comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trãs missa hereclitate ad substitutũ
ꝓbatura es. utilsactio adu̾sus eucũ
quo fraudis ꝯsilium participatum ẽ.
ꝯpetit. plane si pecunia accepta omi¬
sit adicionẽ. legata ⁊ fidĩ ꝯmissa p̃¬
stare cogitur.¬
ꝯp̃p Eum qui cũ testam̃to possit ob¬
tinere hereditatem ab intestato ĩ suc¬
cessioĩs uoluit amplecti. libertatib
eodẽ intestam̃to datis obeẽ nõ pͥosse.
iã pͥde placuit᷑. ꝙ sicu n adirite
stam̃to hereditas n: bonoꝵ possessio
peti possit. iuidiciu defũcti ñ uͥsur
par. sef irritũ uiris ratioe uocatũ
ẽ. petitõ relictoꝵ nullo iure ꝓcedit
si uero iure facto testam̃to cessate
herede scͥptoᷤ: alt̾ ab intestato adiit
hereditatem.n lib̾tates n legata ex
testam̃to posse p̃stari manifestũ ẽ.¬
estis herecles testam̃to quid reliquid
sa causa testam̃ti faccesserut ab in¬
testato. aditꝰ ꝯpetens iudex quatenꝰ
legis falcidie opꝰ modꝰ pͥatit᷑ uobis

Expanded text:
transmissam hereditatem ad substitutum probatura es, utilis actio adversus eum, cum quo fraudis consilium participatum est, competit. Plane si pecunia accepta omisit aditionem, legata et fideicommissa praestare cogitur Eum, qui, cum testamento posset obtinere hereditatem, ab intestato ius successionis voluit amplecti, libertatibus eodem testamento datis obesse non posse iam pridem placuit. Quod si, cum neque adiri ex testamento hereditas neque bonorum possessio peti popabitur, sed ad irritum iuris ratione vocatum est, petitio relictorum nullo iure procedit. Sin vero iure facto testamento cessante herede scripto alter ab intestato adiit hereditatem, neque libertates neque legata ex testamento posse praestari manifestum eestis heredes, testamento quid reliquit sa causa testamenti successerunt ab intestato, aditus competens iudex, quatenus legis falcidiae modus patitur, vobis
Abbreviated transcription (Latin):
llicentib fiei̾ locũ censemꝰ. sin aut̃
iã reb seruo qui pͥmus petiuit her¬
eclitatẽ datis ⁊ libertatib ab eo ꝗb¬
dã seruis hereditariis impositis ꝗ¬
tã aliꝰ seruus hereditariꝰ ł lib̾ extra¬
neus hoc facere malułt. licebit ꝗdẽ
eihoc ĩpetrare ⁊ sub maiorib pollici¬
tationib ⁊ satis datioĩb hereditatem
acciꝑe. set pͥor ĩ libertatẽ petitõ ma¬
neat. licet res ab eo astraantur his
lebrandis ex quo pͥor petitor iudicẽ
oỹp Seruoꝵ libertates intestam̃len¬
to relictas tã directas quã fidĩ ꝯmida¬
ssarias ad eͣrẽplũ ĩ teruiuos lib̾tatũ
indistĩcte ualere censemꝰ. lege fu¬
ffia caninia de cetero cessante. nec
ĩ pecliente teistantiu ꝓ suis seruis
clem̃tes dispositioẽs effectui mãci

Expanded text:
autem iam rebus servo, qui primus petiit hereditatem, datis et libertatibus ab eo quibusdam servis hereditariis impositis quidam alius servus hereditarius vel liber extraneus hoc facere maluerit, licebit quidem ei hoc impetrare et sub maioribus pollicitationibus et satisdationibus hereditatem accipere: sed prior in libertate petitor maneat, licet res ab eo abstrahantur. Hisctum est celebrandis, ex quo prior petitor iudicem orum libertates in testamento relictas tam directas quam fideicommissarias ad exemplum inter vivos libertatum indistincte valere censemus, lege Fufia Caninia de cetero cessante nec impediente testantium pro suis servis clementes dispositiones effectui manci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯĩp Cum ꝓponas hereclitatẽ eius
aditã nõ ẽẽ a quo tibi fidĩ ꝯmis¬
sariã libertatẽ relictã dicis ⁊ ab ĩ¬
testato altͣm qui scͥptus erat. hec¬
editatẽ posseclisse. siñ alegitimo qͦ
herede frõi ꝯmissaria libertas re¬
petita ẽ. nullo iure prãri eã ab eo
qui rogatꝰ nõ est desideras plane si
pecunia accepta heredẽ institutũ
omisisse hereclitatẽ docueris. libẽ¬
tatẽ tibi prãre cogẽtur.

Expanded text:
 Cum proponas hereditatem eius aditam non esse, a quo tibi fideicommissariam libertatem relictam dicis, et ab intestato alium quam qui scriptus erat hereditatem possedisse, si non a legitimo quoque herede fideicommissaria libertas repetita est, nullo iure praestari eam ab eo qui rogatus non est desideras. Plane si pecunia accepta heredem institutum omisisse hereditatem docueris, libertatem tibi praestare cogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
lsi ꝓnuntiau sũt tm̃ si aut̃ motã
triminis questiõẽm iustã libẽta¬
tẽ es alegatario ꝯ secutus. postei̾or
euentus nõ infirmat ita dutã li¬
bertatẽ plane ẜ m diui adriani
ꝯstitutioẽm dat᷑ heredi uigniti
aureoꝵ repentio.

Expanded text:
lsi pronuntiati sunt, tamen si ante motam criminis quaestionem iustam libertatem es a legatario consecutus, posterior eventus non infirmat ita datam libertatem. Plane secundum divi hadriani constitutionem datur heredi viginti aureorum repeti
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃tis relinquere. ut ita libertates.
directe date uideantur ac si legͣitũs
u̾bis eas testator dari nississet.
mp̃ Cum ꝯstitutio diui marcid̃¬
clarat. Si quis testam̃to ꝯdito uł
sine testͤam̃to moriẽs ut locus fiat
ab intestato successioĩ libertates re¬
⁊ sine scͥptis frd̃i ꝯmissarie relicte
licere ł cuilibet ex traneoł uni ex
seruis qui ⁊ ipe libertate donatus
est ⁊ ꝓsua ꝑiclitatur ꝯditioe ad¬
ire hereclitatẽ sub hac ꝯditioẽ.

Expanded text:
stamentis relinquere, ut ita libertates directae datae videantur, ac si legitimis verbis eas testator dari iussisset.Cum constitutio divi Marci declarat, si quis testamento condito vel sine testamento moriens, ut locus fiat ab intestato successioni, libertates reet sine scriptis fideicommissariae relictae, licere vel cuilibet extraneo vel uni ex servis, qui et ipse libertate donatus est et pro sua periclitatur condicione, adire hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
uerus semei reb uenditis hoc nõ
ad misit nob̾ tñ ulpian sentẽtia
ad modũ placuit mꝓxime ꝓpter
libertates ne deꝑeant. ⁊ post uendi¬
tioẽm reꝵ. annale remecliu dare
diui marti ꝯstitutiõe intͣ quitẽ ⁊
creditorib om̃ib satis fiat ⁊ ẽpto¬
res nichil noui patiant᷑ qui anna

