comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nad p̃sens tp̃s refertur usus.
qr płmq itinerib uł uia non
semꝑ utimur. nisi cũ unus exe¬
gerit. Itoq annui tꝑris spatõ
oclusit usus. ¶Annuus aũ¬
ex die int̾clicti renuorsũ ꝯpu¬
tare debemus. ¶ Siquis ħ ĩter¬
dicto utatur sufficit alt̾um ꝓ
hare uł it̾ uł actũ ĩ usu hũisse.¬
¶ Iulianus ait quo adusq ing̾s¬
slis ẽ. eo usq ei int̾clictũ Met̾e
ꝙ uerũ est. ¶Iulianus recte
ꝑ prorimi uicini agrũ iterꝰ fec̾it
ictũ ñ qĩ pcario usum. s qĩ uec
usum. ergo scd̃m hoc ueut᷑ agro
usus ur. Multo enĩminꝰ cũ illo
usus est ꝑ quẽ non id pp̃ ĩcom¬
moditatẽ riui. aut pp̃ea qr uia
p̾rupta erat. Idẽ erit dicendum

Expanded text:
ad praesens tempus refertur usus, quia plerumque itineribus uel uia non semper utimur, nisi cum usus exegerit ita. Annui temporis spatio conclusit usum. annum ex die interdicti retrorsum computare debemus. Si quis hoc interdicto utatur, sufficit alterutrum probare uel iter uel actum in usu habuisse. Iulianus ait, quoad usque ingressus est, eo usque ei interdictum competere: quod uerum est. Uiuianus recte per proximi uicini agrum iter fecerit,ictum, non quasi precario usum, sed quasi nec usum. ergo secundum ‹hoc› n‹e›utro usus uidetur: multo enim minus illo usus est, per quem non iuit propter incommoditatem riui aut propterea, quia uia praerupta erat. idem erit dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
turrunt alia res est. ¶ Idẽ corpꝰ
hac exceptõne ñ utĩq ĩ pͥstiia
qualitate uł qnͣtitate seruat a
nulla adiectione diminutõne ne
tus haberet. totũ pet̾it si postea
ꝓtem accrestentẽ petat ñ sũmoue¬
tur exceptõne qi usus fructus ã por¬
tionis homini accrescit. ¶ Accioneᷤ¬
in ꝑsonam ab actõnub ĩ rem ĩ hoc
differ̃. ꝙ cũ eadẽ res ab eodẽ mͥ de¬
beatur singłas obligatõnes single
ceuse secunt᷑. nes ulla earũ alti
peticione uitiatur. aũ cũ in rẽ ago
non explla cã ex qua meã rẽ eẽ
dico. om̃s cause in una peticionẽ ap¬
phenduntur. n enĩ ampliꝰ cunͣse
mel res mea t̃e pat̾: sepiꝰ aũ debĩ
potest. ¶Siqus int̾racto egent᷑
de possõne postea ĩ remagens non
repellitur ꝑ exceptõnẽ. qr int̾daito
Iint̾ me ⁊te cotrou̾sia de ħeditatesit
sideas quastlm ego nich uetat. et
heditatem pnũciatũ sit an ctͣ. nã
si ueã es̾ nocebit t̾ rei uidicate ꝙ¬

Expanded text:
urrunt, alia res est. idem corpus in hac exceptione non utique omni pristina qualitate uel quantitate seruata, nulla adiectione deminutioneue fsus fructus haberet, totum petit, si postea partem adcrescentem petat, non summouetur exceptione, quia usus fructus non portioniin personam ab actionibus in rem hoc differunt, quod, cum eadem res ab eodem mihi debeatur, singulas obligationes singulae causae sequuntur nec ulla earum alterius petitione uitiatur: at cum in rem ago non expressa causa, ex qua rem meam esse dico, omnes causae una petitione adprehendumel res mea esse potest, saepius autem deberi potest. Si quis interdicto egerit de possessione, postea in rem agens non repellitur per exceptionem, quoniam inter me et te controuersia de hereditate sit sides, quasdam ego: nihil uetat et hereditatem pronuntiatum sit an contra: si meam esse, nocebit tibi rei iudicatae e
Abbreviated transcription (Latin):
sint constituti. s et si calide aque
riis sit. de hoc reficiendo opetit.
int̾clcm̃ aristo ⁊ cunicło restituen¬
do ꝑque uapor trahiturꝰ in balne¬
arus uaporib putat utilem accb̃¬
nem competere. ⁊ erct dicendũ uti¬
le int̾clictum ex hcͣ cã competere
husdem autẽ ꝑsonis. ⁊ in ensclem¬

Expanded text:
sint constituti. Sed et si calidae aquae sint constituti. Sed et si calidae aquae rivus sit, de hoc reficiendo competit interdictum. Aristo et de cuniculo restituendo, per quem uapor trahitur, in balneariis uaporibus putat utilem actionem competere: et erit dicendum utile interdictum ex hac causa competere. Isdem autem personis
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł. Sernus aũ scrib̾. alit̃
dũci aqmͣ q̃ añ ꝑ specus ducta
si nũc ꝑ aꝑtũ ducatur. nam si
oꝑis aliquid faciat quis quo ma¬
gis aqmͣ oseruet uł otineat non
impune ꝓhr̃i. ego puto ⁊ in spe¬
cu contra. si non magis ut ilitas
u̾seturꝰ adu̾sarii. ¶Seruis et
labeo scribunt si riuũs qͥ ab ini¬
tio t̾renuis fuit qui aꝙͣ non oti¬
nebat . sementitiũ uelit facere
audiendum ẽe. S si eũ riuuꝰ qui
fructilis fuit. postea t̾renũ quis¬
faciat. aut ꝑtem riui eq̃ non ẽe
dam. ¶Siquis nouũ tanalem
.ł fistulam in riuo uelit colloca¬
re cũ id nũꝙͣ habu̾it utile ei hoc
inftiictum futurũ. lab̾. ait. nos
⁊ hic opinamur̾ utilitatẽ eiꝰ qui
ducit sine ĩ cõmoditate euis cuiꝰ
ager est specrandam. ¶ Si aqͣ
in unũ lacũ ꝯducatur. et inde ꝑ
plures ductus ducatur. ħ inter¬
dictũ utile er̃ uolenti refic̾e ip̃m
lacum. ¶ Hoc int̾clictũ ad om̃s
riuos ꝑtinet. sũ in puͦ. sũ in pͥuato

Expanded text:
 Servius autem scribit aliter duci aquam, quae ante per specus ducta est, si nunc per apertum ducatur: nam si operis aliquid faciat quis, quo magis aquam conservet vel contineat, non impune prohiberi. ego et in specu contra, si non maior utilitas versetur adversarii. Servius et Labeo scribunt, si rivum, qui ab initio terrenus fuit, quia aquam non continebat, cementicium velit facere, audiendum esse: sed et si eum rivum, qui structilis fuit, postea terrenum faciat aut partem rivi, aeque non esse da. Si quis novum canalem vel fistulas in rivo velit collocare, cum id numquam habuerit, utile ei hoc interdictum futurum Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam. Si aqua in unum lacum conducatur et inde per plures ductus ducatur, hoc interdictum utile erit volenti reficere ipsum lacum. Hoc interdictum ad omnes rivos pertinet, sive in publico sive in privato
Abbreviated transcription (Latin):
.uł ł T res ẽẽ spẽs mortis cau¬
Ea donatõnis ait unã cũ quis nullo p̃¬
sentis ꝑiculi metu. ꝯt̾rctus. s sola
cogitatione mortalitatis donat aliã
eẽ spẽm mortis cã donatõnũ ait. cũ
quis iminente ꝑiculo ꝯmotus ita
donat ut statim fiat accipientis. Tc¬
mortis ñ sic d ut statĩ fiat accipiẽ¬
tis. Ss tũt demũ cũ mors fu̾it ĩ secu¬

