comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ais autem uaticinaciones quibus felix
et inuictum in ea prouncia fatalicer
scipionum nomen ferebatur. despectis¬
sinum quendam ex corneliorum genere
cui ad obpiobeium bite saluitom ggnonẽ
erat in castris secum habuit.
Relia non tantum destinato sed
er occasione sumebat ac sepe ab
itmere statim interdum spurcissimis
tempestatibus cum minime quis mo¬
turum putaret nec insi tempore extre¬
no ad dunicandum cunctacior factus
est. Quo sepuis uicisset hoc minus
expeuendos cafus opmans nichilq
se tantum adquisiturum uictoria ꝙͣtũ
liostẽ fudit qui in castris quoq exueret
piti prelio equos dimictebat. et in pͥmis
suum. quo maior permanendi neccessi¬
tas imponeretur auxilio fuge erepto
Utebatur autem equo insigni pedibus
prope humanis et manodum digitoꝵ
uñgulis firis quem natum apũd se
cum aruspices imperium orbis terre
significare donimo pronunciassent
magna cura aluit. nec pacientem ses¬
sons alteruis primus ascendit Cuius

Expanded text:
das autem uaticinationes, quibus felix das autem uaticinationes, quibus felix et inuictum in ea prouincia fataliter Scipionum nomen ferebatur, despectissimum quendam ex Corneliorum genere, cui ad opprobrium uitae Saluitoni cognomen erat, in castris secum habuit. Proelia non tantum destinato, sed ex occasione sumebat ac saepe ab itinere statim, interdum spurcissimis tempestatibus, cum minime quis moturum putaret; nec nisi tempore extremo ad dimicandum cunctatior factus est, quo saepius uicisset, hoc minus experiendos casus opinans nihilque se tantum adquisiturum uictoria, quantum hostem fudit, quin castris quoque exueret:piti proelio equos dimittebat et in primis suum, quo maior permanendi necessitas imponeretur auxilio fugae erepto. utebatur autem equo insigni, pedibus prope humanis et in modum digitorum ungulis fissis, quem natum apud se, cum haruspices imperium orbis terrae significare domino pronuntiassent, magna cura aluit nec patientem sessoris alterius primus ascendit; cuius
Abbreviated transcription (Latin):
nbus dubium caucior an audacior.
Exercitum neq per insidiosa itmera
duxit unquam nisi per speculatos lo¬
corum situs. neq in brittanniam trãs¬
uexit insi ance per se portus et naui¬
gacionem et accessum ad insulam ĩ¬
plorasset. Iem obsessessione castror
in germaina nunciata per staciones
hostium gallico habitu penetrauit ad
sues. Abrondusio durrachium inter op¬
positas classes hyeme transmisit. Ces¬
santibusꝙ copiis quas subsequi iusse¬
rat cum ad accersendas sepe misisset
nouissime ipse clam noctu paruuilũ
naugium solus ebuoluto capite cons¬
cendit, neꝙ aut quis esset ante deterit
aut gubernatorem cedere aduerse tem¬
pestati passus ꝙͣ pene obrucus fluctib¬
est. Ne religione quidem ulla a quoꝙͣ
incepto absterritus bmꝙͣ uel retardatꝰ
est. Cum iimolanti anfugisset hostia
onem non distulit. Prolapsus eciam
in egressu nauis. uerso ad melius omi¬
ne teneo te inquit africa. Ad eluden¬

Expanded text:
nibus dubium cautior an audentior, nibus dubium cautior an audentior, exercitum neque per insidiosa itinera duxit umquam nisi perspeculatus locorum situs, neque in Britanniam transuexit, nisi ante per se portus et nauigationem et accessum ad insulam explorasset. at idem obsessione castrorum in Germania nuntiata per stationes hostium Gallico habitu penetrauit ad suos. a Brundisio Dyrrachium inter oppositas classes hieme transmisit cessantibusque copiis, quas subsequi iusserat, cum ad accersendas frustra saepe misisset, nouissime ipse clam noctu paruulum nauigium solus obuoluto capite conscendit, neque aut quis esset ante detexit aut gubernatorem cedere aduersae tempestati passus est quam paene obrutus fluctibus. ne religione quidem ulla a quoquam incepto absterritus umquam uel retardatus est. cum immolanti aufugisset hostia,m non distulit. prolapsus etiam in egressu nauis uerso ad melius omine: 'teneo te,' inquit, 'Africa.' ad eluden
Abbreviated transcription (Latin):
carta scriptas micterent. Exstant et
ad ciceronem. Item ad familiares do¬
mesticos de Rebus in quibus si qua oc¬
culcus proferenda erant per notas
scripsit. Id est sic structo literarum or¬
dine. ut nullum uerbum effia posset.
Que si quis muestigaret et per sequi
uesset quartam elementorum literam
id est. d. pro .a. Et perinde feliquas
cum mute feruntur. Ait bero ab adoles¬
cenculo quedam scripta ut laudes her¬
culis tragediam cephab. Item dicta col¬
sectanoa. Quos onmes libessos uetuit
augustus publicari in epła quã breuẽ
ad modum et simplicem ad pompeiũ
matrum cui ordinandas biblio thecas
delegauerat misit.
rmorum equitandi peritissimꝰ
elaboris ultra fidem paciens crat
seu ymber esset longissimas bias in¬
credibili celeritate confecit. Expeditꝰ¬
ai ripyay nda Centena passuum
milia in singulos dies. Si flumina¬
morarentur naudo traiciens bel mimxꝰ
inflats utribus ut persepe nuncios
de se peruenerit. In obeundis eopedicio¬

Expanded text:
charta scriptas mitterent. extant et charta scriptas mitterent. extant et ad Ciceronem, item ad familiares domesticis de rebus, in quibus, si qua occultius perferenda erant, per notas scripsit, id est sic structo litterarum ordine, ut nullum uerbum effici posset: quae si qui inuestigare et persequi uelit, quartam elementorum litteram, id est D pro A et perinde reliquas commutet. feruntur et †aituero ab adulescentulo quaedam scripta, ut 'Laudes Herculis,' tragoedia 'Oedipus,' item 'Dicta collectanea': quos omnis libellos uetuit Augustus publicari in epistula, quam breuem admodum ac simplicem ad Pompeium Macrum, cui ordinandas bibliothecas delegauerat, misit. Armorum et equitandi peritissimuslaboris ultra fidem patiens erat.seu imber esset; longissimas uias incredibili celeritate confecit, expeditus, meritoria raeda, centena passuum milia in singulos dies; si fluminamorarentur, nando traiciens uel innixus inflatis utribus, ut persaepe nuntios de se praeuenerit. in obeundis expeditio
Abbreviated transcription (Latin):
cõmentariis hurcius ita predicat. Adeo
probantur omnum iudicio be pirrepta
non prebita facultas scriptoribus uidea¬
cos prescapserit scimus. Pollio asmꝰ
parum diligenter parumq in tegra uẽ¬
ritate compositos putat. cui cesar plera¬
q et que per alios erant gesta temere
crediderit, et que per se uel consulco uel
eciam memoria lapfus perperam edi¬
derit / existimat ꝙ rescripturum et conrec¬
turum fuisse. Feliquit et de analogia
duos libios. et anticatones totidem ac
preterea poema quod inscribitur ĩter
quorum librorum primos in trañfitu
alpium cum exciteriore gallia conuen¬
tibus pericis ad creraitum R duet Ie¬
quentes sub tempus mundensis pre¬
lui fecit. Nouissimum dum ab urbe
in hyspanam ulteriorem quarto et
uicesimo die peruenit. Epule. quoq
eius ad senatum exstant quas pͥmũ
uidetur ad paginas et formam memo¬
rialis libelli conuertisse/ cum antea
consules et duces non insi transuersa

