comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eis uromanus et ĩ dies. cantior tutiorq ab insidiis ficbat. In sicilia racus
om̃ĩa mutauerat mors hieronis regnũmq ad Ieronimu nepote ei trãslatũ
puerum uixdum libertate nedum dominatione modice laturi etatis ñd
igeniu tutores atq amici ad pcipitandum ĩ omĩa uitia acceperunt.
Que ita futura cernẽs hiero ultĩa sen ecta uoluisst dicit᷑ liberas siratusas
elmquere ne sub dominatu pueruli ꝑ ludibriu bonis artib p.
firmatumq infiret regnum. Huic consilio eius sum̃a ope obstitere
filie. nomen regaum penes pueri futuꝵ rate⁊ regimen reꝵ om̃ium
erat non agesimũ iam agenti annu cir̃camsesso dies nactesq muliebrib
ditiis liberare animu et conuertẽ ad publicã priuataq curar
Itaq tutores modo puero quindetim ⁊eliquit. quos p̃catus est moriens
ut fidem erga popułũ romanu quinquaginta annos a se culctanꝵ

Expanded text:
eis Romanus et in dies cautior tutiorque ab insidiis fiebat. in Sicilia Romanis eis Romanus et in dies cautior tutiorque ab insidiis fiebat. in Sicilia Romanis omnia mutauerat mors Hieronis regnumque ad Hieronymum nepotem eius translatum, puerum uixdum libertatem, nedum dominationem modice laturum. eam aetatem, id ingenium tutores atque amici ad praecipitandum in omnia uitia acceperunt. quae ita futura cernens Hiero ultima senecta uoluisse dicitur liberas Syracusas relinquere, ne sub dominatu puerili per ludibrium bonis artibus partum firmatumque interiret regnum. huic consilio eius summa ope obstitere filiae, nomen regium penes puerum futurum ratae, regimen rerum omnium erat nonagesimum iam agenti annum, circumsesso dies noctesque muliebribus blanditiis, liberare animum et conuertere ad publicam <a> priuata curam. itaque tutores modo quindecim puero relinquit, quos precatus est moriens ut fidem erga populum Romanum quinquaginta annos ab se cultam
Abbreviated transcription (Latin):
nemine p̃ter Aristomacchum iouit. morituros se affirmabant
N ꝙ ĩ mixti brutiis ĩ alienos ritus mores legesq ac mox lui
etiam uertereñt. Aestomacchus unus/ quando nec suadendo ad deditoẽs
satis ualebat. nec sicut urbem ꝓdiderat. loum prodende arsis ĩ ueniebat
traus fugit ad hannonem larenses breui post legati a ꝑmissu ham̃ouis
ntem intrassent. ꝑsuadent ut traduci se ĩ latos paterent᷑ nec ultinae
experiri uellent. Iam ht ut sib licetet impetrauerant. Et ab harmbbu
missis ad id ipm tum legatis ita Crothone excessum ẽ deductiq ceothouia
admare naues conscendunt. locros om̃is multitudo abeiuit. In apulia or
Yems quiden quicta int᷑ romancs atq haimibalo erat. luceri sempromꝰ
donsul ħ annibal haud ꝓcul harpis hibernabat. Int̾ cob leta prelia
ex atusione aut oportunitate huius aut illiꝰ partis oriebant icliorq

Expanded text:
neminem praeter Aristomachum mouit. morituros se adfirmabant neminem praeter Aristomachum mouit. morituros se adfirmabant citius quam immixti Bruttiis in alienos ritus mores legesque ac mox linguam etiam uerterentur. Aristomachus unus, quando nec suadendo ad deditionem satis ualebat nec, sicut urbem prodiderat, locum prodendae arcis inueniebat, transfugit ad Hannonem. Locrenses breui post legati, cum permissu Hannonis arcem intrassent, persuadent ut traduci se in Locros paterentur nec ultima experiri uellent; iam hoc ut sibi liceret impetrauerant et ab Hannibale missis ad is ipsum legatis. ita Crotone excessum est deductique Crotoniatae ad mare naues conscendunt; Locros omnis multitudo abeunt. in Apulia ne hiemps quidem quieta inter Romanos atque Hannibalem erat. Luceriae Sempronius consul, Hannibal haud procul Arpis hibernabat. inter eos leuia proelia ex occasione aut opportunitate huius aut illius partis oriebantur meliorque
Abbreviated transcription (Latin):
agni igitur fructꝰ ex eo pecore capti. colunnaq inde aurca
facta et sacrata est. Inclitumq tempłũ diuitiis etiã non tantũ
sanctitate frut. Ad miracula aliqua affiginit᷑ plerũq tam ĩ signib
is. fama est aram esse ĩ uestibulo templi cuiꝰ cinere nullus
mouet uentus. Et arx ocothonis una pars imiuens mari altera¬
parte uergente ĩ agrum situ tantũ nãli quondã miuĩta postea ⁊ muro
icta qua ꝑ auersas rupes adyonisio sicilie tirãp̃no ꝑ dolu t
capta. Eam tum accem satis ut udebat᷑ tuta crothoniaꝵ optimates
tenchant cir aunsedente cum brutiis eos ctiam plctesua. Postremo
II cum siuis uirib ĩ expugnabilem iuderent arcem cohacti nẽ
hamionis auxiliud implorant. Is conditionib ad deditione cõpellere
crothoniates conatus. ut colomiã brictioꝵ eo deduci antiquamq fre¬
quentiam recipere/ uastam ac deẜtam bellis urbem paterent᷑: omiu

