comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pensatione coillatum est: qd̃ iniuncto
munsterio uigiter ꝑsistentes. Laudabili
patientia redemptionem gentis illius
eoꝵ est saluatio ꝓpinata. dicente dño.
Qui ꝑseueraiũt usq infinem. hic saliuiꝰ
erit. Saluati gͦ estis sp̃e. patientie. et co¬
lerantie uirtute: ut infidelium corda
naturali ac suꝑsticioso morbo purgata.
sui consequerent᷑ miscdiam saluatoris.
Susceptis nãq apicib filii nr̃i adulual¬
diregis: reppimus quanta sacri eloqͥu
eruditione eius animũ aduere conu̾¬
sionis et indubitate fidei credulitatẽ frat̃¬
nitaᷤᷤ ur̃a ꝑduxerit. Qua ex re de lõ¬
ganunicate clem̃tie celestis. certã adsu¬
mentes fiduciam. non solum supposita¬
rum ei gentium plenissimã salutem.
immo quoq uicinarum ur̃e p̃dicatio¬
nis ministerio credimus subsequendã.
quatenus sicut scͥptũ est. consumma¬
ti oꝑis. uobis mierces. a retributore om¬
nium bonoꝵ dño cribuat᷑. et uere per

Expanded text:
pensatione collatum est, qui injuncto pensatione collatum est, qui injuncto ministerio patientia redemptionem gentis illius eorum est salvatio propinata; dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Salvati ergo estis spe patientiae, et tolerantiae virtute, ut infidelium corda naturali ac superstitioso morbo purgata, sui consequerentur misericordiam Salvatoris. Susceptis namque apicibus filii nostri Adulvaldi regis, reperimus quanta sacri eloquii eruditione, ejus animum ad verae conversionis et indubitatae fidei credulitatem fraternitas vestra perduxerit. Qua ex re de longanimitate clementiae caelestis certam adsumentes fiduciam, non solum suppositarum ei gentium plenissimam salutem, immo quoque vicinarum, vestrae praedicationis ministerio credimus subsequendam: quatenus, sicut scriptum est, consummati operis vobis merces a retributore omnium bonorum Domino tribuatur. Et vere per
Abbreviated transcription (Latin):
minimus. cuius auctoritatis ista est
forma. Dilectissimo fr̃i iusto: bonifa¬
ciͦ. Quam deuote quamq etiam uz¬
gilanter ꝓ xp̃i euangelio elaborauit.
ur̃a fraternitas: ñ solum eple̾. uobis
directe tenor immo indulta desuꝑ oꝑi
ur̃o perfectio indicauit. Nec enim om¬
nipotens deus aut sui nominis sacra¬
mentũ. aut ur̃i fructũ laboris dese¬
ruit : dum ipse p̃dicatorib euangelis
fidelit̾ repmisit. Ecce ego uobiscum
sũ. om̃ib dieb usq ad consũmationẽ
sclĩ. Quod specialit̾ iniuncto uobis
ministerio. eius clementia demonstrauit.
aꝑiens corda gentium adsuscipiendum
p̃dicationis ur̃e singulare misterium.
Magno enim p̃mio fastigioꝵ ur̃oꝵ de¬
lectabilem cursum. bonitatis sue suf¬
fragiis illustrauit. dum creditoꝵ uobis
talentoꝵ fidelissime negotiationis offici¬
is uberem fructum impendens. ei qd̃ sig¬
nare possetis. multiplicatis gn̾ationib
preꝑauit. hocq etiam illa uobis recõ¬

Expanded text:
minimus; cujus auctoritatis ista est minimus; cujus auctoritatis ista est forma: « Dilectissimo fratri Justo, Bonifacius. Quam devote, quamque etiam vigilanter pro Christi Evangelio elaboraverit vestra fraternitas, non solum epistolae a vobis directae tenor, immo indulta desuper operi vestro perfectio indicavit. Nec enim omnipotens Deus, aut sui nominis sacramentum, aut vestri fructum laboris deseruit, dum ipse praedicatoribus Evangelii fideliter repromisit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Quod specialiter, injuncto vobis ministerio, ejus clementia demonstravit, aperiens corda gentium ad suscipiendum praedicationis vestrae singulare mysterium. Magno enim praemio fastigiorum vestrorum delectabilem cursum bonitatis suae suffragiis illustravit, dum creditorum vobis talentorum fidelissimae negotiationis officii uberem fructum, impendens ei quod signare possitis, multiplicatis generibus praeparavit. Hocque etiam illa a vobis re
Abbreviated transcription (Latin):
qui ameridie flans urbi incendia spar¬
serat. contra meridiem reflexus. pͥmo ui
siu furoris alesione locoꝵ que contra
erant abstraxit: ac mox funditus quies¬
cendo. flammis parit̾ sopitis atq extins¬
tis compescuit. Et quia uir dei igne
diuine caritatis forciter ardebat. q
tempestates pocestatũ aeriarũ a sua
suoꝵq: lesione crebris orationib uel
exhortationib repellere consueuerat:
merico uentis flaminisq mundialibus
p̃ualere. et ne sibi siuisq nocerent obtine¬
re poterat. Et hic ergo postquã annis
.u. rexit eccliam. codbaldo regnante mi¬
grauit ad celos. sepultusq est cũ patͥb
sius insepedicto monasterio et eccłia bea¬
tissimi apłoꝵ pͥncipis: anno abincarna¬
iustus. qui erat hrofensis ecclie
ep̃s. Illi autem eccłie romanũ ꝓse con¬
secrauit ep̃m. data sibi ordinandis ep̃is
auctoritate a pontifice bonifacio. quẽ
successorem fuisse deus dedit supra me¬

Expanded text:
qui a meridie flans, urbi  Al., ubi incendia sparqui a meridie flans, urbi  Al., ubi incendia sparserat, contra meridiem reflexus, primo vim sua furoris a laesione locorum quae contra erant, abstraxit, ac mox funditus quiescendo, flammis pariter sopitis atque extinctis compescuit. Et quia vir Dei igne divinae caritatis fortiter ardebat, quia  Al., qui tempestates potestatum aeriarum a sua suorumque laesione crebris orationibus vel exhortationibus repellere consueverat, merito ventis flammisque mundialibus praevalere, et ne sibi suisque nocerent, obtinere poterat. Et hic ergo postquam annis quinque rexit Ecclesiam, Aeodbaldo regnante migravit ad caelos, sepultusque est cum patribus suis in saepedicto monasterio et ecclesia beatissimi apostolorum principis, anno ab incarnaJustus, qui erat Hrofensis Ecclesiae episcopus. Illi autem Ecclesiae Romanum pro se consecravit episcopum, data sibi ordinandi episcopos auctoritate a pontifice Bonifacio, quem successorem fuisse Deusdedit supra me
Abbreviated transcription (Latin):
ce sedis bonifacio: qui post deus dedit
ris quidem infirmitate id ẽ poda gra
ꝑ amanda. petenda et querenda ꝑuo¬
lans. Erat carnis origine nobilis: s
culmine m̃tis nobilior. Deniq unum
uirtutis eius unde ceta intelligi possĩt.
testimoniũ referam. Temꝑe quodam ci¬
uitas dorwernensis per culpam incu
rie igni correpta: crebrescentibus cepit
flãm is consumi. Quib cũ nullo a¬
quarũ iniectu poss: aliquis obsistere.
iamq ciuitatis eẽt pars de uastata ñ
minima. atq ad ep̃m furens se flãma
dilataret: confidens ep̃c indiuinũ ubi
humanũ deerat auxiliũ. iussit se obuiã
seiuentib. et huc illucq uolantib igni¬
um globi efferri. Erat autem eo loco
ubi flammnarũ impetus maxime incõ¬
bebat: martyriũ beatoꝵ .iiiͬi. corona¬
toꝵ. Ibi ꝑlatus obsequentiũ manib ep̃c.
cepit orando ꝑiculum ufirmus abige¬
re. qd̾ firma fortiũ manus multum la¬
borando nequi uerat. Nec mora uentus

