comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reus adulixra nupta nonfunt.
quo. inte absoluatur iuptam
ueniturdicendũ ẽ hãcabsoluto
quoq adulto posseacõniq̃r eo
temporc quo adulter eligebat
pononsiũt. ¶ Tupta non potest
tus estfperindesi percollusionẽ
cum adultero constit̾ir frũtq
ab solicosdedi muliennupte
aducrs omnos seco arater pl¬
anesi nupta essedesient acc̃ani
poterit neq enimaliam lexcu¬
ctur quam quenupta est qua¬
duinuptacrit. S Ap̃.¬
sandi adultim cum filia qͣm
inpot̾ate l̃t sitaq nemo alio
exparentib idemuure fatiet
possit cccide. ncc in merito. in
sua cnm pot̾ate non idetur
habercqui non est potestatis¬
¶Inaccusatiorc uiduc filie ñ
baber pat̾is pcipim. ¶ Ius
cccidendipriconceditur domyi
suc licet ibi filia non labitetuł
indomo gnisset domo ctiam
pro domicilio accipienda c̃. ut
iege cornelia de imuriis .¶sec et¬
qui ccciderc pot̾ adalierimina
multomagls oittnelia pote¬
ut iurr affiee sD̾o at patii non

Expanded text:
reus, adultera nupta non fuit, quo autem absolvatur, nupta invenitur: dicendum est hanc absoluto quoque adultero posse accusari, quia eo tempore, quo adulter eligebatur, nupta non fuit. Nupta non potest tus est. proinde si per collusionem cum adultero constituerit fueritque absolutus, dedit mulieri nuptae adversus omnes securitatem. plane si nupta esse desierit, accusari poterit: neque enim aliam lex tuetur quam eam, quae nupta est, quamdiu nupta erit. Papdendi adulterum cum filia quam in potestate habet: itaque nemo alius ex patribus idem iure faciet: possint occidere nec immerito: in sua enim potestate non videtur habere, qui non est suae potestatisIn accusationem viduae filiae non habet pater ius praecipuum. Ius occidendi patri conceditur domi suae, licet ibi filia non habitat, vel in domo generi: sed domus et pro domicilio accipienda est, ut in lege Cornelia de iniuriis. Sed qui occidere potest adulterum, multo magis contumelia poterit iure adficere. Ideo autem patri, non
Abbreviated transcription (Latin):
debeatur.secet si itacautu sit
ut sola peccimia non soluto
homine debeatur.idem deffe¬
dendumeritquoniam fuisse
uoluntas ꝓbatur.ut ħosolua¬
tur. antpeccuma petatu.

Expanded text:
debeatur. sed et si ita cautum sit, ut sola pecunia non soluto homine debeatur, idem defendendum erit, quoniam fuisse uoluntas probatur, ut homo soluatur aut pecunia petatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ħꝰrdemetiam ꝑ multas successi¬
ones accipi nam paucis spẽb
ułuti mn subst̾itutione impubis
quisquis michiborserit. Idez fi¬
lio meoħrs esto ubiłordis hr
non continetur. q inccrtoẽ. Ite

Expanded text:
heredem etiam per multas successiones accipi. nam paucis speciebveluti in substitutione impuberis "quisquis mihi heres erit, idem filio heres esto", ubi heredis heres no
Abbreviated transcription (Latin):
mo.pot̾ librtum p̾mum ut in¬
gratum acc̃are. nonetiamsiħr¬
dis łors extitit. Idem diciturm
oparum exactioncut filis ħr
exig̾c possit.non exsuccession
effeccs. ¶Uerbaħis ad quem

Expanded text:
ingratum accusare, non etiam si heredi heres exstiterit. idem dicitur in operarum exactione, ut filius heres exigere possit, non ex successione effectus. verba haec "is ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
Buent pat soło est sũ ñ h̾uit
ipete debitor pot̾ser si duorei
stipłandisunt.quoꝵ alt̾iab¬
sentis ꝓcuratoridatumẽ. et¬
Alti solatum ẽ. ĩpendẽti c̃pos¬
t̾ior soło. ac prior quippe ĩcer¬
tum ẽ debitum. aut in debi¬
tum excgit. Qur.¬

Expanded text:
ta solutio est, siue non habuit, repetere debitor potest.Et si duo rei stipulandi sunt, quorum alterius absentis procuratori datum, antalteri solutum est, in pendenti est posterior solutio ac prior: quippe incertum est, debitum an indebitum exegerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ecquamius ca sit aqua que
ad urigindos agros nonsic
hiis int̾dc̃is lccum fore. ¶Si¬
uc aũt intraurbem sit. aqua
pmisisse pot̾uidi. Quare si alia
aquasitquam quis uelic duce
cere impuneeruis fict. ¶illõ
labeodicirosꝑtes illiꝯ fũdi
quemlccum aqua ducitur ci¬
finem agrumemũt ctexagro
inquenꝰ hocanno aqͣm dũxi
prea fundi emptinõie uclit
aqͣm duc̃e. ira demumcum
recte hoc int̾dco uti.ut deitine
actuq utiputat. ut semelin
c̃gdiqua uelic possit. nͥ ci noci

Expanded text:
et quamuis ea sit aqua, quae ad rigandos non sit his interdictis locum fore. Siue autem intra urbem sit aqua spermississe potest uideri. quare si alia aqua sit, quam quis uelit ducercere, impune ei uis fiet. Illud Labeo dicit omnes partes illius fundi, in quem loci aqua ducitur, eifinem agrum emerit et ex agro, in quem hoc anno aquam duxerit, postea fundi empti nomine velit aquam ducere, ita demum eum recte hoc interdicto ut de itinere actuque uti putant, ut semel in egredi qua velit possit, nisi ei noci
Abbreviated transcription (Latin):
torilib̾m fuit ĩiba late xirc.
nec rursum ꝓmissor ferend
ẽsieio int̾erit dectis pochuasi
forteaut hȯib açtum. ¶Si
scipłato haoc mo fũo. si intra
biemnumcapitolium non
ascendis dari nonn p̾tito.

Expanded text:
tori liberum fuit verba late concipere. nec rursum promissor ferendus est, si eius intererit de certis potius vasis forte aut hominibus actum. Si stipulatus hoc modo fuero: "si intra biennium Capitolium non ascenderis, dari?", non nisi
Abbreviated transcription (Latin):
debi ceperit trib modis desru¬
ic deb̾isplane p tp̃s scipulatõ
uł pacticonuenti ueldolimͣ¬
li excepc̃one subinonĩ pot̾it
sic et intradendo siquis dix se
transeat quenaturaso lo coħ¬
ret. ¶Condico uo efficax ẽ
que inconstituenda obligo¬
ne inseritur/ non quepop
fectam cam ponitunueluti.
c darspondes. nisi nauiex
asia uemt is hoc cãueriste¬
te condiconqloco erit excep¬
tionipacti conuenciuł doli
mali. ¶Modr obligonis ẽ
cumscipulamur .x. aurho¬
minem. Namalti soło totã
obligonem intimitncc.alca
qẽ. ¶Accessio uõ mobligo¬
cum maut ticio stipulor rei
cummͥ .x.aut titio hoĩcm sti¬
pulor ubi querituran ip̃o
iurefiat libaco oie soluto
ticio. ¶ Si irastipulatus si
sifundum non dedis .c. dare
spondes. sola .e. instipulato¬

