comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓportione : ꝓꝑte emptionem ualere
iussu in demonstnͣdis fmib agͥ iuz
uenditiuł errore uł dolo. ptꝰ demõ¬
strau̾it. id tũ demonstratum accipi
nsqmͣ si aut p̾cuim nob̾ sit solutum.
ti statiam uł uasa aliqͣ seuuestem
ut nichaliud qim pecũ̾iam daremꝰ. ep̃¬
tionemuderi. nec posse ull amlocati¬
onẽ eẽ uͥ corpꝰ ip̃m ñ det᷑ abeo cui id fi¬
eret. Aliteratq si aream darẽ il ĩ su¬
pacti nocere potius defe uenditori
qui id dixerit. qmemptori q poruit
stquid satͥ uł religiosi ẽ: ẽiuis uenit
nͭ. suꝑuatuãñ ec̃. s ad modica locaꝑ
tin̾e. Cet̾msiomne religiosũ ł sacẽ
uł publicum. uenierit: nullã esse
emptionem.¬
Iaurx. Inmodicis aũ exẽp̃to eẽ at¬
tionem q non sp̃alit̾ locus sac̾. uł
religiosus uenit. s emptõui maio¬
ris parris accessit.
S .. Siita clistrahatur: illa aut
illa res. utram eleg̾it uenditor: ħ
erit empta. ¶Q uendidit ne¬
cesse ñ ht̃ fund̾ emptoris facere. uͭ

Expanded text:
portione pro parte emptionem ualere, iussu in demonstrandis finibus agri uenditi uel errore uel dolo plus demon‹s›trauerit, id tamen demonstratum accipi tis, quam si aut pretium nobis solutum sit ti statuam uel uas aliquod seu uestem, ut nihil aliud quam pecuniam daremus, emptionem uideri, nec posse ullam locationem esse, ubi corpus ipsum non detur ab eo cui id fieret: aliter atque si aream darem, ubi insupacti nocere potius debere uenditori qui id d‹i›xerit quam emptori, quia potuit 'si quid sacri uel religiosi est, eius uenit nihil' superuacuam non esse, sed ad modica loca pertinere. ceterum si omne religiosum uel sacrum uel publicum uenierit, nullam esse emptioneminum. in modicis autem ex empto esse actionem, quia non specialiter locus sacer uel religiosus uenit, sed emptioni maioris partis accessit.inum Si ita distrahatur "illa aut illa res", utram eliget venditor, haec erit empta. Qui vendidit necesse non habet fundum emptoris facere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
similiter queritur ⁊ dehiis que numero
constant. si ꝓ numero corporum p̾ciũ
fu̾it statutum. sabinus icassuis tunc
ꝑfici emptionen existimant. cum ã¬
numerata. ad m̃sa. appensa ue sinit. q
uenclitio subhac conditione uidetur
fieri. ut in singulas metretas aut in
singulos moduos quos quas ue ad m̃¬
sus eris. aut insragulaslibras quas
appenderis ⁊ sin aut singula corpora

Expanded text:
scilicet quaeritur et de his quae numero constant, si pro numero corporum pretium fuerit statutum. Sabinus et Cassius tunc perfici emptionem existimant, cum anumerata admensa adpensaue sint, quia uenditio quasi sub hac condicione uidetur fieri, ut in singulos metretas aut in singulos modios quos quasue admensus eris, aut in singulas libras quas adpenderis, aut in singula corpora
Abbreviated transcription (Latin):
daur .R. Qui aquolib⁊ rẽ emit qͣm
putat ip̃iꝰeẽ: bona fide emuit. At qͥsi¬
ne tutoris auctoritate a pupillo enut
uł fło tutore auctore. ꝙ scit tutorẽ
naneẽ. nou uidetur bona fideem̾e:
ut ⁊ sabinus scͥpsit.

Expanded text:
um Qui a quolibet rem emit, quam putat ipsius esse, bona fide emit: at qui sine tutoris auctoritate a pupillo emit, vel falso tutore auctore, quem scit tutorem non esse, non videtur bona fide emere, ut et Sabinus scripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
res donacionis cã distrahitur clubiũ
nouest uenditionem ual̾e. ħ iter ce¬
teros. Inter uirum uero iuxorem
donationis causa uenditio fr̃a p̾tioui¬
uła. Pidebitor rem ꝑignoratam
acreclitore redei̾it. qiͣ sue rei emp
mile est eum qui fructũ oline pendẽ¬
tis uendidisset istipulanus est ꝓ .x. põ¬
do olei ꝙ natum est. p̾cium constiuᷤ¬
se. ex eoquiꝰnatum eẽt. usq ad .x. pondo
olei. Idcuro soł .u. collectis: non ampliꝰ
emptor petere potest.qͣm.uͭ. pondo
olei. que collecta ełsent. a plerisq
Rsum est.
aut .l. Qui fundum uendidit in
lege ita dixerat. ut emptor in diebus
xxx. ꝓximis fundum metiretur. ⁊i de
m̾odo renunti aret. isi añ eam diem
non renuntiasset ut uenditoris fides
soluta eẽt. emptor intra diem mͣsure
ciauit. ⁊ pecuuiam acͤcepit. postea eum
fundumuendidit. ⁊ cum ip̃e emptori
suo admetiretur. multo minorem
mod̾ agri qm̃ putauerat inuenerit.¬

Expanded text:
ionis causa distrahitur, dubium non est uenditionem ualere. hocteros: inter uirum uero et uxorem donationis causa uenditio facta pretio uiorum Si debitor rem pigneratam a creditore redemerit, quasi suae rei empterisimile est eum, qui fructum olivae pendentis vendidisset et stipulatus est decem pondo olei quod natum esset, pretium constituisse ex eo quod natum esset usque ad decem pondo olei: idcirco solis quinque collectis non amplius emptor petere potest quam quinque pondo olei, quae collecta essent, a plerisque responsum est.rum.Qui fundum uendeb‹at›, in lege ita dixerat, ut emptor in diebus triginta proximis fundum metiretur et de modo renuntiaret, et si ante eam diem non renuntiasset, ut uenditoris fides soluta esset: emptor intra diem mensurae tiauit et pecuniam pro eo accepit: postea eum fundum uendidit et cum ipse emptori suo admetiretur, multo minorem modum agri quam putauerat inuenit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiulum aduenditorem ꝑtinere.
Nec int̾est utrum p̾cium ominiumn .s.
metretratarum insimul dc̃m̃est. an
insingulas eas. ¶Siquis inuen¬
dendo p̾lioco nfinemcelau̾it quem
emptor si audissz empturus nou esset.
teu̾i uenditorem.
tus est. mox inueniatur non emptus
s donatus testatori. uidetur quasi sñ
p̾tio fc̃a uenditio. Ideoq similis erit
subconditione fc̃e uenditioni: que
nulla est. si conditio defecenit.
uendat: uenditio ualet. Tociens em̃¬
quociens uiu̾s a uenditio douatiõis¬

Expanded text:
inere: nec interest, unum pretium omnium centum metretarum in semel dictum sit an in singulos eos.Si quis in uendendo praedio confinem celauerit, quem emptor si audisset, empturus non esset, teneri uenditoretus est', mox inueniatur non emptus, sed donatus testatori, uidetur quasi sine pretio facta uenditio, ideoque similis erit sub condicione factae uenditioni, quae nulla est, si condicio defecerit. uendat, uenditio ualet: totiens equotiens uniu
Abbreviated transcription (Latin):
reat conuenisse. talis custodia deside¬
randa est auenditore. qualem bonꝰ
pr̃ familias sins rebꝰ adhib⁊. qͣm si p̾sti¬
nem exhibeat emptori. unde uidebimꝰ
inꝑsonam eiꝰ qui alienam rem uendi¬
dit: cumis nullã uendicationem aut
conditionem hr̃epossit. obid ip̃m dãp¬
uandus est qr sisuam remuendidisĩ
potuisiet eas actiones ademptorem

