comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emiam libro siii. Incanticũ babacuo. librũ .i. In librũbeatipa¬
tris tobie explanationis allegoricae dexp̃o et eccłti librũi.
Itẽ capitula lectionũ in penta theucũ morsi iosuae iudicũ in
libros regũ et uerba dierũ in libro beati patris iob: in parabolas
ecdesiasten et cantica canticorũ inisaiã ꝓphetã et rã quo¬
q: et no emiã in euangeliũ marci lib .iii. in euangelio luc̃ . lioros
ui homeliarũ euangelu libros .ii. In aplicũ qugcũq opusculis
libros singulas in apocalipsin sc̃i ioħs. libros.ui. Itẽ capitula
lectionũ in totũ nouũ testam̃ tũ excepto euangło. Item .l.¬
brũ epistolarũ ad diũsos. quarũ desex atatib: scłi unaest
demansi onibus filiorũ isrł una. Vnade eo qđ aitistiias et
clauden t᷑ ibi in carcerẽ et post multo dies uitabunt᷑
Deratione bis sextiuna de equi noctio iuxta anatholiũ
una. Itẽ de historiis scorũ li̵ uitȩ et passio sc̃i felicis conf̃

Expanded text:
emiam, libros III. In Canticum Habacum, librum I. In librum beati Patris Tobiae, explanationis allegoricae de Christo et Ecclesia, librum I. Item, capitula lectionum in Pentateuchum Mosi, Josue, Judicum. In libros Regum, et Verba dierum. In librum beati Patris Job. In Parabolas, Ecclesiasten, et Cantica canticorum. In Isaiam Prophetam, Ezram quoque, et Neemiam. In Evangelium Marci, libros IV. In Evangelium Lucae, libros VI. Omeliarum Evangelii, libros II. In Apostolum quaecumque in opusculis libros singulos. In Apocalypsin sancti Johannis, libros III. Item, Capitula lectionum in totum Novum Testambros epistolarum ad diversos, quarum De sex aetatibus saeculi una est; De mansionibus filiorum Israel una; una de eo quod ait Isaias, et claudentur ibi in carcerem, et post multos dies visitabantur ; De ratione bissexti una; De aequinoctio, juxta Anatolium, una. Item, de historiis sanctorum; librum vitae et passionis sancti Felicis confessoris
Abbreviated transcription (Latin):
dirimet. hoc modeisilius et filia .II. Nepus et neptis. ur¬
pronepus et neptis iit ab nepus et apneptis .U. ad ne¬
rus et adneptis UI trinepas et trineptis . UII Trinepo¬
tis filius et teiuẽ potis filia. Hececcũs anguimitis dao
sep aulati ꝓpaginũ ordinib dirimens usque adultimũ
gradũ sesesubiraxit et ꝓpinquitas esser desierit eti¬

Expanded text:
ilius et filia, nepos et neptis, pronepos et proneptis, abnepos et abneptis, adnepos et adneptis, trinepos et trineptis, trinepotis filius et trineptis filia. Haec consanguinitas dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens, usque ad ultimum gradum sese subtraxerit, et p
Abbreviated transcription (Latin):
abbate suscepi ex quo tẽpore accepti pres biterat . usq: ad an
sitati ex opusculis uenerabiliũ patrũ breuit̃ ad notaresiue &iã
ad formã sensus et int̃p̃tationis eorũ suꝑ adicere curaui. In
principiu genesisusq ad natiuitatẽ is a ac et electionẽ isma¬
elos libros uii detab naculo et uasi sei acuestib: sacerdotũ
librosiiii De edificatione tẽpli allegonae expopulo sit sicut
e ceteris libro sii. Ite in regũ libru .xxx. questionũ in ꝓuerbi a
salomonis libros .ui. incantica canticorũ libros vII Inisaia¬

Expanded text:
abbate, suscepi; ex quo tempoabbate, suscepi; ex quo tempositati ex opusculis venerabilium Patrum breviter adnotare, sive etiam ad formam sensus et interpretationis eorum superadjicere curavi. « In principium Genesis usque ad nativitatem Isaac et ejectionem Ismaelis libros tres. De tabernaculo et vasis ejus ac vestibus sacerlibros III. De aedificatione templi, allegoricae expositionis sicut et caetera, libros II. Item in Regum librum XXX quaestionum. In Proverbia Salomonis, libros III. In Cantica canticorum, libros VII  A
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit. romam ꝑgit. Anñ de exi bert frid ꝑ sex¬
tus cupictis pugnauit. Añ dcexini os redrexnor danlmbroꝵ
intfectus et rex mertiorũ ceolred de funct et uir dni egberet
hienses monachus adcatholicũ pasca ececdasticã correcit
asubã a nñ de exxu uictret rex cantuanorũ obiit a nñoco
xxuiiii. cometa a pp̃aruer̃ sc̃s ecbrect transiit osra mortuus
e an dcexxxi berctuald archiep̃s. obut anno eodem
tatuini c̃secrat᷑ archiep̃s. nonus doruernensis eo łe edilbal
aec de historia ec clesiastica brittaniarum et maxime
educandus reuerentissimo abbate benedicto acde inde ceolfri¬
do Cunctũque ex eotẽpus uitae in eius dẽmona steruh abitatione
ꝑ agens omne meditandis scripturis operã dedi. atq: int̃obser¬
uantiã disciplinȩ regularis et cotidianã cantandi in ecclesia curã
semꝑ aut discere aut docere aut scribere dulcehabui . Nonode¬
cimo aũt uitae meae annodia conatũ tricesi mogradũ prbts utrũ

Expanded text:
regnabat, Romam pergit. Anno 711, Berctrid praefectus cum Pictis pugnavit. Anno 716, Osred rex Nordanhymbrorum interfectus, et rex Merciorum Ceolred defunctus; et vir Domini Ecgberct Hiienses monachos ad catholicum Pascha et ecclesiasticam correxit tonsuram. Anno 725, Uictred rex Cantuariorum obiit. Anno 729, cometae apparuerunt, sanctus Ecgberct transiit. Osric mortuus est. Anno 731, Berctuald archiepiscopus obiit. Anno eodem Tatuini consecratus archiepiscopus nonus Dorovernensis Ecclesiae, AedilbaldHaec de Historia Ecclesiastica Brittaniarum  Al., educandus reverentissimo abbati Benedicto, ac deinde Chelfrido; cunctumque ex eo tempus vitae in ejusdem monasterii habitatione peragens, omnem meditandis Scripturis operam dedi, atque inter observantiam disciplinae regularis, et quotidianam cantandi in ecclesia curam, semper aut discere, aut docere, aut scribere, dulce habui. Nonodecimo autem vitae meae anno diaconatum, tricesimo gradum presbyteratu
Abbreviated transcription (Latin):
bliuł & apparuor stellȩ poenehora dimidia abhora die
tertia. A nñ dxluii ida regnare coepit a quo regalis nor dan¬
dospictos & in in sula bi monasterium fecit. Anñ oxcui gre¬
gorius papa misie brittania augustinũ cũ monachis qui
uerbũ dt genti anglorũ euangelizarent. Anñ dxcuu uene¬
rebrittaniã pfatido etores qui fuit annos plusminus. anno¬
el. aduentꝰ anglorũ inbrittaniam. Anñ dci misit papa
gregerius pallium brittaniam augustinoia facto ep̃o

