comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis imualitudine serui frĩs. q̃ue post fugã
reqiuirendi. reducendi ꝙ eiuscã fcẽ eẽt.
Nam cybariorum impense naturali
sas ꝑtin̾e debet. Mocdica enim inpen¬
dia uerius est ut sicuti cibariorum:
ad eundem ꝑtineant. ¶Item qͥ sciẽs
uasauitiosa commodauit si infusũ
uinumuł oleum corruptum eftu sũ¬
ue ẽ: condẽpnandꝰ eo nomine est.
pͣ saluum hr̃e iuire compensationis.
s fieri potest ut amplius eẽt quod
inuicem aliquem consecͥ oporteat
aut iudex compensationis rõnemñ
hẽat. aut idõ de restituendare cum eo
nou agatur. qi eares cãuint̾tidit.¬

Expanded text:
sis in ualetudinem serui factis quaeue post fugam requirendi reducendique eius causa factae essent: nam cibariorum impensae naturalisas pertinere debet: modica enim impendia uerius est, ut sicuti cibariorum ad eundem pertineant. Item qui sciens uasa uitiosa commodauit, si ibi infusum uinum uel oleum corruptum effusumue est, condemnandus eo nomine est. potest saluum habere iure pensationis. sed fieri potest, ut amplius esset, quod inuicem aliquem consequi oporteat, aut iudex pensationis rationem non habeat, aut ideo de restituenda re cum eo non agatur, quia ea res casu int
Abbreviated transcription (Latin):
blitiana eumexꝑiri non posse. quia
usu caꝑe non potint. nec quisqͣmpu¬
tet hoc nos existimare. sufficere mitõ
tradatõnis. ignorasse rem alienam
uti quis possit publiciana exꝑiri. s
oportere. ⁊ tunc bona fide emptorẽ eẽ.
exprimitur. uñ pot̾. iectura capi. qi
nec sententia prerori ea sit. ut requi¬
ratur an solutum sit p̾tium.
tradit a est: siue hr̃cli emptoris: pu¬
pli blitiana competit actõ. ¶ Siqͥ
uł s cõmodatam emerit. ur sibi.
datam pradita erit accipienda. Si
post emptõnem apud eun reman¬
traditõ: idemerit. pudeum traditõ.
accipiendum. ¶ Item si hr̃ditatẽ
emero ⁊ traditam mͥrem hĩditariã
petere ueluti neratius scrib̾. eẽ pu¬
blitianam. Siduob quis seꝑatimuẽ¬
didit bona fide emeutib uideamns
qiuis magis publiciana uti possit
utrumis cui priorire tradita est. an

Expanded text:
bliciana eum experiri non posse, quia bliciana eum experiri non posse, quia usucapere non poterit. nec quisquam ‹putet› hoc nos existimare sufficere initio traditionis ignorasse rem alienam, uti quis possit Publiciana experiri, sed oportere et tunc bona fide emptorem esse.exprimitur: unde potest coniectura capi, quasi nec sententia praetoris ea sit, ut requiratur, an solutum sit pretium.tradita est siue heredi emptoris, Publiciana competit actio. Si quis bi commodatam emerit uel pignori sibi datam, pro tradita erit accipienda, si post emptionem apud eum remantrad. Item si hereditatem emero et traditam mihi rem hereditariam petere velim, Neratius scribit esse Publicianam. Si duobus quis separatim vendiderit bona fide ementibus, videamus, quis magis Publiciana uti possit, utrum is cui priori res tradita est an
Abbreviated transcription (Latin):
uius meus hẽbo publicianam. Idemest
⁊ si procurator mens uł tutoruł curator
emerit. ¶Pretorait. qui bona fide
que bon am fidem ht̃. Pinde hor sufficit
me bone fideiemptorem fuisse. qmuis
non adominoemerim licet ille capido cõ¬
sçilio uẽdiderit. n enim dolus uendito¬
ris mͥ nocebit. ¶In hac actõe nonobe¬
rit mͥ si successor sum ⁊ dolo feci. cũ isĩ
cuius locum successi bona fide emisset.
nec ꝓderit si dolocareo. cumemptor cui
successi dolofecisset. S ⁊ euim si seruns
meus emit: dolus eius ent spectandꝰ
postea dolo malo fr̃m est. in hac actoẽ
deduci pomponio uidetur. ¶Bonã ã
fidem soluis emptoris cõtinet. Ut
gͥ publitiana competat. ħ cebent
concurirere. uti bona fice quisemerit.
iei res empta eo nomine sit tradita.
Ceterum ante traditõem qͣmuis bone
fideiquis emptor sit exꝑiri publitiana
fide aportere. ficri. Ideoq sisciens ali¬
en am possessionem app̾hendit pu¬

Expanded text:
ruus meus, habebo Publicianam. idem est ruus meus, habebo Publicianam. idem est et si procurator meus uel tutor uel curator emerit. Praetor ait: "qui bona fide quae bonam fidem habet: proinde hoc sufficit me bonae fidei emptorem fuisse, quamvis non a domino emerim, licet ille callido consilio uendiderit: neque enim dolus uenditoris mihi nocebit. In hac actione non oberit mihi, si successor sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset. Sed enim si seruus meus emit, dolus eius erit spectandus, postea dolo malo factum est in hac actione deduci Pomponio uidetur. Bonam autem fidem solius emptoris continet. Ut igitur Publiciana competat, haec debent concurrere, ut et bona fide quis emerit et ei res empta eo nomine sit tradita: ceterum ante traditionem, quamuis bonae fidei quis emptor sit, experiri Publiciana fide fieri: ideoque si sciens alienam possessionem adprehendit, Pu
Abbreviated transcription (Latin):
posse nsu capere. eigo ⁊i publitianam
he̾bit. ¶S ⁊ si quis ex lucratiuis cãis rẽ
accepit ht̃ publitianam que enamad¬
uisus donator oi comperit. est enimiustꝰ
possessor i petiror qii librralitatem acce¬
pit. ¶Si aminore quis emerit igno¬
rans eumminoremeẽ ht̃ publicianã.
s isi ꝑmutatõ fcã sit: eadem actõ coni¬
petit. publitiana astio ad instar ꝓpͥeta¬
tis non adiustar ppͥetati. possessionis
respicit. ¶Si ꝑetenti mͥ reminsiiran¬
uum detułis. egoq iurauero remmeã
cẽ competit publicianamͥ. s ad u̾sus
te chumtaxat ęnim soli nocere de¬
bet: ĩsiurandumqͥ detulit. S ⁊ sipos
possessori delatum erit iusiurandum:
uurau̾it rempetitoris koncẽ. adu̾sus¬
petitore eum solum petentem excep¬
tione utetur. non ut ihẽat actionem.
¶Inpublitiana actõe omnia eadem
eriuit q̃ im rei uendicatõne cliximꝰ.
hactio ⁊ heredi ⁊ honorariis succesio¬
rib competit. ¶ Si ego nonemero sed ĩ¬

