comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ rabie ita efferatꝰ ẽ. ut plurimã senatꝰ
parte̾ int̾fecerit. equestrẽ ordine̾ pene
destituerit.S ne parricidiis quid̃ẽ ab¬
stinuit. Matrẽ. frẽm. sororẽ. uxore̾. ce¬
terosq om̃s cognatos ⁊ ꝓpinqͦs sine hesi¬
tatione ꝓstrauit. Auxit hãc molẽ faci-¬
noꝵ. eius temeritas impietatis indm.
Nã pͥmus romȩ xp̃ianos supplitus ⁊ mor¬
tibus affecit. ac ꝑ om̃s ꝓuintias pari ꝑ-¬
secutione excrutiari imꝑauit. Ipsũq no¬
men exstirpare conatꝰ. beatissimos xp̃i
apłos. petrũ cruce. paulũ gladio occidit.
Mox ac̾uatĩ miserã ciuitatẽ. obortȩ un¬
diq oppͣssere clades. Nã subsequente
autũno. tanta urbi pestilentia incubu¬
it. ut .xxͣx. milia funerũ in rationẽ li¬
bithinȩ uenirẽt. Britannica deinde
clades e uestigio accidit. qua duo pͣci¬
pua oppida. magna ciuiũ sotioꝵq cla¬
de⁊ cȩde direpta st̃. prȩt̾ea inoriente

Expanded text:
tem rabie ita efferatus est, ut plurimam senatus tem rabie ita efferatus est, ut plurimam senatus partem interfecerit, equestrem ordinem paene destituerit. sed ne parricidiis quidem abstinuit, matrem fratrem sororem uxorem ceterosque omnes cognatos et propinquos sine haesitatione prostrauit. auxit hanc molem facinorum eius temeritas impietatis in Deum. nam primus Romae Christianos suppliciis et mortibus affecit ac per omnes prouincias pari persecutione excruciari imperauit ipsumque nomen exstirpare conatus beatissimos Christi apostolos Petrum cruce, Paulum gladio occidit. moi aceruatim miseram ciuitatem obortae undique oppressere clades. nam subsequente autumno tanta Vrbi pestilentia incubuit, ut triginta milia funerum in rationem Libitinae uenirent. Britannica deinde clades e uestigio accidit, qua duo praecipua oppida magna ciuium sociorumque clade et caede direpta sunt. praeterea in Oriente
Abbreviated transcription (Latin):
pectus. Horrea quadro structa lapide. mag¬
nȩq illȩ uet̾um insulȩ. quas discurrens ad¬
ire flãma ñ pot̾at. magnis machinis qͦndam
ad ext̾na bella p̃ꝑatis. labefactȩ atq inflam¬
matȩ sunt. ad monum̃toꝵ bustoꝵq diu̾soria.
infelici plebe cõpulsa. Qd ipse ex altissima
illa mecenatiana turri ꝓspectans. lȩtusq flã¬
mȩ ut aiebat pulchritudine. tragico habi-¬
tu iliadã decantabat. duaritiȩ autẽ tã pre¬
ruptȩ extitit. ut posthoc incendiũ urbis ꝗͣ
se augustꝰ ex lateritia marmoreã redilidisse
iactauerat. neminẽ ad reliqͥas rerũ suarum
adire ꝑmiserit. cuncta quȩ flãmȩ qͦqͦmodo
suꝑfuerant. ipse abstulit. centies centena mi¬
lia sestertiũ. annua ad expensas a senatu con¬
ferri sibi imꝑauit. Plurimos senatoꝵ nulla
exstante causa bonis pͥuauit. negotiatoꝵ
om̃iũ subuna die torm̃tis quoq adhibitis
omẽm pęnitꝰ censũ abstersit. Crudelitatis au¬

Expanded text:
pectus; horrea quadro structa lapide magpectus; horrea quadro structa lapide magnaeque illae ueterum insulae, quas discurrens adire flamma non poterat, magnis machinis quondam ad externa bella praeparatis labefactatae atque inflammatae sunt, ad monumentorum bustorumque deuersoria infelici plebe conpulsa. quod ipse ex altissima illa Maecenatiana turre prospectans laetusque flammae ut aiebat pulchritudine tragico habitu Iliadam decantabat. auaritiae autem tam praeruptae exstitit, ut post hoc incendium Vrbis, quam se Augustus ex latericia marmoream reddidisse iactauerat, neminem ad reliquias rerum suarum adire permiserit; cuncta, quae flammae quoquo modo superfuerant, ipse abstulit; centies centena milia sestertium annua ad expensas a senatu conferri sibi imperauit; plurimos senatorum nulla exstante causa bonis priuauit; negotiatorum omnium sub una die, tormentis quoque adhibitis, omnem penitus censum abstersit. crudelitatis au
Abbreviated transcription (Latin):
Anno ab urbe c̃dita. dccͣcͦ. riii. nero cȩsar
lȩ auunculi sui erga omĩa uitia ac scelera.
sectator. inimo transgressor. petulantiã. li¬
bidinẽ luxuriã. auaritiã. crudelitatẽ nul
lon̾scelere exercuit. Siqͥd̾e petulantia ꝑcitꝰ.
omĩa pęne italiȩ ac gretiȩ theatra ꝑlustrãs.
assũpto etiã uarii uestitꝰ dedecore. cȩxicas.
cytharistas. thragedos ⁊ aurigas. sȩpe sibi su¬
passe uisus ẽ. Libidinibꝰ porro tantis exagi¬
tatus ẽ. ut ne a matre qͥde uł sorore ulla ue¬
consanqͥnitatis reuerentia abstinuisse refe-¬
rat᷑ uirũ inuxorẽ duxerit. ipse a uiro ut uxor
acceptꝰ sit. Luxuriȩ uͦ tã effrenatȩ fuit. ut
retibꝰ aureis piscaret᷑. quȩ purpureis funibꝰ
extrahebant᷑. frigidis ⁊ calidis lauaret ungen¬
tis. Quietiã nũꝗͣ minꝰ mille carrucis cͣfecisse
iter tradit᷑. Deniq urbis romȩ incendiũ uo¬
luptatis suȩ spectaculũ fecit. ꝑsexdies. sep-¬
teq noctes. ardens ciuitas regios pauit as¬

Expanded text:
Anno ab Vrbe condita DCCCVIII Nero Caesar lae ausectator, immo transgressor, petulantiam, libidinem, luxuriam, avaritiam, crudelitatem, nullo non scelere exercuit, siquidem petulantia percitus omnia pene Italiae ac Graeciae theatra perlustrans, assumpto etiam varii vestitus dedecore, cerices, citharistas, tragoedos, et aurigas saepe sibi superasse visus est. Libidinibus porro tantis exagitatus econsanguinitatis reuerentia abstinuisse referatur, uirum in uxorem duxerit, ipse a uiro ut uxor acceptus sit. luxuriae uero tam effrenatae fuit, ut retibus aureis piscaretur, quae purpureis funibus extrahebantur, frigidis et calidis lauaret unguentis. qui etiam numquam minus mille carrucis confecisse iter traditur. denique urbis Romae incendium uoluptatis suae spectaculum fecit; per sex dies septemque noctes ardens ciuitas regios pauit as
Abbreviated transcription (Latin):
frũm filios qͥnquaginta. parricidia una nocte
cõmissa st̃. Ipse deinde tantoꝵ scelerũ fabricator
danaus regno qͦd tot flagitiis adqͥsierat. pulsus.
argos c̃cessit. ibiq indigne ꝑsuasis in facinꝰ argi¬
uis stenelan. qͥ eũ ꝓsugũ egentẽq exceꝑat. regno

Expanded text:
fratrum filios quinquaginta parricidia una nocte commissa sunt. ipse deinde tantorum scelerum fabricator Danaus regno, quod tot flagitiis adquisiuerat, pulsus Argos concessit, ibique indigne persuasis in facinus Argiluis Sthenelan qui eum profugum egentemque exceperat regno
Abbreviated transcription (Latin):
est. sacra hertulis ꝑquietẽ ablata. his¬
paniam transtulissent. inuidentibus
hispaniȩ ppłis. ac ꝓpterea gadythanoᷤ
bello lacessentibus. auxiliũ consangui¬
neis Rarthaginienses misere. simulq
quoq hortantibꝰ pͥmȩ expecditionis
auspitiis. amilcharẽ imꝑatorẽ cum
maru magna adoccupandã ꝓuinti¬
am misere. Qui magnis rebꝰ gestis. dũ
fortunam inconsultius sequit᷑ in in¬
sidias deductus occidit᷑. In huiꝰ locũ
gener ipsius hasdrubal mutit᷑. qͥ et
ipse seruo hispani cuiusdã ulciscen¬
tis diũ iniustã necẽ intexfectus es ł.

