comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
couaudamus. reuerentiam tuam scire
mouendum si alias dignus fuĩt: nil ei
quid patiuntur: sacri censeant cano¬
nes dilectionem tuam latere ñcredimꝰ.¬
tem gelasius pp̃. palladio ep̃o. Tempore
sinceritatis dignitas accepta: sequen
tutus: Actum fuĩt sautiatus amitte̾ nõ
pot̃ quod tp̃r sue sinceritatis accepit. Ste¬
phanus siꝗdem pb̃r petitorio nobis de¬
fleuit oblato: quod habetur insubditis
olun sibi. ⁊ anannos plurimos collatã
pb̃ru dignitatem. Quam reciera imma¬
culati corꝑis iudicio suscepissi. s⁊ nuꝑ¬

Expanded text:
collaudamus, reverentiam tuam scire collaudamus, reverentiam tuam scire sum, ad promovendum si alias dignus fuerit nil ei quid patiuntur, sacri censeant canones, dilectionem tuam latere non credim CELASIUS PAPA PALLADIO EPISCOPO. Tempore sinceritatis dignitas accepta sequenteitutus, ac tunc fuerit sauciatus, amittere non potest quod tempore suae sinceritatis accepit. Stephanus siquidem presbyter petitorio nobis deflevit oblato, quod habetur in subditis olim sibi ante annos plurimos collatam presbyteri dignitatem, quam revera immaculati corporis judicio suscepisset: sed nu
Abbreviated transcription (Latin):
cludantur acło qui amedicis uła
barbaris ut adominis suis castrãt.
iquis ꝓegritudine: natirralia amedici
aut adominis siuis castrati fuĩnt: ⁊ mo¬
rib digniinueniuntur:. hos cañ admĩ¬
tit adclerũ ꝓmoueri. Siꝗs autẽ sanue¬
ñ ꝑdisciplinam religionis. ⁊ abstinenti
e: si ꝑabscisionem ado plasmati corpis
existunat posse ase carnales concupisce̾¬
mitti decernimus ad aliqd̾ clicatus offi¬
eim. quod sium añ fuĩt promotus ad
clerum: prohibitus a suo mirastio de¬
Delicus: in medicorum incisione claudus
efficitur: promoueri adsacrosordinese
phibctur aclero: qui digitum casus
tulit ate directam nobis epłam.qua in¬
dagare studuisti. eum anormannis nu¬
prime captum: sinistre manus digitum
habere. incisum. Si scitaris si obhoc adec¬
clasticum ordinem ualeat promoueriã
non. Quod ⁊ nos repꝑientes ꝗa solertiatu¬
a magis suꝑhoc sollicita. a sede apłicado¬
ceri flagitat: normam iustitie semꝑ seꝗ
desidamus. studium tue scĩtatis mĩto

Expanded text:
cluduntur a clero qui a medicis vel a barbaris, vel a dominis suis castrantur. Si quis per aegritudinem naturalia a mediciaut dominis fuerint castrati, et moribus digni fuerint, hos canon admittit ad clernon per disciplinam religionis et abstinentiae, sed per abscissionem plasmati a Deo corporis, existimans posse a se carnales concupiscenmitti decernimus ad aliquod clericatus officium. Quod si jam ante fuerat promotus ad clerum, prohibitus a suo ministerio deicus in medicorum incisione claudus efficitur, promoveri eum ad sacrohibetur a clero, qui digitum sibi ctulit a te nobis directam epistolam, qua indagare studuisti, eum a Normannis nuperrime captum sinistrae manus digitum habere abscissum, sciscitans, si ob hoc ad ecclesiasticum ordinem valeat promoveri, an non. Quod et nos reperientes, quia solertia tua, magis super hoc solicita, a sede apostolica doceri flagitat, normam justitiae semper sequi exoptans, studium tuae sanctitatis merito
Abbreviated transcription (Latin):
tium conuerti desid̾at. ꝓhibetur in lai¬
cali habitu pͥus constitutus.⁊ simores
eius atq conuersatio: bono desidio illiꝰ
tio liber recedat: qui diuino amore
districtiorẽ appetit subire scruitutem
Si autẽ ⁊ imonachico habitu. sc̃m
patrum regłas inrep̃hensibilit̃ fuit con¬
uersatus. post prefixa asacris canoni
b tp̃ra: iam ad qdlib eccłasticũ offici¬
um ꝓͣuehatur. Si tñillis ñ fuĩt c̾mini¬
b maculatus q̃ intestam̃to ueteri mor¬
di adclerum. nisi ab obsequis supatro¬
ni fum̃t absoluti. Inde inconẽ eliber

Expanded text:
tium converti desiderat, probetur prius in laico habitu constitutus. Et si mores illius atque conversatio bono desiderio illius ano liber recedat, qui divino amore districtiorem subire appetit servitutem. Si autem et in monastico habitu secundum Patrum regulas irreprehensibiliter fuerit conversatus, post praefixa sacriad quodlibet ecclesiasticum officium provehatur, si tamen illis non fuerit criminibus maculatus, quae in testamento veteri mordi ad clerum, nisi ab obsequiis sui patroni fuerint absoluti. Unde in Concilio Eliber
Abbreviated transcription (Latin):
a. si ñcuriali. siue abofficiali. Nã⁊ post
q̃ ius patrie potestatis soluit epalis di¬
gnitas. asscriptitios uõ inip̃is posses¬
sionib cłicos. ⁊̃ preter uoluntatẽ do¬
minorũ fieri ꝑmittimus. itatñ ut cłi¬
ci facti. impositam sibi agriculturam
dmittuntur passim adsacrũ De eodẽ¬
ordinem quib nulia natalium: nulla
morum dignitas suffragatur. Et qui
minime potuer̃. ad fastigum sacerdo¬
tu tanquã seruił tulitas huc honorẽ
rissimi. om̃s urẽ ꝓuincie abstineant
obligatis: uolumus temꝑari. nisi for¬
te eors petitio aut uoluntas accesserit
an ecclasticis officus possint aggrega
seruus monastu. libtatem conseꝗñua
let. ñ ergo adclicatum sibi accede licet.
Quod autẽ liber fieri ñpossit. ꝓbatur
auctoritate octaue sy nodi. inqua sicsta¬
tutum legitur. Monasterii seruum:
abbati uł monacho ñ liceat facẽ libͥm.
bbati. uel monacho: monasterii seruũ
non licebit facere liberum. Quierũm
chil ꝓpͥum hab. libertatem tei aliene

