comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendit. eãq in conspectu oĩum puellȩ ocłis
applicauit. Bͦs stati euacuatis cenebris. lu¬
mine ueritatis impleuit. Exultant parer¬
tes. miracłm ppłs contrenuscit. Postꝙ̃. diem
ita ex animis suasio oium iniq̃ deleta ẽ. ut
sac̾dotũ doctͥnã sitientibꝰ desideriis sectarent̃.
Comp̾ssa itaq ꝑu̾sitate dãpnabili eiꝰq aucto¬
rib confutatis. atq animis oium fidi puri¬
tate cõpositis. sac̾dotes beatũ albanũ mrem
pulchrũ p̃ciosa ibidẽ munã conditurus.
arbitrans opportunũ ut m̃bra scoꝵ ex di¬
u̾sis regionib collecta. qͦs pares meritis re¬
ceꝑat celũ. sepulchriqͦ uniꝰ tenẽt hospi¬
tiũ. Qͥb depositis honorifice atq sociatis
cedem. ꝑsecutore pallente. Qibꝰ ita gesti
nde dum redeunt.
insidiator inimicꝰ casualibꝰ laqueis
ppatis. germani pedem lapsꝰ occasione¬
contriuit ignorans merita illi. sicut iob beatissi¬
mi afflictione corꝑis ꝓpaganda. Et dũ aliqͣndiu

Expanded text:
in conspectu omnium puellae oculis adplicavit, quos statim evacuatos tenebris lumen veritatis implevit. Exultant parentes, miraculum populus contremiscit: post quam diem ita ex animis omnium suasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam sitientibus desideriis sectarentur. Compressa itaque perversitate damnabili, ejusque auctoribus confutatis, atque animis omnium fidei puritate compositis, sacerdotes beatum Albanum martypulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis,caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, nde dum redeunt, insidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasionecontrivit, ignorans merita illius, sicut Job beatissimi, afflictione corporis propaganda: et dum aliquandiu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓbꝰ atq augusto dignꝰ. nͥ cont̃ sac menti
fidẽ ꝑ tirannide emersiss inbritannia
inuitꝰ ꝓpe modũ ab exercitu imꝑator
creatꝰ in galliã tͣnsiit. Ibig̃tianũ augus¬
tũ subita inc̾sione ꝑt̾ritũ atq initaliã¬

Expanded text:
et probus atque Augusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Britannia inuitus propemodum ab exercitu imperator creatus in Galliam transiit: ubi Gratianum Augustum subita incursione
Abbreviated transcription (Latin):
t sapsii segionũ mꝑetũ au
frrentes si lius sese abddere unte trẽ¬
brs erurtiombus ꝑhor̃nos qraũter
ac sepe lacerabant. Interea trino¬
duce datis xl. obsidibus Csar
se se dedidit. Quod exẽplũ secat
urles alie ꝙ plures in fedꝰ ⁊ hoãno¬
dñ uenerũt. tisdem demonstr̃tibꝰ
Cesar oppidũ Crasso bella una mr̃
unas palludes sitũ obtentu : ĩsuper
siluarũ munitu hõibꝰ oĩbꝰ ꝙ rebꝰ cõfer¬
tissi tãdẽ grani puis cepit. exinde
Casar a britãnis reuersus n gallia
postꝙͣ legiones ĩ Hlerma misit reꝑẽ¬
cnus bellorũ tumultibꝰ undiq ci uc̃unt

Expanded text:
i legionum impetum non ferentes siluis sese abdidere, unde crebris eruptionibus Romanos grauiter ac saepe lacerabant. interea Trinoduce datis quadraginta obsidibus Caesari sese dedidit. quod exemplum secutae urbes aliae conplures in foedus Romanorum uenerunt isdemque demonstrantibus Caesar oppidum Cassouellauni inter duas paludes situm, obtentu insuper siluarum munitum omnibusque rebus confertissimum tandem graui pugna cepit. Exim Caesar a Britannis reuersus in Galliam postquam legiones in hiberna misit, repentinis bellorum tumultibus undique circu
Abbreviated transcription (Latin):
idplata detinet eque dot succinu.
Crat et cuntatibus quondã xx. et uiii
nobilissimis insignita preter castella
numera que et ipsa muris turribus
portis ac seris erãt instructa sirmis¬
siumis. El quia prope sub ipso septᵒ¬
rionali uectiee muddi iacet lucdas
qtase noctes habet Ita ut medio
sepe tempore noctis in questionẽ
uiemat antuẽtibus : utrũ cropuscalũ
dbuc premoneat uespirtiñ an iã

Expanded text:
adplicita detinet aeque ut succinum. adplicita detinet aeque ut succinum. Erat et civitatibus quondam viginti et octo nobilissimis insignita, praeter castella innumera, quae et ipsa muris, turribus, portis, ac seris erant instructa firmissimis. Et quia prope sub ipso Septentrionali vertice mundi jacet, lucidas aestate noctes habet; ita ut medio saepe tempore noctis in quaestionem veniat intuentibus, utrum crepusculum adhuc permaneat vespertinum, an jam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et muscule. quibus malus am
sepe margarita /õms quidẽ coloris
optinõ ĩueruñt: id est et rubiñd et
purpurei et iaciutimi et prasini sed
mayie candidi Sunt et coclee sats
superq abũdantes : qͥbus tinitura cocci¬
nei coloris confiatur. Cuius rubor
pulcherrmus nillo unqᵘ solis ardoie
nulla ualel pluarũ fuiria palescers :
aid que uetuitior eo sd̃et esse  ceme¬
slior. Habet sontes salinarũ/ habet
⁊ sontes calidos. es ex eis pluuies
biluearũ calidarũ. õmi etati et sexii
per distincta loca inpta suũ cuiq modũ
iccõmedos. A qua emĩ ut santus Bar¬
silus dicit feruidã qualitatom recipi
cũ per certa quedani melalla trãs¬
arrit et fit nõ solũ calida sedar
dens. Que etiã uenis metallorũ eris
sirii plũbi et argenti secunda gi¬
guit et lapidemi gagatem plurinũ
optimũq. Est autem ingro gẽmens
⁊ ardeus igni admotus incensus ser¬
pentes sugat᷑. Atritu calesar tus

Expanded text:
sunt et musculae, quibus inclusam sunt et musculae, quibus inclusam saepe margaritam, omnis quidem coloris optimam inveniunt, id est, et rubicundi, et purpurei, et jacintini et prasini, sed maxime candidi. Sunt et cochleae satis superque abundantes, quibus tinctura coccinei coloris conficitur, cujus rubor pulcherrimus nullo unquam solis ardore, nulla valet pluviarum injuria pallescere; sed quo vetustior est, eo solet esse venustior. Habet fontes salinarum, habet et fontes calidos, et ex eis fluvios balnearum calidarum omni aetati et sexui per distincta loca juxta suum cuique modum accommodos. Aqua enim ut sanctus Basilius dicit fervidam qualitatem recipit, quum per certa quaedam metalla transcurrit, et fit non solum calida, sed et ardens. Quae etiam venis metallorum, aeris, ferri, et plumbi et argenti faecunda, gignit et lapidem gagatem plurimum optimumque: est autem nigrogemmeus et ardens igni admotus, incensus serpentes fugat, adtritu calefactus
Abbreviated transcription (Latin):
Aelsiti Loritãne Rel hyberme et
prisas carũ incolis.
Ritãnia Oceani insula cui
quondani Albion nomers
fuit inter septentrionem et occidẽ¬
tem locata est. Germaine Gallie
Hispanie maymus europe partibꝰ
mul to interuallo aduerse. Que
pero nullia passuũ octo centorũ¬
in borea longha latiturnue habe
nuille ducentis : exceptis dũ tayat
proligiorũ diuersorũ promonto
Habet a meridis Galliani bellica
euiꝰ proximũ trãsmeãtibus aperit cun¬
tas que dicitur kutibi portus ubi por¬
tus a gente Anglorũ ñe corruite
Reptatestir uocata interposito mania
insinto patet orcadas insulas habii
et alendis apta pecoribus ac iumẽtio
uine as etiam quibusdam in locis gu¬
umans sed et amiũ ferax terra ma¬
q generis dimersi luuis qͦ multuõ
piscosis ac fontibus preclara copio¬
sio. Et quideni precpus isico abũdat
et anguilla. Capiũtur anteni sepis¬
sime et uituli maruii et delsimr: ne¬
non et balene. Egcptis autem ua¬
riorũ ceneribus conaliorũ. In quibꝰ

