comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessanum ẽẽ existimauit de ieren¬
tino aduentu cesans pomixi
fieri certiorem. uti addit consiliũ
capere posset anteqͣ de mandatis
agi inciꝑet. acq eidem continua¬
to nocte ac die itiuere atq onũb
copiis multatis ad celeritacem
iumentis ad pompeiũ concendit.
⁊ adẽe cesarem nuuntiaret. Pom¬
peius eint eo tempore in candaum
atq ex macedonia in hib̾na appor¬
loniciq dirrachiumq habebat.
s re noua ꝑtarbatus maiorib
itiuerib appolloniami pet̾e cepit.
ne cesar ore maritume ciuitates
occuparet. At ille expositis militib
eoden die oricum proficiscitur.
Quo cum uenisset .l. torquatus
qui iussu pompei oppido preent
presidiumq ibi partinoꝵ hẽbat.
conatus portis clausis opidum
defendere. cum ꝯtecos munum
ascendere. atq arma cape iub̾et
illi autem se concui impium ꝑ.
cuitẽ eciam sua sponte cesdiem
recipere concrentur. despatis oĩb
auxiliis portas apuit. ⁊ se ctq

Expanded text:
cessarium esse existimavit de repencessarium esse existimavit de repentino adventu Caesaris Pompeium fieri certiorem, uti ad id consilium capere posset, ante quam de mandatis agi inciperetur, atque ideo continuato nocte ac die itinere atque omnibus oppidis mutatis ad celeritatem iumentis ad Pompeium contendit, ut adesse Caesarem nuntiaret. Pompeius erat eo tempore in Candavia iterque ex Macedonia in hiberna Apolloniam Dyrrachiumque habebat. sed re nova perturbatus maioribus itineribus Apolloniam petere coepit, ne Caesar orae maritimae civitates occuparet. at ille expositis militibus eodem die Oricum proficiscitur. quo cum venisset, L. Torquatus, qui iussu Pompei oppido praeerat praesidiumque ibi Parthinorum habebat, conatus portis clausis oppidum defendere, cum Graecos murum ascendere atque arma capere iuberet, illi autem se contra imperium pautem etiam sua sponte Caesarem recipere conarentur, desperatis omnibus auxiliis portas aperuit et se atque
Abbreviated transcription (Latin):
licunq dedicione ad cortyram.
ꝓuide sibi ac ioi ꝑublice. ꝓcerent
quantum in bello fortuna posset
lam ip̃i in commodis sius satis
eẽut documento. hoc unum ẽẽ tẽ¬
pus de pace agendi duui sibi nt̾q
confideret. ⁊ pares ambo uderent᷑
Si uero alcere paulũ modo tubiust
fortuna nou ẽẽ usurum condicio¬
nib pacis eum qui supenor ind̾e¬
tur. nz fore equa parte contentũ
qui se omĩa habituru ꝯfideret:
conditiones pacis quĩ cautea con¬
uenire non potui issent roue
cb senctu ⁊ a ppło peci debere. int̾
ea rei publice. ⁊ ipsis placere opor¬
tere. si ut̾q in contione statim
iintausset se tuduo proximo ex̾ci¬
tum dimissurum. depositis aruis
cuxiliisq quib uunc conaderent
necessano ppłi senatus q iuditio
fore utiumiq contentum. Lc ꝯͦ
facilius pompeio proban poctent
om̃s suas c̾restres urbuunq. c¬
pias dimissiuus. Bibulus huis
expositis corcure. non minus ne¬

Expanded text:
litumque deditione ad Curictam. litumque deditione ad Curictam. proinde sibi ac rei publicae parcerent, cum quantum in bello fortuna posset, iam ipsi incommodis suis satis essent documento. hoc unum esse tempus de pace agendi, dum sibi uterque confideret et pares ambo viderentur; si vero alteri paulum modo tribuisset fortuna, non esse usurum condicionibus pacis eum, qui superior videretur, neque fore aequa parte contentum, qui se omnia habiturum confideret. condiciones pacis quoniam antea convenire non potuissent, Romae ab senatu et a populo peti debere. interesse id rei publicae et ipsis placere oportere, si uterque in contione statim iuravisset se triduo proximo exercitum dimissurum. depositis armis auxiliisque, quibus nunc confiderent, necessario populi senatusque iudicio fore utrumque contentum. haec quo facilius Pompeio probari possent, omnes suas terrestris urbiumque copias dimissurum. Vibullius expositus Corcyrae non minus ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tautis detumentis receptis. oc¬
tauius desꝑaca oppuguatione op¬
pidi durachium sele ad pompeuĩ
recipit. Demionstrauimus .l. bibu¬
luui rusum pompei pret᷑. bis i
potestatem ꝓuenisse cesans: at
ab eo ẽẽ dimissum semel ad corfi¬
nium. iterum in hispama. hunc
pro sius beueficiis cesat yͥdoneum
iudicauert. Quem cami manda¬
tis ad .c. pompeium ntte̾t. eũ¬
deuiq apud. cñ. pomperum auc¬
toritatem hr̾e intellegebat:. euit
auteui hec sunuuia ineudatorũ.
debere utrumq ꝑtinatio finem
facere ⁊ ab arnus discedere. neq
auuplius fortunam ꝑiclitan: sa¬
tis ẽẽ magna utrimq in commoda
accepta. que pro disciplina et p̾cey¬
tis hr̃e postuit. ut ieliquos casus
tuuerent. illum talia expulcum.
anussa sicilia ⁊ sardinia. duab¬
q hispaniis ⁊ cohortib ltalia at
hispania ciuium rouanoꝵ. centũ
atq xxx . a morte curioiis. ⁊ det᷑¬
mento afucani ex̾citus tanto mi¬

Expanded text:
et tantis detrimentis acceptis Ocet tantis detrimentis acceptis Octavius desperata oppugnatione oppidi Dyrrachium sese ad Pompeium recepit. Demonstravimus L. Vibullium Rufum, Pompei praefectum, bis in potestatem pervenisse Caesaris atque ab eo esse dimissum, semel ad Corfinium, iterum in Hispania. hunc pro suis beneficiis Caesar idoneum iudicaverat, quem cum mandatis ad Cn. Pompeium mitteret, eundemque apud Cn. Pompeium auctoritatem habere intellegebat. erat autem haec summa mandatorum: debere utrumque pertinaciae finem facere et ab armis discedere neque amplius fortunam periclitari. satis esse magna utrimque incommoda accepta, quae pro disciplina et praeceptis habere possent, ut reliquos casus timerent: illum Italia expulsum amissa Sicilia et Sardinia duabusque Hispaniis et cohortibus in; Italia atque Hispania civium Romanorum c atque xxx; se morte Curionis et detrimento Africani exercitus et Antoni mi
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt. Quoꝵ cogiuta sententia
oet cruuius qͥms castris oppidiuu
cutumdedit. atq uno cempore ob¬
sidione ⁊ oppugnatiouib eos pͥm̾e
cepit. Illi onnia ppor parati. ma¬
unue ate frumentania laborabant.
cm ienissis ad cescrrem legatis
auxilum ab eo petebant. ueliqua
ut potent. in cõmoda ꝑse lustine¬
becut. ⁊ longo int̾posito spatio cum
diuturuitas oppugnationis negle¬
gentiores actcauanos effecisset nac¬
or occcrtionem mendiani temporis
discessu eoꝵ. pueris mulieribus q
ii nuro depositis neꝙͣ cotidiane
consuetuditus desidemetur. ipsi
manu facta cam hiis quos imper
maxini lib̾auerat in proxima
octam castra iriuperunt. Hiis ex¬
ꝓugnatis: eodem impetu alt̾a sunt
adorti. inde t̾cia et quarta. ⁊ dein¬
cepo ieliqua. ounubq eos castris
oxpuleiunt.⁊ magno nunero int̾¬
fato. reliquos acq ip̃m atauium
in naues consugere coegerunt.
Hic fuit oppugnationis exitus.
Iamq hyemps appropuquabat.

