comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phantis similes. Tabernacula et itineris sarcinas
aptant. signo dato. crederes ut uasa colligeren.
Totis castris tumultꝰ. hinc contubernales suos reqͥ¬
rentium. hinc honerantium plaustra. ꝑ fertur
ad regẽ. fecerant fidem rumori temere uulgato
greci milites. redire iussi domos. quoꝵ equitib
militiȩ ade̾e. credebant. haud secꝰ quã par erat
territꝰ qui indos atq ultima orientis ꝑagrare
statuisset. prefectos copiarum in p̃torium contra¬
hit. ob ortisq lacrimis ex medio gloriȩ spatio re¬
uocari. se uicti magis quã uictoris fortunã in pa¬
triã relaturĩ. conquestꝰ. ẽ. Nec sibi ignauiam
militũ obstare. sed deum inuidiã qui fortissimis
uiris subitũ patriȩ desideriũ ad mouissent.
paulopꝰ in eadẽ cum maiore laude famaq redi¬
turis. Tum uͦ ꝓse quisq operã suã offerre. dif¬
ficillima quęq poscere. polliceri militũ quoq

Expanded text:
phatis similes in tabernacula et itineri sarcinas phatis similes in tabernacula et itineri sarcinas aptant: signum datum crederes, ut vasa colligerent totis castris. Tumultus hinc contubernales suos requirentium, hinc onerantium plaustra perfertur ad regem. Fecerant fidem rumori temere vulgato Graeci milites redire iussi domos: quorum equitibus militiae adesse credebant. Haud secus, quam par erat, territus, qui Indos atque ultima Orientis peragrare statuisset, praefectos copiarum in praetorium contrahit obortisque lacrimis ex medio gloriae spatio revocari se victi magis quam victoris fortunam in patriam relaturum conquestus est: nee sibi ignaviam militum obstare, sed deum invidiam, qui fortissimis viris subitum patriae desiderium admovissent paulo post in eandem cum maiore laude famaque redituris. Tum vero pro se quisque operam suam offerre, difficillima quaeque poscere, polliceri militum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
seruato. hinc in parthienẽ ꝑuentũ. ẽ. Iunc ig¬
nobilẽ gentẽ nunc caput omniũ qui pꝰ euphra¬
tem et tẏgrim annes siti rubro mari terminan¬
tur. Scythȩ regionẽ campestrẽ ac fertilẽ occupa¬
ueruit. Graues accolȩ sedes habent. et in euro¬
pa et in asia. Qui suꝑ bosphorũ colunt. asscribun¬
tur asiȩ. At qui in europa sunt a leuo thraciȩ la¬
tere ad boristhenẽ atq uide ad thanaumn alitim
amnẽ. recta plaga adtinent. Thanais europam
et asiam medius int̾fluit. Nec dubitatur quin
schytȩ qui parthos condidere. ñ a bosphoro. sed
europȩ regione penetrauerint. Urbs erat ea
tempestate clara. hȩc a thonphilos condita a gre¬
cis. Ibi statiua rex habuit. cõmeatib undiq ad¬
uectis. Itaq rumor ociosi militis uitium sine auc¬
tore ꝑcrebuit. regẽ contentũ. ẽe. reb quas gessisset.
in macedoniã redire statuisse. Discurrunt limm¬

Expanded text:
servato. Hinc in Parthienen perventum est, tunc igservato. Hinc in Parthienen perventum est, tunc ignobilem gentem, nunc caput omnium, qui post Euphraten et Tigrim amnes siti Rubro mari terminantur. Scythae regionem campestrem ac fertilem occupaverant, graves adhuc accolae. Sedes habent et in Europa et in Asia: qui super Bosphorum colunt, adscribuntur Asiae, at, qui in Europa sunt, a laevo Thraciae latere ad Borysthenem atque inde ad Tanaim alium amnem recta plaga attinent. Tanais Europam et Asiam medius interfluit. Nec dubitatur, quin Scythae, qui Parthos condidere, non a Bosphoro, sed ex Europae regione penetraverint. Urbs erat ea tempestate clara Hecatompylos, condita a Graecis: ibi stativa rex habuit commeatibus undique advectis. Itaque rumor, otiosi militis vitium, sine auctore percrebruit, regem contentum rebus, quas gessisset, in Macedoniam protinus redire statuisse. Discurrunt lym
Abbreviated transcription (Latin):
in animo regis. tenues reliquiȩ pristini moris
herebant. Itaq fortunã regia stirpe genitȩ. et
tam celebre nom̃ neptẽ ochi reueritus. ñ dimit¬
ti mͦ captiuã. sed etiam restitui ei suas opes iussit.
uirũ quoq requiri. ut reꝑto conuigẽ redderet.
Postero autẽ die p̃cepit ephestioni. ut om̃s capti¬
uos in regiã iuberet adduci. Ibi singuloꝵ nobili¬
tate spectata. secreuit a uulgo. quoꝵ eminebat
frater. Non illiꝰ fortuna. quã indole animi sui
clarior. Uiginti sex talentũ. ꝓxima preda re¬
ducta erant. Quis e duodecim milia in congia¬
rium militũ assumpta st̃. Par huic pecuniȩ sum¬
ma. custodum fraude subtracta. ẽ. Oxidates erat
nobilis ꝑses. qui a dario capitali supplicio des¬
tinatꝰ cohibebatur in uinculis. huic liberto sa¬
trapeam inediȩ attribuit. fratrẽq darii recepit
in cohortẽ amicoꝵ. omi uetustę caritatis honore

Expanded text:
in animo regis tenues reliquiae pristini moris in animo regis tenues reliquiae pristini moris haerebant: itaque fortunam regia stirpe genitae et tam celebre nomen neptem Ochi reveritus non dimitti modo captivam, sed etiam restitui ei suas opes iussit, virum quoque requiri, ut reperto coniugem redderet. Postero autem die praecepit Hephaestioni, ut omnes captivos in regiam iuberet adduci. Ibi singulorum nobilitate spectata secrevit a vulgo, quorum eminebat frater, non illius fortuna quam indole animi sui clarior. XXVI milia talentum proxima praeda redacta erant omnino: duodecim milia in congiarium militum absumpta sunt, par huic pecuniae summa custodum fraude subtracta est. Oxydates erat nobilis Perses, qui a Dareo capitali supplicio destinatus cohibebatur in vinculis: huic liberato satrapeam Mediae attribuit fratremque Darei recepit in cohortem amicorum omni vetustae claritatis honore
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suspiciones. quas excitabat inconsultꝰ pauor. ce¬
teraq his similia quȩ deinde dicent᷑. Igitur cum¬
in tempestiuis conuiuiis dies parit̾ noctesq consu¬
meret. sacietatẽ epularum ludis int̾pellabat. ñ
contentꝰ artificum qͦs e grecia ex ciuerat turbȩ
quippe captiuȩ iubebantur suo ritu canere ꝓ¬
inconditum et abhorrens peregrinis aurib carm̃.
Int̾ qͣs unã rex ipse conspexit mestiorẽ quã cete¬
ras. et ꝓducentib eam uerecunde reluctantẽ.
excellens erat forma. et formã pudor honestabat.
deiectis in terrã oculis. et quantum licebat ore
uelato suspitionẽ p̃buit regi nobiliorẽ. ee̾. quã
ut int̾ conuiuales ludos deberet ostendi. Er¬
go int̾rogata quȩ nã e̾e̾t neptim se ochi qui
nuꝑ regnasset in ꝑsis. filio eiꝰ genitã. ẽe. respon¬
dit. U xorẽ hẏstapsis fuisse. Propinquus hic da¬
rii fuerat magni. et ipse exercitus p̃tor. Adhuc

