comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exigat & alienis fun̾b gemitus. At quare ñ ignos¬
cet uacuam constituamus. Nunc quoq qͥd fit ue¬
mam ut sciamꝰ dare illam asapiente ñ deber e.
Uema ẽ: pene dabitȩ remissio. Hanc sapiens qͣre
ñ debeat dare: reddunt rationẽ duitius quib hoc
ꝓpositum ẽ. Ego ut breuit᷑ tanqͣm in alieno iudi¬
cio dicam: et ignoscitur qui puniri debuit. Sapi¬
ens aũ nichil facit qͦd ñ debet. nichil p̃termittit.
qd̾ debet. Itaq penam quã exigere debet ñ donat.
sed illum qͦd ex uenia consequi ustum ẽ: et tibi
uitam tribuit. Parcit enĩ sapiens: consulit: et
corrigit. item faciet. Q uod si ignosceret. nec ignos¬
cet qm̃ qui ignoscit: fatetur aliquid se qͦd fieri de¬
buit omisisse. Aliquẽ uerbis tantum admonebit
pena. ñ afficiet ȩtatẽ eiꝰemendabilem intuens ali¬
quẽ inuidiȩ cͥmine manifeste laborantẽ. iubebit
incolumen ẽẽ. quia deceptus ẽ. quia ꝑuimum lap¬

Expanded text:
exigat et in alienis funeribus gemitus. " At quare non ignosexigat et in alienis funeribus gemitus. " At quare non ignoscet ? " Agedum constituamus nunc quoque, quid sit venia, et sciemus dari illam a sapiente non debere. Venia est poenae meritae remissio. Hanc sapiens quare non debeat dare, reddunt rationem diutius, quibus hoc propositum est; ego ut breviter tamquam in alieno iudicio dicam : "Ei ignoscitur, qui puniri debuit ; sapiens autem nihil facit, quod non debet, nihil praetermittit, quod debet ; itaque poenam, quam exigere debet, non donat. Sed illud, quod ex venia consequi vis, honestiore tibi via tribuet; parcet enim sapiens, consulet et corriget; idem faciet, quod, si ignosceret, nec ignoscet, quoniam, qui ignoscit, fatetur aliquid se, quod fieri debuit, omisisse. Aliquem verbis tantum admonebit, poena non adficiet aetatem eius emendabilem intuens; aliquem invidia criminis manifeste laborantem iubebit incolumem esse, quia deceptus est, quia per vinum lap
Abbreviated transcription (Latin):
piens: sed succurret. sed ꝓderit: in cõmune auxi¬
lium natus. ac publicum bonum ex quo dabit
cinꝙ partẽ. Etiam adcalamitosos ꝓportione
imꝓbandos et emendandos: bonit̾atẽ suã ꝑmit¬
tet. afflictis uero & fortius laborantib multoli¬
bentius subueniet. Quotiens poterit. fortunȩ int̾¬
cidet᷑. Ubi enĩ opib potius utetur anuirib qui
ad restituenda quȩ causis impulit. uultum qͥdẽ
nosam faciem et inobnoxiam baculo senectutẽ.
Oeterum omnib dignis ꝓderit. et deoꝵ more: cala¬
mitosos ꝓpitius respiciet. Miscdia: uicina ẽ. mise¬
riȩ. hab̾et enĩ aliquiã trabitq exea. Tmbecilles
oculos eẽ. scias: qui ad alienã lippitudinẽ & ipsi
suffunduntur. Tamme hercule quã morbum eẽ.
ñbilaritatẽ: semꝑ arridere ridentib et ad omni¬
um estimationẽ ipsum: quoꝙ: os diducere. Ita
Quã siquis asapiente exigit: ꝓpe ẽ. ut lam̃tationẽ

Expanded text:
piens, sed succurret, sed proderit, in com- mune auxipiens, sed succurret, sed proderit, in com- mune auxilium natus ac bonum publicum, ex quo dabit cuique partem. Etiam ad calamitosos pro portione improbandosque et emendandos bonitatem suam permittet ; adflictis vero et forte laborantibus multo libentius subveniet. Quotiens poterit, fortunae intercedet ; ubi enim opibus potius utetur aut viribus, quam ad restituenda, quae casus impulit ? Vultum quidem nosam maciem et innixam baculo senectutem; ceterum omnibus dignis proderit et deorum more calamitosos propitius respiciet. Misericordia vicina est miseriae; habet enim aliquid trahitque ex ea. Imbecillos oculos esse scias, qui ad alienam lippitudinem et ipsi subfunduntur, tam mehercules quam morbum esse, non hilaritatem, semper adridere ridentibus et ad omnium oscitationem ipsum quoque os diducere; misequam si quis a sapiente exigit, prope est, ut lamentationem
Abbreviated transcription (Latin):
concussam. Qd fac̾ẽ ñposset: si tristiciã reciꝑet. Adice
qd̾ sapiens ac ꝓuidet. et in expedito consiliũ habet
Nunꝗͣ aũ liquidum sincerumq exturbido uenit.
Tristicia in habitabilis ẽ. ad despiciendas res ut ille
excogitando ꝑiculosa uitanda: equȩ estimanda.
Ergo ñ miseret quia & sine miseria animi ñ fit. Qe¬
tera omnia queq miserentur uolo facere libens. &
aliꝰ animo faciet. succurret alienis lacͥmis ñ accedet.
Dabit manum naufrago. exuli hospiciũ egenti stipẽ.
ñ hanc contumeliosam quã pars maior hoꝵ qui mi¬
sericordes uideri uolunt abicit. et fastidit qͦs adiu¬
uat. contingiq ab his tunet: sed ut homo homit Ii
ex cõmuni dabit. Donabit lacͥmis mat̾nis filium:
et catenas solui iubebit. et ludo eximet. et cada¬
uer etiã noxium sepeliet. sed faciet ista tran¬
quilla mente uultu suo. E rgo ñ miserebitur sa¬

Expanded text:
concussam, quod facere non posset, si tristitiam reciperet. Adice, concussam, quod facere non posset, si tristitiam reciperet. Adice, quod sapiens et providet et in expedito consilium habet; numquam autem liquidum socerumque ex turbido venit. Tristitia inhabilis est ad dispiciendas res, utilia excogitanda, periculosa vitanda, aequa aestimanda ; ergo non miseretur, quia id sine miseria animi non fit. Cetera omnia, quae, qui miserentur, volo facere, libens et altus animo faciet ; succurret alienis lacrimis, non accedet ; dabit manum naufrago, exuli hospitium, egenti stipem, non hanc contumeliosam, quam pars maior horum, qui misericordes videri volunt, abicit et fastidit, quos adiuvat, contingique ab iis timet, sed ut homo homini ex communi dabit ; donabit lacrimis maternis filium et catenas solvi iubebit et ludo eximet et cadaver etiam noxium sepeliet, sed faciet ista tranquilla mente, vultu suo. Ergo non miserebitur sa
Abbreviated transcription (Latin):
nantur: inuisa sunt. Uidentur enĩ nullam spemre¬
linquere humanis errorib s omnia delicta ad penã
deducere. Qa si ẽ quid ni hȩc scientia que discere
hunantatemubet portunꝙ adue sus bortinã
certissimũ mutuo auxilio claudit. S nulla secta be¬
nignior leniorq ẽ. nulla amantior hominũ. et com¬
munib bonis attentior. ut ꝓpositum sit uisui ẽẽ ut
sp̃em. aut tristiciã exalienis malis contraq accide
inmerentib credet. Egritudo aũ insapientẽ uirũ
ñ cadet serena enĩ eiꝰ mens ẽ nec quicꝗͣ incide pot̃
qͦd illam obducat. Nichilq equȩ hominẽ quam
magnus animꝰ decet. Nonpot̃ aũ magnus ẽẽ idẽ.
si metus & meror contundit. si mentẽ obducit et cõ¬
trahit. Hoc sapienti ne insuis qͥdem accidet calami¬
tatib sed omnẽ fortune irã reu̾berabit. et ante se
franget. Fandem semꝑ faciẽ seruabit placidã. in¬

