comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ Ponp scuit si negotui att quam¬
uis male gestũ ꝓliiͣ uero. negoꝵ tam̃ ge¬
stoꝵ te mnͥ non teneri. uidc̃dum gͦ ne ĩ
dubio nan ratum hareã.accio negõꝵ
gestorum⁊ pc̃acit. nam quomõ cũ se¬
ita uoꝵ se putare. si toius malus ate a¬
bsit. sccuoia ĩmo puto. ⁊si cõꝓtẽ. ad huc
negõꝵ gestoꝵ actione ene s codicto te mͥ¬

Expanded text:
ponius scribit, si negotium a te quamuis male gestum probauero, negotiorum tamen gestorum te mihi non teneri. uidendum ergo ne in dubio hoc, an ratum habeam, actio negotiorum gestorum pendeat: nam quomodo, cum seita uerum se putare, si dolus malus a te absit. Scaeuola: immo puto et si comprobem, adhuc negotiorum gestorum actionem esse, sed eo dictum te m
Abbreviated transcription (Latin):
conciliat. que res efficit ut tuum negotiũ
gestum uiteatur ⁊ ate editas peti possit
ꝙd ergo ĩquit pedius. sicum te hĩtdem c¬
putarẽ ĩ sulam fulsero hrlita iã. tuꝙ ri¬
tũ habueris.an sit michi adi sus te actõ
set cu ñ fore ait. cum ħ facto meo alt̃ sit
locupletatus. ⁊alt̾ius re sp̃ã gestum ne¬
gotũ sit. nec possit ꝙ alii adꝯfitũ est ipõ
gelu htuum negotium uideri. ¶ uitea¬
mus ĩꝑonaeius ꝗ negotia ãministrat.
siqued amgessit. quedã nõ contẽpiatio¬
ne tam̃ eius alius adħ̃ nõ accessit. et
si uir diligẽs ꝙ ab eo exigim q̃ ea gec
sturus sit. an dici debeat negotioꝵ gestoꝵ¬
actione eũ tenen ⁊̃ ꝓpt̃: ea que ñgessit
ꝙ puto uerius certe siq̾ a se exigere te¬
buit. ꝓcul dubio ħ ei ĩputabitur. cruã¬
quã enum ħ ei imputari ñ possit. cur a¬
lios debitores ñ ꝯuen̾it. quoniã ꝯue¬
nieli eos iudicio facultatẽ non habu¬
it. ꝗ nullam actionẽ ĩtend̾e potuit. ta¬

Expanded text:
conciliat: quae res efficit, ut tuum negotium gestum uideatur et a te hereditas peti possit. quid ergo, inquit Pedius, si, cum te heredem putarem, insulam fulsero hereditariam tuque ratum habueris, an sit mihi aduersus te actio? sed non fore ait, cum hoc facto meo alter sit locupletatus et alterius re ipsa gestum negotium sit, nec possit, quod alii adquisitum est ipso gestu, hoc tuum negotium uideri. Uideamus in persona eius, qui negotia administrat, si quaedam gessit quaedam non, contemplatione tamen eius alius ad haec non accessit, et si uir diligens quod ab eo exigimus etiam ea gesturus fuit: an dici debeat negotiorum gestorum eum teneri et propter ea quae non gessit? quod puto uerius. certe si quid a se exigere debuit, procul dubio hoc ei imputabitur. quamquam enim hoc ei imputari non possit, cur alios debitores non conuenerit, quoniam conueniendi eos iudicio facultatem non habuit, qui nullam actionem intendere potuit: ta
Abbreviated transcription (Latin):
diri.ũ tu mͥego domino pͥetatis cas¬
uẽmi Qud̃ si fidei cõmissariicã usus
fructus mͥ relictus ẽ nec ẽ ulla spes
ad me reuertẽli fructus. iecta ũrifi¬
dei cõmissanũ cau̾e oportet tomino
pͥetastis. ¶ Illut sciendũ est. siue¬
ꝑtuitionem p̃toris nichilominuᷤᷤ
cogẽlũs eẽ fructuariũcauere. aut
actiõnẽ susciꝑe plane si ex die ꝓͥcc¬
tas alicui legatã sit. usus fructus
usus fructus legatus sit. sc̾pñt põ¬
poniꝰ quanquã hr̃s stipulatus fit
finito usufructu uestẽ itcłoi. at tñ
ñ obligari ꝓmissorẽ. si cãsine to¬

Expanded text:
diri, ut tu mihi, ego domino proprietatis caueam. quod si fideicommissarii causa usus fructus mihi relictus est nec est ulla spes ad me reuertendi fructus, recta uia fideicommissarium cauere oportet domino proprietatis.Illud sciendum estper tuitionem praetoris, nihilo minus cogendum esse fructuarium cauere aut actiones suscipere.Plane si ex die proprietas alicui legata sit, usus fructus usus fructus legatus sit, scripsit Pomponius, quamquam heres stipulatus sit finito usu fructu uestem reddi, attamen non obligari
Abbreviated transcription (Latin):
aũ cuius sotii.neꝙ c̾ negotu sotii
gero s̃ ꝓͥam rẽ tueor. ⁊ mag̃ cxre in
qua impãlitir.q̃ ex pona sotii aci¬
tio nascitimtc̃niq ea actione pup¬
diuidũdo iudiciũ compctit. nec
utile dimpĩrũ est. uic ẽ. ꝗ scit re
ec̃ communc̾. ł alicra nogotia co
animogessit uͥ aliq̃ sibi obliget et

Expanded text:
ocii gero, sed propriam rem tueor et magis ex re, in quam impenditur, quam ex persona socii actio nascitur. denique ea actione pudividundo iudicium competit nec utile dandum est. ille enim qui scit rem esse communem vel aliena negotia eo animo gerit, ut aliquem sibi obliget, et
Abbreviated transcription (Latin):
et sociuĩtuũut alt̾̃nis ãnis fruct᷑¬
tum ꝑcipetis. ⁊ñ patiatir te soci¬
ustui amfructũ pcipe. uidendũ
utrũ ex ꝯducto sit actio. an u̾o cõi
diuidundo ed̃ questio ẽ ⁊ ñ soci
ꝗꝯuenãt ut alt̃rus ãnus fruẽtu
rccus admint ⁊ fec̃ ut suturi ãnni
fiuctus quos sotiũ ꝑciꝑe oportuit
corrũperetur. et puto magis cõi
uidũto iudiciũ quã ex ꝯducto io¬
cum hĩt. que eͥ locatioẽ cum merees
ñ intortesscrit. aũ certe actionẽ in

Expanded text:
et socium tuum, ut alternis annis fructum perciperetis, et non patiatur te socius tui anni fructum percipere, uidendum, utrum ex conducto sit actio an uero communi diuidundo. eadem quaestio est et si socierat, ut alternis annis frueretur, pecus immisit et effecit, ut futuri anni fructus, quos socium percipere oportuit, corrumperentur. et puto magis communi dividundo iudicium quam ex conducto locum habere quae enim locatio est, cum merces non intercesserit? aut
Abbreviated transcription (Latin):
ius quasi senatoris filiusn
non intelugatur quasi nepos
tamen intelligitleat. et mai¬
gis est. ut cdeltat. ut aui ponus
c̾i dignitas prosit. quam obsit
casus pãtro
personarum appllatione con¬
tinentur. clarissimarum femi¬
nirum nom̃ine sanatorum
filie. nisi quriuros clirissioxᷤ
sortiteᷤ iunt. non hab̾eitur. sec¬
minis et enim dignitatem cla¬
rissimam mariti tribu̾unt. pai¬
parentes uero. cõnec plebeis nu¬
ptus fuerint copulite. tandiu
igitur clarissima femina crit.i
quandiu scratori nupta est.u
uel clarissimo. aut separata
ab eo alii inserioris dignitai¬
tatis non nupsit.
casus non facit uxor̾est nam
quesita dignitas ultris. prop¬
ter casu̾m patris remoti ascna¬
tu. auferanda est non est.
accipere ciclemus non tantu
senatoris filios. uerum omnes
qui geniti ex ipsis ud cx libe¬
ã ris corum dicantur. siue nitus¬
rałis siue acoptiui sint libe̾ri
senatorum ex quibus nati du¬
cuntur. set si ex fiua senatoris
natus sit. spaectare telemnus pa¬