Expanded text:
odis desin‹i›t deber‹i›. plane post tempus stipulator uel pacti conuenti uel doli mali exceptione summoueri poterit. sic et in tradendo si quis dixeritranseat, quae natura solo cohaeret. Condicio uero efficax est, quae in constituenda obligatione inseritur, non quae post perfectam eam ponitur, ueluti 'centum dare spondes, nisi nauis ex Asia uenerit?' sed hoc casu existente condicione locus erit exceptioni pacti conuenti uel doli mali. Modus obligationis est, cum stipulamur decem aut hominem: nam alterius solutio totam obligationem interemit nec alter est. Accessio uero in obligcum mihi aut Titio stipulor. rei, cum mihi decem aut Titio hominem stipulor: ubi quaeritur, an ipso iure fiat liberatio homine soluto Titio. Si ita stipulatus sim: 'si fundum non dederis, centum dare spondes?' sola centum in stipul
Abbreviated transcription (Latin):
adeos qui depossõne deitrũt
¶Adsolamãt atrocem uim
ptinethecint̾dcm. crad eor ta¬
cum qui desolo deitumturũ
puc i de fundo. sine decdifitõ
ad aliumãt ñ ꝑtiner.etsiqͥs

Expanded text:
ad eos, qui de possessione deiciuntur. ad solam autem atrocem uim pertinet hoc interdictum, et ad eos tantum, qui de solo deiciuntur, ut puta de fundo siue aedificio: ad alium autem non pertinet. Et si quis
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum. ¶ Siquis per in¬
iuriamadtribunal alicuius
meu itupellauerit uexandi.
dis alicuiꝰ pass nonsic decni.
utputarmaginem alici.uł qͥd

Expanded text:
praeceptum. Si quis per iniuriam ad tribunal alicuius me interpellaverit vexandi mdis alicuius passus non sit decerni ut puta imaginem alicui vel quid
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ¶N iunanimaccio neq
hercoi. ncq heredemdatur. idẽ
est et sñseruum meumtui in¬
urria fc̃asit.namnechic haredi
meo mnumanm actiodatur.
semel autemlite contestati hãc
actionemetiam. ad successores
pertinere. ¶Is quinire publi

Expanded text:
. Iniuriarum actio ne que heredi neque in heredem datur. idem est et si in seruum meum iniuria facta sit: nam nec hic heredi meo iniuriarum actio datur. semel autem lite contestata hanc actionem etiam ad successores pertine
Abbreviated transcription (Latin):
stipłones fc̃m posse tol¬
lere: quod enim impo
ut utilem actidnem
ius cuule serundum ꝓ
nulł hntur nontam

Expanded text:
tiones factum posse tollere: quod enim imposut utilem actionem ius ciuile, serui pro nullis habentur: non tam
Abbreviated transcription (Latin):
Ombissext kłndis ẽ nicħ refe¬
it utrum priore anpostiore dic
quis natꝯ sit. et deinceps sex¬
to kłis cio natał dies ẽ nam id
biduumꝓ imodieħetur. set
postior dies int̾calaturnon pri¬
orideo quo anno int̾calatum

Expanded text:
bisextum kalendis est, nihil refert, utrum priore an posteriore die quis natus sit, et deinceps sextum kalendas eius natalis dies est: nam id biduum pro uno die habetur. sed posterior dies intercalatur, non prior: ideo
Abbreviated transcription (Latin):
tux cauit deinde prtp̃c liba¬
to iam debitore dñs rẽratã
ht posse debicorem ag̾e cuz
ꝓcuratore existimauit cum
iam debitor libato sic argu

Expanded text:
turum cavit: deinde post tempus liberato iam debitore dominus ratam rem habet. posse debitorem agere cum procuratore existimavit, cum iam debitor liberatus sit: argu
Abbreviated transcription (Latin):
pmłnd̾sit. acsi alieni ꝓmisi¬
set. qr sñ fc̃o ip̃i desiitei ẽẽ.¬
De illo queritur. anetis qui
reca sc petitum codicilł. u res¬
titu̾et. mãumisit. ¶ Sequitur
uid̾e de eo ꝙ uet̾es ꝯstituerunt.
quociens culpa int̾uenit ḋbuo¬
expeoitum intlłem ht ꝯstitu
extingatusupior mora.er celso
adolescens scribit cum qͥ morã
fcc̾it insolũndo sticho ꝙ̃ ꝓmisc¬

Expanded text:
sit, ac si alienum promisisset, quia sine facto ipsius desiit eius esse.De illo quaeritur, an et is, quciret a se petitum codicillis ut restitueret, manumisit.Sequitur uidere de eo, quod ueteres constituerunt, quotiens culpa interuenit debitoexpeditum intellectum habet extinguatur superior mora. et Celsus adulescens scribit eum, qui moram fecit in soluendo Sticho quem promise
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃. Unstipłatisums ꝓ
usuris legutimis penam insi¬
gulos m̃ses.sisorssoluta nõ
sit. et sisortis obligo in iuditi¬
um sit deducta. ad huctn uenͣ
crescit. q u̾m ẽsolutã ꝑcc̃iam

Expanded text:
m stipulati sumus pro usuris legitimis poenam in singulos menses, si sors soluta non sit, etiamsi sortis obligatio in iudicium sit deducta, adhuc tamen poena crescit, quia uerum est solutam pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
IOra rei fideuissori quor
nocet. s sifideiussor fuum ob¬
tulit. et reꝯ moram fecit. mor¬
tuo sticho fideuussori succurrẽd̃
ẽ. S sifidenssor hõiem cccid̃¬
rit. re lib̾atur. fideiussor at̾ ex
stipłone ꝯueniri pot̾ sinatooa

Expanded text:
ora rei fideiussori quoque nocet. sed si fideiussor seruum obtulit et reus moram fecit, mortuo Sticho fideiussori succurrendum est. sed si fideiussor hominem occiderit, reus liberatur, fideiussor autem ex stipulatione conueniri potes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓband̾ ẽ.qr quidari ꝓmisicad
dandum non ad fatisend tnra¬
s sisit quiõ res in reb luanis
s dari non possit. ut fũd religio
tur.culpamhunc mod̾. di¬
dicatu.ut siquid ip̃iꝯ ꝓmisso¬

Expanded text:
a qui dari promisit, ad dandum, non faciendum tenetur.Sed si sit quidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiotur, culpa in hunc modum diiudicatur, ut, si quidem ipsius promisso
Abbreviated transcription (Latin):
Dciens locu habet dimimito
pollicitationis in pͣmh̾rdis qu¬
otiens nonẽ pollicitatio ad ho¬
Siquis peccuniam obhono¬
rem promiserit cepentq solue
eum debe qicepto opcsimp̃rnr̃¬

Expanded text:
ens locum habet deminutio pollicitationis in persona heredis, quotiens non est pollicitatio ob hoSi quis pecuniam ob honorem promiserit coeperitque solvere, eum debere quasi coepto opere imper
Abbreviated transcription (Latin):
de. Adult̾ii agente et postulantib
secutafin̾it. mancipior q̃ mortĩ
sunt extimacõ hetur secuta nõ
dampnatce ques ipsunt pub¬
lica. itur. ¶ Cum defalso testo
queritur ħditani seru possũt
torqueri. Panł.

