comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ si sic. aꝓposuit ut ꝑlerq fatnint. ne ald̾
sñ alt̾o ꝗd gorat. qui cc̃nt cũ uno sibi ĩpu¬
cabit. Ex ctitorẽ aũt dicumis es ad quem
obuerides ⁊ reditus om̃s ꝓueniunt. sũ is
dñs nauis sit. sũ a dño nanem ꝑ adu̾soñt
condiꝑit. uł ad tempus .ł. ĩꝑꝑetunm:
nes exc̾dent euginus tutoris auctorititem
Est aũt nobis electio utr̃ exc̾citorem am ma¬
grm̃ ꝯuenire uelimus. ¶ S ex cc̃io ex cere¬
indigebat. s aut ex locato cum magrõ si
u̾cede oꝑim ei exhibet. aut sigratiutã aͥte¬

Expanded text:
 faciunt, ne alter sine altero quid gerat, qui contraxit cum uno sibi imputabit. Exercitorem autem eum dicimus, ad quem obuentiones et reditus omnes perueniunt, siue is dominus nauis sit siue a domino nauem per auersionem conduxit uel ad tempus uel in perpetuum. uem exerceat, exigemus tutoris auctoritatem. Est autem nobis electio, utrum exercitorem an magistrum conuenire uelimus. Sed ex contrario exercindigebat, sed aut ex locato cum magistro, si mercede operam ei exhibet, aut si gratuit
Abbreviated transcription (Latin):
Aułꝰ Cumi ĩtdũ ⁊̃ adhoiẽs honestos aff¬
at m̾ces ⁊ ibi uendant. nec mutat cãm
actoĩs locus em̃di uenderoiue. cum it¬
q modo xm sit ĩstitorem emsse. aut
eido in solidum eum teueri
Labeo q̃ scbit. si ꝗs pecuniis fen̾indis. ag
ris colendis. m̃caturis redempturis ꝙrͣ
eius tenebitur.s ĩstitores dicendos eos.¬

Expanded text:
um. cum interdum etiam ad homines honestos adferant merces et ibi uendant. nec mutat causam actionis locus uendendi emendiue, cum utroque modo uerum sit institorem emisse aut ucoemendo, in solidum eum teneri. Labeo quoque scripsiris colendis, mercaturis redempturisque eius tenebi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oportet. qnsi ꝓmuserit ea ita dari sũ¬
mas cen̾i debeat.  S: si cum fullo ꝑe¬
gre ꝓficissels roguut ut discipuł suis
ꝓb tabnm᷑ ĩstructam tradid̾at ĩ xaret
ceneri eum ¶ Pane si affiriau̾it. m
recte me cred̾e oꝑariis suis. ñ ĩstitoria s
ex locito denebiturNon tũ ome
id̾ cum ĩstitore gteritur obligat eum
ł ꝓposuit. s ita si eiꝰ rei grã cui p̾positꝰ

Expanded text:
dari summas, teneri debeat. Sed et cum fullo peregre proficiscens rogasset, ut discipulis suis, quibus tabernam instructam tradiderat, imperaret,teneri eum. plane si adfirmaverit mihi recte me credere operariis suis, non institoria, sed ex locato tenebitur. Non tamen omne, quod cum institore geritur, obligat eum qui praeposuit, sed ita, si eius rei
Abbreviated transcription (Latin):
mces ꝯpandis. ⁊ sibi mittendas. leco
ĩstitoris habend̾ labo scͥbit.:Uẽait
is qr mortuum spoliau̾it ꝯamdã ĩ eum
qĩ institoriam accõm quĩuis ⁊ fuiti et
ĩiuriaꝵ accio ꝓpec̾et. ¶ Idẽ labeo ait. si

Expanded text:
mparandas et sibi mittendas, loco institoris habendum Labeo scripsit. Idem ait, isque mortuum spoliauerit, dandam in eum quasi institoriam actionem, quamuis et furti et iniuriarum actio competeret. Idem Labeo ai
Abbreviated transcription (Latin):
uł Qui leuande nauis gra res aliqois xi¬
ciunt . ñ. lunc ũitem hñt ut eis ꝓ derelie¬
do hãnt. apꝑe si ĩuen̾it ens ablaturos et
suspicati fi̾unt. ĩ qilẽ locum tute sũt. reg¬
situros ut ꝓinde sint. ac si ꝗs hon̾e passus
ĩuiam rem abiccerit. pportũ aliis reu̾s¬

Expanded text:
nauis gratia res aliquas proiciunt, non hanc mentem habent, ut eas pro derelicto habeant, quippe si inuenerint eas, ablaturos et, si suspicati fuerint, in quem locum eiectae sunt, requisituros: ut perinde sint, ac si quis onere pressus in uiam rem abiecerit mox cum aliis reuers
Abbreviated transcription (Latin):
minus m̃ces suas eo lad exposuiss ĩ qnẽ
deducendas eis mces locissi nec ꝑ cũ staret
quominus. remissi sibi ei pera exspectir¬
et idem ius̃ in eodẽ gen̾e ꝯgnitoĩs obser¬
uabimus. Si ꝓbatum fi̾ut nnuitam in
peditum morbo nnugare ñ posse. idẽ dice¬
mut si nauis ei uitium fec̾it. sũ dolo et¬
culꝑa enus Si dipastinauem mplo¬
raz duõ inslium. ⁊ ibi amphoras portasti
ꝙ duob milib amphori p̾cium debes

Expanded text:
diem merces tuas eo loci exposuisset, in quem deuehendas eas merces locasset, nec per eum staret, quo minus remissa sibi ea poena spectaret. idem iuris in eodem genere cogitationis obseruabimus, si probatum fuerit nautam morbo impeditum nauigare non potuisse. idem dicemus, si nauis eius uitium feceritculpa eius. Si conduxisti navem amphorarum duo milium et ibi amphoras portasti, pro duobus milibus amphorarum pretium debes.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pos iti an ꝓ hiis ꝗ deportitiẽent. m̃ces da¬
uta si ꝓbau̾t inpositũ ce̾ mancipium
cactus in mue det̾iorẽ cũ id sciret de fi nol¬
le traististit. ⁊ m̾ces cue cũ ea nue ꝑie¬
rĩt. ĩ qua nouissime uecte sunt. he̾s ex
ꝯducto ⁊ locato cum pͥore nauta. accõm¬

Expanded text:
ti essent, merces dauta, si probaverit impositum esse mancipium.coactus in navem deteriorem, cum id sciret te fieri nolle, transtulit et merces tuae cum ea naue perierunt, in qua nouissime uectae sunt, habes ex conducto locato cum priore nauta ac
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. s. seruius ꝗdem R̾it. ex locato age cũ
migr̃o nauis dełe. ut cet̾o. uecto. mͥces
retineat. donec portionem dampni p̾stẽt.
ĩmo ⁊ si ñ retineat. m̃ces magr̃. ultro ex
locato h̃turus ÷ accom̃ cum uectoeibis.
Qͥd .Ni. si rectores sint. qui ulłas sutinis
hñt. pline cõmodius ÷ si sint retin̾e eas.
aut si ꝗd exarmũnt. nllĩ fitienda ÷ colła¬
pantur. ⁊ ci rer̾ cãfit. ꝓ ꝗb m̾cedem¬
aͥs suscepit. nam ⁊ si faber incudem uł
aliquem metumꝰ det̾mentum fcm̃ sit.¬

