comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modr aausa ꝯtra ppłm generat᷑ offerre tue pieta
tofessionẽ ꝯcilii niceni curauimus. ut pia religio
tua cogno scat cũ quanta scrupolositate ꝯscripta
ẽ & quantũ ertent. qui extra eam uolũt aliꝗd
edctere Cognosce deo amnabił imp̃r. quoniã ħ
quidẽ p̃dicat᷑ a seculo. & hane ꝓfessi sunt pr̃es
icea ꝯueniẽtes. In hac quoq fide ꝯcordant õs¬
eccłie hyspanio & britanie. nec nõ galliis. italie.
& dalmatiis ꝯstitute. In cappadona. misia. &
macedonia & uniu̾sa simul hellada: sed etiã
ĩ uniũsa africa. sardinia. cipro creta. pamphi¬
lia. litia. isauria. & ĩ oĩ egypto & libia. ponto.
& cappadotia. partibq uicinis. & orientales
eccłie Preter paucos arrii sectatores. omniu
namq p̃dictoꝵ sentẽtiam expimẽto cognoui¬
mus & litteras habemus eosq nouimus deo
amabił imp̃r. Quia cũ pauci quidã huic fidei
ꝯtradicant p̃iuditiũ facere nõ poterũt ĩ toto
orbe trar: niulto enĩ tpre ab herese arriana

Expanded text:
modi causa contra populum generatur, offerre tuae pietati confessionem 303 concilii Nicaeni curavimus; ut pia religio tua cognoscat cum quanta scrupulositate conscripta est; et quantum errent, qui extra eam volunt aliquid edocere. Cognosce, Deo amabilis imperator, quoniam haec quidem praedicatur a saeculo, et hanc professi sunt Patres Nicaea convenientes. In hacBritannia, nec non in Galliis, Italiis et in Dalmatiis constitutae, in Mysia, et Macedonia, et universa simul Hellada; sed etiam in universa Africa, Sardinia, Cypro, Creta, Pamphylia, Lycia, Isauria, et in omni Aegypto, et Libya, Ponto, et Cappadocia partibusque vicinis, et Orientales Ecclesiae, praeter paucos Arii sectatores. Omnium namque praedictorum sententiam experimento cognovimus, et litteras habemus, eosque novimus, Deo amabilis imperator: quia cum pauci quidam huic fidei contradicant, praejudicium facere non poterunt in toto orbe terrarum. Multo enim tempore ab haeresi Ariana
Abbreviated transcription (Latin):
& factus. & ouertibilis ẽ ꝓpt̾ ea sicuti p̃dixi¬
mus & iicena sinodus heresem anathematiza¬
ne similis deo deus uerus ẽẽ crederet᷑. sed etiã
ꝯsubstantialẽ scripserũt. qđ ꝓpriũ est geniũ¬
ueriq filii. ex uo̾ & naturali pr̃e nascentis.
Sed neq sp̃m sc̃m alienauerũt a pr̃e & filio.
s potius glorificauerũt eũ cũ patre & filio
ĩ una sc̃e trimtatis fide. eo qđ una sit ĩ sct̃a
firmauit quã habuerat de sacris scientiã
& affectũ. Aliamq ꝯscripsit legem ut frumẽ¬
tor ꝯsuctudo redderet̃ eccłiis. qua maximus
distribuerat ꝯstantinus ostituerat erogari. Ter¬
tiam partẽ iouianus ad p̃sens impendi ꝓmi¬
sit. ita ut cessante fame frumẽta ĩtegra p̾berẽt

Expanded text:
 factus, et convertibilis est. Propterea, sicuti praediximus, et Nicaena synodus haeresim anathematiza ne simpliciter similis Deo Deus verus esse crederetur; sed etiam consubstantialem scripserunt, quod proprium est genuerique filii, ex vero et naturali Patre nascentis. Sed neque Spiritum sanctum alienaverunt a Patre et Filio; sed potius glorificaverunt eum cum Patre et Filio in una sanctae Trinitatis fide, eo quod una sit in sancta confirmavit quam habuerat de sacris scientiam et affectum; aliamque conscripsit legem, ut frumentorum consuetudo redderetur Ecclesiis, quam maximus constituerat Constantinustiam partem Jovianus ad praesens impendi promisit, ita ut, cessante fame, frumenta integra praeberent
Abbreviated transcription (Latin):
exstantib factus ẽ. aut ex altera sb̃sistentia
uł sb̾stantia. dicentes ẽẽ. aut creatũ aut con¬
uertibilẽ. aut mutabilẽ filiũ dei. hos anathe¬
matizat sca catholica & apłica eccł̃ia. In hac
fide deo amabilis ĩꝑator nos ꝯsistere necessari¬
uere eã seductione uerbor atq ꝯtentione qđ

Expanded text:
tia vel subsistentia: dicentes esse aut creatum, aut convertibilem, aut mutabilem Filium Dei, hos anathematizat sancta catholica et apostolica Ecclesia. In hac fide, Deo amabilis imperator, nos consistere necessarivere eam seduct
Abbreviated transcription (Latin):
fidem a patrib ĩ nicea prolatã. anatheniatizare
p̃sumpserũt. Aliqni uo fingunt se eam ꝓfiteri
sea ip̃am ueritati negare noscumnt᷑. Aliter ĩterp̃¬
canter nubstantialitate & sc̃o sp̃iu blasphemãtes.¬

Expanded text:
fidem a Patribus in Nicaea prolatam anathematizare fidem a Patribus in Nicaea prolatam anathematizare praesumpserunt; aliqui vero fingunt se eam profiteri, sed ipsam veritatem negare noscuntur, aliter interpretantes consubstantialitatem, et sancto Spi
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta. & ex diuinis litteris cognita atq
lecta. In hac enĩ etiã sancti martirio ꝯ suinati
sũt. Et requiescentes ĩ dño nũc ꝯsistunt. Man¬
serat itaq semꝑ illesa fides nisi calliditas quo¬
rundã hereticor ea uiolare p̾sumeret. Arrius
enĩ quidã eiusq sectatores erũpere. & ĩpietatẽ
aduersus eũ ĩtroducere tẽptauerũt. Dicentes
ex nõ exstantib & creaturã. atq facturã. cõ¬
uertibilemq ẽẽ filiũ dei. Plurimosq ꝑ talia se¬
duxerũt: Ita ut etiã qui aliꝗd ẽẽ uidebantur.
blasphemia huiusmodi traherent᷑: uerũ sancti
patres nr̃i. olim ꝯuenientes sicuti p̃giximus ĩ
niceno concilio. arrianã quidẽ sectã anathena
tizauerũt. catholice uͦ eccłie fidem scriptura te¬
ste ꝓfessi sũt. Ea q p̾dicatione heresis extincta
ẽ q̃ ubiq uidebat᷑ accẽsa. hec itaq fides per
om̃s eccłias legebat᷑. atq p̃dicabat᷑. Sed qm̃
arrianã heresem quidã renouare uolentes ip̃as