Expanded text:
de adulterio agente et postulantibussecuta fuerit, mancipiorum, quae mortua sunt, aestimatio habetur: secuta vero damnatione quae supersunt publicantur. Cum de falso testamento quaeritur, hereditarii servi possunt torqueri.
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾iꝯmissũ utiq ħrditariis sei¬
ius lib̾tas data fu̾itn absurde.
et deħrdis ẜuis id̃ dicetur. De
hiis at quos redimẽdos hebit.
ñ iustedubitam⁊.siquidẽeo
cau miqum entħrdem. pind̾
ꝯpellidebe redimẽ eos acq si cõ¬
dicio impleca ec̃t. ꝙsi forte dñ

Expanded text:
fideicommissum utique hereditariis seruis libertas data fuerit. Non absurde et de heredis seruis idem dicetur. De his autem, quos redimendos habebit, non iuste dubitamus, siquidem eo casu iniquum erit heredem perinde compelli debere redimere eos, atque si condicio impleta esset, quo
Abbreviated transcription (Latin):
deportatos etrelegatos. qd qͥdẽ
umsulam relegari. et adtp̃c. et
in ꝑpetuum quis pot̾. sũ ad tp̃c
sũ ad inꝑpetuum quis fuit rele¬
gato. et cuucatem iomanam re¬
mitti. ¶Ad tp̃c relegatis n to¬
ta bona nr ꝑtem adimi deberp

Expanded text:
deportatos et relegatos, quod in insulam relegari et ad tempus et in perpetuum quis potest. Sive ad tempus sive in perpetuum quis fuerit relegatus, et civitatem Romanam remittit. Ad tempus relegatis neque tota bona neque partem adimi debere
Abbreviated transcription (Latin):
intracontinentia. hoc ẽedifitia
defluat ciq neccat. aque plu¬
ie arcende actionemc̃e. ¶Si¬
cutautem opꝰ fcm ut aqua i¬
pluiua mich noceat. inhane
acccem uenit. ita ꝑynum q̃¬
ritur. anpossit aque pliuue
arcende agi.siuiciꝰ opo fece¬
rit ne aqua que alicquin de¬
currens agro meo ꝓderat hu¬
ic ꝓsit / offili. gͥ ex iabeo puta¬
nt aginon posseetiamsi int¬
sit mea adiꝑe aqͣmpuenire.
S etsi uicin opo tollatet
sublato eo aqua naturalxad ĩ¬
fenoremagrum ꝑueniẽs no¬
ceat labeo extimat aq̃ plu. ar
cende agi non posse sꝑ eĩ hanc
ẽẽ ẜuitutem infenorem p̾dio¬
rum. ut natura ꝓfluentem ã¬
ꝓfluat. uł deriuetur aq̃ pluuie
arcende actõem agiposse. etia
labeo conficetur. ¶Ueniq i
ait decondictonib agrorum
quasdam leges ẽe dẽas. ut qͥ bi
agris magn̾a sunt flumina.
uandam eesꝑ infĩorem supio
Nẜuire. atq hĩ in⁊modum
naturalit̾ pati infiorem agrũ
asupiori ⁊pensareq debe. cũ

Expanded text:
intra continentia, hoc est aedificio, defluat eique noceat, aquae pluuiae ar‹c›endae esse actionem.Sicut autem opus factum, ut aqua pluuia mihi noceat, in hanc actionem uenit, ita per ritur, an posset aquae pluviae arcendae agi, si vicinus opus fecerit, ne aqua, quae alioquin decurrens agro meo proderat, huic prosit. Ofilius igitur et Labeo putant agi non posse, etiamsi intersit mea ad me aquam pervenire: Sed et si vicinus opus tollat et sublato eo aqua naturaliter ad inferiorem agrum perveniens noceat, Labeo existimat aquae pluviae arcendae agi non posse: semper enim hanc esse servitutem inferiorum praediorum, ut natura profluat uel corriuetur, aquae pluuiae arcendae actione agi posse etiam Labeo confitetur. Denique ait condicionibus agrorum quasdam leges esse dictas, ut, quibus agris magna sint flumina, uandam et semper inferiorem superiori seruire atque hoc incommodum naturaliter pati inferiorem agrum a super
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ohrino: posłit. nan pris
non deb̾itorquerim filium:
constitutum ẽ. et puto ecce ui¬
ci nec filii seruos incapud pr̃is
ce introgandosscormenta aut̃
hnda sunt non qͣnta accitor pos¬
tulat. sut nodate uõis tempa¬
menta desid̾ant. n drinitium
pbonun de domo rei accatori
acc̃at. aut seruos intestimõiĩ
uocat. ¶ꝑlimum quoq mer
cutiendi u̾itate et uor ip̃a eti
cognitionis subtił diligentiai
affert. nam es exsermone. et ex
ea qua quoq constantia qua
trepidatõe quid dr̃et. ułciris
extimadõis quisq incuutate
sua ẽ. quedam adilluminand¬
amuitatem in lucem emergũt.¬
incãis quoqr libalibꝰ. noñ or
pcorum torinenta dequorsta¬

Expanded text:
non possit: nam patris non debere torqueri in filium constitutum est. et puto recte dici nec filii seruos in caput patris esse interrogandos.Tormenta autem adhibenda sunt, non quanta accusator postulat, sed ut moderatae rationis temperamenta desiderant.Nec debet initium probationum de domo rei accusator accusat aut seruos in testimonium uocat.Plurimum quoque in excutienda ueritate etiam uox ipsa et cognitionis suptilis diligentia adfert: nam et ex sermone et ex eo, qua quis constantia, qua trepidatione quid diceret, uel cuius existimationis quisque in ciuitate sua est, quaedam ad inluminandam ueritatem in lucem emergunt.In causis quoque liberalibus non oportet per eorum tormenta, de quorum sta
Abbreviated transcription (Latin):
dari debe arbitror. et cum capi¬
dalia et atrociora malefitia nõ
ficacissimas eas eẽ ad requirẽ¬
damuntatem existimo. et hnd̃
censeo. ¶statu lib̾ in adultio
postulari potit.ut qo ex cohat.

Expanded text:
ari debere arbitror, et, cum capitalia et atrociora maleficia non tiones, efficacissimas eas esse ad requirendam veritatem existimo et habendas censeo". Statuliber in adulterio postulari poterit, ut quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
fisolz non diimmiuros. s p̾torẽ
uł p̾sides ꝑmissuros. I. tezut
exhaccã decedatur delꝯsonesp
Gr domum inquam degit ḋnĩi¬
tiari ficaccipe debemꝰ.utetia
si inaliena domoħ̾icet. ibieid̾¬

Expanded text:
solet non duumuiros, sed praetorem uel praesidem permissuros: item ut ex causa decedatur de possessised 'domum, in quam degit denuntiari' sic accipere debemus, ut et si in aliena domo habitet, ibi ei de
Abbreviated transcription (Latin):
eatur existẽte ⁊ dod̾e trriditũ ir
eũ. ¶Quedamcũ mnextremar
cet ualitudine pͥsetib honestis
lccuta ẽ. acillas meas meuia et
seiã lib̾as ẽe uolo. et ĩtestata de¬
cefẜit. q̾ro si mat̾ exsenat ⁊ sul¬

Expanded text:
ente condicione traditu iri eum. Quaedam cum in extrema esset ualetudine, praesentibus honestis locuta est 'ancillas meas Maeuiam et Seiam liberas esse uolo' et intestata decess‹i›t: quaero, si mater ex senatus consul
Abbreviated transcription (Latin):
bac sit ut totũ fundũus ad ter¬
minum uelit posside̾. ¶ Incca
ꝑtem reipossid̾e nemopotꝰ uel¬
utisihac mẽte sis. ut quiciptiti
possidetcuquoq uelis posfide̾.¬
I erat᷑rs et ꝓculꝰ solo aĩo non
posse nos adquire̾ possõm si nõ
ꝙͣius nesciat infundo ee/ nõ ẽ
um is ẽĩ qui nescit ñ possidec
thaur ꝙ̃uis fund̾ possideat¶ s
ecsisciat ñ capiet longa possone
as eum quiscit posside nisilcco
motꝰ sit. qr nõ sic sub custodia
nra. quib ⁊ sentio. ¶Explmi¬
mis cãis possidẽe and̾ rẽpossu¬
mout quidam putat eceu
quiusucepat et ꝓẽptore. et ꝓ
suo posside sic ẽiꝰ et siciqui ꝓ̃
deo/ nec eĩet sic dñuim nõ pot̾
quippe ẽ ut cumego aliꝙ tene¬
am. tuquo idtene̾ uidearis.¬
Sabin⁊ tñscrbit eum qui p̾ca
iuste alium iniuste possidere.
Duos iusteuł duos inuiste ñ
posse ꝙͣ labeo rep̾hẽdit. qmĩ
sũma possõis nõ młtum int̾¬
c̃ iuste. quis aut iniuste possi

