comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non dubiumẽ : Curialib: quippe prȩcorȩ munus in positum patruastu
functiones hac suȩ quemque munia ciuitatis : p atrimoniis eoꝵ eomodi
consumptis denegare compellit : Sed & quđ motib: seiuditiũ reuerentia
subtraunt dignitates publicis commoditatib: noxium eẽ prȩspicits
cessa tenim debitoꝵ compulsio sidebitori deferat ex secutor Legeitaq
ualitura de cernimus : nullum posthaccurialem senaturiȩ sibimed
nitates in fulas usurpare : Nullicuri alilicentiã dariclarissimosemmi¬
cendi consortio : sed ne pro uidentissime constituta quibusdã prȩaera¬
quiiam senaturiã ad empti sunt dignitatẽ prȩtoremunus remitud
cernimꝰ : qui nondũ prȩtores sunt nominati uł quos nominatos nona
honores adspir& nec dignitatẽ aliquã supplicando tempt& ad sus¬
.IIIi. re : nisi tantum officia curiȩ debita senouerit subiturum: TIt̃ M¬
posito: Ita prodest gentes barbaras nr̃i nominis imperiomanq

Expanded text:
non dubium est: curialibus quippe praeturae munus inpositum patrias etiam non dubium est: curialibus quippe praeturae munus inpositum patrias etiam functiones ac suae quemque munia civitatis, patrimoniis eorum eo modo consumptis, denegare conpellit. Sed et quod motibus se iudicum reverentia subtrahunt dignitatis, publicis commoditatibus noxium esse perspicitis. Cessat enim debitorum conpulsio, si debitori deferat executor. Lege itaque perpetuo valitura decernimus nullum posthac curialem senatoriae sibimet dignitatis infulas usurpare, nulli curiali licentiam dari clarissimo se permiscendi consortio. Sed ne providentissime constituta quibusdam praequi iam senatoriam adepti sunt dignitatem, praeturae munus remitti decernimus, qui nondum praetores sunt nominati vel quos nominatos nondum honores adspiret nec dignitatem aliquam supplicando temptet adsumere, nisi tantum officia curiae debita se noverit subiturum. NOV. pp. Ita prodest gentes barbaras nostri numinis imperio manc
Abbreviated transcription (Latin):
at ad filios debeant integraꝑuenire : Reliquũ uero huius legis in
lis et Valentinus aug aug̃. Ad senatũ urb̵ constan anopolitana :
Eplendidis simo coetui ur̃o patres conscripti placere confidimꝰ siciut¬
Atum commodis consolator urmnempeest uelleciuitatis augen
Vos curiis peculiariter prospicere consuestis: si quidẽ uobis nr̃o iudia
respublica soleat gubernanda cõmitti : Nametsiotio fruiuos quodam
tempr patiamur : nel abore uid eamini fatigari continuo. non tamenu
cura uos deserit opti meregendȩ reipublicȩ : Quã obrẽ legẽ curis pro¬
futuram uobis patres conscripti uelmaxi me gratulam᷑ sug gestioncu
ri illustris atq: magnifici prefectipopuli orientis: et ex consule. Floron¬
ti conperimus quosdã curiales iniuriis seprȩsidum subtraherecupien¬
tes. ad senatoriȩ dignitatis prerogatiuã confugere accurias enena

Expanded text:
tat, ad filios debeant integra pertinere. Reliquum vero huius legis in tat, ad filios debeant integra pertinere. Reliquum vero huius legis in s. et Valentin. AA. ad senatum urbis Constantinopolitanae. Splendidissimo coetui vestro, patres conscripti, placere confidimus, si civitatum commodis consulatur. Vestrum nempe est velle civitates augeri. Vos curiis peculiariter prospicere consuestis, si quidem vobis nostro iudicio res publica solet gubernanda committi. Nam etsi otio frui vos quodam tempore patiamur, ne labore videamini fatigari continuo, non tamen ideo cura vos deserit optime regendae rei publicae. Quamobrem lege curiis profutura vobis, patres conscripti, vel maxime gratulamur. Suggestione viri inlustris atque magnifici praefecti praetorio Orientis et exconsule Florenti conperimus quosdam curiales iniuriis se praesidum subtrahere cupientes ad senatoriae dignitatis praerogativam confugere. Hoc curias enervare
Abbreviated transcription (Latin):
ternas. aut ꝑse. auc ꝑquos elegerint habeant potestatem : Sane de
omnibus rebus uxoris quȩ ad proprietatem mariti quolib& titulo uel
nomine seudonatione seucestamento seu morte filii ꝑ uenerunt : eti¬
ã siuad alias nuptias non transierit. si mortuo eohereditatem eius filu
adirenoluerint : omã quȩ dema ternis bonis maritus quocumque or di¬
nehabuit. ad quisita filii sibi sicut reliquas maternas facultates apud
quoscumq: inuenerint uindicabunt: Similiratione si et mater marito
mortuo etiam si ad scđas nuptias non uenerit: si hereditatem eiꝰ filii ad¬
irenoluerint omã quȩ depatris facultatib: mater eorum quoquomodo
ut superiusdictum est ad quisiuit. filii post mortem cuius hereditatẽ
repudia uerint ad integrum sibi uindicent hacdefendant: Quia iusti¬
ue intuitu constat eẽ pros pectũ : ut qui anihil deillius parentes rebus

Expanded text:
ternas aut per se aut per quos elegerint habeant potestatem. Sane de ternas aut per se aut per quos elegerint habeant potestatem. Sane de omnibus rebus uxoris, quae ad proprietatem mariti quolibet titulo vel nomine, seu donatione seu testamento seu morte filii, pervenerunt, etiamsi ad alias nuptias non transierit, si mortuo eo hereditatem eius filii adire noluerint, omnia, quae de maternis bonis maritus quocumque ordine habuit adquisita, filii sibi, sicut reliquas maternas facultates, apud quoscumque invenerint vindicabunt. Simili ratione, si et mater marito mortuo, etiamsi ad secundas nuptias non venerit, si hereditatem eius filii adire noluerint, omnia, quae de patris facultatibus mater eorum quoquo modo, ut superius dictum est, adquisivit, filii post mortem matris cuius hereditatem repudiaverint ad integrum sibi vindicent ac defendant: quia iustitiae intuitu constat esse prospectum, ut, quia nihil de illius parentis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire : Data .uii. iđ sepb constantinopoli Teodosio aug̃to as
et fausto uiro claro consulibus : IN TER PRETATIO HAeclo
firmat ut sicut mulier post mortem mariti omnia queade
rebus mariti quolib& ordine ꝑuenerunt totum filus profies¬
debeat conseruare: hoc etiam et patres dereb: maternis similiabser¬
uationecus todiant: Excepto quod eis fuerit filiorum morte quȩ si¬
tum : earatione sicut lexteo dosiani in octauo libro declarat: Si ad se¬
cunda uota uenerit aut forte non uenerit : resquae filiisiussȩ suntre¬
seruari post quorũ obitum si alienatȩ u ł obligatȩ quo quopato fue¬
unt ubicumque eas potuerint inuenire ad suum dominiũ filios p̃cipit
r uocare : Namꝑmisit ut mulier despons alicia donatione quã ama¬
nco ꝑcepit: si propriũ muliernihilhabeat dotẽ ipsi marito possitof¬
ferre: Causas uero filiorum ꝓatres agere utilicer et cum summ astre¬
nuitate constituit et ut diuidere aequalit̃ interfilios facultates ma¬