Expanded text:
verus semel rebus venditis hoc non admisit, nobis tamen Ulpiani sententia admonente placuit maxime propter libertates, ne depereant, et post venditionem rerum annale remedium dare divi Marci constitutioni, intra quod et creditoribus omnibus satisfiat et emptores nihil no
Abbreviated transcription (Latin):
facere nõ aũt tõtoiᷤ ali e merserit
mitti ut om̃s libertates ĩ distĩcte
cesebrent᷑. ꝙ p̾uileginiũ damꝰ nõ
solum seruo quilibertate donatꝰ
est set etiã ei cui libertas nullas re

Expanded text:
facere, non autem totos, alius emerserit mitti, ut omnes libertates indistincte celebrentur. Quod privilegium damus non solum servo, qui libertate donatus es
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan dñm suu ⁊ acerbũt senti¬
ant ¶ Sin uͦ nõ mñs libertates⁊
ad ĩplere pollicitus fuaͣt s certum
numeꝵ seruoͦꝵ ex his qui adliber¬
tate uenire uissi sũt meliꝰ ẽ siꝗdẽ
res herditatse sufficiũt ad ĩplen¬
dos creclitores etiã omĩb seruis da¬
re libertatẽ. ⁊ si ħoc nõ pollicitus ẽ.
sin aut̃ de ẽ in ex soluendis creclito¬
rib humaniꝰ ẽ ut saltẽ pauci ueni¬
ant ad libertate. s hoc quidẽ an¬
tiquis dubitatioib remelũi in¬
uenimꝰ. bellissimã aut̃ repletiõe
p̃fate ꝯstitutioĩ donantes. sãcsimꝰ
siñ unꝰ ueniat hereclitatis petitor
s plures si quidẽ uno mom̃to ut̃q
ł ampliores om̃ĩb detur licentia
ꝯmunit̃ hereditatẽ ad ire peiꝰ satis¬
datioẽ ab omib danta ut credito¬
ꝑ ĩ terualla tẽpoꝵ hoc fiat qui pri¬
mus ueniat habeat p̾rog̾atiũã si ⁊̃
satis datioe prãre pot̃. illo enĩ ces¬
sante hoc facere. alii gratatĩ ẜ m

Expanded text:
forsitan et acerbum, sentiant. Sin vero non omnes libertates adimplere pollicitus fuerit, sed certum numerum servorum ex his, qui ad libertatem venire iussi sunt, melius est, si quidem res hereditariae sufficiunt ad implendos creditores, etiam omnibus servis dare libertatem, etsi hoc non pollicitus est. Si autem deest in exsolvendis creditoribus, humanius est, ut salthoc quidem antiquis dubitationibus remedium invenimus. Bellissimam autem repletionem praefatae constitutioni donantes sancimus: si non unus veniat hereditatis petitor, sed plures, si quidem uno momento uterque vel ampliores, omnibus detur licentia communiter hereditatem adire, prius satisdatione ab omnibus danda, ut credito intervalla temporum hoc fiat, qui primus veniat habeat praerogativam, si etiam satisdationem praestare potest: illo enim cessante hoc facere alii gradatim secundum
Abbreviated transcription (Latin):
conari ⁊ seruili netessitate subiugare.
n hii pietatis ratioẽ suadente. substu¬
lerũt: ferenda sũt denuo suam mutan¬
tes snĩam. ⁊ ĩ fernitutem eos ꝑtrahẽ
licet ab initio huiꝰ moĩ cogitatiõem hab¬
entes: ad hoc ꝓsiluerint. ne uideantur
qiͣ mercimõirio ꝯtracto. ita pietatis offi¬
cium gerere. hec obseruantib tã uiris
is religiasissimis epĩs. nec nõ officus:

Expanded text:
conari et servili necesconari et servili neces eos pietatis ratione suadente sustulerunt, ferendi sunt denuo suam mutantes sententiam et in servitutem eos retrahentes, licet ab initio huiusmodi cogitationem habentes ad hoc prosiluerint, ne videantur quasi mercimonio contracto ita pietatis officium gerere. Haec conservantibus tam viris is religiosissimis episcopis n
Abbreviated transcription (Latin):
dñium uin̾dicare. siue noĩe dm̃i. siñ ascͥ¬
ptitie. siue colonarie ꝯ ditioĩs s n his qui
eos nurriendos sustulerũt. licentiã ꝯce¬
di penitus cũ quatã distinctõe eos tollere.
⁊ eclucatiõe eoꝵ ꝓcurare siue masculini
sint siue femine. ut eos uł leco liberto¬
rũ. ł loco seruoꝵ aut colonoꝵ aut ascͥp¬
titioꝵ habeãt. ẜ nullo discrimine habito.
hiĩ qui ab hiuꝰmoĩ boĩb educatisũs li¬
beri ⁊ ĩgenui appareant.⁊ sͥ acquirant.
⁊ ĩposteritatẽ suam uł extraneos here¬
des. omĩa que habuerint quomͦ uolue¬
rint trãs mittant. nulla macula uł ẜui¬
uitutis uł ascͥptirie. aut colonarie ꝯditio¬
nis inbuti nec qiͣ patronatus uira in reb
endis.s ioẽm terraz que romane
ditioni subposita est. uec obtinere. Req
enĩ oportet eos qui ab mnitio infantes ab¬
iecerũt. : mortis forte spẽ enta eos hab¬
uerũt. incertoe ꝯstitutos si qui eos su¬
ĩceperũt. Et hos iteꝵ aͣdse renocare

Expanded text:
nium vindicare sive nomine, sive adscriptitiae, sive colonariae conditionis. Sed neque his qui eos enutriendos sustulerunt, licentiam concedi penitus, cum quadam distinctione eos tollere et educationem eorum procurare sive masculi sint, sive feminae, ut eos vel loco libertorum, vel loco servorum, vel colonorum aut adscriptitiorum habeatur, sed nullo discrimine habito, his qui ab hujusmodi hominibus educati sunt, liberi et ingenui appareant. CAP.et in posteritatem suam vel extraneos heredes omnia quae habuerint, quomodo voluerint, transmittant, nulla macula vel servitutis vel adscripticiae aut colonariae condicionis imbuti: nec quasi patronatus iura in rebus edi, sed in omnem terram, quae romanae dicioni supposita est, haec obtinere. Neque enim oportet eos, qui ab initio infantes abegerunt et mortis forte spem circa eos habuerunt, incertos constitutos, si qui eos susceperunt, hos iterum ad se revocare
Abbreviated transcription (Latin):
ancille uł ascͥptinie tue ex positus sit.
repetẽ eum nõ ꝓbiberis. s restitutio
eĩ sir̃s a fure uendicauĩt. ita fier. ut si
qua inalendo eo. uł forte ad discẽclũ
artificium. iuste ꝯsũpta fui̾nt. restit¬
ueres.¬
õp nus quisq sobolem᷑ suam nu¬
triat: ꝙ si exponendã putauiͣt. aĩadu̾¬
sioni que ꝯstituta est. sub iacebit. s
nec diũs uł patronis repetendi aditũ
relinquurĩ. si abipĩs expositos quodã¬
modo ad mortem uoluntas mnĩe ami

Expanded text:
tuae expositus est, repetere eum non prohiberis. Sed restitutio eius, si non a fure vindicaveris, ita fiet, ut, si qua in alendo eo vel forte ad discendum artificium iuste consumpta fuerint, restituerisUnusquisque sobolem suam nutriat; quod si exponendam putaverit, animadversioni quae constituta est subjacebit, sed nec dominis, vel patronis repetendi aditum relinquimus si ab ipsis expositos quodammodo ad mortem, voluntas quae mi
Abbreviated transcription (Latin):
possessioĩs dñs. rẽ suam fisto nouiͣt uin¬
dicantam seq deportacidum. ⁊ ut faci¬
lis exsecutio ꝑueniat. xp̃ianos ꝓximo¬
runt locoꝵ noburtĩ huĩ rei sollicitudiẽ
gerere. Curiales q̃ꝙ ꝓximaꝵ ciuitatũ
placuit amoueri ut emergentib talib
causis sciant legis nr̃e auxilum deferẽ¬
dum. ita ut nouerut rectores uniñ¬
si .x. libras auri a se ⁊ tr̃tẽ a suis appa pͥ¬
ritionib exigendas si p̃ceptum neglege¬