Expanded text:
 post et jus patriae potestatis solvit episcopalis dignitas. Adscriptitios vero in ipsis possessionibus clericos etiam praeter voluntatem dominorum fieri permittimus, ita tamen, ut clerici facti impositam sibi agriculturam dmittuntur passim ad ordinem sacrum, quibus nulla natalium, nulla morum dignitas suffragatur; et qui minime potuerunt, ad fastigium sacerdotii, tamquam servilis vilitas hunc hrissimi, omnes vestrae provinciae abstineant obligati sunt, volumus temperari, nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, an ecclesiasticis officiis possint aggregarservus monasterii libertatem consequi non valet, non ergo ad clericatum sibi accedere licet. Quod autem liber fieri non possit, probatur auctoritate octavae Synodi, in qua sic statum legitur. C. XXII. Monasterii servum abbati vel monacho non licet liberum facere. Abbati vel monacho monasterii servum non licebit facere liberum. Qui enim nihil proprium habet, libertatem rei alienae
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ emendare non corrigit ipse cõ
latrunculos qui supra textu tuino¬
minis inxp̃icolas debachantur tan¬
to uehementius accendaris quanto il¬
lorum prauitate famam tui noĩs
obfuscatam fuisse cognoscis. Qm̃ li¬
cet credi possit quod te nolente ill
rcuigantib insidientur tñquia ate
cõprum posse dicuritur nsi eoc cõpe¬
scueris innorius ñ habeberis Scͥptũ
ꝗpde e quicrimina que postemenda¬
re ñ corrigit ipse corittit. Item ier̃¬
tem anamiam et saphiram trucidartẽ
pauli constantiam qui eliman magẽ
uus domini resistentem eterna seueri¬
tate dampnauit. Nonẽ crudelitas eͥmi¬
na prodeo punire sed pietas. Uñꝯ̃ in le¬
ge dicitur. Si frater tuus ⁊ amicus tu¬
us. et uxor que insinutuo dormitd
prauare uoluerit uolurtatem: sit ma¬
nus tua suꝑeum ⁊ effundens sangui¬
matħm omt.xuii. Quedam inueter
dium fuit tñ opus spũale quod factũẽ.
non solum igitur respiciamus adope
ram s adtempus. ⁊ ad causam.⁊ ad uolũ¬

Expanded text:
potest emendare non corrigit, ipse comlatrunculos qui sub praetextu tui nominis in Christicolas debacchantur, tanto vehementius accendaris, quanto illorum pravitate famam tui nominis obfuscatam fuisse cognoscis; quoniam, licet credi possit, quod te nolente illi navigantibus insidientur, tamen, quia a te comprimi posse dicuntur, nisi eos compescueris, innoxius non habeberis. Scriptum quippe est: qui crimina quum potest emendaet non corrigit, ipse committit. CAP. tem Ananiam et Saphiram trucidentem, Pauli constantiam qui Elimam magnum viis Domini resistentem, aeterna severitate damnavit. Non est crudelitas crimina pro Deo punire, sed pietas. Unde et in lege dicitur: Si frater tuus, et amicus, et uxor quae in sinu tuo dormit, depravare voluerit veritatem, sit manus tua super eos, et effunde sanguiAP. XVIII. Quaedam in Veteri dium , fuit tamen opus spirituale quod factum est. Non sola igitur respiciara, sed ad tempus et ad causam et ad volun
Abbreviated transcription (Latin):
b ita necessaria subministrauit ut nec
possessionib nec libtate nud arentur do¬
mino ex tunc p̃nuntiante sacerdotes in
oĩgente libos eẽ oportere. Vñ ꝯstantius
⁊ constans hanc immunitatẽ deder̃ ecde
singłarisq uirtutis oĩb intimauit secu¬
ritate ppetua potiatur: Gaudere eum
gis religionib quam officiis ⁊ labore cor¬
dicentes. Uniuersos quos constitĩt cust
religiosis obsequiis deseruire at tem¬

Expanded text:
bus ita necessaria subministravit, ut nec bus ita necessaria subministravit, ut nec possessionibus, nec libertate nudarentur, Domino ex tunc pronunciante, sacerdotes in omni gente liberos esse oportere. Unde Constantius et Constans hanc immunitatem dederunt eccsingularisque virtutis omnibus intimaverit, securitate perpetua potiatur. Gaudere enimgis religionibdicentes: « Universos quos constiterit custreligiosis obsequiis deservire,
Abbreviated transcription (Latin):
leretur. ⁊ posceretur aut fundus aut
domus aut aurum auit argentum ed
quod menuris ẽẽt ubent̃ offerrem. Tem¬
plũ deinichil possum nec decerpere nec
Detradere cumillud custodiendum ñ
tradendum accepim dein consulerem
q̃ mei imꝑatoris saluti quia nec michi ex¬
pedire tradere nec illi accipere acciprar
uocem liberi sacerdotis. si uutt sibi eẽ con¬
sultum recedat axp̃i inuiria nec plena
humilitatis sunt ⁊ ut arbitror plena af
fectus cius quam imꝑatori debi sacerdos.
tem urbanus pp̃. desuis exterioribus ec
ore eius inuentus ẽ. quia ñ eccła darimo¬
peratori ñ pontificalis apex quimore
sed sane ut diximus quod in ore piscis
inuenerit propetro et domino dariube¬
tur. quia deexterioribus eccte quodꝯsti¬
tutum antiquitus ẽ. propace et quiete
qua nos tueri ⁊ defensare debent impa
tionibus subiciendi. Namcum tp̃r fa¬
mis cunctorum egyptiorum t̃ram sibie¬
merent pharao atq subeadem fame su
e fuituti cunctosq subiceret sacerdoti¬

Expanded text:
lleretur et posceretur, aut fundus, aut domus, aut aurum, aut argentum, id quod mei iuris esset libenter offerrem. Templo Dei nichil possum decerpere nec tradere. Illud custodiendum, non tradendum acceperam. Deinde consulere me etiam imperatoris saluti, quia nec mihi expediret tradere nec illi accipere. Accipiat enim vocem liberi sacerdotis: Si vult sibi esse consultum, recedat a Christi iniuria. Haec plena humilitatis sunt, ut afectus ejus, quem imperatori debet sacerdos. C. XXII. De suis exterioribus eccore ejus inventus est, quia non ecclesia dari imperatori, non pontificalis apex, qui in ore potest regibus. Sed sane, ut diximus, quod in ore piscis invenitur pro Petro et Domino dari jubetur, quia de exterioribus ecclesiae, quod constitutum antiquitus est, pro pace et quiete, qua nos tueri et defensare debent, impetionibus subjiciendi. Nam, quum tempore famis cunctorum Aegyptiorum terram sibi emeret Pharao, atque sub eadem fame suae servituti cuncta subjiceret, sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
aduenerabiles eccłas ut exenones mo
descendentes.exqualicũq: curiali libali¬
tate siue intrauiuos siue mortis ca¬
usa siue inultimis uoluntatib habi
inscͥptionib posita ẽ analiis quidẽ ꝑso¬
nis suum robur optinente. Inparte a¬
utem eccłastica uł aliarum domuum
gorem pietatis intuitu mingante Hinc
q̃ ipse suis capłis constituit uł siquili¬
quem censum ꝑsoluere cogat nec ꝗsquã
cuius lib ordinis aut dignitatis ex in
ꝗcquam subtranat aut redibitionem
quãcumq exigat temporalem quod si
fecerit coĩonem usq: ad satisfactione
priuetur et regia potestate dare cogatur:¬
Iinc datur intelligi quod dehis que ĩꝑi¬
ali beneficio uł aquibuslib ꝓbenefici
ut et annua eis ꝑsoluat tributa ⁊ con¬
uocato exercitu cum eis ꝓficiscatur ad
castra. quod tñ hoc ip̃m non sine consñ¬
su romani pontificis fieri debet¶ Inde

