comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mea semꝑ innouabitiu: ⁊ arcus me¬
us instaurabitur q est aliquid quo
tendit. ⁊ in quo ctirigit arcum iustꝰ.
Nec passim sequitur coruos testaq
lutoq. Qui me audiebant.: expecta¬
bant sententrã meam ⁊c̾. Sepe dc̃m¬
ẽ sententiam in bono semꝑ accipien¬
dam ẽẽ uixta illud. Sapientior inde¬
tur sibi piger. septem uiris loquentib
sententias. Audis in sapiente tria ꝯ¬
concurrere. Intenti inquit tacebãt
ad consiluim meum. uerb̾ meis ni¬
chil addere audebant. stillabat suꝑ
eos eloquium meum. Res ardua
desid̾at attentionem. ⁊ iurum gra¬
uem decet consilia meditan. ut qͥc¬
quitt agit quicquid loquit᷑: sit ꝓ
consilio homini sapĩam affectanti.¬
Est antem oris circuncisi illa ꝓferre:
quib nicħ demi liceat uł apponi. Est
autem uito gͣni turpissimum si iu¬
giter se fabulis ⁊ migis imnusceat. et
niter congariientes ꝑstrepat ueluti
rabulus anser admixtus olorib. ⁊ om¬

Expanded text:
mea semper innovabitur, et arcus memea semper innovabitur, et arcus meus instaurabitur, quia Est aliquid quo tendit, et in quo dirigit arcum justus, Nec passim sequitur corvos testaque lutoque. Qui me audiebant, exspectabant sententiam, etc. Saepe dictum, sententiam in bono semper accipiendam esse, juxta illud: Sapientior videtur sibi piger septem viris loquentibus sententias . Audis in sapiente tria concurrere. Intenti, inquit, tacebant ad consilium meum, verbis meis nihil addere audebant, stillabat super eos eloquium meum. Res ardua desiderat attentionem, et virum gravem decet consilia meditari, ut quidquid agit, quidquid loquitur, sit pro consilio homini sapientiam affectantiEst autem oris circumcisi illa proferre, quibus nihil liceat demi vel apponi. Est autem viro gravi turpissimum, si jugiter se fabulis et nugis immisceat, et inter congarrientes perstrepat, veluti rabulus anser admistus oloribus, et om
Abbreviated transcription (Latin):
as. oneres. ut magnitudo oneris sus¬
tineri non queat: non deorsum ce¬
dit. nec in t̾ram flectitur. sed adu̾sus
pondus rosurgit. ⁊ sursum ĩnitut᷑.
recuruat᷑q. Propterea inquit plu¬
tarcus. Placuit palmam signum ẽẽ
nictorie in cercaminib. qm̃ ligni in¬
geniũ hunisms ẽ: ut urgentib ob¬
prmentib q ñ cedat. fertur item
quod ramus euis palme que girce
dicitur basileros auelli non potest
ltrahatur de oe sum. sed si sursum ꝓ¬
ducas: cedit. Constat autem qr trim¬
cus palme uł stipes a radice contra¬
hitur. sed in suꝑiorib dilatatur. Se¬
cus antem est in quauis arbore q̃
tantomagis turgescit. quo ad t̾ram
stipes uicinuis accedit. ꝑ palmam
gͦ significatur iusticia inuincibilis.
que descensum non nouit. s solum
ad suꝑiora ꝓcessum. Unde iusttiꝰ ut
palma florebit. Radix mea aꝑta est
secus aquas. scripturarum utiq ⁊
electis reponee apuit se in illa die
iustus uidex. Unde sequitur. Gloria

Expanded text:
as, et oneres, ut magnitudo oneris susas, et oneres, ut magnitudo oneris sustineri nequeat, non deorsum cedit, nec in terram flectitur, sed adversus pondus resurgit, et sursum nititur, recurvaturque. Propterea, inquit Plutarchus, placuit palmam signum esse victoriae in certaminibus, quoniam ligni ingenium hujusmodi est, ut urgentibus opprimentibusque non cedat. » Fertur item quod ramus ejus palmae, quae Graece dicitur basileros, avelli non potest, si trahatur, deorsum, sed si sursum producas cedit. Constat autem quia truncus palmae, vel stipes a radice contrahitur, sed in superioribus dilatatur. Secus autem est in quavis arbore, quae tanto magis turgescit, quod ad terram stipes vicinius accedit. Per palmam ergo significatur justitia invincibilis, quae descensum non novit, sed solum ad superiora processum. Unde: Justus ut palma florebit . Radix mea aperta est secus aquas, Scripturarum utique et electis reponet apud se in illa die justus judex. Unde sequitur: Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
cui: qm̃ cansa sit legitimns tatins¬
brs plenissime limitatã. Ut enim
att echicuis: ad ꝑemtendtum ꝓplt̃
quisgtits eito uidicat. Cont̾ebam mo¬
lasmigus. Iniquuis est quisquis it
iuichiciis sequitur ñ causam. sed p̃dam.
qui sic uuu̾a dͥiligit: ut sequatur re¬
tibutiones. Et licet equum sit quod
cdisceruit act preciumi auaricie ser¬
uens ꝑgit in mortem. Unde sequit᷑.
⁊ de clentib illuis auferebam predã.
dicebamq. In uidiculo meo moriar.
Mentem itaq composuerat qui rerx
suarum amplitudine contemptus
erat. Nec auaricie aut ambitionis
simulo urgebatur. ut domum do¬
nin. agrum agro conuingeret us¬
ꝙ ad t̾minum loci. ac si solus habita¬
turus e̾et in suꝑficie t̾re. Ee sicut pal¬
ma multiplicabo dies. Rem ad mirã¬
dam arutotiles in septimo ꝓblenina¬
tum.⁊ plitarchuis in octauo memo¬
rabilium dicit. Si suꝑ palme it i¬
quiunt arboris lignum magna põ¬
dera imponas. ac tm̃ grauiter urge¬

Expanded text:
licui, quam causa sit legitimis rationilicui, quam causa sit legitimis rationibus plenissime limitata. Ut enim ait ethicus: « Ad poenitendum properat, quisquis cito judicat. » Conterebam molas iniqui. Iniquus est, quisquis in judiciis sequitur non causam, sed praedam, qui sic munera diligit, ut sequatur retributiones. Et licet aequum sit, quod decernit ad pretium, avaritiae serviens pergit in mortem. Unde sequitur: Et de dentibus illius auferebam praedam, dicebamque: In nidulo meo moriar. Mentem itaque composuerat, qui rerum suarum amplitudine contentus erat. Nec avaritiae aut ambitionis stimulo urgebatur, ut domum domui, agrum agro conjungeret, usque ad terminos loci, ac si solus habitaturus esset in superficie terrae. Et sicut palma multiplicabo dies. Rem admirandam! Aristoteles in septimo problematum, et Plutarchus in octavo Memorabilium dicit: « Si super palmae, inquiunt, arboris lignum, magna pondera imponas, ac tantum graviter urge
Abbreviated transcription (Latin):
rum nanq noticia: ocłi ⁊ autis o̾¬
sequio fidelissime tnͣsit ad auimã.
⁊ thesauros cordis sepius linguaĩ¬
cauta disꝑgit. Quod uͦ audiens ⁊
uidens adiecit: sapientis uidiciũ
expeunit iuxta illud. Beatus qui
loquitur in aure aucdientis. Non
itaꝙ beatificatum se dicit lingins
hominum. que tn alt̾atram parten
uł amore uł odio frequenter impel¬
luitur. Sufficit ei testimoniũ coinsit
p̃sertim cum roboratum fit uid̃icus
sapientum. Eomquit quod libassem
pauꝑem. pupillum ⁊ ꝑturrum. ⁊ con¬
solatus sum cor uittue. In his enum
maxime pͥncipalis claret audoritie.
que acdomino institita ẽ ad minai¬
dictum in scła. S ne credas eum re¬
missore clementia uiciis audatam p¬
stitisse: iusticia inquit indiitus flm.
⁊ diademate uidicio meo. Causamꝙ̃
nesciebam diligentissime inuesligo¬
bami. Oportet enim iudicẽ cuniła
rimari. ⁊ ordinem retum plena ingͥ¬
tione discutere. uec ante obiuare a¬