Expanded text:
posse usucapere: ergo et Publicianam habebit. Sed et si quis ex lucratiuis causis rem accepit, habet Publicianam, quae etiam aduersus donatorem competit: est enim iustus possessor et petitor, qui liberalitatem accepit. Si a minore quis emerit ignorans eum minorem esse, habet Publicianam. Sed et si permutatio facta sit, eadem actio competit. Publiciana actio ad instar proprietatis, non ad instar possessionis respicit. Si petenti mihi rem iusiurandum detuleris egoque iurauero rem meam esse, competit Publiciana mihi, sed aduersus te dumtaxat: ei enim soli nocere debet iusiurandum, qui detulit. sed si possessori delatum erit iusiurandum et iurauerit rem petitoris non esse, aduersus eum solum petentem exceptione utetur, non ut et habeat actionem. In Publiciana actione omnia eadem erunt, quae et in rei uindicatione diximus. Haec actio et heredi ‹et› honorariis successoribus competit. Si ego non emero, sed se
Abbreviated transcription (Latin):
li q non defendebatur iussupretoris.
duxero ⁊ amisero possesslonem compe¬
tit. michi publiciana.
publiciana actio comperit. Silisffuit
estimata: similis est uenditõni. ⁊ ait

Expanded text:
li, quia non defendebatur, iussu praetoris duxero et amisero possessionem, competit mihi Publiciana. Publiciana actio competit. Si lis fuerit aestimata, similis est venditioni: et ait
Abbreviated transcription (Latin):
Cex iusta causanon a domino inondũ
usum captum petet. uiditium dabo. M¬
ito p̾tor ait nonclunusu captum. Nam
siusucaptum est ht̃ ciulem actõem nec
desicerat honcrarians cur traditõnis
dumtaxat insu capionis fecit mentõ¬
nem. cumsatis multe sunt iuris ꝑtes
quib dominium quis nancisceretur.
ut puta legatum.¬

Expanded text:
ex iusta causa non a domino et nondum usucaptum petet, iudicium dabo". Merito praetor ait "nondum usucaptum": nam si usucaptum est, habet civilem actionem nec desiderat honorariam. Sed cur traditionis dumtaxat et usucapionis fecit mentionem, cum satis multae sunt iuris partes, quibus dominium quis nancisceretur? ut puta legatum
Abbreviated transcription (Latin):
asiliginem emendam curatorem
decreto ordinis constitutum ei dem
alium subi curatorem constitutum.
lligne miͣscendo cortupis̃e. atqĩ
pretium siliginis q̃ inpublicum emꝑ¬
taerat. cuatori affuctum ẽẽ qͣuaqo
actione curator cuin subcuratore
exꝑrri possit i cõsoquiid: ut ei saluũ
negõrum gestorumactionem tu¬
idem dicendum est.
dauit pecuniam accipere mutuã.
cuiꝰ ltteras creclitor secutus ccͣxit.
⁊ fideiussor interuenit. ⁊̃ si pecunia
non sit in remeiꝰ u̾sa tñ dabitur ĩ eũ
Int̾ negotia sempnii qiuegerebat.
ignorans ticii negotiumgessit.
obeam qͦ spẽm sempronio tenebit᷑
s eicantionem indempnitatis offõ
iudicis p̾beri noc̃e est adu̾sus ticuꝑ

Expanded text:
ad siliginem emendam curatorem decreto ordinis constitutum: eidem alium subcuratorem constitutum siliginem miscendo corrupisse atque ita pretium siliginis, quae in publicum empta erat, curatori adflictum esse: quaque actione curator cum subcuratore experiri possit et consequi id, ut ei saluum negotiorum gestorum actionem tuidem dicendum est. davit pecuniam accipere mutuam: cuius litteras creditor secutus contraxit et fideiussor intervenit: etiamsi pecunia non sit in rem eius versa, tamen dabitur in eum .Inter negotia Sempronii, quae gerebat, ignorans Titii negotium gessit: ob eam quoque speciem Sempronio tenebitur, sed ei cautionem indemnitatis officio iudicis praeberi ne‹ce›sse est aduersus T
Abbreviated transcription (Latin):
ł si post multumtemporis em̾serit es
a liemimł si condicilli dni celati ꝓla¬
ti fu̾int qui ademptionem contmñet
legatorum solutorum uł diminutio
tiosum uł fłm testamentum rescͥps
actionem clandamei scd̾m qͤm de he¬
clitate iudicatum est.
tis si nouai inopinatacã hr̃ditatẽ
abstułit. ueluti nato pꝰtumo quẽ his
imito fuisse ignorabat. uł ĩ abhosti¬
b reu̾so filio quempr̃ obisse fłopre¬
sumpserat. Nam utiles actiones pꝰu
moł filioqͥ hr̃iditatem euicerat dãi
oportere. ineos quilegatum repũt
inꝑatortitus antoninus rescrpsut
sciucet quodbone fidei possessor inqnͣ¬
tum locuplettor fõs est. teneatur. nec ꝑ

Expanded text:
uel si post multum temporis emerserit aes alienum, uel codicilli diu celati prolati, qui ademptionem continent legatorum solutorum uel deminutiociosum et falsum testamentum rescripsit actionem dandam ei, secundum quem de hereditate iudicatum est. tis noua et inopinata causa hereditatem abstulit, ueluti nato postumo, quem heres in utero fuisse ignorabat, uel etiam ab hostibus reuerso filio, quem pater obisse falso praesumpserat: nam utiles actiones postumo uel filio, qui hereditatem euicerat, dari oportere in eos, qui legatum perceperunt, imperator Titus Antoninus rescripsit, scilicet quod bonae fidei possessor in quantum locuple
Abbreviated transcription (Latin):
debitum soliit continuo lib̾ari neq rã¬
ti habitionem considerari. Quodsi in¬
mandasse indetur. ideo siratimnon
hẽatur a procuratore repetendum ¶¬
lianus ait. neq tutorem neq ꝓcuratõ¬
rem soluentes repetere posse. iiz int̾ẽẽ
suampetuni am anpupilluir dñi

Expanded text:
debitum soluit, continuo liberari neque ratihabitionem considerari: quod si inmandasse uideretur, et ideo, si ratum non habeatur, a procuratore repetendum. Iulianus ait neque tutorem neque procuratorem soluentes repetere posse neque interesse, suam pecuniam an pupilli
Abbreviated transcription (Latin):
utendat cominodan̾o deinde p̾ciũ
ut reciꝑem declissem condictione me
recte acturum responsumest. Qmͣ¬
uis enum pp̃remdatum sit ⁊ causa se¬
citasit tam̃ turpit̾ clatum est i¶S
xem locatam tͥ ueluenclitam ate uł
mandatamut redd̾es pecum ani acce¬
ꝑis hẽbotecum ex locato uł uendito.
uł mandatiastionem. Ꝙ si ut idꝙ¬
extestamento uł exstipulatu debeas
redderes michi petuniam tibi decłim:
conclitio dumtaxat pecuĩe eo uoĩe
exit. idq i pomp̃scribit. De cõditõe
indebitum ignorans soluit ꝑ hanc
actionem condicere por̃. ¶ Sisciens
apparusset ẽẽ indebitum uł falcidia
em̃u̾it: reddatur. repetitio locum heb̃.
Negotium enim contractumest ĩt̾

