comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edifitium ẽ ut flumĩs uł maĩs
uł tempestatis. uł numne incen¬
dii. uł teremotus iñ sustinere
poͣssit dem ẜuius putat.si cõ¬
trou̾sia aque insulam subu̾tt¬
rit. dem stipulatoris eclifitia ce¬
ciderint. nich cum exstipulatr
ꝯsecuturũ. qr id necopis ñ loci
uitio fen ẽ. Si añt aqua iꝑciet
fundamta ⁊ sic cdifitiũ ruisset
ꝯmittistipłone. aut multũ eĩ
iterce qd erat alisqn fixmũ ui¬

Expanded text:
ut fluminis aut maris aut tempestatis aut ruinae incendii aut terrae motus uim sustinere possit? Idem Seruius putat, si controuersia aquae insulam subuerterit, deinde stipulatoris aedificia ceciderint, nihil eum ex stipulatu consecuturum, quia id nec operis nec loci uitio factum est. si autem aqua uitiet fundamenta et sic aedificium ruisset, committi stipulationem ait: multum enim intere
Abbreviated transcription (Latin):
trisecus ꝯtingat. ⁊labeo qͥdem
scribit. de dampno  dato no p̾se
agi. siꝗd forte tene motu ul xi
fluminis. alioue quo cau for¬
tiꝰto accid̃it Seruins quoq
putit. siexedib pmissoris nẽ¬
to  tegule  deiecte dãpniucino¬

Expanded text:
trinsecus contingat? et Labeo quidem scribit de damno dato non posse agi, si quid forte terrae motu aut ui fluminis alioue quo ca‹su› fortuito acciderit. Seruius quoque putat, si ex aedibus promissoris uento tegulae deiectae damn
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem intlem hoc dabitur
quib.⁊ quas et deaqua int̾olc̃a
rectintiir que suꝑ̃ sũt enuata.¬
¶ Siquis riuũ reficienti opus
nouĩmnĩtiat bndictũ est posse
cotempmopis nouinũtia¬
toccum ci pretor ei uim fienue¬

Expanded text:
interdictum hoc datur, quibus et in quas et de aqua interdicta redduntur, quae supra sunt enumerata. Si quis riuum reficienti opus nouum nuntiat, belle dictum est posse contemni operis noui nuntiationem: cum enim praetor ei uim fieri ue
Abbreviated transcription (Latin):
lit collocare. cindnñqua bũit.
utile enm bocinredcm̃ futinũ.
labeo ai nos ⁊ hicoppinamun:
ntilitait̃ eius quiducit sinem
cõmoclitatt. eius cuiager ẽ spe¬
tandam. ¶Si aqua ĩunulacu
conducatir:. ⁊ inpplures duc¬
tus ducatur hoc inttlcm. utile
exit uolenti refic̃e ip̃m lacum.
¶oc iterdlcmad om̃s nuos ꝑt¬
net. sinc ĩpublico. sine ĩpriuato
sint cõstiruti. s sicalide teaque
nius sit. dehoc itficiendo ope¬
tit int̾dc̃m. ansto ⁊ decumcus¬
lo restituendo ꝑ quẽ napor t̃¬
hitur inbalne anis naporib

Expanded text:
collocare, cum id numquam habuerit, utile ei hoc interdictum futurum Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam. Si aqua in unum lacum conducatur et inde per plures ductus ducatur, hoc interdictum utile erit uolenti reficere ipsum lacum. Hoc interdictum ad omnes riuos pertinet, siue in publico siue in priuato sint constituti. Sed et si calidae aquae riuus sit, de hoc reficiendo competit interdictum. Aristo et de cuniculo restituendo, per quem uapor trahitur, in balneariis
Abbreviated transcription (Latin):
oncs susciꝑe ꝓhibitũ nõ est pr¬
eterea si ⁊ sumptus ẽ. et eciã itĩc¬
ris cõpendium sũbeat. ¶Inte
legacionem supsceptam sicui
nẽgotium moucatur. ⁊̃ ab sens
defendideb. suscepta u̾olega

Expanded text:
bitum non est praeterea, si et sumptus et itineris compendium suadeat.Ante legationem susceptam si cui negotium moueatur, etiam absens defendi debet: suscepta lega
Abbreviated transcription (Latin):
duires nõ defendatur.simł at¬
q defendiceꝑit. aut defendi de¬
bere desierit. resoliutr.
obrem no defensam.cũ uno ex i¬
sideĩsorib age uolo qd ꝑ ꝑte ei

Expanded text:
diu res non defendatur', simul atque defendi coeperit aut defendi debere desierit, resoluitur.ob rem non defensam cum uno ex fideiussoribus agere uolo: i
Abbreviated transcription (Latin):
Ipł. Si exdnob fideĩsoribi
Quidicatũ solui. spoponderãt
alt obrem node fẽsam. ꝑt̾e sua:
soluit nichominus res defen¬
dipotit. nec tñs qui soluerit
fuiss. ¶ Quociens exstipłoe
iudicatu solin obrem nõ de fe¬
sam agitur cũ fideĩsorib. nõ ẽ
miqun cauer dñm priore iu¬
ditio absolui. qr omissa cane¬
tione fidenissores mãdatunt¬
tio nõꝯ seq̃ntur. aut c̾te siuel¬

Expanded text:
. Si ex duobus fideiussoribus, qui iudicatum solui spoponderant, alter ob rem non defensam partem suam soluerit, nihilo minus res defendi poterit. nec tamen is, qui soluerit, fuisset. Quotiens ex stipulatione iudicatum solui ob rem non defensam agitur cum fideiussoribus, non est iniquum caueri dominum priore iudicio absolui, quia omissa cautione fideiussores mandati iudicio non consequentur aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
deciit. post idcm hr̃dem teii¬
stituit quanus exfideisoria
causa no trnearis nichomi¬
nus pigñus tñobligatum
manebit at siidem aliu fi¬
deuissorem dederit.atq ita
te brdem instituerit rectius
cristimariait. sublata obli¬
gatõe eius pro quo fideĩsu
sit cũ quoq qͥ fideuissat liba¬
D̾. Si solunirus pecu n¬
mam tibiussu tuo signan¬
tam cam apud mimnlariũ
quo ad probaretur. deposu

Expanded text:
dedit: post idem heredem te instituit. quamuis ex fideiussoria causa non tenearis, nihilo minus tamen pignus obligatum manebit. at si idem alium fideiussorem dederit atque ita heredem te instituerit, rectius existimari ait sublata obligatione eius, pro quo fideiussum sit, eum quoque qui fideiusserit lib.Si, soluturus pecuniam tibi, iussu tuo signatam eam apud nummularium, quoad probaretur, deposu
Abbreviated transcription (Latin):
simeadem.camanet Sidebi¬
torem meũ misẜimticio sol¬
uere. de iñ ticium uetũm ac¬
cipere⁊ debitor ignorans sol¬
uerit. ita eumliberan existia¬
ii.si ño camteticius nũmos
accepit.ut eos lucretin alio¬
quim qm furtum coru sir.
facturus mãsinros cos debito¬
ris ⁊io libatõem qdem ip̃o ui¬
re non posse ꝯtingere debito¬
ri exceptõe tñei succurri equ¬
um cẽ. sipatus sit olitonem
furtiiam. qua adu̾sus ticiỹ
ht michi p̾rare sicuti ẜuat