Expanded text:
commentariis Hirtius ita praedicat: 'adeo commentariis Hirtius ita praedicat: 'adeo probantur omnium iudicio, ut praerepta, non praebita facultas scriptoribus uideaeos perscripserit, scimus.' Pollio Asinius parum diligenter parumque integra ueritate compositos putat, cum Caesar pleraque et quae per alios erant gesta temere crediderit et quae per se, uel consulto uel etiam memoria lapsus perperam ediderit; existimatque rescripturum et correcturum fuisse. reliquit et 'de analogia' duos libros et 'Anticatones' totidem ac praeterea poema quod inscribitur Iter. quorum librorum primos in transitu Alpium, cum ex citeriore Gallia conuentibus peractis ad exercitum rediret, sequentes sub tempus Mundensis proelii fecit; nouissimum, dum ab urbe in Hispaniam ulteriorem quarto et uicensimo die peruenit. epistulae quoque eius ad senatum extant, quas primum uidetur ad paginas et formam memorialis libelli conuertisse, cum antea consules et duces non nisi transuersa
Abbreviated transcription (Latin):
sona cesaris sermo sit metellum soꝙz
aduersus cõmunium obtrectatorum
criminaciones purgantis. Apud
milites quoꝙ in hyspania idem au¬
gustus iux ipsius putat que tamẽ
duppler fertur/ una quasi pirore ha¬
bita prelio. altera posteriore quo asmmꝰ
pollio tempus quidem concionandi ha¬
buisse eum dicit fubitaq hostum in¬
cirsione peliquit et rerum suacum
cõmentarios gallici cuulisq belli põ¬
peiani. Nam alexandrim affuciq et
hispamensis incertus auctor est. Alii o¬
pium putant. alii harcium qui eciam
gallici belli noiuissimum per feccumq
librum suppleuerit.
ECõmentariis cesaris Cicero in
codem bruto sic Reffert. Cõmẽ
recti et uenusti omin ornatu orc¬
oms tanquam ueste detuncta. Sed dũ
uoluit alios habere paratos unde sume¬
rent qui uellent scribere hastoriam. mep¬
tis grcum fortasse fecit qui illa bõlũt
calamistris murere, sanos quidem ho¬
mines ascribendo deterruit. De isdem

Expanded text:
sona Caesaris sermo sit Metellum seque sona Caesaris sermo sit Metellum seque aduersus communium obtrectatorum criminationes purgantis. 'apud milites' quoque 'in Hispania' idem Augustus uix ipsius putat, quae tamen duplex fertur: una quasi priore habita proelio, altera posteriore, quo Asinius Pollio ne tempus quidem contionandi habuisse eum dicit subita hostium incursione. reliquit et rerum suarum commentarios Gallici ciuilisque belli Pompeiani. nam Alexandrini Africique et Hispaniensis incertus auctor est: alii Oppium putant, alii Hirtium, qui etiam Gallici belli nouissimum imperfectumque librum suppleuerit. e commentariis Caesaris Cicero in eodem Bruto sic refert: 'commentos: nudi sunt, recti et uenusti, omni ornatu orationis tamquam ueste detracta; sed dum uoluit alios habere parata, unde sumerent qui uellent scribere historiam, ineptis gratum fortasse fecit, qui illa uolent calamistris inurere, sanos quidem homines a scribendo deterruit.' de isdem
Abbreviated transcription (Latin):
negat se bidere, cui debeat cesar cedere
aitq eum elegantem splendidam
queq aoꝑ eciam magin ficam et ge¬
nerosam quodam modo lacionem di¬
cendi tenere. Et ad cornelium nepotez
de codem ita scripsit. Quis orator ẽ
quem huic anteponas corum qui in¬
chil aliud egerunt. Quis sentenciis
acucior aut crebnor. Quis uerbis
aut ornacior aut elegancior: Gens
eloquencie dum taxat/ a dolestens ad¬
huc strabonis cesaris secutus uidet᷑
Cuius eciam ex oracione que inscribit᷑
piosard᷑. ad uerbum nonulla trãs¬
tulit in diuinacionem suam. Pronũ¬
ciasse autem dicitur uode acuta ardẽti
motu gestuq non sine betustate.
Oraciones aliquas reliquit/ inter
quas temere quedam feruntur pro
quinto metesso. Non ĩmmerito au¬
gustus existimat mãgis ab actuariis
exceptam male subsequentibus uerba
dicentis/. quã as ipso editam. Nam
in quibusdam exemplaribus Inueniõ
ne inscriptam quidem pro metello
sed quam scripsit metello. cum ex per¬

Expanded text:
negat se uidere, cui debeat Caesar cedere, negat se uidere, cui debeat Caesar cedere, aitque eum elegantem, splendidam quoque atque etiam magnificam et gnerosam quodam modo rationem dicendi tenere; et ad Cornelium Nepotem de eodem ita scripsit: 'quid? oratorem quem huic antepones eorum, qui nihil aliud egerunt? quis sententiis aut acutior aut crebrior? quis uerbis aut ornatior aut elegantior?' genus eloquentiae dum taxat adulescens adhuc Strabonis Caesaris secutus uidetur, cuius etiam ex oratione, quae inscribitur 'pro Sardis,' ad uerbum nonnulla transtulit in diuinationem suam. pronuntiasse autem dicitur uoce acuta, ardenti motu gestuque, non sine uenustate. orationes aliquas reliquit, inter quas temere quaedam feruntur. 'pro Quinto Metello' non immerito Augustus existimat magis ab actuaris exceptam male subsequentibus uerba dicentis, quam ab ipso editam; nam in quibusdam exemplaribus inuenio ne inscriptam quidem 'pro Metello,' sed 'quam scripsit Metello,' cum ex per
Abbreviated transcription (Latin):
cumas accepit/ emendicatas in auri¬
lium eris alien et lusitanorum que¬
dam opida quamꝙͣ nec impetrata de¬
trectarent et aduementi portas pate¬
fecerent dmpuit hostiliter. Ingallia
fana templaq deum donis refecta expo¬
liauit urbes diruit sepius ob predam
ꝙͣ ob delictum. Unde factum est ut au¬
io habundaret/ terinsq milibus nũ
mum pro mercale per ꝓtaliam pro¬
iunciasq diuenderet. In primo con¬
sulatu tria milia pondo auri furatꝰ
incapitolio tantumdem maurati aeris
reposuit/ Societates ac regna pre¬
cio dedit ut qui uni pthiolomco ppe
sex milia talentorum suo pompen ꝗz
nomine abstulerit Postea uero eudẽ¬
tissimis rapmnis ac sacrilegiis et
onere bellorum cuulium et triumpho¬
rum ac munerum sustinuit /Impẽ
Lequencia militaz quare aut
x quauit gloriam prestantissi
mõrum. aut excessit post accusacõem
dolabelle haud dubie prinicipibus pa¬
tronus adnimeratus est. Certe Cice¬
ro ad brutum oratores enumerans

