comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione ⁊̃ rates continentur. qꝵ płinq
⁊ ratiũ usus necc̃ius eso. ¶ Si pedest᷑
it̃ impediatur. s̃ iõminusst̾ nauigio
det̾ius fiet. ¶Set̾ior statõ it̃t it
nauigii det̾uis fieri ur᷑ si usus euis
corrumpatur. uł difficilior fiat. aut
minor aut rarior. aut si in totũ au¬
feratur ꝓiñ si aqua deruietur ut eri¬
guor fcã sit minus nauigabilis ait
si dilatetur uł diffusa breuẽ faciat
dũ flumen faciat. uł siquidaliuid
fiat ꝙ nauigatõnẽ ĩcomodit. diffi¬
ciliorem ue faciat. ⁊ prsus impedi¬
at int̾clicto locus erit. ¶ Lab̾o scrib̾.
non ẽẽ dandam exceptõnẽ ei qͥ int᷑¬
dicto cõuenitur. aut nͥ ripe tuende
cũ fcm̃ sit. S ita acipiendũ ait extͣ
qmͣ siquid ita fcm̃ sit uti lege lice¬
labeo ait cõpet̾e tale in t̾rlictũ ne
quid ĩ mari uiue littore. qͦ portus
fiat idem putat. ¶ Deinde ait
p̃tor ꝙ in flumine.p ripa ue eiꝰ fi¬

Expanded text:
tione etiam rates continentur, quia plerumque tione etiam rates continentur, quia plerumque et ratum usus necessarius est. si pedestre iter impediatur, non ideo minus iter nauigio deterius fit. Deterior statio itemque iter nauigio fieri uidetur, si usus eius corrumpatur uel difficilior fiat aut minor uel rarior aut si in totum auferatur. proinde siue deriuetur aqua, ut exiguior facta minus sit nauigabilis, uel si dilatetur, aut diffusa breuem aquam dius flumen faciat, uel si quid aliud fiat quod nauigationem incommodet difficilioremue faciat uel prorsus impediat, interdicto locus erit. Labeo scribit non esse dandam exceptionem ei, qui interdicto conuenitur: 'aut nisi ripae tuendae causa factum sit', sed ita excipiendum ait: 'extra quam si quid ita factum sit, uti de leLabeo competere tale interdictum: 'ne quid in mari inue litore' 'quo portus,fiat, idem putat. Deinde ait praetor: 'Quod in flumine publico ripaue eius fi
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥuato fcm̃ sit. nͨ ꝙͥ si in pͥuato fluĩe
fiat. nam ꝙꝑ fit ĩ p̾uato flumine. ꝑ¬
inde est ac si in aloloco pͥuato fiat᷑.
extra fcm̃ sit non ẽ in publico fluĩe
fcm̃. Et ꝙ in riꝑa fit. ñ ur᷑ in flumĩe
siquid fiat quo defior statio ⁊ naui¬
gatio fiat. ergo hoc utc̾lcm̃ ad ea
gabilia ad cetera non ꝑtinz. S lab̾o
scribit non ẽẽ iniquũ. ⁊ sicriud ĩ eo
flumine & nauigabile nõ sit. fiat ut
excrescnt. aito aqͥ cursus impediat᷑.
utile int̾tlictum compet̾e. neius ei fat
quominus ad opꝰ ꝙ in alueo fluminis
ripa ue eiꝰ ita fcm̃ ẽ. ut it̾ cursus flu¬
minis det̾ior sit. fiat tolłe demolliri.
purgari restituere boni uiri arbitͣtu
possit. ¶ Stationẽ dm̃s a statuendo
is igitur locus demonstretur̾ uͥcũq
naues staretute possunti ait p̃tor
nauigatõne positũ ẽ. ĩmo nauigiũ
solemus dicere. ⁊̃ ip̃am nauem. iter
igitur tũc nauigii pof̾ ⁊ sic accipi. it̾
nauis det̾ior fiat. ¶Nauigii applła¬

Expanded text:
sit, ne quidem si in privato flumine fiat: nam quod fit in privato flumine, perinde est, atque si in alio privato loco fiat. Iextra factum sit, non est in flumine factum: et quod in ripa fiat, non videtur in flumine si quid fiat, quo deterior statio et navigatio fiat. ergo hoc interdictum ad gabilia, ad cetera non pertinet. sed Labeo scribit non esse iniquum etiam si quid in eo flumine, quod navigabile non sit, fiat, ut exarescat vel aquae cursus impediatur, utile interdictum competere 'ne uis ei fiat, quo minus id opus, quod in alueo fluminis ripaue ita factum sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgare restituere uiri boni arbitratu possit'. Stationem dicimus a stando: is igitur locus demonstratur, ubicumque naues tuto stare possunt. Ait praetor: nauigatione positum est: immo nauigium solemus dicere etiam ipsam nauem, iter ergo nauigio potest et sic accipi 'iter naui deterius fiat'. nauigii appella
Abbreviated transcription (Latin):
publico neue ĩ ripa eiꝰ
ĩmittas. quo statio it ue nauigi¬
o deterior fit fiat. ¶ Fumen
a riuo magnitudie disc̾nend̾ ẽ
aut estimatione circũcolentiũ.
¶Itẽ fluminũ q̃dam sunt phẽ¬
nia q̃dam torrentina. ꝑ enne

Expanded text:
publico neue in ripa eius immittas, quo statio iterue nauigio deterior sit fiat'. Flumen a riuo magnitudine discernendum est aut existimatione circumcolentium. Item fluminum quaedam sunt perennia, quaedam torrentia. perenne
Abbreviated transcription (Latin):
s minorẽ manumictẽ uetri. iam aũ
mior non est qui diem supp̾mũ agit
nio seruũ legatũ manumiserit nox
logitarius repudiau̾̃t manumissum
uberũ fore ꝑlacuit.

Expanded text:
 minorem manumittere uetari: iam autem minor non est, qui diem supremum agit tario seruum legatum manumiserit, mox legatarius repudiauerit, manumissum liberum fore placet
Abbreviated transcription (Latin):
posita sit obligatũ esse. ¶ Seia cũ
salariũ constituere uellet. ita epła
emisit lucõ ticõ seia salute̾ si in eo¬
dẽ anno cura me. eadẽ affcõne circa
me es qͣ semꝑ fuisti ex cõtinenti ac¬
ceptis litt̾is meis disiracta re tua
ueniet ħtibi ꝙͣ diu uiuam p̃stabo
annos.x Scio enĩqr ualde me bene
ames. quem cũ ⁊ rem suã dixstrax̃it
uicius ticius ⁊ ad eam ꝓfectus sit ex
eo cũ easit. an ei ex hus epłis salari

Expanded text:
posita sit, obligatum esse. Seia, cum salarium constituere uellet, ita epistulam emisit: 'Lucio Titio salutem. Si in eodem animo et eadem affectione circa me es, quo semper fuisti, ex continenti acceptis litteris meis distracta re tua uen‹i› hoc: tibi quamdiu uiuam praestabo annuos decem. scio enim quia ualde me bene ames'. quaero, cum et rem suam distraxerit Lucius Titius et ad eam profectus sit et ex eo cum ea sit, an ei ex his ep
Abbreviated transcription (Latin):
hendis siue bone fidei sint suio
non sit. ñ error aliquis int̃uemat
aut aliud sentiat. puta qͥ emit
aũ qui cõducit. aliud qͥ cũ hiis contͣ¬
hit nicħ ualet ꝙ actũ sit. ⁊ idẽ ĩ so¬
cietate quoꝙ coheunda R̾dũ est
ut si dissentiant aliud ꝓ alio estl̃an¬
tes nicħ ualet ea societas q̃ ĩ con¬
sensu non consistit.

