comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferretur: aninasia gereretirr. Noui¬
sime ipse perdica egrptum eum in¬
genti exercitu petit. Sicꝰ macelon
in duas partes decurrentibus e¬
cibus insua uiscera armatur. Pt̾h¬
somens egipti urribus et cirinensi¬
bus copiis instructus: occurre ¶ bel¬
lo perdice parat. Inter hec: neop¬
tholemus et eumen es cruentissir
inter se prelio diglaiati sunt. Nu
neoptholemus: ad antipatrum fug
Quem ut enmenem desperato op¬
mat: per urget. Quod eumenes sur¬
rtim ratus: insidiantes insidiis ca¬
pit. In eo bello polipercon occiditus
uictor euasit. Perdica cum ptholo¬
meo acerbissime bello congressul.
amissis copiis ipse quoq interfedi
est. Euͦmenes. phithon et illi̾rius.
et asteta frater perdice amacedons
hostes pronuntiantur: bellumq
aduersus eos aniiiono decerntos
caq eumenes et antigonus collatis
Qauersum se magnificis copiis: con¬
fłrerunt. Cumenes uictus: inquod¬
dam castellum munitissimum fugit.
l ne: auxilia antipatri tunc potis¬

Expanded text:
ferretur an in Asia gereretur: nouisferretur an in Asia gereretur: nouissime ipse Perdicca Aegyptum cum ingenti exercitu petit. sic Macedonia, in duas partes discurrentibus ducibus, in sua uiscera armatur. Ptolemaeus Aegypti uiribus et Cyrenensibus copiis instructus occurrere bello Perdiccae parat. inter haec Neoptolemus et Eumenes cruentissimo inter se proelio digladiati sunt. uictus Neoptolemus ad Antipatrum fugit: quem ut Eumenen de insperato opprimat perurguet: quod Eumenes futurum ratus, insidiantes insidiis capit. in eo bello Polypercon occiditur,uictor euasit. Perdicca cum Ptolemaeo acerbissimo bello congressus, amisest. Eumenes, Pithon, et Illyrius, et Alceta frater Perdiccae, a Macedonibus hostes pronuntiantur, bellumque adversum eos Antigono decernitur. Itaque Eumenes et Antigonus collatis adversum se maximis copiis conflixerunt. Eumenes victus in quoddam castellum munitissimum fugit, unde auxilia Antipatri tunc potentis
Abbreviated transcription (Latin):
tes ne exules recepta libertate ultio¬
nem meditarentur. a regno mace¬
donum defecerunt. Primi athenien-¬
ses contracto .xxx. milium exercitu
et. cͣc. nauibus: bellum cum anci¬
patro cuigretia sorte obuenerat ge¬
runt. Per demostenem quoq mratore¬
sichona. agros et chorintum cetera¬
q cuntates sibi sotias adiũgunt:¬
et antipatrum obsidione cingum
Ibidux eorum leostenes delo emuris
iacto. per fosus occiditur. Athemen
ses seonatio qͥ antipatro auxslum
ferebat oocurrunt: eiusq copiis
comminutis. ipsum interficiunt.
Perdica uero bellum arfͤrato capi¬
docum regi intulit: eumq uicit.
Inqua uictoria: nichil preter uuili
et pericula conquisiuit. Nam om̃s
ante irruptionem urbis suȩ succen¬
sis domibus suis: se suaq omnia
concremauerunt. Post hec bellum
inter anͣtigonum et periricam ou¬
tur: grauissime multis prouintiis
et in sulis ob auxilia uel negata ue
prestita dilaceratis. Dui deliberat

Expanded text:
tes, ne exules recepta libertate ultiotes, ne exules recepta libertate ultionem meditarentur, a regno Macedonum defecerunt. primi Athenienses, contracto triginta milium exercitu et ducentis nauibus, bellum cum Antipatro, cui Graecia sorte uenerat, gerunt, per Demosthenen quoque oratoreArgos et Corinthum ceterasque ciuitates sibi socias adiungunt, Antipatrum obsidione cingunt. ibi dux eorum Leosthenes telo e muris iacto perfossus ocses Leonnato, qui Antipatro auxilium ferebat, occurrunt, ejusque copiis comPerdicca uero bellum Ariarato Cappadocum regi intulit eumque uicit. in qua uictoria nihil praeter uulnera et pericula conquisiuit, nam omnes ante inruptionem urbis suae succensis domibus suis se suaque omnia concremauerunt. Post haec bellum inter Antigonum et Perdiccam oritur, grauissime multis prouinciis et insulis ob auxilia uel negata uel praestita dilaceratis, diu deliberatum,
Abbreviated transcription (Latin):
I1.
Confinem huic prouintiȩ siriam la¬
sotas illirios accipiunt. Medie maiori
filio assignatur. Liclam. et phampi¬
liam neaichus: cariam casander.
lidiam mełiander sortiuntur. Leoniꝰ
minorem frigiam accipit. Traciȩ re¬
giones pontici maris lisimacho: ca¬
padotia cum paflagonia enineni
data summna castrorum seleuco an¬
thiochi filio cessit. Stipͥatoribus re-¬
gis satellitibusq: casander filius
antipatri preficitur. In bactriana
ulteriore et inie regionibus: prefec¬
ti priores qui sub alexancłs ẽẽ. cepe¬
rant. permanserunt. Serais niter du¬
os annes idaspen et indum consti
mittitur. Parapamenos fine caucasi
montis: oxiarches accipit. Arachu
hircanos. frata fornes armenos chle-¬
poninos persas p᷑ eucestes babilomos.:
archos p̾alasus: archilaus mesopo¬
tamiam aggressisunt ¶Igitur causa¬
et origo bellorum epistola alexan¬
dri fuit regis: qua iussit omnes
exules patriȩ libertatiq restitui¶ Po-¬
tentes enimciuitatum greciȩ timen-¬

Expanded text:
it. Confinem huic provinciae Syriam, LaPhilo Illyrios, accipiunt. Mediae majori filio assignatur. Lyciam et Pamphyliam Nearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menander sortiuntur. Leonnatus minorem Phrygiam accepit. Thracia et regiones Pontici maris Lppadocia cum Paphlagonia Eumeni datur; summa castrorum Seleuco Antiochi filio cessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. In Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperunt, permanserunt. Seres, inter duos amnes Hydasphem et Indum constitilius mittitur. Parapamenos fines Caucasi montis Apiarches accepit. AracussHyrcanos, Fratafernes Armenios, Neoptolemus Persas, Pencestes Babylonios, Arthous Pelasgos, Archesilaus Mesopotamiam aggressi et origo bellorum epistula Alexandri regis fuit, qua iussit omnes exules patriae libertatique restitui potentes enim ciuitatum Graeciae timen
Abbreviated transcription (Latin):
macedonum duces reuoluam.¶Qui
mortuo alexandro diuersas sortiti
prountias: mutuis se beltis con-¬
sumpserunt. Quorum ego nimultu¬
osissimum dempus ita michi specta¬
re uideor: quasi aliqua immensa
castra per noctem despecula mon¬
cis expectans. nichil in magno cam¬
pi spatio preter inmimeros fõcos
cernam: ita per totum macedoniȩ
regnum.Hoc est per umuersam
asiam et plurimam europe par¬
tem.libieq uel maximam ⁊ horren¬
di subito bellorum globi colluxerunt.
Quicum ea precipne loca inquibus
exarsere populatisunt: reliqua om¬
nia terrore rumoris quasi fumi ca-¬
ligine turbauerunt. Sed nequaꝙͣ
cantorum regum ac regnorum bel¬
la excidiaq explicabo: nisi prius
ipsa cum regibus regna prodidero.
gitur alexander ꝑ. xii. annos: tre¬
mentem sub se orbem ferro oppres¬
sit¶ Principes uero eiuio  quattuor¬
dectm annis dilaaerunt. ee uelat
opiiiam predam magno leone ꝓ¬
stratam auidi dicerpsere catuli seq

