comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Consules creati Qfabius bibillanus tertio
& L Cornelius maluginensis. Census actus eo anno. Lustrum ꝑꝑ capitoliũ captũ¬
& consulem occisum condi religiosum fuit. Quinto fabio L Cornelio consulib
orincipio anni res statim turbulente. instigabant plebem tribuni. bellun¬
gens a uolscis & equis. latini atq hernici mintiabant. iam antii uolscorum legio¬
nes ẽe̾ & ipsam coloniam ingens metus erat defecturam. egreq impetratum
atribunis ut bellum preuerti sinerent. Consules inde ꝑtiti prouitias. fab
legiones antium duceret datum: Cornelio ut rome presidio eẽt. nequa pars ho¬
stium qui equis mos erat ad populandum ueniret hernici & latim uissi mili¬
tes dare exfedere. dueq partes sotiorum inex̾titu tertia ciuium fuit. Postꝗ̃ ad
diem prestitutum uenerunt sotii consul extra portam castra locat: inde lustra¬
to ex̾citu antium profectus haud protul opido statuisq hostium consedit:

Expanded text:
consules creati Q. Fabius Uibulanus tertium et L. Cornelius Maluginensis . census actus eo anno: lustrum propter Capitolium captum, consulem occisum condi religiosum fuit. Q. Fabio L. Cornelio consulibus principio anni statim res turbulentae. instigabant plebem tribuni: bellum ingens a Uolscis et Aequis Latini atque Hernici nuntiabant: iam Antii Uolscorum legiones esse. et ipsam coloniam ingens metus erat defecturam; aegreque impetratum a tribunis ut bellum praeuerti sinerent. consules inde partiti prouincias: Fabio ut legiones Antium duceret datum, Cornelius ut Romae praesidio esset, ne qua pars hostium, qui Aequis mos erat, ad populandum ueniret. Hernici et Latini iussi milites dare ex foedere, duaeque partes sociorum in exercitu, tertia ciuium fuit. postquam ad diem praestitutum uenerunt socii, consul extra portam Capenam castra locat. inde lustrato exercitu Antium profectus haud procul oppido statiuisque hostium consedit. ubi
Abbreviated transcription (Latin):
capitolium consul potuit. Hox certamina cepta oppressit. Tribuni cessere
nocti timentes consulum arma. Amotis inde seditionis actoribus patres cir¬
cumire plebem inserentes se incirculos sermones tpri aptos. ferre ad monere a¬
ut uiderent in quod discrimen rem publicam adducerent: non inter pa
ac plebem certamen eẽ sed simul patres plebemq arcem urbis templa deorũ
penates pu ͦ priuatosq hostibus dedi

Expanded text:
Capitolium consul potuit; nox certamina coepta oppressit; tribuni cessere Capitolium consul potuit; nox certamina coepta oppressit; tribuni cessere nocti, timentes consulum arma. amotis inde seditionis auctoribus patres circumire plebem inserentesque se in circulos sermones tempori aptos serere; admonere ut uiderent in quod discrimen rem publicam adducerent. non inter patres ac plebem certamen esse, sed simul patres plebemque, arcem urbis, templa deorum, penates publicos priuatosque hostibus dedi
Abbreviated transcription (Latin):
plebisq ẽ. Consules tribunos deos hominesq omnes armatos opem ferre in ca¬
pitolium currere liberare ac paccare augustissimam illam domum iouiis optimi
iximi decuit: Romule pater tu mentem tuam quam quondam arcem ab hi
dem sabinis auro captam recepisti. da stirpi tuȩ hanc ingredi uiam quam tu¬
x quam tuus ingressus ex̾citus est. Primus en ego consul quantum mortal
deum possum ce ac tua uestigia sequar. Ultimum orationis fuit se arma caꝑo
uocare omnes quirites ad arma siquis impediat iam se consularis imꝑii iam
bunitie potestatis sacratarum legum oblitum quisq ille fit ubicumq fi¬
incapitolio inforo pro hoste habiturum. Iuberent tribuni que appium herdo¬
nium uetarent in ꝑ ualerium consulem sumi arma. ausurum se intribunis
princeps familie sue ausus in regibus eẽt uim ultimam apparebat futu
spectaculoq seditionem romanã hostibus fore. Nec lex inde ferri. nec ire in

Expanded text:
plebisque est, consules, tribunos, deos hominesque omnes armatos opem ferre, in Caplebisque est, consules, tribunos, deos hominesque omnes armatos opem ferre, in Capitolium currere, liberare ac pacare augustissimam illam domum Iouis optimi maximi decuit? Romule pater, tu mentem tuam, qua quondam arcem ab his iisdem Sabinis auro captam recepisti, da stirpi tuae; iube hanc ingredi uiam, quam tu dux, quam tuus ingressus exercitus est. primus en ego consul, quantum mortalis deum possum, te ac tua uestigia sequar.' ultimum orationis fuit, se arma capere, uocare omnes Quirites ad arma; si qui impediat, iam se consularis imperii, iam tribuniciae potestatis sacratarumin Capitolio, in foro, pro hoste habiturum. iuberent tribuni, quoniam in Appium Herdonium uetarent, in P. Ualerium consulem sumi arma; ausurum se in tribunis, quod princeps familiae suae ausus in regibus esset. uim ultimam apparebat futuram spectaculoque seditionem Romanam hostibus fore. nec lex tamen ferri nec ire in
Abbreviated transcription (Latin):
Postꝗͣ arma poni & discedere homines ab
stationibus nuntiatum est P Ualerius publicola collega senatum retinente ex
curia proripit:. inde intemplum adtribimos uenit. Quid hoc est rei inquit tri¬
ii: Appii herdonii ducta & auspitio rem p. eusuri estis: tam felix uohͥs cor¬
rumpendis fuit qui seruitia non comouit auctor: cum hostes supra caput sint
discedi ab armis legesq ferri placet. Inde ad multitudinem orone u̾sa. si uos
urbisq si uri nulla cura tangit. at uos ueremini deos ur̃os ab hostibus captos
Iupiter optimus maximus. Iuno regina & minerua ali dii deeq obsident̃ cast̃¬
uorum publitos uros penates tenent. hec uobis forma sane ciuitatis uidetu
tantum hostium non solum intra muros ẽ sed in arte supra forum curiamq
Comitia interim inforo sunt senatus incuria est uelut cum otium suꝑat. sena¬
tor sententiam dicit. alii quirites suffragium ineunt: non quicquã patru

