comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit xp̃ĩanꝰ pꝰ ꝗͣ uoluntas eiꝰ fui̾t patefacta ne hunc sub
quolibet ingenio .ł argum̃tor giupiam i deorp uenun
tes suas irrõnabilit̾ existiment impediri: sollicita
uos hoc conuerat consid̾atione seruare. ut si paganos
qͦs mercimonii causa de ext̾nis finibꝰ emerint. infra treᷤᷤ
m̃ises dumẽptor cui ueniditi fuerant ñ inuenit᷑ sugere
adeccłiã forte ꝯtig̾it ut uelle se dixerunit fieri ꝓpĩanos
ł etiam ext᷑ ȩccłiã hanc talẽ uoluntatẽ ꝓdid̾int. p̃ciu¬
eoꝵ axp̃iano scilicet emptore ꝑcipiant. Siaut̃ pꝰ p̃fim¬
tos tresmenses qͥsꝗͣ hinoi seruors uidaicoꝵ uelle suũ

Expanded text:
ristianus postquam voluntas ejus fuerit patefacta, nec hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundtes suas irrationabiliter existiment impediri sollicita vos hoc convenit consideratione servare, ut si paganos, quos mercimonii causa de externis finibus emerint, infra tres menses dum emptor cui venditi fuerant non invenitur, fugere ad Ecclesiam forte contigerit, et velle se dixerint fieri Christianos, vel etiam extra Ecclesiam hanc talem voluntateiano scilicet emptore percipiant. Si autem post praefinitos tres menses quisquam hujusmodi servorum velle suum
Abbreviated transcription (Latin):
sum sedicta sunt qͥ ad ea ꝯfitenda minime uult adeẽ
Uñ inscłaribꝰ legibꝰ inuenit᷑ scriptũ. Inuiste uictꝰ fra
tres menses reparet causa Qd si facere neglex̾it: sen¬
tentia q̃ adu̾suseũ collata fuerit ꝑ seueret. Et ne sit
uob̾ ꝯtͣriũ ł etiã nemiremini q̃ de scłaribꝰ legibꝰ lo¬
cutꝰ sũ mnr̾o iudicio. qr eccłiastice leges ⁊ diuinȩ
eas recipiunt. Si quos culpator regia potestasaut
ui sac̃dotũ ammonitionib
obedire nolunt uolentes insuiscͥminibꝰ ꝑdurare:
oporcet eosꝑ disciplinã scłaris potentiȩ atãpraua co.¬
regios accipunt: neo dehereditate parentũ nec de
causa querenda nec de cestimonio ꝓhacre abiciant᷑.¬

Expanded text:
unt, qui ad ea confutanda minime vult adesse. Unde in saecularibus legibus invenitur scriptum: Injuste victus infra tres menses reparet causam, quod si facere neglexerit, sententia quae adversus eum collata fuerit perseveret. Et ne sit vobis contrarium, vel etiam ne miremini quod de saecularibus legibus locutus sum in nostro judicio, quia ecclesiasticae leges et divinae eas recipiunt. CAP. 344. - Ut quos regia poui sacerdotum admonitionibus obedire, volentes in suis criminibus perdurare, oportet eos per disciplinam saecularis potentiae a tam prava coregios accipiunt, ut non de hereditate parentum, vel de causa sua quaerenda, nec de testimonio pro hac re abiciant
Abbreviated transcription (Latin):
Non: m̃tiendũ qͥntogne̾: qr nec ipsa uitas sine placendi
sexto gn̾e̾: neq enim recte . testimonũ uitas ꝓcutꝰq¬
t̾pali cõmodoac salute corrũpit᷑. Ad semptonãuͦ sa¬
lutem nullus ducentꝰ ÷ opitulante mendatio. Neq
Uiiͦ. gne mentiendũ ÷. N enĩ cuiꝰ ꝗͣ cõmoditas aut sa
Pẽpratꝰ ꝑ ficiendȩ fid̾i p̃ferenda ÷. nec sequisꝗͣ uirec¬
te factis uris tam male mouet᷑. ut fiat etiam aiuimo
det̾ior longeq apietate remocior. Flec octauo gnie
corꝑis immał qd̾ipsi facimꝰ. eo qđ fieri sinimꝰ masꝰ:.
nhis aut̾ octo gn̾ibꝰ tanto quisq minꝰ peccat cũm̃tit᷑.
qͣnto emergit adostauũ: tanto am pliusqnto mergte
ad pͥmum. Quisqͥs aut̾ e̾e aliqͦd genꝰ m̃datũ qd̾ peccatũ
non sit putau̾it. decipit se ipsum turpiter: cũhone¬
solidiꝰ subsistio. cum turam̃ti hocint̾ posttio ro¬
borat.S iomne qđ animos amiͥcorꝓ conciliat. tunc
fideliꝰ durat: cum sacĩti uincula eos ligant. Onine

Expanded text:
non est mentiendum quinto genere, quia nec ipsa ueritas fine placendi sexto genere; neqtemporali commodo ac salute corrumpitur! Ad sempiternam vero salutem nullus deducendus est opitulante mendacio. Neque septimo genere mentiendum est; non enim cujusque commoditas aut salus temporalis perficiendae fidei praeferenda est, nec se quisquam in recte factis nostris tam male movetur, ut fiat etiam animo deterior longeque a pietate remotior. Nec octavo genere is id, quod ipsi facimus, eo quod fieri sinimus maius est. in his autem octo generibus tanto quisque minus peccat, cum mentitur, quanto emergit ad octauum, tanto amplius, quanto deuergit ad primum. quisquis autem esse aliquod genus mendacii, quod peccatum non sit, putaverit, decipiet se ipsum turpiter, cum honesolidius subsistit, cum juramenti hoc interpositio roborat. Sed et omne quod animos amicorum conciliat, tunc fidelius durat, cum eos sacramenti vincula ligant. Omne
Abbreviated transcription (Latin):
iurio inalud erim̃ gͦuius eẽ diuertendũ. Deniq uitã¬
uit dauid ꝑ dñm occicłe n̾ebal uirũ stultũ & impiũ. atq
omĩa q̃ ad illum ꝑtinerent demoliri s ad pͥmã int̾cessiõe
abiguil femine prudentis mox remisit ininas. reuocut
ensem inuaginã neq aliquid culpȩ se tali pitirioꝯ tͣrisse
doluit. Item. Ponsolũ iurandos. inomẽ qđ agimꝰ ħ: mo

Expanded text:
ndum. Denique juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinerent demoliri; sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginem, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Item, po
Abbreviated transcription (Latin):
innocentes qͥ solue se noxios arbitrent᷑ eũ apud dm̃ ñ sen¬
tentia sacerdotiũ s. reoꝵꝓ unta querit᷑. Lognit ĩ leuitico
delepsis uiubent᷑ quod ostendant se sacerdotibꝰ. ⁊sile¬
pram habueruit: cunc asacerdote inmundifiant.
quiue inmundꝰ sit. Quomͦgͦ sacerdos inmundũ lep

