comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
des. ira unũ mille⁊ duo milia
ueteres certa atq directa rõs
dicebant. Et eustachiꝰ. Ne tam
doctis uiris quoꝵ marcꝰ citero
⁊ uarro se imitatores głantur
adimere uis in u̾boꝵ comitus
uis suffragandi. ⁊ tanꝙͣ sexage¬
nario maiores de ponte dei¬
cies & pͥlara de ħ disseremus
ni uos inuitos ab inuito dis¬
ced̾e hora cogeroeꝰ:
ed uultis ne diẽ sequẽ¬
tem quem pleriꝙ om̃s
abacho ⁊ latruncuł c̾tertꝰ nos
istis sobriis fabuł a pͥmo lu¬
cis incene tempus ip̃ãm qͦ
cenam ñ obrutam pocuł no
lasciuientẽ fercuł s questio¬
nib doctis pudicã ⁊ mutuis
ex illecto relationib exigamꝰ.
Sicit. fenas pre om̃i negotio
nius animũ qͣi amitt̃e est.
S de mulcentes eũ paulum
atq laxantes iocundis hones¬
tisq sexinonũ illeceatõnib
Ꝙ si ĩ decerntis dis penatib
meis huc cũueniẽdo g̃tissi¬
mũ feceritis. Tum symmachꝰ
Nullus quidẽ qui se dignũ
hoc ꝯuentu meminerit.so¬

Expanded text:
δες, ita unum mille et duo milia veteres certa atque directa ratione dicebant. Et heus tu hisne tam doctis viris, quorum M. Cicero et Varro imitatores se gloriantur, adimere vis in verborum comitiis ius suffragandi, et tamquam sexagenarios maiores de ponte deicies? Plura de hoc dissereremus, ni vos invitos ab invito discedere hora cogeret. Sed vultisne diem sequentem, quem plerique omnes abaco et latrunculis conterunt, nos istis sobriis fabulis a primo lucis in coenae tempus, ipsam quoque coenam non obrutam poculis, non lascivientem ferculis, sed quaestionibus doctis pudicam et mutuis ex lecto relationibus exigamus? Sic enim ferias prae omni negotio nius, animum quasi amittere est sed demulcentes eum paulum, atque laxantes iocundis honestisque sermonum inlectationibus. Quod si ita decernitis, dis Penatibus meis huc conveniendo gratissimum feceritis. Tum Symmachus: Nullus, qui quidem se dignum hoc conventu meminerit, so
Abbreviated transcription (Latin):
nec singulatit̾ nominant᷑.
Aut si singular nũo dix̾is ñ id̾
significabis nisi adiẽceris fes¬
dum ut bachanale festũ ago¬
uale festum ⁊ reliqͣ ut iã noi
positiuũ sit s adiectiuũ qd̾
nimati st̃ gͦ ad faciẽdã disc̾tio¬
nem in genitiuo casuut ex
declinatione expͥmerent no¬
mn̾ sollempnis diei scientes ĩ
ñ nullis sepe nominib dati¬
uo in bus exeunte. nͥlominꝰ
genitiuũ in rũ finiri. ut do¬
mib domoꝵ duob duoꝵ ãbo¬
b amboꝵ. Ita ⁊ uridiacum
genitiuum in unũ faciunt u
uiridia prata iuridiũ prato¬
rum. Cum u̾o ipãm loci uiri¬
ditatẽ significare usumus
uiridioꝵ dicimꝰ ut cũ dicimꝰ
formosa facies mridioꝵ Aũc
N. uiridia qͣi positiuũ ponitꝰ
non accidens. Tanta ã apud
ueteres fuit licentia huius
genitiui. ut asinꝰ pollio uec¬
tigallioꝵ frequent̾ usurpoe
ꝙ uestigal ñ minꝰ dicatur
qm uestigalia. S cũ legamꝰ

Expanded text:
nec singulariter nominantur, nec singulariter nominantur, aut, si singulari numero dixeris, non idem significabis, nisi adieceris festum, ut Bacchanale festum, Agonale festum et reliqua, ut iam non positivum sit, sed adiectivum, quod nimati sunt ergo ad faciendam discretionem in genitivo casu, ut ex hac declinatione exprimerent nomen sollemnis diei, scientes in nonnullis saepe nominibus dativo in bus exeunte nihilominus genitivum in rum finiri, ut domibus domorum, duobus duorum, ambobus amborum. Ita et viridia, genitivum in um faciunt, ut viridia prata, viridium pratorum: cum vero ipsam loci viriditatem significare volumus, viridiorum dicimus, ut cum dicitur: formosa facies viridiorum: tunc enim viridia quasi positivum ponitur, non accidens. Tanta autem apud veteres fuit licentia huius genitivi, ut Asinius Pollio vectigaliorum frequenter usurpet, quod vectigal non minus dicatur quam vectigalia.
Abbreviated transcription (Latin):
bachanalioꝵ ait. ⁊ masuriꝰ
fastoꝵ scdõ. uinalioꝵ dies ĩ¬
quit ioui sac̾ est ñ ut qui daᷤ
putant ueneri. Et ut ip̃os
quoq grammaticos in tes¬
timoniũ citẽ. uerruis flaccꝰ
meo libello qui saturnus ĩ¬
scribitur. saturnalioꝵ inqͥt
dies aput grecos quoq fes¬
ti hñtur.Et in eodem libro.
dilucide meme inqure de
ꝯstitutione saturnalioꝵ scͥp¬
sisse arbitror.
tem iulius modestꝰ de ferus.
Saturnalioꝵ inquit ferie
⁊in eod̾ libro. Addas inquit
agonalioꝵ reꝑtorẽ numã
ponpiliũ refert. Hec tm̃ in¬
quies auctoritas. quero an
possie ali ꝗͣ rõe defendi. Pla¬
ne quatinus alienũ non ẽ
ꝯmitti grãmaticũ cũ sua a¬
nalogra tẽptabo suspiciõib
eruere quid sit ꝙ eos a solita
nuꝰo singłari diu̾se ꝯditioĩs
es uoluert᷑ ab his nominib
que utroq num̾o figurant᷑. Cõ¬
pitalia .ii. ⁊ bachanalia ⁊ ago¬
nalia uinaliaq ⁊ reliqͣ his si¬
milia festoꝵ dier̃ nomina st̃

Expanded text:
Bacchanaliorum ait, et Masurius Fastorum secundo: Vinaliorum dies, inquit, Iovi sacer est, non, ut quidam putant, Veneri. Et, ut ipsos quoque grammaticos in testimonium citem, Verrius Flaccus in eo libello qui Saturnus inscribitur: Saturnaliorum, inquit, dies apud Graecos quoque festi habentur, et in eodem libro: Dilucide me, inquit, de constitutione Saturnaliorum scripsisse arbitror. Item Iulius Modestus de feriis: Saturnaliorum, inquit, feriae, et in eodem libro: Antias, inquit, Agonaliorum repertorem Numam Pompilium refert. Haec tamen, inquies, auctoritas quaero an possit aliqua ratione defendi. Plane, quatenus alienum non est committi grammaticum cum sua analogia, temptabo suspicionibus eruere, quid sit quod eos a solita numero singulari, diversae conditionis esse voluerunt ab his nominibus quae utroque numero figurantur. Compitalia enim et Bacchanalia et Agonalia Vinaliaque et reliqua his similia festorum dierum nomina sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dis hora sexta apt̾ um bros
natus ẽ dies eiꝰ natał uiden
debit. ⁊ kalendar̃ dimidiatꝰ
eius diei sextaꝰ. populũ aut̃
romanũ ita uti uarro dixit
dies singłos annum̾are a me¬
dia nocte ad mediam ꝑxiã
młtis argum̃tis ostnd̾r. Sacra
st̃ .ii. romana partim diurna
alia nocturna ⁊ adea que di¬
urna st̃ ab hora sexta noctis
sequentis noctumnis sacris
tempus impenditur. Ad ħ
ritꝰ quoq ⁊ mos auspicandi
eandẽ ẽẽ obseruatõnẽ docet
Nam magistratꝰ qñ uno die
eis ⁊⁊ auspicand̾ ẽ ⁊ idagendũ
suꝑ quo p̃cessit auspicitiuꝰ
pꝰ mediam noctẽ auspicant᷑¬
⁊ postexortũ solem agirat au¬

