comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciili negotio libellis appeliatorisͥ o¬
blatis: aut carceris cruciatus aut
cuiꝰ libr inuiriegenus seutorm̃ta
ut etiãcotumelias ꝑferat appellator
abq his criminalib causis. inꝗ
statũdebent optinere. ut pot̾ ꝓuo¬
cationẽ incustodia sifide uissoris

Expanded text:
civili negotio libellis appellatoriis oblatis aut carceris cruciatus aut cuiuslibet iniuriae genus seu tormenta vel etiam contumelias perferat appellator, absque his criminalibus causis, in statum debent obtinere, ut post provocationem in
Abbreviated transcription (Latin):
tes s mag̃ suꝑ quo hesitandũ puta¬
uit nr̃am ꝯsulat scĩam. aut situlerit
snãm minme postea ne a se ꝓuoce¬
t᷑ relatione ꝓmissa t̾reat litiganteᷤᷤ
sciẽs ꝙ si hoc fecerit: nichilominus
iure apellationũ resagitabitur: Sed
nec adnos mttat᷑ aliquid quod pleã
instruttõne ĩdigeat. quotiens aũt
ad nr̃am scientiã uidex sepollicetur
relaturum ed sultationis ex ẽplũ
liti gatorib illico edi apud acta
.ubeat:
ut si cui forte relatio minus plena
uł cõtraria uideat᷑ is refutatorias
p̃ces similiter apudacta sine aliq̃a
frustatoria dilatione offerat:¬

Expanded text:
t, sed magis super quo haesitandum putaverit, nostram consulat scientiam aut, si tulerit sententiam, minime postea, ne a se provocetur, relatione promissa terreat litigantes, sciens, quod, si hoc fecerit, nihilo minus iure appellationum res agitabitur. Sed nec ad nos mittatur aliquid, quod plena instructionem indigeat. Quotiens autem ad nostram scientiam iudex se pollicerelaturum, consultationis exemplum litigatoribus ilico edi apud acta iubeat, ut, si cui forte relatio minus plena vel contraria videatur, is refutatorias preces similiter apud acta sine aliqua frustratoria dilatione offerat
Abbreviated transcription (Latin):
fiusse cum contriheres ostendeͣis:
⁊tpñ restitutionis p̃stitut cxcessis¬
tutionis. dare tibi auxiliũ debebit¬
d.ñ. Mmorib mintegrũ restitu¬
tiotnquib se cẽ ciptos ꝓbare pos¬
cõpetit añ impletũ etiã quintũ
nucesimũm unirũ: dehis inquib
seminores captos ẽẽ existimant: po̾

Expanded text:
fuisse, cum contraheres, ostenderis, et tempora restitutionis praestituta excessisrum restitutionis dare tibi auxilium debeat. Minoribus in integrum restitutio, in quibus se captos probare poscompetit. Ante impletum etiam quintum et vicesimum annum de his, in quibus se minores captos existimant, po
Abbreviated transcription (Latin):
spiciendũ. E nũminoffitiosi quere¬
le. uł palĩ ut ticiti dissimulitione:
sit renuntutum. ncchocaut̃ inꝑ
sorã tuã cid̾crt posse. auxiliũ ꝙ ctiti
inꝑtit ostendit¬

Expanded text:
spiciendum est, num inofficiosi querellae vel palam vel tacita dissimulatione sit renuntiatum. Nec hoc autem in personam tuam cadere posse auxilium quod aetati impertitur ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
occasionem postulut m̃satis ẽ c¬
dic̃ti ea nuncupatione censcri:
uł ꝑom̃s popłos iudicũ ꝓgrã m̃a¬
te dinilgari: ut̃ cepssius cõtim̃:
q̃d principes censuerũt. eique in
certis negotiis statuta sũt: similiũ
quoq causarum facta componert:
⁊ uissac̾ ꝑtinere: iñ optineat ectic¬
tii int̾locutionib quis mnunone

Expanded text:
occasionem postulaverit. Nam satis est edicti eas nuncupatione censeri vel per omnes populos iudicum programmate divulgari vel expressius contineri, quod principes censuerunt ea, quae in certis negotiis statuta sunt similium quoque causarum fata componere. iussa est pertinere, vim obtineat edicti; i
Abbreviated transcription (Latin):
do patimur: nec ipsis ecctiis reueren¬
dis itaquem quam detineri: atq con¬
stringi. ut ei aliquid. aut uictu aliũ
rerum. aut uestis negetur: aut reꝗ¬
os s siquidem ip̃i refuge apparent
publicc: ⁊ st insacris locis offerunt q̃¬
rentib cõuenicndos:. ip̃i scruata locd
reuerentia: iudicum quib subiacẽt
sententuĩs. moneantur. respõsum da
iconomus. scu desensor calle. Ctte

Expanded text:
do patimur nec in ipsis ecclesiis reverendis ita quemquam detineri atque constringi, ut ei aliquid aut victualium rerum aut vestis negetur aut requies. Sed si quidem ipsi refugae apparent publice et se in sacris locis offerunt quaerentibus conveniendos, ipsi, servata locis reverentia, iudicum quibus subiacent sententiis moneantur, responsum datoeconomus seu defensor ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
quis ur̃m pacto uoluit dũ modo ur̃e
uoluntatis euidens appareat testimo
mio seruilis sius meritã concesserint
ub̃tatem. eindẽ eoiure donasse uide¬
atur: quocuitas romana sollempni¬
tatib decursis cdart consueuit: set h¬
oc dũtaxit his qͥ subaspectu. antisti¬
tũ. dederĩt placuit relixari dericis
aũt ãplius concedimus. ut cũ suis fa¬
mulis tribuunt ub̃tatem: nonsolũ
inconspectu eccłie acreligiosi popłip¬
orõ. cõstiñc.ã.Inter ȩdictis.¬
cquit att̾m ⁊ ins int̃posita int̃ pre¬
tationẽ nobis solis ⁊oportet. et lc¬

Expanded text:
quis vestrum pacto voluerit, dummodo vestrae voluntatis evidens appareat testimonmio servulis suis meritam concesserint libertatem, eandem eodem iure donasse videantur, quo civitas Romana sollemnitatibus decursis dari consuevit. sed hoc dumtaxat his, qui sub adspectu antistitum dederint, placuit relaxari. clericis autem amplius concedimus, ut, cum suis famulis tribuunt libertatem, non solum in conspectu ecclesiae ac religiosi popdari praeceperint, ita ut ex die publicatae voluntatis sine aliquo iuris teste vel interprete conpetat directa lib
Abbreviated transcription (Latin):
crĩt facta. non solum mutiua: sco
ꝓinfectis ctã habeañti ucct le¬
gis lator ficri ꝓhibuit tantił. ncc
specialit᷑ dixerit. inutile eẽ debe
quod factũ c̃ s⁊ ⁊ sigu̾id fuit fubsc¬
te lege fictumẽ: ulud q̃q̃. ełsum