Expanded text:
innocentes, vel solvere se noxios arbitrentur, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed eorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis, ubi jubentur, ut ostendant se sacerdotibus, et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi fiant , quive immundus sit. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
quilibet eccliasticꝰ ab his ꝑsonis res deiceps accipere
p̾sumat: quarum lib̾i. aut ꝓpinqui hie inconsulta oblacioe
posst̾ rerum ꝓpͥaꝵ exberedicari. Qd̃ sialiquis deitĩ hface̾ tẽp¬
tauerit: synodali ł imꝑiali sententia modis õibꝰ feriat᷑¬
tionibꝰ fideliũ non dedomibꝰ neq deatriis ł de ortis uixta
eccłam positis neq de p̾sc̃pto manso aliꝗd seruitiũ faciãt
p̾t̾ eccłiasticũ & si aliꝗd ampliꝰ habuerint: inde semorib
suis debitum seruitiũ impendat᷑. De uillis nouis ⁊ eccłiis

Expanded text:
quilibet ecclesiasticus ab his personis res deinceps accipere praesumat, quarum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possunt rerum propriarum exhaeredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere tentaverit, synodali vel imperiali sententia modis omnibus feriatutionibus fidelium, non de domibus, neque de atriis vel hortis juxta Ecclesiam positis, neque de praescripto manso aliquod servitium faciant praeter ecclesiasticum; et si aliquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum ser
Abbreviated transcription (Latin):
innestit᷑ . Item. hoc dicimꝰ. hoc asserunꝰ hoc modis omnib
approbamꝰ neminẽ spontaneami mortẽ sibunterre aebe
uelud fugiendo molestias cpͥrales neincibat in tpecuile
neminẽ ꝓpt̾ aliena peceata ne hoc ipso incipuat habere
gis in hac uita opꝰ. ut possint penitendo sanari nertui¬
nem uelud desidio melioris uite que post miortẽ sepat᷑
quia rȩos suȩ mortis melior pꝰmortẽ iuita suscipit
ꝓũt. laqueum calib dereliqͥt. hoc adnosoniõ
non ꝑtinet: Neq enim uenam nomine martyrũ eos
qui sibicollum ligauert Capitulariĩ lb caprro

Expanded text:
c dicimus, hoc asserimus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere, velut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipso incipiat habere que in hac vita opus est, ut possit penitendo sanari. Neminem velut desiderio melioris vite, que post mortem speratur, quia reus sue mortis, meliorem post mortem vitt, laqueum talibus dereliquit. hoc ad nos omnino non pertinet; neque enim ueneramur nomine martyrum eos qui sibi collum ligauerunt. quanto autem nos pro
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ sunt̃ accusatorẽ ⁊ reum ita uidice p̃sente ꝯuenerit.
debet aĩudice non negari futurũ ut pars quȩ pꝰ indutiaᷤᷤ
fuerit suꝑata districtiori sententia feriat᷑. Si ꝗͤ penitu̾it¬
cem se absoluant. Siuͦ uidex eũqͥ accusatꝰ: cͥminosũ ẽẽ¬

Expanded text:
Tamen, si inter accusatorem et reum ita judice praesente convenerit, Tamen, si inter accusatorem et reum ita judice praesente convenerit, debet a iudice non negari: futurum, ut pars, quae post indutias fuerit superata, districtiori sententia feriatur. DE ABOLITcem se absolvant. Si vero iudex eum, qui accusatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
sita÷ cartula non nocebit. nec fame eiꝰ aliquid dero.¬
gabit. S sunueniri potu̾it quihꝰ mõi cartulã fec̃.
ostringat᷑ ut ꝓbet quȩ ꝯscripsit Qui sis̃ q̃ scͥpsit
ꝓbare non pͦtuit fustiget᷑. qr infamare maluit ꝗͣ acrusare lui¬
cũq inscriptione p̃missa. cuiꝰcumq criminis reu̾ accusare
uolu̾it abeo die quo inscripsit int annũ ꝑagat ꝓpositas inscͥp¬
actiones. Qui sidistulit: infamis effactꝰ. bonorꝑ suoꝵ qͣrtã
partem multabit᷑ idices qui inscͥptione p̃missa cͥmi¬
nalia negotia audire ceꝑint adie inscriptionis sundu¬
cias aut accusator. aut reus petierit int᷑ annũ p̃stare
debebunt. ut ħ actio int᷑ annicirculũ finiat᷑. Qd̾siaccusator
int᷑ annũ quę ꝓposuit ꝓbare distułit: ab soluto reo pe¬
nam suscipiat legibꝰ suꝑiorib ꝯp̾hensam. Qđ sitał ꝑsona
sit ad cuiꝰ deformitatẽ infamia ñꝑtineat exilio deputec᷑

Expanded text:
sita est chartula, non nocebit nec famae ejus aliquid derosita est chartula, non nocebit nec famae ejus aliquid derogabit. Sed si inveniri potuerit qui hujus modi chartulam fecit, constringatur, ut probet quae conscripsit: qui si etiam quae scripsit probare potuerit, fustigetur, qui infamare maluit quam accusarecunque inscriptione praemissa cujuscunque criminis reum accusare voluerit, ab eo die quo inscripsit intra annum peragat propositas actiones. Qui si distulerit, infamis effectus, bonorum suorum quarta parte multabitnalia negotia audire coeperint, a die inscriptionis, si inducias aut accusator, aut reus petierit, intra annum praestare debebunt, ut haec actio intra anni circulum finiatur; quod si accusator intra annum quae proposuit probare distulerit, absoluto reo poenam suscipiat legibus superioribus comprehensam. Quod si talis persona sit ad cujus deformitatem infamia non pertineat, exsilio deputetur.
Abbreviated transcription (Latin):
potestacẽ. Si contigit ut maritꝰ uxore suꝑstite moniat᷑.
quec̃q amitiliere marito indote data fuerãt ad suũ dñĩs
feminȩ reuocabt̃. nec heredes defuncti mariti ħuendi¬
cidũ crimine ꝑ icłosa ł capitali obiectione puls au̾it
eẽ credidit: sesimili inscͥptione constringat fucurõ.
ut supplicia innocentum seruoꝵs. aut pena capitis sui
aut facultacum amissione compenset nte inscͥp¬
tionem nemo efficiat᷑ criminos. Nam inscriptione
ꝑ ordinem facta : cunc ãuidice suscipiendꝰ: reus. iousto¬
onemita uroex faciat custodire. ut eoꝵ natał aut dig¬
nitas paciunt᷑. Sane hii qui criminalia sua inq̃stiõe
c̃fessi sunt. dealiis sidicere uoluerint aiidice ñcredãt᷑.
quiauire ⁊ legibꝰ consticitũ ÷ ut sponcanea ꝓfessiõẽ
reus reũ ñ faciat. queq ille dealto credat᷑. qui secri
inuiriam. ⁊ maculã ꝯscripserit in secreto ⁊ inꝑubli¬
coaffixit. inueniendãq ꝓ iecerit illum contͣ quẽ ꝓpo¬

Expanded text:
pretatio. Si contigerit, ut maritus uxore superstite moriatur, quaecumque a muliere marito in dotem data fuerant, ad suum dominium feminae revocabunt, nec heredes defuncti mariti hoc vindicidii crimine periculosa et capitali objectione pulsaverit,esse crediderit, se simili inscriptione constringat, futurum ut supplicia innocentium servorum, aut poena capitis sui aut facultatum amissione compenset. Quictionem nemo efficitur criminosus: nam inscriptione per ordinem facta tunc a iudice suscipiendus est reus et custoonem ita iudex faciat custodiri, ut eorum natales aut dignitas patiuntur. Sane hi, qui crimina sua in quaestione confessi sunt, de aliis si dicere voluerint, a iudice non credantur, quia iure et legibus constitutum est, ut spontanea professione reus reum non faciat neqinjuriam et maculam conscripserit, in secreto aut in publico affixerit inveniendamque projecerit, illi, contra quem propo
Abbreviated transcription (Latin):
idagunt ut int̾ytoribꝰ suis. signorq suor coniestorib̾eul
solent p̃dicẽ defectũ cult̾e suȩ ⁊ idolor ruinã qͣtinꝰ p̃scũ
uideant᷑ quid in singłis regnis aut locisuentũ sit aqͥd¬
adu̾ss sue fauetioni contingere possit. Quo detiãilli qui
gentiliũ historias legunt ñignorant Quidgͣ mirũ suã im¬

