comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uultus patris mei qui me erudierat.
tenuerat. ꝑdiderat Sicq cogitans.
aspicio formiearũ gregẽ angusto calle
feruere. Ulideros onerã maiõra : quã
corpora. Abie herbarũ quȩdã semina
forcipe oris tr̃abebant᷑: aliȩ egerebans
humum do foueis. et aquarũ meatus
aggeribus exclũdebant. Illȩ uenture
hĩemif memores :: ne madefacta humꝰ
inherbã horrea uerteret. inlata semina
p̾cidebant: hȩ luctu celebri corpora
defunct̃a portabant. Qđq magis
mirum cẽt: intanto agmine egredeis
non obstabat intrtorobi. Quinpotus
cidissm sub positis humeris ad uuabañ.
Quidmtulta  pulda ũ michi spectaculũ
et pigras mentes subtali exemplo sus¬
citantis. cept tedere cuptiuitatis. et
monasterii cellulas quęrere: ac formi¬
Regresso ad cubile. occurrit mulier:
tristiciam animi uultu dissimulare
non potui. Rogat: curita exami¬
natus sim. Audit causas: hortatus
ad fugam. Non asꝑnatur ꝓpẽtit
silentiũ. fidem tribuit : et iugi su¬

Expanded text:
vultum Patris mei, qui me erudierat, tenuerat, perdiderat. Sicque cogitans, aspicio formicarum gregem angusto calle fervere. Videres onera majora quam corpora. Aliae herbarum quaedam semina 46 forcipe oris trahebant; aliae egerebant humum de foveis; et aquarum meatus aggeribus excludebant. Illae venturae hiemis memores, ne madefacta humus in herbam horrea verteret, illata semina praecidebant; hae luctu celebri, corpora defuncta deportabant. Quodque magis mirum est in tanto agmine, egrediens non obstabat intranti; quin potius cidisse, suppositis humeris adjuvabant. Quid multa? pulchrum mihi spectaculum et pigras mentes tali exemplo suscitantis, coepi taedere captivitatis, et monasterii cellulas quaerere, ac formiFugit. --Regresso ad cubile occurrit mulier: tristitiam animi vultu dissimulare non potui. Rogat cur ita exanimatus sim. Audit causas: hortor ad fugam: non aspernatur. Peto silentium: fidem tribuit: et jugi su
Abbreviated transcription (Latin):
malis suis inclinaretur ad pęnitentiã
et ñ om̃s despiceret. Si autt̃ pꝰpeccata
ageret pęnitentiam: utiq dĩ miscdiam
mereretur. Qui autem superbus ẽ om̃i¬
um malorum habet principiũ: et non
agit penitentiã quasi iustus sit. Prop.¬
terea suꝑbia contiiria ẽ dõr quia
dõ non subicitur. Sic enim se habet:
Hoc quare dixerim et uos ipsi int̾elligi.¬
tis : et aliorũ ruinę. nr̃a debent ẽẽ
exempla. Propt̾ea uenimus in monas¬
terium. lib̾taitem scłi ꝑdidimꝰ: ut ser¬
uitutẽ xp̃i accipiamus. Deinde ista
defribus loquor. qui solent sede lon¬
gius amonasteriis. Non eis debet
nasci suꝑbia de exemplo. Incenobio
uixisti. placuit tibi ut maneres in
decimo miliario: ñ debes sinaxim sc̃õr
fratrũ contẽpnere. ñ te ideo uiliorem
et necesse habuisses ire in platris recte
a fr̃ib qui sunt incenobus. aut peiorẽ.
Si melior es uenite ut eis exemplum
uitȩ ur̃x tribuatis. Si autẽ deterior

Expanded text:
malis suis inclinaretur ad poenitentiam, malis suis inclinaretur ad poenitentiam, et non omnes despiceret. Si autem post peccata ageret poenitentiam, utique Dei misericordiam mereretur. Qui autem superbus est, omnium malorum habet principium, et non agit poenitentiam, quasi justus sit. Propterea superbia contraria est Deo, quia Deo non subjicitur. Sic enim se habet quasi pro bonis. Haec quare dixerim, et vos ipsi intelligitis, et aliorum ruinae nostra debent esse exempla. Propterea venimus in monasterium, libertatem saeculi perdidimus, ut servitutem Christi accipiamus. Deinde ista de fratribus loquor, qui solent sedere longius a monasterio, ne eis debeat nasci superbia de exemplo. In coenobio vixisti: placuit tibi ut maneres in decimo milliario? Non debes synaxim sanctorum fratrum contemnere. Non te ergo viliorem et necesse habuisses ire in plateas: rectefratribus qui sunt in coenobiis, aut pejor es. Si melior es, veni ut eis exemplum vitae tuae tribuas: si autem deterior
Abbreviated transcription (Latin):
peccata fugiaimus. maximȩ autẽ suꝑ¬
biam. Dico tiobis. suꝑbia semꝑ sibi
sapiens uidetur. Si quis ei de fr̾ibus
dederit consilium. et dixerit ei. frat̃
ñ debes sic agere: non eum dignat᷑
audire. quia sapientiorem se p̃utat
quam illum quidat consilium. Et
quid dicit incorde suo: ego michi sa¬
pientior. Ego gͦ non habeo consiliũ :
ñ tu sapientior esme. Licet ñdicat:
tam̃ ex eo qđ contẽpnit consilium
fris. incorde loguitdr. Ergo hoc dico
suꝑbiam habeo: sine causa. h abet alia¬
Qui enim habet qđ dõ contrariũ est
quomꝰ potest aliqͥd habere qđ dõ ami
Aliquis ieiunat ꝓpeccatissuis: et pro
peccatis suis agens pęnitentiã. insuꝑ¬
biam tollitur. Ideo ieiunas. ideo oras.
ideo p̾cepta facis. ut contra dm̃ faciã :
erat ut uxorem̃ duceret. Ego simpli¬
citer dico et liba fronte dico. Hoc¬
dico. quia qidicumq suꝑbus ẽ melius
erat ei. et hoc ad comparationẽ mali
dico. ut omĩa alia uitia habet et ex

Expanded text:
 autem superbiam. Dico vobis de superbia, semper sibi sapiens videtur. Si quis de fratribus dederit ei consilium, et dixerit ei, Frater, non debes sic agere; non eum dignatur audire, quia se magis sapientem putat quam illum qui dat consilium. Et quid dicit in corde suo? Ego mihi sapientior: ego ergo non habeo consilium? Numquid tu es sapientior me, licet non dicat; tamen ex eo quod contemnit consilium fratris, in corde suo loquitur. Ergo hoc dico, Qui superbiam habet, sine causa Qui enim hoc habet quod Deo contrarium est, quomodo potest aliquid habere quod Deo amicAliquis jejunat pro peccatis suis, et pro peccatis suis agit poenitentiam? In superbiam extollitur. Ideo jejunas, ideo oras, ideo praecepta facis, ut contra Deum facias? ei erat si uxorem duceret. Ego simpliciter dico, et libera fronte dico, quia quicumque superbus est, melius erat ei et hoc in comparatione mali dico ut omnia alia vitia haberet, quia ex
Abbreviated transcription (Latin):
erigitur. Hoc ꝓpt̃̾ea loquor p̾sente
scõ frẽ. qui hȩc oꝑa fact: ut hoc qđ
ego loquor. hunosciatis oꝑe facere. De¬
niq multi scĩ patres qui uere patressuns
qui regunti animasscõrum: quando
aliquos uiderint uiuenes ad deserta. et
ad cȩnobium non uenire. et insuꝑbia
et̃ : uadunt et uim eis faciunt et ad du¬
sed ut tollatur eis suꝑbia. Hoc ꝓpt̾ea
dict. ut magis illi quimanent inse-¬
cretis. et ueniunt ad cȩnobium et fr̃s
uisitant: abhis qui sunt incȩnobiis ñ
arguantur quasi inpatientes. sed qͣsi
humiles. Nemo dicat deuobis: ecce ille
qui inhȩremo: sed et quia ñpatitur
uenit. Propt̾ea uenit ut suꝑbiam ꝑdat:¬
U idete qualis uitȩ sit qui uiuit indeserto
et tamen głam ñ habet eorũ qͥ indeser
cuti sumus orationib scõrum nos quoq
implere faciat. Nichil enim grande ẽ
dicere. sed facere. ut siquid facere non
opus sunt et loquor: ideo loquor ut qͥ
potest facere faciat. Qui habet aures

