comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃p theod onationes c̃ca fili¬
ũ filiãue. ł nepotẽ ł neptẽ. ł ꝓnopo¬
tc̃. ꝓnẽptẽ ut emãcipatos celebra¬
tas. pat̃ seuauiꝰ ł ꝓaiuiꝰ reuocare.
ñ poter̃ nͥedoctis manifessti̾simi
causi quib eãꝑ soñã in quã collata
doãtio ẽ cͣ ip sam uenire pictatem
⁊ excausisꝙ̃ legib ꝯtmẽtur fuiᷤ se

Expanded text:
 Donationes circa filium filiamve, nepotem neptemve, pronepotem proneptemve emancipatos celebratas pater seu avus vel proavus revocare non poterit nisi edoctis manifestissimis causis, quibus eam personam in quam collata donatio est contra ipsam venire pietatem et ex causis
Abbreviated transcription (Latin):
tum. p̃standi ratiotinuĩ grã euiᷤ
niũ in quomilitant. ut quem
ipẽ gessit: aquocumq pul satu
fori p̃scriptionib utatur. unũ¬
quemq cm̃ suꝑ hutufscemodic¬
ausis id est publicis quis dum
militaret exercuit. suꝑ ratõcini¬
is militãrib ꝑq̃ fuos cõtub̃na¬
les affuxissẽ adieritur: inmili¬
tari oportet iuditio respondere
in quo ⁊ instructio sufficiens. et.
nota testimomia. ⁊uerissima poͬ¬

Expanded text:
tum praestandi ratiocinii gratia eius numeri, in quo militavit vel quem ipse gessit a quocumque pulsatus fori praescriptionibus utatur. unumquemque enim super huiuscemodi causis, id est publicis, quas dum militaret exercuit, super ratiociniis militaribus, per quae suos contubernales adflixisse adseritur, in militari oportet iudicio respondere, in quo et instructio sufficiens et nota testimonia et verissima pos
Abbreviated transcription (Latin):
sitxret. inmrito cxistimat ettã
eis tidi adito p̃sidc ꝓimitie ab
cõtore p̃staridebere m s̃ mniti¬
o contractus nor. s pactus: sicr¬
deris exꝑiri: ex mora duritaxat
sidem adrrixit: nire postulabĩ:
uos habiti. exiguo pretio inali¬
um transtulie comnemores:
poteri eires tibi noneẽ fraudi:
q̃n ñ impleta ꝓmissa fide: dñu
tui us infuam cius im reuerticõ¬
uenat ⁊dõ aditus cõpetens u¬
dex fundum cuius m̃tionẽ ficis
restitui tibi cumfructib suis si¬
ne ulla luctificatiom siri aũctoi̾¬
si pris receptis nũnis fuis nul¬
lam uissim uderi poffit inuiti¬
is cuius incmimsti. ⁊ cõuenit ut
si intra c̃tum tõ soluta fucrit
dati quantitas. sitres inempta
remitti hanc conuentionem re¬
scͥpmo nrõ noniure petitis: sed fise
subirahat ut nrc dinĩ cindem
tem retineat: denuntitions
obsignationis acpositionisq ix¬
medio contra friudem potes nuͣ
tuo confulerez¬

Expanded text:
sitaret, non immerito existimas etiam eas tibi adito praeside ab emptore praestari debere. Nam si initio contractus non es pactus, si coeperis experiri, ex mora dumtaxat fidem adstrinxit, de iure postulabis vos habita exiguo pretio in alium transtulisse commemoras, poterit ea res tibi non esse fraudi, quando non impleta promissi fide dominii tui ius in suam causam reverti conveniat. Et ideo aditus competens iudex fundum cuius mentionem facis restitui tibi cum fructibus suis sine ulla ludificatione sua autorisa pars receptis nummis suis nullam passa videri possit iniis cuius meministi et convenit, ut, si intra certum tempus soluta fuerit data quantitas, sit res inempta, remitti hanc conventionem rescripto nostro non iure petis. Sed si se subtrahat, ut iure dominii eandem rem retineat, denuntiationis et obsignationis depositionisque remedio contra fraudem potes iuri tuo consulere
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt cxp̃sum. tr constitutio¬
incttorum mara. ⁊ comnadi
toanno firmi liba factaes nec
obest eiꝙ uicesimo seꝑtrino
anno manumissac̃. que ũ te
constitutiõe. lb̾a erat:⁊s quẽ
post incestmum quintuman¬
num exte conceptum emxaest
ingemius est¬
Mpo. Siis quip̃itum ꝓte accc¬
perast ut statuto ip̃t telibtatt
donaret: morã rcꝓmisse uber¬
tati p̃ stitiͣt. exco telbtam eẽ¬
effectam mainfestumest ex
quo cumpoffit datiliBtis nõ

Expanded text:
 constitutioni divorum marci et commodi to anno firma libera facta est nec obest ei, quod vicensimo septimo anno manumissa est, quae iam ex constitutione libera erat : et is, quem post vicensimum quintum annum ex te conceptum enixa est, ingenuus est. Si is, qui pretium pro te acceperat, ut statuto tempore te libertate donaret, moram repromissae libertati praestitit, ex eo te liberam esse factam manifestum est, ex quo, cum posset dari libertas, non
Abbreviated transcription (Latin):
titionis cedort᷑anda mancipra
sul denuntiatione manusin¬
qui fuccesfit in locum eius anͣt¬
quamfides rũp̾atur accipere
possumt que t̃m fisco post mi¬
numissionem uendicintut. et
iperpetuã ẜuitutẽ cid lege
trucmunt. cũ inhis cruitatib cõ¬
uersantur quas contra hentes cx¬
ceperant ant minumissionem:
iniciende minus facultis non
deñegatut atq idõ nõpetintur
inpublicum:
ꝙ fihoc. omisisti. ⁊ penam stipu¬
litus es. hõ q̃idẽ fisco conmis¬
sus est tuuõ nactꝰ es cxstipula¬
tu accionem momĩb tm̃ que¬
cum ꝓhiditum uencrit
orp̃. alcẽ.. Ancilla que expor¬
tenda uenit: nec exportatiest. abi
emptore raciocm cuitite mo¬
tĩte in quaempta ⁊ manumis¬
sa est: aduerfus legem uenditi¬
ottis uta ficri non potutt ⁊dõ
actitus ate ꝓcurator m̃s parti¬

Expanded text:
ditionis exportata mancipia sub denuntiatione manus inqui successit in locum eius, antequam fides rumpatur, accipere possunt. Quae tamen fisco post manumissionem vindicantur et in perpetuam servitutem eadem lege veneunt, cum in his civitatibus conversantur, quas contrahentes exceperant. Ante manumissionem iniciendae manus facultas non denegatur atque ideo non petuntur in publicum. Quod si hoc omisisti et poenam stipulatus es, homo quidem fisco commissus est, tu vero nactus ex stipulatu actionem. In omnibus tamen quaecum prohibitum verus . Ancilla, quae exportanda venit nec exportata est, sed ab emptore in eadem civitate morante empta et manumissa est, adversus legem venditionis libera fieri non potuit: et ideo aditus a te procurator meus parti
Abbreviated transcription (Latin):
curator neq conductor alix¬
narũ rerũ nec fide iifsor a¬
ut mandator ec noueton. exi¬
stat auoquin nullã obligati¬
onem neq locitori neq con¬
ductori exhuĩ modi contractu
reꝵ ꝯductores seu ꝓcuratoͬes. aũfide¬
tissores: ut maridatores. con¬
ductorũ ficri ꝓhibenus nc̾o¬
mifso armorum usu: ad opũ
rurestre se conferant: ⁊ iua¬
nis graues p̃sup̃tione cingu¬
li militaris existant arms
aut̃ nõ pͥuatis negotũs occu¬
pentic ut niũs ⁊ figiis suis
iugit᷑ inhere ⁊ es rem publi¬
cĩ aqiti aluntur a. orũ bel¬
latoriria neceffitte defendũ¬
op̃. Necui liceit qui aliquam
domum auemnit locum au̾
ergastertum noc̃ conductioĩ
accepit. attĩquiposteundo¬
intmuoluntate ad̾e andc̃ cõ¬
ductionem accessit. litemxn¬
ferre quisirem inlicitiri. aut
agenti damnosam tẽtruerĩt.
seopatere facuitatem domi¬
nis domus suis uł exgastem
ł loci cui uõiuerint locindi. ip¬
siꝰ nichil ominus qui conduxe¬