Expanded text:
id agunt, ut interpretibus suis signorumque suorum conjectoribus culpid agunt, ut interpretibus suis signorumque suorum conjectoribus culpsolent praedicere defectum culturae suae, et idolorum ruinam: quatenus praescii videantur, quid in singadversi suae factioni contingere possit. Quod etiam illi qui gentilium historias legunt non ignorant. Quid ergo mirum, si jam im
Abbreviated transcription (Latin):
dentibꝰ consensuri Suadent miris. ⁊ inuisibit modis ꝑ
illam subtilitatẽ corpoꝵ suor. corpora hominũ ñ sentien¬
tium penetndo ⁊ secogitationibꝰ eoꝵ ꝑ q̃dam imaginaria
uisa miscendo siue uigilantiũ sue dormientiũ. Aliqͣndo
aut̾ ñq̃ ipsi faciunt siquȩ naturalibꝰ signis fut᷑a p̃noscũt:
ignarus: ideo iam diuinus hñdꝰ:. Quid aut̾ mirũ siquẽad¬
modumille incorporis humani ł ꝑt᷑bata ł modificata tẽ¬
pie seubonas. seu malas fut᷑as p̾uidec ualitudines sic de¬
mon inaeris affectioneatq ordinatione sibi nota nob̾ig¬
nota fut᷑as p̃iud et tempestates t Aliqñ ⁊ hominũ disposi.¬
tiones non solum uoce ꝓlatas. uerum cogitatione concep¬
tasc cum signa quedam ex pͥmunt᷑ ex animo incorporetota
aliĩs udł mira qͥ ista disposita ñ nouert. fallunt aut̃ etiã
studio fallendi: ⁊ inuidia uoluintate qͥa hominũ errorelȩ¬

Expanded text:
adentibus consensuri. suadent autem miris et inuisibilibus modis per adentibus consensuri. suadent autem miris et inuisibilibus modis per illam subtilitatem corporum suorum corpora hominum non sentientium penetrando et se cogitationibus eorum per quaedam imaginaria uisa miscendo, siue uigilantium siue dormientium. aliquando autem non quae ipsi faciunt, sed quae naturalibus signis futura praenoscunt, ignarus, ideo iam diuinus habendus est. quid autem mirum, si quemadmodum ille in corporis humani uel perturbata uel modificata temperie seu bonas seu malas futuras praeuidet ualitudines, sic daemon in aeris affectione atque ordinatione sibi nota, nobis ignota futuras praeuidet tempestates\'? aliquando et hominum dispositiones non solum uoce tas, cum signa quaedam ex animo exprimuntur in corpore, tota aliis videlicet mira, qui ista disposita non noverunt. Fallunt etiam studio fallendi et invida voluntate, qua hominum errore le
Abbreviated transcription (Latin):
auium incõꝑabilit̾ uincant. Quibꝰ duabꝰ rebꝰ qͣnͣtũ ad ae¬
rium corpꝰ artinet p̾diti. ħ: acrimonia sensꝰ ⁊ celeritate¬
streni tarditate mirent᷑. Accessit etiam demonibꝰ ꝑtã longũ
tempꝰ. quo eoꝵ uita ꝓtendit᷑: rerum longe maior exꝑientia
quam pot̾ hominibꝰ ꝓpt̾ breuitatẽ uitę ꝓuenire. ꝑhalef
uiant. & quibꝰ honores diuinos deferant arbitrant᷑: in¬
uestigante maxͥme uitio curiositatis. ꝓpt̾ amorẽ felicita¬
tis falsȩ atq trenȩ. & excellentiȩ temꝑał. De diuinatione¬
sciendũ ÷: qm̃ dediuinatione demonum q̃stio ÷: illo ᷤ ea ple¬
rũq ꝓnunciare. q̃ ipsi facti st̃. Accipiunt enĩ sepe pote¬
statem ⁊ morbos immiteere: ⁊ ipsum aerẽ uitrando mor¬
bidum redde. ⁊ ꝑu̾sis atq amatoribꝰ t̾renoꝵ amodor ma¬
le facta suadẽ. de quor moribꝰ certi st̾. qđ sint eis talia su¬

Expanded text:
avium incomparabiliter vincant. Quibus duabus rebus quantum ad aeavium incomparabiliter vincant. Quibus duabus rebus quantum ad aerium corpus attinet praediti, omines pro sensus terreni tarditate mirentur. Accessit etiam daemonibus per tam longum tempus, quo eorum vita protenditur, rerum longe major experientia, quam potest hominibus propter brevitatem vitae provenire. Per has viant et quibus honores divinos deferant arbitrantur instigante maxime vitio curiositatis propter amorem felicitatis false atque terrene et excellentie temporalis. Nunc igmonum quaestio est, illos ea plerunque praenunciare quae ipsi facturi sunt. Accipiunt enim saepe potestatem et morbos immittere, et ipsum aerem vitiando morbidum reddere, et perversis atque amatoribus terrenorum commodorum malefacta suadere: de quorum moribus certi sunt, quod sint eis talia su
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ sehãnt cumqͥsq nascit᷑. Primũ aut̃ idẽstellarũ m¬
t̾pretes magi nuncupant᷑. sic̃ de his legit᷑: qͥ in euuãgłio
natum xp̃m annunciauert᷑. Postea hoc nomine solima¬
thematici distist̾: cuiꝰ artis scientiausq ad eu̾głm fuit con¬
cessa. ut xp̃o ediro: memo ex in natiuitatẽ alicuiꝰ de cęlo
int̾ pͣtet᷑. Oroscopi dicti st̃. q horas natiuitatis hominum
specularent᷑. dissimili & diu̾so fato. Sortilogi st̾: qͥ subnomi¬
ne fictȩ religionis. ꝑ quasdamqͦs scoꝵ sorteᷤ uocant. diui-¬
nationis sententiam ꝓfirent᷑. aut quaruncũq scͥpt᷑arũ
inspectione fut᷑a ꝓmittunt. Salisatores uocati st̃ qͥdũ eis
menbroꝵ quȩ cũq partes salierint. aliqͥd sibi ex inꝓsꝑũ
seu triste significari p̾dicunt de nat᷑a demonũ exdictis¬
corꝑis sensu int̾renoꝵ corporp̃ sensũ facile p̾cedant.
solum cursus quorlibet hominũ ł feraꝵ. uersietiã uolatꝰ