Expanded text:
erigitur. Haec propterea loquor praesente sancto fratre, qui hoc opere facit, ut hoc quod ego loquor, hunc sciatis opere facere. Denique multi sancti patres, qui vere patres sunt, qui regunt animas sanctorum, quando aliquos viderint juvenes ire ad deserta, et ad coenobium non venire, et in superbia esse, vadunt et vim eis faciunt, et addused ut tollatur eis superbia. Hoc propterea dico, ut illi qui manent in secretis, et veniunt ad coenobium, et fratres visitant, ab his qui sunt in coenobiis non arguantur quasi impatientes, sed quasi humiles. Nemo dicat de vobis, Ecce ille qui in eremo sedet, quia non patitur, venit. Propterea venit ut te aVidete qualis vitae sit. Vivit in deserto, et tamen gloriam non habet eorum qui in deserte locuti sumus, orationibus sanctorum nos quoque implere faciat. Nihil enim grande est dicere, sed facere. Sed quod ego facere non possum et loquor, ideo loquor ut qui potest facere, faciat; qui habet aures
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbus ẽ: multo peius peccatũ facit.
quã adulterium: et tamen loqͥmur cũ
eo. Qui fornicatur: potest aliquid
dicere. Uicit me caro mea. suꝑ auit
me ad olescentia. ñ dico qđ semper
facere debeam. Si quidem et hoc ho¬
dio habet ds̃. Sed in comparationẽ
mali dico: quicumq aliud peccatũ
fecerit uerbi causa si furtum fecerit.
excusare se potest. Quid enim dicit:
ꝓptea furtum feci quia egebam.
quia fame moriebar. quia egrotabã.
Superbus quid dicere potest: ideo
sationem ñ habet. cetera uitia ei
nocent. qui ea committit cęterũ suꝑbia
plus om̃ibus nocet. hoc ergo dico ne
biam. Nempe quiddicit apłs: neq

Expanded text:
superbus est, multo pejus peccatum facit superbus est, multo pejus peccatum facit quam adulterium; et tamen loquimur cum eo. Qui fornicatur, potest aliquid dicere: Vicit me caro mea, superavit me adolescentia mea. Non dico quod facere debeas, siquidem et hoc odio habet Deus: sed in comparatione mali dico, Quicumque aliud peccatum fecerit, verbi causa, si furtum fecerit, excusare potest. Quid enim dicit, Propterea furtum feci, quia egebam, quia fame moriebar, quia aegrotabam. Superbus quid dicere potest? Ideo sationem non habet. Caetera vitia eis nocent, qui ea committunt: caeterum superbia plus omnibus nocet. Hoc ergo dico, nerbiam. Nempe quid dicit Apostolus? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
maledictus fuit: et post multa scła¬
emen chanaan etꝰ iuda: qui patri
non ẽ obsecutus. Cȩterum sem qui ob¬
secutus ẽ patri. benedictionem ha¬
buit in omĩa scła. Hoc itaq dico:
Si ieuinaueris dieb et noctib orationẽq
feceris. si in sacco fueris uel incinere. si
ceptum ẽ in lege. et tibi fueris qucsi
sapiens. et obȩdiens patri ñ fueris: om̃s
uirtutes ꝑdidisti. Una obȩdientia.
plus ualet quam om̃s uirtutes. Ieuiniũ
uel continentia. nisi te diligent atten¬
deris : suꝑbiam tibi facit. Superbia
autem: inimica ẽ dõ. Nichil sic odio
habet ds̃: quomͦ suꝑbram. Qui cumq
ñ obȩdit: non facit descĩtate sed desuper¬
bia. Ideo enim ñ obȩdit: quia se meli¬
orem putat illo cui ñ obędit. Simpli¬
habet ds̃. Mendatium. ꝑ iurium. fur¬
tum. latrocinium. adulteriũ. fornica¬
tionem. In quib siquis dep̃hensus fuis¬
set: ñ poterat oculos leuare. sed sic eũ
hab̾emus quasi execrabilem. Siquis

Expanded text:
fuit et post multa saemen Cham, et non Iuda, quia patri non est obsecutus. Ceterum Sem, quia obsecutus est patri, benedictionem habuit in omnia saecula. Hoc itaque dico: Si jejunaveris diebus ac noctibus, orationemque feceris, si in sacco fueris vel in cinere, si ceptum est in lege, et tibi fueris quasi sapiens, et obedvirtutes perdidisti. Una obedientia plus valet quam omnes virtutes. Ieiunium vel continentia, nisi te diligenter attenderis, superbiam tibi facit. Superbia autem inimica est Deo. Nihil sic odio habet Dens quam superbiam. Quicunque non obedit non facit de sanctitate, sed de superbia. Ideo enim non obedit, quia meliorem se putat eo, cui non obedit. Ohabet Deus, mendacium, perjurium, furtum, latrocinium, adulterium, fornicationem, in quibus si quis deprehensus fuisset, non posset oculos levare, sed sic eum haberemus quasi exsecrabilem: si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oꝑatione manuum ds̃. sed dicendi
imꝑio oꝑatur. Sicut scriptum ẽ. Dix̃
et facta sunt: mandauit et creatast᷑:¬
Qđ inscripturis sacris unabis repetitur
sententia. aut confirmationis causa ẽ:
aut misterii. Sic̃ lex et grã. sicut
initiũ et ꝑfectio: sic̃ bonũ et meliu̾.
in his quȩ iussa sunt. Prophetia. in
his quȩ futura ꝓnunciatti st᷑. Lex
diuina. triplici sencienda ẽ modo.
rimo. ut historicȩ. Scđo. ut tropolo¬
gicȩ. Tercio. ut misticȩ intelligatur:
historice namq iuxta litteram. Tropo¬
logice iuxta moralem scientiã. Mis¬
tic̃ȩ iuixta sp̃alem intelligentiã. Fr¬
gd sic historicȩ oportet fidem tene¬
re: ut eam et moraliter debeamus
interp̃ttre. et spale intelligere. Tria
et septem : decem p̃cepta sunt. Sed
tria. ad amorem dĩ ꝑtinent: Septẽ
ad homines. Illa tria quȩ ad dm̃
etinent : in una tabula scripta fue¬
runt. Reliqua septem: inscđa.
Inprima tabula triũ mandatorũ hoc