Expanded text:
um tres esse species mortis causa donationum ait, unam, cum quis nullo praesentis periculi metu conterritus, sed sola cogitatione mortalitatis donat. aliam esse speciem mortis causa donationum ait, cum quis imminente periculo commotus ita donat, ut statim fiat accipientis. temotus non sic det, ut statim faciat accipientis
Abbreviated transcription (Latin):
ceu̾ .ł. Ad eũ ꝙx̃ manumsserat
epła misit in hec u̾ba. ⁊ ticius sti¬
choliberto suo salutẽ cũ te manu¬
miserim peculiũ quoq tuũ omne
quitquid habes tam ĩ uõib ꝙͣ in
reb mouentib. siũ ĩnumierato me tͥ
conced̾e hac epła mami mea scripta
notũ tibi facio eumde̾ lib̾tũ in testõ

Expanded text:
um Ad eum, quem manumiserat, epistulam misit in haec verba: "Titius Sticho liberto suo salutem. cum te manumiserim, peculium quoque tuum omne, quidquid habes tam in nominibus quam in rebus moventibus sive in numerato, me tibi concedere hac epistula manu mea scripta notum ti
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ł Sitipulatus sũ a reo
nec ab eo accepi fidẽuissorem
postes uolo adic̾e fid̾iussorem.
si adietero. fideuissor obligat᷑
⁊ ꝑui refert utrũ pure fideiꝰso¬
rem obligem. an exͥ dre an sub
condicõne ad hiberi autẽ fid̾aor
tam future ꝙͣ p̃cedenti obligõ¬
ni pot̾̃ dũ modo sit aliqͣ. ł natu¬
ralis futura obligõ.

Expanded text:
m Stipulatus sum a reo nec accepi fideiussorem: postea volo adicere fideiussorem: si adiecero, fideiussor obligatur. Et parvi refert, utrum pure fideiussorem obligem an ex die an sub condicione. Adhiberi autem fideiussor tam futurae quam praecedenti obligationi potest, dummodo sit aliqua vel naturalis futura oblig
Abbreviated transcription (Latin):
exstit̾it. non est soluendo qui sub con¬
dicõne acceptus: restituendã actõnẽ
inpure acceptũ pomp̃. scrib̾. ¶ Pret̾e¬
a si fideiussor exstit̾it heres. fideiusso¬
ri sũ plures eq̃ hic quoꝙ ꝑtinebit ad¬
eandem cãm in quoꝵ ꝑsona eq̃ locũ
hẽbũt ea q̃ sunt a diuo adriano ꝯsti¬
tuta. ¶Preterea si q̃ratur an soluẽ¬
do sit pͥncipalis fideiussor. ⁊̃ uires sec̃¬
tis fideiussoris ei ag̾gande st̃. ¶ Sic̃
ip̃is fideiussorib ita hẽdib quoq eoꝵ
succurrend̾. pomp̃. scribit. Si fideius
sor fu̾it pͥncipalis.⁊ fideiꝰsor fideiusso¬
ris ñ poterit desiderare fideiussor. ut
int̃ se ⁊ eum fideussorẽ. ꝓ quo fide¬
iussit diuidatur obligõ. Ille. N loco
rei est. ñ pot̾ reus desid̾are ut inter
se ⁊ fideussorẽ diuidatur obligatio
ꝓinde si ex duob fideuorib ait̃ fide¬
uissorẽ decłit adu̾sus eũ qͥdẽ ñ diuidr᷑.
obligatio ꝓ quo int̾uenit adu̾sus
ꝯfideiussorem mag̃ est ut diuidatur.

Expanded text:
exstitit, non est soluendo qui sub condicione acceptus est, restituendam actionem in pure acceptum Pomponius scribit.Praeterea si fideiussor exstiterit fideiussori siue plures, aeque hic quoe locum habebunt ea, quae sunt a divo Hadriano constituta. Praeterea si quaeratur, an solvendo sit principalis fideiussor, etiam vires sequentis fideiussoris ei adgregandae sunt. Sicut ipsi fideiussori, ita heredibus quoque eorum succurrendum Pomponius scribit. Si fidesor fuerit principalis et fideiussor fideiussoris, non poterit desiderare fideiussor, ut inter se et eum fideiussorem, pro quo fideiussit, diuidatur obligatio: ille enim loco rei est nec potest reus desiderare, ut inter se et fideiussorem diuidatur obligatio. proinde si ex duobus fideiussoribus alter fideiussorem dederit, aduersus eum quidem non diuiditur obligatio, pro quo interuenit: aduersus confideiussorem magis est ut diuidatur.
Abbreviated transcription (Latin):
det. s .iͦ. potiꝰ ut qui cũ alio cũ quo
furtũ admisit in ꝑtẽ ꝙͣ ex furto
sibi restitui desiderat. fideiussorem
obligare non pot̃. et qui alieno hor¬
tatu ad furtum faciendũ ꝓuettus
est. nec in furti pena ab eo qͥ horta¬
tus est fideiussorẽ acciꝑe possit ĩ qͥb¬

Expanded text:
det, sed ita potius, ut qui cum alio cum quo det, sed ita potius, ut qui cum alio cum quo furtum admisit, in partem, quam ex furto sibi restitui desiderat, fideiussorem obligare non possit, et qui alieno hortatu ad furtum faciendum prouectus est, ne in furti poena ab eo qui hortatus est fideiussorem accipere possit. in q
Abbreviated transcription (Latin):
tum accipiatur. q̃sitũ utrũ obliget᷑
fideiussor qĩ ĩminꝰ an non obligetur
an usus fructus pars rei sit. an ꝓpͥs̃
qͥdam. s cũ usus fructus fundi ius est
ĩ ciuile ÷ fideissorẽ er sua ꝓmissio¬
ne non teneri. ¶Adeo a seruo pot̃
fid̾iussor accipi. ut ip̃ẽ qͦ dñs in id
ꝙ sibi debetur fid̾iussor est ab eo rec
t̾e accipiat. ꝙ̃ fideuissorẽ. ⁊̃ ab eo
ipõ seruo int̾rogari nichił. inpe¬
dit. ¶ Si a furioso stipulat᷑ fu̾s
non posse te fideuissorẽ acciperei
stũ est. q ñ solũ ⁊p̃ snpulttis nul¬
la int̃resseiss. s nec negotiũ quidem
ullũ gestũ intelligitur. ꝑ si pro reo¬
furioso iure obligõ fideiussorẽ acce¬
pero tenetur. fideuissor ad ꝙ uulgo
dcm̃ est. Maleficõꝵ fideiussorẽ accipi
ñ posse. non sic nisi intelligi posse d
ut in penam furti is cui furtũ frm̃¬
fu̾it fid̾uissorẽ acciꝑe ñ possit. nã pe¬
nas obmaleficia solui magna rõ sua¬

Expanded text:
obligetur fideiussor quasi in minus, an non obligetur e, usus fructus pars rei sit an proprium quiddam: sed cum usus fructus fundi ius est, incivile est fideiussorem ex sua promissione non teneri. Adeo a servo potest fideiussor accipi, ut ipse quoque dominus in id, quod sibi debetur, fideiussorem te accipiat: quem fideiussorem etiam ab eo ipso seruo interrogari nihil impedit. Si a furioso stipulatus fueris, non posse te fideiussorem accipere certum est, quia non solum ipsa stipulatio nulla intercessisset, sed ne negotium quidem ullum gestum intellegitur. quod si pro furioso iure obligato fideiussorem accepero, tenetur fideiussor. Id quod uolgo dictum est maleficiorum fideiussorem accipi non posse non sic intellegi debet, ut in poenam furti is, cui furtum factum est, fideiussorem accipere non possit nam poenas ob maleficia solui magna ratio sua
Abbreviated transcription (Latin):
ria aũ stellionatus ulla legntuna ẽ.
cũ nec legitimũ crimen sit. Solent
autẽ ex hoc. extra ordinẽ plecti.
dũ mͦ non debeat opus metalli ħ
pena in plebeis egredi. In hii qui
sunt in aliquo honore positi ad tẽ¬
pus relegatio. uł ab ardine motõ
remittenda est. Qui merces supp̃¬
serit. spalit̃ ħ cͥmine postulari po¬
test.