Expanded text:
De situ Brittaniae vel Hiberniae, et priscis earum incolis. rittania Oceani insula, cui quondam Albion nomen fuit, inter Septentrionem et Occidentem locata est, Germaniae, Galliae, Hispaniae, maximis Europae partibus multo intervallo adversa. Quae per milia passuum octin Boream longa, latitudinis habet milia ducenta, exceptis duntaxat prolixioribus diversorum promontorHabet a Meridie Galliam Belgicam, cujus proximum litus transmeantibus aperit civitas quae dicitur Rutubi portus, a gente Anglorum nunc corrupte Reptacaestir vocata, interposito mari ainfinito patet, Orcadas insulas habet.et alendis apta pecoribus ac jumentis; vineas etiam quibusdam in locis germinans: sed et avium ferax terra marique generis diversi. Fluviis quoque multum piscosis, ac fontibus praeclara copiosis, et quidem praecipue issicio abundat et anguilla. Capiuntur autem saepissime et vituli marini et delphines, necnon et ballenae: exceptis variorum generibus conchyliorum; in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
inpͥuplicũ fideles x qͥse tẽpori disc̾minis
siluis ac desertis abditisue speluncis occu
tas. Basilicas scõꝵ mr̃m fundant. construi¬
unt. ꝑficiunt ac ueluti uictcia signa passĩ
ꝓpalant. dies festos celebrant. sac̃ iundo
corde atq ore conficiunt. Mansitq hec ĩ
ad tp̃ra arriane uesanȩ que corrupto or¬
be tõto hanc ⁊ insulã ext̃ orbẽ tã longe
remotã uenen i sui infecit erroris. ⁊hac
si ui ⁊ pestilentie tnsocceanũ patefacta
non mora om̃is sese lues hereseos ouiꝰq insu¬
le noui semꝑ aliqͥd audire gaudenti. ⁊ nil
certi firmit̾ obtinenti infudit. His tẽporibꝰ
constantiꝰ qͥ uiuente diocletiano galliam
Hic constantinũ filũ er concubiua hele¬
nacreatũ imꝑatorẽ galliarũ reliqͥt. Scͥ̃¬
bit aut̃ eutͦpiꝰ qͦd constantinꝰ inbritan¬
ma creatꝰ imꝑator. patͥs in regnũ successit

Expanded text:
in publicum fideles Christi qui se tempore discriminis silvis ac desertis abditisve speluncis occultas, basilicas sanctorum martyrum fundant, construunt, perficiunt, ac veluti vitricia signa passim propalant, dies festos celebrant, sacra mundo corde atque ore conficiunt: mansitque haec iad tempora Arrianae vesaniae, quae corrupto orbe toto, hanc etiam insulam extra orbem tam longe remotam veneno sui infecit erroris: et hac quasi via pestilentiae trans Oceanum patefacta, non mora omnis se lues haereseos cujusque, insulae novi semper aliquid audire gaudenti et nihil certi firmiter obtinenti infudit. His temporibus Constantinus qui vivente Diocletiano Galliam Hic Constantinum filium ex concubina Helena creatum imperatorem Galliarum reliquit. Scribit autem Eutropius, quod Constantinus in Brittania creatus imperator, pa
Abbreviated transcription (Latin):
me ẽẽ xͥanisq officiis uacare cognosce.
Ait uuder. Nomĩ tuũ quero qͥd sine mo¬
ra mͥ insinua. Et ille Albanꝰ uocor in¬
phennis uite felieitate ꝑfrui. diis
magnis sacrificare ne differas. Albanꝰ respon¬
dit. Sacͥficia hec que a uob̃ reddunt᷑ demoni¬
b nec auriliari subiectis posst̃: nec suppli

Expanded text:
me esse, Christianisque officiis vacare cognosce. Ait judex: Nomen tuum quaero, quod sine mora mihi insinua. Et ille: Albanus, inperennis vitae felicitate perfrui, diis magnis sacrificare ne differas. Albanus respondit: Sacrificia haec quae a vobis redduntur daemonibus, nec auxiliari subjectis possunt, nec supp
Abbreviated transcription (Latin):
ubi acerlia primũ pugna fatin atus.
derude aduers a tempestat corrertus
pluxiam elassis partem et nõ parim̃
nue rĩ  mulitũ :e quitũ uõ pene ommen
desperdidit Regre /ius in Calliau
legiones in hybiriia dimisit: ac sex¬
centes naues utriusq cẽmodi sueri
promo ueree hã suectug Sñ ne
un loslem cũ exercitu pergit naui
iii auchoris st antes tempes ate
correpte uel colise inter se: uel
husnis ilise at desolute sũt Ex

Expanded text:
ubi acerba primum pugna fatigatus, deinde, aduersa tempestate correptus plurimam classis partem et non paruum numerum militum, equitum uero paene omnem disperdidit. regressus in Galliam legiones in hiberna dimisit ac sescentas naues utriusque commodi fieri primo uere transuectus dum ipse in hostem cum exercitu pergit, naues in anchoris stantes tempestate correptae uel conlisae inter se uel harenis inlisae ac dissolutae sunt: ex
Abbreviated transcription (Latin):
quo unideliet uuce usiz hodio dahal¬
rendimi docantur. Nani lingua eorũ dahal
partem signisuat Ayberina sx. et lati¬
tudine sui flatus et salubritate at sere¬
intate aerũ: multũ sntãnie presta
ta ut raro ibi nix plusꝙͣ criduana ie¬
maueat. Nems propter hyemen aut
fena secet estate aut sratula fabricet
imẽtis. Nullũ ibi reptile uideri soleat
mllis umere sirpens ualeat. Nã spe
illo de britãma allati serpented᷑ moe¬
ut proximãt terris nanigio odore arreo
illius attacti fuenĩt interent : qrpotus¬

