comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenda est hostis astutia: ne quos aꝑta ncqͥt
temptatione subucitere. latenti telo seuus
tione male accipit. ut quasi bene dispenst.
grauat᷑ potius qͣm uiuatur. Elemosina se¬
demptoris nr̃i oculis illa placet. quȩ ñ as
illicitis et iniquitate congeritur: sed que
de reb concessis et bene adquisitis impel¬
cditur. Unde etiam illud certum ẽ. quia a
si monasteria aut xenodochia. uł quid
qm̃ dum ꝑuersus & emptor honoris in lo¬
cum transmitit᷑. & alios ad sui similusd¬
nem sub commodi datione constituro :
plura male ordinando destruit: qͣm ille
potest edificare qui ab eo pecunam ordi¬
nationis accepit. Ne gͦ sub optentu elemo¬
sinȩ cum peccato aliquid studeamus accipe:
aꝑte sacra scͥptura nos ammonet dicens.
Hostiȩ impiorum abhominabiles dño: quȩ
offeruntur ex scelere. Quicqͥd enim in dei sa¬
crificio ex scelere offertur: ommipocentis dei
iracundiam ñ placat. sed irtitat. Hinc tur¬

Expanded text:
venda est hostis astutia, ne quos aperta nequit venda est hostis astutia, ne quos aperta nequit tentatione subvertere, latente telo saevius tione male accipit, ut quasi bene dispenset, gravatur potius quam juvatur. Eleemosyna Redemptoris nostri oculis illa placet, quae de non illicitis rebus et iniquitate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene acquisitis impenditur. Unde etiam illud certum est, quia et si monasteria, aut xenodochia, vel quidquoniam dum perversus et emptor honoris in locum transmittitur, et alios ad sui similitudinem sub commodi datione constituit, plura male ordinando destruit, quam ille potest aedificare, qui ab eo pecuniam ordinationis accepit. Ne ergo sub obtentu eleemosynae cum peccato aliquid studeamus accipere, aperte sacra Scriptura nos prohibet, dicens: Hostiae impiorum abominabiles Domino, quae offeruntur ex scelere . Quidquid enim in Dei sacrificio ex scelere offertur, omnipotentis Dei iracundiam non placat, sed irritat. Hinc rur
Abbreviated transcription (Latin):
stis gratis date: agitur ut crescat & gemi¬
nata fiat in uno codemq delicto. conditio
cmentis scilicet et uendentis. At cum lique¬
at hanc heresim ante om̃s radice pestifera
surrepsisse. atq in ipsa sua origine. apl̃i¬
ca cẽ decestatione dampnatam ÷ cur non
cauetur: cur non ꝑpenditur. quia bñdic¬
tio illi in maledictionẽ conuertitur. qͥ adͥ
hoc ut fiat hereticus ꝓmouetur: Plerũq
igitur aduersarius ammarum dum nõ
potest in his quȩ ad faciem sunt praua
subriꝑe ⁊ callide specie quasi pietatis in¬
iecta. nititur supplantare: suadetq forsi¬
tan debere ab habentib accipi. ut sit quod
possit ũ habentib crogari ⁊ dum mͦ uel
sic uenena mortifera. clemosine celata obur¬
bratione transfundat. Nam nec uenato
feram. nec auem auceps deciꝑet. uł piscem
piscator caꝑet: si aut ille laqueum in aꝑto¬
poneret: aut ille hamum esca absconditũ
non haberet. Omnino gͦ metuenda et ca¬

Expanded text:
stis, gratis date', agitur, ut crescat et gemistis, gratis date', agitur, ut crescat et geminata fiat in uno eodemque delicto condicio, ementis scilicet et vendentis. Et cum liqueat hanc heresim ante omnes radice pestifera surrepsisse atque in ipsa sua origine apostolica esse detestatione damnatam, cur non cavetur, cur non perpenditur, quia benedictio illi in maledictionem convertitur, et ad hoc, ut fiat hereticus, promovetur? Plerumque igitur adversarius animarum, dum non potest in his, quae ad faciem sunt, prava surripere, callide specie quasi pietatis iniecta nititur subplantare, suadetque forsitan debere ab habentibus accipi, ut sit quod possit non habentibus erogari, dummodo vel sic venena mortifera elemosinae celata obumbratione trferam, nec avem auceps deciperet, vel piscem piscator caperet, si aut ille laqueum in aperto proponeret, aut ille hamum esca absconditum non haberet. Omnino ergo metuenda et ca
Abbreviated transcription (Latin):
ad altiora conscendere. quid aliud agit. nͥ
ut crescendo decrescat: et ascendendo exteriꝰ.
interius in ꝓfunda desccndat: Itaq frater
kiñe in sacerdotib ordinandis sinceritas
uigeat: sit simplex sinc uenalitate consen¬
sus ⁊ pura preferatur electio: ad summa
sacerdotu non suffragio uenditoꝵ ꝓuectus.
sed dei credatur ẽẽ iudicio. Nam quia gra¬
ue omnino sit facinus. dei donum uel p̾re¬
tio comparare. uel uendere: euanglica est
testis auctoritas. Templum autem dñs et
redemptor nr̃ ingressus: cathedras uenden¬
tium columbas euertit. Quid aliud est co¬
lumbas uendere. ñ precium de manꝰ impo¬
deus hominib tribuit uenundare: Quoꝵ
sacerdotium ante dei oculos cadere. cathe
cdrarum utiq patenter euersione signatũ
est: & tamen exerit adhuc nequitie pram¬
tas ures suas. Nam cogit uendere: quos
eccpit ut cincrent. Et dum non attendit᷑
quod diuina uoce precipitur. gratis accepi¬

