comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
custodiebant carcem. Et ecce angłs do¬
mini astitit. ⁊ lum̃ refulsit in habitacło
carceris.⁊ miracłose fcm ẽ ut soluspe¬
trꝰ uideret lum. ꝑ cussoq lat̾e petͥ: exci¬
tauit eũ angłs dicẽs. Surge uelociter.
Et statim cecidunt cathene de mani¬
t᷑. Et dix̃ angłs adeũ. Precing̾e. ⁊ cal¬
cia te caligis tuis. Deposuerat enĩ cĩ¬
głm ꝑꝑ molestiã care̾is. Ut tunica cir¬
ca pedes demissa: temꝑaret frigꝰ noc¬
tis. in qͦ datũ ẽ exemplũ uiris scĩs. quod
in angustiis licet aliqͥd relaxare de ri¬
duris cingulis usos ꝓ afflictione car¬
nis. ⁊ petrũ ad tempus deposuisse cin¬
gł̃m ꝓ molestia care̾is. Et fec̃ petrꝰ iux¬
ta mandatũ angł̃i.Et addidit angłs.
Circũda tͥ uestimtũ tuũ. ⁊ seq̃re me. Et
exiens sequebat᷑ eũ. ⁊ nesciebat u̾ũ ẽẽ¬

Expanded text:
ant carcerem. Et ecce angelus Domini astitit, et lumen refulsit in habitaculo carceris, » et miraculose factum est ut solus Petrus videret lumen, « percussoque latere Petri excitavit eum dicens: Surge velociter. Et statim ceciderunt catenae duat dixit Angelus ad eum: Praecingere, et calcea te caligis tuis. » Deposuerat enim cingulum propter molestiam carceris, ut tunica circa pede demissa temperaret frigus noctis. In quo datum est exemplum sanctis viris, quod in angustiis licet aliquid relaxare de riduris cingulis usos, propter afflictionem carnis, et Petrum ad tempus deposuisse cingulum pro molestia carceris. Et fecit Petrus juxta mandatum angeli, et addidit angelus: « Circumda tibi vestimentum tuum, et sequere me. Et exiens, sequebatur eum, et nesciebat, quia ve
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ. inchoans ab altiori. Uiri in¬
qͥd isrłite ⁊ qui timetis dm̃ de genti¬
b audite. Ds pleb̾ isrł patres nr̃os ele¬
git. ⁊ exaltauit plebem. cũ ẽẽnt in¬
cole inegipto. seruientes in luto ⁊ la¬
xL. annis sustinuit mores eoꝵ in de¬
serto. postea introducens eos int̾ram
Et intelligendũ ẽ a natiuitate ysa¬
de egipto. flux̾unt anni quadringẽ

Expanded text:
nchoans ab altiori. « Viri, inquit, Israelitae, et qui timetis Deum de gentibus audite. Deus plebis Israel patres nostros elegit, et exaltavit plebem, cum essent incolae in Aegypto, » servientes in luto et laEt quadraginta annis sustinuit mores eorum in deserto, » postea, introducens eos in terram » Et intelligendum est, a nativitate Isade Aegypto fluxerunt anni
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u scõ intuens ineũ. dix̃. O plene oĩ
dolo ⁊ oĩ fallatia fili diaboli. inimice
oĩs iusticie. ñ desinis subu̾t̾e uias dñi
rectas: Nota qd̾ dictum ẽ saulus qui
⁊ paulus. Tradũt enĩ scĩ qd̾ asergio
paulo ad fid̾ ꝯu̾so: dc̃s ẽ paulus. Uñ
ħ pͥmo fit m̃cio de ħ noĩe paulus. So¬
lus origenes dic̃ qr semꝑ fuit binomi¬

Expanded text:
it: O plene omni dolo et omni fallacia, fili diaboli, inimice omnis justitiae, non desinis subvertere vias Domini rectas. » Nota, quod dictum est, « Saulus, qui et Paulus. » Tradunt enim sancti quod a Sergio Paulo ad fidem converso, dictus est Paulus. Unde hic primo fit mentio de nomine Paulus. Solus Origenes dicit, quia semper fuerit binomi
Abbreviated transcription (Latin):
n̾unt quendã uirũ magnũ pseudo¬
ꝓpħam uideũ. Cui nom̃ erat barieu.
qui erat cũ sergio paulo uiro prudẽ¬
te. qui erat hõ magne dignitatis. E
acc̾sitis barnaba ⁊ saulo: desid̾abat
audire u̾bũ dĩ. Resistebat ã elimas
magus. Et uide qr alt̾ũ ẽ int̾p̃tatio
alt̾ius. Eli as enĩ int̾p̃tat᷑ magꝰ. Et
sic nom̃ cõe maleficoꝵ. appropͥatũ ẽ¬

Expanded text:
emdam virum magum pseudoprophetam Judaeum, cui nomen erat Barjesu, qui erat cum Sergio Paulo viro prudente , » qui erat homo magnae dignitatis. Eraccersitis Barnaba et Paulo desiderabat audire verbum Dei; tamen resistebat eis Elymas magus. » Et vide quia alterum est interpretatio alterius. Elymas enim interpretatur magus, et sic nomen commune malefico
Abbreviated transcription (Latin):
siue extͣ ciuitatẽ. Et ultro aꝑta ẽ eis.
Et exeuntes ꝓcesser̃ uicũ unũ. Et con¬
tinuo discessit angłs ab eo. ut sciret
se inrei u̾itate de carc̾e eductũ. qͥ pu¬
tabat ħ sibi imaginarie ostensum ⁊
fuerat in maximo stupore: dix̃. Nunc
scio u̾e qr misit dñs angłm suũ.⁊ e
ripuit me de manu ħodis.⁊ de om̃i
expectatione pleb̃ iudeoꝵ. Et consid¬

Expanded text:
e extra civitatem, « et ultro aperta est eis. Et exeuntes processerunt in vicum unum, et continuo discessit angelus ab eo, » ut sciret se in rei veritate de carcere eductum, qui putabat sibi hoc imaginarie ostensum, « Et fuerat in maximo stupore, « dixit: Nunc scio vere, quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me de manu Herodis, et de omni exspectatione pleb
Abbreviated transcription (Latin):
manũ tuã suꝑ arcũ. Et cũ posuisset
manũ suã suꝑ arcũ: suꝑposuit heliseꝰ
manꝰ suas manib eiꝰ. Et ait illi. Aꝑi fe¬
nestrã orientalẽ. Cũq aꝑuiss: dix̃ heli¬
seus. Iace sagittã. ⁊ ierit. Et ait heliseꝰ.
Sagitta salutis dñiͤ ⁊ sagitta cõtra si¬

Expanded text:
manum tuam super arcum'. Et cum posuisset ille manum suam, superposuit Heliseus manus suas manibus regis et ait: 'Aperi fenestram Orientalem'. Cumque aperuisset, dixit Heliseus: 'Iace sagittam'. Et iecit. Et ait Heliseus: 'Sagitta salutis Domini et sagitta s
Abbreviated transcription (Latin):
plagas usq ad orientẽ. s miracłose
suꝑ t̾rã. cũ sub t̾ra cotidiana consue¬
tudine cursus sui solent ab occidẽ¬
umbra totidẽ gradib conu̾sa retror¬
sũ facie soł. sole ꝑ australem plagam
sol ꝯtrariũ mori suo cursum ageret.¬
ei mane nulla int̾ueniente nocte fac¬

Expanded text:
plagas usque ad orientem, quod subtus terram quotidiana consuetudine cursus sui erat facturuumbra totidem gradibus conversa retrorsum, sole ipso quoque per australem plagam sol contrarium suo mori cursum ageret,ei mane nulla interveniente nocte, fac
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o anno imꝑii neronis. cũ iam eius
neqͥcia inualuiss. ⁊ iam iniudeos ꝯspi¬
rass: positꝰ ẽ paulus rome in carcere.
ubi młtos de familia neronis cõu̾tit.
⁊ familiaritatẽ senece magistri ne¬
ronis sͥ ꝯꝑaũ ⁊ eodẽ .xiiii. anno ultimo
petrꝰ uñ patet eos eirare. qͥ dñt ñ eadẽ

