comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hgesta monum̃toꝵ ꝯ fecta mulier ꝓsuo
eam unius ani spͥatium̃ ut̾. p̾lus huncdi¬
scursũ. uccat legitimas cc̃here nuptias:
Siaũt p̃ter hãc obẜuatioẽm mulieri p̃¬
sumpsit ad alium uenire m̾m̃ꝰ ip̃ã ꝙ¬
dueit eam uxorem. uelud adultĩ pumã¬
t᷑. siaũt qui subgestis monum̃toꝵ cũ
ure uirando testati sunt ꝯuincantur⁊̃
pꝰ eã falsõ deposuisse testimonium. ip̃i
quid militia nudati decem auri lbrarũ
penamꝯ pellentur ex soluere illiqũem̃ti¬
tisunt. mortuum ẽẽ. Ip uõ licentiam h¬
abebat. siuoluĩt. uxorem suam reciꝑe.s¬
bitatio ͤ aprimis scole ⁊ actuai̾o. Si aut̃ẽ
fed̾atũs ab optiõe ei̾s memoratã depõi¬
tiõem acciꝑt ei uxorem: his obẜuãdi

Expanded text:
gesta monumentorum confecta mulier pro seam unius anni spatium, ut etiam post hunc decursum liceat legitimas contrahere nuptias. Si autem praeter haec observationem mulier praesumpserit ad aliud venire maducit eam uxorem velut adulteri puniantur. Si autem qui sub gestis monumentorum cum iureiurando testati sunt convincantur etiam postea false deposuisse testimonium, ipsi quidem militia nudati X auri librarum poenam compellentur exsolvere illi quem mentiti sunt mortuum esse, ipse vero licentiam habeat, si voluerit, suam uxorem reciperebitatio est, a primis scholae et actuario, si autem foederatus, ab optione eius memoratam depositionem accipere eius uxorem. His observandi
Abbreviated transcription (Latin):
Siaũt ꝯtigi̾t patrem quid minus ĩo̾neuo
eẽ. matrem uõlucupletẽ. ap̃ quã paupos fi¬
lid̾ manere ⁊ ab ea nutriri iubemus. Quẽ ad:¬
mos enim filii iocupletes coguntur mat̾o
egẽntem alẽ. ita uistum decerminus zͣmat᷑
loruplete filios pasci qd̾aũt᷑ alentua matre
⁊ filiis diffiniͣmus indigentib hoc quocy¬

Expanded text:
tigerit patrem quidem minus idoneum esse matrem vero locupletem, apud eam pauperes filios manere et ab ea nutriri iubemus. Quemadmodum enim filii locupletes coguntur matrem egentem alere, ita instant decernimus et a matre locuplete filios pasci. Quod autem de alenda matre et filiis definivimus indigentibus, hoc quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
sicẽ imꝑium cogitantibaliquib ꝯscia. t̃.
hoc amuliere denuntiatum tacuerit. lice
uerit posse suam uxorẽ ꝯiunci opcut ui
seitur.⁊ eius ꝓprietati: dos a nob tefinita
et siquid hãt uxore ad ult̃ acciꝑe eã doĩe

Expanded text:
erium cogitantibus aliquibus conscia est hoc a muliere denuntiatum tacuerit, liceaverit posse suam uxorem convinci, oportet, scitur, ut eius proprietati et dos et a nobis definita Et si quidem habeat uxorem adulter, accipere e
Abbreviated transcription (Latin):
mulierib suum maĩtum audierit mor¬
tuum. Neq tunc adalias eam uenire n¬
uptias sinimus. nisi prius accesẜit mu
in quo huius maritus militabat⁊ eos se¬
tate mortuus ẽ eius eum uix. ut illis scĩ¬

Expanded text:
mulieribus suum maritum audierit mormulieribus suum maritum audierit mortuum, neque tunc ad alias eam venire nuptias sinimus, nisi huius accesserit min quo huius maritus militabat, et eos severitate mortuus est eius coniux, ut illi s
Abbreviated transcription (Latin):
ante nuptialem doãtioẽm eors filiis ꝯẜu¬
ari despo̾nimus. siquis aũt hors aut m
aut maritus forsan aut uxor. p̃lusquã ꝑp
castitatem ex consensus soluit mĩn soluatur
se uiuense uibemus. siquidem sicuti
siaũt ambo parentes inhuius moĩ inti¬
o incidant᷑: utriusq parentis subam fili¬
is ampplicari dispensator̃e aũtoꝵr his qui
inminore etate sunt ordinare ꝓuiden¬
tia ꝯpetentis uiditisalioꝵ quib hec ex
caĩ⁊ eos quitalia delinquint. legitimis
subdis supplitiis alit̃ enim seꝑatiõe ma¬
trimonioꝵ fieri excõsensu nulla ratiõe.
d̃his qui in expeclitioĩb sunt.⁊ ĩmilitiis
ꝯstituti. siue milites sĩt. siũ fedati seiue sc̃o¬
lares. siue aliiquid̾ sub alia quacũq mi¬
litia armata ꝯstituti. melius ordinare ꝑs¬
ꝑeximus⁊ iubemus quantio eumq ãngᷤᷤ
in expeditioẽm mansĩt. sustinere hoꝵs u¬
uores. lic nec litt̃as nec ixsum aliꝙ a suis
maritis suscepĩt. Siqua uõ exhuns mi

Expanded text:
antenuptialem donationem eorum filiis conservari disponimus. Si quis autem horum, aut maritus forsan aut uxor, postquam propter castitatem ex consensu solvitur matrimonium, se vivens, iubemus, si quidam, sicut Si autem ambo parentes in huiusmodi vitio incidant, tunc utriusque parentis substantiam filiis applicari, dispensatorem autem his qui in minore aetate sunt ordinari providentia competentis iudicis et aliorum quibus haec ex cari, et eos qui talia deliquerunt legitimis subdi suppliciis. Aliter enim separationem matrimoniorum fieri ex consensu nulla ratione tionibus sunt et in militiis constituti, sive milites sint sive foederati sive scholares sive alii quidam sub alia quacumque militia armata constituti, melius ordinare perspeximus. Et iubemus quantoscumque annos in expedito manserint, sustinere horum uxores, licet nec litteras nec responsum aliquod a suis maritis susceperint. Si qua vero ex huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
siłam eius filiis. exnr̃a largitate doãm
filiis aũt ñ existentib ante nuptialis qd̃
doãtioĩs ꝓprietatem mulieri ꝯpetentẽ sanc¬
quaᷤ ampplicamꝰ leges: Si quolib mõmu¬
uer uite uiri fui̾t insidiata aut aliis hoc fa¬
cientib ꝯscia uͭtoñ indicaui̾t. Si uiris no¬
lentes marito extraneis ꝯuuu̾t aut lauerit
cũ eis. Sinolente uiro foris domũ mãẜit.
nisi forsan app̃ ꝓprios parẽtes.¶ Sicireñsib
aut theatris aut anphiteatris ĩt fuit adsp¬
te foois habit nocte:. iubemus nullã ẽẽ
uxor eoꝙ ip̃e huius moĩ rei auctor exisfat᷑.

