comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõu̾tit amorẽ. & libẽtiꝰ. eo p̃dicãte ee¬
lestia sꝑare ceꝑr̃ cuiꝰ. ministerio tem¬
poralia bona sũpser̃. Quo tprȩ rex
aedilualch donauit reũrẽtissimo anti¬
ubi suos homineᷤ qͥexule uagabant᷑
locꝰ indiq mari cireũdatꝰ. p̃ter ab
occid̾nt̃. Unđd̃ habos ingressũ ampli¬
tudinis qͣsi iactꝰ. sũde. E ualis loc ala
uilfrid: sũdauit ibi monasterũ ac
regulari uita instituit. maxim̃ exhis
ques secũ ad dux̃rat sr̃ibꝰ. qd̾ usq hodie
successoreᷤᷤ eiꝰ. teñre noscũt᷑. Nã ipie
illis inpastib̾. annis qͥnq ħ ẽ usq ad
mostẽ ecgfrid regis m̃rito õibꝰ. hono¬
rabilis officiũ episcopatꝰ. & ũbo erer¬
fata loci possessioñ õs qͥ ibidẽ erant
facultateᷤᷤ cũ agris & hominibꝰ. do¬
nauit õs sid̾ ap̃i instituto᷑ unda bap¬
tismatis abluit. Int̾ quos ẜuos ⁊ an¬
tũc monasteriõ nõ nulla cȩlestis gr̃e
ut pote ubi nuꝑ expulsa diaboli ti¬

Expanded text:
 libentius eo praedicante caelestia sperare coeperunt, cujus ministerio temporalia bona sumpserunt. Quo tempore rex Aedilualch donavit reverentissimo antiiliarum, ubi suos homines qui exules vagabantur, locus ille undique mari circumdatus praeter ab occidente, unde habet ingressum amplitudinis quasi jactusUilfrid, fundavit ibi monasterium, ac regulari vita instituit, maxime ex his quos secum adduxerat fratribus: quod usque hodie successores ejus tenere noscuntur. Nam ipse illis in partibus annos quinque, id est, usque ad mortem Ecgfridi regis, merito omnibus honorabilis, officium episcopatus et verbo exer ibidem erant, facultates cum agris et hominibus donavit, omnes fide Christi institutos, unda baptismatis abluit; inter quos, servos et antunc monasterio nonnulla caelestis gratiae utpote ubi nuper expulsa diaboli ty
Abbreviated transcription (Latin):
gͣntis ipsiꝰ. ediluach nõ multo ant̃
babti ⁊ atꝰ. in ꝓuincia m̃rciorum.
p̾sẽte ac sugrẽte rege uelpherte
aquo ꝯiã egressꝰ defonte loco filii
susceptꝰ ẽ. Inciuꝰ. sienũ adoptionis
duas illi ꝓuincias donauit uectã
ꝓ uinciã. inent̃ occid̾ntaliũ saronẽ.
gaud̾nt̃ reg̃ pͥmos ꝓuincie duceᷤ
ac militeᷤᷤ sacro scõ fõte abluebat.
Uerũ pb̃ri. & appa. &e pacdda. et
ti zata. E rat aũt silia eansridi
sris eanheri qͥ ambo eũ suo ppło
cia austaliũ saxonũ duuni nñis
& sid̾i erait ignarti. Grit at ibi¬
monachus quidã de natione
monasteriolũ ꝑmodieũ in loco qui
uocat᷑ bosanham. silius & mari cir¬
in humili & pauꝑi uita dño faimulã¬
teᷤᷤ. Sed ꝓiuncialiũ nullꝰ. eoꝵ uel

Expanded text:
multo ante baptizatus in provincia Merciorum, praesente ac suggerente rege Uulfehre, a quo etiam egressus de fonte, loco filii susceptus est: in cujus signum adoptionis, duas illi provincias donavit, Vectam provinciam in gente Occidentalium Saxonum. gaudente rege, primos provinciae duces ac milites sacrosancto fonte abluebat, verum presbyteri Eappa, et Padda, et tizata. Erat autem filia Eanfridi, fratris Eanheri, qui ambo cum suo populo cia Australium Saxonum divini nominis et fidei eramonachus quidam de natione monasterium permodicum in loco qui vocatur Bosanham, silvis marique cirin humili ac paupere vita Domino famulantes. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ulsꝰ. aũt ab ep̃opatu suo uulsrid.
& młtai du loca ꝑuagatꝰ. romã
adiit. britaniã redit. &. si ꝓpt̾ mi¬
nucicias m̃mortiti regis in patria si
nõ tam̃ ab euãgeli ⁊ ãdi potuit mi¬
nisterio choibri. Siqͥdẽ diuitẽs ad
ꝓunciã australiũ saxõnũ q̃ post
cntuariũ & adaustrũ &e occidẽtẽ

Expanded text:
u suo Uilfrid, et multa diu loca pervagatus, Romam adiit, Brittaniam rediit; et si propter inimicitias memorati regis in patria  Anon tamen ab evangelizandi potuit ministerio cohiberi: siquidem divertens ad provinciam Australium Saxonum, quae post Cantuarios ad austrum e
Abbreviated transcription (Latin):
ineo qd altũ ercit sarco fago posuer
ubi usq hodie inmagna uen̾ricioñ
habetur. Mirũ uͦ inmodũ ita aptũ
corpori iurginis sareofaigũ inuẽtũ ẽ.
ac si ei specialiter p̃payaitũ fiussos. et
locus quoq capitis seorsũ fabre sut
ad mẽsurã capitis illius aptissiñ
raitꝰ. apparuit. Est aũt̃ elex

Expanded text:
quod adlatum erat, sarcophago posuerunt, ubi usque hodie in magna veneratione habetur. Mirum vero in modum ita aptum corpori virginis sarcophagum inventum est, ac si ei specialiter praeparatum fuisset: et locus quoque capitis seorsum fabrefactus, ad mensuram capitis illius aptissime figuratus apparuit. Est autem Elge
Abbreviated transcription (Latin):
cũ edilroe. rex m̃rcioꝵ ad ducto
maligno exercitu cãtiã uastare.
& eccłas ac monasteria sine res
qua erat putta ep̃s qͣmius eo tẽ¬
pore. absẽs cõmuni elad assũpsit.
d̾ ille ubi cõꝑit. eccłam udlicor
suã rebꝰ ab latis õibꝰ. dpopulatã.
diuitit adsexu ulsũ merciorum
antiftitẽ. & accepta ab eo posses¬
dis ibidẽ inpace uitã siniuit. Nil
omnino cdrestaurãdo ep̃u suo ageis¬

Expanded text:
cum Aedilred rex Merciorum, adducto maligno exercitu, Cantiam vastaret, et ecclesias ac monasteria sine respqua erat Putta episcopus, quamvis eo tempore absens, communi clade absumpsit. Quod ille ubi comperit, ecclesiam videlicet suam rebus ablatis omnibus depopulatam, divertit ad Sexuulfum Merciorum antistitem, et accepta ab eo possesdis, ibidem in pace vitam finivit, nil omnino de restaura
Abbreviated transcription (Latin):
hedũ antistitẽ sex uulsũ qͥ &iã mer¬
cior & medi terrtiñoꝵ anglorum
simł episcopus suit. Und̃ i expuls.
delindissi inillaꝵ ꝓuinciarũ regimi¬
ne ꝑmãsit. Ordinati s̃ at eadhedũ.
bosa. & ecita eburtici. ab archi epis¬
copo theodoro. Eͥꝯiã pꝰ tre ᷤ absces¬
sionis uilsridi annoᷤ hoꝵ num̃ro duo.