Expanded text:
Macedonum duces reuoluam, qui Macedonum duces reuoluam, qui mortuo Alexandro diuersas sortiti prouincias mutuis se bellis consumpserunt. quorum ego tumultuosissimum tempus ita mihi spectare uideor, quasi aliqua inmensa castra per noctem de specula montis aspectans nihil in magno campi spatio praeter innumeros focos cernam. ita per totum Macedoniae regnum, hoc est per uniuersam Asiam et plurimam Europae partem Libyaeque uel maximam, horrendi subito bellorum globi conluxerunt: qui cum ea praecipue loca, in quibus exarsere, populati sunt, reliqua omnia terrore rumoris quasi fumi caligine turbauerunt. sed nequaquam tantorum regum ac regnorum bella excidiaque explicabo, nisi prius ipsa cum regibus regna prodidero. Igitur Alexander per duodecim annos trementem sub se orbem ferro pressit, principes uero eius quattuordecim annis dilaniauerunt et ueluti opimam praedam a magno leone prostratam auidi discerpsere catuli, seque
Abbreviated transcription (Latin):
adquifiti agri sabini et multitu¬
dinem capti populi referre uelit:
numerum explicare non potuit.
nno ab utrbe condita. Cccc.Lxͦ.¬
iͦi. dolabella et domitio con-¬
silibus. lucani. bruti. samrites qͦq
cirii eriuascis et senomibrs galuis
facła socdetate. cum recdiuuiuim con-¬
tra romanos bellum molirentirr ⁊enaib ẽs¬
romani ad exorandos gallos mse tenuert¬
e legatos. Quos cum galli inter fe¬
cissent: oecilius pretor ob ulciscendã
lgatorum necem. et comprimenctu
dumiltum hostrum cum exercitu
insusc ab etruscis gallisq opprel¬
sus interiit. Septem preterea tribum
mlitum mea pugna occifr: multi¬
etiam militum romanorum. illo bel¬
lo prostrata sunt.¶Ita autem quoti
enscumq galli exarserunt. totis opi¬
bus suis roma detrita ese: ut sub pre¬
senti nunc concursatione gothoꝵ.
magis debeat meminisse gallorum.
t ego nunc reuocor: ut per hec
eadem tempora quibus romani ista
per pessi sunt:que inter se gesserint

Expanded text:
acquisiti agri Sabini, et multituacquisiti agri Sabini, et multitudinem capti populi referre vellet, numerum explicare non potuit. Anno ab Urbe condita CCCCLXIII, Dolabella et Domitio consulibus, Lucani, Bruttii, Samnites quoque cum Etruscis et Senonibus Gallis facta societate, cum redivivum 200 contra Romanos bellum molirentur, Romani ad exorandos Gallos miserlegatos: quos cum Galli interfecissent, Caecilius praetor ob ulciscendam legatorum necem, et comprimendum tumultum hostium cum exercitu missus, ab Etruscis Gallisque oppressus interiit. Septem praeterea tribuni militum etiam militum Romanorum in illo bello prostraenscumque Galli exarserunt, totis opibus suis Roma detrita est, ut sub praesenti nunc concursatione Gotthorum magis debeat meminisse Gallorum. At ego nunc reuocor, ut per haec eadem tempora, quibus Romani ista perpessi sunt, quae inter se bella gesserint
Abbreviated transcription (Latin):
so exercitu: uictus in urbem refugt.
Itaq cum senatus de submouendo eo
ae liberaret: pater eius fabius matm̾
ignominam faii deprecatus. logatum
se filto iterum ultro obtulit: si illi de¬
pellende ignomitnie et gerendi iterũ
beni facuitas daretur. Qua impetra¬
ta. prelioq conserto: cum subito.
pugnantem filium consulem in sisten¬
te pontio sannitarum ducer et in¬
festis hostium telis conclusum uide¬
rere in medium se agmen pius se¬
nex ex equo uectus ingessit. Quo.
facto permoti romani tõta ibi incu¬
buere aciȩ donec ipsum ducem pon¬
tium deleto hostili exercitu uictũ
oppressitinq ceperunt. Cesa sunt
meo prelio samnitum. xͥx. miliaas ap¬
ta antem quattuor milia cum rege
suo. Tandemq saminticum bellum
manorum clade trahebatur: cap-¬
tisducis destitutione finitum est¶An-¬
no subsequente cum sabinis curno
consisle bellum gestum est: ubi quorͣ
milia hostium hominum interfecta.
quoᷤ capta sint: pͣpͣse consul ostendit.
Quicum in senatu magnitudinem

Expanded text:
so exercitu, victus in Urbem refugit. Itaque cum senatus de submovendo eo deliberaret, pater ejus, Fabius Maximus, ignominiam filii deprecatus, legatum se filio iturum ultro obtulit, si illi depellendae ignominiae, et gerendi iterum belli facultas daretur. Qua impetrata, praelioque conserto, cum subito pugnantem filium consulem, insistente Pontio Samnitium duce, et infestis hostium telis conclusum videret, in medium se agmen pius senex equo vectus ingessit. Quo facto permoti Romani tota ibi incubuere acie, donec ipsum ducem Pontium, deleto hostili exercitu, victum oppressumque ceperunt. Caesa sunt in eo praelio Samnitium viginti millia, capta autem quatuor millia cum rege suo: tandemque Samniticum bellum,manorum clade trahebatur, capti ducis destitutione finitum est. Anno subseconsule bellum gestum est, ubi quot millia hominum interfecta sint, quot capta, ipse consul ostendit. Qui cum in senatu magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Hec loca pꝰt mortẽ bustis habere iuuat.
Ipse sarcerdotẽ moriens petrr ista ioħm
His rediit t̾ris cuiꝰ amore pio.
eniq: post Benedictũ paꝑam.
pelagns Romane eccłie pon¬
tifex absq iussione pͥncipis ordinat᷑¬
est: eo quod langobardi rom̃a ꝑcircũ¬
itum obsiderent᷑. nec posset quisquã
a roma ꝓgredii hic pelagius heliȩ a¬
quiliensi ep̃o nolenti tria capituila