Expanded text:
reat conuenisse, talis custodia desidereat conuenisse, talis custodia desideranda est a uenditor‹e›, qualem bonus pater familias suis rebus adhibet: quam si praestit condictionem exhibeat emptori. unde uidebimus in personam eius, qui alienam rem uendiderit: cum is nullam uindicationem aut condictionem habere possit, ob id ipsum damnandus est, quia, si suam rem uendidisset, potuisset eas actiones ad emptorem
Abbreviated transcription (Latin):
arra ꝯuention ꝓficiat. Q ut euidentiꝰ
ꝓbari possit ꝯuenisse de p̾cio. ¶ Als̾
constat in ꝑfectum ẽẽ nogorium cum
em̾e uolenti sic uenditor dicit. qnͣti
uelis qnͣti equum putau̾is. qnͣti esti¬
mau̾is. hebus emptum. ¶ Ueneni
maliqiuidam putant noncͣchi empti¬
onem qr nec societas nec mandatum
flagitiose rei ullas uires ht̃. Q sentẽ¬
tia potest sane uera uideri de hiis q̃ nł¬
lo modo a diectione alt̾ius mat̾ie usui
nobis prosunt. De hiis uõ q̃ mixta
aliis matiis adeono cendi naturam
deponiuit ut exhiis antidota ⁊ aliaq̃¬
dam salubria meꝑdicam̃ta conficiã¬
tur aliudd̾ pͭ. ¶ Si quis amico ꝑegͤ
eunti mandauit ut fugitiuum seruũ
senatus dsultum ꝯmittit.q ñ uendid̾.
neq amicus eiꝰ. qr p̾sentem uendid̾.
smptor quo qui p̾sentememit: recte
uegotium gerere intelligit᷑. ¶ Si
res uentlita ꝑ furtum ꝑient: pͥus a¬
ninadu̾tendumerit. quid int̾eos
decustodia rei conueñit si nicħ appa¬

Expanded text:
entius probari possit convenisse de pretio. Illud constat imperfectum esse negotium, cum emere volenti sic venditor dicit: "quanti velis, quanti aequum putaveris, quanti aestimaveris, habebis emptum". Veneni mali quidam putant non contrahi emptionem, quia nec societas aut mandatum flagitiosae rei ullas vires habet: quae sententia potest sane vera videri de his quae nullo modo adiectione alterius materiae usu nobis esse possunt: de his vero quae mixta aliis materiis adeo nocendi naturam deponunt, ut ex his antidoti et alia quaedam salubria medicamenta conficiantur, aliud dici potest. Si quis amico peregre eunti mandaverit, ut fugitivum suum senatus consultum committit, quia non uendidit, neque amicus eius, quia praesentem uendit: emptor quoque, qui praesentem emit, recte negotium gerere intellegitur.Si r‹e›s uendita per furtum perierit, prius animaduertendum erit, quid inter eos de custodia rei conuenerat: si nihil appa
Abbreviated transcription (Latin):
uenditor intellex̾it. nec refert qnͣti
sit accessio. siue plus in ea sit. qm in
ip̃a re cui accedit. anminꝰ. plerasq
enim res. aliqũ pp̃ accessiones emimꝰ.
musl marmora istatuas itabulas E¬
pictasematur. ¶Omniumr̃t quaᷤ
quis hrẽ uł posuidere uł. ꝑsequi pot̾.
uendatio restefit. Quas uero nͣ uł gẽ
num ius uł more ciuitatis comititõ
exuerunt. eaꝵ nulla uenditio ẽ.¬
ponumꝰ. s nͨ tał emptio aut stipłatõ
admitenda ẽ cum seruusent. qͣmus
cliximus futuras res emi posse. Nec
enu fas est eius modi cãus expecta¬
re. ¶It̾ si iemptor iuenditor scit:
obliga br uenditor. nec tamen ex uẽ¬
clito quicqmͣ consequitur. nscultͦ
ꝙ conuen̾it pstet. ꝙ si uenditor scit:
emptio tunc ualet cum ab initio id
agatur. ut possessionẽ emat. cim for¬
te uenditor hũit ⁊ iniuditio possessi¬
oins potior eẽt. ¶Alia causa est
regustandi. alia metiendi. Gtꝰ eñi
ad hoc ꝓficit: ut imꝓpbare liceat. M¬

Expanded text:
uenditor intellexerit. nec refert, quanti sit accessio, siue plus in ea sit quam in ipsa re cui accedat an minus: plerasque enim res aliquando propter accessiones emimus, r marmora et statuas et tabulas p‹i›ctas ematur.Omnium rerum, quas quis habere uel possidere uel persequi potest, uenditio recte fit: quas uero natura uel gentium ius uel mores ciuitatis commercio exuerunt, earum nulla uenditio est.possumus. sed nec talis emptio a‹ut› stipulatio admittenda est: 'cum seruus erit', quamuis dixerimus futuras res emi posse: nec enim fas est eiusmodi casus exspectare.Item si et emptor et uenditor scit fobligabitur uenditor nec tamen ex uendito quicquam consequitur, nisi ultro quod conuenerit praestet: quod si uenditor scit, emptio tunc ualet, cum ab initio ‹id› agatur, ut possessionem emat, quam forte uenditor habuit, et in iudicio possessionis potior esset.Alia causa est degustandi, alia metiendi: gustus enim ad hoc proficit, ut improbare liceat, m
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł.iii.Conuentionũ autẽ tres ̃
sp̾es.Aũ eͥ ex publica cã fiũt. aũ expͥ¬
uata. Pͥuata aut legntuna alit ie¬
iuris gentiũ. Publicacõuentõ est.
que fit ꝑ pacem. quotiens int̾se du¬
ces belli pasciscunt᷑ ⁊d¬

Expanded text:
.Conuentionum autem tres sunt species. aut enim ex publica causa fiunt aut exuata: priuata aut legitima aut iuris gentium. publica conuentio est, quae fit per pacem, quotiens inter se duces belli
Abbreviated transcription (Latin):
te consensu conuenire intelligũt᷑
udeo si debitori meo reddid̾im can¬
tionem: uidetur int̾ uos conue¬
mise ne petereni. ꝓfuturamꝙ eicõ¬
uentionis exceptõem plaruit.