Expanded text:
dis hora sexta apud Umbros dis hora sexta apud Umbros natus est, dies eius natalis videri debebit et Kalendarum dimidiatus eius diei sextam." Populum autem Romanum ita uti Varro dixit dies singulos adnumerare a media nocte ad mediam proximam multis argumentis ostenditur. Sacra sunt enim Romana partim diurna, alia nocturna, et ea quae diurna sunt ab hora sexta noctis sequentis nocturnis sacris tempus impenditur. Ad hoc ritus quoque et mos auspicandi eandem esse observationem docet. Nam magistratus, quando uno die eis et auspicandum est et id agendum super quo praecessit auspicium, post mediam noctem auspicantur et post exortum solem agunt au
Abbreviated transcription (Latin):
uideor int̾ scientes nota ꝓfer¬
re. S ne quis me exti&e dig¬
natione ꝯsultatiõnis gͣuari qͥc¬
quidtn de hoc tenuis memo¬
rra suggesserit paucis resol¬
uam. post ħ cũ om̃s paratos
ad audiend̾ erectosq uidiss
ita exorsus ẽ. Martꝰ uarro in
libro rer̃ humanar̃ quẽ de die¬
ita uidetur dier̃ obseruatõ¬
nem diuisisse. ut qui pꝰ sol
occasuꝰ añ mediã noctẽ natꝰ
sit illo quẽ mox nox secuta ẽ
co uero qui in sex noctis hors
post̾iorib nascitur eo die ui¬
detatur natꝰ qui post eam
noctem diluxerit. Atheniẽses
aut̃ alit̃ obseruare idẽ uarro
ecs̃ libro scpfit eosꝙ a soł occa¬
su ad solem iterꝰ occidentẽ oẽ
id mediũ tẽpꝰ. unũ diẽ ẽẽ drẽ
Babylonios porro alit̾. Asole
.ii. exorto ad exortũ eiusdẽ in¬
cipientẽ id spaciũ uniꝰ diei
nomine uocare. Umbros u̾o
unũ ⁊ eunde̾ diẽ ẽẽ dr̃eame¬
ridie ad insequentẽ m̾idie̾.
qdꝰ quidꝰ inquit uarro nimi
absurdũ est. Nam qui Ralẽ¬

Expanded text:
inter scientes nota proferre. Sed ne quis me aestimet dignatione consultationis gravari, quicquid de hoc mihi tenuis memoria suggesserit paucis revolvam. Post haec, cum omnes paratos ad audiendum erectosque vidisset, ita exorsus est. M. Varro in libro Rerum humanarum quem de dieita videtur dierum observationem divisisse, ut qui post solis occasum ante mediam noctem natus sit illo quem nox secuta est, contra vero qui in sex noctis horis posterioribus nascitur eo die videatur natus qui post eam noctem diluxerit. Athenienses autem aliter observare idem Varro in eodem libro scripsit, eosque a solis occasu ad solem iterum occidentem omne id medium tempus unum diem esse dicere: Babylonios porro aliter; a sole enim exorto ad exortum eiusdem incipientem id spatium unius diei nomine vocare: Umbros vero unum et eundem diem esse dicere a meridie ad insequentem meridiem. Quod quidem, inquit Varro, nimis absurdum est. Nam qui Kalen
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit. ⁊ nos eiꝰ ẽẽ expertes ñ
sinacis. at qui scias oportet¬
eum int̾ nos sermonẽ fuisse. ut
qm̃ dies crastinꝰ festis sat᷑no di¬
catis iritiũ dabit qñ sat᷑nalia
initiũ sum̾e existimemꝰ. Et int̾
nos quidẽ quedã parua de hc
disputatõe libauimꝰ. Uer̃ qr te
re notius ẽ qͣm ut ꝑ uerec̾oraᷤ
negare possis ꝑgas uolo ĩ mediũ
ꝓferre. quicquid de ħ quod que¬
rimꝰ edoctũ tibi ꝯp̾hensũq ẽ.
um cecina. Cum uob qui
me inħc sermonẽ adducit᷑

Expanded text:
tulerit et nos eius esse expertes non tulerit et nos eius esse expertes non sinatis.» «Atqui scias oporteteum inter nos sermonem fuisse, ut quoniam dies crastinus festis Saturno dicatis initium dabit, quando Saturnalia Et inter nos quidem parva quaedam de hac disputatione libavimus: verum quia te re notius est quam ut per verecundiam negare possis, pergas volo in medium proferre quicquid de hoc quod quaerimus edoctum tibi conprehensumque est. Tum Caecina: Cum vobis qui me in hunc sermonem adduci
Abbreviated transcription (Latin):
ditor.
um ille. Declinante ĩqͥt
sat᷑nale festũ erat in secutur̃
se gestientib copiã fac̾ce eoue¬
nert̾ aureliꝰ sẏmachꝰ ⁊ cecina al¬
binꝰ. tum ecate tũ ⁊ iã morib
ao studiis int̾ se ꝯrunctissimi
hos seruiꝰ int̾ gͣnmaticꝰ doctorẽ
recens ꝓfessus uxta doctͥnam
intue̾s ⁊ uelut latenti simil
sequebatur. ꝗuoscũ aspexiss
obuiãq ꝓcessiss. ac ꝑblande
salutauiss cũ u̾sus ad rufui
albinũ qui tc̃ forte cũ auie¬
albine cum his quos aduenis¬
se ꝑ oportune uides quoq iu¬
re ciuitatis nr̃e lumina dixe¬
rimꝰ. eam rẽ de qua int̾ nõs. nasez
ceperat sermo ꝯmunicemꝰ:
ꝯudni: maxime uelim albi¬
nus inquit. Nec.N. uua alia
de reqͣm de doctis questionib
colloqui. aut nob̾ aut his pͥ
ẽẽ iocundiꝰ. Cumq cum sedis¬
sent. tum cetina. Quid nam
idsit michi p̃textate.tam ⁊ si
adhuc nescio dubitare tm̃ nꝰ
debeo ẽẽ ĩcitu optimu̾ cũ⁊
uob̾ ad colloquendũ causa re¬

