comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ullatenꝰ aliquando hereticorũ cõmunione ĩmo
coinquinatione partic: pemini. etiam si in om̃iuita
urã ex aliqua impulsione uł necessitate cõmunionem
catholicȩ eccłe ñ inuenientes sine cõmunione ꝑmanse¬
debet: nec se ad sacrilemi sacerdotis sacrificia miscere. Im̃
ipsa plebs maxime habeat potestatem uł eligendidignos
sacerdotes uł indignos recusandi: Item. Barba corru

Expanded text:
t, aliquando hereticorum communione, immo coinquinatione participemini, etsi in omni vita vestra ex aliqua impulsione vel necessitate communionem catholicae ecclesiae non invenientes, sine communione permansedebet, nec se ad sacrilegi sacerdotis sacrificia miscere, quando ipsa maxime habeat potestatem uel eligendi dignos sacerdotes uel indignos recusandi. Quod et ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
laues regni celorum ipsam discernendi scientiam
potentiamq nominat. quȩ dignos recipere in regnum¬
t si illa ñnumquã sinenda sunt quȩ si ceterorum
constet integritas sola nocere ñ ualeant. illa sunt mag¬
nope p̃eauenda: que recipi sine manuifesta decoloratione
ñ possunt. Acsi ea ipsa quȩ nullo detrim̃to aliquotiens
indulgenda credunt᷑. uł rerum tempoꝵq cogit intuitus.
uł accelerate ꝓuisionis respectꝰ excusat. quanto magis illa
nulla tenꝰ mutilanda sunt. quȩ nec ulla necessitas nec ȩc¬
cłastica ꝓrsus extorquec utilitas: NIE ROHMꝰ SUP MATHA

Expanded text:
autem regni celorum ipsam discernendi scienciam potenciamque / nominat, qua dignos recipere deberet in regnumt si illa nonnunquam sinenda sunt quae, si caeterorum constet integritas, sola nocere non valeant; illa tamen sunt magnopere praecavenda quae recipi sine manifesta decoloratione non possunt. Ac si ea ipsa quae nullo detrimento aliquoties indulgenda creduntur, vel rerum temporumque cogit intuitus, vel acceleratae provisionis respectus excusat, quanto magis illa nullatenus mutilanda sunt, quae nec ulla necessitas, nec ecclesiastica prorsus extorquet utilitas? XII. Ut pra
Abbreviated transcription (Latin):
ł castimonia sacerdotum qͥd loquar. quando una
tantum nec repetita ꝑmittitur copula: Et in ipso
ẜ conuigio lex est ñ iterare coniugium. nec sccde con¬
iugis sortiri coniunctionem. Id plerisq mirũ uidetur
cur etiam ante baptismum iterati coniugii ad elatio¬
nem muneris & ordinationis progatiuam impedim̃ta
generent᷑. cum etiam delicta obesse ñ soleant. sil auacri
remissa fuerint sacramto. Sed intelligere debemꝰ qui a
baptismo culpa dimitti potest. lex aboleri ñ potest. Iti
coniugio ñ culpa sedlex est. Qđ culpe est gͥ in baptismate
laxatur. qđ legis est in coniugio ñ soluitur:¬

Expanded text:
 castimonia autem quid loquar, quando una tantum , nec repetita permittitur copula? Et in ipso ergo conjugio lex est non iterare conjugium, nec secundae conjugis sortiri conjunctionem. Quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativam impedimenta generentur; cum etiam delicta obesse non soleant, si lavacri remissa fuerint sacramento. Sed intelligere debemus quia baptismo culpa dimitti potest, lex aboleri non potest. In conjugio non culpa, sed lex est. Quod culpae est igitur in baptismate relaxatur: quod legis est in conjugio non solvitur
Abbreviated transcription (Latin):
Rga pͥmatem sy nodi esto sollicitꝰ ut pueri ad sacros
ordines ñ admittantur. ne tanto ꝑieulosiꝰ cadant.
SToT precipue in ordinatione solliciti. & ad sicrosor¬
dines aspirare nisi ꝓuectiores etate. & mundos oꝑe nulla¬
pubertatis annos baptizari & lectoꝵ debet mini¬
sterio sociari. Qui ab accessu adolescentiȩ sue usq
ad .xxx. etatis annũ. si ꝓbabilit uixerit una tantũ & ea
qua uirginem cõmuni ꝑsacerdote benedictione ꝑceꝑit
ꝓbarit accedat. Ubi si ultra quinq annos laudabiliter
ministrauerit: congrue pƀ̃rium consequetur. Exinde pꝰ
decennium ep̃alem cathedram pot̾it adipisci. si tamen
ꝑ hec tempora inte gritas uitȩ ac fidei eiꝰ fuerit apꝓbata:¬

Expanded text:
rga primatem synodi tuae esto sollicitus. ut pueri ad sacros ordines nullatenus admittantur, ne tanto periculosius cadant, rgo praecipue in ordinatione solliciti ; et ad sacros ordines aspirare, nisi provectiores aetate, et mundos opere, nullapubertatis annos baptizari et lectorum debet ministerio sociari, qui ab accessu adolescentiae usque ad vigesimum aetatis annum si probabiliter vixerit, una tantum, et ea, quam virginem communi per sacerdotem benedictione percepit, probaverit accedat. Ubi si ultra quinque annos laudabiliter ministraverit, congrue presbyterium consequatur. Exinde post decennium episcopalem cathedram poterit adipisci, si tamen per haec tempora integritas vitae ac fidei ejus fuerit approbata
Abbreviated transcription (Latin):
norem clericat᷑ ꝓmouendum. Te uͦ ñ ita salutaria p̾cepta
constringunt. Alit enim coniugati. alit̾ uirgines edocent᷑
ececłastici honꝰ subire ministerii: FlEO FES CISARIRISIS¬
RUI ep̃i talem consecrauerint sacerdotem. qualem
esse ñ liccat. etiam si aliqͦ mͦ dampnum ꝓprii honoris
euaserint. ordinationis tam̃ ius ulteriꝰ ñ habebunt. nec
umquã ei sacram̃to int̾erunt. qđ neglecto diuino iudi¬

Expanded text:
norem clericatus eligendum. Te vero non ita salutaria praecepta constringunt. Aliter conjugati, aliter virgines admonentur ecclesiastici onus subire ministerii. Feminarepiscopi talem consecraverint sacerdotem qualem esse non liceat, etiamsi aliquo modo damnum proprii honoris evaserint, ordinationis tamen jus ulterius non habebunt, nec umquam ei sacramento intererunt, quod neglecto divino judi
Abbreviated transcription (Latin):
exordiis usq ad ꝓuectiores annos ꝑ discipline eccłasticȩ
stipenlia cucurrissent. ut unicuiq testimoniũ pior
uita p̾ber&. nec posset de eiꝰ ꝓuectione dubitari. eui
ꝓ laboribꝰ multis ꝓ moribꝰ castis. ꝓ actibꝰ strenuis celsi¬
oris loci p̾mium deberetur. Si enim ad honores mun¬
di sine suffragio temporis. sine merito laboris indig¬
num est ꝑuenire. & notari ambitꝰ solent. qͦs ꝓbitatis
docuĩta ñ adiuuant. quã diligens & quã prudeis
habenda est chispensatio diuinorũ munerũ. & celestiũ
dignitatum. nec in aliqͦ & apłica & canonica decreta
uiolent᷑. & his eccła dñi regenda credatur. qͥ legitima¬
rum institutionũ nescii. & totiꝰ humilitatis ignari. ñ
ab infimis sumere increm̃tum. sed asimis uolunt