Expanded text:
is quasi senatoris filius non intellegatur, quasi nepos tamen intellegi debeat: et magis est ut debeat, ut aui potius ei dignitas prosit, quam obsit casus patris.personarum appellatione continentur. clarissimarum feminarum nomine senatorum filiae, nisi quae uiros clarissimos sortitae sunt, non habentur: feminis enim dignitatem clarissimam mariti tribuunt, parentes uero, donec plebeii nuptiis fuerint copulatae: tamdiu igitur clarissima femina erit, quamdiu senatori nupta est vel clarissimo aut separata ab eo alii inferioris dignitatis non nupsit. casus non facit uxorem: nam quaesita dignitas liberis propter casum patris remoti a senatu auferenda non est. accipere debemus non tantum senatorum filios, uerum omnes, qui geniti ex ipsis exue libris eorum dicantur, siue naturales siue adoptiui sint liberi senatorum, ex quibus nati dicuntur. sed si ex filia senatoris natus sit, spectare debemus
Abbreviated transcription (Latin):
ara.⁊ ud̾ si de speciuali m̃adato.¬
e dubitetur. cłi restitutio postularetur.
ĩterposita stipulatione ratã rem doi
eius satis iudicatũ solui dare debebit.
patris ꝑiculũ agitur. ꝗ de peculio te¬
netur. ex quo apparet cetõs cognatos
uel asfines. alterius esse ꝯditionisi
nec aut̃ audiri oporteret quam si ex
uõlutate adolescẽtis postulẽt. aut eiꝰ
sit uite iste adolescẽs ut merito etrã
quã minor accep̃ mutuã discipauit.
tengare teret ꝓꝯsul tetnitori aduer¬
sus eum actionẽ. eud̃ siegẽti mind̃¬

Expanded text:
. Quod si de speciali mandatu dubitetur, cum restitutio postuletur, interposita stipulatione ratam rem domieius satis iudicatum solui dare debebit.patris periculum agitur qui de peculio tenetur. ex quo apparet ceteros cognatos uel adfines alterius esse condicionis, nec aliter audiri oportere, quam si ex uoluntate adulescentis postulent aut eius uitae sit iste adulescens, ut merito etiam quam mutuam minor accepit, dissipauit, denegare debet proconsul creditori aduersus eum actionem. quod si egenti min
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗs negotira mea gesfit. ñ mei com¬
cri cã labeo scͥpsit fuũ eum poͣtius
quam meu̾ negotiũ gessisse. ⁊ eͥd̃
p̃dandi cã acceclit. suolucro. non
meo cõmodo studet. s nic̾lominꝰ
immo magis. ns tenebitur ne¬
gotioꝵ gestoꝵ actione ip̃e tame
si cuta res incas auqd impẽierit
ñ inidd ꝙ ei ab ẽ. qr improbe ad ne¬
gotia mea accessit. s ĩ quo locuple¬
tior factus sum. ht̃ ꝯtra me actĩo¬
nem. Si ꝗs ita umplicit̾ uersat᷑
ẽ ut suũ negotiũ in suis tonis qͣi
meum gesserit. nulla ex utroꝙ la¬
tẽ nascitur actio. qr nec fides cona
ħ patitur. cõ si ⁊ suũ ⁊ meũ gesse¬

Expanded text:
negotia mea gessit non mei cocausa, Labeo scripsit suum eum potius quam meum negotium gessisse qui enim depraedandi causa accedit, suo lucro, non meo commodo studet: sed nihilo minus, immo magis et is tenebitur negotiorum gestorum actione. ipse tamen si circa res meas aliquid impenderit, non in id quod ei abest, quia improbe ad negotia mea accessit, sed in quod ‹e›go locupletior factus sum habet contra me actionem.Si quis ita simpliciter uersatus est, ut suum negotium in suis bonis quasi meum gesserit, nulla ex utr‹o›que latere nascitur actio, quia nec fides bona hoc patitur. quod si et suum et me
Abbreviated transcription (Latin):
qui nũc habe cepist actionẽ. nec g
p̃cedente̾ temore põt quicquã iu¬
tionẽ pignorum. s ca q̃ci loi is te¬
functi ñ fuert̃. s posita bhide cius
& alia cã acquisita sũt uendicari ñ

Expanded text:
qui nunc habere coepisset actionem nec ex praecedente tempore potest quicquam iutionem pignorum: sed ea, quae ex bonis defuncti non fuerunt, sed postea ab herede eius ex ali
Abbreviated transcription (Latin):
ditus eẽt scnit. sub comͦ nor itioẽ
tom̃ ad filiũ ꝑtinentio pigrioris
dante. qͣitbatur. an seius uit̾ cotã
loĩ ctim lanc comli uire optimo
patri.aut sign̾o suo. aut alia scꝑ¬

Expanded text:
ditus esset scribere, sub commemoratione domus ad filium pertinentis pignori dandae: quaerebatur, an Seius inter cetera bona etiam hanc domum iure optimo patri aut signo suo aut alia scr
Abbreviated transcription (Latin):
cuniam soluat. aũ rem restitu¬
scquetur s si uelit restiuie noc
possit forte ꝙ its ab est. ⁊ longe
est. ł siꝓuincus. solet cautiõib
ros expi ͣri. nam sicauit. serette¬
cuturũ: ab soluntur. si uõ dolo ꝗdẽ
desut possidet. sĩma auitm iu
sus. ñ possit rem ipãm restitu̾e.
tus cẽt quantum dełetur. ꝗd ꝓ
terat ĩrem actio.cũ ⁊ in ꝑsona

Expanded text:
oluat aut rem restitusequetur. sed si uelit restituere nec possit forte quod res abest et longe est uel in prouinciis, solet cautionibus res explicari: nam si caueret se restituturum, absoluitur. sin uero dolo quidem desiit possidere, summa autem ope nisus non possit tus esset, quantum deberetur, quid proderat in rem actiocum et in personam
Abbreviated transcription (Latin):
uerĩt. ⁊ alii sccũto obligãt creditores
ut esfugiãt ꝑiculu᷑m ꝙ solẽt pa¬
ti qui scpius castt̾ its obligarit
p̃dicere solent alii nulli re obłigͣa¬
tam cẽ. quam forte lutiotitio. ut
ĩ id ꝙ crcodit. ĩ priorẽ obligatioe
rts sit obligata. uͥ sit pignori ypd¬
thcce ue id ꝙ plis ost. aut solidu

Expanded text:
obligant creditori, ut effugiant periculum, quod solent pati qui saepius easdem res obligant, praedicere solent alii nulli rem obligatam esse quam forte Lucio Titio, ut in id quod excedit priorem obligationem res sit obligata, ut sit pignori hypothecaeue id quod pluris es
Abbreviated transcription (Latin):
s qui ꝓmisit tͥ aut titio. solutũ
quitem titio. itpctẽ non potest. spi¬
gnus ei datum ⁊ añ solutionẽ nti¬
ͥtori pignori tedit. q̃situm ẽ utrum
eo facto̾ nichil egẽnt. in tab̾ne appti¬
litione mento que ĩ ea crant õbliga¬
us pora distrarĩt. ⁊ alias cõpauit. easꝙ
ĩ cam tab̾nam ĩtułit. ⁊ cccissent. an
sscũomnia q̃ ibi tcpithenduntur. cit