Expanded text:
eadem causa maneat'.Si debitorem meum iusserim Titio soluere, deinde Titium uetuerim accipere et debitor ignorans soluerit, ita eum liberari existimauit, si non ea mente Titius nummos acceperit, ut eos lucretur. alioquin, quoniam furtum eorum sit facturus, mansuros eos debitoris et ideo liberationem quidem ipso iure non posse contingere debitori, exceptione tamen ei succurri aequum esse, si paratus sit condictionem furtiuam, quam aduersus Titium habet, mihi praes
Abbreviated transcription (Latin):
D .i. Quociens unus ex fide¬
nissorib suam ꝑtem soluiss
tanqua neg̃m reogessiss. prñ
hndum est. de sircus ip̃e unius
uissor solus liberatur. cums ro¬
mine solutio facta fuerit.
auttitio diristipłatus sit. ma¬
gis eẽ.ait.ut ira demu recteti¬
tio solui dicc̃dum sit.simeodẽ
statu maneatquo fuit cũ sti¬
pulato int̾poneretun cetum
siue madoptoem. siue inexilũ
ierit.ułaqua ⁊ igne int̾chietũ

Expanded text:
.Quotiens unus ex fideiussoribus suam partem soluisset, tamquam negotium reo gessisset, perinde habendum est, ac si reus ipse unius iussor solus liberatur, cuius nomine solutio facta fuerit. aut Titio dari stipulatus sit, magis esse ait, ut ita demum recte Titio solui dicendum sit, si in eodem statu maneat, quo fuit, cum stipulatio interponeretur: ceterum siue in adoptionem siue in exilium ierit uel aqua et igni ei interdictum
Abbreviated transcription (Latin):
quato mea int̾sit intceptos ux¬
mos non eẽcepeculio cũ dro
actumẽ is dampnatus solu
⁊ fideisores proẜuo acceptos
tum ẽ. ꝙ cum iudicatu solui
satͣclatum ẽ⁊ dampnatus re
soluat nonsolumactõe indi¬

Expanded text:
o mea intersit interceptos nummos non esse.De peculio cum domino actum est: is damnatus soluit. et fideiussores pro seruo acceptos ntum esse, quod, cum iudicatum solui satisdatum est et damnatus reus soluat, non solum actione iudi
Abbreviated transcription (Latin):
to. rescripserunt. tuqurdefen¬
sione omissa redimere. senten¬
ciam maliusti. cum tibi crim̃e
obiceretur. nõ in merito quigĩ¬
tos solidos inferre fisco ussus
est. omissa enim ipins cause
inquisitione ip̃e te hiuc pene
subdidisti obtinendum est. c̃i
ut hii quib negotia fiscalia ⁊¬
mouentur ad defensionem ca¬
use bona fide uemant. nõ adũ¬
sarios aut iudices redimẽ tepta¬
tum est si priuatus ad seꝑtini
ħrditatem. lutii. ticii. dicat al¬
tero candem hrditatem fisco
uendicante. Queritur utrum
ius fisci ante excuciendu sit
et sustinende actiones cet̾orũ
an nichilominus inbibende
petitiones creditorum singu¬
lorum ne publice cause preu

Expanded text:
ta rescripserunt: 'Tu, qui defensione omissa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus e‹s›: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum est enim, ut hi, quibus negotia fiscalia mouentur, ad defensiones causae bona fide ueniant, non aduersarios aut iudices redimere tempttum est: si priuatus ad se pertinere hereditatem Lucii Titii dicat, altero eandem hereditatem fisco uindicante: quaeritur, utrum ius fisci ante excutiendum sit et sustinendae actiones ceterorum, an nihilo minus inhibendae petitiones creditorum singulorum, ne publicae causae pr
Abbreviated transcription (Latin):
toe summoneri pot᷑at. utqlibet
adult̾u masculo postx. annos
ꝯtinuos ex dicomissi ad ulteu
ul femine post sex mẽses utiles
ex die diuortu. ansi destitit. hoc
senatus ꝯsulto plecti debeat ac¬
c̃tor necͥ ne dubitatur monet
qd pene nlła erit accãtio ꝙ̃ ip̃ris
spacium. autpsone mciũ õmrõ
remoueret. reoq securitatem ti¬
moris acpiculii pro̾mutet. e cc̃¬
monet qd qualiscũq accãto il¬
lata cognoseẽtis auc̃te nõ accu¬
santis uolutate aboler debet.s¬
maior̾eq odio dignus exiitia¬
retur. qui temẽ adtã ĩprobã acca¬
toem proceͬsiss ergo nĩus est. eũ
quoq dequo loq̃mur ĩsenatus.
pap̃ ixpsit. mulremq̃ id curo ad
fłi accãtoem nõ ad mittetur. qd̾
snã suorumne miuriã non ꝑse¬
q̃retur. desistẽtem seãtus ꝯsulto
tuipiliano nõ płcti. uñ ergo et ĩ
cetis idem ixͥnsurus sit. Quidẽm̃¬

Expanded text:
e summoveri poterat, ut quilibet adulterii masculo post quinque annos continuos ex die commissi adulterii vel feminae post sex menses utiles ex die divortii: an, si destiterit, hoc senatus consulto plecti debet, belle dubitatur. movet, quod paene nulla erit accusatio, quam temporis spasecuritatem tmoris ac periculi promittemovet, quod qualiscumque accusatio illata cognoscentis auctoritate, non accusantis voluntate aboleri debetmaioreque odio dignus existimaretur, qui temere ad tam improbam accusationem processisset. ergo verius est eum quoque de quo loquimur in senatus pondit mulierem, quae idcirco ad falsi accusationem non admitteretur. quod suam suorumue iniuriam non persequeretur, desistentem senatus consulto Turpilliano non plecti. num ergo et in ceteris idem responsurus sit? quid
Abbreviated transcription (Latin):
dutorum. ⁊adintores cornicu¬
lariorum ⁊ stratores. ⁊ pollioes
et custodes armorum. ⁊ p̃co ⁊ bi¬
cinator. biigitur omnes in ter
inmumes hntur legacõib R

Expanded text:
ducorum, et adiutores corniculariorum, et stratores, et polliones, et custodes armorum, et praeco, et bucinator. hi igitur omnes inter immunes habentur. DE LEGATIONIB
Abbreviated transcription (Latin):
antmutm qd recte tnsactum ẽ
sup uenente delicto pot.
bit sicum. me recte uiantebans
mtcliccum tibi cõpere intra. mi
quia hoc.mo noui nõclamnor
pcanio usus sis ⁊tem sciendum c̃

Expanded text:
mutari, quod recte transactum est, superueniente delicto potesibit: si, cum a me recte uia utebariinterdictum tibi competere intra annum, quia hoc anno non ui non clam non precario usus es.Item s
Abbreviated transcription (Latin):
utims c̃ hoc ẽ refitias. sicutiper
ẜututem ĩpositamlrefierrẽ
sie accipimus. ad pristin. mifor¬
mam iter⁊acrũ reduc̃e. hocẽ ne
quis dilatet ant ꝓclucat. antḋ¬
primat ant exageret aliud est
enim longe reficẽ  aliud facere.¬
¶Apud labeonem qutur si pote¬

Expanded text:
'uti ius est' hoc est sic uti per seruitutem impositam licet.Reficere sic accipimus ad pristinam formam iter et actum reducere, hoc est ne quis dilatet aut producat aut deprimat aut exagger‹et›: aliud est enim reficere, longe aliud facere.Apud Labeonem quaeritur, si po
Abbreviated transcription (Latin):
tibi sub Aditõc legaui intm be¬
rosipetat dolicxceptõe nonẽ
at hrs dolicrecptde sumomcbi¬
tur. ex pedit ci legatano potins
retinrẽ sũmam q̃ mittimp̾one
tasit uia⁊ islege falcidia locuz
bnte tota eam uendiẽet. non
oblati erstimatõc quarte ptis