Expanded text:
exordiis usque ad provectiores annos per disciplinae ecclesiasticae exordiis usque ad provectiores annos per disciplinae ecclesiasticae stipendia cucurrisset, ut unicuique testimonium prior vita praeberet, nec posset de ejus provectione dubitari cui pro laboribus multis, pro moribus castis, pro actibus strenuis celsioris loci praemium deberetur. Si enim ad honores mundi sine suffragio temporis, sine merito laboris indignum est pervenire, et notari ambitus solent quos probitatis documenta non adjuvant, quam diligens et quam prudens habenda est dispensatio dignitatum, ne in aliquo apostolica et canonica decreta violentur, et his Ecclesia Domini regenda credatur, qui legitimarum institutionum nescii, et totius humilitatis ignari, non ab infimis sumere incrementum, sed a summis volunt
Abbreviated transcription (Latin):
ris uel de aliqua excusatione. & sic sine haprisiuo
ẜ Rpenddant pb̃ri quanti discriminis sit.: animas
ud eautant: ne animas ꝓ quibꝰ sanguis xp̃i esfusus est
ꝑ suam incuriam a cel esti beatitudine separent sed
si qaͣ absit euenerit graui penitentie luctu. dieb uite

Expanded text:
ris, vel de aliqua excusatione, et sic sine baptismo rpendant presbyteri, quanti discriminis sit animas inveant ne animas, pro quibus sanguis Christi effusus est, per suam incuriam a coelesti beatitudine separent. Sed si, quod absit, evenerit, gravi poenitentiae luctu diebus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is. Statiumꝰ ut septem ebdoradas plenas ante scm pas-¬
cha om̃s clerici in sorte dĩi uocati acarne ieiunent. qͥa
in iaunio deb& fieri discretio. Has gͦ.xii. ebdomadas: om̃s
clerici acarne & deliciis ieiunent. & hymnis & uigiliis atq
orationibꝰ inherere die noctuq studeant:

Expanded text:
esse, ut septem hebdomadas plenas ante sanctum Pascha omnes clerici in sorte Domini vocati a carne jejunent; quia in jejunio debet fieri discretio. Has ergo septimas hebdomadas omnes clerici a carne et a deliciis jejunent, et hymnis et vigiliis, et orationibus Domino inhaerere die noctuque studeant
Abbreviated transcription (Latin):
monium ꝓcurabat. sed etiam eccłastici iuris munia eccłastici
nichilominꝰ subibant. Nimirum laicis ad armoꝵ solam militi¬
am uł agrorum curam continuam deputatis. Obħ se ñ nulli
ꝓcerum obtentu religionis pͥmo tonsorare ceperunt. Quorũ
tergi uersationi mauriciꝰ imꝑator prudent̃ occurrens data
ꝑ longinum tutorem lege. p̃cepit ut quisqͥs publicis fuisset ad-¬
ministrationibꝰ implicatꝰ ei ad ecc łasticum uenire officium non
liceret. Quam legem gregoriꝰ suꝑħ ualde laudauit dicens. Iui
scłarem habitum deserens ad eccłastica officia uenire festinat.
ñ relinquere cupit scłm sed mutare: ¶Ex FEłA AUOꝰTIΗ AD¬

Expanded text:
monium procurabat, sed omnia ecclesiastici iuris munia ecclesiastici nichilominus viri subibant, nimirum laicis ad armorum solam militiam vel agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum sub optentu religionis primo tonsurare coeperunt. Quorum tergiversationi Mauricius imperator prudenter occurrens data per Longinum stratorem lege praecepit, ut, quisquis publicis fuisset administrationibus implicatus, ei ad ecclesiasticum venire officium non liceret. Quam legem Gregorius super hoc valde laudavit dicens: 'Qui saecularem habitum deferens ad ecclesiastica officia venire festinat, non relinquere cupit saeculum, sed mutare'. Hic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
PRIEUERIT GS ROMAHO DIFESORI.
Uscus abbas monasterii scõrum. hertismi. maximi atq uilia¬
t̃iȩ. qđ neapolim ab alexandria clarissimȩ memoriȩ femina
sic̃ nosti fundatum ÷ qͦ etiam ⁊ heredem constituit. massam pa¬
pirianenseni quȩ illic insicilia sita÷. cum xenodochio scĩ theo¬
dori suꝑscriptum monasteriũ suum asserit habere cõmunem.
& cetera. STEM DE EA DEM RE. G̃G FANTINO DEFIHISORI
herasmi. atq iulianȩ asserunt constantium cellȩ suȩ pb̃rm ꝓ
temporis qualitate in sicilia transmigrasse & codices monasteris
sui atq uela secum parit᷑ deportasse. & ceta. I xUITA BEATI¬

Expanded text:
regorius Romano defensori. Fuscus, abbas monasterii sanctorum Erasmi, Maximi, atque Julianae, quod Neapoli ab Alexandra, clarissimae memoriae femina, sicut nosti, fundatum est, quae etiam et haeredem instituit, massam Papyrianensem quae illic in Sicilia sita est, cum xenodochio sancti Theodori, suprascriptum monasterium suum asserit habere communem.i Erasmi, et Julianae, asseruit Constantium cellae suae presbyterum ob temporis qualitatem se in Siciliam transmigrasse, et Codices monasterii sui atque vela secum pariter deportasse. Quem quoniam de
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. si qͥs ad ecclasticam ꝑtulerit noticiã consilia eorum
qͥ contra hanc sinodii de pontificali egerint ambitu. & rati¬
onabili ꝓbatione conuincerit participes actionis huiꝰmodi
ñ solũ purgatꝰ ab om̃iculpa sit. sed etiã remuneratione quȩ
ñ indigna sit subleuet᷑. Uniu̾sa sinodꝰ surgens. acclamauit.