Expanded text:
Haec loca post mortem bustis habere iubat. Haec loca post mortem bustis habere iubat. Ipse sacerdotem moriens petit ista Iohannem, His rediit terris cuius amore pio. 20. Denique post Benedictum papam Pelagius Romanae ecclesiae pontifex absque iussione principis ordinatest, eo quod Langobardi Romam per circuitum obsiderent, nec posset quisquam a Roma progredi. Hic Pelagius Heliae Aquileiensi episcopo, nolenti tria capitula
Abbreviated transcription (Latin):
lauditur hoc tumulo uersos
sed tantum corpore droctoN.¬
am meritis toto muit in orbe sus.
Cunibardis fuit ipse qͥd̾e. na gente suauis.
Omnib & populis in de suauis erat.
Terribilis uisu facies. s m̃te benignus.
Longaq robusto pectore barba fuit
Hic & amans semꝑ romana ac publica signa.
Uastator gentis affuit ipse suȩ.
Contẽpsĩt caros dũ nos amat ille parenteᷤᷤ
Hanc patria reputans esse rauenna fũa.
Huiꝰ pͥma fuit brexilli gła capti.
Quo residens cunctis hostib horror erat.
Qui romana potens ualuit pͦt signa uniari.
Aexillum pͥmum xp̃c habere dedit.
Unde etĩa retinet dũ classẽ fraude faroaldꝰ.
Uindicet ut classem: classib arma parat.
Puppib exiguis. decertans amnebraclino.
Bardorũ innumeras uicit & ipse manꝰ.
Rursus & int̾ris auarem suꝑauit eois.
Conqͥrens dñis maxima palma suis.
Martyris auxilio uitalis fultus ad istõ
Peruenit uictor sepe triumphos ouans.
Cuiꝰ & in templis petiit sua m̃bra iacere.

Expanded text:
lauditur hoc tumulo, tantum sed corpore, Drocton; Nam meritis toto vivit in orbe suis. Cum Bardis fuit ipse quidem, nam gente Suavus; Omnibus et populis inde suavis erat. Terribilis visu facies, sed mente benignus, Longaque robusto pectore barba fuit. Hic et amans semper Romana ac publica signa, Vastator genti adfuit ipse suae. Contempsit caros, dum nos amat ille, parentes, Hanc patriam reputans esse Ravenna suam. Huius prima fuit Brexilli gloria capti; Quo residens cunctis hostibus horror erat. Quo Romana potens valuit post signa iubare, Vexillum primum Christus habere dedit. Inde etiam, retinet dum Classem fraude Faroaldus, Vindicet ut Classem, classibus arma parat. Puppibus exiguis decertans amne Badrino, Bardorum innumeras vicit et ipse manus. Rursus et in terris Avarem superavit eois, Conquirens dominis maxima palma suis. Martyris auxilio Vitalis fultus, ad istos Pervenit victor saepe triumphos ovans; Cuius et in templis petiit sua membra iacere,
Abbreviated transcription (Latin):
lutatio. catulio aulo manpo con¬
silibtis. diuerse ignium qua¬
rumq clades: pene absitu sere
ur bem. Tiberis insoliuo astus
imbribus et ultra opinis at uł
dritia ntate uel magnituline
redundans: orinia romȩ clifi¬
ia in plano pe sita deiecit. Puic¬
equalitates iot rum: d
conuenere pernitiem. Quoiiam
et que segnior redundatio enuit
madefacta dissoluit. Et qx cur¬
sus torrentis inuenit: impilsa
deiecit. Aquarum grarassiam
cladem : grauior igris secca
uastatio est Qui ignis incgum
unde surrexerit: plurimaqui¬
tatis parces peruagatus : qn
hominum demorumq rata¬
bilem stragem fecit cum etia tan¬
tum opim uno consumpsim
cendio: quantum plurimet
peregrine uictorie conferre In
possint. De hinc cum omnii¬

Expanded text:
Lutatio Catulo A. Manlio consulibus diuersae ignium aquarumque clades paene absumpsere Vrbem. nam Tiberis insolitis auctus imbribus et ultra opinionem uel diuturnitate uel magnitudine redundans omnia Romae aedificia in plano posita deleuit. Diuersae qualitatee locorum ad unam conuenere perniciem, quoniam et, quae segnior redundatio tenuit, madefacta dissoluit et, quae carens torrentis inuenit, inpulsa deiecit. aquarum grauissicladem gravior ignis secuta vastatio est: qui ignis, incertum unde surrexerit, plurimas civitatis partes pervagatus, cum hominum domorumque miserabilem stragem fecit, tum etiam tantum opum uno consumpsit incendio, quantum plurimae et peregrinae victoriae conferre vix possent. Dehinc cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
equenti abhinc anno semꝓ¬
nius consul adu̾sum picentẽ
lueit exeruitum. Et cum directa
uitra iectum teli utraq acies con¬
strasset. repente ita cum horrendo
fragore i̾ra tremuit:. ut stupore mi¬
racilli utrunq pauefactum agmen
hebesceret. Din atcontn utrinq po¬
puli estuauere: preiudicata cpn
conscientia. Tandem procursu con-¬
cito: miert certamen. Riste adeo
ibi bellum fuit: ut merito dicat᷑.
tantum hominum sanguine sus¬
ceptura etiam cum gemitu horribi¬
li sono tunc terra tremuisse ¶ Roma¬
ni p̃auti ad modum co prelio qui
euasere uicerunt.
Nno ab urbe condita. cice.lxxͦx.
in t̾ra multa prodigia. sanguis
e terra: lac uisum ẽ. manare de cȩ¬
lo. Nam & plurimis locis: scaturi¬
ens efontib cruor fluxit. Et de nui-¬
bib guitatim inspeciem pluuie

Expanded text:
equenti abhinc anno Sempronius consul aduersum Picentes duxit exercitum. et cum directae intra iactum teli utraque acies constitissent, repente ita cum horrendo fragore terra tremuit, ut stupore miraculi utrumque pauefactum agmen hebesceret. diu attoniti utrimque populi haesitauere praeindieata incepti conscientia; tandem procursu concito iniere certamen. triste adeo id bellum fuit, ut merito dicatur tantum humanum sanguinem susceptura etiam cum gemitu horrisono tunc terra tremuisse. Romani pauci admodum eo proelio qui euasere uicerunt. Anno ab Vrbe condita CCCCLXXX inter multa prodigia sanguis e terra, lac uisum est manare de caelo. nam et plurimis locis scaturiens e fontibus cruor fluxit et de nubibus guttatim in speciem pluui
Abbreviated transcription (Latin):
& incolum̃ romanũ exercitum ñ so¬
lum ab incursu hostiũ. uerũetiam
alocorum ꝑiculo liberaret: insibi
oppidum & partem suꝑioris mesopo¬
tamie ꝑsis concessit. Inde cum ad il¬
liricum rediens ꝑ galathiam iter a¬
git: cũ in cubiculum qͦddam nou̾u
sese cbiumꝰ recopisset. calore pri¬
narum & nidore parietum nuꝑ cal¬
ce illitorum pregrauatus & suftocatꝰ.
octauo demũ mense qͣm imꝑare ce

Expanded text:
 incolumem Romanum exercitum non solum ab incursu hostium, verum etiam a locorum periculo liberaret, Nisibin oppidum et partem superioris Mesopotamiae Persis concessit. inde dum ad Illyricum rediens per Galatiam iter agit, cum in cubiculum quoddam nouum sese cubitum recepisset, calore prunarum et nidore parietum nuper calce inlitorum adgrauatus et suffocatus, octauo demum mense quam imperare c
Abbreviated transcription (Latin):
gata est. Explicit lib .iiͦ.
Incipiunt eapitula librit᷑tii.
Uia duces langobardorũ galliam
ad p̃dandum sunt ingressi.
Quomͦ tt̾in langobardi galliam ingressi. am
a mũmolo patricio sunt deuica.
Quomͦ saxones qui cũ langobardis in tra̾¬
liam uenerunt in gallias ꝓruꝑunt.¬

