comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dant in illan & ex ardesca in illis & ñ eatingu&᷑ & immittet᷑
in illos quasileo. & quasi pardus laedoeos Sepi aures tuas
spinis. & noli audire linguam nequam. & orituo facito ostia.
& seras aurib tuis. Aurum tuum & argentũ tuũ confla. & uer
tus facito stateram. & frenos orituo rectos. & attende ne forte
labaris in linguatua & cadas in conspectu inimicorum insidian¬
tium tibi & sit casus tuus in sanabilis in mortem: Ista caueant
om̃s ut cohibeant linguas amalo. & labia eorum neloquantur
dolum. De caetero carissimi confortamini indrĩo & potentia
uirtutis eius. Induite uos armadĩ ut possitis stare aduersus
insidiasdiaboli. Qm̃ ñẽ nob̵ colluctatio aduersus carnẽ & san

Expanded text:
dent in illam et exardebit in illis et non extinguetur et inmittetur dent in illam et exardebit in illis et non extinguetur et inmittetur in illos quasi leo et quasi pardus laedebit illos sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam et ori tuo facito ostia et seras aurum tu frenos ori tuo rectos. Et attende ne forte labaris in lingua tua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi. et sit casus tuus insanabilis in mortem. » Ista caveant omnes, ut cohibeant linguas a malo, et labia eorum ne loquantur dolum. De caetero, charissimi, confortamini in Domino, et in potentia virtutis ejus. Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias dia
Abbreviated transcription (Latin):
illam extinguet᷑ & utraq ex ore proficiscunt᷑. Susurro aebilingus
maledictus: multos enim turbauit pacem habentes. Lingua tertia
multos commouit. & dispersit illos agente ingentem: Cuutates
muratas diuitũ destruã. & domos magnatorum effodit. & gen
uauit illas delaboribus sũis. Qui respicit illam non habebit requien
Nec habitabit cum requie. Flagelli plaga liuoremfacit. plaga aut̃
linguae comminuit ossa. Multiceciderunt in ore gladii. sed ñ sic
quomodo qui interierunt perlinguam suam.: Beatus qui tectus ẽ
alingua nequam . & qui in iracundiam illius nontransiuit. & qui
non attraxit iugum eius & uinculis illius non est ligatus: Iugum
enim illius iugum ferrelimẽ. & uinculũ illius uutculũ aereũẽ
Mor illius mors nequissima & utilis potius inferus quam illa
Perseuerantia illius non permanebit. sed obtinebit uias iniustorũ
& flamma sua non combur& iustos. Quiderelinquunt dm̃ inci¬

Expanded text:
illam, exstinguetur, et utraque ex ore proficiscuntur. Susurro et bilinguis illam, exstinguetur, et utraque ex ore proficiscuntur. Susurro et bilinguis maledictus: multos enim turbavit pacem habentes. Lingua tertia multos commovit, et dispersit illos a gente in gentem. Civitates muratas divitum destruxit, et domos magnatorum effodit. Virtutvavit illas de laboribus suis. Qui respicit illam, non habebit requiem, nec habitabit cum requie. Flagelli plaga livorem facit: plaga autem linguae comminuit ossa. Multi ceciderunt in ore gladii: sed non sic quomodo qui intea lingua nequa qui in iracundia illius non transivit et qui non adtraxit iugum eius et in vinculis illius non est ligatus iugum enim illius iugum ferreum est et vinculum illius vinculum aereum est mors illius mors nequissima et utilis potius inferus quam illa perseverantia illius non permanebit sed obtinebit vias iniustorum et in flamma sua non conburet iustos qui derelinquunt Deum inci
Abbreviated transcription (Latin):
uans seruabit. Relinq ꝓximotuo nocentite & tunc de precatiti
tibi peccata soluentur: Homo homini seruat iram. & adõ q̃rit
medelam c In hominem similem sibi non habae misericordiam.
& depeccatis suis deprecatur altissimum. Ipse dumcarosit seruat
nouissimoꝵ & desine inimicari. Tabitudo enĩ &mors. iminin& in
mandatis Memorare timoremdĩ. & non irascaris praximo
Memorare altissimi testamenti. & despice ignorantiam proximi
Abstine te alite & minues peccata. homoenĩ iracundus incendit
litem & uirpeccator turbabit amicos. & in medio pacem habentiũ
immitt& inimicitiam. Scđm enimligna siluae sic ignis exardesit.
& scđm uirtutem hominis iracundia illius erit. & scđm substantiã
suam ex altabit iram suam. Certamenfestinatũ incend& ignen
&lis festinans effund& sanguinem. & lingua testificans adduc&
mortem Sisufflaueris quasi ignis exardebit & si ex pueris super

Expanded text:
mans confirmabit. relinque proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti mans confirmabit. relinque proximo tuo nocenti te, et tunc deprecanti tibi peccata soluentur. homo homini reseruat iram et a domino quaerit medelam carnis? in hominem similem sibi non habet misericordiam et pro peccatis suis deprecatur dominum? et ipse dum caro sit, reseruat. nouissimorum et desine inimicari: tabitudo enim et mors inminet in mandatis. memorare timorem dei et non irascaris proximo. memorare testamenti altissimi et despice ignorantiam proximi. abstine a lite et minues peccata. homo enim iracundus incendit 115 litem et vir peccator turbabit amicos et in medium pacem habentium inmittit inimicitiam secundum enim ligna silvae sic ignis exardescit et secundum virtutem hominis iracundia illius erit et secundum substantiam suam exaltabit iram suam certamen festinatum incendit ignem et lis festinans effundit sanguinem et lingua testificans adducit m
Abbreviated transcription (Latin):
Denudare aut̃ amici mysteria. desperatio ẽ animae infidelis
Annuer oculo fabricat iniqua & nemo eum abici&. Inconspectu
oculorum tuorum conculcabit ossuum & supersermones tuos admi
rabitur. Nouissime aut̃ peruert& ossuum & in uerbis tuis dabit
scandalum. Multa audiui & non coȩ quaui ei & dñs odiet illum
qui in altum mittit lapidem super caput eius cadit. & plaga dolosi
diuid& uulnera. Qui fodit foueam decid& in illam. & quistatuit
lapidem praximo offend& ineo: & quilaqueum alii ponit peribit
in illo. Facienti nequissimum consilium super ipsum de uoluetur
& agnosc& unde adueni& illi. Illusio & improperium superboꝵ
& uindicta sicut leo insidiabitur illi. La queo peribunt qui oblec¬
tantur casu iustorum. dolor aut̃ consum& eos ante quã moriant᷑
Ira & furor utraq execrabilia & uir peccator continenserit illoꝵ
Qui uindicari uult adõ inueniat uindictam & peccata illius ser¬