Expanded text:
manifesta, et ex divinis litteris agnita atque lecta. In hac enim etiam sancti martyrio consummati sunt, et requiescentes in Domino nunc consistunt. Manserat itaque semper fides illaesa, nisi calliditas quorumdam haereticorum eam violare praesumeret. Arius enim quidam ejusque sectatores erumpere et impietatem adversus eam introducere tentaverunt: dicentes, ex non exstantibus, et creaturam, atque facturam, convertibilemque esse Filium Dei; plurimosque per talia seduxerunt, ita ut etiam qui aliquid esse videbantur, blasphemia hujusmodi traherentur. Verum sancti Patres nostri olim convenientes, sicuti praediximus, in Nicaeno concilio, Arianam quidem tura teste, professi sunt. Eaque praedicatione haeresis exstincta est, quae ubique videbatur accensa. Haec itaque fides per omnes Ecclesias legebatur atque praedicabatur. Sed quoniam Arianam haeresim quidam renovare volentes, ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ras ĩgressũs ẽ. pͥmũ hoc ꝯscripsit. ut ep̃i
de exilio remearẽt. & eccł̃ias eis reddendas ẽẽ
professus ẽ. Qui expositã ĩ nicea fidem ĩuiola¬
biliter ẜuauerũt. Scripsit etiã athanasio ꝗ p
cipuus erat hoꝵ dogniatũ ꝓpugnator. pẽtens
ut ei rescriberet ꝑfectã diuinoꝵr doginatũ disci¬
plinã. Qui eloquẽtio res ep̃os ꝯgregans rescri¬
psit. rogans ut fidem nicee expositã custodi¬
ret: tamꝙͣ apłicis doginatib ꝯgruentẽ. Cuiꝰ
discendi habere uolũtatẽ desideriũq celestium.
Sic enĩ uere & cor habes ĩ manu dei. & ĩꝑiu
cũ pace inultis annoꝵ curriculis gubernabis.
Uolente igit᷑ a nob tua discere pietate catholice
eccł̃ie fidẽ gr̃as ob hoc dño referentes curauimꝰ
ut prolatã ab omnib pr̃ib ĩ nicea tue pietati
ĩ sinuaremus fidem hanc enĩ repudiantes ꝗda
nob̾ equidẽ frequent̾ ĩsidiati funt: Eo qđ ar¬
riane nõ ꝯsentiremꝰ ĩsanie. Auctores uͦ facti

Expanded text:
ris admonitus. Primum hoc conscripsit, ut episcopi de exsilio remearent, et Ecclesias eis reddendas esse professus est qui expositam in Nicaea fidem inviolabiliter servaverunt. Scripsit etiam Athanasio, qui praecipuus erat horum dogmatum propugnator: petens ut ei rescriberet perfectam divinorum dogmatum disciplinam. Qui eloquentiores episcopos congregans rescripsit: rogans ut fidem Nicaeae expositam custodiret, tanquam apostolicis dogmatibus congruentem. Cujus discendi habere voluntatem desideriumque caelestium. Sic enim vere et cor habes in manu Dei et imperium cum pace multis annorum curriculis gubernabis. Volente igitur a nobis tua discere pietate katholicae ęcclesiae fidem, gratias ob hoc Domino referentes curavimus, ut prolatam ab omnibus patribus in Nicea tuae pietati insinuaremus fidem. Hanc enim repudiantes quidam nobis e quidem frequenter insidiati sunt, eo quod Arrianae non consentiremus insaniae. A
Abbreviated transcription (Latin):
ptum. Quã obrem ẜmonem fecit ĩ ppło
dicens. Uenite si placet reliquentes hanc
uoluntatẽ. & ꝑgentes ad eccłiam gratificge
deo soluamus hymnos. cuius manus ty¬
ranni presummptionib obuiauit. Q uo
dicto: spectaculo cessante ꝑ mediũ circu
cuncti cũ eo orditer gr̃as agentes ad ec¬
desiam conuenerũt. Ita ut tõta ciuitas
una uideret᷑ eccła: uonientesq ad locum
or̃onis iugi die gr̃as dño retulerunt.

Expanded text:
ptum. Quamobrem sermonem fecit in populo, ptum. Quamobrem sermonem fecit in populo, dicens: Venite, si placet, relinquentes hanc voluntatem, et pergentes ad ecclesiam, gratificos Deo solvamus hymnos, cujus manus tyranni praesumptionibus obviavit. Quo dicto, spectaculo cessante, per medium circum cuncti cum eo concorditer gratias agentes, ad ecclesiam convenerunt, ita ut tota civitas una videretur ecclesia. Venientesque ad locum orationis, jugi die gratias Domino retulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
decerneret imꝑatorẽ uelle magistrũ mili¬
tum liberare: imꝑator tñ ut audiuit factum
estuabat ne quid mali ardaburius stustine¬
ret. a spar uõ ardaburii filius cognoscẽs pa¬¬
trem a tyramio teneri. & multa milia bar¬
baroꝵ ĩ solatio tyranni consistere. quid fa¬
ceret ignorabat. Qui tunc imꝑatoris or̃o¬
ne preualuit. ngelus enĩ dei sub scemate
pastoris educebat asparem. & om̃s qui cũ
eo erant. Ic per paludem adiacente rauẽne
ad lota sperata ꝑuenerũt. In ea namq ciui¬
tate tyrannus dogens habebat exercitum
unde nullus aliquando transisse fertur¬
Tunc gͦ deus in adibilem terrã fecit adibiles.
Transeuntes namq per siccũ paludis aquam.
aptasq ĩuenientes ciuitatis portas tyraniũ
quoq detinuerunt. Tunc gͦ piissimus im¬
pator reuerentiã quã circa diuinitatem
habebat ostendit. Dum enĩ circum expe¬
ctaret. nũtiatum ẽ ei tyrannũ fuisse ꝑem¬

Expanded text:
decerneret imperatorem, si vellet magistrum milidecerneret imperatorem, si vellet magistrum militum liberare. Imperator tamen, ut audivit factum, aestuabat ne quid mali Ardaburius sustineret. Aspar vero Ardaburii filius cognoscens patrem a tyranno teneri, et multa millia barbarorum in solatio tyranni consistere, quid faceret ignorabat. Sed tunc imperatoris oratione praevaluit. Angelus enim Dei sub schemate pastoris educebat Asparem et omnes qui cum eo erant; ac per paludem adjacentem Ravennae ad loca sperata pervenerunt. In ea namque civitate tyrannus degens habebat exercitum, unde nullus aliquando transisse ferturTunc ergo Deus inadibilem terram fecit adibilem. Transeuntes namque per siccam paludis aquam, apertasque invenientes civitatis portas, tyrannum quoque detinuerunt. Tunc ergo piissimus imperator reverentiam quam circa Divinitatem habebat ostendit. Dum enim circum spectaret, nuntiatum est ei tyrannum fuisse perem
Abbreviated transcription (Latin):
mare. talia etiã eius dũcib euenerunt
dum eos mitteret contra ty rannũ. Defun¬
cto si quidem sicut dixinius honorio pͥnci¬
pe cognoscens theodosius celauit factum
& alia dicendo diuersoꝵ suspitionibus
obiuauit. Inter hec mittit magistrũ mu¬
litum ĩ solanas ciuitatẽ dalmatiaꝵ:. ut
si qua belloꝵ cõmotio proueniret circa
partes hesperias. uicinus adiutor eẽt.S
facto mortẽ patr ui patefecit. Inter hec
ioħs pͥmus ĩperialiũ ꝯscriptoꝵ nõ ferens
suã felicitatem imꝑium contendit ab ripe.
Misitq legatos ad impatorẽ theodosium.
petens ut eius susciperet imꝑium. At ille
legatos quidem retrusit ĩ carcere. misitq
magistrum militũ ad arburiũ. qui multũ
laborauera apud ꝑsas salonam ueniens.
ex inde nauigauit alquileia. Contigitq
uentũ aduersũ flare. ita ut tyramñ ma¬
nus incideret. Quo capto sperabat ad ue¬
cessitatẽ pueniret theodosium ut ꝑ hoc eũ