Expanded text:
ena autem stellionatus nulla legitimaena autem stellionatus nulla legitimacum nec legitimum crimen sit. solent autem ex hoc extra ordinem plecti, dummodo non debeat opus metalli haec poena in plebeis egredi. in his autem, qui sunt in aliquo honore positi, ad tempus relegatio vel ab ordine motio remittenda est. Qui merces suppressit, specialiter hoc crimine postulari potest.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. P S tellionatus iudiciũ famo¬
sum quidẽ non ẽ. s coħcionẽ exͣ ordi
p̃sidis cogͥtõnẽ spectat. steslonatus
autẽ obici posse hiis qui dolo ꝙ fece¬
runt. sciendũ est .s. si aliud crunen
non ẽ ꝙ obiciatur. ꝙ .N. ĩ pͥuatis
iudiciis ẽ. de dolo accio. hoc ĩ t̾mĩbꝰ
stellionatus ꝑsecutõ. ribitũ igitur
tatulus t̾minis deficit. illic stellion¬
atus obiciemus. ⁊ maxĩe autẽ im
hiis hãt locũ sicͥs forte rem alii ob¬
ligntam dissimulata obligõne ꝑ
tallidatatẽ alii distraxerit. p ꝑmu¬
tau̾t. ł in solutũ dederit. Nam hee
om̃s spẽs stellionatũs otinent. s et
sids mertes subposu̾it. ł obligatas
au̾ierit. uł corruꝑit. eq̃ srellionatꝰ
reus erit. ¶Itẽ siͥs in posturam dm¬
fecerit. uł collusionẽ in neceim at¬
terius stelhonatus pot̾it postula¬
ri.et ut genoralit᷑ dixerim defi¬
ciente titulo cͥminis. hoc cͥmẽ locsĩ
habet. nec ẽ opus spẽs enu̾are. ¶ Pe¬

Expanded text:
. Stellionatus iudicium famosum quidem non est, sed coercitionem extraordinpraesidis cognitionem spectat. Stellionatum autem obici posse his, qui dolo quid fecerunt, sciendum est, scilicet si aliud crimen non sit quod obiciatur: quod enim in priuatis iudiciis est de dolo actio, hoc in criminibus stellionatus persecutio. ubicumque igitur titulus criminis deficit, illic stellionatus obiciemus. maxime autem in his locum habet: si quis forte rem alii obligatam dissimulata obligatione per calliditatem alii distraxerit uel permutauerit uel in solutum dederit: nam hae omnes species stellionatum continent. sed et si quis merces supposuerit uel obligatas auerterit uel si corruperit, aeque stellionatus reus erit. item si quis imposturam fecerit uel collusionem in necem alterius, stellionatus poterit postulari. et ut generaliter dixerim, deficiente titulo criminis hoc crimen locum habet, nec est opus species enumerare. Po
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. ¶Item si occupau̾is uacuã
b̾tatem seruitutũ usucapi posse ue¬
rius ẽ qr eam usu capionẽ sustulit.
non ⁊̃ eam q̃ lib̾tatẽ p̃stat sublata
seruitute. Itaq sit̃ tibi seruitute̾
deberẽ ne mͥ prita licẽt altiꝰ eom¬

Expanded text:
ditur. Item si occupaueris uacuumbertatem seruitutium usucapi posse uerius est, quia eam usu capionem sustulit non etiam eam, quae libertatem praestat sublata seruitute. itaque si, cum tibi seruitutem debere‹m›, ne mihi puta liceret alti
Abbreviated transcription (Latin):
redemeris. ⁊ eodem statu hãs suie
ignorante me. siuĩ scientẽ ea gesta
pupilli res subrepta sit suffice dicẽ¬
dum ẽ. Si tutor eius resciat redisse
cam in domũ pupilli ⁊ si sufficere
testate dnĩ redisse dicendum ẽ cum
possõnẽ eius nactus sit ut iuste a
uelli non possit. S et tamcꝙͣ sue
rei. nam si ignorans rẽ mͥ subreptã
emam ñ uideri ĩ pot̾ate̾ meã ẽẽ re¬
u̾sam. S et si uendicauo rem̃ mie¬
hi subreptã. ⁊ titis eiꝰ estim̃õnem
ta sit. ¶ Heres qui in iuis defuncti
succedit᷑. luit ap̃ eum ignorantem

Expanded text:
redemeris et eodem statu habeas: sive ignorante me sive sciente ea gesta spupilli res subrepta sit, sufficere dicendum est, si tutor eius sciat redisse eam in domum pupilli: et si furioso, testate‹m› domini redisse dicendum est, cum possessionem eius nactus sit iuste, ut auelli non possit, sed et tamquam suae rei: nam si ignorans rem mihi subreptam emam, non uideri in potestatem meam reuersam.Sed et si uindicauero rem mihi subreptam et litis aestimationem ta sit.Heres, qui in ius defuncti succedit, licet apud eum ignorantem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ peculio eam e̾e nolui. Nam si uolui
tunc exigendũ ẽꝰ ut ego facultate
eius nactus sim. ⁊ Iõ si seruus ms
rẽ mͥ subripuit. dẽ nĩ eandẽ ĩ ioco
suo reponat. pot̾it usucapi. qͣiͣ ĩ
pot̾atẽ meam redierit. Utiq si nes¬
ciui nam si sciui. exigimꝰ ut redisset
iam ĩ meam pot̾atẽ. ¶ Itẽ si eam
rem ꝙͣ seruꝰ subripuit peculiari
noĩe teneat ñ uideri ĩ pot̾atẽ me¬

Expanded text:
in peculio eam esse uolui: nam si nolui, in peculio eam esse uolui: nam si nolui, tunc exigendum est, ut ego facultatem eius nactus sim.Ideoque et si seruus meus rem mihi subripuerit, deinde eandem loco suo reponat, poterit usucapi, quasi in potestatem meam redierit, utique si nescii: nam si sciui, exigimus, ut redisse sciam in meam potestatem.Item si eam rem, quam seruus subripuerit, peculiari nomine teneat, n
Abbreviated transcription (Latin):
ude usucap̃. ⁊ si non tutore auctore
possideat ⁊ aim possidendi hãt dice¬
mus posse eũ usucaꝑe. ¶ furiosus
ꝙͥ añ furorem possid̾e ceꝑit usuca¬
piet. s hec ꝑ᷑ ita demũ usurapere
pot̾ si ex ea causa possideat ex qua
usucapio secrrͣ. ¶Seruus ꝓ herede
possid̾e̾ non pot̾it. ¶ Fructus et
partus ancillar̃ ⁊ fetui petoꝵ si de¬
fupcti non fu̾at usucapi possunt.
¶ S cx dicit lex atinta ut res fur¬
tiua non usucapiatur nisi s pot̾ate
eius cui subrepta ẽ reu̾tat᷑ sic ac¬
ceptũ ẽ ut in dñi pot̾ate debeat re¬
u̾ti ñ in eiꝰ uti cui subrepta ẽ Igi.
creditori subrepta ẽ. ⁊ ei cui cõmo¬
data ẽ in pot̾ate dnĩ redire deb.¬
labõ qͦ ait si res peculiaris s̾ui me¬
i surrepta ÷ me ignorante. dem̃
eam nactus sit uideri in pot̾atẽ
mneam redisse cõmodiꝰ dr̃. ⁊̃ si sci
eco redisse eam ĩ meã pot̾atẽ. nec
enĩ sufficit si eam rẽ qmͣ ꝑdidi ig¬
uorante me seruꝰ app̃hendat si mͣ