Expanded text:
cum jam ejus nequitia invaluisset, et jam in Judaeos conspirasset, positus est Paulus Romae in carcerem, ubi multos de familia Neronis convertit, et familiaritatem Senecae magistri Neronis comparavit. Et eodem XIV, anno, ultimo Petrus. Unde patet eos errare, qui dicunt, non eodem
Abbreviated transcription (Latin):
extra ciuitatẽ. ubi fiebant dolia. Et i¬
ta paulus honorabiliori morte mor¬
tuus ẽ. quia gladiatꝰ ẽ. Gladio enim
ꝑimebant᷑ nobiles. ⁊ in loco magis

Expanded text:
extra civitatem, ubi fiebant dolia, et ita Paulus honorabiliori morte mortuus est, quia gladiatus. Gladio enim perimebantur nobiles, et in loco magis
Abbreviated transcription (Latin):
isrłitis formidantib philistinoꝵ. paleᷤ¬
tinoꝵ exercitũ. ⁊ fugientib: solus iste¬
restitit. ⁊ młtos occidit ut sanguine
occisoꝵ gladiꝰ eiꝰ in hereret dextre.
Isrłite uͭ uidentes palestinos infugã
conu̾sos. descendentib de montibus
ꝑsecuti s̃ eos.⁊ ꝓuenit isrłitis ea die¬
famosa uictoria. Terciꝰ fuit semmaa.

Expanded text:
itis formidantibus Philisthinorum exercitum et fugientibus solus restitit, et multos occidit, ut sanguine occisorum gladius ejus haereret in dextera. Israelitae vero videntes Palaestinos in fugam conversos, descendentes de montibus persecuti sunt eos, et pervenit Israelitis famosa victoria. Tertius fuit Semaeias
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tar seruus tuus ⁊ moriar in ciuita¬
te m̾a.⁊ sepeliar iuxta sepulcrũ patͥs
uenem canaã. ip̃e uadat tecum dñe
mi rex. ⁊ fac ei qd̾ tͥ bonum uidetur.
⁊ ego faciam ei qͥcqͥd tͥ placuerit. ⁊
om̃e qd̾ pecieris a me: impetrab̃. Et oᷤᷤ
ille reu̾sꝰ ẽ in locum suũ. Rex ã tran
siuit ingalgalam: ⁊ chanaan cũ eo.

Expanded text:
reuertar seruus tuus, & moriar in ciuitate mea, & sepeliar iuxta sepulchrū patris tuus Chamaan: ipse vadat tecum, Domine mi Rex, & fac ei quod tibi bonum videtur. et ego faciam ei quidquid tibi placuerit, et omne, quod petieris a me, impetrabis. Cumqueille reversus est in locum suum. Transivit ergo rex in Galgala, et Chamaam cum eo.
Abbreviated transcription (Latin):
uenissent iuxͣ lapidem gͣndem qui est
ingabaon: amasa tum᷑ pͥmo ueniens oc¬
cuirit eis. Erat ã ioab uestitus tunica
stricta: iuxͣ m̃suram habitꝰ sui. ut ẽẽt¬
cinctus gladio dependente usq ad ili¬
a inuagina: qͣi miscdia inhc̃ modum

Expanded text:
essent juxta lapidem grandem, qui est in Gabaon, Amasa veniens occurrit eis. Porro Joab vestitus erat tunica stricta ad mensuram habitus sui, et degladio dependente usque ad ilia, in vagin
Abbreviated transcription (Latin):
romã mitt̾e dec̾ui.S uracionabile
mͥ uid̾r mitt̾e aliquẽ uinctũ. ⁊ cãm
eiꝰ ñ significare. Ido consulo te suꝑ h
rex agppa. qͥa non habeo qͥd ẽtũ scbã
de eo. ⁊ue agͥppa ad paulum. ꝑ mittit᷑
nu more ꝯcionantiũ. uł ad faciendũ
silentiũ: cep̃ de oĩb redd̾e rationent.
suꝑ qͥb accusabat᷑ a iudeis. Beatum
inqͥd me reputo rex agͥppa. qr in au¬
dientia tua sũ responsurꝰ cũ ꝑitꝰ sis
in lege moysi. ⁊ nou̾is ꝯsuetudines
iudeoꝵ. Propt̾ qd̾ obsec᷑ ut pacient̃
me audias. Et ꝓsecutꝰ ẽ modũ cõuer¬
sioĩs sue. ⁊ suꝑ qͦ accusaret᷑ a iudeis.

Expanded text:
Romam mittere decrevi. Sed irrationabile mihi videtur mittere aliquem vinctum, et causam ejus non significare. Ideo consulo te super hoc, rex Agrippa; quia non habeo quid certum scribam de eo. « Tunc Agrippa ad Paulum: « Permittinu more concionantium, vel ad faciendum silentium, coepit de omnibus reddere rationem, super quibus accusabatur a Judaeis. Beatum, inquit, me reputo, rex Agrippa, quia in audientia tua sum responsurus, cum peritus sis in lege Moysi, et noveris consuetudines Judaeorum. « Propter quod obsecro, ut patienter me audias. » Et prosecutus est modum conversionis suae, et super quo accusaretur a Judaeis.
Abbreviated transcription (Latin):
erat de ithamar. quẽ deposuit salomõ.
⁊ eiꝰ loco statuit sadoc. qui de eleazar.
ampliare cultũ d̃i. uidens qd̾ non
suffic̾et unꝰ sũmꝰ sac̾dos administrati¬
oni: qͥa si infirmaret᷑. nõ erat int̾m
qͥ incensũ pon̾et. qd̾ necesse erat sin¬
głis dieb offeiri. Instituit.xx.iiii. sũ¬

Expanded text:
erat de Ithamar, quem deposuit Salomon, erat de Ithamar, quem deposuit Salomon, et ejus loco statuit Sadoch, qui erat de Eleazar.ampliare cultum Dei, videns, quod non sufficeret unus summus sacerdos ad ministrationem, quia si infirmaretur, non erat interim qui incensum poneret, quod necesse erat singulis diebus offerri, instituit viginti qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃ses. ⁊ b̾nice ⁊ qui assidebant eis. ⁊
cũ secessissẽtloq̃bant᷑ adinuicẽ dĩcen¬
tes. Nichil dignũ morte aut uincłis
fec̃ homo iste. Et ait agͥppa adfestum.
Dimitti pot̾at hõ iste.nͥ appellass ad
cesarem. Et dec̾uit agͥipa qr appellau̾¬
at: mittendũ ẽẽ ad cesarem. ¶ Et tradi¬
tus ẽ paulus iulio centurioni cohortis
gusto. ⁊ miser parit̾ romã nuncios iu¬
dei cõtra agͥppam. adu̾sꝰ quẽ multã ha¬
bebant q̃relas. qr ũ supra p̃taxauimus
ostituerat ismaelẽ sũmũ sac̾dotẽ. cũ nõ
eẽt de gen̾e aaron. Et hic ponit iosephꝰ
cathalogũ sae̾dõtũ. qͥ fuer̃ ab instituciõe
sac̃docii usq ad terminũ eiꝰdem. sub
bant filiĩ patb G Primogenitꝰ filius
a aron .s. eleazar fuccessit ei insummũ
sac̾dociũ filiꝰ eleazar successit ei ⁊ ita
inpoffum. Nam de itamar nõ erant
sumi sac̾dotes. s minores. nͥ pauci: cir¬
sac̾dociũ ad filios ithamar. Abiatar qͦ