Expanded text:
tibi sub condicione legaui. interim heres si petat, doli exceptione non est at heres, doli exceptione summouebitur: expedit enim legatario retinere summam, quamta sit uia et is lege Falcidia locum habente totam eam uindicet non oblata aestimatione quartae partis,
Abbreviated transcription (Latin):
prom eequacuq alia ca que ꝑ¬
pelucratina bt acꝗsitõem q sisse
qnis indeatur patictur excepto¬
nendoliexpsona cius ĩcuius
locum successit sufficit enisus
cum sit uonc fideiemptor. ut n
uatiatur.doliexceptõcm expsoa¬

Expanded text:
proinde ex quacumque alia causa, quae prope lucratiuam habet adquisitionem, quaesisse quis uideatur, patietur exceptionem doli ex persona eius, in cuius locum successit: sufficit enim, si is, cum sit bona fide emptor, ut non patiatur doli exceptionem ex person
Abbreviated transcription (Latin):
pte cibi tͣclidi. ꝓprius c̃. utusu
cascape nõpossis. qr nec phrd
usucapipõt. qd̾ ab hr̃dc no pos¬
sessum c̃. neqr. iliamullamhs
cam possidendi. ita tñ hoc ñm
est.si nõ extñsactõc id fc̃m fu¬
crit. ⁊demdicimus.situquoqu

Expanded text:
pius est, ut usu eas capere non possis, quia nec pro herede usucapi potest quod ab herede possessum est neque aliam ullam habes causam possidendi. ita tamen hoc verum est, si non ex transactione id factum fuerit. idem dicimus, si tu quo
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuũ uendidit ⁊ p̾tiumstipłãt
est. is ho reclibitus⁊ postea no¬
tnus ẽ ⁊ patercius ꝑecuima ab
emptore petebit. q̃ filius stipn¬
latus erat placint cquumc̃e
nfẽm exceptõem cumobicere
missa est. qui rectlibitus est.¬

Expanded text:
uum uendidit, pretium stipulatus est: is homo redhibitus et postea mortuus est. et pater eius pecuniam ab emptore petebat, quam filius stipulatus erat. placuit aequum esse in factum exceptionem eum obicere: omissa est, qui redhibitus est
Abbreviated transcription (Latin):
libtatis simplicit cumuendiderit.
gat ci qui nore d̾dit statulibi⁊ ce
cauenus putabat libana idem dicc¬
bat ⁊ sicxstipulatustichum deberet
tingucrctur.obligatio tota ea enz
iobligatoc ꝯsistere que pecuialu

Expanded text:
simpliciter eum uendiderit. gat ei qui noxae dederit statuliberum. et Octauenus putabat liberari: et idem dicebat et si ex stipulatu Stichum deberet tingueretur obligatio tota: ea enim in obligatione consistere, quae pecunia lu
Abbreviated transcription (Latin):
turmorextitit.ilius qui se
cdicoremdicat. nullã quiden
actõem.iousus curatorem
hebits: bon⁊ debitoris una
cumcinatore uendẽ potitita
ut qacuratore ⁊ editore exboĩ¬

Expanded text:
tur, mox exstiterit alius, qui se creditorem dicat: nullam quidem actionem adversus curatorem habebit, sed bona debitoris una cum curatore vendere poterit, ita ut, quae a curatore et a creditore ex bo
Abbreviated transcription (Latin):
gar̃oe.⁊ pecdente ꝯdictoe deces¬
subestres eo tp̃r quosdictio i¬
pletur Uñ marcellus ⁊ sipost.

Expanded text:
gatione et pendente condicione decessubest res eo tempore, quo condicio impletur. unde Marcellus et si post
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S et siquis m̃ces supposuerit
it equestellionatus reus erit.
te siꝗs ĩposturam fec̾it uł co¬
lusione in necem alt̾ins stellio¬
natus põt postulan A ut gñalu
dixenm deficiẽte titulo crmisł
crim̃ locum btnec ẽ locus spẽs e¬
numerare. ¶Pena aur stellio¬
natus nlla legittima ẽ. eñ nec
legittimũ crim sit. solerant ex
hoc ex̃ ordine plecti dimo nod¬
beat opus metallihec pea ĩplebe
egrediibis aut quifut ĩalique
honore positi ad tp̃s relegõ uł.a
ordie mocio remittẽdae. ¶Q ui
m̾ces sũppssit sp̃alit hoc crimĩe
Leẽqs instro iuraũt cni stellio¬
natus sit. ⁊ ideo ad tempus exu¬

Expanded text:
nt. sed et si quis merces supposuerit orruperit, aeque stellionatus reus erit. item si quis imposturam fecerit uel collusionem in necem alterius, stellionatus poterit postulari. et ut generaliter dixerim, deficiente titulo criminis hoc crimen locum habet, nec est opus specienumerare.Poena autem stellionatus nulla legitima est, cum nec legitimum crimen sit. solent autem ex hoc extra ordinem plecti, dummodbeat opus metalli haec poena in plebeis egredi. in his autem, qui sunt in aliquo honore positi, ad tempus relegatio uel ab ordine motio remittenda est.Qui merces suppressit, specialiter hoc crimine umento iuravit, crimen stellionatus fit, et ideo ad tempus exu
Abbreviated transcription (Latin):
sit ordine motus. in ea est caũ
possit in ordinem redire. ¶Imꝑ¬
ator enim antõius cdito ꝓpoĩ¬
to statuit. utquicunq. aut
quacunq ca adtps ordine uł
aduocationibus. uł quo alio
offitio fuiss int̾oc̃m comple¬
to tp̃e nichilominus fungi ho¬
nore uł offitio possit. ⁊ hoc rec¬
fuit que modum int̾ditioni
fecãt ¶purios quoq posse
inordine eli gimilladubita¬
tio est S sih̾at ꝯpetitorem le¬
gittie qͣitum. prefẽn eum opõ¬
tere. diui fratres iuliano bith
mnie presioi rescͥpscrunt. cessan¬
tibus uo hiis. ⁊̃ spurii ad decu¬
nonatum ⁊re ⁊ iuca honesta
recipientur qdutiq non sord¬
ent ordini. cum ex utilitate ei¬
us sit. semꝑ ordinẽ plenũ hr̃e
¶Eis qui indaicam supstiti¬
nem sccuntur. dii seueri. ⁊ a¬
nto. honores adipisci ꝑmiser