Expanded text:
possessionis dominus, rem suam fisco noverit vinpossessionis dominus, rem suam fisco noverit vindicandam seque deportandum. Et ut facilis exsecutio proveniat, christianos proximorum locorum volumus huius rei sollicitudinem gerere: curiales quoque proximarum civitatum placuit admoneri , ut emergentibus talibus causis sciant legis nostrae auxilium deferendum: ita ut noverint rectores universi decem libras auri a se et tantundem a suis apparitoribus exigendum, si praeceptum neglexe
Abbreviated transcription (Latin):
libet sexus ꝯditiõis etatts. quos barba¬
ricas feritas. captiua necessitate tans.¬
uexerat. inuitos nemo rͣelineat. li
ad ꝓͥa reclire cupieritib libera sit facu¬
ltas. quib si quicquã in usum estiũit¬
uł aliemonie in pensum est. huraen¬
tati sit p̃stitum. nec manieat inctuał
sũptus repetitio. Exceptis his quos bã¬
bati uenoentib: Emptos ee tocebitur.
aquib status sin p̃tium ꝑputilitatem
Reqñ enũ ꝯ sideratio intali necessitate
positis. negari faciat emptiõẽm. det᷑
reclẽptos aut tatũ ꝓse p̃tium emptori¬
b restituere. aut laboris obsequio uł
oꝑe quĩquẽnii uicẽ referre beneficũ.
habitõs in columẽ. si in ea natisunt.
sub moderatiõe qua iussim̃ quib iure
pꝰliꝯminii ⁊ ueteꝵ responsis in colosti¬
ia tuncta seruanda sũt ¶Siqiis itaq
huit p̃cepto sui̾t conanis existere. actõ
ꝯcͣite. ꝓcuratorq tari se metallis cum
pena deportatiõis nõ ambiget. Si uero

Expanded text:
libet sexus condicionis aetatis, quos barbaca feritas captiva necessitate transduxerat, invitos nemo retineat, sed ad propria redire cupientibus libera sit facultas. Quibus si quicquam in usum vestium vel alimoniae inpensum est, humanitati sit praestitum, nec maneat victualis sumptus repetitio: exceptis his, quos barbaris vendentibus emptos esse docebitur, a quibus status sui pretium propter ni consideratio in tali necessitate positis negari faciat emptionem, decet redemptos aut datum pro se pretium emptoribus restituere aut laboris obsequio vel opere quinquennii vicem referre beneficii, habituros incolumem, si in ea nati sunt, sub moderatione qua iussimus, quibus iure postliminii etiam veterum responsis incolumia cuncta servanda sunt.  1 si quis itaque huic praecepto fuerit conatus obsistere actor conductor procuratorque, dari se metallis cum poena deportationis non ambiget: si vero
Abbreviated transcription (Latin):
nec tibi medii tp̃is fortuna quo mi¬
nus res mat̾nas successioẽm q̃sitas ꝑ¬
sequi possis iniuria sieri patimur.
ꝯmertio reclduntur: ⁊ an quã restitu¬
atur. ꝓ eo data pecuma. successiõis iu¬
ra sibi uindicare fauore ingenuitatis
põt. ut exea possit p̃tium ꝓ se datum
licet ex seruo medio susceptos tp̃r. ori¬
gini ingenuitatis matris iusta ea que
benigne placuerũt redoi ꝯuenit.
redẽptus. tc̃ demũ cum p̃tium soluĩt
łbos e qualicũq remittatur uid̾icio
sfatum prisfilimi recipit. Quo gñe
matre filium rectim̃te. cum huiꝰ mocti
ꝯtractus nõ demercele s de tricitia
repudianta cogitatur nõ recipiendi
filium cogitatio cum optabili ꝯditioẽ
tis itaq ratioe abhostib redẽpto filio fa¬
cti te penitere. dac de p̃tio quicquam
tractare nõ ꝯuen̾it. Dotẽ tñ ab eo de¬
bitam iure ꝯcẽsso rectoi postulas.

Expanded text:
nec tibi medii temporis fortuna, quominus res maternas successione quaesitas persequi possis, iniuriam fieri patimur. commercio redimitur, et antequam restituatur pro eo data pecunia, successionis iura sibi vindicare favore ingenuitatis potest, ut ex ea possit pretium pro se datum licet ex servo medio susceptos tempore, origini ingenuitatis matris iuxta ea quae benigne placuerunt reddi convenitredemptus tunc demum cum pretium solverit vel hoc ei qualicumque remittatur indicio, statum pristinum recipit. Quo genere matre filium redimente, cum huiusmodi contractus non de mercede, sed de tristitia repudianda cogitatur, voti recipiendi filium cogitatio cum optabili condiciontis itaque ratione ab hostibus redempto filio facti te paenitere ac de pretio quicquam tractare non convenit: dotem tamen ab eo debitam iure concesso reddi postulas.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut liberis captis ab hostib. ex¬
ac pꝰolimino reu̾sis status pͥstinus resti¬
tiuitur. sic serui dnõ. Uñ si hec cuĩ mem¬
inisti. ancilla patris tui fuit. nec ꝯmer¬
tio redẽpt᷑a est. reu̾sa dnĩti uł es successo¬
rem sequitur. qui ꝑcaptiuitatem hãt
amiserat.¬
s̾ Si lib̃m captũ te ab bostib ꝯ me̾tio
reclemit sabinꝰ ⁊ eum uiriculum pigno¬
tis suꝑ stitẽ remisisse tibi ꝓbetur. non
libertus effectus. set ĩ gernutati qua
amiseras restiturus misũ filiis eius
obsequium debes.
s̾ Abhostib capt ⁊ nõ ꝯmertio re¬
dẽpti s nirtute militum nr̃oꝵ liber¬
ati. illico statũ quẽ captiuitas casu ã¬
miserant: recipiunt. serui aũt drãs
suis restituentur. receptos erũ eos ñ
captos iudicare debemꝰ. ⁊ militẽ no¬
strurt defensorẽ eoꝵ decet ẽẽ. ñ dnm.¬
d̾ Si is qui te ab hostib ingenua
iunxit dignitate nuptiaꝵ. ⁊ uoto
pignoris. tibi reclditos natales pͥsti

Expanded text:
Sicut liberis captis ab hostibus ac postliminio reversis status pristinus restituitur, sic servi domino. Unde si haec, cuius meministi, ancilla patris tui fuit nec commercio redempta est, reversa dominum vel eius successorem sequitur, qui per captivitatem hanc amiseratcaptum te ab hostibus commercio redemit Sabinus et eum vinculum pignoris superstitem remisisse tibi probetur, non libertus effectus, sed ingenuitati quam amiseras restitutus nullum filiis eius obsequium debes.ostibus capti et non commercio redempti, sed virtute militum nostrorum liberati ilico statum, quem captivitatis casu amiserant, recipiunt: servi autem dominis suis restituentur: receptos enim eos, non captos iudicare debemus, et militem nostrum defensorem eorum decet esse, non dom Si is, qui te ab hostibus ingenuamiunxit, dignitate nuptiarum et voto pignoris tibi remisso redditos natales pristin
Abbreviated transcription (Latin):
D Captum ab hostib filium patre mõ¬
to medio tpr lex cornelie reu̾sum si ĩ
potestate patris tp̃e quo capiebatur fuit
suũ facit hr̃clem. uñ si extestam̃to adte
siue in testato successiõem patris tui ꝑ ti¬
nere ap̃ p̃sidem ꝓuincie ꝓbauĩs resti¬