Expanded text:
iam eius filiis ex nostra largitate donamus. Filiis autem non existentibus antenuptialis quidem donationis proprietatem mulieri competere sancquas applicamus leges. Si quolibet modo mulier vitae viri fuerit insidiata, aut aliis hoc facientibus conscia viro non indicaverit. Si cum viris nolente marito extraneis convivit aut cum eis lavatur. Si nolente viro foris domum manserit, nisi forsan apud proprios parentes. Si circensibus aut theatris aut amphitheatris interfuerit ad spte foris habitet nocte, iubemus nullam esse uxori, eo quod ipse huius rei auctor exsistit.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq disponendum ẽẽ ꝑspeximus: Siqͣndo
int̃ mãitum u xorem nuptias solur ꝯtigĩt:
ꝑatiõe nuptiar. s adparentum hereditatem
uocentur eꝓpatris suba indubitant̃ alendi
siquid̾ pat alendi occasiõe seꝑatiõis p̃bat.¬

Expanded text:
que disponendum esse perspeximus, ut si quando inter maritum et uxorem nuptias solvi contigeriparatione nuptiarum, sed ad parentum hereditatem vocentur ex patris substantia indubitanter alendi. Et si quidem pat
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃.ẜ i ꝓprietatem acciꝑe mulierẽ exala ui¬
ri suba quã tũante nuptiał dc̃atiõĩs t̾ciao
pars ẽẽ cognoscitur. siaũt filios habiũt.
iubemus omem uiri sub̾am filiis ꝯsuare:
fiiis manentib q̃ deante nuptiali toãtioam
maritus subdatũs supplitiis. que ẽẽt pas¬
sura mulier: si huius mulier fuiss accus¬
liis inueniatur inea domo ꝯmanens aut
in eadem cuuitate degens. maliadomo cũ
alia muliere frequent̃ manere ꝯiĩcitur.
⁊ semel ad secdo tulstitus adͣ siłos parentes.
aut ꝑmulieres aut ꝑalias aliquas fideidi¬
gnas ꝑsoãs. huius moĩ luxuria ñ abstinũ
õẽ. ⁊ ꝓtali in iuriam t̾̃ciam patem extimati
suba ꝑciꝑe. ita tñ. ut sifilios habuit. usu
solo muliere pociatur. rerum quas ex añ
sens alt̃na mĩno ĩam sołũebant. hoc decet¬
ero fien nullo mõ semnimus. nisi fortequi¬
decastitatis cõcupiscentia hoc fecĩt. sihuui¬

Expanded text:
prietatem accipere mulierem ex alia viri substantia quantum antenuptialis donationis tertia pars esse cognoscitur. Si autem filios habuerit, iubemus omnem viri substantiam filiis conservari, firmis manentibus quae de antenuptiali donatione  illis quoque maritus subdatur suppliciis, quae esset passu mulier, si huiusmodi fuisset accusliis inveniatur in ea domo manens, aut in eadem civitate degtens in alia domo cum alia muliere frequenter manere convincitur, et semel et secundo culpatus aut per suos parentes aut per mulieris aut per alias aliquas fide dignas personas huiusmodi luxuria non abstinueronem, et pro tali iniuria tertiam partem aestimati ita tamen ut, si filios habuerit, usu solo mulier potiatur rerum quas ex anteaesens alterna matrimonia solvebant, hoc de cetero fieri nullo sinimus modo, nisi forte quidam castitatis concupiscentia hoc fecerint. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
mulierum ꝯuintioẽs quãcostantini lex ad¬
iectas uocauit ad quotam dignitatib deco¬
ratos ꝓhibẽtur. nullo penitus mõualere
ꝑmittimus. s licentiam ꝑmittimus s licẽ¬
lib magnĩs dignitatib decorentur. huius¬
mõi mulieres cum dotalib instrum̃tibis¬
m copulare: reliqui uõcit᷑ eos qui maiorib
dignitatib decorati sunt. licentiã habebunt
hiuus: moĩ mulieres acciꝑe siue scriptouo¬
liit᷑. siue solo affectu nuptiali. sitñ libẽsit¬

Expanded text:
mulierum coniunctiones, quas Constantini lex abiectas vocavit, ad quosdam dignitatibus decoratos prohibentur, nullo penitus modo valere permittimus, sed licentiam volentibus et magnis dignitatibus decorentur, huiusmodi mulieres cum dotalibus instrumentis sibimet copulare. Reliqui vero citra eos qui maioribus dignitatibus decorati sunt licentiam habebunt huiusmodi mulieres accipere, sive scripto voluerint sive solo affectu nuptiali, si tamen libe
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃e. Inst.: E is quire. quib inc̾uiltum.
hactenus cemonstracur. quibinis aut ũns
purtibue mereantur ciagulis ñ ꝯuinctis
tib teum electio. que remiendum sibi po.¬
uus censeant. quamde senꝰdum cognoscãt
ntineo ꝙ at opiamint. fitmiter maneant.
tezt: codem tor plusquam uniids nomen¬

Expanded text:
inus . Eis quidem, quibus indultum hactenus demonstratur, quo binis aut ternis pluribusve mereantur cingulis non coniunctis tibus, detur electio, quem retinendum sibi potius censeant, quem deserendum cognoscant, ut in eo quod optaverint firmiter maneant, teat eodem tempore plus quam unius o
Abbreviated transcription (Latin):
rioualente .s. irecusante p̃beant fide¬
uissorem. aui reusantib .u. sicut dictũ
ẽ iurs extraneis. incmmnib tamum mõ
dublicis fideuadr una cĩmuãrio p̃bea¬
turuitaut executonl ñampuus abhis
quãumis solidus. sine ꝑse sine ꝓprocu¬
ratorem respontere madum̃t. p̃beatur ¶In
subeundis aut̃ cognitionalib ctaminib
quotiens cairsa sint arbrtro delegata ꝓcõ¬
testatione litis uinũ solidy ⁊ ꝓdisfinitioe
abarhuro recitanda alt̾um uͥnũ: nichil
amplius dare dec̾nimꝰ. E uod sicausa in
utomoiuiculimnts ab ip̃a ꝯtestatiõe
liro. uel relat one indicis aut oppellati¬

Expanded text:
aebeant fideiussores, aut recusantibus quinque sicut dictum est viris extraneus in criminibus tantummodo publicis fideiussor una cum numerario praebeatur: ita ut exsecutoribus non amplius ab his quam unus solidus, sive per se sive per procuratorem respondere maluerint, praebeatur. In subeundis autem cognitionalibus certaminibus, quotiens causa fuerit arbitro delegata, pro contestatione litis unum solidum et pro definitione ab arbitro recitanda alterum unum et nihil amplius dari decernimus. Quod si causa in iudicio tui culminis ab ipsa contestatione litis vel relatione iudicis aut appellati
Abbreviated transcription (Latin):
simis scolario arq cantitaus aeri moris ẽ.
nec nonmuiris deuons lat̾tulensib. cpg¬
maticanis uelascc̃tis ꝯungit. quos me¬
moraluit ⁊̃ aut agentim⁊ inreb ador¬
nat cingulus. ⁊siqua qmius sirgndioꝵ
iunguntur copula.

