comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstc̃e diui marti fõa sunt.De
solido utiq sic accrꝑiemꝯ dsorte
et uẜis debitis. ¶ Hii qui adub̃¬
tatẽ pueneñ quoꝵ librtifiãt cõ¬
stitutio õndit. ut qui direccã lib̾¬
tatẽ acceper horcini ex lib̾ti. nisi
forteis qui addicisibbõa desidas
ita uelit addici. ut et hii qui direc¬
tam lib̾tatẽ acceper. ip̃i⁊ lib̾tifiãt.
qui at uolunt ipiꝰ lib̾tifi̾. utrũ
maumittẽdisĩt. ab eo an u̾o ip̃a

Expanded text:
e diui Marci facta sint'. 'De solido' utique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'. Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quorum liberti fiant, constitutio ostendit, ut qui directam libertatem, orcini erunt liberti, nisi forte is qui addici sibi bona desiderat ita uelit addici, ut etiam hi, qui directam libertatem acceperunt, ipsius liberti fiant. Qui autem uolunt ipsius liberti fieri, utrum manumittendi sint ab
Abbreviated transcription (Latin):
nouit forte ꝯpetit lib̾tas qr sou¬
dũ c̃ditori offertur. an qͥnsi adita
ħrditas fuiss ñ ꝯpet̾et. Certe si
fisc  agnouit ẜrdiratẽ facilius
ddc̃one boa uoluit ut lib̾tates cõ¬
pecãt. Siquis at exemplũ adhi¬
te ħrdĩtatis fiu̾t secut directeli¬
fu̾it fraudadoꝵ cͥditoꝵ nec fidei¬
ꝯmisse pr̃abuntur. si euentu fra
agnoscere. et mag̾ẽ ne possĩt pla¬
nẽ si nõ cerciorato p̾fccto eranobo¬

Expanded text:
it, forte competet libertas, quia solidum creditoribus offertur: atquin si adita hereditas fuisset, non competeret. certe si fiscus adgnovit hereditatem, facilius condicione bona voluit, ut libertates competant. si quis autem exemplum aditae hereditatis fuerit secutus, directae lifuerit fraudandorum creditorum: nec fideicommissae praestabuntur, si euentu frauadgnoscere? et magis est, ne possit. plane si non certioratis praefectis aerario bo
Abbreviated transcription (Latin):
one mortalicatis donat aliar
ẽe spẽm mortis ea donationũ
uit. cum quis ĩminente picu¬
io ꝯmot ira donat. ut statiz

Expanded text:
one mortalitatis donat. aliam esse speciem mortis causa donationum ait, cum quis imminente periculo commotus ita donat, ut stati
Abbreviated transcription (Latin):
linc publice et corrigendis mori¬
b p̾fitiuntur. S et hii qui adrefi¬
tiendi iuas cligisolent. cum nich
teris uenalib reb quecinitatit
ppłis cotidianum uictumusiniũ¬
Qui ãt annonam suscipune uel
exigunt. uł erogant. et exactoreᷤ
tatum publicos reddito eligi solẽt
pͣli muni subiugantur. ¶ Dii
quoq quicustodes ediumułar¬
cheote uł logographi.uł tabła¬
iii.uł yenopharochi. ut inqbodã
ciuitatib uł ierenarche. ułcurͣ¬
tores ad extruenda uł refitic̃da
edifitia publicasiũ palatia siũ
naualia uł mansiones destinã¬
tur. Sitn pc̃tiam publicam mi
opis fabricam erogrnt. ec qui ⁊¬
fatiendis uł refitiendis nauib
corꝑis mĩst̾io obligentur. hos ex
alio ordine uoeari. nec ulla extu¬
satõe libari. nisisolalesiet mutił
corꝑis et infirmitate sp̃ałrsitex¬
p̾ssum.¶legatiquoq qui adsa¬
tranum principis mittuntur. qr
maticum qd̾ legatiuum dr inter¬
dumsolent acciꝑpe. S et nicostra¬

Expanded text:
linae publicae et corrigendis moribus praeficiuntur: sed et qui ad facienda uias eligi solent, cum nihilteris uenalibus rebus, quae ciuitatium populis ‹ad› cotidianum uictum us‹ui sQui annonam suscipit vel exigit vel erogat, et exactores tatium publicos reditus el‹i›gi solent, personali munere subi‹u›gantur. Hi quoque, qui custodes aedium uel archeotae uel logographi uel tabularii uel xenoparochi ut in quibusdam ciuitatibus uel limenarchae uel curatores ad extruenda uel reficienda aedificia publica siue palatia siue naualia uel mansiones destinantur, si tamen pecuniam publicam in operis fabricam erogent, et qui faciendis uel reficiendis nauibucorporis ministerio obligentur. hos ex albi ordine uocari nec ulla excusatione liberari, nisi sola laesi et inutilis corporis et infirmitate, specialiter sit expressum. Legati quoque, qui ad sacrarium principis mittuntur, quia uiaticum, quod legatiuum dicitur, interdum solent accipere, sed et nyctostra
Abbreviated transcription (Latin):
uult. s utiq ec̃ d is qui cum
int̾dc̃o defendit. ect̾incessat ĩt¬
dc̃m et succede potit nocio p̾to¬
ris ut ap̃ cum disceptetur. utr
quis inpot̾ate sit. in nonsit.¬
ulianꝰ aitquociens idit¬
dem mouctur de filio ducc̃do
uł cognitio. etis dequo agitur
ĩpubes ẽ alias diffcrre oporto
rem intpepubrratis ał repre¬
sentan idq ex pͣcor intquos¬

Expanded text:
et is qui eum interdicto defendat: ceterum cessat interdictum, et succedere poterit notio praetoris, ut apud eum disceptetur, utrum quis in potestate sit an non sit.Iulianus ait, quotiens id interdictum mouetur de filio ducendo uel cognitio et is de quo agitur impubes est, alias differ‹r›i oportere rem in tempus pubertatis, alias repraesentari: idque ex persona eo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquatem pena en subleuã¬
da erit sicut etiam constitutu
ẽ noncodem modo puniendo
cos quimlongotp̃r in reatu ag¬
unt. qm eos qui inrecenti sen¬
tentia excipiutur.¶No pot̾
quis sic dampnan.urdesaco
precipitetur.

Expanded text:
quatenus poena eius subleuanda erit: sic etiam constitutum est non eo modo puniendos eos, qui longo tempore in reatu agunt, quam eos qui in recenti sententiam excipiunt. Non potest quis sic damnari, ut de saxo praecipitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ti desid̾et peccuniam accepit.
fortedum substituto prociñ¬
tur ut institutum aliqͣ rõc ex¬
cludat mortis c̃a camcape.
uił. sepiꝰ scribit.

