comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ꝓuectu obstant reluctãtur
et quaĩ fratrẽ ysmaclitis exponãt
si nõ occidant incrustãt ip̃a since¬
ritatem et ut ꝓp̾um p̾cexant scelus
ĩnocẽtis tunicam ondũt cruẽtatã
Hanc ei ĩmultis urdco desc̾ptionẽ
qui adonũa  felicioris aure mom̃¬
ta urũtur sq uellẽt adu̾sari for¬
tuna dũ alii grauius lederẽtur.i
et ut esopo uel aiuano credas ui¬
debis qui sibi oculu alteꝵ erui i¬
gaudat dũ utroq priuetur ꝓximꝰ
Nlec ẽ qua uia declines ĩuidiam
nisi nuẜrimus fias Celebre nãꝙ
ẽ ab antiquo ꝓuerbio quia sola
mufia nescit inuidia fortũaꝙ ho¬
nunis mifuna ẽ cui nõ ĩ uidetu.
fertur plato cũ ei odiscipuli ĩuiderz
socratẽ interrogasse qua ratione
posset hoĩu decdinare ĩuidia cui
socrates esto ĩquit ut t̾sites dũ
ergo torquẽtur iuidi alios miẜi¬
ec sue uolunt ẽẽ participes undiq
querẽtes ut noceant et ip̃a ĩnocẽ¬

Expanded text:
cujus provectum, obstant, reluctantur, cujus provectum, obstant, reluctantur, ut quasi fratrem Ismaelitis exponant; si non occidant, incrustant ipsam sinceritatem, et ut proprium praetexant scelus, innocentis tunicam ostendunt cruentatam. Hanc enim in multis video descriptionem, qui ad omnia felicioris aurae momenta uruntur, sibique vellent adversari fortunam, dum alii gravius laederentur. Et ut Aesopo, vel Aviano credas, videbis qui sibi oculum alterum erui gaudeat, dum utroque privetur proximus. Nec est qua via declines invidiam, nisi miserrimus fias. Celebre namque est ab antiquo proverbium: quia sola miseria nescit invidiam. Fortunaque hominis miserrima est, cui non invidetur. Fertur Plato, cum ei condiscipuli inviderent, Socratem interrogasse, qua ratione posset hominum declinare invidiam. Cui Socrates: « Esto, inquit, ut Thersites. » Dum ergo torquentur invidi, alios miseriae suae volunt esse participes, undique quaerentes ut noceant, et ipsam innocen
Abbreviated transcription (Latin):
na et palladis uirib et forma mo¬
tam describit i uidiaz et sororis
felices thalamos soror stimłata
ferre nõ potuit et ut ꝓmissã nu¬
mini uel germane fidẽ ẜuaret i
nullo p̃tio potuit incimari Sepe
mori uoluit ne quidꝙͣ tłe uiderz
Ao parricidii facinꝰ i fratrẽ patri¬
archas excitauit ĩuidia ut neci¬
puẽ reuelare licuerit grãz quã
spc̃ ĩnocẽti mõstrabat in sõpnis
gigo ẜuitute dampnat᷑ ĩ nocens
frater pater obitate et ut dispõi¬
tionẽ grẽ dei enacuet ĩ se famẽ
ẜuitutis iuigu calamitatẽ exilii
calũpnias egiptioꝵ seuidiã pho
nis auisto iudice ĩ iquitas ĩpetr̃¬
uit manius ioseph ĩ laboribꝰ ser¬
uierũt et successio eoꝵ ĩ luto ⁊ la¬
tere ipĩs ꝙ paleis reputat᷑ ĩdigꝰ
Rideas multos eisde̾ liuoris ur¬
geri stimulis ut quos possunt
obices opponat gratie et dispoĩõ
altissimi nitantur ĩpedire Si fote
Quasi som pniando conicuint ali¬

Expanded text:
Nam et Palladis viribus et forma, moNam et Palladis viribus et forma, motam describit invidiam, et sororis felices thalamos, soror stimulata ferre non potuit, et ut promissam numini vel germanae fidem servaret, nullo pretio potuit inclinari. Saepe mori voluit, ne quidquam tale videret. Ad parricidii facinus, in fratrem patriarchas excitavit invidia, ut nec impune revelare licuerit gratiam, quam spiritus innocenti monstrabat in somnis. Ergo servitute damnatur innocens frater, pater orbitate, et ut dispositionem gratiae Dei evacuet, in se famem, servitutis jugum, calamitatem exsilii, calumnias Aegyptioruquitas impetravit. Manus Joseph in laboribus servierunt, et successio eorum in luto et latere, ipsisque paleis reputatur indigna. Videas multos ejusdem livoris stimulis urgeri, ut quos possunt obices opponant gratiae, et dispositionem Altissimi nitantur impedire. Si forte quasi somniando conjiciunt ali
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuidia nichilẽ que ꝓtinus ip̃m
auctorẽ rocdit excrucias ar̃mu
Nec leue tormẽtu credas quo nł¬
lũ gramus potuerũt siculi excogi¬
tare tẏrani. Peste hac licet poetici
Mube figmenti naso depinxit ele¬
ganter quid̃ uẽ pallor iore sedet
maties ĩ corꝑe toto Nuꝙͣ recta ati¬
es luiẽt rubigie dentes pectora
felle uirent suffusa ẽ lingua uer¬
neno Risus abest nisi quẽ uisi
fecere dolores Tixꝙ tenet lacri¬
mas quia nil lacrimabile cernit
flec friutur sõpno iugilantibus
excita curis S uidet ingratos ĩ¬
tabescet ꝙ uidendo successus ho¬
nũ carpitq et carpitur una sup¬
pliciũ ꝙ suũ ẽ non ẽ aut̃ minus
uera desc̾ptio l rei ĩ corporali corꝑis
cõpoitionẽ auctor asscribat cũm
eo figẽ que sacrofregia uel saco¬
graphia d̾r uis consistat ꝙ reb
in corpoãlib corꝑis lineamẽta li¬
cent̾ attribuit hoc quid potius
attẽdẽdũ ꝙ nulla uis bñficii a
nature flãmã rstrĩguit iuidie ⁊

Expanded text:
invidia nihil est, quae protinus ipsum Auctorem rodit, excrucians animum. Nec leve tormentum credas, quo nullum gravius potuerunt « Siculi excogitare tyranni. » Pestem hanc, licet poetici nube figmenti, Naso depinxit elea duxit. Pallor in ore sedet, macies in corpore toto, Nusquam recta acies, liuent rubigine dentes, Pectora felle uirent, lingua eneno. Risus abest, nisi quem visi fecere dolores, Vixque tenet lacrymas, quia nil lacrymabile cernit. Nec fruitur somno, vigilantibus excita curis. Sed videt ingratos, intabescitque videndo Successus hominum, carpitque, et carpitur una, Suppliciumque suum est. Non est autem minus vera descriptio, licet rei incorporali corporis compositionem auctor ascribat, cum in eo figurae, sarcophegia, vel sarcographia dicitur, vis consistat, quod rebus incorporalibus corporis lineamenta licenter attribuit. Hoc quidem potius attendendum, quod nulla vis beneficii aut naturae, flammam restinguit invidiae.
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ ĩ et̾nũ exultare cũ xp̃o Et plaẽ
miserrimũ ẽ torqueri cũ mũdo et ĩ
et̾nũ cũ dyabolo flagellari. Si erg
i hac uita tãtũ sꝑantes st̃ ypocte
tristes. qui exterminat faties sua
ut ꝓbi hoĩb apꝑeant et qi p̃cinẽti¬
bus tubis iustitie sue opera p̾conã¬
tur adno frustra retributio expoc
suam ⁊e hiis eĩ qui uerbo ⁊ hitu
cenus honorant dñ ex sẽtẽtia eiꝰ
constat qm̃ ipe elogatur ab eis.
eo ꝙ cor coꝵ ab eoelongatu est s
et ip̃a opera eoꝵ dispendiũ salutis
afferut et babiloioꝵ pricipi sathae
famulant᷑. Sia ei que ostẽtacoĩs
gͥratia fuit ꝓficiscũtur ĩ mortẽ Re¬
quͣ narrat hystoria ꝙ cũ eçechias
rex ierul ꝑ manũ ysaie filii amos
signũ i colũmitatis et salutis adño
accepiss umbra horologii rtrorsũ¬

