comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non faciunt. aut ei qui lb̾tatẽ de¬
buit heres ñ exiitit. aut suus si hereᷤᷤ
hereditate se abstinuit p̃tor ꝓnũcia¬
re d ex testõ lucii ticii fid̃i omissans
dib̾tatẽ compet̾e idꝙ senatus cõsulto
demonstrãtũ est quo senatꝰ. consuł.
ꝯp̾hensĩt est ne dubiũ ⁊ obscurũ. at
cuiꝰ. lib̾tus fieret p̾torẽ ꝓnũciare debe
qui ex iusta cã. ⁊ quide̾ detractande

Expanded text:
non faciunt: aut ei, qui libertatem denon faciunt: aut ei, qui libertatem debuit, heres non extitit: aut suus heres hereditate se abstinuit: praetor pronuntiare debet ex testamento Lucii Titii fideicommissam libertatem competere. idque senatus consulto demonstratum est, quo senatus consulto comprehensum est, ne dubium et obscurum esset, cuius libertus fieret, praetorem pronuntiare debere, qui ex iusta causa et qui detractand
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .ł. Si legatarto sundi .x. p̃cii no¬
mine relicta sunt in hoc ut seruum
suũ maniu  qmͣuis fundi legatũ ag¬
uentũ falcidie ñ agnouerit cogendꝰ
est ⁊ pecuniã acciꝑe ẜc̃ta. legis fal¬
cidie rone ⁊ seruo fi̾dei cõmissariã p̃s¬
tare lib̾tatẽ. cũ semel fundũ legatũ¬
agnouit. ¶Adnob hr̃dib qͥ tres
seruos hẽbant pecut ut duos ex hiis
quos uoluissent manumittãt altero
hr̃clum latitante. alt̾ declarat quo ᷤᷤ
uelit manumitr̾e pot̾ dici fieri lbo ᷤ
ut perim̃. lib̾tas cõpetat at si p̃sens
solus manumtẽ potuiss ꝙ si ex seruis
irras decesserit siue ex iusta cã ab¬
sit heres. siit fari ñ possit aqͦ peti¬
tũ ẽ decħiente p̃tore duos qui suꝑst̃
fieri lib̾os cõuenit. ¶Cũ is a fidei¬
cõmissã lib̾tatt̃ p̃stare deb exiusta
caĩ ab sit aut latitat. aut quidã p̃sen¬
tes sunt alii ex iusta cã abĩ. ñ nulli
fraudandi grã fid̾i cõmissi copiã sui

Expanded text:
tionum. Si legatario fundi decem pretii nomine relicta sint in hoc, ‹ut› seruum suum manumittat, quamuis fundi legatum adguentum Falcidiae non adgnouerit, cogendus est et pecuniam accipere habita legis Falcidiae ratione et seruo fideicommissariam libertateadgnouit. A duobus heredibus qui tres seruos habebat petit, ut duos ex his quos uoluissent manumittant: altero heredum latitante alter declarat, quos uelit manumittere. potest dici fieri liberos, ut perinde libertas competat, ac si praesens solus manumittere potuisset. quod si ex seruis unus decesserit, siue iusta ex causa absit heres siue fari non possit a quo petitum est, decernente praetore duos qui supersunt fieri liberos conuenit. Cum si qui fideicommissam libertatem praestare debet iusta ex causa abest aut latitat: aut quidam praesentes sunt, alii ex iusta causa absunt, nonnulli frustrandi gratia fideicommissi copiam sui
Abbreviated transcription (Latin):
si uinus eũ alienauĩt confestĩ libera ᷤ
peratur. nec ꝓsit ad ĩpediendã ub̾ta¬
⁊ eis petitionẽ. si redement eũ cuius
lemel condicõ extitit idẽ ꝓbandũ ẽ.
⁊ li non uoluntaria alienatõ ab h̾ede
sc̃ est nec refragabitur ꝙ ñ ꝑ ip̃m¬

Expanded text:
ibertas petatur nec prosit ad impediendam libertatis petitionem, si redemerit eum, cuius semel condicio extitit. idem probandum est et si non uoluntaria alienatio ab herede facta est: nec refragabitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ui .ł. Si hii qui inuicẽ sibimor¬
tis cã donauerint ꝑiter decessert᷑
neutrius heres repetet qr neuter
alt̾i suꝑuixent idẽ iuris ẽ si ꝑiterꝰ
maritus ⁊ uxor sibi donanut.
cã ut nullo casu reuoceturꝰ cã do¬
nandi magis ẽ ꝙͣ mortis cã donatõ
⁊ ideperm̃ haberi debet atq alia

Expanded text:
um Si qui invicem sibi mortis causa donaverunt pariter decesserunt, neutrius heres repetet, quia neuter alteri supervixit. idem iuris est, si pariter maritus et uxor sibi donaveruncausa, ut nullo casu revocetur, causa donandi magis est quam mortis causa donatio: et ideo perinde haberi debet atque alia
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ iudicẽ queri deb̾emꝰ an talia
oꝑa fuerit ut otempni ñtiatio de¬
beat. Nam si apparu̾it uł iucloa.¬
ta riuo ue. eo ue cuiꝰ mora ꝑiculũ
allatura ess dicend̾ est non est ue¬
rendũ ne nũciatio noce̾t. ¶ Qui
opus nouũ nũciat iurare d ñ calũ¬
pnie cã opus nouũ nũciare. Hoc
iusiurandũ auctore p̃tore defeit᷑
idcirconõ exigitur ut uiret is añ
qmͣ iusiurand̾ exigatur is cui nũ¬
demonstrare in quo loco opꝰ nousi
ñciet. scituro eo cui nũciatũ est. ubi
possit edificare ubi uit̾im abstin¬
endũ est. Tõciens autẽ demonstra¬
tio facienda est quociẽs in parte
fit nũciatio. cet̾m si in totũ opus
fiat ñ ẽ neccẽ demonstrare. s ħ ipm̃
dice̾. ¶Si in płi̾b locis opus fut
utrũ nũciatio sufficiat an uero

Expanded text:
apud iudicem quaeri debere, an talia opera fuerint, ut contemni nuntiatio deberet: nam si apparuerit vel in cloaca rivove eove, cuius mora periculum allatura esset, dicendum est non esse verendum, ne haec nuntiatio noceret. Qui opus novum nuntiat, iurare debet non calumniae causa opus novum nuntiare. hoc iusiurandum auctore praetore defertur: idcirco non exigituqui iusiurandum exigat. Qui nundemonstrare, in quo loco opus nouum nuntiet, scituro eo cui nuntiatum est, ubi possit aedificare, ubi interim abstinendum est. totiens autem demonstratio faciefit nuntiatio: ceterum si in totum opus fiat, non est necesse demonstrare, sed hoc ipsum dicere. Si in pluribus locis opus fiat, utrum una nuntiatio sufficiat an uero
Abbreviated transcription (Latin):
sonamittetꝰ. nam ⁊ ip̃i dño cum
mĩciare ꝙͣ diu stipulatio ex oꝑił m
ui nsiciatione tenet᷑. ¶ Si in rerrissi¬
one a ꝑte eius qui opus nouũ mĩcia¬
uerit ꝓcurator int̾ueniat id agere
p̃torẽ oꝑ. ne falsus ꝓcurator absen¬
ti noceat cũ sit indignũ quolib ĩter¬
uenienre bñficiũ p̃toris admuti.