Expanded text:
hac sit, uti totum fundum usque ad terminum uelit possidere.Incertam partem rei possidere nemo potest, ueluti si hac mente sis, ut quidquid Titius possidet, tu quoque uelis possidere.Neratius et Proculus et solo animo non posse nos adquirere possessionem, si non quamuis nesciat in fundo esse, non est uerum: is enim qui nescit non possidet thensaurum, quamuis fundum possideat. sed et si sciat, non capiet longa possessias eum qui scit possidere, nisi si loco motus sit, quia non sit sub custodia nostra: quibus consentio.Ex plurimis causis possidere eandem rem possumus, ut quidam putant et eum, qui usuceperit et pro emptore, et pro suo podeo: nec enim sicut dominium non potest quippe est, ut, cum ego aliquid teneam, tu quoque id tenere uidearis.Sabinus tamen scribit eum qui precaiuste, alium iniuste possidere, duos iniuste uel duos iuste non posse. quem labeo reprehendit, quoniam in summa possessionis non multum interest, iuste qu
Abbreviated transcription (Latin):
nec ẽditori.qr nec stiplone n
ullo alio quoq ꝑeum adqui¬
rãt. qͣmuis eum possideat e¬
tes pͥutauernos nõ posse ꝑser
uum ħrditanũ adquire ꝙ¬

Expanded text:
nec creditori, quia nec stipulatione nec ullo alio modo per eum adquirat, quamuis eum possideat.Ueteres putauerunt non posse nos per seruum hereditarium adquire
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑtem itaq sib̾ꝑtem dẽbi¬
tori pr̃at. nec recepͣta pct̾iare̾¬
tituet ꝙ iurȩ munioris nõ
c̃ditoris exthanio ap̃eumꝑ
mansit. quecumitasint. Et
tp̃c pignoris cã utitur pr trã¬
actum̃ ãt tp̃c thaurun mn eo
inuentum añ soluca poc̃iam
totumtenebit. ꝯblãto uo ĩtra
ꝯstitutũ tp̃e debĩto. qr uniũsa
petitore: euocantur. restitui.

Expanded text:
partem itaque sibi, partem debitori praestabit, nec recepta pecunia restituet, quod iure inuentoris, non creditoris ex thensauro apud eum remansit. quae cum ita sint, et tempus pignoris causa uertitur: post transactum autem tempus thensaurum in eo inuentum ante solutam pecuniam totum tenebit. oblato uero intra constitutum tempus debito, quoniam uniuersa petitore reuocant
Abbreviated transcription (Latin):
ditorem ꝓcunitori retrade ẽ
ẽi corpe et actu ncc̾e apphendo¬
nitudinem ponid̾is mou̾i nõ
possũt ut couĩpnas nãꝓ tra¬
ditis eas hrisi inre p̾senti dse¬
ẜunt set uina traditaud̾icu
claues celleuinane eptoritrã¬
dite fuint. ¶Municipes ꝑse
inc posside posst̾. qr uniu̾si cõ¬
sentire ñ posst̾. foꝵ at etbasili¬

Expanded text:
ditorem procuratori rem tradere, cum enim corpore et ‹t›actu necesse adprehendnitudinem ponderis moueri non possunt, ut columnas, nam pro traditis eas haberi, si in re praesenti consenserint: et uina tradita uideri, cum claues cellae uinariae emptori traditae fuerint.Municipes per se nihil possidere possunt, quia uniuersi consentire non poss
Abbreviated transcription (Latin):
insulam in fluminenaca p
tua ẽ. nicħ inea publici c̃. nt¬
nc insula quom̃o ripe ĩ fluii¬
nc.s littora man pxima ⁊¬
ma tuofundo nata ẽ ea tua
sum sit deca insula que nip̾i
aluco fluminis coheret.s
uirgultis aut alia qualibl.

Expanded text:
insula in flumine propria tua est, nihil in ea publici estnere insularum ripae flumini et litora mari proxima ma tuo fundo nata est, ea tusum sit de ea insula, quae non ipsi alueo fluminis cohaeret, sed uirgultis aut alia qualibet
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾erałẽed uch̃at inelletum
possidendi. eriꝯsi furiosũ fund¬
ẜũ miẜis.ut possideas neq̃ꝙͣ
incipies posside̾ sic̃ purpillꝰ ma¬
xime. s. cutore auctore adqͥrit.¬

Expanded text:
se debet, ut habeat intellectum possidendi: Et ideo si furiosum seruum miseris, ut possideas, nequaquam ssidendum, incipies possidere, sicut pupillus, maxime tutore auctore, adquirit
Abbreviated transcription (Latin):
ħcͥ. antotum illis Sit. etsim.
alieno anꝑtemeid adqratin
ratur. fingetram fodicntẽ in¬
uenisse. utħ dicatur fructua¬
riic̃es. q uosubdito ĩabdito
lcco põitum nicħ agens. s ałi
ambulans inuenit pͥctatis
t̾i rciopanisũmebat. et for¬
tuna alud dedit Itaqsim
ap̃i fructuarii agro muenit
puto ꝑtemsolam̃ ut agͥ dñm

Expanded text:
 an totum illius sit? et in alieno, an partem eidem adquirat ratur. finge terram fodientem inuenisse, ut hoc dicatur fructuarii esse: quod uero subito in abdito loco positum nihil agens, sed aliter ambulans inuenit, proprietii rei operam insumebat et fortuna aliud dedit. itaque si in ipsius fructuarii agro inuenerit, puto partem solam ut agri dom
Abbreviated transcription (Latin):
tis non remque uouctur obligt.
res enimque uonetur solutã qͥ¬
demlibat uota ip̃ano sacranon
efficitu.. uoto autem pr̃cs fa. ob¬
fã.uł seruꝰ sinon pr̃is dominii¬
ncancroritateuoto nonobligã¬
tun si  decimamquis bonorum̃
uoinit deçima nonpri in bonr¬
ẽe desiit. qͣnisi fuit sepata. etsifor¬
te qui decimam uouerit decessit
ante sepationem ħrs ip̃iꝯ ħ̾rdit᷑¬
no nomne decune obstiict. ẽ.
uotienimobligonem adħrdem
transire constãt.¶O.
tis solius promissum. et ido il¬
lud ẽ conititutum. ut si obhon¬
orem pollicitatuo fc̃a fu̾it. q̃i
debitumerigatur. Sec et ceptũ
opr licet non obhonoremper¬
missum perficere promissor cog¬
ctur. et c̃ constitutum siquisqͣm
ex pollicitatione tradiderit rem