Expanded text:
quomodo se habeant, cum quis nascitur. Primum autem iidem stellarum interpretes, magi nuncupantur: sicut de his legitur, qui in Evangelio natum Christum annuntiaverunt. Postea hoc nomine soli Mathematici dicti sunt: cujus artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut, Christo edito, nemo exinde natiinterpretetur. Horoscopi dicti sunt, quod horas nativitatis hominum specularentur, dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt, qui sub nomine fictae religionis, per quasdam quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiinspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt: quia dum eis membrorum quae cunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significari praedicunt. CAP. 44.-- De execporis sensu terrenorum corporum sensum facile praecedant; solum cursus quorumlibet hominum vel ferarum, verum etiam volatus
Abbreviated transcription (Latin):
seu etiam plures cont᷑ unum rixati fuerint. & ab
hĩs uulneratꝰ morcuus fu̾i̾t quicũq eoꝵ plagã eum¬
posuit. scđ̾m statuta canonũ ut homicida uidicetur.
reliqͥ aut̃ qui eiun impugnabant uolentes eũ int̾fic̾e̾
similit̾ peniteant Qnec eum impugnabant. nec uul¬
nerabant. nec consilio. nec auxio cooꝑatores fuerꝰ. s t̾m
affuerunt: excra noxam sint. Gregorius secundus.¬
ehis uͦ dicimꝰ qͥ patrẽ. matrẽ. fre̾m aut sororẽ occidi̾t
it toto uitȩ suȩ tempore corpꝰ ñ suscipiant dñicũ
tusi sui temporis exitu ꝓuiatico. Abstineant enĩse ⁊ ã car¬
nis cõmestione. & potuuini doneo adiuxerint. i euinent

Expanded text:
b his vulneratus mortuus fuerit, quicunque eorum ei plagam imposuit, secundum statuta canonum ut homicida judicetur, reliqui autem qui eum impugnabant volentes eum interficere, similiter poeniteant. Qui nec eum impugnabant, nec vulnerabant, nec consilio, nec auxilio cooperatores fuerunt, sed tantum adfuerunt, extra noxam sint. CAP. 43. De vindtrem, matrem, fratrem, aut sororem occiderint ut toto vitae suae tempore corpus non suscipiant Dominicum, nisi sui temporis exitu pro viatico. Abstineant enim se et a carnis comestione et potu vini donec advixerint. Jejunent
Abbreviated transcription (Latin):
salubrit̾ diuina auctoritas ñ tacuit neq ab ea sic det̾ruit
animã uit ꝓptea talia negarit eẽ sectana. qa fassa añrap¬
fessionibus eoꝵ. s etiam sidix̾int uob̾ inquid ce ita euenent:
non credatis eis. N eq enim qr imago samueł mortui. sauli
uera ꝓ nunciauit ꝓptea talia saclegia quibꝰ illa imago p̾senta¬
ta est minus execranda sunt aut quia inactibꝰa płoꝵ. femi¬
na uentrilo quia uerum testimoniũ ꝑhuit apłis dñi. ⁊ ido

Expanded text:
salubriter divina auctoritas non tacuit, neque ab ea sic deterruit animam ut propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa fessoribus eorum, sed etiam: si dixerint uobis, inquit, et ita euenerit, ne credatis eis. non enim quia imago Samuhelis mortui Saul regi uera pronuntiauit, propterea talia sacrilegia, quibus imago illa praesentata est, minus execranda sunt, aut quia in Actibus apostolorum uentriloqua femina uerum testimonium perhibuit apostolis do
Abbreviated transcription (Latin):
cionabili ȩtate sunt ũ cogant᷑ uirare. & qͥsemel ꝑutratꝰ
fuerit: nec testis sit pꝰ ħ nec adsacͤm̃tũ accedet. nec ĩ sua causa
ĩquis conuictꝰ fuerit alios adfalsaĩ ni regis. cap.xxi.
done sollicitasse. ipse quidẽ usq adexitũ ñ cõmunicet
hiiuꝰ qͥ eimꝑ uirio consensisse ꝓbant᷑ pꝰea ab omĩ testimonio
sunt remouendi. & scd̾m legem infamia notabunt᷑ dug̾¬

Expanded text:
tionabili aetate sunt, non cogantur iurare. Et qui semel periuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa i quis convictus fuerit alios ad falsa testimonia tione sollicitasse, ipse quidem usque ad exitum vitin perjurio consensisse probantur, postea ab omni testimonio sunt removendi, et secundum legem infamia notabuntu
Abbreviated transcription (Latin):
male facere ꝓhibemni. N ambenefac̾e nemo pot̾. nͥ
uos reges constiruunt. ammoneri uos edite ut cogͣetis qͣre
istauos patiamini. Si ꝓpt̾ iusticiam. re uera illiꝑsecit¬
tores ur̃̾i st̃: uos aut̾ beati qui ꝑsecutionẽ passi ꝓpt iusti¬
ciam. possidebitis regnum cęlor. Siaut̾ ꝓpt̾ miqͥtatem

Expanded text:
male facere prohibemini. Nam benefacere nemo potest nisi male facere prohibemini. Nam benefacere nemo potest nisi uos reges constituunt, ammoneri uos credite, ut cogitetis quare ista patiamini. si propter iustitiam, re uera illi persecutores uestri sunt, uos autem beati qui persecutionem passi propter iustitiam possidebitis regnum caelorum; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
nira st̾. Uosenĩ his abintsiimi. ad pͥcisionẽ: nos aduni¬
t̾ra male utebant᷑ expulsi sunt. & ipsi uid̾i aquibꝰ ablatã¬
regnum scđ̾m u̾ba dñi. ce datũ ẽ genti facienti iusticiã:
possent obicere rei alienȩ contupiscentiam. qr eccłia xp̃i
possidet uͥ ꝑsecutores xp̾i regnabant. Item Qui peccat
ñpeccat legis auctoritate: s contra legis auctoricatẽ. Ca
uͦ int̾rogas quȩ sit ratio ꝑsequendi: uicissim te int̾rogo cui¬
sit uox inpsalmo dicentis. Detͣhentem secreto ꝓximo suo
occulte hũc ꝑsequebar. Iuare itaq ꝑ sequutionis łcausã
ł modum. &e noli tanta imꝑitia gn̾alit̾ malor ꝑsecutio¬
Mec ꝑ sequim᷑ uos nͥquẽ admodũ ꝑseqͥt᷑ ui̾tas falsitatẽ. Ite
gari. Nunquid quia mores optimi lib̾catẽ uoluntatis
eligunt᷑. idomores pessimiñ legis integricate pununt᷑:
S tam̃ mala uiułndi ulcrix disciplina p̾posteraẽ: nͥcu
u̾suos leges constitutȩ st̃ neis benefac̾e̾ cogimini. sad

