comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas Prandere enĩ uł legere & alia huius modi sicut ex nostra uo¬
luntate sunt. Ita quoq eoꝵ sepȩ ex nostra uoluntate pendet euentus:
Qđ si nunc imperare ꝑsis uelit romanus arbitrium quidẽ uoluntatis in
pso est: Sed hunc euentũ durior necessitas retinet. &¬
ad duci. itaq: om̃ium rerum & casus. & uoluntas. & necessitas dominatur:
Nec una harũ res in om̃ib ponendaest : sed trium mixta potentia: Unde
fit ut peccantium consideretur magis animus potius quã euentus. & pu¬
niatur animus non ꝑfectio: Id crco quod uoluntas ꝗdem nobis libera ÷
sed aliquotiens ꝑfectionis ordo retinetur: Qđsi omĩa uł casu uł necessi¬
tate fierent. nec laus digna bene facientib. nec ultio delinquentib
nec leges ullȩ eẽnt iustoꝵ. quȩ aut bonis p̾mia. aut malis restituerent
poenas : Uenio nunc ad illud quod multis queritur modis: Andiuina¬

Expanded text:
necessitas. Prandere enim et legere, et alia hujusmodi sicut ex nostra vonecessitas. Prandere enim et legere, et alia hujusmodi sicut ex nostra voluntate sunt, ita quoque eorum, saepe ex nostra voluntate pendet eventus. Quod si nunc imperare Persis velit Romanus, arbitrium quidem voluntatis in ipso est, sed hunc eventum durior necessitas retinet, et ad perfectionem vetat adduci. Itaque omnium rerum et casus, et voluntas, et necessitas dominantur. Nec una harum res in omnibus ponenda est, sed trium mista potentia, unde fit ut peccantium animus magis consideretur potius quam eventus, et puniatur animus non perfectio, idcirco quod voluntas quidem nobis libera est, sed aliquoties perfectionis ordo retinetur. Quod si omnia vel casu vel necessitate fierent, nec laus digna bene facientibus, nec ultio delinquentibus, nec leges ullae essent justae, quae aut bonis praemia, aut malis restituerent poenas. Venio nunc ad illud quod multis quaeritur modis, an divina
Abbreviated transcription (Latin):
mole non ꝑmixtas quoq: auctoꝵ causas accipiunt repudiandi: Nam neq
qui casu omiã euenire dicunt : recte arbitrantur: Ne que qui necessitatis
uiolentia fingunt : sana opinione tenentur: Neque enĩ omiã ex libero
Sunt enĩ quȩ dam ex casu: Sunt aliquã ex necessitate: Quȩdã & ⁊ã uidemꝰ
libero teneri uditio: Et actuũ quidẽ nostr̃oꝵ uoluntas in nobis est: Nostra
enĩ uoluntas domina qđ ammodo est nostroꝵ ac tuum & totius uitȩ
rationis Sed non eodem modo. euentus quoq in nostra est potestate: ꝓ
alia namquere aliquid ex libero arbitrio facientib ex his dem ueniens
causis casus intercipit. ut cũ scrobẽ defodiens quis ut infodiat uitẽ sites¬
aurũ inueniat scrobẽ quidẽ deponere ex libero uenit arbitrio. inue¬
nire thes aurũ solus attulit casus. eam tamen causam habens casus quã
luntas at tulit. nisi eñi foderet scrobẽ. thesaurus non

Expanded text:
mole, non permistas quoque actorum causas accipiunt, repudiandi. Nam neque mole, non permistas quoque actorum causas accipiunt, repudiandi. Nam neque qui casu omnia evenire dicunt, recte arbitrantur, neque qui omnia necessitatis violentia fingunt, sana opinione tenentur, neque enim omnia ex libero eSunt enim quaedam ex casu, sunt aliqua ex necessitate, quaedam etiam videmus libero teneri judicio, et actuum quidem nostrorum voluntas in nobis est. Nostra enim voluntas domina quodammodo est nostrorum actuum, et totius vitae rationis, sed non eodem modo eventus quoque in nostra est potestate. Pro alia namque re aliquid ex libero arbitrio facientibus ex eisdem veniens causis casus interstrepit, ut cum scrobem demittens quis, ut infodiat vitem, si thesaurum inveniat, scrobem quidem demittere ex libero venit arbitrio, invenire autem thesaurum solus attulit casus, eam tamen causam habens casus, quam voluntas attulit. Nisi enim foderet scrobem, thesaurus non
Abbreviated transcription (Latin):
coniectet hoc posse fieri. siquid aliud fecerit siue ille neget hoc posse
fieri. si hoc quod dixit faciat. ex necessitate enĩ futurũ est quicquid unus
ipsoꝵ uerũ dixerit. qđ si cũ siliari omnino non oportet nec negotiari
oportebit : idem nullũ incipere negotiũ Siue enĩ quis incipiat siue non
incipiat quod ex necessitate est sine ulla dubitatione: ꝓueniet quare nichil
alter homo altero distabit homine. eo enĩ meliores homines iudicamꝰ quod
meliores sunt in consilio. sed ubi consiliatio frustraest cunc ta necessitate
consistat: Quare siboni consilii homines laude digni sunt: mali consilii
uitu peratione : non aliter hoc erit iuste nisi uł malus actus. malumq: con¬
siliũ. & econtra bonũ in nostra sit potestate & non infato: Cũ enĩ nulla ex ne¬
rerũ ordines posuerunt recipiendi sunt Et hi qui in ꝑmix sta hac mundana

Expanded text:
conjectet hoc posse fieri, etiam si quid aliud fecerit, sive ille per consilium neget hoc posse conjectet hoc posse fieri, etiam si quid aliud fecerit, sive ille per consilium neget hoc posse fieri, etiam si hoc quod dixit faciat. Ex necessitate enim futurum est, quidquid unus ipsorum verum dixerit. Quod si consiliari omnino non oportet, nec negotiari oportebit, id est nullum incipere negotium. Sive enim quis incipiat, sive non incipiat, quidquid ex necessitate est, sine ulla dubitatione proveniet. Quare nihil alter homo distabit ab altero homine. Eo enim meliores homines judicamus, quod meliores sunt in consilio, sed ubi consiliatio frustra est cuncta necessitate consistat. Quare si boni consilii homines laude digni sunt, mali consilii vituperatione. Non aliter hoc erit juste, nisi vel malus actus malumque consilium, et econtrario bonum in nostra sit potestate et non in fato. Cum enim nulla ex nesimplices rerum ordines posuere, recipiendi sunt, et hi qui impermista hac mundana
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas in rebus esset siue hoc quis faceret siue hoc non faceret qđ necesse
esset eueniret: Quare quod consilii ratione sit non sit uiolentia necessitatis:
Ad iunxit aut̃ ei quod est consilia: ut eẽt ordo hoc modo: Quare non oportebit
neq consiliari. qm̃ si hoc facimꝰ erit hoc Siuõ hoc. nonerit: Nichil enim¬
nondicere:. Quare qm̃ ex necessitate erit qđ libet eoꝵ uerũ dicere. tunc
neq negotiari iđ actum incipere atq negotiũ agere Prior enĩ est consilia¬
tio posterius negotium Sed negotium post consiliationẽ posuit & cuncta
quȩ ad consiliationis naturã addi oportebat: Post negotiationis interposi¬
tionẽ sub didit. estaũt hoc modo: Si omĩa in quit necessitas agit non opor
facimus erit hoc. aut non erit: Qđ enĩ euenturũ est fiet siue ille ꝑ consiliũ