Expanded text:
i, et apparuerunt stellae pene hora dimidia ab hora diei tertia. Anno 567, Ida regnare coepit, a quo regalis Nordandos Pictos, et in insula Hii monasterium fecit. Anno 596, Gregorius papa misit Brittaniam Augustinum cum monachis, qui verbum Dei genti Anglorum evangelizarent. Anno 597, venere Brittaniam praefati doctores, qui fuit annus plus minus cen adventus Anglorum in Brittaniam. Anno 601, misit papa Gregorius pallium Brittaniam Augustino jam facto episcopo,
Abbreviated transcription (Latin):
ruit uil fridep̃s a sedesua pulsuse ab ecfrido rege et
ta in cãpoha&bfeltba defide catholica p̃sidente
archiẽpo theodoro in quo adfuit pͥ oannes abbaro¬
manus. quo anno ild abbatissa intreanaes haleobut
Anñ de lxxxui egfridrex nor danbrmb̵rm occisus ẽ¬

Expanded text:
ruit; Uilfrid episcopus a sede sua pulsus est ab Ecgfrido rege; etest in campo Haethfeltha de fide catholica, praesidente archiepiscopo Theodoro: in qua adfuit Johannes abba Romanus. Quo anno Hild abbatissa in Streanaeshalch obiit. Anno 685, Ecgfrid rex Nordanhymbrorum occisus e
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ xii ecdtim glorio sissime rexit cuilitteras rexbrittaniȩ
ANũ .ccc. ł .xxxi in aximus in brittania creatus impr ingal¬
liã transut et gratianũ int̃fecit. A nñ ccccviiii. roma
ti anus cũ ualeriano imperiũ suscipiens septẽ annos tenuit que¬
cũ tẽpore angli abrittonibus arcersitibrit aniã adier

Expanded text:
clesiam gloriosissime rexit: cui litteras rex Brittaniae Anno 381, Maximus in Brittania creatus imperator, in Galliam transiit, et Gratianum interfecit. Anno 409, Roma cianus cum Valentiniano imperium suscipiens, septem annis tenuit: quorum tempore Angli a Brittonibus accersiti  Al., ar
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ eius uillis ostensues se ꝑuisione qua illi qui illã referebant
exisse demundo pulcraq rerũ concordia ꝓcuratũ est di¬
uinitus: Vt cũ illi exitũ eius de acuita uiderent tuncistim
troitũ eius in ꝑpetuũ animarũ uitã cognosceret. Distant
aũt inter sequonasteria haect rede cimferme milibus passis:
ferunt aut̃ ꝑa de nocte in ipso quoque monasterio ubi p̃fatadi

Expanded text:
situm ejus illis ostensum esse per visionem, qua illam referebant situm ejus illis ostensum esse per visionem, qua illam referebant exisse de mundo. Pulchraque rerum concordia procuratum est divinitus, ut cum illi exitum ejus de hac vita viderent, tunc isti introitum ejus in perpetuam animarum vitam cognoscerent. Distant autem inter se monasteria haec tredecim ferme millibus passuum. Ferunt autem quod eadem nocte, in ipso quoque monasterio ubi praefata
Abbreviated transcription (Latin):
rores intellexit uł in somniouł in uisionem̃tis ostensum sibies se
quoduderat. Statimq ex surgens nimio timore ꝑterrita. cucur¬
rit ad uirginem quȩ tunc monasterio abbatis sae uicepfuit
cuinom erat frigrd fletuque aclacrimis multuꝑ susa ac sus¬
pitia longatrabens : Nunti auit matrem illa rum omniubild
abbatis samiã migras sedescło et seaspectante culuce in i sa
ducibus angłis adeternȩ lumina lucis et suꝑ norũ consontia
ciuiu
cendisse Quod cũ illa audisse suscitauit cunctas soro res
et iniccdesiam conuocatis orationibus acpsalmis ꝓanima mattis
operãdare monuit. Quod cũ residuo noctis tẽpore diligenter
agerent uenerunt primo diluculo fr̃s qui eius obitũ nuncia¬
rent alo coubi de fucta est. At illa tes pondentes dixersarri
us prius eadem cognouisse. Et cuexponerent ꝑ ordinẽ quo¬
modo bȩcuł quando didicissent inuentũ est eade oratran¬

Expanded text:
rores, intellexit vel in somnio vel in visione mentis ostensum sibi esse rores, intellexit vel in somnio vel in visione mentis ostensum sibi esse quod viderat. Statimque exsurgens nimio timore perterrita cucurrit ad virginem quae tunc monasterio abbatissae vice praefuit, cui nomen erat Frigyd, fletuque ac lacrymis multum perfusa, ac suspiria longa trahens nunciavit, matrem illarum omnium Hild abbatissam jam migrasse de saeculo, et se aspectante cum luce immensa ducibus angelis ad aeternae limina lucis et supernorum consortia civium ascendisse. Quod cum illa audisset, suscitavit cunctas sorores, et in ecclesiam convocatas, orationibus ac psalmis pro anima matris operam dare monuit. Quod cum residuo noctis tempore diligenter agerent, venerunt primo diluculo fratres qui ejus obitum nunciarent, a loco ubi defuncta est. At illae respondentes dixerunt se prius eadem cognovisse: et cum exponerent per ordinem quomodo haec vel quando didicissent, inventum est, eadem hora tran
Abbreviated transcription (Latin):
uerba ex ortationis letã mortẽ uidit immo ut uerb dñi loquar
demorte transiuit ad uitã: Qua uidelicet nocte dñ som̃psobi
tũ ipsius in alio longius positomonasterio quod ipsã eodẽ anno
construxerat. et appellat᷑ hacanos manifes tauisione reuela¬
re dignatus est. Erat in ipsomonas terio scȩmonilis femina
nominebegu quȩ triginta et amplius annos dedicata d̃o uir¬
ginl atem in mon achica conuersatione seruiebat Hȩc tunc indor¬
mitorio sororũ paus ans audiuit subito inaere notũ cãpaneso¬
nũ quo adorati ones excitariuł conuocaris olebant Cũquis
eorũ de scło fuis set euocatus. aptisque ut sibiuidebatus oculis
as pexit detecto domus culmine fus am desuꝑlucem om̃a pe
famulȩ in ipsalucȩ comitantibus acducentibus angłis ad celũ fer¬
r cũ que somno excussa uideret ceteras pausantes circasies¬