Expanded text:
nantur, invisa sunt ; videntur enim nullam renantur, invisa sunt ; videntur enim nullam relinquere spem humanis erroribus, sed omnia delicta ad poenam deducere. Quod si est, quidnam haec scientia, quae dediscere humanitatem iubet portumque adversus fortunam certissimum mutuo auxilio cludit ? Sed nulla secta benignior leniorque est, nulla amantior hominum et communis boni attentior, ut propositum sit usui esse et aspeciem aut tristitia ex alienis malis contracta, quae accidere immerentibus credit ; aegritudo autem in sapientem virum non cadit ; serena eius mens est, nec quicquam incidere potest, quod illam obducat. Nihilque aeque hominem quam magnus animus decet; non potest autem magnus esse idem ac maestus. Maeror contundit mentes, abicit, contrahit ; hoc sapienti ne in suis quidem accidet calamitatibus, sed omnem fortunae iram reverberabit et ante se franget; eandem semper faciem servabit, placidam, in
Abbreviated transcription (Latin):
certum ẽ. ꝑtinet querere hoc loco. quid sit miscdia
Pleriq enĩ ut uirtutẽ eam laudant. et bonũ homi¬
nem uocant miscd̃em. Hȩc aũt: uitium animi est.
Utraq: circa seu̾itatẽ. curaq clementiã posita sũt
In hoc leuiore ꝑiculo erratur: Sed par error ẽ: aue¬
ro recedentiũ. Ergo quẽ admodũ religio deos colit
suꝑstitio uiolat: ita clem̃tiã. mansuetudinẽq om̃s
boni uiri p̾stabunt miscdiam aũt uitabunt. Est i
Itaq pessimo cuiq: familiarissima ẽ. anus. Et
mulierculȩ sunt. quȩ lacͥmis nocentissimoꝵ mouẽ¬
tur. Quȩ siliceret carcerẽ effringerent. Miscdia: ñ
causam s fortunã spectat. Clementia rationi acci¬
dit. Scio male audiri ap̃ imꝑitos sectam stoicoꝵ:
tanꝗͣ nimis duram. & minime pͥncipib regibq
bonum daturam consiliũ. Obicit᷑ enĩ illi: qd̾ sapien¬
tẽ negat misereri. negat ignoscere. Hec si ꝑse po¬

Expanded text:
pertinet quaerere hoc loco, quid sit misericordia; pertinet quaerere hoc loco, quid sit misericordia; plerique enim ut virtutem eam laudant et bonum hominem vocant misericordem. Et haec vitium animi est. Utraque circa severitatem circaque clementiam posita sunt, In hoc leviore periculo erratur, sed par error est a vero recedendum. Ergo quemadmodum religio deos colit, superstitio violat, ita clementiam mansuetudinemque omnes boni viri praestabunt, misericordiam autem vitabunt ; est enim Itaque pessimo cuique familiarissima est ; anus et mulierculae sunt, quae lacrimis nocentissimorum moventur, quae, si liceret, carcerem effringerent. Misericordia non causam, sed fortunam spectat; clementia rationi accedit. Scio male audire apud imperitos sectam Stoicorum tamquam duram nimis et minime principibus regibusque bonum daturam consilium; obicitur illi, quod sapientem negat misereri, negat ignoscere. Haec, si per se po
Abbreviated transcription (Latin):
ut osyris ille et ꝓclustes. et pirate qui captos
uerberant. et inignẽ uiuos imponunt. Hec cru¬
delitas quidem. sed quia nec ultionẽ sequitur. ñ
enĩ lesa ẽ: nec peccator alicui irascitur. nullum
enĩ antecessit crim̃: extra finitionẽ nr̃am cadit.
quȩ finitionẽ continebat inpenis exigendis. Intẽ¬
pantia animi possumꝰ dicere ñ ẽẽ hanc crudelitatẽ
s feritatẽ. Qui uoluptati seuitia ẽ. possumꝰ insani¬
am uocare. Nam uaria sunt gen̾a eiꝰ. & nullum cer¬
cius. quã qͦd in cedes hominũ. et lanationes pue¬
nit. Illosgͦ crudeles uocabo: qui puniendi causã
habent modum ñ haber it. Sic̃ inphaleri quẽ aiũt
ñ quidem in homines innocentes. s suꝑ humanum
ac ꝓbabilem modum seuisse. Possumꝰ effugere ca¬
uillationẽ. et ita finire: ut sit crudelitas inclina¬
tio animi ad asꝑiora. Hanc clementia repellit lon¬
gius stare a se. Nam seu̾itatẽ illi conuenire adrem

Expanded text:
ut Busiris ille et Procrustes et piratae, qui captos ut Busiris ille et Procrustes et piratae, qui captos verberant et in ignem vivos imponunt." Haec crudelitas quidem ; sed quia nec ultionem sequitur non enim laesa est nec peccato alicui irascitur nullum enim antecessit crimen, extra finitionem nostram cadit ; finitio enim continebat in poenis exigendis intemperantiam animi. Possumus dicere non esse hanc crudelitatem, sed feritatem, cui voluptati saevitia est; possumus insaniam vocare : nam varia sunt genera eius et nullum certius, quam quod in caedes hominum et lancinationes penit. Illos ergo crudeles vocabo, qui puniendi causam habent, modum non habent, sicut in Phalari, quem aiunt non quidem in homines innocentes, sed super humanum ac probabilem modum saevisse. Possumus effugere cavillationem et ita finire, ut sit crudelitas inclinatio animi ad asperiora. Hanc clementia repellit longe iussam stare a se ; cum severitate illi convenit. Ad rem
Abbreviated transcription (Latin):
constituendis penis plura ꝓponere tutius ẽ: ne una
diffinitio parum rem comprehendat. et ut ita dicã
formula excidat. Itaꝙ dici pot̃ et inclinatio animi
adlenitatẽ. Inpena exigenda. illa finitio contradic¬
tionis inuenietur:. quãuis maxime aduerum acce¬
dat. Si dixerimus clementiã ẽẽ. moderationẽ: ali¬
quid ex mat̾ia ac debita pena remitentẽ: reclama¬
bitur. nullam uirtutẽ cui quã minꝰ debito facere.
At quihoc omnes intelligunt clementiã eẽ. que
se flectit citra id qͦd merito constitui posset. Huic
contranam imꝑiti putant seueritatẽ. Sed nulla
uirtus: uirtuti contraria ẽ. Quid gͦ opponitur cle¬
mentiȩ crudelitas. quȩ nichil aliud ẽ. quã atroci¬
tas animi in exigendis penis: Ped quidam ñ exi¬
gunt penas. crudeles tam̃ sunt. tamquã qui igno¬
tos homines. et obuios. ñ incõpendium. s occiden¬
di causa occidunt nec int̾ficere contenti seuiunt:

Expanded text:
constituendis poenis. Plura proponere tutius est, ne una constituendis poenis. Plura proponere tutius est, ne una finitio parum rem comprehendat et, ut ita dicam, formula excidat ; itaque dici potest et inclinatio animi ad lenitatem in poena exigenda. Illa finitio contradictiones inveniet, quamvis maxime ad verum accedat, si dixerimus clementiam esse moderationem aliquid ex merita ac debita poena remittentem : reclamabitur nullam virtutem cuiquam minus debito facere. Atqui hoc omnes intellegunt clementiam esse, quae se flectit citra id, quod merito constitui posset. Huic contrariam imperiti putant severitatem ; sed nulla virtus virtuti contraria est. Quid ergo opponitur clementiae ? Crudelitas, quae nihil aliud est quam atrocitas animi in exigendis poenis. " Sed quidam non exigunt poenas, crudeles tamen sunt, tamquam qui ignotos homines et obvios non in compendium, sed occidendi causa occidunt nec interficere contenti saeviunt,
Abbreviated transcription (Latin):
est : fiat iudicium illud mecum. C onsidero mul¬
tas uoces magnas: sed detestabiles inuitam huma¬
nam ꝑuenisse. celebresq uulgo ferri: ut illam ode¬
rint dum metuant. Qui grecus uersus similis est
qͥ se mortuo t̾ram misceri ignib iubet. Et alia huiꝰ
notȩ ac nescio quomͦ ingenia immania et inuisa
mat̾ia secundiori exp̃sserunt sensus uehem̃tes
& concitatos. Nullam ad huc uocẽ audu ex bono
leniq animosam. Quid gͦ ẽ. ut raro. inuitus. & cũ
magna cunctatione ita aliquando scribas: Ne¬
cesse ẽ istud: qͦd tibi in odiũ litteras adduxit. Sed sic̃
facis cũ magna cunctatione. cũ multis dilationi¬
bus: neforte decipiat nos speciosum clem̃tiȩ nom̃
aliquando et incontrariũ abducat: uideamꝰ qͥd
sit clem̃tia. qualisq sit. et quosfines habeat. ¶le¬
mentia ẽ tẽporantia animi inpotestate ulcis¬
cendi. uel lentas suꝑioris aduersus inferiorem. In

Expanded text:
est, fiat iudicium, illud mecum considero mulest, fiat iudicium, illud mecum considero multas voces magnas, sed detestabiles, in vitam humanam pervenisse celebresque vulgo ferri, ut illam : " Oderint, dum metuant," cui Graecus versus similis est, qui se mortuo terram misceri ignibus iubet, et alia huius notae. Ac nescio quomodo ingenia in immani et invisa materia secundiore ore expresserunt sensus vehementes et concitatos ; nullam adhuc vocem audii ex bono lenique animosam. Quid ergo est ? Ut raro, invitus et cum magna cunctatione, ita aliquando scribas necesse est istud, quod tibi in odium litteras adduxit, sed, sicut facis, cum magna cunctatione, cum multis dilationibus. Et ne forte decipiat nos speciosum clementiae nomen aliquando et in contrarium abducat, videamus, quid sit clementia qualisque sit et quos fines habeat. Clementia est temperantia animi in potestate ulciscendi vel lenitas superioris adversus inferiorem in
Abbreviated transcription (Latin):
antiquũ illud scłm. Nunc ꝓfecto consentire decebat
ad equũ bonumq expulsa alieni cupidine. exqua om¬
ne animi malum oritur. Pietatẽ integritatẽq cũ fide
ac modestia resurgere. et uicia diurno abusa regno
tandem felici ac puro scło dare locum futurũ. Hoc
cesar ex magna parte spare et confiteri libet. Trade¬
tur ista amini tui mansuetudo. diffundeturq pau¬
latim ꝑ omne imꝑii corpus & cuncta insimilitudi¬
nem tuã formabuntur. ⁊ capite bona ualitudo
in om̃s uegeta sunt atq erecta aut langore de¬
missa ꝓut animꝰ eoꝵ uiuit aut marcescit. Et ert̃
ciues. erunt socii digni hac bonitate. et intotum
orbem recti mores reuertent᷑ Parcetur ubiq mani¬
bus tius. Duitius memorari huic patere. ñ ut blan¬
dum aurib tius. Nec enĩ hic mͥ mos ẽ. Maluert̃m
ueris offendere: quã placere adulando. Quid gͦ
rissimum eẽ. te cupio. ut qͦd nũc natura et impetꝰ

Expanded text:
antiquum illud saeculum ! Nunc profecto consentire decebat antiquum illud saeculum ! Nunc profecto consentire decebat ad aequum bonumque expulsa alieni cupidine, ex qua omne animi malum oritur, pietatem integritatemque cum fide ac modestia resurgere et vitia diuturno abusa regno dare tandem felici ac puro saeculo locum. Futurum hoc. Caesar, ex magna parte sperare et confidere libet. Trader ista animi tui mansuetudo diffundeturque paulatim per omne imperii corpus, et cuncta in similitudinem tuam formabuntur. A capite bona valetudo : inde omnia vegeta sunt atque erecta aut languore demissa, prout animus eorum vivit aut marcet. Erunt cives, erunt socii digni hac bonitate, et in totum orbem recti mores revertentur ; parcetur ubique manibus tuis. Diutius me morari hic patere, non ut blandum auribus tuis nec enim hic mihi mos est ; maluerim veris offendere quam placere adulando ; quid erissimum esse te cupio, ut, quod nunc natura et impetus
Abbreviated transcription (Latin):
nero cesar: una me uox tua maxi¬
me compulit quã ego ñ sine ad¬
miratione et cum diceret᷑ audis¬
se memini: et deinde aliis nar¬
rasse uocẽ generosam. magni
animi. magne lenitatis. quȩ nõ
composita nec alienis aurib subito data crepuit
et bonitatẽ tuã cum fortuna tua litigantẽ inmediũ
adduxit. Animaduersurus in latrones duos burrus
p̃fectus tuus uir egregius et tibi principi notus. exi¬
gebat ate scriberes inqͦs. & exqua causa animadu̾ti
uelles. Hoc sepe dilatum. ut aliquando fieret: insta¬
bat. Inuitus inuito cum cartã ꝓtulisset traderetꝙ
exclamastĩ. Uellem luteras nescirem. O dignã uocẽ
quã audirent om̃s gentes quȩ romanum imꝑium
incolunt. queq uixta iacent dubiȩ lib̾tatis. quȩq se
contra uirib aut animis attollunt. Ouocem incon
tionẽ omnium mortalium mitendam. incuiꝰ uerba
pͥncipes regesꝙ iuram̃tum faciant. Ouocem publicã
generis humani innocentiã dignã. cui redderetur

Expanded text:
Nero Caesar, una me vox tua maxime compulit, quam ego non sine admiratione et, cum diceretur, audisse memini et deinde aliis narrasse, vocem generosam, magni animi, magnae lenitatis, quae non composita nec alienis auribus data subito erupit et bonitatem tuam eum fortuna tua litigantem in medium adduxit. Animadversurus in latrones duos Burrus praefectus tuus, vir egregius et tibi principi natus, exigebat a te, scriberes, in quos et ex qua causa animadverti velles; hoc saepe dilatum ut aliquando fieret, instabat. Invitus invito cum chartam protulisset traderetque, exclamasti: " Vellem litteras ne- scirem ! " O dignam vocem, quam audirent omnes gentes, quae Romanum imperium incolunt quaeque iuxta iacent dubiae libertatis quaeque se contra viribus aut animis attollunt! O vocem in con- tionem omnium mortalium mittendam, in cuius verba principes regesque iurarent ! O vocem publica generis humani innocentia dignam, cui redderetur
Abbreviated transcription (Latin):
tate reddiderat. ip̃e tribu¬
tum spadonib penderet.
Deficiet dies enumerãtẽ
ingratos usq ĩultima pa¬
trie exicia. E que ĩmẽsũ
erit si ꝑcurrere cepero
ip̃a res. ꝑ qmͣ ingrata ĩ
optimos ac deuotissimoᷤ
sibi fuerit. quãq nõ mi¬
nus sepe pectauerit qmͣ
in ip̃a pectatũ ẽ. Camillũ
in exiliũ misit. Scipionẽ
dimisit exulauit post
catilinã. Cicero diruti
eius penates bona dire¬
ꝑta. factũ quicquid ui¬
itor catilina fecisset. Ru¬
tilius innocẽcie p̾ciũ tulit.
ce sumꝰ. Se quisq in t̾ro¬
get. Nemo non aliquem
q̃ritur ingratũ. At qui
non pt fieri ut om̃s q̃rãt
ergo ingrati sũt tantũ:¬

