comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dic̃ eũ fieri firmũ magis ⁊ leuiorẽ
Subuenit alaꝵ uiciis admixtꝰ oliuo
S uc̃. sic uiciũ fugat int̾ triginis unctũ
Humores ninuos desictat sepiꝰ haustũ
Iuiꝰ solꝰ pulius cũ melle iugatꝰ
U lcera mirifice. uł uulnera putͥdo ẜgat
Sibibit᷑. stomachũ cõfortat debilitatũ
Y dropicis multũ suceurrit sepiꝰ haustũ
Atq ꝑurmas humores purgat a quosos
Cũ trito ualidũ ciꝑo si uingis acetũ
Ulcera quȩ serpunt cohibes medicamine tali.
eoniã medici calidã siccãq fatent᷑
H anc q tenere gradũ dic̃t in utroq scd̾m
S plen iecur ⁊ renes. cũ mulsa sũpta iuuabit¬
B i uingat᷑ ei uiolent̃ amigdala tͥta
Menstrua sic purgat. ⁊ fluxũ detim alui
Et scotisini sic illa uiuat sto machiq dolorẽ
Henfeeticos eadẽ multũ uiuat. hictericosq
Caleulus infantũ potu depellit᷑ eiꝰ
Pressuras inferre solet quas sõma nocte
P eonie sem̃ bibit᷑ si sepuis arcet

Expanded text:
dicit eum fieri firmum magis et leviorem. dicit eum fieri firmum magis et leviorem. Subvenit alarum vitiis admixtus olivo succus, sic vitium fugat intertriginis unctum, humores nimios desiccat saepius haustum. Illius solus pulvis cum melle jugatus ulcera mirifice vel vulnSi bibitur stomachum confortat debilitatum, hydropicis multum succurrit saepius haustum, atque per urinas humores purgat aquosos. Contrito validum cypero si jungis acetum ulcera, quae serpunt, cohibes medicamine tali. eoniam medici calidam siccamque fatentur, hancque tenere gradum dSplen, jecur et renes cum mulsa sumpta juvabit, si jungatur ei violenter amygdala trita, menstrua sic purgat et fluxum detinet alvet scotosim sic illa juvat stomachique dolorem, nefreticos eadem multum juvat, ictericosque. Calculus infantum potu depellitur ejus; pressuras, inferre solent quae somnia nocte, paeoniae semen, bibitur si saepius, arcet.
Abbreviated transcription (Latin):
Illiꝰ poto ius digestiua uniatur
Confortat stomacũ. uomitũ qͦ dtim: hausta
u̾bricos q mͦ depellere fert᷑ eodẽ
Diuersis morbis oceurrit testiculoꝵ
S i foueant᷑ a qua. qͥ m̃te cocta sit herba
Concretũ soluit lac mãmis addita tͥta
Instillata fugat. auris cũ melle dolorẽ
Asperitas lingue fugit illa sepe fricate
Hausta q cũ sapa pattll sciet accelare
Trita canis morsũ suꝑ addita eũ sale curat
Hec emoptoicis mixto succurrit aceto
Matrici suctꝰ si subdr̃ illius ante.
Qͣ fiat coitus mulier nõ concipit inde.
Cascolos sucꝰ pestrescere ñ sinit eius
Admirtꝰ. uł si iuridis suꝑ addit᷑ herba
Lim ciꝑo mediei calidã siccãq scd̾o
Dicunt esse gradu. potu depellit᷑ huiꝰ
Calculus urine purgat laxat q meatꝰ
Dicit apolledorꝰ qd pellere possit abortũ
Si mulier foueat᷑ aqͣ qͣ coxeris illũ
Assertt hic idem consum̾e posse lienẽ
Illiꝰ fumo si sepiꝰ ore trahat᷑ꝰ
Si se sanꝰ homo sub fumiget illo

Expanded text:
tiva juvatur, confortat stomachum, vomitum quoque detinet hausta, lumbricosque modo depellere fertur eodem. Diversis morbis occurrit testiculorum, si foveantur aqua, qua menthae cocta sit herba; concretum solvit lac mammis addita trita, instillata fugat auris cum melle dolorem, asperitas linguae fugit illa saepe fricatae, haustaque cum sapa partum solet accelerare, trita canis morsum superaddita cum sale curat. Haec haemoptoicis mixto succurrit aceto; matrici succus si subditur illius, ante quam fiat coitus, mulier non concipit inde. Caseolos succus putrescere non sinit ejus admixtus vel si viridis superadditur herba. Vim Cypero medici calidam siccamque secundo dicunt esse gradu. Potu depellitur ejus calculus, urinae purgat laxatque meatus. Dicit Apollodorus, quod pellere possit abortum, si mulier foveatur aqua, qua coxerit illum; asserit hic idem consumere posse lienem illius fumus, si saepius ore trahatur; si se sanus homo fumo subfumiget illo,
Abbreviated transcription (Latin):
Tũc holus extoctũ cũ pingui carne recenti
Sorcina pͥus egroto da sufficienter.
& sumat uni quantũ uult fortis ⁊ albi
S i asxri suceñ colatũ trade bibendũ
Fortib n magnis ħ ẽ nulmerꝰ filioꝵ
S ufficiens: reliqͥs ut diximꝰ ÷ minuend̾
Iuxta qd̾ uires. etas .ꝙ. tẽpoia poscunt.

Expanded text:
tunc olus excoctum cum pingui carne recenti tunc olus excoctum cum pingui carne recenti porcina prius aegroto da sufficienter, et sumat vini quantum vult fortis et albi, sic asari succum colatum trade bibendum. Fortibus et magnis est hic numerus foliorum sufficiens, reliquis ut diximus est minuendus, juxta quod vires, aetas et tempora poscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Elleboriq mͦ. uomitu p̃cordia mund̾at.
S ñ ẽ eiꝰ purgatio tam uiolenta
Nec metuenda qͥdẽ. si fiat talit̃ illa
Etatẽ. ⁊ uires eius circuspice pͥmũ
Quẽ purgare uoles. ii tempꝰ quale sit anni.
Ꝙ si sit regio feruens. uł frigida ualde.
Aut si tẽperiem mediã tenet ĩ t̾utrũq.
Nã senib pueris q parũ denare licebit
Etatis medie. plus his uiuenesq reqͥrunt
Pinguib n ualidis plus dandũ. ꝙͣ macilentis
Debilib q uiris magis ingelida regione
Dandũ quã calida. duris qͦcũq labore
P lus tribues illis qͥs reddunt ocia molles.
Hec eir cũspiciens. ⁊ cet̾a talia tractans
N on solũ tutꝰ dabis hane. s qͣs libi herbas
QC uͦgant uomitu stomachũ uentrẽ ꝙ resoluũt.
S qi de cunctis dixi cõmunit̃ herbis
Q sit danda mͦ ꝓpͥe uulgago docebo.
De foliis huiꝰ .xxx. recentia tollens
Adde meri tantũ. qͦ possint cuncta recondi
T ota nocte mero facias macerent᷑ in illo
Mane teres uino qͦ sint macerata resolues

