comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuendum si pagani euasit
custodiam idem puto exꝗ¬
sonas explorandum retuli.
ẽent incarce̾ ꝯspiraunt.
ut ruptis uniculis ⁊ effracto
catere enadant ampluisꝙͣ
ꝯuuisa ex qua recepti sunt.
ieposcit custodiendum est¬
⁊ quamuis inocentes mue¬
mantur ex eo cͥmine põ ꝙͣ

Expanded text:
tuendum. Si paganos euaserit custodia, idem puto exqsonas explorandum rettuli.essent in carcerem, conspirauerint, ut ruptis uinculis carcere evadant, amplius, quam causa ex qua recepti sunt reposcit, constituendum est quamvis innocentes inveniantur ex eo crimine, propter
Abbreviated transcription (Latin):
cuasi̾t ex quiri oꝑtere utrũ
nimia negligencia militũ
euasit ancasu ⁊ utrum imꝰ
ex plurib an ex ua plureᷤᷤ
⁊ itadenium asficiendos su¬
pplicio milites quoꝵ custo¬
diam euasint siculpa eoꝵ
mima dep̾hendatur alio¬
quin ꝓm̃o culpe ineos statu¬
endum est. ¶ Saluio quoq
ens hurt ut possit custodi¬
am euat̾e̾ aĩadũtendumẽ.
Sitamen ꝑuicium aut de¬
sidiam custodis ideuen̾it
castigandum eum ⁊ indet

Expanded text:
trum nimia neglegentia militum evaserit an casu, et utrum unus ex pluribus an una plures, et ita demum adficiendos supplicio milites, quibus custodiae evaserint, si culpa eorum nimia deprehendatur: alioquin pro modo culpae in eos statuendum. Saluio quoque iens habuit, ut possit custodia euadere, animaduertendum: si tamen per uinum aut desidiam custodis id euenerit, castigandum eum
Abbreviated transcription (Latin):
uł sb̾condõne sit debitũ
diu̾ta cansa cẽ legati sb̃o¬
condo est extit̾it int̾ credi¬
tores legrtarius iste nõ
audeni creditorib ĩ hac ꝑ¬

Expanded text:
ub condicione sit debitum. diversa causa est legati sub cocondicio extiterit, inter creditores legatarius iste non causa creditoribus in hac p
Abbreviated transcription (Latin):
Scripti testo hr̃des añ adi¬
tam hr̃ditatem pacti sunt
cum creditorib ut ĩ ꝑte di¬
midiacondenti õent ⁊ita
decreto ap̾tore int̾põrto hr̃¬
ditatem adiexunt. queroaᷤ
lib̾tates meo destõdate com¬

Expanded text:
Scripti testamento heredes ante aditam hereditatem pacti sunt cum creditoribus, ut parte dimidia contenti essent, et ita decreto a praetore interposito hereditatem adierunt: quaero, an libertates in eo testamento datae com
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ap̃uidicẽ omnib catisfec̃
exacta cancone acuratorib
Ganis seuis filius de statorisne¬
gat curatorib sins recce pec¬
cuma ullatam ẽẽ queroaniu¬
re solita sit qnͣtitas. ꝑauiꝰ¬

Expanded text:
 iudicem omnibus satisfecit: exacta condicione a curatoribus Gaius Seius filius testatoris negat curatoribus suis recte pecuniam inlatam: quaero, an iure soluta sit quantitas. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ noĩe eius aget qui eũ se fecis¬
se ꝓcͤatorem hibello pͥncipi dato
ꝓfessus est prodẽ ꝙ si iudicatũ
solui satis. Ib eo ꝓcatore postulet᷑
ncc̃e ẽ. ut uiri mãifesto peat᷑.¬

Expanded text:
e nomine eius ageret, qui eum se fecisse procuratorem libello principi dato professus est, prodest. quod si iudicatum solui satis ab eo procuratore postuletur, necesse ‹e›st, ut iuri manifesto pa
Abbreviated transcription (Latin):
Srum̃ti modiĩ sustulit. tociꝰ
abstulit. offiliꝰ tociꝰ ac̾ui furẽ
Xe put.t᷑. nã ⁊ qui aui  Alicui
detigit᷑ mͣquit trebaciꝰ totumi
eũ uideri tetigisse ꝓiide ⁊ qui

Expanded text:
frumenti modium sustulit, totius quod abstulit.Ofilius totius acerui furem esse putat: nam et qui aurem alicuius tetigit, inquit Trebatius totum eum uider
Abbreviated transcription (Latin):
rea. an alia q̃ fit. Q si qͥs argẽ¬
tũ infect̾ petat ⁊ massã argẽ¬
teã dic̾e̾ ⁊ pondꝰ debebit pon̾e¬
signati argenti. min̾iũ debebͥ
ꝯplecti ulti aureos dot. pses¬
ue ft᷑o ei abeẽ. ¶ De ueste qrͦ
ancolor eiꝰ dicendꝰ sit ⁊ u̾um
ĩuasis dr᷑ pat̾a aurea ⁊ ita ⁊ ĩ
ueste color dicat᷑ꝰ ¶plane si qͥs.
rẽ pignori dat eam sb̃ripit. f¬
ti accõe tene᷑ ftũ ã rei pignora
adẽti sũ tenẽti creditoriauft̃. u̾
nrn ⁊ si eo tp̃r abstusit qͦ ñ pos¬
sideblt. utputa si rẽ ꝓign̾atã

Expanded text:
rea an alia quae sit.Quod si quis argentum infectum petat, et massam argenteam dicere et pondus debebit ponere.Signati argenti numerum debebit complecti, ueluti aureos tot plur‹e›sue furto ei abesse.De ueste quaeritur, an color eius dicendus sit. et uerum in uasis dicitur patera aurea, ita et in ueste color dicatur. plane si quis rem pignori dat eamque subripit, furti actione tensidenti siue tenenti creditori aufert,  si eo tempore abstulerit, quo non possidebat, ut puta si rem pigneratam
Abbreviated transcription (Latin):
festꝰ. ⁊ nͨ manifestus fur. est¬
Si is qui ugniti nũmor sacc̾
deposuisset aliũ sacc̾ in quo
scit xxx. eẽ. errante eoquida¬
bat acceperit putauit aut̃

Expanded text:
festus et nec manifestus fur est.Si is, qui uiginti nummorum saccum deposuisset, alium saccum, in quo scit triginta esse, errante eo qui dabat acceperit, p
Abbreviated transcription (Latin):
camq tuo nommne ei
ded̾is. qnͣtam aduiris
sb̾tilitatem. a capien¬
tis frã non est. ⁊ tu sur¬
tiobligaris set beng¬
nuus est. siagam contͤ
eum qui rem accepit.
excepõne doli mau me

Expanded text:
tu tuo nomine ei dederis, quantum ad iuris suptilitatem accipientis facta non est et tu furti obligaris: sed benignius est, si agam contra eum qui rem accepit, exceptione doli mali me
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ ita scripsit. qm̃ad
⁊ cum pr̃e suo meo semꝑ
fiusti ⁊ me eloqñcia ⁊ di¬
ligencia tna meliorem
reddidisti. dono tibi ⁊ ꝑ
culo eoq defucto regu¬
lo. controu̾siam hĩtaco̾is
paciebatur nchostratꝰ
⁊ cũdsea re mecum contu¬
hart. dixiposre defendi¬
1. nõ meram donom ẽe
ilum osficiũ magri qua¬
dam m̃cede remun̾atũ
regulũ ĩoq nõ uideri
donom seqn̾tis temꝑis
irritam cẽ quod si expł¬
sus nchostratus ueniat
adindicẽ ad exẽplũ int̾¬
uitur defendenduserit:
.q. loco poss̃ris comiitu¬
tus. ꝗ usum cenaculiac¬