Expanded text:
ditor. Tum ille: Declinante, inquit, Saturnale festum erat insecuturum, se gestientibus copiam faceret, eo venerunt Aurelius Symmachus et Caecina Albinus, cum aetate tum etiam moribus ac studiis us inter grammaticos doctorem recens professus, iuxta doctrina intuens et velut latenti similis sequebatur. Quos cum aspexisset obviamque processisset ac perblande salutavisset, conversus ad Furium Albinum, qui tum forte cum AvieAlbine, cum his quos advenisse peropportune vides quosque iure civitatis nostrae lumina dixerimus eam rem de qua inter nos nasci coeperat sermo communicemus?» «Quidni maxime velim?» Albinus inquit, «nec enim ulla alia de re quam de doctis quaestionibus colloqui aut nobis aut his potest esse iucundius.» Cumque consedissent, tum Caecina, «quidnam id sit, mi Praetextate, tam etsi adhuc nescio, dubitare tamen non debeo esse scitu optimum, cum et vobis ad colloquendum causam ad
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ : Hic ẽ inqͥt ille qui int¬
tinctus. pulsu ⁊ motu ip̃oꝵ
orbiũ efficit᷑ ⁊ accuta cũ gra¬
uib tẽꝑans : uarios equabi¬
lit̾ e̾cen̾tus efficit. Nec .it. si¬
lentio tanti motꝰ incita¬
n possunt⁊ natura fert
ut extrema ex alt̾a parte
grauit̾ ex alt̾a aut̃ acute
sonent. Qͣm obcausã sũmꝰ
citato mouet᷑ sono: grauissi¬
mo aut̃ hic lunaris atq ĩ¬
fimus. Nam terra nona im¬
mobił manens una sede sẽ¬
mundi. Iili aut̃ octo cursus
ficunt distinctos int̾ualłso
fere nodꝰ est. qd̾ docti hoĩes ñ¬
uis imitati atq tantib ape¬
ruerunt sibi reditũ in hunc
locũ. sic̃ alii qui p̾stantib in¬
geniis in uita humana diui¬
na scudia coluert̃. Hoc soni¬
tu ꝯplete aures hominũ ab¬
surduerut̃ nͨ ẽ ullꝰ ebecior sẽsꝰ
catadupla nominant᷑ p̾cipi¬

Expanded text:
nus? Hic est, inquit, ille, qui intnus? Hic est, inquit, ille, qui inttinctis inpulsu et motu ipsorum orbium efficitur et acuta cum gravibus temperans varios aequabiliter concentus efficit; nec enim silentio tanti motus incitari possunt, et natura fert, ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent. Quam ob causam summus citato movetur sono, gravissimo autem hic lunaris atque infimus; nam terra nona inmobilis manens una sede semlocum. Illi autem octo cursus, ficiunt distinctos intervallis fere nodus est; quod docti homines nervis imitati atque cantibus aperuerunt sibi reditum in hunc locum, sicut alii, qui praestantibus ingeniis in vita humana divina studia coluerunt. Hoc sonitu oppletae aures hominum obsurduerunt; nec est ullus hebetior sensus Catadupa nominant
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ ubi ord̾ib ł pociꝰ globis
celẽstis extimꝰ qui teliquos
om̃s ꝯpletitur sũmꝰ ipĩe d̾
arcens ⁊ ꝯtinẽs cunctos cet̾os
inquo sunt infixi illiqui
uoluunt᷑ stellarũ cursus
tu atq celũ. Equib unũ
globũ possidr illã quã in
terris saturniã nominant.
Dem̃ ẽ hominũ gen̾i ꝓspe¬
rus⁊ salutaris. ille fulgor qͥ
dicit᷑ iouis. lũ tutilꝰ horribi¬
lisq terris quẽ marciũ di¬
citis Deiñ subt̾ mediam fere
regionẽ sol optinet dux⁊
pͥnceps ⁊ mod̾ator luminũ re¬
liquoꝵ m̃s mũdi ⁊ tẽperatio:
tanta magnitudine u cũcta
sua luce lustret ⁊ ꝯpleat. hc̃
uͥ comites ꝯsecuntur alter
uen̾is alt̾ mercurii cursus
in infimoꝙ orbe luna radiis
ceoꝵ hominũ gen̾i datos. Su¬
p᷑ limã sunt eterna omĩa.
Nã ea q̃ est media ⁊ noria
dellus neq mouet᷑. infima
stupens. ume recipi: qͥd hͥc
inꝙͣ quis ẽ qui ꝯplet aures
meas tantꝰ ac tam dulcis so¬

Expanded text:
vem tibi orbibus vel potius globis vem tibi orbibus vel potius globis caelestis, extumus, qui reliquos omnes complectitur, summus ipse deus arcens et continens ceteros; in quo sunt infixi illi, qui volvuntur, stellarum cursus tu atque caelum; ex quibus unum globum possidet illa, quam in terris Saturniam nominant. Deinde est hominum generi prosperus et salutaris ille fulgor, qui dicitur Iovis; tum rutilus horribilisque terris, quem Martium dicitis; deinde subter mediam fere regionem sol obtinet, dux et princeps et moderator luminum reliquorum, mens mundi et temperatio, tanta magnitudine, ut cuncta sua luce lustret et compleat. Hunc ut comites consequuntur Veneris alter, alter Mercurii cursus, in infimoque orbe luna radiis deorum hominum generi datos, supra lunam sunt aeterna omnia. Nam ea, quae est media et nona, tellus, neque mstupens, ut me recepi, Quid? hic, inquam, quis est, qui conplet aures meas tantus et tam dulcis so
Abbreviated transcription (Latin):
todia corporis nec in uis¬
su eius a quo ille ẽ uobis
datꝰ ex hominũ uita migͣn¬
dum ẽ. ne munꝰ humanũ
a deo assignatũ defugisse
uideamim. S sie sypio
ut hic tuus auus ut ego qui
de genui iusticiã cole ⁊ pie¬
tatẽ. que cũ magna in pa¬
illũ incolunt locũ quẽ uide.
Erat ã is splendidissimo ca¬
dore int̾ flãmas cirtꝰ elucens.
quẽ uos ut a grais accepis¬
tis orbẽ lacteum ñ cupatis.
Ex quo oĩa mͥ ꝯtẽplanti p̾¬
clara cuncta cet̾a ⁊ mirabi¬
lia uidebant᷑. Erant ã heẽ
stelle qͣs nunꝙͣ ex hoc loco ui¬
quib erat illa minima q̃
ultina acelo citima t̾ris
luce lucebat aliena. Stellaꝵ
ã globi t̾re magnitudinẽ fa¬
ciłe uincebant. Iam u̾o ĩp̃at̾ra
ĩ mͥ parua uisa ẽ u me un¬
perii nr̃ quo qͣi punctum
attigimꝰ peniteret. Qm cũ
magis intuerer. queso inqͥt
affricanꝰ quousq humide¬
fixa tua m̃s erit: Nõne aspi¬
cis que ĩ tẽpla uenens : no¬

Expanded text:
todia corporis nec iniustodia corporis nec iniussu eius, a quo ille est vobis datus, ex hominum vita migrandum est, ne munus humanum adsignatum a deo defugisse videamini. Sed sic, Scipio, ut avus hic tuus, ut ego, qui te genui, iustitiam cole et pietatem, quae cum magna in paillum incolunt locum, quem vides, erat autem is splendidissimo candore inter flammas circus elucens quem vos, ut a Graiis accepistis, orbem lacteum nuncupatis; ex quo omnia mihi contemplanti praeclara cetera et mirabilia videbantur. Erant autem eae stellae, quas nuquibus erat ea minima, quae ultima a caelo, citima a terris luce lucebat aliena. Stellarum autem globi terrae magnitudinem facile vincebant. Iam ipsa terra ita mihi parva visa est, ut me imperii nostri, quo quasi punctum eius attingimus, paeniteret. Quam cum magis intuerer, Quaeso, inquit Africanus, quousque humi defixa tua mens erit? Nonne aspicis, quae in templa veneris? No
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ corpoꝵ uinculis tan¬
quam e carcere euolauert̃
Ur̃a uero que dicit᷑ uita mors
est Quin tu aspicias ad te
uenientem paulũ patrẽ.
Quẽ ut uidi equidẽ uim la¬
crimarũ effudi. Ille autem
me amplexꝰ atq osculans
flere ꝓhibebat. Atq ego ut
pͥmũ fletu rep̾sso loqui pos¬
se cepi. queso inqͣm pater
scissime atq optime qm̃ ħ¬
ẽ uita ut affricanũ audio
dr̃e. quid moror m terris.
quin huo ad uos propero
uenire & Non ẽ ita inquit
poris custodiis libauerit.
huc tͥ aditꝰ patere ñ potest
Homines .ii. sunt hac lege ge¬
nerati qui tuerent᷑ illos glo¬
bum quẽ in hoc tẽplo me¬
diũ uides qui terra dicitꝰ.
His nãq animꝰ datꝰ est ex
ilł sempit̾nis ignib que
sydera ⁊ stellas uocãtis. que
globose ⁊ rotunde diuinis
animate mentib. circu
los orbesq suos ꝯficiunt. ce¬
leritate admirabili. Qre
⁊ tibi publi ⁊ piis om̃ib re¬
tinendus animꝰ est in cus¬

