comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Deba ce &concondia etuna nimitate : V pex oe ccordiasit atq unanimitas inpo¬
tisma: Ideomuna pace & un arumatate concordit̃ uiueri debemꝰ siaduna & uera
lieredipatẽ regra cȩ lestis cupimꝰ ꝑuenire quia ñ ẽ. dissensionis ds̃ sed paci sutips
obediant epis ad re gendas eccłas di uidua se cerfa nos defensandos et ut otedienos sint on
ad eorũ xp̃ĩ anitatẽ seruandã et epĩ c̃sentientes sint comitib & iudicib: ad iustĩas

Expanded text:
e et concordia. Sane opus est ut pax et concordia sit atque unanimitas in potisma: ideo in una pace et unanimitate concorditer vivere debemus, si ad unam et veram haereditatem regni coelestis cupimus pervenire: « Quia non est dissensionis Deus, sed pacis , » ut ipse oboediant episcopis ad regendas aecclesias, viduas et orphanos defensandos; et ut oboedientes sint eis ad eorum christianitatem servandam; consentientesque sint comites et judices
Abbreviated transcription (Latin):
deqꝰ in primo libro maladhimdr̃ E gein quid ingredioriua uniuerse trȩ ẽ fortare
ec estouirfortis u olserua custodias dnĩ dĩcui ut ambules iniuisei & custodiascaerimo¬

Expanded text:
de quo in primo libro Malachim legitur: Ego inquit ingredior viam universae terrae; confortare de quo in primo libro Malachim legitur: Ego inquit ingredior viam universae terrae; confortare et esto vir fortis, et observa ut custodias
Abbreviated transcription (Latin):
peruuri subiec as si ͦ ex teras nationes abundantissi mȩ ꝑfundat. Vbugite onis dusensiones cedis¬
cordiȩ dirimde &om̃is malitia lmperiali auctoritate c̃ ẽprimda necesseẽ utqđ in alus corrigere
ecernic inea minimerepperiat᷑: Nlacs hoc hamilit̃ ob secrando admonemꝰ u dibero urõs quos
uob diuina pictas largiriuoluit. Incimoredi iugic̃ diligetq: erudiatis sicuti a& facitis t¬
ut in mucuȩ dilectionis caritate e frat̃nuicatis amore atq unanimitatis c̃cordia uicis¬
si ẽsistarł saedula pat̃naq: ad monitio ne in sistacis & ne inlicitis actib: cratorissuioffen¬
sã incurrant. ꝓuida solertiq: circũ spectione nil hominꝰ iniugiletis : Adtendentes
beacũ iob cui studiũ uebeat̃ gregoriũ inmoralib libris scribit cir cafilioserudiendos
tale extitit ut ñ solũ eos exterius ꝑfectosopere & sermone efficero. uerũ etiã corũ corda
sacrific oblatione mundaret: Ad cendite ctiã ad auid in seruente salomonẽ filius uũ

Expanded text:
undat. Ubi igitur omnes dissensiones et discordiae dirimendae et omnis malitia imperiali auctoritate est comprimenda, necesse est, ut quod in aliis corrigere decernit, in ea minime repperiatur. Nam et hoc humiliter obsecrando admonemus, ut liberos vestros, quos vobis divina pietas largiri voluit, in timore Dei iugiter diligeet in mutua dilectionis caritate et fraternitatis amore atque unanimitatis concordia vicissim consistant, sedula paternaque admonitione insinuetis, et ne inlicitis actibus creatoris sui offensam incurrant, provida sollertique circumspectione nihilominus invigiletis, adtendentes beatum Iob, cuius studium vir beatus Gregorius in moralibus libris scribit: Circa filios erudiendos talis extitit, ut non solum eos exterius perfecto opere et sermone efficeret, verum etiam corda sacrificii oblatione mundaret. Adtendite etiam et David instruentem Salomonem filium suum,
Abbreviated transcription (Latin):
&relis popło uł ita udiuina auctoritas doceat autalit teneat᷑ uł quidinde eepuste ⁊ extito

Expanded text:
et reliquo populo vel ita ut divina auctoritas doceat, aut aliter teneatur, vel quid inde ex parte aut ex toet reliquo populo vel ita ut divina auctoritas doceat, aut aliter teneatur, vel quid inde ex parte aut ex to
Abbreviated transcription (Latin):
s genuit exea filiũ nom̃ suũ imponensei : quẽ ab in fantiatimeee abñ docuit a& abstnrere
abom̃i peccato ltem idem alloquers oũdẽ filiũ suũ : Om̃ib inquitdieb: uicȩtuȩ ha
fiat : ut nec ate auertat᷑ facies dni quomodo potueris ita esto misericons. & cotera
ltẽ paulo post: ad tende tibi fili ab omĩ fornicacione et p̃t̃ uxarẽ tuã nequaquã pa¬
tiaris crim̃ scire suꝑbiã ñ ꝗintuo sensu aut intuo corde dominari ꝑmictas : in ipsaani
initiũ supsit omis ꝑditio : Et idem ñ p̃multa : c̃siliũ sõꝑ a sapiente ꝑqͥre: Omũ tẽpr le¬
nediedõ & p& e abeo ucuiastuas dirigat & oma c̃siliatua in ioso ꝑmaneant : Icem iden
a udte ergofilimi patre urm̃ seruited nõ inueritate. & inqͥricẽ ufacia cis quȩs placita
illi ofilusuris mandate ut faciant iustitias et ȩlemosinas etutsi n memores dĩ
&benedicant eũ in omĩ tẽpr̃ inueritate & in tota uirtute sua : His omnib:

Expanded text:
ex ea filium, nomen suum imponens ei, quem ab infantia timere Deum docuit et abstinere ab omni peccato. Item idem alloquens eundem filium suum: Omnibus, inquit, diebus vitae tuaefiet, ut nec a te avertatur facies Domini. Quomodo potueris, ita esto misericors. Et caetera. Item paulo post: Adtende tibi, fili, ab omni fornicatione, et praeter uxorem tuam nequaquam patiaris crimen scire. Superbiam nunquam in tuo sensu aut in corde dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. Et idem non post multa: Consilium semper a sapiente perquire, omni tempore benedic Deo et pete ab eo, ut vias tuas dirigservite Domino in timore, et inquirite, ut faciatis quae sunt placita illi; et filiis vestris mandate, ut faciant iustitias et elemosinas et ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore in veritate et in tota virtute sua. His omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
homimib: qui ad mallũ uenire cogendist̃. Vt nullus alius deliberis hominib: adplacitũ ał ad
mallũ uenire cogat᷑ ex crptis scabinis uł uasis comitũ nisiquicausa sua ad quirere debent
aut ros pondere ccl xxxuiii. detestib ad tes timoniũ dicendũ qualit̃ adhibeant᷑ Vt testes id
testimoniũ dicendũ p̃mio ñ concͥicant᷑. & ut nullus testimoniũ dicat: aut saeramntũ iure nis ue¬
unus. &ut eostes prius quã iurent separatim discuciant᷑ quid dicere uelint deillare unde testimo¬
niũ reddere debent ccxe deiusti tia cuĩlibet anullo quolibet dilatanda Eenillis qulibetrst
nrẽ neq comes neq udex aut scabi ĩ cuius libet iustitiã dilatare psumat: Sttati adimpleta potis¬
rit eẽ secundũ rectitudinẽ: neq pina phoc a quolibet homine ꝑ aliqđ ingeniũ malũ psumat ac¬