Expanded text:
necessitas esset in rebus, sive hoc quis faceret, sive non faceret, quod necesse necessitas esset in rebus, sive hoc quis faceret, sive non faceret, quod necesse esset eveniret. Quare quod consilii ratione fit, non fit violentia necessitatis. Adjunxit autem ei quod est consiliari negotiari, et est ordo hoc modo. Quare non oportebit, neque consiliari, quoniam si hoc facimus, erit hoc. Si vero non hoc, non erit hoc, ninon dicere. Quare ex necessitate erit, quodlibet eorum verum erat dicere tunc. Neque negotiari, id est actum incipere atque negotium gerere, prior est enim consiliatio, posterius negotium, sed negotium post consiliationem posuit, et cuncta quae ad consiliationis naturam addi oportebat, post negotiationis subdidit interpositionem. Est autem ordo hoc modo: Si omnia, inquit, necessitas agit, non oportfacimus, hoc erit aut non erit, quod enim venturum est fiet, sive ille per consilium
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ consiliatio si frustra est frustra aut̃ eam eẽ dicit. quis quis in reb
solam ponit fati necessitatẽ: Cur eñi quisq consiliũ habeat si nichil
ex eo quod consiliatur efficiet cũ ad ministret cuncta necessitas. quare
non o portebit consiari uł siquis consiliatur negotiari non debet. negotiari
aut̃ est ac tu aliquid & negotio agere non lucrũ sed aliquã causam uł actum
nichil enĩ ipse ꝑactũ suum consiliumq expediet nisi fati necessitas iub&. Docu
ita enĩ semꝑsit consiliatio. Ut si sit scipio ita consiliabitur si in a fricã exercitum
ducã cladem annibalis abitalia remouebo sinuo non ducã non eripietur italia.
hoc est enĩ dicere si hoc facio ut si in affricã exercitũ ducã erit hoc. iđ eripietur
italia: Sinuõ hoc .÷ si hic mansero non erit hoc iđ noneripietur italia : Et in
aliis omnib: reb: eodem modo .s. Simul aũt monstrauit in consilus non ẽe
necessitatẽ. Si enĩ hoc inquit faciam. erit hoc: Et si hoc. non erit: Qđ si

Expanded text:
siliatio, si frustra est, frustra autem eam dicit esse, quisquis in rebus solam ponit fati necessitatem. Cur enim quis consilium habeat si nihil ex eo quod consiliatur efficiet, cum administret cuncta necessitas? Quare non oportebit consiliari, vel si quis consiliatur, negotiari non debet. Negotiari autem est, actu aliquid et negotio agere, non lucrum, sed aliquam causam vel actum. Nihil enim ipse per actum suum consiliumque expediret, nisi fati necessitm semper fit consiliatio, ut si sit Scipio, ita consiliabitur. Si in Africam exercitum ducam, cladem Hannibalis ab Italia removebo; si vero non ducam, non eripietur Italia. Hoc est enim dicere: Si hoc faciam, ut si in Africam exercitum ducam, erit hoc, id est eripietur Italia; si vero non hoc, id est si hic mansero, non erit hoc, id est non eripietur Italia. Et in aliis omnibus rebus eodem modo. Simul autem monstravit in consiliis non esse necessitatem. Si enim hoc, inquit, faciam, hoc erit, et si non, hoc non erit; quod si
Abbreviated transcription (Latin):
litate naturȩ frustra putatur sicut in p̃teritis ita quoq infuturis enuntiati¬
onib unã eẽ. uerã alteram falsam definite Quare hȩç una fuit eius argi¬
mentatio. Aliam uo quasi ipse sibi opponens aliquã quȩstionẽ in greditur
ualidiore tractatu. IAmpliuis si est albũ nũ uerũ erat dicere primo qm̃ erit

Expanded text:
litate naturae, frustra putatur sicut in praeteritis, ita quoque in futuris enuntiatilitate naturae, frustra putatur sicut in praeteritis, ita quoque in futuris enuntiationibus, unam esse veram, alteram falsam definite. Quare hic quidem una fuit ejus argumentatio, aliam vero quasi ipse sibi opponens aliquam quaestionem ingreditur validiore tractatu. Amplius si est album nunc, verum erat dicere
Abbreviated transcription (Latin):
Sed enuntiatiuarũ uocũ duplicẽ qđ ammodo eẽ. naturã quarũ quȩdã eẽ
sed in de finite & cõmutabilit̃ & hoc ꝑsuam naturam non ad nram ignorantiã
atq: noticiam . quo circa recte dictũ est si omĩs ad firmatio uł negatio uera
de finite esset. nichil fieri neq: eẽla casu ł a cõmuni nomine utrum libee nec
cẽ. aut non ẽẽ: contingenter sed aut eẽ. definite aut nonẽe de finite :
sed magis ex necessitate omia. hoc enĩ consequitur ieũ qui dicit aut eũ
qui affirmat uerũ eẽ. aut eũ qui negat. ꝙ si hoc uerũ ẽẽt similit̃ cũ uerita¬
t iđ fieret uł cũ falsitate non seret: quod uerȩ falseue ab enunti antibus
dicebatur. qđ si hoc in possibile est & sunt quȩdã res quȩ necessitate non sunt.
Videmus aut̃ quasdã eẽ. casu quasdã ex uoluntate quasdã exꝓpriae posibi¬

