comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ loca frequẽtissima sepulcris aliquet sibi notos
senes illit confabulantes comꝑit qui ut Iocandi
patũ rroitarent iocari simul em̃t ut est etas illa
loqͥnacõr ⁊ maniuus eciã exprehendere ceꝑunt
ille ss pripiens hoc unũ om̃ibus rũdit in quĩ
hot loco certamẽ uos eni aure domos urãs am¬
mosiores est seme sailic eorum ⁊ uicine morti
illudens nec pͥue intollius est ꝙͣ to & oculis
ablato Cuinteriũ ciecũspicientes quas ille do¬

Expanded text:
per loca frequentissima sepulcris, aliquot sibi notos per loca frequentissima sepulcris, aliquot sibi notos senes illic confabulantes comperit; qui ut iocandi peritum irritarent, iocari simul omnes — ut est etas illa loquacior — et manibus etiam apprehendere ceperunt. 2 Ille se proripiens hoc unum omnibus respondit: ‘Iniquum hoc loco certamen; vos enim ante domos vestras animosiores estis’; senio scilicet eorum et vicinie mortis alludens. Nec prius intellectus est, quam eo ex oculis ablato cimiterium circumspicientes, quas ille do
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi saucĩ egirti regem fecerat que audito sul¬
fatus est iiiens piausus or̃m admirãs auciꝰ
setentem ad peder᷑ interp̃tem quid sili uellit
uepuns percũctatus̾ est ubi auduni se egup¬
ii eegem ꝑpmũniatum surge ai ut dum̃ papã
pimieia Callistum de ualdaco testma ⁊ uere
pegia libertas ꝑ meffitacꝭ regni noĩe manit᷑
potisiratꝰ titulũ pẽsauit
Dnirs elim fuxi in cathalomiã ꝑfectus
erat home liberalis qui nl negare di¬
dicisset illis ut auĩt turba petentũ ob̾sessus
nichil sibi reliq̃rat preter mulam quã ponde¬
resus senex equitabat reditum ꝑanti nen
defiut qui calcariã insuꝑ p̃cib extor quẽ intt̾
At ille ꝓtento prde subrident̾ Acaire h quit
mõ michi aliquẽ expedras qui mulã mrã
fuxum usq sollicitet
Inuint᷑ quid̾ cõcumus meus quietate nra
grauissime dicacitat᷑ a delestens fuit ca su p̃cenẽt

Expanded text:
ubi Sancium Egipti regem fecerat; quo audito sububi Sancium Egipti regem fecerat; quo audito sublatus ingens plausus omnium. 3 Admirans Sancius sedentem ad pedes interpretem quid sibi vellet strepitus percunctatus est; ubi audivit se Egipti regem pronuntiatum: ‘Surge’ ait, ‘et dompnum papam pronuntia caliphum de Baldacho’. Festiva et vere regia libertas! pro inefficacis regni nomine inanis pontificatus titulum pensavit. 59 1 Comes olim Fuxi in Cathaloniam profectus erat: homo liberalis et qui nil negare didicisset; illic, ut aiunt, turba petentium obsessus nichil sibi reliquerat preter mulam quam ponderosus senex equitabat. Reditum paranti non defuit qui calcaria insuper precibus extorquere niteretur. At ille protento pede subridens: ‘Accipe’ inquit, ‘modo michi aliquem expedias qui mulam meam Fuxum usque sollicitet’. 60 1 Dinus quidam concivis meus, qui etate nostra gratissime dicacitatis adolescens fuit, casu preteriens
Abbreviated transcription (Latin):
illus cunita ꝑudens disturrit in quẽdam
illorum suꝑbum ⁊ scabula miscentem fanu¬
lũ inicidit cepit q eum blande corrige̾ impa¬
ciens ire furcifer extenta manu faciem eus
ꝑcussit secessit ille tacitꝰ mor cernens fa¬
mulus quem pulsauerat inter discubentes
mediũ trepidare ceꝑat Tandem erplarato
q̃ ut na tractarer prestitit
uodam tempore dum xp̃ia norum pre¬
qr est eptunꝰ Saucius hyspam regis frater que
⁊ exꝑiencia armerꝭ ꝯmẽdabat ⁊ genus ⁊ ꝓbi¬
sat᷑ nec suspectũ luxus ficiebat fi equẽs pnci¬
patus malum nullus em̃ in quinatꝰ opibus euit
deliciis si hyspano more asẜ ⁊ agrest ⁊ sul diue
inter laboree educatꝰ erat ilccersitꝰ ig̃r omni ꝯ
bsu romã uenit Et latine lingne uesciꝰ unũ
ex sidis incerpretis loco haluit publicũ quod
in tli solet corctrabat᷑ consisieriũ Illic inter
multa recitatũ erat romam pontisit decretum

Expanded text:
illuc cuncta providens discurrit, in quendam illuc cuncta providens discurrit, in quendam illorum superbum et stabula miscentem famulum incidit cepitque eum blande corrigere; impatiens ire furcifer extenta manu faciem eius percussit; secessit ille tacitus. 2 Mox cernens famulus quem pulsaverat inter discumbentes medium, trepidare cepit. Tandem explorato que ut ita tractarer prestitit’. 58 1 Quodam tempore dum cristianorum proque est optimus Sancius Hispanie regis frater, quem et experientia armorum commendabat et genus et probitas, nec suspectum luxus faciebat, frequens principatus malum: nullis enim inquinatus opibus aut delitiis, sed hispano more asper et agrestis et sub divo inter labores educatus erat. 2 Accersitus igitur omnium consensu Romam venit et latine lingue nescius unum ex fidis interpretis loco habuit. Publicum — quod in tali re solet — celebrabatur consistorium. Illic inter multa recitatum erat romani pontificis decretum,
Abbreviated transcription (Latin):
liam metrir quis te graudam fecit loqui
coacta p̃r ait sc̃issime tu mͥ uirum meũ abstre¬
leras quid face̾m ꝙ etas ⁊ forma suaserunt
consiliũ cepi int̾ ĩmu̾abiles pe̾grines ques
hic ãmis in hac urbe congregamt c̃qspicres
uniũ uiyo meo siluom notaui placuit oculis
meis̃ Ille ⁊ mexultantis uiri memieriam
susceptus est per noctem mane abiens qualem
terme me dimisit hec autẽ alludens ad uiri hĩ¬
cum dicebat qui sub ueste peregrim ignetissimꝰ
ad uxerem penetrau̾at risu benifaciꝰ ⁊ mulie¬
bri facũdia mitigatꝰ est
A collib ꝓpe quos natus sum uidit etas
nostra nobilem quẽd̾ uirũ cuiꝰ pͥmũ
Icudiũ fuit excire tñsemites appatu manifico
Die quodam a siluis ⁊ uenatu cuiꝰ quoq ꝑ¬
studiosus erat incultam ⁊ duis lacera tũcã
indutus rediens̾ plenũ hospitibus domũ reꝑ¬
ꝑit quibus henerandis incentus dum huc