Expanded text:
hominibus, qui ad mallum venire cogendi sunt. Ut nullus alius de liberis hominibus ad placitum vel ad hominibus, qui ad mallum venire cogendi sunt. Ut nullus alius de liberis hominibus ad placitum vel ad mallum venire cogatur, exceptis scabinis vel vassis comitum, nisi qui causam suam adquirere debent aut respondere. 289. De testibus ad testimonium dicendum qualiter adhibeantur. Ut testes ad testimonium dicendum praemio non conducantur. Et ut nullus testimonium dicat aut sacramentum iuret, nisi ieiunus. Et ut testes, priusquam iurent, separatim discutiantur, quid dicere velint de illa re, unde testimonium reddere debent. 290. De iustitia cuiuslibet a nullo quolibet dilatanda. Ut nullus quilibet missus noster neque comes neque iudex aut scabinus cuiuslibet iustitiam dilatare praesumat, si statim adimpleta potuerit esse secundum rectitudinem, neque praemia pro hoc a quolibet homine per aliquod ingenium malum praesumat ac
Abbreviated transcription (Latin):
concessa c̃ cũ iustitia ad quirere potuerit. in sua lib̵ tate teneat & defendat scebn legẽ  Ii testi¬
monũ ñsuscipiat᷑: nec int̃ scabinos ud legẽ uidicandã teneat᷑. Et si ad sacra mentĩ ali qudu
dicutũ fuerie qđ iurure debeat sialiqus ipsũ sac ra m̃tũ falsũ dicere uoluerit ontendat
uditiũ scabinorũ fuerit utti concessa & ipse post modũ aliquͥ ã mala ꝑ petrauerit Multuir
reddere noluerit dic endoqđ mortiessit. &ideo iusticiã re addere nondebeat statutũ ẽ ut supati¬
usiuditiũ sustineat qđ anteas ustinere debuit : Et si aliqui s aduersis eũ ali qua mala fecer it sccu¬
du &s quieacis erdinẽ licentiã habeat suã ustitiã requirendi de causis ꝑpetratis postquã ad mortẽ
de iudicat᷑ ẽ depae te ritis maneat : sicut su pradeuidicatũ fuit ecbexx .uuii. Deliueris¬

Expanded text:
concessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testiconcessa est, cum iustitia adquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem. In testimonium non suscipiatur, nec inter scabinios ad legem iiudicatum fuerit quod iurare debeat, si aliquis ipsum ad sacramentum aliquid admallaverit, dum aliqua mala perpetraverit et iustitiam reddere noluerit, dicendo quod mortuus sit et ideo iustitiam reddere non debeat, statutum est, ut superius iudicium sustineat, quod antea sustinere debuit. Et si aliquis adversus eum aliqua mala fecerit, secundum aequitatis ordinem licentiam habeat suam iustitiam requirendi de causis perpetratis postquam ad mortem diiudicatus est; de praeteritis maneat, sicut supra diiudicatum fuit. 49. De latr
Abbreviated transcription (Latin):
CCLXXXII DΕΕΟ QΩ intestimoniũ assumit᷑ qualis eẽ debeat. Optimquisq inpago uł ciuitate n
testimoniũ assumat᷑. Ecuihis contraquẽ testimoniare debet nullũ crim̃ possit indicere cclxx
de heribannatoris conihecto. Vt illi quiheribannũ soluere debent : coniectũ faciant adhariba mna¬
tẽ deiudicatis & postea eis uita concessa siuistitiã quesierint. Illi homines qui ꝓpt̃ eorũ culpas
ad mortẽ deudicati fuerint: &postea eis uita fuerit concessa suipsi uistitiã ib aliis requis¬
erint : aut abeis aliiuistitiã querore uoluerint ita init̃ illos uidiciũ t̃ minat᷑ imũ om̃ium
leilis causis ꝓsiuib uideatꝰ fuert ad nortẽ : nullã potest facere repetitionẽ quia oms ressue
cđm̃ stad iuidiciũ francorũ inpublicofuer̃ reuocate : Et si iliquid in post modis post quã eiuita

Expanded text:
282. De eo, qui in testimonium assumitur, qualis esse debeat. Optimus quisque in pago vel civitate in 282. De eo, qui in testimonium assumitur, qualis esse debeat. Optimus quisque in pago vel civitate in testimonium assumatur et cui is, contra quem testimoniare debet, nullum crimen possit indicere. 283. De heribannatoris coniecto. Ut illi qui heribannum solvere debent, coniectum faciant ad heribannatem diiudicatis, et postea eis vita concessa, si iustitiam quaesierint. De illis hominibus, qui propter eorum culpas ad mortem diiudicati fuerint et postea eis vita fuerit concessa, si ipsi iustitiam ab aliis requiserint, aut ab eis alii iustitiam quaerere voluerint, ita inter illos iudicium terminetur. Primo omnium de illis causis, pro quibus iudicatus fuerit ad mortem, nullam posecundum iudicium Francorum in publico fuerunt revocatae. Et si aliquid in postmodum, postquam ei vita
Abbreviated transcription (Latin):
a quolibet homine nocendi uł dap̃nũ inferendi causaspontanea uoluntate cõmittit᷑ : in hoc
facco inmunitas facta iudicat᷑ quoduero in agros & campos ac siluas quȩ sine laboratio¬
nib: sunt & nullomodo munitione tinguntur casusicut fierisola auib lib& hominib:
aliqđ da pnũ factũ fuerit quamuis idẽ ager aut campus ił silua adecłam uł monas
iudicanda ẽ. &ideo nonsexcentorũ solidorũ compositione : sed secđm legem
quȩ in eodem locotenetur is multandus ẽ quisc andalũ uł dãpnũ intalilo cofccise
conuictus fuerit CCLxxx Deusticiis generalibas. Deuisticus eołarũ dei
iuduarũ orfanorũ & pupillorũ p̃cipimus utin publicis iudicus non dispiciantur
b: emantur. Ut nullus com par& caballũ bouẽ. & iumentũ uł alia nisullũ hominẽ
oognoscat qui eũ uendit aut de quo pago est ul ubiman&. autquis est eius senior