Expanded text:
idebant eis. Et cum secessissent, loquebantur adinvicem, dicentes: Nihil dignum morte aut vinculis fecit homo iste. Et ait Agrippa ad Festum: « Dimitti poterat homo iste, si non appellasset ad Caesarem. » Et decrevit Agrippa, quia appellaverat, mittendum esse ad Caesarem. Et traditus est Paulus Julio centurioni cohortis omam nuntios Judaei contra Agrippam, adversus quem multas habebant querelas, quia, ut supra praetaxavimus, constituerat Ismaelem summum sacerdotem, cum non esset de genere Aaron. Et hic ponit Josephus catalogum sacerdotum, qui fuerant ab institutione sacerdotii, usque ad terminum ejusdem, sub bant filii patribus, primogenitus filius Aaron, scilicet Eleazar, successit ei in summum sacerdotem, filius Eleazari successit ei, et ita in posterum. Nam de Ithamar non erant summi sacerdotes, sed minores, nisi pauci cirranslatum est ad filios Ithamar. Abiathar quoque
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ hr̃e peccuniã. unde frequenter
accersiens eũ loq̃bat᷑ cũ eo. Biennio
ã expleto. successit festꝰ felici missus a
nerone. Si ã intelligat᷑ biennio a p̾si¬
datu felicis: ñ pot̾it stare. cũ alonge
retro constitutus eẽt p̾ses a claudio.
festus a missus ẽ anerone. qui succes¬
sit claudio. Si ã intelligat᷑ biennio ab
accusatione pauli: nec sic pot̾it stare.
Non enĩ iã flux̾ant duo anni ex quo
uen̾ant in ihrłm. Intelligendũ ẽ ergo¬
a biennio. ab accusatiõe felicis ex quo
os ⁊ gentiles incesarea. de honore
ciuilitatis. Iudei enĩ p̾ferebãt se gen¬
tilib. qͥa hẽrodes ascalonita qui circũci¬
sionẽ suscep̃. fu̾at ꝯditor ciuitatis: &
appellau̾ant cesareã in honorẽ cesaris
Gentiles se p̾ferebant iudeis dicentes.
qd̾ a gentilib fc̃a ẽ pͥmaria edificatio
ciuitatis. que ante qͣm reedificaretur
ab ħode dicta ẽ pirgostratonis. felix ã

Expanded text:
Paulum habere pecuniam, unde frequentius eum Paulum habere pecuniam, unde frequentius eum accersiens, loquebatur cum eo. Biennio autem completo successit Festus Felici missus a Nerone. Si autem intelligatur biennio a praesidatu Felicis, non poterit stare, cum a longe retro constitutus praeses a Claudio. Festus autem missus est a Nerone qui successit Claudio. Si autem intelligatur biennio ab accusatione Pauli, nec sic poterit stare. Non enim adhuc fluxerant duo anni, ex quo venerat in Hierusalem. Intelligendum est ergo biennio ab accusatione Felicis, ex quo os et gentilecivilitatis; Judaei enim praeferebant se gentilibus, quia Herodes Ascalonita, qui circumcisionem accepit, fuerat conditor civitatis, et appellaverat eam Caesaream in honorem Caesaris. Gentiles se praeferebant Judaeis, dicentes quod a gentilibus facta est primaria aed ficatio civitatis, quae antequam reaedificaretur ab Herode dicta est Pyrgo Stratonis. Felix autem
Abbreviated transcription (Latin):
cem: ⁊ inmłtis accusauit paulũ. Postea
annuente p̾side. respondit paulus. os¬
tendens qͥa nichil dignũ morte com
Et audito qd ess cõtrou̾sia de lege eo¬
rũ: paruipendẽs felix ait. Audiam uoᷤ
cũ tribunꝰ lisias descendit: ⁊ iussit pau¬
lũ eẽ inlib̾a custodia. ũ lib̾e poss egredi
⁊ de ambulare.⁊ ñ. ꝓhib̃et᷑ quisqͣm de
sius ei ministrare. Post aliqͦt uͦ dies
felix ueñ cũ uxore sua drusilla. ⁊ uoca¬
uit pauliĩ: drusilla ista iud̾a erat. &¬
pulcheirima. qͣm olim ꝯcupierat iazitꝰ
rex amasoꝵ ⁊ cũ uellet eam duc̾e: ne¬
gauit dicens qr nullo mͦ nub̾et incir¬
cũciso. Postea ille circũcidit se. ⁊ du¬
Quidee. sollicitabat eam ꝑ udeos ut
exemplo cognate sue beronice. q̃ olim
dimisso uiro suo nupserat diciori .s. a
silla felici hec drusilla qͥa udea erat:
libent̾ audiebat paulũ de fide q̃ est
lus de iusticia ⁊ castitate ⁊ iudicio fu¬
se aliqͥd ab eo accepturũ. Putabat enĩ

Expanded text:
cem, et in multis accusavit Paulum. Postea annuente praeside, respondit Paulus ostendens quia nihil dignum morte commEt audito quod esset controversia de lege eorum, parvipendens Felix ait: Audiam vos cum tribunus Lysias descenderit, et jussit Paulum esse in libera  deambulare, et non prohiberetur quisquam de suis ei ministrare. Post aliquot vero dies, venit Felix cum uxore sua Drusilla, et vocavit Paulum. Ista Drusilla Judaea erat pulcherrima, quam olim concupierat Lazitus, rex Amazonum. Et cum vellet eam ducere, negavit dicens, quia nullo modo nuberet incircumciso. Postea ille circumcidit se, et duJudaeae, sollicitabat eam per Judaeos, ut exemplo cognatae suae Beronice, quae olim dimisso viro suo nupserat ditiori, scilisilla Felici; haec Drusilla, quia Judaea erat, libenter audiebat Paulum de fide, quae elus de justitia, et castitate, et de judicio fuse aliquid ab eo accepturum. Putabat enim
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qui erat inferior ꝑsona p̾side. Pos¬
tea exposuit in epła cãm accusatioĩs
pauli ⁊ modũ.⁊ ordinẽ actionis. Cũ¬
q uenissent nũcii cesareã cũ paulo.
tradita epła p̾sidi: statuer̃ paulũ añ
eũ. Et epła ꝑlecta. ꝯgnito qd̾ ess de ci¬
licia: ait p̾ses. Audiam te. cũ accusato¬
res tui uen̾int. Et iussit eũ custodiri
in p̃torio ħodis. Post .u. ã dies descen¬

Expanded text:
 qui erat inferior persona praeside. Postea exposuit in epistola causam accusationis Pauli, et modum, et ordinem actionis. Cumque venissent Caesaream nuntii cum Paulo, tradita epistola praesidi statuerunt Paulum ante eum, et epistola perlecta, cognito quod esset de Cilicia, ait praeses: « Audiam te cum accusatores tui venerint, et jussit eum custodiri in praetorio Herodis. » Post quinque aute
Abbreviated transcription (Latin):
cendiss. honorifice receptꝰ ẽ a festo
⁊ cũ ꝑ dies plures morã feciss cũ eo.
ꝯsuluit eũ qͥd fac̾et de paulo. ⁊ expo
lũ. Alt̾a die uen̾ũt agͥppa ⁊ bnice cũ
młta ambitione.i. cũ młta turba eoᷤᷤ
ambiente. uł cũ młta ambitioẽ: id
est cũ młtiplici apparatu. uł cũ młta
ambiciõe.i. cũ młto desid̃io ambiendi
paulũ. Et cũ introissent auditoriũ
cũ tͥbunis ⁊ uiris pͥncipalib ciuiita¬
tis: iubente festo ad ductus ẽ pau¬
lus. ⁊ dix̃ festus. Agͥppa rex ⁊ uos õs

Expanded text:
ippa, honorifice receptus est a Festo, et cum per dies plures moram fecisset cum eo, consuluit eum, quid faceret de Paulo, et exposlum . Altera die venerunt Agrippa et Berenice cum multa ambitione, id est cum multa turba eos ambiente, vel cum multa ambitione, id est cum multiplici apparatu vel cum multa ambitione, id est cum multo desiderio audiendi Paulum. Et cum introissent auditorium cum tribunis, et viris principalibus civitatis, jubente Festo, adductus est Paulus, et dixit Festus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdux̃ usq ad montẽ oliueti. uolens
uruere in ihrłm. uͥ eam caꝑet. S oc¬
cuirens ei felix p̾ses cũ młtis milib
armatoꝵ: fugaũ eũ cũ paucis. Et a¬
lios occidit. Respondens paulus tͥ¬
buno: ait. Homo sũ udeus nõ egip¬
tiꝰ a tharso cilicie nõ ignote eiuita¬
tis municeps. Nõ ẽ natus tñ inthar¬
so. s inopido galilee noĩe giscalcoR
capto a romanis. translatus ẽ tharsũ
cũ parentib. ⁊ ibi educatꝰ. uñ ab edu¬
catiõe se dic̃ tarsensem. licet ingiscal
tñ in bethleem sit natꝰ. Nõ ẽ tam̃ edu¬
catꝰ intharso. s in municipiis adiacẽ¬
tib ciuitati. unde ñ uocat se ciuẽ. sed
municipem a municipio .i. t̾ritorio ei¬