Expanded text:
est, sacra Herculis per quietem iussi in Hisest, sacra Herculis per quietem iussi in Hispaniam transtulissent urbemque ibi cHispaniae populis ac propterea Gaditanos bello lacessentibus auxilium consanguineis Karthaginienses misere. Ibi quoque hortantibus primae expeditionis auspiciis Hamilcarem imperatorem cum manu magna ad occupandam provinciam misere, qui magnis rebus gestis, dum fortunam inconsultius sequitur, in insidias deductus occiditur. In huius locum gener ipsius Asdrubal mittitur, qui et ipse a servo Hispani cuiusdam, ulciscente domini iniustam necem, interfectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
rum cane alitus ꝓderetur. Ad hoc ⁊
ministeria seruilia ppło int̾dicta. et
pleps in septẽ turbas diuisa. Mor¬
tuo uͦ auide. regnum ꝑ multa scła fert̃
ab successoribꝰ eius retentũ. In alia
parte hispaniȩ ⁊ quȩ ex insulis cͣstat.
regnũ penes geryonẽ fuit. In hac tan¬
ta pabuli leticia est. ut nisi abstinen¬
tia int̾pellata sagina fuerit. pecora
rũpantur. Inde deniq arm̃ta geryo¬
nis. quȩ illis tẽꝑibꝰ solȩ opes habeban¬
tur. tantȩ famȩ fuere. ut herculem
ex asia p̾de: magnitudine illexerĩt.
Porro geryonem ipsum ñ tͥplicis na¬
turȩ. ut fabulis ꝓditur. fuisse fert.
sed tres. tantȩ concordiȩ extitisse. ut
uno animo om̃s reges uiderent᷑. nec
bellũ herculi sua sponte intulisse. s
sugrm̃ta sua rapi iudissent. amissa
bello
betoꝰ repetisse. Post regna deinde spa¬
conculcauere. Nam cũ gadythani a
tyro unde ⁊ karthaginiensibꝰ origo

Expanded text:
rum, cane alitus proderetur. Ab hoc et rum, cane alitus proderetur. Ab hoc et ministeria servilia populo interdicta et plebs in septem urbes divisa. Mortuo Habide regnum per multa saecula ab successoribus eius retentum. In alia parte Hispaniae et quae ex insulis constat, regnum penes Geryonem fuit. In hac tanta pabuli laetitia est, ut, nisi abstinentia interpellata sagina fuerit, pecora rumpantur. Inde denique armenta Geryonis, quae illis temporibus solae opes habebantur, tantae famae fuere, ut Herculem ex Asia praedae magnitudine inlexerint. Porro Geryonem ipsum non triplicis naturae, ut fabulis proditur, fuisse fersed tres tante concordie extitisse, ut uno animo omnes regi viderentur, nec bellum Herculi sua sponte intulisse, sed cum armenta sua rapi vidisset, amissa bellobello repetisse. Post regna deinde Hispaoccupavere. Nam cum Gaditani a Tyro, unde et Karthaginiensibus origo
Abbreviated transcription (Latin):
Nec multo post cerua ad fuit. quȩ ub̾a
paruulo offerret. Inde deniq con
nutricis eximia paruulo pu¬
ero ꝑnicitas fuit. intͣq ceruoꝵ greges
diu montes saltq haut inferior uelo¬
citate ꝑagrauit. ad postremũ laqueo
captus. regi dono datus ẽ. Tcꝰ ⁊ linia¬
mentoꝵ similitudine. et notis corꝑis
quȩ inustȩ paruulo fuerant. nepos
agnitus. ad miratione. deinde tot ca¬
suum ꝑiculoꝵq ab eodẽ successor reg¬
ni destinat᷑. nom̃ illi impositũ habetis.
Qui ut regnũ accepit. tantȩ magnitu¬
dinis fuit. ut ñ frustra deoꝵ maiesta¬
te tot ꝑiculis ereptus uideret᷑. Quippe
⁊ barbarũ ppłm regibꝰ uinxit. ⁊ boueᷤ
pͥmus aratro domari. frum̃taq sulco
querere docuit. ⁊ ex agresti cibo mi-¬
tiora uesci. odio eoꝵ quȩ ipse passuᷤ
fuerat. homines coegit. Nuius casus
fabulosi uiderent᷑. ni ⁊ romanoꝵ con¬
ditores lupa nutriti. ⁊ cyrus rex ꝑsa-¬

Expanded text:
nec multo post cerva adfuit, quae ubera nec multo post cerva adfuit, quae ubera parvulo offerret. Inde denique conversatione nutricis eximia puero pernicitas fuit; interque cervorum greges diu montes saltusque haud inferior velocitate peragravit. Ad postremum laqueo captus regi dono datus est. Tunc et liniamentorum similitudine et notis corporis, quae inustae parvulo fuerant, nepos agnitus. Admiratione deinde tot casuum periculorumque ab eodem successor regni destinatur. Nomen illi inpositum Habidis, qui ut regnum accepit, tantae magnitudinis fuit, ut non frustra deorum maiestate tot periculis ereptus videretur. Quippe et barbarum populum legibus vinxit et boves primus aratro domari frumentaque sulco quaerere docuit et ex agresti cibo mitiora vesci odio eorum, quae ipse passus fuerat, homines coegit. Huius casus fabulosi viderentur, ni et Romanorum conditores lupa nutriti et Cyrus, rex Persa
Abbreviated transcription (Latin):
pudore. flagitii. uariis generibꝰ extin¬
gui paruulũ uoluit. s om̃s casus for-¬
tuna quadã seruatus. ad postremũ
ad regnũ ꝑiculoꝵ miseratione ꝑue-¬
nit. Primum om̃iũ cũ eũ exponi uis¬
sisset. ⁊ post dies ad corpꝰ expositi re¬
quirendũ misisset. inuentus ẽ uario
ferarũ lacte nutͥtus. Deinde rela tũ
domũ tramite angusto ꝑ que armen¬
ta cõmeare consueuerant. ꝓici tubet.
Crudelis ꝓrsus. qui ꝓculcari nepotẽ.
quã simplici morte int̾fici maluit.
Ibi quoq cum inuiolatꝰ esset. nec ali¬
m̃tis egeret. canibꝰ pͥmo ieinis ⁊ mul¬
toꝵ dierũ abstinentia crutiatis. mox
etiam suibꝰ obiecit. Itaq cũ ñ solũ ñ
noceretur. uerũ etiã quarũdã ubibꝰ
aleretur. ad ultimũ in occeanũ abici.
iussit. Tum plane manifesto qͦdam
num ine. int̾ furentes estus ac recipro¬
cantes undas. uelut naue cũ fluctu
ueheret᷑. leni salo inlutore exponit᷑.¬