Expanded text:
tibi commodauero, deinde pretium, ut reciperem, dedissem, condict‹io›ne me recte acturum responsum est: quamuis enim propter rem datum sit et causa secuta sit, tamen turpiter datum est. Si rem locatam tibi uel uenditam a te uel mandatam ut redderes, pecuniam acceperis, habebo tecum ex locato uel uendito uel mandati actionem: quod si, ut iddebebas, redderes mihi, pecuniam tibi dederim, condictio dumtaxat pecuniae datae eo nomine erit. idque et Pomponius scribit. DE CONDICTIONindebitum ignorans soluit, per hanc actionem condicere potest: sed si sciens apparuisset esse indebitum uel Falcidia emerserit, reddatur, repetitio locum habebit: negotium e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmseris ticio qmͣnis si petat exceptio¬
nedolimali uł infc̃m Submouere
eumpossis tamensi solu̾is non posse¬
nd̾ te repet̾e qm̃i sublata ẽ ꝓxima causa:
stipulationis que pp̃ exceptionem ĩ a¬
riseẽt. si pristina causa idest turpitu¬
do suꝑeẽt. ¶Porio autemsriclantis et
accipientis turpis causa sit possesso¬
rem potiorem ẽẽ. ⁊ ideo repetionem¬

Expanded text:
promiseris Titio, quamvis si petat, exceptione doli mali vel in factum summovere eum possis, tamen si solveris, non posse te repetere, quoniam sublata proxima causa stipulationis, quae propter exceptionem inanis esset, pristina causa, id est turpitudo, superesset: porro autem si et dantis et accipientis turpis causa sit, possessorem potiorem esse
Abbreviated transcription (Latin):
lius solu̾it alius repetat. Nam ⁊cum
ita hr̃eclitate solutis legatis u̾m̾ re
stituit᷑. Non ip̃i repetitionem com¬
pet̾e. s ei adquem bona ꝑtin̾ent ar¬
itio ticiauo resqͥtumẽ.¬
tum solu̾it ituratum ñ hẽas pꝰse repeti.
lab̾o libͥs posterioꝵ scͥpsit. Ee si debit̃
fuiss non posse repeti: ait celsus. Ideo
dstituit id qͦ mandare uidetur ut¬
ꝑ soluat creclitori. n pꝰea nͥ exspettan¬
dumerit ut ratumhẽas. ¶ Id labo
ait. Si ꝓcuratori in debitum solutũ
sit ⁊ dominus ratum nouhẽat posse

Expanded text:
lius soluerit alius repetat. nam et cuita hereditate solutis legatis in integrum restituitur, non ipsi repetitionem competere, sed ei, ad quem bona pertinent, Arrio Titiatum soluerit et tu ratum non habeas, posse repeti Labeo libris posteriorum scripsit: quod si debitum fuisset, non posse repeti Celsus: ideo,constituit, id quoque mandare uidetur, ut soluat creditori, neque postea exspectandum sit, ut ratum habeat. Idem Labeo ait, si procuratori indebitum solutum sit et dominus ratum non habeat, posse
Abbreviated transcription (Latin):
tic ut a negõ discedatur. ⁊ ꝑ iñ hẽatur.
ac si conueniss int̾eos ut neuterab
aitero cuuioqm pet̾et. S ut euidentius
appareat accepti latio inhac cã non
sui natura. s potestate conuentionis
ualet. ¶Emptio nuda cõuẽtione

Expanded text:
tis, ut a negotio discedatur et perinde habeatur, tis, ut a negotio discedatur et perinde habeatur, ac si conuenisset inter eos, ut neuter ab altero quicquam peteret, sed ut euidentius appareat, acceptilatio in hac causa non sua natura, sed potestate conuentionis ualet. Emptio nuda conuentione
Abbreviated transcription (Latin):
d .. Diqm rem ate emii. ⁊ eandem¬
rem rursus ate pluris minoris ue
emero: ciscessimus a pͥore emptione
potest enimdum res integͣ est con¬
uentione nr̃a infecta fieri emptio
atq ita consistit post̾ior emptio. ꝙͣ
nulla p̾cesient. s non pot̾imus eadẽ
rõne uti. post p̾cium salutum emp¬
tione repetita. cumpost precium so¬
consensu contrahitur. iͣ crͣio consen¬
suresoluitur. anteqͣm fu̾it res secuta.
⁊ iõ quesitum est siemptor fidelussorẽ
acceꝑit. uł uenclitor stiptilatus fu̾it:
an nuda uoluntate resoluatur o bli
gõ. Iuł sꝙͥsit. exempto quidem agi
non posse. q bone fidei iuditio excep¬
tiones pacti insunt. An autem fidei¬
iussori utilis sit exceptio uidendum.
⁊ puto liberato reo ⁊ fideiuissorem libe¬
rari. Item uenditorem exstipula tu
agentem ex ceptione sub mou̾i oꝑ¬
sit: toge puta aut lancis. ⁊ pactus sit
uenditor ne alter uirius emptio ma¬
neat puto resolui obligõnem huiꝰ rei:
uoluntas utͥusq ostenditur id agen¬

Expanded text:
 Si quam rem a te emi, eandem rursus a te pluris minorisue emero, discessimus a priore emptione potest enim, dum res integra est, conuentione nostra infecta fieri emptio atque ita consistit posterio‹r› emptio, quasi nulla praecesserit. sed non poterimus eadem ratione uti post pretium solutum emptione repetita, cum post pretium soconsensu contrahitur, ita contrario consensu resoluitur, antequam fuerit res secuta: ideoque quaesitum est, si emptor fideiussorem acceperit uel uenditor stipulatus fuerit, an nuda uoluntate resoluatur obligatio. Iulianus scripsit ex empto quidem agi non posse, quia bonae fidei iudicio exceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto liberato reo et fideiussorem liberari. item uenditorem ex stipulatu agentem exceptione summoueri opsit togae puta aut lancis, et pactus sit uenditor, ne alterutrius emptio maneat, puto resolui obligationem huius rei nuoluntas utriusque ostenditur id agen
Abbreviated transcription (Latin):
ceptio datur ei quicum ad iudiciũ
hoc affectauit. uł cãm p̾sticit non eiꝓͤ¬
derit exceptio. s ip̃ius quidem dolus
ei oberit. ceteroꝵ nonoberit qui do
lo fecerĩt ut retineretur. S si pͥuatꝰ
eum detinu̾it ulło modo ꝓderit ei ħ¬
eidatur adu̾suseum qui detinuit
lis ante condempnatus: iuditio si¬
stere se non potuit. m̾ito ihuic ig¬
noscitur. rei capitał condempnatũ.
acciꝑe debem̃s qui morte exilio ᷤ co¬
hercitus est. dixit auqͥs. qͥuoͣ gͦ ħ ex¬
ceptio dampnata. S R̾debitur fide
exilium salua ciuitate abiit. decẽ¬
sori eiꝰ exceptio ista ꝓderit. Illu dsci¬
endum est eum qui i dcͥoonon stetes¬
rit qr capitis rͥeus tcs est. ineacã eẽ
ut exceptione uti non possit. damp¬
nato enim datur. Plane simuin¬
culis ur custodia militari: impecli¬
tus nͣ stetit. in eaerit cã ut except̃õe
utatur. ¶ꝑ̾terea siqͥs fun̾e domes¬
tico impeclitus ñ uenit. debet eiex¬
ceptõ dari. ¶Item siquis inserui¬