Expanded text:
antistitem Sexuulfum, qui etiam Merciorum et Mediterraneorum Anglorum simul episcopus fuit: unde et expulsus de Lindissi, in illarum provinciarum regimine permansit. Ordinati sunt autem Eadhaed, Bosa, et Eata Eboraci ab archiepiscopo Theodoro: qui etiam post tres abscessionis Uilfridi annos, horum numero duos
Abbreviated transcription (Latin):
ste. seutheriꝰ fuit. Si qͥdẽ pͥmꝰ bn¬
rinꝰ. secũdus agilbrechtꝰ. t ertius
exita uini. Cũq mostiuis essos
comualuch quo regnãte idẽ leu¬
theriꝰ. ep̃s factꝰ . ẽ. acceꝑr̃ subre¬
guli regnũ g̃ntis. & diuisũ int̃ se
te nuer annis cireit̃.x. Ipsisq reg¬
nãtibꝰ. desuctꝰ. ẽ ille. & episcopato
odoro ciuitat̃ lõdonia. Cuiꝰ ep¬
piscopatꝰ. tprẽ deuictis atq amo¬
tis sub reguilis. cedualla suscepit
imꝑiũ. E cũ duobꝰ. annis ħ teno¬
issoe. tãdẽ suꝑni regni amore
cõpuẽtꝰ reliqͥd. eodẽ adhuc pre¬
sule ȩccła gub̾ñat᷑ ac pomã abiẽs
ibi uitã siniit ut insȩqͣntibꝰ. la¬

Expanded text:
fuit. Siquidem primus Birinus, secundus Agilberctus, tertius exstitit Uini. Cumque mortuus esset Coinvalch, quo regnante idem Leutherius episcopus factus est, acceperunt subreguli regnum gentis, et divisum inter se tenuerunt annis circiter decem: ipsisque regnantibus defunctus est ille, et episodoro in civitate Lundonia. Cujus episcopatus tempore devictis atque amotis subregulis, Caedualla suscepit imperium: et cum duobus annis hoc tenuisset, tandem superni regni amore compunctus reliquit, eodem adhuc praesule Ecclesiam gubernante; ac Romam abiens, ibi vitam finivit, ut in seq
Abbreviated transcription (Latin):
subito qͣsi leiuit̃ obdormiẽs sine ullo
sesu doloris emisit sp̃m. Cuiꝰ. corpori
tumulãdo p̃partiũrãt sarcofagũ la¬
pideũ. Sed cũ huic corpꝰ. impon̾re
cȩpissẽt: inũnrͣ ħ mesure palmi lõ¬
giꝰ. eẽ sarcosago. Bolãteᷤ gͦ lapidẽ
inqͣntũ ualebãt. ad did̾r̃ lõgitudinis
sarcofagi qͣsi duoꝵ mͣsurã digitoꝵ
Sed nesiqͥdẽ corpꝰ. capiebat. Unde
facta disicultat̃ tumuładi. cogitabãt
aut aliud querere loculũ aut ipsũ
corpꝰ. sipossẽt ing̾nibꝰ. inflectẽdo bre¬
uiare. donec ipso loculo caꝑetui:
S ed mira res & nõ nͥ cęlitꝰ. facta. ne
aliqͥd hoꝵ sieri debr& ꝓhibuit. Hã
subito adstãte ep̃o & filio regis eiꝰ. dẽ
sre suo fredo regnauit. & turba
hominũ nõ modica inuẽtũ ẽ sarco¬
fagũ illut cõgrue lõgrudinis admẽ¬
surã corporis. adeo ut apaste capitis
&iã ceruigal poss& inter poni.
A pastẽ uͦ pedũ mẽsurã.uͦiͬ. digitors
in sarcofago corpꝰ. exceðr&e. Cõditꝰ.

Expanded text:
subito quasi leviter obdormiens, sine ullo sensu doloris emisit spiritum. Cujus corpori tumulando praeparaverant sarcofagum lapideum: sed cum huic corpus imponere coepissent, invenerunt hoc mensura palmi longius esse sarcofago. Dolantes ergo lapidem in quantum valebant, addiderunt longitudini sarcofagi quasi duorum mensuram digitorum. Sed nec sic quidem corpus capiebat. Unde facta difficultate tumulandi, cogitabant aut aliud  Al., alium quaerere loculum, aut ipsum corpus, si possent, in genibus inflectendo breviare, donec ipso loculo caperetur. Sed mira res, et non nisi caelitus facta, ne aliquid horum fieri deberet, prohibuit. Nam subito adstante episcopo, et filio regis ejusdem egnavit, et turba hominum non modica, inventum est sarcofagum illud congruae longitudinis ad mensuram corporis, adeo ut a parte capitis etiam cervical posset interponi; a parte vero pedum, mensura quatuor digitorum in sarcofago corpus excederet. Conditus
Abbreviated transcription (Latin):
carmina duites. Pro qͦ theodorꝰ. in
ciuitat̃ hrosi cuichelmũ cõsertiuit
alia loca se cedẽte geb mũdũ ꝓeo
substitit antistitẽ. AEti no dñico
imꝑũ regis ecgłridi oetauus apparuit
mẽse augusto stella quȩ dr̃ com̃ta.
& tribꝰ. m̃sibꝰ ꝑ manẽs matutinis
horis oriebat᷑ excelsa radiãtis flãme
qͣsĩ colũpnã p̃ferẽs. S uo xiã anno
osta int̾ ipsũ regẽ eegsridũ ⁊ reue

Expanded text:
carmina divertens. Pro quo Theodorus in civitate Hrofi Cuichelmum consecravit alia loca secedente, Gebmundum pro eo substituit antistitem. Anno dominicae i regis Ecgfridi octavus, apparuit mense Augusto stella quae dicitur cometa; et tribus mensibus permanens, matutinis horis oriebatur, excelsam radiantis flammae quasi columnam praeferens. Quo etiam anno orta inter ipsum regem Ecgfridu
Abbreviated transcription (Latin):
.ẜ uicio parit̾ mãciparet̃. cũ ampluis
parit̾ mũdũ amplecti uł pociꝰ mũdo
Fiure nõ possẽt. Qd̾ dũ egre impe¬
traroe ab̾a uenit ad antistitẽ luncloniş
cuutatis uocabulo ualdheri qͥereon.
modis sibi reserũas. sed pauꝑ spu magis
ꝓpt̾ regnũ celoꝵ mañre dedsid̾rãs. Qui
cũ ingrauecẽte p̾fata egritudiñ diẽ
sibi mostis immiñre sensissos. tiere
cepit homo animi regalis ne admor¬
tẽ ueniẽs tato affectꝰ. dolore aliquid
alioꝵ motu g̃reros mẽbroꝵ. Unde
accito ad se p̾fato urbis lundoniȩ in
qua tũe manebat: ep̃o rogauit ne
plureᷤ eo moriet qͣm ipse ep̃s & duo
sui ministri ad esset᷑. Qd̾̃ dũ ep̃s libn¬

Expanded text:
io pariter manciparent, cum amplius pariter mundum amplecti, vel potius mundo servire non possent. Quod dum aegre impetraret ab ea, venit ad antistitem Lundoniae civitatis, vocabulo Ualdheri, qui Ercomodis sibi reservans; sed pauper spiritu magis propter regnum caelorum manere desiderans. Qui cum ingravescente praefata aegritudine, diem sibi mortis imminere sensisset, timere coepit homo animi regalis, ne ad mortem veniens tanto adfectus dolore, aliquid aliorum motu gereret membrorum. Unde accito ad se praefato urbis Lundoniae in qua tunc ipse manebat, episcopo, rogavit ne plures eo moriente quam ipse episcopus et duo sui ministri adessent. Quod dum
Abbreviated transcription (Latin):
tercio. Suo anno. rex cãtuari
ecgberecht m̃se uilio obierit sut¬
cedẽte inregnũ srẽ hlothere. quod
ipse annos.xi. & mẽses sex tenuit
Bisi ãt ep̃s oriẽtaliũ angloꝵ qui in
p̃fata sinodo suisse ꝑibtur. ipse
erat successor bonifaicũ euiꝰ. pͥꝰ.
m̃minimꝰ. uir multe scĩtatis &
religionis. Nã bonisticio pꝰ. xuii.
ipse ꝓeo theodoro ordinat sactꝰ. ẽ.
Quo adhuc suꝑstite sed grauissima
insirmitate ab administrãda epis¬
copatu ꝓhibito. duo sũt ꝓillo aecci.
& badiuni electi & cõseerati ep̃i.
Ex qͦ usq hodie ꝓuincia illa duos
deposuit. eũ de epischopatu. pꝰ.
annos accepti epischopatꝰ. nõ mul¬
tos & in loco eiꝰ. ordinauit ep̃m
sex uulsũ qͥerat cõstructor et
abbas monasteriĩ qd̾ dr̃ medes.¬
hastedi inregione ciriuoꝵ. De¬
positꝰ uero uinfrid̃ rediit ad mo