Expanded text:
non operatione manuum Deus, sed dicendi non operatione manuum Deus, sed dicendi imperio operatur, sicut scriptum est: Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata in Scripturis sacris una bis repetitur sententia, aut confirmationis causa est, aut mysterii, sicut lex et gratia, sicut initium et perfectio, sicut bonum et melius. 11. in his quae jussa sunt, prophetia in his quae futura praenuntiata sunt. 12. Lex divina triplici sentienda est modo. Primo, ut historice: 165 secundo ut tropologice, tertio ut mystice intelligatur. Historice namque juxta litteram, tropologice juxta moralem scientiam, mystice juxta spiritalem intelligentiam. Ergo sic historice oportet fidem tenere, ut eam et moraliter debeamus interpretari et spiritaliter intelligere. 13. Tria et septem decem praecepta sunt; sed tria ad amorem Dei 166 pertinent, septem ad homines. Illa tria quae ad Deum pertinent in una tabula scripta fuerunt, reliqua septem in secunda. In prima tabula trium mandatorum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ergo de obscuris desꝑatio fiat eaquę
manifesta sunt saciant. Et ne de intel¬
lectis fastidiũ existat. ea quȩ clausa
sunt desidium excitant. Nã pleraq
quantomagis latent. tanto magis
exercitiũ prebent. Inscripturis scis
sepe ea quȩ futura sunt. quasi facta
narrantur. Sicut ẽ illud. Dederunꝰ
in esca mia fel et insiti mea potaue.¬
runt me aceto. Sed quur futura
quasi p̃terita scribuntur. nisi quia
ea quȩ adhuc facienda sunt in oꝑe:
iam facta sunt in p̃destinatione. Nob
igitur temportiliter accidunt. quae¬
ã conditore omĩum sine tempore pro¬
uidentur. Propt̾ea ꝓpħetia rerũ futu¬
rarum gesta p̾sentib miscet reb ut
ita credantur illa futura: quẽ ad¬
modum ista cernuntur eẽ cõpleta.
more enim suo. ꝑp̾sentia defuturis
loquitur. Sicut in ꝑsona hierłm
de ęccł̃ia. et sicut inꝑsona ephraim
de hereticis. Pro factis diuinis ple¬
rumq dicta ponuntur. id circoquia

Expanded text:
ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae manifesta sunt satiant; et ne de intellectis fastidium existat, ea quae clausa sunt desiderium excitant. Nam pleraque quanto magis latent, tanto magis exercitium praebent. 7. In Scripturis sanctis saepe ea quae futura sunt quasi facta narrantur, sicut est illud: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sed cur futura quasi praeterita scribuntur, nisi quia ea, quae adhuc facienda sunt in opere jam facta sunt in divina praedestinatione? Nobis igitur temporaliter accidunt, quae conditori omnium sine tempore providentur. 8. Propterea prophetia rerum futurarum gesta praesentibus miscet 163 rebus, ut ita credantur illa futura, quemadmodum ista cernuntur esse completa. More enim suo per praesentia de futuris loquitur, sicut in persona Jerusalem de Ecclesia, et sicut in persona Ephraim de haereticis. 9. Pro factis divinis plerumque et dicta ponuntur; idcirco, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gressus contemplationis. quasi cerui
erigant: et simplices quasi parua a¬
nimalia inueniunt modicos intellect᷑.
ad quos humiles ipsi refugiant. Scrp¬
tura sacra infiriis et sensu paruulis:
scđm historiã humilis uidetur inuer¬
bis. Cum excellentiorib autẽ uiris
altius incedit. dum eis sua misteria pan¬
dit. Ac ꝑhoc utrisq manet cõmunis
et paruulis et ꝑfectis. Scriptura
sacra punius cuiusq lectoris intelli¬
gentia uariatur sicut manna quae
popło ueteri ꝓsingłorum delectatiore
uarium dabat saporem. luxta sensu¬
um enim capacitatem singulis: ser¬
mo dominicus congruit. Et dũ sit pro
unius cuiusq intellectu diuersus. inse
tamen ꝑmanet unus. Ideo in libris
scis quedam obscura. quędã aꝑta rep.¬
periunt᷑: ut intellectꝰ lectoris. et stu¬
dium augeatur. Nam si cuncta pa¬
terent statim intellecta uilescerent.
Rursus si cuncta clausa existerent:
confestim diffidentiã gignerent. Ne

Expanded text:
gressus contemplationis quasi cervi gressus contemplationis quasi cervi erigant, et simplices quasi parva animalia inveniunt modicos intellectus, ad quos humiles ipsi refugiant. 4. Scriptura sacra infirmis et sensu parvulis, secundum historiam humilis videtur in verbis, cum excellentioribus autem viris altius incedit, dum eis sua mysteria pandit, ac per hoc utrisque, manet communis, et parvulis, et perfectis. 5. Scriptura sacra pro uniuscujusque lectoris intelligentia variatur, 162 sicut manna, quod populo veteri pro singulorum delectatione varium dabat saporem. Juxta sensuum capacitatem singulis sermo dominicus congruit. Et dum sit pro uniuscujusque intellectu diversus, in se tamen permanet unus. 6. Ideo in libris sanctis quaedam obscura, quaedam aperta reperiuntur, ut intellectus lectoris et studium augeatur. Nam si cuncta paterent, statim intellecta vilescerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim diffidentiam gignerent. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
errorum. Primũ unicuiq ẽ scire qđ
appetat: scđm uero ẽ ut id qđ appe¬
tit app̃hendat. Inꝑfecta quippe
sapientia ẽ quotendas scire et nescire
iter : ꝑ qđ expediat ire. Qͥd enim
ꝓd est siquis famis temprẽ ub̾tatis re¬
gionem uideat: et uiam ꝑquã ad
illam ꝑgat ignoret. Erce patriam
quisq quęrit.: sed uiam ꝑdidit: erran¬
do graditur ñ ꝓficiendo. Quantoq
plus ambulat. tantomagis ab eo qđ
querit elongat. qui uiam regiam
tatem a longe uidet. quia nisi ꝑuiã
rit. semecipsum redarguat: dũ in
diaboli faucib hȩserit. delege.¬
ł em uia ꝑquam itur achxp̃m
lex est. ꝑquã uadunt addm̃:
hii quib ut ẽ intellegunt eã. Scãrũ
scripturarum altitudo. quasi monte̾
pascuerunt ad quos dumquisque
iustorum conscendit. pascuȩ indefi¬
cientis refectionem: se inuenisse con¬
gtuidet. In scripturis scĩs quasi in
montibus excelsis. et uiri ꝑfecti
habent sublimia intelligentiae qͥb