Expanded text:
ti desideret, pecuniam accepit, forte dum substituto patrocinatur, ut institutum aliqua ratione excludat, mortis causa eam capere Iulianus saepius scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰgeno nuntiationis młierẽ
exerc̾e qr t̃n demonstraturã te
q̃ a dutilitatem annone per¬
tinent polliceris prefectum

Expanded text:
genus nuntiationis mulieres exercere, tamen quia demonstraturam te quae ad utilitatem annonae pertinent polliceris, praefectu
Abbreviated transcription (Latin):
nona penastatintuꝵ aduersꝰ
cumqui contra annonam fe¬
cent societiteinuecoierit. quͦ
annonauior fiat. ¶Ead lege
continecur nequis hauẽnan¬
tamue retineat.aut dolo ma¬
lo fatiat quo magis. detinea¬

Expanded text:
nona poena statuitur aduersus eum, qui contra annonam fecerit societatemue coierit, quo annona carior fiat.Eadem lege continetur, ne quis nauem nautamue retineat aut dolo malo faciat, quo magis detinea
Abbreviated transcription (Latin):
ad elo corpo tuenḋ atq ipio
cultum ꝓpoiti destinatiq eẽnt
quo ingen̾e iuctores cubicula¬
rii coci et ministratores atqi
alii qui adeimodi usu ꝑati

Expanded text:
ad eius corpus tuendum atque ipsius cultum praepositi destinatique essent, quo in genere iunctores, cubicularii, coci, ministratores atque alii, qui ad eiusmodi usum pa
Abbreviated transcription (Latin):
induplo sit ei ꝑsecutio ut pe¬
qui illicite. quid exegenint.
non multiplicatur dupliac¬
tio. sz omnes ꝑtes pr̃abunt.
et q. ib alio pran non pot̾ ex¬

Expanded text:
in duplo sit et rei persecutio, ut poequi illicite quid exegerunt, non multiplicatur dupli actio, sed omnes partes praestabunt et quod ab alio praestari non pote
Abbreviated transcription (Latin):
curator suoꝵ us sui ca mutet
quendam ademptuꝵ sigͥficet
ubello manu sua constripto cũ¬
q adpublicanum mittatsut
siquid amꝑliꝰ qͣm mandatu
ẽ tñsferretud munificimsit.
I nom̃ib uegtigalib fere
fuetudo spectan sol idq etiã
tłio. ¶ E edc̾o efficitur ut
antẽ acceptum quidem iudi¬
tium restituta react̃o euanc¬
catpo acceptum uo uiditur¬

Expanded text:
curatorum suorum usus sui causa mittet quendam empturum, significet libello manu sua subscripto eumque ad publicanum mittat, ut, si quid amplius quam mandatum est transferet, id munifi‹c›um sit. In omnibus uectigalibus fere consuetudo speanis. Hoc edicto efficitur, ut ante acceptum quidem iudicium restituta re actio euanescat, post acceptum uero iu
Abbreviated transcription (Latin):
Omsiexhibuissent
moxali iuditio conuenirẽtur.
Adcuco ãt tam dura conditio
hinc agatur. s si dicatur exhi¬
beom̃s. ut possim dignosc̾ea
sic puto audiendum. ¶Si
płes ẜm id fuitum uł daꝑnu

Expanded text:
m, si exhibuissent, noxali iudicio conuenirentur. idcirco autem tam dura condicio hinc agatur. sed si dicatur: 'exhibe omnes, ut possim dinoscere quis sit', puto audiendum. Si plures serui id furtum uel damnum
Abbreviated transcription (Latin):
itaplacuit.ut quicꝙͥ exrenra.
ul exopissius adquirant idi
eas c̾as ꝑsecutisint. id ad dnĩm
pͥctatis ꝑͥtineat. Itaq si is ẜui
h̃rs institut ꝯsit. legatuule.ꝙ
aut ei donatum fuit nõm. s¬

Expanded text:
placuit, ut quidquid ex re nostra uel ex operis suis adquirant, id eas causas persecuti sint, id ad dominum proprietatis pertinet. itaque si is seruus heres institutus sit legatumue quid aut ei donatum fuerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
intend̾it. nec impleu̾it. ĩ opꝰ
metalli detur. nforte dns red¬
di cum sib̾malit. utiq nõ
maiorem exea c ⁊penã ꝯstitu¬
turo. S etsi roib redditis .¬

Expanded text:
intenderit nec inpleuerit, in opus metalli detur, nisi forte dominus reddi eum sibi maluerit, utique non maiorem ex ea causa poenam constituturus.Sed et si rationibus redditis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntamdaresit iusso fec̾it uel¬
utiẽditorib soluẽdo cibania ⁊¬
failie dãdo statĩ adlib̾tatẽ cum
ẽe uentuꝵ existimaui.¶Hrs
legem dix̃. ut sib pociꝰ ꝙͣ ep̃tori
ead̾ .x. darẽtur. q̃ rebatur utrieo¬
rũ statu lib̾ pcciam dãdo lib̾ta¬

Expanded text:
 ueluti creditoribus soluendo, cibaria familiae dando: statim eum ad libertatem esse uenturum existimauit.Heres legem dixit, ut sibi potius quam emptori eadem decem darentur: quaerebatur, utri eorum statuliber pecuniam dando liberta
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tas et p̾tor ꝑuulis s̃uc̾it. cũ
uõ directo librtas datur r̃ peti¬
tur s et hoc cãuputonato sub¬
ueniend c̃e. ut adit. p̾torirẽ
matu dec̾trnat accom exẽplo
fidi ꝯmissane lib̾tatis. si:demi¬
q et marcclł. lib̾. xui. dig. scͥp
sit. et ar̃ aditam hrditatis u¬
sucaptis qui testõ ma̾umissi

Expanded text:
tas et praetor paruulis subuenit: cum uero directo libertas datur, non petitur. sed etiam hoc casu puto nato subueniendum esse, ut aditus praetor in rem matri decernat actionem exemplo fideicommissariae libertatis. sic denique et Masit et ante aditam hereditatem usucaptis, qui testamento manumissi
Abbreviated transcription (Latin):
S quico ũo militie se dedit. ũ
sub obtentu militie p̾ciosiorẽ
seadusano fac̾er. nec tnfaci¬
nem iudicatõis quinegin
recidit indulgendumc̃.¶Ex¬
auccorat. eo nõie non utiq
infamis erit nec phibendo li¬
te funta militic end̃ ordinis
sedarchuerunt. aliqquin et si
relinquat litem uł transigat
sit. et hos militant᷑ puniẽda
graui. ãt delictumẽ detracta¬
utꝓditores lib̾tatis in seruitu¬
tem redigebantur. s mutato
statu miitic recessum acaipiti

Expanded text:
sed qui eo animo militiae se dedit, ut sub optentu militiae pretiosiorem se aduersario faceret. nec tamen faciiudicationis qui negotium reccidit, indulgendum est. exauctoratus eo nomine non utique infamis erit nec prohibendus lite finita militiae eiusdem ordinis se dare: alioquin et si relinquat litem uel transigat,sit et hos militariter puniendos. Grauius autem delictum est detrectaditores libertatis in seruitutem redigebantur. sed mutato statu militiae recessum a capitis
Abbreviated transcription (Latin):
deseruit. alindue quid crm̃
desertionis adumex̾it. Item
tp̃ris a quo in desertone fuĩt
et cor que prea gesta funt. S
ecsi fu̾it ultro rensꝯ noncum
nccessitudine nonerit ciode
sortis ¶quim pace deseruit. cq̃
des militiam amutat in bello
i admissum capite puniẽdc̃.
¶Qui desertionis aliud crim̃̾
et sifur̃tum sc̃i sic ue uluti a¬
lia desertio łeb.utsiplagiũ
fc̃mẽ uł aggssura ambigeat.¬