Expanded text:
denudare autem amici mysteria desperatio est animae infelicis. denudare autem amici mysteria desperatio est animae infelicis. adnuens oculis fabricat iniqua, et nemo eum abiciet. in conspectu oculorum tuorum indulcabit os suum et super sermonrabitur. Novissime autem pervertet os suum, et in verbis tuis dabit scandalum. Multa odivi et non coaequavi ei, et Dominus odiet illum. Qui in altum mittit lapidem, super caput ejus cadet, et plaga dolosi dividet vulnera. Qui fodit foveam, decidet in illam, et qui statuit lapidem proximo, offendet in eo, et qui laqueum alii ponit, peribit in illo. Facienti nequissimum consilium super ipsum devolvetur, et non agnoscit unde adveniat illi. Illusio et improperium superborum, et vindicta sicut leo insidiabitur illi. Laqueo peribunt qui oblectantur casu justorum: dolor autem consumet eos antequam moriantur. Ira et furor utraque exsecrabilia, et vir peccator continens erit ilicari uult, inueniet uindictam a deo et peccata illius confir
Abbreviated transcription (Latin):
non operatur : hinc rursum dicitur. Sit omĩs homo uelax ad au¬
diendum. tardus aut̃ ad loquendum & tardus ad iram. Faec
aut̃ uos auctore dõ omã seruare non ambigo sed occasione ad¬
monitionis exorta bonis urĩs desideriis & operib me furtiue
sub iungo ut quod non ad moniti facitis quando uobis & ad monen
additur iam nonsoli faciatis. Qua ꝓpter fr̃s oporta&uos & om̃s fi¬
deles diligere inuicem & nondetrahere aut accusare alterutrũ
Scriptum est enim. Dilige proximum & coniungere fidẽ cũ illo
Quod si denud aueris absconsa illius non persequeris post eum. Sicut
enimhomo qui ꝑdit amicum suũ. sic qui ꝑdit amicitiam pocimisiu
Et sicut quidimittit auem demanusua sic dereliquisti ꝓcimũ tuũ
& non eum capies. Non illum sequaris qm̃ longe ab est. effugit
enim quasi capreola delaqueo qm̃ uulnerata est anima eius
ultra eum non poteris colligare & maledicta est concordatio

Expanded text:
non operatur . Hinc rursum dicitur: Sit omnis homo velox ad aunon operatur . Hinc rursum dicitur: Sit omnis homo velox ad audiendum, et tardus ad loquendum, et tardus ad iram . Haec autem vos, auctore Deo, omnia servare non ambigo: sed occasione admonitionis exorta, bonis vestris desideriis et operibus me furtive subjungo, ut quod non admoniti facitis, quando vobis et admonens additur, jam non soli faciatis. Quapropter, fratres, oportet vos et omnes fideles diligere invicem, et non detrahere aut accusare alterutrum. Scriptum est enim : « Dilige proximum, et conjungere fide cum illo. Quod si denudaveris absconsa illius, non persequeris post eum. Sicut enim homo qui perdit amicum suum, sic et qui perdit amicitiam proximi sui. Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic dereliquisti proximum tuum, et non eum capies, non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo: quonultra eum non poteris conligare. maledicti est concordatio:
Abbreviated transcription (Latin):
quo ualeant ex releuatione alienae uindictae a se dĩ remouere
uindictam. Libat enim dño prospera qui ab afflictis pellit ad uers
Vnde scriptum est. Frater fratrem adiuuans ex altabitur . Ecđa enĩ
dĩ sine macula & ruga deb&e existere. & ideo non oport&e eã aqui¬
busdam conculcare aut maculare quia scriptumest: V na est co¬
lumba mea perfecta mea Hinc iterum dnĩs ad moysenait. Est locꝰ
penes me. & stabis super p&ram: Quis est locus qui nonsit dñi dum
cuncta in ipso perquem creata sunt continentur  Sed tamen locus
apud eum uidelic& scãe eccłae unitas est: inqua super param stat᷑
dum confessionis soliditas humiliter tenetur Vosquoq & om̃s fr̃ĩ
a praecipitio inquo fr̃s & diũ pastores detrahendo & per sequendo
uerbis & factis labuntur laqueis quib potestis retentis & labieos
inima non permittatis . quia scriptum est. Irauiri iustitiã dĩ

Expanded text:
quo valeant ex relevatione alienae vindictae a se Dei removere quo valeant ex relevatione alienae vindictae a se Dei removere vindictam. Libat enim Domino prospera, qui ab afflictis pellit adversa. Unde scriptum est: Frater fratrem adjuvans exaltabitur . Ecclesia enim Dei sine macula et ruga debet existere, et ideo non oportet eam a quibusdam conculcari aut maculari, quia scriptum est: Una est columba mea, perfecta mea . Hinc iterum Dominus ad Moysem ait: Est locus penes me, et stabis super petram . Quis est locus qui non sit Domini, dum cuncta in ipso per quem creata sunt continentur? Sed tamen locus apud eum, videlicet sanctae Ecclesiae unitas est, in qua super petram statur, dum confessionis soliditas humiliter tenetur. Vos quoque, et omnes fa praecipitio, in quo fratres et Domini pastores detrahendo et persequendo verbis et factis labuntur, laqueis quibus potestis retentetis, et labi eos in ima non permittatis, quia scriptum est: Ira viri justitiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
pulsatus si uoluerit taceat & ut pulsatis quotiens appellauerint
induciaedentur: Siquis ergo iratus crimen aliquod culib&e
temere obiecerit conuitium. non est pro accusatione habendũ
sed per misso tractandi spatio id quod iratus dic̃ perscripturam
se probaturum eẽ fateatur ut fortasse resipiscens quae ꝓira¬
cundia dicit itaerare aut scribere noluerit. non ut reus criminis
teneatur. Omĩs ergo qui crimen obicit. scribat se probaturum
Re uera ibi semꝑ causa agatur ubi crimen admittitur. & qui
non probauerit quod obiecit. poenam quam intulerit ipse patiatur
lacuit &iam ut si ep̃s accusatus appellauerit apostolicam sedem
id statuendum qđ eiusdem sedis pontifex censuerit. haec tamen
omnino in sacerdotum causa forma seruetur. nequenquam
sententia non a suo iudice dicta constringat: Occurrere quoq
quisq fidelium ruinis deb& oppressorum & miserorum subsidio

