comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut sororis sue sobolis simili
m ab utioq latere succedatur
tanquaz si om̃s legitimo urx
ueniebant. scilicet ubi frat̾
soror suꝑstites ñ sint. His et¬
emm ꝑsonis p̾cidentib ⁊ here¬
ditatrm admittrntib. cetigra¬
diemanent penits semoti q̃¬
lo ꝓculduoio obfuando. ũt
successio ñ ad stupes. sco inca¬
pita diuidatur. ¶ Et is gradꝰ
mordinem legitimu trans fe¬
ratur. cctis omnib successioi¬

Expanded text:
autem sororis suae suboli, simili modo ab utroque latere succedatur, tamquam si omnes legitimo iure veniant, scilicet ubi frater et soror superstites non sunt. his etenim personis praecedentibus et hereditatem admittentibus ceteri gradus remanent penitus semoti. Illo procul dubio observando, ut successio non ad stirpes, sed in capita dividatur et is gradus in ordinem legitimum transferatur: ceteris omnibus successio
Abbreviated transcription (Latin):
a ex eclicto. sororis patruclis
intestate sine lib̾is defuncte
recte petita bonoꝵ possessione
q̃sisti successionẽ ac negotiu
integrum c̃. que cum morere¬
louc malo fecerint. quo ma¬
gis desierint posside tibi rect¬
or ꝓuincie restitin efficiet.

Expanded text:
 ex edicto sororis patruelis intestato sine liberis defunctae recte petita bonorum possessione quaesisti successionem ac negotium integrum est, quae cum morerelove malo fecerint, quo magis desierint possidere, tibi rector provinciae restitui efficiet.
Abbreviated transcription (Latin):
nccrtinris ñ ẽ orta ꝓprietatis
possessioms lite: prius posse¬
siomis decidi opote questionẽ
cõpetentib actionib.ut exħ
ordine facto. dedini discepta¬
tr̃e ꝓbatões ab co ab co q depos¬
sessione uictꝰ ẽ exigantur. In¬
t̾clicta au̾t licet mextra ordĩa¬
ris indiciis ꝓpͥe locum ñ hñt
tamen ad exemplum coꝵ ixi
iqͣins q̃libet inttuctum effli¬
gitet. ruptis uct̾ib ambagibꝰ
int̾ ip̃a cognitionum auspitĩ
actõem exprimere. ac suasal¬
legatões iubeatur ꝓponere.
yereclitatẽ eius quẽ patrem ꝑ be¬
tuum fuisse dicis petiturꝯ ui no¬
dicib qui supea ir cognituri
erunt defide intentions alle¬
ga quamins emi uonoꝵ po¬
sessiont̃ ut p̾t̾itꝰ agnouisti. ta¬
men int̾licto quoꝵ bonoꝵ ñ
alit̾ possessor dstitin pot̾is quã
site defucti filium esse ⁊ adłx¬

Expanded text:
ncerti iuris non est orta proprietatis et possessionis lite prius possessionis decidi oportere quaestionem competentibus actionibus, ut ex hoc ordine facto de dominii disceptatione probationes ab eo qui de possessione victus est exigantur. Interdicta autem licet in extraordinariis iudiciis proprie locum non habent, tamen ad exemplum eorum res quis quodlibet interdictum efflagitet, ruptis veteribus ambagibus inter ipsa cognitionum auspicia rationem exprimere ac suas adlegationes iubeatur proponere. Hereditatem eius, quem patrem tuum fuisse dicis, petiturus iudicibus qui super ea re cognituri erunt de fide intentionis adlega. Quamvis enim bonorum possessionem ut praeteritus agnovisti, tamen interdicto quorum bonorum non aliter possessor constitui poteris, quam si te defuncti filium esse et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ins erit quos au fugerat com¬
p̾lensus. ñ expectata eus iu¬
dicis notione subquo pãbi¬
tũ ceꝑat militare. penitusq e¬
m̃clicati honoris. p̾scriptiont
submota.a iudice ꝗĩlocis ad¬
itus finit audiat᷑ manifestaq
reꝵ ꝓbatione mnctis. eoꝵ socie¬
tati quos declinau̾at aggregt¬

Expanded text:
is erit quos aufugerat comprehensus, non expectata eius iudicis notione, sub quo per ambitum coeperat militare, penitusque emendicati honoris praescriptione submota ab iudice, qui in locis aditus fuerit, audiatur manifestarumque rerum probatione convictus eorum societati quos declinaverat adgrege
Abbreviated transcription (Latin):
mirs ⁊causas herrditarias ꝓce¬
familias mhis dumtarat ca¬
sibinꝗb usus fructus apud
parentes ꝯstitutus ẽ. donec pa¬
rentes uuiunt noc testari de
hisdem reb ꝑfuittimus nec ci¬
tra uoluntatẽ eoꝵ quoꝵ in po¬
testate sunt: nulla licentia cõ¬
cedenda diñuz iriad eor ꝑtine¬
tis alienare uł ypothece titulo
dare ul pignori adsignaie ãx¬
Nuus eniz est cohartare inuei¬
les calores.: necupidim decli¬
ti tristem exitum sentiant qeo
post dispsum expectãt pat̾mo¬
mũ. Cum em̃ sicut dictuz est
purentes alere eor sccłm leger¬
⁊ natura compeiluntur quar
desidant ubi aut puerilis etas
patri licentia prestat etiã sine
ꝯsensu filii hrditatem nomĩc
eius adue. siherc fecent dam
ꝗdẽ filio mintegrin restitutõe
postqua patria fu̾it potesta¬
te liberato.uł ad oleuentxa
trem aut omb hereditariĩs n¬
cet nomine filii adit modis
omib illigamus. Quare cñi
talem herecditatez.adierit qua¬
lem nec ip̃e nunc noc filiꝯ ido¬

Expanded text:
 causas hereditarias procefamilias in his dumtaxat casibus, in quibus usus fructus apud parentes constitutus est, donec parentes vivunt, nec testari de isdem rebus permittimus, nec citra voluntatem eorum, quorum in potestate sunt, ulla licentia concedenda dominium rei ad eos pertinentis alienare vel hypothecae titulo dare vel pignori adsignare. melius enim est coartare iuveniles calores, ne cupidini dediti tristem exitum sentiant, qui eos post dispersum expectat patrimonium. cum enim, sicut dictum est, parentes alere eos secundum leges compelluntur, quare desiderant? Vbi autem puerilis aetas patri licentiam praestat etiam sine consensu filii hereditatem nomine eius adire, si hoc fecerit, damus quidem filio in integrum restitutionem, postquam patria fuerit potestate liberatus vel adoleverit, patrem autem oneribus hereditariis, licet nomine filii adiit, modis omnibus illigamus: quare enim talem hereditatem adiit, qualem nec ipse nunc nec filius ido
Abbreviated transcription (Latin):
mouendas casdem cessas ac¬
tres similit obẜuandu crit
ut minime quis impecliat
procuratorẽ cessarũ sibi ꝑdo
natrem actionẽ darx. licet nl¬
lalitis ꝯtrstatio facta uł petiti

Expanded text:
movendas easdem cessas actiones similiter observandum erit, ut minime quis impediatur procuratorem cessarum sibi per donationem actionum dare, licet nulla litis contestatio facta vel pet
Abbreviated transcription (Latin):
ina. Delatere. frat̾. soror. patrus
amita. Testandi sane ita demũ
habet facultatem. ut his tamc̃
psonis ꝓuiris ac legum q̃ uolu

