comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e terulenguise mertos itiamn intem ediasipitum agmina plun ciente s pouuin pug udecosre ut Sen isbiledis
uirosqr inpii die fugaltur batos. hoñetiã signalegionũ multiq impetue quorũ aouelicalorũ rasto
rũꝑtgmꝰ obtritiant e signin & isecuta sionulterritos hostesuidit gallicaa cies nalliãspatiumrespi¬
randirecipiendiq sededit : Voc feraer edeciis quo fugerent quã ue in fuga spem babeco deci
Obincare cadistibi a sreuocarie fusos. de inde utnulla iuiꝑculsos si stinere pocerat patrẽ pẽ dec lor
nomine compellens eretiora ret priel uefai quidultramoror in quit : Familianre fer len doum hoc
notigeo nempeluds uendis pericalis publicis piacula simus la mego meeã hostcun legionesirr¬

Expanded text:
terum longius euectos et iam inter media peditum agmina proelium cientes nouum pugnae conterruit genus; essedis uirosque improuida fuga. turbata hinc etiam signa legionum multique impetu equorum ac uehiculorum raptorum per agmen obtriti antesignani; et insecuta, simul territos hostes uidit, Gallica acies nullum spatium respirandi recipiendique se dedit. uociferari Decius quo fugerent quamue in fuga spem haberent; obsistere cedentibus ac reuocare fusos; deinde, ut nulla ui perculsos sustinere poterat, patrem P. Decium nomine compellans, 'quid ultra moror' inquit 'familiare fatum? datum hoc nostro generi est ut luendis periculis publicis piacula simus. iam ego mecum hostium legiones ma
Abbreviated transcription (Latin):
batreum p̃t̃ uulgatã inuidiã crim̃ unum. qđ m. uolcius fictorquiante aliquot annos trpl
santem in subura incidis seiburam natameẽ fratrẽq suum maiorem natunecdum
ex morbo satis uedidum pugnoictũ ab caesone cecidisse semianim ẽ in t̃manus domum
ablacũ mortuũq inde arbitrari nec sibirem ex equitam a trocẽ ꝑc̃sules superiorũ
an norum licuis se haec uolscio clamitante ad eo concitati homines s̃ ut haud multum
a fuerit quin im petupopuli caeso interir& uerginius arripiiubet hominem et inuincula
ducipatricisuic̃ trauim resistunt t. quintuisclamitat cuirei capitidis dies dicta sit ȩt
de quo futurum ꝓpediem iudicium euminden inatũ indicta causa ñ debereuiolari Tri¬
curus supplicuu negiat sum pcurũ sedeindẽ natoseruaturũ tam̃ in uinculis eẽ adiudicu

Expanded text:
bat reum praeter uolgatam inuidiam crimen unum, quod M. Uolscius Fictor , qui ante aliquot annos tribubat reum praeter uolgatam inuidiam crimen unum, quod M. Uolscius Fictor , qui ante aliquot annos tribusantem in Subura incidisse. ibi rixam natam esse fratremque suum maiorem natu, necdum ex morbo satis ualidum, pugno ictum ab Caesone cecidisse; semianimem inter manus domum ablatum, mortuumque inde arbitrari, nec sibi rem exsequi tam atrocem per consules superiorum annorum licuisse. haec Uolscio clamitante adeo concitati homines sunt ut haud multum afuerit quin impetu populi Caeso interiret. Uerginius arripi iubet hominem et in uincula duci. patricii ui contra uim resistunt. T. Quinctius clamitat, cui rei capitalis dies dicta sit et de quo futurum propediem iudicium, eum indemnatum indicta causa non debere uiolari. tribunus supplicium negat sumpturum se de indemnato; seruaturum tamen in uinculis esse ad iudicii
Abbreviated transcription (Latin):
morarepugnas referree gregia facinora nunc in expeditionibus nunc in aciesuadere et
monere iuuenem egregium in structum naturae fortunȩq: omnib: bonis maximũ mom̃tũ
rerumeius ciuitatis inquam cũq uenis sec suum quã alie nũ mallent ciuem eẽ quod offendat
in eo feruorẽ et audaciam a etatem cotidie auferre quod de sideret᷑ consilium idindies
crescere senescentibus uitus maturescente uirtute sinerent tantũ uirũ seneminciui tate
fieri pater interhos .l. quintius cuic incinnato cognom̃erat noniterando laudes necumu¬
lar& inuidiã sedueniamerrori atq adulescentiȩ petendo sibiadiqui ñ dictoñ faeto quẽ quã
offendiss& ut condonarent filium orabat. sed aluia uers abatur p̃ces autuerecundia aut
metu alusesuosq: multatos quaerentes a trociresponso uidicium suum p̃ferebant : ꝓme¬

Expanded text:
morare pugnas, referre egregia facinora nunc in expeditionibus, nunc in acie; suadere et morare pugnas, referre egregia facinora nunc in expeditionibus, nunc in acie; suadere et monere iuuenem egregium, instructum naturae fortunaeque omnibus bonis, maximum momentum rerum eius ciuitatis in quamcumque uenisset, suum quam alienum mallent ciuem esse. quod offendat in eo, feruorem et audaciam, aetatem cottidie auferre: quod desideretur, consilium, id in dies crescere. senescentibus uitiis, maturescente uirtute, sinerent tantum uirum senem in ciuitate fieri. pater inter hos L. Quinctius , cui Cincinnato cognomen erat, non iterando laudes, ne cumularet inuidiam, sed ueniam errori atque adulescentiae petendo, sibi qui non dicto, non facto quemquam offendisset, ut condonarent filium orabat. sed alii auersabantur preces aut uerecundia aut metu, alii se suosque mulcatos querentes atroci responso iudicium suum praeferebant. preme
Abbreviated transcription (Latin):
quam quam egolegem loquor libertati obstat om̃star quinos suꝑbia ex supe¬
rut expeo tace dum cõs autditator fiat quem priuatũ uiribus & audaciareģ¬
nantem uidecis. Ad sentiebantur multipulsatos sequerentes. et tribunum a dren
ꝑ agendam ultro incitabant Iam aderat iudiciodies apparebatq: uulgo homies
indamnatione caesonis libertatẽ agicredere. Tum demin coactus cũ multain¬
dignitate pensabat singulos sequebantur nec essarui principes ciuitatis citus
quintius capito linus quit̃ cõs fuerat cũmulta referr& sua familiaeq: de cori
ad firmabat neq: in quintia genteneq inciuitateromana tanttm indolentu
mature uirtutis umquã extitisse. suum primum militem fuisse sesepe uidens
pugnasse in hostem
suis reb: uenis se subsidio neminẽ unumcuꝰ magis opera put& restitutũ s
lucretius cos anniprioris recentigloria nitens suas laudes participare cum caesonae me¬