Expanded text:
mare, talia etiam ejus ducibus evenerunt, mare, talia etiam ejus ducibus evenerunt, dum eos mitteret contra tyrannum. Defuncto siquidem, sicuti diximus, Honorio principe, cognoscens Theodosius celavit factum, et alia dicendo diversorum suspicionibus obviavit. Inter haec mittit magistrum militum in Salonas civitatem Dalmatiarum, ut si qua bellorum commotio proveniret circa partes Hesperias, vicinus adjutor esset. Quo facto, mortem patrui patefecit. Inter haec Joannes primus imperialium conscriptorum, non ferens suam felicitatem, imperium contendit arripere. Misitque legatos ad imperatorem Theodosium, petens ut ejus susciperet imperium. At ille legatos quidem reclusit in carcerem, misitque magistrum militum Ardaburium, qui multum laboraverat apud Persas. Hic Salonam veniens, exinde navigavit Aquileiam. Contigitque ventum adversum flare, ita ut in tyranni manus incideret. Quo capto, sperabat ad necessitatem pervenire Theodosium, ut per hoc eum
Abbreviated transcription (Latin):
tempestas uehementius agebatur multo im¬
bre diffuso. Dumq hoc fieret suã uoluntatẽ.
impator aperuit.fecitq per p̃coneni clamari
quia melius ẽẽt spectatulũ ꝯtemnere. & om̃s
rogare deum. ut illesi ab ĩminente tempe¬
state seruarent᷑. Quo dicto cuneti deo magno
gaudio supplicantes hynnos concordit offe¬
rebant. & tota ciuitas uelut una psallebat
eccłia ĩ inedio aũt hoꝵ imꝑator. existens pri¬
uato scemate properabat. nec sꝑe sua frustratꝰ
est. Repente namq aer ad serenitatẽ diiui¬
na clementia reuocatus: annũ prebuit fru¬
gibus uniuersis uberrimũ. Si quando bella
mouerent᷑ scõm dauid confugiebat ad deũ.
sciens eum p̃liorum auctorẽ. inimicos ora¬
cionibus superabat.
belli defuncto imꝑatore honorio cõsu¬
latu asclipio doti & mariniani. augusto
mense. quomõ ioħm tyrannũ deo se cõmit¬
tens suꝑauerit en narrabo. Sicut enĩ tũc
sub moise hebreis contigit rubrũ trãsire

Expanded text:
tempestas vehementius agebatur multo imtempestas vehementius agebatur multo imbre diffuso. Dumque hoc fieret, suam voluntatem imperator aperuit, fecitque per praeconem clamari: quia melius esset spectaculum contemnere, et omnes rogare Deum ut illaesi ab imminente tempestate servarentur. Quo dicto, cuncti Deo magno gaudio supplicantes, hymnos concorditer offerebant, et tota civitas velut una psallebat ecclesia. In medio autem horum imperator existens privato schemate properabat. Nec spe sua frustratus est: repente namque aer ad serenitatem divina clementia revocatus, annum praebuit frugibus universis uberrimum. Si quando bella moverentur, secundum David confugiebat ad Deum: sciens eum praeliorum auctorem, inimicos orationibus superabat. belli, defuncto imperatore Honorio consulatu Asclepiodoti et Mariniani , Augusto mense, quomodo Joannem tyrannum Deo se committens superaverit enarrabo. Sicut enim tunc sub Moyse Hebraeis contigit Rubrum transire
Abbreviated transcription (Latin):
ledentiũ morti subiceret utinã inquit esset
michi possibile ad uitã etiã mortuos reuocare.
Quẽ dum alter pro ea causa requireret. nõ
ẽ inquit magnũ. neq difficile hominẽ mori.
piam dignũ aliquid morte cõmitteret. nec
usq ad ciuitatis portas moriturus ꝑueniebat:
Sed ex cius elementia continuo reuocatio se¬
quebat᷑. Dun aliquo tp̃re ip̃e in amphiteatro
constantinopoleos expectaret cepit clamare i¬
ppłs crudeli bestie artifex ꝑabulus pugnet.
At ille. nescitis ĩquit quia ꝯsueuimus uos ex¬
pectare clementer: Tanta enĩ pietate p̃celluit.
ut om̃s quidem deo conseeratos honoraret.
Precipue tñ quos audiebat ueneranda actiõe¬
chebronensis fuisset mortuus: sagũ eiꝰ ualde
sordidissinũ quesierit. eoq circũ amictꝰ sit:
Credens se aliquid ex defuncti scitate pro¬
mereri. Cum aliqũ aeris tẽpestas eẽt. & ille
circũ propt ppłm expectaret. pleno circum

Expanded text:
laedentium morti subjiceret: Utinam, inquit, esset laedentium morti subjiceret: Utinam, inquit, esset mihi possibile ad vitam etiam mortuos revocare. Quem dum alter pro ea causa requireret: Non est, inquit, magnum neque difficile hominem mori, piam dignum aliquid morte committeret, nec usque ad civitatis quidem portas moriturus perveniebat, sed ex ejus clementia continuo revocatio sequebatur. Dum aliquo tempore ipse in amphitheatro Constantinopoleos exspectaret, coepit clamare populus: Crudeli bestiae artifex parabolus pugnet. At ille: Nescitis, inquit, quia consuevimus nos exspectare clementer? Tanta enim pietate praecelluit, ut omnes quidem Deo consecratos honoraret, praecipue tamen quos audiebat Chebronensis fuissesordidissimum quaesierit, coque circumamictus sit, credens se aliquid ex defuncti sanctitate promereri. Cum aliquando aeris tempestas esset, et ille circum propter populum exspectaret, pleno circo
Abbreviated transcription (Latin):
& sexta studio xp̃ianitatis. nec aliter quã mo¬
nasteriũ regalia uidebant᷑. Ip̃e namq matu¬
tino ad suas sorores ꝑgens/ diuinas dicebat
laudes. Quã obrem etiã sacras litteras sine
codice recitabat. Loquẽtib ep̃is uelut olim sa-¬
cerdos factus ex diuna lectione respõdebat
Congregabatq sacros codices. & quoscũꝙ libet
corum ĩterp̃tes. seu expositores conscripsisse ui¬
debant᷑. plusqͣ ptholomeus studuerat philadel¬
phus.patientia atq clementia uniuersis hõĩbus
eminebat. Nan iulianus imꝑatori licet philoso¬
phus diceret᷑. nõ tamẽ antiõcensiũ portauit ĩ¬
iuriam. sed maxima theodoro tormẽta ĩdigna¬
tus imposuit. Porro theodosius multũ gaudẽs
syllogismis aristotilis philosophiã exercebat
oꝑibus iram. tristitiã libidinẽq deuincens.
& ĩ nullo se ulcisci desiderans. dum igitur a
quodam familiariũ int̾rogaret᷑ eur nullũ se