Expanded text:
, usque ad montem Oliveti, volens irruere in Jerusalem, ut eam caperet. Sed occurrens ei Felix praeses cum multis millibus armatorum, fugavit eum cum paucis, et alios occidit. Respondens Paulus tribuno ait: « Homo sum Judaeus, non Aegyptius, a Tarso Ciliciae, non ignotae civitatis municeps . » Non est natus tamen in Tarso, sed in oppido Galilaeae nomine Giscallo. Quo capto a Romanis, translatus est Tarsum cum parentibus, et ibi educatus, unde ab educatione se dicit Tarsensem, licet in Giscallicet in Bethlehem sit natus. Non est educatus in Tarso; sed in municipiis adjacentibus civitati, unde non vocat se civem, sed municipem, a municipio et territorio ci
Abbreviated transcription (Latin):
audito: accessit centurio ad tͥbunũ
dicens. Quid acturꝰ es: hic homo ci¬
uis romanꝰ ẽ. Et accedẽs tͥbimꝰ ad pau¬
lũ: quesiuit ab eo an romanꝰ ẽẽt. ⁊ cõ¬
fessus ẽz⁊ ait tͥbunꝰ: ego młta sũma
peccunie hanc ciuilitatẽ emi: ego in¬
quid paulus inea natꝰ sum. qͥa pater
suus u̇ p̃taxatũ ẽ anteqͣm gigneret
eũ. oꝑata sibi gr̃a romanoꝵ eiuilita¬
te romana donatꝰ ẽ ab eis in se: & in
heredib suis. Et statim discesser̃ qui
erant eũ torturi. quia timuit tͥbunꝰ.

Expanded text:
audito, accessit Centurio ad tribunum audito, accessit Centurio ad tribunum dicens: Quid acturus es? Hic homo civis Romanus est. » Et accedens tribunus ad Paulum, quaesivit ab eo, an Romanus esset. Et confessus est. Et ait tribunus: Ego multa summa pecuniae hanc civilitatem emi. Ego, inquit Paulus, in ea natus sum; quia pater suus, ut praetaxatum est, antequam gigneret eum, comparata sibi gratia Romanorum, civilitate Romanorum donatus est ab eis in se et in haeredibus suis. Et statim discesserunt inde, qui erant eum torturi, quia timuit tribunus,
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ mł̾tũ cͥcuitũ de damasco rediit in
ihrłm. ⁊ dũ oraret intemplo. factus
centẽ sibi. festina ⁊ exi uelocit̾ de
ihrłm. qm̃ nõ recpient testimoniũ
tuũ de me. ad quẽ ipse tunc R. Do¬
mine ipsi sciunt qm̃ ego ꝑsequebar
sectatores nominis xͥani. ⁊ int̾fu la¬
pidationi stepħi custodiens uestim̃ta
lapidantiũ: q. d. debet eis sufficere
tam te ad gentes. que tã loco qͣm aĩ¬
mo a uideis sunt longe. Ꝙ se ciuẽ ro
Ltio audissent eũ iudei: audito quia dix̾it
destinatꝰ eẽt gentibꝰ: unanimit̾ uoci¬
ferati s̃. ꝓicientes uestim̃ta sua ⁊ pul¬
uerẽ iactantes in aera: p̃ magnitudi¬
ne tͥsticie. qͣi furorẽ exprim̃tes. dicen¬
dicebat᷑ antonia.⁊ agrippina. ⁊ cedi
flagelł: ⁊ torq̃ri. ut ita nõ occiderẽt
eũ torm̃tis eiꝰ saciati. Et cũ astrinxis¬
sent eũ loris. dix̃ paulus astanti cen¬
turioni. Licet uob̃ flagellare homi¬
nẽ romanũ indamnatũ .i. de nullo
reatu ordine iudiciario ꝯuictũ: Quo

Expanded text:
post multum circumitum de Damasco rediit in Jerusalem. Et dum oraret in templo factus dicentem sibi: « Festina, et exi velociter de Jerusalem, quia non recipient testimonium tuum de me. » Ad quem ipse respondit: « Domine, ipsi sciunt, quia persequebar sectatores nominis Christiani, et interfui lapidationi Stephani, custodiens vestimenta lapidantium. » Quasi dicat: Debet eis sufficere tam te ad gentes, quae tam loco quam animo a Judaeis sunt longe. CAP. CII. Quodtio audissent eum Judaei, audito quod destinatus esset gentibus, unanimiter vociferati sunt, projicientes vestimenta sua, et pulverem jactantes in aera prae magnitudine tristitiae, quasi furorem exprimentes, dicendicebatur Antonia, et Agrippina, et caedi flagellis, et torqueri ita, ut non occiderent eum, tormentis ejus satiati. Et cum astrinxissent eum loris, dixit Paulus astanti Centurioni: « Licet vobis flagellare hominem Romanum indemnatum? » id est de nullo reatu ordine judiciario convictum. « Quo
Abbreviated transcription (Latin):
se dixit paulus ciue romanũ. ⁊ est
sũma. qua pat̾ suus ꝑ obsequioꝵ
diligentiã sibi ꝯparau̾at grãm ro¬
manoꝵ. ⁊ donatus ẽ ab eis romana
lib̃̾tate. ut reputaret᷑ ciuis romanus
ip̃e ⁊ heredes sui. ⁊ sic iure heredita¬
rio habebat paulus ꝯsorciũ romane
ciuilitatis. Rogo ã te. ꝑmitte me loqͥ
ad ppłm. Et ꝑmissus cepit loqui he¬
braice. Qd̾ audientes: p̃stit̾unt magiꝰ¬
ei silentiũ. Uiri fr̃s. ego sũ hõo hebre¬
us natꝰ intharso cilicie. nutͥtus in hac
ciuitate secꝰ pedes gamalieł. ⁊ ab eo
eruditꝰ. ⁊ fui emulator legis sic̃ ⁊ uo̾.¬

Expanded text:
num, et est summa, quia pater suus per obsequiorum diligentiam sibi comparaverat gratiam Romanorum, et donatus est ab eis Romana libertate, ut putaretur civis Romanus ipse, et haeredes sui, et sic jure haereditario habebat Paulus consortium Romanae civilitatis. « Rogo ergo te, permitte me loqui ad populum. » Et permissus coepit loqui Hebraice. Quod audientes magis praestiterunt ei silentium. « Viri fratres , ego sum homo Hebraeus natus in Tarso Ciliciae, nutritus in hac civitate secus pedes Gamalielis, et ab eo eruditus, et fui aemulator legis, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝓ tͥbunali: ⁊ ꝓductus ẽ paulus in
mediũ. ⁊ accusatus ẽ in multis ab his
qͥ descend̾ant de ihrłm. S nõ pot̾ant
ꝓbare que obiciebant ei. paulo in oĩ¬
b rationẽ reddente. festus ã uolens
me: Ad quẽ paulus. Ad tͥbunal cesa¬
ris sto. ubi oportet me iudicari. Erat
a sedes incesarea. iuxͣ qͣm stabat pau¬
lus. qͣm parau̾at ħodes cesari. ut in
ea sederet: si q̃n ueniret incesaream.
uł qͦs mitt̾et iudices. ⁊ excusabat se
paulus dicens. Iudeis nõ nocui sicut
nosti. Si qͥd dignũ morte omisi. uolo
mori.Si uͦ nichil cõmisi. nemo ẽ qui
audeat me tͣđe ilł. qr adcesarẽ appel¬
lo. Tuc fectus cũ cõsilio respondẽs: ait.
Adcesarẽ appellasti: ad cesarẽ ibis.
At cũ dies aliqͦt
transacti essent: descendit rex agͥp¬
pa incesaream cũ uxore sua bernice.
soror eiꝰ .i. cognata scm idioma hebre¬
um. ⁊ teneirime eam diligebat. ⁊ ĩ¬
ponebat᷑ ei qd̾ abutebat᷑ ab ea. Descẽ¬
dit ã rex agrippa incesareã. audito

