comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nature suȩ cuitio infirmantur  scaẽ uutera cõ muniober
marsteriũ in cis dem diebus ꝑcipere ñ debe prohiberi
si autem ex ueneratione magna ꝑcipere ñ prȩsumet : laci¬
dunduoẽ seds̃i ꝑciperit ñ iudicanda: bonarũ qcuppeben¬
tiume : &ibi ediquo modo culpassuas agnoscere ubicul¬
panon est: quia sȩpe sine culpa agitur : qđ uenit exculpa
Vnde ea cum esuri mussine culpa. comedimus qubsus
exculpa primi hominis factum ẽ ut esuri cmus enenftrua
tenim consu&udo mulieribus. non cliqua culpa ẽ ui de¬
ciatuẽ ut &iam si ne uoluntatis studio uideatur esse pol¬
luta. Exculpauent uitiũ in quose ipsa qualis ꝓiuditiũ fac¬
tasit humana natura cognoscat : & homo quiculpare
sponte ꝑpecra uit ireatum culpȩ post& inuitus : at quȩ
ideo femine cumsem &ipus considerentu in menstru
consueuidine : ad sa cramentum dñici corporis & sanguinis
accedere non p̃sumant desua recta consideratione

Expanded text:
e suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis mysterium in eisdem diebus percipere non debet prohiberi. Si autem ex veneratione magna percipere non praesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe mentium est etiam ibi aliquo modo culpas suas agnoscere, ubi culpa non est, quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa. Unde etiam cum esurimus, sine culpa comedimus, quibus ex culpa primi hominis factum est ut esuriremus. Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videtiata est, ut etiam sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo se ipsa qualis per judicium facta sit, humana natura cognoscat. Et homo qui culpam sponte perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae cum semetipsis considerent, et si in menstrua consuetudine ad sacramentum dominici corporis et sanguinis accedere non praesumant, de sua recta consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
nterrogatio agustini: si longin quitas itineris mag¬
na inter iac&. ut epis copi non facile uidecoit conue¬
ordinari : Res ponsio gregorii: & qui deminanglo¬
rum ecclesia in qua ad huc solustu eps inueniris. or¬
dinare epm̃ non aliter nisi sine epis copis potes:

Expanded text:
Interrogatio Augustini. Si longinquitas itineris magInterrogatio Augustini. Si longinquitas itineris magna interjacet, ut episcopi non facile valeant convepiscopus ordinari? Respondit Gregorius. Et quidem in Anglorum Ecclesia, in qua adhuc solus tu episcopus inveniris , ordinare episcopum non aliter nisi sine episcopis potes.
Abbreviated transcription (Latin):
ssione
gente quidum adhuc in infidelitate essent huicnefando
coniugio dicuntur admixti: Adfidem uenientes ad¬
monendis ut se abstineant. & graue hoc esse peccatũ
cogrioscant: Tremen dũ dĩ iudicium timeant. Nes
incurrant: Nontamen pro acrẽ sicricorporis ac sangui¬
nis dni communione priuandi sunt. nem eis illa ulcisci
uideantur. Inquibus seꝑ ignorantiã ante lauacrum
baptis matis adstrinxerunt: In hoc enimtempore scã
eclesia quȩ dam pferuorem corrigit. quȩ dam ꝓman¬
su&udinẽ tolerat. q̃ dam ꝑ consi derationẽ dis simu¬
lathatq it apostat & dissimulat: ut sȩpe malum quod
aduersatur. postaodo & dissimulundo conpescat.:
Oms auem qui adfidem ueniunt admonendis n&cde
aliquid cudeaont ꝑp&rare ⁊ si quiaũtꝑ p&ra uerint corpo¬
ris & sanguinis cõmunione priuandis : quiasi cut
in his quipignorantiã fecerunt culpa aliquite nusto¬
leran dic ẽ. itc in his fostit̃ insequenda qui ñ m&uunt
sciendo peccare:

Expanded text:
ssione gente qui, dum adhuc in infidelitate essent, huic nefando conjugio dicuntur admixti, ad fidem venientes admonendi sunt ut se abstineant, et grave hoc esse peccatum cognoscant. Tremendum Dei judicium timeant, ne incurrant. Non tamen pro hac re, sacri corporis ac sanguinis Domini communione privandi sunt, ne in eis illa ulcisci videantur, in quibus se per ignorantiam ante lavacrum baptismatis adstrinxerunt. In hoc enim tempore sancta Ecclesia quaedam per fervorem corrigit, quaedam per mansuetudinem tolerat, quaedam per considerationem dissimulat, atque ita portat et dissimulat, ut saepe malum quod adversatur portando et dissimulando compescat. Omnes autem qui ad fidem veniunt, admonendi sunt, ne tale aliquid audeant perpetrare. Si qui autem perpetraverint, corporis et sanguinis Domini communione privandi sunt: quia sicut in his qui per ignorantiam fecerunt, culpa aliquatenus toleranda est, ita in his fortiter insequenda, qui non metuunt sciendo peccare. VI.
Abbreviated transcription (Latin):
Alicam primitiue ecdesiȩ uitic imitari orationibus uidelices
Asiduis cugilus aciȩ iuniis seruiendo uerbum uitae. quub
poterint p dicando cunctahuius mund uelut clleeis¬
phendo eictantũ q uictuineces sicria ui debeentum ccboesis
quos docebant accipiendo : secundũ eccq docebaent ipsi per
mũ habendo quid morco crediderunt non nulli dbaotula¬
bunturenurantes sim plicitatem rinocentis uitas dcdules¬
&inem doctrinȩ eorum caelestile Enilanore scimesto¬
ane ciuilaceri Ecdorientem ecdena in honore scĩ mastm
antiquitus facteo dum adhuc romani brutanis in col¬

Expanded text:
II; orationibus, videlicet, assiduis, vigiliis, ac jejuniis serviendo, verbum vitae quibus poterant praedicando, cuncta hujus mundi velut aliena spernendo, ea tantum quae victui necessaria videbantur, ab eis quos docebant, accipiendo, secundum ea quae docebant ipsi per nimum habendo. Quid mora? Crediderunt nonnulli, et baptizabantur, mirantes simplicitatem innocentis vitae, ac dulcedinem doctrinae eorum caelestis. Erat autem prope ipsam civitatem ad Orientem Ecclesia in honorem sancti Martini antiquitus facta, dum adhuc Romani Brittaniam incol
Abbreviated transcription (Latin):
peregrini uenistis. & ut ego mihi uideor ꝑspexisse eaq̃ uos
uera & optima credebatis nobis quoq cõmunicare de si¬
derastis : Nolumꝰ molesti eẽ uobis quin potius benigno uos
curamus nec prohibemꝰ : quin om̃s quos potestis sideiurẽ
religionis p̃dicando societis: Deditergo eis mansionẽ
in ciuitate doru uernens q̃ imperusui totius ertet m&ro¬
polis eisque ut pro miserat cum ud ministratione uictust e¬
poralis : licentiã quoꝙ p̃dicandiñ absailit: festur cautẽ
quic ad propinquantes ciuitati moresuo cum crucesea
misericordiatua: ut au feratur furostuus &iratuac aciu¬