Expanded text:
sequitur, si quis ad ecclesiasticam pertulerit notitiam consilia eorum, sequitur, si quis ad ecclesiasticam pertulerit notitiam consilia eorum, qui contra hanc synhodum de pontificali egerint ambitu et rationabili probatione convicerit participes actionis huiusmodi, non solum purgatus ab orrmi culpa sit, sed etiam remuneratione quae non indigna sit sublevetur. Universa synhodus surgens adclamavit:
Abbreviated transcription (Latin):
generauit auiditas ut extinguat᷑ p̃sumptio cãꝑniciosa
futuris temporibꝰ constituit scã sinodꝰ ut siqͥs prbr. aut dia¬
conꝰ aut clericꝰ papa in columi. & eo in consulto. aut subscrip¬
tionem ꝓ romano pontificatu cõmodare. aut pitacia ꝓ¬
mittere. Aut sacramitum pbere temptaũit. aut aliqđ certe
suffragiũ polliceri. uł de hac causa pͥuatis conuenticulũ factis
delibare aliqͥd atq decernere p̃supserit. loci sui dignitate ł
Si qđ absit transitꝰ papȩ inopinatꝰ euenerit. ut de sui electi
inclinauerit eccłasticiordinis electio: consecretꝰ electꝰ ep̃s.¬
Si uͦ ut fieri solet studia ceꝑint. eẽ diusa. eoꝵ de quibꝰ certam̃
emerserit: conuincat sententĩa plurimoꝵ. Sic tam̃ ut sac̃¬
dotio careat. qͥ captꝰ ꝓmissione ñ recto iuditio de electione
ARopt̃ occultas fraudes & coniurati PRERUNFRETUR¬
onum secretas insidias qͣs sententia cuiꝰ districtionis con¬

Expanded text:
generavit aviditas, ut extinguatur futuris generavit aviditas, ut extinguatur futuris  temporibus constituit sancta synodus, ut si quis presbyter, aut diaconus, aut clericus papa incolumi, et eo inconsulto, aut subscriptionem pro Romano pontificatu coromittere, aut sacramentum praebere temptaverit, aut aliquod certe suffragium polliceri, vel de hac causa privatis conventiculis factis deliberare atque decernere praesumpserit, loci sui dignitate et Si, quod absit, transitus papae inopinatus evenerit, ut de sui electioinclinaverit ecclesiastici ordinis electio, consecretur electus episeri solet, studia coeperint esse diversa, eorum de quibus certamen emerserit, convincat sententia plurimorum, sic tamen ut sacerdotio careat qui captus promissione non recto judicio de electione ropter occultas autem fraudes et coniurationum secretas insidias, quas huius sententia districtionis con
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs cõmi si tͥ patranoniĩ finis includit. cũ mulierib
degunt. ħ ut om̃ino cõpescas iubemꝰ. & de cet̾o illic eas¬
habitare ullomͦ ñ patiaris. exceptis eis qͥs sacroꝵ canonũ
censura ꝑmittit. id est matrẽ. amitã. germana & alias
huicemodi. de quibꝰ praua ñ possit esse suspitio. Meliꝰ
tam̃ facient. sise etiã ab illa cohabitatione contineant.
Nam legit᷑ qđ beatꝰ augustinꝰ nec cum sorore habitare
consenserit dicens. Quȩ cũ sorore mea st̃ sorores meȩ ñst̃.
Doctigͦ uiri cautela magna nob̾ debet esse instructio.
Nam incautȩ psumptionis est: qđ fortis pauet minꝰ ualidũ
ñ timere. Sapient̾ eni illicita suꝑat qͥ didicerit etiã ñ uti
Si qͥs papa suꝑstite ꝓ romano pontificatu cuiq qͦlib& mͦ
fauorem pstare conuncit᷑: loci sui honore pͥuetur. Propt̃¬
frequentes ambitꝰ qͦrũdam & eccłȩ nuditatẽ. uł ppłi colli¬
sionem. quȩ moleste & incõpetent ep̃atũ desid̾antium

Expanded text:
s commissi tibi patrimonii finis includit, cum mulieribus degunt, hoc omnino 977 compescas; et de caetero eas illic habitare nullo modo patiaris, exceptis eis quas sacrorum canonum censura permittit, id est matre, amita, germana et aliis hujusmodi, de quibus prava non possit esse suspicio. Melius tamen faciunt, si etiam a talium se cohabitatione contineant. Nam legitur quod beatus Augustinus nec cum sorore sua habitare consenserit, dicens: Quae cum sorore mea sunt, sorores meae non sunt. Docti ergo viri cautela mNam incautae praesumptionis est, quod fortis pavet, minus validum non timere. Sapienter enim illicita superat, qui didicerit etiam non uti Si quis Papa superstite pro Romano Pontificatu. cuiquam quolibet modo favorem praestare convincitur, loci sui honore vel cofrequentes ambitus, quorum ecclesiae nuditatem vel populi conlisionemque molesta inconpetenter episcopatum desiderantium
Abbreviated transcription (Latin):
sequenda apłica deꝓmpsit auctoritas. siue ep̃m. siue pbrm.
tificis deferre curauerit. ꝓbationibꝰ diitaxat competenter
exibitis. ut transꝯ̃ssoris ultio fiat cet̾is int̾dictio delinqendi.
Sic uͦ modis om̃ibꝰ erit unusqͥsq pontificũ ordinis & honoris
elisor. si cuiquã clericoꝵ uł eccłȩ totiꝰ auditui hȩc putauit

Expanded text:
sequenda apostolica deprompsit auctoritas, sive episcopum, sive ptificis deferre curaverit, probationibus duntaxat competenter exhibitis, ut transgressionis ultio fiat et caeteris interdictio delinquendi. Sin vero, modis omnibus erit unusquisque pontificum ordinis et honoris sui elisor, si cuiquam clericorum vel Ecclesiae totius auditui haec putaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ordinetur. Oport&̃ aut̃ ut ipse qͥ illis om̃ibꝰ p̃esse de-¬
bet: ab om̃ibꝰ illis eligat᷑ & ordinetur. Reliqͥ uꝰ compuin¬
clales ep̃i. si necesse fuerit cet̾is consentientibꝰ a tribꝰ iussu
archi ep̃i consecrari possunt ep̃i. Sed meliꝰ est si ipse cũ
om̃ibꝰ eum qͥ dignꝰ est elegerit. & cuncti parit̃ sacrauerits
pontificem. Et lic& illud necessitate cogente concessum
imutarilic&. qͥa qͥ illis preest. ab om̃ibꝰ ep̃is quibꝰ p̃est
debet constitui. Sin alit̾ p̃sumptũ fuerit: uiribꝰ carere
ñ dubiũ est.qͥa irrita erit eiꝰ secꝰ acta ordinatio.

Expanded text:
bus ipse eligatur et ordinetur. Oportet autem ut ipse qui illis omnibus praeesse debet, ab omnibus illis eligatur et ordinetur. Reliqui vero comprovinciales episcopi, si necesse fuerit, caeteris consentientibus, a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt episcopis. Sed melius est si ipse cum omnibus eum qui dignus est elegerit, et cuncti pariter consecraverint pontificem. Et licet istud necessitate cogente concessum immutari licet: quia qui illis praeest, ab omnibus episcopis quibus praeest debet constitui: sin aliter praesumptum fuerit, viribus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus acta ordinatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Ordinationes pb̃roꝵ. leuitarũq tempore congruo¬
& multis corã astantibꝰ sollempnit̾ agite. & ꝓbabiles
ac doctos uiros adhoc opꝰ ꝓuehite. ut de eoꝵ societate
pensiori cura nouimꝰ. ẽẽ. seruatũ: a uob̃ qͦq uolumus
custodiri. ut ñ passim diebꝰ om̃ibꝰ sacerdotali uł leuitica
ordinatio celebret᷑. sed pꝰ diem sabbati. eiꝰq noctis quȩ in pͥma
sabbati lucessit exordio consecrandi eligant᷑. In pͥmis his qui
consecrandi st̃ ieiunis. a ieiunantibꝰ sacra benedictio confe¬
ratur. Qd̃ eiꝰdem obseruantie erit. si mane die dñico ipso
continuato sabbati ieiunio celebret᷑ a qͦ tempore p̃cedentis
noctis in itia ñ recedunt. Id̾ ad diem resurrectionis sicut
etiam in pascha dni declarat᷑ ꝑtinere ñ dubium est.: It ĩ¬