Expanded text:
a quolibet homine nocendi vel damnum inferendi causa spontanea voluntate committitur, in hoc a quolibet homine nocendi vel damnum inferendi causa spontanea voluntate committitur, in hoc facto inmunitas fracta ludicatur. Quod vero in agros et campos ac silvas, quae sine laborationibus sunt et nullo modo munitione cinguntur, casu, sicut fieri solet, a quibuslibet hominibus aliquod damnum factum fuerit, quamvis idem ager aut campus vel silva aut ad ecclesiamiudicanda est; et ideo non sexcentorum solidorum conpositione, sed secundum legem, quae in eodem loco tenetur, is multandus est qui scandalum vel damnum in tali loco fecisse convictus fuerit. 280. De iustitiis generalibus. De iustitiis ecclesiarum Dei, viduarum, orphanorum et pbus emantur. Ut nullus comparet caballum, bovem et iumentum vel alia, nisi illum hominem cognoscat qui eum vendit, aut de quo pago est, vel ubi manet, aut quis est eius senior
Abbreviated transcription (Latin):
Et siquis contemptor aut comitũ aut uassallorũ nrõrũ ꝓpt̃ hoc ex titerit ꝑfideius sores
adpalatiũ uenire conpellat᷑ .CClxxuIIIi. Vt intelligat᷑ in quo facto immunitas frangae
multa p̃iuditia & infestationes a quib: dã paciant᷑. Et nec ꝑ eaddẽ inmunitates ullã defensionis
tutionẽ habere ualeant : ꝓpt̃ hoc qđ ab eisdẽ emunitatẽ temeratorib: dicat᷑ ñ plus in mu¬
nitatis nomine cõplecti quã claustra monasterii : Cetera quoq: quãuis adeas dẽ ecđas
ul monasteria ꝑtineant extra immunitatẽ eẽ. Propt̃ hoc uolumꝰ atq decernim ut om̃s¬
intelligant ñ solũ claustra monasterii uł ecđȩ atq: casticia edarũ sub inmunitatis defen
me consistere : uerũ etiã domꝰ &uillas & septa uillarũ &piscatoria manufacta &qi
fossis aut sepib uł etiã alioclausarũ genere p̃cingit᷑ eodẽ immunitatis nõe continer
Et quic quid intrahuiꝰ modi monumita adius earũdẽ eccłarũ uł monasteriorũ ꝑtinenentia

Expanded text:
extiterit, per fideiussores ad palatium venire conpellatur. 279. Ut intellegatur, in quo facto inmunitas frangatumulta praeiudicia et infestationes a quibusdam patiantur, et nec per easdem inmunitates ullam defensionis tuitionem habere valeant, propter hoc quod ab eisdem inmunitatum temeratoribus dicatur non plus inmunitatis nomine complecti, quam claustra monum monasterium pertinentia, extra immunitatem esse. Propter hoc volumus ut intelligatis non solum ad claustrum monasterii vel sione consistere, verum etiam domus et villas et septa villarum et piscatoria manu facta et quicquid fossis aut sepibus vel etiam alio clausarum genere praecingitur, eodem inmunitatis nomine contineri. Et quicquid intra huiusmodi munimenta ad ius earundem ecclesiarum vel monasteriorum pertinentia
Abbreviated transcription (Latin):
orua letitas edis quibiaccipit p̃cium ammittat. Et ui distraxt pcium qtđ accipit inipsomonas¬
terio amitat etuna cũ pcio monasterium ꝑdit & pse monasterium in pristinum nesoi iescuona
statum ECCIMXC VI delitogatoribus. Inciuitatibus in quibus psides p̃sunt. ipsi audiant causis
fieri non pmittimus Ccclxxxuin. Descenicis. Si quẽ exscenicis uestem sacer dotalem aut n¬
nasticã ut mulierisreligiose uł qualicum que ecclesiasticostatusi milem indutus fuerit
orporili poie subsist̃t &exilio tradatur coclMeVIiii depscriptione. ł annorum¬
aolescot epis sades aeor dotem uł clericũ aut publicũ iudicem accusare : Sanc ertum estꝰ uet

Expanded text:
non valebit, sed is, qui accepit, pretium amittat; et qui distraxit, pretium quod accepit in ipso monasnon valebit, sed is, qui accepit, pretium amittat; et qui distraxit, pretium quod accepit in ipso monasterio amittat et una cum pretio monasterium perdat, et ipsum monasterium in pristinum reformetur statum. 387. De litigatoribus. In civitatibus, in quibus praesides praesunt, ipsi audiant causas fieri non permittimus. 388. De scenicis. Si quis ex scenicis vestem sacerdotalem aut monasticam vel mulieris religiosae vel qualicunque ecclesiastico statu similem indutus fuerit, corporali poenae subsistat et exilio tradatur. 389. De praescriptione quadraudeat episcopum aut sacerdotem vel clericum apud publicos i
Abbreviated transcription (Latin):
canonicã suscipiat ex comunicationem uł excusationem. CCClxxx iiii deelectione abbatisse. Abba¬
ssa cligatur acuncta congregatione ñ scđm ordinem: sed quam melioris opinionis es
titerit & quam meliores elegerint : Et qui eam eligunt proponant sc̃is euangeliis dicentes
qđ non ꝑpt᷑ amicitias uł graciam humanam. sed scientes eam fiderectam &uitã castam& administra¬
one dignam ad omnemq statum monastorii utilem:: Et tunc confirmetur ab epõ
terium subiectum est. CCCLXxXV dedia conissa uł dõ deuota. Siq rappuerit uł sollicitauerit uł cor¬
peritreligiosũ feminã bona aborũ eccłauindic& inquatalis mulier habitauit. Ipsi tamen capi
dare conpellatur. CCCLXXX .U. Derestituendo monasterio. Nomini regum aut cuiqtia hominũ
in propriumliat mon asterium tradere uł cõmutare uł quocũ q comendo uenderehocetiã
d umodle ppostoliclsieq sceanoruca sib aina thematis poena samxt auctoritas qđ sisactu fuertt

Expanded text:
anonicam suscipiat excommunicationem vel exclusionem. 384. De electione abbatissae. Abbatissa eligatur a cuncta congregatione non secundum ordinem, sed quam melioris opinionis esse constiterit et quam meliores elegerint. Et qui eam eligunt, proponant sanctis euangeliis, dicentes quod non propter amicitias vel gratiam humanam, sed scientes eam fide rectam et vita castam et administratione dignam ad omnemque statum monasterii utilem. Et tunc confirmetur ab episcopo, cui monasterium subiectum est. 385. De diaconissa vel Deo devota. Si quis rapuerit vel sollicitaverit vel corruperit religiodare conpellatur. 386. De restituendo monasterio. Nemini regum aut cuiquam hominum in proprium liceat monasterium tradere vel commutare vel quocumque commento vendere. Hoc etiam divina et apostolica atque canonica sub anathematis poena sanxit auctoritas. Quod si factum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
puenire : Ecclxxuii. Vt ronsiliarii regis munera ñ accipiant obbenefitium aliis im petrandum
Et nullus de consiliarus nr̃is ꝓpter beneficũcuilib& a noł inpe trandũ munera accipiat. quia nos