Expanded text:
postquam arma poni et discedere homines ab stationibus nuntiatum est, P. Ualerius , collega senatum retinente, se ex curia proripit, inde in templum ad tribunos uenit. 'quid hoc rei est' inquit, 'tribuni? Appi Herdoni ductu et auspicio rem publicam euersuri estis? tam felix uobis corrumpendis fuit qui seruitia non commouit auctor? cum hostes supra caput sint, discedi ab armis legesque ferri placet?' inde ad multitudinem oratione uersa: 'si uos urbis, Quirites, si uestri nulla cura tangit, at uos ueremini deos uestros ab hostibus captos. Iuppiter optimus maximus, Iuno regina et Minerua, alii di deaeque obsidentur; castuorum publicos uestros penates tenent; haec uobis forma sanae ciuitatis uidetur? tantum hostium non solum intra muros est sed in arce supra forum curiamque; comitia interim in foro sunt, senatus in curia est; uelut cum otium superat, senator sententiam dicit, alii Quirites suffragium ineunt. non quidquid patrum
Abbreviated transcription (Latin):
.It aq preterꝗͣ ꝙ ambo consules ꝓfecti ad
bellum erant cum quatuor legionib & magno equitatu romano campanisq
mille equitib delectis ad id bellum missis &x sotiorum noĩsq latim maiore
ex̾titu ꝗ̃ romani alii duo ex̾citus haud protul urbe etrurie oppositi. Unus
⁊ falisco alter inuaticano agro. En. fuluius &Lpostumius megillus
pretores ambo statiua meis locis habere iussi. Consules ad hostes transgresso
appemnino in agrum sentinatem ꝑuenerunt. Ibi quattuor milliuĩ ferme
inter uallo castra posita.

Expanded text:
itaque praeterquam quod ambo consules profecti ad bellum erant cum quattuor legionibus et magno equitatu Romano Campanisque mille equitibus delectis, ad id bellum missis, et sociorum nominisque Latini maiore exercitu quam Romano, alii duo exercitus haud procul urbe Etruriae oppositi, unus in Falisco, alter in Uaticano agro. Cn. Fuluius et L. Postumius Megellus , propraetores ambo, statiua in eis locis habere iussi. consules ad hostes †transgresso Appennino† in agrum Sentinatem peruenerunt; ibi quattuor milium ferme interuallo castra posita.
Abbreviated transcription (Latin):
ignari auctarum uirium hostis suas quoq uires augent omne hernicũ
omen omnis militaris ȩtas extitur. Quadragenarie octo cohortes led
robora uirorum scribunt᷑. hunc eximium fłorem auuentutis eo & ꝙ ut
duplex acciperent stipendiũ decreuerant: spei aĩorumq impleuẽ. Immu¬
nes quoq operum militarium erat ut unũ pugne laborem reseruat
spectior u̾tus eĩt.

Expanded text:
ignari auctarum uirium hostis suas quoque uires augent. omne Hernicum ignari auctarum uirium hostis suas quoque uires augent. omne Hernicum nomen, omnis militaris aetas excitur; quadringenariae octo cohortes, lecta robora uirorum, scribuntur. hunc eximium florem iuuentutis, eo etiam quod ut duplex acciperent stipendium decreuerant, spei animorumque impleuere; immunes quoque operum militarium erant, ut in unum pugnae laborem reseruatinspectior uirtus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
his uocib curia & forum ꝑsonat appiũ claudiũ quia dissua¬
rat legem incontione ppłi maiore cum auctoritate euẽtum rephensi
se consilii incessantem dictatorẽ cõsensu pritiorũ seruilius consul dicit
delectusꝙ & iustitium indictum. Priusq dictator legionesq noue ĩ hernicos
uenirent ductu ESulpitii legati res ꝑocrasionem gesta egregie ẽ ĩ hermcos
morte consulis contẽptim ad castra romanorũ cum haud dubia expugnã
di succedentes hortante legato & plems ire atq indignitatis militũ aĩs
eruptio ẽ fc̃ã. multum abspe ad eundi ualli res hernicis affuit. adeo tur¬
itis inde ordinib abscessere. Dictatoris deinde aduentu nouis ueter
exercitꝰ iungitur. & copiȩ duplicantur. & procontione dcãtor laudib le¬
gati militumq quorum u̾tute castra defensa erant. simul audientib lau¬
is meritas tollit aios simul cęteros ad emulandas u̾tutes acuit. Ne
segnius ad hostes bellũ apparat᷑. qui & ꝑti añ decoris memores neq enim

Expanded text:
his uocibus curia et forum personat. Ap. Claudium , quia dissuaserat legem, maiore nunc auctoritate euentum reprehensi ab se consilii incusantem, dictatorem consensu patriciorum Seruilius consul dicit, dilectusque et iustitium indictum. priusquam dictator legionesque nouae in Hernicos uenirent, ductu C. Sulpici legati res per occasionem gesta egregie est. in Hernicos morte consulis contemptim ad castra Romana cum haud dubia expugnandi spe succedentes, hortante legato et plenis irae atque indignitatis militum animis eruptio est facta. multum ab spe adeundi ualli res Hernicis afuit; adeo turbatis inde ordinibus abscessere. dictatoris deinde aduentu nouus ueteri exercitus iungitur et copiae duplicantur; et pro contione dictator laudibus legati militumque, quorum uirtute castra defensa erant, simul audientibus laudes meritas tollit animos, simul ceteros ad aemulandas uirtutes acuit. neque segnius ad hostes bellum apparatur, qui et parti ante decoris memores neque
Abbreviated transcription (Latin):
facẽt. Sextus tullus ut u̾tute eius dignum e̾ẽt. Septimũ pͥmi pillũ iam tul¬
lus ducebat neq erat inexcitu qui quidem pedesta stipendia fecisset. uir
ctis nobilior Is precedens militum agmẽ ad tribunal ꝑgit: mirãtiq sulp¬
tio non turbam magis ꝗ̃ turbe pn̾cipem tullum imꝑiis obedientissimũ militẽ¬

Expanded text:
faceret Sex. Tullius , ut uirtute eius dignum esset. septimum primum pilum iam Tulfaceret Sex. Tullius , ut uirtute eius dignum esset. septimum primum pilum iam Tullius ducebat neque erat in exercitu, qui quidem pedestria stipendia fecisset, uir factis nobilior. is praecedens militum agmen ad tribunal pergit mirantique Sulpicio non turbam magis quam turbae principem Tullium, imperiis oboedientissimum milite
Abbreviated transcription (Latin):
rib animisq quorum om̃is in impetu eẽt uis parua eadem languesceret
mora. his consiliis dictator. bellum trahebat. grauemq edixerat penam
quis iniussu in hostem pugnasset. Milites id egre patientes pͥmo in stat
uigiliisq interse dictatorem sermonib capere. interdum patres comĩter im¬
crepare ꝙ non uississent ꝑcõsules geri bellum. electum ẽẽ eximium impato
unicum ducem qui nihil agenti sibi decelo deuolaturam insinũ uicti¬
riam tenseat Eadem deinde hec interdum ꝓpalam ac ferociora his i acta̾e
se inussu imꝑatoris aut dimicaturos aut agimie romã ituros imisceriq
militibus centuriones nec incirtulis mõ fremere. sed iam in principiss
ac p̃torio in unũ sermones confũdi atq incõtionis magnitudinẽ crescẽ tur
& uociferare ex omnib locis ut extẽplo ad dictatorẽ iret᷑: u̾ba pro ex̾citu