Expanded text:
tertio, quo anno rex Cantuariorum Ecgberct mense Julio obierat, succedente in regnum fratre Hlothere, quod ipse annos undecim et menses septem tenuit. Bisi autem episcopus Orientalium Anglorum, qui in praefato synodo fuisse perhibetur, ipse erat successor Bonifacii, cujus supra meminimus, vir multae sanctitatis et religionis. Nam Bonifacio post decem pro eo, Theodoro ordinante, factus est. Quo adhuc superstite, sed gravissima infirmitate ab administrando episcopatu prohibito, duo sunt pro illo, Aecci, et Baduvini, electi et consecrati episcopi: ex quo usque hodie provincia illa duos deposuit eum de episcopatu post annos accepti episcopatus non multos; et in loco ejus ordinavit episcopum Sexuulfum, qui erat constructor et abbas monasterii quod dicitur Medeshamstedi, in regione Gyrviorum. Depositus vero Uinfrid rediit ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
no ħ essẽt̾ de mũdo rapiẽdi palã eũc¬
uis p̾sẽtibꝰ intimauerit. Rapta ẽ aũt
eque ut ipsa iusserait nõ alibi quã
armedio eoꝵ uirta ordinẽ quo
ferit  ligneo in locellose
i sue cessit mininisterum
passe soror eiꝰ seg̾burg. qͣm¬

Expanded text:
oc essent de mundo rapiendi, palam cunctis praesentibus intimaverit. Rapta est auteaeque ut ipsa jusserat, non alibi quam in medio eorum, juxta ordinem quo transierat; ligneo in locello sepulta. Cui successit in ministerium abbatissae soror ejus Sexburg
Abbreviated transcription (Latin):
cui nom̃ erat torichgip. Quȩ
multis iã amus meodẽ monaste¬
rio: cõmorita. & ipsa seꝑ ĩ om̃i
humilitate ac sinceritate do ser¬
iure satag̃bat. & ad utrix disci¬
pline regularis eidẽ matri existe¬
re minoreᷤ docẽdo uł castigando
curabat: Euiꝰ ut iustꝰ. uixta apo¬
stolũ infirmitate ꝑsiceret᷑: tacta ẽ
repẽte grauissimo corporis mor

Expanded text:
ui nomen erat Torctgyd, quae multis jam annis in eodem monasterio commorata, et ipsa semper in omni humilitate ac sinceritate Deo servire satagebat, et adjutrix disciplinae regularis eidem matri existere, minores docendo vel castigando curabat. Cujus ut virtus juxta Apostolum in infirmitate perficeretur, tacta est r
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Sed & ħ eiꝰ. ũbis testimoniũ
ꝑibuit: qd̾ nemo p̃t̃ ipsũ tp̃rȩ illo
ex eodẽ ẽ monasterio raptꝰ. dmũdo
E x qͣ nimirũ uisioñ multi qͥ hanc
audire potuer̃ ad exorãdã ĩ adu̾sis
diuinã clem̃tiã ad salutaria ieuinioꝵ
rem̃dia sub eunda. sũt mirabiliter
accensi. & ex eo tp̃re nõ solũ ĩ eodẽ
monasterio. sed & in plerisq locis alis
cepit annuatĩ eiꝰ dẽ regis ac militis ip̃i
nataliciꝰ. dieᷤ missaꝵ celebracione
inus degͣio g̃nere geuissoꝵ cũ exula¬
roe apatria sua: int̾feẽ regẽ aedil
puls ẽ aducibꝰ. regis berechthuno.
& anthuno qͥđincebs regnũ pro¬
uincie tenuer. Suoꝵ pͥor postea
ab eadẽ caeadualde. cũ ess& rex

Expanded text:
erat. Sed et hoc ejus verbis testimonium perhibuit, quod nemo praeter ipsum tempore illo ex eodem est monasterio raptus de mundo; ex qua nimirum visione multi qui haec audire potuerunt, ad exorandam in adversis divinam clementiam, et ad salutaria jejuniorum remedia subeunda sunt mirabiliter accensi; et ex eo tempore non solum in eodem monasterio, sed et in plerisque locis aliis, coepit annuatim ejusdem regis ac militis Christi natalitius dies missarum celebratione imus de regio genere Geuissorum, cum exularet a patria sua, interfecit regem Aedilupulsus est a ducibus regis, Bercthuno et Andhuno, qui deinceps regnum provinciae tenuerunt: quorum prior, postea ab
Abbreviated transcription (Latin):
lerẽtur in loco quotie ᷤ ibi claritas
luminis cęlestis qͣnta sepe flagran¬
tia mũdi apparuerit hodoris: quȩ
alia sint signa ostensa mipso libro
Sane nullatenꝰ p̃treũdũ arbitror
miraculũ sanitatis. qd̾ ad ipsũ cimi¬
teriũ do dicat̃ cõgregtitionis factõ
idẽ libellꝰ refest. E rat quippe in
ꝓximo com̃s qͥdã cuiꝰ. uror ingro¬
possoe pasficulã iuid̾re. Cui dum
aliqͣndui cecitas huiꝰ. modi nocte
clausa mañroe: repẽte uenit in

Expanded text:
erentur in loco: quoties ibi claritas luminis caelestis, quanta saepe fragrantia mirandi apparuerit odoris, quae alia sint signa ostensa, in ipso libro  inveniet. Sane nullatenus praetereundum arbitror miraculum sanitatis, quod ad ipsum cymiterium Deo dicatae congregationis factum idem libellus refert. Erat quippe in proximo comes quidam, cujus uxor ingruposset particulam videre. Cui dum aliquandiu caecitatis hujus nocte clausa maneret, repente venit in
Abbreviated transcription (Latin):
nis elueta ẽ. Cuiꝰ. talẽ suisse
cõstat uitã: ut nemo qͥ eã noũrat
dubitare debr&. qͥn ei exeũte
de hac uta cȩlestis patriȩ pa¬
tuerit ingress It eodem
quoq monasterio quaedã erat
femina scĩ monialis. & ad scłi
huiꝰ. cdignitatẽ nobilis. amore
suturi scłi nobilior Que ita
multis iã annis om̃i corporis
suerer officio distituta. ut ne unũ
quidẽ mouere ipsa membrum
ual&. N ec ubi corpꝰ. abbatisse
ueñrabilis in eccłam delatum
donec sepulture daret᷑ cognouit.
postulauit se ad ferri illo. & in mo¬
dum ortintiũ ad illud melinari.
gauit. ut aput mcd̾am pii cõdi¬
tors impetraros se atãtis tãquã
diutmis eruciatibꝰ. absolui. Nec
multo tardiꝰ. exaudita ẽ. Nam
pꝰ. dieᷤᷤ duodcim. & ipsa eclucta
ex carne. tẽporaleᷤ afflicciones