Expanded text:
s qui promissit tibi aut Titio solutum quidem Titio repetere non potest, sed pignus ei datum et ante solutionem tori pignori dederit, quaesitum est, utrum eo facto nihil egerit an tabernae appellatione merces, quae in ea erant, obligatempora distraxerit et alias comparauerit easque in eam tabernam intulerit et decesserit, an omnia quae ibi deprehendunt
Abbreviated transcription (Latin):
nam tominiũ cius uedicare ñ
rot s ypothecana agere pot̾ ut sigx¬
cedno obicictur apossessore iudi¬
cae iti replicet. si securidum cum
natus sit debitor non restituc̃co
pignus. quã computatio sortis
⁊ insurarũ faciedati an si tãtum
soluit quantum d̾teat. ex hone

Expanded text:
nium eius uindicare non potest. sed hypothecaria agere potest, et si exceptio obicietur a possessore re‹i› iudicatae, replicet: 'si secundum me mnatus sit debitor non restituendo pignus, quam computatio sortis et usurarum faciebat, an, si tantum soluerit, quantum debebat,
Abbreviated transcription (Latin):
pus quo ꝯutnti uolũtas aute
gnori dart possunt. ¶Outs y¬
poitu data postea mutata fu¬
ent. qq̃ ypothecaria actio cõpͣm
uelutide comodata ypothoce ⁊
orto facta. ittm si de loco ꝯucĩt
⁊ tomus facta sit. itẽ si te loco
dato ꝯuenut. dem̃ uineis in co
pdĩtis.¶ Inueridicatiõe pigõ¬
ris qnͣtur. an iẽ de qua actu

Expanded text:
pus, quo convenit. voluntas autem gnori dare possunt. Si res hypothecae data postea mutata fuerit, aeque hypothecaria actio competit, veluti de domo data hypothecae et horto facta: item si de loco convenit et domus facta sit: item de loco dato, deinde vineis in eo positis. In vindicatione pignoris quaeritur, an rem, de
Abbreviated transcription (Latin):
et si u̾elit cum citclitore ꝓctatis
agere. ñ esse ei us utifru ĩuito
se tali exceptiõe ꝑittera cum tu¬
cbitur. si nõm ut creditorẽ ⁊ cu
ad quẽ usus fructus ꝑtim ouc

Expanded text:
et si uelit cum creditore proprietarius agere 'non esse ei ius uti frui inuito se', tali exceptione eum praetor tuebitur: 'si non inter creditorem et eum ad quem usus fructus pertinet c
Abbreviated transcription (Latin):
instipulatum conueneñt. nonẽ
tñ irntam ꝯuentionem placuit.
cum addiem minore stnore ñ so¬
luto. legitime maiorẽs ussut sti¬
pulãti iccie ꝓmitti potuerunt.t
sum p̃dium uxor uurd toc̃iss. idq
p̃dium ir pignori tediss. post
diuortui mulier possessionẽ pit¬
dii suincupauit. ⁊ itẽ predu ob
tebitum ui pignori dedit ĩcͣa dix¬
tarat pocunia iecit pignus amu

Expanded text:
in stipulatum venerint, non esse tamen irritam conventionem placuit, cum ad diem minore faenore non soluto legitimae maiores usurae stipulanti recte promitti potuerunt. Cum praedium uxor viro donasset idque praedium vir pignori dedisset, post divortium mulier possessionem praedii sui reciperavit et idem praedium ob debitum viri pignori dedit. in ea dumtaxat pecunia recte p
Abbreviated transcription (Latin):
obligate essent. singuli in soldu
aducrsus cxtrancus ruana utẽ¬
turint ipsos autẽ si questio mo¬
ueatur ponitẽtis melioram esse
ꝯditionẽ. tubitur eũ possidẽti hi
ex ceptio si ñ ꝯue̾rut ut eadẽ res
mͥ quoꝙ pignorieẽt. si autem io
actũ fit ut ꝓ partil res obliga

Expanded text:
obligatae essent, singuli in solidum aduersus extraneos Seruiana utentur: inter ipsos autem si quaestio moueatur, possidentis meliorem esse condicionem: dabitur enim possidenti haec exceptio: 'si non conuenit, ut eadem res mihi quoque pignori esset.' si autem id actum fuerit, ut pro partibus res obli ga
Abbreviated transcription (Latin):
cume cã. ucrum etiã de parte cun
uel tantum naͣturali. s in ꝯditõ¬
nali obligatione ñ alias obligan¬
tur nͥ ꝯditio extitĩt.¶ Int pig̾
autem ⁊ ypothecam. tantũ nõis
sorius diffcrt. ¶ Dare añ quis y¬
mus habuit habiti rus ue sit. ñ
tinebũtur. q̃uen simile ẽ quo¬
quam spocialit obligatuꝵ ñ fuis¬
fe ut puta suppellex. itẽ uestis re¬
linquẽda est tebitori. ⁊ ex ma̾cipsi
q̃ in co usu habuit: nt certũ sit cu
pignori datuꝵ nĩ sũisse ꝓmñde mi

Expanded text:
cuniae causa, uerum etiam de parte eius: uel tantum naturali. sed et in condicionali obligatione non alias obligantur, nisi condicio exstiterit. Inter pignus autem et hypothecam tantum nominis sonus differt. Dare autem quis hyquis habuit habiturusue sit, ea non continebuntur, quae uerisimile est quemquam specialiter obligaturum non fuisse. ut puta supellex, item uestis relinquenda est debitori, et ex mancipiis quae in eo usu habebit, ut certum sit eum pignori daturum non fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃es añ iudicium familie/ eciscũ¬
de acccptũ partem sua alicnaũ. ad
officium iudicis ꝑtinet u̾cam par¬
tem q̃ testatoris fuit. alicui iulcat
puta coheres possitet. ĩ famust hercs¬
cunte iudiciũ uenire negat põpe
Item scͥbit cũ ego ⁊ tuhĩties titioex¬
titisscmꝰ situpartẽ fundiq̃ totum
hĩtlitariũ dicelus asem ꝓnio pẽtie¬
ris. ⁊ uict fu̾is mox eãtem pãtema

Expanded text:
amiliae erciscundae acceptum partem suam alienavit, ad officium iudicis pertinet, ut eam partem, quae testatoris fuit, alicui iubeat puta coheres possidet, in familiae erciscundae iudicium venire negat Pomponius. Idem scribit, cum ego et tu heredes Titio extitissemus, si tu partem fundi, quem totum hereditarium dicebas, a Sempronio petieris et victus fueris, mox eandem
Abbreviated transcription (Latin):
cofsit. niudicio expiriposstĩt. ¶ Sioñ¬
les alium castit̃siũ. alium ectõꝵ lõeu
hĩdom fccerĩt. ñ est iocus familicrc̃¬
modum cessat familic hr̾ciscũte u¬
diciũ cumnicͥi ĩ corporib s oĩa inc
noĩlb sũt. ouãtum uõ ad accipiẽ
dum Emilic herciscũde iudicium
sint. unum familic rerciscuct̃ iuc¬
dicium sumi potcit.¶ Sũter me
qte titiana hĩtlitas comunis fit. ĩ¬

Expanded text:
iudicio experiri possunt. Si miles alium castrensium, alium ceterorum bonorum heredem fecerit, non est locus familiae eium. quemadmodum cessat familiae erciscundae iudicium, cum nihil in corporibus, sed omnia in nominibus sunt. Quantum uero ad accipiedum familiae erciscundae iudicium communes sint, unum familiae erciscundae iudicium sumi potest. Si inter me et te Titiana hereditas communis sit, in
Abbreviated transcription (Latin):
ie. qr q ħ patris es alienũ fu̾it. f
si q̃ munã post ind̾it̃ patrio su¬
sccpit. abhis hĩde patris solutiõ
brẽt. unum ex filiis. ycoctam su¬
scepturum ꝓfessui ẽẽ. et pͥus ꝙͣz
munere sungeretur mortuũ csse
oĩbus filiis hĩtlisb ĩstitutis tuti
et q̃situm eẽ. anis filiꝰ ꝙ ĩ cam itm