Expanded text:
ra sunt: vos enim his utebamini ad praecisionem, nos ad uniterra male utebantur expulsi sunt: et ipsi Judaei, a quibus ablatustitiam , possunt objicere alienae rei concupiscentiam, quia Ecclesia Christi possidet, ubi persecutores Christi regnabant. Item . Qui peccat non peccat legis auctoritate, sed contra legis auctoritatem. Quia vero interrogas quae sit ratio persequendi, vicissim te interrogo cusit uox in psalmo dicentis: detrahentem secreto proximo suo occulte, hunc persequebar. quaere itaque persecutionis uel causam uel modum et noli tanta imperitia generaliter malorec persequimur vos, nisi quemadmodum persequitur veritas falsitatem. Item gari. Nunquid quia mores optimi libertate voluntatis eliguntur, ideo mores pessimi non legis integritate puniuntur? Sed tamen male vivendi ultrix disciplina praepostera est, nisi  igitur adversus vos leges constitutae sunt, non eis benefacere cogimini, sed
Abbreviated transcription (Latin):
stituta sunt potestas regis us cognitoris ungłe car.¬
nificis armamilitis disciplina dñantis seiũta setiam
boni patris. Hñt ista omiua modos suos causas. rões.
utilitates. Hȩc cũ timent᷑: & coheroent᷑ mali ce boniq̃¬
ne oceidit᷑. multum distat utrum fiat nocendi cupi¬
ditate. ł iniuiste aliqͥ dauferendi. sic̃ fit ab inimsco ala
tione añulciscendi ł obediendi ordine. sic̃ auidice sic̃
a carnifice aneuadendi ł subueniendi necessitatesic̃
petrau̾it int̾imat. Qđ si filiꝰ cimens patris pia u̾ba p̃ci¬
pioio peat. quid si alius homine lib̾ato ł ne aliꝰ libetꝰ
sibi ipsi mortẽ unferat ñ ꝓpt̾ istas alienorꝑ mortiũ
eausas. aut sceleri consentiendũ ẽ aut uindictapec can¬
di quȩ ñ fit nocendi sedeorrigendi studio etiam pat̾na
gollenda aut oꝑa miscdiȩ cohibenta st̃: hgecum acci¬
diuit. debemꝰeis humanũ dolorẽ ñ ꝓpt̾ illa nec accidant

Expanded text:
stituta sunt potestas regis, jus gladii cognitoris, ungulae carnificis, arma militis, disciplina dominantis, severitas etiam boni patris. Habent ista omnia modos suos, causas, rationes, utilitates. Haec cum timentur, et coercentur mali, et quietne occiditur, multum distat, utrum fiat nocendi cupiditate, vel injuste aliquid auferendi sicut fit ab inimico, sicut a latrone, an ulciscendi vel obediendi ordine sicut a judice, sicut a carnifice, an evadendi vel subveniendi necessitate, sicut impetraverit, interimat? Quid si filius timens patris pia verbera praecipitio pereat? Quid si alius homine liberato, vel ne alius liberetur, sibi ipse mortem inferat? Num propter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentiendum est, aut vindicta peccati, quae non fit nocendi, sed corrigendi studio, etiam paterna tollenda, aut opera misericordiae cohibenda sunt? Haec quum accidunt, debemus eis humanum dolorem, non propter illa, ne accidant
Abbreviated transcription (Latin):
inlicet pͥuata potestate aliciuhominẽ cedi libro.
Poccide ł nocentẽ cuiꝰ o ccidendi licentiã lex nulla con-¬
cedit: ꝓfecto etiam quise ipsum occidit homicida:. ⁊ tanto
At nocentior cum se occid̾it: qͣnto innocencior meo causa
fuit. qua se occidendũ putauit. Namsiuide factũ mitode¬
testat ᷑ eumq ueritas iudicat cũ se laqueo suspendit scełate
iliꝰ tiaditionis hausisse potiꝰ quam ex piasse cõmissũ qtĩ de
di miscdia despando exiciabilit̾ penitens. nullum sibi sa¬
lubris penitentie locum reliquit qͣnto magis asua ce¬
de seabstinere debet qui tali supplicio qͥd inse puniat ñ
ht̃. Iudas enĩ cum se occidit scełatũ hominẽ occioit ⁊ tam̃
ininẽ int̾ficiat innocentẽ nealiũ patiat᷑ in nocentẽ atq¬
sais canonicussibris nusqͣm nob̾ diuinitꝰ p ceptũ ꝑmissũ¬
ue reppiri pot̾ ut ł ipsiꝰ adipiscende immortalitatiꝰ łipsi
cauendi carenditiȩ causa mali nob̾met ipsis necẽ inferant

Expanded text:
licet priuata potestate hominem occidere uel nocentem, cuius occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui se ipsum occidit homicida est, et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putauit. Nam si Iudae factum merito detestamur eumque ueritas iudicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse commissum, quoniam Dei misericordiam desperando exitiabiliter paenitens nullum sibi salubris paenitentiae locum reliquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non habet. Iudas enim cum se occidit, sceleratum hominem occidit, et tamen minem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, adqsanctis canonicis libris nusquam nobis divinitus preceptum premissuve reperiri potest, ut vel ipsius adipiscende immortalitatis vel ullius cavendi carendive mali causa nobismetipsis necem inferamus.
Abbreviated transcription (Latin):
aruspices. Namauspicia sc̃ quȩ int̾ facientes obseruãt
dicta aut̾ st̾ auspicia. quasi auiũ aspteia: & augia q̃si
auium garria. Hoc̾ atiũ uoces aelinguę. Item aug̃iũ
qͣsi auigeriũ qđ aues gerunt. Duo aut̾ sb̃gisa auspi¬
cioꝵ. unũ ad ocłos. altum ad aures ꝑtinens. Adođos sd̾¬
uolatꝰ: ad aures uox auiũ. Phitonissȩ: aphicio apolli¬
ne dicte. qđ is auctor fu̾it diuinanor dstrologidiccist̾
eo qđ in astris augurant᷑. Genethliaci appellati st. ꝑꝑ
ꝑxircȩli signa describunt. sydumq crsꝰ. nascentiũ

Expanded text:
auspices. Nam auspicia sunt quae iter facientes observant; auspices. Nam auspicia sunt quae iter facientes observant; dicta autem sunt auspicia quasi avium aspicia; et auguria quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo autem sunt genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos solatus: ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, eo quod is auctor fuit divinandi. Astrologi dicti eo, quod in astris augurantur. Genethliaci appellati propterer duodecim coeli signa describunt, siderumque cursu nascentium
Abbreviated transcription (Latin):
tione timbras demonũ euocare ⁊imagiues ludificationis
eor uid̾e. ibiq ab eis aliqua audire. Ubiadhibitos san¬
guine: etiam inferos ꝑhibent᷑ seiscitare Itẽ de eadẽ
geomantiam. toromnantiam. eromantiã piromantiã
dictam autumat. Diuini dicti sunt quasid eo pleni di¬
nationis. arsae firor. Incantatores uͦdisti stꝰ qui artẽ uerb
ꝑagunt drioli uocati st ꝓpt̾ qđ euta aras idoloꝵ nefarias
p̃cesemitunt. ⁊ funesta sacͥficia offerunt: Hnsq celebrita¬
tibꝰ demonũ accipiunt responsa. Aruspices nuncupãt᷑
quasi horarũ inspectores. Dies enĩ ce horas inagendis ne¬
goeiis oꝑibꝰ ꝙ custodiunt: ce quidꝗ ꝑ singła cẽꝑa obser¬
uare debeat homo intendunt. Huetiam exta pecudũ
inspiciunt: &e ex eis fut᷑a p̃dicunt. Augures s quolatꝰ
auium &e uoces intendunt: aliaq signa reruĩł obser¬
uationes in ꝓuisas hominibꝰ occurrentes feit̾.Idemet