Expanded text:
tis, non rem qu‹ae› uouetur obligat. res enim, quae uouetur, soluta quidem liberat uota, ipsa uero sacra non efficitur. Uoto autem patres faas uel seruus sine patris dominiue auctoritate uoto non obligantur. Si decimam quis bonorum uouit, decima non prius esse in bonis desinit, quam fuerit separata. et si forte qui decimam uouit decesserit ante sepositionem, heres ipsius hereditario nomine decimae obstrictus est: uoti enim obligationem ad heredem transire constat. 3 Idtis solius promissum. et ideo illud est constitutum, ut, si ob honorem pollicitatio fuerit facta, quasi debitum exigatur. sed et coeptum opus, licet non ob honorem promissum, p‹er›ficere promissor eo cogetur, et est constitutum. Si quis quam ex pollicitatione tradiderat r
Abbreviated transcription (Latin):
diuo presuo ip̾sit¶Non semper
autem obligaricum qui polli¬
citus ẽ. sciendum ẽ. Setsiquid
obhonorem promiserit decretũ
sibiuł decernendum.uł obaliã
iustam causam tenebiturex
quicepit cepisse. sic accipimus.
Si fundamenta iacuit ullear
purgauit. sec et si locus illi petẽ¬
tidestinato ẽ. magutcum cep¬

Expanded text:
rescripsit. Non semper autem obligari eum, qui pollicitus est, sciendum est. si quidem ob honorem promiserit decretum sibi uel decernendum uel ob aliam iustam causam, tene bitur exqui coepit. Coepisse sic accipimus, si fundamenta i‹ec›it uel locum purgauit. sed et si locus illi petenti destinatus est, magis e
Abbreviated transcription (Latin):
d.¶Ondinis impetra¬
tis aprincipe nonutendo
quimeruit decennii tem¬
porc usum amittit. ¶Alist̃.
piscatores deferre utensilia in
ciuitate uisserit. ut ea ip̃i distra¬
hant destituitur annone prebi¬
tio cum ancctentur abope nistici
qui confestimibi detulerint mer¬
cem detraseeam. et adopa sua
reuerti debeant. demqsumme
prebende prudentic et auccorita¬
tis apud grecos platocum ins¬
titueret quem admodum cunta
bene et beate ħ̾itati possit. In pri¬
mis istos negotiatores nc̃canos
dixit. sic cnim libro .ii. grocum:¬

Expanded text:
ndinis impetratis a principe non utendo qui meruit decennii tempore usum amittit. 2 Callistpiscatores deferre utensilia in ciuitate‹m› iusserit, ut ipsi ea distrahant, destituetur annonae praebitio, cum auocentur ab opere rustici: qui confestim ubi detulerint mercem, tradere eam et ad opera sua reuerti debeant. denique summae prudentiae et auctoritatis apud Graecos Plato cum institueret, quemadmodum ciuitas bene beate habitari possit, in primis istos negotiatores necessarios duxit. sic enim libro secu
Abbreviated transcription (Latin):
sc uideatur. ꝯt̾. si apparatum suic
impcnsam inpublicoposuit. s¬
et si non ip̃ecepit. S ec cum cerca
peccimiam promisisset. Ad opꝰ
ici .p. contemplationc peccunc
cepitop facere tenebitur quasi
cepto opere demq cum colup¬
nas quidam promis iss. Impr
ficere non coguntur. ¶Szsi co¬
lumpnas cirecensib pmisisti
ctoposi ea ratione sumptib curit¬
tis. uł priuatorum incoatum est.
deseri quodiustum est non oportz
Siquis opus quod perfecerit as¬
signauis. deude adidfortuto
cãsu aliquod passus sit periculũ
adcumqui fecit non pertine ĩp̃r

Expanded text:
se uideatur. item si apparatum siue impensam in publico posuit. Sed si non ipse coepit, sed cum certam pecuniam promisisset ad opus rei publicae contemplatione pecuniae coepit opus facere: tenebitur quasi coepto opere. Denique cum columnas quidam promisisset, imperficere non coguntur. sed si columnas Citiensibus promisisti et opus ea ratione sumptibus ciuitatis uel priuatorum inchoatum est, deseri quod gestum est non oportet'. Si quis opus quod perfecit adsignauit, deinde id fortuito casu aliquid passu‹m› sit, periculum ad eum qui fecit non pertinere imper
Abbreviated transcription (Latin):
osifilium pr̃i decuronemẽe uol¬
uit. tneo de functo honores qui fi¬
lio decurioni congruentes pomortẽ
prĩs obtingenȩadhonꝰ cob̾rtẽ¬
di filii non ꝑtin̾et cumeidem de

Expanded text:
si filium pater decurionem esse voluit, tamen defuncto honores, qui filio decurioni congruentes post mortem patris obtigerunt, ad onus coheredis filii non pertinent, cum ei de
Abbreviated transcription (Latin):
distrahunt ꝓcuratores ne ue¬
nundare inconsultis principi¬
bꝰ ꝓhibentur. et siueneant. ⁊¬
uenditio nlłas nires habebit.
Seruꝰ cesaris si iussu ꝓcura¬
toris ad hiit ħrditatem cesa
nuolenti acquirit. ¶ Si mlti
fisco fraudem fec̾int. non ut in
actionc furti singulisolidu. s
õs siunum quadrupli penam
ꝓuiriportionedebent. Sane ꝓ

Expanded text:
distrahunt procuratores uenundare inconsultis principibus prohibentur, et, si ueneant, uenditio nullas uires habebit. Seruus Caesaris si iussu procuratoris adiit hereditatem, Caesari uolenti adquirit. Si multi fisco fraudem fecerint, non ut in actione furti singuli solidum, sed omnes semel quadrupli poenam pro uirili portione debent. sane pr
Abbreviated transcription (Latin):
dicebatur subpõit. declazato
ẽ. ¶Qui aliquidsciens ĩ frau¬
dem fiscisuscepit non solumrẽ
inqua fraudis ministium sus¬
cepit. s alt̾m t̾m restitue cogit᷑.
aꝓcuratore.uł qͥuolibr alio mͦ
meaꝓuintia inqua adminis¬
trat licet ꝑ int̾põitam p̃m com¬
patum c̃ infirmato actuuendica¬
tur et extimatio ciꝰ fisco infert
Namet naueminead ꝓnĩtia
inqua quis admistrathedifi¬
nem opponit fisco intra duos
menses debitumsibidooc d ȧi¬
reatu constituto bona suaad¬
ministrare pot̾eiq debitor rͣte¬
bonafid̃soluit. ¶Actores qui
aliqd̾ offm gerunt in bonis q̃¬

Expanded text:
dicebatur, suppositus declaratus est. Qui aliquid sciens in fraudem fisci suscepit, non solum rem, in qua fraudis ministerium suscepit, sed alterum tantum restituere cogitur. rocuratore uel quolibet alio in qua administrat, licet per suppositam personam comparatum est, infirmato contractu uindicatur et aestimatio eius fisco infertur: nam et nauem in eadem prouincia, in qua quis administrat, aedifinem opponit fisco, intra duos menses debitum sibi docere reatu constitutus bona sua administrare potest, eique debitor rbona fide solvit. Actores, qui aliquod officium gerunt, in bonis q
Abbreviated transcription (Latin):
passisunt proclamauerint. au¬
due eos preses pronintie dz
qui umlitatem amiserungnc¬
tumue. smnẽtẽ uecastrare deb
ne uc quis sespontecastandrũ
tum incumfecerit. medico. qͥ¬
dem quud exciderit capitale
erit. Item. ip̃i qui sesponte exci¬
dentemndum prebucrit.¬

