comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũet febum ⁊ adħeradiam ex
eadem mr̃e policratem sie exa¬
lia equis porcõmb petiit polli¬
nirẽ erant siquis eoꝵ h̾rs ñ
iutia pub̾tatem deceifit ⁊ sas
tabulas fent quas uirĩ eius
commendaiit aꝑuondas si¬
npubes obiss deinde petiͥta pͥ¬
orib ut si quis eoꝵ siue lib̾is
decederet. porcõin suam excep¬
ei rͣeis qui suꝑ ẽent restitue¬
rent eracdia soror mornia
sine lib̾is fr̃em suum hrͣdem
instituit polł poslicrates sidĩ¬
cõmissum petierat ⁊ oꝑtunie¬
rat apud aurelium peculium
rum bona materna quia
ei dederat intestato moriẽt
pollicrati filio suo restituerz¬

Expanded text:
tueret, Foebum et Heracliam ex eadem ma‹t›re, Polycraten ex alia aequis portionibus, petit a Polymatre erant, si qui eorum heres non intra pubertatem decessistabulas fecit, quas matri eius commendavit aperiendas, si inpubes obisset. deinde petit a prioribus, ut, si quis eorum sine liberis decederet, portionem suam excepei vel eis qui superessent restitueret. Heraclia soror mortua sine liberis fratrem Foebum heredem instituit: Polycrates fideicommissum petierat et optinuerat apud Aurelium Proculum rum bona materna, quiaei dederat in testamento, moriens Polycrati filio suo restituer
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Suos aut̃ ẜuos. ł an¬
tillas. eos accipimus. qui
sunt pleno iure testantis.
int̾quos fructuarir non
continebunt᷑. s qui boua
fide testatori seruũt. su

Expanded text:
. Suos autem seruos uel ancillas eos accipimus, qui sunt pleno iure testantis: inter quos fructuarii non continebuntur. Sed qui bona fide testatori seruiunt, su
Abbreviated transcription (Latin):
tum p̃r solum hedem insti¬
lib̾um ⁊ ħedem ẽẽ usserat.
silius tamqͣm p̃r demens
fuiss. bonoꝵ eius possõm ab
intestato pett ⁊ ira ħ̾edita¬
tem possedit. labeo ait. si
ꝓbaretur sana mente pr
‸tessm̃ fecisse. siliũ ex testõ¬

Expanded text:
r solum heredem instiliberum et heredem esse iusserat: filius, tamquam pater demens fuisset, bonorum possessionem ab intestato petit et ita hereditatem possedit. Labeo ait, si probaretur sana mente pater testamentum fecisse, filium ex test
Abbreviated transcription (Latin):
serit. s seũ. aut̾ notat. si õs
pet̾e non potu̾int cum nͣlli
offert᷑. cur ñ ⁊ qui decesser̃it.
ad ħedes transmiserunt. uti
si uno petente.iam eligere
offerat cui hr̃s uelit: ⁊ sta¬
tim offerat sñ aliquo .s. ĩ
tat. n̾uto notatus ẽ cur sr̃¬
absentib p̃sentes petẽt. cũ
lp̾senti die relictũsit fidĩ.ꝯ.¬

Expanded text:
si omnes petere potuerunt, cum nulli offertur, cur non et qui decesserunt ad heredem transmiserunt, utique si uno petente iam eligere offerat cui heres uelit et statim offerat sine aliquo scilicet tat, merito notatus est, cur superabsentibus praesentes petent, cum praesenti die relictum sit fid
Abbreviated transcription (Latin):
rat. fructuario hrde ĩstitu¬
to alicui eũ suũ legauit. ñ
põt̃ doli mali hr̃s extepcõne
uti si legatarius uendica
reẜuũ uesl. ñ relicto hr̃di eiꝰ¬
usũ fructu

Expanded text:
rat, fructuario herede instituto alicui eum seruum legauit. non potest heres doli mali exceptione uti, si legatarius uindicare seruum uellet non relicto heredi usu fructu
Abbreviated transcription (Latin):
tutor auctor er̃. cui animistͣ¬
cio tutele concessa nõ ẽ id
ratum ap̃tore hr̃i non d.
⁊ ĩo puto uerus ẽẽ ꝙ offi¬
lio placetat si eo turore au¬
ctore qui tutelam non ge¬
rat. emam apupillo. sciẽs
alium eius tutelam gerere.
dominũ ñ me posse fi̾. It̃
sieo auctore emai qui a
tutori eo auctore ñ põtipla¬
ne si plures sint tutores
quoꝵ unius auctoritas suf¬
sicit dicendꝰ ẽ alt̾o auctore
pupillũ posse obligari sũ
peciunam mutuam eidet.
sũstipuleͦ ab eo. s ⁊ tñ so¬
lus sit tutorᷤ mutuã petu¬
niam pupillo dederit. uł

Expanded text:
r, cui administratio tutelae concessa non est, id ratum a praetore haberi non debet. et ideo puto uerius esse, quod Ofilio placebat, si eo tutore auctore, qui tutelam non gerat, emam a pupillo sciens alium eius tutelam gerere, dominum me non posse fieri: item si eo auctore emam, qui a tutori eo auctore non potest. plane si plures sint tutores, quorum unius auctoritas sufficit, dicendum est altero auctore pupillum ei posse obligari, siue mutuam pecuniam ei det siue stipuletur ab eo. sed et cum solus sit tutor mutuam pecuniam pupillo dederit u
Abbreviated transcription (Latin):
põt. ⁊ cum quidam auctorita¬
tem accomodarz pupille sue
ut ẜuo suo stipulanti sponde¬
ret. diuus puis antoninus
seꝑsit. iure pupillã non ten̾i.
s inquantũ locuplecior fc̃a
ẽ dandam accõnem. s siactor
fiat ut filio suo quid tradat᷑.
nulla erit auctoritas euidẽ¬
t̃ enim sua auctoritate rẽ
acquirit ¶ tutor si inuicus
sompno aũ morto cõmicia¬
li occupatus tacuiss
auctoritas eiꝰ cum se ꝓbare

Expanded text:
t. et cum quidam auctoritatem accommodaret pupillae suae, ut seruo suo stipulanti sponderet, diuus Pius Antoninus rescripsit iure pupillam non teneri, sed in quantum locupletior facta est, dandam actionem. sed si auctor fiat, ut filio suo quid tradatur, nulla erit auctoritas: euidenter enim sua auctoritate rem adquirit. Tutor si inuitus somno aut morbo comitiali occupatus tacuissetauctoritas eius, cum se probare
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾i eiut hue qui dun taxat
tona sua ꝯferant ¶ħ edict̾ eqͥs¬
simum est. ut n emancipatꝰ
solut ueĩat ⁊ excludat nepo¬
tes ĩpot̾tate manentes n ne¬
potes iure pot̾tatis obitiantur

Expanded text:
liberi eius hisque dumtaxat bona sua conferat. Hoc edictum aequissimum est, ut neque emancipatus solus ueniat et excludat nepotes in potestate manentes, neque nepotes iure potestatis obiciantur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siquis sit qui contͤu̾siam te¬
Rerat. s ħ tm̃ ad eum uentrem
etit referend̾. qui cum lib̾is ad¬
mitritur. cet̾m simitt atur
unde legitimi. uł qͣ ex alia ꝑ
te. dicendum est toneẽ cau¬

Expanded text:
si qui sit, qui controuersiam referat. sed hoc tantum ad eum uentrem erit referendum, qui cum liberis admittitur. ceterum si mittatur unde legitimi uel qua alia ex parte, dicendum est non esse cau
Abbreviated transcription (Latin):
ris statu̾e deb. nec ad remꝑ
tinet. andotem hãt. Uñ sb̾ sũs¬
tentari se possit. qr uident᷑
que ita p̾stantur. ip̃i p̾stari
qui in ut̃o ẽ¶curator uentri
datus. soluendi debiti rõnem

Expanded text:
c ad rem pertinet, an dotem habeat, unde sustentare se possit, quia videntur quae ita praestantur ipsi praestari qui in utero est. Curator ventri datus solvendi debiti rationem
Abbreviated transcription (Latin):
tutor datus. cum sibi legata
eẽt ancilla ⁊ rogatꝰ eam ma¬
mimitt̾e. inamumisit. agni¬
to legato ⁊ tutela pupillise
excusaũit. diiuis sencrus ⁊ an¬
dem pattonum. s oĩ comodo
patronatus carere.