Expanded text:
deseruit, aliudve quid crimen desertioni adiunxerit: item temporis, quo in desertione fuerit: et eorum, quae postea gesta fuerint. sed et si fuerit ultro reuersus, non cum necessitudine, non erit eiusdem sortis. Qui in pace deseruit, eques des militiam mutat. in bello idem admissum capite puniendum est. Qui desertioni aliud crimen et si furtum factum sit, ueluti alia desertio habebitur: ut si pla gium factum uel adgressura abigeat
Abbreviated transcription (Latin):
bellitp̃r exilio et bonorumpter
sc sollicitauit ab. alione:nam
non metur. ¶ Euiqui filiR
debititauit dilectum ꝑbellu
indictum. ut in habił militic
sit. pceptum dinitraiam d̃por¬
tauit. ¶e dcmginamci cesari
militem desertoremfaticbat
quidiu affuiss. uthis inter
at quis et offerat se. suic dep̾¬
hensꝰ offeratur. penam deser
tionis cuitat. nccint̾ c̃ cuisco
fferat. uł a quo dep̾hendatu.
lciuꝰ itaq delictum emansio¬
desertionis grauiꝰ ut infugi¬
tuus oxaminantur ãt cause¬
sempemansionis. et curctu

Expanded text:
belli tempore, exilio et bonorum parte se sollicitauit ab alio, ueniam non meretur. Eum, qui filium debilitauit dilectu per bellum indicto, ut inhabilis militiae sit, praeceptum diui Traiani deportauit. Edicta Germanici Caesaris militem desertorem faciebant, qui diu afuisset, ut is inter at quis et offerat se, siue deprehensus offeratur, ptionis evitat nec interest cui se offerat et a quo comprehendatur. Levius itaque delictum emansiodesertionis gravius ut in fugitivis. Examinantur autem causae emansionis et cur et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
autcapitis famenepicłm. aue
siłis cã moretur. rubriano seat
ꝯsulto ꝯtinẽt᷑. ac ne pupilliqͥde
qui turores ñħnt auteos hant
quos eaꝵ quec̃a detin s necsi
hiidata oꝑasui potatẽ n fatiũt

Expanded text:
aut capitis famaeue periculum aut similis causa moretur, Rubriano senatus consulto continentur: ac ne pupilli quidem, qui tutores non habent, aut eos habeant, quos earum quae causa detinet. sed nec, si hi data opera sui potestatem non faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
cio qui inhostium potãte ẽ ac¬
prliminio rediret mortuo i¬
ip̃i adquisitum intlłret siui¬
no tp̃re decesserit ad hordes pri
ptinebit. namstat hõmum
quor pres in hostium pot̾ate
sunt ipendenti ẽẽ. reuso qͥdẽ
pre extimatur nunqͣm sue po¬
testatis fuisse mortuo pretuo
p̃r famił fuisse cum preio in
hostium pot̾rte ꝑueniret.

Expanded text:
 qui in hostium potestate est, acsquam postliminio rediret mortuo ipsi adquisitum intellegivo patre decesserit, ad heredem patris pertinebit. nam status hominum, quorum patres in hostium potestate sunt, in pendenti est, et reverso quidem patre existimatur nunquam suae potestatis fuisse, mortuo tunc pater familias fuisse, cum pater eius in hostium potestate perveniret.
Abbreviated transcription (French):
m extrordinem audien¬
disunt. et c̃a cognita puiiẽ¬
opis ꝓublicitemporari mod̾
llipena ur honestiores relaga¬
tionis pena affitiendierunt.
Aul. Iles qui infurto balne¬
ario applenso ẽ ignominia mi¬
ttid. dc effractorib etexp̾dato

Expanded text:
 extra ordinem audiendi sunt et causa cognita punienoperis publici temporarii modum lli poena uel honestiores ‹re›legationis adficiendi erunt.um. Miles, qui in furto balneario adprehensus est, ignominia mitti debet. DE EFFRACTORIBUS ET EXPILATO
Abbreviated transcription (Latin):
nomen uocioscribendum prĩ¬
cipi ut in insulam de portetdir
sicdemde principiscribe missa
plena opinione. ut prinçeps
extimet. anscquendacio sñia

Expanded text:
nomen uero eius scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda si
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur Ocedifitium nauis
cvdistantib estatut corpi
pła nonsoluta. Cuni nõi se¬
iecta ułuti ppłs legio. grex
Primũ geno mnusucapione

Expanded text:
ocatur, ut aedificium navis distantibus constat, ut corpora plura non soluta, sed uni nomini subiecta, veluti populus legio grex. primum genus usucapione
Abbreviated transcription (Latin):
Unqͣm supfities sũ sole
tum sit nec nesimo eptum ul
donatum sibi existimau̾it.q
donatio. nlła dos nlłin legty
.sit. Id ec mlitis extimatõe pla¬
cet. ut nisiuc quis litis extima

Expanded text:
uam superficies sino solo tum sit nec ne, si modo emptum uel donatum sibi existimauerit, qdonatio, nulla dos, nullum legatum sit. idem et in litis aestimatione placet, ut, nisi uere quis litis aestima
Abbreviated transcription (Latin):
ulla ẽ usucapio. S singłorũ
aĩaliumsicutipossõ. itactus¬
ucapio. necsiquid ep̃tu im¬
mixtum fu̾i̾t ogi augndicis
gra. idcico possõis eã mutabr¬

Expanded text:
ulla est usucapio, sed singulorum animalium sicuti possessio, ita et usucapio. nec si quid emptum immixtum fuerit gregi augendi eius gratia, idcirco possessionis causa mutab
Abbreviated transcription (Latin):
pauerunt furtum ẽi u̾o si ma¬
lt extimatõem offerre t̾mi
offerat. qͣntumsiun lib̾ furtũ
feciss. et retineat familiãsuã
Hãt facultas dño tribuitur
tciens queciens ignorante
eo furtum fc̾mẽ. Cet̾m si eosci¬
ente. facultas ei nõ erit dada
at accipr scire qui scit et potu¬
it ꝓhidere. sciamẽi spectare de¬
lemo queħt ex uoluntatem
cet̾m si scit et ꝓhibuit tñdice¬
serui dãpnum culpa dedmnt. e¬
quissimũ ẽeand facultatem
dṅo dan. ¶Cum płes serui

Expanded text:
paverunt furtum: enimvero si maluerit aestimationem offerre, tantum offerat, quantum, si unus liber furtum fecisset, et retineat familiam suam. Haec autem facultas domino tribuitur totiens, quotiens ignorante eo furtum factum est: ceterum si sciente, facultas ei non erit data:autem accipitur scire, qui scit et potuit prohibere: scientiam enim spectare debemus, quae habet et voluntatem: ceterum si scit, prohibuit tamen, diceservi damnum culpa dederint, aequissimum est eandem facultatem domino dari. Cum plures servi
Abbreviated transcription (Latin):
s ec adus. eptorem du taxat
si forte quis eoꝵ qui siml fece¬
rant uenierit. Io̾q et si fu̾it mo¬
numissꝰ ꝙ si p̾rio fu̾it oblatũ
amanumisso. tc̃ dabr adu̾so
oñin familie nõie accõ. necc̃i¬

Expanded text:
sus emptorem dumtaxat, si forte quis eorum, qui simul fecerant, uenier‹i›t. idemque et si fuerit manumissus. quod si prius fuerit ablatum a manumisso, tunc dabitur aduersus dominum familiae n
Abbreviated transcription (Latin):
tenentur. isiforte idcirco qd̾
lib̾inquid hoiem adhibens.
statũe  debuit. de eo qualẽet. q̃
seruo uo suo ignoscend̾sit ei. qĩ
seruum. qĩ in liłꝑ teneb̾r.
mea canponacio cauponc ex¬
cende ca ibisunt. It̃ eor qui hi
eligẽ caupo ułstabulario nõ
uĩ.nec reppelłe pot̾ it̾ agentes
mħitatores no ppetuos. ip̃e
quodãmo elegit qui n reiecit¬