Expanded text:
erint facta, non solum inutilia, sed erint facta, non solum inutilia, sed pro infectis etiam habeantur, licet legis lator fieri prohibuerit tantum nec specialiter dixerit inutile esse debere quod factum est. Sed et si quid fuerit subsete lege fact
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aĩ. D ignauoꝵ muestite regnã¬
tis legib alłrgatũsc pͥncipẽ ꝓfite¬
ri: adõ deauctoritate iũts nr̃a pen¬
det auctorit̾s: treueri mãñs im¬
pcrios̃ suomittere legib pͥncipatũ:
⁊oraculo p̃sentus edicti: ꝙͣ nob̾ uceͣ
nõ patinar ĩdicims.
d̾.aã. Nontubiũc̃ in legẽ cõmit¬
tere cũ. qui uerba leg̾is anpleeiis
cõtra legis nitͣitur uoluntatem
nec penas insertas legib: cuitibit:
quise contra iuiris sententũ scua p̃¬
rogati uerboꝵ frautulent̃ excusit̃:
nullũm erĩ pactũ. nullã cõuentioẽ
mulũ contractũ: int̃ cos inderiuo¬
lumus fubsecutũ: qui cõtrahumt
lẽge contrahere ꝓhibente: ꝙ ad õs
cuã legũ int̃ p̃tatioñcs tãueteres:
quã nouellas. trahi generalt̃ impe¬
ramus ut legis latõri quod ficri
nõuult: tantũ ꝓhibu̾isse suffiti¬
at ectera᷑ quisi expressi cxlegis
liceat uoluntate coluigere: hoc eͦst
ut ea que lege ficri ꝓhibentur: sifu¬

Expanded text:
. Digna vox maiestate regnantis legibus alligatum se principem profiteri: adeo de auctoritate iuris nostra pendet auctoritas. Et re vera maius imperio est submittere legibus principatum. Et oraculo praesentis edicti quod nobis licere non patimur indicamus.. Non dubium est in legem committere eum, qui verba legis amplexus contra legis nititur voluntatem: nec poenas insertas legibus evitabit, qui se contra iuris sententiam scaeva praerogativa verborum fraudulenter excusat. Nullum enim pactum, nullam conventionem, nullum contractum inter eos videri volumus subsecutum, qui contrahunt lege contrahere prohibente. Quod ad omnes etiam legum interpretationes tam veteres quam novellas trahi generaliter imperamus, ut legis latori, quod fieri non vult, tantum prohibuisse sufficiat, cetera quasi expressa ex legis liceat voluntate colligere: hoc est ut ea quae lege fieri prohibentur, si fu
Abbreviated transcription (Latin):
aut legitis: aut ꝓ̃uintic: uł ciuita¬
ti: ut curie: donaumus: necc gͣm̃¬
aliquo retͣrictentur: notĩ tnfimi¬
e subituro ͦ quiuł astutt ei inĩp̃ta¬
rin uoluit: ut inpet̾rato: inpugna¬
re rescripto: nec habituro fr̃uctił
ꝑsubreptionẽ cliciti ⁊ tudices fidi̾¬
simulaumt: ut ult̾ius litigantẽ
audiertnt: uł aliquid al legandum
admiserint: uł sub qͦdam ãbiguita¬
tis colore ad nos rctũerit trigĩta
ubraꝵ auri cõdẽpnatione plecten¬

Expanded text:
aut legatis aut provinciae vel civitati vel curiae donavimus, nec genealiquo retractentur: notam infamiae subituro eo, qui vel astute ea interpretari voluerit vel impetrato impugnare rescripto, nec habituro fructum per subreptionem eliciti: et iudices, si dissimulaverint vel ulterius litigantem audierint vel aliquid allegandum admiserint vel sub quodam ambiguitatis colore ad nos rettulerint, triginta librarum auri condemnatione plecten
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ famulis p̃stare possintꝰ. sub aspectu
plebis adsistentib xp̃i anorũ anti¬
stitis idfaciant: ut ꝓpt̾ facti memo¬
riã uice actorũ int̃ponatur quals¬
cũq scriptirra: inqua ip̃i uice testi¬
um fignent: nñ añ obis quocs ipsis

Expanded text:
is famulis praestare possint, si sub adspectu is famulis praestare possint, si sub adspectu plebis adsistentibus christianorum antistitibus id faciant, ut propter facti memoriam vice actorum interponatur qualiscumque scriptura, in qua ipsi vice testium signent. Unde a vobis quoque ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
tuerint: ꝑ cos indelicet ad quos ꝑt̃i¬
net: ipsis p̃sentibus ꝓ eodiastica di¬
sciplina: ⁊ qualitate cõmissi: autul¬
tione competenti: aut int̃cessione
huminisstma: ꝓcedente remissioe
uenie: ⁊ sacram̃ti int̾uentione seciĩ:
adlocum statumq ꝓͥum reuertantur:
rtbus quas secũ habuerit reforman¬
nit cõmorari: nepatronis scudmĩs
ꝑipsoꝵ ab sentiã obscquia uistadenc¬
genturi ⁊psi ꝑinconmodum eodle:
e̾gentum ⁊ pruperũ alent᷑ cȩpensis:
stnt̃ hec aũt quesedulo ad religionẽ
yconomi fiuie defensoris cedic solli¬
citudinem curãq respitiunt: crit ⁊̃
illud obscruandum. Ut singulorum
intra eccłas cõfugientiũ ꝑsonas caus¬
asq incessant conquirant demq
iudices uł cos adquos cause ⁊ ꝑsone ꝑ¬
tinent: instantius instruant: ⁊ cqta¬
tis cõuementiã diligentius excquã¬
op̃p̃. cõstañt. ⁊ Iam dudũ placuit
ut in eccł catholicr lib̃tatem dm̃ su¬

Expanded text:
tuerint, per eos videlicet ad quos pertituerint, per eos videlicet ad quos pertinent, ipsis praesentibus pro ecclesiastica disciplina et qualitate commissi aut ultione competenti aut intercessione humanissima procedente, remissione veniae et sacramenti interveniente securi ad locum statumque proprium revertantur, rebus, quas secum habuerint, reformannit commorari, ne patronis seu dominis per ipsorum ab sentiam obsequia iusta denegentur et ipsi per incommodum ecclesiae egentium et pauperum alantur expensis. Inter haec autem, quae sedulo ad religiosi oeconomi sive defensoris ecclesiae sollicitudinem curamque respiciunt, erit etiam illud observandum, ut singulorum intra ecclesias confugientium personas causasque incessanter conquirant, denique iudices vel eos, ad quos causae et personae pertinent, instantius instruant, ut aequitatis convenientiam diligentius exsequanImperator Constantinus . Iam dudum placuit, ut in ecclesia catholica libertatem domini su
Abbreviated transcription (Latin):
la suspitione aput aliquẽ asserant᷑
abscondita: desuaetiã cõnscĩa.sactͦfa¬
cere auctoritate uenerabilis. antisti¬
ts iubeati addicientes ꝙ eaque
deprincipalib ꝑsonis decreuimus:¬
infide ussor̃ siue mãdatorũ. seu re¬
rum. ad cos ꝑtinentium. ut familiaꝵ
⁊ sociorũ uł participum. ⁊ omĩmodo
misdem cairsis obnoxiorũ ꝑsonis p̃¬
cipimus obseruari scilicet supõs qq̃
secum cõfuge intra ecdiaꝵ t̃minos
habere uoluerit: ut ex eorũq bonis¬
publica debita. pͥuataq soluaturr ⁊
ꝑdos rerũ uͣbicũq depositesũt: ꝓ ce¬
dit in quisit̾io: ⁊ hoc quidem deinge¬
nius libisq ꝑsonis Eanc si fuus. aut
colonus: uł ascripticiu. familiaris siue
lbtus: ⁊ huius modi aliqua ꝑsona dõ¬
mestica: uł conditioni subdita: conquaᷤᷤ¬
satis reb certs: atq subtractis: aut
scipsum furitũs ad sacro sca locacõ¬
tulerit: statĩ rligiosis yconomis. si¬
ue defensorib ubi pͥmũ hocst̾re po¬