Expanded text:
Ordinationes presbyterorum Levitarumque tempore congruo, multis coram adstantibus, solenniter agite, et probabiles ac doctos viros ad hoc opus provehite, ut de eorum societate pensiore cura novimus esse servatum, a vobis quoque volumus custodiri; ut non passim diebus omnibus sacerdotalis vel levitica ordinatio celebretur, sed post diem sabbati ejus noctis, quae in Sabbati lucescit, exordia consecrandi eligantur, in quibus his qui consecrandi sunt jejunis, et a jejunantibus sacra benedictio conferatur. Quod ejusdem observantiae erit, si mane ipso Dominico die continuato Sabbati jejunio celebretur, a quo tempore praecedentis noctis initia non recedunt: quod ad diem Resurrectionis sicut etiam in Pascha Domini declaratur, pertinere non dubium est. It
Abbreviated transcription (Latin):
cusanaȩtđa: eos quos credit aut
intelligit qr de hac remur mura¬
re potuer̃ facta collocutione
deceat. &ł quasi alia ex occasione
eos instruere ñ desistat. Nãde
constantino politana eccła qđ
dicunt. qͥs eã dubit& sedi apłice

Expanded text:
cusana Ecclesia, eos quos credit aut cusana Ecclesia, eos quos credit aut intelligit quia de hac re murmurare potuerunt, facta collocutione doceat, et quasi alia ex occasione eos instruere non desistat. Nam de Constantinopolitana Ecclesia quod dicunt, quis eam dubitet sedi apostolicae
Abbreviated transcription (Latin):
urȩ ȩccłȩ nũqͥd traditionẽ a grecis
acceperunt.& Unde habent gͦ hodie.
ut subdiaconi in eis in tunicis ꝓcedant.
nͥ qr hoc amatre sua romana ȩccła ꝑ
dicit᷑. a popło respondet᷑. & totidẽ
myssis alia quȩ dici solent tacemꝰ. tan
in his dep̃cationis uocib paulo diutiꝰ
occupem᷑. Orationẽ uͦ dñicã iccirco
ut ad ipsã solũmͦ orationẽ. oblationis
hostiã consecrarent. Et ualde mͥ in¬
conueniens uisũ ẽ. ut p̃cẽ quã scolas¬
ticus cõposuerat suꝑ oblationẽ dice¬
tor nr̃ cõposuit suꝑ eiꝰ corpus & san¬
guinẽ ñ diceremꝰ. S & dñica oratio.
apud greros ab om̃i popło dicit᷑. Apud
nos uͦ. a solo sac̃dote. In quo gͦ grecoꝵ
consuetudines secuti sumus. qui aut
ueteres nr̃as reparauimꝰ. aut no¬
nas && utiles constituimus : In qͥb
tam̃ alios ñ ꝓbam̃ unitari. Ergo ur̃a
Karitas cũ occasio dedent ut aq
cathenensẽ ciuitatẽ ꝑgat ł insira¬

Expanded text:
vestrae Ecclesiae nunquid traditionem a Graecis vestrae Ecclesiae nunquid traditionem a Graecis acceperunt? Unde habent ergo hodie ut subdiaconi lineis in tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia dicitur, et a populo respondetur, et totidem Missis alia quae dici solent tacemus: tanin his deprecationis vocibus paulo diutius occupemur. Orationem vero Dominicam idcirco ut ad ipsam solummodo orationem oblationis hostiam consecrarent. Et valde mihi inconveniens visum est, ut precem quam scholasticus composuerat super oblationem dicetor noster composuit, super ejus corpus et sanguinem non diceremus. Sed et Dominica oratio apud Graecos ab omni populo dicitur, apud nos vero a solo sacerdote. In quo ergo Graecorum consuetudines secuti sumus, qui aut veteres nostras reparavimus, aut novas et utiles constituimus, in quibus tamen alios non probamur imitari? Ergo vestra charitas, cum occasio dederit ut ad Catanensium civitatem pergat, vel in Syra
Abbreviated transcription (Latin):
amicieiꝰ uł grecił latini. nescio qͣsi
subzelo scẽ romanȩ ȩccłȩ. de ineis dis¬
positionib murmurarent: dicentes
quo mͦ eccłam constant inopolitanã
dis ponit cõprimere. qͥeiꝰ consuetudi¬
nes ꝑ om̃ia seqͥt᷑. Cui cũ dicer& qͣs con¬
suetudines sequim᷑. respondit. Quia
alła dici admissã extrapente costen
tẽpora fecisti. qr subdiaconos spolta¬
tos ꝓcedere. qr kyrrie leison dici. qr
orationẽ dñicã mox post canonẽ dici
statustis. Cui ego respondi. Quia in
nullo eorũ. aliã eccłam secuti sumꝰ. Nã
ut ałła hic ñ diceret᷑. de iherosoli¬
morũ ȩccła ex beati iheronimi tra¬
ditione. tẽpore beatȩ memoriȩ da¬
masi papȩ tradit᷑ tractũ. Et ideo in hac
re magis illã consuetudinẽ amputa¬
uimꝰ. quȩ hic agrecis fuerat tradita.
Subdiaconos aut̃ ut spoliatos ꝓcede
facerẽ. antiqua consuetudo ȩccłȩ fuit.
S. qr placuit cuidã nr̃o pontifici nes¬
cio quo. qͥ eos uestitos ꝓcede p̃cepit. Nã

Expanded text:
aeci, vel Latini, nescio, quasi sub zelo sanctae Romanae Ecclesiae de meis disputationibus murmurarent dicentes: Quomodo Ecclesiam Constantinopolitanam disponit comprimere, qui ejus consuetudines per omnia sequimur? Cui cum dicerem: Quas sequimur? respondit: Quia Alleluia dici ad Missas extra Pentecostes tempora fecistis, quia subdiaconos spoliatos procedere, quia Kyrie eleison dici, quia orationem Dominicam mox post Canonem dici statuistis. Cui ego respondi: Quia in nullo eorum aliam Ecclesiam secuti sumus. Nam ut alleluia hic diceretur, de Hierosolymorum Ecclesia ex beati Hieronymi traditione tempore beatae memoriae Damasi papae traditur tractum, et ideo magis in hac re illam consuetudinem amputavimus quae hic a Graecis fuerat tradita. Subdiaconos autem ut spoliatos procedere facerem, antiqua consuetudo Ecclesiae fuit. Sed placuit cuidam nostro pontifici, nescio cui, qui eos vestitos procedere praecepit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ne sacrimisterii abstinere ut arbita
humilit̃ deb&. Si tam̃ dormientis mi
turpiimaginatione ñ concusserit. Ni
sunt qͥb ita plerũq illusio nascit᷑ ut
eorũ animꝰ &iã in sonno corporis posit
turpis imaginationib: ñ foadetur
Qua in reunũ ibi ostendit᷑ ipsamens
si dormienti corpore nihil meminit
uidisse. tam̃ inuigiliis corporis memi¬
nit in ingluute cecidisse. Sin uͦ ex tur.¬
picogitatione uigilantis orit᷑ illusio
dormientis. pat& animoreatus suus
Uid& enĩ quaradice inqͥnatio illa
ꝓcesserit. qr qđ cogitauit sciens. hoc
ꝑtulit nesciens. S pensandũ est. ipsa
cogitatio utrũ suggestione. andele¬
ctatione. ł qđ maius ẽ. peccati consen¬
su accidit. T rib enimodisimpletur
oñe peccatũ. Uidlica suggestione
anertatione. cotsensu duggestio qͥp¬
ꝑe stc ꝑ diabol. delectatio ꝑ car nẽ

