comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus neq ex eundi inagrũ. neq
ãbulandi inmonasterio. neq extra
murũ mon asterii ꝓcedendi foras
habeat facultatẽ nisi int̾rogauerit
p̃positũ domꝰ. & ille concesserit.
oboedientia regulae deb&
iunior imbui. ut absq senioris
exire. sed nec naturali neces¬
sitate satis facere. sua auctori¬
tate p̃sumat. nec illa &iam
qua eutili a suno. iđ aut cellã
mundare. aut aquã afferre
aut siquid aliud oportunũ. ẽ.
sine conscientia. & ordina¬
tione sui senioris usurp&.
liceat reb: se aliis implicari.
nec liberũ iudic& abscola disce

Expanded text:
Nullus neque exeundi in agrum, neque ambulandi in monasterio, neque extra murum monasterii procedendi foras habeat facultatem, nisi interrogaverit praepositum domus, et ille concesserit.obedientia Regulae debet junior imbui ut absque senioris exire, sed ne communi ac naturali necessitati satisfacere sua auctoritate praesumat: nec illa etiam quae utilia sunt, id est, aut cellam mundare, aut aquam deferre, aut si quid aliud opportunum est, sine conscientia et ordinatione sui senioris usurpet.liceat rebus se aliis implicare, nec liberum judicet ab schola ve
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenꝰ consodalib suis referant¬
Quod sihorum aliquid quod diximꝰ.
trans gressi fuerint. regulari poeni¬
tentia castigent᷑. Quodsi humili satis¬
factione pate fiant: ꝓ humilitas con¬
sitentis cernitur. ita delinquentis
culpa iudicetur. si uero c̃tumatiae

Expanded text:
llatenus consodalibus suis referant. Si horum aliquid, quae diximus, transgressae fuerint, regulari poenitentia castigentur. Si humili satisfactione patefaciant, prout humilitas confitentis cernitur, ita delinquentis culpa judicetur. Si ve
Abbreviated transcription (Latin):
ALIO QUECV FORAS MONASTERIO
UIDERIT. AUT AUDIERIT. QUIA PLV¬
RIMA DESTRUCTIO EST. QUODSI
ÕSUMPSERIT. UIN DICTAE
REGULARI SUBIACEAT¬

Expanded text:
alio quaecunque foris monasterii viderit, aut audierit, quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat
Abbreviated transcription (Latin):
Vt autem uos inh libello t̃aquã
inspetulo possitis in spicere.
neꝑ obliuionẽ aliquid negle¬
gatis. semel inseptimana uob
legatur. & ubiuos inuenertos
ea quae scripta sunt facientes.
agite dõ gratias. bonorum
oꝑum largitori. ubi aut̃ sibi
de eẽ : doleat dep̃terito
caueat defuturo. orans ut sibi¬
& debitum dimittatur. Hinc¬

Expanded text:
Ut autem vos in hoc libello tanquam in speculo possitis inspicere, ne per oblivionem aliquid negligatis, semel in septimana vobis legatur. Et ubi vos inveneritis ea quae scripta sunt facientes, agite Deo gratias, bonorum omnium largitori: ubi autem sibi deesse, doleat de praeterito, caveat de futuro; orans ut debitum dimittatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cella intra regias monasterii con
rium post ex euntes. & aperiant
intrantib: & aduenientes. nuntieñ
abbati. Vasa ł reliqua utensilia
quae adhosprtum usus baiulant.
ipsorum neglectum. ab ipso mer¬
cedem non recipiant. cuius res diri¬
piendo non seruant¬

Expanded text:
cella intra regias monasterii propum omni hora post exeuntes, aperiant ingredientibus, et advenientes nuntient ant. Vasa vel reliqua utensilia, quae ad opus hospitum bajulant, ipsarum neglectum ab ipso mercedem non recipiant, cujus res diripiendo non reservant
Abbreviated transcription (Latin):
Exp̃.Celop̃rpus dr̃. telo sollicitudinis
plenus & suspitionis typorepletꝰ.
qui&iam ea quae nonfiunt. fieri
in absentia suspicatur. & ea quȩ
nemo cõmitat. cõmitti in abscon¬
dito ꝑtimes c̃. & ideo sp̃s eius
numquam qui esc̃¬
TXT. INIPSIS IA PERUSSUIS ꝓVIDVS TEX¬
ET CONSIDERATUS. ET SIUE
SIT OPERA QUAEINIVNGIT
DISCERNAT ET TEMPERET.¬
Exp̃. Opera scđm dm̃ sunt hȩo uigiliȩ
ieiunia. abstinentia. & his
similia. scđm scłm autẽ sunt oꝑa.
quae corpori tantum exhibent᷑
non animae : id ÷ arare. fodere.
metere. & omniã similia corporis

Expanded text:
« Zelotypus dicitur zelo sollicitudinis plenus, et suspicionis typo repletus, qui etiam ea quae non fiunt fieri in absentia suspicatur, et ea quae nemo committit, committi in abscondito pertimescit, et ideo spiritus ejus nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis providus et consideratus; et sive sit opera quam injungit, discernat et temperet Opera secundum Deum sunt haec: Vigiliae, jejunia, abstinentia, et his similia; secundum saeculum autem sunt opera, quae corpori tantum exhibentur, non animae, id est arare, fodere, metere, et omnia similia corporis
Abbreviated transcription (Latin):
SENEX SAPIINS. ASCIAT
DERE ET CUIUS MATURITAS
EUM NONSINAT VAGARI
Notandum qͥa ñ dix̃ ad portã ponat᷑
senex a&ate. sed ait. ponat᷑ senex
sapiens. ubidatur intelligi. quia
non adas inportario quȩrenda ẽ
corporis. sed sapientiae & intel¬
rabilis ÷ non diut᷑na. neq numero
annorũ cõputata: Canisunt aut̃
sensus hominis & a&as senectutis
uita in maculata. Hinc & ad¬

Expanded text:
senex sapiens, qui sciat ponsum; cujus maturitas eum non sinat vagariagdus, quia non dixit: Ad portam ponatur senex aetate; sed ait: Ponatur senex moribus sapiens: ubi datur intelligi quia non aetas in portario quaerenda est corporis, sed sapientia et intelrabilis non diuturna neque numero annorum computata. Cani sunt autem sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
QUODSI AUT LOC̃ EXPETIT AUT
CONGREGATIO PETIERIT RATIO¬
NABILITER CUHUMILITATE
ET ABBAS IUDICAUERIT EX¬
PEDIRE. QUECUA ELEDERIT
ADBAS CṼCONGILIO FRUATT
MENTIVA DM ET ORDINET
IPSESIBI P̃POSITṼ QUITAM̃
PREPOSITUS ILLA AGAT CVAR
AEVERENTIA QUEABBATE SVO
E IN IVNCTA EUERIT. NIHIL
CONTRA ABBATIS UOLVNTATE
IT ORDINATION E FACIENS
QUIA QUANTUMI P̃LATUS EST
CETERIS. NAEUM OPORTET SOL¬
LICITIUS OBSERUARE PRECEPTA
REGVLAE¬