Expanded text:
 Captum ab hostibus filium, patre mortuo medio tempore, lex cornelia reversum, si in potestate patris tempore quo capiebatur fuit, suum facit heredem. Unde si ex testamento ad te sive intestato successionem patris tui pertinere apud p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatis his q̃ ioppido freq̃nter in eotẽ
gne̾ ꝯ trouẽt udꝵ seruata sũt causa
cognita statuet. Nam ⁊ ꝯsuetudo p̃¬
ceclens. ⁊ ratio que ꝯsuetuomẽ sua sit
custodienda est. ⁊ nequid ꝯtra longa
ꝯ suetumnem fiat ad sollicinrdinem
suara reuecabit p̃ses ꝓuincie.¬

Expanded text:
batis his, quae in oppido frequenter in eodem genere controversiarum servata sunt, causa cognita statuet. Nam et consuetudo praecedens et ratio quae consuetudinem suasit custodienda est, et ne quid contra longam consuetudinem fiat, ad sollicitudinem suam revocabit praeses provinci
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ cã durant oĩmoto dixecto que
uo ꝑusucapioẽm. ł uͦberatioemͣ exbo¬
nis subtracta. uł nõ utendo. finuita ẽẽ
uidentur. intra annum utilem ex¬
periuntib actoẽ rescdssoria restituũtur
op̃ Si quos forte necessitas captimi¬
tatis abduxit. sciant si nõ tra nͣsiert̃
s bustił irruptioĩs necessitate trans¬
ducti sũt. Ad ꝓͥas. tr̃as festinare debeͣ.
receptulos ureͣ p̃t liminii ea que in
agris uł mãcipiis. seu aliis reb ante
tenu̾erũt. ⁊ si afisto nro possideanͣtur.
Lec tumeat quisquã aliciũ ꝯtradictio¬

Expanded text:
quidem durant, omnimodo directa, quae vero per usucapionem vel liberationem ex bonis subtracta vel non utendo finita esse videntur, intra annum utilem experientibus actione rescissoria restituuntur. Si quos forte necessitas captivitatis abduxit, sciant, si non transierunt, sed hostilis inruptionis necessitate transducti sunt, ad proprias terras festinare debere, recepturos iure postliminii ea, quae in agris vel mancipiis seu aliis rebus ante tenuerunt, etsi a fisco nostro possideantur. Nec timeat quisquam alicuius contradictio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas tm̃ modo stare censemꝰ. nul¬
la licentia data ꝯ ceclerda doriatoi̾s
successorib huĩ moĩ q̃rimonia ꝵ pͥmõ¬
dioꝵ ĩ stitueͬre. Et enĩ supse qui hec
passus est tacuit silentium eiꝰ mane¬
at semꝑ. ⁊ nõ aposteritate eiꝰ suscita¬
ri cõceclatur. uł adu̾sus ip̃m qui ĩ gra¬
ut alto defurcto adalium causa do
portio eoꝵ que donabatur nationibꝰ.¬
ꝑtineret. existente ꝯdifiõe. si mor¬
tis causa donatio ꝑficiebat᷑ur fid̾i cõ¬
missi actio conpetit.
ru tũa. neptis tua que ex ea filioq nio
quesita est. q̃n: põt ad eius uenire suc¬
cessioẽm. Nec tñ ea post mortem filu:
tui ex quo q̃sierat filiam alii niptui
ditse collocando dotẽ danis ꝓhibeat᷑ quã
uolet ꝯditiõẽm eidem doti dicere.
S si mortis cã donatiõem in frẽm sitũ
inferens. in casum mortis sue. eã dotẽ
eundem frẽm suu stipłari passa est. cũ
diui seueri ꝯ stitutiõe ⁊̃ in mortis cã do¬

Expanded text:
semus, nulla licentia concedenda donatoris successoribus huiusmodi querimoniarum primordium instituere. Etenim si ipse qui haec passus est tacuit, silentium eius maneat semper et non a posteritate eius suscitari concedatur vel adversus ipsum qui ingraut altero defuncto ad alterum portio eorum quae donabantur pertineret, existente condicione, si mortis causa donatio perficiebatur, fideicommissi actio competit. ru tua neptis tua, quae ex ea filio tuo quaesita est, quandoque potest ad eius venire successionem. Nec tamen ea post mortem filii tui, ex quo quaesierat filiam, alii nuptui se collocando dotem dans prohibebatur quam vellet condicionem eidem doti dicere. Sed si mortis causa donationem in fratrem suum conferens in casum mortis suae eam dotem eundem fratrem suum stipulari passa est, cum divi Severi constitutione etiam in mortis causa do
Abbreviated transcription (Latin):
Mp Cenerasr sancxim̃ om̃s conatio¬
nes lege ꝯ fectas firmas illibatasq ma¬
nere. siño donatioĩs acceptõ ingratus
creta donatorem in ueniaͦtur. ita ut in¬
iurias atpoces ingum effuntut. uł ma¬
nus impias i nteat. uł iacture molez
ex insiduis suis ingerat quͣe nõ leuem
seusum substantie donatoris impoĩt.
tã donatio ꝯ uentiões siue ĩ scͥptis do¬
nationi positas. siue sine sc̃ptis habitã
quas tonatõĩs accepco᷑ spopõderit mini¬
me implere uolu̾erit. Exuis ⁊ enĩ tm̃¬
moco causir si fui̾nt inuidicium dilu¬
pere ⁊ frugalitatem ritere donatoĩs.
⁊ iteꝵ ip̃m donatorem suasq tes pd̾e.
⁊ p̃fatis mał ab ingrito donationis
acceptare affici. bet tñ usq ad pͥmas

Expanded text:
 Generaliter sancimus omnes donationes lege confectas firmas illibatasque manere, si non donationis acceptor ingratus circa donatorem inveniatur, ita ut iniurias atroces in eum effundat vel manus impias inferat vel iacturae molem ex insidiis suis ingerat, quae non levem sensum substantiae donatoris imponit vdam conventiones sive in scriptis donationi impositas sive sine scriptis habitas, quas donationis acceptor spopondit, minime implere voluerit. Ex his enim tantummodo causis, si fuerint in iudicio dilupere et fragilitatem ridere donatoris et iterum ipsum donatorem suasque res perdere et praefatis malis ab ingrato donationis acceptore adfici. Haec tamen usque ad primas
Abbreviated transcription (Latin):
in efficax. atq inutił uideatur. ⁊ omĩs
effecłus sortiatur. quos ultime hãt li¬
beralitates: nec exquacũq ꝑte ab sim¬
nentib legum terrorib libe̾nt᷑. cimarũ
atq ita uiuant. ac si nũo maritoꝵ sb̾latiꝰ.
matͥmonii feclere fulcirentur. Sitq
mereatur. nec nõ quisquã orbus ha¬
beatur ꝓposita huic nõi dñpna nõ no¬
ceant. Quam rẽ ⁊ cuta ferminas esti¬
manius eaꝵq ceruicib ĩ posita iuris ĩ¬
ꝑitiał ut quedam iuga solumiꝰ ꝓmi¬
scue omib.¬
op I nter uiꝵ uxorẽq ratiõeq ce¬
ssareꝰ ex lege papiniani decutaꝵ. et
quãuis nõ int̾̃ueniant liberi ex suis
qq̃ eos solidũ caꝑe testam̃tis. nisi for¬
te lex aliꝰa minui̾t derelicta decernimꝰ.
Tantum igͥ post hec maritus. uł uxor
sibi inuicem derelinquat. quantum
suꝑstitis amor exegit.
d̾ E emo post hãt a nob̾
ius libertoꝵ petat. ꝙ simul hac lege ui
de functi uł defuncte p̃teritis fiebat tẽ¬