Expanded text:
quam quid ego legem loquor? libertati obstat; omnes Tarquinios superbia exsupequam quid ego legem loquor? libertati obstat; omnes Tarquinios superbia exsuperat. exspectate dum consul aut dictator fiat, quem priuatum uiribus et audacia regnantem uidetis.' adsentiebantur multi pulsatos se querentes, et tribunum ad rem peragendam ultro incitabant. iam aderat iudicio dies apparebatque uolgo homines in damnatione Caesonis libertatem agi credere. tum demum coactus cum multa indignitate prensabat singulos. sequebantur necessarii, principes ciuitatis. T. Quinctius Capitolinus , qui ter consul fuerat, cum multa referret sua familiaeque decora, adfirmabat neque in Quinctia gente neque in ciuitate Romana tantam indolem tam maturae uirtutis unquam exstitisse; suum primum militem fuisse, se saepe uidente pugnasse in hostem.suis rebus uenisse subsidio; neminem unum esse cuius magis opera putet rem restitutam. Lucretius ,
Abbreviated transcription (Latin):
resq ꝓcellas sustinebat: hoc duce sepepulsi foro tribuni fusa acfugata plebes ẽ quiobu:¬
us fuerat multatus nudatusq abibat. ue satis apparer& sisic agiliceret. uictã legẽ
eẽ Tumꝓpe iam ꝑculsis alus tribunis & uerginius excollegio unus coesoni capitis din
dic̃a trox ingenium aocenderat eo facto magis quam contruerat eo acrius obsur
legi a gita replebem tribunos uelut iusto ꝑsequibello Accusator patireum rur
inuidieq flãmã ac materiam criminib: suis suggerere. legem in terim nontumn
ad spem ꝑferendiquam adlacescendam cdesonis temeritatẽ ferrelbi multa
sepe abiuuen tute in consulte dicta fataq: inunius cȩsonis suspectum cadunt
ingenium ł am̃ legire sistebat᷑. & .a. uerginius identidem plebue c̃quid sentios
iamuos quirites cȩ sonem simulcuiem & legem quam cupitis habere non posse¬

Expanded text:
resque procellas sustinebat. hoc duce saepe pulsi foro tribuni, fusa ac fugata plebes est; qui obuiresque procellas sustinebat. hoc duce saepe pulsi foro tribuni, fusa ac fugata plebes est; qui obuius fuerat, mulcatus nudatusque abibat, ut satis appareret, si sic agi liceret, uictam legem esse. tum prope iam perculsis aliis tribunis A. Uerginius , ex collegio unus, Caesoni capitis diem dicit. atrox ingenium accenderat eo facto magis quam conterruerat; eo acrius obstare legi, agitare plebem, tribunos uelut iusto persequi bello. accusator pati reum ruere inuidiaeque flammam ac materiam criminibus suis suggerere; legem interim non tam ad spem perferendi quam ad lacessendam Caesonis temeritatem ferre. ibi multa saepe ab iuuentute inconsulte dicta factaque in unius Caesonis suspectum incidunt ingenium. tamen legi resistebat. et A. Uerginius identidem plebi: 'ecquid sentitis iam, uos, Quirites, Caesonem simul ciuem et legem quam cupitis habere non posse
Abbreviated transcription (Latin):
dumerat quod intenderes. Quem admodum se cribuni gessissent in ꝓlibendo
dilectusic patres in lege quae perom̃s comitialis dieferebatur inpedienda gerebant Iniaun
erat rixae cum discedere populumiussissent tribuni quod patres eũ submoueri haudsine¬
bant nec fere seniores reuntererant quippe quae non consilio regenda sed ꝑmissa
temeritati audaciaeq: ẽẽt : Multum et consules se abscinebant ne cui inco lluuione
rerum maiestatẽ suam contum eliae offerrent Caesoera t quintius ferox iuuenis
qui nobilitate gentis qui corporis magnitudine eturib: ad eamunera data adiis etipsi
addiderat multa bellidecora facundiam q̃ inforout nemonon lingua non manuꝓmtior i
ciutate haberet᷑ hic cum in mediopatrum agmin e conscitis set eminens interalios ueluc
om̃s dictaturas consulatusq gessiss: uoce acuirib: sius unus impetus tribunicios popula¬

Expanded text:
dum erat quod intenderes. quemadmodum se tribuni gessissent in prohibendo dum erat quod intenderes. quemadmodum se tribuni gessissent in prohibendo dilectu, sic patres se in lege, quae per omnes comitiales dies ferebatur, impedienda gerebant. initium erat rixae, cum discedere populum iussissent tribuni, quod patres se submoueri haud sinebant. nec fere seniores rei intererant, quippe quae non consilio regenda sed permissa temeritati audaciaeque esset. multum et consules se abstinebant, ne cui in conluuione rerum maiestatem suam contumeliae offerrent. Caeso erat Quinctius, ferox iuuenis qua nobilitate gentis, qua corporis magnitudine et uiribus. ad ea munera data a dis et ipse addiderat multa belli decora facundiamque in foro, ut nemo, non lingua, non manu promptior in ciuitate haberetur. hic cum in medio patrum agmine constitisset, eminens inter alios, uelut omnes dictaturas consulatusque gerens in uoce ac uiribus suis, unus impetus tribunicios popula
Abbreviated transcription (Latin):
in oxis antiatibus indicigericum pleberomana quam oneratam armis exunbe
p̃cipitiagmine acturi ẽent exilio etrelegacioneciuium ulciscentes tribunos siene
quid aliud actum putent uicitm legem ẽent nisidum in inte grores sitdumdomidum
eogati sint caueant nepossessione urbis pellantur neiugum accipiant si animussit
non defore auxilium consentire om̃s tribunos nullam terrorẽ externum nullum
periculum eẽ cauis sedeos priore annout tuto libertas defendiposset. haec tribuni
t ex parte altera consules in conspeotueorum positis sellis dilectum habebant:
Cedecurrunt tribuni contionemq: secum trabunt citat pauciuelut reiexperiun¬
dẽ causce scatimuis coorta que incumq lictor iussu consulis prendisset tribunꝰ
nicq iubebat neq suum cuiq uis modum faciebat sed uiriũ spes et m anuobtinen¬