Expanded text:
ad altiora conscendere, quid aliud agit nisi ad altiora conscendere, quid aliud agit nisi ut crescendo decrescat, et, ascendendo exterius, interius ad profunda descendat? Itaque, frater charissime, in sacerdotibus ordinandis sinceritas vigeat, sit simplex sine venalitate consensus, pura praeferatur electio, ut ad summam sacerdotii non suffragio venditorum provectus, sed Dei credatur esse judicio. Nam quia grave omnino sit facinus, Dei donum vel pretio comparare, vel vendere, evangelica est testis auctoritas. Templum enim Dominus et Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit . Quid aliud est columbas vendere, nisi pretium de manus impoens hominibus tribuit, venundare? Quorum sacerdotium ante Dei oculos cadere cathedrarum utique patenter eversione signatum est. Et tamen exerit adhuc nequitiae pravitas vires suas. Nam cogit vendere, quos decepit, ut emerent, et dum non attenditur, quod divina voce praecipitur: 'Gratis accepi
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos olim discurrente uulgatum est: qͦd¬
in galliarum partib sacͥ ordines ꝑ symonia¬
cam heresim conferantur. Et uchementi tedio
ieroris afficimur ⁊ si in eccliasticis officus qͦmꝗͣ
habet locum pecunia: et sit scl̃are. quod sa¬
crum est. Quicimq gͦ hoc pretu studet dati¬
one ꝑciꝑe: sacerdos non cẽ. sed dici tantũmͦ
maniter concupiscit. Quod scilicet quid ꝑ
hoc aliud agitur. nisi ut nulla de actu ꝓ¬
batio. nulla sollicitudo de morib. nulla sit
de uita cdiscussio ÷ sed ille solummꝰ dignus.
qui cdare precium suffeccrit estimet᷑: Ex quã
re si recti libraminis craminatione pensetur:
dum impbe ad manem głam locum festi¬
nat utilitatis arriꝑc ÷ coipso magis quod
honorem querit indignus ẽ. Sicut autem
is qui iuitatus renuit. quesitus refugit.
sacris est altarib admoucndꝰ: sic qui ultro
ambit. uł importunum se ingcrit. est ꝓcul
cdubio repellendus. Nam qui sic nititur

Expanded text:
apud nos olim discurrente, vulgatum est qapud nos olim discurrente, vulgatum est qin Galliarum partibus sacri ordines per Simoniacam haeresim conferantur Et vehementi toedio moeroris afficimur, si in ecclesiasticis officiis quemquam habet locum pecunia, et fit saeculare quod sacrum est. Quicunque ergo hoc pretii studeat datione percipere, sacerdos non esse, sed dici tantummodo inaniter concupiscit. Quid scilicet? quid per hoc aliud agitur, nisi ut nulla de actu probatio, nulla sollde vita discussio, sed ille solummodo dignus qui dare pretium suffecerit aestimetur? Ex qua re si recti ibraminis examinatione pensetur, dum improbe ad inanem gloriam locum festinat utilitatis arripere, eo ipso magis quod honorem quaerit, indignus est. Sicut autem is qui invitatus renuit, quaesitus refugit, sacris est altaribus admovendus; sic qui ultro ambit, vel importune se ingerit, est procul dubio repellendus. Nam qui sic nititur
Abbreviated transcription (Latin):
te habitu sacerdotii honorem arripiunt: &
qͦd dicere pudet. et tacere graue est. regendi
rectores. et qui docendi sunt. doctores nec
crubescunt underi. nec metuunt. Ducatum
animarum impudent̃ assumunt. quib uia
om̃is ignota ductoris est: et quo uł ip̃i gra¬
citus. ñ nisi labore & sollicitudine crꝑtus
eligit᷑ ⁊ quales animarum ẽẽ debeant duces.
qui ep̃atus culmen immatura cupiunt festi¬
natione conscendere: Huiꝰ saltem rei se com¬
paratione considerent: et aggredi repente
merꝑtos labores tuncant: ne ceca honoris
ambitio & ipsis in pena sit. et aluis pestifera
erroris semina iaciant: quippe qui ñ didi¬
cere quod doceant. Proinde paterno salu¬
tantes affectu petimus precellentissimi filii.
ut tam detestabile malum de regni uestri
studeatis finib ꝓhibere. et nulla apud uoꝰ
ertusatio. nulla contra animam ur̃am sug¬
gestio locum inuemat: quia facientis ꝓcul
dubio culpam habet. qui qͦd potest corrige¬

Expanded text:
te habitu sacerdotii honorem arripiunt, et, te habitu sacerdotii honorem arripiunt, et, quod dicere pudet et tacere grave est, regendi, rectores, et qui docendi sunt, doctores, nec erubescunt videri, nec metuunt. Ducatum animarum impudenter assumunt, quibus via omnis ignota ductoris est, et quo vel ipsi gracitus non nisi labore et sollicitudine expertus eligitur, quales animarum duces esse debeant qui episcopatus culmen immatura cupiunt festinatione conscendere? Hujus saltem rei se comparatione considerent, et aggredi repente inexpertos labores timeant, ne caeca honoris ambitio, et ipsis in poenam sit, et aliis pestifera erroris semina jaciant, quippe qui non didicere quod ipsi doceant. Proinde paterno salutantes affectu, petimus, praecellentissimi Filii, ut hoc tam detestabile malum de regni vestri studeatis finibus prohibere, et nulla apud vos excusatio, nulla contra animam vestram suggestio locum inveniat, quia facientis procul dubio culpam habet, qui quod potest corrig
Abbreviated transcription (Latin):
uatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur.
cui ñ actionis merita. s p̾mioꝵ copia suffra¬
gatur: restat ut nich s in honores eccłiasticoᷤ
grauitas. nich defendat industria ⁊ sed to¬
tum auri ꝓphanꝰ amor optineat. Et cdum
uicus honor remunerat᷑: in locum ultoris is
qui fortasse fuerat ulciscendꝰ adducitur: atq
hinc sacerdotes ñ ꝓficere. sed ꝑire potius in¬
dicant᷑. Uulnerato namq pastore ÷ quis cu¬
randis ouib adhibcat medicinam: Aut
quando ppłm orationis clipco tucat᷑: qui ia¬
culis se hostium feriendum erponit: Aut
qualem de se fructum ꝓducturus est. cuius
graui peste radix infecta est: Maior ergo
tales int̾cessores ad locum regiminis addu¬
cuntur. qui dei in se magis iracundiam ꝑ¬
uocent ÷ qͣm ꝑ semetip̃os ppłis placare debu¬
erant. N ec hoc quoq malum sollicitudo
nr̃a patitur negligenter commitere. qͦd qui¬
dam instinctu głe manis illecti. er laico repẽ¬