Expanded text:
curator neque conductor alienarum rerum nec fideiussor aut mandator conductoris existat. Alioquin nullam obligationem neque locatori neque conductori ex huiusmodi contractu rerum conductores seu procuratores aut fideiussores vel mandatores conductorum fieri prohibemus, ne omisso armorum usu ad opus rurestre se conferant et vicinis graves praesumptione cinguli militaris existant. Armis autem, non privatis negotiis occupentur, ut numeris et signis suis iugiter inhaerentes rem publicam, a qua aluntur, ab omni bellorum necessitate defendqui aliquam domum alienam vel locum aut ergasterium nomine conductionis accepit, alteri, qui post eum domini voluntate ad eandem conductionem accessit, litem inferre, quasi rem illicitam aut agenti damnosam temptaverit, sed patere facultatem dominis domos suas vel ergasteria vel loca cui voluerint locandi, ipsis nihilo minus qui conduxe
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aĩ. Contucͬtores rerunia¬
ueritũ. seu auenzm cuius lib¬
et rei possessionẽ p̃cariodeti¬
nentes: seu hedes corũ sinon
tim dñᷤ reciperare uolentib
restruierintꝰ seduter usq ad

Expanded text:
Zeno . Conductores rerum alienarum seu alienam cuiuslibet rei possessionem precario detinentes seu heredes eorum, si non eam dominis recuperare volentibus restituerint, sed litem usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
matȩ quotiensq denuptus quis
sine dotilib instrum̃tis mutuocõ¬
trihendi matrimoniũ anmoce¬
lebritis suꝑ affectu suo liberis ex
huiusmoĩ cõiugioͬ extintib ud
necdũ ꝓcreitis legitimis aleg̃iti¬
onib uti miluerint. eis aput cos¬
dem ꝓtempore fisci patronos uł

Expanded text:
mari. Quotiensque de nuptiis quis mari. Quotiensque de nuptiis quis sine dotalibus instrumentis mutuo contrahendi matrimonium animo celebratis super adfectu suo, liberis ex huiusmodi coniugio iam extantibus vel necdum procreatis, legitimis adlegationibus uti maluerit, eas apud eosd
Abbreviated transcription (Latin):
d.xi. Indabile inteq hominũ
necesfartũ aduocitionis offitiũ ma¬
xite principalib p̃mtĩs oportet
remunerari. idõq iubcmus curtti¬
ros clarissimos fisci protẽport pa¬
tronos foritiucelsitudrnis sollẽp̃
nctie festiuititis Ralendarũ timi¬
ariũ ipsius tantũmodo anm ꝑquẽ
tile ꝑagunt offitiũ inter spectibi¬
les sicrinrĩ cõsistorũ comites diui¬
na nr̃e serenitatis manu puncti.
cõsequi solatiũ. ⁊postquã tile de¬
posuerint offitrum. fiquidẽ filioᷤ
ingenuos habeint cos clirissimo¬
rũ notariorũ inscri cõsortio. tribo¬
norũ sacris solitis epistolas sinc q̃¬
dã fuffragũ solutione ꝑcepturos
⁊ siqui ꝑsentenitã sublimititis tu¬
e monitus siꝙꝑ agnito debito ułi
gniti causa queingent᷑ ei confessi¬
onẽ exponere paritussit eã nõar¬
bitrio delegato sebtune tẽporis fi¬
sci patroniss uclatefutri corũ fril¬
teri adcẽ nõpossit ꝓmore trm̃so¬
lito subactorũ testificitione inti¬

Expanded text:
. Laudabile vitaeque hominum necessarium advocationis officium maxime principalibus praemiis oportet remunerari. Ideoque iubemus viros clarissimos fisci pro tempore patronos fori tuae celsitudinis sollemni die festivitatis kalendarum ianuariarum ipsius tantummodo anni, per quem tale peragunt officium, inter spectabiles sacri nostri consistorii comites divina nostrae serenitatis manu puncti consequi solacium. Et postquam tale deposuerint officium, si quidem filios ingenuos habeant, eos clarissimorum notariorum inseri consortio tribunorum, sacras solitas epistulas sine quadam suffragii solutione percepturos. Et si quis per sententiam sublimitatis tuae monitus super agnito debito vel agnita causa, quae ingeritur ei, confessionem exponere paratus sit, eam non arbitro delegato, sed tunc temporis fisci patronis vel alterutri eorum, si alter adesse non possit, pro more tamen solito sub actorum testificatione inti
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. ħon. uidam uetusti iuirisor¬
dine p̃t̃misso. oreptione p̃cum nupti¬
asquas se intelleg̃t nõ mereri: d̾ nob ex
xistimãt postulandas. sepe hr̃e puelle
ꝯsensum cõfigente̾: qua ꝓp̃t sponsaliũ¬
tale genus p̃sentis legis diffinitioẽ ꝓ¬
hibemus Si quis igitur cͣc hãc diffini¬
tionẽ nuptias p̃cũ surreptione merue¬
tit. amissionẽ bonoꝵ. ⁊ penã deportacio¬
ns subituru se eẽ nõ ambigat ⁊ amts¬
so uire matͥmonũ.: ꝙ ꝓhibita usurpaci¬

Expanded text:
p. Quidam vetusti iuris ordine praetermisso obreptione precum nuptias, quas se intellegunt non mereri, de nobis existimant postulandas, saepe habere puellae consensum confingentes. quapropter tale sponsalium genus praesentis legis definitione prohibemus. Si quis igitur contra hanc definitionem nuptias precum subreptione meruerit, amissionem bonorum et poenam deportationis subiturum se esse non ambigat et amisso iure matrimon
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ eintire cinaturis hoc uniꝰcuiꝰq ci¬
uitatis defensonb et eĩdẽ uidicis
appantoi̾b et quidẽ si hec piauitas
ordinarii dicis erit. uniuersa do
mus eiꝰratio: atq omĩa uł cuulia
ł cuminalia negotia: quã diu. ĩdẽ
ãministrations futͣt uicanio conpe¬
tant. Sinaut̃ uicarius. ł simił pore¬

Expanded text:
uniuscuiusque civitatis defensoribus et eiusdem iudicis apparitoribus. Et quidem si haec pravitas ordinarii iudicis erit, universa eius domus ratio atque omnia vel civilia vel criminalia negotia, quamdiu idem in administratione fuerit, vicario competant. Sin autem vicarius vel similis pote
Abbreviated transcription (Latin):
neat. ꝙ apatre docebit᷑ dełtmitũ : icͥ¬
q ꝑmittatur hr̃e mom̃ti ꝗ cũ d̾fensoe̾
ad quẽ minoĩs cõmoda ꝑtinebt̃. doce¬
bitur fuisse tñsactum: ꝑ iniquũ est
eñi ut cc̃ patͥam uoluntatem redẽpti
forsitan tutoi̾s aut curatoris admit¬
tatur arbitͥum. cũ pleꝵq ⁊̃ ipi femi

