comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut houasi hostem sequi nõ possint illa
illi fines mos dum iuuenta nostra
instruitur et dum nob miles armas
hostis euadit Et ut dici solot dum
canis nusitat tutas la tebras ingre¬
ditur lupus ⁊ ion est qui cõprehendat
abenite aut ĩsequatur hostem eo ꝙ
ĩpeditus nec sufiat nec ꝓficit adu̾sꝰ
expeditum ille taluẽ non nitorũ fosso¬
niri ue petit presidia sed locũ qui ii¬
siti in eosicut et sibi et si nõ eq̃ notus
tauien accessibilio est utiq tutus e
ibi quia uules mens nõ in ppria mr¬
tute sed in presidio confiat armorũ
¶Auglorum Recens narnt histoĩa
ꝙ cum britones inupcione scũ angłiã
de popularentur a pussio rege Edoar¬
do co eos expuguados missus ẽ dux
aroldus iir quidem aruus stremiꝰ
et landabiliu operum fulgens ĩsign¬
bus et qui tam suam ꝙͣ suoꝵ posset
apicd posteros głiam dilatare insi
meritoro titulos nequicia patris mu¬
cuus perfide presumpto reguo deco¬

Expanded text:
ut hostem sequi non possint; illaut hostem sequi non possint; illailli fines nostros: dum juventus nostra instruitur, et dum nobis miles armatur, hostis evadit, et, ut dici solet, dum canis mussitat, tutas latebras ingreditur lupus. Non est qui comprehendat abeuntem, aut insequatur hostem, eo quod impeditus nec sufficit, nec proficit adversus expeditum. Ille tamen non murorum, fossarumve petit praesidia, sed locum qui militi meo, sicut et sibi, etsi non aeque notus, tamen accessibilis est. Utique tutus est illi, quia miles meus non in propria virtute, sed in praesidio confidit armorum. Anglorum recens narrat historia, quod cum Britones, irruptione facta, Angliam depopularentur, a piissimo rege Edwardo ad eos expugnandos missus est dux Haraldus, vir quidem armis strenuus, et laudabilium operum fulgens insignibus, et qui tam suam, quam suorum posset apud posteros gloriam dilatare, nisi meritorum titulos, nequitiam patris imitans, perfide praesumpto regno, deco
Abbreviated transcription (Latin):
iuuc patinur longe pacis mala. se¬
uctum q ulcistitur orlem ¶ intiqͣs
et modernas Reuolue hasconas et pl¬
ne memes quia concussio ipłoru
armoro collusio clades hominna et
plaga tenibilis suouiam semp ouit
countatur aut sequitur ¶ ne longe
peciuitur exempla ninicollim bntones
et egiessi de caueruis suis latebroꝙ
filuarisli płana occupant uobilim
procerum iudentibus ip̃is ĩpugnat
expugnaut et diriuunt aut sili reti¬
uent municiones eoꝙ iuuẽtus nru
que tecto gaudet et diubuis naca
fruges consinere in lucem dormiens
coitacioni honesta postponeus officia to¬
ta die inisectans uoluptate cytharam
lyraui et tympanu et uoco organii
cõuiinis magis aguostit ꝙͣ biti aut
tubam in castris in qua at non fuit
aut eniunt ducis electio cessauit aut
lauguit disciplina Nain si manu con¬
serere opporteat in armatura lene pa¬
rum habent fiducie in gnim mimi¬
mu alacritatis bac ntiq oueruntur

Expanded text:
Nunc patimur longae pacis mala, saeNunc patimur longae pacis mala, saevictumque ulciscitur orbem. Antiquas et modernas revolve historias, et plane invenies quia concussio populorum, armorum collisio, clades hominum, et plaga terribilis, luxuriam semper aut comitatur aut sequitur. Ne longe petantur exempla, Nivicollini Britones et egressi de cavernis suis, latebrisque silvarum, plana occupant, nobilium procerum videntibus ipsis impugnant, expugnant, et diruunt aut sibi retinent munitiones, eo quod juventus nostra Quae tecto gaudet et umbris, nata fruges consumere, in lucem dormiens, scortationi honesta postponens officia, tota die insectans voluptatem, citharam, lyram, et tympanum, et vocem organi in conviviis magis agnoscit, quam lituum aut tubam in castris. In qua aut non fuit, aut erravit ducis electio, cessavit aut languit disciplina. Nam si manum conserere oporteat, in armatura levi parum habent fiduciae, et in gravi minimum alacritatis. Hac itaque onerantur
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio fuert opprobata siguandi sunt
et ascuibendi milice qui ad eam anemie¬
tur r dmei Nam et uebocitas Requireda
est ⁊ Robur ⁊ dtru armoru discplina
quis edistere ualeat ⁊ an lalent cofidi¬
ciam militare pleriq em qͣnis non
ipbabiles indeantur in specie tamen
copimentis copbantar indiguie
pellendi gͦ mina ntiles ⁊ in locu corn
tremussimi subrogandi In enu em
conflictu non tam prodest multitudo
ꝙ̈ mitus in qua explorada formanda
et promouenda suas uertitur ta opa
ꝙ̃ utdiciu signatis namq tro mbus
ꝑ cotidiana crercicia armoro ẽ demostu¬
da doctuna ut leui armatuna ⁊ gram
terra Item et pelago pedites suit an
delectu militũ/ et qualit̾ haroldꝰ
Uallonses subegerit
es kina discipline usus in dissue¬
titoine abut Aut ex indulge
ignania iuuentutis ⁊ inhertia dicm
tpus d̃ nostra Quem ene inemes qui
sdeuue dicere possit quod ip̃e no ddiet

Expanded text:
judicio fuerit approbata, signandi sunt, judicio fuerit approbata, signandi sunt, et ascribendi militiae, qui ad eam invenientur idonei. Nam et velocitas requirenda est, et robur, et utrum armorum disciplinam quis ediscere valeat, et an habeat confidentiam militarem. Plerique enim quamvis non improbabiles videantur specie, tamen experimentis comprobantur indigni. Repellendi ergo minus utiles, et in locum eorum strenuissimi subrogandi. In omni enim conflictu, non tam prodest multitudo quam virtus. In qua exploranda, formanda et promovenda, ducis vertitur tam opera, quam judicium. Signatis namque tironibus, per quotidiana exercitia armorum est demonstranda doctrina, ut levi armatura et gravi, terra item et pelago, pedites sint an delectu militum, et qualiter Haraldus Walenses subegerit. Sed hujus disciplinae usus in desuetudinem abiit, aut ex indulgenignavia juventutis, et inertia ducum temporis nostri. Quem enim invenies qui strenue docere possit quod ipse non didicit?
Abbreviated transcription (Latin):
deititur ut tyrones no tantu corponbus
scd eciam auimis p̃stel prestantissim
deseguntu unes regui ⁊ Romaui nois
fundamentu in prima delectus exauũa¬
tione consistuut nec lene hoc putetur
osficium aut passim quibꝰꝙ mandanda
Iuuentus eni au defensio puiciaꝵ iu¬
uet et moribus excellere ⁊ d unibus ho¬
nestas eui ydonen militem reddit ⁊ uerecu¬
dia dum prohilet fugere sepe facit osse
inctorem Quid eni prodest si exeira dur
ignobilis si pluribus scipe lidus mores
in castis siuꝙͣ coricitus ꝓfict in tpre
belli cuia in probandis tuonibꝰ clande¬
cauit clectio ⁊ ꝙͣtum usu expunetis ꝓ
cognonimꝰ huic tot nbiꝙ ab hostibus
illate sunt clades dum longa pax mi¬
litem incuriosius legit dũm intiles
quiq ꝯmilia seccantur osficia dum
idocti possesporibus cuoues pei grii
aut dissilillacionem ꝓbanciu tales¬
socrale sociantur anius quales dii¬
habere fustidiunt a magnis quoq uno
magnaq diligentia ydoneos couenit
eligi uinores Cum nero diligens elecco