Expanded text:
ommittitur. nam et ipsi domino, cum nuntiare, quamdiu stipulatio ex operis novi nuntiatione teneret. Si in remissione a patre eius, qui opus novum nuntiaverat, procurator interveniat, id agere praetorem oportet, ne falsus procurator absenti noceat, cum sit indignum quolibet interveniente beneficium praetoris amitti.
Abbreviated transcription (Latin):
edes tolłe nͨ res ab eo defendetur par¬
tes iudicis non alias futuras fuisse
ait. qmͣ ut eũ cũ quo ag̾etur cauere
iuberet ñ pͥus se edificaturum qmͣ
ultro egiss us sibi ẽe aliguss tollere.
ius sibi ẽẽ inuito adu̾sario alcius
tolłe ⁊ eo non defendente si militer
inquid officio inclitis cõtinebr̃. ut ca.¬
u̾e adu̾sariũ iub̾et nͨ opus nouiun
se ñciaturũ. nͭ edificiũ fcũrũ ea q̃

Expanded text:
 res ab eo defenderetur, partes iudicis non alias futuras fuisse ait, quam ut eum, cum quo ageretur, cavere iuberet non prius se aedificaturum, quam ultro egisset ius sibi esse altius tollere. ius sibi esse invito adversario altius tollere, eo non defendente similiter, inquit, officio iudicis continebitur, ut cavere adversarium iuberet nec opus novum se nuntiaturu
Abbreviated transcription (Latin):
licpͥ fac̾e quis ꝑ sȩuerat eqͥssimũ ent
interdictio qui adu̾sus eñ qui ui ꝑ̃t
clam aut ut possidetis int̾clcõ uti.
¶Siquis riuos. ł cloacas ueli re¬
ficere uł purgare oꝑis no. n itõ
ne mito non ꝓhibetur cũ pł bli¬
ce salutis ⁊ securitatis int̾sit ⁊̃ clo¬
acas ⁊ riuuos purgari. ¶Pterea
quoꝵ mora ꝑiculũ aliꝙ illacura
est. Nam in hiis quoq ꝯdempnan¬
dam putauit no. oꝑis nũciationẽ
quis enĩ dubitat multo melius
impedi oꝑis uetessarii urgentem
extructionẽ quociens aũ hec ꝑs
locũ ht̃ quociens dilatõ ꝑiculũ

Expanded text:
liquid facere quis perseuerat, aequissimum erit interdicto aduersus eum quod ui aut clam aut uti possidetis uti. Si quis riuos uel cloacas uelit reficere uel purgare, operis noui nuntiatio merito prohibetur, cum publicae salutis et securitatis intersit et cloacas et riuos purgari. Praeterea quorum mora periculum aliquod allatura est: nam in his quoque contemnendam putauit operis noui nuntiationem. quis enim dubitat multo melius impediri operis necessarii urguentem extructionem? totiens autem haec pars locum habet, quotiens dilatio periculum
Abbreviated transcription (Latin):
bona fide seruit. Cet̾m si ceꝑit sci¬
re ẽẽ alienũ uł nberum. uideamꝰ
an ei acciuirit. qõ ĩ eo ẽ. utrũ inici¬
um sp̃tamꝰ an singula monim̃ta
⁊ magis est ut singula monim̃ta
spectemus. ben̾alit̾ dicendũ ẽ qd̾
ex re suã hoc ẽ eius qui bona fide
quis seruit ei acqͥre̾ ñ pot̾ ẽũ ac.¬
rere non pot̾ ei acquisiturur raido¬
na fide seruit. ¶Siquis duobas
seruit ꝓ parte dnõ. susertus nt̃ aut
si liber sit sibi nł ei cui bonti side
seruit. an uõ eiꝰ debeat adqͥrere do¬
sceuola qͥuoq t̾ractat.ł.5i. Q ait

Expanded text:
bona fide seruit: ceterum si coeperit scire esse eum alienum uel liberum, uideamus, an ei adquirit. quaestio in eo est, utrum initium spectamus an singula momenta: et magis est, ut singula momenta spectemus. Generaliter dicendum est, quod ex re sua, hoc est eius cui bona fide quis seruit, ei adquirere non potest, irere non potest, ei adquisiturum, cui bona fide seruit. Si quis duobus seruit, pro parte domino, si seruus sit, aut, si liber sit, ei cui bona fide seruit, an uero ei debeat adquirere toScaeuola quoque tractat li
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥrat s si adicrat euis nom̃. ex̾ cu¬
ilis re scipłat. nͭͨ dubitandũ e̾e ait:
quin̾ et soli acciratut.qr et si ex re
scupłando. solidũ ei acquueret. ⁊
ĩ inferiorib ꝓbat ut qmͣiis. ñ noĩ¬
natĩ nec iussu haeo ex re tñ mea sti¬

Expanded text:
 si adiciat eius nomen, ex cuius re stipulatur, nec dubitandum esse ait, quin ei soli adquiratur, quia et si ex re stipulando solidum ei adquiret. et in inferioribus probat, ut, quamuis non nominatim nec iussu meo, ex re tamen mea sti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃.ł. Si seruus meus si tibi
dona fide seruiret rẽ emiss tͣdita¬
ꝙ ei ẽẽt ꝓculus nec meã fieri qr
seruũ ñ possideam. nͨ tuam. si nõ
ex re tua sit comꝑata. S si lib̾ hõ
bona fide tibi seruiens emerit̾
iõnis fieri. ¶Si rem mneã possi¬
tua ꝙͥuis possõ ap̃ me ñ fu̾it.

Expanded text:
. Si seruus meus tibi bona fide seruiret ‹et› rem emisset traditaque ei esset, Proculus nec meam fieri, quia seruum non possideam, nec tuam, si non ex re tua sit parata. sed si liber bona fide tibi seruiens emerit, ipsius fieri. Si rem meam possitua, quamuis possessio apud me non fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ debet uł post̾ ad eũ qui accipit ꝙͣ
est ap̃ eum qui tradit. Si igͥ quis
dnium in fundo habiũt id tradendo
tnͣsfert si ñ huĩt ad eũ qui accipit
fertur ad eum qͥ accipit tale tnͣsitͦ
quede fuit aput eum quitradid̾it.
Si seruꝰ fuit fundus cũ seruitutib
tnͣssit si lb uti fuit. s si forte ser¬
uitutes debebantur fundo qui tra¬
oitꝰ est cũ iure seruitutꝰ debitar̃
transfertur.Siqͥs igit᷑ in fundum
dix̾it liberũ cũ trad̾e̾t eũ qͥ serius
sit nicħ iuris seruituti fundi derͣ¬
hit u̾nitm̃ obligat se debebittr.
p̾stare ꝙ dix̃it. ¶ Si ego ⁊ ticiꝰ rẽ
ratori tradita sit puto mͥ quoc
q̃sitũ onium qr placet ⁊ ꝑ libam
ꝑsonã om̃ rerum possom q̃ri pos¬

Expanded text:
re debet uel potest ad cum qui accipit, quam est apud eum qui tradit. si igitur quis dominium in fundo habuit, id tradendo transfert, si non habuit, ad eum qui accipit fertur, ad eum qui accipit tale transfertur, quale fuit apud eum qui tradit: si seruus fuit fundus, cum seruitutibus transit, si liber, uti fuit: et si forte seruitutes debebantur fundo qui traditus est, cum iure seruitutium debitarum transfertur. si quis igitur fundum dixerit liberum, cum traderet, eum qui seruus sit, nihil iur‹i› seruitutis fundi detrahit, uerumtamen obligat se debebitque praestare quod dixit. Si ego et Titius rem ratori tradita sit, puto mihi quoque quaesitum dominium, quia placet per liberam personam omnium rerum possessio
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.ł Qui noĩe p̃toris lit̾as fal¬
sãs reddidisse edc̃m ue falsũ ꝓpo¬
suisse dicetur ex cã accione in fcm
tamentũ aboleu̾it. et q̃i intesta¬
tus decessiss ꝓ hr̃de gesserit. ai
ita diem suu̾m obierit iustissime
dota hr̃ditas prña heredi eius eri¬
pietur¬