Expanded text:
innoxiis Antiatibus indici, geri cum plebe Romana, quam oneratam armis ex urbe innoxiis Antiatibus indici, geri cum plebe Romana, quam oneratam armis ex urbe praecipiti agmine acturi essent, exsilio et relegatione ciuium ulciscentes tribunos. sic, ne quid aliud actum putent, uictam legem esse, nisi dum in integro res sit, dum domi, dum togati sint, caueant ne possessione urbis pellantur, ne iugum accipiant. si animus sit, non defore auxilium; consentire omnes tribunos. nullum terrorem externum, nullum periculum esse; cauisse deos priore anno ut tuto libertas defendi posset. haec tribuni. at ex parte altera consules in conspectu eorum positis sellis dilectum habebant. eo decurrunt tribuni contionemque secum trahunt. citati pauci uelut rei experiundae causa, et statim uis coorta. quemcumque lictor iussu consulis prendisset, tribunus mitti iubebat; neque suum cuique ius modum faciebat sed uirium spes, et manu obtinen
Abbreviated transcription (Latin):
nequi in loca summa urbi simpetus cedesq in defierent in t̃cetera monitum ut seditionib:
abstineretur id factum adinpediendam legem tribuni criminabant᷑ ingensq: aderat
certamen ecceutidem in singulos annos orbis uolueret᷑ hernicinuntiant uolscos et
equos etsi abcesserint reficere exercitus antii summam reipositam ceterts antiates
colonos palã concilia faccere ĩdecput easiures bellie ẽ ut haec dicta insenatu s̃dilectꝰ
edicitur. Consules belli codminis trationem int̃ sedis ꝑtiriiussi alteriut uolsci alteri
ut aequi ꝓuincia eẽt Fribuni corã in foro ꝑsonare fabulam compositam uuls cibelllher¬
qui accidione ꝓpeoccisos uolscos et aequos moueresuas ponte arma posse iamfides
abierit nouos hostes quaeri coloniam fidam propinquam infamem fieribellum

Expanded text:
ne qui in loca summa urbis impetus caedesque inde fierent; inter cetera monitum ut seditionibus ne qui in loca summa urbis impetus caedesque inde fierent; inter cetera monitum ut seditionibus abstineretur. id factum ad impediendam legem tribuni criminabantur, ingensque aderat certamen. ecce, ut idem in singulos annos orbis uolueretur, Hernici nuntiant Uolscos et Aequos, etsi abscisae res sint, reficere exercitus; Antii summam rei positam; Ecetrae Antiates colonos palam concilia facere; id caput, eas uires belli esse. ut haec dicta in senatu sunt, dilectus edicitur; consules belli administrationem inter se dispertiri iussi, alteri ut Uolsci, alteri ut Aequi prouincia esset. tribuni coram in foro personare, fabulam compositam Uolsci belli, Herrte eludi. quia occidione prope occisos Uolscos et Aequos mouere sua sponte arma posse iam fides abierit, nouos hostes quaeri; coloniam fidam propinquam infamem fieri. bellum
Abbreviated transcription (Latin):
consulifuit i actata ꝑaquot dies cumin senatu restum apud populum ẽ : cessit adultimũ maues¬
taticonsulis tribunus etdestitit : tumim peratori exercituiq honossuus redditus t̃rium phauit
de uolscis aequiq: trium phantem secutaesuaelegiones alteri consulidatum ut ouans sine
militibus urbem iniret: An nodein de insequentilex terentilla ab totorelata collegio nouos
ad gressa consules ẽ : erant consules .p. uolumnius ser sulpitius eo annocaelum arde reuis ũ
terra ingenti concussa motuẽ bouẽ locutam aurei priore anno fides non fuerat creditũ
interalia ꝓdigia et carnem pluit quemimbremingens numerus auium inter uolitando
rapuissefertur : quod intercidit sparsumita iacuisse ꝑ aliquot dies ut nihilodor mu¬
taret libriꝑduum uiros sacrorum aditipericula a conuentualieni genarum p̃dicta

Expanded text:
consuli fuit. iactata per aliquot dies cum in senatu res tum apud populum est; cessit ad ultimum maiesconsuli fuit. iactata per aliquot dies cum in senatu res tum apud populum est; cessit ad ultimum maiestati consulis tribunus et destitit. tum imperatori exercituique honos suus redditus. triumphauit de Uolscis Aequisque; triumphantem secutae suae legiones. alteri consuli datum ut ouans sine militibus urbem iniret. anno deinde insequenti lex Terentilia ab toto relata collegio nouos adgressa consules est; erant consules P. Uolumnius Ser. Sulpicius . eo anno caelum ardere uisum, terra ingenti concussa motu est. bouem locutam, cui rei priore anno fides non fuerat, creditum. inter alia prodigia et carne pluit, quem imbrem ingens numerus auium interuolitando rapuisse fertur; quod intercidit, sparsum ita iacuisse per aliquot dies ut nihil odor mutaret. libri per duumuiros sacrorum aditi; pericula a conuentu alienigenarum praedicta,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgat ut coeperit : Vosinquit fabius ceteritribunioramus ut primum omnium cogittis
potestatẽ istam ad singulorum auxilium ñ ad ꝑniciem uniuersorum comparatã eẽ
rem p̃ inualidã ñ ius urm sed inuidiam minueritis : Agite cum collega ut reminte¬
gram in aduentum consulum differat nea equiquidem acuolscimorbo absuns¬
tis priore anno consulib: crudeli suꝑboq: nobis bello institere : Agunt cumterts¬
llo tribuni dilattq: inspeciem actione reipsa sublata consules extemplo anis¬
sitiilucretius cum ingentip̃da mnaiore multo gloria redut ẽt auget gloriam dd¬
ueniens ex posita omniincampomartio p̃daut suum quisq: ꝑtriduum cognita
abducer& reliquauendita quibus domini non extitere : debebatur omnium
consensu consulitrium phus. sed dilattere sẽ tribuno delege agente id antiqus¬
UI

Expanded text:
pergat ut coeperit. 'uos' inquit Fabius, 'ceteri tribuni, oramus, ut primum omnium cogitetis pergat ut coeperit. 'uos' inquit Fabius, 'ceteri tribuni, oramus, ut primum omnium cogitetis potestatem istam ad singulorum auxilium, non ad perniciem uniuersorum comparatam essem publicam inuadi. non ius uestrum, sed inuidiam minueritis. agite cum collega ut rem integram in aduentum consulum differat. ne Aequi quidem ac Uolsci, morbo absumptis priore anno consulibus, crudeli superboque nobis bello institere.' agunt cum Terentilio tribuni, dilataque in speciem actione, re ipsa sublata, consules extemplo arcessiti. Lucretius cum ingenti praeda, maiore multo gloria rediit. et auget gloriam adueniens exposita omni in campo Martio praeda, ut suum quisque per triduum cognitum abduceret. reliqua uendita, quibus domini non exstitere. debebatur omnium consensu consuli triumphus; sed dilata res est, tribuno de lege agente; id antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
tionem latorẽ q: ipsum ẽ inuectus ut nihilsi ambo consules infesti circum in starent
tribuna relictum minarũ atq: terroris sitiinsidia tum eum et tempore capo
adortum remisi quem similes eius priore anno intermorbum bellumq: ir tdi
tribunum dedissent : non potuis sesisti mortuis duobus consulib: iacente aegn
ciuitate in conluuionemomniũ rerũ adtollendum rei p̃consulare imperium latuñ
leges fuisse ducẽ uolscis aequisq: ad oppugnandã urbem futurum : quid tan demili
ñ licer& et siquid consules suꝑbe inaliquem ciuium aut crudeliter fecer int diem di¬
cere accusare ipsis iudicib: quorum in aliquem seui tam sit: non illud consulare impe¬
rium sed tribuniciam potestatẽ inuisam intolerandamq: facere : quam pacatã recon¬
ciliatamq: patribus de inte groinantiqua redigimalaneq: illum sede p̃cariquomin