Expanded text:
dit pro tribunali, et productus est Paulus in medium, et accusatus est in multis ab his, qui descenderant de Hierusalem, sed non poterat probare, quae objiciebantur ei, Paulo in omnibus rationem reddente. Festus autem volens me? Ad quem Paulus: « Ad tribunal Caesaris sto, ibi oportet me judicari. » Erat autem sedes in Caesarea, juxta quam stabat Paulus, quam paraverat Herodes Caesari, ut in ea sederet, si quando veniret in Caesaream, vel quos mitteret judices. Et excusabat se Paulus dicens: « Judaeis non nocui, sicut nosti. Si quid dignum morte commisi, volo mori; si vero nihil commisi, nemo est qui audeat me tradere illis, quia Caesarem appello. Tunc Festus cum consilio respondens, ait: Ad Caesarem appellasti, adt cum dies aliquot transacti essent , descendit Agrippa in Caesaream cum uxore sua Berenice.soror ejus, id est cognata secundum idioma Hebraeum, et tenerrime eam diligebat, et imponebatur ei quod abutebatur ea. Descendit autem rex Agrippa in Caesaream, audito
Abbreviated transcription (Latin):
qr mou̾et scisma int̾ eos. Et cũ pre¬
sentes ẽẽnt pharisei ⁊ saducei. corã
õĩb ꝓfessus ẽ. se ẽẽ de secta pharise¬
oꝵ. ui ita ꝯciliaret sibi animos eoꝵ.
⁊ eoꝵ beneficio euad̾et manꝰ alioꝵ.
Et cũ hoc ꝓfessus eẽt. fc̃a ẽ dissensio
magna int̾ phariseos ⁊ saduceos.

Expanded text:
moveret schisma inter eos. Et cum praemoveret schisma inter eos. Et cum praesentes essent Pharisaei et Sadducaei, coram omnibus professus est se esse de secta Pharisaeorum , ut ita conciliaret sibi animos eorum, et eorum beneficio evaderet manus aliorum. Et cum professus esset, facta est dissensio magna inter Pharisaeos et Sadducaeos.
Abbreviated transcription (Latin):
inhodiernũ diem. Et statim pͥnceps
sac̾dotũ ananias. p̃cep̃ astantib ut
ꝑcut̾ent os eiꝰ. qͣi impudent᷑ głantis.
adquẽ paulus. ꝑcuciet te d̃s paries
ypocͥ̾ta. quia cũ sedeas suꝑ cathedrã
moysi qͥi scđ̾m legẽ uid̾is iudicare &
iudicas ꝯͣ legẽ. qi cũ me reputes blas¬
phemũ. nõ me iudicas legis ordine.
q̃ p̃cip̃ blasphemũ extͣ castra educi.
⁊ eductũ ab oĩ ppło lapidari. Uł forte
ꝓpħauit paulus de abolicione sac̾do¬
ciĩ iudeoꝵ dicẽs. Percuciet te ds.&.d.¬
deoꝵ. T̃unc qͥ astabant dix̾unt. Sum¬
mũ sac̾dotẽ dĩ maledicis : Tunc pau¬
tum. reu̾a si hoc scirẽ: reus eẽm. Scͥp¬
tũ ẽ enĩ. Principẽ ppłi tui nõ maledi¬
ces. Uł qͣi mistice ait. se nescire .i. sa
nou̾it hũc non esse u̾e pͥncipẽ sac̾do¬
tũ. tam̃ temꝑate respondit. instru¬
ens alios uͥ modestius se habeant¬
extͣ erga p̾latos suos. Tunc timens
paulus impetũ uideoꝵ. excogitaũ¬

Expanded text:
num diem. » Et statim princeps sacerdotum Ananias praecepit astantibus, ut percuterent os ejus, quasi impudenter gloriantis. Ad quem Paulus: « Percutiet te Deus, paries hypocrita, quia cum sedeas super cathedram Moysi, quasi secundum legem videris judicare, et judicas contra legem, quia cum me reputes blasphemum, non me judicas legis ordine, quae praecipit blasphemum extra castra educi, et eductum ab omni populo lapidari. Vel forte prophetavit Paulus de abolitione sacerdotii Judaeorum, dicens: « Percutiet te Ddaeorum. Tunc qui astabant dixerunt: « Summum sacerdotem Dei maledicis? tunc Pautum; revera si hoc scirem, reus essem. Scriptum est enim: « Principem populi tui non maledices . » Vel quasi mystice ait se nescire, id est noverit hunc non esse vere principem sacerdotum, tamen temperate respondet, instruens alios, ut modestius se haberent erga praelatos suos. Tunc timens Paulus impetum Judaeorum, excogita
Abbreviated transcription (Latin):
r se maledictioni. si cõmedent ampliꝰ¬
tionẽ fec̾unt. Et accesser ad pͥncipes
deuouimꝰ nos nichil gustatos. donec
audiens nepos pauli filiꝰ sororis eius.
intrauit incastra. ⁊ nunciaũ hoc pau¬
lo:⁊ aduocans paulus unũ de centu¬
rionib ait. Ad olescentẽ hunc ꝑduc ad
tribunũ. ħt enĩ aliqͥd indicare ei. Et
cũ ueniss ad olescens ad tͥbunũ: expo¬
suit ei dolos ⁊ insidias iudeoꝵ. cõtra
conuocatis duob centuriõib ait illis.
Parate milites.cc. ũ eant usq cesare¬

Expanded text:
t se maledictioni, si comederent, veltionem fecerant, qui et accesserunt ad principes uouimus nos nihil gustare in totum, donec audiens nepos Pauli, filius sororis ejus, intravit in castra, et nuntiavit hoc Paulo. Et advocans Paulus unum de centurionibus ait: « Adolescentem hunc produc ad tribunum, habet enim aliquid indicare ei. » Et cum venisset adolescens ad tribunum exposuit dolos, et insidias Judaeorum contra convocatis duobus centurionibus ait illis: Parate milites ducentos, ut eant usque Caesare
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qͣd̾ ideo factũ autumãt hebrei.
ne ipsi moy sen ꝓ do cołent. quia ꝓni
.i. ado familiarit̾. Hoc capitulũ fina¬
le ut fert̃ apposuit esdras. sic̃ ab illo
iosue apposuisse. ystoria iosue.¬

Expanded text:
uod ideo factum autumant Hebraei ne ipsi Moysen pro Deo colerent, quia proni » id est adeo familiariter. Hoc capitulum finale, ut ferunt, apposuit Esdras, sicut ab illo cum, ferunt Josue apposuisse. HISTORIA
Abbreviated transcription (Latin):
oquutꝰ ẽ dñs admoysen eadẽ die.
ascende ad mõtẽ abarim: in mõtẽ
nebo .i. ꝑ illũ transi inistũ. ⁊ uide t̾¬
ram chanaan ⁊ morere. S ante ꝗͣ
ascendet moyses. benedix̃ filios isrł.
Benedictionẽ uͦ incep̃ in hũe modũ.
Dñs de sina ueñ. ⁊ de seyr ortus ẽ no¬
bis. apparuit de monte pharan: in
dext̾a eiꝰ ignea lex. Tradũt hebrei
qd̾ dñs misit angłos suos adidume¬
os ⁊ ad hismahelitas inpharan⁊ ob¬
tulit eis legẽ suam. qͣm cũ reciꝑe
nollent: ueñ adiudeos in monte si¬
na. cũ młtis milib angłoꝵ: datis
benedictionib singłarum tͥbuũ. as

