comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inde aitũ petat. puto fortius defen¬
dendũ mͥ aliud uid̾i tisc petitũ. aliud
nic. atꝙ id̾o exceꝑtõnẽ rei uidica¬
te cessare. ¶Noc iure utimur
ut ex ꝑte accouis in exceptõne rer
in iudiciũ dedutũt int̾ hos erit ꝓ¬
curator cui mandatũ est tutor cu¬
rator fuxtosi.ł pu. actor municipi¬
um ex ꝑͣ autem rei ⁊̃ defensor enu¬
merabitur. qr adu̾sus defensorem
qui agit litem in iudiciũ deluxit :
¶Siquis hoĩem afilio famil. petie¬
rit̃. deiñ eumdẽ a prẽ petat locũ ht̃
rat ticiꝰ pignori seio decderit. deinde
serꝰ pignorantia adu̾sus te utatur
debuit. ⁊ ego saluam hr̃e debeo pi
ceat exceptõ rei iudicate.

Expanded text:
inde actum petat, puto fortius defeninde actum petat, puto fortius defendendum aliud uideri tunc petitum, aliud nunc, atque ideo exceptionem rei iudicatae cessare. Hoc iure utimur, ut ex parte actoris in exceptione rei in iudicium deducunt: inter hos erunt procurator, cui mandatum est, tutor, curator furiosi uel pupilli, actor municipum: ex persona autem rei etiam defensor numerabitur, quia aduersus defensorem qui agit, litem in iudicium deducit. Si quis hominem a filio familias petierit, deinde eundem a patre petat, locum habet rat, Titius pignori Seio dederit, deinde Seius pigneraticia aduersus te utatur,debuit et ego saluam habere debeo pigceat exceptio rei iudicatae.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicata sit int̾ te ⁊ uenditorẽ me¬
um. Nam ⁊ si a te eandem ꝑtẽ petis¬
sem ⁊ ag̾em familie herciscunde
obstaret exceptõ qr res iudicata sit
int̾ me rte ¶ Eandẽ cãm facit
⁊̃ origo peticõnis. cefm si forte pe¬
tieris fundũ uł hoĩẽ. moxꝰ alia cã
noua post pericionẽ mͥ accesserit
ã mͥ dnm̃ tribuat non repellet me¬
ista exceptõ nͥ forte int̾missũ dnm̃
ĩ medio tp̃r rediit quodam post li
non nocepti notebit exceptõ. et
id̾o si forte sub cõdicõne res lega¬
ta mͥ fuerit deiñ medio tp̃r acci¬
sito dnĩo petam mox existente
cõdicõne legati. rursus petã. pu¬
dem exceptionẽ non obsture. aba
enĩ cã fuit pͥoris din̾i ħ noua
nũt accepssit. Itaqꝙ acquisitum
ut puta opinabatur ex cã he̾¬
ditaria se dinũ hr̃e mitauit
opiõnẽ ⁊ cepit putare ex cã do
nouam. Nam qualecũ ⁊ unũtũq dnĩũ
acqͥsitũ huit uendi̾cõne pͥma ĩ iudiciũ
.decluxit. ¶Siquis iter petient de¬

Expanded text:
icata sit inter te et uenditorem meum: nam et si ante eandem partem petissem et agerem familiae erciscundae, obstaret exceptio 'quod res iudicata sit inter me et te'.Eandem causam facit etiam origo petitionis. ceterum si forte petiero fundum uel hominem, mox alia causa noua post petitionem mihi accesseritdominium tribuat, non me repellet ista exceptio, nisi forte intermissum dominium in medio tempore rediit quodam postliminon nocebit exceptio: et ideo si forte sub condicione res legata mihi fuerit, deinde medio tempore adquisito dominio petam, mox existente condicione legati rursus petam, putem exceptionem non obstare: alia enim causa fuit prioris dominii, haec noua nunc accessit. Itaque adquisitum ut puta opinabatur ex causa hereditaria se dominium habere: mutauit opinionem et coepit putare ex causa dnouam: nam qualecumque et undecumque dominium adquisitum habuit, uindicatione prima in iudicium deduxit. Si quis iter petierit, de
Abbreviated transcription (Latin):
fundo ꝙ̃ petii tatũ obstabit ex¬
ceptio idem ertt ꝓbuandũ. ⁊ si
duo corꝑa fuernt petita mox
alfutrum corpꝰ petat᷑. nã no¬
cebit exceptio. Item siquis fun¬
dum petient mox arbores exti¬
sas ex eo fundo petat. aut insulaᷤ
petiet. deiñ aream petat uł ligi¬
na uł lapides petat. Itẽ si nau¬
es petiero postea singulas tabu
ar. an aliud magne q̃onis ẽ. et
quidem ita diffiniri potest toci¬
ens eandem rem agi quociens
ap̾ iudicẽ posf̾iorem id q̃ritur
ꝙ ap̃ priorem q̃sitũ est. Inis gͥ
fere omĩb exceptõ nocet si in
cementis ⁊ tignis diu̾sũ est. nã
is qui insulam petit si cem̃ta
uł tigna uł aliquid aliud petatꝰ
suũ in eadẽ condicõne ÷ ut ui¬
deaturꝰ aliud pet̾e ⁊ enĩciuꝰ insu

Expanded text:
fundo, quem peti, obstabit exceptio. idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutrum corpus petatur: nam nocebit exceptio. item si quis fundum petierit, mox arbores excisas ex eo fundo petat, aut insulam petierit, deinde aream petat, uel tigna uel lapides petat: item si nauem petiero, postea singulas tabulere uideor an aliud, magnae quaestionis est. et quidem ita definiri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriorem id quaeritur, quod apud priorem quaesitum est. In his igitur fere omnibus exceptio nocet: sed in cementis et tignis diuersum est: nam is, qui insulam petit, si cementa uel tigna uel quid aliud suum petat, si ea condicione est, ut uideatur aliud petere: eteni
Abbreviated transcription (Latin):
fum .nͥ. possid̾e̾s. de iñ ceꝑis aliquid
possidere it̾m h̾editatem a tepetã
in noceat exceptõ ista. ⁊ putẽ sũ
fui̾t iudicatum he̾ditatẽ meam
ẽẽ. suͥe adu̾sarius qr nicħ posside¬
bat absolutus ẽ non noce excep¬
tionẽ. ¶Siquis fundñ quem
titue cogatur. et ait neratius
si accori it̾m petenti obiciatur
exceptõ rei iudicate replicare
cũ oꝑte̾ de re scd̃m se iudicata.
iuł. scribit exceptionẽ rei iu¬
dicate a ꝑͦ auctoris ad emptorẽ
tore ad auctorẽ reu̾ti non debere
quare si hereditariã rem uendi¬
dens. ⁊ ego eandem ab emptore
petiero ⁊ uicero. petenti tibi ñ
opponã excepnonem. aut si ea
res iudicata non sit int̾ me et
tu adu̾sus me exceptõnẽ ñ he̾bs
na uendicauerit. icirco qr puta¬
bat rupto pr̃s eiꝰ testõ neminẽ
c̃e substitutũ. uictaq fuerat qr¬

Expanded text:
eperis aliquid possidere, hereditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, siue fuit iudicatum hereditatem meam esse, siue aduersarius, quia nihil possidebat, absolutus est, non nocere exceptionem. Si quis fundum, quem tituere cogatur? et ait Neratius, si actori iterum petenti obiciatur exceptio rei iudicatae, replicare eum oportere de re secundum se iudicata. Iulianus scribit exceptionem rei iudicatae a persona auctoris ad emptorem tore ad auctorem reuerti non debere. quare si hereditariam rem uendideris, ego eandem ab emptore petiero et uicero, petenti tibi non opponam exceptionem 'at si ea res iudicata non sit inter me et tu aduersus me exceptionem non habebna uindicauerit idcirco, quia putabat rupto patris eius testamento neminem esse substitutum, uictaque fuerit, q
Abbreviated transcription (Latin):
Aauł. L. Singulis otrou̾siis sĩ¬
gulas acciones.⁊ unũcỹꝙ iudicati
finem suffice̾ ꝓ babili rõne placu¬
it ne alit̾ modus liciũ multipli¬
catus sũmã atꝙ in exꝑrobalem
faciat difficiitatẽ. maxie si diu̾¬
sa ꝓnũciarentur. pare̾ ergo excep fr¬
tioni rei iudicate frequens ẽ.¬
lp̃ .ł. Siquis cũ totũ petisset
ꝑtem petat exceptõ rei iudicate
nocet. Nam ꝑs in toto est. eadem
enũ res accipiturꝰ ⁊ si pars peta¬
turꝰ eius ꝙ in totũ petitũ est.
nec inf̾est utrũ ĩ corꝑe ħ q̃ratͦ
an ĩ qnͣtitate uł in iure ꝓuide¬