Expanded text:
cunias accepit emendicatas in auxicunias accepit emendicatas in auxilium aeris alieni et Lusitanorum quaedam oppida, quanquam nec imperata detrectarent et aduenienti portas patefacerent, diripuit hostiliter. in Gallia fana templaque deum donis referta expilauit, urbes diruit saepius ob praedam quam ob delictum; unde factum, ut auro abundaret ternisque milibus nummum in libras promercale per Italiam prouinciasque diuenderet. in primo consulatu tria milia pondo auri furatus e Capitolio tantundem inaurati aeris reposuit. societates ac regna pretio dedit, ut qui uni Ptolemaeo prope sex milia talentorum suo Pompeique nomine abstulerit. postea uero euidentissimis rapinis ac sacrilegis et onera bellorum ciuilium et triumphorum ac munerum sustinuit impendia. Eloquentia militarique re aut aequauit praestantissimorum gloriam aut excessit. post accusationem Dolabellae haud dubie principibus patronis adnumeratus est. certe Cicero ad Brutum oratores enumerans
Abbreviated transcription (Latin):
ris filium quem cdeopatra dicat. He¬
luus crmia. R. pl. plerisqz confessa
est habuisse se scriptam paratamꝙ
legem quain cesar ferre iusisset, cum
ipse abesset uti uxores liberorum que¬
rendorum causa quas et quo uellet
At ne cui dubium oumino sit/ et impu¬
dicicie et adulteriorum fraglasse im¬
famnia. Curio pater quadam eum ora¬
cione omnium mulierum birum et
omnium uirorum mulierem appellat.
mi parcissimum ne immici qui¬
dẽm negauerunt marci catoĩs
est b̃num ex ommibus cesarem ad eu̾¬
tendam Rem publicam sobrium acces¬
sisse. Nam cura bictum gaius op¬
pus adeo indifferentem docet ut qͦn¬
dam ab hospite conditum oleum pro
biridi appositum/ adspernantibus ce¬
teris solum eciam larguis appetisse
scribat. ne hospitem aut neggligencie
aut Rusticitatis bideretur arguere.
Abstmenciam neꝙ in amperiis neꝙ in
magistratibus prestitit. Ut enim qͥ¬
dam mominentis suis testati sunt
In hyspania proconful et a socnis pe¬

Expanded text:
ris filium, quem Cleopatra dicat. Heris filium, quem Cleopatra dicat. Heluius Cinna tr. pl. plerisque confessus est habuisse se scriptam paratamque legem, quam Caesar ferre iussisset cum ipse abesset, uti uxores liberorum quaerendorum causa quas et quot uellet at ne cui dubium omnino sit et impudicitiae et adulteriorum flagrasse infamia, Curio pater quadam eum oratione omnium mulierum uirum et omnium uirorum mulierem appellat. Vini parcissimum ne inimici quidem negauerunt. Marci Catonis est: unum ex omnibus Caesarem ad euertendam rem publicam sobrium accessisse. nam circa uictum Gaius Oppius adeo indifferentem docet, ut quondam ab hospite conditum oleum pro uiridi adpositum aspernantibus ceteris solum etiam largius appetisse scribat, ne hospitem aut neglegentiae aut rusticitatis uideretur arguere. abstinentiam neque in imperiis neque in magistratibus praestitit. ut enim quidam monumentis suis testati sunt, in Hispania pro consule et a sociis pe
Abbreviated transcription (Latin):
musse uel hoc disticho apparet sacta¬
to eque a militibus per gallicum tu¬
umphum. Urbani seruate uxores.
mechum caluum adducimus. aurum
ingalliam effucuisti hic sumpsisti
mutuum.
Ilexit et reginas in quibus eu¬
nõen mauram bogudis byorez
cui maritoꝙ eius plurmia et immẽ¬
sa tribuit ut uasa scripsit. Sed
maxime cdeopatram cum qua et con¬
uiuia in primam lucem sepe protͣxit
et eadem neuethalamego pene/ et¬
hiopiatenus egiptum penetrauit. seqͥ¬
insi exercitus recusasset. Quam de¬
mq accitam in urbem non insi maxi¬
mĩs honoribus premiisq auetam emni¬
sit filium ꝙ natum appellare nonne
suo passus est queiquidem nõnuil¬
li grecorum similem quoq cesari ⁊
forma et incessu tradiderunt.M.
ancomius agnitum eciam ab eo fena¬
tui affirmauit que scire .c. matium
et .c. oppium Reliquosq cesaris ami¬
cos dixit quorum gauis oppius qͣsi
plane defensione ac patrocino res
egeret, librum edidit non esse cesa¬

Expanded text:
nuisse uel hoc disticho apparet iactanuisse uel hoc disticho apparet iactato aeque a militibus per Gallicum triumphum: urbani, seruate uxores: moechum caluom adducimus. aurum in Gallia effutuisti, hic sumpsisti mutuum. dilexit et reginas, inter quas Eunoen Mauram Bogudis uxorem, cui maritoque eius plurima et immensa tribuit, ut Naso scripsit; sed maxime Cleopatram, cum qua et conuiuia in primam lucem saepe protraxit et eadem naue thalamego paene Aethiopia tenus Aegyptum penetrauit, nisi exercitus sequi recusasset, quam denique accitam in urbem non nisi maximis honoribus praemiisque auctam remisit filiumque natum appellare nomine suo passus est. quem quidem nonnulli Graecorum similem quoque Caesari et forma et incessu tradiderunt. M. Antonius adgnitum etiam ab eo senatui adfirmauit, quae scire C. Matium et C. Oppium reliquosque Caesaris amicos; quorum Gaius Oppius, quasi plane defensione ac patrocinio res egeret, librum edidit, non esse Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
dies fuisse constans opmno est, plu¬
rimasq et illustres feminas corrupisse
In quibus postuminam serui sulpicii
Iolliam auli gabim / Tertullam marci
crassi eciam. ex. pompen mutiam
Nam certe pompero et a curionibus
patre et filio et a multis exprobratũ
est, quod cuius causa post tres li beros
eregisset uxorem et quem gemens
eiẽsthum appllare consuessẽt/ Eiue
postea filiam potencie cupiditate in
matrimonium recepisse. Sed anteꝙͣ
alias Repetisset dilexit marci brutl
matrem seruiliam cui et proximo
suo consulatu sexagesies sestercio
margaritam mercatus est/ et bello
auili super alias donaciones amplis¬
suma predria exaucciomibus hasta e
minimo adduxit. cum quidem plerisq
uilitatem mirantibus facetissimo ber¬
bo usus/ cicero quo melius inquit ẽp¬
tum satis tercia deducta/ existimaba¬
tur enim feruilia eciam filiam suam
terciam cesari conciliare. Ne proiũ¬
cialibus quidem matrimomiis absti¬