Expanded text:
nunc suspiciones, quas excitabat inconsultus pavor, cenunc suspiciones, quas excitabat inconsultus pavor, ceteraque his similia, quae deinde dicentur. Igitur cum tempestivis conviviis dies pariter noctesque consumeret, satietatem epularum ludis interpellabat non contentus artificum, quos e Graecia exciverat, turba: quippe captivae iubebantur suo ritu canere inconditum et abhorrens peregrinis auribus carmen. Inter quas unam rex saepe conspexit maestiorem quam ceteras et producentibus eam verecunde reluctantem. Excellens erat forma, et formam pudor honestabat: deiectis in terram oculis et, quantum licebat, ore velato suspicionem praebuit regi, nobiliorem esse, quam ut inter convivales ludos deberet ostendi. Ergo interrogata, quaenam esset, neptim se Ochi, qui nuper regnasset in Persis, filio eius geni tam esse respondit, uxorem Hystaspis fuisse. Propinquus hic Darei fuerat, magni et ipse exercitus praetor. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Achastelli centum uigurti talenta dare ussi st̃.
hic fuit exitꝰ belli. qͦd repente ortum priꝰ tam̃ fini¬
tum. ẽ. quã darium alexander apud arbela su¬
ꝑaret. S ut primũ instantib curis laxatus. ẽ.
animꝰ militariũ rerũ quã quietis ociiq patien¬
tior excepere eum uoluptates. et quẽ arma ꝑsa¬
rũ ñ fregerant. uitia uicert̃. Intẽpestiua conui¬
uia et ꝑpotandi ꝑiugilandiq insana dulcedo.
ludiq et greges pelicum. Omĩa in externũ lapsa
animos oculosq parit̾ offendit. ut a plerisq ami¬
corum ꝓ hoste haberetur. Tenaces quippe disciplinȩ
suȩ solitosq parco ac parabili uictu ad implenda
naturȩ desideria infungi. in peregrina et deuic¬
tarũ gentium mala impulerat. Hinc sepius com¬
parate in caput eiꝰ insidiȩ secessio militum. et libe¬
rior int̾ mutuas querelas dolor. Ip̃sius deinde nc̃ ira.

Expanded text:
sociis, Achaei et Elei centum XX talenta dare iussi sunt. sociis, Achaei et Elei centum XX talenta dare iussi sunt. Hic fuit exitus belli, quod repente ortum prius tamen finitum est, quam Dareum Alexander apud Arbela superaret. Sed ut primum instantibus curis laxatus est animus militarium rerum quam quietis otiique patientior, excepere eum voluptates, et, quem arma Persarum non fregerant, vitia vicerunt: tempestiva convivia et perpotandi pervigilandique insana dulcedo ludique et greges pelicum. Omnia in externum lapsa animos oculosque pariter offendit, ut a plerisque amicorum pro hoste haberetur. Tenaces quippe disciplinae suae solitosque parco аc parabili victu ad inplenda naturae desideria defungi in peregrina et devictarum gentium mala inpulerat. Hinc saepius conparatae in caput eius insidiae, secessio militum et liberior inter mutuas querellas dolor, ipsius deinde nunc ira,
Abbreviated transcription (Latin):
mille. Ceterum uix quisꝗͣ nisi sautiꝰ reuertit
in castra. hȩc uictoria ñ sparchã mͦ sotiosq eiꝰ. s etiã
omis qui fortunã bellã spectauerant fregit. Nec
fallebat antipatrũ dissentire ab animis gratu¬
lantiũ uultus. s bellum finire cupienti. opus
erat decipi. Et quaꝗͣ fortuna rerum placebat.
inuidiã tam̃ quia maiores res erant quã quas
p̃fecti modus caperet metuebat. Quippe alexan¬
der hostes uinci uoluerat. antipatrũ uicisse. nec
tacitꝰ quidẽ indignabatur. suȩ dẽptum gloriȩ
existimans qͥcqͥd cessisset aliene. Itaq antipat᷑
qui ꝓbȩ nosset sp̃c eiꝰ. ñ .ẽ. ausus ipse agere arbitria
uictoriȩ. sed concilium grecoꝵ quid fieri placeret
consuluit. A quo lacedemonii. nichil aliud quã
ut oratores mittere ad regẽ. liceret precati. Geatȩ
ueniã defectionis. preter auctores impetrauert̃.
Megalepolitani quoꝵ urbs obsessa erat adefectionis

Expanded text:
us м: ceterum vix quisquam nisi saucius revertit us м: ceterum vix quisquam nisi saucius revertit in castra. Haec victoria non Spartam modo sociosque eius, sed etiam omnis, qui fortunam belli expectaverant, fregit. Nec fallebat Antipatrum dissentire ab animis gratulantium vultus: sed bellum finire cupienti opus erat decipi, et, quamquam fortuna rerum placebat, invidiam tamen, quia maiores res erant quam, quas praefecti modus caperet, metuebat. Quippe Alexander hostes vinci voluerat, Antipatrum vicisse ne tacitus quidem indignabatur suae demptum gloriae existimans, quidquid cessisset alienae. Itaque Antipater, qui probe nosset spiritus eius, non est ausus ipse agere arbitria victoriae, sed concilium Graecorum, quid fieri placeret, consuluit. A quo Lacedaemonii nihil aliud quam, ut oratores mittere ad regem liceret, Tegeatae veniam defectionis praeter auctores inpetraverunt, Megalopolitanis, quorum urbs obsessa erat a defectionis
Abbreviated transcription (Latin):
nens. pedẽ deinde referre cȩpit. ut urgente hoste
aꝑtiꝰ fugeret. In sequebatur dissipatus uictor. et emen¬
sus cursu omne spatiu qͦd acies laconum optinuerat.
ipsum hagin ꝑsequebatur. Ille ut fugã suoꝵ et
ꝓximos hostium conspexit. deponi se iussit. exꝑtꝰq
menbra an impetum animi sequi possent. Postꝗͣ
deficere se sensit. poplitib semet excepit. Galeaq
strenue sumpta. clipeoq ꝓtegens corpus. hastam
dextra uibrabat. ultro uocans hostẽ. si qͥs iacenti
spolia demere auderet. Nec qͥsꝗͣ fuit. qui sustine¬
ret cõminꝰ congredi. Procul missilib appetebant.
ea ipsa in hostẽ retorquens. donec lancea nudo pec¬
tori infixa. ẽ. Quȩ ex uulnere euulsa. inclinatũ
ac deficiens capud clipeo paulisꝑ excepit. Dem
linquente spũ parit̾ ac sanguine. moribundus
in arma ꝓcubuit. Excidere lacedemonioꝵ qͥnq
milia. et trecenta ex macedonib haud ampliꝰ¬