Expanded text:
tate reddiderat, ipsa tributate reddiderat, ipsa tributum spadonibus penderet ! Deficiet dies enumerantem ingratos usque in ultima patriae exitia. Aeque immensum erit, si percurrere coepero, ipsa res publica quam ingrata in optimos ac devotissimos sibi fuerit quamque non minus saepe peccaverit, quam in ipsam peccatum est. Camillum in exilium misit, Scipionem dimisit; exsulavit post Catilinam Cicero, diruti eius penates, bona direpta, factum, quidquid victor Catilina fecisset; Rutilius innocentiae pretium tulit ce sumus. Se quisque interroget: nemo non aliquem queritur ingratum. Atqui non potest fieri, ut omnes querantur, ergo ingrati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
extra ordinaria cõcupi¬
scit. imꝑia. dũ ꝓuincia ᷤ
ut eligat distribuit. dũ
ita dũ tertio rem ꝓ. diui¬
dit. ut tam̃ in sua domo
due ꝑtes eeñt eo redegit.
hostis ac uictor: a gallia
germaniaq bellũ ĩ urbẽ
cirtũ egit. ⁊ ille plebico¬
la. ille popularis. castra
incirto flaminio posint:
ꝓpius ꝙͣ porsenne fuerãt
Tempauit quidẽ ius
crudelitatẽq uictorie qd̃
dicere solebat p̾stitit.
neminẽ occidit nisi ar¬
matũ. Quid ergo est:
Ceteri arma cruencius
exercuerũt. saciati tam̃:
aliquãdo abiecerũt. Hic
gladiũ cito condidit.
Nũꝙͣ poluit. Ingratus
antonius indictatorem
suũ quem iure cesũ pro¬
nũciauit. inter fectores
eius ĩꝓuincias ⁊ imꝑia
dimisit patriã uero pro¬
scriptionib incursionib
bellis laceratã post tot
mala destinauit qui ne
romanis quidẽ legibz atz
acheis. rhodus. plerisq
urbibus claris ius inte¬
grũ libertatẽq cũ ĩmumi¬

Expanded text:
extraordinaria concupiextraordinaria concupiscit imperia, dum provincias, ut eligat, distribuit, dum ita cum tertio rem publicam dividit, ut tamen in sua domo duae partes essent, eo redegit phostis ac victor ; a Gallia Germaniaque bellum in urbem circumegit, et ille plebicola, ille popularis castra in circo Flaminio posuit propius, quam Porsinae fuerant. Temperavit quidem ius crudelitatemque victoriae ; quod dicere solebat, praestitit: neminem occidit nisi armatum. Quid ergo est ? Ceteri arma cruentius exercuerunt, satiata tamen aliquando abiecerunt ; hic gladium cito condidit, numquam posuit. Ingratus Antonius in dictatorem suum, quem iure caesum pronuntiavit, interfectores eius in provincias et imperia dimisit ; patriam vero proscriptionibus, incursionibus, bellis laceratam post tot mala destinavit ne Romanis quidem regibus, ut, quae Achaeis, Rhodiis, plerisque urbibus claris ius integrum libertatemque cum immuni
Abbreviated transcription (Latin):
a taliga ꝑductus. qui nͥ
cymbricis cedib oĩa fune¬
ra equauerit. nisi cũnlis
exilii ⁊ trucidationis non
tantũ dederit signũ sed
ip̃e signũ fuerit. Parum
nutatã ac repositã ĩpͥorẽ
locum fortunã suã senci¬
et. Ingratus .L. silla qui pa¬
triam durioribz remediis
quã pitula erant sanauit
Qui cum a p̾nestina arce
usq ad collinã portã ꝑ sã¬
guinẽ humanũ incessisset.
alia edidit in urbe p̾lia. ali¬
as cedes legiones duas
qd̃ crudele est. post uictori¬
am. quod nefas post fidẽ.
in angulo cõgestas con¬
trucidauit. ⁊ ꝓscriptionẽ
cõmẽtus est. Dii magni
ut qui ciuem romanum
occidisset: ĩpunitatẽ pe¬
cuniã tantũ nõ ciuitam
accipet. Ingratus G.iĩ.
põpeius. qui pro trib con¬
sulatib protriũphis tͥb.
ꝓ tot honorib quos ex
sionẽ eius alios quoz
induceret. qiͣ potẽcie sue
detracturus inuidiam.
si quod nulli licere de bebat:
plurib licuisset. Dum

Expanded text:
a caliga perductus, qui, nisi a caliga perductus, qui, nisi Cimbricis caedibus Romana funera aequaverit, nisi civilis exitii et trucidationis non tantum dederit signum, sed ipse signum fuerit, parum mutatam ac repositam in priorem locum fortunam suam sentiet. Ingratus L. Sulla, qui patriam duri oribus remediis, quam pericula erant, sanavit, qui, cum a Praenestina arce usque ad Collinam portam per sanguinem humanum incessisset, alia edidit in urbe proelia, alias caedes : legiones duas, quod crudele est, post victoriam, quod nefas, post fidem in angulo congestas contrucidavit et proscriptionem commentus est, di magni, ut, qui civem Romanum occidisset, impunitatem, pecuniam, tantum non civicam acciperet ! Ingratus Cn. Pompeius, qui pro tribus consulatibus, pro triumphis tribus, pro tot honoribus, quos ex sionem eius alios quoque induceret quasi potentiae suae detracturus invidiam, si, quod nulli licere debebat, pluribus licuisset ; dum
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tũtur. ⁊ impatoria
contio est: Pugnate cõtra
cõiuges. pugnate contra
liberos. Aras. focos. pena¬
tes armis incessite. Qui
ne triũphaturi quidẽ in¬
trare urbem inuissu sena¬
tus deberetis. quibusq
uictorẽ exertitũ reducẽti¬
b curia extra muros pre¬
beretur: Nunc ciuib ce¬
sis. ꝑfusi truore cognato
urbem sub rectis intrate ue¬
xillis. obmutescat inter
militaria signa libertas.
⁊ ille uictor pacatorq gẽ¬
tium ipls̃ remotis procul
bellis. omi terrore cõpresso.
intra muros obsessus. a qͥ¬
las suas orreat. Ingratus
est. coriolanus serot post
sceleris penitenciã: post
posuit arma. S in medio
parricidio posuit. Ingres¬
sus catilina parũ est illi
capere patriã: nisi eu̾teret.
uisi allobrogũ millam co¬
hortes ĩmiserit. ⁊ transal¬
pes accitus hostis uetera⁊
ingenita odia saciauerit.
ac diu debitas inferias
gallicis bustis: Duces ro¬
mani ꝑ soluerint. Ingͣtꝰ
s. marius ad cõsulatum