Expanded text:
hendis, sive bona fide sint sive non sint, si error aliquis intervenit, ut aliud sentiat puta qui emit aut qui conducit, aliud qui cum his contrahit, nihil ualet quod acti sit. et idem in societate quoque coeunda respondendum est, ut, si dissentiant aliud alio existimante, nihil ualet ea societas, quae in consensu consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
ł. q̃stũ ex adult̾io uxoris sue fecĩt c̾¬
cũcꝵ sit condicõis q̃i adult̾ punitur.
applłatõne domus hĩtatõnẽ qͦ sigͥca¬
ri palam ẽ.

Expanded text:
quaestum ex adulterio uxoris suae fecerit: cuiuscumque sit condicionis, quasi adulter punitur. Appellatione domus habitationem quoque significari palam e
Abbreviated transcription (Latin):
i succõnes accipi. Lant᷑ paucis spebus he¬
redis applłatio ꝓrimũ continet ueluti
ĩ substitutõe inpub̾is qͥsqͥs mͥ heres ertr.
idc̃ filio m̾o heres esto. ubi heredis he¬
ros ñ cõtinetur qꝑ inc̾tul eso. It̾ in le¬
ge eliacensia filiꝰ heres ꝓximus ꝑrõn¬

Expanded text:
iones accipi. nam paucis speciebus 'heredis' appellatio proximum continet, ueluti in substitutione impuberis 'quisquis mihi heres erit, idem filio heres esto', ubi heredis heres non continentur, quia incertus est. item in lege Aelia Sentia filius heres proximus pot
Abbreviated transcription (Latin):
dem. R Illa u̾ba arbitrata luciiti¬
i fieri ius sigͥnificant. ⁊ in seruum
sĩ cadunt.
dolum cͥcsł in hnͣt rem admissu ÷
de qua stipłõ est int̾poita.

Expanded text:
tum Illa verba "arbitratu Lucii Titii fieri" ius significant et in servum non cadunt. dolum, quicumque in hanc rem admissus est, de qua stipulatio est interposita.
Abbreviated transcription (Latin):
it. non solũ ꝙ frumentis aut leguini¬
cretifodinis. lapidicinis capitur. Iuł scͥ¬
bit. fruges om̃s ẽe quib hõ uescͥitur.
fłm ẽẽ. non enĩ carnẽ. aut aues fera ᷤᷤ¬
ue. aut pora fruges dici. frum̃tũ
llũ diffinisse. lupinũ uo. et falã fru¬
ges potiꝰ dici qr non arista. s siliqua
continentur q̃ serus ap̃ alphenũ in
frum̃to cõtuũ pputanit.

Expanded text:
i, non solum frumentis aut legumicretifodinis, lapidicinis capitur, Iulianus scribit. "fruges" omnes esse, quibus homo vescatur, falsum esse: non enim carnem aut aves ferasve aut poma fruges dici. "frumentullum definisse: lupinum vero et fabam fruges potius dici, quia non arista, sed siliqua continentur. quae Servius apud Alfenum in frumento contineri putat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliꝙ̃ tnͣstulerit fundi desinit hr̃e
cuiꝰ ag̾. ẽẽ ceꝑit. Cũ enĩ dampnũ da¬
tum fut᷑m contineat ad eũ qui dñs
erit incipiet accio ꝑtin̾e qmͣuis cum
alt̾ius dñiũ e̾e̾t opus a uicino fcm̃ sit.¬
erit ut siquis a uicino opus fcm̃ sit

Expanded text:
e cuius ager esse coepit: cum enim damnum futurum contineat, ad eum qui dominus erit incipiet actio pertinere, quamuis, cum alterius dominium esset, opus a uicino factum sit.e
Abbreviated transcription (Latin):
Si colonus insciente do¬
mnino opus fecerit ex quo aqͣuicino
tuere opus pot̃. S pacientiã dũ¬
taxat eum prestare oꝑgere si ei
damp. inf̾ stipłone caueat᷑. ⁊ si
qmͣ inpensam in restitutõne oꝑis
fec̾it cõsecuturũ actione locari a¬
fuerit necc̃e ipm̃ restituere. s si¬

Expanded text:
Si colonus insciente dmino opus fecerit, ex quo aqu‹a› uicino tuere opus potest: sed patientiam dumtaxat eum praestare debere, si ei damni infecti stipulatione caueatur, et, si quam impensam in restitutione operis fecerit, consecuturum a colono locati afuerit nec
Abbreviated transcription (Latin):
Naut.e. Qui uniũsas edes possi¬
det singulas res q̃ in edificatio st̃
non ur possid̾e qdem dicid ⁊ de
naue ⁊ de armario. ¶Possõm atñ¬
timꝰ mutis modis. ueluti si mortu¬
um ĩ eũ locũ intulimꝰ ꝙ̃ possideb¬
amus. namꝙ locũ religiosũ aut
sactũ non possimꝰ possid̾e̾. ⁊ si
to eum teneamꝰ sic̃ hoiẽm lib̾m.¬
¶ Itẽ cum p̃tor itirco ł possõnẽ
⁊ ꝓmittebaturꝰ possõm ĩuitũ dum̃

Expanded text:
i uniuersas aedes possedit, singulas res, quae in aedificio sunt, non uidetur possedisse. idem dici debet et de naue et de armario. Possessionem amittimus multis modis, ueluti si mortuum in eum locum intulimus, quem possidebamus: namque locum religiosum aut sacrum non possumus possidere, etsi to eum teneamus, sicut hominem liberum. Item cum praetor idcirco in possessionem promitteba
Abbreviated transcription (Latin):
placuit hnͣc accõne̾ penalẽ c̾e. et
id̾o post ãnũ non daturꝰ. net̾ cum
q̃ ex hoc edicto oritar manumissi¬
one ũ extingui rectissime diciturꝰ
qr ũm est auctorẽ eũ ꝯueniri ñ

Expanded text:
lem esse. et ideo post annum non datur nec cum quae ex hoc edicto oritur, manumissione non extingui rectissime dicetur, quia uerum est auctorem conueniri n
Abbreviated transcription (Latin):
Samp̃. ł. Si debitori deportatõ
irrogata est. non posse pro eo fi
tota obligõ contra eũ extincta sit.¬
¶su filiꝰ in cã peculiari. itafideiꝰ¬
sorem acceꝑit. qnͣtam pecuniam
credidero fide tua ẽẽ iubes. et
emancipatꝰ credat. prĩ quidem
suo noĩe reus obligatus q̃ tene¬
hũanitatis intuitu obnoxius ẽ
bimꝰ in solidũ adu̾sus ticiũ actõnem
cũ scite potuerat aũ ignorare ñ deb¬
uerit mulierẽ frustra int̾cede̾ hu¬
ic similis. et uia q̃stio uideri potest
obctatẽ si restituaturꝰ in integrum
unꝰ fiderꝰsor. an alt̃ honꝰ obligõnis¬
in integrũ acciꝑe debeat. s ita dem̃

Expanded text:
m.Si debitori deportatio irrogata est, non posse pro eo fidtota obligatio contra eum extincta sit.Si filius in causa peculiari ita fideiussorem acceperit: 'quantam pecuniam credidero, fide tua esse iubes?' et emancipatus credat, patri quidem, si non est reus obligatus, non tenehumanitatis intuitu obnoxius essbimus in solidum aduersus Titium actionem, cum scire potuerit aut ignorare non debuerit mulierem frustra intercedere.Huic similis et illa quaestio uideri potest, ob aetatem si restituatur in integrum unus fideiussor, an alter onus obligationis integrum exc
Abbreviated transcription (Latin):
uam ꝑuenire non potuiss nͣ ad
quo siquis respond̾it. qm̃ debitor ca¬
pue sit fideuissorẽ confestĩ tenen
non hr̃ta rõne tanti ꝓprii temꝑis
euenturũ. ut eo casu fideuissoꝵ
ꝯueniatur. qͦ si debitor ip̃e roine
fuss ñ cõueniãt᷑. itaq nob̾ placet
fideuissoriã obligõnẽ condicionẽ