Expanded text:
torem ita scripsit: "quoniam et cum patre meo semper fuisti et me eloquentia et diligentia tua meliorem reddidisti, dono et permitculo eoque uti". defuncto Regulo controversiam habitationis patiebatur Nicostratus et cum de ea re mecum contulisset, dixi posse defendi non meram donationem esse, verum officium magistri quadam mercede remuneratum Regulum ideoque non uideri donationem sequentis temporis irritam esse. quod si expulsus Nicostratus ueniat ad iudicem, ad exemplum intenitur, defendendus erit quasi loco possessoris constitutus qui usum cenaculi ac
Abbreviated transcription (Latin):
meos mandati accõm si sti¬
ens non hebis ¶ Siquis suo
peccumam credidit. dem̾ hu̾
misit non erit dono. s deui¬
ti soluco idem inpupillo ꝗ
sine tudoris aucͣcͣe debint di¬
cendimi est. si postea tutore
auccore ꝓmittat ¶S ⁊ hee
sripułones que obcausamfi
spospondo. hac condone. siu¬
raspes te nom̃e menin latu¬

Expanded text:
 si sciens, non habebis. Si quis servo pecuniam crediderit, deinde miserit, non erit donatio, sed debiti solutio. idem in pupillo, qui sine tutoris auctoritate debuerit, dicendum est, si postea tutore auctore promittat. Sed et hae stipulationes, quae ob causam fispopondero hac condicione, si iurasses te nomen meum latu
Abbreviated transcription (Latin):
o donare seio dedir ꝓponat᷑
erit ꝯ sequ̾s dr̃e ꝑ pecumam
sen fe siue mortuu̾ scũit si¬
ue ignoram̾it. is qͣmdabat
quia peccuma fu̾it dantis
set siꝯmd̃ ignoram̾̃t mortũ¬
umerit libatus si sic mtu¬
am peccumam accepit. solue̾¬
mandan̾o tib nt peccuma
ticõ des cin donare uolebam

Expanded text:
o donatore Seio dedisse proponatur, erit consequens dicere pecuniam Seii fieri, siue mortuu‹m› sciuit siue ignorauit is qui dabat, quia pecunia fuit dantis: sed si quidem ignorauit mortuum, erit liberatus, si sic mutuam pecuniam accepit soluenmandauero tibi, ut pecuniam Titio des, cui don
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at. uoluntatem testa¬
toris secutus spospondit se
daturu s magis est ut
non possit sue confestoni
obuiare. quemad̾m enm
si somulet. fidõtestatori suo
ad implese uidebatur. ꝗ
uiula ei repeticõ concena
dedente contra fidem testa¬
ti eimĩto occurretur c̃ ełs
t mioħ donares creditorime¬
U. de logante me ꝓmisisti
fcm̾ ualet. ille emĩ suumm
recepit᷑. s si debitore meu̾
tibidonorns inmodice cau¬
ia ꝓmitt̾e iussi. an so̾mone¬
ris donacõms exceptone.
noc ne tractabitur ⁊ nioo
quid̾ de bitor eycepoone ce
agentem repelłe non pot̃.
adebitore ineo ssimam ti¬
aedid̾is. set ego siquidem
peccume adebitore meo nõ¬
dum solute suitt. hẽo adu̾¬
sus debitorem meum reac¬
toriam. mid ꝙ supra legis
modũ tibi ꝓmisit itant
in irliquin cantũmodo
tibi mancat obligatus
sin autẽ peccuniam a de¬
bitore ineo exigistis. ⁊̃ hoc
ꝙ modũ legis excedit contͣ¬

Expanded text:
t, voluntatem testatoris secutus spopondit se daturum: sed magis est, ut non possit suae confessioni obviare. quemadmodum enim, si solvisset, fidem testatori suo adimplesse videbatur et nulla ei repetitio concessa cedente contra fidem testati ei merito occurretur. Celst mihi donares creditori meo delegante me promisisti: factum ualet, ille enim suum recepit. Sed si debitorem meum tibi donationis immodicae causa promittere iussi, an summouerisnecne, tractabitur. et meus quidem debitor exceptione te agentem repellere non potest, a debitore meo summam tiredideris. sed ego, si quidem pecuniae a debitore meo nondum solutae sint, habeo adversus debitorem meum rescissoriam in id, quod supra legis modum tibi promisit ita, ut in reliquum tantummodo tibi maneat obligatus: sin autem pecunias a debitore meo exegisti, in hoc, quod modum legis excedit
Abbreviated transcription (Latin):
traditus ẽ añꝙͣ p̾ciũ soluat
in pendenticui ꝓprietatem
acquisierit ⁊ cum ex peculio
lupi porcoserriꝑent hos uic¬
ne uille colonus cum robꝰ¬
tis canib ⁊ fortib quos pe¬
coris sui gr̃a pascebat ꝯsecu¬
tis lupis eripuit aut canes
sint porci qui erlpuit an m̃i
maneant nai gn̾e quodã
uenandi iderant nactico¬

Expanded text:
traditus sit, antequam pretium soluat, in pendenti est, cui proprietatem adquisierit: et cum ex peculio,lupi porcos eriperent, hos uicinae uillae colonus cum robustis canibus et fortibus, quos pecoris sui gratia pascebat, consecutus lupis eripuit aut canes sint porci, qui eripuit, an nostri maneant: nam genere quodam uenandi id erant nancti. co
Abbreviated transcription (Latin):
Uꝰ Siquis forte ne sapplicõ
assiciatur dicat se hr̃e quod
prinapi referat calutis ipui
causa amittendꝰ sit ad emn
uidendum est ⁊ sunt plerioi
p̾sidum tamtunidi ut ꝙ post
sin̾am deco dcam̃ penam sustĩ¬
neant nec quic qm̃ a udeãt atu
ommno non pacĩtur qnicꝙ
tale allegantes non millinz¬
set inquirũt quid sit quod
allegare principi uelie quio
h̾re mediam iõm oct̾um ut me¬
a fert opimo ꝓsus eos non
debicre pocrea am temeldã¬
pnati sunt audiri ꝯmequid
allegent quis enĩ dubitat
elucende penecã ad ħ eos de¬
currere magisq eẽ pumendõ
ꝗ tam diu contigunt ꝙ pro
salute principis hre se dr̃e uc¬
tant nec enmi deb̾ant tamag¬

Expanded text:
 Si quis forte, ne supplicio adficiatur, dicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum sit ad eum, uidendum est. et sunt plerique praesidum tam timidi, ut etiam post sententiam de eo dictam poenam sustineant nec quicquam audiant: alii omnino non patiuntur quicquam tale allegantes: nonnullised inquirunt, quid sit, quod allegare principi ueli‹n›t quhabere mediam rationem. ceterum, ut mea fert opinio, prorsus eos non debuisse, posteaquam semel damnati sunt, audiri, quidquid allegent. quis enim dubitat eludendae poenae causa ad haec eos decurrere magisque esse puniendos, qui tamdiu conticuerunt, quod pro salute principis habere se dicere iactant? nec enim debebant tam
Abbreviated transcription (Latin):
dononis cauca cesset
us u̾ftuctum sibi rocepit.
⁊ tuue comuenit ut siti¬
cuis añ ipãm urta decessiꝰ¬
set ꝓprietas ad eam redi¬
ret sipostea suꝑattibus
lib̾is ticii mortua fuart
tunc adeos bona ꝑtineret
ubone sid̾i autẽ uidics con¬
stituto querebatur ammu¬
kier ꝓmitte debat se uonaic
moreretur fiis iucũticui res

Expanded text:
ationis causa cessisset, usum fructum sibi recepit et convenit, ut, si Titius ante ipsam vita decessisset, proprietas ad eam rediret, si postea superstitibus liberis Titii mortua fuisset, tunc ad eos bona pertinerent. bonae fidei autem iudicio constituto quaerebatur, an mulier promittere debeat se bona, cum moreretur, fili
Abbreviated transcription (Latin):
et cohr̃des euis boms con¬
tribi donones flidie cauca
uellent. uis antiquin ser¬
uandum eẽ. iꝑdinon enim
narentur. ⁊ morte in secu¬
ta quodammo abonis au¬
frrentur spe rotinendi ꝑ c̃p¬
ta cum autem queabsalu¬
te absolude donant nonta
mortis ca qun morientem
Si donator iustisrimũ metũ
ẽc. ut si moriturũ se putet.