Expanded text:
inefficax esse atque inutilis videatur et omnes effectus sortiatur, quos ultimae habent liberalitates, nec ex quacumque parte absimnentibus legum terroribus liberentur atque ita vivant, ac si numero maritorum matrimonii foedere fulcirentur, sitque mereatur. Nec vero quisquam orbus habeatur: proposita huic nomini damna non noceant Quam rem et circa feminas aestimamus earumque cervicibus imposita iuris imperia velut quaedam iuga solvimus promiscue omnib inter virum et uxorem rationem cessare ex lege Papia decimarum et, quamvis non interveniant liberi, ex suis quoque eos solidum capere testamentis, nisi forte lex alia minuerit derelicta. Tantum igitur post haec maritus vel uxor sibi invicem derelinquant, quantum superstes amor exegerit. Nemo post haec a nobis ius liberorum petat, quod simul hac lege omndefuncti vel defunctae praeteritis fiebat tem
Abbreviated transcription (Latin):
donate ꝑ mutata in dotem data ce¬
terisq causis legitime alienata. mi¬
nme reuocamus ͤ actioneni matͥs
dicatioĩs tantum hãt effect᷑um. ne ĩ
heredem detur. nec tribuatur hr̃cli.
De ceteru aũt que portentuose nili¬
tatis abiecteq pudicie sũt: t satis ⁊̃
legiis tributum ẽẽ uolumus.¬
d S i umquã libertis patronꝰ filioꝰ
nõ hñs bona oĩa. uł partẽ aliquari
facultatum fuiͣt donatiõe largitus.
postea susceꝑit liberos. totum qͥcͣqd
largitus fui̾t. reu̾tatur in eiꝰdem do¬
natoris. arbitrio. ac ditioẽ mansuꝵ.¬
mp̃ D onatioes cuta filiui filiã ue¬
p nepotẽ neptem ue. ꝓ nepotẽ ꝓnep¬
tem ue ematicipatos celebratas. pater
seu auus. uł. ꝓ auus reuocare nõ potest.
nisi ecloctis manifesfissimis causit. ꝗb:
eam ꝑsõam inqua collata donatio ẽ ꝯͣ
ip̃am uenire pietatem. ⁊ ex tausis que

Expanded text:
donata mutata in dotem data ceterisque causis legitime alienata, minime revocamus. Actionem vero dicationis tantum habeat effectum nec in heredem detur nec tribuatur heredi. De ceteris autem, quae portentuosae vilitatis abiectaeque pudicitiae sunt, satis etiam legiis tributum esse vellemus Si umquam libertis patronus filios non habens bona omnia vel partem aliquam facultatum fuerit donatione largitus et postea susceperit liberos, totum quidquid largitus fuerit revertatur in eiusdem donatoris arbitrio ac dicione mansu. Donationes circa filium filiamve, nepotem neptemve, pronepotem proneptemve emancipatos celebratas pater seu avus vel proavus revocare non poterit nisi edoctis manifestissimis causis, quibus eam personam in quam collata donatio est contra ipsam venire pietatem et ex causis qu
Abbreviated transcription (Latin):
õp Pet frĩs sui mortis cã recte fcãm
donatõem. soror̾i rescurd̃e licet.
itabatur ⁊ alii quidẽ inter ultimas
uoluntates eam posuerũt : legatis ag¬
greganidam eẽ censuerũt. alii autez
inter donatioẽs que int̾ uiuos ꝯfistt̃.
eam posuerint. dubietate eoꝵ ex plo¬
sa. sancsimꝰ om̃s cã mortis donatiões.
siue uixta mortem facientis fuiͣnt ce¬
lebeate. siue longiore cogitatiõe mõ¬
tis. sub secute sũt. actis minime ĩ dig¬
ere. n expectare publicaꝵ p̃senn:
testid p̃ientib uł inscͥptis uł sine lit¬
teraꝵ suppositiõe. aliqs uoluĩt mõtis

Expanded text:
tris sui mortis causa recte factam donationem sorori rescindere licet. itabatur et alii quidem inter ultimas voluntates eam posuerunt et legatis adgregandam esse censuerunt, alii autem inter donationes quae inter vivos consistunt eam posuerunt, dubietate eorum explosa sancimus omnes mortis causa donationes, sive iuxta mortem facientis fuerint celebratae sive longiore cogitatione mortis subsecutae sunt, actis minime indigere neque exspectare publicarum persontestibus praesentibus vel in scriptis vel sine litterarum suppositione a
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Demo ambigit. possessiões du¬
plicẽ eẽ ratioẽm. alianq̃ uire ꝯ sistit
alia q̃ corꝑore. Utramq aũt ita dexoñ
ẽẽ legitima. cu om̃ĩu ad u̾sarioꝵ si¬
lentio ac taciturnitate firmetur. In¬
ter pellatioẽ uero ⁊ ꝯtrousia ꝓgressa.
nõ posse eu ĩ telligi possessorez qui lic
ssessiõis uacillet ac duaitet.

Expanded text:
 Nemo ambigit possessionis duplicem esse rationem, aliam quae iure consistit, aliam quae corpore, utramque autem ita demum esse legitimam, cum omnium adversariorum silentio ac taciturnitate firmetur: interpellatione vero et controversia progressa non posse eum intellegi possessorem, qui, licet ssessionis vacillet ac dubitet.
Abbreviated transcription (Latin):
Im ꝓba possessio firmũ titulu
possidendi nullu prãre pot̃. Uñ ĩgre¬
dientẽ inuacua possessioe alieni fun¬
di. nõ ꝯsentiente dnõ.ł. actore:. qui eiꝰ
rei ꝯceclendi potestatẽ habuit. causa
iustam possessioĩs ad ipisci nõ potuisse

Expanded text:
Improba possessio firmum titulum possidendi nullum praestare potest. unde ingredientem in vacuam possessionem alieni fundi non consentiente domino vel actore, qui eius rei concedendi potestatem habuit, causam iustam possessionis adipisci non potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
aliu̾d. gouẽ licentia es nabis possitr᷑
corporałr natam possessiõe cuĩcũu
rei eã dereliq̃rit. ł alii ꝓdidit. d̾esid¬
ia forte. ł uolo ut locus aꝑratur alii
eandẽ pissessiõe detinere. nicħ peĩtꝰ
dnõ p̃uidiciu gnẽtur. ne ex aliena