Expanded text:
ceptio datur ei, qui cum ad judicium hoc affectavit, vel causam praestiterit, non ei proderit exceptio, sed ipsi quidem dolus ejus oberit, caeterorum non oberit qui malo dolo fecerunt ut retineretur, sed si privatus eum detinuerit, nullo modo ei ei datur aduersus eum qui detinuit lis ante condemnatus iudicio sistere se non potuit, merito huic ignoscitur: rei capitalis condemnatum accipere debemus, qui morte exilioue coercitus est. dixerit aliquis, quo ergo haec exceptio damnato? sed respondebitur fideiexilium salua ciuitate abiit, ubi defensori eius exceptio ista proderit.Illud sciendum est eum, qui idcirco non stetit, quia capitis reus factus est, in ea causa esse, ut exceptione uti non possit: damnato enim datur. plane si uinculis uel custodia militari impeditus ideo non stetit, in ea erit causa, ut exceptione utatur.Praeterea si funere quis domestico impeditus non uenit, debet ei exceptio dari.Item si quis in serui
Abbreviated transcription (Latin):
duplestipulatione litis estimatõem ꝯ¬
secuniᷤᷤ ẽ. aliarĩt rerum nomĩe dequib
inuendrnonib cau̾i solet nicħ osequi poᷤᷤ
¶sequit. deficiente dupla: exep̃to agend̾
quid pracur. ⁊ emptor hoc fieri intradiemũ
desiderau̾it ita demum non tenĩ uendito¬
rem si ignorans alienum uendidit. Tũc
¶emptorem hr̃e liceret.¶E autem alienum
sciens uendid̾it doloinquid non caret.
uõ empti iudino tenebitur. Sñam ulla¬
in u̾issimam cẽ arbitror inpignorib ꝙͦ.
Nam si iure ceecłitoris uendidit. de uide ħ
fiñnt euita non tenetur. nec ad ptium

Expanded text:
duplae stipulatione litis aestimationem cduplae stipulatione litis aestimationem csecutus est, aliarum rerum nomine, de quibus in venditionibus caveri solet, nihil consequi posse. Iulianus deficiente dupla ex empto agendumquid praestaretur, et emptor hoc fieri intra diem non desideraverit, ita demum non teneri venditorem, si ignorans alienum vendidit: tunc emptorem habere liceret: qui autem alienum sciens vendidit, dolo, inquit, non caret et ideo empti iudicio tenebitur. Sententiam Iuliani verissimam esse arbitror in pignoribus quoque: nam si iure creditoris vendiderit, deinde haec fuerint evicta, non tenetur nec ad pretium
Abbreviated transcription (Latin):
noxis q solutum. pr̃are debere ab oĩb
receptum eẽ ait. ⁊ exempto actionem eẽ:
ut hr̃e licere emptori caueat᷑ s uͣt tra¬
datur ei possessio. Id̾ art non tradentem
qnͣti: int̾sit condempnan. satis autẽ
nondantem. qnͣti plurimum auctorẽ
ꝑilitari oportet. Id̾ neratius scribit:
pp̃ omnia hec satiseẽ. ꝙ plurimum est
prãri .i. ut seqñtib actionib declucto es
quod pͥstitum est: lis estimetur. Idẽ
recte ait. Si quid hoꝵ non prẽtur. cum
cera frã sint. nullo delucto candẽꝑna
qnͣti mini mo de fungi pͥotuit. Id̾q putat
i si ex stipulamagit. ⁊ sũ defendat noxa¬
liiuclitio siue non: qi manifestum fuit
noxium seruum fuisse nichominꝰ uł ex
stipulatu uł exempto ag̾e posse. Id̾ ner̃.
ait uenditorem nipetradenda. debere prã¬
re emptori. ut inlite depossessione poti
cditum si suꝑiorin posiessionem: emptor
futurus nonsit. Erit gͥ exempto actio nͥ
hoc p̃tetur. ¶ Cassius ait eum qiuiex

Expanded text:
noxisque solutum praestare te debere ab omnibus receptum ait et ex empto actionem esse, ut habere licere emptori caueatur, sed et ut tradatur ei possessio.Idem ait non tradentem quanti intersit condemnari: satis autem non dantem, quanti plurimum auctorem periclitari oportet.Idem Neratius ait propter omnia haec satis esse quod plurimum est praestari, id est ut sequentibus actionibus deducto eo quod praestitum est lis aestimetur.Idem recte ait, si quid horum non praestetur, cum cetera facta sint, nullo deducto condemnatiquanti minimo defungi potuit: idemque putat et si ex stipulatu aget: et siue defendat noxali iudicio, siue non, quia ‹mani›festum fuit noxium seruum fuisse, nihilo minus uel ex stipulatu uel ex empto agere posse.Idem Neratius ait uenditorem in re tradenda debere praestare emptori, ut in lite de possessione potioaditum, si superior in possessione emptor futurus non sit: erit igitur ex empto actio, nisi hoc praestetur.Cassius ait eum, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
sab̾putant mos ꝓlumus nimaliũ
qino uenditor cauere debet: ea sanapꝰ¬
stari: ⁊ ciii inmñtauendidit. solet iͣ
uirginem se em̾e putasset: cum imi¬
lier ueniss ⁊ sciẽs errare eum: uenditor
passus sit. redhibitõem ciuid̾ ex hac cã
adresoluendã ictis emptionẽ p̃ciore
stituto: mułr reddatur. ¶Is qͥ uina
emit arre nomine: cͥtam summani e¬
declit. postea conuenerat ut emptio ir¬
iita fieret. Iuł exempto agiposse: ait.
ut arrarestituatur: utilemq eẽ ex ep̃
emptionemego illud quero si anulus
datus sit arre noĩe ⁊ secuta emptõne:
p̾tioꝵ numerato itͣdita re anulus nõ
recldatur. qͣ actione agendu est. iir̃
condicatur qsĩ obcãm datus sit: ⁊i cã fi¬
ĩ condici pot̾it quia iam sine causa
ap̃uenditorem est amilus. i sugno¬

Expanded text:
s putant et nos probamus.Animalium quoque uenditor cauere debet ea sana praestari, et qui iumenta uendidit solet ita uirginem se emere putasset, cum mulier uenisset, et sciens err‹a›re eum uenditor passus sit, redhibitionem quidem ex hac causa ad resoluendam emptionestituto mulier reddatur.Is qui uina emit arrae nomine certam summam dedit: postea conuenerat, ut emptio irrita fieret.Iulianus ex empto agi posse ait, ut arra restituatur, utilemque esse actioemptionem. ego illud quaero: si anulus datus sit arrae nomine et secuta emptione pretioque numerato et tradita re anulus non reddatur, qua actione agendum est, utrum condicatur, quasi ob causam datus sit e‹t› caus‹a› fietiam condici poterit, quia iam sine causa apud uenditorem est anulus.Uen
Abbreviated transcription (Latin):
q contmenter ire potest. ut nullo
momĩto posiessio enis intpellari inide¬
atur. Ideminseruitutib p̾cliorum ur q̃¬
banorum: obseruatur ¶Seruims i¬
tineris ad sepulctum prinati iuris ma¬
net. ⁊ ideo remitti domino fundi siuen¬
tis pot̾. ⁊ adquiri ⁊̃ po  religionem se
pulchri. ħ seruitus potest. ¶Pub¬
licoloco interuemente. uel uia pu¬
blicaᷤ austus seruitus imponi potest.
aque ductus non potest. a principe
autẽ peti solet ut ꝑuiam publicam
aqͣm delucere sine incominodo pub¬
licoliceat. ¶Satri ireligiosi locunter¬
uentus eciam innu̾s seruitutem imped¬
num nec prediorum seruitutes sũt.
qr nicħ uitinoru interest non ua¬
łer uelutine ꝑfunclum tuum eas a¬
ne iͥ consistas udet si mͥ concedas iustͥ
noneẽ fundotuo un frui: nich agͥ
auter atq si mͥconcetas ius tͥ non eẽĩ
fundotuo aqmͣ querere minuende aq̃
meẽ grã. ¶ Seruitutum uon ea nat᷑a
est: ut auquid faciat quis uelud uiri¬
diaria tollat. aut ameniorem ꝓspectũ