Expanded text:
non potuisset: nec quoque si quis responderit, quoniam debitor Capuae sit, fideiussorem confestim teneri non habita ratione taciti proprii temporis, euenturum, ut eo casu fideiussor conueniatur, quo debitor ipse, si Romae fuisset, non conueniretur. itaque nobis placet fideiussoriam o
Abbreviated transcription (Latin):
.ł rem. ł n̾bis obligõ solũ debeat.
herbis: ueluti cum accepto ꝓmissori
fit. Re: ueluti cũ soluit. q̃ ꝓmisit:
Et̃ cũ emptõ uł uendicio uł locatõ
contͣcca ẽ. qm̃ ꝙ consensu nudo cͣchi
pot̾. ⁊̃ si dissensu ꝯtrario dissolui
solu̾e non pot᷑is. ¶ Si lancẽ depo¬
suerit ap̃ me ticius. ⁊ płib hr̃dib

Expanded text:
 uel uerbis obligatio solui deb‹e›t, uerbis, ueluti cum acceptum promissori fit, re, ueluti cum soluit quod promisit. aeque cum emptio uel uenditio uel locatio contracta est, quoniam consensu nudo contrahi potest, etiam dissensu contrario dissolui soluere non poteris. Si lancem deposuerit apud me Titius et pluribus heredi
Abbreviated transcription (Latin):
ffix. L. Het stipło qmͣ diu res
non defenditur simł atq defendi
ceꝑit. aut defendi deb̾e desierit
resoluitur.
er̃ .i. Ex iudicatũ solui stipło¬
aut inficiatõne ꝯpelli eũ qui sine
iudicio dare ꝑtẽ ꝑatus ẽ. qr ñ plꝰ
adu̾sariꝰ eiꝰ ꝑ iudicẽ ab eo ꝯsccu¬
turlis est.

Expanded text:
ionum. Haec stipulatio 'quamdiu res non defendatur', simul atque defendi coeperit aut defendi debere desierit, resoluitur.rum Ex iudicatum solvi stipulatioaut ad infitiationem compelli eum, qui sine iudice dare paratus est, quo non amplius adversarius eius per iudicem ab eo consecuturus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt. ⁊̃ passus an ob rem iudicatam
clausula cõmittatur. dicebã unam
clausulã in stipłone udicatũ solus¬
stipło una claudatur clausula. sui
res iudicetur. sui res non defenda¬
tatur. an ex altera rursum omiti
possit. certe .N. siquis scipłe̾tur. si
nauis ex asia uenetit. aut si ticius
consul fui̾t factus constat suie na¬
nis pͥor uen̾it. siue ticius m ꝯsui¬

Expanded text:
et passus, an ob rem iudicatam clausula committatur: dicebam unam clausulam in stipulatione iudicatum soluo una cludatur clausula, siue res iudicetur siue res non defendatatur, an ex altera rursum committi possit. ecce enim si quis stipuletur: 'si nauis ex Asia uenerit, aut si Titius consul fuerit', constat, siue nauis prior uenerit siue Titius
Abbreviated transcription (Latin):
siderante. ⁊ hoc auctoro omitrat
stipło obrem ñ defensq̃. Nã et¬
plures hr̃des necc̃e hẽbũt unsi
dare ꝓcuratorẽ. nẽ defensio ꝑ¬
płes ꝑsonas scissa. ĩ omodo aliqͦ
afficiat auctorem.Aliud ẽ ĩ he¬
redib auctoris quib neccĩas nõ
imponitur ut ꝑ uns̃ litigent.
Ilud sciondũ est ibi rẽ eẽ defc̃¬
dendam. ut recte defendatur
pisi debet agi.
tres clausulas in unũ collata
ht̃ de re iudicata de re defen¬
denda de dolo malo.

Expanded text:
siderante scilicet hoc actore, committatur siderante scilicet hoc actore, committatur stipulatio ob rem n necesse habebunt unum dare procuratorem, ne defensio per plures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud est in heredibus actoris, quibus necessitas non imponitur, ut per unum litigent. Illud sciendum est ibi rem esse defendendam, ut recte defendatur, ubi debet agi. tres clausulas in unum collatas habet: de re iudicata, de re defendenda, de dolo malo.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi imputari d qui talẽ defensi¬
onẽ admisit. ¶ Si uõ ex fideus.¬
sorib a iudicatũ solui cauerant
existat. unus defensor placuit ob
rem iudicatam stipło̾m nõ omit.¬
ti. ceteraq eadẽ esse atq si crͣntꝰ
defensor existat. ¶ In hc stipło¬
ne ħ tcͣtatur. an ħii qͥ fid̾iussent̃
si defẽsionẽ omiserunt mandatiũ¬
dicõ tencant᷑. ⁊ ħ ẽ uersꝰ nõ ten̾i.
Hii enĩ in qnͣtitatẽ int̾uenerat¬
⁊ hoc illis fuit mandatũ ñ ĩdefẽ¬
sionẽ. quid tñ si ⁊ hoc sibi assũpse¬
rint ut defendant an mandati
possint age̾. ⁊ si qͥdẽ uicti sunt
ntiꝙ ꝙ ob rem iudicatã p̃stit̾ũt
consequent᷑. sumptus tñ litis mins¬
me petẽtuir. si aũ optiniũnt
potuerũt sumptus litis cõseqͥ cũ
iurta mandatũ. ⁊ si ñ mandatũ
fecerit. ¶Si tñ plures fid̾uisso¬
res defend̾e fuerint ꝑati. uide
coꝵ pro parte sua defendat. uel
defensorem substituat ⁊ mag̾ ÷
ut nisi unũ dent ꝓcuratorẽ de¬

Expanded text:
sibi imputar‹e› debet, qui talem defensorem admisit. Si ex fideiussoribus, qui iudicatum solui cauerant, existat defensor, placuit ob rem iudicatam stipulationem non committi ceteraque eadem esse, atque si extraneus defensor existat. In hac stipulatione hoc tractatur, an hi qui fideiusserint, si defensionem omiserint, mandati iudicio teneantur. et est uerius non teneri: hi enim in quantitatem interuenerunt et hoc illis fuit mandatum, non in defensione. Quid tamen, si et hoc sibi adsumpserint, ut defendant, an mandati possint agere? et si quidem uicti sunt, utique quod ob rem iudicatam praestiterunt consequentur: sumptus tamen litis minime petent. si autem optinuerunt, poterunt sumptus litis consequi, quasi iuxta mandatum, etsi non mandatum fecerint. Si tamen plures fideiussores defendere fuerint parati, uideauisque eorum pro parte sua defendat uel defensorem substituat. et magis est, ut, nisi unum dent procuratorem, de
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtauerit. ⁊ ꝙͥ ex cenacło eiꝰ deiectũ
effusũ ue sit. sũ ꝙͥ poĩtũ sit suspen¬
sũ ue hui̾t cuiꝰ rasus ꝑiculosus est
In liano placuit ĩ pr̃em. n de peruli
ip̃o filioagendũ. ¶Itẽ exc̃itor
nauis. aut caupone aut stabłi
de dampno. aũ fuito ꝙ ĩ naue. aũ¬
ĩ caupone. aũ stabulo fcm̃ sit q̃i ex
maleficio teni ur᷑. si mͦ ip̃iꝰ nullũ

Expanded text:
 quid ex cenaculo eius deiectum effusumue sit siue quid positum suspensumue habuerit, cuius casus periculosus est, Iuliano placuit ‹in› patrem neque de peculio ipso filio agendum. Item exercitor nauis aut cauponae aut stabuli de damno aut furto, quod in naue aut caupona aut stabulo factum sit, quasi ex malefici
Abbreviated transcription (Latin):
deo nascetur obligõ.
niꝰ genĩs sunt. nam hee tm̃ reton¬
sentis negotia gesserit siqͥdẽ ex mã¬
dato palam ẽ ex ccͣtu nasci rat̃ eos
sunt de eo ꝙ ex bona fide alt̾um