Expanded text:
 licentia est nobis, possidere corporaliter nactam possessionem cuiuscumque rei, eam dereliquerit vel alii prodiderit desidia forte vel dolo, ut locus aperiatur alii, eandem possessionem detinere, nichil penitus domino preiudicium generetur, ne ex aliena
Abbreviated transcription (Latin):
in cognitum erat abhostib int̾ftãm an
captam ẽẽ. afilio ad iri nõ potuisse. Qm̃
eoꝵ bona qui in hostium potestate recli¬
guntur. eo demũ tp̃r successioĩs uire at¬
quiri possunt. cũ captos apd̾ hostes moꝰ¬
tuuis ẽẽ cognoscitur. nec suꝑ facultatib
eĩ cuiꝰ incerta fide̾ ac fortuna fuit. trãt¬
sigi. uł iuticͤari potuit. Uñ postea ꝗͣ
apt̃ bostes mat̾teram urãm fati munꝰ
implesse innotuit. tc̃ uob̾ licentiam
ꝑmittitur agnoscende ꝑ bõꝵ possessi¬
õem successioĩs. ħõ officie̾ntib enim
que ꝑperã gesta sũt. si pͥorem gradũ

Expanded text:
incognitum erat ab hostibus interfecta an capta esset, a filio adiri non potuisse quando eorum bona, qui in hostium potestatem rediguntur, eo demum tempore successionis iure adquiri possunt, cum captos apud hostes mortuos esse cognoscitur, nec super facultatibus eius, cuius incerta vita ac fortuna fuit, transigi vel iudicari potuit. Vnde posteaquam apud hostes materteram vestram fati munus implesse innotuit, tunc vobis licentia permittitur agnoscendae per bonorum possessionem successionis: non officientibus enim, quae perperam gesta sunt, si priorem gr
Abbreviated transcription (Latin):
s Cum nõ rec se ptu ab hostib fili¬
um tuu. s sine ullo ꝯ tractu tratitũ
a barbaris p̃fecto legioĩs dicas postlio¬
inii uis locum hũit. ⁊ illico in genui¬
tatis ue recldi eum p̃ses ꝓuincie iub¬
ebit.
utilitatis ratio exigat ut siqui cap̃¬
tos ab hostib reclimerur. accepto p̃tõ
reclẽptos sue ingenuitati restitu̾ant
ꝓponasq recdẽptorem noluisse obla¬
tum p̃tiuiri ate uł ab alio recipe. pre¬
ses ꝓiuncie efficatii instantia ꝯpell¬
et eum legib obtẽꝑare. ⁊ recepto eo
ꝙ p̃tii noĩe dependitur. status secu¬
ritatem nõ inͣ quietare.
d̾ Reclissima mulieris nequitia ꝓ¬
hostib captam ac ꝓstitutã ab ea que
eã reclimerat. obretinende pudici¬
tie cultui ac seruaridã nataliũ hone¬
ab ea que fatrebat il go fuam ee t
frictam cognoult cũ hiuiꝰ moĩ ꝑsc̃a in¬
digna sit p̃tium reciꝑe ꝑꝑ odium de
nõ est. ex necessitate miseribili custo¬
dita ingenuitate nate trie adu̾sus fla¬

Expanded text:
 Cum non redemptum ab hostibus filium tuum, sed sine ullo contracto traditum a barbaris praefecto legionis dicas, postliminii ius locum habuit et ilico ingenuitati suae reddi eum praeses provinciae iubebit. utilitatis ratio exigat, ut, si qui captos ab hostibus redemerint, accepto pretio redemptos suae ingenuitati restituant, proponasque redemptorem noluisse oblatum pretium a te vel ab alio recipere, praeses provinciae efficaci instantia compellet eum legibus obtemperare et recepto eo quod pretii nomine dependitur status securitatem non inquietare.Foedissimae mulieris nequitia ptuam captam ac prostitutam ab ea quae eam redemerat ob retinendae pudicitiae cultum ac servandam natalium honeab ea, quae sciebat ingenuam esse, inflictam cognoverit, cum huiusmodi persona indigna sit pretium recipere propter odium detmpensatum non est ex necessitate miserabili, custodita ingenuitate natae tuae adversus fla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuenditiõe ut pote uiliori p̃tio facta
satram̃ti religioẽnt. crectitor piãre cõ¬
pellatur. ꝙ nulla machinatõe uł cre¬
cum scͥptione usus est. s tanti uendi¬
dit rẽ quanti potui̾t in nenire. ⁊ hoc
um fu̾i̾t uisum. Sin aũt ex uire ui¬
rando ⁊̃ mitiꝰ habuisse crectitor in ue¬
niatur. in s refiduo ht̃ integrã acti¬
at debitum quantitatis est. iudiciał
boc statuit. hot i ĩ estianõe pignoris

Expanded text:
pro venditione utpote viliore pretio facta, pro venditione utpote viliore pretio facta, sacramenti religionem creditor praestare compellatur, quod nulla machinatione vel circumscriptione usus est, sed tanti vendidit rem, quanti potuerit venire: et hoc um fuerit visum. Sin autem ex iureiurando etiam minus habuisse creditor inveniatur, in residuo habeat integram actiad debitum quantitatis est, iudicialis hoc statuerit, hoc in aestimatione pignoris
Abbreviated transcription (Latin):
idemq dñs. iam in reuocabilem fac¬
tam. ¶S siquiden minꝰ mpignore.
plus indebito inueniatur. in hoc ꝙ no¬
scitur habundare sit creditoꝵ omĩs rͣatõ
integra. Sin aũt exutraq parte qͣnti¬
tas equa inueniatur siñ cĩ dubitatõe to¬
tam rẽ aña pignoratam retineat. Sin
aut̃ mitiꝰ quidẽ in debito. amplĩ autez
inpignoꝵ fiat. tc̃ in hoc ꝙ debitũ excedit
debitori oĩa uira in tegra lege nr̃a seru¬
abuntur. creditorib quidẽ feneratoris
nõ sũppositum. aliis aũt debitoris credi¬
torib iui ip̃i debitori seruatum. Et ne
ex ꝯ mutitatõe fiat aliqua difficultas.
licentia dabx̃ creclitori sen tͣnõ estima¬
tioẽ suꝑfln cebitori uł creclitori de¬
bitoris cum ꝯ petenti cautela in eũ
exponenda offerre ¶ Sin uõ creclitor
postquã iure dñii hoc possideat uẽtłe
hoc malui̾t. liceat quidẽ bot ei facere
siquidẽ aũt suꝑfluunt sit debitori ser¬
uare. Sin aũt dubitatio exorta fuiͣt.

Expanded text:
idemque dominus iam inrevocabilem factam. Sed si quidem minus in pignore, plus in debito inveniatur, in hoc, quod noscitur abundare, sit creditori omnis ratio integra. Sin autem ex utraque parte quantitas aequa inveniatur, sine omni dubitatione totam rem antea pigneratam retineat. Sin autem minus quidem in debito, amplius autem in pignore fiat, tunc in hoc quod debitum excedit debitori omnia iura integra lege nostra servabuntur, creditoribus quidem feneratoris non suppositum, aliis autem debitoris creditoribus vel ipsi debitori servatum. Et ne ex communicatione fiat aliqua diflicentia dabitur creditori seu domino aestimationem superflui debitori vel creditori debitoris cum competenti cautela in eum exponenda offerre. Sin vero creditor, postquam iure dominii hoc possideat, vendere hoc maluerit, liceat quidem ei hoc facere, si quid autem superfluum sit, debitori servare. 5a . Sin autem dubitatio exorta fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
M̃  on sanguinitatis iure ⁊ fe¬
nunas ad ĩ testatoꝵ successiõẽ ad¬
mĩtti posse explorati uiris ẽ: pro¬
m̃ cũ frĩs tui intestati martui
adte ꝯ sangiunitatis iuire heredi¬
ta s ꝑueniat. nulla ratiõe alt̾ius
frĩs tui filii ad eandẽ successioẽm
ad spirare desiderãt. nã ⁊ cessãte iu¬
re agnatioĩs in ꝑsoã omiũ p̃torii
ad fr̃is tui filios qui t̃tio gradu
ꝯ̾stituti sũt.
õp Si aut nullu testam̃tum
nepos patrui tui ordinauit. aut
ĩ tra quatuordecĩ annos ꝯstitutꝰ
fecit ⁊ aͥgnatioĩs iure successio eĩ
delata est. eciam titra bon̾orum
possesioĩs subsidium lezitimo