Expanded text:
elleborique modo vomitu praecordia purgat, sed non est hujus purgatio tam violenta, nec metuenda quidem, si fiat taliter illa: aetatem et vires ejus circumspice primum, quem purgare voles, et tempus quale sit anni, et si sit regio fervens vel frigida valde, aut si temperiem mediam tenet inter utrumque; nam senibus puerisque parum donare licebit, aetatis mediae plus his juvenesque requirunt, pinguibus et validis plus dandum quam macilentis debilibusque viris, magis in gelida regione dandum quam calida, duris quocunque labore plus illis tribues, quos reddunt otia molles. Haec circumspiciens et caetera talia tractans non solum tutus dabis hanc, sed quaslibet herbas quae purgant vomitu stomachum, ventremve resolvunt. Sed quia de cunctis dixi communiter herbis, quo sit danda modo proprie vulgago docebo: de foliis ejus triginta recentia tollens, adde meri tantum quo possint cuncta recondi, tota nocte mero facias macerentur in illo, mane terens vino, quo sunt macerata, resolve;
Abbreviated transcription (Latin):
minuieribus ud facerdot ẽ iu corũ
Iro gauerit et̃aie sibros diumnarũ
scripturarũ faceret sibi traufferri
de hebred in grecũ. qͥa ipse grecus
etat. ⁊ hebreã sigami ignorabat. Tunc
ille misit. lx x. iuros ꝑitusimos qͥuem¬
eutes aler: meriã inuna basilau con¬
gegati transtulert̃ scripturas
hebroͦ ingrecũ conferentes ad in uiẽ
Sed illiq.lxx. niiũ ueneribant᷑ confi¬
xert̃ illos ꝑsingulas cellas oiuisos fuisse.¬

Expanded text:
uneribus ad sacerdotem Judaeorum, et rogaverit eum ut libros divinarum Scripturarum faceret transferri de Hebraeo in Graecum, quia ipse Graecus erat, et Hebraeam linguam ignorabat. Tunc ille misit ei LXX viros peritissimos. Qui venientes Alexandriam in una basilica congregati, transtulerunt Scripturas de Hebraeo in Graecum, conferentes ad invicem. Sed illi qui LXX nimium venerabantur, confixer
Abbreviated transcription (Latin):
aratri. hinc de lirare dicunt᷑ boues
cũ ex orbitant. Inde dicimꝰ deliros
homines insanos ex orbitantes ora¬
tione nsensu. hiberas nenias .i. his¬
panicas uanitates. Nam hiberia ẽ
mina que suꝑ tumulos mortuorũ

Expanded text:
aratri. Hinc delirare dicuntur boves cum exorbitant. Inde dicimus deliros homines insanos, exorbitantes a ratione et sensu. Hiberas naenias, id est Hispanicas vanitates. Proprie quae super tumulos mortuorum
Abbreviated transcription (Latin):
łtolomeus rex egipti hic uinꝰ di
cultor erat. edoctus ab aristeo
philosopho platomco. dicunt qͦ ei iu¬
dei ideo .lxx. tacuisse misteriũ sc̃e
crimitatis. ne ptolom eus qͥuinꝰ di
cultor erat. dep̃henderet duplicẽ¬
diumitatẽ patris ⁊ filii. ⁊ ideo ñer¬
raud as: prudenti consilio hoc fecert¬
ne ui delicet gentes ueritatẽ scritu

Expanded text:
tolomaeus rex Aegypti. Hic unius Dei cultor exstiterat, edoctus ab Aristaeo philosopho Platonico. Dicunt ergo Judaei ideo LXX tacuisse mysterium sanctae Trinitatis, ne Ptolomaeus, qui unius Dei cultor erat, deprehenderet divinitatem Patris et Filii; et ideo non errando, sed prudenti consilio hoc fecerun
Abbreviated transcription (Latin):
lisariꝰ machinas eiꝰ igne consũpsit.
Et iñ eũ exturbatũ. usq ad arimi¬
nũ effugauit. Et ñ multis dieb in¬
t̾iectis. apud rauennã inclusũ in
dedicionẽ suscepit. eu̾ꝙ cũ uxore
sua & opib palatii. constantinopo¬
lim deportauit. Sicq iustimanꝰ
orthodoxꝰ augꝰtꝰ. breui tẽporis int̾¬
uallo. de duab ualidis gentili. ꝑ
manũ belisarii ducis incliti. nobi¬
lit̾ tͥumphauit. Por.ro pꝰ belisarii
discessũ. gothi qͥ tnͣs padũ ⁊ in ligu¬
ria consistebant. contͣ romanos re¬
sepe dimicans. eoꝵ uires multis ui¬
cib fregit. ac suꝑauit. Cuiꝰ regis

Expanded text:
s ejus igne consumpsit, et inde eum exturbatum usque ad Ariminum effugavit, et non multis diebus interjectis, apud Ravennam inclusum in deditionem suscepit, eumque cum uxore sua, et opibus palatii Constantinopolim deportavit. Sicque Justinianus orthodoxus Augustus brevi temporis intervallo de duabus validis gentibus per manum Belisarii ducis inclyti nobiliter triumphavit. Porro post Belisarii ducis discessum, Gothi qui trans Padum et in Liguria consistebant, contra Romanos re Romanos saepe dimicans, eorum vires multis vicibus fregit ac superavit. Corus
Abbreviated transcription (Latin):
uircutib in eadẽ serie aꝑtissimo
s̃mone u̾itatẽ exp̾ss. De ħaũ alticio
uid̾ plane diffimte nolui. qd eui¬
denti testimonio ꝓbare ñ possũ. me¬
liꝰ eẽ credens illd̾ qd̾ me latet. seu de
qͥb ambigo dõ totũ relinq̃re. qu̾ã du¬
ille liber. qͥ p̃fati confessoris actꝰ conti¬

Expanded text:
irtutibus in eadem serie apertissimo sermone expressi. De hoc autem Altitio illud plane diffiniri nolui, quod evidenti testimonio probare non possum, melius esse credens, quod me latet, seu de quibus ambigo, Deo totum relinquere, quam duille liber, q
Abbreviated transcription (Latin):
atq ex illo iam tẽpore. minꝰ crudelis
fuit. Nã ñ multo pꝰdũ mare tnͣsiens
syciliã deppłatꝰ fuiss.⁊ iñ reu̾sus. romia¬
obsidione cinxisset atq cepisset. tota
ferme nocte. suos tub̾ clang̾e p̾cepit.
ut romani agothis sese qͥb cũq mo¬
thotila rege. anno iustiniani augͦti.xxi.¬

Expanded text:
eris. Igitur non multo post dum mare transiens, Siciliam depopulatus fuisset, et inde reversus Romam cinxisset, atque cepisset, tota ferme nocte suos tubis clangere praecepit, ut Romani a Gothis sese quibuscunque moraefato Totila rege anno XXI Justiniani Augusti. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
bĩ pet̾ apħ. fixã salutis ip̃iꝰ sp̃e
hab̾e se dic̾ent. ꝓtinꝰ uenerandꝰ
missaꝵ exorsus. sacͥficiũ in couspe¬
ctud̃ oĩ potentis ĩmolauit. Qͦ ꝑ¬
acto ab altam exiens claudi mantĩ

Expanded text:
am salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus mnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ ꝓpinqͣre minime p̃sũpserunt.
s ad suũ regẽ reu̾si uuntiaͬet̃ tͦpidi.
inqnͣta uelocitate fuerant dep̃hensi.
adeũ acced̾e. sese int̾rã dedit. Cui cũ
uir dĩ bis t̾q dic̾et. surge. s ip̃e añ eũ

Expanded text:
ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensius accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ip
Abbreviated transcription (Latin):
tres qui s p̃cet̾is adherere consueuerãt.
conntes misit. Scił uult. ruderich. ⁊
blidui. uͥ añ uiri dĩ ocłos. ip̃m ẽẽ regẽ
thotila simulantes. eiꝰ lat̾ obambula¬
rent. Cui alia qͦ. obsequia. atq spatari
os p̾buit. uͥ tã exeisdẽ obseqͥis. qͣm ex pͣ¬
purer uestib. rex eẽ putaret᷑. Cũq
isdẽ rigo & regiis uestib decoratꝰ. &

Expanded text:
tres, qui sibi prae ceteris adherere consueverant, comites misit, scilicet Vul, Ruderic et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obambularent. Cui alia quoque obsequia atque spathari praebuit, ut tam ex eisdem obsequiis quam ex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque is
Abbreviated transcription (Latin):
simũ phanũ fuit. iuquo ex antiqͣ
more gentilitĩ. ab stulto rusticoꝵ
ppło. apollo colebat᷑. Cucũ qͣq etiã
incultu demonũ. luci subeͦuerant.
inqͥb adhuc eodẽ tẽpore. infideliũ
in sana multitudo. sacͥficus sacle¬