Expanded text:
cae sedis Bonifacio, qui post Deusdedit cae sedis Bonifacio, qui post Deusdedit ris quidem infirmitate, id est podagra, per amanda, petenda et quaerenda pervolans. Erat carnis origine nobilis, sed culmine mentis nobilior. Denique ut unum virtutis ejus, unde caetera intelligi possint, testimonium referam; tempore quodam civitas Doruvernensis per culpam incuriae igni  Al. igne correpta, crebrescentibus coepit flammis consumi: quibus cum nullo aquarum injectu posset aliquis obsistere, jamque civitatis esset pars vastata non minima, atque ad episcopium furens se flamma dilataret, confidens episcopus in divinum, ubi humanum deerat, auxilium, jussit se obviam saevientibus, et huc illucque volantibus ignium globis efferri. Erat autem eo loci ubi flammarum impetus maxime incumbebat, martyrium beatorum quatuor Coronatorum. Ibi perlatus obsequentum manibus episcopus, coepit orando periculum infirmus abigere, quod firma fortium manus multum laborando nequiverat. Nec mora, ventus
Abbreviated transcription (Latin):
Et iustus quidem adcuutatẽ hrofi.
cui p̃fuerat redut. mellitũ uero. lun¬
donienses ep̃i. reciꝑe noluerunt: ido¬
lacris magis pontificib seriure gau¬
dentes. Non enim tanta erat ei quan¬
ta patri. ipsius regni potestas: ut
etiam nolentib ac contradicentib
paganis. antistitem sue posset ecclie
reddere. Ueruntam̃ ipse cũ sua gen¬
te exquo ad dñm conu̾sus ẽ. diuimᷤ
se studuit mancipare p̃ceptis. Deni¬
q et inmonasterio beatissimi apłoꝵ
pͥncipis. eccłiam sc̃e dei genitricis
fecit: quam consecrauit archiep̃s
mellitus.
archiep̃s laurentius regnũ
ad celeste conscendit. atq in ecclia
et monast̾ĩo scĩ apłi petri uixta pre¬
decessorem suũ augustinũ sepultus
est. die quarto nonarũ februariarũ.
Post quem mellitus qui erat lundo
ꝑstes hrofensem regebat eccliam. Qͥ
cũ magnam eccliam angloꝵ cura ac
labore gubernarent. susceperunt scͥpta
exhortatoria apontifice romane et apli¬

Expanded text:
et Justus quidem ad civitatem Hrofi, cui praefuerat, rediit, Mellitum vero Lundonienses episcopum recipere noluerunt, idolatris magis pontificibus servire gaudentes. Non enim tanta erat ei, quanta patri ipsius regni potestas, ut etiam nolentibus ac contradicentibus paganis antistitem suae posset Ecclesiae reddere. Verumtamen ipse cum sua gente, ex quo ad Dominum conversus est, divinis se studuit mancipare praeceptis. Denique et in monasterio beatissimi apostolorum principis, ecclesiam sanctae Dei genitricis fecit, quam consecravit archiepiscopus Mellitus.archiepiscopus Laurentius regnum caeleste conscendit, atque in ecclesia et monasterio sancti apostoli Petri juxta praedecessorem suum Augustinum sepultus est die quarto Nonarum Februariarum: post quem  Al., postquam Mellitus, qui erat Lundonsuperstes Hrofensem regebat Ecclesiam, qui cum magna Ecclesiam Anglorum cura ac labore gubernarent, susceperunt scripta exhortatoria a pontifice Romanae et apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
Urbẽ romuleam uidit templũq uerendũ
Aspexit petri. mystica dona gerens
Candidꝰ int̾ oues xp̃i sociabił ibit
Corꝑe nã tumulũ. m̃te suꝑna tenet
Cõmutasse magis sceptroꝵ insignia credas.
Quẽ regnũ xp̃i ꝓ meruisse uides.
et petrus rex saxonum. sub
cunda: qui uixit annos plus mi¬
issimo augusto. anno .iiii. pon
gio papa. Anno scd̃o. Abeunte aũt
.xxx. annis imperiũ tenuisset.
gentis ipsius. et ipse relicto reg
ad limina beacoꝵ aploꝵ. grego
quo familiarius a scĩs accipi me¬
retur incelis. Quod his tempori¬
b plures de gence angloꝵ. nobi¬
les. ignobiles. clerici. laici uiri
ac femine. certatim facere con¬
sueuerant.

Expanded text:
Urbem Romuleam vidit, templumque verendum Urbem Romuleam vidit, templumque verendum Aspexit, Petri mystica dona gerens. Candidus inter oves Christi sociabilis ibit: Corpore nam tumulum, mente superna tenet. Commutasse magis sceptrorum insignia credas, Quem regnum Christi promeruisse vides. et Petrus, rex Saxonum, sub cunda; qui vixit annos plus miissimo Augusto, anno et  gio papa anno secundo. Abeunte autem  annis imperium tenuisset gentis illius, et ipse, relicto regnad limina beatorum apostolorum Gregorquo familiarius a sanctis recipi mereretur in caelis: quod his temporibus plures de gente Anglorum, nobiles, ignobiles, laici, clerici, viri ac feminae certatim facere consuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eius quoq ecclia sepulcus ẽ. et iu¬
moria deuotionis eius fixa.per
secula maneret. et legentes qͦsq
uel audientes exemplũ facti.
adstudiũ religionis accenderet.
Uulm̃. opes. sobolempollentia regnatũphos:
Exuiuias. ꝓceres. menia. castra. pares:
Queq patrũ uͥtus:ique congesserat ipse.
Ceaduald armumotens.liquit a more dei.
Ut pecrũ sedẽq petrirex cerneret hospes.
Cuiꝰ fonte meras sumeret almus aqͣs.
Splendificũq iubar radianti carꝑet haustu.¬
Exquo uiuficus splendor ubiq: fluit.
ꝑcipiensq alacer rediuiue p̃mia uite.
Barbariã rabiem nom̃ ⁊ inde suũ.
Conuersus conu̾tit ouana petrũq uocari
Sergius antistes uissit ut ipse pat̾.
fonte renascentis quẽ p̃i gr̃a purgans.
Ptinꝰ albatũ uexit in arce poli.
Mira fides regis clem̃tia maxima xp̃i.
Cuiꝰ consiliũ nullus adire pocest.¬
Sospes enim ueniens sup̃mo exorbe brittanni.
ꝑuarias gentes ꝑ freta ꝑq uias