Expanded text:
convertuntur, et imperatoria convertuntur, et imperatoria contio est : " Pugnate contra coniuges, pugnate contra liberos ! Aras, focos, penates armis incessite ! " Qui ne triumphatum quidem inire urbem iniussu senatus deberetis quibusque victorem exercitum reducentibus curia extra muros praeberetur, nunc civibus caesis perfusi cruore cognato urbem subrectis intrate vexillis. Obmutescat inter militaria signa libertas, et ille victor pacatorque gentium populus remotis procul bellis, omni terrore compresso, intra muros obsessus aquilas suas horreat. Ingratus est Coriolanus, sero et post sceleris paenitentiam pius ; posuit arma, sed in medio parricidio posuit. Ingratus Catilina ; parum est illi capere patriam, nisi verterit, nisi Allobrogum in illam cohortes immiserit et trans Alpes accitus hostis vetera et ingenita odia satiaverit ac diu debitas inferias Gallicis bustis duces Romanos persolverit. Ingratus C. Marius ad consulatus
Abbreviated transcription (Latin):
ingratus est: sic rursus
onmes ingrati sũt. Nã ut
dicimus. om̃s stulti mali
stulti ⁊ mali sũt. Om̃s gͦ
ingrati sunt. Quidergo
non sunt: non undiqz hu¬
mano generi cũ uiciũ fit÷
eẽ qui de bene merẽtibus
nõ inuitẽ pessime mereã¬
tur: Nec ẽ qđ̃ hanc nr̃am
tantũ murmurationẽ
putes. ꝓ pessimo prauo¬
q numerãciũ quicquid
citra recti formulã cecidit.
Ecte nescio qui non ex
philosophor domo cla¬
mat. ex medio conuẽtu
populos gentesq dam¬
natura uox mittitur.
Non hospesab hospite
tutus. non soter a genero.
fratrũ quor gr̃a rara est.
Imminet exitio uir cõiu¬
gis illa mariti. Hoc iam¬
lus uersa sunt. ⁊ sãguini
eorũ non parcitur: ꝓ qͥb
sanguis fũdendus ẽ. Gla¬
dio ac uenenis bñficia se¬
quimur. ip̃i prĩe manus
afferri ⁊ fascib illã suis
p̾mere. potentia ac digni¬
tas est. hũili se ac depresso
loco putat stare: quisqͥs
pti ab illa exercitus: ĩ ip̃a

Expanded text:
ingratus est, sic rursus ingratus est, sic rursus omnes ingrati sunt." Nam, ut dicimus, omnes stulti mali stulti et mali sunt ; omnes ergo ingrati sunt. Quid ergo ? Non sunt ? Non undique humano generi convicium fit ?esse, qui de bene merentibus non invicem pessime mereantur ? Nec est, quod hanc nostram tantum murmurationem putes pro pessimo pravoque numerantium, quidquid citra recti formulam cecidit. Ecce nescioqui non ex philosophorum domo clamat, ex medio conventu populos gentesque damnatum vox mittitur Non hospes ab hospite tutus, Non socer a genero. Fratrum quoque gratia rara est. Imminet exitio vir coniugis, illa mariti Lurilus versa sunt, et sanguini eorum non parcitur, pro quibus sanguis fundendus est ; gladio ac venenis beneficia sequimur. Ipsi patriae manus adferre et fascibus illam suis premere potentia ac dignitas est ; humili se ac depresso loco putat stare, quisquis pti ab illa exercitus in ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
atq interficiẽdi uolũta¬
tem. Exercetur ⁊ apietꝰ
Oꝑe nequicia nõ incipit.¬
Sacrilegi dant penas.
ꝙ̃uis nemo usq a deos ma¬
nus porrigat. Quomodo
inquit adu̾sus malum
ingratus est quisquam:
dare bñficiũ non possit.
piet ab illo aliquid. Ex his
q̃ apud imꝑitos sunt qꝵ
si malis copia est: ip̃e qͦ
in simili materia gratus
esse debebit ⁊ illa qͣliacũz
sunt: cũ ꝓ bonis acceꝑit
ꝓ bouis reddere. Es alienũ
hr̃ẽ dr̃. ⁊ qui aureos debet.
⁊ qui toriũ forma publi¬
ca ptussũ quale apud la¬
ce demonios fuit qd̃ usũ
munerate pecunie prestat.
Quo gen̾e obligatus es:
hoc fidem ex solue. Quid
sint bñficia. an ⁊ ĩhant
sordidã hũilẽq materiã
deduci magnitudo noĩs
clari debeat: ad uos non
ꝑtinet. In alios q̃ritur.
uerũ uos ad speciẽ ueri
cõponite amimũ. ⁊ dum
honestũ discitis: quicqͣd
est id quo nomẽ honesti
iactatur. id colite. Quoͦ
inquit nom̃ nemo ꝑ uos

Expanded text:
atque interficiendi voluntaatque interficiendi voluntatem ; exercetur et aperitur opere nequitia, non incipit.Sacrilegi dant poenas, quamvis nemo usque ad deos manus porrigat. " Quomodo," inquit, " adversus malum ingratus est quisquam, dari beneficium non possit ?piet ab illo aliquid ex his, quae apud imperitos sunt, quorum et malis copia est, ipse quoque in simili materia gratus esse debebit et illa, qualiacumque sunt, cum pro bonis acceperit, pro bonis reddere. Aes alienum habere dicitur et qui aureos debet et qui corium forma publica percussum, quale apud Lacedaemonios fuit, quod usum numeratae pecuniae praestat. Quo genere obligatus es, hoc fidem exsolve. Quid sint beneficia, an et in hanc sordidam humilemque materiam deduci magnitudo nominis clari debeat, ad vos non pertinet ; in alios quaeritur verum. Vos ad speciem veri componite animum et, dum honestum discitis, quidquid est, in quo nomen honesti iactatur, id colite. " Quomodo," inquit, " nemo per vos
Abbreviated transcription (Latin):
esse bñficiũ: Quedã
etiã si uera nõ sũt: pp̃
similitudinẽ eodẽ uota¬
bulo cõp̾hensa sũt Sic
pixidem. ⁊ argẽteã ⁊ au¬
ream dicimꝰ. Sic in li¬
iteratũ. non ex toto ru¬
dem: sed ad litteras al¬
ciores non ꝑductũ. Sic
qui male uestitũ ⁊ pã¬
nosũ uidit: nudũ se ui¬
disse dicit. Bñficia ista
non sunt. habent tamẽ
bene ficii speciem. Quo ͦ¬
ista sunt tanꝙͣ bene ficia:
sic ⁊ ille tanꝙͣ ingratus
est. non ingratus. Falsũ
est quia ingratus illa
bñfitia ⁊ qui dat appel¬
lat: ⁊ qui accipit. Ita qͥ
uen bñficii speciẽ fefellit:
tam ingratus ẽ ꝙͣ uenefi¬
tiis qui soporem cũ uene¬
nũ esse crederet miscuit.
Cleauthes uehem̃cius
agit. Licet inquit bñfici¬
um non sit qd̃ accepit:
ip̃e tamen ĩgratus ẽ quia
non fuit redditurus etiã
si accepisset. Sic latro ẽ
etiã anteꝙͣ manꝰ inqͥnet
quia ad occidendũ iã ar¬
matus ẽ. ⁊ ht̃ spoliandi