Expanded text:
a quo videlicet duce usque hodie Dala quo videlicet duce usque hodie Dalreudini vocantur, nam lingua eorum daal partem significat. Hibernia autem et latitudine sui status, et salubritate, ac serenitate aerum multum Brittaniae praestat, ita ut raro ibi nix plusquam triduana remaneat: nemo propter hiemem aut foena secet aestate, aut stabula fabricet jumentis: nullum ibi reptile videri soleat, nullus vivere serpens valeat: nam saepe illo de Britut proximante terris navigio odore aeris illius attacti fuerint, intereunt. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
peticrũt in ea sibi qͦq sedes et habitatio¬
nẽ donari. fespondebant Scoti quia nõ
ĩbos eco caperet insula sed possumi ĩ qui¬
ũt salubre uobis dare consiliũ quie a¬
gere ualeatis. Nommꝰ insulã aliã esse
nõ precul a nostro contra ortũ solis :
quã sepe luadis diebus de longe aspie
solimms. Hanc adire si uultis habita¬
bileni uobis facere ualetis : Sot si qui
restiterã nobio auxiliariis Uteniiii: itag
petentes dritãma pictare per septentrio
nales iusule partes ceperũt Nã austrina
⁊ritones oceupanerãt. Cñq uyores ꝑ icti
nõ habentes petierũt a ucot̾is: ea solũ
iditione dape consenserũt ut ubires
ueniret in enbiũ magis de seminea ieqũ
prosapia ꝓͣ de masculiua reirẽ sibi elige¬
Deoforũ notionem ĩ pictorũ parte recepit
Qau duce feenda de hy berma progresse
uel anucicia. uel ferro sibunet inter cos
sedes quas hacteius habent uindicarũt

Expanded text:
petierunt in ea sibi quoque sedes et habitatiopetierunt in ea sibi quoque sedes et habitationem donari. Respondebant Scotti, quia non ambos eos caperet insula, sed possumus, inquiunt, salubre vobis dare consilium quid agere valeatis. Novimus insulam aliam esse non procul a nostra, contra ortum solis, quam saepe lucidioribus diebus de longe aspicere solemus. Hanc adire si vultis, habitabilem vobis facere valetis: vel si qui restiterit, nobis auxiliariis utimini. Itaque petentes Brittaniam Picnales insulae partes coeperunt. Nam austrinas Britones occupaverunt. Cumque uxores Picti non habentes peterent eas a Scotis, ea solum conditione dare consenserunt, ut ubi res perveniret in dubium, magis de feminea regum prosapia, quam de masculina regem sibi eligeScottorum nationem in Pictorum parte recepit; qui duce Reuda de Hibernia progressi, vel amicitia vel ferro sibimet inter eos sedes quas hactenus habent, vindicarunt:
Abbreviated transcription (Latin):
pielorũ et lolmorũ que metila tioue
scripturarũ ceteris ombus est facia cõis
Imprimis autem insula britones solum
a quibus nomen accepit inicolas habuitẽ
qui de tractu armonitan uot fertur bri¬
tamam aduecti australes sibi partes
elius uindicarũt. et cũ plurĩe insule
partem mapientes at austro posse disset
contrgit gentem pretorũ de sacia ut
perlbent longis nambus non mults
oceanũ ingressum aradag ente flatu
uentorũ extra fines õnes Britanie hiber¬
mam peruenisẜe et usq sexhentuonales
oras intrasse : atqz ĩuẽta ibi gẽte scoto¬
rũ sibi quoq in partibus alius sedes pe¬
ilr arte mpetrare potuisse Ess nn¬
tem thyberma insula oniũ post a¬
nũ maxis ad ocudentem quide Bn¬
cãme sita. Sed sicut contra aq̃lonen
ea brenior : ita in merdiẽ se trãs illiꝰ
finis plirimũ procindens usq contra tlista¬
me septe trioralia : quãnis magno equo¬
re ĩteriacente peruent. Ad hãc ego
dosq piruemẽtes nangio picti ut dixnu ꝰ

Expanded text:
um et Latinorum, quae meditatione Scripturarum caeteris omnibus est facta communis. In primis autem haec insula Brittones solum a quibus nomen accepit, incolas habuit, qui de tractu Armoricano, ut fertur, Brittaniam advecti, Australes sibi partes illius vindicarunt. Et cum plurimam insulae partem, incipientes ab Austro, possedissent, contigit gentem Pictorum de Scythia, ut perhibent, longis navibus non multis Oceanum ingressam, circumagente flatu ventorum, extra fines omnes Brittaniae Hiberniam pervenisse, ejusque Septentrionales oras intrasse, atque inventa ibi gente Scottorum, sibi quoque in partibus illius sedes petisse, nec inpetrare potuisse. Est autem Hibernia insula omnium post Brittaniam maxima, ad Occidentem quidem Brittaniae sita; sed sicut contra Aquilonem ea brevior, ita in Meridiem se trans illius fines plurimum protendens, usque contra Hispaniae Septentrionalia, quamvis magno aequore interjacente pervenit. Ad hanc ergo usque pervenientes navigio Picti, ut diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quc ht ab oriente in occidente circiter¬
t̾ginta milia passuũ. ab austͦ inboreã du¬
odecĩ. in orientalibꝰ suis partibꝰ marisex
miliũ. in occidentalibꝰ tͥũ a meridiano bri¬
tannie litore distans. Succedens autem
claudio in imꝑiũ nero. nichil oĩno uire
nulitari aus ÷. uñ int̾ alia romani regni
det̾ͥm̃ta innumã. britanniã pene amisit.
Nã duo subeo nobilissima oppida illic cap¬
taatq subuersa sunt. iiIi¬

Expanded text:
triginta circiter milia passuum, ab Austro in Boream duodecim, in Orientalibus suis partibus mari sex milium, in Occidentalibus trium a meridiano Brittaniae litore distans. Succedens autem Claudio in imperium Nero, nihil omnino in re militari ausus est. Unde inter alia Romani regni detrimenta innumera Brittaniam pene amisit; nam duo sub eo nobilissima oppida illic capta atque subversa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit emendari. Le d pulchre u̾sibus
heroicis ꝓsꝑ rethor insinuat. cũ ait contͣ
augustinũ. Narrat᷑ serꝑe qͥcqͥd scͥptor qͣn
dudũ liuor adurit edar. Qs caput obscu¬
ris contectũ ut c̃q cau̾nis. tollere humo
miserũ ꝓpluit anguicłm aut huuc fruge
sua eqͦrei pauere britanni. aut his cãpa¬
no gͣmine corda tumet.
nno ab incarnatioe dñ qͣdringente¬
simo septimo tenente imꝑiũ honorio
augusto filio theodosii minoris loco ab
augꝰto qͣdragesimo qͣrto. ante bieninum
romane irruptionis que ꝑ alaricũ regẽ
gothoꝵ facta ÷. cũ gentes alarioꝵ sueuoꝵ¬