Expanded text:
ia et hoc patris aes alienum fuit: sed si qua munera post mortem patris suscepit, ab his heredes patris ‹s›oluti sunt. beret, unum ex fili‹is› ἀγωνοθεσίαν suscepturum professum esse et priusquam honore fungeretur, mortuum esse omnibus filiis heredibus institutis, et quaesitum esse, an is filius, quod in eam rem
Abbreviated transcription (Latin):
cĩdit¶ S ⁊ cũ monum̃tum iͦsit it¬
stator facere. familie heitis cũde agct̾
t̃ est. quos ius monum̃ti seꝗt᷑. prescp¬
tis u̾bis posse cos expiriut monum̃¬
tum fiat.¶ Sup̾t quos urꝰ exhĩtlib
loãfitc fc̃rit. usuras quoꝙ ꝯseꝗ potost
acomĩde cxdie more ẜ rescͥptum un¬

Expanded text:
numentum iussit testator fieri, familiae erciscundae agent, terest, quos ius monumenti sequitur, praescriptis verbis posse eos experiri, ut monumentum fiat. Sumptuum, quos unus ex heredibus bona fide fecerit, usuras quoque consequi potest a coherede ex die mor
Abbreviated transcription (Latin):
iri cohĩlos. ꝗ exstipulatu pofsunt
⁊stipulatus ẽ nec solũ uxoris sue
qr filii hoẽra ⁊ purꝰ. ip̃e agnoscere
necesse halet. p̃cipe aũt non solu
pat̾ dutã dotm filiũ oportẽ. uoꝵ q̃¬

Expanded text:
iri coheredes, qui ex stipulatu possunt et stipulatus est. nec solum uxoris suae quia filii onera et nurus ipse adgnoscere necesse habet. praecipere autem non solum patri datam dotem filiu
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. i boneficei possessor iẽ¬
ditatis uelit cũ debitor eib hĩtl¬
tariis aũ qios hĩditanas occupa¬
uerĩt ꝯsisitre. audietur utiꝙ si
piculũ erit ne ĩter moras actio¬
c nes int̾cidãt. pentor aũ mtlitai¬
tis re citra ĩpectim̃tũ exceptionis
ĩ rem agere potĩt. Quid ergosipos

Expanded text:
. Si bonae fidei possessor hereditatis uelit cum debitoribus hereditariis aut qui res hereditarias occupauerint consistere, audietur, utique si periculum erit, ne inter moras actiones intercidant. petitor autem hereditatis citra metum exceptionis in rem agere poterit: qu
Abbreviated transcription (Latin):
modũ faciẽcli monum̃ti sũptꝰ
uł quãtũ testator iusscrit. ñ exce¬
dat. eũ cui aufertͣ it̾litas. ĩ impẽ¬
sas ratoẽ tol exceptionis au rett̃¬
tuꝵ aut actione negõꝵ gestoru
repetituꝵ ueluti hĩlitario neo¬
gotio gesto quãuis ẽ stricto iuẽ
nulla teneãtur actione hĩtdes
ad monum̃. tũ faciend̃ tane
pͥncipali e pontificali auctori

Expanded text:
modum faciendi monumenti sumptus, uel quantum testator iusserit, non excedat, eum, cui aufertur hereditas, impensas ratione doli exceptione aut retenturum aut actione negotiorum gestorum repetiturum, ueluti hereditario negotio gesto: quamuis enim stricto iure nulla teneantur actione heredes ad monumentum faciendum, tamen principali uel pont
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e Herts furiosi suustituto. ui
scqueus gradus cognato. fruct
melii temporis ꝗl ꝑ curatore
furiosi locupletior factus uite¬
bitur. p̾stabit exceptis uitelict

Expanded text:
 Heres furiosi substituto uel sequentis gradus cognato fructus medii temporis, quibus per curatorem furiosus locupletior factus uidetur, praestabit: exceptis uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
dit.hac ꝑ hoc fu̾it ꝯdempnatus.ñ
habet ꝯtra ẽptorem actionẽ qr non
dident. s si p̃tium rei distracte c̃pto¬
ri herclitatis docłit. uictamus an
locus sit ex uẽclito actioni. et puto
cs̃t. ¶ Siuc ip̃e uenditor dodit. ili¬
quid ꝓhotditate. siue ꝓcãtor cuiᷤᷤ
siuc alius quis ꝓco. dũ negotiu
cius gerit. locus crit ex uc̃dito actio¬
ni.dum mõ aliquid absit ucclito¬
ditori ꝯsc̃s crit ꝯdiccit nĩ compe¬

Expanded text:
natus, non habet contra emptorem actionem, quia non vendiderit. sed si pretium rei distractae emptori hereditatis dedit, videamus, an locus sit ex vendito actioni: et putem esse. Sive ipse venditor dederit aliquid pro hereditate siue procurator eius siue alius quis pro eo, dum negotium eius gerit, locus erit ex uendito actioni, dummodo aliquid absit uenditoditori, consequens erit dicere non compe
Abbreviated transcription (Latin):
uẽliterit. ⁊ ascio hp̃s institutu
cam herclitatt̾ titio uenditemͣ
an ex pͥore uenditione hr̃clita¬
tis cum titio agi possit. ⁊ait iu
aquolibet extranco hercle po¬
tuisset. id ab heroditatis cp̃tore
ꝯscquatur. et ccrtt si scio suus

Expanded text:
t a Seio heres institutus eam hereditatem Attio vendiderit, an ex priore venditione hereditatis cum Attio agi possit? et ait Ietere a quolibet extraneo herede potuisset, id ab hereditatis emptore consequatur: et certe si Seio alius
Abbreviated transcription (Latin):
constat. ¶ Siuechtor hcectitatis e¬
tes sibi cłccpit. quarũ nomine dã¬
ni infccti ꝓmissum fu̾at. intc̃st
quid actum sit. nam siita cxccp̃
ut dampni quoꝙ ĩ fccti stipula¬
tionis onus sustiriet. nichil ab
rit uͥ emptor ħ es alienũ cx soluc¬
irt.ad illum honus stipulatio¬
minis ꝑtinͣet si non apuitbit
ꝗdactum sit. uerisimile erit id
actũ. ut eius qd̃ dampninoĩe
ꝙ añ uerditionẽ datum fu̾it.
onus ad q̃ptorem. altĩus temi¬
poris ad hoodo ꝑtincat. uit

Expanded text:
tor hereditatis aedes sibi exceperit, quarum nomine damni infecti promissum fuerat, interest quid acti sit: nam si ita excepit, ut damni quoque infecti stipulationis onus sustineret, nihil ab rit, ut emptor hoc aes alienum exsolveret, ad illum onus stipulationis pertinebit: si non apparebit quid acti sit, verisimile erit id actum, ut eius quidem damni nomine, quod ante venditionem datum fuerit, onus ad emptorem, alterius temporis a
Abbreviated transcription (Latin):
uł porsonanun qutã emcrgitibus
q̃ uanctatẽ inducut. idioq s ꝗd taic
acͤitent. officio iudicis. ꝯceptiohuiꝰ¬
stemohinins iuranditerminctur¬
soluat. absolintꝰ non soluentem
o dempneti crrelatic̃e nõ uirĩte
actore. ab s luit reum

Expanded text:
emergentibus, quae uarietatem inducunt: ideoque si quid tale inciderit, officio iudicis conceptio huiuscemodi iurisiurandi terminetursoluat, absoluit, non soluentem condemnat: ex relatione non iurante actore absoluit reum
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝗsutaturcuiꝰ nõc̃ er eg̃ uisuran¬
qstio ĩ hoc iudiciũ deducatur. forit si cb
actioncm mãdati. ntgotioꝵ gestoꝵ. soci¬
ctats cctasꝙ similes iusunitum ceac¬
tu sit. ccnde cxhistencaĩs ccrtum
ꝯdicatur. qr ꝑ utetã actionem. altĩ cħo