Expanded text:
gata est. EXPLICIT LIBER SECUNDUS. INCIPIUNT CAPITULA LIBRI TERTII 1. Quia duces Langobardorum Galliam ad praedandum sunt ingressi Quomodo iterum Langobardi Galliam ingressi , a Mummulo patricio sunt devicti. 5. Quomodo Saxones, qui cum Langobardis in Italiam venerant ; Galliam
Abbreviated transcription (Latin):
Quom saxones de patria sueuos & alias gen¬
tes quȩ ibi residebant expellere conati
a mũmolo deuicti sunt.
ceꝑunt. & quom rugilo comes a francoꝵ
duce trannichis occisus est.
tiis eumducis.
Do morte iustini imꝑatoris minoris.¬

Expanded text:
o Saxones de patria sua Suavos et alias gentes quae ibi residebant expellere ; cupa Mummulo devicti sunt;ceperunt, et quomodo Ragilo comis a Francorum duce Chramnichis occisus est;tiis Euin ducis. 11. De morte Iustini minoris
Abbreviated transcription (Latin):
De aureis quos hilperico regi direxit.
& de beato gregorio¬
De morte probini patriarche.
imꝑio mauritii.
De regno autharit & quanta securitasn
eius tempore fuit.
Quomͦ childeb̾tus italiam introuitt.
De expugnatione brexilli & de fuga dre
De sacerdocio pelagii pape. & heliȩ errore¬

Expanded text:
or direxit, et de beato GregoriDe morte Probini patriarchae imperio Mauricii. 16. De regno Authari, et quanta securitas eius tempore fuit. 17. Quomodo Childepertus Italiam introivit, De expugnatione Brexilli, et de fuga DoDe sacerdotio Pelagii papae et error
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore floruit in
arte grãmatica felix patru¬
us fiaiani p̃ceptoris mei: quẽ
ptantũ rex dilexit. ut ei baculũ
argento anroq decoratũ int̾ reliqͣ

Expanded text:
o tempore floruit in arte gramatica Felix, patruus Flaviani praeceptoris mei; quem in tantum rex dilexit, ut ei baculum argento auroque decoratum inter reliq
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore censores theatrum
lapideum in urbe constrin cen¬
suerunt. qͦd ne tunc fieret: scipio naᷤ¬
sica. grauissima oratione obstitit
dicens. Inmitissimũ hoc fore bella¬
tori populo ad denuntiandã desidi¬
am: lasciuiamq comentũ¶ Ad eoq
mouit senatum: ut ñ solum uendi
omĩa theatro compasata iusserit.
s etiam sub sellia ludis pom prohi¬
buerit ¶ Qũa obrem intelligant nr̃i
quib quicquid extra oblectam̃tum
libidinis octurrit offensio ẽ: propt̃
hoc quod se infirmiores ẽe. hostibus
siuis ipsi sentiunt. & fateantur the-¬
atra acuusanda ñ tempora. nec blas¬
phemandũ dm̃ uerum qui usq ad
nunc ea prohibet. s abominandos
deos uł demones suos: qui ista pe¬
tierunt: Profundo quidem satis ma-¬
lignitatis suȩ argum̃to. tase sacrifi¬
cium flagitantes: quo ñ magis fu

Expanded text:
 tempore censores theatrum lapideum in Vrbe construi censuerunt. quod ne tunc fieret, Scipio Nasica grauissima oratione obstitit dicens, inimicissimum hoc fore bellatori populo ad nutriendam desidiam lasciuiamque commentum, adeoque mouit senatum, ut non solum uendi omnia theatro couparata iusserit, sed etiam subsellia ludis poni prohibuerit. Quamobrem intellegant nostri — quibus quidquid extra oblectamentum libidinis occurrit offensio est — propter hoc, quod se infirmiores esse hostibus suis ipsi sentiunt et fateatra incusanda, non tempora: nec blasphemandum Deum verum, qui usque ad nunc ea prohibet, sed abominandos deos vel daemones suos, qui ista petierunt, profundo quidem satis malignitatis suae argumento, tale sacrificium flagitantes, quo non 278 magis fu
Abbreviated transcription (Latin):
lorum recessus: palefacto scribente
referuntur. Laceo flagitia lennia dũ.
precermitto pandionis athemensĩi
regis flebilem fugam: atrei et thies¬
tis odia. stupra. parricidia celo quoq
in uisa dissimulo ¶O muto oedippũ
interfectorem patris. matris maritũ:
filiorum fratrem uitricum suum.
Gileri malo etheoclem atq polli.¬
nicem mutuis laborasse concursib:
nequis eorum parricida non esset.
Uolo meminisse dee amoris euo sau¬
ciȩ et pignorum paruulorum ce¬
de gaudentis. et quicquid illis
temporibus perpetratum comci da¬
cur: qualiter homines sustin ue¬
rint. quod etiam astra fugisse dicunt᷑.

Expanded text:
lorum recursus, Palaephato scribente, referuntur. Taceo flagitia Lemniadum, praetermitto Pandionis Atheniensium regis flebilem fugam; Atrei et Thyestis odia, stupra et parricidia, coelo quoque invisa, dissimulo. Omitto Oedipum interfectorem patris, matris maritum, filiorum fratrem, vitricum suum. Sileri malo Eteoclem 62 atque Polynicem mutuis laborasse concursibus, ne quis eorum parricida non esset. Nolo meminisse Medeae amore saevo sauciae, et pignorum parvulorum caede gaudentis, et quidquid illis temporibus perpetratum conjici datur: qualiter homines sustinuerint, quod etiam astra fugisse dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ipsum tantalum ut p ote
asseclam deorum. uideri urlt.
raptum puerum ad libidinem
io ius familiari lenocinio prepa¬
rasse. Qui ipsum quoq filium
pelopem epulis eius non dubita¬
ret impendere¶Tedet etiam ip¬
suis pelopis contra dardanum
atq troianos quamlibet mag¬
na referre certamina: que quia
in fabulis celebrari solita sunt
neglegentius adiungantur ¶lla
quoq pret̾eo qͥ de perseo et ca G¬
chino chebanis sparthanisq per
inextricabues alternantium ma

Expanded text:
hunc ipsum Tantalum utpote hunc ipsum Tantalum utpote adseculam deorum uideri uult raptum puerum ad libidinem Iouis familiari lenocinio praeparasse, qui ipsum quoque filium Pelopem epulis eius non dubitaret inpendere. taedet etiam ipsius Pelopis contra Dardanum atque Troianos quamlibet magna referre certamina: quin fabulis celebrari solita sunt, negligentius audiuntur. Illa quoque praetereo, quae de Perseo, Cadmo, Thebanis, Spartanisque per inextricabiles alternantium ma
Abbreviated transcription (Latin):
subiecte genti dedit. Nam aperseo
perse uocati¶At ego nunc cogor
fateriꝰ me prospiciendi finis com¬
modo. de tanta malorum seculi cir¬
cumstantia preterire plurima :
cuncta breuiare. Nequaquam enim
tam densam aliquando siluam
preter gredi possem. nisi etiam cre¬
bris interdum saltibus subuolarẽ.
Nam cum regnum assiriorum per
ges actum sitͥ: et nunquam pene
uel inferendis uel excipiendis uscs
inid tempus bellis quieuerint.
quis finis reperietur. siea comine¬
morare numerando ut non dicamd¬
scbendo conem᷑ Hresertim cum et gre¬
corum pretereunda non sint bel¬
ia: et romanorurm riel maxime
recensenda sint. ¶ec michi nunc
enumerare opus est tantali et
pelopis facta turpia fabulas tur¬
piores. Quorum tantalus rex fri¬
giorum gammedem troidar da¬
morum regis filium cum flagitio¬
sissime rapuisset maiore conser¬
uati certaminis feditate detinuit.
sicut fanodes poeta confirmat:
qui maximum bellum excitatũ
obhoc fuisse commemorat. siue