Expanded text:
vatur. Si enim is dignus savatur. Si enim is dignus sacui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nihil defendat industria, sed totum auri profanus amor obtineat; et dum vitia honore munerantur, in locum ultoris is qui fortasse fuerat ulciscendus adducitur, atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius indicantur. Vulnerato namque pastore, quis curandis ovibus adhibeat medicinam? Aut quando populum orationis clypeo tueatur, qui jaculis se hostium feriendum exponit? Aut qualem de se fructum producturus est, cujus gravi poste radix infecta est? Major ergo tales intercessores ad locum regiminis adducuntur, qui 82 Dei in se magis iracundiam provocent, quam per semetipsos populis placare debuerant. « Nec hoc quoque malum sollicitudo nostra patitur negligenter omittere, quod quidam, instinctu gloriae inanis electi, ex laico repen
Abbreviated transcription (Latin):
heresis. quȩ prima contra dei eccl̃iam diabo¬
lica plantatione surrexit. et in ip̃o ortu suo
telo aplice ultionis ꝑcussa atq dampnata
Et.ii regni ur̃i finib dñari: cum in sacerdo¬
tib fides eligenda sit cum uita. Si uita de¬
est. fides meritum ñ habet: beato iacobo
tcestante. qͥ dit. fides sine oꝑib mortua ẽ.
Que enim oꝑa c̃ẽ ualeant sacerlotis: qui
honorem tanti saciamenti. conuicitur opti¬
nero ꝑ premium : fr qua re agitur. ut ip̃i
quoc̃ qͥui sacros orcmnes appetunt. ñ uitam
orrigere. ñ mores componere studeant: sed
aluitias quib honor sacer enitur congre¬
gare. Hinc fit etiam. ut insontes et paupe¬
res a sacris ordinib ꝓhibiti despectiq resili¬
ant. Et dum innocentia pauꝑis displicet ÷
dubium ñ est. qͦd premium illic cdelicta com¬
mendet: quia ubi aurum placet. et incium.
Sinc gͥ non solum in ordinatoris et ordinati
animam letale uulnus infigitur: uerũ etiam
magis int̾cessionib uiuari debuerat pregra¬

Expanded text:
eresim, quae prima contra Dei Ecclesiam diabolica plantatione subrepsit, et in ipso ortu suo telo apostolicae ultionis percussa atque damnata est, in regni vestri finibus dominari, cum in sacerdotibus fides sit eligenda cum vita. Si vita deest, fides meritum non habet, beato Jacobo attestante, qui ait: Fides sine operibus mortua est. Quae enim opera esse valeant sacerdotis, qui honorem tanti sacramenti convincitur obtinere per praemium? Ex qua re agitur, ut ipsi quoque qui sacros ordines appetunt non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divitias quibus honor sacer emitur sataggare. Hinc fit etiam ut insontes 1017 et pauperes a sacris ordinibus prohibiti despectique resiliant. Et dum innocentia pauperis displicet, dubium non est quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, et vitium. Hinc igitur non solum in ordinatoris et ordinati animam lethale vulnus infigitur, verum etiam magis intercessionibus juvari debuerat, praegra
Abbreviated transcription (Latin):
uir domini p̃cepit leuari: atq ut erat inte¬
grum petenti tribi. Tunc collectis fratrib:
inobedientẽ monachũ de infidelitate sua
Q suꝑbia coram om̃ib increpauit

Expanded text:
ir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus increpavit
Abbreviated transcription (Latin):
quantum meremur ñ uult irasci. Hinc et¬
nificabis me. Ip̃e gͦ sibi testis est qͥa inuo¬
cantib miscreri desiderat: qui ammonet
ut inuocet᷑. Proinde fr̃s km̃i cum cont̾to
corde. correptis oꝑib: crastina die primo¬
diluculo. ad sept̾iformem letaniam iuxtã
distributionem inferius designatam. deuo¬
ta cũ lacͥmis mente ueniamus. Nullus ue¬
strum ad t̾rena oꝑa in agros ereat. Nullus
q̃dlibet negotium agere presumat: quati¬
nus ad sc̃ec genitͥcis dm̃ ecclesiam conuieni¬
entes. quia simul om̃s peccauimꝰ. simul õs
mala quȩ fecimus deploremus: ut distric¬
tus iudex cum culpas nr̃as nos punire

Expanded text:
quantum meremur nquantum meremur nt magnificabis me'. Ipse ergo sibi testes est, quia invocantibus miserere desiderat, qui ammonet, ut invocetur. Proinde, fratres karissimi, contrito corde et correctis operdiluculo, ad septiformem litaniam, juxta distributionem inferius designatam, devota cum lacrymis mente veniamus. Nullus vestrum ad terrena opera in agros exeat; nullus quodlibet negotium agere praesumat, quatenus ad sanctae genitricis Dei ecclesiam convenientes, qui simul omnes peccavimus, simumala quae fecimus deploremus, ut districtus judex dum culpas nostras nos punire
Abbreviated transcription (Latin):
mismꝰ. & qd nequit᷑ egimus. flendo pr¬
niaiiꝰ. Prueniamꝰ faciem eiꝰ in confessiõo:
Esicut ppħa ammonȩt. leuemꝰ corda ñe
cum manib ad dm. Ad qłm qͥrpe corcda
cun manib leuare est: orationis nis stã
dumi. eũ mento bone opationis erigete
dust ꝓfesto. dac tremoꝵ nro nidluciarre
Qui ꝑꝓ ꝓoham damat. Nolo morten pec
oltoris: senl uo conũtat᷑ et uiuas. Hullũs
dues ac mniqutatũ suarum inimanitates
pas: diduana penitentia abstersit. Et con¬
uersus latro: uitȩ prȩmia etiam in ipsa
presentia suȩ mortis emeruit. Mutemus gͥ
corda: et p̾sumamꝰ nos iam ꝑcepisse quod
petimꝰ. Citius ad precem udex flectitur: si
Q prauitate sua petitor corrigat᷑. lmininẽte
tante animadu̾sionis gladio: nos impor¬
tunis pretib insistamꝰ. Ea namq quȩ ingra¬
ta ẽẽ hominib solet importunitas uidicio
ueritatis placet÷ quia pius ac miscricors
ds uult a se precib uemam erigi: quia

Expanded text:
mus, et quod nequiter egimus, flendo pumus, et quod nequiter egimus, flendo puniamus. 'Praeveniamus faciem eius in confessionem', et sicut profeta ammonet: 'Levemus corda nostra cum manibus ad Deum'. Ad Deum quippe corda cum manibus levare est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis eregere. Dat profecto, dat tremore nostro fiduciam, qui us autem de iniquitatum suarum immanitate pas triduana poenitentia abstersit , et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit . Mutemus igitur corda, et praesumamus nos jam percepisse quod petimus. Citius ad precem Judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis precibus insistamus. Ea namque quae ingrata esse hominibus solet importunitas, Judici veritatis placet, quia pius ac misericors Deus vult a se precibus veniam exigi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Portet fr̃s dilectissimi ut flagella dei
quȩ metuere uentura debuimus: sal¬
tim presentia & erꝑta timeamꝰ. Conũsionis
nob aditum dolor aꝑiat: et cordis nr̃i du¬
ritiam. ip̃a quam patimur pena dissoluat
Ut enim ꝓpħ̾a teste predictum est: ꝑuenit
gladius usq ad animas nr̃as . Ecce ecenim¬
tuncta plebs cȩlestis irȩ mutͦne ꝑcutitur:
& repentina singuli cede uastant᷑. Nec lan¬
guor mortẽ preuenit: sed languoris mo¬
ras ut cernitis mors ip̃a precurrit. Pcuissus
quisq ante rapitur: qͣm aͥ lam̃ta peni¬
tentis conũtatur. Pensate gͦ qualis ante
onspectum districti iudicuiꝰ ꝑuenit: cui
ñ licet flere. qͦd fecit. Et habitatores qͥdem
N er parde subtrahunt᷑: s parit᷑ corriumt
Domus uacuȩ relinquuntur: fimera fili¬
or pareutes aspiciunt: & si eos ad inte¬
ntum heredes p̾cedunt. Unusqͥsq ergo
nim ad penitentiȩ lamenta confugiat:
dum fere ante ꝑcussionc̃ uacat. Neuote¬
mus ante oculos m̃tis qͥcqͥd crrando com¬

