comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monib direptus. ẽ. uidas. & ipse popłs
Nonsit illi adiutor : nec sit qui mise¬
reat᷑ pupillis eius In illo tẽpore :¬
non habuit popłs iudeoꝵ adiutorẽ
Respondete michi ouidei: fuistis in
babilonia : habuistis ibi ꝓpħas dani hel¬
hie dechiel. & reuera idolatre eratis:
Septuaginta annis fiustis incaptiuitate
& postea uenistis in ꝓpria: Eccenunc
qua dringeati anni quare non. est
missus aduos ꝓpħa : millotẽpore
idola colebatis: & miscrebat᷑ ur̃i ds̃:
Nunc autẽ non colitis idola. qua¬
re. dereliquit uos dñs : eccequa¬
dringenti annisunt Sed tunc
dereliquistis dñm. & idola coleba¬
tis : nunc autẽ dnm crucifixistis.
& int̃ fecistis. & idõnonerit uob̃
adutor Ingeneraxtione una dele¬
atur nom̃enis Oꝓphetia. osacra¬
mentũ ꝓphetie. Ingeneratione una
deleatur nom̃eiꝰ. Post passionẽ dñĩ
qua draginta annitransier̃: &
popłs ille deletus. ẽ. Siquidẽ ꝑ¬

Expanded text:
monibus direptus est Judas, et ipse populus. monibus direptus est Judas, et ipse populus. Non sit illi adjutor, nec sit qui misereatur pupillis ejus. In illo tempore non habuit populus Judaeorum adjutorem. Respondete mihi, o Judaei. Fuistis in Babylonia: habuistis ibi prophetas, Daniel, Ezechiel, et revera idololatrae eratis. Septuaginta annis fuistis in captivitate, et postea venistis in propria. Ecce nunc quadringenti anni, quare non est missus ad vos propheta? In illo tempore idola colebatis, et miserebatur vestri Deus. Nunc autem non colitis idola, quare dereliquit vos Dominus? Ecce quadringenti anni sunt. Sed tunc dereliquistis Dominum, et idola colebatis: nunc autem Dominum crucifixistis et interfecistis, et ideo non erit vobis adjutor. In generatione una deleatur nomen ejus. O prophetia, o sacramentum prophetiae! In generatione una deleatur nomen ejus. Post passionem Domini, quadraginta duo anni transierunt, et populus ille deletus est. Siquidem p
Abbreviated transcription (Latin):
nq dicitur & decam Exuit in quit cam
afacie dñi: & habitauit int̾rana id
uid autẽ : int̃p̃tatur cõmotio: Quia
gressui fuerat a facie dnĩcam: recte non
tecit. sed habitauit int̾ra naid hoc. ẽ.
diusisunt: Mendicitatẽ hic dicit diu¬
darũ sp̃italiũ Nonenĩ habent ꝓpħas
non habent legẽ. non habent sacerdo¬
tũ non habent sacrificiũ seduere m̃ dici
crutetur fenerator om̃e substantiaeiꝰ
dedist illi peccuniã ch̃e : dedisti illi sic̃
& aliis Ille autẽ quid fecit: Non ligauit
in sudario & non infodit terrę. & ne¬
gligens fuit: sedubi habuit tilentũ
& peccuniã dñi accepit p̃ciũ ab inimi¬
cisdĩ: & uendidit dnm suũ: Propterea
tibi dcodĩe : exige ab illo fenus pec¬
cnie tuȩ. Et diripient alieni labores eiꝰ.
tuerator dñs manifeste extitit:
Et quid factũ. ẽ. alieni diripient
labores eius Siue de om̃ib iudȩis gene¬
ralt̃ intelligimꝰ quia uastati sunt᷑
aromanis: siue uere specialit̃ qđ adȩ¬

Expanded text:
it, inquit, Cain a facie Dei, et habitavit in terra Nod : Nod autem interpretatur commotio. Quia egressus fuerat a facie Dei Cain: recte non stetit, sed habitavit in terra Nod, hoc est, divisi sunt. Mendicitatem hic dicit divitiarum spiritualium. Non enim habent prophetas, non habent Legem, non habent sacerdotium, non habent sacrificium, sed vere mendici crutetur fenerator omnem substantiam ejus. Dedisti illi pecuniam, Domine: dedisti illi sicut et aliis. Ille autem quid fecit? Non ligavit in sudario, et non infodit terrae, et negligens fuit; sed ubi habuit talentum et pecuniam Domini, accepit pretium ab inimicis Domini, et vendidit Dominum suum . Propterea tibi dico: Domine, exige ab illo fenus pecuniae tuae. Et diripiant alieni labores ejus. Feneratur Dominus, manifeste exigit, et quid factum est? Alieni diripient labores ejus. Sive de omnibus Judaeis generaliter intelligimus: quia vastati sunt a Romanis. Sive specialiter, quod a dae
Abbreviated transcription (Latin):
in spũ uocat eũ dñm: dicat aliquis
Irgo ñ .ẽ. filius dauid: hoc dicebat
dephariseis qui sim plicẽ filiũ dauid
.ẽ dauid quomodo uocat filiũ suũ
dĩm: Qui autẽ dñm clauideũ con¬
fitentur : & dauid filiũ Uerbigr̃i:
Manicheus quinegat eũ filiũ dlauid:
Nobi sergo qui filius di est ipse est
& filius dauid : non alius filius &
dĩ est ipse ẽ. & filius dauid dix̃.
dñs dño meo : sede adextris meis
Inhebreo primũ nom̃ dñi his litteris¬

Expanded text:
iritu vocat eum Dominum? Dicat aliquis; Ergo non est filius David? Hoc dicebat de Pharisaeis, qui simplicem filium David est David, quomodo vocat filium suum Dominum? Qui autem Dominum Deum confitetur, et Dei Filium verbi gratia Manichaeus, qui negat illum filium David, Nobis ergo qui Filius Dei est, ipse est et filius David. Non alius Filius DeDei, ipse est et filius David. Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis. In Hebraeo primum nom
Abbreviated transcription (Latin):
Uide mysteriũ : Qui quondã e¬
rant numero breu: nunc aueti
& firmatidicuntur: Augentur autẽ
& confirmant᷑ iusti a dño : nehis ad uer¬
sẽp̃ualeant potestates:
Conuertit cor eoꝵ ut odirent popłm
euis: & dolũ facerent inseruoseiꝰ.
Scilicet ut cõplerent᷑ iniqui tates

Expanded text:
ide mysterium. Qui quondam erant numero brevi: nunc aucti, et firmati dicuntur. Augentur autem, et confirmantur justi a Domino, ne eis adversae praevaleant potestates. Convertit cor eorum, ut odirent populum ejus, et dolum facerent in servis ejus. Scilicet, ut contemplaren
Abbreviated transcription (Latin):
non insaturitate. sed in infirmitate
głatur: Quando enĩ infirmor :
tunc fortior sum:
Et ego factussum opꝓbriũ illis.
Uocabant enĩ me samaritanũ: &
dicebant: Inbel zebub principe
dȩmoniorũ : eicit dȩ monia: Nõne
hic.ẽ. filius ioseph. fabri : Nonne
fr̃s eiꝰ & sorores om̃s apud nossunt:
Et iterũ Quisoluit tẽplũ & intrib
dieb edificat illud. Et iterum
Uideamꝰ siueniat helias saluare
eũ: Ille uocabat heliheli qđ. est

