comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bonorũ laude metiens. fidenti ani¬
mo si ita refert gradietur admortẽ.
inqua aut summũ bonũ aut nul¬
lum malũ ẽẽ cognouimꝰ. Scđ̃is u̾o
sius reb uolet etiam mori. Non enĩ
tam cumulus bonoꝵ iocund ẽẽ potͣ.
quã molesta decessio. Hanc senten¬
tiam significare indet᷑ laconis illa
uox. qui cum rhodius diagoras olĩ¬
pionices nobilis uno die duos filios
suos uictores olimpiȩ uidisset acces¬
sit ad senem & gratulat᷑ morere dia¬
gora inquit. ñ enĩ incelum ascen¬
surus es. magna hec &e nmtũ for¬
tasse greci putant. uł tum potius
putabant. idq qui hoc diagore dix.
ꝑmagnũ existimans tris olympi¬
onicas una ẽ domo ꝓdire. Cunctari
illum diutius inuita fortunȩ obie¬
ctum imitile putabat ipsi. Ego aut̃
tibi quidẽ quod satis eẽt paucis uer¬
bis ut mͥ uidebar uid̃ responderã.¬
Concesseras enĩ nullo imalo mor¬
tuos eẽ. s ob eam causam contendi

Expanded text:
bonorum laude metiens, fidenti anibonorum laude metiens, fidenti animo, si ita res feret, gradietur ad mortem; in qua aut summum bonum aut nullum malum esse cognovimus. secundis vero suis rebus volet etiam mori; non enim tam cumulus bonorum iucundus esse potest quam molesta decessio. hanc sententiam significare videtur Laconis illa vox, qui, cum Rhodius Diagoras, Olympionices nobilis, uno die duo suos filios victores Olympiae vidisset, accessit ad senem et gratulatus: 'morere, Diagora' inquit; non enim in caelum ascensurus es. magna haec, et nimium fortasse, Graeci putant vel tum potius putabant, isque, qui hoc Diagorae dixit, permagnum existimans tris Olympionicas una e domo prodire cunctari illum diutius in vita fortunae obiectum inutile putabat ipsi. Ego autem tibi quidem, quod satis esset, paucis verbis, ut mihi videbar, responderam—concesseras enim nullo in malo mortuos esse—; sed ob eam causam contendi
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Quare si ipsa ratiominꝰ ꝑfi¬
ciet ut mortem negligere possit
at uita acta ꝑficiat ut satis suꝑq
uixisse uideam᷑. Quanquã enim
sensus abierit. tam̃ suminis &e ꝓpͥ¬
is bonis laudis & głe quanuis ñ
sentiant mortui ñ carent. Etsi e¬
nim nichil habet inse gła cur ex¬
pectatur. tam̃ uirtutẽ tanquam
dinis iuditiũ de bonis siquandoẽ
obeam rem beati. Non possũ aut̃
dicere quoquomͦ hoc accipietur ly¬
gurgum solonem legum & publice
disciplie carere gła. Themistoclem
epaminondam bellice uirtutis añ
enim salaminã ipsam neptunus
obruet quã salammi tropei memo¬
riam. priusq boetia leuctra tollent᷑.
quã pugnȩ leutrice gła. multo aut̃
tardius fama deseret curiũ fabricũ
calatinũ. duos scipiones duos affri¬
canos. maximũ. marcellũ. paulũ.
catonẽ. leliũ. innumerabiles alios.
quorũ similitudinem aliquã qui
arripuerit ñ ea fama popłari s u̾a

Expanded text:
bant. quare si ipsa ratio minus perfibant. quare si ipsa ratio minus perficiat, ut mortem neglegere possimus, at vita acta perficiat, ut satis superque vixisse videamur. quamquam enim sensus abierit, tamen suis et propriis bonis laudis et gloriae, quamvis non sentiant, mortui non carent. etsi enim nihil habet in se gloria cur expetatur, tamen virtutem tamquam dinis iudicium de bonis bonum si quob eam rem beati. non possum autem dicere, quoquo modo hoc accipietur, Lycurgum Solonem legum et publicae disciplinae carere gloria, Themistoclem Epaminondam bellicae virtutis. ante enim Salamina ipsam Neptunus obruet quam Salaminii tropaei memoriam, priusque e Boeotia Leuctra tollentur quam pugnae Leuctricae gloria. multo autem tardius fama deseret Curium Fabricium Calatinum, duo Scipiones duo Africanos, Maximum Marcellum Paulum, Catonem Laelium, innumerabilis alios; quorum similitudinem aliquam qui arripuerit, non eam fama populari, sed vera
Abbreviated transcription (Latin):
na corꝑa. Magorũ mas ẽ ñhuma¬
re corꝑa suorũ nisi aferis sint ante
laniata. Inhircania plebs supplicos
alit canes optumates domesticos.
Nobile autẽ genus canum illud
scimus eẽ. s ꝓ sua quisq facultate
parat aquib lanietur eamq op¬
tumã illi ec̃ censent sepulturam.
ꝑmulta alia colligit erhisippus ut
ẽ mom̃i historia curiosus. s ita te¬
tra sunt quedã ut ea fugiat &e re¬
formidet oratio. Totus gͥ hic locus
contennendus ẽ in nobis ñ negle¬
gendus in nr̃is. ita tam̃ ut mortu¬
orum corꝑa nichil sentire uiuis
sentiamꝰ. Quantũ aut̃ consuetu¬
dini fameq dandum sit: idcurẽt
uiui. s idaut intellegant nichil id
ad mortuos ꝑtinere. ẜ ꝓfecto mors
tum equissimo anino oppetit᷑ cũ
siis se laudib uita occidens con
munere. Multa mͥ ipsi admortẽ
tempestiua fuerunt que utinã
potuissem obire.Nichil enim iã
acquirebatur. cumulata erant of-¬
ficia uite cum fortune bella resta¬

Expanded text:
na corpora. Magorum mos est non humana corpora. Magorum mos est non humare corpora suorum, nisi a feris sint ante laniata; in Hyrcania plebs publicos alit canes, optumates domesticos: nobile autem genus canum illud scimus esse, sed pro sua quisque facultate parat a quibus lanietur, eamque optumam illi esse censent sepulturam. permulta alia colligit Chrysippus, ut est in omni historia curiosus, sed ita taetra sunt quaedam, ut ea fugiat et reformidet oratio. totus igitur hic locus est contemnendus in nobis, non neglegendus in nostris, ita tamen, ut mortuorum corpora nihil sentire vivi sentiamus; quantum autem consuetudini famaeque dandum sit, id curent vivi, sed ita, ut intellegant nihil id ad mortuos pertinere. Sed profecto mors tum aequissimo animo oppetitur, suis se laudibus vita occidens consmunere. multa mihi ipsi ad mortem tempestiva fuerunt. quam utinam potuissem obire! nihil enim iam adquirebatur, cumulata erant officia vitae, cum fortuna bella resta
Abbreviated transcription (Latin):
sib apud enniũ tyestes primũ ut
naufragio pereat atreus. Durum
hoc sane talis enim interitus ñ ẽ
sine graui sensu illa inania ipse
summis saxis fixus asꝑis euiscera¬
tus late rependens saxa spargens
tabo sanie & sanguine atro ñ ipsa
saxa magis sensu om̃ia uacabant.
Quam ille latere pendens cui se hic
cruatum censet optare quam ee̾nt
dura si sentirent nulla sine sensu.
Illud uero ꝑquã mane neq sepul¬
crhum quo recipiat habeat portũ
corꝑis ubi remissa humana uita
corpus requiescat malis. Uides qͣn¬
to hec in errore uersent᷑ portum eẽ
corꝑis. & requiescere in sepulero pu¬
tat coortuũ. Magna culpa pelopis
qui ñerudierit filium nec docue¬
rit quatenus ẽet curandũ. S quid
singłorum opinionis anmaduer¬
tam nationũ uarios errores ꝑspi¬
cere cum liceat: Condiunt egiptii
mortuos &e eant seruant domi. Per¬
se etiam circũlitos cera cond̾unt ut
quãmaxime ꝑmaneant diutur-¬