Expanded text:
potest. Seruius quidem respondit ex locato agere cum magistro nauis debere, ut ceterorum uectorum merces retineat, donec portionem damni praestent. immo etsi retineat merces magister, ultro ex locato habiturus est actionem cum uectoribus: quid enim si uectores sint, qui nullas sarcinas habeant? plane commodius est, si sint, retinere eas. aut si quid exarmauerit, nulla facienda est collaparentur aliquis acceperit: nam et si faber incudem aut ropter aliquem metum id detrimentum factum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tũc ⁊̃ añ ꝑeccãm soluta id qd̾ int̾ ÷ cũ cred¬
itore agi: ¶Titꝰ cum pectãm mutuam
accrpit agayo seys sub pignore culeop isdd̾
culios cum seyies ĩ horreo larẽt missus ex
offõ comorie ceutureo culeos ad annonani
sustułit. ⁊ postea ĩstantia gay sey creditoris

Expanded text:
tunc et ante pecuniam solutam in id quod interest cum creditore agi. Titius cum pecuniam mutuam accepit a Gaio Seio sub pignore culleorum: istos culleos cum Seius in horreo haberet, missus ex officio annonae centurio culleos ad annonam sustulit ac postea instantia Gaii Seii creditoris
Abbreviated transcription (Latin):
alioen cchentes decipentur ⁊ faciłi ħ ĩ ma¬
arõ quã ĩ inscitore ÷ admittens. eẽ utilitatẽ
Qͥd tñ si sic magr᷑m. ꝓposuit. ne alium lic̾¬
dam utilitatẽ nuugantiumNauemati¬
ꝑe debemus. sũ marim̃ sũ flniinã sũ ĩ ali¬
quo stagno naitis stet. sũ sinedra sit.
si ei rei noẽ. ciuꝰ s̾positus sit. ut ꝑuta si ad ho¬
mis serundũ locitum sit. aut alias res eñ¬

Expanded text:
ontrahentes decipientur: et facilius hoc in magistro quam institore admittendum propter utilitatem. quid tamen si sic magistrum praeposuit, ne alium ei licedam utilitatem nauigantium. Nauem accipere debemus siue marinam siue fluuiatilem siue in aliquo stagno nauiget siue schedia sit. si in eam rem praepositus sit, ut puta si ad onus vehendum locatum sit aut aliquas res eme
Abbreviated transcription (Latin):
sirt .ł. quales cum magr̃is pp̾ nauigandi
necessitatem cc̃bimus. eaũ fuit eũ ꝗ maig¬
istr̃ naui ĩposunt ten̾i. ut tenetur ꝗ in¬
stitoreni taberne .ł. negõ pͥposuit cũ sit
nior necessitas cc̃hendi cum magiõ quã¬
cum ĩsticor. ꝙꝑꝑe cum res pititur ut de
uis migrõ ñ ita num uit̾oum locus tp̃s ũ
patitur plemus delib̾adi ꝯsiliũ:
is cura ÷ mandata S ⁊ sicum quolibet

Expanded text:
nis vel quales, cum magistris propter navigandi necessitatem contrahamus, aequum fuit eum, qui magistrum navi imposuit, teneri, ut tenetur, qui institorem tabernae vel negotio praeposuit, cum sit maior necessitas contrahendi cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de istro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium. is cura mandata est. Sed si cum quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
is res det̾iores fcẽ sunt. due aũt coltatoẽs
sunt ĩ dubitate utrumq homis pati ñ
hrẽ ceꝑiuit. nam sicut ei qui ꝑdid̾it sib¬
uenitur: ita ei subueniri oportet. qui det̾¬
iores. pp̃. uctũ res hiẽ cerit. hoc ita pap̃
frontino Rꝓsit¬
ꝯsortio ñ sarcitur ꝑ eos qui m̾c sins
ernnifragio liberau̾int. nim bi ẽptade
tũt admitti placuit. cum iactus remedio
⁊ t̾is incoi ꝑiculo ellua naui ꝯsultum est
Arborx ceta ut nauis cum m̾cib lib̾ari pos¬
sit. etititas ꝯtͥbutoĩs hẽbit locum:¬

Expanded text:
is res deteriores factae sunt, duo autem collationis sunt. indubitate utrumque onus pati noncoeperim: nam sicut ei qui perdiderit subuenitur, ita et ei subueniri oportet, qui deteriores propter iactum res habere coeperit. haec ita Papirius Fronto resconsortio non sarcitur per eos, qui merces suas naufragio liberauerunt: nam huius aequitatem tunc admitti placuit, cum iactus remedio ceteris in communi periculo salua naui consultum est. Arbore caesa, ut nauis cum mercibus liberari possit, aequitas contributionis habebit locum
Abbreviated transcription (Latin):
niam ẽẽ. qͣr ⁊si in ea cã fu̾it nauis ut refi¬
ci deb̾et multũ tanto mnor pectã credita fu̾it
qirã ad eam rem eẽt necc̃a . ũ. deb̾e ĩ solid̾ adu¬
ud ÷ esturtind̾. an ĩeo loco peccã credita sit. ĩ
Et insũma aliquã diligentĩ in eam credito¬

Expanded text:
niam esse: quare etsi in ea causa fuerit nauis, ut refici deberet, multo tamen maior pecunia credita fuerit, quam ad eam rem esset ‹ne›cessaria, non debere in solidum aduillud aestimandum, an in eo loco pecunia credita sit, in et in summa aliquam dili
Abbreviated transcription (Latin):
rutt corsipi ⁊ ideo si seriuis fu̾it cenit᷑.
hec̃ accio adu̾sus fatentẽ indupłm÷. quãu¬
is aꝗł ĩfitiente̾ dũtaxat coh̾rceit.
Siꝗs seruus serui ue fecisse dicatur iudi¬
tium cum noxe deditõe tenct᷑. ħ̃ act̃
reftur ad dẽs seru corupti .ł. recepti .ũ.
ad tp̃s pͥsens ⁊ ide si decesserit .ł. alienatꝰ

Expanded text:
putans corrumpit: et ideo, si seruus fuerit, tenebitur. Haec actio etiam aduersus fatentem in duplum est, quamuis Aquilia infitiantem dumtaxat coerceat. Si seruus seruaue fecisse dicetur, iudicium cum noxae deditione redditur. Haec actio refertur ad tempus serui corrupti uel recepti, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i rei diuisio uenit ĩ coĩdõ iuditiũ ita¬
sas fec̾it. ꝯsequatur.S si ñ cum ipõ
socio agat s cum h̃rde sotii. lab̃o rec¬
te enstunait ĩpensas ⁊ fructus a de fil̃¬
cco ꝑceptos uenire ¶ pane fruccus

Expanded text:
ipsius rei diuisio uenit in communi diuisas fecerit, consequatur. sed si non cum ipso socio agat, sed cum herede socii, Labeo recte existimat impensas et fructus a defuncto perceptos venire. plane fructus
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ior factus. pot̾is mecum erꝑiri si tu
fecis ego ag̾e utili actõe possum: ad om̃ .a.
coruptelas. ħ accio ꝑtinet. ⁊ int̾eẽ fructu¬
arii uidetur boni frugi seruisi cẽ ĩ quo us¬
uifructũ ht̃. ⁊ si forde ałiꝰ eũ recepit. uł
coruꝑit. utił actio fructuario ꝯpetit.¬

Expanded text:
rior factus, poteris mecum experiri, si tu id feceris, ego agere utili actione possum; ad omnes enim corruptelas haec actio pertinet et interesse fructuarii uidetur bonae frugi seruum esse, in quo usum fructum habet. et si forte alius eum receperit uel corruperit, uti
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ fu̾it. cũ ꝯseꝗ ĩtegrã accõm cui
docus fũdus adiudicatꝰ fu̾it. aut ꝓ qua¬
cũq ꝑte adiudicatus erit :Itẽ que
res mou̾i possĩt. ⁊ ĩ ei udita ueniant
si ĩtea subrepte sint. furti ag̾e̾ eos quo
isde res ꝑiculo fu̾nt. posse