Expanded text:
rum namque notitia oculi et auris obrum namque notitia oculi et auris obsequio fidelissime transit ad animam, et thesauros cordis saepius lingua incauta dispergit. Quod vero audiens et videns adjecit, sapientis judicium exprimit, juxta illud: « Beatus qui loquitur in aure audientis. » Non itaque beatificatum se dicit linguis hominum, quae in alterutram partem vel amore, vel odio frequenter impelluntur. Sufficit ei testimonium conscientiae, praesertim cum roboratum sit judicio sapientum. Eo, inquit, quod liberassem pauperem, pupillum, et periturum, et consolatus sum cor viduae. In his enim maxime principalis claret auctoritas quae a Domino instituta est, ad injurinedictum in saecula. Sed nec credas eum remissiore clementia vitiis audaciam praestitisse: Justitia, inquit, indutus sum, et diademate judicio meo. Causam quam nesciebam, diligentissime investigabam. Oportet enim judicem cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, nec ante obviare a
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃arumꝙ concur sus ei peudentiã
non excusserint. sed in hiis omnib
ex conscientia et testimomo bonoꝵ
oꝑum auctoritas in concussa ꝑman¬
sit. E grediebatur enim ad portam
qui latebr is ñ egebat. ⁊ qui docẽdi
prom̾uerat sedem: semimi paudenti¬
am erigebat. leuttate unienili abscõ¬
uita. Cessabant loqui principes. ⁊ lin¬
gua ducum guituri adherebat. nͣ
auctentes granctia loqui. ⁊ impoitr̃e
in humis hominum onera impor¬
tabilia. que nec suꝑficie digia tan¬
gi solent. Docebat enim oinem uͥ¬
tutis laudem in actione consistore.
cassumq e̾ẽ splendorẽ u̾bi: cui non
sub est soliditas oꝑis. In omni oꝑe
inquit salomon erit habundantia.
ter egestas. Principum ẽ uͦ ⁊ ducum
ẽ. alios in nia moꝵ precedere. ñ que
facienda sunt alis tlmide intonare.
Auris audiens ⁊ ocłs uidens bra¬
tificabat me. Instrumenta corꝑit
eleganter expressit. quib sensus
amine maxime conualescit. Exĩ¬

Expanded text:
gratiarumque concursus, ei prudentiam gratiarumque concursus, ei prudentiam non excusserint, sed in his omnibus ex conscientia, et testimonio bonorum operum auctoritas inconcussa permansit. Egrediebatur enim ad portam qui latebris non egebat, et qui docendi promeruerat sedem, senum prudentiam erigebat, levitate juvenii abscondita. Cessabant loqui principes, et lingua ducum gutturi adhaerebat, non audentes grandia loqui, et imponere in humeris hominum onera importabilia, quae nec superficie digiti tangi possunt. Docebat enim omnem virtutis laudem in actione consistere, cassumque esse splendorem verbi, cui non subest soliditas operis. In omni opere, inquit Salomon, erit abundantia, ter egestas . Principum vero et divitum est, alios in via morum praecedere, non quae facienda sunt, aliis tumide intonare. Auris audiens, et oculus videns beatificabat me. Instrumenta corporis eleganter expressit quibus sensus animae maxime convalescit. Exterio
Abbreviated transcription (Latin):
Qui me audiebant sententiam expe
clabant. ⁊ intenti tacebant ad con¬
silium meumi. U̾b̾ meis ad dere nicħ
audebant. ⁊ suꝑ illos stillabat eloqͥnͣ
meum. Si qnͣdo ridebam ad eos nõ
credebant. ⁊ lux uultus mei ñ cade¬
bat in terram. Si uoluissem ire
ad eos: sedebam pͥmus. Cum sed̾em:
qiͣ rex exercitu circiu stante: eram
tam̃ m̾entium consolator. Ecce reg¬
nancti in iuiro iusto ex magna par¬
te expressa est formula. qm̃ si ꝑ sin¬
gła exequi uolu̾mꝰ: integti libri
magnitudiem isertarum ĩ tutum
series uł sola complebit. Diligeus le¬
ctor singła u̾ba discitiet. qr inhisoĩ¬
b nec iota nec apex a mist̾io salitais
natat. Panca tamen que in ipsa suꝑ¬
ficie u̾boꝵ eminent. qͣnta pot̾o b̾uita¬
te ꝑstringam. Qñdo inquit lauabã
pectes meos butiro. ⁊ petra fundebat
mͥ riuos olei. cum in parata cathe¬
ora resicderem in platea: absconde¬
bant᷑ niuienes. ⁊ mͥ senes astabant.
Innuit gͦ quia rerum affluentia

Expanded text:
Qui me audiebant exspectabant sententiam et intenti tacebant ad consilium meum. Verbis meis addere nihil audebant, et super illos stillabat eloquium meumebant, et lux vultus mei non cadebat in terram. Si voluissem ire ad eos, sedebam primus. Cumque sederem quasi rex exercitu circumstante, eram tamen moerentium consolator . Ecce regnandi in viro justo ex magna parte expressa est formula, quam si per singula exsequi voluerimus, integri libri magnitudinem, insertarum virtutum series vel sola complebit. Diligens lector singula verba discutiet, quia in his omnibus, nec iota, nec apex a mysterio salutis vacat. Pauca tamen quae in ipsa superficie verborum eminent, quanta potero brevitate perstringam. Quando, inquit, lavabam pedes meos butyro, et petra fundebat mihi rives olei, cum in parata cathedra residerem in platea, abscondebantur juvenes, et mihi senes astabant. Innuit ergo quia rerum affluentia,
Abbreviated transcription (Latin):
abigeret: inquit. Cum talem domi
quoq foris petulantiam ⁊ uuimi¬
am facilius feram̃. Uet̾i celebrdei
prouio. qiua uaeue manus ceme¬
raria petitio est. ⁊ ꝓfecto importu¬
nis precator ẽ: qui dandas res ad
ũba confiudit. Utrobiq enim scił.
apud curiales ⁊ medicos obtinet.
sro solis u̾bis montanis utimͣ her¬
bis. ꝓcatis reb pigm̃tis ⁊ sp̾eb. Int̾
alios tamen benigniores funt qui
iuimũ possunt. licet fere omnas
sint ꝓni ad nocendtum. qd̾ cuiius
longe facilius ẽ qm̃ ꝓdesse. Exerceã
ergo nunctiuas sias. locules alie¬
nos ex hauriant. farciant suos. pis¬
sideant qnͣtum paccuinꝰ montibul
aurum exequent. nec ament aliꝙͥ.
nec amentur ab ullo. Sint admĩa¬
tioni ignotis. ditm domesticis fint
odio uł contemptiri. Tale aliquid
in uet̾um romanorũ scciptis inue¬
aut si alio potius dicitur nonuie
argueretur ab amicis. quod ipxre
formosam castam ⁊ nobilem re¬
puthiaret: respondit. ⁊ hic soctus