Expanded text:
Non in saturitate, sed in infirmitate Non in saturitate, sed in infirmitate gloriatur . Quando enim infirmor, tunc fortior sum . Et ego factus sum opprobrium illis. Vocabant enim me Samaritanum, et dicebant: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia . Nonne hic est filius Joseph fabri? Nonne fratres ejus et sorores omnes apud nos sunt ? Et iterum: Qui solvis templum, et in tribus diebus aedificas illud . Et iterum: Videamus si venit Elias salvare eum. Ille vocabat: Eli, Eli: quod est,
Abbreviated transcription (Latin):
cias: Antequã ueniã ad spiritalẽ in¬
telligentiã : miror in littera quid
dicit Oleũ manducare : longe. ẽ.
aceteris desideriis: Hoc totũ dixi:
quia dixit & caro mea immutata ẽ.
ꝓpt̃ oleũ: Hoc alit̃ int̃ pretatussũ:
Ceterũ qđ dicit hoc. est Oleũ :
imago claritatis. ẽ. Oleũ : quasi
esca : ẽ. luminis: Itaigit᷑ & iudei ac¬
nificat intelligibile oleũ. Immutãtꝰ
sũ noningaudiũ sed intristiciã:
Nonut pulchrior inueniar : sed
ut fedior appareã. Propterea
dicit Vidimꝰ eũ & non habebat
pulchritudinẽ. Quare ⁊ Quia
caro ipsius inmutata ẽ ꝓpt̃ oleũ:
Non habebat delicias corporis:
Sed ds̃ sps̃ ẽ. Nosergo quando ieiu¬
namus. quando facies nr̃ȩ pallidesunt
quando fedi uidem᷑ : cognoscimus
nos met ipsos. tunc pulchriores ap¬
parere xp̃o: Tales diligit militos
nr̃a & esca : ieniniũ est Quare e
quia mie iunio uictoria. ẽ. & in
uictoria triũphus: Deniq & apłs

Expanded text:
cias. Antequam veniam ad spiritualem incias. Antequam veniam ad spiritualem intelligentiam, miror in littera, quod dicit oleum se manducare. Longe est a caeteris desideriis. Hoc totum dixi, quia dixit: Et caro mea immutata est propter oleum. Hoc aliter interpretatus sum. Caeterum quod dicit, hoc est: Oleum, imago claritatis est: oleum quasi esca est luminis. Ita igitur et Judaei acnificat, intelligibile oleum. Immutatus est, non in gaudium, sed in tristitiam: non ut pulchrior inveniatur, sed ut foedior appareat. Propterea dicit: Vidimus eum, et non habebat pulchritudinem . Quare? Quia caro ipsius immutata est propter oleum. Non habebat delicias corporis, sed Dei spiritus. Et nos ergo quando jejunamus, quando facies nostrae pallidae sunt: quando foedi videmur, cognoscamus nosmetipsos tunc pulchiores apparere Christo. Tales diligit milites nostra et esca jejunium est. Quare? Quia in jejunio victoria est, et in victoria triumphus. Denique et Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
quoties uolui congregare filios tuos
ut gallina ad ꝓtegendos eos : illiautẽ
inimicis simamente susceper̃ me : Ego
uenerã ut mat̃ : & illiquasi homicidĩ
suũ me int̃ fecer̃ Excussussum: Quid
ẽ. hoc: Persecuti sunt me ꝓiecerunt
me: Persecuti sunt me dexiatareth.
ueni incapharnaũ : Et ꝑsecuti sunt me
Decapharnaũ uenunbethsaida :&.
indeme ꝑsecuti sunt: Veniin hierłm
Et quid feci: lratussum: defendime¬
met ipsum : Maledixieos : sed dero¬
liqui illos: nec unũ hoꝵ feci Sed qͥd
feci oraui ꝓ ipsis:
Senuamea in firmata sunt a ie uinio:
habeto consolationẽ omonache
ieunando : siquidẽ & dñs hoc fec̃.
łgo dico qm̃ quando ieuinat monacꝰ.
fortior fit ieiunio: Et quando infir¬
mant᷑ genuaeiꝰ aleiunio : tunc maxime
roborat᷑ Et caromea immutata . ẽ.
ꝓpt̃ oleũ : Rẽ uideor difficilẽ dicere
& scd̾m litterã int̃pretor. ut edificẽ
audientos: E dificat enĩ me littera:
Bonũ.ẽ. ieuinare. bonũ ẽ fugere deli¬

Expanded text:
cut gallina congregat pullos suos ut gallina ad protegendum eos: illi autem inimicissima mente susceperunt me. Ego veneram ut mater, et illi quasi homicidam suum me interfecerunt. Excussus sum. Quid est hoc? persecuti sunt me, projecerunt me. Persecuti sunt me de Nazareth. Veni in Capharnaum, persecuti sunt me. De Capharnaum ivi in Bethsaidam, et inde me persecuti sunt. Veni in Jerusalem, Et quid feci? Iratus sum, defendi memetipsum, maledixi eos, et dereliqui illos? Nec unum horum feci; sed quid feci? Oravi pro ipsis. Genua mea infirmata sunt a jejunio. Habete consolationem, o monache, jejunando: siquidem et Dominus hoc fecit. Ego dico quod quando jejunat monachus, fortior fit jejunio. Et quando infirmantur genua ejus jejunio, tunc maxime roboratur. Et caro mea immutata est propter oleum. Rem videor difficilem dicere, et secundum litteram interpretor, ut aedificem audientes. Aedificat enim me littera. Bonum est jejunare: bonum est fugere deli
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ conuersi sunt: Eoto qui
Iieetesunt quia si luer̃ : Illis quiescertib
hilȩtant᷑: Et deduxit eos in portũ
uoluntetis eoꝵ: His quiescentib fluctib:
apposuer̃ integrã uoluntatẽ ad eũ
deduci : quidimicans fluctus. uerꝰẽ
portus: Et denecessitatib eoꝵ libaũ eos¬
Ne abhis estib quaterentur: &¬
Confiteantur dño miscđiȩ eiꝰ Quib ꝓte

Expanded text:
i sunt quia siluerunt. Illis quiescentibus, hi laetantur. Et eduxit eos in portum voluntatis eorum. De his quiescentibus fluctibus, apposuerunt integram voluntatem ad eum deduci: qui mitigans fluctus, verus est portus. Et de necessitatibus eorum liberavit eosNe ab his aestibus quaterentur. Confiteantur Domino misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ scariorh dicitur : qđ dubiũ
.ẽ. aut patrẽ sĩgnificet. aut uillã
isꝰ. Ceterũ quomodo cũq int̾ p̃cat᷑.
fueris: merces int̃pretat᷑ & p̃ciun
& p̃ciũ accepturus : dep̃cio nom̃ao

Expanded text:
dicuntur, quod dubium est, an patrem significet, an villam ejus. Caeterum quomodocumque interpretatus fueris, merces interpretatur et pretium. et pretium accepturus, de pretio nomen
Abbreviated transcription (Latin):
custodiant se sicer dotes. & episcopi
ut ñ & ipsisuũ sacerdotiũ ꝑdant. Si
apłs cecidit : facilius monachus po¬
test cadere: Uirtus ñperit Licet
rios suos dat sub fenore Sulle non
dupliciuerte. accipietur peccunia
esꝰ. & dabit᷑ habenti peccuniã dñi sui:¬
&̾ otiosa eẽ. non pocest: co¬
iant filii eiꝰ orphani: & uxor eius
uidua Uidete quia sacram̃ta sunt
quȩ dicunt᷑: Filios uidȩ quos putas
iudeos : & iudei dicuntur non ab illo
nossumus iudei spĩtales : ex isto autẽ
ꝓditore isti sunt iudei carnales: Deniq
duosunt apłi : qui uocant᷑ iudȩ uo¬
cabulo Vndecimꝰ apłs. ẽ. qui dicit᷑
iudas ia cobi Ouo decimꝰ autẽ . ẽ. &