Expanded text:
pus ordine motus, in ea est causa, ut possit in ordinem redire. imperator enim Antoninus edicto proposito statuit, ut cuicumque aut quacumque causa ad tempus ordine uel aduocationibus uel quo alio officio fuisset intto tempore nihilo minus fungi honore vel officio possit. et hoc reca, quae modum interdictioni fecerat. Spurios posse in ordinem allegi nulla dubitatio est: sed si habeat competitorem legitime quaesitum, praeferri eum oportet, divi fratres Lolliano Avito Bithyniae praesidi rescripserunt. cessantibus vero his etiam spurii ad decurionatum et re et vita honesta recipientur: quod utique non sordit ordini, cum ex utilitate eius sit semper ordinem plenum habere. Eis, qui iudaicam superstitionem sequuntur, divi Severus et Antoninus honores adip
Abbreviated transcription (Latin):
alius locus nacet. alia ca ẽ ens¬
⁊̃qui ad tp̾c ordine remonet᷑. hic
enim ĩpleto tp̃e dccumo ẽ. S et
huius locum subiegi poterit.a
pectet. donec iocus nacet. ¶¬
stit᷑utus t̾n in ordine. ntrũ eũ
ordinem cencat quẽ primum
hũit. an nõ que nunc nactus
est. quen põt ⁊ siforte deoroine
smñarum dicendarum aget᷑. ar¬
bitrortñ enudẽ ordine tene quẽ
pridem hũit non idem erit ĩ co¬
hic uelut nouus inordinem a¬
uenit. ¶Infilus decimonum
qo est utrum is sois decumoĩs
filius ẽẽ uideatur qui conceptu

Expanded text:
alius uacet. alia causa equi ad tempus ordine remouetur: hic enim impleto tempore decurio est. sed et in huius locum sublegi poterit: spect‹et›, donec locus uacet. Restitutus tamen in ordinem utrum eum ordinem teneat, quem primum habuit, an uero quem nunc nanctus est, quaeri potest, si forte de ordine sententiarum dicendarum agatur. arbitror tamen eundem ordinem tenere, quem pridem habuit. non idem erit ihic uelut nouus in ordinem uenit. In filiis decurionum io est, utrum is solus decurionis filius esse uideatur, qui conceptus
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. OUi adtp̃s relegatus
est sidecuno sit. desmet eẽ decu¬
rio reu̾sus plans locum suum ⁊¬
quidem non oͣptmnebit s non
niq in locum sinim non restitu¬
etur./ nam ⁊ sublegi inlocumcir
põt. ⁊ sinũs ordinis plenus su¬
expectare eum oportẽt. doncc i¬

Expanded text:
m Qui ad tempus relegatus est, si decurio sit, desinet esse decurio. reversus plane locum suum quidem non optinebit, sed non nique in locum suum non restituetur nam et sublegi in locum i numerus ordinis plenus sspectare eum oportet, donec
Abbreviated transcription (Latin):
detur: non nocet plebcio patre
esse natum sisipostea honor de
letur. s ⁊sipat̃ ipius ordine m¬
otus sit.siquide añ ꝯceptione
eius moueatur arbitror enni
ꝙi plebei fuium inhonoribus
spectan. Quodsipost cõceptõem
cendũ erit benigne. ut decimõi
filium intuendum. pm̃hic que¬
q qui post patris relegationen
natus sit.siquidez añ ꝯceptus⁊
sit siłis senatoris filio hebitur.
sipost cͣa nocebit illi relegatio.
¶Siad tps ordine motopatre.i
fuit natus medioq t̃pe ꝯceptus
⁊ editus. an qĩdecurionis filius
nascatur licet pat̾cins antem ⁊¬
obierit q̃ moronieuem̃t. quod¬
benigne crit ad mittendum p̃ti¬
rea si ꝯceptus sit apiebeo. ior
ant editionẽ pat̾ eius decuriõr¬
cum adepcus. añ editione ami¬
fit non fauorabilit quis medi¬
um tp̃c illi ꝓdee ueluti iam nato
respondebit. ¶nullum patris
delictum inocenti filio pena est.
deoq nec iordinem decuriony
aut cetens honerib. ꝑpeius in¬

Expanded text:
detur, non nocet plebeio patre esse natum, si postea honor declaretur. Sed si pater ipsius ordine motus sit, si quidem ante conceptionem eius moueatur, arbitror eum quasi plebei filium in honoribus spectari: quod si post conceptionem cendum erit benigne ut decurionis filium intuendum. Proinde hic quoque, qui post patris relegationem natus sit, si quidem ante conceptus est, similis senatoris filio habebitur: si postea, nocebit illi relegatio. Si ad tempus ordine moto patre fuerit natus medioque tempore conceptus et editus, an quasi decurionis filius nascatur, licet pater eius ante obierit, quam ibenigne erit admittendum. Praeterea si conceptus sit a plebeio, mox ante editionem pater eius decurionatum adeptus ante editionem amiserit: non infavorabiliter quis medium tempus illi prodesse veluti iam nato respondebit. Nullum patris delictum innocenti filio poenae est: ideoque nec ordine decurionum aut ceteris honoribus p
Abbreviated transcription (Latin):
dum cũ eo qd̃uiant clami. ꝙ si
anus p̾terierit de dolo mditiu
nullatn ꝯpetit actio.Idemforta¬
sse dicitur simagio mariifeni
aliqd subsedit ¶In hoc uidic

Expanded text:
dum cum eo quod vi aut clam: quod si annus praeterierit, de dolo iudicium nulla competit actio. idem fortasse dicitur, si in agro manu factum aliquid subsederit. In hoc iudic
Abbreviated transcription (Latin):
miquam tñminoris debẽt
quasolent ex̃neoagente Si
ad płes ius sepulcriptineat
utrũomib damns actõem ã
ei qui occupanit laboombdã¬
dam dicit uecte quia midqḋ

Expanded text:
mquam tamen minoris debent solent extraneo agente.Si ad plures ius sepulchri pertineat, utrum omnibus damus actionem an ei qui occupauit?Labeo omnibus dandam dicit recte, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
necẽcsit. nt exceptoes exclu¬
co obiciturnt exceptõiopp¬
ugnet. ¶ Alud tencdu ẽ. cem¬
exceptõem ul replicatone
exclusoriam ee excepto acto

Expanded text:
t, ut exceptiones excluco obicitur, ut exceptionem oppugnet. Illud tenendum eexceptionem uel replicationem exclusoriam esse: exceptio acto
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. minorib expis usqr
ad pubtatem almm̃ta pran¬
dasunt ¶ Eis qui. ibhost¬
brcaptus est bona uemirn
possunt. q̃ din icucitatur pͥ
est. sepatõcm solcie¬
toris. Soletañt scp¬
atio pmiticlitorib exhis
c̃ais. ut puta debitorem quis
scium h̃uit. is decessit h̃rs ci
crtitit titius nõ ẽhic soluen¬
do. pacitur bonorũuenditõem
cclitores seudnt bona seu suf¬

Expanded text:
tutis minoribus ex his usque ad pubertatem alimenta praestanda sunt. Eius qui ab hostibus captus est bona uenire non possunt, quamdiu reuertatur. est separationem soleaetoris. Solet autem separatio permitti creditoribus ex his causis: ut puta debitorem quis Seium habuit: hic decessit: heres ei extitit Titius: hic non est solvendo: patitur bonorum venditionem: creditores Seii dicunt bona Seii suf
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. cn decittum p̾toris ad hibe
diñ cut id facere liccat. inimo
etiam manu ꝓbibendns ẽ. sicur
momodo cetciorũ id faciat. naz
cuulcm eui acͣtionem defacien¬
do nullam hãbere nondubito.
lli recipimins ⁊ que res hostiles
apud nos sunt.non publics. S
occupantium funnt mao et¬

Expanded text:
fiat, tamen decretum praetoris adhibendum est, ut id facere liceat: immo etiam manu prohibendus est, si cum incommodo ceterorum id faciat: nam ciuilem eum actionem de faciendo nullam habere non dubito. lli recipimus.Et quae res hostiles apud nos sunt, non publicae, sed occupantium fiunt. 52 M
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑseuerat plongum tp̃s usuca¬
p̃io. a añfructus meos faciam¬
fidci posor. qins capiat hoc em̃
adius.i.adusucapione illũd a
antmala fioc possideat.nec cc̃i¬