Expanded text:
Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo  injuncta fuerint, nihil contra abbatis voluntatem aut ordinationem faciens: quia quantum praelatus est caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae
Abbreviated transcription (Latin):
AMONEATUR UERBIS USQ:¬
QUATER. SIÑ EMEND AUERIT.
ADHIBEATUREI CORREPTIO
DISCIPLINE REGULARIS. OS
SINEQ SICCORRIXERIT. TUNC
DEICITUR DEORDINE P̃POSI¬
IN LOCO EIUS SUBROGETUR
QUODSIET POSTEA IN CON¬
GREGATIONE QUIITUS ET OBOE¬
DIENS NONEUERIT. ETIAM
DEMONASTERIO EXGELLATUR

Expanded text:
admoneatur verbis usque ter: si non emendaverit, adhibeatur ei correctio disciplinae regularis; quae si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praeposiin loco ejus subrogetur. Quod si et post haec in congregatione quieta et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃. Moserat eorum tunc. ut quan¬
do abbas ordinabat᷑. tunc ab
eodem ep̃o. & aliis corã ad stan¬
tibus abbatib: & p̃positus
ordinar&ur . sed quia indẽ su ꝑ¬
biȩ uitium nascebatur : non ĩ a
ab alio hodie apudnos ordinat᷑.
sed a proprio abbate p̃positure
quando cumq abbati uisũ fuerio.
ab ipso ministerio prepositi mu¬
t&ur. nefomes illi superbiae
TIX. QUOD QVASIT ABSVROV. FACILI
ADVERTITVR. QUIA ABIPSO INITIO
ORDINATIONIS MATERIA EI DAT̃
SUPER BIENDI. DUEISUSGERITUR
ACOGITATIONIBVSSUIS EXNTU
EUM ESSE APOTESTATE ABBATIS
SUI. QUIA ABIPSIS ESETTUORDI¬
NATVS. AQVIBUS ET ABBAS¬

Expanded text:
« Mos eorum tunc erat ut quando abbas ordinabatur, tunc ab eodem episcopo, et ab aliis coram astantibus abbatibus et praepositus ordinaretur. Sed quia inde superbiae vitium nascebatur, jam non ab alio hodie apud nos ordinatur, sed a proprio abbate praepositurae quandocunque abbati visum fuerit, ab ipso ministerio praepositi mutetur, ne fomes illi superbiae tur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis es et tu ordinatus a quibus et abbas
Abbreviated transcription (Latin):
caeleftis regni gaudia. non quod
ibi isti soli dominium teneant.
sedut eorum habundantius c&eris
scĩs a&̃na possessione fruant᷑
Qui enim docti fuerint. fulgebt̃
quasi splendor firmam̃ti. & qui
adiustitiam erudiunt plurimos
quasi stellae. in ꝑp&uas a&er¬
nitates & apłs ait. QuibeNe¬
prȩsunt prb̃i. duplici honore
digni habentur. maxim&e qui
laborant in uerbo & indoctrina

Expanded text:
coelestis regni gaudia, non utique ut horum soli Dominum teneant, sed ut eorum abundantius caeteris sanctis aeterna possessione fruantur. Qui enim docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . praesunt presbyteri, duplici honore digni habentur, maxime qui laborant in verbo et doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
tam corporis quã animȩ ꝓuidere.
& subsidia p̃sentis necessitatis
porrigere. & corda subditorũ¬
suorum ad laudem creatoris ã mo¬
ꝓut culpa uł a&as fuerit. aut in¬
crepatione aut flagello corripere¬
DISPOSUERIT. UT DŨ PLVRIB
COMITTITUR UNUS
NONSUDER BLAT

Expanded text:
tam corporis quam animae providus; et ut subsidia praesentis necessitatis porrigat, et corda subditorum ad laudem Creatoris intoprout culpa vel aetas fuerit aut increpatione aut flagello corripdisposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dic̃ cuius ꝑiculi malum illos respic̃
incapite. quitalib in ordinatione
sefecerunt auctores. deillis dici uidet᷑.¬
quisic̃ abbatem. ita & p̃positum or di¬
dauerunt. quiunius monas terii
ordinationem. non duob sed uni
debuerunt imponere. & inter duos¬
IDOA NOS P̃UIDIMUS EXPEDIRE.
PROPTIR PACIS CARITATISQ
CUSTODIAM INABBATIS PENDERE
ARBITRIO ORDINATIONEM
MONASTERIISVI.¬

Expanded text:
ditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videqui sicut abbatem, ita et praepositum ordinaverunt, qui unius monasterii ordinationem non duobus, sed uni debuerunt imponere; et ne ino nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui
Abbreviated transcription (Latin):
TEXP. DUMSINT ALIQUI MALIGNO SP̃O
SUPERBIE INEIATI . ET ESTI¬
MENT SE SC̃DÕS ABBATES
ASSUMENTES SUMI TYRAN¬
NIDE. SCANDALA NUTRIVÑ
ET OISSENSIONES INCONGRE¬
GATIONE FACIVNT

Expanded text:
tur, dum sint aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
VEDUBENEMINISTRAVERIT. AUDIAT̃
ADNO QUODSERUUS BONUS QUIERO¬
GAUIT TRITICU CONSERUIS SUIS
INTEMPORESUO. AMEN DICO UOBIS
AIT. SUPER OMIA BONASUA CON¬
STITVET EUM

Expanded text:
bene ministraverit, audiat a Domino quod servus bonus, qui erogavit triticum conservis suis in tempore suo: Amen dico vobis, ait, super omnia bona sua constituet eum
Abbreviated transcription (Latin):
. HAEC ERGO ALIAQ: TESTIMONIA
DISCRETIONIS MATRIS UIRTVTU
SVMENS. SIC OAINIA TEMPERET
UTSIT ET FORTES QUOO MPIANT
ETINFIRMI NONREEUGIANT

Expanded text:
. Haec ergo et alia testimonia discretionis, matris virtutum, sumens, sic temperet omnia ut sit et fortes quod cupiant, et infirmi non refugiant
Abbreviated transcription (Latin):
NONSOLVATE MONACHV
SED ETIAM DESUꝑ SCRIPTIS
GRADIB SACEROOTO ECLIR¬
CORU. STABILIRE POTEST
ABBAS IN MMIORI QUA INGRE¬
DIUNTUR LOCO SIEORV TALE
PERSPEXERIT EE. UITAM

Expanded text:
Non solum autem monachum, sed etiam de suprascriptis gradibus sacerdotum vel clericorum stabilire potest abbas in majori quam ingreditur loco, si eorum talem perspexerit esse vitam
Abbreviated transcription (Latin):
c̃p. Id ÷ monachũ maculis peccatorum
confractũ. uarusq uitiis conquassatũ.
ad disperationis foueã. uel fuge lapsũ.¬
ut p̃dictũ ÷ nonimpellendũ. Calamũ
enim quassatũ sine dubio conter&.
manum. nec portat onus fr̾is sui.
iste quassatum calamũ confringie