Expanded text:
tutor datus, cum sibi legata esset ancilla et rogatus eam manumittere, manumiserit adgnito legato et tutela pupilli se excusaverit, divi Severus et Anidem patronum, sed omni commodo patronatus carere.
Abbreviated transcription (Latin):
tuor pocula oleagina ꝑia¬
hẽtat. italegauit. pocula
duo. ¶dem ⁊ treb.
iii ortos publicos are publi¬
ta conductos hẽbat. eoꝵ or¬
toꝵ fructus. us ad lustrum.
quo cõ ductium eet. afidio
legaũat. ⁊ ħ̾edem eam cõduc¬
cionem eoꝵ ortoꝵ ei dare dã¬

Expanded text:
tuor pocula oleaginea habebat, ita legauit: pocula duo: idem et Trebatius. Qui hortos publicos a re publica conductos habebat, eorum hortorum fructus usque ad lustrum, quo conducti essent, Aufidio legauerat et heredem eam conductionem eorum hortorum ei dare da
Abbreviated transcription (Latin):
Ortium sororis filioscͥpsit hr̃des.
sexcilia s̾stituit martio. ⁊
marciũ sextilie. dedit aut
ꝑ p̾cepcõnẽs marcio certas
ex qͣ scͥptus erat. ommisit. ⁊¬
eo intestato defuncto. tonaeiꝰ
ad fr̃em luum seiũ deuoluta
sunt: q̃ sicumẽ ansextilia

Expanded text:
roris filios scripsit heredes: Sextiam substituit Marcio et Marcium Sextiae, dedit autem per praeceptionem Marcio certas ex qua scriptus erat, omisit et eo intestato defuncto bona eius ad fratrem legitimum Seium deuoluta sunt. quaesitum est, an Sextia
Abbreviated transcription (Latin):
uendẽ c̾co p̃cio dampnacus
es nullos fructus eius rĩ ea
uendcõne exciꝑe tͥ libum
erit. qr ĩd p̾tium ad totam
¶serat.¬

Expanded text:
uendere certo pretio damnatus es, nullum fructum eius rei ea uenditione excipere tibi liberum erit, quia id pretium ad totam serat
Abbreviated transcription (Latin):
tassent. legatũ mr̃i debicũ rri
putauit. qmͣius una ñ hĩtaslẽt.
giant̃ in alid̾ inuuncipiũ trã¬
sissent. unius annitm̃ mͦ debi¬
tum iri. qͦ una hĩtassent. qnͣto¬
lib tp̃r. ¶trebatius ait iudeaꝰ
an huic uͥbis dum cum filio caꝑ¬
ueerit. non condc̃o signifite ᷑

Expanded text:
ssent, legatum matri debitu iri putavi, quamvis una non habitassent: sin autem in aliud municipium transissent, unius anni tantummodo debitu iri, quo una habitassent quantolibet tempore: Trebatius ait. videamus, an his verbis "dum cum filio Capuae erit" non condicio significetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. Qui plures hr̃des in¬
sticuit. ita scͥpsit. eos õs
inuitem sb̾fticuo. post ad¬
itam a quibdam ex hiis he¬
ditatem uno eoꝵ defuncto.
si condcõ su̾stitucõnis extit̾it.
alio hr̃de ꝑtem suam re¬
pudiante. ad suꝑstices to¬
in omnem cãm singuli
sb̾stituti uidebunt᷑. ubi
enim quis hr̃des institu

Expanded text:
 Qui plures heredes instituit, ita scripsit: "eosque omnes invicem substituo". post aditam a quibusdam ex his hereditatem uno eorum defuncto, si condicio substitutionis exstitit alio herede partem suam repudiante, ad superstites toin omnem causam singuli substitui videbuntur: ubi enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ natus sũit. testiũ rũpe¬
tur. post mortẽ auf frartis
uiuo pr̃e natus. solus hr̃s
pr̃i suo existet.
nius. u̾ius puco ĩ utrã ꝑtẽ
dẽ. lex cornelia que teft̾a
eoꝵ qui ĩ hostiũ põtta¬
te decesserunt confir¬
mat. ñ solum ad hedica¬
tem ip̃oꝵ ꝙ testa fecerũt

Expanded text:
mus natus fuerit, testamentum rumpetur: post mortem autem fratris vivo patre natus solus heres patri suo existet. ronius, verius puto in utramque  Lex Cornelia, quae testamenta eorum qui in hostium potestate decesserunt confirmat, non solum ad hereditatem ipsorum qui testament
Abbreviated transcription (Latin):
tonoꝵ possõis: non cedunt.
finganus statim pͥmo die qͦ
fui̾t delata. agnonisse eimi
tonoꝵ possõm: certiorare prẽm
ut ꝯꝓbet: non posse. ñ cedent¬
Q dies ac .c. Incipient aũt ced̾e:
⁊cũ certior si potu̾it. pt̾itit aũt

Expanded text:
dunt. fingamus statim primo die, quo fuerit delata, adgnovisse eum bonorum possessionem, certiorare patrem, ut comprobet, non posse, non cedent dies centum: incipient autem cedere, cum certior fieri potuit. praeteritis aut
Abbreviated transcription (Latin):
fent. si eiꝰ ħeditas adita ñ ẽ ł
ruptum.ł irritũ ẽ testm̃: in¬
testatꝰ ñ in ꝓpͥe dicet᷑ decessisse.
plane qui testari ñ potuit. ꝓpͥe
ñ ẽ in testatꝰ.puta impubes.
furiosus. uł cui bonis int̾dc̃a
ẽ. S ⁊ hos qͦ ꝓ intestatis acti¬
neliam successio hiis defertur.

Expanded text:
fecit, si eius hereditas adita non est vel ruptum vel irritum est testamentum, intestatus non improprie dicetur decessisse. plane qui testari non potuit proprie non est intestatus, puta impubes furiosus vel cui bonis interdictum est: sed hos quoque pro intestatis accineliam successio his defertur,
Abbreviated transcription (Latin):
itꝰ. ⁊ nepos ex ħidatus emanci¬
pato filio ab auo b̃t des institui:.
quid debonoꝵ possõne iurit sit.
⁊ quid int̾ sit. si emantipatum
quoq ex quo nepotes erant na
emantipau̾it. ⁊ emancipatꝰ ꝓ¬
pos institutꝰ fu̾it. pat̾ eoꝵ
ex ħrdatꝰ. alius p̾et̾itꝰ solus

Expanded text:
ancipato filio ab avo heredes instituti, quid de bonorum possessione iuris sit? et quid intersit, si emancipatum quoque, ex quo nepotes erant natemancipaverit et emancipatus ppos institutus fuerit, pater eorum exheredatus, alius
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirilem ꝑtẽ hrditatit si¬
cut ⁊ imꝑator antonimuo ĩ
cipato quis filio. retinuit ge
eo nepotes in poc̾tate. filius
emantipatꝰ susceptic pꝰea lib̾it
decessit. płacinit in ani pot̾¬
natisunt dec̾to bonoꝵ possõm

Expanded text:
ad uirilem partem hereditas, sicut etiam imperat‹o›r Antoninus in ndectarum. Emancipato quis filio retinuit ex eo nepotes in potestate: filius emancipatus susceptis postea liberis decessit. placuit in aui potenati sunt, decreto bonorum poss
Abbreviated transcription (Latin):
it. s silie si añ qmͣ nub̾et deces¬
siss. uxorẽ suam tunt᷑ sororẽ
suam sb̾sticunte quero cum
filia pubes prior decesẜit. de¬
in fr̃ eius inpules. an filii
hr̃dicas ad uxorẽ ⁊ sororẽ¬