Expanded text:
te consensu conuenire intellegitur: et ideo si debitori meo reddiderim cautionem, uidetur inter nos conuenisse ne peterem, profuturamque ei conuentionis exceptionem placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
stitutus quise defend̾e ꝑ atus. ꝓtri¬
bunan pͥudem pͣiouintie freqñter
dedit libellum uon lissimuãto se
libertum eius eẽ. anͨ ad desideriumeiꝰ
rescribat᷑. ĩ eclicti penaremissa eẽ ur᷑
i. non puto ad hunc casum edc̃mp̃¬
toris ꝑtinere. Neq enim libellum
put nomine prõnai suam sine
ꝑnussu p̾toris in ius uocare possit.
R̾. eum de quo querctun pupilli
nomine ⁊̃ in ius uocare patronam
fitiumꝰ cauit. ex hibere cogitur: Item
eum qui ap̃ acta exhibiturum se eẽ
quempͣtomisit. ⁊ si osfo noncaueat
qr domꝰtutnssimuni refuguim atq re¬
ceptaculunisit. eumꝙ qui inde in

Expanded text:
stitutus, qui se defendere paratus pro tribunali praesidem provinciae frequenter dedit libellum non dissimulato se libertum esse eius: an si ad desiderium eius rescribatur, etiam edicti poena remissa esse i non puto ad hunc casum edictum praetoris pertinere. neque enim qui libellum pilli nomine patronam suam sine permissu praetoris uocare possit. respondi eum, de quo quaeritur, pupilli nomine etiam in ius uocare patronam ficium cauit, exhibere cogitur. item eum qui apud acta exhibiturum se esse quem promisit, etsi officio non caueat,quia domus tutissimum cuique refugium atque receptaculum sit eumque qui inde in
Abbreviated transcription (Latin):
de culpasuasint̾ ques erit ⁊ bone
ẽ. quanti ĩ litem accorpiraũit.
dominium starim ad poilesio¬
rem ꝑtinet transegisse cuirts
cumeo ⁊ decidisse ui deor ex pre
tio quod ip̃e constituit.
sens. tunc cumpossionem eius
possõr uactus sit ex uolantate
actorio sudeo nonẽ alienumũ
alit litem exstimari a uidice
quam si cau̾it actor ꝑ se quod
nonfiat possiõnem cius remõ
fide possõre factr neq ab eo qui
predium donauit neq a dño:
pẽti possunt ñum exceꝑtione
doli oppõita ꝑoffituum iudicis
equitatis rõne seruantur scił
si fructinum ancelitemcõtesta¬
tam ꝑceptorum. summari ex¬
satione suꝑ flumi sumptum
melidre p̾clio facto dominus
restituere cogitur
existimosnet alicqum subiace̾
utimare nanib. ¶ meum ẽ qd
ex remca suꝑ ẽ cuius uglitandi
ius habeo.

Expanded text:
de culpa sua: inter quos erit et bonae est, quanti in litem actor iurauerit, dominium statim ad possessorem pertinet: transegisse enim cum eo et decidisse uideor eo pretio, quod ipse constituit. sens, tunc cum possessionem eius possessor nactus sit ex uoluntate actoris: et ideo non est alienum non aliter litem aestimari a iudice, quam si cauerit actor, quod per se non fiat possessionem eius rei non fide possessore facti neque ab eo qui praedium donauit neque a domino peti possunt, uerum exceptione doli posita per officium iudicis aequitatis ratione seruantur, scilicet si fructuum ante litem contestatam perceptorum summam exsatione superfluum sumptum meliore praedio facto dominus restituere cogitur.existimo nec alioquin subiacere uti mare nauibus. Meum est, quod ex re mea superest, cuius uindicandi ius habeo.
Abbreviated transcription (Latin):
ptione rostillatam cõdictoen
et si ciuĩdiem adictus sit sun¬
potĩt. ¶Siseriuis michiur a:¬
liuo familias fundumuen¬
didit atradidit habensliberboa¬
am peculu ad ministrationẽ.¬

Expanded text:
ptione, post allatam condicionem et si cui in diem addictus sit funpoterit. Si seruus mihi uel filius familias fundum uendidit et tradidit habens liberam peculii administratione
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit accoriut impensam
solueret q eo dissimulante
uctib seri petiti queritur
ñ tantum pub̾tas euus spec¬
tandae: quia etiam ĩpub̾is
alique opere eẽ possunt in pꝰ¬
be cñ desid̾abit petitor fructꝰ
estimari qui ex artsitio euiᷤᷤ
ꝑciꝑi potuerunt qͣd  ntifiti¬
um sumꝑtib possoris didicit.
annum eius qͥd̾ artifitium
tuu̾nt᷑ es iiandi suntetide
si dolo aut culꝑa possessoris rrꝰ

Expanded text:
tum sit actori, ut impensam solveret, et eo dissimulante uctibus servi petiti quaeritur, non tantum pubertas eius spectanda est, quia etiam impuberis aliquae operae esse possunt. improbe tamen desiderabit petitor fructus aestimari, qui ex artificio eius percipi potuerunt, quod artificium sumptibus possessoris didicit. annum eius, qui artificium tuerunt aestimandi sunt: et ideo si dolo aut culpa possessoris res
Abbreviated transcription (Latin):
possideat. et issme cuboa prĩs tt¬
mriue uei iudicande cempore
obsit ur tempus dandum suł
quicuidumẽ de possessione⁊
stituenda. ¶ĩ re petita si posses¬
sor añ uitem contestatam sũp¬
tus fecĩt. ꝓdoli mali exceptr̃em
attor retẽ renisuam ñ rectlitis
sumptib i demẽ etiam sinoxa¬
liuiditioseruum defendit et
dãpnatus p̃stitit recumam
aut in area que fu̾it petitoris
perrbremĩ sulam edifficauit
insitũ paratus sit petitor pati
tollere cumecliffitiũqd et in
area uxori donata pidice᷑ qui
de dote cognoscit faciend̾ dixer¬
¶ or aͣsi puerummeũ cumpos¬
side̾o erudisses: ũ id̃ obseruan¬
dumproculus existimat quia
neq caĩr seruonico delramince

Expanded text:
possideat et is sine culpa patris dominive rei iudicandae tempore absit: vel tempus dandum vel cavendum est de possessione restituenda. In rem petitam si possessor ante litem contestatam sumptus fecit, per doli mali exceptionem actor petere rem suam non redditis sumptibus. idem est etiam, si noxali iudicio servum defendit et damnatus praestitit pecuniam, aut in area quae fuit petitoris per errorem insulam aedificavit: nisi tamen paratus sit petitor pati tollere eum aedificium. quod et in area uxori donata per iudicem, qui de dote cognoscit, faciendum dixerunt. sed si puerum meum, cum possideres, erudisses, non idem obseruandum Proculus existimat, quia neque carere seruo meo debeam n
Abbreviated transcription (Latin):
auis Quipetitorio iuditionti᷑¬
tͣi. ne frustra experiatur req ᷤ¬
elrere deret. an is cumquo ĩstr¬
tuat actionem: possessor sit.¬
reus ẽ possõr auiꝑ ĩ sidiosaiora¬
pprie ͥ  ⁊ seruum misit sus piita qui ser¬
uum a se petitum in arena ẽẽ
concessit ⁊ is mortuns sit s er
qui fugitiuum a se petitum
ñ custeclit sus fũg̾it ⁊ quinauẽ
a se petitam adu̾sꝯͣtempore na¬
uigatum misit. si ea naufragio

Expanded text:
ale. Qui petitorio iudicio utitur, ne frustra experiatur, requirere debet, an is, cum quo instituat actionem, possessor sitreus est possessor, qui per insidiosa loca seruum misit, si is periit, et qui seruum a se petitum in harena esse concessit, et is mortuus sit: sed et qui fugitiuum a se petitum non custodit, si is fugit, et qui nauem a se petitam aduerso tempore nauigatum misit, si ea naufragio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ debere etiam de fructibus
possorem contempnare. eod
enim errorẽ et de fructib con se¬
dempnaturum ñ debe emin
iucro possori oetẽ fructuscũ
uictus sit alcquinut manrr¬
cianus ait nec rem arbitrat᷑
iudex michi restitius et quartre
bat᷑ qd̾ non eẽt hĩturus possor
sistatim posũonem restituss
¶petitor possessori de euictione
cauere ñ cogitur reinomine:
cuius estimatõnẽ accepit sil̃
enim possor imputare debet
quinon restituit rem ¶ eorm