Expanded text:
isse constat vitam, ut nemo qui eam noverit, dubitare debeat quin ei exeunti de hac vita caelestis patriae patuerit ingressus. In eodem quoque monasterio quaedam erat femina sanctimonialis, et ad saeculi hujus dignitatem nobilis et in amore futuri saeculi nobilior: quae ita multis jam annis omni corporis fuerat officio destituta, ut ne unum quidem movere ipsa membrum valeret. Haec ubi corpus abbatissae venerabilis in ecclesiam delatum, donec sepulturae daretur, cognovit, postulavit se illo afferri, et in modum orantium ad illud adclinari. gavit, ut apud misericordiam pii conditoris impetraret se a tantis tamque diutinis cruciatibus absolvi. Nec multo tardius exaudita est: nam post dies duodecim, et ipsa educta ex carne, temporales adflictiones
Abbreviated transcription (Latin):
nisula aptũ monasterio cõstruedo
qd lingua scortoꝵ mag̾s nominat᷑.
Emiq pastẽ esꝰ. nõ gr̃idẽ ad cõstru¬
endũ ibi monasterũ acomite. ad
cuiꝰ. possessionẽ ꝑtinebat. ea con¬
ces offerẽt. Q cõstructo statun mo¬
nasterio uiuãte xĩa comite ac ui¬
cinis om̃ibꝰ. anglos ibidẽ locauit. re
uid̾licos monasteriũ usq hodie ab
anglis teñtur incolis. Ipsũ nãq ẽ
qd̾ nũc grand̃ demonico effectum
gium exam̃ cõtin& monachoꝵ.
Qui de ꝓuincia angloꝵ ibidẽ col¬
lecti ad exẽplũ ueñrabiliũ patrum
sub regula & abbate canonico. in
magna cõtinentia. & insinceritãt
ꝓpͥo labore manuum uiu̾it.¬

Expanded text:
do, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad construendum ibi monasterium, a comite ad cujus possessionem pertinebat: ea coneces offerrent. Et constructo statim monasterio, juvante etiam comite ac vicinis omnibus, Anglos ibidem locavit  Alvidelicet monasterium usque hodie ab Anglis tenetur incolis. Ipsum namque est quod nunc grande de modico effectum,gium examen continet monachorum, qui de provincia Anglorum ibidem collecti ad exemplum venerabilium Patrum sub regula et abbate canonico, in magna continentia et sinceritate proprio labore manuum vivant
Abbreviated transcription (Latin):
possoe obscurꝰ nõ multopꝰ. illo ele¬
uatꝰ. deloco inm̃ridianã pastẽ mo
nasterii. hoc ẽ ad occid̾ntẽ oratorii
se cessit. ibiq aliqͣndui remoraitur:
& ea loca oꝑiẽs sic uid̾ntibꝰ. cũctis
acȩli se alta subdux̃. Ut nulli eõs
dubiũ qͥn ipsa lux que am̃as fa¬
susceptura incęlis giã corporibus
earplocũ in qͦ reqͥetura & diem
resurseccionis ẽẽm ex pectatura
mõstrarte. Cuiꝰ. radiꝰ lucis tãtꝰ.¬

Expanded text:
 obscurus, non multo post illo elevatus de loco, in meridianam monasterii partem, hoc est, ad occidentem oratorii secessit, ibique aliquandiu remoratus et ea loca operiens, sic videntibus cunctis ad caeli se alta subduxit; ut nulli esset dubium, quin ipsa lux quae animas fasusceptura in caelis, etiam corporibus earum locum in quo requietura, et diem resurrectionis essent exspectatura, monstraret. Cujus radius lucis tant
Abbreviated transcription (Latin):
& illũ qͥ seuocauit adregnũ cęleste
secuta ẽ. Itẽ quedã ex eisdẽ ancil¬
lis d̃i cũ pͥfato morbo atq ad ex¬
trema &ẽt ꝑclucta: cepit subito
cirea m̃diã noctẽ clamare his qibe
ei aliqͥs obtẽꝑar&s adextremũ ĩtulit.
S cio qd m̃ liȩe insana mẽte loqui
arbitramini. sed iam nẽ nõ itti ẽẽ
cognoscit̃. Nã uere dico ub: quia
domũ hãc tanta luce impletã ẽẽ

Expanded text:
ste secuta est. Item quaedam ex eisdem ancillis Dei cum praefato tacta morbo, atque ad extrema esset perducta, coepit subito circa mediam noctem clamare his quae ei aliquis obtemperaret, ad extremum intulit: « Scio quod me haec insana mente loqui arbitramini; sed jam nunc non ita esse cognoscite: nam vere dico vobis, quod domum hanc tanta luce impletam esse
Abbreviated transcription (Latin):
nocte incipiẽte crepusculo egressã
de cubiculo quo manebat. uidit
manifeste quasi corpꝰ. hominis
qd̾ essoe sole clarius sindone in¬
uolutũ in sublim̃ feri eleuatum
udlic& dedomo inqͣ sororeᷤᷤ pau¬
sare solebat̃. Tũq dilig̃ntiꝰ. into¬
eret᷑ quo trihente lauaret᷑. rur¬
sum aut̃ qͣm cõtẽplabatur spe
celis patẽtibꝰ. introducta ampliꝰ.
abilla uid̾ri nõ potuit. Nec du¬
bium remãsit cogitãti de uisione
qͥn aliqͥs de illa cõgregatione
ciciꝰ. ess&e moriturꝰ. cuiꝰ. anima

Expanded text:
nocte incipiente crepusculo, egressa de cubiculo quo manebat, vidit manifeste quasi corpus hominis, quod esset sole clarius, sindone involutum in sublime ferri, elatum videlicet de domo in qua sorores pausare solebant. Cumque diligentius intueretur quo trahente levaretur sursum haec quam contemplabatur speccoelis patentibus introducta, amplius ab illa videri non potuit. Nec dubium remansit cogitanti de visione, quin aliquis de illa congregatione citius esset moriturus, cujus anima
Abbreviated transcription (Latin):
religiosis actibꝰ. erebris p̃cibꝰ. piis ele¬
mosinaꝵ sructibꝰ. plurimũ intentꝰ.
uitã pͥuatit & monachicã cũctis reg¬
ni diuicuis & honoribꝰ. p̃ferẽs. Quam
& olim iã si nõ obstinatꝰ. cõiugis ani¬
mus deuoreiũ uetaro&s. relicto regno

Expanded text:
actibus, crebris precibus, piis eleemosynarum fructibus plurimum intentus; vitam privatam et monachicam cunctis regni divitiis et honoribus praeferens, quam et olim jam, si non obstinatus conjugis animus divortium negaret, relicto regno
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuni cõtenti s̃ hospitalitatis
muñre oblato. nulliq eor liceat
officiũ sac̃dotale absq ꝑmissũ
ep̃i incuiꝰ parrochia ẽẽ cognoscit᷑.
agere. Septimũ: ut bis inanno
smodus cõgreguret᷑. sed qr diũsȩ
causȩ impediũt placuit oĩbꝰ. in
cõmune. ut liłdis augustis in loco

Expanded text:
ni contenti sint hospitalitatis munere oblato; nullique eorum liceat ullum officium sacerdotale absque permissu episcopi in cujus parochia esse cognoscitur, agere. Septimum. Ut bis in anno synodus congregetur; sed quia diversae causae impediunt, placuit omnibus in commune, u
Abbreviated transcription (Latin):
&e eata qͥbrnicioꝵ ꝓuinciã gubnane.
Hic incuutat̃ eburtici ille in hagurtal¬
densi. siue ĩ lindis furnẽsi. ȩccła. cha¬
thedrã habẽs epischopalẽ. ambo
demonachoꝵ collegio inepiscopat᷑.
gradũ adsciti. Cũ qͥbꝰ. & eadh aed
in ꝓuincia lindis farnoꝵ qͣm nu¬
ꝑrim̃ rex ecgsrid suꝑato inbello et¬