Expanded text:
ribus atque candidatis fieri moris est nec non in viris devotis laterculensibus et pragmaticariis vel a secretis contigit, quos memorialium etiam aut agentum in rebus adornat cingulus, et si qui simili stipendiorum iunguntur copula.
Abbreviated transcription (Latin):
Exceptis argenti distractorib. qui in al¬
maurbe negotiantur. Hos N inpote nti¬
les õium conractib ar mata quid̾ mili¬
tia penitus abstinere sanctimꝰ. Alia nõ
quãcumq sine metu õsentis sanctõis pr¬
se sibi adquirere Siqui uero negotiatores
quos om̃i militia ꝓhioumꝰ iam mili¬
tanint. ucentiam eis oamus negotia¬
tionẽ ꝗd̾ derelinquere. militiam uero
retinere. Scientib ꝙ sipossea negotiã¬
tes appareant: militia pͥuabuntur. ꝙ
⁊margenti distractorib huius abine
urbis. si armatam militiam iam sor-¬
titis tenere. nolumus. utrelicta negoti¬
atione. lueat eis meade̾ militia dura¬
ni. Aotiantes ⁊N post hanc sanctio¬
nẽ huuismõi militia pͥnabũtror. illis
quiadex annoꝵ extructionem suam
ꝓfessionem ꝯtulerũt mimine ꝓhibẽ¬
dis ad competentem sue ꝓfesfionis ne¬
nire militia. Amus modi negotiatio¬
nem nichilhominus retinere. d̃re
cui ledicis. restitur tibipost¬
bel relꝯ liminio regadrestitutoq¬

Expanded text:
exceptis argenti distractoribus, qui in hac alma urbe negotiantur. Hos enim utpote omnium contractibus utiles armata quidem militia penitus abstinere sancimus, aliam vero quamcumque sine metu praesentis sanctionis posse sibi adquirere. Si qui vero negotiatores, quos omni militia prohibuimus, iam militarunt, licentiam eis damus negotiationem quidem relinquere, militiam vero retinere, scientibus quod, si postea negotiantes appareant, militia privabuntur. Quod et in argenti distractoribus huius almae urbis, si armatam militiam iam sortiti sunt, tenere volumus, ut relicta negotiatione liceat eis in eadem militia durare. Negotiantes etenim post hanc sanctionem huiusmodi militia privabuntur: illis, qui ad armorum structiprofessionem contulerint, minime prohibendis ad competentem suae professionis venire militiam et huiusmodi negotiationem nihilo minus retinere. a. 5 te dicis, restitui tibi postliminio regresso restitutoq
Abbreviated transcription (Latin):
siquidẽ ignoramib eom meruiñt. licere
diũs adire competentẽ iudirem. fuam
ignerantiam eo quod contrarium minime
ꝓbatur. hostendere. eoq modo spoliatos
cos militla instum dñ̾ium iranere. Sin
llero scientib his ẜimiliaum̃t. eadem¬
siquidem utiles admilitiam eis datam iu¬
si fum̃t. ineare durare. Sinuer nuu
ydonei sunt. eapͥuari. Super illis añt. E iĩ
qunam inuitart̃.⁊ ad huc meadem mili¬
tia ꝑseuerant. licennamdiũs damus.⁊
tnra.xxx. dierum spatium abeo tp̃r cõ¬
numandoꝵ quo p̾sens sanctio diuulga¬
ta fuit: uel nrãm adire clem̃tiam. nel
competentes tudices. ⁊ suam ignoranti¬
am comdare. eosq insuũ dm̃ium reciꝑe.¬

Expanded text:
si quidem ignorantibus his eam meruerint, licere dominis adire competentem iudicem et suam ignorantiam eo, quod contrarium minime probatur, ostendere eoque modo spoliatos eos militia in suum dominium trahere: sin vero scientibus his servi militaverint, cadesi quidem utiles ad militiam eis datam visi fuerint, in ea durare, sin vero minime idonei sint, ea privari. Super illis autem servis, qui iam militarunt et adhuc in eadem militia perseverant, licentiam dominis damus intra triginta dierum spatium ab eo tempore connumerandorum, quo praesens sanctio divulgata fuerit, vel nostram adire clementiam vel competentes iudices et suam innocentiam commendare eosque in suum recipe
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ qui susceꝑint iussionem angustã
preptionem esscitam. ꝙ ñnũquã ꝯtingit.
x. libraꝵ arm mulcta feriantur. Scrinut
⁊ necnon offitũs quoꝵ heointer sit. sinon
restitiñt. ⁊ hanc pragmaticam legem ob¬
ieciñt .x. libraꝵ aur drspendio punendic
diquid autem contra hec perpetretur: sa¬
ant omnes quod contra concessum admis¬
sum est. aut actum fuerit. nel notis con¬
saiptum ꝓublicis. simile habeatur. ⁊csi
ñ impetratum. nec pronuntiatum omiti

Expanded text:
tur, et qui susceperint iussionem augustam per subreptionem elicitam, quod nonnumquam contingit, decem librarum auri multa feriantur: scriniis etiam nec non officiis, quorum haec intersit, si non restiterint et hanc pragmaticam legem obiecerint, decem librarum auri dispe ndio puniendis. 1a . Si quid autem contra haec perpetretur, sciant omnes, quod extra concessum admissum est aut actum fuerit vel notis conscriptum publicis, simile habeatur, ac si nec impetratum nec pronuntiatum omni
Abbreviated transcription (Latin):
huc uiuent mariti. fiue rost mortera
eoꝵ minouitate ꝯstiture sint. marrdoue
coꝵ muiditare ꝑmanentes aut libi.
extranerficeussons exactione uexari.
s ꝓꝯsuctudine uetus issima cuugit̃ ob¬

Expanded text:
huc vivent mariti sive post mortem eorum in viduitate constitutae sunt, matresve eorum in viduitate permanentes aut liberiextranei fideiussoris exactione vexari, sed pro consuetudine vetustissima et iugiter ob
Abbreviated transcription (Latin):
nintiales nr̃i custodiendã ẽẽ cognostant.
quos ⁊̃ fisco .c. c̾to solidoꝵ modo obnoxi¬
os fecimus. Equodstratores petere int̃¬
dictum ẽ. illiclare stratonb nontiment.
offm̃ quoq gͣuitatis tue .c. argenti libris
mulctabitur. sisciens plictam rem gestã
fuisse ñ illico eam seuĩtati iuditiar ie ꝓ¬

Expanded text:
viciales nostri custodiendam esse cognoscant. Quos etiam fisco certo solidorum modo obnoxios fecimus, si, quod stratores petere interdictum est, illi dare stratoribus non timerent. Officium quoque gravitatis tuae centum argenti libris multabitur, si sciens praedictam rem gestam fuisse non ilico eam severitati iudiciariae p
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃ aeo. Hac lege dec̃nm. in qui
insigulo idls militant. quiq peinsa:
scipendioꝵ carricula ad pͥmicenorũ g̃i¬
tis purtura uꝑroꝵ clarifsimoꝵ comitũsi
meruim̃ cligratarem. tamcinguuo quã

Expanded text:
Leo, Zeno . Hac lege decernimus, ut, qui in singulis scholis militant quique post emensa stipendiorum curricula ad primiceriorum gratis purpura virorum clarissimorum comitum meru
Abbreviated transcription (Latin):
res acdñcenanos licentiam̃ denegamꝰ.
ea namq que tali cõmotiore dig̾nast̃
atͥue sublimitatis uolumus refferce no¬
itia insuper ⁊ domesticos eoꝵ ñ senato¬
res. uel ducẽnarios centenariosue fie¬
ridec̾nim. Pena .u. libraꝵ aun plectẽ¬
do. quisquis hanc duumam inssionem
excessit᷑. scrmio uero barbaroꝵ. sitale ꝗc¬
quid uł attemptan passum fuit. ł artẽp¬
tatum ccͣ leges ñ sirggessent .x. libxaꝵ¬

Expanded text:
amus. Ea namque, quae tali commotione digna sunt, ad tuae sublimitatis volumus referri notitiam. Insuper etiam domesticos eorum non senatores vel ducenarios centenariosve fieri decernimus: poena quinque librarum auri plectendo, quisquis hanc divinam iussionem excesserit, scrinio vero barbarorum, si tale quid vel attemptari passum fuerit vel attemptatum contra leges non suggesserit, decem libra
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃e. tħ. Urẽ pietatis famulationur ad¬
tium ad alia ꝓtrahi iuditia. s mir ulustuis
tm̃ magister offitioꝵ obẜuare examen.
rãt obsequia decipiuꝑntur ⁊ agentib adu¬
sus eos uire admbeatur responsum. ade¬
remplum itaq deuotissimoꝵ scolaril milli
expleto agentis inrele ulnim miutiam