Expanded text:
 usucapit: si non tutore auctore possideat et animum possidendi habeat, dicemus posse eum usucapere. Furiosus quod ante furorem possidere coepit, usucapit. sed haec persona ita demum usucaper‹e› potest, si ex ea causa possideat, ex qua usucapio sequitur. Seruus pro herede possidere non potest. Fructus et partus ancillarum et fetus pecorum, si defuncti non fuerunt, usucapi possunt. Quod autem dicit lex Atinia, ut res furtiua non usucapiatur, nisi in potestatem eius, cui subrepta est, reuertatur, si‹c› acceptum est, ut in domini potestate‹m› debeat reucreditori subrepta et ei, cui commodata est, in potestatem domini redire debet.Labeo quoque ait, si res peculiaris serui mei subrepta sit me ignorante, deinde eam nanctus sit, uideri in potestatem meam redisse: cam in meam potestatem nec enim sufficit, si eam rem, quam perdidit ignorante me, seruus adprehendat: si modo
Abbreviated transcription (Latin):
cillam metũ ꝑmutass aut ĩ solutũ
decliss. Ite̾ si donass si añqmͣ pari¬
at eẽ autnam remscierit emptor.
dixꝰ non posse eũ usucapere ꝙ si nos¬
uerit alienam ee̾ initiũ usucapi¬
ons intueri debentꝰ sic̃ inemptes
est. nec usu capi d s statim emp¬
toris fit. Idẽ magnis dd̾ esp. ⁊ si
na furtiua uestim̃tũ fẽcis uius
est ut sbam spectemus. ⁊ id̾o ues¬
tis furtiua erit. ¶ Si re pignori
to rectius dici. ¶ Si tu me ui exp̃ulis
de fundi possõne nec app̃hend̾is possõ¬
nem. s tirius in uacuam possõnẽ in¬
trauerit pot̾ longo tp̃r capi res qͣuis

Expanded text:
cillam mecum permutasset aut in solutum dedisset, item si donasset.Si antequam pariat, alienam esse rescierit emptor, diximus non posse eum usucapere: quod si nesuerit alienam esse, initium usucapionis intueri debemus, sicut in emptis est, nec usucapi debet, sed statim emptoris fit. idem in agnis dicendum, si na furtiua uestimentum feceris, uerius stantiam spectemus, et ideo vestis furtiva erit. Si rem pignori : quod puto rectius dici. Si tu me vi expuleris de fundi possessione nec adprehenderis possessionem, sed Titius in vacuam possessionem intraverit, potest longo tempore capi re
Abbreviated transcription (Latin):
chi ab est. qnͣtũq lucrari potui.¬
Si sine iudice ꝓcuratori legatũ:
serit re ratam dum hĩturum.
aut amplius cam non peti. dicẽd̾
est scipłonẽ ꝯmitti.si ab eo pe¬
tatur qui eiusdem obligõnis so¬
cius est.

Expanded text:
hi abest quantumque lucrari potui.Si sine iudice procuratori legatum smiserit rem ratam dominum habiturum aut amplius eam non peti, dicendum est stipulationem committi, si ab eo petatur, qui eiusdem obligationis socius est.
Abbreviated transcription (Latin):
git. deniq hoc casu serui in
ilterio agente. ⁊ postulantib
de seruis reil ut q̃o hãtur. Si
uero causa ꝑ orata testib pro¬
latis absolutio secuta fuerit
estimatio habetur. secuta u̾o
dampnationẽ q̃ suꝑsint pu¬
blicantur. ¶Cum de falfo
testimoniũ queriturꝰ heredi¬
tarii possunt torq̃ri

Expanded text:
git. denique hoc casu servi in ulterio agente et postulantibus de servis rei ut quaestio habeatur, si vere causa perorata testibus prolatis absolutio secuta fuerit, aestimatio habetur: secuta vero damnatione quae supersunt publicantur. Cum de falso testamento quaeritur, hereditarii servi possunt torqueri
Abbreviated transcription (Latin):
omni supplicio seuerius seruo ᷤ
qmͣ lib̾os famosos qmͣ uitegre
fame homines punierunt:
dampnantur statim. et ciuita¬
tem et libertatẽ perdunt qta¬
q p̃occupat ħ casus mortem
⁊ non numqmͣ longum tempus
occippat ꝙ accidit in ꝑsonis eo¬
rum. qui ad bestias dampnant᷑
sepe ⁊̃ id̾o seruari solent post
dampnationẽ ut ex hiis in ali
os questio habeatur.
rit quo leues homines animi
supersticione nummnis t̾rean¬
tur. diuus marcus huiusmodi

Expanded text:
omni supplicio seuerius seruos omni supplicio seuerius seruos quam liberos, famosos quam integrae famae homines punierunt. damnantur, statim et ciuitatem et libertatem perdunt. itaque praeoccupat hic casus mortem et nonnumquam longum tempus occupat: quod accidit in personis eorum, qui ad bestias damnantur. saepe etiam ideo seruari solent post damnationem, ut ex his in alios quaestio habeatur. rit, quo leues hominum animi superstitione numinis terrentur, diuus Marcus huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ntiani apud quos ort̾a sunt
dampno uicans fuerint ciuili¬
terꝰ excentur. ut qui iactura
affectus est dampni discep¬
te uel modice uindicaretur.
¶In exulibus gradus pena¬
rum constituit edictum diui
adriani. ut qui ad tempus re¬
legatus est si redeat in insulã
relegetur. qui relegatus in
insulam excesserit ui insulam
deportaretur qui portatus e¬
uaserit capite punsatur ita
et in custodiis gradum ser¬
uandum esse. Idem princeps
rescripsit .i. ut qui in tempꝰ
dampnati erunt in perpetu¬
in perpetuum dampnati erãt
in metallũ dampnarentur.
Qui in metallũ dampnati
id admiseruit sũnro supplicõ
afficerenturͥ ¶Famosos latro¬
nes in his locis ubi grassati st̃
furca fingendos. quamꝰ płibꝰ
placuit. ut ⁊ conspectu dete¬
⁊ reantur. alii ab Pusdem facino¬
ribus. et solatio sit crognitis
loco pena redditur in quo latͦ¬
nes homicidia fecissent non n¬
nulli ⁊̃ ad bestias hos dampñ¬
auerunt. ¶Maiores nr̃i in