Expanded text:
antur absconditae, de sua etiam conscientiacere auctoritate venerabilis antistitis iubeatur. Adicientes, quod ea, quae de principalibus personis decrevimus,deiussorum sive mandatorum seu rerum ad eos pertinentium vel familiarium et sociorum vel participum et omnino in isdem causis obnoxiorum personis praecipimus observari, scilicet si ipsos quoque secum confugae intra ecclesiarum terminos habere voluerint, ut ex eorum qupublica debita privataque solvantur et per eos rerum ubicumque depositae sunt procedat inquisitio. Et haec quidem de ingenuis liberisque personis. Sane si servus aut colonus vel adscripticius, familiaris sive libertus et huiusmodi aliqua persona domestica vel condicioni subdita conquassatis rebus certis atque subtractis aut se ipsum furatus ad sacrosancta se contulerit loca, statim a religiosis oeconomis sive defensoribus, ubi primum hoc scire po
Abbreviated transcription (Latin):
intrasines ecclle sunuenitur repre¬
senter. ¶umaũt monitus fuit ĩpubli¬
co priutoue contractu. act̾ione ciui¬
n ineiu̾ sit arbitrio. fuit ꝑse. scu si
magis elegerit instructo solc̃pnit̃
procuratore: directo in enisindios
cuus pulsatur scntentus e⁊ amane.
responde̾re S sihoc facere detract¬
at. aut differet: uiditioꝵ legumq
soltus ordo ẜuetin Itaq fires tm¬
mobules posfidet: post ectictoꝵ sol¬
uidicantis usq admodũ debiti bõꝵ
eiꝰ. siue p̃chioꝵ triditio: seu uenditiose¬
lebret̃ ¶Quodsires mõbiles habt̃.
easq extra t̃minos occultãt eccłe:
sententia iudicantis. ⁊ executors
sollicitudine perquesttẽ. quocũq
ocultantur. erute ꝓequitatis trami¬
habentur eccłie: ut aput quẽ libet
excłis abscondite: siue depositte . fir m̃ã¬
tur: studio ⁊ ꝓuidentia urri reuerẽtis¬
simi yconomi. siue defensoris ecclle
diligentia inquisite: quolibet ᷑ ad sa
utpari equitatis orctine. ex hisdem

Expanded text:
intra fines ecclesiae si invenitur, praesentet. Cum autem monitus fuerit in publico privatove contractu actione civili, in eius sit arbitrio sive per se seu, si magis elegerit, instructo sollemniter procuratore directo in eius iudicis, cuius pulsatur sententiis, examine respondere. Sed si hoc facere detractat aut differt, iudiciorum legumque solitus ordo servetur. Itaque si res immobiles possidet, post edictorum soliudicantis usque ad modum debiti bonorum eius sive praediorum traditio seu venditio celebretur. Quod si res mobiles habet easque extra terminos occultat ecclesiae, sententia iudicantis et exsecutoris sollicitudine perquisitae, quocumque occultantur, erutae pro aequitatis trami fines habentur ecclesiae vel apud quemlibet ex clericis absconditae sive depositae fuisse firmantur, studio et providentia viri reverentissimi oeconomi sive defensoris ecclesiae diligentia inquisitae quolibet modo ad ut pari aequitatis ordine ex isdem
Abbreviated transcription (Latin):
ullam habere te actionem pro¬
spicis cum ib eo fuscepit dm̃¬
umi cui tradidtse titulo ꝑiiu¬
taciotus nonnegasti scdm fidẽ
aut̃ placiti f tipulatio sub¬
iecta est: succesiores enisde᷑
cũ quocontrictum iburti
conuenire non prohiberis si

Expanded text:
ullam habere actionem perspicis, cum ab eo susceperit dominium, cui te tradidisse titulo permutationis non negasti. Secundum fidem autem placiti, si stipulatio subsecuta est, successores eius, cum quo contractum habuisti, convenire non prohiberis: si
Abbreviated transcription (Latin):
textus quegͣco uocabulo tipcutã nũ¬
cu patur inquattuor ubros scposita
c̃iscds aut̃ articulus seꝑtemlib¬
ros habet. quide iudicuꝰ appcilan

Expanded text:
textus, quae Graeco vocabulo prwta nuncupatur, in quattuor libros seposita est. Secundus autem articulus septem libros habet, qui de iudiciis appellan
Abbreviated transcription (Latin):
siũ uxoĩs ł nuns: infamilie hertiscñde
iudicio p̃cipiã filiꝰ de fũcti detiahit scdm
pͥam ratuãm exstipulatu actionis co¬
hrdib siui p̃stande. Euideamus igit
quali increm̃to eid̾ reiuxore actione ac¬
cedente forrare detiꝰ exstipulatu a cuo¬
nẽ: Cũq iunscerti et indubitati
ẽ si parens ꝑ uirlẽ sexũ ascendens. dote
ꝓfilia ł ꝓnepte p̃stita emancipaiuer t
eã. ł ip̃e decessei̾t inreiuxoĩe actione do¬
tẽ om̃imõ admulierẽ ꝑtinẽ:. ⁊ si fiũt ex¬
heredata: ꝙ ñ erat inexstipulatu actio¬

Expanded text:
 nurus in familiae herciscundae iudicio praecipuam filius defuncti detrahit, secundum propriam naturam ex stipulatu actionis coheredibus suis praestanda. Videamus igitur, quali incremento ei de rei uxoriae actione accedente formare decet ex stipulatu actionem. cumque iuris certi et indubitati est, si parens per virilem sexum adscendens dote pro filia vel nepte praestita emancipaverit eam vel ipse decesserit, in rei uxoriae actione dotem omnimodo ad mulierem pertinere, etsi fuerit exheredata quod non erat in ex stipulatu actio
Abbreviated transcription (Latin):
ter: ł pͥaquidẽ reiuxorie actionis: ex inde
aũ exstigulatu actioni ad comodanda:
¶Itaq partꝰ dotaliũ aucillarũ: idẽ que
exstimate ñ sunt: ł que ẜui dotales ex qua¬
cũq causa nisi ex re mariti ł oꝑis sius adꝗ¬
sienint: admulierẽ ꝑtinẽ: utriq actio si¬
milit̾ uoluit: fet᷑ aũt ium̃toꝵ omĩaq que

Expanded text:
ria quidem rei uxoriae actionis, exinde autem ex stipulatu actioni accommodanda. Itaque partus dotalium ancillarum, id est quae aestimatae non sunt, vel quae servi dotales ex quacumque causa nisi ex re mariti vel operis suis adquisierint, ad mulierem pertinere utraque actio similiter voluit. Fetus autem iumentorum e
Abbreviated transcription (Latin):
cognati. ⁊ ext̾nei. recte ꝗdem eas maĩ¬
ti.fint monum̃toꝵ obẜuatiõe susci¬
piebãt. cũ aũt mulier redibitionẽ
tẽ habebat. actionẽ huꝰmõ casus ad eũ
ꝗdotem ded̾it ꝑ cessionẽ tñfferre ⁊ ipãs
res redderez⁊ ita inueniebat᷑. forsitan
forte editos infelixmulier ĩ dotata:
Sancim itaq ĩ huim̃⁊ oĩb casib nullis
monum̃tiᷤᷤ rẽ ĩdigẽ s in õs ꝑsonas ratã
eẽ huiꝰ mõ doãtiones ⁊ mulierẽ dotẽ suã
ip̃am hr̃e. cũ fortuit᷑ casus hluciũ ei addi
stipulatus ẽ: tũc ⁊ enĩ cũ neq ab imcio.
fufpicio aliq̃ liboꝵ cõcurrit s sibi omẽm