Expanded text:
abigeret, inquit: Cum talem domi abigeret, inquit: Cum talem domi quoque foris petulantiam, et injuriam facilius feram. Veteri celebratur proverbio: « Quia vacuae manus temeraria petitio est, et profecto importunus precator est, qui dandas res ad verba confidit. » Utrobique enim, scilicet apud curiales et medicos, obtinet, Pro solis verbis, montanis utimur herbis, Pro caris rebus, pigmentis et speciebus. Inter alios tamen benigniores sunt, qui minimum possunt, licet, fere omnes proni sint ad nocendum, quod cuivis longe facilius est, quam prodesse. Exerceant ergo nundinas suas, loculos alienos exhauriant, farciant suos, possideant quantum Pacuvius, montibus aurum exaequent, nec ament aliquem, nec amentur ab ullo, sint admirationi ignotis, dum domesticis sint odio, vel contemptui. Tale aliquid in veterum Romanorum scriptis inveaut si alio potius dicitur nomine, argueretur ab amicis, quod uxorem formosam, castam, et nobilem repudiaret, respondit: « Et hic soccus
Abbreviated transcription (Latin):
i unio meclicoᷤ audierunt dlicen¬
tes. dum dolet accipe facturi eti¬
am si fibi expedire crediderint. lit
doleat quod samim est. In uno tũ
prissimos ẽe mirabens. quod que¬
telas libenter audiunt. fouent
humilioꝵ causas. ⁊ eousq patroci¬
nantur afflictis. dum exhautiãt
loculos plemorum. Nam quotun¬
q mn cansa ꝓcedat. hec semꝑ agitur
ut loculi impleantur. ⁊ si auaricia
nequeat satiari. Qmsquis mnisto¬
rum maniis inciderit. si penitens
iunit᷑: puor hec tormenta ei sub¬
ficere posse adueniam. Nichil adeo
graue est. quod hic expiar ñ popit
Quid enim miserius ẽ qm̃ suꝑbis
assidere liminib. pret̾gredientium
tolerare fastum. ⁊ contemptibiliũ
calcar contempin. ꝑfertt molestias
cacussoꝵ ⁊ ab inclignis queies m¬
oigna ꝑferre: Socrttes cum eum
altipiades unterrogaret quarexan¬
aippem uxorem admodum morosd̃
uirgiosam et que die noctuꝙ mu¬
nebrib scatebat molestiis domo nõ

Expanded text:
in uno medicos audierunt, dicenin uno medicos audierunt, dicentes: « Dum dolet accipe, facturi etiam si sibi expedire crediderint, ut doleat quod sanum est. » In uno tamen piissimos esse miraberis, quod querelas libenter audiunt, fovent humiliorum causas, et eo usque patrocinantur afflictis, dum exhauriant loculos pleniorum. Nam quocunque modo causa procedat, hoc semper agitur ut loculi impleantur, etsi avaritia nequeat satiari. Quisquis in istorum manus inciderit, si poenitens invenitur, opinor haec tormenta ei sufficere posse ad veniam. Nihil enim adeo grave est, quod hic expiari non possit. Quid enim miserius est, quam superbis assidere liminibus, praetergredientium tolerare fastum, et contemptibilium calcari contemptu, perferre molestias excussorum, et ab indignis quaevis indigna perferre? Socrates, cum eum Alcibiades interrogaret, quare Xanthippem uxorem admodum morosam et jurgiosam, et quae diu noctuque mulieribus scatebat molestiis, domo non
Abbreviated transcription (Latin):
ritate cause. de torrente eloguẽtie:
nisi precio interueniente quis fru¬
stra confidat. Ipse licet uenias mu¬
sis comitatus õmere: Si nicħ attu¬
leris: ibis homere foras. Non mͦ le¬
ones ⁊ tigrites eloquentie bñficio
lenisse dicitur orpheus: sed apud̃
ipsum ditem uox dulcior ꝑorauit.
canemq tricipitẽ exorauit caufa
fauorabilior: ut admissam semel
euricticen contra morem inferoꝵ
liceret educere. Tu uͦ licet orpheus
sit aut arion. uel ille qui solo testu¬
dinis sono ut dicitur emolluir saxa:
nicħ apud curiales efficies. nisi plũ¬
bea eoꝵ corda aureo uł argenteo
malleo uanitatis uł cupulitatis
untude emollias. In clementiam
cerberi omnes abhoerent. Ego me
credo udisse hostiarios cerbero
duriores. Apud inferos tam̃ cerbe¬
rus unus est. Quot sunt du̾ticła
curialium: tot cerb̾i sunit. Atenseᷤᷤ
quoꝙ cerb̾eos sustinebis toramq fa¬
milram. que semꝑ aut mor̃det ant
latrat. dmnes uero quotist sunt:

Expanded text:
ritate causae, de torrente eloquentiae, ritate causae, de torrente eloquentiae, nisi pretio interveniente, quis frustra confidat. Ipse licet venias Musis comitatus, Homere, Si nihil attuleris, ibis, Homere, foras. Non modo leones et tigrides, eloquentiae beneficio lenisse dictus est Orpheus, sed apud ipsum Ditem vox dulcior peroravit, canemque tricipitem exoravit causa favorabilior, ut admissam semel Eurydicem contra morem inferorum liceret educere. Tu vero licet Orpheus sis, aut Arion, vel ille qui solo testudinis sono, saxa, ut dicitur, emollivit, nihil apud curiales efficies, nisi plumbea eorum corda aureo vel argenteo malleo vanitatis vel cupiditatis incude emollias. Inclementiam Cerberi omnes abhorrent. Ego me credo vidisse ostiarios Cerbero duriores. Apud inferos tamen Cerberus unus est. Quot sunt diverticula Curialium, tot Cerberi sunt. Atrienses quoque Cerberos sustinebis, totamque familiam, quae semper aut mordet, aut latrat. Omnes vero quotquot sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dͥum: rogo. nec gͣtis tulit qui cum
rgaret accepit. Bis enum emit.: qui
ngat. Ad rei nanq uł spei precium:
nrecuncliam uendidit. Munus uͦ
uste rep̃hensionis non habet notã:
quod deuotio lib̾litatis obtulit nõ
mpbitas depeecantis extorsit. Ita
aamen ñ iniquoꝵ mun̾a ñ accep¬
ies cum ingrati hominis sit: uotis
ñ fuere beneficium. ⁊ impurm ꝓ
nun̾b iusti ficare: dicente dño sit
uiquum. Utiꝙ bñficium acciꝑe:
s uend̾e lib̾tatem. ⁊ dedecens ẽ ser¬
i et. qui debent aliis imꝑate. Ue¬
runtam̃ ⁊ cause ratio habenda ẽ et
ꝑsone: ut nec a turpi uec turpiter
accipiatur. quod ex loco. ex temꝑe.
⁊ modo. lacius oporet inquiri. Nã
plerumq a manu. plerumq a cau¬
sa. a temꝑe utterdum. int̾dum
a loco uel modo: splendent munera
uł sordescunt. At inꝓbitascuria¬
lium eo usq innotuit. ut de testio¬
nio conscientie. de uenustate mo¬
rum. de odore opinionis. de since¬