Expanded text:
 Eata, qui Berniciorum provinciam gubernaret: hic in civitate Eburaci, ille in Hagustaldensi, sive in Lindisfarnensi Ecclesia cathedram habens episcopalem, ambo de monachorum collegio in episcopatus gradum adsciti. Cum quibus et Eadhaed in provincia Lindisfarorum, quam nuperrime rex Ecgfrid, su
Abbreviated transcription (Latin):
ita desmitũ ẽ: neq hanc sentẽ¬
ciã licor innutari. obseero ne
ampliꝰ. qͣm solũmodo ꝓxima nox
int̾sit. Quibꝰ. dictis: interro gata
acircũ sed̾ntibꝰ. cũ quo loq̃retur.
cũ carissima inqͥd mea matre.
ȩdilburge. Ex quo intellexere
quod ipsa ei tẽpꝰ. sue trt̃is migri¬
tionis ꝓximũ nũciare uenisses.
Hã ⁊ ita in terro gabat trãs acta
una die & nocte. soluta carnis
simł & insirmitatis uinculis. ad
g̃na gaudia salutis intrtiuuit.
uecessit at̃ edilburg mofficiõ
dilid. Multisq annis id ẽ usq
adultimã senectutẽ eidẽ mona¬
sterio strenuissim̃. & inobł uãcia
discipliñ regularis. & mearũ
quȩ ad cõmimeᷤᷤ usus ꝑtinebant.
rerũ ꝓuidentia ꝓfuit. Cui cũ

Expanded text:
ita definitum est, neque hanc sententiam licet immutari, obsecro ne amplius quam haec solummodo proxima nox intersit. » Quibus dictis, interrogata a circumsedentibus, cum quo loqueretur: « Cum carissima, inquit, mea matre Aedilberge. » Ex quo intellexere quod ipsa ei tempus suae transmigrationis in proximum nunciare venisset. Nam et ita ut rogabat, transacta una die ac nocte, soluta carnis simul et infirmitatis vinculis, ad aeternae gaudia salutis intravit.uccessit autem Aedilburgi in officio adilid, multisque annis, id est, usque ad ultimam senectutem eidem monasterio strenuissime, in observantia disciplinae regularis, et in earum quae ad communes usus pertinent rerum provide
Abbreviated transcription (Latin):
inmonasterio corpora sua poni
& enniteriũ fieri uellẽt. cũ eas eodẽ
quo exeris ext̃mino raptari emũde
cõting̃roe. Eũq nil cesti respon¬
sitã & si sepiꝰ. inqͥrẽs asororibꝰ. ac¬
cepissoe. accepit ipsa cũ õibꝰ. cer
tine laudis psalmodiis egresse de
oratorio famule ap̃i ad sepulera
sratrũ qͥ eas ex ac luce p̾cesserat.
soluts dño laud̾s decãtarẽt. ⁊ ecce
subito lux emissa cęlit̾. ułuti lin¬
teũ magnũ uenit suꝑ õs. c̃ antoq
eas stupore ꝓculit: ut giã cãtieo
quod canbãt trem̃ fact̃ int̃ mat̾rẽt.
pse aũt splẽdor emisse lucis. ĩ cuiꝰ.¬

Expanded text:
in monasterio corpora sua poni in monasterio corpora sua poni et cimiterium fieri vellent, cum eas eodem quo caeteros exterminio raptari e mundo contingeret. Cumque nihil certi responsi, tametsi saepius inquirens, a sororibus accepisset, accepit ipsa cum omnibus certinae laudis psalmodiis, egressae de oratorio famulae Christi, ad sepulcra fratrum, qui eas ex hac luce praecesserant, solitas Domino laudes decantarent, ecce subito lux emissa caelitus veluti linteum magnum venit super omnes, tantoque eas stupore perculit, ut etiam canticum quod canebant tremefactae intermitterent. Ipse autem splendor emissae lucis, i
Abbreviated transcription (Latin):
one sudergeona iuxta fluuium ta¬
menses. iloco qͥuocat᷑ cepotesei idt̃
ceroti insula. Sorori aũt morien
nuncupat᷑ iberecingum. Inquo
ipsa do deuotaꝵ mat̾ ac nutrix
possos existere feminary. Quȩ sus¬
cepto mon asterii regimine cõdignã
se in om̃ibꝰ. ep̃o frẽ. & ipsa recte
uiuẽdo & subiectis regulariter ac
pie cosulendo p̾buit ut giã cȩlestia
mindicium fer̃ miriculũ.N hoc
& enĩ monasterio plura iuffutũ sũt
signa patrtita: que admmoriã edi¬
ficationẽq seqͣntiũ abhis qͥ nouere de¬
scripta habẽtur amultis. E qͥbꝰ. & nos
aliqua historiȩ nr̃e ecclesiasticȩ in¬
serere curauimꝰ. Cũ tẽpestas sepe dici
cladis late cuc̃ta depopulãs xiam.
partẽ monasterii huiꝰ. illã quã
iuri tenebat inuasiss&. & passim
cotidie raperet᷑ ad dñm. sollicita mat
cõgregationis qua hora xiã eã mo
monasterii pastẽ qua ancillarũ d̃i
catua aiunroꝵ erat secreta cõtub̃nio
eadẽ plaga tãg̃r&e. C rebriꝰ. in cõ¬

Expanded text:
one Sudergeona, juxta fluvium Tamensem, in loco qui vocatur Cerotaesei, id est, Ceroti insula; sorori autem in orinuncupatur In Berecingum, in quo ipsa Deo devotarum mater ac nutrix posset existere feminarum. Quae suscepto monasterii regimine, condignam se in omnibus episcopo fratre, et ipsa recte vivendo et subjectis regulariter et pie consulendo praebuit; ut etiam caelestia indicio fuere miracula. Cetenim monasterio plura virtutum sunt signa patrata, quae et ad memoriam aedificationemque sequentium, ab his qui novere, descripta habentur a multis: e quibus et nos aliqua Historiae nostrae ecclesiasticae inserere curavimus. Cum tempestas saepe dictae cladis late cuncta depopulans, etiam partem monasterii hujus illam qua viri tenebantur, invasisset, et passim quotidie raperentur ad Dominum; sollicita mater congregationis, qua hora etiam eam monasterii partem, qua ancillarum Dei caterva a virorum erat secreta contubernio, eadem plaga tangeret, crebrius in con
Abbreviated transcription (Latin):
& m̃diterrineoꝵ angloꝵ & lindis fa¬
roꝵ episcopatꝰ. officio p̃ess&. Inqͥbꝰ.
cuc̃tis uulfheri qͥ adhuc suꝑerat scep¬
trũ regni tenbat. E rat aũt uisrid
de elero eiꝰ. cui ipse successerat anti¬
A e dio conat᷑. offiecio sub eo non

Expanded text:
et Mediterraneorum Anglorum et Lindisfarorum episcopatus officio praeesset: in quibus cunctis Uulfheri, qui adhuc supererat, sceptrum regni tenebat. Erat autem Uynfrid de clero ejus cui ipse successerat, antistitis, et diaconatus officio sub eo non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ipsa hora moratorio eoꝵ. cũ
alio uniore positꝰ. suerat re
omẽm duuni luminis uidrẽtur
suꝑͣre sulgorẽ.
Rat meodẽ monasterio puer
triũ cireit̃ nõ ampliꝰ. annors
ȩsica nomine qui ꝓpt̾ infantilẽ
adhuc ȩttitẽ. in iurginũ deo
dicatir: solebat aedi¬