Expanded text:
dines fuisse constans opinio est, pludines fuisse constans opinio est, plurimasque et illustres feminas corrupisse, in quibus Postumiam Serui Sulpicii, Lolliam Auli Gabini, Tertullam Marci Crassi, etiam Cn. Pompei Muciam. nam certe Pompeio et a Curionibus patre et filio et a multis exprobratum est, quod cuius causa post tres liberos exegisset uxorem et quem gemens Aegisthum appellare consuesset, eius postea filiam potentiae cupiditate in matrimonium recepisset. sed ante alias dilexit Marci Bruti matrem Seruiliam, cui et proximo suo consulatu sexagiens sestertium margaritam mercatus est et bello ciuili super alias donationes amplissima praedia ex auctionibus hastae minimo addixit; cum quidem plerisque uilitatem mirantibus facetissime Cicero: 'quo melius,' inquit, 'emptum sciatis, tertia deducta'; existimabatur enim Seruilia etiam filiam suam Tertiam Caesari conciliare. ne prouincialibus quidem matrimoniis absti
Abbreviated transcription (Latin):
mint esse Regnum. Quo tempore ut
Marcus brutus refert Octauius eciam
quidam ualitudine mentis liberius
dicax/. Conuentu maximo cum pompe¬
tauit. Sed. G. memimus ẽtiam ad
chratum et uinichomedi ftetisse obicit
cum Reliquis exoletis pleno comuiuo
accubantibus noniullis urbicis nego¬
ciatoribus quorum refert nomina.
Cicero uero non contentus in quibusaĩ
eplis scripsisse a satellitibus eum in
Cubiculum regim eductum in auiro
lecto ueste purpiura decubuisse. Florẽ¬
q etatis a benere orti in bytima contami¬
natum sed quondam eciam in senatu de¬
fendenti ei myse causain filie nychome¬
dis beneficiaq Regio in se cõmemorãti
Remoue inquit illud oro te quando no¬
tum est. Et quid ille tibi. et quid illi
tu dederis. Gallico demqz triumpho
nilites eius inter cetera carmina qua¬
lia currum prosequentes ioculariter
canunt eciam illud uulgatissimum
prominciauerunt. Callias cesar sub
rem. Ironum ⁊ sumptuo sum in libi¬

Expanded text:
nunc esse regnum. quo tempore, ut nunc esse regnum. quo tempore, ut Marcus Brutus refert, Octauius etiam quidam ualitudine mentis liberius dicax conuentu maximo, cum Pompetauit. sed C. Memmius etiam ad cyathum †et ui Nicomedi stetisse obicit, cum reliquis exoletis, pleno conuiuio, accubantibus nonnullis urbicis negotiatoribus, quorum refert nomina. Cicero uero non contentus in quibusdam epistulis scripsisse a satellitibus eum in cubiculum regium eductum in aureo lecto ueste purpurea decubuisse floremque aetatis a Venere orti in Bithynia contaminatum, quondam etiam in senatu defendenti ei Ny sae causam, filiae Nicomedis, beneficiaque regis in se commemoranti: 'remoue,' inquit, 'istaec, oro te, quando notum est, et quid ille tibi et quid illi tute dederis.' Gallico denique triumpho milites eius inter cetera carmina, qualia currum prosequentes ioculariter canunt, etiam illud uulgatissimum pronuntiauerunt: Gallias Caesar suberem. pronum et sumptuosum in libi
Abbreviated transcription (Latin):
Suobus tuchinis uno quo sagati pal¬
liati ue. altero quo togati cum illus¬
tuoribus proiuinciarum discumbe̾nt
Domescicam disciplinam in paruis ac
maioribus rebus diligenter seruasse¬
constat. Adeo se uereqz Rerit. ut pisto¬
rem alium quam sibi panem cõuiuiis
subicientem compedibus iunxerit li¬
bercum gratissimum ob adulteratam
equitis Romai uxorem quãuis nusso
querente capitali pena affecerit.
udicicie eius famam nichil qͥ¬
dem preter nnchomedis contu¬
bermum lefit graui tamen et ꝑhemp¬
i opprobrio et ad ommum comuicia
exposito. Omicto calui licummi notissi¬
mes uersus, bitlnna quicquid et pre¬
dicator cesaris uinquam habuit. Pre¬
triro acciones dolabelle et cuuonns pa¬
trie. in quibus eum dolabella pelicem
Regine spondam interiorem Regie lec¬
tice at Curio stabulum nychomedis
et byclimicum fornicem dicunt. Missa
eciam facio edicta bibuli quibus pro¬
scripsit collegam suum bythinam re¬
ginam eiqr antea Regem fuisse cordi

Expanded text:
duobus tricliniis, uno quo sagati palduobus tricliniis, uno quo sagati palliatiue, altero quo togati cum inlustrioribus prouinciarum discumberent. domesticam disciplinam in paruis ac maioribus rebus diligenter adeo seuereque rexit, ut pistorem alium quam sibi panem conuiuis subicientem compedibus uinxerit, libertum gratissimum ob adulteratam equitis Romani uxorem, quamuis nullo querente, capitali poena adfecerit. Pudicitiae eius famam nihil qudem praeter Nicomedis contubernium laesit, graui tamen et perenni obprobrio et ad omnium conuicia exposito. omitto Calui Licini notissimos uersus: Bithynia quicquid et predicator Caesaris umquam habuit. praetereo actiones Dolabellae et Curionis patris, in quibus eum Dolabella 'paelicem reginae, spondam interiorem regiae lecticae,' at Curio 'stabulum Nicomedis et Bithynicum fornicem' dicunt. missa etiam facio edicta Bibuli, quibus proscripsit collegam suum Bithynicam reginam, eique antea regem fuisse cordi,
Abbreviated transcription (Latin):
lato clauo ad manus fimbriato nec
uinquam aliter ꝙͣ super eum emge̾t᷑
et quidem fluxiore einctura unde
emanasse sylle dictum constat, opte¬
mates sepius admonentis ut male
preciactum puerum cauerent. Ha¬
bitauit primo in subura modicis.
edibus post autem uł pontificatum
maximum in sacra ma domo publica
Mundiciarum lauticiarumq stu¬
diosissimum mulci prodiderunt.
Uillam in nemorensiam fundamẽtis
nchoatam magnoq sumptu absolu¬
tam quia non tota ad anmum ei Res¬
ponderat totam diruisse q̃iquam te¬
nuem adhuc et oberatum in expedi¬
ciombus tessellata et sectilia paui¬
menta circunitulisse Brittaninam
pecisse spe margaritarum quarum
amplitudinem conferentem interdũ
sua manu eregisse pondus gẽmas
thoreumata signa. tabulas operis
aiiqui semper ammosissime compa¬
rasse seruicia rectiora pollucioraq
immenso precio. Et cuuis ipse eciam
puderet ficut Raciomibus uetaret in¬
ferri. Conuiuatum ad sidue ꝑ piũcias