Expanded text:
tenetur? nisi forte idcirco, quod liberum quidem hominem adhibens statuere debuit de eo, qualis esset, in seruo uero suo ignoscendum sit ei quasi seruum, quasi in libero tenebitur. in ea caupona eius cauponae exercendae celigere caupo vel stabularius non videtur nec repellere potest iter agentes: inhabitatores vero perpetuos ipse quodammo
Abbreviated transcription (Latin):
na uł in nauires ꝑiit exedc̃o p̾to¬
ns obligatur ex̾citor nais. uł
cauponẽ. Ita ut inpot̾ate siter
ciꝰres sbireptasit utr mall c̃
excitore honorario uie. an cuz
furti acc̾em. ñ dñs reisurrepte.
stodie subiit. ¶ Serursu u̾o no

Expanded text:
navi res perit, ex edicto praetoris obligatur exercitor navis vel caupo ita, ut in potestate sit eius, cui res subrepta sit, utrum mallet cum exercitore honorario iure an cum furti actionem non dominus rei subreptae, stodiae subit. Servi vero
Abbreviated transcription (Latin):
sibi. scripserit similiter uc̃ia
impetrata abstinescalegatom
brantur aut mulier dos autcre¬
dicori accio sua denegan debeat
ne corum uterq corumerito o¬
bito careat
sius consistere possut tum ncc

Expanded text:
ibi adscripserit et similiter uenia impetrata abstinere se legato iubeantur, aut mulieri dotis aut creditori actio sua denegari debet, ne eorum uterque merito debito careat.suis consistere possunt, cum n
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicitur srmliterigitur
et nonuue f.. tun testame¬
tum idappellatur. inquosi
omnia nte facrafuissentuut
factum diceretur. ¶Siinsti¬
tutꝯb̃rs cx adationem nõi¬
natrinfilii nel aliarum ꝓsoñ¬
iumas cribit senatꝰ consul¬
cotenctir Similiter et is qͥli

Expanded text:
recte dicetur. similiter igitur et non iure factum testamentum id appellatur, in quo si omnia rite facta essent, iure factum diceretur.Si institutus heres exheredationem nominatim filii uel aliarum personarum adscribat, senatus consulto tenetur.Simi
Abbreviated transcription (Latin):
ut remitte possit filio exhiis.
quos in mist̾io hret mau̾mitt̾e
solam ẽi ełccom filio cessit ce
terum ip̃e manumittit.
res hodiedno tacente expedi
sol.et uba sollẽpnia l ñdicit¬

Expanded text:
ut permittere possit filio ex his, quos in ministerio haberet, manumittere? solam enim electionem filio concessit, ceterum ipse manumittit. res hodie domino tacente expediri solet, et uerba sollemnia lic
Abbreviated transcription (Latin):
fenorlceo suꝑiori ẜuit lex. nat¬
rorum ficcandorum c̾a nec me¬
moriam extare. qn fẽa ẽ. hanc
inferior iuucin⁊ non purgabat.
sic ficbat. uc exrestagnatre eius.
feriore agiposse. ut aut ip̃e pur¬
garet. aut ipe pat̾etur te ĩ pris¬
tinum statum eam reduoe̾.¬
¶Pt̾ea si inconfinio fossasit
n purgari uicim patiatureã
ꝑtem quetibi accedat possece
mag̃ ag̾e aqueplunie arcẽdẽ¬
acconem non uenire mneadez
cã eẽ ea quorum memoriam
uetustas excedit. ¶A pudi
alphenum u̾o relatumeeaz
fossam exqua adinfenorem
fundum aqua descendit. cogẽ¬
dum ẽe uicinum purgare. siue
extet fosse memoria sue nõ ex

Expanded text:
ferior locus superiori seruit, lex, natrorum siccandorum causa nec memoriam extare, quando facta est: hanc inferior uicinus non purgabat: sic fiebat, ut ex restagnatione eius endae cum inferiore agi posse, ut aut ipse purgaret aut te pateretur in pristinum statum eam redigere.Praeterea si in confinio fossa sit neque purgari uicinus patiatur eam partem quae tibi accedat, posse te magis aquae pluuiae arcendactionem non uenire in eademque causa esse ea, quorum memoriam uetustas excedit.Apud Ateium uero relatum est eam fossam, ex qua ad inferiorem fundum aqua descendit, cogendum esse uicinum purgare, siue extet fossae memoria siue non ex
Abbreviated transcription (Latin):
mias. Apud attenis ca fossa. qc i srio: i fundo. uiciiũ.
si camenlex agn non inueniat̾
uctustatem uicem legis tene.
¶Sancenm ut inẜ uitutib
hec idem consequimurut ubi
ẜuitꝰ non inuenitur impõita
suctudine uelut iure impoĩta
ẜuitutem indeaturgionergo
cogemꝯ incinum aoges muni¬
re.s nos incio agro muniemꝰ

Expanded text:
. si tamen lex agri non inueniatur, uetustatem uicem legis tenere. sane enim et in seruitutibus hoc idem sequimur, ut, ubi seruitus non inuenitur imposita,suetudine uelut iure impositam seruitutem uideatur. non ergo cogemus uicinum aggeres munire, sed nos in eius agro muniemus:
Abbreviated transcription (Latin):
titurã lib̾tatẽ. cum extit̾it lib̾taiti
ꝯdc̃o ꝙ mag̾ent ꝓband̾ ad dictis
itaq bõis directe lib̾tates pureda¬
testatĩ ꝯpetunt ex die. cũ diesue¬
n̾̃it ꝯdc̃onales cũ ꝯdco extit̾it. nec
ent abre existimareet᷑ pendẽte cõ¬

Expanded text:
titura libertate, si exstiterit condiciquod magis erit probandum. addictis itaque bonis directae libertates pure datae statim competunt, ex die, cum dies venerit, condicionales, cum condicio extiterit: nec erit ab re existimare etiam pendente con
Abbreviated transcription (Latin):
stipłone quoq ista possit te¬
neri. ¶Hanc stiplom quoq
placet. finica demum tutela
ꝯmitti et fidenissorib diemi
domum tutela ⁊initt̾etur si
uo ꝓtutore neg̾a gessit ꝯuc̾i¬
ens ẽ dicẽstatim atq quo re
salua non ẽc̃ocpiss ꝯmitti sti¬
puto posse agi. ¶ Griałrsciẽ¬
dum ẽ exquib cãis diximo
tutelle agi non posse. ex hisḋ
cãis nec exstipłatu rẽ saluam

Expanded text:
tione quoque ista possit teneri. Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem demum tutela committentur: si o tutore negotia gessit, conueniens est dicere, statim atque quaeque res salua non esse coepisset, committi stiputo posse agi. Generaliter sciendum est: ex quibus causis diximus tutelae agi non posse, ex isdem causis ne ex stipulatu re
Abbreviated transcription (Latin):
Ebolens.¶Erui nõie qͥpig¬
noridatꝰ ẽadexhib̾nd̾ cũcro¬
ditore nõ cũ debitore agnduc̃
qr quipignoridedit adusuca¬
pionemtͣmpossid et qnͣtũ ad

Expanded text:
io.Serui nomine, qui pignori datus est, ad exhibendum cum creditore, non cum debitore agendum est, quia qui pignori dedit, ad usucapionem tantum possidet, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯue ꝑflagitium dampnato ad¬
quisunrt portiones ubor non au¬
gentur ueluti si cognatum sin
int̾m curau̾it. et ciłrditatem
adiit ubbonorum posd̃m acce¬
pit. nam itadiuo pio ipͥsit. cuicõ¬
scquentur illud idem princeps
constitĩt.cum filia fam. uencno
necasse conum ecturcum a quo
h̃rs institutaerat. quamius uis¬
su pr̃is cius inpot̾ateerat.