Expanded text:
ia, de latere frater soror patruus amita. Testandi sane ita demum habeat facultatem, ut his tantum personis pro iuris ac legum quo
Abbreviated transcription (Latin):
li tam̃ ꝓteruc id facumt.⁊ fal¬
sis ꝯtumcliis matrimonia de¬
formant. ¶Sacrilcgos. autẽ
nuptiarum gladio pumiri o¬
tantuꝵ. ãa. ad ꝓpłm.
sexo ꝑdidit locum. ubis celus
nutatur malt̾am formam.
ubi amor querit᷑ nec indetur.
Iubemus in surgere leges. ar¬
mari uira gladio ultore.⁊ ex¬
ꝗsitis penis subdantur ĩ fam̃s

Expanded text:
li tamen proterve id faciunt et falsis contumeliis matrimonia deformant. Sacrilegos autem nuptiarum gladio puniri otans AA. ad populum. sexus perdidit locum, ubi scelus mutatur in alteram formam, ubi amor quaeritur nec videtur: iubemus insurgere leges, armari iura gladio ultore, ut exquisitis poenis subdantur infames
Abbreviated transcription (Latin):
uł indefuncti locum substituc̃di.
patcat copia. itaut iudicio tue
sedis sub ipsorum p̾sentia corpo¬
ratoꝵ incorum locum quos humͣ¬
ni subtraxerint casus. exeodem
quo illi fuerant corpore sub rogẽ¬
tur. Nulli alii corporatorum pre¬
ter preclictum numerum ꝑ pa¬
turinia immunitate conçessa.
tis legib curtates transgrecdic̃tes
ipsi uł ꝑegrinos negotiatores sinc
comite com mertioꝵ suscipiẽtes
fuerint deprehensi: nec ꝓscripti¬
onem bonorum. nec pen̾am phẽ¬
is exslii ulterius euadent. Ergo
om̃s pariter siue priuati seu cui¬
piam dignitatis siuc inmmilitia
ꝯstituti sciant sibi aut abhiis¬
modi temeritate penitus absti¬
nendum.aut supradicta sup¬
plicia subcundum.

Expanded text:
 in defuncti locum substituendi pateat copia, ita ut iudicio tuae sedis sub ipsorum praesentia corporatorum in eorum locum, quos humani subtraxerint casus, ex eodem quo illi fuerant corpore subrogentur: nulli alii corporatorum praeter praedictum numerum per patrocinia immunitate ctis legibus civitates transgredientes ipsi vel peregrinos negotiatores sine comite commerciorum suscipientes fuerint deprehensi, nec proscriptionem bonorum nec poenam perennis exilii ulterius evadent. Ergo omnes pariter, sive privati seu cuiuspiam dignitatis sive in militia constituti, sciant sibi aut ab huiusmodi temeritate penitus abstinendum aut supra dicta supplicia subeunda.
Abbreviated transcription (Latin):
dum ꝓcreatis. legitims allega¬
tionib uti malucrit. cas apcł
codẽ ꝓ tp̾re fisci pationes. uł
alt̾utrum ut dictũ ẽ eoꝵ ges¬
tis int̾uemẽtib cõmendari: ta
indelicet ut uiri cognite alle¬
luerint. antę latoc fisci patro¬
nos ad casdẽ lib̾tates ꝑ agẽdo
propriã aduocatioĩs uocẽ ac¬
comodr aliis nchilomims

Expanded text:
dum procreatis, legitimis adlegationibus uti maluerit, eas apud eosdem pro tempore fisci patronos vel alterutrum, ut dictum est, eorum gestis intervenientibus commendari, ita videlicet, ut iuri cognitae adleluerint, antelatos fisci patronos ad easdem libertates peragendas propriam advocationis vocem accommodare. Aliis nihilo minus
Abbreviated transcription (Latin):
os obcãm uidicaticis iussu
cuius iurendi fuit. pigno¬
ns uire trm ac distrahi pos¬
se. scpe rescriptum ẽ. namin
ancem nste obligatõis suc¬
cedit ex caꝯtracto auctoriti
umincausam iuidicati alic̃
les pignori capitur ꝑ offĩ¬
cium cius ꝗita decieint ue¬
nundari solet. ñ ꝑcum qui
uidicatum ficri postulaiit
Et si alio emptore ñ existe

Expanded text:
s ob causam iudicati eius iussu, cui ius iubendi fuit, pignoris iure teneri ac distrahi posse saepe rescriptum est. Nam in vicem iustae obligationis succedit ex causa contractus auctoritas Cum in causa iudicati aliqua res pignori capitur, per officium eius qui ita decrevit venumdari solet, non per eum, qui iudicatum fieri postulavit. Et si alio emptore non existe
Abbreviated transcription (Latin):
tricum ĩ uenimꝰ inouentio¬
nalib pignorib uł hypot¬
hecis. ñ solum tenentem cre¬
ditorem aduii.nisz ctiam
si abea cadat. siuc sua culp̃
suic ñ. suic fortuito casu. hu¬
manius eẽ pspeximus ⁊ in
p̃torio pignorc dare recupa¬
tõem c̾chitori. quocumq mo¬
do possessioncm. amittat. si¬
ue culpa sua. sue ñ. suic for¬
tuito caũ .. Licet cium debu¬
crat incumbe suopignori.
nc aliquam patiatur iactã.
Tamen neqd amarum ĩcre¬
ditorib ꝯscquatur. benign

Expanded text:
t cum invenimus in conventionalibus pignoribus vel hypothecis non solum tenentem creditorem adiuvari, sed etiam si ab eo cadat, sive sua culpa sive non sive fortuito casu, humanius esse perspeximus et in praetorio pignore dare recuperationem creditori, quocumque modo possessionem amittat, sive culpa sua sive non sive fortuito casu. Licet enim debuerat incumbere suo pignori, ne aliquam patiatur iacturam, tamen, ne quid amarum in creditoribus consequatur, benign
Abbreviated transcription (Latin):
ct̾is uiris dubitationẽ deci¬
dentes. ad duplum genus
hypothecar ui respeximus.
unum quidem qd crconẽ¬
tionib ⁊ pactis hominum
nascitur. aliud q̃ a iuidicib
datur. ⁊ p̾torium mincupa

Expanded text:
is iuris dubitationem decidentes ad duplum genus hypothecarum respeximus, unum quidem, quod ex conventionibus et pactis hominum nascitur, aliud, quod a iudicibus datur et praetorium nuncupa
Abbreviated transcription (Latin):
atq umu̾se eis facultates fisci
uirib uindicent᷑ quamuis cã
penã debit sustinẽ quam ra¬
ptori leges imponunt. Demu
i qͣcum suo suo occulte rem ha¬
be de tegit᷑ capitali sententie
subiungeti. tradendo ignib
ũberoue. Sitq oĩb facultas c̃¬
men publicum arguendi. sit
officio copia nuntiandi. siti
etiam ẜuolicentia deferendi.
cui ꝓbato crimine lib̾tas da¬
bitur. Filii etiam quos ex hac
dignitatiᷤ insignib. inmi¬
cepturi aliqd ex facultatib¬

