comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ie restiterat breui ad spem euentus rñdit. Nam insessis omnib uiis p
quas comeatus ex sannio subuehebat᷑ famo domiti sanites qui lucerie in
plio erant legatos misere ad consulem romanum ut receptis equitib ꝗ cã
li ce̾n̾t absisteret obsidione. Hiis papirius ita rñdit debuisse eos pon
herennii filium quo auctore romanos subiugum misissent. consulere
d uictis patiendum censeret. Ceterum qm̃ ab hostib inse equa statui. q̃
inse ip̃i ferre maluerunt nuntiarent luceriam iussit arma sarcinas iumẽ¬
ta multitudinem omnem imbellem intra menia relinquerent. Militem
ecum singulis uestimentis subiugum missurum: ulciscentem illatam. n
nouam inferentem ignominiam. Nihil recusatum Unde septem milia mi¬
litum subiugum missa: predaq ingens lucerie capta : receptisq omnibus
onis armisq que ad caudium amissa erant. & qđ omĩa suꝑabat gaui¬
recuꝑatis cquitibus quos pignere pacis recuꝑande lucerianis sannites dede¬

Expanded text:
ceriae restiterat, breui ad spem euentus respondit; nam insessis omnibus uiis per quas commeatus ex Samnio subuehebantur, fame domiti Samnites qui Luceriae in praesidio erant legatos misere ad consulem Romanum, ut receptis equitibus qui causa belli essent absisteret obsidione. iis Papirius ita respondit debuisse eos Pontium Herenni filium, quo auctore Romanos sub iugum misissent, consulere quid uictis patiendum censeret; ceterum quoniam ab hostibus in se aequa statui quam in se ipsi ferre maluerint, nuntiare Luceriam iussit arma, sarcinas, iumenta, multitudinem omnem imbellem intra moenia relinquerent; militem se cum singulis uestimentis sub iugum missurum, ulciscentem inlatam, non nouam inferentem ignominiam. nihil recusatum. septem milia militum sub iugum missa praedaque ingens Luceriae capta, receptis omnibus signis armisque quae ad Caudium amissa erant et, quod omnia superabat gaureciperatis quos pignora pacis custodiendos Luceriam Samnites dede
Abbreviated transcription (Latin):
nem stultitie cum se suaq prede ẽẽ regis sineret. bruti quoq haud ab nuit
nomen ut sub eius obtentu cognominis liberator ille ppłi ro. animus lat
apiret᷑ tp̃re suo. Is tum ab tarquiniis ductus delphos ludibrium uerius ꝗͣ comes
aureum baculum inclusum torneo cauato ad id baculo tulisse domum ap-¬
pollim dicitur tegens per ambages efigiem ingenii sui

Expanded text:
nem stultitiae, cum se suaque praedae esse regi sineret, Bruti quoque haud abnuit nem stultitiae, cum se suaque praedae esse regi sineret, Bruti quoque haud abnuit cognomen ut sub eius obtentu cognominis liberator ille populi Romani animus latens opperiretur tempora sua. is tum ab Tarquiniis ductus Delphos, ludibrium uerius quam comes, aureum baculum inclusum corneo cauato ad id baculo tulisse donum Apollini dicitur, per ambages effigiem ingenii sui
Abbreviated transcription (Latin):
Terra mariq hec c
agenti portentũ terribile uisum. Anguis excolũpna lig̃ea clapsus cum teriorem
ugamq in regiam fecisset ipsius regis non tam subito pauore ꝑculit pectu
impleuit curis. It aq cum ad publica prodigia etrusci tantum uates ad hiberet
hoc uelut domestico ext̾itus uisu delphos ad maxime inclitum int̾ris oraculũ
mittẽ statuit. neq responsum sortium ulli alii comittẽ ausus duos filios
pigtas ea tempestate terras ignociora maria ingrȩtiã misit. Titus & aruns
profecti: comes his additus lutius brutus tarquinia sorore regis natus. iuuenis
longe alius ingenios ꝗͣ cuius simulationem induerat. Is cum primores ciuitatis
in quibus frẽm suum ab auunculo interfectum audisset neq in animo suo quicꝗͣ
egi timendum neq infortuna concupiscendum relinquere statuit contei
tutus e̾ẽ ubi iniure parum presidii ẽẽt. ergo ex industria factus ad imitatio¬

Expanded text:
terra marique. haec agenti portentum terribile uisum: anguis ex columna lignea elapsus cum terrorem fugamque in regia fecisset, ipsius regis non tam subito pauore perculit pectus quam anxiis impleuit curis. itaque cum ad publica prodigia Etrusci tantum uates adhiberentur, hoc uelut domestico exterritus uisu Delphos ad maxime inclitum in terris oraculum mittere statuit. neque responsa sortium ulli alii committere ausus, duos filios per ignotas ea tempestate terras, ignotiora maria in Graeciam misit. Titus et Arruns profecti; comes iis additus L. Iunius Brutus , Tarquinia, sorore regis, natus, iuuenis longe alius ingenii quam cuius simulationem induerat. is cum primores ciuitatis, in quibus fratrem suum, ab auunculo interfectum audisset, neque in animo suo quicquam regi timendum neque in fortuna concupiscendum relinquere statuit contemptuque tutus esse ubi in iure parum praesidii esset. ergo ex industria factus ad imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
omo ceqitieq predixerat ut ubi se cuspidem erectam quatientem u¬
sent quanea maxima ui possent concitarent equites in hostes. adnutum
omnia ut giante p̃parato funt: pandunt᷑ inter ordines uie. prouolat eques
atq infestis cuspidibus in medium agmen hostium ruit: ꝑrumpitq ordi¬
nes quatunq impetam dedit. Instant uolumnius & scipio: & ꝑcussos ster¬
nunt Tum iam deorum hominumq uicta uis. fundunt᷑ linteate cohortes
pariter iurati & inuirati fuguint. nec quẽꝗͣ preter cohortes metuũt. peditũ
agnien qđ suꝑ fuit pugne incastra ad aquiloniam compulsum est. nobili¬
tas equitesq nobianum profagerunt equites eques sequit᷑ pedem pedes di¬
uisa cornua: dextrum ad caitra samnitium leuum adurbem tendit pͥor
aliquanto uolumnius castra cepit