Expanded text:
pervenire. 377. Ut consiliarii regis munus non accipiant ob beneficium aliis impetrandum. pervenire. 377. Ut consiliarii regis munus non accipiant ob beneficium aliis impetrandum. Ut nullus de consiliariis nostris propter beneficium cuilibet a nobis impetrandum munera accipiat, quia nos
Abbreviated transcription (Latin):
monachis uł clericis uagandiforas. quia omnino ñ expedit animabus eorum .ccclxxiiii
Dehosprcalitate. &cura paupaerũ : Vt de hospitalitate &cura pauperum memoressitis & ꝓppt̃ qd
reseolesiastice affidelibus oblate & ab eccła recepte sint & eomodo illas distribuatis: Vt ab illo cui
debus racionẽ. reddituri estis : Ñ dampnacionẽ sed et̃ni gaudi mertedem accipere mereamini¬
ccclXXV. ut adiutorium ad rege inpendatur his qui ministeriũ eclesiasticũ adimplent. Volumus
uosscire uoluntatẽ nr̃am qđ nosparati sumus uos ad iuuare ubicũ que nece sse est ut ministeriun
ur̃m adimplere ualeatis : simulq uos admonemus. ut ꝓpt̃ humilitatẽ nr̃am & obedientiam quam
monitis ur̃is ꝓpterditimorem exibemꝰ honorem nob̵ adõ concessũ conseruetissicut ante cessores
beneficia dent uł aufferant. Ad monem̃ etiã epos & abbates ut ꝑ p̃mia bene ficia hominib
suis net aufferant netdonent. quia multe reclamationes &q rele dehac causa adnr̃as aurossolent

Expanded text:
non expedit animabus eorum. » 374. De hospitalitate et cura pauperum. Ut de hospitalitate et cura pauperum memores sitis, et propter quod res ecclesiasticae a fidelibus oblatae et ab ecclesia receptae sint. Et eo modo illas distribuatis, ut ab illo, cui de his rationem reddituri estis, non damnationem, sed aeterni gaudii mercedem accipere mereamini. 375. Ut adiutorium a rege inpendatur his, qui ministerium ecclesiasticum adimplent. Volumus vos scire voluntatem nostram, quod nos parati sumus vos adiuvare, ubicumque necesse est, ut ministerium vestrum adimplere valeatis. Simulque vos admonemus, ut propter humilitatem nostram et oboedientiam, quam monitis vestris propter Dei timorem exhibemus, honorem nobis abeneficia det vel auferat. Admonemus etiam episcopos et abbates, ut per praemia beneficia hominibus suis nec auferant nec donent, quia multae reclamationes et quaerelae de hac causa ad nostras aures solent
Abbreviated transcription (Latin):
iustis que hominibus satis faciat ep̃o suo & populo. ceclxxiutunus quisq prbr missam cũ sandalii scele
qđ ꝑom̃s dies dominicos oblaciones dõ. offerant. &ut ipsa oblacioforissepta altaris reripiatur. ccclxii¬
Vt prbt diedominico cũ benedicta aqua procedat. Vt omnis prbt die domini cosũ psallentio crcũ¬
eat eccłamsuam unacũ populo & aquam benedictam setum ferat &ut seritinium more romanete pr̃
suo ordinete agatur ecclxxiii delocis monasteriorum uł edificiis puidendis. Dignũ ac necessarĩ ẽ

Expanded text:
iustisque hominibus satisfaciant episcopo suo et populo. 371. Ut unusquisque presbiter missam cum sandaliis celeiustisque hominibus satisfaciant episcopo suo et populo. 371. Ut unusquisque presbiter missam cum sandaliis cele omnes dies dominicos oblationes Deo offerant et ut ipsa oblatio foris septa altaris recipiatur. 3ter die dominico cum benedicta aqua procedat. Ut omnis presbiter die dominico cum psallentio circumeat ecclesiam suam una cum populo et aquam benedictam secum ferat. Et ut scrutinium more Romano tempore suo ordinate agatur. 373. De locis monasteriorum vel aedificiis providendis. Dignum ac nece
Abbreviated transcription (Latin):
Inodlipptea ipse aut eus ꝓgenies aliquid mnali pass fuerint authoc cisi. dipliciter cõponant᷑ cccł xii
Deco quisoriotarã ptulor t utuernato ey testibuspb&. Siq scripture psert uentate eustestil¬
punai alib suerit nelixttum ꝑbeneficiũ principis ab ex actore ñ requiratur. Quicquia ꝓuinciab
ut bene ficũ prancipis tributorũ fuerit relaxitũ: ab ex auctoritate requraturcud puilit ert
criminosi adsinodũ uenientes in medio collocent᷑. Prb̃os crimino sos canonice adsinodũ uonientes. iuibemus
uixta decreta pape in nocentii cap̃xxxiii. inmedio collocari : Discussisque. obiectionibus q ipsis
prbis inpurguntur . sicon uinti potuerint asicerdotali remoueantur offitio : Quia quiscĩ nst̃. scã traio¬
rint scđm anterius cupitulũ consultuleonis pape & multorũ ep̃orũ statutũ cũ alii s prbis & fidelib

Expanded text:
Quod si propterea ipse aut eius progenies aliquid mali passi fuerint aut occisi, dupliciter conponatur. 368. De Quod si propterea ipse aut eius progenies aliquid mali passi fuerint aut occisi, dupliciter conponatur. 368. De eo, qui scripturam protulerit, ut verprovincialibus fuerit relaxatum per beneficium principis, ab exactore non requiratur. Quicquid provincialibus per beneficium principis tributorum fuerit relaxatum, ab exactore non requiratur. 370. Utcriminosi ad synodum venientes in medio collocentur. Presbiteros criminosos canonice ad synodum venientes iubemus, iuxta decreta papae Innocentii capitulo 33, in medio collocari; discussisque obiectionibus, quae ipsis presbiteris inpinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officio, quia qui sanctirint, secundum anterius capitulum consultu Leonis papae et multorum episcoporum statutum cum aliis presbiteris et fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
q resalienas uendidorit . Siq uendiderit res alienassineuoluntate dnĩ sui aut seruũ aut
ancillã autqua cũq rem. ipsam legib reddat. & similẽ aliam addat Et suipsũ ñ potest inuenire
iosc̃ similes &cequalis meriti reddat. ccc lxu decoqͥalicuiꝰ quarupedi unuoculũ excus
Siq alicuius caballus uł boui uł cuilib& dequarupedib unum oculũ exasserit: ad p̃cietur
illud pecus qđual& et partem t̃tiã componat. Cclxuii deeo qui iussu regis uł ducis aliquẽ
occiderit: Siq iussione regis ułducis ilius qui ipsã prouinciã regithomiñẽ occiderte ñ requira
e. necꝓpt᷑ea fuidosusset. quia lex &uissio dominica occiditcũ. &ipse ñpotut contra dicere
Princepsuero & suc es sores eius defen dant eum & totam ꝓgeniẽ cius ne obhos pereat auitndẽ
paciatur