Expanded text:
tantum corporibus, sed etiam animis praestantissimi delegantur: vires regni et Romani nominis fundamentum, in prima delectus examinatione consistunt. Nec leve hoc putetur officium, aut passim quibuscunque manJuventus enim, cui defensio provinciarum imminet, et moribus excellere debet, et viribus. Honestas enim idoneum militem reddit, et verecundia, dum prohibet fugere, saepe facit esse victorem. Quid enim prodest si exerceatur ignobilis, si pluribus stipendis moretur in castris? Nunquam exercitus proficit in tempore belli, cujus in probandis tironibus claudicavit electio. Et quantum usu experimentisque cognovimus, hinc tot ubique ab hostibus illatae sunt clades, dum longa pax militem incuriosius legit, dum inutiles quique civilia sectantur officia, dum indicti possessoribus tirones per gratiam aut dissimulationem probantium, tales sociantur armis, quales dhabere fastidiunt. A magnis ergo viris, magnaque diligentia, idoneos convenit eligi juniores. Cum vero diligens electio
Abbreviated transcription (Latin):
prmisegus se tuentur quam in eo
ymitantur plinium quod iura igno¬
rant et hoc quide in tolleraibile esset
nisi eque diuinas et humanas cõ¬
tempuerent seges ut uelis nolis sa¬
tuicum illud tibi fiequent᷑ occurrt
Qiomachos ego sum susfla sum
caudidus esto ¶dum no de c̾ia sapiat
pãmicia banas ¶ Cũ bñ distiucto

Expanded text:
privilegiis se tuentur, quoniam in eo privilegiis se tuentur, quoniam in eo imitantur plurimum quod jura ignorant. Et hoc quidem tolerabile esset, nisi aeque divinas et humanas contemnerent leges, ut, velis nolis, Satiricum illud tibi frequenter occurrat, Dinomaches ego sum, suffla: sum candidus, esto. Dum non deterius sapiat Pannucia Baucis, Cum bene discincto
Abbreviated transcription (Latin):
liter uersarentur intrepidi qui in pace
fuert tam studiose instructi ¶ fiłias
quoq legitur prefatus augustus sic in
lauificio fecsse iustrui ut si preter spem
eas in ertiema pamuꝑtate fortuua pro¬
iecisset uitam possent arte deductis
facultatibus exhibere na ⁊ ñendi
cependi et acu exercendi uestesq for¬
mandi fiugendi et componendi no
modo artem ses usum habobant ⁊ cõ¬
suetudine u̾tiq qui ocia uo ĩdulge¬
bat uirgnbꝰ nequaꝙͣ ꝓmnttebat
milites ociari quoro ꝓfessio istituta
est ad sabore ni nec çiedo en de melio¬
n habitu militu głian ad quẽ insi
seuerion uultu ⁊ honestion habitu
huran tam mẽbra super Romani more
quintis induxisse togaui quod ꝓfecto
non diceret insi dunoris toge nsus
de quintum consuetudine ꝓcessisset
S modo qui mollibꝰ uestiunt᷑ in do¬
mibꝰ tẽgum sunt nno in castris et
sic ad bella poediuit quasi ad impci¬
as deabbati magnis autique militie

Expanded text:
liter versarentur intrepidi, qui in pace liter versarentur intrepidi, qui in pace fuerant tam studiose instructi. Filias quoque legitur praefatus Augustus sic in lanificio fecisse institui, ut si praeter spem eas in extremam paupertatem fortuna projecisset, vitam possent arte deductis facultatibus exhibere. Nam et nendi, texendi, et acum exercendi, vestesque formandi, fingendi, componendi, non modo artem, sed usum habebant et consuetudinem. Utique qui otia non indulgebat virginibus, nequaquam permittebat milites otiari, quorum professio instituta est ad laborem. Nec credo eum de molliori habitu militum gloriari, ad quem nisi severiori vultu et honestiori habitu Hirtam membra super, Romani more Quiritis, Induxisse togam. Quod profecto non diceret, nisi durioris togae usus, de Quiritum consuetudine processisset. Sed modo qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt , imo in castris, et sic ad bella procedunt, quasi ad nuptias dealbati. Magnis antiquae militiae
Abbreviated transcription (Latin):
rercesebie est qr inaior in exigno Regna¬
bat coipore unitus de toercicio magni
poreu memorat salustiꝰ ꝙ cũ alacris q
sultu cu ueloaibus cursu cu ualidis necte
ceitubat neq emi ille aliter potuisset
par ee sertono insi se et milites suos
fequentibus exeicus pꝑasset ad prelia
Ledendi astultandi ĩsiliendi ais non
me diocris est cuꝯ beneficio illa seiuat᷑
cuuithela ut miles ad inferendũ uul¬
nus sic infurgat in hostom ut eide in
co aliqua parte no pateat ad plagu
Spercicm natandi ꝑcõmodũ cũ ĩ terrestri
prelio uł nauali quid cui necessitas pa¬
nret nemimi ꝑspicuu sit nec e proptu
quẽpiam arte quam no didicit a ꝑicu¬
lis expedui missilii quoq usꝰ ẽ mari
nus quiba hostis eiuins ledit aut t̾re¬
tui et eyriacio cors laceitis Robur a ccscit
⁊ iaculandi pençia atqi usus acquiriti
hantem tanti exercicu assc̃ona medita¬
cio conferebat ut in cumultu bellico nei¬