Expanded text:
e, debet etiam de fructibus possessorem condemnare: eodem enim errore et de fructibus condemnaturum: non debere enim lucro possessoris cedere fructus, cum uictus sit: alioquin, ut Mauricianus ait, nec rem arbitrabitur iudex mihi restitui. et quare habeat quod non esset habiturus possessor, si statim possessionem restituisset? Petitor possessori de euictione cauere non cogitur rei nomine, cuius aestimationem accepit: sibi enim possessor imputare debet, qui non restituit rem. Eorum
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Et ex diu̾so sipetitor
nte contestata usumfructũ
legauit ex eo tempore ex quo
dissce̾sit aꝓprietate. fructuu
cõnem non hñdam quidã
fecce putant. ¶ubi autem a¬
lienum fundum petii ⁊ iudex
sententia declarauit meuni¬

Expanded text:
um. Et ex diuerso si petitor lite contestata usum fructum legauerit, ex eo tempore, ex quo discessit a proprietate, fructuum rationem non habendam quidam recte putant. Ubi autem alienum fundum peti‹i› et iudex sententia declarauit meu
Abbreviated transcription (Latin):
bare non potãt. a creditore petit.
ut ĩstrumentum a se traditum
auctoritati ex bibe̾t quo ñ eribe¬
te minorem locum elificauit at¬
q ita dampnum passus ẽ. quesi¬
cumẽ ansicreditor pecumamͣ pxͣ¬

Expanded text:
bare non poterat, petit a creditore, ut instrumentum a se traditum auctoritatis exhiberet: quo non exhibente minorem locum aedificauit atque ita damnum passus est. quaesitum est, an, si creditor pecuniam p
Abbreviated transcription (Latin):
manumisisse. et idro nullum ñ¬
adu̾sus uenditor em halrbis re¬
gressum. ¶ Si cõmuni diuidũ¬
domecum accum eẽt. ⁊ adu̾sario
seruus adindicatus sit. quia pro¬
bat eum cõmunem eẽ. habebo ex
duple stiptlatione. actione. quiaͤ
non int̾est quoͣ gͣrne re iulicii euĩ¬
catir: ut michi hre licrat. ¶ duple
stipulatio euictionẽ nonun ani
continet. siquis dĩnum rei petie¬
rit quicit. s et si seruiana accõne

Expanded text:
manumississe et ideo nullum aduersus uenditorem habebis regressum. Si communi diuidundo mecum actum esset et aduersario seruus adiudicatus sit, quia probauit eum communem esse, habebo ex duplae stipulatione actionem, quia non interest, quo genere iudicii euincatur, ut mihi habere non liceat. stipulatio euictionem non unam continet, si quis dominium rei petieet euicerit, sed et si Seruiana actione
Abbreviated transcription (Latin):
emptorem dampno affici ¶Si
cui fimeris sincuramtestator
mandau̾it a ille accepta pau-¬
nasimus non dux̃it. de dolo
acccem ineum dandã mela
scripsitꝰ creto tamen ciextra
ordinem a pretore compelledũ
simus ducere. ¶ simeris causa
sumꝑtus factus uideturis de¬
muni: qui ideo fuit ut fumis
ducatur. sine quo sumiis duci
ñ possit ut putasiquid impẽsũ
ẽ ĩ elationẽ mortui: s ⁊ siquid
ĩlaum fu̾it erogatum. ĩ qm̃
mortuus ĩferetur. fun̾is cã
iud̾i impensum labeo scribit
quianccessanoictus paratur:
ĩ quocorpus cõditur sipẽsa per¬
egre mortui que frã ẽ ut corpͦ
ꝑferretur: fim̾is ẽ nicet ñ dum
homo funcretur. id̾q a si quidad
corpus custodiendum uł ⁊̃ cori¬
m̃dandum factum sit uł si
quid ĩmarmor ur uestem col¬
lccandam. ¶ ñ autem oporter
ornam̃ta cum corporib condi:
nec quid aliud huinsmoĩ qd
homines simplitiores faciunt
¶ Sacc̃o que sumeraria dicitur.
ex bono ⁊ equo oritur cõtinet¬

Expanded text:
emptorem damno adfici.Si cui funeris sui curam testator mandauerit et ille accepta pecunia funus non duxerit, de dolo actionem in eum dandam Mela scripsit: credo tamen compellendum funus ducere. Funeris causa sumptus factus videtur is demum, qui ideo fuit ut funus ducatur, sine quo funus duci non possit, ut puta si quid impensum est in elationem mortui: sed et si quid in locum fuerit erogatum, in quem mortuus inferretur, funeris causa videri impensum Labeo scribit, quia necessario locus paratur, in quo corpus conditur. Impensa peregre mortui quae facta est ut corpus perferretur, funeris est, licet nondum homo funeretur: idemque et si quid ad corpus custodiendum vel etiam commendandum factum sit, vel si quid in marmor vel vestem collocandam. Non autem oportet ornamenta cum corporibus condi, nec quid aliud huiusmodi, quod homines simpliciores faciunt. Haec actio quae funeraria dicitur ex bono et aequo oritur: continet
Abbreviated transcription (Latin):
condictoẽm insiquis priuilegia¬
rius ueniat. huiusm̃õi enim nõ
sine ratione prior ratio habebitur:
quod si qui sint qui postea quam
siuiuris factus ẽ cum eo contraxe¬
runt. puto horum rationẽ hañdã.
dem Pet siex ꝑte ñ modica łit he¬
res scriptus filius: ĩ arbitrio re
ditoris utrum pro portione hrdita¬
ria: anĩ souͥdumeum conueniat. s
qihic uidex estimare debeat. ne forte
in id quod faccii post̾. debeat cõueĩri.
sntclum autem ⁊ si hr̃datus filius
uł emancipatus sit ĩ solidum acc̃o
adu̾sum eum dabitur: ut puta si
prẽm familias sc mentitus ẽ. cum
contrahe̾tur cimico. namlibro .ii.¬

Expanded text:
 si quis privilegiarius veniat: huius enim non sine ratione prioris ratio habebitur. quod si qui sint, qui, posteaquam sui iuris factus est, cum eo contraxerunt, puto horum rationem habendam.m Sed si ex parte non modica sit heres scriptus filius, in arbitrio est creditoris, utrum pro portione hereditaria an in solidum eum conveniat. sed et hic iudex aestimare debeat, ne forte in id quod facere potest debeat conveniri. Interdum autem et si exheredatus filius vel emancipatus sit, in solidum actio adversus eum dabitur, ut puta si patrem familias se mentitus est, cum contraheretur c
Abbreviated transcription (Latin):
si facẽ non possit. cõue  endum. pp̃s
mendatium quamqm autem exꝰ
contracium iiꝗ qõ facerẽ potost.
nactio ĩ eum dãtur tamor extelic¬
tis ĩ solidum conuenietur. ¶ Soli
antem filio sucturritur. ñ etiam

