comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rigit: ꝑminores ordines exhiberi. Sis
autem contrahoc decretum meũirẽ
ter monstratum ẽ. dequors uõ mani¬
d suos ordines susciꝑe debeant: facile
patet. Sacerdotes et erũ et cuncti infra
ꝗordinati: Aparrochia sua ñ recipiun¬
tur ut ꝓaliqua causa eas a dire nolu¬
erint: aut in altius parrochia ep̃ale
possit officium celebrare. Dehis in
concilio martim pp̃ sic statutum inueni
tur Sacerdotis tm̃ officium gerat
aut ꝓaliqua ratione: non prosua ł¬
pa. inparrochia q̃ei data fuerit non
ierit: hunc oportet honorem sacerdoti
tantumodo contingere. ita ut derebus
sustincat autẽ quod deȩo scm̃ conci¬
uum iudicare uoluerit. Item exconẽ
minime accesserit ñ suo uitio s⁊ quod eũ
aut ppłs uetet: aut ꝓpt̾ aliam causam: ñ
tñ eius uitio ꝓpetratam hic ⁊ honoris
sit ⁊ ministerii particeps dum mõ rebus
eccłe ubi ministrare cognosertur. in nullo
molestius existat. Quem⁊̃ obseruare con¬

Expanded text:
xiget, per minores ordines exhiberi. Si quis xiget, per minores ordines exhiberi. Si quis autem contra hoter monstratum est. De quorum vero manibus ordines suscipere debeant, facile patet. Sacerdos enim et cuncti infra ordinati a parochiis suis non recipiuntur, vel pro aliqua causa eas adire noluerint, an in alterius parochia episcopale possint officium celebrare? De his in Concilio Martini Papae sic statutum est: C. IV. Sacerdotis tantum officium gerat aut pro aliqua ratione, non pro sua culpa, in parochiam, quae ei fuerit data, ierit, hunc oportet honorem sacerdotii tantummodo contingere, ita ut de rebus sustineat autem, quod de eo sanctum concilium judicare voluerit. C. V. De minime accesserit, non suo vitio, sed quod eum aut populus vetet, aut propter aliam causam, non tamen ejus vitio perpetratam, hic et honoris sit et ministerii particeps, dummodo rebus ecclesiae, ubi ministrare cognoscitur, in nullo molestus exsistat. Quem etiam observare con
Abbreviated transcription (Latin):
tes incordibus ur̃is domino audiañ
arum modis guttur ⁊ fauces medlica¬
mine liniende s̃. ut in eccła theatra¬
des moduli audiantur ⁊ cantica.
bofficio autem cantandi ⁊ psallendi
diacones inueniantur excepti: nedỹ
uocis modulationi student: altaris
mimsteria negligant. Unde gg̃. Can¬
tandi officium: diacones sibi nonusũ
etudo ẽ ualde rep̃hensibilis exorta. u
quidam ad sacri altaris ministium
cantatores eligantur: ⁊ indiaconatus
ordine ꝯstituti: modulationi uocis ĩ¬
seruiant quos ad p̃dicãtionis offici¬
um. ⁊ el mositarum studium: uaca¬
re ꝯgruebat. Uñ fit plerũq ut insa¬
grua uita negligant᷑. ⁊ cantor minister
dm̃ morib stimul: cum ppłm uocib
delectat. Qr̃ p̃senti decreto ꝯstituo: ũ
insede hac scĩ altaris ministri cantare
ñdebeant. solumq euangłice lectioĩs
officium int̾missarũ sollempnia ex sol¬
uant. ꝑsalmos uõ: ac reliquas iectioẽs
censeo ꝑsubdiaconos. uł si necessitas e¬

Expanded text:
tes in cordibus vestris Domino. Audiant orum modum guttur et fauces dulci medicamine colliniendae sunt, ut in Ecclesia theatrales moduli audiantur et cantica; b officio autem cantandi et psallendi diaconi inveniuntur exemti, ne, dum vocis modulationi student, altaris ministeria negligant. Unde Gtandi officium diaconi sibi non usuretudo est valde reprehensibilis exorta, uquidam ad sacrum altaris ministerium cantatores eligantur, et in diaconatus ordine constituti, modulationi vocis inserviant, quos ad praedicationis officium, et eleemosynarum studium vacare congruebat. Unde fit plerumque ut ad sagrua vita negligitur, et cantor minister Deum moribus stimulet, cum populum vocibus delectat. Qua de re praesenti decreto constituo ut in sede hac sacri altaris ministri cantare non debeant, solumque evangelicae lectionis officium inter missarum solemnia exsolvant. Psalmos vero ac reliquas lectiones censeo per subdiaconos, vel si necessitas e
Abbreviated transcription (Latin):
missum ministium subire neglexerit. nec
adquieuit ire adecclam sibi comissam.
hunc oportet coĩonem priuare donec
susceꝑit coactus officium. aut certe de
eo aliquid integra decreuĩt eiusdẽ ꝓuũ¬
cie synodus sacerdotum. Item exeodẽ
Sine consilio integrordinis: uacantẽ
ens ppłos: sine ꝯcilio integriordinis ir¬
ruerit. ⁊̃ si ppłs quem seduxit desidet
illum: alienum eum abeccła eẽ opor¬
tet. Integrum autẽ ⁊ ꝑfectum concili¬
clici se uigilus subtrahentes: excoĩcariiu¬
bentur: dehis intelligendum ẽ qui ab
ep̃o freq̃nter admoniti uegugentiã.
suam corrigere contẽpnunt. ¶nde inc̃.
aut diaconus: ut quilib cłicus eccłe de
ficium matutinis: uł uesꝑtinis horis. ad
eccłam ñ conuenerit: deponatur acło
sitñ castigatus: ueniam ab ep̃o ꝑsatis¬
factionem nolucrit promereri ¶Dbe
suꝑiorib debent. s ummo enĩ pontifi¬
ci ea debetur abõib obedientia. ut nł¬
li liceat ei cõicare. cuiꝓactib suis ip̃e i¬