Expanded text:
lium, meretrix. Quis te gravidam fecit?’ Loqui lium, meretrix. Quis te gravidam fecit?’ Loqui coacta: ‘Pater’ ait, ‘sanctissime, tu michi virum meum abstuleras. Quid facerem? Quod etas et forma suaserunt consilium cepi: inter innumerabiles peregrinos quos hic annus in hac urbe congregavit circumspiciens, unum viro meo simillimum notavi; placuit oculis meis ille et in exulantis viri memoriam susceptus est per noctem; mane abiens, qualem cernis me dimisit’. 4 Hec autem alludens ad viri habitum dicebat, qui sub veste peregrini ignotissimus ad uxorem penetraverat. Risit Bonifatius et muliebri facundia mitigatus est. 57 In collibus prope quos natus sum vidit etas nostra nobilem quendam virum cuius primum studium fuit excipere transeuntes apparatu magnifico. Die quodam a silvis et venatu, cuius quoque perstudiosus erat, incultam et dumis laceratam tunicam indutus rediens, plenam hospitibus domum repperit. Quibus honorandis intentus dum huc
Abbreviated transcription (Latin):
suspiri cui maritꝰ uellem inquit hulut phe¬
cim ita meum esse om̃ dibretate subrnofs
ut mus est ⁊ hanc certitũdinẽ libent̾ mag̃
fortũarum mearũ ꝑte redim̾em acqui ait
illa inchil hit inpense est negotn parũ ar¬
repto q silio hic inquit qd̾ nemo dubitat
meus est anmiẽte uiro ut inchil ig̃r dubii
suꝑsit de manibus meis susaiꝑe eum ait
fere lustrit᷑ domũ de colũpna uagã
egit᷑ ac roto orte dispsam submnabat ille
de terris ⁊ ad exemplum tonãtis et herei
cuiꝰ gerebat uices edictis monacib incona¬
bat capitale fuerat aliquem de gu̾osis
exulibus hospitio suscepisse mĩciatũ est i¬
terea Agapiti uxorem q sangmiẽz illum ꝯti¬
gebat esse pg̃nãtem sensit hostem suũ rome
fuisse ⁊ atcensus ira atqr odio ꝑduci aute
pedes suos mulierem inssit uenit illa uere¬
cũde ⁊ uentrem studio tegens At ille uterat
in sermone mordacissimꝰ diutte inqude pal¬

Expanded text:
suspirii; cui maritus: ‘Vellem’ inquit, ‘hunc puerum ita meum esse, omni dubietate submota, ut tuus est; et hanc certitudinem libens magna fortunarum mearum parse redimerem’. ‘Atqui’ ait illa, ‘nichil hic impense est, negotii parum’; arreptoque filio: ‘Hic’, inquit, ‘quod nemo dubitat, meus est’; annuente viro: ‘Ut nichil igitur dubii supersit, de manibus meis suscipe eum’, aiontifex duobus fere lustris domum de Columpna vagam egit ac toto orbe dispersam. Fulminabat ille de terris et ad exemplum tonantis etherei, cuius gerebat vices, edictis minacibus intonabat. Capitale fuerat aliquem de generosis exulibus hospitio suscepisse. 2 Nuntiatum est interea Agapiti uxorem, que sanguine illum contingebat, esse pregnantem. Sensit hostem suum Rome fuisse et accensus ira atque odio perduci ante pedes suos mulierem iussit. 3 Venit illa verecunde et ventrem studio tegens; at ille, ut erat in sermone mordacissimus: ‘Demitte’ inquit, ‘pal
Abbreviated transcription (Latin):
max imꝰ non augusti s innonati pectoris neq
mr̃is s duorum patrũ mẽtõnem facit p̃ecrea
nen reme s in sicilia interrogatum responsum
ut cõmemoiat ꝑconctante em magratu romano
quẽdam eus puĩcie sibi sorma corꝑis silumumn
mirari si dicente uñ hec tanta simulitudo cũ
pr siis rm̃ꝙͣ in sicilia fuisset Ille rũdit at pr̃
mens ꝑ sere romam uernt q̃ nã sane uerior
fideliorq narrato fides ut auĩt penes auto¬
res maurat
Itridates ponti. Rx ariaracti regi carado¬
cũ sororis sue filio sub sim̃tacõne collo¬
quii insidias cendens giadiũ adiderat crudelis
s adolescens ⁊ ad interitũ destinatꝰ regio m̃
illorum more tp̃m sctatorẽ pomisit qͥ dñ. ntdati¬

Expanded text:
non Augusti sed innominati pretoris, neque matris sed duorum patrum mentionem facit; preterea non Rome sed in Sicilia interrogatum responsum ve commemorat. Percunctante enim magistratu romano quendam eius provincie sibi forma corporis simillimum et mirari se dicente unde hec tanta similitudo cum pater suus nunquam in Sicilia fuisset, ille respondit: ‘At pater meus persepe Romam venit’. Quenam sane verior fideliorque narratio, fides, ut aiunt, penes auctores maneat. Mithridates Ponti rex Ariarathi regi Cappadocum, sororis sue filio, sub simulatione colloquii insidias tendens, gladium abdiderat. Credulus licet adolescens et ad interitum destinatus, regio tamen illorum more t
Abbreviated transcription (Latin):
senescet as amico sobrio ⁊ prudenti monita uł
sissimꝰ ꝯtentor oĩ q̃ oxtant᷑ ab lins aliis
de antiscene doctore uel ꝑ̃ceptore suo sa lorar ⁊¬
olitus tradit᷑ ille me ex magnis dnuicuis ao
mopia dẽdurit Efficit q ut latat edes tũ au¬
gusto ⁊eolubili delio ꝑmutare Et ꝙͣtũ uliͦ
ttroq laudum ac ꝯlorie sub hac irisione lau¬
debat Idem adu̾sus dua ͭr̃ sophistã lexidissime
cauiflatus est ꝓposuerat ille ꝑ ꝯtumeliã hͦ
mõ Qudd ego sum ꝙ id tu non es amunt dro¬
genes ille procedens in sophismate homo autẽ
timũ pcul dubio falsum est ⁊ si uerum si uis
.A. me hucipe

Expanded text:
senescent’. 4 Ab amico sobrio et prudenti monita ut senescent’. 4 Ab amico sobrio et prudenti monita ut sissimus contemptor omnium que optantur ab aliis, de Antisthene preceptore suo sic iocari solitus traditur: ‘Ille me ex magnis divitiis ad inopiam deduxit effecitque ut latas edes cum angusto et volubili dolio permutarem’. Et quantum ultro citroque laudum ac glorie sub hac irrisione claudebatur! 2 Item adversus dyaleticum sophistam lepidissime cavillatus est. Proposuerat ille “per contumeliam” hoc modo: ‘”Quod ego sum id tu non es”’; annuit Dyogenes; ille procedens in sophismate: ‘”Homo auttimum proculdubio “falsum est; et si verum fieri a me incipe
Abbreviated transcription (Latin):
illustres femmas fuisset si puditicie curã
qũã pͥmam esse par fuerat non in ultuuit᷑
habuisset int̾ multas ⁊ uarias nature dotes
hũauitatẽ merũ comitatemq ẜmonis habuit
cauillatrix in pͥmis̾ iocũdissimas ꝯͣ. crebros
patris momtꝰ culta lasciueꝰ oculos eius se
turbasse cognouerat modestiere hĩtu reu̾sa
mitigare pr̃nam indignatõnẽ cogitauit et
obtinuit Ita uerba q̃ dolor opp̃sserat gaudĩ
exterinis hĩtus deceat augusti filiã nõ obstuxiit
faculo luder trrquallauerant adolescentum
inspudicorum agĩma cũ adu̾so liuia augusta
uenerando modestia comitatu staret hᵒͦ ce sare
conuig at nate uarietas populim erexerat s
ip̃m pͥncipalr augustũ cõmonefent gͦ iuliam
brei strixto cirꝯspici̾t ꝙͣ̃ta moris imꝑita t᷑ ĩt
dnas dignitate pares femmas feret illa casti¬
gatorem sũu repulit hũs uerbis ⁊ hu metra