Expanded text:
sed enuntiativarum vocum duplicem, quodammodo esse naturam, quarum quaedsed enuntiativarum vocum duplicem, quodammodo esse naturam, quarum quaedsed indefinite, et commutabiliter, et hoc per suam naturam, non ad nostram ignorantiam atque notitiam. Quocirca recte dictum est, si omnis affirmatio vel negatio vera definite esset, nihil fieri neque esse, vel casu, vel a communi nomine utrumlibet, nec esse aut non esse contingenter, sed aut esse, aut non esse definite, sed magis ex necessitate omnia. Hoc enim consequitur eum qui dicit, aut eum qui affirmat verum esse, aut eum qui negat; quod si hoc verum esset, similiter cum veritate, vel fieret, vel cum falsitate non fieret, et quod vere falseve ab enuntiationibus dicebatur. Quod si hoc impossibile est, et sunt quaedam res quae necessitate non sunt. Videmus aut quasdam esse casu, quasdam ex voluntate, quasdam ex propria possibi
Abbreviated transcription (Latin):
te ł falsitatẽ rerũ necessitas scđm eẽ ł non eẽ consequitur. Esse quidẽ scđm
ueritatẽ ut dictũ est. non eẽ scđm falsitatẽ nichil fit casu. neque libera uolun¬
tate: nec aliqua possibilitate Hȩc enĩ quȩ utrumlibet uocamus talia sunt
quȩ cũ nondũ sint facta: & fieri possunt & non fieri Si enĩ facta sint non
modi sunt. quȩ cũ quȩ utrum libet dñr. & utrũ libet quid sit ipse planius
nstrat dicens. utrũ libet enĩ nichil magis sic ł nonsic se hab¬
eẽ. necesse sit. neq non eẽ. necesse sit Putauerunt aut̃ quidã quoꝵ stoiciquoq:
sunt aristotelẽ dicere infuturo contingentes nec uerasesse nec falsas. ꝙ enim
dixit nihil se magis ad esse habere quã ad non eẽ. Hoc putauerunt tãquã
ih il easinter esset falsas anueras putari. Neque ueras
nec falsȩ sunt sed qđ una quidẽ ipsarũ quęlibet aut uera aut falsa est.
non tam̃ quẽ ad modũ in p̃teritis definite. nec quem ad modũ in presentib:

Expanded text:
el non esse consequitur: esse quidem secundum veritatem, ut dictum est, non esse secundum falsitatem. Nihil sit casu, neque libera voluntate, neque aliqua possibilitate. Haec enim quae utrumlibet vocamus talia sunt, quae cum nondum sunt facta et fieri possunt, et non fieri. Si enim facta sunt, non modi sunt quaecunque utrumlibet dicuntur. Utrumlibet autem quid sit ipse planius demonstrat, dicens: Utrumlibet enim nihil magis sic vel non sic se habquidam, quorum stoici quoque sunt, Aristotelem dicere, in futuro contingentes nec veras, nec falsas, quod enim dixit nihil se magis ad esse habere quam ad non esse, hoc putaverunt tanquam nihil eas interesset falsas an veras putari, neque veras nec falsae sint, sed quod una quidem ipsarum quaelibet aut vera aut falsa est. Non tamen quemadmodum in praeteritis definite, nec quemadmodum in praesentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nes naturalit̃ habent. qd sinecessitas in reb sola domina
cuncta necessitas ordo aut̃ se sic habet. quȩ ergo inquit contingunt in con¬
uenientia hȩc sunt & huius modi alia scilicet qm̃ qui est in reb casus
euertitur alia uõ qm̃ possibilitas & liberi & arbitrii uoluntas ammitut
& hȩc quomodo contingunt ipse secutus est dicens. Si omĩs affirmationis
negationis ł in his quȩ in uniuersalib: dicuntur uniuer
quȩ sunt singularia necesse est oppositoꝵ hanc esse uerã illã uero falsa
nichil aut̃ utrũlibet ẽẽ. in his quȩ fiunt sed omiã eẽ. ł fieri ex necessitate.
tunc enĩ in conuenientia illa contingunt. Si om̃is affirmatio & negauo
definite uera ł falsa est siue in his contra dictionib quȩ in uniuersalibus

Expanded text:
mines naturaliter habent. Quod si necessitas in rebus sola dominabmines naturaliter habent. Quod si necessitas in rebus sola dominabrebus potest cuncta necessitas. Ordo autem se sic habet: Quae ergo, inquit, contingunt inconvenientia, haec sunt et hujusmodi alia, scilicet quoniam qui est in rebus casus evertitur. Alia vero quoniam possibilitas et liberi arbitrii voluntas amittitur. Et haec quomodo contingunt, ipse secutus est dicens: Si omnis affirmationis et negationis vel in his quae in universalibus dicuntur univere, illam vero falsam. Nihil autem utrumlibet esse in his quae fiunt, sed omnia esse et fieri ex necessitate. Tunc enim inconvenientia illa contingunt, si omnis affirmatio et negatio definite vera vel falsa est, aut in his contradictionibus quae in universal
Abbreviated transcription (Latin):
prius dixit insingularib: & futuris ob hoc dixisse p̃diximus qđ facilior sit
intellectus disputationis si hȩc prius in singularib ꝑspicerentur de quibus
illã uõ falsam Ialexander aũt in singularib & futuris dixisse eum arbitrat
tam quã sidiceret. in his futuris quȩ ingeneratione & corruptione sunt.
sunt enĩ quȩdã futura quȩ ingeneratione & corruptione non sunt : ut qđ
desole uł deluna ł decȩteris celestib pronuntiat᷑. Hȩc uõ quȩ sunt in reb
his quarũ est & nasci & corrũpi naturã una semꝑ non necesse est uerã eẽ
alteram falsam : sed ne utram ego inꝓbo expositionẽ utrȩq enĩ ueracissima
ratione firmant᷑ omĩs aut̃ sensus talis est qđ necessitatẽ solã in reb inperae
destruit aristoteles omne qđ natura est non frustra est. consiliari aũt ho¬

Expanded text:
pimus, id quod prius dixit in singularibus et futuris ob hoc dixisse praediximus, quod facilior sit pimus, id quod prius dixit in singularibus et futuris ob hoc dixisse praediximus, quod facilior sit intellectus disputationis, si haec prius in singularibus perspicerentur, de quibus illam vero falsam. Alexander autem in singularibus et futuris dixisse eum arbitratur, tanquam si diceretur, in his futuris quae in generatione et corruptione sunt. Sunt enim quaedam futura quae in generatione et corruptione non sunt, ut quod de sole et luna et de caeteris coelestibus pronuntiatur, haec vero quae sunt in rebus his quarum est, et nasci et corrumpi natura, unam semper non necesse est veram esse, alteram falsam. Sed neutram ego improbo expositionem. Utraeque enim verissima ratione firmantur. Omnis autem sensus talis est quod necessitatem solam in rebus imperare destruit Aristoteles, omne enim quod natura est, non frustra est. Consiliari autem ho
Abbreviated transcription (Latin):
Ded intantũ apud illũ hec inreb eẽ. manifestũ est: Ut opinionẽ quã ꝗs
arbitratur enuntiationes infuturo om̃s eẽ ueras ꝑ hoc in possibile eẽ. dicat:
qđ casum & possibilitatẽ liberumq euertat arbitrium. hȩc enĩ ita cõstituta
in reb putat ut non de his ulla opussit de monstratione sed in possibilis ratio
iudicetur. quȩ cũq: uł possibile uł casum uł id qđ in nobis est conatur euertere.
& casum quidem quẽ ad modũ definita inꝓpositionib futuris ueritas destrua
supͣ monstrauit. nunc aut̃ quẽ ad modũ eadem ipsa ueritas definitas futura¬
rum & contingentium ꝓpositionũ tollat liberi arbitrii facultatẽ maxima
ui argum̃tationis exequitur dicens. huius modi cuncta contingere in possi¬
bilia: Siꝗs unã enuntiationis partẽ definite uerã uł falsam eẽ. constringat.
secuti porphyriũ cũ huius disputationis expositionẽ c