Expanded text:
re potest, ut nullo momento possessio eius interpellari uideatur. idem et in seruitutibus praediorum urbanorum obseruatur. Seruitus itineris ad sepulchrum priuati iuris manet et ideo remitti domino fundi seruientis potest: et adquiri etiam post relpulchri haec servitus potest. Publico loco interveniente vel via publica haustus servitus imponi potest, aquae ductus non potest: a principe autem peti solet, ut per viam publicam aquam ducere sine incommodo publico liceat. sacri et religiosi loci interventus etiam itineris servitutem impednum nec praediorum seruitutes sunt, quia nihil uicinorum interest, non ualet, ueluti ne per fundum tuum eas aut ibi consistas: et ideo si mihi concedas ius tibi non esse fundo tuo uti frui, nihil agitur, aliter atque si concedas mihi ius tibi non esse in fundo tuo aquam qumeae gratia. Servitutium non ea natura est, ut aliquid faciat quis, veluti viridia tollat aut amoeniorem prospectum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi opere fc̃o iri non possit: licere. fodiei
sudstruendo iter facere ꝓculꝰ ait.
nutem adquiri nonposie. uulgo tra¬
amstipulet᷑. ⁊ ꝑtem fundi sui postea
alienet corrum pit stipula tõnen¬
meum ineum cauim declucendo
a quo stipulatio inciꝑe non possi p̃

Expanded text:
nisi opere facto iri non possit, licere fodiendo nisi opere facto iri non possit, licere fodiendo substruendo iter facere Proculus aitutem adquiri non posse volgo traviam stipuletur et partem fundi sui postea alienet, corrumpit stipulationem in eum casum deducendo, a quo stipulatio incipere non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
aurł.xi.Ut pomuni decer pere
liceat. ⁊ ut pasciari. ⁊ut cenare in
aueno possimus: seriutus impõi ñ
pot̾. ¶ Si p̾diuntuum mͥ seriiat
siue ego ꝑtis p̾dii tui dominus eẽ
cepera siue tu mei: ꝑ ꝑtes suitꝰ reti¬
netur. licet abinitio per partes ad¬
quiui non poterati
elsus.lu. Sicui simplici usu uia
ꝑfundum cuiꝰ pianicedatur. ⁊ relĩ¬
quatur. ininfinit̃ uidelicet ꝑ qͣmͣ¬
lib⁊ eius partem ire agere licebit.
mone tacite excipiuntur. Non .ii. ꝑ
u̾illam ip̃am nec ꝑ uineas medias ire
agere smnendusest. cum id eq cõmo¬
de ꝑ alteram partem facere possit. c̃¬
minore seruientis fundi detͥm̃to. Ue¬
rum consiiat ut qͣmprim̃ uiam darex¬
iss: ea demum uia ire agere debet.
nec amplius mutande euis potesta¬
tem hrẽt. sicuti sab̃ quo uidet᷑. qui
argumento riui utebatur. ꝙ̃ pͥmo
qualibet᷑ aucere licuiss. postea am
ductus eẽt tnͣsferre uonuceret. q̃d̾
inuia s̾uandum eẽ uerum est.
dem.l.uiii. uter legatum sit qͦ

Expanded text:
um. Ut pomum decerpere liceat et ut spatiari et ut cenare in alieno poss‹i›mus, seruitus imponi non potest. Si praedium tuum mihi seruiat, siue ego partis praedii tui dominus esse coepero siue tu mei, per partes seruitus retinetur, licet ab initio per part‹e›s adquiri non poterat. orum. Si cui simplicius uia per fundum cuiuspiam cedatur uel relinquatur, in infinito, uidelicet per quamlibet eius partem, ire agere licebit, mone tacite excipiuntur. non enim per uillam ipsam nec per medias uineas ire agere sinendus est, cum id aeque commode per alteram partem facere possit minore seruientis fundi detrimento. uerum constitit, ut, qua primum uiam direxisset, ea demum ire agere deberet nec amplius mutandae eius potestatem haberet: sicuti Sabino quoque uidebatur, qui argumento riui utebatur, quem primo qualibet ducere licuisset, posteaquam ductus esset, transferre non liceret: quod et in uia seruandum esse uerum est.m Si iter legatum sit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
neq ex tp̃ri n ad tempus neq sub:
grã qmdiu uolam constitui possũt.
ceptionem occutret᷑. contraplacitũ
seruitutemuendi canti. idq sabm̃
respondisse cassius retulit. i sibipla¬
cet. ¶Moclum adici seruitutibus
posie constat. ueluti quogñe:
uehiculi agatim uel nan agatur.
uelutiut e quo duintatat uel ut cetũ
pondus uehat᷑. uel reꝰ itlom̃cducãt᷑.
aut carbo portetur. ¶Inxerualladi
eꝵ ihararum non ad tp̃ris cãms ad
modum ꝑtinẽt iure constitute ser
iusum finctum constitui cliximus¬
¶ Usus seruituns temꝑsb se cerni¬
õ potest forte ut quiꝰ post horam i̾ciã
usq in horam .x. eo iire utatur. uł
ut alterns dieb utatur.

Expanded text:
neque ex tempore neque ad tempus neque sub gratia "quamdiu volam" constitui possunt: ceptionem occurretur contra placita servitutem vindicanti: idque et Sabinum respondisse Cassius rettulit et sibi placere. Modum adici servitutibus posse constat: veluti quo genere vehiculi agatur vel non agatur veluti ut equo dumtaxat vel ut certum pondus vehatur vel grex ille transducatur aut carbo portetur. Intervalla dierum et horarum non ad temporis causam, sed ad modum pertinent iure constitutae seret usum fructum constitui diximus. Usus seruitutium temporibus secerni potest, forte ut quis post horam tertiam usque in horam decimam eo iure utatur uel ut alternis diebus utatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥpsit. eitichiano ꝙ desideras an
impet᷑ redebeas extimabunt uidi¬
ces. adhibitis ĩ hiis: qui ccͣdic̾ent.
i dest qui led̾entur confirmatione
adoptionis.¬

Expanded text:
rescripsit: 'Quod desideras an impetrare debeas, aestimabunt iudices adhibitis etiam his, qui contra dicent, id est qui laederentur confirmatione adoptionis
Abbreviated transcription (Latin):
impubes qui adoptatus est audien¬
dus erit. si pubes factus e mancipari
uelit. idq cã cognita ꝑiudicem
statuenclumerit. Nam imp̾r titius
antoninus rescͥpsit. pͥuignum suũ
tutori a doptare ꝑmittendum.
arcianus. Ets pubes factus nõ
Texpedire sibiinpotestatem eius re¬
digi ꝓbauerit equum ẽẽ emanci¬
pari. eum a pre ad optiuo atq ita¬
u pristinumius recuperare.
auł.ł.xi. Si tͥ filius in adoptioẽ
hac lege datus sit. ut post tͥenniũ
puta eumdem michi inadoptionẽ
des. quesitum est anactio ulla sit. ⁊
labeo putat nullam eẽ actionem.
nec enmmoribz nr̃is conuenit fili¬
um temporalem hr̃e.¬
quocumq locoposse constati ut ex¬
eat de pr̃ia potestates apd̾ ꝓronsusẽ
ĩ ineam ꝓuintiam qũa sortituis ẽ.
non ⁊ manunitti niu adopnonẽ