Expanded text:
errorum. 5. Primum unicuique est scire quid errorum. 5. Primum unicuique est scire quid appetat; secundum vero est ut id quod appetit apprehendat. Imperfecta quippe sapientia est, quo tendas scire, et nescire iter per quod expediat ire. Quid enim prodest si quis famis tempore ubertatis regionem videat, et viam per quam ad illam pergat ignorat? Ecce patriam quisque quaerit, sed qui viam perdidit errando graditur, non proficiendo; quantoque plus ambulat, tanto magis ab eo quod quaerit elongatur. 6. Qui viam regiam,tatem, a longe videt, quia nisi per virit, semetipsum redarguat, dum in diaboli faucibus haeserit.  per quam itur ad Christum lex est, per quam vadunt ad Deum hi qui ut est intelligunt eam. 2. Sanctarum Scripturarum altitudo quasi montes pascuae sunt , ad quos dum quisque justorum conscendit, pascuae indeficientis refectionem invenisse se congaudet. 3. In scripturis sanctis, quasi in montibus excelsis, et viri perfecti habent sublimia intelligentiae, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
lem. De gentilibus.Ma
hilosophi gentium non sicut
oportet dm̃ quȩrentes. in angłos
inciderunt p̃uciricatores. Factꝰq ẽ
illis medicitor diabolus ad mortem:
mundi philosophi p̃dicantur indi¬
mensione temporum : cursuq side¬
rum ac discussione elementorum.
Et tamen hoc ñ nisi adõ habuerunt.
U olando enim suꝑbe. ut aues aerem:
et emergentes in ꝓfundum ut pisees
mare. Et ut peccora gradientes. det¬
ram descripserunt. Verunt timen
tota mente auctorem eorũ intelli¬
gere noluerunt. Quare ñ possunt
ãnimcilia bruta in terrogare. quia
nesciunt ratiocinari. Ideo ñ dissimi¬
les gentiles homines animalibus
extiterunt : qui talia ñ consideran¬
tes. et ipsa amplius diligentes. usq
ad corum cultu eucinuerunt. Uia
est quomͦ ueniat addm̃. Philosophi
autem mundi. utiq dm̃ cognouert.
sed quia displicuit illis humilitas xp̃i
in inuio transicrunt et non in uia.
mutauerunt: et rectitudinem uiae
relinquentes. in anfructꝰ inciderus

Expanded text:
. De gentibus. 1. Philosophi gentium non, sicut oportet, Deum quaerentes, in angelos inciderunt praevaricatores; factusque est illis mediator diabolus ad mortem, mundi philosophi praedicantur in dimensione temporum, cursuque siderum, ac discussione elementorum; et tamen hoc non nisi a Deo habuerunt. Volando enim superbe, ut aves, aerem; et demergentes se in profundum, ut pisces, mare; et ut pecora gradientes, terram descripserunt, verumtamen tota mente Auctorem eorum intelligere noluerunt. 3. Quare non possunt animalia bruta interrogare? Quia nesciunt ratiocinari. Ideo non dissimiles gentiles homines animalibus exstiterunt; qui talia non considerantes, et ipsa amplius diligentes usque ad eorum cultum evanuerunt. 4. Vest quomodo veniat ad Deum. Philosophi autem mundi utique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes, in anfractus inciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius doctriram quisq sequit᷑. huiꝰ
et filius nuncupatur. Sic̃ et ꝑpro¬
pħam amorreũ patrem et cęcheã
matrẽ eẽ isrłi. dñs dicit. Nonutiq
nascendo : sed imitundo. Sic et in
meliorem partem filii dĩ nuncupan
tur: qui p̃cepta dĩ custodiunt. Un¬
de et nos nonnatura sed adopti¬
one clamamus dõ dicentes. Paten
natiuittite. sed etiam imicatione filioᷤ
posse alicuius uocare. Nam iudaei
scđm carnem : filii abrahȩ. scđm con¬
uersationem filii diaboli nuncupan¬
tur. Ac ꝑhoc illi sunt semen habrahȩ
qui eius imittintur fidem. ñ qui ex
eius generatisunt carne. De errore
auctoris traitur a quibusdã et nom̃
culpa. ut ipsius uoccibulo censeatur:
cuius errorem et sequit᷑. Sic̃ ecđia¬
habes tenentes doctrinã balaham
et iezabel. Doctrinam igit᷑ balaã¬

Expanded text:
Cujus doctrinam quisque sequitur, hujus Cujus doctrinam quisque sequitur, hujus et filius nuncupatur, sicut et per prophetam Amorrhaeum matrem Israeli Dominus dicit, non utique nascendo, sed imitando . Sic et in meliortur, qui praecepta Dei custodiunt. Unde et nos, non natura, sed adoptione clamamus Deo dicentes: Pater nativitate, sed etiam imitatione filios posse alicujus vocari. Nam Judaei, secundum carnem, filii Abrahae; secundum conversationem, filii diaboli nuncupantur; ac per hoc illi sunt semen Abrahae, qui ejus imitantur fidem, non qui ex ejus generati sunt carne. 18. De erroris auctore trahitur a quibusdam et nomen, et culpa, ut ipsius vocabulo censeatur cujus et errorem insequitur, sicut EcHabes tenentes doctrinam Balaam, et Jezabel; doctrinam igitur Bala
Abbreviated transcription (Latin):
ot posst hereticos habere
dõ sibi potuerunt: nisi ꝓeis iobsacri¬
ficium obtulisset. O pera bona quȩ
heretici faciunt et iusticia eorum:
hieremiam. Quia mei oblitus es
ecce eggo adnuncicibo iusticiamtuã.
et oꝑa tua ñ ꝓderunt tibi. heretici
quamuis legem aut ꝓpħas adimple¬
ant: ex eo tamen qđ catholici ñ suNđ.
non ẽ dĩ in eorum conuentib Ipso
dño cesttinte. Si steterit moyses et
samuhel coram me. non ẽ anima
mea ad popłm istum. Eice eos afa¬
cie mea: et egredicint᷑. Per moysen
quippe et samuhel legem accipe
et ꝓpħas. Quos quãuis heretici
oꝑe implere contendant: ꝓpt̃̾ erro¬
ris tamen impietatẽ auultu dĩ
ꝓiciuntur. et a iustorũ cętib sepa¬
rantur. Pagunꝰ et hereticꝰ ille quia
nũquã fuit cum dĩ popło: iste quia
recessit adĩ popło. uterq receden¬
tes axp̃o ad diaboli ꝑtinent corpꝰ:
qui ab idolatria ad iudaisiũ uel
l.eresem transeunt. luxta ꝓpħam
errore. in errorem aliũ transieruns.

Expanded text:
on posse haereticos habere Deum sibi potuerunt, nisi pro eis Job sacrificium obtulisset . Opera bona, quae haeretici faciunt, et justitia,  Jeremiam Isaiam: « Quia mei oblitus es, ecce ego annuntiabo justitiam tuam, et opera tua non proderunt tibi . » Haeretici, quamvis legem aut prophetas adimpleant, ex eo tamen quod catholici non sunt, non est Deus in eorum conventibus, ipso Domino testante: « Si steterit Moyses et Samuel coram me, non est anima mea ad populum istum. Ejice eos a facie mea, et egrediantur . » Per Moysen quippe et Samuel legem accipe et prophetas. Quos quamvis haeretici opere implere contendant, propter erroris tamen impietatem a vultu Dei projiciuntur, et a justorum coetibus separantur paganus et haereticus. Ille quia nunquam fuit cum Dei populo; 159 iste, quia recessit a Dei populo; uterque recedentes a Christo, ad diaboli pertinent corpus. 15. Qui ab idololatria ad Judaismum vel haeresim transeunt, juxta prophetam,errore in errorem alium transierunt. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid adquem ꝑtineat. qͥ pruden¬
ter legerit discet. Tertia regula ẽ.
sentienda sit. nãq et historiȩ oportet fidẽ
tenere: et sp̃aliter legem intelligere.
Q ucta regula ẽ de speciȩ et genere:
ꝑquã pars ꝓtoto et totum ꝓparte
accipitur. ueluti sium populo uel
ciuntiti loquatur dĩ: et tam̃ intelliga¬
tur omẽm contingere mundũ. Nam
licet aduersus unam ciuittitem babilo¬
mam. ꝑ isaiam ꝓpħam dñs cõminetur.
Timeudum contra eam loquitur. transit
tudiuius despecie. et conuertit contra
Ad mundum sermonẽ. Ceret si nõ
dret ad uersus uniuersum orbem:
dderet infra generaliter. et disꝑdã
omẽm terram et uisitabo suꝑ orbis ma¬
la: et cet̾a quȩ secuntur ad internitio¬
nem mundi ꝑtinentia. Unde et adiecit.