Expanded text:
et coheredes eius bonis contribui donationes Falcidiae causa vellent, ius antiquum servandum esse respondi: non enim narentur et morte insecuta quodammodo bonis auferrentur spe retinendi perempta: eum autem, qui absolute donaret, non tam mortis causa quam morientem si donator iustissimum mortisesse, ut moriturum se putet:
Abbreviated transcription (Latin):
Rucius ticiuis seuim reum
faisi fecit ⁊ prinsqmͣ ꝑ seque¬
retur indulgencia reorum cͥ¬
mina ab olita sunt quero si pꝰ¬
ea cum it̾ato reum nonfec̾ioa
intur pillianuĩ senatus cõsult̾

Expanded text:
ucius Titius Seium reum falsi fecit et priusquam persequeretur, indulgentia reorum crimina abolita sunt. quaero, si postea eum iterato reum non fecerit, an in Turpillianum senatus consultum
Abbreviated transcription (Latin):
dampnũ datum sit sic tñ siuit
dampnũ daret ideo ceꝑat ced̾e
cet̾m si alia cã u̾b̾audi fui̾t ces¬
sait ħ accõ o⁊ si quis ip̃e t̾lamꝰ
ni dandi ofilio locumht̃ hoc
edcm̃ uͥm ẽ enĩ eum qui ꝑn
uiriam u̾bat dolo face ⁊ eũ qͥ¬

Expanded text:
damnum datum sit: sic tamen, si, ut damnum daret, ideo coeperat caedere. ceterum si alia causa uerberandi fuit, cessat actio.Sed et si quis ipse turbam ni dandi consilio, locum habet edictum. uerum est enim eum, qui per iniuriam uerberat, dolo facere et
Abbreviated transcription (Latin):
di pot̾tas sit. ¶ adu̾suc eos
quicadau̾a spoliant p̾sides
seu̾ius int̾nenire solent max¬
nne simami armata agre¬
diatur ut si armati more la¬
tronum ideg̾nit ⁊ cipite pl¬
eccuntur ut diuus semus io¬
psit sisũ armmis usq ad penã
metalli ꝓcedant. ¶Gande
sepłcri moiati accone nidicãt
Item ex lucro enis qui mola¬
uit uel exdampno ꝙ conti¬
git uł extem̾itate eius qui
cupauit. lab̃. omnib dandã
dicit recte qr mid ꝙ int̾est¬

Expanded text:
. Aduersus eos, qui cadauera spoliant, praesides seuerius interuenire, maxime si manu armata adgrediantur, ut, si armati more latronum id egerint, etiam capite plectantur, ut diuus Seusi sine armis, usque ad poenam metalli procedunt. Qui de sepulchri uiolati actione iudicant, item ex lucro eius qui uiolauit, uel ex damno quod contigit, uel ex temeritate eius qui cupauit? Labeo omnibus dandam dicit recte, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃.  Iuob diu̾sis tp̃rib eand̃
rẽ pignori dedͥit egit post̾is:
cũ priore ꝑigͣnoraticia ⁊ obtͣmũ.
mox  ille age siłi accõe institu¬
it. quesit̾ ẽ ã excepcõ rei iudica¬
te obstaret. si opposu̾at ercep
.n. qõnem reuocat inuidicĩ

Expanded text:
 Duobus diversis temporibus eandem rem pignori dedit: egit posterior cum priore pigneraticia et optinuit: mox ille agere simili actione instituit: quaesitum est, an exceptio rei iudicatae obstaret. si opposuerat excepenim quaestionem revocat in iudici
Abbreviated transcription (Latin):
D̾¶ui si falsum queritur
⁊ uitetur id ẽẽ siquis aler̾
arograpphum nintetur aut
libellum uel rõnes int̾adat
uel describat non qui alias
incomputone uel mione m̃¬

Expanded text:
d sit falsum, quaeritur: et uidetur id esse, si quis alienum chirographum imitetur aut libellum uel rationes intercidat uel describat, non qui alias in computatione uel in ra
Abbreviated transcription (Latin):
tari pot̾ idordo qr nõ manu¬
misi s ꝓ eo hñdus sũ ac suna¬
nuimisistẽ s si castre sẽ ẜuĩ
filius meus manumrctat ꝓ
ne filius accusart pot̾it ta¬
dui autem accusare quis po¬
nus Qruociens ande prõni
omuiũ consensus nct̃ĩussit
⁊ ẽ ĩnus si salutẽ ut unũ ħ
co̾misit cũ ut ĩgratũ accu¬
sari s omnũ consensũ nccĩ¬
um sisint emsdem gradus
nau̾it soiũ eni accusare pꝰ

Expanded text:
tari poterit idcirco, quia non manumisi: sed pro eo habendus sum, ac si manumississem. Sed si castrensem servum filius meus manumittat, dne filius accusare poterit. Tamdiu autem accusare quis ponus. Quotiens autem patroni omnium consensusverius, si saltem in unum hoc commiserit, eum ut ingratum accusari, sed omnium consensum necessarium, si sint eiusdem gradus. naverit, solum eum accusare posse
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝓcegede pudicicie cã co¬
festi marito renũciari ꝓhibu¬
it. impta quo muliere ta¬
⁊ sileocmiu il prior nõ postu¬
letur adult̾ii cͥmen ccͣ adul¬
t̾ͥum abextraneo pot̾it in fer¬
ri. ¶Inmimoio quo desimoca
uxore uir uire adult̾um in
t̾reos recipi postulat ¶Qu¬
pͥta prinsam̃ aduit̾ damp¬
netur adult̾u non postuia¬
tur si npcias deminciacõ
uł addomum mulieris mis¬
sa non p̾cessĩt. ¶Mulierẽ
ob latronum societatem ex¬
ulare uisbam citra pene me¬
tum in inr̾imomo retiñi pos¬

Expanded text:
am protegendae pudicitiae causa confestim marito renuntiari prohibuit.Nupta quoque muliere, tametsi lenocinii uir prior non postuletur, adulterii crimen contra adulterum ab extrario poterit inferri. In matrimonio quoque defuncta uxore uir iure adulterum inter ‹r›eos recipi postulat. Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio uel ad domum mulieris missa non praecessit. Mulierem ob latronum societatem exulare iussam citra poenae metum in matrimonio retin
Abbreviated transcription (Latin):
dempnetꝰ qͣnti int̾ẽ. au̾ si sic
tineat. si fec̾it. ampliꝰ iĩ ex he¬
dis fcõ ꝯmuti ñ pot̾it. ergosi
actum sit qͣi ex ip̃iꝰ ui totaꝯ
licia que ex alio filiũ hebat. in
⁊ tempore. ram̾ui ꝯsenserunt.
ut filia gayi seii filio ticie des¬
ponsaret᷑. ⁊ int̾põitum est irs¬
trum̃tũ. et adiecta pena si quis
corũ npcus impedim̃to fuiss

