
nitũ abduc̾ẽt. Reliqua uendita quib dñi ñ
extitere. Debebatur omnium consensu consuli
triumphꝰ. s dilatares est tribuno de lege agẽ-¬
te. Id antiquius consuli fuit. Iactata ꝑ aliqͦt
diescuminsenatu res: tum apud ppłm ẽ. ses¬
sit ad ultimum maiestaticonsuł tribunꝰ: &

Expanded text:
ut coeperit. 'uos' inquit Fabius, 'ceteri tribuni, oramus, ut coeperit. 'uos' inquit Fabius, 'ceteri tribuni, oramus, ut primum omnium cogitetis potestatem istam ad singulorum auxilium, non ad perniciem uniuersorum diam minueritis. agite cum collega ut rem integram in aduentum consulum differat. ne Aequi quidem ac Uolsci, morbo absumptis priore anno consulibus, crudeli superboque nobis bello institere.' agunt cum Terentilio tribuni, dilataque in speciem actione, re ipsa sublata, consules extemplo arcessiti. Lucretius cum ingenti praeda, maiore multo gloria rediit. et auget gloriam adueniens exposita omni in campo Martio praeda, ut suum quisque per triduum cognitum abduceret. reliqua uendita, quibus domini non exstitere. debebatur omnium consensu consuli triumphus; sed dilata res est, tribuno de lege agente; id antiquius consuli fuit. iactata per aliquot dies cum in senatu res tum apud populum est; cessit ad ultimum maiestati consulis tribunus et
Abbreviated transcription (Latin):
fabio nocat᷑. qui adeo atrociter inrogationẽ
latoremq ipsum ẽ inuectus: ut nicħ si ambo
consules infesti circũinstarent tͥbunoma relic-¬
tum minarũ atq t̾rorissit. Insidiatum eñ ⁊
temꝑe capto adortum rem. si quem similem
pͥore anno int̾ morbum bellumq irati dii
tribunum dedissent. ñ potuisse sistimortuis
duob consulib. iacente egra ciuitate inconlu¬
uione omniumrer̃ adtollendum rei. p. con¬
sulare imꝑium laturum leges fuisse. ducem
uolscis equisq ad oppugnandam urbem fu¬
turũ. Quid tandem iliñ liceret. si quid consu¬
les iupbe inaliquen cinium aut crudelit fe¬
cerint diem dr̃e accusare. hisipsis iudicib qͦꝵ
in aliquem seuitum sit. Non illud consulare
imꝑium: s tribunitiam potestatem inuisã
intolerandamq facere. qmͣ pacatam recon-¬
ciliatamq patrib de integro in antiqͣ redigi
mala. Neq illum se dep̃cari. quominusꝑgat

Expanded text:
Fabio uocatur, qui adeo atrociter in rogationem Fabio uocatur, qui adeo atrociter in rogationem latoremque ipsum est inuectus ut nihil, si ambo consules infesti circumstarent tribunum, relictum minarum atque terroris sit: insidiatum eum et tempore capto adortum rem publicam. si quem similem eius priore anno inter morbum bellumque irati di tribunum dedissent, non potuisse sisti. mortuis duobus consulibus, iacente aegra ciuitate, in conluuione omnium rerum, ad tollendum rei publicae consulare imperium laturum leges fuisse, ducem Uolscis Aequisque ad oppugnandam urbem futurum. quid tandem? illi non licere, si quid consules superbe in aliquem ciuium aut crudeliter fecerint, diem dicere, accusare iis ipsis iudicibus quorum in aliquem saeuitum sit? non illum consulare imperium sed tribuniciam potestatem inuisam intolerandamque facere; quam placatam reconciliatamque patribus de integro in antiqua redigi mala. neque illum se deprecari quo minus pergat
Abbreviated transcription (Latin):
romana in antiquum statum rediit. scdẽq
bellires extemplo urbanosmotus excitau̾unt.
Gaiꝰ terentilius. hrasa. tr̃. pl. eo anno fuit. Is
consulib absentib ratus locum tͥbuniciis actio¬
nib datum ꝑ aliquot diespatrum suꝑbiam
adpleben criminatus. maxime inconsulare
imꝑium tanqͣm nimium nec tolerabile lib̃e
ciuitati inuehebat᷑. Nomine enim tantũ mi¬
nꝰ inuidiosum: re ip̃aꝓpe atrociꝰ qmͣ regiumeẽ.
Quippe duospuno dominos acceptos. Inmod̾a¬
tainfinita potestate qui soluti atq effrenatuip¬
si omnismetus legum omniaq supplitia uerte-¬
rent inplebem. Que ne et̾̃na illis licentia sit: le-¬
gem seꝓmulgatur̃. ut quinq uiri creent᷑. legi¬
b de imꝑio consulari scͥbendis qͦd ppłs in se ius
dedit eo consulemusurũ. non ip̃e libidinem
aclicentiam suam ꝓlege habitur. Qua ꝓmul¬
gata lege cumtiment prẽs ne absentib con-¬
sulib iugum acciꝑet senatꝰ: a prefecto urbis.a