Expanded text:
sibus apud Ennium Thyestes, primum ut sibus apud Ennium Thyestes, primum ut naufragio pereat Atreus: durum hoc sane; talis enim interitus non est sine gravi sensu; illa inania: Ipse summis sa/xis fixus a/speris, evi/sceratus, La/tere pendens, sa/xa spargens ta/bo, sanie et sa/nguine atro— non ipsa saxa magis sensu omni vacabunt quam ille latere pendens, cui se hic cruciatum censet optare. quae essent dura, si sentiret, sunt nulla sine sensu. illud vero perquam inane: Ne/que sepulcrum, quo/ recipiat, ha/beat, portum co/rporis, U/bi remissa huma/na vita co/rpus requiesca/t malis. vides, quanto haec in errore versentur: portum esse corporis et requiescere in sepulcro putat mortuum; magna culpa Pelopis, qui non erudierit filium nec docuerit, quatenus esset quidque curandum. Sed quid singulorum opiniones animadvertam, nationum varios errores perspicere cum liceat? condiunt Aegyptii mortuos et eos servant domi; Persae etiam cera circumlitos condunt, ut quam maxime permaneant diutur
Abbreviated transcription (Latin):
rem aut quandui ille erit hector.
Melius accius &e aliquando sapi¬
ens achilles immo enimuꝰ corpus
priamo reddidi. hectorem abstuli.
Non gͥ hectora traxisti s corpus qd̾
fuerat hectoris. ecce alius exorit᷑ e
t̾ra qui matrem dormire ñ sinat.
Mat̾ te appello tu que curam som¬
no suspenso leuas neq te mei mise¬
ret surge & sepeli natum. Hec cũ
p̃sis &e flebilib modis qui totis
theatris mesticiam inferunt conci¬
nuntur difficile ẽ ñ eos qui inhu¬
mati sint miseros iudicare. Prius
quã fere uolueresq metuit ne la¬
ceratis mbris minus bene utatur
ne combustis ñ extimescit neu reli¬
quias semiassi reis denudatis ossibꝰ
ꝑt̾ram saniȩ delibutas fide diuexa¬
rier. Non intellego quid metuat
cum tam bonos septenarios fun¬
dat ad tibiam. Tenendum ẽ gͥ nicħ
curandum eẽ post mortem cũ mul¬
ti mimicos etiam mortuos ponun¬
tur:execratur luculentis sane uer¬

Expanded text:
rem, aut quam diu ille erit Hector? rem, aut quam diu ille erit Hector? melius Accius et aliquando sapiens Achilles: Immo enimvero co/rpus Priamo re/ddidi, Hectora a/bstuli. non igitur Hectora traxisti, sed corpus quod fuerat Hectoris. ecce alius exoritur e terra, qui matrem dormire non sinat: Mate/r, te appello, tu/, quae curam so/mno suspensa/m levas, Neque te/ mei miseret, su/rge et sepeli na/tum—! haec cum pressis et flebilibus modis, qui totis theatris maestitiam inferant, concinuntur, difficile est non eos qui inhumati sint miseros iudicare. prius qua/m ferae volucre/sque— metuit, ne laceratis membris minus bene utatur; ne combustis, non extimescit. Neu re/liquias seme/sas sireis de/nudatis o/ssibus Per te/rram sanie de/libutas foe/de divexa/rier— non intellego, quid metuat, cum tam bonos septenarios fundat ad tibiam. Tenendum est igitur nihil curandum esse post mortem, cum multi inimicos etiam mortuos poeniuntur. exsecratur luculentis sane ver
Abbreviated transcription (Latin):
cus asꝑius. ꝓicis eius sit inhuma¬
tum. Tum amici uolucrib ne &
feris: Minime uͦ inquit s bacillũ
ꝓpt᷑ me quo abigã penitote. Quid
poteris illi: non enĩ senties. Quid gͥ
mͥ ferarũ laniat᷑ oberit nichil sen¬
tienti: p̾clare anaxagoras. Qui cũ
lamsaci moreretur querentib ami¬
cis uellet ne clazomenas inpatriã
siquid accidisset auferri nichil ne¬
cesse ẽ inquit. Undiq enĩ ad infe¬
ros tantundẽ inȩ ẽ. Totaq de ratio¬
ne humationis unũ tenendum ẽ
ad corpus illam ꝑtinere siue occi¬
derit animus siue uigeat. In corꝑe
aut᷑ ꝑspicuum ẽ. uł extincto animo
uł elapso nullũ residere sensũ. sed
plena erroꝵ sunt om̃ia. Trahit he¬
ctotem ad currum religatũ achilles
lacerari eum &e sentire credo putat.
Ergo hic ulciscitur. ut quide sibi
uidetur. at illa sicut acerbissimã
rem meret uidi uidere quod me
passa eger rume. Hectorem curro
quadriiugo raptarier. quẽ hecto¬

Expanded text:
cus asperius: proici se iussit inhumacus asperius: proici se iussit inhumatum. tum amici: volucribusne et feris? minime vero inquit, sed bacillum propter me, quo abigam, ponitote. qui poteris? illi, non enim senties. quid igitur mihi ferarum laniatus oberit nihil sentienti? praeclare Anaxagoras, qui cum Lampsaci moreretur, quaerentibus amicis, velletne Clazomenas in patriam, si quid accidisset, auferri, nihil necesse est inquit, undique enim ad inferos tantundem viae est. totaque de ratione humationis unum tenendum est, ad corpus illam pertinere, sive occiderit animus sive vigeat. in corpore autem perspicuum est vel extincto animo vel elapso nullum residere sensum. Sed plena errorum sunt omnia. trahit Hectorem ad currum religatum Achilles: lacerari eum et sentire, credo, putat. ergo hic ulciscitur, ut quidem sibi videtur; at illa sicut acerbissimam rem maeret: Vidi/, videre quo/d me passa aege/rrume, Hecto/rem curru qua/driiugo rapta/rier. quem Hecto
Abbreviated transcription (Latin):
puratis tuis. theodori quidẽ nichil
intest numine an fublime putes¬
cat. Cuuis hoc dicto ammoneor ut
aliquid etiam de humatione & sepu¬
ltura dicendũ existimemꝰ. Rem nõ
difficilem. his p̃sertim cognitis que
de nichil sentiendo paulo ante dic¬
ta sunt. dequa socrates quidẽ quid
senserit apparet meo libro in quo
moritur de quo iam tam multa
diximus. Cum enĩ de inmortalita¬
te animorũ disputauisset etiã mo¬
riendi tempiis urgeret rogatus a
critone quemadmodũ sepeliri uel¬
let. multam uͦ inquit oꝑam ami¬
ci frustra consumpsi. Critoni enĩ
nr̃o non ꝑsuasi me hinc auolatur
neq me quicquã relicturũ. Uerũ
tam̃ crito si me assequi potueris aut
sicubi nactus eris ut tͥ uidebitur
sepelito. Sed mͥ crede nemo me ue¬
strũ cum hinc excessero consequet᷑.
Preclare id quidẽ qui &e amico ꝑmi¬
serit. & se ostenderit de hoc toto ge¬
nere nichil laborare. Durior dioge¬
nes ⁊ is quidem sentiens. s ut cyni¬