Expanded text:
tre docebitur definitum, nihilque permittatur habere momenti, quod cum defensore, ad quem minoris commoda pertinebunt, docebitur fuisse transactum. Periniquum est enim, ut contra patriam voluntatem redempti forsitan tutoris aut curatoris admittatur arbitrium, cum plerumque eti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗcꝗ mortis causa doãtionib factis. aut
testam̃to nue durectoaut fidĩ cõmissi.
⁊ legati titulo ł cuiꝰsib munifice lib̾a¬
ritoꝵ furnt assecute: id totũ ita ut ꝑce¬
ꝑuit: integrũ ad filios quos exp̃cedñte cõ¬
iugio habuerĩt trãsmittãt ł ad quẽlib
ex filiis dũ mõ exhis tãtũ qͦtali suctessiõe
dignissimos uidicamꝰ: ĩ quẽ cõtempla¬
tione mĩtoꝵ lib̾alitatis sue uidiciũ mat̃

Expanded text:
 mortis causa donationibus factis aut testamenti iure directo aut fideicommissi vel legati titulo vel cuiuslibet munificae liberarum fuerint adsecutae, id totum ita ut perceperint integrum ad filios, quos ex praecedente coniugio habuerint, transmittant vel ad quemlibet ex filiis, dummodo ex his tantum, quos tali successione dignissimos iudicamus, in quem contemplatione meritorum liberalit
Abbreviated transcription (Latin):
acfruendi ĩdiẽ uite nõ ⁊ hañt alieñãdi
facultate cõcessam: Ellã siquid exis¬
dem reb ĩ aliũ quẽ lib fuĩt ab ea tnͣsla¬
tũ: exmat̃ras red integͣbitur facultati¬
b̃. quo illibata adhos quosstatuimus li¬
tos bona ⁊ incorrupta ꝑueniãt.: EIlld̾
ꝯ̃ addimꝰ legi ut sialiꝗ exhisdẽ filiisquo̾
expͥore matmoĩo. susceptos eẽ cõstabit.
forte decesserit matre iã scd̾is miptiis
fimestata: aliis ⁊̃ ex eodem matͥmoĩo

Expanded text:
ac fruendi in diem vitae, non etiam abalienandi facultate concessa. nam si quid ex isdem rebus in alium quemlibet fuerit ab ea translatum, ex maternis redintegrabitur facultatibus, quo illibata ad hos quos statuimus liberos bona et incorrupta perveniant. Illud etiam addimus legi, ut, si aliquis ex isdem filiis, quos ex priore matrimonio susceptos esse constabit, forte decesserit, matre iam secundis nuptiis funestata, aliis etiam ex eodem matrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
stabileq maneat matͥmõiũ eius exhiuu̾¬
mõ suꝑuẽtu minime deminutũ: ¶ Siłi
mõ si pͥuati hõis filia. ad lib̾ti ueniat con¬
nubiũ. ⁊p̾ea pat̃ muliens ad seuatoi̾s digͥ¬
tatẽ fuĩt delatus. taceatq papie legis i u¬
d̾lissima scanitio. ⁊ neq ꝑhũc modũdis¬
soluat᷑ matͥmoiũ. int̾ facti senatoĩs filiã:
⁊ lib̾tum ne soceri ꝓsꝑitas sine gno̾mue¬
niatur Melius enĩ est legis papic seuei̾tatẽ
ĩntroq caũ cõpesc̾e: quã eam sequẽ dohoĩũ

Expanded text:
stabileque maneat matrimonium ex huiusstabileque maneat matrimonium ex huiusmodi superventu minime deminutum. Simili modo si privati hominis filia ad liberti veniat conubium et postea pater mulieris ad senatoris dignitatem fuerit elatus, taceat Papiae legis crudelissima sanctio et neque per hunc modum dissolvatur matrimonium inter facti senatoris filiam et libertum, ne soceri prosperitas sine genero inveniatur. Melius est enim legis Papiae severitatem in utroque casu compescere, qua
Abbreviated transcription (Latin):
baptisinate Cũ nichil aliud sic indi¬
cere põt pat̾nam affectionẽ ⁊ iustam
nuptiaꝵ ꝓbibitionẽ ꝗͣ huius mõ nex̾¬
ꝑ quem dõ mediante aĩe eoꝵ copulate st̃:¬
d. ã. Ioħi pp̃. Sancimus nuptias q̃
int̃ masculos: ⁊ feminas maiores sexa¬
genarirs. ł quĩqua genariis lege uilia ł
papia ꝓhibite sũt hoĩes uolentes cõthẽ
⁊ ex nullo mõ ł exnulla parte tales nup
hãt. d̾ inde int̃ senatoẽs scribatur digͥ¬
tate illustrat᷑ : ansoluatur matͥmoĩuo
ap̃uspianũ querebat᷑: ꝗa lex papia int̃
senatores. ⁊ lib̾tas. stare ꝯnubia nõ patit:
nos gͥ dĩ sequentes uidiciũ. nõ patimꝰ mu
no codemq ꝯnubio mai̾ti felicitat̃e uxoĩ
fieri infortuniũ. ut quãtũ uar maltũ tol¬
latur: tm̃icõiux eiꝰ decrescat oĩo magis pe¬
nitus deꝑͤat. ab sit itaq a nr̃o tpr huiꝰ moi
asꝑtras. ⁊ firmũ maneat matͥmoĩũ. ⁊uxor
maĩte concrescat: ⁊ senciat euis fulgorẽ:

Expanded text:
is, ita: « Nihil aliud sic inducere potest paternam affectionem, et justam nuptiarum prohibitionem, quam hujusmodi nexr quem Deo animae eorum copulatae sun A. Iohanni pp. Sancimus nuptias, quae inter masculos et feminas maiores vel minores sexagenariis vel quinquagenariis lege Iulia vel Papia prohibitae sunt, homines volentes contrahere et ex nullo modo vel ex nulla parte tales nupthabeat, deinde inter senatores scribatur dignitate illustratus, an solvatur matrimonium, apud Ulpianum quaerebatur, quia lex Papia inter senatores et libertas stare conubia non patitur. Nos igitur dei sequentes iudicium non patimur in uno eodemque conubio mariti felicitatem uxori fieri infortunium, ut, quantum vir in altum tollatur, tantum et coniux eius decrescat, immo magis penitus depereat. Absit itaque a nostro tempore huiusmodi asperitas et firmum maneat matrimonium et uxor marito concrescat et sentiat eius fulgorem
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. uat.  unulẽ ł abiectam feminã
simis digͥtatib p̃dictis. ex ingeniis par̃e¬
acciꝑe. nullãq int̃ ingenuas exdunciĩ
⁊ opulentiores fortuna ẽẽ distanciã
humiles uõ abiectasq ꝑsonas eas tm̃¬
mõ mulieres eẽ censemirs. an ancillã
ãcille filiam ł libertam liberte filiam
narũ. ł leõnis aut arenarũ filiã au eã
q̃ mercimoniis publice p̃fuit: Idõq hꝰ¬

Expanded text:
o pp. Humilem vel abiectam feminam simis dignitatibus praeditis, ex ingenuis naadsciscere, nullam que inter ingenuas ex divitiis et opulentiore fortuna esse distantiam. Humiles vero abiectasque personas eas tantummodo mulieres esse censemus: ancillam ancillae filiam, libertam, libertae filiamvel lenonis aut arenarii filia, vel quae mercimoniis publicis praefuit,
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. dioct. N eminẽ qui subdictioẽ sit
romani nois binas uxores hr̃e pꝰse:. uul¬
go pat cũ medicto p̃toris huiꝰms̃ uiri ĩ¬
famia notati sint. ꝗ̃rem cõpetens uidex
ĩultam eẽ nõ pacietur:¬