Expanded text:
illustres feminas fuisset, si pudicitie curam, illustres feminas fuisset, si pudicitie curam, quam primam esse par fuerat, non in ultimis habuisset — inter multas et varias nature dotes humanitatem morum comitatemque sermonis habuit, cavillatrix in primis iocundissima. 2 Contra crebros patris monitus culta lascivius oculos eius se turbasse cognoverat; modestiore habitu reversa mitigare paternam indignationem cogitavit et obtinuit. Itaque verba que dolor oppresserat gaudium hesternus habitus deceat “Augusti filiam? “’ Non obstupuit taculo ludorum circumvallaverant adolescentium impudicorum agmina, cum ex adverso Livia Augusta venerando modesta comitatu staret. Hec cesaree coniugis ac nate varietas populum erexerat, sed ipsum principaliter Augustum. Commonefecit ergo Iuliam brevi scripto: circumspiceret quanta morum imparitas inter duas dignitate pares feminas foret. Illa castigatorem suum repulit hiis verbis: ‘”Et hii mecum”
Abbreviated transcription (Latin):
illum pcetam familiariter ac memeriter noss
hoc .s. expeditũ Iter ad eam quã appetebat gł¬
głiam ratus ceu sͫͫ ut peculiũ sit ⁊ leãs
dño q̃rerent hac tali familia instructꝰ quiues
suos q̃stiũ culis exagittabat ẜm ad pedet aderat
⁊ de quatũq re ẜmo esset abortus arcomodatos
mẽ uersus in susurrabant quos ille ꝯliabudꝰ
dũ pĩutiare uellit in medio labeba᷑. In hũc
ergo satelliꝰ q̃dratꝰ ut ip̃ius hoc narrãtis
u̾bis utar scultorũ diuitũ arrasor et arisor
⁊ derisor ita Iocatus et Cum ẽm lactaret cẽteĩs
nilib ẜuos sili singlos ꝯstitisse im̃õri p̃cio in-¬
quit q̃uadtus totidem sc̃̾ma emissos idẽ sabinũ
ut lucfaret᷑ erabat Cumz ille adimirãs diceret
que luctabor hono eger ac fragilis ⁊ uix ui̾e
audrebat dement qui ex aliems bois glonã
speraret s ut aliꝙͣtisꝑ aurem Iocis mulierib

Expanded text:
illum poetam familiariter ac memoriter nosset, illum poetam familiariter ac memoriter nosset, hoc scilicet expeditum iter ad eam quam petebat gloriam ratus, ceu servi ut peculium sic et literas domino quererent. 2 Hac tali familia instructus, convivas suos questiunculis exagitabat: servi ad pedes aderant et de quacunque re sermo esset obortus, accommodatos materie versus insusurrabant; quos ille gloriabundus dum pronuntiare vellet, in medio labebatur. 3 In hunc ergo Satellius Quadratus, ut ipsius hoc narrantis verbis utar, “stultorum divitum arrasor et arrisor et derisor”, ita iocatus est: cum enim ille iactaret “centenis milibus servos sibi singulos” constitisse: ‘Minori pretio’ “inquit” Quadratus, ‘”totidem scrinia emisses”’. 4 Idem Sabinum ut luctaretur orabat, cumque ille admirans diceret: ‘Quomodo luctabor homo eger ac fragilis et vix vivere audiebat demens qui ex alienis bonis gloriam speraret. 5 Sed ut aliquantisper aurem iocis muliebribu
Abbreviated transcription (Latin):
Et illepide uirgilius cũ sibi ex ꝓbãtũ
esset ꝙ uersus honnicos abstulisset et
in operis sui congenem redegisset respondisse
tradr̃ magnarꝭ esse uiriũ auferre clauã de ma¬
am herculis non dissimlans se illis uersib non
p̃cano si pro suis uti quod esse ꝑ maxnnũ ex
herculea homeri magnitudine latenter affir¬
mans / facete ad modum ac brenitet qd̾ ad igno
O
sibi quid alt mrcħi durtus minaris ꝙͣ ut¬
ut eam duracłiiũ ⁊ ruertar sũꝑta locandi materia
ex exilio cicrronis qui in eo exilũ prexerat agẽti
mĩstrata ꝓuĩtiã reu̾sus in morbũ iuciderat
is dum geudas maꝰ se habe anuco conq̃retur assi¬
qui uiro integerrimo ⁊ bene sibi cõscio rislim mo¬
uit fastidiũq discussit suffusurus nopio rubo
mallius pictor egregins deformes filios
ħẽbat quibus uiẜ amitꝰ apud eum cenans
irarum noticia ꝓc̾abat Itaq magnis pc̃ns
seruos comꝑauit quorum alter hunc Alcer

Expanded text:
ec illepide Virgilius, cum sibi exprobratum esset quod versus homericos abstulisset et in operis sui congeriem redegisset, respondisse traditur «magnarum esse virium auferre clavam de manu Herculis», non dissimulans se illis versibus non precario sed pro suis uti; quod esse permaximum ex herculea Homeri magnitudine latenter affirmans. Facete admodum ac breviter quod ad ignomio sibi: ‘Quid’ ait, ‘michi durius minaris quaut eam Durachium et revertar?’ sumpta iocandi materia de exilio Ciceronis, qui eo in exilium perrexerat agente ministrata provincia reversus in morbum inciderat. Is dum gelidas «manus se habere amico» conquereretur “assiqui viro integerrimo et bene “sibi conscio” risum movit fastidiumque discussit, suffusurus noxio rubor 1 Lucius Mallius pictor egregius deformes filios habebat. Quibus visis amicus apud eum cenans: literarum notitia procurabat. Itaque magnis preciis servos comparavit, quorum alter hunc, alter
Abbreviated transcription (Latin):
tam siłis augusto ut omñe pp̃łm spertaclĩ
admiratõne susponderet augustus re addita eue¬
calum ad se iuenem ceruens effigiemq suam
in illius facie recognostens in hant sinam Inter¬
rogauit fuit ne unꝙͣ adolestens mater tua
Rome sensit ille quo ꝑgeret ⁊ ñme Inquit m̃t

Expanded text:
spectaculi admiratione suspenderet. Augustus re audita evocatum ad se iuvenem cernens effigiemque suam in illius facie recognoscens, in hanc sententiam interrogavit: ‘”Fuit” ne unquam, “o adolescens, mater tua Rome? “’ Sensit ille quo pergeret et: ‘Minime’ inquit, ‘mat
Abbreviated transcription (Latin):
uelut eloquis gloriabundus sexe iterans Cor¬
rige in me si quid torrigendũ uideris auguste
hoc ab eo tandẽ responsum habuit Ego te
gabba mone̾ possim cornig̾e̾ autẽ nuillo modo
p̾purã emi p̃ceperat nõ respondebat ammo
suo colore uenditor uitium exeusabat ⁊ attolle
dicobat purpuram cesar ac sursum oculos
intende Cni cesar ergo ne ut pplo Ro. bñ uestitꝰ
uidecir in solario ambule oporter solebat ad tena
imitatꝰ non negare quo se cuuib suis quictu nõ
suꝑbo ꝙͣ familiarissimũ faceret A pauꝑrima ⁊
tenussima cuiꝰdam cena redieus hospĩti ubis
illũ ꝓseq̃ti hoc unũ ad aures iocoso murinure
rũdit tam familiarẽ me tibi nõ putabã Cum
extrui forum p̃cepisset ⁊ cõsũmationit̾ auidiut
architecti minam trãditatẽ ĩiuisã hrẽt Eodemq
tempore ⁊ cassio senero accusati plur um absolue