Expanded text:
puratis tuis: Theodori quidem nihil puratis tuis: Theodori quidem nihil interest, humine an sublime putescat. Cuius hoc dicto admoneor, ut aliquid etiam de humatione et sepultura dicendum existimem, rem non difficilem, is praesertim cognitis, quae de nihil sentiendo paulo ante dicta sunt. de qua Socrates quidem quid senserit, apparet in eo libro in quo moritur, de quo iam tam multa diximus. cum enim de inmortalitate animorum disputavisset et iam moriendi tempus urgeret, rogatus a Critone, quem ad modum sepeliri vellet, multam vero inquit operam, amici, frustra consumpsi; Critoni enim nostro non persuasi me hinc avolaturum neque mei quicquam relicturum. verum tamen, Crito, si me adsequi potueris aut sicubi nanctus eris, ut tibi videbitur, sepelito. sed, mihi crede, nemo me vestrum, cum hinc excessero, consequetur. praeclare is quidem, qui et amico permiserit et se ostenderit de hoc toto genere nihil laborare. durior Diogenes, et is quidem eadem sentiens, sed ut Cyni
Abbreviated transcription (Latin):
scribant. cato sepe alacris meum lo¬
cum ꝓfectas unde redituras se ñ ar¬
bitrarent᷑. Pari animo lacedemonii
inter mopilis occiderunt in quo si¬
monides. Dic hospes sparte nos te
hic uidisse iacentis dum scĩs patͥe
legib obsequim᷑. Quid ille dixit se¬
midea dixit. ꝑgite ammo forti la¬
cedemonii. hodie apud inferos for¬
tasse cenabimꝰ. Fuit hec gens fortis
dum ligurgi leges uigebant. equib
imus cum ꝑses hostis in colloquio
dixisset glorians solem p̾iaculorũ
multitudine &e sagitarũ mudebi
commemoro qualis tandem lacena
que cũ filiũ suũ inꝓeliũ misisset.
et int̾fectũ audisset. iccirco inquit
genuerã ut eẽt qui ꝓpria morte ñ
dubitaret occumbere. Esto fortes ⁊
duris parteate magnam habet ui
rei .p. disciplina. Quid cyreneũ the¬
odorum. philosophũ non ignobilẽ
nonne miamur: Cui cũ lisimacꝰ
rex crucem minaretur: istis queso
inquit horribilia minitare pur¬

Expanded text:
scribat Cato saepe alacris in eum loscribat Cato saepe alacris in eum locum profectas, unde redituras se non arbitrarentur? pari animo Lacedaemonii in Thermopylis occiderunt, in quos Simonides: Dic, hospes, Spartae nos te hic vidisse iacentis, Dum sanctis patriae legibus obsequimur. quid ille dux Leonidas dicit? pergite animo forti, Lacedaemonii, hodie apud inferos fortasse cenabimus. fuit haec gens fortis, dum Lycurgi leges vigebant. e quibus unus, cum Perses hostis in conloquio dixisset glorians: solem prae iaculorum multitudine et sagittarum non videbitcommemoro: qualis tandem Lacaena? quae cum filium in proelium misisset et interfectum audisset, idcirco inquit genueram, ut esset, qui pro patria mortem non dubitaret occumbere. Esto: fortes et duri Spartiatae; magnam habet vim rei p. disciplina. quid? Cyrenaeum Theodorum, philosophum non ignobilem, nonne miramur? cui cum Lysimachus rex crucem minaretur, istis, quaeso inquit ista horribilia minitare pur
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ut affirmet tenet ad extremũ.
Nos aut̃ teneamꝰ ut nicħil censeamꝰ
eẽ malũ quod sit a natura datũ
om̃ib intellegamꝰq si mors malũ
sit ẽẽ sempit̾nũ. Nam uite misere
mors fons ee uidetur.Mors si ẽ mise¬
ra: finis ẽẽ nullus pot̃. S: quid ego
socratem & autheramenẽ p̾stantes
uiros iurtutis & sapientie gła com¬
memoro. cũ lacedemonꝰ quidã cuiꝰ
ne nom̃ quidem ꝓditum ẽ mortẽ
tantoꝑe contemserit ut cũ ad eam
duceret᷑ damnatꝰ ab ep̃horis &e esset
uultu hilari atq leto dixissetq ei
quidam inimicus contempnis ne
leges ligurgi. responderit. Ego uͦ illi
maximã gram habeo qui me ea pe¬
na multauerit. qua sine mutatiõe
& sine uersura possem dissoluere. O
uirũ sparta dignũ ut mͥ quidẽ qui
tam magno animo fuerit innocens
damnatꝰ et̃ uideat᷑. lalis innumera¬
bilis ña ciuitas tulte. S qͥd duces
& principes nominẽ cum legiones

Expanded text:
nihil ut adfirmet, tenet ad extremum; nihil ut adfirmet, tenet ad extremum; nos autem teneamus, ut nihil censeamus esse malum, quod sit a natura datum omnibus, intellegamusque, si mors malum sit, esse sempiternum malum. nam vitae miserae mors finis esse videtur; mors si est misera, finis esse nullus potest. Sed quid ego Socratem aut Theramenem, praestantis viros virtutis et sapientiae gloria, commemoro, cum Lacedaemonius quidam, cuius ne nomen quidem proditum est, mortem tantopere contempserit, ut, cum ad eam duceretur damnatus ab ephoris et esset voltu hilari atque laeto dixissetque ei quidam inimicus: contemnisne leges Lycurgi? , responderit: ego vero illi maximam gratiam habeo, qui me ea poena multaverit, quam sine mutuatione et sine versura possem dissolvere. o virum Sparta dignum! ut mihi quidem, qui tam magno animo fuerit, innocens damnatus esse videatur. talis innumerabilis nostra civitas tulit. sed quid duces et principes nominem, cum legiones
Abbreviated transcription (Latin):
rem. temptarem etiam summi re¬
gis qui maximas copias duxit ad
troiam ⁊ulixis ysiphiq pruden¬
tiam. nec obeam rem cum hec exqͥ¬
rerem sicut hic faciebã capite dam¬
nater. Ne uos quidẽ uidices hui qͥ
me absoluistis mort̾e timueritis.
Nec enĩ cuiquã bono mali quicqua
euenire pot̾.nec uiuo nec mortuo.
nec unquã eius res adis inmortalib
negligentur. nec mͥ ipsi hoc accidit
fortuito. nec uͦ ego his aquib: accusa¬
tus aut aquib condemnat᷑ sum ha¬
beoquod succenseam nͥ quodmͥ noce¬
re se crediderunt &e hec quidẽ hoc mͦ.
Nichil aut̃ melius extimo. S tempꝰ
est inqͥt iam hinc abire me ut mori¬
ar: uos ut uitã agatis utrum aut̃ fit
melius dii inmortales sciunt. homi¬
nem quidẽ scire arbitror neminẽ. Ne
ego aut paulo hunc animũ malim
quam eorũ om̃ium fortunas qui de
hoc tudicauerunt. Et si quod pͣter dõs
negat scire quenquã idscit ipse utrũ
sit meliꝰ. nam dixit ante s suũ illud