Expanded text:
subiectae genti dedit: namque a Perseo subiectae genti dedit: namque a Perseo Persae sunt uocitati. At ego nunc cogor fateri, me prospiciendi finis commodo de tanta malorum saeculi circumstantia praeterire plurima, cuncta breuiare. nequaquam enim tam densam aliquando siluam praetergredi possem, nisi etiam crebris interdum saltibus subuolarem. nam cum regnum Assyriorum per ges actum sit et numquam paene uel inferendis uel excipiendis usque ad id tempus bellis quieuerit, quis finis reperietur, si ea commemorare numerando, ut non dicam describendo, conemur ? praesertim cum et Graecorum praetereunda non sint et Romanorum uel maxime recensenda sint. nec mihi nunc enumerare opus est Tantali et Pelopis facta turpia, fabulas turpiores. quorum Tantalus rex Frygiorum Ganymedem, Troi Dardaniorum regis filium, cum flagitiosissime rapuisset, maiore conserti certaminis foeditate detinuit, sicut Fanocles poeta confirmat, qui maximum bellum excitatum ob hoc fuisse commemorat: sine quia
Abbreviated transcription (Latin):
tem anno ante urbem conditam
missa sunt. Ipse deinde tantorum
scelerum fabricator danauus. reg¬
no quod tot flagitiis adquisierat
pulsus: agros concessit. Ibiq in¬
digne persuasis in facinus argiuis.
tenelauum qui eum profugum
egentemq susceperat regno ex¬
pulit: atos ipse regnauit¶Busiri¬
dis in egipto cruentissimi tiranni
crudelis hospitalitas. et crudelior
religio tunc fuit: qui innocentum
hospitum sanguinem diis celerũ
suorum participibus propina¬
bat. Quod extrabile sine dubio
hominibus uideripoteste an ip¬
sis etiam diis exec. rabiliꝰ indetur.
Cunc etiam terei prognaȩ et filo¬
mele incesto parricidium ad iunc¬
tum est. atq execrabilius utroq
conuiuium per infandos cibos
ad dictum est: cum propter sororis
pudiciciam ereptam precisamq¬
lĩguam filrum paruulum mater
occidit: pater comedit Isdem
demporibus perseus a grecia in a¬
siam transuetus est. Ibi barbaras
gentes: graui diuturnoq bello
domuit. Et nouissime uictor nom̃

Expanded text:
tem anno ante Urbem conditam missa sunt. Ipse deinde tantorum scelerum fabricator Danaus, regno, quod tot flagitiis acquisierat, pulsus, Argos concessit. Ibique indigne persuasis in facinus Argivis, 59 Sthenelam, qui eum profugum egentemque exceperat, regno expulit, atque ipse regnavit. Busiridis in Aegypto cruentissimi tyranni crudelis hospitalitas, et crudelior religio tunc fuit: qui innocentem hospitum sanguinem diis, scelerum suorum participibus, propinabat; quod exsecrabile sine dubio hominibus, viderint, an ipsis etiam diis 60 exsecrabile videretur. Tunc etiam Terei Prognes et Philomelae incesto parricidium adjunctum, atque exsecrabilius utroque convivium per infandos cibos, additum est: cum, propter sororis pudicilinguam filium paruulum mater occidit, pater comedit. isdem temporibus Perseus a Graecia in Asiam transuectus est, ibi barbaras gentes graui diuturnoque bello domuit et nouissime uictor nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sũmos labores ac ꝑicula macedonĩ.
scribenda tibi putaui. & eñi sunt ai¬
gna memoriȩ singula. ac multis mo¬
dis coaceruata: queadmno dũ inspe¬
xi.Nec crediderim ciuqͣm ẽẽ. tot ꝓ¬
digia. nisi subiecta meis oculis p̃se

Expanded text:
summos labores ac pericula Macedonum scribenda tibi putavi. Etenim sunt digna memoriae singula ac multis modis coacervata, quem ad modum inspexi: non crediderim cuiquam esse tot prodigia, nisi subiecta meis oculis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
d himc hilpericus francorũ
rex suos legatos dirigens: multa
ab eo ornamenta. aureos etiam sin¬
gularum librarũ suscepit: haben¬
tes ab una parte effigiem imꝑatoriᷤ

Expanded text:
d hunc Hilpericus Francorum rex suos legatos dirigens, multa ab eo ornamenta, aureos etiam singularum librarum suscepit, habentes ab una parte effigiem imperatori
Abbreviated transcription (Latin):
nul cum pr ȩmiis donaret: tan¬
dem hortatu exemplisq pͥncipis
qui primꝰ adbellum ꝓslierat ac¬
censi. suꝑ hostem irruͣunt. pugnah̃
dupeter: & magna adusarios dladẽ
prosternunt. Taudemq de uicto¬
rib uictoriam capientes. tam regis
su fumis. qͣm ꝓprias imurias ul¬
ciscuntur. Tunc magna de hostiũ
exuuiis prȩda potiti. ex illo iam
tempore ad expetendos belli labo¬
res audaciores effecti sunt.

Expanded text:
simul cum praemiis donaret: tansimul cum praemiis donaret: tandem hortatu exemplisque principis, qui. primus ad bellum prosilierat, accensi, super hostes inruunt, pugnant atrociter, et magna adversarios clade prosternunt; tandemque de victoribus victoriam capientes, tam regis sui funus quam proprias iniurias ulciscuntur. Tunc magna de hostium exuviis praeda potiti, ex illo iam tempore ad expetendos belli labores audaciores effecti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lamissionẽ de quo dixeramꝰ sibi rege
constituert̃. Qui ut erat inuemili eta¬
te feruidus. & ad belli certamina sa-¬
tis promptꝰ. alumni sui agelinun¬
di necem ulcisci cupiens in bulgares
arma conũtit. pͥmoq mox prelio c̃õ
misio. langobardi hostib terga dan¬
tes ad castra refugiunt¶ Tunc lamis¬
sio rex nsta conspiciens: eleuata altꝰ
uoce om̃i exercitui clamare cepit. ut
obꝓbriorum que ꝑtulerunt memi¬
nissent. reuocarentq: ante oculos de¬
decus. quomͦ eorum reg̃e hostes iugn¬
lauerint. qͣm miserabilit̃ eiꝰ natam
quã sibi regĩa optauerant. captiua
abduxerint᷑. Postremo hortatur ut
iesuosq: armis defensarent. meli ẽe.
dicens in bello anim̃a ponere. qͣm
ut uilia mancipia hostium ludi¬
briis subiacerẽ. Hec & huiꝰcemod dĩt
uotiferans diceret. & nunc miniꝰ. nc̃
ꝓmissionib ad toleranda eorum
amimos bella certammaq: robora¬
rit. si quẽ enam seruilis conditio¬
nis pugnantẽ indisset. libertate si