Expanded text:
audire eos praeses prouinciae debet, qui uirilitatem amiserunt: netum sinentemue castrare debet, neue quis se sponte castrandum tum meum fecerit, medico quidem, qui exciderit, capitale erit, item ipsi qui se sponte excidendum praebuit
Abbreviated transcription (Latin):
licfamił nõiefraudãdi c̃ã docẽ
mulier. nec minꝯ et p̾rsi nõig¬
norauit. icauceacat si adse
dos puennit restituicam. ¶Si
ꝓcurato⁊ ignorante dno cstirer
debitorẽei. frandãdi cepisse ꝯsiliũ
iussits uo. ibeo. accipe hac accõne

Expanded text:
liae familiae nomine fraudandi causa dotem mulier: nec minus et pater, si non ignorauerit, ita ut caueat, si ad se dos peruenerit, restitui eam.Si procurator ignorante domino, cum sciret debitorem eius fraudandi cepisse consilium, ius
Abbreviated transcription (Latin):
exeanatum et ap̃ ceceptu
ẽ ita possedistiut.ĩ. ꝯstitutũ
usucapionis cp̃c cognoscẽs
mirmeis furciuam ẽs trebiti
eẽtusucaptum ce egosic pu¬
rem usucapes. Sin u̾o cum

Expanded text:
ex ea natum et apud te conceptum est ita possedisti, ut intra constitutum usucapioni tempus cognosceres matrem eius furtiuam esse, Trebatius esset, usucaptum esse. ego sic purem, usucaperes: sin uero, cum
Abbreviated transcription (Latin):
te. et pistrinoꝵ curatores p̃le mu¬
n meunt. Defensores quoqz qs
g̾ci sindicos applłant. et qui ad i¬
certã camagendam ul defendẽ¬
dam eliguntur laborem p̃li mu¬
n̾is aggrediuntur. ¶Indicandi
quoq nccitas int̾ mun̾a pͣliahe

Expanded text:
tegi et pistrinorum curatores personale mutegi et pistrinorum curatores personale munus ineunt.Defensores quoque, quos Graeci syndicos appellant, et qui ad certam causam agendam uel defendendam eliguntur, laborem personalis muneris adgrediuntur.Iudicandi quoque necessitas inter munera pe
Abbreviated transcription (Latin):
linc publice et corrigendis mori¬
b p̾fitiuntur. S et hii qui adrefi¬
tiendi iuas cligisolent. cum nich
teris uenalib reb quecinitatit
ppłis cotidianum uictumusiniũ¬
guntur plib mun̾ib funguntur.
Qui ãt annonam suscipune uel
exigunt. uł erogant. et exactoreᷤ
tatum publicos reddito eligi solẽt
pͣli muni subiugantur. ¶ Dii
quoq quicustodes ediumułar¬
cheote uł logographi.uł tabła¬
iii.uł yenopharochi. ut inqbodã
ciuitatib uł ierenarche. ułcurͣ¬
tores ad extruenda uł refitic̃da
edifitia publicasiũ palatia siũ
naualia uł mansiones destinã¬
tur. Sitn pc̃tiam publicam mi
opis fabricam erogrnt. ec qui ⁊¬
fatiendis uł refitiendis nauib
corꝑis mĩst̾io obligentur. hos ex
alio ordine uoeari. nec ulla extu¬
satõe libari. nisisolalesiet mutił
corꝑis et infirmitate sp̃ałrsitex¬
p̾ssum.¶legatiquoq qui adsa¬
tranum principis mittuntur. qr
maticum qd̾ legatiuum dr inter¬
dumsolent acciꝑpe. S et nicostra¬

Expanded text:
linae publicae et corrigendis moribus praeficiuntur: sed et qui ad facienda uias eligi solent, cum nihilteris uenalibus rebus, quae ciuitatium populis ‹ad› cotidianum uictum us‹ui snalibus muneribus funguntur. Qui annonam suscipit vel exigit vel erogat, et exactores tatpersonali munere subi‹u›gantur.Hi quoque, qui custodes aedium uel archeotae uel logographi uel tabularii uel xenoparochi ut in quibusdam ciuitatibus uel limenarchae uel curatores ad extruenda uel reficienda aedificia publica siue palatia siue naualia uel mansiones destinantur, si tamen pecuniam publicam in operis fabricam erogent, et qui faciendis uel reficiendis nauibucorporis ministerio obligentur. hos ex albi ordine uocari nec ulla excusatione liberari, nisi sola laesi et inutilis corporis et infirmitate, specialiter sit expressum.Legati quoque, qui ad sacrarium principis mittuntur, quia uiaticum, quod legatiuum dicitur, interdum solent accipere, sed et nyctostra
Abbreviated transcription (Latin):
timabat ħrdem ei uł bõrum
possõrem eẽ incipiet ꝓẽptore
possidẽ. ¶Si dñs fundi hõie
armatos ueniẽtes existima¬
mo eorum fundum ing̃ss
redeat abonefidi possõre usuca¬
piturqr lex plancia et uilia
ea demumuecuit. lõga possõ¬
necapi queiu possessa fuissẽt.
Non ct̃exquib uiquis diec¬
fundum pẽde uolebam posso
stipłatu fundum pet̾e uolebã
cedendo mic̾ possõm/ si soluen¬
dic̃a id fecit. eo ip̃o effitiet.ut
fund̾ longo tp̃rcapiam. ¶Q
pignoriremdat.usuc apitqͣ¬
ditor ei possõm alii tradidit
int̾pellabr usucapiosecquã¬
tum adusucapionem attin
siłis ẽ ei qui aliquid deposuit
uł ꝯmodauit quor palam ẽ
desinc usucape. Si ꝯmodata
uł de poĩta res alii traditasit
abeo qui ꝯmodatum uł de¬
põitum accepit plane. Sicre¬
dicor nuda ꝯuentoe ypotreã¬

Expanded text:
mabat se heredem eius uel bonor‹u›m possessorem esse, incipiet pro emptore possidere.Si dominus fundi homines armatos uenientes existimamo eorum fundum ingressus redeat, a bonae fidei possessore usucapitur, quia lex Plautia et Iulia ea demum uetuit longa possessione capi, quae ui possessa fuissent, non etiam ex quibus ui quis deiecfundum petere uolebam, possestipulatu fundum petere uolebam, cedendo mihi possessione, si soluendi causa id fecerit, eo ipso efficiet, ut fundum longo tempore capiam.Qui pignori rem dat, usucapit, quditor eius possessionem alii tradiderit, interpellabitur usucapio: et quantum ad usucapionem attinet, similis est ei qui quid deposuit uel commodauit, quos palam est desinere usucapere, si commodata uel deposita res alii tradita fuerit ab eo, qui commodatum uel depositum accepit. plane si creditor nuda conuentione hypothe
Abbreviated transcription (Latin):
ur. ¶Sirempignoridatã cre¬
dicoris ẜuo surĩpuit cumeam
et ẽditor possidet non int̾pella¬
br usucapio debitoris. qr ẜuo
naqt̃n debitoris usucap io du¬
debitorisuo tradidiss. ⁊am qͣn¬
tum adusucapionem attin
ẜuisubtrahendo res nonfatiu¬

Expanded text:
ur.Si rem pignori datam creditoris seruus subripuerit, cum ea‹m› creditor possideret, non interpellabitur usucapio debitoris, quia nat, tamen debitori usucapio dudebitori tradidisset: nam quantum ad usucapiones attinet, serui subtrahendo res non faciu
Abbreviated transcription (Latin):
cium quimea naui nauigãdi
c̃a ec̃t. Nauigandi at ca accipe de¬
bemo cos quiadhibentur. ut na¬
u naugetur. hec ẽ nautas. Et