Expanded text:
demnetur quanti interest. aut si sic teneat: si uim fecerit, amplius ex heredis committi non poterit: ergo si actum sit quasi ex ipsius ui, tota itia, quae ex alio filium habebat, iet tempore matrimonii consenserunt, ut filia Gaii Seii filio Titiae desponderetur, et interpositum est instrumentum et adiecta poena, si quis eorum nuptiis impedimento
Abbreviated transcription (Latin):
si quis stichum dare spopondit
q̃remꝰ ubi sit stichus ut sic ñ
multum int̾ẽe uideat᷑ ephesi
datur̾ se anꝙ ephesisit cũ ip̃e
ronie sit dare spondeat. nam b̾
qͦ⁊ ad facultatem dandi ꝑtiu
q ⁊ inpecia ⁊ insticho illud
tis ad incomod̾ ꝓmissoris ñ ad
incipiat dici eumqͦ dare ñ pos¬
se. Qui alienũ suũ quem dñs
ñ uendat dare ꝓmisit. ¶ Si ab
sit cum ab alio possibłe sit inre
fcãm obligacõnẽ sabmꝰ scͥbit¬
cum quis sub hac ꝯdicõne sti¬
płatus sit sirem sacrani. aut
religiosam ticiꝰ nendid̾it ur
forum aut bilsilicam uł huiꝰ¬
modi ros q̃ publicis usib iꝑ
iuire npleri nͥ pot̾ ⁊ siuent fa¬
c̃ẽ ei nͥ liceat. nłtiꝰ mom̾iti fore sti¬
pulacõnem ꝓinde acsi ea ꝯoi¬
cõ que nat᷑a impossibił.ẽ. inc̾ta
ẽẽt. ¶ nec ad remꝑtin ꝙ ius
mutari pot̾ ⁊ idꝙ: nũc impos.¬

Expanded text:
Stichum dari spoponderit, quaeremus, ubi sit Stichus: aut si non multum referre uideatur 'Ephesi daturum se', an, quod Ephesi sit, cum ipse Romae sit, dare spondeat: nam hoc quoque ad facultatem dandi pertinet, quia in pecunia et in Sticho illud tis ad incommodum promissoris, non ad incipiat dici eum quoque dare non posse, qui alienum seruum, quem dominus non uendat, dare promiserit.Si absit, cum alio possibile sit, iure factam obligationem Sabinus scribit.Cum quis sub hac condicione stipulatus sit, si rem sacram aut religiosam Titius uendiderit uel forum aut basilicam et huiusmodi res, quae publicis usibus in iure impleri non potest uel id facere ei non liceat, nullius momenti fore stipulationem, proinde ac si ea condicio, quae natura impossibilis est, inserta esset. nec ad rem pertinet, quod ius mutari potest et id, quod nunc impos
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾um si pꝰ int̾rotacõnẽ eiꝰ. ali¬
ud acceperit nich ꝓderit qͣmiuis
eadẽ die spospondisset ¶ oilo¬
inmem sipulatꝰ sim ⁊ ego de
alio senso. tu de alio nicħ actum¬

Expanded text:
ceterum si post interrogationem aliud acceperit, nihil proderit, quamuis eadem die spopondisset.Si hominem stipulatus sim et ego de alio sensero, tu de alio, nihil act
Abbreviated transcription (Latin):
Dieb daristipulct᷑ primo di¬
e posse pet̾e sabmꝰ ait. pro¬
le auctores qͣmdiu uł exigu¬
um tempus ex nundinar
ĩpacio sr̃ce̾t peti ñ posse exis¬
timauit. o eigo cum ꝓculo
sencio. cum pure stipulatꝰ
sum. illud. aut illud dari
licebit tibi quociens uoles
nuitare uoluntatem meo ꝙ
p̃staturus sis q diu̾sa cã est
uoluntatis exp̃sse ⁊ eiꝰ que¬

Expanded text:
puletur, primo die petere posse Sabinus ait: Prolae auctores, quamdiu uel exiguum tempus ex nundinarum spatio superesset, peti posse existimant. sed ego cum Proculo sentio.Cum pure stipulatus sum illud aut illud dari, licebit tibi, quotiens uoles, mutare uoluntatem in eo quod praestaturus sis, quia diuersa causa est uoluntatis expressae et eius qu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ scdm bonos mores rut̾poĩta
sit agenti excepcõnem doli ma¬
n obstaturam quia in hostunti
uisũ est uincło pene matruio
obstringi siue futura. suie iã

Expanded text:
non secundum bonos mores interposita sit, agenti exceptionem doli mali obstaturam, quia inhonestum uisum est uinculo poenae matrimoni‹a› obstringi siue futura siue iam
Abbreviated transcription (Latin):
usure ex die stipłois. anex
die qua petita sors fu̾it de
t᷑. Item quesitum e̾ qñ pecu¬
iuiam redd̾e debeo an cum pͥ¬
mum pecierit. scd̾m u̾ba que

Expanded text:
um ex die stipulationis an ex die, qua petita sors fuerit, dtur.Item quaesitum est, quando pecuniam reddere debebo 'cum primum petierit'. respondit uerba quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrit᷑ an seia cũ fr̃e ⁊ coh̾ede exsti¬
pulatu ag̾e possit.Rx. posse in id
quod eiꝰ int̾est ¶ filia q̃ de mof¬
ficioso agere instituit ⁊ transegit.
pea cum ħ̾edib stipislacõne inter¬
poĩta et subiecta doli clausula.
apud p̾fectum de fło. testamãto.
egit. nec ꝓbauit quero an ex do¬
li clausula possit ꝯueniri .R. ni
ch̾. ad eam scipulacõnem id qd̾

Expanded text:
ritur an Seia cum fratre et coherede ex stipulatu agere possit. respondit posse in id, quod eius interest.Filia, quae de inofficioso agere instituit et transegit postea cum heredibus stipulatione interposita et subiecta doli clausula, apud praefectum de falso testamento egit nec probauit: quaero, an ex doli clau sula possit conueniri. respondi nihil ad eam stipulationem id, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Audam cum filiũ. ssienũ suscipe¬
ret. tradenti ꝓ misa̾t c̾tam peccĩne
qͣntitatẽ. si eu̾ alit̾ cx filiũ obsuas¬
s quero si postmodᷤ de domo eũ
copnatus agentis fu̾it. p̾t̾ea q̃ro
si filiũ suũ qͥs legutime in adop¬
cõnẽ dederit. ⁊ ita ut ãscript. ẽ¬

Expanded text:
dam cum filium alienum susciperet, tradenti promiserat certam pecuniae quantitatem, si eum aliter quam ut filium observasset. quaero, si postmodum domo eum cognatus agentis fuerit. praeterea quaero, si filium suum quis legitime in adoptionem dederit et ita, ut supra scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ eirm qͣm ut filiũ obsuauit.
gͦ. exħedatus de inoffõso aget. qͥd
gͦ. dicemꝰ si ⁊ mn̾uit exh̾edari. ⁊¬
emancipari: plane ⁊ hoc remedio
carebit qͣre si debuit int̾oni su¬
pło. ut si eũ emancipiss. uł ex¬
hedass c̾tumiquid ꝓmittet quo

Expanded text:
aliter eum quam ut filium obseruauit. ergo exheredatus de inofficioso agat. quid ergo dicemus, si et meruit exheredari? emancipatus plane et hoc remedio carebit. quare sic debuit interponi stipulatio, ut, si eum emancipasset uel exheredasset, certum quid promitteret. quo
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ fam̃ ita scipłatus .ẽ. qͣntamipe¬
curuam tiçio credidõ fide tua ee
iubes. et emancipatus credid̾it
pr̃i ñ debebit fideuissor. quia uͦ
sreus ei tenetꝰ. Escenola