Expanded text:
qui res alienas vendiderit. Si quis vendiderit res alienas sine voluntate domini sui, aut servum, aut qui res alienas vendiderit. Si quis vendiderit res alienas sine voluntate domini sui, aut servum, aut ancillam, aut quamcunque rem, ipsam legibus reddat, et similem aliam addat. Et si ipsum non potest invenire, duos consimiles et aequalis meriti reddat. 366. De eo, qui alicuius quadrupedi unum oculum excusserit. Si quis alicuius caballi vel bovis vel cuiuslibet de quadrupedibus unum oculum excusserit, adpretietur illud pecus quod valet, et partem tertiam conponat. 367. De eo, qui iussu regis vel ducis aliquem occiderit. Si quis iussione regis vel ducis illius, qui ipsam provinciam regit, hominem occiderit, non requiratur ei nec propterea faidosus sit; quia lex et iussio dominica occidit eum et ipse non potuit contradicere. Princeps vero et successores eius defendant eum et totam progeniem eius, ne ob hoc pereat aut malum patiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
placauerit lig auerit uendiderit. uł hocciderit. ipsiperegrinosingillatim duplictt᷑ sic̃ dealio
homine sol& cõponi autsuo senioriuł socio cũ sualege cõponat Qđ simortuus fuerit & seniorem
ibiał sociũ ñ habuerit: tunc eps aut sacerdotes eius dẽ pagi ipsã cõpusitionẽ induplo ficut deindigeno
distringente iudite accipiant &r n suã elemosinã illa tribuant &insuꝑ Ix soł fisco cogatur ꝑsoluere.
Itsiperegrinũ uiuentẽ reliq rit omnẽ iniuriam eifactã & quicquid illitulit dupliciter ut p̃dictũ
ẽ ꝑsingula illi cõponat sicut sol& de infrapuncia aliquẽ componere : siaũt eũ hoc cideritt
ut liberũ hominem deipsa ꝓiuncia indupło cõponat. & ipsapecunia a memoratis sacerdotibus
insuadetur elemosina. qm̃ dñs ait. Pere grinum & aduenã. non con tristabis. CCCLXV. DeCo

Expanded text:
plagaverit, ligaverit, vendiderit vel occiderit, ipsi peregrino singillatim dupliciter sicut de alio plagaverit, ligaverit, vendiderit vel occiderit, ipsi peregrino singillatim dupliciter sicut de alio homine solet conponi, aut suo seniori vel socio cum sua lege conponat. Quod si mortuus fuerit et seniorem ibi vel socium non habuerit, tunc episcopus aut sacerdotes eiusdem pagi ipsam conpositionem in duplo, sicut de indigena, distringente iudice accipiant et in suam elymosinam illa tribuant; et insuper sexaginta solidos fisco cogatur persolvere. Et si peregrinum viventem reliquerit, omnem iniuriam ei factam et quicquid illi tulit dupliciter, ut praedictum est, per singula illi conponat, sicut solet de infra provincia aliquem conponere. Si autem eum occiderit, ut liberum hominem de ipsa provincia in duplo conponat; et ipsa pecunia a memoratis sacerdotibus in sua detur elymosina; quoniam Dominus ait: Peregrinum et advenam non contristabis. 365. De eo,
Abbreviated transcription (Latin):
Siaut̃ uenditor dixerit uiciũ : st&emptio & nonsit inmutata. Siaũt nondixerit . mut ari post inilla
die & in aba siue intercia die : Etsi amplius de tribus noctibus illud habuerit postea ñ potest mata¬
re. nisi forte eũ inuerare infratres dies non poterit:: Tuncquando inuenerit.: recipiat quiaui cũ uendi¬
dit Itsiñ uoluerit accipere : iur& cumsuissacramentalib qd uicium ibi nullum seiebat indieilla quan¬
donegociũ facit & st& factũ ccclxiii. Ut quiarras dederit ꝓquatũq re. p̃ciũ reddere compella¬
tur. Quiarras dederit ꝓquatũq re: p̃cium cogatur implere qd plaaut emptori. ccc lx iiii
utperegrinostranseuntes nemo inquiet&. Placuit nepere grnos tran seuntesquisqua inquie¬
aliquis p̃sumptiosus fuerit quipere grin onocuerit uł eũ assallierit aut dispoliauerit lederit

Expanded text:
Si autem venditor dixerit vitium, stet emptio et non sit immutata. Si autem non dixerit, mutari potest in illa Si autem venditor dixerit vitium, stet emptio et non sit immutata. Si autem non dixerit, mutari potest in illa die et in alia sive in tertia die. Et si amplius de tribus noctibus illud habuerit, postea non potest mutare, nisi forte eum invenire infra tres dies non poterit. Tunc quando invenerit, recipiat qui vitium vendidit. Et si noluerit recipere, iuret cum suis sacramentalibus, quod vitium ibi nullum sciebat in illa die, quando negotium fecit; et stet factum. 363. Ut qui arras dederit pro quacumque re, pretium reddere conpellatur. Qui arras dederit pro quacumque re, pretium cogatur implere, quod placuit emptori. 364. Ut peregrinos transeuntes nemo inquietet. Placuit, ne peregrinos transeuntes quisquam inquiealiquis praesumptuosus fuerit, qui peregrino nocuerit vel eum assallierit aut despoliaverit, leserit,
Abbreviated transcription (Latin):
aut similem : Siueroforas aliqua traxerit & absconderit atq negauerit int̃rogat᷑: furtiuã compenat¬
CCLXI. De eo quialicuius mortuũ repererit. Nqͣalicuius mortuũ epererit. & eũ humantatis
causa humauerit. ut neq aporcis in qunet᷑ neq ab estiis seu canibus laceretur seu lib sit seu seruus nuila e
hoc calõniam sustineat. sed magis apparentib eius remunerationem cõdigña accipiat . It sia parentib:
merce dem noluerit recipere: recipiatd adño qui p̃cepit mortuos sepelire. ClxIi. Deuendiciomb:
uili p̃cio detracti suł uiciosis. Placuit inuendicione hane formã seruari ut feures seumancipia uł
qđ lib& genus animalium uenundetur. nemo ꝓpt̃ eauendicionis firmitatem in rumpat qd dicit
seuili p̃ciouendi disse.: sed ostqũa ffactũẽ negociũ ñ sit mutatũ. nisi forte uiciũ sibiauenditore celatũ inuenent