Expanded text:
bonio Caedicioque praedixerat, ubi se cuspidem erectam quatientem vbonio Caedicioque praedixerat, ubi se cuspidem erectam quatientem vidissent, quanta maxima vi possent concitarent equites in hostem. ad nutum omnia, ut ex ante praeparato, fiunt; panduntur inter ordines viae; provolat eques atque infestis cuspidibus in medium agmen hostium ruit perrumpitque ordines quacumque impetum dedit. instant Volumnius et Scipio et perculsos sternunt. tum iam deorum hominumque victa vi, funduntur linteatae cohortes; pariter iurati iniuratique fugiunt nec quemquam praeter hostes metuunt. peditum quod superfuit pugnae in castra aut Aquiloniam compulsum est; nobilitas equitesque Bovianum perfugerunt. equites eques sequitur, peditem pedes; diversa cornua dextrum ad castra Samnitium, laliquanto Uolumnius castra cepit
Abbreviated transcription (Latin):
cedere deoram honnumq attonitos meta. repugnatur segniter & ab
hiis quos timor moraretur a fuga. Iam ꝓpe ad signa cedei puene
transuso paluis uelut ingentis agminis incessu motus apparuit. Sp. Nau¬
tius qet quua metriã quidam eum tradunt dux alarib cohortibus eãt
aluereq maiorem ꝗͣ pronumero exritabant insidentes mulis calor
frondosas ramos perterram trahebant. arina signaq ꝑ turbidam lucem
ingͥnia areaehant. post altior densiorq puluis equitum spetiem cogen¬
ium uinee dad̾at. Fefellitq non samnites modo sed etiam romã
Et consiis affirmauit errorem clamitans inter pͥma signa ita uox etiam
ad hostes accederet captum cominium uictorem collegam ad e̾e̾ adnite¬
rentur uancere prius ꝗͣ gloria alterius excitus fieret. Hec insiders equo
inde triþunis centurionibusq imꝑat uiam equitibus pate fatiant. Ipẽ tre¬

Expanded text:
caedere deorum hominumque attonitos metu; repugnatur segniter, ut ab caedere deorum hominumque attonitos metu; repugnatur segniter, ut ab iis quos timor moraretur a fuga. iam prope ad signa caedes peruenerat, cum ex transuerso puluis uelut ingentis agminis incessu motus apparuit; Sp. Nautius —Octauium Maecium quidam eum tradunt—dux alaribus cohortibus erat; puluerem maiorem quam pro numero excitabant; insidentes mulis calones frondosos ramos per terram trahebant. arma signaque per turbidam lucem in primo apparebant; post altior densiorque puluis equitum speciem cogentium agmen dabat fefellitque non Samnites modo sed etiam Romanos; et consul adfirmauit errorem clamitans inter prima signa ita ut uox etiam ad hostes accideret, captum Cominium, uictorem collegam aderentur vincere, priusquam gloria alterius exercitus fieret. haec insidens equo; inde tribunis centurionibusque imperat, ut viam equitibus patefaciant; ipse Tre
Abbreviated transcription (Latin):
tus augurio consul affirmans nunꝗͣ humanis rebus magis pntes int̾ fuisse
deos signa canere & clamorem belli attolli iussit prelium cõrussum atrox
ceterum longe disparibus animis Romanos ira spes ardor certan
auidos hostium sangiunis ing̃lium rapit. Samnitim magnam ꝑtem neces¬
sitas ac religio inuitos magis resistere ꝗͣ inferre pugnam cogit nec susti¬
issent pͥmura clamorem atq impetum romanorum. per liquot iam
annos uiue assucti ni potentior alius metus insidens pectorib a fuga re¬
tineret. Qiuppe in oculis erant omnes illi occultus paratus saceri & armat
sacerdotes& promistua hominum pecudumq strages & resperse fandaq
nof anios sangune are & dira execratio ac furiale carmen detestande
omile stirinq compositum his uinculis foge obstricti stabant ciuen
gis & hostem timertes. Instare romanus acornu utroq amedia atie &

Expanded text:
laetus augurio consul, adfirmans nunquam humanis rebus magis praesentes interfuisse laetus augurio consul, adfirmans nunquam humanis rebus magis praesentes interfuisse deos, signa canere et clamorem tolli iussit. proelium commissum atrox, ceterum longe disparibus animis. Romanos ira, spes, ardor certaminis auidos hostium sanguinis in proelium rapit; Samnitium magnam partem necessitas ac religio inuitos magis resistere quam inferre pugnam cogit; nec sustinuissent primum clamorem atque impetum Romanorum, per aliquot iam annos uinci adsueti, ni potentior alius metus insidens pectoribus a fuga retineret. quippe in oculis erat omnis ille occulti paratus sacri et armati sacerdotes et promiscua hominum pecudumque strages et respersae fando nefandoque sanguine arae et dira exsecratio ac furiale carmen, detestandae familiae stirpique compositum; iis uinculis fugae obstricti stabant ciuem magis quam hostem timentes. instare Romanus a cornu utroque, a media acie et
Abbreviated transcription (Latin):
pator erat alcertatio inter pullarios orta de auspitio eius diei hemiditaq
ab equitib romanis. qui haud sperpendam rati. So. papirio fratris filio
consulis amabigi deausgitio renuntiauerunt Iuuenis autem doctrinã deonĩ
speruentem nuactus rem inquisitam nequid in comꝑtum deferret ad cosulẽ
etolit. Cui ille. tu quidem macte uiruite diligentiaq esto. ceterum e
auspitio ad est siquid falsi nuntiat insemetipsum legionem recepit Mi¬
hi quidem tripudium nuntiatum ppło romano extituq egregium auspi¬
um est. Ceturiorib deinde imꝑauit ut pularios inter prira signa
stituerent. Promouent &x samnites signa in sequitur aties ornata arma¬
taq ut hosti quoq magnificum spectaculum e̾et: prus ꝗͣ clamor tolleret
concurreret᷑q eraisso remere pilo ictus pullarius ante signa ceculit. Quod
ubi corsuli runtiatum est dii ingrelio sunt inquit: habet penam roxi
caput. Ante consulem hec dicentem coruus clara uote recinit euo

Expanded text:
ator erat, altercatio inter pullarios orta de auspicio eius diei exauditaque ab equitibus Romanis, qui rem haud spernendam rati Sp. Papirio , fratris filio consulis, ambigi de auspicio renuntiauerunt. iuuenis ante doctrinam deos spernentem natus rem inquisitam ne quid incompertum deferret ad consulem detulit. cui ille: 'tu quidem macte uirtute diligentiaque esto; ceterum qui auspicio adest, si quid falsi nuntiat, in semet ipsum religionem recipit; mihi quidem tripudium nuntiatum, populo Romano exercituique egregium auspicium est.' centurionibus deinde imperauit uti pullarios inter prima signa constituerent. promouent et Samnites signa; insequitur acies ornata armataque, ut hostibus quoque magnificum spectaculum esset. priusquam clamor tolleretur concurrereturque, emisso temere pilo ictus pullarius ante signa cecidit; quod ubi consuli nuntiatum est, 'di in proelio sunt' inquit; 'habet poenam noxium caput.' ante consulem haec dicentem coruus uoce clara occinuit; quo
Abbreviated transcription (Latin):
Belli fidenatis contagione irritati ue¬
ntium animi & consanguinitate. Nam fidenates quoq etrusci fuerui
& ꝙ ipsa progmquitas loci sicromana arma omnibus infesta finitimis erãt
stimulabat infines romanos excucurrerunt. populandi magis ꝗͣ iusti more
belli itaq non castris positis non expectato hostium ex̾citu raptam ex agsͥ
predam portantes ueios rediere. Romanus contra postꝗ̃ hostem in agris
non inuenit dimicationi ultime instructus intentusq tyberim transit. qũ
postq̃ castra ponere & ad urbem actersurum ueientes audiuere obuiam
egressi. ut potus atie deterneret ꝗͣ inclusi de tectis menibusq dimicarent
uiribus nulla ꝑte aduitis tartum ueteram robore ex̾citus. Rex ro¬
nuis uicit persecutusq fusos ad menia hostes urbe ualida muris ac situ
ipso munita abstinuit agros reddiens uastat. ulciscendi magis q̃ prȩde studio
aq clade haud minus ꝗͣ adu̾sa pugna subacti uenientes pacem petite