Expanded text:
Romana in antiquum statum rediit, secundaeque Romana in antiquum statum rediit, secundaeque belli res extemplo urbanos motus excitauerunt. C. Terentilius Harsa tribunus plebis eo anno fuit. is consulibus absentibus ratus locum tribuniciis actionibus datum, per aliquot dies patrum superbiam ad plebem criminatus, maxime in consulare imperium tamquam nimium nec tolerabile liberae ciuitati inuehebatur: nomine enim tantum minus inuidiosum, re ipsa prope atrocius quam regium esse; quippe duos pro uno dominos acceptos, immoderata, infinita potestate, qui soluti atque effrenati ipsi omnes metus legum omniaque supplicia uerterent in plebem. quae ne aeterna illis licentia sit, legem se promulgaturum ut quinque uiri creentur legibus de imperio consulari scribendis; quod populus in se ius dederit, eo consulem usurum, non ipsos libidinem ac licentiam suam pro lege habituros. qua promulgata lege cum timerent patres ne absentibus consulibus iugum acciperent, senatus a praefecto urbis Q.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. Quintꝰ fabius preerat urbi armata iu¬
uentute dispositisq presidiis. tuta omnia
ac tranquilla fecit. Itaq hostes p̃da ⁊ proxi-¬
mis locis rapta. Appropinquare urbi non
ausi. cum cicumacto agmine redirent. qnͣto
longius aburbe hostium abscederent eo solu¬
tiore cura in lucretium incidunt consulem
iam ante exploratisitiñib suis instructũ ⁊ ad
certam̃ intentumq. Igitur p̃paratis animis
repentino pauore ꝑculsos adorti aliquanto
pautiores multitudinem ingentem fundt̃
fugantq. ⁊ compulsos in cauas ualles cũ ex̃citꝰ
haud infacilieẽnt circumueniunt. Ibi uols
annalib inuenio. Uͥ ⁊ si adiectum aliquid
num̃o sit. magna certe cedes fuit. Uictor cõs.
ingentip̃da potitꝰ. eodem instatiua rediit.
lumconsulescasra coniungunt: iuiolstiequi
afflictas uires suas inunum contulere. Tercia illa
pugna eo annofuit. Cadem fortuna uictoriam
dedit. fusis hostib: etiam castra capta. Sicres

Expanded text:
esset. Q. Fabius praeerat urbi; is armata iuesset. Q. Fabius praeerat urbi; is armata iuuentute dispositisque praesidiis tuta omnia ac tranquilla fecit. itaque hostes praeda ex proximis locis rapta adpropinquare urbi non ausi, cum circumacto agmine redirent quanto longius ab urbe hostium abscederent eo solutiore cura, in Lucretium incidunt consulem iam ante exploratis itineribus suis instructum et ad certamen intentum. igitur praeparatis animis repentino pauore perculsos adorti aliquanto pauciores multitudinem ingentem fundunt fugantque et compulsos in cauas ualles, cum exitus haud in facili essent, circumueniunt. ibi Uolscannalibus inuenio, ubi etsi adiectum aliquid numero sit, magna certe caedes fuit. uictor consul ingenti praeda potitus eodem in statiua rediit. tum consules castra coniungunt, et Uolsci Aequique adflictas uires suas in unum contulere. tertia illa pugna eo anno fuit. eadem fortuna uictoriam dedit; fusis hostibus etiam castra capta. sic res
Abbreviated transcription (Latin):
biscorpora salubriora eẽ. incłꝑe. Uersisq aĩs
iam ad publicam curam cum aliqͦt int̾ reg¬
na exissent :p. ualeriꝰ publicola. t̃tio die qͣm
inter regnum inierat: coñs. creat.l. lucreum
lim meunt. Iam satis ualida ciuitate: ut ñ
solum arcẽ bellum. s ultro etiam inferre poss.
Igit᷑ nuntiantib hernicis infines suos trans¬
cendisse hostes impigre ꝓmissum auxilium
duo consulares exercitus scͥpti. ueturiꝰ missus
inuolscos adbellum ultro inferendũ. tricipi¬
timꝰ ppłationib arcendis sotioꝵ agro oppositꝰ.
ñ ultra qm inhernicos ꝓcedit. Ueturius pͥmo
p̃lio hostes fundit fugatq. Incretium dum in
ħnicis sedec p̃donum agm̃ fefellit. supͣ monteᷤ
p̃nestinos ductum. iñ dimissum in campos
uastau̾e agrosp̃nestinum gabiniumq. ex
gabmis intusculanos flexere colles. urbi qͦ ro¬
mȩ ingens p̃bitus terror: magisinre subita
qm quod ad arcendamuimparum uirium