Expanded text:
velut eloquio gloriabundus sepe iterans: ‘”Corvelut eloquio gloriabundus sepe iterans: ‘”Corrige in me siquid” corrigendum videris, Auguste’, hoc ab eo tandem responsum habuit: ‘”Ego te”, Galba, “monere possum, corrigere” autem nullo modo’. 6 Purpuram emi preceperat; non respondebat animo suo color; venditor vitium excusabat: ‘Et attolle’ dicebat, ‘purpuram, Cesar, ac sursum oculos intende’. Cui Cesar: ‘Ergo ne ut populo romano bene videar “in solario” ambulem oportet?’ 7 Solebat ad cenam invitatus non negare, quo se civibus suis convictu non superbo quam familiarissimum faceret. A pauperrima et tenuissima cuiusdam cena rediens, hospiti verbis illum prosequenti hoc unum ad aurem iocoso murmure respondit: ‘”Tam familiarem me tibi non putabam”’. 8 Cum extrui forum precepisset et consummationis avidus architecti nimiam tarditatem invisam haberet, eodemque tempore
Abbreviated transcription (Latin):
hot ille forsam post hyemale solsiciũ huic irridẽ¬
di matericun Cesar arripuit ⁊ muno inquit
mira est longuistuli em̃ dres incipiũt Cuidã
libellum sibi muindius offerenti ⁊ ob multa p̃ncie
sue reuerentiam mĩt porrigenti dixterã
nũt ic̃ẽ fidem retrahenti Putas ne aĩt assem
elefanto dare urbanuis p̾ncipis Iocus et
tam hũane ꝯdĩtõnis memoris ꝙ̃ quod maior
pͥnapũ pars uellet obliuisti aliũ nolentis
ome nenculator illi funit quẽ oblimosum ⁊
offitio suo imparem grauiter ferebat Egs¬
suro iq̃r ⁊ augustum nũ ꝙͥ in foro agi uellet
ptũctanti ꝯmẽdatorias ait lras tetũ ꝓꝓfer
nctum em̃ ibi nuillum hẽs Drator quid clatꝰ
s gils pmimẽti de for̃tus gabba de quo lollui
uulgatissimꝰ Iocus erat Ingemũ gabbe male
hitare is inqͣz coram cesare tamen agens et

Expanded text:
hoc ille forsitan post hiemale solstitium; hinc irridenhoc ille forsitan post hiemale solstitium; hinc irridendi materiam Cesar arripuit et: ‘Minus’ inquit, ‘miri est; longiusculi enim dies incipiunt’. 3 Cuidam libellum sibi timidius offerenti et ob multam presentie sue reverentiam nunc porrigenti dexteram, nunc identidem retrahenti: ‘”Putas” ne’ ait, ‘”assem elephanto dare? “’ Urbanus principis iocus et tam humane conditionis memoris quam, quod maior principum pars vellet, oblivisci alium nolentis. 4 Nomenclator illi fuit quem obliviosum et officio suo imparem graviter ferebat. Egressuro igitur et Augustum nunquid in foro agi vellet percunctanti: ‘Commendatorias’ ait ‘literas tecum perfer; notum enim ibi nullum habes’. 5 Orator quidem clarus sed gibbo prominenti deformatus Galba — de quo Lollii vulgatissimus iocus erat: ‘”ingenium Galbe male habitare”’ — is, inquam, coram Cesare causam agens et
Abbreviated transcription (Latin):
intem eictatns al illo quid satriret subiterude
quia furem uideo quid ne bremꝰ quid ue libe¬
racius meditato longior obtulisset solet em̃
cams latrare ꝯspecto fure ant quale est illud
quod nr̃i temporis adolestens decrepito ciudã
arcem pone cũ ne cogitatom qͥde locus sit ar¬
tificiosiorum suerit sortassis ingen mei id
ptatis pñtis q̃positi ut uixi non est artenut
dicam suffodere s tradere etiam ubi in ꝓmptu
est seror enm alio Et qui ꝑ endentia dicen¬
dorum non alieni fu̾it hactꝰ p̃sari ceptum
⁊ de ceteris arbito mes non ut de loc meis libi/
terere citoins exemplo dici possim sed ut inter
cot sena ⁊ grauia respirandi locum satmats
lector inuemat in hiis q̃ apud maieret noua
apud nos magna ex ꝑte hi cotidiam ẜmon
consuetudinem abierunt Igitur ĩgustus ab
adolescentia locatus est uicimꝰ yodagie morbũ
qui sere omi mos est dissimulare intebat ͬ dicens
se lam nulle passus sum ꝑ diem ambulare dixit

Expanded text:
atus ab illo quid latraret subito respondit: ‘Quia furem video’. Quid brevius, quid ve libratius meditatio longior obtulisset? Solet enim canis latrare conspecto fure. 12 Aut quale est illud quod nostri temporis adolescens decrepito cuidam artem ponere, cum ne cogitationi quidem locus sit, artificiosioris fuerit fortassis ingenii; mei quidem presentis propositi, ut dixi, non est artem, ne dicam suffodere, sed tradere etiam ubi in promptu est: feror enim alio. Et quoniam pro evidentia dicendorum non alienum fuerit hactenus prefari, ceptum et de ceteris, arbitrio meo, non ut de iocis librum texere Titonis exemplo dici possim, sed ut inter tot seria et gravia respirandi locum fatigatus lector inveniat in hiis que apud maiores nova, apud nos magna ex parte in quotidiani sermonis consuetudinem abierunt. 2 Igitur Augustus ab adolescentia iocatus est. Vatinius podagre morbum — qui fere omnium mos est — dissimulare nitebatur, dicens se iam mille passus per diem ambulare. Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
feminam uno i uerbo lusit inutrũq ait em̃ĩ filie
ambula ut uir anceps Iocus duos simul pupu¬
git Apud damassippũ conans cũ ille mediocre
uniũ mense adhibitũ grandiloquiis uerbis at-
gliam petebat hic ueniã dedit lusit ⁊ in
niliũ Cesarem ad quẽ cum post mulis belli
uictoriam uenisset interrogatus cur homo doctꝰ
in electõne ꝑtĩu tam pu̾dliter aberrassi hoc uñũ
quod responderet habit p̾cinctura me decepit
tante sumil ⁊ iocose cum em̃ meritor cõꝑatomi
locus amplius non esset hĩtus ducũ ꝯtulir et