Expanded text:
in ea naui nauigandi causa esset. Nauigandi autem causa accipere debemus eos, qui adhibentur, ut nauis nauiget, hoc est nautas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
itulibabr. non idem contig̃ ci
anifundum pleno uire ꝓmi¬
sic. et usumfructum ded̾it. de¬
indeamisso copͥctatem sine
nsufructu tradidit. Ille eni¬
libat ẽdando usum fructũ
hãt nulla pte obligonis exi¬
hoñatur. nisi plenoiure fund̃
effecit stipłatoris. ¶Griscgon
flanicandidi ẜuo actorscrip¬
si coramsubscribente. etassig¬
nante dño meo accepisseme
auilio zesareagente rẽ uilii
quintiliam. ab sentis mutũ
denaria mille. quedariquir¬
b queꝓrime sunt futire sti¬
agens quintilian ispopondit
candid dñs m̃o subdie supͣ
rar nõiedenariosccto pr̃ari
stipłatꝰ ẽ Iuliꝰ zonis. spopõdit
subscripsit. mdͣi ꝑ libamp̃m¬

Expanded text:
itur. non idem contingit ei, qui fundum pleno iure promisit et usum fructum dedit, deinde amisso eo proprietatem sine usu fructu tradidit: ille liberatus est dando usum fructum, hic nulla parte obligationis exoneratur, nisi pleno iure fundum effecerit stipulatoris. "Chrysogonus Flavii Candidi servus actor scripsit, coram subscribente et adsignante domino meo, accepisse eum a Iulio Zosa, rem agente Iulii Quintilliani absentis, mutua denaria mille. quae dari Quinbus, quae proximae sunt futurae, stiagens Quintilliani, spopondit Candidus dominus meus. sub die supra rarum nomine denarios octo praestari stipulatus est Iulius Zosas, spopondit subscrip‹sit
Abbreviated transcription (Latin):
possit. ¶Ex flumine ⁊qua
duc̃e płcs possunt. itat̾r. ut
iucins non noceatur. uł sii
angust ans siret̾ ei qui in
alianpasit ¶Siaqͣm ex flu¬
mine publico duxis. et tlumĩ
recesẜit. non potes subsequi
nonsit.quamiis is leco me.
sit. s si alluuione paulatim
accefrit fundo tuo subscqui
potes. qr toto loc fluminis:
seruuiat ductiomi s sicurum¬
Au̾e cepit mutato aluco nõ
potes.qr medi loco ñ seruiat
int̾ruptaq sit ẜiut. ¶Aqua
que mnuo nascitur tacite lu¬
crifit ab coquiducie. ¶Ductꝰ¬

Expanded text:
t. Ex flumine aquam ducere plures possunt, ita tamen, ut vicinis non noceant, vel, si angustus amnis sit, etiam ei, qui in alia ripa sit. Si aquam ex flumine publico duxeris et flumen recesserit, non potes subsequi non sit, quamuis is locus meus sit, sed si alluuione paulatim accesserit fundo tuo, subsequi potes, quia locus totus fluminis seruiat ductioni. sed si circumfluere coeperit mutato alueo, non potes, quia medius locus non seruiat interruptaque sit seruitus. Aqua, quae in riuo nascitur, tacite lucri fit ab eo qui ducit. Duct
Abbreviated transcription (Latin):
uoulex quo alio leco publico
duc̃e. Idq aprincipe concedr
aninulliopetit iaquedãde.
et datur intdc̃m p̾diis intdu
tracta nonextingunitur. Ꝙ da¬
turpsonis cum ꝑsõis amitti¬
tur.ideo n ad alum dñm¬
cumo successores transiit ꝓla¬
ne .ii. ad quem dñium trrĩsit
inpenetrabilee̾. Namsi decnt
p̃diis suis aq̃m debitam. et si
nõie eio  flireissz aquo dñur
ad setransut in dubiratem¬
non impctrau̾it.¶Meminis¬
seat debemo in hoc int̾dc̃o totã¬
qomfiniri assignatõis. ⁊ Ion
piora int̾dẽa nec adpossõnem
assignatum sib̾. aut nonht¬

Expanded text:
ex quo alio loco publico ducere. Idque a principe conceditur: alii nulli competit ius aquae dandae. Et datur interdum praediis, interdum tincta non extinguitur: quod datur personis, cum personis amittitur ideoque neque ad alium domcumque successorem transit. plane ei, ad quem dominium transit, impetrabile est: nam si docuerit praediis suis aquam debitam, etsi nomine eius fluxisse, a quo dominium ad se transiit, indubitate imnon impetraverit. Meminisse autem debemus in hoc interdicto totafiniri adsignationis: non periora interdicta, nec ad possessionem adsignatum sibi aut non ha
Abbreviated transcription (Latin):
ica demũsioptulit. eã qͣntitatẽ
que refundi debuit exfid̃ u̾i̾tatĩ.
remotamoralibtati aditũ dar¬
to ecegit lib̾esto adme retineat.
ħrs n ꝓficiscipatiatur. nũꝙ dic¬
tun sumꝰ statim anfructu coac¬
tos ubmfore. nametcũ romesti¬
płatõ dciꝑitur.ita centũ mnyspa¬
siħrs acceptis rõib et reliquis
ꝯputatis doirese eas statu libo¬

Expanded text:
ita demum, si optulit eam quantitatem, quae refundi debuit ex fide veritatis: um, quod remota mora libertati aditum dartus coegerit, liber esto" Romae retineat heres neque proficisci patiatur? numquid dicturi sumus statim ante fructus coactos liberum fore? nam et cum Romae stipulatio concipitur ita "centum in Hispasi heres acceptis rationibus et reliquis computatis donare se ea statulib
Abbreviated transcription (Latin):
spes sunt. sccundum qd eucit.
ut mixta una sũma. ul sp̃c q̾
nonfiint ininpcedenti stip¬
ulatõr ñ fiat nouato. s efficit
duas cẽstipłoes. ¶amuisĩt

Expanded text:
es sunt. secundum quod euenit, ut mixta una summa uel specie, quae non fuit in praecedenti stipulatione, non fiat nouatio, sed efficit duas esse stipulationes. quamuis
Abbreviated transcription (French):
Et sciendumẽlege pompeyaḋ
consobrino comprehensum c̃e¬
set nonctiamcos pariter com¬
plecti quipari prioriuegradu
sunt. setetiam noueroe et spõ¬
sc̃ personc omissesunt sentẽcia
trilegis continentur.¶D.¬

Expanded text:
ed sciendum est lege Pompeia de consobrino comprehendi, sed non etiam eos pariter complecti, qui pari propioreve gradu sunt. sed et novercae et sponsae personae omissae sunt, sententia tamen legis continentur
Abbreviated transcription (Latin):
sticho lib̾rtas ꝯpetet. s legatũ
ñ debeb. nã fauore lib̾tatis¬
ita receptimc̃.ut mertuo ti¬
tio tp̃c suo ẽẽideatur. quo ĩ¬
pleco librtas. ꝯtinget ẽca łgi¬
tum. de fecisse dc̃o uisa ẽ¬

Expanded text:
Sticho libertas competet, sed legatum non debebitur. nam fauore libertatis receptum est, ut mortuo Titio tempus superesse uideretur, quo impleto libertas contingeret: circa legatum defecisse condicio uisa e
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ sepatĩ rões gesser. suffice¬
adlib̾tatẽ adipiscẽdã. ei qui
reliqua exsoluitareliqͥs acci¬
pedebemꝰ. utctip̾a uolumĩ
ronii reddãtur. s ecsiantilla ẽ
filiis lib̾a eẽ iussa sic. et sinlłos