Expanded text:
et sexta, studio Christianitatis; nec aliter quam moet sexta, studio Christianitatis; nec aliter quam monasterium regalia videbantur. Ipse namque matutino ad suas sorores pergens, divinas dicebat laudes. Quamobrem etiam sacras litteras sine codice recitabat. Loquentibus episcopis, velut olim sacerdos factus, ex divina lectione respondebat. Congregabatque sacros codices, et quoscunque quilibet eorum interpretes seu expositores conscripsisse videbantur, plus quam Ptolemaeus studuerat Philadelphus. Patientia atque clementia universis hominibus eminebat. Nam Julianus imperator, licet philosophus diceretur, non tamen Antiochensium portavit injuriam; sed maxima Theodoro tormenta indignatus imposuit. Porro Theodosius multum gaudens syllogismis Aristotelis, philosophiam exercebat operibus, iram, tristitiam libidinemque devincens, et in nullo se ulcisci desiderans. Dum igitur a quodam familiarium interrogaretur cur nullum se
Abbreviated transcription (Latin):
buerit imperator.
Ictoria siquidem auxilio dei collata.
romani plurimi pollentes eloquiis cõ¬
scribebant laudes imꝑatoris. Cuius uxor he¬
roico metro poemata multa confecit. Erat
enĩ eloquens filia leontis sophiste atheniẽsis
a patre omnib lectionib erudita. Quam
dum imꝑator ducturus ẽẽt uxorẽ xp̃ianã
atticus fecit ep̃s. & ĩ baptisinate cũ prius
uocaret᷑ achenais: eudotie nomẽ imposuit.
Nulti gͦ sicuti dixi uolentes ĩ notescere. alii
suã facundiam demonstrare p̃conia ĩperatõ¬
ria ꝯscripserũt. Ego uõ nec ĩnotescere cu¬
piens. nec facundiam ẜmonis ostendere. cũ
ueritate impatoris bona memorare studeo.
quia sunt damnosa si tateant᷑. P rimũ itaq
regaliter natus. atqr nutritu. iuchil habuit
tepidum. sed sic fuit sapieno ut ĩter confabu¬
lantes experimentũ omniũ trederet᷑ habere cau¬
sarum pdurabat ĩ frigore similit̾. & in estu.
plerũq ieiunabat. & maxime quarta feria

Expanded text:
buerit imperator. buerit imperator. ictoria siquidem auxilio Dei collata, Romanorum plurimi pollentes eloquiis conscribebant laudes imperatoris. Cujus uxor heroico metro poemata multa confecit. Erat enim eloquens, filia Leontii sophistae Atheniensis, a patre omnibus lectionibus erudita. Quam dum imperator ducturus esset uxorem, Christianam 372 Atticus fecit episcopus, et in baptismate, cum prius vocaretur Athenais, Eudociae nomen imposuit. Multi ergo, sicuti dixi, volentes innotescere, alii suam facundiam demonstrare, praeconia imperatoria conscripserunt. Ego vero nec innotescere cupiens, nec facundiam sermonis ostendere, cum veritate imperatoris bona memorare studeo; quia sunt damnosa si taceantur. Primum itaque regaliter natus atque nutritus, nihil habuit tepidum; sed sic fuit sapiens, ut inter confabulantes experimentum omnium crederetur habere causarum. Perdurabat in frigore, similiter et in aestu. Plerumque jejunabat, et maxime quarta feria
Abbreviated transcription (Latin):
Unc igit accatium amide ciuitatis ep̃m
actus optiinus reddidit clariorẽ. Cum
enĩ romani milites captiuos psar de azazena
regione uastata reddere regi parthoꝵ nullo
modo uellent: Captiu fame consumebant᷑:
Dum eẽnt circa septem milia. qđ persarũ
regem nõ mediocriter ꝯtristabat. Tunc igit᷑
accatius conuocans clericos sibi subiectos. Ui¬
ri inquit frater deus nr̃ nec escis. nec calicib
opus habet. Nam neq comedit. neq bibit.
& quia multa uasa aurea & argentea eccl̃ia
nr̃a ex oblatione xp̃ianor habet: Conuenit ex
his liberari exercitũ captiuorũ. egentibq cibos
offerri. hec & hissimilia cũ dixisset. ꝯflauit
uasa & militib dedit p̃tium captiuoꝵ. Qͦs
dum recreasset cibis. datis sumptib ad regẽ
propriũ destinauit. Hoc mirabile opus acca¬
tii ꝑsarum rex magis obstupuit. quia & bel¬
lo romani. & bñfitii euicissent. Aiunt enĩ
quia etiã desideriũ habuerit ꝑsaꝵ rex ut
uderet accatium. & hoc theodosius prohi¬

Expanded text:
Tunc igitur Acacium, Amidae civitatis episcopum, actus optimus reddidit clariorem. Cum enim Romani milites captivos Persarum de Azazena regione vastata reddere regi Parthorum nullo modo vellent, captivi fame consumebantur, dum essent circa septem millia, quod Persarum regem non mediocriter contristabat. Tunc igitur Acacius convocans clericos sibi subjectos: Viri, inquit, fratres, Deus noster nec discis, nec calicibus opus habet; nam neque comedit, neque bibit. Et quia multa vasa aurea et argentea ecclesia nostra ex oblatione Christianorum habet, convenit ex his liberari exercitum captivorum, egentibusque cibos offerri. Haec et his similia cum dixisset, conflavit vasa, et militibus dedit pretium captivorum. Quos dum recreasset cibis, datis sumptibus ad regem proprium destinavit. Hoc mirabile opus Acacii Persarum rex magis obstupuit, quia et bello Romani et beneficiis evicissent. Aiunt enim quia etiam desiderium habuerit Persarum rex ut videret Acacium; sed hoc Theodosius prohi
Abbreviated transcription (Latin):
N terea macedoma. post legationẽ ad liberi¬
um destinatã aliquanto tp̃e sine discretioe
cõmunicabãt ip̃e. & qui ab initio definitionẽ
fidei nicene susceperat. Cumq lex pͥncipis gra¬
tiani licentia religionib sicuti uellent. cõmu¬
nicare p̃buisset: denuo sunt diuisi. Congrega¬
tiq ĩ antiochia statuerũt uocẽ ꝯsubstantialita¬
tis ãmouendam. & uenerantib nicenã fidẽ nõ
ẽẽ cõmunicandũ. sed plurimi uidentes eoꝵ ua

Expanded text:
nterea Macedoniani, post legationem ad Liberium destinatam, aliquanto tempore sine discretione communicabant ipsi et iis qui ab initio definitionem fidei Nicaenae susceperant. Cumque lex principis Gratiani licentiam religionibus, sicuti vellent, communicare praebuisset, denuo sunt divisi; congregatique in Antiochia, statuerunt vocem consubstantialitatis amovendam, et venerantibus Nicaenam fidem non esse communicandum. Sed p
Abbreviated transcription (Latin):
Epit igit᷑ iulianus impialia septra desi¬
derare. Quã obrem discurres uniu̾sa
helladam. uates querebat responsa reddẽtes:
ꝯsulens si ad suũ imꝑiũ ꝑueniret. Inueitq
uirum qui desiderata se dicere fateretur.
Is eum ꝑducens ad quendã idolor locu.
& ĩ tromitens ĩ aditũ: sed uctores deniones
euocauit. Qib sollemnit̾ apparẽtib: ter¬
rore ꝯpollit iulianus ĩ fronte sua crucis
forinare signaculũ. Tunc demones tro¬
phei dñici figurã respitientes. & sue recor¬
dati deuictiõis: repente disparuerũt. Qđ
agnoscens magus cepit culpare ulianu.
At ille & t̾rorem significauit. & crucis se
dixit obstupinsse uirtutẽ: eo qđ iuidẽtes
hoc signũ demones euanuerint. Porro ma¬
gus. nõ hoc suspiceris ĩquit obone uir ꝗa
tinuerint sicut ais. sed abhominati hoc sig
potius abscesserũt. Et ita capiens miserum:
odio repleuit xp̃iani signaculi iulianum.