Expanded text:
ejus quoque ecclesia sepultus est: et juejus quoque ecclesia sepultus est: et jumoria devotionis ipsius fixa per saecula maneret, et legentes quoque vel audientes exemplum facti, ad studium religionis accenderet. Culmen, opes, subolem, pollentia regna, triumphos, Exuvias, proceres, moenia, castra, lares; Quaeque patrum virtus, et quae congesserat ipse Caedual armipotens, liquit amore Dei, Ut Petrum, sedemque Petri rex cerneret hospes, Cujus fonte meras sumeret almus aquas, Splendificumque jubar radianti carEx quo vivificus fulgor ubique fluit. Percipiensque alacer redivivae praemia vitae, Barbaricam rabiem nomen et inde suum Conversus convertit ovans, Petrumque vocari Sergius antistes jussit, ut ipse pater. Fonte renascentis quem Christi gratia purgans, Protinus albatum vexit in arce poli. Mira fides regis, clementia maxima Christi, Cujus consilium nullus adire poSospes enim veniens supremo ex orbe Britanni, Per varias gentes, per freta, perque vias,
Abbreviated transcription (Latin):
cercio. cealualla rex occi¬
dentaliũ saxonũ. cũ genti sue
duob annis strenuissime p̃eẽt. re¬
licto imperio ꝓpt̾ deũ. regnũq ꝑ¬
pecuũ. uenit romam. hoc sibi gle
singlaris desidans adipisci. ut ad
limina beatoꝵ apłoꝵ fonte bap¬
tismatis ablueretur. inquo solo
didicerat generi humano patere
uite celestis incroitũ. simul etiam
sperans. quia mox baptiratus car¬
ne solutus. ad et̾na gaudia iã mun¬
dus cͣnsiret. Qd̃ utrũq ut m̃te
disposuerat. dño iuuante comple
tum est. Et enun illo ꝑueniens. pon¬
tificatũ agente sergio. baptiratus
est. die sco sabbati paschalis. anno
ab incarnatione dñi sexcentesimo.
octogesimo nono. et inalbis ad huc
positus. languoie correpcus.xii. kl̃aꝵ
temꝑe baptismatis. papa memoratꝰ.
petri nom̃ imposuerat: ut beatissi¬
mo apłoꝵ pͥncipi ad cuiꝰ sacratissi¬
mũ corpus afinib t̾re pio ductus
amore uenerat. etiam nominis ip¬
sius consortio iungeretur. Qui in

Expanded text:
 Cedualla, rex Occidentalium Saxonum, cum genti suae duobus annis strenuissime praeesset, relicto imperio propter Dominum regnumque perpetuum, venit Romam, hoc sibi gloriae singularis desiderans adipisci, ut ad limina beatorum apostolorum fonte baptismatis ablueretur, in quo solo didicerat generi humano patere vitae caelestis introitum: simul etiam sperans quia mox baptizatus, carne solutus, ad aeterna gaudia jam mundus transiret: quod utrumque ut mente disposuerat, Domino juvante  Altum est. Etenim illo perveniens, pontificatum agente Sergio, baptizatus est die sancto Sabbati Paschalis, anno ab incarnatione Domini sexcentesimo octuagesimo nono: et in albis adhuc positus, languore correptus, duodecimo tempore baptismatis papa memoratus Petri nomen imposuerat, ut beatissimo apostolorum principi, ad cujus sacratissimum corpus a finibus terrae pio doctus amore venerat, etiam nominis ipsius consortio jungeretur: qui in
Abbreviated transcription (Latin):
me melius habere sentirem. uoca¬
uit autem medicũ: et dissolutã
ponere atq ligare uissit. Tantũq
mox accepta eius benedictione
conualui: ut in crastinũ ascendẽs
equum. cũ ipso iter in aliũ locũ
facerem.Nec mulcopost plene cu¬
ratus. uitali etiam unda ꝑfusus
nis .xxx. tres. et sic celestia regna
conscendens. sepultus ẽ inporticu
sc̃i petri. in monasterio suo qd̃ d̃r
insilua deiroꝵ. anno ab incarna¬
p̃maiori senectute minus ep̃atui
ministrando sufficeret.ordinato

Expanded text:
me melius habere sentirem. Vocame melius habere sentirem. Vocavit autem medicum, et dissolutam ponere atque alligare jussit. Tantumque mox accepta ejus benedictione convalui, ut in crastinum ascendens equum, cum ipso iter in alium locum facerem: nec multo post plene curatus, vitali etiam unda perfusus atu annos triginta tres, et sic caelestia regna conscendens sepultus est in porticu sancti Petri, in monasterio suo, quod dicitur In silva Derorum, anno ab incarnamajore senectute minus episcopatui administrando sufficeret, ordinato
Abbreviated transcription (Latin):
loqueret᷑ ad me. At ego aperiens
oculos aio. Etiam. Tu es antistes
meus amatus. Potes inquit ui
ponens manũ capiti meo. cũ uer¬
bis benedictionis: rediit adoran
dũ. Et post pusillũ me reuisens
lentem. Cepitq me in terroga¬
re diuino ut mox patuit ammo¬
nitus instinctu: anme esse bap¬
tiratũ absq scrupulo nossem.
Cui ego absq: ulla me hoc dubie¬
tate Ccire respondi quia saluta¬
ri fonte inremissionem peccatoꝵ
essem ablutus. et nom̃ prb̃i aquo
me baptizatũ noueram dixi. At
ille. Si ab hoc inquit sacerdote
baptiratus es. non es ꝑfecte bap¬
tizatus. Noui nãq eum. et quia
cũ ẽẽt prb̃r ordinatus. nullace nꝰ
ꝓpt̾ ingenii tarditatem. potuit
caterizandi uel baptirandi mi¬
nisteriũ discere. ꝓpt̾ qd̾ et ipse illũ
ab hiuius p̾supcione ministerii qd
regularit̾ agere nequibat: omni
eadem hora me cathezizare ipse
curauit. Factũq ẽ ut ex sufflan¬
te illo infaciem meam. confestim

Expanded text:
loqueretur ad me. At ego aperiens loqueretur ad me. At ego aperiens oculos, aio: Etiam tu es antistes meus amatus. Potes, inquit, vponens capiti meo manum, cum verbis benedictionis rediit ad orandum: et post pusillum me revisens lentem: coepitque me interrogare, divino, ut mox patuit, admonitus instinctu, an me esse baptizatum absque scrupulo nossem: cui ego, absque ulla me hoc dubietate scire respondi, quia salutari fonte in remissionem peccatorum essem ablutus; et nomen presbyteri a quo me baptizatum noveram, dixi. At ille: Si ab hoc, inquit, sacerdote baptizatus es, non es perfecte baptizatus: novi namque eum, et quia cum esset presbyter ordinatus, nullatenus, propter ingenii tarditatem, potuit catechizandi vel baptizandi ministerium discere, propter quod et ipse illum ab hujus praesumptione ministerii quod regulariter implere nequibat, omnimeadem hora me cathechizare ipse curavit; factumque est ut, exsufflante illo in faciem meam, confestim
Abbreviated transcription (Latin):
de mee culpam. ut hunc capite
ac manu quã capiti ruens sub¬
posuerã tangerem. atq infracto
pollice. capitis quoq iunctura sol¬
ueretur. et ego ut dixi simillimꝰ
mortuo fierem. Et quia mouere
non poteram. tetenderunt ibidẽ
papilionem inquo iacerem. Erat
autem hora diei quasi septima.¬
aqͣ auesꝑum usq quietus. qͣsi
mortuus ꝑmanens. tunc paulu¬
lũ reuiuisco. ferorq domũ asoci¬
is. ac tacitus tota nocte ꝑduro.
Uomebam autẽ sanguinẽ eoqd̃
int̾anea ẽẽnt ruendo conuulsa.
At ep̃c grauissime de casu et de in¬
teritu meo dolebat. eoquod me spe¬
ciali diligeret affectu. nec uoluit
nocte illa iuixta morem cũ cleri¬
cis suis manere.uerũ solus inora¬
cione ꝑsistens. noctẽ ducebat ꝑui¬
gilem. ꝓ mea ut reor sospitate. su¬
ꝑne pietati supplicans. Et mane pͥ¬
mo ingressus adme. ac dicta oratio
ne suꝑ me.uocauit me nomine meo.
et quasi de somno graui excitatũ.
int̾rogauit si nossem quis eẽt qui