Expanded text:
um non fuerit, eum sequi integram actionem, cui totus fundus adiudicatus fuerit, aut pro quacumque parte adiudicatus erit. Item quae res moueri possint et in ea iudicia ueniant, si interea subreptae sint, furti agere eos, quorum istae res periculo fuerint, posse
Abbreviated transcription (Latin):
it. eñ soł cc̃m qui ñ habu̾it ratũ ⁊ solũ
eum exhrdib stipulatoris actur̃. a quo
fu̾it petitũ ¶Usuf. uupri legcito donoc
coh̾rdis noie ex dote solutũ sit. recuꝑare
pot̃. quã ut cołirs soluat esfici cassius

Expanded text:
it, eum solum teneri qui non habuit ratum et solum ex heredibus stipulatoris acturum a quo fuerit petitum. Usu fructu uxori legato donec coheredis nomine ex dote solutum sit, reciperare potest, quam ut coheres soluat effici posse Cassius
Abbreviated transcription (Latin):
rem fec̾it. forte seruũ uulu̾ando. aut ani¬
mũ & cor pendo aut arboees ex fr̃do eiscĩdendo
Si cõis serui grã noxe noiẽ płs pͥstit̾it socius
estimabitur seriis ⁊ eiꝰ ꝑoem ꝯsequetur.
Itẽ siunꝰ ĩ solidum de peculio ꝯuentꝰ. ⁊ damꝑ

Expanded text:
rem fecerit, forte seruum uulnerando aut animum eius corrumpendo aut arbores ex fundo excidendo. Si communis serui gratia noxae nomine plus praestiterit, aestimabitur seruus et eius partem consequetur. Item si unus in solidum d
Abbreviated transcription (Latin):
peetua uiuo filio idõ si ex cã redibitõis
idẽ ad̾ ÷ ĩ oĩbs tp̃ralib actõib Si seru¬
us cui creditũ ÷ ap̃ hostes sit. de pecẽ.
acc̃o ĩ dnm̃ ñ anno firuenda ẽ quãdiu
post limimo reũti pot̃¬

Expanded text:
petua uiuo filio, ideo si ex causa redhibitionis icendum in omnibus temporalibus actionibus. Si seruus cui creditum est apud hostes sit, de peculio actio in dominum non anno finienda est, quamdiu postliminio reuerti pot
Abbreviated transcription (Latin):
mn do qi ÷ pecc̃. unde detrahatur debitũ
de in remu̾so ñ collamus accom an potius
ex utroq ꝓ rata detraham ego & puto sub¬
latam de inremu̾so accõm cum debitor
tit tuam ⁊ pꝰea debitoi tinis fcus sit. mox
creditor eiisdẽ sũme quam tͥ debint an
iuissa patͥs credidisti. ⁊ fił creditũ tͥ solu

Expanded text:
m est peculium, unde detrahatur debitum, de in rem verso non tollimus actionem? an potius ex utroque pro rata detrahimus? ego autem puto sublatam de in rem verso actionem, cum debitor uerterit et debitor tuus factus sit, mox creditor eiusdem summae quam tibi debuit, an iussu patris credidisti et filius creditum tibi solu
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊. si seruum dño necc̾m emiss is q deceᷤ¬
siss uł ĩsulã fulsiss ⁊ ea riuss dic̾em esse
accõm de ĩ rer u̾so S ⁊. si sic accepit. qĩ in
orem. ñ uidetur lisum. nec tenetur dñs
erat accipiens u̾t̾e. adhuc ñ puto node dño¬
S si aba m̃te seruus accepit. aut si cũ hac
ĩfite accexit. postei alio u̾tit. curiosus gͥ d
ẽẽ creditor quo u̾tatur  Si ĩmituatꝰ sit se¬
int. ꝯs deĩ tẽ u̾so ag̾e possit. utr̃ creditor an
uestis emetur. ⁊ pecc̃ ꝑiert. uestas tñ famil¬
ie dimissa÷ utiq creditorẽ d ĩ rẽuso actur̃¬

Expanded text:
m emisset isque decessisset vel insulam fulsisset eaque ruisset, dicerem esse actionem de in rem verso. Sed si sic accepit quasi inorem, non videtur versum nec tenetur dominus, erat accipiens uertere? adhuc non puto nocere domino, si alia mente seruus accepit aut si, cum hac mente accepisset, postea alio uertit: curiosus igitur debet esse creditor, quo uertatur. Si mutuatus sit peint, quis de in rem uerso agere possit, utrum creditor an uestis emeretur et pecunia perierit, uestis tamen familiae diuisa est, utique creditorem de in rem u
Abbreviated transcription (Latin):
Srem actio de ĩ remũso cessabit. ⁊ sũt ista
ĩra splane ⁊ simutuũ serius accerit ⁊ do¬
reculiarẽ de ĩ remi̾iso actio est:
argentã ded̾is ut poculat̾ fac̾e̾t ex quoli
argento mor factis pocłis decessit seriis
um pocula nendicare illud plane gm ÷̃ qd̾
labeo scͥbit. si odores ⁊ unguenta seruus cm̃
it ad fumus q erogau̾it. qd̾ ad dm̃ sinim

Expanded text:
arem, actio de in rem verso cessabit, et sunt ista vera. Plane si mutuum servus acceperit et dopeculiarem, de in rem uerso actio est. argentum dederis, ut pocula tibi faceret ex quolibet argento, mox factis poculis seruus decesum pocula uindicare. Illud plane uerum est, quod Labeo scribit, si odores et unguenta seruus emerit et ad funus erogauerit quod ad dominum
Abbreviated transcription (Latin):
coũs ꝙñta er hĩditate ad dexuenit tenebiᷤ
de pecõ ¶Si seruotr ꝓmiseris uiciril em̃e
isse. tuq ei ꝓmisisti cos octo er tua peccã sol¬
icabis. s hii creditori pͥstabuntur dũtax¬
at depect. serui ¶Sxim̃ co̾em que̾cum tit¬

Expanded text:
cunia ex hereditate ad te peruenerit' teneberis de peculio. Si seruo tuo permiseris uicarium emere isse tuque ei permiseris eos octo ex tua pecunia solicabis, sed hi uenditori praestabuntur dumtaxat de peculio serui. Seruum communem, quem cum Tit
Abbreviated transcription (Latin):
potẽ. ut ⁊ ca debitiqd pettair spoctet᷑ ut siꝑdẽ
ereo pecc̃ agat᷑ qd̾ ad mulierẽ specct. id deau¬
cã qd̾ ex eo cc̃tu debxatur. si ex eo cc̃tu qd ad me
cuario tractari utr̃ ereo demũ cẽtu pot̃ de
pect̃o nueniri qd̾ ad se ꝑtinet anexoĩ ⁊ mareł¬

Expanded text:
petitur spectetur? ut, si quidem ex eo peculio agatur, quod ad mulierem spectat, id deducam, quod ex eo contractu debeatur, si ex eo contractu, qui ad me tuario tractata, utrum ex eo demum contractu potest de peculio conveniri, quod ad se pertinet, an ex omni. et Mar
Abbreviated transcription (Latin):
quiius ałius potest elig̾e utr̃ cum emꝑt¬
ore an cum uenditare ag̾et hunc gͥ elig¬
ere ꝓ accoẽ desuctom. nec uideo qd lũnt cr¬
editores ⁊ q̾rantur cum possint. uendito¬
iem ꝯuerure. siꝗd forte putant eẽ ĩ pocc̃
Nõ soł aũt qd̾ ei debetur ꝗ ꝯuenitur dedu

Expanded text:
et quiuis alius potest eligere, utrum cum emptore an cum uenditore ageret: hunc igitur eligere pro actione deductionem. nec uideo quid habeant creditores quod querantur, cum possint ipsi uenditorem conuenire, si quid forte putant esse in peculio. Non solum autem quod ei debetur qui conuenitur deduc
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗs cũ suspicaretir aliũ secũ actur̾ alio pocõ.
aũitat doło ñ caret ¶s ⁊ si alii soluit. ñ dubito
de ħ ad̾ ñ geneatur. qm̃ creditori solu̾it. lic
creditori uigilare ad suũ ꝯseq̃nsSidolo tu
an xupillus .ł. furiosus .l. dñs de pot̃. ꝯueni