Expanded text:
rem! temptarem etiam summi rerem! temptarem etiam summi regis, qui maximas copias duxit ad Troiam, et Ulixi Sisyphique prudentiam, nec ob eam rem, cum haec exquirerem sicut hic faciebam, capite damnarer.—Ne vos quidem, iudices i qui me absolvistis, mortem timueritis. nec enim cuiquam bono mali quicquam evenire potest nec vivo nec mortuo, nec umquam eius res a dis inmortalibus neglegentur, nec mihi ipsi hoc accidit fortuito. nec vero ego is, a quibus accusatus aut a quibus condemnatus sum, habeo quod suscenseam, nisi quod mihi nocere se crediderunt.” et haec quidem hoc modo; nihil autem melius extremo: sed tempus est inquit iam hinc abire, me, ut moriar, vos, ut vitam agatis. utrum autem sit melius, dii inmortales sciunt, hominem quidem scire arbitror neminem. Ne ego haud paulo hunc animum malim quam eorum omnium fortunas, qui de hoc iudicaverunt. etsi, quod praeter deos negat scire quemquam, id scit ipse utrum sit melius—nam dixit ante—, sed suum illud,
Abbreviated transcription (Latin):
sensus extinguit᷑ morsq: somno
similis ẽ ei. qui ĩmunquã etiam
siue uisis somniorũ pacatissimã
quietem affert. Dii boni qͥd lucri
ẽ emori aut quã multi dies reꝑiri
possunt qui tali nocti anteponan¬
tur cui similis futura ẽ ꝑpetuitas
om̃is consequentis temꝑis qͥs me
beatior: sinuera sunt que dicunt᷑
migrationẽ ẽẽ mortẽ in eas horas
quas qui e uita excesserunt inco¬
lunt. id multo iambeatuis ẽ te cũ
abhis qui se uidicũ numero hab̾i
uolunt. euaseris ad eos uenire qui
uere uidices appellent᷑. Minoen. Ra¬
damanthũ. aiacem. triptolemũ.
conuenireq eosqui iuste cum fide
iuxerint. hec ꝑegrinatio mediocͥs
uobis uideri pot: ut uero colloqͥ
cum orpheo museo homero hesiodo.
liceat quanti tandem estimatis. Eqͥ¬
dem sepe emori si fieri posset uellẽ.
& ea que dico mͥ liceret inuenire. On¬
ta delectatione autem afficerer cum
palamedem. cum aiacem cum alios
iuditio iniquorũ uentos conueni¬

Expanded text:
sensus extinguitur morsque ei somno sensus extinguitur morsque ei somno similis est, qui non numquam etiam sine visis somniorum placatissimam quietem adfert, di boni, quid lucri est emori! aut quam multi dies reperiri possunt, qui tali nocti anteponantur! cui si similis est perpetuitas omnis consequentis temporis, quis me beatior? sin vera sunt quae dicuntur, migrationem esse mortem in eas oras, quas qui e vita excesserunt incolunt, id multo iam beatius est. tene, cum ab is, qui se iudicum numero haberi volunt, evaseris, ad eos venire, qui vere iudices appellentur, Minoem Rhadamanthum Aeacum Triptolemum, convenireque eos qui iuste et cum fide vixerint— haec peregrinatio mediocris vobis videri potest? ut vero conloqui cum Orpheo Musaeo Homero Hesiodo liceat, quanti tandem aestimatis? equidem saepe emori, si fieri posset, vellem, ut ea quae dico mihi liceret invisere. quanta delectatione autem adficerer, cum Palamedem, cum Aiacem, cum alios iudicio iniquo circumventos conveni
Abbreviated transcription (Latin):
obdixisset reliquũ sic ẽ poculo e¬
iecit ut id resonaret. Quo sonitu
reddito arridens ꝓpino inqͥt hoc
pulcro cricie. qui in eo fuerat tet᷑¬
rimus. Greci enĩ inconuiuiis so¬
lent nomiare cui poculu tradi¬
turi sint. Lusit uir egregiꝰ extre¬
mo sp̃u cũ iam p̾cordiis concep¬
tam mortẽ contineret. uereq es
qui uenenũ p̃bibetat mortem eam ẽ
auguratꝰ que breui consecuta ẽ Qs
hanc maxinri animi equitatẽ in
ipsa morte laudaret si malũ mortẽ
uidicaret. Uadit enĩ in eundem car¬
cerem atq in eundẽ paueis postan¬
nis scyphũ socrates eodem scelere
iudicũ qui tyrannorũ ENEΑ MΕ¬
NNC. Que est gͥ euis oratio qua fac̃
eum plato usũ apudices tam mor¬
te multatũ: Magna me inquit
spes tenet uidices bene mͥ euenire.
qͦd mittar ad mortẽ. Necesse ẽ enim
sic alterum de duob ut aut sensꝰ
om̃ino om̃s mors auferat aut in a¬
lium quendã locum exhis locis
morte migret᷑. Quam obrem siue

Expanded text:
obduxisset, reliquum sic e poculo eobduxisset, reliquum sic e poculo eiecit, ut id resonaret, quo sonitu reddito adridens propino inquit hoc pulchro Critiae, qui in eum fuerat taeterrimus. Graeci enim in conviviis solent nominare, cui poculum tradituri sint. lusit vir egregius extremo spiritu, cum iam praecordiis conceptam mortem contineret, vereque ei, cui venenum praebiberat, mortem eam est auguratus, quae brevi consecuta est. Quis hanc maximi animi aequitatem in ipsa morte laudaret, si mortem malum iudicaret? vadit enim in eundem carcerem atque in eundem paucis post annis scyphum Socrates, eodem scelere iudicum quo tyrannorum Theramenes. quae est igitur eius oratio, qua facit eum Plato usum apud iudices iam morte multatum? magna me inquit “spes tenet, iudices, bene mihi evenire, quod mittar ad mortem. necesse est enim sit alterum de duobus, ut aut sensus omnino omnes mors auferat aut in alium quendam locum ex his locis morte migretur. quam ob rem, sive
Abbreviated transcription (Latin):
mortua ẽ: ꝓuecta ȩtate mortua ẽ.
Que uͦ occidente sole decrepita: eo
magis si etiam solticiali die confer
nrãm longissimã etatem cum et̃¬
nitate in eadẽ ꝓpe modũ breuitate
qua ille bestiole repperiem᷑. Contẽ¬
pnamꝰ gͥ om̃is meptias. Quod enĩ
leuꝰ huc leuitati nom̃ imponã:¬
totamq uim bñ uiuendi in ani¬
mi robore ac magnitudine. & in
omĩum rerũ humanarũ contemp¬
tione aut despitientia⁊ in om̃i uir¬
nunc quidẽ cogitationib molesti
ssimis effeminam᷑: ⁊ fiante mors
aduentet quã caldeorũ ꝓmissa cõ¬
secuti sumꝰ spoliati magnis quibꝰ¬
dam bonis illusi destitutiq uide¬
amur. Quod si expectando &e desi¬
derando pendemꝰ animis crucia
fecto nulla reliqua cura nulla sol¬
ctat theramenes quã elatoanimo¬
ẽ⁊⁊ si enĩ flemꝰ cum legimꝰ tam̃ nõ
miserabilit̃ uir clarus emorit qͥ
cum coniectus in carcerẽ .xcc. ius¬
su tirannoꝵ uenenũ ut sitiens