Expanded text:
ostrae pietatis famulationibus adtium ad alia protrahi iudicia, sed viri illustris tantum magistri officiorum observare examen.rae obsequia decipiuntur et agentibus adversus eos iure adhibetur responsum. Ad exemplum itaque devotissimorum scholarium nulli expleto agentis in rebus ultimi militiam
Abbreviated transcription (Latin):
respondere uceptisunt pac sanctione¬
deqnius ad uocato quoq fisci exceptonb
⁊ qui apno arbitros hocutintur offitie.¬
al exortlio incipienpo usq ad t̾minũ fi¬
nemꝙ negoni. t̃tiam dumtaxat partẽ
solioi p̃bituros. Inhuiusmodi aũt arbi¬
troꝵ gestis edendis nenultia prestare ꝗͣ

Expanded text:
respondere praedepti sunt hac sanctionecernimus. Advocato quoque fisci, exceptoribus etiam, qui apud arbitros hoc utuntur officiordio incipiendo usque ad terminum finemque negotii tertiam dumtaxat partem solidi praebituros: in huiusmodi autem arbitrorum gestis edendis non ultra praestare quam
Abbreviated transcription (Latin):
de. ã. Iubemus iuros deuotos palati¬
nos reinri noĩs pͥuate eius dẽ pͥuilegiis
decorariquib ⁊ palanm quim sacris lar¬
gmonib deferuntur. cumNpar samlis¬
q militia sit nistum ⁊ cõpetens indetur¬

Expanded text:
 . Iubemus viros devotos palatinos rei nostri numinis privatae isdem privilegiis decorari, quibus etiam palatini qui in sacris largitionibus deferuntur. Cum enim par similisque militia sint, iustum et competens
Abbreviated transcription (Latin):
connonas orta indetur ca. In alii uero
causis tam pecumarus quam crimma¬
lib apud urros illustres tamtinnocom¬
ites suos respondere. rectorib aut pro¬
uintiarũ intra adminastrationis sue si¬
nes inter p̾sentes paiatinos nec cansis
publicis occupatos cognoscere tam pro
cinili quam ꝓcrummnali cã ꝑmittimus.
tiałis uoii uiri ulustus conios subano
inuitat c̃tioratus hoc ei ꝑmiẜit.¬

Expanded text:
nnonis orta videatur causa: in aliis vero causis tam pecuniariis quam criminalibus apud viros illustres tantummodo comites suos respondere. Rectoribus autem provinciarum intra administrationis suae fines inter praesentes palatinos nec causis publicis occupatos cognoscere tam pro civili quam pro criminali causa permittimus, cialis iudicii vir illustris comes sub quo militat certioratus hoc ei permi
Abbreviated transcription (Latin):
sa: expeciato sme scptis. unt dictum ẽ. hare¬
de cognitionis erientu det̾iorem calcalum
eportunt. sportulaꝵ nõie uiiũ tantũm õ
soudum executori p̾stabut Einueroca¬
ir se qualuras inscͥpti habendam cogniti¬
one flagicauis. in hoc necece tan intlocuti¬

Expanded text:
osci, expectato sine scriptis, sicut dictum est, habendae cognitionis eventu, si deteriorem calculum reportaverint, sportularum nomine unum tantummodo solidum exsecutori praestabunt. Sin vero causae qualitas in scriptis habendam cognitionem flagitaverit, in hoc necesse est casu interlocuti
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Quod slalm parti ꝓximior sst. eoꝵ ẽ tm̃
si alqua parte diuisum flumen ͥ demide ĩ¬
frauitum agrum aucuius informamin¬
sule redegit᷑: euisdem ꝑmanet is ager auiꝰ
ci fuerat:. Quodsinaturali alneo inuniũsim
dereticto. anapenrte finere ceꝑit: pnor quid̃
alueus eoꝵ ẽ. qmꝓpe rtpam eius preclia pos¬
gn. quelantuto ꝓpe rpam sit. Nonus aũt
tempus ad pͥorem alueum reu̾sum fuit fui¬
men rursus nonus alueus eoꝵ ee incipit.:
qui ꝓpe ripam eius p̾dia posstident.
alia sane causaest: sicuius totus ager in¬
undatus fui̾t. neq i inumndatio spenem
fundi cõmutat. ⁊ obid sirecessit᷑ aqua: pa¬
lamẽ eum fundum eius manere. cuins et
fuit. ¶Cutexaliena matena fpetiesa¬
lqua facta sit abanquo: quensolet quis eo¬
ꝵ naturali ratione domnus sit. utrum is
quifecit: anille potius qui marerie dominꝰ
fuit. Utecte. Si quis ex aliens nuis. aut

Expanded text:
sit. quodsi alteri parti proximior sit, eorum est tantum, sit. quodsi alteri parti proximior sit, eorum est tantum, si aliqua parte divisum flumen, deinde infra unitum agrum alicuius in formam insulae redegerit, eiusdem permanet is ager cuius et fuerat. Quodsi naturali alveo in universum derelicto alia parte fluere coeperit, prior quidem alveus eorum est qui prope ripam eius predii, quae latitudo prope ripam sit: nouus autem temporis ad priorem alueum reuersum fuerit et flumen, rursus nouus alueus eorum esse incipit, qui prope ripam eius praedia possiAlia sane causa est, si cuius totus ager inundatus fuerit. neque enim inundatio speciem fundi commutat et ob id, si recesserit aqua, palam est eum fundum eius manere cuius et fuit. Cum ex aliena materia species aliqua facta sit ab aliquo, quaeri solet, quis eorum naturali ratione dominus sit, utram is qui fecerit, an ille potius qui materiae dominus fuerit: ut ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Item lapilli igemme. ⁊ cet̾a qne inlato¬
re inueniłntur: uire naturali statim in¬
uentons fuint. Item ea que exanimalib
dominio tuo subiectis. nata sunt: eodem
uire tibi adquiruntur. ¶Preterea quod
ꝑ alluiuonem agro tuo flumen adiecit:
iure gentium tibi adquiritur. Est antẽ.
alluiuo incrementum latens. Palluuio¬
nem autẽ iduidetur adisi: qdita paulaum
adicitur: ut intesligere nonpossis.: quantũ
quoquomom̃to tp̃is adinatur. Quod siis
pore fundo uicimi hesent. arboresq. quas
secum iraxit. ⁊ in eum fundum radices e¬
gerint: ex eo tempore uicim fundo ad qui¬
site udentur¶ Insula quemanari na¬
ta est. quodraro accidit. occupantis fit. i¬
Nuslius enim ẽẽ cclitur. At insula influmri¬
ne nata quod frequenter accidit: siquidem
mediam partem fluminis teneat: cõmuns
ẽ eorum qui abutraq parte fluminis ꝓpe
ripam p̾ctia possident: ꝓmodo latiuti dinis
cuiuscumq fundi. que lantudo ꝓpe ripamt