Expanded text:
do, et in aeternum exsultare cum Christo: et plane miserrimum est torqueri cum mundo, et in aeternum cum diabolo flagellari. Si ergo et in hac vita tantum sperantes sunt hypocritae tristes, qui exterminant facies suas ut probi hominibus appareant, et quasi praecinentibus tubis, justitiae suae opera praeconantur, suam . De his enim qui verbo et habitu tenus honorant Dominum, ex sententia ejus constat, quoniam ipse elongatur ab eis; eo quod cor eorum ab eo elongatum est; sed et ipsa opera eorum dispendium salutis afferunt, et Babyloniorum principi Satanae famulantur. Omnia enim quae ostentationis gratia fiunt, proficiscuntur in mortem. Regum narrat historia, quod cum Ezechias rex Hierusalem per manum Isaiae filii Amos signum incolumitatis et salutis a Domino accepisset, umbra horologii retrorsu
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝓfuere Rensa: Potuerat forte non
pminitus spare meliora ⁊ sal de duz
alieno ꝯfoderet᷑ gladio expectare. Ora¬
culi u̾o uanitate certioratus gladio
suo icubũ it ⁊ ĩextremis agens dum
pprie głie ꝯsulebat ꝗ fortius mori po
auctores eaꝵ dicãt uusqsq qd̃ sẽtit
dũ haox suoꝵ titulos p̾dicant dũ ma¬
guoꝵ uiroꝵ fortitudinẽ p̾oonat᷑ bibat¬

Expanded text:
nis, profuere responsa? Potuerat forte non nis, profuere responsa? Potuerat forte non praemonitus sperare meliora, et saltem dum alieno confoderetur gladio exspectare. Oraculi vero vanitate certioratus gladio suo incubuit, et in extremis agens, dum propriae gloriae consulebat, qui fortius mori potauctores earum dicant, unusquisque quod sentit, dum heroum suorum titulos praedicant, dum magnorum virorum fortitudinem pra
Abbreviated transcription (Latin):
de manu tua ⁊ dabit illud ꝓximo
tuo dauid qr nõ obedisti uoci dnĩ
nec fecisti iram furoris eius ĩamalech
Iccuro qd pacteis fecit tibi dus hodie
cum eritis S ⁊ castra ysił tradet dñs
fideliter ĩfidelis exposuit s tñ u̾boru
tendiculis ĩfidelem ⁊ ĩfelicẽ aĩa frau¬
dulent̾ decepit. Deuiantis siquidem
conflrmat errorem ⁊ ĩpenitẽti post exi¬
tum qetẽ repromittit. Cũ eĩz dĩc dñ
ĩpletuꝵ q̃ loquutꝰ ẽ ĩmanu mea se pro¬
culdubio simulat samuelez ꝑquem
sauli que denitiat locutus ẽ dñs. Cũ
aut subiugit. Cras tu ⁊ filii tui mecũ
eritis. Ueꝵ quidẽ s fraudulent enũti¬
at. Erat ei die seqnti sibi manũ ex
despatione uutiens ad ĩfer trãsiturꝰ
hĩturus ꝓtẽ cũ eo q̃m auaritia fastu
obstinatione mẽtis fuerat ĩsequutus.
S falso blanditur ĩgerens spez qetis
dũ se gestu ⁊ u̾bis mentitur samuelẽ
Cui certũ ẽ collatã ẽẽ ĩ quiete sedẽ a

Expanded text:
ud proximo tuo David quia non oboedisti voci Domini neque fecisti iram furoris eius in Amalech idcirco quod pateris fecit tibi Dominus hocum eritis sed et castra Israhel tradet Dominus fideliter infidelis exposuit, sed tamen verborum tendiculis infidelem et infelicem animam fraudulenter decepit. Deviantis siquidem confirmat errorem, et impoenitenti, post exitum, quietem repromittit. Cum enim dicit Dominum impleturum quae locutus est in manu mea, se procul dubio simulat Samuelem, per quem Sauli, quae denuntiat, locutus erat Dominus. Cum autem subjungit: Cras tu et filii tui mecum eritis, verum quidem sed fraudulenter enuntiat. Erat enim die sequenti sibi manum ex desperatione injiciens, ad inferos transiturus, habiturus partem cum eo, quem avaritia, fastu, obstinatione mentis, fuerat insecutus. Sed falso blanditur, ingerens spem quietis, dum se gestu et verbis mentitur Samuelem, cui certum est, collatam esse in quiete sedem a
Abbreviated transcription (Latin):
arcrbant aut si potins qui re¬
qula quã ꝓfitetir ⁊ quali uinẽ¬
Adicctut ad uitutis mia iaeaᷤ
etud nuc aput me i unu ogec
ut c̃ alioꝵ cuba et litiu eł. yite
qe nus musicor lautes ei ꝑites
demu ꝯlamabũt ego ur plecei
et itotus mei silib pconia eius
futula striteti disꝑtiar. ⁊Ia quis a
senupagano tibiã oricalco uictes
et emula cube grandioris erpee¬
cet adero camẽ et me tantis so¬
lempnuiis ĩgera et ꝙ laciui uẽa
subtrahit deuociois copia sapple¬
bit Du uga mõtis aper fui¬
or dũ pisces amabie Duꝓchre

Expanded text:
ascribant, aut sibi potius, qui regulam quam profitentur, et qua vivenadjeci, ut ad virtutis viam redeant titulos nunc apud me in unum congero, ut cum aliorum tuba et litui, et omne genus musicorum, laudeslamabunt, ego vir plebeius et indoctus, mei similibus praeconia ejus fistula stridenti dispertiam. Nam quis a semipagano tibiam aurichalco junctam, et aemulam tubae grandioris exspectet? Adero tamen, et me tantis solemniis ingeram, et quod ingenii vena subtrahit, devotionis copia supplebit. Dum juga montis aper, fluvios du
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ noĩe dñi fuãt ĩ choatũ p̃termit¬
tat ñ forte oẽ reuocatde omino¬
ĩam eẽ corui ꝑsuadeatur exẽplo
qui colors amisit uenustater dũ
reuocatus ⁊ cornice ꝓgͥcli maluit
uta se ducitur s fidelis nequaquã

Expanded text:
in nomine Domini fuerat inchoatum, praetermitin nomine Domini fuerat inchoatum, praetermittat, nisi forte omnem revocationem ominosam esse corvi persuadetur exemplo, qui coloris amisit venustatem, dum revocatus a cornice, progredi maluit uta se
Abbreviated transcription (Latin):
tu oĩa tãtu possũt ꝙͣtu excipiẽti
fides pmittit. Dñ ⁊ iulius cesar nł¬
lo anguno nlła nesupstitõe aquo¬
cũq incepto potuit abst̾ren. Con¬
tigit aut ut quãtoq ĩ affrica na¬
iugio proficiscẽs ĩ egressu nauis ꝑ¬
laberctu.. Uerso itaq ad melius
omine tenco te ĩꝗt affrica eamq
obtinuit ptea calpunna uxor eiꝰ
ca nocte ꝙͥ is ĩter̃a ultima griit
uidit eũ młtis uulnerib cõfectu
isui suo iacẽ rogansq ut die se¬
quen a curia abstineret nõ ob ti¬
nuit. ne ille ĩuita sua aliqd timi¬
du ꝯuocnq anspicio egisse uide¬
retiur. Q̃n excioio massiliesiu lucũ
qui diis sacratus hebatur pͥmus
ausus ẽ cedere probans se ab oĩ
supstitione alienu. Ttũs quoq
marcus euagliçandi causa ale¬
xadra proficisces cũ nauẽ eg̾ssꝰ
npiss calceu grãs agens it suũ¬
expeditu ee ꝓtestatus ẽ. Siquis
reuocat iter eũou ñ obħ siquio