Expanded text:
possit, conveniendum propter mendacium. Quamquam autem ex contractu in id quod facere potest actio in eum datur, tamen ex delictis in solidum convenietur. Soli autem filio succurritur non etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Ait pretor meum qui emon¬
cipatus aut etdctus exhr̃datus
erit. qui ue abstinuit se ab hr̃dita¬
te eius cuius inpotestate cum mo¬
ritur fu̾it. cuisrei nomine que
contractacum co erit. cumis ĩ po¬
testate ec̃t. siue su auoluntate. siue
iussu eius: ĩ cuius potestate crit.
contrax̾it. siue ĩ peculium ip̃ius
siue ĩ primonium eius cuius
ĩ potestate fũit. ea res redacta fu¬
erit accionem causacoguita dabo
mid quod facere potestis et sicit᷑
emancipationẽ suiiuiris factus sit.
ur mnadoptionem datus: de inde
prnaturalis decessit. itensiquis
ex mimima ꝑte sit ĩ stitutus eq¬
ssimum ẽ causa cognita etiam in
hunc dari actionem: in id quod
facere pot̾.¬
dem Setͣ hic detrabi debeat. qd̃¬

Expanded text:
 Ait praetor: 'In eum, qui emancipatus aut exheredatus erit quiue abstinuit se hereditate eius cuius in potestate cum moritur fuerit, eius rei nomine, quae cum eo contracta erit, cum is in potestate esset, siue sua uoluntate siue iussu eius in cuius potestate erit contraxerit, siue in peculium ipsius siue in patrimonium eius cuius in potestate fuerit ea res redacta fuerit, actionem causa cognita dabo in quod facere potest.' Sed et si citra emancipationem sui iuris factus svel in adoptionem datus, deinde pater naturalis decesserit, item si quis ex minima parte sit institutus, aequissimum est causa cognita etiam in hunc dari actionem in id quod facere potesSed an hic detra
Abbreviated transcription (Latin):
dͥuxit ⁊ c̃ditorib reliqua .xu. dederit.
cum deberet sola detem deducere:¬
⁊ extraneis dena tribuere/ Cum
igitur ħ fecit. nec ĩ telligendus
ẽ sernum a se lib̾asse. eo quod .u.
ad huc nomine eius tributoria
actione prestaturus sit. quare
siagi de peculio cepit. cum forte¬
quinq tamquam ad huc credi¬
tor seruideducẽ debebit.R Qd̾cũ¬
proconsul agit ena pt̃a¬
nt qui contraxit cumco qͥ te est
maliena potestate sit: etiã neg̃m¬
si defitiant suꝑioros actiões gest̃¬
io ẽ excitoria. institoria. tribuẽe dis¬
toria ue. nichominus camen in tur.¬
quantum ex bono et equo res
patitur. simm consequatur. siũ
enm iussu eius cuius ĩpotesta¬
te sit. negirium gestum fu̾at in
solidum co nomine iuditium
pollicetur: siue non iussu stamẽ

Expanded text:
duxerit, et creditoribus reliqua quindecim dederit, cum deberet sola decem deducere, extraneis dena tribuere. cum igitur hoc fecit, nec intellegendus est servum a se liberasse eo, quod quinque adhuc nomine eius tributoria actione praestaturus sit: quare si agi de peculio coepquinque tamquam adhuc creditor serui deducere debebit. QUOproconsul agit, ut qui contraxit cum eo, qui in aliena potestate sit, etiamsi deficient superiores actiones, id est exercitoria institoria tributoriave, nihilo minus tamen in quantum ex bono et aequo res patitur suum consequatur. sive enim iussu eius, cuius in potestate sit, negotium gestum fuerit, in solidum eo nomine iudicium pollicetur: sive non iussu, sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ Si is qui commodatum
accepit. non apparentis rei noĩe
commodati condempnetur cã
fecit is quiexperiendum acce¬
ꝑit. ueluti si iumenta fu̾int. ea¬
qr icrata sunt. id ipsum pr̃abit
ciqui experiendum dedit neq
euimante: camrem qͣstuin cui¬
qͣm elłe oportet. prius quamꝑ
isiuo eius sit. ¶ Si libõ homini qui¬
te michi bonafide seruiebat qua¬
ecu si seruo irin cominodan̾o: uide¬
u amus anbalram cominodati
action em : n᷑am et celsus filius¬
ͣ ͣ oͣi ebat. si iussissemenm aliqd¬
⁊ facere. uł mandaticumeo uela
prescripus ubis experirime pos
se ¶id̾ et ĩ commnodato erit diceꝰ¬
dimi/ nec obstat quod ñ hac
mente cumco quilib bona nob̾.
seriuiret contraẜemus quasi eił
obligatum hĩturi. pierumq
enim id accidit ut extra id qd̾
agitu tacita obligatio nasca¬
turueniti cum ꝑerrorem in dẽ
tibi scienti nolle me tibi cõmo¬
dari cominodau̾̃it. ⁊ comodati
et furti nascitur acc̃o ⁊ a pret̾ca
condictio ex causa furtiua.

Expanded text:
m. Is qui commodatum accepit si non apparentis rei nomine commodati condemnetur, cauefecit is qui experiendum quid accepit, ueluti si iumenta fuerint eaque locata sint, id ipsum praestabit qui experiundum dedit: neque enim ante eam rem quaestui cuique esse oportet, priusquam periculo eius sit. Si libero homini, qui mihi bona fide seruiebat, quasi seruo rem commodauero, uideamus, an habeam commodati actionem. nam et Celsus filius aiebat, si iussissem eum aliquid facere, uel mandati cum eo uel praescriptis uerbis experiri me posse: idem ergo et in commodato erit dicendum. nec obstat, quod non hac mente cum eo, qui liber bona fide nobis seruiret, contraheremus quasi eum obligatum habituri: plerumque enim id accidit, ut extra id quod ageretur tacita obligatio nascatur, ueluti cum per errorem indebittibi scienti nolle me tibi commodari commodauerit, et commodati et furti nascitur actio et praeterea condictio ex causa furtiua.
Abbreviated transcription (Latin):
dem᷑ Argentum cõmodatum
si tamytoneo seruo meo tradidis¬
sem ad te ꝑ fe̾ndumut non debu̾it
quis estimare futurum ut a qui¬
busdam malis hominib decutir¬
nurtim non meum detrimen¬
tum erit. sud malihomines inter
commodati age̾s nec ate scirem eẽ
subreptam: udex me cõdempna¬
uͣt. ⁊ solui: postea comperiate rer
subreptam que situm ẽ que michi
b̃nalib uas antenda comium
ꝑitulo tedi:. ac deide ncus seruus
subreptis huis ad hostes prosugit:
⁊ postea sine nasis ireccptus ẽ. hĩtur̾
me ꝙminodatiaccõem amcontu¬
b̃nalib constat. procuiusꝙ pte s¬
auli mecum surti serũnomine
ag̾e possumt. qm noxa erat caput
sequitun. ¶ Sitibirem ꝑiciotuo
utendam cominodau̾o eaq aẜuo
meo subripiatur age̾ et mecum
furti possis serui nomñe
antus. Eieruais qratibi commo¬
danerim furtum fcc̃it. utrumsuf¬
fitiat contraria commnodati acnior
quemnad molum compent. siquid
ĩ curanionem serui ĩpendistir an
furti agendum sit. queritur ⁊ fur¬

