comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuttẽ. hic incipiat nescire uł nõ posse
admitt̾e. scił si eũ initio cognouiss eũ
intestatũ decessisse. postea qͣi c̃tiore nũ¬
tio illato dubitare ceꝑit nũquid testatus
decessĩt. uł nũquid uiuat qr hic rumor
postea repserat. Id̾ ⁊ inc̃trariũ accipi pͭ.
ut qui ignorauit initio postea scire in¬
eipiat. Dies .b. possessionis. utiles esse
si ea que cause cognitionẽ ꝓ tribunali de¬
sid̾at. uł que decretũ exp̾ossit. sessiõs e¬
runt nob cõputande quib sed̃ is qͥb¬
q per ip̃m p̃torem factũ ñ ẽ quonimꝰ¬

Expanded text:
osse admittere: scilicet si, cum initio cognouisset eum intestatum decessisse, postea quasi certiore nuntio allato dubitare coeperit, numquid testatus decesserit uel numquid uiuat, quia hic rumor postea perrepserat. idem et in contrarium accipi potest, ut qui ignorauit initio, pos‹t›ea scire incipiat.Dies bonorum possessionis utiles esse si ea, quae causae cognitionem pro tribunali desiderat uel quae decretum exposcit, sessiones erunt nobis computandae, quibus sedit is quibusque per ipsum p
Abbreviated transcription (Latin):
go dr̃. lib̃is datam bonoꝵ pos¬
sessionem contra legem ẽẽ. sic
intelligendum ẽ. ut sufficiat
extitisse tabulas mortis dẽꝑe
patris . ex quib uł adiri ħedi¬
tas. uł scdm eas. bonoꝵ posses¬
sio peti potuit. Quaius neu
trum postea secutum sit: uł
sequi potuit. Nam si uł om̃s
instituti substituiq ante te¬
statorem decesserint: uł is scͥp¬
tus ħes fuit: cum quo testa¬
menti factio non fuit: peti
cio cc̃ tabulas inanis ẽ que si

Expanded text:
r liberis datam bonorum possessionem contra lignum esse sic intellegendum est, ut sufficiat exstitisse tabulas mortis tempore patris, ex quibus vel adiri hereditas vel secundum eas bonorum possessio peti potuit, quamvis neutrum eorum postea secutum sit vel sequi potuit: nam si vel omnes instituti substitutique ante testatorem decesserint vel is scriptus heres fuit, cum quo testamenti factio non fuit, peti contra tabulas inane est, quae si
Abbreviated transcription (Latin):
se dedit in adoptionem. nec se¬
quatur eum filius emancipa.¬
tus. ab eo ante factꝰ: quia in
alia familia sit pater. in alia
filius. bonoꝵ possessionem
contra tabulas non potest fi¬
lius eiꝰ bab̾e. & ita uilianus
scͥpsit. Marcellus autem ait
iniquum sibi uidĩ. excludieũ
a bonoꝵ possessionemcum se pat̃
dedit inadoptionem. Ubi enĩ
non datur filiꝰ inadoptionem
s pat̾ sedat: nullum patrem
filio asignat. que sententia
non ẽ sine racione.
ermogenianus lib̾ .iiii. iuris
epit̾. Nub conditione exħeda¬
tus: contra tabulas bonoꝵ pos¬
sessionem petet. licet sub con¬
ditione heres institutꝰ: a cont᷑
tabulas bonoꝵ possessione ex¬
cludatur. Certo enim iuditio.
lib̾i aparentum successione
remouendi sunt. ¶Ei qui
contͣ tabulas bonoꝵ possessio¬
nem accepit: tam legati. quã
denegatur. Nec interest ꝑsemet
ip̃m. anꝑ alium queratur.

Expanded text:
se dederit in adoptionem nec sequatur eum filius emancipatus ab eo antea factus, quia in alia familia sit pater, in alia filius, bonorum possessionem contra tabulas non potest filius eius habere: et ita Iulianus scripsit. Marcellus autem ait iniquum sibi uideri excludi eos a bonorum possessione, cum pater se dedit in adnon datur in adoptionem, at pater se dat, nullum patrem filio adsignat: quae sententia non est sine ratione. Hermogenianus libro tertio iuris epitomarum Sub condicione exheredatus contra tabulas bonorum possessionem petet, licet sub condicione heres institutus a contra tabulas bonorum possessione excludatur: certo enim iudicio liberi a parentium successione removendi sunt. Ei, qui contra tabulas bonorum possessionem accepit, tam legati quam denegatur: nec interest, per semet ipsos an per alium quaeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
cipatus filiꝰ nepote in potestate
aui relicto ab ħede extͣneo. fid̾i¬
commnissam ħeditatẽ silib̾atus
aui potestate fuiss reliquiss
dandam bonoꝵ possessionem

Expanded text:
cipatus filius nepoti in potestate aui relicto ab extraneo herede fideicommissam hereditatem, si liberatus aui potestate fuisset, reliquisset: dandam bonorum possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
cauere nolũit. s is qui uicit non possit
cauere. uel res deponenda. uel uiris dic¬
cio restituenda erit. ¶Sidies aut condi¬
cio legasi uel fidi cominissi pecitionẽ
actionem ue disferre dicatur. et iõ sauꝰ¬
dasio desideretur hĩs autem ꝑ calup¬
niam postulari contendat. ⁊ relictum
neget. non alit̾ audiendꝰ erit. qͥ cauere
postulat. quam si script̾am quam relic¬
cam asfirmet. exibũit. ¶ Cum quereba¬
tur ubi ficd̃i cominissi seruandi causa
caui oporteat. Impr̃ cituis antoninus
rescripsit ¶ domicilium rõme non habeat
heres. ⁊ om̃is bereditas inꝓuincia eẽt.
ad satis dationem fidi cominissi nõe ĩ
piuncia fid̃i commnissariũ retiendũ
esse. Quat̾ siheres ineum locũ
cauendi grã remitti desiõet uibi
domicilium ht̃ legatatius aut̃ ibi
caueri postulet ubi est he reditas ñ

Expanded text:
cauere noluerit: sed si is qui ui‹c›it non possit cauere, uel res deponenda uel iurisdictio restituenda erit. Si dies aut condicio legati fidei commissi petitionem actionemue differre dicatur et ideo satisdatio desideretur, heres autem per calumniam postulari contendat et relictum neget, non aliter audiendus erit qui cauere postulat, quam si scripturam, qua relict‹u›m adfirmet, exhibuerit. Cum quaerebatur, ubi fideicommissi seruandi causa caueri oporteat, imperator Titus Antoninus rescripsit, si domi‹ci›lium Romae non haberet heres et omnis hereditas in prouincia esset, ad satisdationem fideicommissi nomine in prouincia‹m› fideicommissarium remittendum esse. quare si heres in eum locum cauendi gratia remitti desideret, ubi domicillium habet, legatarius autem ibi caueri postulet, ubi est hereditas, non
Abbreviated transcription (Latin):
let ubi est hereditas. nonerit hĩs re¬
mutend̾. Iõq impr titius antoninuᷤ
cescriplit. Quib luteris adiectum est
ilibona distracta sunt uel testoris ꝑ-¬
missu. uel concedente legatario. p̾cium
eoꝵ fidi commnissi seruandi causa in
dei commissi. qui cognoscit taxatiõe qͦꝙ
fid̃i uissores pecuntur. ¶Admonendi
autem sumus reb publicis remitti sole¬
te satis dationem fid̃i commissoꝵ. liqũo
plane in erigenda est. uoluntati defũc