Expanded text:
peregrini venistis, et ut ego mihi videor perspexisse, ea quae vos peregrini venistis, et ut ego mihi videor perspexisse, ea quae vos vera et optima credebatis, nobis quoque communicare desiderastis; nolumus molesti esse vobis: quin potius benigno vos curamus: nec prohibemus quin omnes quos potestis fidei vestrae religionis praedicando societis. » Dedit ergo eis mansionem in civitate Doruvernensi, quae imperii sui totius erat metropolis, eisque, ut promiserat, cum administratione victus temporalis, licentiam quoque praedicandi non abstulit. Fertur autem quia adpropinquantes civitati, more suo cum cruce sancta, misericordia tua, ut auferatur furor tuus et ira tua a civ
Abbreviated transcription (Latin):
us sit¬
Nam &antea fama ideum xpĩune seligionis ꝑuenerat ut¬
pote qui& uxorem habela xpi anã degente francorum exgenere¬
acceperit utritum fidei ac religionis suae cũ epis copo
quem ei adiutoremfi dei de derant nomine liudhardo.
adinsulam rex: & residens sub diuo. iussit augustinũ cũso¬
ciis ad suũ ibidem aduenire collo quium: Cauerat enim
nesuper uentusuo si quid male ficȩ astis habuis sent eum
iustute prȩditi. ueni ebant crucẽ pro uexillo ferentes ar¬
gentecm: &imaginẽ dñi saluatoris intabula depictam
lesunias q: canentes : prosua simul & eorum propt̃ quos
& cadquos uenerant salute aderna. dño supplicabant.⁊
cumq adiussionem regis residentes. uerbum ei uitae un
cum omnib quiaderant eius comitibus psȩdicarent:
Respondit illȩ dicens: pulchra sunt quidem uerba & pro
sensum tribuere : Relictis eis qu&̧canto tẽpore cũ omni
unglorum gente seruicui : Verum quic delonge huc

Expanded text:
ussitNam et antea fama ad eum Christianae religionis pervenerat, utpote qui et uxorem habebat Christianam de gente Francorum acceperat, ut ritum fidei ac religionis suae cum episcopo quem ei adjutorem fidei dederant, nomine Liudhardo, add. aliquot venit ad insulam rex, et residens sub divo, jussit Augustinum cum sociis ad suum ibidem advenire colloquium. Caverat enim ne  augurio, ne superventu suo, si quid maleficae artis habuissent, eum virtute praediti veniebant, crucem pro vexillo ferentes argenteam, et imaginem Domini Salvatoris in tabula depictam, laetaniasque canentes, pro sua simul et eorum propter quos et ad quos venerant salute aeterna, Domino supplicabant. Cumque ad jussionem regis residentes, verbum ei vitae, una cum omnibus qui aderant ejus comitibus praedicarent, respondit ille dicens: « Pulchra sunt quidem verba et proossum adsensum tribuere, relictis eis quae tanto tempore cum omni Anglorum gente servavi. Verum quia de longe huc
Abbreviated transcription (Latin):
ritate agendum ẽ en exfurore quiccipsi hoc prestatur
⁊iucorrigitur ne gehennȩ ignibus tradatur : si cenim noscum
fidelibus tenere disciplinã debemus sicut bomipatres car¬
nalibus filus solent: quos & proculpis uerberibos fe¬
riunt & tamen ipsos quos doloribus affligunt. habere
heredes quȩrunt : e q̃ possident ipsis seruant quos irati
inie qui uidentur: haec ergo caritas in mene tenem¬
dicẽ & pse modum correctionis dicat Ita ut mens ex¬
tta rationis regulam omnino nihil faciat: cddis &iam
debeunt sed ab sit ut eccles a camacgnluecra accu nrus g¬
qebda ter ⁊ esis tebus uideiut amittere : oluera deaieni q rete

Expanded text:
ritate agendum est, et non ex furore, quia ipsi hoc praestatur, ritate agendum est, et non ex furore, quia ipsi hoc praestatur, qui corrigitur, ne gehennfidelibus tenere disciplinam debemus, sicut boni patres carnalibus filiis solent, quos et pro culpis verberibus feriunt, et tamen ipsos quos doloribus adfligunt habere heredes quaerunt; et quae possident ipsis servant quos irati insequi videntur. Haec ergo caritas in mente tenenda est, et ipsa modum correptionis dictat  Al., dictet, ita ut mens extra rationis regulam omnino nihil faciat. Addes  Al.debeant. Sed absit ut Ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra de vanis quaere
Abbreviated transcription (Latin):
cã romano
ecdesia atq altera ingullicrum ten&ur : Responsio gre¬
goru papȩ: Nouit fraternitastua roman&e ecdesiae con¬
su&udinẽ inquase meminit nutritã: sed mibi plac& siue in
romana siue ingalliarum. seu in qualib& eccdesia aliquid
inuenisti quod plus omni potenti dõ possit plucere.
sollicite eligus : & in anglorum ecclesia ꝙ̃ adhuc adfidem
noua est institutione p̃cipua q̃ demultis ecdesi is colligere
potuisti infundas: Non enim prolocis rẽs. sed probonis
rebus loca amandas : exsingulis ergo quibus q: ecdes s
collecta apud anglorum mentes in consu&udinem depone
nterrogatio augustini: obsecro quidpati debeat si quisali¬
quid de ecclesia fusto abstulerit : Res ponsio gregori
hoctua frat̃nitus exꝑsona suris pensare potest : qualiter
uadeat corrigi: Sunt enim quidam quihabentes subsi
dia fustum ꝓpeerant : & sunt alii quihac inre exinopra
de linquunt : Vndenecesseẽ ut quidam dã nis quidam aute

Expanded text:
in Romana Ecclesia, atque altera in Gallia tenetur. Respondit Gregorius Papa: Novit fraternitas tua Romanae Ecclesiae consuetudinem in qua se meminit nutritam; sed mihi placet ut sive in Romana, sive in Galliarum, seu in qualibet Ecclesia aliquid invenisti quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas, et in Anglorum Ecclesia, quae adhuc ad fidem nova est, institutione praecipua, quae de multis Eccclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiii infasciculum collecta, apud Anglorum mentes in consuetudinem depone. III. Interrogatio Augustini. Obsecro quid pati debeat, si quis aliquid de Ecclesia furtu  Al., furto abstulerit? Respondit Gregorius. Hoc tua fraternitas ex persona furis pensare potest, qualiter valeat corrigi. Sunt enim quidam qui habentedia furtum perpetrant: et sunt alii, qui hac in re ex inopia delinquunt. Unde necesse est, ut quidam damnis, quidam vero
Abbreviated transcription (Latin):
tione ep̃i pastotes quoq adii quorum psenti utal lacst
utiis facilt debeunt conuenites uocis grratp¬
relio ici sueront ep̃i in propinquis sibilous orbl qu tru
omnia e porũ ordinatiosine algregatos nbus uel quat tu
orepa fperinon deb& : Nam in ipsis rebusiui ibas ere
su pienter & mature disponanturi exero plum dmoro
arebus duiam carnalibus possumus ceste eruo &nuotu¬
uigbe snmundo cuelebrntur coniugatidiuo conuocab
utqu inuuice iaon conugi pces serunt onubsequentu