Expanded text:
percelebre est, quia Major in exiguo regnapercelebre est, quia Major in exiguo regnabat corpore virtus. De exercitio Magni Pompeii memorat Sallustius, quod cum alacribus saltu, cum velocibus cursu, cum validis vecte, certabat. Neque enim ille aliter potuisset par esse Sertorio, nisi se et milites suos frequentibus exercitiis praeparasset ad praelia. Recedendi, assultandi, insiliendi ars non mediocris est, cujus beneficio illa servatur cautela, ut miles ad inferendum vulnus, sic insurgat in hostem, ut eidem ex aliqua parte non pateat ad plagam. Exercitium natandi percommodum est, cum in terrestri praelio vel navali, quod cui necessitas paret, nemini perspicuum sit, nec est promptum quempiam arte quam non didicit a periculis expediri. Missilium quoque usus maximus est, quibus hostis eminus laeditur, aut terretur; et exercitio eorum, lacertis robur accrescit, et jaculandi peritia atque usus acquiritur. Hoc autem tanti exercitii assidua meditatio conferebat, ut in tumultu bellico uti
Abbreviated transcription (Latin):
nł aliena acquir nequaꝙͣ possint in
per mitutem Eos gͦ ad gradum iuili¬
tarem et cu̾sum ⁊ saltu fecit exercita¬
n usumq natandi et cesim ⁊ puctim
ferie udi et iaciendi missilia ⁊ lapides
manu ul docuit et qualit bellum ee
aut sustineu debeat aut insen. Nouit
eni prudencissimꝰ ⁊ diligens imperutor
qi quo semel est imbuta recens ẜinabit
odotem testa diu Et ꝙ uo tantu celeria
scd eciam ꝑfectiꝰ imibuntur q̃ discũt᷑
a pueris deinde mlitans alacritus sal¬
tus et cursus aute comparanda e et te¬
peniuda ꝙͣ corpus etate pigresstat uelocitas
em que percepta et firmata est exercicio
stienuu efiat bellatore nec multu refert
si cetera probitatis concurrat insignia
proceri suit an stature brenions ntilia
lectori suo feitur dixisse pirrus tu gra¬
deo esige ego eos fortes Reddam ¶ad
tuuuilu Archemoni dum ludos sollepnes
grecia celobiret tideu capaneo ꝓstitispe

Expanded text:
vel aliena acquiri nequaquam possint, nisi vel aliena acquiri nequaquam possint, nisi per virtutem. Eos ergo ad gradum militarem, et cursum, et saltum fecit excitari, usumque natandi, et caesim et punctim feriendi, et jaciendi missilia, et lapides manu vel funda docuit, et qualiter bellum omne aut sustineri debeat, aut inferri. Novit enim prudentissimus et diligens imperator, quia Quo semel est imbuta recens servabit odorem Testa diu, et quod non tantum celerius, sed etiam perfectius imbuuntur, quae discuntur a pueris. Deinde militaris alacritas, saltus, et cursus, ante comparanda est, et temperanda, quam corpus aetate pigrescat. Velocitas enim quae percepta et firmata est exercitio, strenuum efficit bellatorem. Nec multum refert si caetera probitatis concurrant insignia, proceri sint, an staturae brevioris. Utilius lectori suo fertur dixisse Pyrrhus: « Tu grandes elige, ego eos fortes reddam. » Ad tumulum Archemori dum ludos solemnes Graecia celebraret, Tydeum Capaneo praestitisse
Abbreviated transcription (Latin):
uiucibilis necessitas igerit cane et
angue detenꝰ fuguit ⁊ quidꝙͥ munet
dificultatis reiant in subiectos Interi
clipeos sit iaurant sic exornant oĩa
i strumeta castiorum ut quelib cors
no taui cultore ꝙͣ presidem martis c̾das
cui uis istoꝵ clipens detrahatur aut
galea spolia eins ipm martem pote
qui filias fecit
Gregie quide in scipio africano
sicut in libro strategematũ
uliꝯ fioncinus refert cu scu
Nion mirari se ꝙ tauta causa ornasset
in quo plus presidu ꝙͣ in gladio habe¬
ret sed nec fastum illoꝵ fene potens
uisi fueris paciencie grandiono ⁊ la ut
et mepcias coro nõ Rideas nulla mo¬
destia potent cohibere ¶Amo oita¬
miauo augusto felicior ant maior¬
filios ⁊ si non genuerit adoptauit qͥba
et si susficere posset clarus sanguis
ad głiam ⁊ boua hereditaria magis
ad copiam ꝙͣ ad usum ea tamẽ dilige¬
cia iustituti sunt ac si sua retiuen

Expanded text:
invincibilis necessitas ingerit, cane et invincibilis necessitas ingerit, cane et angue deterius fugiunt, et quidquid imminet difficultatis, rejiciunt in subjectos. Inerim clypeos sic inaurant, sic exornant omnia instrumenta castrorum, ut quemlibet eorum non tam cultorem quam praesidem Martis credas. Cujus istorum aut clypeus detrahatur aut galea, spolia ejus ipsum Martem poterqui filias suas gregie quidem Scipio Africanus, sicut in libro Stratagematum Julius Frontinus refert, cum scutum, dixit non mirari se quod tanta cura ornasset, in quo plus praesidii, quam in gladio haberet. Sed nec fastum illorum perferre poteris, nisi fueris patientiae grandioris. Nam ut ineptias eorum non rideas, nulla modestia poterit cohibere. Quis Octaviano Augusto felicior aut majorFilios etsi non genuerit, adoptavit, quibus etsi sufficere posset clarus sanguis ad gloriam, et bona haereditaria magis ad copiam, quam ad usum, ea tamen diligentia instituti sunt, ac si sua retineri,
Abbreviated transcription (Latin):
nam nouissimos presidu causa subse¬
quens cu fundatoriba alus qr qui in
Rostem tela enna enittere ꝙ ma
mi couserere uolunt Cum uer̃o sine
dulue re et cicatuce quod fequeciꝰ
eueunt douui Redemit tut exlausta
cmiut prelia in arte guiui Illit caadeo
illit tendebat a chilles ¶ Et ꝑnigut
fluido pergauia tota mero ¶Et qͥsi
mortes nulle circa tempora sua erass
gloriatur. Eoinde głiam corum ferre
non poteris fabula hec in anu cẽtesi¬
nui protelabitur filu quoqi qui naste¬
tur et exurgent euairabunt filus
suis si hastas aliquot quas admodu
cauabis fragiles diligens in hercia ꝓ¬
curanit quĩs fiegit si auru inuium
color de alia quocuqi ictu casu ue a
clipeo excidit hoc garrula liugna si
licuent memoriale faciet in seculu
seculi isti primos fecubitꝰ hut in
cenis Et quid quid renatꝰ noster de
de milicari tradident epulantur si for¬
tuna permttit cotidie splendide omi
balorem et exercitacionem quẽ non

Expanded text:
nam, novissimos praesidii causa subsequens, cum funditoribus aliisque, qui in hostem tela eminus mittere quam manum conserere volunt. Cum vero sine vulnere et cicatrice quod frequentius evenit domum redeunt, Tunc exhausta canunt praelia Marte gravi. Illic Aeacides, illic tendebat Achilles. Et pingunt fluido Pergama tota mero. Et quisque mortes mille circa tempora sua errasse gloriatur. Exinde gloriam eorum ferre non poteris. Fabula haec in annum centesimum protelabitur. Filii quoque qui nascentur et exsurgent, enarrabunt filiis suis. Si hastas aliquot, quas ad modum canabis fragiles, diligens inertia procuravit, quis fregerit, si aurum, minium, colorve alius, quocunque ictu, casuve a clypeo excidit, hoc garrula lingua, si licuerit, memoriale facient in saeculum saeculi. Isti primos recubitus habent in coenis, et quidquid Renatus noster de re militari tradiderit, epulantur, si fortuna permittit, quotidie splendide, omnemque laborem et exercitationem, quem non
Abbreviated transcription (Latin):
Lin osficia Recorqquere ego pa¬
tiocium eius quonis bemtente suscipio
et eam auctore duo sufficientissie excu¬
sibo Professio naniq cum laudabil e
ꝙͣ uecessana et qua nemo uicuperure
yt salua Renereliçia dei a quo e istitu¬
ta uerus instruueti Reuolue senem
et iuemes ita ẽe ut dico nichil eui ad
dem actinet si isti preuaricantur qui eio
sty miliar posita no est nec aliquis cor
ut Recte Ioquauui mises est lege libros
tam eccłiasticos ꝙͣ mudanos quibꝰ agit᷑
de Re nulitari et manifeste memes duo
ce que milite faciuut elconem s et¬
faciumetum hec eni duo cõĩa sunt hus
qui spualem et corponile milicia ex̾cet
hos ei ad misterin astaris ⁊ cultu eccłie
uotat liugua pontificis illos ad defensio¬
ne R publice eligit liugna duçis de
quibꝯ osficus laciꝯ quales et qualit᷑ ad
astntrii officium eligendi fuit maioꝵ
scripta declarant ¶ S quia mic sclans
milicia uersaitur in manibꝰ ul uegecia
tenata super electione militu audiatur

