comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq eiusmodi uocib id
agauius ut uolũtas nr̃a
non lateat: sed apiatur
ut luceat. uerba cessent
licet. Si quẽ admodum
debemus adfecti sumus:
consciencia eminebit in
uultu. Qui gratus futu¬
rus est: statim dũ accipit.
de reddendo cogitet. Chri¬
sippus quidẽ in illũ: ue¬
lut certamen cursus cõ¬
positũ ⁊ carcerib. ĩclusũ
oꝑni debere tẽpus suũ.¬
ait ad quod uelut dato
signo ꝓsiliat. Et quidẽ
magna illi contentione.
magna celeritate opꝰ ẽ:¬
ut consequatur antece¬
dentẽ. Uidendũ est nũc
quid maxime faciat in¬
gratos. facit aut ninna sui
suspectio. ⁊ insitũ mortali¬
tati uiciũ se suaq mirãdi:
aut auiditas: aut inuidia
Incipiamus a pͥmo. Nemo
non benignus est. sui iu¬
dex. Inde est: ut omĩa me¬
ruisse se existimet. ⁊ in so¬
lutũ accipiat. nec satis
suo precio se estimatũ pu¬
tet. Hoc mͥ dedit. sed qmͣ
sero. sed post quot labores.
Quanto consequi plura
potuissẽ si illũ aut illũ

Expanded text:
atque eiusmodi vocibus id atque eiusmodi vocibus id agamus, ut voluntas nostra non lateat, sed aperiatur et luceat. Verba cessent licet : si, quemadmodum debemus, adfecti sumus, conscientia eminebit in vultu. Qui gratus futurus est, statim, dum accipit, de reddendo cogitet. Chrysippus quidem ait illum velut in certamen cursus compositum et carceribus inclusum opperiri debere tempus suum, ad quod velut dato signo prosiliat ; et quidem magna illi contentione opus est, magna celeritate, ut consequatur antecedentem. Videndum est nunc, quid maxime faciat ingratos. Facit aut nimius sui suspectus et insitum mortalitati vitium se suaque mirandi aut aviditas aut invidia. Incipiamus a primo. Nemo non benignus est sui iudex. Inde est, ut omnia meruisse se existimet et in solutum accipiat nec satis suo pretio se aestimatum putet. " Hoc mihi dedit, sed quam sero, sed post quot labores ! Quanto consequi plura potuissem, si illum aut illum
Abbreviated transcription (Latin):
prima eius uoluptas
refrixit: Alius accepit
fastidiose. tanqmͣ qui
dicat. non quidẽ mͥ opꝰ
est. sed quia tã ualde ius:
faciã tibi mei potestatem.
Alius supine. ut dubiũ
p̾stanti relinquat: an sen¬
serit. Alius uix labra di¬
duxit. ⁊ ingratior quã si
tacuisset. fuit. Loquendũ
est ꝓ magnitudine rei
impensius. ⁊ illa adiciẽda.
Pluris qmͣ putas obliga¬
sti. Nemo eiũ nõ gaudet
bñficiũ suũ latius patere
Nescis quid mͥ p̾stiteris.
sed scire te oportet quãto
plus sit qmͣ existimas.
non desmain ubiqz confi¬
teri me referre non posse.
Null magis cesarẽ aug̃
deuieruit. ⁊ ad alia impe¬
tranda facilẽ sibi reddi¬
dit furnus qmͣ qd̃ cũ
patri antonianas ꝑtes
secuto. ueniã ĩpetrasset:
dixit. Hanc unã cesar
habeo iniuriã tuã. Effe¬
cisti ut uiuerẽ ⁊ morerer
ingratus. Quid est. tam
grati animi. qmͣ nullo ͦ
sibi satiffacere. quã ne ad
spem quidẽ exequãdi unꝙͣ̃
beneficii accedere: Hiis

Expanded text:
prima eius voluptas prima eius voluptas refrixit ? Alius accipit fastidiose, tamquam qui dicat : " Non quidem mihi opus est, sed quia tam valde vis, faciam tibi mei potestatem " ; alius supine, ut dubium praestanti relinquat, an senserit ; alius vix labra diduxit et ingratior, quam si tacuisset, fuit. Loquendum est pro magnitudine rei impensius et illa adicienda : " Plures, quam putas, obligasti " nemo enim non gaudet beneficium suum latius patere ; " nescis, quid mihi praestiteris, sed scire te oportet, quanto plus sit, quam existimas "non desinam ubique confiteri me referre non posse." Nullo magis Caesarem Augustum demeruit et ad alia impetranda facilem sibi reddidit Furnius, quam quod, cum patri Antonianas partes secuto veniam impetrasset, dixit : " Hanc unam. Caesar, habeo iniuriam tuam : effecisti, ut et viverem et morerer ingratus." Quid est tam grati animi, quam nullo modo sibi satis facere, quam ne ad spem quidem exaequandi umquam beneficii accedere ? His
Abbreviated transcription (Latin):
recundia: sed inficiãdi
genus. Ingratus est: qͥ
remotis arbitris agit
gr̃as. Quidã nolũt noĩa
secũ fieri. nec int̾poni
pararios. nec signatores
aduocari. chyrographũ
dare. Idem faciũt qui dãt
operã. ut bñficiũ in ip̃os
collatũ: qmͣ ignotissimũ
sit. Uerentur palã ferre.
ut sua potius uirtute ꝙ̃
alieno adiutorio conse¬
cuti dicantur. Rariores
in eorũ officiis sunt: qͥb
iam aut dignitatẽ debẽt.
Et dum opinionẽ clien¬
ciũ timent: grauiorem
subeunt ingratoꝵ. Alii
pessime loquũtur de op¬
time meritis. Tutius est
quosdã offend̾e: qmͣ de¬
meruisse. Argumentũ
enĩ nichil debenciũ odio
querũt. At qui nichil ma¬
gis p̾standũ est: qmͣ ut
memoria nobis meritoꝵ
hereat. Que subinde re¬
ficienda est: quia nec re¬
ferre potest gr̃am. Nisi
Nec delicate accipiẽdũ
est. nec sũmisse ⁊ hu¬
militer. Nam qui neg¬
ligens est. in accipiedo
cũ omne bñficiũ recẽs
pateat. quid faciet cum

Expanded text:
recundia, sed infitiandi recundia, sed infitiandi genus ; ingratus est, qui remotis arbitris agit gratias. Quidam nolunt nomina secum fieri nec interponi pararios nec signatores advocari, chirographum dare. Idem faciunt, qui dant operam, ut beneficium in ipsos conlatum quam ignotissimum sit. Verentur palam ferre, ut sua potius virtute quam alieno adiutorio consecuti dicantur ; rariores in eorum officiis sunt, quibus vitam aut dignitatem debent, et, dum opinionem clientium timent, graviorem subeunt ingratorum. Alii pessime locuntur de optime meritis. Tutius est quosdam offendere quam demeruisse ; argumentum enim nihil debentium odio quaerunt. Atqui nihil magis praestandum est, quam ut memoria nobis meritorum haereat, quae subinde reficienda est, quia nec referre potest gratiam, nisi Nec delicate accipiendum est nec summisse et humiliter ; nam qui neclegens est in accipiendo, cum omne beneficium recens pateat, quid faciat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
billus consularis homo
eiusdẽ infamie maiorẽ
sũmã misisset. instaret¬
Q ut accipi iuberet: Rogo
inquit ignoscas. ⁊ a ꝑsico
non accepi. Utrũ hoc mu¬
nera accipe ẽ. au se natum
legere: Cũ accipiendum
iudicauerimus: hilares
accipiamꝰ ꝓfitentes gau¬
diũ. ⁊ id danti manifestũ
sit. ut fructũ p̾sentẽ ca¬
piat. Iusta eñi causa leti¬
cie est. Letũ amicũ uidere
iustior fecisse. qmͣ grate ad
nos puenisse iudicemus
effusis affectib qud nõ
ip̃o tantũ audiente sed
ubiq testemur. Qui
grate bñficiũ accipit:
primam eius pensionẽ
soluit. Gunt quidã qui
nolunt nisi secreto acciꝑe.
testem beneficii ⁊ consciũ
uitant. quos scias licet
male cogitare. Quom iodo
danti intantũ ꝓducẽda
noticia est. muneris sui.
inquãtũ delectatura est.
cui datur. Ita accipienti
adhibenda contio ẽ. Qd̃
pudet debere. ne acceperis
Quidã furtiue agñt gra¬
tias et in angulo. ⁊ ad
aurem. Non est. ista ue¬