Expanded text:
quoque alii quorum praesentia valde est utilis, facile debeant convenire. Cum igitur auctore Deo ita fuerint episcopi in propinquis sibi locis ordinati, per omnia episcoporum ordinatio sine adgregatis tribus vel quatuor episcopis fieri non debet. Nam in ipsis rebus spiritalibus ut sapienter et mature disponantur, exemplum trahere a rebus etiam carnalibus possumus. Certe enim dum conjugia in mundo celebrantur, conjugati quique convocantur, ut qui in via jam conjugi
Abbreviated transcription (French):
nicrcit̃ trium stadiorẽ &i duob tott inlocis e ira¬
me abilis utrunq eni caput ptotenlit an enas u is latiat
fesme A cceper autemp̃cipiente beate pupu bergos
degente francorum int̃ prees&mittens uedaedilberitu
mandauit se uenis se deroma acnuntiu m elis gicudi¬
minquisibi obtempe gactibus acerma icaelis gacuudua
ulle dubi te promitte ts quibacc audiens maner
illos inti quim cedierant insulaeeseis neces suriet
ministtarudonec uuideret quideis facer& ius sit

Expanded text:
inis circiter trium stadiorum, et duobus tantum in locis transmeabilis: utrumque enim caput protendit in mare. In hac  Acceperunt autem, praecipiente beato papa Gregorio, de gente Francorum interpretes, et mittens ad Aedilberctum, mandavit se venisse de Roma, ac nuncium ferre optimum, qui sibi obtemperantibus, aeterna in caelis gaudia, ulla dube eos in illa quam audierant insula, et eis necessaria ministrari, donec videret quid eis faceret, jussit
Abbreviated transcription (Latin):
nor diem hĩ mbrorũ a quibus presulibus uel quorũ tempor regũ
gratiam euangeli ꝑceperint : Norm ullac mihi expaste prodider
denique hostatu prȩcipuȩ ipsius albini ut hoc opas ad gredi aude
liim saxonum ep̃is quinunc usq suꝑẽ : Non nulla mihi dehrsto¬
ria eclesi astica prouintiae ipsius simul & proxima illius aus¬
tralium saxonum nec non &uectȩ in subae litteris mandata
declarabit: qualiter uero ꝑ mrnisterium ceddi &ce cddã religio¬
sorum xp̃i sacer dotũ uel prouintia merciorũ adfidem xp̃i quã
non nouerat ꝑuenerit uel prouintia orientalium saxonũ fiđe
quamolrm exsufflauerat recuperauerit. quilis &icc̃ipsorum.
patrum uita uel obitus extiterit diligent̃ aftatribus monasterii quod
abipsis conditum lestinga eu cognominatur agnouimus : Porro
in prouintia orientalium anglorum quae fuerint gesta eccle¬
si astica pastim ex scriptis uel traditione priorũ pastim reuerentis¬

Expanded text:
Nordanhymbrorum, a quibus praesulibus vel quorum tempore regum Nordanhymbrorum, a quibus praesulibus vel quorum tempore regum gratiam Evangelii perceperint, nonnulla mihi ex parte prodiderunt. Denique hortatu praecipue ipsius Albini ut hoc opus adgredi auderlium Saxonum episcopus qui nunc usque superest, nonnulla mihi de Historia ecclesiastica provinciae ipsius simul et proxima illi Australium Saxonum nec non et Vectae insulae, literis mandata declaravit. Qualiter vero per ministerium Ceddi et Ceadda religiosorum Christi sacerdotum, vel provincia Merciorum ad fidem Christi quam non noverat, pervenerit, vel provincia Orientalium Saxonum fidem quam olim exsufflaverat, recuperaverit, qualis etiam ipsorum Patrum vita vel obitus extiterit, diligenter a fratribus monasterii quod ab ipsis conditum Laestingaeu cognominatur, agnovimus. Porro in provincia Orientalium Anglorum quae fuerint gesta ecclesiastica, partim ex scriptis vel traditione priorum, partim reverentis
Abbreviated transcription (Latin):
meniora digna uidebantur perrelegio sumlundonienss cedẽ si
prerbutia uo nodelmum siue litteris mandata sue ipsius not¬
helmi uia uo cete ferendt transinisit: Quiuidelices nodebieus
postra ronam ueniens nonnullas ibibeatigreg st ipip satnelara
aliorum pontificum epistolas perscrutito eusdem scie etdesac
ioerome scrini pmis su eiusdem quinunc ipsi ecdes ae precs
Giregori pontficis inuenit: Reuersus quȩ nobis nrae hestoriae
inserendus icum consilio prȩfati clbini reuerentis imi paois a¬
tulr  principio ita que uoluminis huius usque adtempus
qiuo eras anglorum fidem xp̃i ꝑcepit ex priorũ maxime scriptis
pst  ioe pora p̃sentia q̃ in eclesiaꝵ Cantuariorum ꝓdiscipulos
beati pape gregori siue succes sores eorũ uel sub quibus regibus
gestasnt᷑ memorati abbsalbini in dustria nohelmo ut orx̃imus
ꝑfcrente cognouimus : qui&i c̃prouintiae orientalium simua
fiocidentaliũ saxonũ nec non & orientadiũ anglorum at que

Expanded text:
memoria digna videbantur, per religiosum Lundoniensis Ecclesiae presbyterum Nothelmum, sive literis mandata sive ipsius Nothelmi viva voce referenda, transmisit. Qui videlicet Nothelmus postea Romam veniens, nonnullas ibi beati Gregorii papae simul et aliorum pontificum epistolas, perscrutato ejusdem sanctae Ecclesiae Romanae scrinio permissu ejus qui nunc ipsi Ecclesiae praeest Gregorii pontificis, invenit, reversusque nobis nostrae Historiae inserendas, cum concilio praefati Albini reverentissimi Patris adtulit. A principio itaque voluminis hujus usque ad tempus quo gens Anglorum fidem Christi percepit, ex priorum maxime scriptis usque ad tempora praesentia, quae in Ecclesia Cantuariorum per discipulos beati papae Gregorii sive successores eorum vel sub quibus regibus gesta sint, memorati abbatis Albini industria Nothelmo, ut diximus, perferente cognovimus. Qui etiam provinciae Orientalium simul et Occidentalium Saxonum nec non et Orientalium Anglorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
repauperibus curabat : Vt iustitia eius mane nebinebi
Siob ueracit dicere posse: auris audiens beatificabut
me troculus uidens testimoniũ reddeba mibi: quod
liberas sempauperem uociferantẽ e pupillcm cun
esse adiutor : Benedictio perituri suꝑme ueniebauicr
cor uiduȩ consolatus sũ : Iustiticc indutus sũ: li uestiuuit