Expanded text:
dum, Rogo, nec gratis tulit, qui cum dum, Rogo, nec gratis tulit, qui cum rogaret accepit. Bis enim emit, qui rogat. Ad rei namque vel spei pretium, verecundiam vendidit. Munus vero justae reprehensionis non habet notam, quod devotio liberalitatis obtulit, non improbitas deprecantis extorsit. Ita tamen ut iniquorum munera non acceptet, cum ingrati hominis sit, votis non fovere beneficium, et impium pro muneribus justificare, dicente Domino, sit iniquum. Utique beneficium accipere est vendere libertatem, et dedecens est servos esse qui debent aliis imperare. Verumtamen et causae ratio habenda est et personae, ut nec a turpi, nec turpiter accipiatur, quod ex loco, et tempore, et modo latius oportet inquiri. Nam plerumque a manu, plerumque a causa, a tempore interdum, interdum a loco, vel modo, splendent munera vel sordescunt. At improbitas curialium eo usque innotuit, ut de testimonio conscientiae, de venustate morum, de odore opinionis, de since
Abbreviated transcription (Latin):
ineptias colorare. qui ntticdiares in¬
cechtnt. qui splendidius api lantie
qui ꝓpriam adͥ mensam sepues it̃¬
neos compellunt acced̾e humano¬
res domi. foris benigniores. aftuiu¬
risin senmnone. libiues in sentrai
uirtutum imitatione p̃clari. Ut
euim ait ethicus tocuis iniusticie
nulla ẽ capitalior qmͣ eorum qui
cum maxime decipiunt id agñt:
ut boni uiri ẽẽ iudeantur. His u¬
tiꝙ ⁊ urtutis umbra licentiã fa¬
cit. ⁊ unde uix oportuerat sꝑari ue¬
niamam: głam assequuntur. Pos¬
sunt impune płima extorquere.
qui paruo non possunt immo ñ
uignantur ẽẽ contenti. Notum
quidem ẽ ⁊ gen̾ale ꝓuerbium. qͥa
seruet et̾iium: qui paruo nesciet
uti. Ne tamencum his me bellum
mexorabile gerere putes: mun̾a cu¬
nales licenter accipiant. dum nõ
excorqueant impudent̾. Pudor au¬
tem abicitut: simulac ad exactiones
uentum ẽ. Uerbum inquit ueretũ¬
ditm supplici acsubmissa uoce dicen¬

Expanded text:
ineptias colorare, qui nitidiores inineptias colorare, qui nitidiores incedunt, qui splendidius epulantur, qui propriam ad mensam saepius extraneos compellunt accedere, humaniores domi, foris benigniores, affabiliores in sermone, liberiores in sententiis, virtutum imitatione praeclari. Ut enim ait ethicus: « Totius injustitiae nulla est capitalior, quam eorum, qui cum maxime decipiunt, id agunt, ut boni viri esse videantur. » His utique et virtutis umbra licentiam facit, et unde vix oportuerat sperari veniam, gloriam assequuntur. Possunt impune plurima extorquere, qui parvo non possunt, imo non dignantur esse contenti. Notum quidem est, et generale proverbium, quia Serviet aeternum, qui parvo nesciet uti. Ne tamen cum his me bellum inexorabile gerere putes, munera curiales licenter accipiant, dum non extorqueant impudenter. Pudor autem abjicitur, simul ac ad exactiones ventum est. Verbum, inquit, verecundum supplici ac submissa voce dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ase ł unc opus non sermo gratunᷤ
est: non tacet᷑ nisi ad p̃cium. Silem¬
um nanq res uenał ẽ. Hoc forte ade¬
mostene acceꝑunt. qui cium arstodi¬
unnm auctorem fabularum intero¬
gasset. qnͣtum m̾cedis uti ageret
accepisset: responderet᷑ ei talentum.
at ego inquit demostenes plus accei
ut tacerem. Causidicoꝵ siquid̾ ẽ lingu
dampnifica: nisi eam ut cdicisolet fu¬
nib argenteis uincias. Nec unumni¬
si forte potentissimiꝰ ꝓficit illa queatrim¬
nib. ꝯuia in quo unius tibi conenas
gr̃a. alioꝵ inindia concitat᷑. Sibim¬
ꝙ prereptum atbitrant᷑. qd̾ ali¶ ca¬
gatur. hoc autem a maxums ꝑtiate
ad minimos. qui nisi mulceanti
obsequiiscireficiant᷑ munĩb. sibifica
inuiriam suspicant᷑. Maximaqui¬
ꝙ. domꝰ serrs est plena supbis. ⁊ al
cupiclis plena ẽ ⁊ anaris. Illi tamen
ꝑniciosius nocent inter om̃s curie
nugatores. qui sub pretextu hona¬
tatis.⁊ lib̾alitatis. miserie suesslłt

Expanded text:
ia? Non opus, non sermo, gratuitus ia? Non opus, non sermo, gratuitus est, non tacetur nisi ad pretium. Silentium namque res venalis est. Hoc forte a Demosthene acceperunt, qui cum Aristodemum actorem fabularum interrogasset, quantum mercedis uti ageret accepisset, et responderetur ei talentum: « At ego, inquit Demosthenes, plus accepi ut tacerem. » Causidicorum siquidem est lingua damnifica, nisi eam, ut dici solet, funibus argenteis vincias. Nec unum nisi forte potentissimus sit, proficit illaqueare muneribus, quia in quo unius tibi conciliatur gratia, aliorum invidia concitatur. Sibi namque praereptum arbitrantur, quod aliis erogatur. Hoc autem a maximis pertransit ad minimos, qui nisi mulceantur obsequiis, et reficiantur muneribus, sibi fieri injuriam suspicantur. Maxima quaeque domus servis est plena superbis, et eadem cupidis plena est et avaris. Illi tamen perniciosius nocent inter omnes curiae nugatores, qui sub praetextu honestatis et liberalitatis, miseriae suae solent
Abbreviated transcription (Latin):
stiis ꝓrecum. ⁊ iũam. itt te claui¬
solabello respitiat. Tunc de singulis
us mconsilium ittur delibatiom p¬
sccibitur tempꝰ. ⁊ apices singłi po¬
muntur instatera. ⁊ Itsi eum p̃mtil¬
seris occurret tͥ ñ fideliter rei geste
contepta series. aut stilis incultas.
oberit. aut a publica forma notarii
uł scrimari diu̾tens benignita si
Aut negligentia iutis. ⁊ aliquis sẽꝑ
nodiis petuna undice incligebit.
ut si iinimũ ledat: longa expecta
tione cerqueb̾is. cdum differtur qd
negati non potest. Exꝑto crede it
manis eoꝵ miles incicti. ⁊ ut aliq̃o
de fabulis mutuemꝰ: portitor unint¬
tis caron qui nemini pepcit unqm
istis longe clem̃tior ẽ. Stipe siquid̾
ił criente solet eẽ contentus ait ist
ases integros fibi mulaiplicati uu¬
bent. Sed quid est quod apucd cu¬
rales omnia queroi ẽẽ uenalia. tũ
ea etiam que ñ sunt rerum. s. pud
uationes uenalitio constat ẽẽ obugx¬

Expanded text:
stus, precum, et munerum, ut te claustus, precum, et munerum, ut te clauso labello respiciat. Tunc de singulis verbis in consilium itur, deliberationi praescribitur tempus, et apices singuli ponuntur in statera. Nisi eum praemulseris, occurret tibi non fideliter rei gestae concepta series, aut stylus incultus oberit, aut a publica forma notarii vel scriniarii divertens benignitas, aut negligentia juris, et aliquis semper nodus pecunia vindice indigebit. Ut vero minimum laedat. rqueberis, dum differtur quod negari non potest. Experto crede, in manus eorum millies incidi, et ut aliquid de fabulis mutuemur, portitor immitis Charon, qui nemini pepercit unquam. istis longe clementior est. Stipe siquidem, vel triente solet esse contentus. At isti asses integros sibi multiplicari jubent. Sed quid est, quod apud curiales omnia queror esse venalia, cum ea etiam quae non sunt, rerum scilicet privationes, venalitio constet esse obnox
Abbreviated transcription (Latin):
re licuerit: ꝓ magno reputa. Si cedu¬
lam ñ attułis frustra accedes. Si aũ
attuleris. inutilis ẽ. nec ad quiescet
ut manꝰ nobilis uicio membeane
degen̾et. Quid multa . Suã necc̃e
ẽ comꝑari. cum nec oꝑa nec calamiꝰ.
aut sepiole aut ingre lolliginis sue¬
custibi constet in emptus. S ⁊ ip̃as
sillabas ⁊ apices ñ eum tͥ ꝓpicium fe¬
t̾is sic distorquebit. tot tibi u̾boꝵ po¬
net tendiculas. ut ꝓ pace bella ꝓ qͥete
litigium. amici instrumento uide¬
aticr in scrib̾e. Si cingłm forte tibi
ueniustiuus ficat. si in esorntiu apeꝰ
biquia inminuta sipellestila decer¬
tius. reb euis connmꝰa. nisi t̾ ꝑrre
uelisꝰ oꝑam ⁊ impensam. Aut enẽ
tate ppeucies. T andem pillermq̃¬
litunꝙ sit: asportabit amnicus lͥiue¬
matam tu. Iam acosso digrederis.
led tabrignis purgatorius imirinet.
Suꝑẽ uegento quem multa sollutteo.¬
bis instantia. ⁊ magno artificio ge¬