Expanded text:
feminam, uno verbo lusit in utrunque. Ait enim filie: feminam, uno verbo lusit in utrunque. Ait enim filie: ‘”Ambula ut vir”’. Anceps iocus duos simul pupugit. 4 Apud Damasippum cenans, cum «ille mediocre vinum» mense adhibitum grandiloquis verbis attogloriam petebat, hic veniam dedit. 5 Lusit et in Iulium Cesarem; ad quem cum post civilis belli victoriam venisset, interrogatus cur homo doctus «in electione partium» tam pueriliter “aberrasset”, hoc unum quod responderet habuit: ‘”Precinctura me decepit”’. 6 Caute simul et iocose: cum enim meritorum comparationi locus amplius non esset, habitus ducum contulit et
Abbreviated transcription (Latin):
paraio sic em̃ carmbus suillis sit hũame adta
nem inter studia eiꝰ feni tragidit nouĩs eras
aiao eam sine iam scuiptam ꝙ displinussi dute
matrosiq refert sie incepta sulo nõ sutcedẽte
Ut suetomo uide abolenerat Et interrogatib
amnitꝭ quid nã aiax suus age̾t in spongiam
Inquit incubuit. non incõsulte insi fallor agemꝰ
bosa ꝑs straiptoꝵ si ĩn indurando de opustulis nr̃is
Amꝰ Ioci memona habiremꝰ Sed ne forte di¬
catior augustus ꝙͣ principem decet tete ris si
hoĩtiones pusille ad modũ stature in utrñq
camllatus est uen̾at in ꝓĩtiam cui frater
plissima firma usq pectꝰ de pictam ut mos
actinctũ uidens quis ait gen̾is neũ ad gla¬
Siũ alligauit E uo loco ñt erga insignis
ꝑuitatis hor̃es uulgo utimi ͬ Alter genet
illi erat piso qui cum mincessu cunctacor foret
ꝙ cõ nenret uiro filia ex diu̾so cõcitatõr ꝙͣdec̾et

Expanded text:
raico: sic enim carnibus suillis sicut humanis abcuius mentionem inter studia eius feci. Tragedie nomen erat Aiax. Eam sive iam scriptam “quod displicuisset”, ut Macrobius refert, sive inceptam “stilo non succedente”, ut Suetonio videtur, aboleverat. Et interrogantibus amicis “quidnam Aiax suus ageret: ‘”In spongiam”’ inquit, ‘”incubuit”’. 16 Non inconsulte, nisi fallor, ageremus bona pars scriptorum si in iudicando de opusculis nostris ius ioci memoriam haberemus. Sed ne forte dicacior Augustus quam principem decet ceteris silehomunciones pusille admodum stature; in utrunque cavillatus est. Venerat in provinciam cui frater plissima forma «usque ad pectus depictam», ut mos accinctum» videns: ‘”Quis”’ ait, ‘”generum meum ad gladium alligavit?”’ Quo ioco nunc erga insignis parvitatis homines vulgo utimur. 3 Alter illi gener erat, Piso; qui cum incessu cunctatior fores quam conveniret viro, filia ex diverso concitatior quam deceret
Abbreviated transcription (Latin):
augustus forũ meĩo accuset cassius poscebat a
tesare cõgiarĩu pachuius thaurꝰ quoꝵ meliꝰ
ꝑsuade̾t uulgata lam s pud om̃es affirmabãt
magña pectiũam sibi ab illo datam Respondit cesar
s fu noli crede̾ Alteri ciuidam c̃ũ ab offitio rno¬
tus esset sumilia flagitanti atq addeuti non se
rupiditate ad id petendum induci si pudoris ꝓp̃n
espectu ⁊ ut sine nora p̃fecturã equitũ sponte
dimisisse insuꝑ ⁊ liberalitate cesarea dignis
putaret᷑ sic illusit tu te accepisse palam dicito
Ego me dedisse non negabo Quidã romanꝰ
eques dr̃e fuctus est. erat Post cuiꝰ mortẽ
est alienũ ingens qd̵ usq sub extremũ occul¬
tauerat emersit re cõꝑata miratꝰ cesar Ite
ait ⁊ cubicularem euis calcitrã michigꝑate
libus omĩ oppssus sompnũ caꝑe poterat Mos
antiquis erat In agris suis sẽpeliri uertins ¶ut
agrũ excollens illis inneto sepultro patrĩe uc̃
pextit s aratrũ suꝵ indux it quaure ita suse¬

Expanded text:
cusaret Cassius!”’ 9 Poscebat a Cesare congiarium Pacuvius Taurus; quoque melius persuaderet, vulgatum iam apud omnes affirmabat magnam “pecuniam sibi ab illo datam”. Respondit Cesar: ‘”Sed tu noli credere”’. 10 Alteri cuidam, cum ab officio remotus esset, similia flagitanti atque addenti non se cupiditate ad id petendum induci, sed pudoris proprii respectu et ut sine noxa prefecturam equitum sponte dimisisse, insuper et liberalitate cesarea dignus putaretur, sic illusit: ‘”Tu te accepisse” palam dicito, “ego me dedisse non negabo”’. 11 Quidam romanus eques diem functus erat; post cuius mortem es alienum ingens, quod usque sub extremum occultaverat, emersit; re comperta miratus Cesar: ‘Ite’ ait, ‘et cubicularem eius culcitram michi compalibus oppressus sompnum capere poterat’. 12 Mos antiquis erat in agris suis sepeliri. Vectius quidam agrum excolens illic invento sepulcro patris non pepercit, sed aratrum superindux
Abbreviated transcription (Latin):
enteroms iocus uigilantem cõ sulẽ haberaꝰ
qui in cõsolatu suo somxnui ad nusit Illud p̃terea
uulgatũ solere flamines drales feri mdi¬
mu diales esse cõsules Et hrdgato indera
quibus ꝯsul ꝯsulibus fusset longiore simsi¬

Expanded text:
Ciceronis iocus: ‘”Vigilantem consulem habemus, qui in consulatu suo sompnum non” admisit’. Illud preterea vulgatum: “solere flamines dyales” fieri, nunc “dyales” esse “consules”; et interrogatio ludicra: “quibus consul consulibus fuisset”. 10 Longior s
Abbreviated transcription (Latin):
tum captũ ocło rrahe̾t  spem p̃bentib suis fire
ut cũ ad oculos regis ꝑuenisset mĩãm inuemret¬
ur̃dit impo ͤ igit᷑ est ista ꝯditio actũ est ꝑñ Cetẽrũ
hec incempestina mordacitas ⁊ theocrito mortis
⁊ ancigono honadñ simul ac ꝑuirii causa fuit
pepercit
ulgatissimus est hambalis iocus qui cũ
nx taudem bello uictus a rõms̃ ad an¬
copias campit explicaret nescendarũ uiriũ gr̃a
ex certitumq auro ⁊ purpura at ex quisitis cultib
omistum intirenei haubalem qui lateri hẽbat Int̾¬
Rñdit mordaciter ixridens ut qui potercitũ illu
Ducemq nec imꝰ rõnos nosset oꝑtim̃e ⁊ satis

Expanded text:
tero captum oculo traheretur, spem prebentibus suis fore tero captum oculo traheretur, spem prebentibus suis fore ut cum ad oculos regis pervenisset miserilis igitur est ista conditio; actum est, perii’. Ceterum hec intempestiva mordacitas et Theocrito mortis et Antigono homicidii simul ac periurii causa fuit.pepercit. Vulgatissimus est Hanibalis iocus: qui, cum vix tandem bello victus a Romanis ad An“copias campis” explicaret noscendarum virium gratia, exercitumque auro et purpura atque exquisitis cultibus honustum intuens, Hanibalem qui lateri herebat inter esse”, respondit mordaciter irridens, ut qui exercitum illum ducemque nec minus Romanos nosset: ‘Optime et “satis”’
Abbreviated transcription (Latin):
perridicule uiderent: alludens libertus mmo
agite inquit o quine dicite michi quid caust est
efficitia pubnẽtum tangit ⁊ modestos ammos
edissere Cur de albis ac de ingris flagris uin¬
formes macule resultant satis mordaciter pre¬
terite seruitutis elatum pñtib admoninit
hiliprus Rex it cũ quo
rõm pͥmu bellum mitedomcũ gessere io-¬
cosior eciam iterserm fuisse traditis ꝙͣ deceret
regem is cum ad titum qui tum siammei mul¬
torumq gretie principu colloquium uenisset ⁊
disceptato de altimis rebus esset ubi sunt regni¬
q sui status uertebatur dicente etholorũ p̃core pha-¬
ma quid multis uerbis oput est inter nos lellũ
Indicabit histud quidem in quit Rex eniam cecus
uidet cauillatus in loq̃ tis lixpitidne
Et miꝰ mordaciter ⁊ aliꝙͣto
chuuis qui cũ ad infesum sibi regem Antigonũ al¬