Expanded text:
re pauperibus curabat, ut justitia ejus maneret in re pauperibus curabat, ut justitia ejus maneret in iquanto post: Auris audiens beatificabat me et oculus uidens testimonium reddebat mihi, quod liberassem pauperem uociferantem et pupillum, cui non esset adiutor. benedictio perituri super me ueniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑomelias xxii quantũ lucis intus habeant demonstrauit:
excepto libelto responsionum quẽ adinter rogationes sc̃i
agustini primi anglorũ gentis eõi scripsit : & ut suprado¬
cuimus totum ipsũ libellũ his inserentes historiis : libello
sis utillimũ composuit & samilaribus ad quos damlitteris :
quode o magis nimirum est tot eum actanta condere
uolumina potuisse : quod omnipę̧ne iuuents suae tẽpore
ut uerbis ipsius loquar crebris uiscerum doloribus cruci¬
abitur horis momentisq omnibus fracta stomachiuistu¬
anhelsbat : uerũ inthaec dum sollicitus pensar& qui a
scriptura teste ominis filius quire cipitur flagellatur.quio
bs psentibus durius de primebatur eode aeierna
cesius psumptione respirabat: haec quidem deuiupotu¬
talieius sint dicta ingenio : quod nectanto corporos potut
endis ornandisq auro uel crgento ecden is opetã do¬
baot hicauten totus erga animarum iucrauia caba
Quid quio pecuniae habuerat sedulus hoc dis ꝑgere aeda¬

Expanded text:
it, ac quantum lucis intus habeant, demonstravit. Excepto libello Responsionum quem ad interrogationes S. Augustini, primi Anglorum episcopi, scripsit, ut supra docuimus, totum ipsum libellum his inferentes historiis; libello sis utilissimum composuit, et familiaribus ad quosdam litteris. Quod eo magis mivolumina potuisse, quod omni pene juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar, crebris viscerum doloribus cruciabatur, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtuanhelabat. Verum inter haec, dum sollicitus pensaret quia Scriptura teste: Omnis filius qui recipitur, flagellatur; quo malis praesentibus durius deprimebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Haec quidem de immortali ejus sint dicta ingenio, quod nec tanto corporis potuit endis ornandisque auro vel argento ecclesiis operam dabant: hic autem totus erga animarum lucra vacabat. Quidquid pecuniae habuerat, sedulus hoc dispergere ac da
Abbreviated transcription (Latin):
imiqui & de dentibus illius auferebamp̃dam: Eipiculo
post: Sinegaui in qui  quoduolebant pauperib Eoes
losuiduae ex pecta refeci: si come dibucellã mea soli
& ñ comedit pupillus execc: quia ab infantiamea ereua
mecũ miseratio : & deutero matris meae eg xssas

Expanded text:
iniqui, et de dentibus illius auferebam praedam. Et paulo post: Si negavi, inquit, quod volebant, pauperibus, et oculos viduae expectare feci. Si comedi buccellam meam solus, et non comedit pupillus ex ea: quia ab infantia mea crevit mecum m
Abbreviated transcription (Latin):
dins. ipse
dicit in ex positione beati iob ecce lingua brittaniae quȩ nil
aliudnouerat quã barbarũ frendese. ĩamdudũ indiuinis
laudibus aebreum coepit alleliua sonare: Ecce quonđa
tumidus iam substratus scõrũ pedibus seruit oceands.
eius que barbaros motts quosterreni principes edoma
re ferronequiuerant. hos prodiuma formidine sa¬
cerdotũ ora simplicibus uerbis ligant: & quicat̃ uas pug¬
humiliũ linguas tim& : Quia enim p̃ceptis caelestibus
uerbis clares centibus quoq: miraculis uistus ei diuinȩ cogni¬
tionis infunditur : eius dem diuinitatis terrore sefrenatur. :¬
rius hoc quoq declarat: quodies agustinus & socieius non
sola predicatione uerborũ sed &ĩ caelestiũ ostensi one sig¬
norum gentẽ anglorũ adagnitionẽ ueritatis ꝓduceban:
fecit inter idia beatus papa gregorius : ut inecdesi is scõrũ
sentur : sed & in ipsa missarum caelebrationetnia uerbio
maximȩ ꝑfectionis plena suꝑ adiecit : diesq n rõs intua

Expanded text:
dans, ipse dicit in Expositione beati Job: « Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraeum coepit Alleluia resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus; ejusque Barbaros immites, quos terreni prinre ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant, et qui catervas pughumilium linguas timet. Quia enim perceptis  Al., praeceptis caelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refraenatur, rius hoc quoque declarat, quia sanctus Augustinus et socii ejus, non sola praedicatione verborum, sed etiam caelestium ostensione signorum, gentem Anglorum ad agnitionem veritatis perducebant. Fecit inter alia beatus papa Grebrarentur. Sed et in ipsa missarum celebratione tria verba maximae perfectionis plena superadjecit: Diesque nostros in tua
Abbreviated transcription (Latin):
uo cũ xii annus utereur ꝑ peua tam̃ mansit iurgi¬
ntatis in tegritate gloriosa sicut mihime scssci¬
anti cumhoc ita esse quibusdam uenissee isdu¬
biun beate me moriae uilfrid ep ̃s referebat
ouias multas eẽ donaturũ si reginȩ posou
pisuadere eius ut iconubio quia sciebat illã nullũ
urorũ plus illo diligere: nec diffider dũ e nta
orineme inio reodem ꝙ dño quise nobis cũusq
nifine iscli manere pollicuu : Nc cia signũ
diuni mira culi quo eiusdem feminȩ sepusta caro¬
in corrupta durauerit : quȩ multum diu segeon
postulins ut scłi curas relinquenuat ꝙ iimonas¬
ubiuix aliquando inp&rauit. Intrauie mronustiostũ
aebbe abbatis sȩ q erat amita regiseeg feudipositũ
inloco quẽ coludi urbem nominant. masuto ui¬
lamune sci monialis habitus a prȩfato antistite culsto
uocatur elge: ubi constructo monasterio uirginũ