Expanded text:
pulsatus, si voluerit taceat: et ut pulsatis quoties voluerint pulsatus, si voluerit taceat: et ut pulsatis quoties voluerint induciae dentur. Si quis ergo iratus crimen aliquod cuilibet temere objecerit, convicium non est pro accusatione habendum, sed permisso tractandi spatio, id quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur, ut si fortasse resipiscens quae prae iracundia dixit, iterare aut scribere noluerit, non ut reus criminis teneatur. Omnis ergo qui crimen objicit, scribat se probaturum. Revera ibi semper causa agatur, ubi crimen admittitur: et qui non probaverit quod objecit, poenam quam intulerit ipse patiatur. Placuit etiam ut si episcopus accusatus appellaverit apostolicam sedem, id statuendum quod ejusdem sedis pontifex censuerit. Haec tamen omnino in sacerdotum causa forma servetur, ne quemquam sententia non a suo judice dicta constringat. Occurrere quoque quisque fidelium ruinis debet oppressorum et miserorum subsidio,
Abbreviated transcription (Latin):
iores natu non habeant accusandi. quia suspitiosa uox & inimica
ueritatem solet opprimere: Peregrina uero iudicia salua in om¬
nib: apłica auctoritate generali santione prohibemus. quia in
dignumest ut ab externis iudicetur . qui prouinciales & ase elei¬
tos deba habere iudices. nisi fuerit appellatum. Vnde oporta
si aliquis ep̃orum supercertis accusetur criminibus ut ab omnib
audiatur qui sunt in prouincia epĩs. quia non oport&e accusatũ
aliubi quam inforosuo audiri. Siquis uero iudicem aduersum
sibi senserit uocem appellationis exhibeat. Appellantem aũt
non deb& afflictio ulla aut detentionis iniuriare custodia. sed
liceat appellatori uiciatam causam appellationis remedio sub¬
leuare. Liceat &iam in causis criminalib appellare nec appe¬
landiuoax denegetur ei quem in supplicio sententia destinarit:
Pulsatus ante sũum iudicem causamdicat & non ante suuĩ iudicẽ

Expanded text:
jores natu non habent accusandi, quia suspiciosa vox et inimica jores natu non habent accusandi, quia suspiciosa vox et inimica veritatem solet opprimere. Peregrina vero judicia, salva in omnibus apostolica auctoritate, generali sanctione prohibemus. Undignum est ut ab exteris judicetur qui provinciales et a se electos debet habere judices, nisi fuerit appellatum. Unde oportet, si aliquis episcoporum super certis accusetur criminibus, ut ab omnibus audiatur qui sunt in provincia episcopis: quia non oportet accusatum aliubi quam in foro suo audiri. Si quis vero judicem adversum sibi senserit, vocem appellationis exhibeat. Appellantem autem non debet afflictio ulla, aut detentionis injuriare custodia, sed liceat appellatori vitiatam causam appellationis remedio sublevare. Liceat etiam in causis criminalibus appellare, nec appellandi vox denegetur ei quem supplicio sententia destinarit. Pulsatus ante suum judicem causam dicat, et ante non suum judicem
Abbreviated transcription (Latin):
& multa alia hissimilia. Hisita deme peractis quia contra uolun¬
tatem omnium ep̃orum qui nobiscumerant propter humilitatem
sensus mei nullius compulsus iudicio aut ui passus sed sponte haec¬
eligens non formam ut iamdictum est aliis dando. sed me purifi¬
cando feci. In aliis tamen ep̃ĩs competens adhibenda est detalibus
medela uulneribus ne immatura curandi facilitas mortifera ca¬
pitis peste nihil possit sed segnius tracta pernicies reatu nonlegiti¬
mȩ curationis inuoluat pa̾riter sauciatos & medentes. Obid ergo
statuentes decernimus. ut hiqui non sunt bonae conuersationis.
& quorum uita est in excusabilis ł quorum fides uita & libertas
nescitur. non possint dni sacerdotes accusare. ł uiles personae ad
aceusationem eorum ad mittantur. Similiter hi qui in aliquib
criminibus irretiti sunt ł quisunt suspiciosi uocem aduersus ma¬

Expanded text:
et multa alia his similia. His ita de me peractis, quia contra volunet multa alia his similia. His ita de me peractis, quia contra voluntatem omnium episcoporum qui nobiscum erant, propter humilitatem sensus mei, nullius compulsus judicio, aut vim passus, sed sponte eligens, haec, non formam, ut jam dictum est, aliis dando, sed me purificando feci. In aliis tamen episcopis competens adhibenda est talibus medela vulneribus, ne immatura curandi facilitas mortifera capitis peste nihil possit, sed segnius tracta pernicies reatu non legitimae curationis involvat pariter sauciatos et medentes. Ob id ergo statuentes decernimus, ut hi qui non sunt bonae conversationis, et quorum vita est inexcusabilis, vel quorum fides, vita, et libertas nescitur, non possint Domini sacerdotes accusare, ne viles personae ad accusationem eorum admittantur. Similiter hi qui in aliquibus criminibus irretiti sunt, vel qui sunt suspiciosi, vocem adversus ma
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ut inultimo die uiaticum ei non deneget᷑ ꝓpt̾ humilitatẽ
piaatis eccłae. Valentinianus quoq ante dictꝰ imperator scripto
eum condemnauit cum augusta matre placidia &omã p̃dia
facultatum eius futuris de talibus dans hominib formamita
faciendi eccłae catholicae sociauit: Sepe dictus ergo bassus uutu
diuino non multo post moritur. cuius corpus licꝰae dignũ ñ eã
sepulturae ꝓpt̃ miseri cordiam tamen sepeliui eum incubiculo
parentum eius & quanquam ipse erga me stulte & in prudenter
egissa. ego uero circacum misericorditer egi cogitans illud quod
dñs in euangelio loquitur dicens. Si non dimiꝰseritis hominib
peccata eorum. nec pater ur̃ caelestis dimittae uobis peccata
urã Et in ipra dominica oratione quã saluator nr̃ discipulos
suos orare docuit quotidie supplicando d nõ dicimꝰ: dimitte
nobis debita nrã sicut & nos dimittimus debitorib nostris

Expanded text:
tamen ut in ultima die viaticum ei non denegetur, propter humilitatem tamen ut in ultima die viaticum ei non denegetur, propter humilitatem pietatis Ecclesiae. Valentinianus quoque ante dictus Imperator scripto eum condemnavit, cum Augusta matre Placidia, et omnia praedia facultatum ejus, futuris de talibus dans hominibus formam ita faciendi, Ecclesiae catholicae sociavit. Saepedictus ergo Bassus nutu divino non multo post moritur. Cujus corpus licet dignum non esset sepulturae, propter misericordiam tamen sepelivi eum in cubiculo parentum ejus. Et quanquam ipse erga me stulte et impudenter egisset, ego vero misericorditer circa eum egi, cogitans illud quod Dominus in Evangelio loquitur dicens: Si non dimiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra . Et in ipsa no dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
coram omnib me purgaui. me scilice a suspicione & aemulatione
liberans sed non aliis qui noluerint aut sponte aut ñ elegerunte
faciendum formam exemplumq dans. cum scriptumsit᷑. Siquis
crimen obicere uoluerit. scribat se prius probaturum. Et alibi
Criminationes aduersus doctorem nemo suscipiat. Et iterum
persona fuerint accusati quicumnq fuerit siue ille uir sublimu
honoris siue ullius alterius generis persona quihoc genus inlai¬
dabilis intentionis arripuerit nouerit docenda probatiorib
monstranda documentis sedebere inferre: Siquis ergo cirtahuius¬
modi personas non probanda detulerit. intelligat se iacturam
infamiae sustinere & sub magna excommunicatione exilio de¬
portari. Ista om̃a post posui non aliis ut paulo superius plibatũ est
exemplum dando sed mea p̃fata infamia &e suspicione liberando
Condemnatus est aut̃ memoratus bassus aiam dicta spodo ita