Expanded text:
t Dominus ad Moysen eadem die: Ascende in montem Abarim, in montem Nebo, id est per illum transi in istum, et vide terram Chanaam, et morere . » Sed antequam ascenderet Moyses, benedixit filios Israel. Benedictionem vero incepit in hunc modum: « Dominus de Sina venit, et de Seir ortus est nobis. Apparuit de monte Pharan in dextera ejus ignea lex . » Tradunt Hebraei quod Dominus misit angelos suos ad Idumaeos, et ad ismaelitas in Pharan, et obtulit eis legem suam. Quam cum recipere nollent, venit ad Judaeos in montem Sina, cum multis millibus angelorum. Datis bened
Abbreviated transcription (Latin):
ei dñs omnẽ t̾ram ꝓmis. usq ad ma¬
re nouissimũ.⁊ partẽ australẽ.⁊ la¬
titudinẽ campi iericho. que alio no¬
mine dicta ẽ ciuitas palmarũ: us¬
q segor. Mortuusq ẽ ibi moyses in

Expanded text:
 ad mare novissimum, et partem australem, et latitudinem campi Jericho , » quae alio nomine dicta est civitas Palmarum, usque Segor. Mortuusque est ibi Moyses in
Abbreviated transcription (Latin):
bo. ⁊ ma. Inmedio uͦ po̾it̃ tradidit.
qͥa hõ ẽ quasi mediꝰ int̾ c̾atorẽ suꝑ
se posit̾. ⁊ sensibilia sub se posita. dis¬
c̾tam uͦ illiꝰ hoĩs fuisse c̾ationẽ a c̾a¬
tiõib hõinũ reliqͦꝵ dix̃. ꝑ illa duo
addita. uite. ⁊ sciẽtie bo. ⁊ ma. Siẽ .N.

Expanded text:
malum. In medio vero positum tradidit, quia homo est quasi medius inter Creatorem super se positum, et sensibilia sub se posita. Discretam vero illius hominis fuisse creationem a creationibus hominum reliquorum dixit per illa duo addita, vitae, et scientiae boni et mali. Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
gũ ⁊ arboꝵ. sem̃ animaliũ. seminiũ:
cͦꝰq rei exordiũ. nͨ nos moueat: qr in
dispositione elem̃toꝵ uid̾r aer nõ dis¬
positꝰ. qr nõ ẽ noĩatꝰ. s dispositꝰ ẽ: cũ
lib ab aqͥs. notã nob̃ formã accepit.

Expanded text:
gum et arborum, semen animalium; seminium cujusque rei exordium. Nec nos moveat, quia in dispositione elementorum videtur aer non dispositus, quia non est nominatus, sed dispositus est, cum liber aer ab aquis notam nobis for
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝓ hoĩe edux̃. in medio qͦꝵ tamqͣm
digniora posuit lignũ uite: ⁊ lignũ
scientie bõi ⁊ mali. Dictũ ẽ a̾ lignĩr
ł senio ł anxietate. indet̾iꝰ uł in occasũ
lab̾et᷑. Lignũ uͦ scientie bõi ⁊ mali dic¬
tũ est: ex eo qͥ secutũ ẽ eiꝰ comestionẽ.

Expanded text:
 homine duxit. In medio quorum tanquam digniora posuit lignum vitae, et lignum scientiae boni et mali. Dictum est autem lignum vel senio, vel anxietate, in deterius, vel in occasum laberetur. Lignum vero scientiae boni et mali dictum est ex eo quod secutum est ejus c
Abbreviated transcription (Latin):
em̾igunt. m ẽ. qđ de ortu eoꝵ uaria
legunt᷑. dr enĩ ganges nasci in lo¬
cis caucasi montis. nilus nõ ꝓcul
ab athlante. tigͥs⁊ eufrates. ex arineꝰ¬
⁊ ex necessitate.s delectando ⁊ recre¬
ando.⁊ sic. đs custodiret illũ. hoĩem¬

Expanded text:
emergunt. Inde est quod de ortu eorum varia leguntur. Dicitur etiam Ganges nasci in locis Caucasi montis, Nilus non procul ab Atlante, Tigris et Euphrates ex Armenia ex necessitate, sed delectando, et recreando, et sic Deus custodiret illum, sci
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ led̾r hiis: ł c̃ timet ledi. qr timor max̾a
pena ẽ. Corrigͥ hiis: c̃ scit ista sͥ accidisse
ꝓ peccato suo. Instruit᷑.: admirãd̾ oꝑa
đi. magis admirãs oꝑa formicarũ: ꝗͣ
se sͥ noc̾e: recordat᷑ fragilitatis sue. &
humiliat᷑. S dicent. qr q̃dã aĩalia ledt̃¬

Expanded text:
editur his, vel cum timet laedi, quia timor maxima poena est. Corrigitur his, cum scit ista sibi accidisse pro peccato suo; instruitur admirando opera Dei, magis admirans opera formicarum, quam posse nocere, recordatur fragilitatis suae, et humiliat
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ.d̾ hoĩe uͦ: ũ decet̾is dix̾at. nõ di¬
sciebat lapsurũ. uł qr nõdũ hõ ꝑfectꝰ
erat: donec ex eo fie̾t mulier. un ⁊ post
legͥ: nõ ẽ boñ hoĩem ẽẽ solum. De qͥete
nati: gͥ ꝑfc̃i. Et quia in senario fc̃i. qui
suis agg̾atis: reddit eand̾ sũmã. Qd̾ in
monadib nuĩs nõ inuenies: nͥ in isto.

Expanded text:
bonum. De homine vero, ut de caeteris dixerat, non disciebat lapsurum, vel quia nondum homo perfectus erat donec ex eo fieret mulier. Unde et post legitur: Non est bonum hominem esse solum . CAP. nati, igitur perfecti. Et quia in senario facti, quisuis aggregatis reddit eamdem summam, quod in monadibus numeris non invenies, nisi in isto.
Abbreviated transcription (Latin):
lib. qđ in colligͥ: qđ añ pece̾m nichil
noxiũ. aũ ffile t̾ra ꝓdux̃. Et nota: qr in
maximis: u inleõĩb ꝑdidit hõ dñiũ. ut
sciat se amisisse. ⁊ in minimis: ũ ĩ mus¬
cis ⁊̃ ꝑdidit. ut sciͦat uilitatẽ suã. In me¬
tiõe eoꝵ fie̾i nõ potuit: patet. qr ds ꝯui¬
giũ uiri ⁊ mulieris instituit. In qͦ con¬
futant᷑ qͥdã htici. dicentes. concubitum
sine pecc̃o fiei nõ possesSi qr̃ ant̃ pecẽm¬

Expanded text:
libus. Quod inde colligitur, quia ante peccatum nihil noxium, aut sterile terra produxit. Et nota quia in maximis, ut in leonibus, perdidit homo dominium, ut sciat se amisisse, et in minimis, ut in muscis etiam perdidit, ut sciat vilitatem suam; in metione eorum fieri non potuit, patet quia Deus conjugium viri et mulieris instituit, in quo confutantur quidam haeretici dicentes concubitum sine peccato fieri non posse. Si quae
Abbreviated transcription (Latin):
g̾minare. Produx̃.N t̾ra herbã uiren¬
tẽ. ⁊ facientẽ sem̃. ⁊ ligñ pomifer faciẽs
fructũ: ẜ gen̾a sua. Patet: qr nõ ꝑ mo¬
s statĩ inmaturitate uirili. inqͣ. ⁊ ħbe
seminib. ⁊ arbores pomis honꝰte s̃.
Notãd̾ qr dict̾ ẽ. uirentẽ: qͥdã d̾nt mũd̾¬
ficatio. Alii.: qr legt̃ lignũ faciẽs fructũ.
⁊ additũ: herbã hñtẽ sem̃: fc̃m dicunt
in augto sub leone.S in marcio fe̾m doc¬
matizat eccłia. Nota. c̃ pͥmo ait facien¬