Expanded text:
qui e corporum vinculis tamqui e corporum vinculis tamquam e carcere evolaverunt, vestra vero, quae dicitur, vita mors est. Quin tu aspicis ad te venientem Paulum patrem? Quem ut vidi, equidem vim lacrimarum profudi, ille autem me complexus atque osculans flere prohibebat. Atque ego ut primum fletu represso loqui posse coepi, Quaeso, inquam, pater sanctissime atque optime,  vita, ut Africanum audio dicere, quid moror in terris? quin huc ad vos venire propero? Non est ita, inquit poris custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides, quae terra dicitur, iisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus, quae sidera et stellas vocatis, quae globosae et rotundae, divinis animatae mentibus, circulos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili. Quare et tibi, Publi, et piis omnibus retinendus animus est in cus
Abbreviated transcription (Latin):
cuitu nat᷑ali sũmã tͥ fatalẽ
ꝯfecerĩt in te unũ atq in tu¬
um nom̃ se tota ꝯu̾tet ciuitas.
de senatꝰ. te om̃s boni te socii.
delatini intuebunt᷑. lueris
unꝰ in quo nitat᷑ ciuitas salꝰ.
Ac nec młta. dictator rẽ publi¬
cã ꝯstituas oportet. si ipias
ꝓpinquoꝵ manꝰ effugeris. hic
excitetis ⁊ pax sit reb audite
cetera. S quo sis affricane a¬
lacrior ad tutandã .r.p. sic ha
beto. Om̃ib qui patͥam ꝯser¬
uauerint adiuuerint auxerĩt.
certũ ẽẽ in celo diffiit̾ locuo
ubi beati euo sempit̾no fruas¬
tur. Nicħ .it. ẽ illi pͥncipi deo
qͥ ornnẽ mundũ reg̃. qd̾ quidẽ
in t̾ris fiat acceptius. quam
iure sociati. que ciuitates ap¬
pellantur. Harũ rectores ⁊
ꝯseruatores. hinc ꝓfecti. huc
reutuntur. Hic ego ⁊ si eram
ꝑteͬritꝰ non tam metu mor¬
tis qͣm insidiarũ a meis. q̾si¬
ui tamen uiueret ne ipẽ
⁊ pat̾ paulus ⁊ alii quos nos
extinctos arbitraremur. Imn¬
mo uero inquit uiuunt.

Expanded text:
summam tibi fatalem confecerint, in te unum atque in tuum nomen se tota convertet civitas, te senatus, te omnes boni, te socii, te Latini intuebuntur, tu eris unus, in quo nitatur civitatis salus, ac, ne multa, dictator rem publicam constituas oportet, si impias propinquorum manus effugeris. Hic excitetis, et parumper audite cetera. Sed quo sis, Africane, alacrior ad tutandam rem beto: omnibus qui patriam conservaverint adiuverint auxerint, certum esse in celo diffinitum locum, ubi beati evo sempiterno fruantur; nihil est enim illi principi deo, qui omnem mundum regit, quod quidem in terris fiat, acceptius quam iure sociati, quae civitates appellantur; harum rectores et conservatores hinc profecti huc revertuntur. Hic ego, etsi eram perterritus non tam mortis metu quam insidiarum a meis, quaesivi tamen, viveretne ipse et Paulus pater et alii, quos nos extinctos arbitraremur. Immo vero, inquit, hi vivunt,
Abbreviated transcription (Latin):
se moueat᷑ quis ẽ qui hanc na¬
turam aĩs ẽẽ tͥbutam neget.
animũ est .N. õe ꝙ pulsu agi¬
tatur ext̾no. ꝙ ã est aĩa id mo¬
tu cietur int̾iore ⁊ suo. ham
nata c̾te ẽ.⁊ et̾a ẽ. Hanc tu
ex̾ce. optimis in rebꝰ. Suntã
optime cure de salute patrie.
quib agitatꝰ ⁊ ex̾citatꝰ animꝰ
uelociꝰ in hãc sedẽ ⁊ domũ suã
ꝑuolabit. Idq ociꝰ faciet si
iam tũ cũ erit inclusus ĩ cor¬
pore eminebit foras ⁊ ea q̃ ex¬
tra erunt ꝯtẽplans ꝙͣ maxẽ
se ex corpore abstrahet. Nãq
eoꝵ animi qui se corporis uo¬
luptatib dedert̃ eaꝵ que se
qͣi ministros p̾buert᷑. impul¬
suq libidinũ uoluptatib
obedientiũ. deoꝵ ⁊ hoñi iura

Expanded text:
se moueat, quis est qui hanc naturam animis esse tributam neget? Inanimum est enim omne quod pulsu agitatur externo; quod autem est animal, id motu cietur interiore et suo. Nam nata certe est et aeterna est. Hanc tu exerce optimis in rebus! sunt autem optimae curae de salute patriae, quibus agitatus et exercitatus animus velocius in hanc sedem et domum suam pervolabit; idque ocius faciet, si iam tum, cum erit inclusus in corpore, eminebit foras et ea, quae extra erunt, contemplans quam maxime se a corpore abstrahet. Namque eorum animi, qui se corporis voluptatibus dediderunt earumque se quasi ministros praebuerunt inpulsuque libidinum voluptatibus oboedie
Abbreviated transcription (Latin):
glam assequi possumꝰ. Qt ã
int̾est ab his qui postea nas¬
centur sermonẽ fore de tecũ
ab his nullus fuerit qui ante
nati sunt : qui nec paucio¬
res ⁊ certe meliores fuert̃ uit
audiri nom̃ urm̃ pot̾ nemo
umꝰ anni memoriã ꝯsequi
possit. Homines .N. loquella¬
idẽ uñ semel ꝓfecta su̾t cũc¬
ta astra redierint. eandemq
tociꝰ celi descriptionẽ longis
int̾ualł retulerint. tũ ille uer¬
tens annꝰ appellari potest
in quo uix drẽ audeo qͣm
multa hominũ secula
teneantur.Namq ut oli
defice̾ sol hominib mͣtin¬
guiq uisus ẽ cũ romuli a¬
mimꝰ ħ ip̃a in templa pene¬
tͣuit. qñ ab eadẽ parteᷤ soleo¬
demq tempore iterũ defece¬
pletũ annũ habeto. Huiꝰ qͥd̾
anni ñdũ uicesimã partẽ
reditũ in hc̃ locũ desꝑaueris
in quo omia st̃ magnis ⁊ p̾s¬
tantib uiriᷤᷤ qͣnti tand̾q est