Expanded text:
em. Argentum commodatum si tam idoneo seruo meo tradidissem ad te perferendum, ut non debuerit quis aestimare futurum, ut a quibusdam malis hominibus deciperetur, tuum, non meum detrimentum erit, si id mali homines interccommodati ageres nec a te scirem esse subreptam, iudex me condemnauit et solui: postea comperi a te esse subreptam: quaesitum est, quae mihi bernalibus vasa utenda communi periculo dedi ac deinde meus servus subreptis his ad hostes profugit et postea sine vasis receptus est. habiturum me commodati actionem cum contubernalibus constat pro cuiusque illi mecum furti serui nomine agere possunt, quando et noxa caput sequitur. et si tibi rem periculo tuo utendam commodauero eaque a seruo meo subripiatur, agere mecum furti possis serui nominetum. Si seruus, quem tibi commodauerim, furtum fecerit, utrum sufficiat contraria commodati actio quemadmodum competit, si quid in curationem serui impendisti an furti agendum sit, quaeritur. et fur
Abbreviated transcription (Latin):
telras mutendumẽ nͣe a cul¬
pa pr̃anda sir ut um csupe fiat
estimatio. sicut mixbus pignori
dans ⁊ dotalibus estimari solet.
¶Sie autem pignus siue com¬
modatares. siue depoĩta detĩor
ab eo qui acceꝑit factasit: ñ solũ
iste sunt actiones de quibus lo¬
quimur ulum etiam a legis aqui¬
ue. s si qua carum actum fu̾it alie
tolluntur ¶ possunt iuste cause
tt̾uenire ex quib cumco quiñ
commodais agͣrdelit ucsuti de ĩ¬
pensis inualitudinem serui factiͤ.
queue post sugam requirendi re¬
ducendiq eius causa facte cẽnt᷑
snamcibariorum im̃pense notuso¬
ali scilicet rõne ad cum ꝑtinent. .¬
qui utendum accepiss s ⁊ id qdꝰ
de impensis ĩualitudine aut suge
diximus: ad maiores impensas
ꝑtmere delet molica emm impẽ¬
dia u̾ius ẽut sicuti cibariorim̃
ad ciiiid ꝑtineant. ¶ itrm qui si¬
sciens nasa uitiosa cominodauit.
siĩ fusum uinumur oleum cor¬
ririptum effusuiue ẽ. condẽp¬
nandiis eo nomine est. ¶ qd̾ aũt

Expanded text:
endum est, ne et culpa praestanda sit, ut ita culpae fiat aestimatio, sicut in rebus pignori datis et dotalibus aestimari solet. Sive autem pignus sive commodata res sive deposita deterior ab eo qui acceperit facta sit, non solum istae sunt actiones, de quibus loquimur, uerum etiam legis Aquiliae: sed si qua earum actum fuerit, aliae tolluntur. Possunt iustae causae interuenire, ex quibus cum eo qui commodasset agi deberet: ueluti de impensis in ualetudinem serui factis quaeue post fugam requirendi reducendique eius causa factae essent: nam cibariorum impensae naturali scilicet ratione ad eum pertinent, qui utendum accepisset. sed et id, quod de impensis ualetudinis aut fugae diximus, ad maiores impensas pertinere debet: modica enim impendia uerius est, ut sicuti cibariorum ad eundem pertineant. Item qui sciens uasa uitiosa commodauit, si ibi infusum uinum uel oleum corruptum effusumue est, condemnandus eo nomine est. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Hemo enim acominodãdo
remfacit eius cui commodat.
accepit. siin eam remusus ẽ inꝙͣ
accepit. uncħ̾ prãre. si eam iem ine
nilla ꝑte culpa sua det̾iorem fa¬
cit u̾umẽ namsiculpa sua facit
tet̾ĩorem tenebitur. si remĩ spec¬
tori dedi. ansimilis sit eicui cõ¬
modatares ẽ queritur a suͥõ
mea causa dedi dimiuolo pre¬
it. sũo ip̃e cuiuoluit commisit.
hominem elegĩt ut recte id per
icutet. cum iecepiss au fugit si
dominus ci dariuissãt domĩo
perit si commoneudicã misãt¬

Expanded text:
 nemo enim ‹c›ommodando rem facit eius cui commodat. accepit, si in eam rem usus est in quam accepit, nihil praestare, si eam in nulla parte culpa sua deteriorem fecit, uerum est: nam si culpdeteriorem, tenebitur. Si rem inspectori dedi, an similis sit ei cui commodata res est, quaeritur. et si quidem mea causa dedi, dum volo preit: si vero ipse cui voluit commisit, hominem elegerit, ut recte id perfrepeteret cum recepisset, aufugit. si dominus ei dari iusserat, domino perit: si commonendi causa
Abbreviated transcription (Latin):
machina operairtur cẽt̾um siut
de plano opus facẽt. tueum im¬
posiusti machine aut si mache
culpa factum᷑ minus diligent̾
non ab ip̃ougate uł fumum ꝑ¬
ticarumq uetustate dico ꝑicu¬
lum quod culpa contigit rogã¬
tis cominodatum: ip̃m prare
det̾ẽ namet melascripsit. si seriuĩ
lapidicinario commodatus sb̃
machinaꝑierit. teneri fabrimi
cõmodati qui negligentius ñ¬
mathinam colligauit. ¶ quin
imino ⁊ quialias re cominoda¬
ta utitur nonsolum commodã¬
ti: u̾um furtiquoq tenetur. ut
iulianus lib̃ .xi. ligessorum sgi¬
bit. ¶ deniq ait. sitibico sicem
tis: ego qͥd̃ ħ int̾ leuero: si quidẽ
ad ħ tibi cominod aũo ut cauere¬
turtibi ĩ eo̾ ceneri me tibi contra¬
rio uiditio. ¶ Siminus. neq me¬
tum: etianten̾s michi inquit¬
quem ad modum qui equo ĩ ꝗt.¬
ur uestim̃to alit̾ quam comino¬
datumẽ utitur. furti tenetur:
¶Sus q adeo antem diligẽna
inre cominodata pr̃anda ẽ. ut q̃¬
meaque sequitur rem commo¬

Expanded text:
machina operaretur: ceterum si ut de plano opus faceret, tu eum inposuisti ‹i›n machina, aut si machinae culpa factum minus diligenter non ab ipso ligatae uel funium perticarumque uetustate, dico periculum, quod culpa contigit rogantis commodatum, ipsum praestare debere: nam et Mela scripsit, si seruus lapidario commodatus sub machina perierit, teneri fabrum commodati, qui neglegentius machinam colligauit. Quin immo et qui alias re commodata utitur, non solum commodati, uerum furti quoque tenetur, ut Iulianus libro undecimo digestorum scripsit. denique ait, si tibi codicem ris egoque hoc interleuero, si quidem oc tibi commodauero, ut caueretur tibi in eo, teneri me tibi contrario iudicio: si minus neque metum, etiam teneris mihi, inquitquemadmodum qui equo, il uestimento aliter quam commodatum est utitur, furti tenetur. adeo autem diligentia in re commodata praestanda est, ut ae sequitur rem comm
Abbreviated transcription (Latin):
modatum autem plerumq solã
utilitatem cominet eius cui co¬
modatur. et ideo u̾ior ẽ quinti
mutii sententia existimantis
aculpam̃ p̃standam. et diligen¬
tiam. et si forte res estimatadata
sit. omne ꝑiculum prandum
ab eo qui estimatõem se prãtur̃
recepit. ¶ quodu̾o senectute con¬
tigit. uł morbor uł ulatronum
ereptinnẽ. aut quid simile acci¬
dit: dicendum nicħ eorumẽe ĩ¬
putandum ei qui cõmodatum ac¬
cepit. nisialiqua culpa int̾ueniat.
proinde a si incendio uł ruma
aliquid contingit. uł aliquod
dampnum fatale. ñ tenebitur. s¬
nisi forte cum possit res comiõ¬
ldatas salu̾as facẽ suãs pretulit.E¬
¶ custodiam plane commodate
rei etiam diligentem debet pr̃are.
¶Ss an etiam hominus comio