Expanded text:
it: sed filiae, si antequam nuberet decessisset, uxorem suam, item sororem suam substituit. quaero, cum filia impubes prior decesserit, deinde frater eius impubes, an filii hereditas ad uxorem et sorore
Abbreviated transcription (Latin):
ħeditace sint. sũ ad eam
mgĩre ñ uiłetr. qui nõ
calido animo. n ͨ maligno
rem posuit. ne isquidem
qui inre erraũit. qu ulłe
gͥ nõ animo amouendi.
nec ut h̾editati dam pnũ
det. rem abstulit. s dumꝑ
dicendũ ẽ eum amouisse
ꝑtinẽt. qui añ qͥd amo¬
uit. de iñ se abstmuit. se¬
t̃m si añse abstiuuit. de¬
inde tunc amouit. hic ui¬
deamꝰ. an edcõ lotus sit. ma¬
gis ẽ ut putẽ istic sabini

Expanded text:
ate sint siue ad eam mouere non uidetur, qui non callido animo nec maligno rem reposuit: ne is quidem, qui in re errauit, dum putat igitur non animo amouendi, nec ut hereditati damnum det, rem abstulit, sed dum dicendum est eum amouisse pertinent, qui ante quid amouit, deinde se abstinet: ceterum si ante se abstinuit, deinde tunc amouit, hic uideamus an edicto locus sit. magisque est, ut putem istic Sabini
Abbreviated transcription (Latin):
ħ enim sat̃ impium ẽ. s et
ut pristmo doiimno suam
estimacõm om̃ĩmͦ offerat.
i maneat ei obligatus. do¬
net p̃ciũ soluat. ꝙ lib̾ta¬
tis fauore intrõdudum ẽ.
¶Sĩquis ex hac lege emptꝰ
sit. ut intͣ certum diem
manumiitatur. ⁊ cum li¬
b̾tate inftitutus sit ħes an
ei succurrendum sit. ut se
abstineat. uideamꝰ. magis
ẽ ut donec dies ñ extiterit.
possit ei ncͣcuis ħes effici ⁊

Expanded text:
hoc enim satis impium est, sed ut pristino domino suam aestimationem omnimodo offerat uel maneat ei obligatus, donec pretium soluat: quod libertatis fauore introductum est. Si quis hac lege emptus sit, ut intra certum diem manumittatur, et cum libertate heres institutus sit, an ei succurrendum sit, ut se abstineat, uideamus. magisque est, ut, donec dies non exstiterit, possit ei necessarius heres effici et
Abbreviated transcription (Latin):
anscindat aliquid. ł fran¬
gat. an surripiat. quo cau
sñ dubio minuitur pecu¬
ołiũ. s ñ ultͣ sim plũ sife
ẽ deducend̾ ħ nor̃e alioqͥn
dicemꝰ ⁊ si sugit. deducẽd̾
id qnͣto uilior sit fcũs pp̃
re uelis. ne deducat᷑ id ttͥ¬

Expanded text:
an scindat aliquid vel frangat an subripiat? quo casu sine dubio minuitur peculium, sed non ultra simplum. Seest deducendum hoc nomine: alioquin dicemus et si fugerit, deducendum id, quanto uilior sit factus prore uelis, ne deducatur id
Abbreviated transcription (Latin):
iuł. ẜm uolũtatẽ testato¬
ris scͥbit. ¶ Cũ enĩ ip̃rsuũ
petisliũ legatur. u̾ismmile
ẽ om̃e augm̃tũ ad ip̃m ꝑ¬
tin̾e uoluisse. cui patͥmo¬
niũ manumisso futurũ
ẽ. cũ alii nõ sic. tñ et si ĩ al¬
t̾ius ꝑsona ħ eũ sensisse
appeat. idem dicas.

Expanded text:
um voluntatem testatoris scribit: cum enim ipsi suum peculium legatur, verisimile est eum omne augmentum ad ipsum pertinere voluisse, cui patrimonium manumisso futurum est, cum alii, non: sic tamen, ut, si in alterius persona hoc eum sensisse appareat, idem dicas.
Abbreviated transcription (Latin):
so ab auo mat̾no tucorda¬
tus. ncc̃e non hũisti ⁊ ex¬
cusari. cũ ip̃o iure non te¬
neris. Sigͥ aministracõi
te non miscuisti. pates ẽẽ

Expanded text:
so. Ab auo materno tutor datus necesse non habuisti excusari, cum ipso iure non teneris: si igitur administrationi te non miscuisti, potes esse
Abbreviated transcription (Latin):
ciab contractus ẽẽt̾. nõ ꝑ¬
ne infrmtorũ ignorãcia. q¬
contractus: ade̾os quos ad¬
ministiacio ꝑtineret. la¬
tor. tũ putaret se tutore
ẽẽ distraxit bona mr̃na ⁊
pr̃ ꝓẜ upilloꝵ. ⁊ decessit non
soluendo. qͦ an pupillus
res possit uendicare. R. si
manẽt. res pupilli. uendi¬
cari ab eo posse¶prefedtus le¬
gionis ĩ testo carut. uolo
ut sĩ ĩ arbitrio silũ mei.si
inferte. unꝗ usurarum
noĩe. ita nenũmi disꝑgẽ¬
cuma feñata a tutoribus
iudicio tutele uncias usu¬
ras. An uͦ tu telas eas quas
ti elegissent usurarũ p̃stac̃o

Expanded text:
ractus esset, non pne instrumentorum ignorantia contractus eos, ad quos administratio pertineret, latutor cum putaret se tutorem esse, distraxit bona materna et paterna pupillorum et decessit non soluendo: quaeritur, an pupillus res possit uindicare. respondi, si manent res pupilli, uindicari ab eo posse. Praefectus legionis ita testamento cauit: 'uolo, ut sit in arbitrio tutorum filii inferre usurarum nomine ita, ne nummi dispargancunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuras an vero eas quas ti elegissent usurarum praestatio
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cedatit᷑ sumptus luis tu¬
tor reputabit ⁊ uiacica. si ex
officio nc̃ce hũerit aliquo extͦ¬
rere ł ꝓficiscisnunt cracteinꝰ
Si plures tutelam pupilli ami¬
conuemendus sit ⁊ si quidẽ̾
ouis simul gesserunt tucelã
⁊ om̃s soluendo sunt: equissi¬
muni erit diuidi accionem ĩt̾
eos ꝓporcõibus uirilibus ex¬
emplo fideuissorum s si ñ õs
soluendo sint int̾eos qui sol¬
uendo sunt diuiditur acc̃o. s ꝓ¬
ut quis soluendo ẽ. poñt conͣ¬
uenirs s siforte quis ex fc̃o al¬
terius tucoris condempnatꝰ

Expanded text:
intercedat. Item sumptus litis tutor reputabit et uiatica, si ex officio necesse habuit aliquo excurrere uel proficisci. Nunc tractemus, si plures tutelam pupilli admiconueniendus sit. Et si quidem omnes simul gesserunt tutelam et omnes soluendo sunt, aequissimum erit diuidi actionem inter eos pro portionibus uirilibus exemplo fideiussorum. Sed et si non omnes soluendo sint, inter eos qui soluendo sunt diuiditur actio. sed prout quisque soluendo est, poterunt conueniri. Et si forte quis ex facto alterius tutoris con
Abbreviated transcription (Latin):
n ͨ ei maudate sunt accõnes. cõ¬
ftitutũ ẽ adiuopio ⁊ ab imꝑa¬
tore nr̃o ⁊ adiuo pr̃e eius. iti¬
lem acc̃om tutori adũsus cõtu¬
torem dandam plane si ex dolo
communiconuentus p̾stite¬
rit cutor. u mandande suntac
ti penam sb̃ut. que res indigñ
eum fecit ut acedis quid conse¬
quatur doli ꝑtiapib n ͤ .n. ulla
sociecas maleficõꝵ uł cõmu¬
nicacio iusta dampui ex ma¬
leficio ẽ us adeo aucẽ ad contu¬
tores ñ uenit᷑ sisnt soluẽdo
concucores ut prins admagr̃a¬
tus qui eos dederũt. ꝑadfides¬
lores ueniat᷑ ⁊ ita imp̃r nr̃.¬