Expanded text:
atque universae ejus facultates fisci viribus vindicentur, quamvis eam poenam debuerit sustinere, quam raptori leges imponunt. Dat. qua cum servo suo occulte rem habere detegitur, capitali sententia subiugetur, tradendo ignibus verberone. Sitque omnibus facultas crimen publicum arguendi, sit officio copia nuntiandi, sit etiam servo licentia deferendi, cui probato crimine libertas dabitur. Filii etiam, quos ex hac dignitatis insignibus in nucepturi aliquid ex facultatib
Abbreviated transcription (Latin):
seruari. ut intra eos antedicti:
ẜuiꝑmaneant. ⁊ facultatem
memorato tp̃r licentiã habe
hecłc mulieris lib̾tatẽ eis mmi¬
ponendi.nisi ꝑculpam cis m̃¬
ritus ꝓhibitꝰ fi̾nt causa ad¬
ultii tp̃re inidelicet inminẽte

Expanded text:
servari, ut intra eos ante dicti servi permaneant et facultatem memorato tempore licentiam habere heredem mulieris libertatem eis imponere, nisi per culpam eius maritus prohibitus fuerit causam adulterii, ipse videlicet im
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ repudiet misso ꝓpt̾ suspi¬
tr̃em cminis aduit̾ui. legum
ꝯclitores. intͣ luoꝵ m̃siũ spati¬
um pt missionẽ repudii num̃¬
gerit eis imponendam. ¶Si
uero uxor matrimomo sub p̃¬
fato mͦ dissoluto reb huma¬
nis exc̃pta fuit. nichil de tp̃r
quousq suoc eoc ꝓpt̾ memno¬
ratã causã ꝑ manere debeat
adiciunt. nob̾ necessariũ ind̾

Expanded text:
io misso propter suspicionem criminis adulterii, legum conditores intra duorum mensum spatium post missionem repudii numergerit, eis imponendam. Sin vero uxor matrimonio sub praefato modo dissoluto rebus humanis exempta fuerit, nihil de tempore, quousque servos eos propter memoratam causam permanere deceat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
imulier iepudu oblatione. si¬
ne ulla legitima ca ase daci dis¬
cesscrit. nc iuluitatem stupͥ
procacitate cõmaculet. actusa¬
tc̾ẽ iepucdiato marito irx de¬

Expanded text:
mulier repudii oblatione sine ulla legitima causa a se dati discesserit, ne viduitatem stupri procacitate commaculet, accusationem repudiato marito iure de
Abbreviated transcription (Latin):
umꝗ ad scuerat honcidiũ
se ñ uoluntate s casu fortui¬
to focisse. cũ calcis ictu mor¬
tis occasio p̾bita uidetur. si
hoc ita ẽ. n sup hoc ambigi⁊
pot̾it. oĩ metu ac suspicione
qͣm ex amisse uei discͥminc
sustinet sccłm io ꝙ ad nota¬

Expanded text:
ui asseverat homicidium se non voluntate, sed casu fortuito fecisse, quum calcis ictu mortis occasio praebita videatur, si hoc ita est, nec super hoc ambigi poterit, omni metu ac suspicione, quam ex admissae rei discrimine sustinet, secundum id, quod adnota
Abbreviated transcription (Latin):
tamen dispositio hunismodi
exellentissimoꝵ iudicium ⁊¬
omĩmodo rata sit: nullidan¬
da licentia ꝓuccationem. ꝯtra
coꝵ offerre sententiam uł alã
quamcumq dubitatõem ĩ¬
troduc̾e. ¶Quam obẜuati¬
onemñ solum siumis uidex

Expanded text:
tamen dispositio huiusmodi excellentissimorum iudicum omnimodo rata sit, nulli danda licentia provocationem contra eorum offerre sententiam vel aliam quamcumque dubitationem introducere. Quam observationem non solum, si unus iudex
Abbreviated transcription (Latin):
n magistratus municipales tu¬
toꝵ nominatores. si adminis¬
tratõis funto tempore ñ fue¬
rint soluendo. nec excautõe fi¬
de nissioms solidum exigi por¬
sit:pupillis quondã in subsi¬
diui indẽpnitatis noĩe. actioẽ
utilẽ compet̾e ex senatꝰ ꝯsulto
qauctore duio traiano parẽ¬
te nõ factuz ẽ ꝯstitit. Iayp.

Expanded text:
n magistratus municipales tutorum nominatores, si administrationis finito tempore non fuerint solvendo nec ex cautione fideiussionis solidum exigi possit, pupillis quondam in subsidium indemnitatis nomine actionem utilem competere ex senatus consulto, quod auctore divo Traiano parente nostro factum est, constitit. DIOCL.
Abbreviated transcription (Latin):
icet inꝯtinenti sui heredes se pa¬
t̾is ñ miscuerint boms. tam̃
ignorantes delatam sibi cẽ hx
to nire facto.uł ab intestato
legitima delata successio est

Expanded text:
icet in continenti sui heredes se paternis non miscuerint bonis, tamen ignorantes delatam sibi esse hento iure facto vel ab intestato legitima delata successio est
Abbreviated transcription (Latin):
itũ ⁊ collega tinis cum magist᷑¬
Otu fugeremim. minus idoneuz
tutore declistis cautiẽq idoncã
ñ exegistis. nec alias suari pu¬
pillo indẽpnitas potest ⁊ utn¬
q solucudo estis. ꝓuirili parte
iuos actoe dari ñ inuuiria postu¬
labis. B. ã. Afruntiano.
dusꝰ nominatorẽ tutoris. uł
curatoris minus idonci. ñ ãte
ꝑucniri post quã si bonis nou̾¬
ti temq fide ussoris eus. nec
ñ collegaruz quoq ad quorũ
ꝑiculu ꝯsortiu .administrati¬
oms spectat. cexcussit. ñ sit ĩdẽp¬
ntati pupilli uł adulti satis¬

Expanded text:
tu et collega tuus, cum magistratu fungeremini, minus idoneum tutorem dedistis cautionemque idoneam non exegistis nec alias servari pupillo indemnitas potest et utrique solvendo estis, pro virili parte in vos actionem dari non iniuria postulabis. Adversus nominatorem tutoris vel curatoris minus idonei non ante perveniri potest, quam si bonis nominati itemque fideiussoris eius nec non collegarum quoque, ad quorum periculum consortium administrationis spectat, excussis non sit indemnitati pupilli vel adulti satis
Abbreviated transcription (Latin):
ignorib ꝗdẽ int̾uenientiblusure
que sine stipislatione peti ñ poterã
pacto retineri possunt. Uerum hoc.
iure ꝯstituto. cum huiꝯmodi iure¬
nullo int̾posito pactoltamen c̾te
sume penã p̃stari ꝯuenisse ꝓponas.
nec petinec retineri ꝗcquã ampliꝰ.
⁊ad pignoris solutionẽ urg eri
te disciplina niris ꝓspicis..
mutuo datis incerti ptii ratio. adͣd¬
tam̃ta usuraꝵ eiusdem materie sus

Expanded text:
ignoribus quidem intervenientibus usurae, quae sine stipulatione peti non poterant, pacto retineri possunt. verum hoc iure constituto, cum huiusmodi nullo interposito pacto tantum certae summae poenam praestari convenisse proponas, nec peti nec retineri quicquam amplius et ad pignoris solutionem urgueri te disciplina iuris perspicis. mutuo datis incerti pretii ratio additamenta usurarum eiusdem materiae su
Abbreviated transcription (Latin):
relinquatur. siuc in legato hoc
ꝯsistat. siue in hxreclitate. ħui¬
mõi igitur decidentes antiꝙ̃
ꝯtrou̾sam. sancimus cuicũq
fu̾it uł rercditas uł ager. mi