Expanded text:
simum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum popolo Appollo colebatur, circumquaque etiam in culto demonum luci subcreverant in eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
aũ p̃fatꝰ stilico comes. gothos. alanos.
uuandalos. atq burgundiones in arma
sollicitãs. gallias bello pulsare cep̃. spans
sub hac necessitate inemorato eucherp
filio suo posse romanũ imꝑiũ tͦdere.
Qd̾ iͥ imꝑatori honorio patefem̃ ẽ. ius¬
sit illũ int̾fiq. Occisus ẽ ꝙͦ ui ulł dieb¬

Expanded text:
autem Stilico comes Gothos, Alanos, Vandalos, atque Burgundiones in arma sollicitans Gallias bello pulsare coepit, sperans sub hac necessitate Eleutherio filio suo posse Romanum imperium tradere. Quod ubi imperatori Honorio patefactum est, jussit eum interfici. Occisus est quoque
Abbreviated transcription (Latin):
mox ineoꝵ conspectu adportã que
aurea uocitat᷑. roganti ceco lumen
indulsit. Demũ uͦ ĩpetratis ꝓ qͥb
ierat. iauenn̾a remeauit. U̾ sepe no¬
minatꝰ tyraiiꝰ cheod̾icꝰ. ⁊ elo ⁊ inui

Expanded text:
mox in eorum conspectu ad portam, quae Aurea vocitatur, roganti caeco lumen indulsit. Demum vero impetratis pro quibus ierat, Ravennam remeavit. Ubi saepe nominatus tyrannus Theodericus zelo et invi
Abbreviated transcription (Latin):
etiũ consularẽ. uiruꝰ su̾me pͥdentie.
qͥ dialecicã arichinticã. atq musi¬
cã. suo sinone nobilitau̾at. ⁊ alios
libellos elegantissime cõposuerat.
ide tyraiiꝰ exilii pena dãpnauit.
& int̾ricorio mediolanensi iugu¬
lari fecit. Hac tñ in mane seueri¬
tatis ĩpunitate theodicꝰ neqͣqu̾a ẽ
gauisus. Nã ñ multo pꝰ. horribili
⁊ inopinata morte. pollutã pec¬
qͥdã solitariꝰ ap̃ liꝑam ma¬
nens insulã. corꝑeis ccłis iudit¬
ni de mergi.
uͥ mare sic̾ caca bꝰ feruesc̾¬
abigne. Theod̾ico uͦ regi
athalaricꝰ nepos eiꝰ successit. ⁊ a¬
thalarico: theodoaldꝰ. Hisde̾ p̃t̾ea¬
childeb̾tꝰ atq clocariꝰ. s̃ inuicẽ fe¬
dati. regni sui fines dilatari cupi¬
entes. burgundie regnũ ing̾diunt᷑.¬
⁊ sigismundũ frẽmq eius gothinaꝵ
p̃lio agg̾ssi st̃. Stat̾ĩq in ip̃o pri¬
mo belli impetu. sigismundꝰ aclodo¬
miro capit᷑. ⁊ aurelians ꝑducit᷑. ĩꝙ¬

Expanded text:
ularem virum summae prudentiae, qui dialecticam arithmeticam, atque musicam suo sermone nobilitaverat, et alios libellos elegantissime composuerat, idem tyrannus exsilii poena damnavit, et in territorio Mediolanensi jugulari fecit. Hac tamen immanis saevitiae impunitate Theodericus nequaquam est gavisus. Nam non multo post horribili et inopinata morte pollutam pecquidam solitarius apud Liparem manens insulam corporeis oculis viditni demergi, ubi mare sicut cacabus fervescab igne. Theoderico vero regi Athalaricus nepos ejus successit, et Athalarico Theodoaldus. PChildebertus atque Clotarius, sibi invicem foederati, et regni sui fines dilatare cupientes, Burgundiae regnum ingrediuntur, et Sigismundum fratremque ejus Gotmarum praelio aggressi sunt. Statimque in ipso primo belli impetu Sigismundus a Clodomiro capitur, et Aurelianos perducitur, i
Abbreviated transcription (Latin):
dauit. Orestes aũ uͥ cũ exercitu ra¬
p̃sidio nudꝰ. dalinatias fugit. uͥ⁊ pͥ
uatꝰ defec̾. Augustulo uͦ in rauenna
degente. odacer totilingoꝵ rex hũs
secũ herulos diu̾saꝵꝙ gentiũ auxxi¬
liarios. italiã occupauit. Qͥ ⁊ orestem
int̾fec̾.⁊ filiũ eiꝰ cesarẽ augustulũ de
cegno pulsũ. in lucullano campanie
castello exilii penadãpnauit. Sicq hes¬

Expanded text:
e mandavit. Orestes autem ubi cum exercitu Rapraesidio nudus ad Dalmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer Totilingorum rex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum de regno pulsum in Lucullano Campaniae castello exsilii poena damnavit. Sicque Hes
Abbreviated transcription (Latin):
patre suꝑstite. italiã penetͣuit.
⁊ eã ab alpib usꝙ ad maritimorũ
confinia locoꝵ s tͥbutariã fecit.
Et dũ in rediret. duce̾ excitꝰ sui
noĩe bucellenũ. ad ꝑuadendã syciliã.
⁊ reliqͣ italie loca que ñ adierat. de¬
reliquit. S ⁊ it̾m memorati fr̃s chil¬
deb̾tꝰ atq clotariꝰ agallia ꝓdeuntes.
tes muagnã auri copiã cũ stola sc̃i mar

Expanded text:
patre superstite Italiam penetravit, et eam ab Alpibus usque ad maritimorum confinia locorum sibi tributariam fecit. Et dum inde rediret, ducem exercitus sui nomine Bucellenum, ad pervadendam Siciliam et reliqua Italiae loca, quae non adierat, dereliquit. Sed et iterum memorati fratres, Childebertus ac Clotarius, a Gallia prodeuntes. tes magn
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad occeanũ. totũ uidelicet
alarici regnũ. suo copulauit reg¬
no. Amalaricꝰ ꝙͦ alarici filiꝰ ez
cessit inuitꝰ. ⁊ ab aqͥtania. in his¬
paniã migͣuit. Igit᷑ gothis arri¬
auis ab aqͥcania pulsis. franci
catholici ipãm meliori regula
religionis ⁊ fidei continuo reple¬
uert̃. His rex clodoueꝰ
fauente patratis. ⁊ lon¬
ge la¬
la ceq francoꝵ regno
dilatato: obiit anno reg¬
ii sui cricesimo. etatis uͦ sire
qͣdragesimo.u. relinquẽs qͣtuor
filios regni h̾edes. Qͥ patͥ succe

Expanded text:
usque ad Oceanum totum, videlicet usque ad Oceanum totum, videlicet Alarici regnum, suo copulavit regno. Almaricus quoque Alarici filius ei cessit invitus, et ab Aquitania in Hispaniam migravit. Igitur Gothis Arianis ab Aquitania pulsis, Franci catholici ipsam melioris regula religionis et fidei continuo repleverunt. His rex Clodoveus, favente, patratis, et longe lateque Francorum regno dilatato, obiit anno regni sui tricesimo, aetatis vero suae quadragesimo quinto, relinquens quatuor filios regni sui haeredes. Qui patri su
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ. uadũ ei ostendit. Deiñ ala¬
rico occurrit decimo miliario
ab urbe pictauensi. U̾ ambo con¬
gressi: inuicẽ pugnauert̃. S tan¬
⁊ eiꝰ ex̾citꝰ huc illuoq disꝑgit᷑.
Qͣ patrata uictoria. in illo anno
clodoueꝰ burdegalis hiemauit.
S recedente hiemali frigore.
⁊ succedende u̾mali tẽꝑie. tholo¬
sam cap̃ regni gothoꝵ expetut.
adengolismã ꝓꝑauit. In cuiꝰ aduen¬
tu. murꝰ urb̾ diuino nutu sponte
corruit. ⁊ aduenienti regi padens
uenit ad urb̾e. Uͥ dũ fessũ recͤaret
ex̾citũ. suscepit lit̾as anastasii
imꝑatoris. qͥb illũ designauit
romane rei publice consulẽ. et
augustũ. Qd̃ gratant̾ suscipiens:
statĩ consulari tͣbea insignitꝰ. ab
illa die consul simil ⁊ augustus me
conseerari p̃cepit. Postea uͦ indista
filii sui theod̾ici. lemouicenses. ru¬
tenos. cadurcos. arũnos. nͨ ñ ⁊ reli¬
qͣs aqͥtanie gentes. seuꝑuintias.
arhodanis fluuio. usꝙ ad ligeris
alueũ. ⁊ itẽ apyreneis montib.