Expanded text:
s heroicis Prosper rhetor insinuat, cum ait: Contra Augustinum narratur serpere quidam Scriptor, quem dudum livor adurit edax. Quis caput obscuris contectum utcunque cavernis Tollere humo miserum propulit anguiculum? Aut hunc fruge sua aequorei pavere Britani, Aut hic Campano gramine corda tumet.Anno ab Incarnatione Domini quadringentesimo septimo, tenente imperium Honorio Augusto filio Theodosii minore, loco ab Augusto quadragesimo quarto, ante biennium Romanae inruptionis quae per Alaricum regem Gothorum facta est, cum gentes Alanorum, Suevo
Abbreviated transcription (Latin):
annos tenuit. hic nata seuus multis
semꝑ bellis lacessitus fortissime quide rem pu¬
plicã s laboriosime rerit. Uictor gͦ cuulium
belloꝵ que ei gͣuissima ocẽrerant inbritan¬
niam defectu pene oium socioꝵ tͣhitur.
Ubi magnis g̃iubꝰq p̾liis sepe gestis. receptã
parte insule acetis indomitis gentibꝰ. ñi
ro ut qͥda estimant. s uallo distinguenda
putauit. Murꝰ ⁊ enĩ de lapidib. uallũ uero
qd ad repellenda uĩ hostiũ castra muniunt᷑
fit de cespitibꝰ. qͥb circcisis e t̾ra uelut murꝰ
extruit altꝰ suꝑ t̾ram. ita ut ante sit fos¬
sa de qͣ leuati st̃ cespites. sup̃ͣ. sudes de
lignis fortissimis p̃figunt᷑. Itaq seuerus
magnã fossã firmissimũq uallũ crebris
dur̃.lbiq ap̃d eboracũ oppidũ morbo obiit.
Reliqͥt duos filios basianũ ⁊ gethã. quoꝵ
getha hostis publicꝰ iudicatꝰ intiit. basianꝰ
antonini cognomine assũpto regno potitꝰ:¬

Expanded text:
annis tenuit. hic natura saeuus, multis semper beliis lacessitus, fortissime quidem rempublicam sed laboriosissime rexit. Pescenniumbellorum quae ei gravissima occurrerant, in Brittanias defectu pene omnium sociorum trahitur, ubi magnis gravibusque praeliis saepe gestis, receptam partem insulae a caeteris indomitis gentibus, non muro, ut quidam aestimant, sed vallo distinguendam putavit. Murus etenim de lapidibus, vallum veroquo ad repellendam vim hostium castra muniuntur, fit de cespitibus; quibus circumcisis e terra velut murus exstruitur altus super terram, ita ut in ante sit fossa, de qua levati sunt cespites, supra quam sudes de lignis fortissimis praefiguntur. Itaque Severus magnam fossam firmissimumque vallum crebris duxit. ibique apud Eboracum oppidum morbo obiit. reliquit duos filios, Bassianum et Getam: quorum Geta hostis publicus indicatus interiit, Bassianus Antonini cognomine adsumpto regno potit
Abbreviated transcription (Latin):
quec̃q illi debebant̃ supplicia. tu soluere
babes. si acultu religionis nrẽ discedere
temptas. It sc̃s albanꝰ qͥse ult̾ ꝑsecutori
pis metuit. s accinctꝰ armis mnilitie spi¬
ritalis palã se. iussis illiꝰ parete nolle pro¬
nuntiabat. Ic̃ uider. suiꝰ inqͥt familii
uł genis es: Albanꝰ respondit. Qed adte

Expanded text:
quaecumque illi debebantur supplicia tu solvere quaecumque illi debebantur supplicia tu solvere habes, si a cultu nostrae religionis discedere tentas. At sanctus Albanus qui se ultro persecutoripis metuit; sed accinctus armis militiae spiritalis, palam jussis illius parere nolle pronunciabat. Tum judex: Cujus, inquit, familiae vel generis es? Albanus re
Abbreviated transcription (Latin):
banũ egregiũ fecunda britannia ꝑfert.
Qui uidelicet albanꝰ paganꝰ adhuc cum
seuirẽt. dericũ quenda psecutores fugien¬
tẽ bospicio recepit. Quẽ dũ orationib
conspicẽt. subito diuina grã respectꝰ
eremplũ fidi acpietatis illiꝰ cepit emu¬
lari ac salutarib eiꝰ erortationib paula¬
nit ad aures nefandi pͥncipis confessorẽ
ł cui necdi fuerat locꝰ martirii depus¬
penes albanum latere. Unde statim iusit
iuilites eũ diligentiꝰ inquirere. Q cum s
tuguriũ mr̃is ꝑuenissent. mor se sẽs
albanꝰ ꝓ hospite ac magist᷑ suo ip̃iꝰ habitus
hostias offerre.C ũq uidiss albanii. mar
ira succensꝰ nimia qͦd se ille ult᷑ ꝓ hofpite
quẽ susceꝑat militib se offerre ac diseͥ¬
mini dare p̃sũpsisset. ad simulaera de¬
monũ qͥbꝰ assistebat eũ ussit ꝑt̾hi. quia
rebellẽ inqͥeus ac sacͥlegiĩ celare q̃ mili¬
tib rediłe maliusti ut contẽptor adeoꝵ
merito blasphimie sue penã lueret.

Expanded text:
banum egregium fecunda Britania profert. Qui videlicet Albanus paganus adhuc, cum saevirent, clericum quemdam persecutores fugientem hospitio recepit: quem dum orationibus conspiceret, subito divina gratia respectus exemplum fidei ac pietatis illius coepit aemulari, ac salutaribus ejus exhortationibus paularetur, pervenit ad aures nefandi principis confessorem Christi cui necdum fuerat locus martyrii depupenes Albanum latere. Unde statim jussit milites eum diligentius inquirere. Qui cum ad tugurium martyris pervenissent, mox se sanctus Albanus pro hospite ac magistro suo, ipsius habitu, hostias offerre, numque vidisset Albanum, mox ira succensus nimia quod se ille ultro pro hospite quem susceperat militibus offerre ac discrimini dare praesumpsisset, ad simulacra daemonum quibus adsistebat eum jussit pertrahi: Quia rebellem, inquiens, ac sacrilegum celare quam militibus reddere maluisti, ut contemptor divum meritam blasphemiae suae poenam lueret,
Abbreviated transcription (Latin):
tra uenenũ ualent. Demq uidimꝰ qui¬
bustã a serpentẽ percussio rasa folia
obicũ qui de hylerma fuerãt et ipsã
rasura aque ĩuissam ac potuni datam
talibus protinꝰ totã uimi uenen gras¬
sant totu inslati corporis assũ psis
ac sudasse tumoren dines lacto ac
mellis insila. nec umearũ expes
pisciũ uolucrãq: sed et cemorũ capⁿ¬
rũq uenatu insignis Hec autẽ propus
patiia scotorũ est. Al hac agress Ut
dixinus  tertiã in Britãma srtombrs
et prietis gent m addideñ. Est antom
suus maris permaxuꝵiꝰ qui antiqͥtus
gentem Butonũ a picte se ceruebat
Qui ab ocadente in terras logo spa¬
cio ecrpit: ubi est cuntas britonũ mnu¬
intissima usq odie que uocatur Al¬
duth. bid cuiꝰ uddelicet sums partan
septe trionalem Scoti quos dixmins
aduemẽtes sib lociĩ patuie fecerunt.
iulint adierit¬
ad cam̃ iuliũ Cesarem maccessa
atq incognita fuit : qui ãno ab urbe
cõdita sex centesimo non agẽtesio tertio

Expanded text:
 quibusdam a serpente percussis, rasa folia codicum qui de Hibernia fuerant, et ipsam rasuram aquae immissam ac potui datam, talibus protinus totam vim veneni grassantis, totum inflati corporis absumsisse ac sedasse tumorem. Dives lactis ac mellis insula, nec vinearum expers, piscium volucrumque, sed et cervorum caprearumque venatu insignis. Haec autem proprie patria Scottorum est: ab hac egressi, ut diximus, tertiam in Brittania Brittonibus et Pictis gentem addiderunt. Est autem sinus maris permaximus, qui antiquitus gentem Brittonum a Pictis secernebat, qui ab Occidente in terras longo spatio erumpit, ubi est civitas Brittonum munitissima usque hodie quae vocatur Alcluith: ad cujus videlicet sinus partem Septemtrionalem Scotti, quos diximus, advenientes, sibi locum patriae fecerunt.Julius adieritad Gaium Julium Caesarem inaccessa atque incognita fuit: qui anno ab Urbe condita sexcentesimo nonagesimo tertio,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fecit auctoritas ob generalis turam a¬
lunis lacius proxalari de sideras. Bt
aut In his que scripsi uel tib uel rets
ocra sionem Dubuandi substoaham:
Quib hec maxime auctorib didiceũ
branter intimare curabo. Auctor aute
oumes atq auditor opustuli hmiꝰ
Aelbinꝰ abbas rentiendissimꝰ uir per¬