Expanded text:
 ipsa hora in oratorio eorum cum alio juniore positus fuerat, reomnem diurni luminis viderentur superare fulgorem.rat in eodem monasterio puer trium circiter, non amplius, annorum, Aesica nomine, qui propter infantilem adhuc aetatem in virginum Deo dedicatarum solebat ce
Abbreviated transcription (Latin):
gurai multiplicauit & cõturbainit
eos. Mouoe eñĩ aera dñs. uẽtos ex¬
citat. iaculat᷑ sulguiti de cęlo in¬
tonat ut terrig̃nas ad timẽdũ se
suscit&. ut corda eoꝵ inmͣmorĩa
suturi uidicii reuoc& ut suꝑbiam
eoꝵ dissipos. & cõturb& audaciã.
admonicioni eiꝰ. cȩlesti debito cũ
timore & amore respõdre. ut quo¬
ciẽs aere cõmoto manũ qͣsi adferi¬
endũ minitãs exerit. Nec tamẽ
dis nr̃i. atq ex purgatis uicior um
rudribꝰ. solliciti ne umqͣm ꝑcuti m̃¬
ream᷑ agtimꝰ. Cõũnit aũt reuelatio¬
ni p̃faiti sr̃ĩs de hobitu huiꝰ. antistitis.
&iã sermo reũrẽtissimi patris ecg¬
berechti de qͦ supͣ diximꝰ. Qͥ dudũ
cũ eodẽ ce adda adolescẽte ⁊ ipse
adholescẽs inhibnia mo nachicã
morationibꝰ. & cõtinẽtia. & medi¬
tationi diuinarũ scripturarum

Expanded text:
ra multiplicavit, et conturbavit eos. Movet enim aera Dominus, ventos excitat, jaculatur fulgura, de caelo intonat, ut terrigenas ad timendum se suscitet, ut corda eorum in memoriam futuri judicii revocet, ut superbiam eorum dissipet; et conturbet audaciam, admonitioni ejus caelesti, debito cum timore et amore respondere; ut quoties aere commoto, manum quasi ad feriendum minitans exerit, nec adhuc dis nostri, atque expurgatis vitiorum ruderibus, solliciti nunquam percuti mereamur, agni praefat fratris de obitu hujus antistitis etiam sermo reverentissimi Patris Ecgbercti, de quo supra diximus, quidudum cum eodem Ceadda adolescente, et ipse adulescens in Hibernia monachicam in orationibus et continentia, et meditatione divinarum S
Abbreviated transcription (Latin):
sitationis debritania. uir sc̃issimꝰ.
& cõtinẽtissimꝰ uocabulo higbald
qͥerat abas inꝑiuncia lindissi. &
ut sc̃os decebat d̾iuta pͥoꝵ patrõ
sermonẽ facerẽt̃. atq hanc emu¬
lari gaud̾rẽt: intũnit m̃tio re¬
uerẽtissimi antistras ce adda.
Dix̃q ecgberecht. Scio hominẽ
inhac insula adhuc incarne
manẽtẽ qͥcũ uir ill&̾ de mũdo

Expanded text:
Brittania vir sanctissimus et continentissimus, vocabulo Hygbald, qui erat abbas in provincia Lindissi, et ut sanctos decebat, de vita priorum Patrum sermonem facerent, atque hanc aemulari gauderent, intervenit mentio reverentissimi antistitis Ceadda; dixitque Ecgbert: « Scio hominem in hac insula adhuc in carne manentem, qui cum vir ille de mundo
Abbreviated transcription (Latin):
inseripturis erudiebat & erat in
monasterio ac magisterio illius
ferre solebat. nã foste legente
eo uł aliud qͥd agnte repente
flatꝰ. uenti maior ad surgerte.
cõtinuo micdiã dnũi inuocaroe.
& eã gͣneri humano ꝓpiciari
rogarte. Si aũt uilentior aura
insisteree iam clauso codice ꝓ¬
cid̾r&s infaciẽ. atq obnixe ori¬
tioni incumberde. aut si ꝓcella
corusci. ut tonitrua tͣris & aeri
terrerent. tũc ueniẽs ad eccłam
solliciciꝰ. oraitionibꝰ. ac psalmis do¬
nec serenitas aeris rediioe sixa me¬
nte uacarde. Cũq int̃ro garetur
legistis qr intonuit decelo dñs

Expanded text:
illius erudiebant et erat in monasterio ac magisterio illius ferre solebat, si forte legente eo vel aliud quid agente, repente flatus venti major adsurgeret, continuo misericordiam Domini invocaret, et eam generi humano propitiari rogaret. Si autem violentior aura insisteret, jam clauso codice procideret in faciem, atque obnixius orationi incumberet. At si procella corusci ac tonitrua terras et aera terrerent; tunc veniens ad ecclesiam sollicitus orationibus ac psalmis, donec serenitas aeris rediret, fixa mente vacaret. Cumque interrogaretur l
Abbreviated transcription (Latin):
una eũ en  aenica patrĩe statut
& dilig̃rẽt & nosset̃ magistris ȩccłe
pluribꝰ. Quibꝰ parit̃ cõgregatis
dilig̃nt̃ ea quȩ unitati pacis ȩcłastice
cõgruerẽt eo quod põtisicẽ decebat
animos coepit obseruãda docere.
Cuiꝰ. sinodice accionis huiꝰ. modi tex¬
ac gub̃nãte suã ȩccła eodẽ dño iħu

Expanded text:
um eis qui canonica Patrum statuta et diligerent et nossent, magistris Ecclesiae pluribus. Quibus pariter congregatis, diligenter ea quae unitati pacis ecclesiasticae congruerent, eo quo pontificem decebat animo, coepit observanda docere. Cujus synodicae actionis hujusmodi texac gubernante suam Ecclesiam eodem
Abbreviated transcription (Latin):
gͣnti destinatꝰ. Demd̃ se cessit ad insulã
qͣndã paruã quȩ ad occid̾ntalẽ plagã
ad hib̃nia ꝓcul secreta sermone scot¬
tico. in his bounde. id ẽ insula ui¬
tulȩ albȩ nuncupat᷑. In hac̃ ergo
ꝑueniẽs costrux̃ monasteriũ: et
monachos inibi quos deutraq na¬
cione collectos ad dux̃rat collocauit.
Nͥ cũ miucẽ cõcordare nõpossẽt eo
qd scoti ipr̃e hestatis quo fruges
erãt colligͣnd relicto monasterio
ꝑ nota sibi loca disꝑsi uagtrentur.
at uͭ hieme succed̾nt redirẽt. & his
que angli p̃paraiũrãt cõmunit̃ uti

Expanded text:
genti destinatus. Deinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hibernia procul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant colligendae, relicto monasterio per nota sibi loca dispersi vagarentur; at vero hieme succedente redirent, et his quae Angli praeparaverant, communiter uti
Abbreviated transcription (Latin):
completũ ẽ. Ham cõfestim lan¬
guore corporis tactꝰ. ẽ. oe hoc
ꝑdic mngriuescente. septimo ut
ꝓmissum ei fuerat die pꝰ. quam
obitũ suũ d̃ci corporis & san¬
guinis ꝑceptione muniuit. solo¬
ta abergastulo corporis am̃a sc̃a
ducentibꝰ. ut credi fas ẽ angłis co¬
mitibꝰ gna gaudia poiuit. Nõ
aũt mirũ si diẽ mosfis uł potiꝰ.