Expanded text:
epit igitur Julianus imperialia sceptra desiderare. Quamobrem discurrens universam Helladam, vates quaerebat responsa reddentes: consulens si ad suum imperium perveniret; invenitque virum qui ei desiderata se dicere fateretur. Is eum perducens ad quemdam idolorum locum, et intromittens in adytum, seductores daemones evocavit. Quibus solemniter apparentibus, terrore compellitur Julianus in fronte sua crucis formare signaculum. Tunc daemones tropaei dominici figuram respicientes, et suae recordati devictionis, repente disparuerunt. Quod agnoscens magus, coepit culpare Julianum. At ille et terrorem significavit, et crucis se dixit obstupuisse virtutem, eo quod videntes hoc signum daemones evanuerint. Porro magus: Non hoc suspiceris, inquit, o bone vir, quia timuerunt, sicut ais: sed abominati hoc signum potius, abscesserunt. Et ita capiens miserum, odio replevit Christiani signaculi Julianum.
Abbreviated transcription (Latin):
litatib ministrari. hec eius oꝑa laudãt
pauci. p lurimiq uituperãt. Quia remo¬
to fastu palatii ꝯtemptibile uidebat᷑ im¬
periũ. Is enĩ etiã noctib iugilans ꝯscribe.¬
bat libros. & descendens ĩ senatu publice
recitabat. Solus enuĩ ĩperatoꝵ a iulio cesare.
ĩ curiã senatus recitauit or̃ones. honora¬
bat quoq disciplinaꝵ cultores : maxime
philosophantes. Quã obrem undiq fam
ꝯgregabat huiusmodi uiros emanantes
circa palatia. qui cireũamicti palleisx
magis habitu ꝙ magisterio pandebant᷑.
Erantq graues uniu̾sis xp̃ianis sedu¬
ctores uiri. & imꝑatoris semꝑ religioni
fauentes habens itaq ulianus plurimũ
uane głie uitũ. cunctos ante se lacerauit
hac ergo arrogantia motus: etiã ꝯtra xp̃ia¬
nos oscripsit libros. Ut ergo cocos atq tõ¬
sores expelleret: opus philosophi. nõ tam̃
ĩꝑatoris egit: ut aũt detraheret atq lace¬

Expanded text:
litatibus ministrari. Haec ejus opera laudant litatibus ministrari. Haec ejus opera laudant pauci, plurimique vituperant: quia remoto fastu palatii, contemptibile videbatur imperium. Is enim noctibus vigilans conscribebat libros; et descendens in senatu publice recitabat. Solus enim imperatorum 284 a Julio Caesare in curia senatus recitavit orationes. Honorabat quoque disciplinarum cultores, maxime philosophantes. Quamobrem undique fama congregabat hujusmodi viros, emanantes circa palatia, qui circumamicti palliis, magis habitu quam magisterio pandebantur. Erantque graves universis Christianis, seductores viri et imperatoris semper religioni faventes. Habens itaque Julianus plurimum vanae gloriae vitium, cunctos ante se principes Hac ergo arrogantia motus, etiam contra Christianos conscripsit libros. Ut ergo cocos atque tonsores expelleret, opus philosophi, non tamen imperatoris egit; ut autem detraheret atque lace
Abbreviated transcription (Latin):
redarguens: Iubet ep̃os exilio deporta¬
tos euocari. & ꝯfiscatas eoꝵ reddi sbstã¬
tias. Templa quoq paganor. uelociter
suos necessarios p̾cepit aꝑire. Eos aũt
qui fuerant ab eunuchis oppressi: reci¬
pere que male ab eis fuerant ab repta
sanciuit. Eusebiũ uõ p̃sidentẽ ĩꝑiali
cubiculo damnauit morte. Non solũ
quia multos oppresserat sed ꝗa gallum
quoq fratrẽ suũ eius accusatione audie¬
rat ĩ teremptũ. & corpus quidẽ ꝯstan¬
tii regio honore sepeliuit. Expulitq pa¬
latio eunuchos. tonsores. & cocos: cunu¬
chus quidẽ quia eius uxor obierat. ptqͣ
nõ duxit aliam. Cocos aũt eo qđ cibis
simplitib uteret᷑. Tonsores aũt. unus ĩ¬
quit sufficit multis. Scriptoꝵ aũt plu¬
rimos fortune antiq restituens. reliꝗs
eoꝵ mercedem scripture dari p̃cepit. Ab¬
scidit quoq etiam publicũ cursũ mula¬
rũ. & caballoꝵ. quos publicis iussit uti¬

Expanded text:
redarguens, jubet episcopos exsilio deportaredarguens, jubet episcopos exsilio deportatos revocari, et confiscatas eorum reddi substantias. Templa quoque paganorum velociter suis necessariis praecepit aperire. Eos autem qui fuerant ab eunuchis oppressi, recipere quae male ab eis fuerant abrepta sancivit. Eusebium vero praesidentem imperiali cubiculo morte damnavit, non solum quia multos oppresserat, sed quia Gallum quoque fratrem suum, ejus accusatione audierat interemptum. Et corpus quidem Constantii regio honore sepelivit. Expulitque palatio eunuchos, tonsores et cocos. Eunuchos quidem, quia ejus uxor obierat, post quam non duxit aliam. Cocos autem, eo quod cibis simplicibus uteretur. Tonsores autem: unus, inquit, sufficit multis. Scriptorum autem plurimos fortunae antiquae restituens, reliquis eorum mercedem scripturae dari praecepit. Abscidit quoque etiam publicum cursum mularum et caballorum, quos publicis jussit uti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstantinopolim. cogitare cepit quẽ admodũ
sibi ppłm cõplacaret. & coꝵ fauorẽ decẽ¬
ter acquireret. quod hac arte fecit. Bene
namq sciebat ꝯstantiũ ab omnib populis
nomẽ ꝯsub stantialitatis amplectẽtib odi¬
ri. Ob quam rẽ ab eccłis uidebant᷑ ex¬
clusi. & ep̃i ꝯfiscati exilioq directi simł
etiam nouerat & paganos fuisse ꝯtrista¬
tos prohibitione sacrifitioꝵ & desidera¬
re adipisci tp̃s. quo eoꝵ aꝑirent̃ templa:
& haberent idolis ĩ molandi licentiã. Sic
igitur utrũq ppłm merorib uulneratũ
a defuncto cognoscẽs & cõmuniter om̃s
eunuchoꝵ uiolentia. & p̾cipue eusebii ra¬
pinis ĩgemescentes: apud om̃s semetip̃m
artifitioso uelamine cõmendauit. Et aliis
quidem fingebat. aliis aũt ꝑ uanã głia
largus erat. omnib tan ĩ cõmune quał
ẽẽt religione monstrabat. Et pͥmũ qui¬
dem crudelitati ostantii circa subiectos