Expanded text:
mortua est, prouecta aetate mortua est; mortua est, prouecta aetate mortua est; quae uero occidente sole, decrepita. Et magis etiam si solstitiali die. Confer ram longissimam aetatem cum aeternitate: in eadem propemodum brevitate qua illae bestiolae reperiemur. Contemnamus igitur omnis ineptias—quod enim levius huic levitati nomen inponam?—totamque vim bene vivendi in animi robore ac magnitudine et in omnium rerum humanarum contemptione ac despicientia et in omni virnunc quidem cogitationibus mollissimis effeminamur, ut, si ante mors adventet, quam Chaldaeorum promissa consecuti sumus, spoliati magnis quibusdam bonis illusi, destitutique videamur. Quod si exspectando, et desiderando pendemus animis, cruciamest, quo confecto, nulla reliqua cura, nulla solctat Theramenes, quaest! etsi enim flemus, cum legimus, tamen non miserabiliter vir clarus emoritur: qui cum coniectus in carcerem triginta iussu tyrannorum venenum ut sitiens
Abbreviated transcription (Latin):
uitate. hic aut̃ iam sꝑabat mag¬
na quib frui ceꝑat ad id quide in
ceteris reb meluis putat᷑ aliquã
partẽ quã nullam attingere cur in
inuita secus quanquã ñ male ait
callimachus multo sepius lacrimas¬
se priamũ quã troillũ. Eorũ aut̃ qͥ
exacta etate moruint᷑. fortuna lau¬
datur. curnã reor nullis si uita lõ¬
gior daret᷑ posset ẽẽ iucundior: N¬
chil enim ẽ ꝓfecto hominis pru¬
dentia dulcius quã ut cetera aufe¬
rat. Affert certe senectus. que uͦ ȩtas
longa ẽ aut quid homini omino
longum: ñne mͦ pueros. mͦ adu¬
lescentes in cursu a t̾go insequens.¬
nec opmantis assecuta ẽ senectus: s
quia ultra nichil habemꝰ hoc longũ
dicimꝰ. Om̃ia ista ꝑinde ut cuiq
data sunt ꝓrata parte auita longͣ
aut breui addicunt᷑. Aprid hispa¬
nim fluuiũ qui ab erope parde in
pontũ influit. aristoteles ait bestio¬
las quasdam nascique unũ diem
uiuant. Ex his gͥ hora octaua que

Expanded text:
vitatem; hic autem iam sperabat magvitatem; hic autem iam sperabat magna, quibus frui coeuperat. at id quidem in ceteris rebus melius putatur, aliquam partem quam nullam attingere: cur in vita secus? quamquam non male ait Callimachus multo saepius lacrimasse Priamum quam Troilum. eorum autem, qui exacta aetate moriuntur, fortuna laudatur. cur? nam, reor, nullis, si vita longior daretur, posset esse iucundior; nihil enim est profecto homini prudentia dulcius, quam, ut cetera auferat, adfert certe senectus. Quae vero aetas longa est, aut quid omnino homini longum? nonne Mo/do pueros, modo a/dulescentes i/n cursu a tNec opinantes assecuta est senectus? Si, quia nihil ultra habemus, hoc longum dicimus; omnia ista, perinde ut cuique data sunt pro rata parte aut uita longa aut breui abducuntur. Apud Hypanum fluuium, qui ab Europae parte in Pontum fluit, Aristoteles ait bestiolas quasdam nasci quae unum diem uiuant. Ex his igitur hora octaua quae
Abbreviated transcription (Latin):
leuiorẽ faciunt: somni similli
ne sues quidem iduelint ñ mͦ ipse.
Endymion uero si fabulas audire
uolumꝰ. ut nescio quando in lat¬
mo ordormiuit.qui ẽ mons cariȩ.
ñdum opmor ẽ exꝑrectus. Nũ gͥ
eum curare censes cum luna labo¬
ret aqua consopitꝰ putat᷑. ut eum
dormientem oscularet᷑. Quid cri¬
ret aut̃ qui ne sentit quidẽ. Ha¬
bes somnũ imaginẽ mortis eãq
cotidie indius. Et dubitas quin
sensus in morte nullus sit cũ eiꝰ
simulacro uideas ẽẽ nullũ sensũ:
Pellent᷑ gͦ iste ineptie pene amles
ante tempꝰ mori miserũ eẽ. quod
tandem tempꝰ naturȩ ne ad ea qͥ¬
dem dedit usuram uite tanquã
pecumȩ nulla p̾stituta die. Quid
ẽ gͥ quod que rare si repetit cũ uult:
ea enĩ conditione acceꝑas idem si
puer pariuis occidit ȩquo animo
ferendũ putant. si u̾o in cunis ne
querendũ quide. atqui ab hoc acer¬
bius exegit natura quod dederat.
Nondũ gustauerat in qͥt uite sua¬

Expanded text:
leviorem faciunt, somni simillimleviorem faciunt, somni simillimne sui quidem id velint, non modo ipse. Endymion vero, si fabulas audire volumus, ut nescio quando in Latmo obdormivit, qui est mons Cariae, nondum, opinor, est experrectus. num igitur eum curare censes, cum Luna laboret, a qua consopitus putatur, ut eum dormientem oscularetur? quid curet autem, qui ne sentit quidem? habes somnum imaginem mortis eamque cotidie induis: et dubitas quin sensus in morte nullus sit, cum in eius simulacro videas esse nullum sensum? Pellantur ergo istae ineptiae paene aniles, ante tempus mori miserum esse. quod tandem tempus? naturaene? at ea quidem dedit usuram vitae tamquam pecuniae nulla praestituta die. quid est igitur quod querare, si repetit, cum volt? ea enim condicione acceperas. Idem, si puer parvus occidit, aequo animo ferendum putant, si vero in cunis, ne querendum quidem. atqui ab hoc acerbius exegit natura quod dederat. nondum gustaverat, inquit, vitae sua
Abbreviated transcription (Latin):
si ad decem milia annoꝵ gentem
aliquã urbem nr̃am potitura pu¬
temus. Quia tanta caritas patriȩ
est. ut eam ñ sensu nr̃o s salute ip¬
siuis metiamur. Itaq ñ mͦ ñ dẽt̾ret
sapientem mors. que ꝓpt̾ incertos
motus cotidie inminet ꝓpt̾ bre¬
uitatem uite nunquã pot̾ lon¬
ge abesse. Quo minꝰ inom̃e tempꝰ
rei .p. suisq consulat. ut posterita¬
tem ipsam cuius sensũ habiturꝰ
ñ sit ad se putet ꝑtinere. Quare li¬
cet etiam mortalem eẽ animam
iudicantẽ ȩtna moliri. Nam głȩ
cupiditate quam sensurꝰ ñ sit. s
uirtutis quẽ necessario gła etiã¬
si tu id non agas consequat᷑. Na¬
tura uero sic se habet. ut quomͦ i
nitiũ nobis rerũ om̃ium ortus
nr̃ afferat. sic ęxitũ mors. Ut nicħ
ꝑtinint ad nos ante ortũ. sic nichil
post mortem ꝑtinebit. In quo qͥd
pot᷑ eẽ mali. cũ mors nec ad uiuos
c ꝑtineat. nec ad mortuos. Alteri nul¬
li sunt: alteros ñ attinget. Quã qͥ