Expanded text:
portet, fratres dilectissimi, ut flagella Dei quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa, quam patimur, poena dissolvat: ut enim propheta teste praedictum est, Pervenit gladius usque ad animam cuncta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo qualis ante conspectum districti Judicis pervenit, cui non licet flere quod fecit. Et habitatores quidem non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt. Domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando com
Abbreviated transcription (Latin):
itineris int̾ualla dissociant. tanto anmis
nr̃is adinincẽ xp̃o adiuuante simꝰ in carita¬
te conuncti: quatinus alterna nos obsecra¬
tione uuantes. susceptum offitium uentu¬
ro integrum iudici resignemus.
pallium mittit. & uices suas commitct:
post multa scribit. Exena autem uestre
sanctitatis susciꝑe omnino nolueram: qͥa
ualde cẽt incongruum. ut a predatis atq
afflictis fratrib munera ꝑcepisse indere¬
mur. Sed responsales ur̃i alio me argum̃¬
to uicerunt: ad eum illa deferentes. a quo

Expanded text:
itineris intervalla dissociant, tanto animis itineris intervalla dissociant, tanto animis nostris ad invicem, Christo adjuvante, simus in charitate conjuncti; quatenus alterna nos obsecratione juvantes, susceptum officium venturo integrum Judici resignemus. pallium mittit, et vices suas committit, post multa scribit: « Xenia autem vestrae sanctitatis suscipere omnino nolueram, quia valde esset incongruum, ut a praedatis atque afflictis fratribus munera percepisse videremur; sed responsales vestri alio me argumento vicerunt, ad eum illa deferentes, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tempore suũ cõmodare repꝑiunt᷑ obscqͥ¬
onsuetudines dationũ tim. um¬
uel exemoꝵ a sins ep̃is acciꝑe. grego¬
rus quasi pondus qͦddam pestiferum do¬
to mentis conamine detrectabat. Nnde fe¬
ne illic aliqua cogantur inferre. unde
sibi inferenda debent potius expectare Ale¬
ricis quidem tuis uł alioꝵ consuetudinem
te oporcet illibatam seruare: eisq annis
singulis quȩ sunt consueta transinttere.
Nobis uero de cetero ne quid transmitti
debeat inhibemus. Et qm̃ ñ delectamui
ereniis: palmatianas quas tua direxit fa¬
ternitas cum gr̃arum actione suscepimus.
Sed eas ne qͦd erinde sentire potuisses dis¬
pendium. digno fecimus pretio uenunda¬
re: et il tue frat̾nitati transmisimꝰ sigillate
Sed quia caritatẽ cuam acd nos uelle ueul¬
re cognoiumus: sẽptis prelentib adͥmoil¬
mus. ut ad ueniendum ñ debcas laborem
assumere: sed ora ꝓ nob̾ ÷ ut quanto nos

Expanded text:
pro tempore suum commodare reperiuntur obseqpro tempore suum commodare reperiuntur obseqonsuetudines dationum vel xeniorum a suis episcopis accipere Gregorius, quasi pondus quoddam pestiferum toto mentis conamine detrectabat. Unde Fene illud aliqua cogantur inferre, unde sibi inferenda debeat potius exspectare. Clericis quidem tuis, vel aliorum consuetudinem te oportet illibatam servare, eisque, annis singulis, quae sunt consueta transmittere: nobis vero de caetero, ne quid transmitti debeat, inhibemus. Et quoniam non delectamur xeniis, palmatianas quas tua direxit fraternitas cum gratiarum actione suscepimus; sed eas, ne quod exinde sentire potuisses dispendium, digno fecimus pretio venundari, et id tuae fraternitati transmisimus sigillatum. Sed quia charitatem tuam ad nos velle venire cognovimus, scriptis praesentibus admonemus, 97 ut ad veniendum non debeas laborem assumere; sed ora pro nobis, ut quanto nos
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͣm de donariis siue prediis quarum¬
libet eccłiarum patiebatur auferri. Iccuto
marimiano siracusano ep̃o. int̾ alia scri¬
bit dicens. Caritatem tuam commonere
curauimus: ut si quispiam ep̃oꝵ de hac
luce migrauerit. uł quod absit ꝓ suis fue
rit excessib ÷ conuenientib hieraticis cun
ctisq cleri pͥorib atq sui presentiam in¬
inuentario eccłie rerum facientib omma
que repta fuerint subtilit̾ describantur:
nec sicut antea fieri dicebatur species quȩ¬
dam aut aliud quoellibet de reb eccłie
quasi ꝑ faciendi inuentarii labore tollat᷑
Sic namq ea quȩ ad munitionẽ faculta¬
tis paupum ꝑtinent desideramus exple¬
ri: ut nulla pͥenitus in reb coꝵ ambitio¬
sis hominib uenalitatis relinquat᷑ occa¬
sio. Nisitatores eccłiarum clerici quoq toꝵ
qui cum ip̃is ꝑ non sue cintatis parrochi¬
as fatigantur: aliquid laboris su capi¬
ant te disponente subsidii. Iustum namq
est ut illic consequantur stipendium: qͦ

Expanded text:
quidquam de donariis sive praediis quarumlibet ecclesiarum patiebatur auferri. Idcirco Maximiano, Syracusano episcopo, inter alia scribit, dicens: « Charitatem tuam commonere curavimus ut si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel, quod absit, pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus hierarchicis, cunctisque cleri prioribus, atque in sui praesentia inventarium Ecclesiae rerum facientibus, 692 omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur, nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam aut aliud quodlibet de rebus Ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore tollatur. Sic namque ea quae ad munitionem pauperum facultatis pertinent desideramus expleri, ut nulla penitus in rebus eorum ambitiosis hominibus venalitatis relinquatur occasio. Visitatores Ecclesiarum, clericique eorum, qui cum ipsis per non suae civitatis parochias fatigantur, aliquod laboris sui capiant, te disponente, subsidium. Justum namque est ut illic consequantur stipendium, quo
Abbreviated transcription (Latin):
turus. Nouem annis regnabis : decimo mo¬
neris. Quib auditis rex uehencit encu.
oratione ꝑetita recessit: atq ex illo iam tẽ¬
pore minꝰ crudelis fuit. Qum ñ post multũ
romam adut: ad siciliam prerit. Aino aũ
regii sui decimo: ommipotentis dei iuddicio