Expanded text:
mandatae sunt actiones, constitutum est a diuo Pio et ab imperatore nostro et diuo patre eius utilem actionem tutori aduersus contutorem dandam. Plane si ex dolo communi conuentus praestiterit tutor, neque mandandae sunt acti poenam subit: quae res indignum eum fecit, ut a ceteris quid consequatur doli participibus: nec enim ulla societas maleficiorum uel communicatio iusta damni ex maleficio est. Usque adeo autem ad contutores non uenitur, si sint soluendo contutores, ut prius ad magistratus qui eos dederunt uel ad fideiussores ueniatur: et ita imper
Abbreviated transcription (Latin):
nidm in ierint. ⁊ qui fuit
ydoneus dec̾cũ p̾toris tuto¬
res. ł curatores ꝯstiuentis.
ĩplorare debu̾ir ¶ tutorib
ydoneis diẽ functis uicemu¬
tua ꝑicłm ad h̾edes eoꝵ ñ
redunidat. ꝙ ñ hũit loc̃
offõ tucele mauentesĩ eũ
quiturelam ag̾e noluit.¬

Expanded text:
m in‹i›uerint et qui fuit idoneus, decretum praetoris curatores uel tutores constituentis implorare debuerit. Tutoribus idoneis diem functis uice mutua periculum ad heredes eorum non redundat, quod non habuit locum officio tutelae manente. In eum, qui tutelam ge
Abbreviated transcription (Latin):
R pͤte solureũ quo qui ab
alĩo ex curatorib sundum
furiosi lime mertaretur. u¬
su capturũ. quia solucõ ⁊tẽ¬
ris sunt io suffit unus ex
uetet soluiueret uenire
xtradin debitor lib̾abitur.
n emptor usucapiet.

Expanded text:
recte solui. eum quoque, qui ab altero ex curatoribus fundum furiosi legitime mercaretur, usucapturum, quia solutio uenris sunt ideoque sufficit unius ex uetet solui, uetet uenire uel tradi, neque debitor liberabitur neque emptor usucapiet.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuturo ip̃r sigc̾are. ¶Cũ
ditori solu̾it ⁊ omam̃tum
eius concesserit ⁊ ħ amp̃ ui¬
cenos aureos annuos q̃iũ ẽ.
abuxore ł ab hr̃dib eius
retentes. ex cepcõne tb̃m o

Expanded text:
futuro tempore significare. Cum ditori solverit et ornamentum eius concessit et hoc amplius uicenos aureos annuos: quaesitumab uxore uel ab heredibus eius petentes exceptione summo
Abbreviated transcription (Latin):
Talcidia ĩ t̾ueniat ⁊ minu¬
at legatũ. ¶Nã ħus caĩb nͥ
repetet᷑. qr ĩ solid̾ cõ dcõi
pent᷑. It̃ scͥnditur ius dã¬
Di siis cui legatũ ẽ ñ potĩt
ꝑtẽ ħ editans sͥ relictam to
auferũt ab eo ꝙ plus re¬

Expanded text:
Falcidia interveniat et minuat legatum: nam his casibus nihil repetetur, quia in solidum condicioni paretur. Item scinditur ius dandi, si is cui legatum est non potest partem hereditatis sibi relictam totauferunt ab eo, quod plus re
Abbreviated transcription (Latin):
situm ẽ utrum arbitriũ hr̃¬
dis ẽ. quem uelit dandi an
sit qua acc̃one utiuelit .i.
legatarii¶Huiuslegacũ illi
aut illi. ut̃ eoꝵ pͥor capitoliũ
ascenderit. utile ẽe. euidẽti

Expanded text:
situm est, utrum arbitrium heredis est quem uelit dandi an sit qua actione uti uelit, id est legatarii.Huiusmodi legatum 'illi aut illi, uter eorum prior Capitolium ascenderit' utile esse euidenti
Abbreviated transcription (Latin):
o ꝙ sido. ma. fecerit quo
minꝰ restitu̾e possit damꝓ¬
nand̾ eũ qnͣti młr ĩlitẽ iu¬
ran̾it. quia ĩuitis nob̾ res
nr̃as alius retiu̾e ñ debeat.
¶Ti pꝰ diuor ciũ res dotales de¬
teriores fc̃e sint ⁊ uirĩ red¬
denda dote morã feq̾t oĩodo
bomi arbiratu ꝑsecuturum
⁊ restitutur̃. ¶ guir ĩ qͥnãn¬
torte annũ diuorciũ ĩ t̾ueu̾it

Expanded text:
od si dolo malo fecerit, quo minus restituere possit, damnandum eum, quanti mulier in litem iurauerit, quia inuitis nobis res nostras alius retinere non debeat. Si post diuortium res dotales deteriores factae sint et uir in reddenda dote moram fecerit, omnimodo boni arbitratu persecuturum et restituturum. Si uir in quinquenfor
Abbreviated transcription (Latin):
uoc̃ pr̃ docẽ dat ⁊ stipulat᷑.
ita demũ ĩ suam ꝑsonam
de dore accomtransfert si
ex contineni stipilletur
iari uelit. ñnͥ ꝯienciente
filia pot̾it. qmͣuis ĩpottate
sit filia. quia det̾iorẽ con¬
nisi cõsentiat plane si añ

Expanded text:
r dotem dat et stipulatur, ita demum in suam personam de dote actionem transfert, si ex continenti stipuletur: lari uelit, non nisi consentiente filia poterit, quamuis in potestate sit, quia deteriorem connisi consent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtis dons exacc̃o. plus puto.
⁊ sipꝰ litẽ contẽstata publi¬
cata sit ꝓ ꝑte dos. suffi ciat
arbit̾um iudicis ad ꝑtis ꝯ¬
tados publitata sit ex pirabii

Expanded text:
tis dotis exactio: plus puto: et si post litem contestatam publicata sit pro parte dos, sufficiet arbitrium iudicis ad partis cta dos publicata sit, exspirabit
Abbreviated transcription (Latin):
bus nominatim nicħ rẽ¬
liqui. que uiuus p̃stabã.
dari uolo. t̃sicum ẽ an li¬
b̾tis qui cum pr̃ono suo
sit. negidiũticiũ . dionẽ.
lib̾tos meos senes ⁊ infir¬
mos peto in locis ĩꝗb nũc
agunt. senescere patiami¬
ni. q̃ ro an ex ħ capite lib̾¬

Expanded text:
uibus nominatim nihil reliqui, quae uiuus praestabam dari uolo' quaesitum est, an libertis, qui cum patrono suo sit: 'Negidium Titium Dionem libertos meos senes et infirmos peto in locis, in quibus nunc agunt, senescere patiamini': quaero, an ex hoc capite libe
Abbreviated transcription (Latin):
añ si abinstitutił p̃c̾itus sit uen¬
t̃. asb̾stitutis ex ħidatꝰ. uiuis in¬
stitutis mittendus ẽ in pos. ꝙ si
quia ad eũ gͣdñ deuoluta sx¬
ditas ẽ a quo ẽ hrdatꝰ. ¶ Si filiꝰ
ab hostib captꝰ sit. uxor eiusp̃g
tenda est. nam aliquo ca su spes
ẽ id ꝙ nascit᷑. int̾ suos sdes
futurum. ut puta si pat̃ eiꝰ ap̃
hostes decedait ¶s ⁊ siquis uẽ¬
ita m̃ ses tres mortis mee na¬
tus erit. ex ħts esto. ł qui post
tres m̃ses. uent̾ inpossom
utiq mitterr. qr aliquo
cãu suus hrs futurꝰ ẽ. ⁊ sane