Expanded text:
ad venerabiles ecclesias vel xenones vel descendentes ex qualicumque curiali liberalitate sive inter vivos sive mortis causa sive in ultimis voluntatibus habitinscriptionibus posita est, in aliis quidem personis suum robur obtinente, in parte autem ecclesiastica tae sunt, suum vigorem pietatis intuitu mitigante. Hinc quae ipse suis capitulis constituit, vel si quiliquem censum persolvere cogat, nec quisquam cujuslibet ordinis vel dignitatis exinde quicquam subtrahat, aut redhibitionem quamcunque exigat temporalem. Quod si fecerit, communione usque ad satisfactionem privetur, et regia potestate dare cogaturinc datur intelligi, quod de his, quae imperiali beneficio, vel a quibuslibet pro beneficiout et annua eis persolvat tributa, et convocato exercitu cum eis proficiscatur ad castra. Quod tamen hoc ipsum non sine consensu Romani Pontificis fieri debet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
am nos trademus eccłam xp̃i. quid igitur
adme responsum ẽ contumatit᷑. Duxrrn
ditatem eustorgii ꝯfessoris hereditatem
turocletis atq omnium fidelium retro¬
eporum. sespondi ego faciam quod sac̃¬
dotis est. quod imꝑatons ẽ faciat imꝑa¬
tor prius ẽ ut animam michi quam fi¬
de auferat. ⁊ infra. tributum cesaris ẽ
ris dictum nemo potest negare. Qd
enim homorificentius quamut ĩꝑatõ
eccle filius ẽẽ dicatur. quid enĩdicitir¬
si sine peccato dicitur cumgrã dicitur.

Expanded text:
am, nos trademus Ecclesiam Christi? Quid igitur am, nos trademus Ecclesiam Christi? Quid igitur a me responsum est contumaciter? Dixi enim ditatem Eustorgii confessoris, hereditatem Myroclis, atque omnium retro fidelium episcoporum. Respondi ego quod sacerdotis est. Quod imperatoris est faciat imperator. Prius est, ut animam mihi quam fidem auferat. Et infra: § 6. Tributum Caesaris est, ntia dictum nemo potest negare. Quid enim honorificentius, quam ut imperator ecclesiae filius esse dicatur? Quod quum dicitur, sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Denter si hoc congrueret sacerdotis offõ
ut inpalatio magis certarem quam in
dam quis abnuat: Siquis confiditꝰ huc
cere ommia ip̃ius eẽ uniuersa. Respõdeo.
Noli grauare te imꝑator ut putes te ĩ
ea quȩ diuina sunt imꝑiale aliquod iꝰ
nabere. nolite extolse sisiuis dutius
imperare: esto deo subditus. Scriptũ ẽ.
publicorũ tibi memum ius commissũ
est ñ sacrorum. Item dicitur michi man¬
casse impatorem debeo et ego unam ba¬
silicam habere Respõdeo ñ tͥ ucr habeillã ꝗd¬
uirum possessorem uinee sue scimus int̃¬
peuatum petitionem regia ut uineam suã
daret: uibi rex succisis uitibus olus uile se¬
reret. Eumq respondisse absit. ut ego pa¬
trum meorum tradam hereditatem re¬
gem contristatum ẽẽ. quod sibieẽt aliem
uis relatione uasta negatum.Sed muuebri
consuo deceptum morte inagrum uerusse.
Sẽs enmnabuthe uites suas ut ꝓprio cru¬
ore defenait. Si iue umcam ñ tradidit su¬

Expanded text:
benter, si hoc congrueret sacerdotis officio; benter, si hoc congrueret sacerdotis officio; ut in palatio magis certarem, quam in dam quis abnuat? Si quis confidit, huc cere omnia, ipsius esse universa; respondeo: noli gravare te, imperator, ut putes te in ea quae divina sunt imperiale aliquod ius habere; noli te extollere, sed si vis diutius imperare, esto Deo subditus; scriptum est Publicorum tibi moenium ius commissum est, non sacrorum. Iterum dicitur mihi mandasse imperatorem: debeo et ego unam basilicam habere; respondeo: non licet tibi illam irum, possessorem vineae suae scimus interpellatum petitione regia, ut vineam suam daret, ubi rex succisis vitibus olus vile sereret, eumque respondisse: Absit, ut ego Patrum meorum tradam hereditatem. Regem contristatum esse, quod sibi esset alienum jus relatione justa negatum: sed muliebri consilio deceptum morte in agrum venisse. Sanctus enim Nabuthe vites suas vel proprio cruore defendit. Si ille vineam non tradidit su
Abbreviated transcription (Latin):
iecta. Si patrimonium petit inuadite
Si corpus occurram uultis inuincula ra¬
pere uultis inmortem uolunitatis ẽ michi
nonego me uallabo circum fusione połoꝵ
nec altaria tenebo uitam obsecrans. si pro
altaribus gratis immolabor. Orrebam
quirpe animo cum armatos ad basilicã
eccłe occupandam missos cognoscerem ne
dum ppłs basilicam uendicans aliqua
strages fieret. quȩ inꝑnitiem totius urg¬
ueret ciuitatis. Orabam ne tante urbis
dicas aliquod uerbum indm̃ et morere.
nec solum dic aduersus deum. sietiã fac.
ad uersus deum. Mandat᷑ trade altaria
dei. Vrguemur igitur preceptis regali¬
bus si confirmamur scripture sermoni¬
bus q̃ respondit tanquam una ex insipi
poto. gẽmere potõ. adũsarma. milites. gopthos
quoq: lacrime mee mea arma sũnt talu
enimmunimenta sunt sacerdotis aliter
nec debeo nec possum resistere. Utinam¬
eẽm securus quod eccła hereticis minim̃
t̾deretur adpalatium imꝑatoris iremli¬

Expanded text:
jecta. Si patrimonium petitur, invadite; jecta. Si patrimonium petitur, invadite; si corpus, occurram. Vultis in vincula rapere? vultis in mortem? voluptati est mihi, non ergo me vallabo circumfusione populorum, nec altaria tenebo vitam obsecrans; sed pro altaribus gratius immolabor. Horrebam quippe animo, quum armatos ad basilicam ecclesiae occupandam missos cognoscerem, ne, dum basilicam vendicant, aliqua strages fieret, quae in perniciem totius vergeret civitatis; orabam, ne tantae urbis, Dic aliquod verbum in Deum, et morere, nec solum dic adversus Deum, sed etiam fac adversus Deum. Mandatur, trade altaria Dei. Urgemur igitur praeceptis regalibus; sed confirmamur scripturae sermonibus, quae respondit: Tanquam una ex insipiepotquoque lacrime mee mea arma sunt. Talia enim munimenta sunt sacerdotis, aliter nec debeo nec possum resistere, § Setraderetur? Ad palatium imperatoris irem li
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. quia temporalia penitus abicit̃t
neeorum occasione legib: imꝑatorũ ob¬
noxuteneantur talibus nulla occa¬
sio relinquitur. occupationis sclaris mi¬
litie quia cumꝰ decimis ⁊ primitus ui¬
uunt tanquam filii summi regis ĩ oĩ
regno aterrenis exactionib liberis i
ta ut dicere ualeant. Uenit pͥncepsh¬
uius mundi ⁊ innobis ñhab ꝗequã
porro alii s̃ quia ñcontenti decimis
⁊ pͥmitus predia uillas ⁊ castella ⁊ ci¬
uitates possid⁊̃. ex quib cesaridebent
tributa nisi imꝑiali benignitate ĩmu¬
ris cesari: et que sunt deidõ. Quib id
apłs. Reddite omnibus debita cuitri¬
butum triputum cui uectigal uectigal
onuenior ipse acommotibus obruxe.
ut ꝑme basilice fieret matura traditi¬
teret quod ieum est.i. fundum meũ
argentum meum huiusmodimeum
me non fragaturum quenquã oĩa q̃
mea sunt sirt pauperum. uerum eaque
cuauii sunt impatorie potestatȩ ñ eẽ sub