Expanded text:
 flagitium damnatus adquisiit, portiones liberorum non augentur: veluti si cognatum suum interemi curaverit et eius hereditatem adiit vel bonorum possessionem accepit: nam ita divus Pius rescripsit. cui consequenter illud idem princeps constituit, cum filia familias veneno necasse convinceretur eum, a quo heres instituta erat: quamvis iussu patris, cuius in potestate erat
Abbreviated transcription (Latin):
hiis qui romam transmissi añ
sñiam decessissent. cuiꝰ uba haec
sunt.cum dampnatꝰ nemo ni¬
deri possit inhuncannum. ant̃¬
qͣm de co foret iditium rome
iedditumet ꝓnimtiatum cõ n¬

Expanded text:
his, qui Romam transmissi ante sententiam decessissent. cuius uerba haec sunt: 'Cum damnatus nemo uideri possit in hunc annum, antequam de eo forte iudicium Romae redditum et pronuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
numne alicno admnisso grauio¬
rempenam lucrent.quos nulla
conting̾ent culpa. int̾dum insũ¬
mam c̃gestatem deuolutiqd cũ
aliqua modatõc diffinin placu¬
it.ut quiaduniusitatem uc̃tun
crant iure successionis. cum ex
hrẽt. ¶Sulibrtinum aĩadũ¬
sionemsumerit.patrono cidid
quod in bonis illis hitur cẽt.
sus inquantum aĩadũsioum
c̃.sua morte decessiss eripiend̃
non erit reliqua pars bonorirz
que ad maumissorem non ꝑti¬
nebat fisco erit uendicanda.
Exerit bomis dampnatoru
poruones adoptus ubis sinc
fraudis ca fc̃a c̃ado pc̃o non mi¬
n qͣm naturalib concedicqu

Expanded text:
ne alieno admisso grauiorem poenam luerent, quos nulla contingeret culpa, interdum in summam egestatem deuoluti. quod cum aliqua moderatione definiri placuit, ut qui ad uniuersitatem uenturi erant iure successionis, ex haberent. Si in libertinum animaduersum erit, patrono eius i‹d›, quod in bonis illius habiturus esset, si is in quem animaduersum est sua morte decessisset, eripiendum non erit: reliqua pars bonorum, quae ad manumissorem non pertinebit, fisco erit uindicanda. Ex bonis damnatorum portiones adoptiuis liberis, si non fraudis causa facta est adoptio, non minus quam naturali
Abbreviated transcription (Latin):
mnpcnansuam reu̾tetur. Ncctu
ut transfuga metallo pumen¬
doerit. S rede nptor afisco p̾¬
cium recipiet quod eciam est¬
constitutum c̃ abimppatore i¬
nrd et̃ diuoseno. ¶Sinatim
expamphyla legatumtibi fu¬
erit. tuq matrem redem̃is. et
ca apudce peperit non inderi
teꝑtum excã lucratiua lõrei
s offõ arbigicq iudicis extur¬

Expanded text:
m suam reuertetur, nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet. quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et diuo Seuero. Si natum ex Pamphila legatum tibi fuerit tuque matrem redemeris et ea apud te pepererit, non uideri te partum ex causa lucratiua habere, sed officio arbitrioque iudicis aest
Abbreviated transcription (Latin):
atq si ꝙ̃to mat̾ẽ emptasi mul
et pto ucniss. ¶Quodsuam
natum ap̾hostes ꝙ eo tp̃r quo
capiebatur utero gerebat cir
matie redimaturab cod̾ imo
pͥcio oblato tanto qͣntum exp¬
cxtimationem ꝯting̾e ꝑto. et¬

Expanded text:
atque si, quanto mater est empta, simul et partus uenisset. quod si iam natum apud hostes, quod eo tempore quo capiebatur utero gerebat, cum matre redimatur ab eodem uno pretio: oblato tanto, quantum ex paestimationem contingere
Abbreviated transcription (Latin):
possumo et cognitionem. ec iuy¬
dictionem. ¶Continentes pro¬
nintias accipe debeno. eas q̃i
utalie iunccesunt. ut puta gal¬
liam ec ꝓuintiamsciciliam ma¬
gis inte: continentes accipe nos
inde dignosocimd simp̾sentia
psone que instruere possitdila¬
tio petatur.ꝓutaqui acͥtumͣ
gessit. licet inseruitutgimsuł.
q̃ui accor fuit constituꝰ potest

Expanded text:
ssumus et cognitionem et iurisdictionem. 'Continentes prouinc‹ias›' accipere debemus eas, quae Italiae iunctae sunt, ut puta Galliam: sed et prouinciam Siciliam magis inter continentes accipere noinde dinoscemus. Si in praesentiam personae, quae instruere possit, dilatio petatur puta qui actum gessit, licet in seruitute, uel qui actor fuit constitutus, put
Abbreviated transcription (Latin):
adultium hoc intẽẽ quidã pu¬
tant. ꝙ adult̾ium in miptam
struprum iniuduam ꝯmittit᷑.
s lexiulia deadultio haoc u̾bo
pudium uo sponse remitti ũr
ꝙ et inuxoris pͣ non absurde i¬
cadit. ¶Uex est morbũ c̃c̃tp̃ra¬
lem corporis inbecillitate intiu̾
uo ppctuum corpis ĩpedim̃tu
ulutisi lustosit. nam ec lꝯco uti¬
q uitioso ẽ. ¶ Serius legatis¬

Expanded text:
e quidam putant, quod adulterium in nuptam, stuprum in uiduam committitur. sed lex Iulia de adulteriis hoc uerbo pudium' uero sponsae remitti uidetur. quod et in uxoris personam non absurde cadit. Uerum est 'morbum' esse temporalem corporis inbecillitatem, 'uitium' uero perpetuum corporis impedimentum, ueluti si talum excussit: nam et luscus utique uitio
Abbreviated transcription (Latin):
Istruprumn serua passa sit
lauit mancipum uł ꝙ alid fu¬
randi aĩo fecit et̾ furti uł si uir¬
grem imatirãstrupraũt et
legis arquilie accõm ꝯpete qͥdã¬
meumuł filium ludibrio h̃at
l osentientem. at tn ego muni¬
am iam iudcor accrꝑe.uelutifi
iurie fatiende hãt atqui pot̾ ma¬
oreret ĩo incipit seri corrupti ac