Expanded text:
retorquere, ego patrocinium ejus quovis renitente suscipio, et cam auctore domino, sufficientissime excusabo. Professio namque tam laudabilis est, quam necessaria, et quam nemo vituperare potest salva reverentia Dei, a quo est instituta. Veteris Instrumenti revolve seriem, et invenies ita esse ut dico. Nihil enim ad rem attinet, si isti praevaricantur, quoniam eis lex militiae posita non est, nec aliquis eorum, ut recte loquamur, miles est. Lege libros tam ecclesiasticos quam mundanos, quibus agitur de re militari; et manifeste invenies duo esse, quae militem faciunt, electionem ssunt his qui spiritualem et corporalem militiam exercent. Hos enim ad ministerium altaris et cultum ecclesiae vocat lingua pontificis, illos ad defensionem reipublicae eligit lingua ducis. De quibus officiis, et locis, quales et qualiter ad alterutrum officium eligendi sint, majorum scripta declarant. Sed quia nunc saecularis militia versatur in manibus, vel Vegetius Renat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt panperes et sicut abhonnacio
est superbo humilitas sic execiucio
diuitis pauper dins dines ꝯmotꝰ
confirmabitur ab amicis humilis
antem cum ceaderit ex pellitur ⁊ a no¬
tis diuite decepto multi recuperato
no est ei datus locus diues locuta
e et omes tacuerinit ⁊ neibum

Expanded text:
sunt pauperes. Et sicut abominatio sunt pauperes. Et sicut abominatio est superbo humilitas, sic exsecratio est divitis pauper. Dives commotus confirmabitur ab amicis, humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. Diviti decepto multi recupnon est datus ei locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum
Abbreviated transcription (Latin):
nec legati sedis aplice maua suas eb¬
tuciuũt ab oni munere qui interdu
in ymutus ita debaccantur ac si ad
ecclesiam flagellandam egressus sit
sathan a fucĩe dui concuciunt agulos
douius ut psternant filios et filias
enis qui lauguores et doldres aiaru
curant i auce comouent et coturbat
tenam ut indeantur habore ꝙ sanan
legatos tauta solliaitudiune opan ⁊ messi
dui ut merito fidei et irtutis recte
uderi posset uineam patus in manu
corn prndenter et utiliter collocatam
fascinus exatandas mictatur ab iferis
tesiphone al megera Nam fere sic
ab alisa contra om̃nium uota fidelui
ad ecclie publica esficia accesẜut apᵈ
nut siquidem pcca płi comẽdunt et
uestiuntu eis et in eis multiplicit̾
luximantur acceptores ꝑsonarum
et quasi quidam bouor mlallei l
em didicerunt ab eis a quibus electi
siuit ait sapiencia uenacio leoius
onager in heremo sic pascua diuitũ

Expanded text:
nec legati sedis apostolicae, manus suas exnec legati sedis apostolicae, manus suas excutiunt ab omni munere, qui interdum in provinciis ita debacchantur, ac si ad ecclesiam flagellandam egressus sit Satan a facie Domini. Concutiunt angulos domus, ut prosternant filios et filias ejus, qui languores et dolores animarum curavit in cruce. Commovent et conturbant terram, ut videantur habere quod sanari legatos, tanta sollicitudine operari in messe Domini, ut merito fidei et virtutis, recte videri posset vineam Patris in manu eorum prudenter et utiliter collocatamfacinus excitandas mittatur ab inferis Thesiphone vel Megaera. Nam fere sic ab aula contra omnium vota fidelium, ad Ecclesiae publica officia accesserunt. nunt. Siquidem peccata populi comedunt, et vestiuntur eis, et in eis multipliciter luxuriantur. Acceptores personarum, et quasi quidam bonorum mallei: hoc enim didicerunt ab eis a quibus electi sunt. Ait Sapientia: Venatio leonis onager in eremo, sic et pascua divitum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ut ab huilioribus liqueat qui
decuui sunt uł archidiacoui insi ili
ut somon nostei in lege diu uenerabilis
manibus inquitates sunt dexteri
cor repletri e muneribus ¶ fcłiassi¬
et dicet ut opinor quia lõ uo e malu
in dero quod isti no faciant Eporu¬
si cauta impleretur solliatudie ꝙͣta
intetõum petitur ambicione ⁊ tn dili¬
gerentur ut paties timerentur ut diu
colerentur ut sc̃i si exactio mbꝰ parce¬
rent et yicerent ex animo quid quis
ꝑuenit ex calupina et om̃em q̃stum
mimime cederent pietatem Cet̾um
dic reuerenciam subtruhmit ⁊ amore
dum houores ambimit pouiam cu¬
piunt et uł suas faciunt ul alienas
calupmnas fonent Ecquidem nestio
quo uodo notam et pena omez eua¬
daant qui exactionu et tociꝯ calupuno¬
si q̃stus sibi ad iiꝯ bessem uendicant
Naiꝰ aut solidum assem usmmpant
sibi aut nt multum tuentem du toxat
archioiaco ius et alus officialibꝰ ne dica
cu ppło nustus niquitatis cediuit ¶ẜ