Expanded text:
Item lapilli gemmae et cetera quae in litoItem lapilli gemmae et cetera quae in litore inveniuntur, iure naturali statim inventoris fiunt. Item ea quae ex animalibus dominio tuo subiectis nata sunt eodem iure tibi adquiruntur. Praeterea quod per alluvionem agro tuo flumen adiecit, iure gentium tibi adquiritur. est autem alluvio incrementum latens. per alluvionem autem id videtur adici, quod ita paulatim adicitur ut intellegere non possis, quantum quoquo momento temporis adiciatur. 2 Quodsi pore fundo vicini haeserit, arboresque quas secum traxerit in eum fundum radices egerint, ex eo tempore videntur vicini fundo adquisitae esse. Insula quae in mari nata est, quod raro accidit, occupantis fit: nullius enim esse creditur. at in flumine nata, quod frequenter accidit, si quidem mediam partem fluminis teneat, communis est eorum qui ab utraque parte fluminis prope ripam praedia possident, pro modo latitudinis cuiusque fundi, quae latitudo prope ripam
Abbreviated transcription (Latin):
q ita quidam mansuetos habent: ut ad
siluas ire ciredire soleant. Quoꝵ upso
rum feram eẽ naturam nemo negat ¶
his autent animalib que exꝯsuetudineab¬
ne ⁊redire solent: talis reguia ꝯprobata ẽ.
di ammũ habere defierint: etiam tua
seruerunt. ¶Gallinarum ⁊ anserum ñ
est fera nanita. Ioq exeopossumus intel¬
ligere. quodane sunt algalline. quas feras
uocamus: item aui anseres. quos feros ap¬
pellamus. Ideoq fianseres tii. ant galli¬
ne tue aliqno casu turbau turbattue
euolauerint: licet ꝯspectum tuum effuge¬
rint. quocumq tm̃ inloco sint: tuitueue
ẽẽ incelliguntur. Etquilucrandi ammo
ea ammana reunet: furtum comiitẽ ⁊
intelligitur. ¶ Itemea que exhostib
capimus: uuregentiũm statim nostra fi¬
unt. ad eo quidem ut ⁊liberi homines ĩ
ẜuiturem nram declucantur. Quitm̃ si
euasĩt nostram potestarem: ⁊ ad suosre¬
ũsi fu̾int. pͥstinum statum recipiunt.

Expanded text:
que ita quidam mansuetos habent, ut in que ita quidam mansuetos habent, ut in silvas ire et redire soleant, quorurum feram esse naturam nemo negat. In his autem animalibus quae ex consuetudine adire et redire solent, talis regula comprobata esimum revertendi desierint, etiam tua nem deseruerunt. Gallinarum et anserum est fera natura idque ex eo possumus intellegere, quod aliae sunt gallinae quas feras vocamas, item alii anseres quos feros appellamus. ideoque si anseres tui aut gallinae tuae aliquo casu turbati turbataeve evolaverint, licet conspectum tuum effugerint, quocumque tamen loco sint, tui tuaeve esse intelleguntur: et qui lucrandi animo ea animalia retinet, furtum committere intellegitur. Item ea quae ex hostibus capimus iure gentium statim nostra fiunt: adeo quidem, ut et liberi homines in servitutem nostram deducantur, qui tamen, si evaserint nostram potestatem et ad suos reversi fuerint, pristinum statum recipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
los tuos effugent. uelita sit inꝯs pectu
tuout clifficius fit eius ꝑsequutio. ¶Il¬
lud quesitum ẽ. ansifera bestiaita uulne¬
ratasit. ut capipossit. statim tua eẽ intel¬
ligatur. quibusclam placuit statim tuã
ẽẽ. ⁊ eonsq tuam uideri eẽ. donec eam ꝑ se¬
quanis. Quodsidefiens eam ꝑsequi. de¬
finere inamee: ⁊rursus fieri occupantis
Alii. non aliter putanerunt tuam et quã
siceꝑti.s⁊ postestiorem sententiam nos
ꝯfirmamus. quia multa accidere solet̃.
uteam noncapias. ¶ Apilm quoq
natura feraest. Itaq que in arbore tua ꝯsede¬
rint: ãte quamate malueo includantur.
ñmagis tue eẽ intelliguntur: quamnoli¬
cres queintu a arbore ndum fecent. Ideo¬
qsialius eas inclusent: iseaꝵ dominus
ent. Fauosquoq siquos effecernt. quilib⁊
exmiere potest. Plane integrare sip̃mde¬
ns ingredientem infundum nium: potes
eum iure ꝓhibere neingrediatur. ¶ Ex̃¬
quin occupantis fit. ¶ Pauonum ⁊
ꝯstat ferant ẽẽ naturam. ¶ Teruos quo¬

Expanded text:
los tuos effugerit vel ita sit in conspectu tuo, ut difficilis sit eius persecutio. Illud quaesitum est, an, si fera bestia ita vulnerata sit ut capi possit, statim tua esse intellegatur. quibusdam placuit, statim tuam esse et eo usque tuam videri, donec eam persequaris; quodsi desieris persequi, desinere tuam esse et rursus fieri occupantis. alii non aliter putaverunt tuam esse, quam si ceperis. sed posteriorem sententiam nos confirmamus, quia multa accidere solent, ut eam non capias. Apium quoque natura fera est. itaque quae in arbore tua consederint, antequam a te alveo includantur, non magis tuae esse intelleguntur, quam volucres quae in tua arbore nidum fecerint: ideoque si alius eas incluserit, is earum dominus erit. favos quoque si quos hae fecerint, quilibet eximere potest. plane integra re, si provideris ingredientem in fundum tuum, potes eum iure prohibere, ne ingrediatur. exquin occupantis fit. Pavonum et cconstat feram esse naturam: cervos quo
Abbreviated transcription (Latin):
cipimus scĩssimum ciuitate ep̃m ĩ quatestatõ
habuit domiciliũ ꝑciꝑe eade res⁊ eius ciuita¬
tis pauꝑib errogare. Si aũt ꝓreddemptiõe
captiuoꝵ aliquid relinquatur. ñ noĩatĩ te¬
statordixĩt ꝑqũe oporteat fieri reddẽptiõe.i
captiuoꝵ aliquid relinquitur ⁊ ñ noĩatio
n reddemptioẽm⁊ sic iubemus ros ad hocre¬
lictas locoꝵ ep̃m ⁊ eius yconomos acciꝑe⁊ h̾r
uidere. ꝯs defuncti uoluntatẽ uniũsa ꝓet¬
tant lie p̃cipue a testatoĩbaut donatoris ĩ¬
t̃ dictum sit eis habẽ ad aliquid partitipiũ.¬
¶ Siaũt qui hec facere iussi sunt. seme
dispõitas̃. ĩplere iubemꝰ eos õe lucrũ eis ab
butas. cum fructib ꝯagm̃tis medii tp̃io: m¬
emorato lucro undicare: q̃ testator disposuit

Expanded text:
imum episcopum civitatis in qua testator habuit domicilium percipere easdem res et eius civitatis pauperibus erogare. Si autem pro redemptione captivorum aliquid relinquitur, et non nominatim testator dixerit, per quem oporteat fieri requid relinquitur, et non nominatim ri redemptionem, etiam sic iubemus res ad hoc relictas locorum episcopum et eius oeconomos accipere et undum defuncti voluntatem universa procedant, licet praecipue a testatoribus aut donatoribus interdictum sit eis habere ad haec aliquod participium. Si autem qui haec facere iussi sunt semel disposita sunt adimplere, iubemus eos omne lucrum relictum butas cum fructibus et augmentis medii temporis et memorato lucro vindicare et quae testator disposuit
Abbreviated transcription (Latin):
eos ꝑuener̃t ¶siquis aũt ep̃s. aut cłicus.
aut cuuis lib eccłastiei g̃dus minist̾aut
cccłe dia cõmissemoniriantur sine test¬
am̃tis legitimis successorib hoꝵ succẽsio
eccłe ꝯpetat. in qua ꝯstitutifun̾t. ¶ Iub̃¬