Expanded text:
pudore flagitii variis generibus extinpudore flagitii variis generibus extingui parvulum voluit; sed per omnes casus Fortuna quadam servatus ad postremum ad regnum tot periculorum miseratione pervenit. Primum omnium cum eum exponi iussisset et post dies ad corpus expositi requirendum misisset, inventus est vario ferarum lacte nutritusDeinde relatum domum tramite angusto, peta commeare consueverant, proici iubet, crudelis prorsus, qui proculcari nepotem, quam simplici morte interfici maluit. Ibi quoque cum inviolatus esset nec alimentis egeret, canibus primo ieiunis et multorum dierum abstinentia cruciatis, mox etiam suibus obiecit. Itaque cum non solum non noceretur, verum etiam quarundam uberibus aleretur, ad ultimum in Oceanum abici iussit. Tum plane manifesto quodam numine inter furentes aestus ac reciprocantes undas, velut nave, non fluctu veheretur, leni salo in litore exponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Auro quoq ditissima. ad eo
ut etiã aratra frequent᷑ glebas aure¬
as excidant. In huiꝰ gentis finibꝰ sacer
mons ẽ. quẽ ferro uiolari nefas habe¬
tur. S quando fulgure t᷑ra ꝓscisa ẽ.
qͦd in his locis adsidua res est. detec¬
tũ aurũ uelut dei munus colligere
ꝑmititur. feminȩ res domesticas agͦ¬
rũq culturas administrant. ipsi armiᷤ
⁊ rapinis seruiunt. Precipua his qͥdẽ
ferri materia. s aqua ꝓferro iuolen¬
tior. qͥppe tẽꝑamͣto eius ferrũ acrius
redditur. nec ullũ aput eos teluͣ ꝓba¬
tur. qͦd ñ aut birbili fluuo aut car-¬
libi tinguatur. unde etiã calibes flu-¬
uii huius finitimi appellati ferroq
cȩt̾is p̃stare dicunt᷑. Saltus uͦ tarcessi-¬
orũ in qͥbꝰ tytanas bellũ adu̾sũ deos
gessisse ꝓditur. incoluere curethes.
quoꝵ rex uetustissimꝰ gargoris. melliᷤ
colligendi usum pͥmus inuenit. Huic
cũ ex filia esetii ꝓnepos ꝓuenisset.

Expanded text:
dedit. Auro quoque ditissima, adeo dedit. Auro quoque ditissima, adeo ut etiam aratro frequenter glebas aureas excidant. In huius gentis finibus sacer mons est, quem ferro violari nefas habetur; sed si quando fulgure terra proscissa est, quod in his locis adsidua res est, detectum aurum velut dei munus colligere permittitur. Feminae res domesticas agrorumque culturas administrant, ipsi armis et rapinis serviunt. Praecipua his quidem ferri materia, sed aqua ipso ferro violentior; quippe temperamento eius ferrum acrius redditur, nec ullum apud eos telum probatur, quod non aut Birbili fluvio aut Chalybe tinguatur. Vnde etiam Chalybes fluvii huius finitimi appellati ferroque ceteris praestare dicuntur. Saltus vero Tartessiorum, in quibus Titanas bellum adversus deos gessisse proditur, incoluere Curetes, quorum rex vetustissimus Gargoris mellis colligendi usum primus invenit. Huic cum ex filiae stupro nepos provenisset,
Abbreviated transcription (Latin):
uestis cultũ. ñ deniq uictũ mutaue¬
rit. s in eo habitu quo pͥmũ bellare
cȩpit. ꝑseuerauerit. ut quiuis grega¬
rius miles. ipso imꝑatore opulentior
ti ingallitia ac lusitana ⁊ tã ꝑnices
usunt᷑. ut nͣ merito uento ipso con¬
cepti uideant᷑. Gallici autẽ grecã si¬
bi originẽ adsert᷑. Siqͥdẽ post finem
tͦiani belli theucrũ morte aiacis fr̃is
inuisum patͥ thelamoni. cum ñ reci¬
petur in regnũ. cyprũ cͣcessisse. atq
ibi urbẽ nomine antiquȩ patͥȩ sala¬
mina condidisse. Inde accepta opini¬
one pat̾nȩ mortis. patͥam repetisse:¬
s cũ ab eurisce aiacis filio accessu ꝓhi¬
beretur. hispaniȩ lutoribꝰ adpulsum.
loca ubi nc̃ẽ karthago noua occupaᷤᷤ¬
se. inde gallitiã transisse. ⁊ positis se¬
dibussgenti dedisse. Gallitiȩ autem
portio amphi.loci dicuntur. regio
cum ęxis ⁊ plumbi uberrimatũ ⁊ mi¬
nio. qͦd etiam uicino flumini nom̃

Expanded text:
vestis cultum, non denique victum mutavevestis cultum, non denique victum mutaverit, sed in eo habitu, quo primum bellare coepit, perseveraverit, ut quivis gregarius miles ipso imperatore opulentior ti in Gallaecia ac Lusitania et tam pernices visuntur, ut non inmerito vento ipso concepti videantur. Gallaeci autem Graecam sibi originem adserunt; siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, cum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse atque ibi urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse; inde accepta opinione paternae mortis patriam repetisse,sed cum ab Eurysace, Aiacis filio, accessu prohiberetur, Hispaniae litoribus adpulsum loca, ubi nunc est Karthago Nova, occupasse; inde Gallaeciam transisse et positis sedibus genti nomen dedisse. Gallaeciae autem portio Amphilochi dicuntur. Regio cum aeris ac plumbi uberrima, tum et minio, quod etiam vicino flumini nomen
Abbreviated transcription (Latin):
inȩdiam laborẽq animi ad mortem
parati dura om̃ibꝰ ⁊ adstricta parsi¬
monia bellũ qua otium malunt.
si extraneus deest. domi hoste̾ quer̃t:
sepe torm̃tis. ꝓsilentio rerũ credita¬
rum immortu adeo illis fortior ta¬
citurnitatis cura. quã uitȩ celebrat᷑.
etiam bello punico serui illius pati¬
entia. qui ultus dñm int̾ torm̃ta ti¬
su exultauit. serenaq lȩticia crudeli¬
tatem torquentium uicit. Uelocitas
genti ꝑnix. inquies animꝰ: plurimis
militares ȩqͥ. ⁊ arma sanguine ipsoꝵ
cariora. nullus in festis diebꝰ epularũ
apparatus. aqua calida lauari. Intan.
preter uiriatũ fuit. qui annis decẽ
romanos uaria uictoria fatigauit.
adeo feris ꝓpiora quã hominibꝰ inge¬
nia gert̃ quẽ ipsum non iuditio ppłi
electũ. s ut cauendi scientẽ. declinan
ea uirtus continentiaq fuit. ut cũ
consulares exercitus frequent᷑ uice¬
rit. tantis rebꝰ gestis. nͨ armoꝵ. non

Expanded text:
inediam laboremque, animi ad mortem inediam laboremque, animi ad mortem parati. Dura omnibus et adstricta parsimonia. Bellum quam otium malunt; si extraneus deest, domi hostem quaerunt. Saepe tormentis pro silentio rerum creditarum inmortui; adeo illis fortior taciturnitatis cura quam vitae. Celebratur etiam bello Punico servi illius patientia, qui ultus dominum inter tormenta risu exultavit serenaque laetitia crudelitatem torquentium vicit. Velocitas genti pernix, inquies animus: plurimis militares equi et arma sanguine ipsorum cariora. Nullus in festos dies epularum apparatus. Aqua calida lavari post secpraeter Viriatum fuit, qui annis decem Romanos varia victoria fatigavit; adeo feris propiora quam hominibus ingenia gerunt. Quem ipsum non iudicio populi electum, sed ut cavendi scientem declinandoea virtus continentiaque fuit, ut, cum consulares exercitus frequenter vicerit, tantis rebus gestis non armorum, non
Abbreviated transcription (Latin):
nec sũma tantũ t̾re laudanda bo¬
na. uerũ ⁊ abstrusoꝵ metalloꝵ feli¬
ces diuitiȩ. Iam lini sparthiq uis in¬
gens. minii certe nulla feratior t᷑ra
Inhac cursus aminiũ. ñ torrentes ra¬
pidiq ut noceant. s lenes. ⁊ uineis
campisq irrigua ẽ uariis quoq oc¬
ceani ad fati piscosi. pleriq etiam
diuites auro qͦd in paludibꝰ uehũt
Uno tantũ pyrenei montis dorso
adheret galliȩ. reliqͥs partibꝰ undiq
in orbẽ mari cingitur: forma t̾rȩ
ꝓpe quadrata. nisi qͦd astantibꝰ freti
littoribꝰ. in pyrineũ coit. Porro py¬
rinei montis spatium sexcenta mi¬
lia passus efficit: salubritas cęli per
omẽm hispaniã ȩ̨qualis. quia aeris
spͣc nulla paludiũ graui nebula in¬
ficitur. Nuc accedt᷑ ⁊ marinȩ aurȩ.
undiq aduersus ad sidui flatus. qui¬
bus omẽm ꝓuintiã penetrantibꝰ. euen¬
tilato tͣrȩstri spu. p̃cipua hominibꝰ
sanitas redditur corꝑa hominũ ad