Expanded text:
nei, recte quidem eas mariti sine monumentorum observatione suscipiebant: cum autem mulier redhibitionem tem habebat actiones huiusmodi casus ad eum qui dotem dedit per cessionem transferre vel ipsas res reddere: et ita inveniebatur forsitan forte editos infelix mulier indotata. Sancimus itaque in huiusmodi omnibus casibus nullis monumentis rem indigere, sed in omni persona ratas esse huiusmodi donationes et mulierem dotem suam ipsam habere, cum fortuitus casus hoc lucrum ei addidstipulatus est: tunc etenim, cum neque ab initio suspicio aliqua liberorum concurrit, sed sibi o
Abbreviated transcription (Latin):
pulatio. siũ nõ ũ intelligatur re ipã
stipulatio eẽ subsecuta scodẽq modo
⁊ si mutilit̾ facta ẽ stipulatio adui¬
uari enĩ eã mag̃ ꝗͣ euanescere opoit
sieñĩ cũ una instrum̃to stipulatio ual¬
lida ĩueniat᷑. ⁊ aliĩs inutilib suã nosci¬
t᷑ prestaẽ fortitu dinẽ: q̃re nõ ex nrã
lege huiꝰmõ stipulatioĩb tobur ac¬
cedat legiptum̃i: Est enĩ ꝯsentane

Expanded text:
o sive non, ut intellegatur re ipsa stipulatio esse subsecuta. Eodemque modo et si inutiliter facta est stipulatio: adiuvari enim eam magis quam evanescere oportet. si enim, cum una in instrumento stipulatio valida inveniatur, et aliis inutilibus suam noscitur praestare fortitudinem, quare non ex nostra lege huiusmodi stipulationibus robur acc
Abbreviated transcription (Latin):
tudine deccãta: EPrimũ itaq qͥ
edictũ p̃toris ꝙ. de alterutro ĩtroductũ
ẽ inexstipulatu actione cessare. ut
uxor ⁊ amai̾to relicta accipiat ⁊ doten
ꝯ sequat᷑: nisi sp̃alit̾ ꝓdote ei maĩtus ea
dreliꝗ Cũ manifestisimũ ẽ testatorẽ¬

Expanded text:
ritudine decorata. Primum itaque quid edictum praetoris, quod de alterutro introductum est, in ex stipulatu actione cessare, ut uxor et a marito relicta accipiat et dotem consequatur, nisi specialiter pro dote ei maritus ea dereliquit, cum manifestissimum est testatore
Abbreviated transcription (Latin):
geri: quarenus possit ꝑ hãc hoc ꝙ utili¬
t᷑ inpensũ ẽ obẜuari: ł sinõ int̾cedat
mulieris uosdatas. utilĩt tm̃ res gesta
ẽ: negotiorũ gestoꝵ adũsus eã suffic̃
actio: Quod si uoluptane sunt licet
uoluntate eiꝰ ex pense. de ductio oꝑis
ꝙ fecit sine lesione tm̃ þͥoris spetieiꝰ
marito relinquat᷑: ut sit om̃iũ reten¬
tionũ expeditus tactatus: et exstipła

Expanded text:
geri, quatenus possit per hanc hoc quod utiligeri, quatenus possit per hanc hoc quod utiliter impensum est observari: vel si non intercedat mulieris voluntas, utiliter tamen res gesta est, negotiorum gestorum adversus eam sufficit actio. Quod si voluptariae sunt, licet voluntate eius expensae, deductio operis quod fecit, sine laesione tamen prioris speciei, marito relinquatur, ut sit omnium retentionum expeditus tractatus et ex stipula
Abbreviated transcription (Latin):
qui. Mancat exstipulatu actionis us
ad successores: ⁊ sine mora tnͣsmissioĩs
ĩ cormptũ. taceat ĩ ca retencionũ ubo¬
sitas: Quid enĩ opꝰ ẽ inducẽ obmnores
retentionẽ alio
auxilio excõstitu¬
ciõib introducto. ⁊ exq̃causa obres doãta̾ᷤ
retñcio ĩtroducat᷑: Cũ sit donatoĩ facu¬
cõditionẽ. su o iuri mede̾i. Er nec retñ¬
cio obres amotas necessaĩa ẽ. cũ pateat oĩ¬
b maĩtis ieꝵ amotaꝵ uidiciũssileat ob
lib̾os retñtio Cũ ipẽ nat̾alis stimuł pa¬
rentes ad liboꝵ suoꝵ educationẽ orta¬
tin Neuai̾ũ genus culpe mai̾tict̃uxo es
excogitẽt: ut possint eadem retñtiõe cẽ
fuit mat̾moĩũ. quid fieri oport  S⁊ nͦ¬
ob inpensis uires dons retenno factas sa
tis ẽt nobis uidet᷑ idonea cũeñ necessarͣe
quid̃ expenst dotis mimiunt quantita¬
eris: nõabre÷ siquidẽ uoluntas muli¬
eris int̾ cedat: mandati actionẽ ex nrã
auctoitate marito cõta utorẽ indul¬

Expanded text:
pulatu actionis ius ad successores et sine mora transmissionis incorruptum. Taceat in ea retentionum verbositas. quid enim opus est inducere ob mores retentionem alio auxilio ex constitutionibus introducto? Vel ex qua causa ob res donatas retentio introducatur, cum sit donatori facucondictionem suo iuri mederi? Sed nec retentio ob res amotas necessaria est, cum pateat omnibus maritis rerum amotarum iudicium. Sileat ob liberos retentio, cum ipse naturalis stimulus parentes ad liberorum suorum educationem hortatur. Ne varium genus culpae mariti contra uxores excogitent, ut possint eadem retentione contfuerit matrimonium, quid fieri oportetob impensas in res dotis fatis esse nobis videtur idonea. cum enim necessariae quidem expensae dotis minuunt quantitaeris, non ab re est, si quidem voluntas mulieris intercedat, mandati actionem a nostra auctoritate marito contra uxorem indul
Abbreviated transcription (Latin):
ta est ꝓunoquoq gn̾e dotalium spẽꝵ id̾
⁊ nõ eẽ expectãdũ. pꝰsingłas estimatoes
uã ccadumationem tocius calculi ꝙ sati
scrupolo siũ ⁊ ꝑniniã subtilitatẽ ꝑniti¬
osum ẽ .ssin aut minime res mobiles fu¬
etĩt extimate. ea p̾biẽniũ obẜuaĩ q̃ leges
ro. partĩ in aliis reb mobilib ł inmobi¬
lib ꝓiãfacta diuisioẽ omĩa ꝓcedẽ. licẽ¬
ciaminime deneganda maĩto quãdouo¬
liũt dotem petere neis ꝗdeb put ⁊ sibi
licentiã eẽ redditus ł pensiones ⁊ usu¬
ras ł alias accessiones soluẽti dotis solu¬
tionẽ ꝓtelare. s⁊ siũ ante biẽnũ siue
p̾ea uoluĩt dotẽ pars mai̾ti petere q̃at
⁊ scd̾m leges eã exigere. D̾ reiuxoriae

Expanded text:
 pro unoquoque genere dotalium specierum,et non esse exspectandam post singulas aestimationes unam coadunationem totius calculi, quod satis scrupulosum et per nimiam subtilitatem perniciosum est. Sin autem minime res mobiles fuerint aestimatae, ea post biennium observari, quae leges  in aliis rebus mobilibus vel immobilibus, pro iam facta divisione omnia procedere. licentia minime deneganda marito quando voluerit dotem petere, ne is qui debet putet sibi licentiam esse reditus vel pensiones vel usuras vel alias accessiones solventi dotis solutionem protelare: sed sive ante biennium sive postea voluerit dotem pars mariti petere, queat et secundum leges eam exigere. D. XII
Abbreviated transcription (Latin):
osgenitores imuriis afficiebãt: Qua¬
ꝑꝑsanctimus ingatos reuera lib̾os neq
hoc beneficiũ ꝙdiuał cõstitutio leonis
augustȩ memorie eis p̃stitit:. in poste¬
tũ posse sibi uendicare s quasi ingra¬
tos ab om̃i huiꝰ mõ lucro repelli: quã
obẜuationẽ inꝑsonis etiã am ⁊ aiie.¬