Expanded text:
saeculi, quia temporalia penitus abjiciunt, saeculi, quia temporalia penitus abjiciunt, ne eorum occasione legibus imperatorum obnoxii teneantur. Talibus nulla occasio relinquitur occupationis saecularis militiae, quia, quum de decimis et primitiis vivant, tanquam filii summi regis in omni regno a terrenis exactionibus liberi sunt ita, ut dicere valeant: Venit princeps hujus mundi, et in nobis non habet quidquam. Porro alii sunt, qui non contenti decimis et primitiis, praedia, villas, et castella, et civitates possident, ex quibus caesari debent tributa, nisi imperiali benignitate immuris caesari; et quae sunt Dei Deo. Quibus idem Apostolus: Reddite omnibus debita, cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal. onvenior ipse a comitibus, tribunis, ut per me basilicae fieret mutua tradititeret quod meum esset, id est fundum meum, argentum meum, ins huiusmodi meum, me non refragaturum quamquam omnia quae mea sunt sint pauperum: verum ea, quae divina sunt, imperatoriae potestati
Abbreviated transcription (Latin):
intulisti dicendo maiorem partẽ õir̃
eporum die noctuq cumaliis fidelib
tuis contra pirratas maritimos inui
gilare obid quod ep̃i impediantur ue¬
xp̃i nifiut uacent orationibus. In¬
temgg̃. mortem cuuslb hominis
iinmorte lõep̃i se miscere formidet᷑.
hodie longobardorum gens nec regẽ
o inmorte cuislib hominis me mi¬
scere formido. ¶⁊ Ecce quod nicolaꝰ
neccła ⁊̃ contramaritimos pirratas per¬
mittit eos adpugnam accecłe. quo¬
modo ergo leo põ.aduersus saracenoᷤ
urbem egreditur: ut ⁊ eos procul ali¬
tore arceat.ppłm undiq: conuocat et
suorum iniurias presertialit̃ uindi¬
cat atq cum gg milites adarma in¬
uitat.Sed notandum ẽ quoscdam e¬
põs. leuitica tm̃ portione ẽẽ contẽptoᷤ
qui sicut indei sorte tm̃numerant᷑
sic ep̃m dm̃ solũmodo inhereditatem
accipiunt dicentes dñs pars heredita¬
tis mee est.his nichil est cõe principib

Expanded text:
d subintulisti, dicenda, majorem partem omnium d subintulisti, dicenda, majorem partem omnium episcoporum diu noctuque cum aliis fidelibus tuis contra pirgilare, ob idque episcopi impediantur veChristi, nisi ut vacent orationi? XX. In mortem cujuslibet hominis episcopi se miscere formident. hodie Longobardorum gens nec regem,o, in mortem cujuslibet hominis me miscere formido. Gratian. Ecce quod Nicolausnec etiam contra maritimos piratas permittit eos ad pugnam accedere. Quomodo ergo Leo Papa adversus Sarracenos urbem egreditur, et, ut eos procul a littore arceat, populum undique convocat, et suorum injurias praesentialiter vindicat, atque cum Gregorio milites ad arma invitat? Sed notandum est, quosdam episcopos levitica tantum portione esse contentos, qui, sicut in Dei sorte tantum numerantur, sic ipsum Deum solummodo in hereditatem accipiunt, dicentes: Dominus pars hereditatis meae. His nihil est commune cum principibus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut nos arnulphi epła quam uobiᷤ
direximus dubios reddidit salubri cõ¬
silio ꝑtractantes ne inaliquo anima urã
uł nr̃a desacramentis grauetur ꝗcquud
utile rei .p. iudicaueritis ꝑagite sita fa¬
ciat gła urã ut neq sit aliquid uñ pos
tat negligatur preterea głosi filii esto¬
te solucttꝰ. quia quantũ corperihostis
multitudinem hab collectam ⁊ inar¬
chias dicitur residere. ut si hunc cursũ
dõ sibi irato mittere uoluerit uł loca
ip̃ius quantum uos dominus adiuu¬
uerit deprecdamini autcerte.i.insidiaᷤ¬
culpas quos mittes solite requirant
ne dolens factum aduos discurrat.
gg̃ cibus tusciȩ ut contra longobar¬
dos arma parent: mandauit ⁊ militã¬
tibus stipendia decreuit. hoc igitur¬
exemplo et premissis auctoritatibus
claret quod sacerdotes et si ꝓpria mary
arma ñ arripere nondebeant. tñ uel
uus quib huiusmodi officia comis¬
sa sunt ꝑsuadere ut quibus lib ut ea

Expanded text:
sicut nos Ariulphi epistola, quam vobis sicut nos Ariulphi epistola, quam vobis direximus. dubios reddidit, salubri consilio pertractantes, ne in aliquo anima vestra vel nostra de sacramentis gravetur, quicquid utile reipublicae judicaveritis peragite. Sed ita faciat gloria vestra, ut neque sit aliquid, unde poss Dominus avertat negligatur. Praeterea, gloriosi filii, estote solliciti, quia, quantum comperi, hostis multitudinem habet collectam, et in Marchia dicitur residere; et si huc cursum, Deo sibi irato, mittere voluerit, vos loca ipsius quantum vos Dominus adjuverit depraedamini, aut certe sculpas, quos mittitis, solicite requirant, ne dolens factum ad nos discurrat. gorius civibus Thusciae, ut contra Longobardos arma pararent, mandavit, et militantibus stipendia decrevit. Hoc erexemplo et praemissis auctoritatibus claret, quod sacerdotes, etsi propria manu arma arripere non debeant, tamen vel his, quibus hujusmodi officia commissa sunt, persuadere, vel quibuslibet, ut ea
Abbreviated transcription (Latin):
Ilites illuc erant paratiuenire e qpe
inumicas congregatos hue discurtere
eplaura significauerat. hec eos hic causa
retinuit. Nunc uõ utile est uisum: ut
aliquanti illuc milites transmittant᷑
quos gła tua amonere ⁊ hortari ut pa
aduitore ꝓutilitate rei.p. ꝑsuaserĩt. fa¬
cite ⁊ si huc. uł adrauenne partes nec
addicendum arnulphum. cognorũtiᷤ
excurrere.uos adorso eius ita sicut uiro
fortes condec: laborare.quatinus opi¬
nio urã exlabores ur̃i qualitate ampliꝰ
inre.p. dõ auxiliante proficiat. Illud tñ
one relaxes quatinus uenientes illuc
homines predictiuiri sine aliquo ĩpedi¬
mento cum eis debeant ambulare. Itẽ
Cum quo ⁊ tractauitis ⁊ uerbo ⁊ sc̃pto mã¬
dauimus. Vndecimo autem die men¬
sis iunn arnulphus hanc epłam quã
uobis direximus.transmisit ⁊ idõ rele¬
gnos dequib possitis confide ab eis ꝑ
Si autem manifestissime cognoũtis eo
cum arnulpho desua subiectione lo¬
cutos fuisse uł certe obsides ei declisse