Expanded text:
 Sept. Constantinopoli D. N. Theodosio A. XVII et Festo vc. conss. Interpretatio Haec lex confirmat, ut, sicut mulier post mortem mariti omnia, quae ad eam de rebus mariti quolibet ordine pervenerunt, totum filiis profutudebeat conservare, hoc etiam et patres de rebus maternis simili observatione custodiant excepto quod eis fuerit filiorum morte quaesitum ea ratione, sicut lex Theodosiani in octavo libro declarat, si ad secunda vota venerint aut forte non venerint. Res quae filiis iussae sunt reservari, post quorum obitum si alienatae vel obligatae quoquo pacto fuerint, ubicumque eas potuerint invenire, ad suum dominium filios praecipit revocare. Nam permisit, ut mulier de sponsalicia donatione quam a marito percepit, si proprium mulier nihil habeat, dotem exinde ipsi marito possit offerre. Causas vero filiorum patres agere utiliter et cum summa strenuitate constituit et ut dividere aequaliter inter filios facultates ma
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersoꝵ nr̃o imperio subiecturum noticiã um meare p̃cipiat. Data xuii
ianr̃. Constantino poli maximo .ii. et pat̾no consulib: IN TERP̃TATIO Q
quis habuerit legitimos filios et naturales habuerit: idlexista consti Nu¬
it : ut id obseruetur. quod est intheodosi ani corpore constitutum: Hocest
ut extantib: legitimis filuis octauã hereditatem naturalib: uł eorũ matrib
pater si uoluerit : derelinquat: Si uero legitimos filios non habuerit et ni¬
turales h abuerit et eos heredes facere fortasse uoluerit non aliter pocen
nisi ut primitus eos corporis curiȩ subiestorum testificatione coniungat edi
uoluerto hintegras ad eos siuedonacionesi uetestaimento heredos in seriles¬
do qus feria netere saguleutos Quurta uoro patri uł matri duo ut au

Expanded text:
perficiat. Dat. XVII kal. Ian. Constantinopoli Eudoxio et Dioscoro conss. Interpretatio. Si quis habuerit legitimos filios et naturales habuerit, id lex ista constituit ut id observetur quod est in Theodosiani corpore constitutum, hoc est ut extantibus legitimis filiis octavam hereditatis naturalibus vel eorum matribus pater, si voluerit, derelinquat. Si vero legitimos filios non habuerit et naturales habuerit et eos heredes fortasse facere voluerit, non aliter poterit, nisi ut primitus eos corpori curiae sub gestorum testificatione coniungat, et sic, si voluerit, integras ad eos sive donatione sive testamento heredes scribendo transferre poterit facultates: quarta vero patri
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑfecta fuerit forsitandeficientis sȩcunda uoluntas. tuncu aleat
sunprimocestamento quod fecerat ex traneos scripsit heredes et pos¬
tea in scđa uoluntate illos insticuit uł ad successionem uocauit : Qui
etiã si nontestatus fuiss& poterant in hereditate defuncti ab intesta¬
to succedere : Quȩ tamen posterior uoluntas defunctilic& non sit ꝑfeca
sic inomnib: qua scripta sunt ualea t ut quinque testesiuris iurand
religione confirment testatorẽ adhoc eos conuocasse ut remotopri¬
ori testamento scđam in propinquis suis quem ꝑ ficere non ualuit cõ¬
derit uoluntatem : Quȩ i nomib: uł circaom̃s firma ꝑ maneañ : Tĩ¬

Expanded text:
inperfecta fuerit forsitan deficientis secunda voluntas, tunc valeat, inperfecta fuerit forsitan deficientis secunda voluntas, tunc valeat, si in primo testamento quod fecerat extraneos scripsit heredes et postea in secunda voluntate illos instituit vel ad successionem vocavit, qui, etiamsi non testatus fuisset, poterant in hereditate defuncti ab intestato succedere: quae tamen posterior voluntas defuncti, licet non sit perfecta, sic in omnibus quae scripta sunt valeat, ut quinque testes iurisiurandi religione confirment testatorem ad hoc eos convocasse, ut remoto priore testamento secundam in propinquis suis, quam perficere non valuit, conderet voluntatem: quae in omnibus vel circa omnes firma permaneat.
Abbreviated transcription (Latin):
nat quȩ dete scamentis incheodosiani corporis auccor dite consetors
uort Sedioe amplius contin&e ut si aliquis iure p̃torio condidenictesta¬
nort nor td est quod septẽ cestium subscriptionib confirmatur auctor
pam cis tibseriepteres nesciant quid in testamenti paginee continetuor
estomentum exhac re nonhabe aturin firmum: T estumento ueroni¬
il de traheturs ꝑ plures dies dicatur fuis sedictatum: dum modo unodie
su pire seni acestãtoris simul om̃ s rogati atestatore sub scrib angdo anoclic
Sig lo euo seriptum muniant testamentum : Pernuccupationem quo¬
urio cest sinescriptura quisuam publicarem aluerit ubo lurtatet.
ienuocatis sunuluin ahora septem testib primum quare eos uenirero¬
pauteres ei udenter explanante ut qui a tes tamentum non feci illi
onaotti. aiue postea facere uoluerit testamentum nontaliter quod pri¬
sfaernt est b abeatur in firmum nisi sequens costamentum omini fue
sirmitate conscriptum. e legitimo cestimonio roboratim: Nansi

Expanded text:
e de testamentis in Theodosiani corporis auctoritate conscripta sunt, sed hoc amplius continet, ut, si aliquis iure praetorio condiderit testamentum, id est quod septem testium subscriptionibus confirmatur, auctor Nam etsi subscriptores nesciant, quid in testamenti pagina continetur, testamentum ex hac re non habetur infirmum. Testamento vero nihil detrahitur, si per plures dies dicatur fuisse dictatum, dummodo uno die sub praesentia testatoris simul omnes rogati a testatore subscribant ac suis sigillis subscriptum muniant testamentum. Per nuncupationem quoque, hoc est sine scriptura, qui suam publicare maluerit voluntatem, convocatis simul una hora septem testibus, primum pro qua re eos venire rogaverit evidenter explanet, ut, quia testamentum non fecit, illtamento aliud postea facere voluerit testamentum, non aliter quod prius factum est reddatur infirmum, nisi sequens testamentum omni fuerit firmitate conscriptum et legitimo testium numero roboratum. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
ab aerario uendi neq a quolib& peti. n ec separatim censeri uł functo¬
nes exigi hacꝑ petua ualitura leges ancimus. nec uel alluui onum igno¬
osercul uendi uł peo d quan fertilia separitim censr ul funetiones
nrisi concedinꝰi neddoleant diligentesoperomisia agen dedlir. fuhccione