Expanded text:
tores iniuriis adficiebant. Quapropter sancimus ingratos re vera liberos neque hoc beneficium, quod divalis constitutio Leonis Augustae memoriae eis praestitit, in posterum posse sibi vindicare, sed quasi ingratos ab omni huiusmodi lucro repelli. Quam observationem in personis etiam avi
Abbreviated transcription (Latin):
eis similia partimuliens restituendis.
⁊ insequenti capło sua exstipuiatu actio
ta. ⁊ legis falcidie ratio emisent: etiã dotis d̾¬
bitũ liceat ei sicuti alia debita ex substan¬
ua mariti subtrahere. ⁊ sic quart̾ã partem
deducere.ECũq exstipulatu actio
in his casib quosemimeniumus pͥam
natãm habeat: necessaiũ ẽ insequenti trac¬
tatu ex ponere q̃ ł cõmunias̃ utnusq actio

Expanded text:
eis similia parti mulieris restituendis. Igitur et in sequenti capitulo sua ex stipulatu actio uta et legis Falcidiae ratio emerserit, etiam dotis debitum liceat ei sicuti alia debita ex substantia mariti subtrahere et sic quartam partem deducere. Cumque ex stipulatu actio in his casibus quos enumeravimus propriam habeat naturam, necessarium est in sequenti tractatu ea exponere, quae vel communi
Abbreviated transcription (Latin):
simili mõ intelligi taatãstipulationẽ
ta. ⁊ natura ꝗdẽ exstipulatu actionis
ħ intelligatur reͥuxoria ĩposteꝵ cessãte:
S⁊ e sinõ ignoramus exstipulatu actio¬
nem stricto iure ẽẽ uallata. ⁊ nõ exbona
fide descendẽ. tñ ꝗa nouãnaturã dedote
stipulatio sibi unuenit a comodet᷑ ti ana¬
tura rei uxoĩe ⁊̃ bone fidĩ beneficiũ⁊
õs quidẽ euẽtus quos dos exstipulatu
h̃: maneãt ꝓsu natura ex̾cens: Siꝗ
aũ optimũ exreͥuxoĩa actione ĩues¬

Expanded text:
ationem ta. et natura quidem ex stipulatu actionis haec intellegatur, re uxoria in posterum cessante. Sed etsi non ignoramus ex stipulatu actionem stricto iure esse vallatam et non ex bona fide descendere, tamen, quia novam naturam de dote stipulatio sibi invenit, accommodetur ei a natura rei uxoriae etiam bonae fidei beneficium. Et omnes quidem eventus, quos dos ex stipulatu habet, maneat pro sui natura exercens: si quid autem optimum ex rei uxoriae actione inve
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝓcuret sex actio aũt dotis celebre¬
tur: ñ annua bimatnina die: s oĩ¬
modo intra annũinreb mobilib uł se
mouentib ł incorꝑalib ceteris undeli¬
cet reb que solo cõtinent᷑. illico resti

Expanded text:
re procuret. Exactio autem dotis celebrere procuret. Exactio autem dotis celebretur non annua bima trima die, sed omnimodo intra annum in rebus mobilibus vel se moventibus vel incorporalibus: ceteris videlice
Abbreviated transcription (Latin):
cedit nͥex ꝗb dã ꝑuctõib s adhĩdes mulie̾is
exstipłatu accõ. scd̾m sui natãm transmt¬
tatiu sine ex pressa fuerit. suie ex hac le¬
ge inesse intelligaturCũ autẽ
in ex actione dons extipulatu quid̃
actio natinalit restitutionẽ dotis aͣpa¬
rentib manti uxon illico et inso¬
lidũ fien iub̾bat: rei uxonie aut̃ annua
bima trima die inhis que nũo. men
sura. pondere. consistunt. exactionem
pollicebat᷑: ⁊ ñ insolidũ. s inquantũ
marituus fice̾ potest siñ dolo malo suã
diminuunt fubstantiã: inhac parre
nidẽ figinã erstipulatu damus actiõi:
ut simatimoniũ fui̾t difsolutũ. ma¬
io pacto adhibiro: intantũ maritus ꝗd̾¬
cõdẽpnet᷑: inquantũ facẽ potest ꝗa
hoc equissimũ ẽ et reuerentie de¬
bitũ maritali si nõ dolo malo uersat
est cautione uidelic ab eo exponẽda:
ꝙ si ad meliorẽ fortuã ꝑuenent.
etiã ꝙminus ꝑ soluit. hoc restitue¬

Expanded text:
 ex quibusdam pactionibus, sed ad heredes mulieris ex stipulatu actio secundum sui naturam transmittatur, sive expressa fuerit sive ex hac lege inesse intellegatur. Cum autem in exactione dotis ex stipulatu quidem actio naturaliter restitutionem dotis a parte mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebat, rei uxoriae autem annua bima trima die in his quae pondere numero mensura consistunt exactionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantum maritus facere potest, si non dolo malo suam deminuit substantiam, in hac parte rudem figuram ex stipulatu damus actioni, ut, si matrimonium fuerit dissolutum nullo pacto adhibito, in tantum quidem maritus condemnetur, in quantum facere potest, quia hoc aequissimum est et reverentiae debitum maritali, si non dolo malo versatus est: cautione videlicet ab eo exponenda, quod, si ad meliorem fortunam pervenerit, etiam quod minus persolvit, hoc restitue
Abbreviated transcription (Latin):
nõ inpotestate habat: ꝓalio añt̃ nuptias
dcãtionẽ nupture dedit muliei. ⁊ neces¬
saĩa mom̃ta adhibuerit. cũ excedat for¬
mã legiptimã doãtio. ł nõminor mat̃
familias miptura sit. nõ solũ ad eam cui
añ nuptias doãtio datur moͥm̃ta suã hãt
ti exdotalib pactis accesẜitꝰ ħ cedat doã¬
mũq ⁊ĩreuo cabile hãt nisi deãtor ⁊ ħ
fibi reddi huiꝰmõ casu fuerit stipulatꝰ
ne. ⁊mp̃fato easu simile anterioĩ ui¬
tiũ oriatut. Sĩ aũ minor qnͣtitasfit
t ita resgesta fit. ut monum̃toꝵ ex
oĩ partͥ nulla sit utilitas ⁊ tẽ drãtio ad
utrãq ꝑsonã ualeat. ⁊ maĩtus casũ lu¬
cretur. nisi ⁊ ħ doãtor eũ stipulat᷑sit.

Expanded text:
non in potestate habeat pro alio ante nuptias donationem nupturae dedit mulieri et necessaria monumenta adhibuerit, cum excedat summam legitimam donatio, vel non minor mater familias nuptura sit, non solum ad eam, cui ante nuptias donatio datur, monumenta suam habeant ei ex dotalibus pactis accesserit, non hoc cedat donaet irrevocabile habeat, nisi donator et hic sibi reddi huiusmodi casum fuerit stipulatus, ne et in praefato casu simile anteriori vitium oriatur. Sin autem minor quantitas sit vel ita res gesta sit, ut monumentorum ex omni parte nulla sit utilitas, et tunc donatio ad utramque personam valeat et maritus casum lucretur, nisi et hic donator eum stipulatus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ꝑtinẽtiũ suꝑ hisdẽ ypothetis aliꝗͣ
actionẽ scd̾m legũ distĩctionẽ moue¬
at nõ obeẽ ei mat̾moiũ. adhuccõstitu¬
tum sancimus: s⁊ eã ita posse easdem
res uendicare ⁊ acrecditoĩb posfiorib
uel abaliis qui nõ potiora uira legibus
hr̃e noscunt᷑ ut potuss. si mat̾moĩum
com̃o eẽt dissolutũ quo dotis.⁊ añ nup¬
tias donatioĩs exactio ei ꝯpetere potãt:
ita tñ ueadem mulier nullã hãt licẽtiã
easres abienãdi iniuẽte maĩto. ⁊ nmĩo ĩ
t̃ eos ꝯstituto. s fructib eaꝵ ad sustñta