Expanded text:
sed quid ad quem pertineat qui prudensed quid ad quem pertineat qui prudenter legerit discet. Tertia regula est sentienda sit. Namque et historice oportet fidem tenere, et spiritualiter legem intelligere. Quarta regula est de specie et genere, per quam pars pro toto, et totum pro parte accipitur, veluti si uni populo vel civitati loquatur Deus, et tamen intelligatur omnem contingere mundum. Nam licet adversus unam civitatem Babyloniam per Isaiam prophetam Dominus comminetur; tamen dum contra eam loquitur, transit ad genus de specie, et convertit contra totum mundum sermonem. Certe si non diceret adversus universum orbem, non adderet infra generaliter, ut disperdat omnem, terram et visitabo super orbis mala , et caetera quae sequuntur ad intentionem
Abbreviated transcription (Latin):
rahel. Dñs dĩ tuus: ds̃ unus ẽ. hoc pͥmũ
est. Scđm uͦ simile ẽ huic. Diligis pro¬
ximũ tuũ: sic̃ teipsum. Unũ namq
p̃ceptũ. depͥma tabula dixit qđ addĩ per¬
tinet amorem. Alterum uͦ de alia tabula
scãrum scripturarum. quidam sipienteᷤᷤ
dixerunt. Prima regula ẽ de dño oc eiꝰ
corpore: quȩ de uno aut adimũl .
corpus ostendit. Sicut isaias ait. In¬
duit me uestim̃to salutdsris quasi spon¬
sum decoratũ corona: et quasi sponsã
ornatam monilib suis. In una enim
ꝑsona duplici uocabulo nominata:¬
et caput id ẽ sponsum. et aeccłiam
id ẽ sponsam manifestauit. Prouide
notandum inscripturis quando sp¬
cialiter caput describitur. quanet
caput et corpus. Aut quandoe utro¬
q transeat ad utrũq aut ab alte
ad alterum. sicq quid capiti qllcor¬
pore conueniat: prudens lector intel¬
ligat. S cđ̾a regula ẽ de dñi corpore
scriptura : ut et boni redarguantur
cũ malis. et mali laudant᷑ probonis.

Expanded text:
el, Dominus Deus tuus Deus unus est, hoc primum est. Secundum vero simile est huic: Diliges proximum tuum, sicut te ipsum. Unum namque praeceptum de prima tabula dixit, quod ad Dei pertinet amorem; alterum vero de alia tabula,sanctarum Scripturarum quidam sapientes dixerunt. 167 2. Prima regula est de Domino et ejus corpore, quae de uno aut ad unum locorpus ostendit, sicut Isaias ait: Induit me vestimento salutari, quasi sponsum decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. In una enim persona duplici vocabulo nominata caput, id est, sponsum, et Ecclesiam, id est, sponsam, manifestavit. 3. Proinde notandum in Scripturis quando specialiter caput describitur, quando et caput, et corpus; aut quando ex utroque transeat ad utrumque, aut ab altero ad alterum, sicque quid capiti, quid corpori conveniat, prudens lector intelligat. 4. Secunda regula est de Domini corpore Scriptura, ut et boni redarguantur cum malis, et mali laudentur propter bonos;
Abbreviated transcription (Latin):
cetidisti decelo lucifer qui mane orie.¬
a aliud agatur in nouo. ñ intelligentt̃
qđ ds̃ quid cuique congruerit tẽprĩ.
Magna quadam distributione conces¬
serit : sicut inlege imꝑat nuptias. in
lũ ꝓoculo auferre. inbuangłio alt̾am
p̃bere ꝑcutienti iaxillam. Sed illa
ꝓtemprẽ fragili popło: ista uͦ ꝓfecto.
utroq tamen ꝓtempore suaqueq con¬
uenientia cõmodans. Et tam̃ proista
mutatione. non ẽ credendus ds̃ muta¬
bilis: seqd potius inde ad mirabilis pre¬
dicandus ẽ. quia manens in cõmutabi¬
lis quid cuiq ut diximꝰ tempori com¬
modum fuit magna cũ distributione
concessit: sub ueteri testamento mi¬
noris culpȩ erant peccata quia in
eo ñ ipsa ueritas. sed umbra uerita.¬
tis ad erat. Nam intestamento no.¬
uo p̃ceptis altioribus manifesta quae¬
dam. quȩ in illo populo umbra ueri-¬
tatis deseruierant: deserenda nobis
p̾cipiuntur. illuc enim forii catio

Expanded text:
cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriececidisti de coelo, Lucifer, qui mane orie aliud agatur in novo. Non intelligentes quod Deus quid cuique congruerit tempori magna quadam distributione concesserit: sicut in lege imperat nuptias , inlum pro oculo auferre , in Evangelio alternam praebere percutienti maxillam . 2. Sed illa pro tempore fragili populo, ista vero perfecto, utrique tamen pro tempore sua quaeque convenientia commodans. Et tamen pro ista mutatione non est credendus Deus mutabilis, sed potius inde admirabilis praedicandus est, quia manens incommutabilis, quid cuique ut diximus tempori commodum fuit, magna cum distributione concessit. 3. Sub Veteri Testamento minoris culpae erant peccata, quia in eo non ipsa veritas, sed umbra veritatis aderat. Nam in Testamento Novo praeceptis altioribus manifesta facta quaedam, quae in illo populo umbrae veritatis deservierant, deserenda nobis praecipiuntur. Illic enim fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
capitulat formatum dicens. Forma¬
uit dñs dĩ hominem adimaginem
suam : nec non et ubi expletis om̃ib
oꝑib dũ dm̃ dicit septima die requi¬
euisse. recapitulando sub iungit.
ste generationes cęli et terrȩ quando
cretitȩ sunt. indiȩ quocreauit ds̃celũ
et t̾ram. et om̃e uirgultum agri
homo ñ erat qui oꝑaretur terra:
sed fons ascendebat de terra irrigans
uniuersam suꝑficiem terrȩ. Haec om¬
nia reccipitulando inserie narratio¬
nis rebus futuris nec tuntur. Cum
intra sex dies etiam hȩc patrata ui¬
deantur. Septima regula ẽ dedia¬
bolo et eius corpore qua sepe dicunt᷑
ipsius capiti: quȩ suo magis conueniunT
corpori. Sepe uero eius uidentur dicta
membrorum : et non nisi capiti con¬
gruunt. Sicut inẏsaia ubi dũ contͣ
babiloniam. hoc ẽ contra diaboli corpꝰ
multa dixisset sermo ꝓpheticꝰ. rursus
ad caput id est ad diabolum oraculi
sententiã diriuat dicens. Quomodo