Expanded text:
heres remittendus. idque imperator Titus Antoninus rescripsit. Quibus litteris adiectum et si bona iam distracta sunt uel testatoris permissu uel concedente legatario, pretium eorum fideicommissi seruandi causa in deicommissi, qui cognoscit taxationem quoque fideiussores petuntur. Admonendi autem sumus rebus publicis remitti solere satisdationem fideicommissorum plane exigenda est uoluntati defunc
Abbreviated transcription (Latin):
contra tabulas bonoꝵ possessio¬
nem nomen sui ħedis adept ꝰ e¬
Legata tam̃ ex parte sare isło
emancipatus lebis ꝯ parentib
prart cogetur non solida Sreli
minuta indimidium. quod re¬
linquitur manenti in potestate.
S nec aduersus eum constituen¬
de accionis legatoꝵ racio ẽ. qui
mero iure intestato ħes exstitit.¬
¶Siquis accipit cont̾ tabulas bo¬
noꝵ possessionem. ꝙ̾ si non fu̾it
addita heditas ascͥpto. prãt legata
ea parte testamenti data contͣ
quam bonoꝵ possessio accepta :
Erit gͦ melior hoc casu conditio
in familia relicti filii: quam fo¬
ret: si exhedatus non eẽt.
odestinus lib̾.ui. pandectarũ.¬
Si is qui filum ⁊ ex eo nepotẽ
in potestate habebat. filium in
ad optionem ded̾it: nepote retento
in potestate. Postea filius filius¬
emancipatꝰ ãpatre adoptiuo
decessit: ext̾neis bedib insticutis.
filiũ huius qui in potestate aui
remansit contͣ tabulas patris
sui bonoꝵ possessionem pet̾e

Expanded text:
contra tabulas bonorum possessiocontra tabulas bonorum possessionem nomen sui heredis adeptus est.Legata tamen ex parte sua iste emancipatus liberis et parentibus praestare cogetur non solida, sed deminuta in dimidium, quod relinquitur manenti in potestate. sed nec aduersus eum constituendae actionis legatorum ratio est, qui mero iure intestato heres exstitit.Sed qui accepit contra tabulas bonorum possessionem, etiamsi non fuerit adita hereditas a scripto, praestat legata ea parte testamenti data, contra quam bonorum possessio accepta est. erit ergo melior hoc casu condicio in familia relicti filii, quam foret, si exheredatus non esset. 21 Modestinus libro sexto pandectarum.Si is, qui filium et ex eo nepotem in potestatem habebat, filium in adoptionem dedit nepote retento in potestate, postea filius emancipatus a patre adoptiuo decessit extraneis heredibus institutis: filius huius, qui in potestate aui remansit, contra tabulas patris sui bonorum possessionem petere
Abbreviated transcription (Latin):
qui mansit in potestate quiex¬
hedatus nõiatim fuit: non ẽ
uocatus ad bonoꝵ possessionẽ
contra tabulas: neq exilla par.¬
te edicti: qua intestato patre
mortuo emancipatꝰ ad bonoꝵ
possessionem admissus: ad col¬
lationem compellitur. Quia
& si fr̃ ab intestato ħes sit: emã¬
cipatꝰ tñ non inde accipit bo¬
noꝵ possessionem. & uereor ne
eum ad portionem admittet
bonoꝵ pat̾noꝵ. non etiam
eoꝵ que emancipatus ꝓpria
habuit. & boc sit consequens
illi qͥ cum ex minore parte
scͥptus a patre ħes relictus in
potestate: admisso frẽ emanci¬
pato ad contra tabulas bonoꝵ
possessionem: eiꝰ beneficio pluᷤ
consequatur. Quamius edicti
ũb̾ collatio inducatur. ex mͣte
p̃toris: denegandam eẽ. R decꝰ.
Multomagis aũ huic conferri
non oportet. quia & apatre ex¬
hedatus: aptore ad bonoꝵ posseꝰ¬
sionem contra tabulas non
uocatur. occasione omisse hedi¬
tatis ascͥpto hede nicb habituro
ꝑꝑ delatam emancipato a p̾tore

Expanded text:
qui mansit in potestate quod exheredatus nominatim fuit, non est uocatus ad bonorum possessionem contra tabulas: neque ex ill‹a› parte edicti, qua intestato patre mortuo emancipatus ad bonorum possessionem admissus ad collationem compellitur, quia etsi frater ab intestato heres sit, emancipatus tamen non inde accepit bonorum possessionem. et uereor, neeum ad portionem admitteret bonorum paternorum, non etiam eorum, quae emancipatus propria habuit, et hoc sit consequens illi, quod, cum ex minore parte scriptus a patre heres relictus in potestate, admisso fratre emancipato ad contra tabulas bonorum possessionem, eius beneficio plus consequatur, quamuis edicti uerbis collatio inducatur, ex mente praetoris denegandum eam respondetur. multo magis autem huic conferri non oportet, quia ei a patre exheredatus, a praetore ad bonorum possessionem contra tabulas non uocatus occasione omissae hereditatis a scripto herede nihil habituro propter delatam emancipato a praetore
Abbreviated transcription (Latin):
exeo qui in potestate aui reman¬
sit. bonoꝵ possionem cont̾tabu¬
las petẽ pot̾it. Idemq uiris ẽ.
si emancipato filio nepos exes
inpotestate aui remansĩt. ꝙ pꝰea
patri suo inadoptionem datus
fiu̾it ÷ contͣ tabulas aui bonoꝵ
possessionem pecẽ pot̾it. qiuap
adoptionem in aliena familia
non fu̾it. S si emancipatꝰ filiꝰ m̃s
qui ad optatus ẽ filius contra
tabulas meas bonoꝵ possessis¬
nem pec̾e non potit. quia nũꝙͣ
nepotes loco. apud me fuit:¬
s aliquid nouũ. Ut qui iudĩ¬
cium patris rescindunt ꝑ cc̃
tabulas bonoꝵ possessionem ex
iudicio eius quibdã ꝑsonis
legata: s fidĩ cõmissa prarent.¬
be̾ lib̾is & parentib. Uxorib
nurib ꝙ dotis noĩe legatum¬
Gñalit̾ aũ parentes ꝯ lib̾os p̃¬
tor excepit. nec gͣdus lib̾oꝵ paren¬
tum ue enumerauit. In infini¬
tum gͥ eis pr̃abit᷑. ẜ nec ꝑsonas
exsecutus ẽ. utrum exiurili seru
an exfeminco descendẽnt. Quisqͥs
gͥ exlib̾is parentibq fuerit:

Expanded text:
estate aui remansit, bonorum possessionem contra tabulas petere poterit.Idemque iuris est, si emancipato filio nepos ex eo in potestate aui remanserit et postea patri suo in adoptionem datus fuerit: id est contra tabulas aui bonorum possessionem petere poterit, quia per adoptionem ‹innon fuerit.Sed si emancipatus filius meus qui adoptatus est filius contra tabulas meas bonorum possessionem petere non poterit, quia numquam nepotis loco apud me fuitd aliquid nouam, ut, qui iudicia patris rescindunt per contra tabulas bonorum possessionem, ex iudicio eius quibusdam personis legata et fideicommissa praest liberis et parentibus, uxori nuruique dotis nomine legatum.Generaliter parentes et liberos praetor excepit nec gradus liberorum parentiumue enumerauit: in infinitum igitur eis praestabitur. sed nec personas prosecutus est, utrum ex uirili sexu an ex feminino descendent. quisquis igitur ex liberis parentibusque fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ret quo muiꝰ oꝑe dentur. sic̃ accidit
cũ egrotanti lib̾to oꝑe indicunt᷑. qd̾
si diu̾saꝵ ciuitatũ patrom sĩt. ⁊ ĩ sua
quisq moret᷑ ꝯsentĩe deb in oꝑis ab
incdictis. sim accipiendis non ꝯsentiãt.
compelli ad prãndã alt̾i quoq oꝑaꝵ
estimationem:¬
latione deducit᷑. łuti pictorie. fabrile.
peti ꝗd nõ posst̃ nisi p̃terite. qr ⁊ sine
uerbis. at re ip̃a mẽ obligationi tͣctatꝰ
tp̃is. sicuti cũ ephesi dare stipłemur
oꝑas tuas pictorias centũ hodie dare
spondes. Cedunt tñ oꝑe ex lie int̃po¬
site stipulationis. S oꝑe quas patronꝰ
alib̾to postulat. c̃ festim non cedunt.
qr id agiint̃ eos uidet᷑ nec añced⁊ qͣi¬