Expanded text:
nec summae tantum terrae laudanda bonec summae tantum terrae laudanda bona, verum et abstrusorum metallorum felices divitiae. Iam lini spartique vis ingens, minii certe nulla feracior terra. In hac cursus amnium non torrentes rapidique, ut noceant, sed lenes et vineis campisque inrigui, aestuariis quoque Oceani adfatim piscosi, plerique etiam divites auro, quod in balucibus vehunt. Vno tantum Pyrenaei montis dorso adhaeret Galliae, reliquis partibus undique in orbem mari cingitur. Forma terrae prope quadrata, nisi quod artantibus freti litoribus in Pyrenaeum coit. Porro Pyrenaei montis spatium sexcenta milia passuum efficit. Salubritas caeli per omnem Hispaniam aequalis, quia aeris spiritus nulla paludium gravi nebula inficitur. Huc accedunt et marinae aurae undique versus adsidui flatus, quibus omnem provinciam penetrantibus eventilato terrestri spiritu praecipua hominibus sanitas redditur. Corpora hominum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem ãg̃n. põpeio ꝑcepisse. pa¬
iruũ mitͥdatico bello turmas ȩqͥtũ
sub eodẽ imperator duxisse
patre quoq sub gagyo cȩsare mili¬
ispania sicuti europȩ terminoꝰ
claudit. ita et huius oꝑis finis
futura ẽ. Ilanc ue
riam. postea ab
hispalo spaniam
cognominauert.
tlec inter africã et
galliã posita occeani freto ⁊ pyrene¬
is montibꝰ clauditur. sicut minor
utraq terra. ita utraq fertilior. Nã¬
neq ut africa uiolento sole torre.¬
tur. neq ut gallia ad sidius uentis
fatigatur. s media inter utrũq hĩc
tẽꝑato calore. inde felicibꝰ ⁊ tẽpesti¬
uis imbribꝰ. in omĩa frugũ genera
fȩcunda ẽ. adeo ut non ipsis tantũ
incolis. uerũ etiam italiȩ urbiq ro¬
manȩ. cunctarũ rerũ habundantia
suffitiat. Ninc enĩ nͣ frum̃ti tantum
magna copia ẽ. uerũ ⁊ uini mellis
oleiq nec ferri quȩ solũ materia p̃.¬
cipua. sed ⁊ equoꝵ ꝑnices greges: s

Expanded text:
vitatem a Cn. Pompeio percepisse,pavitatem a Cn. Pompeio percepisse,patruum Mithridatico bello turmas equitum sub eodem Pompeio duxisse; patrem quoque sub C. Caesare mili. LIBER XLIV Hispania sicuti Europae terminos claudit, ita et huius operis finis futura est. Hanc vetriam, postea ab Hispalo Hispaniam cognominaverunt. Haec inter Africam et Galliam posita Oceani freto et Pyrenaeis montibus clauditur. Sicut minor utraque terra, ita utraque fertilior. Nneque ut Africa violento sole torretur, neque ut Gallia adsiduis ventis fatigatur, sed media inter utramque hinc temperato calore, inde felicibus et tempestivis imbribus in omnia frugum genera fecunda est, adeo ut non ipsis tantum incolis, verum etiam Italiae urbique Romanae cunctarum rerum abundantia sufficiat. Hinc enim non frumenti tantum magna copia est, verum et vini, mellis oleique. Nec ferri solum materia praecipua, sed et equorum pernices greges. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tem uiderat. repente exclamat. illã
esse quȩ se nocte ext̾ruisset. illã quȩ
recedere ab obsidione ussisset. gratu¬
latusq massiliensibꝰ. quod animadu̾¬
teret eos ad curã deoꝵ immortaliũ
ꝑtinere. torque aureo redonata dea.
in ꝑpetuũ amicitiã cũ massiliensibꝰ
iunxit. Parta pace ⁊ securitate fun¬
data. reuertentes a delphis massilien¬
siũ legati. quo missi munera apolli¬
ni tulerant. audiuerant. urbẽ roma¬
nam agallis captam incensamq qua
re domi nuntiata. publico funere
massilienses ꝓsecuti sunt. aurũq⁊
argentũ publicũ pͥuatũq contulert᷑
adexplendũ pondus gallis. aquibꝰ
redẽptã pacẽ cognouerant. Ob quod
meritũ ⁊ inmunitas illis decreta. et
locus spectaculoꝵ insenatu datus.
⁊ fȩdus ȩquo uire ꝑcussũ In postre¬
mo libro trogus maiores suos a uo¬
contiis originẽ ducere. auũ suum
trogũ põpeiũ sertoriano bello ci¬

Expanded text:
tem viderat, repente exclamat illam tem viderat, repente exclamat illam esse, quae se nocte exterruisset, illam, quae recedere ab obsidione iussisset. Gratulatusque Massiliensibus, quod animadverteret eos ad curam deorum inmortalium pertinere, torque aureo donata dea in perpetuum amicitiam cum Massiliensibus iunxit. Parta pace et securitate fundata revertentes a Delphis Massiliensium legati, quo missi munera Apollini tulerant, audiverunt urbem Romanam a Gallis captam incensamque. Quam rem domi nuntiatam publico funere Massilienses prosecuti sunt aurumque et argentum publicum privatumque contulerunt ad explendum pondus Gallis, a quibus redemptam pacem cognoverant. Ob quod meritum et immunitas illis decreta et locus spectaculorum in senatu datus et foedus aequo iure percussum. In postremo libro Trogus: maiores suos a Vocontiis originem ducere; avum suum Trogum Pompeium Sertoriano bello ci
Abbreviated transcription (Latin):
runt. pacẽq uictis dedert̃. Cũ hyspa¬
nis amicitiã unxert̃ cũ romanis ꝓpe
ab initio conditȩ urbis fȩdus sũma
fide custodiert᷑. auxiliisq in om̃ibꝰ bel¬
lis industriaȩ sotios uiuert̃. Quȩ res
illis ⁊ urium fidutiam auxit. ⁊ pace̾
ab hostibꝰ pͣstitit. Cũ gͥ massilia ⁊ fama
rerũ gestarũ ⁊ habundantia opũ ⁊
uirium gła iurente floreret. repen¬
te finitimi ppłi ad nom̃ massiliensiũ
delendũ. ueluti: ad coͣmune extinguen¬
dũ incendiũ concurrt᷑. Dux consensu
om̃iũ catumandos regulus eligit᷑ qͥ
cum magno exercitu lectissimoꝵ ui¬
roꝵ urbẽ hostiũ obsideret. ꝑ qͥetem
specie toruȩ mulieris quȩ se deã di¬
cebat ext̾ritus. ultro pacẽ cũ massili¬
ensibꝰ fecit. Petitoq ut intrare illi
urbẽ ⁊ deos eoꝵ adorare liceret. cũ
in arcẽ mineruȩ uenisset. conspecto
porticibꝰ simulachro deę quã ꝑ qͥe¬