Expanded text:
seuerat per longum tempus capio, an fructus meos faciamfidei possessor, quamuis capiat: hoc enim ad ius, id est capionem, illud ad mala fide possideat: nec c
Abbreviated transcription (Latin):
Rocuł. Li lãqueum que uenã¬
dica possucras aꝑincidit cum
coberet. exempti eũ abstuli nũ
tibi udeor cun aprũ abstrlisse
Et sitipntas fuisse. sisolutur
.cum ĩsilua  dimisissem eocasu
tuus cẽ disiss antuus mancret
Et qua actoem mecũ hr̃s. Sidechi¬
tet.q̃ro. R. uidcamus laqueum
nc int̾sit inpublico. anipriuato
posucrim ⁊ si inprinato posuiu
trum ĩmco.an alieno ⁊ si malic¬
no utrum ꝑmissu cius cuius fũ¬
dus erat.an nõ pmissu cius po¬

Expanded text:
rum.In laqueum, quem uenandi causa posueras, aper incidit: cum eo haereret, exemptum eum abstuli: num tibi uideor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in siluam dimississem, eo casu tuus esse desisset an maneret? et quam actionem mecum haberes, si desitne intersit in publico an in priuato posuerim et, si in priuato posui, utrum in meo an in alieno, et, si in alieno, utrum permissu eius cuius fundus erat an non permissu eius po
Abbreviated transcription (Latin):
sit. id timnc̃. etiasi ita. accesiss
ut pecderet insulamcẽ fronten
incinorñsupioris atq infeno¬
ns ũt etiãnt ꝓprior cet fũdo ems
propriornpe mec ẽ nata in sula
ueo quo maioranis fluxerat n¬
quid dubiter qena insulai
soli qd flum itliqd. pars fict i¬

Expanded text:
sit, id tuum est, etiamsi ita accessit, ut procederet insula contra frontes uicinorum superioris atque inferioris, uel etiam ut propior esset fundopropior ripae meae enata est insula ueo, qu‹o› maior amnis fluerat, numquid dubites, quin etiam insula soli, quod flumen reliquit, pars
Abbreviated transcription (Latin):
tracoalescunt solocesunt cadem
solocedert intelligntur. Ceterum
sieis ꝯmiialieno solo elisficaueni
si abcodns sisoli pctat ediffitium
defendipõt exceproe  dolimaluta

Expanded text:
terra coalescunt solo cedunt, eadem solo cedere intelleguntur. ceterum sicut is, qui in alieno solo aedificauit, si ab eo dominus soli petat aedificium, defen
Abbreviated transcription (Latin):
ma sciendum ẽ que desius neclitis
quib dencgatur adlibtatem pro¬
ciamatiodicta sit. etĩa.addonatos
et indonatem datos. itfemposse a tẽ
ad cos ꝯdmpignoran se passisunt.¬
¶ Simatera filius delibtate litigat
aut ꝯningeda sũt ugrorũq inditia
nut differentia c̃ cã  filuidonce dema¬
nam cũapud. aliũ iudicem mater
litigabait apud aliumañt filius
duius.iugus dixit. andematit cõ¬
starc oportere ⁊ sicdcindefilio cognosci

Expanded text:
ma sciendum est, quae de uenditis seruis, quibus denegatur ad libertatem proclamatio, dicta sunt, etiam ad donatos et in dotem datos referri posse, item ad eos, qui pignori se dari passi sunt.Si mater et filius de libertate litigant, aut coniungenda sunt utrorumque iudicia aut differenda est causa filii, donnam cum apud alium iudicem mater litigabat, apud alium autem filius, Augustus dixit ante de matre constare oportere, sic dein de filio cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
tegro dicur. adlibtatem pelamatõ
ucluticius quici affirmat. idco sep̾¬
mo iuditio ee m̃ctum. qd statutili¬
btas nocdum ciobtĩgerat. quanñc
dicit sibioptigissessicet unlgo di¬
catur post ordinatulibale inditiñ

Expanded text:
m proclamatio, ueluti eius, qui adfirmat ideo se primo iudicio uictum, quod statuta libertas nondum ei optigerat, quam nunc dicit sibi optigisse.Licet uulgo dicatur post ordinatum liberale iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
rabco etiam ẽa arbore recte
dici putat. que sub u̾sa. uad¬
⁊ cibretiam nuĩc reꝑoni pot ir
queita trãslatas ut repom
possit. Scupes olee. aiporez
ecmagis ẽ siue iam egenĩt
radlces sue nondumsomĩ¬
ninigitur harum arborũ q̃s
siadbuc ad eo cenersitũ be¬
solum succidere. s ecia ferire
cedendł cã. Cingere ẽ deglaba¬
re.Subsecare est. sub sc̾ciusse
nõ ei poterat cecidisse ĩcelligi
quisera secuiss. Eius actõi
cademca est que e legis acqsi

Expanded text:
.Labeo etiam eam arborem recte dici putat, quae subuersa a radicibus etiamnunc reponi potest, aut quae ita translata est, ut poni possit.Stirpes oleae arbores esse magis est, siue iam egerunt radices siue nondum.Omnium igitur harum arborum, quasi adhuc adeo tenerum sit, ut hesolum succidere, sed etiam ferire caedendi causa. cingere est deglabrare. subsecare est subsecuisse: non enim poterat cecidisse intellegi, qui serra secuisset.Eius actionis eadem causa est, quae est legis Aqui
Abbreviated transcription (Latin):
rem furum ceciderĩt. eñ sĩgul
insolidu agetur. t si cadem
arbor plium fiuĩt uiũsis du¬
tarat ua ⁊semnel pena pra¬
bitur. ¶Siarbor mucinife¬
dum radices prexerit. recidẽ
cas mcino nõ licebit age an¬
temͣ liecebitno ẽe emm ius. si¬
cuti tignũ. aut ꝑtectũ minis¬
sumbre. ¶Siradicib iuci¬
ni arbor aletur. tñcius estin
cuus fundo origo eius fr̃t.

Expanded text:
rem furtim ceciderint, cum singulis in solidum agetur.At si eadem arbor plurium fuerit, uniuersis dumtaxat una et semel poena praestabitur.Si arbor in uicini fundum radices porrexit, recidere eas uicino non licebit, agere autem licebit non esse ei ‹i›us sicuti tignum aut protectum inmissum habere. si radicibus uicini arbor aletur, tamen eius est, in cuius fundo origo eius fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ceñ .l. ¶Iabeo pͥntat. si cohe¬
res m̃s qḋ finitũ familia co¬
ius feciss. duplu abstuliss
meno impedinquominus
dupliagam. eoq mo infra¬
eẽ uiqunplus hrdes nros
fenequa feremus ip̃i ⁊dem
si defuctus minus duplo.b¬
stulit.adhuc singulos hrde
recte exp̃i/ secuola .Ruer¬
puto ꝑtes cius hrdes pseen¬
turos. s et cum co quod de¬
functus abstulit. uterq hr
nonplus duplo ferat.
bores dese sint⁊ er
lege acquilia.⁊ ex
dandam actoem labeo ait. s
trebatius itautrãq dãdam¬
aitut index ipostenorez de¬
ducat. idqd exprimaꝯ secu¬
tus sit⁊ ex reliquo dẽpiner¬