Expanded text:
cerunt. quorum cognita sententia cerunt. quorum cognita sententia Octavius quinis castris oppidum circumdedit atque uno tempore obsidione et oppugnationibus eos premere coepit. illi omnia perpeti parati maxime a re frumentaria laborabant. cui re missis ad Caesarem legatis auxilium ab eo petebant; reliqua, ut poterant, incommoda per se sustinebant. et longo interposito spatio cum diuturnitas oppugnationis neglegentiores Octavianos effecisset, nacti occasionem meridiani temporis discessu eorum pueris mulieribusque in muro dispositis, nequid cotidianae consuetudinis desideraretur, ipsi manu facta cum iis quos nuper maxime liberaverant, in proxima Octavi castra inruperunt. his expugnatis eodem impetu altera sunt adorti, inde tertia et quarta et deinceps reliqua, omnibusque eos castris expulerunt et magno numero interfecto reliquos atque ipsum Octavium in naves confugere coegerunt. hic fuit oppugnationis exitus. iamque hiems adpropinquabat,
Abbreviated transcription (Latin):
asasonis ad corici portum. statio¬
ues lictoraq omma longe lateq
claslib occupauit. cuctodiusq di¬
sigentius dis positis. ip̃e ꝯmindĩa
hyemio in naub exculmis. ueq
urae lauorem aut murius despi¬
cieus. n subsidiun eypectans si in
cesaris complexum ueuue posset:
discescũ liburnarum ex illirico.iii.
octauius cum hiis quas habebat
naubus salonas ꝑuenit. Ibi con¬
citaius dalmatis reliquisq barba¬
ris hissam a cesaris amicitia au̾tit.
conuentum salonis curu n pollici¬
tritionib n demĩtiatione ꝑiculi
ꝑmonero posset. oppidum oppuqua¬
re instituit. Est autẽ oppidimi et
loci natum. ⁊ coile munitum: sed
celenter ciues.R. ligueis effectis tur¬
ru. hiis sese uiumetunt. et cum
eẽnt infirim ad irsistendumi ꝓpter
paucitatẽ honuinim crebris ꝯfecti
uuluerib ad extremum auxiluri
descenderunt. seruosq omrnes ꝓubes
luiuerunt. ⁊ prefectis ominum
mulierin crmbus tormenta effe¬

Expanded text:
a Sasonis ad Orici portum statioa Sasonis ad Orici portum stationes litoraque omnia longe lateque classibus occupavit, custodiisque diligentius dispositis, ipse gravissima hieme in navibus excubans neque ullum laborem aut munus despiciens neque subsidium exspectans, si in Caesaris complexum venire posset. Discessu Liburnarum ex Illyrico M. Octavius cum iis quas habebat navibus Salonas pervenit. ibi concitatis Dalmatis reliquisque barbaris Issam a Caesaris amicitia avertit. conventum Salonis cum neque pollicitationibus neque denuntiatione periculi permovere posset, oppidum oppugnare instituit. est autem oppidum et loci natura et colle munitum. sed celeriter cives Romani ligneis effectis turribus sese munierunt, et cum essent infirmi ad resistendum propter paucitatem hominum crebris confecti vulneribus, ad extremum auxilium descenderunt servosque omnes puberes liberaverunt et praesectis omnium mulierum crinibus tormenta effe
Abbreviated transcription (Latin):
uutus. cum ãisicticis nouib.xuiii.
sibi confisier portu prodire sunt
csi. cum cesar omniuo .xii.
naues longas p̾sidio duxisset.
in quib ennt constructe ille u
bibulus impedimentis nauib
dupsisq remigib satis mnactur
occurrit qd pͥus ad concinentẽ
uisus ẽ cescr qmͣ de eiuo caduẽ¬
tum sc̃uia omnino in eas regio¬
nes ꝑfertetur. Expositis mili¬
tibus. ncaies ecidem nocte brun¬
disium acesare remittuntur.
ut reliq legiones equitatus¬
q tuinsportari possent. Hinc
otsicio ppo̾situs erat fucius cale¬
nus legatus. qui celeritatem
in transpoetandis legionib ad¬
hiberot: s seruus ci tui prouecte
ncues n use nocturna cura. ĩ
redeundo offenderunt. Bibulus
eium corcre certior factus de ad¬
uentu cesciris. sꝑains alicui se ꝑti
onustarum namium occurr̾e posse
manib occunit. ⁊ nactus circit̾.
xxxͫ. in eas indiligentie sue ac
doloris iracundici erupit. om̃s¬
q incendit. eodemqz igne naue¬
spemus.: ⁊oc concato negotio

Expanded text:
siaticis navibus xviii, sibi confisi ex portu prodire sunt ausi, cum Caesar omnino xii naves longas praesidio duxisset, in quibus erant constratae iiii, neque Bibulus impeditis navibus dispersisque remigibus satis mature occurrit, quod prius ad continentem visus est Caesar, quam de eius adventu fama omnino in eas regiones perferretur. Expositis militibus naves eadem nocte Brundisium a Caesare remittuntur, ut reliquae legiones equitatusque transportari possent. huic officio praepositus erat Fufius Calenus legatus, qui celeritatem in transportandis legionibus adhiberet. sed serius a terra provectae naves neque usae nocturna aura in redeundo ffenderunt. oBibulus enim Corcyrae certior factus de adventu Caesaris, sperans alicui se parti onustarum navium occurrere posse inanibus occurrit, et nactus circiter xxx in eas indiligentiae suae ac doloris iracundiam erupit, omnesque incendit eodemque igne nausperans. hoc confecto negotio
Abbreviated transcription (Latin):
appeopinquante cognouit. idoueũ
lerum nactus abi copias colacũ¬
uit: suosq omnes in castris conti¬
nuit. iguesq fieri prohibuit. quo
octulcior ẽẽ eius aduentus. hec au
touium statum ꝓ grecos deferiut:
ille missis ad ceserem itis.i
num diem sese castus tenuut. alco
die ad eum ꝑuenit cesar. Euiusͥ
adueutu coguito pompeius neduo¬
bus circunicluderetur exercitid
ex eo loco discedit. omuib copiis
ad aspanigium dirachinoꝵ pue¬
nit. atq ibi idoneo loco castru po¬
uit. His temporib scipio de tͥinĩtis
quib dam quib tuta montem a¬
manuui acceptis. imꝑatorem sẽ
appellauent. Quo eacto: cuicticib
pecuniam. item ad publicans
sue prouincie debicaa bieuu