Expanded text:
Constantinopolim, cogitare coepit quemadmodum Constantinopolim, cogitare coepit quemadmodum sibi populum complacaret, et ejus favorem decenter acquireret. Quod hac arte fecit. Bene namque sciebat Constantium ab omnibus populis nomen consubstantialitatis amplectentibus odiri: ob quam rem ab ecclesiis videbantur exclusi, et episcopi confiscati exsilioque directi. Simul etiam noverat et paganos fuisse contristatos prohibitione sacrificiorum, et desiderare adipisci tempus quo eorum aperirentur templa, et haberent idolis immolandi licentiam. Sic igitur utrumque populum moeroribus vulneratum a defuncto agnoscens, et communiter omnes eunuchorum violentia, et praecipue Eusebii rapinis ingemiscentes, apud omnes semetipsum artificioso velamine commendavit; et aliis quidem fingebat, aliis autem per vanam gloriam largus erat: omnibus tamen in communi, qualis esset religione, monstrabat. Et primum quidem crudelitati Constantii circa subjectos
Abbreviated transcription (Latin):
constantiũ nec animũ bñfactoris placans.
quecũq ei uidebant᷑ agebat. modo iudi¬
ces mutando prouintiales. modo de rogãdo
constantio. & ꝑ urbes singulas publice re¬
legendo ab eis barbaris definitas epłas
quã obrem plurimi eũ sequebant᷑ a con¬
stantio recedentes. Gunc igit᷑ etiã figmẽ¬
tum xp̃ianitatis qđ habebat abiecit. Et
dum cireniret di uersas urbes: aꝑiens tem¬
pla idolis offerebat: Et semetip̃m paganoꝵ
pontificẽ nominabat. Cumq talia gereret:
ĩtestinũ bellũ ꝯtra ꝯstantiũ quesita occasio¬
ne p̃parabat. & quantũ ad eũ: ꝑfici potuit
nõ enĩ sine multo sanguine studiũ eius
philosophie potuerat adimpleri nist deue
consilior iudex alter sine alterius cõcer¬
tatione finisset. Nam cũ uenisset iulianus
ad trachias. nũtiatũ est mortuũ fusse cõ¬
stantiũ. Et hac modo ĩ testino bello roma¬
nũ liberat᷑ imperiũ. Ueniens aũt iulianꝰ

Expanded text:
Constantium, nec animum benefactoris placans, Constantium, nec animum benefactoris placans, quaecunque ei videbantur agebat: modo judices mutando provinciales, modo derogando Constantio, et per urbes singulas publice relegendo ab eis barbaris definitas epistolas. Quamobrem plurimi cum sequebantur, a Constantio recedentes. Tunc igitur etiam figmentum Christianitatis quod habebat abjecit. Et dum circumiret diversas urbes, aperiens templa, idolis offerebat, et semetipsum paganorum pontificem nominabat. Cumque talia gereret, intestinum bellum contra Constantium quaesita occasione praeparabat, et quantum ad eum perfici potuit. Non enim sine multo sanguine studium ejus philosophiae poterat adimpleri, nisi Deus consiliorum judex, alterum sine alterius concertatione finisset. Nam cum venisset Julianus ad Thracias, nuntiatum est ei mortuum fuisse Constantium. Et hoc modo intestino bello Romanum liberatur imperium. Veniens autem Julianus
Abbreviated transcription (Latin):
rexisse ut ibi deficeret. Sed nescio utrũ
uera suspitio sit. Nam qui ei germanã
dedit uxorẽ. si hoc cogitasset: ꝯtra se po¬
tius ĩsidias excitaret. Cum igit̾ iulianꝰ
apđ im̃prm de ducũ negligentia quere¬
retur. alter mutit̾ magister armor: ciꝰ
alacritati ꝯueniens. Cuius ministerio
cũ barbaris fidutialit ẽ congressus. Et
dum illi ꝑ legatos litteras ĩꝑatoris eos ad
prouintias ĩuitantis ostenderint tũc ille¬
legatos eoꝵ misit ĩ uinculis. factaq con¬
gressione uicit. ita ut enã captũ regẽ con¬
stantio di rigeret. ac felicitate ꝓuectus ami¬
litib appellat̾ augustus. Cũq torona de¬
esset ĩꝑialis: unus signa portantiũ torquẽ
quã habebat ĩ collo sumens: iuliani capiti
circũposuit. hoc gͦ modo iulianus ĩpera¬
tor ẽ factus: que uõ postea gesserit ille
philosophus : iudicent audientes. In ip̃o
namq pͥncipio nõ missa legatione apđ

Expanded text:
rexisse, ut ibi deficeret. Sed nescio utrum rexisse, ut ibi deficeret. Sed nescio utrum vera suspicio sit; nam qui ei germanam dedit uxorem, si hoc cogitasset, contra se potius insidias excitaret. Cum igitur Julianus apud imperatorem de ducum negligentia quereretur, alter mittitur magister armorum, ejus alacritati conveniens, cujus ministerio cum dum illi per legatos litteras imperatoris eos ad provincias invitantis ostenderent, tulegatos eorum misit in vincula; factaque congressione vicit, ita ut etiam captum regem Constantio dirigeret. Hac felicitate provectus, a militibus appellatur Augustus. Cumque corona deesset imperialis, unus signa portantium torquem quem habebat in collo, sumens, Juliani capiti circumposuit. Hoc ergo modo Julianus imperator est factus. Quae vero postea gesserit ille philosophus judicent audientes. In ipso namque principio non missa legatione apud
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ ꝯiugem ꝯstantiã sororẽ suã ꝯtra barba¬
ros eum destinauit ad gallias hi nãq bar¬
bari quor imp̃r ꝯstantius ꝯtra magnẽtiũ
solatia petierat. cũ nihil profuissent ꝯtra
tyrannũ: romanor uastabant urbae. Cu
ẽẽt ergo uiuenculus iulianus: iussit ut
p̃ter ꝯsiliũ ducũ nichil moliri p̃sumeret.
Cumq illi accepta potestate neglegerent
& propt̾ea barbari suꝑarent. Tunc uilianus
duces quidẽ delitiis uacare ꝑmisit: Sumens
aũt milites eisq spolia pemptoꝵ hostium cõ¬
promittens: initiũ uincendi barbaros fecit.
Et amorẽ suũ apud milites collocauit. fer¬
tur itaq dũ ĩ aliquã ciuitatẽ fuisset ĩgres¬
sus. qr corona laurea quib solent ciuita¬
tes ornari: Inter columnas pendens rupto
fune suꝑ eius caput decidit. cũq aptissiẽ
coronauit. Quo facto cuncti clamauer̃t:
quia ci signũ foret ĩperii. Aiunt enĩ qui¬
dam ꝯstantiũ proptta eũ ad barbaros di¬

Expanded text:
ei conjugem Constantiam sororem suam, contra barbaros eam destinavit ad Gallias. Hi namque barbari, quorum imperator Constantius contra Magnentium solatia petierat, cum nihil profuissent contra tyrannum, Romanorum vastabant urbes. Cum esset ergo juvenculus Julianus, jussit ut praeter consilium ducum nihil moliri praesumeret. Cumque illi accepta potestate negligerent, et propterea barbari superarent, tunc Julianus duces quidem deliciis vacare permisit. Sumens autem milites, eisque spolia peremptorum hostium compromittens, initium vincendi barbaros fecit, et amorem suum apud milites collocavit. Fertur itaque, dum in aliquam civitatem fuisset ingressus, quia corona laurea, quibus soleat civitates ornari, inter columnas pendens, rupto fune super ejus caput decidit, eumque aptissime coronavit. Quo facto, cuncti clamaverunt, quia ei signum foret imperii. Aiunt enim quidam Constantium propterea eum contra barbaros di
Abbreviated transcription (Latin):
scissimo onus legatioĩs imposuit. At ille neq
illius resultationis memor neq inimicitiaꝵ
que hinc exhorte uidebant᷑ a lacriter ẽ ꝓfectꝰ
ad tratias. At ille cognoscens legatũ eiusq
fidutiã pro pietate sic licent̾ assumptã. occur¬
rit ei longo itinere eiusq dexterã suis ocu¬
lis circũ posuit. Insuꝑ etiã suos filios sacra
eius genua osculari p̃cepit. huius gͦ uirtu¬
tis ioħs fuit. ut etiã ualde t̾ribiles humilia¬
ri cogeret. & timere.