Expanded text:
it Smaragdus, maculis peccatorum confectum, variisque vitiis conquassatum, ad desperationis foveam, vel fugae lapsum non impellendum. Calamum enim quassatum sine dubio conterit,manum, nec portat onus fratris sui, iste quassatum calamum confringit:
Abbreviated transcription (Latin):
mon asterii. non a&ate senili. sed ma¬
rib: consutuendus ẽ. Multos & enĩ
ꝓlixitas annorum actollit. sed decus
torpentis uitae ad infantiȩ in maturi¬
tatẽ tepescendo reducit. Constituen
sideratione uigil. cursu inpiger.¬
correptione pius. discipline moderat
actu castus. morib: sobrius. disperi¬
satione equus. humilitate ornatus.
patiens. mitis. non turbolentus. non
iracundus. non suꝑbiae. ł arrogan¬
tiae uitiȩ maculatus. non prodigus
non garrulus. sed om̃i actu religionis¬
ornatus. quisciat languentiũ morib
sub uenire. & tepescentiũ ignauiã
excitare. Suꝑ que abbas requi escat
ut innullo ab eius p̃ceptis deui&.
sed in omnib: subditus. & in iussis
senioris d&lentus. nihilq abbatis
uoluntati sit contrarius. aut faciat.
aut ordin& faciendum. sed omnia
ꝑ eius interrogationẽ. iuxta illud
quod scriptum est. int̾roga patrem
tuum & ad nuntiabit tibi. maiores
semꝑ . ẽ. ut innullo a seniorum c̃silio
anime subditȩ discrepent. innullo

Expanded text:
monasterii non aetate senili, sed moribus constituenda est: multas enim prolixitas annorum attollit, sed dedecus torpentis vitae ad infantiae immaturitatem tepescendo reducit. Constituendsideratione vigil, cursu icorreptione pius, disciplina moderatus, actu castus, moribus sobrius, dispensatione aequus, humilitate ornatus, patiens, mitis, non turbulentus, non iracundus, non superbiae vel arrogantiae vitio maculatus, non prodigus, non garrulus; sed omornata, quae sciat languentium moribus subvenire, et tepescentium ignaviam excitare: super quam abbatissa requiescat, ut in nullo ab ejus praeceptis deviet; sed in omnibus subdita, et in jussis senioribus detenta, nihil quod abbatissae voluntati sit contrarium aut faciat, aut ordinet faciendum, sed omnia per ejus interrogationem; juxta illud quod scriptum est: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibisemper est, ut in nullo a seniorum consilio animae subditae discrepent, in nullo
Abbreviated transcription (Latin):
IN uno enim homine. & frat̃ni¬
tatem simul diligere. & uitia E¬
Aliud ÷ enim quod fr̃. ẽ aliud
quod uitiosus est homo: Diliga¬
mus ergo in eo fraternitatem
nram. & odio habeamus uitio¬
sitatem suam. ꝑ sequamur in eo
uitium. & emen datum ut nos¬
m&x ipsos diligamus proximum. hu¬
& beatus gregorius ait Sic sic niminꝰ¬
exhibere proximis nr̃is odii diser&¬
onem debemus. ut in eis & diligamꝰ
quod sunt. & habeamus odio. quod
indĩ nobis ttinere obsistunt

Expanded text:
In uno eodemque homine et fraternitatem simul diligere et vitia Aliud enim est quod frater est, aliud quod vitiosus est homo. Diligamus ergo in eo fraternitatem nostram, et odio habeamus vitiositatem ejus. Persequamur in eo vitium, et emendatum ut nosmetipsos diligamus eum. Hinc beatus Gregorius ait: : Sic sic nexhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tixł. Illa auti uestinta Quib: ex¬
DTUSEST RIPONANT INUESTI¬
ALIQUANDO SUADENTI DIABOLO
CONSENSERIT UT FOREDIAT̃
DEMONASTERIO QUODABSIT
TUNE EXUATUR REB MONAS¬
posuit uestimenta. p̃posito
tradantur. quaetam diu abeo
seruentur. donec profectus
conuersationis eius diuersis
aut in oboedientia in eo fuerit
dep̃hensa exuatur monafterii uest¬
b: quibus indutꝰ fuerat. & reuestitꝰ
suis antiquis qu&e ap̃posito conser¬
uantur. foras expellatur. qui añ . ẽ
cum uestimentis mon asterii q̃ acce¬
pit abscedere. Hinc quidã mona
saeculares quasdum mutat exut
fuerit. cũ diligentia raepositȩ
conseruaentur. Tam de laicis. quam¬
iam defirmato conuerso. neforte
quod non in conuersis contingat
cũ ad suos denuo uomitus redire
uoluerit . & scłi elegerit iterato
repedare itinera. & nullis scriptu¬
rarum ł monitionum poterit uin¬
culis r&ineri. reddat xp̃o quod
suum est. id ÷ exutus scĩs uestib
ł habitu sacro. suis quib uenerat
uestitus uestib resimilans scłm.

Expanded text:
la vero vestimenta quibus exutus est, reponantur in vestiquando, suadente diabolo, consenserit ut egrediatur de monasterio, quod absit, tunc exutus rebus monasposuit vestimenta Praeposito tradantur: quae tandiu ab eo serventur, donec profectus conversationis ejus diversis aut inobedientia in eo fuerit deprehensa, exuatur monasterii vestibus quibus indutus fuerat, et revestitus suis antiquis, quae a Praeposito conservantur, et foris expellatur: quia non est fas cum vestimentis monasterii quae accepit abscedere. Nulli asaeculares, quas duntaxat exutus fuerit, cum diligentia repositae conserventur, tam de laicis quam de firmato converso; ne forte, quod non in conversis contingat, cum ad suos denuo vomitus redire voluerit, et saeculi elegerit iterato repedare itinera, et nullis scripturarum vel monitionum poterit vinculis retineri, reddat Christo quod suum est; id est, exutus sanctis vestibus, vel habitu sacro, suis quibus venerat vestitus vestibus resimilans saeculo,
Abbreviated transcription (Latin):
ILLA SEꝑ CONSIOERETVRRATIO
UT HIC CONSTITUATUR QUE
SIBI OMIS CONCORS CONGRI¬
GATIO SCDMTIMOREÕI. SIUI
ETIAA PARS QUAUIS PARUA
CONOREGATIONIS SANIORE
CONSILIO ELEGERIT. NITE
AITEMERITO ET SAPIENTIE
DOCTRINA ELIGATUR. QUI
ORDIN ANDUS. Ẽ. ETIAM¬
SIULTIMUS EUERIT INOR¬
DINE CONGREGATIONIS

Expanded text:
illa semper consideretur ratio, ut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑordinem sicut conuersi in mo¬
nasterio fuer̃. ita in suo ordine
constituantur. p̃t̃ siuberis con¬
uersatio religionis meruerto.
ut in antea ꝓmoueatur. ł si gra¬
uis culpa exigerto. ut rerore¬

Expanded text:
 ordinem, sicut conversi in monasterio fuerint, ita in suo ordine constituantur, praeter si uberis conversatio religionis meruerit ut inantea promoveatur: vel si gravis culpa exegerit ut retro re
Abbreviated transcription (Latin):
TEXI INIPSA APPELLATIONE NOMINU
NULLILICEAT ALIU PVRA APELLIRE
NOMINE. SED PRIORES IUNIORES
SUOS FRMNOMINE. IUNIORES¬
MIITE PRIORES SUOS. NONUOS
VOCENT. QUOD INTELLIGIT UR
PATERNA REUERENTIA
Exp̃. Sieut tunc apud illos patna ex¬
hibgͬebat᷑ reuerentia ut pͥores uocarend
nonni. itanunc apud nos exigitur
hodie. ut ipsa pat̾na reuerentia. pͥores