Expanded text:
eum adpropinquare cognovit, idoneum eum adpropinquare cognovit, idoneum locum nactus ibi copias collocavit, suosque omnes castris continuit, ignesque fieri prohibuit, quo occultior esset eius adventus. haec ad Antonium statim per Graecos deferuntur. ille missis ad Caesarem nuntiis unum diem sese castris tenuit, altero die ad eum pervenit Caesar. cuius adventu cognito Pompeius, ne duobus circumcluderetur exercitibus, ex eo loco discedit omnibusque copiis ad Asparagium Dyrrachinorum pervenit atque ibi idoneo loco castra ponit. His temporibus Scipio detrimentis quibusdam circa montem Amanum acceptis imperatorem se appellaverat. quo facto civitatibus pecunias, item a publicanis suae provinci
Abbreviated transcription (Latin):
q opinio erat edita in uulgus alic̃
cesar ad insequendum facultater
hr̃et. nuuitiosq ad euni celenitor mit¬
tit quib regionib ex̾citum ex posu¬
isset ⁊ qui multum trausuerisset.
Hec eodeu fere tempore cesar atqz
pompeius cognoscunt. Nam preter¬
uectas appolloniam diriachium¬
q naues uiderant ipi iter secundũ
eas tenrs duexeurut. s quoeent
hee delate pͥmis dieb ignorabant.
Coguitaq rediuersa sibi ambo cõ¬
silia capiunt. Cesar ut qmͣ pͥnum
secum antomo comungeret. pompe¬
ius ut uementib in itmere se om¬
poueret: ⁊ si imprudentes eruisidiis
cidorii possint eodemq die ncerq
eoꝵ ex castris statutis a flummo¬
thapso ex̾citum edutunt pouipeius
clom ⁊ nactu. cesar palcun atq iẽ¬
diu. s cesem curuicu morore it eru
longius adu̾so flumne ut nado
traisire posset: pompeis quia ex¬
pedito itiuere elumen ei timseund
non eit. magnis icinerd ad an¬
tonium contendit. ctq euu ubi

Expanded text:
quae opinio erat edita in vulgus, aliquam quae opinio erat edita in vulgus, aliquam Caesar ad insequendum facultatem haberet, nuntiosque ad eum celeriter mittit, quibus regionibus exercitum exposuisset et quid militum transvexisset. Haec eodem fere tempore Caesar atque Pompeius cognoscunt. nam praetervectas Apolloniam Dyrrachiumque naves viderant, ipsi iter secundum eas terras direxerant, sed quo essent eae delatae, primis diebus ignorabant. cognitaque re diversa sibi ambo consilia capiunt: Caesar, ut quam primum se cum Antonio coniungeret, Pompeius, ut venientibus in itinere se opponeret, et si imprudentes ex insidiis adoriri posset; eodemque die uterque eorum ex castris stativis a flumine Apso exercitum educunt, Pompeius clam et noctu, Caesar palam atque interdiu. sed Caesari circuitu maiore iter erat longius, adverso flumine, ut vado transire posset. Pompeius, quia expedito itinere flumen ei transeundum non erat, magnis itineribus ad Antonium contendit atque, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uuttendum aliquid putauerũt.
s trrctandis conditionib. ⁊ si¬
mulationo deditionis extucto
pͥmo noctis tempore gubncitorẽ
in t̾r̾cm nauem eicere cogunt.
ip̃i idoneum locum nacti. ueliqͣ
noctis ꝑtem ibi confecorunt. et¬
lup luce ẜuiae missis ad eos ab ota¬
cilio equitib qui eam ꝑtem ore
maritime ad seruabant. arciter
acce. quiq eos aruiciti ex presidio
secuti sunt se defenderiut: et nõ¬
nullis coꝵ int̾fectis. incolumies se
ad urõs receperunt. Quo facto cõ¬
uentus ciuuu romanoꝵ qui
lissum obtinebant. qd oppidu
his autea cesar attuibuerat nui-¬
mendumq curau̾at autonium
rocipit: omnib q reb iuuit.
octatilius sibi tuuens oꝑpido
legionum uuusq turonuu.
equitum. dccc. plenisqz naue
in italiam renuctit: cid irli.
milites equitesq tnͣsportam.
poutoues qd' est genus nauuun gal¬
liganun. lissi reliuquit. hͦ consilio
ut si forte pompeuis uacuam encii¬
mans italiami eo tinecisset: exͥcitũ

Expanded text:
mittendum aliquid putaverunt, mittendum aliquid putaverunt, et tractandis condicionibus et simulatione deditionis extracto primo noctis tempore gubernatorem in terram navem eicere cogunt, ipsi idoneum locum nacti reliquam noctis partem ibi confecerunt et luce prima missis ad eos ab Otacilio equitibus, qui eam partem orae maritimae adservabant, circiter cccc, quique eos armati ex praesidio secuti sunt, se defenderunt et nonnullis eorum interfectis incolumes se ad nostros receperunt. Quo facto conventus civium Romanorum, qui Lissum obtinebant, quod oppidum iis antea Caesar attribuerat muniendumque curaverat, Antonium recepit omnibusque rebus iuvit. Otacilius sibi timens oppido legionum uniusque tironum et equitum dccc, plerasque naves in Italiam remittit ad reliquos milites equitesque transportandos, pontones, quod est genus navium Gallicarum, Lissi relinquit, hoc consilio, ut si forte Pompeius vacuam existimans Italiam eo traiecisset exercitum,
Abbreviated transcription (Latin):
heretur. quos os̃ conseruatos
cesar donniu ienusit. Nostre
naues due tardins diu cõtec¬
to in noctem comecte cum igͦ¬
uirent q̃m locuui ueliq cepis¬
sent. contin lysum in auchoris
constiteruit: Das scaphis mino¬
ribus q nauigiis compluribus
sumuustis talicius curscus qui
licsi p̃erat expugnare .x. parabat.
sunul de deditione eorum agebat.
⁊ incolumitatem deditis pollice¬
batur: Noꝵ alteui nuus .cc.xx.
elegioue tironuim sustuleit. al¬
tem ex ueterua paulo minus .cc.
Nis cognosci licuit quantum ẽẽt
honumbus presidii in auinui fir¬
mitudine. C yrones eñ multitu¬
dine nanu ꝑterriti. ⁊ salonau¬
seaq confecti. nuriuinudo accep¬
to inchil his nocituros hostes se.
octacilio dederunt qui omnes ad
eum producti. contur ueligionem
iuusindi in cius conspoectum.
crudelicime int̾ficiuntur. At uete¬
niue legionis nulites idem cõflie¬
tcici et tempestatis et sententie
nichs n ex pͥstina uirtute re¬