Expanded text:
re licuerit, pro magno reputa. Si schedure licuerit, pro magno reputa. Si schedulam non attuleris, frustra accedes. Si autem attuleris, inutilis est, nec acquiescet ut manus nobilis vitio membranae degeneret. Quid multa? Suam necesse est comparari, cum nec opera, nec calamus, aut sepiolae, aut nigrae loliginis succus, tibi constet inemptus. Sed et ipsas syllabas, et apices, nisi eum tibi propitium feceris, sic distorquebit, tot tibi verborum ponet tendiculas, ut pro pace bellum, pro quiete litigium, amici instrumento videatur inscribere. Si cingulum forte tibi venustius fuerit, si incisorium aptius, si quid in minuta supellectili decentius, rebus ejus connumera, nisi tibi perire velis operam, et impensam. Aut enim tate praevenies. Tandem pileum qualecunque sit, asportabit amicus in memoriam tui. Jam a Cosso digrederis, sed tibi ignis purgatorius imminet, superest Veiento, quem multa sollicitabis instantia, et magno artificio ge
Abbreviated transcription (Latin):
demila seruanda ẽ. Constat enu
q a conuictu mores formant᷑: qui
tangit picem inquinat᷑ ab ea. una¬
q contacta liuorem duc̃ ab una. tͤ
domi illoꝵ iusticiam ẽẽ credas aut
u̾itatem aut pietatem: apud quos
uides omnia ẽe uenalia. Xp̃c ip̃e ex¬
dusus ẽ.⁊ si pulsat ad ostium non
aꝑitur ei. fugiunt ⁊ fugant gr̃am. qͥ
omnna aid precium: ⁊ gratis nicħ faci¬
unt. Si preces porrigende sunt. si cau¬
sa examinanda. si executiomi manz¬
da sententia. si conficienda cantio:
ounua nimmnus agit. u̾itas ceca ẽ:
pietas manca. dum qnͣtum quisq sua
nũmoꝵ seruat in archa. tantum ht̃¬
⁊ fidei. Contempnere fulmina pau¬
ꝑ creditur atꝙ deos: diis innoscen¬
tib ipsis. Qui corruptior moribus
⁊ corrumpentior inum̾b: apud is¬
tos beatior ẽ. Si principium manus
euaseris. grandis tͥ restat uia. arta. ⁊
ardua. auteqͣm tortores extremos ef¬
fuigias. sudandum ẽ tͥ. Ecce instrumẽ¬
ta tua conficit cossus. si eum saluta¬

Expanded text:
mula servanda est. Constat enim quia a convictu mores formantur. Qui tangit picem inquinabitur ab ea , Uvaque contacta livorem ducit ab uva. Nec domi illorum justitiam esse credas, aut veritatem, aut pietatem, apud quos vides omnia esse venalia. Christus ipse exclusus est, et si pulsat ad ostium, non aperitur ei, fugiunt et fugant gratiam, qui omnia ad pretium, et gratis faciunt nihil. Si preces porrigendae sunt, si causa examinanda, si exsecutioni mandanda sententia, si conficienda cautio, omnia nummus agit, veritas caeca est, pietas manca, dum Quantum quisque sua nummorum servat in arca, Tantum habet et fidei. Contemnere fulmina pauper Creditur atque deos, diis ignoscentibus ipsis. Qui corruptior moribus, et corrumpentior muneribus, apud istos beatior est. Si principum manus evaseris, grandis tibi restat via, arcta, et ardua: antequam tortores extremos effugias, sudandum est tibi. Ecce instrumenta tua conficit Cossus, si eum saluta
Abbreviated transcription (Latin):
Nam miseri cultor quis nͥ t̾sti erit
E st antiq̃ nimis nimis ẽ sententia u̾a
Qm̃ docuere patres ennius. atq cato
T am qd̾ hr̃ qmͣ quo caret oĩ defit auaro
Occupet incũbat: res aliena tamen
S emꝑ habundabit qͥ reb nouerit uti
⁊ mens utencdi nescia semper egĩt
Pauca potest diuies ⁊ płima pauꝑ hab̾e
Nestit egestatẽ diues. egenus opes
Nullus amicꝰ ei qui multa cupit. nͨ amicꝰ
est sibi. cui miniuĩ res aliena placet
Si cupidus fuit hostis: caueat᷑ ut hostis
Si sit amicꝰ. eo cantior ẽc stude.
Iurat: crede minꝰ. ñ iurat. cred̾e noli
Iitret. ñ uiret hostis: ab hoste caue
Et fugias qͦs liuoe edax felicib hostes
S i facit. ut uͥtus flectere nulla queat
M unib fortasse tuis placab̾ auarum
Le de quo cesset inuidus. esto miser
Altius miseraga. deo me

Expanded text:
Nam miseri cultor, quis nisi stultus, erit? Nam miseri cultor, quis nisi stultus, erit? Est antiqua nimis, nimis est sententia vera, Quam docuere patres, Ennius atque Cato: Tam quod habet, quam quo caret omni defit amico, Occupet, occumbat, res aliena tamen. Semper abundabit, qui rebus noverit uti; Et mens utendi nescia semper eget. Pauca potest dives, et plurima pauper habere; Nescit egestatem dives, egenus opes. Nullus amicus ei, qui multa cupit, nec amicus Est sibi, cui nimium res aliena placet. Si cupidus fuerit hostis, caveatur ut hostis, Si sit amicus, eo cautior esse stude. Jurat? crede minus; non jurat? credere noli; Juret, non juret, hostis ab hoste cave. Et fugias quos livor edax felicibus hostes Sic facit, ut virtus flectere nulla queat. Muneribus fortasse tuis placabis avarum, Laedere quo cesset invidus, esto miser. Alterius misera gaudet men
Abbreviated transcription (Latin):
na tñ metuenda manꝰ q̃ tctat imq̃s
S ordes. qmͣ macłant era colore suo¬
ii on qr polluit᷑. ⁊ polluit c̃ fugienda
S qm̃ nummꝰ taxica sena gerit
⁊ oxica ꝑpetuã parit᷑a fam̃q sitimq
⁊ mmiserã uttã. mortis ⁊ omne geruis¬
N ulla libris erit apta manꝰ fr̾ugĩe tincta.
Iec nũmata queunt corda uacare libris:
Non ẽ eiusclem. nũmosq librosꝙ ꝓbare
ꝑ sequit᷑ꝙ libros grex epicure tugͣs
Ignis auaricie cum fenũ carins aduritꝰ.
Surgit. ⁊ et̾num construit usꝙ focum:
O mĩa c̃ possit manꝰ om̃ipotẽtis. auare.
m entis egestatõ non saciare potest
Non saciare potest manꝰ õĩpotẽtis auarũ.
Dic mͥ quis pot̾it quod nequit illa manꝰ:
Nõne satis miser ẽ quẽ nec ds ipse beare
Sufficit: ult̾ius quis miser ẽe potest¬
N iumi pete cum libricoł neq̃ut simł eẽ
A mbos crede mͥ non capit una cdomus
E rgo caue miscros nec ab his ñ t̾stia sꝑes.