Expanded text:
si ad decem milia annorum gentem si ad decem milia annorum gentem aliquam urbe nostra potituram putem? quia tanta caritas patriae est, ut eam non sensu nostro, sed salute ipsius metiamur. itaque non deterret sapientem mors, quae propter incertos casus cotidie imminet, propter brevitatem vitae numquam potest longe abesse, quo minus in omne tempus rei p. suisque consulat, cum posteritatem ipsam, cuius sensum habiturus non sit, ad se putet pertinere. quare licet etiam mortalem esse animum iudicantem aeterna moliri, non gloriae cupiditate, quam sensurus non sis, sed virtutis, quam necessario gloria, etiamsi tu id non agas, consequatur. Natura vero si se sic habet, ut, quo modo initium nobis rerum omnium ortus noster adferat, sic exitum mors, ut nihil pertinuit ad nos ante ortum, sic nihil post mortem pertinebit. in quo quid potest esse mali, cum mors nec ad vivos pertineat nec ad mortuos? alteri nulli sunt, alteros non attinget. quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
tis scipiones hispania uidisset pau¬
lum & geminiũ cannȩ. Uenusia
marcellũ. latina albinũ. lucani gͣc¬
cum. Nunqͥs horũ miser hodie : ne
tum quidem post sp̃m extremũ.
nec enĩ pot̾ miser quisquã ẽẽ sensu
ꝑemto. At ipsum odiosum ẽ sine sẽ¬
su eẽ. Odiosum si id eẽt carere. Cũ uͦ
ꝑspicuũ sit nichil posse in eo ẽẽ qui
ipse ñ sit quid pot̾ eẽ ineo odiosũ
qui nec careat nec sentiat: quanqͣ
hoc quis nimis sepe. s eo qͦd inhoc
inẽ om̃is animi contractio ex me¬
tu mortis. Qui enĩ satis uiderit id
quod ẽ luce clarius animo ⁊ corꝑe
consumpto. totoq animante dele¬
to:⁊ facto interitu uniuerso illud a¬
nimal quod fuerit factum ẽẽ nichil.
Is plane ꝑspicice int̾ ippocentaurũ
qui nunquã fuerit. & regem agam̃¬
nonẽ nichil int̾esse nec pluris nũc
facere .m. camillũ hoc ciuuile bellĩ
quam ego illo uisio fecerim roma
captam. cur igitur & camillus

Expanded text:
tis Scipiones Hispania vidisset, Pautis Scipiones Hispania vidisset, Paulum et Geminum Cannae, Venusia Marcellum, Litana Albinum, Lucani Gracchum. num quis horum miser hodie? ne tum quidem post spiritum extremum; nec enim potest esse miser quisquam sensu perempto. 'At id ipsum odiosum est, sine sensu esse.' odiosum, si id esset carere; cum vero perspicuum sit nihil posse in eo esse qui ipse non sit, quid potest esse in eo odiosum qui nec careat nec sentiat? quamquam hoc quidem nimis saepe, sed eo quod in hoc inest omnis animi contractio ex metu mortis. qui enim satis viderit, id quod est luce clarius, animo et corpore consumpto totoque animante deleto et facto interitu universo illud animal, quod fuerit, factum esse nihil, is plane perspiciet inter Hippocentaurum, qui numquam fuerit, et regem Agamemnonem nihil interesse, nec pluris nunc facere M. Camillum hoc civile bellum, quam ego illo vivo fecerim Romam captam. Cur igitur et Camillus
Abbreviated transcription (Latin):
re te sentias. etiam si id facile pacia¬
re. carere in morte ñ dicit᷑. nec enĩ
ẽẽt dolendũ. Dicitur illud bono ca¬
rere quod ẽ malii. s ne uiuus quid̃
bono caret si eo ñ indiget. s in uiuo¬
tam̃ intelligi pot̾ regno te carere.¬
dici aut̃ hoc inte satis subtilit̾ nõ
pot̾. Posset in tarquinio cũ regno
ẽẽt expulsus. at in mortuo ne in¬
telligi quidẽ. Carere enĩ sentientis
ẽ. nec sensus in mortuo. nec carere
quidem gͥ inmortuo ẽ. Quanquã
quid opus ẽ in hoc philosophari
cũ rem ñ magnoꝑe philosophia
egere uideamus: quotiens ñ mͦ
ductores nr̃i . s uniuersi etiã exer¬
citus ad ñ dubiam mortẽ concurre¬
rint. Que quidẽ sitimeret᷑. ñ luciꝰ
brutus arcens eũ reditu tirannũ
quem ipse expulerat in p̾lio conci¬
disset. Nam cum latinis deceitans
pat̾ decius cum etrucis filius cum
pẏrro nepos se hostium telis obie¬
cissent. ñ uo bello ꝓpatria caden¬

Expanded text:
re te sentias, etiamsi id facile patiare te sentias, etiamsi id facile patiare. ita carere in morte non dicitur; nec enim esset dolendum; dicitur illud: bono carere, quod est malum. sed ne vivus quidem bono caret, si eo non indiget; sed in vivo intellegi tamen potest regno te carere—dici autem hoc in te satis subtiliter non potest; posset in Tarquinio, cum regno esset expulsus—: at in mortuo ne intellegi quidem. carere enim sentientis est; nec sensus in mortuo: ne carere quidem igitur in mortuo est. Quamquam quid opus est in hoc philosophari, cum rem non magnopere philosophia egere videamus? quotiens non modo ductores nostri, sed universi etiam exercitus ad non dubiam mortem concurrerunt! quae quidem si timeretur, non Lucius Brutus arcens eum reditu tyrannum, quem ipse expulerat, in proelio concidisset; non cum Latinis decertans pater Decius, cum Etruscis filius, cum Pyrrho nepos se hostium telis obiecissent; non uno bello pro patria caden
Abbreviated transcription (Latin):
hec uis habuit ñ habet desiderat
requirit indiget: hec opinor incõ¬
moda sunt carentis. Caret ocłis odi¬
osa cecitas liberis orbitas. Ualet
hoc inuiuis mortuorũ aut̃ ñ mͦ
uite cõmodis. s ne uita quidẽ ip¬
sa quisquam caret. De mortuis lo
quiddixerit: Certe nemo quid ita
quia cum id ñ habeas quod tͥ nec
usu nec natura sit aptũ ñ carcas ĩ¬
si sentias te ñ habere. Hoc p̃mendũ
ctiamatq etiã c̃ arguendũ confir-¬
mato illo dequo si mortales anumi st̃
dubitare ñ possumꝰ. quin tantꝰ inte
interitus inmorte si ut neminima
quidem suspitio sensus relinquat᷑:¬
Hoc gͥ ꝓbe stabilito ⁊ fixo. illud ex¬
cutiendum ẽ ut sciat᷑ quid sit care¬
re ne relinquat᷑ aliquis erroris in
uerbo. Carere gͥ hoc significat egere
in carendo. nisi cum sic tanquã in
febre dicitur. alia quada notione
uerbi. Dicitur enĩ alio mͦ etia care¬
re cum aliquid ñ habeas ⁊ ñ habe¬