Expanded text:
missum ministerium subire neglexerit, nec acquieverit ire ad ecclesiam sibi commissam, hunc oportet communione privari, donec susceperit coactus officium, aut certe de eo aliquid integra decreverit ejusdem provinciae synodus sacerdotum. C. VIII. Sine concilio integri ordinis vacantem ens populos sine concilio integri ordinis irruerit, etiamsi populus quem seduxit desideret illum, alienum eum ab ecclesia esse oportet. Integrum autem et perfectum conciliclerici se vigiliis subtrahentes excommunicari jubentur, de his intelligendum est, qui ab episcopo frequenter admoniti, negligentiam suam corrigere contemnunt. Unde in Concilio  diaconus aut quilibet clericus ecclesiae crificium matutinis vel vespertinis horis, ad ecclesiam non convenerit, deponatur a clero; si tamen castigatus veniam ab episcopo per satisfactionem noluerit promereri. 229. superioribus debent. Summo enim Pontifici ea debetur ab omnibus obedientia, ut nulli liceat ei communicare, cui pro actibus suis i
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentitale rescindere factum: ⁊ ñeẽ
decetero faciendum. Quicũq igitir
pontificum deinceps aut sanguine
iunctis: talia lucra comendare tẽpta¬
uerit: adsuum nefande presumptio¬
nis excidium.⁊ quod uisum fuĩt de¬
uocetur mnirritum.⁊ qui ordinauĩt.
annue excoĩcatioĩs subiaccat. q̃ uõ ab¬
lata fortasse fũĩt. ab eo qui tulit re¬
ddantur induplum. ¶ Torro ip̃a
officia qr̃ sĩt ista distinguenda nec u
niꝑsone oĩa comittenda: exauctori
stituit esse distinctos: ut dum reuerẽ¬
tia minores portionib ex hibent. ⁊¬
potiores minorib dilectione impẽde¬
te ꝯtextio.⁊ recte offõrs gereretur ad
ret.Quia uõ queq creatura inuna
eademq qualitatem gubernari: uł
uiuere ñpot̃: celestiumꝰ militarrum
exempla nos instruunt.ꝗa dums an
quoq ꝓhibetur ordinari ꝗa qui suap
potestate discordantes ad ꝯcordiã
deb atirahere: qui oblationes dissi¬
dentium ꝓhibetur recipere: nequaꝗͣ
litigandi facilitatem alios ad dissidi¬

Expanded text:
esenti tale rescindere factum, et non esse de cetero faciendum. Quicunque igitur pontificum deinceps aut sanguine nque sibi conjunctis talia lucra commendare tentaverit, ad suum nefandae praesumptionis excidium et quod jussum fuerit devocetur in irritum, et qui ordinaverit annuae excommunicationi subjaceat. Quae vero ablata fortasse fuerint, ab eo, qui tulerit, reddantur in duplum. Gratian. Porro ipsa officia quare ita sint distinguenda, et non uni personae omnia committenda ex auctoritstituit esse distinctos, ut, dum reverentiam minores potioribus exhiberent et potiores minoribus dilectionem impendete contextio, et recte officiorum generetur admret. Quia vero quaeque creatura in una eademque aequalitate gubernari vel vivere non potest, coelestium militiarum exempla nos instruunt exemplar quoque prohibetur ordinari, quia qui sua potestate discordantes ad concordiam debet attrahere, qui oblationes dissidentium prohibetur recipere, nequaquam litigandi facilitate alios ad dissidi
Abbreviated transcription (Latin):
um quem aduos dirigi postpositis: ħ
quam rigoris facit auctoritas uice do¬
minum erũ eumostituimus: ciius ar¬
bitrio epõpium comisimus disponen¬
uia in quibusdam eccłuis sicut ad
nos ꝑuenit: sine yconomo epi res eccła¬
sticas tractant. placuit om̃s eccłas e
sui epi. ut ñ sine testimoĩo sit gubna¬
tio ip̃arũ rerum ecclasticarũ. neq enĩ¬

Expanded text:
 quem ad vos dirigi poposcistis, hoquam rigoris austeritas facit Vicedominum enim eum constituimus, cujus arbitrio episcopium commisimus disponenuia in quibusdam ecclesiis sicut ad nos pervenit, sine oeconomo episcopi res ecclesiasticas tractant, placuit omnes ecclesiasui episcopi, ut non sine testimonio sit gubernatio ipsarum rerum ecclesiasticarum,
Abbreviated transcription (Latin):
causam enĩ prat naturã: ñ gratiã. Ne¬
q enĩ ꝓpterea te deo dicasti: ut tuos
diuites facias. sut tibi uitam ꝓpetuã
fructubom oꝑis acꝗras.⁊ p̃tio misera¬
tionis peccata tua redimas putant
se parum poscere p̾tium querunt ty¬
um. uitȩ tuȩ fructum adimere contẽ
feceris. cum te uelint illi: eterne uite
fraudare mercedem. Item considan da¬
nũquã ⁊̃ uerecundia: q̃ ingenuos pro¬
dit natales. ut senib plus largiaris.

Expanded text:
causa enim praestat, non gratia. Necausa enim praestat, non gratia. Neque enim propterea te Domino dicasti, ut tuos divites facias: sed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis peccata redimas tua. Putant se parum poscere? Pretium tuum quaerunt, vitae tuae fructum adimere contendfeceris, cum te ille velit aeternae vitae fraudare mercede. 151. Consinumquam etiam verecundia, quae ingenuos prodit natales; ut senibus plus largiaris,
Abbreviated transcription (Latin):
cere. nec satis est itm benefacere: nisi
io ex bono fonte. hoc est bona uolũ¬
litas.fide. causa. loco. tempore.com¬
mendatur. ut pͥmum opereris cͥcado¬
mesticos ficlei. Grandis culpa: si sciente
te: fidelis egeat: si scias eum sine eẽ sũ
ptu. famem tollere.erumpnam ꝑpeti
qui presertim egere erubescit.Si inca
uues. Si scit incarcere ⁊ penis. ⁊ suppli¬
cus. ⁊ ppt̃ debitum aliquod iustus ex¬
quo rapitur admortem. plus apud te
uult simul opes effudi: s dispensari
nisi forte ut eliseus qui boues suos oc¬
dit: ⁊ pauit pauꝑes exeo quod habuĩt
ut nulla cura tenetur domestica. Si
relictis õib indisciplinam se ꝓpheticã
daret. Item. Est ⁊̃ illa probanda libe¬
ralitas: ut ꝓximos seminis tui ne de¬
spicias: siegero cognoscas. Melius ẽ na
ut ip̃e subuenias tiuis quib pudor
ẽ abalus tuis sumptum deposcere. au̾
alicuius postulare subsidium nece̾
exeo quod tupotes conferre inopib

Expanded text:
cere. Nec satis est iterum bene facere, nisi cere. Nec satis est iterum bene facere, nisi id ex bono fonte, hoc est ex bona volunlitas fide, causa, loco, tempore commendatur; ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa si, sciente te, fidelis egeat: si scias eum sine sumptu esse, famem tolerare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat: si in juves: si sit in carcere, et poenis, et suppliciis propter debitum aliquod justus exquo rapitur ad mortem, plus apud tevult simul effundi opes, sed dispensari : nisi forte ut Elisaeus boves suos occidit, et pavit pauperes ex eo quod habuit ; ut nulla cura teneretur domestica, sed relictis omnibus, in disciplinam se propheticam daret. 150. Est etiam illa probanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necess velint, quod tu potes conferre inopibus;
Abbreviated transcription (Latin):
ne peccatum est:res suas donare istͥ
onare res suas istriombli uitiũ omb
est inmane. ñ uirtus. ⁊ scitis detalib
quam sit frequens famacum laudẽ
inpsalmo.cii. Grauiter delinquunt.
quare donat uenatori. hoc in illo a¬
mant: in quo nequissimus ẽ hoc mil¬
lo pascunt. hoc inillouestunt ip̃am
nequitiam publicant spectaculis õiũ.
ñ⁊ ip̃a hominib donantur: non tñ
naturam ibi attendunt oꝑis dei. si ne¬
ñ ẽẽt: eiñ dona res. honoras ineum ui
xL.UII.Uident homines uenatorẽ ⁊
delectantur. Ne miseris sise ñ corre¬
xerint. Qui enĩuident uenatorem ⁊
delectantur: uidebunt saluatorem.
bus: abstinere acibis: errare peccatis.
retia. canes ꝓducit. saltus siluasq ꝑ¬
lustrat: seruulos inquam secum ꝑtra¬
hit. fortasse magis ad eccłam festinã¬
tes.⁊ uoluptatib sius.peccã accumu¬
lat aliena. nesciens reum se futurũ.
tam desuo delicto: quam deꝑditioe¬
officns. Que sint in liberalitate seruã