Expanded text:
custodiant se sacerdotes et episcopi, ut non et ipsi suum sacerdotium perdant. Si apostolus cecidit, facilius monachus potest cadere. Virtus non perit, licet us denarios suos dat sub fenore. Si ille non duplicaverit, accipitur pecunia ejus, et dabitur habenti. Pecunia Domini otiosa esse non potest. Fiant filii ejus orphani, et uxor ejus vidua. Videte quia sacramenta sunt quae dicuntur. Filios Judae quos putas? Judaeos. Et Judaei dicuntur non ab illo nos sumus Judaei spirituales: ex illo autem proditore, isti sunt Judaei carnales. Denique duo sunt apostoli, qui vocantur Judae vocabulo. Undecimus apostolus est, qui dicitur Judas Jacobi. Duodec
Abbreviated transcription (Latin):
quia scriptũ est & diabolusstet adextriseiꝰ.
Cũ iudicat᷑ exeat condẽpnatus Nonue¬
niat inuiditiũ : sed in condemnationẽ
Ubi autẽ condẽpnatio: ĩammanifesta
sententia: Et oratio eiꝰ fiat inpectatũ:
senitentia uidȩ : peius peccatũ factũ. ẽ
Quomodo peius peccatũ factũ est:
Pęnitentia uidȩ iuit & suspendio ꝑut:
Et qui ꝓditor dñi factus est : hic & in¬
teremptor siuextitit: Proclem̃tia dñi
hoc dico. qđ magis ex hoc offendit
dnm quia sc̃ suspendit. quã qđ dmm̃ ꝓdidit:
Oportebat orationẽ ipsuis esse in peni¬
tentiã: & uersa .ẽ. in peccatũ : Uides
hereticũ orantẽ. uides uideũ uides
manicheũ : licet ieuinent. licet orent
tam̃ oratio ipsoꝵ uertit᷑ in peccatum.
iant dies eiꝰ pauci. dies paucifactis:
noc tes uero creuer̃ Receptus est
enĩ in dimidio derũ suoꝵ:. Solab ipso

Expanded text:
a scriptum est: Et diabolus stet a dextris ejus. Cum judicatur, exeat condemnatus. Non veniat in judicium, sed in condemnationem. ubi autem condemnatio, jam manifesta est sententia. Et oratio ejus fiat in peccatum. Poenitentia Judae, pejus peccatum factum est. Quomodo pejus peccatum factum est poenitentia Judae? Ivit. et suspendio periit. Et qui proditor Domini factus est, hic et interemptor sui exstitit. Pro clementia Domini hoc dico: quia magis ex hoc offendit Dominum, quia se suspendit, quam quod Dominum prodidit. Oportebat orationem ipsius esse in poenitentiam, et versa est in peccatum. Vides haereticum orantem, vides Judaeum, vides Manichaeum: licet jejunent, licet orent, tamen oratio ipsorum vertitur in peccatum. Fiant dies ejus pauci. Dies ejus pauci facti sunt: noctes vero creverunt. Receptus est en
Abbreviated transcription (Latin):
bsũ filiũ. qui in principio erat uerbũ
quine uuangło sanat om̃em langorẽ. &
ãem infirmitatẽ inplebe: Et eripuit
os denteritionib eoꝵ: In quib seipsi
demerserant: coco
bominũ. Siua inferniȩreas portas uectess
onfregit. quia reduitꝰ uictor ad suꝑos
quiaremeauit adcelos cooo ꝙo¬
dierificent sacrificiũ laudis: Cessent
requirit: Et annuncient oꝑaeius inex¬
ultatione: Cũ gaudio cunctis annunci¬
ent .qualit̃ eos sua iustificatione saluauit:
udescendunt mare: Ia ẽ scłm: imaubas
ne desis quȩ xp̃mportant & afluctib:
nuᷤ mundi tundunt᷑: Facientes oꝑationẽ

Expanded text:
sum Filium, qui in principio erat Verbum: qui in Evangelio sanat omnem languorem et omnem infirmitatem in plebe. Et eripuit eos de interitionibus eorum. In quibus se ipsi demerserant. Confihominum. Quia inferni aereas portas vectesque confregit: quia rediit victor ad superos: quia remeavit ad coelos. Et sacrificent sacrificium laudis. Cessent requirit. Et annuntient opera ejus in exsultatione. Cum gaudio cunctis choris annuntient: qualiter eos sua visitatione salvarit. Qui descendunt mare. Id est, se Christum portant, et a fluctibus hujus mundi tunduntur. Facientes operationem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in euuangłio Nos autẽ oremus ut
dñs stet ad dextris nr̃is : diabolus aut̃.
asinstris: Scriptũ .ẽ. in tacharia : Etos
dextris eiꝰ ut pugnaret cũ eo: Siergo
adextris diabolus stat. quo modo nc̃
denida dicit. & di abolus stet addex¬
duseiꝰ Sediudete quiddicit: Stabat
dabolus ad dextris ut aduersaret᷑
ei  hoc ẽ. dextere eiꝰ aduersariuo.¬
ebat: Hic autẽ nondicit quia pug¬
nare uult: sed quia ĩ uicerat iudã dia¬
bolus: Ibi contra dexterã desiderat pug¬
nare : hic autẽ dominatus est dext̃ ȩ
iudȩ Sed & hoc considerandũ. in illo
sordida: Quã diuhabebat dominu iłis
uestim̃ta sordida : tam diustat diabolꝰ
adextris eiꝰ Iuã diportat peccata
nr̃a: in peccatis nr̃is aduersatur illi dia¬
bolus: Quando dicit᷑ in zacharia tollite
uestim̃taeiꝰ sordida. & indute eũ mutato¬
ris. continuo dicit iħs addiabolũ: Incre¬

Expanded text:
ngelio. Nos autem oremus, ut Dominus stet a dextris nostris, diabolus autem a sinistris . Scriptum est in Zacharia: Et ostdextris ejus, ut pugnaret cum eo . Si ergo a dextris diabolus stat, quomodo nunc de Juda dicit, et diabolus stet a dextris ejus? Sed videte quid dicit: Stabat diabolus a dextris Jesu, ut adversaretur ei, hoc est, dexterae ejus adversari volebat. Hic autem non dicit, quia pugnare vult; sed quia jam vicerat Judam. Diabolus ibi contra dexteram desiderat pugnare: hic autem dominatus est dexterae Judae. Sed et hoc considerandum. In illsordida. Quamdiu habet Dominus Jesus vestimenta sordida, tamdiu stat diabolus a dextris ejus, quamdiu portat peccata nostra: in peccatis nostris adversatur illi diabolus. Quando autem dicitur in Zacharia: Tollite vestimenta ejus sordida, et induite eum mutatoriis, continuo dicit Jesus ad diabolum: Incre
Abbreviated transcription (Latin):
buant: Ego autẽ quid faciebã: Orabam
Ut cos uincerẽ : Absit Dñs enĩ non
orabat ut uincer&: Sed quiddixit
Ego autẽ orabã: Suid dicebã : pat̃
ignosce eis quđ enĩ faciunt nesciunt:
Et posuer̃ aduer sũme mala ꝓbonis:
Et incruce positus. rogabã ꝓcrucifi¬
gentib me : & illidicebunt: llah qui
soluit tẽplũ & intrib dieb illud ȩli¬
ficat. siluet semei ipsum: Quidiliga

Expanded text:
 Ego autem quid faciebam? Orabam: ut eos vincerem? Absit. Dominus non orabat, ut vinceret. Sed quid dixit? Ego autem orabam. Quid dicebam? Pater, ignosce eis: quod enim faciunt, nesciunt . Et posuerunt adversum me mala pro bonis. In cruce positus, rogabam pro crucifigentibus me, et illi dicebant: Vah! qui solvis templum, et in tribus diebus illud reaedificas.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑcussit om̃e primo genitũ int̃ra
egypti : primitias om̃is laboris eoꝵ:
Principalia uitia quȩ homines cȩ̨u
primogenito diligebant: cor¬
Et eduxit eos margento & auro:
&̾ nonerat intribub eoꝵ infirmꝰ.
ha plagis egypto id .ẽ. uel hoc scło