Expanded text:
iens vadum ei ostendit. Deinde Alarico occurrit decimo milliario ab urbe Pictavensi, ubi ambo congressi invicem pugnaverunt. Sed tanet ejus exercitus huc illucque dispergitur. Qua patrata victoria in illo anno Clodoveus Burdegalis hiemavit, sed recedente hiemali rigore, et succedente vernali tempore Tolosam caput regni Gothorum petiit,ad Engolismum properavit. In cujus adventu murus urbis divino nutu sponte corruit, et advenienti regi patens venit ad urbem, ubi dum fessum recrearet exercitum, suscepit litteras Anastasii imperatoris, quibus illum designabat Romanae reipublicae consulem, et Augustum. Quod gratanter suscipiens, statim consulari trabea indutus, ab illa die consul simul et Augustus merconsecrari praecepit. Postea vero industria filii sui Theoderici Lemovicenses, Rutenos, Cadurcos, Avernos, necnon et reliquas Aquitaniae gentes seu provincias a Rhodano fluvio usque ad Ligeris alveum, et item a Pyrenaeis montibus
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ei fuit ut in itin̾e ad se¬
dendũ equus ei requiri debuiss.
Qd̾ illi qͥdã uir nobił audiens equũ¬
suꝑ qũe ꝓ magna mansuetudine
eiꝰ conuinx sed̾e consueuerat. ica ei

Expanded text:
necesse fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueve
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃. eiq curã palatii sui delegauit.
Et ñ pꝰ multos dies. patͥciatꝰ ho¬
nore it̾m eũ insignitũ. ad ꝑtes italie
destinauit. Qͦ dũ ꝑuenisset odoa¬
crẽ heruloꝵ regẽ. uariis suocessib
debellauit. ⁊ regno tandẽ excurba¬
tũ int̾fec̃. Demũ aũ regnũ italie
ꝯͥ p̾sũpsit ⁊ usurpauit. Qd̃ ut sͥ
p̃hennit̾ confirmaret. filias suas
uicinis rogib copulauit. dans uuã
burgundionũ sigismundo. Neptẽ uͦ

Expanded text:
fecit, eique curam palatii sui commendavit, et non post multos dies patriciatus honore iterum eum insignitum ad partes Italiae destinavit. Quo dum pervenisset, Odoacrum Herulorum regem variis successibus debellavit, et regno tandem exturbatum interfecit. Demum autem regnum Italiae sibi praesumpsit et usurpavit. Quod ut sibi perenniter confirmaret, filias suas vicinis regibus copulavit, dans unam Burgundorum Sigismundo, neptem vero
Abbreviated transcription (Latin):
uitigis cãpaniã ẽ ing̾ssus. ⁊ rex
ab ex̾cicui ẽ cͤatꝰ. expeditionẽ solũ.
⁊ retͦ remeauit. Tunc sp̃co the¬
odoado. ⁊ pͥma coniuge repudia¬
nam ingredit᷑.⁊ cũ gaudio suscipit᷑.
Confestĩ ꝙͦ uicina occupauit loca.¬

Expanded text:
rex ab exercitu est creatus, expeditionem solvit et retro remeavit. Tunc spreto Theodoaldo, et prima conjuge repudiamam ingreditur, et cum gaudio suscipitur. Confestimque vicina occupavit loca
Abbreviated transcription (Latin):
totã burgundiã insuã potestatẽ
redegert̃. Theodicꝰ aũ memorati re¬
gis clodouei filiꝰ maior c̃ fr̾e suo clo¬
tario. ⁊ filio theodeb̾to. toringoꝵ fi¬
nes ing̾dit᷑. & fugato hermeufrido.
Clotariꝰ uͦ iñ rediens. radegundẽ
bertharii regis filiã. hennenfre¬
d neptẽ. sectĩ addux̃. & cã sͥ legicti¬
no mnatͥmonio copulauit. S illa

Expanded text:
totam Burgundiam in suam potestatem redegerunt. Theodericus autem memorati Clodovei filius major cum fratre suo Clotario, et filio Theoberto Thuringorum fines ingreditur, et fugato Hermenfrido, Clotarius vero inde rediens Radegundem Bertarii regis filiam, Hermenfridi neptem, secum abduxit, et eam sibi legitimo matrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
lon̾a hispanie urbẽ. dolo suoꝵ oc¬
cisus ẽ. Cui segericus in regno suc¬
cessit. Qͥ pacẽ optimã cũ honorio
imꝑatore constituit. & placidiam
eiꝰ sarorẽ. secũ honeste habitã ei re¬
stituit. honoriꝰ aũ illã meniorato
constararino comiti desponsauit.

Expanded text:
occisus est, cui Segericus successit, qui pacem optimam cum Honorio imperatore constituit, et Placidiam ejus sororem secum honeste habitam ei restituit. Honorius autem illam Constantino comiti desponsavit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss. qͥdã pietate cõpulsi. abscisũ
caput ceruici apposuert̃. & cũ uno
paruulo infante. qͥ illic extinetꝰ
S cũ qͣdragesimo die rex thotila
iussiss. ut ciues urb̾ illiꝰ. qͥqͦlibet dis¬
ꝑsi erant. ad eandẽ urbẽ sine aliqͣ
tͦpidatione remearent. hiꝰpͥꝰ fuge¬

Expanded text:
is pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus  quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qu
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ. qd̾ rex alaricꝰ obtinebat.
Et cũ tnͣsiss ligeris alueu̾. turonis
ad scĩ martini basilicã diu̾tit. Qmͣ
cũ intraret. insonuit in choro
uox psallentiũ dicens. Precinx¬
istime dne uirtute ad bellũ. &¬

Expanded text:
regnum, quod rex Alaricus obtinebat. Et cum transisset Ligeris alveum, Turonos ad Sancti Martini basilicam divertit. Quam cum intraret, insonuit in choro vox psallentium dicens: Praecinxisti me, Domine, virtute , etc.
Abbreviated transcription (Latin):
credens rufini ꝓmissiõib. Porro
uir mirandꝰ ambrosiꝰ. mox ut uid̾
rufinũ ait. In prudentiã canũ
riuitatꝰ es orufine. tante uideł.
necis actor existẽs. ⁊ nẽ pudorẽ ex
fronte detͥgens ñ erubescis nͨ metu¬
is contͣ maiestatẽ lat᷑re diuina.
Cũꝙ rufinꝰ supplicass ⁊ imꝑatorẽ¬

Expanded text:
fini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut Rufinum vidit, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, et pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis, contra imaginem latrare divinam. Cumque Rufinus supplicaret et imperatore
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ cepit regnũ dilatari francoꝵ. ⁊ a
p̃fatꝰ rex clodoueꝰ childerici filiꝰ. a
beato remigio remoꝵ archiep̃o.
talioccasiõe uoluit baptizari. Dũ qͣdã
die coutͣ alamannos conflig̾et. ⁊ eiꝰ
c̾tamine. spondeo tͥ. qr deinceps ẽda