Expanded text:
lites illuc erant parati venire; sed quoniam inimicos congregatos et huc discurrere epistola vestra significaverat, haec eos hic causa retinuit. Nunc vero utile est visum ut aliquanti illuc milites transmittantur, quos gloria tua admonere et hortari, ut pauctore pro utilitate rei publicae steterint facite. Et si huc vel ad Ravennates partes nec dicendum Ariulphum cognoveritis excurrere, vos a dorso ejus ita, sicut viros decet fortes, laborate, quatenus opinio vestra ex laboris vestri qualitate amplius in republica Deo auxiliante proficiat. Illud tamen one relaxes, quatenus venientes illuc homines praedicti viri cum eis sine aliquo impedimento debeant ambulare. C. XVcum quo et tractetis, et verbo et scripto mandavimus. Undecimo autem die mensis junii Ariulphus hanc epistolam, quam vobis direximus, transmisit, et ideo relegnos, de quibus possitis confidere, ab eisSi autem manifestissime cognoveritis, eos cum Ariulpho de sua subjectione locutos fuisse, vel certe obsides ei dedisse,
Abbreviated transcription (Latin):
go. petrus ananiam et saphiram ine¬
niamet saphiram mentientes morti
increpando tradidit. Neq enĩ orasse
ineorum extinctionem legitur. si solp̃¬
mo culpam qram ꝑpetrauerat increpa¬
se.constat ergo quia aliqñ talia expo¬
testate exhiberentur. aliqñ expostu¬
iationedum ⁊ istis uitam increpando
Abstulit et iui reddidit orando. Idem¬

Expanded text:
. Petrus Ananiam et Saphiram inniam et Saphiram mentientes, morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quia aliquando talia ex potestate exhibentur, aliquando ex postulatione, dum et isti vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando.
Abbreviated transcription (Latin):
Necessitate instante ⁊ quadragesima¬
abstinendum. Si autẽ incuitabilis ur¬
guet importunitas neq quadragesima
utempore ꝓdefensione tam sua quam
patri seulegum pat̾narum: est bellorũ
proculdubio p̃ꝑationi parcendum nemi¬
delicet dm̃ uideatur homo temptare
si hab quod faciat. ⁊ sue ac illorum ꝯsu¬

Expanded text:
Necessitate instante etiam in quadragesimaabstinendum. Si autem inevitabilis urget opportunitas, nec quadragesimali tempore pro defensione tam sua quam patriae, seu legum paternarum, bellorum procul dubio praeparationi est parcendum, ne videlicet Deum videatur homo tentare, si habet quod faciat, et suae ac illorum s
Abbreviated transcription (Latin):
rui. Contra longobardos precibus
adriani pp̃ carolrus bellum suscepit
contralongo bardos suscepit qd pꝰ
pare. fudeos non debemus ꝑseqs
et saracenorum catisa. MNullos erã ox¬

Expanded text:
X. Contra Longobardos precibus Hadriani Papae Carolus bellum suscepit.contra Longobardos suscepit, quod XI. Judaeos non debemus perseqet Sarracenorum causa. In illos e
Abbreviated transcription (Latin):
Icumq factione arma uolentes sumpse¬
rint reꝑti: amisso ordinis suigradu in¬
exc̃ meldensi. Proprii gradus amissio¬
ne mulctentur militaria arma cłicife
cedant si professionis sue uocabulum
religiosis moribus ⁊ religioso nabitu p̃be¬
ant. quod si contempserint tanquã sacro¬
rumcanonum ꝯtemptores ⁊ eccł astice a¬
uctoritats prophanatores propriigiadus
amissione mulctentur ꝗuia ñ possunt si¬
si alios adarripiendum adopp̃ssorũ dfẽ¬
sionem atq: adinimicorum dei oppugna
gitur cum sepe aduersa asaraceno rere:¬
rum partibus ꝑueniant nuntia quidã
in romanum portum saracerios clamfũ¬
tiq uenturos ẽẽ dicebant proquo nr̃m
congregari precipimus ppim martirnã
ad utus descendere decreiumus ⁊ eg̃ssi
uius romam. Item. Uitor sui gregis
uquib nros homines sinimus oppͥmi
si si necessitas illa incurrerit presentia¬
lter uindicamus quia nr̃i gregis in
omnib ultores ẽẽ dehemus et precipu¬
deposito contra inimicos sc̃ẽ fidei⁊ A

Expanded text:
que seditione arma volentes sumpserint re. C. VI. Proprii gradus amissione mulctentur militaria arma clerici cedant; sed professionis suae voreligiosis moribus et religioso habitu praebeant. Quod si contempserint, tamquam sacrorum canonum contemptores, et ecclesiasticae sanctitatis profanatores, proprii gradus amissione multentur, quia non possunt si alios ad arripiendum ad oppressorum defensionem, atque ad inimicorum Dei oppugnatIgitur quum saepe adversa a Sarracenorum partibus perveniant nuntia, quidam in Romanum portum Sarracenos clam furtiveque venturos esse dicebant. Pro quo nostrum congregari praecipimus populum, maritimumque ad littus descendere decrevimus, et egressi sumus Roma. C. VIII. Ultor sui gregis liquibus nostros homines sinimus opprimi; sed, si necessitas ulla occurrerit, praesentialiter vindicamus, quia nostri gregis in omnibus ultores esse debemus et praecipudeposito, contra inimicos sanctae fidei et
Abbreviated transcription (Latin):
lo.nam si hoc fecerit deponatur.⁊õib di¬
ebus uite sue ignominiosus ꝑegrinando
ꝑgat. ¶ Quod autem dr̃ ut penitens
eligat sacerdotem scientem ligare ⁊ soluẽ
uidetur ẽẽ ꝯtrarium quod ei incanomb
inuenitur ut nemouideł altĩus parro¬
chianum iudicare presumat si aliud ẽ
fauore uł odio ꝓprium sacerdotem ꝯtẽp¬
nere quod sacris canonib ꝓmibetur ali¬
ud cecum uitare quodhac auctoritate
quisq facere monetur ne sicetus ceco du¬
catum prebeat ambo infoueam cadãt