Expanded text:
am assequi posiumus. qu d autem interest, ab iis, qui postea nascentur, sermonem fore de se, cum ab iis nullus fuernati sunt? qui nec pauciores et certe meliores fuerunt viraudiri nomen nostrum potest, nemo unius anni memoriam consequi possit. Homines enim populaidem unde semel profecta sunt cuncta astra redierint, eandemque totius caeli descriptionem longis interuallis retulerint, tum ille uere uertens annus appellari potest, in quo uix dicere audeo quam multa hominum saecula teneantur. Namque, ut olim deficere sol hominibus extinguique uisus est cum Romuli animus haec ipsa in templa penetrauit, quandoque ab eadem parte sol eodemque tempore iterum defece habeto; cuius quidem anni nondum vicesimam partem reditum in hunc locum desperaveris, in quo omnia sunt magnis et praestantibus viris, quanti tandem est
Abbreviated transcription (Latin):
cingłis. Ex qͥb duos maxime
int᷑ se diu̾sos⁊ celi u̾ticib ip̃is
ex utq parte subnixos obri¬
reri. duo st̃ habitabiles. qͦꝵ
austrał ille. in quo qui exis¬
tunt adu̾sa uob̾ urgent ues¬
tigia nͥl ad ur̃m genꝰ. Hic ã
alt̾ subiectꝰ aqͥloni quẽ in co¬
litis. c̃ne qͣm tenui uos parte
ꝯtingat. Om̃ĩs .N. t̾ra que colitꝰ
a uob̃ ang̾ta u̾ticib. laterib
latior. parua q̃dam insula ẽ
citc̃fusa illo mari qd̾ athlan¬
ticũ qd̾ magnũ qd̃ occeanũ
appellatis nit̾ris. Qͥ dũ tanto
nomine ꝙͣ sit paruus uides

Expanded text:
cingulis, e quibus duos maxime cingulis, e quibus duos maxime inter se diversos et caeli verticibus ipsis ex utraque parte subnixos obrireri. Duo sunt habitabiles, quorum australis ille, in quo qui insistunt aduersa uobis urguent uestigia, nihil ad uestrum genus; hic autem alter subiectus aquiloni quem incolitis cerne quam tenui uos parte contingat. Omnis enim terra quae colitur a uobis, angusta uerticibus, lateribus latior, parua quaedam est insula, circumfusa illo mari quod Atlanticum , quod Magnum, quem Oceanum appellatis in terris; qui tamen nomine quam sit p
Abbreviated transcription (Latin):
di carce. Hic u̾o tantꝰ ẽ tocius
mũduncitatissima ꝯu̾siõeꝰ
sonutꝰ ut eũ aures hominũ ca¬
ꝑe ñ posst̃. Sic̃ intueri solem
adu̾sum nequitis eiꝰq radiis
acies ur̃a sensusq uincitur.
Hego admirans referebã tñ o
ocłos ad t̾ram identidẽ. Tum
affricanꝰ. sentio inqͥt te sedẽ
ĩ nc̃ hominũ ac domũ ꝯtẽ¬
plari. Q̾ si t̾ parua ut ẽ ita ui¬
detur. ħ celestia sẽꝑ spectato:
illa humana ꝯtepnito. Tu
.i. qͣm celebritatẽ sermonis
hominũ. aut ꝙͣ expetendã
ꝯsequi głam potes: uides ha¬
bitari in t̾ra raxis ⁊ angͦtis ĩ
locis⁊ in ip̃is qͣi macłis uͭ ha¬
bitatur uastas solitudines
int̾iectas. hosq qͥ incolunt
t̾ram ñ mͦ int̾ruptos ita eẽ.
ut nͥl int̾ ip̃os ab aliis ad alio
manare possit. S partim obl¬
quos. partĩ tͣnsu̾sos. partĩ ĩ ad¬
usos stare uob̾ a qͥb spectare
głam certe nullã potestis.
cernis aut̃ eandẽ t̾ram qͣi qͥ¬
bdam redimittã ⁊ circ̃datã

Expanded text:
o tantus est totius mundi incitatissima conversione sonitus, ut eum aures hominum capere non possint, sicut intueri solem adversum nequitis, eiusque radiis acies vestra sensusque vincitur. Haec ego admirans referebam tamen oculos ad terram identidem. Tum Africanus: Sentio, inquit, te sedem etiam nunc hominum ac domum contemplari; quae si tibi parva, ut est, ita videtur, haec caelestia semper spectato, illa humana contemnito. Tu enim quam celebritatem sermonis hominum aut quam expetendam consequi gloriam potes? Vides habitari in terra raris et angustis in locis et in ipsis quasi maculis, ubi habitatur, vastas solitudines interiectas, eosque, qui incolunt terram, non modo interruptos ita esse, ut nihil inter ipsos ab aliis ad alios manare possit, sed partim obliquos, partim transversos, partim etiam adversos stare vobis; a quibus expectare gloriam certe nullam potestis. Cernis autem eandem terram quasi quibusdam redimitam et circumdatam
Abbreviated transcription (Latin):
uet. id corpꝰ cui p̾positꝰ ẽ. qͣm
ut mundũ ex quada̾ parte
mortalẽ ip̃e d̃s et̾n. sic fragile
agitat᷑ alicunde qñ finẽ ħt
motꝰ. uiuendi finẽ habebat
necẽe est. Solũ gͥ qd̃ de se mo¬
uetur qr ñqͣm deseritur a se
fons. ħ pͥacipiũ est uiuendi
p̾rincipio ã nulla ẽ origo. Nã
ex pͥncipio oriunt᷑ oĩa ip̃m ã
nulla ex re alia nasci pot̾.
tur aliunde. Qd̾̃ si ñꝙͣ oritur.
nͦ occidit quidẽ umꝙͣ. Nam
pͥncipiũ extinctũ nͨ ip̃m ab
alio renascetur. nec ex se alid̾
c̾abit. Si qͥd̾ necẽe ẽ a pͥncipio
oriri oĩa ita fit uͥ motꝰ pͥnci¬
piũ ex eo sit qd̾ ip̃m a se mo¬

Expanded text:
positus est, quam ut mundum ex quadam parte mortalem ipse deus aeternus, sic fragile agitatur aliunde, quando finem habet motus, vivendi finem habeat necesse est. Solum igitur, quod sese movet, quia numquam deseritur a se,fons, hoc principium est movendi. Principii autem nulla est origo; nam ex principio oriuntur omnia, ipsum autem nulla ex re alia nasci potest; tur aliunde; quodsi numquam oritur, ne occidit quidem umquam. Nam principium exstinctum nec ipsum ab alio renascetur nec ex se aliud creabit, siquidem necesse est a principio oriri omnia. Ita fit, ut motus principium ex eo sit, quod ipsum a se mo
Abbreviated transcription (Latin):
les. ħ biennio ꝯsul. eu̾tes eritq¬
habes adhuc hereditariũ a nob.
Cũ ã cartaginẽ deleueris. tũphũ
egeris. censorq fueris.⁊ obieris
legatꝰ. egyptũ syriã asyã. g̾ciam.
deleg̾e iterũ ꝯsul absens ⁊ bellỹ
maximũ ꝯficies. numãciã ex¬
cĩdes. S cũ eris curru in capi¬
tu affricane ostendas oporte¬
bit. patrie lum̃ animi: inge¬
nii. ꝯsiliiq tui. S eiꝰ temporis
ancipitẽ uideo. qͣi fatoꝵ iuam.
Nã cũ etas tua septenos octies