Expanded text:
heretur, quos omnes conservatos heretur, quos omnes conservatos Caesar domum remisit. Nostrae naves duae tardius cursu confecto in noctem coniectae, cum ignorarent, quem locum reliquae cepissent, contra Lissum in ancoris constiterunt. has scaphis minoribusque navigiis compluribus summissis Otacilius Crassus, qui Lissi praeerat, expugnare parabat; simul de deditione eorum agebat et incolumitatem deditis pollicebatur. harum altera navis ccxx e legione tironum sustulerat, altera ex veterana paulo minus cc. hic cognosci licuit, quantum esset hominibus praesidii in animi firmitudine. tirones enim multitudine navium perterriti et salo nausiaque confecti iureiurando accepto nihil iis nocituros hostes se Otacilio dediderunt; qui omnes ad eum producti contra religionem iurisiurandi in eius conspectu crudelissime interficiuntur. at veteranae legionis milites, item conflictati et tempestatis et sentinae vitiis, neque ex pristina virtute re
Abbreviated transcription (Latin):
nautarum. ⁊ ium tompestatis su¬
pari posse sꝑabat. preter uectos¬
q ditichim magna ui uenci
nichilo so tius sequebatur. Nrĩ
usi fortune beneficio tamen mi¬
petum classis tuuebant. si forte
uentus remisisset. nacti portum
qui appellatur nymphenu ul¬
tra lissum. nil pac̃ .iii. eo nauos
introduxerunt. qui portus cib
africo tegebatur. ci austro nõ
eicit tutus. leuius q tempesta¬
tis qui classis ꝑiculum estuna¬
uerunt. Quo simul acq intro ẽ.
itũ uccedibili felicitate aust̃ qͥ
ꝑ biduum flauenit in africum
le uertit. Hunc subitam cominu¬
tationem fortune uidere licuit.
Qui modo sibi ti iuerant hos
tutiscumꝰ portus reiciebat: qui
de suo itiuere cogebantur. Itaq
tempore cõmutato. tempestas ⁊
nrõs toxit et naues rhodias cif¬
flixit. ita ut ad unam ouines
constuite numero.xbi. elid̾e̾nt᷑
⁊ naufragio int̾cirnt et ex mai¬
numero pars ad scopulos allisa
intertic̾etur. pars ab nrĩs distin¬

Expanded text:
nautarum et vim tempestatis sunautarum et vim tempestatis superari posse sperabat praetervectosque Dyrrachium magna vi venti nihilo setius sequebatur. nostri usi fortunae beneficio tamen impetum classis timebant, si forte ventus remisisset. nacti portum, qui appellatur Nymphaeum, ultra Lissum milia passuum iii, eo naves introduxerunt — qui portus ab Africo tegebatur, ab austro non erat tutus — leviusque tempestatis quam classis periculum aestimaverunt. quo simulatque intro est itum, incredibili felicitate auster, qui per biduum flaverat, in Africum se vertit. Hic subitam commutationem fortunae videre licuit. qui modo sibi timuerant, hos tutissimus portus recipiebat; qui de suo timere cogebantur. itaque tempore commutato tempestas et nostros texit et naves Rhodias adflixit, ita ut ad unam omnes constratae numero xvi eliderentur et naufragio interirent, et ex manumero pars ad scopulos allisa interficeretur, pars ab nostris detra
Abbreviated transcription (Latin):
ques eius ex̃citus impedirent du¬
nusq cotidie tempus ad tinu¬
portandum lemorib uentis
expoctabant.Quib ieb ꝓmot
celar brundisimn ad suos seuen
scripsit. Nacti idoneum uentum
ne occasionem nauigandi dimit¬
terent siue adlictora appollonia¬
tum cursum dirigere atq eo
naues eligeir possent. Hec acu¬
Ctodib classium loca iucienne
ucabeit qd̾ se lonigius portib
cõmittere non auderent. Illi
adhibita audatia ⁊ iurtute am¬
fusio calerio inultam ip̃is inisitib
hortantib n ullum ꝑiculumꝙ
scluto cesaus ircusantib. nacti
auctrum naues soluunt acqz al¬
to die appolloniam durachium
ip̃ uehintur. Qui cuni eẽnt ex
continenti uisi.coponius qui
durchi clacci rhodie p̾eirit na¬
nes ex portu educit. ⁊ cum iamn
nñ remssiore uento appropin¬
quassent idem auster crebuit.
nr̃sq presidio fuit. Neq uero
ille ob eam causam conatu de¬
sistebcit. s labore ⁊ ꝑseuenntia

Expanded text:
quos eius exercitus impedirent, duquos eius exercitus impedirent, duriusque cotidie tempus ad transportandum lenioribus ventis expectabant. quibus rebus permotus Caesar Brundisium ad suos severius scripsit, nacti idoneum ventum ne occasionem navigandi dimitterent, si vel ad litora Apolloniatium cursum dirigere atque eo naves eicere possent. haec a custodiis classium loca maxime vacabant, quod se longius a portibus committere non auderent. Illi adhibita audacia et virtute aFufio Caleno, multum ipsis militibus hortcusantibus, nacti austrum naves solvunt atque altero die Apolloniam Dyrrachiumque praetervehuntur. qui cum essent ex continenti visi, Coponius, qui Dyrrachii classi Rhodiae praeerat, naves ex portu educit, et cum iam nostris remissiore vento adpropinquasset, idem auster increbruit nostrisque praesidio fuit. neque vero ille ob eam causam conatu desistebat, sed labore et perseverantia
Abbreviated transcription (Latin):
refugiebaut. Illi studio iucitati
incautius sequebantur. Iam ex
omib ꝑtib subito antomane
scthe siguo daco se in hostes ici¬
tauerunt: pͥmoq impotu unam
ex hiis quadruemum cum uenugib
defen sorib q siuis ceꝑunt. reliqͣs¬
q turpiter iefugere coegeriuit. ad
hoc detrumentum accessit: ut equi¬
tibus per ora marituna ab eito¬
mo dicpositis aquar prohibent᷑
qua necessitate ⁊ ignonuma per¬
motus libo discessit a brundisio
obsessionemq mõꝵ ourisit. Mul¬
ti iamn menses erant ⁊ hyemps
precipitauerat n briudisio na¬
ues legionesqz ad cesarem uenie¬
bant: ac uou nulle eius roi pret¬
qd̾ certe sepe flouerant uenti
quib uecessanio committendũ
existunabat. quantoqz eius am¬
plus ꝓcesseit temporis. tanto
ernt alacciores ad custodias
qui classib preernt. maiorem¬
ꝙ fedutiani prohibendi habebãt.
iccebris pomipen litters carstiga¬
beitur. qm̃ pͥmo uenientem cesa¬
iein non prohibuissent. ut irdi¬