Expanded text:
 si ab institutis praeteritus sit uenter, a substitutis exheredatus, uiuis institutis mittendus est in possessioquia ad eum gradum deuoluta hereditas est, a quo exheredatus est. Si filius ab hostibus captus sit, uxor eius pranorum mittenda est: nam aliquo casu spes est id quod nascitur inter suos heredes futurum, ut puta si pater eius apud hostes decedat. Sed et si quis uenintra menses tres mortis meae natus erit, exheres esto' uel 'qui post tres menses', uenter in possessionem utique mittetur, quia aliquo casu suus heres futurus est: et sane
Abbreviated transcription (Latin):
uentrẽ mittemus/ equint
enim est uł frustra ñ nimꝙͣ
impendia siquam denegari
aliqñ alim̃ta ei qui dominuis
bonoꝵ aliquo casu futurus
ex hrs esto. qr filia nasci pot̾.
uł plures filii. uł filiue ꝑ ⁊
filia. uent̾ in possõm mite¬
tur/ sãtius est eĩ sb̾int̾co
enit qui editur. ali ẽt eũ
qui ex ħrdatꝰ sit. qͣm eũ qui
non sit ex h̾edatus. fame ne¬
sb̃ ꝯdicõne postumꝰ sit ex ħida¬
tus. pendente ꝯdicõne pedii
sm̃am ad mittimꝰ. estimantis
pꝰse uentrem ĩ possõm micti.
qr sb̾ int̾to utilins est. uen¬
trem ali. ¶Si uent̾ abinsti¬
turis lex hrdatus sitꝰ sb̃sti¬
tutis sic p̾t̾itus. marcłłus
nega inpossõm micti eum

Expanded text:
uentrem mittemus: aequius enim est uel frustra nonnumquam impendia fieri quam denegari aliquando alimenta ei, qui dominus bonorum aliquo casu futurus exheres esto', quia filia nasci potest uel plures filii uel filius et filia, uenter in possessionem mittetur: satius est enim sub incerto eius qui edetur ali etiam eum qui exheredatus sit, quam eum qui non sit exheredatus fame nesub condicione postumus sit exheredatus, pendente condicione Pedii sententiam admittimus existimantis posse uentrem in possessionem mitti, quia sub incerto utilius est uentrem ali. Si uent‹er› ab institutis exheredatus sit, a substitutis praeteritus, Marcellus negat in possessionem eum
Abbreviated transcription (Latin):
xuii. dig̃.queritur. si eman¬
cipatilł quit sit uxore iam
p̾gnante.de iñ decessiss. ⁊ pr̃
eius mortuus sit. anuent᷑
in possõm emancipati prĩs
mitti possit. et rectissime
quem edcm̃ ad mitcit. repłłi
suli qui natꝰ bonoꝵ possom
accepturus est. et si aus
uiũet. siłr uentrem ad mͭ¬
temus. ¶Si filiꝰ in ad optõ¬
nem datꝰ decessetit p̾gnan¬
te uxore.tunc deuide ad op¬
tator de functus su̾it. ad m ͭ¬
tetur uent̾ inpossõm aui ad¬
optiuiis an eẽt ineiut qui
inadoptõm ded̾at filiũ. uit¬
tetur. iudeamus. et si ħͥ nepos
postumꝰ ħ̃rs ab auo natuta¬
li institutus sit. mittetur
las cum ip̃iᷤ potest actiꝑe.
¶Si p̃r̃ mirn p̃gnante. filiũ
emantipau̾it. nõ intorum

Expanded text:
um quaeritur, si emancipatus quis sit uxore iam praegnate, deinde decessisset et pater eius mortuus sit, an uenter in possessionem emancipati patris mitti possit. et rectissime quem edonsuli, qui natus bonorum possessionem accepturus est. sed et si auus uiueret, similiter uentrem admittemus. Si filius in adoptionem datus decesserit praegnate uxore, tunc deinde adoptator defunctus fuerit, mittetur uenter in possessionem aui adoptiui. sed an etiam in eius, qui in adoptionem dederat filium, mittetur, uideamus: et si hic nepos postumus heres ab auo naturali institutus sit, mittetur las cum ipsis potest accipere. Si pater nuru praegnate filium emancipauerit, non in totum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unũ eligẽ. ꝑ quẽ alũnta
p̾starẽt᷑. aũ ex uolũtate de¬
functi. aũ arbit̾o suo. ut ẜep¬
ta sb̾ita ostendunt. exem¬
plũ libelli daci mͥ alibͣtis fa¬
uille. misi uob̃. sciens ad
nimi eris sũt. ad nich̃um ꝑ¬
ducunt᷑. cũ plures h̾edes
ceꝑunt ꝑ successionẽ ex¬
iftere. qua dec̃a puto uos
recte fcũros. sicõuocatis fa¬
uille h̾edib. ꝓturatorib¬
ue eoꝵ. ꝯstitueritis cuiace¬
t̾is dari deteat pecciũa ex tꝰ
usuris alim̃ta pͥstarent᷑.
debebit aut̃ is ꝗ accipiet.
cau̾e eis ꝗ dabũt. reddicur̃
seut ꝗsq ex lib̾tis discesse¬
rit. alio ue qͦqͦmͦ ĩ ciuitate ẽẽ
desierit. tm̃ ex sorte. qͣ effi¬
diuꝰ puis rubo cuidã tales

Expanded text:
eligere, per quem alimenta praestentur, aut ex voluntate defuncti aut arbitrio suo, ut rescripta subiecta ostendunt: "Exemplum libelli dati mihi a libertis silii misi vobis, sciens ad nimi aeris sunt, ad nihilum perducuntur, cum plures heredes coeperunt per successiones existere. qua de causa puto uos recte facturos, si conuocatis Fauillae heredibus procuratoribusue eorum constitueritis, cui a ceteris dari debeat pecunia, ex cuius usuris alimenta praestentur. debebit autem is qui accipiet cauere eis qui dabunt redditurum se, ut quisque ex libertis decesserit alioue quo modo in ciuitate esse desierit, tantum ex sorte, quantum effiDiuus Pius Rub
Abbreviated transcription (Latin):
alim̃ta d̾beant᷑. p̃standa sũt.
sicuti si ad quenilib succes
plures sũt h̾edes. ne a sin¬
gl̾is h̾edib minutatĩ alĩata
petẽtes. distrĩgant᷑. ꝙͣ diui¬

Expanded text:
alimenta debeantur, praestanda sunt, sicuti si ad quemlibet successplures sunt heredes, ne a singulis heredibus minutatim alimenta petentes distringantur: quam divi
Abbreviated transcription (French):
q̃ ꝓpon̾ent᷑. uideri testatorem
dehiis quo sensisse qui ad
cotidianam tutelam ꝑtine¬
ant. qubꝰ baluea i struũt᷑ aũ
deniz int̃solitas ceisac̃onũ ui¬
ces ꝑari purgariz uchabiles¬

Expanded text:
ponerentur uideri testatorem de his quoque sensisse, qui ad cottidianam tutelam pertineant, quibus balineae aut instruuntur aut denique inter solitas cessationum uices parari purgarique, ut habile
Abbreviated transcription (Latin):
p̾marius iudicia ualet.
mr̃ĩ fundũ qui ꝓpͥus mr̃is e¬
rat. legau̾at ab ea pecierat.
nt eũd̾ cũ moreret᷑. flauie
albine ꝯiugi sue restitũet.
post mor̾tẽ testatoris mr̃

Expanded text:
rema eius iudicia ualet. matri fundum, qui proprius matris erat, legauerat, ab ea petierat, ut eundem cum moreretur Flauiae Albinae coni‹u›gi suae restitueret. post mortem test
Abbreviated transcription (Latin):
mou̾e nisi eiudent̃ ap¬
ꝑũit omutendi fidĩcõnussi
causa ħ eum fecisse
¶Gais seius cũ domũsuã
transtuliss. quasdam
res de donio sua ĩ eod̾
p̃torio transtulit. ł post
multos dies decedens. tes¬
dem. ⁊ aliquos complures
reliquid. Quo testõ sigͣuit
ea q̃ uiuo eo ĩ p̾torio ux¬
oris eiꝰ translata sunt:
cõmuni. hr̃ditati uen¬
dicari possint. ⁊ an ẜm¬