Expanded text:
relinquatur, sive in legato hoc consistat sive in hereditate 2a . Huiusmodi igitur decidentes antiquam controversiam sancimus, cuicumque fuerit vel hereditas vel ager i
Abbreviated transcription (Latin):
siq̃ habes impeliatur. ld cam
iem defendendam q̃ ad u̾sus te
uẽdicãtẽ agenda crit. curatoro
pupillo petuntur.Mp̃Si

Expanded text:
 habes, impediatur, ad eam rem defendendam, quae adversus te vindicantem agenda erit, curatores pupillo petuntur. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
lucrint. pleno onĩo ciussanc¬
cimus applicari. nemine ui¬
dice.uł alia quacũq ꝑsona
sĩ audente ꝯtẽpn̾e nec sit fa¬
cultas rapte uirgin uł in¬
duc. uł cuilibet mulieri ra

Expanded text:
luerint, pleno dominio eis sancimus applicari, nemine iudice vel alia quacumque persona haec audente contemnere. Nec sit facultas raptae virgini vel viduae vel cuilibet mulieri ra
Abbreviated transcription (Latin):
dine adhibeãt ut eos possĩt
post legitimas ⁊ iuri cogitas
probations. sine fori p̾scrip¬
tõe durissimis penis afficiã:
⁊ mortis ꝯdepnent supplicio.
Quib ⁊ si appellare uolu̾m
nullam damus licentia ẜm
antique ꝯstantiniane legis
ꝯstitutõe. Et siꝗdem ancille
uł lib̾tine sint. q̃ rapinã pas¬
se s̾.uptores tantũmodo su¬
pͣdicta pena plectentur subs¬
tantiis coꝵ nullam deminu¬
tõe passuri.Sin aũt ininge¬
nuia ꝑsona tale facinus per¬
petretur: etiã õs res mobiles
seu ĩ mobiles ⁊ semouẽtes.tã

Expanded text:
dine adhibeant, ut eos possint post legitimas, et juri cognitas probationes, sine forti praescriptione durissimis poenis adficiant et mortis condemnent supplicio. Quibus et, si appellare voluerint, nullam damus licentiam secundum antiquae Constantinianae legis definitionem. Et si quidem ancillae vel libertinae sint quae rapinam passae sunt, raptores tantummodo supra dicta poena plectentur, substantiis eorum nullam deminutionem passuris. Sin autem in ingenuam personam tale facinus perpetretur, etiam omnes res mobiles seu immobiles et se moventes tam
Abbreviated transcription (Latin):
sumet ip̃e ꝓfitearis cum zcno¬
dera minore ingitiqumq:
anis ꝯtraxissemec docere po¬
tuisse p̾torem iuirum clarissi¬
mũcreo ꝯtractulocupletiorẽ
factam. intelligis cã ñ in me¬
rito ĩ integrimi restitutã. Mp.
Nd.ã. Galano.
suit alleg.asminor anis pecumã
fenori accepisti noc ca mrem

Expanded text:
um et ipse confitearis cum Zenodora minore viginti quinque annis contraxisse nec docere potuisse praetori viro clarissimo ex eo contractu locupletiorem factam, intellegis eam merito iA. Gaiano. Si, ut adlegas, minor annis pecuniam fenori accepisti nec ea in re
Abbreviated transcription (Latin):
hnbeant. ut co dubictatẽ dixi¬
mente fimatur negotium.
His indelicet litio quarũ
estimatio iuginti libraꝵ aur
quantitatem excedit. incom¬
mune auditoriũ florentissim¬
oꝵ sacri ñi palatn ꝓcerum
introcducendis. ut tamen ẜm
iam statuta. liceat ꝗdem nõ
solum uicto. sed etiam incto¬
ri ꝯsultatõem.adunum uel
duos iudices mittendam.in¬
tra biemini temps ei uł cis in¬
timare. Dost excessum enim
memorãti tp̃is huius mõi
licentia amputamus.Que
u̾o fu̾uint ab eo uł eis decreta
nulla ꝓucratõe suspendant.
Nonas etiam ad sertiones¬
partib apd̃ cundem uł eosdẽ
iudices addi ad exemplum
ꝯsultatiomis adsacrum mĩn
palatium introlucende ꝑmit¬

Expanded text:
hibeant, ut eo dubietatem dirimente finiatur negotium: His videlicet litibus, quarum aestimatio viginti librarum auri quantitatem excedit, in commune auditorium florentissimorum sacri nostri palatii procerum introducendis: Ut tamen secundum iam statuta liceat quidem non solum victo, sed etiam victori consultationem ad unum vel duos iudices mittendam intra bienni tempus ei vel eis intimare: post excessum enim memorati temporis huiusmodi licentiam amputamus. Quae vero fuerint ab eo vel eis decreta, nulla provocatione suspendatur. Noa partibus apud eundem vel eosdem iudices addi ad exemplum consultationis ad sacrum nostrum palatium introducendae permit
Abbreviated transcription (Latin):
n offerendis ꝓuocatõib ex
quib ꝯsultat᷑iomm more. ne¬
gotium mmi sacrum pala¬
tium introduci solebat. ix
ad dendum ẽe censemus. ut
si ꝗdem ñ excedat. litis estima¬
tio decem librarum aur quã¬
titatem ex ip̃a scilicet sententi
nidicis discerndaẽda. Non du¬
tii deputetur. ¶ Sin u̾onimo¬
ratã excedens quantitatem in¬
ginti libras auri t̾minctur
duob tradatur magnificis
idicib. ⁊uris scilicet deuoti
cpistularib cognitionalia cer¬
tamina excipientib. Ita ta¬
mẽ ut si dissenturnt uirum
illustrem ꝓtp̃r questorem ad

Expanded text:
n offerendis provocationibus, ex quibus consultationum more negotium in nostrum sacrum palatium introduci solebat, hoc addendum esse censemus, ut, si quidem non excedat litis aestimatio decem librarum auri quantitatem, ex ipsa scilicet sententia iudicis discernenda, non dutii deputetur. Sin vero memoratam excedens quantitatem viginti libris auri terminetur, duobus tradatur magnificis iudicibus, viris scilicet devotis epistularibus cognitionalia certamina excipientibus, ita tamen ut, si dissentirent, virum illustrem pro tempore quaestorem ad
Abbreviated transcription (Latin):
pellatio fuerit oblata.sue ab
ip̃a qualitate ndicis. siue ex
diuina delegatõe iuro specta¬
bili duci destinata. siuc inter
spectabiles idem dux mmnne¬
retur. suie illustri dignitate
decoratur. suie etiam maio¬
re. cumetiam magist̾ie potes¬
tatis hommnes.nec ñ ꝯsulares
sepe utilitate publica poseẽ¬
te. ad huius moi curã ꝓueni¬
unt. Nullo discrimine habi¬
to. ñ dignitatem. s ducatus
magistratum spectari: ⁊ appel

Expanded text:
pellatio fuerit oblata, sive ab ipsa qualitate iudicis sive ex divina delegatione viro spectabili duci destinata, sive inter spectabiles idem dux connummeretur sive illustri dignitate decoratur sive etiam maiore, cum etiam magisteriae potestatis homines nec non consulares saepe utilitate publica poscente ad huiusmodi curam perveniunt, nullo discrimine habito non dignitatem, sed ducatus magistratum spectari et appel
Abbreviated transcription (Latin):
lationem ex quocumq duce
uenientem. ñ ut antea erat ⁊¬
dispositum. sed apud uiru
sublimissimũ magistru offi¬
cioꝵ nec ñ uirũ excellentissim¬
ũ nr̃i palatii questorẽ cõmu¬