Expanded text:
verba exhortationis laeta mortem vidit, immo, ut verbis Domini loquar, verba exhortationis laeta mortem vidit, immo, ut verbis Domini loquar, de morte transivit ad vitam. Qua videlicet nocte Dominus omnipotens obitum ipsius in alio longius posito monasterio quod ipsa eodem anno construxerat et appellatur Hacanos, manifesta visione revelare dignatus est. Erat in ipso monasterio quaedam sanctimonialis femina, nomine Begu, quae triginta et amplius annos dedicata Domino virginitate, in monachica conversatione serviebat. Haec tunc in dormitorio sororum pausans, audivit subito in aere notum campanae sonum, quo ad orationes excitari vel convocari solebant, cum quis eorum de saeculo fuisset evocatus: apertisque, ut sibi videbatur, oculis aspexit, detecto domus culmine, fusam desuper lucem omniafamulae in ipsa luce comitantibus ac ducentibus angelis ad caelum ferri. Cumque somno excussa videret caeteras pausantes circa se so
Abbreviated transcription (Latin):
ta nsibi solumno modo sed multis beneiui uere uolentibise
noeraplacperũ lutis pbint: ueriulla tumultis annis bitcmo¬
nasterio pesset pla cui apio proinson salutis niae scameius
pli apł uirtusenusin fitmitate ꝑficeretur ꝑcus sa senim febr¬
buscicri coepit ardore fatigani et ꝑsex continuos annos eadem
molestia laborarences sabat in quototptem pores nuqua ipsa
uł conditori suo gratia sagere ułi comis sum sibi qregem et pub¬
lice et priuatimidocere ꝑtermitebat NNã suopdocta exẽplo
monebat om̃s et insalute accepta corporis dño obtemperant᷑
seruiendum et in aduersis rerum siue ͫ infirmitatibus membro¬
ru fideliter ño essegratias semꝑ agendas: octauo ergosuȩ in¬
firmirmitatis annoconuerso interanea dolore addiem ꝑuenit
ultimum. et circagallicantũ ꝑceptouiaticosacro scãe cõmunionis
cũ arcessitis ancillis xp̃i quȩ erant in eodem monasterio deseruan
dainuicem immocũ omnibus pace euangelica am moneret int̃

Expanded text:
ultis bene vivere volentibus exempla operum lucis praebuit. Verum illa cum multis annis huic monasterio praeesset, placuit pio provisori salutis nostrae, sanctam ejus li, virtus ejus in infirmitate perficeretur. Percussa etenim febribus, acri coepit ardore fatigari; et per sex continuos annos eadem molestia laborare non cessabat: in quo toto tempore nunquam ipsa vel conditori suo gratias agere, vel commissum sibi gregem et publice et privatim docere praetermittebat. Nam suo praedocta exemplo, monebat omnes, et in salute accepta corporis Domino obtemperanter serviendum, et in adversis rerum sive infirmitatibus membrorum fideliter Domino esse gratias semper agendas. Septimo ergo suae infirmitatis anno, converso ad interanea dolore, ad diem pervenit ultimum, et circa galli cantum, percepto viatico sacrosanctae communionis, cum accersitis ancillis Christi quae erant in eodem monasterio, de servanda eas invicem, immo cum omnibus pace evangelica admoneret; inter
Abbreviated transcription (Latin):
puȩritiae corrigere adulescentia acbenefaciendo ađioculis
abscondere curasset: posset eorũ numero sotiari. Dequib ait psal¬
mus: Beati quorũ remissȩs̃ iniquitates. et quorũ tecta sunt peccata
hanc hiscoriam sicut a uenera bili antistite pecthelme didic: simpli¬
citer obsalutẽ legentiũ siue audientium narrandã eẽ puteiui .xiiii¬
ouiaut ipse frem quẽ ut inã non nosse. cuius etiã nom̃ sialiquid¬
prodes set dicere possem: Positũ in monasterio nobili sed istiano¬
ignobiliter uiuentẽ : corripiebat᷑ quidẽ sedulo a fratrib loci
dire noliusset tolerabat᷑ tam̃ abeis longanim it̃ obnecessitatẽ

Expanded text:
pueritiae corrigere in adolescentia, ac bene faciendo a Dei oculis pueritiae corrigere in adolescentia, ac bene faciendo a Dei oculis abscondere curasset, posset eorum numero sociari de quibus ait Psalmus: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Hanc historiam, sicut a venerabili antistite Pecthelmo didici, simpliciter ob salutem legentium, sive audientium, narrandam esse putavi.uiens ipse fratrem, quem utinam non nossem, cuius etiam nomen, si hoc aliquidprodesset, dicere possem, positum in monasterio nobili, sed ipignobiliter viventem. Corripiebatur quidem sedulo a fratribus ac mdire noluisset, tolerabatur tamen ab eis longanimiter ob necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fructu ueniae facere suꝑ seditin e t̃nũ sine fructu penis subditus
facit : De quo constat quia sic̃ beał papa gregorius de quib:dã scribit
n ꝓseista cui ñ ꝓfuere sed ꝓaliis uideret quiei: interitũ cognoscenies
differre tepus penitentiae dũ uacattimerent Ne in ꝓuiso mortis
articulo puenti in poenitentes perirent: qđ aut codices diũsosꝑbonos
siue malos sp̃ssibiuidit offerri obidsuꝑna dispensatione factũ ẽ :
ut inemin erimꝰ facta et cogitationes nr̃as ñ inuentũ defluere. sed
ad ex am̃ sũ miiudicis cuncta seruari : et siue ꝑ amicos angelos infi¬
ne n ob ostendenda siue ꝑhostes: Quod uͦ prius candidũ codicem
ꝓtuler̃ angeli : Deinde atrũ demones illiꝑ paruũ istienor m̃ anim¬
aduertendũ ẽ qđ in prima ȩtate bona aliqua fecit quȩ tam̃ uniũ¬
sa prauȩ agendo iuuenis obnubilauit: Quisi econtrario errores

Expanded text:
cum fructu veniae facere supersedit, in aeternum sine fructu poenis subditus cum fructu veniae facere supersedit, in aeternum sine fructu poenis subditus facit. De quo constat quia, sicut beatus papa Gregorius de quibusdam scribit, non pro se ista cui non profuere, sed pro aliis viderit, qui ejus interitum cognoscentes, differe tempus poenitentiae, dum vacat, timerent, ne improviso mortis articulo praeventi impoenitentes perirent. Quod autem codices diversos per bonos sive malos spiritus sibi vidit offerri, ob id superna dispensatione factum est, ut meminerimus facta et cogitationes nostras non in ventum diffluere, sed ad examen summi Judicis cuncta servari; et sive per amicos angelos in fine nobis ostendenda, sive per hostes. Quod vero prius candidum codicem protulerunt angeli, deinde atrum daemones: illi perparvum, isti enormem: animadvertendum est quod in prima aetate bona aliqua fecit, quae tamen universa prave agendo juvenis obnubilavit. Qui si e contrario errores
Abbreviated transcription (Latin):
et unus apedes: protulit que unus libellũ ꝑpulchrũ. seduehem̃ t̃mo¬
dicũ acmihi adlegendũ dedit: in quo om̃a queum quã bona facerẽ
in tuens scripta repperi et haec er̃nimia pauca et modica: Re¬
coeper codicem neque aliquid mihi dicebant: Tũ subito suꝑ uenit
exercitꝰ malignorũ et orridorũ uultus puũmen domũ quo nunc ex¬
terius obseditet intus. maxima exparte residens impleuit: tunc
ille qui obscuritate tenebrose faciei et primatus edis maior. ẽẽ
uidebat eorum ꝓferens codicem orrende uisionis et magnitudinis
enormis et ponderis poene in portabilis iussit uniex satellitbus
q ad illos qui mihiad sederant uiros albatos et p̃claros: quibio
Quo dicto statĩdis paruer̃ surgentesq: duo nequis simispiritus.
unus inpȩde qui uidelicet modicũ magno tormto in repunt in interiora
piendũme demonibus in inferniclaustra ꝑtrahar : sic loquebat miser.
desperans et ñ multo post de functus poenitentiã quã ad breue tẽpus