Expanded text:
superius dixeramus, sibi regem constituerunt. Qui ut erat juvenili aetate fervidus, et ad belli certamina satis promptus, non aliud nisi Agelmundi necem ulcisci cupiens, in Bulgares arma convertit. Primoque praelio mox commisso, Langobardi hostibus terga dantes ad castra refugiunt. Tunc rex Lamissio ista conspiciens, elevata altius voce, omni exercitui clamare coepit, ut obprobriorum quae pertulerunt meminissent revocarentque ante oculos dedecus, quomodo eorum regem hostes iugulaverint, quam miserabiliter eius natam, quam sibi reginam optaverant, captivam abduxerint. Postremo hortatur, ut se suosque armis defenderent, melius esse dicens, in bello animam ponere quam ut vilia mancipia hostium ludibriis subiacere. Haec et huiuscemodi dum vociferans diceret, et nunc minis nunc promissionibus ad toleranda eorum animos belli certamina roboraret; si quem etiam servilis conditionis pugnantem vidisset, libertate eum
Abbreviated transcription (Latin):
dam fluuium ꝑuenissent. & ab ama¬
Zonib ẽent prohibiti ultra ꝑmeare.
cũ earum fortissima in fluu̾io nata¬
tu pugnasse. eam ꝑemisse. sibiq lau¬
dis głam: langobardis qͦ transitum
prestitisse. hoc siquidem int̾ utrasꝙ
acies prius constitisse. quatinꝰ si ama¬
Rona eadem lamissionẽ suꝑaret. la¬
gobardi aflumine recederent. sinu̾
a lamissione ut & factum e. uincere¬
tem amazonam longe antea qͣm het
fieri potuerunt ẽe. deletam. nͥforte q
loca eadem ubi hec gesta feruntur.
ñ satis hystorio graphis nota fuerũ
& uix ab aliquo eorũ uulgata sum.
fieri potuerit. ut usq ad ĩd tempus
huiꝰcemodi mibi mulierũ genushã¬
germaniȩ finib gentem harume¬
istere feminarum.
uttur transmeato sangobardi deqͥ
Ayceramꝰ flumine. cũ ad ulterioresta¬
ras ꝑuenissent: illic ꝑ tempꝰ aliquos
cõmorabantur. Iierea aumm nail
adũsi suspicarentur & ẽent quieti. lon¬

Expanded text:
dam fluvium pervenissent et ab Amadam fluvium pervenissent et ab Amazonibus essent prohibiti ultra permeare, cum earum fortissima in fluvio natatu pugnasse eamque peremisse, sibique laudis gloriam, Langobardis quoque transitum paravisse. Hoc siquidem inter utrasque acies prius constitisse, quatenus, si Amazon eadem Lamissionem superaret, Langobardi a flumine recederent; sin vero a Lamissione, ut et factum est, ipsa vinceretem Amazonum longe antea, quam haec fieri potuerint, esse deletam; nisi forte, quia loca eadem, ubi haec gesta feruntur, non satis historiographis nota fuerunt et vix ab aliquo eorum vulgata sunt, fieri potuerit, ut usque ad id tempus huiuscemodi inibi mulierum genus haGermaniae finibus gentem harum existere feminarum. 16. Igitur transmeato Langobardi de quo dixeramus flumine, cum ad ulteriores terras pervenissent, illic per tempus aliquod commorabantur. Interea cum nihil adversi suspicarentur e
Abbreviated transcription (Latin):
uulos enixa. beluis om̃ib mat̾ cru¬
delior. in piscinam ꝓiecit necandos.
Choc si cui impossibile uidetur. rele¬
gat historias ueterũ. & inueniecñ so
lum.uii. infantulos. s etiam nou̾e
uña mulierem semel peꝑisse. & hoc
certum ẽ. maxime apud egẏptios
fieris Contigit itaq ut rex agelmun¬
dus dum iter carꝑet. ad eandem piᷤ¬
cinam deueniret. Qui cũ equo re¬
tento miserandos infantulos mira¬
retur. hastaq: quã manu gerebat
huc illucq eõs inuerteret: unus ex
illis iniecta manu hastam regiam
comp̃hendit. Rex miscd̾ia motus.
factumꝙ: altius ad miratus: eu ma¬
gnum futurũ ꝓnuntiat. moxq nĩ
a piscina leuari p̃cepit. atꝙ nutrlci
traditum om̃i cum studio mandat
alendum. & quia eum de pistma que
eorũ lingualama dr̃ abstulit. lamis¬
sio eidem nom̃ imposuit. Qui cũ ad¬
oleuisset. eo strenius iuuenis effece᷑
ut & bellicosissimꝰ extiterit. & post
la rexeritsferunt hunc dum lango¬
bardi cũ rege suo iter agentes ad quen¬

Expanded text:
ulos enixa, beluis omnibus mater crudelior in piscinam proiecit necandos. Hoc si cui impossibile videtur, relegat historias veterum, et inveniet, nolum septem infantulos, sed etiam novem unam mulierem semel peperisse. Et hoc certum est maxime aput Aegyptios fieri . Contigit itaque, ut rex Agelmund, dum iter carperet, ad eandem piscinam deveniret. Qui cum equo retento miserandos infantulos miraretur hastaque, qua manu gerebat, huc illucque eos inverteret, unus ex illis iniecta manu hastam regiam conprehendit. Rex misericordia motus factumque altius ammiratus, eum magnum futurum pronuntiat. Moxque eum a piscina levari praecepit, atque nutrici traditum omni cum studio mandat alendum; et quia eum de piscina, quae eorum lingua 'lama' dicitur, abstulit, Lamissio eidem nomen inposuit. Qui cum adolevisset, tam strenuus iuvenis effectus est, ut et bellicosissimus extiterit et post la rexerit. Ferunt hunc, dum Langobardi cum rege suo iter agentes ad quen
Abbreviated transcription (Latin):
ais subiecti sunt. aut usq hodie ho¬
nis eorũ patria possidentib auro
mpio subiecti gemunt. Albom uͦ
sapreclarum ionge lateq nomen
ocebͥruit: ut hactenus etiam tam
ipud baio ariorũ gent̃e quãq & sa¬
xtonum. s & alios eiꝰdem lingue ho¬
mines eiꝰ liberalitas & gła bellorũq
aliatas & uirtus in eorũ carminb
fabricata fuisse. amultis hucusq
narratur. Expł liber .iͦ.