Expanded text:
lationem ex quocumque duce venientem non ut antea erat dispositum, sed apud virum sublimissimum magistrum officiorum nec non virum excellentissimum nostri palatii quaestorem co
Abbreviated transcription (Latin):
uocatis diu̾soꝵ iudiciorum
ipatronum cause p̾uaricatur
putas. ⁊ implei̾ns accusationẽ.
ñ decent adu̾sus eum ꝓtemeri¬
tate cõmissi sententia.atq i¬
ta deprincipali causa denuo q̃¬
retur ¶Quod si ñ docueris pre¬
uaricatum. ⁊ calũpnia notab¬
is. ⁊ reb iudicatis aqb ñ esti
prouccatum stabit. oꝯ pp̃p.
qui nccessano patrie sue debẽt
numcipio functiones cos de¬
cimonib ad gregatos nolumꝰ
cuagari. pmittentes tamẽ ut
ĩncgotus.causidicoꝵ fungã¬
tur officuis. Et incruitatib ꝓpͥis
subeant munia curiaꝵ ¶Ita
tamen ut ñotrarẽ publicam
cuntatis inqua honorem hũc
ꝯsecuti st̃. eis ad c̃ẽ ꝑmittat.¬

Expanded text:
vocatis diversorum iudiciorum. Si patronum causae praevaricatum putas et impleveris accusationem, non deerit adversus eum pro temeritate commissi sententia, atque ita de principali causa denuo quaeretur. Quod si non docueris praevaricatum, et calumnia notaberis et rebus iudicatis, a quibus non est provocatum, stabitur. Qui necessario patriae suae debent municipio functiones, eos decurionibus adgregatos nolumus evagari, permittentes tamen, ut in negotiis causidicorum fungantur officiis et in civitatibus propriis subeant munia curiarum, ita tamen, ut non contra rem publicam civitatis, in qua honorem hunc consecuti sunt, eis adesse permittat
Abbreviated transcription (Latin):
istrahente marito rẽ iuris tui. si
sensum ñ accõmodasti licet sigil¬
lo tuo uenditiomis instrumen¬
tum fraude ꝯqsita signau̾is eio¬
modi tamen comento emptori
usu capione ñ sub secuta ul lon¬
gi temporis ꝓscriptõe ñ muni¬
to: nullam prestitisse potest se¬
curitatem. Mpp̃. Uiccl. iqux¬

Expanded text:
istrahente marito rem iuris tui, si consensum non accommodasti, licet sigillo tuo venditionis instrumentum fraude conquisita signaveris, eiusmodi tamen commentum emptori usucapione non subsecuta vel longi temporis praescriptione non munito nullam praestitisse potest securitatem. Impp. Diocleti
Abbreviated transcription (Latin):
rere.¶ Sin uo uł ñ sit tutor
uł cum sit ca face neglexerit.
tunc codem infante mca cta¬
te defunctosom̃s hereditatrs
ad cum deuolutas fi non agĩ¬
tas ita intelligi quasi abim

Expanded text:
rere. Sin vero vel non sit tutor vel, cum sit, ea facere neglexerit, tunc eodem infante in ea aetate defuncto omnes hereditates ad eum devolutas et non agnitas ita intellegi, quasi ab
Abbreviated transcription (Latin):
erati ex quo sacris pat̾ins ab¬
soluti sunt. In aliis aũt que
minime ad quiri possunti
hoc ñ fuerat specialit̾ ꝯstitu¬
tum. Aꝑtissima definitiõe

Expanded text:
erat, ex quo sacris paternis absoluti sunt, in aliis autem, quae minime adquiri possunt, hoc non fuerat specialiter constitutum, apertissima definitione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ singularẽ cdilectionẽ. uigilio .i. diligent̃ studens
⁊ curiosꝰ sũ ad te ꝓm̾endũ: i. ad uoluntates tuas
uus quẽ cũ uenerit dñs eiꝰ: inuen̾it uigilantem:
pͥurã ꝯscientiã: uocat lucẽ: Sic̃ econtͣ malã ꝯsci¬
enciã: dicimꝰ tenebras. Iuxta apłm fuistis aliqñ

Expanded text:
 singularem dilectionem, vigilo, id est, diligenter studens, et curiosus sum ad te promerendum, atque ad voluntates tuas vus, quem cum venerit Dominus, invenerit vigilantem . Puram conscientiam vocat lucem. Sic econtra conscientiam malam dicimus tenebras juxta Apostolum, Fuistis aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
ouos fideles mei intͥbulationib positi nosite
deficere. s indño sꝑantes ⁊ remun̾ationẽ aboo ex¬
pectantes: meo exemplo orate: qr ego in passione
posit̾ sic oraui ad dñm: ods̃ pat᷑ exaudi ꝑꝑ clignitatĩ
filii tui: orationẽ meã resuscitando me amorte. cla¬
nficãdo inpassione Ac si clicat Pat̾ clarifica filiũ
tuũ ⁊ nedespexeris dep̃cationẽ meã.i. ꝓ humani

Expanded text:
vos fideles mei in tribulationibus positi, nolite deficere: sed in Domino sperantes, et remunerationem ab eo expectantes, meo exemplo orate: quia ego in passione positus, sic oravi ad Dominum: O Deus Pater, exaudi propter dignitatem Filii tui orationem meam, resuscitando me a morte, et clarificando in passione. Ac si diceret: Pater clarifica, Filium tu
Abbreviated transcription (Latin):
batiõĩs nocturna memeuã salutaui. Ex iñ arbitror diui¬
no iuuamine: me delectũ dariũq uicisse: urtutẽq sol¬
ꝯfido. Postꝗ̃ parmenioni ħ locutꝰ ÷: pͥncipes fac̾dotũ ho¬
norans aecurrentib feliqͥs sic̾dotib adciuitatẽ usꝙ ꝑ
uenit. Adtẽplũ ascendens: sacͥficauit dõ scđ̃m sacͥ dotis

Expanded text:
tror me divino juvamine delectum, Dariumque vicisse, virtutemque solnfido. Postquam Parmenioni locutus est, principem sacerdotum honorans, accurrentibus reliquis sacerdotibus, ad civitatem usque pervenit. A
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxinum ẜiuenti fundo: non ĩpoi̾ta
seruitute. ⁊ int̾ legiitimũ tempꝰ qͦ
seruitutes perent. rursus eũ locun
aociuistiseti habiturus eit serutaitẽ
qm uicinꝰ debuisset.