Expanded text:
tionem latoremque ipsum est inuectus ut nihil, si ambo consules infesti circumstarent tionem latoremque ipsum est inuectus ut nihil, si ambo consules infesti circumstarent tribunum, relictum minarum atque terroris sit: insidiatum eum et tempore capto adortum rem publicam. si quem similem eius priore anno inter morbum bellumque irati di tribunum dedissent, non potuisse sisti. mortuis duobus consulibus, iacente aegra ciuitate, in conluuione omnium rerum, ad tollendum rei publicae consulare imperium laturum leges fuisse, ducem Uolscis Aequisque ad oppugnandam urbem futurum. quid tandem? illi non licere, si quid consules superbe in aliquem ciuium aut crudeliter fecerint, diem dicere, accusare iis ipsis iudicibus quorum in aliquem saeuitum sit? non illum consulare imperium sed tribuniciam potestatem inuisam intolerandamque facere; quam placatam reconciliatamque patribus de integro in antiqua redigi mala. neque illum se deprecari quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
sicre s romana in antiquum scatum redut : secundeq bellires extẽplo urbanos motus
tribunicus accionib: datum ꝑ aliquot dies patrum superbiam ad plebem criminatus maxime
in consulare imperiumtam quam nimium nec colerabile libereciuitat inuehebatur
Nomine enim tantũ minꝰ inuidio sum reipsa ꝓpea trocius quam regium ẽẽ quippeduos ꝑ
uno dominos acceptos in moderata infinita potestate qui solutiatq: effrenatuipsi omnis
metus legum omniaq: supplicia uerterent in plebem Q nea ec̃na illis licentia sit
legẽse promulgaturum ut quinq: uiri creentur legibus deimperio consulam so¬
bendis qđ populus inseius dederit eo consulem usurum ñ ipse libidinem aclicentiam suã
plege habiturus : qua ꝓmulgata legecũ timerene patres ne absentib: consulibus
iugum acciperet senatus. a p̃fecto urbis .&. fabio uocatur : quiadeo a trociter in rogu¬

Expanded text:
sic res Romana in antiquum statum rediit, secundaeque belli res extemplo urbanos motus sic res Romana in antiquum statum rediit, secundaeque belli res extemplo urbanos motus tribuniciis actionibus datum, per aliquot dies patrum superbiam ad plebem criminatus, maxime in consulare imperium tamquam nimium nec tolerabile liberae ciuitati inuehebatur: nomine enim tantum minus inuidiosum, re ipsa prope atrocius quam regium esse; quippe duos pro uno dominos acceptos, immoderata, infinita potestate, qui soluti atque effrenati ipsi omnes metus legum omniaque supplicia uerterent in plebem. quae ne aeterna illis licentia sit, legem se promulgaturum ut quinque uiri creentur legibus de imperio consulari scribendis; quod populus in se ius dederit, eo consulem usurum, non ipsos libidinem ac licentiam suam pro lege habituros. qua promulgata lege cum timerent patres ne absentibus consulibus iugum acciperent, senatus a praefecto urbis Q. Fabio uocatur, qui adeo atrociter in roga
Abbreviated transcription (Latin):
rapta ad ꝓpinquare urbi ñ ausitum circum acto agmineredirent quanto longius aburbe
bostium abscederent eo solutiorecura in iucretium incidunt c̃sulẽ iamante exploratis iti¬
neribus suis instructum ettedceritcm̃ intentum : Igicur p̃paratis animis repentino pauore
ꝑculso adorti aliquanto pauciore s multitudinẽ ingentem fundunt fugantq: et conpul¬
sosincauas ualles cum exercitus autin facili e eñt circumueniunt : ibi uolscum nom̃ ꝓpe
militaria relatt in quib: dem annadibi inuenigubi et sia diectum aliquid numerosit
megnacertecedes fuituictor consul ingenti p̃da potus eodem instatiua reduit : tum c̃sules
austra conungunt : et uolscite quiq ad flictas uiressuas in unum contulere : tertia illa
pugnae eo anno fuit ẽ adem fortuna uictoriam dedit fusis hostibus etiam castra capta :

Expanded text:
rapta adpropinquare urbi non ausi, cum circumacto agmine redirent quanto longius ab urbe rapta adpropinquare urbi non ausi, cum circumacto agmine redirent quanto longius ab urbe hostium abscederent eo solutiore cura, in Lucretium incidunt consulem iam ante exploratis itineribus suis instructum et ad certamen intentum. igitur praeparatis animis repentino pauore perculsos adorti aliquanto pauciores multitudinem ingentem fundunt fugantque et compulsos in cauas ualles, cum exitus haud in facili essent, circumueniunt. ibi Uolscum nomen prope i septem militaria relata in quibusdam annalibus inuenio, ubi etsi adiectum aliquid numero sit, magna certe caedes fuit. uictor consul ingenti praeda potitus eodem in statiua rediit. tum consules castra coniungunt, et Uolsci Aequique adflictas uires suas in unum contulere. tertia illa pugna eo anno fuit. eadem fortuna uictoriam dedit; fusis hostibus etiam castra capta.
Abbreviated transcription (Latin):
satis ualida ciuitate ut ñ solum arcerebellum sedultro etiam inferre possecigitur
nuntiantib hernicis in fines suos transcendisse hostes inpigre ꝓmissum cuxilium
duo consules exercitus scriptiueturius missus in uolscos adbellum ultroinferendũ tripicitinꝰ
populationibus arcendis sociorũ a grooppositus. non ulera quam inhernicos ꝓcediueturius
primo p̃liohostes fundit fugatq lucretium duminhernicis sed et p̃donum agmen fefellit sup
montes p̃nestinos ductum in dedimis sum in campos uas tauere agros p̃nestinum gabinumq:
exgabinis intusculanos flexere colles urbi quoq: roma e ingens p̃bitus terror : magis in re
subita quam quod ad arcendamum parũ uirium eẽt : quintꝰ ftbius p̃erat urbis armata
iuuentute dispositisq: p̃sidustui comnia actranquilla fecit : Itaq hostes p̃da expximis locis