Expanded text:
les. Hanc hoc biennio consul evertes, eritqles. Hanc hoc biennio consul evertes, eritqhabes adhuc a nobis hereditarium. Cum autem Karthaginem deleveris, triumphum egeris censorque fueris et obieris legatus Aegyptum, Syriam, Asiam, Graeciam, deligere iterum consul absens bellumque maximum conficies, Numantiam excindes. Sed cum eris curru in Capitu, Africane, ostendas oportebit patriae lumen animi, ingenii consiliique tui. Sed eius temporis ancipitem video quasi fatorum viam. Nam cum aetas tua septenos octiens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ex hac uita migro. ꝯspicio.
in meo regno. ⁊ ĩ his dectis .p.
corneliũ scipͥonẽ cuiꝰ ego no¬
mine ip̃e recreor. Ita nũqͣm
ex aĩo meo discedit illiꝰ opti¬
mi atq inuictissimi uin me¬
moria. Deinde. ego illũ de reg
nob̾ ꝯsũptꝰ est dies. Post ã¬
regio apparatꝰ suscepti. ser¬
monẽ in multã noctem ꝓ¬
duximꝰ Cũ senex nͥl nͥ de af¬
niss. Dem̃ ut cubitũ discessimꝰ¬
dem uigilassẽ: arcior qͣm so¬
lebat somnꝰ ꝯplexꝰ est hic
m̾ credo equid̃ ex ħ qd eraciꝰ
locuti. fit .u. sepe fere ut cogi¬
tationes sermonesq nr̃ pa¬
rrant aliqͥd in somno tale
quale de homero scribit ẽnꝰ.
de quo uidelicet sepissime
uigilans solebat cogitare ⁊
loqui. affricanꝰ se ostendit ea
foma qua mͥ ex ymagine eiꝰ
agnoui: equid̃ corrui. d ille
ades inquit animo ⁊ omitte
Ostendẽbat ã cartaginẽ de ex¬
celso ⁊ pleno stellarũ illustii.
⁊ claro quodã loco. ad ꝙͣ tu ob¬
pugnandã nc̃ uenĩ pene mi¬

Expanded text:
 ex hac vita migro, conspicio in meo regno et his tectis P. Cornelium Scipionem, cuius ego nomine ipso recreor; itaque numquam ex animo meo discedit illius optimi atque invictissimi viri memoria. Deinde ego illum de suo nobis consumptus est dies. Post autem apparatu regio accepti sermonem in multam noctem produximus, cum senex nihil nisi de Anisset. Deinde, ut cubitum discessimtem vigilassem, artior quam solebat somnus complexus est. Hic mihi credo equidem ex hoc, quod eramus locuti; fit enim fere, ut cogitationes sermonesque nostri pariant aliquid in somno tale, quale de Homero scribit Ennius, de quo videlicet saepissime vigilans solebat cogitare et loqui Africanus se ostendit ea forma, quae mihi ex imagine eius agnovi, equidem cohorrui, sed ille: Ades, inquit, animo et omitte ostendebat autem Karthaginem de excelso et pleno stellarum illustri et claro quodam loco ad quam tu oppugnandam nunc venis paene mi
Abbreviated transcription (Latin):
iorib ĩstituta disseruit.
dinẽ seruauit imitatõ.¬
ꝙ cũ plato in uolumi¬
nis ꝯclusione a quodã
uite reddito. ꝙͣ reliquisse
uidebat᷑ indicari faciat.
qui sit exttarũ a corpo¬
rib statꝰ animarũ. adiec¬
ta his quadã sperarum
ł syderum ñ ociosa desc̾p¬
diõe: rer̃ facies ñ dissimi¬
lia significansca tullio ꝙ
pioe ꝑquietẽ sͥ ingesta
narrat᷑.S quid ł illi ꝯm̃¬
li in his potissim̃ libris
attinuerit. int̾ gub̾nan¬
darũ ur̃biũ ꝯstituta cir¬
culos orbes. globosq des¬
cribere de stellarũ moty
de celi ꝯu̾sione tractare

Expanded text:
ioribus instituta disseruit. dinem seruauit imitatio quod, cum Plato in uoluminis conclusione a quodam uitae reddito, quam reliquisse uidebatur, indicari faciat qui sit exutarum corporibus status animarum, adiecta quadam sphaerarum uel siderum non otiosa descriptione, rerum facies non dissimilia significans a Tulliano Scipione per quietem sibi ingesta narratur. Sed quid uel illi commnio in his potissimum librisadtinuerit inter gubernandarum urbium constituta circulos, orbes globosque describere, de stellarum modo, de caeli conuersione tractare
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Qnĩ si cupiat ꝓles illa
futuroꝵ hominũ deinceps
laudes uniꝰ cuiusq nrm̃ a parꝰ¬
tib acceptas post̾is ꝓd̾e tam̾
ꝓpt̾ eluuiones exustionesq

Expanded text:
etiam si cupiat proles illa futurorum hominum deinceps laudes unius cuiusque nostrum a patribus acceptas posteris prodere, tamen propter eluviones exustionesque
Abbreviated transcription (Latin):
guã pot̃. Galte spectare si
uoles. atq ad hanc sedẽ ⁊ et̾¬
nam domũ ꝯtueri. neq te ser¬
monib uulgi ded̾is ne ĩ p̾miis
humanis spem posueris retu
Quid de te alii loquaniur.
gitur his regionũ quas uidẽ
nec umiꝙͣ de ullo ꝑhennis
fuit. ⁊ obrait᷑ hominũ int̾.¬
tu obliuione pꝰeritatis extĩ¬
guitur. Q cũ dixissi ego uero
inqͣm affricana si quidẽ b̃n
m̾itis de patria quasi limes
ad celi aditũ pacet. quã qͣm
a puericia uestigiis ingress
patris ⁊ tuis decori ur̃o ñ de¬
fui. nt̃ tñ tanto p̾mio expo¬
sito eniptar multo uigilantꝰ
Et ille tu uere enitere ⁊ sic ha¬
beto ñ ẽẽ te mortalẽ. s corpꝰ
ħ. Nec .ii. is es qͦm forma ista
ea fig᷑a q̃ digito demonstrari

Expanded text:
ectare si voles, atque hanc sedem et aeternam domum contueri, neque te sermonibus vulgi dederis, nec in praemiis humanis spem posueris rerum decus. Quod de te alii loquantur, gitur his regionum, quas vides. Nec unquam de ullo perennis fuit, obruitur hominum intert oblivione posteritatis extinguitur. Quae cum dixisset, Ego vero, inquam, Africane, siquidem bene meritis de patria quasi limes ad caeli aditum patet, quamquam a pueritia vestigiis ingressus patris et tuis decori vestro non defui, nunc tamen tanto praemio exposito enitar multo vigilantius. Et ille: Tu vero enitere et sic habeto, non esse te mortalem, sed corpus hoc; nec enim tu is es, quem forma ista ea figura, quae digito demonstrari
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnscend̾e potuit uł illũ gai¬
gen transnatare: quis in re¬
liquis orientis aut̃ obeunt̃
soł ultimis aut aqͥlonis aus¬
tri ue partib tuu nom̃ au¬
diet: Qͥb amputatis. c̾nis

Expanded text:
transcendere potuit, velfllum Gangem transnare; quis in reliquis Orientis, aut obeuntis tolis ultimis, aut Aquilonis Austrive part bus, tuum nomen audiet, quibus amputatis, cernis
Abbreviated transcription (Latin):
um in af¬
fricã uenis¬
lio ꝯsule
ad quartã
legionem
tribunũs
ut scitis
de causis amicissimũ. aAd q̃m
u ueni ꝯplexꝰ me senex ꝯlacii¬
mauit. aliqͣntoq pꝰ suscepit ĩ
celũ ⁊ gͣtes inqͥt tibi sũme sola

Expanded text:
um in Africam venisilio consuli ad quartam legionem tribunus, ut scitis,nostrae iustis de causis amicissimum. Ad quem ut veni, conplexus me senex conlacrimavit aliquantoque post suspexit ad caelum et: Grates, inquit, ti
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm si fructꝰ eiꝰ ñ uid̾etur cũ
uita hõĩs t̾minari. ħc u̾osuꝑ¬
stitẽ durare pꝰ hominẽ qui
pot̾at ostendi nͥ pꝰ de aĩe in¬
mortalitate ꝯstaret: fide ã
fc̃a ꝑpetuitatis animarũ ꝯse¬
quens ẽẽ animadu̾tit: u c̾ta
ilł loca a nexu corporis abso¬
lutis ꝓ ꝯtẽplatu probi in ꝓ¬
bi ue m̾iti deputata sint.
Sic in phedrone in expug

