comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disse. Quass quoq res transligerim. nõ modico auri
datopondere reperitꝰ emisse. Qued quoq cũ aliquib
persomis mueiit: cõmutasse: pro partiũ scz opportumi¬
fesia sub precedẽtib francor regib a tempore dõni remi¬
gii. et clodouei regie quẽ ipse haptizauit. ab oĩ functonũ
publicarum iugo. liberrima semper extiterit. Qui
prefatus rex hoe beneficũ confurmare uel iuonare dis¬
ponens: cũ consilio procerum suorũ statuit ad predeces¬
sorum formã regum precipiẽs: Ut om̃s ipiũs sancte dei
eccle. res tã in campania et infra urbem. uel suburbanis.
ꝙͣ in austrasia seu neustriã. uel burgundia seu ꝑtib
massilie in rodunco eciã gaualitano. Auernco: turoĩco.¬
seu pictanico. limonitino. uel ubicumq infra regua eius
ip̃a sub integra ĩnmitate om̃i tempore possẽt manere.
Sic quoqz ut nullus iudex publicus in ipãs terras auderet
ingredi; ut mansiones in trando faceret. aut quelibet

Expanded text:
disse. Quasdam quoque res trans Ligerim non modico auri dato pondere reperitur emisse. Quaedam quoque cum aliquibus personis invenitur commutasse, pro partium scilicet opportuniclesia sub praecedentibus Francorum regibus, a tempore domni Remigii et Clodovei regis, quem ipse baptizavit, ab omni functionum publicarum jugo liberrima semper exstiterit. Qui praefatus rex hoc beneficium confirmare vel innovare disponens, cum consilio procerum suorum statuit, ad praedecessorum formam regum, praecipiens ut omnes ipsius sanctae Dei ecclesiae res, tam in Campania, et infra urbem, vel suburbanis, quam in Austrasia, seu Neustria, vel Burgundia, seu partibus Massiliae, in Rodonico etiam, Gavalitano, Arvernico, Turonico, Pictavico, Lemovicino, vel ubic sub integra immunitate omni tempore possent manere. Sic quoque ut nullus judex publicus in ipsas terras auderet ingredi, ut mansiones intrando faceret, aut quaelibet
Abbreviated transcription (Latin):
possidebat: ita permanerent absq diminucõe cõfirma¬
te ip̃i eccle per regiã eius auctoritatẽ. Item de militib
qui in uilla in uiuaco residentes erant super terram
sancte marie et sancti reungii concessa remissaqz ip̃is
ommi quã debebant exactione milicie. Item de aliis
qui in crucunaco curbauilla uel momdu pago tardonisse
infra terrã remensis ecclẽ residebant. Dedit eciam
ĩdẽ carolomagnus rex sub hoc pontifice per cartaru
instrumenta. proloco sepusture uel remedio aĩe
sue. uillam nouiliacũ: in pago urtinse sitã cũ om̃ib
terminis uel aspicienciis sius: omiq integritate. ãd
basilicam̃ uel monasteriũ sancti remigni: Ubi sepultu¬
ram quoq hẽre Dignoscitur. Cume germanus caro¬
lus imperator maxinus. huic presuli tilpmo pal¬
lũ per legatos et licteras suas obtimut ab adria no
papa: sicut in euiss pape lrĩs. Ad ip̃m regẽ super

Expanded text:
possidebat, ita permanerent absque diminutione confirmapossidebat, ita permanerent absque diminutione confirmatae ipsi ecclesiae per regiam ejus auctoritatem; item de militibus, qui in villa Juviniaco residentes erant super terram sanctae Mariae, et sancti Remigii, concessa, remissaque ipsis omni quam debebant exactione militiae. Item, aliud de his qui in Cruciniano, Curba villa, vel in omni pago Tardonensi infra terram Remensis ecclesiae residebant. Dedit etiam idem Karlomannus rex sub hoc pontifice per chartarum instrumenta, pro loco sepulturae vel remedio animae suae, villam Novilliacum in pago Urtinse sitam, cum omnibus torminis vel appenditiis suis, omnique integritate, ad basilicam vel monasterium sancti Remigii, ubi sepulturam quoque habere dignoscitur. Cujus germanus Karolus imperator magnus huic praesuli Tilpino pallium per legatos et litteras suas obtinuit ab Adriano papa, sicut in ejusdem papae litteris ad ipsum regem super
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ congregacionẽ obamore dei et sancti renugii
reperitur aggregasse. ad hoc usq tempus aggregasse¬
habuisse feratur. Innimitatis demq preceptum a
karolomagno reg̾e filio pippini primo mox regni eiꝰ s
anno eccl̃e remensi obtinuit. ad exemplar ĩmunita¬
tum: quas predecessores ipiũs reges huic cõtulerãt
ecclẽ. quarum ostendere quoq curauit ei mommẽta
ut nullus scilieet iudex publicus in huiꝰ eccle terras
auderet ingredi. ad mansiones parandum uel quelz
iudicia facere aut penitus xenia imbi requirere. sed
quecumqz antecessores eius eid concesserant ecclẽ ꝑpe¬
tualiter habere ualeret. indulta. Postea quoq aliã
euis s regis: De omniũ teloneorũ remssione impetrauͭ
preceptionẽ. Item aliã de ponte baisonensi. Item de car¬
tis cõcrematis: quarũ tunc temporis per negligẽciã
acciderat exustio ut res et facultates eccle quas eo tp̃ẽ

Expanded text:
eamdem congregationem, ob amorem Dei et sancti Remigii eamdem congregationem, ob amorem Dei et sancti Remigii reperitur aggregasse, ad hoc usque tempus habuisse feratur. Immunitatis denique praeceptum a Karlomanno rege filio Pippini, primo mox regni ejusdem anno, ecclesiae Remensi obtinuit, ad exemplar immunitatum quas ipsius praedecessores reges huic contulerant ecclesiae: quarum ostendere quoque curavit ei monimenta; ut nullus scilicet judex publicus in hujus ecclesiae terras auderet ingredi ad mansiones parandum, vel quaelibet judicia facere, aut penitus xenia ibi requirere. Sed quaecunque antecessores ejus eidem concesserant ecclesiae, perpetualiter habere valeret indulta. Postea quoque aliam ejusdem regis de omnium teloneorum remissione impetravit praeceptionem; item, aliam de ponte Baisonensi; item de chartis concrematis, quarum tunc temporis per negligentiam acciderat exustio, ut res, et facultates ecclesiae, quas eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ini eas sancta ecclã magontina archiepm̃ constitutũ
esse faciamus. bene uaie. Qui presul res eccle diũso
per loca direptas tam per se: apud regĩã maiestãtẽ ꝙ
per actores eccle Diersos apud iudices legib obtinuit
et ecclãstico iuri restituit. Maxime q per quemd
achabbum. qui tã in francia ꝙ̃ ecĩa transligerim pro
rebus ecclẽ reuocandis opere se laborauit. Et tam p̃¬
Dia ꝙ mancipia: multa legib eumdicata eccl̃e refor¬
mauit. Possessionib quoq uel mancipiie a quibus d
dato precio coemptis. res auxisse presul iste reꝑitur
eccle./ Nõnulla rũ quoꝙ uillarũ: Dispoĩtis ordinasse
colomiis. Sed et sacrarum co dicib scripturarũ. quib
a Shuc aliquib quoq̃ utim. hanc instruxit ecclłam.
In cenobio demq sancti remugii monachos drdinasse
at monastica dita eoe traditur Iustitusse. Dñ canoĩco
prius idem cenobiũ a tempore gibehardi abbatis qui