Expanded text:
lias ita stipulatus est: 'quantam pecuniam Titio credidero, fide tua esse iubes?' et emancipatus credidit: patri non debebit fideiussor, quia nec reus ei tenetur. 133 Scaeuola
Abbreviated transcription (Latin):
Res extitiss an uicto deneitanda
ẽ. ex stipłatũ accõ. s siei quisti¬
płatus ẽ. ñ debiit denegari uic¬
to filio. uͦ ipi de neganda erit debi¬
te peciũe erecucõ. ¶ In eõ autͣ
qui nõ adoptauit. qñi intellec¬
tum hẽat ħ concepcõ si eũ alit̾

Expanded text:
res extitisset, an uicto deneganda est ex stipulatu actio? sed si ei, qui stipulatus est, non debuit denegari uicto filio, nec ipsi deneganda erit debitae pecuniae exsecutio. in eo autem, qui non adoptauit, quem intellectum habeat haec conceptio 'si eum a
Abbreviated transcription (Latin):
solui potest. l peti nõ potest.
Quoo si duplomate usus. aut
ꝑuen̾it ephesĩ ꝯfesfi obligatus
estꝰ. quia m eo quidẽ tempore.at¬
q de fc̃o ꝙ fnutũ est. nulsus ẽ
ꝯiect᷑e locus. ¶ Item qui insu
oꝑlriis adhibitis festinare deb.
ecrursus utroq aut alt̾o ꝯtentꝰ
rõem diligentis edificatoris. &
lo effici possit tͣnsactoq tꝑr qͦ
insulam ꝯsũmare oportuerit
si postea efficit᷑. lib̾et᷑ reus sic̃¬

Expanded text:
solui potest, licet peti non potest. quod si duplomate usus aut Ephesum, confestim obligatus est, quia in eo, quod tempore atque facto finitum est, nullus est coniecturae locus.Item qui insulis operis adhibitis festinare debet nec rursus utroque aut altero contentus rationem diligentis aedificatoris et lo effici potuit. transactoque tempore, quo insulam consummare oportuerit, si postea aedificetur, liberetur reus, sic
Abbreviated transcription (Latin):
rit ¶I ħ iudiciũ sicut n¬
diciũ dãpni infecti fut᷑um
dampnum uenit. ẽ reliqͥs
p̾stet᷑ de eo ꝙ añ datum est
q ui aut clam atend̃ ⁊ Dde¬

Expanded text:
rit. In hoc iudicium, sicut in damni infecti, futurum damnum uenit, cum reliquis praestetur. De eo, quod ante datum est, quod ui aut c
Abbreviated transcription (Latin):
tate u ꝯtinuare quisq ho¬
qui honores gerant eosdem
compellendos ꝗ gesserint cũ¬
erunt idonei qui ħ muñe
sungint᷑. ex hus qui iam
qui filio decurtioni congru¬
entes post mortem pris
obstringent ad honus coħ¬
cendi filii non ꝑtinent eñ
ei decurrioni susficientes fa

Expanded text:
e continuare quisque hoqui honores gerant, eosdem compellendos, qui gesserint, conerunt idonei qui hoc munere fungantur, ex his, qui iam qui filio decurioni congruentes post mortem patris obt‹i›gerunt, ad onus coheredis filii non pertinent, cum ei decurioni sufficientes fa
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝗ de offensione omisra redi¬
me sũiam maluisti. cum tibi
crimen obiceretur: nõ ĩnto
quingentos solidos inferre fisco
uissꝰ es omista enm ip̃̾iuscae
inqui sicone. ip̾ete huic pene
sõdidisti.optinendum eeni̾nt
hii quib negocia fiscalia mo¬
uentur ad defensiõm cause bo¬
na fide ueniant. nõ adñsarioꝰ
aut iudices redmĩe tẽptent.¬

Expanded text:
qui defensione omissa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus e‹s›: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum est enim, ut hi, quibus negotia fiscalia mouentur, ad defensiones causae bona fide ueniant, non aduersarios aut iudices redimere temptent
Abbreviated transcription (Latin):
pruułm inpena contͣ credito¬
res non exceatur nonut iꝰ
cõmune prinatorum fiscꝰ
amittat EeM
bona postea uacare. consti¬
tit fructus post prmiam sitẽ

Expanded text:
um in poena contra creditores non exerceatur, non ut ius commune priuatorum fiscus amittat. 38 bona postea uacare constitit. fructus post primam litem
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩpeculium p̾legatũ e ⁊ uicariꝰ
mult̃ enĩ ĩ t̾ est int̾ genus ⁊ sp̾e
sp̾es enĩ eximi degen̾e placet
ꝙ ẽ in peculio legato ⁊ icario
si quid̃ eindens uoluntas sit tes¬
tatoris ꝙ ademt lib̾tatem cũ
piaceat hodie ⁊ lib̾tatem adi¬
ini posse ⁊ legato eum ced̾e pn
do ꝙ si in obituro sit tunc fauo¬
rabilius idetur lib̾um fore ꝑ õp̃¬

Expanded text:
uicarius multum enim interest inter genus et speciem: speciem enim eximi de genere placet: quod est in peculio legato et uicario si quidem euidens uoluntas sit testatoris, quod ademit libertatem, cum placeat hodie etiam libertatem adimi posse, legato eum cedere puto: quod si in obscuro sit, tunc fauorabilius respondetur liberum fore.
Abbreviated transcription (Latin):
si alt̾ redde sit paratus
alt̾ non sit analt̾ ꝑ alt̾um
impediatur ⁊ rectissime ait
si quid̃ seꝑatim rõnes gesse¬
runt sussic̾e ad lib̾tatemad¬
ipiscendam ei qui suas rões
redd̾it siu̾o simul non alias
uidĩ alt̾um paruisse insiu¬
triusq reliqua ex solu̾it iure
busliquis accipe debenineut
⁊ ip̃auolumma rõnim red¬
dantur. s ⁊ si ancilla cum

Expanded text:
si alter reddere sit paratus, alter non sit, an alter per alterum impediatur: et rectissime ait, si quidem separatim rationes gesserunt, sufficere ad libertatem adipiscendam ei qui suas rationes reddit: si uero simul, non alias uideri alterum paruisse, nisi utriusque reliqua exsoluerit. in reliquis accipere debemus, ut et ipsa uolumina rationum reddantur.Sed et si ancilla cum
Abbreviated transcription (Latin):
ħadiecrõ amifiliis nõ facit̃
liam sĩnam testatoris fuisse
tanc enĩ ꝓꝯdõne erunt hec
u̾ba accipienda condõm. añ
nõ facere argum̃to ẽ educc̃
p̾toris quoita cauetur uen¬
trem cumlib̾is in possõm ee
iubebo placet enĩ ⁊ siutu¬

Expanded text:
acit liam sententiam testatoris fuisse: tunc enim pro condicione erunt haec uerba accipienda. condicionem autem non facere argumento est et edictum praetoris, quo ita cauetur 'uentrem cum liberis in possessionem esse iubebo': placet enim, etsi nu
Abbreviated transcription (Latin):
uta fu̾it ẜms duoDem¬
bis lib̾tas data simsulam
ciente sat̾ foñ uoluntati iude¬
atur ioq ad lib̾tatem ꝑueĩ
at ꝙ magis est insi aluto ex¬
p̾ssĩt. testator faciendo tmñ si¬
bicondom impienit alt̾i nõ
quinimmno eytinguitur ei
alt̾i quo qui face ꝑatus est
que soipst̾t uel dixit ostẽ¬
datur contemptus ẽẽ des¬
tator nel alt̾um face res
erit expedita nam alt̾ fa¬
aut sibitantum ꝓut uo¬