Expanded text:
ictum Qui nomine praetoris litteras falsas reddidisse edictumve falsum proposuisse dicetur, ex causa actione in factum tamentum aboleverit et, quasi intestatus decessisset, pro herede gesserit atque ita diem suum obierit: iustissime tota hereditas paterna heredi eius eripietur
Abbreviated transcription (Latin):
ã ea res. sufficit aũ argumenti ca.
sarius tuus u̾itatẽ inp̃cib ab eod¬
tis ñ adiecit subscͥptõne uti ñ pot̾
Ĩmo si accusatus fu̾it. et penã in¬
ferre d.¬
dem .ł. ege cor. testam̃taria
obligat ꝙ ultimũ signũ ad ułt̾i¬
mũ fecerit sculpserit. ¶ De ꝑ¬
tu suppoĩto soli accusant ꝑentes
aut hii ad quos ea res ꝑtin. non
quilib ex ppło. ut publicã accu¬
satõnẽ intendat.
ꝑ mensura cuiꝰq delicti cõstituẽ¬
dum. in eos qͥ ap̃ iudices insttum̃¬
ta ꝓtulerunt que ꝓbari ñ possr̃
aut si plus eos meruisse usde̾tur
qmͣ in forma iuris dr̃ois pati pos¬
sint. ut imꝑatori describatur esti¬
matur quatenus coherceri debe¬
ant. S diuus marẽ cũ fine suo¬

Expanded text:
 ea re: sufficit autem unum argumenti causa ersarius tuus ueritatem in precibus ab eo datis non adiecit, subscriptione uti non potest: immo si accusatus fuerit, et poenam inferre dm Lege Cornelia testamentaria obligatur, qui signum adulterinum fecerit sculpserit. De partu supposito soli accusant parentes aut hi, ad quos ea res pertineat: non quilibet ex populo ut publicam accusationem intendat. licti constituendum in eos, qui apud iudices instrumenta protulerunt, quae probari non possint: aut si plus meruisse uideatur, quam ex forma iurisdictionis pati possint, ut imperatori describatur aestimaturo, quatenus coerceri debeant. sed diuus Marcus cu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃scripto legis tem̾ ꝓnũtiatũ
est. ⁊ eũ qͥ contͣ signũ suũ falsũ
p̃bilit testimoniũ pena falsi tenen
ꝓnũciatũ est de imprudentia eins
qui diu̾sa duob testimonia p̃br̾it
cuiꝰ ita anceps fides uacillat qͥcri¬
mine falsi teneatur. nͨ dubitimdũ
est. ¶Qui pro se milite gessit pͥ
Alicitis insignib usus est.ł faiso
duplomate uias comeanͣt ꝓadis
e pignoris obligõ menciaturꝰ falsi
criminis locus est.

Expanded text:
praescriptio legis teneri pronuntiat. Et eum, qui contra signum suum falsum praebuit testimonium, poena falsi teneri pronuntiatum est. de inpudentia eius, qui diuersa duobus testimonia praebuit, cuius ita anceps fides uacillat, quod crimine falsi teneatur, nec dubitandum est. Qui se pro milite gessit uel illicitis insignibus usus est uel falso duplomate uias commeauit, pro admisse, pignoris obligatio mentiatur, falsi crimin‹i› locus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ceu̾. ł E thalephus seruus cui
missum lib̾tas et portio hr̃dita¬
tis relicta erat ab hiis qui ex .xl.
portionib heredes erant instit¬
uti ꝓfessus est iudicõ ap̃ maximił¬
lamꝰ filiam destatoris ex ꝑte.xii

Expanded text:
um. Aithales seruus, cui missum libertas et portio hereditatis relicta erat ab his, qui ex undecim portionibus heredes erant instituti, professus est indicium apud Maximillam filiam te
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ freq̃nt̾ opp̃ssis simul uiridᷤ
⁊ uirib res .p. destruatur. ¶ Si
ñ cõpellit᷑. ¶Si is qͥ duos fili¬
os. quł relinq̃bãt nicħ ex pedi¬
endis mun̾ib alt̾ius filii ex cõi
patrimonio supp̃mss suis caust
ꝓpͥis sũptib. is ⁊ mun̾a ⁊ honoros
qui eis iniungentur. susciꝑe deb
honera expedierit.
reficiendi oꝑis ĩ ciuitate munus
miũ. pat̾ excusatus nec si ꝑ uim
excortiũ munꝰ fu̾it excusationẽ
qmͣ ht̃ ab aliis munerib aufe̾t.¬
¶ Defitientiũ facultatib ad
mun̾a uł honores qui inducunt᷑
excusatõ non ꝑpetua. s temꝑalis
est. Nam᷑ si ex uoto honestis rõi¬
bus pr̃imoniũ incrementũ ac¬
ceꝑit suo tp̃r. an ỹdoneus sit
aliquis ad ea que creatꝰ fũĩt exti¬
mabitur. ¶ Inopes honera.
patrimonii ip̃a non heredi ne¬
cessitate ñ sustinent. corꝑa autẽ
indc̃a obsequia solu̾it. ¶Qui
ob noxiis munerib sue ciuitatiᷤᷤ
fuĩt nomen militie defugien¬
di honoris municipalis gratia

Expanded text:
 isdem oppre‹s›sis simul uiris et uiribus res publicae destituantur. Si non compellitur. Si is, qui duos filios relinqu‹e›bat, nihil de expediendis muneribus alterius filii ex communi patrimonio supremis suis cauit, propriis sumptibus is et munera et honores, qui ei iniungentur, suscipere debet, onera expedierit. reficiendi operis in ciuitate munusmium pater excusatur: nec si per uim extortum munus fuerit, excusationem, quam habet ab aliis muneribus, auferet. Deficientium facultatibus ad munera uel honores qui indicuntur excusatio non perpetua, sed temporalis est: nam si ex uoto honestis rationibus patrimonium incrementum acceperit, suo tempore, an idoneus sit aliquis ad ea, quae creatus fuerit, aestimabitur. Inopes onera patrimonii ipsa non habendi necessitate non sustinent, corpori autem indicta obsequia soluunt. Qui obnoxius muneribus suae ciuitatis fuit, nomen militiae defugiendi oneris municipalis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
rum incolumiũ p̃r sit. Ioq amu¬
nerib ciuilib ex causetur filii tm̃
eius suo noĩe ꝯpetentia munera
agnossc̾e. debent. Id̾o enĩ ꝓpͥũ p̃mi¬
um smunitatis pp̃ filios patrib ꝯ
datũ est ꝙ illi subibunt. ¶Ntus
hoña muneꝵ ciuiliũ noĩe pri¬
nigni sui susciꝑe nulliꝰs uiris rõ¬
ne cogi. ¶ Lib̾ti munerib simgi
debent ap̃ driginẽ pr̃onoꝵ mune
rib. S si sua pat̾monia Hñt sus¬
fectura hoñl res enĩ pr̃onorũ
muñib. lib̃tinoꝵ subiecta ñ est¬

Expanded text:
rum incolumium pater sit ideoque a muneribus ciuilibus excusetur, filii tamen eius suo nomine competentia munera adgnoscere debent: ideo enim proprium praemium immunitatis propter filios patribus datum est, quod illi subibunt. Uitricus onera munerum ciuilium nomine priuigni sui suscipere nulla iuris ratione cogitur. Liberti muneribus fungi debent apud originem patronorum, sed si sua patrimonia habent suffectura oneribus: res enim patronorum mun
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitur. s et si lex cesset. tũc digͥta¬
tes erũt spectande. ut inscribant᷑ ex
ordĩe quo quisq eoꝵ maxse honore
ĩ municipio functus ẽ ut puta qͥ
diuũ iuratũ gesserũt. hic si honor
p̃cellat int̾ duũ iurales antiqͥssimꝰ
quisq p̾ͥor deinde hii qui eoꝵ scdo
post diuũ iuratũ honorẽ ĩ rẽ.p.
fũcti sũt. post eos qui deinceps.¬

Expanded text:
ex cessat, tunc dignitates erunt spectandae, ut scribantur eo ordine, quo quisque eorum maximo honore in municipio functus est: puta qui duumuiratum gesserunt, si hic honor praecellat, et inter duumuirales antiquissimus quisque prior: deinde hi, qui secundo post duumuiratum honore in re publica functi sunt: post eos qui te
Abbreviated transcription (Latin):
auł. ł. Absenti siue mittas
qui ferat siue ꝙ ipẽ hãt sib hr̃e
ipm̃ iubeas donari recte potest᷑
s si nescit re̾ q̃ aput se est sibi ẽe
donatam uł missam sibi non acce¬
seruũ eius cui donabat᷑ missa fu¬
erit nisi ea mente seruo eiꝰ datafue¬
rit ut statim eius flat.