Expanded text:
belli Fidenatis contagione inritati Ueientium animi et consanguinitate—nam Fidenates quoque Etrusci fuerunt—et quod ipsa propinquitas loci, si Romana arma omnibus infesta finitimis essent, stimulabat. in fines Romanos excucurrerunt populabundi magis quam iusti more belli. itaque non castris positis, non exspectato hostium exercitu, raptam ex agris praedam portantes Ueios rediere. Romanus contra postquam hostem in agris non inuenit, dimicationi ultimae instructus intentusque Tiberim transit. quem postquam castra ponere et ad urbem accessurum Ueientes audiuere, obuiam egressi ut potius acie decernerent quam inclusi de tectis moenibusque dimicarent. ibi uiribus nulla arte adiutis, tantum ueterani robore exercitus rex Romanus uicit; persecutusque fusos ad moenia hostes, urbe ualida muris ac situ ipso munita abstinuit, agros rediens uastat, ulciscendi magis quam praedae studio; eaque clade haud minus quam aduersa pugna subacti Ueientes pacem petitum
Abbreviated transcription (Latin):
domi habebant. Apparebat aut hostibus aut ciuibus deiuctoria concedendum
ẽẽ soli exconsularibus Ualerius atq horatius non intererant consiliis. &Cc lau
rebat a cede uiolandisq quos federe icto cum plebe sacrosanctos accepissent. In¬

Expanded text:
domi habebant. apparebat aut hostibus aut ciuibus de uictoria concedendum domi habebant. apparebat aut hostibus aut ciuibus de uictoria concedendum esse. soli ex consularibus Ualerius atque Horatius non intererant consiliis. C. Claudi ententiae abhorrebant a caede uiolandisque quos foedere icto cum plebe sacrosanctos accepissent.
Abbreviated transcription (Latin):
processissent & res aperpetuis oronib inalterationem u̾tissent interroganti tri¬
buno car plebeium consulem fieri non oporteret ut fortasse uere sic parũ
uiros conubium diremisse. ne incerta prole auspitia turbarent. Plebs ad id
xima indignatione ex arsit. ꝙ auspicari tanꝗͣ inuisi diis inmortalibus no¬
rentur posse. nec ante finis contentionum fuit cum & tribunum acerrimum
auctorem plebs nata ee̾t & ip̃ã cum eo ꝑtinatia certaret ꝗͣ uicti tandem patres
de conubio ferret᷑ consensere. Ita maxime rati contentionem deplebeis cõsul
tribunos aut totam deposituros. aut post bellum dilaturos e̾e. Contentamq in¬
terim conubio plebem paratam delectui fore. Cum Camileius uictoria depribus
bis fauore ingens e̾e̾t. accensi alii tribuni ad certamẽ prorogatiõe sua
summa ui impugnant. & crescente indies faina belli delectum impediunt. Con¬
es cum ꝑsenatum intercedentibus tribunis nihil agi posset consilia pn̾cipi

Expanded text:
processissent et res a perpetuis orationibus in altercationem uertisset, interroganti tribuno cur plebeium consulem fieri non oporteret, ut fortasse uere, sic parumuiros conubium diremisse ne incerta prole auspicia turbarentur. plebes ad id maxime indignatione exarsit, quod auspicari, tamquam inuisi dis immortalibus, negarentur posse; nec ante finis contentionum fuit, cum et tribunum acerrimum auctorem plebes nacta esset et ipsa cum eo pertinacia certaret, quam uicti tandem patres ut de conubio ferretur concessere, ita maxime rati contentionem de plebeiis consulibus tribunos aut totam deposituros aut post bellum dilaturos esse, contentamque interim conubio plebem paratam dilectui fore. cum Canuleius uictoria de patribus et plebis fauore ingens esset, accensi alii tribuni ad certamen pro rogatione sua summa ui pugnant et crescente in dies fama belli dilectum impediunt. consules, cum per senatum intercedentibus tribunis nihil agi posset, concilia principum
Abbreviated transcription (Latin):
INNUS hic erit insignis noui hom̃is consulatu ĩ signis duo
bus magr̃atib pretura & curruli edilitate. hos sibi patͥ-¬
cii quesiuere honores pro cõcesso plebi altero cõsulatu plebs
cõsulatum.L. Sergio sextio cuius lege partus erat dedit
patres preturã sꝑ. furio marci: furio Camilo: edilitatem
gneo quintio Capitolio a p. Cornelio scipioni suarũ gẽ¬
tiũ uiris gratia cãpestri dederuntLsergio collega ex
prĩb clatus l Emilius mamercus. Principio ani degalł
quos pͥm̃o palatos per apuliam congregari iam fama erat & dehernicorum
fectione agitata mentio: cum de industria omnia nequid ꝑplebeiũ ã¬
sulem ageretur proferent᷑. silentiũ omniũ rerũ ac iustitio simile otiũ fuit
Nisi ꝙ non patientib tacitum tribunis ꝙ procõsule uno plebeio tres pr̃itios
magrãtus currulib sellis pretextatos tanꝗͣ consules sedentes nobilitas sibi
p̃supsisset. pretorem quidem etiam uira reddentẽ & collegam cõsulib atq his¬

Expanded text:
nnus hic erit insignis noui hominis consulatu, insignis nouis duobus magistratibus, praetura et curuli aedilitate; hos sibi patricii quaesiuere honores pro concesso plebi altero consulatu. plebes consulatum L. Sextio , cuius lege partus erat, dedit: patres praeturam Sp. Furio M. filio Camillo , aedilitatem Cn. Quinctio Capitolino et P. Cornelio Scipioni , suarum gentium uiris, gratia campestri ceperunt. L. Sextio collega ex patribus datus L. Aemilius Mamercus . principio anni et de Gallis, quos primo palatos per Apuliam congregari iam fama erat, et de Hernicorum defectione agitata mentio. cum de industria omnia, ne quid per plebeium consulem ageretur, proferrentur, silentium omnium rerum ac iustitio simile otium fuit, nisi quod non patientibus tacitum tribunis quod pro consule uno plebeio tres patricios magistratus curulibus sellis praetextatos tamquam consules sedentes nobilitas sibi sumpsisset, praetorem quidem etiam iura reddentem et collegam consulibus atque iis
Abbreviated transcription (Latin):
factum qui connubium finitimis negassent. illas tamen in mimero insotie¬
ate fortunarum omnium ciuitatisq & quo nihil carius humano gen
sit liberum fore mollirent modo iras & quibus sors corpora dedisset: darẽt
animos. sepe exiniuria post modum gratiam ortam eoq melioribus usuras
curis: ꝙ ad nisurus prose quisq uͭt cum suam uicem functus offitio sit pa¬
rentum etiam patrieq expleat desiderium. accedebant blanditie uirorũ factũ
aintium cupiditate atq amore. que maxime ad muliȩbre ingenium effi