Expanded text:
cum duodecim annis uteretur, perpetua tamen mansit virgicum duodecim annis uteretur, perpetua tamen mansit virginitatis integritate gloriosa; sicut mihimet sciscitanti cum hoc an ita esset quibusdam venisset in dubium, beatae memoriae Uilfrid episcopus referebat, cunias multas esse donaturum, si reginae posset persuadere ejus uti connubio, quia sciebat illam nullum virorum plus illo diligere. Nec diffidendum est nosdonante uno eodemque Domino, qui se nobiscum usque in finem saeculi manere pollicetur. Nam etiam signum divini miraculi, quo ejusdem feminae sepulta carincorrupta duraverit. Quae multum diu regem postulans ut saeculi curas relinquere, atque in monasubi vix aliquando impetravit, intravit monasterium Aebbae abbatissae, quae erat amita regis Ecgfridi, positum in loco quem Coludi urbem nominant, accepto velamine sanctimonialis habitus a praefato antistite Uilfridvocatur Elge; ubi constructo monasterio virginum
Abbreviated transcription (Latin):
quam diximus. inuenta ẽ in omnib fides in uiolan
catholica: datũ que illi exemplar eius romam ꝑfe¬
rendam: uerũ ille patriã reuestens: non multo
postquam oceanum transi it areptus. Infirmitate
rem scĩ mastini cuius monasterio p̃erat tdronis
delatum. atq: honorifice sepultũ est: Nã & beniga
ecdest ae illius hospitio cum brittanic̃ ir& exceptus est¬
rogatus ꝙ multum astatribus ut romã deuestens illo it ine¬
idiuenird inatq adeam diuester& ecclesia ⁊ deniq ibidem
adiuitori et ieris &iiuncti operis accepit: quia sibu
qen defunctus ẽ : nihil ominus exemplumꝰ qtholila
irubus q quiaudire uelleger : gratantio sino susceptũ
cepit autẽ rex ec gfrio coniugẽ nomine aediltridã
buc di opere egregi quam & alter ante illũ uirha¬
buerit uxorẽ princeps uidelic& australiũguruiorũ
ucabulo tomberet: sed illo post modicũ temporis ex
qo eã accepit defuncto. data ẽ regi p̃fato: cuius consor

Expanded text:
quam diximus, inventa est in omnibus fides inviolata quam diximus, inventa est in omnibus fides inviolata catholica: datumque illi exemplar ejus Romam perferendum. Verum ille patriam revertens, non multo postquam Oceanum transiit, arreptus infirmitate, orem sancti Martini cujus monasterio praeerat, Turonis delatum, atque honorifice sepultum est. Nam et benigno Ecclesiae illius hospitio, cum Brittaniam iret, exceptus estrogatusque multum a fratribus, ut Romam revertens, illo itinere veniret, atque ad eam diverteret Ecclesiam. Denique ibidem adjutores itineris et injuncti operis accepit: qui etsi in itinere defunctus est, nihilominus exemplum catholicae omnibusque qui audiere vel legcepit autem rex Ecgfrid conjugem nomine Aedilthrydamte et opere egregii: quam et alter ante illum vir habuerat uxorem, princeps videlicet Australium Gyruiorum, vocabulo Tondberct. Sed illo post modicum temporis ex quo eam accepit defuncto, data est regi praefato: cujus consortio
Abbreviated transcription (Latin):
in quibus docer&: multi inuitare curabant. Ipse ai
ex cepto cantandi uellegendi munere. & aliud inm¬
datis apostolico papa acceperat: ut cuius es s& fidei
anglorũ ecclesia diligent̃ edis cer&. romãq redienis
referr& : Nam& synodum beati papae mastini. centũ
quinqi epis coporũ consensu non multo ante romȩ cȩ¬
lebratã contra eos maxime qui unã inxp̃o opera¬
tionẽ & uoluntatẽ p̃dicabant secũ ueniens adtult
atque in p̃fato relegiosis simi abbatis benedicti
monasterio trans cribendam commodauit: tales
namque eo tempore fidem constantino politanȩ eo¬
clȩsiae multum conturbauerant: sed dño donante
proditi iamtunc & uicti sunt . ⁊unde uolens agaho
papa sicut in aliis prouintus ita&icẽ inbrittania
qualis ess& status ecclȩsiȩ & quã ab her&icorũ cona¬
giis castus ediscere: hoc negotiũ reuerentis simi
abbati iohanni brittaniam destinato iniunxit
quam obrem collecta prohoc inbrittania synod

Expanded text:
in quibus doceret, multi invitare curabant. Ipse autem in quibus doceret, multi invitare curabant. Ipse autem excepto cantandi vel legendi munere, et aliud in mandatis ab apostolico papa acceperat, ut cujus esset fidei Anglorum Ecclesia, diligenter edisceret, Romamque rediens referret. Nam et synodum beati papae Martini, centum quinque episcoporum consensu non multo ante Romae celebratam, contra eos maxime qui unam in Christo operationem et voluntatem praedicabant, secum veniens attulit; atque in praefato religiosissimi abbatis Benedicti monasterio transcribendam commodavit. Tales namque eo tempore, fidem Constantinopolitanae Ecclesiae multum conturbaverunt; sed Domino donante proditi jam tunc et victi sunt. Unde volens Agatho papa, sicut in aliis provinciis, ita etiam in Brittania qualis esset status Ecclesiae, quam ab haereticorum contagiis castus, ediscere; hoc negotium reverentissimo abbati Johanni Brittaniam destinato injunxit. Quamobrem collecta pro hoc in Brittania synodo
Abbreviated transcription (Latin):
naererat huic srnodo parit̃q: catholicae fidei decr&a fir¬
nuꝑ uenerat aroma ꝑ ussionẽ papȩ agathonis. duce
euerentis simo abbatebis copo cognomine benedicto cu¬
pis apostolorũ iuxta hostium fluminis uiuri: uenit ro¬
mã cum co operatore ac socio eius dem operis ceolfrido.
quipost ipsum eius dem monasterii abbas fuit Quo &
ante sȩpius facere consueuerat. At que honorifice
ipostolica firmatã. Iuxta quod ecgfriđũ regem
oluisse aclicentiã dedisse nouerat. quo concedente
Aposses sionẽ t̾rȩ largiente. ipsũ monasteriũ fecerat.
accepit & p̃fatũ iohannẽ abbatẽ brittanic̃ ꝑducendũ.
quatenus in monasteriosuo cursũ canendi annuũ sicut
idelic& ritumq canendi aclegendi. uiua uoce p̃fati
ario seruata. &amultis iams̃ circũ quaq transcripta.:
donsolum autẽ idem iohannes ipsius monasterii
frs docebat : uerũ deomnibus poene eius dem
prouintiae monasterus ad audiendum eũ qui
cantandi erant periti confluebant: sed & ipsũ ꝑba