Expanded text:
capitulat formatum dicens: Formacapitulat formatum dicens: Formavit Deus hominem ad imaginem suam . Nec non et ubi expletis omnibus operibus, dum Deum dicit septimo die requievisse, recapitulando subjungit: Istae generationes coeli et terrae, quando creatae sunt, in die quo creavit Deus coelum, et terram, et omne virgultum agri, homo non erat qui operaretur terram; sed fons ascendebat de terra irrigans universam superficiem terrae. Haec omnia recapitulando in serie narrationis rebus futuris nectuntur; cum intra sex dies etiam haec patrata videantur. 18. Septima regula est de diabolo et ejus corpore, quia saepe dicuntur ipsius capitis, quae suo magis conveniunt corpori; saepe vero ejus videntur dicta membrorum, et nonnisi capiti congruunt. Sicut in Isaia, ubi dum contra Babyloniam, hoc est, contra diaboli corpus multa dixisset sermo propheticus, rursus ad caput, id est, ad diabolum, oraculi sententiam derivat, dicens: Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
sad eandem. quasi de genere ad spe¬
hi regtratur dicens: quȩ eidem
tiau. specialiter contigerunt. Ecce
nincte balthasar : amedis obtenta ẽ¬
babilonia. Sic et in onus aegipti ex
ꝑsona eiusdem. totũ uult intelligere
mundum : dicendo. Et concurrere
faciã aegiptios aduersus aegiptios:
regnum aduersus regnũ. Cũ egip¬
tiis ñ multa regra. sed unum habuis¬
gula ẽ detemporib ꝑquã aut pars
maxima temporis ꝑpartẽ minorẽ indu¬
citur : aut pars minima tẽpris ꝑ partẽ
maiorem intelligitur. sic̾ est de triduo
dominice sepulturȩ. dũ nec trib plenis
dieb ac noctib iacuerit insepulchro.
S ed tamen aꝑte : totum triduũ accipi¬
Qui tamen dominante ioseph aegipto
dominati sunt: nec statim pꝰ quadrin¬
gentos annos egressĩ sunt ut fuerat re¬
pmissum. Sed quadringentis triginta
ꝑ actis : ab aegipto recesserunt. Sex¬
teritarum causȩ futuris miscuntur
gestis. Sicut ingenesi dũ sexto die
ħ ominẽ dicit fuisse factũ. denuo re¬

Expanded text:
ad eamdem quasi de genere ad speciem revertitur, dicens quae eidem civitati specialiter contigerunt: Ecce nante Balthasar, a Medis est obtenta Babylonia. 11. Sic et onus Aegypti ex persona ejusdem totum vult intelligere mundum, dicendo: Et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios, regnum adversus regnum, cum Aegyptus non multa regna, sed unum habuisgula est de temporibus, per quam aut pars maxima temporis per partem minorem inducitur, aut pars minima temporis per partem majorem intelligitur. Sic est de triduo Dominicae sepulturae, dum nec tribus plenis diebus ac noctibus jacuerit in sepulcro, sed tamen a parte totum triduum accipiQui tamen dominante Joseph Aegypto, damnati sunt; nec statim post quadringentos annos egressi sunt, ut fuerat repromissum, sed annis quadringentis triginta peractis, ab Aegypto recesserunt. Esteritarum causae futuris miscentur gestis, sicut et in Genesi, dum sexto die hominem dicit factum fuisse, denuo re
Abbreviated transcription (Latin):
altitudine cęli : donec reddas manu scriptũ.
Et conuertens se: dixit populo. Frigite manꝰ
urãs incęlum: clamantes cũ lacrimis xp̃e
eleison. Keyrrieleison. Et stante populo in
ecce manꝰ scripta puen ꝑ aerem delata. et
ab om̃ibus uisa uenit. et imposita ẽ manib
memorabilis nr̃i patris et pastoris. Suscipi¬
ens autẽ eam et grãs agens dõ. gauisus fac¬
tus ẽ ualde : et coram omĩ popło dixit ad
puerũ. Cognoscis litterulas has frater:
Qui ait ad eum. Etiam scȩ̃ dĩ: manu scripta
mea ẽ. Et disrumpens manu scriptã sc̃s
basilius: ꝑdux̃ eum ad eccłam et dignum
fecit scõ ministerio. et cõmunionẽ misteri¬
orum et munerũ xp̃i. Et faciens susceptio¬
nem magnã: refrigerauit. omẽm populum.
Et docens puerum ac instruens seudans ei
regulam decentẽ. reddidit eũ mulieri eius.
intacibiliore glorificantẽ et laudantẽ dm̃
nob̾. Filii mei sequiminime: ut uideatis¬

Expanded text:
altitudine coeli, donec reddas manuscriptum. altitudine coeli, donec reddas manuscriptum. Et convertens se dixit populo: Erigite manus vestras in coelum, clamantes cum lacrymis: Christe Kyrie, eleison. Et stante populo in ecce manuscripta pueri per aerem delata, et ab omnibus visa venit, et imposita est manibus memorabilis nostri Patris et pastoris. Suscipiens autem eam, et gratias agens Deo, gavisus factus est valde, et coram omni populo dixit ad puerum: Cognoscis litterulas has, frater? Qui ait ad eum: Etiam, sancte Dei, manuscripta mea est. Et disrumpens manuscriptam sanctus Basilius, perduxit eum ad ecclesiam, et dignum fecit sancto ministerio, et communione mysteriorum et munerum Christi. Et faciens susceptionem magnam, refrigeravit omnem populum, et ducens puerum ac instruens, seu dans ei regulam decentem, reddidit eum mulieri ejus intacibili ore glorificantem et laudantem Deum. : Filii mei, sequimini me, ut videatis
Abbreviated transcription (Latin):
puerũ conabatur raꝑe eum demanu scĩ.
Et cepit clamcre puer. Scẽ dĩ adiuuame.
t tanta imꝓbus instantia aggressus ẽ.
ut etiam memorabilem uirum cõpelleret.
trahens puerum. Conuersus ergo sc̃s ad
di abolum: dixit. Improbissimẽ et anima¬
rum cbrruptor. pat̾ tenebrarũ etꝑdi¬
tionis: ñ sufficit tibi tua ꝑditio qua te
et eos qͥ sub te sunt adfecisti. nisi et dĩ
mei tẽptes plasma : Diabolus autem.
dixit ad cum. Pre iudicas me basili.
ta ut plurimi ex nobis audirent uoces
demonum hȩc dicentium: clamante
popło kyrrideison. Sc̃s autẽ dĩ: ait
adeum. Increpet te dñs diabole. Qui
respondens: ait ad cum. Basili. p̃iudicᷤ
me. Non abii ego adcũ: sed ipse uenit
adme. Abnegauit xp̃m et ꝓfessus est
michi. Et eoct mani scriptũ habco: et
P indic iudicii ad communem iudicem eã
ducam. Sc̃s dĩ dixit. Benedictꝰ dñs ds̃
meus. non deflectet populus iste manus de