Expanded text:
ximum servienti fundo non imposita servitute et intra legitimum tempus, quo servitutes pereunt, rursus eum locum adquisisset, habiturus est servitutem, quam vicinus debuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
nebat ad eũ s qͣr fur erat. et loculos hñs ea
q̃ mitrebant᷑ portabat. qͥlibet ã argenteꝰ ua¬
sebat detẽ denarios usuales. et ita dampnun
inguenti qd ualuerat trescentos denarios tͥ¬
gncta recõpensauit argenteis. si uͦ dicamꝰ ar¬
dis uendidit xp̃m qiͣ inle mantipiũ ꝓ trigi

Expanded text:
 quia fur erat et loculos habens, ea quae mittebantur portabat . Quilibet autem argenteus valebat decem denarios usuales, et ita damnum unguenti, quod valuerat CCC denarios, triginta recompensavit argenteis. Si vero dicamus ardas vendidit Christum quasi vile mancipium trigi
Abbreviated transcription (Latin):
tams qͣco a punch meda ĩ dĩ dualitate discedit tauto
amplioraib spacis expheatur si quit no un se medio
ꝯntat ⁊ societ in simplici ͭ ᷤ cogitur dałundiq ac di¬
ifiuere cerat smmili rõe ꝗ longimi a pͦ m̃te dacedit
iꝑiorib fati uib iuplicatur ac tanto aliqͥt a fatoli

Expanded text:
tatus, quanto a puncti media individuitate discedit, tanto amplioribus spatiis explicatur: si quid vero illi se medio connectat et societ, in simplicitatem cogitur, diffundique ac diffluere cessat. Simili ratione quod longius a prima mente discedit, majoribus fat
Abbreviated transcription (Latin):
pmĩa dicente sic. instant ꝑfidi qui sapiunt᷑ plus
ꝙͣ oporteat. nõ sobrii. s excedentes m̃surã. dicũt
sio ad ꝑcc̃m eẽt ĩcitatio. dñt em̃ quis nõ semꝑ pͥ¬
caret si redire seꝑ posset . dñt em̃ dm̃n ĩcitato¬
rem mali si semꝑ penitentibꝰ subuenit: et ⁊̃ ei pla¬
cere pcc̃a quibꝰ semꝑ p̾sto ẽ gr̃a. errant ã ĩmo ꝯ¬

Expanded text:
Adhuc instant perfidi, qui sapiunt plus quam oportet; non sobrii, sed excedentes mensuram. Dicunt sio ad peccatum esset incitatio. Dicunt enim, Quis non semper peccaret, si redire semper posset? Dicunt enim Deum incitatorem mali, si semper poenitentibus subvenit: et ei placere peccata, quibus semper praesto est gratia. Errant autem.
Abbreviated transcription (Latin):
falutaris meditinã dabat egroto qmͣ ei sciebat
ẽẽ mortiferã. sciebat em̃ qd̾ qͥ mandutat ĩdi¬
gne uiditm̃ sibi mandutat et bibit. aut ut
manifestñ: ne forte nõ sit correc̾tor s ꝓditor.
unde tantũ reꝑit᷑ in canone. nõ ꝓhibeat dispẽ

Expanded text:
salutaris medicinam dabat aegroto, quam ei sciebat esse mortiferam? Sciebat enim, quod qui manducat indigne, judicium sibi manducat. An ut manifestum, ne forte non sit corrector sed proditor. Unde cautum reperitur in canone
Abbreviated transcription (Latin):
lo colore signasset et signato iã ꝯsũmato simi¬
latro manꝰ aliꝰ ĩferret ut iam formata iam pit¬
ta qͣi ꝑitior reformaret. gͣnis pͥoris artificis ĩ¬
iuria et ĩdignatio uid̾et᷑. tu te existimas ĩpu¬
gne iat᷑am tͥam ĩprobe temeritatis audatiã d̾i
artificis offensã. ut em̃ ĩpudita cca hoĩes et ĩ¬
cesta fuscis lenotinantibꝰ u̾sis corruptis uiolatis¬
q q̃ dei sũt peior adultera detm̾is. qs ornari
te putas qd̾ xitas comi. ĩpugnacio ẽ ista di¬

Expanded text:
lo colore signasset et signato iam consummatoque simulacro manus alius adferret, iam formata, iam picta quasi peritior reformaret, grauis prioris artificis iniuria et iusta indignatio uideretur: tu te existimas inpune laturam tam inprobae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? ut inpudica circa homines et incesta fucis lenocinantibus non sis, corruptis uiolatisque quae Dei sunt peior adultera detineris. quod ornari te putas, quod putas comi, inpugnatio est ista di
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibꝰ nẽ sub sp̃e diuinatõis ad antiquos rds¬
trie cultꝰ redirent. unde qͥb̾dã astellaccẽs e
tura signa custodientibꝰ apis ait. des obseo¬
natis etmenses et tpr̃a et annos. uł ut. dfn
subesset ncc̾itas. ut si eẽt ꝯtentio de elestin

Expanded text:
fidelibus, ne sub hac specie divinationis ad antiquos idololatriae cultus redirent. Unde quibusdam constellationes et futurorum signa custodientibus Apostolus ait: Dies observatis, et menses, et tempora, et annos. Unde subesset necessitas, ut si esset contentio de election
Abbreviated transcription (Latin):
yͥmago futar iditu et astendat homo adu̾sus se
tͥbunal mentis suc: estituat se ante faciett suam
copitadio iestus ꝯstĩa. et carnifex timor. inde qͥ¬
dam sangns aĩe afitentie ꝑ lacrias ꝑsat.
postremo ab ip̃a mente tane smña apferat᷑ nt se
ĩdignũ homo iditet ꝑticipatõe corꝑis et eat¬
gumis dm̃ ut qui seꝑari a regno timet ꝓ ul¬
tinã stiãm: ad tempꝰ ꝑ ecc̃asticam dnteptinam
a satͣm̃to celestis panis seꝑet᷑.¬

Expanded text:
imago futuri judicii et ascendat homo adversus se tribunal mentis suae, et constituat se ante faciem suam cogitatio, et testis conscientia, et carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis senteindignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis se
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃atẽ diãm tͥbinit qui de hõib deos fatit. s tũ
ip̃e sit̃ ex semet ip̃o d̾s ẽ. ita ex ꝑ semet ip̃m qñ
uult sine humana cooꝑatõe pcc̃a dimitte pot̃.
hii uͦ qmi ex semet ip̃is dii nõ sũt: illi etiã isi eo a quo
em̃ mirabilia ĩ inta sua. Ita etiã solus d̾s pc̃ta dimi¬

Expanded text:
m tribuit qui de hominibus deos facit. Sed tamen ipse sicut ex semetipso Deus est, ita etiam per semetipsum quando vult sine humana cooperatione peccata dimittere potest. Hi vero qui ex semetipsis dii non sunt, illi etiam nisi eo a quo enim mirabilia in vita sua , » ita etiam solus Deus peccata dimi
Abbreviated transcription (Latin):
quanto atrotius potuit iritari.
cum in loco illius cedis hoc est in
loco sui operis. aduersariȩ suȩ con¬
titutã edẽ uideret hec uana ride¬
tib nob̃ illi docti sapientesq stom¬
chantur. & tam̃ numinũ bonori
maloꝵq cultores. de hac question
concordiȩ discordiȩq ñ exeunt.
siue pͣtermiserint harũ dearũ cũ
eisq febrẽ bellonãq pͣtulerint.
quib antiqua fana fecerunt.
siue & istas coluerunt. Cũ sic
eos discedent econcordia disc¬
dia seruiens. usq ad ciuilia bella
obstaculũȩdem concordiȩ tester
cedis supplicuq gracchorũ con¬
nantib opponendã putarunt
quantũ ex hoc ꝓficerent indic
secuta peiora Laborar̾ enĩ deu¬
ceps contionatores ñ exẽplum
deuitare grecorũ. sed superare
propositũ Lucius saturnius tribi¬
nus pleb̾. & gauis seruilius pͣtor
& multo post marcus drusus: Qu
om̃ium seditionib cedes pͥmo ian
tunc grauissimȩ. deinde sotialia