Expanded text:
nens, pedem deinde referre coepit. Ut urgente hoste nens, pedem deinde referre coepit. Ut urgente hoste apertius fugere, insequebatur dissipatos victor et emensus cursu omne spatium, quod acies Laconum obtinuerat, ipsum Agin persequebatur. Ille ut fugam suorum et proximos hostium conspexit, deponi se iussit: expertusque membra, an impetum animi sequi possent, postquam deficere sensit, poplitibus semet excepit galeaque strenue sumpta clipeo protegens corpus hastam dextera vibrabat ultro provocans hostem, si quis iacenti spolia demere auderet. Nec quisquam fuit, qui sustineret comminus congredi: procul missilibus adpetebatur, ea ipsa in hostem retorquens, donec lancea nudo pectori infixa est. Qua ex vulnere evolsa inclinatum ac deficiens caput clipeo paulisper excepit, dein linquente spiritu pariter ac sanguine moribundus in arma procubuit. Cecidere Lacedaemoniorum v milia et CCC, ex Macedonibus haud ampli
Abbreviated transcription (Latin):
referebant iactationẽ uulnerum. haud facile tole¬
rantẽ. Non tam̃ omisere lacedemonii pugnã. Et
ut pͥmum sibi ꝗͣ hosti equiorẽ locum capere potu¬
erunt. densatis ordinib effusi fluentẽ in se aciẽ
exceꝑe. Non aliud discrimen uehementiꝰ fuisse
memoriȩ ꝓditum. ẽ. duarum nobilissimarum
bello gentium. Exercitꝰ pari marte pugnabant.
Lacedemonii uetera. macedones p̃sentia decora in¬
tuebant᷑. Illi ꝓ lib̾tate. hi ꝓ dñatione pugnabant.
Lacedemoniis dux. macedonib locꝰ deerat. Diei qͦq
unius tam multiplex casus. mͦ spẽ modo metum.
utriq parti augebat. uelut de industria int̾ for¬
tissimos certamen equante fortuna. Ceterum an¬
gustiȩ loci in quo heserat pugna. ñ patiebantur
totis ingredi uirib. Expectabant gͦ plures quam
inerant p̃lium. et qui extra teli iactum erant
clamore inuicẽ suos accendebant. Tandem laconũ
acies languescere. lubrica arma sudore uix susti¬

Expanded text:
referebant iactationem vulnerum haud facile tolereferebant iactationem vulnerum haud facile tolerantem. Non tamen omisere Lacedaemonii pugnam et, ut primum sibi quam hosti aequiorum locum capere potuerunt, densatis ordinibus effuse fluentem in se aciem excepere. Non aliud discrimen vehementius fuisse memoriae proditum est. Duarum nobilissimarum bello gentium exercitus pari Marte pugnabant: Lacedaemonii vetera, Macedones praesentia decora intuebantur, illi pro libertate, hi pro dominatione pugnabant, Lacedaemoniis dux, Macedonibus locus deerat. Diei quoque unius tam multiplex casus modo spem, modo metum utriusque partis augebat velut de industria inter fortissimos viros certamen aequante fortuna. Ceterum angustiae loci, in quo haeserat pugna, non patiebantur totis ingredi viribus: spectabant ergo plures, quam inierant proelium, et, qui extra teli iactum erant, clamore invicem suos accendebant. Tandem Laconum acies languescere lubrica arma sudore vix susti
Abbreviated transcription (Latin):
monstratũ a peritis popłis lustratus macedo siti
maceratꝰ accessit. Ac dum galea haustã aquã sor¬
bet. tela uimentoꝵ deficientium corporib infixa
conspex̃. Miratꝰq confossa potiꝰ quã abacta. eẽ. semi
uiui pugne discrimen immisit. Obtruncatis quiqͥ¬
ꝓmptius resistebant. magnã partẽ hostium ꝓpu¬
lit. Ceperant fugere uictores. donec auidius se¬
quentes in planum deduxere. Inulti cadebant.
Sed ut pͥmum locꝰ in quo stare possent. fuit. equis
uirib dimicatũ. ẽ. Int̾ om̃s tam̃ lacedemonios
rex eminebat ñ armoꝵ mͦ et corporis specie. sed
etiã magnitudine animi quo uno uinci ñ potuit.
Undiq nunc cõminꝰ. nunc eminꝰ petebatꝰ. Duiq
arma circũferens. alia tela clipeo excipiebat.
corpore alia uitabat. donec hasta femina ꝑfossa
Plurimo sanguine effuso. destituere pugnantẽ.
Ergo dipeo suo exceptum armigeri. raptim in castra

Expanded text:
monstratum a peritis Polystratus Macedo siti monstratum a peritis Polystratus Macedo siti maceratus accessit аc, dum galea haustam aquam sorbet, tela iumentorum deficientium corporibus infixa conspexit. Miratusque, confossa potius quam abacta esse, semium pugnae discrimen inmisit obtruncatisque, qui promptius resistebant, magnam partem hostium propulit. Coeperant fugere victores et, donec avidius sequentes in planum deduxere, inulti cadebant: sed ut primum locus, in quo stare possent, fuit, aequis viribus dimicatum est. Inter omnes tamen Lacedaemonios rex eminebat, non armorum modo et corporis specie, sed etiam magnitudine animi, quo uno vinci non potuit. Undique nunc comminus, nunc eminus petebatur diuque arma circumferens alia tela clipeo excipiebat, corpore alia vitabat, donec hasta femina perfossa plurimo sanguine effuso destituere pugnantem. Ergo clipeo suo exceptum armigeri raptim in castra
Abbreviated transcription (Latin):
ad inhibendã fugã emittit. Ipse cum ceteris sequit᷑.
Tria ferme milia resistentia occisi sunt. Reliquũ
agm̃ pecudum more intactum agebatur. iubente
rege ut cedib abstineret᷑. Nemo captiuoꝵ erat. qͥ
monstrare darii uehiculum posset. Singuli ut
queq prenderent scrutabantur. Nec tam̃ ullum
uestigiũ fugȩ regis extabat. festinantẽ alexandrũ
uix tria milia equitũ ꝑsecuta sunt. At in eos qui
lentius sequebantur. incidebant uniuersa fugien¬
tium agmina. Uix credibile dictu. plures captiui
quã qui caperent erant. Ad eo omnem sensum ter¬
ritis fortuna penitꝰ excusserat: ut nec hostium pau¬
citatẽ. nec multitudinẽ suam satis cernerent. Inte¬
rim iumenta que darium uehebant nullo regen¬
te decesserant militari uia. et errore delata ꝑ qua¬
tuor stadia in quadã ualle constiterant. estu simulq
uulnerib fatigata. haud ꝓcul erat fons. ad quẽ