Expanded text:
in eadem sancta ecclesia Moguntina archiepiscopum constitutum in eadem sancta ecclesia Moguntina archiepiscopum constitutum esse faciamus. Bene vale. » Qui praesul res ecclesiae diversa per loca direptas, tam per se apud regiam majestatem, quam per auctores ecclesiae, diversos apud judices legibus obtinuit, et ecclesiastico juri restituit; maximeque per quemdam Achabbum, qui tam in Francia, quam etiam trans Ligerim pro rebus ecclesiae revocandis operose laboravit, et tam praedia quam mancipia multa legibus evindicata Ecclesiae reformavit. Possessionibus quoque vel mancipiis a quibusdam dato pretio coemptis, res auxisse praesul iste reperitur ecclesiae; nonnullarum quoque jura villarum dispositis ordinasse coloniis. Sed et sacrarum codicibus Scripturarum, quibus adhuc aliquibus quoque utimur, hanc instruxit Ecclesiam. In coenobio denique sancti Remigii monachos ordinasse, ac monastica vita eos traditur instituisse, cum canonicos prius idem coenobium a tempore Gibehardi abbatis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quis uero aplic̃a ẜ nauerit precepta et normã recte et
ortho doxe fidei fuerit assecutus. benedictiõis gram cõ¬
sequatur. hec a nobis difinita. per huiꝰ nr̃e cõfirmacõis
pagniã: in tua ecclã perpetius temporib. pro sui cõfirma¬
cione conẜuanda esse mandamus. Innũgimꝰ eciã frat᷑nita¬
momago et possessore epĩs. et nussis glosi ac spiritalis¬
filii nr̃i biaroli francorum regis. Diligẽter omia de illis
ordinacione in quiras. et fide ac doctrmã illius atq cõñ¬
sationẽ. et mores ac uitã muestiges. Ut si aptus fuerit
et dignus ad epãlem cathedr̃a gubernãdã: expositam et
conscriptam et manu sua propa suscriptã catholicã et
orthodoxã fidẽ. promuissos suos cũ licteris ac testimoĩo tuo
eu aliorũ ep̃oꝵ. quos tecũ esse mandamiuus. ad nos
Sirigat᷑. ut pallium illi secundum consuetu dinẽ trãs¬
unt̾tanius: et ordinacionẽ illius firmã indicemus. et

Expanded text:
quis vero apostolica servaverit praecepta, et normam rectae et quis vero apostolica servaverit praecepta, et normam rectae et orthodoxae fidei fuerit assecutus, benedictionis gratiam consequatur. Haec a nobis definita per hujus nostrae confirmationis paginam in tua ecclesia perpetuis temporibus pro sui confirmatione conViomago et possessore episcopis, et missis gloriosi ac spiritalisfilii nostri Karoli Francorum regis, diligenter inquirasordinatione, et fidem ac doctrinam illius, atque conversationem et mores, ac vitam investiges; ut si aptus fuerit et dignus ad episcopalem cathedram gubernandam expositam et conscriptam, et manu sua propria subscriptam catholicam et orthodoxam fidem per missos suos cum litteris ac testimonio tuo seu aliorum episcoporum, quos tecum esse mandavimus, ad nos dirigat, ut pallium illi secundum consuetudinem transmittamus, et ordinationem illius firmam judicemus, et
Abbreviated transcription (Latin):
qᵈ ad uram̃ noticiã perduxisti: quia ad alios ep̃õs de ip̃a
diocesi remensi quids accipiebant ordinaciones et hẽbant
indebita refugia: et hoc per onã prohibenus. sed sicut
sacra docet auctoritas et in synodis cõproũcialib cõuo¬
candis et faciendis. et in ordinacionib ac Dundicatõib
remẽsis ecclã. et archiep̃s ꝙ in ea constitutus fuerit. talẽ
habeat auctem̃: sicut sacri cauones. et huiꝰ scte eccłe cõsti¬
tuciones docent. Et nullus per ullum umꝙͣ tempus
tibi uel remẽsi ecclẽ de reb ad illam debite pertinẽtibus.
Diuisione uel uiolenciã sicut antea factũ fuit facẽ p̃suãt
Nam si quid nõ credimus si quis ille fuerit. qd contra hãc
nram preceptionẽ temerario ausu uenire temptauerit
insi se cito et maxime post cõmocionẽ correxerit: sciat se
e terno dundicio anathematis uinclõ innodatum. Si

Expanded text:
quod ad nostram notitiam perduxisti, quia ad alios episcopos de ipsa quod ad nostram notitiam perduxisti, quia ad alios episcopos de ipsa dioecesi Rhemensi quidam accipiebant ordinationes, et habebant indebita refugia, et hoc per omnia prohibemus; sed sicut sacra docet auctoritas, et in synodis comprovincialibus convocandis et faciendis, et in ordinationibus ac dijudicationibus, Rhemensis ecclesia et archiepiscopus qui in ea constitutus fuerit talem habeat auctoritatem, sicut sacri canones et hujus sanctae ecclesiae constitutiones docent. Et nullus per ullum unquam tempus tibi, vel Rhemensi ecclesiae, de rebus ad illam debite pertinentibus divisionem vel violentiam, sicut antea factum fuit, facere praesumat. Nam si, quod non credimus, si quis ille fuerit qui contra hanc nostram praeceptionem temerario ausu venire tentaverit, nisi se cito et maxime post commonitionem correxerit, sciat se aeterno Dei judicio anathematis vinculo esse innodatum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
i dere: sed integra maneat sicut antiquitus fuit. et sacri
canones: et predecessorũ nrõrum firmauit. et nr̃a firmat
auictãs. E ⁊ te aut futuris tp̃ib remensẽ epm̃ et pͥmatẽ
illus diocesis: nõ presumat nẽc ualeat̃ uiꝙ̃ aliquis de
epãtu deicere. sine canonico indicio. et neq nuilło indicio
sme liceuera consensu roman pontificis si ad hãc sctam̃
sedẽ romanã. que caput esse dignoscitur orbis terre.
appeslauerit in ip̃o indicio. Sed in sola subiectione roma¬
in pontificis permanẽs: Diocesim et parrochiã remẽsem
a d̾uiuãte dño et nr̃a atq beati petri auct̃e secundũ sctõs
canones: et hui sancte se dis preceptiones tibi subiectos
ita certes et studeas gubernare. ut illã desiderabilem
Enge serue bone et fidelie. quia super ꝑauca fiusti fidelis.
supra multa te constituã. intra in gandiũ domiĩ tui. Et