Expanded text:
um. Absenti, siue mittas qui ferat, siue quod ipse habeat sibi habere eum iubeas, donari recte potest. sed si nescit rem quae apud se est sibi esse donatam, uel missam sibi non acceseruum eius cui donabatur missa fuerit, nisi ea mente seruo eius data fuerit, ut statim eius fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
sit ex omĩb sũmis ꝓportione uide an
debet ꝑte stichi data in reliꝙͣ par¬
tem teneturꝰ. ꝙ autẽ hoiẽm debet
ꝑtẽ stichi dando. nichominꝰ hoĩe
debere non desinit. debete demiq¬
hõ adhuc ab eo peti pot̾. S si debi¬
tor reliꝙͣ partẽ stichi soluerit. uł

Expanded text:
sit, ex omnibus summis pro portione uideri sdebet, parte Stichi data in reliquam partem tenetur. qui autem hominem debet, partem Stichi dando nihilo minus hominem debere non desinit: denique homo adhuc ab eo peti potest. sed si debitor reliquam partem Stichi soluerit u
Abbreviated transcription (Latin):
saltus retine̾t. furẽ cepiss. nͨ po¬
test dũ fureret eius saitus pos¬
sõnẽ amitt̾e qr furiosus non pot̃
desuĩe aĩo possid̾e.

Expanded text:
saltus retineret, furere coepisset, non potest, dum fureret, eius saltus possessionem amittere, quia furiosus non potest desinere animo posside
Abbreviated transcription (Latin):
salinas. et creti fodinas ĩ metaua
conducta hñt publicanoꝵ loco sut᷑.
P̃ret̾ea ⁊ siquis uectigalia ꝯducta a
re pu. cuiꝰdam municipii ht̃ ħ edcm̃
locũ ht̃. ¶Siue aũ uendidit ꝓprii ĩ¬
seruũ uł mamuimisit uł ⁊ fugit ser¬
uus tenebiturꝰ serui noĩe qui tam fcõ
cesserit uidendũ an publicanꝰ tenea¬
turꝰ qĩ fc̃i sui noĩe. s puto qr faculta¬
tẽ non ht̃ exibendi nec dolus euis

Expanded text:
salinas et cretifodinas et metalla habent, publicanorum loco sunt. Praeterea et si quis uectigal conductum a re publica cuiusdam municipii habet, hoc edictum locum habet. Siue autem uendidit seruum uel manumisit uel etiam fugit seruus, tenebitur serui nomine, qui tam factiosaus decesserit? uidendum, an publicanus teneatur quasi facti sui nomine: sed puto, quia facultatem non habet exhibendi nec dolus ei
Abbreviated transcription (Latin):
um obiciaturꝰ. Q iuid ergo si alude
men sit ꝙ obiciatur̃ ꝙ ex lege iuli¬
a descendĩt. ut st̃ qui dom̃ suam
stupri cã p̾buerũt. et alii similes
et meliꝰ est drẽ omĩb admissis ex
lege iulia uenientib qͥnt̾nntum
esse prestitũ.¶Quinesnniũ autẽ
ex eodẽ die acciplendũ ex quo quis
amissũ est. et ad eũ diem quo quis¬

Expanded text:
um obiciatur. quid ergo, si aliud um obiciatur. quid ergo, si aliud crimen sit quod obiciatur, quod ex lege Iulia descendit, ut sunt qui domum suam stupri causa praebuerunt et alii similes? et melius est dicere omnibus admissis ex lege Iulia uenientibus quinquennium esse praestitutum.Quinquennium autem ex eo die accipiendum est, ex quo quid admissum est
Abbreviated transcription (Latin):
ocriter qui lenociniũ in uxorem
exercuit. q̃stũ aũ ex adulterio uxo¬
ris sue facere uidetur. quicquid
accipit ut adulteretur uxor. ssi
erĩ sepius. sũ semel acepit. Nõ est
eximendus q̃stũ enĩ de adĩlt̃̾io
uxoris facẽ ꝓprie ile estimandus¬
non est. quiꝰ ad accepit ut urore
pat̾etur. adult̾art meret̾tio quio¬
dam gen̾e̾. ꝙ si paciatur uxorem
delinquere. ñ ob q̃stũ. s ob negli¬
pacĩam uł miniam credulitatem
extra legẽ positũs ẽ. ¶ Sex men¬
siũ hec sit seꝑatio ut ĩnuptã ꝙ ẽ
ex die diuortii sex .s. menses cõpu
tantur. In uidua uero ex die ꝯmis¬
si criminis ꝙ sigͥficare udetur res¬
crute ad culliũ ⁊ maximũ cõsules.¬
¶ Pret̾ea si ex die diuortii.lx. di¬
mulierẽ posse accusari. au qd̵
dant᷑. ui. menses. Utiles sic sit accipi¬
endũ. nec crimen qͥnq̃tinio contuius
sopitũ exritetur.¶ Hoc qͥnq̃nniũ
obseruare legis lator uoluit si reo
uł ree stuprũ adult̾iũ uł lenocini¬

Expanded text:
qui lenocinium in uxore exercuit. Quaestum autem ex adulterio uxoris facere videtur, qui quid accepit, ut adulteretur uxor: sive enim saepius sive semel accepit, non est eximendus: quaestum enim de adulterio uxoris facere proprie ille existimandus est, qui aliquid accepit, ut uxorem pateretur adulterari meretricio quodam genere. quod si patiatur uxorem delinquere non ob quaestum, sed neglepatientiam vel nimiam credulitatem, extra legem positus videtur. Sex mensuum haec fit separatio, ut in nupta quidem ex die divortii sex menses comptentur, in uidua uero ex die commissi criminis: quod significari uidetur rescripto ad Tertullum et Maximum consules. praeterea si ex die diuortii sexaginta dimulierem posse accusari, ut, quod dantur sex menses utiles, sic sit accipiendum, ne crimen quinquennio continuo sopitum excitetur.Hoc quinquennium obseruari legislator uoluit, si reo uel rea‹e› stuprum adulterium uel lenocini
Abbreviated transcription (Latin):
aix̃ . ł Quod ex hiis causis
dedetur ꝑ condicõnẽ q̃ ex lege
in adulterio retimuit. adultertũ¬
tunc autẽ pumendꝰ est maritus
cum extusare ignorantiã suam
ñ potest. ł adumibrare paciam
p̃tertu incredulitatis. icuro enim
lex ita locuta est. adulteriũ in
domo dep̃hensũ dimiserit ꝙ uo
luerit in ip̃a turpitudie depre
uxorẽ ea lege cenetur. an ⁊̃ ad
stuprũ referetur. uideamꝰ ꝙ ma¬
gis est. certe si ob aliã cãm ea le¬
ge sit condemppatã impune ux¬
or ducctur. ¶Plectitur ⁊̃ qui
p̃ciũ pro comperto scupro acce¬
pent nec interest utrũ mari¬
tus sit qͥ acceꝑit. an alius quili¬
bet. Quicũꝙ enĩ ob conscientiã
stupri accepit aliquid penaent
plectendꝰ. Cetm si gratis qͥs remii¬
sit ad legẽ nõ ꝑtinet. Q q̃stũ
ex adulterio uroris sue fecerit