Expanded text:
poribus animisque quorum omnis in impetu uis esset, parua eadem languesceret poribus animisque quorum omnis in impetu uis esset, parua eadem languesceret mora. his consiliis dictator bellum trahebat grauemque edixerat poenam, si quis iniussu in hostem pugnasset. milites aegre id patientes primo in stationibus uigiliisque inter se dictatorem sermonibus carpere, interdum patres communiter increpare quod non iussissent per consules geri bellum: electum esse eximium imperatorem, unicum ducem, qui nihil agenti sibi de caelo deuolaturam in sinum uictoriam censeat. eadem deinde haec interdiu propalam ac ferociora his iactare: se iniussu imperatoris aut dimicaturos aut agmine Romam ituros. immiscerique militibus centuriones nec in circulis modo fremere sed iam in principiis ac praetorio in unum sermones confundi atque in contionis magnitudinem crescere turba et uociferari ex omnibus locis ut extemplo ad dictatorem iretur; uerba pro exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
Gallici quoq belli fama increbresce¬
bat . sed in termultos t̾rores solatio fuit. pax latinis petentib data & ma¬
gn uis militum abhis exfedere uetusto qđ multis intermiserant annis ac¬
epta. quo p̃sidio cum fulta res romana ẽẽt. Leunis fuit ꝙ mox p̾nes
uenisse gallos atq inde circa pedum consedisse auditum ẽ. dictatorẽ dici
CSulpitium placuit consul ad id accitus. Cplautius dixit. magister eꝗtum
icta additus Marcus ualerius. hi robora militum exduob exercitib c
sularib electa adu̾sus gallos duxerunt. Lentius id aliquanto bellũ ꝗͣ ꝑti
utriq placebat fuit. cum pͥmo galli tm̃ auidi certaminis fuissent de inde
romanus miles ruendo in arma ad dimicationẽ aliqͣtum gallicam fori
uinceret Dictatori ne utiq placebat qñ nulla cogeret res fortune se cõmit¬
tere adu̾sus hostem quem tempus ferriorem indies & locus alienus faceret¬
ne p̃parato cõmeatu sine firmo monumẽto morantem ad hec his coi¬

Expanded text:
Gallici quoque belli fama increbrescebat. sed inter multos terrores solacio fuit pax Latinis petentibus data et magna uis militum ab his ex foedere uetusto, quod multis intermiserant annis, accepta. quo praesidio cum fulta res Romana esset, leuius fuit quod Gallos mox Praeneste uenisse atque inde circa Pedum consedisse auditum est. dictatorem dici C. Sulpicium placuit; consul ad id accitus C. Plautius dixit; magister equitum dictatori additus M. Ualerius . hi robora militum ex duobus consularibus exercitibus electa aduersus Gallos duxerunt. lentius id aliquanto bellum quam parti utrique placebat fuit. cum primo Galli tantum auidi certaminis fuissent, deinde Romanus miles ruendo in arma ac dimicationem aliquantum Gallicam ferociam uinceret, dictatori neutiquam placebat, quando nulla cogeret res, fortunae se committere aduersus hostem, quem tempus deteriorem in dies faceret, locis alienis sine praeparato commeatu, sine firmo munimento morantem, ad hoc iis cor
Abbreviated transcription (Latin):
unc uirginius ubi nichil usꝗ̃ auxilii uidit queso inquit appĩ primũ ignosce
ie dosori si quid inclementuis inte sum inuectus. deinde sinas hic cora
uirgine nutricem percontari quid hoc rei sit. ut si falso pater dictus sum equi¬
ore hinc aĩo discedam. Data uenia seducit filiam ac nutricem prope clencile
tabernas quibus nunc nouis est nomẽ. atq ibi ablamo cultro arrepto hoc te
uno quo possum ait modo filia inlibertatem uindico. pectus deinde puelle
insfigit. respectansq ad tribunal te inquit appi tuumq caput sanguin
hoc consecro

Expanded text:
um Uerginius ubi nihil usquam auxilii uidit, 'quaeso' inquit, 'Appi, primum ignosce patrio dolori, si quo inclementius in te sum inuectus; deinde sinas hic coram uirgine nutricem percontari quid hoc rei sit, ut si falso pater dictus sum aequiore hinc animo discedam.' data uenia seducit filiam ac nutricem prope Cloacinae tabernas, quibus nunc Nouis est nomen, atque ibi ab lanio cultro arrepto, 'hoc te uno quo possum' ait, 'modo, filia, in libertatem uindico.' pectus deinde puellae transfigit, respectansque ad tribunal 'te' inquit, 'Appi, tuumque caput sanguine hoc consecro
Abbreviated transcription (Latin):
Elamore ad
tam atrox facinus orto excitus appius comprehendi uirginum ĩubet. Ille
ferro quatumq ibat uiam facere. donec multitudine etiam prosequer
tuente ad portam perrexit. Itilius Numitoriusq exangue corpus sablatum
ostentant ppło. scelus appii puelle infelicem fornͣam necessitatem patris
deplorant. sequentes clamitant matrone eã ne liberorum procreando
conditionem ea pudicitie premia e̾ẽ. Ceteraq que intali re muliebris dolor
quo est mestior imbecili animo eo miserabilia magis querentib subiecit
uirorum & maxime icilii uox tota tribunitie ptatis ac prouocationi
ppłm erepte publicarumq ad populum indignationum erat

Expanded text:
lamore ad tam atrox facinus orto excitus Appius comprehendi Uerginium iubet. ille ferro quacumque ibat uiam facere, donec multitudine etiam prosequentium tuente ad portam perrexit. Icilius Numitoriusque exsangue corpus sublatum ostentant populo; scelus Appi, puellae infelicem formam, necessitatem patris deplorant. sequentes clamitant matronae, eamne liberorum procreandorum condicionem, ea pudicitiae praemia esse?— cetera, quae in tali re muliebris dolor, quo est maestior imbecillo animo, eo miserabilia magis querentibus subicit. uirorum et maxime Icili uox tota tribuniciae potestatis ac prouocationis ad populum ereptae publicarumque indignationum erat
Abbreviated transcription (Latin):
im urbium decoris pars maior in quibusdam annalib ad maximũ trah
Murgantiam adetio a fabio ferentinum romuleamq oppugnatas tradunt
Sunt qui nouorum consulum hanc gloriam fatiant. Quidam non amboꝵ
sed alterus p. uolumi ei samnitium prouintia euenerat¬