Expanded text:
ne peccatum est res suas donare histrionibus. Donare res suas histrionibus vitium est immane, non virtus. Et scitis de talibus, quam sit frequens fama cum laude, VIII. Graviter delinquunt quare donant venatori? Hoc in illo amant, in quo nequissimus est, hoc lo pascunt, hoc in illo vestiunt, ipsam nequitiam publicam spectaculis omnium. non et ipsi hominibus donant? Non tamen naturam ibi attendunt operis Dei, sed nenon esset, non donares: honoras in eo vitXLVI Vident homines venatorem, et delectantur: vae miseris, si non se correxerint. Qui enim vident venatorem et delectantur, videbunt Salvatorem et bus? abstinere cibis, errare peccatis? retia, canes producit, saltus silvasque perlustrat? Servulos, inquam, secum pertrahit, fortasse magis ad ecclesiam festinantes, et voluptatibus suis peccata accumulat aliena, nesciens reum se futurum tam de suo delicto, quam de perditioXIV. Quae sint in liberalitate servand
Abbreviated transcription (Latin):
sum quoq adm̃bra illius miserendo de¬
scendunt.⁊ dum sacerdotes horum fac¬
ta imitantur. ⁊ se custodiũt. ⁊ subditoꝵ
depicenis partibus nuꝑadnos missa
relatio nuntiauit: ñ p̃tercunda puta¬
remus.i. plimos cłicors negotiationib
inhonestis ⁊ turpib lucris imminere
nullo pudore censentes euangłicam
lectionem: q̃ ip̃e dominus negotia
pulisse: nec apli uerba recolentes: ꝙ:
ait. nemo deo militans implicat se ne¬
gotus scłarib psalmistam quoq dautt
surda dissimulantes aure cantantem
aut abindignis posthac q̃stib noue¬
rint abstinendum: ⁊ ab omni cuiusli¬
b negotiationis ingenio cupiditateq
cessandum. aut inquocũq gradus po

Expanded text:
sum quoque ad membra illius miserando condescendunt. Et Domini sacerdotes horum facta imitantur, et se custodiunt, et subditorum de Piceni partibus nuper ad nos missa relatio nuntiavit, non praetereunda putaremus, id est plurimos clericorum negotiationibus inhonestis, et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, quia ipse Dominus negotiatpulisse . Nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Psalmistam quoque David surda dissimulantes aure cantantem:aut ab indignis posthac quaestibus noverint abstinendum, et ab omnibus cujuslibet negotiationis ingeniis, cupiditateque cessandum, aut in quocunque gradu sint pos
Abbreviated transcription (Latin):
iuuanda tñ siquis exdiuitus cecidit
inegestate:⁊ maxime sine suo uitio:s
autꝰ latrocimis: aut ꝓscriptione. Aut
calumpnus q̃ habebat amisit. Item.
pulchra ⁊̃ lib̾alitas est: in ip̃o qq̃ pauꝑiᷤᷤ¬
dato: mensuram tenere.ut habundes
plurib ñꝯciliandi fauoris grã ultramo¬
dum fluere. Quicquid eniꝰ exaffectu
puro aut sicero promitur hoc ẽ deco¬
rũ ñ suꝑfluas edificationes aggredi
nec pretmittere necessarias.⁊ maxime
sacerdotibus hoc conuenit. hornare
quentare quantũ oporteat: largiri

Expanded text:
ius. Tum si quis ex divitiis cecidit in egestatem: et maxime si non vitio suo, sed aut latrociniis, aut proscriptione, aut calumniis, quae habebat, amisit. 159. Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare quentare: quantum oporteat largiri
Abbreviated transcription (Latin):
corpore humano altm̃ m̃brum altiꝰ
fungatur offõ: ita nimirum noxiũsi¬
mulq turpissimũ ẽ: si singłarerum mi¬
steria: ꝑsonis totidem ñ fuĩnt cdistri¬
casius: ⁊ uicem dominum sibi:⁊ maio
rem ordim domus. quatinus possit.
ut nospitibus suꝑuenientib uł cau¬
⁊ ꝑatus ex istere. Si uõ negligentẽ eũ
prospicis: uł ea q̃ dicimus implere
differentem: omnis clerus eius adhi¬
beri debi: ut coĩosilio ep̃i eligant. qͦp
ꝑsone adea q̃ cliximus: ualeant or¬
dinari. ¶ Officiu uice domini ẽ epõ

Expanded text:
corpore humano alterum membrum alterius corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distrihasius et vicedominum sibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supervenientibus vel cauet paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. »
Abbreviated transcription (Latin):
sue oportet bene eẽ prepositum ut que¬
dam iñ quodam mõ future dispensatio¬
nis argumenta sumantur. In dispensa¬
tione uõ ecele hanc regłam obseruãdã
nouit: ut nulli quantumlib ex̃citate
ꝑsone. duosimul officia cõmittat. neq
scłarib uiris: res eccłasticas gubnandas
ingula ecclasticis uiris officia: singli
quibusq ꝑsonis singillatim comitti
iubemus. Sicut enĩ inuno corpore. inł¬
ta m̃bra habemus: oĩa autẽ m̃bra nõ
eundem actum habent: ita in eccłe
sententiam pauli: inuno eodemq pr̃
ali ꝯferendum est hoc officium: a¬
lui comittendũ est illud. Neq enim
quantũlib excitate umꝑsone: uno
tp̃r duorum rerum officia: comittẽ¬
da s̃. ꝗa sitotum corpus oculus: ubi
auditus: Sicut enĩuarietas m̃broꝵ¬
ꝑdiuersa officia: ⁊ robur corporis ser¬
uat: ⁊pulchritudinem rep̃sentat: ita
uarietas ꝑsonarum ꝑdiuersa nichi¬
lominus distributa officia. ⁊ fortuo¬
nifestat ⁊ sicut indecorum ẽ: ut in¬