Expanded text:
lo. Nam, si hoc fecerit, deponatur, et omnibus dilo. Nam, si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregrinandoan. Quod autem dicitur ut poenitens eligat sacerdotem scientem ligare et solvere, videtur esse contrarium ei, quod in canonibus invenitur, ut nemo videlicet parochianum alterius judicare praesumat. Sed aliud est favore vel odio proprium sacerdotem contemnere, quod sacris canonibus prohibetur; aliud caecum vitare, quod hac auctoritate quisque facere monetur, ne, si caecus caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadant.
Abbreviated transcription (Latin):
udu doceat ꝑseuerantiam caueat nec
cbruat ne iuste ꝑdat potestatem iudici¬
ariam ⁊ si enĩpenitentia ei possit acꝗre¬
re grãm ñ tñ mox restituit inpotestatẽ
pͥmam ⁊ si enĩ petrus post lapsum resti¬
tutus fuerit ⁊ sepel apsis sacerdotibus
uetoritate. Inuenitur auctoritas q̃ ꝯcedat̃
et quasi imperat. inuenitur alia q̃ mini¬
me concedit. si uetat que scͥpture ñpͥug¬
nant siconcordant si tempus ⁊ locus.⁊ mo¬
dus.penitentiam pacem adhibeanticũ
emĩ tot sunt qui labuntur ut pͥstinã di¬
gnitatem exauctoritate defendant ⁊qͣ
siusum peccandi sibi faciant recidenda
est spes ista. Siuõ locus ẽ ubi ista ñꝯcur¬
rant restitui possunt qui peccant.Itaq:
tuere nisi statutum fuiaromano pontifi¬
dos quipeccã penitentis publicãe p̃sumit.
acerdos ante omnia caueat ne dehis
quiei confitentur peccata sua alicui re¬
traneis neq: quod absit ꝓaliquo scanda¬

Expanded text:
 doceat perseverantiam. Caveat ne  doceat perseverantiam. Caveat ne corruat, ne juste perdat potestatem judiciariam. Licet enim poenitentia ei possit acquirere gratiam, non tamen mox restituit in potestatem primam. Licet enim Petrus post lapsum restitutus fuerit, et saepe lapsis sacerdotibus uctoritate. Invenitur enim auctoritas quae concedit, et quasi imperat. Invenitur et alia quae minime concedit, sed vetat. Quae Scripturae non repugnant, sed concordant, si tempus et locus et modus poenitentiae pacem adhibeant. Cum enim tot sint qui labuntur, ut pristinam dignitatem ex auctoritate defendant, et quasi ausum peccandi sibi faciant, rescindenda est spes ista. Si vero locus est ubi ista non eveniant, restitui possunt qui peccant. Itaquetuere, nisi statutum fuerit a Romano pontifidos, qui peccata poenitentis publicare praesumit. Sacerdos ante omnia caveat, ne de his, qui ei confitentur peccata, alicui retraneis, neque, quod absit, pro aliquo scanda
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam sꝑabant capere suis insidus
quod illis patuit quod tunc quisq uita¬
munere scientie. Oportet ut sciat cogno¬
scere quicquid debriudicare.Iudicaria
eruĩ potestas hoc expostulat. ut quod de
bi iudicare discernat diligens igitur in¬
quisitor subtilis inuestigator sapient̃,
quasi astute int̃roget apeccatore quod
forsitan ignoret uł uerecundia uelit
occulta ẽ cognito itaq crimine uarieta¬
tes eius ñ dubitet inuestigare ⁊ locum ꝙ
tempus ⁊ cet̃.q̃ supradiximus inexpo¬
nenda eorum qualitate quibus cogni¬
tis adsit beniuolus ꝑatus engere ⁊ secũ
onus portare habeat dulcedinem inaf¬
fectionem pietatem inaltĩus crimine
discretionem inuarietate adiuin ꝯfitñ¬
tem orando elimosinas faciendo ꝯ⁊cet̃.
bona ꝓeo faciendo.s emꝑenĩ iuuet le¬
niendo consolandospẽ promittendo.⁊
cum opus fuent q⁊̃ increpando doleat
loquendo instruat oꝑandos it partic¬
ceps laboris qui particepes uult fienga¬

Expanded text:
sapientiam sperabant capere suis insidiis. sapientiam sperabant capere suis insidiis. Quod illis patuit, quod tunc quisque vitamunere scientiae. Oportet enim, ut sciat cognoscere quicquid debet judicare. Judiciaria enim potestas hoc exposbet judicare, discernat. Diligens igitur inquisitor, subtilis investigator, sapienter et quasi astute interroget a peccatore quod forsitan ignoret, vel verecundia velit occultare. Cognito itaque crimine, varietates ejus non dubitet investigare, et loctempus, et cetera, quae supra diximus in exponendo eorum qualitates. Quibus cognitis adsit benevolus, paratus exigere, et secum onus portare; habeat dulcedinem in affectione, pietatem in alterius crimine, discretionem in varietate; adjuvet confitentem orando, eleemosynas dando, et cetera bona pro eo faciendo; semper eum juvet leniendo, consolando, spem promittendo, et, quum opus fuerit, etiam increpando. Doleat loquendo, instruat operando, sit particeps laboris qui particeps vult fieri ga
Abbreviated transcription (Latin):
febricitante qui chananeam improbã
petrauerat.Non turbam piorantem q̃
uncum filium acquisierant uidue ui
cator añquem statuitur omnis ianguoͣ
innullo eorum fit iudicandus q̃ in alio
iudicare ẽ promtus. Iudicans enim ali¬
um quiest iudicandus condempnat se
ip̃m cognoscat igitur se et purget inse
quod alios uidi sibi offerre caueat ut
adse proiecerit quicquid inalio ddanno¬
sum repperit animaduertat qd qui sine
Iõ enim liberauit peccatricem quia ñ eiđ
qui iuste prohiceret lapidem.Quomõ
apidaret qui se lapidandum cognos¬
ceret.Nullus nerat sine peccato inquo
intelligitur om̃s fuisse reos. nam uenia¬
ua semꝑ remittebantur ꝑcerimonus si
quod ergo ineis peccatum erat crimmale
se ñ prius edificantes iluis qui dnm obs¬
uabant in sidus. In hoc itaq patentissim¬
mum est crimen sacerdotum ultramo¬
dum detestabile quia ñ prius se iudicãt
⁊ alios alligant. debent enĩtimere omen

Expanded text:
febricitante, qui Chananaeam improbam febricitante, qui Chananaeam improbam petraverant; non turbam plorantem, quae unicum filium acquisierat viduae. Ivcator, ante quem statuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare est promtus. Judicans enim alium, qui est judicandus, condemnat se ipsum. Cognoscat igitur se, et purget in se quod alios videt sibi offerre. Caveat ergo, ut a se abjecerit quidquid in alio damnosum reperit; animadvertat qat, Joan. 8. Ideo enim liberavit peccatricem, quia non erat qui juste projiceret lapidem. Quomodo lapidaret, qui se lapidandum cognosceret? Nullus enim erat sine peccato; in quo intelligitur omnes crimine fuisse reos, nam venialia remittebantur per caeremonias. Si quod ergo in eis peccatum erat, criminale se prius non aedificantes, illis qui Dominum observabant insidiis. In hoc itaque patentissimum est crimen sacerdotum, et ultra modum detestabile, qui non prius se judicant, et alios alligant. Deberent enim in
Abbreviated transcription (Latin):
patet diñadcor respicere dumexnecessi¬
tate ꝓhibentur adsacerdotes ꝑuenire
sepe ꝗdem eos querunt si sani ⁊letidum
cultumest sufficiat referrrinnotitiam
sacerdotis ut grata sit oblatio muneris
eccłȩ succurrat. nisi quod deest peccato¬
ri sua oꝑatione compleat demanib
rumici neripietur amma mortui .Credẽ¬
dum ẽ enim ⁊ pietas fiderexpostulat cre¬
dere quod om̃s elimosine totius eccłe ⁊o
rationes ⁊ oꝑa iustitie ⁊ mĩe succurrãt re
cognoscenti mortem suam ad conũsionẽ
sustineat unitas eccłe. Iõq ñpetat sacer¬
dotes ꝑaliquam culpam abunitate eccłe
dunsos. Iudas enĩ qui penitens qui iuit
adphariseos relinquens apłos nichil in¬
uenit auxilii nͥ augm̃tum dsꝑatioĩs di¬
xerunt enĩ quid adnos tuuideris si pec¬
castitibi ñsit ñ tibi succurrimus. ñpeccã
tua caritatiue suscipimus ñ comportan¬
da ꝓmittimus nec qualat̃ deponas onꝰ
isset adillos qui orauerant prosocru pet