Expanded text:
ret, quo minus operae dentur, sicut accidit, cum aegrotanti liberto operae indicuntur. quod si diuersarum ciuitatium patroni sint et in sua quisque moretur, consentire debent in operis ab indictis, si in accipiendis non consentiant, compelli ad praestandam alteri quinque operarum aestimationemlationem deducitur, ueluti pictoriae fabriles, peti quidem non possunt nisi praeteritae, quia etsi non uerbis, at re ipsa inest obligationi tractus temporis, sicuti cum Ephesi dari stipulemur,stipulatio: 'operas tuas pictorias centum hodie dare spondes?' cedunt tamen operae ex die interpositae stipulationis. sed operae, quas patronus a liberto postulat, confestim non cedunt, quia id agi inter eos uidetur, ne ante
Abbreviated transcription (Latin):
cctabusas acciꝑe potuit. intestatipa¬
tris possõnẽ accepit. atq ita filia que
mansit in potestate cum eiusd̾ fami¬
lie frẽ heres instituta possõnem in¬
testati patris errorẽ frĩs emancipati
secuta accepit dotẽ. scripto fr̃i ⁊ferre
ñ coget᷑. cũ ea possõ frustrapetita sit.
⁊ filia patris uoluntatẽ fetut fu¬
rił partis retineat .i. ut õs trientes
habeant. ⁊ bõꝵ possessio ͣ im̾ liberi fũ¬
gãt᷑ pꝰ ccͣtabulas eẽ petita. ¶ Filia
q̃ soluto matrimonio dotẽ ꝯferre de¬
btut. moram collatiomi fecit. uiri bo¬
ni arbitratu coget᷑ usuras quoq do¬
tis ꝯferre. cum emancipatꝰ fr̃ etiam
fructus ꝯferat.⁊ filia pattis sue fructꝰ

Expanded text:
tabulas accipere potuit, intestati patris possessionem accepit: atque ita filia, quae mansit in potestate, cum eiusdem familiae fratre heres instituta, possessionem intestati patris errorem fratris emancipati secuta accepit. dotem scripto fratri conferre non cogetur, cum ea possessio frustra petita sit et filia patris uoluntatem fini uirilis partis retineat, id est ut omnes trientes habeant et bonorum possessio unde liberi fingatur pro contra tabulas esse petita. Filia, quae soluto matrimonio dotem conferre debuit, moram collationi fecit: uiri boni arbitratu cogetur usuras quoque dotis conferre, cum emancipatus frater etiam fructus conferat et filia partis suae fruct
Abbreviated transcription (Latin):
quos muliei ꝑceꝑit añquã ub̾et. ñ debie
in amio dr̃ pot̃ dici ⁊ i usex ñsib sibis ĩano
fructus capiant᷑ ut̾e inlocis. intigus et ra
pliub annis. ħdici pot̃. ut insiluace duca.
Ite silocatio agͥtał sit ut suꝑ anĩria n̾ cedẽ.

Expanded text:
quos mulier percepit antequam nuberet, non debere in in anno dicitur, potest dici et in sex mensibus, si bis in anno fructus capientur, ut est in locis inriguis. Et in pluribus annis idem dici potest, ut in silua caedua. Item si locatio agri talis sit, ut super annuam mercede
Abbreviated transcription (Latin):
b fec̾it testam̃tum. ⁊ aliud extet. ali¬
ud non extet. tabule extare uidentur.
petiq pot̃ bõꝵ possessio. s ⁊ si induob
eodicib simul signatis. alios atq alios
qͣsiexuno cõpetit bõꝵ possessio. qr
ꝓ unis tabulis hñdum ẽ. ⁊ sup̃munt
utrũq accipiemꝰ. s si unũ fecerit te¬
stator qͣi testam̃. aliud qͣi exemplum.
siquid id exstat ꝙ uoluit ẽẽ testamen¬
tũ. bõꝵ possessio petetur. si u̾o id qđ
exemplũ erat. bõꝵ possessio peti nõ
poterit. ut põꝑ scͥpsit exigit pretor
ut is cuiꝰ bonoꝵ possessio datur. utͦq
tp̃r ius testam̃ti faciendi habuit. ⁊ cũ
facit testam̃tũ. ⁊ cũ morit᷑. ꝓm̃ si un¬
pubes uł furiosus uł quis alius ex hic¬

Expanded text:
bus fecerit testamentum et aliud exstet, alibus fecerit testamentum et aliud exstet, aliud non exstet, tabulae extare uidentur petique potest bonorum possessio.Sed et si in duobus codicibus simul signatis alios atque alios quasi ex uno competit bonorum possessio, quia pro unis tabulis habendum est et supremum utrumque accipiemus.Sed si unum fecerit testator quasi testamentum, aliud quasi exemplum, si quidem id extat quod uoluit esse testamentum, bonorum possessio petetur, si uero id quod exemplum erat, bonorum possessio peti non poterit, ut Pomponius scripsit.Exigit praetor, ut is, cuius bonorum possessio datur, utroque tempore ius testamenti faciendi habuerit, et cum facit testamentum et cum moritur. proinde si impubes u
Abbreviated transcription (Latin):
fert cauendum est. De bonoꝵ possessio
acciꝑe debemus. õem ma¬
terie figurã. siue gͥ tabule
sint lignee. siue cuius cũq
alteriꝰ materie. siue carte. siue m̃brane
sint. uł sicͤorio aliciũ aĩalis. tabule rec¬
te dicent᷑. non aũt om̃s tabulas p̃tor se¬
quit᷑. ac parte edicti: s sup̃mas. hoc
ẽ eas que nouissime ita facte sunt. post
quas nulle facte sũt. sup̃me enĩ. heest̃.
quaᷤ nulle facte st̃. lic⁊ hee ueteres sit.¬
sufficit aũt extãe tabulas. ⁊ si nõ pro¬
ferant᷑. si certum sit eas extare. gͥ⁊
si aput furem sint. uł aput eũ aput
que de posite sĩt. dubitari non oportet.
las agnoscat᷑.¶semel aũt extitisse ta¬
bulas mortuo testatore desidat᷑. tam¬
⁊ si extare desierĩt. q̃r ⁊ si postea uit̃ci¬
dert. bõꝵ possessio peti pot̾it scĩam tñ
exigemꝰ ut seiat hr̃s extare tabulas.
certꝰ sitq delatam sibi bonoꝵ posses¬
sionem ¶ Siquis in duob exemplari¬

Expanded text:
fert cauendum est. DE BONORUM POSSESSIaccipere debemus omnem materiae figuram: siue igitur tabulae sint ligneae siue cuiuscumque alterius materiae, siue chartae siue membranae sint uel si corio alicuius animalis, tabulae recte dicentur.Non autem omnes tabulas praetor sequitur hac parte edicti, sed supremas, hoc est eas, quae nouissimae ita factae sunt, post quas nullae factae sunt: supremae enim hac sunt uas nullae factae sunt, licet hae ueteres sint.Sufficit autem extare tabulas, etsi non proferantur, si certum sit eas exstare. igitur etsi apud furem sint uel apud eum, apud quem depositae sunt, dubitari non oportet las agnoscatur.Semel autem exstitisse tabulas mortuo testatore desideratur, tametsi exstare des‹ie›rint: quare et si postea interciderunt, bonorum possessio peti poterit.Scientiam tamen exigemus, ut sciat heres extare tabulas certusque sit delatam sibi bonorum possessionem.Si quis in duobus exemplari
Abbreviated transcription (Latin):
tur. non pot̾ bõꝵ possessio ẜ tabulas
peti. s si filiꝰ familias ueteranꝰ de ca¬
strensi faciat. dem̃ emancipatus uł
alias pat̃ familias factus decedat. põt
eiꝰ bõꝵ possessio peti. s siquis utroq
tp̃r testamenti factionẽ habiũt. me¬
dĩo tempore ñ habuĩt. bõꝵ possessio
scłm tabulas peti pot̾it. Siquis aũt