Expanded text:
praefecit auctoritas, ob generalis curam sapraefecit auctoritas, ob generalis curam salutis latius propalari desideras. Ut autem in his quae scripsi, vel tibi  Al. occasionem dubitandi subtraham, quibus haec maxime auctoribus didicerim breviter intimare curabo. Auctor ante omnes atque adjutor opusculi hujus Albinus abba reverentissimus
Abbreviated transcription (Latin):
luulto. Beda famuluis
christi et presbiter. histo¬
uã grtis anglorie egle¬
siastitã quã imꝑ cdudera
lebentissime tibi desideranti ite ⁊ p̃us
d itgtudũ ac ꝓbandũ tranfiuisi. Et
nũt ad trasscribendum ac plemꝰ ex tp̃e
meditandũ tiafinito. Satisq stuum̃
tut sineeriatis amxlector quo nõ sõłĩ
audiendis scrixtũ scientio Rbis amrem
sidulius accõmodas : utm̃etiã noscendis
prrorum gestis sine dictib: et maxino
nr̃e gentis uilorũ Illustiur aurem
uigilarnter Imꝑeudis. Suie eñi histo¬
ra de bomis bona Referat: ad muitan¬
etum bonũ auditor sollicitus inftigat᷑.
Iui mala cõmemoret de prais: ni¬
Iulommꝰ tamẽ Religiosus ac puis
auditor suurc lector dc̃uitando q̃d nopĩũ
est a peruersum ip̃e solestius ad exe¬
quenda ea que bona ac deo digna esse
erguonerit᷑ accenditur. Qd ixsum
tui gueq uigilantissime dep̃hendens
inftoriam memoratã In neticia tib
sunus et eis quibus tẽ Regendis diuina

Expanded text:
O BAEDA FAMULUS CHRISTI ET PRESBYTER. Historiam gentis Anglorum ecclesiasticam quam nuper edideram, libentissime tibi desideranti, rex, et prius ad legendum ac probandum transmisi, et nunc ad transcribendum ac plenius ex tempore meditandum retransmitto; satisque studium tuae sinceritatis amplector, quo non solum audiendis Scripturae sanctae verbis aurem sedulus accommodas, verum etiam noscendis priorum gestis sive dictis et maxime nostrae gentis virorum illustrium, curam vigilanter impendis. Sive enim historia de bonis bona referat, ad imitandum bonum auditor sollicitus instigatur; seu mala commemoret de pravis, nihilominus religiosus ac pius auditor sive lector devitando quod noxium est ac perversum, ipse sollertius ad exsequenda ea quae bona ac Deo digna esse cognoverit accenditur. Quod ipsum tu quoque vigilantissime deprehendens, Historiam memoratam in notitiam tibi simulque eis quibus te regendis divina
Abbreviated transcription (Latin):
mentiũ : ⁊ ibi aliqͦ mͦ culpas suas cognoscere.
ubi culpa uẽ: qr sepe sine culpa agit᷑ quod
uenit erculpa. unde ⁊̃ cũ esurimꝰ si ne culpa
comedimꝰ. qr er culpa pͥmi hoĩs factũ ẽ ut e¬
suriamꝰ. Mlenstrua enĩ consuetudo mulieri¬
b ñ aliq̃ culpa: uidelicet que nat᷑alit᷑ acce¬
dit. s tam̃ qͦd nat᷑a ipsa ita uiciata: ut etiã
sine uoluntatis studio uideat᷑ eẽ polluta.
Ex culpa uenit uitiũ in qͥ seipsã q̃lis ꝑ iudi¬
ciũ facta sit humana nat᷑a cognoscit. Et
hõ qͥ culpã sponte ꝑpet̾uit reatũ culpe por¬
tet inuitꝰ. atq idđo feminȩ c̃ semetipsis con¬
sident. ⁊ si in ñstrua consuetudine ad sac̃¬
intũ dnĩci corꝑis ⁊ sangͥnis accedẽ ñ psumat.
de sua recta consid̾atioẽ laudande sunt:

Expanded text:
mentium est etiam ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, mentium est etiam ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est ut esuriremus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet quia naturaliter accidit; sed tamen quod natura ipsa ita vitiata est, ut etiasine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo se ipsam qualis per judicium facta sit humana natura cognoscat, et homo qui culpam sponte perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsis considerent, et si in menstrua consuetudine ad sacramentum dominici corporis et sanguinis accedere non praesumant, de sua recta consideratione laudandae sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑. ei ñ liceat diũ eccłam intrare: S
dicis. Illã infirmitas cõpulit. has uͦ de qͥbꝰ
loqͥm̃ consuetudo constͥngit. Perpende au¬
tẽ fr̃ karissime qr om̃e qͦd in hac mortali
carne patim̃. ex infirmitate nat᷑e ẽ digno
di iudicio pꝰ culpã ordinatũ. Esurire nãq
sitire. estuare. angere. lassescere ex infirmi
contra sitim potum. contra estum ac iras. ꝯtra
frigꝰ uestem. ꝯtͣ lassitudiuẽ reqͥem querere.
nisi medicam̃tũ qͥdda Qut᷑ egͥtudines erplo¬
iare: Feminȩ itaq ⁊ inenstruus sui sangͥnis
flurus. egͥtudo ẽ. Si gͥ bene p̾sirupsit que
uestim̃tũ diũ in langore posita tetigit. qͦd
uni ꝑsore infirmanti concedit᷑. c̃ ñ concedit᷑
cunctis mulieribꝰ quȩ nat̾e sue uitio iufir¬
de diebꝰ ꝑciꝑe debet ñ ꝓhiberi. Si aut̃ ex ue¬
nãticne magna ꝑciꝑe ñ p̃sumit laudanda
est: s si ꝑceꝑit ñ iudicanda. bonarũ qͥppe