Expanded text:
videre, sed integra maneat sicut antiquitus fuit, et sacri videre, sed integra maneat sicut antiquitus fuit, et sacri canones et praedecessorum nostrorum firmavit et nostra firmat auctoritas. Et te aut futuris temporibus Rhemensem episcopum et primatem illius dioecesis non praesumat neque valeat unquam aliquis de episcopatu dejicere sine canonico judicio, et neque ullo judicio sine consensu Romani pontificis, si ad hanc sanctam sedem Romanam, quae caput esse dignoscitur orbis terrae, appellaverit in ipso judicio. Sed in sola subjectione Romani pontificis permanens, dioecesim et parochiam Rhemensem, adjuvante Domino, et nostra atque beati Petri fultus in ista scanones et hujus sanctae sedis praeceptiones, tibi subjectos ita certes et studeas gubernare, ut illam desiderabile ca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini tui. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tibi pro tuo bono studio concedimꝰ. atq auctẽ beati petri
prncipis apłorũ cui data ẽ a deo et saluatore nr̃o ihũ
xp̃o ligandi soluendiq ptãs peccata honuiũ in celo et ĩ¬
terra. confirmanine atq olĩdemus remẽ sem ecclãm. sicut
et antiquitus fuit: metroposim permansurã et p̃mã sue dio¬
cescos sedẽ esse. Et te qui meade sede cooperante deo ordi¬
natus es. primatẽ ipsus Siocesis eẽ cũ om̃ib cuitatib
q̃ ab antiquo tempore remẽsi metropoli eccle subiecte fuer̃t.
atq ecĩã perpetine temporib tibi et successorib tus sit
cõfirmatum. Et hoc interdicẽtes. ut nullus audeat iuxta
sct̃õr canonũ tradicionẽ. ex alio epãtu: ibid translatare
aut constituere epm. post tuã de hoc seculo euocationem.
neqz aliquis tuas parrochias aut ecclãs uel cunitates
subtrahere, neq diocesim remẽsem. ullo umꝙͣ tempore di¬

Expanded text:
tibi pro tuo bono studio concedimus, atque auctoritate beati Petri tibi pro tuo bono studio concedimus, atque auctoritate beati Petri principis apostolorum, cui data est a Deo et salvatore nostro Jesu Christo ligandi solvendique potestas peccata hominum in coelo et iterra, confirmamus atque solidamus. Rhemensem ecclesiam sicut et antiquitus fuit metropolim permansuram, et primam suae dioeceseos sedem esse, et te, qui in eadem sede cooperante Deo ordinatus es, primatem ipsius dioecesis esse, cum omnibus civitatibus quae ab antiquo tempore Rhemensi metropoli ecclesiae subjectae fuerunt, atque etiam perpetuis temporibus tibi et successoribus tuis sit confirmatum. Et hoc interdicentes ut nullus audeat, juxta sanctorum canonum traditionem, ex alio episcopatu ibidem translatare, aut constituere episcopum post tuam de hoc saeculo evocationem. Neque aliquis tuas parochias, aut ecclesias, vel civitates subtrahere, neque dioecesim Rhemensem ullo unquam tempore di
Abbreviated transcription (Latin):
sicut euis d̃ pape ad ip̃m directa pandit eplã qd ita
Quia ad peticionẽ spiritalis filii nr̃i et glosi regis frã¬
cor kraroli. prebente tibi bonũ testimoniũ de sctitate et
Doctrina fulrado: amabilissimo abbate francie archipbr̃o
pallium secundũ cõsuetudm̃e tibi trãsimisisse: cũ primlegio
ut metropolis remensis ecclã in suo statu maneret bene
memoramnus. Et post aliquãta que de sc̃to rigoberto et
abel superius iam premissa sunt; cũ de rebz eccle remeñ
ablatis loqueretur. Et tua inquit frateruitas iã ex
magna parte: ipãs res apud gloriosum filium nr̃m ka¬
rolum. et ante ad karolomagnũ frem eius impetratas ha¬
bes. et ordine ex aliqua parte. et in epĩs et inaliis se dm̃
liante deo et beato petro aplo: ad perfectionẽ perducere.
Pro quo et nos ardenti animo. et dumo iuuanẽ apłica
aplica huius sancte sedis decreta statumuis. sed et noua

Expanded text:
sicut ejusdem papae ad ipsum directa pandit epistola, quae ita sicut ejusdem papae ad ipsum directa pandit epistola, quae ita Quia ad petitionem spiritalis filii nostri et gloriosi regis Francorum Caroli, praebente tibi bonum testimonium de sanctitate et doctrina Fulrado amabilissimo abbate, Franciae archipresbytero, pallium secundum consuetudinem tibi transmisisse nos, cum privilegio, ut metropolis ecclesia Rhemensis in suo memoramus: » Et post aliquanta, quae de sancto Rigoberto, et Abel superius jam praemissa sunt, cum de rebus ecclesiae Remensis ablatis loqueretur: « Et tua, inquit, fraternitas jam ex magna parte ipsas res apud gloriosum filium nostrum Karolum, et ante ad Carlomannum fratrem ejus impetratas habes, et ordinem ex aliqua parte, et in eliante Deo et beato Petro apostolo ad perfectionem perducere. Pro quo et nos ardenti animo, et divino juvamine aposapostolicae hujus sanctae sedis decreta statuimus, sed et nova
Abbreviated transcription (Latin):
sincerum ex hibere ualeant xpĩane religioris officium.
hed et qued carte: ipiũs ep̃ĩ reperũt᷑ uoĩe intitulate
E quo eciã prefatus adrianus papa ĩ premẽora¬
ta eplã ad tilpiũ archiepm. post illa q̃ suꝑi
p̃missa sunt. ita subifert. Sancte memorie bomfaci
archiep̃s et legatus sancte romane eccle: et prefatꝰ
amabilissimꝰ fulra dus francie archipbr tempore ãte¬
cessoꝵ nr̃oꝵ zacharie et stephani successoris illiue. ml¬
tum laborauerunt ut bone memorie pre decessor ñr dõnus
z a charias: pallium archiep̃o remensi abel nomñe. per dẽp¬
stitutus fuit. sed ibi permanere permissus nõ fuit. sed
magis contra dñ eiectus est. et remeñ ecclã per ml¬
ta tempora. et per multos annos sine epõ fuit. et res
ecelẽ de illo epatu ablate sunt. et per laicos Duuse sũt.
terio scincti diomsn assumptus. Cui magnus
karolus ab adriano papa impetrasse pallium reꝑit.