Expanded text:
bilus consularis, homo bilus consularis, homo eiusdem infamiae, maiorem summam misisset instaretque, ut accipi iuberet : " Rogo," inquit, " ignoscas ; et a Persico non accepi." Utrum hoc munera accipere est an senatum legere ? Cum accipiendum iudicaverimus, hilares accipiamus profitentes gaudium, et id danti manifestum sit, ut fructum praesentem capiat ; iusta enim causa laetitiae est laetum amicum videre, iustior fecisse. Quam grate ad nos pervenisse indicemus effusis adfectibus, quos non ipso tantum audiente sed ubique testemur. Qui grate beneficium accipit, primam eius pensionem solvit. Sunt quidam, qui nolint nisi secreto accipere ; testem beneficii et conscium vitant ; quos scias licet male cogitare. Quomodo danti in tantum producenda notitia est muneris sui, in quantum delectatura est, cui datur, ita accipienti adhibenda contio est ; quod pudet debere, ne acceperis. Quidam furtive gratias agunt et in angulo et ad aurem ; non est ista ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculo suo ꝓdesse. Defen¬
surus est me reũ: sed illo
patrocinio regẽ sibi fa¬
cturus inimicũ. Inimicꝰ
uelit: ego quod facilius ẽ.
non fatio ut sine illo picli¬
ter. In eptũ et friuolũ hoc
hecaton pouit exemplũ
archesilai. quem ait afilio
familie allatã pecuniam
non accepisse: ne ille pa¬
trem sordidũ offenderet.
Quid fecit: Laude dignũ
quod furtũ non recepit.
qd̃ maluit non accipe qmͣ
reddere. Que est eñi alie¬
nam rem non accipere:
moderatio. Si exmplo
magni auun opus est:
utamur Grecim iulii ui¬
ri egregii quẽ gaius cesar
occidit. obhoc unũ qd̃ me¬
lior uir erat qmͣ ẽe quẽqmͣ
tyranno expedit. Is tum
ab amcis cõferẽtib ad ĩ¬
pensam ludoꝵ pectunias
acciperet: magnã petu¬
niam a fabio psico missã
non accepit. Et obuirgã¬
tib eis qui non estima¬
bant mittentes sed missa
qd̾ repudiasset: ego inquit
abeo bñficium accipiam.
a quo ꝓpmationẽ acceptu¬
rus non sum: Eũ illi Re¬

Expanded text:
periculo suo prodesse. Defenpericulo suo prodesse. Defensurus est me reum, sed illo patrocinio regem sibi facturus inimicum ; inimicus velit, ego, quod facilius est, non facio, ut sine illo pericliter. Ineptum et frivolum hoc Hecaton ponit exemplum Arcesilai, quem ait a filio familiae adlatam pecuniam non accepisse, ne ille patrem sordidum offenderet. Quid fecit laude dignum, quod furtum non recepit, quod maluit non accipere quam reddere ? Quae est enim alienam rem non accipere moderatio ? Si exemplo magni animi opus est, utamur Graecini Iulii, viri egregii, quem C. Caesar occidit ob hoc unum, quod melior vir erat, quam esse quemquam tyranno expedit. Is cum ab amicis conferentibus ad impensam ludorum pecunias acciperet, magnam pecuniam a Fabio Persico missam non accepit et obiurgantibus iis, qui non aestimant mittentes, sed missa, quod repudiasset : " Ego," inquit, " ab eo beneficium accipiam, a quo propinationem accepturus non sum ? " Cum illi Re
Abbreviated transcription (Latin):
quia intꝰ dandi beneficii
iniuria uenerat. Non eĩ
seruauit is qui non int̾¬
fecit. nec bñficiũ dedit:
sed missionẽ. Illud ma¬
gis uenire in disputatio¬
nem potest aliquã. quid
faciendũ sit captiuo cui
redẽptionis p̾ciũ homo
p̾stituti corporis ⁊ ĩfamis
ore ꝓmittit. Patiar me
ab impuro seruau: Cer¬
uatus deinde qmͣ illi gr̃az
referam: uiuã cũ obsce¬
no: Num uiuã cũ redẽ¬
ptore: Quid ergo place¬
at: dicam. E tiã ab aliqͥ
accipiã pecuniã: quã
ꝓ capite dependã. Accipi¬
am autem tanqmͣ credi¬
tum non tanqmͣ bñficiũ
Soluã illi pecumã. et si
occasio fuerit seruandi:
ꝑiclitantẽ seruabo. In
amicitiã q̃ similes iũgit:
non descendã. nec serua¬
toris illũ loco numerabo:
sed feneratoris. tui sciã
reddẽdũ quod accepi. Est
aliquis dignꝰ aquo bñfi¬
ciũ accipiã. sed danti no¬
sciturũ est. Ideo nõ accipi¬
am. ar ille paratus ẽ. mͥ
cũ incõmodo aut etiam

Expanded text:
quia in ius dandi beneficii quia in ius dandi beneficii iniuria venerat ; non enim servavit is, qui non interfecit, nec beneficium dedit, sed missionem. Illud magis venire in aliquam disputationem potest, quid faciendum sit captivo, cui redemptionis pretium homo prostituti corporis et infamis ore promittit. Patiar me ab impuro servari ? Servatus deinde quam illi gratiam referam ? Vivam cum obsceno ? Non vivam cum redemptore ? Quid ergo placeat, dicam. Etiam a tali accipiam pecuniam, quam pro capite dependam, accipiam autem tamquam creditum, non tamquam beneficium ; solvam illi pecuniam et, si occasio fuerit servandi periclitantem, servabo ; in amicitiam, quae similes iungit, non descendam, nec servatoris illum loco numerabo sed feneratoris, cui sciam reddendum, quod accepi. Est aliquis dignus, a quo beneficium accipiam, sed danti nociturum est ; ideo non accipiam, quia ille paratus est mihi cum incommodo aut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ: arbitriũ mei. deinde be¬
neficiũ. Disputari de. in.
bruto solet an debuerit ac¬
cipe ab diuo iulio uitã: tũ
occidendũ eũ iudicaret.
Quã rationẽ in occidendo
secutus sit: alias tractabi
errasse. nec institutione
stoica se egisse. quia cur
regis nomen extimuit.
cum optimus ciuitatis
status sub rege iusto sit:
Aut ibi sꝑauit libertatẽ
futurã ubi tam magnũ
pͥmiũ erat. ⁊ imꝑandi et
seruiendi: aut existima¬
uit ciuitatẽ in priorem
formã posse reuotari.
amissis pristinis morib
tuturãq ibi equalitatem
ciuilis iuris. ⁊ staturas suo
loco leges. ubi uiderat tot
milia hominũ pugnãcia
non an seruierent. sed utri
Quãta uero illũ aut rex
nature aut urbis sue te¬
nuit obliuio qui uno int̾¬
empto defuturũ credidit
aliũ. qui idẽ uellet. cum
tarquiniꝰ esset inuentꝰ
post tot reges ferro ac ful¬
minib occisos: Sed uitã
accipere debuit. obhoc tñ
habere illũ parentis loco.