Expanded text:
satis ualida ciuitate ut non solum arcere bellum sed ultro etiam inferre posset. igitur satis ualida ciuitate ut non solum arcere bellum sed ultro etiam inferre posset. igitur nuntiantibus Hernicis in fines suos transcendisse hostes impigre promissum auxilium. duo consulares exercitus scripti. Ueturius missus in Uolscos ad bellum ultro inferendum: Tricipitinus populationibus arcendis sociorum agro oppositus non ultra quam in Hernicos procedit. Ueturius primo proelio hostes fundit fugatque: Lucretium dum in Hernicis sedet praedonum agmen fefellit supra montes Praenestinos ductum, inde demissum in campos. uastauere agros Praenestinum Gabinumque; ex Gabino in Tusculanos flexere colles. urbi quoque Romae ingens praebitus terror, magis in re subita quam quod ad arcendam uim parum uirium esset. Q. Fabius praeerat urbi; is armata iuuentute dispositisque praesidiis tuta omnia ac tranquilla fecit. itaque hostes praeda ex proximis locis
Abbreviated transcription (Latin):
romae fit morbos erages quã quanta ferro sociorũ faccta erat consulquiunus suꝑ
sulpicius curiomaximus set pignota capitalate uagataẽ .uis morbi in opsq senatus au¬
xili humani ad deo populum acuota uertit iussicũ coniugibus acliberis supplicatũ irepa¬
cemq ex posceredeum ad id qđ suaquemq: malaco gebant auctoritate publicae¬
uocati om̃ a de lubraimplent: strate pas simmatres crinib: templa uerrentes ueniam
÷rarũ caelestium finẽq pestiex poscunt: Inde paulatĩ seu pacedeum impetrata seu gra¬
uiore tempore anniiam circũ actode functa morbis corporascdubriora eẽ incipere
uersisq animis iã ad publicã curã cum a quot int̃ regna exissent .p. uaderius publico¬
latertiodie quã interregnum inierat. cõs. creat .I. iucretium tricipͥtinum & .t. uecu¬
rium geminũ siueille uecusuis fuit antediem .iii. idussextiles consulatum in eunt i ã

Expanded text:
Romae fit morbo strages quam quanta ferro sociorum facta erat. consul qui unus suRomae fit morbo strages quam quanta ferro sociorum facta erat. consul qui unus suSulpicius curio maximus; et per ignota capita late uagata est uis morbi, inopsque senatus auxilii humani ad deos populum ac uota uertit. iussi cum coniugibus ac liberis supplicatum ire pacemque exposcere deum, ad id quod sua quemque mala cogebant auctoritate publica euocati omnia delubra implent. stratae passim matres, crinibus templa uerrentes, ueniam irarum caelestium finemque pesti exposcunt. inde paulatim, seu pace deum impetrata seu grauiore tempore anni iam circumacto, defuncta morbis corpora salubriora esse incipere, uersisque animis iam ad publicam curam, cum aliquot interregna exissent, P. Ualerius Publicola tertio die quam interregnum inierat consules creat L. Lucretium Tricipitinum et T. Ueturium Geminum , siue ille Uetusius fuit. ante diem tertium idus Sextiles consulatum ineunt, iam
Abbreviated transcription (Latin):
potius mentem quam hostium dedita deo enim nullams pem ñ potiundimodo sedne adeu¬
diquidam romana moenia animos eorũ cepit tetaq ꝓculuisaatq: inminentes tumuli
a uerterementeseorum ut totis passim castris fremituorto quid in uasto acdeserto
agro intertabem pecorum hominumq: desides sinep̃da tempus tererent: cumint¬
gralocatusculanum agrũ opimum copiis petere possent signa repetent conuelleret
transuersisq: iti nerib: ꝑ lauicanos agros intusculanos colles transirent eo uisonis
tempes iasq belli conuerscẽ : interim hernici latiniq pudoreetiam non misericordiu
solũ moti sinec obscitissent cõmunib: hostib: infesto agmine rom anam urbem petentib: ne
opemullum obsessis sociis ferrent coniuncto exercituro tmꝑgunt ubi cũ hostes ñ inuen¬
sent secuti fitamam acuestigit obuii funt descendentib: ab tusculano in alba nã uallẽ pi
haud quaquã ȩquo ꝓlio pugnatũ ẽ. fidesq sua sociis patrũ felix in p̃sentia faitha uan

Expanded text:
potius mentem quam hostium dedit. adeo enim nullam spem non potiundi modo sed ne adeundi quidem Romana moenia animus eorum cepit tectaque procul uisa atque imminentes tumuli auertere mentes eorum, ut totis passim castris fremitu orto quid in uasto ac deserto agro inter tabem pecorum hominumque desides sine praeda tempus tererent, cum integra loca, Tusculanum agrum opimum copiis, petere possent, signa repente conuellerent transuersisque itineribus per Labicanos agros in Tusculanos colles transirent. eo uis omnis tempestasque belli conuersa est. interim Hernici Latinique pudore etiam, non misericordia solum, moti si nec obstitissent communibus hostibus infesto agmine Romanam urbem petentibus nec opem ullam obsessis sociis ferrent, coniuncto exercitu Romam pergunt. ubi cum hostes non inuenissent, secuti famam ac uestigia obuii fiunt descendentibus ab Tusculana in Albanam uallem. ibi haudquaquam aequo proelio pugnatum est, fidesque sua sociis parum felix in praesentia fuit. haud minor
Abbreviated transcription (Latin):
exliberatore patriȩ ad aquiliosse uitelliosq recidisse: num quam neergo inquit
ulla adeo a uobis spectata uirtus erit ut suspitione uiolari nequeat. Egomeillum

Expanded text:
ex liberatore patriae ad Aquilios se Uitelliosque recidisse. 'nunquamne ergo' inquit, 'ulla adeo uobis spectata uirtus erit, ut suspicione uiolari nequeat? ego me, illum
Abbreviated transcription (Latin):
a uertã om̃is expers curȩ quae scribentis animũ et siñ flectere a uero sollicitũ¬
tam̃ efficere posset : Quae ante conditã condendã ue urbem poeticis magis de¬
conꝰ fabulis quam in conruptis nerũ gestarũ monim̃tis tridantur : eanec ad¬
firmare nec refeller finanimoẽ : Datur haec uenia antiquitati ut miscenolo
hum anadiuinis. primordia urbiuma ugustiora faciat. Et sicui populo licereo por¬
t& c̃secrare originessuas & ad deosreferre auctores. eabelligloriaẽ po¬
pulo romano ut cumsium conditorisq suoparentem mastẽ potissimum ferat
Tam et hoc gentes hinanȩ patiantur aequo animo quam imperium patiuntur
Ded haec ethis similia itcumq anim aduersa aut existimata er̃. haud inmag¬
no e quidem ponamdiscrimine: ad illa mibi pino sequisq acrit̃ intendat ani