Expanded text:
coram omnibus me purgavi, me scilicet a suspicione et aemulatione coram omnibus me purgavi, me scilicet a suspicione et aemulatione liberans, sed non aliis qui noluerint, aut sponte hoc non elegerint faciendum, formam exemplumque dans, cum scriptum sit: Si quis crimen objicere voluerit, scribat se prius probaturum; et alibi: Criminationes adversus doctorem nemo suscipiat; et iterum:apud episcopum a qualibet persona fuerint accusati, quicunque fuerit, sive ille vir sublimis honoris, sive ullius alterius generis persona, qui hoc genus illaudabilis intentionis arripuerit, noverit docenda probatioribus, monstranda documentis se debere inferre. Si quis ergo circa hujusmodi personas non probanda detulerit, intelligat se jacturam infamiae sustinere, et sub magna excommunicatione exsilio deportari. Ista omnia postposui, non aliis, ut paulo superius praelibatum est, exemplum dando, sed me a praefata infamia et suspicione liberando. Condemnatus est autem memoratus Bassus a jam dicta synodo, ita
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Sinite illos caccisunt dȩcescaecorum Paulus quoq apł̃i
admona dicens : Si fieri potest quod ex uobis ẽ. cumominib homi¬
nib pacem habentes. Dicturus cum omnib hominib pacẽ habeamꝰ
hoc clifficile eẽ ꝑspex̃. praemisit sificri potest & sub iunaẽ quod po¬
test fieri cumdicit qđ exuobis est. quia sinos inmente caritatẽ
erga odientes seruare cupimus & sulli nobiscum pacẽ ñ habent. pos
tamen cum illis sine dubio habemus. Quod ergo mandastis ut scri¬
beremus uobis qualiter instans iurgium contrame suscitatum sit uel
aquo ut urõ ad miniculo peller&ur & causa mea firmaretur. scitote
me criminari a quodam basso & in iuste persequi: quod audiena
ualentinianus augustus nrã auctoritate s nodum congregari
iussit & facto concilio cum magna examinatione satis faciens
omnib lice euadere aliter satis possem. suspicionem tam̃ fugiers

Expanded text:
respondit: Sinite illos, caeci sunt, duces caecorum . Paulus quoque apostolus respondit: Sinite illos, caeci sunt, duces caecorum . Paulus quoque apostolus admonet dicens: Si fieri potest, quod ex vobis est cum omnibus hominibus pacem habentes . Dicturus cum omnibus hominibus pacem habentes, quia hoc difficile esse perspexit, praemisit, si fieri potest, et subjunxit quod potest fieri, cum dicit quod ex vobis est. Quia si nos in mente charitatem erga odientes servare cupimus, et si illi nobiscum pacem non habent, nos tamen cum illis sine dubio habemus. « Quod ergo mandastis, ut scriberemus vobis, qualiter instans jurgium contra me suscitatum sit, vel a quo, ut vestro adminiculo pelleretur, et causa mea firmaretur, scitote me criminari a quodam Basso, et injuste persequi. Quod audiens Valentinianus Augustus, nostra auctoritate synodum congregari jussit, et facto concilio cum magna examinatione satisfaciens omnibus, licet evadere aliter satis possem, suspicionem tamen fugiens,
Abbreviated transcription (Latin):
homines loquuntur in magna debemus laetitia ꝓsilere: Quid enĩ
si om̃s laudant & conscentia nos accusat. ÷ Autsi om̃s accusent &
conscientianos liberos demonstra e habemus paulum dicentem
Gloria nr̃a haec ẽ. testimonium conscientiae nrãe lob quoq dicit
Ecce in caelo testismeus. Siergo est nobistestis in caelo testis in corde
dimittamus stultos foris loqui quod uolunt. Quid enim aliut
detrahentes faciunt nisi inpuluerem sufflant atq in oculos suos t̾ran
eceruitant : Ut unde plus detractionis perflant inde magis nihil
ueritatis uideant: Nocandi tamensunt &iã ipsi & tranquille admo¬
nendi eisq sacis fieri modis omnib deb&. scientes qđ de uidȩis ueritas
dicit : Ne forte scandalisemuseos Si aut̃ satis fieri sibi exueritate
uoluerint. habes consolationem quam in euangelio aspicias. quia
cum d̃o dictum fuiss&. scis quia audito udẽi hoc uerboscandalizatis

Expanded text:
homines loquuntur, in magnam debemus laetitiam prosilire. Quid enim homines loquuntur, in magnam debemus laetitiam prosilire. Quid enim si omnes laudent, et conscientia nos accuset? aut si omnes accusent, et conscientia nos liberos demonstret? Habemus Paulum dicentem: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Job quoque dicit: Ecce in coelo testis meus . Si ergo est nobis testis in coelo, testis in corde, dimittamus stultos foris loqui quod volunt. Quid enim aliud detrahentes faciunt, nisi in pulverem sufflant, atque in oculos suos terram excitant? ut unde plus detractionis perflant, inde magis nihil veritatis videant. Vocandi tamen sunt etiam ipsi, et tranquille admonendi, eisque satisfieri modis omnibus debet, scientes quod de Judaeis Veritas dicit, ne forte scandalizemus eos . Si autem satisfieri sibi ex veritate noluerint, habes consolationem quam in Evangelio aspicias, quia cum Domino dictum fuisset: Scis quia audito Judaei hoc verbo scandalizati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rum carissimi sime persequunt᷑ aemulimei. cum caput nrm̃ qđ ẽ
xepc̃ olim aemuli scaẽ dĩ eccłae seruorumq eius sint persecuti
Inde &e ipsa perse ueritasdicit. Si patrem familias beel zebub
uocauerunt : quantomagis domesticos eius . e quae iterum dicit
Vide hoc mundo esseis mundus qđ suum erat diligeret. sed quia
de hocmundo non estis sed ego eligiuos demundo propterea odit
uosmundus: Haec fr̃s cum & nos sciamus & aliis nosse praedicamꝰ
uosq ea perfecte scire nondubitemus propter insidiantiũ uitupe¬
rationes aut accusationes ł ꝓpt̃ laudantium adulationes. nec
addexteram nec ad sinistram declinare debemus. sed inter uerbo
laudantium siue uituperantium ad mentem semper recurrendũe
& si inea non inuenitur bonum qđ denobis dr̃. magnã tristitiam
generare deb&. Etrursum si inea noninuenitur malũ qđ de nob