Expanded text:
m si fructus eius non uideretur cum uita hominis terminare. Hunc uero superstitem durare post hominem qui poterat ostendi, nisi prius de animae immortalitate constaret? Fide autem facta perpetuitatis animarum, consequens esse animaduertit ut certa illis loca nexu corporis absolutis pro contemplatu probi improbiue meriti deputata sint. Sic in Phaedone inexpug
Abbreviated transcription (Latin):
una qr sp̃s ubi incipit fortior est :
de fectior dubi desinit : & qs maiorẽ
imp& umꝰ ꝑma ius foram̃ inpellit contraaut̃
in ingustis contiugit &eminus positis : Irgo
orbis altissimꝰ &ut in imm̃sũ patens &ut
spu eo fortiore quo origine suae iucinior ẽ
incitatus sunT sonoꝵ dese acumen emicciti
Voxultimi & ꝓspacu breuitate & ꝓlongun¬

Expanded text:
una, quia spiritus, ubi incipit, fortior est, una, quia spiritus, ubi incipit, fortior est, defectior ubi desinit, et quia maiorem impetum per maius foramen impellit, contra autem in angustis contingit et eminus positis. Ergo orbis altissimus, et ut in immensum patens, et ut spiritu eo fortiore quo origini suae uicinior est incitatus, sonorum de se acumen emittit; uox ultimi et pro spatii breuitate et pro
Abbreviated transcription (Latin):
fieri aere ꝑcusso. Ut aut̃ sonus ipse aut acutior
aut grauior ꝓferatur ictus efficit : Quidã
ingens & celer incidit acutũ sonũ prestat
sitar dior lentior uegrauiorẽ : inditio ÷ uirga
quȩ dum auras ꝑcutit. simpulsucito feriat sonũ
acuit: Sylentiore ingniuius frungit auditum
laxiores. Ergo & superiores orbes
clũ pro amplitudire sua impotugran¬
im& uoluuntur. dũq spũ ut in ougine
sua foitiore uoluuntur propt᷑ ip̃sã
ut ait concitatiorẽ conuersione acuto
excitato mouotur sono Grauissomo
aut̃. hic lunaris atq infimus. qm̃ spiritu¬
ut in extremitate languescente iã uolui¬
tur: & propt̃ angustias quib: penultimꝰ
oibis artatur impetulenioie conuertit᷑:
Nec secus probam intibiis de quarũ forami¬
nib: uicinis inflantis orissonꝰ acueꝰ ymittit᷑
De longinquis aut̃. & t̃mino positis graui¬
or Itẽ acutior  ꝑpatentiora foramiNa
gniuior ꝑ angustał & utrisq cauȩ ratio

Expanded text:
fieri nisi aere percusso. Vt autem sonus ipse aut acutior fieri nisi aere percusso. Vt autem sonus ipse aut acutior aut grauior proferatur, ictus efficit qui, dum ingens et celer incidit, acutum sonum praestat, si tardior lentiorue, grauiorem. Indicio est uirga quae, dum auras percutit, si impulsu cito feriat, sonum acuit; si lentiore, in grauius frangit auditum.laxiores. Ergo et superiores orbes, dum pro amplitudine sua impetu grandiore uoluuntur, dumque spiritu, ut in origine sua, fortiore tenduntur, propter ipsam, ut ait, concitatiorem conuersionem, «acute excitato movetur sono, gravissimo autem hic lunaris atque infimus; ut in extremitate languescente iam uoluitur, et propter angustias, quibus paenultimus orbis artatur, impetu lenioreconuertitur. Nec secus probamus in tibiis, de quarum foraminibus uicinis inflantis ori sonus acutus emittitur, de longinquis autem et termino proximis, grauior; item, acutior per patentiora foramina, grauior per angusta. Et utriusque causae ratio
Abbreviated transcription (Latin):
adiouẽ : septies & uiti stantũ sit
at̃ra usq ad satur niorbem hanc
platoni corũ ꝑsuasiontẽ porphyriꝰ
libris inseruit quil:timei obscurita¬
tib: non nibil lucis infudit. Aitq eos
credere adimaginẽ contextionis animȩ
haec ẽẽ. incorpore mundi int̃ualli quȩ epitri¬
tis henoliis epoglo is ciai tonusq conplentur
& lpiimate. & ita ꝓuenirer concentũ cuuis ratio
insubstantia animȩ contexta. mundirio quoq
corpori qđ ab anima mou& inserta ẽ Unde
ex omni parte docta & ꝑfecta ÷ cicoronis
adiertio qui in ẽ uallis inparabus sedtam̃
prata partemtione distincdis. cęlestẽ sonũ
dicit ẽe dis iunctũ reclocus ad mon& ut
de grauitate & a cumine sonorũ diuersitates
quas ad serit reuoluanus & natura fert ut
extrema ex altera parte grauit. ex altena
aut̃ acułe sonent: Quã ob causã sũmꝰ ille cȩlo
stelli fercursus. cuius conuersio ẽ. comitatior.¬
hio luparis atq infimꝰ. Diximꝰ nũquã sonũ

Expanded text:
ad Iouem, septies et uicies tantum sit a terra usque ad Saturni orbem. Hanc Platonicorum persuasionem Porphyrius libris inseruit quibus Timaei obscuritatibus nonnihil lucis infudit, aitque eos credere ad imaginem contextionis animae haec esse in corpore mundi interualla, quae epitritis, hemioliis, epogdois, hemitoniisque complentur et limmate, et ita prouenire concentum cuius ratio, in substantia animae contexta, mundano quoque corpori, quod ab anima mouetur, inserta est. Vnde ex omni parte docta et perfecta est Ciceronis adsertio, qui «interuallis imparibus sed tamen pro rata parte ratione distinctis» caelestem sonum dicit esse disiunctum. Nunc locus admonet ut de grauitate et acumine sonorum diuersitates quas adserit reuoluamus: «Etextrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent. Quam ob causam summus ille coeli stellifercursus, cujus conversio est concitatiorhic lunaris atque infimus.» Diximus numquam sonum
Abbreviated transcription (Latin):
mois uriculu qđ disop ause ligarta deumtert
suꝑficies sixe altitadine ui cienida . ẽ. A tubi ar¬
tanda uixculis ẽ alta dimerisio nondu nisigemina ix¬
teriectione conecti Inde aerẽ & aquã. int̃ ignẽ
terrãq cortexuit. & ita ꝑ omnia una & sibi coriue¬
niens iugabilis competentia cucurrit. elimentoꝵ
diuersita tẽ ipsa differentiarũ aequalitate conso¬
tiaris. Nã quantum int̾ .e. int̾ aquã & aerẽ depe
sitatis causa & ponderis tarit ite int̃ aerẽ & ig

Expanded text:
ro superficies sine altitudine uincienda est; at ubi artanda uinculis est alta dimensio, nodum nisi gemina interiectione non necti. Inde aerem et aquam inter ignem terramque contexuit, et ita per omnia una et sibi conueniens iugabilis competentia cucurrit, elementorum diuersitatem ipsa differentiarum aequalitate consocians.» Nam quantum interest inter aquam et aerem causa densitatis et pond
Abbreviated transcription (Latin):
enim cũ ds̃ inquit ististe corporis custodi
lberauert huc tibi adit patere ⁊onpo¬
tolQua scit iã recert hicela. nis ꝑfecti
puitati cęlestis habitaculi aditũ non pa¬
tere. Pari autẽ constantia. mois nec ue¬
niens ꝑnatura tim̃da est neo contra or¬
dinẽ cogenda nature. Exhis quȩ platone
queq plotinũ. deuoluntaria motte pnim¬
tias seretulimꝰ: nihil inuerbis cieronis
quib hanc prohib& remanebit obscuir um
Sed illa gertit qua p̾ter hoc sunt inserta
cpetim. Nomines eñ sunt hac lege ge¬
erati qui tuerent̃ illũ gobum quẽ in
plo hos mediũ indesou terri dint hi so