Expanded text:
haec vis: habuit, non habet; desiderat haec vis: habuit, non habet; desiderat requirit indiget. haec, opinor, incommoda sunt carentis: caret oculis, odiosa caecitas; liberis, orbitas. valet hoc in vivis, mortuorum autem non modo vitae commodis, sed ne vita quidem ipsa quisquam caret. de mortuis loqquis id dixerit? certe nemo. quid ita? quia, cum id non habeas quod tibi nec usu nec natura sit aptum, non careas, etiamsi sentias te non habere. hoc premendum etiam atque etiam est et urguendum confirmato illo, de quo, si mortales animi sunt, dubitare non possumus, quin tantus interitus in morte sit, ut ne minima quidem suspicio sensus relinquatur—hoc igitur probe stabilito et fixo illud excutiendum est, ut sciatur, quid sit carere, ne relinquatur aliquid erroris in verbo. carere igitur hoc significat: egere in carendo, nisi cum sic tamquam in febri dicitur alia quadam notione verbi. dicitur enim alio modo etiam carere, cum aliquid non habeas et non habe
Abbreviated transcription (Latin):
lum gessisset. ñ imparatꝰ arma sum¬
psisset. ñ domum reliquisset. ñ ex
italia fugisset. ñ exercitu amisso nu¬
dus in seruorũ ferrum & manus in¬
cidisset. Non liberi defleti. non for¬
tune om̃s auictorib possiderent᷑ qͥ
si mortem tum obisset inamplissi¬
mis fortunis occidisset. Is ꝓpagati¬
one uite quot quantas quam incredi¬
bilis hausit calamitates: Hec morte ef¬
fugiuntur etiam si ñ inuenerunt
tam̃ quia possunt euenire. S homi¬
nes ca sibi accidere posse ñ cogitant
metelli sꝑat sibi quisq fortuna. ꝓ¬
inde quasi ut plures fortunati sint
quã infelices aut certi quicquã sit
in reb humanis aut spare sit pru¬
dentius quam timere. S hoc ipsũ
concedat᷑ bonis reb homines mor¬
te priuari. Ergo etiam carere mor¬
tuos uite cõmodis idq ẽẽ miserũ
certe ita dicant necesse ẽ. An pot is
qui ñẽ re ulla carere: Triste emmẽ
nom̃ ipsum carendi quia subicit᷑

Expanded text:
lum gessisset, non inparatus arma sumlum gessisset, non inparatus arma sumpsisset, non domum reliquisset, non ex Italia fugisset, non exercitu amisso nudus in servorum ferrum et manus incidisset, †non liberi defleti, non fortunae omnes a victoribus possiderentur. qui, si mortem tum obisset, in amplissimis fortunis occidisset, is propagatione vitae quot, quantas, quam incredibilis hausit calamitates! haec morte effugiuntur, etiamsi non evenerunt, tamen, quia possunt evenire; sed homines ea sibi accidere posse non cogitant: Metelli sperat sibi quisque fortunam, proinde quasi aut plures fortunati sint quam infelices aut certi quicquam sit in rebus humanis aut sperare sit prudentius quam timere. Sed hoc ipsum concedatur, bonis rebus homines morte privari: ergo etiam carere mortuos vitae commodis idque esse miserum? certe ita dicant necesse est. an potest is, qui non est, re ulla carere? triste enim est nomen ipsum carendi, quia subicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tes nepotes in rogum imposuert.
primum tanta ꝓgenie orbatum
cum in aram confugisset hostilis
manus interemit. hic si uuris fi¬
liis incolumi regno accidisset astan¬
te ope barbarica tectis celatis laque¬
atis. utrum tandem abonisan a
malis discessisset: cum ꝓfecto uide¬
retur abonis at certe ci melius eue¬
nisset nec tam flebilit̾ illa canerẽt.
hec omia uidi inflamari priamo
uitam euitari. souis arã sanguine
tur pari. Quasi uero ista uł quicquã
tum potuerit ei melius accidere.
quod si ante accidisset tam̃ euentũ
om̃ino amisisset. Hoc aut̃ tempore
sensum amisit maloꝵ. Pompeio no¬
stro familiari cum grauit᷑ egrota¬
ret neapoli melius ẽ factum. Coro¬
nati neapolitani fuerunt nimirũ
etiam puteolani uolgo ex oppidis
publice gratulabant᷑. meptũ sane
negotiũ ⁊ greculũ. s tam̃ fortuna¬
tum. Utrum gͥ si tum eẽt extinctꝰ
abonis reb an malis discessisset cer-¬
te amiseris. Non enĩ cum socero bel¬

Expanded text:
tes neptes in rogum inposuerunt, tes neptes in rogum inposuerunt, Priamum tanta progenie orbatum, cum in aram confugisset, hostilis manus interemit. hic si vivis filiis incolumi regno occidisset asta/nte ope ba/rbarica Tecti/s caelatis la/queatis, utrum tandem a bonis an a malis discessisset? tum profecto videretur a bonis. at certe ei melius evenisset nec tam flebiliter illa canerentur: Haec o/mnia vidi infla/mmari, Priamo/ vi vitam evi/tari, Iovis a/ram sanguine tu/rpari. quasi vero ista vi quicquam tum potuerit ei melius accidere! quodsi ante occidisset, talem eventum omnino amisisset; hoc autem tempore sensum amisit malorum. Pompeio, nostro familiari, cum graviter aegrotaret Neapoli, melius est factum. coronati Neapolitani fuerunt, nimirum etiam Puteolani; volgo ex oppidis publice gratulabantur: ineptum sane negotium et Graeculum, sed tamen fortunatum. utrum igitur, si tum esset extinctus, a bonis rebus an a malis discessisset? certe a miseris. non enim cum socero bel
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ dicatur illa inscolis dicere quo
multi his auditis mortem sibi cõ
sciscerent. Callimachi quid̃e epi¬
gramma in ambracio tam theo¬
brotum ẽ quem ait cum ei nichil
accedisset auersi e muro se in ma¬
re abiecisse lecto platonis libro. eiꝰ
autem quem dixi elesiae liber ẽ.
ꝑinediam discedens reuocat᷑ ab a¬
micis. quib respondens uite hu¬
manȩ enumerat in cõmoda. Possẽ
id facere & siminus quã ille quẽ
om̃ino uiuere expedire nemini
putat. mitto alios etiam ne nobis
expedit. qui & domesticis ⁊ foren¬
sib solatiis ornam̃tisq pruiati.
Certe si ante occidissemus. nos mors
amalis ñ abonis abtraxisset. Sit
igitur aliquis qui nichil mali ha¬
beat. nullum a fortuna uolnus
acceꝑit metellus ille honoratus
quatuor filiis. ac quinquaginta
priamꝰ. quib septedecim iuxta ux¬
ore natis in utroq eandem fortuna
potestatem seclusa in altero ẽ. Me¬
tellum enĩ multi filii filiȩ nepo¬