Expanded text:
t bonorum possessio secundum ‹tabulas› peti. sed si filius familias ueteranus de castrensi faciat, deinde emancipatus uel alias pater familias factus decedat, potest eius bonorum possessio peti. sed si quis utroque tempore testamenti factionem habuerit, medio tempore non habuerit, bonorum possessio secundum tabulas peti p
Abbreviated transcription (Latin):
tãnt mortis tp̃r testam̃ti factionẽ. s
añ factũ eoꝵ testam̃tum ualet. ¶ Si
linum quo ligate sũt tabule incisũ sit.
siquid alius cẽ uolũtatẽ testatoris u¬
cid̾it. bõꝵ possessio peti pof. qđ supse
testator id fec̾it. ñ uident᷑ sig̃te: ⁊ iõ
bõꝵ possessio peti non pot̃. E Sirose.
sint amurib tabule. uł linũ aliter

Expanded text:
tant mortis tempore testamenti factionem, sed ante factum eorum testamentum ualet.Si linum, quo l‹i›gatae sunt tabulae, incisum sit, si quidem alius contra uoluntatem testatoris inciderit, bonorum possessio peti potest: quod si ipse testator id fecerit, non uidentur signatae et ideo bonorum possessio peti non potest.Si rosae sint a muribus tabulae uel linum aliter
Abbreviated transcription (Latin):
possõ an repudiari possit iudeamꝰ. ⁊ qͥ¬
b dieb fuuri pot̃. S repudiari eã
ñ posse u̾ius ẽ. qr nõdũ delata ẽ nisi
cũ fuerit decreta. Rursus postea ꝗͣ
decreta ẽ. sera repudiatione. quia ꝙ.
acquisitũ ẽ repudiarȩ ñ pot̃. Sitͣ
centesimũ diẽ mortuus fui̾t prior.

Expanded text:
um possessio an repudiari possit, uideamus. et quidem diebus finiri potest: sed repudiari eam non posse uerius est, quia nondum delata est, nisi cum fuerit decreta: rursum posteaquam decreta est, sera repudiatio est, quia quod adquisitum est repudiari non potest. Si intra centensi
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Successormũ edictũ
id circo ꝓpositũ est. ne bõa¬
hr̃ditaria uacua sine dño
stituere tp̃s his quib bõꝵ possessio¬
nẽ detulit. ⁊ dare int̃ eos successionem
ut maturiꝰ possĩt creditores scire utrũ
hãnt cũ quo c̃ grediant᷑. anu̾o bõa ua¬
cantia fisco sint delata. an potiꝰ ad.

Expanded text:
. Successorium edictum idcirco propositum est, ne bonaditaria uacua sine dominaestituere tempus his, quibus bonorum possessionem detulit, et dare inter eos successionem, ut maturius possint creditores scire, utrum habeant, cum quo congrediantur, an uero bona uacantia fisco sint delata, an potius ad
Abbreviated transcription (Latin):
q .r. sĩgłi qustio publice tractaturũ.¬
Nles sicũ paganꝰ erat:. fec̃it testam̃tũ mi¬
licie tp̃r codicillos. lex falcidia ĩcodicil¬
lis locum ñ ht̃. ĩtestam̃to locũ habbit.
Si cui plusqm ꝑ legem falcidiam licue
dubitari iuste p̃sit. utrũ
lex facidia locũ habita. ẽ. nec ne. sub-¬
uenit p̾tor hr̃di ut ei legatarius satis

Expanded text:
libro singulari quaestionum publice tractatarum.Miles si, dum paganus erat, fecerit testamentum, militiae tempore codicillos, lex Falcidia in codicillis locum non habet, in testamento locum habebit. SI CUI PLUS, QUAM PER LEGEM FALCIDIAM LICUERdubitari iuste possit, utrum lex Falcidia locum habitura est nec ne, subuenit praetor heredi, ut ei legatarius satis
Abbreviated transcription (Latin):
hostes fu̾it tam̃ ⁊ ad bonoꝵ possõnẽ
admitet᷑. ⁊ ꝯferret scił ea que morien
te patre haberet. si ab hostib captus
ñ fuisset. s ⁊ si redẽptus ab hostib
mortis tempore patris inueniat᷑. eq
collatio erit facienda. ¶ Si eman¬
cipato legatum fu̾it. cũ pater mori¬
etur. ⁊̃ hoc conferre deb. GSi ab
ipso patre herede instituto filio eiꝰ
est. hoc fidĩ cõmissũ. ⁊ eueniet ut ꝓ eo
habeat᷑. atq sipost mortẽ patris reli¬
ctum fuisset. nec coget᷑ ꝯferre quia mo¬
riente eo eius ñ fuisset. ¶ Emanci¬
patꝰ filius si dotẽ habeat ab uxore ac
ceptam hoc minꝰ ꝯfert. ⁊ si ante uror
decesserit. ¶ Srimpubi arrogato
scđm diuipii rescriptum quarta de¬
beat᷑. uidendum ẽ. an si patris nat᷑ał
bonoꝵ possõnem petat. ꝯferre qrͣtam
debeat. questio in eo ẽ. an heredi suo

Expanded text:
hostes fuerit, tamen et ad bonorum possessionem hostes fuerit, tamen et ad bonorum possessionem admittetur et conferet scilicet ea, quae morite patre haberet, si ab hostibus captus non fuisset. sed et si redemptus ab hostibus mortis tempore patris inveniatur, aeque collatio erit facienda. Si emancipato legatum fuerit, cum pater morietur, etiam hoc conferre debet. Si ab ipso patre herede instituto filio eiusest hoc fideicommissum? et eveniet, ut pro eo habeatur, atque si post mortem patris relictum fuisset, nec cogetur hic conferre, quia moriente eo non fuisset. Emancipatus filius si dotem ceptam, hoc minus confert, etsi ante uxor decesserit. Si impuber‹i› adrogato secundum diui Pii rescriptum quarta debetur, uidendum est, an, si patris naturalis bonorum possessionem petat, conferre quartam debeat. quaestio i
Abbreviated transcription (Latin):
ua familia ẽ conferre cogit᷑. hoc ẽ
ñ ipse s is qui eum ht̃ si maluerit
cc̃tabulas bonoꝵ possõnẽ acciꝑe. pla¬
ne si hic ad optiuus pat̃ aut̃ bonoꝵ pes¬
sõnẽ petitam emancipauerit eũ ñ
cogetur ad collationẽ. ⁊ ita rescripto
diuoꝵ fratrum exp̃ssum est. s ita de¬
num ad optinus emancipatus colla¬
tione frẽs priuabit. si sine fraude hoc
factum sit. ¶ Nec castrense nec qua¬
si castrense peculium fratrib ꝯfertur. Q¬
hoc enim precipuũ eẽ oport̾e. multis
ꝯstitutionib ꝯtinetur. S an id qd̾ dig¬
nitatis noĩe apatre datum est. uel de¬
bet᷑ ꝯferre qͥs in cõmune cogat᷑ uide
⁊ si adhuc debeat᷑ hoc sic interpretan¬
dum ÷ ut ñ soł honeret᷑ is qͥ dignita.¬
tẽ meruit. s cõmune sit om̃ium here¬
dũ honꝰ hoc debitum. ¶ Qmiabho¬
stib captꝰ post mortẽ patris rediit. lic ⁊
moriente patre nicħ habuit cũ aptid