Expanded text:
ne sacri ministerii abstinere, ut arbitror, humiliter debet; si tamen dormientis mentem turpi imaginatione concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus etiam in somno corporis positus turpi imaginatione non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, quod ipsa mensetsi dormienti corpore, nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, qui quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Quancogitatio utrum in suggestione, an delectatione, vel quod majus est peccati consensu acciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
inde animꝰ aliquẽ reatũ ñ tao usa
adpbibitionẽ ꝑcipiendi scĩ mistiq
ł missarũ solepnia celebrandi cu
fortasse aut festus dies exigit. aut
exhiberimisteriũ ꝓeo qđ sac̃dos ali
in loco de ẽ. ipsa necessitas cõpellit
Nam si ad sunt alii qͥ implere inine¬
riũ ualeant. illusio ꝓculpa facta lla¬
sio ꝓculpa facta aꝑceptione sacrimis

Expanded text:
quem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacri mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere mysterium valeant, illusio per crapulam facta a perceptione sacri mys
Abbreviated transcription (Latin):
uł actores eccłȩ se quã lib& quere¬
prius primates aut alios adeat iu
mat conueniat familiarit᷑. ñ semad
& ab aliis cõmunione priuet᷑. tam¬
quã apłorũ patrumq alior um
contemptor.
est ut siquis contra ep̃m ł acto¬
res ȩccłȩ se ꝓpriũ crediderit hab̾e
negotiũ. non prius adeat iudices
quã ad eos recurrat karitatis stu¬
dio. ut familiari colloquio cõmo¬
niti. casanare debeant quȩ in
querimoniã deducuntur. Qđ¬
siquis alit̃ egerit. communio¬
ne priuetur.
ab illis accusatorib qui recipien¬
di sunt fuerit accusatus. postqͣm
ipse ab eis karitatiue conuentꝰ
fuerit ut ipsam causã em̃dare
debeat. & eam corrigere nolu¬
erit ñ olim sed tunc ad sũ mos
primates causa eius canonice de¬
feratur. qui in congruo loco in
fra ipsam ꝓuintiã tempore con¬
tiȩ ep̃is in ibi audiatur. Quo & i¬
pse regularit̃ conuocatꝰ. si eum
aut infirmitas aut alia grauis
necessitas ñ detinuerit ad esse
debebit. quia ultra ꝓuinciȩ

Expanded text:
 actores ecclesiae quamlibet quereprius primates aut alios judices mat, conveniat familiariter, et non set ab aliis communione privetur tanquam apostolorum Patrumque aliorum contemtor.est, ut si quis contra episcopum vel actores Ecclesiae, se proprium crediderit habere negotium , non prius adeat judices, quam ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari colloquio commoniti, ea sanare debeant, quae in querimoniam deducuntur. Quod si aliter egerit, communione privetur.ab illis accusatoribus qui recipiendi sunt, fuerit accusatus, postquam ipse ab eis charitative conventus fuerit, ut ipsam causam emendare debeat, et eam corrigere noluerit; non olim, sed tunc ad summos primates causa ejus canonice deferatufra ipsam provinciam tempore coninciae episcopis inibi audiatur, quo et ipse regulariter convocatus, si eum, aut infirmitas, aut alia gravis necessitas non detinuerit, adesse debet, quia ultra provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
poenitentiȩ quẽ eorã trib fr̃ili
sac̃dos transgressori indixerit
speciali debeat eiꝰ qui sententiã
ꝓtulit manus ꝓpriȩ subscriptio¬
ne notari sicq fiet ut nee trans¬
gressores sine testimenio excidia
uitȩ suȩ incurrant. nec rectores
accusatos se de quorũlib& intẽp¬
tationib erubescant. IT E EGD¬
UMOPERE UERENDŨ NOBIST̃
est & cauendũ. ne horis ilus
atq temporib quib dño psallit᷑
uł sacrificat᷑ unicuiq diuinis sin¬
gularit̃ officiis insistenti ꝑniciosa
passio uł corporis quȩ lib& inuali¬
tudo occurrat. quȩ aut corpus su¬
bito subrui faciat: aut mentẽ alie¬
natione uł terrore confundat.
Pro huiꝰ modi gͦ euentib p̃ cauen¬
tes necessariũ duximꝰ instituert.
sacrificans post se uicini sola¬
minis ad iutorẽ. ut si aliquo
casuille qui officia impleturuse
accedit turbatus furrit uł ad
terram elisus a tergo semꝑ
habeat qui eiꝰ meẽ exequatur

Expanded text:
poenitentiae, quem coram tribus fratribus poenitentiae, quem coram tribus fratribus sacerdos transgressori indixerit, speciali debeat ejus qui sententiam protulit manus propriae subscriptione notari. Sicque fiet ut nec transgressores sine testimonio excidia vitae suae incurrant, nec rectores accusatos se de quorumlibet tentationibus erubescant. VIII. Qumopere verendum est nobis et cavendum, ne horis illis atque temporibus quibus Domino psallitur, vel sacrificatur, unicuique divinis singulariter officiis insistenti, perniciosa passio vel corporis quaelibet valetudo occurrat, quae aut corpus subito subrui faciat, aut mentem alienatione vel terrore confundat. Pro hujusmodi ergo ausibus praecaventes, necessarium duximus instituere sacrificans post se vicini solaminis adjutorem, ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit turbatus fuerit vel ad terram elisus, a tergo semper habeat qui ejus vicem exsequatur
Abbreviated transcription (Latin):
UIUXTA ANPIQUE INSTIIULOS¬
tionis edictũ plus erga corrigen¬
dos agere debeat beniuolentia
quã seueritas. plus cohortatio quã
cõmotio. plus caritas quã potestas.
relatũ nobis ẽ qđ quidã ex fr̃ib plus
liuore odiiquã correptionis studio
subditos in sequentes. dũ se simulant
spũalẽ eis adhibere correptionẽ. in¬
discretã subito affer̃ mortẽ. eũ in¬
auditos a se ꝓiciunt. & inlicitis eos
iuditiis subpoenitentia puniunt.
Non gͦ de cȩtero ꝑuersis uolunta¬
tib sit liberũ simulare se qđ fin¬
gunt: s quotiens eũq quiliba ex
subditis corrigendus ẽ. aut pu¬
blica a sac̃dote deb& disciplina
eurari. aut si alit̾ rectorib plac&.
duorũ uł triũ fr̃m spualiũ testi¬
monio peculiarit̃ adhibito. & mo¬
dus criminis agnoscat᷑. & modus
poenitentiȩ in roget᷑. ita tam̃. ut
si exilio uł retrusione dignũ eum
ẽẽ cognouerit. aut qͥd aliud uidi¬
tiũ peculiare decreuerit. madus