Expanded text:
completum est. Nam confestim languore corporis tactus est, et hoc per dies ingravescente, septimo, ut promissum ei fuerat, die postquam obitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, soluta ab ergastulo corporis anima sancta, ducentibus, ut credi fas est, angelis comitibus aeterna gaudia petivit. Non autem mirum si diem mortis, vel potius
Abbreviated transcription (Latin):
sanatꝰ. dño lasgiẽte cõ seqͣret᷑ osten¬
dit. Est aut̃ locꝰ. idẽ sepuleri tum¬
ba lignea inmodũ domunculi facta
uenuĩt manũ suã inmnittere. ac par¬
tẽ pulũris ind assum̃re. Quã cũ in
aqͥs miserint. atq has insirmãtibꝰ.
ium̃tis siue hominibꝰ. gustãdas de¬
derĩt: mox insiinutatis ab lata

Expanded text:
sanitatem Domino largiente consequeretur, ostendit. Est autem locus idem sepulcri tumba lignea in modum domunculi facta veniunt, manum suam immittere, ac partem pulveris inde adsumere: quam cum in aquas miserint atque has infirmantibus jumentis sive hominibus gustandas dederint, mox infirmitatis ablata
Abbreviated transcription (Latin):
Ct ꝓuincia mediterraneoꝵ angloꝵ
subrege peada xp̃iana sit facta.
abiecer̃ subrege sigberechto. pͣdicãte
ceddo receꝑint.
xxuͥi ut idẽ ep̃s ced locũ monasterii c̃stru¬
endi. ab oediualdo rege accipietᷤᷤ. ora¬
de obitu ipsius.
xxũi Ut ꝓuincia mercioꝵ occiso rege pen¬
ta uictoria possessiones & tritoria
dõ construẽda monasteria dederit.

Expanded text:
incia Mediterraneorum Anglorum sub rege Peada Christiana sit facta. abjecerant, sub rege Sigbercto, praedicante Ceddo, receperint.XXIII. Ut idem episcopus Cedd locum monasterii construendi ab Oidilvaldo rege accipiens, orade obitu ipsius.XXIV. Ut provincia Merciorum, occiso rege Penta victoria, possessiones et territoria ad construenda monasteria dederit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qualit̾ ipsa quoq execrãda here¬
sis cdamnata eͣ. latere uos non de¬
b&. quia non solũ ꝑistos ducẽtosan¬
nos abolita ẽ: sed et cotidie a nob̾
ꝓp&uo anathemate sepulta dãnat᷑.
t ortam̃. ne quoꝵ arma combusta
sunt. apud uos eoꝵ cineres suserte̾t᷑.
Nam quis ñerecret᷑ suꝑbũ eoꝵ conamͣ
&impiũ. dicentiũ posse sine pecca¬

Expanded text:
Nam qualiter ipsa quoque exsecranda haereNam qualiter ipsa quoque exsecranda haeresis damnata est, latere vos non debet: quia non solum per istos ducentos annos abolita est, sed et quotidie a nobis perpetuo anathemate sepulta damnatur: et hortamur ne quorum arma combusta sunt, apud vos eorum cineres suscitentur. Nam quis non exsecretur superbum eorum conamen et impium, dicentium posse sine pecca
Abbreviated transcription (Latin):
dopbatũ ẽ opport& inqͥri. Nlec non
& ppelugiana heresi quam apud
eos reiuiuiescere didicerato cauen¬
crano. e&isq doctoribꝰ seu abb̃ibus
dem apłice sedis. Scripta quȩ ꝑ lato¬
res ad sc̃ẽ memorie seuerinuͣ pa¬
pam di xer̃ eo de hac luce migrã¬
te recipca responsa ad ea quȩ postu¬
lata fuerat siluerũt. Quibꝰ resera¬
tis ne dui tantȩ questionis caligo
in discussa remaner&. reperimus
quosdã ꝓiunciȩ ur̃e contra ortodo¬
xam fidem nouã ex ueteri heresim
renouare conantes. Pascha nr̃m
in qͦ immolatus ẽ xp̃s. nebulosa
inuperime tmp̃ribꝰ illis hanc apd̾
eos heresim exortam. & non totã
eoꝵ gentẽ sed quosdamͫ eis hac
fuisse implicitos. Exposita aũt ra¬
cione paschalis obseruãcie. ⁊ta de
pelagianis in eadẽ epła subdũt. Et
hoc quoq cognouiꝰ. qd unus pela¬
gicne hereseos apud uos denuo
reuiiescit. Qd̾ om̃mo ortam᷑ ut
auris mentibꝰ huiuis modi uenena¬
tum suꝑticionis facinꝰ auferarur.

Expanded text:
do probatum est, oportet inquiri. Necnon et pro Pelagiana haeresi, quam apud eos reviviscere didicerat, cavenrano caeterisque doctoribus seu abbatibus dem apostolicae sedis. Scripta quae perlatores ad sanctae memoriae Severinum papam adduxerunt, eo de hac luce migrante, reciproca responsa ad ea quae postulata fuerant siluerunt. Quibus reseratis, ne diu tantae quaestionis caligo indiscussa remaneret, reperimus quosdam provinciae vestrae contra orthodoxam fidem novam ex veteri haeresim renovare conantes, Pascha nostrum in quo immolatus est Christus nebulosa et nuperrime temporibus illis hanc apud eos haeresim exortam, et non totam eorum gentem, sed quosdam ex eis hac fuisse implicitos. Exposita autem ratione paschalis observantiae, ita de Pelagianis in eadem epistola subdunt; et hoc quoque cognovimus quod virus Pelagianae haereseos apud vos denuo reviviscit, quod omnino hortamur ut a vestris mentibus hujusmodi venenatum superstitionis facinus auferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
genti angłoꝵ simul ⁊ britorĩgłosis¬
simȩ pͣess& : equibꝰ sex & iã ipse ut
diximꝰ xp̃i regno militauit. Rebel¬
lauit aduers eũ caedualla rexbri¬
tonũ. auxiliũ p̾bente illi penda. ui¬
ro strenuissimo le regio genere mer¬
cioꝵ. Qui ⁊ ipse ex eo tempore geͣ¬
tis eiusde̾ regno. annis.x & duobꝰ.
uaria sorte pͣfuit. & conserto graui
plio. in caͣpo qͥ uocat᷑ hȩtfelth. occisꝰ
ẽ eduiꝰ die.iiii. iduũ octobriũ. annͦ

Expanded text:
osissime praeesset, e quibus sex etiam ipse, ut diximus, Christi regno militavit, rebellavit adversus eum Caedualla rex Brittonum, auxilium praebente illi Penda viro strenuissimo de regio genere Merciorum, qui et ipse eo tempore, gentis ejusdem regno annis viginti et duobus varia sorte praefuit: et conserto gravi praelio in campo qui vocatur Haethfelth, occisus est Aeduini die quarta Iduum Octobris, anno
Abbreviated transcription (Latin):
uł in terentꝰ uł disꝑsꝰ est exercit:
in qͦ & iã bello ante illũ unꝰ filiꝰ erꝰ
offrid iuuenis bellicosꝰ cecidit.
Alter eat frid necessitate cogente
ad penda reggm transfugit: & ab
eopostmodũ regnante osualdo cõ¬
tra fidẽ iuris iurandi ꝑempt est.
Iuo tmp̃re maxxima facta ẽ strageᷤ.
in ecła uł gente nor danbimbroꝵ

Expanded text:
 interemptus vel dispersus est exercitus. In quo etiam bello, ante illum unus filius ejus Osfrid juvenis bellicosus cecidit, alter Eadfrid necessitate cogente ad Pendam regem transfugit, et ab eo postmodum regnante Osualdo, contra fidem jurisjurandi peremptus est. Quo tempore maxima est facta strages in Ecclesia. vel gente Nordan
Abbreviated transcription (Latin):
to tẽpore totas eoꝵ ꝓiuĩcias deba¬
cãdo ꝑuagatꝰ ac. totũ genꝰ anglori
britame finibꝰ erasurũ se eẽ deli¬
berans. Sed nec religiom. apͣiane
que aput eoretorta erat. aliquid
impendebat honoris. Iuippe cũ
usq moris. sit brionũ.siduͣ peligio¬
nẽq angͥloꝵ ꝓnichili habere. neq
in aliqͦ eis magis cõmunicare quaͣ
paganis. Adlatũ ẽ aut̃ capuit edũ¬
ni reͬgis eburacũ. & in latũ podea
supra dociuimꝰ. Positũ est auͣt in
porticu sci pape gregorii. acui ĩpse
discpłis uerbĩt uite susceꝑat: Tur¬
batis itaq rebꝰ nordanibroꝵ hui
articulo cladis cũ nichil alicubi
pͣsidii. nͥ infuga ẽẽ uideret᷑. Pau¬
linꝰ assũpta secũ regina aedilb̾ga.
quã pridẽ adduxerat. rediit can¬
tiã nauigio. atq ab honorio arehi¬
ep̃o ⁊ rege Eadbaldo multũ hono¬
rifice susceptuᷤ est. Uenit aũt illic
duce ba asso milicie regis edumi.
postea mat̾ metueadaldi ⁊ osual
di regũ misit in gulliã nutriẽdos