Expanded text:
tarum urbium decoris pars maior in quibusdam annalibus ad Maximum trahitur; tarum urbium decoris pars maior in quibusdam annalibus ad Maximum trahitur; Murgantiam ab Decio, a Fabio Ferentinum Romuleamque oppugnatas tradunt. sunt qui nouorum consulum hanc gloriam faciant, quidam non amborum sed alterius, L. Uolumni : ei Samnium prouinciam euen
Abbreviated transcription (Latin):
liis fasas postremo finib expalistis. uendite ista. & illicite lucro merca¬
torem ut sequat᷑ agmen. Ego subinde suggeram que uendatis.
muleam hinc eamus ubi uos labor haud maior preda maior manet. hii¬
uendita p̃da ultro ad hortantes imꝑatorem ad romuleam ꝑgunt. Ibi qͦ
sine ope sine tormentis. simul ad mota funt signa. nulla ui deterri
muris qua cuiq ꝓximum fuit scalis raptim ad motis in menia euasere
captum oppidum ac direptum est ad duo milia & cec occisi & sex milia
inum capta & miles ingenti p̃da potitus. Quam uendere sicut pͥorem
coactus ferentinum inde q̃q̃ nihil quietis dabatur tamen sumina alacrĩta
ductus. ceterum ibi plus laboris ac ꝑiculi defensa summa ui menia
& locus erat mummento naturaq tutus. sed euicit omnia assuetus prede
miles ad tria milia hostium circa muros cesa p̃da militi fuit. huiꝰ oppugna¬

Expanded text:
liis fusas postremo finibus expulistis. uendite ista et inlicite lucro mercaliis fusas postremo finibus expulistis. uendite ista et inlicite lucro mercatorem ut sequatur agmen; ego subinde suggeram quae uendatis. ad Romuleam urbem hinc eamus, ubi uos labor haud maior, praeda maior manet.' diuendita praeda ultro adhortantes imperatorem ad Romuleam pergunt. ibi quoque sine opere, sine tormentis, simul admota sunt signa, nulla ui deterriti a muris, qua cuique proximum fuit, scalis raptim admotis in moenia euasere. captum oppidum ac direptum est; ad duo milia et trecenti occisi et sex milia hominum capta, et miles ingenti praeda potitus, quam uendere sicut priorem coactus; Ferentinum inde, quamquam nihil quietis dabatur, tamen summa alacritate est ductus. ceterum ibi plus laboris ac periculi fuit: et defensa summa ui moenia sunt et locus erat munimento naturaque tutus; sed euicit omnia adsuetus praedae miles. ad tria milia hostium circa muros caesa; praeda militis fuit. huius oppugna
Abbreviated transcription (Latin):
Hec eos in etruria iactantes molien¬
tesq bellum domi romanum urebat. Namp. detius ubi comꝑit ꝑ exolora¬
tores profectum sannitium ex̾citum aduocato consilio. Quid ꝑ agros iq̃t
uagamur uicatim circũferentes bellum: quin urbes & menia agred
Nullus iam ex̾citus samnio p̃sidet. cessere finib ac sibimet unĩ exilium
consciuere approbantib cunctis ad murgantiam ualidam arbem oppuguadam
t. Tantusq ardor militum fuit. & caritate ducis & spe maioris ꝗͣ e
agres tibus populatiombus prede ut uno die ui atq armis urbem cãpe¬
rent. Ibi duo milia samnitium &e. pugnantes circumuenti captiq
p̃da ingens capta est. Que ne impedimentis grauib agmen oneraret
conuocari milites clecuis uibet. Haccine inquit uictoria sola aut hac pcta
contenti estis fatari: uultis uos prou̾tute spes gerere: omnes samti
urbes fortuneq murbibus relicte ur̃e sunt: qñ legiones eorum tot pre¬

Expanded text:
ec eos in Etruria iactantes molientesque bellum domi Romanum urebat. nam P. Decius , ubi comperit per exploratores profectum Samnitium exercitum, aduocato consilio 'quid per agros' inquit 'uagamur uicatim circumferentes bellum? quin urbes et moenia adgredimur? nullus iam exercitus Samnio praesidet; cessere finibus ac sibimet ipsi exsilium consciuere'. adprobantibus cunctis ad Murgantiam, ualidam urbem, oppugnandam ducit; tantusque ardor militum fuit et caritate ducis et spe maioris quam ex agrestibus populationibus praedae ut uno die ui atque armis urbem caperent. ibi duo milia Samnitium et centum pugnantes circumuenti captique et alia praeda ingens capta est. quae ne impedimentis grauibus agmen oneraret, conuocari milites Decius iubet. 'hacine' inquit 'uictoria sola aut hac praeda contenti estis futuri? uoltis uos pro uirtute spes gerere? omnes Samnitium urbes fortunaeque in urbibus relictae uestrae sunt, quando legiones eorum tot proe
Abbreviated transcription (Latin):
sib Noui consules inde.M fabius ambustus secundo & M
pompilus lenas secundo duo bella habuere Facile alterum cum tiburtib
Lenas gessit qui hoste inurbem compulso agros uastauit falisci tarquini¬
enses qͦ alteram consulem pͥma pugna pi fuderunt. iñ terror maximus fuit
ꝙ s acerdotes eorum facibus ardentibus anguibusq plectis: incessu funerali
militem romanum insueta turbauerunt spetie. Et tum quidem uelut lim¬
phati & attoniti muimentis suis. trepido agmine inciderunt deinde ubi
consules legatiq ac tribuni puerorum ritu una miracula pauentes irride¬
bant increpabantq u̾tit aĩos repente pudor & in ea ip̃a. que fugerant¬
arma uelut ceci ruebant. Diffuso itaq uano apparatu hostium cam up̃os
armatos se intulissent auerterunt totam atiem castrisq etiam eo die
potiti prede ingenti parta uidtores r̾uerterunt militarib iocis tum
apparatum hostium tũ suũ ĩtrepantes pauorem¬

Expanded text:
set. noui consules inde, M. Fabius Ambustus iterum et M. Popilius Laenas iterum, duo bella habuere, facile alterum cum Tiburtibus, quod Laenas gessit, qui hoste in urbem compulso agros uastauit; Falisci Tarquiniensesque alterum consulem prima pugna fuderunt. inde terror maximus fuit quod sacerdotes eorum facibus ardentibus anguibusque praelatis incessu furiali militem Romanum insueta turbauerunt specie. et tum quidem uelut lymphati et attoniti munimentis suis trepido agmine inciderunt; deinde, ubi consul legatique ac tribuni puerorum ritu uana miracula pauentes inridebant increpabantque, uertit animos repente pudor et in ea ipsa quae fugerant uelut caeci ruebant. discusso itaque uano apparatu hostium, cum in ipsos armatos se intulissent, auerterunt totam aciem castrisque etiam eo die potiti praeda ingenti parta uictores reuerterunt, militaribus iocis cum apparatum hostium tum suum increpantes pauorem
Abbreviated transcription (Latin):
relatam & quem ꝓpe celestem cognomĩe certe capitolino ioui parem fecerĩt
um pati uinctum in carcẽ intenebris obnoxiam carnificis arbitrio duc̃ẽ aĩa
adeo inuno omnib satis auxilii fuisse nullam opem intã multis uni ee̾ Iam
ne nocte quidem exeo loco dilabebatar refracturosq carcerẽ minabat᷑: tam re¬
misso id quod erepturi erant exsenatus consulto manlius uinculis liberatur
quo fc̃o seditio finita sed dux seditionis datus est.