Expanded text:
tiae meae culpam, ut hunc capite tiae meae culpam, ut hunc capite ac manu quam capiti ruens subposueram, tangerem, atque infracto pollice capitis quoque junctura solveretur; et ego, ut dixi, simillimus mortuo fierem. Et quia moveri non poteram, tetenderunt ibidem papilionem in qua jacerem. Erat autem hora diei circiter septimaad vesperum usque quietus, et quasi mortuus permanens, tunc paululum revivisco, ferorque domum a sociis, ac tacitus tota nocte perduro. Vomebam autem sanguinem, eo quod et interanea essent ruendo convulsa. At episcopus gravissime de casu et interitu meo dolebat, eo quod me speciali diligeret affectu: nec voluit nocte illa juxta morem cum clericis suis manere, verum solus in oratione persistens noctem ducebat pervigilem, pro mea, ut reor, sospitate supernae pietati supplicans. Et mane primo ingressus ad me, ac dicta super me oratione, vocavit me nomine meo, et quasi de somno gravi excitatum interrogavit si nossem quis esset qui
Abbreviated transcription (Latin):
ro ipse diligentius obsecrans ut
et michi certandi cũ illis copia
daretur : fidebam namq: equo quẽ
michi ipse optimũ donaueram. neqͣ¬
quam impetrare potui. At cũ sepiꝰ
huc. atq illuc spectance me et ep̃o:
concitatis incursũ equis uerteren¬
tur. et ipse lasciuo suꝑatus anuno.
ñ me potiui cohibere. s ꝓhibente
licet illo budentib me miscui. et
simul cursu equi contendere ce¬
pi. Qd̃ dũ agerẽ. audiui illum
post tergũ cũ gemitu michi dicen¬
dem. O quã magnũ ue facis michi
sic equitando. Et ego audiens: ni¬
chilominꝰ ceptis institi uetitis. Nec
mora dũ feruens equus qd dam
itineris concauũ ualentiore im¬
petu transiliret. lapsus decidi.
et mox uelut emoriens.sensum
penitus. motumq omnẽ perdi¬
di. Erat nãq illo in loco lapis t̾re
equalis. obtectus cespite tenui.
nec ullus alt̾ incota illa campi
planicie lapis inueniri poterat.
Casuq euenit. uel potius duuna
puisione ad puniendã inobedien¬

Expanded text:
ro ipse diligentius obsecrans, ut ro ipse diligentius obsecrans, ut et mihi certandi cum illis copia daretur, fidebam namque equo quem mihi ipse optimum donaverat, nequaquam impetrare potui. « At cum saepius huc atque illuc spectante me et episcopo, concitatis in cursum equis reverterentur; et ipse lascivo superatus animo non me potui cohibere, sed, prohibente licet illo, ludentibus me miscui, et simul cursu equi contendere coepi. Quod dum agerem, audivi illum post tergum mihi cum gemitu dicentem: O quam magnum vae facis mihi sic equitando! Et ego audiens, nihilominus coeptis institi vetitis. Nec mora, dum fervens equus quodam itineris concavum valentiore impetu transiliret, lapsus decidi, et mox velut emoriens sensum penitus motumque omnem perdidi. Erat namque illo in loco lapis terrae aequalis obtectus cespite tenui, neque ullus alter in tota illa campi planitie lapis inveniri poterat; casuque evenit, vel potius divina provisione, ad puniendam inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
baldus. inse ipso ab eo factũ solet
narrare miracłm . qui tunc qui¬
dem in clero illius conuersatus.
tam inquit illius quantũ hominib
cognoui: ꝑ omnia ep̃o dignã ẽẽ
comꝑi. S et cuiꝰ meriti apud int̾
nũ testem habitus sit. et inmul¬
tis aliis et in me ipso maxime exꝑ¬
tus sum: quippe qui me ab ipso ut
ita dicam mortis limite reuocans.
ad uiam uite sua oratione ac bene¬
dictione reduxit. Nam cũ primeuo
degerem.legendi quidẽ canendiq
studiis traditus. s non ad huc ani¬
mũ ꝑfecte aiuuenilib cohibens
illecebris. contigit quadã die nos
iter agentes cũ illo. deuenisse in
uiam planã et amplam. aptãq
cursui equoꝵ. Ceperuntq iuue¬
nes qui cũ ipso erant. maxine lai¬
ci postulare ep̃m: ut cursu maio¬
re equos suos inuicem ꝓbare li¬
ceret. At ille primo negauit ocio¬
sum dicens ẽẽ qd desidabant. S
ad ultimũ multoꝵ unanima in¬
tentione deuictus. facite inqͥt
si uultis: ita tam̃ ut herebaldus

Expanded text:
bald, in seipso ab eo factum solet narrare miraculum, qui tunc quidem in clero illius conversatus, Vitam, inquit, illius, quantum hominibus cognovi, per omnia episcopo dignam esse comperi. Sed et cujus meriti apud internum testem  Al., judicem habitus sit, et in multis aliis, et in meipso maxime expertus sum: quippe quem ab ipso, ut ita dicam, mortis limite revocans, ad viam vitae sua oratione ac benedictione reduxit. Nam cum primaevodegerem legendi quidem canendique studiis traditus, sed non adhuc animum perfecte a juvenilibus cohibens inlecebris, contigit die quadam nos iter agentes cum illo devenisse in viam planam et amplam aptamque cursui equorum: coeperuntque juvenes qui cum ipso erant, maxime laici, postulare episcopum ut cursu majore equos suos invicem probare liceret. At ille primo negavit, otiosum dicens esse quod desiderabant; sed ad ultimum multorum unanima intentione devictus: Facite, inquit, si vultis, ita tamen ut Herebald
Abbreviated transcription (Latin):
piscopo. Quẽ ut bibit surrexit
concinuo. et uet̾no infirmitatis
discusso. induit se ipse uestim̃tis
sius. Et egsso inde intrauit ac sa¬
lutauit ep̃m ⁊ conuiuas. dicens
quia ipse quoq delectaretur mas¬
ducare et bibere cũ eis. Iusse¬
runtq eũ secũ sedere ad epu¬
las. multũ gaudentes de eius¬
sospitate. Residebat. uescebatur.
bibebat. Cetabat᷑. quasi unus
de conuiuis agebat. Et multis
post hec annis uiuens. in eadem
quã acceꝑat salute ꝑmansit. hoc
autem miracłm memoratus ab¬
bas non se p̃sence factum: sed
ab his qui p̃sentes fuerunt ꝑhibet
ẽẽ relatũ.¬