Expanded text:
utatur, cuius nomine exegit iusiuranquaestio in hoc iudicium deducatur, forte si ob actionem mandati negotiorum gestorum societatis ceterasque similes iusiurandum exactum sit, deinde ex isdem causis certum condicatur, quia per alteram actionem altera quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmitti ꝯstitutionib pͥncipum e⁊ ĩ¬
tegro causam agers siqis nona ĩstru¬
meñła se ĩcnisse dicat qb nc̃ solu
usus sit. sat stitutiones tut uitẽ¬
uurlocum paltit. cum aiuidice alies
ab soluitus ilit. iolet enim sipe ui¬
dices ĩ oubiis causis exacto nireui

Expanded text:
permitti constitutionibus principum ex integro causam agere, si quis noua instrumenta se inuenisse dicat, quibus nunc solis usurus sit. sed hae constitutiones tunc uidentur locum habere, cum a iudice aliquis absolutus fuerit solent enim saepe iudices in dubiis causis exacto iurei
Abbreviated transcription (Latin):
colociubi actum sit. piane pascere
suum uestue curart possessorẽm opõ
actorem agnoscct oporitre. si forit ipt̃
fuus ex opis suis x artificio suo fole¬
bat se cxuił̾e nc̃ uo cogitur uacare. ꝓĩ¬
te qsi apossicium fuerit cepoĩtus ex¬
hultridus cibaria debebat agrosetreꝗ
exhatit d̾sitcraũ. si nõ solełut possossor
suũ pasccre. nam si soicbat. sicuti pa¬
sc̃ita ⁊ ciburia põt nõ retusarsĩttilũ
tñcoloci exhiltre debet suis sũpti.
si forte ꝓponas data oꝑacũ in locum
ab̃ditumat ꝯtuliss u̾actori ĩcom¬
modior c̃t exmibitio. nam ĩhũc ca̾ũ
suis sumptib ⁊ ꝑiculo õtebit exͣnił̾t
incum locũ ubi agitur. ne ci callidi¬
Iias sua ꝓsit. ¶ Sitepłib itb qsꝯue
nutur ⁊ litis ꝯtestate tc̃pe õs possedit
ucet postta qirasdã tesicrit quamuis
sine dolomalo possitore dampnatru
luertatem uẽdicare uelit. huic actiõi
locus esse põt. ¶ Et iilius. f. ea actioe
tentur si facultatem rei exhibẽdeũt¬

Expanded text:
eo loci ubi actum sit. pascere plane seruum uestire curare possessorem oporteetiam haec actorem agnoscere oportere, si forte ipse seruus ex operis uel artificio suo solebat se exhibere, nunc uero cogitur uacare. proinde et si apud officium fuerit depositus exhibendus, cibaria debebit adgnoscere qui exhiberi desiderauit, si non solebat possessor seruum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaria potest non recusare. interdum tamen eo loci exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: nam in hunc casum suis sumptibus et periculo debebit exhibere in eum locum ubi agatur, ne ei calliditas sutestatae tempore omnes possedit, licet postea quasdam desierit quamuis sine dolo malo possidere, damnandum, libertatem uindicare uelit, huic actioni locus esse potest.Et filius familias ea actione tenetur, si facultatem rei exhibendae habet
Abbreviated transcription (Latin):
lo ĩ alicriud corpus ros sit trãslata ue¬
uiti si cx scipho massa facta sit quigqud
crum massã exbiltat. adexhitẽdum
et michi.x.usus fructus purc. teind̃
heres poritc̃it ꝯditione ñ cxacta cautõ¬
ne .x. fructumrio solu̾it ad crhut̃dum

Expanded text:
malo in aliud corpus res sit translata, veluti si ex scypho massa facta sit: quamquam enim massam exhibeat, ad exhibendum et mihi decem usus fructus pure, deinde heres pendente condicione non exacta cautione
Abbreviated transcription (Latin):
cum ioco non moueris. furtiquite.
et ad exhibẽdum conomine agere
recte ñposse me. lalto ait. qr naq pec¬
sidens eũ noꝙ dolo ficeris quominꝰ
possides. ut potecum ficri possit ut
nestias cum thesauꝵ ĩtuo fundo cẽ.
ñ esse auton iniquũ iurãntimic̾.c¬
ñcalumpne cã id postulare. ł int̃¬
me ñ scerit. quominus dãpni in¬
fecti tibi oꝑis noĩe caucatur. ne iũ
facias michi. quominus cum the¬
saurum effodiã tollam. ex portẽ ed
sietiã furuius iste thesaurus est q̃
furti agi potest.

Expanded text:
um loco non moveris, furti quidem aut ad exhibendum eo nomine agere recte non posse me Labeo ait, quia neque possideres eum neque dolo feceris quo minus possideres, utpote cum fieri possit, ut nescias eum thensaurum in tuo fundo esse. non esse autem iniquum iuranti mihi non calumniae causa id postulare vel inteme non stetit, quo minus damni infecti tibi operis nomine caveatur, ne vim facias mihi, quo minus eum thensaurum effodiam tollam exportem. quod si etiam furtivus iste thensaurus est, etiam furti agi pote
Abbreviated transcription (Latin):
tur. idꝙ ius aꝑꝑellabatur senatusꝯ
sultum. ¶ eod̃ tpr̃e ⁊ magistratus
urra itdcebant. et ut scirẽt ciues qd̾
ius de quaꝙ it ꝗs ꝙ dictiprus esset
⁊ elicta p̃torum.ius honorariũ ꝯsti

Expanded text:
tur, idque ius appellabatur senatus consultum. Eodem tempore et magistratus iura reddebant et ut scirent ciues, quod ius de quaque re quisque dicturus esset ae edicta
Abbreviated transcription (Latin):
mixime post q̃ qntum logitiru
accusiũ. nec optinunt ap̃gnũai
sart̃. is est qntus legirius ꝗcũ.i
frice horã tenet. ĩfirmũ tultione
applicaie ñ ꝑmisit. nec aquĩ hau¬
.tire quo nõe cũ accãũ. ⁊ ciccio te¬
fendit. ⁊ extat cuis oratio satispul¬
cherrimã. q̃ inscribitur ꝓqnto le¬
gario. tuło doctissimus qd̾ habit᷑
est uiris publici ⁊ pͥititi. ⁊ ꝯpłos¬
łt. ⁊ iõ parit libri cius gratihalẽt᷑.
lalo ꝗ omnes hos audiuit. ĩstitut᷑
c̃ auttm atiebatioexhis. aticus ꝯ¬
sul fuit. lało noluit cũ offerietur
ci abaaugusto ꝯsulatus. quo suffict᷑
ficret. ⁊ honorẽ susciꝑet. s płinũm
studiis oꝑã dedit. ⁊ totũ ãnum ita
diui ferat. uͥ rome. ser m̃sib cũ stu¬
dio libris oꝑam dodit. it iꝙ rtliquio
quidragĩta uolumina exqb płiori
int̾ manus u̾santur. hii duo pͥorũ
ucluti dusas sectas secerũt. nam
nouare ĩstituit. ⁊ ita atreio capito¬
ni massimus sabinus succefsit.ia¬