Expanded text:
puerum, conabatur rapere eum de manu sancti. puerum, conabatur rapere eum de manu sancti. Et coepit clamare puer: Sancte Dei, adjuva me. Et tanta improbus instantia aggressus est, ut etiam memorabilem virum compelleret, trahens puerum. Conversus ergo sanctus ad diabolum, dixit: Improbissime, et animarum corruptor, pater tenebrarum et perditionis, non sufficit tibi tua perditio, qua te et eos qui sub te sunt affecisti, nisi etiam et Dei mei tentes plasma? Diabolus autem dixit ad eum: Praejudicas me, Basili. Ita ut plurimi ex nobis audirent voces daemonum haec dicentium, clamante populo: Kyrie, eleison. Sanctus autem Dei ait ad eum: Increpat te Dominus, diabole. Qui respondens ait ad eum: Basili, praejudicas me, non abii ego ad eum, sed ipse venit ad me. Abnegavit Christum, et professus est mihi. Et ecce manuscriptum habeo, et n die judicii ad communem judicem eum duco. Sanctus Dei dixit: Benedictus Dominus Deus meus, non deflectet populus iste manus de
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Quomꝰ habes frat̃: Respondens
dicit ad eum. Benc habco scc̃ di. Ui¬
di enimte hodie inuisu pugnantem
ꝓme. et uincentẽ diabolum. Mox gͦ
nes. eduxit eũ. et adduxit indormi¬
corium suum. Mane. autem facto:
uocatuit sacrũ derum et monasteria.um
et omẽm apõ amabilem populũ et dixit
eis. Filioli mei dilectissimi : om̃s gr̃as agatiꝰ
dõ. Ecce enim ouem ꝑditam debet pastor
bonus in humeris reportare: et offerre eecłe.
Qua ꝓpt̃ debitum ẽ et nos uigiliam facere
nocte: ac postulcire eiꝰ benignitatẽ ut ñ
uincat corruptor animcirum etiã in hoc
facto. Et a lacriter popło coaggerato:
omẽm noctem postulauerunt dm̃ cum
bono pastore. cum lacrimis clamantes
ꝓ eo kẏrrieleison. Et mature cum om̃i
multitudine poꝵuli. accepit sc̃s puerum:
et tenens dexteram manum eius. ducebut
t ecce diabolus omĩu n fascinans intris¬
tem uitam cũ omi ꝑniciosa uirtute
aduenit.: et inuisibiliter app̃hendens

Expanded text:
ei: Quo modo 661 habes, frater? Respondens ei: Quo modo 661 habes, frater? Respondens dicit ad eum: Bene habeo, sancte Dei. Vidi enim te hodie in visu pugnantem pro me, et vincentem diabolum. Mox ergnem, eduxit eum, et adduxit in dormitorium suum. Mane autem facto vocavit sacrum clerum, et monasteria, et omnem Christo amabilem populum, et dixit eis: Filioli mei dilectissimi, omnes gratias agatis Domino. Ecce enim ovem perditam debet pastor bonus in humeris reportare et offerre Ecclesiae. Quapropter debitum est et nos vigiliam facere nocte, ac postulare ejus benignitatem, ut non vincat corruptor animarum etiam in hoc facto. Et alacriter populo coaggerato, per omnem noctem postulaverunt Deum cum bono pastore, cum lacrymis clamantes pro eo: Kyrie, eleison. Et mature cum omni multitudine populi accepit sanctus puerum, et tenens dexteram manum ejus, ducebat t hymnis. Et ecce diabolus omnium fascinans in tristem vitam, cum omni perniciosa virtute advenit, et invisibiliter apprehendens
Abbreviated transcription (Latin):
saluari: Quiait. Credo dne: adiuua
incredulitatẽ meã. Et continuo ad pre¬
hendens manum eiꝰ faciensq xp̃i signũ
in ipso et orans: reclusit in uno loco
interioris sacri ꝑiboli. Et dans ei regu¬
lam: conlaborabat ei ꝑtres dies. Post
quos uisitauit eum: et dicit ei. Quomͦ
habes fili : Dicit ad eũ. In magnasũ
dñe defectione. Scẽ dĩ nonfero clamo¬
res eorum: et terrores ac iaculatio.¬
nes. seu lapidationes eorũ. Tenentes
manu scriptam meã: causantur me
dicentes. Tu uenisti ad nos. ñ nos ad
te. Et dicit ei scs. Noli timere fili.: tan¬
tum crede. Et dans ei modicã escam:
faciens q suꝑ eũ xp̃i iterũ signaculũ
ac orans recdusit eum. Et post paucos
dies: uisitauit eũ et dicit. Quomodo
habes fili: Dicit ei. Pat̃ scȩ̃ alonge
clamores eorũ audio. et minas: sed
ñ uideo eos. Et dans iterũ ei aescam
et orans. claudensq hostiũ : ab iit.
t quachagesimo die reduit: et dicit

Expanded text:
salvari? Qui ait: Credo, domine, adjuva salvari? Qui ait: Credo, domine, adjuva incredulitatem meam. Et continuo apprehendens manum ejus, faciens Christi signum in ipso, et orans, reclusit eum in loco interioris sacri lam, collaborabat ei per tres dies. Post quos visitavit eum, et dicit ei: Quomodo habes, fili? Dicit ad eum: In magna sum, domine, defectione, sancte Dei, non fero clamores eorum et terrores, ac jaculationes seu lapidationes eorum. Tenentes manuscriptam meam, causantur me dicentes: Tu venisti ad nos, non nos ad te. Et dicit ei sanctus: Noli timere, fili tantum crede; et dans ei modicam escam, faciensque super eum Christi iterum signaculum ac orans, reclusit eum. Et post paucos dies visitavit eum, et dicit: Quomodo habes, fili? Dicit ei: Pater sancte, a longe clamores eorum audio et minas, sed non video eos. Et iterum dans ei escam et orans, claudensque ostium abiit. Et quadragesimo die rediit, et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
michi : miserere scȩ̃ dĩ. Miserere michi
discipłe dñi: quȩ cũ demonib causam
egi. Miserere michi miserere. ꝓprium
patrẽ ñ obaudientẽ. Et docet ei rem
gestarum ordinem. Sc̃s autẽ dĩ uocans
puerũ: sciicitatus ẽ abeo si ista inhunc
modũ se hab̾ent. Qui ad scm̃ cũ lacrins
ait. Etiam scẽdĩ. si ego siluero: opera
mea clamaibant. Et enarrat ei etiam
ipse: a principio usq ad finẽ consequen¬
tem diaboli malã oꝑam. malã oꝑatiorẽ.
unc dicit ei scs. Uis reuerti ad dñm dñ
nr̃m: Adquẽ puer. Utiq uolo: sed
ñ ualeo. Dieit ei. Quare : Respon¬
dit puer. Scripto ab negatu xp̃m. et
ꝓfessus sum diabolo. Dicit ei. Nonsit.
tibi cure. Benigͥnus ẽ ds̃ nr̃: et recipiet
te pęnitentẽm. Compatitur enĩ. mali¬
ciis nr̃is. Et iactans se puella ad pedes
scĩ euangłicȩ: dep̃cata ẽ eum dicens.
iscipłe xp̃i dĩ nr̃i: quantũ potes adiu¬
ua nos. Dicit adpuerum sc̃s. Credis¬