Expanded text:
ad inhibendam fugam emittit, ipse cum ceteris sequitur. ad inhibendam fugam emittit, ipse cum ceteris sequitur. Tria ferme milia resistentia occisa sunt, reliquum agmen pecudum more intactum agebatur iubente rege, ut caedibus abstineretur. Nemo captivorum erat, qui monstrare Darei vehiculum posset: singula, ut quaeque prenderent, scrutabantur, nec tamen ullum vestigium fugae regis extabat. Festinantem Alexandrum vix III milia equitum persecuta sunt. At in eos, qui lentius sequebantur, incidebant universa fugientium agmina. Vix credibile dictu, plures captivi quam, qui caperent, erant : adeo omnem sensum territis fortuna penitus excusserat, ut nec hostium paucitatem nec multitudinem suam satis cernerent. Interim iumenta, quae Dareum vehebant, nullo regente decesserant militari via et errore delata per quattuor stadia in quadam valle constiterant aestu simulque vulneribus fatigata. Haud procul erat fons: ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
fama. maximum in bello utiq momentũ. paui¬
dos in fugã auertit. Bessus uͦ et ceteri facinoris eiꝰ
participes uehiculum darii assecuti. Ceperunt
hortari eum. conscenderet equum. et se hosti fuga
eriperet. Ille deos ultores adee. testatur et alexan¬
dri fidẽ imploraus. negat se parricidas uelle comi¬
tari. lum uͦ ira quoq accensi. tela coiciunt in regẽ.
multisq confossum uulnerib relinquunt. Iumen¬
ta qͦq ne longuis ꝓsequi possent conuulnerant. du¬
ob seruis qui regẽ comitabantur occisis. hoc edito
facinore ut uestigia fuge spargerent. Nabarzanes
hẏrcaniã. bessus baetra paucis equitũ comitantib
petebant. Barbari ducib destituti qua quẽq aut
spes ducebat aut pauor. dissipabant᷑. Quingen
tos tantũ equites congregauerant se incerti adhuc
resistere melius e̾et an fugere. Alexander hostiũ
trepidatione comꝑta incanorẽ cum equitũ parte

Expanded text:
fama, maximum in bello utique momen tum, pavifama, maximum in bello utique momen tum, pavidos in fugam avertit. Bessus vero et ceteri facinoris eius participes vehiculum Darei adsecuti coeperunt hortari eum, conscenderet equum et se hosti fuga eriperet. Illе deos ultores adesse testatur et Alexandri fidem inplorans negat se parricidas velle comitari. Tum vero ira quoque accensi tela coiciunt in regem multisque confossum vulneribus relinquunt. Iumenta quoque, ne longius prosequi possent, convulnerant duobus servis, qui regem comitabantur, occisis. Hoc edito facinore, ut vestigia fugae spargerent, Nabarzanes Hyrcaniam, Bessus Bactra paucis equitum comitantibus petebant. Barbari ducibus destituía, qua quemque aut spes ducebat aut pavor, dissipabantur : D tantum equites congregaverant se incerti adhuc, resistere melius esset an fugere. Alexander hostium trepidatione conperta Nicanorem cum equitum parte
Abbreviated transcription (Latin):
re posset sequi iussa. Ipse quadrato agmine incedeis
ita cursum regebat. ut primi coniungi ultimis pos¬
sent. Trecenta stadia ꝓcesserant cum occurrit bro¬
chubelus mazei filius sẏriȩ quondã pretor. Is qͦq
tͣnsfugã nuntiabat bessum. haud ampliꝰ quã du¬
petituros. si festinaret sequi. palantes suꝑuenturũ.
darium adhuc uiuere. Strenuo alioqui cupidita¬
tẽ consequi tͣnsfuga iniecerat. Itaq calcarib sub¬
ditis. effuso cursu eunt. Iamq fremitꝰ hostium iter
ingredientiũ exaudiebatur. s ꝓspectum ademerat
pulueris nubes. Paulisꝑ gͦ inhibuit cursum. donec
confideret puluis. Iainq conspecti a barbaris erant.
et ab euntium agm̃ conspexerant. ne quȩꝗͣ futuri
pares. si besso tantũ animi fuisset ad p̃lium. quan¬
tum ad parricidiũ fuerat. Namq et numeto bar¬
bari p̃stabant et robore. Ad hoc refecti cum fatigatis
certamen inituri erant. Sed nom̃ alexandri et

Expanded text:
re posset, sequi iussa. Ipse quadrato agmine incedens re posset, sequi iussa. Ipse quadrato agmine incedens ita cursum regebat, ut prim i coniungi ultimis possent. CCC stadia processerant, cum occurrit Brochubelus, Mazaei filius, Syriae quondam praetor: is quoque transfuga nuntiabat Bessum haud amplius quam petituros: si festinaret sequi palan tes, superventurum. Dareum adhuc vivere. Strenuo alioqui cupiditatem consequendi transfuga iniecerat: itaque calcaribus subditis effuso cursu eunt. Iamque fremitus hostium iter ingredientium exaudiebatur, sed prospectum ademerat pulveris nubes. Paulisper ergo inhibuit cursum, donec consideret pulvis. Iamque conspecti a barbaris erant et abeuntium agmen conspexerant nequaquam futuri pares, si Besso tantum animi fuisset ad proelium, quantum ad parricidium fuerat. Namque et numero barbari praestabant et robore: ad hoc refecti cum fatigatis certamen inituri erant. Sed nomen Alexandri et
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ quiete diurnum laborẽ relaxante. Itaq¬
quingenta stadia ꝓcessit. ł uentumq erat in uicũ.
in quo darium bessus comp̃henderat. Ibi melon
darii interpres excipitur. corpore eger. Non potu¬
erat agm̃ ad sequi. s dep̃hensus celeritate regis
tͣnsfugã se. e̾e̾. simulabat. Ex hoc acta cognoscit.
s fatigatis necessaria quies erat. Itaq delectis eqͥ¬
tum sex nilia trecentos. qͦs dimichas appellabant
adiungit. Dorso hii grauiora arma portabant.
Ceterum equis uehebantur. Cum res locusq posce¬
ret. pedestris acies erat. hȩc agentẽ alexandrum.
adeunt orsilos et mitrachenis. qui bessi parricidiũ
exosi tͣnsfugerant. nuntiabantq stadia quingenta
abee. ꝑsas. Ipsos breuiꝰ iter monstraturos. Gratus
regi aduentus tͣnsfugarum fuit. Itaq prima ues¬
ꝑa ducib isdẽ cum expedita equitũ manu mons¬
tratã uiã ingreditur. phalange quantum festina¬

Expanded text:
quidem quiete diurnum laborem relaxante. Itaquidem quiete diurnum laborem relaxante. Itaque D stadia processit, perventumque erat in vicum, in quo Dareum Bessus conprehenderat. Ibi Melon, Darei interpres, excipitur: corpore aeger non potuerat agmen adsequi et deprehensus celeritate regis transfugam se esse simulabat. Ex hoc acta cognoscit. Sed fatigatis necessaria quies erat: itaque delectis equitum vi milibus CCC, quos dimachas appellabant, adiungit. Dorso hi graviora anna portabant, ceterum equis vehebantur: cum res locusque posceret, pedestris acies erant. Haec agentem Alexandrum adeunt Orsines et Mithracenes: Bessi parricidium exosi transfugerant nuntiabantque stadia D abesse Persas, ipsos brevius iter monstraturos. Gratus regi adventus transfugarum fuit. Itaque prima vespera ducibus isdem cum expedita equitum manu monstratam viam ingreditur phalange, quantum festina
Abbreviated transcription (Latin):
agnosci. sordidis pellib uehiculum intexerant. Ig¬
noti iumenta agebant. ne ꝑcunctantib in agmine
monstrari posset. custodes ꝓcul sequebantur. Ale¬
xander audito darium mouisse ab batanis. omisso
itinere qͦd petebat in mediã. fugientẽ insequi
ꝑgit. strenue tabas oppidum. ẽ. in parte lacene
ultima ꝑuenit. Ibi tͣnsfugę nuntiant. p̃cipitẽ fu¬
ga. bactra petere darium. Certiora deinde cog¬
noscit. ex bagistane babilonio equidẽ uinctũ regẽ
s in ꝑiculo. ẽe̾. aut mortis aut uinculoꝵ affirma¬
bat. R ex ducib conuocatis. maximũ inquit opus.
s labor breuissimꝰ suꝑ. ẽ. Parius haud ꝓcul desti¬
tutꝰ a sinis aut oppressus. in illo corpore posita. ẽ.
nr̃a uictoria. Et tanta res celeritatis. ẽ. p̃mium.
Om̃s parit̾ conclamant. paratos ipsos sequi. Nec la¬
bori. nec ꝑiculo parceret. Igitur raptim aginen cur¬
sus magis quã itineris modo ducit. ne nocturna