Expanded text:
turus, novem annis regnabis, decimo morietis. Quibus auditis rex vehementer territus, oratione petita recessit, atque ex illo jam tempore minus crudelis fuit: et non multo post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo, omnipotentis Dei judicio
Abbreviated transcription (Latin):
tam subitam conũsionem mirantib. mo¬
nachicum habitum suscepit ÷ et paulatm
ingrauescente molestia. sexte ferie dilucu¬
lo subdormiuit: ac denuo suscitatꝰ. appatu¬
isse sͥ sc̃m andream apłm. seq circa horã
nonam uocandum ẽẽ. sibiq preceptum ꝑhi¬
buit ÷ ut quia sue mortis expectatione sus¬
pensi monachi. sc̃i fabiam munia solito¬
more celebrare ñ poterant: mox ut corpus
suum sepulture traderent. acceptis a so ce¬
reis ac thimmiamatib. ad ꝑagenda missaꝵ¬
sollempnia festinarent. Hora itaq t̾cia ep̃s
letus defungitur: ut in ip̃a nultus ciꝰ leaica
conuersio eius deo fuisse placita. cunctis
uidentib monstraretur

Expanded text:
tam subitam conversionem mirantibus, motam subitam conversionem mirantibus, monachicum habitum suscepit; et paulatim ingravescente molestia, sextae feriae diluculo subdormivit. Ac denuo suscitatus, apparuisse sibi sanctum Andream apostolum, seque circa horam tertiam vocandum esse, sibique praeceptum perhibuit, ut quia suae mortis exspectatione suspensi monachi, sancti Fabiani munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum sepulturae traderent, acceptisque a se cereis ac thymiamatibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaque tertia episcopus laetus defungitur, ut in ipsa vultus ejus laetitia, conversio ipsius Deo fuisse placabilis cunctis videntibus monstraretur
Abbreviated transcription (Latin):
tifice in palatio prandere cognouit: expec¬
tans redeuntem. sacerdotalib uestimentis
indutum. colore fulgidum. ualitudine qͦq
sanissimum. salutare curauit. Qui ep̃c ait.
Iam nunc in tota urbe ꝓ diumno haberis:
quia de his quos morituros p̃nuntiasti. so¬
lus unꝰ remansit. At ille. Utinam sicut &
ille quem uiuere putas defunctus ẽ: sic ip̃e
qui hunc sequi p̃dictus ẽ exiliret. Eumq
ep̾c de eo tota curiositate requireret. & mo¬
nachus dicere palpitaret: tandem ubi die
serto se moriturum cognouit. expalliit
atq contremuit. Resumptisq uirib con¬
tra monachum frenduit: quem redire uo¬
lentẽ retinuit. Interiora cubiculi ꝑuagus
penetrauit: paulatim s fauces dolere ꝑsen¬
sit. Dem̃ tacto sͥ pulsu mox febris signa cog¬
nouit ÷ monacho credidit: domum suam
disposut ⁊ ad monasterium cui preerat
cisdem infulis redimitus. quib a patͥarchio
reu̾sus fuerat uenit. Scd̃a uero feria cunctis

Expanded text:
tifice in palatio prandere cognovit, exspectifice in palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum, valetudine quoque sanissimum, salutare curavit. Cui episcopus ait: « Jam nunc in tota urbe pro divino haberis, quia de his quos morituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vivere putas defunctus est, sic ipse qui hunc sequi praedictus est exiliret. » Cumque episcopus de eo tota curiositate requireret, et monachus dicere palpitaret, tandem ubi die sexto se moriturum cognovit, expalluit atque contremuit; resumptisque viribus, contra monachum frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus penetravit; paulatim sibi fauces dolere persensit. Deinde sibi tacto pulsu, mox febris signa cognovit; monacho credidit; domum suam disposuit; ad monasterium cui praeerat, eisdem infulis redimitus quibus a patriarchio reversus fuerat, venit. Secunda feria cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
partem coagulati sangumis in morem la¬
pidis reuera ꝓietit ÷ & ab ip̃is pene mortis
ianuis liberatus ẽ: eademq nocte. contra
spem omnium matutinalib ymnis inter¬
fuit. Mirantib fratrib sanitatis sue mo¬
dum innotuit÷ quos quando & qualiter
ex monasterii familia morituros preuide¬
rit. indicauit: de sola interim ep̃i morte
dubitando conticuit. Euestigio in cuncto¬
rum morti deputatoꝵ aurib uolans fa¬
ma discurrit. Et duim ex relatione mona¬
chi se morituros certo die cognoscerent: dis¬
positis suis rebusculis se in mortem secuti st̃.
sicut fuerant in sompno noiati. Lx
umq p̾sbiter & monachus lucido ep̃o
tam durum nuntium reuelare time¬
ret. tacere autem penitus ñ auderet: mo¬
nasterio se tandem ꝓripuit: & ad domũ
ep̃i non longe a flumine tyberis. e regio¬
ne uidelicet iuixta basilicam sanctorum
cẏri & ioh̃is positam. sompnium nuntia¬
turus accessit. Quem scilicet ubi cum pon¬

Expanded text:
partem coagulati sanguinis in modum lapartem coagulati sanguinis in modum lapidis re vera projecit; et ab ipsis pene mortis januis liberatus, eadem nocte contra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus, sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familia morituros praeviderit, indicavit; de sola interim episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cunctorum morti deputatorum auribus volans fama discurrit; et dum ex relatione monachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis reculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in somnio nominati. 91. Cumque presbyter monachus Lucido episcopo tam dirum nuntium revelare timeret, tacere autem penitus non auderet, monasterio se tandem proripuit, et ad domum episcopi non longe a flumine Tiberi, regione videlicet juxta basilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pon
Abbreviated transcription (Latin):
pore. lucido ficulino ep̃o eidem mona¬
sterio p̾minente. cum pestilentia faucium
multitudo maxima cotidie deꝑiret: idem
monachus predusis faucib uenit ad mortẽ.
Cui desꝑanti beatꝰ gregoriꝰ in sompnis appa¬
ruit dicens. His sanus ficri: At ille se uelle
respondit. Et beatus gregorius. Si mͥ inquit
ꝓmiscris ea que dixero tibi fore dicturum:
scito te ẽẽ sanandum. Sin uͦ: citius moritu¬
rum. Cumq ille se dicturum tota certitu¬
dine ꝓmisisset: audiuit. Id denuntia sab¬
be. iohanni. benedicto. martino. palumbo
& antonino monachis. laurentio coco: gẽ¬
moso carpentario. accepto pistori. andree.
romano. & leomi laicis: qm̃ a crastino inci¬
pientes. om̃s diatim se moriendo subseqͥn¬
tur. Post quorum discessum: denuntia
lucidum episcopum qui teneo idem mona¬
sterium. die septimo nichilominꝰ moriturũ.
His dictis. monachum oscitare p̃cipiens. du¬
os digitos in fauctm comecit: uulnusq di¬
rumpens ut excrearet inunxit. Ille tussiens.