Expanded text:
ab aerario vendi neque a quolibet peti nec separatim censeri vel functioab aerario vendi neque a quolibet peti nec separatim censeri vel functiones exigi hac perpetuo lege valitura sancimus, ne vel adluvionum ignoel vendi vel peti vel quasi fertilia separatim censeri vel functiones exigi concedimus, ne doleant diligentes operam suam agri dedisse culturae
Abbreviated transcription (Latin):
rum domnmisconees sum et̃ nondubium est: sibereditatem eiuescqure
paternas amatio ut maternas accpere. Quod aut̃ secus prcorlu
tinetua neca filia quaem potestate est donationem antenuntea hutu
nec aflio dote ad quiri eo addito confirmamus: ut defunetisbuir
hac asipotestate patris siliberis extantib moriantur. ad liberos cor
eas demres iurcereditatis non ad patris iurepeculii trans parde
nec ꝑ nepotes. auo uidelic& ad quirende: F lorentiparens barsso¬

Expanded text:
rerum dominis concessum esse non dubium est, liberis liceat reprofectas ut paternas, a matre ut maternas accipere. Quod autem scitis prioribus continetur, nec a filia quae in potestate est donationem ante nuptias patri nec a filio dotem adquiri, eo addito confirmamus, ut defunctis his adhuc in potestate patris, si liberis extantibus moriantur, ad liberos eorum eaedem res iure hereditatis, non ad patrem iure peculii transmittantur nec per nepotes avo videlicet adquirendae, Florenti parens karis
Abbreviated transcription (Latin):
simater legitima liberorum tutela suscepta. ad secundas contrisa¬
cramentum prestitutum adspirauerit nuptias. antequã ei tutoñ
alium fecerit ordinari ei quequod debetus exratione tutela gesta pso¬
uerit quod si contrahuius legis auctoritatem antequam haec ad im¬
pleuerit scđo semarito crediderit copulandã maritiquoquecius pi¬
teritae tutelae ratiociniis bona iure pigneris tenebuntur obnoxia:
et magnifica auccoritas tuaugulegem ꝑ petuo. ualiturams

Expanded text:
si mater legitima liberorum tutela suscepta ad secundas contra sasi mater legitima liberorum tutela suscepta ad secundas contra sacramentum praestitum adspiraverit nuptias, antequam ei tutorem alium fecerit ordinari eique quod debetur ex ratione tutelae gestae persolverit. Quod si contra huius legis auctoritatem, antequam haec adinpleverit, secundo se marito crediderit copulandam, mariti quoque eius praeteritae tutelae ratiociniis bona iure pignoris tenebuntur obnoxia, et magnifica auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
uł maxime moderamendesideratur in legib: : ꝑ quas delinque¬
tes proqualitate criminum conuenit emendari : Nec enim utileẽ
uł aiudicibus obseruandũ. quod modũ emendationis excedit : sicons¬
titutionẽ quacm atrespupillis. uł min oribus defensionem legitinã
non petentes. uel relectarum rerum in uentariũ non facientes mo¬
ri precipit intestatas : Vt pote amarũ hac matres inmoderatape¬
na plectentes antiquari decernimus: Sed nesuꝑ flua uel in huma¬
na resecantes in punitatem delinquentibus promittere iude amꝰ
hac saluberrima lege pupillorum quoq utilitatib: censuimus pro¬
uidendũ: Sci ant it aque quia successionẽ uocantur. pupilli mortui
si de functo eius patre tutorẽ ei scđm legẽ non petierint intra annum:
omnẽ eis siue ab intestato siue iure s ubsticutionis successionem eius
si in pubes moritur denegandum: Idem que obseruari uolumus ei

Expanded text:
vel maxime moderamen desideratur in legibus, per quas delinquenvel maxime moderamen desideratur in legibus, per quas delinquentes pro qualitate criminum convenit emendari. Nec enim utile est vel a iudicibus observandum, quod modum emendationis excedit. Sic constitutionem, quae matres pupillis vel minoribus defensionem legitimam non petentes vel relictarum rerum inventarium non facientes mori praecepit intestatas, utpote amaram ac matres inmoderata poena plectentem, antiquari decernimus. Sed ne superflua vel inhumana resecantes inpunitatem delinquentibus promittere videamur, hac saluberrima lege pupillorum quoque utilitatibus censuimus providendum. Sciant itaque qui ad successionem vocantur pupilli mortui, si defuncto eius patre tutorem ei secundum leges non petierint intra annum, omnem eis sive ab intestato sive iure substitutionis, successionem eius, si inpubes moritur, denegandam. Idemque observari volumus, et
Abbreviated transcription (Latin):
unductio prohibetur si conductionis periculum uł sollicitudo per¬
mititur : scđ mp̃dictã itaq: regulã quam ubique seruari factum
geprohibente censuimus : certum est necscipulationem eius modi
tenere nec mandatum nullius eẽ momentin ec sa cramentum admit
nec ditionem quo lib& pacto aduersus eum fideiussorẽ compete
uta editis propositis ad om̃s prouintias ꝑferri p̃cipiat : Datauii
ulus curialiũ infiscali uł in priuato agro conductor accedat : neçp
aliquo conductore fide iussor exsistat : Quod siquuscurialẽ in agro
osusceperit conductorem. autpro alio conductorem fideiussorẽ
ieperit curialem : actionem suam noueriti nom̃ib: uacuar : Nã¬
ger ipsequia possessorecuriali conductus est : fisci uiribus uin¬
dicatur : Curi alis uero prosupra scriptis conditionib: : etiã sicaution
emiserit non tenetur: FITUS DETUTORIBUS
sius et ualentinus dug̃ aug̃ Florentino : nomnibus rebus tuum