Expanded text:
agnosci, sordidis pellibus vehiculum intexerant, igagnosci, sordidis pellibus vehiculum intexerant, ignoti iumenta agebant, ne percontantibus in agmine monstrari posset, custodes procul sequebantur. Alexander audito, Dareum movisse ab Ecbatanis, omisso itinere, quod petebat, in Mediam, fugientem insequi pergit strenue. Tabas — oppidum est in Paraetacene ultima — pervenit: ibi transfugae nuntiant praecipiti fuga Bactra petere Dareum. Certiora deinde cognoscit ex Bagistane Babylonio, qui nondum vinctum regem, sed in periculo esse aut mortis aut vinculorum adfirmabat. Rex ducibus convocatis: “Maximum,” inquit, “opus, sed labor brevissimus superest. Dareus haud procul destitutus a suis aut oppressus: in illo corpore posita est nostra victoria, et tanta res celeritatis est praemium.” Omnes pariter conclamant paratos ipsos sequi: nec labori nec periculo parceret. Igitur raptim agmen cursus magis quam itineris modo ducit ne nocturna
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs ad ministeriũ sceleris delegerant. Et cum taber¬
naculum intrassent. quia regẽ uiuere spadones
indicabant: comp̃hendi uinciriq uisserunt. Rex
curru paulo anteuectꝰ. et deoꝵ auspiciis ac suis
honorib cultus. nulla externa ope admota. capti¬
uus seruorum suorum in sordidum uehiculum
pellib undiq contectꝰ imponit᷑. Pecuma regis et
suppellex quasi belli iure diripitur. O nustiq pre¬
da ꝑ scelus ultimum parta. fugã intendunt. Ar¬
tabatiis cum his qui imꝑio parebant. grecisq mi¬
litib sparthienẽ petebat. omnia tuciora parricida¬
rum contuitu ratus. ꝑ sȩ ꝓmissis bessi honerati.
maxime quia nemo alius erat quẽ sequerentur.
coniunxere se bactrianis. agmen eorum tercio asse¬
cuti die. Ne tam̃ honos regiꝰ ñ haberet᷑. aureis com¬
pedib darium uinciunt. noua subinde ludibria
excogitante fortuna. et ne forte cultu regio posset

Expanded text:
quos ad ministerium sceleris delegerant, et, cum taberquos ad ministerium sceleris delegerant, et, cum tabernaculum intrassent, quia regem vivere spadones indicabant, conprehendi vincirique iusserunt. Rex curru paulo ante vectus et deorum auspiciis ac summis honoribus cultus nulla externa ope admota captivus servorum suorum in sordidum vehiculum pellibus undique contectum inponitur. Pecunia regis et supellex quasi belli iure diripitur, onustique praeda per scelus ultimum parta fugam intendunt. Artabazus cum iis, qui imperio parebant. Graecisque militibus Parthienen petebat omnia tutiora parricidarum comitatu ratus. Persae promissis Bessi onerati maxime, quia nemo alius erat, quem sequerentur, coniunxere se Bactrianis agmen eorum tertio adsecuti die. Ne tamen honos regi non haberetur, aureis conpedibus Dareum vinciunt nova ludibria subinde excogitante fortuna. Et ne forte cultu regio posset
Abbreviated transcription (Latin):
derent ũ habebant. circumstantib regẽ. At ille
remotis arbitris. diu aliud atq aliud consilium
petiuerat perosus. babucen uocari iubet. Quẽ intu¬
ens. ite inquit consulite uobis. ad ultimum regi
ur̃o ut decebat fide exhibita. ego hic legẽ fati mei
expecto. forsitan mireris qͦd uitam ñ fimã. alieno
scelere. ꝗͣ meo mori malo. Post hanc uocẽ. spado ge¬
mitu ñ tabernaculũ mͦ. sed etiã castra compleuit.
Irrupere deinde alii. laceratisq uestib lugubri et
barbaro ululato regẽ deplorare cȩperunt. ꝑsȩ ad
illo clamore ꝑlato attoniti metu. nec arma capere.
ne in bactrianos inciderent. nec quiescere audebañ.
ne impie deserere regẽ uiderent᷑. Uariꝰ ac dissonus
clamor. sine duce ac sine imꝑio. totis castris refe¬
rebatur. Besso et nabarzano nuntiauerunt sui
regẽ. a semet ipso interemptũ. e̾e. Planctus eos
deceperat. Itaq citatis equis aduolant. sequentib

Expanded text:
derent, non habebant, circumstantibus regem. At ille derent, non habebant, circumstantibus regem. At ille remotis arbitris diu aliud atque aliud consilium e pro solacio petiverat, perosus Bubacen vocari iubet. Quem intuens: “Ite,” inquit, “consulite vobis ad ultimum regi vestro, ut decebat, fide exhibita: ego hic legem fati mei expecto. Forsitan mireris, quod vitam non finiam : alieno scelere quam meo mori malo.” Post hanc vocem spado gemitu non tabernaculum modo, sed etiam castra conplevit. Inrupere deinde alii laceratisque vestibus lugubri et barbaro ululatii regem deplorare coeperunt. Persae ad illos clamore perlato attoniti metu nec arma capere, ne in Bactrianos inciderent, nec quiescere audebant, ne inpie deserere regem viderentur. Varius ac dissonus clamor sine duce ac sine imperio totis castris referebatur. Besso et Nabarzani nuntiaverant sui regem a semetipso interemptum esse — planctus eos deceperat —: itaque citatis equis advolant sequentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
petebat cum ꝑse more solito armis positis ad ne¬
cessaria ex ꝓximo uico ferenda discurrunt. At
bactriani ut imperatũ a besso erat. armati stabans.
Int̾ hȩc darius artabazum acciri iubet. Expositisq
quȩ patron detulerat. haud dubitare artabarus
quin transeundum. ee̾t in castra grecoꝵ. ꝑsas qͦq
ꝑiculo uulgato secuturos. Destinatꝰ sorti suȩ. etiam
nulliꝰ salubris consilii patiens. unicã in illa fortu¬
na opẽ artabazum ultimum illum uisurus am¬
plectitur. ꝑfususq mutuis lacrimis. inherentẽ
sibi auelli iubet. Capite deinde uelato. ne int̾ ge¬
mitus digredientẽ uelut a rogo intueret᷑. in humũ
ꝓnũ corpus abiecit. Tum uͦ custodia eiꝰ assueti qͦs
regis salutẽ uł ꝑiculis uitȩ tueri oportebat. delap¬
si sunt. Tum armatis qͦs iam aduentare credebant.
haud rati se futuros pares. Ingens gͦ in taberna¬
culo solitudo erat. paucis spadonib. quia quo disce¬