Expanded text:
modatum autem plerumque solam utilitatem continet eius cui commodatur, et ideo uerior est Quinti Mucii sententia existimantis et culpam praestandam et diligentiam et, si forte res aestimata data sit, omne periculum praestandum ab eo, qui aestimationem se praestaturum recepit. Quod uero senectute contigit uel morbo, uel ui latronum ereptum est, aut quid simile accidit, dicendum est nihil eorum esse inputandum ei qui commodatum accepit, nisi aliqua culpa interueniat. proinde et si incendio uel ruina aliquid contigit uel aliquid damnum fatale, non tenebitur, nisi forte, cum possit res commodatas saluas facere, suas praetulit. Custodiam plane commodatae rei ‹e›tiam diligentem debet praestare. Sed an etiam hominis commo
Abbreviated transcription (Latin):
non. aideo nominatim deerrone
et sugitiuo excipitur. ħ enim an¬
miuitumnẽ non corporis unde qui¬
damiumenta pauida: et calcitr¬
osa morbosis ñ eẽ annum̾anda di¬
x̾uint animi enimũ corporis hoc
uiturmẽe ĩ sumima siquid̃ animi
cantum uitiumẽ. redib̾inon pot̾.
nisidictum ẽ ħ ab eẽ q non ab eẽ:
exempto camen agipot̾ si sciens id
poris ⁊ amini mixtum uitium re¬
cdibitio locum habebit. ¶ illud erit
notandum quod de morbor gn̾ali
scriptumẽ. uonsontico morboqu
mirum ł uirdĩ pomponius ait. in¬
chil emimibi agitur de eare cuihł
ip̃e morbus obstet i d̾ ait. ñ om̃em
morbum dare licum redibitioniꝰ
nt putaleius lippitudoz aut leius
dentis: auricule ne doior. aut me¬
diocre ulcusñ deniq febriculã quã¬
tulamlibet ad causam huiusmoi
eclicti ꝑtinere.
cantumint̾ alia uitia: et eum mo¬
rbum ex quo quis minus aptus
cum ad ppetuos morbos u̾um ad
temporales quoq l edictum ꝑtine̾
Tirbatius agit impetigiosum:

Expanded text:
non. et ideo nominatim de errone et fugitiuo excipitur: hoc enim animi uitium est, non corporis. unde quidam iumenta pauida et calcitrosa morbosis non esse adnumeranda dixerunt: animi enim, non corporis hoc uitium esse. In summa si quidem animi tantum uitium est, redhiberi non potest, nisi si dictum est hoc abesse et non abest: ex empto tamen agi potest, si sciens id poris et animi mixtum uitium, redhibitio locum habebit. Illud erit adnotanscriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc videri Pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re, cui hic ipse morbus obstet. Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta levis lippitudo aut levis dentis auriculaeve dolor aut mediocre ulcus: non denique febriculam quantulamlibet ad causam huius edicti pertinere. tantum inter talia uitia et eum morbum, ex quo quis minus aptus tum ad perpetuos morbos, uerum ad temporarios quoque hoc edictum pertinere. Trebatius ait impetiginosum
Abbreviated transcription (Latin):
aius U ei ꝓteru ur guerosiau lepsiꝰ
curui uł prurigionon. ui scabi
ddibitionemeẽ exemptodat ac¬
tionemis siuitlum corporis usq
ad aĩmum penetrat. forte si pp̃ fe¬
bremloquatur alienaur qui ꝑ
uicos more ĩ sanorum deridenda
icquantur ĩ quosi amn iutiũ
ex corporis uitio accidi reb̃tlibi
posseritem aleatores et uinarios
non contuu eclicto quosdam res¬
rondisse pomronius ait. qm̃iad¬
res aut m̃daceo aut hitigiosos
¶iõ romponius au quanuus nõ
uarde sapientem seriuiuienditor
prare debeat eñ nita fatuirur mo¬
nouẽ uendidĩt ut seo usus nui¬
lus sit it̃uitium ⁊ udemur l
nure uti ut uiti morbiq appło
ñ uiteatur ꝑtinẽ uisi ad corpora.¬
¶ animi aũt uituita demũ
pr̃abit uenditor. siꝑmisit. s min̾¬

Expanded text:
ium. uel proterui uel gibberosi uel curui uel pruriginosi uel scabiodhibitionem esse, ex empto dat actionem. Sed si uitium corporis usque ad animum penetrat, forte si propter febrem loquantur aliena uel qui per uicos more insanorum deridenda loquantur, in quos id animi uitium ex corporis uitio accidit, redhiberi posse. Item aleatores et uinarios non contineri edicto quosdam respondisse Pomponius ait, quemadres aut mendaces aut litigiosos. Idem Pomponius ait, quamuis non ualide sapientem seruum uenditor praestare debeat, tamen, si ita fatuum uel morionem uendiderit, ut in eo usus nullus sit, uideri uitium. et uidemur hoc iure uti, ut uitii morbique appellatio non uideatur pertinere nisi ad corpora: animi autem uitium ita demum praestabit uenditor, si promisit, si min
Abbreviated transcription (Latin):
tibus enim actiones suas nonẽ
regressus danclus: ni sciens nen¬
ditor morbum consluto reticuit
tunc enim dandam oe de toso ma¬
io replicatione᷑ ¶ Si nominatĩ
morbus erceptus ñ sit. talis tamẽ
morbus sit. qui om̃ibz potuit appa¬
rere. ur putti cerus si homo uenie¬
bat aut qui cicatricem euidentem
q aꝑicuiosam halebat uł ĩ capite
ur maitã ꝑte corporis:. eius nomĩe
ñ teneri cecilius ait ꝑ uite ac siuo¬
minatimmorb exceptus fuiss

Expanded text:
tibus enim actiones suas non est tibus enim actiones suas non est regressus dandus, nisi sciens uenditor morbum consulto reticuit: tunc enim dandam esse de dolo malo replicationem. Si nominatim morbus exceptus non sit, talis tamen morbus sit, qui omnibus potuit apparere ut puta caecus homo uen‹i›bat, aut qui cicatricem euidentem et periculosam habebat uel in capite uel in alia parte corporis, eius nomine non teneri Caecilius ait, perinde ac si nominatim morbus exceptus fuisset:
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ quod ĩ lecto sompno iundq
pressus: aut etiom pigritia surl¬
gendi urinam facit. si autẽ ĩutiõ
uesice couectum humorem con¬
tinere non possit non quia urin¬
aminierto faca. s quia iutiosam
uesicamht redibĩ posse. et u̾iuus est
quod pelius idem ait. ¶ Snnia
ĩguture auicuius pͥcisa sit cone
magis quam prãte reclibitionẽ
quod morbus minuitur egopu¬
tosimorb desinit ñ eẽ reclibitõi
locum: sl autem iutium ꝑseu̾et
redibitionemicrum hr̃e. ¶ Si quis
digitis conunictis nascatur. non
uidetur sanus eõs ita deinum si
ĩ commodaturadusum manus
¶muilĩem ita artam ut mulier fiꝰ
non possit. sanam ñiudĩ constaie¬
an relibi quassumtiosus possit. q̃¬
ritur et si antiache sunt. quas exi.¬
stimo: idẽ inueteratas: et que iã
cliscuti non possint. fautium tu¬
more. qui antiacham hãt uitio¬
slis ẽ. ¶ Siuenditor nominatim
exceꝑit de aliquomorbo: et decetõ
sanum eẽ dix̾it. aut promisit. stan¬
dume eo quod cõmienit remitẽ¬