Expanded text:
aut similem. Si vero foras aliqua traxerit et absconderit atque negaverit interrogatus, quasi furtivam conponataut similem. Si vero foras aliqua traxerit et absconderit atque negaverit interrogatus, quasi furtivam conponat. 361. De eo, qui alicuius mortuum repererit. Si quis alicuius mortuum repererit, et eum humanitatis causa humaverit, ut neque a porcis inquinetur nec a bestiis seu canibus laceretur, seu liber sit seu servus, nullam ex hoc calumniam sustineat, sed magis a parentibus eius remunerationem condignam accipiat. Et si a parentibus mercedem noluerit recipere, recipiet a Domino, qui praecepit mortuos sepelire. 362. De venditionibus vili pretio detractis vel vitiosis. Placuit in venditione hanc formam servari, ut seu res seu mancipia vel quodlibet genus animalium venundetur, nemo propter hoc venditionis firmitatem inrumpat, quod dicit se vili praetio vendidisse; sed postquam factum est negotium, non sit mutatum, nisi forte vitium sibi a venditore celatum invenerit.
Abbreviated transcription (Latin):
uero medium utriq sustineunt. Et sipꝰ modum dominis aput eũ cui cõmꝰ dauerit q cũq fuerint sib¬
p̃ssã reppererit : sicut furtiua abeo exigantur.: CCLUII. Utrẽ incontentione positã ñliceat uende¬
re. Rem in contentione positam: non licead cdonare netuendere. CccluIII Deco quiseruũ siũ
uendiderit: siq seruum suũ uendiderit forcitan eius nesciens facultates. habeat dominꝰ eius
potestat̃ẽ quieũ uendidit requirendi resei : ubi que inuenire poterit. cccluiiii. deeo quipe¬
osuo fuerit redemptꝰ seruo. Siq seruus depeculiosuo fuerit redem ptꝰ & hoc domi
nescierit: dedomimi potestate ñ exeat quia ñptium sedres serui sui cdum ignorat accepit. cccłax
deeo qui causam alterius tulerit de loco suo. Siq ausam alterius tulertt delo cosuo psamiesã
reddat.

Expanded text:
vero medium utrique sustineant. Et si postmodum dominus apud eum, cui commendaverit, quaecumque fuerint supvero medium utrique sustineant. Et si postmodum dominus apud eum, cui commendaverit, quaecumque fuerint suppressa repererit, sicut furtiva ab eo exigantur. 357. Ut rem in contentione positam non liceat vendere. Rem in contentione positam non liceat donare nec vendere. 358. De eo, qui servum suum vendiderit. Si quis servum suum vendiderit, forsitan eius nesciens facultates, habeat dominus eius potestatem, qui eum vendidit, requirendi res eius, ubicumque invenire potuerit. 359. De eo, qui peculio suo fuerit redemptus. Si quis servus de peculionescierit, de domini potestate non exeat, quia non pretium, sed res servi sui, dum ignorat, accepit. 360. De eo, qui causam alterius tulerit de loco suo. Si quis causam alterius tulerit de loco suo, ipsam illesam reddat
Abbreviated transcription (Latin):
ccc lui. dceo cuiaurã uł ir gentum aut ornam̃tũ cõm̃data fuerint. Sicui auru. uł argentu autor nam̃ta
ułq cũq speries fuerint cõm̃date . siue custo diendo tradite sint siue uendende & indomo ipsius cũreb
suis foratan fuerint incendio cremate : unacum testibus qͥ cõm̃data sisceperat p̾beat sacram̃ ta
nihil exinde suis ꝓsuisse compendus. et nihil cogatur ex soluere ex cepto auru &argentũ. quod
ir dere non potuit. Siueroq cõm̃data fuerant furto ꝓbantur ablata eiqui cõm̃data ꝑdiderat spaciũ
tribuitur. donet furẽ sua inuestigatione ꝑquirat Itsieum inuenerit cõmꝰdatori a res prias tantũ¬
nodo resorman ꝓcur&. Conpositio uero furti adeũ qͥh abuuit cõ menda taptineat : qd sifur ñ fuera in¬
trastatutũ tempus inuentus: medietas rerũ cõmdatarũ domino suscipiente reddatur : Dãnũ

Expanded text:
ur. 356. De eo, cui aurum vel argentum aut ornamenta commendata fuerint. Si cui aurum vel argentum aut ornamenta ur. 356. De eo, cui aurum vel argentum aut ornamenta commendata fuerint. Si cui aurum vel argentum aut ornamenta vel quaecumque species fuerint commendatae sive ad custodiendum traditae sint sive vendendae, et in domo ipsius cum rebus suis forsitan fuerint incendio crematae, una cum testibus qui commendata susceperat praebeat sacramenta, nihil exinde suis profuisse conpendiis, et nihil cogatur exsolvere; excepto aurum et argentum, quod ardere non poterat. Si vero quae commendata fuerant furto probantur ablata, ei, qui commendata perdiderat, spatium tribuatur donec furem sua investigatione perquirat. Et si eum invenerit, commendatori res proprias tantummodo reformare procuret; compositio vero furti ad eum, qui habuit commendata, pertineat. Quod si fur non fuerit intra statutum tempus inventus, medietas rerum commendatarum domino suscipiente reddatur, damnum
Abbreviated transcription (Latin):
mancipium ꝓhoc facto reddat. Siuero in nocen sintorm̃tomortuis fuerit : duosseruos eius d ẽ
meriti sine dilectione dño restituat. ccclii Deuia publica. Siqͣuiã publicã aut litostratum
uł uiam cõmunem alicui clauserit contralegem. cumsua lege cõponat. It clansura quam ibifecit
tollat. Qđ sinegare uoluerit : cũxii sacram̃talib: ur& coclini. de uia conuicmali. Siq uiam con¬
inalẽ uł pastoralem clauserit. cũsualege cõponat & apsam uiã aperiat. Similit̃ &co
mita faciendũ est. CCCLU De eoqui font̾e in quinauerit. Siq fontẽ quacũq inuidia comquauerit
uł maculauerit : emund& eum primo ut nulla sit conquinacionis in eosuspicio &cumlege sua
uicinis hoc emendet. Si aut̃ plurim orũ inuicinio puteus fuerat. conpoticionẽ int̃ semultent᷑¬

Expanded text:
mancipium pro hoc facto reddat. Si vero innocens in tormento mortuus fuerit, duos servos eiusdem mancipium pro hoc facto reddat. Si vero innocens in tormento mortuus fuerit, duos servos eiusdem meriti sine dilatione domino restituat. 353. De via publica. Si quis viam publicam aut litostratum vel viam communem alicui clauserit contra legem, cum sua lege conponat, et clausuram quam ibi fecit tollat. Quod si negare voluerit, cum duodecim sacramentalibus iuret. 354. De via convicinali. Si quis viam convicinalem vel pastoralem clauserit, cum sua lege conponat et ipsam viam aperiat. Similiter et de semita faciendum est. 355. De eo, qui fontem coinquinaverit. Si quis fontem quacunque invidia coinquinaverit vel maculaverit, emendet eum primo, ut nulla sit coinquinationis in eo suspicio, et cum lege sua vicinis hoc emendet. Si autem plurimorum in vicinio puteus fuerat, conpositione inter se multent
Abbreviated transcription (Latin):
agnos cat ut euueritas latere non possit nec facile ad sacra menta ueniant cccl
De coqui contra caput alterũ fulsa suggesserit. Siq contra cupit alteriũ faillsa suggesserit ł ꝓqua cũ que
inuidico aut iniusta accasatione alique cõmouerit: ipsepenam ł dã pñu qđ alteri intulit e
Neminẽ dapnes ante quã inquiras ueritatẽ. quia scriptũ est. Om̃a aut̃ ꝓbate qđ bomũ ÷ tenete .cccLI
Decoquiꝑ inuidiam ł dolũ liberi ł serui domum incenderit. Siq ꝑ aliquã inuidiam ł dolum in nocte ł indie
igñe inposuerit & incenderit libori ł seriui domũ : promo. om̃a aedificia restituat &¬
arserit c̃õponat & insuꝑ lx soł sit culpabilis & publica penitentia scđm iudiciũ sacer dotu mul&ur
reddat. Siq seruum inuste accusauerit alienũ & innocenti torm̃ta ꝑtulerit cdomino simile