Expanded text:
relatam? et quem prope caelestem, cognomine certe Capitolino Ioui parem fecerint relatam? et quem prope caelestem, cognomine certe Capitolino Ioui parem fecerint eum pati uinctum in carcere, in tenebris obnoxiam carnificis arbitrio ducere animam? adeo in uno omnibus satis auxilii fuisse, nullam opem in tam multis uni esse? iam ne nocte quidem turba ex eo loco dilabebatur refracturosque carcerem minabantur, cum remisso quod erepturi erant ex senatus consulto Manlius uinculis liberatur; quo facto non seditio finita sed dux seditioni datus est.
Abbreviated transcription (Latin):
A motus post
triumphum abdicatione dictature t̾ror & linguam & animos & irã houm
liberauerat. Audiebant itaq propalam uoces exprobrantium multitud
ꝙ defensores suos semꝑ ĩ precipitẽ locum fauore tollat. deinde in ip̃o discri¬
mine piculi destituat. Sic sp. cassium inagros plebem uocantẽ Sic sp. Meliũ
ore ciuiũ famem suis impensis propulsantem oppressos. Sic M Manliũ in¬
sam & obrutam fenore ꝑtẽ ciuitatis in libertatem ac lucem extrahentẽ prodi¬
tum inimicis. Saginare plebem suos pplares ut iugulent᷑. hoc ne patiendum
usse. ut si ad nutum dictatoris non respoderit uir consulais fingerent me¬
tum añ atq ideo non habuisse qđ tum rñderet: cui seruo unꝗ mendatii pe
mini romano fuit. non spcm̃ agmis gallorum ꝑtarpeiam rupam scand
non ipiꝯ M manlii quale eũ armatũ plenum sudoris ac sangius ip̃o pene ioue
errepto ex hostium manib uidissent sed libris nefariis gratiam ẜuatori pr̃ȩ

Expanded text:
amotusque post triumphum abdicatione dictaturae terror et linguam et animos liberauerat hominum. audiebantur itaque propalam uoces exprobrantium multitudini, quod defensores suos semper in praecipitem locum fauore tollat, deinde in ipso discrimine periculi destituat: sic Sp. Cassium in agros plebem uocantem, sic Sp. Maelium ab ore ciuium famem suis impensis propulsantem oppressos, sic M. Manlium mersam et obrutam fenore partem ciuitatis in libertatem ac lucem extrahentem proditum inimicis; saginare plebem populares suos ut iugulentur. hocine patiendum fuisse, si ad nutum dictatoris non responderit uir consularis? fingerent mentitum ante atque ideo non habuisse quod tum responderet; cui seruo unquam mendacii nomini Romano fuerit? non speciem agminis Gallorum per Tarpeiam rupem scandentis? non ipsius M. Manli , qualem eum armatum, plenum sudoris ac sanguinis ipso paene Ioue erepto ex hostium manibus uidissent? selibrisne farris gratiam seruatori patriae
Abbreviated transcription (Latin):
parta romani ueiq inarmis erant. tanta ira.
odioq ut uictis finem ad ẽẽ appareret Comitia utͥusq ppłi
longe diu̾sa romane facta sunt. Romani auxe tribunoꝵ
creati M Emilius mam̾tus. iterum Lyalerius potitus terti¬
Ueientes contra tedio annue ambitionis que interdum dis¬
cordiarum causa erat. regem creauere offendit ea res po¬
lorum etruris anmos non maiore odio regni ꝗͣ ipsus regis. grauis iar
is antea genti fuerat opibus suꝑbiaq quia sollemnia ludorum quos inter¬
mitti nefas est uiolenter diremisset: cum obiram repulse ꝙ suffragio .xii.
ppłorum alius sacerdos ei p̃latus ee̾t. artifices quorum magna pars ipsi
serui erant exmedio ludicro repente abduxit. Gens itaq ante omnes alios
eo magis dedita religionib ꝙ excelleret arte colendi eas. auxilium ueien¬
tibus negandum donec subrege eẽnt decreuit. Cuius decreti supp̃ssa fama
ẽ ueis ꝑ̃ꝑ metum regis quia aquo tale qđ dictum refferet᷑ proseditionis cũ

Expanded text:
parta Romani Veiique in armis erant tanta ira odioque, ut victis finem adesse appareret. comitia utriusque populi longe diversa ratione facta sunt. Romani auxere tribunocreati, M.' Aemilius Mamercus iterum L. Valerius Potitus terti. Ueientes contra taedio annuae ambitionis quae interdum discordiarum causa erat, regem creauere. offendit ea res polorum Etruriae animos, non maiore odio regni quam ipsius regis. grauis iam is antea genti fuerat opibus superbiaque, quia sollemnia ludorum quos intermitti nefas est uiolenter diremisset, cum ob iram repulsae, quod suffragio duodecim populorum alius sacerdos ei praelatus esset, artifices, quorum magna pars ipsius serui erant, ex medio ludicro repente abduxit. gens itaque ante omnes alias eo magis dedita religionibus quod excelleret arte colendi eas, auxilium Ueientibus negandum donec sub rege essent decreuit; cuius decreti suppressa fama est Ueiis propter metum regis qui a quo tale quid dictum referretur, pro seditionis eum
Abbreviated transcription (Latin):
Haud qͣꝗͣ pari hostes aĩo nuntios passi
trepidi ad reuocandos predatores dimittunt recurrit exꝓximis locis: ulteriores
n inuenti. Ubi Illuxit egreditur casts romanus uallum inuasurus ni cos
pugne fieret. Et postꝗͣ multa iam dies erat neq mouebat᷑ quicꝗͣ ab hoste iu¬
bet signa inferri consul. motaq atie indignatio equos & uolscos incessit: sic¬
res ex̾citum uallum potius ꝗͣ uirtus & arma contegerent. Igit &ip̃i effla¬
gitatum ab ducibus signum pugne accipere. Iamq pars egressa. portis erat de¬
inceps q als aseruabant ordinem: insuum quisq locum descendenti: tum cõsul
romanus prius ꝙ totis uiribus fulta constaret hostium aties intulit signa: ad¬
ortusq nec omnes dum eductos nequi erant. satis explicatis ordinibus. prope
tuantem turbam trepidantium huc atq illuc circum spectantiumq se ac si¬
os addito turbatis mentibus clamore atq impetu inuadit. Retulere prĩo pe-¬