Expanded text:
t. In ipsa appellatione nominatim nulli liceat aliam puro nomine appellare, sed priores juniores suas sorores nominent, juniores priores suas nonnas vocent, quod intelligitur materna reverentia Sicut tunc apud illos paterna exhibebatur reverentia, ut priores vocarentur nonni: ita nunc apud nos exigitur hodie ut ipsa paterna reverentia priores
Abbreviated transcription (Latin):
Qui pͥmus in monasterio coN¬
uersus fuerit. primus ãbul&.
loquatur cũ int̾rogantur fr̃s ꝓ aliqͣ
questione. prior psalmũ dicat. iN
choro pͥmus consistat. ebdomadam
prior faciat. manũ in m̃sã. pͥmꝰ exten¬
dat. Nec a&as sola int̃ fr̃s requiren¬
da. sed conuersatiꝯ÷ & laboris
studiiq p̃positũ. Unde &ħ discr&io
senioris ÷ praestolanda. ut quẽ quo¬
modo erga dĩ amorẽ. cultumq fer¬
uentẽ uiderit. sic honor& Hon eñĩ
generis dignitas. aut rerũ opulentia
quam quisq: habuit in scło ł axatis
grande uitas exquirenda. sed uitȩ
rectitudo. & ardentissime fidei
merita debent. eẽ pensanda
ille enim potior. quiđo ꝓximi or
iudi candus est.

Expanded text:
Qui prius in monasterio conversus fuerit, primus ambulet,loquatur, cum interrogantur fratres pro aliqua quaestione, prior psalmum dicat, in choro primus consistat, hebdomadam primus faciat, manum in mensam primus extendat. Nec aetas sola inter fratres requirenda, sed conversatio est, et laboris studiique propositum. Unde et haec discretio senioris modo erga Dei amorem cultumque ferventem viderit, sic honoret. Non enim generis dignitas, aut rerum opulentia, quam quisque habuit in saeculo, vel aetatis grandaevitas exquirenda, sed vitae rectitudo, et ardentissimae fidei merita debent esse pensanda. Ille enim potior, qui Deo proximior, judicandus est.
Abbreviated transcription (Latin):
. NBICGQ AUTESIBI OBUIANT FRS IV
NIOR PRIORE BENEDIENIONẼ PETAT
TRANSEVNTE MAIORE MINOR SVRGA
EI DET EI LOCUSEDENOI. NECPSUMAI
IUNIOR CONSEDERE. NISIP̃CIPIAT
SERIF ORSVVS. UTEIAT QUOSISCRIP¬
TUM EST. HONORE IN UICEM
OREUENIENTESI¬

Expanded text:
. Ubicunque autem sibi obviant sorores, junior a priore benedictionem petat, transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi, nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior, ut fiat quod scriptum est: Honore invicem praevenientes
Abbreviated transcription (Latin):
GREGATIO UITIISSUIS QUOO¬
QUIDE ABSIT CONSENTIINTI ꝑSOM
PARI CONSILIO ELEGERIT. ET UITIA
IPSA ALIQUATENUS INNOTITIAM
PRAUORUM P̃ UALERE CONSENSṼ
SEDDOMUI DĨ DIGNŨ CONSTITVAN
DIS PENSATOREM. SCIENTES PROH
SERECESTUROS MERCEDEM BONA
SIILLUO CASTE. ET TELO OI FACIANT
SICUT EDIUERSO PECCATO SINE¬
GLEGANT¬

Expanded text:
gregatio vitiis suis gregatio vitiis suis quod absit consentientem personam pari consilio elegerit, et vita ipsa aliquatenus in notitiam pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant
Abbreviated transcription (Latin):
Abbas autem ȩꝓpriis semꝑ coenobi
monachis eligatur uirscꝰs. discroꝰ
grauis castus carus humilis
mansu&us & doctus quidiutinis
experim̃titus ÷ documentis. om̃ib:
p̃fitis reb bene fuerit eruditus.
qui in abstnentia p̃cellat. iN
doctrina refulgent ex quisitas
epulas mensȩ lautiores consuetu¬
dinemq contempnat. uininimis
ꝑceptionem respuao. cunctis in
cõmune fr̃ib: ut pater propͥus.
piissimusq: ꝓuideat. Quẽ nec
ira subita & inmoderata deiciao.
nec suꝑbia extollat. nec meror
acpus illanimitas frangat. nec
libido corrumpat. qui & in pati¬
entia discr&ionem. & cumira
exhibeat lenitatem. qui quesic
egentib: aut pauꝑib: pareat.
ut miniferium se & non p̃latũ
tantum xp̃i uiscerib cognoscat.
cuius que tanta deb& sermonis
& uitae consonantia. eẽ ut id
quod doc& uerbis. confirm&
oꝑib: sed ulis. & bis acuto p̃cedens
gladio. quicquid aliis informat
uerbo iugi ipse gerao studio.
ut nec sermonem operationẽ
frangat
QUODSI ETIAM OMNIS CON¬

Expanded text:
 e propriis semper coenobii monachis eligantur; vir sanctus, discretus, gravis, castus, charus, humilis, mansuetus, et doctus; qui diutinis experimentatus et documentis, omnibus praefatis rebus bene fuerit eruditus. Qui in abstinentia praecellat, in doctrina refulgeat, exquisitas epulas mensae lautioris consuetudinemque contemnat; vini nimii perceptionem respuat; cunctis in commune fratribus ut pater proprius piissimusque provideat. Quem nec ira subita immoderate dejiciat, nec superbia extollat, nec moeror ac pusillanimitas frangat, nec libido corrumpat. Qui et in patientia discretionem, et cum ira exhibeat lenitatem; quique sic egentibus atque pauperibus pareat, ut ministrum se et non praelatum tantum Christi visceribus recognoscat. Cujusque tanta debet sermonis et vitae consonantia esse, ut id quod docet verbis, confirmet operibus sedulis, et bis acuto praecedent gladio, quidquid alios informat verbo, jugi ipse gerat studio, ut nec sermonem operatio desfrangatQuod si etiam omnis con
Abbreviated transcription (Latin):
ERSO SCD̃M ONUINES QUOS COR¬
STITVERIT UEL QUOS HABUERIÑ
ISIERS. SICACCEDANT ADPACẼ
IMNONENDṼ INCHORO STANDV
ITINOMNIB OMHINO LOCIS
AETAS NONDISCERNAT OROI¬
NES. NEC P̃IUDECET. QUIASAMUIL
ET DANIHEL PUERI. PRESBITEROS
IUIDI CAUERUNT.

Expanded text:
Ergo secundum ordines quos constituerit, vel quos habuerint ipsi fratres, sic accedant ad pacem, imponendum in choro standum. Et in omnibus omnino locis aetas non discernat ordines nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
&SEPAEIA MONITꝰSINON COR¬
REXERIT. ETIÃ ESS ADHIBEAT̃
INTESTIMONIO QUODSINEC
SIC EMENDA VERIT CLARESCEN¬
TIB: CULPIS. PROICIATVR
DEMONASTERIO SITAMEN
TALIS EUERIT EIUS CONTUMA¬
TIA. UT SVBDI. AUT OBOEDIRE
REGULAE NOLIT.