Expanded text:
patet Deum ad cor respicere, dum ex necessipatet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sacerdotes pervenire. Saepe quidem eos quaerunt sani et cultum est, sufficiat referre in notitiam sacerdotis, ut grata sit oblatio munerisEcclesiae succurrat, nisi quod deest peccatori, sua opitulatione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendum est enim, et pietas fidei expostulat credere, quod omnes eleemosynae totius Ecclesiae et orationes et opera justitiae et misericordiaecognoscenti mortem suam ad conversionemsustineat unitas ecclesiae, ideoque non petat sacerdotes per aliquam culpam ab unitate ecclesiae divisos. Judas enim poenitens ivit ad Pharisaeos, reliquit Apostolos, nihil invenit auxilii, sed augmentum desperationis. Dixerunt enim: Quid ad nos? tu videris; si peccasti, tibi sit; non tibi succurrimus, non peccata tua caritative suscipimus non comportanda promittimus, non qualiter deponas onus isset ad illos, qui oraverant pro socru Petri
Abbreviated transcription (Latin):
riali. uel negotiali ñ recedit. quod sine pe¬
ccatis agi nullatenus preuab aut si odi¬
um incorde gesserit. aut si offenso cuilib
ñ satisfaciat. aut si offendenti offensus ñ
indulgeat aut si arma quis contra iusti¬
confessio uł qualemillum oporteat ẽẽꝙ
aliorum cͥmina iudicat ex eod̃. ł¬
Quiuult ꝯfiteri peccata sua
ut inueniat grãm querat sacerdotẽ sciẽ¬
tem ligare ⁊soluere necum negligens c̃¬
ca se ex titerit negugatur abillo ꝗcum
mificordit̃ mont et petit ne ambo info¬
ueam cadant quam stultus euitare nolu¬
it ⁊ infra. Tanta itaq confessionis ẽ ut side¬
est sacerdos ꝯfiteatur proximo.Sepe uꝯ
tingit. quod penitens ñpot̾ uerecundari
coram sacerdote quem desidanti nec locꝰ
nec tempus offert. ⁊ si ille cui ꝯfitebr̃ pote¬
statem soluendi ñ habeat. fit tñ dignus
leprosis̃ dumibant ostendere se sacer¬
dotib antequam adeos ꝑuenirent. Uñ

Expanded text:
riali uel negotiali non recedit, quod sine periali uel negotiali non recedit, quod sine peccatis agi nulla ratione preualet, aut si odium in corde gestetur, aut si offenso cuilibet non satisfiat, aut si offendenti offensus non indulgeat, aut si arma quis contra iusticonfessio, vel qualem illum oporteat esse, qui aliorum crimina judicat, ex eodem qui confiteri vult peccata, ut inveniat gratiam, quaerat sacerdotem scientem ligare et solvere: ne cum negligens circa se exstiterit, negligatur ab illo qui eum misericorditer monet et petit, ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit, quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem desideranti nec locus nec tempus offert. Et si ille cui confitebitur potestatem solvendi leprosi, dum ibant ostendere ora sacerdotibus, antequam ad cos pervenirent . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
auctontatem scõrum patrum ꝓqualita¬
te criminum imponuntur. Iõq: miles
ne peccato ex̃cere ñpossit siculpis graui¬
incorde egerit recognoscat se ueram pe¬
nam uitam ꝑuenire ualeat negotium re¬
unquat uł officium deserat ⁊odium ex
corde dimittat bona ꝗdem q̃imuste ab¬
stulit restituat arma deponat ulteriꝰq
ñ deferat nisi consilo religiosorum ep̃o
cor illius illustrat adpenitentiam.¬
egotium quod ante
conuersionem sine peccato extrcit. ħ
⁊ post ꝯuersionem culpa repetere ñ fu¬
it. Sunt enĩ pleraq negotia que
sine peccatis exhiberi aut uix aut
nullatenus possunt. Que ergo
adpeccatum implicãtur adhec
necesse est ut post ꝯuersionem animus
nefalsis penitentus iaicorum animas d¬
ciꝑet ⁊ in infernum ꝑtram patiantur
falsam autem penitentiam eẽ constat
cum spretis plurib deuno solo penitñ¬
bus eet inuolutus ita si inuno tiñ maneđ¬
eterne uite ianuam ñ intrabit falsa ⁊ est
penitentia cum penitens abofficio. uł c¬

Expanded text:
auctoritatem sanctorum patrum pro qualitate criminum imponuntur. Ideoque quicne peccato exerceri non possit, culpis graviin corde gerit, recognoscat, veram pernam vitam pervenire valeat, nisi negocium relinquat vel officium deserat et odium ex corde dimittat, bona quidem, que iniuste abstulit, restituat, arma deponat ulteriusque non ferat nisi consilio religiosorum episccor illius ‹illustret› ad penitenciam.egotium quod ante conversionem sine peccato extitit, hoc vel post conversionem culpa repetere non fuit. Sunt enim pleraque negotia, que sine peccatis exhibere aut vix aut nullatenus possunt. Que ergo ad peccatum implicant; ad hec necesse est ut post conversionem animus ne falsis penitentiis laicorum animas decipi et in infernum pertrahi patiantur. Falsam esse penitentiam constat, cum spretis pluribus de uno solo penitibus esset inuolutus, ita si in uno tantum maneeterne uite ianuam non intrabit. Falsa enim penitentia fit, cum penitens ab officio uel cu
Abbreviated transcription (Latin):
iacentes fundam̃tum penitentiae abo¬
pibus mortuis.
ficat que ꝑsequens peccatum erat mor¬
tua quia hupeccando bona irrita pͥora¬
fecerunt. hec sicut peccando fuirint ir¬
rita ita ꝑpenitentiã reuuinscunt ⁊ admĩ¬

Expanded text:
ientes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis; ficat, quae per sequens peccatum erant mortua, quia hi peccando priora bona irrita fecerunt. Haec sicut peccando fiunt irrita, ita per poenitentiam reviviscunt, et ad mer
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo moritur ⁊ et̃nalner cruciatur. Qui tu
impenitens finitur si semꝑ uiueret semꝑ
peccaret. at dĩẽ miserentis quod oꝑat᷑¬
finem peccanti obhoc q̃ sine fine torqͣt᷑
plenus inꝗtate semper sine caritate
orationis tempore ꝯuigali operi alicui¬
mone scribit ita dicens. Tempore quo
ꝗcumq uxori debitum reddit uacare
non pot̾ orationi nec decarnib agni
his qui uxores suas tetigerant commedi
ñ poterant quantomagis panis ille ꝗ
dcelo descendit ñ potest abhis quiꝯiuga¬
lib pauloante hesere complexib uiola¬
ri atq contingi: Non quod nuptias ꝯdẽ¬
pnemus si quod eo tempore quo carnes
agni manducaturi sumus uacare acar¬