Expanded text:
quanto atrocius potuit irritari, quanto atrocius potuit irritari, cum in loco illius caedis, hoc est in loco sui operis, adversariae suae constitutam aedem videret? Haec vana ridentibus nobis illi docti sapientesque stomachantur, et tamen numinum bonorum malorumque cultores de hac quaestione Concordiae Discordiaeque non exeunt, sive praetermiserint harum dearum cultum, eisque Febrem Bellonamque praetulerint, quibus antiqua fana fecerunt; sive et istas coluerint, cum sic eos, discedente Concordia, Discordia saeviens usque ad civilia bella obstaculum aedem Concordiae, testem caedis suppliciique Gracchorum, contionantibus obponendam putarunt. Quantum ex hoc profecerint, indicant secuta peiora. Laborarunt enim deinceps contionatores non exemplum deuitare Gracchorum, sed superare propositum, L. Saturninus tribunus plebis et G. Seruilius praetor et multo post M. Drusus, quorum omnium seditionibus caedes primo iam tunc grauissimae, deinde socialia
Abbreviated transcription (Latin):
rea concordia. quia deseruerat
animos ciuũ neruit in illa ede
tamꝗ in carcere indudi Cur enĩ
sireb gestis congruere uoluer̃
non ibi potius ȩdẽ discordiȩ
fabricarunt anulla ratione
retidit᷑. cur concordia dea sit
& discordia dea ñsit ut scđm
labeonis distintione̾ bona sit
ista. illa uero mala. nec ipse
aliud secutus uidet᷑. quã quod
aduertit romȩ &iã. febri sic̃
saluti tẽplũ constitutũ. Eo mͦ
igitur ñ tantũ concordiȩ cons¬
diȩ: Periculose itaq romani
tam mala dea irata uiuere
uoluer̃. nec troianũ excidiũ
recoluer̃. originẽ. ab ei offensi¬
ñ one sũpsisse. Ipsa quippe. quia
int̾ deos ñ fuerat inuitata.
triũ dearũ litem aurei mali
suppositione cõmenta ÷ Unde
rixa numinuͣ. & uenus uictrix
& rapta helena. & troia deleta:
Quaꝓpt̾ si forte indignata qđ
inter cleos inurbe nullũ tẽplũ
habere meruit. ideo iã turba¬
bat itantis tumultib ciuitatẽ

Expanded text:
rea Concordia, quia deseruerat rea Concordia, quia deseruerat animos ciuium, meruit in illa aede tamquam in carcere includi. Quur enim, si rebus gestis congruere uoluerunt, non ibi potius aedem Discordiae fabricarunt? An ulla ratio redditur, quur Concordia dea sit, et Discordia dea non sit, ut secundum Labeonis distinctionem bona sit ista, illa uero mala? Nec ipse aliud secutus uidetur quam quod aduertit Romae etiam Febri, sicut Saluti, templum constitutum. Eo modo igitur non solum Concordiae, Periculose itaque Romani tam mala dea irata vivere voluerunt, nec Trojanum excidium recoluerunt originem ab ejus offensione sumpsisse. Ipsa quippe quia inter deos non fuerat invitata, trium dearum litem aurei mali suppositione commenta est: unde rixa numinum, et Venus victrix, et rapta Helena, et Troja deleta. Quapropter, si forte indignata quod inter deos in Urbe nullum templum habere meruit, ideo jam turbabat tantis tumultibus civitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
uerat. eoq cũ sotus oppresso &
extincto ingentẽ cuiũ stragem
fecerat cũ questionẽ haberet &ĩa
iudiciaria inqͥsitione ceteros ꝑse¬
quens tria milia hominũ occidisse
ꝑhibet᷑. Ex quo intelligi potest.
quantã multitudinẽ mortium
habere potuerit. turbiđ conflic¬
tus armorũ. quando tantã ha¬
buit iuditioꝵ uelut exxaminata
cognitio. Percussor gracchi ipsius
capud quantũ grauauerat. tanto
auri pondere consuli uendidit.
Hec enĩ pactio cedẽ p̾cesserat. in
qua & ĩa occisus ÷ cũ liberis marchu
senatus ÷ consulto eo ipso loco. ubi
funereus tumultus ille cõmissus:
ubi tot ciues ordinis cuiꝰq cecider̃.
ȩdis concordiȩ facta ÷ ut gracco
pene testis continuantiũ occulos
feriret memoriãq conpungeres:
Sed hoc quid aliud fuit quam
irrisio deoꝵ. illi dex̧ tẽplũ cons¬
truere. quȩ si ee̾t inciuitate: non
tantis dissensionib dilacerata
corrueret. nisi forte sceleris huiꝰ

Expanded text:
verat, eoque cum sociis oppresso et verat, eoque cum sociis oppresso et exstincto ingentem civium stragem fecerat, cum quaestionem haberet jam judiciaria inqquens, tria milia hominum occidisse perhibetur. Ex quo intellegi potest, quantam multitudinem mortium habere potuerit turbidus conflictus armorum, quando tantam habuit iudiciorum uelut examinata cognitio. Percussor Gracchi ipsius caput, quantum graue erat, tanto auri pondere consuli uendidit; haec enim pactio caedem praecesserat. In qua etiam occisus est cum liberis hi. senatus consulto eo ipso loco, ubi funereus tumultus ille commissus est, ubi tot ciues ordinis cuiusque ceciderunt, aedes Concordiae facta est, ut Gracchorum poenae testis contionantium oculos feriret memoriamque conpungeret. Sed hoc quid aliud fuit quam inrisio deorum, illi deae templum construere, quae si esset in ciuitate, non tantis dissensionibus dilacerata conrueret? Nisi forte sceleris huius
Abbreviated transcription (Latin):
tectis libera uagabantur. & om̃em
ñ solũ aliorũ uerũ &iã dominarũ
auersabant᷑ accessũ ñsine exitio
uel periculo audientis si quis de
ꝓacimo urgeret. Quãnti mali
signũ fuit. si hoc signũ fuit : quod
tantũ malũ fuit. sed &iã signum
ñ fuit. hoc si nr̃is tẽporib accidisset.
rabidiores istos. quã sua illi animalia
fuit. seditiones gracchoꝵ agrariis
legib excitatȩ. Uolebant enim
agros populo diuidere. quos nobi¬
litas perperã possidebat. sed ĩã
uetustã iniqͥtatẽ audere conuel¬
lere periculosissimũ immo uero
ut ires ipsa docuit peniciosissimũ
fuit. Que funera facta sunt cũ
prior gracchus occisus est. que
&am cũ alius frat᷑ eiꝰ ñ longo inter¬
posito tẽpore. neq enĩ legib &
ordine estatũ. sed turbis
armorũq: conflictib: nobiles
ignobilesq necabantur Post
gracchi alterius interfectionẽ:
lucius opimius consul. quia ad uer¬
sus eum intra urbẽ arma cõmo¬