Expanded text:
num.Labeo putat, si coheres meus, quod furtum familia cuius fecisset, duplum abstulisset, me non impediri, quo minus dupli agam, eoque modo fraue iniquum plus heredes nostros ferre, quam ferremus ipsi.Idem, si defunctus minus duplo abstulit, adhuc singulos heredes recte experiri.S‹c›aeuola reputo partes eius heredes persecuturos, sed ‹u›t cum eo, quod defunctus abstulit, uterque non plus duplo ferat. bores caesae sint, et ex lege Aquilia et ex dandam actionem Labeo ait: sed Trebatius ita utramque dandam, ut iudex in posteriore deducat id quod ex prima consecutus sit et reliquo con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsequatur a socio qua si uni
noie p̃sticiss. Qd si cũ eo quo
ignorãte fem est. agere uolet
duplumtiñ ꝯseq̃tur Et isde¬
amus an ͨiam in sociũ alt̾ius

Expanded text:
consequetur a socio, quam si unius nomine praestitisset: quod si cum eo, quo ignorante factum est, agere uolet, duplum tantum consequetur. et uideamus, an iam in socium alterius
Abbreviated transcription (Latin):
radices egennt succidãtur
aut euelatur. recte pop̾. se̾bit
no posse agi de arborib sue
pitus arborẽ transtulent. ea
quanis notum ꝯp̾hendit
trã. aborem tñ uideri. popł¬

Expanded text:
radices coegerint, succidantur aut euellantur, recte Pomponius scripsit non posse agi de arboribus sucstirpitus arborem transtulerit, eam, quamuis nondum comprehenderit terram, arborem tamen uideri Po
Abbreviated transcription (Latin):
Aul Etiam hr̃dib eius cu
pliurs ciusdẽ familie furtuz
fecerint. cadem actio ꝯpetere
debet. que testatori ꝯpetebat
id estuit omnes no ampluis¬
noĩe cumeo qscit fuitiagip¬
tent cũ alto ad eũ moqͥũ qui
edicto ꝯp̾hens est. Qd si illep̃¬

Expanded text:
heredibus eius, cui plures eiusdem familiae furtum fecerint, eadem actio competere debet, quae testatori competebat, id est ut omnes non amplinomine cum eo qui scit furti agi poterit, cum altero ad eum modum, qui edicto comprehensus est: q
Abbreviated transcription (Latin):
siũ.a bona fide ẽptorem nõ tim¬
qrdolus ei dũtxat nocere de.
quidolo. M.emerit bona fide
au̾t einti nẽdidit.i solioui

Expanded text:
ia bona fide emptorem non teneri, quia dolus ei dumtaxat nocere debequi dolo malo emit, bona fide autem ementi vendidit, in solidu
Abbreviated transcription (Latin):
re nõ libere turꝓmissorpex
ceptõem tñ defendi p̾sit t̃pra
u̾o diu̾sa defignari posse. ue¬
luti micbiklis iamiariia aỹ
tirioklis februarii simo ⁊¬

Expanded text:
re non liberetur promissor, per exceptionem tamen defendi possit. Tempora uero diuersa designari posse, ueluti 'mihi kalendis Ianuariis aut Titio kalendis Februariis?'
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ꝯdicp̃o extit̾it potĩt ł. titio
nõ adiectus hẽbitur exhĩs oĩb
apparet.l alt̾ius ꝑsõa non recte
De duobus reis constituedi

Expanded text:
que condicio extiterit, poterit uel Titio non adiectus habebitur. Ex his omnibus apparet, licet alterius persona non recte DE DUOBUS REIS CONSTITUENDI
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc apparet. sidiu̾saoclitio
inmea ꝑsona. diu̾sa ĩtitiipo¬
sita sit nec in meã ꝑsõam ex¬
titerit oditio tota stiplonem
millius momiti futura exta¬

Expanded text:
Ex hoc apparet, si diuersa condicio in meam personam, diuersa in Titii posita sit nec in meam personam extiterit condicio, totam stipulationem nullius momenti futuram: exsta
Abbreviated transcription (Latin):
adm ⁊ areo ⁊ afideuissorepet̾e pͥ¬
sums ntiq eĩ cnima sit obliga¬
tio ⁊ unaetia sũmae̾.ut ⁊ sineurꝰ
soluat. om̃s libantur siuenm
soluatur. abaltolibatio ꝯtĩgat
Omp̃l. Duo rri ꝓmittẽdisiũ
ita introgati spodetis Rndeant
spodeo. aut spodemus siue ita
int̾rogati. spondes. Rndissent
spondemus recte obligantim.¬

Expanded text:
a reo et fideiussore petere possumus. utique enim cum una sit obligatio, una et summa est, ut, siue unus soluat, omnes liber‹e›ntur, siue soluatur, ab altero liberatio contingatm. Duo rei promittendi siue ita interrogati 'spondetis?' respondeant 'spondeo' aut 'spondemus', siue ita interrogati 'spondes?' respondissent 'spondemus', recte obligant
Abbreviated transcription (Latin):
uallo ꝯipiaturꝰ seq̾ns ẽ dic̾e pͥsti¬
nã obligatõem durare ⁊ seq̃tem
accede ⁊ ꝑui refert simł spõdeant
anse̾patipmittãt. cũ hoc actuĩ¬
tercos situt duoreiꝯstituãtuꝵ.
neq ulla nouatõ fiat. ¶ub̾i
duo rei fcĩsũt põt ulabuno eoꝵ

Expanded text:
ruallo accipiatur, consequens est dicere pristinam obligationem durare et sequentem accedere: et parui refert, simul spondeant an separatim promittant, cum hoc actum inter eos sit, ut duo rei constituantur: neque olla nouatio fiet. Ubi duo rei facti sunt, potest uel ab uno eorum
Abbreviated transcription (Latin):
finissz qm̃ qdem nemo põt.
apud eñdempse ip̃o obliga¬
tus cesqḋsidemstiplacor fid¬
uissorem brdem scripẜit. pre¬
cul dubio solam fideuissioi
obligatõem ppanit argunie¬
debitoris data sit credibori. e¬
q dieẽclum ẽ. fideuissorẽ wa¬
tins crusdem pecenie rei ẽcti

Expanded text:
em nemo potest apud eundem pro ipso obligatus esse. quod si idem stipulator fideiussorem heredem scripserit, procul dubio solam fideiussoris obligationem peremit. argumendebitoris data sit creditori, aeque dicendum est fideiussorem matius eiusdem pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
umc̃ẽ qd̾ cum reus fideuisso¬
ri hr̃s eristat. fideuissoris ob¬
ligatio tollatur: quia time
dupler obligatio cipuilis ex̃
codem c̃e non põtnetro qro
q fidenissor ẜuo manimius

Expanded text:
uod, cum reus fideiussori heres existat, fideiussoria obligatio tollatur, quia tunc duplex obligatio ciuilis cum eodem esse non potest. retro quoque si fideiussor seruo manumis
Abbreviated transcription (Latin):
Efricamus. Heres adebito it
re brditario fiderssorẽ accepit
deindeḣrdicatẽ extiebelliano
restitint fidenssoris obligatõe
isuo statu manere aiIdeq
cepat. fidemssore accepitĩoq¬

Expanded text:
estionum. Heres a debitore hereditario fideiussorem accepit, deinde hereditatem ex Trebelliano restituit: fideiussoris obligationem in suo statu manere ait idemque cipatus fi
Abbreviated transcription (Latin):
quantum aput crarimr exca
causa qua detpllert remanc¬
ret siprofessior ez cam ĩplesset¬
¶ Senatus censuit. ut pmõ rͣa¬
tiones aderram deferrati
is aquo totah̾rortas fisco en¬
icta est uel uniue rsa legata ai¬
que is  deferre  debet aquo pars
hroitatisuł legati euicta sit.