Expanded text:
ntiam eorum, apud quos orta sunt, ntiam eorum, apud quos orta sunt, damno uicinis fuerunt, ciuiliter exercentur ut qui iactura adfectus est, damni disceptet uel modice uindicaretur. In exulibus gradus poenarum constituti edicto diui Hadriani, ut qui ad tempus relegatus est, si redeat in insulam relegetur, qui relegatus in insulam excesserit, in insulam deportetur, qui deportatus euaserit, capite puniatur. Ita et in custodiis gradum seruandum esse idem princeps rescripsit, id est ut, qui in tempus damnati erant, in perpetuin perpetuum damnati erant, in metallum damnarentur, qui in metallum damnati id admiserint, summo supplicio adficerentur. Famosos latrones in his locis, ubi grassati sunt, furca figendos compluribus placuit, ut et conspectu deterr‹e›antur alii ab isdem facinoribus et solacio sit cognatis loco poena reddita, in quo latrones homicidia fecissent: nonnulli etiam ad bestias hos damnauerunt. Maiores nostri in
Abbreviated transcription (Latin):
cesaris inuidism alteriꝰ precu¬
liss in uinculis. p coherceri di¬
iuis pius rescripsit. ¶Omma
adinissa in patronũ patroni¬
ritũ uxorem. ceterasq necessit¬
udines grauiꝰ uindicanda sũt
qmͣ in extraneos. ¶Henerarii
capite puniendi sunt. aut sĩ⁊¬
gnitatiꝰ respectũ agi oꝑtu̾it
deportandi sunt. ¶ Grassato¬
res qui prede cã id faciunt:.¬
⁊ prorimi latronibus habent᷑.¬
⁊ sicum ferro aggredi ⁊ spoli¬
are instituerunt capite puni¬
untur. utiq si sepius atq in
itineribus hec admiserunt:
Cet̾i in metallum dantur: ł¬
in insulas relegantur. ¶Igni
ꝯcremantur plerũꝙ serui qui sa¬
luti dñoꝵ suoꝵ insidiaueruit.
¶Non munqmͣ etiam liberiple¬
dei. et humiles ꝑsone. ¶Incen¬
diarii capite pͥu iuntur qui
ob inimicitias. uł prede causa
incẽderit intra oppidum. et
płmc uini exuruntur qui nõ
casam ant uillans aliquo lomiꝰ.
Nam fortuita intendia. si cum
euitari possent per neglige¬

Expanded text:
Caesaris in inuidiam alterius praetuCaesaris in inuidiam alterius praetulisset, in uincula publica coerceri diuus Pius rescripsit. Omnia admissa in patronum patroniritum uxorem ceterasque necessitudines grauius uindicanda sunt quam in extraneos. Uenenarii capite puniendi sunt aut, si dignitatis respectum agi oportuerit, deportandi. Grassatores, qui praedae causa id faciunt, proximi latronibus habentur. et si cum ferro adgredi et spoliare instituerunt, capite puniuntur, utique si saepius atque in itineribus hoc admiserunt: ceteri in metallum dantur in insulas relegantur. Igni cremantur plerumque serui, qui saluti dominorum suorum insidiauerint, nonnumquam etiam liberi plebeii et humiles personae. Incendiarii capite puniuntur, qui ob inimicitias uel praedae causa incenderint intra oppidum: et plerumque uiui exuruntur. qui uero casam aut uillam, aliquo lenius. nam fortuita incendia, si, cum uitari possent, per neglege
Abbreviated transcription (Latin):
eum quem principales consti¬
tutiones fustibus subici pro¬
hibuerunt in metallum da¬
ri posse. ¶Duus traianus
in hec uerba rescripsit ĩ opus
metalli ad tempus seccto dã¬
pnari debet. S qui in tempꝰ
dampnaturiis est.⁊̃.si faciet ĩ¬
metallicũ opus non in metal¬
lum dampnatus ẽẽ intelligi
debet. huiꝰ enim libertas ma¬
tuum opus dampnantur. ꝓͥisi.
⁊ mulieres hoc modo dampnate
liberos ꝑiunt. ¶ Ad statuas
confuge̾re uł ymagines pͥnci¬
pum iniuriam alterius ꝓhi¬
bitũ est. Cum. N leges omni¬
bus hominibus equalitatem
securitatẽ tribuant m̾ito ui¬
sum est. et iniuriam potius alt̾iꝰ
qmͣ sui defensionis grã ad sta¬
tua s uel ymagines pͥncipum
confugere nisi siquis ex uincu¬
lis. uel custodia detẽtus a potẽ¬
tiorib ad huiusmodi p̃sidum
confugereit. hiis enĩ uenia tͥbu¬
enda est. ne ã ad statuas uł y̾¬
magines quis confugiat. sçił.
censuit. eum qꝙ qui ymaginẽ

Expanded text:
eum, quem principales constieum, quem principales constitutiones fustibus subici prohibuerunt, in metallum dari posse. Diuus Hadrianus in haec uerba rescripsit. 'In opus metalli ad tempus nemo damnari deb‹e›t. sed qui ad tempus damnatus est, etiamsi faciet metallicum opus, non in metallum damnatus esse intellegi debet: huius enim libertas matuum opus damnantur.' proinde et mulieres hoc modo damnatae liberos pariunt. Ad statuas confugere uel imagines principum in iniuriam alterius prohibitum est. cum enim leges omnibus hominibus aequaliter securitatem tribuant, merito uisum est in iniuriam potius alterius quam sui defensionis gratia ad statuas uel imagines principum confugere: nisi si quis ex uinculis uel custodia detentus a potentioribus ad huiusmodi praesidium confugerit: his enim uenia tribuenda est. ne autem ad statuas uel imagines quis confugiat, senatus censuit: eumque, qui imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ cum fustium ictunsubiciturꝰ.
Non omnes fustibus cedi so¬
sent.S hii diuntaxat qui lib̾i
sunt. et quidem trauiores ho¬
mines. honestiores uero fusti¬
bus non subiciũtur id ꝙ pͥncip¬
alibus rescriptis specialit̾ expͥ¬
mitur. ¶ Solent quidam qui
uulgo se iuuenes appellant.¬
et in quibusdam ciuitatibus
turbislentibus se aclãmationi¬
bus ppłarũ accomodare qͥ sin
amplius admiserint. nec sint
a prẽside admoniti fustibus ce¬
di dimittuntur. aut ⁊̃ specta¬
cilis eiꝰ interdicitur ꝙ si ita corrͤ¬
ti in eisdem deprehendantur ex¬
suo puniendi sunt non numꝙͣ
capite plectendi. scilicet cum
sepius sedicione et turbulente
se gesseruit. et aliquociens ap¬
p̃hensi tractati clementius
in eadem temerltate p̃positi
perseuerauerunt. ¶Serui
cesi solent dominis reddi.
Et ut generaliterꝰ dix̃im
omnes qui fustibus ceda pro¬
hibenturꝰ eamdem habere ho¬
noris reuerentiam debent:
qmͣ ⁊ decuriones habent:¬
¶ Est enĩ inconstans dicẽt

Expanded text:
 cum fustium ictu subicitur. Non omnes fusti‹bu›s caedi solent, sed hi dumtaxat qui liberi sunt et quidem tenuiores homines: honestiores uero fustibus non subiciuntur, idque principalibus rescriptis specialiter exprimitur. Solent quidam, qui uolgo se iuuenes appellant, in quibusdam ciuitatibus turbulen‹tis› se adclamationibus popularium accommodare. qui si amplius nihil admiserint nec ante sint a praeside admoniti, fustibus caesi dimittuntur aut etiam spectaculis eis interdicitur. quod si ita correcti in eisdem deprehendantur, exilio puniendi s‹u›nt, nonnumquam capite ‹p›lectendi, scilicet cum saepius seditiose et turbulente se gesserint et aliquotiens adprehensi tractati clementius in eadem temeritate propositi perseuerauerint. Serui caesi solent dominis reddi. Et ut generaliter dixerim, omnes, qui fustibus caedi prohibentur, eandem habere honoris reuerentiam debent, quam decuriones habent. est enim inconstans dicere
Abbreviated transcription (Latin):
absentis. uł ab hostib capti uł dũ
deliberant scripti heredes de adeũda
hereclitate ñ oꝑtebit pͥuilegiũ da¬
ri. nͨ enĩ in eadẽ cã est
Sauł .ł. Si negotiũ inpub̃is
aliquis ex officõ amiticie gesserit᷑.
do bonis uenditis p̾uilegiũ pupil¬
lo cõseruari. et ita accepi
cessabit. ¶Niuus marcꝰ ita edix¬
it. creditor qͥ obrestitutõnẽ edi¬
ficioꝵ credid̾it in pecunia q̃ c̾dita
trauit. ¶In bonis m̃sularii
uendendis post pͥuilegia potio¬
rem eoꝵ cãm eẽ placuit qͥ pecu¬
niã ap̃ mensam fidẽ publicã se¬
cuti deposuerunt. s enĩ qͥ depo¬
sitis mĩmis usuras a mensulari¬
is acceꝑunt a cet̾is c̾ditoribus ñ
.ã. ẽ deponere. Si tñ nũmi extent᷑
uendicarĩ eos posse puto a depo¬
sitariis.⁊ futurũ ẽ eũ qͥ uendi¬
tat añ pͥuiłia. ¶ Eorũ rõ pͥor
est creditoꝵ quoꝵ p̾ccunia ad c̾di¬
tores pͥuilegiarios ꝑuenit. ꝑu¬