Expanded text:
impubes qui adoptatus est audiendus erit, si pubes factus emancipari desideret, idque causa cognita per iudicem statuendum erit. Imperator Titus Antoninus rescripsit priuignum suum tutori adoptare permittendum. 33 Marcianusexpedire sibi in potestatem eius redigi probauerit, aequum esse emancipari eum a patre adoptiuo atque ita pristinum ius reciperare.um est, si tibi filius in adoptionem hac lege sit datus, ut post triennium puta eundem mihi in adoptionem des, an actio ulla sit. et Labeo putat nullam esse actionem: nec enim moribus nostris conuenit filium temporalem habequocumque loco posse constat, ut exeat de patria potestate. Apud proconsulem etiam in ea prouincia, quam sortitus non est, et manumitti et in adoptione
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Post mortem filie sue que ¶
ut mr̃ famił quasi iure emancipa¬
tauixerat. itestamento sqͥtiᷤ hĩdi¬
b decessit adu̾sus fẽm suum qua¬
si non iure eam u nec presentibus
testib emancipasset. pr̃ moueres
controu̾siam ꝓhibetur. ¶ Neꝙ ad¬
optare neq arrogare quis absẽs.
neq ꝑalium huiusmodi solemp¬
nitatem peragere potest.
cipatus adoptau̾it: Lic nepoᷤ me¬
us non erit.

Expanded text:
m. Post mortem filiae suae, quae ut mater familias quasi iure emancipata uixerat et testamento scriptis heredibus decessit, aduersus factum suum, quasi non iure eam nec praesentibus testibus emancipasset, pater mouere controuersiam prohibetur. Neque adoptare neque adrogare quis absens nec per alium eiusmodi sollemnitatem peragere potest. cipatus adoptauerit, is nepos meus non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
lias liber qui in eius potestate sũt
ne potes apudarrogatorem effici¬
untur. simulꝙ cum suo pr̃e ineiꝰ
recidunt põtestatẽ. ꝙ non similiter
in adoptio ‸ contigit. Namnepotes
ex eo inaui naturał retmnentur po¬
testate. ¶ Non tantum cum quis
adoptat. s i cum arrogat maior
gaudo suum heredem sibi adc̾scẽpͭ.
nec ei corpoale uitium impedim̃
mantipaiit. i pͣreterea eum adop
nu̾it: filiodato in adoptionem ꝙ̃
optionem dare possumus
solum filorum s ⁊ qͣ nepotũ funnt
ut aliquis nr̃ nepos eẽ uideatur per¬
inde quasi ex filio uel deinceps natꝰ
aliquem a doptet. non puto mortu¬
o auo iura consangiuinitatis inter
nepotes futura eẽ. S si sic adopta¬
uit ut ẽnam iure legis nepo̾ siuieẽt
cnͣ ex i lutio puta filio iuo. iex ma¬
tre familias filus natus eẽt contͣ
quim adoptione̾ datus est ad pa¬
tremadoptiuum transfereũtur.
Atus michi filius in potestate mea
retligi benefitio principis potestͥlibꝰ¬
fnintem eum man̾e non dubitat᷑¬

Expanded text:
lias liberi, qui in eius erant potestate, nepotes apud adrogatorem efficiuntur simulque cum suo patre in eius reccidunt potestatem. quod non similiter in adoptionem contingit: nam nepotes ex eo in aui naturalis retinentur potestate. Non tantum cum quis adoptat, sed et cum adrogat, maiorgando suum heredem sibi adsciscere potest nec ei corporale uitium impedimenmancipauerit et postea eum adoptnuerit filio dato in adoptionem, quoptionem dare possumus.solum filiorum, sed et quasi nepotum fiunt, ut aliquis nepos noster esse uideatur perinde quasi ex filio uel incerto natus aliquem adoptauit, non puto mortuo auo iura consanguinitatis inter nepotes futura esse. sed si sic adoptauit, ut etiam iure legis nepos suus esset, quasi ex Lucio puta filio suo et ex matre familias eius natus esset, contra qui in adoptionem datus est, ad patrem adoptiuum transferuntur. 4tus mihi filius in potestatem meam redigi beneficio principis potest: libertinum tamen eum manere non dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
ma. qmͣ postea ei debitori credidit.
ex tutela ei condempnatuserat obliga¬
int pignori omnia bona sua que hẽbat
queq hĩturus eẽt. postea muttuatus a
fis co petuniam piguoriei res suas onnes

Expanded text:
am postea eidem, debitori credidit. ex tutela ei condemnatus erat, obligauit pignori omnia bona sua quae habebat quaeque habiturus esset: postea mutuatus a fisco pecuniam pignori ei res suas omnes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post alium creditorem qui qrmni
pignorum conuentionem ad im¬
bonꝗͣ debnͣtoris contulit ipe quoꝙ nni
simule pactum bonorum ob aliumm
aecditore indimism nulio iure cet̾a¬
bonaty tulo pignoris uendidit. s obeã
rem mꝑ sonam actio contra eui crecdi¬
toriqͣui pͥignora sua reqͣuirit non com¬
petit. nec utilis danda ẽ nec furtirr̃ mo

Expanded text:
post alium creditorem, qui pignorum conventionem ad bona debitoris contulit, ipse quoque simile pactum bonorum ob alium areditorem dimissum nullo iure cbona titulo pirem in personam actio contra eum creditori, qui pignora sua requirit, non competit nec utilis danda est: nec furti rerum mob
Abbreviated transcription (Latin):
liqͣm suminã nouatõe fc̃a eidemꝓnusit.
inqua cibligatione similiter ut supͣde
pigñe amuesut quesitum ẽ an seia pre¬
reb quas post pͥorem obligõnem adqui¬
sinit donec unu̾isum debitum suum con
pignore lapidum quoꝵ p̾tia uendito¬
res ex petumia creditoris acceperant. nu¬
merauit i temdebitor conductor horreoꝵ
cesaris funit. ob quorum pensiones aliqͦt
annis non solutas ꝓcurator exactioni p̃¬
põitus: ad lapidu uenditionem offm̃
suũ exftendit. quesitum est aniure pig¬
noris eos creditor retinere possit. R. ẜ eaq̃

Expanded text:
e facta eidem promisit, in qua obligatione similiter ut supra de pignore conuenit. quaesitum est, an Seia praerebus, quas post priorem obligationem adquisiit, donec uniuersum debitum suum conspignore lapidum, quorum pretia uenditores ex pecunia creditoris acceperant: idem debitor conductor horreorum Caesaris fuit, ob quorum pensiones aliquot annis non solutas procurator exactioni praepositus ad lapidum uenditionem officium suum extendit: quaesitum est, an iure pignoris eos creditor retinere possit. respondit
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo tnͣsactum fu̾it de existima¬
tõe eus. idcuro q non eẽ in fam̃. s
siincausa furti nec mainfesti inqͣdͥ¬
plumiudex condempnau̾it hone¬
rauit quidem reum pena aucta.
Nam ex furtonec manifesto in
diuplum conueniri debuit. u̾m hãc
rem existimationem ei ñ consuasse
qͣmus simpena non pecumiaria e¬
¶Erimen stellionatus in famiam
irrogat dampnato qrͣuis public̃
non ẽ iudicium.