Expanded text:
ntererat huic synodo, pariterque catholicae fidei decreta firnuper venerat a Roma per jussionem papae Agathonis; duce reventissimo abbate Biscopo  Al., Bisi episcopo, cognomine Benedicto, cupis, juxta ostium fluminis Uiuri, venit Romam cum cooperatore ac socio ejusdem operis Ceolfrido, qui post ipsum ejusdem monasterii abbas fuit, quod et ante saepius facere consueverat, atque honorifice apostolica firmatam; juxta quod Ecgfridum regem voluisse, ac licentiam dedisse noverat, quo concedente et possessionem terrae largiente, ipsum monasterium fecerat. Accepit et praefatum Johannem abbatem Brittaniam perducendum; quatenus in monasterio suo cursum canendi annuum  Al.,videlicet, ritumque canendi ac legendi viva voce praefati terio servata, et a multis jam sunt circumquaque transcripta. Non solum autem idem Johannes ipsius monasterii fratres docebat, verum de omnibus pene ejusdem provinciae monasteriis ad audiendum eum, qui cantandi erant periti, confluebant. Sed et ipsum per loca
Abbreviated transcription (Latin):
contracrrillũ : & paulo post: & synodum q̃ factaẽ in urb
rome intempore mastini papȩ beatis simi. indic̃t uiii
imperante constantino piissimo anno non osus cepinꝰ
nihil addentes uel subtrahentes: & anathematizamis
corde &ore quos anathe matizarunt. &t quos susce¬
per̃ suscepimus glorificantes đm patrẽ sine in iao
& filiũ eius unigenitũ ex patre generatũ ante sđa
sicut p̃dicauerunt hi quos memorauimꝰ supra scĩ apo¬
toli & propha&e & doctores. & nos om̃s subseripsis¬

Expanded text:
contra Cyrillum. » Et paulo post: « Et synodum quae facta est in urbe Roma, in tempore Martini papae beatissimi, indictione octava, imperante Constantino piissimo anno nono. Suscepimusnihil addentes vel subtrahentes: et anathematizamus corde et ore quos anathematizarunt; et quos susceperunt, suscepimus: glorificantes Deum Patrem sine initio, et Filium ejus unigenitum ex Patre generatum ante saecsicut praedicaverunt hi quos memoravimus supra, sancti apostoli, et prophetae, et doctores. Et nos omnes subscripsi
Abbreviated transcription (Latin):
s& defuncta. siue humo condita sicut & p̃fatus antistes
ulsrid. & multi alii quino uere testantur edcertio¬
rinotitia medicus crnifrio qui& morienti illi &
dleuate d&umulo ad fuit qui referre erat solitus
quodilla infirmata habuerit tum orem maximum
sibmax illa : iusserunt que me inquiđ incidere tu¬
more illum ut effluer& noxius humor qui in erat

Expanded text:
set defuncta, sive humo condita; sicut et praefatus antistes set defuncta, sive humo condita; sicut et praefatus antistes Uilfrid, et multi alii qui novere, testantur. Sed certiori notitia medicus Cynifrid, qui et morienti illi, et elevatae de tumulo adfuit: qui  Al. om. qui referre erat solitus quod illa infirmata habuerit tumorem maximum sub maxilla. « Jusseruntque me, inquit, incidere tumorem illum, ut efflueret noxius humor qui inerat
Abbreviated transcription (Latin):
post annos ut ex quo abbatissae gradum susceperat.
daeq ut ipsa us serat non alibi quã in medio eorũ iuxta
ordinemi quo transierat. ligneo in locello sepulta :
su successit inministeriũ abbatissȩsoror eius
sexburg. quã habuerat in coniugẽ ear conberet rex
aruariorũ: & cũ sedecim annis ess& sepulta
nouo posita in ecclesiã trans ferri : Ius sitq quos dam
efratrib ꝙ̃ rere lapidem dequo locellũ in hoc facere
possent: qui ascensa naui ipsa enĩ regio elgundiq ẽ
aquis ac paludib circũ data neq lapides maiores
nbro cul inde sitã q̃ lingua anglorũ gratia caestir
uocatur. & mox inuenerunt iuxta muros ciuitatis
locellũ demar more albo pulcherrime factũ oper¬
cilo quoq similis lapidis aptissime tectũ: unde in¬
uellegentes adno suũ iter esse prosperatũ gratias
agentes r&ulerunt ad monasteriũ ⁊ cumq: corpus
sura uirginis ac sponsȩ xp̃i aꝑto sepulchro ẽe platũ
inlucẽ : ita bi corruptũ inuentũ ẽ acsi eodemdie fuis¬

Expanded text:
post annos septem ex quo abbatissae gradum susceperat: et aeque ut ipsa jusserat, non alibi quam in medio eorum, juxta ordinem quo transierat; ligneo in locello sepulta. Cui successit in ministerium abbatissae soror ejus Sexburg DCXCV, quam habuerat in conjugem Earconberct rex Cantuariorum. Et cum sedecim annis esset sepulta, novo posita in ecclesiam transferri; jussitque quosdam fratribus quaerere lapidem, de quo locellum in hoc facere possent: qui, ascensa navi, ipsa enim regio Elge undique est aquis ac paludibus circumdata, neque lapides majores non procul inde sitam, quae lingua Anglorum Grantacaestir vocatur: et mox invenerunt juxta muros civitatis locellum de marmore albo pulcherrime factum, operculo quoque similis lapidis aptissime tectum. Unde intelligentes a Domino suum iter esse prosperatum, gratias agentes retulerunt ad monasterium. Cumque corpus sacrae virginis ac sponsae Christi aperto sepulcro esset prolatum in lucem, ita incorruptum inventum est ac si eodem die fuis
Abbreviated transcription (Latin):
incalidis balneis p̃t inminentib solle onas ma¬
ioribus uerbi gratia paschȩ pente costes epifans
diuare uoluerit: & tunc nouissimaonin cuer
lots prius suo suarũq ministrarũ obsequio eciers
semel ꝑdiem manducauerit: semꝑ sin onluftrno¬
tas grauior prohibuiss& extemporer nbas inter
sinaxeos usq adhostũ diei iecclesia p̃cibus inteia
psedierit: sunt dicc quidicant quia ꝑ propha eiae
pm̃ &i pestilentia qua ipsa essec moritura Nledocen
demundo rapiendi palam cunctis p̃sentibus in¬
tima uerit: raptaẽ autẽ addĩm inmedio suoru

Expanded text:
in calidis balneis praeter imminentibus solemniis majoribus, verbi gratia, Paschae, Penlavari voluerit; et tunc novissima omnium, lotis prius suo suarumque ministrarum obsequio caeteris semel per diem manducavit: semper, si non infirmitas gravior prohibuisset, ex tempore matutinae synaxeos, usque ad ortum diei, in ecclesia precibus intenta perstiterit. Sunt etiam qui dicant quia per prophetiae spiritum, et pestilentiam qua ipsa esset moritura, praedixeAl., hoc essent de mundo rapiendi, palam cunctis praesentibus intimaverit. Rapta est autem ad Dominum in medio suoru
Abbreviated transcription (Latin):
bant : haec quoque scã synodus suis litteris addit sus cepim
scas & uniuersules quinq sy nodos beatorũ & dõ acceptabi¬
liũ patrũ: idest inniçȩa congregati fuerint ccc xuiii
contra arrium impussimũ & eius dem dogmata. &ur