Expanded text:
mihi arbitrium mei, deinde bemihi arbitrium mei, deinde beneficium. Disputari de M. Bruto solet, an debuerit accipere ab divo Iulio vitam, cum occidendum eum iudicaret. Quam rationem in occidendo secutus sit, alias tractabimerrasse nec ex institutione Stoica se egisse. Qui aut regis nomen extimuit, cum optimus civitatis status sub rege iusto sit, aut ibi speravit libertatem futuram, ubi tam magnum praemium erat et imperandi et serviendi, aut existimavit civitatem in priorem formam posse revocari amissis pristinis moribus futuramque ibi aequalitatem civilis iuris et staturas suo loco leges, ubi viderat tot milia hominum pugnantia, non an servirent, sed utri ! Quanta vero illum aut rerum naturae aut urbis suae tenuit oblivio, qui uno interempto defuturum credidit alium, qui idem vellet, eum Tarquinius esset inventus post tot reges ferro ac fulminibus occisos ! Sed vitam accipere debuit, ob hoc tamen non habere illum parentis loco,
Abbreviated transcription (Latin):
datur. nisi a uolente uolẽti
datur. Si seruasti me: non
ideo seruatoris uenenũ ali¬
quãdo pro remedio fuit. ñ
ideo numeratur int̾ salu¬
bria. Quedã ꝓsunt: nec
obligant. Tuber qui dam
tyranni gladio diuisit. qͥ
ad occidendũ eũ uenerat.
Nonne ideo illi tyrãnnus
grãs egit. ꝙ rem quã me¬
dicor manus reformidaue¬
rant. nocendo sanauit: Ui¬
des non esse magnũ in ip̃a
re mom̃tũ. qm̃ nõ uidetur
dedisse bñficiũ qͥa malo
animo ꝓfuit. Casus enĩ be¬
neficiũ est. hoĩs ĩ iuria. Leonẽ
in amphitheatro spectauimꝰ
qui unũ e bestiariis agnitũ.
cũ quondã eius fuisset ma¬
gister: ꝓtexit ab ĩpetu besti¬
arũ. Num ergo beneficiũ
est fere auxiliũ: minime.
quia nec uoluit facere: nec
faciendi animo fecit. Quo
loco ferã posui: tyramiũ
pone. ⁊ hic uitã dedit. ⁊ illa.
Nec hic nec illa: bñficium.
quia non est. bñficiũ accipe:
cogi non est. bñficiũ debere:
tui nolis. Ante des oportet

Expanded text:
datur, nisi a volente, nisi volenti datur, nisi a volente, nisi volenti datur ; si servasti me, non ideo servator es. Venenum aliquando pro remedio fuit ; non ideo numeratur inter salubria. Quaedam prosunt nec obligant. Tuber quidam tyranni gladio divisit, qui ad occidendum eum venerat ; non ideo illi tyrannus gratias egit. quod rem, quam medicorum manus reformidaverant, nocendo sanavit. Vides non esse magnum in ipsa re momentum, quoniam non videtur dedisse beneficium, qui a malo animo profuit ; casus enim beneficium est, hominis iniuria. Leonem in amphitheatro spectavimus, qui unum e bestiariis agnitum, cum quondam eius fuisset magister, protexit ab impetu bestiarum. Num ergo beneficium est ferae auxilium ? Minime, quia nec voluit facere nec faciendi animo fecit. Quo loco feram posui, tyrannum pone ; et hic vitam dedit et illa, nec hic nec illa beneficium. Quia non est beneficium accipere cogi, non est beneficium debere, cui nolis. Ante des oportet
Abbreviated transcription (Latin):
ta grã coh̾emꝰ. Debeo eñĩ
cũ reddidi: rursus incipe
monetqz a micicia: non re
cipere indignũ. Sic ne
in bñficioꝵ quidẽ sacratis¬
simũ ius: ex quo amicicia
ortur. Non lemꝑ inquit
michi licet dic̾e. Nolo. Ali¬
quando bñficiũ accipiẽdũ
est. ⁊ inuito. Dat tyrannꝰ
crudelis ⁊ iracũdus. qͣ mu¬
nus suũ fastidire te: iniu¬
riam iudicaturus ẽ. Num
accipiã eodẽ loco latronẽ.
pone piratã regẽ animũ
latrouis ac pirate habẽtẽ
Quid faciã: Parũ dignꝰ
est. cui debeã. Cũ eligẽdũ
dico tui debeas: uĩ maio¬
rem ⁊ metũ excipio. qͥb
adhibitis: electio ꝑit. Si
liberũ est. tibi si arbitrii
tui ẽ. utrũ uelis an non:
id apud te ip̃e ꝑpendes.
Si necessitas tollit arbi¬
triũ: scies te nõ accipere.
sed parere. Nemo in id
accipiendo obligat᷑ qd̃
illi repudiare nõ licuit.
Si uis scire an uelim:
effice ut possim nolle.
Uitam tamen tibi dedit.
non refert quid sit quod

Expanded text:
ta gratia cohaeremus ; debeo enim, ta gratia cohaeremus ; debeo enim, cum reddidi, rursus incipere, manetque amicitia ; eciperem indignum, sic ne in beneficiorum quidem sacratissimum ius, ex quo amicitia oritur. " Non semper," inquit, " mihi licet dicere : ' nolo '; aliquando beneficium accipiendum est et invito. Dat tyrannus crudelis et iracundus, qui munus suum fastidire te iniuriam iudicaturus est : non accipiam ? Eodem loco latronem pone, piratam, regem animum latronis ac piratae habentem. Quid faciam ? Parum dignus est, cui debeam ? " Cum eligendum dico, cui debeas, vim maiorem et metum excipio, quibus adhibitis electio perit. Si liberum est tibi, si arbitrii tui est, utrum velis an non, id apud te ipse perpendes ; si necessitas tollit arbitrium, scies te non accipere, sed parere. Nemo id accipiendo obligatur, quod illi repudiare non licuit ; si vis scire, an velim, effice, ut possim nolle. " Vitam tamen tibi dedit ! " Non refert, quid sit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
debeamus. qmͣ cui p̾stemꝰ.
Nam ut non sequãt᷑ ulla
incõmoda: secũtur autẽ
plurima. Graue tamen
tormentũ est: debere tui
nolis. Contra: iocũdissimũ
ab eo accepisse bñficiũ: ꝙͣ
amare etiã post iniuriã
possis. ubi amiciciã alicui
iotũdã causa fecit ⁊ iustã.
Illud uero homini uere¬
cundo ⁊ probo miserrimũ
est: si eũ amare oportet quẽ
non iuuat. Totiens admo¬
neam necesse ẽ. Non loqui
me de sapientibz quos qͥt¬
quid oportet: ⁊ iuuat qui
animũ in potestate habẽt
⁊ legẽ sibi quã uolũt di¬
cunt. quã dixerint seruãt.
Sed de impfectis homini¬
b honestã uiã sequi uo¬
lentibz. quox affectꝰ sepe
cõtumaciter parent. Itaz
eligendũ est aquo benefi¬
tiũ accipiã. Et quidem
diligentius q̃rendus be-¬
neficii qmͣ pecunie creditor.
Huic enĩ reddendũ est.
quantũ accepi. Et si red¬
didi: solutus sũ ac liber
At illi. plus soluẽdũ est.
et nichilominꝰ etiã rela¬