Expanded text:
ianae religionis officium. » Sed et quaedam chartae ipsius episcopi reperiuntur. nomine titulatae. De quo etiam praefatus Adrianus papa in praememorata epistola ad Tilpinum archiepiscopum, post illa, quae superius praemissa sunt, ita subinfert : « Sanctae memoriae Bonifacius archiepiscopus et legatus sanctae Romanae Ecclesiae, et praefatus amabilissimus Fulradus Franciae archipresbyter, tempore antecessorum nostrorum Zachariae et Stephani successoris illius, multum laboraverunt, ut bonae memoriae praedecessor noster domnus Zacharias pallium archiepiscopo Remensi, Abel nomine, per depb illo constitutus fuit, sed ibi permanere permissus non fuit, sed magis contra Deum ejectus est et Remensis Ecclesia per multa tempora, et per multos annos sine episcopo fuit, et res ecclesiae de illo episcopatu ablatae sunt, et per laicos divisae sunt, terio sancti Dionysii assumptus, cui magnus Karolus ab Adriano papa impetrasse pallium reperitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ab imperatore lrarolo magno cõsiliũ plĩmorũ patrum
in quo constituta xͦl iiiͣ. legunt᷑ capitula. In quib fidei
ratiõe atq dei ecc̃ie honore: rectorq ip̃iꝰ ac iĩstroꝵ
Sispositione regisq fidelitate atq totius regĩi utili¬
tate tractatum est
Uasd preterea uillas ecclẽ remẽñ. rite distri¬
butis atqz descriptis ord̃mauit colomis. Sẽd et
Res eccl̃e alĩquas mancipiaqz cũ persons quibusdem.
propartiũ cõmitauit opportumitate. De thesauris enã
sancte marie ac sancti renigii nõmilla cũ testimomo
ornamẽta uel uasa ecclastica exinde prout dignũ sibi
uisum fuit fabricari fecit. Eundi demq Romã causa
orõms Ac sctĩn petrum licenciã ab imperatore seac¬
cepisse: in quad sua Designat eplã. sed utrũ ierit c̃¬
tũ non hẽmus. Reditus autẽ uillarum quaridh et¬
clesie. i elemosina probabiliter. pro sui corporis et aĩe

Expanded text:
ab imperatore Karolo Magno concilium plurimorum Patrum, ab imperatore Karolo Magno concilium plurimorum Patrum, in quo constituta 43, leguntur capitula, in quibus de fidei ratione atque Dei Ecclesiae honore, rectorumque ipsius ac ministrorum dispositione, regisque fidelitate, atque totius regni utilitate tractatum est. Quasdam praeterea villas ecclesiae Remensis rite distributis atque descriptis ordinavit coloniis. Sed et res ecclesiae aliquas, mancipiaque, cum personis quibusdam pro partium commutavit opportunitate. De thesauris etiam sanctae Mariae, ac sanornamenta vel vasa ecclesiastica exinde, prout dignum sibi visum fuit, fabricari fecit. Eundi denique Romam causa orationis ad sanctum Petrum licentiam ab imperatore se accepisse in quadam sua designat epistola; sed utrum ierit, certum non habemus. Redditus autem villarum quarumdam ecclesiae in eleemosyna probabiliter, pro sui corporis et animae
Abbreviated transcription (Latin):
Grmmboldo. Rothado. Suendelmaro. Itroldo. et
corepĩs Bualtario. Spero. Necño et abbatib. dal¬
bardo. Nantario folrado. Eriono. hilderico. Renugio.
E bone. Siglabdo et cum cetero clero. ꝓbeĩs et Diaco¬
nib. Comocatis eciã comitib. Tnnhardo. coifrido
chiarum suatum et Requisitum ac defmitum ẽ. ꝙ hec loca
transflumũ ysarã in pago nomomensi: pertinere debe¬
rent ad parrochiã eccle nomomensis id est uarmne
cõuementibs. Cetera uero loca trãs suprãdictũ flumũ
in predicto pago onũã pertinere deberent ad ecclãz sues
confirmare decreuerunt. Nec sue tãtum dioce seos quĩ
eciã treuericẽ urbis archiepm̃ amasbariũ cũ adalmaro
ipius coepõ: et herilando: Iussione imperatoris magni
srarosi ab eod scz uulfario metro politano cõuocatum
ad odmacionẽ epãlem cuiusd frotharni prefati treue¬
uul fario presule ordmnante cõgregatum reperitur remis

Expanded text:
Grimboldo, Rothardo, Wendilmaro, Ostroaldo, et Grimboldo, Rothardo, Wendilmaro, Ostroaldo, et chorepiscopis Waltario, Sperno, necnon et abbatibus Adalbardo, Nantario, Fulrado, Ericho, Hilderico, Remigio, Ebbone, Sigbaldo, cum caetero clero, presbyteris et diaconibus; convocatis etiam comitibus Gunthardo, Rotfrido, chiarum suarum, et requisitum ac definitum est, quod haec loca trans fluvium Isaram in pago Noviomensi pertinere deberent ad parochiam ecclesiae Noviomensis, id est, Varinae, convenientibus. Caetera vero loca trans supradictum fluvium, in praedicto pago, omnia pertinere deberent ad parochiam eccfirmare decreverunt. Nec suae tantum dioeceseos, quin etiam Trevericae urbs archiepiscopum Amalarium, cum Adalmaro ipsius coepiscopo, et Herilando, jussione imperatoris magni Karoli, ab eodem scilicet Vultfario metropolitano convocatum ad ordinationem episcopalem cujusdam Frotharii, praefatae TreveVulfario praesule ordinante, congregatum reperitur Remis
Abbreviated transcription (Latin):
cerent et de his om̃ib eidẽ principi fideliter remĩciare
studerent. Residens igit prefatus uir illustris uul¬
farius ad iumcta sibi defimenda indicia cũ quibus s
comitib in mallis publicis: iam quaꝵ uocatus ep̃ũs. ad¬
huc eciam anteꝙyͣ ordinaret: res quasd̃ remensi eccle
sed et mancipia nõmilla uel colonos rempetrasse. ac legi¬
b per ecclẽ aduocatos eiundicasse reperitur..Lecnõ
etiã posto presus or̃dinatus est plura iuenitur ecelẽ
cõquisisse et res et colonos tã apud regia maiestatẽ.
quã lipi. conutes et iudices publicos. Nec solum ꝑ
actores ecclẽ. sed eciã aliq̃ñ per sui pñciam. Cũi ualde
Secredidissẽ harolus imperator magius ex eo probat᷑ͥ
ꝙ illustres saxomĩ obsides .xu. quos ad duxit de saromia
ipiũs fidei custodiendos cõmisit
Ie syno duminuenitur habuisse anno ab incar
epĩe sis hildoardo. Ermenone. Iesse. Ragumberto.