Expanded text:
Quod ut ab humilioribus liqueat, qui Quod ut ab humilioribus liqueat, qui decani sunt, vel archidiaconi, nisi illi, ut Simon noster venerabilis manibus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est muneribus? Felicisiet dicet, ut opinor: « Non est malum in clero, quod isti non faciant. » Episcsi tanta impleretur sollicitudine, quanta interdum petitur ambitione. Et diligerentur ut patres, timerentur ut domini, colerentur ut sancti, si exactionibus parcerent, et projicerent ex animo quidquid provenit ex calumnia, et omnem quaestum minime crederent pietatem. Caeterum sibi reverentiam subtrahunt et amorem, dum honores ambiunt, pecuniam cupiunt, et vel suas faciunt, vel alienas calumnias fovent. Et quidem nescio quomodo notam et poenam omnem evadant qui exactionem totius calumniosi quaestus sibi ad minus bessem vindicant. Nam aut solidum assem usurpant sibi, aut ut multum, trientem duntaxat archidiaconis et aliis officialibus, ne dicam cum populo ministris iniquitatis, cedunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
causa in eni contemptibilis apparere
S quõs ad haut contestacionem eius
Respondit auditor audi ⁊ dix̾unt qui
utiq totus israhel riam ad om̃es ẜimone
duererit non es calupiunata nos noq
oppssisti neq tulisti de manu alicuius
qui ipiam si quis ꝓconsulu presidu ue
aut tribuno aut centunio deamo ue
aut omo aliquis magistratus tale testi¬
moniu a pnicialibus meruit ad puicia
niam queso accedat ut mos doceat
magistratus Na de uicecomitibus et iust¬
cus que ut uulgari mo ntar iecte dicutur
enrintes nichil tale auditur eo ꝙ dilignt
munera et seciuitur Retribuciones nec
liberant paupere a potente adueue et
pupillo uo edicant et causa uidue non
ingreditur ad eos Pono nec iudices
eccliastici secuntur Sauiuele s sicut
ipłus sic et sacerdos in comune coquerit᷑
sapiencia teuentes legem nescierunt
me pͥnapes fãi sunt et ego ignora in

Expanded text:
causa in aevum contemptibilis apparere. causa in aevum contemptibilis apparere. Sed quid ad hanc constitutionem ejus respondit auditor? Audi. Et dixerunt : Qui? Utique totus Israel. Nam ad omnes sermonem direxerat. Non es calumniatus nos, neque oppressisti, neque tulisti de manu alicujus quidpiam . Si quis proconsulum praesidumve, aut tribunus, aut centurio, decuriove, aut omnino aliquis magistratus tale testimonium a provincialibus meruit, ad provinciam nostram, quaeso, accedat, ut nostros doceat magistratus. Nam de vicecomitibus, et justitiis, quae, ut vulgari nostro utar, recte dicuntur errantes, nihil tale auditur, eo quod diligunt munera, et sequuntur retributiones, nec liberant pauperem a potente, advenae et pupillo non judicant, et causa viduae non ingreditur ad eos. Porro nec judices ecclesiastici sequuntur Samuelem, sed sicut populus, sic et sacerdos. In commune conqueritur Sapientia: Tenentes legem nescierunt me; principes facti sunt, et ego ignoravi .
Abbreviated transcription (Latin):
incorrptu et uocem magnifica adiuira¬
dam et imitandam uiuuersis q̃ de con¬
sciencia pura sic loquitur loquinum de
pellectilis onerã no extorserat qui mag¬
in Reputabat indicem bonem oblatum
accepisse uł asinu si ꝙ̃pia calupmatus
sum si oppressi aliquem nemine ĩiuste
ueyauerat qui omes calupnias ex clude¬
bat nec indiciu eius puertebat caro
uł sangnis qui nullu uiꝙͣ oppssit si
eui in mauus eius quisꝙͣ iaderat non
eum inder sed ppria niquitas opprime¬
bat Si de mauu cuꝯquã munꝰ acce¬
pi contempnã illus hodie restitua q
uobis Quis queso exꝑssiꝰ dici pot̾at
nt in suma emem auancie suspicione
tollat nulliꝰ muuens constiencia se
docet habuisse paritus contempnere
et restituere si quis oĩo exigi posset
mallebat eui illud restuere in presenti
ꝙ cũ usuris reddere in futius ⁊ cotep¬
nere illud hodie sucius utdicabat ꝙͣ in
conspectu dei et omium clectoru ex ea

Expanded text:
incorruptum, et vocem magnificam, admiranincorruptum, et vocem magnificam, admirandam, et imitandam universis, quae de conscientia pura sic loquitur! Loquimini dpellectilis onera non extorserat, qui magni reputabat judicem bovem oblatum accepisse vel asinum. Si quempiam calumniatus sum, si oppressi aliquem. Neminem injuste vexaverat, qui omnes calumnias excludebat, nec judicium ejus pervertebat caro vel sanguis, qui nullum unquam oppressit. Si enim in manus ejus quisquam inciderat, non eum judex, sed propria iniquitas opprimebat. Si de manu cujusquam munus accepi, contemnam illud hodie, restituamque vobis. Quid, quaeso, expressius dici poterat? Ut in summa omnem avaritiae suspicionem tollat, nullius muneris conscientiam docet se habuisse, paratus contemnere et restituere, si quid omnino exigi posset. Malebat enim illud restituere in praesenti, quam cum usuris reddere in futuro, et contemnere illud hodie, satius judicabat, quam in conspectu Dei et omnium electorum, ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
tendiaile pponuitur et aucupaciones sillabaꝵ
le simplia qui sillabizae no nouit feci
inquit in diciũ ⁊ insticia non tradas me
callmpiantibus me ac si aperte dicat
qui uidiaum peruertunt et iusticia dese¬
runt tradunitui calupiatori qui filios
adam aute couspectu dei accusat die ac
notte ¶legitui. in libro regnoꝵ ad unuuisu
istrihel dirisse saniuelem ecce audim uo¬
cem uram et iuxta omia que locuti estis
adme et constitui supei uos Regem et
nuc Reo graditur aute nos ego ante semu
et incanui Poiro filu mei uobiscu sunt
ita coneisatus sum corum uobis ab ado¬
lestencia mea usq ad diem haut ecce
psto sum lo qurauui de me coram dus
et coram xpo eius utru boue ciuꝯ quam
tulerim an asinu si que piam calupn¬
atus sum si oppressi aliquem si de mauu
cinaquam munꝰ accepi et contep nam
illuõ hodie restituamq uobis O. ꝑñicu¬
auiniu O. continente manu o iudicem

Expanded text:
tendiculae proponuntur, et aucupationes syllabarum; tendiculae proponuntur, et aucupationes syllabarum; vae simplici qui syllabizare non novit! Feci, inquit, judicium et justitiam, non tradas me calumniantibus me ; » ac si aperte dicat: Qui judicium pervertunt, et justitiam deserunt, tradantur calumniatori, qui filios Adam ante conspectum Domini accusat die ac nocte. Legitur in libro Regum ad universum Israel dixisse Samuelem: Ecce audivi vocem vestram juxta omnia quae locuti estis ad me, et constitui super vos regem. Et nunc rex graditur ante vos, ego autem senui et incanui. Porro filii mei vobiscum sunt. Itaque conversatus sum coram vobis, ab adolescentia mea usque ad diem hanc. Ecce praesto sum. Loquimini de me coram Domino et coram Christo ejus, utrum bovem cujusquam tulerim, an asinum: si quempiam calumniatus sum, si oppressi aliquem, si de manu cujusquam munus accepi: et contemnam illud hodie, restituamque vobis. animum! o continentem manum! o judicem
Abbreviated transcription (Latin):
lit in quadruplu iuitus absoluat Itemq
omes coguitores ⁊ iudices a pecunus atq
patrimons manꝰ abstineaut neq alie¬
nu uirgui pntent suam preda E en
priuatarum litui cognitor idem q meita¬
tor statutam legibus cogetur subire iac¬
possessorum postre mo etiam colonoru a aua¬
bet orduus iudice fuerit aliqua roue
concussus Siquis sciat uenale de
une nire fuisse sentencia si quis pe¬
na ul precio remissam uł uicio cupi¬
cione depositam in publicum prodeat de¬
ferat cumen delatum approbet cu pro¬
bauerit et uittoriam reportaturꝰ ⁊ glia
utinam hec ul audiantur a nr̃is nã ut ser¬
uentur optare noͣ audeo quos quociens
diligenciꝰ initueor concussores michi po¬
cius iudeor indere ꝙͣ iudices ac si ad ħ solu
dat suit ut ꝓuuiciã spolient sed et leger
ipe et consuetudines quibus nuc uuut¬
iniside sunt ⁊ laquei ca lupinancui uerlor