Expanded text:
rum, charissimi, si me persequuntur aemuli mei, cum caput nostrum, qurum, charissimi, si me persequuntur aemuli mei, cum caput nostrum, quod est Christus, olim aemuli sanctae Dei Ecclesiae, servorumque ejus, sint persecuti. Unde et ipsa per se Veritas dicit: Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Quae iterum dicit: Si de hoc mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret; sed quia de hoc mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus . Haec, fratres, cum et nos sciamus, et aliis nos saepe praedicemus, vosque ea perfecte scire non dubitemus, propter insidiantium vituperationes aut accusationes, vel propter laudantium adulationes, nec ad dexteram, nec ad sinistram declinare debemus: sed inter verba laudantium sive vituperantium, ad mentem semper recurrendum est. Et si in ea non invenitur bonum quod de nobis dicitur, magnam tristitiam generare debet. Et rursum, si in ea non invenitur malum quod de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
regulis uindicemus. Pertotas hoc ergo quae ꝓpriis rectorib carent
ecđas uolumus in notescat. ut nullis sibi spe aliqua forsitanblan¬
diciis illudat. Data xil. Rł aug̃. florentio &dionisio conss
referimus scĩtati quod intribulatione & persequutione nr̃a nos
uisitare misistis & causae nrãe finem bonum scire & eẽ optatis
precibq. quib dm̃ exoratis ut mihi intribulatione succurrer&
mea. meq adiuuar& & ab aemulis tribulantib & persequentib
me liberar&. O quam bonaest caritas quae absentes ꝑimaginẽ
praesentes sibi& ipsis exhib& peramorem diuisa quoq unit.
acconfusa ordinat. in aequalia sociat. inperfecta confirmat:
perfectionis uocat. qͥm̃ uirtutes quidem cȩterae perfectionẽ
generant. sed tamen eas caritas it aligat ut ab amantismente
dissolui iam nequeant. Hhac quoq uirtute fr̃s uos plenos sps scĩ gratia
eẽ reperio dumsolatiari mihi in meis anxiatib sentio. Nec mi¬

Expanded text:
regulis vindicemus. Per totas hoc ergo, quae propriis rectoribus carent, regulis vindicemus. Per totas hoc ergo, quae propriis rectoribus carent, Ecclesias volumus innotescat, ut nullus sibi spe aliqua forsitan blanditiis illudat. Data XII. Kal. Augusti, Florentio et Dionysio conss. referimus sanctitati, quod in tribulatione et persecutione nostra nos visitare misistis, et causae nostrae finem bonum scire et esse optatis, precibusque Deum exorastis, ut mihi in tribulatione succurreret mea, meque adjuvaret, et ab aemulis tribulantibus et persequentibus me liberaret. O quam bona est charitas, quae absentes per imaginem, praesentes sibimetipsis exhibet pconfusa ordinat, inaequalia sociat, imperfecta consummat. perfectionis vocat ; quia virtutes quidem caeterae perfectionem generant, sed tamen eas cdissolvi jam nequeant. Hac quoque virtute, fratres, vos plenos Spiritus sancti gratia esse reperio, dum solatiari mihi in meis anxietatibus sentio. Nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
suggestionem inimicorũ suorum anfiserat potestati eius ab ho¬
nor abili concilio redintegrentur. & praesul prius statui pristino
redclatur & ipse dispositis ordinatisq libere ac secure suis. tunc
canonice conuocatus ad tempus synodo legittima & canonica
ueniat ad causam. & si ita iuste uidetur accusantium propositio
nib respondeat. EX DECRETIS CAELESTINIPAPAE
Mulli sacerdoti liceat canones ignorare. nec quicquã facere quod
patrum possit regulis obuiare: Quae enim a nobis res digna ser¬
uabitur. si decretalium normam constitutorum ꝓ alioꝵ libitu
licentia populis permissa frangatur. CasITULO .IIL
QUODDOCENDUS SITPOPULUS NONSEQUENDUS
ocendus est populus non sequendus: nosq si nesciunt eos quid liceat
quidue nonliceat comionere. Non his consensum p̃bere debemꝰ
Quisquis uero conant̾ fuerit temptare ꝓhibita sentiat censuram sedis
apłicae minime defuturam. Quae enim sola ad monitionis auc¬
toritate non corrigimus. necesse est per seueritatem congruentẽ

Expanded text:
ggestiones inimicorum suorum amiserat potestati ejus ab honorabili concilio redintegrentur, et praesul prius statui pristino restituatur; et ipse dispositis ordinatisque libere ac secure suis, tunc canonice convocatus, ad tempus synodo in legitima et canonica veniat ad causam, et si ita juste videtur, acnibus respondeat. » Ex decretis Coelestini papae. « Nulli sacerdotum liceat canones ignorare, nec quidquam facere quod Patrum possit regulis obviare. Quae enim a nobis res digna servabitur, si decretalium normam constitutorum, pro aliquorum libitu, licentia populis permissa, frangatur? CAPITULO III: Quod docendus sit populus, non sequendus. Docendus est populus, non sequendus. Nosque, si nesciunt, eos quid liceat quidve non liceat commonere, non Quisquis vero conatus fuerit tentare prohibita, sentiet censuram sedis apostolicae minime defuturam. Quem enim sola admonitionis auctoritate non corrigimus, nece
Abbreviated transcription (Latin):
ritate cognoui p̃inditã. & dequa eandem mihi sedem reclamo fore
auctricem cuius int̃ ẽ & de illa a mefacta ex cõmunicatione iudi¬
care & de urã resolutione decernere. cũ ob eã mihi rescribatis sic
Qđ ergo detua parro echia quasi ego ad aliquid inea diffiniendũ
illã adire ñ possim ex uerb calisti & aliistuis cõpilationib tecũ
ñ facientib affirmare conaris praue intelligis. sedhis et aliis regu¬
larũ constitutionib inuenies hoc obseruare unũquenq maropo¬
litanũ in ꝓuincia alterius maeropolitani qđ tu tibi ꝑuerse arrogas
detua parroechia maropolitanae sidi remoꝵ subiecta. Forsan fuer
aliqui maeropolitanoꝵ qui iã haec hiuimodi at tẽptauerint Vnde
& itẽ fat̾ calist̾ papa ad om̃s galliarũ urbiũ epõs rescripsit Inqua