Expanded text:
bant, hoc quoque sancta synodus suis litteris addidit: Suscipimus bant, hoc quoque sancta synodus suis litteris addidit: Suscipimus sanctas et universales quinque synodos beatorum et Deo acceptabilium Patrum, id est qui in Nicaea congregati fuerunt CCCXVIII contra Arium impiissimu
Abbreviated transcription (Latin):
iriorũ regnieius annouii . p̃sidente theo doro gracia
dĩ archi epõ brittamae insulȩ & ciuitatis dor uuernis.
unacũ eo sedentibus c&eris epĩs brictaniae insulae
uiris uenerabilib: ꝓpositis sacro scĩs euangeliis. in loco
quis axonico uocabulo haeh felth nominatur. pariter
iractantes fidem rectã & orthodoxam ex posuimꝰ sicut
dñs noster iħs xp̃s i carnatus tradidit discipulis suis.
qui p̃sentialiter uiderunt & audierunt sermones eius
at q: scõrũ patrũ tradidit symbolũ. & generalit̃ om̃s
scĩ & uniuersales synodi. & omnis probabiliũ catho¬
licae ecdesiae doctorũ chorus: hos itaque sequentes¬
nos pie atq osthodoxe iuxta diuinitus ins piratã doctrius
eorum professi credimus. consonant̃ & confitemur scđm
tatem intrinitate: hoc ẽ unũ dm̃ intribus subsistentẽ
psonis consubstanti alibus aequalis gloriȩ & honoris: &
postmulta huius modi. q̃ adrectae fidei confes sionẽ ꝑtine¬

Expanded text:
ariorum, regni ejus anno septimo: praesidente Theodoro, gratia Dei archiepiscopo Brittaniae insulae, et civitatis Doruvernis; una cum viris venerabilibus, praepositis sacrosanctis Evangeliis, in loco qui Saxonico vocabulo Watfeld nominatur. Pariter tractantes fidem rectam et orthodoxam exposuimus, sicut Dominus noster Jesus Christus incarnatus tradidit discipulis suis, qui praesentialiter viderunt et audierunt sermones ejus, atque sanctorum Patrum tradidit symbolum, et generaliter omnes sancti et universales synodi, et omnis probabilium catholicae Ecclesiae doctorum chorus. Hos itaque sequenos pie atque orthodoxe, juxta divinitus inspiratam doctrinam eorum professi credimus consonanter, et confitemur secundum tatem in Trinitate, hoc est, unum Deum in tribus subsistentibus personis et consubstantialibus, aequalis gloriae et honoris. Et post multa hujusmodi, quae ad rectae fidei confessionem pertine
Abbreviated transcription (Latin):
quoq quisibi cõmisis. exemplis simul & auctoritate instituan :
tres s̃ ergo regule sacris inditȩ litteris : quib: paschȩ cael ebran
ditẽpus nobis p̃finitũ nulla prorsus humanalic& auctori¬
tate mutari e quib: duȩ inlege morsi diuinitus statutae
testia in euangelio ꝑ effectũ dnicae passionis &resurrectionis
adiunctaẽ : p̃cepit &ic̃ lex ut pascha primom̃ seanni &t̃tia eius¬
ẽ ꝑ institutionẽ apostolicã exeuangelio ut ipsat̃tia septimana
diem dominicã expectare & in ea tẽporis paschalis initiũ tenere
debeamꝰ : Quã iuddic& regulã triformem quisquis rite custodi

Expanded text:
quoque qui sibi commissi sunt et exemplis simul et auctoritate instituant. quoque qui sibi commissi sunt et exemplis simul et auctoritate instituant. Tresdi tempus nobis praefinitum, nulla prorsus humana licet auctoritate mutari; e quibus duae in lege Mosi divinitus statutae, tertia in Evangelio per effectum Dominicae passionis et resurrectionis adjuncta est. Praecepit enim lex ut Pascha primo mense anni, et tertia ejuser institutionem apostolicam ex Evangelio, ut in ipsa tertia septimana diem Dominicam exspectare, atque in ea temporis Paschalis initium tenere debeamus. Quam videlicet regulam triformem quisquis rite custodi
Abbreviated transcription (Latin):
postiuan sat e hestitorius sibilitteras muteri quibio ocimi
simus & ceptoqđ ecia ipse inhis ñ parua expaste es̃ inbitos sen¬
& urchitettos sibimiti peuit : qui uix tamorẽ romanor seolose
delapioe irgente ipsius facerent promittens hanȩ in honore
beati aep ostolorũ principis dedicanda sequoq ipsa cũ suison¬
nib morẽ scaẽ romanȩ ei apostolicȩ ecdȩ seꝑ linatura
seg ega tibunc ediscere potiussent: cuius eligiosis uotis

Expanded text:
postulans ut exhortatorias sibi litteras mitteret, quibus potentius eret. Excepto quod etiam ipse in his non parva ex parte esset imbutus. Et architectos sibi mitti petiit, qui juxta morem Romanorum ecclesiam de lapide ingente ipsius facerent, promittens hanc in honorem beati apostolorum principis dedicandam, se quoque ipsum cum suis omnibus morem sanctae Romanae et apostolicae Ecclesiae semper segregati hunc ediscere potuissent. Cujus religiosis votis
Abbreviated transcription (Latin):
quiuort naiton rex pietorũ quiseptenteio n sle buento medi
plagos in habitant admonitus eccles asticarũ fiequentima¬
tatione scciptura sũ ab renuntiauit ecrora qu& eet enus
in obseruatione paschȩ cũ suagente tenebatic ceset suosq
ons ad cacholũ dñĩcae resurret nons ⁊ eusceleh siutus

Expanded text:
 Naiton, rex Pictorum, qui Septemtrionales Brittaniae plagas inhabitant, admonitus ecclesiasticarum frequenti meditatione scripturarum, abrenunciavit errori, quo eatenus in observatione Paschae cum sua gente tenebatur, et se suosque omnes ad catholicum Dominicae Resurrectionis tempus cel
Abbreviated transcription (Latin):
reronauos at ille salubri instinctu ad moniaus cũ accepes¬
Qil capillos sci cupitis ad posuit palpebiȩ languenti. taaliquon¬
ddm gumorẽ illũ infestũ horũ ad posttione compri melqui
ae mollire qurabiet quo facto reliquias ut iussepi sua inthe¬
o iecondidit Credens suũ oculũ capillis iuridi quo¬