Expanded text:
um. Singulis controuersiis singulas actiones unumque iudicati finem sufficere probabili ratione placuit, ne aliter modus litium multiplicatus summam atque inexplicabilem faciat difficultatem, maxime si diuersa pronuntiarentur. parere ergo exceptionem rei iudicatae frequens e. Si quis, cum totum petisset, partem petat, exceptio rei iudicatae nocet, nam pars in toto est: eadem enim res accipitur et si pars petatur eius, quod totum petitum est. nec interest, utrum in corpore hoc quaeratur an in quantitate uel in iure
Abbreviated transcription (Latin):
pbibitõ hec demonstrat te uim fa¬
cete quid mirum. cũ ⁊ si clam ul fec̃is
scõ delinquentis. qmͣ ahieno michi¬
icqͥritur accõ. ¶ Illud sciendũ est
ñ omib momentis uim ẽe faciendã
s semel int̾mitiata ius fc̃a ꝑseue¬
rat .s si ꝑmiseris adu̾sus eũ qͥ utaᷤ¬
int̾clicto exceptõ erit necc̃ĩa. ¶ Non
itã aũ si ego permiserit s ⁊ si pro¬
curator meus uł tutor qui tutelam
ãmĩstrat. uł ꝓcurator pu. furiosi
sil adolescentis dicẽdũ erit exceptõi
sccibit exceptõnẽ locũ non hr̃e. qr
ta est. concessio tñ nõ ẽ data. ħ ita¬

Expanded text:
nstrat ui te facere, quid mirum, cum et si clam tu me feceris, tuo delinquentis quam alieno adquiritur mihi actio. Illud sciendum est non omnibus momentis uim esse faciendam, sed semel inter initia facta perseuerat. Sed si permiserit, aduersus eum, qui utainterdicto, exceptio erit necessaria.Non tantum autem si ego permisero, sed et si procurator meus uel tutor qui tutelam administrat uel curator pupilli furiosi siue adulescentis, dicendum erit exceptioni scribit exceptionem locum non habere, quia ta est, concessio tamen data
Abbreviated transcription (Latin):
ratori rei .p. ampliꝰ concedat. S ⁊¬
pͥnceps hoc uiss concedencli dedlerit
idem erit ꝓbandum. ¶ Siquis ꝑa¬
tus sit sẽ iudicio defend̾e adu̾sus
cos qui int̾rlicendũ putant ne opus
fiat. an uidetur desin̾e uĩ facẽ ⁊ ma¬
g est ut desinat. si mͦ satis offerat
⁊ defend̾e ꝑatus est. siquis agat̾. et
ita sabiñ scribit. S et siquro dam¬
pni infecti paratus sit caue̾ cũ pp̃¬

Expanded text:
cedat. sprinceps hoc ius concedendi dederit idem erit probandum.Si quis paratus sit se iudicio defendere aduersus eos, qui interdicendum putant, ne opus fiat: an uideatur desinere ui faceregis est, ut desinat, si modo satis offerat et defendere paratus est, si quis agat: et ita Sabinus scribit. Sed et si quis damni infecti paratus sit cavere, cum p
Abbreviated transcription (Latin):
repmittebat cõsec̃s ẽ dice̾ desinẽ¬
fac̾e ud̾i cassiꝰ scribit eũ qm cela¬
uit adusdario n ei denũciauit si
simꝰ timuit eiꝰ controu̾siam. qut debu¬
it tim̾e. ¶Idem aristo puta eũ quo¬
q clam facere qͥ celandi animũ ht̃

Expanded text:
mittebat, consequens est dicere desinerfacere uideri Cassius scribit eum, qui celauit aduersarium neque ei denuntiauit, si modo timuit eius controuersiam aut debuit timere.Idem Aristo putat eum quoque clam facere, qui celandi animo h
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ꝙ non de pt̾ito. s de fitturo dam¬
pno agr᷑ ꝙsi is fũdus cui aqͣ pliuua no¬
cet pluriũ sit ag̾e̾ quidẽ uł singłos pꝰ¬
se. s dampni ꝙ post litem contestatã
datũ sit non ampliꝰ parte sua ꝯsecutͥ¬
urum. Itẽ si opus restitutũ non fuĩt
oportere. ¶ Si ex priuato agro ĩ agr̃
comunẽ aquã inmittatur offilius ait
socius cũ eo ag̾e̾ posse. ¶Treb. ex¬
istimat ait si de eo oꝑe agattur ꝙ ma¬
nufcm̃ sit omimͦ restituendũ id e̾e̾ ab
es cũ igno quoagitur. Si u̾o in flumi¬
nis ager deletus sit aut glarea u̾ecta
nocẽ deb̾e manufestũ ẽ in eadẽ cã¬
ẽ ⁊̃ eius socius qui opus fecit si ip̃e
actor non fuĩt. idemqͥ in donato fun¬
do legato ue ÷. Gaius uł ad edtmꝰ p̃

Expanded text:
ubique non de praeterito, sed de futuro damno agitur. Quod si is fundus, cui aqua pluvia nocet, plurium sit, agere quidem vel singulos posse: sed damni, quod post litem contestatam datum sit, non amplius parte sua consecuturum: item si opus restitutum non fuerit, rtere.Si ex priuato agro in agrum communem aqua immittatur, Ofilius ait socium cum eo agere posse: Trebatius existimat, si de eo opere agatur, quod manu factum sit, omnimodo restituendum id esse ab eo, cum quo agitur: si uero ui fluminis ag‹g›er deletus sit aut glarea iniecta nocere debere manifestum est. in eadem causa est etiam socius eius qui opus fecit, si ipse auctor non fuit: idemque in donato fundo legatoue est. 13 Gaius ad edictum p
Abbreviated transcription (Latin):
actũ ꝙ socioꝵ noĩe datũ sit ꝑ arbitri¬
um cõi diuidundo retuꝑari posse. et
ex sociis ñ uticꝑ cũ eo agendũ gopus
fecerit nec minꝰ eũ quoc dampnum
cestitũe deb̾e qui auc̾tor oꝑis fuit. ¶ A¬
pud ferocẽ ꝓtulus ait sicũ uno dñoꝵ
actũ sit qui opus ñ fet̾it debe̾ eum
opris restitũe sua ipẽsa qr cõi diui¬
dundo accõnẽ ht̃ s sibi magis place̾t
paci̾am dũtaxat eũ p̾stare oꝑtẽ quia
sua culpa actor id paciatur quyñ a¬