Expanded text:
tatis iure et feminas ad intestatorum successionem admitti posse explorati iuris est. Proinde cum fratris tui intestato mortui ad te consanguinitatis iure hereditas pertineat, nulla ratione alterius fratris tui filii ad eandem successionem adspirare desiderant: nam et cessante iure agnationis in persona omnium praetorii ad fratris tui filios, qui tertio gradu constituti sunt. Si aut nullum testamentum nepos patrui tui ordinavit aut intra quattuordecim annos constitutus fecit et agnationis iure successio eius tibi delata est, etiam citra bonorum possessionis subsidium legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Quid̃a ancille sue
ꝑfrõi ꝯmissu libertatẽ reliquid. eo
aut̃ aquo libertas relicta ẽ morã ĩ li¬
bertate p̃standa faciẽte. p̾eꝑit ãci¬
lla. ⁊ ẽẽ quidẽ ĩngeniũ pueꝵ uł
puellã ꝗ post morã natisũt. om̃s ue¬
teres iuris auctores ꝯsentiũt. dubi

Expanded text:
 Quidam ancillae suae per fideicommissum libertatem reliquit, eo autem, a quo libertas relicta est, moram in libertate praestanda faciente peperit ancilla. Et esse quidem ingenuum puerum vel puellam, qui post moram nati sunt, omnes veteris
Abbreviated transcription (Latin):
i litteraꝵ anxenonis ꝯ tẽpla¬
tiõẽ quas ad aristonem te numeran¬
da tibi pecunia declerat. recepistile
scripsiti debitum. ab aristone mãda¬
to nõ i̾mpleto. cũ petitio debiti ma¬
net integra. nichil leguimã ex acti¬
onem ĩpelire põt.¬

Expanded text:
i litterarum auxanonis contemplatione, quas ad aristonem de numeranda tibi pecunia dederat, recepisse scripsisti debitum ab aristone, mandato non impleto, cum petitio debiti manet integra, nihil legitimam exactionem impedire pot
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ est multum utrum ne spe
future nuaͣtioĩs. suscepisse te ꝙ ĩstr¬
um̃to ꝯ tirrietur scͥpsisti: an accepta
minore qͣuantitate. tm̃ quantum
lectio ꝓbat inscͥptura ꝯferri placuit
nã suꝑiori quidẽ cuasu residui petitõ
debiti manet in tegra posteriori uoͣ
ꝯ sensu trans actoĩs finitis stare ꝯuen¬

Expanded text:
nterest multum, utrumne spe futurae numerationis suscepisse te quod instrumento continetur scripsisti, an accepta minore quantitate tantum quantum lectio probat in scriptura conferri placuit. Nam superiori quidem casu residui petitio debiti manet integra, posteriori vero consensu transactionis finitis stare conven
Abbreviated transcription (Latin):
tua libꝙͣr tutela suscepta ad se¬
cũtus ꝯtra sacram̃tu p̃stitutũ aspi¬
rauĩt nuptias ante quã ei tutorẽ
aliu fecĩt ordinari eiq ꝙ debe¬
tur ex ratiõe tutele geste solui̾t.
op̃ Si quis ł siqua matre suꝑͦ¬
stite ⁊ frẽllegĩtimo ł solã cogna¬
tionis uira habẽte. ĩ testatus uł ĩ¬
testata decessit᷑ nõ excludi afilii
successione matrẽ. s una cũ frẽ

Expanded text:
tima liberorum tutela suscepta ad secundas contra sacramentum praestitum adspiraverit nuptias, antequam ei tutorem alium fecerit ordinari eique quod debetur ex ratione tutelae gestae persolverit.  Si quis vel si qua matre superstite et fratre vel legitimo vel sola cognationis iura habente intestatus vel intestata decesserit, non excludi a filii successione matrem, s
Abbreviated transcription (Latin):
ientis ł agentis dilario fucta ẽ.
ad uocatis imponenda: ex quolitẽ
ꝑ ageridã susceꝑit eam usq ad ter¬
minum. nͥ lex ł iusta causa impe¬
dit ad implere. ne exeiꝰ: dai
dis. ⁊ si cessamͣnt. ꝑ exequutores
negotiorn exigendis. ne ⁊ ꝑ huiꝰ¬
moĩ machinationẽ cause merita ꝓ¬
trahantur. nͥͨ ipẽ litigator aliu ꝓ
fecte etatis ꝯstinitis arbiriui suũ¬

Expanded text:
ientis vel agentis dilatio facta est advocatis imponenda, ex quo litem peragendam susceperint, eam usque ad terminum, nisi lex vel iusta causa impediat, adimplere, ne ex eius recusatiodis et, si cessaverint, per exsecutores negotiorum exigendis, ne et per huiusmodi machinationem causae merita protrahantur, nisi ipse litigator alium pro erfectae aetatis constitutis arbitrium suu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Neͤm nõ nouã n in solitam
aggredimꝰ. s antiquis legũ latori¬
b placitam cum uõ ꝯtẽpta sit ñ le¬
ue detrim̃tu causis inferentez cui
enĩ nõ estĩcognitum antiquos iuid¬
ices nõ aliter urdicialem c̾alcłm
acciꝑe. nͥ prĩ sacram̃tu p̃stituset
om̃imodo sese cum ueritate ⁊ le¬
gum oͥbseruatiõe uidiciui dispo¬
situros. Cum igͥ ꝯ uiam nõ mu¬
sitatã in uenimus ambulandu
⁊ anteriores leges nr̃e que ue iu¬
ram̃tis pͥosite sũt nõ minimã sue
utilitans experientiã litigantib
p̾buerũt. ⁊ iõ ab om̃ĩb merito¬

Expanded text:
. Rem non novam neque insolitam adgredimur, sed antiquis quidem legislatoribus placitam, cum vero contempta sit, non leve detrimentum causis inferentem. cui enim non est cognitum antiquos iudices non aliter iudicialem calculum accipere, nisi prius sacramentum praestitissent omnimodo sese cum veritate et legum observatione iudicium esse disposituros? Cum igitur et viam non inusitatam invenimus ambulandam et anteriores leges nostrae, quae de iuramentis positae sunt, non minimam suae utilitatis experientiam litigantibus praebuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ceciderĩt. litẽ quide nichilominꝰ sũu
que exhac causa oritur. ad tutores
aut̃ nõ sufficiat pupillis. ł minori¬
b eoꝵ substantia: tc̃ in ĩd in quo
fuerint detrim̃tu ꝑ pessi mint̃¬

Expanded text:
ceciderint, litem quidem nihilo minus suum quae ex hac causa oritur, ad tutores autem non sufficiat pupillis vel minoribus eorum substantia, tunc in quo fuerint detrimentum perpessi, in
Abbreviated transcription (Latin):
s P notebito creditores adicis suta
debitoris. nõ uire postułant unde siꝗtẽ
debitoris tui ceteri creclitores pignori
res acceꝑunt. potiores eos quãte cyro¬
gratarium creclitorẽ haberi nõ ambigͥ.¬

Expanded text:
 Pro debito creditores addici sibi bona debitoris non iure postulant. Unde si quidem debitoris tui ceteri creditores pignori res acceperunt, potiores eos quam te chirographarium creditorem haberi non ambig
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de sepationib tonoꝵ.¬
mortui potioem ẽẽ cãm legatario¬
rum qui eum ut pote hrecle ꝯuẽ¬
re pͣotuerũt. quã eoꝵ quib ip̃e legͣ¬
auit. manifestum est. cum priꝰ leͥ¬
ssimꝰis indẽpnitatis q remeclium e¬
eclicto p̾toris creclitorib hereclitar¬
iis demõstratu ut qͦtiẽs seꝑatiõem
bonoꝵ postulant. cã cognita ĩpettẽt
p̃ obtabis igitur ꝯuenientẽ desiderii
tui fructum. site nõ hereclum fidem
tetessit. debitorẽ ꝯtra iuris ratioẽ cõ¬
ueniens. cum eum equitas auxilio
exceptioĩs muniatur. ac tud demu
iteratã possis desiderare ꝯuentioẽm.