Expanded text:
 coepit regnum dilatari Francorum, et praefatus rex Clodoveus Childerici filius a beato Remigio Remorum archiepiscopo tali occasione voluit baptizari. Dum quadam die contra Alemannos confligeret, et ej hoc certamine, spondeo tibi, quod deinceps credam
Abbreviated transcription (Latin):
tͦrsũ: ip̃os ufelicit̾ confingebant.
ꝓspex̃ itaq sͥ humane conscientie
pauor. Nam continuo sese parua
suoꝵ manu fusa. uictori theodosio
atq int̾fectꝰ ẽ. Arbogastes uͦ sua
sese manu ꝑculit. Sicq hoꝵ duoꝵ
sangͥne. bellũ ciuile restinctũ ẽ.¬

Expanded text:
trorsum, ipsos infeliciter configebant. trorsum, ipsos infeliciter configebant. Prospexit itaque sibi humanae conscientiae pavor. Nam continuo sese, parva suorum manu fusa, victori Theodosio atque interfectus est. Arbogastes vero sua sese manu percussit. Sicque horum duorum sanguine bellum civile restinctum e
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. int̾fecto iuniore ualenti¬
niano. eugemꝰ ⁊ arboragestes instcͥ¬
tas acies campis expedierant.⁊
alpiũ alta lat̾a. in euitabilesq tnͣsi¬
tꝰ. p̾missis callide insidiis occupa¬
uerant.⁊ si nũo ł uirib inpares.
solatũ belli positiõe urictores. At
tͦ theodosiꝰ in sũmis alpib constitutꝰ.
exꝑs cibi ac sõni. sciens qd̾ destitutꝰ
ii fusus. m̃te celo fixꝰ orabat. De¬
hiuc uͦ pꝰꝙͣ in sõnẽ noctẽ p̃cũ conti¬
nuatiõe tnͣsegit. ⁊ testes ꝓpe mod̾
lacͥmaꝵ lacunas reliqͥt. fiducialit̾
ac se in bellũ. ⁊̃ si nemo sequeret᷑.
tis uia extitit arbitio hostiliũ
partiũ comes. Qͥ c̃ ignaꝵ iꝑato¬
rẽ circũ positis excepiss insidiis.
coru̾sus ad reu̾entiã p̾sentis aug̾n.
auxiliũ. At uͥ ad contigua miscẽde¬
pugne spatia ꝑuentũ ẽ. magnꝰ
tꝰbo uentoꝵ in ora hostiũ ruit. fe
bant᷑. ⁊ que ip̃i uehem̃t̾ intorserat.
excepta uentis inpetu supinata re¬

Expanded text:
dictum est, interfecto juniore Valentiniano, Eugenius et Arbogastes instructas acies campis expedierant, et Alpium alta latera, imperviosque transitus praemissis callide insidiis occupaverant, etsi numero vel viribus impares, sola tamen belli positione victores. At uero Theodosius in summis Alpibus constitutus expers cibi ac somni, sciens quod destitutus mi fusus, mente caelo fixus orabat. dehinc postquam insomnem noctem precum continuatione transegit et testes propemodum lacrymarum lacunas reliquit, fiducialiter ac se in bellum, etiam si nemo sequeretur, via exstitit Arbitio hostilium partium comes, qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset insidiis, conversus ad reverentiam praesentis Augusti, auxilipugnae spatia perventum est, magnus turbo ventorum in ora hostium irruit, ferbantur; et quae ipsi vehementer intorserant, excepta venti impetu supinata re
Abbreviated transcription (Latin):
mala ñ sentis. eͦ aũ lam̃tor ⁊ gemo
mͥ clausi. ħ dicẽs u̾ba singła singul¬
tib iurũpebat. Tc̃ rufinꝰ. Curro in¬
ambrosio. Noui enĩ decͤtũ illiꝰ ẽẽ
uistũ. neq reu̾ebit᷑ imꝑialẽ poten¬
tiã uͥ legẽ possit p̃uaricare diuinã.

Expanded text:
mala non sentis. Ego autem lamentor et gemo mihi clausi. Haec dicens, verba singula singultibus interrumpebat. Tunc Rufinus: Curro, indebis Ambrosio. Novi ego decretum illius esse justum, neque reverebitur imperialem potentiam, ut legem possit praevaricari d
Abbreviated transcription (Latin):
solebat offerre. surgens c̃ lacͥmis ẽ
ingͥssus. Cũq obtulisset sicuti solitꝰ erat
intͣ cancellos stecit. Rursꝰ aũ ambͦsiꝰ
ñ qͥeuit. s diffe̾ntia locoꝵ edocuit.
Et pͥmo qͥdẽ reqͥsiuit. qͥd ibidẽ expe¬
ctaret. Iꝑatore dicente. sustin̾e se
sac̾rũ ꝑceptione̾ mist̾ioꝵ. ꝑ archi¬
Oimꝑator int̾iora loca tm̃ sac̾dotib

Expanded text:
solebat offerre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit quid ibidem exspectaret. Imperatore dicente sustinere se sacrorum perceptionem mysteriorum, per archirator, interiora loca
Abbreviated transcription (Latin):
quu rei pubice corpꝰ reuocauit.
.Rex qͥppe uuandaloꝵ gelimer.
cũ impetũ belisarii ferre neqͥret.
ad maurusios fugit. S eũ ibi be¬
lisariꝰ celerit᷑ insecutꝰ cõp̾hendit.
⁊ argentea uinctũ cathena. sect̃
ad dux. ⁊ de constantinopolim
tͥumphauit. Et ñ multo pꝰ iusti

Expanded text:
quae reipublicae corpus revocavit. Rex quippe Vandalorum Getimer cum imperium Belisarii ferre nequiret ad Maurusios fugit. Sed eum ibi Belisarius celeriter insecutus comprehendit, et argentea vinctum catena secum adduxit, et de eo Constantinopoli t
Abbreviated transcription (Latin):
recognitionẽ pcc̃ ꝓhibet potestiᷤ
inꝑii. Decet tñ ut uincat r̾õ po¬
testatẽ. Scienda qͥppe nati ẽ. eiꝰq
mortalitas atq resolutio ⁊ pulus
ꝓgenitoꝵ ⁊ ex qͦ fc̃i. ⁊ ad quẽ redi¬
reo confidentes: infirmitate oꝑti

Expanded text:
recognitionem peccati prohibet potestas imperii. Decet tamen ut vincat hic ratio potestatem. Scienda quippe natura est, ejusque mortalitas, atque resolutio, et pulvis progenitorum, ex quo facti, ad quem redireo confidentem, infirmitates operti
Abbreviated transcription (Latin):
etiã adu̾sus frigidernũ auxiliũ
tulit. Itaq ualentis augusti fretꝰ
auxilio. frigidernũ atalicus suꝑa¬
uit. Euiꝰ beneficii gr̃a. gochi suꝑ¬
ualens usus maligna pͣuitate. doc¬
tores arriani dogniatis misit eis.
aqͥb pͥme rudim̃ta fid̾i susceꝑũt.