Expanded text:
cum eo transactum de existimatione eius idcircoque non esse infamem. sed si in causa furti nec manifesti in quadruplum iudex condemnauit, oneratum quidem reum poena auct‹a›, nam ex furto non manifesto in duplum conueniri debuit: uerum hanc rem existimationem ei non conseruasse, quamuis si in poena non pecuniaria eCrimen stellionatus infamiam irrogat damnato, quamuis publicum non est iudicium.
Abbreviated transcription (Latin):
mini sunt: utiq ominib tribuetur
ꝓ rata debitisui. ¶ Nonautem to¬
tum petulium uenit intributum
s iddumt axat qd̃ ex ea merce est.
Siue m̾ces manent: sũ p̾cium eaꝵ¬
receptum est conu̾sum ue estinpe¬
culnim.S ⁊ si adhuc debeatur m̾cis¬
nomine a quib dam quib psolebat
seruus distralere. hoc eͦs tribuetur

Expanded text:
mini sint, utique omnibus tribuetur mini sint, utique omnibus tribuetur pro rata debiti sui.Non autem totum peculium uenit in tributum, sed id dumtaxat, quod ex ea merce est, siue mreceptum conversumve est in peculium. Sed et si adhuc debeatur mnomine a quibusdam, quibus solebat seruus distrahere, hoc quoque tribuetur
Abbreviated transcription (Latin):
Tribittoriam uicarii nomine de
petulio uͭo ordinarii engere tñ debe¬
agentem qua potius actione ex ꝑia¬
mͥ iꝙ seruo debet᷑. cum si seruus ordi¬
narius ignorass deduceretur inĩte¬
grum quod ei auicario debetur. s
⁊si ancilla negonabitur admittẽ¬
damtributoriam dicimis. ¶ It̃¬
ꝑi refert. cum ip̃oseruo contrahã
ancum institore eius. ¶Mertis
nomine merito adicitur. ne omniᷤᷤ
negotiatio cum eo fc̃a tributoriam
inclucat.¶ ꝑhanc actionem tribui
uocantur ꝙ in potestatem h̃nt a
creclitorib mertis. S est quesitum
ex m̾ce. siquid ei mertis nomine debe¬
atur. anuero si exalia cã. ilabeo ait.
Ex quacumq cã eidebeatur. ꝑuiq
itferre añ mertem an postea ei debe
uilegium deductionis ꝑdid̾. ꝗͥ tñsi
hii qui contra hebant ip̃am mertẽ
pignori acceꝑint puto debere diti.
preferendos domino iuire pignoris.
¶Suie aũ domino sũ hiis qui ĩ pͣate
euis sunt debeatur. utiq erit tribu¬
endum. ¶S si duo plures ue do

Expanded text:
tributoriam u‹i›carii nomine, de peculio uero ordinarii: eligere tamen debegentem, qua potius actione experiauod seruo debetur, cum, si seruus ordinarius ignorasset, deduceretur integrum, quod ei a uicario debetur.Sed et si ancilla negotiabitur, admittendam tributoriam dicimus.Item parui refert, cum ipso seruo contrahatur an cum institore eius. 'Mercis nomine' merito adicitur, ne omnis negotiatio cum eo facta tributoriam inducat.Per hanc actionem tribui uocantur, qui in potestate habent, cum creditoribus mercis. Sed est quaesitum, ex merce, si quid ei mercis nomine debeatur, an vero et si ex alia causa. et Labeo ait, ex quacumque causa ei debeatur, parvique referret, ante mercem an postea ei debere ivilegium deductionis perdidit. Quid tamen si qui contrahebant ipsam mercem pignori acceperint? puto debere dici, praeferendos domino iure pignoris. Sive autem domino sive his qui in potestate eius sunt, debeatur, utique erit tribuendum. Sed si duo plure
Abbreviated transcription (Latin):
edictum. ¶Peculiarem aũ m̃cem
debetur accipimꝰ. merx. peculiaris ⁊̃¬
si nich sit inpeculio dominũ tͥbutoria
obligat. ita demum si sciente eo ego¬
¶ negoti a bitur. S̾cientiamhic eam
accipimus que ht̃ uoluntatem.s:
ut ego puto non uoiuntatem. Sed
patientiam. Non enum uelle deb ⁊
dominuss non nolle. Si gͥ scierit ⁊¬
non protestatur. iͥ contradicit tene¬
bitur actione tributoria. ¶ Pote¬
statis u̾bum ad omnem sexum. Item
adonines qui sunt alieno ini subiͦ¬
ti porrigendum erit. ¶Nonsolum
ad seruos ꝑtinebit tributoria actõ
uU̾m adeos quo qui nobis bona fi¬
de seruiunt. siue liberi suie serui alie
libet exilł clabitur actio. Q si alter
scit alter ignorauit ineumiꝗ scit da

Expanded text:
edictum.Peculiarem autem mercem edictum.Peculiarem autem mercem debetur accipitur, merx peculiaris, etiamsi nihil sit in peculio, dominum tributoria obligat, ita demum si sciente eo negotiabitur. Scientiam hic eam accipimus, quae habet et uoluntatem, sed, ut ego puto, non uoluntatem, sed patientiam: non enim uelle debet dominus, sed non nolle. si igitur scit et non protestatur et contra dicit, tenebitur actione tributoria. Potestatis uerbum ad omnem sexum, item ad omnes, qui sunt alieno iuri subiecti, porrigendum erit. Non solum ad seruos pertinebit tributoria actio, uerum ad eos quoque, qui nobis bona fide seruiunt, siue liberi siue semlibet ex illis dabitur actio: at si alter scit, alter ignorauit, in eum qui scit da
Abbreviated transcription (Latin):
tum p̾positum is gcio se̾io cauit in
octam felicis domi d feliti salutem.
habes penes mensam patronimei.: te¬
narios mille. quõd̾ denarios nob̃nu¬
merare de bebo pridie Kalendas maias.
Questtumest lutiotitio defuncto sine
hĩde bonis eius uenditis. a nex hac epłe
iure conueniri t̾minał possit . R̾. nec
uire hiis u̾b obligatum. nec equit atẽ
conueniendi eum suꝑee. cumhic insti¬
toris offitõ ad fidemmense ꝓtestandã
rescripsiss. De tͥbutoria actione.¬
minima utilidas est: ut dominus ꝙ
alioquin inserui contractib prii¬
legium ħt̃. cuuppe cum de peculio clũ¬
taxat teneatur. cuius peculii estima¬
ti o declucto ꝙ domino debetur. Sic tũ
siscierit seruum inpetuliari mer᷑ie:
negotiari uelit extraneus creditor
ex ħ eclicto intributum uocatur. ¶ li¬
cet mercis apellatio angustior sit ut
neq ad suos fullonis uł sarrinatores
uł textores ueluenalicia rios. ꝑtine¬
omnes negotiationes porrigendũ