Expanded text:
isdem hypothecis aliquam actionem secundum legum distinctionem moveat, non obesse ei matrimonium adhuc constitutum sancimus, sed ita eam posse easdem res vindicare vel a creditoribus posterioribus vel ab aliis, qui non potiora iura legibus habere noscuntur, ut potuisset, si matrimonium eo modo esset dissolutum, quo dotis et ante nuptias donationis exactio ei competere poterat: ita tamen, ut eadem mulier nullam habeat licentiam eas res alienandi vivente marito et matrimonio inter eos constituto, sed fructibus earum ad s
Abbreviated transcription (Latin):
xx. x.xt. ãnoꝵ metas fiũ exalio quotũ¬
q tp̃e maiõe t minore ĩtroducta ea
muliei̾b exeo opponatur. ex quo p̾sint
actiones mouere idest oppulentis ꝗdẽ
maĩtatis intintũ dissimtũ ẽfficti diuor¬
tii falsa dissimulatioẽ. ĩhuiꝰ mĩ cã quã
nr̃a lex ãplexata ẽ. stupitus e ruenda:¬

Expanded text:
ta annorum metas sive ex alio quocumque tempore maiore vel minore introducta, ea mulieribus ex eo opponatur, ex quo possint actiones movere, id est opulentis quidemanitatis intuitu definitum est: ficti divortii falsa simulatione in huiusmodi causa, quam nostra lex amplexa est, stirpitus eruenda
Abbreviated transcription (Latin):
oẽm hr̃e pꝰ disolutũ mat̾moiũ p̃rogatiã
⁊ neminẽ creditoꝵ mai̾ti ꝗ anterioresst̃
pꝰse sͥ potiorẽ causam inhis ꝑypotec̃a iũdi¬
cartic̃ hee res ⁊ abmitio uxoris fucrãt
legũ subtilitate tñsitus eaꝵ ĩmaĩti pa¬
trimoĩũ uidet᷑ fieri. Ideo rei uĩtas dele¬
ta ł confusa ẽ Euolumꝰ itaq eã in
rẽ actionẽquasi iihiuꝰ mõ reb ꝓͥns hrẽ¬

Expanded text:
re post dissolutum matrimonium praerogativam et neminem creditorum mariti, qui anteriores sunt, sibi potiorem causam in his per hypothecam vindicare, cum eaedem res et ab initio uxoris fuerantlegum subtilitate transitus earum in mariti patrimonium videtur fieri, ideo rei veritas deleta vel confusa est. Volumus itaque eam in rem actionem quasi in huiusmodi rebus pr
Abbreviated transcription (Latin):
polla soror tua de restituenda sibi
parte dotis habet actionẽ: eo ꝙ mater
nr̃a donandi animo passa ẽ partẽ di¬
midiã dotis post obitũ matiis filiã sti¬
pulari: metuere nõdebet doli excepti¬
one ꝙ matri sue que pactũ int̾ posint:
ħrs exminore quã dimidia portione
extittt: nisi liquido ꝓbatũ frat: mat᷑m
ẽius mutasse dotis pactiuoluntatẽ:
cõtentãq ẽẽ uoluisse filiã suã ꝓporti¬
one hr̃ditatis. p̃legationib maritũq¬

Expanded text:
Polla soror tua de restituenda sibi Polla soror tua de restituenda sibi parte dotis habet actionem eo, quod mater vestra donandi animo passa est partem dimidiam dotis post obitum matris filiam stipulari, metuere non debet doli exceptionem, quod matri suae quae pactum interposuit heres ex minore quam dimidia portione extitit, nisi liquido probatum fuerit matrem eius mutasse dotis pacti voluntatem contentamque esse voluisse filiam suam pro portione hereditatis praelegationibus maritumq
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. a uociens res extimate indotẽ
dant᷑: maritus dm̃iũ consecutus: sũ¬
me uelud p̃ti i debitor eficit᷑: Si itaq
nõ conuenit ut soluto matrimomo res
restituerent᷑: ⁊iure extimatesunt retie¬
bit eas sipecutnã tibi offerat:¬
or̃p. Seũ. uictare q̃fueat indotem
data sipcilicitatio: łꝓmissio fuẽt int̾̃¬
posita: gener cc̃ socerũ ł mulierẽ. seuħr¬
des eoꝵ cõdic̃tione. ł exstipulatione agẽ
porest: Si aũt milla pollicitatio. ł ꝓmis¬
sio int̃ cesserit. ꝓenictionẽ eiꝰ siquidem
resextimata fu̾it. ex empto cõpetit actio
Sinũo hoc nõ factũ ẽ si ꝗdẽ bonafide ead̃
res indotẽ data: nulla marito cõpetit ac¬
tio: dolo aut̃ dantis int̾ postto.de dolo actio
adu̾sus eũ locũ habebit: nisi amuliere
dolus int̃ positus sit. tũc enĩ nefamosa
actio aduersus eã det᷑. infictũ actio c̃pe¬
tit.:
tiõẽ dotis date subiecta ẽ. cõdicioq eiꝰ
exstitit. habet ex ea actionẽ ĩcuꝰ ꝑscãm

Expanded text:
. Quotiens res aestimatae in dotem dantur, maritus dominium consecutus summae velut pretii debitor efficitur. si itaque non convenit, ut soluto matrimonio res restituerentur et iure aestimatae sunt, retinebit eas, si pecuniam tibi offeratoro. Evicta re, quae fuerat in dotem data, si pollicitatio vel promissio fuerit interposita, gener contra socerum vel mulierem seu heredes eorum condictione vel ex stipulatione agere potest. Sin autem nulla pollicitatio vel promissio intercesserit, post evictionem eius, si quidem res aestimata fuerit, ex empto competit actio. Sin vero hoc non factum est, si quidem bona fide eadem res in dotem data est, nulla marito competit actio: dolo autem dantis interposito de dolo actio adversus eum locum habebit, nisi a muliere dolus interpositus sit: tunc enim, ne famosa actio adversus eam detur, in factum actio competit. tione dotis datae subiecta est condicioque eius extitit, habet ex ea actionem, in cuius personam
Abbreviated transcription (Latin):
iuira habñtib ¶p̃is ⁊iam mai̾to ⁊ uxoẽ
pꝰmatͥmonũ dissolutionẽ suꝑdote ⁊ añ
nuptias deãtioẽ ꝓdotaliũ instrum̃toꝵ
tenore integro suo uire pottturis:
ue mobilib siue inmobilib seuse mo¬
uẽtib sitam̃ ixtãt. siũ ext̾imate siũ in

Expanded text:
iam marito et uxore post matrimonii dissolutionem super dote et ante nuptias donatione pro dotalium instrumentorum tenore integro suo iure potituris. ve mobilibus sive immobilibus seu se moventibus, si tamen extant, sive aestimatae sive i
Abbreviated transcription (Latin):
rumuͦ cõceptione sibi quesiuit obliga¬
tionẽ: ac tibi testatoẽ ꝓspexisse ꝓbet᷑:
c̃ot᷑ eam eestipulatu post euẽtũ ꝯdiciõiꝰ
petẽre quatenus accep̃ ex desũcti uolũta¬
te que fuit stipulata exceptione salua
causa ꝑmisit: eũ inquantũ locuplectior
facta ẽ posse agere manifestissimi uũs