Expanded text:
lato clauo ad manus fimbriato nec lato clauo ad manus fimbriato nec umquam aliter quam ut super eum cingeretur, et quidem fluxiore cinctura; unde emanasse Sullae dictum optimates saepius admonentis, ut male praecinctum puerum cauerent. habitauit primo in Subura modicis aedibus, post autem pontificatum maximum in Sacra uia domo publica. munditiarum lautitiarumque studiosissimum multi prodiderunt: uillam in Nemorensi a fundamentis incohatam magnoque sumptu absolutam, quia non tota ad animum ei responderat, totam diruisse, quanquam tenuem adhuc et obaeratum; in expeditionibus tessellata et sectilia pauimenta circumtulisse; Britanniam petisse spe margaritarum, quarum amplitudinem conferentem interdum sua manu exegisse pondus; gemmas, toreumata, signa, tabulas operis antiqui semper animosissime comparasse; seruitia rectiora politioraque inmenso pretio, et cuius ipsum etiam puderet, sic ut rationibus uetaret inferri; conuiuatum assidue per prouincias
Abbreviated transcription (Latin):
mors preuenit de qua priusꝙͣ
dicam/ ea que ad formam. et habitum
et cultum et mores. nec minus que ad
ciuisia ac bellica eius studia pertineãt
non alienum erie summatin expone̾.
Fuisse traditur excelsa statura. colore
candido, teretibus membris ore pau¬
lo pleniore iigris uegetisq occulis
ualitudine prospera. insi qd tempore
extremo repente animo liniqui acq
eciam per sompnum exterreri solebat
Comiciali quoqz morbo bis inter res
agendas correptus est Circa corporis
curam morosior. ut non solum tonde̾¬
tur diligenter ac Raderetur sed eciam¬
uelleretur ut quidam exprobrauerunt
Caluicui uero deformitatem miquissiẽ
ferebat sepe obtreccatorum iocis obnoxi¬
am crpetus Iao et de fiaentem ea¬
pillum reuocare a uertice ad sueuerat
et ex ommibus decietis sibi a senatu
populoqz honoribus non aliuid aut
recepit aut usurpauit libencius quãuis
laurre corone perpetuo gestande eciã
cultu notabilem ferunt. Usum enĩ

Expanded text:
mors praeuenit. de qua prius quam mors praeuenit. de qua prius quam dicam, ea quae ad formam et habitum et cultum et mores, nec minus quae ad ciuilia et bellica eius studia pertineant, non alienum erit summatim exponere. Fuisse traditur excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualitudine prospera, nisi quod tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat. comitiali quoque morbo bis inter res agendas correptus est. circa corporis curam morosior, ut non solum tonderetur diligenter ac raderetur, sed uelleretur etiam, ut quidam exprobrauerunt, caluitii uero deformitatem iniquissime ferret saepe obtrectatorum iocis obnoxiam expertus. ideoque et deficientem capillum reuocare a uertice adsueuerat et ex omnibus decretis sibi a senatu populoque honoribus non aliud aut recepit aut usurpauit libentius quam ius laureae coronae perpetuo gestandae. Etiam cultu notabilem ferunt: usum enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad se submissis nonnunꝙ̃ lictoribus
acꝑ militibus qui si qua custodes se¬
fellissent iam apposita triclimo au¬
ferrent.
Am de ornanda in struendaq
urbe Item de tuendo ampliando¬
q imperio plura ac maiora in dies
destinabat. In primis martie tẽplũ
quantum misꝙͣ esset exstrupit Reple¬
to et complanato lacu in quo nauima¬
chie spectaculum ediderat theatrũ¬
ꝙ sumine mag̃mtudinis tarpero mõ¬
ti accubans. Ius ciuile ad certũ mo¬
dum Redigere studuit acq ex ĩmen¬
sa diffeseq leguan apia optimia
queꝙz et neccessaria in paucissimos
conferre libros bibliotliecas grecas
latinasqz ꝙͣ maximas posset publi¬
ca Re data marco uarromi cura compa¬
randarum ac digerendarum siccare
promptinas paludes/ emnctere fucinũ
lacum uiam munire a mari super
appeniumi dor sum ad tyberim usque ꝑ¬
fodere isthinundatos qui se in pontum
et traciam effuderant cohercere mor
minorem nec nisi ante expertos aggꝰ

Expanded text:
ad se, submissis nonnumquam lictoribus ad se, submissis nonnumquam lictoribus atque militibus, qui, si qua custodes fefellissent, iam adposita e triclinio auferrent. Nam de ornanda instruendaque urbe, item de tuendo ampliandoque imperio plura ac maiora in dies destinabat: in primis Martis templum, quantum nusquam esset, extruere repleto et conplanato lacu, in quo naumachiae spectaculum ediderat, theatrumque summae magnitudinis Tarpeio monti accubans; ius ciuile ad certum modum redigere atque ex immensa diffusaque legum copia optima uaeque et necessaria in paucissimos conferre libros; bibliothecas Graecas Latinasque quas maximas posset publicare data Marco Varroni cura comparandarum ac digerendarum; siccare Pomptinas paludes; emittere Fucinum lacum; uiam munire a mari Supero per Appennini dorsum ad Tiberim usque; perfodere Isthmum; Dacos, qui se in Pontum et Thraciam effuderant, coercere; mox minorem nec nisi ante expertos adgre
Abbreviated transcription (Latin):
quasqz ante cuule bellum comꝑassẽt
deducte fumme eris alien si quid
usure nomme nuimeratum aut per¬
scriptum fuisset. qua condicione q̃tta
pars fieret crediti deperiebat. Cu̾cta
collegia preter antiquitus constituta
distrarie penas facmorum aiepit
et cum locupletes co facilius scelere
se obligarent quod integris patrimo¬
niis exulabant parricidas ut Cicero
scribit bonis omnibus reliquos dimi¬
dia parte multauit. Ius laboriosissiẽ
ac seuerissime dixit Repetundarum cõ¬
uictos eciam ordine senatorio mouit
Diremit npcias pretorii uii qui di¬
gressam a marito post biduum statĩ
durerat. quamus sine probri suspicio¬
ne. Ieregrinarum mercium portoria
instituit et lecticarum usum. seem
conchiliate uestis et margaritarum
nisi certis per sonis et etatibus perꝙ
certos dies ademis. Legem precipue
sumptuariam exercuit. dispositis cir¬
ca massellum custodibus qui opfoma
contra bẽtitum tenerent/ deportarentꝙ