Expanded text:
ET DE SEPARATIONIBVS.ET DE SEPARATIONIBVS.mortui potiorem esse causam legatariorum, qui eum utpote heredem convenire potuerunt, quam eorum, quibus ipse legavit, manifestum est, cum prius lessimus indemnitatisque remedium edicto praetoris creditoribus hereditariis demonstratum, ut, quotiens separationem bonorum postulant, causa cognita impetrent. praeoptabis igitur convenientem desiderii tui fructum, si te non heredum fidem tecessit, debitorem contra iuris rationem conveniens, cum eum aequitas auxilio exceptionis muniat ac tunc demum iteratam possis desiderare conventionem,
Abbreviated transcription (Latin):
re tp̃c. siue cessioẽm acciꝑe desiterat.
Si uero pluresquidẽ creclitores sint. ex
diu̾sis aũt quãtitatib. ⁊ nc̃ amplior de¬
biti cumulus minori summe p̃ferat᷑
siue par siue discrepãs est nuͣs crecli
mo ordine feneratoꝵ. s ex quantita¬
tate debiti in uenta dispari uõ creᷤ¬
ditoꝵ nuo. tẽ amplior pars creli¬
toꝵ obtineat. ut ꝙ plurib placeat.
hoc statuetur. Si uero uridiq equa¬
litas emergat. tam debiti quã nuiͣ
creclitoꝵ tẽ eos ant pom qui adhu¬
maniorem declinant snĩam nõ cessi¬
onẽ exigentes. s in dutias. nulla ꝗdẽ
differentia int̾ hypothecarios ⁊ alios
creclitores. quãtum tohãt electioe
obseruanta. Un reb aũt officio iud¬
icis parcendis. sua uĩ singłis crecli¬
torib habentib quã eis legum p̃sta¬
bit regula. nullo pre uidicio crecli¬
toꝵ cuidam exquinquennu dilas¬
tiõe cirta tp̃alem p̃scriptionẽ gen¬
ꝯp ¶r si dd̃nũ possitẽcsis seu uenũdãdis

Expanded text:
cessionem accipere desiderat. Si vero plures quidem sint creditores, ex diversis autem quantitatibus, et nunc amplior debiti cumulus minori summae praeferantur, sive par sive discrepans numerus est mo ordine feneratorum, sed ex quantitatitate debiti invenienda, dispari vero creditorum numero, tunc amplior pars creditorum obtineat, ut, quod pluribus placeat, hoc statueretur. Sin vero undique aequalitas emergat tam debiti quam numeri creditorum, tunc eos anteponi, qui ad humaniorem declinant sententiam non cessionem exigentes, sed indutias. Nulla quidem differentia inter hypothecarios et alios creditores quantum ad hanc electionem observanda: in rebus autem officio iudicis partiendis suam vim singulis creditoribus habentibus, quam eis legum praestabit regula. Nullo praeiudicio creditorum cuidam ex quinquennii dilatione circa temporalem praescriptionem genENDIS SEV VENVMDANDIS
Abbreviated transcription (Latin):
a nr̃a maieitate petitur. ut ad misera¬
bilis cessioĩs bõꝵ hoĩes ueniãt auxili¬
um ⁊ electio detur creclitorib. uł ꝗ¬
nquenale spatiu eñ indulgere ł bon¬
exstimatioͣe. ⁊ oĩ corporali cruciatu se¬
moto cotidie dubitabatur si quidã ex
creclitorib nolu̾int quĩquenalis dare ĩ¬
cumulo debiti uł ex nuo creclitoꝵ cã in¬
dicetur.⁊ siquidẽ uñ creclitor aliis oĩb
gcauor ĩ summa debiti inueniatur.
ut om̃ib munu co aduatus.. debi¬
tis eoꝵ ꝯputatis. ip̃e alios ant cellat.

Expanded text:
ostra maiestate petitur, ut ad miserabilis cessionis bonorum homines veniant auxilium et electio detur creditoribus vel quinquennale spatium eis indulgere vel bonexistimatione et omni corporali cruciatu semoto: quotidie dubitabatur, si quidam ex creditoribus voluerint quinquennales dare incumulo debiti vel ex numero creditorum causa iudicetur Et si quidem unus creditor aliis omnibus gravior in summa debiti inveniatur, ut omnibus in unum coadunatis eomputatis ipse alios antece
Abbreviated transcription (Latin):
s his ob noxͦiõt ꝓmodo substantie fu
bonoꝵ ex qualibet cã fatientri scr¬
upulositate pͥoꝵ logu explosa ꝓfe¬
ssio sola querenda ẽ. idẽ dixit in õt
cessiõe sufficit uoluntatis sola ꝓfes¬
ꝯp̃ Cum ⁊ filii fam̃. possint hre
substantias que patrib acꝗris ueti¬
te sũt. nec nõ petuliu. ł castrẽse.
ł ꝙ patre uolente possitent. q̃r ce¬
ssio bõꝵ eis deneganda sit. cum et¬
si niͣchil uł in suo censu hñ ꝗ ĩpo¬
festate sũt parentum hãnt. tñ ne
patiantur in uiriam debet bõꝵ
cessio ad mitti. Si enĩ pater famł
ad mittertons est ꝓpt̾ in uiriaꝵ tuto¬
rem ad cessioĩs flebile uemiẽs adiuto¬
rium. qr filiis famł utrĩq sexiis hoc
ius denegamꝰ cum aꝑtissimi iuris ẽ
⁊ int̾ patres famł.⁊ malieno uiris su¬
bditos. si quid postea eis p̃igͥuĩ acce

Expanded text:
sed his obnoxios pro modo substantiae fused his obnoxios pro modo substantiae fubonorum ex qualibet causa facienda scrupulositate priorum legum explosa professio sola quaerenda est. Idem dixit IN OMNI CESSIONE SUFFICIT VOLUNTATIS SOLA PROFESpossint habere substantias, quae patribus adquiri vetitae sunt, nec non peculium vel castrense vel quod patre volente possident, quare cessio bonorum eis deneganda sit? cum, etsi nihil in suo censu hi qui in potestate sunt parentum habeant, tamen, ne patiantur iniuriam, debet bonorum cessio admitti. Si enim et pater familias admittendus est propter iniuriarum timorem ad cessionis flebile veniens adiutorium, quare filiis familias utriusque sexus hoc ius denegamus? cum apertissimi iuris est et inter patres familias et alieno iuri subiectos, si quid postea eis pinguius acce