Expanded text:
conductio prohibetur, si conductionis periculum vel sollicitudo perconductio prohibetur, si conductionis periculum vel sollicitudo permittitur? Secundum praedictam itaque regulam, quam ubique servari factum lege prohibente censuimus, certum est nec stipulationem eiusmodi tenere nec mandatum ullius esse momenti nec sacramentum admitti nec actionem quolibet pacto adversus eum fideiussorem conpetere uta edictis propositis ad omnes provincias perferri praecipiatNullus curialium in fiscali vel in privato agro conductor accedat nec pro aliquo conductore fideiussor existat. Quod si quis curialem in agro suo susceperit conductorem aut pro alio conductore fideiussorem acceperit curialem, actionem suam noverit in omnibus vacuari. Nam et ager ipse, qui a possessore curiali conductus est, fisci viribus vindicetur. Curialis vero pro supra scriptis condicionibus, etiamsi cautionem emiserit, non teneatur. NOV. Theodos. et Valentin. AA. Florentio pp. Cum in omnibus rebus tum
Abbreviated transcription (Latin):
bitur actione : Nullum enim pactũ nullã conuinctionem nullũ con
tractũ intereos uideri uolumus subsecutum. qui contrah anclegem cõ¬
trairae prohibente quod ad om̃s etiã legũ interp̃tationes tamuete¬
res quã nouellas trahi generaliter imperamus ut legis latori qđ
fieri non uult tantũ prohibuisses ufficiat : Cetera quasi ex pressa ex
legis liceat uoluntate colligere : hoc est ut eaquaelege fieri pro hiben¬
tur si fuerint facta non solum in utilia sed pro infectis etiam habean¬
tur : Legis lator fieri prohibuerit tantum nec specialiter dixerit in¬
utle debere eẽ quod factum est: Sed et siquid fuerit subsecutum
exeo uel obid quod interdicente factum est lege illuid quoq cassũ
di que inutile esse prespicimus: sed quo omnis fraudis semenper
undegem curia libus radicitus ampucetur : Nec fidẽ suã procon¬
dutorib: fundorum interponere concedimus curiales : Curenim

Expanded text:
enebitur actione. Nuenebitur actione. Nutractum inter eos videri volumus subsecutum, qui contrahunt lege contrahere prohibente. Quod ad omnes etiam legum interpretationes tam veteres quam novellas trahi generalifieri non vult tantum prohibuisse sufficiat, cetera quasi expressa ex legis liceat voluntate colligere: hoc est, ut ea quae lege fieri prohibentur, si fuerint facta, non solum inutilia, sed pro infectis etiam habeantur, licet legis lator fieri prohibuerit tantum nec specialiter dixerit inutile debere esse quod factum est. Sed et si quid fuerit subsecutum ex eo vel ob id quod interdicente factum est lege, illud quoque cassum atque inutile esse praecipimus. Sed quo omne fraudis semen per hanc legem curialibus radicitus amputetur, nec fidem suam pro conductoribus fundorum interponere concedimus curiales. Cur enim
Abbreviated transcription (Latin):
ALTERINS EONDUCAT AUTFIDEIUS SOR CONDUETELAE EXSISTAT¬
dum est in lege conmittere eum qui uerba legis amplexus contrila¬
gis nititur uo luntatem : nec poenas in sertas legibus euitauit quiscõ¬
trauiris sententias scaeua praerogatiua uerborũ fraudolentero
cus atcurialis. nead procurationem rerum alienarum accederem
cautũ est prouidentissimas anctione ciuꝰ infraudẽ conducendiea
sibimet usurparelicentiam sublimitatis tuae sug gestione conpen¬
mus. quos lic& pristinae legis laqueis in retiri decernimus : Con¬
ductionẽ namquespetiẽ eẽ procurationis certissimũ est : Adam
nes ub fraudi suae uelaminelegis. late ant contemptores : n eula
fugata suae calliditatis excus atiore linquatur. hac ꝑ petua legeus¬
tura sancimus conducendiquoq fundus alienos li centiã curia
amputari. locatas nobis fisciuiribus uindicari : Conductories
locatori uel contra locator conductori contra hane legem nallaas¬

Expanded text:
alterius conducat aut fideiussor conductoris existatalterius conducat aut fideiussor conductoris existatdubium est in legem committere eum, qui verba legis amplexus contra legis nititur voluntatem, nec poenas insertas legibus evitabit, qui se contra iuris sententias scaeva praerogativa verborum fraudulenter excusat. Curiales ne ad procurationem rerum alienarum accederent, cautum est providentissima sanctione, cuius in fraudem conducendi eos sibimet usurpare licentiam sublimitatis tuae suggestione conperimus. Quos licet pristinae legis laqueis inretiri cernamus - conductionem namque speciem esse procurationis certissimum est-, adtamen ne sub fraudis suae velamine legis lateant contemptores neve eis fucata suae calliditatis excusatio relinquatur, hac perpetuo lege valitura sancimus conducendi quoque fundos alienos licentiam curialibus amputari, locatas res fisci viribus vindicari. Conductor itaque locatori vel contra locator conductori contra hanc legem nulla t
Abbreviated transcription (Latin):
tempos sit accedere neque defensoris officum ulla rationes¬
ne neque carceris eẽ cus todes nefor sita n spetrȩ cuius lib&
officii christianos uel etiã sacerdotes sub quacumque occasione in¬
iurus audeant fatigare nesupra scripti quiinimici legis nr̃a sunt
legib nr̃is aliquos aut condempnare aut ad uidicare presumant
Nullã denuo audeant construere sinagogã : N amsi fecerint : noui¬
rint hancfabricam aecłae catholicae profuturã : et quinquaginta
ponderibus auri auctores fabricae. eẽ mutandos : Sed hoc sibi sciant
es se concessũ : ut ruinas sinagogarum suarum. debeant reparare :
Hoc etiã specialiter in hac lege conprehensum est : ut nullus iudeus
seruum. aut ingenuum cristianum audeat quacũq ꝑ suasionem
sualege trans ferre: Quod si fecerit: amissis facultãtib capite
puniatur : Dereliquo uero : haeclexdampnat sectas quae nominat
in haclege continentur insertae: TITVLVS NECVRIALIS PREDUM¬