Expanded text:
movetur, nisi evidenter apparuerit omittendi fideicommissi causa hoc eum fecisse. Gaius Seius cum domum suam transtulisset, quasdam res de domo sua in eodem praetorio transtulit ibique post multos dies decedens tedem et alios complures reliquit. quo testamento signea, quae vivo eo in praetorio uxoris eius translata sunt, communi hereditati vindicari possint et an
Abbreviated transcription (Latin):
tas ñ m ag̃ ꝙͣ cec̾os lega¬
tarios accõnes. cõstitit s
cuit. tum ꝓ ꝑte filiuis. de
plane. petet᷑ ĩ cegra ẜuit᷑
abeo qui filiũ ĩct. par¬

Expanded text:
egatarios actiones, constitit. sed cuit, cum pro parte filius de plane petetur integra seruitus ab eo qui filium uicit, par
Abbreviated transcription (Latin):
manifm̃ ẽẽt de date quo resti¬
tuenda testatorẽ sensisse at
nus inquantitatẽ que falci¬
die nomine remaueret toret
te qm in quantiate dotis ¶Ro¬
gatus hr̃ditatem restuuere
sundos quos desunctus ꝑignori
acceꝑat uendidit ⁊ ppͣea pig¬
ueracio iudicioꝰ. debitore ton¬
uentus decessit hr̃de relicto
sempnio ⁊ iudicõ nõ dum
siuito restituit hr̃ditatem sep¬
titio quesim̃ ẽ an iudicio ncħ
ommꝰ ip̃e com dempnari debe¬
at cum potũit reciñe uł cau̾i¬

Expanded text:
manifestum esset de dote quoque restituenda testatorem sensisse: atque nus in quantitate, quae Falcidiae nomine remaneret, foret quam in quantitate dotis.Rogatus hereditatem restituere interea fundos, quos defunctus pignori acceperat, uendidit et propterea pigneraticia iudicio a debitore conuentus decessit herede relicto Sempronio et iudicio nondum finito restituit hereditatem Septicio. quaesitum est, an iudicio nihilo minus ipse condemnari debeat, cum potuerit retinere uel cau
Abbreviated transcription (Latin):
nich̾ominus adu̾sus hr̃dẽ
⁊ post restitutam hr̃oitatem
mansisse. ¶Hr̃s eiꝰ ꝗ pꝰ mor¬
tẽ suam rogatus erat uu¬
u̾sam hr̃ditatẽ restitũe mi¬
nimam quͣtitatem qmͣ solã
ni bonis fuisse dicebat hiis qbꝰ¬

Expanded text:
nihilo minus aduersus heredem et post restitutam hereditatem mansisse.Heres eius, qui post mortem suam rogatus erat uniuersam hereditatem restituere, minimam quantitatem, quam solam in bonis fuisse dicebat, his q
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuto quicquid ex hr̃dita¬
te mea ad eũ ꝑuenerit cũ
mori ceꝑit idrestimat gai¬
oseio filio nro ita tñ ut x.
quidem uncias gauis hãt
duas autem uncias seuif
tem amisit ⁊ sr̃stite filio de¬
cessit q̃situm ẽ au p̾ore ꝑte
scͥpture umũsahr̃ditas pr̃i
ex cã fidĩ cõmissi filio de hea ͦ ͦ
ne pos hãt ex uoluutate
desuntte ita demũ locum ha¬
bent si fide fid̾i cõminissi cedẽ¬
te siluis ⁊ne pos eoꝵ ĩrr̃ nͣ ẽẽnt¬
cum & ñ sr̃iuxit addiem si¬
dunitaxat uncias silro datas.
¶Heres instinitus uxori roga
it detractã quarta quesitum
ẽ cum uxor quartam ꝑtem
hr̃ditans p̃senti die ⁊ reliꝙͣ
post tempꝰ alii rogata a testa¬
tore suiss restuũe an id ꝙ hes
ei detraxissz quarte nomine
inrestituendo fidĩcommisso
imputari ei possit .sx. quatenꝰ
cepiss sidĩ comnusso obstrit¬
tam ¶Hr̃dũ sidĩcominisit
ut quicquid ex ꝑte ĩtia hroita

Expanded text:
quid ex hereditate mea ad eum peruenerit, cum mori coeperit, det restituat Gaio filio nostro, ita tamen, ut decem quidem uncias Gaius habeat, duas autem uncias Seius tem amisit et superstite filio decessit. quaesitum est, an priore parte scripturae uniuersa hereditas patris ex causa fideicommissi filio debeatur etnepos habeat' ex uoluntate defunctae ita demum locum haberent, si die fideicommissi cedente film non supervixit ad diem fidumtaxat uncias filio datas. Heres institutus uxori rogatere restituit detracta quarta: quaesitum est, cum uxor quartam partem hereditatis praesenti die et reliquam post tempus alii rogata a testatore fuisset restituere, an id, quod heres ei detraxisset quartae nomine, in restituendo fideicommisso imputare possit. respondit, quatenus cepisset, fideicommisso obstrictam. Heredum fidei commisit, ut, quidquid ex
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit hec u̾ba. It̾m ex redoi¬
tu pauꝑtats que ad uos ꝑue¬
n̾it alans eum extusuris ꝓ
qnͣntare nũmoꝵ redactis hoc
amp̃ eidem alumpuo meo
hominem tollautaneum ⁊ ner¬
uam sutorem qui eum arti¬
ficio suo m̾cete data ałe pot̾it
quesicumẽ cum alimenta
młto iniora p̾stiterint hr̃des
s c̃pti qmͣ usure sũme redacte
competebant au ⁊ residuas
p̾stare compelli debeant totiꝰ
statim uenit utrũ m̃cedes an
usuras pet̾e de beaut. R. ẜ ea q̃¬
reddini ⁊ m̾cede ẜ uorum re
p̾ceptõm dedit ⁊ ab hus petit
ne eos auenarent ⁊ ut qui
uita suꝑ ass solidos sundos
eosdẽ opim̃et deinde unius
ex hiis lib̾ns orãcilii fidĩcõ¬
misit ut quicquid ad eũ ex

Expanded text:
unxit haec uerba: 'interim ex refectu paupertatis, qui ad uos peruenerit, alatis eum ex usuris pro quantitate nummorum redactis. hoc amplius eidem alumno meo hominem Caletanum et uernam sutorem, qui eum artificio suo mercede data alere poterit'. quaesitum est, cum alimenta multo minora praestiterint heredes scripti, quam usurae summae redactae competebant, an et residuas praestare compelli debeant totius statim uenierint, utrum mercedes an usuras petere debe‹a›t? rereditu et mercede seruorum respraeceptionem dedit et ab his petit, ne eos alienarent et ut, qui uita superasset, solidos eosdem fundos optineret: deinde unius ex his libertis Otacilii fidei commisit, uti quidquid ad eum ex
Abbreviated transcription (Latin):
fere iure manumuissorem hꝰi
nͭ iuris. ut pr̃omis adu̾sus li¬
terti ꝑsonam consequit᷑. excep
to inius uotare prõnum nͥ¬
iussu p̃toris ñ d. ¶l p̃ .u.¬

Expanded text:
fere iure manumissor eiusmodi nihil iuris ut patronus aduersus liberti personam consequitur, excepto quod in ius uocare patronum iniussu praetoris non debet. 25 U
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. l. Sĩ pupillum pr̃uus cõ¬
tendat ex hr̃datum ẽẽ. ⁊ se hr̃dẽ
scͥptumi. equm ẽ alium tutorẽ
pupillo dari. recepta pr̃ui ex¬
tusacõne. ł si nolit excusatõ¬
nem pet̾e. remoto eo auite¬
la. ita licẽ de hr̃dicate expedire:
la ñ põt. insi forte de om̃ib
bouis aut plĩma ꝑte eoꝵ cõ¬
trou̾sia sit. ¶¶ E se uult exi¬
sare. si plures ht̃ ex cusacoes.
⁊ de quib dam non ꝓlau̾it. alus
uti intͣ tpͣr non phile tur .l
datus tutor adiuũsum priͣ¬
monium dacus ẽ. tñ ex cusa¬
re sepõt ne ultͣ centesunũ
lapidem tutelam gerat. nͥ
tutores inꝑiuncia p̾sides eiꝰ.¬
n  senatores eius ultͣ cente¬
simũ lapidem urbis. tutelã
g̾e cogunt᷑. hñti gͦ tutorẽ tu¬