Expanded text:
et unus ad pedes; protulitque unus libellum perpulchrum, sed vehementer modicum, ac mihi ad legendum dedit, in quo omnia quae unquam bona feceram, intuens scripta reperi, et haec erant nimium pauca et modica. Receperunt codicem, neque alexercitus malignorum et horridorum vultu spirituum, domumque hanc et exterius obsedit et intus maxima eille qui et obscuritate tenebrosae faciei et primatu sedis major esse videbatur eorum, proferens codicem horrendae visionis, et magnitudinis enormis, et ponderis pene importabilis, jussit uni ex satellitibuque ad illos qui mihi adsederant viros albatos et praeclaros: Quid hic Quo dicto, statim disparuerunt: surgentesque duo nequissimi spiritus, alius in pede: qui videlicet modo cum magno tormento irrepunt in interiora piendum me daemonibus, in inferni claustra pertrahar. » Sic loquebatur miser desperans, et non multo post defunctus poenitentiam quam ad breve tempus
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt quo adhuc intrans marinis partib: demorante consecrat ẽ
in epis patũ eb oraciiubente rege osuiu. cead dauirs c̃s ut supra me¬
moratũ est et trib: annis eccłam sublimiter regens. Debincadmo¬
nas terisui qđ ẽ in lȩstinga ei curã secessit A. ccipiente uil frido
epis copatũ totius nor dan brmbrorum prouintiaȩ quideindereg¬
quorũ supra meminimꝰ romãq: iturus. et corã apłico papa causam
dicturus ubi nauẽ conscendit flante fauonio pulsus est fresiã
et honorifice susceptus ab arbaris acrege illorũ aldgilso p̃dica¬
uilbrodreuerentissi mus xp̃ipontifex in magna deuotione cõ

Expanded text:
verunt. Quo adhuc in transmarinis partibus demorante, consecratus est verunt. Quo adhuc in transmarinis partibus demorante, consecratus est in episcopatum Eburaci, jubente rege Osuio, Ceadda vir sanctus, ut supra memoratum est, et tribus annis Ecclesiam sublimiter regens, dehinc ad monasterii sui, quod est in Laestingaei, curam secessit, accipiente Uilfrido episcopatum totius Nordanhymbrorum provinciae. Qui deinde regquorum supra meminimus: Romamque iturus, et coram apostolico papa causam dicturus, ubi navem conscendit, flante Favonio pulsus est Fresiam, et honorifice susceptus a Barbaris ac rege illorum Aldgilso, praedicaUilbrord reverentissimus Christi pontifex in magna devotione co
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hunc ubi peregrinũ atq oriundũ danatione anglorũ cogno¬
uere carnifices peꝑcere illi. neq eũ trucidare cũ suouoluere
pontifice atillebrittaniã ueniens coniunctis amicituis
conseruendum inibimonas teriũ his quiscoctos sequebant ueruquia
illi post modũ obtione data maluer̃ lococederequã pascha catholicũ
coterosqi ritus canonicus uixta romanȩ et a posto licae ecđȩ consuetu¬
dinẽ recipere: Dedithoc illiquẽ meli orib: inbutũ disciplinis al mo¬
in eo demonasterio adagilberto ep̃o geuissorũ cuius supra memini¬
mus desiderante rege ut uirtante eruditionis acreligionis sibispe¬
cialiter in diuiduo comitatu sacerdos ẽet ac doctos que ñ multo
amittens cũ consilio atq: consensu patrissui osuiu. ep̃m sibi rogauitor¬
dinari cũ esset annorũ circit̃ .xx. eodem agilbelt totũ episcopatũ
tionẽ antistitis conuenientes. multũ honorifice ministeriũ imple¬

Expanded text:
Sed hunc ubi peregrinum atque oriundum de natione Anglorum cognoSed hunc ubi peregrinum atque oriundum de natione Anglorum cognovere carnifices, pepercere illi, neque eum trucidare cum suo voluere pontifice. At ille Brittaniam veniens, conjunctus est amicitiis construendum inibi monasterium his qui Scottos sequebantur. Verum quia illi postmodum optione data maluerunt loco cedere, quam Pascha catholicum caeterosque ritus canonicos juxta Romanae et apostolicae Ecclesiae consuetudinem recipere, dedit hoc illi, quem melioribus imbutum disciplinis ac moin eodem monasterio ab Agilbercto episcopo Geuissorum, cujus supra meminimus, desiderante rege ut vir tantae eruditionis ac religionis sibi specialiter individuo comitatu sacerdos esset ac doctor. Quem non multo am mittens, cum consilio atque consensu patris sui Osuiu, episcopum sibi rogavit ordinari, cum esset annorum circiter triginta, eodem Agilbercto tunc episcopatum tionem antistitis convenientes, multum honorifice ministerium imple
Abbreviated transcription (Latin):
iti neris largit̃ sub minis tratis obsecrans sedulo ut cũ pairiã reuerte¬
cipant instantia. ꝑuenit ad amicitiam uir doctissimi a scissimibone¬
facii uidelicet archidia conis quietiã consiliarius erat apłocipapae. cu¬
ius magisterio quattuor euangeliorũ libros ex ordine didieit cõpotũ
paschaȩ rationabilẽ et alia multa quȩ in patria nequiuerat ec clesias¬
ticis disciplinis ac cõmoda eodẽmagistiro dendo ꝑcepit : & cũ m̃ses ali¬
quot ibi studiis occupatus felicib exigisset reduit ad alfinũ ingalliã¬
et tres annãs apud eũ cõmorat ad tonsus ab eo et intant ohabitꝰ amore
ut heredẽ sibi illũ facere cogitas set. Sed neo befieriposset antistes. cru¬
deli morte prept est et uilfrid ad suae potius hoc est anglorũ gestis epis¬
illius desiderans cũ eotã et supso multũ ꝓbibente parit̃ noccũbere