Expanded text:
dis subiecti sunt, aut usque hodie Hudis subiecti sunt, aut usque hodie Hunnis eorum patriam possidentibus duro imperio subiecti gemunt. Alboin vero ita praeclarum longe lateque nomen percrebuit, ut hactenus etiam tam apud Baioariorum gentem quamque et Saxonum, sed et alios eiusdem linguae homines eius liberalitas et gloria bellorumque felicitas et virtus in eorum carminibus b eo fabricata fuisse, a multis hucusque narratur. EXPLICIT LI
Abbreviated transcription (Latin):
uasisse auares eiꝰ terminos edicit.
Qui ꝓstratus animo. & utrinꝙ man
gustiis positus: hortatur tam̃ suosy
mum cũ langobardis confligere q
si suꝑare ualerent. demũ hunorum
exercitum epatria pellerent. Comme¬
titur ꝰg p̃lium. Pugnatũ ẽ. totis uti¬
b. langobardi uictores effecti sunt.
tanta ira ingeppidos seuientes. utis¬
q ad int̾necionem eos delerent.
atq: ex copiosa multitudine uyx m̃¬
tius suꝑẽẽt. In eo prȩlio albom cumi¬
inundũ occidit. caputq illiꝰ sublaũ
adbibendũ ex eo poculum fectt. Qd̃
genus pociili apud eos scala dr. lin¬
gua uͦ latina patera uocttatur suꝰ
filiam nõie rosemundã cũ magna
simul multitudine diu̾si sexus &
ȩtatis duxit captiuam. quã quia
ełchsuuida obierat in sua ut pe
riulit ꝑriciem dureit ireo temt. bune
usobardi tantam adeptisuero p̃dam.
encan ad amplissimas ꝑuenirent
huerint regem. s irniuersi qui suꝑ¬
ẽ bello potuerant.aut langobar¬

Expanded text:
vasisse Avares eius terminos edicit. vasisse Avares eius terminos edicit. Qui prostratus animo et utrimque in angustiis positus, hortatur tamen suos primum cum Langobardis confligere; quos si superare valerent, demum Hunnorum exercitum e patria pellerent. Committitur ergo proelium. Pugnatum est totis viribus. Langobardi victores effecti tanta in Gepidos ira saevientes, ut eos ad internecionem usque delerent, atque ex copiosa multitudine, vix nuntius superesset. In eo praelio Alboin Cunimundum occidit, caputque illius sublatum, ad bibendum ex eo poculum fecit, quod genus poculi apud eos scala dicitur, lingua vero Latina patera vocitatur. Cujus filiam nomine Rosimundam, cum magna simul multitudine diversi sexus, et aetatis, duxit captivam. Quam, quia Clotsuinda obierat, in suam, ut post patuit, perniciem duxit uxorem. Tunc Langobardi tantam adepti sunt praedam, ut jam ad amplissimas pervenirent buerint regem. Sed universi qui superesse bello poterant aut Langobar
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ad nr̃e seriem reu̾tam᷑ hystoriȩ
Gitur audon de quo e¬
p̃miseramꝰ langobardorũ rex. rode¬
lindam in matrimoniũ habuit.
que ei albon uirũ bellis aptum
& ꝑ omĩa strenuum peꝑit̾. Mor¬
tuns ẽ. ttac. Audom. ac dernde regum
iam decimꝰ alboi ad regenda patnan
cunctorũ uotis accessit. Qni camfani¬
sissimũ & uirib clarum ubiq aom
haberet: clotharius rex francorum
chotsuxindam ei filiam sũa in ma¬
trimonio sociauit. de qua uña t̃m
filiam alsuuindam nõie genuir
Obiit interea turinssindus rexgep¬
dorum. cui successit cumimunansi
rum iniirias cupiens. irruptocum
langobardis federe. bellũ potuis qͣn
pacem elegit. Alboin uͦ cũ auarib
quiprimum huni postea de regie
proprii nomine auares appellati
fedus ꝑpetuum miit. Dehme
ad p̃paratum ageppidis bellũ ꝓfecꝰ
ẽ. Qui cum adu̾sus eum e diu̾so pr¬
ꝑarent: auares ut cũ alboin statue¬
rant eorũ patriam inuaser̃t. Ristis
ad cunimundũ nuncius ueniens im¬

Expanded text:
tis, ad nostrae seriem revertamur historiae. 27. Igitur Audoin, de quo aemiseramus, Langobardorum rex Rodelindam in matrimonio habuit; quae ei Alboin, virum bellis aptum et per omnia strenuum, peperit. Mortuus itaque est Audoin, ac deinde regum iam decimus Alboin ad regendam patriam cunctorum votis accessit. Qui cum famosissimum et viribus clarum ubique nomen haberet, Chlotarius rex Francorum Chlotsuindam ei suam filiam in matrimonio sociavit. De qua unam tantum filiam Alpsuindam nomine genuit. Obiit interea Turisindus rex Gepidorum; cui successit Cunimundus in Gepidorum iniurias cupiens, inrupto cum Langobardis foedere, bellum potius quam pacem elegit. Alboin vero cum Avaribus, qui primum Hunni, postea de regis proprii nomine Avares appellati sunt, foedus perpetuum iniit. Dehinc ad praeparatum a Gepidis bellum profectus est. Qui cum adversus eum e diverso properarent, Avares, ut cum Alboin statuerant, eorum patriam invaserunt. Tristis ad Cunimundum nuntius veniens, in
Abbreviated transcription (Latin):
cam & gallias obtinuit PSed constas¬
tius uir tranquillissimꝰ. gallia tan¬
tum hispaniaq: contentus: galerio
isteris partib cessit salerius duos
cȩsares legio: maximinũ quẽ in o¬
riente constituit. & setierum cui
ꝑmisit italiam. ipse in illirico con¬
stititus ¶Constantiꝰ nͦ augustus sum

Expanded text:
cam et Gallias obtinuit; sed Constancam et Gallias obtinuit; sed Constantius uir tranquillissimus, Gallia tantum Hispaniaque contentus, Galerio ceteris partibus cessit. Galerius duos Caesares legit: Maximinum, quem in Oriente constituit, et Seuerum, cui permisit Italiam, ipse in Illyrico constitutus. Constantius uero Augustus sum
Abbreviated transcription (Latin):
maximianꝰ hercuilius in occidente:
uastari ȩccł̃ias. affligi int̾ficiq xp̃i¬
anos: deumo post ueronem loco
preceꝑunt. Quȩ ꝑsecutio omnib
fere ante actis diuturnior atq im¬
manior fuit. Nam ꝑ decem annos
incendiis eccłarum: proscͥptionib
innocentiũ. cȩdib martyrum in¬
cessabiliter acta ẽ IS equatu trgino¬
tus in syria. ex quo apud tyrum
& sidonem bassim labentib tectis
multa hominũ milia ꝓstrata sun
Scdo ꝑsecutionis anno: diocletianꝰ
ab ĩnuito exegit maximiano: ut
simill purpuram imꝑiumq depo¬
nerent. ac iumorib in re publica
subsfitutis: rpͣsi in pͥuato ocio con-¬
senescerent̃. Itaq sub ina die dio¬
leianus apud incomediam. ma-¬
ximianꝰ apud mediolamũ: potesta-¬
tem imꝑii simulq cultum depo¬
suerunt. Ealerius & constantiꝰ au¬
gusti: pͥmi romanorũ imꝑium in
leruis maximianꝰ illiricũ. asiam &
ouentem  cõnstantiꝰ italiam. affri¬