Expanded text:
maxime postquam Quintum Ligarium accusauit nec optinuit apud Gaium Caesarem. is est Quintus Ligarius, qui cum Africae oram teneret, infirmum Tuberonem applicare non permisit nec aquam haurire, quo nomine eum accusauit et Cicero defendit: exstat eius oratio satis pulcherrima, quae inscribitur pro Quinto Ligario. Tubero doctissimus quidem habitus est iuris publici et priuati ibere et ideo parum libri eius grati habentur. , qu‹i› omnes hos audiuit, institutus est autem a Trebatio. ex his Ateius consul fuit: Labeo noluit, cum offerretur ei ab Augusto consulatus, quo suffectus fier‹et›, honorem suscipere, sed plurimum studiis operam dedit: et totum annum ita diuiserat, ut Romae sex mensibus cum studis libris operam daret. itaque reliquit quadringenta uolumina, ex quibus plurima inter manus uersantur. hi duo primum ueluti diuersas sectas fecerunt: nam nouare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius Sabinus successit, La
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯius dicat is uotatur ỹsectus ur
uis. p̃fectus olĩ ꝯstitucintur. posta
scic latũꝵ striarũ causa introductu
ẽ ⁊ quot ãnis obẜiatim. N̾ã p̃fectus
annoe ⁊ ugilũ. ñ sunt migistritus
s cxͣ ordinem utilititis cã ꝯstituti st̃.
⁊ tñ hui quos cis tiłts diximus. ro¬
stea elileo scãtus ꝯsulto qtalũtur

Expanded text:
ius dicat: is uocatur praefectus urbi. qui praefectus olim constituebatur: postea fere Latinarum feriarum causa introductus est et quotannis obseruatur. nam praefectus annonae et uigilum non sunt magistratus, sed extra ordinem utilitatis causa constituti sunt. et tamen hi, quos Cistiberes diximus, postea aediles senatus consulto creabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pisse. ⁊ ita obiurgatũ osse aiinto ou¬
tio. nãꝙ cũ dixisse turt cẽ pattio
mus audur̃t. institutus abalbolu¬
cillo. ĩstiuctus. aũ mixime agallo
ciꝰ crtant ccitine ꝯfecti.ħ cũ in loga¬

Expanded text:
pisse, et ita obiurgatum esse a Quinto Mucio: namque eum dixisse turpe esse patricio mus, audiit, institutus a Balbo Lucilio, instructus autem maxime a Gallo eius extant Cercinae confecti. hic cum in lega
Abbreviated transcription (Latin):
die p̃foctorum p̃torio. maͣgistratus
ttim oril cũ pꝰ ebs apatrib secessits
anno fcit scptimodocimo post reges
exãctos tubuo sibi ĩ monte sacio cͥ¬
auit. qui ascit plebu migniritus
dicti tribuni ꝙ tẽ intres partos po¬
pulus duusus erit. ⁊ ex singł sĩgu¬
li crodclatur. uł qr atribuñ susfra¬
gio geabantur intẽstꝙ ut essct̾ ꝗ ccli

Expanded text:
die praefectorum praetorio, magistratus temporibus cum plebs a patribus secessisset anno fere septimo decimo post reges exactos, tribunos sibi in monte sacro creauit, qui essent plebeii magistratus. dicti tribuni, quod olim in tres partes populus diuisus erat et ex singulis singuli creabantur: uel quia tribuum suffragi
Abbreviated transcription (Latin):
su̾łet. ꝗ tam̃ nc ꝑ oĩa itgiã potestatẽ sĩ
uẽlicart. lege lata factũ ẽ ut a eis
ꝓuocatio ẽẽt. neue possit᷑ ĩcaput
cuus romaĩ ar̃adutere ĩ iussupplio
li ⁊ reictũ est ilł uͥ cohate possẽt ⁊ ĩ

Expanded text:
u‹i› tamen ne per omnia regiam potestatem sibi uindicarent, lege lata factum est, ut ab eis prouocatio esset neue posse‹n›t in caput ciuis Romani animaduertere iniussu populi: lum relictum est illis, ut coercere possent et i
Abbreviated transcription (Latin):
plebs qr multe discordie nascebãt
de uis plobiscitis. ꝓ legib placuit ea
⁊ obẜuari.lege hortesia.⁊ ita factũ est.
uͥ int̾ plebiscita ⁊ leges. s̃  ꝯstituen¬
di int̾ ess. potestas autem eadm ess
dem̃ qr difficile ẽ plebs ꝯuanit cep̃¬

Expanded text:
plebs, quia multae discordiae nascebantur plebs, quia multae discordiae nascebantur de his plebis scitis, pro legibus placuit et ea obseruari lege Hortensia: et ita factum est, ut inter plebis scita et legem species constituendi interesset, potestas autem eadem esset. Deinde quia difficile plebs conuenire coep
Abbreviated transcription (Latin):
ex is tem̃ legis actiones ꝯpõite sũt.
õium itaꝙ harũ et int̃pictardi
scientia. ⁊ actiones. ap̃ collegium
pontificum crãt. ex qb ꝯstituclutur
usus ẽ ¶ posteacum appiusc lau¬
dius ꝓpos iufs.⁊ ad formã iecdigiss
hus actiones.gnaus flauuis scri¬
ba cius lib̾tim filius. subreptum
librum ppło tradidit. ⁊ ad eo gratu
fuit id munus ppło.ut tribinus ꝑ¬
qui actiones ꝯtinz.appellatur ius
cuule flauianum. ficutulle iusci.¬
uile faipĩanũ. nam nec gneuss fla¬
uius de suo ꝗcquã adiecit libro.¬
¶ augescẽ te ciutate qui adcrant cnie¬
ñ multũ tpr̾is spatium sextus elius¬
⁊ alias actionos ꝯposuit. ⁊ librum po¬
pulodedit. ꝗ appellatur. ius eliea¬
num. ¶Dem cum eẽt inciuitãte
lcx .xii. tabulaꝵ. ⁊ ius ciuile essẽt et
legis actiones. euenit u plebs inds¬
cordiam cũ patrib ꝑueuret. ⁊ secͣcł
si ꝙ ui: ra ꝯstitu̾et. quera plebi
scita uocantur. mox cũ reuocata est

Expanded text:
x isdem legis actiones compositae sunt. omnium tamen harum et interpretandi scientia et actiones apud collegium pontificum erant, ex quibus constituebatur, usus est. Postea cum Appius Claudius proposuisset et ad formam redegisset has actiones, Gnaeus Flauius scriba eius libertini filius subreptum librum populo tradidit, et adeo gratum fuit id munus populo, ut tribunus qui actiones continet, appellatur ius ciuile Flauianum, sicut ille ius ciuile Papirianum: nam nec Gnaeus Flauius de suo quicquam adiecit libro. augescente ciuitate quia deerant quae multum temporis spatium Sextus Aelius alias actiones composuit et librum populo dedit, qui appellatur ius Aelianum. Deinde cum esset in ciuitate lex duodecim tabularum et ius ciuile, essent et legis actiones, euenit, ut plebs in discordiam cum patribus perueniret et secederet sibique iura constitueret, quae iura plebi scita uocantur. mox cum reuocata est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituto p̾ͥncipe datũ est. ius ũ qd̃
ꝯstituiss ratũ ess. ¶ Ita icitutate
um ius cuule ꝙ siñ scͥpto in sola p̾¬
tc̃tiu int̃pictatioe ꝯsistit. aũ sũt le¬
gis actionos. q̃ forma agcdi ꝯtĩcñt.
aũ plescitum. ꝙ fine iuctoritate
patrũ est ꝯstitutũ . aũt ẽ magistra¬
tuũ eclictum. uñ ius honorinum
nascitũr aũ st̃atus ꝯsultum. ꝙ fo¬
lum̃ senatu ꝯstituente ĩdũcitur si
¶ post origune uiris ⁊ ꝓccssũ cognitũꝯ.¬
sequẽs est ut te magistratuũi nõĩb⁊
origine cognoscamuo. ꝗ aũ ex posiuoꝰ¬