Expanded text:
quantum apud aerarium ex ea quantum apud aerarium ex ea causa quam detulerit remaneret, si professionem eam implesset. Senatus censuit, ut perinde rationes ad aerarium deferat is, a quo tota hereditas fisco euicta est uel uniuersa legata, atque is deferre deberet, a quo pars hereditatis uel legati euicta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
lui .i. SẼ natus censint. si
delator abolitionem petat. qt
errasse se dicat utidem uidex
cognoscat mi iusta ca abolitio¬
nis sit. ⁊ si errasse iudebit᷑. det
imprudentie nemam. Siantẽ
calupnie. hoc ip̃m uidicet. ea¬
q causa acusatori pinde cedat
ac si cam egisset. ⁊ pdidiss.
¶Siquis delatorem subiecent t̃¬
tum merrarium defetat. quan¬
tum premii nomine delator u¬
ip̃e consecuturus finset si icis¬
set. ¶Dmus. ⁊driamis rescrip¬
sit.candem pena delatorem fei¬
re debere. sicitatus ad edictur
non respondent. qua tenereti
sicam non probasset. ¶Scatr
adriam temporibus censint.a
cumquis se ad errarium detul¬
lerit quod cape nõ potĩt. ut
totum merrarium colligatur
et ex eo pars dimidia sibi secũ¬
dum benefitum diuitraiam
restituatur. ¶Quodsitribus
clictis aprefecto errarii. ad eẽ
delator nissus uenire noluit
secundum possessorem sit pro¬
nunciandum. Srabeo qui ita
ad ẽe iuifsus respund̾ete pofses¬
ore nõ adfrñt tantũ exigẽdu

Expanded text:
iam Senatus censuit, si delator abolitionem petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse videbitur, det inprudentiae veniam, si autem calumniae, hoc ipsum iudicet eaque causa accusatori perinde cedat, ac si causam egisset et prodidisset. Si quis delatorem subiecerit, tantum in aerarium deferat, quantum praemii nomine delator consecuturus fuisset, si vicisset. Divus Hadrianus rescripsit eandem poenam delatorem ferre debere, si citatus ad edictum non responderit, qua teneretur, si causam non probasset. Senatus Hadriani temporibus censuit, cum quis se ad aerarium detulerit, quod capere non potuerit, ut totum in aerarium colligatur et ex eo pars dimidia sibi secundum beneficium divi Traiani restituatur. Quod si tribus edictis a praefecto aerario adesse delator iussus venire noluerit, secundum possessorem sit pronuntiandum: sed ab eo, qui ita adesse iussus respondente possesore non adfuerit, tantum exigendum,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipis acceptolatum ẽ. s.
acceptolatõe solutris ẽ. ¶ si
iudicati fideĩ̾sor sir datus.⁊
acceptus eiq acceptolatũ
sit.lib̾abitur et iudicatus

Expanded text:
m ipsis accepto latum est, sed acceptilatione solutus est.Si iudicati fideiussor sit datus acceptus eique accepto latum sit, liberabitur et iudicatus
Abbreviated transcription (Latin):
U̾ Si insulam fieristiplatus
c̃em ⁊ transierit. tp̃c quopotins¬
stifacere. quã dulitemconte¬
status nõsim̃. posse te facientẽ
libiri placetqd silitem iamo
testatus sim ni ebil prodest tib
si cclifices

Expanded text:
 Si insulam fieri stipulatus sim et transierit tempus, quo potueris facere, quamdiu litem contestatus non sim, posse te facientem liberari placet: quod si iam litem contestatus sim, nihil tibi prodesse, si aedifices
Abbreviated transcription (Latin):
insolutõe ad mittat executõ¬
ne prima sp̃es ꝑtinet ad ꝓmis¬
sorem peccimmiectẽ. nam et peti¬
cio ⁊ solutio ad port̾oes brditan¬
as spectat. ¶ Secda ad opus ꝙ
testator fieri usẜit. nã singuli
hrdes insolidum tenetur. quia
opis effectus inꝑtes scindi no
põt. Ꝙ sistipłatus fuero. perte
brdemue tuum non fien quo
minus eamagam si adnsꝰ¬

Expanded text:
in solutionem admittat secutionem. Prima species pertinet ad promissorem pecuniae certae: nam et petitio et solutio ad portiones hereditarias spectat. Secunda ad opus, quod testator fieri iusserit: nam singuli heredes in solidum tenentur, quia operis effectus in partes scindi non potest. Quod si stipulatus fuero: 'per te heredemue tuum non fieri, quo minus eam agam: si adue
Abbreviated transcription (Latin):
blica. que fluunt rpeq corũ
publice sũt Ripacaputanm
eẽ que plenisimũ flum̃otint.
Sccundũ ripis fluminum
loca nõ omia publicasũt. cũ
ripe ceclant exquo primum
aplanou̾gere icip̃usq ad aq̃n¬
utraq ripa fumins publici
dommmibat.pontem priuati
quid ĩflumine uenpacius fiat
quo alter aqua fluat quam pri¬
ore estate fluxit. Rbrica

Expanded text:
blica quae fluunt ripaeque eorum publicae sunt. Ripa ea putatur esse, quae plenissimum flumen continet. Secundum ripas fluminum loca non omnia publica sunt, cum ripae cedant, ex quo primum a plano uergere incipit usque ad aqutraque ripa fluminis publici domus habeat, pontem priuati QUID IN FLUMINE PUBLICO FIAT, QUO ALITER AQUA FLUAT, ATQUE UTI PRIORE AESTATE FLUXIT 1 Ulpia
Abbreviated transcription (Latin):
stituatim. aut soliatim.
Illud q̃situm ẽ an brdi fu¬
tino ẜimis hrditarius stip¬
lari possit pculus nẽgauit.
fimcto successisse que rate
illo argumito ꝯm̃datu qͣd̃
b̃rdis tamilia. extor mor

Expanded text:
stituatur aut soluatur. Illud quaesitum est, an heredi futuro seruus hereditarius stipulari possit. Proculus negauit, functo successisse: quae ratio illo argumento commendatur, quod heredis familia ex mor
Abbreviated transcription (Latin):
memo dins. ut eoruim tuĩc in¬
uer dare spondes inutilem ẽẽ
stiplonem iuł. scribit quia ỹ
possit impendẽti ẽẽ stiplo. nec
apparere utrieorũ sit acꝗsitũ¬
Eratiꝰ.l. Sermim fructuariũ
ex re dñi mitibt fructuario
sunt eui usuis legatus est.ͣ

Expanded text:
Maevio dominis, uter eorum tunc vivet, dare spondes?", inutilem esse stipulationem Iulianus scribit, quia non possit in pendenti esse stipulatio nec apparere, utri eorum sit adquisiturum Servum fructuarium ex re domini inutiliter fructuario sunt, cui usus legatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dies ẽĩ stati noncedit stipy¬
lacio aut pura suspedli no¬
põt Quid ergo si subodict̃
scipłetur. nec hoc cãuualet
stipło. quia extỹr presenti
B̾ł. ¶Seruus cois. siu ema
sine scipłetur. quanis peceu¬
nia ex eo peculio detur. ꝙ al¬
terum exdius seq̃tur. utri
tni acquirit / diuersa causa ẽ