Expanded text:
iuxta antiquae institutionis edictum plus erga corrigendos agere debet benivolentia quam severitas; plus cohortatio quam commotio; plus caritas quam prelatum est nobis quod quidam ex fratribus plus livore odii quam correctionis studio subditos insequentes, dum se simulant spiritualem eis adhibere correctionem, indiscretam subito afferunt mortem, cum inauditos a se projiciunt, et illicitis eos judiciis sub poenitentia puniunt. Non ergo de caetero perversis voluntatibus sit liberum simulare se quod fingunt, sed quotiescunque quilibet ex subditis corrigendus est, aut publica debet a sacerdote disciplina curari, aut si aliter rectoribus placet, duorum vel trium fratrum spiritualium testimonio peculiariter adhibito, et modus criminis agnoscatur, et modus poenitentiae irrogetur; ita tamen ut si exsilio vel retrusione dignum eum esse cognoveverit, aut quid aliud peculiare decreverit modus
Abbreviated transcription (Latin):
mitano ep̃o. Sicut iudeis ñ
deb& esse licentia quicquã in
synagogis suis ultra quã ꝑmissũ
est lege p̃sumere. ita in his quȩ
eis concessa sunt. nullũ debent
p̃iuditium sustinere.

Expanded text:
mitano: « Sicut Judaeis non debet esse licentia quidquam in synagogis suis ultra quam permissum est lege praesumere, ita in his quae eis concessa sunt, nullum debent praejudicium sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ hereditatẽ nusquã
accipi&. s etia in seruitutem
eius eccłȩ de cus sac̃dotis ut
ministri ignominia natisunt
ure ꝑ ennimanebunt. E xpel¬
UI EX FAMILIIS ECCLAXI
seruituri deuocant᷑ in
elerũ. ab ep̃is suis libertatis
necesse ẽ ut ꝑcipiant donũ
Et si honestȩ uitȩ claruere
meritis. tunc demũ maiorib fun¬
gantur officiis. Quos u̾ flagiu
sordidauerit in corrigibilis noxa.
ꝑpetua seruitus conditionisre¬
eorũq ꝓpagini. ex om̃ib quȩ
de iure rccłe noscunt᷑ habere.
nihil licebit in extraneũ domi¬
niũ transactione quacũq dedu¬
cere. Si autẽ ex his que lib& uen¬
dere fortasse uoluerint. sac̃doti
eiusdẽ ȩccłe afferant conuenuen¬
placuerit aut dispensent aut

Expanded text:
am accipiet, sed etiam in servitutem ejus ecclesiae, de cujus sacerdotis vel ministri ignominia nati sunt jure perenni manebunt. Xfamiliis ecclesiae servituri devocantur in clerum ab episcopis suis, libertatis necesse est ut percipiant donum, et si honestae vitae claruerint meritis, tum demum majoribus fungantur officiis. Quos vero flagitii sordidaverit incorrigibilis noxa, perpetua servitus conditionis reeorumque propagini ex omnibus rebus, de jure Ecclesiae noscuntur habere, nihil licebit in extraneum dominium transactione quacunque deducere; sed si ex his quaelibet vendere fortasse voluerint, sacerdoti ejusdem Ecclesiae offerant convenien ut eis placuerit aut dispensent aut
Abbreviated transcription (Latin):
te eõ imunionis quidã intina
tradunt eucharistia popti¬
nullatenus hoc ꝓlatu ex euan¬
gelio testimoniũ recipit ubi
apłis corpus suũ & sangunen
cõmendauit. Seorsũ enĩpais
& seorsũ calicis. cõmendatio
memorat᷑. Nam in tinctũ pane
aliis xp̃m p̃buisse ñ legimꝰ. ex¬
cepto illi tantũ discipło quem
intincta bucella magistriꝓa¬
torem ostender&. non quȩ si¬
cramenti hui institutionem
diuina uasa uł misteria
aut inusus suos transtulent.
aut comedere in his uł poculũ
sibi sumendũ rlegerit. gradus
sui uł officu ꝑ icłm sustinebit.
lta tam̃. ut si de scłarib fuerit.
ꝑpetua ex cõmunicatione dãp

Expanded text:
to communionis, quidam intinctam tradunt eucharistiam populis, non hoc prolatum ex Evangelio testimonium apostolis corpus suum et sanguinem commendavit; seorsum enim panis et seorsum calicis commendatio memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuisse non legimus, excepto illi tantum discipulo quem intincta buccella magistri proditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem divina vasa vel ministeria aut in usus suos transtulerit aut comedere in his vel poculum sibi sumendum elegerit, gradus sui vel officii periculum sustinebit; ita tamen ut si de saecularibus fuerit, perpetua exc
Abbreviated transcription (Latin):
homines. nisi mẽbra xp̃i : Quorũ
uidelic& membrorũ caput. cun¬
eti nouimꝰ quia fidelit̃ honoratis.
Sed quã sit diuersũ excellentia
ur̃a ꝑpendat. caput honorare
& mẽbra ipsius hostib calcanda
ꝑmittere. atq ideo petimꝰ. ut ex¬
cellentiȩ ur̃ȩ constitutio de re¬
gno suo huius prauitatis mala
remoueat. ut in hoc uos ampliꝰ
dignos cultores om̃i potentis
dñi de monstretis. qđ fideles
illius abinimicis eius ab soluttis.¬

Expanded text:
omnes, nisi membra Christi? Quorum videlicet membrorum caput cuncti novimus quia fideliter honoratis; sed quam diversum sit excellentia vestra perpendat caput honorare, et membra ipsius hostibus calcanda permittere. Atque ideo petimus ut excellentiae vestrae constitutio de regno suo hujus pravitatis mala removeat, ut in hoc vos amplius dignos cultores omnipotentis Domini demonstretis, quod fideles illius ab inimicis ejus absolvitis
Abbreviated transcription (Latin):
rei degentes cathenȩ pagana man¬
cipia emerint: atq ea cireũcidi
ausutemerario p̃sumpserint. le
cireo necesse ẽ ut om̃unͦ ⁊ elũ in
hac causa sac̃dotalẽ exerceas. & cũ
om̃i hoc uiuacitate ac sollicitudme
studeas ꝑscrutari. & sitarepperis.
mancipia ipsa sine mora in liber¬
tatẽ modis om̃ib uendica. & ȩc¬
clesiasticã eis tuitionẽ impende.
Nec quicquã dominos eorũ de
pretio quolib& mͦ reciꝑe paci¬
aris. qui non solũ hoc dampno mul¬
tandi. sed etiã alia erunt poena
de legib feriendi. It EM DE¬