Expanded text:
runt pacemque victis dederunt,cum Hisparunt pacemque victis dederunt,cum Hispanis amicitiam iunxerunt, cum Romanis prope ab initio conditae urbis foedus summa fide custodierunt auxiliisque in omnibus bellis industrie socios iuverunt. lis et virium fiduciam auxit et pacem ab hostibus praestitit. Cum igitur Massilia et fama rerum gestarum et abundantia opum et virium gloria virente floreret, repente finitimi populi ad nomen Massiliensium delendum velut ad commune extinguendum incendium concurrunt. Dux consensu omnium Catumandus regulus eligitur. Qui cum magno exercitu lectissimorum virorum urbem hostium obsideret, per quietem specie torvae mulieris, quae se deam dicebat, exterritus ultro pacem cum Massiliensibus fecit,petitoque ut intrare illi urbem et deos eorum adorare liceret, cum in arcem Minervae venisset, conspecto in porticibus simulacro deae, quam per quie
Abbreviated transcription (Latin):
serata formȩ eius insidias aꝑuit. ꝑicu¬
lumq declinare iubet. Ille re statim
ad magistratus defert. atq ita patefac¬
tis insidiis. cuncti ligures comp̃hendun¬
tur. latentesq de syrpiis ꝓtrahunt᷑
Quibꝰ om̃ibꝰ interfectis. insidianti re¬
gi insidiȩ tendunt᷑. cȩsa cum ipso re-¬
ge hostium septẽ milia. Exinde mas¬
silienses festis diebꝰ portas claudere.
uigilias agere. restationes inuiriis ob¬
seruare. ꝑegrinos recognoscere. curaᷤ
habere. ac ueluti bellũ habeant. sic
urbem pacis temꝑibꝰ custodire. adeo
illic bene instituta ñ teͫpoꝵ necessita¬
te. s recte fatiendi consuetudine. ser¬
uantur. Post hȩc magna illis cũ ligu¬
ribus. magna cũ gallis fuere bella.
quȩ res ⁊ urbis głam auxit. ⁊ uirtutẽ
grecoꝵ multiplicata uictoria celebre
inter finitimos reddidit. Karthagini¬
ensium quoq exercitus. cũ bellũ captiꝰ
piscaroꝵ nauibꝰ ortũ esset. sepe fude¬

Expanded text:
serata formae eius insidias aperuit pericuserata formae eius insidias aperuit periculumque declinare iubet. Ille rem statim ad magistratus defert; atque ita patefactis insidiis cuncti Ligures conprehenduntur latentesque de sirpeis protrahuntur. Quibus omnibus interfectis insidianti regi insidiae tenduntur. Caesa cum ipso rege hostium septem milia. Exinde Massilienses festis diebus portas claudere, vigilias agere, stationes in muris observare, peregrinos recognoscere, curas habere, ac veluti bellum habeant, sic urbem pacis temporibus custodire. Adeo illic bene instituta non temporum necessitate, sed recte faciendi consuetudine servantur. Post haec magna illis cum Liguribus, magna cum Gallis fuere bella, quae res et urbis gloriam auxit et virtutem Graecorum multiplicata victoria celebrem inter finitimos reddidit. Karthaginiensium quoque exercitus, cum bellum captis piscatorum navibus ortum esset, saepe fude
Abbreviated transcription (Latin):
tu grauidã. locũ a pastore pͣcario pe¬
tisse. in quo pareret. quo obtento ite¬
rato petisse ut sibi educare eodẽ in lo¬
co catulos liceret. ad postremũ adultis
catulis fultã domestico p̾sidio ꝓprie¬
tatẽ̾ sibi loci uendicare. ñ alit̾ massili¬
enses qui nc̃ inqͥlini uideant᷑. dños qͣn¬
do regionũ futuros. Lis incitatꝰ rex in¬
sidias massiliensibꝰ extruit. ltaq sollẽp¬
ni floralioꝵ die. multos fortes ac stre¬
nuos uiros. hospitii ure in urbe̾ mi¬
sit. plures syrpiis latentes fron¬
dibꝰq suꝑtectos induci uehicu¬
lis iubet. Ipse cũ exercitu in ꝓximis
montibꝰ delitescit. ut cũ nocte a pͣdic¬
tis aꝑtȩ portȩ forent. tẽpestiuȩ ad in¬
sidias adessent. urbẽq somno ac uino
sepultã armatis inuaderets: has insi¬
dias mulier quȩdã regis cognata ꝓdi¬
dit. que adulterare cum greco adole¬
scente solita. in amplexu iuuenis mi-¬

Expanded text:
tu gravidam locum a pastore precario petu gravidam locum a pastore precario petisse, in quo pareret, quo obtento iterato petisse, ut sibi educare eodem in loco catulos liceret; ad postremum adultis catulis fultam domestico praesidio proprietatem loci sibi vindicasse. Non aliter Massilienses, qui nunc inquilini videantur, dominos quandoque regionum futuros. His incitatus rex insidias Massiliensibus struit. Itaque sollemni Floraliorum die multos fortes ac strenuos viros hospitii iure in urbem misit, plures sirpeis latentes frondibusque supertectos induci vehiculis iubet,ipse cum exercitu in proximis montibus delitescit, ut, cum nocte a praedictis apertae portae forent, tempestive ad insidias adesset urbemque somno ac vino sepultam armatis invaderet. Sed has insidias mulier quaedam regis cognata prodidit, quae adulterare cum Graeco adulescente adsolita in amplexu iuvenis mi
Abbreviated transcription (Latin):
lo maris.S ligures incremͣtis urbis
inuidentes. grecos adsiduis bellis fa¬
tigabant. Qui ꝑiculo ꝓpulsando in
tantũ enituerunt. ut uictis hostibꝰ
in captuus agris multas colonias
constituert. Ab hisgͥ galli ⁊ usũ uitȩ cul¬
tioris. deposita ac mansuefacta barba¬
ria ⁊ agroꝵ cultus ⁊ urbes mȩnibꝰ cinge¬
re didicert᷑. Tc̃ ⁊ legibꝰ non armis uiue¬
re. tc̃ ⁊ uite potare. tcͣ oliuã serere con¬
suert᷑ ad eoq magnꝰ ⁊ hominibꝰ ⁊ rebus
impositus est nitor. ut ñ grecia ingal¬
liam emigrasse. s gallia in greciã trans¬
lata uideretur. Mortuo rege nannose¬
gobrioꝵ a quo locꝰ acceptus condendȩ
urbis fuerat. cũ regno filius eius coma-¬
nus successisset. ad firmante qͦd̾a regu¬
lo quandoq massiliã exitio finitimis
ppłis futurã. oppͥmendãq in ipso ortu.
ne mox ualidior ipsum obrueret. sub¬
nectit ⁊ illã fabulã canẽ aliquando par¬