Expanded text:
ico adversus Frigidernum auxilium tulit. Itaque Valentis Augusti fretus auxilio Frigidernum Athalicus superavit. Cujus beneficii gratia Gothi simentur. Tunc Valens usus maligna pravitate doctores Ariani dogmatis misit eis, a quibus prima rudimenta fidei susceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
alõ gͣtanti suscipiens. remandauit¬
dicẽs. Non audacie cã intͣ cancellos
mansi. s inconstantino politana ur
saligͦ tantaꝙ ⁊ presul ⁊ imꝑator
uirtute clarebant. ⁊ tm̃ ꝓdest in¬

Expanded text:
animo gratanti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbTali ergo tantaque et presul et imperator virtute clarebant. Ego aut
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ manꝰ excendes. de qͥb ad huc sangͥs
ore tuo poculũ sangͥnis eiꝰ p̃ciosi ꝑ¬
tantꝰ iniuste sit sangͥs effusus. Re¬
cede gͦ recede. ne scd̾o pec̃o. pͥorẽ ne¬
qͥtiam aug̾e condendas. Suscipe uĩ¬

Expanded text:
omodo manus extendes, de quibus adhuc sanguis ore tuo poculum sanguinis pretiosi ptantus injuste sit sanguis effusus? Recede igitur, recede, ne secundo peccato priorem nequitiam augere contendas. Suscipe vin
Abbreviated transcription (Latin):
xiii. qͣtuor scithie gentes . s. gothi.
ypogothi gippedes. & uandali u¬
ua lingͣ utentes ⁊ nicħ aliud nͥtm̃
noĩ mutantes biꝑtito agmne
danubiũ tnͣsiert᷑. Siqͥdẽ geris hu¬
noꝵ. cosab autiqͥs eoꝵ sedib ex¬
pulit. p̃erant his gentib duo
duces. frigidernꝰ. ⁊ atalicꝰ. Q c̃ int̾
se dissiderent ac bello deseuirent.
atalicꝰ ad ualeutẽ confrigiũ fecit.

Expanded text:
io, quatuor Scythiae gentes, id est Gothi, Hypogothi, Gippedes, et Vandali una lingua utentes, et nihil aliud nisi tantum nomen mutantes, bipartito agmine Danubium transierunt. Siquidem gens Hunnorum eos ab antiquis eorum sedibus expulerat. Praeerant his gentibus duo duces, Frigidernus et Athalicus. Qui cum inter se dissiderent ac bello desaevirent, Athalicus ad Valentem confugium fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiens illi. arit flectet basilitĩ. qͣtinꝰ
doginati cõmunicaret eudoxii. aut
ħ fac̾e̾ nolens. urbe pellt᷑. Audiens
eiũ grãm tanti uiri. noluit e¬
fortit᷑ eiꝰ iacła deuitaret. fieret cet̾is
clarior imago uirtutis. S huiꝰ
machinamita. uelut tela arance
ũ tẽpori pareret. ⁊ n̾ tanttas eccłas
ꝓꝑt̾ paruã doginatũ subtilitatẽ.
illoꝵ fiłes. talia ꝓmissa respiciũt.
si contingat. ⁊ õs mortis spẽs am¬
ꝑatoris magnas qͥdẽ c̃ pietate iu¬

Expanded text:
aecipiens, ut aut flecteret Basilium, quatenus dogmati communicaret Eudoxii, aut hoc facere nolens expelleretur. Audiens enim gloriam tanti viri, noluit efortiter ejus jacula devitaret, fieret caeteris clarior imago virtutis. Hujus machinamenta, velut tela araneae ens ut tempori pareret, et non tantas Ecclesias propter parvam dogmatum subtilitatem illorum similes talia promissa respiciunt. si contingat, etiam omnes mortis species amratoris, magnas quidem cum pietate ju
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis filiũ cͥca mortẽ. ad uitã eũ
remeaturũ eẽ ꝓmisit. si ꝑ catholi¬
cos uiros sacͦ baptismate potiret᷑.
risiurandi qd̾ baptismatis temꝑe
ꝓmiserat memor scd̾m stultũ herodẽ.
p̃sentib arrianis filiũ baptirar
p̾cepit. Qͦ gesto: mox infans t̾miñ

Expanded text:
ncipis filium circa mortem, ad vitam eum remeaturum esse promisit, si per pios viros sacro baptismate potiretur. risjurandi quod baptismatis tempore promiserat, memor, secundum stultum errorem praesentibus Arianis filium baptizare praecepit. Quo gesto, mox infans terminum
Abbreviated transcription (Latin):
bant. gochicas lict̾as adinuenit.
⁊ utrũꝙ testam̃tũ in lingma ꝓpͥã
tnstulit.⁊ scd̾m arrianoꝵ sectã
degͥuauit. Ip̃i deniq gothi post
modicũ int̾ uallã. auaricia max¬
uii dulcis. fame cõpulsi aualente
defecert̃. ꝑtraciã sese diffudeit̃.
Cont᷑ qͦs ualens egressus de antio¬
chia: bellũ instructissimũ ꝑauit
u̾ statĩ pͥmo cong̾ssio ẽs impetu.
contbate mlitũ turme. tuda pe¬
ditũ deseruere p̾sidia. Moxꝙ le¬
ciatꝰ. ẽ in cuiꝰdã uillule casa late¬
ret ab sconditꝰ. ab insequentib
hostibi dep̃hensus. subiecto igne¬

Expanded text:
enit, et utrumque Testamentum in linguam propriam transtulit, et secundum Arianorum sectam depravavit. Ipsi denique Gothi post modicum intervallum avaritia Maxmi ducis fame compulsi, a Valente defecerunt, et per Thraciam sese diffuderunt. Contra quos Valens egressus de Antiochia bellum instructissimum paravit. Ubi statim primo congressionis impetu, conturbatae equitum turmae nuda pedituciatus cum in cujusdam villulae casa lateret absconditus, ab insequentibus hostibus deprehensus, subjecto igne
Abbreviated transcription (Latin):
Demostenes. suꝑ imꝑiales epulas con¬
stitutꝰ. Q dũ doctorẽ basiliũ culparet.
barbarisimũ fec̃. Ec̃ sc̃s basiliꝰ subri¬
dẽs uidimꝰ ait sine lict̾is demostenẽ.
basiliꝰ. ẽuũ ẽ de pulm̃tariis cogicare.
ũ diuina doginata decoquere. Pꝰ ħ
pauꝑib qͥ ab eo gub̾nabant᷑ offerret.

Expanded text:
Demosthenes, super imperiales epulas constitutus, qui dum doctorem mundi culparet, barbarismum fecit. Tunc sanctus Basilius subridens: Vidimus, inquit, sine litteris Demosthenem. Basilius: Tuum est de pulmentariis cogitare, non dogmata divina decoquere. Post pauperibus qui ab eo gubernabantur offerret:
Abbreviated transcription (Latin):
baris inp̃dã dedit. Qd̾ audiens gr̃anꝰ
augͥtꝰ. ⁊ consid̾ans afflictũ ⁊ desolatũ
rei publice statũ. accersiuit ab hispa¬
uia theodosiũ. uirũ morib ⁊ etate
maturũ.⁊ militia strenuũ. Siqͥdẽ
unã destinatꝰ. effusas mauroꝵ gs̃.
ꝑ affricã ⁊ mauritaniã. multis p̃¬
tute nõiatissinũ gr̾anꝰ ap̃ sirmiũ
ordiuauit imꝑatorẽ. Theodosiꝰ autẽ
mox ũ fẽs ẽ imꝑator. subactis barla¬
roꝵ geutib moriente. traciã ab om̃i
belloꝵ strepitu lib̾auit. S ⁊ grãnꝰ
hinos ⁊ gothos. magnis p̃lus suꝑ¬
auit. ⁊ urbẽ constantinopolim uitͣ¬