Expanded text:
auertam, omnis expers curae quae scribentis animum, etsi non flectere a uero, sollicituauertam, omnis expers curae quae scribentis animum, etsi non flectere a uero, sollicitutamen efficere posset. quae ante conditam condendamue urbem poeticis magis decora fabulis quam incorruptis rerum gestarum monumentis traduntur, ea nec adfirmare nec refellere in animo est. datur haec uenia antiquitati ut miscendo humana diuinis primordia urbium augustiora faciat; et si cui populo licere oportet consecrare origines suas et ad deos referre auctores, ea belli gloria est populo Romano ut cum suum conditorisque sui parentem Martem potissimum ferat, tam et hoc gentes humanae patiantur aequo animo quam imperium patiuntur. sed haec et his similia utcumque animaduersa aut existimata erunt haud in magno equidem ponam discrimine: ad illa mihi pro se quisque acriter intendat ani
Abbreviated transcription (Latin):
urbis res pr perscripserim. Necsatisscio uec sisciam dicere ausim
Quippequiumuaerũ tã uulgatam ẽẽ rẽ uideam . dũ nouis ẽꝑ scriptores. aut in reb:
ertius aliquid allaturoseẽ. Aut scribendiarte rudemuecustatẽ superaturos
credua : Vtcũq erit iuuabit tam̃ rerũ gescurũ memoriae principisterrarũ po¬
puli prouiriliparte et ipsum consuluisse Et suntanta scriptorũ turba mea fama
in obscurum sit : Nobilitate acmagnitudine eorũ me qui in ominisofficient meo consoler
R es ẽ p̃tea & in m̃ si operis ut quae supra septingente simũ annũ repaatur et
ab exiguis profecta initii seo creuerit. ut iã magnitudine labor& sua et legentiũ
etlegentiũ
plerisq: haud dubito quin primȩ origines ꝓximaq: originibus minus p̃bitura uolup¬
tatis sint festinantibus adhaec noua quib: iam pridem p̃ualentis populiuires seipse
conficiunt. Ego contra hocquoq: laboris p̃mium petam ut mȩa conspectumalorũ

Expanded text:
uli Romani perscripserim nec satis scio nec, si sciam, dicere ausim, quippe qui cum ueterem tum uolgatam esse rem uideam, dum noui semper scriptores aut in rebus certius aliquid allaturos se aut scribendi arte rudem uetustatem superaturos credunt. utcumque erit, iuuabit tamen rerum gestarum memoriae principis terrarum populi pro uirili parte et ipsum consuluisse; et si in tanta scriptorum turba mea fama in obscuro sit, nobilitate ac magnitudine eorum me qui nomini officient meo consoler. res est praeterea et immensi operis, ut quae supra septingentesimum annum repetatur et quae ab exiguis profecta initiis eo creuerit ut iam magnitudine laboret sua; et legentium plerisque haud dubito quin primae origines proximaque originibus minus praebitura uoluptatis sint, festinantibus ad haec noua quibus iam pridem praeualentis populi uires se ipsae conficiunt: ego contra hoc quoque laboris praemium petam, ut me a conspectu malorum
Abbreviated transcription (Latin):
atq in itium traditꝰ excercam inefactionũ ortũq: fuere eruntq: plurib: populis¬
gis exitio quambella extremaquam fames morbiue q̃q: aliainde umiras uelutultimqs
licorũ malorũ uestunt uirginẽ plebeigeneris maxime forma nott̃petiere iuiueni
adter uirgini genere pastutoribus fretus quietipsi eiidem corporis erant. Nolilis do
tiis iuingipuellam uolebat tutor esin eaquoq: repcratiũ memores ad suũtendere cun
res ꝑaguntra parietes nequiss& uentum inius ẽ. postulatuccudito matristutor ima
gis tratus scđm parentis arbitriũ dantius nuptiarũ sedius potentior fuit. Nãq tuto isc̃

Expanded text:
atque initium traditur ex certamine factionum ortum, quae fuerunt eruntque pluribus populatque initium traditur ex certamine factionum ortum, quae fuerunt eruntque pluribus populis exitio quam bella externa, quam fames morbiue quaeque alia in deum iras uelut ultima publicorum malorum uertunt. uirginem plebeii generis maxime forma notam <duo> petiere iuuenes, alter uirgini genere par, tutoribus fretus, qui et ipsi eiusdem corporis erant, nobilis alter, nuptiis iungi puellam uolebat: tutores in ea quoque re partium memores ad suum tendere. cum res peragi intra parietes nequisset, uentum in ius est. postulatu audito matris tutorumque, magistratus secundum parentis arbitrium dant ius nuptiarum. sed uis potentior fuit; namque tutores
Abbreviated transcription (Latin):
Mentio illata absenatuẽ nẽ operosã acminime consularẽ suo ꝓprio magis tratuegere
cui scribarũ minis teriũ custodieq & tabularũ cura cui arbitriũ formule censendi subicer& :
& patres quã quã rẽ paruã tam̃ quo plures pacricii magistratꝰ in r̃p eẽnt leti accepere
id qđ euenit fucurũ credo etiam ratiut moxopes eorũ quip̃eent ipsi honoriius maies
ꝓcurationemintuente s nein paruis quoq reb: in cõmode aduers acrentur haud egre
ferendũ cẽ duxerȩsũ aprimorib: ciuitatis sp̃tus honor e ã papirium sem pniũq: quorũ deconsila
dubitabatur ut eomagis tratupatrũ solidũ consulatũ explerent censiuagendo populus su¬
gus p̃fecit censores dreappellatis : dum hoc roma e geruntur. legatiab ardecueniu
ꝓu& terrima societate renouatoq: foedere recenti auxiliũ ꝓpeeuers ȩ urbum plorantes
frunamqi paceo ptimo consiliocum pr seruati ꝑ intestina arma non licuit quorũcaus

Expanded text:
mentio inlata apud senatum est rem operosam ac minime consularem suo proprio magistratu egere, cui scribarum ministerium custodiaeque tabularum cura, cui arbitrium formulae censendi subiceretur. et patres quamquam rem paruam, tamen quo plures patricii magistratus in re publica essent, laeti accepere, id quod euenit futurum, credo, etiam rati, ut mox opes eorum qui praeessent ipsi honori ius maiesprocurationem intuentes, ne in paruis quoque rebus incommode aduersarentur, haud sane tetendere. cum a primoribus ciuitatis spretus honor esset, Papirium Semproniumque, quorum de consulatu dubitatur, ut eo magistratu parum solidum consulatum explerent, censui agendo populus suffragiis praefecit. censores ab re appellati sunt. dum haec Romae geruntur, legati ab Ardea ueniunt, pro ueterrima societate renouataque foedere recenti auxilium prope euersae urbi implorantes. frui namque pace optimo consilio cum populo Romano seruata per intestina arma non licuit; quorum causa
Abbreviated transcription (Latin):
plebsfuit somitia tribunis c̃sulari potestate trib: cretndis indicunt᷑. Quibi indes atq̃lo
quicũqi aliquid seditios edixerat aut fecerat. hunc quã maxime tribunicuet prensare
& ccursarecoto foro candidaticepere ut patricios despercetio primo irritata plebeametus
honoris de inde indignatio sicũ his gerendus ẽẽ honos detrer& Postremo coaditam̃ aine
p&iere neces sisse possessionerei publice uiderent᷑ E uentꝰ eorũ comitiorũ docuit aliosan