Expanded text:
scopum bene esse praepositum, ut quaedam inde quodammodo futurae dispensationis argumenta sumantur. In dispensatione vero ecclesiae hanc regulam observandam noverit, ut nulli quantumlibet exercitatae personae duo simul officia committat, neque saecularibus viris res ecclesiasticas gubernandaSingula ecclesiastici juris officia singulis quibusque personis singulatim committi jubemus. Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eundem actum habent, ita in ecclesiae sententiam in uno eodemque spiritu alii conferendum est hoc officium, alii committendum est illud, neque uni quantumlibet exercitatae personae uno tempore duarum rerum officia committenda sunt: quia si totum corpus est oculus, ubi auditus? Sicut enim varietas membrodiuersa officia, & robur corporis seruat, & pulchritudinem repræsentat: ita varietas personarum, per diuersa nihilominus distributa officia, & fortitnifestat;
Abbreviated transcription (Latin):
litterarum ꝑitiam ostentare. ñer̃ est¬
ep̃alis officii gramaticam ex ponere.
ne laudes iouis ꝑsonent ore pontificiᷤ.
stris fuissent studus nuntiata. ita
nr̃o cordi nata ẽ letitia: ut negare ea q̃
sibi fr̃nitas urã ꝯcedenda deposcit:
minime ualerem. S⁊ posthec ꝑuenit
adnos. quod sine uerecundia memo¬
rari s̃possumus. fraternitatẽ tuam
gramaticam quibusdam exponͣe qrẽ
tta moleste suscepimus: ac sumus uehe¬
menter aspernati:ut ea q̃pͥus dicta
fuerant: ingemitum ⁊ tristitiam uer
teremus.ꝗa inuno seore cum iouis la¬
udib. xp̃i laudes ñ capiunt. et quã
iberalem quoq necessitatem patien¬
tib sacerdotem eẽ oportet. alias au¬
tem uacuum portabit nomen ep̃i.
Sine libautate: inane portatur¬

Expanded text:
literarum peritiam ostentare. Non enim episcopalis officii est grammaticam exponere, ne laudes Jovis personent ore pontificis. stris fuissent studiis nunciata, ita cordi nostro nata est laetitia, ut negare ea, quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcit, minime valeremus. Sed post hoc pervenit ad nos quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam grammaticam quibusdam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea, quae prius dicta futeremus, quia uno se ore cum Iouis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam iberalem quoque necessitatem patientibus sacerdotem esse oportet; alias autem vacuum portabit nomen episcoSine liberalitate inane portatu
Abbreviated transcription (Latin):
cura sufficiat. ep̃alia autẽ gub̾nacula
ñnisi inmaiorib ppłis: ⁊ freq̃ntiorib
ciuitatib oporteat presidere. neq
scõr patrum diuinitus inspirata de¬
creta uetuer̃. uiculis: ⁊ possessionib
uł obscuris ⁊ solitariis municipiis. tͥ¬
buatur sacerdotale fastigium. De

Expanded text:
sufficiat. Episcopalia autem gubernacula non nisi majoribus populis, et frequentioribus civitatibus oporteat praesidere, ne quod sanctorum Patrum divinitus inspirata decreta vetuere vinculis, et possessionibus vel obscuris et solitariis municipiis tribuatur sacerdotale fastigium, e
Abbreviated transcription (Latin):
qui eos ordinauer̃. hoc ñpreiudicat re¬
gule eccłastice. cum enĩ comꝑtum fuĩt
deponantur. Item innoc̃. Alienus
fiat ammistio. qui illud uuendo
series adnexa decłat. Qui ⁊elo fidei ac
discipline ductus: ñ patitur eccłam pol¬
lui: abindignis pb̃ris quos inpbrio fi¬
li qui subiectus ẽ: tenore ꝓspecto: eos ꝗ
talia ꝑꝓctrasse dicuntur: debetis inme¬
dio collocare: discusisq obiectionib quȩ
ipĩs pb̃ris impinguntur: si conuinci po¬
tuerint:asacerdotali remoueant᷑ offõ:
q. auieni efficiantur aministio: quodui¬
uendo illicite polluer̃. Item eugenius¬
acerdos autꝗs alius mnordine eccłastico
ꝓuectus: si ineo scełe inuenĩt. quo abici¬
endus comꝓbetur: depositu: ꝓuiderti¬
a ep̃i. bene ꝓuiso loco ꝯstituatur ubi
peccatum iugeat. ⁊ ult̾ĩus ñ cõmittat.

Expanded text:
qui eos ordinaverunt, hoc non praejudicat requi eos ordinaverunt, hoc non praejudicat regulae ecclesiasticae. Quum enim compertum fuerit, deponuntur . C. VI. Alienus fiat a ministerio, qui illud vivendo series adnexa declarat. Qui zelo fidei ac disciplinae ductus non patitur ecclesiam pollui ab indignis presbyteris, quos in presbyterio fili, qui subjectus est, tenore perspecto, eos qui talia perpetrasse dicuntur, jubebitis in medio collocari, discussisque objectionibus quae ipsis presbyteris impinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officique alieni efficiantur a ministerio quod vivendo illicite polluerunt. Miquivis alius in ordinem ecclesiasticum provectus, si in eo scelere inveniatur, quo abjiciendus existat, depositus providentia episcopi bene proviso loco constituatur, ubi peccata lugeat, et ulterius non committat.
Abbreviated transcription (Latin):
suam ordinatus añtp̃s uł post tp̃s sue
ordinationis: aliꝗd eorp admisisse ꝯuĩ¬
citur: susceptigradus officio pͥuabit᷑.
nde simachus ppͦait. Monitoris ꝑso¬
suscipit: nisi qui actib suis errata c̃dẽ¬
pnat. ⁊ amorem innocentie. conuersa¬
Careat ordine quem prãt: qui indig¬
grauatus testimonus facmnorũ: tanta¬
accusatione pulsatus: sacroꝵ ut dici¬
tur uirginum pollutus incesto: ep̃s
asseritur ordinatus. ⁊ ut innr̃is libelliᷤᷤ
scrini ꝯtinetur: quor aduos quoq
exẽplaria direximus: inpontificu di¬
gnitatem. hoc tp̃r quoad causam di¬
cendam missis anobis litteris uocabat᷑
obrepsit.sacro nomini absit iniuria.
facilius ẽ enĩut hanc dignitatem: ta¬
u dando admiserit ordinator: quã eã
obtineat ordinatus. cui conuicto socia.¬
bitur: eum qui sibi credidit largiendo
pontificium sociandum. Qualis enĩ
ip̃esit: quisꝗs tales ordinauĩt: ostẽdit.¬
clasticus: qui sine examinatione uel
in reprehensibile est defendit eccła.¬

Expanded text:
am ordinatus ante tempus vel post tempus suae ordinationis aliquid eorum admisisse convincitur, suscepti gradus officio privabitur. Unde Symmachus Papa ait: C. II. Monitoris persosuscipit, nisi qui actibus suis errata condemnat, et amorem innocentiae conversaCareat ordine, quem praestat, qui indiggravatus testimoniis, tanta facinorum accusatione pulsatus, sacrarum, ut dicitur, virginum pollutus incestu, episcopus asseritur ordinatus. Et, ut in nostri libellis scrinii continetur, quorum ad vos quoque exemplaria direximus, in pontificii dignitatem hoc tempore, quo ad causam dicendam missis a nobis literis vocabatur, obrepsit. Sacro nomini absit injuria! Facilius est, ut hanc dignitatem tali dando ipse amiserit ordinator, quam eam obtineat ordinatus; cui convicto sociabitur, qui sibi eum credidit largiendo pontificium sociandum. Qualis enim ipse sit, quisquis tales ordinaverit, ostendit.clesiasticus eum, qui sine examinatione, vel irreprehensibile est sancta defendit ecc
Abbreviated transcription (Latin):
płica sede pellere. Quod sihoc intra
urbem ꝑficere nequiuerint: aplica
auctoritate extraurbem congrega
ti inloco quo eis placĩmelectioẽ
faciant concessa electio auctoritate
regendi. ⁊ disponendi res ⁊ utilitatẽ
scẽ romane eccłe: iuxta qualitatẽ te¬
poris: quasi introniratus sit. ¶ Eiecti