Expanded text:
stuprum serua passa sit, lauit mancipium uel quid aliud furandi animo fecit, etiam furti: uel, si uirginem inmaturam stuprauerit, etiam legis Aquiliae acmeum uel filium ludibrio habeat licet consentientem, tamen ego iniuriam uideor accipere: ueluti si iuriae faciendae habet. atquin potest maoret: et ideo incipit serui corrup
Abbreviated transcription (Latin):
ecampliꝰ iulianꝯ pos¬
se dici compellendum eum. ũ
etiam de p̾tito dampno cau̾et
ꝙ enimre integracustodiet᷑.
hoc non iniq etiampꝰ rumã
no infec̾to cau̾e . aut edib ea¬
rere. quas non deffendit. de¬
niq inquid. siquis ꝑꝑ angu¬
cias tp̃ris. aut qr reipublice
ca aberat. non pot̾at dampni
infecti stipularinon iniq p̾¬
torem curatunm ut dñs in¬
tiosarum edium. aut damp¬
numsarciat.aut edib carca
sñiam iuliam utilicas com¬
probat. ¶Dehiis at queu
fluminus importata sũt. an
int̾dc̃mdan possitquentur.i
trebatio reffeit. cum tybis in¬
undasset. et res młtoꝵ mul¬
tas maliena edifitia detrilis¬
set. int̾dc̃m ap̃tore datum ne
uiffiet dñis quomins sua tol¬
łent auffeirent. si modo damy¬
ni infẽcti reꝓmitt̾ent. ¶ Al¬
phen quoq scribit siex fun¬
dotuo crusta lapsasit ĩmeũ
fundum. eamq pecas.dan¬
duminte iidicium de damp¬
no infecto.idemqz labeo pro¬
bat. nam arbitrio urdicis. ap̃

Expanded text:
amplius Iulianus posse dici compellendum eum, ut etiam de praeterito damno caveret: quod enim re integra custoditur, hoc non inique etiam post ruinam aeno infecto cavere, aut aedibus carere quas non defendit. denique, inquit, si quis propter angustias temporis aut quia rei publicae causa aberat non potuerit damni infecti stipulari, non inique praetorem curaturum, ut dominus vitiosarum aedium aut damnum sarciat aut aedibus careat. sententiam Iuliani utilitas comprobat. De his autem, quae vi fluminis importata sunt, an interdictum dari possit, quaeritur. Trebatius refert, cum Tiberis abundasset et res multas multorum in aliena aedificia detulisset, interdictum a praetore datum, ne vis fieret dominis, quo minus sua tollerent auferrent, si modo damni infecti repromitterent. Alfenus quoque scribit, si ex fundo tuo crusta lapsa sit in meum fundum eamque petas, dandum in te iudicium de damno iam facto, idque Labeo probat: nam arbitrio iudicis, apud
Abbreviated transcription (Latin):
fccent contra hominis necem
quod legib ꝑmissum nonsit.
¶Canq̃uidam per lasciuia
probatrmẽ factimignatii
tauram proconsulis uectitie
adiuo aduiano qd eum inqͥn¬
quennuna rlegasf et idem

Expanded text:
fecerit contra hominis necem, quod legibus permissum non sit. Cum quidam per lasciviam probatum est factum ignatii taurini proconsulis baeticae a divo Hadriano, quod eum in quinquennium relegasset. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Auctis post applłonem mediͦ
tempore facultatib.paupertatis
obtentu non excusantur. Defẽ¬
sores rei.p. abhonorib et mu

Expanded text:
Auctis post appellationem medio tempore facultatibus paupertatis obtentu non excusantur. Defensores rei publicae ab honoribus et mu
Abbreviated transcription (Latin):
cessum ctiam adhonores excu¬
sandos pertinere.¶Dem.
ulegia pr̃ant uaccationem.in¬
corp mensurarum fruiientuux¬
taannonam urbis habet uacca¬
tionem. inproiuntiis non idem
angananm pr̃atio et iccipien¬
dihaospitis necessitas et militi
et lib̾alium arcim professorib
inter cetera repromissa sunt.

Expanded text:
cessum etiam ad honores excucessum etiam ad honores excusandos pertinere. 10 Iduilegia praestant uacationem.Corpus mensurarum frumenti iuxta annonam urbis habet uacationem; in prouinciis non item. Angariorum praestatio et recipiendi hospitis necessitas et militi et liberalium artium professoribus inter cetera remissa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
prea mectis prouintiis seruand
ẽẽ constituit. ¶Non alios fisciucc¬
tigalium redemptores a muṅi¬
b ciuilib ac tutelis excusarii
placuit. qmcos qui presentes ne¬
gocium euercent. ¶Uaccation¬
pͥmpriuilia non spectant lib̾os
ucteranorum. ¶Qui mimeri
publici uaccationem h̃t ꝑ ma¬
gistrat. exinprouuso collatões
indc̃as recte recusat. Eas uo qui
elegerunt recusare non debent.
pħis quise frequentes atq uti¬
les percandem studiorum sectũ
contendentib prebent tutelas.
¶Itemmuncia sordida corpora¬
lia remitti placuit. non caque
sumptib expediuntur.etenim
uere pħantes poccunam cõtẽp¬
nunt cuiꝯ recinen decupidine
fictam asscũationem detegunt
¶Qui marimos principes appl¬
Aauit et causam ꝓamactunis ro¬
mam perfectus est. quo ad cog¬
nitio finem accipiat ab honor¬
b et ciuilib mineribapud.
suos excusatur. D Aul̾.
de inpr̃ia sua excusare munib
oportere. acsi in patria sua profi
frumentanis negociatorib cõ¬

Expanded text:
eteris prouinciis seruandum esse constituit. Non alios fisci uectigalium redemptores a muneribus ciuilibus ac tutelis excusari placuit, quam eos, qui praesentes negotium exercerent. Uacationum priuilegia non spe‹c›tant liberos ueteranorum. Qui muneris publici uacationem habet, per magistratus ex inprouiso collationes indictas recte recusat: eas uero, quae e lege fiunt, recusare non debet. Philosophis, qui se frequentes atque utiles per eandem studiorum sectam contendentibus praebent, tutelas, item munera sordida corporalia remitti placuit, non ea, quae sumptibus expediuntur: etenim uere philosophantes pecuniam contemnunt, cuius retinendae cupidine fictam adseuerationem detegunt. Qui maximos principes appellauit et causam propriam acturus Roma‹m› profectus est: quoad cognitio finem accipiat, ab honoribus et ciuilibus muneribus apud suos excusatur. 9 Paulusinde in patria sua excusari muneribus oportere, ac si in patria sua profitfrumentariis negotiatoribus con
Abbreviated transcription (Latin):
to. R adebitore fisci quisoluẽdo
nõ erat maumissũita reuocari
inẜuitutẽ deb̾esi nõ dium librta

Expanded text:
t a debitore fisci, qui soluendo non erat, manumissum ita reuocari in seruitutem debere, si non diu in liberta
Abbreviated transcription (Latin):
in iunarum mecumagi.
¶Quamquam aduersus pa¬
tronum uberto ininanmi
accio non dccur. Uerumtamẽ
mantoliberte nominecum pa¬
trono acciocompcti mantus
tem aprideum notͣam. non
de omiui munia lac ẽt dicend̃
meputare. leuis errm colxi¬
tio.ctiam in nuptam. ulcori¬
patrono denegctur si autem
cumuberto nuptacet dic̾emo
omninomumaru manto
aduarsus patronum cessareac¬
tionem. ctita multi sentiunti¬

Expanded text:
arum mecum agi. Quamquam adversus patronum liberto iniuriarum actio non detur, verum marito libertae nomine cum patrono actio competit: maritus tem apud eum notavi non de omni iniuria hoc esse dicendum me putare: levis enim coercitio etiam in nuptam vel convipatrono denegetur? si autem conliberto nupta esset, diceremus omnino iniuriarum marito adversus patronum cessare actionem, et ita multi sentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Erc̃t qdis qd dicimo re iniunȧ
atrtcem fi utrumsi corpori infe¬
raturatroxsit. an etsino iorpi
ut puta uestim̃is scissis ꝯmitte
abduco. uł ꝯuitio dc̃o. erait. pop.¬