Expanded text:
ua familia est, conferre cogitur, hoc est ua familia est, conferre cogitur, hoc est non ipse, sed is qui ‹e›um habet, si maluerit contra tabulas bonorum possessionem accipere. plane si hic adoptiuus pater ante bonorum possessionem petitam emancipauerit eum, non cogetur ad collationem, et ita rescripto diuorum fratrum expressum est: sed ita demum adoptiuus emancipatus collatione fratres priuabit, si sine fraude hoc factum sit. Nec castrense nec quasi castrense peculium fratribus confertur: hoc enim praecipuum esse oportere multis constitutionibus continetur. Sed an id, quod dignitatis nomine a patre datum est uel debetur, conferre quis in commune cogatur, uidd si adhuc debeatur, hoc sic interpretandum est, ut non solus on‹e›retur is qui dignitatem meruit, sed commune sit omnium heredum onus hoc debitum. Qui ab hostibus captus post mortem patris redit, licet mo riente patre nihil habuit, cum apud
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẽ. Si ñ constet s dicantur quedam
ñ eẽ in cõmune redacta. tunc ꝓpter
incertum cautio erit int̃ponenda.
S ⁊ sitantum forte in bonis pat̃nis e¬
mancipatus remittat qnͣtum ex col¬
latione sius ab herede debet dicendũ
ẽ. emancipatum satis ꝯtulisse uideri.
ior si nom̃ pat̃m debitoris delegau̾it. ł
functum ł aliam rẽ dedit ꝓportione bo¬
noꝵ que ꝯferre debuit.Si cũ
duob ꝯferre deb̾et. alt̾i ꝯtulerit. alt̾
ñ. ł cũ cauet ł cum duidit. Uidend̾
enim ÷ utrum sextantis tant̃ eis aufera¬
tur emolum̃tum. anuõ trientis totiꝰ
detrabi debeat. ⁊ puto siquidẽ ꝑ ꝯtu¬
matiã ñ caueat totius trientis ei de¬
negandas actiones. nec enim cauisse
piam sextantis tant̃ denegandas. sic
tñ ut possit supplere. cautionẽ uł col¬
lationẽ uł ⁊̃ ceteris modis qͥb supra
diximus aut curator ꝯstituat᷑. rẽ ei
implet. ¶ Is quoq qui madopti¬

Expanded text:
sio: si non constet, sed dicantur quaedam sio: si non constet, sed dicantur quaedam non esse in commune redacta, tunc propter incertum cautio erit interponenda. Sed et si tantum forte in bonis paternis emancipatus remittat, quantum ex collatione suus habere debet, dicendum est emancipatum satis contulisse uideri: idem et si nomen paterni debitoris delegauerit uel fundum remue aliam dederit pro portione bonorum, quae conferre debuit. Si, cum duobus conferre deberet, alteri contulerit, alteri non, uel cum cauet uel cum diuidit: uidendum est, utrum sextantis tantum ei auferatur emolumentum an uero trientis totius detrahi debeat. et puto, si quidem per contumaciam non caueat, totius trientis ei denegandas actiones nec enim uidetur piam, sextantis tantum denegandas, sic tamen, ut possit supplere cautionem uel collatione uel ceteris modis quibus supra diximus, aut curator constituatur rem ei implet. Is quoque, qui in adopti
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ autẽ ñ admittit eum in hunc
casum qͦi bonoꝵ possessio admissa nẽ.
UIubet autẽ p̃tor ita fieri collationem
ut recte caueat᷑. Caũi antẽ ꝑsatisdati.¬
onẽ oportere põp ait. an pigrib cau̾i
scripsit. ⁊ reis. ⁊ pignorib recte decol¬
latione caueri. ⁊ ita ego quoq puto.
¶Si fr̃ cauere ñ possit curator porti¬
onis eiꝰ ꝯstituit᷑ apud quẽ refecta pe¬
cuina collocet᷑. ut tc̃ demum recipiat
te sint. oblata postea cautione. recipit᷑
pristinum iui¶Quamius autẽ edic¬
tum p̃toris decautione loquat᷑. tam̃
one. facienda collationẽ. igit᷑ si diui¬
d̃at inqͥt bonasua cum frĩb. ⁊ qmͣuis
ñ caueat. satiffecit edicto. S ⁊ siq̃dam
qiuidat quibdã caueat. eq̃ dicimꝰ eĩ
satiffecisse S cũ possint eẽ q̃dam in oc¬
culto ñ satis ⁊ fert qͥ ñ cauit qm̃uis di¬
uidat. Si igit᷑ ꝯstet int̾ partes qͥd sit
in bomis emancipati sufficiens colla¬

Expanded text:
tionem autem non admittit eum in hunc tionem autem non admittit eum in hunc casum, quia bonorum possessio admissa non est. Iubet autem praetor ita fieri collationem, ut recte caueatur: caueri autem per satisdationem oportere Pomponius ait. an pignoribus caueri scripsit et reis et pignoribus recte caueri de collatione, et ita ego quoque puto. Si frater cauere non possit, curator portionis eius constituitur, apud quem refecta pecunia collocetur, ut tunc demum recipiat tiones denegatae sint, oblata postea cautione recipit pristinum ius. Quamuis autem edictum praetoris de cautione loquatur, tamen one facienda collatio est. igitur diuidat, inquit, bona sua cum fratribus et quamuis non caueat, satisfacit edicto. sed et si quaedam diuidat, de quibusdam caueat, aeque dicimus eum satisfecisse. sed cum possint esse quaedam in occulto, non satis confert qui non cauit, quamuis diuidat. si igitur constet inter partes, quid sit in bonis emancipati, sufficiens col
Abbreviated transcription (Latin):
is qͥ in potestate erat. heres scriptus
fuerit. iniq uidebit᷑ collationẽ po¬
stulare ab eo ꝓpt̃ quẽ ampliꝰ ex here¬
ditate pat̃na habiturꝰ:. Totiens gͥ
collatiomi locꝰ est. quotiens aliquo in
ti. Ceterum siñs collatio cessab. Uel
maxime aut̃ tunc emancipatũ ꝯfer¬
re ñ oportet. si ⁊̃ iudiciũ patris me.¬
ruit nec quicquam ampliꝰ namciscit᷑
ꝙͣ ꝙ ei pat̃ dedit. S ⁊ si legatis meruit
sionẽ occupat dicendum ÷ ñ eẽ cogen¬
dum ad collationẽ. Ibidẽ uił ait. si bo¬
noꝵ pꝰsessione accepta discesserit is qͥ¬
in potestate ÷ ad collationẽ bonoꝵ co¬
gendimm emancipatũ. ut tantũ here¬
di eius ꝯferat. qntum ꝯferret ipsisi ui¬
ueret. ꝙ si ante acceptam bonoꝵ pos¬
sessionẽ decesserit sis heredẽ eiꝰ p̃tor
ita tũei debebit inquit ꝓ ea parte
qua scriptꝰ heres fuit is qui in pote.¬
state erat. ñ tam̃ ult᷑ uirilẽ. ad colla¬