Expanded text:
reponeret. At ille salubri instinctu admonitus, cum accepisreponeret. At ille salubri instinctu admonitus, cum accepisset capillos sancti capitis, adposuit palpebrae languenti, et aliquandiu tumorem illum infestum horum adpositione comprimere ac mollire curabat. Quo facto, reliquias, ut jussus erat, sua in theca recondidit, credens suum oculum capillis viri Dei qu
Abbreviated transcription (Latin):
t: erat bieo
quidum adoles cens cuitumor deformis palpebrã oculi feda¬
uenut : quicũ ꝑ diescrescens oculo interitũ minar&ur cuta¬
bant medici hunc ad positis pigmentorũ fomentis emollire
mieu maioris periculi u&abant : Cũq tẽpore ñ pauco frat̃ p̃fa¬
tis tali incõmodo laborar&. Neq inminens oculo exitiũ hũ¬
eũ sabirto diunae piȩiatis gratia ꝑscĩ simi patris cudbetti
malicua ssanari: Nc̃ quando fratres sui corpus ipsus post
ostendere in signũ muaculi possent harũ presticula reliqui¬
aem̃ etronapore habebat penesse quida depres brteris eius¬
dem Menasteru nomine truidred: quin unc ipsius monane¬
ni abbas ẽ : quicũ die quadam ingressus ecdȩsiũ apeusr
oneiat reliquiarũ ut portionẽ earũ roganti amico prestare
Gonigst &̃ ipsũ adoliscentẽ cui oculus languebat in eade
emles detuic ades se: cũ q presbit̃ portionẽ quama ubluit
amĩco dedis seResiduũ dedit adolescenti ut suo inloco

Expanded text:
 Erat in eo quidam adolescens cui tumor deformis palpebram oculi foedaverat, qui cum per dies crescens oculo interitum minaretur, curabant medici hunc adpositis pigmentorum fomentis emollire, metu majoris periculi vetabant. Cumque tempore non pauco frater praefatus tali incommodo laboraret, neque imminens oculo exitium hueum subito divinae pietatis gratia per sanctissimi Patris Cudbercti reliquias sanari. Nam quando fratres sui corpus ipsius post ostendere in signum miraculi possent. Harum particulam reliquiarum eo tempore habebat penes se quidam de presbyteris ejusdem monasterii, nomine Thruidred, qui nunc ipsius monasterii abbas est. Qui cum die quadam ingressus ecclesiam, aperuisset thecam reliquiarum, ut portionem earum roganti amico praestaret, contigit et ipsum adolescentem cui oculus languebat, in eadem ecclesia tunc adesse. Cumque presbyter portionem quantam voluit, amico dedisset, residuum dedit adolescenti, ut suo in loco
Abbreviated transcription (Latin):
nentib hospitib qđ iure& multae pitatis acreligionis
nin cioq sibi officio suꝑnȩ tantũ mercedes gratia subditus
hiccũ quad̃ di elenas siue suga quib: in hospitale ute batut
imari łuas e: rediens domũ repentinam dio itinere mo
uicens uirtandem resurger& : Resurgens aute senste dimi¬
dia coporus sui pastẽ acapite usq: ad pedes paralisis lnguo¬
re depressã & maximo cũ labore baculo innitens doma
ꝑuenit̃ crescebat morb paulatim & noete suꝑueniensur gen¬
uior effectus ẽ : Ita ut die redeunte iux ipse ꝑse exsurger
aut incedere ualer& : quo affectus in cõmodo concepit utillim

Expanded text:
 hosp. quod vir esset multae pietatis ac religionis, injunctoque sibi officio supernae tantum mercedis gratia subditus. Hic cum quadam die lenas sive saga quibus in hospitale utebatur, in mari lavasset, rediens domum repentina medio itinere moljacens, vix tandem resurgeret; resurgens autem sensit dimidiam corporis sui partem a capite usque ad pedes paralysis languore depressam: et maximo cum labore baculo innitens domum pervenit. Crescebat morbus paulatim, et nocte superveniente gravior effectus est, ita ut, die redeunte, vix ipse per se exsurgere aut incedere valeret. Quo affectus incommodo, concepit utillim
Abbreviated transcription (Latin):
adtumba reuetentis simipatris cuadbereti ibiq genib flexis
supplex suꝑnã pielatẽ rogar&. ut uel ab hiuius cerno dilanguor
sibo sibi utile et liberarbiur uel sise tali molestia diutius
catigari duuina prouidente gratiae oportertspatieni nolo¬
re aoplacida m̃te sustinere in latũ fecit igri ut anum edis¬
posueria i da inbeciles ustus baculo sustentans intionũ ecel¬
susuec prosternensse ad corpus uiridi. pia intenuone peus
auxilũ dnm sibi propitiũ fieri p̃cabatur. ac cobrã pices
battdugis se eodemq tactu totiẽ illa ꝙ languoroes pressa
fueratꝰ corporissui pastẽ paulatim fugiente do louro
mox euigilions sanis simꝰ surrex ac ꝓsua sanita ir dlouõ gra
denuo referens quiderga seaccũ e& fratrib indicdube
cunctus q congaudentib administeriũ qđ sollicitus edibet
solebit quasi flagello ꝓbante castigatior rediaised diendo¬
m̃ta quib dõ dicatũ corpus cudbercti uel uiuũ antea uel pot

Expanded text:
ad tumbam reverentissimi Patris Cudberct, ibique genibus flexis supplex supernam pietatem rogaret, ut vel ab hujuscemodi languore, si hoc sibi utile esset, liberaretur; vel si se tali molestia diutius castigari divina providente gratia oporteret, patienter dolorem ac placida mente sustineret inlatum. Fecit igitur ut animo disposuerat, et imbecilles artus baculo sustentans intravit ecclesiam; ac prosternens se ad corpus viri Dei pia intentione, per ejus auxilium Dominum sibi propitium fieri precabatur: atque inter preces lebat, tetigisse, eodemque tactu totam illam quae languore pressa fuerat corporis sui partem, paulatim fugiente dolore, mox evigilans sanissimus surrexit, ac pro sua sanitate Domino gratias denuo referens, quid erga se actum esset fratribus indicavit: cunctisque congaudentibus ad ministerium quod solicitus exhibere solebat, quasi flagello probante castigatior rediit. Sed et indumenta, quibus Deo dicatum corpus Cudbercti, vel vivum antea, vel postea
Abbreviated transcription (Latin):
secundadie.: sedeũ alia queq dicsilos eigeblio cogiart̃
li facer& inminente horuipsius dieis extis repenteton¬
tingens oculũ ita sanũ cũ palpebra biuenit acsinil umquã
in eo deformitatis actumoris apparuis se¬

Expanded text:
secundam diei. Sed cum alia, quaeque dies illa exigebat, cogitaret et faceret, imminente hora ipsius diei sexta, repente contingens oculum, ita sanum cum palpebra invenit, ac si nil unquam in eo deformitatis ac tumoris apparuiss
Abbreviated transcription (Latin):
cemilitert aususẽ. unde ee it̃ dic roman regtui dses¬
menla innumera britaniã ꝑ ene amust dea duo sub
eo nobilis sima oppida illi cap taatq subuentase¬
Soino sabincar natione dñicentesimo quin qua gesimo seato

Expanded text:
re militari ausus est. Unde inter alia Romani regni detrre militari ausus est. Unde inter alia Romani regni detrimenta innumera Brittaniam pene amisit; nam duo sub eo nobilissima oppida illic capta atque subversno ab Incarnatione Domini centesimo quinquagesimo sexto