Expanded text:
. Neminem, qui sub dicione sit Romani nominis, binas uxores habere posse vulgo patet, cum et in edicto praetoris huiusmodi viri infamia notati sint. quam rem competens iudex inultam esse non patietur
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã. U xorẽ lib̾atã suã manum̃
matͥmoĩo ꝯiuĩgi filio desid̾antis fauere
uoto ꝯueñ: ꝗsirenitatur alim̃toꝵ solu¬
tioĩ inħ solũ mõ casu parere deb:
h ere matͥmoĩum cũ filia nepte ꝓnepte
tẽq matre auia ꝓauia ⁊ exlatere ami¬
ta ac mat̾tera. sorore sororis filia. ⁊ ex
ea nepte p̃tẽa frĩs filia. ⁊ exea nepte. itẽ¬
q exaffinib pͥuigna. nou̾ca. nuru so¬
cru cetĩsq q̃uire antiquo ꝓhibeturaꝗ
b cunctos ualumꝰ abstiñe.:¬

Expanded text:
am manumismatrimonio coniungi filio desiderantis favere voto convenit. qui si renitatur, alimentorum solutioni in hoc solummodo casu parere debet. trahere matrimonium cum filia nepte pronepte, itemque matre avia proavia et ex latere amita ac matertera, sorore sororis filia et ex ea nepte, praeterea fratris filia et ex ea nepte, itemque ex adfinibus privigna noverca nuru socru ceterisque, quae iure antiquo prohibentur: a quibus cunctos volumus abstine
Abbreviated transcription (Latin):
carũ ẽẽ filie nec subiacẽ legib q̃ ꝓhibuen¬
nt filiã scemce ceitos hoĩesmimatmoiũ
deducẽ. Sĩ uero antea ꝓcreate sint liceatͥ
p̃ces offerentib inuictissimo pͥncipi sacrũ
sine ullo obstaculo mereri rescͥptũ ꝑꝙ
eis ita nub̾e ꝑmittat᷑ quasi nõ sint seni¬
cematͥs filie. nec iã ꝓhibañt illiscopłari
ꝗb scence filias ł dignitate ł di alt̾ius¬

Expanded text:
c subiacere legibus, quae prohibuerunt filiam scaenicae certos homines in matrimonium ducere. Sin vero ante procreatae sint, liceat preces offerentibus invictissimo principi sacrum sine ullo obstaculo mereri rescriptum, per quod eis ita nubere permittatur, quasi non sint scaenicae matris filiae: nec iam prohibeantur illis copulari, quibus scaenicae filias
Abbreviated transcription (Latin):
pares honestate ꝑ soãs nulla lege ĩpediẽ
ut om̃i tpr̃ subiectoꝵ ꝯmoda. tã ĩue¬
stigare ꝗ eis mederi ꝓcuremus. lapsus
ꝯpetĩn mod̾atione subleuandos eẽ cen¬
siumꝰ. minimeq eis spẽ melioĩs ꝯdicio¬
nis adimere: ut ad eam respicientes.¬
ĩꝓuidã ⁊ miꝰ honestam electionẽ fa¬
cilius derelĩquãt.Nam ita credimꝰ dĩs
beniuolentiam: ⁊ cͥca genus humanũ
nimiã clem̃tiã. quãtum nr̃e nature
pꝰsibile ẽ inimi tari. ꝗcotidianis hõiũ
peccatis semꝑ igͥscẽ dignat᷑. ⁊ penitñci¬
am susciꝑe nr̃ãm admeliorẽ eã statũ
deducẽ. Qd̾ sicͥca nr̃o subiectos inꝑiõ.¬
nos ⁊̃ facẽ differamꝰ. nulla uenia digͥ
ẽẽ uidebimꝰ. Itaq cũ iniustũ sit ẜuos
qq̃ lib̾tate donatos pꝰse ꝑdiuinã indł¬
gentiã natalib suis restitui. pꝰq huiꝰ¬
nũ pͥncipale beneficiũ ita degere qͣsi

Expanded text:
pares honestate personas nulla lege impedientpares honestate personas nulla lege impedientut omni tempore subiectorum commoda tam investigare quam eis mederi procuremus, lapsus competenti moderatione sublevandos esse censemus minimeque eis spem melioris condicionis adimere, ut ad eam respicienteprovidam et minus honestam electionem facilius derelinquant. nam ita credimus dei benevolentiam et circa genus humanum nimiam clementiam quantum nostrae naturae possibile est imitari, qui cottidianis hominum peccatis semper ignoscere dignatur et paenitentiam suscipere nostram et ad meliorem statum reducere: qnos etiam facere differamus, nulla venia digni esse videbimur. Itaque cum iniustum sit servos quidem libertate donatos posse per divinam indulgentiam natalibus suis restitui postque huiusmodi principale beneficium ita degere, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ exduab sororibus. siue exfr̃e eso¬
rore natisint. ⁊ exeo matͥmoĩo editi le¬
gitimi ⁊ suis ꝑatrib successores hab̾at᷑.:¬
Mp̃. honõr ncõiũctione filiaꝵ u
sacris poĩtaꝵ. patris expectet᷑ arbĩtriũ.
Si sui uiris puella sit int ꝗntũ ⁊ incesi
diciũ ¶Siutroq orbata parẽte subcu¬
ratoĩs defensioẽ cõsistat. ⁊ int̾ honestõ
ꝯpentores matͥmonii oriatur forte cer¬
tam̃:. ⁊ q̃ratur cui potissimũ puella uin¬
genda sit: sipuella cultu ueretũdie ꝓͥã
noluer̃ d̾ ꝓmere uolũtatẽ corã poĩtis ꝓ¬
pĩquisuidici delibare ꝑmissũ sit cium¬
elius adulta societ᷑.
q ad ꝓtectoris ꝑsonam ⁊ sine aliq̃ solep̃¬
nitate matrimonioꝵ. lib̾am cũ ingenũ
nuptias ł dotis instrum̃ta d̾ fuerĩt. põ¬
paet ũ aliaq nuptiaꝵ celebritas amit¬
tatur. nullus extu⁊ obidd̾ ẽẽ rectealiaᷤᷤ
inito mat̾moĩo firmitatẽ. ł exeonatis
libis uira pꝰse legittimoꝵ auferriInter

Expanded text:
sive ex duabus sororibus sive ex fratre et sorore nati sunt, et ex eo matrimonio editi legitimi et suis patribus successores habeap. In coniunctione filiarum in sacris positarum patris expectetur arbitrium: si sui iuris puella sit intra quintum et vidicium. Si vero utroque orbata parente sub curatoris defensione consistat et inter honestos competitores matrimonii oriatur forte certamen, ut quaeratur, cui potissimum puella iungenda sit, si puella cultu verecundiae propriam noluerit depromere voluntatem, coram positis propinquis iudici deliberare permissum sit, cui melius adulta societur.que ad protectoris personam et sine aliqua sollemnitate matrimoniorum liberam cum ingenuis nuptias vel dotis instrumenta defuerint, pompa etiam aliaque nuptiarum celebritas omittatur, nullus aestimet ob id deesse recte alias inito matrimonio firmitatem vel ex eo natis liberis iura posse legitimorum auferri, inter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙsi ĩ ꝯuĩctoĩs delectũ. mulieis uolũtas repu¬
dũ. ut ĩuirginũ ꝯuĩctionib sac̃citũ ẽ.
habñdo examini auctoitatẽ quoq ui¬
diciane ꝯgnitionis adiũgi. ut si par̾e̾
sũt gnͣe ac moĩb cõpetitores ispocior
extimetur. quẽ sibi cõsulens mulier
aduiduaꝵ successionẽ uocent᷑. hone¬
stas nuptias ĩpediat. si huiꝰ mõ rei suspi¬
cio ꝓcesserit. eoꝵ uolumꝰ auctoitateo
idiciũq succedẽ ad quos ⁊̃ si fatalis
sors int̃cesẜit. tñ ħrditatis ꝯmodũ
ꝑuenire nõ possit.
mp̃. arcħ. Celebrandis int̃ conso¬
brinos mat̾moniis licẽtia huis leg̾i
salubritate indulta ẽ ut reuocata p̾n¬
sciuiris auctoĩtate. restinctisq calum¬
niaꝵ fom̃tisinatͥmoĩũ int̾ consob̾nos
habeatur legittimũ siũ exduob fr̃ĩb¬