Expanded text:
haudquaquam pari hostes animo nuntios passim trepidi ad reuocandos praedatores dimittunt. recurritur ex proximis locis: ulteriores non inuenti. ubi inluxit, egreditur castris Romanus, uallum inuasurus ni copia pugnae fieret. et postquam multa iam dies erat neque mouebatur quicquam ab hoste, iubet signa inferri consul; motaque acie, indignatio Aequos et Uolscos incessit, si uictores exercitus uallum potius quam uirtus et arma tegerent. igitur et ipsi efflagitatum ab ducibus signum pugnae accepere. iamque pars egressa portis erat deincepsque alii seruabant ordinem, in suum quisque locum descendentes, cum consul Romanus, priusquam totis uiribus fulta constaret hostium acies, intulit signa; adortusque nec omnes dum eductos nec, qui erant, satis explicatis ordinibus, prope fluctuantem turbam trepidantium huc atque illuc circumspectantiumque se ac suos, addito turbatis mentibus clamore atque impetu inuadit. rettulere primo pe
Abbreviated transcription (Latin):
recupato & urbe pacata: si se doceri suissent qua fraus ab tribunis occulta
in lege feretur memorẽ se maiorum suorum memorẽ cognomis quo ppłi co¬
lendi uelut hereditaria cura sibi a maioribus tradita eẽt concilium plebis nõ
impediturum

Expanded text:
reciperato et urbe pacata si edoceri se sissent quae fraus ab tribunis occulta reciperato et urbe pacata si edoceri se sissent quae fraus ab tribunis occulta in lege ferretur, memorem se maiorum suorum, memorem cognominis quo populi colendi uelut hereditaria cura sibi a maioribus tradita esset, concilium plebis non impediturum
Abbreviated transcription (Latin):
um hec inforo sedande discordie causa agunt᷑. Consules interim: ne
ne ueĩes hostis moueret᷑ tirca portas murosq discesserant. Eadem nocte &
tusculum de arce capta capitolioq occupato & alio turbate urbis statu mĩ¬
tii ueniunt. Lutius maniluis tusculi tum dictator erat. Is confestim cõuoca¬
to senatu atq introductis mintiis magnope censet ne expetẽt dum abroma
rati auxilium petentes ueniant. ꝑiculum ip̃m disc̾menq atq sotiales deos
demq federum id postere. demerendo benefitio tam potentem tam propinq̃
ciuitatem nuꝗ̃ parem occasionem daturos deos. Placet fieri auxilium. Iuuẽ¬
s conscribitur arma dant᷑ romam pͥma luce uenientes protul spem host
prebuere. Equi aut uolsci uenire uisi sunt. deinde ubi uanus t̾ror abiit accepti
inurbem agmine inforum descendunt. Ibi iam p. ualerius relicto ad portaꝵ
dia collega instruebat atiem auct̃as uiri mouerat affirmantis capitoli

Expanded text:
um haec in foro sedandae discordiae causa aguntur, consules interim, ne Sabini neue Ueiens hostis moueretur, circa portas murosque discesserant. eadem nocte et Tusculum de arce capta Capitolioque occupato et alio turbatae urbis statu nuntii ueniunt. L. Mamilius Tusculi tum dictator erat. is confestim conuocato senatu atque introductis nuntiis magnopere censet, ne exspectent dum ab Roma legati auxilium petentes ueniant; periculum ipsum discrimenque ac sociales deos fidemque foederum id poscere; demerendi beneficio tam potentem, tam propinquam ciuitatem nunquam parem occasionem daturos deos. placet ferri auxilium; iuuentus conscribitur, arma dantur. Romam prima luce uenientes procul speciem hostium praebuere; Aequi aut Uolsci uenire uisi sunt; deinde ubi uanus terror abiit, accepti in urbem agmine in forum descendunt. ibi iam P. Ualerius relicto ad portarum praesidia collega instruebat aciem. auctoritas uiri mouerat, adfirmantis Capitolio
Abbreviated transcription (Latin):
um in ipm̃ & innocentia tutam & magistrata in quo tunc erat impete
fieri non posset. flexere iras in C Sempronium patruelem atracini. eiq ob
ignominiam uolsci belli ad uitore collega marco camileio diem dixere
ubinde ab his detribunis mentio insenatu de agris diuidendis illata ẽ.
actiomi semper acterrime C sempronius restiterat ratus id qđ erat aut
depõita cã leuiorem futurum apud prẽs reum. aut perseuerantẽ subiuditii
tempus plebem offensuram aduse inuidie obici maluit & sue non cause qͣ pul¬
lice de eẽ stetitq in eadem snia neq largitio cessura intriũ grãm tribimoꝵ¬
fieret. nec tum agrum plebi sed sibi inuidiam queri se quoq subiturum
eam tempestatem forti animo. nec senatui tanti se uitem haud quemꝗͣ
alium debere ẽẽ ut inparcendo uni malum pu ͭ ͭ fiat nhilo el Demission

Expanded text:
cum in ipsum, et innocentia tutum et magistratu, in quo tunc erat, impetus cum in ipsum, et innocentia tutum et magistratu, in quo tunc erat, impetus fieri non posset, flexere iras in C. Sempronium , patruelem Atratini, eique ob ignominiam Uolsci belli adiutore collega M. Canuleio diem dixere. subinde ab iisdem tribunis mentio in senatu de agris diuidendis inlata est, cui actioni semper acerrime C. Sempronius restiterat, ratis, id quod erat, aut deposita causa leuiorem futurum apud patres reum aut perseuerantem sub iudicii tempus plebem offensurum. aduersae inuidiae obici maluit et suae nocere causae quam publicae deesse, stetitque in eadem sententia ne qua largitio, cessura in trium gratiam tribunofieret; nec tum agrum plebi, sed sibi inuidiam quaeri; se quoque subiturum eam tempestatem forti animo; nec senatui tanti se ciuem aut quemquam alium debere esse, ut in parcendo uni malum publicum fiat. nihilo demissiore
Abbreviated transcription (Latin):
consulari potãte omnes prĩtii. Loruntius cincinatus tertioL sex. furius Me¬
lullinuis iterum MManlius A Sempronius atracinus. Hloc tribuno comit
questorum hñte petentibusq inter aliquot plebeios filio antistiti tribuni ple¬
bis & fratre alterius tribum pleb̾ Sexti polii nec potestas nec suffragatio hoꝵ
ialuit: quin quorum patres auosq consules uiderant eos nobilitate pref¬
rent. fure̾ omnes tribum pł. ante omnes. polius antistiusq repulsa suorum
accensi. quidnam rei ee̾t. ꝙ non suis benefitiis non prum inuiriis non deniq
isurpandi libidine cum liceat quod ante non licu̾it si non tribimum mi¬
tarem nec questorem quidem quemꝗͣ explebe fcm̃ non ualuisse patris ꝓfilio
ratris ꝓfrẽ preces tribunorum plebis potestatis sacrosancte ad auxilium li¬
tatis create. fraudem profecto in re ẽẽ & auxilium. Sempronium comitiis
plus artis ad hibuisse ꝗͣ fidei. euis iniuria queri suos honore deiectos. Itaq