Expanded text:
ta fuerit seruis duobus libertas data, si insulam ciente satisfactum uoluntati uideatur ideoque ad libertatem perueniat: quod magis est, nisi aliud expressit testator. faciendo tamen sibi condicionem impleuit, alteri non: quin immo extinguitur ei alteri quoque, qui facere paratus est, quae scripsit uel dixit, ostenditur contentus esse testator uel alterum facere, res erit expedita: nam alter faaut sibi tantum, prout uo
Abbreviated transcription (Latin):
h scrib̾ ei cui lib̾taᷤ Dom¬
lsic data est simch̾ nullus fi¬
luis erre cũ moriar stichus li¬
b̾ esto impediri lib̾tatem pꝰ¬
humo nato s dũ sꝑatur nas¬
ci utrũ ĩẜuitutẽ remanere di¬
cumus anu̾o expostfcõ rdemꝰ
retrolib̾um fuisse nullo filio
nato ꝙ magis arbitror ꝓban¬
dumee.p omp̃

Expanded text:
 scribit eius, cui libertas sic data est 'si mihi nullus filius erit cum moriar, Stichus liber esto', impediri libertatem postumo nato. sed dum speratur nasci, utrum in seruitute remanere dicimus an uero ex postfacto respondemus retro liberum fuisse nullo filio nato? quod magis arbitror probandum
Abbreviated transcription (Latin):
edes cẽt̾osq successores datͦ
annũ non opetit annꝰ aut̃
ced̾e incrꝑit ex quo id opus
pio operis cepti aiũ quis mi¬
facue ñ adiret᷑ utputa inse¬
pulcro ꝙ in aut dam fcm̃ ÷
uł in abdito filio loco s ⁊ si st̾
aca ali quid fcm̃ sit ⁊̃ pꝰ amũ¬
ĩt̾uẽiente ¶ Si quis reipuͭ ͤ cã
uiant cdam uti uesl u̾ius nõ
excludi annoeũs rer̾isꝰ annũ
hr̃e Ram ⁊ si minor xxu. anni

Expanded text:
edem ceterosque successores datur annum non competit. annus autem cedere incipit, ex quo id opus  principio operis coepti annum quis nufacile non adiretur, ut puta in sepulchro ui aut clam factum est uel in abdito alio loco, sed et si sub aca aliquid factum sit, etiaminterueniente.Si quis rei publicae ui aut clam uti uellet, uerius est non excludi anno eum, sed reuersum annum habere. nam et si minor uiginti
Abbreviated transcription (Latin):
nuna publica nomma¬
ti appellaunt nec causas
ꝓbanint sciant ad piculũ
suum ꝑtin̾e siquid dampñ
bendum sit id dam pñat̾
p̃ses uł princeps estimabit

Expanded text:
nera publica nominati appellaverint nec causas probaverint, scient ad periculum suum pertinere, si quid damni bendum sit id damnum, praeses vel princeps aestimabit
Abbreviated transcription (Latin):
exeo mim̾ari. ex quo quid ad
ficum ꝑtinere poturt cause
autẽ que statim mote sunt
cance que a priore nunciato¬
suscipienciũ fama non leditur
ueluti corum ꝗ non ꝑrmiico¬
seqñdi. item eorimm ꝗ ulcudendi
gra ad ũ carum m defert¬

Expanded text:
ex eo numerari, ex quo quid ad fiscum pertinere potuit. Causae autem, quae statim motae suntcausae, quae a priore nuntiatosuscipientium fama non laeditur, ueluti eorum, qui non praemii consequendi, item eorum, qui ulciscendi gratia aduersarium suum defer
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ꝙsi appellatori hrs exti¬
t̾it siquid̾ nuillius altius in¬
t̾ est c̾as appelłonis reddico
ad emꝑcõne bonorum relegad
est. namsi ad emꝑtis bonis re¬
ligatꝰ. ueliuinsulam de ꝑtatꝰ.
ne nit̾ poĩta decesst̾t. impr nr̃

Expanded text:
cit. quod si appellatori heres extiterit, si quidem nullius alterius interest causas appellationis reddi, cademptione bonorum relegatus est. nam si ademptis bonis relegatus vel in insulam deportatus ne interposita decess
Abbreviated transcription (Latin):
desator edere mandatore ac
iisi ediouret ut inncula dedu¬
ceretur. eo non ꝑtin̾e ut delator
pena sb̾dnceretur simandato¬
rem hr̃et. s ut mandator quo
ꝑm̾ atq si ip̾e detulisret pu¬

Expanded text:
elleretur delator edere mandatorem ac, nisi edidisset, ut in vincula deduceretur, eo pertinere, non ut delator poena subduceretur, si mandatorem haberet, sed ut mandator quoque perinde atque si ipse detulisset pu
Abbreviated transcription (Latin):
trans misi añ sm̾am decessiss
cuius u̾ba ħ sunt cum damp¬
natꝰ nemo uidĩ possit ihc
annum añquam deeo forte
quam mortui bona añqm̃
deeo rome ꝓminciatumsie.
publicata sunt eaq bonabr̃¬
des possidere deb̾et

Expanded text:
transmissi ante sententiam decessissent. cuius uerba haec sunt: 'Cum damnatus nemo uideri possit in hunc annum, antequam de eo forte quam mortui bona, antequam de eo Romae pronuntiatum sit, publicata sunt, eaque bona heredes possidere debe
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ inmor deb ꝓbare namli¬
b̾tas insi ita manumissio nõ
competit. puellam ealege
mitti iniceret aut .x. annos
emꝑtor daret nonẜuata side
rumq auxiliũ ferendicanta
int̾uenit ita nec peccuma
petetur cũ emolumtũ logis
uoluntate nẽditoris secutũ
sit. ¶Temꝑe u̾o aliena conis
cõuenit ut homo lib̾tatiscã
traditus post .u. annum mi¬
pletum manutt̾etur aut
c̾tam m̾cetem nt̃im m̾strua
preb̾et condõmlb̾tatis m̃ce¬
des non facere set obsequio
temꝑarie ẜuitutis modum
ri statulibo. deei¬

Expanded text:
am minor debet probare: nam libertas nisi ita manumisso non competit.Puellam ea lege m iniceret aut decem aureos emptor daret. non seruata fiderumque auxilii ferendi causa interuenit: itaque nec pecunia petetur, cum emolumentum legis uoluntatem uenditoris secutum sit. Tempore alienationis conuenit, ut homo libertatis causa traditus post quintum annum impletum manumitteretur et ut certam mercedem interea menstruam praeberet. condicionem libertati mercedes non facere, sed obsequio temporariae seruitutis modum ri statulibe
Abbreviated transcription (Latin):
alio numimos acceꝑit ut
ẜuum suum manimittat
⁊ abĩunto lib̾tas exdorqueri
pot̾ licet plerumq eius pec¬
dedit idebitur enim simules
ꝗsius nũmis redemptus est

Expanded text:
alio nummos acceperit, ut seruum suum manumittat, etiam ab inuito libertas extorqueri potest, licet plerumque pecdedit: uidebitur enim similis ei qui suis nummis redemptus est
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec ille se donnũ nec hre su
te mamimittit. paulus nocte
s si pignori obligatum lega¬
tum sibiminor .xx. annis ia¬
mimitti paciatur recte mam¬
mittitur qr uon tam manu¬
mitt̾e is ꝙ̃ non im pedire ma¬
numittẽtem intelligitur. uł¬

Expanded text:
ut neque ille se dominum nec hic se te manumittit.Paulus notat: sed si pignori obligatum sibi minor uiginti annis manumitti patiatur, recte manumittitur, quia non tam manumittere is quam non impedire manumittentem intellegitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦIum quidam sua manu
gni sibi legatum scripsisset
neum maiutt̾e rogatus
oe̾t senatus censuit abomni

Expanded text:
um quidam sua manu servum sibi legatum scripsisset et eum manumittere rogatus esset, senatus censuit ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
dico p̾eet oꝑam dediret quo
quis fł̾m indicium ꝓsiteret᷑
ut quis innocens conuem retͣ
lomalo drxit quoquis pb̾¬
lico uidico rei capitalis dãp
cam pectumam acceꝑit ut
publica uens lege fieret ⁊
ꝗ hominẽ occid̾it puniturꝰ.