Expanded text:
ritate cognovi praeinditam, et de qua eamdem mihi sedem reclamo fore ritate cognovi praeinditam, et de qua eamdem mihi sedem reclamo fore auctricem, cujus interest et de illa a me facta excommunicatione judicare, et de vestra resolutione decernere, cum ob eam mihi rescribitis sic, « Quod ergo de tua parochia, quasi ego ad aliquid in ea diffiniendum illam adire non possim, ex verbis Callisti, et aliis tuis compilationibus tecum non facientibus affirmare conaris, prave intelligis. Sed his et aliis regularum constitutionibus invenies hoc observare unumquemque metropolitanum in provincia alterius metropolitani, quod tu tibi perverse arrogas de tua parochia metropolitanae sedi Rhemorum subjecta. Forsan fuerunt aliqui metropolitanorum, qui jam haec hujusmodi attentaverint. » Unde et idem fatus Callistus papa ad om
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dequodam scribit᷑. qualem & uos & me pudeat legere. & graues
uiros tedeat &iã audire. Qua ꝓpter sipossem & uobis &iã placer&
oppido eam deuitare optarem. Nam de causis generalib ibidem
depositis. decr&alia romanae sedis satis abundeq respondent.
contraquae nullas ꝓpositionum ambages. nullas nouas ad inuen¬
tiones aut tergiuersales int̃p̃tationes quisquã quiddã sani sapiers
suscipi& Qm̃ haec est uia directa inqua nec stult̾ errabit & qua
tã intentatiue in attiniaco de excõmunicatione ame in parroechia
mea facta int̾rogatꝰsũ. Tantũ modo hoc interea pando eo qđ uos
in auditã illã at̾ contra apłicam doctrinam. & contra ecclesi asticã
ueritatẽ fuisse asseueratis factam. ñ aliã illã feci quã a ur̃a uiuae
uocis doctrina faciendã didici. & uos ea quae iure destruxistis abri
re aedificare ñ debetis. immo & quã in romanasede apłica aueto¬

Expanded text:
sicut de quodam scribitur, qualem et vos et me pudeat legere, et graves sicut de quodam scribitur, qualem et vos et me pudeat legere, et graves viros taedeat etiam audire. Quapropter si possem, et vobis etiam placeret, oppido eam devitare optarem. Nam de causis generalibus ibidem positis, decretalia Romanae sedis satis abundeque respondent, contra quae nullas propositionum ambages, nullas novas adinventiones, aut tergiversales interpretationes quisquam quiddam sani sapiens suscipiet. Quoniam haec est via directa, in qua nec stultus errabit, et qua tam intentative in Attiniaco de excommunicatione a me in parochia mea facta interrogatus sum. Tantummodo hoc interea pando, eo quod vos inauditam illam, ac contra apostolicam doctrinam, et contra ecclesiasticam veritatem fuisse asseveratis factam, non aliam illam, quam a vestra vivae vocis doctrina faciendam didici, et vos ea quae jure destruxistis ab re reaedificare non debetis, imo et quam in Romana sede apostolica aucto
Abbreviated transcription (Latin):
sed si pontirustare quiae gesserit et sicut scripsistis iuatamorem apłic
sedis pontificum otiã uerba huius p̃decessoris sui quast ꝓprre insipi
ponet epłis contraom̃s quos senserit ad uersis illa quaeabeo ꝓmui¬
gata sunt anniti. Et enim apłicae sidi obuias manus inferre peri¬
culosum est qđ uullus unquam fecit sicut melius nostis qui dese uolu
uidicari. Enim uero quia in eisdem quat̃nionib ur̃is multa utilau
habentꝰ ex multoꝵ auctor sententiis tanquã exlatissimis pratris
uiuis fontib irrigatis deflorata uidet mihi ut ex illis botrus carpi¬
rtͥ & spina cauerꝰ&᷑ At dehis q̃ deme inipsis scripta adhuc re¬
legi ꝑfacilis quidem pat&e responsio sed uerbositaris ac loquacitatis
absq salis lepore per plurima indig& ꝓlixitate. Quocirca ualde
uereor quia talis acalice mihi talit᷑ ꝓpinato deriuabit᷑ rescriptio

Expanded text:
ut faciat restare quae gesserit, et sicut scripsistis, juxta morem apostolicae ut faciat restare quae gesserit, et sicut scripsistis, juxta morem apostolicae sedis pontificum, etiam verba hujus praedecessoris sui quasi propria in suis ponet epistolis, contra omnes quos senserit adversus illa quae ab eo promulgata sunt adniti. Etenim apostolicae sedi obvias manus inferre periculosum est, quod nullus unquam fecit sicut melius nostis, qui de se voluit judicari. Enimvero quia in eisdem quaternionibus vestris multa utilia habentur, ex multorum auctorum sententiis, tanquam ex latissimis pratis vivis fontibus irrigatis deflorata, videtur mihi ut ex illis botrus carperetur, et spina caveretur. At de his quae de me in ipsis scripta adhuc relegi, perfacilis quidem patet responsio, sed verbositatis ac loquacitatis absque salis lepore perplurima indiget prolixitate. Quocirca valde vereor, quia talis a calice mihi taliter propinato derivabitur rescriptio,
Abbreviated transcription (Latin):
maiorũ diffinitiones ante om̃a quae prius possederat integro iure
recipiat. Adeo ut talis in omnib habeat᷑ qualis ante sententiam
contrase ꝓlatam fuisse dinoscit᷑. sicq demũ ecła recepta & eposcopar
libera securitate possesso ꝓocimis & amicis reb & ipsis resumptis uirib
Et unde impoeit᷑ plenissima studeat hos quiforis atq int st̃ satis fac¬
ut uerba decessorum suoꝵ quasi ꝓpria insuis ponant epłis quatins
sicut srm̃machus papa ait roborando q̃ gestast faciant rata eẽ qua
gesserint. quo circa firmit̃ teneo si quat᷑ nione sur̃ ad apłicȩ sedis
ꝑuenerint notitiam qui contra apłicoꝵ decrea obloquunt᷑ nallius
momenti subsistent᷑ . q quae domnꝰ uenerabilis para nicholaus suoꝵ
ecempla p̃decessorum imitans ꝓsequendo constituit doninꝰ aeque
uerandus papa successor ipsa hadrianꝰ quȩ ab eo gestast roborabit