Expanded text:
esse beneficium ? " Quaedam, esse beneficium ? " Quaedam, etiam si vera non sunt, propter similitudinem eodem vocabulo comprehensa sunt. Sic pyxidem et argenteam et auream dicimus ; sic inlitteratum non ex toto rudem, sed ad litteras altiores non perductum ; sic, qui male vestitum et pannosum vidit, nudum vidisse se dicit. Beneficia ista non sunt, habent tamen beneficii speciem. " Quomodo ista sunt tamquam beneficia, sic et ille tamquam ingratus est, non ingratus." Falsum est, quia illa beneficia et qui dat appellat et qui accipit. Ita, qui veri beneficii speciem fefellit, tam ingratus est quam veneficus, qui soporem, cum venenum esse crederet, miscuit. Cleanthes vehementius agit. " Licet," inquit, " beneficium non sit, quod accepit, ipse tamen ingratus est, quia non fuit redditurus, etiam si accepisset. " Sic latro est etiam antequam manus inquinet, quia ad occidendum iam armatus est et habet spoliandi
Abbreviated transcription (Latin):
extra speciosa ꝓfutura¬
q si meliora darẽt᷑ illis:
pestifera sunt. Ideo nec
hec ita sint. accipe tam̃
malus q̃ dã potest. que
bñficiis similia sĩt qͥb
non redditis: ĩgͣtus erit.
Sũt animi bona sunt
corporis. sũt fortune
Illa animi bona: a stul¬
to ac mało sũmouẽtur
Ad hec admittit᷑ que et
accipe potest: ⁊ debet red¬
dere . ⁊ si non reddit: in¬
gratus est. Nec hoc ex
nra tãtũ cõstitucione.
Peripatetici quo qui fe¬
licitatis hũ ane longe
lateq tmminos ponũt:
aiunt minuta bñficia
puentura ad malos. I .
qui non reddit: ĩgratus ẽ
Nobis itaq bñficia esse
non placet. que nõ sunt
animũ factura meliorẽ.
cõmoda tñ illa ẽẽ ⁊ expe¬
tenda nõ negamꝰ. Hec
⁊ uiro bono dare malus
non pt̾. ⁊ accipe a bono.
Ut peccuniã uestẽ. ho¬
nores. ⁊ uitam. Que si
non reddit: in ingrati
nomen incidet. At quo¬
modo ingratũ uocas
eo nõ reddito. qd̃ nega ᷤᷤ

Expanded text:
extra speciosa profuturaextra speciosa profuturaque, si meliori darentur, illis pestifera sunt. Ideo nec haec ita sint, accipere etiam malus tamen quaedam potest, quae beneficiis similia sint, quibus non redditis ingratus erit. Sunt animi bona, sunt corporis, sunt fortunae. Illa animi bona a stulto ac malo submoventur ; ad haec admittitur, quae et accipere potest et debet reddere, et, si non reddit, ingratus est. Nec hoc ex nostra tantum constitutione. Peripatetici quoque, qui felicitatis humanae longe lateque terminos ponunt, aiunt minuta beneficia perventura ad malos ; haec qui non reddit, ingratus est. Nobis itaque beneficia esse non placet, quae non sunt animum factura meliorem ; commoda tamen illa esse et expetenda non negamus. Haec et viro bono dare malus potest et accipere a bono, ut pecuniam et vestem et honores et vitam ; quae si non reddit, in ingrati nomen incidet. "At quomodo ingratum vocas eo non reddito, quod negas
Abbreviated transcription (Latin):
ingratus est. nec malus.
Ita ingratus in rerũ natu¬
ra est nemo. Et hoc in ane
Unũ est. apud nos. bonũ
honestũ. Id puenire ad ma¬
lum non p̃t. Desinet em̃
malus eẽ: si ad illũ uirtꝰ
intrauerit. Quãdiu aũt
malus est: nemo illi dare
bñficiũ potest. quia ma¬
la bonaqz dissenciũt. nec
in uuũ eunt. Ideo nemo
illi ꝓdest. quia quicquid
ad illũ ꝑuenit: id pͣuo
usu cormũpitur. Quẽad¬
modũ stomacus morbo
uiciatus. ⁊ colligẽs bilẽ
quoscũqz accepit. cibos
mutat. ⁊ om̃e alũtũ in
causã doloris trahit: ita
animꝰ cecus quicquid
illi cõmiseris: id ons
suũ ⁊ ꝑuiciem ⁊ occasio¬
nẽ miserie facit. Felicis¬
simis itaq opulentissi¬
misq plurimũ estus
subest. minusq se mue¬
niunt quo ĩmaiorem
materiam ĩciderũt ĩquã
lluituarẽtur. Ergo m¬
chil p̃t ad malos ꝑueĩre
quod ꝓsit. Immo nichil
quod non noceat. Que¬
cumq enĩ illis cõtiger̃t:
in naturã suã u̾tũt et

Expanded text:
ingratus est nec malus. ingratus est nec malus. Ita ingratus in rerum natura est nemo, et hoc inane nomen." Unum est apud nos bonum, honestum. Id pervenire ad malum non potest ; desinet enim malus esse, si ad illum virtus intraverit ; quam diu autem malus est, nemo illi dare beneficium potest, quia mala bonaque dissentiunt nec in unum eunt. Ideo nemo illi prodest, quia, quidquid ad illum pervenit, id pravo usu corrumpitur. Quemadmodum stomachus morbo vitiatus et colligens bilem, quoscumque accepit cibos, mutat et omne alimentum in causam doloris trahit, ita animus scaevus, quidquid illi commiseris, id onus suum et perniciem et occasionem miseriae facit. Felieissimis itaque opulentissimisque plurimum aestus subest minusque se inveniunt, quo in maiorem materiam inciderunt, qua fluctuarentur. Ergo nihil potest ad malos pervenire, quod prosit, immo nihil, quod non noceat. Quaecumque enim illis contigerunt, in naturam suam vertunt et
Abbreviated transcription (Latin):
cuit sine ullo negotio spi¬
rat. quia cõmissuras eoꝵ
⁊ moras nouit. nichilomi¬
nis illa habent aliquã
uoluptatẽ. tẽptant enim
acumen animoꝵ ⁊ intẽtio¬
nem excitant. Ita hec q̃
uidentur callida ⁊ in sidi¬
osa: securitatẽ ac segnitiẽ
ingeniis auferũt. quib
modo campus inquo uagẽ¬
tur sternendus est. modo
crebri aliquid ⁊ cõfragosi
obitiendũ ꝑ quod repant
⁊ sollicite uestigiũ faciant.
ialo potest: ut dicitis sto¬
ici. Ergo bñficiũ nõ accipit
etiã. Nunc. bñficiũ honesta
et ꝓbabilis res. Est apud
malũ: Nulli honeste rei
aut ꝓbabili: locus est.
Ergo nec bñficio. Quod
si acciꝑe non pt: nec red¬
dere quidẽ debet. Et ideo
non fit ingratus. Etiã¬
nic̃ ut dicitis. bonus uir
omĩa recte facit. Si om̃ia
recte facit: ingratꝰ ẽẽ nõ
potest. Malo uiro: bñfi¬
ciũ nemo dare potest. bo¬
nus: bñficiũ reddit. ma¬
lus non accipit. Quod
si est: nec bonꝰ quisquã