Expanded text:
quis, cum sus‹pica›retur alium secum acturum, alio peculium auertat, dolo non caret. sed si alii soluit, non dubito de hoc, quin non teneatur, quoniam creditori soluitur et licet creditori uigilare ad suum consequendum. Si an pupillus uel furiosus uel dominus de peculi
Abbreviated transcription (Latin):
a furtũ fatat. ¶S opẽ fẽnte serimonõ
fintũ mͥ fec̾is. id expeculio deducãs est
qd̾ mitiꝰ ob rem subreꝑtã ⁊seꝗ possim
Si ex ere alieno deminico exluurat᷑
peculiũ serm restñ ĩ cĩ pocłiari mauent
nã si aut seruo domaiss debitũdñs aũ noiẽ

Expanded text:
aut furtum facit. Si opem ferente servo meo furtum mihi feceris, id ex peculio deducendum est, quo minus ob rem subreptam consequi possim. Si aere alieno dominico exhauriatur peculium servi, res tamen in causa peculiaria manent: n
Abbreviated transcription (Latin):
snũ za ÷ Inͥ seruo ademit iucariũ ut
sibi solu̾t.Ꝙ aũt deduci deb̃edicimꝰ᷑
id qd̾ debeturei ꝗ de pect̃. ꝯuenitur ita
acipierd̾ ÷ si ñ ħ aliũde ⁊ seꝗ potuit.¬
pecẽ. uendidit. si de pecs̃. ꝯuematur. ñ de¬

Expanded text:
st, nisi seruo ademit uicarium, ut sibi solueret.Quod autem deduci debere diximus id quod debetur ei qui de peculio conuenitur, ita accipiendum est, si non hoc aliunde consequi potuit.peculio uendidi
Abbreviated transcription (Latin):
quedã ꝑ sin uiris sunt. quedã alieno iuri
uidemuis aͥ que alieno uiri subiecte sunt
nam si cognoimimis que iste ꝑsone sunt.
sumil intelligemus q̃ sui iuris sunt.
dispitiamus itaq de huis que iualiena
pot̾ate sunt.¶S. in pot̾ate dñoꝵ. sunt sai¬

Expanded text:
unt, quaedam alieno iuri de his, quae alieno iuri subiectae sunt: nam si cognouerimus quae istae personae sunt, simul intellegemus quae sui iuris sunt. dispiciamus itaque de his, quae in aliena potestate sunt. Igitur in potestate sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. dem t̾cio crius dem̃ etatit sit ut
estimetur an meluis sit deliberis ꝓcre¬
andis cogitare eii quã ex aliena sammi¬
lia quẽquam redig̾e in pot̾atem suam:
p̃t̾ei uidendum ÷ an non debeat ꝑunt¬
optare alium. ne aut ilłoꝵ quos exius

Expanded text:
tatis sit, ut aestimetur, an melius sit de liberis procreandis cogitare eum quam ex aliena familia quemquam redigere in potestatem suam. Praeterea uidendum est, an non debeat permitoptare alium, ne aut illorum, quos ius
Abbreviated transcription (Latin):
quod ⁊ lni qui gen̾are ñ possunt. qualeᷤ
sunt spadonet ad iptare possunt.
pem fit. qd̾ is ꝗ lib̾eros ĩpoc̾ate ht si se
iugatoris subicitur. s ⁊ liberi eiꝰ meus¬
dem sunt pot̾ate tanauã nepotes:¬

Expanded text:
quod et hi qui generare non possunt, quales sunt spadones, adoptare possunt. pem fit, quod is qui liberos in potestate habet si se rogatoris subicitur, sed etiam liberi eius in eiusdem fiunt potestate tamquam nepotes
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Fsłtum eum diffinimus qui ex uno
⁊ uxore enis mascit᷑. S si fingamus affuisse
cub ĩ inuenisse in domo sua placa
nobis uiliam siñã hunc ñ eẽ mariti filiũ
ñ tñ ferendum iuł ait. cum ꝗ cum ippore
sir assidue moratus nolit filium agnos
ore ñ ꝯcubuisse infinintate int̾ueniente
uł ałia cã uł si ea ualitudine pat̾ famił
fint ut gen̾are non possit. hunc ꝗ in
dẽ S qua peni pater fuit affectus .ł.
ut cusitatẽ anutat.ł. setuus pene effici¬
bent liberos in pot̾ate. nam cum nis pot¬
estatis morib sit receptum non possit ꝓx¬
caĩs solent. nequiauã dubitandũ ÷ remi¬
nere eos ĩ pot̾ate. quare non soł liberos
illos in pot̾ate habebit quos ante furre¬
em genint uerum ⁊ si ꝗ ante furorẽ xeꝑ¬
ti ĩ furore eoiti sunt. S ⁊ infurore agen¬
de eo uror ꝯcipiat uidendũ ÷ an in pot̾ate
eiꝰ nascatur fał. nim furiosus lic ipeẽ

Expanded text:
 Filium eum definimus, qui ex viro et uxore eius nascitur. sed si fingamus afuisse iculum invenisse in domo sua, placet nobis Iuliani sententia hunc non esse mariti filium. non tamen ferendum Iulianus ait eum, qui cum uxore sua adsidue moratus nolit filium adgnosore non concubuisse infirmitate interveniente vel alia causa, vel si ea valetudine pater familias fuit, ut generare non possit, hunc, qui in  Si qua poena pater fuerit affectus, ut uel ciuitatem amittat uel seruus poenae efficibent liberos in potestate. nam cum ius potestatis moribus sit receptum nec possit s solent, nequaquam dubitandum est remanere eos in potestate. quare non solum eos liberos in potestate habebit, quos ante furorem genuit, uerum et si qui ante furorem concepti in furore editi sunt. sed et si in furore agente eo uxor concipiat, uidendum an in potestate eius nascatur filius: nam furiosus licet uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Qui in utero sunt in toto peneiu¬
re cuuli intelliguntur in rei nt᷑a cẽ.
nam e legitime ħroitates luiis restitu¬
untur. et si p̾gnans mulier ab hostib
capta sit. id quod intimi erit post liiti¬

Expanded text:
 Qui ‹i›n utero sunt, in toto paene iure ciuili intelleguntur in rerum natura esse. nam et legitimae hereditates his restituuntur: et si praegnas mulier ab hostibus capta sit, id quod natum erit postlimini
Abbreviated transcription (Latin):
ier monstruosũ aliꝗd aut ꝓdigiosum
enira sit. ꝑdus aũt qui m̃broꝵ. hum¬
anoꝵ offitia ampliauit aliquatenus
aposita rimmplerda mulr̃ ÷ Se ñ dub̾ita¬
ri debet ꝗn ultimus liber nascatur: nec
.n. ratura ꝑmisit. simul uno ĩpetu ouos
ĩ fantes simł ae ut̾o matͥs cure. ut ordine
ĩc̾to nsdentium ñ aꝑeat uter inserinit

Expanded text:
lier monstrosum aliquid aut prodigiosum enixa sit. partus autem, qui membrorum humanorum officia ampliauit, aliquatenus dposita iam implenda mulieri est. sed non dubitari debet, quin ultimus liber nascatur: nec enim natura permisit simul uno impetu duos infantes de utero matris excedere, ut ordine incerto nascentium non appareat, uter in seruit
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾o. ꝓhibenda ÷ ne cẽt in pot̾ate tutor.
factam extinguere. Et pͥmum. ꝑdemoi¬
scutiendũ crit que facultatet pupilli su¬
nt. ⁊ aue eius qui adoptare eum uelit.
ut exstunetur ex compatõe eoꝵ. au salub¬
ris adoptio possit pupillo ĩtelligi. demde