Expanded text:
perridicule viderentur, illudens libertus: ‘Imo perridicule viderentur, illudens libertus: ‘Imo agite’ inquit, ‘o convive, dicite michi quid cause est efficitur “pulmentum”’. 2 Tangit et modestos animos edissere «cur de albis ac de nigris» flagris uniformes “macule” resultant’. Satis mordaciter preterite servitutis elatum presentibus admonuit. 79 Philippus rex, is cum quo Romani primum bellum Macedonicum gessere, iocosior etiam “inter seria” fuisse traditur “quam deceret regem”. Is cum ad T. Quintii Flaminii multorumque Grecie principum colloquium venisset et disceptatio de altissimis rebus esset, ubi suus regnique sui status vertebatur, dicente Etholorum pretore Phania: ‘Quid multis verbis opus est? Inter nos bellum iudicabit’. ‘Istud quidem’ inquit rex, ‘”etiam cecus” videt’, cavillatus in loquentis lippitudineec minus mordaciter et aliquanto chius —, qui cum ad infensum sibi regem Antigonum al
Abbreviated transcription (Latin):
titas insandiq pudendiq principes meritum
possit a dequare pu̾um quẽdam sporũq nomme
cmꝰ infami amore deperibat dempta uirilita¬
te in sexum femmerin tusfermare infus ob¬
luctante natura eoq demente raptus erat ut
non sme dote ⁊ ornatu ex quisitissimo qualit᷑
migibus cesarertͤ esse consuenerat magnisuo
appatu miptiarũ in domu suam pub ͭ ͤ euẽtu
heret legitime uxoris loco in quo quinio ita
Ioiatus est quidam bn ani poterat cũ relus
humains si domiturs pater talem habuisset
En obarbus homo durus sediniosuea¬
et arrogans fuit in cuiꝰ mores ita lusisse tra¬
ditmr .l. crassus orator quid miru si euenam bar¬
bam demicuit habet cumi ⁊ os ferrum ⁊ plumi¬
beuin cor h sz iam satis denn lusum est
Ibertus regis repen-¬
tunt opibus inslatus ꝓhos aliquot ad
cenam Inuitane̾at qui cum de rebus uariit ex
more dessererent ⁊ que nes eorũ nõ intelligeti

Expanded text:
citas infandi pudendique principis meritum citas infandi pudendique principis meritum possit adequare. 2 Puerum quendam Sporum nomine, cuius infami amore deperibat, dempta virilitate in sexum femineum transformare nisus obluctante natura, eoque dementie raptus erat ut non sine dote et ornatu exquisitissimo, qualis coniugibus cesareis esse consueverat, magnifico apparatu nuptiarum in domum suam publice evocatum haberet legitime uxoris loco. 3 In quo coniugio ita iocatus est quidam: ‘”Bene agi poterat cum rebus humanis, si Domitius pater talem habuisset Enobarbus homo durus seditiosusqet arrogans fuit; in cuius mores ita lusisse traditur Lucius Crassus orator: ‘Quid mirum si “eneam barbam” Domitius “habet”, cum et “os ferreum et plumbeum cor” habeat?’ Sed iam satis domi lusum esibertus regius repentinis opibus inflatus philosophos aliquot ad cenam invitaverat. Qui cum de rebus variis ex more dissererent et questiones eorum non intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
ountiam quoz pͥncipis mores tragito
dente digneres Iocantiũ licentia mo¬
mordit certamn diei partem de putare soli¬
nudimi in cõsuetudine aiduerat᷑ Illit incli
aliud ꝙͣ muscas ancupari selitut gratioq
acutissino tñffige q̃rebat᷑ ad Iamia ullus
non in thalamo staret cum imꝑatore rũdit
ambiꝰ crispus nillus ommo nec muscoi
quidem
laudius princeps inter multa turpio
⁊inpharie dementie libertis a spade¬
mibus se sna q onna credidit eisq miser
paruit nui rõnini late inpũĩ pebat om̃ibus
tamen narcissum ⁊ phalantem p̃tulit quibꝰ et
henores ⁊ lucra sine sine contulit rapmnas q
quas uellent permisit excertere cousq donec ill
selit locupletibut̾ mendic̃ om̃ibus errariũ In¬
super mops esset de imꝰ interdum pauꝑta co¬
querenti claudio sit libera mordacitate rusum
est h abundare indino incipies si adnobꝰ libert¬
tuit᷑ in admissis in societater fu̾is
Am uero ꝙͣ mordatibus uerbis
petitus et nero tam ⁊ si nulla morda¬

Expanded text:
omitiani quoque principis mores tragico dente digniores iocantium licentia momordit. Certam diei partem deputare solitudini in consuetudinem adduxerat; illic nichil aliud quam muscas aucupari solitus graphioque acutissimo transfigere. Querebatur ad ianuam ullus ne in thalamo staret cum imperatore; respondit Ambius Crispus: ‘Nullus omnino, “ne musca quidem”’. Claudius princeps, inter multa turpis et nefarie dementie, libertis ac spadonibus se suaque omnia credidit eisque miser paruit cui romanum late imperium parebat; omnibus tamen Narcissum et Pallantem pretulit, quibus et honores et lucra sine fine contulit rapinasque quas vellent permisit exercere, eousque donec illis solis locupletibus, mendicis omnibus, erarium insuper inops esset. 2 De cuius interdum paupertate conquerenti Claudio sic libera mordacitate responsum est: ‘Abundare incipies, “si a duobus libertis” tuis admissus in societatem fueris’. Iam vero quam mordacibus verbis petitus est Nero! tametsi nulla morda
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰea tempestate non padue celebris sz per
omnẽ ytaliam fama eat deiceps ad ea tnͣ¬
seamꝰ In quib par Ingeniũ nec miõr fisti¬
iutas s morsus est acrior quib hñdare ⁊ si pru¬
ac siũs malis corq̃re t᷑ ingemstetq hũc
mestierẽ solito cernens pulliꝰ malis ita iocatꝰ
est aut mutio nescio quid mali accidit aut cui-
mꝰ seu n̾ali more seu corporis laborib
Dohaustus creberrime bibebat subsistebat q
ꝑ sicĩos passus ubi uibendi facultas afforet
mox fugam p̃cipiti ꝯsternãcone resumebat
Interregatus unꝰ ex familiarib eius quid ña
ac fugit cartũ est em̃ canes egiperacos co¬
codriliorũ ꝯgactu auxies atq lnphaticot᷑ fu¬
gere ⁊ bibe