Expanded text:
lo maris. Sed Ligures incrementis urbis lo maris. Sed Ligures incrementis urbis invidentes Graecos adsiduis bellis fatigabant, qui pericula propulsando in tantum enituerunt, ut victis hostibus in captivis agris multas colonias constituerint. Ab his igitur Galli et usum vitae cultioris deposita ac mansuefacta barbaria et agrorum cultus et urbes moenibus cingere didicerunt. Tunc et legibus, non armis vivere, tunc et vitem putare, tunc olivam serere consuerunt, adeoque magnus et hominibus et rebus inpositus est nitor, ut non Graecia in Galliam emigrasse, sed Gallia in Graeciam translata videretur. Mortuo rege Nanno Segobrigiorum, a quo locus acceptus condendae urbis fuerat, cum regno filius eius Comanus successisset, adfirmante quodam regulo, quandoque Massiliam exitio finitimis populis futuram, opprimendamque in ipso ortu, ne mox validior ipsum obrueret. Subnectit et illam fabulam: canem aliquando par
Abbreviated transcription (Latin):
in ultimã occeani oram ꝓcedere ausi.
in sinum gallico ostio rodani amnis
deuenere. cuius loci amȩnitate capti.
reu̾si domũ referentes quȩ uiderãt.
plures sollicitauere duces clarissimoᷤ.
⁊ protis fuere. Itaq regẽ se gobrioꝵ
nannũ nomine incuiꝰ finibꝰ urbẽ con¬
dere gestiebant. amicitiã petentes con¬
ueniunt forte eo die rex occupatꝰ
in apparatu nuptiarũ gẏptis filiȩ erat.
quã more gentis electo intͣ epulas ge¬
nero. nuptũ illic tradere parabat. Itaq
cũ ad nuptias inuitati om̃s ꝓcessissẽt.
rogantur etiam greci hospites ad con-¬
iuuiũ. Introducta deinde uirgo. cũ
iuberetur a patre aquã porrigere
ei quẽ uirũ eligeret. tc omissis om̃ibꝰ.
ad grecos conuersa. aquã proti por-¬
rexit. qui factꝰ ex hospite gener. locũ
condendȩ urbis a socero accepit. Con¬
dita gͥ massilia ẽ. ꝓpe ostia rodani
amnis in remoto sinu uelut in angu¬

Expanded text:
in ultimam Oceani oram procedere ausi in ultimam Oceani oram procedere ausi in sinum Gallicum ostio Rhodani amnis devenere,cuius loci amoenitate capti, reversi domum referentes quae viderant, plures sollicitavere. Duces classis Simos et Protis fuere. Itaque regem Segobrigiorum, Nannum nomine, in cuius finibus urbem condere gestiebant, amicitiam petentes conveniunt. Forte eo die rex occupatus in apparatu nuptiarum Gyptis filiae erat, quam more gentis electo inter epulas genero nuptum tradere illic parabat. Itaque cum ad nuptias invitati omnes proci essent, rogantur etiam Graeci hospites ad convivium. Introducta deinde virgo cum iuberetur a patre aquam porrigere ei, quem virum eligeret, tunc omissis omnibus ad Graecos conversa aquam Proti porrigit, qui factus ex hospite gener locum condendae urbis a socero accepit. Condita igitur Massilia est prope ostia Rhodani amnis in remoto sinu, velut in angu
Abbreviated transcription (Latin):
misq ppłis armis subiectis. pͥmo italiȩ
⁊ mox orbis imꝑiũ quesitũ. ꝑ ea tẽꝑa
adhuc reges hastas ꝓ diademate habe¬
bant. quas greti sceptra dixere. Nam
⁊ ab origine rerũ. ꝓdiis immortalibꝰ
ueteres hastas coluere. ob cuiꝰ religi¬
onis memoriã. ad huc doꝵ simulacͥs
hastȩ addunt᷑. Temꝑibꝰ tarqͥnii regis ex
asia phocensiũ iuuentꝰ hostio tyberiꝰᷤ
inuecta. amicitiã cũ romanis iunxit.
inde in ultimos galliȩ sinus nauibus
ꝓfecta massiliã inter ligures ⁊ feras
gentes galloꝵ condidit. magnasq res
siue dũ armis se adu̾sus gallicã ferita¬
tẽ tuentur. siue dũ ultro lacessunt.
a quibꝰ fuerant antea lacessiti. gesserͣt.
Namq focenses exiguitate ac matie
tͣrȩ coacti. studiosus mare quã tͣras ex-¬
ertuere. piscando. mercando. plerũq
etiã latrocinio maris. qͦd illis tẽꝑibꝰ
glȩ habebat᷑. uitã tolerabant. Itaq

Expanded text:
misque populis armis subiectis primo Italiae misque populis armis subiectis primo Italiae et mox orbis imperium quaesitum. Per ea tempora adhuc reges hastas pro diademate habebant, quas Graeci "sceptra" dixere. Nam et ab origine rerum pro diis inmortalibus veteres hastas coluere, ob cuius religionis memoriam adhuc deorum simulacris hastae adduntur. Temporibus Tarquinii regis ex Asia Phocaeensium iuventus ostio Tiberis invecta amicitiam cum Romanis iunxit; inde in ultimos Galliae sinus navibus profecta Massiliam inter Ligures et feras gentes Gallorum condidit, magnasque res, sive dum armis se adversus Gallicam feritatem tuentur sive dum ultro lacessunt, a quibus fuerant antea lacessiti, gesserunt. Namque Phocaeenses exiguitate ac macie terrae coacti studiosius mare quam terras exercuere: piscando mercandoque, plerumque etiam latrocinio maris, quod illis temporibus gloriae habebatur, vitam tolerabant. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
certamina. ⁊ uires ⁊ ꝑnicitatẽ auxere.
Igitur cum latrones a rapina pecoꝵ
industri& frequenterq submouerẽt.
remus abhisdẽ latͦnibꝰ captus. ⁊ ue¬
luti ipse esset qͦd in aliis ꝓhibebat.
regi offert᷑. crimini datur. quasi gre¬
ges numitoris infestare solitus esset.
Tunc arege numitore. inultionẽ tra¬
ditur. s numitor adolescentia iuue¬
nis ꝑmotus ⁊ in suspitionẽ expositi
nepotis adductus. cũ eũ ñc liniamͣtoꝵ
filiȩ similitudo. nͣc ȩtas expositionis
temꝑibꝰ congruens. anxiũ tenerent.
repente faustulus cũ romulo suꝑue¬
nit. a quo origine cognita pueroꝵ.
facta conspiratione ⁊ adolescentes in
ultionẽ mat̾nȩ necis. ⁊ numitor in
uindictã erepti regni armant᷑. Occiso¬
gͥ amullio. regnũ numitori restituit᷑
⁊ urbs romana adolescentibꝰ condit᷑¬
Tc̃ ⁊ uicinis cͣuigia pastoꝵ dedignan¬
tibꝰ uirgines sabinȩ rapiunt᷑. finiti¬

Expanded text:
certamina et vires et pernicitatem auxere. certamina et vires et pernicitatem auxere. Igitur cum latrones a rapina pecorum industrie frequenterque submoverent, Remus ab isdem latronibus captus et velut ipse esset, quod in aliis prohibebat, regi offertur; crimini datur quasi greges Numitoris infestare solitus esset. Tunc a rege Numitori in ultionem traditur. Sed Numitor adulescentia iuvenis permotus et in suspitionem expositi nepotis adductus, cum eum nunc liniamentorum filiae similitudo, nunc aetas expositionis temporibus congruens anxium tenerent, repente Faustulus cum Romulo supervenit; a quo origine cognita puerorum facta conspiratione et adulescentes in ultionem maternae necis et Numitor in vindictam erepti regni armantur. Occiso Amulio regnum Numitori restituitur et urbs Romana ab adulescentibus conditc et vicinis conubia pastorum dedignantibus virgines Sabinae rapiuntur, finiti
Abbreviated transcription (Latin):
te numitoris oriretur. demersit. addi¬
ta inuriȩ specie honoris. ut ñ dãp-¬
nata. s sacerdos electa uideret᷑. Igit᷑
clausa in luco martis sacro. duos pue¬
ros incertũ stupro an ex marte c̃cep¬
tos. enixa ẽ. Quo cognuo amulliꝰ. multi¬
plicato metu ꝓuentu duoꝵ pueros ex¬
poni iubet. ⁊ puellã uinculis onerat.
ex quoꝵ inuria decessit. S fortuna
origini romanȩ ꝓspitiens. pueros lu¬
pȩ alendos optulit. quȩ amissis catu¬
lis distenta ubera exinanire cupiens.
nutrice̾ se infantibus p̾buit. Cũ sepiꝰ
ad paruulos ueluti ad catulos reu̾tere¬
tur. rẽ faustulus pastor animadu̾tit.
subtractosq ferȩ inter greges pecorũ
agresti uita nutͥuit. martios pueros
fuisse. siue qͦd in luculo martis enixi
sunt. siue qͦd alupa quȩ in tutela mar¬
tis ẽ nutriti. ueluti manifestis argu-¬
m̃tis creditũ. nomina pueris. alteri
remo. alteri romulo fuere adultis
inter pastores de uirtute cotidiana