Expanded text:
tectis libera uagabantur et omnem tectis libera uagabantur et omnem non solum aliorum, uerum etiam dominorum auersabantur accessum, non sine exitio uel periculo audentis, si quis de proximo urgeret. Quanti mali signum fuit, si hoc signum fuit, quod tantum malum fuit, si etiam signum non fuit! Hoc si nostris temporibus accidisset, rabidiores istos quam sua illi animalia fuit seditiones Gracchorum agrariis legibus excitatae. Volebant enim agros populo diuidere, quos nobilitas perperam possidebat. Sed iam uetustam iniquitatem audere conuellere periculosissimum, immo uero, ut res ipsa docuit, perniciosissimum fuit. Quae funera facta sunt, cum prior Gracchus occisus est! quae etiam, cum alius frater eius non longo interposito tempore! Neque enim legibus et ordine potestatum, armorumque conflictibus nobiles ignobilesque necabantur. Post Gracchi alterius interfectionem, Lucius Opimius consul, qui adversus eum intra Urbem arma commo
Abbreviated transcription (Latin):
consulerent ñ habebant: hoc si ita
ñ habent: cur isti in hac causa de nr̃is
tẽporib conqueruntur. olĩ romani hec
uana contẽpnunt: Si autẽ consuluer
respondeat᷑. quid ista profuer̃. quando
ꝑhumanas dũtaxat leges nemine
breuiter quantũ possumꝰ cõmemoremꝰ.
que quanto interiora tanto miseriora
extiter̃ discordiȩ cuules uł potius
inciuiles. ne iã seditiones. sed &ia
ipsa bella urbana ubi tantus sanguis
effusus ÷ ubi partiũ studia ñ c̃tionũ
dissensionib uarusq uocib in alterutrũ.
sed plane iã ferro armisq seuiebant
bella socialia bella seruilia bella cun¬
lia. quantũ romanũ cruorẽ fuder̃
quantũ italiȩ uastationẽ desertio¬
nemq fecer̾ Nãq anteq se aduer¬
sum romã sociale latiũ cõmoueret.
cuncta animalia humanis usib
subdita canes. equi asini boues &
queq alia pecora sub hominum
dominio fuer̃. subito efferata &
domesticȩ lenitatis oblita relictis

Expanded text:
consulerent, non habebant? Hoc si ita est, consulerent, non habebant? Hoc si ita est, non habent quur isti in hac causa de nostris temporibus conquerantur; olim Romani haec uana contemnunt. Si autem consuluerunt, respondeatur, quid ista profuerunt, quando per humanas dumtaxat leges nemine breuiter, quantum possumus, commemoremus, quae quanto interiora, tanto miseriora exstiterunt: discordiae ciuiles uel potius inciuiles, nec iam seditiones, sed etiam ipsa bella urbana, ubi tantus sanguis effusus est, ubi partium studia non contionum dissensionibus uariisque uocibus in alterutrum, sed plane iam ferro armisque saeuiebant; bella socialia, bella seruilia, bella ciuilia quantum Romanum cruorem fuderunt, quantam Italiae uastationem desertionemque fecerunt! Namque antequam se aduersus Romam sociale Latium commoueret, cuncta animalia humanis usibus subdita, canes equi, asini boues, et quaeque alia pecora sub hominum dominio fuerunt, subito efferata et domesticae lenitatis oblita relictis
Abbreviated transcription (Latin):
quod mitridates rex asiȩ. ubiq
in asia peregrinantes ciues romanos
atq innume rabili copia suis negotus
intentos. unodie occidi uissit Et factũ :
quã illa miserabilis rerũ facies erat.
subito quẽq ubicũq fuisset inuentus in
agro. inuia. in oppido. indomo. inuico. in
foro. intẽplo. in lecto. inconiuuo. in.¬
.opinate atq impie fuisse trucidatum:
Quis gemitus morientiũq lacrimȩ.
spectantiũ. fortasse & iã ferientiũ
fuer̃. Quã dura necessitas hospitũ. non
solum uidendi nefarias illas cedes
domisuȩ. uerũ &iã ꝑpetrandi ab illa
blanda comitatȩ humanitatis repente
mutatis uultib ad hostile negotium
in pace ꝑ agendũ. mutuis repente¬
dicã om̃ino uulnerib conꝑcussus in
corpore & ꝑcussor in animo feriret᷑.
Num isti om̃s auguria contẽpserant:
num deos & domesticos. & publicos.
cũ sedib suis ad illã in remeabilem
peregrinationẽ ꝓfecti sunt. quos

Expanded text:
quod Mithridates rex Asiae ubique quod Mithridates rex Asiae ubique in Asia peregrinantes ciues Romanos adque innumerabili copia suis negotiis intentos uno die occidi iussit; et factum est. Quam illa miserabilis rerum facies erat, subito quemque, ubicumque fuisset inuentus, in agro in uia in oppido, in domo in uico in foro, in templo in lecto in conuiuio inopinate adque inpie fuisse trucidatum! Quis gemitus morientium, quae lacrimae spectantium, fortasse etiam ferientium fuerunt! Quam dura necessitas hospitum non solum uidendi nefarias illas caedes domi suae, uerum etiam perpetrandi, ab illa blanda comitate humanitatis repente mutatis uultibus ad hostile negotium in pace peragendum, mutuis dicam omnino uulneribus, cum percussus in corpore et percussor in animo feriretur! Num et isti omnes auguria contemserant? Num deos et domesticos et publicos, cum de sedibus suis ad illam inremeabilem peregrinationem profecti sunt, quos
Abbreviated transcription (Latin):
deinde tantis malorũ agerib oppͣssa
romana res publica. ut prosperita¬
te ac securitate rerũ. unde nimiũ
corruptis morib mala congesta s̃
plus nocuisse monstret᷑ tã cito euer¬
sa quã pͥus nocuerat. tam diu ad¬
uersa carthago hoc toto tẽpore
usq ad cesare augustũ. qͥ uidet᷑
ñ adhuc uł ip̃sorũ oppinione glo¬
riosã. sed contenciosã & exitiosã.
& plane iã eneruẽ ac languidã
libtatẽ om̃i mͦ extorsisse romanis.
& ad regale arbitriũ cuncta reuo¬
casse. & quasi morbida uetustate
conlapsã ueluti instaurasse ac re¬
nouasse rẽ publicã. Toto ergo isto
numantinũ foedus horrenda
ignominia maculosũ uolauerant
enĩ pulli decauea. & mancino cͣsuli
ut aiunt auguriũ malũ fecerant.
quasi ꝑtot annos. qͥb ille exigua
ciuitas romanũ. circũ sessa exerci¬
tum afflixxerat. ipsiq romanȩ
rei publicȩ terrori eẽ iã coeperat.
alii contra eã malo augurio pro¬
quãuis illud nequaq tacuerim

Expanded text:
deinde tantis malorum aggeribus obpressa Romana res publica, ut prosperitate ac securitate rerum, unde nimium corruptis moribus mala illa congesta sunt, plus nocuisse monstretur tam cito euersa, quam prius nocuerat tam diu aduersa Carthago. Hoc toto tempore usque ad Caesarem Augustum, qui uidetur non adhuc uel ipsorum opinione gloriosam, sed contentiosam et exitiosam et plane iam eneruem ac languidam libertatem omni modo extorsisse Romanis et ad regale arbitrium cuncta reuocasse et quasi morbida uetustate conlapsam ueluti instaurasse ac renouasse rem publicam; toto ergo isto Numantinum foedus horrenda ignominia maculosum; uolauerant enim pulli de cauea et Mancino consuli, ut aiunt, augurium malum fecerant; quasi per tot annos, quibus illa exigua ciuitas Romanum circumsessa exercitum adflixerat ipsique Romanae rei publicae terrori esse iam coeperat, alii contra eam alio augurio proquamuis illud nequaquam tacuerim,