Expanded text:
refugiebant, illi studio incitati refugiebant, illi studio incitati incautius sequebantur. iam ex omnibus partibus subito Antonianae scaphae signo dato se in hostes incitaverunt primoque impetu unam ex his quadriremem cum remigibus defensoribusque suis ceperunt, reliquas turpiter refugere coegerunt. ad hoc detrimentum accessit, ut equitibus per oram maritimam ab Antonio dispositis aquari prohiberentur. qua necessitate et ignominia permotus Libo discessit a Brundisio obsessionemque nostrorum omisit. Multi iam menses erant et hiems praecipitaverat, neque Brundisio naves legionesque ad Caesarem veniebant. ac nonnullae eius rei praetquod certi saepe flaverant venti, quibus necessario committendum existimabat. quantoque eius amplius processerat temporis, tanto erant alacriores ad custodias, qui classibus praeerant, maioremque fiduciam prohibendi habebant, et crebris Pompei litteris castigabantur, quoniam primo venientem Caesarem non prohibuissent, ut reli
Abbreviated transcription (Latin):
custodia clciusos tuen. Hic iepẽ¬
tiuo aduentu. naues oneranas
quasdam nactus incendit. et
unam frumento onustam addu¬
rit. magnumq nr̃ĩs tercorem
niecit. ⁊ noctu militib ac sagit¬
taris iutd expositis precidiuin
equitum de iecit. ⁊ adeo loci opor¬
turncete ꝓfecit. uti ad pompeiũ
littẽs nucteret. naues reliquas
si uellee subduci ⁊ iefici uiberet.
sua elaesse cuxilia sese cesans ꝑ¬
habiturumi. Eint eotempore au¬
tonius brundisii uirtute militũ
confisus scophas ncruium magͣ¬
rum curiter .lx. cintib pluteis¬
qz contexit. eoqz milites delectos
iupoluit. atq eas iñ littore płi¬
bus locis sepaintum disposuit.
nauesq titemes ducis quas
brundisi faciendas curuerat.
paniscun exeicendoꝵ remigum
ad fances portas ꝓdire iullit.
Ucis cum audatius ꝓgrrctas lilo
iudissot. sꝑaus intapi posse
quadrirenes .u. ad oas nusit.
Que cuu nauibus nrr̃s ꝓprũ¬
quassent. nũ uet̾ani in portũ

Expanded text:
custodia clausos tueri. hic repencustodia clausos tueri. hic repentino adventu naves onerarias quasdam nactus incendit et unam frumento onustam abduxit magnumque nostris terrorem iniecit, et noctu militibus ac sagittariis in terra expositis praesidium equitum deiecit et adeo loci opportunitate profecit, uti ad Pompeium litteras mitteret, naves reliquas, si vellet, subduci et refici iuberet; sua classe auxilia sese Caesaris prohibiturum. Erat eo tempore Antonius Brundisii; is virtute militum confisus scaphas navium magnarum circiter lx cratibus pluteisque contexit eoque milites delectos inposuit atque eas in litore pluribus locis separatim disposuit navesque triremes duas, quas Brundisii faciendas curaverat, per causam exercendorum remigum ad faucis portus prodire iussit. has cum audacius progressas Libo vidisset, sperans intercipi posse quadriremes V ad eas misit. quae cum navibus nostris propinquassent, nostri veterani in portum
Abbreviated transcription (Latin):
dimissis circam inuncipia lict̾is
ea que fac̾et iussu. atq imperio
facere porupei q uandata ad se
ꝑ bibullum delata ẽẽnt. quos ex
ciere aliono laborare arbitmbat᷑
sollicatabat. Apud quos euui pro¬
sicerr nichil posset. quibusdam
solutis engustulis cosam in agro
turmo oppugnaio cepit. Eo cum
siq. redio pretore cum legioue
laꝑide ictus exmuro perit. ⁊ celiuis
ꝓfoctus ut dictitabat ad cescur̃
ꝑueuit turios. Ubicum quosdã
eius muncipii sollicitaret. equi¬
tibusq cescars gallis acq hispa¬
nis. qui eo predandi causa nusti
emnt. peciam polliceietur. ab
his est interfectus. Ita incigũitũ
t̃itia rerum p̾occupatione incigm̃¬
tuum ⁊ tempoꝵ sollicitam italiã
habelat celerem ⁊ farcilem entum
habuerunt. libo profectus ab orico
uenit. insulaui que contra por¬
tum brundisinũ est occupauit qd
pctaur arbitmabatur pun locũ
qua necessauus ñs eint egtessus
quͣ ominium lictora. ac portus

Expanded text:
dimissis circum municipia litteris se dimissis circum municipia litteris se ea quae faceret iussu atque imperio facere Pompei, quae mandata ad se per Vibullium delata essent, quos ex aere alieno laborare arbitrabatur, sollicitabat. apud quos cum proficere nihil posset, quibusdam solutis ergastulis Compsam in agro Hirpino oppugnare coepit. eo cum a Q. Pedio praetore cum legione , lapide ictus ex muro perit. et Caelius profectus, ut dictitabat, ad Caesarem pervenit Thurios. ubi cum quosdam eius municipii sollicitaret equitibusque Caesaris Gallis atque Hispanis, qui eo praesidii causa missi erant, pecuniam polliceretur, ab his est interfectus. ita magnarum initia rerum, quae occupatione magistratuum et temporum sollicitam Italiam habebant, celerem et facilem exitum habuerunt. Libo profectus ab Orico Brundisium venit insulamque quae contra portum Brundisinum est occupavit, quod praestare arbitrabatur unum locum, qua necessarius nostris erat egressus, quam omnia litora ac portus
Abbreviated transcription (Latin):
conductorib donauit. aliaui tabu¬
larum nouarum. impetuq mul¬
titudinis in .c. treboniũ tacto et
non nillis uulueratis eum de tr¬
bunali deturbauit. De quib reb
serulius consul ad senacum re¬
tulit. lencitusqz celium ab ie pi ͣ
remouendun censuit. Hoc docreto
enu consul senctu prohibuit. et
contiona concatem de costris de¬
duxit. Ille ignomima et dolore
ꝑmotus. palcan se proficisai ad ce¬
lairu simulauit. clam nuitiis
ad milonem iuissis qui clodio
int̾focto eius nomine erat damp¬
natus. atq eo in italican euoca¬
ad sollicrtandos postos premisit.
Ipẽ cum carsilinuuu uenisset. uno¬
q tempore signa eius militaria
acqz arma capue eẽnt comprensa
⁊ familia ncapoli: iusaq ꝓditio¬
ne oppidi apparere patefactis con¬
siliis exelusis ccipua ⁊ ꝑiculum ue¬
ritus qd̾ conuentus arma ceꝑat.
atq enu hostis loco habendum
existimabat: consilio destitit. at
oo itiere sese au̾tit. Int̾un milo

Expanded text:
conductoribus donavit, aliam tabuconductoribus donavit, aliam tabularum novarum, impetuque multitudinis in C. Trebonium facto et nonnullis vulneratis eum de tribunali deturbavit. de quibus rebus Servilius consul ad senatum rettulit, senatusque Caelium ab re publica removendum censuit. hoc decreto eum consul senatu prohibuit et contionari conantem de rostris deduxit. ille ignominia et dolore permotus palam se proficisci ad Caesarem simulavit; clam nuntiis ad Milonem missis, qui Clodio interfecto eo nomine erat damnatus, atque eo in Italiam evocaad sollicitandos pastores praemisit. ipse cum Casilinum venisset unoque tempore signa eius militaria atque arma Capuae essent comprensa et familia Neapoli visa quae proditionem oppidi appararet, patefactis consiliis exclusus Capua et periculum veritus, quod conventus arma ceperat atque eum hostis loco habendum existimabat, consilio destitit atque eo itinere sese avertit. Interim Milo
Abbreviated transcription (Latin):
S fiebat equitate decreti. ⁊ huma¬
intate trebani. qui temporibus
cleinenter ⁊ mod̾a̾ta eius dicendũ
existimabat. ut repperri non poss¬
ci quib a quib iuitium appellan¬
di nasceretur. Nam fortallemopiã
excusare. ⁊ cal amitatem aut ꝓpͥa
suami. aut tempoꝵ quen ⁊ diffĩcul¬
tates auctionandi ꝓponere etiaui
medioctis ẽ a uinũ. In tegitis uͥo
tenere possessiones. qui se debeir sa¬
tecintur. cuius coaiu aut ciuus
impudencie est: itaqz hoc qui po¬
stularet reppenebatur nemo. acq
ipsis ad quoꝵ cõmodum ꝑtinebat
durior inuentus ẽ celius. ⁊ ab hͦ
ꝓfatus initio. ne frusu ingcessꝰ
turpem causam uideietur legen
ꝓmulgauit. ut soxies sem dies a
usuris credite pecume soluantur.
Cum resisteret seruilius consul.
reliquiqz incigr̃atus ⁊ minus opi¬
mone sua efficere ad hominum ex¬
citanda studia sublata pͥore lege
ducis promulgauit. uuam qua
meicedes habitationum aminas