Expanded text:
is.Quod ex his causis debetur, per condictionem, quae ex lege in adulterio retinuit adulterumtunc autem puniendus est maritus, cum excusare ignorantiam suam non potest uel adumbrare patientiam praetextu incredibilitatis: idcirco enim lex ita locuta est 'adulterum in domo deprehensum d‹i›miserit', quod uoluerit in ipsa turpitudine preheuxorem, ea lege teneri, an et ad stuprum referatur, uideamus: quod magis est. certe si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur.Plectitur et qui pretium pro comperto stupro acceperit: nec interest, utrum maritus sit qui acceperit an alius quilibet: quicumque enim ob conscientiam stupri accepit aliquid, poena erit plectendus. ceterum si gratis quis remisit, ad legem non pertinet.Qui quaestum ex adulterio
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .ł. Quinq̃nniũ ñ utile s mt¬
mirũ numerandũ est. quid ergost
si pͥoꝵ mulier̾ rea fcã est. et ideo
adulter codem tp̃r reus fieri ñ po¬
tuit. et diutrata ute qͥnqũnium
tͣsier̃. ꝙͥ si is qui intͣ qͥnq̃ntitum
q̃ postulauerat ñ ꝑeg̾it. aũ p̾ia¬
ncatꝰ ÷. et aliꝰ eũdem repet̾e uet

Expanded text:
eriis.Quinquennium non utile, sed continuo numerandum est. quid ergo fiet, si prior mulier rea facta sit et ideo adulter eodem tempore reus fieri non potuit et diu tracta lite quinquennium transierit? quid si is, qui intra quinquennium quem postulauerat, non peregerit aut praeuaricatus est et alius eundem repetere uelit
Abbreviated transcription (Latin):
hñt licet maxĩe corꝑe suo rẽ cõtin¬
gant. sicuti siqͥs dormienti alicꝑ in
manu ponat. s pupillus tutore anc¬
tore incipiet possid̾e offiliꝰ quidẽ. et
n̾ua filius ⁊̃ sine tutoris aucͭ ͤ pos¬
sid̾c incipere posse.pupillũ auint
cipi pot̾ si eiꝰ etatis sint ut ĩtellec¬
tũ capiant. ¶ Si uir uxori cedat
possid̾e̾ eam. qm̃ res fcĩ infirmari
iure ciuili ñ pot̾. s ꝙͥ attin dice̾
ñ possid̾e mulierẽ cũ maritꝰ uͥ uoluit
possid̾e ꝓtinus amiserit possõnem.

Expanded text:
ent, licet maxime corpore suo rem contingant, sicuti si quis dormienti aliquid in manu ponat. sed pupillus tutore auctore incipiet possidere. Ofilius quidem et Nerua filius etiam sine tutoris auctoritate possidere incipere posse pupillum aiunt:cipi potest, si eius aetatis sint, ut intellectum capiant. Si uir uxori cedat possidere eam, quoniam res facti infirmari iure ciuili non potest: et quid attinet dicere non possidere mulierem, cum maritus, ubi noluit possidere, protinus amiserit
Abbreviated transcription (Latin):
totũ illiꝰ sit. ⁊ si in abienio an ꝑtẽ
ẽidẽ acquirat an uo̾ sructuario. In¬
spectõ ẽ in illo nũ exoꝑib serui
adcͥratur. finge t̾ram fodientẽ ĩue¬
nisse ut hoc dicat᷑ friactuarii ẽe
ꝙ u̾o̾ subito ĩ abscondito loco posi¬
tum. nich agens. ẜ ali ambulãt
ĩuenit ꝓprietatis dnĩ sit. ego nec
illiꝰ ad fructuariũ ꝑtinere ꝑtem
arbitror. nemo enĩ seruoꝵ oꝑa ch¬
esaurum q̃rit. nec ea pp̃ tũc t̾ram
ifodiebat. s alsꝰ rei oꝑam sumebat
⁊ fortuna aliud declit. Itaq si in
ip̃ius agro ftuctuarii inuem̾it᷑ pu¬
to partẽ solam. ut agͥ dnm̃ hĩtrirã¬
sibi ꝑtẽ debitori. p̾stat nec recep¬
ta petunia re̾stituet ꝙ iure suen¬
tatũ eluendi tp̃s pignoris cã ithrͣ
post tnͣsactũ aũ tp̃s thẽsaurũ
in eo inu̾entũ añ solutã p̾ecun¬
.ant totsu tenebitt oblato nõ m̃¬
tra cõstitutã tp̃s debito q uniu̾¬

Expanded text:
 in alieno, an partem eidem adquirat an uero fructuario? inspectio in illo est, num ex operis serui adquiratur. finge terram fodientem inuenisse, ut hoc dicatur fructuarii esse: quod uero subito in abdito loco positum nihil agens, sed aliter ambulans inuenit, proprietatis domini sit. ego nec illius ad fructuarium pertinere partem arbitror: nemo enim seruorum opera thensaurum quaerit nec ea propter tunc terram fodiebat, sed alii rei operam insumeba fortuna aliud dedit. itaque si in ipsius fructuarii agro invenerit, puto partem solam ut agri dominum hasibi, partem debitori praestabit, nec recepta pecunia restituet, quod iure inuentutum luendi tempus pignoris causa uertitur: post transactum autem tempus thensaurum in eo inuentum ante solutam pecuniam totum tenebit. oblato uero intra constitutum tempus debito, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet ꝙ illũ non possidemꝰ.nã nec
talis ẽe d ait hãt intellectũ possi¬
dendi. ⁊ id̾o si furiosũ seruũ miseris
ut possideas nequaꝙeͣ uid̾is app̃hen¬
disse possonẽ. ꝑ si impub̾em miseris
ad possidendũ. incipies possid̾e̾. sicut
pupillus. maxͤ. tutore ⁊ auctore acqͥ¬
rit possõnẽ. Nam ꝑ ancillam quin
possis nam scisci possõnẽ non du¬
bitaturspupillus ꝑ seruũ siũ ĩpu
re auctore uisserit eum ire ĩpossonẽ
possid̾c nerua filiꝰ ait licet R̾deat᷑
ꝙͣ diu ab alio non possideatur a no¬
bis ipm̃ possid̾i. Id̾oꝙ int̾mi ⁊̃ usu¬
capi. S utilitatis causa receptũ
est. ut ĩpleat᷑ usucapio ꝙͣdu nemo¬