Expanded text:
epe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire Regulae nolit.
Abbreviated transcription (Latin):
LXIII. DEORDINE CON GREGATIONIS
RDINES SUOS IN MO¬
NASTERIOITA CON¬
SERVEN. UT CONVER¬
SIONIS TEPE UT UITAE
MERITUM DISCERNIT MT QUE
ABBAS CONSTITUERIT

Expanded text:
LXIII. De ordine congregationis. Ordines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit, utque abbas constituerit
Abbreviated transcription (Latin):
TEN. ERoo Exceptis hisQuos ut
DIXIA ALTIORI CONSILIO ABBAS
P̃TULERIT E DEGRAD ADERIT
CERTIS EXCAUTIS. RELIQUI
ONS UT CONUERTUNT URITA
SINT. UT VERBI GRATIA QUISI¬
CVNDAHORA DIEI UENERIT
AETATIS AUT DIGHITATISSIT

Expanded text:
t. Ergo exceptis his quos, ut diximus, altiori consilio abbas praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliqui omnes, ut convertuntur, ita sint: ut verbi gratia, qui secunda hora diei venerit aetatis aut dignitatis sit
Abbreviated transcription (Latin):
QNTAMEN REGVLA ADECANIS
EP̃POSITIS CONSTITUTAM.
SIBI SERUARE SCIAT. QUODSI
ALITER P̃SUPSERIT. NONSACER¬
DOS SEOREBELLIO IUDICETUR¬

Expanded text:
tamen Regulam a decanis vel praepositis constitutam sibi servare sciat. Quod si aliter praesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
OEFERT FILIU SUŨ. DEIN MO¬
NASTERIO SIIPSI PVER
PARENTES EIUS FACIANT
PETITIONE QVAUPRA DIXIM̃
ETCŨ OBLATIONE IPSA PETITI¬
ONE ETMANŨ PUERI IN UOLUANT
IN PALLA ALTARIS. ETSIC EUM
OFFERANT
infantes uoluntate & consensu
parentum immo ab ipsis paren¬
tib oblatos. sub testimonio pluri¬
morum suscipi. ut omĩs occaͣsio
maledicti gratia. excludatur
hominum pessimorum. Cũ aut̃
suũ trans gressi fuerint. nec
uideri eos oport& ãplius. tãꝙ¬
eos qui in dño deliq runt. qđ ẽ.
confusionis suae pactu cũ pro¬
homo in homine. orabio ꝓ ipso
addñm. si autẽ indm̃ peccauerit.
Quicũq a parentib ꝓpͥus in
monasterio fuerro delegatꝰ.
nouerit se ibi ꝑ p&uo ꝑman¬
surum. Nam anna samuhel
puerum natũ. & ablactatum.
in ministerio templi quo
amatre fuerat functus. ꝑman¬
sit. & ubi constrtutus ÷ deser¬

Expanded text:
offert filium suum Deo in monasterio, si ipse puer parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerantinfantes, voluntate et consensu parentum, imo ab ipsis parentibus oblatos, sub testimonio plurimorum suscipi; ut omnis occasio maledicti gratia excludatur hominum pessimorum. Adhiberi suum transgressi fuerint, nec videri eos oportet amplius, taeos qui in Deum deliquerunt; quo teste confessionis suae pactum transghomo in hominem, orabunt pro ipso ad Dominum: si autem in Deum peccaverit, Quicunque a parentibus propriis in monasterio fuerit delegatus, noverit se ibi perpetuo permansurum. Nam Anna Samuel puerum natum et ablactatum Din ministerio templi, quo a matre fuerat functus permansit, et ubi constitutus est, deser
Abbreviated transcription (Latin):
& in conuersatione sca ceteris
CAUEAT AUTE ABBAS NEALI¬
QVANDO DEALIONOTO MONAS¬
TERIO MONACHU ADHABITANDÕ
SUSCIPIAT. SINE CONSENSU
ABBATIS ELUS. MUT LITTERAS

Expanded text:
is Caveat autem abbas, ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat, sine consensu abbatis ejus aut litteris
Abbreviated transcription (Latin):
custodiat. & sic accedat ad pacem.
ad cõmunionẽ. ad psalmum impo¬
nendũ. inchoro standum. & in
om̃ib omnino locis p̃t̃ officiũ
altaris. id ÷ nisiquando altario
ministrat. Altario enĩ assistens.
pͥmus stat. sacrificat. & primꝰ
ꝓomĩb orat. &iam siultimus
inueniatur in ordine. & ideo
nec locus ibi custodiendus est
nec ordo tenendus.

Expanded text:
iat; et sic accedat ad pacem, ad communionem, ad psalmum imponendum, in choro standum, et in omnibus omnino locis, praeter officium altaris, id est quando altario ministrat: altario enim assistens, primus stat, sacrificat, et primus pro omnibus orat, etiamsi ultimus inveniatur in ordine: et ideo nec locus ibi constituendus est, nec ordo tenendus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sta fr̃ nobiscum immobilis iN
hoc monasterio. ut bono tuo. alii
erudiantur exemplo: nonenim
op: .ẽ. dm̃ in alio querere loco.
qui ubiq ẽ. semꝑ & totus: ipsi
enĩ dñõ & nos in hoc loco seruimꝰ:
x ipso regimilitamus. Uñ enĩ
ẽ. dñs in om̃i loco. cui a seruissuis
cottidie seruitur. & unus rex
regum. cui amilib suis semper
& in omni loco militatur. & ĩdõ
non .ẽ. tibi op: alium quȩrere
locum ubi melius seruias dño:
conquirere regnum.

Expanded text:
ter, nobiscum immobilis in hoc monasterio, ut tuo bono alii erudiantur exemplo; non enim opus est Deum in alio quaerere loco, qui ubique est et totus. Ipsi enim Domino et nos in hoc loco servimus, et ipsi Regi militamus; unus enim Dominus est in omni loco, cui a servis suis quotidie servitur, et unus Rex regum, cui a militibus suis semper et in omni loco militatur; et ideo non est tibi opus alium quaerere locum, ubi melius servias Domino, conquirere regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
non licebie dealio monafaerio
siñ uoluntate eiꝰ. quip̃÷ patris.
sed nec uidere oporte. Dicente apło
quia qui primam fidem irritam fec
monasterium in grediatur. cõmen¬
detur abeo ei quip̃ .ẽ. ubi. eẽli
desiderat. & sic suscipiatur. Ille
alio monasterio inuenerit. tantos
se nouerit habere priores. sed neo
ad tendendum . ẽ. quod fuit antea
sed ꝓbandum qualis. eẽ. coeperit
Susceptus uero sihabere uidetur
aliquid. siue in reb siue in co dicib
ultra ei possidere non licebit. ut pos¬
sit. eẽ. ꝑfectus. qui a libi nom potur¬
Monachum omnino. siue clericũ
alterius. locił mon asterii recipi.
sub qua lib& causa nolumus. inter¬
dicimus prohibemus: ꝓspicientes
talia studio caritatis. nenouum
aliquod sorde. scandali surgente
inducat. Dicit enim scriptura
Quicquid tibi nonuis. alio nefecer
LXII. DESACERDOTIB MONASTENIS
DILISAT QUIDIGNUS SIT SACIR¬
DOTIO FUNGI