Expanded text:
tione umbras daemonum evocare, et imagines ludificantes tione umbras daemonum evocare, et imagines ludificantes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire: ubi adhibito sanguine, etiam inferos perhibentur suscitari. Quod geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam, dictam autumant. Divini dicti sunt, quasi deo pleni; diinationis, ars et furor. Incantatores vero dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocatipreces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum accipiunt responsa. Aruspices nuncupantur, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas hominibus occurrentes ferunt. Iidem et
Abbreviated transcription (Latin):
des d̾o suo lieo immolabant. ex qͦ qͥc̃q sume̾nt: in bestiaꝵ
formas conuert̾ent᷑. S ħomnia magicis p̾stigiis potiꝰfin¬
gebant᷑. quãrũ rerũ u̾itate oplerent᷑. Ut gͦ ipsi errores
ignorantibꝰ manifesti fiant de eoꝵ ꝓpͥetate atq ĩuento¬
ribꝰ iuxca traditionẽ maiorꝑ pͥmũ di̾e ꝯ gruũ arbit᷑m̃.
minꝰ ꝯfidentiũ indo : Ac sine ullo ueneni haustu i uolentia
tincarminis int̾inunt. Uñ ⁊ lucanꝰ. Mens hausti nul¬
la sante polluta ueneni: incantata ꝑit. Demonibꝰ accitis
audent uentilare: ut quisqͥs suos ꝑimat małartibꝰini¬
micos. Hietiã sanguine utunt᷑ & uictimis sepe ꝯtingc̃
de. Nicro enĩ grece mortuꝰ mantia ñcupat᷑idiuinatio
Ad qͦs suscitandos cataueri sanguis adicit᷑. Namamare
cruoraquę miscetur. ⁊colore sanguinis ficiliꝰ ꝓuocant᷑
dromanti ab aquadñr. Est enimidioinautia: inaq̃ inspeo

Expanded text:
des deo suo Liceo immolabant, ex quo quicunque sumerent, in bestiarum des deo suo Liceo immolabant, ex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus juxta traditionem majorum primum dicere congruum arbitramur. m, ac sine ullo ueneni haustu uiolentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et uictimis, et saepe contingunt dere. Nycron enim grece mortuus, mancia divinatio nuncupatur ad quos suscitandos cadaveri sanguis adiicitur. Nam amarecruor aque miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. Hydromantici ab aqua dicuntur. Est enim hydromantia in aque ins
Abbreviated transcription (Latin):
euunglicis sortes iegunt i si optandũ: ut id potiꝰfaciãt
quam ad demonia consulenda concurrant. tam̃ istam
salutem uult hab̾e. & sine uera sapientia estimat sẽ pru
gis. ł abipsis demonũs idoloꝵ cultura expetit᷑: mors po¬
tius dicenta ÷ quã uita. Et quiea sectant᷑ si se ñcorrȩx̾int:
ad ȩt̾nã ꝑdicionẽ tendunt. psalmista dicente. Om̃s dii
gentiũ demonia. qui ꝑ deceptos honuines alios deciꝑe co¬
tidie gestiunt: ut ꝑditionis sicȩ faciant eose̾e participes
taq hęc uanitas magicarũ artiũ extͣditione angłorp ma¬
ta sunt aruspicia. augurationes ⁊ipsa que diir oracła
dem agoꝵ p̃stigiis. quoꝵ intantũ ꝓdiere maleficͤa ꝓar¬
tes: ut etiam inoysi in ilł signis resist̾ent u̾tentes uir¬
gas indracones. aquas insanguinem cũ fert᷑ etiã ingen¬
tilium libris. qđ q̃dam magna famosissima circe socios
ulixis mutauerit inbestias. Legit᷑ idesacrificio qđ archa¬

Expanded text:
euangelicis sortes legunt, etsi optandum est, ut hoc potius faciant, quam ad daemonia consulenda concurrant, tamen etiamvult habere, et sine vera sapientia aestimat se prudegis vel ab ipsis daemoniis in idolorum cultura expetitur, mors potius dicenda est quam vita, et qui ea sectantur, si se non correxerint, ad aeternam perditionem tendunt, Psalmista dicente: Omnes dii gentium daemonia sunt , qui per deceptos hotidie gestiunt, ut perditionis suae faciant eos esse participes. Itaque haec vanitas magicarum artium, ex traditione angelorum mata sunt aruspicia, augurationes et ipsa quae licuntur oracula de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Mosi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem, cum fertur etiam in gentilium libris quod quaedam maga famosissima Circe socios Ulixis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio, quod Arca
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam: s potiꝰ iracundia scribȩ legemquȩ decreta
onis inlitt̾is tantũ mͦ maneat uiudiciũ rõnis expectec
Luibꝰ tͣnsactis diebꝰ ira uidelicet iamcessante ioꝰ causam¬
uidicans apud semet ipsam quȩ cognouit subu̾itate dis¬
ponat. In hisenim diebꝰ agnoscet᷑ aut iusta sit quã ꝓtułis¬
quȩ sunt ꝓlata disrũpet. suiͦ uista firmabit. Dierũ uͦnu
merꝰ aohec ȩxaminanda sufficiet. hanc ãmonicionem
imꝑator animo libenti fuscipiens: ⁊ optͥmã eẽ confidens

Expanded text:
sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta onis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis diebus, ira videlicet jam cessantejudicans, apud semetipsam quae cognovit sub veritate disponat; in his enim diebus agnoscitur, si justa sit squae sunt prolata dirumpet; si vero justa, firmabit. Dierum vero numerus ad haec examinanda sufficiet. » Hanc admonitionem imperator animo libenti suscipiens, et optimam esse confidens,
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ce eẽt cui penitenti pat̾nꝰ affectꝰ innotesce̾t. qͥdeire¬
stituit nͥꝑditũ flere. ⁊ sui regni paceacqͥsita suã mesticiã con.¬
dilectionis mansuetudine suꝑ auerint. Nonenĩ metuen¬
dum ẽ ne odisse paruulũ filiũ parentes uideant᷑. cũ abȩis
uapula peccans ne peccet ulteriꝰ. Et certe ꝑfectio dilectio¬

Expanded text:
rent, ut esset cui poenitenti paternus affectus ignosceret; quid ei rerent, ut esset cui poenitenti paternus affectus ignosceret; quid ei restitit, nisi perditum flere, et sui regni pace acquisita suam moestitiam condilectionis magnitudine superaverit. Non enim metuendum est ne odisse parvulum filium parentes videantur, cum ab eis vapulat peccans, ne peccet ulterius. Sed nec ali
Abbreviated transcription (Latin):
inquit inuias ⁊ sepes. ce qͦsc̃q inuenitis cogite intrare. Illis
gͥ qͥleuit̾ pͥmo adducti sunt completat᷑ pͥor obedientia i niss
nere accepit ȩccłia. hĩ qͥmueniunt᷑ inuiis ce sepibꝰ idẽ in
heresib &e scismatibꝰ eogunt᷑ int᷑re. nec qͥa cogunt᷑ rep̾hen¬
auxiliũ petiuit ab imꝑatore. xp̃iano otͣ hostes eccłiȩ ñtam
suiulciscendi causa qͣm tuendȩ ȩccłiȩ sibi credicȩ. Qdsipret.¬
misisset noneiꝰ fuisset laudanda patientia: ẜ negligentia
cłiȩ d̾i consuluit: qñ contra illos qͥ eũ occide ꝯsprrauerant
consiliũ illoꝵ ut tribuno ꝓdet᷑ effectt̃. Unde factũ ⁊ ut eũ
ad locũ quo fuerat ꝑducendus deouc̾et milesarmatꝰ ne il¬
inimicoꝵ ꝑire. uerũ etiã aliqͥd ꝑdere. S sialit̃ ñ meruit
pacẽ hr̃e domus dauid. nͥabsalon filius eius inbelloqđ t᷑
patrem gerebat fuisset extinctus. quamuis magna cura
mandau̾i̾t suis. ut eumqͣntũ possent uiuũ saluũq serua¬