Expanded text:
debeamus, quam cui praestemus. debeamus, quam cui praestemus. Nam ut non sequantur ulla incommoda secuntur autem plurima, grave tamen tormentum est debere, cui nolis ; contra iucundissimum ab eo accepisse beneficium, quem amare etiam post iniuriam possis, ubi amicitiam alioqui iucundam causa fecit et iustam. Illud vero homini verecundo et probo miserrimum est, si eum amare oportet, quem non iuvat. Totiens admoneam necesse est non loqui me de sapientibus, quos, quidquid oportet, et iuvat, qui animum in potestate habent et legem sibi, quam volunt, dicunt, quam dixerunt, servant, sed de imperfectis hominibus honestam viam sequi volentibus, quorum adfectus saepe contumaciter parent. Itaque eligendum est, a quo beneficium accipiam ; et quidem diligentius quaerendus beneficii quam pecuniae creditor. Huic enim reddendum est, quantum accepi, et, si reddidi, solutus sum ac liber ; at illi et plus solvendum est, et nihilo minus etiam rela
Abbreviated transcription (Latin):
bñficia supbe: sed etiã acti¬
piunt qđ nõ est cõmittẽdũ.
Iam em̃ transeamꝰ ad alte¬
ram ꝑtem. tractaturi quo ᷤ¬
se gerere hoĩes in accipiẽdis
bñficiis debeant. Quodtũz
ex duob constat officium:
tantũdẽ abutroq exit.
Qualis pr̃ ẽẽ debeat cũ in¬
spexeris: scies non minus
opis illi supẽẽ. ut despici¬
as qualem eẽ oporteat fili¬
uni. Sunt alique ꝑtes ma¬
riti. s nõ minores uxoris.
Inuicem ista quãtũ exi¬
gunt: p̾stant ⁊ parẽ desi¬
derant regulã. que ut ait
hecatou:. difficilis ẽ. Om̃e
em̃ honcstũ: in aiduo est.
etiã quod uicinũ honesto
est. Non em̃ tantũ fieri
debet: sed ratione fieri. Hac
duce: ꝑ totã uitã eundũ ẽ.
minima maximaq ex hꝰ
consilio gerenda. quomodo
hec suaserit dandũ. Hec
autem hoc pͥmũ censebit.
ne ab om̃ib accipiendum.
Aquib ergo accipiemus:
Ut breuiter tͣ respondeã:
ab hus quibz dedisse uide¬
amur. Num etiã maiore
delectu querendus ẽ. cui

Expanded text:
beneficia superbe, sed etiam accipiunt, quod non est committendum. Iam enim transeamus ad alteram partem tractaturi, quomodo se gerere homines in accipiendis beneficiis debeant. Quodcumque ex duobus constat officium, tantundem ab utroque exigit. Qualis pater esse debeat, eum inspexeris, scies non minus operis illic superesse, ut dispicias, qualem esse oporteat filium ; sunt aliquae partes mariti, sed non minores uxoris. In vicem ista, quantum exigunt, praestant et parem desiderant regulam, quae, ut ait Hecaton, difficilis est ; omne enim honestum in arduo est, etiam quod vicinum honesto est ; non enim tantum fieri debet, sed ratione fieri. Hac duce per totam vitam eundum est, minima maximaque ex huius consilio gerenda; quomodo haec suaserit, dandum. Haec autem hoc primum censebit non ab omnibus accipiendum. A quibus ergo accipiemus ? Ut breviter tibi respondeam : ab his, quibus dedissemus. Videamus, num etiam maiore dilectu quaerendus est, cui
Abbreviated transcription (Latin):
eris gratus: uisi statim es
Quid ergo facies: Non
arma sumẽda sũt. ⁊ fortas¬
se erunt. Non maria eme¬
tienda. fortasse etiã uen¬
tis minãtib solues. Uis
reddere bñficiũ: benigne
accipe. Retulisti gratiam.
non ut soluisse te putes:
sedut securior debeas.¬

Expanded text:
eris gratus, nisi statim es. eris gratus, nisi statim es. Quid ergo facies ? Non arma sumenda sunt : at fortasse erunt. Non maria emetienda : fortasse etiam ventis minantibus solves. Vis reddere beneficium ? Benigne accipe ; rettulisti gratiam, non ut solvisse te putes, sed ut securior debeas.
Abbreviated transcription (Latin):
pcusserit: ĩiuriarũ dam¬
puit: furti cõdãpnabimꝰ
In sanire om̃s dicimꝰ. Nec
tamen om̃s curamꝰ elle¬
boro. Hiis ip̃is quos noca¬
mus insanos: ⁊ suffiagiũ
⁊ iuris dictionẽ cõnutti¬
mus. Si dicimus eũ qui be¬
neficiũ bono aĩo accipit
gr̃am retulisse: nichilo
minus illũ in ere alieno
relinquimꝰ: gr̃am rela¬
turũ. Etiã cũ retulit: ex¬
hortatio est. illa nõ infi¬
ciatio beneficii. Timeamꝰ
na depressi: deficiamus.
Nuimo bono mͥ donata
sunt. ⁊ fama defensa. De
do ille ueniet dies q ͦ illi
animũ meũ ostendã: Hic
ille est quo ip̃e suũ osten¬
dit. Excipe bñficiũ. am¬
plexare. gaude. non q acci¬
pias: sed qd̃ reddas debi¬
turulqz lis. Non adibis
iam magne rei piculũ:
ut casus ĩgratũ facere te
possit. Nullas t̾ ꝓponam
difficultates. ne despon¬
deas amio. ne laborũ ac lõ¬
ge seruitutis expectatione
deficias. Non differote. de
presentib fiat. Nũquam

Expanded text:
percusserit, iniuriarum dampercusserit, iniuriarum dampuit, furti condemnabimus ; insanire omnes dicimus, nec omnes curamus elleboro ; his ipsis, quos vocamus insanos, et suffragium et iuris dictionem committimus. Sic dicimus eum, qui beneficium bono animo accipit, gratiam rettulisse, nihilo minus illum in aere alieno relinquimus gratiam relaturum, etiam cum rettulit. Exhortatio est illa, non infitiatio beneficii, ne benefna pressi deficiamus animo. " Bona mihi donata sunt et fama defensa, detdo ille veniet dies, quo illi animum meum ostendam ? " Hic ipse est, quo ille suum ostendit ! Excipe beneficium, amplexare, gaude, non quod accipias, sed quod reddas debiturusque sis ; non adibis tam magnae rei periculum, ut casus ingratum facere te possit. Nullas tibi proponam difficultates, ne despondeas animum, ne laborum ac longae servitutis expectatione deficias ; non differo te, de praesentibus fiat. Numquam
Abbreviated transcription (Latin):
simũ tamen hoĩem uota¬
mus: pusilli auimi ⁊ con¬
tracti. Cũ infinitũ intersit
inter modũ ⁊ angustias
hec alia sunt natura. Sz
efficit mopia sermonis:
ut et hunc ⁊ illũ parcum
uocemꝰ. Ut ⁊ ille fortis
dicatur cũ ratione fortui¬
ta despiciens: ⁊ hic sine
ratione inpicula excur¬
rens. Sic bñficiũ ẽ. et actio
ge alia. Itaq adtende.
Iam intelligis nichil
me quod opinio tua refu¬
giat dicere. Illi bñficio qd
actio ꝑficit relata gr̃a ẽ: si
illud beniuole excipimus
Illud alterũ quod re cõtine¬
tur. nũdũ reddidimꝰ ⁊ uo
lumus redde. Uolũtati. uo¬
lũtate satisfecimꝰ rer. rem
debemus. Itaq quãuis re¬
tulisse illũ gr̃am dicamꝰ
qui bñficiũ libenter accepͭ.
iubemꝰ tamen ⁊ simile
aliquid ei quod accepit red¬
dere. A consuetudine q̃da
que dicinꝰ abhorrẽt. de in¬
de alia uia ad consuetudi¬
nem redeunt. Neganius
iniuriã accipe sapientẽ
tamen qui illũ pugno