Expanded text:
ceterorum prohibenda, ne esset in potestate tutorum arente factam extinguere. Et primum quidem excutiendum erit, quae facultates pupilli sint et quae eius, qui adoptare eum uelit, ut aestimetur ex comparatione earum, an salubris adoptio possit pupillo intellegi: deinde
Abbreviated transcription (Latin):
lure gentium serui mĩ fiunt. ꝗ ab ho¬
stib capiuntuꝑ. aut qui exancuł nr̃is
nascuntur. ¶Ingenui sunt ꝙ exliba
inatre nati sunt. sufficit .N. lib̾am ma¬
crem fuisse eo tp̃r quo nascitur licet
ancilla ipsa conceperit: ¶ Etcio
si libera acpit. deinde ancilla ꝑtat. placu¬
iteum qui nasditur lib̾eꝵ. nasci nec ĩt̾
iuistis nuptiis xepit. anuulgo. qr ñ d ̃
calamitas matͥt uoce ei qui in utero est
numissa sit. deinde ancilla facta post
liberum nasci : suffic̾e ei ꝙ in uentre est
liberã madrẽ .ł. medio tp̾r hĩtisse.

Expanded text:
iure gentium serui nostri sunt, qui ab hostibus capiuntur aut qui ex ancillis nostris nascuntur. Ingenui sunt, qui ex matre libera nati sunt: sufficit enim liberam fuisse eo tempore quo nascitur, licet ancilla concepit. et e contrario si libera conceperit, deinde ancilla pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci. nec interest iustis nuptiis concepit an uolgo, quia non debet calamitas matris nocere ei qui inumissa sit, deinde ancilla facta posteerum nasci. Sufficit enim ei qui in utero est, liberam matrem vel medio tempore habuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
libei parere ⁊ solitum ẽẽ seruari eam dũ
ꝑtum ederet. S si ei que exiustis npti¬
trem liberi ẜcuntur. Olgo quelitus
matrem sequitur.
Iin qua funit.⁊ magoãtum ⁊ pot̾atem ur̃
missus ñ ad suum statum reu̾titur ꝓͦ
se abdicauit s ad offrũ lib̾tine adeoĩs:¬
tp̃r enira ÷ puella ancilla quo ẜ legem
doratoĩs manumissa cẽ debuit cum ex
de monstrare ñ possũt. uł qui possũt ꝗ dẽ¬

Expanded text:
liberum parere et solitum esse seruari ea‹m›, dum partum ederet. sed si ei, quae ex iustis nuptitrem liberi sequuntur: uolgo quaesitus matrem sequitur. in qua fuit et magistratum et potestatem uidetur missus non ad suum statum reuertitur, quo se abdicauit, sed efficitur libertinaetempore enixa est ancilla, quo secundum legem donationis manumissa esse debuit, cum ex demonstrare non possunt, uel qui possunt quide
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Neptimo m̃se nasci ꝑfectum ꝑtum
um receptum ÷. pp̃. auccoritatem doctissi¬
mi iuri ypociatis. ⁊ idoo credendũ ÷ eimi
qui ex nistis nuptiis septimo m̃se naitus
est. iustum filium ẽẽ:

Expanded text:
 Septimo mense nasci perfectum partum iam receptum est propter auctoritatem doctissimi uiri Hippocratis: et ideo credendum est eum, qui ex iust‹i›s nuptiis septimo mense natus est, iustum filium esse.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ s Spat̾ famibas adoptatus sit
beri etus qui ĩ pot̾ate sunt. eũ ꝯsement᷑
S hii qui postlimĩo redeinit. uł qui ĩ uto
funt cum adrogetur. simili moo ĩ pot̾¬
tate arrogatoris rediguntur.
dẽ Einduos filiot ⁊ ex alto eomepotẽ
tare pot ħ facere. si eum emancipa̾nt
sic adoptau̾it aĩ er alt̾o natum. facit .N.
quolibet natum pot adoptare. ita pocest
⁊ aĩ ex alt̾o filio In arrogoĩb cogntõ
uititur. num forte inmor .lx. annis sit
debet. nͥ forte morb aut ualitudo ĩ cã
sit. aut alia iusta cã arregandi ult̾i si
ꝯninctã sibi ꝑsoitam uelit adoptare.
Itẽ non debet quis płes adrogare nͥ exin¬
sta cã si ni libertum alienim nec mi¬

Expanded text:
 Si pater familias adoptatus sit,beri eius qui in potestate sunt eum sequuntur: sed et hi, qui postliminio redeunt, uel qui in utero fuerunt cum adrogaretur, simili modo in potestatem adrogatoris rediguntur. Qui duos filios et ex altero eorum nepotem test hoc efficere, si eum emancipauerit et sic adoptauerit quasi ex altero natum. facit enimquolibet natum potest adoptare, ita potest et quasi ex altero filio. In adrogationibus cognitio uertitur, num forte minor sexaginta annis sit debeat: nisi forte morbus aut ualetudo in causa sit aut alia iusta causa adrogandi, ueluti si coniunctam sibi personam uelit adoptare. Item non debet quis plures adrogare nisi ex iusta causa, sed nec libertum alienum, nec m
Abbreviated transcription (Latin):
go apłłmius. plire exhiis uedim sunt.
ꝑsonales. nec ad exempsm tralnntur.
ñ quos pͥnceps alicui obmerita indulsit
uł si quam perrmmi irrogauit .ł. siciti sine
exemplo subuenit. ẜͥm ñ egredietur:¬

Expanded text:
amus. Plane ex his quaedam sunt personales nec ad exemplum trahuntur: nam quae princeps alicui ob merita indulsit uel si quam poenam irrogauit uel si cui sine exemplo subuenit, personam non egreditur
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃tũ serius emiss quo familia aleret᷑
umꝰ dumtaxat ĩ quo cc̃tũ ÷ de in remu̾so ac¬
rsum est
Auł  ał famił togã emit moetuo de¬
inde eo pat̾ ĩgnorans ⁊ putans suam ẽẽ ded¬
qd̾ in rer̾ nitura ñ eẽt uno moco enstuna¬
re debere si dolo malo ei cum quo agitur¬

Expanded text:
frumentum emisset quo familia aleretur, unius dumtaxat in quoquo contractu de in rem uerso sirsum estus familias togam emit: mortuo deinde eo pater ignorans et putans suam esse dedquod in rerum natura non esset uno modo aestimari debere, si dolo malo eius quo
Abbreviated transcription (Latin):
Serinis absentis rei .p. cã credidit. pnpilli
seruus pecc̃am credidit. subscͥbente titore
stipłatoẽ ĩ ꝑsonam tuto. translata h̃sitũ
 an adu̾sus pupillũ ꝯpetat actiosri. sicũ
ĩ rem puꝑilli daretur: id ĩ rem euis ĩ iuim:
ittente ⁊ ꝯuenit int̾ om̃s ꝑsonas. ut eam pa¬
t̾ aut ip̃a se tu̾etur. maritꝰ .n. mutuos nũ¬
mos dedit. cum iuste putaret. patr̃e eiꝰ mĩst¬
rator̃ tm̃ salarium qñtum dare filie sue ĩstit¬
inseruos quos secum hẽbat ꝯu̾tit. aliqñtulũ¬
⁊ cum ei res familiaris credita ẽẽt. ⁊ pecc̃.
mariti in easdem cãs ꝯuitit. de inde pͥus quã
pat᷑ saliriũ expleret. moritur filia. pater e
inperiam recudit. maritꝰ res milieris ret¬
net. q̃ro an de inreri̾iso adu̾siis patrem acõ