Expanded text:
ercussit omne primogenitum in terra ercussit omne primogenitum in terra Aegypti primitias omnis laboris eorum. Principalia vitia: quae homines ceu primogenitos diligebant. Et eduxit eos in argento, et auro, et non erat in tribubus eorum infirmus. His plagis Aeg
Abbreviated transcription (Latin):
designantur. qui a catholica regula
dis crepantes. regũ terrenoꝵ corda
deceptionis fabulis replent
ixit & uenit cr̃nomia Incr̃no¬
mia . id .ẽ. canina musca quȩ in
cȩno ac stercore uoluitur. luxu¬
riã indicat. que plerũq cõpressa
pullulat: Sic̃ petrus inquit apts
Canis reuersus aduomitũ : & sus
lota insea lore ceni: Et cynifes
inom̃ib finib eoꝵ. Incr̾nife :
dialectice artis stimulus.
intelligit᷑ Quȩ licet paruũ
uideatur habere seductionis.
aculeũ : grauissime tam̃ sauciat.
m̃tes humanas:
osuit pluuias eoꝵ in grandine:
Vt diuinis arguerentur uerbib:
lgnẽ urentẽ int̾ra ipsoꝵ Non
illuminantẽ sed urentem:
quia ignis iustos illuminat peccatores.
is ficul neisq acreliquis lignis. om̃e
humanũ genus. ostendit᷑ plagis cȩles¬
terrȩ : castigationẽ humanã docet
Datur enĩ potestas aduerse parti:
ut noceat homines quinolunt age¬
repenitentiã sicut a pocalẏpsis do¬

Expanded text:
designantur, qui a catholica regula designantur, qui a catholica regula discrepantes, regum terrenorum corda deceptionum fabulis replent. Dixit, et venit cynomyia. In cynomyia, id est, canina musca, quae in coeno ac stercore volutatur, luxuriam indicat: quae plerumque compressa pullulat. Sicut Petrus, inquit, apostolus: Canis reversus ad vomitum, et sus lota a squalore coeni . Et cinifes in omnibus finibus eorum. In cinife, dialecticae artis stimulus intelligitur: quae licet parvum videatur habere seductionis aculeum, gravissime tamen sauciat mentes humanas. Posuit pluvias eorum grandinem. Ut divinis arguerentur verberibus. Ignem urentem in terra eorum. Non illuminantem, sed urentem: quia sanctus ignis justos illuminat, peccatores eis ficulneisque ac reliquis lignis, omne humanum genus ostendit plagis coelesterrae, castigationem humanam docet. Datur enim potestas adversae parti, ut noceat hominibus qui nolunt agere poenitentiam, sicut Apocalypsis do
Abbreviated transcription (Latin):
osuit meis uerba signoꝵ suoꝵ : & ꝓdi¬
gioꝵ int̃rachã: Attende ouideȩ.
qui scdm litterã dic ta intelligis:
Nũ quid moyses & aaron intra
cana an. acceperunt mandata eius.
designis. & non potius int̾ramadians
dut̃ int̾rachanaan fecer̃ ꝓdigia.
& non inegypto Sed ut intelligas hȩe
ꝑlegẽ  sacerdotiũ usq hodie inter
gentes. incredulas agi: ĩdeo ꝓpħa
sit tenebras & obscurauit eos
Seperunt eis ex ponere archana
mysterioꝵ dĩ: & claritas munda¬
Ne. sapientiȩ. obscurata est
Sic enĩ alibi: Conprehendã sapientes:
in astutia eoꝵ Et ex acerbauit ser¬
mones suos Quia durieis erant:
Durus. ẽ. hic sermoquis eũ audire
onuertit aquas eoꝵ in sanguinẽ:
Ut qui seducendo sanguinẽ effuderat
paruuloꝵ : ipsedeinceps ꝓaquis
cruorẽ auriret Sed maxime hic
uersiculus. adhereticos respicn t
huiꝰmundi felicitates. regnũ. eẽ.
putabant:
didit terra eoꝵ ranas : in penitralib
regũ psoꝵ: Inranis: poetarũ carmina.

Expanded text:
osuit in eis verba signorum suorum et prodigiorum in terra Cham. Attende, o Judaee, qui secundum litteram dicta intelligis: Numquid Moyses et Aaron in terra Cham acceperunt mandatum de signis, et non potius in terra Madian? Aut in terra Cham fecerunt prodigia, et non in Aegypto? Sed ut intelligas haec per legem et sacerdotium usque hodie inter gentes incredulas agi: ideo propheta sit tenebras et obscuravit eos. Coeperunt ei exponere arcana mysteriorum Dei, et claritas mundanae sapientiae obscurata est. Sic enim alibi: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Et exacerbavit sermones ejus. Quia duri eis erant: Durus est hic sermo: quis eum audire onvertit aquas eorum in sanguinem. Ut qui seducendo sanguinem effuderant parvulorum, ipsi deinceps pro aquis cruorem haurirent. Sed maxime hic versiculus haereticos respicit. Ehujus mundi felicitates regnum esse putabant. Et dedit terra eorum ranas in penetralibus regum ipsorum. In ranis, poetarum carmina
Abbreviated transcription (Latin):
uangłio: Potestatẽ habeo ponendi
tribuit: Ipse ut homo rogat :¬
& ut ds̃ tribuit:o
t sciant quia manus tua hȩc: &
tudñe fecistieã: Quid. ẽ. qđ dicit
& sciant quia manus tua hȩe. tu

Expanded text:
vangelio: Potestatem habeo ponendi tribuit. Ipse ut homo rogat, et ut Deus tribuit. Et sciant quia manus tua haec, et tu, Domine, fecisti eam. Quid est quod dicit: Et scia
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut insensituo uicisti cdabolũ: &
insensu nr̃o unce diabolĩ. Ut quẽ¬
ad modũ ꝑ fectos noscreasti: ꝑfec¬
tos & salues nos : Tuenĩ creator
dies magister. dies dñs. tues qui
ꝓnobis passus es quiuius & regnas

Expanded text:
sicut in tuo sensu vicisti diabolum, et sicut in tuo sensu vicisti diabolum, et in sensu nostro vince diabolum, ut quemadmodum perfectos nos creasti, perfectos et salves nos. Tu enim es Creator, tu es Magister, tu es Dominus, tu es et qui pro nobis passus es: qui vivis et regnas
Abbreviated transcription (Latin):
cepit corpus. animã autẽ ñ suscepit :
ergo corpus saluauit. animã autẽ
non saluauit: Nos autẽ uolumus
magis saluare animã nr̃am : quã
corpus: Suscepit ergo dñs & corpus
& animã ut utrũq saluee ut ꝑ¬
fectũ hominẽ saluet. sicut eum¬
& condidit Siergo dicunt illi quia
ideo dñs non accepit sensum ut ñ
peccaret: & hoc putant ipđ quicũq
sensum habuerit humanũ uincere
eũ non potest : dicant nobis
lohannes baptisti habuit sensum
aut non habuit: Illo tẽpore quo
erat indeserto peccauit ltiq
dicunt quia non peccauit: Deniq¬
& dñs nr̃ dicit Am̃ dico uobis.
ñfuit int̃natos mulierũ maior
iohanne baptista: Petrus habuit
carit ᷑ ab illo : & dũ uolunt głificare
dũm : detrabunt illi Quomo do
grãs agamꝰ om̃i potentido & dicamꝰ
Insensũtuo ñ habiusti peccatũ: &̃ ue¬
nit princeps mundihuiꝰ. & inuenit
unte nichil: Itaergo prestanobis