Expanded text:
cognoscat, ut eum veritas latere non possit, nec facile ad sacramenta veniant. 350. cognoscat, ut eum veritas latere non possit, nec facile ad sacramenta veniant. 350. De eo, qui contra caput alterius falsa suggesserit. Si quis contra caput alterius falsa suggesserit vel pro quacumque invidia aut iniusta accusatione aliquem commoverit, ipse poenam vel dampnum, quod alteri intulerit, excipiat. Neminem dampnes antequam inquiras veritatem; quia scriptum est: Omnia autem probate; quod bonum est tenete. 351. De eo, qui per invidiam vel dolum liberi vel servi domum incenderit. Si quis per aliquam invidiam vel dolum in nocte vel in die ignem imposuerit et incenderit liberi vel servi domum, omnia edificia restituat erit componat, et insuper 40 solidis sit culpabilis, et publica poenitentia secundum judicium sacerdotum multetur. te accusaverit alienum, et innocenter tormenta pertulerit, domino simile
Abbreviated transcription (Latin):
occiderit : Siquis occulte in nocte ł indie alterius caballũ aut bouẽ. aut aliqđ animal occiderit
& negauerit & postea ex inde ꝓbat᷑ fuerit. tãqua furtiuũ componat. CCC XLVI Deeoquio cci¬
derit alienũ animal & non negauit. Siq̃ causa faciente occiderit alienũ animal & non negauerit
simile dare non tardet & cadauermortiuaccipiat CCC XLUIi. Deeoquifurtiuã rescient᷑
emerit. Siq̃ furtiuã rẽ scient̃ emere p̃supserit. & exinde ꝓbatꝰ fuerit : similẽrẽ red
illi cuius pecuniam cõparauit salua uide lic& eius iusticia in altero¬
ccc xluiii. Deeo quidelatrone furtiua rescient̃ ad cus todiendũ accipit.
Siq̃ delatrone furtiua remscienter ad custodiendũ acceperit : quasi fur componat¬
ccc x Luiiii. Desacramentis leuit noniu randis.
Volum ut sacramenta cito non fiant sedunquisq: uidex prius caus am ueracit᷑

Expanded text:
occiderit. Si quis occulte in nocte vel in die alterius caballum aut bovem aut aliquod animal occiderit occiderit. Si quis occulte in nocte vel in die alterius caballum aut bovem aut aliquod animal occiderit et negaverit et postea exinde probatus fuerit, tanquam furtivum conponat. 346. De eo, qui occiderit alienum animal, et non negaverit.simile dare non tardet et cadaver mortui accipiat. CAP. 215. - De eo qui furtivam rem scienter emerit. Si quis furtivam rem scienter emere praesumpserit et exinde probatus fuerit, similem rem reddat illi, cuius pecuniam conparavit: salva videlicet eius iustitia in altero. 348. De eo, qui de latrone furtivam rem scienter ad custodiendum acceperit. Si quis de latrone furtivam rem scienter ad custodiendum acceperit, quasi fur conponat. 349. De sacramentis leviter non iurandis. Volumus ut sacramenta cito non fiant. Sed unusquisque iudex prius causam veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis quiin fraregnũ ꝑuim aliquid rapuerint. Siquis inexercitu in fraregnũ sine iussione do¬
rit capitali crimine subiaceat : &chis omia simniliareftituat quia seruu suum non correxit nec custodi
ut talia non ꝑp&raret : qmis inos ipsos comedim cito deficiem. Vnusquisq tamen custodiat exercitũ suum:
c aut ad aliquid dapnosum infraude chñsuiut posset accusareeũ. & fraus ipsa fuerit dececta
ꝑ inues tigacionẽ iudicis . dñs nec seruum ꝑdat nec ꝓ hoc aliquã faciat cõpositionẽ. Sedille ciu conlu¬
esciens aliquid comparat. Siquis defure nesciens aliquid cõparauerit. querat acceptos patuo
ditore que sino potuerit inuenire ꝓbet secũ sacraonto & testib innocente et qđ apud eũ cognoscitur
restituat & furẽ querere nondesistat. Odsifure celare uoluerit & ꝑ iurcos postea decectꝰ fuerit:
taonquã ille fur ita iste incrimine dãpnet᷑CCCXΚV. Deeo quiocculte in nocte ł indie alterius animal

Expanded text:
disciplinae corporali subjaceat. Si quis in exercitu infra regnum sine jussione dofecerit, capitali crimini subjaceat, et dominus omnia similia restituat, quia servum suum non correxit, nec custodivit ut talia non perpetraret: quoniam si nos ipsos comedimus, cito deficiemus. Unusquisque tamen custodiat exercitum suum, suaserit aut ad aliquid dampnosum in fraudem domini sui, ut posset accusare eum, et fraus ipsa fuerit detecta per investigationem iudicis, dominus nec servum perdat nec pro hoc aliquam faciat conpositionem; sed ille, cuius conclunesciens aliquid conparaverit. Si quis de fure nesciens aliquid conparaverit, quaerat accepto spatio venditorem. Quem si non potuerit invenire, probet se cum sacramento et vestibus innocentem, et quod apud eum cognost furem quaerere non desistat. Quod si furem celare voluerit et periurans postea detectus fuerit, tanquam ille fur, ita iste in crimine dampnetur. 345. De eo, qui occulte in nocte vel in die alterius animal
Abbreviated transcription (Latin):
migrauerit : substanciam eius prius monasteriũ possideat &inalio monasterio ipse non reripiatur.
x. deseruo inmonasterium recepto. Sialiq̃ in cognitus inmonasteriũ ingredi uolue
ante triennium monachi habitꝰ ei non prestet᷑ & suntratres annos aut seruus aut libtus. uł colon
qratur. domino suo reddatur cum omnibusq: ad tulit fide tamen accepta deinpunitate.
ut̃ intra triennium requisitus ñfuerit. postea queri non potest: sed tantum e
inmonasterium ad dux̃ dñs serui recipiat.Ccclxxxi Demonachis laici factis. Si autem
monachus laicus factꝰ fuerit honore & singulo spolietur & reseius monasterio adiciantur
łsi monasticã uitã reliquerit. p̃ses ꝓuincie eum teneat & curie sue connumere¬
&ad custo diam &stipendia custodum sufficiat: Et facta cdonacione : sic domum aedific&.xcxx¬