Expanded text:
deo', nascetur obligationius generis sunt: nam hae re tantum consentis negotia gesserit, si quidem ex mandatu, palam est ex contractu nasci inter eos sunt de eo, quod ex bona fide alterum
Abbreviated transcription (Latin):
aut contͥxisse aut deliquisse ĩtel¬
ugi pot̾. s utilitatis cã receptũ¬
gari. iõ aũ id ita receptũ ẽ quia
plersĩq hoĩes eo aĩo ꝑegre ꝓficis¬
cunt᷑ qĩ statĩ redituri. nec od id
ulli curam negõꝵ suoꝵ mandant
dem̃ nouis causis int̾uensentibꝰ
ex necc̃itate diutiꝰ ab sunt qͦꝵ
negotia ꝑ̃ire iniquũ ẽ q̃ sane deꝑ¬

Expanded text:
t contraxisse aut del‹i›quisse intellegi potest: sed utilitatis causa receptugari. ideo autem id ita receptum est, quia plerumque homines eo animo peregre proficiscuntur quasi statim redituri nec ob id ulli curam negotiorum suorum mandant, deinde nouis causis interuenientibus ex necessitate diutius absunt: quorum negotia d‹i›sperire iniquum erat, quae sane d
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ꝯmodum est nisi id̾o adscrip¬
serit ut seruus magno p̃cio¬
redimat᷑ ab eo. et manumittat᷑.¬
s et ille qͥ cũ ticõ funduᷤ legaret᷑
adient sua manu ĩ condicõnẽ pe¬
cunie sibi dande in uolũtatẽ .s.¬

Expanded text:
commodum est: nisi ideo adscripserit, ut seruus magno predimatur ab eo et manumittatur.Sed et ille, qui, cum Titio fundus legaretur, adiecit sua manu condicionem pecuniae sibi dand
Abbreviated transcription (Latin):
bit. adimendo ꝙͦ aliquid intidere
in penam d quasi sibi aliquid de¬
derit ueluti si seruo legato sibi
ea deniq manumisso lib̾tatẽ su¬
aꝑi manu ademerit ħ ita si uolũ¬
tate destatoris ademerit. sam
si ignorante eo libertas uale¬
bit Itẽ si rogatus restitu̾e le¬
gatum sibi adscriptũ fid̾i ꝯmis¬

Expanded text:
bit.Adimendo quoque aliquid incidere in poenam debet, quasi sibi aliquid dederit: ueluti si seruo legato sibi eodemque manumisso libertatem sua manu ademerit hoc ita, si uoluntate testatoris ademerit: nam si ignorante eo, libertas ualet: item si, rogatus restituere legatum sibi adscriptum, fideicommis
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc diuus adrianus constituit
is adiũgitur. et is qui iudicẽ cor¬
rumpit seremissiꝰ puniri solet
ut ad tempꝰ relegentur nec bo¬
na illis auferantur.
dictũ incid̾e dicendũ ñ est qñ fal¬
si cͥmine uix possit teneri cĩ do¬
lus .m. in eam etatẽ non cadet᷑¬
¶Si ei filio qui ap̃ hostes ẽ asscͥp¬
serit pat̾ legatũ dicendũ est te¬
existimetur. S et si mancipato
filio asscribat recte id faciat. It̃
in adoptione data. Itẽ ñ seruo cui
moram fecit in fid̾i ꝯmissariali¬
b̾tate p̃standa adscripsorit dicẽ¬
dũ est exͣ sententiã. S.c. cił ẽs¬

Expanded text:
adrianus constituit. is ad‹iun›gitur et is ‹qui› iudicem corrumpit. sed remissius puniri solent, ut ad tempus releg‹e›ntur nec bona illis auferantur. dictum incidere dicendum non est, quoniam falsi crimine uix possit teneri, cum dolus malus in eam aetatem non cadit.Si ei filio, qui apud hostes est, adscripserit pater legatum, dicendum est reexistimatur.Sed et si emancipato filio adscribit, recte id faciet: item in adoptionem dato.Item si seruo, cui moram fecit in fideicommissaria libertate praestanda, adscripserit, dicendum est extra sententiam se
Abbreviated transcription (Latin):
fraudc̃ fecerit qnͣti ea res ẽ eius du¬
plo condempnat᷑. decretoq dius a¬
driam p̃ceptũ est est in insulam
tos relegari qͥ pondera aut m̃su¬
ta falsassent.
bus nullo anccore hĩto uti .l. cor

Expanded text:
ecerit: quanti ea res est, eius dupli condemnatur: decretoque diui Hadriani praeceptum est in insulam eos relegari, qui pondera aut mensuras falsassent. bus nullo auctore habito utitur
Abbreviated transcription (Latin):
sige ẽẽ postulare ut ꝓhubeturꝰ.¬
lege iuł. repetundar̃ cauetur
ne quis ob militẽ elegendũ. ist¬
dendũ ue es accipiat. neue quis
obsententiam in .sis. ue publi
co dandam petuniam accipiat
uł ob accusandũ. uł nõ accusan¬
dũ. ut ꝙ urbani magr̃atus ab oĩ
sorde se abstineant. neue pͥus do¬
n niuneris ne in anno accipiant
p̃cip̃. neqͥs obiudicẽ arbitrũ. ue
dandũ uł mutands iubendũ ue
ut iudicet. neue ob non dandum
uł mutandũ nõ iubendũ iudicet
dũ. uinciendũ. uintrri ue uben¬
dũ ex ue uinculis dimittendũ
neue quis ob hoĩnẽ cõdempnã¬
dum ab soluendũ ue. neue oblitẽ
estimandũ iudiciũ ue capitis pecͤ¬
ue faciendũ. uł nõ faciendũ aliquid
acceꝑtr. apparet autẽ ꝙ lex ab exre¬
ptis quidem in infunitũ caꝑe per¬
mittit. ab hiis autẽ qui hoc capi¬
te enu̾antur a nullo tzullã qnͣti¬
tatem caꝑe ꝑmittit. Illud quo
cauetur ne in acceptũ feraturꝰ o
sarta tecta tuenda. añ qmͣ ꝑfecta

Expanded text:
se postulareue prohibetur.Lege Iulia repetundarum cauetur, ne quis ob militem legendum mittendumue aes accipiat, neue quis ob sententiam in senatu consico dicendam pecuniam accipiat, uel ob accusandum uel non accusandum: utque urbani magistratus ob omni sorde se abstineant neue plus doni muneris in anno accipiant,praecipit, ne quis ob iudicem arbitrumue dandum mutandum iubendumue ut iudicet: neue ob non dandum non mutandum non iubendum ut iudicet: dum uinciendum uinciriue iubendum exue uinculis dimittendum: neue quis ob hominem condemnandum absoluendumue: neue ob litem aestimandam iudiciumue capitis pecuniaeue faciendum uel non faciendum aliquid acceperit.Apparet autem, quod lex ab exceptis quidem in infinitum capere permittit, ab his autem, qui hoc capite enumerantur, a nullo neque ullam quantitatem capere permittit.Illud quoque cauetur, ne in acceptum feratur opusarta tecta tuenda, antequam perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. N omo lib hereditatẽ
nobis adqͥrere ñ pot᷑ s qui bona
fide nobis seruit adquiret tm̃
si sponte sua sciens odicõnẽ su¬
am adierit. Namꝰ iussu nr̃o adie¬
rit. n sibi n nob̾ adqͥrit. Si non
huĩt animũ sibi adqͥrendi ꝙ si
eam mentẽ huit sibi ad quirit:
do obligari ipd̃ iuire potꝰ. s ⁊ dã¬
pnũ dando. dampni mniurie tene¬
bitur ut tm̃ culꝑam in dampno dn¬
do exigẽ debeamꝰ grauiorẽ. nec tẽ
leuem qmͣ ab exͣneo. at si uissu atõ
ꝙͥ ĩ re nra gerant uł absentibue
nobis qĩ procuratores aliꝙͥ agat
danda erit in eos acto non sol
si eos emerimus. s ⁊̃ si donati
fiu̾nt nob̾ aũ ex dotis nolẽ. aut
ex legatis ꝑtin̾e ad nos ceꝑint
aut ex hereditate ide̾ p̃stabunt
nec solũ si nrõs putau̾imus. s et
si comunes aut fructuarios ut ttã
ꝙ acquisituri non eẽnt. Si rer̃a co¬
munes aut usuarii eẽnt id hodis
non adqͥrant. qa uiccyͥ tiñ lb̾ hõ