Expanded text:
quasque ante ciuile bellum comparassent, quasque ante ciuile bellum comparassent, deducto summae aeris alieni, si quid usurae nomine numeratum aut perscriptum fuisset; qua condicione quarta pars fere crediti deperibat. cuncta collegia praeter antiquitus constituta distraxit. poenas facinorum auxit; et cum locupletes eo facilius scelere se obligarent, quod integris patrimoniis exulabant, parricidas, ut Cicero scribit, bonis omnibus, reliquos dimidia parte multauit. ius laboriosissime ac seuerissime dixit. repetundarum conuictos etiam ordine senatorio mouit. diremit nuptias praetorii uiri, qui digressam a marito post biduum statim duxerat, quamuis sine probri suspicione. peregrinarum mercium portoria instituit. lecticarum usum, item conchyliatae uestis et margaritarum nisi certis personis et aetatibus perque certos dies ademit. legem praecipue sumptuariam exercuit dispositis circa macellum custodibus, qui obsonia contra uetitum retinerent deportarentque
Abbreviated transcription (Latin):
Netupit Ac ne quĩd noui cetus Re¬
censionis causa moueri quandoq
possent Instituit quod annis in de¬
mortuorum locum ex his qui recen¬
si non essent subsorticio a pretore fi¬
eret. Octognita autem ciuium mili¬
bus in transmarinas colomas distri¬
butis. ut ex hauste quoq urbis frequẽ¬
cia suppeteret. Sanxit ne quis ciuis
maior annis uigniti minorue decem
qui sacramento non teneretur plus
triennis continuo ytalia abesset. neu
quis senatons filus insi contuber¬
ualis aut comes magistratus pere¬
gre proficisceretur, neue hn qui pe¬
cuariam facerent minus tercia ꝑte
puberum ingenuorum inter pastores
haberent. ommesq medicinam Rome
professos et liberalium arcium doc¬
cores quo libencius et ipsi urbem in¬
coserent et ceteri appeterent Ciuitate
donauit. De pecumiis mutuis disiec¬
ta nouarum tabularum expectacione
que crebro mouebatur decreuit tandẽ
ut debitores creditoribus satiffacerẽt
per extimacionem possessionum qͣnti

Expanded text:
retraxit; ac ne qui noui coetus reretraxit; ac ne qui noui coetus recensionis causa moueri quandoque possent, instituit, quotannis in demortuorum locum ex iis, qui recensi non essent, subsortitio a praetore fieret. octoginta autem ciuium milibus in transmarinas colonias distributis, ut exhaustae quoque urbis frequentia suppeteret, sanxit, ne quis ciuis maior annis uiginti minorue †decem, qui sacramento non teneretur, plus triennio continuo Italia abesset, neu qui senatoris filius nisi contubernalis aut comes magistratus peregre proficisceretur; neue ii, qui pecuariam facerent, minus tertia parte puberum ingenuorum inter pastores haberent. omnisque medicinam Romae professos et liberalium artium doctores, quo libentius et ipsi urbem incolerent et ceteri adpeterent, ciuitate donauit. de pecuniis mutuis disiecta nouarum tabularum expectatione, quae crebro mouebatur, decreuit tandem, ut debitores creditoribus satis facerent per aestimationem possessionum, quanti
Abbreviated transcription (Latin):
in eum annum inciderat. Senatũ
suppleuit patricios adlegit. Preto¬
rum / edilium questorum annorũ
eciam magistratuum nuimerum
ampliauit mitatos opere censorio
aut sentencia iudicum de ambitu cõ¬
dempnatos restituit. Comiciam cum
populo parcitus est. ut exceptis con¬
sulatus competitoribus de cetero mi¬
mero candidatorum. pro parte dimi¬
dia quos populus bellet promuincia¬
rentur pro parte altera quos ipse
dedisset. Et edebat per libellos circũ
tribum missos scriptura breui cesar
dictator ilsi tribui cõmendo uobis
illum et illum/ ut uestro suffragio
suam dignitatem teneant. Admisit
ad honores/ et pro scriptorum liberos
iudicia ad duo genera iudicancium
Rdegit equestris ordinis aut senatorii
tribunos erarios quod erat tercium
sustulit.
Ecensum populi nec more nec
loco solito sed meatim per dños
ĩsularum egit/ acq ex uigniti trecẽ¬
tisq milibus accipiencium fruiuentũ
e publico ad centum quin quarginta¬

Expanded text:
in eum annum inciderat. senatum in eum annum inciderat. senatum suppleuit, patricios adlegit, praetorum aedilium quaestorum, minorum etiam magistratuum numerum ampliauit; nudatos opere censorio aut sententia iudicum de ambitu condemnatos restituit. comitia cum populo partitus est, ut exceptis consulatus conpetitoribus de cetero numero candidatorum pro parte dimidia quos populus uellet pronuntiarentur, pro parte altera quos ipse dedisset. et edebat per libellos circum tribum missos scriptura breui: 'Caesar dictator illi tribui. commendo uobis illum et illum, ut uestro suffragio suam dignitatem teneant.' admisit ad honores et proscriptorum liberos. iudicia ad duo genera iudicum redegit, equestris ordinis ac senatorii; tribunos aerarios, quod erat tertium, sustulit. Recensum populi nec more nec loco solito, sed uicatim per dominos insularum egit atque ex uiginti trecentisque milibus accipientium frumentum e publico ad centum quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
mes aut triremes quadriremesq tyr¬
rie et egipcie classes magno pugna¬
torum mimero conflixerunt. Ad que
omma spectacula tantum undiq cõ¬
fluxit hominum ut pleriqz aduene
aut inter uicos aut inter uias taberna¬
culis positis manerent. ac sepe pre
turba elisi examinatiꝙ sunit plurmmi
et in hus duo senatorrs.
Onuersus huinc ad ordinandũ¬
rei publice statum fastos cor¬
rexit Iam pridem uicio pontificum ꝑ
intercalandi licenciam adeo turbatos
ut neꝙ messium ferre estate neq uin¬
dennarum autumpno competerent. an¬
numq ad cursum solis ad cõmodauit
ut̃ trecencorum sexaginta quinque die¬
rum esset/ et intercalario mense sub¬
lato unus dies quarto quaꝑ interca¬
saretur. Quo autem magis ĩposterũ
ex balendis sanuariis nobis temꝑũ
racio congrueret inter nouembrem
ac decembrem mensem interiecit
duos dies. Fuitqz is annus quo hec
constituebantur quindecim mensiũ
cum intercalario qui ex consuetudĩe