Expanded text:
uantum excipientis fides permittit. Unde et Julius Caesar nullo augurio, nullave superstitione, a quocunque incoepto potuit absterreri. Contigit enim ut quandoque in Africam navigio proficiscens in egressu navis prolaberetur: verso itaque ad melius omine: « Teneo te, inquit, Africa: » eamque obtinuit. Praeterea Calphurnia uxor ejus ea nocte, quam is in terra ultimam gessit, vidit eum multis vulneribus confectum in sinu suo jacere, rogansque ut die sequenti a curia abstineret, non obtinuit, ne ille in vita sua aliquid timidum, quocunque auspicio egisse videretur. In excidio Massiliensium, lucum qui diis sacratus habebatur, primus ausus est caedere, probans se ab omni superstitione alienum. Beatus quoque Marcus evangelizandi causa Alexandriam proficiscens, cum navem egressus rupisset calceueditum esse protestatus est. Si quis revocatur inter eundum, non ob hoc, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
um corpora ĩ aquis auidiꝰ mergiꝰ
spicies imbres expecta. Qu clamo¬
re cormcis audiens matutinum
pluma petit. Haudio credo qr sit
diuinius illis ĩgeniu aut rex fate
prutetia maior  s qr morantes
in aere motus illus citius ĩse ip̃is

Expanded text:
um corpora in aquis avidius mergi um corpora in aquis avidius mergi conspicies, imbres exspecta. Cum clamorem cornicis audieris matutinum, pluviam petit. Haud ideo credo, quia sit divinitus illis Ingenium, aut rerum fato prudentia major, Sed quia morantes in aere motus illius citius in se ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
ad erudiend ĩ cieatura cõcessa sut
fice ⁊ fructu euacuo. aDultiphaĩe
siquide młtisq moĩs sua deus in¬
sbruit creatura: ⁊ nũc clemẽtorur
uocib nc̃ sensibiliu aut ĩsẽsibiliũ
reru ĩ diciis ꝓut electis nou̾it ex¬
pedire. q uetura sũt manifestat. fu¬
turas itaq tẽpestates aut serenita¬
tes signa q̃dar ançedẽtia p̃loqu̾utͣ.
ut ho qui ad laborẽ natus ẽ ex his
possit sua excicia tẽperare. hĩc agr¬
cole hic naute familianb quibus¬
da expimẽtis qd quo tp̃e gen opo¬
teat colligũt q̃ litatẽ tpĩs futi ex
co ꝙ p̃tiit metiẽtes. In qua re nͦ
aues dequib ẜmo p̃cessit parẽtis
nat̾e bnticio arbitror destitutas. i¬
adergus altione cignus archana
Nate frequẽter apiunt. Cu i enĩ
crrea mediu hyemis altiões nidi
bites. eor q nante solet diligẽtius
obẜuare dicũturq dies altionite
quib uix uł temus flatus aura.
ientitur. Ho ad proc̾atõe pullorũ

Expanded text:
 creaturam concessa sunt, fidem et fructum evacuo. Multifarie siquidem, multisque modis suam Deus instruit creaturam, et nunc elementorum vocibus, nunc sensibilium aut insensibilium rerum indiciis, prout electis noverit expedire, quae ventura sunt manifestat. Futuras itaque tempestates, aut serenitates, signa quaedam antecedentia praeloquuntur, ut homo qui ad laborem natus est, ex his possit sua exercitia temperare. Hinc agricolae, hinc nautae familiaribus quibusdam experimentis, quid quo tempore geri oporteat colligunt, qualitatem temporis futuri ex eo quod praeteriit metientes. In qua re nec aves, de quibus sermo praecessit, parentis naturae beneficio arbitror destitutas. Mergus, alcyones, cygnus, arcana naturae frequenter aperiunt. Cum etenim circa medium hiemis, alcyones nidifbites, eosque nautae solent diligentius observare, dicunturque dies alcyonitae, quibus vix vel tenuis flatus aura sentitur. Hos ad procreationem pullorum
Abbreviated transcription (Latin):
pceoat: ⁊̃ ut alius ait uił fit ĩtra
nne cã. Cõstat itaq  artificis ne ẽ
manu nich̾ cuadit. Exquo cõ¬
seqͣnt᷑ patet ao phisica oĩa ꝑtine.
Ego quide quocñq modo ista se
B̾ant in dubitãter credo illã sola
nõ eẽ respuẽda q̃ exfide ꝓuẽiut
a referũtur ad głia oĩpotẽtis dei ꝯ

Expanded text:
et ut alius ait: « Nihil fit in terra sine causa. » Constat itaque quia artificis naturae manum nihil evadit. Ex quo consequenter patet ad physicam omnia pertinere. Ego quidem quocunque modo ista se habeant, indubitanter credo illa sola non esse respuenda, quae ex fide proveniunt, et referuntur ad gloriam omnipotentis Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
propabłr ꝯp̾hẽdit. futa ĩ sanitatẽ
uit egntudinẽ aut statu ꝙ dic̾t
nentsitate. fatalitatẽ quoq ip̃a
du si cãs nouerit efficacissime cu¬
ignorant quomo curat Noutiq
Uitis bnficio s fortune. iudiciũ uo
ꝙ exsignor cognitõe ꝓferũt. ⁊ si dis¬

Expanded text:
prehendit. Futuram etiam sanitatem, aut aegritudinem, aut statum, quem dicunt neutralitatem, fatalitatem quoque ipsamdum, si causas noverint, efficacissime cuignorant, quomodo curant? Non utique artis beneficio, sed fortunae. Judicium vero, quod ex signorum cognitione proferunt, etsi dif
Abbreviated transcription (Latin):
tus orbis serenitatẽ nauigiis reꝓ¬
mutit ꝙͣ gestat nultu. Precipue a
quato ortu is eĩ auctor cͥtissimꝰ est.
n obtusis cornib ritila n ĩfuso fu¬
ent humore fuscata. Tũc ei totus
⁊ ille dies ⁊ qui nascẽtur ab illo. exac¬
tu ad mese nẽto pluia q careb̾t.
Bol qͦs catens ĩt est utrũ equalib
gaueeat rãdiis / An obiecta mbe̾
nitilet utrũ solito splẽdore fulgidus
an uẽtis urgẽtib igneꝰ nue nt pal¬
lidus an pluma sit ĩpẽdẽte maculo¬
sus. Aer uͥo ⁊ mare ip̃m nubiu q
magͥtudo uł spẽs płimu afferũt in¬
structois. S ⁊ aues ⁊ pisces futõrũ

Expanded text:
enitatem navigiis repromittit, quam gestat vultu, praecipue si quarto ortu, is enim auctor certissimus est, neque obtusis cornibus rutila, neque infuso fuerit humore fuscata. Tunc enim Totus et ille dies, et qui nascentur ab illo, Exactum ad mensem vento pluviaque carebunt. Sol quoque candens interest utrum aequalibus gaudeat radiis, an objecta nube rutilet, utrum solito splendore fulgidus, an ventis urgentibus igneus, nive sit pallidus, an pluvia sit impendente maculosus. Aer vero, et mare ipsum nubiumque magnitudo, vel species plurimum afferunt instructionis. Sed et aves, et pisces, fut
Abbreviated transcription (Latin):
infirmis ⁊ curabãtur. U̾ti stepha¬
ni tunica supposita mortuũ susci¬
tauit. Simboluz apłoru demoĩ¬
acum aquo gestabatur curauit.
Dr̃o duca herbis duz legebatur
aut dabantur exfide dicta sepis¬
sime cotulit optatu salutis effe¬
ctum. Btũs benedcus signo cru¬
cis uas mortifeꝵ fregit. ac ñ pro
signo lapitẽ ĩ torsus. Capitula