Expanded text:
cepit corpus, animam autem non suscepit, cepit corpus, animam autem non suscepit, ergo corpus salvavit, animam autem non salvavit. Nos autem volumus magis salvari animam nostram quam corpus. Suscepit ergo Jesus, et corpus, et animam, ut utrumque salvet, ut perfectum hominem salvet, sicut et eum condidit. Si ergo dicunt illi: quia ideo Dominus non accepit sensum, ut non peccaret: et hoc putant, quod quicumque sensum habuerit humanum, vincere enim non potest. Dicant nobis: Joannes Baptista habuit sensum, an non habuit? Illo tempore quo erat in deserto, peccavit? Utique dicunt, quia non peccavit. Deniq noster dicit: Amen dico vobis, non fuit inter natos mulierum major Joanne Baptista . Petrus habuit ceretur ab illo? Et dum volunt glorificare Dominum; detrahunt illi. Quomodo igratias agamus omnipotenti Deo, et dicamus: In sensu tuo non habuisti peccatum. Et venit princeps hujus mundi, et invenit in te nihil . Ita ergo praestes nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
Tristis. ẽ. animamea usq ad mortẽ:
Qui tristis.ẽ. sen su habet Insensibilis
enĩ anima : sensũkon habet Insen¬
sibilis anima non habet sensum
neq: dolorẽ: Vbierũ dolor ẽ. &
tristitia. ibi sensus est Siergo
habuit tristitiã : habuit dolorẽ
dolores: Siergo uoluerate uobis dicere
ꝓpt̃ ea nondicimꝰ eũ habuisse sensũ¬
ut non uideat᷑ habere peccatum :
nos illis respondemus: Habuit corpus
sicut & nos aut non habuit Sidixe¬
rint habuit : respondeamus illis:
Ergohabuit & passiones corporis nr̃i
Intelligat unus quisq qđ dico Siautẽ
ne gauerint eũ habuisse passiones corporis.
ergo dicimꝰ illis. qđ nec corpus habuit:
łt nos dicamꝰ illis: Sic̃ corpus habuit
uerũ sicut & nos : & non habuit peccatũ
corporis. ita & animã uerã. habuit
& peccata animȩ non habuit: Non̾
ergo confiteamur uerũ corpus eũ
habuisse & uerã animã: Sienĩ non
suscepit dñs cunc taquȩ h ominissunt.
non saluauit hominẽ: Siautẽ sus¬

Expanded text:
sque ad mortem. Qui tristis est, sensum habuit. Insensibilis enim anima sensum non habet. Insensibilis anima non habet sensum, neque dolorem. Ubi enim dolor est et tristitia, ibi sensus est. Si ergo habuit tristitiam, si habuit dolorem, doloris. Si ergo voluerint nobis dicere: Propterea non dicimus eum habuisse sensuut non videatur habere peccatum. Nos illis respondeamus: Habuit corpus sicut et nos, aut non habuit? Si dixerint, Habuit: respondeamus illis: Ergo habuit et passiones corporis nostri. Intelligat unusquisque quod dico. Si autem negaverint eum habuisse passiones corporis, ergo dicimus illis, quod nec corpus habuit. Et nos dicamus illis: Sicut corpus habuit verum, sicut et nos, et non habuit peccatum corporis, ita et animam veram habuit, et peccata animae non habuit. Nos ergo confiteamur verum corpus eum habuisse, et veram animam. Si enim non suscepit Dominus cuncta quae hominis sunt, non salvavit hominem. Si autem sus
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ : qui primi e x iudeis crediderunt:
Et uidete ordinẽ: Primũ laudat dm̃ in
popłis: & postea laudat dm̃ innatio¬
nib Primũ exiudȩis credider̃: & post¬
ea credider̃ ex gentib co
Quia magna miscdiatua suꝑcȩlos¬
Non .ẽ. creatura : quȩ ñ indigeat
miscđia dĩ: Vniuersi miscđia dĩ indi¬
gemus: Gabriel. michael. Seraphin.
cherubin. Potestates. dominationes. sunt
quidẽ sc̃ẽ : sed indigent miscđia. cre¬
atoris sui Nondetraho angłis: sed crea¬
torẽ p̃clico Siquidẽ ipsi angłi libent̃
habent p̃dicarieoꝵ creatorẽ: Et alit̃
possumꝰ. dicere: Qm̃ miscđia tua det̃ra¬

Expanded text:
dicit, qui primi ex Judaeis crediderunt. dicit, qui primi ex Judaeis crediderunt. Et videte ordinem: Primum laudat Deum in populis, et postea laudat Dominum in nationibus. Primum enim ex Judaeis crediderunt, et postea crediderunt ex gentibus. Quia magna estNon est creatura quae non indigeat misericordia Dei. Universi misericordia Dei indigemus. Gabriel, Michael, Seraphim, Cherubim, Potestates, Dominationes sunt quidem sanctae, sed indigent misericordia creatoris sui. Non detraho angelis, sed creatorem praedico, siquidem ipsi angeli libenter audiunt praedicari eorum creatorem. Et aliter possumus dicere, Q
Abbreviated transcription (Latin):
diluculo Ds̃ n tenebris benecdici
& laudari. ñ potest : sed inluce bene¬
dicitur Rẽ dico mirã : Et si nocte
surgimꝰ : dm̃ in lucebenedicimus.
sol iustitiȩ oritur: Et hȩ quidẽ
altiorẽ sensũ. dñs . ẽ. qui hȩc canit:
Paratũ cormeũ ds̃ paratũcormeũ.
Paratussũ hic: paratus sũ in futuro
Saluo interris : saluo & inceut r
hoc .ẽ. & angłos saluo & homines
Exurge psalteriũ & crthara:
Loquit᷑ dñs suo corpori: Psalteriũ & er¬
thara quidescen disti m in fernũ & iacuisti:
exurge & lauda dñm: Et uides quid dic̃:
Non ipsequimouet crtharã. & psalteri¬
ũ laudat: sed ipsacythara & psalteriũ
ipsa benedicunt patrẽ: Ille enĩ ds̃. est :¬
& abaliis benedicit᷑ & laudatur: Corpꝰ.
autẽ eiꝰ & homoquẽ suscepit: ipselau
ipso hoc loquor : uidete quid sequit᷑:
Confiteborti bi in popłis. dñe: Poptos
autẽ intellige iucdȩos et psallã tibin
nationib Denobis dicit ludeos eni illos

Expanded text:
diluculo. Deus in tenebris benedici diluculo. Deus in tenebris benedici et laudari non potest: sed in luce benedicitur. Rem dico miram: Et si nocte surgimus, Deum in luce benedicimus. sol justitiae oritur. Et haec quidem altiorem sensum, Dominus est qui canit: Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum. Paratus sum hic: paratus sum in futuro. Salvo et in terris; salvo et in coelis, hoc est, et angelos salvo et homines. Exsurge, psalterium et cithara. Loquitur Dominus suo corpori: Psalterium et cithara, qui descendisti in infernum et jacuisti, exsurge et lauda Dominum. Et vides quid dicit: Non ipse qui movet citharam et psalterium laudat; sed ipsa cithara et psalterium, ipsa benedicunt Patrem. Ille enim Deus est, et ab aliis benedicitur et laudatur. Corpus autem ejus et homo quem suscepit, ipse lauipso hoc loquor, videte quid sequitur. Confitebor tibi in populis, Domine. Populos autem intellige Judaeos. Et psallam tibi in nationibus. De nobis dicit. Judaeos enim illos
Abbreviated transcription (Latin):
haluis codicib logitꝰ ingłatua: Sed
melius .ẽ. se đm hebraicũ. legere ingłamei:
Qđ dicit: hoc est: cantabo & psallã
ingłamea: Hoc dñe qđ tibipsallo. qđ
tibicanto: nontui grã facio: sed michi:
Ialio enĩ psalmodicit : qm̃ bonoꝵ me¬
orũ non eges: Iuod ergo facio: ꝓme
leuinamꝰ nũquid aliquid dõ donamso
ꝓpeccatis nr̃is hoc facimꝰ. Iacemus in
sacco. quid ex hoc prestamꝰ dño : hoc
tantũ illi prestamꝰ ut animas nr̃as
saluemus: Ipse enĩ ho e desiderat :
Sic̃ bonꝰ & miscricors medicus. siali¬
quẽ. sanauerit guidet quidẽ & ipse
& ille qui sanatus. ẽ. ita & dñs noster
Exurge psilteriũ & cythari Opsalit¬
riũ ocrthira : factes & creataes ut
psallas dõ: Exurge & psalle Quare
iaces : Omonache quistas corpore : ⁊ac&
animatua & ñpsallis dño: Malediet
homo qui facit opus dnĩ negligent᷑
Si psalteriũ es sice tharaes quare
surdꝰ es & ñ głificas dm̃ : łxurgã