Expanded text:
patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dices: illam infirmitas compulit, has vero de quibus loquimur, consuetudo constringit. Perpende autem, frater charissime, quia omne quod in hac mortali carne patimur ex infirmitate naturae est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque et sitire, aestuare, acontra sitim potum, contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiem quaerere, nisi medicamenta quaedam contra aegritudines explorare? Feminis namque et menstruus sui sanguinis fluxus aegritudo est. Si igitur bene praesumpsit quae vestimentum Domini in languore posita tetigit, quod uni personae infirmanti conceditur, cur non concedatur cunctis mulieribus quae naturae suae vitio infirpercipere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere non praesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Id eius concubitum uir suus accede ñ debx
mulieres filios quos gignunt nutͥre contẽp¬
uant. eosq aliis mulierib ad nutͥendũ cͣlauł.
Qd uidelicet ex sola causa incontinentiȩ ui¬
det̾ inuentũ. qr dii se continere nolunt. des¬
pitiunt lactare quos gignunt. Hȩ itaq que
filios suos ex pͣua consuetudine aliis ad nutͥ¬
endũ tradunt. nͥ purgationis tempꝰ tͣnsierit.
uiris sui ñ debã admisceri. qͥppe qͥa ⁊ sine par¬
tus causa cũ incõsuetis mnstruis detinent᷑.
uiris suis misceri ꝓhibent᷑ ata ut sacͣ ler
morte feriat si qͥs uir ad iñstruatã mulie¬
re accedat. Que tanĩ mulier dii ꝑ consuetu
iustũ nẽ ut ingressu eccłe pͥuet̃. Nouimꝰ
nãq qͦd mulier quȩ flurũ patiebat᷑ sangͥ¬
nis. pꝰ tgum dĩ humilit̾ ueniens. uestim̃¬
ti eiꝰ fimbriã tetigit. ałq ab ea statĩ sua in¬
firmitas recessit. Si gͦ in fluru sanguinis
posita laudabiliter potuit dnĩ uestim̃¬
tũ tangere. cur que m̃strua sanguinis

Expanded text:
ero concubitum vir suus accedere non demulieres filios quos gignunt, nutrire contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant; quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum, quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierit, viris suis non debent admisceri, quippe quia et sine partus causa, cum consuetis menstruis detinentur, viris suis misceri prohibeantur, ita ut morte lex sacra feriat si quis vir ad menstruatam mulierem accedat. Quae tamen mulierjustum non est ut ab ingressu ecclesiae privetur. Novimus namque quod mulier quae flst tergum Domini humiliter veniens vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque statim ab ea sua infirmitas recessit. Si ergo in fluxu sanguinis posita laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruum sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiȩ amente deferueat. dignũ se
congregatioi fr̃m estimare ñdebet. Qe
se gͣuari ꝑ neqͥtiã p̃ue uoluntatis uidet
q̃ nuis de hac re diu̾se hominũ nationes
diu̾sa sentiant. atq alia custodire ui¬
deant᷑. ronanoꝵ tũ sẽꝑ ab antiqͥorib
usꝰ fuit pꝰ admirtionẽ ꝓpͥe coniugis.¬
⁊ la uachiri purificationẽ querere.⁊ ab
ingressu eccłe paululum reuent abstins¬
re. nec hec dicentes culpã deputamꝰ es.
conuigiũ. s qr ipsa licita admirtio con¬
iugis sine uoluptate carnis fieri ñ potes
a sacͥ loci ingressu abstinendũ ẽ. qr uolus¬
tas ipsa e̾ẽ sine culpa nullatenꝰ potestꝰ
Non enide adultio ł fornicatione. s de
legitimo coniugio natꝰ fuerat qͥ dicebat
Ecce enĩ in iniqͥtatib conceptꝰ sũ. ⁊ ceta
Qi enĩ iniqͥtatib conceptũ se uouerat
a delicto se natu gemebat. qr portabat
in ramo humore uicii. que tͣxt er radi
iniqͥtatẽ noĩat. s ipsã uidelicet uolus¬

Expanded text:
t, dignum se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se gravari per nequitiam pravae voluptatis videt. Quamvis de hac re diversae hominum nationes diversa sentiant, atque alia custodire videantur, Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admistionem propriae conjugisab ingressu ecclesiae paululum reverenter abstinere. Nec haec dicentes deputamus culpam esse conjugium. Sed quia ipsa licita commistio conjugum sine voluptate carnis fieri non potest, a sacri loci ingressu abstinendum est, quia voluptas ipsa esse sine culpa nullatenus potest. Non enim de adulterio vel fornicatione, sed de legitimo conjugio natus fuerat qui dicebat: Ecce enin iniquitatibus conceptum se noverat, a delicto se natum gemebat, quia portat arbor in ramo humorem vitii, quem traxit ex radice; iniquitatem nominat, sed ipsam videlicet volup
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰꝙͣ genuerit. pꝰquantũ tẽpꝰ possit ȩccłam
intrare. aut ⁊̃ ne morte p̃occupet᷑ qͥd genue¬
rit pꝰqͦt dies hoc liceat sac̾ baptismatis sacra¬
menta ꝑciꝑe. aut pꝰquantũ tẽporis huic uir
suus possit in cariis copulatione comungi.
aut si menstrua consuetudine tenet᷑ anec¬
cłam ei intr̾e liceat. aut sacre cõmunionis
sac̾m̃ta ꝑciꝑe. auit uir sue coniugi ꝑmirtu.¬

Expanded text:
postquam genuerit, post quantum tempus possit ecclesiam postquam genuerit, post quantum tempus possit ecclesiam intrare. Aut etiam ne morte praeoccupetur quod genuerit, post quot dies hoc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere. Aut post quantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi. Aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam introire ei liceat, aut sacrae communionis sacramentum percipere. Aut vir suae conjugi permistu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs p̃decessoꝵ meoꝵ tẽporib palliũ arela¬
tensis ep̃c accepit. quẽ nos pͥuare auctori¬
tate minime debemꝰ. Siigit̾ contingat
ut fr̾nitas tua ad galliarũ ꝓuinciã tnseat.
cũ eodem arelatensi ep̃o debet agere qͣlit̾
siq̃ st̃ in ep̃is uicia corrigant᷑. Qͥ si forte
in discipline uigore tepidꝰ eristat. tue fr̃¬
⁊ ip̃e tota m̃te subueniat. ⁊ que st̃ creato¬
ris ur̃i iussioni cont̾ria ab ep̃oꝵ moribus
ni monstrando. pͣuoꝵ m̃tes ad scĩtatis
studia reforma. qr scͥptũ est ui lege.
Per alienam messem transiens falcem mittere
non debes s manu spicas conterere: ⁊ mandu¬
care. Falcẽ enĩ udic: mitẽ ñ potes in ea sege¬
te quȩ alti uidet᷑ eẽ cõmissa: s ꝑ affectũboni
mandendo conũte. Qͥcqͥd uͦ er auctoritate
agendũ ẽ. e ĩ p̃dicto arelatensi ep̃o agatur:
ne p̃tͦ nitti possit hoc qͦd antiqua patrum
infirmi ꝑsuasione roborent᷑. ꝑu̾si auctoritare¬