Expanded text:
 nec talis esse debet, ut habeat intellectum possidendi: Et ideo si furiosum servum miseris, ut possideas, nequaquam videris adprehendisse possessionem. Quod si impuberem miseris ad possidendum, incipies possidere, sicut pupillus, maxime tutore auctore, adquirit possessionem. Nam per ancillam quin possis nancisci possessionem, non dubitre auctore iusserit eum ire in possessipossidere Nerva filius ait, licet respondeatur, quamdiu ab alio non possideatur, a nobis eum possideri ideoque interim etiam usucapi. sed utilitatis causa receptum est, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
aboł. ł. Si epłam tͥ misero nõ
erit ea tuã añcħͣ tibi reddita fu̾it:
pauł immo ccͣ. Nam si miferis ad me
tabulariũ tuũ ⁊ ego resc̾bendi cã
litt̾as tͥ misero. simulates. tabulario
tuo reddidero tuam efficiet. Idẽ acci¬
rer grã . misero u̾eluti si petieris a
me: ut te alicui cõm̃dare̾.⁊ eas tibi
cõm̃daticias tibi misero lit̾as.S
qua insula in flumine ꝓpͥa tua est
nicħ in ea publicũ ẽ. pauł.ccͣ. ĩ mo¬
ẽ in eo genere in suiapuo ripe ĩ fui¬
minei ¶ Et luttore meri ꝓxima puͭ.
sunt ñ secus. ⁊ ĩ continenti agro idem
iuris ẽ. ¶Si qͣ insula ĩ flumine pał.
ꝓximo tud fũdo nata est. ea tua est.
solũ eiꝰ non cangat atꝙ ip̃a enoueꝰ.
fluminis insula. ¶ Pauł̾. Siinsu¬
ia in flumine nata tua fuĩt. De¬
inde int̾ eam insulam ⁊ gͣriã ripam
alia insula nata fuĩt m̃sura eo no¬
mine erit instruenda a tua insu¬
la ñ ab agro tuo pp̃ ꝙ̃ ea insisã

Expanded text:
atorum Si epistulam tibi misero, non erit ea tua, antequam tibi reddita fuerit. Paulus: immo contra: nam si miseris ad me tabellarium tuum et ego rescribendi causa litteras tibi misero, simul atque tabellario tuo tradidero, tuae fient. idem accirei gratia misero, ueluti si petieris a me, uti te alicui commendarem, et eas commendaticias tibi misero litteras. Si qua insula in flumine propria tua est, nihil in ea publici est. Paulus: immo in eo genere insularum ripae flumini et litora mari proxima publica sunt, non secus atque in coniuris est. Si qua insula in flumine publico proxima tuo fundo nata est, ea tua est. solum eius non tangat, atque ipsa movetur: fluminis est insula. Paulus: si insula in flumine nata tua fuerit, deinde inter eam insulam et contrariam ripam alia insula nata fuerit, mensura eo nomine erit instruenda a tua insula, non ab agro tuo, propter quem ea insula
Abbreviated transcription (Latin):
qr naturalit tenetur ab eo qui ei ĩsist
ex naturali possõne cepisse nerua filiꝰ
ait. eiusꝙ rei uestigiũ remanẽ s hus
q̃ terra mari celocy capiuntur. nã hec
ia s mari natã ⁊ gẽme lapilli marga¬
rite ĩ lctorib inuenteeiꝰ fuit᷑ qͥ pͥmꝰ¬

Expanded text:
quia naturaliter tenetur ab eo qui ei insistie rerum ex naturali possessione coepisse Nerua filius ait eiusque rei uestigium remanere in his, quae terra mari caeloque capiuntur: nam haecla in mari enata et gemmae lapilli margaritae in litoribus inuentae eius fiunt, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it utrũ ꝓ dñii ꝑtib an sẽꝑ
equis acquiret simile est atrꝑ in
hereditate ur iegato uł ꝙ ab a¬
liis donatũ seruo traditur. quia
seriuis in d̾ni timꝰ fundo ꝓpͥo ĩuenit
bium qͥn soliꝰ dnĩ p̃d̾ri siꝑ. u̾mn an a¬

Expanded text:
nii partibus an semper aequis adquiret? et simile est atque in hereditate uel legato uel quod ab aliis donatum seruo traditur, quia seruus in domini unius fundo proprio inuenit, bium, quin s
Abbreviated transcription (Latin):
Rotuł .ł. In laq̃ũ ꝙ̃ uenan¬
di cã posueras aꝑ incidit cũ es
coheret exemptum eũ abstuli nũ
uideat tuũ aprũ abstulisse tibi.¬
⁊ si tuũ putas ẽẽ si solutũ eũ m
siluam dimisissem eo casu tuus ẽẽ
dari oporteret q̃ro R. uideamus
lac̾ium ne int̾sit in pu ͦ. an ĩ pͥuato
posuĩm.⁊ si in pͥuato posui. utrũ
in meo an ĩ alieno. ⁊ si ĩ alieno utr̃
ꝑmissu eiꝰ cuiꝰ fundus erat. an nõ
ꝑmissu eiꝰ posu̾m. p̃t̾ea utrũ in
eo ita heserit aꝑ ut expedire se
non possit. ip̃e an diutius luctan¬
do expediturꝰ se fuĩt. sũma̾ tñ
hãc puto ẽẽ. ut si ĩ meã pot̾atem
ꝑuenit. meus factus sit. Sin autẽ
meũ aprim fe̾rũ in suã naturalẽ
laxttante̾ dimisisses eoꝙꝙ trõ mͣ÷¬

Expanded text:
rum. In laqueum, quem uenandi causa posueras, aper incidit: cum eo haereret, exemptum eum abstuli: num tibi uideor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in siluam dimississem, eo casu tuus esse dari oportere ne intersit in publico an in priuato posuerim et, si in priuato posui, utrum in meo an in alieno, et, si in alieno, utrum permissu eius cuius fundus erat an non permissu eius posuerim: praeterea utrum in eo ita haeserit aper, ut expedire se non possit ipse, an diutius luctando expediturus se fuerit. summam tamen hanc puto esse, ut, si in meam potestatem peruenit, meus factus sit. sin autem aprum meum ferum in suam naturalem laxitatem dimississes ‹et› eo
Abbreviated transcription (Latin):
possõnẽ qui nr̃o noĩe accipiunt᷑
futurirut n is possideat cui res
tradita sit qr ñ ht̃ animũ p̾siden¬
sõnẽ si iusserim uenditorẽ ꝓcura¬
tori rem trad̾e cũ ea in p̾sentia sit
iudi mͥ traditã p̾scus ait. Idẽꝙ ẽẽ
si nũmos debitorẽ iusserim asii da¬
re. Non ẽ .N. corꝑe ⁊ actu necõe ap¬
p̃hend̾e possõnem. s ⁊ ocuł ⁊ asfcũ¬

Expanded text:
possessionem, qui nostro nomine accipiunt, futurum, ut neque is possideat cui res tradita sit, quia non habeat animum possidensessione. Si iusserim uenditorem procuratori rem tradere, cum ea in praesentia sit, uideri mihi traditam Priscus ait, idemque esse, si nummos debitorem iusserim alii dare. non est enim corpore et ‹t›actu necesse adprehendere poss
Abbreviated transcription (Latin):
men noceant. ita si memoria eorum
Extet si fieri non debuerunt.
pratũ ita arabat ut ꝑ sulcos idẽ¬
ꝑ portas ¶ aqua ad inferiorẽ ueni¬
ret. q̃sitũ est an ꝑ arbitriũ aq̃ pluui¬
e arcende posse cogi ut ĩ alt̾am ꝑtẽ
arare ne sulci in eius agrũ spectart̃
sulcos tnͣsu̾sos aquanos fac̾et ꝑ qs
aqua pliuia poss noc̾e arbitriũ si
appareat futurũ ut aqua plu. noce¬
ret cogere oꝑtere fossas eũ explere
⁊ nsi fac̾e̾t ꝯdẽpnare. tam ⁊si ante¬
qmͣ adiudicaret aqua ꝑ fossas nũꝙͣ
fuxiss. ¶lacus eñ cũ aut c̾sce̾t
aut decresceret nũꝙͣ. n decessionem