Expanded text:
sed fiebat aequitate decreti et humased fiebat aequitate decreti et humanitate Treboni, qui his temporibus clementer et moderate ius dicendum existimabat, ut reperiri non possent, a quibus initium appellandi nasceretur. nam fortasse inopiam excusare et calamitatem aut propriam suam aut temporum queri et difficultates auctionandi proponere etiam mediocris est animi; integras vero tenere possessiones, qui se debere fateantur, cuius animi aut cuius impudentiae est? itaque, hoc qui postularet, reperiebatur nemo. atque ipsis, ad quorum commodum pertinebat, durior inventus est Caelius. et ab hoc profectus initio, ne frustra ingressus turpem causam videretur, legem promulgavit, ut sexenni die sine usuris creditae pecuniae solvantur. Cum resisteret Servilius consul reliquique magistratus et minus opinione sua efficeret, ad hominum excitanda studia sublata priore lege duas promulgavit, unam, qua mercedes habitationum annuas
Abbreviated transcription (Latin):
cum ẽẽt postero die uentum magͣ
utumq multitudo conuenit. ma¬
guaq erat expectatio huiis rei
ctq omnium canini intenti ẽẽ cũ
pacem indebantur. Qua ex firquẽ¬
tia titus labienus prodit sñmissa
oratione loqui de pace. atq alt̾ca¬
ri cum naticiuio incipit. Quorum
mediau orcitionem int̾rumpunt
subito uudiq tela im missa: que
ille obtrectus arnus nulitum ui¬
tauit. nulnerantur tamẽ complu¬
res in his cornelius balb .iii. plo¬
tius .l. tyburtins centuriones. mi¬
litesqz non milli. Cum labienus.
Desmite gͦ de cõyositione loqui:
nam nob̾ uisi acesaris capite re¬
lato par ẽẽ nulla potest. Icdem
temporib .in.celius rusus. p̃r cã
debitoꝵ suscepta iuitio magratꝰ
tribuncil suum uretti .c. treboni
preter urbani sellam collaniuit.
⁊ siquis appellauisset de estimatio¬
ne ⁊ de solutionib que ꝑ arbitrum
fierent. ut cesar presens constitu¬
eint fore auxilio pollicebatur.

Expanded text:
cum esset postero die ventum, magna cum esset postero die ventum, magna utrimque multitudo convenit, magnaque erat expectatio eius rei atque omnium animi intenti esse ad pacem videbantur. qua ex frequentia T. Labienus prodit, summissa oratione loqui de pace atque altercari cum Vatinio incipit. quorum mediam orationem interrumpunt subito undique tela immissa; quae ille obtectus armis militum vitavit; vulnerantur tamen complures, in his Cornelius Balbus, M. Plotius L. Tiburtius centuriones militesque non nulli. tum Labienus: desinite ergo de conpositione loqui; nam nobis nisi Caesaris capite relato pax esse nulla potest. Isdem temporibus M. Caelius Rufus praetor causa debitorum suscepta initio magistratus tribunal suum iuxta C. Treboni, praetoris urbani, sellam collocavit, et siquis appellavisset de aestimatione et de solutionibus, quae per arbitrum fierent, ut Caesar praesens constituerat, fore auxilio pollicebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tus existuncibor bello ꝑfecto ab
His cesar hec facta coguouit. qui
sermoni uit̾luerunt. conatus cñ
inchilominus ẽ oliis rõnib per
colloqr de pace agere. ut in turbmna
castir pompei atq celaus unum
flumen tantum int̾ecrt thaplus
tiebraq inter se colloquia militer
habebant. n ullum integtum telũ
ppactiones loquentium tancebat᷑
Mittit .p. uatiiũ legcitum ad
rayau ip̃am fluminis. qui ea que
marime ad pacem ꝑ tiniere uiderẽ¬
tur ageret. ⁊ crebro magna uoce
ꝓmuintiaret. liceret ue ciuibus
ad cuies de pace duos legatos untt̾e.
qd̾ etiam sugituus ab saltu yyreneo
predonib q licuisset: p̾sectim cũ
id agent. ne ciues cum cuubz ar¬
mis decertarent. Multa supplicit᷑
loquueus. ut de sua atq omnium
salute debebat. silentioq c utsq
nulitib auditis. rñsum ẽ ab altͣa
parte aulum uarronem profiten
⁊ que uollent exponere possent. ctũ¬
qz ei rei tempus constitintur. Quo

Expanded text:
tus existimabor. bello perfecto ab tus existimabor. bello perfecto ab iis Caesar haec facta cognovit, qui sermoni interfuerunt. conatus tamen nihilominus est aliis rationibus per colloquia de pace agere. Inter bina castra Pompei atque Caesaris unum flumen tantum intererat Apsus, crebraque inter se colloquia milites habebant, neque ullum interim telum per pactiones loquentium traiciebatur. mittit P. Vatinium legatum ad ripam ipsam fluminis, qui ea quae maxime ad pacem pertinere viderentur ageret, et crebro magna voce pronuntiaret, liceretne civibus ad cives de pace duos legatos mittere, quod etiam fugitivis ab saltu Pyrenaeo praedonibusque licuisset, praesertim cum id agerent, ne cives cum civibus armis decertarent. multa suppliciter locutus, ut de sua atque omnium salute debebat, silentioque ab utrisque militibus auditus. responsum est ab altera parte Aulum Varronem profiteriet quae vellent exponere possent; certumque ei rei tempus constituitur. quo
Abbreviated transcription (Latin):
q contendere. Que ubi cesar incel¬
lexit presentis ꝑiculi atqz inopie
uitante causa omnom orationem
iustituisse.n ullaa spem aut
conditioneui pacis afferre. ad re¬
liquam cogitationem belli sese
recepit. Bibulus multos dies t̾m
ꝓhibitus. ⁊ gruore morbo ex sci¬
gore ac labore implicitus. cum n
cumi posset n susceptum offici¬
um deserere uellet: uim morbi su¬
stinere nou potuit. Eo mortuo. ad
nenunem bnum simuna imꝑii
redit. s sepauitun suam quisq
classem ad arbictium suum am¬
ministinbat. Uibullius sedato
tumultu quem repentinus aduẽ¬
rursus ad hibito quem librone.
⁊.l. luceio. ⁊ theophane quidz com
municare de mnayinus reb pom¬
peins consueuerat: de maudatis
cesaris agere instituit. Quem ĩ¬
gressimi in sermonen pompenus
interpellauit. ⁊ loqui pluna pro¬
hibuit. Quid mͥ inquit aut uita
cuit catcite opus ẽ: quaui bñlicõ
cesars hr̃e indebor: Cuius iei opi¬
nio tosli non poterit. cum in itci¬
liaro exqua profectus sum reduc¬