Expanded text:
norem possit accedere neque defensoris officium nulla ratione snorem possit accedere neque defensoris officium nulla ratione suscipere neque carceris esse custodes, ne forsitan sub specie cuiuslibet officii Christianos vel etiam sacerdotes sub quacumque occasione iniuriis audeant fatigare, ne supra scripti qui inimici legis nostrae sunt legibus nostris aliquos aut condemnare aut iudicare praesumant. Nullam denuo audeant construere synagogam. Nam si fecerint, noverint hanc fabricam ecclesiae catholicae profuturam et quinquaginta pondo auri auctores fabricae esse multandos. Sed hoc sibi sciant esse concessum, ut ruinas synagogarum suarum debeant reparare. Hoc etiam specialiter in hac lege conprehensum est, ut nullus Iudaeus servum aut ingenuum Christianum audeat quacumque persuasione in suam legem transferre. Quod si fecerit, amissis facultatibus capite puniatur. De reliquo vero haec lex damnat sectas, quae nominatim in hac lege continentur insertae. NOV. IV 438 Fe
Abbreviated transcription (Latin):
aristarum s̃ undegemis intemperata forocitas ubertatẽ terrarũ
penetibiliriģoresterelitas lesionedampnauit nisi quod adim¬
etass uendictamtransit legis suaen atura decretũ : quo dnepaost¬
u sustinenȩ eo ga m̃ pacifica ultione : ut diximus pianda ests pes¬
n nominis uenerandamaiestas: Suꝑ est ut quae in mani cheos
rosemꝑ offensos quae in neu nomim anos hereticae fatuitatis
atores quaem montanistas phrigas fotinos priscianistas asco¬
unosidro ꝓarastatas. barbaricas ophitas innumerabilibus cons¬
ssionibus famulatum que ins aci abilicacolicȩre ligionis honore
oniumus. propositis excellentiae suae sollem pniter edicti in
mnium faciat ꝑ uenire n oticiam: Prouintiarum quoquemodera¬
u prid lł feb̃rii. Constantinopoli theodosio aug xuii con
VPSΙEΑΡΟΙTAT ł aedexspecialiter iub& utnullus iudeus
us samaritanus ad nullum militia aut ad ministrationis ho¬

Expanded text:
aristarum? Unde hiemis intemperata ferocitas ubertatem terrarum aristarum? Unde hiemis intemperata ferocitas ubertatem terrarum penetrabili frigore sterilitatis laesione damnavit? Nisi quod ad inpietatis vindictam transit legis suae natura decretum. Quod ne posthac sustinere cogamur, pacifica ultione, ut diximus, pianda est superni numinis veneranda maiestas. Superest, ut, quae in Manichaeos deo semper offensos, quae in Eunomianos haereticae fatuitatis auctores, quae in Montanistas Frygas Fotinos Priscillianistas Ascodrogos Hydroparastatas Borboritas Ofitas innumerabilibus consiussionibus famulatum, quae insatiabili catholicae religionis honore decrevimus, propositis excellentiae suae sollemniter edictis, in omnium faciat pervenire notitiam, provinciarum quoque moderaDat. prid. kal. Feb. Constantinopoli D. N. Theodosio A. XVI conPRETATIO Haec lex specialiter iubet, ut nullus Iudaeus, nullus Samaritanus ad nullum militiae aut administrationis ho
Abbreviated transcription (Latin):
centur quos non promultarum legum milleterrores non denunu¬
ta exilii poena compescunt ut si emendari nom possint moles alame
minum et in luuiae uictimarum discerent abstinere : sed prorsus ea
furens peccator aud acia his in proborum conatib: pacientia nrã pu¬
satur. aut si obliuis cicupiat dissimulare non possint : Quid quidis¬
tur. amor religionis numquam possit esse securus quid quid par¬
nadementia cunctoꝵ suppliciorum a ceruitates exposcant lenico
tamen memores nobis innate trabali iussionedecreuimus : ut qu¬
fuert eoriebensus infortunas cuus insanguinem ira nrã consurgat :
Qporter enimd arenos hancuictimã incliorem aracrisoa nicati sin¬
ataseriamͦ Andiutius ꝑ ferenius mutari temporum uicesirata
caditemiperiae quae paganorum ex aceruata ꝑfidia nescitnatiu¬
me libramenta seruare : unde enimuersolitam grãm ab iurauit :
unde destas messe ieiuna laboriosum acricolam in spe destituit

Expanded text:
centur. Quos non promulgatarum legum mille terrores, non denuntcentur. Quos non promulgatarum legum mille terrores, non denuntiati exilii poena conpescunt, ut, si emendari non possint, mole saltem criminum et inluvie victimarum discerent abstinere. Sed prorsus ea furoris peccatur audacia, iis inproborum conatibus patientia nostra pulsatur, ut si oblivisci cupiat dissimulare non possit. Quamquam igitur amor religionis numquam possit esse securus, quamquam pagana dementia cunctorum suppliciorum acerbitates exposcat, lenitatis tamen memores nobis innatae trabali iussione decrevimus, ut, qun loco fuerit conprehensus, in fortunas eius, in sanguinem ira nostra consurgat. Oportet enim dare nos hanc victimam meliorem ara Christianitatis intacta servata. An diutius perferemus mutari temporum vices irata caeli temperie, quae paganorum exacerbata perfidia nescit naturae libramenta servare? Unde enim ver solitam gratiam abiuravit? Unde aestas messe ieiuna laboriosum agricolam in spe destituit
Abbreviated transcription (Latin):
ordinib: cuius cumq: secte sint in herere censemus : Et neuidea mur
hominib: ex secrandis contumelioso ambitu inmunitatis benefitiũ
prestitisse : quos uolumus huius constitutionis auctoritate dampra¬
re : haec exceptione seruata ut apparitores memoratarum sectañ
inpriuatis dumtax at negotus. si ullius iudicis sententias ex sequantu
nec carterali praesint custodiae : necristiani ut fieri ad sol& nonu¬
quam obtrusicus todum odis alterum carcerempaci antur incero
aniurae uideantur inclusi : Hinc pros picit nr̃aclementia paga norũ
quoq: et gentilis inmanitatis uigiliã nos deberesortiri : qui naturali
ues ania etlicentia ꝑtinaci uł religionis tramite desidentes nefariossa¬
crifitioꝵ ritus et funestȩ suꝑstitionis errores occulti exercere quodam¬
modo solitudinib: dedignentur : nisi ad suꝑnaemaiestatis iniuriamt
temporis nr̃i contemptum eorum scelera professionis generepub¬

Expanded text:
ordinibus, cuiuscumque sectae sint, inhaerere censemus, ne videamur ordinibus, cuiuscumque sectae sint, inhaerere censemus, ne videamur hominibus execrandis contumelioso ambitu inmunitatis beneficium praestitisse, quos volumus huius constitutionis auctoritate damnari. Hac exceptione servata, ut adparitores memoratarum sectarum in privatis dumtaxat negotiis iudicis sententias exsequantur nec carcerali praesint custodiae, ne Christiani, ut fieri adsolet, nonnumquam obtrusi custodum odiis alterum carcerem patiantur, incerto an iure videantur inclusi. Hinc perspicit nostra clementia paganorum quoque et gentilis inmanitatis vigiliam nos debere sortiri, qui naturali vesania et licentia pertinaci verae religionis tramite discedentes nefarios sacrificiorum ritus et funestae superstitionis errores occultis exercere quodammodo solitudinibus dedignantur, nisi ad supernae maiestatis iniuriam et temporis nostri contemptum eorum scelera professionis genere publi
Abbreviated transcription (Latin):
dur tns adicimꝰ utqueumꝙ seruũ sibi ingenuũ iuitumt at suasio¬
nplertent dum ex cultucristiana religionis innef andã sectamsreu¬
uus traduxere cũ dispendio fortunarum capitepumendum ut
qusque igitur uelinfulas coeperit ad quisitis dignitatib: n on potiatur
lsina gogã extrux erit : conpendio aecđe catholicae nouerit sel abo¬
risse HLymino qui ad honores in repsit habeatur ut ante conditionis
Soremae etiã si bonorariã promeruert dignitatem et quisinagogefa¬
tian cocpit non studio repparandi cum dampno duri quinqua¬
sna librarum fraudetur. ausib: suis: Cernat p̃tereabon asua pro¬
scripta poenemox sanguinis destinandus : quifidem alterius expir¬
nauit puers ad octrina : Et qm̃ dec& imperatoriam maiest atemei
prouis onecunta conpleti ut innullo publica led atur utilitas : curul
omnium ciuitatum nec non chortalinos onerosis quin etiã militiae
seu diuersis offituis facultatum et ꝑsonalium munerũ obligatos su