Expanded text:
oluntas repudum, ut in virginum coniunctionibus sanctum est, habendo examini auctoritatem quoque iudiciariae cognitionis adiungi, ut, si pares sunt genere ac moribus petitores, is potior aestimetur, quem sibi consulens mulier ad viduarum successiones vocantur, et honestas nuptias impediant, si huiusmodi rei suspicio processerit, eorum volumus auctoritatem iudiciumque succedere, ad quos, etiamsi fatalis sors intercesserit, tamen hereditatis commodum pervenire non possit.p. Celebrandis inter consobrinos matrimoniis licentia huius legis salubritate indulta est, ut revocata Prisci iuris auctoritate restinctisque calumniarum fomentis matrimonium inter consobrinos habeatur legitimum, sive ex duobus fr
Abbreviated transcription (Latin):
bere: paruu eñi tp̃is pꝰ dect̃ menses ẜuã¬
dũ addicimꝰ: tã ⁊ si idipm̃ exiguũ pu¬
temus. ꝓbrosis ĩ ustanotis. honestioris
atq oiã que depͥoĩs mariti bonis ł iuẽ
spõsaliũ ł iuditio ł c̾fũcti couigiscõ¬
secuta fueratꝰ ãmittat:¬

Expanded text:
 parvum enim temporis post decem menses servandum adicimus, tametsi id ipsum exiguum putemus — probrosis inusta notis honestioris atque omnia, quae de prioris mariti bonis vel iure sponsaliorum vel iudicio defuncti coniugis consecuta fuerat, amittat
Abbreviated transcription (Latin):
nuis cõstituciõib subgͣuissime pene int̃¬
tis sanciõis tenore: mõis ont̃ĩb ꝓhibemꝰ
p̃cendi quoq inposteꝵ suꝑ tali cõiugio
immo pocius cõtagio: cuntis licẽtiã de¬
negamus ut unusquisq cognoscat im¬
petraciõem qq̃ rei cinus ẽ denegata peticio
nec si ꝑsubreptionẽ pꝰbãc diem obtinuei̾t
fibi met ꝓfuturã: De secundis nup

Expanded text:
is constitutionibus sub gravissimae poenae inteivinae sanctionis tenore modis omnibus prohibemus. Precandi quoque in posterum super tali coniugio, immo potius contagio, cunctis licentiam denegamus, ut unusquisque cognoscat impetrationem quoque rei, cuius est denegata petitio, nec si per subreptionem post hunc diem obtinuerit, sibimet profuturam. DE SECVNDIS NVP
Abbreviated transcription (Latin):
tallũ detrudi: ꝑsententiã iudicis uibemꝰ:
et ip̃m decurionẽ in insulã deportari:
om̃ib bonis ei cuntati cuiꝰcurialis fueaͣt
mancipandis sipatra porestate fuit li¬
batus nulloq habeat lib̾os: ł parentes. ⁊
etuã ꝓpinquos. qui scđm legũ ordinẽ
ad huiꝰ successionẽ uocant᷑: ꝙ si actores
ł ꝓcuratores loci inquo flagitiũ ꝯͥmiffũ
ẽ fui̾nt conscii. ł cõꝑtũ facinus ꝓmere
noluerũt: inmetallo eos cõuenit dũ¬
plicari Siuodñs hoc fieri ꝑmisit:. uel
p̃terea cognitũ celauit: siquidẽ in agro
id factũ estꝰ. fundus cũ mancipiis ⁊ pecco¬
rib cetͣnq reb que cultui rustico con¬
tinent᷑. fissciuiib uindicet᷑: Siu̾o inci¬
uitate id factũ ẽ. dumidiã bonoꝵ õiũ
part̃e p̃cip̃imus cõfiscari penã agentes
qm̃ int domesticos parietes scelus ad

Expanded text:
tallum trudi per sententiam iudicis iubemus et ipsum decurionem in insulam deportari, omnibus bonis eius civitati, cuius curialis fuerat, mancipandis, si patria potestate fuerit liberatus nullosque habeat liberos vel parentes vel etiam propinquos, qui secundum legum ordinem ad eius successionem vocantur. Quod si actores vel procuratores loci, in quo flagitium admissum est, fuerunt conscii vel compertum facinus promere noluerunt, metallo eos convenit implicari. Si vero dominus hoc fieri permisit vel postea cognitum celavit, si quidem in agro id factum est, fundus cum mancipiis et pecoribus ceterisque rebus. quae cultui rustico sustinentur, fisci viribus vindicetur: si vero in civitate id factum est, dimidiam bonorum omnium partem praecipimus confiscari poenam augentes, quoniam intra domesticos parietes
Abbreviated transcription (Latin):
due. deniq cuicũq sortiᷤ. occasione
potestatis utat᷑: et minacẽ fauorem
suũ: inuitis his quoꝵ utilitas agitur
exhibere. aut ex hibuisse. deteget᷑:
hunc licet ꝓhibitas nuptias nõ ꝑege¬
rit: at tm̃ ꝓtali conamine pene młc¬
te lib̾anĩ auri decẽ. obnoriũ stami¬

Expanded text:
duae, denique cuiuscumque sortis, occasione potestatis utatur et minacem favorem suum invitis his, quorum utilitas agitur, exhibere aut exhibuisse detegitur, hunc, licet prohibitas nuptias non peregerit, attamen pro tali conamine multae libra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutõ ĩdux̃. ⁊ iã infĩosis obtinẽdũ
ẽ quasi exemplom̃te capti.⁊ fiu̾osi fi¬
os adiuuantes hisitaq dubitatis tales
abiguitates d̾cidentes. sãctim ħrepleri.
ꝙ duun marci cõstitucioĩ de eẽ uidetur u̾
nõ solũ dem̃tis s ⁊̃ fuĩosi lib̾i cuiꝰcũq¬
sexꝰ possit̃ legntimas cͣchere nuptias tã
dote quã ant̾e nuptias donatiõe acurato¬
re eoꝵ p̃standa: Extimatione tm̃inhac
ꝙ̃ regia urbe excellentissum p̃fectiurbis:
Inꝓiunciis aũt uiroꝵ clarissimoꝵ eaꝵ
p̃sidũ. ł locoꝵ antistiũ. tam oppinoẽ¬

Expanded text:
stitutio induxit, etiam in furiosis obtinendum est, quasi exemplo mente capti et furiosi adiuvante. His itaque dubitatis tales ambiguitates decidentes sancimus hoc repleri, quod divi Marci constitutioni deesse videtur, ut non solusexus, possunt legitimas contrahere nuptias, tam dote quam ante nuptias donatione a curatore eorum praestanda: aestimatione tamen in hac quidem regia urbe excellentissimi praefecti urbi, in provinciis autem virorum clarissimorum earum praesidum vel locorum antistitum, tam opin
Abbreviated transcription (Latin):
reddita tutele ratione. ł post reddit̃a.
nõdũ exacto quinto et incesimo anno:¬
net nõ etrã utili anno: uxorẽ duxisti:
nec matiimoniũ. cũ ea habuisse. nec
filiũ. ex hinꝰm̃o cõiunctione ꝓcreases
ideri potes: Sane si hoc pat̾ puelle
cñdecedẽt postulant. ⁊ miptie rite
cõtracte ⁊ filiuidet᷑ iure susceptus
pillã. ł adulta qnondã suã. sibi. ut
filiosuo: nullo dunno inpetiato bene¬
ficio: inmatimoniũ collocauerit: manz
infamia cõtraeũ ueluti cõfessũ d̾tutela
qui huiꝰmc̃ cõunctione: frand̾ ãmim¬
strationis tegere laborauit: ⁊ dosdata
ꝑcondictionẽ repeti potẽ:¬