Expanded text:
e datum sit, per arbitrum communi dividundo reciperari posse. Et ex sociis non utique cum eo agendum qui opus fecerit nec minus eum quoque damnum restituere debere, qui auctor operis fuit, apud ferocem Proculus ait: si cum uno dominorum actum sit, qui opus non fecerit, debere eum opus restituere sua impensa, quia communi dividundo actionem habet. sed sibi magis placere patientiam dumtaxat eum praestare oportere, quia sua culpa actor id patiatur, qui non a
Abbreviated transcription (Latin):
ht᷑. ¶ Idẽ u̾ua scribit si tecũ ĩfa¬
icto agatur. nicħ utt ͣ te fac̾e cogẽ¬
dũ. qmͣ ut arbitratu eius qui tecũ
exꝑitur cũ uicino exꝑiaris. Cet̾m
.s. obscruantib futurum erit ut
tenearis.⁊̃ si iam bona fide cum
arbitratu actoris cũ nicino exꝑiatiᷤ.¬
lotus sit. si odore solo locus pestilẽ¬
tiosus sat ñ ẽẽ ab re de ea re ft̃dcõ
uti. ¶ Hoc int̾lictũ ⁊̃ ad ea que
pascsitur̃ in iua pu. itiñe ue puͣ¬
inde ait p̾tor qͦ ea uia idq it̃ detͣi ͦ
fiat hoc est siũ statĩ det̾ior uia sit:
siue postca ad hoc enĩ ꝑtinent. hec u̾¬
ba sit.fiat. tenĩ quedam sunt talia
ut statim fc̃o suo noceant. q̃dã talia
ut s p̃sentiarũ quidem si omnino no¬
ceant infut᷑m aũ noc̾e debeant ¶ De¬
teriorem aũ fĩ uiam sic accipiend̾ est̃¬
si nfus eiꝰ ad cõmoueandis corrũpatur.
hoc ẽ adeundum uł agendũ ut cũ pla¬
ur ex moli asꝑa. aut angustioa ex
latiore. aut palustris ex sicca. ¶ Trac¬

Expanded text:
t. idem Nerua scribit, si tecum interdicto agatur, nihil ultra te facere cogendum, quam ut arbitratu eius ‹q›ui tecum experitur cum uicino experiaris: ceterum aliter obseruantibus futurum, ut tenearis etiam, si iam bona fide cum uo minus arbitratu actoris cum uicino exait, si odore solo locus pestilentiosus fiat, non esse ab re de re ea interdicto uti. Hoc interdictum etiam ad ea, quae pascuntur in uia publica itinereue puinde ait praetor: 'quo ea uia idque iter deterius sit fiat'. hoc siue statim deterior uia sit, siue postea: ad hoc enim pertinent haec uerba 'sit fiat': etenim quaedam sunt talia, ut statim facto suo noceant, quaedam talia, ut in praesentiarum quidem nihil noceant, in futurum autem nocere debeant. Deteriorem aucorrumpatur, hoc est ad eundum vel agendum, ut, cum plavel ex molli aspera aut angustior ex latiore aut palustris ex sicca. Scio trac
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis ab eo qui ius publicandi
hũt. ut ea piᷤ ͤ iret᷑. cõmoaretur
¶Uiarũ q̃dam publice sut q dam
priuate. q̃dam uicinales. Pultas
p̃torias. alii osulares uias appłant᷑
uostri. p̾uate sũt quas agranas qͥ¬
dam dñt. ¶ Uicinales sunt iue
tĩ in uicis sunt uł quo inuscos dut
has quoq publicas ẽt̃ quidamdi¬
cunt ꝙ ita u̾m est si non ex colla¬
tione pͥuatoꝵi hoc it̃ conscitutũ:
ralit̾ atq si ex collatõne pͥuatoꝵ refi.¬
atiantur. Nam si ex collatione refficrã

Expanded text:
tudinis ab eo, qui ius publicandi tudinis ab eo, qui ius publicandi habuit, ut ea publicae iretur commearetur. Uiarum quaedam publicae sunt, quaedam priuatae, quaedam uicinales. publicaς, nostri praetorias, alii consulares uias appellant. priuatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. uicinales sunt uiae, quae in uicis sunt uel quae in uicos ducunt: has quoque publicas esse quidam dicunt: quod ita uerum est, si non ex collatione priuatorum hoc iter constitutum est. aliter atque si ex collatione priuatorum reficiatur: nam si ex
Abbreviated transcription (Latin):
inꝰ iuminis insula tua hãt ut̃dic¬
tũ hoc cõpetit. ¶Item ait. ⁊ si ĩ
pu. edificere de inde hoc edificum
ei obstet ꝙ tu in pił. edificau̾as
cessare hoc int̾tlictũ cũ tu quote
illicite edificau̾is nͥ fecte ĩ iure aibi pͥn¬
concesso edificau̾as. ¶ Sicͥs apͥnci¬
pe simplicit̾ ĩpetrau̾it ut ĩ pubu¬
co loco elificet ñ ẽ credendus sic
edificare ut cũ ĩ cõmodo alicuius
nisi forte quis hoc impetuerit ¶ Gi
quis nemine ꝓhibente in pu ͦ edits¬
caluit eũ ñ esse cogendũ tolie. ne ra¬
inis urbs deformetur. et qr phioito¬
riũ est hoc int̾clictũ ñ resfiatouĩ
si tñ odscet idedificiũ pu᷑. usiꝰ iti¬
ꝙ is qui pͥorib oꝑib publicis ꝓcunt
debebit id deponere. aut si noꝰ obitt
solariũ ei impon̾e. Uettigal enĩ hõ.
cx ꝓ solo pendatur si tñ ad huc nusũ¬
hoc opus fcm̃ fui̾t. officõ uidicis cõ¬
causa ẽ. In loco enĩ sacro ñ solũ facẽte
uetamurꝰ s et ftm̃ restitũe iubemur

Expanded text:
uminis insula tua habeat, interdictum hoc competit. Idem ait, si in publico aedificem, deinde hoc aedificium ei obstet, quod tu in publico aedificaveras, cessare hoc interdictum, cum tu quoque illicite aedificaveris, nisi forte tu iure tibi concesso aedificaveras. Si quis a principe simpliciter impetraverit, ut in publico loco aedificet, non est credendus sic aedificare, ut cum incommodo alicuius nisi forte quis hoc impetraverit. Si quis nemine prohibente in publico aedificaverit, non esse eum cogendum tollere, ne ruinis urbs deformetur, et quia prohibitorium est interdictum, non restitutorium. si tamen obstet id aedificium publico usui, utique is, qui operibus publicis procurat, debebit id deponere, aut si non obstet, solarium ei imponere: uectigal enim hoc pro solo pendatur. Si tamen adhuc nullum opus factum fuerit, officio iudicis concausa est: in loco enim sacro non solum facere uetamur, sed et factum restituere iubemur:
Abbreviated transcription (Latin):
sine iniuria cuiꝰtꝑ fiat. et ita solet
pͥnceps quotiens aliquid noui op
aditus sit det̾ior aũ angustioꝵ in¬
t̾dicto opꝰ er̃. ¶ Sicꝑ in loco publi¬
co edificau̾as ut ea que ex me ad te
nulio iure defluebant desinant fiu

Expanded text:
sine iniuria cuiusquam fiat. et ita solet princeps, quotiens ali‹qui›d noui opaditus sit deterior aut angustior, interdicto opus est. Si quid in loco publico aedificauero, ut ea, quae ex meo ad te n
Abbreviated transcription (Latin):
possunt accipi. uł hec que sunt
magio quib imposita ẽ seruitꝰ
it ad agrũ alt̾ius ducãnt. Uel hẽe q̃
ape in ess exitur de uia consulari
⁊ sic post illam excipitur iua uel
t᷑ uł actus ad ninam ducens. Has
iuias ur inalias colonias dutentes
bicas u̾o̾ non. harꝑ̃ enĩ cura ꝑtinet
ad magratus. ¶ Si uic puͣ. exemptꝰ¬
uenũt magrãtus. ¶ Siquis cloa¬
am ĩ uiam publicam ĩmite̾t exq
ca re mitiꝰ habilis uam ꝑ cloacam
fiat teneri eũ labeo scribit. In misis¬
se enĩ cum uideri. ꝓĩ ⁊ si fossam
quis in suo fundo fecerit ut ibi aqͣ
collecta ĩ uiam decurrat. hoc int̾dic
nideri. idem lãbeo scribit. ¶ Sicius
ĩ suo ita edificau̾it ut aqͣ collecta¬
ĩua restagnet. ñ tenĩ eũ int̃dc̃o
qi ñ ĩmiitit acħͣ. s nͭͨ recipit. n̾ua
aũ meluis scribit utrsiq tenerl.
plane si fundꝰ uiam publicã cõting¬
at. ⁊er eo aqua deriuata def̾iorẽ
uam faciat q̃ tñ aqua ex uscino
fundo ĩ tuũ fundũ uenit. Sicͥdẽ