Expanded text:
dies eius non cedit stlatio autem pura suspendi nost. quid ergo, si sub condicione stipuletur? nec hoc casu ualeat tio, quia ex praesenti . Seruus communis siue emat siue stipuletur, quamuis pecunia ex peculio detur, quod alterum ex dominis sequitur, utrique tamen adquirit. diuersa causa est
Abbreviated transcription (Latin):
utriq acquiri. s eum cuins
exrefc̃a est stipło. cuzsocio
comuni diuidudo. añ socie¬
tatis iudicio de ꝑte recuꝑã¬
da recte acturii demq esse
dicendñ⁊siexopis suis alti
ip̃i dinsinguli eade x. ẜno
coi dari fuerit stiplati. et se¬
reistiplandi erũt eñ placca
dñm ẜuo dari stipłari posse¬
sciplande. ei soli acqrit ita
placet ⁊ sirem emat. ⁊ noie
imius excħns. ei soli ẜuum
acqunere Itera siereclat pe¬
cunia ururri exqdmns soluet¬

Expanded text:
sed eum, cuius ex re facta est stipulatio, cum socio communi diuidundo aut societatis iudicium de parte reciperanda recte acturum: idemque esse dicendum et si ex operis suis alteri ipsi domini singuli eadem decem seruo communi dari fuerint stipulati et serei stipulandi erunt, cum placeat dominum seruo dari stipulari possestipulando ei soli adquirit, ita placet et si rem emat nomine unius ex dominis, ei soli seruum adquirere. item si credat pecuniam, ut uni ex dominis solue
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ueꝵ sir no ab fuisse. ꝯmit¬
tatur helausula.Sin aũt ad¬
iectũsit.sihĩ reidolus malus
no aberit.quati ea res est dan
spodes.etia obexnei dolumꝓ
missor de pena tenebitrn doli
aut mali clansula. sicut reliq̾
stipłones inquib tp̃s noĩatin
adiectũ non ẽ. ad pricipiu sti¬
płonis refertur. atoert¬
ceũ.l. ¶Um aꝑd semproniũ

Expanded text:
um sit non afuisse, committatur haec clausula. Si autem adiectum sit: 'si huius rei dolus malus non aberit, quanti ea res est, dari spondes?', et ob extranei dolum promissor poena tenebitur. Doli autem mali clausula, sicut reliquae stipulationes, in quibus tempus nominatim adiectum non est, ad principium stipulationis refertur. 20 Scaeu
Abbreviated transcription (Latin):
stipło non eĩ iudebitur defen¬
sa res boni niri arbitratu. ꝗre
non insolidum defensa sit
dicatũ soliu stiplonis dolun
malũ abẽe. ab futurũq ẽẽ. et

Expanded text:
tio: non enim uidebitur defensa res boni uiri arbitratu, quae non in solidum defensa sit.dicatum solui stipulationis 'dolum malum abesse afuturumque esse' et
Abbreviated transcription (Latin):
urbs est roma.quemuro cinge¬
⁊ tun roma ẽ etiam quã contine¬
tiacoifitia essent namromam
⁊ nonmurdterius existiman ex
consuctudine cotidiana posse¬
intelligi. cuindiceremus ro¬
mam nos ire ctiam si extra ur¬
bem habitaremus.

Expanded text:
urbs' est 'Roma', quae muro cingeretur, 'Roma' est etiam, qua contineaedificia essent: nam Romam o tenus existimari ex consuetudine cotidiana posseintellegi, cum diceremus Romam nos ire, etiamsi extra urbem habitaremus.
Abbreviated transcription (Latin):
lo cum hu qui nobis hostes n¬
sunt aliquem ex mĩs ceperũt
et intra presidia suapduxerũt
Nam suneodem bello. etis qui¬
reu̾sus fuĩt post liminium ħt¬
i.pinde omina restitiuinturi
ei uira. acsicaptus ab hostib
non eẽtante quam impresi¬
dia deducatur hostium man⁊
ciuis tunc autem reuersusin¬
telligatur aut si adamicos no¬
stros pueniat. aut intra p̾sidia
nr̃a esse cepit. ¶Impace  quo¬
que post limimium datu est.
namsi cura gente aliqua. neq
amiciciam. neq hospitium ne¬
que fedus amicicie causa fcm̃
hẽmus hu hostes quide ñsũt
Quod autem exnro adeos per¬
uerit illorum fit ⁊ lib̾homo i¬
quit pueniat. hoc quoz casu
igitur post liminium datũ est
¶Captui aute si anobis man̾¬
missũs fuĩt et pueniͣt ad suos

Expanded text:
lo, cum hi, qui nobis hostes sunt, aliquem ex nostris ceperunt et intra praesidia sua perduxerunt: nam si eodem bello is reuersus fuerit, postliminium inde omnia restituuntur ei iura, ac si captus ab hostibus non esset. antequam in praesidia perducatur hostium, manet ciuis. tunc autem reuersus intellegitur, si aut ad amicos nostros perueniat aut intra praesidia nostra esse coepit. In pace quoque postliminium datum est: nam si cum gente aliqua neque amicitia‹m› neque hospitium neque foedus amicitiae causa factum habemus, hi hostes quidem non sunt, quod autem ex nostro ad eos peruenit, illorum fit, et liber homo nquid perueniat. hoc quoque igitur casu postliminium datum est. Captiuus autem si a nobis manumissus fuerit et peruenerit ad suo
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. Sistipulatus fuerit il¬
lud aut illud qd̃ ego uoluero
ħclectio ꝑsonał est. ⁊ ideo ẜuo
ul filio talis electõ al sine nõ
coheret/ in bredes tñ transit o¬
bligatio. etiam añelectõemi
mortuostipłatore. ¶Custi¬
pulamurquicqd tedarefacẽ
oportet. id qd̾ presenti diedũ
carat debetur. instipłonemd¬
ducitur. ño ut inidicus etiã
futurim ⁊ ideoinstipłonead¬
icitur ⁊ u̾bum oportebit. neut
ita p̾sẽs indiemuo hoc ideofit.
quia qui sic stipłatur. quicqd¬
tr dare facere oportet. demostra
campecuiam queiam dbetur
qd sitotam demonstrare uult
⁊dicioportet. oportebit. uelita
presens indiem ne.¬

Expanded text:
um. Si stipulatus fuerim 'illud aut illud, quod ego uoluero', haec electio personalis est, et ideo seruo uel filio talis electio cohaeret: in heredes tamen transit obligatio et ante electionem mortuo stipulatore. Cum stipulamur "quidquid te dare facere oportet", id quod praesenti die taxat debetur in stipulationem deducitur, non ut in iudiciis etiam futurum: et ideo in stipulatione adicitur verbum "oportebit" vel ita "praesens in diemve". hoc ideo fit, quia qui stipulatur "quidquid te dare oportet' demonstrat eam pecuniam quae iam debetur: quod si totam demonstrare uult, dicit 'oportebitue' ‹uel› ita 'praesens in diemue'
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃. ¶Emo ethus qui neg¬
at se dehere ꝓbibetur eciar
alia defensione uti nisiler
impedit. ¶Quotienscon¬
curunt plures actiones cr¬
quis exꝑin debet

Expanded text:
. Nemo ex his, qui nega‹n›t se debere, prohibetur etiam alia defensione uti, nisi lex impedit. Quotiens concurrunt plures actiones eiquis experiri debet