Expanded text:
raei degentes Catanae, pagana mancipia emerint, atque ea circumcidere ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exerceas, et cum omni hoc vivacitate ac sollicitudine studeas perscrutari; et si ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem modis omnibus vindica, et ecclesiasticam eis tuitionem impende, nec quidquam dominos eorum de pretio quolibet modo recipere patiaris, qui non solum hoc damno mulctandi, sed etiam alia erunt poena de legibus feriendi. »
Abbreviated transcription (Latin):
quocũq loco cȩtero tẽpore
conuersent᷑. festis tam̃ p̾cipuis
noui testam̃ti serie consecratis.
adieb illis. quos olim sanctione
ueteris legis sibim& censebant
ex solempnes in ciuitatib pu¬
blicisq conuentib cũ sũmis sac̃¬
dotib celebrare p̾cipimꝰ. ut
eorũ conũsationem ac fidem
a pontifex approb&. et ueritas
seruetur. Huius uͦ temerator
miserit. aut

Expanded text:
quocunque loco caetero 454 tempore conversentur, festis tamen praecipuis Novi Testamenti serie consecratis ac diebus illis, quos olim sanctione Veteris legis sibimet censebant esse solemnes, in civitatibus publicisque conventibus cum summis Dei sacerdotibus celebrare praecipimus, ut eorum conversationem ac fidem et pontifex approbet et veritas servet. Hujus vero temerator miserit aut
Abbreviated transcription (Latin):
ti synod ali iuditio. qđ canon
de illis p̃ceꝑit: diffiniri opor¬
tebit EXC̃CIł UASASENSI
UI OBLATIONES DETUNETOR
retinent & ȩccłus trade
demorant᷑ ut in fideles sunt
ab eccła abiciendi quia usq
ad ex in anitionẽ fidei ꝑuenire
certũ est hanc pietatis diui¬
nȩ ex acerbationẽ. qr & fideles
de corpore recedentes uotoꝵ
plenitudine. & pauꝑes conso¬
latu alimoniȩ & necessaria
sustentatione fraudant᷑. Ergo¬
hii tales quasi egentiũ necato¬
res. in iuditio dĩ habendi sunt.
Unde & quidã patrũ hoc scrip¬
tis suis inseruit. congruente
sententia quaait. Amico qͥppiã
raꝑe furtum ẽ. & ȩccłȩ frauda¬

Expanded text:
ti synodali judicio, quod canon ti synodali judicio, quod canon de illis praeceperit definiriasensi ui oblationes defunctorum retinent, et ecclesiis tradere demorantur, ut infideles, sunt ab ecclesia abjiciendi; quia usque ad exinanitionem fidei pervenire certum est hanc pietatis divinae exacerbationem, quia et fideles de corpore recedentes votorum plenitudine, et pauperes consolatu alimoniae, et necessaria sustentatione fraudantur: hi enim tales quasi egentium necatores judicio Dei digni habiti sunt. Unde et quidam patrum hoc scriptis suis inseruit, congruente sententia qua ait: Amico quidpiam rapere furtum est, ecclesiam frauda
Abbreviated transcription (Latin):
Nsadotis sui ammonitionẽ a seminꝰ
& uitiũ hoc dũ sac̃dos inhibereñ
p̃ual& potestas iudicialis coher¬
rp̃is: ut eas clericis nulla arte
restituant. Qđ si restituerint.
ipsi iudices sententia ex cõmuni
indigentib dispensctur. Ex.ii.¬
concilii examine deiciendũ
quẽ lib& prȩsbiterũ uł diaconũ
audeat. Nam multi sunt qui in¬
discussos potestate trrannica
ñ auctoritate canonica dãpnant.
& sicut ñ nullos gr̃a fauoris sub¬
limant ita quosdã odio inui¬
diaq ꝑ motihumiliant. & ad leuẽ
opinionis aurã condẽpnant. quoꝵ
dare potest. auferrę solus non
potest. Si enĩ hui qui in scło ado¬
minis suis honorẽ libertatis ad¬
epti sunt in seruitutis nexum
ñ reuoluunt᷑ nisi publice apud
p̃tores in tribunali foro fueriq̃
accusati. quantp magis hu qui
diuinis altarib conseerati hono¬
re eccłastico decorantur. Qui
ꝓfecto nec ab uno dã pnari. nec
uno iudicante poter̃ honoris
sui priuilegus exui: s p̃senta¬

Expanded text:
is sui admonitionem a se minuut vitium hoc, dum sacerdos inhibere non praevalet, potestas judicialis coer sacramento episcopis, ut eas clericis nulla arte restituant; quod si restituerint, ipsi judices sententia excommunicaindigentibus dispensetur; quconcilii examine dejiciendum quemlibet presbyterem vel diaconum audeat; nam multi sunt qui indiscussos potestate tyrannica non auctoritate canonica damnant, et sicut nonnullos gratiae favore sublimant, ita quosdam odio invidiaque permoti humiliant, et ad levem opinionis auram condemnant quorum dare potest, auferre solus non potest. Si enim hi qui in saeculo a dominis suis honorem libertatis adepti sunt in servitutis nexu non revolvuntur, nisi publice apud praetores tribunali foro fuerint accusati, quanto magis hi qui divinis altaribus consecrati bonore ecclesiastico decorantur? Qui profecto nec ab uno damnari nec uno judicante poterunt honoris sui privilegiis exui, sed praesenta
Abbreviated transcription (Latin):
partib degentib in srruitiũ
xp̃iana det̾ineri mancipia. Que
res tanto uisa ẽ asꝑior. quanto
a frat̾nitate tua pacientia oꝑo¬
sior. Oportebat quippe te respe¬
nis intuitu nulli relinquere
occasionẽ suꝑstitioni iud aicȩ
ut simplices animȩ ñ tam sua¬
sionib quã potestatis iure qͦdã
modo descriurent. Quã obrem
hortam᷑ frat̾nitatẽ ur̃am. ut
scđm piissimarũ legũ tramitẽ
nulli iudȩo liceat xp̃ianũ man¬
cipiũ in suore tinere dominio.
Sed siqua penes eos inueniunt᷑.
libei las ens tuitionis auxilio
legũ sanctione serurtur e¬

Expanded text:
i degentibus in servitium Christiana detineri mancipia. Quae res nobis tanto visa est asperior quanto a fraternitate tua patientia operosior. Oportebat quippe te, respe religionis intuitu, nullam relinquere occasionem superstitioni Judaïcae, ne simplices animae non tam suasionibus quam potestatis jure quodam modo deservirent. Quamobrem hortamur fraternitatem tuam, ut secundum piissimarum legum tramitem nulli Judaeo liceat Christianum mancipium in suo retinere dominio; sed si qui penes eos inveniuntur, libertas eis, tuitionis auxilio, ex legum sanctione servetur
Abbreviated transcription (Latin):
tano ep̃o. Peruenit anos ser¬
uos ancillasq iudȩoiũ fideiausa
adeccłam refugientis. aut insde¬
lib restitui dominis: aut rorune
restituant᷑ p̃ciũ dari. Hortam᷑ int᷑
ut nullatenꝰ tam prauã consurtu¬
dinẽ manere ꝑmittas. s siquilidu
iudeorũ seruus ad uenerabilia
loca fidei causa confugerit. nulla¬
tenus eũ paciamini p̃iuditiũ sufi¬
nere. s siue olim xp̃ianꝰ. siue nẽ
fuerit baptizandus. sine ullo
xp̃ianorũ pauꝑũ dampno. religi.¬
oso eccłastice pietatis pat rocinio
in libertatẽ modis om̃ib defen¬