Expanded text:
i Caesar intellexit praesentis periculi atque inopiae vitandae causa omnem orationem instituisse, neque ullam spem aut condicionem pacis adferre, ad reliquam cogitationem belli sese recepit. Bibulus multos dies terra prohibitus et graviore morbo ex frigore ac labore inplicitus, cum neque curari posset neque susceptum officium deserere vellet, vim morbi sustinere non potuit. eo mortuo ad neminem unum summa imperii redit, sed separatim suam quisque classem ad arbitrium suum administrabat. Vibullius sedato tumultu, quem repentinus Caesarreversus est, adhibito Libone et L. Lucceio et Theophane, quibuscum communicare de maximis rebus Pompeius consueverat, de mandatis Caesaris agere instituit. quem ingressum in sermonem Pompeius interpellavit et loqui plura prohibuit. quid mihi, inquit aut vita aut civitate opus est, quam beneficio Caesaris habere videbor? cuius rei opinio tolli non poterit, cum in Italiam, ex qua profectus sum reduc
Abbreviated transcription (Latin):
trrididit quas ex italia trsdu¬
x̾at. huic officio oppidoq canimanꝰ
t̾rm deligauit. faucib q portus
uauem oueranam subiersam
obiecit: ⁊ huic alteram comuuxit.
Suꝑ quas turcim effectam. ad ip̃m
introitum portus opposuit. ⁊ mili¬
tibus compleuit. tuendamq ad
om̃is repentinos casus tradidit.
Quib cognitis reb . cu. pompeius
filius qui classi egyptie preeuit
adoricum ueuit. sub mersamq na¬
ueni remulco. multisq conten¬
deus fuub ciddurit. atq altemm
nauem que eint ad custodiam ab
acilio posita plurib aggressus
nauib. in quib ad libram fecat
turres ut ex superiori puguans lo¬
co integrosqz semꝑ de fatrgatis
luui mittens ⁊ reliquis ꝓcutibus
siuiuil ex terii. scalis ⁊ clasle iuerua

Expanded text:
tradidit, quas ex Italia tradutradidit, quas ex Italia traduxerat. huic officio oppidoque M'. Acilterram deligavit faucibusque portus navem onerariam submersam obiecit et huic alteram coniunxit; super quam turrim effectam ad ipsum introitum portus opposuit et militibus conplevit tuendamque ad omnis repentinos casus tradidit. Quibus cognitis rebus Cn. Pompeius filius, qui classi Aegyptiae praeerat, ad Oricum venit submersamque navem remulco multisque contendens funibus abduxit atque alteram navem, quae erat ad custodiam ab Acilio posita, pluribus adgressus navibus, in quibus ad libram fecerat turres, ut ex superiori pugnans loco integrosque semper defatigatis submittens et reliquis partibus simul ex terra scalis et classe moenia
Abbreviated transcription (Latin):
impetum fecerunt. Ex hiis caciti
lxxx. iut̾fectis. ueliquis in fuga
comectis duob amssis in castir
se receperunt. His ub gectis do¬
initius spemus scipionem ad pu¬
guam elici poste. simulcunt sese
angustiis rei frumentarie cdduc¬
tum. castua mouere uasisq mni¬
licarib more conclamatis prog̾s¬
sus nuł .iii. pas. loco idoueo ⁊ occul¬
to onnnem ex̾citum equitatumq
collocauit. Scipio ad sequendin
paratus equitatum inaquamq¬
ꝑtem ad exploraudum iter domitui
et cognoscendum premusit. Qui cũ
eẽnt progressi. pͥmeq turbe incidi¬
ais intinussent. ex fremitu equoꝵ
illata suspitionem ad suos serecipe
ceperunt. quib hos cequebantur
celereni eoꝵ receptum conspicati
restiterunt nr̃i cognitis ostium
insidiis ne fiustin reliquos expec¬
tarent. duas nacti tur mas erce¬
rum aut interfecerunt. aut captos
ad domitium dedux̾unt. Deductis
oppidi tuendi cã reliquit. isdemq
custodiam nauium longarum

Expanded text:
impetum fecerunt. ex his circiter impetum fecerunt. ex his circiter lxxx interfectis, reliquis in fugam coniectis, duobus amissis in castra se receperunt. His rebus gestis Domitius sperans Scipionem ad pugnam elici posse simulavit sese angustiis rei frumentariae adductum castra movere vasisque militari more conclamatis progressus milia passuum iii loco idoneo et occulto omnem exercitum equitatumque collocavit. Scipio ad sequendum paratus equitatus magnam partem ad explorandum iter Domiti et cognoscendum praemisit. qui cum essent progressi primaeque turmae insidias intravissent, ex fremitu equorum inlata suspicione ad suos se recipere coeperunt, quique hos sequebantur, celerem eorum receptum conspicati restiterunt. nostri cognitis hostium insidiis, ne frustra reliquos expectarent, duas nacti turmas excerum aut interfecerunt aut captos ad Domitium deduxerunt. Deductis oppidi tuendi causa reliquit isdemque custodiam navium longarum
Abbreviated transcription (Latin):
tis domicianis milicib ẽ. Factum
ne prelio contenderetur. ⁊ maeuue
qdꝰ runis difficilib reb ripis sb̾¬
iectus castris scipionis progeccus
nr̃oꝵ impediebat. Quoꝵ studiumn
alacutatemq pugnandi cum
cognouisset scipio. suspicatus tore.
ut poctero die auit inuitus di¬
care cogetur. aut magnai cum
infanna castus se contuiet qui
magna expectatione uenisiet te¬
nere ꝓgressus turpem habuit
exitum ⁊ noctu. n conclamctis
quidem ucisis elumen tusiit
ctq in eadem ꝑtem ex qua uene¬
uit redit. ibiq ꝓpe flumen edito
natura loco castui posuit. Pancis
dieb int̾positis noctu insidias e¬
quitum collocauit. Quo in loco
superiorib fere dieb mĩ pabula¬
ti consueraunt ⁊ cum cotidiana
consuetudine .Q. uarus prefectus.
eq̃ domicii uenisset: subito illi ex
insidiis consurrexerunt. S mĩ
fortiter. impetum eoꝵ tulernt. ce¬
leriterq ad suos quisq ordines
redit atq ultro uniuersi in hoster