Expanded text:
Non licebit de alio monasterio, sine voluntate eius qui praeest Patris, sed nec videre oportet, dicente Apostolo: Quia qui primam fidem irritam fecimonasterio ingrediatur, commendetur ab eo ei qui praeest ubi esse desiderat, et sic suscipiatur. Nam alio monasterio invenerit, tantos se noverit habere priores. Nec attendendum est, qui fuit antea; sed probandum est, qualis esse coeperit. Susceptus vero si habere videtur aliquid, sive in rebus, sive in codicibus, ultra ei possidere non licebit, ut possit esse perfectus, quod alibi non potuMonachum omnino, sive clericum alterius  loci monasterii recipi sub qualibet causa nolumus, interdicimus, prohibemus, prospicientes talia studio charitatis, ne novum aliquod forte scandalum surgentes inducant. Dicit enim Scriptura: Quidquid tibi non vis, alio ne fecerLXII. De sacerdotibus monasterii. Si eligat qui dignus sit sacerdotio fungi
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui ÷ pͥmus in nomine. sit & pͥmꝰ inope¬
ratione. & quod ore p̃dicat. oꝑe cõpleat.
& pͥor in humeris ł ceruicib suis port&.
qua e portare fr̃s iub&. & utrum sint
grauia anleuia quȩ fr̾ibi imponit honera
experim̃to cognoscat. Primatũq suũ quẽ
pͥor adm̃sam ten&. pͥmꝰ aduirtutis parsi¬
moniã uindic&. & abstinentiã quã lingua

Expanded text:
ut qui est primus in nomine, sit et primus in operatione, et quod ore praedicat, opere compleat, et prior in humeris vel in cervicibus suis portet, quae portare fratres jubet, ut utrum sint levia aut gravia, quae fratribus imponit onera experimento cognoscat, primatumque suum, quem prior ad mensam tenet, primus ad virtutis parcimoniam indicet, et abstinentiam quam lingua
Abbreviated transcription (Latin):
CI DEMONACHIS PEREORINIS
OELONGINQUIS PROUINEVS
SUꝑUENERIT. SIꝓHOSPIIE
UOLUERIT HABITARE Ĩ MONAS¬
TIRIO ETCONTENIVS Ẽ. COR¬
SUETUDINE LOCI QUE INUENE¬
RIT. ET NONEORTE SUꝑELUITA¬
TE SUA ꝑTURBAT MONASTERIV.
SEDSIMPLICIT̃ CONTENTUS .Ẽ.

Expanded text:
 DE MONACHIS PEREGRINIS,de longinquis provinciis supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non superfluitate sua perturbat monasterium; sed sim
Abbreviated transcription (Latin):
Quando sibi fr̾s mutuatim inuia uel
in quocũq loco occurrerint. cũ om̃i
humilitate ab inuice flectentes. bene¬
dictionẽ rogent. & si exeis unꝰ senior
fuerio prius iunior benedictionẽ
postul&. tunc demum. senior ꝓseqͣt᷑¬
in conses sunt uͦ frm̃ si alius suꝑ uenerit
qui iumores sunt ordine ad surgan.
& seniori locũ p̃beant. Iuni ores uero
seni orib: nullatenꝰ suꝑbiendo contra¬
dicant sed cũ om̃i humilitate. uel
int̃rogati ł correpti respondean:
Silabentẽ in quad lib& delictũ iunior
seniorem aspexerio. non ex ꝓbrando.¬
sed magis dolendo ad consitendum
abbati uel p̃posito dirigat. similit̃
senior. iuniori faciat

Expanded text:
quando sibi mutuatim in via vel in quocunque loco occurrerint, cum omni humilitate ab invicem flectentes benedictionem rogent; et si una ex eis senior fuerit, prius junior benedictionem postulet, tunc demum senior proseqIn consessu fratrum, si alius supervenerit, qui juniores sunt ordine assurgant, et seniori locum praebeant. Juniores vero senioribus nullatenus superbiendo contradicant, sed cum omni humilitate vel interrogati vel correpti respondeant. Si labentem in quodlibet delictum junior seniorem aspexerit, non exsed magis dolendo ad confitendum abbatissae vel praepositae dirigat: similiter senior juniori faciat
Abbreviated transcription (Latin):
QUOOSI NONEUERIT TALIS QUIME
UERU ITIAM SUA DEATVRVTST&
VTILVS EXEMPLO ALII TRVDI AÑ
& QUIA INOMILOCO VNIDNO
SERVITVR. UNIREGI AULITAT

Expanded text:
Quod si non fuerit talis qui meverum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi militat
Abbreviated transcription (Latin):
hospitib siue peregrinis. stramina
conportabit. aquam cale faciens
pedib. & omnia humiliter
ministeria exercebie. ł ascẽq
lignorum suo cotidiȩ herens. eb¬
doma dariis tribu&. atq ita in om̃i
pȩnuria & uilitate subactus. ex¬
pl&o anno probatus moribus. &
laborib: elimatus. ꝑcepta in aeccłi
benedictione. fr̃m soci&ati donetͣ¬

Expanded text:
Hospitibus sive peregrinis stramina comportabit, aquam calefaciens pedibus, et omnia humiliter ministeria exercebit, fascemque lignorum suo quotidie dorso ferens hebdomadariis tribuet. Atque ita in omni penuria et utilitate subactus, expleto anno probatus moribus, et laboribus elimatus, percepta in ecclesia benedictione, fratrum societati donet
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Ordinatꝰ autẽ. caueat elationẽ.
aut suꝑbiam. nec quic qua p̃sumat.
nisi quodei ab abbate p̃cipitur. sciens
se multo magis. disciplinȩ regulari
subdendum. nec occasione sacerdotii.
obliuiscatur regulae oboedientiã
& disciplinam. sed magis ac magis.

Expanded text:
. Ordinatus autem caveat elationem, aut superbiam: nec quidquam praesumat, nisi quod ei ab abbate suo praecipiatur; sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur Regulae obedientiam et disciplinam; sed magis ac magis
Abbreviated transcription (Latin):
INIPSIS AUTE P̃TUS NONSUS¬
RIPIAT AUARITIAE MALG. SEO
SEMP ALIQUANTULŨ UILIUS OET.
QUIABALIIS SCFARIBUS DARI
POTEST. UT INOMNIB GLORIEI¬
CITUR DEVS

Expanded text:
In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus dari potest, ut in omnibus glorificetur Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Concedi quidem ei conuenit
ingressum. ꝓpt̃ incertos exitus
rerum . Int̃dum enim pot: fieri.
ut ꝑtempꝰ ꝓficiat. & delectecur
scitate uitae. & ꝑmaneat coeptis. sicut
tam̃ circa eum cautius agi & diligen¬
tius. ut siue inueritate ꝑmaneao ł ꝓficit
siue institutionũ nr̃arum libertas ex¬
ploratur. ꝓbabilis inueniatur & pur
ita namq & nosdõ placebimus & ille
aut ꝓfici eo siuerax ÷ aut si simulator
est erubesc&¬
SIAUASANE RATIONADVITIE IT
DIT. AUTOSTESDIT. TRACTET ABLAS
PRVDENTER NEFORTE PROPIERB
IPSUO EU OÑS DIREXIT¬