Expanded text:
cuius ea tempestate non Padue tantum celebris, sed per cuius ea tempestate non Padue tantum celebris, sed per totam Italiam fama erat. 4 Deinceps ad ea transeamus in quibus par ingenium nec minor festivitas, sed morsus est acrior; quibus abundare etsi pruac suis malis torqueretur ingemisceretque. Hunc mestiorem solito cernens Publius ita iocatus est: ‘”Aut Mutio nescio quid” mali accidit “aut” cuipius seu naturali more seu corporis laboribus exhaustus creberrime bibebat subsistebatgue per singulos passus ubi bibendi facultas afforet: mox fugam precipiti consternatione resumebat. 2 Interrogatus unus ex familiaribus eius quidnam “et fugit”’. Certum est enim canes egiptiacos cocodrillorum contactu anxios atque limphaticos fugere “et bibe
Abbreviated transcription (Latin):
quos nr̃a ues pacrũ nrorum uidit erar
faculine pͥncips insi iuris cuulis̾ studin am¬
plexus ⁊ noũe iisis duodecim tabulas ĩmis¬
tusset ⁊ ann ib eloconut̃ curis id forensem scre¬
pitum deflexisset Is amci sulua quõdam ⁊ mo¬
res respuĩte nc̃citate ip̃o condiano ac domestico
quo ferte tunc mũetus est hĩtu Ragatꝰ in in-¬
ditĩ uenit Uonus index qui tribunal impleu̾at
egregio uiro nec assurrexit nec aliqͦ cũ honcie
dignatus est Ceꝑat lenatutͬ amnccr causam pla¬
is ⁊ uulgaribus uerbis agere ⁊ illum ĩ sin¬
nulis dictis obluctante urbane ad modũ ac sua¬
inter ꝯm̃tere Indignans index tanꝙͣ mauis
aliquid dicturus sit interro gauit dtis lr̃as¬
at ille sc̃is pancas inquit risit in sulsut iudex
selecisinum ⁊ ydietam ratus ad inceptũ rediĩt
smonẽ nec ante se delusum sensit ꝙͣ deẜtissi¬
mi uiri rẽne sunul ⁊ or̃õne suꝑatus nemt
abeĩtis q̃rens ab asantib didicit lonatũ esse

Expanded text:
el patrum nostrorum “vidit etas” facillime princeps, nisi iuris civilis studium amplexus et novem Musis duodecim tabulas immiscuisset et animum ab eliconiis curis ad forensem strepitum deflexisset. 2 Is amici subita quondam et moras respuente necessitate, ipso quotidiano ac domestico quo forte tunc inventus est habitu, rogatus in iudicium venit. Novus iudex qui tribunal impleverat egregio viro nec assurrexit nec aliquo eum honore dignatus est. Ceperat Lovatus amici causam planis ac vulgaribus verbis agere et illum in singulis dictis obluctantem urbane admodum ac suaviter convincere. 3 Indignans iudex, tanquam maius aliquid dicturus, sic interrogavit: ‘Scis literasAt ille: ‘Scis paucas’ inquit. Risit insulsus iudex solocismum et ydiotam ratus ad inceptum rediit sermonem, nec ante se delusum sensit quam disertissimi viri ratione simul et oratione superatus, nomen abeuntis querens ab astantibus didicit Lovatum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
artem siue rõnem pollitentur titulꝰ libro¬
rum spem discendi facut ꝑlege iuueies
ut est apud izm quem sepe nomino ticero¬
nen ridimla ⁊ falsa multa greçorũ ut icħ
m eis isi ip̃a in falsitas uideat᷑ ꝙͣto meliꝰ
rate ille çensanus qui non arter q̃ non
erat pollicetur sed ipos locos ac facetiat᷑ rã
socraticorim qui in hac re nomien hñt aud
dicse recollegit ⁊ mꝰ hoc loco studiu miuari
disposur non artem daturꝰ s h legentibus
manꝰ icciepiat non ꝑuã ĩdaguns molestiã¬
priptut᷑ q̃ eñ q̃so ars dicenda estrei re¬
pentine inopmate in ꝓuise ⁊ ex tempere
Iatu saude E st eñi rerũ huitemodi papnna
i respondente lauẽ cui non loyate cosabtat¬
rome spatĩ datur ad manũ habelit oport
Im la cescentem sine cunctacoe reborquieat
hualia sunt multa eorum q̃ seqm̃tur qͥle¬
st ne exem plum pñe dicto cesit uludin¬

Expanded text:
artem sive rationem pollicentur; titulus libroartem sive rationem pollicentur; titulus librorum spem discendi faciet; perlege, invenies, ut est apud ipsum quem sepe nomino Ciceronem, «ridicula et falsa multa Grecorum, ut nichil in eis nisi ipsa insulsitas rideatur». 8 Quanto melius Cato ille Censorius, qui non artem que non erat pollicetur, sed ipsos iocos ac facetias tam socraticorum, qui in hac re nomen habent apurum studiose recollegit! 9 Cuius hoc loco studium imitari disposui, non artem daturus, sed hec legentibus manus accipiet — non parvam indaginis moleim, queso, ars dicenda est rei repentine inopinate improvise et ex tempore iaculande? Est enim rerum huiuscemodi precipua in respondente laus, cui non longe consultationis spatium datur: ad manum habeat oportet que in lacessentem sine cunctatione retorqueat. 11 Qualia sunt multa eorum que sequuntur. Quale est — ne exemplum presens dicto desit — i
Abbreviated transcription (Latin):
sic ceteris nescio quid acerte uoluptat afferat
nichil p̃cer uerba curantibus de singulis
añꝙͣ ad alia diuertar attingam S de hiis
pͥmum quibut᷑ austeritas mier mest Et lic
eloquetie cuiꝰ mentõ p̃cessit ars pulcherri¬
ma sit unaq de septem liberalib huiꝰ tame
ꝑties aut ars omĩno nilla est aut si qua est
a citerore traditur in eo libro qui inscribit᷑
orator. Illic tamen ut ip̃m libri nome indi-¬
cat oraterem instruit ⁊ ad cõnonandũ acuit
not autem hoc loco de uita cõmum ⁊ de co¬
tidians homi ẜm̃ĩculis exempla decerpimꝰ
Illud quidem ꝑ om̃s orõnis ut ĩ dicam artꝰ
eq̃ consꝑsum est hoc ꝑ sestat limitatũ siuos
fimbus argus sane atq ut ip̃e uocat per¬
acutum᷑ brene Illa a uetibꝰ carullaͦ h ec di¬
cacitas nonnata est s uocabula ꝑmiscemꝰ
atq confundimꝰ sane de lns rebus apud̾
gretos libri scripti sunt in quib ridiculor