Expanded text:
sed in tantum apud illum haec in rebus esse manifestum est, ut opinionem qua quis sed in tantum apud illum haec in rebus esse manifestum est, ut opinionem qua quis arbitratur, enuntiationes in futuro omnes veras esse, per hoc impossibilem esse dicat, quod casum et possibilitatem, liberumque evertat arbitrium. Haec enim id rebus ita constituta putat, ut non de his ulla opus sit demonstratione, sed impossibilis ratio judicetur, quaecunque vel possibile, vel casum, vel id quod in nobis est conatur evertere. Et casum quidem quemadmodum definita in propositionibus futuris destruat, veritas supra monstravit. Nunc autem quemadmodum eadem ipsa veritas definita futurarum et contingentium propositionum tollat liberi arbitrii facultatem, maxima vi argumentationis exsequitur dicens: Hujusmodi cuncta contingere impossibilia, si quis unam enuntiationis partem definite veram vel falsam esse confingat. Sed nos secuti Porphyrium cum hujus disputationis expositionem ce
Abbreviated transcription (Latin):
nuum & suȩ potestatis. quoꝵq nos dñi quod ad modo sumus. uł faciendi.
uł non faciendi Qđ si uo luntates quoq nr̃i fati nobis necessitas imperet.
obis uoluntas ipsa non erit . sed in fato. nec erit libe
sed potius seruiens necessitati Unde fit ut qui omĩs actus euentuũ
necessitate constringunt: Dicant perħ nec poplitẽ quoq nos flec tere
nisi fatalis necessitas in serit. Caput quoq: non scalpere: Quare nec la¬
uare. nec agere aliquid His etiã aditiam uł aliquid felicit᷑ uł infelicit᷑
in reb ullum eẽ contendant. quã uis liberũ destrueri
arbitrium: Aliam ei fingant significationẽ ꝑ quã nichilhominus libera
hominis uoluntas euertitur. aristotelica uõ auctoritas ita hec in reb
posita & constituta eẽ confirmat ut non exponat nunc quidsit casus.
quidue possibile. quidue in nobis. nec ea eẽ in rebus ꝓbet atq de monstret.

Expanded text:
nuum, et suae potestatis, quorum nos domini quodammodo sumus vel faciendi, nuum, et suae potestatis, quorum nos domini quodammodo sumus vel faciendi, vel non faciendi; quod si voluntates quoque nostri fati nobis necessitas imperet, in nobis voluntas ipsa non erit, sed in fato, nec erit liberum arbitrium, sed potius serviens necessitati. Unde fit ut qui omnes actus eventuum necessitate constringunt, dicant poplitem quoque nos non flectere nisi fatalis necessitas jusserit. Caput quoque non scalpere, quare nec lavare, nec agere aliquid. His etiam adjiciam vel aliquid feliciter, vel aliquid in rebus ullum esse contendant, quamvis liberum destruere arbitrium, aliam ei fingant significationem, per quam nihilominus libera hominis voluntas evertitur. Aristotelica vero auctoritas, ita haec in rebus posita, et constituta esse confirmat, ut non exponat nunc quid sit casus, quidve possibile, quidve in nobis, nec ea esse in rebus probat atque demonstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
iec ta sunt: Quã quã quidam non dubitauerunt dicere. omĩa ex necessi¬
tate & quibusdã artib conatisunt id quod in nobis est cũ rerũ necessitate
conuingere: Dicunt eñĩ quidam quoꝵ sunt stoici ut omĩa quȩ cũq ftunt
fati necessitate ꝓueniant.c Et omĩã quȩ fatalis ait ratio. sine dubio ex
necessitate contingere. Sed illa eẽ. in nobis & ex uo luntate nr̃a quȩ cũq
ꝑuoluntatẽ nr̃am & ꝑ nos ipsos uix fati cõplet acꝑficit: Neque eñi inqui unt
uoluntas nr̃a innobis est sed idem uolumus idemq uolumus quicquid fati
necessitas in perauit ut uo luntas quoq nr̃a ex fato pendere uideatur . Ita
facimus quodnecessitas in perauit: ea ipsa in pulsi facimus necessitate Quare
iodo significationẽ liberi arbitrii ꝑmu tantes necesst
in nobis est liberum arbitrium qđ fit om̃i necessitate uacuum & inge¬

Expanded text:
jecta sunt, quanquam quidam non dubitaverunt dicere, omnia ex necessijecta sunt, quanquam quidam non dubitaverunt dicere, omnia ex necessitate esse, et quibusdam artibus conati sunt id quod in nobis est cum rerum necessitate conjungere. Dicunt enim quidam quorum sunt stoici, omnia quaecunque fiunt, fati necessitate provenire, omnia quae fatalis agit ratio, sine dubio ex necessitate contingere. Sed illa esse sola in nobis, et ex voluntate nostra, quaecunque per voluntatem nostram, et per nos ipsos vis fati complet ac perficit, neque enim, inquiunt, voluntas nostra in nobis est, sed idem volumus idemque nolumus, quidquid fati necessitas imperavit, ut voluntas nostra quoque ex fato pendere videatur, ita quntate, quia necessitas imperavit, ea ipsa impulsi facimus necessitate. Quare hoc modo significationem liberi arbitrii permutantes, necessitin nobis est liberum arbitrium, quod sit omni necessitate vacuum, et inge
Abbreviated transcription (Latin):
falsas existere. Quȩ ergo contingunt in conuenientia hȩc sunt & huius modi
alia: si om̃is ad firmationis & negationis in his quȩ uł in uniuersalib dicun
uniuersaliter uł inhis quȩ sunt singulana necesse eẽ.oppositionẽ hanc¬
ẽe uerã. illã uõ falsam plus aut̃ utrũlibet eẽ in his quȩ fiunt. D omĩa eẽ
uł fieri ex necessitate Quare non oportebit neq consiliari. neq negotiari
Qm̃ si hoc facimus erit hoc. si aut̃ hoc. non erit. Nichil enĩ ꝓhibet inmille¬
simũ annum hunc quidẽ dicere hoc futurũ eẽ. hunc uõ non dicere Quare
essitate erit qd̾ libet eoꝵ uerũ erat dicere tunc: IOmĩa in futuro
uł uera ł falsa eẽ. definite inꝓpositionib arbitrantes. in possibilitas ista
consequitur nichil enĩ neq ex libero uoluntatis arbitrio neque ex aliqua
possibilitate. neq ex casu. quicquã fieripotest. Siomĩa necessitati sub¬