Expanded text:
Illa tamen metuenda manus, quae tractat iniquas Illa tamen metuenda manus, quae tractat iniquas Sordes, quam maculant aera colore suo. Non quia polluitur, et polluit, est fugienda, Sed quoniam nummus toxica saeva gerit Toxica perpetuam paritura famemque sitimque Et miseram vitam, mortis et omne genusNulla libris erit apta manus ferrugine tincta; Nec nummata queunt corda vacare libris. Non est ejusdem nummosque librosque probare, Persequiturque libros grex, Epicure, tuus. Ignis avaritiae cum fenum carnis adurit, Surgit, et aeternum construit usque focum. Omnia cum possit manus Omnipotentis, avarae Mentis egestatem non satiare potest. Non satiare potest manus Omnipotentis avarum: Dic mihi quis poterit, quod nequit illa manus? Nonne satis miser est, quem nec Deus ipse beare Sufficit? ulterius quis miser esse potest? Nummipetae cum libricolis nequeunt simul esse Ambos, crede mihi, non capit una domus. Ergo cave miseros, nec ab his nisi tristia speres:
Abbreviated transcription (Latin):
S isapis a linguis gła magna uenit:
N am q̃ sit doctrina inri paciẽtia mõstt̃.
I mbelliq manu bella nefanda pͣmit.
Quis feret armatã q̃ sola tũphat ĩerais:
Arinatãꝙ manũ uic̃e sola solet potell
U ir paciens forti melior minor ẽs tͥumphꝰ.
U rb qm̃ m̃tis dicitur. est ꝙ iinor
Sꝑne malos uenare bonos. ignosce uolẽti
Iede. nulla bonis ultio gͣta magis:
Nulla uirũ fortẽ mndicta dec mag̾ ista.
ꝑ rincipib semꝑ decet adesse uiris
In quoꝵ manib lex siuiget ignea ꝑunit.
O ũ miseret. fidos ctũ cuptt eẽ facit
ꝓ uocat act facinꝰ dñ seuit inqͣ potestas.
⁊ sibi fubiectos ñ sinit esse pios
N emo sciens illũ lecdit ꝙ̃ crectit amitũ A
A egła fida nimis qͥsqͥs amandꝰ amet
h ec hominũ disĩcta solet diũge̾ corda.
Ista potest hominẽ ꝯciliare deo.
H ac cduce carpe uiã gͣliẽti neno nocebit.
⁊ pot̾is cunctas tutus mnire manus

Expanded text:
Si sapis: alinguis gloria magna venit. Si sapis: alinguis gloria magna venit. Nam quae sit doctrina viri, patientia monstrat, Imbellique manu bella nefanda premit. Quis feret armatam, quae sola triumphat inermis, Armatamque manum vincere sola solet? Vir patiens forti melior; minor esse triumphus Urbis, quam mentis dicitur, estque minor. Sperne malos, venerare bonos, ignosce volenti Laedere, nulla bonis ultio grata magis. Nulla virum fortem vindicta magis decet ista, Principibus semper debet adesse viris. In quorum manibus lex si viget ignea; punit, Dum miseret: fidos dum cupit esse, facit, Provocat ad facinus, dum saevit iniqua potestas, Et sibi subjectos non sinit esse pios. Nemo sciens illum laedit, quem credit amicum; Regula fida nimis: quisquis amandus, amet. Haec hominum disjuncta solet conjungere corda, Ista potest hominem conciliare Deo. Hac duce carpe viam, gradienti nemo nocebit, Et poteris cunctas tutus inire manus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lingue stimulo mẽs male sana ꝑit
N emon̾ uanꝰ falso letatur honore
Conscia mẽs culpe qmͣ maledicta monẽt.
F rõs adamante t᷑ sit durce igne ꝑusta:
S it cutis. a u̾b. notet ora rubor nẽ
P lena pudore tñ qͣlẽ decet illuis. ẽẽ
aͥ time̾at uici soraidus ẽẽ nota
Uit̾ius lingue dic qͥs mod̾at᷑ habenas¬
U ix ẽ qui ꝓpeia possit habere modum:
Iubeica sepe cacdit qm̃ u̾sat᷑ in udo
S epe cadens labẽ conthit atq notam:
Iutͥ inultiloqͦs ⁊ gͣndia n̾ba serentes
E sto tarctiloquns estoq pauca loquẽs:
Oũ linguas acuunt alii. ł clleat auris.
⁊ sit dubebio remuge surda magis¬
N e tm̃ ualeat trm̾aria lingua loquentis:
Pectoris ut possit rumꝑe claustra tuz
Si patiens fu̾s. mnq̃m tͥ u̾ba nocebunt.
⁊ irbatorq tue nemo quietũ ent.
Excutiet pacẽ qm̃ dat pacientia nullꝰ.
Sit licet exermis. cont̾et arma tamen:
U tent᷑ linguis. tu uirib ut̾e mentis.

Expanded text:
Et linguae stimulo mens malesana perit. Et linguae stimulo mens malesana perit. Nemo, nisi vanus, falso laetatur honore, Conscia mens culpae, quam mala dicta movent. Frons adamante tibi sit durior, igne perusta Sit cutis, a verbis ne notet ora rubor. Plena pudore tamen, qualem decet illius esse, Qui timeat vitii sordidus esse nota. Alterius linguae dic quis moderatur habenas? Vix est, qui propriae possit habere modum. Lubrica saepe cadit, quoniam versatur in udo: Saepe cadens labem contrahit, atque notam. Inter multiloquos, et grandia verba serentes, Esto tardiloquus, estoque pauca loquens. Dum linguas acuunt alii, tibi calleat auris, Et sit Dulichio remige surda magisntum valeat temeraria lingua loquentis, Pectoris ut possit rumpere claustra tui. Si patiens fueris, nunquam tibi verba nocebunt, Turbatorque tuae nemo quietis erit. Excutiet pacem, quam dat patientia, nullus; Sit licet exermis, conterit arma tamen. Utantur linguis, tu viribus utere mentis,
Abbreviated transcription (Latin):
P elle leontua dic quid aselluis ⁊t.
qͥ d faciãt pardi timidi. lepores ꝙ feroces.
habenda lupi
Q uid reppens testudo paret. scarabeꝰ hon̾tꝰ.
Curꝙ lemi uentꝰ granctis ab ibͤ cadĩt:
S qr nemo potest cunctis uͥ tute plac̾e̾:
Sufficiat parcis te placuisse bonis
S ꝑuant᷑ si forte tue sub iudice nuge.
N on sit imq̃ manꝰ aut tua ligua ꝓcax:
L ibdonent᷑ cunctis suffragia. te ꝙ:
Iste bonũ dicat. dicat ⁊ ille malum
S ilocus ẽ lib̾. cur ñ sit lib̾a lingua
N emo satis firmꝰ quem leis aura moue
Q dfacient enses. si teleuis aura crueret:
u̾ba qͥdem ñ sunt u̾bera. u̾ba times:
I inguarũ strepitꝰ solidã ũ tñseat aurẽ.
Auris inepta minis qm sonꝰ urt muers
E x̾cent ab lingͣs. tibi pareat auris¬
I ingua qͥd ꝓdest. ñ tamoli aure magis:
Illis in linguamens ẽ tͥ sit cor in aure.
O s patulũ sit eis. auris aꝑta tibi
Obice ũtutis confringitur impetꝰ orb̾.