Expanded text:
esse dicatur illa in scholis dicere, quod esse dicatur illa in scholis dicere, quod multi is auditis mortem sibi ipsi consciscerent. Callimachi quidem epigramma in Ambraciotam Theombrotum est, quem ait, cum ei nihil accidisset adversi, e muro se in mare abiecisse lecto Platonis libro. eius autem, quem dixi, Hegesiae liber est per inediam discedens revocatur ab amicis; quibus respondens vitae humanae enumerat incommoda. possem idem facere, etsi minus quam ille, qui omnino vivere expedire nemini putat. mitto alios: etiamne nobis expedit? qui et domesticis et forensibus solaciis ornamentisque privati certe si ante occidissemus, mors nos a malis, non a bonis abstraxisset. Sit igitur aliquis, qui nihil mali habeat, nullum a fortuna volnus acceperit: Metellus ille honoratis quattuor filiis aut quinquaginta Priamus, e quibus septemdecim iusta uxore natis; in utroque eandem habuit fortuna potestatem, sed usa in altero est: Metellum enim multi filii filiae nepo
Abbreviated transcription (Latin):
mulat epicurus. democritici negãt
ne in animo quidem gͥ sensus re¬
manet. ipse enĩ nunquã ẽ. Ubi gͥ
malum ẽ: qm̃ nichil teium ẽ. añ
quã ipse animi discessus a corꝑe ñ
fit sine dolore ut credam ita ẽẽ ꝙͣ. ẽ
id exiguum.⁊ falsum ẽẽ arbitror.
& fit plerumq sine sensu. ĩmunqͣ
etiam cum uoluptate totũq hoc
leue est qualecumq ẽ. fit enim ad
punctum temꝑis. illud angit uł
potius excruciat. Discessus ab om̃ibꝰ
his que sunt bona in uita. Uide ne
amalis dici uerius possit. Quid gͦ
nunc lugeam uitam hominum:
uere & ure possum.S quid necesse
ẽ cum id agam ne post mortem mi¬
seros nos putemꝰ fore. etiam uitã ef¬
ficere deplorando miseriore : fecimꝰ
hoc in eo libro in quo nosmet ipsos
quantũ potumꝰ consolati sumus.
Amalis gͥ mors abducit. ñ abonis.
Uerũ si querimꝰ hec quidem hoc a
cyrenaico hegesiasiccopiosedis pu¬
tatur utis arege tholomeo ꝓhibit᷑

Expanded text:
mulat Epicurus, Democritii negant. mulat Epicurus, Democritii negant. ne in animo quidem igitur sensus remanet; ipse enim nusquam est. ubi igitur malum est, quoniam nihil tertium est? an quod ipse animi discessus a corpore non fit sine dolore? ut credam ita esse, quam est id exiguum! sed falsum esse arbitror, et fit plerumque sine sensu, non numquam etiam cum voluptate, totumque hoc leve est, qualecumque est; fit enim ad punctum temporis. Illud angit vel potius excruciat, discessus ab omnibus is quae sunt bona in vita. vide ne a malis dici verius possit. quid ego nunc lugeam vitam hominum? vere et iure possum; sed quid necesse est, cum id agam ne post mortem miseros nos putemus fore, etiam vitam efficere deplorando miseriorem? fecimus hoc in eo libro, in quo nosmet ipsos, quantum potuimus, consolati sumus. a malis igitur mors abducit, non a bonis, verum si quaerimus. et quidem hoc a Cyrenaico Hegesia sic copiose disputatur, ut is a rege Ptolomaeo prohibitus
Abbreviated transcription (Latin):
similis fuisset affricani fr̃is ne¬
pos facie uł patris uita om̃iũ ꝑ¬
ditorũ ita similis ut ẽẽt facile de¬
terrimꝰ. cuius etiam similis .p.cra¬
ssi ⁊ sapientis & eloquentis & pͥmi
hominis nepos. Multorũq alioꝵ
clarorũ uirorũ quos nichil attino
nominare nepotes & filii. S quid
agimus: obliti ne sumꝰ hoc nunc
nobis eẽ ꝓpositum cum satis de et̃¬
nitate dixissemꝰ. ne si interirent
quidem animi quicquã mali esse
in morte. Ego uero memineram.s:
te de ȩtnitate dicentem aberrare
aꝓposito faciebar. Uideo te alte spe¬
ctare & uelle incelũ migrare. Sꝑo
fore ut contingat id nobis. s fac ut
isti uolunt animos ñ remanere
post mortem. Uideo nos siita sit
priuari spe beatioris uite. Mali
uero quid affert ista sentencia: Fac
enĩ sic animum interire ut corpꝰ.
Num gͥ aliquis dolor. aut om̃ino pꝰ
mortem sensus in corꝑe ẽ: Nemo id
quidem dicit. & si democritũ insi¬

Expanded text:
similis fuisset Africani fratris nesimilis fuisset Africani fratris nepos, facie vel patris, vita omnium perditorum ita similis, ut esset facile deterrimus; cuius etiam similis P. Crassi, et sapientis et eloquentis et primi hominis, nepos multorumque aliorum clarorum virorum, quos nihil attinet nominare, nepotes et filii. Sed quid agimus? oblitine sumus hoc nunc nobis esse propositum, cum satis de aeternitate dixissemus, ne si interirent quidem animi, quicquam mali esse in morte? Ego vero memineram, sed te de aeternitate dicentem aberrare a proposito facile patiebar. Video te alte spectare et velle in caelum migrare. spero fore ut contingat id nobis. sed fac, ut isti volunt, animos non remanere post mortem: video nos, si ita sit, privari spe beatioris vitae; mali vero quid adfert ista sententia? fac enim sic animum interire ut corpus: num igitur aliquis dolor aut omnino post mortem sensus in corpore est? nemo id quidem dicit, etsi Democritum insi
Abbreviated transcription (Latin):
tate animorũ dicatur clem̃te dici
que om̃i turpido motu semꝑ uac¬
cet. non de partib his inquib e¬
gritudines ire libidinesq uersant᷑.
Quas is contra quem hec dicantur
semotas am̃te &e disclusas putat. Iã
similitudo magis apparet inbestiis
quarum animi rationis st̃ exꝑtes.
Hominũ aut̃ similitudo in corꝑũ
figura magis existat &e ipsi animi
magni
Multa enĩ ecorꝑe existunt que
acuant m̃tem. multaq obtundãt.
Aristoteles quide ait. om̃is ingeni¬
osos melancholicos eẽ. ut ego me
tardiorem eẽ non moleste feram.
Enumerat multos idq quasi con¬
stet rationẽ cur ita fiat affert. Qd̃
si tanta uis est ad habitum mtis
in his que gignunt᷑ in corꝑe. ea ft̃
aut̃ quecunq st̃ que similitudinẽ
faciant. nichil necessitatis affert.
cur nascat᷑ homini similitudo.
omitto similitudines. uellem ad¬
ẽẽ posset panaethius. uixit cum
africano. quererem ex eo cuiꝰ suoꝵ

Expanded text:
tate animorum dicatur, de mente dici, tate animorum dicatur, de mente dici, quae omni turbido motu semper vacet, non de partibus is, in quibus aegritudines irae libidinesque versentur, quas is, contra quem haec dicuntur, semotas a mente et disclusas putat. iam similitudo magis apparet in bestiis, quarum animi sunt rationis expertes; hominum autem similitudo in corporum figura magis exstat, et ipsi animi magnimulta enim e corpore existunt, quae acuant mentem, multa, quae obtundant. Aristoteles quidem ait omnis ingeniosos melancholicos esse, ut ego me tardiorem esse non moleste feram. enumerat multos, idque quasi constet, rationem cur ita fiat adfert. quod si tanta vis est ad habitum mentis in is quae gignuntur in corpore, ea sunt autem, quaecumque sunt, quae similitudinem faciant, nihil necessitatis adfert, cur nascantur animi, similitudo. omitto dissimilitudines. vellem adesse posset Panaetius—vixit cum Africano—, quaererem ex eo, cuius suorum