Expanded text:
cerent, et de his omnibus eidem principi fideliter renuntiare cerent, et de his omnibus eidem principi fideliter renuntiare studerent. Residens igitur praefatus vir illustris Vulfarius ad injuncta sibi definienda judicia, cum quibusdam comitibus in malis publicis, jam quoque vocatus episcopus adhuc etiam antequam ordinaretur, res quasdam Remensi ecclesiae, sed et mancipia nonnulla, vel colonos reimpetrasse, ac legibus per ecclesiae advocatos evindicasse reperitur. Necnon etiam postquam praesul ordinatus est, plura invenitur ecclesiae conquisisse, et res et colonos, tam apud regiam majestatem quam apud colonos et judices publicos, nec solum per auctores ecclesiae, sed etiam quando per sui praesentiam. Cui valde credidisse Carolus imperator magnus ex eo probatur, quod illustres Saxonum obsides quindecim quos adduxit de Saxonia, ipsius fidei custodiendos commisit. Hic synodum invenitur habuisse anno ab incarnepiscopis suis Hildoardo, Ermenone, Jesse, Ragumberto,
Abbreviated transcription (Latin):
prefato ⁊ magno lrarolo. missus dinĩcus
ad recta iudicia deternmanda: fuerit ãte epatũ cõ¬
stitutus. super totã campaniã. in his quoqz pagis
dolomẽse scilicet. uougẽse. castricẽse. stadonense. cata
Tardimense. Guessionense. Sieut et aln quid sapiẽtes
et deũ timentes habebant: abbates per ommnẽ galliã
et germaniã a prefato imperatore delegati quo di¬
ligenter inquirerent qualit̾ epĩ. abbates. connites.
et abbatisse per singlõs pagos agerent: quale cõcordiã
et dũciciã adĩuicẽ tenerẽt: et ut bonos et ydoneos uice¬
Donnõs et aduocatos hẽrent et unde cũqz necesse fuisset
tã regias ꝙ̃ ecclãrum Dei insticias. uiduaꝵ quoq et
orphanorũ sed et ceterorũ hominiũ inquirerent et perfi¬
cerent et quodcumqz emendãdũ eẽt: emendare stude¬
rent. inꝙ̃tũ melius potuissent. Et quod emendare
per se nequiuissent: in presenciã imperatoris adduci fu¬

Expanded text:
praefato magno Karolo missus dominicus praefato magno Karolo missus dominicus ad recta judicia determinanda fuerat ante episcopatum constitutus super totam Campaniam: in his quoque pagis, Dolomense scilicet, Vongense Castricense, Stadonense, CatalTardunense, Suessionense, sicut et alii quidam sapientes, et Deum timentes habebantur abbates per omnem Galliam et Germaniam a praefato imperatore delegati, quo diligenter inquirerent, qualiter episcopi, abbates, comites et abbatissae per singulos pagos agerent, qualem concordiam et amicitiam ad invicem tenerent, et ut bonos et idoneos vicedomnos et advocatos haberent, et undecunque necesse fuisset, tam regias, quam ecclesiarum Dei justitias, viduarum quoque et orphanorum, sed et caeterorum hominum inquirerent, et perficerent, et quodcunque emendandum esset emendare studerent, in quantum melius potuissent, et quod emendare per se nequivissent, in praesentiam imperatoris adduci fa
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ aliud preceptũ de militib pagi tardunẽsis: iuxͣ
cessionẽ germam sin carolomiagin regis. Item de
cartis cõcrematis. Itẽ de cõfirmacõe tra dicionis p̃¬
fati germam sun regis: qua noniliatũ et bibriliacũ
uillas idẽ rex ad basilicam sancti remuigni condona¬
ut. Preterea multi sub huiꝰ presulis episcopatu.
res suas ad ecclam̃ remensem: tã sancte marie ꝙͣ̃
sancto renugio cõtulerũt. Qui presul deffunctus
est ãno sui epãtus xlxii. Cuiꝰ corpus ad pedes sc̃ti
remigni tumulatũ: huioĩ ceruit᷑ habere titulum
Ac requiescit humo tilpiiꝰ presul honorie
Duiere cui xp̃s uita et obire fuit. Hunc remi
populo martir droinsius almus. Pastor̃e uigile
misit et esse prem̃. Quẽ pascens quãdragems est
amplius annis. Ueste senectutis despoliatus abit
Quartas cũ nonas mensis septẽber hẽret. Mortua
quando fuit mors sibi uita manet. Et qm̃ locus
atqz grãdus hos unxerat huicuiat. Huic fecit
tumulum composuit titulũ.

Expanded text:
eptum de militibus pagi Tardonensis, juxta cessionem germani sui Karlomanni regis; item, de chartis concrematis; item, de confirmatione traditionis praefati germani sui regis, qua Novilliacum, et Bebriacum villas idem rex ad basilicam sancti Remigii condonavit. Praeterea multi sub hujus praesulis episcopatu res suas ad ecclesiam Remensem, tam sanctae Mariae, quam sancto Remigio, contulerunt. Qui praesul defunctus est anno sui Remigii tumulatum, hujusmodi cernitur habere titulum Hac requiescit humo Tilpinus praesul honoris, Vivere qui Christus vita et obire fuit. Hunc Remi populo martyr Dionysius almus Pastorem vigilem misit, et esse Patrem. Quem pascens quadragenis est amplius annis. Veste senectutis despoliatus abit. Quartas cum Nonas mensis September haberet, Mortua quando fuit mors sibi vita manet. Et quoniam locus atque gradus hos junxerat, Hincmar Huic fecit tumulum, composuit titulum.
Abbreviated transcription (Latin):
et ãnis singulis ad eand prefatã et mẽoratã ecclam̃
persoluere absqz ullius occasionis contradictiõe: cũ
onũ uigilãcia studeat. Quicũq uero cõtra hãc nr̃e¬

Expanded text:
et annis singulis ad eamdem praefatam et memoratam ecclesiam et annis singulis ad eamdem praefatam et memoratam ecclesiam persolvere, absque ullius occasionis contradictione cum omni vigilantia studeat. Quicunque vero contra hanc n
Abbreviated transcription (Latin):
cerm̃tur. noue et decume ad eanc prẽdictã ecclã mĩme
sieut rectũ est persoluũt᷑. unde magnificẽcie nr̃e peciit
Dignitatẽ. ut nr̃e auctoritatis preceptum. ob dei et scte
peticionibz acquiescentes et libere placideqz obsequẽtes
hoc nr̃e magne auctĩs preceptum eĩdem fieri iussimus
Per quõd precipientes expresse iubenius ut quis quis
fidelium dei om̃ipotẽtis nrõrũqz et ei̾sd sanctẽ dei gẽitri¬
reb. siue epãtus religiosissum et dilectissimi nobis
huicmarĩ uenerablis archiepĩ aliquid habere dignoscit
siue per largitiomis nr̃e concessionẽ sine per qͦrũcũqz supͣ¬
memoratorũ affectacionẽ uel machinationẽ seu eciã
et depretationẽ. aliquid tenore aliquo et predictis reb
tenere ues possidere ceruit nouã et decimã ĩmissorũ
nr̃orũ pñcia misso eccle sancte mariẽ uel sancti tenugii
remorũ siue huicinari uenerabilis epĩ archiepĩ reuãdiet

Expanded text:
et decimae, ad eamdem praedictam ecclesiam nimime, sicut rectum est, persolvantur. Unde magnificentiae nostrae petiit dignitatem, ut nostrae auctoritatis praeceptum ob Dei et sanctapetitionibus acquiescentes, et libere placideque obsequentes, hoc nostrae magnae auctoritatis praeceptum ei fieri jussimus. Per quod praecipientes expresse jubemus, ut quisquis fidelium Dei omni potentis, nostrorumque, ex eisdem sanctae Dei genitri ecclesiae rebus, sive episcopatus religiosissimi et dilectissimi nobis Hincmari venerabilis archiepiscopi, aliquid habere dignoscitur, sive per largitionis nostrae concessionem, sive per quorumcunque supramemoratorum affectationem, vel machinationem, seu etiam et deprecationem, aliquid tenore aliquo ex praedictis rebus tenere vel possidere cernitur, nonam et decimam in missorum nostrorum praesentia, misso ecclesiae sanctae Mariae, vel sancti Remigii Remorum, sive Hincmari venerabilis archiepiscopi revadiet,
Abbreviated transcription (Latin):
tram auctẽm recipiat. ut sicut res eccle disponende sũt
ad utilitate ipsius ecclẽ dei. tam ipse ꝙͣ̃ successores ip̃i
Sisponant. Quã anctoritatẽ in qua nos ulterius tale
quĩddõ erga ipsã causam dei noti acturos spondem:. et ut
nemo successorũ nr̃orũ agere moliatur per om̃ipotẽtem
Domnnũ eniss uirgiis filum obsecram: ut per̃dẽtura
tempora certior habeatꝰ et cõtra emulos ipiũs sancte eccle
sui noticis ualeat manu ur̃ã subter firmaninꝰ. et auili