Expanded text:
Si quis autem episcopus aut clericus aut cuiuslibet ecclesiastici gradus minister aut ecclesiae diaconissa moriatur sine testamentis et legitimis successoribus, horum successio ecclesiae competat in qua constituti fuerunt. Capu
Abbreviated transcription (Latin):
aliam uenerabilẽ domum intraunum fi
uenerabilem domum a testatore dispoĩtafi¬
eri. iubemus eos domum aut ꝯpart aut loca¬
re ubi possunt quiiuss ⁊ s̃ ad impĩere. doc̃e
huius moĩ domus uenabił expleatum siqu¬
idem ip̃e testator decreũit quideb̾ant xenod¬
eiusꝙ̃ ab eo diffinita sunt admplerẽz locoꝵ
b̾atissimis ep̃is inspitientib sigub̾natiore¬
cte ꝓcedit.⁊ siinuenĩt ñ utiles existentes
rretẽe̾ licentiam hãntib sine dampno alioᷤ
ꝓeis oportunꝰs dffitere. ¶ Siquis autẽ¬

Expanded text:
aliam venerabilem domum intra unum fivenerabilem domum a testatore dispositam fieri, iubemus eos domum aut comparare aut locare, ubi possunt quae iussa sunt adimplere, donec huiusmodi domus venerabilis expleatur. Et si quidem ipse testator decreverit, qui debeant xenodeius quae ab eo definita sunt adimplere, locorum beatissimis episcopis inspicientibus, si gubernatio recte procedit, et si invenerint non utiles existentes rectores, licentiam habentibus sine damno alios pro eis opportunos efficere. Caput XI Si quis aute
Abbreviated transcription (Latin):
Siaũt logatum ab aliquo adpias cãs relĩq̃t:
iubemus ĩtm̃ses .ui. abinsinuatiõe testam̃¬
ti nuãndos. hoc moĩs oĩb p̃b̃ii quib relictũ
ẽ. Siaũt distulit̾ qui mn hoc honeratisunt hꝰ¬
mõĩ p̃bere legatum: flictum inusuras õe
legitimum õe exagant᷑ agum̃tũ a tp̃e mor¬
tis eius qui hreliquit. Siaũ ãnałe legatũ
cuislib uenerabili domui relinquat᷑. siqui¬
dẽ qui hoc dare uissi sunt aũt locus exquo
uissumẽ hoc p̃beri in ip̃a aut uitina ꝓuĩti¬
a fui̾t. uibemo nullo mõ tale legatũ aliena¬
ri. siuõ loca aut ꝑsẽ ex quib hoc dari p̃cep¬
tum ẽ. longius fuint. Tũe liceat ulł quib hoc¬

Expanded text:
Si autem legatum ab aliquo ad pias causas relinquitur, iubemus intra menses sex ab insinuatione testamenti numerandos hoc modis omnibus praeberi quibus relictum est. Si autem distulerint qui in hoc onerati sunt huiusmodi praebere legatum, et fructum et usuras et omne legitimum exigantur augmentum a tempore mortis eius qui hoc reliquit. Si autem annale legatum cuilibet venerabili domui relinquatur, si quidem qui hoc dare iussi sunt aut locus ex quo iussum est hoc praeberi in ipsa aut vicina provincia fuerit, iubemus nullo modo tale legatum alienari. Si vero loca aut personae ex quibus hoc dari praeceptum est longius fuerint, tunc liceat il
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓutilitate ꝓprie eccłe. exhis exspende lic̃eti¬
am hañt: quicquid exhuius moĩ reb p̃lus
obitum eoꝵ ĩ ip̃oꝵ facultate rem̃aẜit iub̾oꝰ
hoc ad ꝓprietatẽ eccłar̃. quar̃ sacerdotiuo
habiũnt ꝯ petere. In ilł enim solum modo
reb licentiã eis alienandi. aut relinquẽ¬
cõuiẽtoᷤ ad eos deuolutes quib ab intesta¬
to usꝙ ad quartũg̃dum succedẽ potuer̃t.

Expanded text:
pro utilitate propriae ecclesiae ex his expendere licentiam habeant. Et quicquid ex huiusmodi rebus post obitum eorum in ipsorum facultate remanserit, iubemus hoc ad proprietatem ecclesiarum quarum sacerdotium habuerunt competere. In illis enim solummodo rebus licentiam eis alienandi aut relinquenconiuncto ad eos devolutae sunt, quibus ab intestato usque ad quartum gradum succedere potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cccłiis ꝯ aliis unũsis uenerabilib locis sol¬
am quadraginta ãnarũ p̃scriptõe opponi
p̃cipimus hoc ip̃m ẜuando: in exaccõe lega¬
am fãbricam. nisi locoꝵ scissimus ep̃s hora¬
tiõt ubi fecerit: uenabilem fixerit erucẽre:
siuõ senł ceꝑit aut nouexã edifficare basili
brare ꝯcefẜit siñcłicis scĩssimo locoꝵ ep̃o sub¬
iacentib iubem hãc domũ. aut suburbanũ
aut rusticum p̃dium ubitale aliquid deliqͥtꝰ
locullius sc̃issime eccłe uñdicari ꝑdo ãmabi¬
lem ep̃m⁊ iconomũ eis ⁊ciuilẽ uidiẽe locoꝵ.
siũo nesciente locoꝵ ono eius euratoẽs aut
ꝯductores. aut enphitheote c̃cium aliquid
ħ feci̾t̾ aut fieri pmiserũt exꝓiũtia ubi hoc ꝯ¬
missum ẽ. erspelł. reb eoꝵ loci illius scisscisime
i ꝯ saluatoriᷤ nr̃i iħu xp̃i hereditat̃e aut legãt
relinquerit. iubemus eccła loci ĩ quo testator
donneilium habuit acciꝑe dymissum ẽ. siꝗ¬

Expanded text:
ecclesiis et aliis universis venerabilibus locis solam quadraginta annorum praescriptionem opponi praecipimus; hoc ipsum servando et in exactione legaam fabricam, nisi locorum sanctissimus episcopus orationem ibi fecerit et venerabilem fixerit crucem. Si vero semel coeperit aut novam aedificare basilicbrare concesserit sine clericis sanctissimo locorum episcopo subiacentibus, iubemus hanc domum aut suburbanum aut praedium, ubi tale aliquid delinquitur, loci illius sm et oeconomum eius et civilem iudicem locorum. Si vero nesciente locorum domino eius curatores aut conductores aut emphyteotae contrarium aliquid a hoc fecerunt aut fieri permiserunt ex provincia ubi hoc commissum est expelli, rebus eorum loci illius sanctissimae dei et salvatoris nostri Iesu Christi hereditatem aut legatum reliquerit, iubemus ecclesiam loci in quo testator domicilium habuit accipere quod demissum est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝑse ł ꝑ aliamquãcũq mediã ꝑsoĩm exce¬
pus his queꝓpriis ad uocatis patrocimo p̃¬
stant aliisꝙ ꝑsoĩs que nr̃e leges daridispo¬
suerunt. Pec aũt ẜuari p̃cipimus⁊ insacͦ
nr̃o consistorio quando ꝯsolatioẽs ĩtromit¬
tuntur. ut sub p̃sentia sacri senatus mem¬
orata sacram̃ta p̃stentur. siaũt aliquis li¬
aũt dirigi exoffituis ministrantib aliquõ
cum adu̾sa parte. ut eis p̃sentib memorati
sacram̃ta similit̃ p̃bantur siuõ mulier fu¬
it q̃ ꝓter honestatẽ uite extͣ̃neis uiris sem¬
õstrare ñ ꝯsueuit. t̃e̾ absñte adũsario exoffõ
missas memorata susciꝑe sac̃m̃ta siaũt ab¬
cẽ partes malus locis ꝯtingat aututã ear̃
p̃cipimus absentem in ꝓuntia antiquad̾¬
Gͣiusiurandum mõ anob dicto subgestis
monum̃totoꝵ ap̃iudicẽ ꝓuintie: aut ap̃d̃¬