Expanded text:
Mucium. Homo liber hereditatem nobis adquirere non potest, qui bona fide nobis seruit: adquiret, si tamen sponte sua sciens condicionem suam adierit: nam si iussu nostro adierit, neque sibi neque nobis adquiret, si non habuerit animum sibi adquirendi: quod si eam mentem habuit, sibi adquirit. Ido, obligari ipso iure poterit. Sed damnum dando damni iniuriae tenebitur, ut tamen culpam in damno dando exigere debeamus grauiorem nec tamen leuem quam ab extraneo. At si iussu nostro quid in re nostra gerant uel absentibus nobis quasi procuratores aliquid agant, danda erit in eos actio. Non solum si eos emerimus, sed etiam si donati fuerint nobis aut ex dotis nomine aut ex legati pertinere ad nos coeperunt aut ex hereditate, idem praestabunt: nec solum si nostros putauerimus, sed et si communes aut fructuarios, ut tamen, quod adquisituri non essent, si re uera communes aut usuarii essent, id hodieque non adquirant. Quidquid tamen liber homo
Abbreviated transcription (Latin):
ap .łAquisius regusus iue
liorẽ reddittisti dono tibi ⁊ ꝑmitto
hĩtare in illo cenaculo eoc defuncto
regulo ꝯtrou̾siam hĩtationis pati¬
atur nichostratꝰ ⁊ cũ de ea re met̾
ꝯtislisset dixi posse defendi. ñ me¬
ram donationẽ uerũ offcm̃ magis¬
tri quadã mercede remuneratum
regulũ idõq nõ uid̾i donõnẽ seq̃n¬
tis tꝑis irritam ẽẽ ꝙ si expussus
nichostratus ueniat ad indicem
ad exemplũ int̾dcĩ ꝙ fructuario
ꝓponitur defendendus erit qr̃ loo
possõnis ꝯstitutꝰ qͥ nsũ cenacłi ac¬
cepit.
lictã filie sue uiris effcamͣ donauit
creditorib hr̃ditariis filia sat̾¬
face̾ d. uł si hoc minime faciat
eñ ⁊ creditores contra pͥtẽ ueniant
cogendã eam ꝑ actionẽ p̃scriptis
nbis prẽm adu̾sus eos defendere. Q¬

Expanded text:
ionum.Aquilius Regulus iuuenliorem reddidisti, dono et permitto tibi habitare in illo cenaculo eoqueRegulo controuersiam habitationis patiebatur Nicostratus et cum de ea re mecum contulisset, dixi posse defendi non meram donationem esse, uerum officium magistri quadam mercede remuneratum Regulum ideoque non uideri donationem sequentis temporis irritam esse. quod si expulsus Nicostratus ueniat ad iudicem, ad exemplum interdicti, quod fructuario proponitur, defendendus erit quasi loco possessoris constitutus qui usum cenaculi accepit. lictam filiae sui iuris effectae donauit: creditoribus hereditariis filia satisfacere debet, uel, si hoc minime faciat et creditores contra patrem ueniant, cogendam eam per actionem praescriptis uerbis patrem aduersus eos defendere.
Abbreviated transcription (Latin):
deniq pegasus putabat si tibi .c.
spopondero hc odicione si iurasses
te nom̃ meũ latur᷑. nĩ ẽẽ donõnem
qr ob rem fcã est. ⁊ ros secuta est¬
arcͦ.ł. Si prõnus ex debita ꝑte
heres instituatur. ⁊ libertus fidei
eius cõmisit ut ꝙͥ daret. hoc ⁊ stipu¬
lanti fid̾i cõmissario ꝓmiserit. ñ erit
cogendꝰ solu̾e. nec pars ex logib ue¬
recũdie patronali debita minuatur.¬
retincre pot̾it uoluntatẽ testatorsᷤ
secutꝰ spopond̾it se diturũ. s mag̃
c̃e ut ñ possit suc ꝯfessioni obuiare
suo ad implesse uideatur. ⁊ mula ei
repetitõ concessa fu̾at. ⁊ ita ⁊ stipło¬
ne ꝓcedente ccͣ fidẽ testatoris qmͣ
agnouit uenientẽ ei m̾ito occurtet᷑.

Expanded text:
Denique Pegasus putabat, si tibi centum Denique Pegasus putabat, si tibi centum spopondero hac condicione, si iurasses te nomen meum laturum, non esse donationem, quia ob rem facta est, res secuta estrum.Si patronus ex debita parte heres instituatur et libertus fidei eius commisit, ut quid daret, et hoc stipulanti fideicommissario promiserit, non erit cogendus soluere, ne pars ex legibus uerecundiae patronali debita minuatur.retinere poterat, uoluntatem testatoris secutus spopondit se daturum: sed magis est, ut non possit suae confessioni obuiare.suo adimplesse uidebatur et nulla ei repetitio concessa fuerat, ita et stipulatione procedente contra fidem testatoris, quam adgn
Abbreviated transcription (Latin):
natorẽ compet̾e plane de dolo posse
an non. ut si ob honorẽ aliqͣ ꝓmit¬
te ded̾o si qualib inre oꝑa uł grã mea
usus fu̾it ¶ Non pot̾ lib̾alitas nolẽ¬
ti adquiri.¶ Sĩquis ded̾it pectunam
mutuã ticio addendã seio tui donatũ
uolebat. dem̃ ticius mortuo donato¬
re seio declisse ꝓponatur erit conseq̃ns
drẽ peccuniam sc̃t fieri siue mortuum
sciuit suĩ ignorauit is qui dabat qr
peccunia fu̾it dantis. S si quidẽ igno¬
rau̾it mortuũ erit lib̾atus si sic mu¬
tuam petumã accepit soluendam seio.
Si asĩ mandau̾o tͥ ut pecuniã ticio
des cui donare uolebam ⁊ tu ignoras
me mortuũ hoc feceris hẽbis adu̾sus
heredes meos mandati actõnẽ. si sciẽs
nõ habebis. ¶Sicus seruo pectuni¬
am t̾did̾it. deiñ is liber factus eã ex¬
ꝓmiserit ñ erit donatõ. s debiti so¬
lutõ. ¶Idẽ in pupillo qui sñ tuto¬
re auctore repromittat. ⁊̃ hee stipło¬
nes q̃ ob cãm fuint ñ hñt donatõnẽ.¬

Expanded text:
natorem competere: plane de dolo posse an non, ut, si ob honorem aliquem promitte dedero, si qualibet in re opera uel gratia mea usus fueris.Non potest liberalitas nolenti adquiri.Si quis dederit pecuniam mutuam Titio reddendam Seio, cui donatum uolebat, deinde Titius mortuo donatore Seio dedisse proponatur, erit consequens dicere pecuniam Seii fieri, siue mortuu‹m› sciuit siue ignorauit is qui dabat, quia pecunia fuit dantis: sed si quidem ignoravit mortuum, erit liberatus, si sic mutuam pecuniam accepit solvendam Seio. si autem mandavero tibi, ut pecuniam Titio des, cui donare volebam, et tu ignorans me mortuum hoc feceris, habebis adversus heredes meos mandati actionem: si sciens, non habebis. Si quis servo pecuniam crediderit, deinde is liber factus eam expromiserit, non erit donatio, sed debiti solutio. idem in pupillo, qui sine tutore auctore promittat.Sed et hae stipulationes, quae ob causam fiunt, non habent donationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ee quisatipiat᷑. attũ eũ qui s̃ ure
ꝯfessus est suã ꝯfessionẽ infirma¬
re ñ posse. ¶ Donatõnẽ dd̾ pariᷤ:
bonoꝵ ꝓximẽ cognate ĩu̾entis uł¬
lam fuisse constabat uerũ ei qͥ do¬
nauit. ac postea iure p̾torio suc¬
cessit. qm̃ adu̾sus bonos mores et
ius gentiuũ festinass accõnes here¬
ditarias in totũ denegandas. R.¬