Expanded text:
piscopo; quem ut bibit, surrexit piscopo; quem ut bibit, surrexit continuo, et veterno infirmitatis discusso, induit se ipse vestimentis suis; et egressus inde intravit, ac salutavit episcopum et convivas, dicens, quia ipse quoque delectaretur manducare et bibere cum eis. Jusserunt eum sedere secum ad epulas, multum gaudentes de sospitate illius. Residebat, vescebatur, bibebat, laetabatur, quasi unus e convivis agebat; et multis post haec annis vivens, in eadem quam acceperat salute permansit. Hoc autem miraculum memoratus abbas non se praesente factum, sed ab his qui praesentes fuere, sibi perhibet esse relatum.
Abbreviated transcription (Latin):
lio itẽ temꝑe.
uocatus ad dedicandam ec¬
clesiã comitis. uocabulo addi. cũ
postulatũ complesset ministeriũ.
rogatus est ab eodẽ comite intra¬
re ad unũ de pueris eius. quia
a cerrima egritudine p̃mebatur.
ita ut deficiente om̃i m̃broꝵ of¬
ficio. iamiãq moriturus ẽẽ uideret᷑.
Cui etiã loculus iam tunc erat p̃¬
paratus: in quo defunctus condi
deberet. Addidit autẽ uir etiã
lacrimas p̃cib. diligent̾ obsecrans
ut intraret oraturus ꝓ illo. quia
multũ necessaria sibi ẽẽt uita ip¬
Intrauit ergo illo ep̃c. et uidit eũ
mestis om̃ib iam morti ꝓximũ. po¬
sitũq loculũ iuxta eum. in quo
sepeliendus poni deberet: dixitq:
oracionẽ ac benedixit eũ. Et egre¬
diens dixit. solito consolantium
sermone. beneconualescas et cito.
Cũq post hec sederent adm̃sam.
misit puer ad dñm suũ. rogans gͥ
pocłm uini mitti qr sitiret. Gaui¬
sus ille multũ quia bibere poss:
misit ei calicẽ uini benedictũ ab e¬

Expanded text:
lio item tempore vocatus ad dedicandam ecclesiam comitis vocabulo Addi, cum postulatum complesset ministerium, rogatus est ab eodem comite intrare ad unum de pueris ejus qui acerrima aegritudine premebatur, ita ut, deficiente penitus oficio, jamjamque moriturus esse videretur; cui etiam loculus jam tunc erat praeparatus in quo defunctus condi deberet. Addidit autem vir etiam lacrimas precibus, diligenter obsecrans ut intraret oraturus pro illo, quia multum necessaria sibi esset vita ipIntravit ergo illo episcopus, et vidit eum moestis omnibus jam morti proximum, positumque loculum juxta eum in quo sepeliendus poni deberet; dixitque orationem ac benedixit eum, et egrediens dixit solito consolantium sermone: Bene convalescas, et cito. Cumque post haec sederent ad mensam, misit puer ad dominum suum, rogans sibi poculum vini mittere, quia sitiret. Gavisus ille multum quia bibere posset, misit ei calicem vini benedictum ab e
Abbreviated transcription (Latin):
ano. ep̃citꝰ iam dui cessaitãt. ordi¬
nauit uirũ magis eccłiasticis disci¬
plinis institutũ et uite simplicitate
contentũ. quam inscli reb strenuũ.
cui nomen erat pucta: maxime aũt
modulandi in eccłia morẽ romanoꝵ
quẽ adiscipulis beati pape gregorii
didicãt peritũ.

Expanded text:
ano episcopatus jam diu cessaverat, ordiano episcopatus jam diu cessaverat, ordinavit virum magis ecclesiasticis disciplinis institutum et vitae simplicitate contentum, quam in saeculi rebus strenuum, cui nomen erat Putta; maxime autem modulandi in ecclesia more Romanorum, quem a discipulis beati papae Gregorii didicerat, peritum.
Abbreviated transcription (Latin):
eccliis eddi cognom̃to stephanus
fuit: inlutatus de cantia arere¬
rentissimo uiro uulfrido. qui pͥmꝰ
int̾ ep̃os qui de angloꝵ gente eẽnt.
catholicũ uiuendi morẽ eccluis
angloꝵ cradere didicit. Itaq theo¬
dorus ꝑ lustrans uniũsa. ordina¬
bat locis oportunis ep̃os: et ea
que minus ꝑfecta repperit. his qͦq
iuuantib corrrigebat. Inquib et
cradda ep̃m cũ argueret non fu¬
isse rite consecratũ. respondit ip¬
se uoce humilluna. Si me inquit
nosti ep̃atũ non rite suscepisse li¬
bent̾ abofficio discedo: quippe qͥ
neq me unquã hoc esse dignũ
arbitrabar. s obedientie causa
consensi. At ille audiens humili¬
tatem responsi eiꝰ. dixit ñ eum
ep̃atũ dimictere debere: sec ipse
ordinationem eiꝰ denuo catholica
ratione consũmauit. Eo autẽ temꝑe
dũ archiep̃c ad sedem suã ꝑueniret
ordinabat. At ipse ueniens mox in
ciuitate hrofi. ubi defuncto dami¬

Expanded text:
Ecclesiis, Aeddi cognomento Stephanus Ecclesiis, Aeddi cognomento Stephanus fuit, invitatus de Cantia a reverentissimo viro Uilfrido, qui primus inter episcopos qui de Anglorum gente essent, catholicum vivendi morem ecclesiis Anglorum tradere didicit. Itaque Theodorus perlustrans universa, ordinabat locis opportunis episcopos, et ea quae minus perfecta reperit, his quoque juvantibus corrigebat. In quibus et Ceadda episcopum cum argueret non fuisse rite consecratum; respondens ipse voce humillima: « Si me, inquit, nosti episcopatum non rite suscepisse, libenter ab officio discedo: quippe qui neque me umquam hoc esse dignum arbitrabar; sed obedientiae causa consensi. At ille audiens humilitatem responsionis ejus, dixit, non eum episcopatum dimittere debere; sed ipse ordinationem ejus denuo catholica ratione consummavit. Eo autem temporedum archiepiscopus ad sedem suam perveniret, ordinabat. At ipse veniens mox in civitate Hrofi, ubi defuncto Dami
Abbreviated transcription (Latin):
rant instructi. congregata disci¬
puloꝵ cat̾ua. scientie salutaris
cocidie flumina inrigandis eoꝵ
cordib emanabant. ita ũ etiã me¬
trice artis. astronomie et arichine
sacroꝵ apicũ uolumina sius audito¬
rib contraderent. In dicio est quousq
hodie suꝑ sunt de eoꝵ disciplis: qui
latinã grecãq linguam. eque ut
ꝓpriam inqua nati sunt norunt.
Neq unquam ꝓrsus ex quo britan¬
niam petierunt angli. feliciora
fuere temꝑa. dũ fortissimos xp̃i¬
anosq habentes reges. cunctis bar¬
baris nationib eẽnt t̾rori. et om̃i¬
um uota ad nuꝑ audita celestis
regni gaudia penderent. et qui¬
cũq lectionib sacris cuperent
erudiri: haberent in ꝓmptu ma¬
gistros qui docerent. S et sonos
cantandi in ecclia quos eatenus
incantia tantũ nouerant. ab hoc
temꝑe ꝑ om̃s angloꝵ ecclias dis¬
cere ceperunt. Primusq excepto
iacobo de quo supra diximus. can¬
tandi magister nor danhymbroꝵ