Expanded text:
consulari potestate omnes patricii, L. Quinctius Cincinnatus tertium L. Furius Medullinus iterum M. Manlius A. Sempronius Atratinus . hoc tribuno comitia quaestorum habente, petentibusque inter aliquot plebeios filio <A.> Antisti tribuni plebis et fratre alterius tribuni plebis Sex. Pompili , nec potestas nec suffragatio horum ualuit quin quorum patres auosque consules uiderant eos nobilitate praeferrent. furere omnes tribuni plebi, ante omnes Pompilius Antistiusque, repulsa suorum accensi. quidnam id rei esset? non suis beneficiis, non patrum iniuriis, non denique usurpandi libidine, cum liceat quod ante non licuerit, si non tribunum militarem, ne quaestorem quidem quemquam ex plebe factum. non ualuisse patris pro filio, fratris pro fratre preces, tribunorum plebis, potestatis sacrosanctae, ad auxilium libertatis creatae. fraudem profecto in re esse, et A. Sempronium comitiis plus artis adhibuisse quam fidei. eius iniuria queri suos honore deiectos. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
Haud displicet
res tullo: ꝗͣꝗͣ cum indole animi tum spe uictorie ferocior erat. Querentib
utrinq ratio initur. cui & fortuna ipsa prebut materiam. Forte tun
bus excitibus terͥgemini erant fratres nec etate nec uiribus dispares. ho¬
ratios curatios ue fuisse satis constat. Nec ferme res antiqua alia est nobili
tamen iure tam clara nominum error manet utruis ppłi horatii in¬
us curiatii fuerint. Auctores utroq trahunt. plures tamen in uenio qui roma¬
nos oratios uocent. hos ut sequar animus: Cum trigeminis agunt reges
ut prosua quisq patria dimicent ferro: Ibi imꝑium fore unde uictor
fuerit. nichil recusat᷑. tempus & locus conuenit. priusꝗ̃ dimicarent fedus ictũ¬
inter romanos & albanos est his legibus: ut cuius ppłi ciues eo certamine
uicissent. is alteri ppło cum bona pace imꝑitaret. federa alia aluis legibus

Expanded text:
haud displicet res Tullo quamquam cum indole animi tum spe uictoriae ferocior erat. quaerentibus utrimque ratio initur cui et fortuna ipsa praebuit materiam. forte in duobus tum exercitibus erant trigemini fratres, nec aetate nec uiribus dispares. Horatios Curiatiosque fuisse satis constat, nec ferme res antiqua alia est nobilior; tamen in re tam clara nominum error manet, utrius populi Horatii, utrius Curiatii fuerint. auctores utroque trahunt; plures tamen inuenio qui Romanos Horatios uocent; hos ut sequar inclinat animus. cum trigeminis agunt reges ut pro sua quisque patria dimicent ferro; ibi imperium fore unde uictoria fuerit. nihil recusatur; tempus et locus conuenit. priusquam dimicarent foedus ictuinter Romanos et Albanos est his legibus ut cuiusque populi ciues eo certamine uicissent, is alteri populo cum bona pace imperitaret. foedera alia aliis legibus
Abbreviated transcription (Latin):
buno plebis dicta dies est. ꝙ legatus ingallos ad quos missus erat orator con
uis gentium pugnasset Cui uiditio cum mors adeo opportuma ut uoli¬
tariam magna pars crederet subtrahit. Inter regnum iniit. tum p Cornelis
scipio interrexit: & post eum. M furius Camillus iterum. Is tribunos militũ
consulari potate creat A ualerium publicola iterum LUirgimũ ꝑ Corneli¬
um LManlium Lemilium L postumium

Expanded text:
buno plebis dicta dies est, quod legatus in Gallos—ad quos missus erat orator—contra buno plebis dicta dies est, quod legatus in Gallos—ad quos missus erat orator—contra ius gentium pugnasset; cui iudicio eum mors, adeo opportuna ut uoluntariam magna pars crederet, subtraxit. interregnum initum: P. Cornelius Scipio interrex et post eum M. Furius Camillus iterum. is tribunos militum consulari potestate creat L. Ualerium Publicolam iterum L. Uerginium P. Cornelium A. Manli
Abbreviated transcription (Latin):
EAB CONDITA urbe roma ad captam eandem. Ro¬
mani sub regibus primum consulib deinde ac dictatorib
decemiurisq ac tribunis consularib gessere foris bella
domi seditiones quinq libris exposui. Res tamẽ uetustate
nimia obscuras uelut que magno interuallo loci uix cer
in comentariis pontificum aliisq pu ͭ ͥ ᷤᷤ priuatisq erãt mo¬
numentisq erant monumentis incensa urbe plereq in
ere. Elariora deinceps certiorãq absecunda origine uelut abstirpibus
letius feratuisq renate urbis gesta domi militieq exponerent᷑. Ceterum qͦ
pͥmo ad miniculo erecta erat eodem ĩnixa . M. fu̾rio principe stetit. Neq eum
abdicare se dictatura nisi anno circuacto passi sunt. Comitia insequentem
annũ tribunos hr̃e quorum inmagratu capta urbs e̾e̾t non placuit. Res ad
nterregnum rediit cum ciuitas inoꝑe ac labore assiduo reficiende urbis
neretur. Interim o Fabio simul pͥmum magratum abiit. ab M. Martio tri¬

Expanded text:
ab conditâ urbe Româ ad captam eandem urbem Romani, sub Regibus primum, Consulibus deinde ac Dictatoribus, Decemvirisque ac Tribunis consularibus, gessere foris bella, domi seditiones, quinque libris exposui: res cum vetustate nimiâ obscuras, velut quae magne ex intervallo loci vix cernm, siquae in commentariis Pontificum, aliisque public is privatisque erant monumeteriere. clariora deinceps certioraque ab secunda origine uelut ab stirpibus laetius feraciusque renatae urbis gesta domi militiaeque exponentur. ceterum primo quo adminiculo erecta erat eodem innixa M. Furio principe stetit, neque eum abdicare se dictatura nisi anno circumacto passi sunt. comitia in insequentem annum tribunos habere quorum in magistratu capta urbs esset, non placuit; res ad interregnum rediit. cum ciuitas in opere ac labore assiduo reficiendae urbis teneretur, interim Q. Fabio , simul primum magistratu abiit, ab Cn. Marcio tri
Abbreviated transcription (Latin):
remebat plebs patrum haud fert quisꝗ inforo in urbe rari erant. indig
rerum cesserant in agros suarumq rerum erant amissa paͭͣ. tantum ab m¬
uria se ab eẽ rati qͣtum acetu congressuq impotentũ dñorum se amors¬
ent. Postq̃ citati non cõueniebant dimissi circa domos apparitores simu
pignora capienda suscitandumq num consulto detractarent. Referunt se¬
natum in agris ẽẽ. letius id decemuiris accedit. ꝗͣ si pñtes detractare imꝑiũ
referrent. Iubent aciri omnes senatumq indiem posterum edicunt qui aliqͣto
spe iporum frequentior conuienit. Quo ftõ prodicam apitribus plebs libertatẽ
ta: ꝙ his qui iam magistratu abissent pruatisq uis ab e̾e̾t tanꝗͣ iuire cogi¬
tibus senatus pariusset. sed magis obedienter uentum incuria est ꝗͣ obnoxie
dictas sententias accepimus. Lutium ualerium potitum. tum proditã memo
ẽ post relationem apii claudii. priusꝗ̃ ordine snĩe rogarent᷑ postuland