Expanded text:
minare. Produxit enim de terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum pomiferum faciens fructum secundum genera sua. Patet quia non per mosed statim in maturitate viridi, in qua, et herbae seminibus, et arbores pomis onustae sunt. Notandum quod dictficatio. Alii quia legunt lignum faciens fructum, et additum, herbam habentem semen, factum dictum in Augusto sub leone. Sed in Martio factum dogmatizat Ecclesia. Nota cum primo ait, facien
Abbreviated transcription (Latin):
illa tẽ. ꝑfc̃a ⁊ ẽẽntialit̾. pͥusqͣm oriren¬
t᷑ ⁊ gͥmuni̾rẽt: ut mͦ faciũt. ẽ paulatim
bneficio roris infusi. ⁊ labore homi ñ
ad hibito: ad ortũ ⁊ matͣtatẽ ꝑueniũt
t̃c .N. fons urigabat t̾ram: ut niluꝰ
egiptũ: uicisim ꝑ pͣrtes diu̾sas. sic̃ ẽdi¬
tͣ iordanis ante subm̾sionẽ urigasse
tam qͣndã urigant regionẽ. ne si totam
simił t̾ram tũc fonte urigatã dmñs: dilu¬
uiũ fuisse dicamꝰ ł leg̾r qr iͥ fons: ⁊ ñ.u

Expanded text:
illa perfecta, et essentialiter priusquam orirentur, et germinarent, ut modo faciunt cum paulatim beneficio roris infusi, et labore hominum adhibito, ad ortum et maturitatem perveniunt. Tunc enim fons irrigabat terram, ut Nilus Aegyptum , vicissim per partes diversas, sicut dicitur Jordanis ante subversionem irrigasse tam quamdam irrigant regionem, ne si simul totam terram tunc fonte irrigatam dixerimus, diluvium fuisse dicam
Abbreviated transcription (Latin):
ercia die: aqͣs sub firmam̃to diei.¬
U cong̾gaũ ds in unũ loc̃. que licet
les: solidate modic̃ obtineãt loc̃. Uł t̾¬
ra paululũ subsedit: ut eas tãqͣm in
matͥce dcludet. Et sic: apparuit arida.
quasi latẽs sub aqͥs: ꝓpͥe umꝰ dicta est.

Expanded text:
ertia die aquas sub firmamento congregavit Deus in unum locum . Quae licet les, solidatae modicum obtineant locum, vel terra paululum subsedit, ut eas tanquam in matrice concluderet, et sic apparuit arida, quae quasi latens sub aquis, proprie humus dicta est,
Abbreviated transcription (Latin):
exta die De oꝑe sexte diei.
ornaũ d̾s t̾ram. ꝓdux̃ enĩ t̾ra: tria
gen̾a aĩaliũ. ium̃ta. reptilia. bestias. Sci
exerciciũ. Reptiliũ sũt tͥa gen̾a. trahen¬
tia: ut u̾mes: qui se ore tͣunt. S̾pentia:
ut colubri ui costaꝵ se rapiunt. Repẽ¬

Expanded text:
extae diei. Sexta die ornavit Deus terram: produxit enim terra tria genera animalium, jumenta, reptilia, bestias . Sciexercitium. Reptilium vero sunt tria genera. Trahentia ut vermes, qui se ore trahunt; serpentia, ut colubri, qui vi costarum se rapiunt, repen
Abbreviated transcription (Latin):
est repletũ. Fec̃ gͦ ea die d̾s firmam̃tum
inmedio aqͣrũ .i. quãdam ext̾iorẽ mũdi
sr̃ficiẽ: exaquis cõgelatis. Instar cͥstalli
solidatã. ⁊ ꝑlucidam. intra se cet̾a sensi¬
bilia ꝯtinẽtẽ. ad ymaginẽ teste. que in
ouo ẽ. Et in eo fixa st̃ sida & dr firma

Expanded text:
angelis repletum. Fecit ergo ea die Deus firmamentum in medio aquarum , id est quamdam exteriorem mundi superficiem ex aquis congelatis, ad instar crystalli consolidatam, et perlucidam, intra se caetera sensibilia continentem ad imaginem testae, quae in ovo est, et in eo fixa sunt sidera
Abbreviated transcription (Latin):
añ usũ litt̾arũ: annũ figͣabant sub sp̃e
serpentis. cꝰ cauda: in os eiꝰ reuoluebat᷑.
Fc̃a gͦ luminaria posuit d̾s. ut luceant
infirmam̃to celi semꝑ. ⁊ illu̾inẽt t̾rã: s
nõ sẽꝑ. Et diuidãt lucẽ ac tenebras. Qd̾
aũ luna in pleni lunio fc̃a sit: ex alia ꝑpẽ¬
dr tͣnsiatione. q̃ ht̃: ⁊ luminare minusi
inchoatiõe noctis. In pͥncipio .i. noctis
nuando. ⁊ aeris: in aqͣm spissando. ꝑis¬
ces uocauit moyses reptilia. qr ĩpetu
qͦdam totos se rapiũt. uͭ ẜpentes nͨ ferũ¬

Expanded text:
ante usum litterarum, annum figurabant sub specie serpentis, cujus cauda in os ejus revolvebatur. Facta ergo luminaria posuit Deus, ut luceant in firmamento coeli, et illuminent terram, sed non semper, et dividant lucem ac tenebras. Quod autem luna in plenilunio facta sit ex alia perpenditur translatione, quae habet: Et luminare minus in inchoatione noctis. In principio enim noctis nuando, et aeris in aquam spissando. Pisces vocavit Moyses reptilia, quia impetu quodam totos se rapiunt, ut serpentes: non ferun
Abbreviated transcription (Latin):
nam e stellas uoluit illuminare noctẽ:
ne nox sine lumine nimis eẽt in deco¬
ra. ⁊ u̾ oꝑantes innocte: ut naute ⁊ ui¬
⁊ fere nocte pascũt᷑. slec sr̃fluit sol. lic
nubes lucida uicẽ eiꝰ ag̾et. qr illa tenuẽ
⁊ insufficientẽ lucẽ habebat. ⁊ forte:

Expanded text:
nam et stellas voluit illuminare noctem, ne nox sine lumine nimis esset indecora, ut operantes in nocte, ut nautae, et vi fere nocte pascuntur. Nec superfluit sol, licet nubes lucida vicem ejus ageret , quia illa tenuem et insufficientem lucem habebat, et forte
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti.s. qr intrasti ad eos. ⁊ qr cibis
eoꝵ cousus es. Tunc incipiens petrꝰ
gl̃s cornelio. ⁊ in tota ꝓsecutiõe nõ
lio. mitte ⁊ accersi simonẽ qͥ cogno¬
minat᷑ petrꝰ. ubi addit qui loquet᷑¬

Expanded text:
fecisti, quia intrasti ad eos, et quia cibis eorum cousus es. Tunc « incipiens Petrusgelus Cornelio. Et in tota prosecutione non lio: « Mitte, et accersi Simonem, qui cognominatur Petrus, » ubi addidit « qui loquetu
Abbreviated transcription (Latin):
sulum ⁊ senatoꝵ. Ecõtͣ milites ⁊ ppłs
timentes auariciã senatoꝵ.⁊ aman¬
tes donatiua imꝑatoꝵ constituerũt
imꝑatorẽ claudiũ auncłm gauĩ. uirũ
mansuetũ ⁊ piũ.
res. ducẽs secũ de nobiliorib qͥ erãt
incuria. simulãs se fau̾e parti eoꝵ.
cũ haberet eos exosos ꝓpt̾ mortem
gaii. Consuluit gͦ eis ut significarẽt
claudio ne mou̾et scisma inciuitate.
s desiff̾et ab hoc incepto. ⁊ ꝓfessus
missus ẽ ad claudiũ cũ aliis. ⁊ eis au¬
dientib dix ei. qd dix̾at corã senato¬
ab incepto. qr ip̃e satag̾et: ut maior
pars nobiliũ fau̾et parti eiꝰ.⁊ renũ¬
ciauit senatorib qd̾ nellet claudius
desist̾e ab incepto. Et cep̃ eis ꝑsuade¬
re ne ꝯtͣ irent. qr ñ possent impedi¬
re. Et allex̃ qͦsdam:⁊ tandem õs. Et ita
sine ꝯtradictione factus ẽ claudius
imꝑator.⁊ ad ꝑsuasionẽ herodis agͥp¬
pe. om̃s occisi sunt qͥ consenserant