Expanded text:
fieri. Quae ergo contingunt inconvenientia haec sunt, et hujusmodi fieri. Quae ergo contingunt inconvenientia haec sunt, et hujusmodi alia, si omnis affirmationis et negationis, vel in his quae de universalibus dicuntur universaliter, vel in his quam, illam vero falsam, nihil autem utrumlibet esse in his quae fiunt sed omnia esse vel fieri ex necessitate. Quare non oportebit neque consiliari neque negotiari quoniam, si hoc facimus, erit hoc, si vero hoc, non erit. Nihil enim prohibet in millesimum annum hunc quidem dicere hoc futurum esse, hunc vero non dicere, quare ex necessitate erit quodlibet eorum verum erat dicerevel vera vel falsa esse definite in propositionibus arbitrantes, impossibilitas ista consequitur. Nihil enim neque ex libero voluntatis arbitrio, neque ex aliqua possibilitate, neque ex casu quidquam fieri potest, sed omnia necessitati sub
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ libet ipsarũ definite sit falsa: sed hȩc quidẽ uera illauõ falsa. non
tamen un a ipsarũ definita. s quȩlibet illa contingeret his aut̃ adicit aliud
quid dam dicens. si ꝓpositionũ ueritas exrerũ sustantia pendet. ut quicquid
uerũ est in ꝓpositionib: dicere. hoc esse necesse est Siuerũ ÷ dicere qm̃ erit
ĩlibet illamrem cras albã futuram. si hoc uere dixerit.
ad firmatio dicit fieri potest. nec quod negatio: Ergo ex necessitate neutrũ
nauale futurũ qm̃ falsa est. non erit cras bellũ nauale: Rursus si idẽ neger
negatio dicens. non erit cras bellũ nauale. qm̃ hec quoq falsa est non erti
cras bellũ nauale quare non erit bellũ nauale. quia ad firmatio falsa est
nec non erit bellũ nauale. quia negatio falsa est. sed hanc in eptiã nec anin
sibi ipse fingere potest quis enĩ um quã dixerit rẽ aliquã ex necessitate
nec eẽ. nec non ẽẽ. Qđ ille scilicet quidẽ dicit utrasq propositiones in futuro

Expanded text:
quaelibet ipsarum definite sit falsa, sed haec quidem vera, illa vero falsa, non tamen una ipsarum definite, sed quaelibet illarum contingenter. His autem adjecit aliud quiddam dicens, si propositionum veritas ex rerum substantia pendet, ut quidquid verum est in propositionibus dicere, hoc esse necesse est, si verum est dicere, quonimlibet illam rem cras albam futuram, si hoc vere dixerit, affirmatio dicit fieri potest, nec quod negatio, ergo ex necessitate neutrum  cras bellum navale futurum, quoniam falsa est, non erit cras bellum navale. Rursus si idem neget negatio dicens, non erit cras bellum navale, quoniam haec quoque falsa est, erit cras navale bellum. Quare neque erit bellum navale, quia affirmatio falsa est, nec non erit bellum navale, quia negatio falsa est. Sed hanc ineptiam, nec animus sibi ipse fingere potest. Quis enim unquam dixerit, rem aliquam ex necessitate nec esse, nec non esse? quod ille scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
inde terminata causa. & sine ulla ratione cadens neq enĩ natura est
sitate aut non ẽẽt liberũ arbitriũ non maneret Recte igitur nec omĩã
casu ut epi currus. necessitate omia ut stoicus. nec rursus omiã libero

Expanded text:
indeterminata causa et sine ulla ratione cadens, neque enim casus natura est, indeterminata causa et sine ulla ratione cadens, neque enim casus natura est, sitate non essent, liberum arbitrium non maneret. Recte igitur nec omnia casu, ut Epicurus, nec necessitate omnia, ut Stoicus, nec rursus omnia libero
Abbreviated transcription (Latin):
est lum̃ potestate nepotestate quidẽ ulla obscuritas uł toto cęlo nulla ꝗes
ita sese gͦ habent ex materia ut omĩã ipsa ẽẽnt potestate. nichil aũt actu
introitus natura quȩ in ipsa materia ÷ singulos pro ratione distribuere
motus & singulas qualitatũ ꝓpriȩtates singulis materiȩ pa
ut alias quidem natura ipsa necessarias res ordinarit ita ut quã diures
illa esset eius in psa ꝓprietas ꝑmaneret ut igni calor ÷ nam quã diuignis
÷ tam diu ignẽ calidũ esse necesseest. Alii suõ tales qualitates ad posuit
quib carere possint. & illa quidem necessaria qualitas informat uniuscuiꝰq
sub stantiam illa enĩ eius qualitas cũ ipsamateria ex natura coniuncta est.
Istȩ uõ aliȩ qualitates extrasunt quȩ & amitti possunt & non amitti atq
hinc ÷ generatio & corruptio Ex natura igitur & ex materia ista in rebus
possibilitas uenit. quãre. hinc casus quoq ali quando sub repit quȩ est

Expanded text:
estate, sed actu, nec potestate quidem ulla obscuritas, vel toto coelo nulla quies. Ita ergo sese habent ex materia, ut omnia ipsa essent potestate, nihil autem actu introducta, sed natura quae in ipsa materia est, singulos pro ratione distribuit motus, et singulas qualitatum proprietates singulis materiae partibus ponit, ut alias quidem natura ipsa necessarias ordinaverit, ita ut quandiu res illa esset ejus, in ipsa proprietas permaneret, ut igni calor. Nam quandiu ignis est, tandiu ignem calidum esse necesse est, aliis vero rebus tales qualitates apposuit, quibus carere possint. Et illa quidem necessaria qualitas informat uniuscujusque substantiam. Illa enim ejus qualitas cum ipsa materia ex natura conjuncta est. Istae vero aliae qualitates extra sunt, quae et admitti possunt et non admitti, atque hinc est generatio et corruptio. Ex natura ergo et ex materia ista in rebus possibilitas venit, qua in re casus quoque aliquando subrepit, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
unam habeat contrariȩtatẽ habet tam̃ & alteram simul s non ac tu ut in
eadẽ aqua huius ei materia & caloris susceptrix ÷ & frigoris. sed cũ utrũlibet
hoꝵ susceperit : uł calorẽ uł frigus. est quidẽ suta contingit calida est.
etiam simul frigida. sed non eodem modo. nãfortasse actu calida : frigida
potestate: ergo qđ potestate ÷ in reb ex materia uenit. Alioq

Expanded text:
a, quanquam unam habeat contrarietatem, habet tamen et alteram simul, sed non actu, ut in a, quanquam unam habeat contrarietatem, habet tamen et alteram simul, sed non actu, ut in eadem aqua. Hujus enim materia et caloris susceptrix est et frigoris. Sed cum utrumlibet horum susceperit vel calorem vel frigus, est quidem, si ita contingit, calida, est etiam simul frigida, sed non eodem modo. Nam fortasse actu calida est, frigida potestate. Ergo quod potestate est in rebus, ex materia venit. Alioq
Abbreviated transcription (Latin):
& ẽẽ calidã & non eẽ. calidã. Fieri quoq calidã & nonfieri. multa que
nobis ꝑspicua sunt ita ut sese habentia ut in utraq parte euentus
sine ullo alicuius rei inpedimento uertatur. ut uestem quã possibile :
quidẽ secari. sed fortasse ita contingit ut non ante ferro diuidatur. quã ea
exterat uetustas. & hoc fieri potest. ut quȩ libet uestis non ferro potius minu¬
tatim re ꝑat quã usu ipso exteratur Similit̾ aut̃ non solũ eam secari possibile
sed eam prius exteri Cũ enĩ ex teritur: non secatur. Hoc aut̃ in quib eueniat.
in his a faciendo fracturam dixit. in his ergo facturis aliaquidẽ potestate sunt
alia actu. ut aqua calida quidẽ est possibilitate. potest enĩ fieri calida frigida
uõ actu est enĩ frigida hoc aut̃ actu & potestatẽ ex materia uenit. nãcũ sit
materia contrariȩtatis susceptrix & ipsa inse utriusq contrariȩtatis habeat
cognationẽ si ipsa ꝑse cogitetur nichil eoꝵ habet quȩ inse suscip̃. & ipsa