Expanded text:
.Si pupillum patruus contendat exheredatum esse et se heredem scriptum, aequum est tutorem pupillo dari recepta patrui excusatione uel, si nolit excusationem petere, remoto eo a tutela ita litem de hereditate expedire. la non potest, nisi forte de omnibus bonis aut plurima parte eorum controuersia sit.Qui se uult excusare, si plures habet excusationes et de quibusdam non probauerit, aliis uti intra tempora non prohibetur.Licet datus tutor ad uniuersum patrimonium datus est, tamen excusare se potest, ne ultra centensimum la pidem tutelam gerat, nistutores in prouincia praesides eius.Nec senatores ultra centensimum lapidem urbis tutelam gerere coguntur.Habenti ergo tutorem tu
Abbreviated transcription (Latin):
siłitudinẽ redigi possunt.
argento fc̃o tedũt. ¶Auro
fc̃o adnũaut᷑ gẽme anuł¬
ĩ cluse. quippe. anuloꝵ sunt
tibia argencea crustis an¬
reis illi gata. margarite
q̃ ita ornam̃tis mliebrib
ꝯteyte sũt. ut ⁊ ĩ hiis asꝑͦ¬
tus auri potẽtior sic. auro
fcõ aduu̾ant᷑. aurea ẽble¬
mata q̃ ĩ laꝑidib aꝑsidibꝰ
argẽteis ẽẽnt. ⁊ repliunba¬

Expanded text:
ilitudinem redigi possunt, argento facto cedunt.Auro facto adnumerantur gemmae anulis inclusae, quippe anulorum sunt, cymbia argentea crustis aureis illigata. margaritae, quae ita ornamentis muliebribus contextae sunt, ut in his aspectus auri potentior sit, auro facto adnumerantur. aurea emblemata, quae in lapidibus apsidibus argenteis essent et repl
Abbreviated transcription (Latin):
ateo. ꝙ ui lancẽ maxĩã.
minorẽ minimã resinq̃¬
bat italegau̾at. lantẽ
in inorem. illi lego medie
magnitudinis. uid̾i lega¬
tam lancẽ. Rnsũ ẽ si nõ¬

Expanded text:
atorum.Qui lancem maximam minorem minimam relinquebat, ita legauerat: 'lancem minorem illi lego'. mediae magnitudinis uideri legatam lancem responsum est, si no
Abbreviated transcription (Latin):
to. ħ ñ amplius filia mea
dulcissĩa e medio sumito.
tͥ hẽto ornam̃tũ. om̃e me¬
ũ muliebre. tũ auro. ⁊ si qͣ
alia muliebria apparue¬
rint. cũ testatrix negocia¬
trix fu̾it. an ñ solũ argent̃
ꝙ ĩ domo ł intͣ orreũ usib
eius fu̾it. legato cedit s
argentũ ad usũ suũ ꝑatũ:
ciandi cã uenale ꝓponi so¬
sisse. is qui petit ꝓbet¶Ne¬
ratiusꝓtulum refert na
Rndisseuasis electrinis le¬

Expanded text:
to: 'hoc amplius filia mea dulcissima e medio sumito tibique habeto ornamentum omne meum muliebre cum auro et si qua alia muliebria apparueri‹n›t', cum testatrix negotiatrix fuerit, an non solum argentum, quod in domo uel intra horreum usibus eius fuit, legato cedit, seargentum ad usum suum paratum, tiandi causa uenale proponi sosisse is qui petat probet.Neratius Proculum refert ita respondisse uasis electrinis le
Abbreviated transcription (French):
stitucus omisiss. dicemꝰ ĩ¬
stitutum. T lẽ gatarus R̾en¬
de dełe sb̾stitutũ ss. Si aut̃
sũ peninia adñsus s̾sti¬
tutum dabimꝰ accdm. ñt
cũ amło possideant. mebiꝰ
dicetur. singłõs suis lega¬
tarus. Rndere delere. Iab̃.¬

Expanded text:
sisset, dicemus institutum suis legatariis respondere debere, substitutum suis: si autem sine pecunia, adversus substitutum dabimus actionem. nunc cum ambo possideant, melius dicetur singulos suis legatariis respondere debere. Ia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpent de dote accõ adu̾sut
ip̃m marit̃ compet̾e. pa¬
lam ẽ sũ ip̃idos data sit.
sũ alii ex uoluutate ma¬
riti ł fb̃iecto iuri eiꝰ. ł ño
ad u̾sus soc̃umꝰ agͣet᷑ pla¬
ne sifilio data sit. si tͥ iꝰ¬

Expanded text:
competit de dote actio. et aduersus ipsum maritum competere palam est, siue ipsi dos data sit siue alii ex uoluntate mariti uel subiecto iuri eius uel noaduersus socerum agetur. plane si filio data sit, si qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓ dote relinquitur. 9.
plus sit in legato qͣm indo¬
dam ẽẽ puto. ẽẽ qutem uxo¬
rem mortis tp̃r exigemꝰ Si
mirui dotem p̾legan̾it. eaq
tasir nullum legatum ẽ. qr.¬
ri debe. ¶ Non oĩa q̃ ab oĩb
gͣ dib relicta sunt legata.
p̾state eum oꝑtet qui ꝯͣ ta
bulas petit. s ea sola que in eo
gradu data sunt. tontͣ quem
bonoꝵ possõm accopit ¶S non¬
um quid̾ gradum pecita ẽ bo
noꝵ possõ. ex alio u̾o legata
p̾standa suntiut ecce duos gͣ¬
dus ħrdumm facit. emancipatũ
scͥpsit. ait iulianꝰ. quod sialiqͥs
ex pͥmo gradu muiuit. ea le¬
gata p̃stab̾ que lib̾is ⁊ ꝑenti¬
bꝰ a pͥmo gradu data sunt.Tin
u̾onemo uinit eoꝵ. ea que a
seq̃mi quod sin ex pͥmo gͣ¬
du n ex ẜo quisqm intebꝰ
fu̾it humanis cum testator
morit᷑. tunt ab intestato ma
tanda ꝙ si post mortem tes¬
tatoris ante aditam ħrdita¬
tem. instituti decesserint. ꝯͣ
ip̃os quid̃ uid̾i petitam. U̾mp¬
tñ ab eisrelicta legata non

Expanded text:
 dote relinquitur. 9 Pplus sit in legato quam in dodam esse puto. Esse autem uxorem mortis tempore exigemus. si nurui dotem praelegauerit eaque ta sit, nullum legatum est, qri debere. Non omnia, quae ab omnibus gradibus relicta sunt, legata praestare eum oportet qui contra tabulas petit, sed ea sola, quae in eo gradu data sunt, contra quem bonorum possessionem accepit. sed nonum quidem gradum petitnorum possessio, ex alio uero legata praestanda sunt: ut ecce duos gradus heredum fecit, emancipatum scripsit. ait Iulianus: si quidem aliquis ex primo gradu uiuit, ea legata praestabit, quae liberis et parentibus a primo gradu data sunt: sin uero nemo uiuit eorum, ea quae a sequenti: quod si neque ex primo grundo quisquam in rebus fuerit humanis, cum testator moritur, tunc ab intestato magtanda: quod si post mortem testatoris ante aditam hereditatem instituti decesserint, contra ipsos quidem videri petitam, verumtamen ab eis relicta legata non
Abbreviated transcription (Latin):
nũatos ẽẽ ¶ sab ait. cui fundꝰ
ĩ inaiore ꝑte ãni morari ⁊ hii
qui ĩ eũ manẽdi cã reciꝑese
ꝯsueuerunt. legan uident᷑ at
siqͣ ꝯsulto ĩ fũdo cõ gesta. cõ¬
tracta uesũt. quo legatũ tu¬
mulare ᷑ ea ñudẽt᷑ legata
ẽẽ ¶quidã c̃ ita legasset. uil¬
lãmeam. ita ut ip̃e possedi. cũ