Expanded text:
ur. His adicimus, quicumque servum seu ingenuum, invitum vel suasione plectenda, ex cultu Christianae religionis in nefandam sectam ritumve transduxerit, cum dispendio fortunarum capite puniendum, ut quisque igitur vel infulas ceperit, adquisitis dignitatibus non potiatur, vel synagogam extruxerit, conpendio ecclesiae catholicae noverit se laborasse. Immo qui ad honores inrepsit, habeatur, ut antea, condicionis extremae, etiamsi honorariam promeruerit dignitatem. Et qui synagogae fabricam coepit non studio reparandi, cum damno auri quinquaginta librarum fraudetur ausibus suis. Cernat praeterea bona sua proscripta poenae mox sanguinis destinandus qui fidem alterius expugnavit perversa doctrina. Et quoniam decet imperatoriam maiestatem ea provisione cuncta conplecti, ut in nullo publica laedatur utilitas, curiales omnium civitatum nec non cohortalinos, onerosis quin etiam militiae seu diversis officiis facultatum et personalium munerum obligatos, suis
Abbreviated transcription (Latin):
quumuste ob pressus estreum dominis supplicare. ut illneeral
dientia dep utetur : uod si in trabiennium post successionemul
non supolicauerint: quae contraeos fuerant iudicata seruentur u
tiũ est imperatori&e maiestatis his etiã qui nondũ natis unt prou¬
re et in parentum contractib futuris quoq: liberis fructũ nacunu
bitũ p̃parare : Preterite constitutiones mulierẽ mortem ariamas¬
monio dis soluto cõmunib: liberis extantibus donationem antens¬
tias resque alias certis modis ad eam de uolutas : ex mariti ꝑ senss¬
dem liberis quib:dam conditionib: seruare preceperant : Haxo
nostremansuetudinis auus hum anamente uiros quoque moraen
lieris extantib liberis matrimonio dissoluto : circadotem resq:
diu cegas sino ioe adeum er ꝑsenamulieris deuolutas hisdem cõ¬

Expanded text:
qui iniuste obpressus est rerum dominis supplicare, ut illis iterum audientia deputetur. Quod si intra biennium post successionem illius non supplicaverint, quae contra eos fuerant iudicata serventur et Officium est imperatoriae maiestatis his etiam, qui nondum nati sunt, providere et in parentum contractibus futuris quoque liberis fructum naturae debitum praeparare. Praeteritae constitutiones mulierem, morte mariti matrimonio dissoluto communibus liberis extantibus, donationem ante nuptias resque alias certis modis ad eam devolutas ex mariti persona isdem liberis quibusdam condicionibus servare praeceperant. Haec divus nostrae mansuetudinis avus humana mente viros quoque, morte mulieris extantibus liberis matrimonio dissoluto, circa dotem resque alias certis modis ad eum ex persona mulieris devolutas isdem con
Abbreviated transcription (Latin):
uis poguure seruatur sunt adempralicentia estuale ꝓocia
uoderorum patrrutiliter adminis trart concedimis. Diuden
ouores intereos : ipsos liberos parentib prosto arbitr. ouilde¬
sondiquem ad modum uoluerint licentiam non negamus iInbis
en casibus in quibus res ut paternas mater liberis communib
uare precepta est: hoc est ubi morte maritimatrimonio disro
dmulier ad alias nuptias uenit : uel abi ut maternas patrom
cõmunib seruare censumus: hoc est ubimortemmulerirentes uion
dissoluto uiradalias nuptiasuent s heredr auameras el rentes mrqu
luratemn ereuiderint adlcundam: nequod sauare lirienuentum licuon
dt a quibus da n cosb adlos ionem corum uideatur anuentuneo tluurt

Expanded text:
ui reservaturi sunt adempta licentia est. Negotia vero liberorum patri utiliter administrare concedimus. Dividendi quoque res inter eos ipsos liberos parentibus pro suo arbitrio vel eligendi quem voluerint licentiam non negamus. In his autem casibus, in quibus res ut paternas mater liberis communibus servare praecepta est, hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto mulier ad alias nuptias venit, vel ubi ut maternas patrem liberis communibus servare censuimus, hoc est ubi morte mulieris matrimonio dissoluto vir ad alias nuptias venit, si hereditatem eius parentis qui ditatem crediderint adeundam, ne, quod favore liberorum inductum est, quibusdam casibus ad laesionem eorum videatur inventum. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
VDM SVΡΡLICΑΝDΙΜ MΡΤRΑΤΙΟ Theodosius et Nalen¬
ons: aug̃ aũg: Talasio p̃posicolllirici: Quggestio sublimitatistua
enobis nom probatelegis abrogande  materiã ministrauit etque
in ex seminandis litigatorum alligationib: tuacelsitudomonstra
quidenim litigantib inamplissuo precori anc p̃fecturae iudi

Expanded text:
os. et Valentin. AA. Thalassio pp. Illyrici. Suggestio sublimitatis tuae et nobis non probatae legis abrogandae materiam ministravit et, quae sit in examinandis litigatorum allegationibus tua celsitudo, monstravit. Quid enim litigantibus in amplissimo tuae sedis iudi
Abbreviated transcription (Latin):
mentis egregiae legemedica reuocare conemur: seueritatis culpam
ios prestabunt quidure frontis obstinatopiaculo locũ ueniae non relin¬
quunt. Quã bremcum sententia ueterides peratis morbis nullast adͥ¬
hibenda curatio iandem neferales seccae in uitã in memores nriscliue¬
lud indis cretucon fessione licentius euagentur hat metisa inonine
aeiũ lege sancimꝰ. neminem iud eum nemine samarita num neultrale¬
re const antem ad honores et dignitates accedere nulli ad minis tratio¬
nepatereeiuilis obsequi netdefensoris fungi saltim officio: Nefas
qurpecredimus ut suꝑ nac maiestatis et romanis legib: inimici culto¬
rseuã nr̃arumi legam̃ subreptiuc uiris ditionis habeant᷑ obtentulto
tuquisicae digmnꝰtatis auctoritat᷑ uniciad uersum cristianos etipsos