Expanded text:
praeponere. Quod si hoc intra urbem perficere nequiverint, nostra auctoritate exti in loco, qui eis placuerit, electionem faciant, concessa electo auctoritate regendi et disponendi res ad utilitatem sancte Romanę ecclesię iuxta qualitatem tempori
Abbreviated transcription (Latin):
Quiscs igitur sacerdotium. ñ ad elatioĩs
pompamꝰ. si adutilitatem adipisci desi¬
derat. pͥus uires fuas cum eo qd̾ ẽ subituru
honore metiatur: ut siẽ impar abstinea
⁊ adid cum met̾u ã cui se sufficerẽ ẽxisti¬
ca supplantatione subrepsit.⁊ inip̃o ortusu¬
o ⁊ elo apłice ultionis ꝑcussa. atq dãpria
taẽ in regniur̃i fimb dominari. cum insa¬
cerdotib fides sit eligenda cumuita.Si n¬
uita deest: fides mĩtum ñ ht̃. Beato iaco¬
bo attestante ꝗait.fides sine oꝑib mor¬
tua est. q̃ enĩoꝑaẽe ualeant sacerdotis. ꝗ
honorẽs tanti sacram̃ti ꝯumcitur opti¬

Expanded text:
elationis elationis pompam, sed ad utilitatem adipisci desiderat, prius vires suas cum hoc quod est subiturus onere metiatur, ut et impar abstineat, et ad id cum metu, etiam qui se sufficere existica supplantatione subrepsit, et in ipso ortu suo zelo apostolicae ultionis percussa atque damnata est, in regni vestri finibus dominari. Cum in sacerdotibus fides sit eligenda cum vita; si vita deest, fides meritum non habet, beato Iacobo attestante, qui ait: 'Fides sine operibus mortua est'. Quae enim opera esse valeant sacerdotis, qui honorem tanti sacramenti convincitur opti
Abbreviated transcription (Latin):
grio ep̃o.Non põtest fieti elemosina ex¬
tione malae accipit.ut bene dispens gra¬
uatur potius quam iuetur: Nñ certũẽ¬
⁊ si monastia. uł cenodochia. ut ꝗͣd aliud
expeciña. q̃ ex sacris ordinib datur con¬
struantur: ñ ꝓficit mercedi. ne ergo sub
stie impioꝵ ab hominabiles s̃. q̃ offerũt᷑
exscełe. Quicꝗd enĩ indeisacrificio exsce¬
lere offertur: oip̃ĩs dei ñplacat iracũdiã
si irritat. hinc rursus scͥptumẽ. honora
dñm de tuis iustis laborib qui ergoma¬
le tollit ut bene quasi prebeat: ꝯstat sm̃
dubio ꝗa dommum ñhonorat.Hic quo
q ꝑsalomonem dicitur: ꝗ offert sacfici
spectu patris. quantus autẽ dolor sit pa
tris ꝑpendamus. simeius ꝯspectu filius ui¬
ctimetur. ⁊ hinc facilȩ cognoscitur: q̃nt᷑
ap̃ deum dolor exasꝑatur.qñ ei sacͥficro
ex rapͥina tribitur. nimis ergo declinã
ppt̃ peccata elimosinas facere aliud ꝑꝑ
elimosinas peccata ꝑpetrare.⁊ post pauca.¬

Expanded text:
P. CXCIV. Non potest fieri eleemosyna extione male accipit, ut quasi bene dispenset, gravatur potius quam juvetur.  si monasteria vel xenodochia, vel quid aliud ex pecunia quae pro sacris ordinibus datur, construatur, non proficit mercedi. Ne ergo sub stiae impiorum abominabiles, quae offeruntur ex scelere. Quidquid enim in Dei sacrificio ex scelere offertur, omnipotentis Dei non placat iracundiam, sed irritat. Hinc rursus scriptum est: Honora Dominum de tuis justis laboribus. Qui ergo male tollit ut quasi bene praebeat, constat sine dubio quia Dominum non honorat. Hinc quoque per Salomonem dicitur: Qui offert sacrificiulium in conspectu patris. Quantus autem dolor patris sit perpendamus, si in ejus conspectu filius victimetur. Et hinc facile cognoscimus quantus apud Deum dolor exasperatur, quando ei sacrificium ex rapina tribuitur. Nimis ergo declinandpropter peccata eleemosynas facere, aliud propter eleemosynas peccata committere. Hoc qu
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Item. Neq enĩ potest idẽ te offerri
nisi ꝑsacerdotem iustum⁊ scm̃. nec nisi
abeis accipiatur quod offertur ꝓꝗb
offertur atq id sine uitio sit: ut ꝓuiti¬
osis mundandis: offerri possit. hoc cer¬
te om̃s cupiunt. qui ꝓse ꝯfferri sacrifi¬
cium: deo uolunt. ¶ Cum uita sac̃¬

Expanded text:
m. Idem. Neque enim id potest rite offerri, nisi per sacerdotem justum et sanctum, nec nisi ab eis accipiatur quod offertur pro quibus offertur, atque id sine vitio sit, ut pro vitiosis mundandis possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificium Deo volunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
dicere debetis. quod ñ sit minus uerbũ
dei quam corpus xp̃i.⁊ iõ quanta solli¬
citudine obẜuamus. qñ nobis corpus
xp̃i ministratur: ut nichil ex ip̃o dema¬
nib nr̃is int̾ram cadat. tanta sollicitudi¬
ne obfuemus.neuerbum dei quod no¬
bis erogatur: dumaliud aut cogitamꝰ:
uit loginur: de corde puro deꝑeat. ꝗa ñ
minus reus erit. quam uerbum deine¬
gligent̃ audierit: quam ille qui corpꝰ

Expanded text:
dicere debetis, quod non sit minus verbum Dei, quam corpus Christi. Et ideo quanta sollicitudine observamus, quando nobis corpus Christi ministratur, ut nihil ex ipso de manibus nostris in terram cadat: tanta sollicitudine observemus, ne verbum Dei, quod nobis erogatur, dum aliud aut cogitamus aut loquimur, de corde nostro depereat, quia non minus reus erit, qui verbum Dei negligenter audieri
Abbreviated transcription (Latin):
nedictio auferre omne uitium quod aui¬
tioso fuerat inuentum. Ergo siita ẽ appli¬
centur adordinationem sacrilegiiatq õuũ
penitentie locus sit.ꝗa id pot̾ pr̃are ordi¬
cis. qui tm̃ illic baptizatis ꝑmanus ĩpo¬
rogare. ¶ Sed obicitur alii heretici afi
gi. his ita respondetur:. Simomiacis si fidẽ
tenere uideantur. infidelitatis tñꝑditiõi