Expanded text:
pore totas eorum provincias debacchando pervagatus, ac totum genus Anglorum Brittaniae finibus erasurum se esse deliberans. Sed nec religioni Christianae, quae apud eos exorta erat, aliquid impendebat honoris. Quippe cum usque hodie moris sit Brittonum, fidem religionemque Anglorum pro nihilo habere, neque in aliquo eis magis communicare quam paganis. Adlatum est autem caput Aeduini regis Eburacum, et inlatum posteasupra docuimus, positum est in porticu sancti papae Gregorii, a cujus ipse discipulus verbum vitae susceperat. Turbatis itaque rebus Nordanhymbrorum hujus articulo cladis, cum nil alicubi praesidii nisi in fuga esse videretur, Paulinus adsumpta secum regina Aedilberge quam pridem adduxerat, rediit Cantiam navigio, atque ab Honorio archiepiscopo et rege Eadbaldo multum honorifice susceptus est. Venit autem illuc duce Basso, milite regis Aeduini postea mater metu Eadbaldi et Osualdi regum, misit in Galliam nutriendos
Abbreviated transcription (Latin):
aureũ consecratũ administeriũ
altaris. que actenꝰ in ecłe cãtie
ẽseruata monstrãt. Iuo in tpre
brofensis ecła pastorẽ minime
gatariꝰ miss absortus fuerat flue¬
tibꝰ italici maris. Ac ꝑhoc curã ili
p̾fatꝰ paulinꝰ inuitacione lionoriũ
antistitis ⁊ eodbaldi regis suscepͥ
at temut. usq dũ ⁊ ipse suo tmpͣrm
ad celestia regna cũ głosi fructu la¬
boris ascendit. In qua ecła moriẽs
palliũ qͦq qd aromano papa accepe¬
rat reliquid. Reliquerat auͣt in ecła
antiqͦ hosti pͣdas docendo ⁊ babtizã¬
do eripint. Cuiꝰ nñe tucus in quo
maxime solebat habitare urxta ca¬
tarectã usq hodie cognominat᷑. Iuͥ
qmͣ cãtandi in ecła erat ꝑitissimus.
recuꝑata post modũ pace in ꝓĩcia
⁊ crescente num̃ro fideliũ. etiã ma¬
gister eclastice cantionis iuxta mo¬
rem romanoꝵ siue cantuarioꝵ mul¬
tis cepit existere. & ipse senex ac
plus dierũ iuxta scripturas. patrũ
I. Ut primi successores Edumi regis.

Expanded text:
terium altaris, quae hactenus in ecclesia Cantiae conservata monstrantur. Quo in tempore, Hrofensis Ecclesia pastorem minime gatarius missus, absorptus fuerat fluctibus Italici maris: ac per hoc curam illius praefatus Paulinus, invitatione Honorii antistitis et Eadbaldi regis suscepit ac tenuit, usquedum et ipse suo tempore ad caelestia regna cum gloriosi fructu laboris ascendit. In qua Ecclesia moriens, pallium quoque, quod a Romano papa acceperat, reliquit. Reliquerat autem in Ecclesia antiquo hosti praedas, docendo et baptizando eripuit: cujus nomine vicus in quo maxime solebat habitare, juxta Cataractam, usque hodie cognominatur. Qui quoniam cantandi in ecclesia erat peritissimus, recuperata postmodum pace in provincia, et crescente numero fidelium, etiam magister ecclesiasticae cantionis juxta morem Romanorum seu Cantuariorum multis coepit existere: et ipse senex ac plenus dierum, juxta Scripturas, Patrum M. Ut primi successores Aeduini regis,
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ. in ꝓuincia b̾nieioꝵ. Sed & in
ꝓuincia deiroꝵ. ubi sepius manere
fluit. No̾dũ eñi oratoria uł bab¬
tisteria in ipso exordio nciscentiᷤᷤ
ibi ecłȩ poterãt hedificari. At¬
tam̃ in campo dono ubi tu̾c etiã
uilla regia erat. fecit basilicã
quã post modũ pagam aqͥbꝰ edumn
rex occisꝰ eͣ. cũ tota ẽdem iulla
succenderͣ. ꝓ qua reges posterio

Expanded text:
quidem in provincia Berniciorum; sed et in quidem in provincia Berniciorum; sed et in provincia Deirorum, ubi saepius manere fluit. Nondum enim oratoria vel baptisteria in ipso exordio nascentis ibi Ecclesiae poterant aedificari. Attamen in Campodono, ubi tunc etiam villa regia erat, fecit basilicam, quam postmodum pagani a quibus Aeduini rex occisus, cum tota eadem villa succenderunt: pro qua reg
Abbreviated transcription (Latin):
dei annuẽte ⁊ fauente ipso in ea ꝓ¬
uincia p̾dicabat. Credebat᷑q & bab¬
trabant᷑ qͦt qͦt erãt pͥordiati ad
uitã &̃nã. Inqͥb̾ꝰ erãt offrid ⁊ eadfrid
filii regis eduni. qͥ ambo ei exuli nͣ¬
ti sunt. de qͦenburga filia cearli
regis mercioꝵ. Babtizati s̃ tmp̃re
sequẽte ⁊ alii lib̾i eiꝰ. de edilberga
desideriũ lauacri salutaris. geͣti
nordamibroꝵ. ut qͦdã tmp̃re pau¬
limis ueniẽs cũ rege ⁊ regia in
.xexui. diebꝰ ibidẽ cũ eis catearã¬
di ⁊ babtizãdi officio deditꝰ morare¬
t᷑. Quibꝰ diebꝰ cunctis amane usq
ad uesꝑũ nichil aliud ager&. quã
confluentẽ eode cũctis uiculis ac
locis. plebẽ xp̃i uerbo salutis in¬
struere.atq instruct̾ã in fliuo gle¬
ni qͥ proxximꝰ erat lauacro remissio¬
nis abluere. Hec uilla tẽpore sequẽ¬
tiũ regũ deserta.⁊ alia ꝓ illa eͣ fuc¬
ta in loco que uocat᷑ maelmim. Hoc¬

Expanded text:
Dei, adnuente ac favente ipso, in ea pDei, adnuente ac favente ipso, in ea provincia praedicabat: credebantque et baptizabantur quotquot erant praeordinati ad vitam aeternam: in quibus erant Osfrid et Eadfrid filii regis Aeduini, qui ambo ei exuli nati sunt de Quoenburga filia Cearli regis Merciorum. Baptizati sunt tempore sequente et alii liberi ejus de Aedilberga desiderium lavacri salutaris gente Nordanhymbrorum, ut quodam tempore Paulinus veniens cum rege et regina in ex diebus ibidem cum eis catechizandi et baptizandi officio deditus moraretur: quibus diebus cunctis a mane usque ad vesperam nil aliud ageret quam confluentem eo de cunctis viculis ac locis plebem Christi verbo salutis instruere, atque instructam in fluvio Gleni, qui proximus erat, lavacro remissionis abluere. Haec villa tempore sequentium regum deserta, et alia pro illa est facta in loco qui vocatur Maelmin