Expanded text:
tum praepositum: is Gaio Seio cauit in tum praepositum: is Gaio Seio cauit in Octauii Felicis Domitio Felici salutem. habes penes mensam patroni mei denarios mille, quos denarios uobis numerare debebo pridie kalendas Maias.' quaesitum est, Lucio Titio defuncto sine herede bonis eius uenditis an ex epistula iure conueniri Terminalis possit. respondit nec iure his uerbis obligatum nec aequitatem conueniendi eum superesse, cum id institoris officio ad fidem mensae protestandam scripsisset. DE TRIBUT‹O›RIA ACTIONEminima utilitas est, ut dominus, qui alioquin in serui contractibus priuilegium habet quippe cum de peculio dumtaxat teneatur, cuius peculii aestimatio deducto quod domino debetur fit, tamen, si scierit seruum peculiari merce negotiari, uelut extraneus creditor ex hoc edicto in tributum uocatur.Licet mercis appellatio angustior sit, ut neque ad seruos fullones uel sarcinatores uel textores uel uenaliciarios pertineomnes negotiationes porrigendum
Abbreviated transcription (Latin):
uderi me dolum facere qui exaliena
iactura lucrum queram. ¶ Ex hac cã
etiam condici posse uerum est.
ue ademendum uendendumue p̾po¬
nitur quiq sinc loco ad eundem actũ
p̃̾ponitur.
Apianus. ł .iii. In eum qui mutuis
accipiendis pecuniis ꝓcuratorem p̾po¬
suit. utilis ad exemplum institorie da¬
bitur actio. Ꝙ eq faciendumerit et
si ꝓcurator soluendo sit qui stipłanti
pecum amꝓmisit. ¶ Si dominus
qui seruum institorem ap̃mensam
pecuniis accipiendis. habuit post lib̃¬
tatem quoq datam idem ꝑ libertum
negotium exercuit uarietate statuᷤ
nonimitabitur ꝑiculi cã. ¶ Lab̾ne
p̾põitus apatre filius m̾cium cã mutu¬
ampecumam accepit ꝓ eo prfidenissit
ctiam institoria ab eo petetur. cum ac¬
cepte pecunie sp̃em fideiubendo negõ
taberne miscuerit. ¶Seriuis petu¬
minum in solidum uire p̾torio nõ
astringit. Ꝙ autem ꝓ eoꝗ pecuniã
a dommo recte petetur. cui domino¬
petunie credite contra eum ꝗ delega¬

Expanded text:
deri me dolum malum facere, qui ex aliena iactura lucrum quaeram.Ex hac causa etiam condici posse uerum est. ue ad emendum uendendumue praeponitur quique sine loco ad eundem actum praeponitur.ponsorum.In eum, qui mutuis accipiendis pecuniis procuratorem praeposuit, utilis ad exemplum institoriae dabitur actio: quod aeque faciendum erit et si procurator soluendo sit, qui stipulanti pecuniam promisit.Si dominus, qui seruum institorem apud mensam pecuniis accipiendis habuit, post libertatem quoque datam idem per libertum negotium exercuit, uarietate status non mutabitur periculi causa.Tabernae praepositus a patre filius mercium causa mutuam pecuniam accepit: pro eo pater fideiussit: etiam institoria ab eo petetur, cum acceptae pecuniae speciem fideiubendo negotio tabernae miscuerit. Servus peminum in solidum iure praetorio non adstringit: quod autem pro eo, qui a domino recte petetur, cui pecuniae creditae contra eum qui delega
Abbreviated transcription (Latin):
bitur actio. declucetur tñ solidum
quodei qui ignoraint debetur. Qd
si ip̃mquis ignorantem conuene¬
rit cĩm de peculio conuenitur declu¬
cetur ⁊̃ id quod scienti debetur ⁊ qd
insolidum: Namr isi p̃e de petulio¬

Expanded text:
bitur actio, deducetur tamen solidum quod ei qui ignoravit debetur. quod si ipsum quis ignorantem convenerit, quoniam de peculio convenitur, deducetur etiam id quod scienti debetur et quidem in solidum: nam
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ creditoris petuma sint comꝑate
uicendumerit om̃s intributum ue¬
nire nisi fu̾nt creclitori pignorate.
S si dedi mercem me amuenden¬
dain iextat uideamꝰ ne iniquumsit.
intributũ me uocari. Et siquid̾ ĩ cre
cu̾itum abiĩ qrͦ res uendite non alias
desinaut eẽ mee. qͣus uendidero
Enisi ere soluto. ł fideuissore dato. uł
alias satisfc̃o dicendum erit uendica¬
re me posse. ¶Tributio autenfit ꝓ
creclitor ueniat desiderans tribui in¬
tegram portionem consequetur. S
existere posint m̃ais poculiaus credi

Expanded text:
nius creditoris pecunia sint comparatae, nius creditoris pecunia sint comparatae, dicendum erit omnes in tributum venire, nisi fuerint creditori pigneratae. Sed si dedi mercem meam vendendam et exstat, videamus, ne iniquum sit in tributum me vocari. et si quidem in cre res venditae non alias desinunt esse meae, quamvis vendidero; nisi aere soluto vel fideiussore dato vel alias satisfacto, dicendum erit vindicare me posse. Tributio autem fit pro creditor veniat desiderans tribui, integram portionem consequitur, sedexsistere possint mercis peculiaris credi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut fuerit receptum. ¶ Sy ppm̾
cem seruus iste intabernam hẽat in¬
strumentum an hoc quo tribuatuz
ilabeo ait. ⁊ hoc tribui. ⁊ est equissim̃
Plerumq enim hic apparatus ex
merce est immo semꝑ cetera tñ q̃
extra hec inpeculium hũit. non trib¬
uentur ut puta argentumhabiit
ex merce comꝑata etiamħ tribuent᷑.
¶Si plures habuisiet seruns crecli¬
tores.s quoidam in m̾cib c̾tis anom̃s
in hisdem confundendieit̃. iom̃s in
tributum uocandi u̾puta duas nego¬
tiationes ex̾cebat. puta signariã ili¬
neariam ⁊ seꝑatos hũit creditores:
puto seꝑatim eos intributum uocãi.
diclit. S si cluas tab̾nas eiud̃ nego¬
tiationis exertuit. ⁊ ego fuitab̾ne. u̾bi
grã. qmͣ ad bucinim hũit rõtinator
Talius euis transtiberim equissimum
puto seꝑatim tributionẽ faciendam
ne ex alteruis re merce ue. alii undẽp¬
nes fiant. alii dampnun sentiant.
piane si ineadem ta berna mertes de¬
ferebantur. licz hee que existent ex u¬

Expanded text:
ut fuerit receptum. Si praeter mercem servus iste in tabernam habeat instrumentum, an hoc quoque tribuatur? et Labeo ait et hoc tribui, et est aequissimum: plerumque enim hic apparatus ex merce est, immo semper. cetera tamen, quae extra haec in peculium habuit, non tribuentur, ut puta argentum habuitex merce parata, etiam haec tribuentur. Si plures habuit servus creditores, sed quosdin isdem confundendi erunt et omnes in tributum uocandi? ut puta du‹a›s negotiationes exercebat, puta sagariam et linteariam, et separatos habuit creditores. puto separatim eos in tributum uocari: edidit. Sed si duas tabernas eiusdem negotiationis exercuit et ego fui tabernae verbi gratia quam ad Bucinum habuit ratiocinator, alius eius quam trans Tiberim, aequissimum puto separatim tributionem faciendam, ne ex alterius re merceve alii indemnes fiant, alii damnum sentiant. Plane si in eadem taberna merces deferebantur, licet hae quae exstent ex u