Expanded text:
mentis egregiae lege medica revocare conemur, severitatis culpam mentis egregiae lege medica revocare conemur, severitatis culpam ipsi praestabunt, qui durae frontis obstinato piaculo locum veniae non relinquunt. Quam ob rem cum sententia veteri desperatis morbis nulla sit adhibenda curatio, tandem, ne ferales sectae in vitam, inmemores nostrievagentur, hac victura in omne aevum lege sancimus neminem Iudaeum, neminem Samaritam, neutra lege constantem ad honores et dignitates accedere, nulli administrationem patere civilis obsequii, nec defensoris fungi saltem officio. Nefas quippe credimus, ut supernae maiestati et Romanis legibus inimici ultores etiam nostrarum legum subreptivae iurisdictionis habeantur obtentu et adquisitae
Abbreviated transcription (Latin):
dug̃. aug̃. Elorentino p̃posito: Interceteras sollicitudines quas ami
puplicus ꝑuigili cogitationeno bis induxit p̃cipuã imperatori aem¬
iestatis curã esse ꝑspicimꝰ uere religionis indaginem : cuius sicultumte¬
nere potueris iterpros pericatis humanis a perimus inceptis. quodus
longe decatis ex ꝑtipiaementis arbitrio ad posteros usque ꝑ ennia¬
tisiure fundare de creuimus caerimonia sc̃ĩtatis: Quis enim tãmen¬
tecaptus quã nouȩ feritatis inmanitatedampnatus est. ut cum uide
celũ diuinae artis imperio incredibili celeritate intras uispatiũ du¬
testempor terminare cuni siderum motum uitae commoda modem¬
temdom atã messib terram mar ꝑliquidũ et in mensioperis uasta¬
temfanib naciunraetondusam tantis ecreti. tantef abricae nonquerat
autoreni eq uod sensibi ex cetauit iudeos samantas paganosuera
hereticorĩ genera portentoꝵ audire cognoscimꝰ: Quod n ad santatem

Expanded text:
. AA. Florentio pp. Inter ceteras sollicitudines, quas amor . AA. Florentio pp. Inter ceteras sollicitudines, quas amor publicus pervigili cogitatione nobis indixit, praecipuam imperatoriae maiestatis curam esse perspicimus verae religionis indaginem; cuius si cultum tenere potuerimus, iter prosperitatis humanis aperimus inceptis. Quod usu longae aetatis experti piae mentis arbitrio ad posteros usque perennitatis iure fundare decrevimus caerimonias sanctitatis. Quis enim tam mente captus, quis tam novae feritatis inmanitate damnatus est, ut, cum videat caelum divinae artis imperio incredibili celeritate intra sua spatia metas temporum terminare, cum siderum motum vitae commoda moderantem, dotatam messibus terram, mare liquidum et inmensi operis vastitatem finibus naturae conclusam, tanti secreti, tantae fabricae non quaerat auctorem? Quod sensibus excaecatos Iudaeos Samaritas paganos et cetera haereticorum genera portentorum audere cognoscimus. Quos si ad sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
potuerun : necessariũ duximꝰ has nunc saltim uniuersas tuaesen¬
nitatis nrãe maiestatis sub notatione transmittere. quo subicitur eo
uintiis et populis sollempniter in notescant : Carumque uis etiã moa¬
ciduis partib: incipiat obseruari : haclites quas in coatas quidem niꝰ¬
dũ tamen finitas eotemp̃r quo publicantur in uenerint scđm earin
tenorẽ uolumus terminari : Illas aut̃ quaeiamuł sententiis difinius
uł trans actionib: decis aesunt : minime resuscitari : Easigitur domi
sc̃ efili auguste uener abilis cunctis exmore facias diuulgari et in ui
mihi e ꝓuincialib: et populis orientalib: cauenda obseruand aqueco
suaemanꝰ adumbratione transmitti : quȩ cumq ꝑ id temporis spa
ũ ura ꝑ ennitas generaliter promulgauit : Datakł. ocđ Constantino¬
constitutiones p̃cipit confirmari: TIT̃. DEIVIDEIS SAMARITANISII
HERETICIS EPAGANIS. IMΡERAT̃ Theo dosius et Valentinian¬

Expanded text:
potuerunt, necessarium duximus eas nunc saltem universas tuae serpotuerunt, necessarium duximus eas nunc saltem universas tuae serenitati cum nostrae maiestatis subnotatione transmittere, quo subiectis et provinciis et populis sollemniter innotescant earumque vis etiam in occiduis partibus incipiat observari. Ac lites, quas inchoatas quidem necdum tamen finitas eo tempore quo publicantur invenerint, secundum earum tenorem volumus terminari; illas autem, quae iam vel sententiis definitivis vel transactionibus decisae sunt, minime resuscitari. Eas igitur, domine sancte fili Auguste venerabilis, cunctis ex more facias divulgari et invicem mihi et provincialibus et populis orientalibus cavenda observandaque cum suae manus adumbratione transmitti, quaecumque per idem temporis spatium vestra perennitas generaliter promulgavit. Dat. kal. Oct. Constantinoanis haereticis et paganis Theodos. et Valentin
Abbreviated transcription (Latin):
pnΗIOΟΟΦΙΑΩΙ ΛVΘ Domino ualentiniano indito uictori hactr¬
am phitori semp augusti filio. Theodosius p̃positus : augtipater Sost¬
qus̃ incorpus unius codicis diuorũ retroprintipũ consticutione s nr̃s quae
rdegemus: aliã mox legem nrã pietas promulgauit quae tan confecto
di ce iures auctoritatem quae tribuerit ut nec aliter iniuditioqutasco¬
ua leges nisiexipso proferrentur ualere p̃ceperint quãsiq uidiuris
balero nrm̃ postea conderetur itademũ in alterus quoprsintipis regno
Vrspprias obtinera. quod generatim constitutum ec̃t diuinis pros equen¬
bscrptis ad alterum printipẽ fuisse emissum: Quiaigitur diueris
emergentib: causis ꝑ hoc trans actiem pr̃is interuallũ ferri leges alis
emergentium rerũ necessitas ꝑsua sit. quae nobis ꝑpecua rerum pus¬
carũ occupatione districtis ad scientiã ꝑ ferri .uI. maiestates minim