Expanded text:
mes ac triremes quadriremesque Tyrmes ac triremes quadriremesque Tyriae et Aegyptiae classis magno pugnatorum numero conflixerunt. ad quae omnia spectacula tantum undique confluxit hominum, ut plerique aduenae aut inter uicos aut inter uias tabernaculis positis manerent, ac saepe prae turba elisi exanimatique sint plurimi et in his duo senatores. Conuersus hinc ad ordinandurei publicae statum fastos correxit iam pridem uitio pontificum per intercalandi licentiam adeo turbatos, ut neque messium feriae aestate neque uindemiarum autumno conpeterent; annumque ad cursum solis accommodauit, ut trecentorum sexaginta quinque dierum esset et intercalario mense sublato unus dies quarto quoque anno intercalaretur. quo autem magis in posterum ex Kalendis Ianuariis nouis temporum ratio congrueret, inter Nouembrem ac Decembrem mensem interiecit duos alios; fuitque is annus, quo haec constituebantur, quindecim mensium cum intercalario, qui ex consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
depugnauit furius leptinus stupe pre¬
toria. Et. Q. calpenus senator quondã
accorq: causarum prirhicam. Salta¬
uerunt asye bychimeq principum li¬
beri. Ludis decimus laberrus eques Ro¬
manus minum suum egit Donatusq
quingentis sesterciis et amuilo aureo
sessum in quatuor decim scena per Ar¬
chestram transiit. Circensibus spa¬
cio circi ab utraq producto et ingirũ
euripo addito quadrigas bigasq et
equos desultonoo agiaiuerunt nobilis¬
sum Iuuenes. Troiam lusit turma
Suppler maiorum minorumꝙ pue¬
rorum. Uenaciones edite per dies qͥn¬
ꝙ ac nouissime pugna diuisa in du¬
as acies quingenis peditibus elephã¬
tis uicenis tricenis equitibus hinc ⁊
inde cõmissis. Nam quo laxius dimi¬
caretur sublate mete s inq earũ
locum bina castra ex aduerso constitu¬
ta erant. Achlete a deo ad tempus ex¬
tructa Regione marcii campi certaue¬
runt. Per triduum nauali prelio
in minore codeta deffosso lacu bire¬

Expanded text:
depugnauit Furius Leptinus stirpe praedepugnauit Furius Leptinus stirpe praetoria et Q. Calpenus senator quondam actorque causarum. pyrricham saltauerunt Asiae Bithyniaeque principum liberi. ludis Decimus Laberius eques Romanus mimum suum egit donatusque quingentis sestertiis et anulo aureo sessum in quattuordecim e scaena per orchestram transiit. circensibus spatio circi ab utraque parte producto et in gyrum euripo addito quadrigas bigasque et equos desultorios agitauerunt nobilissimi iuuenes. Troiam lusit turma duplex maiorum minorumque puerorum. uenationes editae per dies quinque ac nouissime pugna diuisa in duas acies, quingenis peditibus, elephantis uicenis, tricenis equitibus hinc et inde commissis. nam quo laxius dimicaretur, sublatae metae inque earum locum bina castra exaduersum constituta erant. athletae stadio ad tempus extructo regione Marti campi certauerunt per triduum. nauali proelio in minore Codeta defosso lacu bire
Abbreviated transcription (Latin):
uici. non acta belli signficantem ficur
ceteri sed celeriter confecti notam uetera¬
ns legiombus. Prede nomme inpe¬
ditos simngiles superb̾ina septatia que
micio ciuilis tumultus mimerauerat
uicena quaterna milia numinum dedic
Assignauit et agros sed non continuos
ne quis possessorum erpelleretur. Po¬
pulo preter frumenti denos modies ac
totidem olei libias trecenos quoq num¬
mos quos pollicitus olim erat biritim
diuisit et hoc amplius centenos pro
mora. Annuam eciam habitacionem
Rome bsque ad bina milia nummum
in ytalia non ultra quĩgenos sestercios
Remisit Adiecit epulum ac uiscericioem
et post lyspamensem uictoriam duo
prandia Nam cum prius parce neqi
pro libenilitate sua prebitum iudicaret
quinte post die alius largissimum pre¬
buit. Edidit speccacula uariia generis¬
humani gladiatorum ludos eciam re¬
gionatum urbe tota. et quidem per om̃iũ
linguarum hystriones. Item circenses
acłisetas. Na binachiam muncrelĩ

Expanded text:
vici non acta belli significantem sicut vici non acta belli significantem sicut ceteris, sed celeriter confecti notam. ueteranis legionibus praedae nomine in pedites singulos super bina sestertia, quae initio ciuilis tumultus numerauerat, uicena quaterna milia nummum dedit. adsignauit et agros, sed non continuos, ne quis possessorum expelleretur. populo praeter frumenti denos modios ac totidem olei libras trecenos quoque nummos, quos pollicitus olim erat, uiritim diuisit et hoc amplius centenos pro mora. annuam etiam habitationem Romae usque ad bina milia nummum, in Italia non ultra quingenos sestertios remisit. adiecit epulum ac uiscerationem et post Hispaniensem uictoriam duo prandia; nam cum prius parce neque pro liberalitate sua praebitum iudicaret, quinto post die aliud largissimum praebuit. edidit spectacula uarii generis: munus gladiatorium, ludos etiam regionatim urbe tota et quidem per omnium linguarum histriones, item circenses athletas naumachiam. munere in foro
Abbreviated transcription (Latin):
calumus in ponto exercitum amiserũt
Ipse prosperenne semper ac ne ancipiti
uiquã fortuna preterꝙͣ bis dimicauit
semel ad dirrrichium ubi pulsus non ĩs¬
tante pompero. negauit eum uincere
scue Iterum in liyspamia ultimo prelio
cum desperatis rebus eciam de conriscẽ¬
Da nece cogitauit.
onfectie bellis quinquenino trr¬
Rumphauit post deuictum scipio¬
nem quater eodem mense sed interiec¬
tis diebus et rursus senel post supe¬
ratos pompen liberos. Prmium et ex¬
cellentissimum triumphum egit galli¬
cum sequentem alexandr mum deinde
ponticum huic proximum affricanũ
nouissimum huspamnensem diuerso quẽ¬
ꝙ apparatu et instrumento gallici tr¬
umphi. Die quadam belabrum preter¬
uebens pene curu excussus est are
diffiacto ascenditꝙ capitolium ad lumi¬
na quadragnita elephantis dextra acꝙ¬
sinistra lichinicos gestantibus pontico
triumplio inter pompee fercula triũ
uerborum pretulit titulum. uem. uiai.