Expanded text:
estionis, quod dicimus re ‹i›niuriam atrocem fieri, utrum, si corpori inferatur, atrox sit, an et si non corpori, ut puta uestimentis scissis, comite abducto uel conuicio dicto. et ait Po
Abbreviated transcription (Latin):
titur.etsicditor obtulit ciqui
redemit qͣntoredẽpd ẽ h̾t obli¬
priorisatiffatiat . firmandi sui
pignoris cã. nisi qd inħ̾ diusa¬
priori qͣmcum seruum ut apd̾
nos cẽc effecitabeo qui tp̃r por
fuit ut infirmmior dimittendo ẽ.
nõie ei qui redemit restitutur
pcium erit in cõmumionem red
uerunt ꝑtinebititant in por¬
tionc sua pristinum i retinca¬
nt ut inpte cet᷑ax is qui redẽit
succedat. ¶Si fidcimissana
librtas debita captiuo fuit re¬
dempto. nondum campetere
potit nnsi redẽptorisat̾fecit.
¶Si deportatum ab insula hoᷤᷤ¬
tes ceperunt redẽpt. quibo ca¬
sib redit meam cãmuemet
inqua futu c̃et sicapto non

Expanded text:
si creditor obtulerit ei qui redemit, quanto redemptus est, habet oblipriori satisfacit confirmandi sui pignoris causa: nisi quod in hoc conerior, quia eum seruum, ut apud nos esset, efficit, ab eo, qui tempore prior fuit, ut infirmiore dimittendus est. nomine ei qui redemit restitutum pretium erit, in communionem rediuerunt pertinebit, ita ut in portione sua pristinum ius optineant et in parte ceterorum ei qui redemit succedant. Si fideicommissa libertas debita captiuo fuerit, redemptus nondum eam petere poterit, nisi redemptori satisfecerit. Si deportatum ab insula hostes ceperunt, redemptus quibus casibus redit, in eam causam ueniet, in qua futurus esset, si captus non
Abbreviated transcription (Latin):
dare debebit. q̃m etsiẽ xcessu ẽ.
statu libo de pecculio dare hoc tͣn
quod ap̾ huncqui redemit ħt
minquid ince illiꝯsit qd ap̾ hoc¬
tes quesisiss utiq si exreilliꝰ.
aut exopissuis quesitum est
exalia ãt cã parco pecculio pot̃
dare. ita utet ꝯ dcombengne
cum paruisse credam.. ¶Sipi¬
gnoriseridat. fuat an caꝓ

Expanded text:
dare debebit, quoniam etsi concessum est statulibero de peculio dare, hoc tamen, quod apud hunc qui redemit habet, numquid uice illius sit, quod apud hostes quaesisset? utique, si ex re illius aut ex operis suis quaesitum est: ex alia autem causa parto peculio potest dare, ita ut condicioni benigne eum paruisse credamus. Si pignori seruus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposuo / deinde uetuero eli
ignorantib debitorib admi¬
nistrare neg̃i matebitores
e solundo lib bunti naz
is qui õib negiissius aliꝙ̃

Expanded text:
posuero, deinde uetuero eum ignorantibus debitoribus administrare negotia mea, debitores ei soluendo liberabuntur: nam is, qui omnibus negotiis suis aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
stichum ꝓmisiss ec ase uuln̾a¬
cum daret. ¶It qui hõiemdire
ꝓmiscrit. et uulnatumase of¬
ferret nõ lib̾tu. ¶Iudicio qͦ
accepto. si hõlẽsis cum quo
ag̾ctur nulnatum ase offeri
ce depnari debebit s ersi ab
alio uuln̾ato sit ꝓdẽpnãdo

Expanded text:
e uulneratum daret. item qui hominem dari promisit et uulneratum a se offert, non liberatur. iudicio quoque accepto si hominem is cum quo agetur uulneratum a se offert, condemnari debebit. sed et ab alio uulneratum si det, co
Abbreviated transcription (Latin):
D.  Ui lanem aut .x. tibaut
titio dariꝓmiẜitisi titio ꝑter
õis tradidit. moxtibi .x. nu¬
ꝯdicet. qĩ indebitum tua uo¬
luntitetitio solũet. /Id̾q iuy
lõis ꝯdieat. ¶Si duo rei stip¬
ulandi hoiem dari stipłatifue¬
rnt ceꝓmissorutriq ꝑtes di¬
u̾sor hõium dedit /dubium nẽ
quin non libe̾tur. ¶⁊si ciodem

Expanded text:
. Qui hominem aut decem tibi aut Titio dari promisit, si Titio partem hominis tradiderit, mox tibi decem nucondicet, quasi indebitum tua uoluntate Titio solueret. idemque iuris hominis condicat. Si duo rei stipulandi hominem dari stipulati fuerint et promissor utrique partes diuersorum hominum dederit, dubium non est, quin non liberetur. sed si eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
imum frum̃tumue sñ qͣlita¬
tedari sibi stipłatur.Inc̾tum d̾¬
ducit in obligõm us adeo ut
siquis ita scipłat sic tritici affrici
phoras .c. inctum uideatur scip¬
ulari qr bono melio inuerri pos.
quofit. ut bõi applło non sitc̾te
reisignificatiua. cum idꝙ bono
melid sit ip̃m quor bonum sit.
Atcumoptimum quisq stip¬
ulatur. id stipłati intlłi. cuiꝰ
boitas principalem gradum
iu utimur. Illud dubitatõe
infundo tusculano natierũt
darisibi stipłatosit. an inc̾tu
stipulato uideatur. s ip̃a nai
manifestissimũ ẽ inc̾tioẽ hãc

Expanded text:
vinum frumentumve sine qualitate dari sibi stipulatur, incertum deducit in obligationem. Vsque adeo, ut, si quis ita stipulatus sit "tritici Africi phoras centum', incertum uideatur stipulari, quia bono melius inueniri potest: quo fit, ut boni appellatio non sit certae rei significatiua, cum id, quod bono melius sit, ipsum quoque bonum sit. at cum optimum quisque stipulatur, id stipulari intellegitur, cuius bonitas principalem gradum iure utimur. Illud dubitationem in fundo Tusculano nati erunt, dari sibi stipulatus sit, an certum stipulatus uideatur. sed ipsa natura manifestissimum est incerti esse hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. ¶Iterci uicinꝰ op fecit
unde deciurens aqua ꝑfundũ
currens aqua noceatsuł si plu¬
nimfundo noceatur ꝓlacuit
coq ire utimtrut iuepłiu
fundo sit sꝑigłi mptrmerpiã¬

Expanded text:
. Si tertius uicinus opus fecerit, unde decurrens aqua per fundum currens aqua noceat uel si plurium fundo noceatur, placuit eoque iure utimur, ut, siue plurium fundus sit, si
Abbreviated transcription (Latin):
Qualtate cum factum ubatr¬
cci ul leirr ẽ. ut furtamanifest᷑
Rixa agrassatuns expilatoes
afintis pecculantia anolẽtia
quade maxiidapud grecos¬

Expanded text:
Qualitate, cum factum vel atrocius vel levius est: ut furta manifesta rixae a grassaturis, expilationes a furtis, petulantia a violentia. qua de
Abbreviated transcription (Latin):
pientissimo quo fc̃a q̃mqͣm
Aer non minꝯ cum quiociden¬
Edihominis cacum telo fuit q̃m
cum qui cccidit punat. et ideo
Apgrecos exilio noluntano.
fortuiticãd lubantur apd̃ pre¬
cipuum poccarum ip̃tum est.¬