Expanded text:
verborum conceptione sibi quaesivit obligaverborum conceptione sibi quaesivit obligationem ac tibi testatorem prospexisse probetur, contra eam ex stipulatu post eventum condicionis petentem, quatenus accepit ex defuncti voluntate quae fuit stipulata, exceptione salva causa permisit, eum in quantum locupletior fac
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aã. C u̾crtra fidem.̃⁊ ĩa instrum̃¬
toꝵ datam dotẽ aliũd ꝓbãti hãc pꝰdi¬
uortiũ q̃dã uxoĩ scd̾m bonam fidem re¬
fatui debere const ⁊ amissis ⁊ iã instru¬
m̃tis sine dubio ceta ꝓhationũ indiciã
uire ꝓdita nõ habentur irrita:
a fundũ deducto usufructu uxoĩtue.
dõnauit tibiq ĩ dotẽ: uxor ꝗdem ꝓͥetat̃e
socrus aũt usufructũ dedit uxore tua.
reb þumanis ininatrimoĩo exep̃ta. fũ¬
dum ap̃te remãsisse s d̾m placiti int̃
uos fidem nõ ambigitur nã si accep¬
tura: certũ ꝗ anuũ sike sue usum ftuc¬
tũ locauit. mortuaᷤ ꝯ duetrice usufru¬
ctus extingui minime potuit:¬
tem si post suã mortem ĩmatͥmoĩo cõ¬
stituta reb humanis eadem exi mat᷑
partẽ dimidiã dotis ãmie reddi pactũ
extipulatu petere uelle sãxise si quidẽ
hanc sibi reddi scd̾m fidem placiti stipu¬
la dã. am̃iã nõ ꝓbet. exalieno pacto
nõ ꝓrsus eiulla cõpenit actio si uerbo

Expanded text:
Cum citra fidem etiam instrumentorum datam dotem aliunde probanti post divortium quondam uxoris secundum bonam fidem restitui debere constet, amissis etiam instrumentis sine dubio cetera probationum indicia iure prodita non habentur irrita. a fundum deducto usu fructu uxori tuae donavit tibique in dotem uxor quidem proprietatem, socrus autem usum fructum dedit, uxore tua rebus humanis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. nam si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua conductrice usus fructus extingui minime potuittem, si post suam mortem in matrimonio constituta rebus humanis eadem eximatur, partem dimidiam dotis Ammiae reddi pactum ex stipulatu petere velle sanxisse, si quidem hanc sibi reddi secundum fidem pacti stipulatam Ammiam non probetur, ex alieno pacto nec prorsus ei ulla competit actio. Si vero ex
Abbreviated transcription (Latin):
nu filioꝵ añt scc̃as nuptias. patriᷤ. ⁊
matrᷤ. mortuus fiũt. filusa se ł nepo¬
tib ł ꝓnepotib relictis. partẽ eius non
ad fr̃s eius ł sinullus alius fr̃ ł soror
sit: ad patrẽ ł ad matĩe eiꝰ ꝑuenire. s
adfilios ł nepotes. ł ꝓnepotes ensdẽ.
mortue ꝑsone san xinius. ut siũ unu

Expanded text:
nii filiorum ante secundas nuptias patris vel matris mortuus fuerit filiis a se vel nepotibus vel pronepotibus relictis, partem eius non ad fratres vel, si nullus alius frater vel soror sit, ad patrem vel matrem eius pervenire, sed ad filios vel nepotes vel pronepotes eiusdem mortuae personae sancimus, u
Abbreviated transcription (Latin):
d̃. aã. agripine:tiã sinõ dotẽ reddi
sibi mat̾ s ea q̃ indotẽ data st̃ ut cã seq̃rẽ¬
tur. ł ad se ꝑtineãt. ĩ mat̾monio desuẽ¬
ta filia stipulata sir. durãte matͥmoĩo
filia decedente: actionẽ exstipulatu uidĩ
q̃sitã : equissurũ eẽ uidicam: cui cõseqes̃

Expanded text:
dem A. Agrippinae. Etiamsi non dotem reddi sibi mater, sed ea, quae in dotem data sunt, ut eam sequerentur vel ad se pertineant in matrimonio defuncta filia, stipulata sit, durante matrimonio filia decedente actionem ex stipulatu videri quaesitam aequissimum esse iudicamus. cui consequens
Abbreviated transcription (Latin):
cmus siquidem nichil addendum exti¬
mauĩt. s sĩplicit̃ dotem ł añt nuptias
donationẽ dedit ł ꝓmiserit: ex sualib̾a¬
litate ħ fecisse intelligi. d̾bito ĩ sua fi¬
gura remanẽte: neq eñi leges incogni¬
te sũt quib cautũ ẽ omĩmõ pat̃nũ
et̃ officiũ dotes ł añt nuptias doãtioẽs

Expanded text:
cimus, si quidem nihil addendum existicimus, si quidem nihil addendum existimaverit, sed simpliciter dotem vel ante nuptias donationem dederit vel promiserit, ex sua liberalitate hoc fecisse intellegi, debito in sua figura remanente. neque enim leges incognitae sunt, quibus cautum est omnimodo paternum esse officium dotes vel ant
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̃ ded̾it: ł filio añt nuptias donati¬
onem feci̾t. habeat aũt filius in pote¬
state ꝯstitutus. ł forte emãcipatus res
mat̃nas ł exalio mõ tales que ad quisi¬
tionẽ effuguĩt. quaꝵ usũfructus soluᷤᷤ
ap̃patrem reman⁊ ł quocũq alio mõ
poterat quas dã actiones cẽ patrem hre:
dubitatur: ap̃ uetĩs. utrũ ne uideatur
pat̃ exip̃o debito dotis ł añt̃ nuptias doã¬
tionis fecisse ꝓmissionẽ: ł donationẽ
ut sese abhunismõi nexu libereti ande¬
bitum quidem reman: insuanatura:
liberalitas aũt pat̾na dotem ⁊ añt nup¬
tias donationẽ dare suggesit: ⁊ ĩtali du¬
bitacioẽ multa pars legis latoꝵ sese di¬
uisit falio ⁊̃ increm̃to huiusmõi q̃¬
stioĩ addito. si forte dixer instrum̃to
dotali. exreb pat̾nis ꝯmat̾nis dot̃ẽ ł añt
nuptias doãtionem dare: utrũ ꝓdimidi¬
mia parte uid̾tur dacio ł ꝓmissio facta
gͥ dubitationẽ. certo fim tradentes san¬

Expanded text:
pliciter dederit vel pro filio ante nuptias donationem fecerit, habeat autem filius vel in potestate constitutus vel forte emancipatus res maternas vel ex alio modo tales, quae adquisitionem effugiunt, quarum usus fructus solus apud patrem remanet, vel quocumque modo poterat quasdam actionem contra patrem habere, dubitabatur apud veteres, utrumne videatur pater ex ipso debito dotis vel ante nuptias donationis fecisse promissionem vel dationem, ut sese ab huiusmodi nexu liberet, an debitum quidem remanet in sua natura, liberalitas autem paterna dotem vel ante nuptias donationem dare suggessit. Et in tali dubitatione multa pars legislatorum sese divisit, alio etiam incremento huiusmodi quaestioni addito, si forte dixerit in instrumento dotali ex rebus paternis et maternis dotem vel ante nuptias donationem dare, utrum pro dimidia parte videtur datio vel promissio facta  dubitationem certo fini tradentes san
Abbreviated transcription (Latin):
ł siqua exaliquo matrimoĩo filiis ꝓcrea
iugio sibi adquisitas quo modo uolu¬
erit alienare: ł aminstrare: siq̃ uõ eaꝵ
minune sũt alienate. possit᷑ liberi ⁊̃¬
iã nõ adeuntes p̃at̃nã ł matñã ħrdita¬
tem easuendicare. certum ẽe sanx imus
ꝙ ⁊ iã illa deceto uidebitur eaꝵdem funiꝰ¬
se reꝑ alienatõ. q̃ intestam̃to genitoris
ł sp̃alit̃ relinquendo. ł gn̾alit᷑ ħr̃dem ĩ¬
stituendo facta sit stalem uõ licẽtiã fi¬
liis ut ⁊̃ iã nõ ad eurges ꝑat̾nã ł mat̃nã
uit sibi ad quifita nõ ali enauit nullo
me eis ꝯcediius si pat᷑nã ł mat̾nã ħr¬
ditatem ab intestato exꝑte si forte alĩ
⁊ iam exanteriore matrimoĩo. moi̾en¬
ti parenti filusit. s ad quisierĩt: ħin
illo ⁊̃ iam uetẽm sac̃tionem admplẽte̾
p̃cipinius: extp̃lo matris cuius res post
scd̾as nuptias filiis expͥore minĩo nat̾i
suppoĩte sũt ad cõẜuanda eis luc̃ q̃ ex pͥo¬