Expanded text:
lidam et non esse calidam, fieri quoque calidam et non fieri. Multaque nobis perspicua sunt, ita sese habentia, ut in utramque partem eventus sine ullo alicujus rei impedimento vertatur, ut vestem quam possibile est quidem secari, sed fortasse ita contingit, ut non ante ferro dividatur, quam eam exterat vetustas, et hoc fieri potest, ut quaelibet vestis non ferro potius minuatim pereat, quam usu ipso exteratur. Similiter autem non solum eam secari possibile est, sed eam prius exteri quam in his a faciendo facturam dixit. In his ergo facturis alia quidem potestate sunt, alia actu, ut aqua calida quidem est possibilitate. Potest enim fieri calida, frigida vero actu est. Est enim frigida actu, hoc autem actu et potestate fieri ex materia venit. Nam cum sit materia contrarietatis susceptrix, et ipsa in se utriusque contrarietatis habeat cognationem, si ipsa per se cogitetur, nihil eorum habet quae in se suscipit, et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ albũ ÷ & magnũ. oportet utraq eẽ. sin uõ erit cras eẽ cras Si aut̃ neque
erit neq non erit cras. non erit utrũ libet ut nauale bellũ. oportebit eni
neque fieri nauale bellũ neq: non fieri nauale bellũ. Sensus argum̃tatio¬
nis huius modi est. nec illud in quit dici poterit. qđ contingentiũ ꝓpositio
neutrauera sit infuturo. hoc aut̃ nichil differt dicere
dicat utrasq eẽ falsas. hoc enĩ in possibile est. In contra dictionib: nãq
utrȩq falsȩ inueniri non possunt Hoc enĩ ꝓpriũ contradictionũ est:

Expanded text:
quoniam album est et magnum, oportet utraque esse, sin vero erit cras, equoniam album est et magnum, oportet utraque esse, sin vero erit cras, eerit neque non erit cras, non erit utrumlibet, ut navale bellum, oportet enim neque fieri navale bellum, neque non fieri. Sensus argumentationis hujusmodi est: Nec illud, inquit, dici poterit, quod contingentium propositionum neutra vera sit in futuro. Hoc autem nihil differt dicere quam si quis dicat utrasque esse falsas, hoc enim impossibile est in contradictionibus. Nam utraeque falsae inveniri non possunt, hoc enim proprium contradictoriarum est,
Abbreviated transcription (Latin):
& eẽ. & non eẽ. fieri non posse cũ dixit utrȩq enĩ non erunt simul intalibus
ut &iã aliquantis per. aut eẽ. aut non eẽ. definite in con
id ÷ ꝙ nec illud dici uere possit posse utrasq inueniri falsas q̃ dicuntur in futuro
ꝓpositiones qđ sineq: utrȩq: uere sunt neq utrȩq: false neque una definitȩ
uera falsa altera definite : Restat ut una quidẽ uerasit altera falsa ñ tam̃
definite s utrũ libet & instabili modo ut hoc quidẽ aut hoc euenire necesse sit.
ut tamen una res quȩlibet quasi necessariae & definite ꝓueniat aut ñ ꝓue¬
niat: fieri non possit quẽ ad modũ aut̃ utrasq falsas non eẽ. de monstraret:
non erit primo enĩ cũ sit ad firmatio falsa. erit negati
hȩc cũ sit falsa contingit ad firmationẽ eẽ. non uerã: Ad hȩc siuerũ est dicere

Expanded text:
 et non esse fieri non posse, cum dixit. Utraeque enim simul non erunt in talibus.  et non esse fieri non posse, cum dixit. Utraeque enim simul non erunt in talibus. Docuit etiam aliquantisper aut esse aut non esse definite, in conid est quod nec illud dici vere possit, posse utrasque inveniri falsas, quae dicuntur in futuro propositiones. Quod si neque utraeque verae sunt, nequo utraeque falsae, neque una definite vera, falsa altera definite. Restat ut una quidem vera sit, altera falsa, non tamen definite, sed utrumlibet et instabili modo, ut hoc quidem aut hoc evenire necesse sit, ut tamen una res quaelibet quasi necessarie et definite proveniat aut non proveniat fieri non possit. Quemadmodum autem utrasque falsas non esse demonstraret, non erit. Primum enim, cum sit adfirmatio falsa, erit negatio non vera, et cum haec sit falsa, contingit adfirmationem esse non veram. Ad haec, si verum est dicere
Abbreviated transcription (Latin):
tatione falsitas inuenitur. Oportet enĩ in contingentib ita aliquid p̃dicere
siuera erit enuntiatio ut dicat quidẽ futurũ eẽ. aliꝗd s ita ut rursus relinquat
eẽ. possibile ut futurũ nonsit. hȩc aũt ÷ contingetis natura contingenter
futurũ eẽ. p̃dixerit. ille rem contingentẽ ne cessarie futurã p̃dicit atq ideo
&ĩa sieuenerit id qđ dicitur tamen ille mentitus est in eo qđ hoc quidem
contingent̃ euenit. ille aut̃ ex necessitate futurũ eẽ . p̃dixerat: Cũ ergo
sint quattuor enuntiationũ ueritatis & falsitatis modi de his scilicet ꝓpo¬
sitionib quȩ infuturo p̃dicuntur aut qm̃ & erit & non erit id qđ dr̃ idest
altera falsa : aut rursus qm̃ erit aut non erit utrisq scđm ueritatẽ & falsitatẽ
in de finitis & equalit̾ ad ueritatẽ mendatiũ que uergentib docuit quidẽ supͣ