Expanded text:
absentis uel ab hostibus capti uel dum deliberant scripti heredes de adeunda hereditate, non oportebit priuilegium dari: non enim in eadem causa estum Si negotium impuberis aliquis ex officio amicitiae gesserit, debet bonis eius venditis privilegium pupillo conservari: et ita accepi.cessabit. Diuus Marcus ita edixit: Creditor, qui ob restitutionem 'aedificiorum crediderit, in pecunia, quae credita trauit. In bonis mensularii uendundis post priuilegia potiorem eorum causam esse placuit, qui pecunias apud mensam fidem publicam secuti deposuerunt. sed enim qui depositis nummis usuras a mensulariis acceperunt a ceteris creditoribus non aliud deponere. si tamen nummi exstent, uindicari eos posse puto a depositariis et futurum eum qui uindicat ante priuilegia. Eorum ratio prior est creditorum, quorum pecunia ad creditores priuilegiarios peruenit. peru
Abbreviated transcription (Latin):
dempnatus ẽ. Unus ex mandatoribꝰ
cũ iudicati ꝯueniri ceꝑit posse eũ
desiderare. ut adu̾sus eos qui idem
mandau̾nt. acciones. sibi mandaent᷑.¬
i ita fideuissorem. ¶ab̾. b¬
accepero ꝙ ego .x. credidi. de ea pec̾.
mille modios tritici fide tua eẽ iu¬
bes. non obligatur fideuissor qui ĩ
aliam rem. qmͣ que credita est. fi¬
deuissor obligari non potꝰ. qr non
ut estimatõ reꝵ q̃ mercis nũo hur
in pecunia nũata fieri pot̾. ita pe¬
cunia qͦ merce estimanda.

Expanded text:
demnatus est unus ex mandatoribus, cum iudicati conueniri coeperit, posse eum desiderare, ut aduersus eos, qui idem mandauerunt, actiones sibi mandenti ita fideiussorem accepero: 'quod ego decem credidi, de ea pecunia mille modios tritici fide tua esse iubes?', non obligatur fideiussor, quia in aliam rem, quam quae credita est, fideiussor obligari non potest, quia non, ut aestimatio rerum quae mercis numero habentur in pecunia numerata fieri potest, ita pecunia quoque merce aestimanda
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .ł. C un duo rei ostituti sunt
siue ab utroꝙ siue ab altero fideuissor
ti sunt ꝙ a tutore seruari non pos¬
sit. ⁊ post impletã legitimã etatẽ
tam ab ip̃o curatorẽ. ꝙͣ ab heredibꝰ

Expanded text:
. Cum duo rei constituti sunt, siue ab utroque siue ab alterutro fideiussor ti sunt, quod a curatore seruari non possit, et post impletam legitimam aetatem tam ab ipso curatore quam ab
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alit̾ trad̾s eũ cogetur ꝙ̃ ut ca¬
ueatur existente ꝯdcõe sibtati eũ
restituri. Nam ĩ omĩb fere causis
fid̾i cõmissarias ub̾tates ꝑ directo
datiꝰhñbas. S offiliꝰ aiebat si aduũ¬
lib̾tatẽ testator dedisset eam uea
dere. Si uo hon̾ari hr̾dem a testatore
legetarius ostenderit estimatõnem
nichominꝰ legatarie p̃standam.
dem .l. S i ita fu̾it libertas re¬
luta stichꝰ seruus meus anno.xii
ri simile est pncipio.xii. anni eũ
liberũ eẽ. nam hoc mortuũ sensisse
.xii. antnis est quocũ qnͣtũlibet ex
.xli anno ueniss aut p̾t̾isset. Et qͥ
heredi meo mille nĩmos anno biẽ¬
nio triennio postep emortuus ego¬
ero si Solui̾t satis ue fecerit lib̾ esto
non pot̾it is serus triennio p̾t̾ito
liber ẽẽ nisi p̾sentẽ eam pecuniam
soluat aut sat faciat cõponenda. p.
ꝯpensanda. ⁊ enĩ eũ heredib lib̾tatis
celeritas p̃mature pecuniarũ soutio¬
ni. lab̾o scribit. Si sit libertas relicca

Expanded text:
n aliter tradere eum cogetur, quam ut caveatur existente condicione libertati eum restitutum iri: nam in omnibus fere causis fideicommissas libertates pro directo datis habendas. sed Ofilius aiebat, si adimelibertatem testator dedisset, ea vera esse: si vero onerari heredem a testatore legatarius ostenderit, aestimationem nihilo minus legatario praestandam..Si ita fuerit libertas relicta: 'Stichus seruus meus anno duoduerisimile est principio duodecimi anni eum liberum esse, nam hoc mortuum sensisse.ecimus annus est, cum quantulumlibet ex duodecimo anno uenisset aut praeterisset, et qui  seruus meus heredi meo mille nummos anno biennio triennio, postquam ego mortuus ero, si soluerit satisue fecerit, liber esto', non potest is seruus nisi triennio praeterito liber esse, nisi praesentem eam pecuniam soluat aut satdi libertatis celeritas praematurae pecuniarum solutioni. Labeo scribit, si sic libertas relicta
Abbreviated transcription (Latin):
fundo ꝙ̃ petis tatũ obstabit ex¬
ceptis. idem erit ꝓbandũ. ⁊ si
duo corꝑa fuennt petita moxꝰ
alf̾utrum corpꝰ petat᷑. nã no¬
cebit exceptio. Item siquis fun¬
dum potient mox arbores exti¬
sas ex eo fundo petat. aut insulã
petiet. deiñ aream pecat uł uigi¬
na uł lapides petat. Itẽ si nau¬
es petiero postea singulas tabu
quidem ita diffiniri potest toti¬
ens eandem rem agi quociens
ap̃ iudicẽ posf̾iorem id q̃ritur
ꝙ ap̃ priorem q̃sitũ est. Inis gͥ
fere omĩb exceptõ nocet si in
cementis. ⁊ tignis diu̾sũ est. nã
is qui insulam petit si cem̃ta
uł tigna uł aliquid aliud petat̾
suũ in eadẽ condicõne ÷ ut ui¬
deatur aliud pet̾e ⁊ enĩtiuꝰ insu¬
la ẽ non utiq ⁊ cementa sunt
alieiis seꝑata dñs uendicare pͭ.¬