Expanded text:
tram auctoritatem recipiat; ut sicut res ecclesiae disponendae sunt tram auctoritatem recipiat; ut sicut res ecclesiae disponendae sunt ad utilitatem ipsius Ecclesiae Dei, tam ipse quam successores ipsius disponant. Quam auctoritatem in qua nos ulterius tale quiddam erga ipsam casam Dei non acturos spondemus, et ut nemo successorum nostrorum agere moliatur, per omnipotentem Dominum ejusdem Virginis filium obsecramus ut per ventura tempora certior habeatur, et contra aemulos ipsius sanctae ecclesiae sui notitia valeat, manu nostra subterfirmavimus, et annuli
Abbreviated transcription (Latin):
non uelut procaciter durus: sed proprie infirmitatis
ãdmonitus hac et enim cura sollicitus: neccessariũ dixi
ut aliquã du mea scribendi temeritate suspenderẽ:
qr sicut perpendi imucti operis dificultatẽ ita et ĩũ¬
gentis auctoritati nec uolui nec debui usq quaq resis¬
tere certus quia imbecillitatẽ mẽã. multo amplius adiu
uaret ura precipientis dignitas ꝙͣ grauaret mee igno¬
rancie dificultas Ualete
Ie Ebo presul: supramemoratum papam /tepha¬
nũ cum iudonico rege renus suscepit: Postꝙ̃
rex idem solanos moriente positos directo deiicit et op¬
pressit excertitu. Quando prefatus papa stephanus
Qui teleom successerat legatos suos ad euns principẽ
destinans intimauit ei ꝙ libenter eum uidere uellet
i loco dbicuma ei placuisset. Quod andiens rex¬
reddinius uel restitumus. Ut absqr ulla refingatione cassa¬
tis quibuscumq aliis conscripsionib eas Qres perhãt nos¬

Expanded text:
non velut procaciter durus, sed propriae infirmitatis non velut procaciter durus, sed propriae infirmitatis admonitus. Hac etenim cura sollicitus necessarium duxi, ut aliquandiu me a scribendi temeritate suspenderem, quia sicut perpendi injuncti operis difficultatem: ita et injungentis auctoritati nec volui, nec debui usquequaque resistere, certus quia imbecillitatem meam multo amplius vestra adjuvaret praecipientis dignitas, quam gravaret meae ignorantiae difficultas. Valete. » Hic Ebo praesul supra memoratum papam Stephanum cum Ludovico rege Remis suscepit, postquam rex idem Sclavos in Oriente positos directo devicit, et oppressit exercitu: quando praefatus papa Stephanus, qui Leoni successerat, legatos suos ad eumdem principem destinans, intimavit ei, quod libenter eum videre vellet in loco ubicunque reddimus vel restituimus, ut absque ulla refragatione, cassatis quibuscunque aliis conscriptionibus, easdem res per hanc nos
Abbreviated transcription (Latin):
luti scriba doctus quod accepisti a domĩo. Lderit tͥ
hui laboris itiere illius grã; qd duob discipulis
euntib. tercũ se sociũ addidit in uia et aperuit illis
sciencia: tua resplendeat pectora carissime frater
Uale ad que idem talia rescribit A litgarus
Ommo et uenerabili prĩ in xp̃o Ebom archi¬
ep̃o halitgarius miuim xp̃i famulus sal̃m¬
Postõ denerande pater directas benticudims ur̃e acce¬
pi licteras: quib me hortari dignati estis. ne mẽtis a cu¬
me merti torpẽtiq ociosum mitterẽ fed cognicioni ac
meditaciom quotĩdie sacre scripture: me uigilant᷑ tra¬
derẽ. Et insuper ex sctorum patrum canonũq sentẽ¬
cys: peiitencialẽ in uno uolummẽ aggregarẽ durum
quid michi et ualde dificile tremendumqz hoc quoqz¬
fuit imperiũ ut hanc susciperẽ sarcinã. quã a prũdẽtib
cognosco relictã. Multumq renisus sum uolinitati ur̃ẽ.

Expanded text:
luti scriba doctus, quod accluti scriba doctus, quod acchujus laboris itinere illius gratia, qui duobus discipulis euntibus tertium se socium addidit in via, et aperuit illis scientia tua resplendeat pectora, charissime frater. Vale. » Ad quae idem talia rescribit Halitgarius. « Domno et venerabili Patri in Christo EBONI archiepiscopo, HALITGARIUS, minimus Christi famulus, salutemPostquam, venerande Pater, directas beatitudinis vestrae accepi litteras, quibus me hortari dignati estis, ne mentis acumen inerti, torpentique otio submitterem, sed cognitioni ac meditationi quotidie sacrae Scripturae me vigilanter traderem: et insuper ex sanctorum Patrum, canonumque sententiis Poenitentialem in uno volumine aggregarem, durum quidem mihi, et valde difficile, tremendumque hoc fuit imperium, ut hanc susciperem sarcinam, quam a prudentibus cognosco relictam. Multumque renisus sum voluntati vestrae,
Abbreviated transcription (Latin):
Uñde fit ut cõcurtẽtib ad remedium peiitencie. tã
pro librorum cõfusione ꝙͣ eciã promgẽti tarditate nullate¬
nus ualeant subuemire Qua propter karissiẽ fr̃ noli
te ipm̃ nobis negare. qui semper in duus ardenti aĩo
disciplims ac solerti cura scripturarũ medicationib
perfectissimo ocio floruisti .l rripe queso sine excusa¬
tionis uerbo huius sarcine pondus. Ame quid tibi
im positum. sed a dommo cuins omis leue est leigãdũ
Noli tuuere neqz formides huius operis magnitudinẽ:
ses fident accede. quia aderit tibi qui dixit. A peri
os tuũ et ego adimplebo illũd Scis eñ optime parius
parua sufficere: nec ad mensã magnatorũ. pauperũ
turbam posse accĩdere. Noli tue deuocionis nobis sub¬
trahere scienciam. noli accensã in te sub modio ponẽ¬
lucernã sed precelso eã superpone cande labro ut luceat
om̃ib qui in domo dei sunt frĩb tius et profer nobis de¬