Expanded text:
stituto principe datum est ei ius, ut quod constituisset, ratum esset. Ita in ciuitate ium ius ciuile, quod sine scripto in sola prudentium interpretatione consistit, aut sunt legis actiones, quae formam agendi continent, aut plebi scituest constitutum, aut est magistratuum edictum, unde ‹ius› honorarium nascitur aut senatus consultum, quod solum senatu constituente inducitur sin Post originem iuris et processum cognitum consequens est, ut de magistratuum nominibus et origine cognoscamus, quia, ut exposu
Abbreviated transcription (Latin):
officio cẽsores. ꝯstitutisũt. ¶ ppło
dañ aucto cũ orebra oriẽtur rella. ⁊ q̃¬
dam acriora afinitimis ĩ ferrentix
intͣdu re exigete placuit maiorr
testatis magnratũ ꝯstitui. itac dicta¬
tores ꝓcuti sũt. aqb nec ꝓuocãdi tꝰ

Expanded text:
officio, censores constituti sunt. Populo deinde aucto cum crebra orerentur bella et quaedam acriora a finitimis infe‹rr›entur, interdum re exigente placuit maioris potestatis magistratum constitui: itaque dictatores proditi sunt, a quibus nec prouocandi ius
Abbreviated transcription (Latin):
er pͥncipalib ius. ioꝙ lib̾ ut dui¬
mus appcllatur ius ciule papiri
inunum conposut. ¶Ex actit
tcm̃ rgil. legc tribunitia omno
ꝙ ꝓpe .xx. annis passus ẽ posseane
diutius ħ fier⁊ ꝑlacuit publita. a¬
uctoritate .x. ꝯstitm uiros ꝑ quos
peterẽtur legis agrtis ciuitatil. et
ciuitas fundaretur legib. quao in¬
s cuutate sũmum ut leges ꝯngerent¬
⁊ si opus cẽt interp̃tarentur. ncq
p̃uocatõ abcis. sic̃. neliqs magist¬

Expanded text:
ex principalibus uiris. is liber, ut diximus, appellatur ius ciuile in unum composuit. Exactis deinde regibus, lege Tribunitia omnesprope XX annis passus est. Postea ne diutius hoc fieret, placuit publica auctoritate decem constitui viros, per quos peterentur leges a grecis civitatibus et civitas fundaretur legibus: quas inn ciuitate summum, uti leges et corrigerent, si opus esset, et interpretarentur neque prouocatio ab eis sicut a reliquis magist
Abbreviated transcription (Latin):
ret prutc̃tium auctoritatẽ ncces¬
sariumꝰ disputatõem. fori. ħ dispu¬
tatõ ⁊ hoc ius ꝙ siñ sc̃pto uenit. cõ¬
positum apiudentib ꝓp̃a pirte ali¬
qua ñ appalatim ut ceccre partes iu¬
ris. slus nõ ix tesignantur datis ꝓͥis
appdatur ius cuule. ¶ Tem̃ ex hi
legi coõ tempdre fore actões ꝯpoĩte.¬

Expanded text:
ret prudentium auctoritate‹m› necessariam esse disputatione fori. haec disputatio et hoc ius, quod sine scripto uenit compositum a prudentibus, propria parte aliqua non appellatur, ut ceterae partes iuris suis nominibus designantur, datis propriis appellatur ius ciuile. Deinde ex his legibus eodem tempore f
Abbreviated transcription (Latin):
undus michi tetũ coĩs
ẽ partẽ tuam mͥ trididisti. et ad
cuntẽ uiam ꝑ uicinũ tuũ ꝓͥu.
recit co mõ ẜuitutẽ ꝯstitutam
ait nayꝰ ꝙ dio solet ꝑ partetes

Expanded text:
undus mihi tecum communis est: partem tuam mihi tradidisti et ad eundem uiam per uicinum tuum proprium. recte eo modo seruitutem constitutam ait neque quod dici soleat per partes
Abbreviated transcription (Latin):
minus ex sũmo fundo ĩmoo
fũdo ẜuitutẽ aquȩ q̃sierat. et.
ꝑ medũ furidum dño ꝯcõlẽte̾ in
suũ agrũ ducebat. postea ictmꝰ sũ¬
mũ fundũ emt. deinte imũ fũ¬
didit. qntum ẽ. nũimus fundus

Expanded text:
minus ex summo fundo imo fundo seruitutem aquae quaesierat et per medium fundum domino concedente in suum agrum ducebat: postea idem summum fundum emit: deinde imum fundidit. quaesitum est, num imus fu
Abbreviated transcription (Latin):
negotiorum gestorum tenearis.
hontãtum sortẽ ueꝵ q̃ usuras cx pt¬
uł quas cx nrã pecunia ꝑcire potiuõ
quã in auena nogotia impc̃tumus. ẜ¬
uabius negouoꝵ gestoꝵ uidicio
dum ap̃ hostos cẽtcitius. negotia ciã
ãministraui. postea reuersus ẽ. nꝗgõ¬
pore. quogerant᷑. dñui non hãuert¬

Expanded text:
negotiorum gestorum tenearis. negotiorum gestorum tenearis. Non tantum sortem, verum etiam usuras ex pevel quas ex nostra pecunia percipere potuimus quam in aliena negotia impendimus, servabimus negotiorum ge.Dum apud hostes esset Titius, negotia eius administraui, postea reuersus est: negotpore quo gerebantur dominum non habuer
Abbreviated transcription (Latin):
bere fidi commissum solui digend̃ est
cum apparet id testatiotorem sẽsisse
exgenere cõꝑationis s ⁊ si ppocnas.
ꝗb dam clanssimis iuris argẽti uł

Expanded text:
bere fideicommissum solui dicendum est, cum apparet id testatorem sensisse ex genere comparationis.Sed et si proponas quibusdam clarissimis uiris argenti u
Abbreviated transcription (Latin):
petat᷑ iss dicat alibi cẽ maiorẽ par¬
tẽ hr̃litatĩs. ñ erit ad p̾stationem
cõpellendus ꝯita multis ꝯstitutio¬
nib cauetur ut ibi petatur fidei cõ
nͥ ꝓbetur eo loco uoluisse itstatore
fitci cõmissũm prestari.u̾ petitur¬
trictatũ est de hr̾ aucno. si ĩ ea ꝓuĩ¬
cia ubi fidei cõmissũ petitur plus
cẽt hñs aueni. ã quasi maior. pãs
alibi ess. p̃scriptio locũ pr̃t. s ⁊ħic
placuit nichil facore cris alieruc
nom̃. cum ñ loci sit. es alienũ. set
uniucisaꝵ facuitatũ. es cruim ali

Expanded text:
bi esse maiorem partem hereditatis, non erit ad praestationem compellendus: et ita multis constitutionibus cauetur, ut ibi petatur fideicommi: nisi si probetur eo loco uoluisse testatorem fideicommissum praestari, ubi petitur.Tractatum est de aere alieno: si in ea prouincia, ubi fideicommissum petitur, plus esset aeris alieni, an quasi maior pars alibi esset, praescriptio locum haberet. sed et hic placuit nihil facere aeris alieni nomen, cum non loci sit aes alienum, sed uniuersarum facultatium: aes enim ali
Abbreviated transcription (Latin):
Set ⁊ si suscep actionem
ficei comissi. ⁊ auis cefensionib
usus hãc omisit. posita. qͣuis ã¬
te snãm reuerti adhãc defersio¬
nem ñ põtest Silibtis fuis
tesseras flum̾̃tarias emi uoc¬
luerit. qͣuis maior pars nr̃tu¬
tatis ĩ ꝓuincia sit. tñ rome de