Expanded text:
tis Domitianis militibus est factum, tis Domitianis militibus est factum, ne proelio contenderetur, et maxime quod rivus difficilibus ripis subiectus castris Scipionis progressus nostrorum impediebat. quorum studium alacritatemque pugnandi cum cognovisset Scipio, suspicatus fore ut postero die aut invitus dimicare cogeretur, aut magna cum infamia castris se contineret, qui magna exspectatione venisset, temere progressus turpem habuit exitum et noctu ne conclamatis quidem vasis flumen transit atque in eandem partem, ex qua venerat, redit, ibique prope flumen edito natura loco castra posuit. paucis diebus interpositis noctu insidias equitum collocavit, quo in loco superioribus fere diebus nostri pabulari consueverant; et cum cotidiana consuetudine Q. Varus, praefectus equitum Domiti, venisset, subito illi ex insidiis consurrexerunt. sed nostri fortiter impetum eorum tulerunt, celeriterque ad suos quisque ordines redit, atque ultro universi in hostes
Abbreviated transcription (Latin):
n se presidium ubi constitutꝰ eẽt
line auxilio scipionis tenere posse.
quib lictĩs acceptis: consiliumu
scipio iterq coniuitat. cassium
sequi desictit. fauouio auxilium
ferre contendit. Itaqz die ac uoc¬
te contumato itunere ad eum per¬
ueuit. taui oportuno temupore.
ut sniul doiuciaui exritus puluis
cerneietur. ⁊ pͥmi aute cursores scipio¬
nis uidentur. Ita cassio industua
dountii fauomo scipionis celeritus
salutem acculit. Scipio biduum
castris statutis moratꝰ ad flumẽ
quod inter eum ⁊ domitii cast ai flu¬
ebat alisiacam. Cercio die prima
luce excitum uado traducit ⁊ castr
positis poct̾o die mane copias ante
frontem cactroꝵ stunit domtius. tñ
q sibi dubitandum non putauit.
quin productis legionib prelio de¬
certaret. S cumi ẽẽt in curbina ca¬
stin campus cariter. mił. pasc̃.ui.
domitius castus scipionis aciem su¬
am subiecit. Ille aualle non disce¬
dere ꝓseu̾auit actanien egre reten¬

Expanded text:
neque se praesidium, ubi constitutus esset, neque se praesidium, ubi constitutus esset, sine auxilio Scipionis tenere posse. quibus litteris acceptis consilium Scipio iterque commutat; Cassium sequi desistit, Favonio auxilium ferre contendit. itaque die ac nocte continuato itinere ad eum pervenit, tam opportuno tempore, ut simul Domitiani exercitus pulvis cerneretur et primi antecursores Scipionis viderentur. ita Cassio industria Domiti, Favonio Scipionis celeritas salutem adtulit. Scipio biduum castris stativis moratus ad flumen, quod inter eum et Domiti castra fluebat, Haliacmonem, tertio die prima luce exercitum vado traducit et castris positis postero die mane copias ante frontem castrorum struit. Domitius tum quoque sibi dubitandum non putavit quin productis legionibus proelio decertaret. sed cum esset inter bina castra campus circiter milium passuum iii, Domitius castris Scipionis aciem suam subiecit, ille a vallo non discedere perseveravit. ac tamen aegre reten
Abbreviated transcription (Latin):
n macedonam ueuit. ⁊ cum ad
eum fiequentes cuitatum legio¬
nes conuenire cepillent. iniitia¬
nm ẽ cidẽẽ. scipionem cum legiõe
magua opiuione ⁊ eama oĩum.
Nam plerumq in nouitate fona
antocedit. hic nullo ĩn loco iucice¬
dome morcitus magno impetutẽ¬
dit ad domitiun ⁊ cuui cib eo mił
pcis .xx. affuisset. subitoso ad castͣ
longium in thescaliam conũtit.
Hor ideo celenter fecit simul adẽẽ.
iueuire nuntiaretur. ⁊ quo iter
expedituis fac̾et in faboniũ. ad
achessalia diuidit cum cohortib.
uni. presidio impedimentis legio¬
nis reliquit. castellum q ibi mu¬
mu iuclit. Eodem tempore equitatꝰ
regis cottis ad castu cassi aduo¬
lauit. qui cuciu thesciliami ẽẽ cõ¬
suert. cum tamore p̾t̾iitus cassius
ad moutes le conuertit. qui thes¬
saliam cingunt. atq ex his locis
ambrachiam uersus iter facere
cepit. At sapionem ꝓperautem se¬
qui littere sunt consecute. a .iii. famo¬
mo domiciũ cum legionib adesse.

Expanded text:
oniam venit; et cum ad eum frequentes civitatium legationes convenire coepissent, nuntiatum est adesse Scipionem cum legionibus, magna opinione et fama omnium; nam plerumque in novitate fama antecedit. hic nullo in loco Macedoniae moratus magno impetu tetendit ad Domitium, et cum ab eo milia passuum xx afuisset, subito se ad Cassium Longinum in Thessaliam convertit. hoc adeo celeriter fecit ut simul adesse et venire nuntiaretur, et quo iter expeditius faceret, M. Favonium ad a Thessalia dividit, cum cohortibus viii praesidio impedimentis legionum reliquit castellumque ibi muniri iussit. eodem tempore equitatus regis Coti ad castra Cassi advolavit, qui circum Thessaliam esse consueverat. tum timore perterritus Cassius ad montes se convertit, qui Thessaliam cingunt, atque ex his locis Ambraciam versus iter facere coepit. at Scipionem properantem sequi litterae sunt consecutae a M. Favonio, Domitium cum legionibus adesse,
Abbreviated transcription (Latin):
in etoliam misit incrxuue eos
quod erant ꝓpinq regiones de re
frumentana.ut prouiderent. hor¬
tatus ẽ.cr. domitiũ caluinum cũ¬
tibus . d. in maicedoniam ꝓficisci¬
ussit. cuius pronintie abeci ꝑte
que libem appellabatur. menede¬
mus pͥnceps earum regionum
missus. legatus omnium suoꝵ
excelleus studium profitebatur.
ex his caluisius pͥmo aduentu
sumnia oinuuumt etholoꝵ receptꝰ
uoluntate presidiis aduersanorũ
calidone. ⁊ naupacto relictis. om̃i
etholia potitus est. Caclius inthes¬
salicu cuu legione ꝑuenit. Hic
cum ẽẽnt factiones due uana uo¬
luntate ciuitatium utebatur. He¬
gesarocos ueteris homo potentie
rompeicnis reb studebant. petre¬
ius suiame nobilitatis adolescẽs
sius ac suoꝵ opib cesarem emxe

Expanded text:
in Aetoliam misit; maxime eos, in Aetoliam misit; maxime eos, quod erant propinquae regiones, de re frumentaria ut providerent, hortatus est. Cn. Domitium Calvinum tibus d in Macedoniam proficisci iussit; cuius provinciae ab ea parte, quae libera appellabatur, Menedemus, princeps earum regionum, missus legatus omnium suorum excellens studium profitebatur. Ex his Calvisius primo adventu summa omnium Aetolorum receptus voluntate praesidiis adversariorum Calydone et Naupacto deiectis omni Aetolia potitus est. Cassius in Thessaliam cum legione pervenit. hic cum essent factiones duae, varia voluntate civitatium utebatur: Hegesaretos, veteris homo potentiae, Pompeianis rebus studebat; Petraeus, summae nobilitatis adulescens, suis ac suorum opibus Caesare