Expanded text:
simum tamen hominem vocasimum tamen hominem vocamus pusilli animi et contracti, cum infinitum intersit inter modum et angustias. Haec alia sunt natura, sed efficit inopia sermonis, ut et hunc et illum parcum vocemus, ut et ille fortis dicatur cum ratione fortuita despiciens et hic sine ratione in pericula excurrens. Sic beneficium est et actio,ge alia. Itaque attende, iam intellegis nihil me, quod opinio tua refugiat, dicere. Illi beneficio, quod actio perficit, relata gratia est, si illud benevole excipimus ; illud alterum, quod re continetur, nondum reddidimus, sed volemus reddere. Voluntati voluntate satis fecimus ; rei rem debemus. Itaque, quamvis rettulisse illum gratiam dicamus, qui beneficium libenter accipit, iubemus tamen et simile aliquid ei, quod accepit, reddere. A consuetudine quaedam, quae dicimus, abhorrent, deinde alia via ad consuetudinem redeunt. Negamus iniuriam accipere sapientem, tamen, qui illum pugno
Abbreviated transcription (Latin):
pit. mercedem nũdũ. De¬
beo itaq qd̃ extra bñficiũ
ẽ. Ipsum quidẽ: bene acci¬
piendo ꝑsolui. Quid ergo
inquit retulit grãm qui
nichil fecit: Primũ fecit
bono animo bonũ obtu¬
lit. et quod est amicitie: ex
equo. Post deinde: aliter
bñficiũ. aliter creditũ solui¬
tur. Non est qd̃ expettes.
ut solutionẽ tͣ ostendam.
Res inter auimos geritur.
Quod dico non uidebitur
aurũ. quãuis pͥmo contra
opinionẽ tuã pugnet.
Si te cõmendaueris mͥ et
cogitaueris plures ẽẽ. ues
qmͣ uerba: ingens copia
ẽ. rerũ sine noĩe. quas nõ
ꝓpriis appellationib nota¬
mus: sed alienis cõmoda¬
tisq. Pedem: ⁊ nr̃m dici¬
mus. ⁊ lecti. et ueli et car¬
minis. Canem: ⁊ uenati
contẽpnens aut sciencia
ꝑiculor repellendoꝵ exci¬
cimus tamen ⁊ gladiato¬
rem fortem uirũ ⁊ leruũ
nequã. quem in contẽptu
mortis temeritas impulit.
Parsimonia est. sciencia
uitandi sũptus suꝑuacu¬
os aut ars: refamiliari
moderate utendi. Partis¬

Expanded text:
mercedem nondum ; debeo itaque, quod extra beneficium est, ipsum quidem bene accipiendo persolvi. " Quid ergo ? ", inquit, " rettulit gratiam, qui nihil fecit ? " Primum fecit : bono animo bonum obtulit et, quod est amicitiae, ex aequo. Post deinde aliter beneficium, aliter creditum solvitur ; non est, quod expectes, ut solutionem tibi ostendam ; res inter animos geritur. Quod dico, non videbitur durum, quamvis primo contra opinionem tuam pugnet, si te commodaveris mihi et cogitaveris plures esse res quam verba. Ingens copia est rerum sine nomine, quas non propriis appellationibus notamus, sed alienis commodatisque. Pedem et nostrum dicimus et lecti et veli et carminis, canem et venaticcontemnens aut scientia periculorum repellendorum, excicimus tamen et gladiatorem fortem virum et servum nequam, quem in contemptum mortis temeritas impulit. Parsimonia est scientia vitandi sumptus supervacuos aut ars re familiari moderate utendi ; parcis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuciet. Si cũ tyrone et
indocto: non tam rigide.
nec tain excusse. sed lan¬
guidius ⁊ in ipsam eius
dirigẽtes manũ: remisse
occurremꝰ. Idẽ: faciendũ
est. in bene ficiis. Quos¬
dam doceamus: ⁊ satis
iudicemꝰ si conãt᷑ si au¬
deut si uolunt. Sacimꝰ
autem plerũqz in gratos.
ita demũ magna sint
beneficia nr̃a. si gr̃a illis
referri non potuit. ut ma¬
lignis tursorib ꝓpositũ
est. collusorẽ traducere.
cũ dãpno scilicet ipsius
lusus. qui non p̃t nisi cõ¬
sentit᷑ extendi. Nulti
sunt tam pue nature.
ut malint ꝑdere q̃ presti¬
terunt qm̃ uideri recepis¬
se supbi ⁊ ĩputatores.
Quanto melius quãtoq
humanius id agere. ut
illis quoz ꝑtes sue cõstẽt.
⁊ fauere ut grã sibi refer¬
ri possit. benigne oĩa inter¬
pretari. gr̃as agẽtẽ non
aliter qmͣ si referat au¬
dire. p̾bere se facilẽ ad hoc
ut quẽ obligauit etiam
ex solui uelit. Male au¬
dire solet fenerator: si

Expanded text:
percutiet ; si cum tirone et percutiet ; si cum tirone et indocto, non tam rigide nec tam excusse sed languidius et in ipsam eius derigentes manum remisse occurremus. Idem faciendum est in beneficiis ; quosdam doceamus et satis iudicemus, si conantur, si audent, si volunt. Facimus autem plerumque ingratos ita demum magna sint beneficia nostra, si gratia illis referri non potuit ; ut malignis lusoribus propositum est conlusorem traducere, cum damno scilicet ipsius lusus, qui non potest, nisi consentitur, extendi. Multi sunt tam pravae naturae, ut malint perdere, quae praestiterunt, quam videri recepisse, superbi et imputatores. Quanto melius quantoque humanius id agere, ut illis quoque partes suae constent, et favere, ut gratia sibi referri possit, benigne omnia interpretari, gratias agentem non aliter, quam si referat, audire, praebere se facilem ad hoc, ut, quem obligavit, etiam exsolvi velit ! Male audire solet fenerator, si
Abbreviated transcription (Latin):
est. quod non honeste
regis humanitas tribu¬
at. Si me int̾rogas ꝓbo.
Est enĩ intolerabilis res:
poscere nũmos. ⁊ cõtẽpne.
Indixisti pecume odiũ.
Hoc professus es hanc
ꝑsonã induisti. agenda
est. Iui quissimũ ẽ te pec¬
cuniã sub glã egestatis
adquirere. Aspicienda:
ergo non minus sua
cuiqz psona est. qmͣ eius
de quo iuuando quis co¬
gitat. Uolo chrysippi
nr̃i uti similitudine: de
pile lusu. quã cadere nõ
ẽ dubiũ aut mittentis du¬
bio: aut excipientis. Tũ
tursũ suũ seruat: ubi int̾
manus utriusq aꝑte ab
utroq ⁊ iactata ⁊ excepta
uersatur. Necesse est aũt
lusor bonus aliter illam
collusori longo: alit̾ bͤui
mttat. Eadem beneficii
ratio est. Nisi utriq ꝑ sõe
dantis ⁊ accipientis ap¬
tatur: nec abhoc exibit.
nec ad illũ puemiet ut
debet. Si cũ exercitato et
docto negotiũ est: auda¬
cius pilã mittemꝰ. Ut
tũqz enĩ uenert: manꝰ
illã expedita ⁊ agilis re¬