Expanded text:
factum qui conubium finitimis negassent; illas tamen in matrimonio, in sociefactum qui conubium finitimis negassent; illas tamen in matrimonio, in societate fortunarum omnium ciuitatisque et quo nihil carius humano generi sit liberum fore; mollirent modo iras et, quibus fors corpora dedisset, darent animos; saepe ex iniuria postmodum gratiam ortam; eoque melioribus usuras uiris quod adnisurus pro se quisque sit ut, cum suam uicem functus officio sit, parentium etiam patriaeque expleat desiderium. accedebant blanditiae uirorum, factum purgantium cupiditate atque amore, quae maxime ad muliebre ingenium effi
Abbreviated transcription (Latin):
spectatuli tempus uenit. dediteq eo mentes cum oculis erant: tum ex cõposi¬
o orta uis signoq dato iuuentus romana ad rapiendas uirgines disci
Magna pars forte ut inquemq inciderat rapte quasdam forma excellentes
primoribus patrum distinatas explebe homines quibus datum negotiũ erat
mos deferebant unam longe ante alias sp̃em ac pulcritudine insignei
aglobo thalasii cuiusclam rap̾tam ferunt multisq sciscitantibus. cuinam eã
errent identidem ne quis iuolaret thalasio ferri clamitatum. Inde nu
hanc uocem factam. Turbato permetum ludicro mesti parentes uirginum pro¬
fugiunt incusantes uiolati hospitii fedus. deumq inuocantes cuius ad solemne
udosq ꝑfas ac fidem decepti uenissent: nec raptis aut spes dese melior
indignatio ẽ minor. Sed ipse romulus circubat docebatq patrum id suꝑbia

Expanded text:
spectaculi tempus uenit deditaeque eo mentes cum oculis erant, tum ex compositspectaculi tempus uenit deditaeque eo mentes cum oculis erant, tum ex composito orta uis signoque dato iuuentus Romana ad rapiendas uirgines discurrit. magna pars forte in quem quaeque inciderat raptae: quasdam forma excellentes, primoribus patrum destinatas, ex plebe homines quibus datum negotium erat domos deferebant. unam longe ante alias specie ac pulchritudine insignem a globo Thalassi cuiusdam raptam ferunt multisque sciscitantibus cuinam eam ferrent, identidem ne quis uiolaret Thalassio ferri clamitatum; inde nuptialem hanc uocem factam. turbato per metum ludicro maesti parentes uirginum profugiunt, incusantes uiolati hospitii foedus deumque inuocantes cuius ad sollemne ludosque per fas ac fidem decepti uenissent. nec raptis aut spes de se melior aut indignatio est minor. sed ipse Romulus circumibat docebatque patrum id superbia
Abbreviated transcription (Latin):
unes cum hominibus sanguinem ac genus mistere. Nusꝙ benigne legat
audita est adeo simul spernebant simul tantam in mẽdio crescentem molem
sibi ac posteris suis metuebant a plerisq rogitantibus dimissi eo ꝙ non fe¬
nis quoq assilum aꝑuissent id enim demum compar connubium fore
id romana pubes passa & haud dubie aduim spectare res cepit: cui tẽpus
locumq aptum ut donaret romulus. egritudinem animi dissimulans ludos
x industria parat. neptuno equestri solemnis consualia uocat. indaci d
finitimis spectaculum iubet. quantoq apparatu tum sciebant aut poterant
concelebrant: ut rem claram expectatamq facerent. Multi mortales cõue¬
nere studio etiam uidende noue urbis maxime proximi quiq Ceminenses
Crustumini. Anteminates. Iam sabinorum omnis multitudo cum liberis ac cõ¬
nibus uenit. Inuitati hospitaliter ꝑdomos cum situm meniaq & frequ¬
tem tectis urbem uidissent mirantur tam breui rem romanam creuisse: ue

Expanded text:
nes cum hominibus sanguinem ac genus miscere. nusquam benigne legatio audita est: adeo simul spernebant, simul tantam in medio crescentem molem sibi ac posteris suis metuebant. ac plerisque rogitantibus dimissi ecquod feminis quoque asylum aperuissent; id enim demum compar conubium fore. aegre id Romana pubes passa et haud dubie ad uim spectare res coepit. cui tempus locumque aptum ut daret Romulus aegritudinem animi dissimulans ludos ex industria parat Neptuno equestri sollemnes; Consualia uocat. indici deinde finitimis spectaculum iubet; quantoque apparatu tum sciebant aut poterant, concelebrant ut rem claram exspectatamque facerent. multi mortales conuenere, studio etiam uidendae nouae urbis, maxime proximi quique, Caeninenses, Crustumini, Antemnates; iam Sabinorum omnis multitudo cum liberis ac coniugibus uenit. inuitati hospitaliter per domos cum situm moeniaque et frequentem tectis urbem uidissent, mirantur tam breui rem Romanam creuisse. ubi
Abbreviated transcription (Latin):
cem creati sunt bini exsingusis classibus Itaq caritum ẽ: ut postea crearẽt:
ecta deinde hito Minutuis contra sabinos profectus non in ueĩt hostem e¬
tius cum iam equi corbione interfecto presidio ortonã etiam cepissent ĩ algido
pugnat. Multos mortales occidit. fugat hostem non ex algido modo sed acor¬
bione ortonaq. Corbionem etiam dirimit ꝑꝑ proditum presidium. Gesta rome¬
De inde M ualerius sꝑ uirgiius consules facti domi forisq otium fuit annona
ꝑꝑ aquarum intemperiem laboratum ẽ de auentino publicando lata lex ẽ. tri.
pł. idem refecti: hi sequente anno I. Romulio. C Ueturio consulib legem em¬
nibus suis contionibus celebrabant: pude̾ se nuͣi sui nequicꝗͣ aucti. si ea res eq̃¬
abeo biennio iaceret ac toto supiore lustro iacuisset.