Expanded text:
sanctissimo onus legationis imposuit. At ille neque sanctissimo onus legationis imposuit. At ille neque illius resultationis memor, neque inimicitiarum quae hinc exortae videbantur, alacriter est profectus ad Thracias. At ille cognoscens legatum, ejusque fiduciam pro pietate sic licenter assumptam, occurrit ei longo itinere, ejusque dexteram suis oculis circumposuit; insuper etiam suos filios sacra ejus genua osculari praecepit. Hujus ergo virtutis Joannes fuit, ut etiam valde terribiles humiliari cogeret et timere.
Abbreviated transcription (Latin):
ne fuisset nuntiatũ. incredibile uisum ẽ nouerat
enĩ quia cunctus exercitus ꝑ ciuitates fuerat
ꝯstitutus. qua propt̾ denuo futura nocte alios
destinauit. Cũq idẽ ei renũtiatũ fuisset. de¬
nuo enĩ angeli candem uisionẽ barbaris x¬
ostendebant. nouissime ip̃e egressus cũ mul¬
titudine miraculi sumpsit exꝑimentũ. arbitratꝰ
reuera quia ꝑ diem quidẽ lateret exercitus. no¬
cte uͦ pro eius custodia poneret᷑. Et ita dũ intͣ
urbem nichil posset implere: egressus ad tra¬
tiam aꝑte hostilem mõstrauit ĩtentionẽ. Theo-¬
Um igit᷑ aliquantũ transisset doritus.¬
tp̃s. diu meditatã tyrannidẽ gaine pate¬
fecit. collecto namq exercitu ꝑ tratias uniũ¬
sa uastabat. hoc agnoscentes & iudices. & ppłi
t̾rebant᷑. & neq repugnare illi quilibet presu¬
mebat. neq apud eũ legatione fungi. dum
asperitatẽ barbaricã formidarent. bunc ergo

Expanded text:
nae fuisset nuntiatum, incredibile visum est. Noverat nae fuisset nuntiatum, incredibile visum est. Noverat enim quia cunctus exercitus per civitates fuerat constitutus. Quapropter denuo futura nocte alios destinavit. Cumque idem ei renuntiatum fuisset denuo enim angeli eamdem visionem barbaris ostendebant, novissime ipse egressus cum multitudine, miraculi sumpsit experimentum: arbitratus revera quia per diem quidem lateret exercitus, nocte vero pro ejus custodia poneretur. Et ita, dum intra urbem nihil posset implere, egressus ad Thraciam, aperte hostilem monstravit intentionem. SOum igitur aliquantum transisset tempus, diu meditatam tyrannidem Gainas patefecit. Collecto 356 namque exercitu, per Thracias universa vastabat. Hoc agnoscentes et judices et populi terrebantur; et neque repugnare illi quilibet praesumebat, neque apud eum legatione fungi, dum asperitatem barbaricam formidarent. Tunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sulari toga insup exornatus. & oportet te cõ¬
siderare quis dudũ fueris. & quał modo cõ¬
spitiaris. & que prisca pauptas. Et que mo¬
derna substantia. quib uestib utebaris ante¬
ꝙͣ hystrũ transisses & quib nũc uteris cõ¬
sidera igit quia pauci labores maxima tibi
op̃mia contulerũt. & circa honorantẽ te nõ
sideraret impiũ qui dudũ de sua fide
apud beatã martirẽ eufemiã in calcedonia ĩpera¬
tori archadio promisisset diuersa consilia re¬
soluebat. & ĩ sua intentione semꝑ ĩstabat. Dũ¬
q per diem nichil ĩ urbe ostantino politana
agere potusset machinatus ẽ ut nocte barba¬
ros mitteret qui palatiũ ꝯcremarent. Tunc
enĩ aperte monstratũ est. quomͦ deus custo¬
diat ciuitatẽ. Missis enĩ ab eo barbaris ad in¬
cendiũ atq p̃das. angeloꝵ turba apparuit
armatoꝵr ingentia corpora habentiũ. illi uͦ
putantes ẽẽ milites abscesserũt. Cumq hoc gai¬

Expanded text:
sulari toga insuper exornatus. Et oportet te consulari toga insuper exornatus. Et oportet te considerare qui dudum fueris, et qualis modo conspiciaris, et quae prisca paupertas, et quae moderna substantia; quibus vestibus utebaris antequam Istrum transisses, et quibus nunc uteris. Considera igitur quia pauci labores maxima tibi praemia contulerunt, et circa honorantem te non sideraret imperium, qui dudum de sua fide apud beatam martyrem Eufemiam in Chalcedonia imperatori Arcadio promisisset, diversa consilia revolvebat, et in sua intentione semper instabat. Dumque per diem nihil in urbe Constantinopolitana agere potuisset, machinatus est ut nocte barbaros mitteret qui palatium concremarent. Tunc enim aperte monstratum est quomodo Deus custodiat civitatem. Missis enim ab eo barbaris ad incendium atque praedas, angelorum turba apparuit, armatorum ingens corpus habentium. Illi vero putantes esse milites, abscesserunt. Cumque hoc Gai
Abbreviated transcription (Latin):
phemantib ĩiuste contradere. neq hunc barba¬
rũ metuas ĩpator: sed ambos nos iube uocari
& sub silentio ĩter nos que dicunt᷑ audi. Ego
namq linguã illius sic frenabo ut nõ p̃sumat
petere: que dari nõ expedit. hoc audiens ĩꝑa¬
tor gauisus ẽ & utrũq altera die uocauit.
bunc gainas petitionẽ poscebat suã. ioħs ꝯtra¬
dicebat dicens. Non licet imꝑatori pietatem
custodienti. aliquid ꝯtra mandata diuina p̃su¬
mere. Cumq responderet ille quia oratoriu
& ip̃e hr̃e deberet: Ioħs ait. ubiq tibi diuina
domus aꝑta ẽ. & nullus te uetat orare. At
ille. Sed ego inquit alterius secte sum. & cũ
cis unũ templũ habere deposco. Multos enim
pro romana republica labores assumpsi. & nõ
debro ĩ mea petitione ꝯtemni. Cui ioħs. Pluri¬
ma ĩquit p̾mia. & que transcendant tua cer¬
tamina. ꝑcepisti. magister militũ factus. con¬

Expanded text:
phemantibus injuste contradere. Neque hunc barbaphemantibus injuste contradere. Neque hunc barbarum metuas, imperator; sed ambos nos jube vocari, et sub silentio inter nos quae dicuntur audi. Ego namque linguam illius sic frenabo, ut non praesumat petere quae dari non expedit. Hoc audiens imperator gavisus est, et utrumque altera die vocavit. Tunc Gainas petitionem suam poscebat; Joannes contradicebat, dicens: Non licet imperatori pietatem custodienti aliquid contra mandata divina praesumere. Cumque responderet ille quia oratorium et ipse habere deberet, Joannes ait: Ubique tibi divina domus aperta est, et nullus te vetat orare. At ille: Sed ego, inquit, alterius sectae sum, et cum meis unum templum habere deposco. Multos enim pro Romana republica labores assumpsi, et non debeo in mea petitione contemni. Cui Joannes: Plurima, inquit, praemia, et quae transcendunt tua certamina, percepisti, magister militum factus, con
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sulem. quib ĩdicauit seytas fuisse conu̾sos In
nr̃a prouintia cognostens ĩ quibusdã uicinis
martionis creuisse languorẽ. Scripsit eius
loci pastorib ut cos pellerent ĩ suꝑ etiã pͥn¬
cipis pro hac causa proferri petiit sanctionẽ o.
A ina quidam genere celticus. consilio
barbarus studio tyrannico uehementer
clatus. Co tp̃r cũ ẽẽt magister militũ młtos
sue gentis multos etiã romanoꝵ sub suo ma¬
gisterio habens t̾rorem plurimis. etiã ip̃i pͥnci¬
pi meditatione tyrannidis ĩ ferebat. eratq ar¬
rianus. Is gͦ rogauit imꝑatorẽ ut ĩtra ciuitatẽ
ei unã daret eccł̃iam. At ille eũ se placare pro¬
misit. Tunc euocans ioħm eiq potentiã illius
meditatãq tẏrannidem dicens petebat. ut da¬
ta eccłia eius refrenaret ĩtentionẽ. At ille uir¬
tute fortissimus: Noli inquit o imꝑator hec
promittere. neq sc̃m canib dare. nõ enĩ poto
deo bñdicentes expellere. & sc̃m templũ blas¬