Expanded text:
est, quod non honeste est, quod non honeste regis humanitas tribuat." Si me interrogas, probo ; est enim intolerabilis res poscere nummos et contemnere. Indixisti pecuniae odium; hoc professus es, hanc personam induisti : agenda est. Iniquissimum est te pecuniam sub gloria egestatis adquirere. Adspicienda ergo non minus sua cuique persona est quam eius, de quo iuvando quis cogitat. Volo Chrysippi nostri uti similitudine de pilae lusu, quam cadere non est dubium aut mittentis vitio aut excipientis ; tum cursum suum servat, ubi inter manus utriusque apte ab utroque et iactata et excepta versatur. Necesse est autem lusor bonus aliter illam conlusori longo, aliter brevi mittat. Eadem beneficii ratio est. Nisi utrique personae, dantis et accipientis, aptatur, nec ab hoc exibit nec ad illum perveniet, ut debet. Si cum exercitato et docto negotium est, audacius pilam mittemus ; utcumque enim venerit, manus illam expedita et agilis re
Abbreviated transcription (Latin):
pse quẽquã decet. Refert
quid. cui. quando. quare.
ubi. ⁊ cetera. sine quibus
facti ratio non constabit.
Tumidissimũ animal.
si illũ accipe hoc non de¬
cet: nec te dare. Habetur
ꝑsonarũ ac dignitatum
portio. Et cum sit ubiq
uirtutis modus: eque pec¬
cat quod excedit: qmͣ qd̃
deficit. Liceat istud sane
tibi. ⁊ te in tantũ fortu¬
na sustulerit. ut congia
tua urbes sint. quas qnͣ¬
to maioris animi fuit ñ
caꝑe qmͣ spargere: est tñ
aliauis minor qmͣ ĩsim
eius condenda ẽ. ciuitas.
Abantigono cynicus
petit talentũ. Respondit
plus esse. qmͣ quod cyni¬
cus petere deberet. Repul¬
sus: petit deuariũ. Respõ¬
dit minus ẽẽ: qmͣ qd̃ re¬
gem deceret dare. Tur pis¬
sima eiusmodi cauilatio
est. Inuenit quomͦ neu¬
trũ daret. In denario re¬
gem intalento cynicũ
respexit. cum posset et
denariũ tanqmͣ cyuico
dare: ⁊ talentũ tãqmͣ rex.
Ut sit aliquid maius
qmͣ quod cynicus accipi¬
at: Nichil tam exiguũ

Expanded text:
per se quemquam decet ; refert, per se quemquam decet ; refert, qui det, cui, quando, quare, ubi, et cetera, sine quibus facti ratio non constabit. Tumidissimum animal ! Si illum accipere hoc non decet, nec te dare; habetur personarum ac dignitatium portio et, cum sit ubique virtus modus, aeque peccat, quod excedit, quam quod deficit. Liceat istud sane tibi et te in tantum fortuna sustulerit, ut congiaria tua urbes sint quas quanto maioris animi fuit non capere quam spargere ! : est tamen aliquis minor, quam in sinu eius condenda sit civitas ! Ab Antigono Cynicus petit talentum; respondit plus esse, quam quod Cynicus petere deberet. Repulsus petit denarium; respondit minus esse, quam quod regem deceret dare. " Turpissima eiusmodi cavillatio est ; invenit, quomodo neutrum daret. In denario regem, in talento Cynicum respexit, eum posset et denarium tamquam Cynico dare et talentum tamquam rex. Ut sit aliquid maius, quam quod Cynicus accipiat, nihil tam exiguum
Abbreviated transcription (Latin):
si futurus ero magni ho¬
minis aut magne rei mer¬
ces. Nullũ bñficiũ dabo
qd̃ turpiter peterem. nec
exiguũ dilatabo. nec ma¬
gna ꝓparuis accipi pati-¬
ar. Nam ut qui qd̃ impu¬
tat gr̃am destruit: ita qͥ
quantũ det ostendit. mu¬
mus suũ cõmendat: non
exprobrat. Respiciende sũt
cuiq facultates sue uires¬
qz. ne aut plus prestemꝰ
qmͣ possumꝰ: aut minus.
Estimanda est. eius ꝑsoͤ
cui damus. Quedã enĩ
minora sunt: qmͣ ut exi¬
re a magnis uiris debeãt.
Quedã accipiente maio¬
ra sunt. Utriusq itaq
ꝑsonã confer. ⁊ ip̃m inter
illas quod donabis exa
mina. Nũquid aut dãti
Urbem tuidã alexander
donabat. uesanus. ⁊ qui
nichil animo nisi grãde
concipet. Cũ ille cui do¬
nabatur se ipse mensꝰ
tanti muneris ĩuidiã
refugisset: dicens non
cõuenire fortune sue.
Non quero inquit quid
te accipere deceat. sed qͥd
me dare. Anmosa uox
uidetur. ⁊ cũ regia: tũ fit
stultissima. Nichil em̃

Expanded text:
si futurus ero magni hosi futurus ero magni hominis aut magnae rei merces. Nullum beneficium dabo, quod turpiter peterem. Nec exiguum dilatabo nec magna pro parvis accipi patiar ; nam ut qui, quod dedit, imputat, gratiam destruit, ita qui, quantum det, ostendit, munus suum commendat, non exprobrat. Respiciendae sunt cuique facultates suae viresque, ne aut plus praestemus, quam possumus, aut minus. Aestimanda est eius persona, cui damus ; quaedam enim minora sunt, quam ut exire a magnis viris debeant, quaedam accipiente maiora sunt. Utriusque itaque personam confer et ipsum inter illas, quod donabis, examina, numquid aut danti Urbem cuidam Alexander donabat, vesanus et qui nihil animo nisi grande conciperet. Cum ille, cui donabatur, se ipse mensus tanti muneris invidiam refugisset dicens non convenire fortunae suae : " Non quaero," inquit, " quid te accipere deceat, sed quid me dare." Animosa vox videtur et regia, cum sit stultissima. Nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
affabile odiũ est. Bñfici¬
um demus: quod in usu
magis ac magis placeat.
quod nũqmͣ in malum
uertat. Pecuniã non
dabo: quã numeraturũ
adultẽ sciã. ne ĩ societate
turpis facti aut consilu
inueniar. Si potero: reuo¬
cabo. Si minus: nõ adiu¬
uabo scelus. Siue illũ
ira quo non debebat ĩpel¬
lit. siue ambitionis calor
abducit atutis. sin nullũ
malũ uires a semet ip̃a:
patiar nec cõmittã ut pos¬
sit quandoq dicere. Ille
amando me occidit. Depe
nichil int̾est int̾ amicorũ
munera: ⁊ hostiũ uota.
Quicquid illi accid̾e optãt:
in id horum ĩtẽpestiua in¬
dulgencia impellit atz
instruit. Quid aũt turpiꝰ
qmͣ quod eueuit frequẽ¬
tissime. ut nichil intersit
inter odiũ ⁊ beneficium:
Nũqmͣ inturpitudinem
nrãm reditura: tribuamꝰ
Cũ sũma amicitie sit a¬
micũ sibi equare: utriq
simul cõsulendũ est. Da¬
bo egenti: sedut ip̃e non
egeam Succurrã pituro:
sedut ip̃e non peam. Nisi