Expanded text:
inquit, in uias et saepes et, quoscumque inueneritis, cogite intrare. in illis ergo, qui leniter primo adducti sunt, completa est prior oboednere accepit Ecclesia, hi qui inveniuntur in viis et sepibus, id est in haeresibus et schismatibus, coguntur intrare, non quia coguntur reprehenauxilium petivit ab imperatore Christiano contra hostes Ecclesiae, non tam sui ulciscendi causa quam tuendae Ecclesiae sibi creditae. Quod si praetermisisset, non ejus fuisset laudanda patientia, sed negligentia spiraverant, consilium illorum ut tribuno proderetur effecit . Unde factum est ut eum ad locum quo fuerat perducendus deduceret miles armatus, ne ilillorum perire, verum etiam aliquid perdere? Sed si aliter non meruit pacem habere domus David, nisi Absalon filius ejus in bello quod contra patrem gerebat, fuisset exstinctus, quamvis magna cura mandaverit suis ut eum quantum possent vivum salvumque serva
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾ debet. Item Si exturpi cogttatione uigilan¬
tis orit᷑ illusio dormientis patee animȩ suuis reatꝰ iudce
enim ãqua radice inquinatio illa ꝓcesserit qr que co.¬
gitauit sciens boc pertulit nesciens. y sidos sertentiar̾¬
onẽ peccatum qñ nolentes imaginibus libro ⁊¬
mur cognitionis effectibꝰ p̃uenin᷑. Luxitriȩ q̃ppe imagi¬
nes qͦsimutate gessimꝰ. sepe dornuentib ĩanimo appa.¬
rent s innoxiȩ: siñ concupiscendo occurit̾ samoctutia¬

Expanded text:
e. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Propter tae peccatum, quando nolentes imaginibus mur, cogitationum affectibus praeveniamur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxie, si non concupiscendo occurrant
Abbreviated transcription (Latin):
oyses tͣdidit. Siqͥs ꝑ cusserit mulierẽ inut̾o hñtẽ.
de abortierit. si formatũ fu̾it det animã ꝓ anima.
si aut̾ informatũ fuerit. mulcet᷑ peccunia. ut þaret ñ
c̾ animã ance forinam. ltaq si iam formato corpori datur.
non in conceptii corꝑis nascitur cũ semine diriuatiua. Hã
si cõseminece anuna existit ex anima multe anune cotidie ꝑe-¬¬
unt cũ sem̃ fluxii quodã non ꝓficit natiuitati. s si priꝰ respi¬
ciamꝰ: uidebimꝰ quid seqͥ debeamꝰ. Conceplemur facturã adȩ.
Inadã .i. exemplũ datũ ÷: ut exeo intelligatur. qr iã forma¬¬
tũ corpꝰ accep̃ animã. Nã potuerat animã limo t̾rȩ amice̾.

Expanded text:
Moyses tradidit: Si quis percusserit mulierem in utero habentem, Moyses tradidit: Si quis percusserit mulierem in utero habentem, et abortierit: si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, multetur pecunia , ut probaret non esse animam ante formam. Itaque si jam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae quotidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit nativitati. Sed si priusae. In Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intelligatur, quia jam formatum corpus accipit animam. Nam potuerat animam limo terrae admiscere,
Abbreviated transcription (Latin):
libido crudeł. ut etiã st̾litatis uenena ꝓ cura. isi
nicħ ualuerint oceptos fetꝰ aliqͦmͦ int᷑ uiscera extingat.
ac fundat. uolendo suãꝓlẽ pͥus int̾ire ꝗͣ uiuere. aut si
inut̾o uiuebat: occidi ctrtꝗͣ nasci. ꝓrsꝰsiambo st̾iu¬
stuprũ potiꝰ conuener̾t. Siaut̾ ãb o ñ st̾ tales. audeo
dicere. aut illa ẽqͦdãmͦ mariti meretrix. aut ille adult̾
puerꝑiũ noluit adhomicidium ꝑtin̾e. ꝓfectonet homi¬
nem depurauit. qđ tale inuto gerit᷑. Hic de anima
questio solet agitari. ut rũqͥcquid formatũ ñ ÷ nec ani¬
inatũ quidẽ pot̾ intelligi. & ideo ñ sit homicidiũ: qr nec
ex animatum dicipot̃. siadhuc animã ñ habebat. Item
uillud informe puerꝑiũ iamqͥdẽ fuerat. s adhuc qͦdãmͦ
informit̾ animatũ qm̃ magna de anima ñ ÷ q̃stio. p̃cipitan¬
da indiscussa cemeritate sententie: id̾o lex noluit ad ho¬
micidiũ ꝑtinere. qr ñdũ dici pot̾ animauiua ineo pore

Expanded text:
libido crudelis, ut etiam sterilitatis uenena procuret et si nihil ualuerit, conceptos fetus aliquo modo intra uiscera extinguat ac fundat, uolendo suam prolem prius interire quam uiuere, aut si in utero iam uiuebat, occidi ante quam nasci. prorsustuprum convenerunt. Si autem non ambo sunt tales, audeo dicere aut illa est quodammodo mariti meretrix, aut ille adulter puerperium noluit ad homicidium pertinere, profecto nec hominem deputavit, quod tale in utero geritur. Hic de anima quaestio solet agitari, utrum quod formatum non est nec animatum quidem possit intelligi, et ideo non sit homicidium, quia nec exanimatum dici potest, si adhuc animam non habebat. Itemillud informe puerperium iam quidem fuerat, sed adhuc quodam modo informiter animatum — quoniam magna de anima quaestio non est praecipitanda indiscussae temeritate sententiae — ideo lex noluit ad homicidium pertinere, quia nondum dici potest anima uiua in eo corpore
Abbreviated transcription (Latin):
patre ce filio fornicata fuit: cales copulationes anathe.¬
mathitari & disiuingi p̃cipimꝰ. nec unꝗͣ ampliꝰ ꝯuigio co¬
defilia ⁊ filia demate: ille numꝗͣ accipiat uxorẽ. llleu̾
siuoluerint accipiant maritos. Siaut̃ hoc scierint femi
& pꝰpenicentiã nubat. Mulier aut̃ usq admortẽ peni¬
añ ep̃m adconsirmationẽ cenuit separet᷑ aburore suã et
aliam numquam accipiet Similitꝰ imulier. ðilqm¬

Expanded text:
patre et filio fornicata fuerit, tales copulationes anathematizari et disjungi praecipimus, nec unquam amplius conjugio code filia, et filia de matre, ille nunquam accipiat uxorem. Illae vero, si volunt, accipiant maritos. Si autem hoc scierint ipsae et post poenitentiam nubat. Mulier autem usque ad mortem poeniscopum ad confirmationem tenuerit, separetur ab uxore sua, et aliam nunquam accipiat. Similiter et mulier.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ut inorẽ.R eccłȩ nosti. scđ̾m ipsoꝵs intentionẽ
modũ congrue satisfactionis iniuinge. Non enĩ eos ho¬
micidas arbitram᷑ qͦs adu̾s ex cõmunicato szelocatho¬
licȩ matris ardentes. eoꝵ qͦslibet trucidasse contigerit
Necam̃ eiꝰdem ȩçcłiȩ matris disciplina deseuat tenore
quem diximꝰ penitentiã eis indicteo congruentẽ. qua
diuine simplicitatis ocłos adu̾s se cõplacare ꝑualeãt