Expanded text:
majorum diffinitiones, ante omnia quae prius possederat integro jure majorum diffinitiones, ante omnia quae prius possederat integro jure recipiat; adeo ut talis sit in omnibus qualis ante sententiam contra se prolatam fuisse dignoscitur. Sicque demum, Ecclesia recepta, et episcopatu libera securitate possesso, proximis et amicis, rebus, et ipsis resumptis viribuet unde impetitur, plenissima studeat hos qui foris atque intus sunt satisfacut verba decessorum suorum quasi propria in suis ponant epistolis, quatenus, sicut Symmachus papa ait, « roborando quae gesta sunt faciant rata esse quae gesserunt. » Quocirca firmiter teneo, si quaterniones vestri ad apostolicae sedis pervenerint notitiam, qui contra apostolicorum decreta obloquuntur, nullius momenti subsistent, quia quae domnus venerabilis papa Nicolaus, suorum exempla praedecessorum imitans, prosequendo constituit, domnus aeque venerandus papa successor ipsa Adrianus quae ab eo gesta sunt roborabit,
Abbreviated transcription (Latin):
nicae urbis eccłam aliquid palã ł occulte p̃parauerit offendi¬
Lculum
ł si personae ipsius quoquo modo insidiatꝰ extiterit. quin immo
siquis urm̃ ad eccłam suã recipiendam illi tanquã frat̃ fratriadiũ¬
torium ñ prestiterit. ut pote quiuid& fratrem suum necessitatam
habere & clauserit uiscera sua abeo & ueluti is inquo caritas dĩ
non man&. ab ipsa caritate quae dĩ est & acorport ac sanguine xpĩ
& a nob̵ qui membra illius sumꝰ habeat᷑ ominimodis alienus: Porro
ne iustitiã tegere. Nrãẽ tantũ uideam uoluntatis arbitrio. ac ꝑhoc
aestimem canonicis legib contraire sancimꝰ atq decernimꝰ quatinꝰ
sepe fatꝰ rothadus uenerabił ep̃s parat̾ sit omni regularit̃ poscenti
dese quia dõ ꝓpitio nulli parti fauere uolumꝰ contra iustitiam
corã sedis apłicae p̃sulae reddere rationem ita dũ taxat ut uiata

Expanded text:
nicae urbis Ecclesiam, aliquod palam vel occulte praeparaverit offendinicae urbis Ecclesiam, aliquod palam vel occulte praeparaverit offendiculum, vel si personae ipsius quo quomodo insidiatus exstiterit; quinimo si quis vestrum ad Ecclesiam recipiendam illi, tanquam frater fratri, adjutorium non praestiterit, utpote qui videt fratrem suum necessitatem habere, et claudit viscera sua ab eo, et veluti is in quo charitas Dei non manet, ab ipsa charitate, quae Deus est, et a corpore et sanguine Christi, et a nobis qui membra illius sumus, habeatur omnimodis alienus. Porro ne justitiam regere nostrae tantum videamur voluntatis arbitrio, ac per hoc aestimemur canonicis legibus contraire, sancimus atque decernimus quatenus saepedictus Rothadus, venerabilis episcopus, paratus sit omni regulariter poscenti de se, quia Deo propitio nulli parti favere volumus contra justitiam, coram sedis apostolicae praesule reddere rationem. Ita duntaxat ut, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
& stola circuidat᷑ ꝑ quã quid aliud quã sacerdotii declarant᷑
insignia ÷ nec ꝓbabilis extitit apud patrem senior filius quod
inuidit recepto. nec tantum meritihabuit penes patrẽ per se¬
uerando quantũ notȩ contraxit ñ recipiendo germanum
ergorecipite illũ ut fratrem suscipite in quã illum ut mea
iuꝰscera sollicitos atit̃ uos ꝓsalute libent̃ audio. contra caput
& iãsi faciendum ẽ ñlibent̃ ad mitto Cui man̾ porrigendaẽ
uobcũ porrigo cui porrigo mecũ porrigite. ꝑtruraus uicii
aut̃ aliquidꝰ donastis. & ego. Nam et ego siqiud donaupr̃uc
uersuciaseius idest qui semꝑ dissensione lactat᷑ Apłi uero dea¬
claratae benignitatis uerba st̃ haee sicut ea uiribeatissimi sedi
quisquis contrahoc nr̃i a postolatꝰ decretum post notitam eur
se esferers sepe fato rotbado ep̃o ad recipiendã & regendã suesio¬

Expanded text:
 stola circumdatur, per quam quid aliud quam sacerdotii declarantur  stola circumdatur, per quam quid aliud quam sacerdotii declarantur insignia? Nec probabilis exstitit apud patrem senior filius, quod invidit recepto: nec tantum meriti habuit penes patrem perseverando, quantum noxae contraxit non recipiendo germanum. Ergo suscipite illum ut fratrem, suscipite, inquam, illum ut mea viscera. Sollicitos autem vos pro salute libenter audio: contra caput etiam si faciendum est, non libenter admitto. Cui manus porrigenda est, vobiscum porrigo, cui porrigo, mecum porrigite. Si cui autem aliquid donastis, et ego. Nam et ego, etsi quid donavi versutias ejus, qui super discessione laetatur. Apostoli vero declaratae benignitatis herba sunt, sicut ea viri beatissimi aposquisquis contra hoc nostri apostolatus decretum, post notitiam ejus se efferens, saepe fato Rothado episcopo, ad recipiendam et regendam Suesso
Abbreviated transcription (Latin):
luta poterant cop̃hendi. &p̃c enim priuilegia constituta
inpetro disposita ł firmata romanae contulit eccłae suꝑ quã
nihil sr nodus quaelib& ausa ẽ merito constituere. cũ sciat omã
illa diũ sermone concessa. Dispensationem quippe redempti¬
onis humani generis ante tempora saecularia ds̃ omnipo¬
tens penes se ordinatam custodiens. tempore carnis osten
tunc ꝑse deinceps ꝑsuae sollicitudinis hęredes cirta humanũ
genꝰ quae sibi elns̃ cõm̃dauit nĩ destitit exhibere. Haec enĩ ille
haec successores eius ex tunc agere ñ omittunt. modo uerbis.
cõmissarũ sibiouium ꝓuidentiã principalit̾ exercens. Itaq
rothadum epm̃ de quobactenꝰ nrĩs contempsistis oboedire man¬
datis. tandem a nobis immo adõ pristino gradui restitutũ benig¬
ne suscipite qr ille euangelicus filius rediens ñ solum suscipi meꝰ¬
ruit sed & dignꝰ pat̃nis complexib inuenit᷑ & anulũ fidei recipit¬