Expanded text:
aliis codicibus legitur, in gloria tua. Sed melius est secundum Hebraicum legere, in gloria mea. Quod dicit, hoc est: Cantabo et psallam in gloria mea: Hoc, Domine, quod tibi psallo, quod tibi canto, non tibi gratiam facio, sed mihi. In alio enim psalmo dicit: Quoniam bonorum meorum non eges . Quod ergo facio, pro me unamus: numquid aliquid Deo donamus? Pro peccatis nostris hoc facimus. Jacemus in sacco. Quid ex hoc praestamus Domino? Hoc tantum illi praestamus, ut salvemus animas nostras. Ipse enim hoc desiderat. Sicut bonus et misericors medicus: si aliquem sanaverit, gaudet quidem et ipse et ille qui sanatus est: ita et Dominus noster. Exsurge, psalterium et cithara. O psalterium, o cithara, facta es et creata es, ut psallas Deo: exsurge et psalle, quare jaces? O monache, qui stas corpore, quare jacet anima tua, et non psallis Domino? Maledictus homo qui facit opus Dei negligenter . Si psalterium es, si cithara es, quare surdus es, et non glorificas Deum? Exsurgam
Abbreviated transcription (Latin):
iportet nosse: Exparte enĩ cognos¬
cimus : & exparte ꝓpħamus:
cis ẽ. gilaad: & meus ẽ. manasses. Gau
duitias: Gala ad: int̃pretit᷑. trans¬
nugratio: uaudet quando popłs ex gen¬
tib migrauit : & uenit acdeũ: Manassẽs :

Expanded text:
oportet nosse. Ex parte enim cognoscimus. et ex parte prophetamus . Meus est Galaad, et meus est Manasses. Gauddivitias. Galaad interpretatur, transmigratio. Gaudet ergo quando populus ex gentibus migravit et venit ad eum. Manasses
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas: Et descendit interris: & cũ
hominib conuersatus. est: It qͦmͦ.
sicut scriptũ .ẽ. Mandabo nubib meis.
nepluant suꝑisrł imbrẽ: In istis ergo
nubib ueritas dñi. ẽ. Siautẽ mistis mibi
ueritas dĩ est : quomͦ montanus dict
& cata phrigȩ dicunt. quia qđ non. ẽ rau¬
latũ apostolis. nobis reuelatũ. ẽ &
Exaltare suꝑ cȩlos ds̃: dĩ non exaltait᷑
nisi suꝑ cȩlos: non exaltat᷑ suꝑ t̾ram:
Quando terreni sumꝰ: non exaltamꝰ dmñ
exaltauit: dicat aliquis: Temeraris
loqueris: Si quidẽ ipse dicit in ȩuuangł
Quando exaltatꝰ fuero : om̃ia trahã.
adme Uidete quid dicat Quando ex¬
tatus fuero incęlis : tunc om̃ia trabã
ad me Prius quidẽ. ẽ. iste sensus : sed
ego aliud intelligo Quando exaltatꝰ
fuero. quando crucifixus fuero : tunc
om̃s trahã adme Ut liberent᷑ dlecti
tui: O mira intelligentia: Propt̃ eacruci
exaltare suꝑcęlos ds̃ E actũ est. qđ

Expanded text:
t vita , et descendit in terris, et cum hominibus conversatus est . Et quomodo, sicut scriptum est: Mandabo nubibus meis, ne pluant super Israel imbrem . In istis ergo nubibus veritas Dei est. Si autem in istis nubibus veritas Dei est, quomodo Montanus dicit, et Cataphrygae dicunt: quod non est revelatum apostolis, nobis revelatum est. Exaltare super coelos, Deus. Deus non exaltatur, nisi super coelos: non exaltatur super terram. Quando terreni sumus, non exaltamus Deumexaltavit. Dicat aliquis: Temerarie loqueris. Siquidem ipse dicit in Evangelio: Quando exaltatus fuero, omnia traham ad me . Vide quid dicat: Quando exaltatus fuero in coelo, tunc omnia traham ad me. Prius quidem est iste sensus, sed ego aliud intelligo. Quando exaltatus fuero, quando crucifixus fuero, tunc omnes traham ad me. Ut liberentur dilecti tui. O mira intelligentia! Propterea cruciExaltare super coelos, Deus. Factum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso cruciati conuertant᷑ ad me
Dicit᷑ & in hieremia: Iuiduides tu
hieremia: Ollã succensã inquit: Ci¬
deteergo qm̃ inista olla. mittuntur
carnes: hoc scriptũ . ẽ. in hie techiel
Et mitto in quit carnes in olla: ut mol¬
lia fint & dura conuertant᷑ ad do¬
minũ: ut ex corde lapideo fiat cor

Expanded text:
onvertantur ad me. Dicitur et in Jeremia: Quid vides tu, Jeremia? Ollam succensam, inquit . Videte ergo quoniam in ista olla mittuntur carnes. Hoc scriptum est in Ezechiel: Et mitte, inquit, carnes in ollam, ut molles fiant . Ut dura convertantur ad Deum: ut ex corde lapideo fia
Abbreviated transcription (Latin):
amitẽptatio: Sic & innaui dormiens dñs
cũexeicatꝰ adiscipulis fiuisset im ꝑauit
uento ac mari. & siluit: Et exaltitisunt
iniqui cõmouent suꝑ iustos co
Ascendunt usq adcelos eleuant᷑ in sup¬
bussuis ad scõꝵ inuriã : Et descenduntꝰ

Expanded text:
dana tentatio. Sic et in navi dormiens Dominus, cum excitatus a discipulis fuisset, imperavit vento, et mare siluit . Et exaltati sunt iniqui commovent super justos. Ascendunt usque ad coelos. Elevantur in superbiis suis, ad sanctorum injuriam. Et descendu
Abbreviated transcription (Latin):
eos in inuio satanȩ: Deniq deduc̃ t
ista ininuio: udeamꝰ quid fecerat
Et adiuuit pauꝑem de in opia: Popłi
xp̃ianu : dapib sati uit aetͣnis:
Et posuit sicut oues familias. Ut di¬
dientes uocẽ ueripastoris : fide sequs
Widebunt recti & lȩtabunt᷑ Qus
snt predicatione conuersi: Et om̃is in iqͥ¬
cs. oppilabit ossuũ: diabolus uel iudei