Expanded text:
infirmis, et curabantur. Beati Stephani tunica superposita mortuum suscitavit. Symbolum apostolorum daemoniacum, a quo gestabatur, curavit. Oratio Dominica herbis, dum legebantur aut dabantur ex fide dicta, saepissime contulit optatum salutis effectum. Beatus Benedictus signo crucis vas mortiferum fregit, ac si pro signo lapidem intorsisset. Capitula
Abbreviated transcription (Latin):
hredis fletus sub ꝑsõa risus ẽ furor
tunũ accusat qui iteꝵ naufragui
fecit nĩu alt̾cando ueritas amitti
ꝑs bnficii ẽ quoa̾ petit᷑ si cito nege
ita aicu hẽas ut posse i innicũ fieri
putes Neterẽ ferendo ĩ uiria ĩ uites
citur Tlecessẽ ẽ ut multos timea
quẽ multi timẽt ꝓpostreo uł tenu
uirtutis uiditio siue ĩ oꝑx siue in

Expanded text:
s boni. Heredis fletus sub persona risus est. Furor tunum accusat qui iterum naufragium facit. Nimium altercando veritas amittitur. Pars beneficii est, quod petitur si cito neges. Ita amicum hputes. Veterem ferendo injuriam, invitas citur. Necesse est multos timeat, quem multi timent. Postremo vel tenui virtutis indicio, sive in verbo, sive in
Abbreviated transcription (Latin):
cẽseatur ꝑ qͥda ĩ uolucra ueꝵ gert
ymagines ĩ quib cõiectoꝵ p̾cipue
psonaꝵ reꝵ ⁊ tẽpor diligẽtissime
obyuatur. Ot eĩ ait. Mestor de

Expanded text:
censeatur, per quaedam involucra rerum gerit imagines, in quibus conjectorum praecipue personarum, rerum et temporum diligentissime observatur. Ut enim ait Nestor, de
Abbreviated transcription (Latin):
leccon occurret. ꝙ uolu̾tas bõi nõ
minꝰ iudici necc̾ia ẽ. ꝙͣ noticia uel
pot᷑as. cu nõ mõ de sius s exalie¬
nis delictis teneatur. ⁊ duplici suo¬
ruz ⁊ alioꝵ p̾mat᷑ onere. ut nec in
młtitudine muneru citͣ mũdiciã
uolu̾tatis sit ei fiducia añ deũ. Uñ
⁊ plato. eg̾gie quidẽ ⁊ luculẽt̾ si tñ
audiat eos qui de rei publice gerẽ¬
do magr̃atu cõtendũt. ita ĩt̾ se uer¬
sari asẜ̾it. ut si naute sub ad uersa
tissimu gub̾nare. In quo fortune
calculo aut ulłus. aut rarꝰ idẽq
temerariꝰ ẽ. qui sinc arte ⁊ uirib
tpͣe ulł mir̃abilius uidi. ꝙͣ iudices
scĩe legis igͣrqs bone uolũtatis ĩ anes
quos conuincit amor munur ⁊ re¬

Expanded text:
occurret, quod voluntas boni non minus judici necessaria est, quam notitia, vel potestas, cum non modo de suis, sed ex alienis delictis teneatur, et duplici suorum et aliorum prematur onere, ut nec in multitudine munerum citra munditiam voluntatis sit ei fiducia ante Deum. Unde et Plato egregie quidem et luculenter si tamen audiatur eos, qui de reipublicae gerendo magistratu contendunt, ita inter se versari asserit, ut si nautae sub adversa tissimum debeat gubernare. In quo fortunae calculo, aut nullus, aut rarus, idemque temerarius est, qui sine arte et viribus nihil miserabilius vidi, quam iudices scientie legis ignaros et bone voluntatis inanes, quos convincit amor munerum et re
Abbreviated transcription (Latin):
cia ptis uniꝰ in alt̾a ꝙͣ uis arte
trisfere moliũtur. Non facile di¬
ress utru sit nequiꝰ l uenduor
coquitatis malicia fuco fallaciori
coloret. Pot tñ uideri nequior q
otticii sui pnicipe ⁊ regina cui fides
famulat᷑ qi mercẽ inforo distra¬

Expanded text:
quavis arte transferre moliuntur. Non facile dixerim utrum sit nequius, licet venditor aequitatis, malitiam fuco fallaciori coloret. Potest tamen videri nequior, qui officii sui principem et reginam, cui fides famulatur, quasi mercem in foro distra
Abbreviated transcription (Latin):
uult eqͥtati ẜuire. nec p̃t. nõtã p̾si¬
dis ẽ culpa ꝙͣ pͥncipis. S ad religi¬
one uidicis. ħ eadẽ ꝑtinere c̾tissim̃
est. cũ ip̃ uiris oporteat hr̃e noticiã
uolũtate bõi uires exeꝙ̃di.⁊ sacͣm̃to
debeat c̃ẽ legibus obligatꝰ ut s om̃o
illicitu nou̾it ab earu sinceritate

Expanded text:
sidis est culpa, quam principis. Sed ad religionem judicis haec eadem pertinere, certissimum est, cum ipsum juris oporteat habere notitiam, voluntatem boni, vires exsequendi, et sacramento debeat esse legibus obligatus; ut sibi omnino illicitum noverit, ab earum sinceritate
Abbreviated transcription (Latin):
Est aut̃ calupniar emũa falsam
tendere Puaricari uẽa abscd̾lere
at ĩuniuersũ ab accacõe desistere
terguisari ẽ S lege renua calũp¬
miantes ad iũdc̃a poscit siłitudo
supplicii ita tñ ꝙ postꝙͣ reus abso¬
lutus fuerit cũ de accatoris consilio
et mẽte ꝯstiterit si uisto errore lap¬
sus ẽ absoluat᷑ Si uero ĩ euidenti
calupnia dphesus ẽ pena legittĩa

Expanded text:
Est autem calumniari, crimina falsa intendere. Praevaricari, vera abscondere. At in universum ab accusatione desistere, tergiversari est. Sed lege Remia calumniantes ad vindictam poscit similitudo supplicii, ita tamen ut postquam reus absolutus fuerit cum de accusatoris consilio et mente constiterit, si justo errore lapsus est, absolvatur. Si vero in evidenti calumnia deprehensus est, poena legitima
Abbreviated transcription (Latin):
litio cõstet et obnoxias. Nõ opꝰ
nõ ẜ mo gͣtuitus ẽ. nõ tacet᷑ nͥ ad
pci. Sileciu nãq res uenalio
est. ħ forte ademostene. accepũt
qui cu anstodimu auctore fabu¬
lani ĩ t̾rogass ꝙͣtu mercedis uti
ageret accepiss ⁊ respond̾et ei talẽ¬
tu at ego inquit demostenes pł
accepi ut tacere. Cansidicoꝵ si¬
quite ẽ ligua dãnfica. nͥ eamut
dici solet funib argẽteis iuincias.
⁊ ec unu nisi forte potẽtissimus
sit. ꝓficit illaqueare munerib. qr
inquo uniꝰ tibi cociliat᷑ gra. alior
ĩuidia cõcitat᷑. Sibi naq p̃rep¬
tu arbitͣntur ꝙ aliis erogatur¬