Expanded text:
enim cum deus» inquit, «istis te corporis custodiis enim cum deus» inquit, «istis te corporis custodiis liberauerit, huc tibi aditus patere non potpuritati caelestis habitaculi aditum non patere. Pari autem constantia mors nec ueniens per naturam timenda est, nec contra ordinem cogenda naturae. Ex his quae Platonem quaeque Plotinum de uoluntaria morte pronuntiasse rettulimus, nihil in uerbis Ciceronis quibus hanc prohibet remanebit obscurum. Sed illa uerba quae praeter hoc sunt inserta repetamus. «Homines enim sunt hac lege generati qui tuerentur illum globum quem in templo hoc mediu
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita delinquentes similes eẽ super aquale
solum cadentib quib denuo sine difficultate presto
sit surgere. Animas uero ex hac uita cũ delictoꝵ
sordib recedentes equandas his qui ab ruptum &x al¬
to p̾cipitiq delapsi sunt unde nunquã sit facultas
resurgendi. Ideo utendo concessis uitae spaciis
ut si prefecte purgationis maior facultas. Ergo
inouies qui iam ꝑfectȩ purgatus est manũ sibi
deba infeere . cum non sit ei causa remanendi
quia ꝑfectum ulterius non requirit quiao su¬
pera peruenit Se hoc ipso quo sibi celerem finẽ
spe fruindo beatitatis arcessit isrecitur laqueis
passionis. Quia spes sicut timor passio est. Sed&s ce
cetera que superior ratio disseruit incurrit. Et hoc
est quod paulus filium spe uttat uerioris ad se ne¬
nire properantem prohib& ac repellit nefestina¬
tum ab solutionis ascensõ nisque destoerium magis
tũ hac ipsa passiont unciat ac retar d&

Expanded text:
in hac uita delinquentes similes esse super aequale in hac uita delinquentes similes esse super aequale solum cadentibus, quibus denuo sine difficultate praesto sit surgere; animas uero ex hac uita cum delictorum sordibus recedentes aequandas his qui in abruptum ex alto praecipitique delapsi sint, unde numquam facultas sit resurgendi. Ideo ergo utendum concessis uitae spatiis ut sit perfectae purgationis maior facultas. Ergo, inquies, qui iam perfecte purgatus est, manum sibi debet inferre, cum non sit ei causa remanendi, quia profectum ulterius non requirit qui ad supera peruenit. Sed hoc ipso quo sibi celerem finem spe fruendae beatitatis arcessit, inretitur laqueo passionis, quia spes, sicut timor, passio est, sed et cetera quae superior ratio disseruit incurrit. Et hoc est quod Paulus filium spe uitae uerioris ad se uenire properantem prohibet ac repellit, ne festinatum absolutionis ascensionisque desiderium magis eum hac ipsa passione uinciat ac retardet,
Abbreviated transcription (Latin):
tissimiiitis Ex plebo numerum redarq tenebris.
Hac ẽ igtꝰ naturalis uere mors cũ finẽ corpori solus
nmeror suoꝵ defectus aprortit. Non cum ex torquet᷑
utta corpori adhuc iooneo. ad continuationẽ fereNdi
Nec leuis ẽ differentia uita uel natura. uel sponte sol¬
uenoi Anima enim cũ acorport deseritur potest. in
se nihil roinere corporeũ sĩ se pure cũ in hac uita eẽt
instituit. Cum uero ipsa de corpore uiolent̃ extru¬
dit᷑ qua geit rupto uinculo non solio fit ei ipsa
qecessitas occasio passoΝis & malis uinculi dũ rum¬
pit imcit᷑ hanc quoq superiorib adicit rationẽ.
non sponte pere undi. Cum constet in quit remune¬
rationẽ animis illic eẽ tribuendã. Pro modo per¬
fectionis ad quẽ in hac uita unaqueq ꝑuenit. non
est precipitandus uitae finis cũ ad huc proficiendi
eẽ possit accessio. Nec frustra hoc dictũ ẽ. Nam IN
archanis de animȩ reditu dispitationib fertur

Expanded text:
tissimi uatis: ... explebo numerum reddarque tenebris. tissimi uatis: ... explebo numerum reddarque tenebris. Haec est igitur naturalis uere mors, cum finem corporis solus numerorum suorum defectus apportat, non cum extorquetur uita corpori adhuc idoneo ad continuationem ferendi. Nec leuis est differentia uitam uel natura uel sponte soluendi. Anima enim, cum a corpore deseritur, potest in se nihil retinere corporeum, si se pure, cum in hac uita esset, instituit. Cum uero ipsa de corpore uiolenter extruditur, quia exit rupto uinculo, non soluto, fit ei ipsa necessitas occasio passionis, et malis uinculi, dum rumpit, inficitur. Hanc quoque superioribus adicit rationem non sponte pereundi: cum constet, inquit, remunerationem animis illic esse tribuendam pro modo perfectionis ad quam in hac uita unaquaeque peruenit, non est praecipitandus uitae finis cum adhuc proficiendi esse possit accessio. Nec frustra hoc dictum est. Nam in arcanis de animae reditu disputationibus fertur
Abbreviated transcription (Latin):
peruagant̾. cđ̃m contra illa aNimȩ quȩ se ino
uita auinculis corporis pbylosophie mote dissol uut
ad huc secante corpore. cao & syderib in serant᷑. Et toeo
ili sola deuoluntari is mortib significat eẽ laudibilem
que compart᷑ it diximus phylo sõphie rtione nonferro
prudeitia non uenreno. Aaditit &iam illa olaeẽ natura mor¬
tem eã ubi corpus animũ. non avima corgus relinquit
Consta enim numerorũ certa constitita raione ani¬
mas sociari aoaoribus. Hi numeri dum super sut per¬
stuerat corpus animare. Cum uero deficiuit mox ar¬
chana illa sus soluitur qua soci& as ipsa constabat. Et
hoc est qđ fatum & fatalia uita & tempora uocamus.
Animi erto ipsa. Nonde ficit quipȩe quȩ immotalis
t q. peruq̃ ua est seo imoletis numeris fatiscit Nec
anima sas situr animanto sed officium snum deserit
corpus. cũ iam non possit animari. hinc illito est doc¬

Expanded text:
peruagantur, cum contra illae animae, quae se in hac peruagantur, cum contra illae animae, quae se in hac uita a uinculis corporis philosophiae morte dissoluunt, adhuc extante corpore caelo et sideribus inserantur. Et ideo illam solam de uoluntariis mortibus significat esse laudabilem quae comparatur, ut diximus, philosophiae ratione, non ferro; prudentia, non ueneno. Addit etiam illam solam esse naturalem mortem ubi corpus animam, non anima corpus relinquit. Constat enim numerorum certam constitutamque rationem animas sociare corporibus. Hi numeri dum supersunt, perseuerat corpus animari; cum uero deficiunt, mox arcana illa uis soluitur qua societas ipsa constabat, et hoc est quod fatum et fatalia uitae tempora uocamus. Anima ergo ipsa non deficit quippe quae immortalis atque perpetua est, sed impletis numeris corpus fatiscit; nec anima lassatur animando, sed officium suum deserit corpus cum iam non possit animari. Hinc illud est doc