Expanded text:
Maximianus Heroulius in Occidente Maximianus Heroulius in Occidente uastari ecclesias, adfligi interficique Christianos decimo post Neronem loco praeceperunt: quae persecutio omnibus fere ante actis diuturnior atque immanior fuit, nam per decem annos incendiis ecclesiarum, proscriptionibus innocentum, caedibus martyrum incessabiliter acta est. sequitur terrae motus in Syria, ex quo apud Tyrum et Sidonem passim labentibus tectis multa hominum milia prostrata sunt. secundo persecutionis anno Diocletianus ab inuito exegit Maximiano, ut simul purpuram imperiumque deponerent ac iunioribus in rempublicam substitutis ipsi in priuato otio consenescerent. itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus apud Mediolanium potestatem imperii simul cultumque deposuerunt. Galerius et Constantius Augulerius Maximianus Illyricum Asiam et Orientem, Constantius Italiam Afri
Abbreviated transcription (Latin):
& uicius. amissis copiis ad diodeci¬
anum refugit. A quo arrogantisi¬
me exceptus: tra ut ꝑ aliquot milua
passinum purpurat᷑ ante nehiculũ
eius cucurrisse referatur. Uerunta¬
men hac contumelia quasi cotea
uirtute uisus ẽ: ꝑ quam detrita r¬
gi fallus rubigine. aciem m̃tis expi¬
dnit. Itaq mox ꝑ illiricum & mesĩ
undiq copias contraxit: ratimq il
hostem reu̾sus. narseum magnis
piis uiribq suꝑauit: extinctisꝑ
sarum copiis. ip̃soq: narseo infis
acto castra eis muasit: uxores ũ¬
rores. liberosq cȩpit.Imm̃sam
um gare ꝑsicȩ diripuit. captiuoᷤ
qmplurimos ꝑsarum nobilium
abduxit. Reu̾sus in mesopotami¬
am: adiocletiano plurims hono¬
re susceptus ẽsfostea ꝑ eo dem du¬
ces: strenue adu̾sum carpos baster¬
nosq pugnatum ẽ. Sarmatas de¬
inde uicerunt: quorũ copiosissi¬
nam captiuorũ multitudinem
ꝑromanoru finium disꝑsere pre¬
dia Int̾ea aiocletianꝰ i oriente.

Expanded text:
et uictus, amissis copiis ad Diocletiet uictus, amissis copiis ad Diocletianum refugit: a quo arrogantissime exceptus est, ita ut per aliquot milia passuum purpuratus ante uehiculum eius cucurrisse referatur. uerumtamen hac contumelia quasi cote ad uirtutem usos est, per quam detrita regii fastus rubigine aciem mentis expediit. itaque mox per Illyricum et Мoesiam undique copias contraxit raptimque in hostem reuersus Narseum magnis consiliis uiribusque superauit. extinotia Persarum copiis ipsoque Narseo in fugam aoto, castra eius innasit, uxores sorores liberosque cepit, immensam uim gazae Persicae diripuit, captiuos quamplurimos Persarum nobilium abduxit. reueraus in Mesopotamiam a Diocletiano plurimo honore susceptus est. postea per eosdem duces strenue aduersus Carpos Basternasque pugnatum est. Sarmatas deinde uicerunt: quorum copiosissimam captiuam multitudinem per Romanorum finium dispersere praesidia. Interea Diocletianus in Oriente,
Abbreviated transcription (Latin):
galerium: cȩsares legit CConstantius
herculii maximiam priuigña the¬
odoram accepit uxorem: & sex filies
fr̃s constantini sustulit sCarausius
britannia sibi ꝑseptem annos for¬
tissime uendicata. ac retenta: tand̃e
fraude allecti socii sui int̾fectus et
Allectus postea: ereptam carausio
insulam ꝑ trienniũ tenuit. Quen
asclipiodotus p̃fectus oppressit: bn
tanniamq pꝰt decem recepit aunos
¶Constantius uͦ cȩsar in galua primo
prȩlio ab alamannis ꝓfligato exer¬
citu suo: uix iꝑse su b reptus ẽsscdo
autẽ: secuta ẽ. satis scd̾a uictoria. sã
paucis horis: lxx. milia alamanno¬
rum cęsa referuntur¶ At maximi¬
anus augustus: quinq gentianos
in affrica domuit  Porro autt̃ẽ dio¬
cletianus achilleum obsessum per
ocdo menses apud alexandriam ce¬
pit & int̾fecit: s immoderata uic¬
toria usus alexandriam direptio
ximmianꝰ cum duob iam pręliis ad¬
u̾sum narscum conflixisset: tertio
inter gallienicũ & charras congresss

Expanded text:
Galerium Caesares legit. Constantius Herculii Maximiani priuignam Theodoram accepit uxorem, ex qua sex filios fratres Constantini sustulit. Carausins, Britannia sibi per septem annos fortissime uindicata ac retenta, tandem fraude Allecti socii sui interfectus est. Allectus postea ereptam Carausio insulam per triennium tenuit: quem Asclepiodotus praefectus itanniamque post decem annos recepit. Constantius vero Caesar, in Gallia primo praelio ab Alamannis citu suo, uix ipse subreptus est; secundo autem secuta est satis secunda uictoria: nam paucis horis sexaginta milia Alamannorum caesa referuntur. at Maximianus Augustus Quinquegentianos in Africa domuit. porro autem Diocletianus Achilleum obsessum per octo menses apud Alexandriam cepit et interfecit. sed inmoderata uictoria usus Alexandriam direptionximianus cum duobus iam proeliis aduersus Narseum conflixisset, tertio inter Gallinicum et Carras congressus
Abbreviated transcription (Latin):
um hominũ imꝑitam & confus a
manũ militari uirtute compescu¬
it¶Deinde carausius genere quid̾e
infimus: s consilio & manu pr̃optꝰ.
cum ad obseruanda oceani litora
que tunc franci & saxones infesta¬
bant positus plus in ꝑniciem qͣm in
ꝓuectum rei publice ageret: ereptã
do dñis.s sibi soli uendicando acci¬
piens. suspttonẽ quia ipsos hostes
ad incursandos fines artifici negle¬
gentia admitteret. quã obrem a in a¬
ximiano uissus occidi purpura sũp¬
sit: ac britanniam occupauit. Ig ꝑ
om̃s romani imꝑii fines: subitarũ
turbationũ fragores concrepuerunt.
¶Carausio in britanniis rebellante:
achilleo in egypto. Cum & affricã
quinꝗegentiani infestarent snar¬
seus etiam rex ꝑsarum orientem
bello p̃meret: hoc ꝑiculo diocletia¬
nus ꝑ motus maximianũ herculiũ
ex cesare fẽc̃it augustũ. constantiũ

Expanded text:
um hominum imperitam et confusam um hominum imperitam et confusam manum militari virtute compescuit. Deinde Carausius quidam genere infimus, sed consilio et manu promptus, cum ad observanda Oceani littora, quae tunc Franci et Saxones infestabant, positus, plus in perniciem quam in provectum reipublicae ageret, ereptam do dominis, sed soli sibi vindicando, accendit suspicionem, quia ipsos quoque hostes ad incursandos fines artifici negligentia permitteret; quamobrem a Maximiano jussus occidi, purpuram sumpsit, ac Britannias occupavit. Igitur per omnes Romani imperii fines, subitarum turbationum fragores concrepuerunt, Carausio in Britannia rebellante, Achilleo in Aegypto, cum et Aphricam Quinquegentiani infestarent, Narseus etiam rex Persarum Orientem bello premeret. Hoc periculo Diocletianus permotus, Maximianum Herculium ex Caesare fecit Augustum; Constantium