Expanded text:
cem creati sunt, bini ex singulis classibus; itaque cautum est ut postea crearentur. cem creati sunt, bini ex singulis classibus; itaque cautum est ut postea crearentur. dilectu deinde habito Minucius contra Sabinos profectus non inuenit hostem. Horatius, cum iam Aequi Corbione interfecto praesidio Ortonam etiam cepissent, in Algido pugnat; multos mortales occidit; fugat hostem non ex Algido modo sed a Corbione Ortonaque. Corbionem etiam diruit propter proditum praesidium. deinde M. Ualerius Sp. Uerginius consules facti. domi forisque otium fuit; annona propter aquarum intemperiem laboratum est. de Auentino publicando lata lex est. tribuni plebis iidem refecti. hi sequente anno, T. Romilio C. Ueturio consulibus, legem omnibus contionibus suo biennio iaceret ac toto superiore lustro iacuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
cum atium fuisset foris. domi seditiones iidem tribuni eadem lex fatiebat. ulte¬
riusq uentum foret adeo exarserant aĩs ni uelut cledita oꝑa nocturno impetu
quorum corbione omissum p̃sidium nuntiatum eẽt. senatum consultũ uoc.
ubentur subitarium scribere ex̾citum atq in algidum ducẽ. Inde deposito le¬
gis certamine. noua de delectu contentio orta. Uincebaturq consulare im¬
erium tribunitio auxilio: tum alius additur tertor Sambinum ex̾citũ
datum descendisse in agros romanos: inde adurbem uenire. Is metus pepulit
ut scribi militem tribuni sinerent non sine pactione tñ: ut qm̃ ip̃i per quin¬
nium clusi eẽnt. parumq id plebi presidium foret. Decem deinde tribe
plebis creant᷑. Expressit hoc necessitas patrib id modo excip̾ẽ ne postea eosdẽ
tribunos uiderent. Tribunitia comitia. ne id quoq post bellum ut cetera
uanum eẽt. extemplo hĩta. Trigesimo sexto anno aprimis tribunis plebis de¬

Expanded text:
 otium esset, domi seditiones iidem tribuni, eadem lex faciebat; ulteriusque uentum foret —adeo exarserant animis—ni, uelut dedita opera, nocturno impetu Aequorum Corbione amissum praesidium nuntiatum esset. senatum consules uocant; iubentur subitarium scribere exercitum atque in Algidum ducere. inde posito legis certamine noua de dilectu contentio orta; uincebaturque consulare imperium tribunicio auxilio cum alius additur terror, Sabinum exercitum praedatum descendisse in agros Romanos, inde ad urbem uenire. is metus perculit ut scribi militem tribuni sinerent, non sine pactione tamen ut quoniam ipsi quinquennium elusi essent paruumque id plebi praesidium foret, decem deinde tribuni plebis crearentur. expressit hoc necessitas patribus: id modo excepere ne postea eosdem tribunos uiderent. tribunicia comitia, ne id quoque post bellum ut cetera uanum esset, extemplo habita. tricensimo sexto anno a primis tribuni plebis de
Abbreviated transcription (Latin):
Postero die ad suessam pometiam quo fugerant hostes legionibus
luctis inter paucos dies oppidum capitur. captum prede datur. Incde pai¬
lum recreatus miles egens. consul cum maxima gloria sua uictorem reduxit¬
ex̾citum romam. decedentem romam macetranorum uolscorum legati rebeis
nentes post pometiam captam ad eunt. his ex senatus consulto data
pax: ager ademptus¬

Expanded text:
postero die ad Suessam Pometiam quo confugerant hostes legionibus ductis, intra paucos dies oppidum capitur; captum praedae datum. inde paulum recreatus egens miles; consul cum maxima gloria sua uictorem exercitum Romam reducit. decedentem Romam Ecetranorum Uolscorum legati, rebus suis timentes post Pometiam captam, adeunt. his ex senatus consulto data pax, ager ademptus
Abbreviated transcription (Latin):
locis & prefectos subsidiis attribuerat. dextro cornu la ounmiu
simstro I sconem equitib legatos alios.C. tedium sas trelpniũ p̃fecit
opere circumducẽ iubet. ac inde inter ipãm dirarcalunem ꝗ̃to ma¬
xime posset motri pulueres ostendere.

Expanded text:
quaeque locis et praefectos subsidiis attribuerat; dextro cornu L. Volumnium, quaeque locis et praefectos subsidiis attribuerat; dextro cornu L. Volumnium, sinistro L. Scipionem, equitibus legatos alios, C. Caedicium et T. Trebonium, praefecit; propere circumducere iubet atque inde inter ipsam dimicationem quanto maxime posset moto pulvere se ostendere.
Abbreviated transcription (Latin):
hec comꝑta ꝑfugarura inditiis cum apud in¬
fensos iam sua sponte milites disseruisset simul duine humanei spei
pleni clamore consentienti pugnam poscunt. Penitet inposterum diem di¬
latũs certamen. moram diei noctisq oderunt. Tertia engilia poctis iami
relatis litteris acollega papirius silentio surgit: & pul trim n auspitiũ
mittit. Nullum erat genus hominum in cascris intastum en.litate pu¬
gne.sumii infiriq eque intenti erant: dux nulitem: miles ducis ar¬
dorem ex pectabat. Is ardor omnium etiam ad eos qui ausgio iterant
puenit. Nam cum pulli non pascerentur pullariis ausgitium ipentiri au¬
sus tripudium solistinum consuli nuntiauit. Consul letus auspitum e¬
gregium e̾ẽ & diis auctorib rem gesturus pronuntiat. Si grunc pugne
proponit exeunti iam forte in atiem nuntiat perfuga. xͥx.ephortes sam
nitim . xl ferme erant. cominium ꝓfectas. qđ ne ignoraret collega ex¬
templo nuntium mittit Ip̃e signa uelotius proferri iuibet subsichiaq suis

Expanded text:
ec comperta perfugarum indiciis cum apud infensos iam sua sponte milites disseruisset, simul diuinae humanaeque spei pleni clamore consentienti pugnam poscunt; paenitet in posterum diem dilatum certamen; moram diei noctisque oderunt. tertia uigilia noctis iam relatis litteris a collega Papirius silentio surgit et pullarium in auspicium mittit. nullum erat genus hominum in castris intactum cupiditate pugnae; summi infimique aeque intenti erant; dux militum, miles ducis ardorem spectabat. is ardor omnium etiam ad eos qui auspicio intererant peruenit; nam cum pulli non pascerentur, pullarius auspicium mentiri ausus tripudium solistimum consuli nuntiauit. consul laetus auspicium egregium esse et deis auctoribus rem gesturos prproponit. exeunti iam forte in aciem nuntiat perfuga viginti cohortes Samnitium—quadringenariae ferme erant—Cominium profectas. quod ne ignoraret collega, extemplo nuntium mittit; ipse signa ocius proferri iubet; subsidia suis
Abbreviated transcription (Latin):
Rome terrorem pre¬
buit fama gallici tamultas ad bellum etruscum adiecti Eominus canctã¬
ter fedus ictum cum picenti ppło est T Manlio consuli sorte euenit: ꝗ uix
cum agendo equũ effusus extemplo ꝓpe expirauit. tertius ab eo casu dies
finis uite consuli fuit. Quo uelut omine belli accepto deos ꝓse comisisse
ellum memorantes etrusci substulere animos. Rome tam desiderio u
tum incomoditate tpr̾is tristis nutius fuit. ut prẽs ab iubendo dictatore
onsulis subrogandi comitia exsmã picipum hĩta deteruerint. M ualer
fuerat. Tum extemplo inetruriam ad legiones proficisci uissit aduentus eiꝰ
ompressit etruscos adeo ut nemo extra munimenta egredi auderet
q iporum obsidioni similis ee̾t neq illos nouus cõsul uastandis agris u¬
rendisq tectis. causa passim non uille solum sed frequentesq quoq uici
incendiis fumarẽt. elicere ad certamẽ potuit.