Expanded text:
lit, in quadruplum invitus exsolvat. » Itemque: « lit, in quadruplum invitus exsolvat. » Itemque: « Omnes cognitores et judices a pecuniis atque patrimoniis manus abstineant, neque alienum jurgium putent suam praedam. Etenim privatarum litium cognitor, idemque mercator, statutam legibus cogetur subire jacpossessorum, postremo etiam colonorum, a cujuslibet ordinis judice fuerit aliqua ratione concussus, si quis sciat venalem de jure fuisse sententiam, si quis poenam vel pretio remissam, vel vitio cupitionem depositam in publicum prodeat, deferat crimen, delatum approbet, cum probaverit, et victoriam reportaturus et gloriam. Utinam haec vel audiantur a nostris, nam ut serventur optare vix audeo! Quos quoties diligentius intueor, concussores mihi potius videor videre quam judices, ac si ad hoc solum dati sint, ut provinciam spolient. Sed et leges ipsae et consuetudines, quibus nunc vivitinsidiae sunt et laquei calumniantium. Verborum
Abbreviated transcription (Latin):
deceruendum ul non decrinendu aut ab
demiciandum testimo nu uł no denuai¬
audum pecuniam acceꝑit ⁊ in suma qͥ
magio aut mia quid es officio suo faceret
net usu capit quod acapitui aute ꝙͣ Redeat
in ptatem eius a quo ꝓfectu est aut he¬
redis uendicones q noq ⁊ locacõnes plu¬
ne minons ue stas ler ista Restuidit et
ca dampnati testionium publicũ dicere
aut indices esse ant postulare yhibentur
Et licet couieti extra ocome hodie pui¬
autur plernq dampnant᷑ coilio uł ecia
dimꝰ put admiserint sed et ab herediba
rena repetitur Inspice uerba legis et
quanta ndignacione cume hoc ꝑsequat᷑
attende nt uiuq inquit pena meto possit
ee multor Ducem qui male egit ad p¬
iuincia quam mdauerat cu custodia co¬
petenti ne precipimiꝰ ut no solũ quos
egit no dicam do mestitus si mampula¬
rius et miste. accepit ueru ut illud qd̾
ipe a pro incialibus meis iapuit aut sustu¬

Expanded text:
decernendum vel non decernendum, aut ob denuntiandum testimonium, vel non denuntiandum, pecuniam acceperit; et in summa, quo magis aut minus quid ex officio suo faceret. Nec usu capi potest quod accipitur, antequam redeat in potestatem ejus a quo profectum est, aut haeredis. Venditiones quoque et locationes, pluris minorisve factas, lex ista rescindit, et ea damnati, testimonium publicum dicere, aut judices esse, aut postulare prohibentur. Et licet convicti extra ordinem hodie puniantur, plerumque damnantur exsilio, vel etiam durius, prout admiserint. Sed et ab haeredibus poena repetitur. Inspice verba legis, et quanta indignatione crimen hoc persequatur attende. « Ut unius, inquit, poena metus possit esse multorum, ducem qui male egit ad provinciam quam nudaverat, cum custodia competenti ire praecipimus, ut non solum quod egit, non dicam domesticus, sed manipularius et minister accepit, verum ut id quod ipse a provincialibus meis rapuit, aut sustu
Abbreviated transcription (Latin):
timens furutur hic aute delinquit
confidenter fur laqueos legis timet
hic quidquos fecerit legem putat
lex furem deterret ab illicitis hic
legem trilut Quis eo miquior qui
uerbis iusticie iusticia dampnat
legem periunt et dum alios iuget
ad legem erlex est/ Nam sic̃ preto

Expanded text:
timens furatur: hic autem delinquit timens furatur: hic autem delinquit confidenter. Fur laqueos legis timet, hic quidquid fecerit, legem putat. Lex furem deterret ab illicitis; hic legem vocat. Quis eo iniquior, qui verbis iustitie iustitiam damnat legem perimit et dum alios urget ad legem, exlex est. Publicano
Abbreviated transcription (Latin):
illa laudabilis cu ab exactionibꝰ et
meus cotinent manꝰ suas i cohi¬
uent alienas mauꝯ tauie utrisq
milicie armate uidelicet ⁊ iermis
mauꝰ princiꝑis est et iusi utriuq
cum armati precipiantur abstiuere
ab exactionibus et rapinis Iner¬
uus ecia a muneribus arcctur¬
Si tamien pena alicui uro gatur
legutima si exigitur aut accipit᷑
quod uue cantu est uł concessum
ilequaꝙͣ punitur aut repp̃henditur
h eui quid quid sit exactionis no¬
mion no Recipit neq cadit ĩ nui¬
ueris facionem quos osficiales acci¬
pere proliibentur Quia ueto offi¬
tialium licencia maior ẽ dũ sub
pretextu osficu spoliare possunt
contra officiuui presunuut pena fen¬
end u est granori ¶Ait eñi bea¬
tus laurencio mediolanensis epũs
Quĩ est publicanus nõne capud
rapine et lex uioloncie Quid est
publicanus prodo sine tumore me¬
dicus externumi ⁊ ionue ĩmanior
ẽ furibus publicanꝰ fur naq uł

Expanded text:
illa laudabilis, cum ab actionibus et illa laudabilis, cum ab actionibus et injuriis continent manus suas, et cohibent alienas. Manus tamen utriusque militiae, armatae videlicet et inermis; manus est principis; et nisi utramque eo quod cum armati praecipiantur abstinere ab exactionibus et rapinis, inermis etiam a muneribus arctamen poena alicui irrogatur legitima, si exigitur aut accipitur quod jure statutum est vel concessum, nequaquam punitur aut reprehenditur. Hoc enim quidquid sit, exactionis nomen non recipit; neque cadit in muneris rationem, quod officiales accipere prohibentur. Quia vero officialium licentia major est, dum sub praetextu officii, spoliare possunt, contra officium praesumunt, poena feriendum est graviori. Ait enim beatus Laurentius, Mediolanensis episcopus: Quid est publicanus? Nonne caput rapinae, et lex violentiae? Quid est publicanus? Praedo sine pudore, medicus exterminii. Nonne immanior est furibus publicanus? Fur namque vel
Abbreviated transcription (Latin):
copedit ⁊ leq eiu rei publite militat
sou illi qui galcis tonicibusq numin
in hostes exeicent gladios aut tela q̃lib
Si et patroni causarũ qui glono se bo¬
cis confisi muniuine lapsa engunt
futigata reparant nec min̾ꝰ prouident
humauo generi ꝙͣ si laboranciũ uita
spem posterosq armorii presidio ab
hostibus tuerentur militant et publi¬
calui apparitores et officiales om̃iũ
indicum sicut eiũ alia siuit officia
pacis alia belli ita eadem necesse est
per alios et asios exercen expedi
Armata itaq manus in hostem dũ¬
tapat exercetur at mermis extendi¬
tur et in ciuem Pono utriusq necessu¬
na est disti pliua quia utrinsq solet
iusigius eẽ malicia usus quoq ma¬
miñ capitis sui protestatur ymagnie
quia ut ait sapiencia Rex iniquus
om̃es ministios ĩpios habet ⁊ q̃lis
rector est ciuitatis tales sunt ⁊ aha¬
uitantes in ea ¶ Opportet inquit
ꝑides collegam sophodem arguens
pretorẽ non modo mauꝮ sed a ocłos