Expanded text:
adfabile odium est. Beneficiadfabile odium est. Beneficium demus, quod in usu magis ac magis placeat, quod numquam in malum vertat. Pecuniam non dabo, quam numeraturum adulterae sciam, nec in societate turpis facti aut consilii inveniar ; si potero, revocabo, si minus, non adiuvabo scelus. Sive illum ira, quo non debebit, impellet, sive ambitionis calor abducet a tutis, in nullum malum vires a me sumere ipso1 patiar nec committam, ut possit quandoque dicere : " Ille amando me occidit." Saepe nihil interest inter amicorum munera et hostium vota; quidquid illi accidere optant, in id horum intempestiva indulgentia impellit atque instruit. Quid autem turpius quam quod evenit frequentissime, ut nihil intersit inter odium et beneficium ? Numquam in turpitudinem nostram reditura tribuamus. Cum summa amicitiae sit amicum sibi aequare, utrique simul consulendum est. Dabo egenti, sed ut ipse non egeam ; succurram perituro, sed ut ipse non peream, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sos malor munerũ aucto¬
res. Ut frigidam aquam¬
egris negamꝰ ⁊ lugentib
ac sibi iratis ferrũ aut
amentib quicquid cõtra
se usuros ardor petit: sic
om̃iũ que nocitura sunt
impense ac submisse. nõ
nũqmͣ etiam miserabilit
rogantib: ꝑseuerabimꝰ
non dare. Tũ micia benefi¬
cioꝵ suoꝵ spectare: tũ etiã
exitus decet. et ea dare q̃
non tantũ accipe: sed etiã
accepisse delectet. Multi
sunt qui dicant. Etio hoc
illi non ꝓfuturũ. S qͥd
faciã: rogat. resistere pre¬
cibus eius non possũ. Ui¬
derit de se. Non de me q̃ret᷑.
Falsũ est. Inmo de te. et
merito quidem. cũ ad mẽ¬
tem bonã redierit cũ accen¬
sio illa que animũ inflã¬
mabat se remiserit. Qͥd¬
in eũ oderit a quo indãpnũ
ac piculũ suũ adiutꝰ est:
Exorari in ꝑuiciẽ rogãciũ:
seua bonitas est. Quẽad¬
modũ pulcherrimũ est.
etiam inuitos nolentesq
seruare: ita rogantib pe¬
stifera largui: blandũ et

Expanded text:
sos malorum munerum auctosos malorum munerum auctores. Ut frigidam aegris negamus et lugentibus ac sibi iratis ferrum, ut amentibus, quidquid contra se usurus ardor petit, sic omnino, quae nocitura sunt, impense ac summisse,non numquam etiam miserabiliter rogantibus perseverabimus non dare. Cum initia beneficiorum suorum spectare tum etiam exitus decet et ea dare, quae non tantum accipere, sed etiam accepisse delectet. Multi sunt, qui dicant : " Scio hoc illi non profuturum, sed quid faciam ? Rogat, resistere precibus eius non possum ; viderit : de se, non de me queretur." Falsum est : immo de te et merito quidem; cum ad mentem bonam redierit, cum accessio illa, quae animum inflammabat, remiserit, quidni eum oderit, a quo in damnum ac periculum suum adiutus est ? Exorari in perniciem rogantium saeva bonitas est. Quemadmodum pulcherrimum opus est etiam invitos nolentesque servare, ita rogantibus pestifera largiri blandum et
Abbreviated transcription (Latin):
rogare quid se tantopere
resupinet. quid uultum
habitũq oris puertat.
leni placidaq tribuũtur.
que cũ daret mͥ supior. nõ
exultaint supra me. seo
qmͣ potuit benignssimꝰ
fiit. descenditq in equũ.
⁊ detraxit munen suo
pompã. si obseruaiit ido¬
neũ tempus. ut in occa¬
sione potius qmͣ in neces¬
sitate sucturreret. Uno
modo istis psuadebimus:
ne feneficia sua ĩsolẽtia
ꝑdant. si ostenderimus
non ideo udeu maiora
quo tumultuosius data
sunt. ne ipsos qui dẽ obid
cuiquã posse maiores
magnitudinẽ. ⁊ q̃ ĩ odiũ
etiam amanda pducat.
Sunt quedã nocitura
impetrãtib q̃ non dare
sed negare beneficiũ est.
Estimabimꝰ itaq utili¬
tatem pocius qmͣ uolun¬
tatem petẽciũ. Sepe em̃
noxia cõcupiscimꝰ nec
despicere qmͣ ꝑniciosa
sũt licet. quia iudicium
inspellat affectus. Sed
cum subsedit cupiditas.
cũ impetus ille flagrãtis
animi qui consiliũ fugat
cecidit: detestamur ꝑnicio¬

Expanded text:
rrogare, quid se tanto opere rrogare, quid se tanto opere resupinet, quid vultum habitumque oris pervertat, leni placidaque tribuuntur, quae cum daret mihi superior, non exultavit supra me, sed quam potuit benignissimus fuit descenditque in aequum et detraxit muneri suo pompam, sic observavit idoneum tempus, ut in occasione potius emam in necessitate succurreret. Uno modo istis persuadebimus, ne beneficia sua insolentia perdant, si ostenderimus non ideo videri maiora, quod tumultuosius data sunt ; ne ipsos quidem ob id cuiquam posse maiores magnitudinem et quae in odium etiam amanda perducat. Sunt quaedam nocitura impetrantibus, quae non dare sed negare beneficium est ; aestimabimus itaque utilitatem potius quam voluntatem petentium. Saepe enim noxia concupiscimus, nec dispicere, quam perniciosa sunt, licet, quia iudicium interpellat adfectus ; sed cum subsedit cupiditas, cum impetus ille flagrantis animi, qui consilium fugat, cecidit, detestamur pernicio
Abbreviated transcription (Latin):
sus. Quid hic cõtumelio¬
sum est. si uir cõsularis
aurũ et margaritas oscu-¬
latus est: et alioquin nul¬
lain ꝑtem corpis eius ele¬
cturus qmͣ purius oscula¬
retur. Homo natus ĩ hoc
ut mores libere ciuitatis.
ꝑsica seruitute mutaret.
Parũ iudicauit si senator
senex sũmissis honorib
in conspectu pͥncipũ sup¬
plex sibi eo moie iacuis¬
set: quo hostes uicti hosti¬
b iacuere. Inuenit ali¬
quid infra genua quo li¬
bertatem detruderet. Nõ
stro pede. Parum eni fede
furioseqz insolens fuerat.
qui de capite consulars
uiri soccatus audiebat.
uisi in os senatoris inges¬
sisset imꝑator: pigros suos:
O supbia magne fortune.
ostultissimũ malũ. Ut
a te nichil accipe iuuat.
ut ouine bñficiũ ĩ miuriã
conuertis. ut te omĩa dede¬
cent. quoz altins te suble¬
uasti: hoc dep̾ssior es ostẽ¬
disq tibi non agnoscere
ista bona quib tantum
inflaris. Quicquid das:
corrũpis. Libet itaq int̾¬