Expanded text:
fundo, quem peti, obstabit exceptio. idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutrum corpus petatur: nam nocebit exceptio. item si quis fundum petierit, mox arbores excisas ex eo fundo petat, aut insulam petierit, deinde aream petat, uel tigna uel lapides petat: item si nauem petiero, postea singulas tabulquidem ita definiri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriorem id quaeritur, quod apud priorem quaesitum est.In his igitur fere omnibus exceptio nocet: sed in cementis et tignis diuersum est: nam is, qui insulam petit, si cementa uel tigna uel quid aliud suum petat, si ea condicione est, ut uideatur aliud petere: etenim cuius insula est, non utique et cementa sunt: alienis, separa
Abbreviated transcription (Latin):
possidere itm he̾ditatem a tepetã
an noceat exceptõ ista. ⁊ putẽ sũ
fui̾t iudicatum he̾ditatẽ meam
eẽ. sue adu̾sarius qr nicħ posside¬
bat absolutus ẽ non noce̾ excep¬
tionẽ. ¶Sitrius fundũ quem
titu̾e cogatur. et ait neratius
si accori it̾m petenti obiciatur
exceptõ rei iudicate replicare
eũ oꝑt̾e de re scd̃m se iuditata.¬
Iui. scribit exceptionẽ rei iu¬
dicate a ꝑͦ auctoris ad emptorẽ
tore ad auctorẽ reu̾ti non debere
quare si hereditariã rem uendi¬
deris.⁊ ego eandem ab emptore
petiero ⁊ uicero. petenti tibi ñ
opponã exceptionem. aut si ea
res iudicata non sit int̾ me et
tũ adu̾sus me exceptõnẽ ñ hẽbs̾.
na uendicauerit. icirco qr puta¬
bat rupto pr̃s eiꝰ testõ neminẽ
ẽe substitutũ. uictaq fuerat qr¬

Expanded text:
possidere, hereditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, siue fuit iudicatum hereditatem meam esse, siue aduersarius, quia nihil possidebat, absolutus est, non nocere exceptionem.Si quis fundum, quem tituere cogatur? et ait Neratius, si actori iterum petenti obiciatur exceptio rei iudicatae, replicare eum oportere de re secundum se iudicata.Iulianus scribit exceptionem rei iudicatae a persona auctoris ad emptorem tore ad auctorem reuerti non debere. quare si hereditariam rem uendideris, ego eandem ab emptore petiero et uicero, petenti tibi non opponam exceptionem 'at si ea res iudicata non sit inter me et tu aduersus me exceptionem non habebisna uindicauerit idcirco, quia putabat rupto patris eius testamento neminem esse substitutum, uictaque fuerit, q
Abbreviated transcription (Latin):
natõns ħres ñ parit ꝓeticõne¬
nouam. Nam qualecũ ⁊ unũtũq dnĩũ
acqͥsitũ huĩt uendicõne pͥma ĩ iudiciũ
decluxit. ¶ Si quis iter petient Se¬
inde actũ petat. puto fortuis defen¬
dendũ m̾ aliud uid̾i tisc petitũ. aliud
mst. actꝵ id̾o exceptõne rei idita¬
te cessare. ¶HNoc iure utumur
ut ex ꝑte accors in exceptõne rei

Expanded text:
nationis: haec res non parit petitionenationis: haec res non parit petitionenouam: nam qualecumque et undecumque dominium adquisitum habuit, uindicatione prima in iudicium deduxit.Si quis iter petierit, deinde actum petat, puto fortius defendendum aliud uideri tunc petitum, aliud nunc, atque ideo exceptionem rei iudicatae cessare.Hoc iure utimur, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
iudicata sit int̾ te ⁊ uenditorẽ me¬
um. Nam ⁊ si a te eandem ꝑtẽ petis¬
sem ⁊ ag̾e̾m familie herciscunde
obstaret exceptõ qr res iudicata sit
int̾ me rte ¶ Eandẽ cãm facit
⁊̃ origo peticõnis. cet̾m si forte pe¬
tieris fundũ uł hoĩẽ. moxꝰ alia cã
noua post peticionẽ mͥ accesserit
c̃ mͥ dnm̃ tribuat non repellet me¬
ista exceptõ nͥ forte int̾missũ dnm̃
ĩ medio tp̃r rediit quodam post li¬
minio ꝙͥ enĩ si hõ ꝙ̃ pecieram ab
non nocepti notebit exceptõ. et
id̾o si forte sub cõdicõne res lega¬
ta mͥ fuerit deiñ medio tp̃r acci¬
sito dnĩo petam mox existente
cõdicõne legati. rursus petã. pu¬
tem exceptionẽ non obstare. ala
enĩ cã fuit pͥoris dini ħ noua
nũt accepssit. Itaq acquisitum
quide̾ postea dñiũ aliam cam
facit̾ ut pata aũ ptoris ñ facit
ut puta opĩnabatur ex ͦ cã h̾e¬
ditaria se dinũ hr̃e mutauit
opiõnẽ ⁊ cepit putare ex cã do¬

Expanded text:
cata sit inter te et uenditorem meum: nam et si ante eandem partem petissem et agerem familiae erciscundae, obstaret exceptio 'quod res iudicata sit inter me et te'.Eandem causam facit etiam origo petitionis. ceterum si forte petiero fundum uel hominem, mox alia causa noua post petitionem mihi accesseritdominium tribuat, non me repellet ista exceptio, nisi forte intermissum dominium in medio tempore rediit quodam postliminio. quid enim, si homo, quem petieram, ab non nocebit exceptio: et ideo si forte sub condicione res legata mihi fuerit, deinde medio tempore adquisito dominio petam, mox existente condicione legati rursus petam, putem exceptionem non obstare: alia enim causa fuit prioris dominii, haec noua nunc accessit.Itaque adquisitum quidem postea dominium aliam causam facit. mutata autem ut puta opinabatur ex causa hereditaria se dominium habere: mutauit opinionem et coepit putare ex causa do
Abbreviated transcription (Latin):
merabitur. qr adu̾sus defensorem
qqui agit litem in iudicuĩ deuxit :¬
¶Sicnus hoĩem a filio famil. petie¬
ntt. dem̃ eumdẽ a pre petat locũ ht̃
rat ticiꝰ pignori seio declerit. deinde
seiꝰ pignorantia adu̾sus te utatur
distinguendũ ent. qñ pignori dede¬
uit ticius ⁊ siqͥdẽ añqmͣ peti̾t ñ oꝑ¬
ei noc̾e exceptõnẽ. nã et ule petere
debuit.⁊ ego saluam hr̃e debeopi
ceat exceptõ rei idicate.

Expanded text:
merabitur, quia aduersus defensorem qui agit, litem in iudicium deducit.Si quis hominem a filio familias petierit, deinde eundem a patre petat, locum habet rat, Titius pignori Seio dederit, deinde Seius pigneraticia aduersus te utatur, distinguendum erit, quando pignori dedit Titius: et si quidem antequam peteret, noei nocere exceptionem: nam et ille petere debuit et ego saluam habere debeo piceat exceptio rei iudicatae.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uenerunt estimataꝙ sunt
ꝯsequens erit dice̾ exceptionẽ obi¬
nit excep̾tio rei uidicate obstat
quotiens int̾ easdẽ ꝑsonas ea¬
dem q̃o reuotaturꝰ. ⁊ alio gen̾e
iudicii .⁊ iõ se hereclitate peti¬
ta. singulas res petat. uł ꝑetiᷤᷤ
singłis reb petitis ħ̾editntem
petat exceptõne sũmouebitur.¬
Idem er̃. ꝓbandũ. ⁊ siquis debi¬