Expanded text:
e obnoxia? Non opus, non sermo, gratuitus est, non tacetur nisi ad pretium. Silentium namque res venalis est. Hoc forte a Demosthene acceperunt, qui cum Aristodemum actorem fabularum interrogasset, quantum mercedis uti ageret accepisset, et responderetur ei talentum: « At ego, inquit Demosthenes, plus accepi ut tacerem. » Causidicorum siquidem est lingua damnifica, nisi eam, ut dici solet, funibus argenteis vincias. Nec unum nisi forte potentissimus sit, proficit illaqueare muneribus, quia in quo unius tibi conciliatur gratia, aliorum invidia concitatur. Sibi namque praereptum arbitrantur,
Abbreviated transcription (Latin):
patrociniu denegare nisi forũ si
p̃dudi uelit ut postinodũ ĩ causis
agendis mĩe audiatꝰ di uõ p̾ua¬
ric̾atus fuerit aduocatꝰ ĩ ꝯuictu
opportet ꝓ qualitate ꝯmissi pena
grauissimã ex̾ceri. Nimnus siquidẽ
batrocinii fidelissie ĩplendũ est et
sine adisarioꝵ ĩ uria Racoibus
naq nõ ꝓoris ꝯtende̾du est et ex
edicto principis pati᷑ opidis dispẽ¬
diũ Quisqs negotio derelicto pro¬
cax ĩ aduisarii sui ꝯcuelia ã palã
pergit aut subdole S licet patro¬
no merçes ca honorarii debeatur
ccinatorẽ uel redẽptorẽ liciũ eẽ nõ
lic̾et ut certe partis emolimĩtũ cũ
graui dapno utigatõis et quada
depnacio paciscatur. Quidquid
aut patronꝰ allegau̾it pñte dnoi¬

Expanded text:
patrocinium denegare, nisi forum sibi patrocinium denegare, nisi forum sibi praecludi velit, ut postmodum in causis agendis minime audiatur. Si vero praevaricatus fuerit advocatus, in convictum oportet, pro qualitate commissi, poenam gravissimam exercere. Munus siquidem patrocinii fidelissime implendum est, et sine adversariorum injuria. Rationibus namque, non probris contendendum est, et ex edicto principis patitur opinionis dispendium, quisquis negotio derelicto, procax in adversarii sui contumeliam aut palam pergit, aut subdole. Sed licet patrono merces ex causa honorarii debeatur, concinnatorem vel redemptorem litium esse non licet, ut certae partis emolumentum cum gravi damno litigatoris, et quadam deprecatione paciscatur. Quidquid autem patronus allegaverit praesen
Abbreviated transcription (Latin):
et ueꝵ existimauerint dientib
suis ĩferre ꝓcurabut nichil studi
reliquẽtes ꝓut auꝙ possibile est
et ꝙ ex ĩ dustria sua nõ ꝓtͣhant
lites Nã eas opportet a uidicibus
infra biẽniu uel t̾eniu ti ari. Ipos
quo aduocatos pari dist̾butione
partibꝰ exequabit siue eos pecient
siue nõ ut equo grarte possit cau¬
sa pcedẽ Hec aut̃ paritas et s̃u̾tut
mento et uiuacitate ĩgenii ⁊ con¬
isilii ꝓfũditate et cpioe scientie et
nois auctoritate ꝯsistit ut ħ om̃ia
si fieri potest aput partes quadaz
equitatis lance libret S si unius
p̾ceteris ẽ fama hylarior ex officio
udicantis ꝓ ut poterit parti. adu¬
sarie compensabr S. ui tamẽ ali¬
cuiis litigatoꝵ archana p̾nouit
nõ patrocinab̾r aou̾s. pio msi for¬
te atra ꝯueiecia uidicis seꝑatim¬
cũ plurib alter tractauerit ut alti
paris defensiois copia subtrahatu
Nec ẽ qui a iuidice monitus sie ex¬
cusatione ꝓbabili possit cuicu ꝑti

Expanded text:
averint, clientibus suis inferre procurabunt, nihil studii relinquentes prout cuique possibile est; et quod ex industria sua non protrahent lites. Nam eas oportet a judicibus infra biennium vel triennium terminari. Ipsos quoque advocatos pari distributione partibus exaequabit, sive eos petierint, sive non, ut aequo Marte possit causa procedere. Haec autem paritas, et in virtutis merito et vivacitate ingenii, consilii profunditate et opinione scientie et nominis auctoritate consistit, ut hec omnia si fieri potest apud partes, quadam equitatis lance librentur. Qua si unius pre ceteris est fama clarior, ex officio iudicantis prout poterit parti adversarie compensabitur. Qui tamen alicuius litigatorum arcana prenovit, non patrocinabitur adversario, nisi forte citra cum pluribus aliter tractaverit, ut alteri paris defensionis copia subtrahatur. Nec est qui a judice monitus sine excusatione probabili, possit cuicunque parti
Abbreviated transcription (Latin):
cator et pẽa calũpniatoꝵ siue pre¬
uero rerũ cicuis illucescat litig:¬
tores ip̃os ꝑsonas urdel prici¬
pales nõ ante ad lite̾ uidex admit¬
tit ꝙͣ ei p̾stito sacrõ faciãt fidem
ꝙ iustiẽ sue ĩsistẽt et calũpniam

Expanded text:
catorum, et poena calumniatorum, sive praererum veritas citius illucescat, litigatores ipsos, personas videlicet principales, non ante ad litem judex admittet, quam ei praestito sacramento faciant fidem, quod justitiae insistent, et calumniam
Abbreviated transcription (Latin):
Quib artib orbis ĩpii fundamẽ¬
ta p̃r iecit opis tãti glia filius cõ¬
sumauit.qit muno nõ mõ patͥs
ĩ cõtinẽtissime fuit ĩuidie ad eo ut
q̃ p̃rmi tͥumphi ei lacͥmas extorq̃¬
bat ad penar q̃ prne uͥtutis p̾coma
p̃dicabant. at ꝑithagoras ap̃ phi¬
iosopho tante extitit auc̃tis ut ad
õĩu q̃stionu descisionẽ sufficeret
si ĩꝑte crederet᷑ ꝑithagoras extitis¬
se.Tantuz nãq opinio p̾iudica¬
ta pot̾at. ut nichil cõualesçeret ab
oppõito dũ ħ ip̃e dixisse dic̾ẽt᷑. ⁊ ex
usu ad quiescẽciz uox ip̃a ꝓnoĩs
pithagora : ĩdicabat. Cu eiuiz sipłr
ritate teste tullio pithagorã ĩtelligi
oportebat. hic tñ tota auc̾te sua ne¬
quaq̾ iudicui: flexit. seo ad huc in¬
t̾ueniẽte dilatõe ꝑꝑ rei ambiguita¬
ter pendet sña. Tema quider hꝰ moi
estfuallus ad holesces diues eloq̇¬
cie discende gra cãs q orandi cup¬

Expanded text:
Quibus artibus orbis imperii fundamenQuibus artibus orbis imperii fundamenta pater iecit, operis totius gloriam filius consummavitincontinentissimae fuit invidiae, adeo ut etiam paterni triumphi ei lacrymas extorquebat ad poenam, qui paternae virtutis praeconia praedicabant. At Pythagoras apud philosophos tantae exstitit auctoritatis, ut ad omnium quaestionum decisionem sufficeret, si in parte crederetur Pythagoras exstitisse. Tantum namque opinio praejudicata poterat, ut nihil convalesceret ab opposito, dum hoc ipse dixisse diceretur, et ex usu acquiescentium, vox ipse pronominis, Pythagoram indicabat. Critate, teste Tullio, Pythagoram intelligi oportebat. Hic tamen tota auctoritate sua, nequaquam judicium flexit, sed adhuc interveniente dilatione, propter rei ambiguitatem pendet sententia. Thema quidem hujusmodi est: Evallus adolescens dives, eloquentiae discendae gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
uicis pr̃e maior. Itaq uncendi
no utq diusa. PDic apta. ille artibꝰ
bella tractabat. Deceptis ille ga¬
utere hostib. hic ꝑala: fusis. prucẽ¬
tior ile cõsilio ħ aĩo magͥficẽtior.
Ira p̃r dissimulare. pleriq ⁊̃ uĩcere
Pie ubi exarsiss nec diło ultõis noc
modus erat. Nii nimis ut̾q aiid̾
s ebrctatis diu̾sa uicia. Patri mos
erat ã de cõuiuio ĩ hoste ꝓcurere se
tenĩe piculis offerre. llexande nõ
iloste s ĩsuos seniebat. Qua ob¬
re sepe phylippũ nuln̾atu pͣlia re¬
misere ħ amicor ĩtfectoꝵ cõunno
trequet excessit. Regnare cũ aicis
ille uolebat. ħ ĩ amico regna ex̾ce¬
bat. qlmari p̃r malle ħ metui. Lit¬
teraru cultus utͣsq siłis. Soller¬
cie p̃r maioris hic ficei. uerbis at¬
q orone philippus ħͥ reb modera¬
tior. Parcẽdi uictis filio aiñs ꝓm
ptior ⁊ honestior frugalitati pater
uxurie filius magis deditus erat