Expanded text:
Unde fit ut concurrentibus ad remedium poenitentiae, tam Unde fit ut concurrentibus ad remedium poenitentiae, tam pro librorum confusione, quam etiam pro ingenii tarditate, nullatenus valeant subvenire. Quapropter, charissime frater, noli teipsum nobis negare, qui semper in divinis ardenti animo disciplinis, ac solerti cura Scripturarum meditationibus perfectissimo otio floruisti. Arripe, quaeso, sine excusationis verbo, hujus sarcinae pondus a me quidem tibi impositum, sed a Domino cujus onus leve est , levigandum. Noli timere, neque formides hujus operis magnitudinem: sed fidenter accede, quia aderit tibi qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Scis enim optime parvis parva sufficere, nec ad mensam magnatorum pauperum turbam posse accedere. Noli tuae devotionis nobis subtrahere scienlucernam, sed precelso eam superpone candelabro, ut luceat omnibus qui in domo Dei sunt fratribus tuis, et profer nobis ve
Abbreviated transcription (Latin):
uius presulis hortatu: alitgarius cameracẽsis
epũs. sex libellos de remediis peceatorũ: et ordiẽ
uel iudicys penitencia cõscripsit. ad quẽ talis eius extat
eplã. Reuerendissimo in xp̃o patri fratri ac filio
alitgario epõ: ego indignus epũs salutẽ Non dubito
tue id notũ esse caritati ꝙͣta nobis ecclãstice discipliẽ
ꝙͣtisqz nrõrum neccessitatib subditorũ et insuper
mundoliũ oppressionib quib quotidie agitam᷑ cura
constringat id circo ut tecũ contuli ex patrũ dictis
canonũ quoq sentenciis: ad opus cõsacerdotũ nr̃õꝵ
excerpere penitẽciale nimme ualui. quia ammnus cũ
diuidit. permulta fit minor ad sungula. Et hoc est
quod in hac re meualde sollicitat qm̃ ita cõfusa sunt
iũdicia penitẽtum: in presbiterorũ nrorum opusculis
atqz diuersa et inter se discrepancia et millius aucte
suffulta. Ut uir propter dissonantiã possuit discerni

Expanded text:
Hujus praesulis hortatu Halitgarius Camaracensis Hujus praesulis hortatu Halitgarius Camaracensis episcopus sex libellos De remediis peccatorum, et ordine vel judiciis poenitentiae conscripsit. Ad quem talis ejus exstat epistola. « Reverendissimo in Christo fratri ac filios HALITGARIO episcopo, EBO indignus episcopus, salutem. « Non dubito tuae id notum esse charitati, quanta nobis ecclesiasticae disciplinae, quantisque nostrorum necessitatibus subditorum, et insuper mundialium oppressionibus, quibus quotidie agitamur, cura constringat. Idcirco, ut tecum contuli, ex Patrum dictis, canonumque sententiis ad opus consacerdotum nostrorum excerpere Poenitentialem minime valui, quia animus cum dividitur per multa, fit minor ad singula. Et hoc est quod in hac re me valde sollicitat, quoniam ita confusa sunt judicia poenitentium in presbyterorum nostrorum opusculis, atque diversa, et inter se discrepantia, et nullius auctoritate suffulta, ut vix propter dissonantiam possint discerni.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc et eho põtfex fundamenta renouauit cũcta loci
istiuis. Drbis iura sibi subdẽs presul auxit ouña.
Matris eiusd ehoms hiuõi habetur epitaphium. Mea
forte si requiris temporis mitia scito haroli fuisse regni
sub primordia ludonico triũphante dies fluxit ultiã
Remis primos laint mores alueus germanicus huie
nutrunt et secundo ligerãnis l gallicꝰ secana fouit
iuẽtã. sor des sordẽs uĩdula. Presulerat urbis huis
michi natꝰ unicus ĩdẽ me conduxit sibi sociã laborib
Proxime rume locum renouando cupidus decẽ ferĩẽ
ferme imꝑannos snnul hic peregni. Ego rector cho
mater hi miltrũdis humilis fundamenta sedis scte
pariter ereximus. Deo debitum laborẽ: dum gerebat
pontifex: fessa quietẽ querebani ecce sub hoc tumulo
Quĩto me septembris mẽsis kalendarũ rapuit Ouia¬
tor esto caustus semper ab excessibz. fateor nõ profuisse
Ut debui dum potui ueniam dic pro uindicta da
de: peccantibz

Expanded text:
tunc et Ebo pontifex Fundamenta renovavit cuncta loci tunc et Ebo pontifex Fundamenta renovavit cuncta loci istius, Urbis jura sibi subdens, praesul auxit omnia. Matris ejusdem Ebonis hujusmodi habetur epitaphium. Mea forte si requiris temporis initia, Scito Karoli fuisse regni sub primordia; Ludovico triumphante dies fluxit ultima. Rhenus primos lavit mores, alveus Germanicus. Hinc nutrivit et secundos Liger amnis Gallicus. Sequana fovit juventam, sordes sordens Vidula. Praesul erat urbis hujus mihi natus unicus, Idem me conduxit sibi sociam laboribus, Proximum ruinae locum renovandi cupidus, Decem ferme nuper annos simul hic peregimus. Ebo rector, ego mater Himiltrudis humilis, Fundamenta sedis sanctae pariter ereximus, Deo debitum laborem dum gerebat pontifex, Fessa quietem quaerebam; ecce sub hoc tumulo Quinto me September mensis Kalendarum rapuit. Oviator, esto cautus semper ab excessibus. Faleor non profuisse, ut debui, dum potui: Veniam, dic pro vindicta, da Deus, peccantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
one quasquid peruãdere moliebantur impetrauit.¬
Colomas uero nõnuillas eccl̃e. descriptis perstrenuos
sancti petri: ominumqz aplorum martirum
consessorum ac uirginũ dedicata ub̃i Deo propicio De¬
seruire uidennur. opere decenti cõstruxit ubi multoꝵ
reseruantur in qua nõmillel illustraciones ostense noscñt¬
Uidi siquĩdem nutritoris mei gundacri in prospectu ip̃i
ecclẽ cõmanentis. seruũ dum temere prope fenestrã
hui cripte accessisset mingere: terribili quad̃ quasi at¬
mati cuiuss uiri uisione ita deterritum: Ut putaret
amittere sensum. Sed et rohingum quẽs huiꝰ loci
diaconũ a simili presumpsione pari uisione cohibitũ
Unde cantum deinceps ac prohibitum nequis talem
presumere gestiat ausum
uius eccle ꝑmaculum: talẽ uidetꝰ premõstrare
titulum personis eciam uel imaginib stephaũ
pape ac ludouici imperatoris insigintũ. ludouicꝰ cesar
sactus coronante stephano. hac in fede paga magno