Expanded text:
pore, Lucido Ficulino episcopo eidem monasterio praeminente, cum pestilentia faucium multitudo quotidie maxima deperiret, idem monachus, praeclusis faucibus, venit ad mortem, cui desperanti beatus Gregorius in somnis apparuit, dicens: Vis sanus fieri? At ille respondit se velle. Et beatus Gregorius: « Si mihi, inquit, promiseris ea quae tibi dixero fore dicturum, scito te esse sanandum; sin vero, citius moriturum. Cumque ille se dicturum tota certitudine promitteret, audivit: Ito, denuntians Sabae, Joanni, Benedicto, Martino, Palumbo et Antonio monachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, Andreae, Romano, et Leoni laicis, quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum decessum denuntia, Lucidum epîscopum, qui tenet id monasterium, die septimo moriturum. » His dictis, monachum oscitare praecipiens, duos digitos in faucem conjecit, vulnusque disrumpens, ut excrearet injunxit. Ille tussiens,
Abbreviated transcription (Latin):
tium qui in possessione eccl̃ie degunt.
heredes eis succedere debeant: nec aliquid
de substantia morientium subtrahatur.
Si uͦ filios paruulos aliqͥs reliquerit: quo

Expanded text:
tium qui in possessione Ecclesiae degunt haeredes eis succedere debeant, nec aliquid de substantia morientium subtrahatur. Si vero filios parvulos aliquis reliquerit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sario breuit̾ omni celeritate discurrere: ut
agnita ueritate. & premia martirum. et
penas quis nouerit traditorum.

Expanded text:
sario breviter omni celeritate discurrere; ut agnita veritate, et praemia Martyrum et poenas quis noverit traditorum.
Abbreviated transcription (Latin):
crucis suꝑ oculos eius impͥmens: inuocato
xp̃i nomine pͥstinȩ reddidit sanitati. Instru¬
ctamq qualiter se agere deberet: relinqns¬
cam omnib dieb uitȩ suȩ caste atq sobrie
se erhibuit: et correctiorem uitam deinceps

Expanded text:
crucis super oculos eius inprimens, invocatoque Christi nomine, pristinae reddidit sanitati; instructamque, qualiter se agere deberet, relinquens, omnibus diebus vitae suae caste atque sobrie se exhibuit, et correctiorem vitam deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
quia nos sacculum eccl̃ie ex lucris turpib
nolumus inqͥnari. Iubemus etiam ut hoc ex¬
ꝑientia tua summoꝑe custodiat. ut ꝑ com¬
modum conductores in massis eccl̃ie nunqͣ
fiant: ne dum cõmodum querit᷑. conducto¬
res frequent̃ immutent᷑. Ex qua mutatione
quid aliud agit᷑ : nͥ ut eccl̃iastica prȩdia
nunqͣm colantur: Sed &̾ ip̃a etiam libel¬
latita. ꝓut summa pensionis fũit moderen¬
tur. Bescellas. & cellaria ñ plus de massis
eccłie. te acciꝑe uolumus: nisi quantũ con¬
suetudo ẽ. Te autem quȩ comparari iussimꝰ
ab extraneis comparentur. Puenit autẽ ad
nos. tres libras auri petro conductori de sub¬
pat̾ana iniuste ablatas. De qua causa fan¬
tinum defensorem subtilit̃ require ÷ et si
manifeste iniuste & incompetent̃ ablate
sunt: sinc aliqua tarditate restitue.
ognouimus etiam rusticos burdatio¬
nem quam iam ab eis exactam theo

Expanded text:
quia nos sacculum Ecclesiae ex lucris turpibus quia nos sacculum Ecclesiae ex lucris turpibus nolumus inquinari. « Jubemus etiam ut hoc experientia tua summopere custodiat, ut per commodum conductores in massis Ecclesiae nunquam fiant, ne dum commodum quaeritur, conductores frequenter immutentur. Ex qua mutatione quid aliud agitur, nisi ut ecclesiastica praedia nunquam colantur? Sed et ipsa etiam libellatica, prout summa pensionis futur. Per cellas et cellaria non plus de massis Ecclesiae te accipere volumus, nisi quantum consuetudo est, tua autem quae comparari jussimus, ab extraneis comparentur. Pervenit autem ad nos tres libras auri Petro conductori de Subpatriana injuste ablatas: de qua causa Fantinum defensorem subtiliter require; et si manifeste, injuste, et incompetenter ablatae sunt sine aliqua tarditate restitue. Cognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theo
Abbreviated transcription (Latin):
ognouimꝰ etiam qͦd si qͥs ex familia
cilpam fecerit: ñ in ip̃o. sed in eius substan¬
tia uindicat᷑. De qua re precipimꝰ: ut qͥsqͥs
culpam fecerit. in ip̃o quidem ut dignum
est uindicet᷑ : a commodo autẽ eius om̃ino
abstineat᷑: nͥ forte parum aliqͥd. qͦd in usri
erecutoris qui ad cum transmissus fũit ꝓfi
quotiens conductor aliqͥd colono suo
iniuste abstulerit: hoc quidem a conducto¬
re exigit᷑ : sed ei ñ redditur a quo ablatum
est᷑. De qua re precipimꝰ: ut quicqͥd uolen¬
ter cuilibet ex familia ablatum fuerit. ip̃i
restituatur cui ablatum ẽ. & utilitati nr̃e
ñ ꝓficiat: ne nosip̃i auctores uolentie: esse
Reterta uolumus. ut si quando cos
qui sunt in obsequio exꝑientie tue.
in aliquib causis quȩ fuint ȩitra pat̾mo¬
mum transmitis : parua quidem ex eis
commoda accipiant. s tam̃ ita ut in eorũ
utilitate ꝓficiant. ut nulla sibi exinde lu¬
tri cõmoda sub specie nr̃e utilitatis reqͥrant