Expanded text:
mihi miserae, sancte Dei, miserere mihi, mihi miserae, sancte Dei, miserere mihi, discipule Domini, quae cum daemonibus causam egi; miserere mihi miserae proprium patrem non obaudienti. Et docet ei rerum gestarum ordinem. Sanctus autem Dei vocans puerum, sciscitatus est ab eo si ista in hunc modum se habent. Qui ad sanctum cum lacrymis ait: Etiam, sancte Dei, si ego siluero, opera mea clamabunt, et enarrat ei etiam ipse a principio usque ad finem consequentem diaboli malam operationem. Tunc dicit ei sanctus: Vis reverti ad Dominum Deum nostrum? Ad quem puer: Utique volo, sed non valeo. Dicit ei: Quare? Respondit puer: Scripto abnegavi Christum, et professus sum diabolo. Dicit ei: Non sit tibi curae, benignus est Deus noster, et recipiet te poenitentem; compatitur enim malitiis nostris. Et jactans se puella ad pedes sancti, evangelice deprecata est eum dicens: Discipule Christi Dei nostri, quantum potes adjuva nos. Dicit ad puerum s
Abbreviated transcription (Latin):
a fide et alienus: Tenebrarũ ergo et
dolorose plage repleta: ꝓsternit se humũ.
et. cepit discerpere scipsam angulis. et
ꝑcutere pectus acclamare. Nemo ñ
obędiens parentib: silluis fuit unquã.
uis ad nunciauit pagri meo confusionẽ¬
meam sũ heu michi enifert cinquanti
ꝓfunditatem ꝑditioris descendi. Cur
nata sum. et nata continuo rapta ñ
fua .: sta ergo lam̃tari edm dicens.
erratissimus uir eiꝰ accucurnt ad eam
contendens. non haberl itã uoritatem.
lla. autem inconsolationem ueniente.
sua debilibus eius fermqnib: dix̃ ad eũ.
meae : crastina ego et tueamuf uurinimi¬
ter ad ecdłiam. et coram me participa
incontarrancitorum ministeriorũ. et sic
satis facta ero. Tunc coactus : dixit ei
fententiam capitali. Continuo ergo
deponens illa mulabrẽ infirmitate et
consilium bonũ consilians illi: cucurrit
ad pastorem et discipłm xp̃i basilium.
ad uersus impietatem clamans. Miserere

Expanded text:
s fidei et alienus? Tenebrarum ergo et s fidei et alienus? Tenebrarum ergo et dolorosae plagae repleta, prosternit se in humum, et coepit discerpere seipsam ungulis, et percutere pectus ac clamare: Nemo non obediens parentibus salvus fuit unquam. Quis annuntiabit patri meo meam confusionem? Heu mihi miserae, in quantam profunditatem perditionis descendi! Cur nata sum, et nata continuo rapta non fui? Ista ergo lamentari eam discens erratissimus vir ejus, accucurrit ad eam contendens non haberi ita veritatem. Illa autem in consolationem veniente suadibilibus ejus sermonibus, dixit ad eum: meae, crastina ego et tu unanimiter eamus ad ecclesiam, et coram me participa incontaminatorum mysteriorum, et sic satisfacta ero. Tunc coactus dixit ei sententiam capituli. Continuo ergo deponens illa muliebrem infirmitatem, et consilium bonum consilians illi, currit ad pastorem et discipulum Christi Basilium, adversus impietatem clamans: Miserere
Abbreviated transcription (Latin):
lla autẽ ad nichilũ reputans quȩ apatre
dicebantur: instaibat clamans. Pat̃mi:
aut fac desidium meũ. aut pꝰmodicum
morientẽ uidebis me. Pat̾ ergo in magna:
defectione factus. ac inmensurabilitate
tristiciȩ absortus : et amicorũ consiliis cre¬
dulus. ortantium ei deferre uoluntatem
tius aut seipsam exponere concredens
pat̾ p̃cepit fieri desid̾ium puelle ne exicia¬
li se traderet morti. Et adduxit quȩsi¬
tum puerum ac ꝓpriam filiã. dansq eis
omẽm substantiam : dixit filiȩ sue. Uale.
filia. uert misera. Multum enĩ plangeᷤᷤ
pęnitens in nouissimo: quando nichil¬
is habes ꝓficere. Iniquo ergo coniuigio
facto. et ddiabolica facinorositate com¬
pleta. ac modico transcunte tempdre:
designatus ẽ a quibusdã puer ñ introire
in eeclesiam. neq ad ppinquare inmor¬
talibus et iuiuficis misterus. et dicunt
miserȩ comugi eius. Scis quia uir tuu.
quẽ elegisti. ñ est xxp̃ianus: sed ꝑegrinꝰ¬

Expanded text:
Illa autem, ad nihilum reputans quae a patre Illa autem, ad nihilum reputans quae a patre dicebantur, instabat clamans: Pater mi, aut fac desiderium meum, aut post modicum morientem videbis me. Pater ergo in magna defectione factus, ac immensurabilitate tristitiae absorptus, et amicorum consiliis credulus, hortantium ei deferre voluntatem ejus, aut seipsam exponere, concredens pater praecepit fieri desiderium puellae, ne exitiali se traderet morti. Et adduxit quaesitum puerum ad propriam filiam, dansque eis omnem substantiam suam dixit filiae suae: Vale, filia vere misera; multum enim planges poenitens in novissimo quando nihil habes proficere. Iniquo ergo conjugio facto, et diabolica facinorositate completa, ac modico transeunte tempore, designatus est a quibusdam puer non introire in ecclesiam, neque appropinquare immortalibus et vivificis mysteriis. Et dicunt miserae 660 conjugi ejus: Scis quia vir tuus, quem elegisti, non est Christianus, sed peregrinu
Abbreviated transcription (Latin):
amorem iuuenis. Quȩ ꝓiciensse in terrã:
cepit damare ad patrem. Mlserere michi
miserere pat̾: quia dire torqueor ꝓpter
tius: ostende in me unigenitã tuã pat̾̃nũ
amorem. et coniunge me puero quẽ amo.
Si autẽ hoc ñ uis facere : uidebis me post
modicũ morientẽ amara morte. et ser¬
monem dabis ꝓme indie iudici dõ. Pat̃
autẽ. cum lacrimis dicebat. H eu michi
peccatori. quid conuenit misere moie.
filiȩ .: Quus intũ thes aurũ furatꝰ ẽ. quis
meam inqimauit filiam. quis dulco
lumen rorculorum meorum extayxit &
Eigo cilasti u uebebam nubere sponso.
xp̃o.: ot angłorum cohabitatricẽ consti.¬
tueroi ub inpsalmis. et himius. et canticis
spiritalibus canere festitibam. et perte
salucri sꝑabam: tu nutẽ in amorẽ lasciui.¬
ctatis insanisti: Sine me sicut uolp dẽ¬
sponsare te dõ. neducas senalutẽ meã
cum tribulatione ad inferos. nobilitatem
parentũ tuorum confusione operias.

Expanded text:
amorem juvenis, quae prospiciens in terram amorem juvenis, quae prospiciens in terram coepit clamare ad patrem: Miserere mihi, miserere, pater, quia dire torqueor proptetuis, ostende in me unigenitam tuam paternum amorem, et conjunge me puero quem amo. Si autem hoc non vis facere, videbis me post modicum morientem amara morte, et sermonem dabis pro me in die judicii Deo. Pater autem cum lacrymis dicebat: Heu mihi peccatori, quid convenit miserae meae filiae? quis meum thesaurum furatus est? quis meam iniquavit filiam? quis dulce lumen oculorum meorum exstinxit? Ego coelesti te volebam nubere sponso Christo, et angelorum cohabitatricem constituere, et in psalmis, et hymnis, et canticis spiritalibus canere Deo festinabam, et per te salvari sperabam, tu autem in amorem lascivietatis insanisti? Sine me, sicut volo, desponsare te Deo, non ducas senectutem meam cum tribulatione ad inferos, neque nobilitatem parentum tuorum confusione operias.