Expanded text:
te Numitoris oriretur, demersit, addite Numitoris oriretur, demersit, addita iniuriae specie honoris, ut non damnata, sed sacerdos electa videretur. Igitur clausa in luco Marti sacro duos pueros, incertum stupro an ex Marte conceptos, enixa est. Quo cognito Amulius multiplicato metu proventu duorum pueros exponi iubet et puellam vinculis onerat, ex quorum iniuria decessit. Sed Fortuna origini Romanae prospiciens pueros lupae alendos obtulit, quae amissis catulis distenta ubera exinanire cupiens nutricem se infantibus praebuit. Cum saepius ad parvulos veluti ad catulos reverteretur, rem Faustulus pastor animadvertit subtractosque ferae inter greges pecorum agresti vita nutrivit. Martios pueros fuisse, sive quod in luco Martis enixi sunt sive quod a lupa, quae in tutela Martis est, nutriti, veluti manifestis argumentis creditum. Nomina pueris alteri Remo, alteri Romulo fuere. Adultis inter pastores de virtute cotidiana
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus cũ in aciẽ exercitũ eduxisset.
ad colloqͥum uocatus. tantã admirati¬
onẽ sui latino p̾buit ut in sotietate̾
regni reciꝑetur. ⁊ lauinia in matͥmo¬
niũ ei data gener adscisceret᷑. Posthȩc
cõmune utͥusq bellũ adu̾sum turnũ
rege̾ rutuloꝵ ꝓpter fraudatas lauiniȩ
fuit nuptias. in quo ⁊ turnus ⁊ latinꝰ
interiere. Igitur cum ȩneas ure uic¬
toriȩ utͦq ppło potiret᷑. urbẽ ex no¬
mine uxoris lauiniã condidit. bellũ
deinde adu̾sus merẽti ũ etruscoꝵ re¬
gem gessit. In quo cum ipse occidiss
in locũ eius aschanius filius successit.
qui lauinio relicto longã albã cͣdidit.
quȩ ccc. annis caput regni fuit. Post
multos deinde huius urbis reges. ad
postremũ numitor. ⁊ amullius. regno
potiti sunt. S amulliꝰ cũ ui. ętate po¬
tiorẽ numito rem oppͣssiss filiã
eius reã in ꝑ  petuã uirginitatẽ.
ne qͥs uindex regni uirilis sexꝰ ex gen¬

Expanded text:
ceptus, cum in aciem exercitum eduxisset, ceptus, cum in aciem exercitum eduxisset, ad conloquium vocatus tantam admirationem sui Latino praebuit, ut et in societatem regni reciperetur et Lavinia in matrimonium ei data gener adscisceretur. Post haec commune utriusque bellum adversus Turnum, regem Rutulorum, propter fraudatas Laviniae fuit nuptias, in quo et Turnus et Latinus interiere. Igitur cum Aeneas iure victoriae utroque populo potiretur, urbem ex nomine uxoris Lavinium condidit. Bellum deinde adversus Mezentium, Etruscorum regem, gessit, in quo cum ipse occidisset, in locum eius Ascanius filius successit, qui Lavinio relicto Longam Albam condidit, quae CCC annis caput regni fuit. Post multos deinde huius urbis reges ad postremum Numitor et Amulius regno potiti sunt. Sed Amulius cum vi aetate potiorem Numitorem oppressisset, filiam eius Ream in perpetuam virginitatem, ne quis vindex regni virilis sexus ex gen
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Itaq italia regis nomine satur-¬
nia appellata. ⁊ mons in qͦ habitabat
saturnus. in qͦ nc ueluti ab ioue pul¬
so sedibꝰ suis saturno. capitolium ẽ
Posthc̃ tertio loco regnasse faunum
fert. sub qͦ euander ab archadiȩ urbe
pallantheo. in italiã cũ mediocͥ t᷑ba
ppłoꝵ uenit. Cui faunus ⁊ agͦs ⁊ mon-¬
tem quẽ ille postea palatiũ appella-¬
uit. benigne ad signauit. In huiꝰ radi¬
cibꝰ tẽplũ lycȩo. quẽ greti pana.ro¬
mani luꝑcũ appellant. c̃stituit. ipsũ
d̾i simulachrũ nudũ capͥna pelle a-¬
mictum ẽ. quo habitu nc̃ romȩ luꝑ-¬
calibꝰ decurrit᷑ fauno uxor fuit nomi¬
unde ad huc qui inspirari solent. fatu¬
ari dicunt᷑ ex filia fauni ⁊ hercule. qͥ
eodeꝰ tẽꝑe extincto geryone. armenta.
uictoriȩ p̾mia ꝑ italia̾ ducebat. stupͦ
c̃ceptus latinus ꝓcreat᷑. qͦ tenente reg¬
nũ. ęneas abilio. troia a grecis expug-¬
nata. in italiam uenit. statiq bello ex¬

Expanded text:
bant. Itaque Italia regis nomine Saturnia appellata, et mons in quo habitabat Saturnius, in quo nunc veluti ab Iove pulso sedibus suis Saturno Capitolium est. Post hunc tertio loco regnasse Faunum ferunt, sub quo Euander ab Arcadiae urbe Pallanteo in Italiam cum mediocri turba popularium venit, cui Faunus et agros et montem, quem ille postea Palatium appellavit, benigne adsignavit. In huius radicibus templum Lycaeo, quem Graeci Pana, Romani Lupercum appellant, constituit; ipsum dei simulacrum nudum caprina pelle amictum est, quo habitu nunc Romae Lupercalibus decurritur. Fauno uxor fuit nomiemonebat. Vnde adhuc, qui inspirari solent, fatuari dicuntur. Ex filia Fauni et Hercule, qui eodem tempore extincto Geryone armenta, victoriae praemia, per Italiam ducebat, stupro conceptus Latinus procreatur. Quo tenente regnum Aeneas ab Ilio Troia a Graecis expugnata in Italiam venit statimque bello ex
Abbreviated transcription (Latin):
bitatore mansisset. Egyptũ uͦ totã ⁊cyrenen
⁊ thebaidã cruentis seditionibꝰ turbauei̾t.
In alexandria autẽ cõmisso p̾lio. uictirattͥti
sunt. In mesopotamia quoq rebellantibꝰ. iui¬
su imꝑatoris bellũ illatũ ẽ. ltaq multa milua
eoꝵ uastata ⁊ cȩde deleta st̃. Sane salaminã
urbẽ cypri int̾fectis om̃ibꝰ accolis. deleuerunt.
Traianus ut qͥdã fert̃. aput seleuciã isauriȩ ut¬
bẽ. ꝓfluuio uentris extinctus est.