Expanded text:
possunt, uel hae, quae sunt in agris, quibus imposita est seruitus, ut ad agrum alterius ducant, uel hae, quae at, in quas exitur de uia consulari et sic post illam excipit uia uel iter uel actus ad uillam ducens. has uillas uel in alias colonias ducentes,bicas uero non: harum enim cura pertinet ad magistratus. Si uiae publicae exempturueniunt magistratus. Si quis cloacam in uiam publicam immitteret exque ea re minus habilis uia per cloacam fiat, teneri eum Labeo scribit: immississe enim eum uideri. Proinde et si fossam quis in fundo suo fecerit, ut ibi aqua collecta in uiam decurrat, hoc interdic hunc uideri. Idem Labeo scribit, si quis in suo ita aedificauerit, ut aqua in uia collecta restagnet, non teneri eum interdicto, quia non immittat aquam, sed non recipit: Nerua autem melius scribit utrumque teneri. plane si fundus uiam publicam contingat et ex eo aqua deriuata deteriorem uiam faciat, quae tamen aqua ex uicini fundo in tuum ueniat: si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quoquo tp̃r fcm̃ exhiberi debent:
Set si de statu disceptetur si tes¬
tator filius famł. uł seruus hoc
fecisse dicatur. et hoc exhibetur.
habet locũ int̾clictũ. Idem ẽ si is
qui testm̃ fecit ap̃ hostes decessit᷑:¬
¶ Hoc int̾dictũ aduiui tabulas
fecerũt testĩ mentione. ¶ S et

Expanded text:
quoquo tempore factum exhiberi debeat. Sed et si de statu disceptetur, si testator filius familias vel servus hoc fecisse dicatur, et hoc exhibebiturhabet locum interdictum. Idem est et si is, qui testamentum fecit, apud hostes decessit. Hoc interdictum ad vivi tabulas fecerunt mentionem. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
i ut. hoc restituat. ¶ Si ex fundo
tuo errbor inuia. prsic cetid̾it ut iti¬
neri sit impedimento eamcy ꝓro¬
delicto habeas non teneri te labo
scribit. Si tñ inquid auctor sua
inpensa accorem tollere ꝑatus sit
recte tecũ accurum intdcõ de uia
p reficienda. S et si ꝓ d̾elicco non
hãs recte tecũ agi hoc int̾dicto. ¶I¬
dem lab̾o sctibit. si uicuiꝰ meus us¬
fecit tam mͥ qmͣ ip̃i utile sit. tñ
si is uicinus fundi sui causa id
fecerit me tũ non posse ħ iure¬

Expanded text:
vit, restituat. Si ex fundo tuo arbor in viam publicam sic ceciderit, ut itineri sit impedimento, eamrelicto habeas, non teneri Labeo scribit: si tamen, inquit, actor sua impensa arborem tollere paratus fuerit, recte tecum acturum interdicto de via publica reficienda. sed si pro derelicto non habeas, recte tecum agi hoc interdicto. Idem Labeo scribit, si vicinus meus vifecit, tam mihi quam ipsi utile sit, tsi is uicinus fundi sui causa id fecerit, me tamen non posse hoc inte
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ. ¶ Poc int̾licto ñ is tenct᷑
qui in illa. p aliquid fecit. s is qui
tilius. qr is ꝑotꝰ restituere qͥ fcm̃ sinis¬
sum ht̃. ¶Nab̾e eũ dm̃s qui utit᷑
⁊ iure possõnis fruit᷑. sũ ip̃r opus

Expanded text:
m est. Hoc interdicto non is tenetur, qui in via publica aliquid fecit, sed is, qui tilius, quia is potest restituere, qui factum immissum habet. Habere eum dicimus, qui utitur et iure possessionis fruitur, s
Abbreviated transcription (Latin):
tit cuendus ẽ is quii itore eomes¬
uit uł mole̾ in man iacent. ¶ Erqͣs
⁊ mari pisturi aut nauigare ptile
pil ͦ sauare. aut inteatto spectarear¬
ceatur. S in omĩbs hiis casib ĩuiti¬
arsi accõne utendũ ẽ. ¶ Meuto a¬
it p̃tor ex qua re quid illi dampnidẽ.

Expanded text:
tit, tuendus est is, qui in litore aedificat uel molem in mare iacit. Si quis in mari piscari aut nauigare prohibublico balineo lauare aut in theatro spectare arceatur: sed in omnibus his casibus iniuriarum actione utendum est. Merito ait praetor 'qua ex re qui
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ dolo malo fcm̃ est quomiinꝰ
possideret uł hrẽt. et mͥ uidetur
reponat ꝙ sublatũ est Int̾cum
suo sumptu. Nam si ipẽ cũ eo ciui
int̾ dixit quid fecerit uł iussu
eius alius. aut ratũ hĩtũ sit
ꝙ fecit. ip̃e suis sumptib d resti¬
tuere. Si u̾õ nicħ hoꝵ int̾uen̾it
s ht̃ fcm̃ tũt dicemus pacientiã¬

Expanded text:
cuius dolo malo factum sit, quo minus possideret vel haberet: et mihi videtur reponat quod sublatum est. et interdum suo sumptu: nam si ipse, quo qui interdixit, fecerit, vel iussu eius alius, aut ratum habitum sit quod fecit, ipse suis sumptibus debet restituere: si vero nihil horum intervenit, sed habet factum, tunc dicemus patientia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibe priuatis potꝰ res enĩ fisca¬
ies cñ ꝓprie ⁊ priuate pͥncipis
sunt. ergo sicͥi sin huis aliꝙͥ facrat
nequaqmͣ hoc int̾lictũ locum
hẽbit. S si forte de hiis sit cõ¬
trou̾sia p̃fecti eoꝵ iudices suñt
ad ea igitur loca hoc int̾dictũ
ꝑͥtinet᷑ que pił. usui destinata
sunt ut siqud illic fiat ꝙ pͥuato noc¬
p̃̾tar int̾cederet int̃dlicto sus. ¶Cum
quidã uelud ĩ memano ĩmissũ prẽt qã
re luminib gais seii officias  Si
quis ꝙ in publico loco positũ huit re¬
fice̾ uoluit huis int̾clicto lociĩ es arist
eũ qͥ moie̾ in mare ꝓiecte. inftlutum

Expanded text:
hibere privatus potest: res enim fiscales quasi propriae et privatae principis sunt. igitur si quis in his aliquid faciat, nequaquam hoc interdictum locum habebit: sed si forte de his sit controversia, praefecti eorum iudices sunt. Ad ea igitur loca hoc interdictum pertinet, quae publico usui destinata sunt, ut, si quid illic fiat, quod privato nocpraetor intercederet interdicto suo. Cum quidam velum in maeniano immissum haberet, qui re luminibus Gaii Seii officias". Si quis quod in publico loco positum habuit, reficere voluit, hoc interdicto locum esse Aristo eu
Abbreviated transcription (Latin):
exitũ ad mare aut ĩ urbe aut ĩ
flumina. p aut ĩ aliã uiam in ili¬
tarem hũt̃. harũ aũ uitinalium
uiar̃ dissimilis ꝯdicõ est. Nam
ꝑs earũ ĩmilitares uias exitum
Hñt ꝑs sñ ullo exirui int̾ morssitur