Expanded text:
reddita tutelae ratione vel post redditam nondum exacto quinto et vicesimo nec non etiam utili anno uxorem duxisti, nec matrimonium cum ea habuisse nec filium ex huiusmodi coniunctione procreasse videri potes. Sane si hoc pater puellae, cum decederet, postulavit, et nuptiae rite contractae et filius videtur iure susceptus. pillam vel adultam quondam suam sibi vel filio suo nullo divino impetrato beneficio in matrimonio collocaverit, manet infamia contra eum velut confessum de tutela, quia huiusmodi coniunctione fraudem administrationis tegere laboravit, et dos data per condictionem repeti pote
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcipitur. ⁊ siũmiptiaꝵ tp̃sdixĩt sĩ nup¬
tias noĩauerit. nõ alit̃ intelligi ẽẽ ꝯdici¬
onẽ adcmplendã. ⁊ extenuãdã nͥ ip̃a
nuptiaꝵ accedat festiuitas⁊ nõ eẽ tp̃s
ĩspiciendũ in quo nuptiaꝵ etas. ⁊ femi¬

Expanded text:
nuptias nominaverit, non aliter intellegi esse condicionem adimplendam vel extenuandam, nisi ipsa nuptiarum accedat festivitas, et non esse tempus inspiciendum, in quo nuptiarum aetas vel femi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgenue mulieres. nullaq nefaĩaꝵ ⁊ in¬
cestaꝵ ꝯiuĩctõnũ suberit suspitio. Nã
nefaĩos ⁊ ĩcestos coitus omĩb moĩs am¬
putamꝰ. sic̃ ⁊ illos qui p̃tĩtaꝵ legũ sancti¬
one sp̃alit̾ uetiti sũt exceptis uidelic his

Expanded text:
ingenuae mulieres, nullaque nefariarum vel incestarum coniunctionum suberit suspicio. Nam nefarios et incestos coitus omnibus modis amputamus, sicut et illos, qui praeteritarum legum sanctione specialiter vetiti sunt, exceptis vid
Abbreviated transcription (Latin):
trimoniotuo iunctã suggens. post
liħ̾os susceptos. curatorem patrem
tuũdatũ: que patrẽ contendis necie.
inpotestate habusse cũrite cotractũ
matrimoniũ: estͤ post facto uiciari ñ
potuit: instã int̾ p̃tationẽ metuere
nõdeb̾es nelib̾i quos habetis nõexm
sto matrimonio susceptiuideantur:
ut aũt om̃s scrpulus anferat᷑. insistẽ
pãt tuis debet. nec nõ ⁊uxor tua: ut
alius locopatris eiꝰder᷑: habebit enĩfa¬
cultatẽ repetende rationis negotioꝵ
gestoꝵ. ab eo ꝙ fuiͣt si ibstinitus:
li quẽ in ẜuitute sinceꝑat. postea ma¬
munisso. pupillã. suã eandẽq parro¬
in suifiliã. inmatrimonio collocauit:
adscententiã amplissum ordinis qui

Expanded text:
trimonio tuo iunctam suggeris, post liberos susceptos curatorem patrem tuum datum, quem contendis nec te in potestate habuisse: cum rite contractum matrimonium ex post facto vitiari non potuerit, iusta interpretatione metuere non debes, ne liberi quos habetis non ex iusto matrimonio suscepti videantur. Ut autem omnis scrupulus auferatur, insistere pater tuus debet nec non et uxor tua, ut alius loco eius detur: habebit enim facultatem repetendae rationis negotiorum gestorum ab eo qui fuerit substli, quem in servitute susceperat, postea manumisso pupillam suam eandemque patroni sui filiam in matrimonio collocavit, ad sententiam ampl
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ eius obitũ p̃ces in ꝑatoĩs clem̃tie ob¬
tulerit.⁊ diuinã indulgñtiã meruit.
libationẽ mat̃ne nun̾e ⁊ nubñdilicẽ¬
ciã sibi condonantẽ. istam qq̃ pꝰse sine
metu ꝓͥoꝵ legũ manatmoĩo illis copłaĩ
qui dudum scenice filiã uxorẽ ducete

Expanded text:
iae clementiae obtulerit et divinam indulgentiam meruerit liberationem maternae iniuriae et nubendi licentiam sibi condonantem, istam quoque posse sine metu priorum legum in matrimonio illis copulari, qui dudum scaenicae filiam uxorem ducere
Abbreviated transcription (Latin):
eaꝵq ꝯtc̃tores. ⁊ exhisꝓgenitos ãtiqua¬
rũ legum tenoĩ fubiacere nec ad exẽplũ
fuisse fumatas. ł ẽẽ firmandas:
nouerint tẽꝑandum: Nam rescͥta
tiones impias. que ꝗbdã ꝑsonistuã¬

Expanded text:
actores et ex his progenitos antiquarum legum tenori subiacere nec ad exemplum fuisse firmatas vel esse firmandas. noverint temperandum. nam rescripttiones impias, quae quibusdam personis
Abbreviated transcription (Latin):
sti pectati eeñt. conmorari potuerĩt. p̃¬
senti clem̃ti̾sima sanctioe pͥcipale bñ¬
ficiũ ers subea lege cõdonamꝰ. ut side¬
relicta mala. ⁊ ĩ honesta ꝯu̾satr̃e. ꝯmõioẽ
uitã ãplexe fiũt̃. ⁊ honestati se se ded̾rĩt.
liceat eis nr̃o suplicae̾ nõi ut diuinos
affatꝰ sin dubio mereant᷑ admatͥmoĩũ
ꝗeis cõuĩgñdi sũt nullo timõt tenẽd̾is.

Expanded text:
 commorari potuerint: praesenti clementissima sanctione principale beneficium eis sub ea lege condonamus, ut, si derelicta mala et inhonesta conversatione commodiorem vitam amplexae fuerint et honestati sese dederint, liceat eis nostro supplicare numini, ut divinos adfatus sine dubio mereantur ad matrimonium eis coniungendi sunt, nullo timore tenendis
Abbreviated transcription (Latin):
nidis tp̃r ꝑmiserũt scelesti cõtubmo ma¬
trimonii nom inponẽ: ut fũs filiã t so¬
roris ł eã que cũ frẽ quondã imptuli
iure habitauerat urorẽ legiptimam
turpissimo consorcio liceret amplecti
aut alia huꝰmõ comnterent᷑ uirib ca¬
rere d̾cernimus: ne dissimulatione
culpabili nefanda licenta roboretur:¬

Expanded text:
nidis tempore permiserunt scelesto contubernio matrimonii nomen imponere, ut fratris filiam vel sororis et eam, quae cum fratre quondam nuptiali iure habitaverat, uxorem legitimam turpissimo consortio liceret amplecti, aut ut alia huiusmodi committerentur, viribus carere decernimus, ne dissimulatione culpabili nefanda licentia roboretur
Abbreviated transcription (Latin):
te sollẽpnit aut data. aut ꝓmissa
fuit: iusta uis antiquũ fisci ñi co¬
modis cedat:. testam̃to suo extraneiᷤ
nicħ relinqu̾at. Sed siue testato sũi
intestato logib ei ⁊ utre succendãt: siꝗ
forte exiusto ⁊ legitumo matͥmoĩo edi¬
tifum̃t. ħ est dedescentib filius filia:
nepos neptis. ꝓnepos ꝓneptis: De ascẽ¬
dentib aũt: pat̃. mat̃. auus. auia: d̾ la¬
tere filia fr̃. soror. patriuis. amita. Te¬
standi sane ita demum habebat faculta
erit arbitͥo relinquat. quas succedẽ ĩ¬
ꝑiał p̃cepti tenore mandauimꝰ: Ita tñ
ut ab ħrditate defũcti penitus arceat᷑ si
¶ ex his quos cõmemorauimus incõthñ¬
strabitur. successuro ĩ locũ illius ꝗ pꝰeũ¬