Expanded text:
itineris largiter subministratis; obsecrans  Al., observans sedulo, ut cum patriam reverteitineris largiter subministratis; obsecrans  Al., observans sedulo, ut cum patriam revertecipatus instantia, pervenit ad amicitiam viri doctissimi ac sanctissimi, Bonifacii videlicet archidiaconi, qui etiam consiliarius erat apostolici papae; cujus magisterio quatuor Evangeliorum libros ex ordine didicit, computum Paschae rationabilem, et alia multa quae in patria nequiverat ecclesiasticis disciplinis accommoda, eodem magistro tradente percepit; et cum menses aliquot ibi studiis occupatus felicibus exegisset, rediit ad Dalfinum in Galliaex annos apud eum commoratus, attonsus est ab eo, et in tanto habitus amore, ut heredem sibi illum facere cogitasset. Sed ne hoc fieri posset, antistes crudeli morte praereptus est DCLVIII, et Uilfrid ad suae potius, hoc est, Anglorum gentis episillius, desiderans cum eo, tametsi ipso multum prohibente, pariter occumbere.
Abbreviated transcription (Latin):
ratus addlescens anmiuiuaces diligenter his quiins piciebat
dis cendi operadaret suꝑ uenit illo alius adulescens nomine
bis cob cognom̃to benedictus denobilibus anglorũ: cupiens
delectabat enĩ antistes prudentia uerborũ iuuenis gratiauenustus
uultus a la critate actionis et constantia acmaturitate cogitatio¬
nis unde et om̃a quae necesse habebat habundant ipsicũ sociis suis quos¬
diu secũ erant donabat et in suꝑ offerebat . ut siuellec partẽ galliarum
ñ minimã illi regendã cõmitteret acfiliã fratris sui uirginemillic̃¬
iugem daret euq ipso loco adoptiui semꝑ haberet. Atille gratiasa¬
gens pietati quã erga eũ cũ esset peregrinus habere dignaretur.: Res¬
pondit ꝓpositũ semagis alterius conuersatiomis habere. atque ideo
patria relicta romã iter agere coepisse Quib: auditis antis tes eũ
misitromã dato duceitineris et cunctis simulq̃ nec essitas poscebat

Expanded text:
ratus adolescens animi sagacis, diligenter iis quae inspiciebat discendis operam daret, supervenit illo alius adolescens nomine Biscop, cognomento Benedictus, de nobilibus Anglorum, cupiens Delectabatur enim antistes prudentia verborum juvenis, gratia venusti vultus, alacritate actionis, et constantia ac maturitate cogitationis: unde et omnia quae necesse habebat, abundanter ipsi cum sociis suis, quamdiu secum erant, donabat: et insuper offerebat, ut si vellet, partem Galliarum non minimam illi regendam committeret, ac filiam fratris sui virginem illi conjugem daret, eumque ipse loco adoptivi semper  Al. om. semper haberet. At ille, gratias agens pietati quam erga eum, cum esset peregrinus, habere dignaretur, respondit propositum se magis alterius conversationis habere, atque ideo, patria relicta, Romam iter agere coepisse. Quibus auditis, antistes misit eum Romam DCLIV, dato duce itineris, et cunctis simul quae necessitas poscebat
Abbreviated transcription (Latin):
tistes uil frid do nec eligeret: Quicud bercto antistes ordinare
elemosinarũ operatione insignis. Itautiuxta legem omnibus an¬
nis decimã non solũ quad rupedũ uerũ etiã frugũ omniũ atque
pomorũ nec ñ etues timtorũ partẽ pauperibus daret XXUIuI¬

Expanded text:
tistes Uilfrid, donec eligeretur quitistes Uilfrid, donec eligeretur quieleemosynarum operatione insignis; ita ut, juxta legem, omnibus annis decimam non solum quadrupedum, verum etiam frugum omnium atque pomorum, necnon et vestimentorum partem pauperibus daret. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ astruxit euentus quia et digredientes ab inuicẽ ñ se ultra
ne c̃uinctis at que an geli coministerio parit̃ ad regnũcȩles
tetrans lati sed eriberet diuitina prius infirmitate de quo¬
quit Illa ut credibile est dispensatione dominicȩ pietatis.
ut sicut minus haberet meriti ab eato cudbercto subpler&
hoc castigans longe egritudinis dolor: quatenus aequatus gra¬
tia suo in t̃cessomsicut uno eodẽque tẽpore cũeo decorpo¬
re egredi ita etiam una atque in dissimili sede ꝑpetuȩ beatitudi¬
nis meruisse recipi. Ob ut aũt pat̃ reuerentissim in insula farne
multũ depcatus fr̃s. ut ibi quoque sepeli retur. ubiñ paruo tempore
ꝓdño militaret At tam̃ tandem eorũ p̃cibus uictus assensu dedit
ut adinsulã lindis farnensiũ relatus i necđet deponeret᷑. Quod dũ
factũ ẽẽt episcopatũ eccłȩ illius. announo seruabat uenetabilis an¬

Expanded text:
rerum astruxit eventus, quia et digredientes ab invicem non se ultra rerum astruxit eventus, quia et digredientes ab invicem non se ultra ne conjuncti sunt, atque angelico minte translati. Sed Hereberct divina prius infirmitate decoquitur; illa, ut credibile est, dispensatione dominicae pietatis, ut si quid minus haberet meriti a beato Cudbercto, suppleret hoc castigans longae aegritudinis dolor: quatenus aequatus gratia suo intercessori, sicut uno eodemque tempore cum eo de corpore egredi, ita etiam una atque indissimili sede perpetuae beatitudinis meruisset recipi. Obiit autem Pater reverentissimus in insula Farne, multum deprecatus fratres ut ibi quoque sepeliretur, ubi non parvo tempore pro Domino militarat. Attamen tandem eorum precibus victus assensum dedit, ut ad insulam Lindisfarnensium relatus, in ecclesia deponeretur. Quod dum factum esset, episcopatum Ecclesiae illius anno uno servabat venerabilis an
Abbreviated transcription (Latin):
tis uitȩ poculis debriarent. Dix̃ inter alia antistes memto frtheriber
ut modo quio quid opus habes me interroges mecũq loqͣaris. post¬
quã eñĩ ab inuicem digres si fuerim̃ ñ ultra nos in hoc scło carnis obtu¬
tib: inuicẽ aspiciemus. Cert sumnãque qd tepus meae resolutionis
instat : et uelox depositio taber naculimei. Quibec audiens ꝓuolutꝰ
esteius uestigiis et fusis cũ gemitulacrimis. Obsecro inquit ꝑ h̃m
ne me deseras sed tumer memorsis fidissimi sodalis. rogesq suꝑnã
pietatẽ ut cui simul in t̾ris seruiuimꝰ : ad eius uidendã gratiã simul
trans eamus ad caelos. Nostiem̃ quia ad tui oris imperiũ semꝑ uiue¬
restudui et quic quid ignorantia uł fragilitate deliqui aeque ad
frt̃mi et noliplorare sed gaudio gaude quia qđ rogauimꝰ suꝑna
nobclem̃tia donauit. Cuius ꝓmisi et ꝓphetiae ueritatem sequens