Expanded text:
is qui in potestate erat heres scriptus is qui in potestate erat heres scriptus fuerit, inique uidebitur collationem postulare ab eo, propter quem amplius hereditate paterna habiturus est.Totiens igitur collationi locus est, quotiens aliquo incti: ceterum si non est, collatio cessabit. Uel maxime autem tunc emancipatum conferre non oportet, si etiam iudicium patris meruit nec quicquam amplius nanciscitur, quam ei pater dedit. Sed et si legatis meruit sion‹e› occupat, dicendum est non esse cogendum ad collationem. Ibi dem Iulianus ait, si bonorum possessione accepta decesserit is qin potestate est, ad collationem bonorum cogendum emancipatum, ut tantum heredi eius conferat, quantum conferret ipsi, si uiueret. quod si ante acceptam bonorum possessionem decesserit suus, heredem eius praetor ita tueri debebit, inquit, pro ea parte, qua heres scriptus fuit is qui in potestate erat, non tamen ultra uirilem: ad colla
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Hic titulus manifestam
um ꝯferant. qͥ appetant pat̾na. ¶ In.¬
ter eos dabit᷑ collatio. qͥb possessio da¬
ta est. Plane siminorẽ ł aliũ quem
restitu̾e in integrum solet p̃tor re¬
stituerit ad bonoꝵ possõnẽ cͣcͣtabu¬
las petendã quam omiserat. utiq:
collationis cõmodum ei restituet.
Si ex dodrante fu̾it institutꝰ filius
qui erat inpotestate. extͣneus ex qua¬
drante. emancipatum accipientẽ cc᷑
tabulas ꝓ quadrante tnt̃ sua bona
collaturum itilianꝰ ait quia solũ
quadrantẽ fr̃i ab̾tulit. argum̃tũ
ꝓ hac sententia affert pop̃. Qd̃ filiꝰ
emancipatꝰ nepotib ex senatis soł
conferre cogͥ ¶ Rat̃ filium quẽ in
potestate habebat. ⁊ extͣneum here¬
dẽ scripsit. emancipatum p̃teriit. bo
noꝵ pꝰ. ccͣtabulas ut̾q filiꝰ accepit. po¬
test ñ incomode dici. emancipatũ
ita demum ꝯferre fr̃i suo debere. si
aliqͥd ei ex causa hereditaria abstr¬
lit. nã siminore ꝗ ex parte dimidia

Expanded text:
. Hic titulus manifestam um conferant, qui appetant paterna. Inter eos dabitur collatio, quibus possessio data est. Plane si minorem uel alium, quem restituere in integrum solet praetor, restituerit ad bonorum possessionem contra tabulas petendam quam omiserat, utique etiam collationis commodum ei restituit. Si ex dodrante fuit institutus filius qui erat in potestate, extraneus ex quadrante, emancipatum accipientem contra tabulas pro quadrante tantum bona sua collaturum Iulianus ait, quia solum quadrantem fratri abstulit: argumentum pro hac sententia adfert Pomponius, quod filius emancipatus nepotibus ex se natis solis conferre cogitur. Pater filium quem in potestate habebat et extraneum heredem scripsit, emancipatumnem contra tabulas uterque filius accepit. potest non incommode dici emancipatum ita demum conferre fratri suo debere, si aliquid ei ex causa hereditaria abstulerit: nam si minore ex parte qua‹m› dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
grũ p̃diũ singłis datũeẽ udetur: anuõ par¬
tẽ hẽditaĩ ã dũtaxit contineat: cũ inutilit᷑
a semetipsoquẽ ꝙ eoꝵ quãꝗ babebat partẽ
turam: dequa qr̃. ut fidĩ cõmissum mutile
fiat. Itẽ quero si integrũ p̃diũ relictũ cẽ uid̃¬
atur. anp̃tiũ portions frĩs. ⁊ cohẽdis soluen¬
dum sit: ut ħ ip̃õ ꝗ a semetipso acciꝑe p̃cint.
p̃tio illato integrũ eũ lub̾e uoluĩt. It R. Ad¬

Expanded text:
um praedium singulis datum esse uideatur an uero partem hereditariam dumtaxat contineat, cum inutiliter a semet ipso quemque eorum quam habebat partem turam de qua quaeritur, ut fideicommissum inutile fiat. item quaero, si integrum praedium relictum esse uideatur, an pretium portionis fratri et coheredi soluendum sit, ut hoc ipso, quod a semet ipso accipere praecepit, pretio illato integrum habere eum uoluerit. item
Abbreviated transcription (Latin):
functi. Mod̾. R. Sica q̃ indomũ. seup̃toriũ
uxõĩs defunctꝰis transtulit. p̃cipuȩ ad eã ꝑti¬
nere uoluit. nicħ ꝓponi cur uoluntati ipsius
ditate maĩti sui. ⁊ ħ rem̾anẽ oportet. ¶ Si
ea condicione lib̃to fidĩcõmissum relictũẽ.
ne afiliis eiꝰ reced̾et. ꝑtutorẽ factũẽ qͦminꝰ¬

Expanded text:
quae in domum seu praetorium uxoris defunctus transtulit, praecipua ad eam pertinere uoluit, nihil proponi, cur uoluntate ipsius ditate mariti et haec remanere oportet. Si ea condicione liberto fideicommissum relictum est, ne a filiis eius recederet, et per tutores factum
Abbreviated transcription (Latin):
Quero anexhis extremis ũbis: quibꝰ cũ fi¬
lia sua intestam̃to pat̃ locutꝰ ẽ effectum
indeatur utheditariis accõib idẽ om̃ib¬
honus legatoꝵ allocutꝰ ẽẽ iudeat᷑ pcticio

Expanded text:
quaero, an ex his extremis verbis, quibus cum fiquaero, an ex his extremis verbis, quibus cum filia sua in testamento pater locutus est, effectum videatur, ut hereditariis actionibus id eonus l
Abbreviated transcription (Latin):
coneurit. ⁊ idtm̃õ ꝙ excedet insequenti
sũmaeecestam̃to consequat᷑. Nlẽ enĩuisi
mile: patrẽ duplici prãtiõe dotis filiũ end̃.¬
q hẽdẽ honãre uoluissei p̃tẽa cũputauĩt
se efficacit̾ licet nõ consenciente filia ĩ¬
stitusse adũsus gnũm dedote actionẽ.
luciꝰ ticiꝰ relictis duob filũs sius hẽdib
diũsi sexꝰ institutis. addidit capt̃ gna¬
le:utilegata ⁊ lib̾tates abbis hẽdib sius
p̃starent᷑. Quadã tñ parte testam̃ti afi¬
lio pecũt: ut om̃e bonꝰ legatoꝵ inse su¬
stiuẽnt mhuncmodũ ea q̃cũq inlegatis
relniqui. łdaĩ p̃cipi abantiano filio
ĩp̃ceptione relinquenda filiȩ sue dulcis
sime ħ ũba. Pauline filie meȩ dulcisime
Si quane uiuo dedicõꝑaui.s hab̾e iubeo
Cuiꝰ reiquestionẽ fieĩ u ͤ peto te filiamã.¬
ne uelis irasci. ꝙ ampliorẽ sułam frĩtuo¬
relinquerim. quẽ sc̾is magua honera¬
sustentatuꝵ.⁊ legata q̃ supͣfeci p̃statuꝵ

Expanded text:
quenti summa, ex testamento consequatur: non est mile patrem duplici praestatione dotis filium eundemque heredem onerare voluisse, praeterea cum putaverit se efficaciter licet non consentiente filia instituisse adversus generum de dote actionem. Lucius Titius relictis duobus filiis suis heredibus diuersi sexus institutis addidit cap‹u›t generale, uti legata et libertates ab his heredibus suis praestarentur: quadam tamen parte testamenti a filio petit, ut omne onus legatorum in se sustineret, in hunc modum: 'ea quaecumque in legatis reliqui uel dari praecepi, ab Attiano filio in praeceptione relinquenda filiae suae haec uerba: 'Paulinae filiae meae dulcissimae si quid me uiuo dedi comparaui, sibi habere iubeo: cuius rei quaestionem fieri ueto. et peto a te, filia cane uelis irasci, quod ampreliquerim, quem scis magna onerasustentaturum et legata quae supra feci praestaturum".
Abbreviated transcription (Latin):
meus ticie do. q̃ toandeductiones inpñ¬
Roꝵ fieĩ possẽt. q̃sient sidedote ageretur.
ei dares. totados sine raciõe deductioĩs
inpñsaꝵ mulieĩdebeatur. Nõ aut̃ idẽ ius
ẜ uaĩ debet extestam̃ta extranei. ꝗẜuat᷑ in¬