Expanded text:
petebat, cum Persae more solito armis positis ad nepetebat, cum Persae more solito armis positis ad necessaria ex proximo vico ferenda discurrunt. At Bactriani, ut imperatum a Besso erat, armati stabant. Inter haec Dareus Artabazum acciri iubet, expositisque, quae Patron detulerat, haud dubitare Artabazus, quin transeundum esset in castra Graecorum: Persas quoque periculo vulgato secuturos. Destinatus sorti suae et iam nullius salubris consilii patiens unicam in illa fortuna opem Artabazum, ultimum illud visurus, amplectitur perfususque mutuis lacrimis inhaerentem sibi avelli iubet: capite deinde velato, ne inter gemitus digredientem velut a rogo intueretur, in humum pronum corpus abiecit. Tum vero custodiae eius adsueti, quos regis salutem vel periculis vitae tueri oportebat, dilapsi sunt, clam armatis, quos iam adventare credebant, haud rati se futuros pares. Ingens ergo in tabernaculo solitudo erat paucis spadonibus, quia, quo disce
Abbreviated transcription (Latin):
rari hominẽ mercede conductum. omnia habe¬
re uenalia sine pignore. sine lare. terrarum or¬
bis exulẽ. ancipitẽ hostẽ. ad nutum licentium
circũferri. Arguenti deinde se deosq patrios
testes fides suȩ inuocanti darius uultu assentie¬
batur. haud dubiꝰ. quin uera deferrent᷑ a grecis.
Sed eo rerũ uentũ erat. ut tam ꝑiculosum. e̾et. ñ
credere suis ꝗͣ decipi. Triginta milia erant. quo¬
rum inclinata in scelus leuitas timebat᷑. Quatuor
milia habebat quib si credidisset salutẽ suam
dãpnata popularium fide. parricidiũ excusatio¬
nẽ uidebat offerri. Itaq p̃optabat immerito ꝗͣ
iure uiolari. Besso tam̃ insidiarum consilium
purganti. respondit. alexandri sibi ñ minꝰ iusti¬
ciã quã uirtutẽ. ee̾. ꝑspectã. Falli eos qui ꝓditio¬
nis ab eo p̃miũ expectent. uiolatę fidei nemi¬
nẽ acriorẽ fore uindicẽ. ultorẽq. Iamq uox ad¬

Expanded text:
rari hominem mercede conductum omnia haberari hominem mercede conductum omnia habere venalia: sine pignore, sine lare, terrarum orbis exulem, ancipitem hostem ad nutum licentium circumferri. Purganti deinde se deosque patrios testes fidei suae invocanti Dareus vultu adsentiebatur, haud dubius, quin vera deferrentur a Graecis: sed eo rerum ventum erat, ut tam periculosum esset non credere suis quam decipi. XXX milia erant, quorum inclinata in scelus levitas timebatur, mi milia Patron habebat: quibus si credidisset salutem suam damnata popularium fide, parricidio excusationem videbat offerri. Itaque praeoptabat inmerito quam iure violari. Besso tamen insidiarum consilium purganti respondit, Alexandri sibi non minus iustitiam quam virtutem esse perspectam. Falli eos, qui proditionis ab eo praemium expectent: violatae fidei neminem acriorem fore vindicem ultoremque. Iamque nox ad
Abbreviated transcription (Latin):
re humana negotia uolui agiq ꝑsuasum. ẽ. ne¬
xiiq causarum latentium ex multo ante desti¬
natoꝵ suum quẽq ordinẽ immutabili lege ꝑ¬
currere. Darius certe respondit. Quãꝗͣ sibi gre¬
coꝵ militum fides nota sit. numꝗͣ tam̃ a pop̾ula¬
rib suis recessurum. Difficiliꝰ sibi. eẽ. dampnari
ꝗͣ decipi. Quicqͥd fors tulisset int̾ suos ꝑpeti mal¬
le. ꝗͣ tͣnsfugã fieri. Se perire sero. si saluũ e̾e̾.
milites sui nollent. Patron desꝑata regis salute.
ad eos quib p̃erat rediit. omnia ꝓfide exꝑiri
paratus. At bessus occidendi ꝓtinus regis impe¬
tum cȩperat. s ueritꝰ ne grãm alexandri nisi
eum uiuum tradidisset. inire ñ posset. dilato
in ꝓximã noctẽ sceleris consilio. agere grãs inci¬
pit. qͦd ꝑfidi hominis insidias. iam alexandri
opes spectantis prudenter cauteq uitasset. Donũ
eum hosti laturum fuisse regis caput. Nec mi¬

Expanded text:
re humana negotia volvi agique persuasum est nere humana negotia volvi agique persuasum est nexuve causarum latentium et multo ante destinatarum suum quemque ordinem inmutabili lege percurrere: Dareus certe respondit, quamquam sibi Graecorum militum fides nota sit, numquam tamen a popularibus suis recessurum. Difficilius sibi esse damnare quam decipi. Quidquid fors tulisset, inter suos perpeti malle quam transfugam fieri. Sero se perire, si salvum sese milites sui nollent. Patron desperata regis salute ad eos, quibus praeerat, rediit omnia pro fide experiri paratus. At Bessus occidendi protinus regis impetum cеpеrat: ed veritus, ne gratiam Alexandri, nisi vivum eum tradidisset, inire non posset, dilato in proximam noctem sceleris consilio agere gratias incipit, quod perfidi hominis insidias iam Alexandri opes spectantis prudenter cauteque vitasset: donum eum hosti laturum fuisse regis caput. Nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ inuictã oro et obtestor. in nr̃is castris taber¬
eẽ. patiaris. Omisimꝰ greciã. nulla bactra sunt
nobis. spes omis in te utinã. et in ceteris. e̾e̾t. Plu¬
ra dici ñ attinet. Custodiã corporis tui. externꝰ
et alienigena ñ deposcerẽ.si crederẽ alium pos¬
se prestare. Bessus ꝗͣꝗͣ erat greci sermonis ig¬
narus. tam̃ stimulante conscientia indiciũ ꝓfec¬
to patronẽ deculisse credebat. et int̾pretis
relato sermone greci exempta. ẽ. dubitatio. Da¬
rius autẽ quantum ex uultu concipi poterat
haud sane territꝰ ꝑcunctari patrona causam con¬
silii qͦd afferret cepit. Ille ñ ultra differendum
ratꝰ. bessus iquit et nabarzanes infidiant᷑ tibi
in ultimo discrimine. et fortunę tuȩ et uitȩ. hic
dies. aut parricidis. aut tibi futuruis ultimus.
Et patron quidem egregiam conseruati regis glo¬
riam tulerat. Eludant uidelicet quib forte teme¬