Expanded text:
 per aliam quamcumque mediam personam, exceptis his quae propriis advocatis pro patrocinio praestant aliisque personis, quae nostrae leges dari disposuerunt. Hoc autem servari praecipimus et in sacro nostro consistorio, quando consultationes intromittuntur, ut sub praesentia sacri senatus memorata sacramenta praestentur. Si autem, ut autem dirigi ex officiis ministrantibus aliquos cum adversa parte, ut eis praesentibus memorata sacramenta similiter praebeantur. Si vero mulier fuerit, quae propter honestatem vitae extraneis viris se monstrare non consuevit, tunc et absente adversario ex officio missos memorata suscipere sacramenta. Si autem abesse partes in aliis locis contingat aut unam earum, praecipimus absentem in provincia in qua deget iusiurandum modo a nobis dicto sub gestis monumentorum apud iudicem provinciae aut apud
Abbreviated transcription (Latin):
suis adũsariis exsponere: aut quolib o
inquacumꝙ cã sẽꝑmiscere: ncħ enim au¬
ud facere cos ꝯcedimus. nisi solas nr̃as iu̾si¬
oẽs in quocumq negõ aut exscripto aut ex
ñ scripto ꝓlatas ꝯpetentib aut deputatis ĩ¬
sinuare iudicib siquis aũt p̃sentilegic̃e¬
riumaliquis eoꝵ p̃sumpsit agẽ. is quid̾
qui tampnum aliquit ant cucum uñtiõe¬

Expanded text:
suis adversariis exponere, aut quolibet modo in quacumque causa se permiscere. Nihil enim aliud facere eos concedimus nisi solas nostras iussiones in quocumque negotio aut ex scripto aut ex non scripto prolatas competentibus aut deputatis insinuare iudicibus. Si quid autem praesenti legi contrarium aliquis eorum praesumpserit agere, is quidem qui damnum aliquid aut c
Abbreviated transcription (Latin):
tibiqua exnr̃a ꝯstitutiõe diffinitũ dare: si
quid amplius exigere cos uolum̃t. habeant
licentiam eis resistenti. ¶¶ Qiauolex tu¬
dente exui̾sum sit aliquos exiberi. aut p̃sen¬
tari. s ⁊ exspectabiles referendarios nũs. ius

Expanded text:
tra constitutione definitum est dare, et si quid amplius exigere eos voluerint, habeant licentiam eis resistendi. Caput IV Qucedente iussum sit aliquos exhiberi aut praesentari, sed etiam spectabiles referendarios nostras
Abbreviated transcription (Latin):
Iubemigitur quotiens ap̃quoseũꝙ
iudicantes aut aministratores lites aut
appellatioẽs examinantur. p̃omĩb pnn¬
cipalos litigãtium ꝑsoãs aut illos ad qͦs
ĩ medium negotiũ fort̾e migͣui̾t. p̃senti¬
a urdicum tangẽtes scã euagłia uirare:
qr nicħ penitus iudicib aut patrocinũ

Expanded text:
Iubemus igitur, quotiens apud quoscumque iudicantes aut administratores lites aut appellationes examinantur, prae omnibus principales litigantium personas, aut illos ad quos in medio negotium forte migraverit, praesentia iudicum tangentes sancta evangelia iurare, quia nihil penitus iudicibus aut patrocinii
Abbreviated transcription (Latin):
fuetioẽs. neꝙ ext̃ ocdinarias descriptioẽs sr¬
stinẽre tm̃ itineris stemẽdiͥ aut põtiũ ediffi
cuł reꝑatioĩs siopꝰ fuit adĩstar alioꝵ pꝰ seso¬
rũ huus moĩ opusꝰ scãs uenerabiles domoᷤᷤ¬
ꝯplere dum sub illa possid̃ ciuitate. subqͣ
tale sit opus¶sique uõ res excurialium
substãtus ad quãlib saero scãm eccłam aut
aliam uenerabilẽ tomum s leges uenerũt.
aut posteaͬ u e ĩnt libas eͤas sanctimus descͥp

Expanded text:
functiones neque extraordinarias descriptiones sustinere. Si tamen itineris sternendi aut pontium aedificii vel reparationis opus fuerit, ad instar aliorum possessorum huiusmodi opus complere, dum sub illa possident civitate sub qua tale fit opus. Si quae vero res ex curialium substantiis ad quamlibet sacrosanctam ecclesiam aut aliam venerabilem domum secundum leges venerunt aut post
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc p̃bito sactam̃to. iꝑ̃e quid̾ lid̾ sit. ptig¬
ator n aũt qui ñ potiũt ostendere. ĩ poc¬
cuniariis quid̾ eaĩs extimatiõe litis acõ¬
mite pͥuatar exigatur. lite quippe euen
remanifestetur ꝑ sc̃a ⁊ uememoratũ refuta¬
uĩt iusuirandũ. tam incriminalib quãĩ
ꝑccc̃ans causis memoratis subiaccat penis:
Siquisaut̃ uitigantium uirauĩt ñ dedisse au̾
merandos ostendatur dedisse. memorate ꝑt¬
causis aũt. que ꝑtutores prẽnt. Siqua uõ
memoratar̃ pectar locum habeãt ꝑtalia saͥ¬
cram̃ta. hãc tutoros ł̃ curatoẽs sustieant. nul¬
lo exhoc p̃iuditio gnãndo hisquisubtutela
aquacumq ꝑ soã sportulanĩ nõe ꝑciꝑe. quao
sso reddatur triplum uõ inferatur ertao: el
sĩaũt cuił aũ militaris uidex siue ĩ terpe ali.¬
llatur. srũ quolib m̃o neglexi̾t sic̃ diximo

Expanded text:
 hoc praebito sacramento ipse quidem liber sit, litigator autem, qui non potuit ostendere, in pecuniariis quidem causis aestimationem litis a comite privatarum exigatur, lite quippe eventre manifestata persona memoratum refutaverit iusiurandum, tam in criminalibus quam in pecuniariis causis memoratis subiaceat poenis. Si quis autem litigantium iuraverit non dedisse aut merandos ostendatur dedisse, memoratae ps aut curatores praestent, si qua vero memoratarum poenarum locum habuerit per talia sacramenta, hanc tutores aut curatores sustineant, nullo ex hoc praeiudicio generando his qui sub tutela a quacumque persona sportularum nomine percipere quam sso reddatur, triplum vero inferatur aerario. Si autem civilis aut militaris iudex sive interpellatus seu
Abbreviated transcription (Latin):
fraude istius legis quonb⁊ modofust a¬
tẽptatum. id nauigiiꝙ excusatur pub¬
blicanone corrigius. Acquid honer pr¬
mp̃s. hoñ. H oneriblico imponatur
ponat. nec audeat portitores frum̃ti: ad
suscipiendum honus aliqua necẽitate
compellere. hoc i facio atq comisso. non
indisponendũ solum atipnanfragudã¬
pnum tenebiur obliganis. ueram ⁊ pu¬
buce corertionis: exꝑietr ingorem.
uelsiquando reliquam tram antingit:
ad dnos ꝑiineat. fiscus m̃s sese int̃ponat.¬
quodi ius ht̃. fiscus inaliena cal amita¬
te. in dere taminciuos a compẽdiũ sectet᷑.¬