Expanded text:
rant instructi, congregata discirant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant: ita ut etiam metricae artis, astronomiae  Al., astrsacrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent. Indicio est quod usque hodie supersunt de eorum discipulis, qui Latinam Graecamque linguam aeque ut propriam in qua nati sunt, norunt. Neque unquam prorsus ex quo Brittaniam petierunt Angli, feliciora fuere tempora; dum et fortissimos Christianosque habentes reges cunctis barbaris nationibus essent terrori, et omnium vota ad nuper audita caelestis regni gaudia penderent, et quicumque lectionibus sacris cuperent erudiri, haberent in promptu magistros qui docerent. Sed et sonos cantandi in ecclesia, quos eatenus in Cantia tantum noverant, ab hoc tempore per omnes Anglorum Ecclesias discere coeperunt: primusque, excepto Jacobo de quo supra diximus, cantandi magister Nordanhymbrorum
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ tunc ipse maximam curam ge¬
rebat. S cũ tale nil illũ hr̃e. uel
habuisse ueracit᷑ comperiss: absol¬
uit eũ et post theodorũ ire ꝑmisit.
Qui statim ut ad illũ uenit. dedit¬
ei monasteriũ beati petri apł̃i. ubi
archiep̃i cantie sepeliri ut p̃facus
sum solent. Preceꝑat autẽ cheodoro
ab eunti dñs apłicus: ut indiocesi
sua ꝓuideret et daret ei locũ. inquo
cũ suis apte degere potusset.
eruenit autem theodorus ad
eccłiam suam scd̃o postquã con¬
secratus ẽ anno. subdie sexto. kalen
ea annos .xx. unũ. menses tres:
dies .xxͥ. sex. Moxq ꝑ agrata insu¬
la tota quaqua uersus angloꝵ
gentes morabant᷑. nã ⁊ libentissi¬
me ab om̃ib suscipiebatur. atq
audiebat᷑. rectũ uiuendi ordinem
ritũq celebrandi pascha canonicũ.
ꝑ omnia comitante et cooperante
adriano. disseminabat. hisq pͥmꝰ
quia litteris sacris simul et scła¬
rib ut diximꝰ abundant̾ ambo e¬

Expanded text:
cujus tunc ipse maximam curam gecujus tunc ipse maximam curam gerebat. Sed cum nihil tale illum habere vel habuisse veraciter comperisset, absolvit eum, et post Theodorum ire permisit. Qui statim ut ad illum venit, dedit monasterium beati Petri apostoli, ubi archiepiscopi Cantiae sepeliri, ut praefatus sum, solent. Praeceperat enim Theodoro abeunti Domnus apostolicus, ut in dioecesi sua provideret, et daret ei locum in quo cum suis apte degere potuisset.Pervenit autem Theodorus ad Ecclesiam suam secundo postquam consecratus est anno, sub die sexto Kalendaea annos viginti et unum, menses tres, dies viginti sex. Moxque peragrata insula tota, quaquaversum Anglorum gentes morabantur, nam et libentissime ad omnibus suscipiebatur atque audiebatur, rectum vivendi ordinem, ritum Paschae celebrandi canonicum, per omnia comitante et cooperante Hadriano, disseminabat. Isque primus quia literis sacris simul et saecularibus, ut diximus, abundanter ambo e
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Qui subdiaconꝰ ordinatus qͣ¬
tuor expectauit menses donec illi
coma cresceret. que incoronam ton¬
deri posset. habuerat enim tonsu¬
ram more orientaliũ scĩ pauli apłi.
Qui ordinatus ẽ auitalianopapa
anno dñice incarnationis dc. lxͦ.uiiͦi.
brittanniam missus est. Qui cũ
ficis: retenti sunt ab eo quousq ebro¬
inus maior domus regie copiam per¬
gendi quoquo uellent tribuit eis. Q
accepta theodorus ꝓfectus ẽ ad agil¬
berechtũ parisioꝵ ep̃m de quo supra
diximus: et abeo benigne susceptꝰ
et postea ad pharaonẽ meldoꝵ ep̃os.
rent. Quod cũ nuntii certi nar¬
tistite in regno francoꝵ. misit illo
adducendũ eũ. Quo cũ uenissent
et ꝑduxit eũ ad portũ cui nom̃ est
cuentauic. ubi fatigatus infirmi¬
tate aliquantisꝑ moratus est. et
cũ conualescere cepisset. nauigauit
brittanniam. Adrianũ autẽ ebrouiꝰ
retinuit. qm̃ suspicabat᷑ eũ habere
aliquã legationem imꝑatoris ad
brutannie reges aduersus regnũ:

Expanded text:
ret. Qui subdiaconus ordinatus, quatuor expectavit menses, donec illi coma cresceret, quo in coronam tonderi posset. Habuerat enim tonsuram more Orientalium sancti apostoli Pauli. Qui ordinatus est a Vitaliano papa anno dominicae Incarnationis sexcentesimo Brittaniam missus est. Qui cum ficis, retenti sunt ab eo, quousque Ebrinus major domus regiae copiam pergendi quoquo vellent, tribuit eis. Qua accepta Theodorus profectus est ad Agilberctum Parisiorum episcopum, de quo superius diximus, et ab eo benigne susceptuset postea ad Faronem Meldorum episcopos, rent. Quod cum nuncii certi nartistite, in regno Francorum, misit illo adducendum eum: quo cum venisset, et perduxit eum ad portum cui nomen est Quentavic, ubi fatigatus infirmitate aliquantisper moratus est: et cum convalescere coepisset, navigavit Brittaniam. Hadrianum autem Ebrinus retinuit, quoniam suspicabatur eum habere aliquam legationem imperatoris ad Brittaniae reges adversus regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
ro ep̃m dari peteret. ñ eis nouum
uoluit ordinari ep̃m. s postulauit
a rege osuui. ut illis ep̃c cradda cda¬
recur. qui tunc inmonasterio suo
qd̾ est in lestingae. quietã uitã habe¬
bat. uulfrido amministrante ep̃acũ
eburacensis eccłie: nec ñ ⁊ omnium
nordanhynbroꝵ. si et pictoꝵ. quo¬
usq rex osuui imꝑiũ ꝓtendere po¬
terat. Et quia moris erat eidem re¬
uerentissimo antistiti. opꝰ euangłi
magis ambulando ꝑ loca. quam
equitando ꝑficere. uissit eũ theo¬
dorus ubicũq longius iter faceret
equitare. multũq renicentẽ studio
et amore pũ laboris. ipse eũ ma¬
nu sua leuauit inequũ. qr nimi¬
rũ sc̃m e̾ẽ uirũ ꝯperit. atq equo
uehi quo eẽt necesse compulit. Sus
na uite ꝑfectione amministrare cu¬
rauit. Cui etiã rex uulferi dona¬
uit terram. L. familiarũ. ad cor

Expanded text:
peteret, non eis novum voluit ordinare episcopum; sed postulavit a rege Osuio, ut illis episcopus Ceadda daretur, qui tunc in monasterio suo, quod est in Laestingaeu, quietam vitam agebat, Uilfrido administrante episcopatum Eboracensis Ecclesiae, necnon et omnium Nordanhymbrorum, sed et Pictorum, quousque rex Osuiu imperium protendere poterat. Et quia moris erat eidem reverentissimo antistiti, opus Evangelii magis ambulando per loca, quam equitando perficere; jussit eum Theodorus ubicumque longius iter instaret, equitare, multumque renitentem, studio et amore pii laboris, ipse eum manu sua levavit in equum; quia nimirum sanctum esse virum comperit, atque equo vehi quo esset necesse, compulit. Suscna vitae perfectione administrare curavit: cui etiam rex Uulfheri donavit terram
Abbreviated transcription (Latin):
conditione addita. ut ꝑipso etiam
qui eis locũ commodaret. consisten¬
tes ibi monachi dño p̃ces offerrent.
Et constructo statim monasterio. iu¬
uante etiam comite ac uicinis om̃i¬
b. anglos ibidem locauit. relictis
licet monasteriũ usq hodie aban¬
glis tenet᷑ incolis. Ipsũ namq est qd̾
consuete uocat᷑. et conuersis iam¬
dudũ ad meliora instituta om̃ib
egregiũ examen continet monachoꝵ.
qui de ꝓuincia angloꝵ ibidem collec¬
ti. ad exemplũ uenerabiliũ patrum
sub regula et abbate canonico. in
magna continentia et sinceritate
ꝓprio labore manuũ uiuunt.