Expanded text:
exitum ad mare aut in urbes aut in exitum ad mare aut in urbes aut in flumina publica aut ad aliam uiam militarem habent, harum autem uicinalium uiarum dissimilis condicio est: nam pars earum in militares uias exitum habent, pars sine ullo exitu intermoriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
det. aut si ad publicã q̃stionem
ꝑtinet᷑. Itaq in ede sacra int̾im
teponende sunt. aut ap̃ uirũ ẏde¬
neum. fe ꝙ in loto sacro fiãt
ip̃ .ł. A it p̾tor in loco sacro
face̾ inneni eũ inmitt̾e quid ueta
Noc int̾diccũ de loco sacro non
de sacͣrio cõpetit. ¶ Qd̾ ait p̾tor
ne quid ĩ loco sacro fiat. ñ ad hoc
deformitatis uł ĩcõmodi.S ⁊ cu¬
ra ediũ locoꝵq sacroꝵ manda¬
ta est hiis qui edes sacras curãt
cẜ portis et aliis scĩs locis aliꝙͥ
facere quo dampnũ aut ĩcõmo¬
dũ irrogetur ñ ꝑmitritur.
Iauł ł. Deq muyi n porte
ħĩtare sine ꝑmissu p̾ncipis pp̃.
fortuita incendia possuit̾:
petere ꝑmittendũ est id ꝙ ad u¬
sũ omniũ ꝑtineat ueluti uias pu¬
blicas et itinera publica ⁊ Id̾o qͦ¬
libet postulante de hiis int̾clicit᷑.
pͥuatoꝵ collatis fc̃e sunt qͣrum
memoria ñ extat pub. iarũ nuo¬
sunt. s int̾ eas. ⁊ ceteras uias mi¬
litares hoc int̾est ꝙ nie militareᷤ

Expanded text:
det aut si ad publicam quaestionem pertinet: itaque in aede sacra interim deponendae sunt aut apud virum idoneum. VI NE QVID IN LOCO SACRO FIATictum Ait praetor: "In loco sacro facere inve eum immittere quid veto". Hoc interdictum de sacro loco, non de sacrario competit. Quod ait praetor, ne quid in loco sacro fiat, non ad hoc deformitatis vel incommodi. Sed et cura aedium locorumque sacrorum mandata est his, qui aedes sacras curant.que portis et aliis sanctis locis aliquid facere, ex quo damnum aut incommodum irrogetur, non permittitur. iarum. Neque muri neque portae habitari sine permissu principis propter fortuita incendia possunt. Dpetere permittendum est id, quod ad usum omnium pertineat, ueluti uias publicas, itinera publica: et ideo quolibet postulante de his interdicitur. priuatorum collatis factae sunt, quarum memoria non exstat, publicarum usunt. Sed inter eas et ceteras uias militares hoc interest, quod uiae militares
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis dolo malo fecent quo minus
quis ꝑmissu mõ eius ue cueꝰ ea re iu¬
risdictio fui̾t in possõne bonoꝵ sit ĩ
es̃ fcm̃ iudiciũ qnͣti ea res fuit obꝙͣ
in possonem missus fuit dabo. ¶i¬
int̾dictũ sũma ꝓuidentia p̃tor ꝓposu¬
it frustra enĩ in possõnẽ mitt̾et rei
seruande cansa nisi missos tueretur
⁊ ꝓhibentes uenire in possõnẽ coħ¬
ceret. ¶ Est autẽ gn̾ale hoc edictũ
ꝑtin enĩ ad om̃s qui ĩ possõnẽ a p̃¬
tore missi sunt. Conuenit enĩ p̃tori
om̃s quos in possõnẽ ip̃e misit tue¬
ri. s siue rei seruande cã. siue legato¬
rum aut uentris noiẽ ĩ possõnc̃ mis¬
si sunt. habet ex hoc eclicto ĩ fcm̃
accionem. siue dñs siue alt̃ ꝓ hibu̾it.

Expanded text:
i quis dolo malo fecerit, quo minus quis permissu meo eiusue, cuius ea iurisdictio fuit, in possessionem bonorum sit, in eum in factum iudicium, quanti ea res fuit, ob quam in possessionem missus erit, dabo'. Hoc edictum summa prouidentia praetor proposuit: frustra enim in possessionem mitteret rei seruandae causa, nisi missos tueretur et prohibentes uenire in possessionem coerceret. Est autem generale hoc edictum: pertinet enim ad omnes, qui in possessionem a praetore missi sunt: conuenit enim praetori omnes, quos ipse in possessionem misit, tueri. sed siue rei seruandae causa siue legatorum aut uentris nomine in possessionem missi fuerint, habent ex hoc edicto in factum actionem, siue doli siue aliter prohib
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł .ł S i sint tabule ap̃ pu¬
pilliũ. ⁊ dolo tutoris desierint ẽe ĩ
ip̃m tutorẽ cõpetit int̾dictũ equũ¬
ẽ enĩ ꝑ ipm̃ ex delicto suo teneri
ñ pupillũ.

Expanded text:
um Si sint tabulae apud pupillum et dolo tutoris desierint esse, in ipsum tutorem competit interdictum: aequum enim est ipsum ex delicto suo teneri, non pupillum.
Abbreviated transcription (Latin):
lo malo rec̾it quo minꝰ penes eũta¬
bule essent nich̾ominꝰ hoc int̾ctic¬
do tenebitur nec p̃iudicatur ali¬
quid legi cornelie testam̃turie qĩ
Dlo malo testm supp̾ssent. itemou
id̾o impune retin: tabulas ꝙ fac
nus maius admisit cũ exhibitis
tabicis admissũ eiꝰ magis mani¬
festetur.⁊ posse auquẽ dolo malo
face̾ ut meam legẽ non incidat ut
puta si neq ammouerit n cela¬
uerit tabulas. s idcuro alii trdi¬
dent ne eas int̾tlicenti exhiberet
hoc ẽ sins̃ suppͥm̃di aio uł ꝙ̃filiose¬
tiss s nehuic exhib̾et. Ioc i¬
terdictũ exhibitoriũ ẽ qlud sit
exhibere uideamus. exhibe hoc
natores admoniti uenirẽt ad rẽ¬
cognoscenda signa. ⁊ si forte nõ
obtemꝑent cestes labeo scribit
coherceri eos a p̃tore deberes So¬
lent autẽ exhiberi. tabulas desi
it existimari debet. quare si hĩs
scriptus hoc int̾licto exꝑiatur
ad hereditatẽ referenda est exis¬
timatõ. Et si legatũ sit tantum

Expanded text:
lo malo fecerit, quo minus penes eum tabulae essent, nihilo minus hoc interdicto tenebitur, nec praeiudicatur aliquid legi Corneliae testamentariae, quasi dolo malo testamentum suppresserit. nemo enim ideo impune retinet tabulas, quod maius facinus admisit, cum exhibitis tabulis admissum eius magis manifestetur. et posse aliquem dolo malo facere, ut in eam legem non incidat, ut puta si neque amouerit neque celauerit tabulas, sed idcirco alii tradiderit, ne eas interdicent‹i› exhiberet, hoc est si non supprimendi animo uel consilio fecit, sed ne huic exhiberet. Hoc interdictum exhibitorium est. Quid sit exhibere, uideamus. exhibere hoc natores admoniti uenirent ad recognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere. Solent autem it aestimari debet. Quare si heres scriptus hoc interdicto experiatur, ad hereditatem referenda est aestimatio: Et si legatum sit, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
etgo ⁊ si tutor dolo fec̾it in pupillũ
dibimꝰ actiones. Si mͦ soluendo sit tuter
s et ipm̃ tutorẽ posse oueniri iulia¬
nus scribit. ¶ Si dnĩ nel prĩs uolũ¬
tate ꝓhibitus qͥs sit apossõne ĩ ipsos
dabitur actio q̃i ꝑaliũ hoc fecerint.¬
¶ Hanc actõnẽ acceptã legatoꝵ mis¬
sione intͣ anuũ cõpetẽ. ⁊ ñ postea
sciendũ ẽ cũ sit penalis nec ĩ heredeᷤᷤ
similesq ꝑsonas dabit᷑ nõ in id quod¬
ad cos ꝑuen̾it. s heredib similibus
ꝙ ꝑsonis dabitur. Nam cũ ꝓhibitꝰ
quis est legatoꝵ ux fiõi cõmissorũ
ĩ possõne᷑ adipisci tunc actio ⁊ ꝑpe¬
tua ẽ. ⁊ in heredem dabitur. qr est
ĩpot̾ate successoꝵ euitare inf̾clictum
sat̾datõne oblata.
Iuil .u. E uoquis an aliono noiẽ
ti en res est referenda sut̃ ad ꝑsonã
dnĩ. Itẽ tam is tenet᷑ quo suo noĩe¬
possone̾ fid̾i cõmissi seruandi causa
⁊ ñ adm̃tatur pot̾ate eius inducẽtꝰ