Expanded text:
Servus absentis rei publicae causa pupilli servis pecuniam credidit subscribente tutore stipulatione in personam tutoris translata: quaesitum est, an adversus pupillum competat actio.in rem pupilli daretur, id in rem eius uersum esittente et conuenit inter omnes personas, uti eam pater aut ipsa se tueretur: maritus ei mutuos nummos dedit, cum iuste putaret patrem eius ministraturum tantum salarium, quantum dare filiae suae institin seruos quos secum habebat consumpsit, aliquantum et cum ei res familiares creditae essent ex pecunia mariti in easdem causas conuertit: deinde priusquam pater salarium impensam recusat: maritus res mulieris retinet: quaero, an de in rem verso adversus patrem actio
Abbreviated transcription (Latin):
benefacienti forma caloei cã uehem̃t̾
cerincẽ ꝑcussit. ut ei ocplus efoderetur
exlocito ec̃accõm patͥ eiꝰ. quãuis .i. magͥ¬
tͥs leuis castigitio xessa sit tñ hunc mo¬
dum ñ temisse. s ⁊ de aquilia ut sup̃ͣ
qm̃ ĩnirie t̾atiende cã boc fecit s. y̾cipiẽdi¬
Si gema ĩ cludenda aut ĩscuspenai ait
sit. ei q functa sit. si ꝗrem uicio mit̾ie scã
fit. ñ erit ex locato actio si ĩꝑitia faciẽtis
ĩ seaitifex recerit tunc ⁊̃ .n. si uicio mat̾¬
ic id euen̾it. erit ex locato accio:
Si fuilo uestim̃ta pollienda acceꝑit ei qr
minres roserũt. ex locato tenetur qr debu¬
it ab hac re cau̾e et palliũ fullo ꝑum¬
cau̾it ⁊ alii alt̾ius aoit er locato actõe te¬
nebitur etum si  ingnariis fu̾it.
excͥcitu ueniente miginnt puccor de¬
in de hospitio milites fenestras ⁊ cet̾a
sustulcrs̃t. si dño ñ demltiauit ⁊ mi¬
goninit. ex locato tenebitur. ¶slabeo añt

Expanded text:
bene facienti forma calcei tam uehementer ceruicem percusserit, ut ei oculus effunderetur, ex locato esse actionem patri eius: quamuis enim magistris leuis ca‹s›tigatio concessa sit, tamen hunc modum non tenuisse: sed et de Aquilia supra  iniuriae faciendae causa hoc fecerit, sed praecipiendi.Si gemma includenda aut insculpenda data sit eaque fracta sit, si quidem uitio materiae factum sit, non erit ex locato actio, si imperitia facientis, in se artifex receperat: tunc enim etsi uitio materiae id euenit, erit ex locato actio. Si fullo uestimenta polienda acceperit eaque mures roserint, ex locato tenetur, quia debuit ab hac re cauere. et si pallium fullo permutauerit et alii alterius dederit, ex locato actione tenebitur, etiamsi ignarus Exercitu ueniente migrauit conductor, dein de hospitio milites fenestras et cetera sustulerunt. si domino non denuntiauit et migrauit, ex locato tenebitur: Labeo aut
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cet̾os dransnt ꝯtendit tisiũ ꝯu̾tit ⁊ ser¬
iimi quassauit .ł. occidit puto ex locati
is subire ñ poss ĩ aliam nauem m̃ces
transtułat. ei q nains ĩ hostio rlumi¬
nis ꝑierit. tenetur pͥus iuicularnus¬
labeo si culpa caret ñ cen̾iait. cccũ si in
unto dño fecit. uł auo ñ debuit tp̃r aut

Expanded text:
dum ceteros transire contendit, cisium euertit et seruum quassauit uel occidit. puto ex locato ea subire non posset, in aliam nauem merces transtulerit eaque nauis in ostio fluminis perierit, tenetur primus nauicularius?Labeo, si culpa caret, non teneri ait: ceterum si uel inuito domino fecit uel quo non debuit tempore aut
Abbreviated transcription (Latin):
cũ arex eẽt ab acai qucm ꝗs ddux̾at ita
susit. si ciprn litrones atratuam fr
dos uł sarciendũ quid posliendũ ue cõ¬
du̾it. culpã eum psare debẽ. et ⁊ inꝑi¬
ta peccait culpani eẽ ꝓpꝑe ut arti¬
fex niquid adiuit Si aliertam domũ
mͥ locn̾us. ea q mͥ legtata uł donata sit
pensionis deberet puto soluendum:

Expanded text:
cum grex esset abactus quem quis conduxerat, ita rescripsit: 'Si capras latrones citra tuam frados uel sarciendum quid poliendumue conduxit, culpam eum praestare debere et quod imperitia peccauit, culpam esse: quippe ut artifex, inquit, conduxit.Si alienam domum mihi locaueris eaque mihi legata uel donata sit, pensionis debetur: et puto soluendum:
Abbreviated transcription (Latin):
diligens ꝑatf. inꝑaturus ei seruo ñ fu̾it
Q si ħoc exceptũ ñ fu̾it. cñ pot̾ ei seruo rẽ¬
nouani inperare. quam impaturus ñ fu¬
nses si ũ ueniss. ueluti si ei imperasti ut
ad emptorem iret qui ꝑegre eet. nam certe
ca res tuo ꝑicło ẽẽ ñ debet. itaq tota ea res
ad doł malum duntaxit. ⁊ id culram uendi¬
doris orrigenda ÷ ¶ Si dolia occoginta accid̾e̾¬
ant quamad eum mĩrm dabit emꝑcoei ex
oĩb que uult duminado integra det. si sola
occoginta sint. qualiacumq sint emptorẽ
seauentur. nec ꝓ non integris quicauam¬
ei uenditor prestabit.
etur in hostium potestate sit. octiuenus
magis putat uise einꝑtõm ⁊ stipulitionẽ.
qr int̾ ementem ⁊ uendentem eẽt cou̾itiũ
potius .n. difficultitem imꝑmdo eo incẽ ꝗͣ.

Expanded text:
milias imperaturus ei seruo non fuerit. quid si hoc exceptum fuerit? tamen potest ei seruo nouam rem imperare, quam imperaturus non fuisset, si ‹non› uenisset: ueluti si ei imperasti, ut ad emptorem iret, qui peregre esset: nam certe ea res tuo periculo esse non debet. itaque tota ea res ad dolum malum dumtaxat et culpam uenditoris dirigenda est.Si dolia octoginta accederunt quam ad eum numerum, dabit emptori ex omnibus quae vult, dum integra det: si sola octoginta sunt, qualiacumque emptorem sequentur nec pro non integris quicei uenditor praestabit.etur, in hostium potestate sit, Octauenus magis putabat ualere emptionem et stipulationem, quia inter ementem et uendentem esset commercium: poti
Abbreviated transcription (Latin):
lege aquił ⁊ ex lege .iu. tabula. arbo.
furtĩ cesa. ⁊ int̾dcõ quos ui aut clam
s utiq iudicis qui exlocato iudicat of¬
ficio itinetur ut cet̾as actõẽs locitor omittat.
ñ d ꝯductori dampno ẽẽ si plus quam
tolłabile ÷ lesi fu̾int fructus alioan mo¬
dicum dampnũ equo aĩo fe̾ d colomis.
cui ĩ modicũ lucrum ñ auffertur:
Aparet a nos de eo colono dicere qui ad
pectãm nũrituram adiuit. alioꝗn par¬
ciarus colonus qĩ sotietatis uire damp¬
nini ⁊ lucrum dño fundi partiatur.
Qͥ colũnam transportandam ꝯdunt.
si ea dum tollitur aut portatur aut re¬
ponitur fracta sit ita id ꝑiculũ p̾stat.
culpa accid̾itculꝑa ã abest si orã
fcã sint que diligentissimus asq obse
ruaturus fuiss idẽ .s. intelligennus
⁊ si doler uł tingnum trans portand̾
Si fullo aut sarcinator uestim̃ta ꝑord ͤᷤ¬
it. eoq noiẽ dño satis fec̾it. neceẽ ÷ ꝯño
lp̃ õꝑib duob simul locatis cõ