Expanded text:
io Satanae. Denique, deductis istis in invio, videamus quid fecerit Et adjuvit pauperem de inopia. Populum Christianum dapibus satiavit aeternis. Et posuit sicut oves familias. Ut audientes vocem veri pastoris, fide sequerentur. Videbunt recti, et laetabuntur. Quorum sunt praedicatione conversi. Et omnis iniquitas opilabit os suu
Abbreviated transcription (Latin):
Animas suas ex hibuer̃ ab incenti
uitioꝵ tutas: in quib fructus sp̃s ha¬
t seminauer̃ agros & plantauer̃ un
ista referunt᷑. qui iecer᷑ sem̃ icordi
credentiũ : dequib fructũ etern¬
tatis. accipiant: Hoc ẽ. sente simun
sexagesimũ : & tricesimũ o
tbenedixit eis & multi plicatis
ds̃. quia se a prauis cogitationib cone¬
piscentiȩ custodiuit Et uonta eor ñ
minor auit: lrrationabiles int̃ eos h¬
mines: ñ sunt minorati inferius : s
in melius reparati: Igit᷑ explicata uo¬
catione ac redẽp̃tione gentiũ: re ll
ad expulsionẽ iudȩoꝵ dicens:
auci factisunt: eo qđ non fuissent
in his multiplicata. oꝑadi: et uexatis.
atribulatione maloꝵ & dolore:
Quia insontẽ iniqui ꝑsecuti sunt:
Effusa ẽ. contentio suꝑ principes : ẽo
Ut quidnm̃ contẽpserant. ĩꝑsicontẽs

Expanded text:
Animas suas exhibuerunt ab incentivis Animas suas exhibuerunt ab incentivis vitiorum tutas: in quibus fructus spiritus hat seminaverunt agros, et plantaverunista referuntur, qui jecerunt semen in corda credentium, de quibus fructum aeternitatis accipiant, hoc est, centesimum, sexagesimum, et tricesimum . Et benedixit eis, et multiplicati sunt xit omnia Deus, quia se a pravis cogitationibus et concupiscentiis custodivit . Et jumenta eorum non minoravit. Irrationabiles inter eos homines non sunt minorati in inferius, sed in melius reparati. Igitur explicita vocatione ac redemptione gentium, redit ad expulsionem Judaeorum, dicens: Pauci facti sunt. Eo quod non fuissent in his multiplicata opera Dei. Et vexati sunt a tribulatione malorum et dolore. Quia insontem iniqui sunt persecuti. Effusa est contentio super principes eorum. Ut qui Dominum contempserant, ipsi con
Abbreviated transcription (Latin):
dra in quascribe & pharise⁊ sẽderunt
quilegentes legẽ non intellexer̃ inea
dnm̃ nunciatũ. sedinilla inquaeũ uł
ꝓpħȩ uel patriarchȩ. spĩtalioculo.
contẽplantes. cognouer̃ in miracuł.
uel oraculis ceciner:oo
Quiposuit flumina in deserto : & exi¬
tus aquarũ insitim: oo¬
Terrã fructiferã in salsuginẽ : amali¬
cia in habrtantiũ in ea Alerito exal¬
tandus. merito laudandus: qui in eecła
quȩ prius fuerat deserta & od ha¬
bita posuit apłos. quieã & consolaren¬
tur alloquio. & altuuione fecunda¬
rent: Dedit & inanimassuũ siti¬
entiũ uerbũ exitus p̃ dicationum
& t̃rã corporis. quȩ prius spinas
amaritudini protulerat. fructib
repleuit aet̃nis: co co¬
osuit desertũ instagna aquarũ.
Prebens in ȩccła baptismũ: et terrã
sine aqua inexitꝰ aquarũ: Predi¬
catores innationũ ariditate consti¬
Et collocauit illic esurientes: Ut
bonis cȩlestib reficerentur. Et
constituer̃ ciuitatẽ habitationis

Expanded text:
a in qua Scribae et Pharisaei sederunt, qui legentes legem, non intellexerunt in ea Dominum nuntiatum, sed in illa, in qua eum vel prophetae vel patriarchae spiritali oculo contemplantes, cognoverunt in miraculis, vel oraculis cecinerunt. 33 Posuit flumina in desertum: Et exitus aquarum in sitim: terram fructiferam in salsuginem, a malitia inhabitantium in ea. Merito exaltandus, merito laudandus, qui in Ecclesia quae prius fuerat deserta, et odio habita, posuit apostolos, qui eam et consolarentur alloquio, et alluvio foecundarent. Dedit et in animas sitientium suum verbum, exitus praedicationum, et terram corporis, quae prius spinas amaritudinis protulerat, fructibus replevit aeternis. Posuit desertum in stagna aquarum. Praebens in Ecclesia baptismum. Et terram sine aqua in exitus aquarum. Praedicatores in nationum ariditate constiEt collocavit illic esurientes. Ut bonis coelestibus reficerentur. Et constituerunt civitatem habitationis.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ p̃tat᷑ in derã lingua humeri:
humeri autẽ : intpretant᷑ inoꝑa: Sensꝰ
rgo iste ẽ: Propter ea crucifigor: ut oꝑa
mea diuidã scĩs meis: Propt̃ra crucifigor
it iugũ meũ suaue & onus meũ lȩue: im¬
ponã sũꝑceruices hominũ: Eec istidñe. qđ
pollicitus es: Exaltatus es: & diuidisti
schrmã Et conuallẽ tab̾naculoꝵ di¬
metiar: Ueredñs & saluator noster. in

Expanded text:
interpretatur in nostra lingua, humeri. Humeri autem interpretantur, opera. Sensus ergo iste est: Propterea crucifigor, ut opera mea dividam sanctis meis. Propterea crucifigor, ut jugum meum suave, et onus meum leve imponam super cervices hominum. Fecisti, Domine, quod pollicitus es. Exaltatus es et divisisti Sicimam. Et convallem tabernaculorum dimetiar. Vere Dominus et Salvator noster in
Abbreviated transcription (Latin):
lg& miscdias dñi: Sienĩ sapienter
ansi deres. ut spĩtalit̃ intelligas. iude¬
ls in hoc psalmosexto. miscđias petitas.
& dem̃t̃ indultas quas & nobis pietate
ꝓflua dignet᷑: quesitus indulgere.
pilsitus aꝑire. petitus non negare : Iꝓpsi
anticũ sẽꝑ̃ refertur in sonsũ: Esal mꝰ
uero : refertur incorporalia: Vt
autẽ manifestius dicamuscanticũ in
scriptũ .ẽ. canticũ psalmi. rec te & con¬
sequent̃. in scđo uersiculo ait. can¬
aratũ cormeũds̃: paratũ cormeũ
Paratussũ non solũ oꝑe : sedetiã

Expanded text:
dias Domini? Si enim sapienter consideres et spiritualiter intelligas, videbis in hoc psalmo quarto misericordias petitas et clementer indultas: quas et nobis pietate proflua dignetur quaesitas indulgere, pulsatas aperire, petitas non negare. Ipsi anticum semper refertur in sensum: psalmus vero refertur in corporalia. Ut autem manifestius dicamus, canticum iscriptum: Canticum psalmi: recte et consequenter in secundo versiculo ait: CanParatum cor meum, Deus, paratum cor meum. Paratus sum non solum opere, sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uerbita plagis celestib sepeccine
& scĩs iniuriã intulisse cognoscit se
Curbatisint & motisunt sicut ebrius
Nlichil eñĩ letũ nichil stabile. nichu
sipientia eoꝵ deuorata .ẽ. a sapientia
ueridĩ : sicut quondã drachomors
deglituit drachones egyptioꝵo ⁊ ers
Et elamauer̃ ad dominũ cũ tribula¬