Expanded text:
esse quis accipiat, attamen eum, qui in iure confessus est, suam confessionem infirmare non posse.Donationem quidem partis bonorum proximae cognatae uiuentis nullam fuisse constabat: uerum ei, qui donauit ac postea iure praetorio successit, quoniam aduersus bonos mores et ius gentium festinasset, actiones hereditarias in totum denegandas r
Abbreviated transcription (Latin):
ualet. ile .ni. suũ recepit.S si debi¬
torẽ meñ tibi donationis ĩmodice
cã ꝓmitt̾e uissi an sũmou̾is donõnss
exceptõne. nec ne tractabit᷑ ⁊ meus
quidẽ debitor exceptõne re agentẽ re
bitore meo sũmatĩ tibi donauim ⁊ tu
nullã ei t̾did̾is. s ego siquidẽ pͥetu¬
nie ac̾cditori meo nõdũ solute sũt
łabeo. ad ũsus debitorẽ meũ recis¬
soriam ĩ id ꝙ supͣ legis modũ tͥ
ꝓmisit ita ut in relicinũ tm̃mͦ tͥ ma

Expanded text:
ecepit.Sed si debitorem meum tibi donationis immodicae causa promittere iussi, an summoueris donationis exceptione necne, tractabitur. et meus quidem debitor exceptione te agentem repactam a debitore meo summam tibi donauerim et tu illam ei credideris. sed ego, si quidem pecuniae a debitore meo nondum solutae sint, habeo aduersus debitorem meum rescissoriam in id, quod supra legis modum tibi promisit ita, ut in reliquum ta
Abbreviated transcription (Latin):
cã pecciiã supͣ mod̾ legis ꝓͥmisit̃
exceptio darl d t̾ inutto reo. ne
si forte reus soluendo ñ fu̾it pet¬
cuniam fideiussor amittat.
cio ineo noĩe donares ⁊ tuo noĩe eam
qi ded̾is an fcãm eiꝰ putes. Rͥ. Si tẽ¬

Expanded text:
sa pecuniam supra modum legis promisit, exceptio dari debet etiam inuito reo, ne, si forte reus soluendo non fuerit, pecuniam fideiussor amittat. tio meo nomine donares, et tu tuo nomine eam ei dederis, an factam eius putes? re
Abbreviated transcription (Latin):
Aurt̃ .ł. Quod seruus
eius qui ab hõstib captãs ẽ. post¬
ea scipulatus est aut si legatum
sit seruo eius postea qmͣ ille ad hos¬
tes ꝑuen̾it. ħ habunt heredes eius
qͦꝵ et si captuitatis eius temporẽ
decessiss aquĩ fisciĩ foret heredi.
nerariis pp̃ libelli usum pꝰ sum¬
niũ est non piscatoris ut siquas
actuarias uoluptatis cã ꝑauent̃᷑
p recipiũtur post liminio. nã sũ
culꝑa eqͥtis ꝓrumꝑe se pot̃unt᷑
ñ idem ĩ armis uiris ẽ quippe nõt
saͥne flagio amittũtur. arma eĩ

Expanded text:
um. Quod seruus eius, qui ab hostibus captus est, postea stipulatus est, aut si legatum sit seruo eius, posteaquam ille ad hostes peruenit, hoc habebunt heredes eius, quia et si captiuitatis tempore decessisset, adquisitum foret heredi. nerariis propter belli usum postliminium est, non piscatoriis aut si quas actuarias uoluptatis causa parauer recipitur postliminio: nam sine culpa equitis proripere se potuerunt. Non idem in armis iuris est, quippe nec sine flagitio amittunt
Abbreviated transcription (Latin):
masse refert deniꝙ refert aristonem
putare. Si seruũ t̾ͥ tradid̾o ad hoc ut eũ
tradidissẽ ut cõtinuo manumittas
hic enĩ nec donõni locũ ẽe. Nõ ẽe ob¬
ligatõnẽ s ͭ m suꝑiori casu quid accũ
sit inspiciendũ pomp̃. ait pot̾ enĩqͥn¬
q̃nniũ ñ ad hoc eẽ positũ ut aliqͥd
donetur. ¶ Ide̾ aristo ait. si donatio¬
nis cã in hoc tradat᷑ seruꝰ. ut pꝰ qͥnꝙ̃¬
niũ manumtat᷑. sit aũ alienꝰ posse
dubitari an usu capiat᷑ qr aliquid
oonatõnis cã int̾ueniret. ⁊ hoc genus
q̃stionis ĩ mortis cã donationib u̾seri
pomp̃. ait. et magis putat ut si ita
donetur ut post qͥnc̃iiũ manum᷑ta¬
tur posse dici usu capionẽ sequi ¶La¬
b̃o ait. Siquis mͥ rẽ alienã donau̾it

Expanded text:
mare refert. Denique refert Aristonem putare, si servum tibi tradidero ad hoc, ut eumtradidissem, ut continuo manumittas: hic enim nec donationi locum esse et ideo esse obligationem. sed et superiore casu quid acti sit, inspiciendum Pomponius ait: potest enim quinquennium non ad hoc esse positum, ut aliquid donetur. Idem Aristo ait, si donationis causa in hoc tradatur servus, ut post quinquennium manumittatur, sit autem alienus, posse dubitari an usucapiatur, quia aliquid donationis interveniret. et hoc genus quaestionis in mortis causa donationibus versari Pomponius ait et magis putat ut, si ita donetur, ut post quinquennium manumittatur, posse dici usucapionem sequi. Labeo ait, si quis mihi rem alienam donaverit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ip̃ .l. Ex hac scriptura sciant
heredes mei me uestẽ uniu̾sã ac res
cet̾es quacũ ĩ diẽ mortis mee mecũ
hiũ. illi ⁊ illis lib̾tis meis uiuũ donaa¬
se. dmmad lib̾tos benigna ut̾ p̾tatõe
ꝑtin̾ere.

Expanded text:
. Ex hac scriptura: 'sciant heredes mei me uestem uniuersam ac res ceteras, quascumque in diem mortis meae mecum habui, illi et illi libertis meis uiuum donasse' dominium ad libertos benigna interpretatione pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
aut iudex ex qualitate negociin
aureoꝵ inpetrauit adulfiũ cõmisit
in prõni uxorem. an in prõnam
suam. aut in eiꝰ uxorẽ eam ue cuiꝰ
lib̾tus patͥs aut matris filii filie ue
sint. aut ut libertus puniri debeat
⁊ si dep̾hensus sit ĩ adult̾io aũ ĩ pu¬
ne ogcidatur. et mag̾ subiciendum

Expanded text:
aut iudex ex qualitate negotii mrum impetrauit, adulterium commisit in psuam, aut in eius eive, cuius libertus patris aut matris, filii filiaeve fuit: an ut libertus puniri debeat? et si deprehensus sit in adulterio, an impune occidatur? et magis probo subiciendum
Abbreviated transcription (Latin):
peꝰ. p̃carium soluitur quippe id
ptõne adiuuandus est. ne añ
ei possõ auferatur. s nullaus
est huiꝰ ꝯuentionis. ut rẽ alie¬
nam dũo inuito possid̾e liceit¬
¶ Precarii rogatio ⁊̃ ad hr̃dẽ
euis qui ocessit p̃cario transit᷑
ad heredem autem eius qͥ p̃cario
rogauit ñ transit quippe ipi dũ¬
taxat ñ ⁊̃ heredi eiꝰ concessa possõ