Expanded text:
temporibus Pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si igitur contingat ut fraternitas tua ad Galliarum provinciam transeat, cum eodem Arelatense episcopo debet agere, qualiter, si qua sunt in episcopis vitia, corrigantur. Qui si forte in disciplinae vigore tepidus existat, tuae frateret ipse tota mente subveniat, et quae sunt Creatoris nostri jussioni contraria, ab episcoporum moribus ni monstrando, pravorum mentes ad sanctitatis studia reforma: quia scriptum est in lege: Per alienam messem transiens, falcem mittere non debet, sed manu spicas conterere et manducare . Falcem enim judicii mittere non potes in ea segete quae alteri videtur esse commissa; sed per affectum boni mandendo converte. Quidquid vero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatensi episcopo agatur, ne praetermitti possit 1157 hoc quod antiqua Patrum infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
qr sic̃ inhis qͥꝑ ignorantiã fecert̃ culpa ali¬
q̃tinꝰ toleranda ÷. ita in his fortit᷑ insequen¬
da qͥ ñ metuunt sciendo peccare.
tia. ep̃i ordinari. Responsio gregorii. Et
quide in angloꝵ eccła inqͣ adhuc solus
tu ep̃c inueniris. ordinare ep̃m ñ aliter
nͥ sine ep̃is potes. Nã quando de galliis ep̃i
ueniunt qͥ in ordinatione ep̃i testes as¬
sistent: S fr̃nitatẽ tuã ita uolumus
epos ordinare. ut ipsi sibi ep̃i longo int̾¬
uallo minime dis umgant᷑ qͣt inꝰ ulla sit necesfitã
rut in ordinatione ep̃i pastoresqͦ alii
conuenire. Cũ gͥ auchore deo ita fuerint ep̃i
in ꝓpinqͥs sibi locis ordinati. ꝑ omĩa ep̃oꝵ or
dinatio sine aggregatis tͥb uł quattuor ep̃is
fieri ñ debet. Nã in ipsis reb sp̃italibꝰ ut sapi¬
iugia in mundo cebebrant̃. conugati quiq¬
conuocant᷑. ut qͥ inuitati iã coniugio p̃cesse¬
rt̃. ui sub sequentis qͦ copłe gaudio misceant᷑.¬

Expanded text:
 sicut in his qui per ignorantiam fecerunt, culpa aliquatenus toleranda est, ita in his fortiter insequenda, qui non mentuunt sciendo peccare. m praesentia episcopi ordinari? Responsio Gregorii. --Et quidem in Anglorum Ecclesia, in qua solus tu episcopus inveniris, ordinare episcopum non aliter nisi sine episcopis potes. Nam quando de Galliis episcopi veniunt, qui in ordinatione ipsi testes assistant? Sed fraternitatem tuam ita volumus episcopos ordinare, ut ipsi sibi episcopi longo intervallo minime disjungantur, quatenus nulla sit necessitas ut in ordinatione episcopi convenire convenire. Cum igitur, auctore Deo, ita fuerint episcopi in propinquis sibi locis ordinati, per omnia episcoporum ordinatio sine aggregatis tribus vel quatuor episcopis fieri non debet. Nam quod in ipsis rebus spiritualibus ut sapidum conjugia in mundo celebrantur, conjugati quique vocantur, ut qui in via jam conjugii praecesserunt, in subsequentis q
Abbreviated transcription (Latin):
ad munustium sacre cõmunionis accedere. que
tatẽ tuã ẽẽ reqͥsitã. cui iã⁊ responsũ reddi¬
disse me arbitror. S hoc qͦd ipse dicere⁊ sen¬
tire potiusti. credoqr mea ap̃dte uolueris
responsione firmari. Mulier ⁊enĩ p̃gnanꝰ
our ñ debeat baptirari. cũ ñ sit ante om̃i¬
potentis di occłos culpa aliq̃ fecunditas
carius: Nami eũ pͥmi parentes nri mꝑadi

Expanded text:
ad mysterium communionis sacrae accedere? Quae itatem tuam esse requisitam, cui jam et responsum reddidisse me arbitror. Sed hoc quod ipse dicere et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier etenim praegnans cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri
Abbreviated transcription (Latin):
licet ꝑ xͦ sangͥnẽ fudit. Quia gͦ sunt mib¬
ti in angloꝵ gente qͥ dui adhuc in infidd¬
tate
essent huic nefando coniugio dicunt᷑ idmuti.
ad fidem uenientes admonendi st̃ ut se absti¬
neant. ⁊ gͣue hoc ẽe peccatũ cognoseant. tre¬
ñdũ di iudiciũ timeant. ne ꝓ carnali delec¬
tatione torm̃ta et̾ni cruciatꝰ incurrant.
ant̾ inqͥb seꝑ ignorantiã ante lauaclirũ
baptismatis astͥnrerint. In hoc enĩ tp̃re scã
ȩccła queda ꝑ feruorẽ corrigit. queda per
mansuetudinẽ tolerat. queda ꝑ consid̾ati¬
onẽ dissimulat. atq ita portat: dissimu¬
lat. ut sepe nalũ qͦd au̾sat᷑. portando et
dissimulando cõpescat. Dñs aut̃ qͥ ad fide
ueniunt. ad monendi st̃. ne tabe aliquid
audeant ꝑpetrare. Si qͥ autẽ ꝑpetui̾nt

Expanded text:
isto sanguinem fudit. Quia vero sunt in Anglorum gente, qui, dum adhuc in infidelitate essent. huic nefando conjugio dicuntur admisti, ad fidem venientes, admonendi sunt ut se abstineant, et grave hoc esse peccatum agnoscant, tremendum Dei judicium timeant, ne pro carnali delectaamur, in quibus se per ignorantiam ante lavacrum baptismatis astrinxerunt. In hoc enim tempore sancta Ecclesia quaedam per fervorem corrigit, quaedam per mansuetudinem tolerat, quaedam per considerationem dissimulat, atque ita portat et dissimulat, ut saepe malum quod adversatur portando et dissimulando compescat. Omnes autem qui ad fidem veniunt, admonendi sunt, ne tale aliquid audeant perpetrare. Si qui autem perpet
Abbreviated transcription (Latin):
reptionis dictat. ita ut mens extͣ ratioiᷤᷤ
regłam oĩno nichil faciat. Addis ⁊̃ qͥm̃ ea
debeant. s absit ut eccła c̃ agm̾̃to reci¬
piat qͦd det̾renis rebꝰ uidet᷑ amittere.
⁊ luc̃ de uanis querrere.
Nterrogatio augustini sidebeant duo germam
ꝓgente genãte. Responsio gregorii. Hoc fieri
modis dibꝰ licet. Neq̃ꝗͣ eni in sacͥs eloquiis in¬
uenit᷑ qͦd huic capło contͣdicẽ uideat᷑.
⁊it̾rogatio. iugustini usq ad qͦtã gena̾tionens
les debeat cũ ꝓpinquis sibi coniugio copłari et
nouercis ⁊ cognatis siliceat copłari coniugio.
Responsio gregorii. Queda t̾rena ler in roni¬
na re publica ꝑmittit. ut siue fr̃ ⁊ soror
seu duoꝵ fr̃m germanoꝵ uł duarũ sororum.
filiꝰ ⁊ filia misceant᷑. S erꝑim̃to didicimus
ex tali coniugio sobolem ñ posse succrescert
⁊ sacra ꝓhibet lex cognationis tͣpitudinen
reuelare. Unde necesse ÷ ut iam t̾cia uł qͥr