Expanded text:
tis vitae poculis debriarent, dixit inter alia antistes: « Memento, fratetis vitae poculis debriarent, dixit inter alia antistes: « Memento, frater Hereberct, ut modo quidquid opus habes, me interroges, mecumque loquaris: postquam enim ab invicem digressi fuerimus, non ultra nos in hoc saeculo carnis obtutibus invicem aspiciemus. Certus sum namque quod tempus meae resolutionis instat, et velox est depositio tabernaculi mei. » Qui haec audiens provolutus est ejus vestigiis, et fusis cum gemitu lacrymis, « Obsecro, inquit, per Dominum, ne me deseras, sed tui memor sis fidissimi sodalis, rogesque supernam pietatem, ut cui simul in terris servivimus, ad ejus videndam gratiam simul transeamus ad caelos. Nosti enim quia ad tui oris imperium semper vivere studui, et quicquid ignorantia vel fragilitate deliqui, aeque ad frater mi, et noli plorare, sed gaudio gaude quia quod rogavimus, superna nobis clementia donavit. » Cujus promissi et prophetiae veritatem sequens
Abbreviated transcription (Latin):
agenda docebat ipsiprius agendo p̃monstra batierat quip¬
pe ante oma diuinȩ caritatis igneferuidus. patientiae
uirtute modestus prationẽ deuotione solertis sime inten¬
tus affabilis omnibus qui ad se consolationis gratiauenie¬
bant: hoc ipsũ quoque orationis locoducens si nfirmis fri¬
bus opẽsuae exortationis tribueret sciens quia quidixit di
ad cadestiasuspensus. Denique cũs acrificium dõ uicti¬
mes alutaris offerr&. Noneleuata in altũ uoce sed ꝓ¬
fusis eximopectore lacrimis dño sua uota com̃dabat xxiini¬
plicita p̃andebat: Quibusda aut̃ hocidem etiã manifes¬
dudũ uiro di sp̃itas amicitiae fȩdere copulatus qui in insula sta¬
gniillius ꝑgrandis Ne quo deruuentionis fluui primor dierupuntuita
ducens solitariam hannis singulis eũ uisitare et monita ab eo ꝑpetuȩ
suꝑna desideria magis magisq accendi Quidu sese alterutrũ cȩles¬

Expanded text:
agenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Erat quipagenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Erat quippe ante omnia divinae caritatis igne fervidus, patientiae virtute modestus, orationum devotioni sollertissime intentus, affabilis omnibus qui ad se consolationis gratia veniebant; hoc ipsum quoque orationis loco ducens, si infirmis fratribus opem suae exhortationis tribueret; sciens quia qui dixit, Dad caelestia suspensus. Denique cum sacrificium Deo victimae salutaris offerret, non elevata in altum voce, sed profusis ex imo pectore lacrymis, Domino sua vota commendabat. Dplicitate pandebat; quibusdam autem hoc idem etiam manifesdudum viro Dei spiritalis amicitiae foedere copulatus; qui in insula stagni illius pergrandis de quo Deruentionis fluvii primordia erumpunt, vitam ducens solitariam, annis singulis eum visitare et monita ab eo perpetuae superna desideria magis magisque accendi. Qui dum sese alterutrum caeles
Abbreviated transcription (Latin):
ret: Quicũ multis legataris acditteris ad sep̃misis nequa¬
uiris insulã nauigauit: Conueniunt et de ipsa in sula lindis¬
unt : Quodũ ꝑueniret quãuis multũ renitens unanima cunc
uoluntate superatur at que ad suscipiendũ i
suꝑuentura patefaceret: Antistitem quoque cũ futuru ce
p̃dixerat Nec tam̃ statim ordinatio decreta sed ꝑacta
hieme qug imminebat in ipsa solempnitate faschali. tomple¬
odorus primatũ tenebat. Clectus est aut primo in episcopa
tat dilexit pficiplacuitut eata reuerso ad sede ecde agus¬
tal densis cuiregendo primofuerat ordinatus cudbere
ecđȩ lindis farnensi gurberula sus ciperet. Quisus ceptũ epis¬
copatus gradũ adimitationẽ beatorũ apostorũ uirtutum
or nabat operibus : Comis samnãque sibplebem et orationi¬
b protegebat asiduis et ammonitionibus saluberrimis ad
caelestia uocabat  qđ maxime doctores iuuare solet eq

Expanded text:
retur. Qui cum multis legatariis ac literis ad se praemissis, neqretur. Qui cum multis legatariis ac literis ad se praemissis, neqviris insulam navigavit. Conveniunt et de ipsa insula Lindisunt. Quo dum perveniret, quamvis multum renitens, unanima cunctorum voluntate superatur, atque ad suscipiendum epsuperventura patefaceret, antistitem quoque eum futurum esse praedixerat. Nec tamen statim ordinatio decreta, sed peracta hieme quae imminebat, in ipsa sollemnitate Paschali compieodorus primatum tenebat. Electus est autem primo in episcopatrat, dilexit praefici; placuit ut Eata reverso ad sedem Ecclesiae Hagustaldensis cui regendae primo fuerat ordinatus, Cudberct Ecclesiae Lindisfarnensis gubernacula susciperet. Qui susceptum episcopatus gradum ad imitationem beatorum apostolorum virtutum ornabat operibus. Commissam namque sibi plebem et orationibus protegebat adsiduis, et admonitionibus saluberrimis ad caelestia vocabat. Et, quod maxime doctores juvare solet, ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
tur inesse Quod dũ facerent ad fidẽ et p̃ces famulidi
alio die aquaplena inuenta est: Quae usque ad bano
diem sufficientẽ cunctis illo aduenientibus gratiȩ suȩ
cedestis copiãministrat. Sed etferramta sibi rulala cũ fru¬
seminaret nil omnino ñdico spicarũ sedne erbe quidem ex eo
germinare usque adestatis tepore c̃tigit. Vnde uisitanti¬
bus se exmore ex fratribus or deuius sit ad ferrisi forte uł na
natura solullius uł uoluntas e& suꝑnilaroris. ut illius fru¬
ris ibi potius seges oriretur quod du sibi adlatum ultraome
tẽpus serendi ultra omnẽ spẽ fructificandi eodem in agro
sereret mox copiosa seges exorta des deratam proprilabo¬
ris uiro dõ refectionẽ p̃bebat: Cũ ergomultis ibidem annis
quã mansio ei erat uallata ut caelũ tantũ exea cuius intro¬
itũ siciebat spicere posset. Contigit ut congregata syno¬
cuibeate memoriȩ theodorus archi ep̃s p̃sidebat uno am