Expanded text:
conditione addita, ut pro ipso etiam conditione addita, ut pro ipso etiam qui eis locum commodaret, consistentes ibi monachi Domino preces offerrent. Et constructo statim monasterio, juvante etiam comite ac vicinis omnibus, Anglos ibidem locavit  Al., collicet monasterium usque hodie ab Anglis tenetur incolis. Ipsum namque est quod consuete vocatur, et conversis jamdudum ad meliora instituta omnibus, egregium examen continet monachorum, qui de provincia Anglorum ibidem collecti ad exemplum venerabilium Patrum sub regula et abbate canonico, in magna continentia et sinceritate proprio labore manuum vivant
Abbreviated transcription (Latin):
Et relictiᷤᷤ in eccłia sua fr̃ib aliqͦt:
pͥmo uenit ad insulam hii. unde ẽ
genti destinatꝰ. De inde secessit ad in¬
sulam quandã paruã. que ad occi¬
dentalem plagam ab hybernia ꝓcul
secreta. sermone scotico in his botun¬
cle. idẽ insula uicule albe nuncupat᷑.
Inbanc ergo ꝑueniens construxit mo¬
nasteriũ: et monachos inibi quos de
utraq natione collectos adduxerat
collocauit. Qui cũ inuicẽ concor¬
dare non possent. eoquod scoti tẽ¬
pore estatis quo fruges erant colli¬
gende. relicto monasterio. nota sibi
loca disꝑsi uagarent᷑. at uͦ hyeme
succedente redirent. et his que an
clissensioni remediũ. Et circuiens
omĩa ꝓpe uel longe. inuenit lo¬
cũ in hẏbernia insula. aptũ mo¬
nasterio construendo. qd̾ lingua
scotoꝵ mageo nominat᷑. Emitq par¬
tem eius non grandem. ad constru¬
endũ ibi monasteriũ. Acomite ad
cuius possessionem ꝑtinebat: ea

Expanded text:
Et relictis in Ecclesia sua fratribus aliquot, Et relictis in Ecclesia sua fratribus aliquot, primo venit ad insulam Hii, unde era Dei Anglorum genti destinatus. Deinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hibernia procul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant colligendae, relicto monasterio per nota sibi loca dispersi vagarentur; at vero hieme succedente redirent, et his quae Andissensioni remedium, et circumiens omnia, prope vel longe, invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad construendum ibi monasterium, a comite ad cujus possessionem pertinebat: ea
Abbreviated transcription (Latin):
do discurreret. deuenit ibi uesꝑe
nescientib siue ñ curantib loci cus¬
todib et ibi tota nocte requiescẽs.
mane sanato sensu egressus. miran¬
tib et gaudentib cunctis. qd̾ ibi
inpariete.per quod solent hii qui
causa deuotionis illo aduenunt.
manũ suã immittere. ac partẽ pul¬
ueris inde assumere. Qd̃ cũ in aqͣs
miserint. atq has infirmantib
lum̃tis suie hominib gustandas
dederint. mox infirmitatis abla
uit theodorus. winfridũ. uirum
bonũ ac modestum. qui sicut p̃deces¬
sores eius ꝓuincius mercioꝵ. et me¬
diterraneoꝵ angloꝵ et lindisfaroꝵ
ep̃atus officio p̃esset. In quib cunctis
uolferi qui ad huc suꝑerat: sceptrũ
regni tenebat. Erat autem uynfridꝰ
de clero eius. cui ipse successerat antis¬
titis et diaconatus officio sub eo ñ
pauco temꝑe fungebat᷑. iiii.¬
a cerea colmannꝰ qui de scotia erat ep̃c
relinquens brittanniam. tulit secum
om̃s quos inlindisfarnensiũ insula

Expanded text:
do discurreret, devenit ibi vespere, do discurreret, devenit ibi vespere, nescientibus, sive non curantibus loci custodibus, et ibi tota nocte requiescens, mane sanato sensu egressus, mirantibus et gaudentibus cunctis, quid ibi sin pariete, per quod solent hi qui causa devotionis illo adveniunt, manum suam immittere, ac partem pulveris inde adsumere: quam cum in aquas miserint atque has infirmantibus jumentis sive hominibus gustandas dederint, mox infirmitatis ablatvit Theodorus Uynfridum, virum bonum ac modestum, qui, sicut praedecessores ejus, provinciis Merciorum et Mediterraneorum Anglorum et Lindisfarorum episcopatus officio praeesset: in quibus cunctis Uulfheri, qui adhuc supererat, sceptrum regni tenebat. Erat autem Uynfrid de clero ejus cui ipse successerat, antistitis, et diaconatus officio sub eo non pauco tempore fungebatur. Crelinquens Brittaniam DCLXVII, tulit secum omnes quos in Lindisfarnensium insula
Abbreviated transcription (Latin):
rum scͥpturarum. uitam sedulꝰ
agebat. S illo postmodum patriã
reuerso. ipse ꝑegrinus ꝓ dño usq
adfinem uite ꝑmansit. Cũ ergo
ueniret ad eũ post longa temꝑa
uisitationis causa de brittannia
uir sc̃issimꝰ. ⁊ ꝯtmentissimꝰ uocabło ingbald̃
qͥ erat abbas in ꝓuntia lindissi
et ut scos decebat de uita prion
patrũ sermonem facerent. Atq
hanc emulari gauderent. int̾uenit
mentio reuerentissimi antisticis
ceadda. Dixitq egberechtꝰ. Scio hõi¬
nem in hac insula adhuc incarne
manentem. qui cũ uir ille demũ¬
do tnͣsiret udit animã ceddi frĩs
ipsius. cũ agmine auges oꝵ descen¬
eius. ad celestia redire. Quod utrũ
cdese an de alio aliquo diceret: nob̾
tus est primo quidẽ uixta eccłiam
scẽ marie: s postinodũ constructa
ibidem ecclia beatissimi apłoꝵ
pͥncipis petri. in eandem sunt eiꝰ
ossa translata. Deniq nuꝑfrene¬
ticus quidam. dũ ꝑ cuncta erran¬