Expanded text:
fidem invictam oro et obtestor, in nostris castris tibi taberfidem invictam oro et obtestor, in nostris castris tibi taber esse patiaris. Omisimus Graeciam, nulla Bactra sunt nobis, spes omnis in te: utinam etiam ceteris esset. Plura dici non attinet. Custodiam corporis tui externus et alienigena non deposcerem, si crederem alium posse praestare.” Bessus quamquam erat Graeci sermonis ignaras, tamen stimulante conscientia indicium profecto Patronem detulisse credebat: et interpretes celato sermone Graeci exempta dubitatio est. Dareus autem, ' quantum ex voltu concipi poterat, haud sane territus percontari Patrona causam consilii, quod adferret, coepit. Ille non ultra differendum ratus: “Bessus,” inquit, “et Nabarzanes insidiantur tibi, in ultimo discrimine es fortunae tuae et vitae, hic dies aut parricidis aut tibi futurus ultimus.” Et Patron quidem egregiam conservati regis gloriam tulerat. Eludant fidem licet, quibus forte teme
Abbreviated transcription (Latin):
dux p̃cipit suis ut arma quȩ in sarcinis antea fere¬
bantur induerent. ad omẽ imꝑium suum parati
et intenti. Ipse currum regis sequebatur. occasioni
imminens alloquendi eum. Quippe bessi facinꝰ pre¬
sens erat. Sed bessus id ipsum metuens. custos ue¬
rius quã comes a currii ñ recedebat. Dui gͦ patron
cunccatꝰ. ac sepiꝰ sermone reuocatꝰ. int̾ fidem ti¬
morẽq hesitans. regẽ intuebatur. Qui ut tandem
auertit oculos. bubacen spadonẽ int̾ ꝓximos cur¬
rum sequentẽ ꝑcunctari iubet. numquid ipse ue¬
lit dicere. Patron se uero sed remotis arbitris loqui
uelle cum eo respondit. Iussusq ꝓpiꝰ accedere sine
int̾prete. nam haud rudis grece linguȩ darus erat.
pauci om̃s fortunȩ tuȩ comites. et in hoc tuo statu
idẽ qui florente te fuimꝰ. quascumq terras elege¬
ris ꝓ patria et domesticis reb petituri. Secundȩ
aduerseq res tuę copulauere nos tecum. Per hanc

Expanded text:
dux, praecipit suis, ut arma, quae in sarcinis antea feredux, praecipit suis, ut arma, quae in sarcinis antea ferebantur, induerent ad omne imperium suum parati et intenti. Ipse currum regis sequebatur occasioni inminens adloquendi eum: quippe Bessi facinus praesenserat. Sed Bessus id ipsum metuens, custos verius quam comes, a curru non recedebat. Diu ergo Patron cunctatus аc saepius sermone revocatus, inter fidem timoremque haesitans, regem intuebatur. Qui ut tandem advertit oculos, Bubacen spadonem inter proximos currum sequentem percontari iubet, numquid ipsi velit dicere. Patron se vero, sed remotis arbitris loqui velle cum eo respondit iussusque propius accedere sine interprete — nam haud radis Graecae linguae Dareus erat — : pauci, omnis fortunae tuae comites et in hoc tuo statu idem, qui florente te fuimus, quascumque terras elegeris, pro patriar et domesticis rebus petituri. Secundae adversaeque res tuae copulavere nos tecum. Per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ꝑgere se. nunc artabarum orare. ut causã
ipsoꝵ tueret᷑. precesq ꝑferret. Sic ꝑacta nocte sub
lucis exortum et nabarzanes cum bactrianis mi¬
litib in uestibulo p̃torii aderat. titulum sollẽpnis
offitii occulto sceleri p̃ferentes. Parius signo ade¬
undum dato. pristino more currum conscendit.
Artabatus ceteriq parricidȩ ꝓcumbentes humi
quẽ paulo pꝰ in uinculis habituri erant. sustinu¬
ere uenerari. lacrimas etiã penitentiȩ indices
ꝓfuderunt. Adeo humanis ingeniis. parata simu¬
latio. ẽ. Preces deinde suppliciter ad motȩ. Pariũ
nat᷑a simplicẽ et nuitẽ ñ credere mͦ quȩ affirma¬
bant. sed flere etiã coegerunt. Ac ne tum quidẽ
cogitati sceleris pęnituit. cum intuerentur. qua¬
lem et regẽ et uirum fallerent. Ille quidẽ securꝰ
ꝑiculi qͦd instabat. alexandri manus quas solas
timebat effugere ꝓperabat. Patron autem grecoꝵ

Expanded text:
nunc purgare se, nunc Artabazum orare, ut causam nunc purgare se, nunc Artabazum orare, ut causam ipsorum tueretur precesque perferret. Sic peracta nocte sub lucis exortum Bessus et Nabarzanes cum Bactrianis militibus in vestibulo praetorii aderant titulum sollemnis officii occulto sceleri praeferentes. Dareus signo ad eundum dato currum pristino more conscendit. Nabarzanes ceterique parricidae procumbentes humi, quem paulo post in vinculis habituri erant, sustinuere venerari, lacrimas etiam paenitentiae indices profuderunt: adeo humanis ingeniis parata simulatio est. Preces deinde suppliciter admotae Dareum natura simplicem et mitem non credere modo, quae adfirmabant, sed flere etiam coegerunt. Ac ne tum quidem cogitati sceleris paenituit, cum intuerentur, qualem et regem et virum fallerent. Ille quidem securus periculi, quod instabat, Alexandri manus, quas solas timebat, effugere properabat. Patron autem, Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
omẽ obsequium destinatos. regẽ comprehendere
mittiq nuntium ad alexandrum qui indicaret
uiuum adseruari eum. Si id qͦd timebant ꝓdi¬
tionẽ asꝑnatꝰ e̾e̾t. occisuri darium. et bactra cum
suarum gentium manu petituri. Ceterũ ꝓpalã
comp̃hendi darius ñ poterat. tot ꝑsarum milib
laturis opẽ regi. Grecoꝵ quoq fides tunebatur.
Itaq qͦd ui ñ poterant. fraude ad sequi tẽptant.
Penitentiã secessionis sunulare decreuerant. et ex¬
cusare apud regẽ consternationẽ suã. Interim
qui ꝑsas sollicitarent mittunt᷑. hinc spe hinc
metu militares animos uersant. ruinę rei sub¬
dere. illos capita in ꝑniciẽ trahi. cum bactra
pateant. exceptura eos donis. et opulentia animis.
quã conciꝑe ñ possint. hȩc agitantib artabat us
suꝑuenit. siue regis ussu. siue sua sponte. affir¬
mans initigatũ. ee. darium. et eiundẽ illis ami¬
citię gradum patere apud regẽ. Illi lacrimantes.