Expanded text:
Caluinus in Ponto exercitum amiserunt. Caluinus in Ponto exercitum amiserunt. ipse prosperrime semper ac ne ancipiti quidem umquam fortuna praeterquam bis dimicauit: semel ad Dyrrachium, ubi pulsus non instante Pompeio negauit eum uincere scire, iterum in Hispania ultimo proelio, cum desperatis rebus etiam de consciscenda nece cogitauit. Confectis bellis quinquiens triumphauit, post deuictum Scipionem quater eodem mense, sed interiectis diebus, et rursus semel post superatos Pompei liberos. primum et excellentissimum triumphum egit Gallicum, sequentem Alexandrinum, deinde Ponticum, huic proximum Africanum, nouissimum Hispaniensem, diuerso quemque apparatu et instrumento. Gallici triumphi die Velabrum praeteruehens paene curru excussus est axe diffracto ascenditque Capitolium ad lumina quadraginta elephantis dextra sinistraque lychnuchos gestantibus. Pontico triumpho inter pompae fercula trium uerborum praetulit titulum veni · vidi ·
Abbreviated transcription (Latin):
Rerum acq imparatus. Regnum egipti
bictor cleopatre fratriq cius minori ꝑ¬
misit. ueritus prouinciam facere ne qͣn¬
doq uiolenciorem presidem naucta no¬
uarum rerum materia esset. Ab alexã¬
dria in spriam et inde pontum transiit
urgentibus de pharnace nunciis. quem
iytridatis magni filium esse ferunt¬
ac tune occasione temporum propalantẽ
ĩamq multiplici successu preferocem
mira quintum qua ad fucrat diem qua¬
tuor quibus in conspectum uenit horis
una profligauit acie crebro commenio¬
rans fesicilitatem pompen/ cui preci¬
pua milicie laus de tam mbelli hostiũ
genere contigisset. Deinde sapionem ac
uibam Reliquias parcium in affircam
Refouentes deuicit, pompen liberos in
lyyspania ommbus caulibus bellis
nullam cladem mnsi per legatos suos
passus est. Quorum .C. cuuo in af¬
frica periit .C. ancomius millirico in
aduersanorum deuenit potestatem. P.
dolabella in codem illireo .c N. domiciꝰ

Expanded text:
rerum atque inparatus. regnum Aegypti rerum atque inparatus. regnum Aegypti uictor Cleopatrae fratrique eius minori permisit, ueritus prouinciam facere, ne quandoque uiolentiorem praesidem nacta nouarum rerum materia esset. ab Alexandria in Syriam et inde Pontum transiit urgentibus de Pharnace nuntiis, quem Mithridatis Magni filium ac tunc occasione temporum bellantem iamque multiplici successu praeferocem, intra quintum quam adfuerat diem, quattuor quibus in conspectum uenit horis, una profligauit acie; crebro commemorans Pompei felicitatem, cui praecipua militiae laus de tam inbelli genere hostium contigisset. dehinc Scipionem ac Iubam reliquias partium in Africa refouentis deuicit, Pompei liberos in Hispania. omnibus ciuilibus bellis nullam cladem nisi per legatos suos passus est, quorum C. Curio in Africa periit, C. Antonius in Illyrico in aduersariorum deuenit potestatem, P. Dolabella classem in eodem Illyrico, Cn. Domitius
Abbreviated transcription (Latin):
primum transfretatiur. Hos frustra ꝑ
ommes moras exitu prohibere conatus
Romam iter conuertit. Appellatisq de Re
publica patribus ualidissimas pompen
copias que sub tribus legatis . Al. pyreio
et .l. afframo. et ai. uarrone in hyspaina
erant muasit professus aute inter suos
ire se ad exercitum sine duce et inde Reuer¬
surum ad ducem sine exercitu. et quãquã
obsidione massilie que sibi in itinere
pottas clauseiit summa ꝙ frumentarie
Rei penuria retardante laboraret birui
tamen omma peirgit uel subegit hĩc
urbe Repetita in macedomam transg̃s¬
sus. pompeium per quatuor pene
menses marimis obsessum opibits
ad extremum pharsalico prelio fudit
effugientem alexandrram persecutus
ut occisum depreliendit cum ꝑ tolomeo
Rege a quo sibi quoq insidias tendi ui¬
debat Bellum sane difficillimum ges¬
sit neqr loco. neqr tempore equo sed hi¬
eme cum et intra mema copiosissimi
at solertissum hostes mops ipse omĩum

Expanded text:
primum transfretaturi. hos frustra per primum transfretaturi. hos frustra per omnis moras exitu prohibere conatus Romam iter conuertit appellatisque de re publica patribus ualidissimas Pompei copias, quae sub tribus legatis M. Petreio et L. Afranio et M. Varrone in Hispania erant, inuasit, professus ante inter suos, ire se ad exercitum sine duce et inde reuersurum ad ducem sine exercitu. et quanquam obsidione Massiliae, quae sibi in itinere portas clauserat, summaque frumentariae rei penuria retardante breui tamen omnia subegit. hinc urbe repetita in Macedoniam transgressus Pompeium, per quattuor paene menses maximis obsessum operibus, ad extremum Pharsalico proelio fudit et fugientem Alexandriam persecutus, ut occisum deprehendit, cum Ptolemaeo rege, a quo sibi quoque insidias tendi uidebat, bellum sane difficillimum gessit, neque loco neque tempore aequo, sed hieme anni et intra moenia copiosissimi ac sollertissimi hostis, inops ipse omnium
Abbreviated transcription (Latin):
sacca alea est inquit/ acq ita traecto
exercitu adhibitis tribunis plebis qͥ
pulsi superuenerunt pro concione¬
fidem militum flens ac ueste a pectore
discissa inuocauit. Existimatur eciam
equestres census pollicitus singulis qd̾
accedit opimone falsa. Nam in alloquẽ¬
do adhortando sepus digitum leue ma¬
mis ostentans ad firmaret se ad satiffa¬
ciendum ommibus per quos digntatem
suam deffensurus esset Amilum quoq
ceco animo detracturum sibi extrema con¬
cio cui facilus erat uidere concionantem
quam audire. prodicto accepit qd uisu
suspicabatur. promissum ꝙ ius anulo¬
rum cum nilibus quadringentis fama
distulit.
tdo et sumima rerum quas dẽĩceps¬
gessit. sie se habent picenam ũ¬
briam etruriam occupauit et lucio domi¬
cio qui per tumulcum fuccessor ei nomi¬
natus corfimum presidio tenebat indi¬
cionem Redacto acq dimiisso secundum
superum mare brondusium tetendit qͦ
consules pompeni uique confugerant, quã

Expanded text:
iacta alea est,' inquit. atque ita traiecto iacta alea est,' inquit. atque ita traiecto exercitu, adhibitis tribunis plebis, qui pulsi superuenerant, pro contionefidem militum flens ac ueste a pectore discissa inuocauit. existimatur etiam equestres census pollicitus singulis; quod accidit opinione falsa. nam cum in adloquendo adhortandoque saepius digitum laeuae manus ostentans adfirmaret se ad satis faciendum omnibus, per quos dignitatem suam defensurus esset, anulum quoque aequo animo detracturum sibi, extrema contio, cui facilius erat uidere contionantem quam audire, pro dicto accepit, quod uisu suspicabatur; promissumque ius anulorum cum milibus quadringenis fama distulit. Ordo et summa rerum, quas deincepsgessit, sic se habent. Picenum Vmbriam Etruriam occupauit et Lucio Domitio, qui per tumultum successor ei nominatus Corfinium praesidio tenebat, in dicionem redacto atque dimisso secundum Superum mare Brundisium tetendit, quo consules Pompeiusque confugerant quam