Expanded text:
Romae terrorem praebuit fama Gallici tumultus ad bellum Etruscum adiecti; eo minus cunctanter foedus ictum cum Picenti populo est. T. Manlio consuli provincia Etruria socircumagendo equo effusus extemplo prope exspiravit; tertius ab eo casu dies finis vitae consuli fuit. quo velut omine belli accepto deos pro se commisisse bellum memorantes Etrusci sustulere animos. Romae cum desiderio viri tum incommoditate temporis tristis nuntius fuit; patres ab iubendo dictatore onsulis subrogandi comitia ex sententia principum habita: M. Ualerium fuerat. tum extemplo in Etruriam ad legiones proficisci iussit. aduentus eius compressit Etruscos adeo ut nemo extra munimenta egredi auderet timorque ipsorum obsidioni similis esset; neque illos nouus consul uastandis agris urendisque tectis, cum passim non uillae solum sed frequentes quoque uici incendiis fumarent, elicere ad certamen potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
idq propius fidei est aquestoribus. Cessone fabio &L Ualerio diem dictã
duelionis. danatumq ppłi iuditio dirruptas publice edes eas stare ante
luris edem. ceterum siue illud domesticum siue publicum fuit uiditium dam¬
pnatus

Expanded text:
idque propius fidem est, a quaestoribus Caesone Fabio et L. Ualerio diem dictam idque propius fidem est, a quaestoribus Caesone Fabio et L. Ualerio diem dictam perduellionis, damnatumque populi iudicio, dirutas publice aedes. ea est area ante Telluris aedem. ceterum siue illud domesticum siue publicum fuit iudicium, damnatur
Abbreviated transcription (Latin):
nicis paulo ante hostibus. capti agri partem tertiam reddi: isi &  egentes pro
coriolano ducem cassium habeant. popularis iam ẽẽ dissuasor legis agrarie ce¬
erat. Uterq deinde coss. certatim plebi indulgere. Uirginus passuru
largitione. ambitiosus insotios eoq uilior inciuibus erat ut alio munere
ciliaret sibi ciuium animos iubere prosiculo frumento pecuniam accepta
retribui ppło. Id uero haud secus ꝗ̃ pñtem mercedem regni asꝑnata plebs¬
adeo ꝑꝑ suspitionem insitam regni uelut habundarent. omnia munera eius
inaĩs hominum respuebantur. quem ubi primum magistratu abiit dannatũ
neccatumq constat: sunt qui prem auctorem eius supplicii ferunt cũ coginta
lomi causa u̾berasse ac neccasse peculiumq filii cereri consecrauisse. Signi
inde factum eẽ & insc̾ptum ex cassia familia datum. In uenio apud quosdã

Expanded text:
nicis, paulo ante hostibus, capti agri partem tertiam reddi, nisi ut hae gentes pro nicis, paulo ante hostibus, capti agri partem tertiam reddi, nisi ut hae gentes pro Coriolano duce Cassium habeant? popularis iam esse dissuasor et intercessor legis agrariae coeperat. uterque deinde consul, ut certatim, plebi indulgere. Verginius dicere passurum graria largitione ambitiosus in socios eoque civibus vilior erat, ut alio munere sibi reconciliaret civium animos, iubere pro Siculo frumento pecuniam acceptam retribui populo. id vero haud secus adeo propter suspicionem insitam regni, uelut abundarent omnia, munera eius in animis hominum respuebantur. quem ubi primum magistratu abiit damnatum necatumque constat. sunt qui patrem auctorem eius supplicii ferant: eum cognita domi causa uerberasse ac necasse peculiumque filii Cereri consecrauisse; signum inde factum esse et inscriptum: 'ex Cassia familia datum.' inuenio apud quosdam,
Abbreviated transcription (Latin):
Seruiluis cassius deinde & proculus uirginius consules facti. cum
hernicis fedus ictum agri partes due adempte. Inde dimidium latinis: dimidium
plebei diuisurus erat consul cassuis. adiciebat. huic numero agri aliquantũ. quẽ
ublicum possideri a pricatis criminabatur. Id multos quidem patrum. ip̃os p¬
sores ꝑiculo rerum suarum terrebat. Sed & publica patribus solitudo in erat. Lar¬
gitione consulem ꝑiculosas libertati opes struere. Tum pͥmum lex agraria pmul-¬
a est. nunꝗ̃ deinde usq ad hanc memoriã sine inaximis motibus rerum a¬
tata. Consulum alter largioni resistebat auctoribus patribus. nec omni plebe
adusante que pͥmo ceperat fastidire munus uulgatum aciuibus isse insotios
deinde & uirginium consulem inconcionibus uelut uaticinantem audieb
pestilens college munus ẽẽ agros seruitutem illos: his qui acceperant laturos regͤ
uiam fieri. quid enim ita assumi sotios & nomen latinum quid attinuisse herꝰ¬

Expanded text:
Sp . Cassius deinde et Proculus Verginius consules facti. cum Hernicis foedus ictum; agri partes duae ademptae. inde dimidium Latinis, dimidium plebi divisurus consul Cassius erat. adiciebat huic muneri agri aliquantum, quem publicum possideri a privatis criminabatur. id multos quidem patrum, ipsos possessores, periculo rerum suarum terrebat; sed et publica patribus sollicitudo inerat, largitione consulem periculosas libertati opes struere. tum primum lex agraria promulgata est, numquam deinde usque ad hanc memoriam sine maximis motibus rerum agitata. Consul alter largitioni resistebat auctoribus patribus nec omni plebe adversante, quae primo coeperat fastidire munus volgatum a civibus esse in socios; saepe deinde et Verginium consulem in contionibus velut vaticinantem audiebat, pestilens collegae munus esse, agros illos servitutem iis qui acceperint laturos, regno viam fieri. quid ita enim adsumi socios et nomen Latinum? quid attinuisse Her
Abbreviated transcription (Latin):
gatione romã relata positis omnium aliarum curis prẽs fecialib ad
repetendas missis belloq quia non redderent᷑ solemni more indicto de¬
creuerunt ut pͥmo quoq tp̃re deeare ad ppłm fereret᷑ Iussuq ppłi con¬
sules ambo cum duob aburbe ex̾citib ꝓfecti. Ualerius in campaniã
nelius in sannium. Ille ad montem caurum: hic ad satriculam castra po¬
nunt Priori Ualerio sannitium legiones eo namq omnem belli molẽ in¬
clinaturã censebant: octurrunt simul in campanos stimulabat ira
promptos ad ferenda nũc ad artescenda adusus se auxilia. ut u̾o Castra
romana uiderunt. Ferociter ꝑse quisq signum petere cepit duces poscere
ffirmaẽ eadem fortuna romanum campano laturum opem qua car¬
pams siditĩno ealerit. Ualerius leuib certamib temptãdi hostis cã haud
ita multos moratus dies si signum pugne proposuit¬