Expanded text:
familia culpam fecerit, non in ipso, sed in ejus substantia vindicatur. De qua re praecipimus ut quisquis culpam fecerit, in ipso quidem, ut dignum est, vindicetur, a commodo autem ejus omnino abstineatur, nisi forte parum aliquid, quod in usum exsecutoris qui ad eum transmissus fuerit proquia quoties conductor aliquid a colono suo injuste abstulerit, hoc quidem a conductore exigitur, sed ei non redditur a quo ablatum est. De qua re praecipimus ut 74 quidquid violenter cuilibet ex familia ablatum fuerit, ipsi restituatur cui ablatum est, et utilitati nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores esse violentiae raeterea volumus ut si quando eos qui sunt in obsequio experientiae tuae in aliquibus causis quae sunt extra patrimonium transmittis, parva quidem ex eis commoda accipiant, sed tamen ita in eorum utilitatem proficiant, ut nulla sibi exinde lucri commoda sub specie nostrae utilitatis requirant,
Abbreviated transcription (Latin):
dorus uir clarissimus a frat̾nitate tua fiui¬
stra se excommunicatũ anathematiratũq
conquestus est. Quod quamobrem factũ
fuerit. dum a clero tuo qui presens erat ud¬
luissemus addiscere: ꝓ nulla alia caula.
nͥ ꝓ eo qͦd te inuriauerat factum ino¬
tuit. Quȩ res: nos uehementer afflixit. Q
si ita est. nil te ostenclis de celestib cogila¬
re ⁊ sed t̾renam te conu̾sationẽ habere l¬
thematis inueristi. Unde de cetero om̃mo
cuiquam ꝓ defensione miuriȩ tuȩ inferre
denuo non presumas. Nam si tale aliqͥd
feceris: in te scias postea uindicanduo.

Expanded text:
idorus vir clarissimus, a fraternitate tua fruidorus vir clarissimus, a fraternitate tua frustra se excommunicatum anathematizatumque conquestus est. Quod quam ob rem factum fuerit, dum a clerico tuo, qui praesens erat, voluissemus addiscere, pro nulla alia causa, nisi pro eo quod te injuriaverat, factum innotuit. Quae res nos vehementer afflixit, quia si ita est, nil te ostendis de coelestibus cogitare, sed terrenam te conversationem habere sighematis invexisti. Unde de caetero omnincuiquam pro defensione injuriae tuae inferre denuo non praesumas. Nam si tale aliquid feceris, in te scias postea vindicandum.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit nescientium collocatum. Et quia in lo¬
cis uenerabilib scõrum depingi historias.
non sine ratione uetustas admisit: si delũ
discretione condisses. sine dubio & ea quȩ
intendebas salubriter optinere. et collectum
gregem ũ disꝑgere. sed disꝑsum potius
poteras congregare : ut pastoris in te meri¬
tum nomenꝰ ercelleret. non culpa disꝑsoris
incumberet. Hec autem dum in hoc anim
tru incaute minis motꝰ crequeris. ita tuos
scandalizasse filios ꝑhibcris: ut marima
eoꝵ pars a tua se communione suspende¬
ret. Quando gͦ ad omle dñicum errantis̃
oues adduces÷ qui quas habes retinere
non preuales: Dinde hortamur. ut uel
nunc studeas cͦsse sollicitus. atq ab hac
te p̾sumptione compescas: et coꝵ animol
quos a tua disiunctos unitate cognoscis.
paterna ad te dulcedine omni anuisu.
omniq studio reuocare festines.
anuario quoq karalitano ep̃o post aliqͦ
scribit dicens. Int̾ querelas multiplices: yl¬

Expanded text:
fuit nescientium collocatum. Et quia in lofuit nescientium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condiisses, sine dubio, et ea quae intendebas, salubriter obtinere, et collectum gregem non dispergere, sed dispersum potius poteras congregare: ut pastoris in te meritum nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet. Haec autem dum in hoc animi tui incauto nimis motu exequeris, ita tuos scandalizasse filios perhiberis, ut maxima eorum pars a tua se communione suspenderet. Quando ergo ad ovile Dominicum errantes oves adduces, qui quas habes, retinere non praevales? Proinde hortamur ut vel nunc studeas esse sollicitus, atque ab hac te praesumptione compescas: et eorum animos, quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine omni annisu omnique studio revocare festines. » 31. Januario quoque Caralitano episcopo, post aliqua scribit, dicens: « Inter querelas multiplices, Is
Abbreviated transcription (Latin):
succensus sc̃orum ymagines sub hac quasi
ercusatione ne adorari debuissent confre¬
geris. Et quidem quia eas adorari uetuis¬
les omnino laudauimꝰ: fregisse uͦ reprchen¬
dimꝰ. Dic frater a quo factum sacerdote ali¬
quando auditum est qͦd fecisti: Si ñ aliud
uel illud te debuit reuocare: ut despectis
aliis fratrib solum te sanctum ẽẽ crederes
& sapientem. Aliud est enim picturã ado¬
rare: aliud ꝑ picture hystoriam quid sit
adorandum ad discere. Nam qͦd legen¬
tib scͥptura. hoc idiotis prestat pictura cer¬
nentib: quia in ipsa ignorantes uident.
quod sequi debeant ÷ in ipsa legunt qui
literas nesciunt. Unde precipue gentib ꝓ
lectione pictura est. Quod magnoꝑe a ce
qui int̾ gentes habitas intendi decuerat:
ne dum recto zelo incaute succenderis. fero¬
ciorib animis scandalum gn̾ares. Frangi
ergo non debuit. qͦd ñ ad adorandum i
eccł̃iis: sed ad instruendas solummͦ mentes

Expanded text:
succensus, sanctorum imagines, sub hac quasi succensus, sanctorum imagines, sub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem, quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus: fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando, vel auditum est, quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare, ut, despectis aliis fratribus, solum te et sanctum esse crederes et sapientem. Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam, quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus: quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt, qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere a te, qui inter gentes habitas, attendi decuerat: ne dum recto zelo incaute succenderis, 99 ferocioribus animis scandalum generales. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in Ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes
Abbreviated transcription (Latin):
Ratrem nr̃m marinianum ep̃m uer¬
bis quib uales excita: quia cum obdor¬
misse suspicor. Nam uenerunt quidam
ad me: in quib erant quidam senes ñ¬
dicantes. Qui ame discussi sunt a quib
quid acceꝑint: et ꝑ singula retulerunt
quanta eis & a quib in itinere data sint
Quos dum sollicite de predicto fratre re¬
quirerem quid eis dedisset ÷ responderurs
ut neq pancin in ua acceꝑind. qͦd dare
omnib illi eccl̃ie semꝑ familiare fuit.
Dixcrunt cnm. Respondit nobis diccus.
qui uestes habet. argentum habet. cella¬
ria habct. quod pauꝑib dare debeat ñ
habet. D ic ergo illi: ut cum loco mutet
mentem. Non sibi credat solam lectionẽ
et orationem sufficere. ut remotus studeat
sedere. & de manu nich fructificare: sed
largam manum habcat. necc̃itatem pati¬
entib occurrat. alicnam mopiam suam
credat: qͥa si hec ñ habet. uacuum episco¬
tem sereno ep̃o massilicnsi. post aliqͣ. Pla¬
tum ad nos fuerat qđ inconsiderato relo