Expanded text:
m eius prius monasterium possideat, et in alio monasterio ipse non recipiatur. 380. De servo in monasterio recepto. Si aliquis incognitus in monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non prestetur. Et si intra tres annos aut servus vel libertus vel colonus quaeratur, domino suo reddatur cum omnibus quae attulit, fide tamen accepta de inpunitate. Si autem intra triennium requisitus non fuerit, postea quaeri non potest, sed tantum ea, quae in monasterium adduxit, dominus servi recipiat. 381. De monachis laicis factis. Si autem monachus laicus factus fuerit, honore et cingulo spolietur et res eius monasterio adiciantur. Quod si monasticam vitaaria, et ad custodiam, et ad stipendia custodum sufficiat, et facta donatione sic domum aedificet. C
Abbreviated transcription (Latin):
Ut liceat maiores udices apellare quociens necessitas ingruerit. Quandocuq a quib:¬
libet iudicib ecclesiasticis. ad alios uidices aecclesiasticos ubiẽ maioraustoritas fuerit ꝓ¬
uocatu non eis deneget᷑. qui ꝓuocauerint .CCCCV. Deiusto uidicio principis m& uuł

Expanded text:
Ut liceat maiores iudices appellare, quotiens necessitas ingruerit. Quandocumque a quibuUt liceat maiores iudices appellare, quotiens necessitas ingruerit. Quandocumque a quibuslibet iudicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est maior auctoritas, fuerit provocatum, non eis de
Abbreviated transcription (Latin):
litigat & ad occusandũe facilis. accus acionẽ absq grandiex aminenemorecipiat . cccC Deri¬
mando enucleatim causa iniudicio & sepeuentilando iudicante o port& cunctarimari :
&ordinẽ rerũ plena inquisitione discutere : int̃roganda acꝓponendi adiciendique
paciencia p̃bita abeo : ut ibi actio partiũ limitata sic plenit: Nec prius litigao
uelit sententia obuiare : nisi quando ipsiꝑ actis om̃ib: ciam nihil amplius habuerrit in
cccCI. Dehis qui seputant ꝑceftes redẽptos. ad socerdotũ accusationẽ ad mitcti. ut non.
admittant᷑ nisi omi suspicione caruerint Sunt quidã qui contra ecclesiasticam.
pugnare uident᷑. & ꝑtestesredẽptos putantse ad accusacioẽ ad mitcid¬
bere : hi om̃ino non admittant᷑ nisiactis puplicis docuerint om̃i suspicione secarere¬
non sit dereligione p̃sumendum. Laicis quauis religiosis. nullitamende ȩcclȩsiasticis
facultatib uł dedõ dicatis hominib: aliquid disponendũ ad tribuat᷑ facultas ccccuiii

Expanded text:
litigat et ad accusandum est facilis, accusationem absque grandi examine nemo recipiat. 400. De rimanda enucleatim causa in iudicio et saepe ventilanda. Iudicantem oportet cuncta rimari et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi adiciendique pacientia praebita ab eo, ut ibi actio partium limitata sit pleniter. Nec prius litigantibus sua velit sententia obviare, nisi quando ipsi peractis omnibus iam nihil amplius habuerint in t. 401. De his, qui se putant per testes redemptos ad sacerdotum accusationem admitti, ut non admittantur, nisi omni suspicione caruerint. Sunt quidam, qui contra ecclesiasticam regulam pugnare videntur et per testes redemptos putant se ad accusationem admitti debere. Hi omnino non admittantur, nisi actis publicis docuerint, omni se suspicione carerenon sit de religione praesumendum. Laicis quamvis religiosis nulli tamen de ecclesiasticis facultatibus vel de Deo dicatis hominibus aliquid disponendum attribuatur facultas. 404.
Abbreviated transcription (Latin):
ut non sit ne cessitas monachis it clericis uagandiforas. quia ominino¬
non ex pedit a nimab eerum: Sim liter quoque ȩdificationes monasteriorum supradictimussi &
cũ eis ep̃i ꝑdiuersa loca prȩuideant. si apte sint & congruent̃ scȩ ꝓfessionis cõposite uł siclaustrũ
firmum habeant. In quo saluari possent animae incis cõmorantiũ. sub disciplina canonica ut
regularĩ : Vbi aut̃ inuenta alit̃ fuerint. hoc omni modis ep̃s loci ipsius faciat emendari
ita ut condignã ꝓfessiom eorũ custodiã habeant ca nonici uł monachi atq nonnanes: nedetur
eis occasio malefaciendi qđ absit: Cxliiii. Ut epi sciant qualit̃ canonici qui sunt cũ abba
abba canonicos in mon asterio suo habeat : & hoc omnino parit̃ ambo ꝓuideant simo
Vt prbi xrisma diligenter custodiant : Prb̃i subsigillo custodiant xrisma & nulli
sub p̃textu medicinȩ uł maleficii donare inde p̃sumant. qđ si fecerint : honore priuentur¬

Expanded text:
s, quia omninonon expedit animabus eorum. Similiter quoque aedificationes monasteriorum supradicti missi et cum eis episcopi per diversa loca praevideant, si aptae sint et congruenter sanctae professioni compositae, vel si claustrum firmum habeant, in quo salvari possint animae in eis commorantium sub disciplina canonica vel regulari. Ubi autem aliter inventa fuerint, hoc omnimodis episcopus loci ipsius faciat emendari, ita ut condignam professioni eorum custodiam habeant canonici vel monachi atque nonnanes, ne detur eis occasio maleficiendi, quod absit. 144. Ut episcopi sciant, qualiter canonici, qui sunt cum abbaabba canonicos in monasterio suo habeat. Et hoc omnino ambo pariter provideant, u. Ut presbiteri chrisma diligenter custodiant. Presbiteri sub sigillo custodiant chrisma et nulli sub praetextu medicinae vel maleficii donare inde praesumant. Quod si fecerint, honore priventur
Abbreviated transcription (Latin):
uindiete ministeriõ  Et qdrex siltĩ miuno exercuere debuene ꝓrter
iempurit̃ multorũ ipsũpudent̃ iimaltis ꝑpetrare ñ metuunt ppt̃ odĩ
Et pataere sibi licere ob inimiciarũ uindictas: qd no lunt
ut rex faciat ꝓpter dĩ uindictã ccexxxiii
De abbatib sanon niuus deregularib uł albatissis Allatilus ca nomues
aeregularib. & ab batisris quȩ scĩ monialib: p̃eẽ uidentur siue laicis
quimon &steria habent omnimodo p̃cipimꝰ. ut doseipsis
magnã cura habeant : & ceteris benũ exem plũ ꝓbecont. & reli¬
giose sicit decet conuersentur Et qđ unius eanuos ꝙ
professiore ni in con ueniens es
x insacris

Expanded text:
re debuerat propter terrorem multorum, ipsi impudenter in multis perpetrare non metuunt propter odium: et putant sibi licere ob inimicitiarum vindictas, quod nolunt ut rex faciat propter Dei vindictam. CAP. VIII abbatissis. Abbatibus canonicis et regularibus et abbatissis, quae sanctimonialibus praeesse videntur, sive laicis, qui monasteria habent, omnino praecipimus, ut de ipsis magnam curam habeant, et caeteris bonum exemplum praebeant, et religiose, sicut decet, conversentur, et quod uniuscuiusque professioni inconveniens est et in sacris