Expanded text:
ergo et si tutor dolo fecerit, in pupillum dabimus actionem, si modo soluendo sit tutor: sed et ipsum tutorem posse conueniri Iulianus scribit. Si domini uel patris uoluntate prohibitus quis sit a possessione, in ipso‹s› dabitur actio, quasi per alios hoc fecerint. Hanc actionem excepta legatorum missione intra annum competere et non postea sciendum est, cum sit poenalis, nec in heredes similesqad eas pervenit: sed heredi similibusque personis dabitur. nam cum prohibitus quis est legatorum vel fideicommissorum causa possessionem adipisci, tunc actio et perpetua est et in heredem dabitur, quia est in potestate successorum evitare interdictum satisdatione obum Suo quis an alieno nomine nti ea res est" referenda sunt ad personam domini. Item tam is tenetur, qui suo nominepossessionem fideicommissi servandi causa et non admittatur, potestate eius inducendus
Abbreviated transcription (Latin):
nec exigit᷑ utrũ uim fecit qui ꝓhi¬
buit. ¶Siqriis ideoꝰ possessione
neram. uł certe non ẽe debitoris conset̃ns
ut hoc edicto non teneatur: ¶ Hec
ũbu qnͣti ea res erit ob cimͣ ĩ possõnem
missiis erit ꝯtinent utilitatẽ credito¬
tantũ ei isqui ꝓhibu̾it otempnetur
pnide si ob falsum creclitũ uł ob falsã
peticõnẽ missus ẽ in possõnẽ. uł si ex¬
rutõne sũmoñi potuit nichil ei debet:
pcesse hoc cclictũ. qr pp̃ mulã causã
in possõncꝰ missus ẽ. ¶ Hoc elictõ
n pupillum i furiosũ tẽneri cõstat¬

Expanded text:
nec exigitur, ut vi fecerit qui prohibuit. Si quis ideo possessione nexam vel certe non esse debitoris, consequens est, ut hoc edicto non teneatur. Haec verba "quanti ea res erit, ob quam in possessionem missus erit" continent utilitatem creditotantum ei qui prohibuit condemnetur. proinde si ob falsum creditum vel ob falsam petitionem missus est in possessionem vel si exceptione summoveri potuit, nihil ei debet prodesse hoc edictum, quia propter nullam causam in possessionem missus est. Hoc edicto neque pupillum nequ
Abbreviated transcription (Latin):
hoc insdictũ ꝓhibitoꝵ ⁊ restitutori¬
um ẽ. s si mulier uelet ĩ fcm̃ actõe
uti ad eremplũ creditoꝵ magis qm
int̾cticto posse eam exꝑiri sciendũ÷
¶ Sn mulierꝰ dicatur calũpnie c̃a ĩ
alicuid dicaturꝰ ex epistola diui adri¬
ant ad exemplũ p̾sumptõnis carbo¬
mani edicti uentri p̃tor bonoꝵ polli
uenit p̃tor qui dampni infecti ab co
in possõnẽ missus ẽ ne ei ius fiat:
pena aũ ciuis qui non ꝓmitat uł sut̃¬

Expanded text:
t restitutorium est. sed si mulier velit in factum actione uti ad exemplum creditorum magis quam interdicto, posse eam experiri sciendum est. Si mulier dicatur calumniae causa ialiquid dicatur: ex epistula diui Hadriani ad exemplum praesumptionis Carboniani edicti uentri praetor pollicuenit praetor, qui damni infecti ab eo in possessionem missus est, ne ei uis fiat. Poena autem eius, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
Si tabule in pluribus codicibus
scrpte sunt om̃s int̃clicto isto ꝯtine̾¬
tur. qr unũ testam̃tũ est. ¶ Si ta¬
bule testĩ apud aliꝙ̃ deposite sunt
a ticio hoc int̾tlicto agendũ ẽ. ⁊ cũ
eo qui detinet. ⁊ cũ eo qui deposuit
ꝓinde ⁊ si custodiam tabularum
editus uł dabulariꝰ suscepit Dd̾
est teueri eũ hoc inf̾aito ¶ Sñ
plures seruũ tabile sueꝵint. dñs¬

Expanded text:
Si tabulae in pluribus codicibus scriptae sint, omnes interdicto isto continentur, quia unum testamentum est. Si tabulae testamenti apud aliquem depositae sunt a Titio, hoc interdicto agendum est et cum eo qui detinet et cum eo qui deposuit. Proinde et si custodiam tabularum aedituus vel tabularius suscepit, dicendum est teneri eum interdicto. Si penes servum tabulae fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
int̾dicts̃ ꝓhibitoriũ esti ⁊tã pub.
utilitatib qmͣ pͥuatoꝵ. ꝑ hoc ꝓrs¬
picitur. Loca .n. pub. ut ic pͥuato¬
rũ usib deseruiunt Iure sclilicet
tiuitatis ñ qsi ꝓpria cuiuscẜ. etꝰ
tiñ iuris hẽmus ad optinendum
fiet ꝙ ad pͥuati dampnũ redũd
est ¶Pub. loci applłatõ ex̃ad̾m

Expanded text:
interdictum prohibitorium est et tam publicis utilitatibus quam priuatorum per hoc prospicitur. loca enim publica utique priuatorum usibus deseruiunt, iure scilicet ciuitatis, non quasi propria cuiusque, et tantum iuris habemus ad optinendum,fiet, quod ad priuati damnum redundet, est. Publici loci appellatio quemadm
Abbreviated transcription (Latin):
qui exꝑitur. ¶ Pretor in eũ quit
cauit n possidẽ passus ẽ eũ qͥ mutꝰ
ẽ idicuĩ pollicetur in tantũ cmͣtũ
p̃stare eũ oꝑteret si de eare cautumy
fuerat. S ex alia causa hoc iudici¬
um ꝓposuit si eo temꝑe quo ĩpossõ¬
ne᷑ mutti desiderabat. p̃toris adeũ¬
di potestas non fuerit scilicet. ut si
cũ potestas p̃toris adeũdi ñ eẽt. dap̃

Expanded text:
qui experitur. Praetor in eum, qui neque cavit neque possidere passus est eum qui missus est, iudicium pollicetur in tantum, quantum praestare eum oporteret, si de ea re cautum fuerat. Sed et ex alia causa hoc iudicium proposuit, si eo tempore, quo in possessionem mitti desiderabat, praetoris adeundi potestas non fuerit, scilicet ut, si, cum p
Abbreviated transcription (Latin):
Quas tabulas luctꝰ ticiꝰ ad causã
testĩ sui ꝑtinentes relicisse dicetur
siue penes te sunt aut dolo malo
tuo fcm̃ est ut desinerent ẽe ita
eas ili exsbeas. Itẽ si libellus aliud¬
ue quid relictũ e̾e dicetur dec̾to
comphendam Si quis forte ꝯfitreã
penes se ẽe test̾m. iubendus est ex¬
hib̾e̾.⁊ tempus ei dandũ ẽ ut exhi¬
beat si non pot̾ in p̃sentia exhibe
s ⁊̃ si falsũ ẽẽ dicatur uł ab eo fcõi
qui testĩ scõnẽ non habust. dice̾¬
dũ ẽ int̾clictũ ualere. siue suppre