Expanded text:
sulum et senatorum. Econtra milites et populi, sulum et senatorum. Econtra milites et populi, timentes avaritiam senatorum, et amantes donativa imperatorum, constituerunt imperatorem Claudium avunculum Gaii virum mansuetum et pium. res, ducens secum de nobilioribus, qui erant in curia, simulans se favere parti eorum, cum haberet eos exosos, propter mortem Gaii. Consuluit ergo eis, ut significarent Claudio, ne moveret schisma in civitate, sed desisteret ab hoc incepto. Et senatormissus est ad Claudium cum aliis. Et eis audientibus, dixit ei quod dixerat coram senatoab incepto, quia ipse satageret, ut major pars nobilium faveret parti ejus, et renuntiavit senatoribus, quod nollet Claudius desistere ab incepto, et coepit eis persuadere, ne contra irent, quia non possent impedire. Et allexit quosdam, et tandem omnes, et ita sine contradictione factus est Claudius imperator. Et ad persuasionem Herodis Agrippae, omnes occisi sunt, qui consenserant
Abbreviated transcription (Latin):
tem agͥppe. qr nolu̾at pet̾e opes uł ho¬
nores: ad quieũ ei. Et scͥpsit petronio
in hunc modũ. Si ñdum ẽ posita sta¬
tua intemplo: ñ ẽ necesse ut ponat᷑.
Postea resipiscens gaus. scpsit petro¬
nio in hunc modũ: qr cõtempsisti mã¬
datũ imꝑatoris. ⁊ pociꝰ dilexisti mu
mandato imꝑatoris. Et d̾o ꝓcurante
ita fem̃ ẽ. ũ pͥus audiret famã mor¬
tis eiꝰ. qͣm uideret nũtios huiꝰ lega¬
tionis. Cũ enĩ ẽẽt rome. ⁊ rediret a
ludis circensib consilio senatoꝵ int̾¬
fectus ẽ a duob ⁊ orta ẽ inciitate
dissensio int̾ curiã. ⁊ milites ⁊ ppłm.
Curia dicebant᷑ senatores. ⁊ uiri cõ¬
sulares .i. qͥ de gen̾e consulũ. uł dig¬
ni ut fierent ꝯsules. Qͥa gͦ uiderãt
senatores. seuiciã imꝑatoꝵ. ⁊ incom¬
moda q̃ in contig̾ant rei publice. uo
Et uoluer eam redig̾e ad antiquum
statũ. in qͦ erat ante iuliũ cesarẽ. ut
eẽt regim̃ ciuitatis in arbitrio con¬

Expanded text:
t petere opes, vel honores, acquievit ei, et scripsit Petronio in hunc modum: « Si nondum posita est statua in templo, non est necesse ut ponatur.emplo. Postea resipiscens Gaius, rescripsit Petronio in hunc modum: « Quia contempsisti mandatum imperatoris, et potius dilexisti munmandato imperatoris. » Sed Deo procurante, ita factum est, ut prius audiret famam mortis ejus, quam videret nuntios hujus legationis. Cum enim esset Romae, et rediret a ludis circensibus, consilio senatorum, interfectus est a duobus, et orta est in civitate dissensio, inter curiam, et milites, et populum. Curia dicebantur senatores et viri consulares, id est qui de genere consulum, vel digni, ut fierent consules. Quia ergo viderant senatores saevitiam imperatoris, et incommoda, quae inde contingerant reipublicae, et voluerunt eam redigere ad antiquum statum, in quo erat ante Julium Caesarem, ut esset regimen civitatis in arbitrio con
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs ꝓhib me łbzari : ad quẽ philip¬
pꝰ. Si c̾dis ex toto cord̾ : licet tͥ baptisa¬
ri. ad quẽ ille. Credo d̃i filiũ ẽẽ iħm.
Et uide quia cũ in sp̃u uideret phi¬
lippꝰ eunuchi fidẽ. uoluit tñ ab eo ex¬
torq̃re ꝯfessionẽ manifestam. nolens
tendi. Un hodie cũ qͣdam dilatione ⁊
ꝓ telatione scrutinioꝵ celebrat᷑ sollẽ¬
ne bap̃a in salb̃o paschali. qr incipiũt
scrutinia in media qͣdragesima. ab ea
⁊ łbzaũ philippꝰ eunuchũ. ⁊ cũ ascẽdis¬
s de aqͣ. sp̃s dñi rapuit philippũ. ⁊ am¬
pliꝰ nõ uidit eũ eunuchus. s ibat ꝑui
am suam gaudens. ł hilippꝰ a̾: inuẽtꝰ
ẽ in azoto. Et ꝑtransiens euangłiza¬
pħissaꝵ Nũc reddit ystoria ad ordi¬
nẽ suũ ꝓseq̃ns de paulo. ⁊ continua

Expanded text:
uis prohibet me baptizari? Ad quem Philippus: Si credis ex toto corde, licet tibi baptizari. Ad quem ille: Credo Dei Filium esse Jesum. » Et vide, quia cum in Spiritu videret Philippus eunuchi fidem, voluit tamen ab eo extorquere confessionem manifestam, nolens tendi. Unde hodie cum quadam dilatione et protelatione scrutiniorum, celebratur solemne baptisma in Sabbato paschali, quia incipiunt scrutinia in media Quadragesima ab ea det baptizavit Philippus eunuchum. Et cum ascendisset de aqua, Spiritus Domini rapuit Philippum, et amplius non viam suam gaudens. Philippus autem inventus est in Azoro, et pertransiens, evangelizarophetissarum. Nunc redit historia ad ordinem suum prosequens de
Abbreviated transcription (Latin):
ercitu intraũ petroniꝰ iudeam. ⁊ ue¬
ner̃ ad eũ iudei de iħrłm cũ amicis
ħodis agͥppe. qͥ erat p̾cordiał gaio.
⁊ supplicau̾unt ei ne ad hoc eos ar¬
taret. qr pͥus ꝑmitt̾ent se occidi.
Et parabant uigulos. Dicebãt ⁊̃ qͥa
nũquã ampliꝰ colerẽt t̾ram. ũ sic ine¬
dia affecti. morerent᷑. Et ix petroniꝰ.
nõ de ꝯsilio suo hoc ꝓcefsisse.sS nõ au¬
debat resift̾e mandato imꝑatoris.
uidẽs tñ qr gͣuem iacturam in cur¬
reret gaiꝰ si amit̾tet tͥbuta tociꝰ iu¬
dee: ꝓmisit qd̾ oppon̾et se gaio ꝓ eiꝰ.
Et misit epłam suam gaio ꝑ uiros ho¬
noratos. ũ desisteret ab hoc mandato.
Qͥ cũ uenissent ad gaiũ. nõ ausi sũt
p̃sentare se conspectui eiꝰ. s accesser̃
ad herodẽ agͥppã ũ subueniret ude¬
is. qr una de tethrarchis suis.s. gali

Expanded text:
ercitu, intravit Petronius Judaeam, et veercitu, intravit Petronius Judaeam, et venerunt ad eum Judaei de Hierusalem cum amicis Herodis Agrippae, qui erant praecordiales Gaio, et supplicaverunt ei, ne ad hoc eos arctaret, quia prius permitterent se occidi, et parabant jugulos, et dicebant, quia nunquam amplius colerent terram, ut sic inedia affecti morerentur. Et respondit Petronius, non de consilio suo hoc processisse, sed non audebat resistere mandato imperatoris. Videns tamen quia gravem jacturam incurreret Gaius, si amitteret tributa totius Judaeae, promisit, quia opponeret se Gaio pro eis, et misit epistolam suam Gaio per viros honoratos, ut desisteret ab hoc mandato. Qui cum venissent ad Gaium, non ausi sunt praesentare se conspectui ejus, sed accesserunt ad Herodem Agrippam, ut subveniret Judaeis, quia una de tetrarchiis suis, sci