Expanded text:
remunt plebes. patrum haud fere quisquam in foro, in urbe rari erant. indignitate rerum cesserant in agros, suarumque rerum erant amissa publica, tantum ab iniuria se abesse rati quantum a coetu congressuque impotentium dominorum se amouissent. postquam citati non conueniebant, dimissi circa domos apparitores simul ad pignera capienda sciscitandumque num consulto detractarent referunt senatum in agris esse. laetius id decemuiris accidit quam si praesentes detractare imperium referrent. iubent acciri omnes, senatumque in diem posterum edicunt; qui aliquanto spe ipsorum frequentior conuenit. quo facto proditam a patribus plebs libertatem ta, quod iis qui iam magistratu abissent priuatisque si uis abesset, tamquam iure cogentibus, senatus paruisset. sed magis oboedienter uentum in curiam esse dictas sententias accepimus. L. Valerium Potitum proditum memoriae est post relationem Ap. Claudi, priusquam ordine sententiae rogarentur, postulando
Abbreviated transcription (Latin):
płis. Palatis hostib ꝑ agros prima luce romani signis prolatis inatie consist¬
& ubi nemo obuius ibat pleno gradu. ad castra hostium tendunt. Ceterum
ostꝗ̃ ibi neq stationes proportis nec quẽqꝗ̃ inuallo nec fremitum coi¬
tum castrorum animatũtunt: insolito silentio moti metu ins.diarum sub¬
sistunt. transgressi deinde uallum cum deserta omnia inuenissent ꝑgunt
tem uestigis sequi: sed uestigia in omnes eque ferentia ꝑtes ut in dilap
passim primo errorem fatiebant. post ꝑ exploratos comꝑtis hostium consiliis
ad singulas urbes circumferendo bello unum ex xl oppida intra dies.L
omnia oppugnando ceperunt. quorum pleraq dirupta atq incensa. Norẽq
equorum ꝓpe ad internectionem cdelectum. De equis triumphatũ exemploq
eorum clades fuit. ut marutini marsi peligini feretani mitterent re
oratores pacis petende amicitieq hiis fedus pp̃łis petentib datũ.

Expanded text:
pere. palatis hostibus per agros prima luce Romani signis prolatis in acie consistunt et, ubi nemo obuius ibat, pleno gradu ad castra hostium tendunt; ceterum postquam ibi neque stationes pro portis nec quemquam in uallo nec fremitum consuetum castrorum animaduerterunt, insolito silentio moti metu insidiarum subsistunt. transgressi deinde uallum cum deserta omnia inuenissent pergunt hostem uestigiis sequi; sed uestigia in omnes aeque ferentia partes, ut in dilapsis passim, primo errorem faciebant. post per exploratores compertis hostium consiliis, ad singulas urbes circumferendo bello unum et triginta oppida intra dies quinquaginta, omnia oppugnando, ceperunt; quorum pleraque diruta atque incensa nomenque Aequorum prope ad internecionem deletum. de Aequis triumphatum; exemploque eorum clades fuit, ut Marrucini Marsi Paeligni Frentani mitterent Romam oratores pacis petendae amicitiaeque. his populis foedus petentibus datum.
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarium haud imparem nacti sunt ap. Claudium relictum acollegio ad
tribunitias seditiones comp̾mendas uirium imbutum iam abiuuenta certamib
lebeis: quem auctoremdas uirium iam aliquot annis fiusse ante memor
est per collegarum intercessionem tͥbunitie potestatis dissoluende Is tamen
iam non promptus ingenio tm̃ sed etiam usu ex̾citatus talem orationẽ hiũt.¬

Expanded text:
aduersarium haud imparem nacti sunt Ap. Claudium , relictum a collegis ad tribunicias seditiones comprimendas, uirum imbutum iam ab iuuenta certaminibus plebeiis, quem auctorem aliquot annis ante fuisse memoratum est per collegarum intercessionem tribuniciae potestatis dissoluendae. is tum iam non promptus ingenio tantum, sed usu etiam exercitatus, talem orationem habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ellis fusus diremit. Postero die iterata pugna & aliqͣdiu equata uirtir
fortunaq latine maxĩe legiones longa sotietate militiam romanã edocte
restabant. sequens imber ĩmissus ordines turbauit. turbatis signa peditum
illata. quĩatũq romana se inuexit aties tantum hostes gradii remoti. & ut
emel decliauit pugna iam intollerabilis romana uiserat. fusi hostes cur
tricum ꝙ duo milia inde aberant non castra peterent ab equitatu maxime
cesi castra capta direptaq sunt. Ab satrico nocte que p̃lio ꝓxima fuit fuge
iili agmine petunt antium: a cum romanus ex̾citus prope uestigiis i¬
ret᷑ plus tamen timor ꝗ̃ ira celeritatis habuit. prius itaq menia in trauere
hostes q̃ romanus extrema agm̃is capere aut morari posset. Inde aliquot di-¬
es uastando apro assumpti nec romanis satis instructis apparatu bellico ad me-
redienda nec illis ad subeundum pugne casum.

Expanded text:
cellis fusus diremit. postero die iterata pugna; et aliquamdiu aequa uirtute cellis fusus diremit. postero die iterata pugna; et aliquamdiu aequa uirtute fortunaque Latinae maxime legiones longa societate militiam Romanam edoctae restabant. sed eques immissus ordines turbauit; turbatis signa peditum inlata, quantumque Romana se inuexit acies, tantum hostes gradu demoti; et ut semel inclinauit pugna, iam intolerabilis Romana uis erat. fusi hostes cum Satricum, quod duo milia inde aberat, non castra peterent, ab equite maxime caesi: castra capta direptaque. ab Satrico nocte quae proelio proxima fuit, fugae simili agmine petunt Antium; et cum Romanus exercitus prope uestigiis sequeretur, plus tamen timor quam ira celeritatis habuit. prius itaque moenia intrauere hostes quam Romanus extrema agminis carpere aut morari posset. inde aliquot dies uastando agro absumpti nec Romanis satis instructis apparatu bellico ad moenia adgredienda nec illis ad subeundum pugnae casum.