Expanded text:
Pelle leonina dic quid asellus agat.Pelle leonina dic quid asellus agat.Quid faciant pardi timidi, leporesque fugaces, habenda lupi. Quid repens testudo paret, scarabaeus onustus, Curque levi ventus grandis ab imbre cadat. Sed quia nemo potest cunctis virtute placere, Sufficiat paucis te placuisse bonis. Spernantur si forte tuae sub judice nugae, Non sit iniqua manus, aut tua lingua procax. Libera donentur cunctis suffragia, teque Iste bonum dicat, dicat et ille malum. Si locus est liber, cur non sit libera lingua? Nemo satis firmus, quem levis aura movet. Quid facient enses, si te levis aura cruentet? Verba quidem non sunt verbera, verba times? Linguarum strepitus solidam non transeat aurem, Auris inepta nimis, quam sonus urit iners. Exercent alii linguas, tibi pareat auris; Lingua quidem prodest, non tamen aure magis. Illis in lingua mens est, tibi sit cor in aure. Os patulum sit eis, auris aperta tibi. Obice virtutis confringitur impetus oris,
Abbreviated transcription (Latin):
a qua suscepit młula uia tu
Insula tota fidem. cepit fidriq pmẽte:
p̃ dicat. extollit. audit. honorat. amat.
Consili magni si nosti forte datorem:
N on erit ignotus angłs iste tibi.
Angłs espicula totum circũspicit oebẽ.
⁊ corpus pennis subuehit atq egit.
Sic uidet especła. sic ꝓtegit oia pẽnis:
U t ius ut habeat. hostis in orbe suo
Hic tẽpestates pͥnuiitiat atq serenum.
U entoꝵ rabiem temꝑat atq mario:
N eq̃d obẽt̾ queat. ñ dormit nocti c ieq.
S tat qr subiectos undiq stare facit.
U t ueniam culpis ꝓm̾eare tius
Illi fintti soluentur uota labi tis
hic lacͥmas. gemitꝰ. hic pia thura dab̾:
Excipiet frm̃ reducem te tota chorca.
⁊ laudes ꝓ te sospite leta canet
q̃ cqͥd habes qd̾ eis placeat rgi. l. hauiᷤ
Si potes odoni studeas dorare sa utem.
Accipiat ꝙ betto: te uem.  e crucem
h.c narrare tui tandem discͥmina fati.
Exacteꝙ iuie ꝓsꝑa cuncta licet
qͣ d sit ouis sub ulpe latẽs. nulp:̃  fub agͦ:

Expanded text:
A qua suscepit insula tota fidem. Insula tota fidem cepit, fideique parentem Praedicat, extollit, audit, honorat, amat. Consilii magni si nosti forte datorem, Non erit ignotus angelus iste tibi. Angelus e specula totum circumspicit orbem, Et corpus pennis subvehit, atque tegit. Sic videt e specula, sic protegit omnia pennis, Ut jus non habeat hostis in orbe suo. Hic tempestates praenuntiat, atque serenum: Ventorum rabiem temperat, atque maris. Ne quid obesse queat, non dormit nocte, dieque Stat; quia subjectos undique stare facit. Ut veniam culpis promereare tuis. Illic finiti solventur vota laboris: Hic lacrymas, gemitus, hic pia tura dabis. Excipiet fratrum reducem te tota chorea: Et laudes pro te sospite laeta canet. Quidquid habes quod eis placeat, largire libenter: ue dabis. Si potes, Odoni studeas donare salutem: Accipiatque Brito te veniente crucem. Hic narrare tui tandem discrimina fati Exactaeque viae prospera cuncta licet. Quid sit ovis sub vulpe latens, vulpesve sub agno,
Abbreviated transcription (Latin):
s qi uͥtutẽ gens diligit ⁊ uen̾atur
S i bene credaris inuere tutus eris
N on mͦ tutus eris. s sũmo dignꝰ honore.
Queꝙ libet fieri. cuncta licenter age
Cancia te felix genuit. te cancia fouit.
Illustris regum pontificumq parens:
Hic tͥ debetur sedes. finisꝙ laborum
Illa tͥ requit᷑ p̃parant. illa domum.
Angloꝵ sedem pete siue beitonum. pͥmã.¬
Si britonũ mauis dicere. nemouetat
Inclignũ litem si tẽpus agit breue lõgã.
Digna quidẽ ñ st̃ tẽpora longa breui
Cum de re conster. ñ sit de noĩe pugna.
Nec foueat lite̾ lana cap̾na diu
Q uicqͥd uus dicas dũ fit cap̾t illa b̾tãnis.

Expanded text:
Sed quia virtutem gens diligit, et veneratur, Sed quia virtutem gens diligit, et veneratur, Si bene credaris vivere, tutus eris. Non modo tutus eris, sed summo dignus honore Quaeque libet fieri, cuncta licenter age. Cantia te felix genuit, te Cantia fovit, Illustris regum, pontificumque parens. Hic tibi debetur, sedes finisque laborum: Illa tibi requiem praeparat, illa domum. Anglorum sedem primam pete, sive Britonum; Si Britonum mavis dicere, nemo vetat. Indignum, litem si tempus agit breve longam, Digna quidem non sunt tempora longa brevi. Cum de re constat, non sit de nomine pugna; Ne foveat litem lana caprina diu. Quidquid vis dicas, d
Abbreviated transcription (Latin):
S itꝙ gͣuis iuiltus. sint frõs. ocłiꝙ pudui.
In sontes ꝙ manꝰ. panꝑ amictus ent
Cum tͥ concductus fin̾t sturior i bi s.
⁊ t ia sit pecdib quelibet apta uis:
A t si desuĩt. longas protende dieta
c ontimiat pedes ꝓuiblica strata tis:
Nusqm diitas. neqͥs te lecdat euntem
Nugarumꝙ luat. gartula lĩgua notas
Omĩa si nescis loca. stͥ plenissima nugis.
Q uarum tota cohces est inimica tibi
⁊ ccłia nuge regnant. ⁊ pͥncipis aula.
In claustro regnant. pontificisq domo:
In migis clerus. in nuigis militis usus.
In nugis iuenes. totaq tͦba senum
Rusticus in nugis innugis sexus ut̾q
ad mare quo mormi lutora nr̃a petunt:
Hospiciũ tantẽ sera cum nocte subib̾
Ut ualeas. esto sobrius. esto grau is
G ens penetͣnda tͥ p̃larga. bibaxq loꝙ̃rq
⁊ cui nimorem gesseris. hostis eris
ẜm̾gunt lites modice. qͣs mag̃ sequunt᷑
Iurgia uuln̾b feta. netemꝙ ferunt:

Expanded text:
Sitque gravis vultus, sint frons oculique pudici, Sitque gravis vultus, sint frons oculique pudici, Insontesque manus, pauper amictus erit. Dum tibi conductus fuerit, securior ibis, Et via sit pedibus quaelibet apta tuis. At si defuerit, longas protende diaetas, Contineatque pedes publica strata tuos. Nusquam divertas, ne quis te laedat euntem. Nugarumque luat garrula lingua notas. Omnia, si nescis, loca sunt plenissima nugis; Quarum tota cohors est inimica tibi. Ecclesia nugae regnant, et principis aula; In claustro regnant, pontificisque domo. In nugis clerus, in nugis militis usus; In nugis juvenes, totaque turba senum. Rusticus in nugis, in nugis sexus uterqAd mare, quo Morini littora nostra petunt. Hospitium tandem sera cum nocte subibis, Ut valeas, esto sobrius, esto gravis. Gens penetranda tibi, praelarga, bibaxque, loquaxque, Et cui, ni morem gesseris, hostis eris. Emergunt lites modicae, quas magna sequuntur Jurgia, vulneribus feta, necemque ferunt.
Abbreviated transcription (Latin):
A usus es mfligant telantoe parent
U num discedens sccreta ꝓft̃r in aure.
Q mcqͥd agant alii. tu memor esto cla
Q uoꝑ caro sinĩ flos sem glocia caris
ħ ec mchil ẽ nichilo qͣdmiꝰ ẽẽ potest¬
ꝙ inĩa fcetune iuscata puta. inciorum.
S tmina st̃. sccłum pabula mortis iter
s init laq̃i st̃ insictie. st̾ texita moetis.
A m̃ ñ esfugient quos dea ceca col i t:
Q d fcetina decdit.⁊ qd̾ dabit: ẽ alienum.
A nferet hoc totũ: cum uolet illa tibi¬
A etra pennatis neq̃unt p̃iusa nocere.
⁊ u quecunq uides recia mentis habe:
Admiseram mortẽ ꝑ mala q̃ꝙ tiahunt:
⁊ oisitan uñ t̾ dat᷑ hec andatia: queret.
Dices mił milmetuens omĩa tutꝰ agit:
O ĩa tutꝰ agit quẽ nͥ spes. ni tunoe angit.
IC inmala nła placẽt om̃a tutꝰ agit 4:
s tã m u̾bo plus grauitatis habe.
Inctue sic linguã sic uestes lubie geris.
S alua sit ut mox regła. salua fides
P endeat ex hum̾is crige enta. sit comaset᷑.¬
ħ ispicta cesaries. barba retisa parum

Expanded text:
Ausus es, infligant tela, necemque parent. Unum discedens secreta profer in aure: Quidquid agant alii, tu memor esto tui. Quaeque caro fenum, flos feni, gloria carnis, Haec nihil est: nihilo quid minus esse potest. Munera fortunae, viscata puta vitiorum Semina, sunt scelerum pabula, mortis iter. Sunt laquei, sunt insidiae, sunt toxica mortis, Quam non effugient, quos dea caeca colit. Quod fortuna dedit, et quod dabit, est alienum, Auferet hoc totum, cum volet illa, tibi. Retia pennatis nequeunt praevisa nocere, Tu quaecunque vides, retia mentis habe. Ad miseram mortem per mala quaeque trahunt. Forsitan, unde tibi datur haec audacia? quaeret, Dices nil metuens, omnia tutus agit. Omnia tutus agit, quem nec spes, nec timor angit, Cui mala nulla placent, omnia tutus agit. Sed tamen in verbo plus gravitatis habe. Indue sic linguam, sic vestes indue gentis, Salva sit ut morum regula, salva fides. Pendeat ex humeris crux aenea, sit coma tetra, Hispida caesaries, barba recisa parum.
Abbreviated transcription (Latin):
N isi scũ gerii. nitiisi sc̃a probat
S i regi: ucdeas. qͥd ad̃ hũc nͥ rustica tͦbas
s tbñ si dici rustica uirba queunt
si places hec. totꝰ pot̾is fortasse placi̾.
s si displicrit. dec̾a claude to g a
Uerhi salitantis sint p̃ma. subiñ facetꝰ.
e dab̾ obsequiis. hospictumq petes:
sfficiet uł sola dom. ususq patͦni.
C: et elloquie: confilioq frui
Cir a possit. quid sꝑeo plebs u̾ragni:

Expanded text:
Non nisi sancta gerit, non nisi sancta probat.Si reges videas, quid ad hunc nisi rustica turba? Et bene, si dici rustica turba queunt.Si placet haec, totus poteris fortasse patere. Sed si displiceat, caetera claude toga. Verba salutantis sint prima; subinde facetus Te dabis obsequiis, hospitiumque petes. Sufficiet vel sola domus, visusque patroni, Ejus et alloquio, consilioque frui. Curia quid possit, quid speret plebs
Abbreviated transcription (Latin):
singłari gła preluceret. S dñ ro¬
ma ꝑmisit: totum orbem fecit it¬
porium. Quicquid alioꝵ quesiuit
ngirstria: huius mertia fere ami
Mgentium exempla reuoluo. dis¬
ĩplina romanoꝵs pre cet̾is lucet. Me¬
ls quoꝙ płimum ꝓ fuisse legit᷑ dis¬
aplina. ut in paucitate sua finiti¬
nis suꝑatis: cum romanis ausi ft̃
h imꝑio gentium dimicare. Qm̃
ln autem extit̾int: ex u̾bis eoꝵ col¬
hiur. quib adu̾sus romanos pug¬
nuris unus ducum ante aciem
istulato silencio. uos inquit qui
ai:Responsum est. Romam gen¬
lindiũ. Et ille. Ita fiet inquit
si nos uiceritis. Graui tandem con¬
flictu pugnatum est: sed romani

Expanded text:
singulari gloria praeluceret. Sed dum Rosingulari gloria praeluceret. Sed dum Roma permisit, totum orbem fecit inglorium. Quidquid aliorum quaesivit industria, hujus inertia fere amigentium exempla revolvo, disciplina Romanorum prae caeteris lucet. Moesis quoque plurimum profuisse legitur disciplina, ut in paucitate sua finitimis superatis, cum Romanis ausi sint super imperio gentium dimicare. Quam feri autem exstiterint, ex verbis eorum colligitur, quibus adversus Romanos pugnaturis, unus ducum ante aciem postulato silentio: « Vos, inquit, qui estis? » Responsum est: « Romani gentium domini. » Et ille: « Ita fiet, inquit, si vos viceritis nos. » Gravi tandem conflictu pugnatum est, sed Romani
Abbreviated transcription (Latin):
habitii. cum mollitie corꝑis ⁊ ocłoe
lascuua omnes feminas ante rret:
pensa inter uirgines pacientem. S¬
bus usis: inclignatus tali femine
tantum uiroꝵ iri subiectum trac¬
tantesq ferrum ⁊ arma habentes.
parere. progressus ad socios: quid
iuit refert. negat iẽ ci parere s
qui se feminam mallet ẽẽ qm uirũ.
fit gͥ comuratio. Qua ille audita:
maulam regiam se recepit. Ubi ex¬
sbructa incensaq pira. ⁊ se ⁊ diuitiaᷤᷤ
suas in nicendium mitrit. hoc solo imi¬
tatus uirum. ¶ Et precedentium᷑ roͫ
bur regum a luxuria emollitum ẽ:
dende ꝑ singłos quasi ꝑ gractus ir¬
ialescente mollicia in hoc tandem
isfeminatũ fractum ⁊ comiminitũ
est. Imꝑuim fere romanum exhau¬
stum ẽ ⁊ diuulsum. nerone imꝑan¬
te. cuius gula fere omnia deuoraunt.
macłauit libido. ex hausit auaricia.
sregit uinauia. luxuria cum suꝑ¬
ba exmanuut. Hic nullam uestẽ
bis indint. ut uelin aliquo ceceris

Expanded text:
habitu, cum mollitie corporis et oculorum habitu, cum mollitie corporis et oculorum lascivia omnes feminas anteiret, pensa inter virgines partientem. Quibus visis, indignatus tali feminae tantum virorum iri subjectum, tractantesque ferrum et arma habentes parere, progressus ad socios, quid viderit refert. Negat se ei parere posse, qui se feminam mallet esse, quam virum. Fit ergo conjuratio. Qua ille audita, in aulam regiam se recepit. Ubi exstructa incensaque pyra, et se et divitias suas in incendium mittit: hoc solo imitatus virum. Et praecedentium quidem regum robur a luxuria emollitum est, deinde per singulos quasi per gradus invalescente mollitia, in hoc tandem effeminatum, fractum, et comminutum est. Imperium fere Romanum exhaustum est, et divulsum, Nerone imperante, cujus gula fere omnia devoravit, maculavit libido, exhausit avaritia, fregit ignavia, luxuria cum superbia exinanivit. Hic nullam vestem bis induit, ut vel in aliquo caeteris