Expanded text:
et si suscepit actionem fideicommissi et aliis defensionibus usus hanc omisit, postea, quamuis ante sententiam, reuerti ad hanc defensionem non potest.Si libertis suis tesseras frumentarias emi uoluerit, quamuis maior pars hereditatis in prouincia sit, tamen Romae de
Abbreviated transcription (Latin):
ali: ¶ oruandum ẽ. ne is iuc¬
tex tecur. quẽ altera pars noĩatĩ
ictit. id erũ iniꝗ eͣxc̃pli ẽẽ diuu
adrianus rescripsit. nisi h spocia¬
liter apͥncipe ad uerõcũdiam pe¬
titi iudicis respicic̃te. ꝓmittatũ¬

Expanded text:
ne is iudex detur quem altera pars nominatim petat: id enim iniqui exempli esse diuus Hadrianus rescripsit: nisi hoc specialiter a principe ad uerecundiam petiti iudicis respiciente permittetu
Abbreviated transcription (Latin):
denditor ab emptore denu̾̃ta¬
tus. ut cñ euictionis noĩe destcleret.
dic̃ se pͥuilegium hr̃e sui iudicis q̃¬
ritur. anpossit litem aldo iudicet
ap̃ q̃ ros inter petitorẽ ⁊ emptorem
reccpta ẽ. ad suum iudicẽ reuocare.¬
pauł ixdit. uẽclitorẽ emptoris iu¬
dicẽ seꝗ sołe. ¶ Iudices ap̾side da¬
ti solcrt etiam ĩ tempore successoꝵ
eius durare. ⁊ cogi ꝓnuĩtiare.easq¬

Expanded text:
enditor ab emptore denuntiatus, ut eum euictionis nomine defenderet, dicit se priuilegium habere sui iudicis: quaeritur, an possit litem ab eo iudice, apud quem res inter petitorem et emptorem coepta est, ad suum iudicem reuocare.Paulus respondit uenditorem emptoris iudicem sequi solere.Iudices a praeside dati solent etiam in tempus successorum eius durare et cogi pronuntiare easq
Abbreviated transcription (Latin):
rgentariũ ubi ꝯtractu
est. ꝯueniri oportet. nec ĩ hoc di¬
lationẽ nisi ex iusta cã dari. ut
ex ꝓuincia codices asstrãtur: itẽ
in actione tutele placuit. ¶noĩc
pupilie tutorib ĩ ꝓuincia ꝯtẽp¬
natus. curatores puelle. iudica¬
tum rome facẽ cogu̾tur. ubiou¬
tuã pocuniã mater actep cui fi¬
lia hr̃s extitit.

Expanded text:
rgentarium ubi contractum est conueniri oportet nec in hoc dilationem nisi ex iusta causa dari, ut ex prouincia codices adferantur. idem in actione tutelae placuit.Nomine puellae tutoribus in prouincia condemnatis curatores puellae iudicatum Romae facere coguntur, ubi mutuam pecuniam mater accepit, cui filia heres extitit.
Abbreviated transcription (Latin):
on iocuto iudicis offici¬
um impettitur. ꝙ qdam ex tu¬
torib post litẽ aduersus õs in¬
maripossit. ¶Cum postea ẜuuᷤ
apparuerit. cuius noĩe ꝑ ꝓcã¬
torẽ fu̾at actũ. absoliu debito

Expanded text:
Non idcirco iudicis officium impeditur, quod quidam ex tutoribus post litem adversus omnes inmari possit. Cum postea servus apparuit, cuius nomine per procuratorem fuerat actum, absolvi debit
Abbreviated transcription (Latin):
cã nolle sñãm dicere. ꝗsquam ñ
põt negare equissimũ fore p̃tore
ĩterponere se debuisse. ut officium
bitrantium. ⁊ qd̃ arbitrium ci̾icũ¬
ius cũꝙ dignitatis. cogit officioꝙ
dem ꝙ suscepit ꝑ sungi.et si sit cõ¬

Expanded text:
a nolle sententiam dicere: quisquamne potest negare aequissimum fore praetorem interponere se debuisse, ut officium bitrantium. et quidem arbitrum cuiuscumque dignitatis coget officio quod susceperit perfungi, etiam si sit co
Abbreviated transcription (Latin):
fic habendum. qͣi neq dictũ neq ꝓ¬
missum ẽ. si uero decipiẽdi ẽptoris cã
dictũ ẽ. eque sic habendũm ẽ. ut aga
tur adu̾sum dictũ ꝓmissũ ue actio.
set de tolo actio.

Expanded text:
sic habendum, quasi neque dictum neque promissum est. si uero decipiendi emptoris causa dictum est, aeque sic habendum est, ut non nascatur aduersus dictum promissumue actio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ r em quãdam uonalt̃ poss essor ra¬
habenat aitem ꝓͥctatis adu̾sarius mos¬
ucre cẽp ⁊ posita quã oportunitatem
c̃ptoris cui uenũdari potuit ꝑemit. te¬
stitit. placuit possessoriħ nomine actõ¬
nem ĩ factum cũ sia ĩ dempĩtate cõpe
õ icũ michi ꝑmisisses sixu tẽ¬
&x fundo tuo ei cere. ł creatã e arenã fo¬
tere. et sũptum ĩhanc rẽ feccrim. ⁊ nõ
patiaris me tolł̾e. nulla alia quã te toro
actio locum habebit.
uel alio mõ corruꝑit. hr̃s scͥꝑtus rac¬
lebit adu̾sus cũ actionem te colo. s et
his qb legatadanda sũt. danda crit de¬

Expanded text:
uenalem possessor habebat, litem proprietatis aduersarius mouere coepit et posteaquam oportunitatem emptoris, cui uenundari potuit, peremit, destitit: placuit possessori hoc nomine actionem in factum cum sua indemnitate compe cum mihi permississes saxum ex fundo tuo eicere uel cretam uel harenam fodere, et sumptum in hanc rem fecerim, et non patiaris me tollere: nulla alia quam de dolo malo actio locum habebit. uel alio modo corruperit, heres scriptus habebit aduersus eum actionem de dolo. sed et his, quibus legata data su
Abbreviated transcription (Latin):
ita forc. siue oĩs ca pocunia pene̾
cum ꝗ ꝓcurator fuiss resid̾et. ut
siue is partẽ dimidiã cohĩtli suo
reddidiss. ip̃um ex dimidia par¬
filius ꝗ patrẽ suũ igñorabat. ui¬
uo testatore decessisse. partẽ hr̾cli¬
tatis noĩẽ patris ut absentis ad¬
ministrau̾it: pecunias distractis ẽ¬
b accepit. hĩclitas ab eopeti ñ põt.¬

Expanded text:
ore, siue omnis ea pecunia penes eum qui procurator fuisset resideret, ut siue is partem dimidiam coheredi suo reddidisset, ipsum ex dimidia parfilius, qui patrem suum ignorabat uiuo testatore decessisse, partem hereditatis nomine patris ut absentis administrauer‹i›t et pecunias distractis rebus acceperit, hereditas ab eo peti non pot
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusqioẽ ut nicͥl amplius quam
actionis pscq̃nte cius p̃stari amei
cmptori oporteat. qr custodia adue̾¬
sus uĩm paꝵ ꝓficit. actiones autẽ
cas ñ solum arbitrio. s ⁊̃piculo tuo
tibi p̃stare deltto ut oẽ lucrum ac di¬
pendium it scquitur. ⁊ ñ solum ꝙ
quod emptori im tunc sib itradito
strum eandẽ it cmit añodño. cu
ꝙptio uenditioꝙ sinc dolomalo fcrit
tratitaꝙ ẽ. siuc ab cotẽ cmĩnus siue

Expanded text:
us est, ut nihil amplius quam actiones persequendae eius praestari a m‹e› emptori oporteat, quia custodia aduersus uim parum proficit. actiones autem eas non solum arbitrio, sed etiam periculo tuo tibi praestare debebo, ut omne lucrum ac dispendium te sequatur. Et non solum quod quod emptor iam tunc sibi tradito strum eandem rem emit a non domino, cum emptio uenditioque sine dolo malo fieret, traditaque est: siue ab eodem emimus siu