Expanded text:
bitatore mansisset. Aegyptum uero totam et Cyrenen bitatore mansisset. Aegyptum uero totam et Cyrenen et Thebaidam cruentis seditionibus turbauerunt. in Alexandria autem commisso proelio uicti et adtriti sunt. in Mesopotamia quoque rebellantibus iussu imperatoris bellum inlatum est. itaque multa milia eorum uasta caede deleta sunt. sane Salaminam urbem Cypri interfectis omnibus accolis deleuerunt. Traianus, ut quidam ferunt, apud Seleuciam Isauriae urbem profluuio uentris extinctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinuo romȩ aurorȩ domꝰ. a nerone totis
pͥuatis publicisq rebꝰ impensis condita.
repentino conflagrauit incendio. ut inteli¬
geret᷑ missa etiã ab alio ꝑsecutio. in ipsiꝰ po¬
sime monimtis. a quo pͥmũ exorta esset. am
in ipso auctore puniri. Terrȩmotu uu atrbe
asiȩ subu̾sȩ. elea mirina. pythanȩ. cymę
⁊ greciȩ ciuitates duȩ. opyntiorũ. ⁊ horitoꝵ.
tres galatiȩ ciuitates eodẽ tͣrȩmotu diritę
pantheon romȩ fulmine c̃crematũ. Terrę
motus in anthiochia. pęne totã subruit ci¬
uitatẽ. Incredibili deinde motu sub uno
tẽꝑe iudȩi quasi rabie efferan. ꝑdiu̾sas t̃ra¬
rum partes exarsert. Nã ⁊ ꝑtotãlibiã ad u̾bꝰ
incolas atͦcissima bella gesser̾t. quȩ adeo tt̃
int̾fectis cultoribꝰ desolata e̾. ut nisi postea
adrianꝰ imꝑator collectas aliunde colonias.¬
illuc deduxisset: uacua pęnitꝰ t̃ra abrasoha¬

Expanded text:
continuo Romae aurea domus, a Nerone totis continuo Romae aurea domus, a Nerone totis priuatis publicisque rebus inpensis condita, repentino conflagrauit incendio, ut intellegeretur missa etiam ab alio tissime monumentis a quo primum exorta esset, atque in ipso auctore puniri. Terraemotu quatuor urbes Asiae subversae, Elea, Mirina, Pythane, Cyme; et Graeciae civitates duae, Opintiorum et Oritorum; tres Galatiae ciPantheum Romae fulmine concrematum; terrae motus in Antiochia paene totam subruit ciuitatem. incredibili deinde motu sub uno tempore Iudaei quasi rabie efferati per diuersas terrarum partes exarserunt nam et per totam Libyam aduersus incolas atrocissima bella gesserunt: quae adeo tunc interfectis cultoribus desolata est, ut, nisi postea Hadrianus imperator collectas illuc aliunde colonias deduxisset, uacua penitus terra abraso ha
Abbreviated transcription (Latin):
decc .xl .iiii. traianus genere hispanꝰ. un¬
decimꝰ ab augusto. rei publicȩ gub̃nacula
nerua tradente suscepit. ac ꝑ annos .xͨ. et
uiiii. tenuit. Aput agrippinã galliȩ urbe̾
insignia sũpsit imꝑii. mox germaniã tranꝰ
rhenũ in pͥstinũ statũ reduxit. Trans danu¬
biũ multas gentes subȩgit. Regiones autẽ
trans euphraten ⁊ tigrim sitas. ꝓuintias
fecit. Seleuciã. thesifontẽ ⁊ babylonẽ oc-¬
cupauit. In ꝑsequendis sane.xp̾ianis erro¬
re deceptꝰ ĩtius a nerone cũ passim reꝑtoᷤᷤ
cogi ad sacͥficandũ idolis. ac detrectanteᷤᷤ
int̾fici p̃cepisset. plurimiq int̾ficerent᷑.
plinii secdĩ. qui int̾ cȩt̾os iudices ꝑsecutor
datus erat relatu ammonitꝰ eos homineᷤᷤ
p̃ter cͣfessionẽ xp̃i honestaq conuenticula.
nichil cͣtrariũ romanis legibꝰ facere. fidu¬
tia sane innocentis cͣfessionis nemini mor¬¬
tẽ grauẽ̾ ac formidolosam uideri. rescͥp¬
tis ilico lenioribꝰ tẽꝑauit edictũ. Uerũtam

Expanded text:
DCCCXXVU Traianus, genere Hispanus, undecimus ab Augusto reipublicae gubernacula Nerua tradente suscepit ac per annos decem et nouem tenuit. apud Agrippinam Galliae urbem insignia sumpsit imperii; mox Germaniam trans Rhenum in pristinum statum reduxit; trans Danuuium multas gentes subegit; regiones autem trabs Euphraten et Tigrin sitas prouincias fecit; Seleuciam et Ctesiphontem et Babylonem occupauit in persequendis sane Christianis errore deceptus tertius a Nerone, cum passim repertos cogi ad sacrificandum idolis ac detrectantes interfici praecepisset plurimique interficerentur, Plinii Secundi, qui inter ceteros iudices persecutor datus fuerat, relatu admonitus, eos homines praeter confessionem Christi honestaque conuenticula nihil contrarium Romanis legibus facere, fiducia sane innocentis confessionis nemini mortem grauem ac formidulosam uideri, rescriptis ilico lenioribus temperauit edictum. uerumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
urilochus dux pͥmus occidit᷑. undecĩ naues
incendunt᷑. Demostenes ⁊ niceas classẽ dimit¬
tunt. quasi tutiꝰ t̾rena expeditione fugituri.

Expanded text:
urylochus dux primus occiditur, undecim naues incenduntur. Demosthenes et Nicias classem dimittunt quasi tutius terrena expeditione fugituri.
Abbreviated transcription (Latin):
inde athenienses ⁊ uetustate gentis. et
gestis rebꝰ illustres. ꝓpriis urbibꝰ confide¬
bant. Atq ita duo potentissimi greciȩ
ppłi. institutis solonis. ⁊ lygurgi legibꝰ pa¬
res. ex simulatione uiriũ in bellũ ruebãt
Nãq lygurgus cũ fr̃i suo polybitȩ spar

Expanded text:
inde Athenienses, et vetustate gentis et inde Athenienses, et vetustate gentis et gestis rebus inlustres propriis viribus confidebant. Atque ita duo potentissimi Graeciae populi institutis Solonis et Lycurgi legibus pares ex aemulatione virium in bellum ruebant. Namque Lycurgus cum fratri suo Poly
Abbreviated transcription (Latin):
xexxi. ut pater eius occisus sit. ut frꝰ
falsa parricidii suspitione opp̾ssus. ut
deniq ipsi pararentur insidiȩ. Hlis cog¬
nits arthaxerxes. uerens arthabani
numerũ filioꝵ in posterũ diẽ paratum
esse armatũ exercitũ iubet. recogniturus
⁊ numerũ militũ. ⁊ in armis industriam
singłoꝵ. Itaq cũ int̾ cȩt̾os ipse arthabanꝰ
armatus assisteret. rex simulat se breui¬
orẽ loricã habere. iubet arthabanum
se.ac nuda¬
tũ gladio traietit. Tum ⁊ filios eiꝰ arripi
iubet. Atq ita egregius adolescens. ⁊ cȩũ
cauit. Dum hȩc inꝑsis gerunt᷑. intereagr¬
cia om̃is ducibꝰ lacedemoniis ⁊ athenien¬
sibꝰ in duas diuisa partes. ab ext̾nis belliꝰ
uelut in uiscera sua arma conu̾tit. fuint
gͥ de uno ppło duo corꝑa. ⁊ eoꝵdẽ castroꝵ
homines. in duos hostiles exercitꝰ diui¬
dunt᷑. Einc lacedemonii cõmunia qͦndã
ciuitatũ auxilia. ad uires suas trahere.

Expanded text:
xerxi: ut pater eius occisus sit, ut frater xerxi: ut pater eius occisus sit, ut frater falsa parricidii suspicione oppressus, ut denique ipsi pararentur insidiae. His cognitis Artaxerxes, verens Artabani numerum filiorum, in posterum diem paratum esse armatum exercitum iubet, recogniturus et numerum militum et in armis industriam singulorum. Itaque cum inter ceteros ipse Artabanus armatus adsisteret, rex simulat se breviorem loricam habere, iubet Artabanum se ac nudatum gladio traicit; tum et filios eius corripi iubet. Atque ita egregius adulescens et caedemcavit. Dum haec in Persis geruntur, interea Graecia omnis ducibus Lacedaemoniis et Atheniensibus in duas divisa partes ab externis bellis velut in viscera sua arma convertit. Fiunt igitur de uno populo duo corpora, et eorundem castrorum homines in duos hostiles exercitus dividuntur. Hinc Lacedaemonii communia quondam civitatum auxilia ad vires suas trahere,