Expanded text:
reptionis dictat  Al., dictet, ita ut mens extra rationis reptionis dictat  Al., dictet, ita ut mens extra rationis regulam omnino nihil faciat. Addes  Al., addidebeant. Sed absit ut Ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra de vannterrogatio 5 Augustini . Si debeant duo germaniprogenie generatae. Responsio Gregorii. Hoc fieri modis omnibus licet. Nequaquam enim in sacris eloquiis invenitur quod huic capitulo contradicere videatur. V. Interrogatio Augustini. Usque ad quotam generationem fideles debeant cum propinquis sibi conjugio copulari? et novercis et cognatis si liceat copulari conjugio? Respondit Gregorius. Quaedam terrena lex in Romana republica permittit, ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum vel duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Et sacra lex prohibet cognationis turpitudinem revelare. Unde necesse est ut jam tertia vel quarta
Abbreviated transcription (Latin):
rebꝰ loca amanda st̃. Er singłis g̃ qͥb q eccłiis
quȩ pia que religiosa quȩ recta st̃ elige. ⁊ hec
qͣsi in fascicłm collecta ap̃d angloꝵ mentes
inconsuetudinẽ depone.
⁊trogatio augustini. Obsecro qͥd pati debe
Responsio gregorii. hoc tua fr̃nitas er ꝑso¬
na furis pensare potest q̃lit̾ ualeat corrigi.
St onĩ qͥda qͥ habentes subsidia furtũ ꝑpe¬
trant. Et st̃ alii qͥ hac iure ex inopia delĩ¬
quunt. Unde necesse᷑ ut qͥda dãpnis. qͥdã
t᷑. Et c̃ paulo distͥctiꝰ agit᷑ ex caritate agen¬
dũ : ⁊ ñ ex furore. qr ipsi hoc p̾stat᷑ qͥ corri¬
Igit᷑ ne gehenne ignibꝰ tͣdat᷑. Sic enĩ fideli¬
b tenere disciplina debemꝰ. sic̃ boni patreᷤ
feriunt. ⁊ tñ ipsosqͦs dolorib affligt̃ ha¬
bere heredes quert.⁊ que possident ipsis
seruant. qͦs irati inseqͥ uident᷑. Hec gͦ cari¬
tas in mente tenenda ÷ ⁊ ip̃a modũ cor¬

Expanded text:
rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt elige, et haec, quasi infasciculum collecta, apud Anglorum mentes in consuetudinem depone. III. Interrogatio Augustini. Obsecro quid pati debeaRespondit Gregorius. Hoc tua fraternitas ex persona furis pensare potest, qualiter valeat corrigi. Sunt enim quidam qui habentes subsidia furtum perpetrant; et sunt alii qui hac in re ex inopia delinquunt: unde necesse est ut quidam damnis, quidam tur. Et cum paululum districtius agitur, ex charitate agendum est, non ex furore, quia ipsi hoc praestatur qui corrigitur, ne gehennae ignibus tradatur. Sic enim nos fidelibus tenere disciplinam debemus, sicut boni patres feriunt, et tamen ipsos quos doloribus adfligunt habere heredes quaerunt; et quae possident ipsis servant quos irati insequi videntur. Haec ergo caritas in mente tenenda est, et ipsa modum cor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ canendis psalmis inuigilent. ⁊ ab omnib
illicitis cor ⁊ luigua ⁊ corpꝰ do auctore con¬
endis portionib ł exhibenda hospitalicate
⁊ adunplenda miscdđia nob̾ qͥd erit loquen¬
dum oũ omẽ qͦd suꝑ ÷ in causis piis ac religio¬
sis erogandũ sit dũo magistͦ om̃iũ docente:
Ed suꝑ ÷ inqͥt date elemosinã ⁊ ecce omĩa
munda st̃ uobis.
Nterrogatio augustini. Sit fides sunt
eccłarũ diu̾sȩ consuetud ines.⁊ altã consu¬
etudo missarũ in scã romana eccła atq
alta̾ ingalliarũ tenet᷑. Responsio grego
pape. Nouit fr̃uitas tua romane eccłȩ
consuetudinẽ in q̃ se menuinit nutritam.
S michi placet siue in romana siue in gallia
seu inqlibet eccła aliqͥd in uenisti qͦd plus oĩ¬
potenti possit placere sollicite eligas ⁊ in an
gloꝵ eccła que adhuc adfide noua÷ instituti¬
one p̾cipua que de multis eccłiis colligere
potiusti infundas. Non enĩ ꝓ locis res.s ꝓboniꝰ

Expanded text:
 canendis psalmis invigilent, et ab omnibus illicitis cor, linguam et corpus, Deo auctore, conendis portionibus, vel exhibenda hospitalitate, et adimplenda misericordia nobis quid erit loquendum, cum omne quod superest in causis piis ac religiosis erogandum est, Domino et magistro omnium docente: « Quod superest date eleemosynam, et ecce omnia mnterrogatio Augustini: Cum una sit fides sunt Ecclesiarum diversae consuetudines, et altera consuetudo missarum in Romana Ecclesia, atque altera in Gallia tenetur. Respondit Gregorius Papa: Novit fraternitas tua Romanae Ecclesiae consuetudinem in qua se meminit nutritam; sed mihi placet ut sive in Romana, sive in Galliarum, seu in qualibet Ecclesia aliquid invenisti quod plus omnipoglorum Ecclesia, quae adhuc ad fidem nova est, institutione praecipua quae de multis Ecclesiis colligere potuisti infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis
Abbreviated transcription (Latin):
relinquendꝰ. qr a nob̃ ꝓhibi ñ debet acciꝑe
qui in igne positꝰ nescit ardere. Cũ uͭ na
cõmitione qͦd defleant. Hoc enĩ eis con¬
edit scã p̃dicatio. ⁊ tñ de ipsa concessione
netu animũ concutit. Nancii paulus

Expanded text:
, quia a nobis prohiberi non debet accipere, qui in igne positus nescit ardere. Cum vero ncommistione quod defleant. Hoc enim eis concedit sancta praedicatio, et tamen de ipsa concessione metu animum concutit. Nam cum Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
nisi tͣnqͥlla mens in contẽplationis se lu¬
cẽ suspendẽ. in ira su ũ oculũ t̾batum
dolebat. qr dũ male acta deorsũ inseqͥ¬
tur. confundi atq t̾bari a sũ morut
contẽplatiõe cogebat᷑. Et laudabilisg̃
tum se aliquẽ reatũ inc̾risse estimabe¬
Oportet itaq legitimã carnis copula
ut causa ꝓlis sit ñ uoluptatis. ⁊ carni
cõmirtio creandoꝵ lib̾oꝵ sit grã non
satisfactio uicioꝵ. Si quis uero sua
comugem non cupidine uoluptatis raptus

Expanded text:
nisi tranquilla mens in contemplationis se lucem suspendere, in ira suum oculum turbatum dolebat: quia dum male acta deorsum insequitur, confundi atque turbari a summorum contemplatione cogebatur. Et laudabilis ergo tum se aliquem reatum incurrisse aestimabOportet itaque legitima carnis copula ut causa prolis sit, non voluptatis; et carnis commistio creandorum liberorum sit gratia, non satisfactio vitiorum. Si quis ergo 1161 sua conjuge non cupidine voluptatis captus,
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ reuelare pot. s qr scͥptũ est ert̃ duon
carne una. qͥ tͣpitudinẽ nouerce quȩ u¬
na caro c̃ patre fuit reuelare p̾sũpseris
ꝓfecto pat̾s turpitudinẽ reuelabit. Cum
cognata qͦ miscere ꝓhibitũ ẽ. qr ꝑ coniun¬
tionẽ pͥorẽ caro fr̃is fuerat facta. ꝓqua
re etia iohes baptista capite tr̃ucatꝰ ẽ.
⁊ scõ martirio consũmatꝰ. cui ũ ẽ dictum us¬

Expanded text:
filius revelare potest. Sed quia scriptum est: Erunt duo in carne una , qui turpitudinem novercae, quae una caro cum patre fuit, revelare praesumpserit, profecto patris turpitudinem revelavit. Cum cognata quoque miscere prohibitum est, quia per conjunctionem priorem caro fratris fuerat facta. Pro qua re etiam Johannes Baptista capite truncatus est, et sancto martyrio consummatus, cui non est dictum u