Expanded text:
ii A. Domino Valentiniano inclito victori ac trii A. Domino Valentiniano inclito victori ac triumphatori semper Augusto filio Theodosius perpetuus Augustus pater. Postquam in corpus unius codicis divorum retro principum constitutiones nostrasque redegimus, aliam mox legem nostra pietas promulgavit, quae tam confecto codici vires auctoritatemque tribueret nec aliter in iudicio quas contineret leges, nisi ex ipso proferrentur, valere praeciperet, quam si quid iuris ab altero nostrum postea conderetur, id demum in alterius quoque principis regno vires proprias obtinere, quod generatim constitutum esset et divinis prosequentibus scriptis ad alterum principem fuisset emissum. Quia igitur diversis emergentibus causis per hoc transacti temporis intervallum ferri leges alias emergentium rerum necessitas persuasit, quae, nobis perpetua rerum publicarum occupatione districtis, ad scientiam perferri tuae maiestatis minime
Abbreviated transcription (Latin):
nitotheodosi ano non referuntur in codicae exceptis his quachabentur
apud militũ scã printipia uł detitulis publicis expensarum aliarĩq
rerũ grã quac in regestis diuersorum offitiorum relata sunt: Pongũ
estmemorare quid in huius consumpmatione negotii contulertiei¬
giluis suis antiochus cuncca sublimis ex prefecco et consulȩ: quidma¬
uiminus uir in lustris : ex ques torenr̃i palatu eminens ominigenerelit¬
terarum: Quid martirius uir in lustris : comes et questor nrãe dem̃¬
naefidus in t̃pres : quid etiã sperantius appollodorus teodorus in¬
osecomes ex magistro libellorũ iurȩ om̃ib: uetcribus comparandi
otu familiare ẽplacere printipib aediccis propositu in omnisi popu¬
nẽ inominiũ prouintiarũ noticiã scitam aiestatis augustanrae faciat
quenure, Data .xui. Rł marcu constanti no poli theodosuis ac ÷ x ua.

Expanded text:
nito Theodosiano non referuntur in codice, exceptis his, quae habentur nito Theodosiano non referuntur in codice, exceptis his, quae habentur apud militum sancta principia, vel de titulis publicis expensarum aliarumque rerum gratia quae in regestis diversorum officiorum relata sunt. Longum est memorare, quid in huius consummationem negotii contulerit vigiliis suis Antiochus cuncta sublimis, ex praefecto et consule, quid Maximinus vir illustris, ex quaestore nostri palatii, eminens omni genere litterarum, quid martyrius vir illustris, comes et quaestor, nostrae clementiae fidus interpres, quid etiam sperantius Apollodorus Theodorus vibilis, comes et magister libellorum, iure omnibus veteribus comparandi. cui familiare est placere principibus, edictis propositis in omnium populorum, in omnium provinciarum notitiam scita maiestatis Augustae nostrae faciat pervenire. Dat. XV. kal. Mart. Constantinopoli D. N. Theodosio A. XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
immo in lucis grãmmatati claritud in econsultoꝵ dugusta nobis
societate iunguntur: Manet igitur manebitq ꝑpetuo elima tagłi
conditorum nec in nr̃mtitulum demigrauit. nisi lux solabreui¬
tatis : Et quamuis nr̃is auspiciis totius operis instauratio debertꝰ
Ad tamen magis in petratorum magisq credidimus gloriosum
si fugata inuidia perennitatis irememoria remaner& auctorums
Ad fructum nobis bonae consuentia abundeques ufficer&. reuel ans
legib: inuenta maiorum obscuritatis in iuriã uindicasse : His addia¬
mus nullã constitutionẽ in posterum uelud lata in partibus occiden¬
aug̃to. Valentini anoposse proferri. ueluim legis aliquã obtines
nisi hocidem diuina pragmatica nr̃i smentib: intimentur quod
obseruarineces seest : In his etiam quaeꝑ orientem nobis auctos¬
int ot heo de s antur f alsitatis notadam pnandis quac extemp̃rdes¬

Expanded text:
immo lucis gratia mutati claritudine consultorum Augusta nobiscum immo lucis gratia mutati claritudine consultorum Augusta nobiscum societate iunguntur. Manet igitur manebitque perpetuo elimata gloria conditorum nec in nostrum titulum demigravit nisi lux sola brevitatis. Et quamvis nostris auspiciis totius operis instauratio deberetur, adtamen magis imperatorium magisque credidimus gloriosum, si fugata invidia perennitatis iure memoria remaneret auctorum. nobis ad fructum bonae conscientiae satis abundeque sufficiet revelatis legibus inventa maiorum obscuritatis iniuria vindicasse. His adicimus nullam constitutionem in posterum velut latam in partibus occiden perpetuo Augusto Valentiniano posse proferri vel vim legis aliquam obtinere, nisi hoc idem divina pragmatica nostris mentibus intimetur. Quod observari necesse est in his etiam, quae per orientem nobis auctoribus promulgantur; falsitatis nota damnandis, quae ex tempore defi
Abbreviated transcription (Latin):
etarentur formid anda responsa : cumliquido pateat quo¬
ndere donatio differatur qua actiopetatur bereditas quibus
uerbis scipulatio colligatur: Certum uł incertum debicũ sit exign¬
dum quae s ingula prudentium detata uigiliis in aꝑtam lucemdi
ducta sunt nominis nr̃i radiantesplendore nec paruum pretium
sibi hoc suspicentur eẽ delatum quibus diuina sensa peccoris nrꝰ
mandauimus : Etenim si rec tȩmentis acia futura prospicimus
ad posteros us qued euenient laboris nr̃i consortio: Quam obron
deters anubeuoluminum in quib: multorum nihil explicantũ
aecates ad tritae sunt : compendiosam diualium constitutionum
scientiam ex diuiui. constantini temporib: roboramus. nihil pob
Kalendas ianuarias concess alicentia ad forum et cotidianas a¬
uocationes ius printipale differre uellitis instrumenta componr
nisi exhis uidelic& libris qui nr̃i nominis uocabulũ transieruN ut

Expanded text:
expectarentur formidanda responsa, cum liquido pateat, quo poexpectarentur formidanda responsa, cum liquido pateat, quo pondere donatio deferatur, qua actione petatur hereditas, quibus verbis stipulatio colligatur, ut certum vel incertum debitum sit exigendum. Quae singula prudentium detecta vigiliis in apertum lucemque deducta sunt nominis nostri radiante splendore. Nec parvum pretium sibi hoc suspicentur esse delatum, quibus divina sensa pectoris nostri mandavimus. Etenim si recte mentis acie futura prospicimus, ad posteros usque devenient laboris nostri consortio. Quamobrem detersa nube voluminum, in quibus multorum nihil explicantium aetates adtritae sunt, compendiosam divalium constitutionum scientiam ex divi Constantini temporibus roboramus, nulli post kal. Ian. concessa licentia ad forum et cotidianas advocationes ius principale deferre vel litis instrumenta componere, nisi ex his videlicet libris, qui in nostri nominis vocabulum transierunt et