Expanded text:
Quas tabulas Lucius Titius ad causam testamenti sui pertinentes reliquisse dicetur, si hae penes te sunt aut dolo malo tuo factum est, ut desinerent esse, ita eas illi exhibeas. item si libellus aliudue quid relictum esse dicetur, decreto comprehendam'. Si quis forte confiteatur penes se esse testamentum, iubendus est exhibere, et tempus ei dandum est, ut exhibeat, si non potest in praesentiarum exhibeetiam si falsum esse dicatur uel ab eo factum qui testamenti factionem non habuerit: dicendum est i
Abbreviated transcription (Latin):
bit ad cauendũ si restiuturum
quicquid conseritus sit si cõdicõ
ab eo qui non exhib Inde q̃rit᷑
si hinc consecutus est eristimatõnẽ
legatariꝰ postea legatũ petat an
sit audiendus. ⁊ putẽ si heres idẽ
p̃stitent exceptõne doli repellend̃.
Si alius repelli non oꝑ Id̾o ⁊ si¬

Expanded text:
dum, ut se restituturum caveat, quidquid consecutus est, si condicio ab eo qui non exhibet. Inde quaeritur, si hinc consecutus aestimationem legatarius postea legatum petat, an sit audiendus. et putem, si heres idem praestitit, exceptione doli repellendum, si alius, repelli non opor
Abbreviated transcription (Latin):
achil aut ticio. ticius nec petere
nec nouare. nͦ acceptũ facẽ pot̾
aut pupillo dari. ꝓmissor sine
tutoris aucͣ ͤ soluendo pupio li¬
berabitur a me.
eum cui mandatũ est. uł speci¬
alit̃ uł cui omniũ negotioꝵ ad¬
ministratio mandata ẽ. Int̾clsĩ
ut puta cuiꝰ nom̃ stipułoni in
certũ ẽ. sicͥis stipuletur sibi aut̃
titio. S et siqͥs mandau̾t ut
ticio soluam deiide uetuerit es̃
actiꝑe si ignorans ꝓhibitũ eũ acci¬
ꝑe soluam liberabor. S si sciero
non liberabor. alia cã est si michi
ꝓponas scipulatũ aliep̃ sibi aut̃
ticio. hic enĩ. ⁊ si ꝓhibeat me tĩ¬
cio solu̾e. soluendo tñ libabor
qr c̾tam ꝯdicionẽ hu̾it stipulatõ
qmͣ mutare ñ potuit stipulator.

Expanded text:
hi aut Titio', Titius nec petere nec nouare nec acceptum facere poteaut pupillo dare?', promissor, sine tutoris auctoritate soluendo pupillo, liberabitur a me. eum, cui mandatum est uel specialiter uel cui omnium negotiorum administratio mandata est.Interdum ut puta cuius stipulationi nomen insertum est, si quis stipuletur sibi aut Titio.Sed et si quis mandauerit, ut Titio soluam, deinde uetuerit eum accipere: si ignorans prohibitum eum accipere soluam, liberabor, sed si sciero, non liberabor.Alia causa est, si mihi proponas stipulatum aliquem sibi aut Titio: hic enim etsi prohibeat me Titio soluere, soluendo tamen liberabor, quia certam condicionem habuit stipulatio, quam immutare non potuit stipul
Abbreviated transcription (Latin):
eo dnr ꝙ beant. hoc ẽ ꝙ beatos faci¬
unt. heare ce̾ ꝓdẽe. ¶ In bonis aut̃
nr̃is cõputari sciendũ est. ñ solũ q̃
dĩii nostri sut. S et si bona fide a
nob̾ possid̾ant᷑. ⁊ si sp̃ficiaria st̃ eã

Expanded text:
od beant, hoc est beatos faciunt: beare est prodesse. in bonis autem nostris computari sciendum est non solum, quae dominii nostri sunt, sed et si bona fide a nobis possideantur vel superficiaria sint. aeque
Abbreviated transcription (Latin):
auł.ł. d tp̃s ordine motos
ex criine ꝙ ignominiã ĩportat
inꝑpetiuuĩ moueri placuit ad tẽpꝰ
ã exulare iussos ex c̾mine leuiori

Expanded text:
ionum. Ad tempus ordine motos ex crimine, quod ignominiam importat, in perpetuum moueri placuit. ad tempus autem exulare iussos ex crimine leuior
Abbreviated transcription (Latin):
passus ẽ ob hoc ꝙ ad tempꝰ relegat
boni asuse debeat hũdontatis siñe
nec decurionatũ accipiet. S siquis
ob faisam cãm ułaltam de grauiori¬
bus s̃ ad tempꝰ sit relegatus.ẜ ad
tempꝰ ordine motus in ea ẽ cã ut pos
qͣcumꝙ cã ad tempus ordine ur ad¬
uocationib uł qͦ auo offcõ fuisset
int̾clcm̃ cõpleto tp̃r nichominus
fungi honore uł offcõ possit. ⁊ hoc
recte n enĩ exagg̾e̾nda fu̾it sentẽ¬
tia q̃ mod̾ int̃dictiomi fecerat. ¶Sꝑ¬
urios ꝙ posse ĩ ordinẽ qͤllegi mita
dubitatio ẽ. s si hãt cõpetitorẽ le

Expanded text:
passus est ob hoc, quod ad tempus relegatur, boni consulere debeat humanitatis sententiae nec decurionatum recipiat. Sed si quis ob falsam causam uel aliam de grauioribus non ad tempus sit relegatus, sed ad tempus ordine motus, in ea est causa, ut possquacumque causa ad tempus ordine uel aduocationibus uel quo alio officio fuisset interdictum, completo tempore nihilo minus fungi honore uel officio possit. et hoc recte: neque enim exaggeranda fuit sententia, quae modum interdictioni fecerat. Spurios posse in ordinem allegi nulla dubitatio est: s
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥp. hiis uo cessantib uliano a¬
uiani bichime p̃sidi rescripserunt᷑
cessantib uo hiis ⁊̃ spurii a decurio¬
natũ ⁊ re ⁊ uita honesta recipient
litate ciꝰ sit semꝑ ordinẽ plenã hr̃e.
Eis qui iudaicam suꝑsticionem
seqnͣtur diui seũ. ⁊ ant᷑. honores
adipisci ꝑmisert̃. s et necc̃tate
eis imposunt qui suꝑsticõnẽ coꝵ¬

Expanded text:
ano Auito Bithyniae praesidi rescripserunt. cessantibus uero his etiam spurii ad decurionatum et re et uita honesta recipientulitate eius sit semper ordinem plenum habere. Eis, qui Iudaicam superstitionem sequuntur, diui Seuerus et Antoninus honores adipisci permiserunt, sed et necessitates eis imposuerunt, qui superstitionem eo
Abbreviated transcription (Latin):
dem.łPredia cũ seruis dona¬
uit eqꝵq se tradidisse possõm lit¬
teris declarau̾it si uł unꝰ ex seruis
qui simul cũ p̃clus donatꝰ est ad eũ
qͥ donũ accepit ꝑuenit. mox ĩ p̃dra¬
remissus ꝑ p̃dia remissus ẽ ꝑ seruũ
uoꝵ constabit.
dem .l. Possõ quoq ꝑ seruum
cuiꝰ ususfrũctus meus ẽ ex re mã
uł oꝑis serui adq̾ritur michi cũ
⁊ naturalit̾. ⁊ a fructuario teneat᷑
⁊ plurimũ ex iure possõ mutuct᷑.¬
¶Qui in aliena pot̾ate sunt rem
¶Et si possõ ꝑ ꝓcuratorẽ igno¬
ranti qrͣ usucapio u̾o scienti ꝯpetit
torẽ inuito ꝓcuratore ñ dat᷑. set

Expanded text:
m.Praedia cum seruis donauit eorumque se tradidisse possessionem litteris declarauit. si uel unus ex seruis, qui simul cum praediis donatus est, ad eum, qui donum accepit, peruenit, mox in praedia remissus est, per seruum uorum constabit.seruum, cuius usus fructus meus est, ex re mea uel ex operis serui adquiritur mihi, cum et naturaliter a fructuario teneatur et plurimum ex iure possessio mutuetur.Qui in aliena potestate sunt, remEtsi possessio per procuratorem ignoranti quaeritur, usucapio uero scienti competit, torem inuito procuratore non datur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
aboł ł. Quarũdam rerũ aiõ pos¬
õm nos adpisci ait lab̾o ueluti si
ac̾uũ lignoꝵ em̾o ⁊ eũ uenditor
tosse me usserit. simulatq custo¬
diam posuissem. traditꝰ mͥ ur᷑. Idem
uiris ẽȩ̃ uino uendito cũ uniu̾se ã¬
phore uini sunul ee̾nt. s uideamꝰ
inquid ne ħ ip̃a corꝑis traditõ sit.