Expanded text:
cuit, sine ullo negotio pacuit, sine ullo negotio paret, quia commissuras eorum et moras novit, nihilo minus illa habent aliquam voluptatem temptant enim acumen animorum et intentionem excitant, ita haec, quae videntur callida et insidiosa, securitatem ac segnitiam ingeniis auferunt, quibus modo campus, in quo vagentur, sternendus est, modo creperi aliquid et confragosi obiciendum, per quod erepant et sollicite vestigium faciant. m nemo homini malo potest, ut dicitis Stoici; ergo beneficium non accipit Etiamnunc beneficium honesta et probabilis res est; apud malum nulli honestae rei aut probabili locus est, ergo nec beneficio ; quod si accipere non potest, ne reddere quidem debet, et ideo non fit ingratus. " Etiamnunc, ut dicitis, bonus vir omnia recte facit; si omnia recte facit, ingratus esse non potest. Malo viro beneficium nemo dare potest. Bonus beneficium reddit, malus non accipit ; quod si est, nec bonus quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
dit ablaturus sͥ. Hoc nõ
facit: qui bñficiũ sibi dat
Uñficiũ dare: socialis res
est. aliquẽ conciliat. aliꝙͣ
obligat. Sibi dare: nõ ẽ
socialis res. Neminẽ cõ¬
ciliat. neminẽ obligat.
neminẽ inspẽ inducit ut
dicat. Hic homo colenduᷤ
est. illi bñficiũ dedi. Da¬
bit ⁊ mͥ. Bñficiũ ẽ. quod
quis non sua causa dat
sed eius cui dat. Is autẽ
qui sibi bñficiũ dat: sua
causa dat. Non est ergp
qd̃ inp̾ncipio dixerã mẽtitꝰ
Dicis me abẽe ab eo qͥ opere
p̾ciũ facit. immo totã ope¬
ram bona fide ꝑdere. Exps¬
ta etiam hoc ueriꝰ dices si
te ad has latebras ꝑduxo
ex quib cũ euaseris nichil
ut eas difficultates effugi¬
as. in quas licuit nõ descen¬
dere. Quid eñ bom ẽ nodos
opose soluere. quos ip̃e nõ
solueres feceris; Sed quẽ¬
admodũ q̃ dã ĩ oblecta¬
mẽtũ ac iotũ sic in ligãt᷑
ut eoꝵ solutio ĩꝑito diffi¬
cilis sit que illi qui expli¬

Expanded text:
dit ablaturus sibi. Hoc non dit ablaturus sibi. Hoc non facit, qui beneficium sibi dat. Beneficium dare socialis res est, aliquem conciliat, aliquem obligat , sibi dare non est socialis res, neminem conciliat, neminem obligat, neminem in spem inducit, ut dicat : " Hic homo colendus est ; illi beneficium dedit, dabit et mihi. " Beneficium est, quod quis non sua causa dat, sed eius, cui dat ; is autem, qui sibi beneficium dat, sua causa dat ; non est ergo quod in principio dixeram, mentitus. Dicis me abesse ab eo, qui operae pretium facit, immo totam operam bona fide perdere. Expecta, et iam hoc verius dices, simul te ad has latebras perduxero, ex quibus cum evaseris, nihil ut eas difficultates effugeris, in quas licuit non descendere. Quid enim boni est nodos operose solvere, quos ipse, ut solveres, feceris ? Sed quemadmodum quaedam in oblectamentum ac iocum sic inligantur, ut eorum solutio imperito difficilis sit, quae illi, qui impli
Abbreviated transcription (Latin):
do. Qui gr̃am refert ĩuicẽ:
ꝓdest ei a quo cõsetutus ẽ.
aliquid. Qui sibi gr̃am
refert. cui ꝓdest: Sibi. Et
quis nõ alio loco relatio¬
nẽ gr̃e alio bñficiũ cogi¬
tat: qui gr̃am refert sibi
ꝓdest. Et quis unꝙͣ ĩgra¬
tus hoc noluit fac̾e̾. Im¬
mo quis non ingratus
fuit ut hoc faceret: Si
grãs inquit nobis agere
debemꝰ ⁊ gr̃am referre.
debemꝰ Dicimꝰ autem.
ago gr̃as mͥ qd̃ illã uxo¬
rem uolui ducere ⁊ qd̃
cũ illo nõ cõtraxi societa¬
tem. Eũ hoc dicimꝰ lau¬
damus nos. ⁊ ut factũ
nr̃m cõprobemꝰ. gr̃as agẽ¬
tiũ uerbis abutin᷑. Bñ¬
ficiũ est quod potest cũ
datũ est. ⁊ non reddi. Qui
sibi bñficiũ dat: ñ potest
nou recipe qd̃ dedit. Ergo
nõ est bñficiũ. Alio tẽpo¬
re bñficiũ accipit᷑. alio
redditur. In bñficio hoc
est ꝓbabile ⁊ suscipiẽdũ:
quod aliquis ut alteri
ꝓdeẽt. utilitatis interim
suc oblitus ẽ. qd̃ alteri de¬

Expanded text:
do. Qui gratiam refert, invicem do. Qui gratiam refert, invicem prodest ei, a quo consecutus est aliquid. Qui sibi gratiam refert, cui prodest ? Sibi. Et quis non alio loco relationem gratiae, alio beneficium cogitat ? Qui gratiam refert sibi, sibi prodest. Et quis umquam ingratus hoc noluit facere ? Immo quis non ingratus fuit, ut hoc faceret ? "Si gratias," inquit, " nobis agere debemus, et gratiam referre debemus ; dicimus autem : ' Ago gratias mihi, quod illam uxorem nolui ducere ' et ' quod cum illo non contraxi societatem.' " Cum hoc dicimus, laudamus nos et, ut factum nostrum comprobemus, gratias agentium verbis abutimur. Beneficium est, quod potest, cum datum est, et non reddi ; qui sibi beneficium dat, non potest non recipere, quod dedit ; ergo non est beneficium. Alio tempore beneficium accipitur, alio redditur. In beneficio et hoc est probabile, hoc suspiciendum, quod aliquis, ut alteri prodesset, utilitatis interim suae oblitus est, quod alteri de
Abbreviated transcription (Latin):
Quod cõꝑat᷑ sine altero
non intelligitur. Qd̃ iun-¬
gitur sine altero non est
Sit ⁊ quod datur sine alt̾o
non est. ⁊ bñficiũ sine al¬
tero non est. Idem ipso
nocabulo apparet. in quo
hoc continetur bene fecis¬
se. Nemo autem sͥ bene
facit. nõ magis ꝙͣ sͥ fauet.
ꝙͣ suaꝵ partiũ est. Diuci¬
us hoc ⁊ plurib exẽplis
licet ꝓsequi. Quid cum
interea sit habẽdũ bene¬
ficiũ. quedã scdãm ꝑso¬
nã desiderant quedã cũ
sint honesta. pulcherrĩa
sũme uͥtutis: uisi ĩ altero
non habent locũ. laudaᷤ
⁊ inter maxima huãni
generis bona fides colit᷑
Num quis ergo dr̃ sͥ fidẽ
ultimã ptẽ. Qui gr̃a refert:
aliquid debet ĩpend̾e. sic̃ qͥ
soluit pecuniã. Nichil aũt
ĩpendit: qui grãm sibi re¬
fert. non magis ꝙͣ cõseqͥt᷑
qui bñficiũ a se accepit.
Bñficiũ ⁊ gr̃e relatio: ul¬
tro citroqz ire debent. In tra
unũ hominẽ: nõ ẽ uicissitu¬