Expanded text:
nedictio auferre omne vitium quod a vinedictio auferre omne vitium quod a vitioso fuerat injectum. Ergo, si ita est, applicentur ad ordinationem sacrilegi, adulteri apoenitentiae 193 locus, quia id potest praestare ordicis, qui tamen illic baptizati sunt, per manus imporogare; at vero igi. His ita respondetur: Simoniaci etsi fidem tenere videantur, infidelitatis tamen perditioni
Abbreviated transcription (Latin):
entumest adtertiam questionem q̃ ꝓsui
difficultatem longiorem erigit disputa¬
tionem. cum dicimus nos abhereticis or¬
dinatos. uulneratum ꝑillam manus ĩpo¬
sitionem habere cap̃. ubiuulnus infixũẽ
medicina ẽ adhibenda. quapossit reciꝑe
sanitatem. Que sanitas post uulnus secu
ta. sine cicatrice ẽẽ ñpoterit. atq ubipe¬
nitentie remedium necessarium ẽ. illic
ordinationis honorem locum hab̃e ñ
posse decernimus. Nam siut legitur qui
tetigerit inmundum. ĩmundus erit. quo¬
mõ ei tribuctur quod munditia ⁊ puritaᷤ
ꝯsueuit acciꝑe: S⁊ ecẽ asseritur qͣui hono¬
rem amisit. honorem dare ñposse. nec illũ
aliquid accepisse. ꝗa nichil indante erat
quod ille possi acciꝑe acquiescimus⁊ue
rum ẽ certe ꝗa quod ñ habuit. dare ñpoti¬
it. dampnationem utiq: quam habuit
ꝑprauam manus impositionem dedit⁊ ꝗ
particeps factus est dampnati. quomodo
debeat nonorem acciꝑe inuenire ñpossũ.
Si dr̃ uera ⁊ iusta legitimi sacerdotis be¬

Expanded text:
entum est ad tertiam quaestionem, quae pro sui difficultate longiorem exigit disputationem: cum nos dicamus ab haereticis ordinatos vulneratum per illam manus impositionem habere caput. Ubi vulnus infixum est, medicina est adhibenda, qua possit recipere sanitatem. Quae sanitas post vulnus consecuta est, sine cicatrice esse non poterit, atque ubi poenitentiae remedium necessarium est, illic ordinationis honorem locum habere nos posse decernimus. Nam si, ut legitur, quod tetigerit immundus, immundum erit , quomodo ei tribuetur quod mun ditia ac puritas consuevit accipere? Sed econtra asseritur eum qui honorem amisit, honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse; quia nihil in dante erat, quod ille posset accipere. Acquiescimus, et verum est certe, quia quod non habuit dare non potuit. Damnationem utique, quam habuit per pravam manus impositionem, dedit. Et qui particeps factusdebeat honorem accipere, invenire non possum. Sed dicitur vera ac justa legitimi sacerdotis be
Abbreviated transcription (Latin):
scã monita⁊ spũalia dona. Uñ fit ut ñ so¬
lum abeis dicta respuant. Sed quod ẽ detĩ
poris coĩonem aut sanguinis dnĩnr̃i iħhu
tantes nanc minus eẽ scĩficatam si illoꝵ
fiat officio quoꝵ uita eor oculis uidet᷑
ignobilis.euinquam magnum laq̃um ĩ¬
cidunt. ut diuma ⁊ occulta mistia. plus
ditam hoc̃t dispensationem.Sac̾rificiũ
autẽ quasi sicrum factum ꝗa prece mi
aliquid significate accipiamus. quod
sc̃ẽ accipiendum ẽ. Sunt autẽ sacram̃¬
ta baptisma xp̃i crisma. corpus.⁊ san¬
giuuis. que obid sacram̃ta dicuntur: ꝙ a
subtegum̃to corꝑalium rerum diuina
uirtus.secretius salutem eorumdem sa
cram̃torum oꝑatur. Unde asecretis uir¬
tutib uł sacris sacram̃ta dicuntur. q̃
ideo fructuose penes eccła fuit ꝗa sc̃s ĩ¬
ea manens sp̃s eundem sacram̃tors la¬
tenter oꝑatur effectum. cuius panis⁊
calicis sacram̃tum grece eucharistiã dr̃

Expanded text:
sancta monita et spiritualia dona. Unde fit, ut non sosancta monita et spiritualia dona. Unde fit, ut non solum ab eis dicta respuant, sed quod est deteporis communionem aut sanguinis domini nostri tantes, hanc minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio, quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. § 1. Heu in quam magnum laqueum incidunt ut divina et occulta mysteria plus nditam habet dispensationem; sacrificium autem, quasi sacrum factum, quia prece aliquid significare intelligatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacramenta: baptisma, chrisma, corpus et sanguis Christi, quae ob id sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem ecramentorum operatur. Nam a secretis virtutibus vel sacris sacramenta dicuntur, quae ideo fructuose penes Ecclesiam ea manens Spiritus eorumdem sacramentorum latenter operatur effectum. Cujus panis et calicis sacramentum graece eucharistia dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
t euidenter ostenciet cominus a spũs. q̃¬
donauit sins fidelibus dimitii peccata
dimiseritis peccata remittuntur ei. hoc ẽ
sp̃s .s. dimittit nonuos. ꝓiñ sicut i quẽ
sacerdos ineccłam tollit ẽ tñ extła ecclã¬
qñẽ decorpore.Siquis pastoris p̾iudicio
descendit decelo ⁊ rursus decelo p̾cante
elia. ignis missus ẽ qui sacrificia consume¬
narum ꝯsidat. s officia sacerdotũ. Ignus il
adeẽ dominũ icħm inuocatum p̃cib sac̃¬
dotum quiait. Qbifuint duouł tres cõ¬
quam suam discutiunt: inmagnũ dium
runt. Magna enĩ trabe uulneratos hñtes
oculos. eamq negligñtes festucam tenu¬
em inalioꝵ ꝯspiciunt oculis. Quam dũ
incaute festinant auelłe erroris infoueã
dilabuntur. Minus ꝗdem ꝯsidantes qd ñ
eos sacerdotũ uita ledet: si ip̃i humilit̃ ho
noris sacerdotum amonitionib aurem ac¬
comodarent. Si dum ipocritarũ more pl
illoꝵ famam. quam ꝓpriam faimrã uitam
uł uite negligentias duuidicant spernũt

Expanded text:
 ostenderet Dominus, a Spiritu sadonavit fidelibus suis, dimitti peccata, remiseritis peccata, remittentur ei, » hoc est Spiritus remittit, non vos. » Proinde, sicut is quem sacerdos in Ecclesiam tollit, est tamen extra Ecclde corpore, si quis pastoris praejudicio descendit de coelo, et rursus precante Helia ignis missus est , qui sacrificium consumpnarum consideres, sed officia saadesse Dominum Jesum invocatum precibus sacerdotum, qui ait: Ubi fuerint duo vel quam suam discutiunt, in magnum contrunt. Magna enim trabe vulneratos habentes oculos, eamque negligentes festucam tenuem in aliorum conspiciunt oculis, quam dum incaute festinant avellere, erroris in foveam delabuntur, minus quidem considerantes, quod non eos sacerdotum vita laederet, si ipsi humiliter bonis sacerdotum admonitionibus aurem accommodarent. Sed dum hypocritarum more plus illorum famam quam propriam vitam vel vitae negligentias dijudicant, spernunt
Abbreviated transcription (Latin):
bapt̃i. sine scĩficationis uirtute sũpser̃. ⁊
hac̃ regłam ut scitis ẜuandam in oĩb ecc¬
cłus predicamus. ut lauacrum semel inity
nulia iteratione uioletur dicente apło.
unus deus. una fides. unum baptisma.