Expanded text:
 contenta plebs fuit. comitia tribunis consulari potestate tribus creandis indicuntur. quibus indictis, extemplo quicumque aliquid seditiose dixerat aut fecerat unquam, maxime tribunicii, et prensare homines et concursare toto foro candidati coepere, ut patricios desperatio primo inritata plebe apiscendi honoris, deinde indignatio, si cum his gerendus esset honos, deterreret. postremo coacti tamen a primoribus petiere, ne cessisse possessione rei publicae uiderentur. euentus eorum comitiorum docuit alios an
Abbreviated transcription (Latin):
legit legiones et ueceres eodem supplem̃to expleuit et nouas scripsit: Hac fiducia
uirũ tullus sabinis bellũ in dic̃ gentiea tẽpestate sec̃dum etruscosopulentis simȩ uiris ar¬
misq utrĩq in iuriae factȩ acresne quiquã ertnt repetite: Tullus ad fenonie fanũ
mercatu frequenti negotiatores romanos comp̃hensos q̃ rebat᷑ : Sabinisuos prius in lucũ
confugisse acromeretentos : Hae causaebelli ferebantur : Sabinihaud parũ memo¬
res & suarũ uiriũ partẽ romȩ abtatio locatam etromanarirẽ nuꝑ etiã adiectione popli
albani auctam circum ins picere et ipsiex t̃na auxilia & uiaeratiucina ꝓximi

Expanded text:
legit, legiones et ueteres eodem supplemento expleuit et nouas scripsit. hac fiducia uirium Tullus Sabinis bellum indicit, genti ea tempestate secundum Etruscos opulentissimae uiris armisque. utrimque iniuriae factae ac res nequiquam erant repetitae. Tullus ad Feroniae fanum mercatu frequenti negotiatores Romanos comprehensos querebatur, Sabini suos prius in lucum confugisse ac Romae retentos. hae causae belli ferebantur. Sabini haud parum memores et suarum uirium partem Romae ab Tatio locatam et Romanam rem nuper etiam adiectione populi Albani auctam, circumspicere et ipsi externa auxilia.
Abbreviated transcription (Latin):
sere ẽxinsidiis p̃da omnis receptaẽ : sic finemiustitio qđ qua driduum fuit reditus quint
cons in urbe fecitcensus de indeactus et conditum ab quintio iustrumcens aciuium capi¬
in oppida suaserecepereuiri sua populariq: passi : cõs cumaliquotiens ꝑ omnem hostũ
agrum infesto agmine populabundus is set c̃umingentilaude p̃daq romam redut:
consules indepostumius albus sp̃furius fuscus furios fusios fabios scripsere quidam
ida dmoneo ñequis inmutationem uirorum ipsorum eẽ q̃ nominium ẽ put& haud
dubum erat quintum aequis alt̃ c̃sulũ bellum gerer&: itaqrequi ab ecetranis uolscis p̃sidũ p& ere
quocupide oblato ad eo ciuitute seꝑ petuo in roma nosodio certauere bellum summauipon¬
batur sentiunt herniciet p̃dicunt romani secetranum ad aequos descisse : suspecta eccolona¬
antium fuit : quod magnauis hominum indecum oppidum captiuum ẽ et confugisset adt

Expanded text:
sere ex insidiis, praeda omnis recepta est. sic finem iustitio, quod quadriduum fuit, reditus Quincti sere ex insidiis, praeda omnis recepta est. sic finem iustitio, quod quadriduum fuit, reditus Quincti consulis in urbein oppida sua se recepere, uri sua popularique passi. consul , cum aliquotiens per omnem hostium agrum infesto agmine populabundus isset, cum ingenti laude praedaque Romam rediit. consules inde A. Postumius Albus Sp. Furius Fusus. furios Fusios scripsere quidam; id admoneo, ne quis immutationem virorum ipsorum esse quae nominum est putet. haud dubium erat quin cum Aequis alter consulum bellum gereret. itaque Aequi ab Ecetranis Volscis praesidium petiere; quo cupide oblato—adeo civitates hae perpetuo in Romanos odio certavere—bellum summa vi parabatur. sentiunt Hernici et pAntium fuit, quod magna uis hominum inde, cum oppidum captum esset, confugisset ad
Abbreviated transcription (Latin):
certamina domifinita : Veiens bellum exortum quib: sabini arma conuinexerant .p.
uaderius cõs Accitis latinorũ hernicorumq: auxilus cum exercitu ueios mis uscastra
sabina quae moenib: sociorum loccata erant confestm ad greditur: tanttmq trepida

Expanded text:
certamina domi finita: Ueiens bellum exortum, quibus Sabini arma coniunxerant. P. certamina domi finita: Ueiens bellum exortum, quibus Sabini arma coniunxerant. P. Ualerius consul accitis Latinorum Hernicorumque auxiliis cum exercitu Ueios missus castra Sabina, quae pro moenibus sociorum locata erant, confestim adgreditur; tantamque trepida
Abbreviated transcription (Latin):
uertit negant tulis seignominiam egretudinemq in demorbo ab sumptum ẽẽ Alius de¬
indereus s p̃seruilius ut cõs abiit io. nccucio et p uderio cõs initiostatim anniab t̃
caeditio & t̃ stactio tribunis diedicta ñutmenius p̃cibisuis autpatrum sed cum multa
fiducua innocentiȩ gractieq tribunitio simpetus tulit Ethiucp̃lium cum tuscis adianca¬
lũ erat crimini sed feruidianimiuir ut in publicopericulo ante ictuminsuo ñ tribunosno
sed plebemoratione ferocire futando ex ꝓbrandoq: t̃menenidansnationẽ mortẽqu
patris munererestituta quondam plebs eos ipsos quibitum seuir& magis tratuseua
leges baber& periculum audacia discussit Iuuit et uerginius collega testis ꝓductus paor¬
ticipandoliudes magis tam̃ menenianum adeo muticuerant animum ꝓfuit udicũ:

Expanded text:
uertit; negant tulisse ignominiam aegritudinemque; inde morbo absumptum. alius deuertit; negant tulisse ignominiam aegritudinemque; inde morbo absumptum. alius deinde reus, Sp. Seruilius , ut consulatu abiit, C. Nautio et P. Ualerio consulibus, initio statim anni ab L. Caedicio et T. Statio tribunis die dicta, non ut Menenius, precibus suis aut patrum sed cum multa fiducia innocentiae gratiaeque tribunicios impetus tulit. et huic proelium cum Tuscis ad Ianiculum erat crimini. sed feruidi animi uir ut in publico periculo ante, sic tum in suo, non tribunos modo sed plebem oratione feroci refutando exprobrandoque T. Meneni damnationem mortemque, cuius patris munere restituta quondam plebs eos ipsos quibus tum saeuiret magistratus, eas leges haberet, periculum audacia discussit. iuuit et Uerginius collega testis productus, participando laudes; magis tamen Menenianum—adeo mutauerant animum— profuit iudicium.
Abbreviated transcription (Latin):
copp̃ssumte meritate feliciueiens bellum urbicum pace laxior etiam annon a redut
adu eeo ex campania frum̃to & postquamtimor sibicuiq future in opiȩ abut eo quod
abditum fuera e plato ex copia demde ocioq lasciuiere rursus animi et pristinamala¬
postquam foris deerant domiquaerere tribuni plebem agitre suoueneno a grarialeg
inresistentis inciarepatres nec inuniuersos modo sedinsingulos Quintus considius et tga
nucius autores agrariȩlegis t̃ menenio diemdicunt inuidiae eratamissum eremere p̃sidẽ
cum haud ꝓcul inde statuia cõs habuisset lamopp̃ssit cum et patres haudminus quam
pcoriolano a dnisi eent et patris aagrippe facuor hauddudum exoleuisset In multa tẽpen
tribunicum ccipitis anqui sissent duomilia aeris damnato multa medixer̃ ła in capit

Expanded text:
one occisi. ita oppressum temeritate felici Ueiens bellum. urbi cum pace laxior etiam annona rediit, et one occisi. ita oppressum temeritate felici Ueiens bellum. urbi cum pace laxior etiam annona rediit, et aduecto ex Campania frumento, et postquam timor sibi cuique futurae inopiae abiit, eo quod abditum fuerat prolato. ex copia deinde otioque lasciuire rursus animi et pristina malapostquam foris deerant, domi quaerere. tribuni plebem agitare suo ueneno, agraria lege; in resistentes incitare patres, nec in uniuersos modo sed in singulos. Q. Considius et T. Genucius , auctores agrariae legis, T. Menenio diem dicunt. inuidiae erat amissum Cremerae praesidium, cum haud procul inde statiua consul habuisset; ea oppressit, cum et patres haud minus quam pro Coriolano adnisi essent et patris Agrippae fauor hauddum exoleuisset. in multa temperarunt tribuni; cum capitis anquisissent, duorum milium aeris damnato multam dixerunt. ea in caput
Abbreviated transcription (Latin):
aciem Populatione serant et uelut ab arceianiculi passiminromanum a grum impetus
dabant Nonus quam pecoratuta ñ a gresteserant captide inde eadem arte sunt qua ceperant
fabio ssecutidedit copera passimad in lecebras ꝓpuls a pecora p̃cipiti cuere in insidias quo plu¬
peserant maior cedes fuit : Ex hacclade atrox ircmaioris cladis causa atq initium fuit :¬
raiecto enim noct etyberi castra seruili consulis adorti sunt oppugnarȩ inde fusi magna
ecdeimaniculũ se aegrerecepere: confestim cõs & ipsetransit tiberim c̃astra subia niculo
dum celeriora eẽnt a gebant consili& temere aduerso ianiculo adcastrabostuimaciẽ
erex̃ fedusq indepulsus quam pridie pepulerat int̃uentu college ipse exercitusq ẽ
seruatus int̃duas acies etrusci cũ inuicemhis ecq illis tergadarent occisi

Expanded text:
acie; populationes erant, et uelut ab arce Ianiculo passim in Romanum agrum impetus acie; populationes erant, et uelut ab arce Ianiculo passim in Romanum agrum impetus dabant; non usquam pecora tuta, non agrestes erant. capti deinde eadem arte sunt qua ceperant Fabios. secuti dedita opera passim ad inlecebras propulsa pecora praecipitauere in insidias; quo plures erant, maior caedes fuit. ex hac clade atrox ira maioris cladis causa atque initium fuit. traiecto enim nocte Tiberi, castra Seruili consulis adorti sunt oppugnare. inde fusi magna caede in Ianiculum se aegre recepere. confestim consul et ipse transit Tiberim, castra sub Ianiculo dum celeriora essent, agebat consilia, temere aduerso Ianiculo ad castra hostium aciem erexit, foediusque inde pulsus quam pridie pepulerat, interuentu collegae ipse exercitusque est seruatus. inter duas acies Etrusci, cum in uicem his atque illis terga darent, occidi
Abbreviated transcription (Latin):
siss& ita superiorrursus hostis factus : fabĩ cesi ad unum om̃s p̃sidiũq expugnatũ:
Trecentos sex perissesatis conuenit unum propepuberem e taterelictum stirpem
haec accepta clades eẽa ĩam .c. horatius &t menenius cõns erantimenenius
aduersustus cos uictoria elatos confestĩmissus : tum quoq malepugna pugnatũ ẽ:
et ianiculum hostes occupauere iobsessaq urbs for& suꝑbellum annon a p̃mente :¬
transierantenim etruscitiberim nihoratius cõs exuulcis eẽtreuocatus. Adeoid
bellum ipsis institit moenib: ut primoͥpugnatum adspeisit aequom artenterum ad
portam collinamibi quam quã paruo momento superior romanares fuit: melio¬
remitm̃ militem recepto pristino animo infucura p̃lia idcertim̃ fec̃ : A uerginius
& p serulius cõs funt Post acceptiã ꝓximã pugnaecladem ueientes abstinuere

Expanded text:
sisset. ita superior rursus hostis factus. Fabii caesi ad unum omnes praesidiumque expugnatum. sisset. ita superior rursus hostis factus. Fabii caesi ad unum omnes praesidiumque expugnatum. trecentos sex perisse satis conuenit, unum prope puberem aetate relictum, stirpem haec accepta clades est, iam C. Horatius et T. Menenius consules erant. Menenius aduersus Tuscos uictoria elatos confestim missus. tum quoque male pugnatum est, et Ianiculum hostes occupauere; obsessaque urbs foret, super bellum annona premente—transierant enim Etrusci Tiberim—, ni Horatius consul ex Uolscis esset reuocatus. adeoque id bellum ipsis institit moenibus, ut primo pugnatum ad Spei sit aequo Marte, iterum ad portam Collinam. ibi quamquam paruo momento superior Romana res fuit, meliorem tamen militem, recepto pristino animo, in futura proelia id certamen fecit. A. Uerginius et Sp. Seruilius consules fiunt. post acceptam proxima pugna cladem Ueientes abstinuere