Expanded text:
gatione Romam relata, positis omnium aliarum rerum curis patres fetialibus ad res repetendas missis, belloque, quia non redderentur, sollemni more indicto, decreuerunt ut primo quoque tempore de ea re ad populum ferretur; iussuque populi consules ambo cum duobus exercitibus ab urbe profecti, Ualerius in Campaniam, Cornelius in Samnium, ille ad montem Gaurum, hic ad Saticulam castra ponunt. priori Ualerio Samnitium legiones—eo namque omnem belli molem inclinaturam censebant— occurrunt; simul in Campanos stimulabat ira tam promptos nunc ad ferenda, nunc ad accersenda aduersus se auxilia. ut uero castra Romana uiderunt, ferociter pro se quisque signum duces poscere, adfirmare eadem fortuna Romanum Campano laturum opem qua Campanus Sidicino tulerit. Ualerius leuibus certaminibus temptandi hostis causa haud ita multos moratus dies signum pugnae proposuit
Abbreviated transcription (Latin):
Hec talia
cum dixisset p̃hendi censorem & in uncula duci uissit. approbantib sex tri¬
bunis actionem college tres appellanti appio auxilio fuerunt summaq in¬
uidia omnium ordimim solus censuram gessit.

Expanded text:
ec taliaque cum dixisset, prendi censorem et in uincula duci iussit. approbantibus sex tribunis actionem collegae, tres appellanti Appio auxilio fuerunt; summaque inuidia omnium ordinum solus censuram gessit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec quisꝗͣ hostium in conspectum erat. ꝑ ualerius consul spolia legit trium¬
multo magis morti decus publica fuit mestitia. eo ante omnia in signis quia
matrone annum ut parentem eum luxuerunt ꝙ tam acer ultor uiolate pudi¬
citie fuisset.

Expanded text:
nec quisquam hostium in conspectu erat, P. Ualerius consul spolia legit triumnec quisquam hostium in conspectu erat, P. Ualerius consul spolia legit triumit; sed multo maius morti decus publica fuit maestitia, eo ante omnia insignis quia matronae annum ut parentem eum luxerunt, quod tam acer ultor uiolatae pudicitiae fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
memor ut contrario icta ꝑ paxinã uterq transfixus. duͦpus herentes hastis mo-¬
indi exequis lapsi sint simul & cetera equestris pugna cepit neq ita m¬
topost pedites superueniunt. Ibi uaria uictoria & uelut equo marte pugna¬
tum est. Dextera utrinq cornua uincere leua suꝑata. Ueientes uinci abro¬
iano milite assueti fussi fugatiq Tarquiniensis nouus hostis non solum
sed etiam a sua parte romanum pepulit. Ita cum pugnatum e̾ẽt tantus terror
tarquinium atq etruscos incessit ut omissa irrita re nocte ambo exercitus
ciens tarquiniensisq suas quisq abirẽt domos. Additiunt miracula huic
gne. silentio proxime noctis ex silua arsia rugentem editam uocẽ siluani eam
creditam: hec dicta uno plus etruscorum cecidisse in atie uincere bellum romanũ
ta certe inde abiere romani uictores & etrusci prouictis. Nam postꝗͣ illuxit

Expanded text:
memor, ut contrario ictu per parmam uterque transfixus duabus haerentes hastis mormemor, ut contrario ictu per parmam uterque transfixus duabus haerentes hastis moribundi ex equis lapsi sint. simul et cetera equestris pugna coepit, neque ita multo post et pedites superueniunt. ibi uaria uictoria et uelut aequo Marte pugnatum est; dextera utrimque cornua uicere, laeua superata. Ueientes, uinci ab Romano milite adsueti, fusi fugatique: Tarquiniensis, nouus hostis, non stetit solum, sed etiam ab sua parte Romanum pepulit. ita cum pugnatum esset, tantus terror Tarquinium atque Etruscos incessit ut omissa inrita re nocte ambo exercitus, Ueiens Tarquiniensisque, suas quisque abirent domos. adiciunt miracula huic pugnae: silentio proximae noctis ex silua Arsia ingentem editam uocem; Siluani uocem eam creditam; haec dicta: uno plus Tuscorum cecidisse in acie; uincere bello Romanum. ita certe inde abiere, Romani ut uictores, Etrusci pro uictis; nam postquam inluxit
Abbreviated transcription (Latin):
Ita duo duarim cuntatum ex̾citus ad repeten¬
dum regnum bellu̾mq per sequendes .ro. setuti tarquinium. Postꝗ̃ inagrum ro.¬
per uentum ẽ obuiam hosti consules eunt. Ualerius quadrato agmine peditẽ
at. Orutus ad explorandum cum equitatu antecessit: eodem modo pͥmu
eques hostium agminis fuit: preierat armis tarquinius filius regis. Rex ip̃e
cum legionibus sequebatur. Aruns ubi exlictoribus procul consulem eẽ inde
iam pro᷑pius ac cercus fatie. brutum quoq cognouit inflamatus ira ille ẽ
uir inquit qui nos exto̾res expulit patcia. Ip̃e ille nr̃is decoratus insigiub
magnifice incedit: dii regum ultores ad este. Concitat calcarib equumꝰ atq
in ipsum infestus consulem durrigit. sensit inse iri brutuss decceruam erat tum
ip̃is capescere pugnam ducibusꝰ auide itaq se certamine offert adeoq infestis
animis procurrunt neuter dum hostem uulneraret sui protegendi corporis in¬

Expanded text:
ita duo duarum ciuitatium exercitus ad repetendum regnum belloque persequendos Romanos secuti Tarquinium. postquam in agrum Romanum uentum est, obuiam hosti consules eunt. Ualerius quadrato agmine peditem ducit: Brutus ad explorandum cum equitatu antecessit. eodem modo primus eques hostium agminis fuit; praeerat Arruns Tarquinius filius regis, rex ipse cum legionibus sequebatur. Arruns ubi ex lictoribus procul consulem esse, deinde iam propius ac certius facie quoque Brutum cognouit, inflammatus ira 'ille est uir' inquit, 'qui nos extorres expulit patria. ipse en ille nostris decoratus insignibus magnifice incedit. di regum ultores adeste.' concitat calcaribus equum atque in ipsum infestus consulem derigit. sensit in se iri Brutus; decorum erat tum ipsis capessere pugnam ducibus; auide itaque se certamini offert; adeoque infestis animis concurrerunt, neuter dum hostem uolneraret sui protegendi corporis
Abbreviated transcription (Latin):
die ꝑficere potuisset: sed adictatore pre uotam filius consul dedica
auitq hostium spoliis. quorum tanta multitudo fuit ut non tem¬
pla tet̃ forrinq hus ornaretur. sed locis atq coloniisq finitimis. ad
malcrum locorummq publicorum ornatum diuiderentur. Ab trius
eacrum in agrum uestinum quia regio ea infesta abs annitib erat.
habamatum duxit