Expanded text:
 uenerunt aestimatique sunt, consequens erit dicere exceptionem obinit, exceptio rei iudicatae obstat, quotiens inter easdem personas eadem quaestio reuocatur uel alio genere iudicii. et ideo si hereditate petita singulas res petat uel singulis rebus petitis hereditatem petat, exceptione summouebitur.Idem erit probandum et si
Abbreviated transcription (Latin):
auł. ł. Singulis otrou̾sus sĩ¬
gulas acciones. ⁊ unũcỹꝙ iudicati
finem suffice̾ ꝓbabili rõne placu¬
it ne alit̾ modus liciũ multipli¬
catus sũmã att in exprobalem
faciat difficultatẽ. maxie̾ si diu̾¬
sa ꝓnũciarentur. pare ergo excep᷑ fru¬
tioni rei iudicate frequens ẽ.¬

Expanded text:
um.Singulis controuersiis singulas actiones unumque iudicati finem sufficere probabili ratione placuit, ne aliter modus litium multiplicatus summam atque inexplicabilem faciat difficultatem, maxime si diuersa pronuntiarentur. parere ergo exceptionem rei iudicatae frequens e
Abbreviated transcription (Latin):
ã ea tm̃ possõ testatoris hr̃cli pꝰsedit
q̃ morte fu̾at iniuncta um̃ ea quo¬
q q̃ iuncꝙͣ testatoris fuerat.¶
dotem quoꝙꝵ si data res fuĩt uł ex
doce cepta. accessio dabit᷑ uł marito
uł uxori ¶ Si is qui p̃cano ꝯcessit
accessione uelit uti ex ꝑsona eius
cui ꝯcessit an possit qrͣ. Ego puto eũ
qͥ p̃cario ocesserit ꝙͣ diu man p̾̃cari¬
um accessione uti non posse. s si tm̃
receꝑit possõnẽ rupto p̃cario dd̾ ẽẽ
acced̾e possõnẽ eiꝰ tp̃ris quo p̃cario¬

Expanded text:
a tantum possessio testatoris heredi procedit, quae morti fuit iniuncta, uerum ea quoque, quae umquam testatoris fuerit.In dote quoque si data res fuerit uel ex dote recepta, accessio dabitur uel marito uel uxori.Si is, qui precario concessit, accessione uelit uti ex persona eius cui concessit, an possit, quaeritur. ego puto eum, qui precario concessit, quamdiu manet precarium, accessione uti non posse: si tamen receperit possessionem rupto precario, dicendum esse accedere possessionem eius t
Abbreviated transcription (Latin):
ne uti accessione an possit. ⁊ placuit
ñ ẽẽ dandam hnͣc adiectõ accessionẽ
q̃ clam hĩta ẽ. p̃done possidente ¶ Si
uissu iudicis resmͥ restituta sit acce¬
ssionẽ eiꝰ e̾ẽ michi dandam placuit¬
s et legatario dandam arcessionẽ
eiꝰ temꝑis quo fuit apud testarorẽ.
¶Suiendũ ẽ an hẽdis possõ ei accedat¬
⁊ iũdeamus. ⁊ puto siũ pure. siũ sub
condicõne fuĩt relictũ dicendũ ẽ id
tempus quo heres posseclit añ existẽ¬
tem condcõnẽ. ⁊ restitutõnẽ ⁊ legata¬
rio ꝓficere restators aũ semꝑ ꝓd̾it
legatario. si legatũ iure fu̾it uel
fid̾i cõmissũ. s et is cui res donata est
accessione utet᷑ ex ꝑͦ eius qui donauit¬

Expanded text:
ne accessione uti, an possit. et placuit non esse dandam hanc accessionem, quae clam habita est.Praedone possidente si iussu iudicis res mihi restituta sit, accessionem esse mihi dandam placuit.Sed et legatario dandam accessionem eius temporis, quo fuit apud testatorem, sciendum est. an heredis possessio ei accedat, uideamus: et puto, siue pure siue sub condicionessedit ante existentem condicionem uel restitutionem rei, legatario proficere. testatoris autem semper proderit legatario, si legatum uere fuit uel fideicommissum.Sed et is, cui res donata est, accessione utetur ex persona eius qui donauit
Abbreviated transcription (Latin):
cus. Deniꝙ adclimꝰ in accessione deiui.
⁊ cłam ⁊ p̾cario uenditoris. ¶Pretõe
cessione uti possit ex ꝑꝰ eiꝰ. ⁊ sunt qui
putent non posse qr uendicõnis est
tesolutõ reclibitõ. alii emptoͣ
uenditoris accessione usurũ ⁊ uen¬
ditorẽ emptoris ꝙ mag̃ ꝓbandũ
prito si liber hõ. uł aliemis seruus
cũ bona fide seruiret oꝑauerit ⁊ a

Expanded text:
tiis: denique addimus in accessione de ui et clam et precario uenditoris.Praeterea cessione ut possit ex persona eius. et sunt qui putent non posse, quia uenditionis est resolutio redhibitio: alii emptorem uenditoris accessione usurum et uenditorem emptoris, quod magis probandum puto.Si liber homo uel alienus seruus, cum bona fide seruir
Abbreviated transcription (Latin):
non pp̃ militiam notã ẽẽt. plane
si michi ꝓponas ad castra eunti ma¬
rito uxorm seruos donasse ut mã ñ¬
numittas.⁊ hĩles ad militiam lib̾¬
tos hãt pͭ dici sua uoͭͤ sine patris

Expanded text:
non propter militiam nota esset. plane si mihi proponas ad castra eunti marito uxorem seruos donasse, ut manumittat et habiles ad militiam libertos habeat, potest dici sua uoluntate sine patris
Abbreviated transcription (Latin):
debet m̃datii siũ calũpue inse
instructe. ¶ Sicuis ultro de
maleficio fateatur non semꝑ
ei fides hñda est ñ nũqmͣ enim.
in se fuerat confessus cũiꝰ dap̃
Rinẽ pͥmitiuũ seruũ qͥ homi¬
cidiũ in se confring̾e mẽtuad
dum̃ reu̾tendi suspectu eẽt
ꝑseuerante falsa demonstrati¬
one dampnasri q̃siturꝰ de con¬
ciis quoi et̃ hr̃e secum menti¬
tus fuerat. ut ascertõtẽ ip̃ius
de se cõfessionẽ ꝑuenires. nec
frustra fuit tam prudens ꝯssu¬
um tuũ cũ in cormentis ꝯstcc̃it
neq illos ei conscios fuisse. et
ip̃m de se temere ementiũ. po¬
tes itaq decreti gr̃am facere
⁊ eum ꝑ officiũ distrahi iub̾e
cõdicione addita ne ũꝙͣ ĩ po¬
testate dnĩ reu̾tant᷑ quẽ p̃cio re¬
cepto certũ hip̃s libent̾ talli seruo
qĩ seriuis si dampnatus fuisset
restitutus ad eum ꝑtineret cuiꝰ
fuiss añ qmͣ dampnaretur. Set
p̃ses prouincie es̃ quẽ dampna¬

Expanded text:
debet mendacii siue calumniae in se debet mendacii siue calumniae in se instructae.Si quis ultro de maleficio fateatur, non semper ei fides habenda est: nonnumquam enim ain se fuerat confessus, cuius postcarissime, Primitiuum seruum, qui homicidium in se confingere metu ad dominum reuertendi suspectus esset, perseuerantem falsa demonstratione damnasti quaesiturus de consciis, quos aeque habere se commentitus fuerat, ut ad certiorem ipsius de se confessionem peruenires. nec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere commentum. potes itaque decreti gratiam facere et eum per officium distrahi iubere, condicione addita, ne umquam in potestatem domini reuertatur, quem pretio recepto certum habemus libenter tali seruo i seruus damnatus, si fuisset restitutus, ad eum pertinebit, cuius fuisset, antequam damnetur. sed praeses prouinciae eum quem damna