Expanded text:
omne obsequium destinates regem conprehendere omne obsequium destinates regem conprehendere mittique nuntium ad Alexandrum, qui indicaret vivum adservari eum: si, id quod timebant, proditionem aspernatus esset, occisuri Dareum et Bactra cum suarum gentium manu petituri. Ceterum propalam conprehendi Dareus non poterat tot Persarum milibus laturis opem regi: Graecorum quoque fides timebatur. Itaque, quod vi non poterant, fraude adsequi temptant: paenitentiam secessionis simulare decreverant et excusare apud regem consternationem suam. Interim, qui Persas sollicitarent, mittuntur. Hinc spe, hinc metu militares animos versant: ruinae rerum subdere illos capita, in perniciem trahi, cum Bactra pateant exceptura eos bonis et opulentia, animis quam concipere non possint. Haec agitantibus Artabazus supervenit sive regis iussu sive sua sponte adfirmans mitigatum esse Dareum et eundem illis amicitiae gradum patere apud regem. Illi lacrimantes
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoriis fungebatur officiis. Ille ꝑsarum taber¬
nacula circũire. hortari. monere. nunc singulos.
nunc uniuersos. ñ ante destitit. quã satis consta¬
ret imꝑata facturos. Idem egre adario umpetra¬
uit. ut cybum caperet. animumq regis auerte¬
ret. At bessus et nabarzanes olim agitatum sce¬
lus exsequi statuunt. regni cupiditate accensi.
Pario autẽ incolumi. tantas opes sꝑare ñ poterant.
Quippe in illis gentib. regum eximia maiestas. ẽ.
Ad nom̃ quoq barbari conueniunt. et pristinę
ueneratio fortune sequitur aduersam. Inflabat
impios animos regio cui p̃erant. armis uirisq
et spatio locorum. nulli earum gentuim secunda.
Terciã partẽ asiȩ tenet. Multitudo iunioꝵ exercitꝰ
qͦs amiserat darius equabat. Itaq ñ illũ mͦ. sed
etiã alexandrum sꝑnebant. Inde uires imꝑii
repetituri. si regionis potiri contigisset. diu
omib cogitatis. placuit ꝑ milites bactrianos ad

Expanded text:
imperatoriis fungebatur officiis: ille Persarum taberimperatoriis fungebatur officiis: ille Persarum tabernacula circumire, hortari, monere nunc singulos, nunc universos non ante destitit, quam satis constaret imperata facturos. Idem aegre a Dareo inpetravit, ut cibum caperet animumque rebus adverteret. At Bessus et Nabarzanes olim agitatum scelus exequi statuunt regni cupiditate accensi: Dareo autem incolumi tantas opes sperare non poterant. Quippe in illis gentibus regum eximia maiestas est: ad nomen quoque barbari conveniunt, et pristinae veneratio fortunae sequitur adversam. Inflabat inpios animos regio, cui praeerant, armis virisque et spatio locorum nulli earum gentium secunda: tertiam partem Asiae tenet, multitudo iuniorum exercitus, quos amiserat Dareus, aequabat. Itaque non illum modo, sed etiam Alexandrum spernebant, inde vires imperii repetituri, si regis potiri contigisset. Diu omnibus cogitatis placuit per milites Bactrianos ad
Abbreviated transcription (Latin):
sus. mitigare darium temporum idẽtidẽ ad mo¬
nens cȩpit ferret equo animo qualiũcumq suoꝵ
tam̃ uel stulticiã uel errorẽ instare tam̃ alexan¬
drũ grauẽ. etiã si om̃s presto e̾e̾nt. quid futurum
si ꝑsecuti fugã ipsius alienent᷑ a rege. Ea re paruit
artabazo. et quãꝗͣ mouere castra statuerat. turbatis
tam̃ omnium ammis. eodẽ in loco substitit. Sed
adtonitꝰ mesticia simul et desꝑatione. tabernaculo
se inclusit. Ergo in castris quȩ nullius regebant᷑
imꝑio. uarii animoꝵ motꝰ erant. nec in cõmune
ut ante consulebatur. Dux grecorum militũ patron
arma capere suos iubet. paratosq eẽ. ad exequen¬
dum unꝑium. ꝑse secesserant. bessus cum bactria¬
nis erat. tẽptabatq ꝑsas abducere. Bactra et intacte
regionis opulenta simulq quȩ manentib instarens
ꝑicula ostentans. ꝑsarum omniũ eadẽ fere fuit uox.
nefas. e̾e. deseri regẽ. Int̾ hec artabarus ominb

Expanded text:
sus mitigare Dareum temporum identidem admosus mitigare Dareum temporum identidem admonens coepit: ferret aequo animo qualiumcumque, suorum tamen vel stultitiam vel errorem. Instare iam ei Alexandrum, gravem, etiam si omnes praesto essent: quid futurum, si persecuti fugam ipsius alienentur? Aegre paruit Artabazo et, quamquam movere castra statuerat, turbatis tamen omnium animis eodem in loco substitit. Sed attonitus maestitia simul et desperatione tabernaculo se inclusit. Ergo in castris, quae nullius regebantur imperio, varii animorum motus erant, nec in commune ut ante consulebatur. Dux Graecorum militum, Patron, arma capere suos iubet paratosque esse ad exequendum imperium Persae secesserant: Bessus cum Bactrianis erat temptabatque Persas abducere, Bactra et intactae regionis opulenta simulque, quae manentibus instarent pericula, ostentans. Persarum omnium eadem fere fuit vox, nefas esse deseri regem. Inter haec Artabazus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpnere. quã odisse uitã. Sepe tedio laboris. ad
utilitatẽ sui compellunt᷑ ignaui. At nichil uirtis
in exꝑtũ omittit. Itaq ultimũ omniũ mors. ẽ. ad
ꝗͣ ñ pigere ire satis. ẽ. Proinde si bactra qͦd tutis¬
simum receptaculum. ẽ. petimꝰ p̃fectum regionis
regi tibi fiducia restituet imꝑiũ. haud mirũ. ẽ.
dariũ ñ temperasse animo quãꝗͣ tã impiȩ uoci
qͣtũ nefas ee̾t latebat. Itaq pessimũ inquit man¬
cipiũ. repperisti exoptatũ tibi tempꝰ. quo parri¬
cidiũ aꝑires. Strictoq acinace interfecturus eum
uidebatur. ni ꝓꝑe bessus bactrianiq deprecarent᷑
tristium specie. Ceterũ si ꝑseueraret uincturi
circũstitissent. Nabarzanes interim elapsus mox
et bessus consecutꝰ. copias quib p̃erant a cetero
exercitu secedere iubent. secretũ inituri consiliũ.
Artabazus conuenientẽ p̃senti fortunȩ sententiã or¬

Expanded text:
temnere quam odtemnere quam od. At nihil virtus inexpertum omittit. Utique ultimum omnium mors est, ad quam non pigre ire satis est. Proinde si Bactra, quod tutissimum receptaculum est, petimus, praefectum regionis regi tibi fiducianwm restituet imperium.” Haud mirum est Dareum non temperasse animo, quamquam eum, impiae voci quantum nefas subesset, latebat. Itaque: “Pessimum,” inquit, “mancipium, repperisti exoptatum tibi tempus, quo parricidium aperires?” strictoque acinace interfecturus eum videbatur, ni propere Bessus Bactrianique, quasi deprecarentur, tristium specie, ceterum, si perseveraret, vincturi circumstetissent. Nabarzanes interim elapsus, mox et Bessus est secutus: copias, quibus praeerant, a cetero exercitu secedere iubent secretum inituri consilium. Artabazus convenientem praesenti fortunae sententiam or