Expanded text:
operam dedisset, quo quis falsum indicium profiteretur, ut quis innocens conueniretur lo malo dixerit, quo quis publico iudicio rei capitalis damnacausam pecuniam acceperit ut publica lege reus fieret. Et qui hominem occiderit, punitur
Abbreviated transcription (Latin):
occid̾it si non occigendi aĩo
hoc admisit ab solui posse
au̾it ut occidat ꝓ homici¬
dadampnandum ⁊ ex re
ostituendum hoc. nam sighi¬
rit indubietate occitendi
cammo id enm amisisse set¬
⁊ si clana ꝑassit a ut cucu
tate homcidiũ adĩsit. Itẽ
dius adriauus iꝑ psit eum
pius lemorẽ penam irrogã¬
dam ẽẽ ixpsit ⁊ humuuliore

Expanded text:
occidit, si non occidendi animo hoc admisit, absolui posse, auit, ut occidat, pro homicida damnandum: et ex re constituendum hoc: nam si glarit, indubitate occidendi animo id eum admisisse: sed si claui percussit aut cuccumtate homicidium admisit.Item diuus Hadrianus rescripsit eum, Pius leuiorem poenam irrogandam esse scripsit, et humiliore
Abbreviated transcription (Latin):
siano ꝗ im ꝓbe coeñt ĩ alie¬
nam litẽ ut quieꝗd eycon¬
dempnacõe nirem ip̃ins re¬
dactum fu̾it int̾eos conum¬
caretur lege uilia deui pri¬
nata tenentur

Expanded text:
siano, qui inprobe coeunt in alienam litem, ut, quidquid ex condemnatione in rem ipsius redactum fuerit, inter eos communicaretur, lege Iulia de vi privata tenentur
Abbreviated transcription (Latin):
cem id ꝙ cebi̾ sibi putant re¬
posere debent alioquĩsim
rem debitoris sui intrau̾int
optimũẽ ut siquis putas
te nr̃e peticõnes accombus
exꝑiaris intim ile in posiu̾e
ciamis dr̃et uim nillam fe
solum si homines mlnerent᷑
uis em̃est ⁊ tinc quociẽs
quis id ꝙ deb̾i sibi putat
nõ ꝑudicẽ repostit nõ pu¬
to antem nec n̾ecundie nec
diguitati nec pietati conue¬
ire quieqmͣ nouure fa¬
cere quis qnsigitur ꝓbatꝰ
nicħ fu̾it rem ullam debi¬
toris non abipͥo sibitradi¬
tam Qñ ullo indicõ dem̾e
possi de eũq sibi is inea
rem dixure cums crediti nõ

Expanded text:
cem id, quod deberi sibi putant, reposcere debent: alioquin si in rem debitoris sui intrauerint'Optimum est, ut, si quas putas te habere petitiones, actionibus experiaris: interim ille in possetianus diceret, vim nullam feci, solum, si homines vulnerentur, vis est et tunc, quotiens quis id, quod deberi sibi putat, non per iudices reposcit. to autem nec verecundiae nec dignitati nec pietati tuae convenire quicquam non iure facere. quisquis igitur probatus mihi fuerit rem ullam debitoris non ab ipso sibi traditam sine ullo iudice temere possidere, eumque sibi ius in eam rem dixisse, ius crediti non
Abbreviated transcription (Latin):
ut & nominatim adutiet
sic seeiocedere ut donare qf
possit an lo cum hãt dono⁊
non dubito donare quoz en
poire non numquam ⁊ ex
ꝑsona pot̾it hoc colligi po¬
ne emmeum filuum ẽe sena¬
toris nel ouuslz alt̾ius dig¬
nitatis quare non dicas n¬
dĩprem nisi ei spałr donan¬
di facultatem adem̃it. hoc
quo concessure. dimmilibam
eidat peculii adimnistracõ¬
pari audem r̃ne quaredo¬
nare silius fam̃. ꝓhibetur.¬
pr̾is quo causadonore pot̾
attñ cum cessat uoluntas
conare quo ꝑmisrimnest.¬
hobmire in paganis cetimi
qui lñt canrense pectuliũ
uel quasi castrẽse. mea con¬
done sunt ut donaie ⁊ mor¬
tis cansa ⁊ non mortis canta

Expanded text:
ut nominatim adiceret sic se ei concedere, ut donare quoque possit, an locum habeat donatio: et non dubito donare quoque eum posse.Nonnumquam etiam ex persona poterit hoc colligi: pone enim filium esse senatoriae uel cuius alterius dignitatis: quare non dicas uideri patrem, nisi ei specialiter donandi facultatem ademit, hoc quoque concessisse, dum liberam dat peculii administrationem?Pari autem ratione, qua donare filius fammortis quoque causa donare possit, attamen ubi cessat uoluntas,donare quoque permissum esthabebunt in paganis: ceterum qui habent castrense peculium uel quasi castre‹n›se, in ea condicione sunt, ut donare et mortis causa et non mortis causa
Abbreviated transcription (Latin):
consulatum adeptus
fũit mea fieti ⁊ ñquis
conaturus micħ pectu̾i¬
amded̾it alicui ut ad
me ꝓferret. ⁊ añ mortu¬
us erit qmͣ adme ꝑfrtat
non sĩ pectumam domi¬
niimei constat ¶ icõ
in̾ stichum em̾et sibi.

Expanded text:
m adeptus fuerit, mea fiet.Sed si quis donaturus mihi pecuniam dederit alicui, ut ad me perferret, et ante mortuus erit quam ad me perferat, non fieri pecuniam dominii mei constat.Titio inde Stichum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ recipi si filius filia uefr᷑
sororue naturalis sit Dẽ
dagogus ip̃ius sinutrix uel
filius filia ue cuius eorũ ur
ꝗ portat libros uelsi ĩ hoc
ianumittatur. ut ꝓcura¬
dor sit dum m̾o non minor
mitcit. ¶Item simatͥrõi c̾a uͥ¬
go uel mułr manumittat᷑
ex pacco prius uire uirãdo nt
ĩcra .ui. menses uxorem eã
couueniens ẽ manumitt̾e
s ꝙ iniuris receptum e̾ satis
est ꝑmittieum manimitti
inquo untriendo ꝓpensiore
amiũ fecerit. ¶ Sũnt qui
putant ⁊ feminas possema¬
trrmonii cã mamimitt̾e s
ita si forte cum ẜmis suuis
in hoc eilegatꝰ e̾. ¶Et sispa¬
do uelit matrimonii cã mi¬

Expanded text:
nis recipi: si filius filiaue frater sororue naturalis sit 12 Idagogus ipsius, si nutrix, uel filius filiaue cuius eorum, uel  id est qui portat libros, uel si in hoc manumittatur, ut procurator sit, dummodo non minor mittit. item si matrimonii causa uirgo uel mulier manumittatur, exacto prius iureiurando, ut intra sex menses uxorem eam conueniens est manumittere: sed et in uiris receptum est satisque est permitti eum manumitti, in quo nutriendo propensiorem animum fecerint. Sunt qui putant etiam feminas posse matrimonii causa manumittere, sed ita, si forte conseruus suus in hoc ei legatus est. et si spado uelit matrimonii causa ma
Abbreviated transcription (Latin):
legi fecire qui rogatus est
balam restitu̾e s cumquid̃
testõ suo ita stripsicet nos
rogo ut ineo ꝙ auob̾ pecui
fidem pr̾etis ꝑ que dm̃i ut
faciatis rogo ut quereretur
au id palam datum indelli
bis petitum. queri autem sol
qn̾ intelligitur quis infrau¬
dem legis fidemsuam accõmo¬
dare. ⁊ fere eo iam decur sinne
ut fraus legi fe uideatur quo¬