Expanded text:
tur inesse. Quod dum facerent, ad fidem et preces famuli Dei, alio die aqua plena inventa est, quae usque ad hanc diem, sufficientem cunctis illo advenientibus gratiae suae caelestis copiam ministrat  Al., subministrat. Sed et ferramenta sibi ruralia cum fruseminaret, nil omnino, non dico spicarum, sed ne herbae quidem ex eo germinare usque ad aestatis tempora contigit. Unde visitantibus se ex more fratribus, hordeum jussit adferri, si forte vel natura soli illius, vel voluntas esse superni largitoris, ut illius frugis ibi potius seges oriretur. Quod dum sibi adlatum, ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi, eodem in agro sereret, mox copiosa seges exorta desideratam proprii laboris viro Dei refectionem praebebat. Cum ergo multis ibidem annis quo mansio ejus erat vallata, ut caelum tantum ex ea, cujus introitum sitiebat, aspicere posset, contigit ut congregata synocui beatae memoriae Theodorus archiepiscopus praesidebat, uno an
Abbreviated transcription (Latin):
ũ conturbareris et tam hanc consolationem habeas
quodindiebus tuis hoc plagañsuperueni&, Quade¬
uulgata uisione aliquantulum lociaccolepaucis dieb
timere et seipsos int̃misit facinorib castigare coepe¬
runt Nerũ post obi tiupsius abbatissȩ redierunt ad
pristinas sordes immosceteratiora fecerunt et cũ dico¬
rent pax et securitas extimplo p̃fatȩ ultionis sunt poe¬
na multati quȩ michi cuncta sic eẽ facta reuerantis¬
simus meusconsrbt aedgils referebat. qui tune in illo
monasterio degebat pofcea aũt decendertibus inde

Expanded text:
um conturbareris; et tamen hanc consolationem habeas, um conturbareris; et tamen hanc consolationem habeas, quod in diebus tuis haec plaga non superveniet. » Qua divulgata visione, aliquantulum loci accolae paucis diebus timere, et seipsos intermissis facinoribus castigare coeperunt. Verum post obitum ipsius abbatissae redierunt ad pristinas sordes, immo sceleratiora fecerunt. Et cum dicerent, Pax et securitas, extemplo praefatae ultionis sunt poena multati. Quae mihi cuncta sic esse facta reverentissimus meus compresbyter Aedgils referebat, qui tunc in illo monasterio degebat. Postea autem discedentibus inde
Abbreviated transcription (Latin):
ttperuus erratihu sedilo dñm depcari quia diciens
suabonis operibus ridimere et cumcessant a labor¬
bus rerũ tẽporaliũ. tunc a petitu ȩternorum bo¬
noru liberius laborare sed hoc tamen pautis simifaciunt. si qui¬
dẽmodo totũ hoc monas teriũ ex ordine plustrans. singu
ga sanitate animȩsuae occupatũ repperis ed oms pror¬
sus et uiri et femine aue somno torpent inerti auc a peo¬
catauigilant : Hã et domistulȩ quȩ ad orandũ uł legen¬
dũ facta erant nunc in comes ationũ potationũ fabula¬
tionũ et ceterarũ sunt inlecebrarũ cubilia couersȩ uir¬
gines quoque dõdicate contemta reuerentia sue pro¬
fessionis quoties cũ que uacant texendis subtilidri¬
bus indum̃tis operadant quibus aut seips as aduicẽ
spons arũ in periculũ suistatus ad ornent aut externo¬
itũ sibi uirorũ amicitiam comparent unde meritoloco
huic et habitatoribus eius grauis decglouindicta fla¬

Expanded text:
eis erratibus sedulo Dominum deprecari. Qui adjiciens, eis erratibus sedulo Dominum deprecari. Qui adjiciens, sua bonis operibus redimere, et cum cessant a laboribus rerum temporalium, tunc pro appetitu aeternorum bonorum liberius laborare; sed hoc tamen paucissimi faciunt. Siquidem modo totum hoc monasterium ex ordine perlustrans singuloerga sanitatem animae suae occupatum reperi: sed omnes prorsus et viri et feminae aut somno torpent inerti, aut ad peccata vigilant. Nam et domunculae quae ad orandum vel legendum factae erant, nunc in commessationum, potationum, fabulationum, et caeterarum sunt inlecebrarum cubilia conversae. Virgines quoque Deo dicatae, contempta reverentia suae professionis, quotiescumque vacant, texendis subtilioribus indumentis operam dant quibus aut seipsas ad vicem sponsarum in periculum sui status adornent, aut externorum sibi virorum amicitiam comparent. Unde merito loco huic et habitatoribus ejus gravis de caelo vindicta fla
Abbreviated transcription (Latin):
dũ multo tepore sedulus ex sequeret contigiteũ die
quadã demonas terio illo longius egressum comitante
secũ uno de fratribus ꝑ acto itinereredire Qui cũmonas¬
terio ꝓpinquarent et edificia illius sublimit̃ erecta aspi¬
cer& solutus est in lacrimas uirdi et tristitiã cordisiuil¬
tuin celo prodebat. Quodintuens comes quare facer&
inquisiuit Atlle cuncta inquit haec que cernis aedi
oliea uł priuata in proxima est ut ignis at sumen
incinerem conuertat : Quod ille audiens mox utintra¬
uerunt monasteriumatricongregationis uotabulo
ebbecurauit indicare atille mento turbata decalip¬
sagio uocauit ad seuirũ et diligentius ab eorem uł unde
uigiliis et psalmis uidia dstantẽ michi subito quenda
incogneiuultus cuius p̃sentia cu es sem extritus Dix̃
micbinemerem & quasi familiarime uoce alloquens.
somno indulgere seduigilis &cratimibus inss¬

Expanded text:
dum multo tempore sedulus exsequeretur, contigit eum die dum multo tempore sedulus exsequeretur, contigit eum die quadam de monasterio illo longius egressum, comitante secum uno de fratribus, peracto itinere redire: qui cum monasterio propinquarent et aedificia illius sublimiter erecta aspicerent, solutus est in lacrymis vir Dei, et tristitiam cordis vultu indice prodebat. Quod intuens comes, quare faceret inquisivit. At ille: « Cuncta, inquit, haec quae cernis aedificia publica vel privata, in proximo est ut ignis absumens in cinerem convertat. » Quod ille audiens, mox ut intraverunt monasterium, matri congregationis, vocabulo Aebbae, curavit indicare. At illa merito turbata de tali praesagio vocavit ad se virum, et diligentius ab eo rem, vel unccupatus noctu vigiliis et psalmis, vidi adstantem mihi subito quendam incogniti vultus: cujus praesentia cum essem exterritus, dixit mihi ne timerem; et quasi familiari me voce alloquens, somno indulgere, sed vigiliis et orationibus ins
Abbreviated transcription (Latin):
si totã noc tẽ stando in ocibus ꝑ agere: sunte grã septima¬
nã uibeas abstinen do transigere: Qui dixit: multũ as
ut tota septimana abs que alimto corporis ꝑdures. Sedb.¬
duanũ uł triduanũ sate ẽ obseruare leuinium hoc fa¬
cito donet post modicũ tẽpus rediens adne quid face¬
tedebeas et quã diupenitontie insistere tibi plenius os¬
tendum. Quibus dictis et destripta illim̃sura peniten¬
di abut sacerdos. et in gruente causa ubi seces sit brber
suũ coditũ reduit Atipse memor ꝓceptitius simul
et promissisui toti sela crimis poenitentiae uigilus sc̃is et con¬
tinentiȩ mancipauit. Ita ut solũ sabbatiet dominica sicut
cuquesacerdatem suu hiberniã secessis se ibique defunc¬
tũ es se audis set semꝓ exeotẽpore uixta condictueius me¬
moratũ continentiae modũ obseruabat et qđ causa diui¬
nitimoris semel obreatũ conpunctus coeperat. ia caus adi¬
uini amoris delectatus p̃mus inde fusus agebat Quod