Expanded text:
servit. Neque enim reipublicae militant soli illi, qui galeis thoracibusque muniti, in hostes exercent gladios, aut tela quaelibet, sed et patroni causarum, qui gloriosae vocis confisi munimine, lapsa erigunt, fatigata reparant; nec minus provident humano generi, quam si laborantium vitam, spem, posterosque, armorum praesidio ab hostibus tuerentur. Militant et publicani, apparitores, et officiales omnium judicum. Sicut enim alia sunt officia pacis, alia belli, ita eadem necesse est per alios et alios expediri. Armata itaque manus in hostem duntaxat exercetur, at inermis extenditur et in civem. Porro utriusque necessaria est disciplina, quia utriusque solet insignis esse malitia. Usus quoque manuum capitis sui protestatur imaginem, quia, ut ait Sapientia: Rex iniquus omnes ministros impios habet; et qualis rector est civitatis, tales sunt et inhabitantes in ea . « Oportet, inquit Pericles, collegam Sophoclem arguens, praetorem non modo manus, sed oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ta exybuicone permotus accepisse
se negaunt dicens se doniũ nõ et
empturum atq adeo fulsum ẽ iunquit¬
quod obicitio ut ueru sit me pecuniã
accepisse si doniu eniero sed cũ poca
eiuuisset et hoc mendatiũ ei in senatu
ab minucis obiceretur Risit siltis
Atq int̾ łidendu i prudentes inquit
honũcs estis cũ ignoratis pridtutis
et canti patrisfanulias es ꝙ emere
uelit emptur u se se negare ppr cõpe¬
tito ies emptionis sic itaq ꝙ ĩficiar
uo potert in bauo facetoq diluit
deo Rem magio digna faciens Rsu

Expanded text:
ta exprobratione permotus, accepisse ta exprobratione permotus, accepisse se negavit, dicens se domum non esse empturum. Atque adeo falsum est quod, inquit, objicitis, ut verum sit me pecuniam accepisse, si domum emero. Sed cum postea emisset, et hoc mendacium in senatu ei ab inimicis objiceretur, risit satis, atque inter ridendum: « Imprudentes, inquit, homines estis, cum ignoratis prudentis et cauti patrisfamilias esse, quod emere velit, se empturum esse negare, propter competitores emptionis. » Sic itaque, quod inficiari non poterat, urbano facetoque diluit dicto, rem magis dignam faciens risu
Abbreviated transcription (Latin):
eple nerba sunt hec Quantu ad ence¬
ma pertinet audi quod sentimiꝰ uetꝰ
prouerbiũ est / nec onĩa nec semꝑ nec
ab omibus nam ualde ihumanũ est
a nemine accipere sed passu uilissi¬
nu est et per omia amarissiniũ quod
antẽ mandatis continetur ne donu ul
nunꝯ ip̃e proconsul ul qui in alio
officio erit accipiat emat ue quid insi
dictus cotidiam causa quod ad ecema
ia non pertinet sed ad ea q̃ edulium¬
ec excedunt usum sc̃d nec econa
pducent̾a sunt ad muner n qualitate
sicet em patiocinuũ iustu possit dende
d uocatus et peritus uins sanu cõ¬
silui iuidiciu uendere omo non sicõt¬
¶ Ciccro cu in palacio donmi uellet
emere et pecunai in presens nõ
haberet asilla qui tuc Rens enit
mutuo sextercui uicies tacte accepit
ea res priusꝙͣ emeretur pdita est
et in uulgus exunt obiectuq est
ei ꝙ pecuni am domꝰ enie de cansa
a łeo accepi sset tuuc acero iopina¬

Expanded text:
epistolae verba sunt haec: « Quantum ad xenepistolae verba sunt haec: « Quantum ad xenia pertinet, audi quod sentimus. » Vetus proverbium est: « Nec omnia, nec semper, nec ab omnibus. » Nam valde inhumanum est a nemine accipere; sed passim, vilissimum; et per omnia, avarissimum. Quod autem mandatis continetur, ne domum vel munus ipse proconsul, vel qui in alio officio erit, accipiat, ematve quid, nisi victus quotidiani causa, quod ad xenia jam non pertinet, sed ad ea quae eduliorum excedant usum. Sed nec xenia producenda sunt, ad munerum qualitatem. Licet enim patrocinium justum possit vendere advocatus, et peritus juris sanum consilium, judicium vendere omnino non licet. Cicero cum in Palatio domum vellet emere, et pecuniam in praesens non haberet, a Sylla qui tunc reus erat, mutuo sestertium vicies tacite accepit. Ea res priusquam emeretur, prodita est, et in vulgus exivit. objectumque est ei quod pecuniam domus emendae causa a reo accepisset. Tunc Cicero inopina
Abbreviated transcription (Latin):
disu forte irate aspererit Dereo. n
huis cognati fuit iudices iraciutdi¬
¶ Iradunt etia phisiononu cos qui
habeant ocusos matulosos ad ne im
debent et apud ꝓconsules quos nostra¬
ces bulganter dicunt insticias esse
errantes optinere/ et nome quide eno¬
ns et si uo officio peisonis came cor
coneuit qui emites post concupisten¬
cias suas in sectam auaricie ⁊ depre
dacione populariu a tramite equitatis
oberrat Debent aute officia omium
ce grituita ut nichil ultra statutum
oxĩgatur sẽd nec recipiatur S forte
quid statutu sit queris plebisato cotinet
ne quis presidum munꝰ doni ue cape¬
iet iusi esculentũ poculentũ ue eꝭ
id quidem intru dies ꝓximos ꝓ diga¬
tui quod et ad ꝓconsules aliosꝵ: ma¬
gistratus ex mandato pͥncipis cransit¬
⁊ ibn uero in totu debent qu pa¬
encenus abstinere sed modum adhi¬
bere ut nec in totu abstiueant uet
auare modũ enceniorum excẽdant¬
elegantissime sunt epla modeniti Cui ꝯ