Expanded text:
rum Scripturarum vitam sedulus rum Scripturarum vitam sedulus agebat. Sed illo postmodum patriam reverso, ipse peregrinus pro Domino usque ad finem vitae permansit. Cum ergo veniret ad eum longo post temsitationis, de Brittania vir sanctissimus et continentissimus, vocabulo Hygbald, qui erat abbas in provincia Lindissi, et ut sanctos decebat, de vita priorum Patrum sermonem facerent, atque hanc aemulari gauderent, intervenit mentio reverentissimi antistitis Ceadda; dixitque Ecgbert: « Scio hominem in hac insula adhuc in carne manentem, qui cum vir ille de mundo transiret, vidit animam Ceddi fratris ipsius cum agmine angelorum descenejus, ad caelestia regna redire. » Quod utrum de se an de alio aliquo diceret, nobis tus est primo quidem juxta ecclesiam sanctae Mariae; sed postmodum constructa ibidem ecclesia beatissimi apostolorum principis Petri, in eandem sunt ejus ossa translata. In quticus quidam, dum per cuncta erran
Abbreviated transcription (Latin):
turbauit eos: Mouet et enun ae¬
ra dñs. uentos excitat. laculat᷑
fulgura. de celo intonat. ut terri¬
genas ad cimendũ se suscitet. ut¬
in corda eoꝵ memoriam futuri iu¬
dicii reuocet. ut suꝑbiam eoꝵ dissi¬
pet. et conturbet audatiam. reduc¬
to ad mentẽ tremendo illo temꝑe
uenturus est innubib inpocestate
miagna et maiestate. ad iudican¬
dos uiuos et mortuos. Ppt̾ hoc in¬
quit oportet nos ammonitioni eiꝰ
celesti debito cũ timore et amore
respondere:ut quotiens aere com¬
moto manũ quasi adferiendum
minitans exerit. nec ad huc tam̃
ꝑcutit. mox imploremꝰ eiꝰ miscd̾iam.
et discussis penetralib cordis nr̃i:
atq expurgatis uicioꝵ ruderib. sol¬
liciti ne unquã pertuti mereamur
etiam sermo reuerentissimi patͥs
egberechti de quo supͣ diximus:
qui dudũ cũ eodẽ ceadda adoles¬
cente. et ipse adolescens in hyber¬
nia monachicã inoracionib et con¬
tinentia et meditatione diuina¬

Expanded text:
turbavit eos. Movet enim aeturbavit eos. Movet enim aera Dominus, ventos excitat, jaculatur fulgura, de caelo intonat, ut terrigenas ad timendum se suscitet, ut corda eorum in memoriam futuri judicii revocet, ut superbiam eorum dissipet; et conturbet audaciam, reducto ad mentem tremendo illo temporventurus est in nubibus potestate magna et majestate ad judicandos vivos et mortuos. Propter quod, inquit, oportet nos admonitioni ejus caelesti, debito cum timore et amore respondere; ut quoties aere commoto, manum quasi ad feriendum minitans exerit, nec adhuc tamen percutit, mox imploremus ejus misericordiam, et discussis penetralibus cordis nostri, atque expurgatis vitiorum ruderibus, solliciti nunquam percuti mereamur,etiam sermo reverentissimi Patris Ecgbercti, de quo supra diximus, quidudum cum eodem Ceadda adolescente, et ipse adulescens in Hibernia monachicam in orationibus et continentia, et meditatione divina
Abbreviated transcription (Latin):
it: quẽ semꝑ usq dũ ueniret solli¬
citus expectare curauit. Nã in ter
rita. in tantũ erat timori dñi sub¬
ditus. ut eẽt nouissimoꝵ suoꝵ in
om̃ib operib suis memor. ut sic̃
michi fr̃ quidã de his qui me in
monasterio ac magisterio illiꝰ edu
solebat. si forte legente eo. uel aliud
quid agente. repente flatꝰ uentima¬
ior assurgeret. continuo miscdiam
dñi inuocaret. et eam generi huma¬
no ꝓpitiari rogaret. Si autẽ uiolen¬
tior aura insisteret. iam clauso codi¬
ce ꝓcideret infaciem. atq obnixe
orationi incũberet. Aut si ꝓcella
chorusci. aut conitrua terras et
aera terrerent. tc̃ ueniens ad eccle¬
siam sollicitiꝰ orationib ac psalmis
donec serenitas aeris rediret. fixa
mente uacaret. Cũq int̾rogaret᷑
asius quare hoc faceret: responde¬
bat. Non legistis quia intonuit de
celo dñs. et altissimus dedit uocẽ
sipauit eos. fulgura multiplicauit. ⁊ con¬

Expanded text:
it, quem semper usquedum veniret, solliit, quem semper usquedum veniret, sollicitus exspectare curavit. Namque inter rita, in tantum erat timori Domini subditus, in tantum novissimorum suorum in omnibus operibus suis memor, ut sicut mihi frater quidam de eis qui me in monasterio ac magisterio illius  Asolebat, si forte legente eo vel aliud quid agente, repente flatus venti major adsurgeret, continuo misericordiam Domini invocaret, et eam generi humano propitiari rogaret. Si autem violentior aura insisteret, jam clauso codice procideret in faciem, atque obnixius orationi incumberet. At si procella corusci ac tonitrua terras et aera terrerent; tunc veniens ad ecclesiam sollicitus orationibus ac psalmis, donec serenitas aeris rediret, fixa mente vacaret. Cumque interrogaretur a suis, quaere hoc faceret, respondebat: « Non legistis, quia intonuit de caelo Dominus, et Altissimus dedit vocem sipavit eos, fulgura multiplicavit, et con
Abbreviated transcription (Latin):
issent: redut ipse solus qui car¬
men celeste audierat. Et ꝑst̾nens
inquit qd̾ uis. At ille. Obsecro in¬
quit dicas qd erat canticũ illud
letantiũ. quod audiui uenientiũ
de celis suꝑ oratoriũ: et post tem¬
pus redeuntiũ ad celos. Respon¬
dit ille. Si uocem carminis audisti
et celestes suꝑuenire cetus cogno¬
usti. p̃cipio tibi innomine dñi. ne
hoc cuiquã ante meũ obitũ dicas.
Reuera autem angeloꝵ fuere sp̃c.
qui me ad celestia que semꝑ ama¬
bam ac desid̾abam p̃mia uocare
uenerunt. et post dies septem se
redituros. ac me secũ abducturos
Nam confestun langore corꝑis tac¬
tus ẽ: et hoc ꝑ dies ingrauescen¬
te. septimo ut ꝓmissũ ei fuerat
die post quã obitũ suũ dñici cor¬
poris et sanguinis perceptione my¬
niuit. soluta ab ergastulo corꝑis
anuna sc̃a. ducentib ut credi fas
est angłis comitib. et̾na gaudia
petiuit. Non autẽ mirũ si diem
mortis uel potiꝰ diẽ dñi letus aspex¬

Expanded text:
issent, rediit ipse solus qui carissent, rediit ipse solus qui carmen caeleste audierat, et prosternens inquit, quod vis. At ille: Obsecro, inquit, ut dicas quod erat canticum illud laetantium quod audivi, venientium de caelis super oratorium hoc, et post tempus redeuntium ad caelos? Respondit ille: Si vocem carminis audisti, et caelestes supervenire coetus cognovisti, praecipio tibi in nomine Domini, ne hoc cuiquam ante meum obitum dicas. Revera autem angelorum fuere spiritus, qui me ad caelestia quae semper amabam ac desiderabam, praemia vocare venerunt, et post dies septem se redituros, ac me secum adducturos Nam confestim languore corporis tactus est, et hoc per dies ingravescente, septimo, ut promissum ei fuerat, die postquam obitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, soluta ab ergastulo corporis anima sancta, ducentibus, ut credi fas est, angelis comitibus aeterna gaudia petivit. Non autem mirum si diem mortis, vel potius diem Domini laetus aspex