Expanded text:
baris in praedam dedit. Quod audiens Gratianus Augustus, et considerans afflictum et desolatum reipublicae statum, accersivit ab Hispania Theodosium virum moribus et aetate maturum, et militia strenuum. Iste siqniam destinatus, effusas Maurorum gentes per Africam et Mauritaniam multis prtute nominatissimum Gratianus contra Firmum ordinavit imperatorem. Theodosius autem, mox ut factus est imperator, subactis barbarorum gentibus in Oriente, Thraciam ab omni bellorum strepitu liberavit. Sed et Gratianus Hunnos et Gothos magnis praeliis superavit, et urbem Constantinopolim
Abbreviated transcription (Latin):
audragatꝰ sũ mã belli ãministbat. Q cũ
eccupauiss. iuditio d̃. dũ nauali expe¬
auit alpes. atq aqͥleie inꝓuisus adue¬
g̾manoꝵ gentib tͥbuta ac stipendia
maguo t̾rore nõis exegentẽ. sine dolo
⁊ sine contͦu̾sia clausit. cep̃. ⁊ occid̾.¬
ẽc̃ ualentimanꝰ recepta itala.
potitꝰ ẽ imꝑio. Andragatꝰ uͦ comes
maximi. nece cõꝑta p̃cipitẽ sese. e
naui inundas ded̾. ⁊ suffocatꝰ ẽ.¬
Sicꝙ theodosiꝰ incruentã uictoriã.
nꝰ iunior regno restitut᷑. excincto
maxĩo. eiꝰꝙ filio uictorie. quẽ imꝑ¬
atorẽ gallis maximꝰ reliquerat.
ip̃e ingalliã tnͣsiit. Uͥ c̃ tnͣqͥllã rem¬
publicã in pace ageret. ap̃ uiennã
dolo arbogastis comitis sui. ufert̃.
strangulatꝰ. atq ut uoluntariã s̃
consciuisse mort̾e putaret᷑. laqueo
suspensus ẽ. Mortuo gͥ ualentimano
augusto. arbogastis eugeniũ tyran¬
legit itaq horminẽ. cui titulũ imꝑ¬

Expanded text:
ejus summam belli administrabat. Qui cum effabili indicio Dei, dum nauali expesit Alpes atque Aquileiam inprouisus adueGermanorum gentibus tributa ac stipendia solo terrore nominis exigentem, sine dolo et sine controuersia clausit cepit occidit. Valentinianus recepto Italiae potitus imperio est. Andragathius comes cognita Maximi nece praecipitem sese e naui in undas dedit ac suffocatus est. Theodosius incruentam uictoriam nus iunior regno restitutus extincto Maximo eiusque filio Victore, quem imperatorem Gallis Maximus reliquerat, ipse in Galliam transiit: ubi cum tranquilla republica in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis comitis sui, ut ferunt, strangulatus atque, ut uoluntariam sibi consciuisse mortem putaretur, laqueo suspensus est mortuo Valentiniano Augusto Arbogastes Eugenium tyranlegitque hominem, cui titulum imp
Abbreviated transcription (Latin):
licã minime ꝓhibebãt. Ambrosiꝰ uͦ
cũ ortbodoxis. qͥ intͣ eccͣ tenebant᷑
inclusi. ieiuinis continiusq uigiliis
do uacabat. Qua occasiõe. uigike. ym¬
ni ⁊ antiphone in ecc mediolaurns
pͥmũ ceꝑunt celebrari. Cuiꝰ celebri
ualeus dõ odibił imꝑator mnorientiᷤ
ut monachi militarẽt. ⁊ nolentes

Expanded text:
bant. Ambrosius vero cum orthodoxis, qui intra Ecclesiam tenebantur inclusi, jejuniis et continuis vigiliis Deo vacabat. Qua occasione vigiliae, hymni et antiphonae in Ecclesia Mediolanensi primum coeperunt celebrari, cujus celebritValens, Deo odibilis imperator in Orientis ut monachi milit
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sponte ħ ñ agam. ne lupis o¬
uiũ sepca trad̾e̾ uidear. aut blas¬
phemantib dm̃. Hic si placet
occide. ħ in loco. mortẽ ꝓua sus¬
cipio uoluntate. Adħ illa am

Expanded text:
Ego sponte hoc agam, ne lupis ovium septa contradere videar, aut blasphemantibus Deum. Hic, si placet, occide; hoc loco prona mortem suscipio voluntate. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ud cc̃xx. Iustims annos uin. Acephaloꝵ heresi abdicatur.
ꝓdce uaui hustimanꝰ annos exxix. Uandali affrica extingunt᷑.¬
edcelxx. Iustinus annos xi. armen fide xꝑi suscipunt.s¬
d coł xxxii. Tiberius annos .un. longobardi italiaꝰ capiunt.
U̾deexeuiii. Mauriciꝰ annos xxi. Cothi catholici effic intur.
U̾ dcce ei. foeas annos .uiii. Romani ceduntut a ꝑsis.¬

Expanded text:
. Iustinus ann. VIII. Acephalorum haeresis abdicatur. MDCCXXII. Iustinianus ann. XXXIX. Wandali Africa extingunturMDCCLXI. Iustinus ann. XI. Armeni fidem Christi suscipiuntDCCLXXII. Tiberius ann. VII. Langobardi Italiam capiunt. VMDCCLXXIX. Mauricius ann. XXI. Gothi catholici efficiuntur. VMDCCC. Phocas ann. VII. Romani caeduntur a Pers
Abbreviated transcription (Latin):
nidere ee uir philophater anneꝗ neii Machabeaꝑ secundi hibri historia ꝯ ponie¬
S.xuiii.Spiphanes annos xxiiii. Romani grecos obtinuerũt.
Ului. philometer antios xxx.i. Scipio affricã i.
Ulxxxii. Euergetes xx. ix. brutꝰ hisfpaniã subegit.
Xxx ix. Sother annos xuii. T̃races romanis subitiutitur

Expanded text:
IVMDCCCCLXXVII. Philopater ann. XVII. Macchabaeorum secundi libri historia. IVMDCCCCXCIV. Epiphanes ann. XXIV. Romani Graecos obtinuerunt. VMXVIII. Philometer ann. XXXV. Scipio Africam vicit. VMLIII. Euergetes ann. XXIX. Brutus Hispaniam subegit. VMLXXXII. Soter
Abbreviated transcription (Latin):
iii. eccẽ xx.iii. Oriãs annos lii. Slympias a grecis constituitur. y saias¬
iIIĨdIU. Amon annos .xiii. se.sus pͥmũ agitur.
iiiiͦ. dlxxx.uii. Iosias annos xxxii. Tales philosophus agnoserut
uni dxc uiii. Ioachim annos . xi. Nabuchodonosor iudeã capit.i.¬
nii deuiiii Sezechiꝰas annos.xi. Teplũ iherosolimis incensũ ẽ.

Expanded text:
claruit in Israel. Ozias annis LII. Olimpias prima a Grecis constituitur. IoaIV. Amon, an. XII. Census primum agitur, IVM.DLVI. 18. Josias, an. XXXII. Thales philosophus agnoscitur, IVM.DLXXXVIII. Joachim, an. XI Nabuchodonosor Judaeam capit, IVM. DXCIX. Sedechias, an. XI. Templum Hierosolymis incensum.
Abbreviated transcription (Latin):
Uee si. Elaudiꝰ annos .xirii. ꝯarcꝰ euglium edidit.
Sͥ ccl .xx. Nero annos.xiiii. petrꝰ ⁊ paulus necantur.
Sͥ cc lxxu. uespasianꝰ annos x. Iheresolima a tito subuertit᷑
Scclxxuii. titus annos .ii. hic facundꝰͦ piꝰ fuit.
uͥ eexxciii. domicianꝰ annos .xui. Iohes ĩ pathmos religatur.