Expanded text:
sic ceteris nescio quid acerbe voluptatis afferat sic ceteris nescio quid acerbe voluptatis afferat nichil preter verba curantibus. 4 De singulis antequam ad alia divertar attingam; sed de hiis primum quibus austeritas minor inest. 5 Et licet eloquentie, cuius mentio precessit, ars pulcerrima sit unaque de septem liberalibus, huius tamen partis aut ars omnino nulla est aut, siqua est, a Cicerone traditur in eo libro qui inscribitur Orator. 6 Illic tamen, ut ipsum libri nomen indicat, oratorem instruit et ad contionandum acuit; nos autem hoc loco de vita comuni et de quotidianis hominum sermunculis exempla decerpimus. Illud quidem per omnes orationis, ut ita dicam, artus eque conspersum est, hoc per se stat limitatum suis finibus angustis sane atque, ut ipse vocat, «peracutum et breve. Illa a veteribus cavillatio, hec dicacitas nominata est». Sed vocabula permiscemus atque confundimus. 7 Sane de hiis rebus apud Grecos libri scripti sunt in quibus ridiculorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ars eloquẽtie lemor in manbz est ut
eñ cogitatõnibus inq actibus hũanis
sũ in uerbis quo seriis ꝯtracta fatigatõ iocor
uicissitudine mitigatur quod gemis uel facetias
appellare possumꝰ uel sales ꝙ sermomibus nr̃it
sapidissimũ ꝯditum p̃beant uelut est apud Cĩ¬
ceronem apothemata Est tamen ubi mordaciꝰ
ludit᷑. non qued̾ a ꝑta contumelia s latenti et
tacita cui apud grecos scema nomen apud nos
ꝓpͥum uocabulum non est insi forte dicamꝰ cum
inacrobio mersum figuratum frande uel urla¬
nitate tectum cui qui lepus ad muxtus est unicit
ut auit ⁊ pungit mulcet eni exterius introrsũ
ad sunt ip̃m ad quem iactati stomatis sensus
penefnerit irasci p̃t quidem nda sine fign¬
is exprobaͦ tam ꝓpͥis tam sonãtibus ac bre¬
nibus uerbis ꝓferri ut ⁊ si nichil p̃ter mili
agat ipsi tamen ꝓmpte uibrati sermonis
acies sicut eñ inquẽ concorta fuerit dolore.

Expanded text:
eloquentie lenior in manibus est. Ut enim in cogitationibus inque actibus humanis, sic in verbis quoque seriis contracta fatigatio iocorum vicissitudine mitigatur. Quod genus vel facetias appellare possumus vel sales, quod sermonibus nostris sapidissimum condimentum prebeant, vel, ut est apud Ciceronem, “apothemata”. 2 Est tamen ubi mordacius luditur, non quidem aperta contumelia, sed latenti et tacita, cui apud Grecos scomma nomen, apud nos proprium vocabulum non est, nisi forte dicamus cum Macrobio «morsum figuratum, fraude vel urbanitate tectum». Cui quando lepos admixtus est, ungit, ut aiunt, ac pungit: mulcet enim exterius, introrsuss” qui “assunt”, ipsum ad quem iactati scommatis sensus penetraverit irasci; potest quidem nuda sine figuris exprobratio tam propriis tamque sonantibus ac brevibus verbis proferri, ut etsi nichil preter vulnus agat, ipsa tamen prompte vibrati sermonis acies, sicut ei in quem contorta fuerit dolorem,
Abbreviated transcription (Latin):
hiis qui ĩmẽsum maris spaciũ doriẽdo
ꝯfitiũt pͥus enĩ in portũ delatos nauꝰ¬
ticus fragor excitat ꝙͣ soliuis sese nouer̃t
naxagoras intro

Expanded text:
hiis qui immensum maris spatium dormiendo conficiunt: prius enim in portum delatos nauticus fragor excitat quam solvisse se noverint. 1 Anaxagoras int
Abbreviated transcription (Latin):
ios supra sidem patiens: sic ociose cu¬
pid ir uetis solus sepe cum lelio rusticari
eunariq selitus traditur Interdunq
heibus i talicis uagabundus. uxpugnatritẽ
iolum cartagĩs numantie qr dexteram. ad mari¬
nat᷑ contulas. laxillos q tandidulos int̾ legẽ¬
des melmasse Cir em̃ ad id quod superat
ndotoꝵ oto brenissum temporis aminum

Expanded text:
ris supra fidem patiens sic otiose curis supra fidem patiens sic otiose cupidus quietis, solus sepe cum Lelio “rusticari” peregrinarique “solitus” traditur; interdumque litoribus italicis vagabundus expugnatricem illam Carthaginis Numantieque dexteram ad marinas conculas lapillosque candidulos interlegendos inclinasse. Sic enim ad illud quod supererat negotiorum otio brevissimi temporis animum
Abbreviated transcription (Latin):
do uel ad ea intenti de quihret eis mꝰ
sum: gratissima proueniut alimeina ut h
merito uelut a primo dicendorta sonte
narratõnis descendat exordiui. Qte uer
historicus illustrissime rehortis statuam sigser
insi quem poetici laboris supremunz in
in aphrice mex libris statuesse mon
dune auẜ eci sitis Itad spicitum domtorem
gentum et melitare illud corpus. sellis ex¬
ercitum aures ꝙ sastrorũ screpitu. ⁊ tubarum
fragoribus epplelos huc referre cõsuenerat. Nõ
ui uirus otio langneret Ez ut sese mens
unꝙͣ uidebatur. aicissis acq pulchedrius
comitatus curis neꝙ ihratrum: aut uulgi plau¬
sum q̃rebat. rerum suaꝵ plaudẽ te memorra: ⁊
tonscientie cestumonio cõtentus Iure ergo dice᷑
solitum accerimꝰ nũꝙͣ se mimuis ociosum esse
ꝙͣ cum ociosus nec ininus solum ꝙͣ cũ solus
esset idq ixsius aphricani nẽ mediotrẽ eniulũ
s portin athonem scriptum reuquisse ant¬
tor t cireto
Unis nrepos et achrieanꝰ scipio sit labo¬

Expanded text:
do vel ad ea nitenti de quibus proxime dicturus sum gratissima proveniunt alimenta: ut hinc merito, velut a primo dicendorum fonte, totius narrationis descendat exordium. 3 Quem vero nunc historicus illustrissime cohortis statuam signiferum, nisi quem poetici laboris supremum ducem in Africe mee libris statuisse non dinis atque otii fuit. Itaque spiritum domitorem gentium et militare illud corpus bellis exercitum auresque castrorum strepitu et tubarum fragoribus oppletas huc referre consueverat, non ut virtus otio langueret, sed ut se se mens unquam videbatur, altissimis atque pulcerrimis comitatus curis, neque theatrum aut vulgi plausum querebat, rerum suarum plaudente memoria et conscientie testimonio contentus. 2 Iure ergo dicere solitum accepimus «nunquam se minus otiosum esse quam cum otiosus, nec minus solum quam cum solus esset». Idque ipsius Africani non mediocrem emulum M. Porcium Catonem scriptum reliquisse auctor est Ciceroipse Africanus Scipio, sicut labo
Abbreviated transcription (Latin):
Ed mi hi cuncta ternenti cum
id solum temporis uixisse ui¬
dear/ quod onosus et solus uixi-
uisum est non alunde ꝙͣ ab ocĩo
et solitudine potissimum ordiri.
non modo ꝙ hins płima et maxĩa uix inre
solacia processisse nonerini Sed ꝙ multis.
eniam claris uiris. Iactatis Inger curaꝵ flui¬
ctus. huius portus quesitũ remedium recor¬
dabar. Ceteꝵ cum solitarii otii duo sint gña
illud sompno et inhertie amicum: qued quidã
lucifuge sectant᷑ qui uillis suis utinitur pro
sepuliris. et in illis se se infodiũt muentos

Expanded text:
ed michi cuncta versanti, cum id solum temporis vixisse videar quod otiosus et solus vixi, visum est non aliunde quam ab otio et solitudine potissimum ordiri: non modo quod hinc plurima et maxima vite mee solatia processisse noveram, sed quod multis etiam claris viris iactatis inter rarum fluctus huius portus quesitum remedium recordabar. 2 Ceterum cum solitarii otii duo sint genera, illud sompno et inertie amicum quod quidam lucifuge sectantur, qui villis suis utuntur pro sepulcris et in illis se se infodiunt viventes,