Expanded text:
erata plagis coelestibus, se peccasse et sanctis injuriam intulisse cognoscit. Turbati sunt, et moti sicut ebrius. Nihil enim laetum, nihil stabile, nihil sapientia eorum devorata est. A sapientia veri Dei: sicut quondam draco Moysi deglutivit dracones Aegyptiorum . Et clamaverunt ad Dominum cum tribula
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditis uos met ipsos. iiuste q
inique effudisse sanguinẽ. Sedis
dete quid faciunt: Ipsam inquit ped
non mittunt in corbanan sedemu
ex ipsa agrũ & appellant eũ acha¬
demach. qđ int̃pretat᷑ p̃ciũ sangu
Quare illũ emunt : insepul turĩ ꝑ¬
grinorũ. Nos beati: quib dep̃cios¬
guinis dñi. ager emitur: Et uxori
uidua: Sinagoga quȩ primo facti ã
uxordĩ : dequadixit Et dedi illi
libellũ repudii. & iterũ recepiila
& dixi illi. conuertere adme:
ergo sinagoga. repudiũ accepit
toris Deniq quid fecit: Non
accepit dotẽ : sed ootẽ marito sus
dedit: Iterũ autẽ ille miserimus
uxori malã dotẽ. quã accepit abil
Et quid dicit : Displicuisti priori
inscriptura inuenire : quod uidas habu¬
rit aut uxorẽ aut filios: oo¬
itantes trans ferantur filueiꝰ: & men¬
dicent: Diligent̃ considerate Siquidẽ
difficiliasunt quȩ sequunt᷑: Exillo tẽpo
ex quodñs crucifixus .ẽ. ex tunc sẽꝑ¬

Expanded text:
ostenditis vosmetipsos injuste et inique effudisse sanguinem. Sed vide quid faciunt. Ipsam, inquit, pecuniam non mittunt in corbonam, sed emunt ex ipsa agrum, et appellant cum Acheldemach, quod interpretatur, pretium sanguinis . Quare illum emunt? In sepulturam peregrinorum. Nos beati quibus de pretio sanguinis Domini ager emitur. Et uxor ejus vidua. Synagoga, quae prima facta est uxor Dei, de qua dixit: Et dedit illi libellum repudii . Et iterum: Recepi eam, et dixi illi: Convertere ad me . Illa ergo Synagoga repudium accepit a itoris. Denique quid fecit? Non accepit dotem, sed dotem marito suo dedit. Iterum autem ille miserrimusuxori malam dotem, quam accepit ab illa. Et quid dicit? Displicuisti priori in Scriptura invenire, quod Judas habuerit aut uxorem, aut filios. Nutantes transferantur filii ejus, et mendicent. Diligenter considerate: siquidem difficilia sunt quae sequuntur. Ex illo tempore ex quo Dominus crucifixus est, ex tunc se
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiã. & me nolunt hab̾e regẽ.
habeant regẽ diabolũ: Nolunt ha
regẽ ħm. habeant regẽ barabã. qui nt̃¬
pretat᷑ filius patris hoc est diaboli:
Barabus iste quid fuit: Seditiosus
fuit & latro: Et uerebarabã habent
igẽ & usq inodier nũ diem. seditio sum
latronẽ : qui occidit ipsos iudȩos
ibas dimissus. ẽ. Ex eo enĩ tẽpore :¬
urabas cępit in eos hab̾e potestatẽ
It ille demon qui eiectus fuerat
dehomine & deilla generatione. &
ƿabulabat indeserto. & locũ inue¬
nire non poterat : adduxit secũ
ilos septẽ demones peiores se. & in¬
triuit insinagogã. & facta sunt no¬
ussima. hominis illius. peiora. priorib:

Expanded text:
habere regem, habeant regem diabolum: nolunt habere regem Jesum, habeant regem Barabbam, qui interpretatur, filius patris, hoc est, diaboli. Barabbas iste quis fuit? Seditiosus et latro. Et vere Barabbam habent regem, et usque in hodiernum diem seditiosum et latronem, qui occidit ipsos Judaeos. et Barabbas dimissus est . Ex eo enim tempore Barabbas coepit in eos habere potestatem, et ille daemon qui ejectus fuerat de homine, et de illa generatione, et perambulabat in deserto, et locum invenire non poterat, adduxit secum alios septem daemones pejores se , et intravit in synagogam, et facta sunt novissima hominis il
Abbreviated transcription (Latin):
tinitiati sunt beelphegor: & comeder̃
sacrifitiamortuoꝵ: Quideo sẽconse¬
crare debuerant: idolo consecratisuñ
Et qui panẽ uiuũ esarire debuerant:
mor tuoꝵ sacrificia comeder̃: c
lruuntur Quȩtunc multiplicatir
cũ fuerint a fundam̃tis euerss
isticũ fundam̃to id ẽ. cũ ipsa litteri
in qua sẽ putabant stare diruitisunt
quistabilitinon fuerant suꝑ petram
Stetit finees & placauit : & cessauit
quas satio: & reputatũ. ẽ. ei adiustia.¬

Expanded text:
Et initiati sunt Beelphegor, et comederunt Et initiati sunt Beelphegor, et comederunt sacrificia mortuorum. Qui Deo se consecrare debuerant, idolo consecrati sunt. Et qui panem vivum esurire debuerant, mortuorum sacrificia comederunt. ruunt: quae tunc multiplicatur cum fuerint a fundamentis eversi. Ergo isti cum fundamento, id est, cum ipsa legis littera in qua se putabant stare, diruti sunt: quia stabiliti non fuerunt super petram. Stetit Phinees, et placuit, et cessavit quassatio. Et reputatum est ei ad justi
Abbreviated transcription (Latin):
es Retiẽt in confractione in conspectu
ret eos Act tende hȩc: osacerdos Perie¬
re enĩpopłs. nisi mories confregisset
irã om̃i potentis di & tucũ uideris
poptm drlinquentẽ canetuba. an¬
nuncians eis delicticoꝵ : & staincon¬
fractione ad bñ ut auertat᷑ furoreiꝰ
abes : Et ꝓnicbilo habuer̃ trã desidera¬
bilẽ: Qua istã transitoriã dilige¬
t ñ credider̃ inuerbis eiꝰ. Qub ꝓmi¬
sit regnacȩloꝵ : Et murmurauer
uocẽ dñi: Demurmuratione eñĩ apłs
docet dicens Nolite mur murare
scut quidã ex ipsis murmurauer̃ :
& aserpentib ꝑierunt Nonergom¬
tnuremus nenos dȩ mones uenenosis
morsib saucient acdepascant᷑
leuauit manũ suã suꝑ eos: ut ꝓster¬
ner& eos in deserto: & ut deiceret
sem̃ eoꝵ innationib & disꝑgeret
eos inregionib Dispsisunt enĩ uider
indiuersis partib Sed & ille disꝑgit᷑
ꝑ diuersa quicircũ fert᷑ om̃iuento ddoc¬
trine : q in dm̃ firma ñ consistit staci

Expanded text:
stetisset in confractione in conspectu etc. Attende haec, o sacerdos: perierat enim populus, nisi Moyses confregisset iram omnipotentis Dei, et tu cum videris populum Dei delinquentem, cane tuba: annuntia eis delicta eorum, et sta in confractione ad Deum, ut avertatur furor ejus ab eis. Et pro nihilo habuerunt terram desiderabilem. Quia istam transitoriam diligen crediderunt in verbis ejus. Quibus promisit regna coelorum. Et murmuraverunt e murmuratione enim Apostolus docet, dicens: Nolite murmurare sicut quidam ex ipsis murmuraverunt, et a serpentibus perierunt . Non ergo murmuremus, ne nos daemones venenosis morsibus saucient ac depascant. Elevavit manum suam super eos: ut prosterneret eos in deserto. Et ut dejiceret semen eorum in nationibus, et dispergeret eos in regionibus. Dispersi sunt enim Judaei in diversis partibus. Sed et ille dispergitur per diversa, qui circumfertur omni vento doctrinae, et in Deum firma non consistit statione.