Expanded text:
 indicavit Scythas fuisse conversos in nostra provincia. Et cognoscens in quibusdam vicis Marcionis crevisse languorem, scripsit ejus loci pastoribus ut eos pellerent. Insuper etiam principis pro hac causa proferri petiit sanctionem. ainas quidam genere Celticus, consilio barbarus, studio tyrannico vehementer elatus, eo tempore cum esset magister militum, multos suae gentis, multos etiam Romanorum sub suo magisterio habens, terrorem plurimis, etiam ipsi principi, meditatione tyrannidis inferebat; eratque Arianus. Is ergo rogavit imperatorem ut intra civitatem ei unam daret ecclesiam. At ille eum se placare promisit. Tunc evocans Joannem, eique potentiam illius, meditatamque tyrannidem dicens, petebat ut data ecclesia ejus refrenaret intentionem. At ille virtute fortissimus: Noli, inquit, o imperator, haec promittere, neque sanctum canibus dare. Non enim potero Deo benedicentes expellere, et sanctum templum blas
Abbreviated transcription (Latin):
nit eiusdem nãq lingue p̃bros. ohiaconos. atq
lectores fecit. & unã eis eccłiam dedit. qua cc¬
casione multos eoꝵ cepit dũ & ip̃e frequentr
illic iret & per ĩterpretẽ celtitũ diuinas lectio¬
nes exponeret. hec gͦ intra ciuitatẽ crebro fa¬
ciens. plurimos cius gentis arrianoꝵ ad apo¬
stolica doginata reuocauit. apud scẏthas aũt
quidam erant desideriũ salutis habentes quo
nõ poterant ꝑuenire. Quod iõħs agnosces
que siuit uirõs apłico gelo feruẽtes. cosq direxit.

Expanded text:
nit. Ejusdem namque linguae presbyteros, diaconos atque nit. Ejusdem namque linguae presbyteros, diaconos atque lectores fecit, et unam eis ecclesiam dedit. Qua occasione multos eorum cepit, dum et ipse frequenter illic iret, et per interpretem Celticum divinas lectiones exponeret. Haec ergo intra civitatem crebro faciens, et plurimos ejus gentis Arianorum ad apostolica dogmata revocavit. Apud Scythas autem quidam erant desiderium salutis habentes, quo non poterant pervenire. Quod Joannes agnoscens, quaesivit viros apostolico zelo ferventes, eosque direxit,
Abbreviated transcription (Latin):
A cerdotib igitur iohes ep̃s supplicabat
ut scđm eccłiasticas uiuerẽt sanctiones. qͦs
quicũq p̃uaricari p̃sumerẽt: eos ad pͥncipe
prohibebat accedere. Dicebat enĩ quia nec
deberẽt frui honore sacerdotii. qui coꝵ uitã
ꝯtemnerẽt imitari. Non solũ enĩ ꝓuiden¬
tiam urbis ꝯstantinopoleos habebat. sed etiã
totius tracie que sex prouintiis ẽ diuisa. &
que undecim ãministrationib dispensatur.
his legib ornabat etiã ponticã regionẽ. q̃
totidem iudicib gubernari dinoscit᷑. Cumq
cognouisset ĩ phenice adhuc demonib sacͥ¬
fitia ministrari: electos monachos: Et imꝑia¬
libus sanctionib coarmatos aduersus cũlto¬
res destinauit idoloꝵ dans pecunias tẽploꝵ
destrutorib erogandas nõ ex erario publi¬
co. sed quasi fidelissimis mulierib oblata spon¬
te percipiebat.
Idens igit᷑ etiã ppłm celtitoꝵ arrianis
retibus laqueatũ. & cogitans de eor capi¬
enda salute consiliũ huiusmodi uenatioĩs ĩue¬

Expanded text:
abat ut secundum ecclesiasticas viverent sanctiones, quas quicunque praevaricari praesumerent, eos ad templum prohibebat accedere. Dicebat enim quia nec deberent frui honore sacerdotii qui eorum vitam contemnerent imitari. Non solum enim providentiam urbis Constantinopoleos habebat, sed etiam totius Thraciae, quae sex provinciis est divisa, et quae undecim administrationibus dispensatur. His legibus ordinabat etiam Ponticam regionem, quae totidem judicibus gubernari dignoscitur. Cumque cognovisset in Phoenice adhuc daemonibus sacrificia ministrari, electos monachos et imperialibus sanctionibus coarmatos adversus cultores destinavit idolorum: dans pecunias templorum destructoribus erogandas, non ex aerario publico, sed quas a fidelissimis mulieribus oblatas sponte percipiebat.idens igitur etiam populum Celticorum Arianis retibus laqueatum, et cogitans de eorum capienda salute, consilium hujusmodi venationis inve
Abbreviated transcription (Latin):
digestibiles emittebat sed scelestũ os qđ blas¬
phemiis ministrauerat. Organũ huius ege¬
stionis ẽ factũ. Aiũt enĩ eius uxorẽ fide
fuisse clarissimã. Camq dixisse. Decet te
hanc correptionẽ magnitudinẽ prope uir¬
tutis ostendit. Non enĩ agnoueras contra
quẽ dimicare uoluisti. nisi ꝯsueta longani¬
mitate hec tibi flagella diuinitus ĩtulisset.
His gͦ uerbis & passionib ĩminentibus
causam languoris agnoscens. rogabat im¬
ꝑatorẽ ut eccłiis quib fuerãt sublata red¬
deret᷑. Sed ncc illũ flexit. & ip̃e t̾minum
uitt suscepit. Porro felix & ip̃e repente fla¬
gellum uirtute diuina suscipiens. sanguine
tota die simul & nocte ex ore fuso. & uenis
corꝑis undiq uacuatis. Omniq uirtute si¬
mul expensa & ip̃e celerit̾ ẽ extinctus. eter

Expanded text:
digestiles emittebat, sed scelestum os, quod blasdigestiles emittebat, sed scelestum os, quod blasphemiis ministraverat, organum hujus egestionis est factum. Aiunt enim ejus uxorem fide fuisse clarissimam, eamque dixisse: Decet te,  tibi per hanc correptionem magnitudinem propriae virtutis ostendit. Non enim agnoveras contra quem dimicare voluisti, nisi consueta longanimitate haec tibi flagella divinitus intulisset. His ergo verbis et passionibus imminentibus causam languoris agnoscens, rogabat imperatorem ut ecclesia quibus fuerat sublata redderetur. Sed nec illum flexit, et ipse terminum vitae suscepit. Porro Felix et ipse repente flagellum virtute divina suscipiens, sanguine tota die simul et nocte ex ore fuso, et venis corporis undique vacuatis, omnique virtute simul expensa, et ipse celeriter est exstinctus, aeter