Expanded text:
sus : quid hic contumeliosus : quid hic contumeliosum est, si vir consularis aurum et margaritas osculatus est alioquin nullam partem in corpore eius electurus, quam purius oscularetur ? Homo natus in hoc, ut mores liberae civitatis Persica servitute mutaret, parum iudicavit, si senator, senex, summis usus honoribus in conspectu principum supplex sibi eo more iacuisset, quo hostes victi hostibus iacuere ; invenit aliquid infra genua, quo libertatem detruderet ! Nonstro pede ? Parum enim foede furioseque insolens fuerat, qui de capite consularis viri soccatus audiebat, nisi in os senatoris ingessisset imperator epigros suos ! O superbia, magnae fortunae stultissimum malum ! Ut a te nihil accipere iuvat ! Ut omne beneficium in iniuriam convertis! Ut te omnia dedecent ! Quoque altius te sublevasti, hoc depressior es ostendisque tibi non datum adgnoscere ista bona, quibus tantum inflaris ; quidquid das, corrumpis. Libet itaque inte
Abbreviated transcription (Latin):
possunt c̃ẽ. quã q̃ in liberos
prẽs conferunt: Hec tam̃
irita sunt. si ĩ ĩfancia de¬
serantur. nisi longa pietaᷤ
munꝰ suũ nutrit. Eadem
ceterorũ beneficioꝵ condicõ
est. Nisi illa adiuueris:
ꝑdes. Parũ est dedisse. Fo¬
uenda sunt. Si gratos uis
habere quos obligas: nõ
tantũ des oportet bñficia.
sed ames. Pcipue ut dixi:
parcamus aurib. Admo¬
nitio tediũ facit. Exprobͣ¬
tio: odium. Nichil eque
supbia. Quid opus arro¬
gancia uultus. quid tu¬
moie uerbox: Ip̃a res te
ex tollit. Detrahenda est.
manis iactatio. Res loqñ¬
tur nobis tacentib. Nõ
tantũ ingratũ. sed inui¬
sum est. bñficiũ supbe da¬
tum .G. cesar dedit uitã
pompeio peno. Si dat: qͥ
non aufert. Deinde abso¬
luto:⁊ agenti gr̃as. porre¬
xit osculandũ simstrum
pedem. Qui excusant et
negant id insolencie cau¬
sa factũ: auint socculũ
auratũ immo aureum.
margaritis distinctũ: ostẽ¬
dere eum uoluisse. Ita pror¬

Expanded text:
possunt esse, quam quae in liberos possunt esse, quam quae in liberos patres conferunt ? Haec tamen irrita sunt, si in infantia deserantur, nisi longa pietas munus suum nutrit. Eadem ceterorum beneficiorum condicio est : nisi illa adiuveris, perdes; parum est dedisse, fovenda sunt. Si gratos vis habere, quos obligas, non tantum des oportet beneficia, sed ames. Praecipue, ut dixi, pareamus auribus ; admonitio taedium facit, exprobratio odium. Nihil aeque superbia. Quid opus arrogantia vultus, quid tumore verborum? Ipsa res te extollit. Detrahenda est inanis iactatio; res loquentur nobis tacentibus. Non tantum ingratum, sed invisum est beneficium superbe datum. C. Caesar dedit vitam Pompeio Penno, si dat, qui non aufert ; deinde absoluto et agenti gratias porrexit osculandum sinistrum pedem. Qui excusant et negant id insolentiae causa factum, aiunt socculum auratum, immo aureum, margaritis distinctum ostendere eum voluisse. Ita pror
Abbreviated transcription (Latin):
negabis inquit te recepis¬
et multis locis. id c̃. quoci¬
ens ⁊ ubicũq narrasti.
Quid opus est. eloqui.
quid alienũ occupare offi¬
ciũ: Est qui istud facere
honestius possit. quo nar¬
rante: et hoc laudabitur
qd̃ ip̃e non narras. Ingra¬
tum me iudicas. si istud
te tacente nemo sciturꝰ
est. Quod a deo non est.
cõmittendũ: ut itiam si
quis corã nobis narrabit.
respondũ sit. Dignissimꝰ
quidem ille est maioribz
beneficiis. sed et ego ma¬
gis uelle mescio omĩa
illi p̾stare: qmͣ ad huc
p̾stitisse. Et hec ip̃a nõ
uerniliter. nec ea figura
qua quidẽ reiciũt que
magis ad se uolũt attra¬
here. Deinde adicienda
om̃is humanitas. ꝑdet
agricola qd̃ spargit: si
labores suos destituit ĩ
semine. Multa cura sa¬
ta ꝑducuntur ad segetẽ.
Nichil in fructũ ꝑuenit:
quod non a pͥmo usq
ad extremũ equalis cul¬
tura ꝓsequitur. Eade in
beneficioꝵ conditio est.
Nũquid ulla maiora

Expanded text:
negabis," inquit, " te recepisnegabis," inquit, " te recepis" et multis locis, id est, quotiens et ubicumque narrasti." Quid opus est eloqui, quid alienum occupare officium ? Est, qui istud facere honestius possit, quo narrante et hoc laudabitur, quod ipse non narras. Ingratum me iudicas, si istud te tacente nemo sciturus est ! Quod adeo non est committendum, ut etiam, si quis coram nobis narrabit, respondendum sit : " Dignissimus quidem ille est maioribus beneficiis, sed ego magis velle me scio omnia illi praestare quam adhuc praestitisse " ; et haec ipsa non verniliter nec ea figura, qua quidam reiciunt, quae magis ad se volunt adtrahere. Deinde adicienda omnis humanitas. Perdet agricola, quod sparsit, si labores suos destituit in semine; multa cura sata perducuntur ad segetem ; nihil in fructum pervenit, quod non a primo usque ad extremum aequalis cultura prosequitur. Eadem beneficiorum condicio est. Numquid ulla maiora
Abbreviated transcription (Latin):
sit ne unꝙͣ exprobrẽ ĩ mo
ne ammoneã quidem:
Hec enim beneficu inter
duos lex ẽ. Alter statim
obliuisci debet dati. alter
accepti nũqmͣ. Lacerat
auimũ et p̾mit: frequẽs
meritorũ cõmemoratio.
libet exclamare ꝙ ille
trium uirali ꝓscriptione
seruatus. a quodã cesa¬
ris amico: exclamauit
cum supbiã eius ferre nõ
posset. Redde me cesari.
Quousq dices. ego te ser¬
uaui. ego eripui morti:
Istud si meo arbitrio
memini: uita est. Si tuo
mors est. Nichil tͤ debeo
si me seruasti: ut habe̾s
quem ostenderes. Quo¬
usq me cirtũducis. quo¬
usq obliuisci fortune
mee non sinis: Semel
intriũpho ductus essem.
Non est dicendũ quid
tribuerimꝰ. Qui admo¬
net: repetit. Non est in¬
stãdum. non ẽ memoria
renouãda nisi ut aliud
dando: prions admoneas
Ne alus quidem: narrare
debemꝰ. Qui dedit bñficiũ:
taceat. Narret qui accepit.
Dicetur em̃: ꝙ illi ubiq
iactanti bñficiũ suũ. Nõ

Expanded text:
sit, ne umquam exprobrem, immo sit, ne umquam exprobrem, immo ne admoneam quidem. Haec enim beneficii inter duos lex est : alter statim oblivisci debet dati, alter accepti numquam. Lacerat animum et premit frequens meritorum commemoratio. Libet exclamare, quod ille triumvirali proscriptione servatus a quodam Caesaris amico exclamavit, cum superbiam eius ferre non posset : " Redde me Caesari! " Quousque dices : " Ego te servavi, ego eripui morti " ? Istud, si meo arbitrio memini, vita est ; si tuo, mors est. Nihil tibi debeo, si me servasti, ut haberes, quem ostenderes. Quousque me circumducis ? Quousque oblivisci fortunae meae non sinis ? Semel in triumpho ductus essem! Non est dicendum, quid tribuerimus ; qui admonet, repetit. Non est instandum, non est memoria renovanda, nisi ut aliud dando prioris admoneas. Ne aliis quidem narrare debemus ; qui dedit beneficium, taceat, narret, qui accepit. Dicetur enim, quod illi ubique iactanti beneficium suum. " Non