Expanded text:
entissimo quoquo facta: quamquam lex non minus eum, qui occidendi hominis causa cum telo fuerit, quam eum qui occiderit puniat. et ideo apud Graecos exilio uoluntario fortuiti casus luebantur, ut apud praecipuum poetarum scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
Arc̃.¶Uedam delicta pagȧo.
aut miuam aut lemorem pen¬
am urogant militi neegrauio
miles artem ludicram fecerit.
ułiserintutem se uenire pa
tiatur capitepumendum. me¬
Iudadriand cos qui innumo
decunonum centcapite pum¬
n prohibuit. nisiquiparentes
cccidissent. Uerum pena legi cor¬
nelie pumendos mandatis ple¬
nissimecautumẽ. Iandio.
des.p. aut dc̃a. utconuitia etĩ¬
fide aduocationes aut scripta
antfalsa. et famosi libelli.aut
conscilia. ut coniurationes. et
latronu⁊conscientia.quisqr
alios suadendo iniure sceleris
c̃instar. s ħ quatuor gna con¬
titate. euentu. cã. ut mub̾ib
¶Persona dupliciter spectatur
qui fecit eteio quipassẽ alit
enim pimiuntur ex isdem faci¬
noribꝰ seriu qmlibi. et alit qͥc
rei consid̾ationeeratis quoq
rohatur.¶Icco facitut idem
uł furtun ur sacrilegumsit et
capiteluendum uił m̃inoresup
plicio. ¶ Tempꝰ discerntemã¬
sorem furtium. et effractorer.

Expanded text:
ari.Quaedam delicta pagano aut nullam aut leuiorem poenam irrogant, militi uero miles artem ludicram fecerit uel in seruitutem se uenire passus est, capite puniendum Meadrianus eos, qui in numero decurionum essent, capite puniri prohibuit, nisi si qui parentem occidissent: uerum poena legis Corneliae puniendos mandatis plenissime cautum est. desque, aut dicta, ut conuicia et infidae aduocationes, aut scripta, ut falsa et famosi libelli, aut consilia, ut coniurationes et latronum conscientia quosque alios suadendo iuuisse sceleris est instar.Sed haec quattuor genera contitate euentu.Causa: ut in tur. Persona dupliciter spectatur, eius qui fecit et eius qui passus est. Aliter enim puniuntur ex eisdem facinoribus servi quam liberi et aliter qui rei consideratione aetatis quoque ratio habeatur.Locus facit, ut idem uel furtum uel sacrilegium sit et capite luendum uel plicio. § 5. Tempus discernit emansorem a furtivo, et effractorem
Abbreviated transcription (Latin):
publico metallo plectuntur
et metallo quid̃ scõm sua dig¬
tatem. ¶Siquis arborem sicco¬
moꝵ excidit nam et ħ resum¬
dicantur exͣ ordinem ñ lemi pc̃a¬
ẽtidcrrio qd hee arbores colligũt
agg̾es inloticos ꝓquos incrcm̃¬
taͣuili dispensantur et cołxet̃
et  diminutces aquecoł̾cẽtur.
Comota et et diaco piiqui ĩ ag¬
ferunt ecꝓponunt sicui obeor

Expanded text:
utem metallo plectuntur, et metallo quidem secundum suam dignitatem. si quis arborem sycaminonem exciderit, nam et haec res uindicatur extra ordinem non leui poena, idcirco quod hae arbores colligunt aggeres Niloticos, per quos incrementa Nili dispensantur et coercentur. et deminutiones aeque coercentur: chomata etiam et diacopi, qui in agferunt et proponunt, si cui ob eorum
Abbreviated transcription (Latin):
exint̾dco nonerit notat necpe¬
nalegis uiliesequetur. Si uo
excrimine aliud ẽ ꝙ si non dis¬
tinexint. p̾ses utrum uilia pu

Expanded text:
ex interdicto, non erit notatus nec poena legis Iuliae sequetur: si vero ex crimine, aliud est. quid si non distinxerit praeses, utrum Iulia pu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊bẽstias dam̃pnatos fauore
ppłi p̾sides dimimttẽ non de¬
rent s sieiꝰ roboris ulartificii
sintut digne ppło romano ethi¬
beri possint principem consułc
debent exꝓintia autem in ꝓ¬

Expanded text:
bestias damnatos fauore populi praeses dimittere non debet: sed si eius roboris uel artificii sint, ut digne populo Romano exhiberi possint, principem consulere debet. Ex prouincia autem in
Abbreviated transcription (Latin):
fragus uire decunones decor¬
ti sunt ¶S et quipłes libos ht
insuo collegio primosñia roga
na nonordinattes.s pociorib
quiba inungenda sunt. ¶Sy¬
rdo et muto suntotam non
audiant.ut nonloquantur ab¬
honoribo cuulibs.non etiam
amun̾ib ercusantur. ¶s qͥ
non sit decuo duum uiratul
aliis honorib funginon pot.
quia  decunonum Honorib pl¬
ebeii fungiꝓhibentur.ad dcu¬
ronatum filiiitademum pat̾
nõ consentit. siꝯ̃riam uolunta¬
tem uł ap̾ acca psidis. uł apud
ip̃m ordinem. łquo alio modo

Expanded text:
fragiis iure decurionis decorati sunt. sed et qui plures liberos habet, in suo collegio primus sententiara non ordinatione, sed potioribus quibusque iniungenda sunt. Surdus et mutus si in totum non audianthonoribus ciuilibus, non etiam a muneribus excusantur. Is, qui non sit decurio, duumuiratu uel aliis honoribus fungi non potest, quia decurionum honoribus plebeii fungi prohibentur. Ad decurionatum filii ita demum pater non consentit, si contrariam uoluntatem uel apud acta praesidis uel apud ipsum ordinem uel quo alio modo
Abbreviated transcription (Latin):
Purii decumones fu̾it et idõ fi
pot̾it. uc ex incesto quoq nat
non ẽi impedienda est dignita
tulas decunonum accipiunt.
s int̾ii suffragurm int̾cetos
sufferre non possunt. ¶ Decira
ctiam suc cuutatis uectigalia
ex̾c̾e ꝓhibetur. Qui iuditii pn¬
blici qonem citra ueniam aboli¬
tionis deserunt.decimonum
honoredecorari non possunt. c̃
exturpiliano senad ꝯsulto te¬
nentur ignominia uluti calũp¬
nie cum iudicio publico deĩpna¬
ti. ¶Pat qui filio decuronc
creato ꝓuccauit. et sip̾scripc̃ce
tpr̃is c̃xclusꝯ fu̾it. siqd̾ ges¬
tum c̃ non hũnt ratum cuuli¬

Expanded text:
purii decuriones fiunt: et ideo fieri poterit ex incesto quoque natus: non enim impedienda est dignitastulas decurionum accipiunt: sed interim suffragium inter ceteros ferre non possunt.Decurio etiam suae ciuitatis uectigalia exercere prohibetur.Qui iudicii publici quaestionem citra ueniam abolitionis deseruerunt, decurionum honor‹e› decorari non possunt, cum ex Turpilliano senatus consulto notentur ignominia ueluti calumniae causa iudicio publico damnati.Pater, qui filio decurione creato prouocauit, etsi praescriptione temporis exclusus fuerit, si quod gestum est non habuit ratum, mu