Expanded text:
baptismi sine sanctificationis virtute sumpserunt. Et hanc regulam, ut scitis, servandam in omnibus Ecclesiis praedicamus, ut lavacrum semel initum nulla iteratione violetur, dicente Apostolo: Unus Deus, una fides, unum baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
iusquis pe
cuniam ordinatur: adhoc ut fiat hr̃ticus
ꝓmouetur: quisꝗ ergo ꝯtra symoniacã.⁊
neo phitoꝵ heresim ꝓ officii sui loco ueh¬
em̃ter ñ exarserit. cum eo ñ dubitet se habi¬
turum portionem. qui ꝓͥus comisit hoc
piaculare flagitium. Item gelasius ip̃.
Symonis dampnatio dantem acepr
indignos meritis: sacta mercatos eẽ p̃tio
dignitatem ꝯuictos oportet arteri. ñ sm̃
ꝑiculo facinus tale ꝑpet̾ntes. ꝗa dantem
parit̾.⁊ accipientem. dampnõ simonis q̃si
era lectio testatur inuoluit. Item abr¬

Expanded text:
isquis per pecuniam ordinatur, ad hoc, ut fiat haereticus, promovetur. Quisquis ergo contra simoniacam et neophytorum haeresim pro officii sui loco vehementer non exarserit, cum eo se non dubitet habiturum portionem, qui prius commisit hoc piaculare flagitium. C. VI. Simonis damnatio dantem et indignos meritis, sacram mercatos esse pretio dignitatem, convictos oportet arceri non sine periculo facinus tale perpetrantes: quia dantem pariter et accipientem damnatio Simonis, quam sacra lectio testatur, involvit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt: ñ hñt.Si autẽ ñ hñt: nec gra¬
tis. nec ñ gratis cuiquam dare possunt
Quid ergo dant: ꝓfecto quod hñt. Quid
ꝓbamus: ꝗa si sp̃s ueritatis testante ip̃a
ueritate dequa ꝓcedit gratis accipr: ꝓcł
dubio sp̃s mendatii ee ꝯumncitur. qñg¬
studiensi. Inaniter sacerdos dicitur
uicumq cumq symonuce ordinatur.

Expanded text:
accipiunt, non habent. Si non habent, nec gratis neque non gratis cuiquam dare possunt. Quid ergo dant? profecto quod habent. Quid probamus? quia si spiritus veritatis testante ipsa veritate, de qua procedit gratis accipitur, procul dubio spiritus mendacii esse convincitur, q. C. II. Inaniter sacerdos dicitur, quicunque simoniace ordinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cedere poterit: quia eum quem ub̾tati
tradere disposuit: iamuiri ꝓprio acquis.
uit. huiusmodi autẽ liberto aduersus
eccłam cuius uins extitit accusandiuł
testificandi denegetur licentia. Quod si p̃¬
sumpserit. placet ut stante comutatio¬
ne infuitutem ꝓprie eccłe reuocentur.
quam nocere conatur. ¶ Labertus enim
nisiuenia impetrata: patronum inius
exquerela patroni uł supradictam penã
idest.quinquaginta aureos dat. uł ap̃¬
fecto urbis quasi inofficiosus castigatur si
inopia dignoscitur laborare. E Siuõ
acollegio quis manumissus fucrit. ñ singłiᷤ
si uniuersitati reuerentiam debet᷑. nde
legio. uł cruitate: singłos inius uocabit.

Expanded text:
cedere poterit, quia eum, quem libertati cedere poterit, quia eum, quem libertati tradere disponit, jam juri proprio acquisivit. § 1. Hujusmodi autem liberto adversus ecclesiam, cujus juris exstitit, accusandi vel testificandi denegetur licentia. Quod si praesumserit, placet, ut stante commutatione in servitutem propriae ecclesiae revocetur, cui nocere conatur. Gratian. Libertus enim nisi venia impetrata patronum in jusex querela patroni vel supradictam poenam, id est quinquaginta aureos, dat, vel a praefecto urbis quasi inofficiosus castigatur, si inopia dignoscitur laborare. § 1. Si vero a collegio quis manumissus fuerit, non singulis, sed universitati reverentiam debet. Unde legio, vel civitate, singulos in jus vocabit.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerint eccłasticas facultates libere
dare possunt.⁊ constabunt his quib
rebuis eccłe quomodo rata eẽ poterit.
iquisquamlibet conditione dereb: eccłe
aliquid alienare presumpserit: si de
est abstulisse: tunc demum
ep̃s donauerit: ea que inmanumissio¬
ne data illis fuerat. ppetua firmitate
tenebunt. si tamen quantitatem canoni¬
dus prefixam datam ñ excesserint.
numissor ei s libertatem contulerat.
merum et modum interrula. ⁊uiniola. uł
hospitiola tenere. Quod autẽ amplius
datum fuerit postmanumissoris mortẽ
ñ retente eccłastico patrocinio: nisi forte
manumissor duos eiusdem meriti: ⁊ eiuᷤ¬
dem peculu eccłe conferre uoluerint.
ñretento patrocinio seruos eccłe ma
ris eccłe: non retento eccłastico patro¬
cinio manumittent desicła:: duo eius¬
dem merits ⁊ eisdem peculii coram
ut rata et iusta inueniatur diffini¬
tio comutantis.tunc enim lib̃am ma¬
numissionem sine parrocinio eccłe con¬