Expanded text:
legi fecisse, qui rogatus est palam restituere. sed cum quidam testamento suo ita scripsisset: 'uos rogo, ut in eo, quod a uobis peti, fidem praestetis: perque deum, ut faciatis, rogo' et quaereretur, an id palam datum intellegbis petitum est. quaeri autem solere, quand‹o› intellegatur quis in fraudem legis fidem suam accommodare: et fere eo iam decursum, ut fraus legi fieri uideatur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
dum fidem suam ĩfraudem le¬
fraus int̾ posita inideaturagẽ
deb̾et.an ꝯsilium for̾e des tũc
cum tacite sidmittebatur nõ
capiebat. isqui restitui inde¬
batur. mortis u̾o temꝑe cape po¬
se canisset. quus fides eligit᷑.
bona adfiscum ꝑtinerent
sunt ualent ⁊ ita diuns piꝰ¬
in uendiconib fiscalib fidẽ
diligenciam a ꝓcuratore ex¬
igendam. ⁊ iusta p̾cia noney
extimacõne. constitui sicut.
em̃diligenti cultura p̃ciã
pͥdiorum ampliantur itasi
negligencius h̾ita sint. minui¬
i ea noce ẽ. ¶ Sum quin qu̾ni¬
um in quo quis ꝓpublico con¬
duccore se obligauit eycessit
ceqñtis temꝑis nomme. ñ tene¬
tur. idq principalib iꝑptis

Expanded text:
dum fidem suam in fraudem lefraus interposita uideatur, agedeberet an consilium: forte si tunc, cum tacite fideicommittebatur, non capiebat is, cui restitui iubebatur, mortis uero tempore capere pose cauisset cuius fides eligitur,bona ad fiscum pertinent, sunt, ualent: et ita diuus Piin venditionibus fiscalibus fidem et diligentiam a procuratore exigendam et iusta pretia non ex aestimatione constitui: sicut enim diligenti cultura pretia praediorum ampliantur, ita, si neglegentius habita sint, minui ea necesse est. Cum quinquennium, in quo quis pro publico conductore se obligavit, excessit, sequentis temporis nomine non tenetur: idque principalibus rescriptis
Abbreviated transcription (Latin):
bsentem acciꝑe debemus eñ
qui non est eo loco in quo pe¬
titur . non emni trans ma¬
re ab sentem desid̾amus et
si forte extra contmencia
urbis sit abest¶Eet̾umq

Expanded text:
bsentem" accipere debemus eum, qui non est eo loci, in quo loco petitur: non enim trans mare absentem desideramus: et si forte extra continentia urbis sit, abest. ceterum
Abbreviated transcription (Latin):
Ege uł deannona pe¬
na statuitur adu̾sus eum ꝗ
cont̾ annonam fect̾t societa¬
dem ue cohierit quo aimona
carior fiat ¶Eadem lege cõ¬
tinetur nequis nauem nau¬
tam ue retineat a ut dolo ma¬
lo faciat quonagis detinea¬
tur ⁊ pena .xx. aureorum sta

Expanded text:
ege Iulia de annona poena statuitur aduersus eum, qui contra annonam fecerit societatemue coierit, quo annona carior fiat.Eadem lege continetur, ne quis nauem nautamue retineat aut dolo malo faciat, quo magis detineatur, et poena uiginti aureorum sta
Abbreviated transcription (Latin):
ciuib frum̾tum uir qm̃ anno¬
na exigit uend̾e. item ixps¬
unt ut ius noneet ordim cu¬
iusq cuntatis p̾cium gramꝙ
nuenitur statu̾e. itemml
ħ genus nnciacõnis mulres¬
rat neue int̾cipiat neue i̾
rem suam u̾tat nsicui utiq

Expanded text:
uis frumentum uilius quam annona exigit uendere'.Item scripserunt ius non esse ordini cuiusque ciuitatis pretium grani quod inuenitur statuere.Item inhoc genus nuntiationis mulierat intercipiat uel in rem suam uertat, nisi cui utique
Abbreviated transcription (Latin):
casq assumeniꝰ. si ã. ñͥ apparẽ¬
mias Rłas ianuarias spectan¬
das plane si ip̃a die rmdarũ
quis scipłonem ĩtronat quid
seq̃m᷑. ⁊ puto act᷑ uid̾i de sequ
nibz dies ñ pouitꝰ. p̾senti die
pecũia debet᷑ nͥ. locus adiect᷑
spaciũ temporis inducat. quo
illo possit ꝑueniri. uer. dies
adiectꝰ esfic ne p̾sentidie pecu¬
nia debeat᷑. ex q̾ apparet diei

Expanded text:
asque adsumemus. si autem non apparemas kalendas Ianuarias spectandas. plane si ipsa die kalendarum quis stipulationem interponat, quid sequemur? et puto actum videri de sequnibus dies non ponitur, praesenti die pecunia debetur, nisi si locus adiectus spatium temporis inducat, quo illo possit perveniri. verum dies adiectus efficit, ne praesenti die pecunia debeatur: ex quo apparet diei
Abbreviated transcription (Latin):
spondes utił ẽ. qm stipula¬
cõnem siuis an possit utslit̾
s ꝙͣ iuis cuisli iure si̾us ñ pos¬
sideat. tñ ad possessionem na¬
t̾alem ꝰ refe̾ndum ẽ. et ido̾ du¬
bitari ñ oportet. quĩ & s̾u̾us
utilem ẽẽ stipulacõnem cõ¬
uenit. licet enĩ possid̾e iuu¬
lit̃ ñ possint: tenere tñ eos
nemo dubitat ¶ Habe dupli¬
cit̾ accipitꝰ nam ⁊ eũ hr̃e di¬
cinꝰ quirei dñs ẽ. ⁊ eũ quido¬
minꝰ quid̾ nͥ est s tenz. demq
hr̃e rem apud nos depositam
solemꝰ dicere. ¶ Si quis ita sti¬
pulatus fu̾it uti frui sibi li¬
cere. ad ħedem ita stipło ñ ꝑti
n.s ⁊ si ñ addiderit sibi nõ
puto stipłonem de usu frue¬
tu ad ħedem tͣnsire eoq nre u¬
tun᷑. o si cuus uti frui licere
sibi ħ̾ediq suostipłatus sit: u¬
deamꝰ an heres ex stipłatu ag̾e
possit. ⁊ puto posse licet diũ¬
si sint fructus. nam ⁊ si ire a

Expanded text:
spondes?" utilis est: quam stipulationem servus an possit utiliter sed quamvis civili iure servus non possideat, tamen ad possessionem naturalem hoc referendum est, et ideo dubitari non oportet, quin et servus utilem esse stipulationem convenit: licet enim possidere civiliter non possint, tenere tamen eos nemo dubitat. "Habere" dupliciter accipitur: nam et eum habere dicimus, qui rei dominus est et eum, qui dominus quidem non est, sed tenet: denique habere rem apud nos depositam solemus dicere. Si quis ita stipulatus fuerit "uti frui sibi licere", ad heredem ista stipulati si non addiderit "sibi", non puto stipulationem de usu fructu ad heredem transire, eoque iure utimur. Sed si quis uti frui licere sibi heredique suo stipulatus sit, videamus, an heres ex stipulatu agere possit. et putem posse, licet diversi s