Expanded text:
ano . Pervenit ad nos servos ancillasque Judaeorum fidei causa ad ecclesiam fugientes, aut infidelibus restitui dominis, aut eorum ne restituantur pretium dari. Hortamur igitur ut nullatenus tam pravam consuetudinem manere permittas, sed quilibet Judaeorum servus ad veneloca fidei causa confugerit, nullatanus eum patiamur praejudicium sustinere. Sed sive olim Christianus, sive nunc fuerit baptizandus, sine ullo Christianorum pauperum damno, religioso Ecclesiasticae pietatis patrocinio in libertatem omnibus modis defen
Abbreviated transcription (Latin):
UISAUIS SINE IN EUITA¬
bili necessitate atq fra¬
gilitate & euidenti languore
solũ reuserit resurrectionis
Añicȩ. uerũ etiã alienꝰ ab eiꝰdẽ
dier scã cõmunione. Quinetiã
hoc illi cuniulet᷑ ad poenã ut
ipsius anni tẽpore ab om̃i esu
caruiũ abstineatgulã qͥ sacris
dieb abstinentiȩ oblitus est
disciplinã. Illi uero quos ȩtas
inciutut auis tanguor extenu

Expanded text:
uisquis sine inevitabili necessitate, atque fragilitate, et evidente languore, non solum reus erit resurrectionis nicae, verum etiam alienus ab ejusdem diei sancta communione, et hoc illi cumuletur ad poenam, ut ipsius anni tempore ab omni esu carnium abstineat gulam, quia sacris diebus abstinentiae oblitus est disciplinam. Illi vero quos aut aetas incurvat, aut languor e
Abbreviated transcription (Latin):
itrãm oport& eẽ sollicitã. & si de
iudȩorum seruitio non solũ iudeus
s etiã quisquã paganorũ fieriuo¬
luerit xp̃ianus. post quã uolun¬
tas eius fuerit patefacta. ne hunc
sub quolib& ingenio uł argum̃ti
cuius piã iudeorũ uenundandi
facultassit : s is qui ad xp̃ianã
coniterti fidẽ uoluerit. defensi¬
one ur̃a in libertatẽ modis om̃i

Expanded text:
licitam, et si de Judaeorum servitio non solum Judaeus, sed etiam quisquam paganorum fieri voluerit Christianus, postquam voluntas ejus fuerit patefacta, ne hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi facultas sit; sed is, qui ad Christianam converti fidem desiderat, defensione vestra in libertatem modis omni
Abbreviated transcription (Latin):
steriis parroechialibusq ecđus
aut suȩ consanguinitatis ꝑso¬
nas. aut fauoris participes. mi¬
inde decent̃ om̃ib plac& in
p̃senti tale rescindere factũ. &
ñ ẽẽ de cetero faciendũ. Nam
quisq pontificũ deincepł aut
sanguine ꝓpinquis aut fauo¬
re ꝑsonis quibuscũq deuinctis
talia cõmendare lucra tẽpta¬
uerit. & suũ nefandȩ p̃sũptio¬
nis excidiũ. & qđ uissũ fuerit
deuocet᷑ in irritũ & qui ordi

Expanded text:
steriis, parochialibusque ecclesiis, aut suae consanguinitatis personas, aut favoris participes iniinde decenter omnibus placet in praesenti tale rescindere factum, et non esse de caetero faciendum, nam quisquis pontificum deinceps, aut sanguine propinquis, aut favore personis quibuscunque devinctis, talia commendare lucra tentaverit et suum nefandae praesumptionis excidium, et quod jussum fuerit devocetur in irritum, et qui o
Abbreviated transcription (Latin):
Aquosdã diuinis officus
mancipatos tanta nescientiȩ
socordia plenos: ut nec illis ꝓ¬
bent᷑ instructi cõpetent̃ ordi¬
nib: qui cotidianos uersant᷑
in usus. Proinde sollicite con¬
stituit᷑ atq decernit᷑. ite nul¬
lius cuiꝰ cũq dignitatis eccła¬
sticȩ deinceps ꝑcipiant gra¬
dũ. qui totũ psalteriũ uł can

Expanded text:
quosdam divinis officiis mancipatos tanta nescientiae socordia plenos, ut nec illis probentur instructi competenter ordinibus, qui quotidianos versantur in usus. Proinde sollicite constituitur atque decernitur, ut nullus cujuscunque dignitatis ecclesiasticae deinceps percipiat gradum, q
Abbreviated transcription (Latin):
ŨMULTE SUPER IN CONT¬
nentiã ordinis clericoꝵ ha¬
ctenus emanauerint sententiȩ
patrũ & nullatenꝰ ipsorũ forma¬
ri quiuerit correptiomorũ.
usq adeo sententiã iudicanti¬
culparũ. ut ñ tantũ ferretur
ultio in actorib scelerũ. uerũ
& in ꝓgenie dãpnatorũ. Ideoq
quilib& ab ep̃o usq ad subdia¬
conũ deinceps uł ex ancillȩ¬

Expanded text:
Cum multae super incontinentia ordinis clericorum hactenus emanaverint sententiae Patrum, et nullatenus ipsorum firmari quiverit correptio morum, usque adeo sententiam judicanticulparum, ut non tantum feriretur ultio in actoribus scelerum, verum etiam in progenie damnatorum, ideoque quilibet ab episcopo usque ad subdiaconum deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
de tectis specialit̃ hoc ascõ con¬
cilio diffinit᷑. ut om̃s ep̃i id
ipsũ insuis quȩrere sollicite
curent. Et cũ hoc uerissime
repꝑire potuerint. om̃s placi¬
ta cautione taltẽ distringan¬
tur. ut nusquã ulterius tam
ab hominanda cõmittant. Mu¬
lieres uͦ seulibere sint siue an¬
cillȩ tam turpit̾ sociatȩ. ita om̃i¬
modis separent᷑ aut certe uen¬
dant᷑ ut ulterius ad conscios
sui criminis reuertendi om̃em
habeant aditũ denegatũ. Illi uͦ
si om̃ino coherceri nequiuerint.
usq adexitũ uitȩ suȩ monaste¬
riis deputati. disciplinis mona¬
sticismaneant om̃ino subiecti.

Expanded text:
detectis specialiter hoc a sancto condetectis specialiter hoc a sancto concilio definitur, ut omnes episcopi id ipsum in suis quaerere sollicite curent. Et cum hoc verissime reperire potuerint, omnes placita cautione taliter distringant, ut nunquam ulterius tam abominanda committant. Mulieres vero seu liberae sint, seu ancillae tam turpiter sociatae, ita omnimode separentur, aut certe vendantur, ut ulterius ad consocios sui criminis revertendi omnem habeant aditum denegatum. Illi vero, si omnino coerceri nequiverint, usque ad exitum vitae suae monasteriis deputati disciplinis monasticis maneant omnino subjecti.