Expanded text:
tiatione, falsitas invenitur. Oportet enim in contingentibus ita aliquid praedicere, tiatione, falsitas invenitur. Oportet enim in contingentibus ita aliquid praedicere, si vera erit enuntiatio, ut dicat quidem futurum esse aliquid, sed ita, ut rursus relinquat esse possibile, ut futurum non sit. Haec autem est contingentis natura, contingenterfuturum esse praedixerit, ille rem contingentem necessarie futuram praedixit. Atque ideo etiam si evenerit id quod dicitur, tamen ille mentitus est, in eo quod hoc quidem contingenter evenit, ille autem ex necessitate futurum esse praedixerat. Cum ergo sint quatuor enuntiationum veritatis et falsitatis modi, de his scilicet propositionibus quae in futuro praedicantur. Aut quoniam erit, et non erit id quod dicitur,altera falsa, aut rursus quoniam erit aut non erit, utrisque secundum veritatem et falsitatem indefinitis, et aequaliter ad veritatem mendaciumque vergentibus docuit
Abbreviated transcription (Latin):
nã quod ita oportuit dicere cras bellũ nauale contingent̾ eueniet hoc est dicere
ꝙ si euenerit nũ iam id circo quia p̃dixit uerũ dixerit qm̃ idꝙ contingent̃ euentu¬
rũ erat necessario futurũ ẽẽt. p̃dixit non ergo ine uentu est falsitas s in p̃dicatio¬
nis modo: Quẽ ad modũ enĩ siquis ambulante socrate dicat socrates ex necessitate
ambulat ille mentitus ÷ non in eo qđ socrates ambulat sed in eo qđ ex necessitate
ambulabat. & qđ ille eũ exnecessitate ambulare p̃dicauit. ita quoq in hoc ꝙ
dicit qm̃ erit aliquid &iã hoc sifiat: ille tamen falsus est ñ in eo qđ fac tũ est.
sed in eo qđ nonita factũ ut ille p̃dixit futurũ. quod siuerũ eẽt definite ex neces¬
sitate ẽẽt futurũ. igitur ex necessitate futurũ ẽẽ. p̃dixit : quod cũq sine ullo alio
modo euenturũ ꝓnuntiauit. quare non in euentu rei sed in predicationis enun¬

Expanded text:
Namque ita oportuit dicere, cras bellum navale contingenter eveniet, hoc est dicere, Namque ita oportuit dicere, cras bellum navale contingenter eveniet, hoc est dicere, quod si evenerit, non jam idcirco quia praedixit, verum dixerit, quoniam id quod contsed in praedicationis modo. Quemadmodum enim si quis Socrate ambulante dicat: Socrates ex necessitate ambulat, ille mentitus est non in eo quod Socrates ambulat, sed in eo quod ille ex necessitateille ex necessitate eum ambulare praedicavit, ita quoque in hoc: Qui dicit quoniam erit aliquid, etiam si hoc fiat, ille tamen falsus est, non in eo quod factum est, sed in eo quod non ita factum est, ut ille praedixit futurum. Quod si verum esset definite, ex necessitate esset futurum. Igitur ex necessitate futurum esse praedixit, quodcunque sine ullo alio modo eventurum pronuntiavit. Quare non in eventu rei, sed in praedicationis enun
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aut̃ fit a casu qm̃ omiã ex necessitate ꝓueniunt quȩ cumq enunti¬
atio uera p̃dixerit. euenit aut̃ huius modi inpossibilitas ex eo qđ con¬
cessũ est priusomiã quȩcũq fac ta sunt de finite uere potuisse p̃dici. nam
s̃ ex necessitate contingit id qđ euenit uerũ fuit dicere qm̃ erit . qđ si ex neces¬
sitate non contingit. sed contingent̃ eẽ. non potius uerũ fuit dicere qm̃
ert sedmagis qm̃ contingit eẽ. nam quidicit erit ille quandã necessitatẽ
in ipsa p̃dicatione ponit. hoc inde intelligitur quod siuere dicat futurũ eẽ
id qđ predicit impossibile sit non fieri. hoc aut̃ ex necessitate sit fitri. Ergo
quidicit qm̃ erit aliquid eorũ que contingent̃ eueniunt in eo quod futurũ
ẽẽ. dicit idꝙ contingent̃ euenit. fortasse mentitur. uł si contingerit res illa quam
p̃dicit illȩ tamen mentitus ÷: Non enĩ euentus falsus ÷ sed moduꝰ p̃dicationis.

Expanded text:
omnia ex necessitate proveniunt, quaecunque enuntiatio vera praedixit. Evenit autem hujusmodi impossibilitas ex eo quod concessum est prius, omnia quaecunque facta sunt definite vere praedici potuisse. Nam si ex necessitate contingit id quod evenit, verum fuit dicere quoniam erit, quod si ex necessitate non contingit, sed contingenter, non potius verum fuit dicere quoniam erit, sed magis quoniam contingit esse; nam qui dicit erit, ille quamdam necessitatem in ipsa praedicatione ponit. Hoc inde intelligitur, quod si vere dicat futurum esse id quod praedicitur, impossibile fit non fieri. Hoc autem ex necessitate sit fieri, ergo qui dicit quoniam erit aliquid eorum quae contingenter eveniunt, in eo quod futurum esse dicit, id quod contingenter evenit, fortasse mentitur; vel si contigerit res illa quam praedicit, ille tamen mentius est, non enim eventus falsus est, sed modus praedicationis.
Abbreviated transcription (Latin):
particularib angularit opponebat᷑. aut singularis significatio affirmatiua singu¬
larẽ negationẽ contradictoria positione ꝑ emerat. & in his unauera semꝑ. falsa
altera reperiebat᷑. In his aut̃ quȩ eẽnt inde finite nonnecesse erat unã uerã eẽ. alterã
falsam: S in his in quib ueritas & falsitas diuidebatur. in his non solũ unauera ẽ. semꝑ.
altera sem ꝑ falsa. in p̃terito scilicet & p̃senti. s &iã una certã & definitã ueritatem
retinet. certã & definitã alterã falsitatẽ: In his aũt quȩ sunt infuturo si necessari ẽ
cũ dico. solhoc anno. uerno tẽprẽ in ariete uenturus est si hoc alius neget. non solũ
una uera est altera falsa sed &ĩa uera est in hoc. affirmatio de finite falsa negatio:
S aristoteles non solet illa futura dicere quȩ sunt necessaria s potius que sunt con¬
ȩqualit̃ se se habent: Et sicut ipsa in de finitã habent eẽ. & ñ eẽ : Ita quoq de his affin¬

Expanded text:
rmativa singularem negationem contradictoria oppositione perimebant. Et in his una vera semper, altera falsa reperiebat. In his autem quae essent indefinitae, non necesse erat unam veram esse alteram falsam, sed in his, in quibus veritas et falsitas dividebatur. In his non solum una vera semper est, altera semper falsa, in praeterito scilicet et in praesenti, sed etiam una certam et definitam veritatem retinet, certam et definitam altera falsitatem. In his autem quae sunt in futuro, si necessariae Cum dico, sol hoc anno verno tempore in Arietem venturus est, si hoc alius neget, non solum una vera est, altera falsa, sed etiam in hoc vera est affirmatio definite, falsa negatio. Sed Aristoteles non solet illa futura vocare quae sunt necessaria, sed potius quae sint conesse aequaliter sese habent, et sicut ipsa indefinitum habent et esse et non esse, ita quoque de his affir
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. & ea quȩ sunt futura eẽ. predici potuerunt Necesse est omĩa quȩ dicunt᷑
us est quare in om̃ib in quib aliquit euenit uerũ est dicere
& si nondũ ad huc factũ est Hoc aũt illa res ꝓbat uerũ fusse tunc diciqm eueni
id quod p̃dici potuerat. ꝙsi predicatũ est & res euentura de finita ueritate.
p̃diceretur Hoc aristoteles sumens adidem in possibile ualidissima ratione
ꝑducit : & p̃sentis tẽporis naturã eum futuri enuntiationẽ conuiꝰgit Ait enĩ¬