Expanded text:
omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Qui enim omnino moritur, et aeternaliter cruciatur. Qui enim impoenitens finitur, si semper viveret, semper peccaret; at Dei finem peccantis; ob hoc etiam sine fine torquebitur, plenus iniquitate, semper sine caritate, orationis tempore conjugali operi mone scribit, ita dicens. C. I. Tempore, quo icunque uxori debitum reddit vacare non potest orationi, nec de carnibus ahis qui uxonon poterant; quanto magis panis qui de coelo descendit, non potest ab his qui conjugalibus paulo ante haesere complexibus, violari atque contingi! non quod nuptias condemnemus, sed quod eo tempore quo carnes Agni manducaturi sumus, vacare a car
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam penas tm̃ ñ timet si adbonũ
dommi festinat tendere quȩ conuersio
tam iusta conuersio timendum ẽ dpe
nitente sero quemenĩmorbus urget ⁊
pena terret adueram uix ueniet satisfacti¬
onem. maxime cum fili quos illacite
dilexerit sint p̃sentes uyor ⁊ mundus ad
se uocet mltos soli serotina penitentia
morte iuuaret uab quib: placicum itaq
opus sit ñ hominis si dĩ fructifera penitñ¬
sissimumẽ ⁊ interitu uicinum admor¬
tem ꝑtrahere penitentie remedium Si
magnum ẽ cui ds̃ tunc inspirat. Siquiẽni
gandus est igne purgationis qui in ali¬
ud scłm quodd distulit fructum ꝯuersio¬
ta. nunquam incarne tanta inuenta ẽ
pena licet mirabilia martires passis tõ¬
menta ⁊ multi nequęunt᷑ quantã sepe
sustinuerunt supplicia studeat ergo q
sic delicta corrigere ut post mortem nõ
oporteat penam tollerare: quedam enĩ
peccata s̃ que mortalia inpenitentia¬
sanatur languet uicturus qui pͥus erat
moriturus. Qui autẽ impenitens morit

Expanded text:
tum poenas non timet, sed ad bonum Deum festinat tendere. Quae conversio tam justa conversio, timendum est de sero poenitente. Quem enim morbus urget, et poena terret, ad veram vix veniet satisfactionem, maxime cum filii quos illicite dilexit praesentes sint, uxor et mundus ad se vocent. Multos solet serotina poenitentiamorte juvare quibus placet. Cum itaque opus sit non hominis, sed Dei fructifera poenitensissimum est et interitui vicinum, ad mortem protrahere poenitentiae remedium. Sed magnum est cui Deus tunc inspirat. Si quis esgandus est igne purgationis, qui in aliud saeculum distulit fructum conversioin hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena licet mirabilia passi sint martyres tormenta, et multi nequiter iniqui, quanta saepe sustinuerint supplicia. Studeat ergo sic quisque delicta corrigere, ut post mortem non oporteat poenam tolerare. Quaedam enim peccata susanatur: languet victurus, qui erat moriturus. Qui autem impoenitens moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
beat se anima que sepe ut semel rapta
est ⁊ corruptatimeat iam docta ex ꝑi¬
mento quod ignorauit uirgo. Eligat
gant. laudat enĩ ⁊ amat quos digne fr¬
uctificare ñignorat. Querat fructus di¬
gnos ⁊ siñdignos penitentie s̃ enĩ ꝗdig¬
ra fructus uirtutum fructus qui ñ suffi
ciunt penitentib penitentia enĩ graui¬
ores expostulat ut sic placetur eccła ut
placata dolere ⁊ gemitib mortuis im¬
petret uitam. Item leo pp̃. Penitẽtes ne¬
negotiantem aut accusat aut arguit
quia ⁊ est honestus questus ⁊ turpis. Ue¬
rum tñ penitentiutilus ẽ dispendia
pati quam ꝑiculis negotiatioĩs astrin¬
gi ꝗa difficile ẽ int̃ementis uendentisq
comertium ñ interuenire peccatum.
dem post penitentiam adimlitiã selarem

Expanded text:
beat se anima quae saepe vel semel rapta beat se anima quae saepe vel semel rapta est et corrupta: timeat jam docta experimento, quod ignorat virgo. Eligat gat; laudat enim et amat quos digne fructificare non ignorat. Quaerat fructus dignos, etsi non dignos poenitentiae. Sunt enim digni fructus virtutum fciunt poenitentibus. Poenitentia enim graviores expostulat, ut sic pacetur ecclesia, ut, pacata dolore et gemitibus, mortuis impetret veniam . C. II. Poenitentes neegotiantem aut excusat aut aryuit, quia est honestus questus et turpis. Veruntamen penitenti utilius est dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi; quia difficile est inter ementis vendentisque commercium non intervenire peccatum. Item p
Abbreviated transcription (Latin):
Nec iam ꝯsidandãẽ quantũ si quamente
qua affectione dat quod potest. Udua
enĩ duobus que habuerat minutis larga¬
larga plus oibus posuit. Quid ergo su¬
a peccata redimere uult temporalum o¬
blationem caueat prius offerat mentẽ
ap̃se confessionem ut diuersa diuiersis
uelit sacerdotib manifesta est. Quedã
enĩ uni celant que alus manifestanda
confuant quod est se laudare.⁊ adypo¬
domini corpus accedat quam ꝯfortet¬
ilium bona conscientia. S⁊ in hac seꝑa¬
tione tremendum iudicium cogitetũ
maius ⁊ t̃ribilius impenitentes seꝑabit
deat quem młtum desidat cibum salu¬
tarem. Istis̃ digni fructus penitentie
miãm captiuam elaqueantes ⁊ in lib̾¬
tate fuantes. Cohibeat se pretẽa alau¬
dis. spectaculis scłi qui ꝑfectam uult
ꝯsequigñm remissionis. nam int̃didi¬
na si se cohibuiss similit̃ suos reman¬
sisset abextraneo raptore corrupta nõ
ẽẽt. tanto itaq magis sicaueat. ⁊ cohi¬

Expanded text:
Nec jam considerandum est quantum, sed qua mente, Nec jam considerandum est quantum, sed qua mente, qua affectione dat quod potest. Vidua enim duobus quae habuerat minutis larga , plus omnibus misit. Qui igitur vult peccata sua redimere blatione, prius offerat mentem. apud se confessionem, ut diversa diversis velit sacerdotibus manifestare. Quidam enim uni occultant quae alteri manifestanda conservant: quod est se laudare et ad hypoDomini corpus accedat, quam confortetur bona conscientia. Sed in hac separatione tremendum Dei judicium cogitet, ubi et majus et terribilius impoenitentes separabit mere, quem multum desiderat, cibum salutarem. Isti sunt digni fructus poenitentiae, animam captivam elaqueantes, et in libertatem servantes. Cohibeat se praeterea a ludis, a spectaculis saeculi, qui perfectam vult consequi gratiam remissionis. Nam Dina si se cohibuisset, si inter suos remansisset, ab extraneo raptore corrupta non fuisset . Tanto igitur magis sibi caveat et cohi