Expanded text:
ratrem nostrum Marinianum episcopum verbis quibus vales excita, quia obdormisse eum suspicor. Nam venerunt quidam ad me, in quibus erant quidam senes mendicantes, qui a me discussi sunt a quibus et quid acceperint, et per singula retuleruquanta eis et a quibus in itinere data sint. Quos, dum sollicite de praedicto fratre requirerem quid eis dedisset, responderunt ut neque panem in via acceperint, quod dare omnibus illi ecclesiae semper familiare fuit. Dixerunt enim: Respondit nobis dicens: qui vestes habet, argentum habet, cellaria habet, quod pauperibus debeat dare non habet. Dic ergo illi ut cum loco mutet mentem. Non sibi credat solam lectionem et orationem sufficere, ut remotus studeat sedere et de manu nihil fructificare; sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat: quia si haec non habet, vacuum episcotem Sereno, episcopo Massiliensi, post aliqua: « Perlatum ad nos fuerat, quod inconsiderato zelo
Abbreviated transcription (Latin):
acdhuc canis tiis parcius: hortamur
aliquando resipisce. senex. atq a tanta le¬
uitate moꝵ. et oꝑum ꝑuersitate compes¬
cere: quia quanto morti incinior efficeris.
anto fieri sollicitior atq timidior debes.
tt quidem pene sententia in te fuerat ia

Expanded text:
adhuc canis tuis parcimus, hortamur, adhuc canis tuis parcimus, hortamur, aliquando resipisce senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compesce: quia quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem pene sententia in te fuerat ja
Abbreviated transcription (Latin):
tentis domini paulus apłs precipit di¬
cens. Semorem ne increpaueris. Sel hec ciꝰ
regula in co scruanda est: cum culpa se¬
moris exemplo suo non trabit ad int̾itũ
corda iumoꝵ. Ubi enim semor iuinembus
cremplum ad interitum prebet: ibi di¬
stricta increpatione feriendus est. Nam
scͥptum est. Laqueus uiuenum omnes uos.
Et rursum ꝓpheta dicit. Deccator centum
annoꝵ maledictus erit. Tanta autem ne¬
quitia ad aures meas de tua scnectute
ꝑuenit: ut eam nisi adhuc humanitus
pensaremꝰ. fira iam maledictione feriremꝰ
missarum sollempnia celebrares. ad era¬
randam messem latoris presentium ꝑrer¬
isti: et post exarationem eius missarum
sollempnia celebrasti. Post missarum nͦ¬
sollempnia ctiam t̾minos possessionis il¬
lius cradicare minime ciminsti. Quod
factum quȩ pena debuit insequi: om̃s qͥ
dudiunt sciunt. Dubn autem de tanta
hac ꝑusitate fucramus: sed filius noster
ꝙyratus abbas a nob̃ requisitꝰ. dum esset
caralis ita se cognonisse ꝑhibuit. Et quia

Expanded text:
tentis Domini, Paulus apostolus , dicit: Seniorem ne increpaveris . Sed haec ejus regula in ea re servanda est, cum culpa senioris, exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi autem senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est: Laqueus juvenum omnes vos . Et rursus propheta dicit: Et peccator centum annorum maledictus est . Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. missarum solemnia celebrares, ad erandam messem latoris praesentium perrexisti; et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam, et terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt, sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas, a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
iolutum. Rimis itaq patentib intrauit
mare: atq usq ad suꝑiores tabulas im¬
pleuit: ita ut non magis nauis int̃ unda̾
qm undȩ iam intra nauim ẽt̃ inclerent᷑.
Tunc in eadem nami residentes. ñ iam ex
mortis uicmia. sedd ex ip̃a ciꝰ p̃senti uisiõe
tirsati. om̃s sibimetipsis pacem dederutił:
copꝰ ee sanguinẽ redemptoris accepint.
eo se singuli comindantes: ut eoꝵ aias
beigne suscipet. quoꝵ corpora ita paluẽ¬
as morti dadidisset. Se domp̃s as pai

Expanded text:
solutum. Rimis itaque patentibus, intravit solutum. Rimis itaque patentibus, intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit; ita ut non magis navis inter undas quam undae jam intra navim esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes, non jam ex mortis vicinia, sed ex ipsa ejus praesenti visione turbati, omnes sibimetipsis pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemptoris acceperunt, Deo se singuli commendantes, ut eorum animas benigne susciperet, quorum corpora ita pavendae morti tradidisset. Sed omni
Abbreviated transcription (Latin):
opus quod ei p̾posumꝰ necessarius ẽẽ omm¬
no cognoscitur. Data est quarta non arum
octobriarum. indictione tercia. xtxiii.
uic suo cuius hic papa pelagiꝰ mona¬
sterio meminit: quod siculus maxi¬
mianus. qui post siracusanus ep̃c exstitit.
codem tempore prefuit. Qm ad uenerabi¬
lem leuitam gregorium in eiusdem regiȩ
urbis palatio ꝓ responsis eccłiasticis desũ¬
dantem. insitationis gr̃a cum fr̃ĩb uenio
& dum ad monasterium enis sibi quoq
cõmissum romam rediret: in mari adri¬
atico nimia tempestate dep̃hensus. inesti¬
mabili ordine atq musitato miraculo
erga se cunctosq qui secum aderant. om̃i¬
potentis dei & iram cognouit & gratiam
Nam cum in coꝵ morte uentoꝵ nmieta¬
tib fluctus eleuati seuirent ÷ et ex nam da¬
ii ꝑditi. arbor abscisa est. uela in undis
piesta: totumq uas nauis. nimus quassa¬
tum flutib. ab omni fuit compage dis¬

Expanded text:
opus cui eum praeposuimus, necessarius esse omnopus cui eum praeposuimus, necessarius esse omnino cognoscitur. Data quarto nonarum Octobrium, indictione tertia . » 33. Huic suo cujus hic papa Pelagius monasterio meminit, Siculus Maximianus, qui postea Syracusanus episcopus exstitit, eodem tempore praefuit. Qui ad venerabilem levitam Gregorium in ejusdem regiae urbis palatio pro responsis ecclesiasticis desudantem, visitationis gratia, cum fratribus venit ; et dum ad monasterium sibi quoque commissum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se, cunctosque qui secum aderant omnipotentis Dei et iram cognovit et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus fluctus elevati saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis nimiis quassatum fluctibus ab omni fuerat sua compage dis