Expanded text:
luta poterant comprehendi. Christus enim privilegia constituta luta poterant comprehendi. Christus enim privilegia constituta in Petro disposita vel firmata Romanae contulit Ecclesiae, super quam nihil synodus quaelibet ausa est merito constituere, cum sciat omnia illi Domini sermone concessa. Dispensationem quippe redemptionis humani generis ante tempora saecularia Dominus omnipotens penes se ordinatam custodiens, et tempore carnis ostendtunc per se et deinceps per suae sollicitudinis haeredes, circa humanum genus, quae sibi Dominus commendahaec successores ejus ex tunc agere non omittunt, modo verbis, commissarum sibi ovium providentiam principaliter exercentes. Itaque Rothadum episcopum, de quo hactenus nostris contempsistis obedire mandatis, tandem a nobis, imo a Deo, pristino gradui restitutum benigne suscipite, quia ille evangelicus filius rediens non solum suscipi meruit, sed et dignus paternis complexibus invenitur, et annulum fidei recipit, et
Abbreviated transcription (Latin):
cessa Si omã ergo & ep̃oꝵ iudicia. Perhibente aut̃ beato boni¬
facio qđ nicena synodus suꝑ eã haud dubiũquin romanam
eccłam ñ ausa sit aliquid constituere cũ uider& pail supra
meritũ suũ posse conferri. Omã deniq huic nouerat dnĩser¬
mone concena. Et obuirgante scõ gelasio eos qui constituta
uolebant subuertere cumꝰ priuilegia romanae sedis molie¬
bant᷑ infringere manifeste dat᷑ intelligi eadẽ constituta
xp̃ieẽ quaeꝰ st̃ om̃a illat le quae huic eccłae synodus
nicena ⁊touerat dñi fermone concesia. A tẽpore quippe quo
sr̃nodus nicena fuerat consũmata nondum quingenti usq
ad gelasium anni transierant. ut denicenae sy nodustatutis
tantusiur dixisse uideatur eos post quingentos annos statuta
xp̃i uelle subuertere. Restat ergo ut illius temporis mentionẽ
fecerit. a quo quingentoꝵ circit̃ annoꝵ circula usq ad se deuo¬

Expanded text:
cessa. Si omnia, ergo et episcoporum judicia. Perhibente autem beato Bonicessa. Si omnia, ergo et episcoporum judicia. Perhibente autem beato Bonifacio quod Nicaena synodus super eam, haud dubium quin Romanam Ecclesiam non ausa sit aliqua constituere, cum videret nihil supra meritum suum posse confiteri, omnia denique huic noverat Domini sermone concessa: et objurgante sancto Gelasio eos qui constituta Christi volebant subvertere, cum privilegia Romanae sedis moliebantur infringere, manifeste datur intelligi eadem esse constituta Christi quae sunt omnia illa quae huic Ecclesiae synodus Nicaena noverat Domini sermone concessa. A tempore quippe quo synodus Nicaena fuerat consummata, nondum quingenti usque ad Gelasium anni transierant, ut de Nicaenae synodi statutis tantus vir dixisse videatur eos post quingentos annos statuta Christi velle subvertere. Restat ergo ut illius temporis mentionem fecerit, a quo quingentorum circiter annorum curricula usque ad se devo
Abbreviated transcription (Latin):
dãnatꝰ sit In quo inter caeera notandũ ẽ q sihos qui post
tione redarguit cũ triginta lex hominũ ñpossit annoꝵ abrũpi
quanto magis hi ex ꝓbandist̃ qui &iam post octingentos & eo
amplius annos nitunt᷑ euellere e quae uero statuta xp̃i dixerit
inferius explanauit. cũ sola sede apłica nĩ consentiente neminẽ
posse dãnari & sola ea consentiente quidã natus fuerit dãnat᷑
habeat᷑ exposuit. Statuta itaq xpĩ dix̃ eos post quingentos
annos uelle subuertere quia iam quinquies centen circiter
anni praeterierant quando haec uenerabilis papa dicens sedem
a xpõ eccła romana ꝑ p&rũ consecutaẽ. Et ipsa st̃ statuta xp̃i
quae quidam tunc post quingentos. nunc post octingento appo
exinanire conant᷑. Ecłae inquã romanae ad eost᷑ antiqua
& u&era priuilegia ut niccna ss nodus sicut bonifacius praesul
apłicus epĩs ꝑ thesaliam constitutis scribens ait: Non aliquid
posse conferri. Omã deniq huic nouerat dñ fermone con

Expanded text:
damnatus sit. In quo inter caetera notandum est quia si hos qui post tione redarguit, cum triginta annorum lex hominum non possit abrumpi, quanto magis exprobrandi sunt qui ea etiam post octingentos et eo amplius annos nituntur evellere? Quae vero statuta Christi dixerit, inferius declaravit, cum sola sede apostolica non consentiente neminem posse damnari, et sola ea consentiente, qui damnatus fuerat, damnatum haberi exposuit. Statuta itaque Christi dixit post quingentos annos subvertere; quia jam quinquies centum circiter anni praeterierant, quando venerabilis papa dixit sedem aa Christo Ecclesia Romana per Petrum consecuta est, et ipsa sunt statuta Christi: quae quidam tunc post quingentos, nunc post octingentos annos exinanire conantur. Ecclesiae, inquam, Romanae adeo sunt antiqua et vetera privilegia, ut Nicaena synodus, sicut  Bonifacius praesul apostolicus episcopis per Thessaliam constitutis scribens ait, non aliquid posse conferri; omnia denique huic noverat Domini sermone c
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ubi suis animis resultare & priuilegia romanae sedis ab his defendi
nos ut insuistatus in columitate ꝑsistant elaborare ñ cessam. quanto
uniuersae eccłae ꝓfuisse ꝓdesse ac ꝓfutura semꝑ eẽ ꝓbantͥ. Dignũ ergo
ẽ ut ubi uniuersac fabricae moles innit᷑. ibi firmũ ualidũqͦ habeat᷑
i n omnib fundam̃tũ. Porro siideo ñ eẽ decraeales epłas priscoꝵ pontificũ
romanoꝵ admittendas dicunt qr in codice canonũ ñ habent᷑ as scripta
ergo nec gregoruscĩ nec ullius alterius qͥ ante ipsũ ł post ipsũ fuit
ẽ aliqđ inftitutũ ł scriptũ recipiendũ eoqđ in codice canonũ ñ habeat
asscriptũ. Ergo doctrinã eoꝵ & sanctiones quae abnlingua uenerant᷑
qr in codice canonũ ñ habent᷑ asscriptae de codicib suis eradant. ut qđ
ł membranas occupant postquã ñ habent᷑ acceptae.  Sed quare

Expanded text:
nunc, ubi suis animis resultare, et privilegia tanto nos, ut in suinunc, ubi suis animis resultare, et privilegia tanto nos, ut in suinos, ut in sui status incolumitate persistant, elaborare non cessamus, quanto universae Ecclesiae profuisse, prodesse ac profutura semper esse probantur. Dignum ergo est ut ubi universa fabricae moles innititur, ibi firmum validumque habeatur in omnibus fundamentum. Porro si ideo non esse decretales epistolas priscorum pontificum Romanorum admittendas dicunt, quia in codice canonum non habentur ascriptae, ergo nec Gregorii sancti, nec ullius alterius qui ante vel post ipsum fuit, est aliquod institutum vel scriptum recipiendum, eo quod in codice cariptum. Ergo doctrinam eorum et sanctiones, quae ab omni lingua venerantur, quia in codice canonum non habentur adscriptae, de codicibus suis eradant. Ut quid vel membranas occupant, postquam non habentur acceptae? Sed quare