Expanded text:
quidem separatim rationes gesserunt, sufficead libertatem adipiscendam ei qui reliqua exsoluerit. in reliquis accipere debemus, ut et ipsa uolumina rationum reddantur. Sed et si ancilla cum filiis libera ess
Abbreviated transcription (Latin):
alieni argentiaddid̾is nõ ec̃ tu¬
um totum argentum fatendẽ.
nau̾is nõ dubitaturciphum
tuuc̃e et ate retteuendican.
¶Obismmł pła ꝯtribuũtur. ex
quib unũ medicamtu fit. aũ

Expanded text:
alieni argenti addideris, non esse tuum totum argentum fatendum enaueris, non dubitatur scyphum tuum esse et a te recte uindicari. Ubi simul plura contribuuntur, ex qu
Abbreviated transcription (Latin):
rei apiło ad omnem contractũ
et obligonem ꝑtin. ¶Uerbũ
ex legibo sic accipiendumẽ. tã
solum que persponsi interroga¬
tionem fit. sec omnis stipulãtõ¬

Expanded text:
appellatio ad omnem contractum et obligationem pertinet.Uerbum 'ex legibus' sic accipiendum est: tam solum quae per sponsus interrogationem fit, sed omnis stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃. NIitincrefatiendo iuginti
milia passuumindies singulcs
ꝑagenda sicsunt accipiendaeut
sipost hanc dinum̃ationem mi¬
no quam ingintimilia passuum¬
supersint integnm diem eccup¬
ent. uluti .xx.unummnilia sunt
passo biduumcis attuibuctur.
q̃ue dimimeratio ita demum
accipienda erit si dedie non con¬
ueniat. ¶ Cius qui apud hostẽ
decessit diciłorditas non ꝓpter

Expanded text:
 "Itinere faciendo viginti milia passuum in dies singulos peragenda" sic sunt accipienda, ut, si post hanc dinumerationem minus quam viginti milia susupersint, integrum diem occupent. ueluti uiginti unum milia sunt passus: biduum eis adtribuetur. quae dinumeratio ita demum facienda erit, si de die non conueniat.Eius, qui apud hostes decessit, dici hereditas non pote
Abbreviated transcription (Latin):
tioncidanoporcebit. ¶Fal¬
so ꝓcurator de rato ħndoca¬
uit. atq ita dñs a siñ auidi¬
cis ꝓcuratore uicto ꝓuccau̾
stiplois de fecisse⁊doem apri¬
ruit. cumadanuilium coesti

Expanded text:
tionem dari oportebit.Falsus procurator de rato habendo cauit atque ita dominus a sententia iudicis procuratore uicto prouocauit: stipulationis defecisse condicionem apparuit, cum ad auxilium commune
Abbreviated transcription (Latin):
trense filiuz et̾ int̾limos hrdes p̃¬
cipuum retineat. ¶Et fidicõ¬
missaria lib̾tas afilio poc̾tam
etatem ei datisiad eũ puern
puenit abħr de filii p̾stita dici
reddatur. q̃ in sñiam iur singłi
receptam adcet̾a fid̾imifsa
relicta porrigi ñ placuit. ¶Ser¬
m̃cedẽ diurnã filiꝯ p̾stitiss ma¬
numittiuoliit biẽmio ꝓximo
uagatur ñ p̾stit̾at ⁊dc̃oe dfecto
uidebatur.si tñħrs filiꝰ aut tu

Expanded text:
trense filius etiam inter legitimos heredes praecipuum retineat.Etiam fideicommissaria libertas a filio post certam aetatem eius data, si ad eam puer non peruenit, ab herede filii praestituta die reddatur: quam sententiam iure singulari receptam ad cetera fideicommissa relicta porrigi non placuit.Sermercedem diurnam filio praestitisset, manumitti uoluit: biennio proximo uagatus non praestiterat: condicione defectus uidebatur. si tamen heres filius aut tu
Abbreviated transcription (Latin):
D. ¶Tsi debitor ꝯsilium c̃di¬
torum frandandorum non
ħinss. melli res mortis ca ab
d.¶Ortis ca capimꝰ non
ꝓfilio uł fr̃e suo moriente do¬
nec meio ea ⁊ doone. utsi cõ¬
ualu̾it altut eoꝵ reddatursib
res. si dece sẜit maneat apd
meuium. ¶Si donatur
mͥ mortis ca debitorẽ tuum
c̃ditori meoḋlegauus õim̃o

Expanded text:
.Etsi debitor consilium creditorum fraudandorum non habuisset, auelli res mortis causa ab ortis causa capimus non filio vel fratre suo moriente donet Maevio ea condicione, ut, si convaluerit alteruter eorum, reddatur sibi res, si decesserit, maneat apud Maevium. Si donaturus mihi mortis causa debitorem tuum creditori meo delegaveris, omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
si finito ingratu successor ydo¬
neꝯ fuit accc̃em darinonor.
In traudem ciiliu mime
pfacitam fidẽ p̃dia tnslata fis¬
tur soluc Ius origins inhon¬
oribꝰ subeundis ac mum̾b
suscipiendis adopcõe nõ mu¬
tatur.S nomis quoq muni¬
b filiꝰ ꝑadoptium ꝑrem a¬
tringitur. Exiii.¬
tionem fu̾at fc̃s eẽ desinit. pap̾.
ncg̃a pronoꝵ gerunt atutela
decrto pr̾um ẽxcusantur. Fi

Expanded text:
tratu successor idoneus fuit, actionem dari non oportet. In fraudem civilium munerum per tacitam fidem praedia translata fistur solvere. Ius originis in honoribus obeundis ac muneribus suscipiendis adoptione non mutatur: sed novis quoque muneribus filius per adoptivum patrem adstringitur. tionem fuerat factus, esse desinit. Papininegotia patronorum gerunt, a tutela decreto p
Abbreviated transcription (Latin):
T̾. ¶ Rdme decunonum
Ad tp̃e motus. et mordine irg̃c¬
so adhonores. Exemplo rele¬
gatitnto tp̃r non admittit᷑
quanto dignitatecarunt. s
mutroq placuit examinari
ex ẽi penis affectos ignommĩ
ulut tñsacto nego prea lib̾ari.
tunt subicctos nichoꝰ int̾ in
fames hri cum fcĩquid q̃o sit

Expanded text:
 Ordine decurionum ad tempus motus et in ordinem regressus ad honorem, exemplo relegati, tanto tempore non admittitur, quanto dignitate caruit. sed in utroque placuit examinari,etenim poenis affectos ignominia velut transacto negotio postea liberari, tunt, subiectos nihilo minus inter infames haberi, cum facti quidem quaest
Abbreviated transcription (Latin):
est uesin debitor reꝓmisit.
In ẽditor sac̃dedit pignoris
ꝑsecutio denegetur. Wet in
fructuario. cels rectescribit¬
neatur mittendum in posso¬
nem dicem.. neciubendu
posside. nec enim id dnium⁊
cape possidendo pot̾. s decer¬
nendum ẽ. ut eod̾ uire eẽt qͦ
foreris qui non cauat . p. ꝙ
dec̾tum uectigali actõe utipo¬
t̾it. S inuectigali p̾dio sim¬
uincipes non ẽauint dicend̃¬

Expanded text:
ebitor repromisit neque creditor satisdedit, pignoris persecutio denegetur. quod et in fructuario recte Celsus scribitus non caueatur, mittendum in possessionem dicemus nec iubendum possidere nec enim dominium capere possidendo potest, sed decernendum, ut eodem iure esset, quo foret is qui non caverat: post quod decretum vectigali actione uti poterit. Sed in vectigali praedio si municipes non caverint, dicend