Expanded text:
abeonis.Quarundam rerum animo possessionem apisci nos ait Labeo: ueluti si aceruum lignorum emero et eum uenditor tollere me iusserit, simul atque custodiam posuissem, traditus mihi uidetur. idem iuris esse uino uendito, cum uniuersae amphorae uini simul essent. sed uideamus, inquit, ne haec ipsa corporis traditio sit,
Abbreviated transcription (Latin):
locũ. an confestim possid̾e incipe¬
ret q̃sitũ est dixi qm̃ custodie cã
pecuma condita ꝓponeret᷑. ius
ꝑemptum nec infirmitatẽ memorie
dampnũ afferre possõnis qmͣ alius nõ
inuasit. alioqͥn responsuros ꝑ momĩ¬
ta seruoꝵ quos non uid̾imus int̾ire
possom. et nicħ int̾est pecuniam in
meo an ĩ alieno cõdidissem cũ si alus
ĩ meo ꝯdidiss fundo ñ alias posseder̃
qmͣ si ipius rei possõne̾ suꝑ t̾ram ad¬
eptus fuissem. Itaq nec alienꝰ locꝰ
intam ꝓpriam aufert possõnẽ cũ
supͣ terrã an infra t̾ram possideã
nicħ int̾sit. ¶ Quesitũ ẽ cur an ex
peculiari cã ꝑseruũ ignorantibus
possõ q̃reretur dixi utilitatis causa
iure singłi receptum ne cog̾entur
inquirere. nec tm̃ eo ꝑtinere spẽ
istam ut aĩo uideatur̾ ad quiri pꝰ¬
sõ. nam̾ ⁊ si non ex cã peculiari q̃¬
ratur alicpͥ. scia̾m quidem dñ esse
nectͣiam. s cõr ꝑe serui q̃ri possõm¬

Expanded text:
n confestim possidere inciperet, quaesitum est. dixi, quoniam custodiae causa pecunia condita proponeretur, ius ideri peremptum, nec infirmitatem memoriae damnum adferre possessionis, quam alius non inuasit: alioquin responsuros per momenta seruorum, quos non uiderimus, interire possessionem. et nihil interest, pecuniam in meo an in alienoin meo condidisset, non alias possiderem, quam si ipsius rei possessionem supra terram adeptus fuisse‹m›. itaque nec alienus locus meam propriam aufert possessionem, cum, supra terram an infra terram possideam, nihil intersit.Quaesitum est, cur ex peculii causa per seruum ignorantibus possessio quaereretur. dixi utilitatis causa iure singulari receptum, ne cogerentur inqu‹i›rere. nec tamen eo pertinere speciem istam, ut animo uideatur adquiri possessio: nam si non ex causa peculiari quaeratur aliquid, scientiam quidem domini esse necessariam, sed corpore serui quaeri poss
Abbreviated transcription (Latin):
di fuerit aliꝰ ing̾ssus. tamdiu pͥo¬
possõm occupatam ignoraret. ut
enĩ eodẽ mͦ uincłm obligõnis sol¬
ur᷑ quo q̃ri assolz. ita non d ig¬
sitam: aut ex ꝯmodato tͥ possideᷤ
n redd̾e constitu̾s cõfestu me a¬
sum est cuiꝰ rei forsitan illa rõ est
ꝙ rerũ mobiliũ neglecta atq omis¬
sa custodia qmuis eas nemo aliꝰ
inuaserit uet̾i̾s possõnis dampnũ
aliam cũm ẽẽ hoĩs accomodati omis¬
sa custodra. nam possõrem tam dui¬
q uet̾em fieri qmͣ du nemo aliꝰ cum
possid̾e ceꝑit. uidel iõq pot̃ homo

Expanded text:
di fuerit alius ingressus, tamdiu prioo occupatam ignoraret. ut enim eodem modo vinculum obligationum solvitur, quo quaeri adsolet, ita non debet igsitam aut ex commodato tibi, possidere neque reddere constitueris, confestim asum est. cuius rei forsitan illa ratio est, quod rerum mobilium neglecta atque omissa custodia, quamuis eas nemo alius inuaserit, ueteris possessionis damnum aliam causam esse hominis commodati omissa custodia: nam possessionem tamdiu ueterem fieri, quamdiu nemo alius eum possidere coeperit, uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhũr deferre illi qͥ ĩ metallũ dam¬
pnati sunt: hoc ido ne desperati
ad delationem fucẽ possunt sine
causa confug̾e. s cas causas quas
añ ad dampnationẽ ceꝑunt defexre

Expanded text:
ur deferre illi, qui in metallum dati sunt. hoc ideo, ne desperati ad delationem facile possint sine causa confugere.Sed eas causas, quas ante damnationem coeperunt deferre,
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ negotia gessit. ⁊ tutorẽ qui au̾t
deculit. ant qui mandauit seu̾issie
puniendũ rescripserunt. ¶ S nec
quidẽ is qui alienam uendidit rem
dignam sue ꝑsone ut constitutun
.xi. Rosoꝵ scrib. sta demũ publicam
auferte petuniam ei qui cũ erat
creditor in solutũ peccumã acce¬
pit. si aut sciebat cũ accipiebat᷑
publicũ qͦ debitorẽ eẽ aut poster
cognouit añcẜͣ consum̾ent pecn
s plac omĩ modo ei pecunã aufe¬
rendam e̾e. ⁊ si ignorauit cũ ꝯsume¬
ret. ⁊ postea quidẽ pͥnceps directã
actionẽ ꝯpet̾e. Ablata pecuna res

Expanded text:
aut detulit aut mandauit, seuerissime puniendum rescripserunt.Sed ne quidem is, qui aliquam uendidit rem,dignam suae personae, ut et constitutum orum scribit ita demum publicam auferri pecuniam ei, qui, cum erat creditor, in solutum pecuniam accepit, si aut sciebat, cum accipiebat, publicum quoque esse debitorem, aut postea cognouit, antequam consumeret pecuniam. sed placet omnimodo ei pecuniam auferendam esse, etiamsi ignorauit, cum consumeret: et postea quidam principes directam actionem compete
Abbreviated transcription (Latin):
Iet̾m postea non ꝑmittit᷑
hec res efficit ut induriorem cãm
semꝑ uideatur sibi debe accepto ferre.
te a neutͦ dcm̃ est in hiis qͥdem noĩbus
solutũ cuiꝰ dies uenit̃.

Expanded text:
erum postea non permittitur. haec res efficiet, ut in duriorem causam semper videatur sibi debere accepto ferre: te a neutro dictum sit, in his quidem nominibus, solutum, cuius dies veni
Abbreviated transcription (Latin):
Pausi.l. Si seruo mortis causa
donatũ sit: udeconus cuiꝰ iors inspaci
xbeat ut sit locis condicõn duĩ an ip¬
lius serui. s magis euis inspicienda est
cui donatũ c̾et.⁊ tm̃ post mortẽ eius a¬
aut apertas tabulas tests manumissũ
hec donatio non sequitur. Eplic̃. her¬

Expanded text:
alium. Si seruo mortis causa donatum sit, uideamus, c‹u›ius mors in‹s›pici debeat, ut sit locus condictioni, domini an ipsius serui. sed magis eius inspicienda est, cui donatum esset. sed tamen post mortem ante apertas tabulas testamenti manumissum haec donatio non sequitur.