Expanded text:
visu forte iratae aspexerint. Vereor ne visu forte iratae aspexerint. Vereor ne his cognati sint judices iracundi. Tradunt etiam physiognomi, eos qui habent oculos maculosos, ad nequiicta sunt, debent et apud proconsules, quos nostrates vulgariter dicunt justitias esse errantes, obtinere. Et nomen quidem erroris, etsi non officio, personis tamen eorum convenit qui euntes post concupiscentias suas, indatione popularium, a tramite aequitatis aberrant. Debent autem officia omnium esse gratuita, ut nihil ultra statutum exigatur, sed nec recipiatur. Sed forte quid statutum sit, quaeris. Plebiscito continetur, ne quis praesidum munus donumve caperet, nisi esculentum poculentumve, et id quidem intra dies proximos prodigatur. Quod et ad proconsules, aliosque magistratus ex mandato principis transit. Non vero in totum debent xeniis abstinere, sed modum adhibere. Ut vero nec in totum abstineant, nec avare modum xeniorum excedantelegantissime sunt epistola moderati. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
batur uultus aut si sanguiem faciet
ira accendit et quasi ercludit i sup¬
ficie spumancia coruentur labia
brachia iactantur saliunt pedes
corpus trepidat ⁊ toto gestu no ta
iratum expͥmit ꝙͣ insami Ceite cũ
tales indeo copacior illis michi q
metuo menior horu quos ĩ africo
ce in libro naturalis histone aplid
plimu didici dicunt᷑ eiu efastinare
uoce et lingua ut si ipesiꝯ forte lauda¬
ueruit puloris atbores segetes ameni¬
ores seciores infantes equos egregios
pecudes pastu et cultu o pprimas repe¬
te montintur aut pereant ffascinato
quoq ocloro ericialis est ¶tostit
idem ee honies in illiicis qui interi¬
mant indendo quo dinciꝰ uati inderit
cosqi apos mares femias qr qui insu
nocentes sut pupillas in singulis
ocusis habere binas ¶ spolonĩdes q
phibet in scithia nasti feminas qne
dicsue docautur et easdem in ocdis bi¬
nas Rrifere pupillas et perunere si que

Expanded text:
batur vultus; aut si sanguinem faciei batur vultus; aut si sanguinem faciei ira accendit, et quasi excludit in superficiem, spumantia torquentur labia, brachia jactantur, saliunt pedes, corpus trepidat, et toto gestu non tam iratum exprimit, quam insanum. Certe cum tales video, compatior illis, mihique metuo, memor hominum, quos in Africa esse, in libro naturalis Historiae apud Plinium didici. Dicuntur enim effascinare voce et lingua, ut si impensius forte laudaverint pulchras arbores, segetes amoeniores, laetiores infantes, equos egregios, pecudes pastu et cultu optimas, repente moriantur, aut pereant. Fascinatio quoque oculorum exitialis est. Refert idem homines esse in Illyricis, qui interimant videndo, quos diutius irati viderint. Eosque ipsos mares, feminasque qui visu nocentes sunt, pupillas in singulis oculis habere bina. Apollonides quoque perhibet, in Scythia nasci feminas, quae Bithiae vocantur, et easdem in oculis binas habere pupillas, et perimere si quem
Abbreviated transcription (Latin):
hospicus houeret demq ne quis miqui
lucin uł dampiu senciat precanebit
Congruit em bono et gram presidi
curare ut pacata et quieta sit yuicia
quod facile obtinebit si sollicite agat
ut malis homibus puincia careãt
eosꝙ conquirat nam et saculegos
la tiones fures plagarios conquirere
debet a pnt quisq delinquent in eu
aimaduertere iceptatoreeq cor
sine quibus latio dincia latere no ꝑt
omi nero ius beddenti obfmnaudu est
ut i adeundo quidem facilem se p̃beat¬
familiaritatem puniciales cd̃muctãt
nam ex consacione equali conteꝑcio¬
ius reddi debet ut auctoritate digni
tate tis ingenio suo augeat sed et ĩ
coguoscendo nec exardescere adu̾ia eos
quos malos putat nec precibꝰ calam¬
tosorum illacrimari oppoitet Illus
eni nõ est constantis et Recti indicis
cuiꝰ motũ auini uultꝰ detegit Quid
emi in uno gram deformiꝰ ꝙ̃ si ad
aurrun gene pallent cutis in fugas
contrahitur Scintillant oculi tur¬

Expanded text:
hospitiis oneret, denique ne quis iniquum hospitiis oneret, denique ne quis iniquum lucrum, vel damnum sentiat, praecavebit. Congruit enim bono et gravi praesidi, curare ut pacata et quieta sit provincia: quod facile obtinebit si sollicite agat, ut malis hominibus provincia careat, eosque conquirat. Nam et sacrilegos, latrones, fures, plagiarios conquirere debet, et prout quisque deliquerit, in eum animadvertere, receptatoresque eorum, sine quibus latro diutius latere non Omni vero jus reddenti observandum est, ut in adeundo quidem facilem se pfamiliaritatem provinciales admittant. Nam ex conversatione equali, conteitatis ingenio suo augeat. Sed et in cognoscendo, nec excandescere adversus eos, quos malos putat, nec precibus calamitosorum illacrymari oportet. Id enim non est constantis et recti judicis, cujus motum animi vultus detegit. Quid enim in viro gravi deformius, quam si ad auram genae pallent, cutis in rugas contrahitur, scintillant oculi, tur
Abbreviated transcription (Latin):
ens confirmat rei de qua q̃rt᷑ fidem
hoc igitur tibi solum responde̾ possie
sũmãtim no ntiq ao uña speciem
probacoius coguicionem stati alli¬
gari debere sed ex sentencia anii
tui te estimare oppo itere quid aut
credas aut par um ꝓbatu tibi oppi¬
nens iudici ergo plimu licet du
in omibus sermat ueritati ꝙͣ̃ si ut
solet apud iprobos piclitan cognoue¬
ut ad ꝓfessionem eius qui necassu¬
ni fueriuit enocabit et ad testioniũ
copellet initos hus tame exceptis
quos adueisus certas personas testi
presidum et ordinarioꝵ iuditũ/ et
quatinꝰ encenma ꝓtendi liceat
presidis ꝓuidere ne põtecio¬
dies uiri iuerus afficiant hu¬
ulliores ne defelisores eoro calupio¬
sis crirmba insectentur mocentes
ꝓ hibebitq illas exactiones ⁊ iuinas¬
molencias stas et extortas metu ue¬
diciones et canciones ul sine pcu ne
meracone ne et ipe puiciam i pbedis

Expanded text:
ens fama confirmat rei, de qua quaeritur fidem. ens fama confirmat rei, de qua quaeritur fidem. Hoc igitur solum tibi respondere possim summatim, non utique ad unam speciem, probationis cognitionem statim allegari debere, sed ex sententia animi tui, te aestimare oportere, quid aut credas, aut parum probatum tibi opineris. Judici vero plurimum licet, dum in omnibus serviat veritati, quam si ut solet apud improbos periclitari cognoverit, ad professionem ejus qui necessarii fuerint, evocabit, et ad testimonium compellet invitos: his tamen exceptis, quos adversus certas personas testifpraesidum, et ordinariorum judicum, et quatenus xenia protendi liceat;praesidis, providere ne potentiores viri injuriis afficiant humiliores, ne defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes. Prohibebitque illatas exactiones, et violentias factas, et extortas metu venditiones, et cautiones, vel sine pretii numeratione, ne et ipse provinciam in praebendis