Expanded text:
fraudem istius legis quolibet modo fuerit adtemptatum, id navigii quod excusatur publicatione corrigimus, Florenti p. Ne quid oneri publico imponatur.ponat nec audeat portitores frumenti ad suscipiendum onus aliqua necessitate compellere. Hoc enim facto atque commisso non in dispendium solum atque naufragii damnum tenebitur obligatus, verum etiam publicae coercitionis experietur vigorvel si quando aliquam terram attigerit, ad dominos pertineat: Fiscus meus sese nonQuod enim jus habet fiscus in aliena calamitate, ut de re tam luctuosa compendium sectet
Abbreviated transcription (Latin):
ẜagri opimonẽ. que antiquitus habẽ¬
tur. ascͥptam naniculariam functionẽ
accipere cogantur. neq eas conditiones
sibi extiment ꝓfituras. quas ueclitor
mimis ydoneus inse recipit. imposite
si ad minus ycloneum suĩt iraris latapo¬
sessio. ⁊̃ auctores transcͥpti pdu teneant᷑
obnoxii sitq hoc imꝓman. ut damp¬
ins fiscalib pͥmitus abydoneis ꝯfulat

Expanded text:
agri opinionem, quae antiquitus habetur adscripta, naviculariam functionem suscipere cogantur. Neque eas condiciones sibi aestiment profuturas, quas venditor minus idoneus in se receperit impositas si ad minus idoneum fuerit translata possessio, etiam auctores transscripti praedii teneantur obnoxii sitque hoc in promptu, ut damnis fiscalibus primitus ab idoneis consulat
Abbreviated transcription (Latin):
quesitor inueni atir circa magultos na¬
quisifatali sorte de furat manos inqui¬
siuoiansferatur. Sane sumusos uio¬
lentia tempetiaus obruit. neuuĩtas late¬
at alibis nantaꝵ siue magistroꝵ mira
iditia ꝯstitutis super coꝵ queratur ĩ¬
ñtu quos naincularus naufragio ꝑis¬
se contendit. susceptionis aut neceffit᷑¬
tas ex kalendis aplis incliem realenda¬
ꝵ ociubris mansura ẜ uabituꝵ¬

Expanded text:
quaesitor inveniat Circa magistros naqui si fatali sorte defuerint, in alios inquisitio transferatur. Sane si universos violentia tempestatis obruerit, ne veritas lateat, a liberis nautarum sive magistrorum intra iudicia constitutis super eorum quaeratur interitu, quos navicularius naufragio perisse contendit. Susceptionis autem necessitas ex kalendis aprilibus in diem kalendarum octobrium mansura servabitu
Abbreviated transcription (Latin):
orp̃e. pon Cumnauarchoꝵ cetus o¬
coctter ꝓrintias orientis mopia naniũ
titubaret. ⁊ muestigande classis obieri¬
tu islilaꝵ secessus obiret: ⁊ naigan¬
di oportuntate trans acta uiditioꝵ in¬
dignatio. sine trans uectionis expectare¬
tur effectuᷤ. m̃uo celsinuto nua p̾fecto a
lexanorine ⁊ carpace classis sũmates.
cimnullos allos nanclenos enis ꝓfesfiois
adduxit: ut onuis frum̃tarii cõmeanus
quiporienta les nauarchos alexandrinẽ
cuitatis ꝯditis : fueuat ad sacraussimã
urben tranfferri. in suã fidem susceptũ
adeadem augustissae urbis horrea cõ¬
portarent. Solatu̾s ꝓm̃cedula p̃stius
extributarie pensitationis imuntate.

Expanded text:
osius . Cum nauarchorum coetus circiter provincias Orientis inopia navium tribuaret et investigandae classis obtentu insularum secessus obiret et navigandi opportunitate transacta iudiciorum indignatio sine transvectionis expectaretur effectu, merito celsitudo tua praefecto Alexandrinae et Carpathiae classis summates et nonnullos alios naucleros eo professionis adduxit, ut onus frumentarii commeatus, qui per orientales nauarchos ex Alexandrinae civitatis conditis consuerat ad sacratissimam urbem transferri, in suam fidem susceptum ad eadem Augustissimae urbis horrea comportarent, solaciis pro mercedula praestitis ex tributariae pensitationis inmunitate
Abbreviated transcription (Latin):
fragium se sustinusse asfirmat ꝓuintie
iuidicem eius nidelcet inqua res agitur i
adire festinet acꝓbet apud eum testib e¬
uentum relano etiam ad subtis lissimam
refferatur p̃fecturam: itaut mira anm
spanum ueritate reuelata competes dix¬
spoositio ꝓcecdat. quod sinegligentiam
pͥfinitum᷑ anm spatũ fortasse claudat᷑.
fuper nacuas ferasq intpeilationes e¬
merio anno piacuit ñ admit̾ti

Expanded text:
fragium sustinuisse adfirmat, provinciae iudicem, eius videlicet, in qua res agitur, adire festinet ac probet apud eum testibus eventum, relatioque ad sublimissimam referatur praefecturam, ita ut intra anni spatium veritate revelata competens dispositio procedat. Quod si per neglegentiam praefinitum anni spatium fortasse claudatur, supervacuas serasque interpellationes emenso anno placuit non admitti
Abbreviated transcription (Latin):
Denauiculanis seunanderiis publicas
delegitas speties aonarias transferẽ¬
tes. nec ꝯcuffionem ꝑpeti. nec aliquodge¬
nus incõmodi s uementes acre meantes
omni securiate potiri .x. ubrarum auri

Expanded text:
DE NAVICVLARIIS SEV NAVCLERIS PVBLICAS delegatas species annonarias transferentes nec concussiones perpeti nec aliquod genus incommodi, sed venientes ac remeantes omni securitate potiri: decem auri
Abbreviated transcription (Latin):
refertur mcd̾ndris. uel marcha ꝯtinetur
ad quemlu ⁊ titulum itsfirpet. insiforte
ysirindi facultatem sublimium potesta¬
tumiussione ꝑceperit.
orpe. arcħ. Eciant iidicos nichil sibi
expͥnate rei canone exeo qd̃ exhisdem ti¬
tuns exegiñt adnecessitates alias trans¬
ferre licere nͥ malum̃t g̃uissima stueri¬
tate suam licentiam coherteriDeauro¬

Expanded text:
refertur in conditis vel in arca continetur, ad quemlibet titulum usurpet, nisi forte praesumendi facultatem sublimium potestatum iussione perceperit.ost alia: Sciant iudices nihil sibi ex privatae rei canone vel eo, quod ex isdem titulis exegerint, ad necessitates alias transferre licere, nisi malunt gravissima severitate suam licentiam coherceri
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃e. cliodꝰ Quotiens dequalitate
solidoꝵ orta fuit dubitano placet quent
ẜmogrecus appellat ꝑsingulas ciauos
ꝯstrtutum nicostratem qui ꝓsua fide at¬
q industria neq fallat neqͦ fallatur cõ¬
tertionem dirimere. Deauri publici ꝑse
tona anꝵ p̃sumt partuim luitius ꝑtẽ¬
tentant quod statim fuãt assignantii.
iteoq censemꝰ. nequis absq pcepto ui¬
ri illistris comits sacrarum largitionũ
ł coquendum auꝵ sumat uel capiat
deinceps retmendum

Expanded text:
. Quotiens de qualitate solidorum orta fuerit dubitatio, placet quem sermo Graecus appellat per singulas civitates constitutum Zygostaten, qui pro sua fide atque industria neque fallat neque fallatur, contentionem dirimere. toria aurum praesumunt, partim diutius retentant, quod statim fuerat adsignandum. Ideoque censemus, ne quis absque praecepto viri illustris comitis sacrarum largitionum vel coquendum aurum sumat vel capiat deinceps retinendum