Expanded text:
meus Titiae det": quaero, an deductiones inpensarum fieri possint, quae fierent, si de dote ageretur. ei dares", tota dos sine ratione deductionis impensarum mulieri debeatur. non autem idem ius servari debet ex testamento extranei,
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to relicta.
ab ł .i. exãs. ꝙ Quitestam̃to inutilit̃ ma ħ¬
numis sus ẽ. legaĩ eod̃ testam̃to põt. Quia
tocs efficacior ẽ lib̾tas legato: quociens uti
hẽditatẽ ad quiscut. hẽditati ad quirit .s¬

Expanded text:
testamento relicta. Qui testamento inutiliter manumissus est legari eodem testamento potest, quia totiens efficacior est libertas legato, quotiens utilhereditatem adquisiit, hereditati adquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
deb. meuioħs nĩs dato.: ꝙ meuiꝰcbr sciodato. hi u̾b̾
hoñat ħreẽ. nãc̃ accões suaᷤ ħs meuio p̃stit̃it aduer¬
sus. titiũ. uidetur meuius facto eius libeatꝰ eẽ.
⁊ idcco serohẽs tenebit᷑. Si is quiꝑnũ re¬
seꝑatim lega̾set: honat᷑ hẽs duob satis face᷑.
uni accõnẽ dedendo alt̾i pecciiã solundo
ẽẽ iussus sit:. fauor lib̾tatis p̃ualet. Sinaut̃.
⁊ inpostiore seͥpta logat᷑ sit⁊ eiudens adẽptio
lib̾tatis hostenditur: legarũ ꝓpt᷑ defimeti
uoluntatẽ p̃ualebit. Eðeruo alieno hẽde ⁊̃¬
stituto pt̾ mortẽ dñietꝰ cui ad quiscita hedi¬
tasẽ: lib̾tatẽ fidĩ cõmissaiã daĩ pusse cõstat.

Expanded text:
 Seio dato'. his uerbis onerat heredem: nam cum actiones suas heres Maeuio praestiterit aduersus Titium, uidetur Maeuius facto eius liberatus esse et idcirco Seio heres tenebitur. Si is qui unum reseparatim legasset, oneratur heres duobus satisfacere uni actione cedenesse iussus sit, fauor libertatis praeualet: sin autem et in posteriore scriptura legatus est et euidens ademptio libertatis ostenditur, legatum propter defuncti uoluntatem praeualebit. Seruo alieno herede instituto post mortem domini eius cui adquisita hereditas et libertatem fideicommissariam dari pos
Abbreviated transcription (Latin):
quiea parte im̃dicalt uttũ eod̾ mõ retinet eã.¬
inconscilio duceni ueri cõsulis. ite msen¬
tenciã suã cũ octalicus catulus filia ex asse
̃. hẽde instituta:. lib̾to.cc. legasset. petissetꝙ
ab coutea concubine ipsluiꝰ daret: ⁊ libtꝰ uĩuo

Expanded text:
qui eam partem vindicant utrum eodem modo retinere ain consilio Duceni Veri consulis, itum in sententiam suam, ut, cum Otacilius Catulus filia ex asse herede instituta liberto ducenta legasset petissetque ab eo, ut ea concubinae ipsius daret, et libertus vivo
Abbreviated transcription (Latin):
adie adite hẽditatis p̃stent ffiuudũ añcondicio¬
nẽ conpletã ab hẽde ñ traditũ. sed alegataĩo cbẽ¬
logatur: Illihoc ampliꝰ fũdũ illũ cõom̃ib rebus
que eodẽ fundo erunt: mancipia quoqi c̃tinentur.
d̾.c Cu̾italegat᷑ quicquid inhorteo meoerit:
⁊ iscini legatũẽ exrebus non legatis ignorantẽ
eo ampliandi legati sui gr̃a inhorteũ intułst.
erat ut aluĩ restituẽt᷑: silegatau̾is decedat: hẽs

Expanded text:
die aditae hereditatis praestentur. Fundum ante condicionem conpletam ab herede non traditum, sed a legatario gatur: "illi hoc amplius fundum illum cum omnibus rebus, quae in eodem fundo erunt", mancipia quoque continentur. Cum ita legatur: "quidquid in horreo meo erit" et is cui legatum est ex rebus non legatis ignorante eo ampliandi legati sui gratia in horreum intulerit, erat, ut alii restitue
Abbreviated transcription (Latin):
tun ic e. ficiaiit montici
duaꝵ ꝑsonaꝵ fiuiise ⁊ codicillus niħ relie¬
tum sitpstandis in ancipĩ. nec possit
utile. fiddĩqõꝑpͥussum putaĩ qd̾cdatũ ñ sit. cũ
legasse sedixĩt. nc diecĩt legati spẽm. nec ib
hede uti p̃stareũ  qͥpiũ pecieit. Mod̾ R¬

Expanded text:
t mancipia personarum fuisse, et codicillis nihil relictum sit de praestandis mancipiis nec possit utile fideicommissum putari, quod datum non sit, cum legasse se dixerit nec adiecerit legati speciem nec ab herede uti praestarentur mancipia petierit. Mod
Abbreviated transcription (Latin):
capt̃us ñsit .s. extestatois ht̃. ¶Stichũ aut
panfilũ: utrũ hẽs meus uolet ticiodato.:
dũ utrũ uelit dare eo die quo testam̃tum
meũ rescitatũ eĩt dicat.S inõdiĩt hẽsquĩ¬
phuilũ anstichũ dare malit: ꝑ m̃obligatũ
eũeẽ puto: ac sistichũ aut panphilũ dare
dãpnatꝰ eẽt. utrũ legataũs elegĩt. sidi¬
xit̃ se stichũdãe ulłe: sticho mortuo liłual̃
eu.S̾iañ diẽ legati cedentẽ alt̾ mortuus
fuĩt: alt̃ qui suꝑeĩt in obligatione manebit.¬

Expanded text:
pturus non sit, sed ex testatoris habet. 'Stichum aut Pamphilum, utrum heres meus uolet, Titio dato, dum, utrum uelit dare, eo die, quo testamentum meum recitatum erit, dicat.' si non dixerit heres, Pamphilum an Stichum dare malit, perinde obligatum eum esse puto, ac si Stichum aut Pamphilum dare damnatus esset, utrum legatarius elegerit. si dixerit se Stichum dare uelle, Sticho mortuo liberari eum: si ante diem legati cedentem alter mortuus fuerit, alter qui su
Abbreviated transcription (Latin):
Auł. ¶Itia post mortẽ mariti sui postu¬
mã enixa ẽ. eid titie erim̃ adulterii sem¬
ꝓnius aput p̃sidẽ ꝓuincie obiecit. q̃ro
an in tp̃s pub̾tatis questio adult̃ii dif¬
ferri debeat. ne pre iuditiũ postume fi
at. Pauł. R̵. Si ei pupille de qua que¬
rit᷑ bõꝵ paternoꝵ questio ñ moueatur.
sine causa tutores desiderare ad ult̾ii
quoq questionẽ in tp̃s pub̾tatis pu¬
pille differri.
onem excarboniano accepit. si añt qͣm
possessio ad eum tͣns lata fuerit. pubes
factꝰ sit. petitoris partib fungi debe
onem ei incumbe.
sit. non tñt ad possessionẽ ad ipiscen¬
dam. s ad res ⁊̃ ꝑsequendas ẽ.:⁊ debitũ
exigendum. ⁊ collationẽ bonoꝵ ⁊ doti.
⁊ omniũ que c̃ferri diximꝰ ꝓdẽ.
cipato cauet᷑. ita de istis que ⁊ ipsi con