Expanded text:
pecunia precarium soluitur: quippe id id exceptione adiuuandus est, ne ante ei possessio auferatur? sed nulla uis est huius conuentionis, ut rem alienam domino invito possidere liceat. Precario rogatio et ad heredem eius qui concessit transit: ad heredem autem eius qui precario rogavit non transit, quippe ipsi dumtaxat, non etiam heredi concessa poss
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ. iudicio .p. fiat. sic̾ in accione
legis aquilie. ⁊ furti ui bonoꝵ rap¬
toꝵ. et int̾tlcõ. uñ .ui. ⁊ de tabulis
testĩ exibendis. Nam ĩ hiis de re
familiari agitur.
are debet. nec añ pot̾ accusare
seruatur. ut ñ relatõne c̾minum.
s m̃ocentia reus pugetur. ¶ Inid
ĩcertũ est. utrũ ita demũ accu̾sare
potꝰ si fu̾i̾t lib̾atus. an ⁊ si penam
lubient. est enĩ constitutũ ab ĩpe
ratore nr̃o ⁊ diuo pr̃o enis post
dampnatõnẽ accusatõnẽ in toha¬
re. ꝙ non posse. s hoc puto ad eos
demũ ꝑtin̾e. qui uł cuntatẽ. uł
lib̾tatem amisert᷑. Inchoatas plane
delatõnes. añ dampnationẽ imple¬
te eis. ⁊ post dampnatõne̾ ꝑmissũ ⁊¬

Expanded text:
 in actione legis Aquiliae et furti et ui bonorum raptorum et interdicto unde ui et de tabulis testamenti exhibendis: nam in his de re familiari agitur. gare se debet nec ante potest accusare, seruatur, ut non relatione criminum, sed innocentia reus purgetur.Illud incertum est, utrum ita demum accusare potest, si fuerit liberatus, an et si poenam subieratore nostro et diuo patre eius post damnationem accusationem quem inchoare non posse. sed hoc puto ad eos demum pertinere, qui uel ciuitatem uel libertatem amiserunt.Inchoatas plane delationes ante damnationem implere eis et post damnationem permissum
Abbreviated transcription (Latin):
dicii .p. non fuit dampnatũ infamia
non sequitur. nisi id crimen ex ea ac¬
tione fuit. q̃ ⁊̃ in pͥuato iudicio infa¬
miam cõdempnato sportat. ueluti
furti ui bonoꝵ raptoꝵ iniuriarũ.

Expanded text:
ici non fuit, damnatum infamia non sequetur, nisi id crimen ex ea actione fuit, quae etiam in priuato iudicio infamiam condemnato inportat, ueluti furti, ui bonorum raptorum, iniuriarum.
Abbreviated transcription (Latin):
mis emptũ. potest ꝯsistere cũ dno su¬
o cuiꝰ in fidẽ confugit ⁊ q̃ri ꝙ ab co
non manumittatur. Rome apud
p̃sides ex sacris cõstitutõib dioꝵ

Expanded text:
mis emptum, potest consistere cum domino suo, cuius in fidem confugit, et queri, quod ab eo non manumittatur, Romae quidpraesides ex sacris constitutionibus diu
Abbreviated transcription (Latin):
etates. ⁊ digͥrates aut gradus
mun̾ũ bonoꝵ qui antiquitit
⁊ uirib res .p. destruatur Si
ñ cõpellit᷑. ¶i is qͥduos fili¬
endis mun̾ib alt̾ius filii ex coĩ
patrimonio supp̃mss suis cusci
ꝓpͥis sũptib. is ⁊ mun̾̃a ⁊ honoos
qui eis iniungentur: suscipe deb

Expanded text:
etates et dignitates, ut gradus munerum honorumque qui antiquitus et uiribus res publicae destituantur. Si non compellitur. Si is, qui duos filiendis muneribus alterius filii ex communi patrimonio supremis suis cauit, propriis sumptibus is et munera et honores, qui ei iniungentur, suscipere deb
Abbreviated transcription (Latin):
Lroma hñt. ⁊ si alio loco domicilium
constituerunt munera euis sustine
dẽbent. ¶isqui castris oꝑã ꝑ mili¬
tiam dant muiũ inunicipale munꝰ
iniungi pot̾it. cet̃ĩ autẽ pͥuati. qmͣ¬
uis militũ cognati sinti legib prĩe
sue ⁊ prouincie obedire debent.ꝯ.
ĩ ictallũ datus inintegrũ resti
tutus sit perinde ac si nͨ dampnatꝰ
fuiss ad mun̾a honores uocant᷑.
net ponat fortunã. ⁊ casus tristi¬
feminis ip̃e sexus denegat qͦmsnꝰ
honores aut munera iniigã¬
tar. ¶Filisis nuliam ht̃ extu¬
satõnẽ int̾ced̾e. ¶ Pat̃ in cuiꝰ

Expanded text:
Roma habent, si alio loco domicilium constituerunt, munera eius sustinere debent. His, qui castris operam per militiam dant, nullum municipale munus iniungi potest. ceteri autem priuati, quamuis militum cognati sunt, legibus patriae suae et prouinciae oboedire debent. Si in metallum tutus sit, perinde ac si nec damnatus fuisset, ad munera vel honores vocatur: nec opponet fortunam et casus tristifeminis ipse sexus denegat. Quo minus honores aut munera iniungantur filio, si nullam habet excusationem, intercedere pater, in cuius
Abbreviated transcription (Latin):
int̾im stichũ em̾e ꝓposu̾it dixĩm
in hoc ei dare ut stic̾. em̃et caũã¬
magis donationis qmͣ ꝯdicio dande pecͥ¬
cunie estimari debebit ⁊ mortuo sticho
pecciuã ap̃ ticiũ remanebit.

Expanded text:
interim Stichum emere proposuerat, dixerim in hoc me dare, ut Stichum emere‹t›, caumagis donationis, quam condicio dandae pecuniae existimari debebit et mortuo Sticho pecunia apud Titium remanebit.
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊. tm̃ intend̾e̾ sibi darei oꝑt̾e. qui
u̾o sibi electõnẽ non constituit
incertũ scipulatur. ¶Qui sortẽ
stipulatur ⁊ usuras qͣscũ c̾tũ ⁊ ĩc̾¬
tum scipulari uidetur. ⁊ tot sti¬
pulatõnes sunt. quot st̃ res ¶ R

Expanded text:
m intendere sibi dari oportere: qui uero sibi electionem non constituit, incertum stipulatur.Qui sortem stipulatur et usuras quascumque, certum et incertum stipulatus uidetur et tot stipulationes sunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
debes dare spondes. inc̃tũ moblig¬
atõnẽ deducit. licet seiꝰ certũ debe¬
at. uł ex testõ c̾tũ debeatur ꝙͣuis
iste spẽs uix̾ seꝑari possunt ab ea ꝙͣ
ꝓposuimus de uiuo uł oleo uł tritito
ꝙ in orreo repositũ ẽ. et adhuc occurr̃
ꝙ fideiussoris c̾tũ uidentur ꝓmitt̾e.
Si mͦ ⁊ is pro quo obligentur certum
debeat cũ alioqͥn ita int̾rogent᷑ id fide
tit stipulat᷑ inc̾tũ scipulari uidetur.
¶Infaciendo ueluti fossam fodi dom̃
eoificari uacuã possõnẽ tradr. In ñ
faciendo ueluti ꝑte si fieri qͦminus
michi ꝑ fundũ tuũ ire age̾ licent