Expanded text:
nae Ecclesiae nosti secundum ipsorum intentionem modum congruae satisfactionis injunge. Non enim eos homicidas arbitramur, quod adversus excommunicatos zelo catholicae matris ardentes, eorum quoslibet trucidasse contigerit. Ne tamen ejusdem Ecclesiae matris disciplina desaeviat, tenore quem diximus, poenitentiam eis indicito congruentem, qua divinae simplicitatis oculos adversus se complacere pervalea
Abbreviated transcription (Latin):
nunerũ singłarem ñ peccatũ aliqͦs cõmisisse. s normã
qͣtdani sacramenti amisisse. fia dutȩ bone mi̾tũ sedad
ordinationis ȩccłiasticȩ signacłm necessariũ. Augͥ suꝑ¬
eretrices esse & admeretrices accedere q̃st̃de uteronomsi.¬
ꝓnibet dñs. quar᷑ publice uenalis ÷ turpitudo. Indecalo¬
go aut̃ mechie nomine non uidet᷑ hoc aꝑte ꝓhibuisse qm̃me¬
chia non nisi adulteriũ intelligi solae: de incesti copulatioẽ¬

Expanded text:
numerum singularem, non peccatum aliquod commisisse, sed normam quamdam sacramenti amisisse, non ad vitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae signaculum necessariam. Ac peretrices esse, et ad meretrices accedere prohibet Dominus, quarum publice venalis est turpitudo. In Decalogo autem moechiae nomine non videtur hoc aperte prohibuisse, quoniam moechia non nisi adulterium intelligi solet. CAP. 312. - De
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e ñpossit S mechꝰ. imecha fornicationis quidẽ iun-¬
dictam sustineant. licita uͦ coniugia eis ñnegent᷑¬
ubiq ac semꝑ repudianda atq repunienda sc̃. qͣlia
sodomitarũ fuert̾. Que si om̃s gts fac̾e̾nt: eodem cͥminus
reatu diuina lege tenerent᷑. q̃ ñsic fecit homines ut se
illo nit̾ent᷑ modo. Uiolat᷑ quippe ipsa societas. q̃ cũ deo
nob eẽ debet. cumeadẽ natura cuiꝰ ipse auctor:. libidi

Expanded text:
re non possit. Sed moechus et moecha, fornicationis quidam vindictam sustineant, licita vero eis conjugia non negentubique ac semper repudianda atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt. Quae si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, quae non sic fecit homines ut se illo uterentur modo; violatur quippe ipsa societas quae cum Deo nobis esse debet, cum eadem natura, cujus ipse auctor est, libidi
Abbreviated transcription (Latin):
ad dilectionẽ muneris ⁊ ordinationis p̃rogatiuã ĩpedim̃¬
ti gene̾t᷑ eum etiã delicta obesse ñsolent silauac remissa
fuerint sacram̃to. S intellige̾ debemꝰ. qr baptis moculpa
soluit᷑. Quo mͦ aut̃ pot̾ hortator eẽ iuduitatis. qui tpse
conugia frequentau̾it : aug̾ de bono ꝯiugali

Expanded text:
ad electionem muneris et ordinationis praerogativam, impedimenta generentur; cum etiam delicta obesse non soleant, si lavacri remissa fuerint sacramento. Sed intelligere debemus quia, si baptismo culpa solvitur. Quomodo autem potest hortator esse viduitatis, qui ipsa conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
definimꝰ nec int̾dictione aliqͣ refutamꝰ: s ꝓpt̾ eos qͥ diu̾se
de deo sentiunt. ħ loco aliqͥd cõmemoramꝰ. Siqͥs suȩ spu̾at
cõmacris filiam fortuitu. ⁊ ita tĩgere rerũ casu in eon¬
uigium dux̾it: consilio maturiori seruato hãt. atq
honeste legitimo ꝯiugio oꝑam det. de sponsa fr̾is si
ce qd otauit. cum ea coire ñ potuit. Quia fr̾eiꝰ cerrupit

Expanded text:
refutamus, sed propter eos qui diverse de eo sentiunt, hoc loco aliquid commemoramus. Si quis suae spiritualis commatris filiam fortuito, et ita contingente rerum casu in conjugium duxerit, consilio maturiori servato habeat, atque honeste legitimo conjugio operam det. et dotavit, et cum ea coire non potuit; quam frater ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Neminem concuciatis. neq calũniã faciatis: s contentiesto¬
te stipendũs ur̾is. Sicaut̾ secognosce̾ se debet omnis homo
qͥmilitat. Non enĩ tantũ aehis militantibꝰ sẽpt᷑a loquit᷑ qͥ ar¬
mata militia detinent᷑ .s. qͥsqͥs militiȩ sie cingloutit᷑. dig¬
nitaris suȩ miles a scribit᷑. atq ido ħsententia pot̃ diciũbigt̾a
publice decreta consequit᷑. siampliꝰ querit tanqͣ calũmator
minẽ dõ placere posse qͥmarmis bellicis militat. In hiserat
dixit non sum dignus ut intres subtectum ieũ. Ex concilio¬
insistens arborẽ incidat: & aliquis subtꝰ ipsamueniẽs
de pͥmat᷑. ⁊ iccito siuolunte ł negligentia in cidentis ar¬
borem factum ÷. ut homicida penitentiȩ debec omnino
submitti. Qđ sinon uoto s incuria illiꝰ ñdeniq ħ cũ senten¬
tia contingit. s dum ille oꝑi necessario fortassis incum¬
b̾et. iste insꝑatꝰ occurrit subarbore. e sub ipsa opp̾ssius ẽ.

Expanded text:
Neminem concutiatis, neque calumniam faciatis; sed contenti estote stipendiis vestris . Hic jam agnoscere se debet omnis homo qui militat. Non enim tantum de iis militantibus Scriptura loquitur qui armata militia detinentur, sed quisquis militiae suae cingulo utitur, dignitatis suae miles ascribitur. Atque ideo haec sententia potest dici, v. g. publice decreta consequitur, si amplius querit, tamquam cumulator minem deo placere posse, qui in armis bellicis militat. in his eratdixit: Non sum dignus. ut intres sub tectum meum, sed taninsistens arborem incidat, aliquis subtus ipsam veniens deprimatur. Et idcirco, si voluntate vel negligentia incidentis arborem factum est, ut homicida poenitentiae debet omnino submitti. Quod non voto, sed incuria illius, non denique sententia contingit, sed dum ille operi necessario fortassis incumberet iste insperatus occurrit sub arbore, et sub ipsa oppressus est,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ castitas uirtus ÷: tu subutio imp etu libinis cadis ⁊
uis uoxorẽ tuam uictricẽ ẽẽ tu iustꝰ iacens: Et cũ tu
cap̃sis uxoris p̃cedit te ad dm̃ cuiꝰ cap̃ es ᷑ uistuã domũ
capite deorsum ꝑendẽ : Cap̃ enĩ÷ mulieris uix. Uibi: aut̾
meliꝰ uiuit mulier qͣm ui. capite deorsũ pendet domus¬

Expanded text:
m castitas virtus est tu sub uno impetu libidinis cadis, et vis uxorem tuam victricem esse, et tu victus jaces? Et cum tu caput sis uxoris, praecedit te ad Deum, cujus caput es . Vis tuam domum capite deorsum pendere? Caput est enim mulieris vir . Ubi autem meli