Expanded text:
bis corpora salubriora esse incipere, uersisque animis bis corpora salubriora esse incipere, uersisque animis iam ad publicam curam, cum aliquot interregna exissent, P. Ualerius Publicola tertio die quam interregnum inierat consules creat L. Lucretium tum ineunt, iam satis ualida ciuitate ut non solum arcere bellum sed ultro etiam inferre posset. igitur nuntiantibus Hernicis in fines suos transcendisse hostes impigre promissum auxilium. duo consulares exercitus scripti. Ueturius missus in Uolscos ad bellum ultro inferendum: Tricipitinus populationibus arcendis sociorum agro oppositus non ultra quam in Hernicos procedit. Ueturius primo proelio hostes fundit fugatque: Lucretium dum in Hernicis sedet praedonum agmen fefellit supra montes Praenestinos ductum, inde demissum in campos. uastauere agros Praenestinum Gabinumque; ex Gabino in Tusculanos flexere colles. urbi quoque Romae ingens praebitus terror, magis in re subita quam quod ad arcendam uim parum uirium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgunt. U cum hostis ñ inuenissent. secuti fa¬
mam ac uestigia obuii fiunt. Descendentib
ab tusculano mnalbanam uallem: ibi haud¬
quaqͣm eqͦ p̃lio pugnatumẽ. fidesq sua sociis
parum felix inp̃sentia fuit. Haud minor romȩ
fit morbo strages: quam qͣnta ferro sotioꝵ fc̃a
erat. Consulqui unus suꝑerat moritur. Mor¬
tui ⁊ alii clariuiri.m. ualeriꝰ.t. uerginiꝰ. ruti¬
lius. augures. ser. sulpicius. curio maximus.
⁊ ꝑignota capita late uagata ẽ. uis morbi in¬
opsq senatus auxilii humani adeos ppłm ac
uotau̾tit. Iussi cum coniugib ac lib̃is suppli¬
catum ire. pacemq exposcere d̃m. Adid qͦd
sua quemq mala cogebant auctoritate. p᷑.
euocati: omnia delubra implent. Strate paᷤ¬
sim matres crinib templa uerrentes ueniam
irarum cȩlestium finemq pesti exposcũt. Iñ
paulatim seupace d̾m impetrata. seu gͣuiore
temꝑe anni iam circumacto. defuncta mor-¬

Expanded text:
pergunt. ubi cum hostes non inuenissent, secuti fapergunt. ubi cum hostes non inuenissent, secuti famam ac uestigia obuii fiunt descendentibus ab Tusculana in Albanam uallem. ibi haudquaquam aequo proelio pugnatum est, fidesque sua sociis parum felix in praesentia fuit. haud minor Romae fit morbo strages quam quanta ferro sociorum facta erat. consul qui unus supererat moritur; mortui et alii clari uiri, M. Ualerius , T. Uerginius Rutulus augures, Ser. Sulpicius curio maximus; et per ignota capita late uagata est uis morbi, inopsque senatus auxilii humani ad deos populum ac uota uertit. iussi cum coniugibus ac liberis supplicatum ire pacemque exposcere deum, ad id quod sua quemque mala cogebant auctoritate publica euocati omnia delubra implent. stratae passim matres, crinibus templa uerrentes, ueniam irarum caelestium finemque pesti exposcunt. inde paulatim, seu pace deum impetrata seu grauiore tempore anni iam circumacto, defuncta mor