Expanded text:
vitiis patre major. Itaque vincendi vitiis patre major. Itaque vincendi ratio utrique diversa. Hic aperta, ille artibus bella tractabat. Deceptis ille gaudere hostibus, hic palam fusis. Prudentior ille consilio, hic animo magnificentior. Iram pater dissimulare, plerumque etiam vincere: hic ubi exarsisset, nec dilatio ultionis, nec modus erat. Vini nimis uterque avidus, sed ebrietatis diversa vitia. Patri mos erat etiam de convivio in hostem procurrere, se temere periculis offerre. Alexander non in hostes, sed in suos saeviebat. Quamobrem saepe Philippum vulneratum praelia remisere, hic amicorum interfectorum convivio frequenter excessit. Regnare cum amicis ille volebat, hic in amicos regna exercebat. Amari pater malle, hic metui. Litterarum cultus, utrique similis. Solertiae pater maioris, hic fidei. Verbis atque oratione Philippus, hic rebus moderatior. Parcendi victis filio animus et promptior et honestior. Frugalitati pater, luxuriae filius magis deditus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua hystoria mco iudicio rep¬
peri. Michi quide semꝑ ut tam̃
pace coꝵ loquar q̃ temeritatẽ uir¬
tuti p̾ferũt ditissimo alexandro
paup pithagoras maior ent. Qḋ
ut mecu conicias collatõe phylip¬
pi ⁊ alexandri trogo põpeio uł iusti¬
no cõpẽdiario eiꝰ si mauis auctore
reuoluas. ⁊̃ lit gͦ fuit philippꝰ rex
crmor ꝙͣ cõniuior studiosior cui
maxime opes erat ĩstrumẽta bel¬
loꝵ. diuiciar q̃stus ꝙͣ custodia sol¬
lertior. Itaq ĩt condianas rapi
⁊ ĩsidiosus alloquio. Plura ꝓmit¬
teret ꝙͣ pͥstaret. Inseria ⁊ iocos ai¬
tifex amicicias utilitate nõ fide
colebat. Gr̃a fingẽ ĩodio ĩstrũe
it cõcordãtos odia. ap̃ utrũq gr̃a
querere solẽpnis illi cõsuctuto. In¬
ter ħ eloquecia ⁊ ĩsignis or̃o acu¬
minis ⁊ sollercie plena. ut nec or¬
natui facilitas nec facilitati ĩuẽ¬
tõnu te eet ornatus. Huic ale¬
xander filius successit ⁊ uirtute et

Expanded text:
oria meo judicio reperi. Mihi quidem semper, ut tamen pace eorum loquar, qui temeritatem virtuti praeferunt, ditissimo Alexandro pauper Pythagoras major erit. Quod ut mecum conjicias, collationem Philippi et Alexandri, Trogo Pompeio, vel Justino compendiario ejus, si mavis, auctore, revolvamus. Ait ergo: « Fuit Philippus rex, armorum quam conviviorum studiosior, cui maximae opes erant instrumenta bellorum, divitiarum quaestus, quam custodia solertior. Itaque inter quotidianas rapinet insidiosus alloquio, qui plura promitteret, quam praestaret. In seria et jocos artifex, amicitias utilitate, non fide colebat. Gratiam fingere in odio, instruere inter concordantes odia, apud utrumque gratiam quaerere, solemnis illi consuetudo. Inter haec eloquentia et insignis oratio, acuminis et solertiae plena, ut nec ornatui facilitas, nec facilitati inventionis deesset ornatus. Huic Alexander filius successit, et virtute et
Abbreviated transcription (Latin):
dio uitari nd̃ petest. Iniquissimũ tũ
Est iuzgia ꝓtelari cuiꝰ alt̾utriꝰ liti¬
ꝗantiũ piclitat᷑ utilitas et rei diffi¬
dultas mora nõ contrahit G. uid
igitur expediri potest accelerandu
est ꝙu ꝯsultiore tractatu ĩdiget

Expanded text:
omnino vitari non potest. Iniquissimum tamen omnino vitari non potest. Iniquissimum tamen est, jurgia protelari, cum alterutrius litigantium periclitatur utilitas, et rei difficultas moram non contrahit. Quidquid igitur expediri potest, accelerandum est; quod consultiore tractatu indiget,
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ꝙ̃ ferre fere apuero didicisti
quia ĩ quoib que habent poĩcoes
iplicitas et que latẽter ĩ uoliũt ꝯt̾¬
ria laboriosa solucio ẽ nisi forte te
antiquo uestore reputes cauciorẽ
qle credas sompnio agameoi dcuz
est ĩ sompnis dũ ĩ excedio troie gͦ¬
cia laboraret huiusꝙ sompnii ĩter¬
pͥtacio ioni cẽsuerũt grecoꝵ sapiẽ¬
tissimi reẜuandã Laborantes iudi
ꝙͣ plurios dũ queritur an quidicit
ecio mẽtior uerũ dicat S neĩe in¬
di qui scuia uitaret et caribdi nisi
debilẽ aut ꝓpicuĩ sustimuerit hoste
At ĩlitigiosis disputacoib et dcla¬
macoib scolasticis sine periculo is
ta u̾sant᷑ S ubi ad foru uẽtũ est
ĩquo lanis ostẽtatio ĩgenii oquies¬
cit ex sera dutaxat agitantur siẽ
piculo litigatoꝵ aut iudicis ĩ sẽten¬
uie calculo nõ errat Ilec ẽ ut opĩor
quitꝙͣ utilius ꝙͣ piculũ differri si

Expanded text:
ferre, quam ferre. Fere a puero didicisti, ferre, quam ferre. Fere a puero didicisti, quia in quaestionibus quae habent positiones implicitas, et quae latenter involvunt contraria, laboriosa solutio est, nisi forte te antiquo Nestore reputes cautiorem. Ne credas somnio, Agamemnoni dictum est in somnis, dum in excidio Trojae Graecia laboraret. Hujus quoque somnii interpretationem, Jovi censuerunt Graecorum sapientissimi reservandam. Laborantes vidi quamplurimos, dum quaeritur an qui dicit, ego mentior, verum dicat. Sed neminem vidi qui Scyllam vitaret et Charybdim, nisi debilem aut propitium sustinuerit hostem. At in litigiosis disputationibus et declamationibus scholasticis, sine periculo isto ista versantur. Sed ubi ad forum ventum est, in quo inanis ostentatio ingenii conquiescit, et seria duntaxat agitantur, sine periculo litigatorum, aut judicis, in sententiae calculo non erratur. Nec est, ut opinor, quidquam utilius, quam periculum differri, si
Abbreviated transcription (Latin):
bitur qr ego uicero.Si õt me ꝓ¬
nũtiatu fuiͣt nich̾ tͥ expacto ḋbeo
quia nõ uicero. Sic ab adholoscẽ¬
te discipulo mag̾r eloquecie ĩclit᷑
suo argumẽto ꝯfutatus ⁊ captioĩs
u̾sute ⁊ cogitate frustratus fuit. tũ
tentia sua utrãꝙ dc̃a ĩpartẽ ip̃a se
se rescindẽt rem ĩiudicatã reliquert
causa ĩ diẽ longissimũ ꝓtelantes
Eec multũ refert ad ꝓpõitũ pytago¬
ras an ꝓthagoras sicut quĩtiliano
placet et agellio litigauerit neq
ei us est ĩ nomĩe du constet rẽ
ambiqua sine temeritate diffinri
nõ posse Sunt autẽ multe captio¬
se questiones que tucius ⁊ ꝯmodis
psertĩ i iudiciis differũt᷑ ꝙͣ accelerẽt᷑
Tinde et aput dyaleticos genus h
et si plerũq ĩ hiis ꝑ exceptiõe doli
mali possit res temꝑan et equita ᷤ ip¬
sa urrs ĩterdũ queat mitigare ri¬
gorẽ nisi urgẽtissima reꝵ nccitas
dogat ĩtalib sentẽtia expedit dif¬