Expanded text:
. Concedere quidem ei convenit ingressum propter incertos exitus rerum. Interea enim potest fieri, ut per tempus proficiat, et delectetur sanctitate vitae, et permaneat coeptis sicut tamen circa eum cautius agi et diligentius; ut sive in veritate permaneat vel proficiat, sive institutionum nostrarum libertas exploretur, probabilis inveniatur et pura. Ita namque et nos Deo placebimus; et ille, aut proficiet, si verax est; aut si simulator est, erubescquae sane rationabiliter et dit, aut ostendit, tractet abbas prudenter, ne forte pro hoc ipsum Dominus direx
Abbreviated transcription (Latin):
Sicum reb: suis introierit nouitiũ
tunc ille breuis. ł donatio rerũ suass
ł monasterio facta. ipsius donatons
manꝰ suꝑ altare ponatur. Dicente
ipso fre. Eccedñe cũ animamea &
pauꝑtate mea. quicquid mi hi dons
tibi reconsigno & offero. & ibi uolo
ut sintres meȩ. ubi fuerte cor meũ
& anima. suppotestate tamen
monasterii & abbatis. quem mi hi
dñe inuice tua timendum p̃pons
cum eis dicis. qui uos audit me auon.
& quiuos sꝑnit. mesꝑnit

Expanded text:
si cum rebus suis introierit, tunc ille brevis, vel donatio rerum suarum Deo vel monasterio facta, ipsius donatoris manus super altare ponatur, dicente ipso fratre: Ecce, Domine, cum anima mea, et paupertate mea, quidquid mihi donasti, tibi reconsigno et offero: et ibi volo ut sint res meae, ubi fuerit cor meum, et anima, sub potestate tamen monasterii et abbatis, quem mihi, Domine, in vice tua timendum praeponis; cum eis dicis: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit
Abbreviated transcription (Latin):
in loco alterius subpositus
quasi suffactus. unde & consulẽ
suffectum dicimus eum. qui ꝓ
alio substiturtur
NELCERTE SIHFACERE NOLUERINT
ET ALIQUIO OFFERRE UOLVERINT
INELEMOSINA MONASTERIO
PROMERCEDESUA PACIANT EX
REB QUAS DARE UOLUVNT
MONASTERLO DONATIONE
RESERUATO SIBI SIITA UOLU¬
ERINE USU ERUCTUM¬

Expanded text:
in loco alterius suppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituiturel certe si hoc facere noluerint, et aliquid offerre voluerint in eleemosyna monasterio pro mercede sua, faciant ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi si ita voluerint usufructu
Abbreviated transcription (Latin):
SI Uͦ. POST EA UOLUERIT STABILITA¬
TE SUÃ FIRMARE. NONRENNVATVR
TALIS UOLVNTAS. ET MAXIMAE
QUIATEMPORE HOSPITALITATIS
EIUS UITA DINOSCITVR.
Quomodo firm& stabilitatẽ suam.
siue in corde tantũ. siue incorde simul
& uerbo. hic aꝑte non dr̃. sed ut datꝰ
intellegi. sicut ille nouitius ꝓmitat
descabilitate sua coram dõ &x scis dͥ.
ut si aliquando alit fecerit. ab eo sed amp¬
nandum sciat que mirrid&. ita &c iste
qua uis non ꝓmittat. quia ĩa ꝓmissum
hab& firm& tamen stabilitatẽ suam.
& idoneis testib non mereatur accipe
dã pnationem promulta sua & in licita
QUODSI SUPER ELUUS. AUT VITIOSVS
INUENTUS EUERIT. TEPORE HOSPITA¬
LITATIS. NONSOLU DEB& SOCIARI
CORPORI MONASTERIP. VERU ETIÃ
DICATUR EL HONESTE UTDISCEDAT.
NEEIVS MISERIA ETIAM ALII
UITI ENTUR

Expanded text:
Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur ei talis voluntas; et maxime, quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita dignosci. Quomodo firmet stabilitatem suam, sive in corde tantum, sive in corde simul et verbo, hic aperte non dicit; sed 802 ut datur intelligi, sicut ille novitius promittit de stabilitate sua coram Deo et sanctis ejus, ut si aliquando aliter fecerit, ab eo se damnandum sciat quem irridet: ita et iste, quamvis non promittat, quia jam promissum habet, firmet tamen stabilitatem suam et idoneis testibus, ne mereatur accipere damnationem pro multa sua et illicita Quod si superfluus aut vitiosus inventus fuerit tempore hospitalitatis, non solum non debet sociari corpori monasterii, verum etiam dicatur ei honeste ut discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓfessus fuerit se omĩa imple¬
turum. tunc excipiatur in
Exceptus uͦ. usq ad mortẽ suã.
nec p̃sumao nec ꝑmittatur
demonasterio egredi. ꝓpter
illud ꝓph&icum. unam p&ii
adno hanc requira. ut in ha¬
bitem indomo dñi. omnibus

Expanded text:
si professus fuerit se omnia impleturum, tunc excipiatur. eptus vero usque ad mortem suam nec praesumat, nec permittatur de monasterio egredi, propter illud propheticum: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omn
Abbreviated transcription (Latin):
RESSIQUAS HABET. AUTEROGET
PRIUꝰ PAVPERIB AUT FACTA SOLLEO¬
NITER DONATIONE CONFERAT MONAS
TERIO. NIHIL SIBI RESERUANS EX
OMIB QUIPPE QUIEXILLO DIE.NEC
PPRII CORPORIS POTESTATEA
SEHADITVRVM SCIAT¬

Expanded text:
Res, si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemniter donatione conferat monterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat
Abbreviated transcription (Latin):
VIUA. &NON CONFVNDAS ME
AB EX PECTATIONEMEA. QUEUERGO
OMIS CONGREGATIO TERTIO RESPOR¬
DEAT. ADIUNGENS GLORIA PATRI
TUNC ILLE FR NOUITIUS. ꝓSTERNA
SINGULORU PEDIB: UTORENT
PEO RIMA EXILLA DIE INCONG¬
GATIONE REPUTETVR.

Expanded text:
 non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse nouitius fr̃. responsorium hoc
nemea. Postħ responsorium. dicat
abbas huncuersum: confirmaħ ds̃
quodoperatus es in nobis. Post que
uersum dictum. moxdata ei abom̾ib:
pacem. cõpleat abbas. hinc datur¬

Expanded text:
ipse novus frater responsorium hoc:ne mea . Post hoc responsorium dicat abbas hunc versum: Confirma hoc, Deus, quod operatus es in nobis . Post quem versum dictum, mox data ei ab omnibus pace; compleat abbas, et t
Abbreviated transcription (Latin):
anno. nullus inutare habitũ ꝑmitett᷑.
sedsi poenitentis fuerit tanta c̃punctio.
ut ħ sibi supplicatione assidua exigat
nonnegari. tam̃ qđ uni fidelit̃ pos¬
centi conceditur. ñ qͣsi licitũ habeat᷑:¬
integro uno sp̾ali traditꝰ seniari. ñ
statim cõmiscendus erit c̃ gregationi.
tiis edocendus. qđ si quilib& con¬
uersus bonis acpuris morib enitens.
abbatis ł aliorum frm sp̃aliũ fuerte
iudicio coꝓbatus. ꝓmerito & puritate
suȩ consoientiȩ clerieꝰ poterto fr̃m
consortiis misceri. scđm quod abbatis
ł fr̃m obtimorum censuerit delibe¬
ratio faciendum.
PMISSERIT SEOMIA CUSTODIRE. ET
CNCTASIDI IMPERATA SERVARE. TUNC
SUSCIPIATUR IN CONGREGATIONE.
SCIENS SE EELESE ET REGULE CONSII¬
TVTU. QðET EXILLA DIE NLICET EGREDI
DEMONASTERIO NECCOLLU EXCVTERE
DESODIVGO REGULAE. QUESUBTA