Expanded text:
Quod comparatur, sine altero Quod comparatur, sine altero non intellegitur ; quod iungitur, sine altero non est ; sic et, quod datur, sine altero non est, et beneficium sine altero non est. Idem ipso vocabulo apparet, in quo hoc continetur, " bene fecisse " ; nemo autem sibi bene facit, non magis quam sibi favet, quam suarum partium est. Diutius hoc et pluribus exemplis licet prosequi. Quidni ? cum inter ea sit habendum beneficium, quae secundam personam desiderant. Quaedam, cum sint honesta, pulcherrima, summae virtutis, nisi in altero non habent locum. Laudatur et inter maxima humani generis bona fides colitur ; num quis ergo dicitur sibi fidem ultimam partem. Qui gratiam refert, aliquid debet impendere, sicut, qui solvit, pecuniam ; nihil autem impendit, qui gratiam sibi refert, non magis quam consequitur, qui beneficium a se accepit. Beneficium et gratiae relatio ultro citro ire debent ; intra unum hominem non est vicissitu
Abbreviated transcription (Latin):
inde debere. de inde referre.
Debendi locus non ẽ. quia
sine ulla mora recipimus.
Dat nemo: nisi alteri. De¬
bet uemo: insi alteri. Red¬
dit nemo: ni si alteri. Id
intra unũ non potest fieri
quod totiens duos exigit.
Bñficiũ est p̾stitisse ali¬
quid utiliter. Uerbũ autẽ
p̾stitisse: ad alios spectat.
Nũquid non demens ui¬
debitur. qui aliquid nen
didisse sibi se dicit: quia
uenditio alienatio est. et
rei sue iurisq in ca sui in
aliũ translatio. At qͥ quẽ¬
admodũ uendere sic dare
aliquid: a se dimittere est.
⁊ id quod tenueris: habẽ¬
dũ alteri tradere. Qd̾ si ẽ
bñficiũ: nemo sibi dedit
quia nemo dat sibi aliqͥd
Duo contraria numo
coeunt: ut id idem dare
⁊ accipe. Etiã nut̃ multũ
inter ẽ int̾ dare ⁊ accipere.
quid ni tũ ex diu̾so ista u̾ba posi¬
ta sunt Atqui si quis sibi bñfici
illoꝵ discedat a nobis. Ftr̃
sum alterius. Nemo est
em̃ suus fr̃. Par sũ: sed
alicui. Quis enĩ par ẽ gͥ ͤ

Expanded text:
inde debere, deinde referre ; inde debere, deinde referre ; debendi locus non est, quia sine ulla mora recipimus. Dat nemo nisi alteri, debet nemo nisi alteri, reddit nemo nisi alteri. Id intra unum non potest fieri, quod totiens duos exigit. Beneficium est praestitisse aliquid utiliter; verbum autem " praestitisse " ad alios spectat. Numquid non demens videbitur, qui aliquid sibi vendidisse se dicet ? Quia venditio alienatio est et rei suae iurisque in ea sui ad alium translatio. Atqui, quemadmodum vendere, sic dare aliquid a se dimittere est et id, quod tenueris, habendum alteri tradere. Quod si est, beneficium nemo sibi dedit, quia nemo dat sibi; alioqui duo contraria in uno coeunt, ut sit idem dare et accipere. Etiamnunc multum interest inter dare et acquidni ? eum ex diverso ista verba posita sint. Atqui si quis sibi beneficiuillorum discedat a nobis : frater sum, alterius, nemo est enim suus frater ; par sum, sed alicui, quis enim par est sibi ?
Abbreviated transcription (Latin):
sue paret. a qua: ad cari¬
tatem sui cõpositus est
nocitura uitandi ꝓ fu¬
tura appetedi. Itaq nec
liberalis est. qui sͥ donat:
nec clemẽs qui sͥ ignoscit.
nec misericors qͥ malis
suis tãgit᷑ Quod aluᷤ
p̾stare liberalitas ẽ. cle
plura bñficia dedit: bñ¬
ficior est. Quis unqmͣ
laudatus est. quod s
ip̃e fuisset auxilio. qd̃ se
erpuisset la trombus:
Nemo sͥ bñfitiũ dat ñ
magis ꝙͣ hospiciũ. Ne¬
mo sibi donat. ñ magis
qmͣ credit. Si dat sibi
quisq bñficiũ: seꝑ dat
siue int̾missione dat. In¬
re bñficioꝵ suoꝵ ñ potest
numex. Quãdo ergo gra¬
ciam referet. cũ ꝑ hoc
ip̃m quo gr̃am refert
bñficiũ dat: Quomͦ eĩ
discernere potis utrũ
det sͥ bñficiũ an reddat.
cũ intra eũdẽ hoĩem res
geratur: Liberaui me
piculo: bñficiũ mͥ dedi.
quod sequitur nõ cõcedã.
Nã etiã si damꝰ: nõ debe¬
mus. Quare: quia sta¬
tim recipimꝰ. Accipere
bñficiũ me oportet. de¬

Expanded text:
suae paret, a qua ad carisuae paret, a qua ad caritatem sui compositus est, nocitura vitandi, profutura appetendi. Itaque nec liberalis est, qui sibi donat, nec clemens, qui sibi ignoscit, nec misericors, qui malis suis tangitur. Quod aliis praestare liberalitas est, cleplura beneficia dedit, beneficentior est; quis umquam laudatus est, quod sibi ipse fuisset auxilio ? Quod se eripuisset latronibus ? Nemo sibi beneficium dat, non magis quam hospitium ; nemo sibi donat, non magis quam credit. Si dat sibi quisque beneficium, semper dat, sine intermissione dat, inire beneficiorum suorum non potest numerum. Quando ergo gratiam referet, cum per hoc ipsum, quo gratiam refert, beneficium det ? Quomodo enim discernere poteris, utrum det sibi beneficium an reddat, cum intra eundem hominem res geratur ? Liberavi me periculo : beneficium mihi dedi. quod sequitur, non concedam; nam etiam si damus, non debemus. Quare ? Quia statim recipimus. Accipere beneficium me oportet, de
Abbreviated transcription (Latin):
cunq ierint. in idẽ reuer¬
tuntur: ita in homine
existima fieri. Cũ illũ
in multa mutaueris:
unus est. Cicidit se nu¬
uarũ tũ quo agat non
ht̃. Alligauit ⁊ clausit:
de ui non tenetur. Bñfi¬
tiũ sibi dedit: Dãti pro¬
tinus reddidit. Rerum
natura. nichil dr̃ ꝑdere:
qui a quicquid illi auel¬
litur: ad illã reddit. Nec
pire quicqmͣ pt̃: qd̃ quo
excidat. non ht̃. s eodẽ
reuoluitur unde discedit.
Quid simile inqͥs habet
hoc exemplũ huic pro¬
posite q̃stioni. dicã. Pu¬
ta te in gratũ ẽẽ. nõ ꝑib.
bñficiũ. ht̃ illud qͥ dedit.
Puta te recipe nolle
apud te est cinteꝙͣ reddit᷑
Non potest quicqua anut¬
tere. quia quod detrahit᷑
nichilominꝰ tͥ ad quirit᷑
Intra te ip̃m orbis agit᷑
Accipiẽdo das. Dando acci¬
pis. Bñficiũ inquit sibi
dare oportet. Ergo ⁊ refer¬
re gr̃am oportet. Pmũ
illud falsũ ẽ: ex quo pẽ¬
dent sequẽtia. Nemo eĩ
sibi bñficiũ dat: s nature

Expanded text:
cumque ierunt, in idem revercumque ierunt, in idem revertuntur, ita in homine existima fieri ; cum illum in multa mutaveris, unus est. Cecidit se : iniuriarum cum quo agat, non habet ; adligavit et clusit : de vi non tenetur ; beneficium sibi dedit : danti protinus reddidit. Rerum natura nihil dicitur perdere, quia, quidquid illi avellitur, ad illam redit, nec perire quicquam potest, quod, quo excidat, non habet, sed eodem revolvitur, unde discedit. " Quid simile," inquis, " hoc exemplum habet huic propositae quaestioni ? " Dicam. Puta te ingratum esse : non perit beneficium, habet illud, qui dedit. Puta te recipere nolle : apud te est, antequam redditur. Non potes quicquam amittere, quia, quod detrahitur, nihilo minus tibi adquiritur. Intra te ipsum orbis agitur ; accipiendo das, dando accipis. " Beneficium," inquit, " sibi dare oportet ; ergo et referre gratiam oportet." Primum illud falsum est, ex quo pendent sequentia ; nemo enim sibi