Expanded text:
omno vinoque pressus aut etiam pigritia surgendi urinam faciat: sin autem vitio vesicae collectum umorem continere non potest, non quia urinam in lecto facit, sed quia vitiosam vesicam habet, redhiberi posse: et verius est quod Pedius. Idem ait, si uva alicuius praecisa sit, tollere magis quam praestare redhibitionem, quod morbus minuitur: ego puto, si morbus desinit, non esse redhibitioni locum, sin autem vitium perseveret, redhibitionem locum habere. Si quis digitis coniunctis nascatur, non videtur sanus esse, sed ita demum, si incommodatur ad usum manus. Mulierem ita artam, ut mulier fieri non possit, sanam non videri constatan redhiberi quasi vitiosus possit, quit. et si ἀντιάδες hae sunt quas existimo, id est inueteratas, et qui iam discuti non possint faucium tumores, qui ἀντιάδας habet uitiosus est. Si uenditor nominatim exceperit de aliquo morbo et de cetero sanum esse dixerit aut promiserit, standum est eo quod conuenit remitten
Abbreviated transcription (Latin):
sanus uideatur quer atur et extat
hec questio aput ofilium relata
aput eunisequo ait enimhunc
nus ait. morbosũ emmeẽ si sine
noce appareat s qui grauit loquit.
gitiꝰs sit ab scisus menbriue Qud
lac̾ãtum quamus consanau̾it. si
camen ob eamrem eominus uti põ¬
sit non uidĩ sanum eẽ catonem ñ¬
quoꝵ scribẽ lego: cuius digitus de
manu aut depede p̾cisus sit. eum
morbosumeẽ quodũumẽ secũ¬
dum supra scriptam distinctio¬
nem: S siquis plures cigitos ha¬
beat siue ĩ manib siue ĩ pedibus
si nich impeditur num̾o eorum:
none in causa redibitiõis/ pp̃ qd̾
ñ ulud spectondum e̾ quis uume¬
rus sit digitorum. ¶S an sine ĩ¬
peclim̃to ur plurib uł pautiorib
uti possit de ydropico quesitum ẽ.
ansanus eẽt. ⁊ puto eum rediberi
stat. ¶itemubi homoneq matun¬
no tempore uidet. neq uesꝑtino: qd̾
ubi homolumine adhibito nichil
uidet quesitume an balbus qble¬
quitur. et uarus et uaricus sames
sit et opinior eos sanos eẽ.

Expanded text:
se uideatur, quaeritur. et exstat haec quaestio apud Ofilium relata apud eum in equo: ait enim huncnus ait: morbum enim esse sine uoce esse apparet. sed qui grauiter loquitur, gitus sit abscisus membriue quid laceratum, quamuis consanauerit, si tamen ob eam rem eo minus uti possit, non uideri sanum esse. Catonem quoque scribere lego, cui digitus de manu aut de pede praecisus sit, eum morbosum esse: quod uerum est secundum supra scriptam distinctionem. Sed si quis plures digitos habeat siue in manibus siue in pedibus, si nihil impeditur numero eorum, non est in causa redhibitionis: propter quod non illud spectandum est, quis numerus sit digitorum, sed an sine impedimento uel pluribus uel paucioribus uti possit. De myope quaesitum est, an sastat, id est ubi homo neque matutino tempore uidet neque uespertino, quod ubi homo lumine adhibito nihil uidet.Quaesitum est, an balbus et blaequitur et uarus et uatius sanus sit: et opinor eos sanos esse.
Abbreviated transcription (Latin):
omnes conuenit sanam eẽ caui
maximum enim ac precipium
munus feminarum ẽ concipxie.
ac tueri conceptum: puerpera
quoq sanam eẽ si modo nicħ ex¬
crinsecus accidit. quod corpus euiᷤ
ĩ aliquam ualitudinem ĩmittet.
¶ce sterili cecilium distincguere
trebatius cdixit. ut sinatura steri¬
lis sit. sana sit. si uitio corporis: con
et pedius ait ñ ob eam rem sanu¬

Expanded text:
omnes convenit sanam eam esse: omnes convenit sanam eam esse: maximum enim ac praecipuum munus feminarum est accipere ac tueri conceptum: Puerperam quoque sanam esse, si modo nihil extrinsecus accidit, quod corpus eius in aliquam valetudinem immitteret. De sterili Caelius distinguere Trebatium dicit, ut, si natura sterilis sit, sana sit, si vitio corporis, contet Pedius ait non ob eam rem sanu
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Qui clauum  mortosus ẽ. set
⁊ poliposuss eum qui autim cocuiũ
aut altam maxillam maiorem
hĩ. si recte utatur sanumiudĩ pedi¬
us scribit. ait enimĩ equalitatem
iorimi: si uich̃ ex ministĩo pran¬
do subtrahit. extrarelibitionẽ
cẽss et latus ur crus breuius pot̾
afferie impedim̃tum ergo qhic
erit redibendus. sSiquis natura
guturossis sit. aut acciuos eminẽ¬
tes hãt sanus indetur ĩtemsciẽ¬
dumẽ sceuamnõneẽ morrosu
ui. iuitiosum pret quam ĩ betałi¬
cate dextre ualidius sinistrauta¬
tur shunc ñ socuams mancũ
eẽis cui os. oleat. an sanus sit que¬
situm e. trebatius ait ñeẽ morto¬
sumos alicuiolerueluti yrcoñ.
strabonem: ħ enim ex illuuie orĩ
actide̾ solere. sitam̃ excorporis in¬
tior idacridit. ueluti quodiecur
qd̾ pulmo: autaliud quid simili
aiuis Quentur de eamuuere
que semꝑ mortuos parit. ammor¬
bosa sit^ etait sabmuse siuuluer
uitio contingit morbosam eẽ gi
muuer pregnans uenierit int̾

Expanded text:
abet, morbosus est: sed et polyposus. Eum, qui alterum oculum aut alteram maxillam maiorem habet, si recte iis utatur, sanum uideri Pedius scribit: ait enim inaequalitatem hiorum, si nihil ex ministerio praestando subtrahit, extra redhibitionem esse. sed et latus uel crus breuius potest adferre impedimentum; ergo et hic erit redhibendus. Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur. Item sciendum est scaeuam non esse morbosum uel uitiosum, praeterquam si inbecillitate dextrae ualidius sinistra utitur: sed hunc non scaeuam, sed mancum esse. Is cui os oleat an sanus sit quaesitum est: Trebatius ait non esse morbosum os alicui olere, ueluti hircosum, strabonem: hoc enim ex illuuie oris accidere solere. si tamen ex corporis uitio id accidit, ueluti quod iecur, quod pulmo aut aliud quid similiter ium Quaeritur de ea muliere, quae semper mortuos parit, an morbosa sit: et ait Sabinus, si vulvae vitio hoc contingit, morbosam esse. Si mulier praegnas venierit, inter
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Sitibilibum predium:
ntrad ito cum seriues trad̾e debe¬
rem. eͣtiam conditio incerti com¬
penit mchuit patiaris eam ser¬
iututem que debuit imponii qd¬
siseruum predium ĩ traditione
fecero quod lis̾ imitibi trade̾ debui¬

Expanded text:
um. Si tibi liberum praedium tradidero, cum seruiens tradere deberem, etiam condictio incerti competit mihi, ut patiaris eam seruitutem, quam debuit, imponi. Qseruum praedium in traditione fecero, quod liberum tibi tradere debui