Expanded text:
anno nullus mutare habitum permittatur. Sed si poscentis fuerit tanta compunctio, ut hoc sibi supplicatione assidua exigat non negari, quod uni fideliter poscenti conceditur, non quasi licitum habeatintegro uni spiritali traditus seniori, non statim commiscendus erit congregationi; tiis edocendus. Quod si quilibet conversus bonis ac puris moribus enitens, abbatis vel aliorum fratrum spiritualium fuerit judicio comprobatus, pro merito et puritate suae conscientiae celerius poterit fratrum consortiis misceri, secundum quod abbatis vel fratrum optimorum censuerit deliberatio faciendum. promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare; tunc recipiatur in congregatione, sciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub ta
Abbreviated transcription (French):
les calcient qui uoluerint. i d est¬
adie hcła darum nouembrium . usq
adboł maias. reliquis aestiuis
mensib: caligarum tantum sola¬
cus munien disunt.

Expanded text:
les calceent, qui voluerint, a die Kalendarum Novembrium usque ad Kal. Maias; reliquis aestivis mensibus caligarum tantum solatiis muniendi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
non requirat. Dicente dño addisci¬
pulos. neq duas tonicas habeatis
Quas duas tonicas intelligere debemꝰ
ñnumero. sed ꝓpt̃ hyemem necessa
fuerit putabitur alienũ: dũ quicqd
possessor auarus includit. magis
utitur archa. quam dñs: Quodire
u&etur maximus nob̵. beatꝰ apłs
testis ad surgit. qui dicit: Habentes
uictum & uestitum his contenti sumꝰ
Nã qui uolunt diuites fieri. incidur
in temptationẽ & laqum diaboli¬

Expanded text:
onsequatur; dicente Domino ad discipulos: Neque duas tunicas habeatis : quas duas tunicas intelligere debemus non numero, si propter hiemem necessarfuerit, putabitur alienum: dum quidquid possessor avarus includit, magis utitur arca quam dominus: quod ut vitetur, maximus nobis beatus Apostolus testis assurgit, qui dicit: Habentes victum et vestitum his contenti sumus. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem
Abbreviated transcription (Latin):
obseruandis. Nequaqua ergo deb&
atempore inchoare. qui mundo re¬
nuntiat : Neꝑ ipsum tẽporem rursꝰ TIxT¬
QUIAPTUSSIT AD LUCRANDAS
ANIMAS. QUISUPEREU OMNINO
CVRIOSAE INTENDAT . ET SOLLIEITUDO
SIT. SIREUERADMQ RITSISOLLI¬
CITUS EST ADOPUVS DI. AD OBOEDI¬
ENTIAM. AD OBPROBRIA

Expanded text:
bditur. Nequaquam ergo debet a tempore inchoare, qui mundo renuntiat, ne per ipsum teporem rursus iqui aptus sit ad lucrandas animas, qui super eum omnino curiose intendat, et sollicitus sit si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad ora
Abbreviated transcription (Latin):
illis rationabilit̃ iub& occur¬
rere. Priorib enim necesse ÷
occurrat prior. fr̾ib: occurrat
fr̃. Sienim uenerit rex ep̃s
aut aliquis desummo apice
potens. ex eat illi obuiam abbas.
si autem uenerit alter. obuiã
illiex eat alter.

Expanded text:
s rationabiliter jubet occurrere. Prioribus enim necesse est occurrat prior, fratribus occurrat frater. Si enim venerit rex, episcopus, aut aliquis de summo apice potens, exeat illi obviam abbas; si autem venerit alter, obviam illi exeat alter.
Abbreviated transcription (Latin):
in his album. ł nimis rufum. ꝑquẽ
saepes: peties corporis ad ꝑniciem
suã uidentib com̃datur. utt&¬
hoc ẽ. habere non ambiat : Ne
iactantiae suȩ secum testimoniũ

Expanded text:
in his album, vel nimis rufum, per quem saepe species corporis ad perniciem suam videntibus commendatur, vitet ac habere non ambiat: ne et jactantiae suae secum testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
CONCEDAT EI TAM POST ABBAI
STARE. ET BENEDICERE. AUT MISMS
TENERE SITAMIVSSERIT EI
ABBAS. SIN ALIAS. NULLATIN
ALIQUA PRESUMAT. SCIENSSI
DISCIPLINAE REGULARI SUBDITU
ET MAGIS HUMLITATIS EX¬
IMPLA OMNIBUS DET

Expanded text:
Concedatur ei tamen post abbatem stare, et benedicere, aut missas tenere, si tamen jusserit ei abbas: sin alias, nullatenus aliqua praesumat, sciens se disciplinae regulari subditum, et magis humilitatis exempla omnibus det
Abbreviated transcription (Latin):
Munitus deb& eẽ monachus ñ
ta necsatis ab ieciuso st aptiosa
uestis animum ad lasciui am
ꝑtrabit. nimis uelis. aut dolorẽ
cordis parit: aut morbum uane

Expanded text:
Munitus debet esse monachus, non ita nec satis abjectus; nam pretiosa vestis animum ad lasciviam pertrahit, nimis vilis aut dolorem cordis parit, aut morbum vanae
Abbreviated transcription (Latin):
PULSANS. ET IN LATANS SIBIINIVRAS
ET DIFFICULTAT EM IN GRISSUS.
POST QUATTUOR AUT QUIN&: DIES
UISUS EUERIT PATIENTER PORTANE.
ETPSISTERAE PAETITIONISUAI.
ANNVATUR EII GRESSVS. ET SIT
INCELLA HOSPITUM PAUCIS DIEDIS

Expanded text:
pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
cum c&eris fratrib inculpabilit᷑
impleuerit: tunc demum sine
aliqua dubitatione tondeatur.
ł ei sci p̃posit uestes mutentur
receptus quis in mona sterio fue.¬
rit. ita fidelit̃ omni pristina
facultite nud&ur. ut neipsum
indumentum quo a scło uenit
indtus. habere amplius ꝑmit¬
titur. sed inmedio productus.
exuatur ꝓprus ac ꝑmanus ab¬
batis induatur monasterii

Expanded text:
cum caeteris fratribus inculpabiliter expleverit, tunc demum sine aliqua dubitatione tondeatur, vel ei sancti propositi vestes mutenturreceptus quis in monasterio fuerit, ita fideliter omni pristina facultate nudetur, ut ne ipsum vestimentum quo a saeculo venit indutus, habere amplius permittatur; sed in medio productus exuatur propriis, et per manus abbatis induatur monasterii