Expanded text:
 27. Claudius, an. XIV. Marcus Evangelium edidit, DM.CCLII. Nero, an. XIV. Petrus et Paulus necantur, VM.CCLXVI. Vespasianus, an. X. Hierosolyma a Tito subvertitur, VM.CCLXXVI. 28. Titus, an. II. Hic facundus et pius fuit, VM.CCLXXVIII. Domitianus, an XVI. Joannes in Pathmos relegatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰ nat᷑e uis tanta ꝓbat᷑ u̾ oĩmam
Temꝑe fgida sit nlło falescat abigne
Coꝑis exigui numero dipẽdia supplet
d ñ tot gemaꝵ fert gemula sola decore
I libia lapis ħ reꝑit apd tͦgoditas

Expanded text:
 naturae vis tanta probatur ut omni Tempore frigida sit, nulloque calescat ab igneCorporis exigui numero dispendia supplet, Dum tot gemmarum fert gemmula sola colores. In Lybia lapis hic reperitur apud Trogloditas
Abbreviated transcription (Latin):
Naꝙ suꝑ cot̾e mulieris lacte solutꝰ
Que semel atꝙ. mar̾e peꝑit pͣsanat ĩ¬
U isu fraudatoᷤ multo ĩa tẽꝑe cecos
Cos medicinalis u̾idiᷤ solz ẽe coloris
li acte solutꝰ oius semel agnicłm pari¬
Expellit uet̾em siłi rõe podagm
⁊ fessa ᷤ reficit sub anhelo pectore fibs
d eb in argnto mixtũ uitͦ ue repõi
Ieuinoq damꝰsic utile fit medicamĩ
⁊ porrectꝰ ei tͥ que de creu̾is hostẽ rc¬
Ut lauet m̾ suã qͣi ꝓmedicamine fnͦ
obducet miseros extĩcto lumine uͦi
Si potũ ded̾is. uõito pulmone ꝑibit
Candida dũ ꝓdẽ du̾ ledi ngͣ uocet᷑¬

Expanded text:
 super cotem, mulieris lacte solutus Quae semel atque marem peperit, persanat inunctus Visu fraudatos, multo jam tempore caecos. Cos medicinalis viridis solet esse coloris Lacte solutus ovis, semel atque marExpellit veterem simili ratione podagram, Et fessas reficit sub anhelo pectore fibraDebet in argento mistus vitrove reponi, Jejunoque dari; sic utile fit medicamen. Et porrectus ei tibi quem decreveris hostem Ut lavet inde suam quasi pro medicamine frontem, Obducet miseros, exstincto lumine, vultus. Si potum dederis, vomito pulmone peribit. Candida dum prodest, dum laedit nigra vocet
Abbreviated transcription (Latin):
ificili ge̾mas suꝑom̃s sada reꝑtu
N nͣꝗͣ. sciretur. nͥ se dar ⁊ ĩueniendã
Inmedio siquid̾e natꝰ lapiᷤ iste ꝓfu̾do
N aues ui qͣd̾a petit eregiõe manares
⁊ p̃lambentis tabuli herendo carine
Ad portũ uehit᷑ mers ignaris data nau
E aũt morsu tabule sic fixa tenaci
Quod neqͥt auulsa lign sñ ꝑte reuell
p ssimꝰ hiuic color ẽ regio cadaica tellꝰ.¬

Expanded text:
ficile gemmas super omnes sada repertur. Nunquam sciretur nisi se daret inveniendam, In medio siquidem natus lapis iste profundo, Naves vi quadam petit e regione meantes Et praelabentis tabulis haerendo carinae Ad portum vehitur merx ignaris data nautis. Est autem morsu tabulae sic fixa tenaci Quod nequit abrasa ligni sine parte revelli. Praxinus huic color est; regio Chaldaica tellus
Abbreviated transcription (Latin):
Q qnͣto rarus tanto magͥ ẽ p̃ciosꝰ.
ħ sp̃es tantũ bina ꝑhibet᷑ hr̃e.
Alt̾iꝰ puro colore̾ ucimor auro
Claxiꝰ alt̾nis tenuuisq: mag̃ reꝑit᷑
Fꝰtur emorroidis ide lapis auxiliari
Quodq mag̾ mirũ lan̾ã sentire putat᷑
Gingit ⁊ hc̃ arabũ gẽmis ditissimarel
xiiii. Decriso prasson
t erisopͣsũ lapidem domꝰ ĩdicamitt
ħ porri sucu̾ referens mixtꝰ q. colore
A ureolis gurtis qͣsi ppura rinctaren
Q uas habeat iuires potui cognosẽe nͦdu
S tn̾ e̾e rece nec fas ẽ omnia nosse.

Expanded text:
Qui quanto rarus, tanto magis est pretiosus. Qui quanto rarus, tanto magis est pretiosus. Hic species tantum binas perhibetur habere. Alterius puro color est vicinior auro. Clarior alterius tenuisque magis reperitur. Fertur emoroicis idem lapis auxiliari; Quodque magis mirum, lunam sentire putatur. Gignit et hunc Arabum gemmis ditiXV. DE CHRYSOPRASSO. At chrysoprassum lapidum domus India mittit. Hic porri succum referens, mistusque colore, Aureolis guttis quasi purpura tincta renidet. Quas habeat vires potui cognoscere nondum; Sed tamen esse reor, nec fas est omnia nosse.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ t̾ fulgorẽ cũ nil ferat utilitatis.
Luro csolitꝰ micat. ⁊ scintillat ut igniᷤ
Iste mari simił quidda ꝙ uiroris adub
Esse philact᷑ñ fixꝰ ꝑhibet᷑ ĩ arirorans
Cont᷑ noctur nos fortiᷤ tutela timoreᷤ.
ꝑ tusꝰ setis si tͣiciat᷑ aselli
Demonas ext̾ret. ⁊ eos agitare putat᷑
Traiectũ leuo decet hũc portare lac̾to
Ethiopes legimꝰ nob̾ hanc mnt̾e gẽmã.
erspicuos reddit sexangula forma beril
Q d̾ nisi fiat hebeᷤ hĩ pallor ĩ ẽe putat᷑ loᷤ
Exmuos oleo sile̾s łiphe ue marine.
eͥ sse ꝓbãt et eos ꝓbat hoꝵ gnara uetꝰtaᷤᷤ
ħ lapis ad nostras ꝑtes descendit abĩdiᷤᷤ
ħ r coniugii gestare refertur amorẽ
&. se portante ꝑhibet magnificare.
dr̃et sese stͥngentis adarere dextͣmͣ
Infirmis oculis ĩꝗͣ iacet unda medet᷑
Poiaq ructatus simł et sꝯpiria tollit.
Istiꝰ e̾e noue spẽs uolaere magist᷑.
.xiii. DeTOpaRIO
ominis eiꝰdem toparion ĩsula gĩgit

Expanded text:
Praeter fulgorem cum nil ferat utilitatis; Auro Chrysolithus micat, et scintillat ut ignis. Iste mari similis, quoddamque viroris adumbrans. Esse philacterium fixus perhibetur in auro. Contra nocturnos fortis tutela timores. Pertusus setis si transjiciatur aselli, Daemones exterret, et eos agitare putatur. Trajectum laevo decet hunc portare lacerto. 1649-50 Aethiopes legimus nobis hanc mittere gemmam. nspicuos reddit sexangula forma beryllos. Qui nisi fiat hebes, his pallor inesse videtur. Eximios oleo similes lymphaeve marinae Esse volunt, et eos probat horum gnara vetustas. Hic lapis ad nostras partes descendit ab Indis. Hic est conjugii gestare refertur amorem, Et se portantem perhibetur magnificare. Dicitur et sese stringentis adurere dextram. Infirmis oculis in qua jacet unda medetur, Potaque ructatus simul et suspiria tollit. Istius esse novem species voluere magistri. § XIII. DE TOPAZIO. Nominis ejusdem topazion insula gignit,
Abbreviated transcription (Latin):
ħ lapis ut ꝑhibẽt edueit carce m̃cte
Obstructaᷤq fores ⁊ u̾i̾cula tacta resol
P lacatũq. deum reddit p̾cibꝰq faue̾te
F̾ tͦ ⁊ ad pac̾e bonꝰee̾ recõciliandam.
Et plus qua reliqͣs amat hãc nigͦ¬

Expanded text:
 lapis, ut perhibent, educit carcere vinctos, Obstructasque fores, et vincula tacta resolvit, Placatumque Deum reddit, precibusque faventem. Fertur et ad pacem bonus esse reconciliandam; Et plusquam reliquas amat hanc hy