Expanded text:
bitur, quia ego vicero; si contra pronuntiatum fuerit, nihil tibi ex pacto debeo, quia non vicero. » Sic ab adolescente discipulo, magister eloquentiae inclytus suo argumento confutatus, et captionis versutae, et excogitatae frustratus fuit. Tunc tentia sua utramque in partem dicta, ipsa sese rescinderet, injudicatam reliquerunt, causam in diem longissimum protelantes. Nec multum refert ad propositum, Pythagoras, an Protagoras, sicut Quintiliano placet et Aulo Gellio, litigaverit, neque enim vis est in nomine, dum constet rem ambiguam sine temeritate diffiniri non posse. Sunt autem multae captiosae quaestiones, quae tutius et commodius, praesertim in judiciis, differuntur, quam accelerentur. Unde et apud Dialecticos, genus hEt, si plerumque in his per exceptionem doli mali possit res temperari, et aequitas ipsa juris interdum queat mitigare rigorem, nisi urgentissima rerum necessitas cogat, in talibus sententiam expedit dif
Abbreviated transcription (Latin):
itota lite faciet calũpniose ut nec
pbatio nec dilatio frustratoi̾a exiga¬
tur S io solũ qd iustĩa uidet᷑ exi¬
qͥere Reus aut uirabit ꝙ putans
se bona istantia uti ꝑuei̾t ad reluc¬
tandũ et ꝙ ĩ nullo tõcus litis arcicr¬
lo calũpniose usabitur id solũ a i¬
dice uel adusaio exigens ꝙd pro ue¬
causa exceptis hiis que ad nocatis
et quib aliis certis ꝑsois de iuris i¬
dulgencia p̃star licet Q̃ si auctor
sic iurare recusauerit exclusus alite
cadit abactiõe t̃ꝙͣ ĩ pbus litigator¬
f eus uẽo d̾tictans subire uiram̃
oĩs exbeetat S et ip̃i patrõi ca̾rũ
quo fibelior possit ee exaĩatio ab
ipa ꝯcestatiõe litis iuram̃to artãt᷑
ab ueritate et fidẽ iuz antes ꝙ cũ oi

Expanded text:
tota lite faciet calumniose, ut nec probatio, nec dilatio frustratoria exigatur, sed id solum quod justitia videtur exigere. Reus autem jurabit, quod putans se bona instantia uti, pervenit ad reluctandum, et quod in nullo totius litis articulo calumniose versabitur, id solum a judice, vel adversario exigens, quod pro vecausa, exceptis his, quae advocatis, et quibusdam aliis certis personis de juris indulgentia praestari licet. Quod si actor sic jurare recusaverit, exclusus a lite cadit ab actione, tanquam improbus litigator. Reus vero detrectans subire juramenonis exspectat. Sed et ipsi patroni causarum, quo fidelior possit esse examinatio, ab ipsa contestatione litis, juramento arctantur ad veritatem et fidem, jurantes quod
Abbreviated transcription (Latin):
uidisse. s expoctasse semꝑ donce ⁊
ĩis oriretur. Dicũt ⁊̃ p̃properu
eẽ uiatorẽ. qͥ añ ꝙͣ lucifer oriatur.
crassis ad huc tenebris luceq eõta
dietã agg̃ditur. S nec iudice t̾re¬
at auctortas litigator cũ pithago¬
re ĩ logissimu tp̃us sit dilata peticio
⁊ alexandri macedonis ĩ castrẽsi
iudicio sit ca dapnata. Qd̾ ⁊ ille
acceptu huit iudicib agens gr̃a.
quor ĩ eo fidẽ ꝓbauerat ꝙ iusticia
om̃i potẽtatui p̾ferebãt. Nichil¬

Expanded text:
vidisse; sed exspectasse semper, donec et vidisse; sed exspectasse semper, donec et ipsis oriretur. Dicunt enim praeproperum esse viatorem, qui antequam lucifer oriatur, crassis adhuc tenebris, luceque remota, diaetam aggreditur. Sed nec judicem terreat auctoritas ligatorum, cum Pythagorae in longissimum tempus sit dilata petitio, et Alexandri Macedonis in castrensi judicio sit causa damnata. Quod et ille acceptum habuit, judicibus agens gratiam, quorum in eo fidem probaverat, quod justitiam om
Abbreviated transcription (Latin):
scãs scͥpturas metũ ĩcutiat ⁊ reue¬
rẽtia ⁊ abĩquisitõe u̾itatis omĩs
nuquitas ꝓpulset̃. Om̃s quoq car¬
nis ⁊sanguinis religio iudiciaria
propellit affc̃us euacuas iraz ⁊ odi¬
um metu ⁊ amicicia. qr ut ait iu¬
lius cesar. haud  facile aius ueruz
prouidet. ubi ista officuit. Hinc
est illo̾ ꝓu̾biu auctore cicerone
ap̾ antiquos celeb̾rimu. Seuit
psonaz iudicis quisꝗs amicuz in¬
duit. Equitas enĩ cũi uidex obse¬
quiu debet odii sinstra. aut a¬
mons dextraz nescit. ⁊az aueriẽ¬
tate nõ l ĩ iudiciis declinare. ut
uõ płimu ĩdulgeat᷑ amicicie a¬
mico ĩt̾duz dilatõis graz fac̃. ħ¬
ip̃m tñ raro ⁊ nõ nͥc̃ã cognita. Por¬
ro du cã ancẽps ẽ. dilato ꝓtelat᷑.
si nõ cõtentõis. salte decisionis.
Na iudicia festinata piũa pari¬
unt. Unde ⁊ gͥci cu urgẽtur adsẽ¬
tencia añ ꝙͣ de c̃ã liqueat. Endẽt
patres suq solẽ ay̾ antypodas nõ

Expanded text:
tum incutiat, et reverentiam, et ab inquisitione veritatis omnis iniquitas propulsetur. Omnes quoque carnis et sanguinis, religio judiciaria, propellit affectus, evacuans iram et odium, metum et amicitiam: quia, ut ait Julius Caesar, haud facile animus verum providet, ubi ista proficiunt. Hinc est illud proverbium, auctore Cicerone apud antiquos celeberrimum: exuit personam judicis, quisquis amicum induit. Aequitas enim cui judex obsequium debet, odii sinistram, aut amoris dextram nescit. Nam a veritate non licet in judiciis declinare. Ut vero plurimum indulgeatur amicitiae, amico interdum dilationis gratiam ipsum raro, et non nisi causa cognita. Porro dum causa anceps est, dilatio protelatur, si non contentionis, saltem decisionis. Nam judicia festinata, poenitentiam pariunt. Unde et Graeci, cum urgentur ad sententiam antequam de causa liqueat, respondent patres suos solem apud antipodes non
Abbreviated transcription (Latin):
tate ante ꝙͣ ingreteret. daturꝰ al¬
tam quo pͥmu die caͣ ap̃ iudices
porass ⁊ uiciss̾. Postea eu duiti
Auditor assertorq pythagore fuiss
sacudia: q ꝓmouisset astudio. et
tͣnscurso tpre logion causantibus
patiocinm denegaret. ut putaba¬
tur ne doctoris ĩ pleret mercede
Habito cõsilio litez çũ eo pithago¬
ras cõtestatur. Cu gͦ adiudices ĩ¬
cunde cõstituẽde q caue uenisse̾t
gra. pythagoras sic exorsus est.
Disce ĩquit stultissime adolescẽs
utroq id mõ fore uti irodas ꝙ peto
ila si contra te lis data erit m̾ces
Su uõ u te iudicatu ent. merces
in expacto debebr quia tu uicens
qd ca placide euallus. Opto ĩqͥt
huic tue ta ancipiti captõi isse
obuiar. si u̾ba nõ ipẽ facerẽ atq
alio patrono uterer. S magis ĩ
ista uictona ꝓludiu ẽ. cũ te nõ in
causa tm̃. s in argumẽto quoq isto
euicero. Disce gͦ tu magist̾ sapiẽ