Expanded text:
lege Aquilia et ex lege duodecim tabularum arborum furtim caesarum et interdicto quod vi aut clam: sed utique iudicis, qui ex locato iudicat, officio continetur, ut ceteras actiones locator omittat. non debet conductori damnosa esse, si plus, quam tolerabile est, laesi fuerint fructus: alioquin modicum damnum aequo animo ferre debet colonus, cui immodicum lucrum non aufertur. apparet autem de eo nos colono dicere, qui ad pecuniam numeratam conduxit: alioquin partiarius colonus quasi societatis iure et damnum et lucrum cum domino fundi partitur. Qui columnam transportandam conduxit, si ea, dum tollitur aut portatur aut reponitur, fracta sit, ita id periculum praestat, culpa acciderit: culpa autem abest, si omnia facta sunt, quae diligentissimruaturus fuisset. idem scilicet intellegemus et si dolia uel tignum transportandum Si fullo aut sarcinator uestimenta perdiderit eoque nomine domino satisfecerit, necesse est peris duobus simul locatis conu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥribitur si scisti. si ignoristi pensdmn ñ
retines ⁊ ita sino labeoni sib̾ placuit.¬
Illud nobis uidendũ siquis fundumo
locnit que soleat ĩstrum̃ti noĩe ꝯduc¬
cori pͥstare ꝙ̃q si ñ p̾ratur ex locato te¬
utiq colono eẽ p̾standa ⁊ p̾lum ⁊ tra¬
peta instructa funib si minus dñm
ĩstrue ea debere si pͥlũ ⁊ trapetum ut¬
tuatũ dñm refic̃e debere &. si culpa co¬
loni ꝗd eoe. coruptum sit. ex locito eũ

Expanded text:
bitur, si sci‹s›ti, si ‹i›gnorasti, pensionem non petes, et ita Seruio Labeoni Sabino placuit.Illud nobis uidendum est, si quis fundum locauerit, quae soleat instrumenti nomine conductori praestare, quaeque si non praestet, ex locatutique colono esse praestanda et praelum et trapetum instructa funibus, si minus, dominum instruere ea debere: sed et praelum uitiatum dominum reficere debere. quod si culpa coloni quid eorum corruptum sit, ex locato eum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pecunia salu̾e pensionis exrepta por¬
cõmesimili modo ⁊ si ex pucto agat᷑
idẽ erit dicendũ:Si inꝗlimis ostiũ
uł q̃dam alia edifitio adiecerit. que ac¬
tio locum ht̃ ⁊ ÷ uerius qd̾ labeo scͥbit
ꝯpet̾e ex ꝯducto accõm ut ei tolłe liceat.
sic tm̃ nt aimpni infecti caueit. ne
edium facat s ut pͥstir̃ faciẽ ediũ reddat.¬
Si inquilinus arrem casiiream in
edes ꝯtulit. ⁊ edium aditum coangusta¬

Expanded text:
portionem. simili modo et si ex conducto agatur, idem erit dicendum.Si inquilinus ostium uel quaedam alia aedificio adiecerit, quae actio locum habeat? et est uerius quod Labeo scripsit competere ex conducto actionem, ut ei tollere liceat, sic tamen, ut damni infecti caueat, ne aedium faciat, sed ut pristinam faci‹e›m aedibus reddat.Si inquilinus arcam aeratam in aedes contulerit et aedium aditum coangusta
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tem̾ siculꝑa eiꝰ id fecit edił ⁊ italabeo
aͣit mela scrib᷑. ¶ ꝯuio rer locatoñ ĩ so¬
lidum ce possunt.Si lege oꝑis locm¬
di comp̃hensum eẽt ii ad diem effectũ ñ
ẽt ut alii locare iolic̾et ñ alias pͥor adu¬
ctor ex locato denebitur quã si eadẽ lege lo¬

Expanded text:
um teneri, si culpa eius id fecit aedilis. et ita Labeo et Mela scribunt.Duo rei locationis in solidum esse possunt.Si lege operis locandi comprehensum esset, ut, si ad diem effectum non esset, relocare id liceret, non alias prior conductor ex locato tenebitur, quam si eadem lege relo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad ꝓrogandum tp̃s quod legce f̾imtũ sit
ꝑtinet. nͥ id ip̃m lege ꝯp̃hiensũ sit. ꝗb cõ¬
seqũs ÷ ut unita sit ad ꝓbatio. dolo cond̾¬
uctoris fcã ut ex locato agi possit :¬
Si colonis locaiut fũdũ res post̾ioris cõ¬
ductoris dño n obligantur.s fructus ĩ
cã pĩgn̾is inm̃ẽt quemadinodum ẽẽ
si pͥmus colonus eos pcepisset:¬
Siͣ domus uł fundus in ꝗnauennium
pensionib locatus sit. pot̾ dñs si deser¬
uit h̃tatõm .ł. fundi culturam colonͦ
aliquod edificarent ꝓagtatoes qd̾ facc̾tur
ag̾e̾ similit̾ potestcolonus siei frui lice¬
rt ñ. totl anquẽnii noĩe statim recteagi.
⁊ si relias annus dñs frui fundi patutur

Expanded text:
 quod lege finitum sit, pertinet, nisi id ipsum lege comprehensum sit. quibus consequens est, ut irrita sit adprobatio dolo conductoris facta, ut ex locato agi possit.Si colonus locauerit fundum, res posterioris conductoris domino non obligantur: sed fructus in causa pignoris manent, quemadmodum essent, si primus colonus eos percepisset.Si domus uel fundus in quinquennium pensionibus locatus sit, potest dominus, si deseruerit habitationem uel fundi culturam col‹o›naliquod efficerent, propagationes facerent, agere similiter potest.Colonus, si ei frui non liceat, totius quinquennii nomine statim recte aget, etsi reliquis annis dominus fundi frui patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
Si ħ in locatõm ꝯuenit ignem ñ ha¬
beto ⁊ habuit. tenebitur. ⁊ si fortui¬
tus casus admisit ĩcendium qr ñ de¬
buit ignem hyẽ. aliud ÷ ignem ĩ¬
nonum ĩguem ¶ Itẽ ꝓspicere delit

Expanded text:
Si hoc in locatione conuenit 'ignem ne habeto' et habuit, tenebitur etiam si fortuitus casus admisit incendium, quia non debuit ignem habere. aliud est enim ignem innoxium, ignem.Item prospicere debet
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Si seriuis tuus quem uendia̾as ius¬
su tuo aͥd fecit ÷ ereo crus fregit ita demũ
ea res duo picło ñ ÷ si io impisti quos soleb¬
at ante uenditõmi fact̾ s ⁊ si is imperasti
quod̃ non uendito scruo imperaturus er¬
as pauł iniime. ram si inꝑiculosã rẽ¬

Expanded text:
Si seruus quem uendideras iussu tuo aliquid fecit et ex eo crus fregit, ita demum ea res tuo periculo non est, si id imperasti, quod solebat ante uenditionem facere, et si id imperasti, quod etiam non uendito seruo imperaturus eras.Paulus: minime: nam si
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ ñ sit conaitio s transactio Qͥd tñ si no¬
uissimus erat annus sterilis ĩ quo ei re¬
iniserit ũnius diceretur ⁊ si sugiores u¬
beres fi̾unt ⁊ scit locator ñ debere emi
ad computationem nocari : no¬
¶ cũ ꝗdam de fiu̾ctinm engintate qre¬
adrmni xineturItẽ alio s peo ita
xinetur. nonam rem desideras ut. ꝓp̃. ue¬
tustatẽ paner. reraissio tibi dectir
hoe cũ aindã naue amissa uecturã quamp
cesaris hunc ab eo uecturã repet̾e cum
iun̾e uehendi funtus ñ sit quos in
oĩb ꝑͥs similit̾ obferuandum est:¬
ubicumq tũ remissoĩs io̾ hẽtur ex caĩs