Expanded text:
one, quas quidam perone, quas quidam perColonias vero nonnullas ecclesiae, descriptis per strenuossancti Petri, omniumque apostolorum, martyrum, confessorum, ac virginum dedicata, ubi Deo propitio deservire videmur, opere decenti construxit: ubi multorreservantur. In qua nonnullae illustrationes ostensae noscuntVidi siquidem nutritoris mei Gundacri, in prospectu ipsius ecclesiae commanentis, servum, dum temere prope fenestram hujus cryptae accessisset mingere, terribili quadam quasi armati cujusdam viri visione ita deterritum, ut putaretur amittere sensum. Sed et Rohingum quemdam, hujus loci diaconum a simili praesumptione pari ferunt visione cohibitum. Unde cautum deinceps ac prohibitum, ne quis talem praesumere gestiat ausum. Hujus ecclesiae pinnaculum talem videtur praemonstrare titulum, personis etiam vel imaginibus Stephani papae, ac Ludovici imperatoris insignitum. Ludovicus Caesar factus coronante Stephano Hac in sede, papa magno,
Abbreviated transcription (Latin):
nid u. cum dmersis ammalib et aliis Diuersis reb
expensa. Ad opus quoq orbacẽsis cenobi ꝙͣtũ suffi¬
ceret eis. Unde datur intelli. in maiorib quoq rebus
locis multo tunc plura fuisse dispensata ĩnunitat
quoq preceptũ aib imꝑatore iudomeo scd̃ preceptione¬
Rlraroli angusti patris ipuĩs eccle remensi monasterioq
disciplims eruditus patria transremensis ac
cõmõdis: et precipue artificib quib undecũq collectis
sedes dedit: et beneficns numerauit. Mancipia uel co¬
louos quoss eccle desertores, tam per seipm̃ ꝙ per ra¬
Sulplium uicedomiiniũ et eccl̃e aduocatum apud indices
publicos legibr. emidicatos et obtentos ecclã: ͦ uiro
Restituit. Quasdem quoq res eccle atq mancipia.
cum aliquib personis pro parciũ cõmoditate cõmuta¬
uit: sed et imperialia super eisdẽ cõmutaciomib pre¬
cepta obtinuit. Ab imperatore quoqz lu douico: lic¬
teras ad robertũ comitẽ pro ecclasticatum Rerum defẽsi¬

Expanded text:
modii 5, cum diversis animalibus, et aliis variis rebus expensa. Ad opus quoque fratrum Orbacensis coenobii quantum sufficeret eis. Unde datur intelligi, in majoribus quoque locis multa tunc plura fuisse dissipata. Immunitatis quoque praeceptum ab imperatore Ludovico, secundum praeceptionem Karoli Augusti patris ipsius, ecclesiae Remensi, monasterioqudisciplinis eruditus, patria Transrhenensis accommodis, et praecipue artificibus, quibus undecunque collectis sedes dedit, et beneficiis muneravit. Mancipia vel colonos quosdam Ecclesiae desertores tam per seipsum, quam per Radulphum vicedominum et Ecclesiae advocatum, apud judices publicos legibus evindicatos et obtentos, ecclesiastico juri restituit. Quasdam quoque res Ecclesiae, atque mancipia, cum aliquibus personis pro partium commoditate commutavit. Sed et imperialia super eisdem commutationibus praecepta obtinuit. Ab imperatore quoque Ludovico litteras ad Robertum Comitem pro ecclesiasticarum rerum defensi
Abbreviated transcription (Latin):
in quo plura diuersis donaria cõtulit eccliis
Bafilica tamẽ beati remigii. precipue sibi heredẽ
instituit: ub̃i et sepulturã se habiturũ delegit. puta
uit. Coclearea quoq duodeci. et solariũ argẽteum
ac porcionẽ. sua de uillari quod̃: cũ mancipiis. ui¬
neis. pratis. ceterisq adiacẽtibz. et alia nõnulla q̃ se
dato precio mennut comparasse. Ad basilicã sc̃toꝵ
thimnothei et appolinaris de legauit quas d casas ta
iuxta ip̃a eccla. quã infra cuntatẽ.d basilica sc̃ti
martim. quẽ peculiarẽ patronũ suũ dicit. uillã muta¬
cioms quã cõparaũ ad integrũ sicut a se possessa est tra-¬
Sidit. Insuper et aurũ dedit. unde calix imbi fieret. d
Basilicã sancti iulian recuperanidã: auri solidos quĩq
As basilicã sancti measinsimilit̾ solidos quĩq ad̾

Expanded text:
in quo plura diversis donaria contulit ecclesiis. in quo plura diversis donaria contulit ecclesiis. Basilicam tamen beati Remigii praecipue sibi haeredem instituit, ubi et sepulturam svit. Cochlearia quoque duodecim, et salarium argenteum, ac portionem suam de villari quodam cum mancipiis, vineis, pratis, caeterisque adjacentibus, et alia nonnulla, quae se dato pretio meminit comparasse. Ad basilicam sanctorum Timothei et Apollinaris delegavit casas quasdam tam juxta ipsam ecclesiam, quam infra civitatem. Ad basilicam sancti Martini quem peculiarem patronum suum dicit, villam Mutationis, quam comparavit ad integrum, sicut a se possessa est, tradidit; insuper et aurum dedit, unde calix inibi fieret. Ad basilicam sancti Juliani recuperandam auri solidos quinque. Ad basilicam sancti Nicasi
Abbreviated transcription (Latin):
enserit. Uliter qui presumpserit abiciat e sede quã
inuasit pocius ꝙ accepit. Ordinatores autẽ tẽmo
ab officio adimiuistratiome sue sedis cessare dec̃umꝰ
reterea res ecele: prefatus presul donniꝰ sonmatius
probabiliter ordinasse legit: augens eciã episcopiũ.
terris ac mancipiis dato precio coemptis. Quarũ
ad huc emptionũ: nõnulla reperiũt᷑ monumẽta.
Quass quoqz res quas praui quid̃ peruaserant apͦ.
regiã maiestate. tã per seipiñ ꝙͣ eciã per suos auctores
marco ꝓbro. quoqz legato suo causas agente repetitas
et obtentas. ecclẽ rite restituit. Colomas eciã uil¬
slarum quarum d episcopis: dispositis ordinauit ẜui¬
ciis. Precepta necnõ regalia super ecclasticarũ ĩmuni¬
tate rerũ: sed et tradicionũ quarũs obtinuit firmi¬
tate. Sed et res inuenit quasd cũ regina brimechil¬
de cõmutasse utriuisqz partis opportuitate
Estamentũ quoqz rerum suarum condidit:

Expanded text:
senserit. Aliter, qui praesumpserit, abjiciatur e sede quam senserit. Aliter, qui praesumpserit, abjiciatur e sede quam invasit potius quam accepit. Ordinatores autem triennio ab officio administrationis suae sedis cessare decernimus. Praeterea res ecclesiae praefatus praesul domnus Sonnatius probabiliter ordinasse legitur, augens etiam episcopium, terris ac mancipiis dato pretio coemptis, quarum adhuc emptionum nonnulla reperiuntur monimenta. Quasdam quoque res, quas pravi quidam pervaserant, apud regiam majestatem, tam per seipsum quam etiam per suos actores, Marco presbytero quoque legato suo causas agente, repetitas et obtentas ecclesiae rite restituit. Colonias etiam villarum quarumdam episcopii depositis ordinavit servitiis. Praecepta necnon regalia super ecclesiasticarum immunitate rerum, sed et traditionum quarumdam obtinuit firmitate. Sed et res invenitur quasdam cum regina Brunechilde commutasse, pro utriusque partis opportunitate. Testamentum quoque rerum suarum condidit,