Expanded text:
voluerint, ecclesiasticas facultates libere voluerint, ecclesiasticas facultates libere dare possunt, et constabunt his, quiburebus ecclesiae quomodo rata esse poterit. Si quis qualibet conditione de rebus ecclesiae aliquid alienare praesumserit, si de est abstulisse, tum demum pus donaverit, ea, quae in manumissione data illis fuerint, perpetua firmitate tenebunt, si tamen quantitatem canonibus praefixam data non excesserint. manumissor in libertatem contulerit. merum et modum in terrula et vineola vel hospitiolo tenere. Quod amplius datum fuerit post manumissoris mortem non retento ecclesiastico patrocinio, nisi forte manumissor duos ejusdem meriti et ejusdem peculii ecclesiae conferre voluerit. n retento patrocinio servos ecclesiaeecclesiae, non retento ecclesiastico patrocinio, manumitti desiderat, duo meriti ejusdem et peculii coram ut rata et justa inveniatur diffinitio commutantis. Tunc etiam liberam manumissionem sine patrocinio ecclesiae con
Abbreviated transcription (Latin):
ine exceptione decernimus audeat.
donare uł comutare. uł uendere aude¬
at. nisi forte aliquid norum faciat ut
meliora prospiciat.⁊cum totius cleri
tractatu: atq ꝯsensu id eligat: quodñ
uenditio et comutatio rei ecclastice
erit: absq conuenientia: et subscripti¬
one cclericorum. ¶Item domus urbi¬
um uł castrorum quȩ eccłe plus incõ¬
modi qua utilitatis afferunt: licet re¬
ctoribus eccłarum sicut insuꝑiori capło
simachi ñliceat pp̃. ⁊cet̃. comtinetur uẽ¬
dere. uel comutare. Item sicut magat
uineolas exiguas et eccłe minus utiles
uo fratrum si necessitate fuerit: distra¬
hendi habeat potestatem. Seruos
quoq fugitiuos qui reuocati retine¬
ri ñ possunt. similiter ep̃i distrahere
licet. Unde in codem conc̃ legitur.
rentes: qui⁊̃ reuocatisi fuerint: teneri
ñ possunt: simili ratione abepĩs si uo¬
luerint. aut sulli meruerint: distra¬
hantur. ¶ Item sirectores eccłe: dere
bus ꝓprus tantundem eccle restituere

Expanded text:
ine exceptione decernimus, ne quisdonare, vel commutare, vel vendere audeat, nisi forte aliquid horum faciat, ut meliora prospiciat, et cum totius cleri tractatu atque consensu id eligat, quod non venditio et commutatio rei ecclesiasticae erit absque conniventia et subscriptione clericorum. Gratian. Item domus urbium vel castrorum, quae ecclesiae plus incommodi quam utilitatis afferunt, licet rectoribus ecclesiarum sicut in superiori capitulo Symmachi: Non liceat Papae, etc., continetur vendere vel commutare. Item sicut in Agavineolas exiguas, et ecclesiae minus utiles,sine consilio fratrum si necessitas fuerit distrahendi habeat potestatem. Gratian. Servos quoque fugitivos, qui revocati retineri non possunt, similiter episcopis distrahere licet. Unde in eodem Concilio, c. 46etiam si revocati fuerint, teneri non possunt, simili ratione ab episcopo, si voluerit, aut si ita illi meruerint, distrabantur. bus propriis tantumdem ecclesiae restituere
Abbreviated transcription (Latin):
bus preuide. Ignominia sacerdotib est.
ꝓprus studere diuituis natus in pauꝑe.
domo. ⁊ intugurio rusticano. qui uix mi¬
lio et cibario pane rugientem uentrẽ¬
saturare poteram: nunc similam ⁊ mel¬
ulti edificant parietes: ⁊ columpnas ec¬
cle subetnutent. Marmora nitent. A¬
uro splendent laquearia. geminis al
tare distinguitur: ⁊ ministrorũ xp̃i nul¬
ia est electio. Neq uõ michi aliqs op¬
ponat. diues iniudea. templum.men¬
sam. lucernas. turribula. patellas. ser¬
phos mortariola. ⁊ cet. exauro fabrica¬
ta. t unc hec probabantur a domino
quando sacerdotes hostias immola¬
bant. et sanguis pecudum erat rem¬
issio peccatorum. Quamquam hee
dĩa precesserĩt figura. scripta s autẽ
ꝓꝑt̃ nos inquos fines sełorum deuer¬
erunt. nunc uõ cum pauꝑtate domꝰ
sue pauper dominus declicauit põ¬
temus crucem: et delitias lutum pos¬

Expanded text:
 providere; ignominia sacerdotis est  providere; ignominia sacerdotis est propriis studere divitiis, Natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui vix milio et cibario pane rugientem saturare ventrem poteram, nunc similam et mel. Multi aedificant parietes, et columnas ecclesiae subtrahunt, marmora nitent, auro sptare distinguitur, et ministrorum Christi nulla electio est. Neque vero mihi aliquis opponat, dives in Judaea Templum, mensam, lucernas, thuribula, patellas, scyphos, mortariola, et caetera ex auro fabrefacta . Tunc haec probabantur a Domquando sacerdotes hostias immolabant et sanguis pecudum erat redemptio peccatorum—quamquam haec omnia praecesserat in figura. Scripta sunt autem propter nos, in quos fines saeculorum decurrerunt —nunc vero, cum paupertatem domus suae pauper dominus dedicarit, cogitemus crucem et divitias lutum put
Abbreviated transcription (Latin):
poss responsum referri. Qrud enĩ dicẽs
tuui ne tempio dei ornatus deeẽt. refõ
placent: q̃ auro ñemuntur: Ornatus sa¬
crorum: redemptio captiuorũ est. Et uẽ
ila uasa s̃ pretiosa: q̃ redimunt animas
amorte.Iue uerus est thesaurus domini
pauca. Nemo pot̃dicere: cur pauper ui¬
uit. nemo potest queri quia captiui re¬
demptisunt. nemo potest accusare. Q
templum dei est edificatum. nemo pot̃
indignari: quia humandis fidelium
reliquiis spatia laxata sunt. Nemo pot̃
dolere: quia insepulchris xp̃ianorũ reꝗ¬
es defunctorum ẽ.Inhis tribus gñib:
poculi: forma ñexeat ne adusus nefari¬
os. sacri calicis ministium transferat᷑.
flatas ꝑminutas errogationes. dispensata
egentiis captiuorum quoq p̃tus pro¬
fecerunt: quod si desunt noua. ⁊ q̃ neqͣ¬
quam initiata udeantur inhuiusmo
di quod supradixiusus: oĩa arbitror
pie posse conuerti. Itemier̃. Non pari¬
etes templi ornare. sed pauꝑib ꝓuidẽ

Expanded text:
posset responsum refferri”. Quid Ei dices? posset responsum refferri”. Quid Ei dices? “Timui netemplo Dei ornatus deesset”? Respplacent que auro non emuntur. Ornatus sacrorum redemptio captivorum est”; et: “Vere illa sunt vasa preciosa queredimunt animas a morte”. “Ille vero est thesaurus Domini,pauca: «Nemo potvit? Nemo potest queri, quia captivi redempti sunt: nemo potest accusare, quia templum Dei est aedificatum: nemo potest indignari, quia humandis fidelium reliquiis spatia laxata sunt: nemo potest dolere, quia in sepulturis Christianorum requies defunctorum est. In his tribus generibpoculi forma non exeat, nec ad usus nefarios sacri calicis ministerium transferatur. flata, per minutas erogationes dispensata egentibus captivorum quoque pretiis profecerunt. Quod si desunt nova et quae nequaquam initiata videantur, in hujusmodi usus, quos supra diximus, arbitror omnia pie posse converti. C. LXXI. Non parietes templi ornare, sed pauperibus providere