Expanded text:
si non sit donatio, sed transactio. quid tamen, si nouissimus erat annus sterilis, in quo ei remiserit? uerius dicetur et si superiores uberes fuerunt et scit locator, non debere eum ad computationem uocari.Cum quidam de fructuum exiguitate querecontinetur. item alio rescripto ita continetur: 'Nouam rem desideras, ut propter uetustatem uinearum remissio tibi detur.' Item cum quidam naue amissa uecturam, quam Caesaris ab eo uecturam repetere, cum munere uehendi functus non sit: quod in omnibus personis similiter obseruandum est.Ubicumque tamen remissionis ratio habetur ex caus
Abbreviated transcription (Latin):
et idẽ fimdus ob cim eor tͥbuto que iani so
luta erant a uetore slłt᷑ in quo idem fũdus
est ueuit. eumq idẽ meuius ennt ÷ p̾tium so¬
lint q̃situm ÷ anempti iuditio .ł. aliqua act¬
une emptor a uenditore ꝯ sequi possit ut solu¬
cionum suprascripta. cirograplx ei dentur.
Ri posse emptorem empti uiditio ꝯ sequi ut ĩ¬
sqrum̃ti deꝗb quereretur erbibeaitini
p̃dium estimtm i docemꝰ apitrefilie
suc noieꝰ aitilm obligitum crecitori dep̃hen¬
ditur. quesitum : an fił qui ħroitatem pats
ritinet cum ab ea se filia abstinuiss dote ꝯtẽ¬
ta act̃oe erep̃to teneatur a creditoce lũe ⁊ ma¬
rito liberum prestare respondi teneri:¬
int ut salarium quod debebatur ab illa xͥ ep̃
cori cederet quesitum ÷ emptor milicie quã
quantitatẽ a quo erig̾e debet. ⁊ quid ex hiꝰ iuc

Expanded text:
chirographa tributorum a debitore retro solutorum apud se deposita habebat, uendidit Maeuio ea lest, uenit eumque idem Maeuius emit et pretium soluit: quaesitum est, an empti iudicio uel aliqua actione emptor a uenditore consequi possit, ut solutionum supra scriptarum chirographa ei dentur. respondit posse emptorem empti iudicio consequi, ut instrumenta de quibus quaereretre filiae suae nomine datum obligatum creditori deprehenditur: quaesitum est, an filius, qui hereditatem patris retinet, cum ab ea se filia abstinuisset dote contenta, actione ex empto teneatur, ut a creditore lueret et marito liberum praestaret. respondit teneri.enit, ut salarium, quod debeatur ab illa persona, emptori cederet: quaesitum est, emptor militiae quam quantitatem a quo exigere deb
Abbreviated transcription (Latin):
accessinraan dipit. id acceaet quos tibi totuis
Si eum fũdũ tradiditi in quo sepulcrũ hab¬
uisti nec noiãtim tͥ sepulcrum excepisti. pa¬
rum eo noĩe cautum. pauł nnio si
mon ni sepulcrum it̃ ruplicũ transit.¬
Si hĩtatorib hĩtatio lege uendooĩs ĩecepta
cepta hĩtatio ÷. pauł. ĩmo sicum in ei in¬
sula quam uendideris gratis hĩtadõm ded̾

Expanded text:
am esse dixeris, id accedet, quod tibi totius .Si eum fundum uendidisti, in quo sepulcrum habuisti, nec nominatim tibi sepulchrum excepist‹i›, parum habes eo nomine cautum.Paulus: minime, si modo in sepulchrum iter publicum transit.Si habitatoribus habitatio lege uenditionis recepta recepta habitatio est.Paulus: immo si cui in ea insula, quam u
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Luenis titius accepta peccã aͥd mit̾ta
uendendas sub pena c̾ta ita ut si non integ¬
ras p̾rauit. intra statuta tpẽa pena ꝯueni¬
atur parcim dadis mat̾iis docessit: ¶ cũ gͥ
destator inpenam ꝯmiserit. n ħrs eiꝰ reliꝙͥ
mat̾iam ex hibsut an et in perã et in usur¬
as sułtis possit p̾sertim cum ep̃cor mut¬
uatus pecĩm usuras grauissimas expendit
exempto offõ iudicis postmorim int̾tedẽ¬

Expanded text:
Lucius Titius accepta pecunia ad materias uendendas sub poena certa, ita ut, si non integras repraestauerit intra statuta tempora, poena conueniatur, partim datis materiis decessit: cum igitur testator in poenam commiserit neque heres eius reliquam materiam exhibuerit, an et in poenam et in usuras conueniri possit, praesertim cum emptor mutuatus pecuniam usuras grauissimas expendit?ex empto officio iudicis post moram interceden
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tio ñ soluto uenditori dupłm p̾staretur in
fraudem ꝯstitutionũ inderi adiectum ꝙ usu
licitum cc̃haturs: lex cc̃tui ñ ĩꝓbata addicatur¬
Si ꝗͤs colludente. ꝓcuratore meo ab eo emerit
an possit ag̾e̾ ex empto. et puto acerais ut
xilo. pupillum sibi non obligat¬
Si uenditor hĩtatomn exceꝑit ut inꝗlinio lice¬
at ħitare .ł. colono ut ꝑfrui liceat ad certũ
tp̃s. mag̾ eẽ seruius putabat ex uendito. cẽ.
acc̃om ¶demq tub̾o ait si iste colonus aĩp
ono expiatur. ut ĩ de ꝗoes fu̾it ꝯsecutus emp¬
tori redaait edib aistractis .ł. legatis ei
tib unginitur quãuis londe ercurrãt ex
edifitium esium sunt:itẽ cinales. pisdes
aͥ ꝗ sunt inpisdim ñ sũt ediumm nec fundi:¬

Expanded text:
pretio non soluto uenditori duplum praestaretur, in fraudem constitutionum uideri adiectum, quod usurlicitum contrahatur, sed lex contractui non improbata dicatur.Si quis colludente procuratore meo ab eo emerit, an possit agere ex empto? et puto hactenus, ut pillo, pupillum sibi non obligat.Si uenditor habitationem exceperit, ut inquilino liceat habitare, uel colono ut perfrui liceat ad certum tempus, magis esse Seruius putabat ex uendito esse actionem: denique Tubero ait, si iste colonus damnuono experiatur, ut quidquid fuerit consecutus, emptori reddat.Aedibus distractis uel legatis ea tibus iunguntur, quamuis longe excurrant extra aedificium, aedium sunt: item canales: pisces autem qui sunt in piscina non sunt aedium nec fundi
Abbreviated transcription (Latin):
ulł nt̾ cum ꝗ sciens ꝙ aut ignorans uendid¬
cus morbosũ. aut tĩgnũ uitiossĩ uendidit. siꝗͥ
tigni coruerst. edium estimatom. ssi pecora ꝯti¬
gione morbosi pocoris perierint. quod inder¬
fuit ydonce. uenisse. emptori er̃ prandum¬
itẽ ꝗ fure uendidit aut fugitĩn. sciens ꝗdẽ pr̃a

Expanded text:
um, qui sciens quid aut ignorans uendidcus morbosum aut tignum uitiosum uendidit, si quidem tigni corruerunt, aedium aestimationem, siue pecora contagione morbosi pecoris perierunt, quod interfuit idone‹a› uenisse erit praestandum.Item qui furem uendidit aut fu