Expanded text:
um Titia post mortem mariti sui postumam enixa est: eidem Titiae crimen adulterii Sempronius apud praesidem provinciae obiecit: quaero, an in tempus pubertatis quaestio adulterii differri debeat, ne praeiudicium postumae fiat. Paulus respondit, si ei pupillae, de qua quaeritur, bonorum paternorum quaestio non moveatur, sine causa tutores desiderare adulterii quoque quaestionem in tempus pubertatis pupillae differri. onem ex Carboniano accepit, si, antequam possessio ad eum translata fuerit, pubes factus sit, petitoris partibus fungi debeaonem ei incumberesit, non tantum ad possessionem apiscendam, sed ad res etiam persequendas et debitum exigendum et collaet omnium quae conferri diximus prodecipato cauetur, ita de istis quae ipsi con
Abbreviated transcription (Latin):
eripiat pupillo.
titur ꝯtrou̾siam filiꝰ hr̃s ẽẽ pot̾. for¬
te quia scͥptus ẽ. edicto carboniano
locus non ẽ. ac simiłr cũ certũ ẽ. ꝗͣ¬
uis filiꝰ sit eum tñ hr̃dem ñ fore.
ueluti si titio hr̃de ĩstituto. postumꝰ
aũt impubes ex hr̃datꝰ negetur filius:
tre nati bõa. uł uire lib̾toꝵ ⁊ sepuleroꝵ.
pertinere.
bes qui subiectꝰ dr̃. ex edicto pͥmo bõꝵ
possessionẽ petit exẽplo legitim ẜ tabu

Expanded text:
eripiat pupillo. eripiat pupillo. titur controuersiam filius heres esse potest, forte quia scriptus est, edicto Carboniano locus non est: ac similiter cum certum est, quamuis filius sit, eum tamen heredem non fore, ueluti si Titio herede instituto postumus aut impubes exheredatus negetur filius. tre nati bona uel iura libertorum et sepulchrorum: pertinere. bes, qui subiectus dicitur, ex edicto primo bonorum possessionem petit, exemplo legitimi secu
Abbreviated transcription (Latin):
qui se ei suũ ẽẽ dicat. ego ꝯtendo añ
emantipationẽ c̃ceptũ. atq iõ in mea
potestate ẽẽ. ⁊ bõa emancipati: ad me
ꝑtinere. ⁊ quid̃ hunc filiũ ẽẽ ꝯstat. s
actenus de statu eiꝰ querit᷑. ꝙ in potesta¬
te patris fuit. nec ne. sententia tñ e
dicti procisldubio excarboniano ad
nttitur.
positus ẽẽ dicitur pupillus. cũ quo de
patre eiꝰ hr̃ditate ꝯtrou̾sia ẽ. curare p̃¬
torem debere. ut is inpossessione sit. de
eo puto eũ uelle intelligi. qui post mor¬
tem patris familie qui se sine lib̾is
dececde credidit. filiꝰ eiꝰ eẽ dici cepit.
nã eiꝰ qui agnitus ẽ ab eo de cuiꝰ bõis
querit᷑. iustior in ea re causa est. quã
Iar̃. Cum mulier defente hr̃de ui¬
rauerit se p̃gnatẽ eẽ. bõꝵ possessio ex
edicto carboniano dari deb. uł dene¬
gari. sulla hr̃di de tulit usuirandũ:
cũ causa cognita det᷑ possessione aut
heredi bonoꝵ possessio data faciat p̃¬
uiditiũ. aut deneganda uis ordinariũ

Expanded text:
suum esse dicit: ego contendo ante emancipationem conceptum atque ideo in mea potestate esse et bona emancipati ad me pertinere. et quidem hunc filium esse constat: sed hactenus de statu eius quaeritur, quod in potestate patris fuerit nec ne: sententia tamen edicti procul dubio ex Carboniano admittitur. positus esse dicitur pupillus, cum quo de patris eius hereditate controuersia est, curare praetorem debere, ut is in possessione sit: de eo puto eum uelle intellegi, qui post mortem patris familiae, qui se sine liberis decedere credidit, filius eius esse dici coepit: nam eius, qui adgnitus est ab eo, de cuius bonis quaerit.Cum mulier deferente herede iurauerit se praegnatem esse, bonorum possessio ex edicto Carboniano dari debet, uel denegari, si illa heredi detulit iusiurandum, cum causa cognita detur possessio, ne aut heredi bonorum possessio data faciat praeiudicium aut denegata ius ordinarium
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma parte edicti liħi eiꝰ bõꝵ pos. pe¬
notũ possessionẽ partis dimnidie dandã
ei filio intestati lib̾ti. quãuis ip̃o ure
legitima hr̃ditas ad nepotem ꝑtineat.
sessio partis debite daret᷑.¬
lp̃. Etiam siis anuloꝵ ꝯsecutus sit
ub̾tus apͥncipe. adu̾sus buiꝰ tab̃ uenit
patͦnus. ut multis rescͥptis cõtinet᷑. hic
enĩ uiũ qͣsi ingenuus. morit᷑ qͣi lib̾tus.¬
Plane sinatalib redditꝰ sit. cessat ccͣ tab̾.¬
.b. pos. id̾ si aprĩcipe lib̾ã testam̃ti fao¬
tionẽ impetrauit. S si hac lege emit
quis ut manumittat. ad hãc partem
edicti ꝑtinebit Siquis nũmos accepit
ut manumitteret. nõ hab ꝯtra tab̾.b.p.¬

Expanded text:
prima parte edicti liberi eius bononorum possessionem partis dimidiae dandam ei filio intestati liberti, quamuis iure ipso legitima hereditas ad nepotem pertineatsessio partis debitae daret.Etiamsi ius anulorum consecutus sit libertus a principe, aduersus huius tabulas uenit patronus, ut multis rescriptis continetur: hic enim uiuit quasi ingenuus, moritur quasi libertus.Plane si natalibus redditus sit, cessat cont Idem et si a principe liberam testamenti factionem impetrauit.Sed si hac lege emit quis, ut manumittat, ad hanc partem edicti pertinebit.Si quis nummos accepit, ut manumitteret, non habet contra tab
Abbreviated transcription (Latin):
ei obsequiũ praretlib̾tus. in societatẽ ad¬
mittitur patronus. Post̾iores p̃tores ẽ¬
te partis bõꝵ possessionẽ pollicebant᷑.
uidelic .ii. ymago societatis indux̃ eiꝰ¬
dẽ partis prãtionẽ ut qđ uniꝰ solebat
sotietatis nõe pr̃are: id post mortem

Expanded text:
admitteretur patronus.Posteriores praetores certae partis bonorum possessionem pollicebantur: uidelicet enim imago societatis induxit eiusdem partis praestationem, ut, quod uiuus solebat societatis nomine praestare, id post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
.b.p. ccͣ tab̾. inuitatur patronꝰ. quoti¬
ens ñ ẽ hr̃s ex debita parte institu¬
tus ¶Si patronꝰ sub c̃ditione sit ĩsti¬
tutus. eaq c̃ditio uiuo testatore ex
si mortis tp̃r pend. exstitit tñ añ¬

Expanded text:
bulas inuitatur patronus, quotiens non est heres ex debita portione institutus.Si patronus sub condicione sit institutus eaque condicio uiuo testatore extsi mortis tempore pependit, extitit tamen, ant
Abbreviated transcription (Latin):
possessionẽ acciꝑe pot̃. Id̃q ⁊ in lib̾to
deportato ⁊ restituto dicendum est.¬
¶Siquis filiꝰ famił seruĩ decastrensi pe¬
culio manumiserit: ex ꝯstitutione di¬
ui adriani patronus ẽ. admittiq pot̃¬

Expanded text:
possessionem accipere potest. idemque et in liberto deportato et restituto dicendum est.Si quis filius familias seruum de castrensi peculio manumiserit, ex constitutione diui Hadriani patronus est admittique pot