Expanded text:
tempore perficere potuisset—ab dictatore patre votam filius consul dedicavtempore perficere potuisset—ab dictatore patre votam filius consul dedicavit exornavitque hostium spoliis; quorum tanta multitudo fuit ut non templum tantum forumque iis ornaretur sed sociis etiam coloniisque finitimis ad templorum locorumque publicorum ornatum dividerentur. ab triumpho exercitum in agrum Vescinum, quia regio ea infesta ab Samnitibus erat, hibernatum duxit
Abbreviated transcription (Latin):
Nies iam
nia opleuerant: nec durare extra tecta poterat. Itaq consul ext
dis aruo deduxit uenienti romam triumphus omnium consensu est
latuis. triumphauit in maiestate isigni ut illorum tpr̃um hĩtus e
t sumpho peditesi equitesq insignes don̾is transiere. ac transuecti sut mul¬
ei citice corone uallaresq ac murales conseecte. Inspectata spolia sam¬
tium: & decore ac puleritudine paternis spoliis que nota frequenti
bllrtrum ernatu locorum erant comꝑabantur. Hobiles aliquot captiui
cni sis grũnq fastis ducti. Eris granis transuecta magnauis uities cen¬
c febarrr. Argentum qđ captum exurbibus erat pondo tricentorũ trĩ¬
ginta milium omne es argentumq in erariũ conditũ. militib nibil
n illate & militum collatum dari expreda & stipendium milita
p̃stare cotuisset. Edem quarini dedicauit quã in ip̃a dimicatiõe uotã
apid neminem ueterem inuenio auctorem. Neq hercule tam exiguo

Expanded text:
niues iam omnia oppleuerant nec durari extra tecta poterat; itaque consul exercitum de Samnio deduxit. uenienti Romam triumphus omnium consensu est delatus. triumphauit in magistratu insigni, ut illorum temporum habitus erat, triumpho. pedites equitesque insignes donis transiere ac transuecti sunt; multae ciuicae coronae uallaresque ac murales conspectae; inspectata spolia Samnitium et decore ac pulchritudine paternis spoliis, quae nota frequenti publicorum ornatu locorum erant, comparabantur; nobiles aliquot captiui, clari suis patrumque factis, ducti. aeris grauis trauecta uiciens cendicebatur; argenti quod captum ex urbibus erat pondo mille octingenta triginta. omne aes argentumque in aerarium conditum, militibus nihil rium inlatae, et militi tum donum dari ex praeda et stipendium militare praestari potuisset. aedem Quirini dedicavit—quam in ipsa dimicatione votam apud neminem neminen veterem auctorem invenio neque hercule tam exiguo
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq hostes preda exproximis locis rapta
appropinquare urbi non usi cum circuacto agmme redirent quanto longius ab
urbe hostium abscenderent eo soliciore cura in lucretiu incidunt consu
am ante exploratis itineribus suis instructum & ad certamen intentum. Igitur
p̃paratis aĩs repentino pauore ꝑtulsos ad orti aliquanto pautiores multitudinem
ingentem fundunt: fugantq & cõpulsos incauas ualles cum exitus haud fatiles
e̾e̾nt cirtumuenunt. Ibi uolscum nomen prope deletum est xiii. milia ccccͭ ᷤ. lxxͥͭ ͤ
xuii militaria relata. Inquibusctam annalibus inuenio. ubi & si ad iectum aliꝗd
sit nũo magna certe cedes fuit. Uictor consul ingenti p̃da potitus eodem ĩ statiua¬
contulere. Tertia illa pugna eo anno fuit. Eadem fortuna uictoriam dedit. fasis
hostibus etiam capta castra. Sic res romana in antiquum statum rediit

Expanded text:
itaque hostes praeda ex proximis locis rapta adpropinquare urbi non ausi, cum circumacto agmine redirent quanto longius ab urbe hostium abscederent eo solutiore cura, in Lucretium incidunt consulem iam ante exploratis itineribus suis instructum et ad certamen intentum. igitur praeparatis animis repentino pauore perculsos adorti aliquanto pauciores multitudinem ingentem fundunt fugantque et compulsos in cauas ualles, cum exitus haud in facili essent, circumueniunt. ibi Uolscum nomen prope deletum est. tredecim milia quadringentosna uiginti septem militaria relata in quibusdam annalibus inuenio, ubi etsi adiectum aliquid numero sit, magna certe caedes fuit. uictor consul ingenti pcontulere. tertia illa pugna eo anno fuit. eadem fortuna victoriam dedit; fusis hostibus etiam castra capta. sic res Romana in antiquum statum rediit
Abbreviated transcription (Latin):
ctati ip̃i uirgis cum corpora nuda intulissent in ciuium cetũ uociferati
unt seꝙ castra romana ingredi audsi ee̾nt aconsule uirgis cesos ac
securi ꝑcussos ẽẽ. Deformis uel ꝑse suapte nã res cum spem inuirie magis
ꝗ doli preseferẽt. Concitati omnes cogũt clamore suo magr̃atus senatum
uocare & alii circumstantes concillium bellum in romanos poscunt. alii ad
concitandum in arma multitudinem agrestium discurrũt Tumultusq ẽt
anos consternante aĩõs decernit᷑ ut societas cum sannitib renouaret᷑.
gatiq ad eam rẽ mittuntur. Repentina res quia ꝗ̃ causam nullam tam ne
fidem quidem hẽbant coacti & a sannitib obsites dare & presidia in loco¬
munita retepere ceci fraude & ira nihil recusarunt. Dilucẽ de inde breui fraus
cepit postqͣ criminum falsorum auctores tarentum comĩgrauere: sed amis¬

Expanded text:
cati ipsi uirgis, cum corpora nuda intulissent in ciuium coetum, uociferati cati ipsi uirgis, cum corpora nuda intulissent in ciuium coetum, uociferati sunt se, quod castra Romana ingredi ausi essent, a consulibus uirgis caesos ac prope securi percussos esse. deformis suapte natura res cum speciem iniuriae magis quam doli prae se ferret, concitati homines cogunt clamore suo magistratus senatum uocare; et alii circumstantes concilium bellum in Romanos poscunt, alii ad concitandam in arma multitudinem agrestium discurrunt, tumultuque etiam sanos consternante animos decernitur ut societas cum Samnitibus renouaretur, legatique ad eam rem mittuntur. repentina res quia quam causam nullam tam ne fidem quidem habebat, coacti a Samnitibus et obsides dare et praesidia in locmunita accipere, caeci fraude et ira nihil recusarunt. dilucere deinde breui fraus coepit postquam criminum falsorum auctores Tarentum commigrauere; sed amis