Expanded text:
men noceant, ita, si memoria eorum men noceant, ita, si memoria eorum exstet et si fieri non debuerunt. pra tum ita arabat, ut per sulcos itemque porcas aqua ad inferiorem ueniret: quaesitum est, an per arbitrum aquae pluuiae arcendae possit cogi, ut in alteram partem araret, ne sulci in eius agrum spectarentsulcos transuersos aquarios faceret, per quos aqua pluuia posset nocere, arbitrum, si appareat futurum, ut aqua pluuia noceret, cogere oportere fossas eum explere et, nisi faceret, condemnare, tametsi antequam adiudicaret, aqua per fossas nunquam fluxisset. Lacus cum aut crescerent aut decrescerent, numquam neque accessionem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcõmodum aliꝙ patitur fructu¬
ariꝰ pot̾it quidem int̾dũ. uł in¬
t̾dc̃o exꝑiri ꝙ uiaut clam ꝙ si ei
ñ cõpetet q̃rendũ ẽ. an utilis ei
qĩ dnõ actio ac̃ plunie arcende
dari debeat. an ⁊̃ uo q̃ otendat
ius sibi ẽẽ uti frui. s mag̃ ẽ utilẽ
aque pluuie arcende accionẽ ei ac¬
comodare ¶Non alit̾ restita̾isse
rẽ iudetur is qui opus fec̾it qmͣ
si aqmͣ coherceat. s et si fructuariꝰ
opus fec̾it ꝑ qug̃ aqua pluuia ali¬
cui noceat erit quidẽ accõ leguti¬
ma cũ dño ꝓp̾etatis. an uo̾ ⁊̃ utilis
in fructuariũ actõ aq̃ pluuie arcen¬
de danda sit c̃sitũ ẽ. ⁊ magis ẽẽ ur᷑¬
Sauł ł. Quod pͥncipis aut senatꝰ
iussu. aut ab huis qui primi agros cõ¬
stitu̾nt opꝰ fcm̃ fu̾it ĩ hoc iudiciũ nõ
uenit. ¶ Soc ⁊̃ actio in uectigalib
agris locũ ht̃. ¶Aggeres iuxta flu¬
men in pͥuato fcĩ in arbitriũ aque
pluuic arcende ueniunt ⁊̃ si tnͣsflu¬

Expanded text:
ructuarius, poterit quidem interdum uel interdicto experiri quod ui aut clam. quod si ei non competet, quaerendum est, an utilis ei quasi domino actio aquae pluuiae arcendae dari debeat an uero etiam contendat ius sibi esse uti frui: sed magis est utilem aquae pluuiae arcendae ei actionem accommodare. Non aliter restituisse rem uidetur is qui opus fecit, quam si aquam coerceat. Sed et si fructuarius opus fecerit, per quod aqua pluuia alicui noceat, erit quidem actio legitima cum domino proprietatis: an uero etiam utilis in fructuarium actio aquae pluuiae arcendae danda sit, quaesitum est: et magis est uSabinum. Quod principis aut senatus iussu aut ab his, qui primi agros constituerunt, opus factum fuerit, in hoc iudicium non uenit. Haec actio etiam in uectigalibus agris locum habet. Aggeres iuxta flumina in priuato facti in arbitrium aquae pluuiae arcendae ueniunt, etiamsi trans flu
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ł Pretor ait ꝙꝑ publicanꝰ enis¬
rit ꝙue familia publicanoꝵ. s id res¬
titutũ nõ erit in duplũ aut si post
annũ age᷑ in simplũ iudiciũ dabo
Itẽ si dampnũ miuria. furtũ ue
fcm̃ e̾e dicetur Iudiciũ dabo s hii
ad quos eares ꝑtinetꝰ exibebũturꝰ
in dños suie noxe de ditione. Iudici¬
um dabo ¶Hic titulus ad pu¬
blicanos ꝑtinet. pliblicami aũ st̃
qui publico fruuntur. nam inde ⁊¬
nomen hñt siue fisco uectigalis
pendant uł tributũ aseqnͣtur ⁊ om̃s
tuicꝙͥ a fisco conducũt recte appel¬
lantur publicani. ¶ Dixĩt aliquois
ꝙͥ utiq hoc edcm̃ ppoĩtũ est quasi
⁊ spãlit̾ adu̾sus publicanos edcm̃
ꝓponeresꝙ quidẽ ecłcm in aliqua
parte inttius quippe id in duplum
datur cũ ui bonoꝵ raptoꝵ ĩ qͣdru¬
plum sit ⁊ furti manifesti eq̃ in
quadruplũ sit ⁊ restituendi facuł¬
tas publicanoꝵ ui ab reptũ datur
quidsi fecerint oĩ honere exuitur
⁊ penali accõne ex hac ꝑte edicti

Expanded text:
. Praetor ait: 'Quod publicanus eirit quodue familia publicanorum, si id restitutum non erit, in duplum aut, si post annum agetur, in simplum iudicium dabo. item si damnum iniuria furtumue factum esse dicetur, iudicium dabo. si id ad quos ea res pertinebit non exhibebitur, in dominos sine noxae deditione iudicium dabo'. Hic titulus ad publicanos pertinet. publicani autem sunt, qui publico fruuntur nam inde nomen habent, siue fisco uectigal pendant uel tributum consequantur: et omnes, qui quod a fisco conducunt, recte appellantur publicani. Di et specialiter aduersus publicanos edictum proponere. Quod quidem edictum in aliqua parte mitius est, quippe cum in duplum datur, cum ui bonorum ‹rap›torum in quadruplum sit et f‹u›rti manifesti aeque in quadruplum, et restituendi facultas publicano ui abreptum datur, quod si fecerit, omni onere exuitur et poenali actione ex hac parte edicti
Abbreviated transcription (Latin):
adeat ded̾it. ꝑfecto flagitio puns¬
tur capite inͥ ꝑfcõ ininsulam de¬
portatur corrupti comites sũmo
supplicõ afficiunt᷑.

Expanded text:
adeat, dederit, perfecto flagitio punitur capite, imperfecto in insulam deportatur. Corrupti comites summo supplicio afficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
mitri hiꝰ solent cũ tãe manimissioĩs
caror si pedagogus ip̃ius si inquid
uł filius. filiaue. cuius eoꝵ uł alumpnꝰ
uł capsarius idẽ qui portat libros. ł si
ĩ hoc manumittatur ut ꝓcurator sit̾
cẜmanumutit. It̾ si m̾m̾ii cã uirgo. ꝑ
iulier manumittatur ꝙ acco pͥus iure¬
iurando ut intra sex. m̃ses uxorẽ eam

Expanded text:
iusmodi solent causae manumissionis cator, si paedagogus ipsius, si nutrix, uel filius filiaue cuius eorum, uel alumnus, uel capsarius id est qui portat libros, uel si in hoc manumittatur, ut procurator sit, manumittit. item si matrimonii causa uirgo uel mulier manumittatur, exacto prius iureiurando, ut intra sex menses uxorem eam
Abbreviated transcription (Latin):
ullũ aliũ pͥulegiũ iure tribuit
excusationẽ. ut sit p̃dioꝵ colło ut¬
e sternende angariaꝵ ue exhibi¬
tio hospitis suscipiendi .i. munus
Nam hec huiꝰ quisqmͣ extusatõnẽ
proter eos qͥb pͥncipali bñficio cõ¬
cessũ est ht̃. et si q̃ua sunt p̃terea