Expanded text:
sunt, et ea quae sunt futura esse praedici potuerunt, necesse est omnia quae dicuntur, sunt, et ea quae sunt futura esse praedici potuerunt, necesse est omnia quae dicuntur, raesens tempus est. Quare in omnibus in quibus aliquid evenit, verum erat diceret si nondum adhuc factum est. Hoc autem illa res probat verum fuisse tunc dici, quoniam evenit id quod praedici potuerat, quod si praedictum esset, res eventura definita veritate praediceretur. Hoc Aristoteles sumens ad idem impossibile validissima ratione perducit, et praesentis temporis naturam cum futuri enuntiatione conjungit. Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aut non potest non fieri impossibile est nonfieri Qđ aũt impossibileẽ
non fieri : necesse est fieri. Omĩã ergo quȩ futura sunt necesse est fieri: Nichil igitur
utrũ libet. neq casu: Namsiacasu ñ exnecessitate. Ad estruendũ non eẽ. om̃s enun¬
uirtute. & ex eodẽ possibilitatis euentu. diuersam tam en ingreditur actionis
uiam. Dudũ enĩ ex his quȩ non dũ erant facta. siuere futura eẽ. p̃dicerentur
in rehus necessitatẽ solã eẽ. posse colligit: Nunc aut̃ ex his reb quȩ factȩ sunt argu¬
m̃tationẽ capit Siuerȩ ante quã fierent p̃dicerentur necessitatis nexii euentus
erũ omniũ contineri. Arbitrantur enĩ hi quidicunt conting
stabilẽ eẽ. enuntiationib modũ scđm ueritatẽ scilicet atq mendatium : qm̃ om̃a
quȩ cũq fac ta sunt. inquiunt potuerunt predici qm̃fient. Hoc enĩ innatura quidẽ
fuit antea : sed nobis hoc rei ipsius pate fecit euentus. Quare si omiã que cũq euenert̃

Expanded text:
t non fieri; et quod impossibile est non fieri, necesse est fieri; omnia ergo quae futura sunt necesse est fieri. Nihil igitur utrumlibet neque casu erit; nam si a casu, non ex necessitate. At vero nec quoniam nvirtute, et ex eodem possibilitatis eventu, diversam tamen ingreditur argumentationis viam. Dudum enim ex his quae nondum erant facta, si vere futura esse praedicerentur, in rebus necessitatem solam esse posse collegit. Nunc autem ex his rebus quae factae sunt, argumentationem capit, si vere antequam fierent praedicerentur, necessitatis nexu evemus rerum omnium contineri; arbitrantur enim hi qui dicunt contingbilem esse enuntiationis modum secundum veritatem scilicet atque mendacium, quod omnia quaecunque facta sunt, inquiunt, potuere praedici, quoniam fient. Hoc enim in natura quidem fuit ante, sed nobis hoc rei ipsius patefecit eventus. Quare si omnia quaecunque evenerint
Abbreviated transcription (Latin):
S illȩ sunt ꝓprie contingentes quȩ neq: in natura sunt. neq: in necessitate. s aut incasu
aut in libero arbitrio aut impossibilitate naturȩ ex casu quidẽ ut cũ egredior domo¬
anuelim hoc ante quãfiat in certũ est expossibilitate ꝙ fie¬
possit & ante ꝗ fiat. ꝙ in utroq: modo potẽ fieri ut incertũ fit ideoq: crasso crates dispuc¬
taturus est in palestra : contingens est ꝙ hoc exlibero uenit arbitrio. Ergo in huiꝰ modi
contingentib si in futurũ una semꝑ uera est altera semꝑ falsa. & una definite uera. falsa

Expanded text:
Sed illae sunt propriae contingentes, quae neque in natura sunt, neque in necessitate, sed aut in casu, Sed illae sunt propriae contingentes, quae neque in natura sunt, neque in necessitate, sed aut in casu, aut in libero arbitrio, aut in possibilitate naturae. Ex casu quidem ut cum egredior domoet non velle, an velim hoc antequam fiat incertum est. Ex possibilitate, possit, id antequam fiat quod utroque modo potest fieri, incertum sit. Ideoque cras Socrates disputaturus est in palaestra, contingens est, quod hoc ex libero venit arbitrio. Ergo in hujusmodi contingentibus si in futuro una semper vera est, altera semper falsa, et una definite vera, a
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ iam dictũ est & nc̃ quoq cõmemoratũ. in quib necesse est unã uerã eẽ. alterã falsam
S eaquȩ dicent᷑ de futuris & contingentib melius intelligentur. side his contingentib:
loquatur quȩ in singułi contradictione ꝓueniunt. Est eñĩ uniuersaliũ angularis
contradictio In contingentib huꝰ modi. Cras om̃s athenien ses bellona ualipugnaturi st̃
Cras non om̃s athenienses bellona ualipugnaturi s̃. In singularib: aut talis est : Cras socrates
in palestra disputaturus est cras. Socrates in palestra disputaturus non est. Non aut̃ oportet
ignorare . ñ eẽ similit̃ contingentes. hasquȩ dicunt. socrates morietur eras. socratescras
enĩ socrates ex ne cessitate. hȩ uõ quȩ tempus definiunt nec ipsȩ innumerũ contingen¬
tium recipiunt᷑ id circo ꝙ nobis quidem moriturũ cras eẽ. socratẽ incertũ est: Naturae
aut̃ in certũ non est atq: ideo nec deo quoq in certũ est. quiipsam naturã optime nouit:

Expanded text:
ecesse est unam veram esse, alteram falsam; sed ea quae dicentur de futuris et contingentibus melius intelligentur, si de his contingentibus loquamur, quae in singulari contradictione proveniunt. Est enim universalium angularis contradictio in contingentibus hujusmodi. Cras omnes Athenienses bello navali pugnaturi sunt. Cras non omnes Athenienses bello navali pugnaturi sunt. In singularibus autem talis est: Cras Socrates in palaestra pugnaturus est. Cras Socrates in palaestra pugnaturus non est. Non autem oportet ignorare non esse similiter contingentes has quae dicunt Socrates morietur, et Socrates enim Socrates ex necessitate, hae vero quae tempus diffiniunt, nec ipsae in numero contingentium recipiuntur, idcirco quod nobis quidem cras moriturum esse Socratem incertum est. Naturae autem incertum non est. Atque ideo nec Deo quoque incertum est, qui ipsam naturam optime novit.