Expanded text:
si totam noctem stando in precibus peragere, si integram septimanam jubeas abstinendo transigere. » Qui dixit: « Multum est ut tota septimana absque alimento corporis perdures; sed biduanum vel triduanum sat est observare jejunium. Hoc facito, donec post modicum tempus rediens ad te, quid facere debeas, et quamdiu poenitentiae insistere tibi plenius ostendam. » Quibus dictis, et descripta illi mensura poenitendi, abiit sacerdos, et ingruente causa subita, secessit  Asuum condictum rediit. At ipse memor praecepti ejus simul et promissi sui, totum se lacrymis poenitentiae, vigiliis sanctis, et continentiae mancipavit; ita ut quinta solum Sabbati et Dominica, sicut Cumque sacerdotem suum Hiberniam secessisse ibique defunctum esse audisset, semper ex eo tempore juxta condictum ejus memoratum, continentiae modum observabat; et quod causa divini timoris semel ob reatum compunctus coeperat, jam causa divini amoris delectatus praemiis indefessus agebat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
I& boc post quinque an nos sui epis copatu de hac uita ꝓtrac¬
tobẽ cgilsũ cognomine boni facium de prouintia cantuariorum
locti eius subs tituit. & ipse quoque honorius post quame tas suicursus in ple¬
uit ex hacuita migrauit: Mino ab in cirnationedni se centesimo qui qua¬
gesimo tertio pridie Rlendarũ oc tobrium & cessante epis copatu
perannũ sex menses electus est archiepis copus. cathedredoru uernensis
sextus deus dedit gente. occidentaliũ saxonũ. quem ordinaturus. uenit
illuc itamar. antistes a ecclesiae rofesis. Or dinatus ẽ aut̃ dieseptimo
dies. Et ipso de funto itamar. consecrauit ꝓeo damianũ qui degente aus¬
traliũ saxonũ erat oriundus

Expanded text:
 hoc post quinque annos sui episcopatus de hac vita subtracBerctgilsum, cognomine Bonifacium, de provincia Cantuariorum, loco ejus substituit DCLII. Et ipse quoque Honorius, postquam metas sui cursus implevit, ex hac luce migravit anno ab Incarnatione Domini sexcentesimo quinquagesimo tertio, pridie Kalendarum Octobrium: et cessante episcopatu per annum et sex menses, electus est archiepiscopus cathedrae Doruvernensis sextus Deusdedit de gente Occidentalium Saxonum: quem ordinaturus venit illuc Ithamar DCLV, antistes Ecclesiae dies; et ipse, defuncto Ithamar, consecravit pro eo Damianum qui de genere Australium Saxonum erat oriundus
Abbreviated transcription (Latin):
lgit᷑ amico remansicȩ dunsolus foris residensq: mestus ante
palatium multis coepit cogitationũ aestibus affici quid a geret quo¬
ue pedem uerteret nescius Cũ que dui tacitus mentis angoribus & ceco
car peretur igni. uidit subito intempes ta nocte silentiũ ad ꝓpinquantẽ
sibi hominẽ uultus habitusq: incogniti. Quẽ uidens ut ignotũ Et in opi¬
natũ. non parũ expauit: Atille accedens salutauit eũ. & int̃ rogauit qua

Expanded text:
igitur amico remansit Aeduin solus foris, residensque moestus ante igitur amico remansit Aeduin solus foris, residensque moestus ante palatium, multis coepit cogitationum aestibus affici, quid ageret, quove pedem verteret nescius. Cumque diu tacitis mentis angoribus et caeco carperetur igni, vidit subito intempestae noctis silentio adpropinquantem sibi hominem vultus habitusque incogniti: quem videns, ut ignotum et inopinatum, non parum expavit. At ille accedens salutavit eum, et interrogavit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tus uel corruptus munerib: cessit dep̃canti et siue & adere
se ȩduinũ seu legahariis tradere ꝓmisit: Quod ubi fidissimꝰ
quidã amicus illius anim aduertit . in trauit cubi culũ quo
dormire disponebat Erat enĩ primahora noctis. & euocatu
foras ꝗđ erga cũ a rege rexꝓmis set edocuit. et insuꝑ adiecit
siergo uis hac ipsaliora educamte dehacꝓuintia. Et eo in lo¬
cointroducam ubi nũ quãte uel reduald. uel edil frid in ue¬
nire ualeant : quiait Gratias quidem agobeni uolentiȩtuȩ
non tam̃ hoc facere possũ qđ suggeris ut pactu quod cum
tanto rege inii ipse primus irritum faciã. cũ illenihil mali
fecerit nil adhuc inimicitiarũ ddtulerit. Quinpotius simo¬
riturus sũ ille me magis quã ignobili orquisq: morti tradidit
quo enĩ nunc fugiã qui ꝑ om̃s brit taniȩ ꝓuintias tot annorũ
tẽ porũq: curriculis uagabundus hostiu ui tabã insidias: Ab euise

Expanded text:
tus, vel corruptus muneribus, cessit deprecanti, ut sive occidere tus, vel corruptus muneribus, cessit deprecanti, ut sive occidere se Aeduinum, seu legatariis tradere promisit. Quod ubi fidissimus quidam amicus illius animadvertit, intravit cubiculum quo dormire disponebat; erat enim prima hora noctis, et evocatum foras; quid erga eum agere rex promisisset, edocuit et insuper adjecit: Si ergo vis, hac ipsa hora educam te de hac provincia, et ea in loca introducam, ubi nunquam te vel Redualdus vel Aedilfridus invenire valeant. Qui ait: « Gratias quidem ago benevolentiae tuae; non tamen hoc facere possum quod suggeris, ut pactum quod cum tanto rege inii, ipse primus irritum faciam, cum ille mihi nil mali fecerit, nil adhuc inimicitiarum intulerit. Quin potius, si moriturus sum, ille me magis quam ignobilior quisquam me morti tradat. Quo enim nunc fugiam, qui per omnes Brittaniae provincias, tot annorum temporumque curriculis vagabundus, hostium vitabam insidias? » Abeunte