Expanded text:
numeratos esse. Sabinus. Cui fundus ibi maiore parte anni morari et hi, qui in eum manendi causa recipere se consueuerunt, legati uidentur: at si qua consulto in fundo congesta contr‹a›ctaue sunt, quo legatum cumularetur, ea non uidentur legata esse. Quidam cum ita legasset: 'uillam meam ita ut ipse possedi cum
Abbreviated transcription (Latin):
se uelle fe mamfeste
ostendiss ¶ubto suo ꝗdã
p̃dia legauit. hiis ub̃. seio
lib̾to meo sũd̾ illũ ⁊ illũ do
lego. itaut ĩ strͣti st̃. c̃ donbꝰ
⁊ reliqs colonoꝵ ⁊ saltuariis.
t̃ ꝯtubnalib suis ⁊ filiis ⁊
cus ẜ iuis qui p̾dium unũ
ex hus coluit. ⁊ reliquatꝰ ẽ

Expanded text:
 uelle se manifeste ostendisset. Liberto suo quidam praedia legauit his uerbis: 'Seio liberto meo fundos illum et illum do lego ita ut instructi sunt cum dotibus et reliquis colonorum et saltuariis cum contubernalibus suis et filiis et chus seruus, qui praedium unum ex his col
Abbreviated transcription (Latin):
tus ab intestato decesserił.
bitam. sidi cõmissũ. relin¬
quere. quia sitestm̃ fac̃et.
licetat ei ꝑtẽ dẽbitam so¬
lam relinquere¶ Qin
testa decedit. ⁊ scit bona.
sua infiscũ ꝑuentura ua¬
tancia fidi sisci ꝯmt̾e põt.
tar qõ agita : quidam ab
eo cui fundum legau̾at
fidĩ cõmisit. ut eum fũd̾
post mortẽ suã restituerz
semꝑnio. eiusdem lega¬

Expanded text:
tus ab intestato decesserit, bitam fideicommissum relinquere, quia, si testamentum faceret, licebat ei partem debitam solam relinquere. Qui intestato decedit et scit bona sua ad fiscum peruentura uacantia, fidei fisci committere potest. tio agitatur. quidam ab eo cui fundum legauerat fideicommisserat, ut eum fundum post mortem suam restitueret Sempronio: eiusdem lega
Abbreviated transcription (Latin):
h̃rditatem telicti quodun
ex ħrdibꝰ solũe dampnatus
sit. ip̃e solus hẽbit.
t᷑i mortis tempore fu̾int an¬
geant h̾rditatis estimatõm
fundi noĩe qui indet᷑ ilło ĩ tp̃r
fuisse p̾cõsiorcͥca uenttem a̾¬
tille nilla temꝑis ad missa
recte fuisse dititur.

Expanded text:
hereditate relicti, quod unus ex heredibus soluere damnatus sit, ipse solus habebit.turi mortis tempore fuerunt, augeant hereditatis aestimationem fundi nomine, qui uidetur illo in tempore fuisse pretiosior. Circa uentrem ancillae nulla temporis admissa drecte fuisse dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ĩ edicto ꝓponit᷑ ꝙͣto ampliꝰ
accipi teddi ¶Id ꝙ natuta h̃r¬
ditati debet᷑. ⁊̃ peti quidem
nium. aut ñ aͥg̾e. existimat.
⁊ ħ̾rditario iure id quoq ca¬
tis uenturum. ¶Gi debitor
creditori ħrs existat. qͣmuis

Expanded text:
quae in edicto proponitur 'quanto amplius accipit reddi'. Id, quod natura hereditati debetur et peti quidem nium aut non augere existimat et hereditario iure id quoque catis uenturum. Si debitor creditori heres existat, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
iss mͦ sup̃e non coactus adier̃
torem desiderare posse restitui
luntas ẽẽt s dicend̾ ẽ ut hr̃s
ꝗ suspͤtam dicar ñ sit complłe¬
dus adire sunc̾tum sit. an
mandau̾it qmͣuis ei taueat᷑
pp̃ fragilitatem tauc̃onis ꝙ si
sponte adierit hr̃ditatẽ non
accd̃nes si nõ mandaut crã¬
sibunt eotpr̃ quo ratum ha¬
buit. ¶ Si dampnum ĩ suo hr̃¬
ditario datiu sit l ꝑ s̾uum
h̾editariũ hr̃dicõpete accõ
cepit nõ tm̃transit legis a
legatus rome compulsus
adierit hr̃ditatẽ ⁊ restitũit
cogeꝰ rome acc̃õnes pati fi¬
dĩ cõmissarius qnͣnus hr̃s
non coget᷑lan uͥ de sunctusꝯ
ueniri debuit ⁊ fid̾i cõnussa¬
ruis debeat udendum sisua
sponte hr̃s adiit ⁊ restitu̾t
hr̃ditatẽ an t̾b locis fidĩ com¬
missarius defendi debeat uͥ
defunctus ⁊ uͥ hr̃s ⁊ u̾ip̃e do¬

Expanded text:
i ipse non coactus adierit tori, ‹si› desideraret, posse restitui luntas esset. sed dicendum est, ut heres, qui suspectam dicat, non sit compellendus adire, si incertum sit, an mandaverit, quamvis ei caveatur, propter fragilitatem cautionis. quod si sponte adierit hereditatem, non actiones, si non mandavit, transibunt eo tempore, quo ratum habuerit. Si damnum in servo hereditario datum sit, licet per servum hereditarium heredi competere actio coepit, non tamen transit legis Aqlegatus Romae compulsus adierit hereditatem et restituerit, cogetur Romae actiones pati fideicommissarius, quamvis heres non cogetur. An ubi defunctus conveniri debuit, et fideicommissarius debesponte heres adit et restituit hereditatem, an tribus locis fideicommissarius defendi debeat: ubi defunctus et ubi heres et ubi ipse do
Abbreviated transcription (Latin):
siint᷑ pecliũ int̃dã frauda¬
tori hr̃ditatẽ suspectam adis
stͤ restuues mͥ q ⁊ remoto si¬
dĩ cõmisso lib̾um t̾ sũat no¬
lenti ad ire hr̃dicatem credi¬
tores tuos rali cõmodo frau¬
dare ⁊ ego nncħ turpiter fa¬
ciam recipendo eam hr̃dica¬
creditor ͤ compelłe te ut ad¬
dires nõ potuerunt s ⁊ si fi¬

Expanded text:
ti fraudatorii hereditatem suspectam adibis et restitues mihi, quia et remoto fideicommisso liberum tibi fuerat nolenti adire hereditatem creditores tuos tali commodo fraudare, et ego nihil turpiter faciam recipiendo eam hereditacreditore‹s› compellere te ut adires non potuerint.S
Abbreviated transcription (Latin):
stur Sciphi elcõne data siño
oĩbꝰ sipħis ex ibitis. legata¬
rius elegiss ⁊̃ regrã ei oꝑc̃on
man̾e placet. ñ ex hus dũ¬
¶si alia qͣl cã id euen̾it.

Expanded text:
 Scyphi electione data si non omnibus scyphis exhibitis legatarius elegisset, integram ei optionem manere placet nisi ex his dumsi alia qualibet causa id euenerit.
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpsit uoluisse prem eãdẽ
filiã ꝙͣ maior accepiss. q̃io
an eand̾ sũma dotis noĩ e
coh̾edes exͣ ꝑtẽ hr̃ditatis mi¬
nori silie p̾stare debeat. Ex¬

Expanded text:
scripsit uoluisse patrem eandem filiam, quam maior accepisset. quaero, an eandem summam dotis nomine coheredes extra partem hereditatis minori filiae praestare debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ dotẽ a mr̃e uxoris acce¬
ꝑat. ⁊ supulanti ei ꝓmise¬
rat testo uxori dote lega¬
uit. cũ q̃siñ ẽ. an uxor do
sit. mr̃i ieddi. alias sic. Rx¬

Expanded text:
 dotem a matre uxoris acceperat et stipulanti ei promiserat, testamento uxori dotem legavit. cum quaesitum esset, an uxor dotsit matri reddi. alias sic r