Expanded text:
ntequam ingrederetur, daturus alteram quo primum die causam apud judices perorasset, et vicisset. Postea cum diutius auditor, assectatorque Pythagorae fuisset, facundiamque promovisset a studio, et transcurso tempore longiori, causantibus patrocinium denegaret, ut putabatur, ne doctoris impleret mercedem, habito consilio, litem cum eo Pythagoras contestatur. Cum ergo ad judices ineundae constituendaeque causae venissent gratia, Pythagoras sic exorsus est: « Disce, inquit, stultissime adolescens, utroque id modo fore, uti reddas quod peto, Nam si contra te lsecundum te judicatum erit, merces mihi ex pacto debebitur, quia tu viceris. » Ad ea placide Evallus: « Opto, inquit, huic tuae tam ancipiti captioni isse obviam, si verba non ipse facerem, atque alio patrono uterer. Sed magis in ista victoria, praeludium est, cum te non in causa tantum sed in argumento quoque isto evicero.
Abbreviated transcription (Latin):
sexus ostẽtat ymaginer. ut nen¬
trius retineat u̾itater. Hac autẽ
poetici. nube fignc̃ti. nugar curia¬
liu rep̾sentat᷑ ymago. que uiros
abiocta uirtute emollĩt. ant it¬
tutis y mnagine retẽta ꝑuertunt.
froditus ẽ. qui duro uultu ⁊ ispido
muliebre deturpat uenustatẽ ⁊ iu¬
ru muliebrib polluit ⁊ ĩcestat. Ee
siquidẽ mõstruosa ẽ. phylosophus
cunalis. ⁊ du utrũq ẽẽ affectat.

Expanded text:
sexus ostentat imaginem, ut neusexus ostentat imaginem, ut neutrius retineat veritatem. Hac autem poetici nube figmenti nugarum curialium repraesentatur imago, quae viros abjecta virtute emolliunt, aut virtutis imagine retenta pervertunt. phroditus est, qui duro vultu et hispido muliebrem deturpat venustatem, et virum muliebribus polluit, et incestat. Res siquidem monstruosa est, philosophus curialis: et dum utrumque esse affectat,
Abbreviated transcription (Latin):
ante acta iuta cuiuscũq frustra
p̃sumitur. Cu ĩter cunales uix
possis ĩncee̾cia retinen. Qnuis eit
eni cui uͥtute nõ exenciant curi¬
aliu nuge. Quis ẽ tãtus quis ta
solidus ut corrũpi nõ possĩt.Np¬
timus c̃. qui resistit diutiꝰ qui ua¬
lidus qui corm̃pit᷑ minꝰ. Nar ut
sit uirtus ĩ columis curialiu uia
⁊pncẽter cunc ñar expͥssit. Exe¬
ac anla qͥ uult ẽe piꝰ Uñ elegant᷑
fons salmacis ĩfamua mollicier i¬
signis eide cõpat᷑. ut eĩ ĩ fabulis
est. unda illiꝰ aspectu decora ẽ. guꝰ¬
stu dulcis. suauis tactu ⁊õium
sensum usu gͣtissima. S tãta mol¬
licie ĩ grediẽtes enernat ut ins
effeminatis nobiliore adimar
sexu. nec añ quisꝙͣ eg̃dit᷑. qstu
peat ⁊ coleat se mutatu ẽẽ inte¬
mina. Aut ẽi cedẽs oĩo sexus
idetiore degn̾at. ant uet̾is digii¬
tatis aliquo manẽte uestigio er¬
matroditur ĩduit. qui quoda de¬
liquẽtis nate ludibro sic utusq

Expanded text:
tra praesumitur, cum inter curiales vix possit innocentia retineri. Quis est enim cui virtutem non excutiant curialium nugae? Quis est tantus, quis tam solidus, ut corrumpi non possit? Optimus est qui resistit diutius, qui validius, qui corrumpitur minus. Nam ut sit virtus incolumis, a curialium vita nter curiae naturam expressit: exeat aula, Qui vult esse pius. Unde eleganter fons Salmacis, infamia mollitiei insignis, eidem comparatur. Ut enim in fabulis est, unda illius aspectu decora est, gustu dulcis, suavis tactu, et omnium sensuum usu gratissima, sed tanta mollitie ingredientes enervat, ut viris effeminatis nobiliorem adimat sexum; nec ante quisquam egreditur, quam stupeat et doleat se mutatum esse in feminam. Aut enim cedens omnino sexus in deteriorem degenerat, aut veteris dignitatis aliquo manente vestigio, hermaphroditum induit, qui quodam delinquentis naturae ludibrio, sic utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
leat T sanuz ẽ. In uno tñ prissi¬
mos esse mĩaberis ꝙ q̃relas libė̃t
audiũt. fouẽt hũilioꝵ cãs. ⁊ eo us
patrocinãt᷑ afflictis. du exhauri¬
ant loculos plenior. ⁊laz qͦcũq
m̃o cã procedat. ħ semꝑ agit. ut
loculi impleantir ⁊si auaricia ne¬
queat saciari. Qsquis ĩ istoꝵ ma¬
nus ĩ cidit. si penites ĩuenit᷑. opi¬
expiari nõ possit. Quid eĩ miẜiꝰ
calcan cõtẽptu. ꝑ ferre molestias
excussoꝵ. ⁊ ab ĩdignis q̃ uis ĩ di¬
gna ꝑferre. Sccͣtes. cũ eu alcipi¬
ates int̾rogaret. qͣr xantipẽ uxõe.
ad modu morosa: inrgiosaz ⁊que
dic nectuq muliebrib scatebat ⁊¬
molestus domo nõ abig̾et ĩquit.
Cu tale domi ꝑpetior insuesdo. et
eteiceor. ut ceteror quoq foris pe
nus temeraria peticio ẽ. ⁊ ꝓfecto i¬
portunus p̃cator ẽ. qui dada res ad
u̾bis mõtanis utimur ẜbis. Pro
cans reb pigm̃tis ⁊ speb. Int̾ alios

Expanded text:
leat quod sanum est. » In uno tamen piissileat quod sanum est. » In uno tamen piissimos esse miraberis, quod querelas libenter audiunt, fovent humiliorum causas, et eo usque patrocinantur afflictis, dum exhauriant loculos pleniorum. Nam quocunque modo causa procedat, hoc semper agitur ut loculi impleantur, etsi avaritia nequeat satiari. Quisquis in istorum manus inciderit, si poenitens invenitur, opiexpiari non possit. Quid enim misericalcari contemptu, perferre molestias excussorum, et ab indignis quaevis indigna perferre? Socrates, cum eum Alcibiades interrogaret, quare Xanthippem uxorem admodum morosam et jurgiosam, et quae diu noctuque mulieribus scatebat molestiis, domo non abigeret, inquit: Cum talem domi perpetior, insuesco, et exerceor ut caeterorum quoque foris petnus temeraria petitio est, et profecto importunus precator est, qui dandas res ad verbis, montanis utimur herbis, Pro caris rebus, pigmentis et speciebus. Inter alios