Expanded text:
debes, dare spondes?', incertum in obligationem deducit, licet Seius certum debeat uel ex testamento certum debeatur. quamuis istae species uix separari possint ab ea, quam proposuimus de uino uel oleo uel tritico, quod in horreo repositum est: et adhuc occurrit, quod fideiussores certum uidentur promittere, si modo et is, pro quo obligentur, certum debeat, cum alioquin ita interrogentur: 'id fide tit›, stipulatur, incertum stipulari uidetur: in faciendo, ueluti 'fossam fodiri' 'domum aedificari' 'uacuam possessionem tradi': in non faciendo, ueluti 'per te non fieri, quo minus mihi per fundum tuum ire agere liceat
Abbreviated transcription (Latin):
efficiatur st ipulatoris quoqͦ mͦ.
aut ulud ꝙ ego uoluero. hec electio
ꝑsonalis est. ⁊ Io seruo uł filio tar
electõ non coheret. In heredẽ tñ tnͣ¬
sit obligõ. ⁊ añ electionẽ mortuo sti¬
dũtarat debetur in stipulatõnem
deducit᷑. ñ ut ĩ iudiciisꝰ ⁊̃ futurũ¬
adicitur.⁊ id̾o in stipulatõne adicit᷑

Expanded text:
efficiatur stipulatoris quoquo modaut illud, quod ego uoluero', haec electio personalis est, et ideo seruo uel filio talis electio cohaeret: in heredes tamen transit obligatio et ante electionem mortuo stidumtaxat debetur in stipulationem deducitur, non ut in iudiciis etiam futurum: et ideo in stipula
Abbreviated transcription (Latin):
la abstułit. quoꝵ alt̾m suũ puta¬
uit. alt̾m scit alienũ. Nam ⁊ hic
unius sit furtũ. S si ansam ĩ po¬
culo suam putanst᷑. ux uere fuit
tocius poculi eũ furtsĩ facẽ. pomp̃
scripsit ẜ⁊ si deuani honerata fur¬
to quis sertaꝵ Reumenti tulerit
utrum toctꝰ homͣs. an uero sexta¬
rii. tm̃ furtum fecerit ꝑacuiꝰ hoc
queritur in orreo pleno. ⁊ durũ E
drẽ tociꝰ furtũ fierb et quid si cis¬
terna uini sit. quid dices. aut acpie
cisterna. quid deinde si de naue
uinaria. ut sunt multa  in quas
unũ infunditur. quid direnus
de eo qui uinũ houxit. an tociꝰ
honeris fur sit. et magis ẽ ut. ⁊
certe si ꝓponas in apotheta am¬
phoras esse uini. easꝙ singłaꝵ
ece̾ qͣmad̾m si ex plurib reb mo¬
inouentib ĩ orreo rectusi unã tule¬
nit. ¶ Qui furti faciendi cã cũ¬
claue intrau̾it. non dũ est. qmͣ ius
furandi cã intrauit. Quid ergo qͣ
actione tenebitur utiq miliriaꝵ

Expanded text:
abstulerit, quorum alterum suum putauit, alterum scit alienum: nam et hic unius fit furtum. Sed si ansam in poculo suam putauit uel uere fuit, totius poculi eum furtum facere Pomponius scripsit. Sed si de naui onerata furto quis sextarium frumenti tulerit, utrum totius oneris an uero sextarii tantum furtum fecerit? facilius hoc quaeritur in horreo pleno: et durum est dicere totius furtum fieri. et quid si cisterna uini sit, quid dicet? aut aquae cisterna? quid deinde si naue uinaria ut sunt multae, in quas uinum effunditur, quid dicemus de eo, qui uinum hausit? an totius oneris fur sit? et magis est, ut et Certe si prop‹o›nas in apotheca amphoras esse uini easque emadmodum si ex pluribus rebus moin horreo reclusis unam tulerit. Qui furti faciendi causa conclaue intrauit, nondum fur est, quamuis furandi causa intrauit. quid ergo? qua actione tenebitur? utique iniuriarum:
Abbreviated transcription (Latin):
ex aceruo frumenti modiũ sus¬
tulerit. tocius rei furtũ faciat
⁊ qui aurem alicuiꝰ tetigit. ĩ cdo
trebatiꝰ totũ eũ uideri tetigisse.
uini abstulerit. no tm̃ cł quis
abstułit. uerũ etiam tociꝰ uidet᷑
furtum cẽ. s uerũ est in trntũ

Expanded text:
ex aceruo frumenti modium sustulit, totius rei furtum faciat et qui aurem alicuius tetigit, inquit Trebatius totum eum uideri tetigisse: uini abstulit, non tantum eius quod abstulit, uerum totius uidetur fur esse. sed uerum est in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
uolucrũ cxtonere si potuit. soluit
ut cõtraccet. deiũ contractauit
quasdam res. qmͣuis suigulas res
q̃ in eo fuerũt tolłe potuerunt.
Si tñ tatũ in uolucrũ tolse non
pot̾erit singulaꝵ reꝵ qͣs tulerit.
furꝰ est. ceteraꝵ non est. ꝙ si totũ
uas tolło ñ potuiti dm̃s eũ toctꝰ
ẽt furem. sicet soluerit ut sing¬
ulas uł qsdas tolleret ⁊ ita sabi¬
nus ait. si duo plures ue unumo
tignũ furati sũt. q singuli tol¬
lere non potuerunt. dicenclũ est
om̃s eos furti ĩ solidũ toneri. qmͣ¬
uis id contractare nec tollere so¬
lus posset. et ica utimurꝰ. n .n.
et suigulos furti teneri. ¶Qmͣ
non abstulerit furti teneatur.

Expanded text:
nuolucrum, quod tollere non potuit, soluit, ut contrectet, deinde contrectauit quasdam res: quamuis singulas res, quae in eo fuerunt, tollere potuerit, si tamen totum inuolucrum tollere non potuefur est, ceterarum non est. quod si totum uas tollere potuit, dicimus eum totius esse furem, licet soluerit, ut singulas uel quasdam tolleret: et ita et Sabinus ait. Si duo pluresue unum tignum furati sunt, quod singuli tollere non potuerint, dicendum est omnes eos furti in solidum teneri, quamuis id contrectare nec tollere solus posset, et ita utimur: neque enet singulos furti teneri. Quamunon abstulit, furti teneatur
Abbreviated transcription (Latin):
rant ꝯtractauert. atq ita discessẽ¬
rit. deñ reu̾sus unã exhiis ab stułit
⁊ añqm̃ se reciperet q destinauerat
dep̾hensus fuit eiusdẽ rei ⁊ mani¬
festus. et nec maifestus fur erit .s.
⁊ qui segetẽ añ lucẽ secat ⁊ ꝯtrat᷑¬
crtante eo qui dabat acceꝑat. pu¬
tauit autẽ illic sua .xx. ec̃. teneri
non surripuit. dũ aurũ sc surri¬
cum plus eẽt eius ds surtipuit fur¬

Expanded text:
trectauerit atque ita discesserit, deinde reuersus unam ex his abstulerit et antequam se reciperet, quo destinauerat, deprehensus fuerit, eiusdem rei et manifestus et nec manifestus fur erit. sed et qui segetem luce secat et contrecerrante eo qui dabat acceperit, putauit autem illic sua uiginti esse, teneri aes subripuit, dum aurum se subricum plus esset: eius quod subripuit, fur
Abbreviated transcription (Latin):
aist .i. Si plures eandẽ ar¬
borem flrti cetiderunt. Eũ sĩgn¬
lis in solidũ agetur. at ⁊ sicadem
arbor plurimũ fu̾it uniu̾sis dũ¬
taxat. una ⁊ semel pena p̃stubit᷑¬
¶ Si arborm uicim fũdũ radices
porrexent retid̾e eas uicinop s̃
licebit. ange̾ autẽ licebit nõ ẽẽ si¬
cuti tignũ. aut ꝓtectũ ĩ missum
hr̃e. ¶ Si radicib uicini arbor ale¬
tur. ta eius est in cuiꝰ fundo origo etꝰ

Expanded text:
inum Si plures eandem arborem furtim ceciderint, cum sinis in solidum agetur. At si eadem arbor plurium fuerit, universis dumtaxat una et semel poena praestabitur. Si arbor in vicini fundum radices porrexit, recidere eas vicino non licebit, agere autem licebit non esse ei ius sicuti tignum aut protectum inmissum habere. si radicibus vicini arbor aletur, tamen eius est, in cuius fundo origo e