Expanded text:
ullum aliud priuilegium iure tribuit excusationem: ut sit praediorum collatio uiae sternendae, angariorumue exhibitio, hospitis suscipiendi munus nam nec huius quisquam excusationem praeter eos, quibus principali beneficio concessum es
Abbreviated transcription (Latin):
de .i. Eiusddelatorẽ corrupit
ea cõdicione ut ꝓuicto habeat᷑.
Nam in fiscalib cãis cõstitutũ ÷¬
u̾sũ illũ locũ hãt qui delatorẽ re¬
demit. Cetin quin adu̾sus hr̃dẽ
eius tnͣsire non deb̾et. nec enĩ
exiñ ꝑit cã ex quo redempta ÷
facta uidetur u̾m oꝑ constare
pͥus ⁊ de cͥmine ꝓnunciare pla¬
ne si forte de re tractanda cã a
gatur q̃ semel iudicata ẽ ꝑ de¬
latoris corruptelam mortuus
corruptor ñ efficiet qͦminꝰ agi
possit. atcẜ retractari cã. hic.R.¬
um qui falsũ testm̃ dixit̃ posse
adire hereditatẽ ostat. s denegatis ei

Expanded text:
qui delatorem corrupit, ea condicio est, ut pro uicto habeatur: nam in fiscalibus causis id constitutum euersus ipsum locum habeat, qui delatorem redemit: ceteroquin aduersus heredem eius transire non debet. nec enim exinde perit causa, ex quo redempta est, facta uidetur, uerum oportet constare prius et de crimine pronuntiare. plane si forte de retractanda causa agatur, quae semel iudicata est, per delatoris corruptelam, mortuus corruptor non efficiet, quo minus agi possit atque retractari caus‹a›: hic eum, qui falsum testamentum dixit, posse adire hereditatem constat: sed denegatis ei
Abbreviated transcription (Latin):
mandatoris si postea desistant p̃¬
iguora tendens mandatorem ẽe decessisse
si non probau̾it s et mandator
quẽ exhibere d delator.
tõre seũ : constitutũ nullo mͦ exig¬
endũ ꝙ̃ probare.nñ. habeat cuca
emancipass filiũ ut h̾editatem
adiret rescriptũ est non uideri
ĩ fraudẽ fisci fcm̃ ꝙ adqͥsitũ ñ est.¬

Expanded text:
mandatoris, si postea desistat, praetendens mandatorem causae decessisse,si non probauerit, sed et mandator: quem exhibere debet delator.tore Seuero et constitutum nullo modo exigendum quem probare, unde habeat, circa emancipasset filium, ut hereditatem adiret, rescriptum est non uideri in fraudem fisci factum, q
Abbreviated transcription (Latin):
mo supplicio afficiuntur. ¶ Tes¬
tamentura ꝙx nullo iure ual¬
impune supprimitur nichil .N.
est quod ex eo aut petaturꝰ
aut consistere possit.¶Ql
usui testm̃ apparuit. recitaue¬
rĩt. resignauerĩt. pena corme¬
lie teneturꝰ. ⁊ plerumq hu¬
nuliores aut in metallũ dãp¬
nantur. aut honestiores in
insulam deportantur. ¶Si
quis instrumentum lotis
sue ꝙ. procuratore adu̾sario
proditum ẽe conuicerit pro¬
turator si humilior sit in me¬
tallum dampnantur. Si hones¬
midia in perpetuum relega¬
tur. ¶ Instrumenta penes
se deposita quicũ alteri al¬
tero absente reddiderit uł
adu̾sario prodid̾it pro ut
ꝑsone condicionẽ aut metal¬
lum dampnatur. aut in in
sulam deportatur. ¶ Iudi¬
ces pedanei si pecuniam cor¬
rũpti õe dicantur. plerũꝙꝓ̃
a pside se aut curie submouen¬
tur. aut inexilium mittunt᷑
aut ad tempus relegantur¬
¶Miles qͥ ex carcere dato gla

Expanded text:
mo supplicio adficiuntur. Tesmo supplicio adficiuntur. Testamentum, quod nullo iure ualimpune supprimitur: nihil est enim, quod ex eo aut petatur aut consistere possit. Qui uiui testamentum aperuerit recitauerit resignauerit, poena Corneliae tenetur: et plerumque humiliores aut in metallum damnantur aut honestiores in insulam deportantur. Si quis instrumentum litis suae a procuratore aduersario proditum esse conuicerit, procurator si humilior sit, in metallum damnatur, si honesmidia in perpetuum relegatur. Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit uel aduersario prodiderit: prout personae condicio est, aut in metallum damnsulam deportatur.Iudices pedanei si pecunia corrupti dicantur, plerumque a praeside aut curi‹a› summouentur aut in exilium mittuntur aut ‹ad› tempus relegantur.Miles, qui ex carcere dato gla
Abbreviated transcription (Latin):
extra ordinẽ uindicari placu
ex metallo publico princi¬
pis uel ex moneta sacra fura¬
tud sir pena metalli uel exsli¬
ipunitur. ¶Transfuge
ad hostes uł conciliorum nr̃o¬
rum renunciatores. aut uiui
exuruntur. aut furta suspen¬
duntur. ¶ Auctores sedicioĩs
⁊ tumultus populo conscitato
ꝓ qualitate dignitatis. aut
in furcam tolluntur. aut
bestus obiciintturꝰ aut iĩsuła
deportantur. ¶Qui non dum
usri potentes uirgines corrum¬
perint humiliores ĩ metallum
dampnanturꝰ honestiores in
insulam relegantur. aut in
exilium mittuntur. ¶ Que
se sue nummis redemptũ nõ
ꝓbau erit. libertatẽ petere
non: potest. ampliꝰ est idem
domino sl sub pena uinculo¬
rum redditur. uel si ipse dñs¬
malit in metallum dampna¬
tur. ¶Qui cum ab ortionis
aut amatoriũ potulum dant.
Et si dolo non facuint. tamen
quia mali exempli est res. hu¬
miliores in metallum. honesti¬
ores in insulam amissa parte
uonoꝵ relegantur quod si eo
mulier. aut homo perierit sũ¬

Expanded text:
extra ordinem uindicari placuiex metallo principis uel ex moneta sacra furatus sit, poena metalli et exilii punitur. Transfugae ad hostes uel consiliorum nostrorum renuntiatores aut uiui exuruntur aut furcae suspenduntur. Actores seditionis et tumultus populo concitato pro qualitate dignitatis aut in furcam tolluntur aut bestiis obiciuntur aut ‹in› insulam deporta‹n›tur. Qui nondum uiripotentes uirgines corrumpunt, humiliores in metallum damnantur, honestiores in insulam relegantur aut in exilium mittunse suis nummis redemptum non probauerit, libertatem petere non potest: amplius eidem domino sub poena uinculorum redditur, uel, si ipse dmalit, in metallum damnatur. Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa parte bonorum relegantur. quod si eo mulier aut homo perierit, sum
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Si medicus cui curan¬
dos suos oculos qui eis laborat
ꝯmiserit ꝑiculũ amittendorũ
eoꝵ ꝑ aduersa medicamenta ĩ¬
ferendo cõposuit ut ei possões
suas contta fidẽ bonã eg̃. uende¬
ret in cuisie fcm̃. p̃ses ꝓuincie

Expanded text:
m.Si medicus, cui curandos suos oculos qui eis laborabat commiserat, periculum amittendorum eorum per aduersa medicamenta inferendo compulit, ut ei possessiones suas contra fidem bonam aeger uenderet: inciuile factum
Abbreviated transcription (Latin):
fũt ante qmͣ dampnarentur:
deniq cũ quidam selius in
metallũ dampnatus est bñfi
cio pncipis et̃t iam pena li¬
beratus. Imꝑator aũtb̃ rectissi¬
me rescripsit qr semel domini
desierat ẽe seruus pene factꝰ
non ẽe eum in potestatẽ dñi
postea eũ reddendũ s sũ in per.

Expanded text:
fuerint antequam damnarentur. fuerint antequam damnarentur. denique cum quidam seruus in metallum damnatus bcio principis esset iam poena liberatus, imperator Antoninus rectissime rescripsit, quia semel domini esse desierat seruus poenae factus, non esse eum in potestatem domini postea reddendum.Sed siue in per