Expanded text:
te sollemniter aut data aut promissa te sollemniter aut data aut promissa fuerit, iuxta ius antiquum fisci nostri commodis cedat. Testamento suo extraneis nihil relinquat, sed sive testato sive intestato legibus ei et iure succedant, si qui forte ex iusto et legitimo matrimonio editi fuerint, hoc est de descendentibus filius filia nepos neptis pronepos proneptis, de ascendentibus pater mater avus avia, de latere frater soror patruus amita. Testandi sane ita demum habeat facultateerit arbitrio relinquat, quas succedere imperialis praecepti tenore mandavimus: ita tamen, ut hereditate defuncti penitus arceatur, si quis ex his quos memoravimus in contilium inisse monstrabitur, successuro in locum illius, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cõtra mandata. cõstitutionesq pͥncipũ
nuptias forte cõtraxetͣt. nicħ ex eodem
matrimonio siũ añt nuptias donatũ:
siũ de inceps quo quom̃o datũ fuiͣt con¬
sequat᷑: Idq totũ ꝙ abalt̾ius lib̾alitate
in alterũ ꝓcesserit. ut indigno indigne¬
ue sublatũ fisco uindicari sanctimus:
exceptis ta feminis quãuiris: ꝗ aut̃
errore acrissimo nõ affectato. insimu¬
lato ue. neq ex causa uili deceptisũt
ant etatis lubricolapsi. quost̃m ita
demũ legis nr̃e laqueis erum placu¬
it. si aut errore cõꝑto. aut ubi ad le¬
gitimos ꝑuenerĩt annos. cõiĩctione
huimõ sine ulla ꝓcrastinatione dirri¬
meruit
b sororib cõungendi peniꝰt licentiã
submouemus: nec dissoluto quocũq
modo coniuigio.
iugii sese nuptiis fume stauiͣt ꝓprias
quã diu inꝑei̾t teneat facultates. ed
neq uxorẽ neq filios exea editos ha¬
be credat᷑. incħ ꝓrsus p̃dictis nec ꝑ int̃¬
mortins derelinquat: Dos siqua for¬

Expanded text:
sque principum nuptias forte contraxerit, nihil ex eodem matrimonio, sive ante nuptias donatum sive deinceps quoquo modo datum fuerit, consequatur, idque totum, quod ab alterius liberalitate in alterum processerit, ut indigno indignaeve sublatum fisco vindicari sancimus: Exceptis tam feminis quam viris, qui aut errore acrissimo, non adfectato insimulatove, neque ex causa vili decepti sunt aut aetatis lubrico lapsi. Quos tamen ita demum legis nostrae laqueis eximi placuit, si aut errore comperto, aut ubi ad legitimos pervenerint annos, coniunctionem huiuscemodi sine ulla recrastinatione diremerint. bus sororibus coniungendi penitus licentiam submovemus, nec dissoluto quocumque modo coniugio. iugii sese nuptiis funestavit, proprias quamdiu vixerit teneat facultates, sed neque uxorem neque filios ex ea editos habere credatur. Nihil prorsus praedictis nec per intemortuus derelinquat. Dos si qua for
Abbreviated transcription (Latin):
eisnichil ominus extimatioe ẜuari p̃cipi¬
uolueñt suã fubam ⁊ suscipiẽdam cõpe¬
tentem sibi legib ł abalu̾s relictã ł ab inte¬
stato delatam hr̃ditatẽ. ¶ Sinules uõta¬
les merentib ab ĩꝑateẽ bñficiũ muliẽib
illas ⁊̃ eẽ uoluimus q̃ dignitat̃e aliꝗ̃ hñt

Expanded text:
ervari praecipivoluerint suam substantiam et suspiciendam competentem sibi legibus ab aliis relictam vel ab intestato delatam hereditatem. Similes vero tale merentibus ab imperatore beneficium mulieribus illas etiam esse volumus,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽlam d̾maĩto afilia adte dlatã disso¬
ciatũ ẽ matͥmoiũ. nec te ꝯsentiẽte ade¬
undẽ reg̃ssa t̃. iinus legi tima cõuic̃ti¬
r dẽ: cessante patͥs uolũtate incuiꝰ ẽ pote¬
state atq ideo nõ petente filia peticioẽm
dotis repetere nõ ꝓhiberis:
tus nec curatoĩs qui solam rei familia¬
ris fustin aministrationẽ: nec cogͣtoꝵ
ł affiniũ ulla auctoĩtas põt int̃uenire:
s⁊ spectãda ẽ eius uolũtas d̾cuiꝰ cõuic̃ti

Expanded text:
issociatum est matrimonium nec te consentiente ad eundem regressa est, minus legitima coniunctio est cessante patris voluntate, in cuius est potestate: atque ideo non paenitente filia petitionem dotis repetere non prohiberistiis nec curatoris, qui solam rei familiaris sustinet administrationem, nec cognatorum vel adfinium ulla auctoritas potest intervenire, sed specta
Abbreviated transcription (Latin):
cunda firma ⁊ legittima ẽẽ intelligãt᷑:
exẽptis indelic⁊ his casib inꝗb aut ma¬
ritus expͥore matͥmoĩo libos habẽs ad scd̾a
mig̃ui̾t nuptias aut uxor similit̃ ex an¬
teriore matͥmoĩo lib̾is existentib scd̾o
mai̾to ᷤ iuncxerit. In ħ eñi scd̾o m̾m̾io¬

Expanded text:
eunda firma et legitima esse intellegantur: exceptis videlicet his casibus, in quibus aut maritus ex priore matrimonio liberos habens ad secundas migraverit nuptias, aut uxor similiter ex anteriore matrimonio liberis ei existentibus secundo marito se iunxerit. in hoc enim secundo matri
Abbreviated transcription (Latin):
dous pigriꝰ ꝯstituat᷑ augm̃tũ: Id̾q licẽ
p̃cipimus ⁊ iã mhis matͥmoniis inꝗ
b int̃dum accĩdit añt nuptias ꝗdẽ
doãtionẽ nullam eẽ Solã uero dotem
mai̾to mulierẽ obtulisse u ⁊̃ tũcmuli¬
ere dotem augñte liceat maĩto quoq
doãtionẽ muxorẽ suã eiusdẽ quãtitatĩ
facẽ: quãtũ aucta dos ꝯtinẽ dignoscit᷑.¬

Expanded text:
m pigrius constituatur augmentum. Idemque licere praecipimus etiam in his matrimoniis, in quibus interdum accidit ante nuptias quidem donationem nullam esse, solam vero dotem marito mulierem obtulisse, ut etiam tunc muliere dotem augente liceat marito quoque donationem in uxorem suam eiusdem quantitatis facere, quantum aucta dos continere dignoscit
Abbreviated transcription (Latin):
duplũ tm̃ modo ꝯuenit teneri: Que
gib ł gn̾alib cõstituciõib int̃dictã :¬
futuꝵ matrimoiũm cõstare ꝓhibet᷑.
tũc enĩ quasi nullo mõ facto. ut pote
sine cã eas dem arras p̃stitas tãtũmõ
reddi cõsequẽs esse ꝑspinnus. E hi̾
quoq ħ addicimus ut etiã silegib ꝓ¬
religioĩs ł secte diu̾sitatẽ recusauit.
ł eo ꝙ quasi uir coitũ exquo spes soboł
oritur facẽ nõ potuit. ł obaltam ui¬
stam excusacionis causam. siquidẽ
ꝓbatum suĩt ante datas easdem arrã
sponsalicias. ħ idẽ mulierẽ ł parẽtes
tius cognouisse:. sibi debant inputaẽ:

Expanded text:
duplum tantummodo convenit teneri. Quaegibus vel generalibus constitutionibus interdictam futurum matrimonium constare prohibetur: tunc enim quasi nullo facto, utpote sine causa easdem arras praestitas tantummodo reddi consequens esse praecipimus. Hoc quoque his adicimus, ut etiam, si legibus preligionis vel sectae diversitatem recusaverit vel eo, quod quasi vir coitum, ex quo spes subolis oritur, facere non potuerit, vel ob aliam iustam excusationis causam, si quidem probatum fuerit ante datas easdem arras sponsalicias hoc idem mulierem vel parentes eius cognovisse,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. Si cõsentiente matre sua sp̃o¬
sus filie tue mancipia donauit. et
his acceptis indotẽ. nõextimatis in
mammoniũ p̾decessit. mat̃ eadeq
ħis eiꝰ p̃ciũ offerẽs restitutionẽ eoꝵ
inꝓbe recusat.
op̃. cõstañt.ã. ad maximũ pp̃. ¶ ũ
ueterũ sententia displiceat. que dõa¬
tionẽ insponsã nuptiis quoq nõsetu¬
tis decreuit uale: eaque largiẽdi
aĩo int̾ sp̃osos et spõsis uire celebĩã¬
tur. redigi ad hinꝰ mõ condiciones iu¬
bem ut siue asfinitatis cceunde cã. suĩñ
ita ł inpotestate patͥs d̾gentes: uel ul¬
lomodo ꝓpru iuris constituti
tã quã futiũ causa matrimonũ alid¬

Expanded text:
ae. Si consentiente matre sua sponsus filiae tuae mancipia donavit et his acceptis in dotem non aestimatis in matrimonio post decessit, mater eademque heres eius pretium offerens restitutionem eorum improbe recusat. Imp. Constantinus A. ad Maximum pu. Cum veterum sententia displiceat, quae donationes in sponsam nuptiis quoque non secutis decrevit valere, ea, quae largiendi animo inter sponsos et sponsas iure celebrantur, redigi ad huiusmodi condiciones iubemus, ut, sive adfinitatis coeundae causa sive non ita, vel in potestate patris degentes vel ullo modo proprii iuris constituti tamquam futuri causa matrimonii ali
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. Iuliano pp̃. Siqui aliĩnã sua
lib̾tate doãuerit. ⁊ in matͥmoĩo suo collo.¬
cauerũt. dubitabat᷑ ap̃ antiquos. utrũ¬
ne huĩ mõ nuptic legittime ẽẽ uideãt᷑
annõ: Nos itaq uetustã ãbiguitatẽ de¬
cidñtes nõ eẽ uetitũ matͥmoniũ censemꝰ
Si enĩ exaffectu om̃s introducũt᷑ nup¬
copulaticẽ expectamus quare p̃dictas
nuptias inhibendas exumauerimus
nec enĩ hõ sic ip̃ius inueniat᷑. ut ꝗͣ abinĩ¬
tio loco filie huĩt eã pea insuo locolloca¬
abintio nõ ut filiã educauit ⁊ lib̾tate

Expanded text:
A. Iuliano pp. Si quis alumnam suam libertate donaverit et in matrimonio suo collocaverit, dubitabatur apud antiquos, utrumne huiusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes nosi enim ex adfectu omnes introducuntur nupcopulatione spectamus, quare praedictas nuptias inhibendas existimaverimus? nec enim homo sic impius inveniatur, ut, quam ab initio loco filiae habuit, eam postea in suo collocaab initio non ut filiam edu
Abbreviated transcription (Latin):
qui puellam sius n¬
uptiis pactus est. intͣ
bienniũ exequi nup¬
tiaᷤᷤ in ead ꝓuincia dege¬
ns suꝑsed̾it. eiꝰq spacii
fine decurso. malt̾iꝰ po¬
stea conũctione puella
ꝑuenerit nicħ fraudiᷤ
ei fit. quenuptias ma¬

Expanded text:
qui puellam suis nuptiis pactus est, intra biennium exsequi nuptias in eadem provincia degens supersederit, eiusque spatii fine decurso in alterius postea coniunctionem puella pervenerit, nihil fraudis ei sit, quae nuptias ma
Abbreviated transcription (Latin):
nerate parẽtib eiꝰ d̾disse: nͥ tibiberta
nupser̃. restitui tibi ꝙ d̾disti iub̾bit.
d̾. ã. Marcelle. Pollicitacione afrẽ
quodã tuo sponsaliũ cã facta. ⁊ si insti¬
pulatõe sit d̾ducta ĩdõ p̃standa ñ fui̾t.
qm̃ indotẽ uxor maĩtũ fefellit. ⁊ ex¬
ceptionẽ adu̾sus actionẽ exstipulatu:
recte obicis. I p̃r. Gord̾. ã. Marco.
uod spõse ta lege doãtur ut tc̃ dñuĩ
tius ad̾ipiscat᷑ cum nuptie fiunt secute.¬

Expanded text:
 tibi Euclia nupserit, restitui tibi quod dedisti iubebit. Idem A. Marcellae. Pollicitatione a fratre quondam tuo sponsalium causa facta, et si in stipulationem deducta ideo praestanda non fuerit, quoniam in dote uxor maritum fefellit, exceptionem adversus actionem ex stipulatu recte obicies. Imp. Gordianus A. Marco. Quod sponsae ea lege donatur, ut tunc dominium eius adipiscatur, cum nuptiae f
Abbreviated transcription (Latin):
quam d̾ int̃p̃tacione eis fatinus a¬
biguitates euis tollentes disparib ꝯ¬
eñi pactiõĩb factis maiorem lucͥ par¬
tẽ adminorem deducendã ẽẽ cense¬
mus: ut eodẽ modo ut̃q ininorem
partẽ lucret᷑ E Si miliq mõ si fac¬
ta quidẽ fuĩt talis donatio: que añ
fui̾t actis int̾ uenientib insinuata:
licebit et constante matrimonio eã
insinuare: nullo obstaculo penitus
ex nuptiarũ int̾ uentu faciendo: Si
enĩ fieri eas post imptias concedatur
multo magis insinuari. S Similiq
mõ ⁊ea cõstitutio. quã ꝓrugendis
tã dotib qu̾ã añt nuptias donatõib
fecimꝰuntacta illibataq cõẜuet᷑. som̃ib¬

Expanded text:
quam de interpretatione eius fecimus ambiguitatem eius tollentes: disparibus etenim pactionibus factis maiorem lucri partem ad minorem deducendam esse censemus, ut eodem modo uterque minorem partem lucretur. Similique modo si facta quidem fuerit talis donatio, quae antnuptias fuerit actis intervenientibus insinuata, licebit et constante matrimonio eam insinuare, nullo obstaculo penitus ex nuptiarum interventu faciendo: si enim fieri eas post nuptias concedatur, multo magis insinuari. Similique modo et ea constitutio, quam pro augendis tam dotibus quam ante nuptias donationibus fecim
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ã. Iuliano pp̃. Sifuriosi parẽ¬
tis lbi. incinus potestate ꝯstituti fut̃.
nuptias possũt cont̃here: apuduetẽs
agitabatur ⁊ filiã quidem furiosi maĩto
posse copłari. om̃s pene ãtiqui uiris con¬
ditores admiser̃. suffice em̃i putaner̃ si
pat̃ nõ cc̃dicat. Infilio aũt familias du¬
bitabatur. Sulpianus quidem retulit ꝯ¬
stitucionem inꝑatoĩs marci q̃ nõ defiu̾o¬
so loquit᷑ s⁊ gnalit̃ defiliis m̃te capti sũi

Expanded text:
dem A. Iuliano pp. Si furiosi parentis liberi, in cuius potestate constituti sunt, nuptias possunt contrahere, apud veteres agitabatur. Et filiam quidem furiosi marito posse copulari omnes paene iuris antiqui conditores admiserunt: sufficere enim putaverunt, si pater non contradicat. In filio autem familias dubitabatur. et Ulpianus quidem rettulit constitutionem imperatoris marci, quae non de furioso loquitur, sed generalit