Expanded text:
 si qua ex aliquo matrimonio filiis procreiugio sibi adquisitas quo modo voluerit alienare vel administrare, si quae vero earum minime sint alienatae, possint liberi etiam non adeuntes paternam vel maternam hereditatem eas vindicare, certum esse sancimus, quod etiam illa de cetero videbitur earundem fuisse rerum alienatio, quae in testamento genitoris vel specialiter relinquendo vel generaliter heredem instituendo facta sit. Talem vero licentiam filiis, ut etiam non adeuntes paternam vel maternam vit, sibi adquisita non alienavit, nullo modo eis concedimus, si paternam vel maternam hereditatem ab intestato ex parte  si forte alii etiam ex anteriore matrimonio morienti parenti filii sint sibi adquisierint. In illo etiam veterem sanctionem adimplentes praecipimus exemplo matris, cuius res post secundas nuptias filiis ex priore matrimonio natis suppositae sunt ad conservanda eis lucra, quae ex prio
Abbreviated transcription (Latin):
u sufurctu sibi dedũcto soctus in dotẽ d̾¬
dit uenũ dando auferre tibi nicͥ pot̃¬
d. aã imulier dotẽ auito daristip¬
uletur ut dea testaĩ possit cũ ordinatio¬
nis testam̃ti cogitacio mortis ante cedẽs
tp̃s significat. nec condicionẽ s causã
contin⁊ ĩtestata q̃q muliere defuc̃ta
stipulationẽ ꝯmitti ꝓfici⁊.
pãt coĩs eam̃ reddi tibi exi̾neo ꝯstituto
stipulatus est nec sibi cessante uolũtate
nec tibi ꝓhibente iuire querẽ potuit ac
iure penes maĩtũ remãserit. ꝓreb tm̃
ħrditariis successoreᷤ. nõ mai̾tũ qͦndã
solep̃nib pñsitacioĩb parẽ deb̃¬
oyp̃. zeno.ã. Mulier ĩminore etate
ꝯstituta dotẽ mait̃o. cõsentiente gñ̾ali
⁊ sp̃ali curatore recte dare ⁊ exigere põt:
lic⁊ ip̃e tp̃r creationis fi deuissorẽ ĩmi¬
norem quã dos ẽ quãtitatẽ dicitur p̃

Expanded text:
u fructu sibi deducto socrus in dotem dedit, venumdando auferre tibi nihil pot. Si mulier dotem a viro dari stipuletur, ut de ea testari possit, cum ordinationis testamenti cogitatio mortis antecedens tempus significat nec condicionem, sed causam continet, intestata quoque muliere defuncta stipulationem committi proficiet. pater communis eam reddi tibi extraneo constituto stipulatus est, nec sibi cessante voluntate nec tibi prohibente iure quaerere potuit aciure penes maritum remanserit, pro rebus tamen hereditariis successores, non maritus quondam, sollemnibus pensitationibus parere debo A. Aeliano pp. Mulier in minore aetate constituta dotem marito consentiente generali vel speciali curatore recte dare et exigi potest, licet ipse tempore creationis fideiussorem in minorem quam dos est quantitatem dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
daret᷑. siea ĩstipulatiõẽ deducta nõ est.
sub tp̃r dacionis. s postea socer tuus
tecũ pacissendo sud exuolũtate filie fue
fecit ꝯdicionẽ euis lede̾ ñ potuit: qñꝙ e
nĩsolad̾ dote acciõe experiens id pactũ nõ

Expanded text:
daretur, si ea in stipulationem deducta non est sub tempore dationis, sed postea, socer tuus tecum paciscendo, si id non ex voluntate filiae suae fecit, condicionem eius laedere non potuit. quandoque enim sola de
Abbreviated transcription (Latin):
õp. alex̃. t sidotis exactio de fũc¬
ta in matrimonio filia potuisset ad
lib̾tateni iuire dedit. ⁊ p̃stita reuocaĩ
nõ debuit. cũ ⁊ int̃ uiuos manumit¬
tendi mãcipiĩ dotalis: ꝯstãte mat̾mo¬
mo. lisum mai̾tus habeat facultatẽ¬
d̾. ãa.  at̃ ꝓfilia dotẽ dare nõ cogi.¬
tur: nisi exmagna ⁊ ꝓbabili ł legił f̃pã¬
lit exp̃ssa causa pat᷑ aũt d̾bonis uxoris
sue inuite: nullã dandi hãt facultatẽ¬

Expanded text:
o. Etsi dotis exactio defuncta in matrimonio filia potuisset ad libertatem iure dedit et praestita revocari non debuit, cum et inter vivos manumittendi mancipia dotalia constante matrimonio liberam maritus habet facultate. Mater pro filia dotem dare non cogitur nisi ex magna et probabili vel lege specialiter expressa causa: pater autem de bonis uxoris suae invitae nullam dandi habet facultate
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ suaꝵ decedem uxoĩ relinquĩt ea q̃
ĩscdas nuptias ꝯsortiũq ꝯuenerit. usum
fructũ quẽ ex pͥore mai̾to cõsecitta fuĩt
amittat: atq eum filiis ex eodie quonu¬
pserit mature restuuat Quod si
liłos expͥore matͥmoĩo adhuc ĩbecillitã
habeat infantie. nec muniat eoᷤ tutois
auxiliũ: ac ꝑħhuiꝰ mõ occasionẽ mat̃¬

Expanded text:
rum suarum decedens uxori reliquerit eaque in secundas nuptias consortiumque convenerit, usum fructum, quem ex priore marito consecuta fuerit, amittat atque eum filiis ex die quo nupserit mature restituat. Quod si liberos ex priore matrimonio adhuc imbecillitas habebit infantiae nec muniet tutoris auxilium ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsese scd̾is nuptũs deuouer̃ mrationa¬
bile hodiũ ad pͥores libos forsitã habẽtẽ
sine iusta racione eos ing̾tos uocare cõ¬
cedantur: eos ⁊ eñi lib̾os. hutusmõibe¬
neficio d̃ fraudari uolumus: qui re ip̃a
ingͣticitasuã antiquitatẽ abhĩdib ge¬
nitoꝵ liquidis. ⁊ indubitatis ꝓbatioĩ¬
b cõiucti fum̾̃t. ex huiꝰmõ casib ꝗ ante

Expanded text:
sese secundis nuptiis devoverunt, inrationabile odium ad priores liberos forsitan habentes sine iusta ratione eos ingratos vocare concedantur. Eos etenim liberos huiusmodi beneficio defraudari volumus, qui re ipsa ingrati circa suam antiquitatem ab heredibus genitorum liquidis et indubitatis probationibus convicti f