Expanded text:
magni igitur fructus ex eo pecore capti columnaque inde aurea solida magni igitur fructus ex eo pecore capti columnaque inde aurea solida facta et sacrata est; inclitumque templum diuitiis etiam, non tantum sanctitate fuit. ac miracula aliqua adfinguntur ut plerumque tam insignibus locis: fama est aram esse in uestibulo templi cuius cinerem nullo unquam moueri uento. sed arx Crotonis, una parte imminens mari, altera uergente in agrum, situ tantum naturali quondam munita, postea et muro cincta est qua per auersas rupes ab Dionysio Siciliae tyranno per dolum fuerat capta. ea tum arce satis ut uidebatur tuta Crotoniatum optimates tenebant se circumsedente cum Bruttiis eos etiam plebe sua. postremo Bruttii, cum suis uiribus inexpugnabilem uiderent arcem, coacti necessitate Hannonis auxilium implorant. is condicionibus ad deditionem compellere Crotoniates conatus ut coloniam Bruttiorum eo deduci antiquamque frequentiam recipere uastam ac desertam bellis urbem paterentur, omnium
Abbreviated transcription (Latin):
dissentirent. senatus romanis faueret. et plebs ad penos retraheret.
Eam dissentionem ĩ urte nuntiat ꝑfuga brutiis. Aristomacchum eẽ
incipem plebis tradendeq autorem urbis. et ĩuasta urbe lateg
bruti corona ciuiserunt urbem/ acceptiq aplete pͥmo impetu om̃er
p̃ter aroem cepere. Arcem optimates tencbant p̃parato iam ante ad
talem casum ꝑfugio. Eodem Aristomacchꝰ ꝑfugit/ tamꝙͣ penis non
brutiis autorurbis tradende fiusset. Urbs Crotho murũ ĩ circuitu
patentem duo detim millia passuu huit ante pirri ĩ italiã aduentũ.
Post uastitate eo bello factam/ uix pars dimidia habitabat᷑. Flimmĩ
qd̾ medio opido fluxerat/ extra frequentia trctis laa preterfluebat.
edio pascua hũt. ubi om̃is gñis sacrum dec pascebat᷑ petu
sinẽ ullo pastore.seperatimq egressi cuiꝰq genẽis greges nacte re-¬
meabant ad stabula nũꝙͣ insidiis ferar nõ fraude iuolati hoĩu.

Expanded text:
dissentirent, senatus Romanis faueret, plebs ad Poenos rem traheret. dissentirent, senatus Romanis faueret, plebs ad Poenos rem traheret. eam dissensionem in urbe perfuga nuntiat Bruttiis: Aristomachum esse principem plebis tradendaeque auctorem urbis, et in uasta urbe latequBruttii corona cinxerunt urbem acceptique ab plebe primo impetu omnem praeter arcem cepere. arcem optimates tenebant praeparato iam ante ad talem casum perfugio. eodem Aristomachus perfugit, tamquam Poenis, non Bruttiis auctor urbis tradendae fuisset. urbs Croto murum in circuitu patentem duodecim milia passuum habuit ante Pyrrhi in Italiam aduentum; post uastitatem eo bello factam uix pars dimidia habitabatur; flumen, quod medio oppido fluxerat, extra frequentia tectis loca praeterfluebat, eptus laeta in medio pascua habuit, ubi omnis generis sacrum deae pecus pascebatur sine ullo pastore, separatimque greges sui cuiusque generis nocte remeabant ad stabula, nunquam insidiis ferarum, non fraude uiolati hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq ꝑ se ip̃i conscriptis armatis uinentutis sue millib quindecun ad Exotonẽ
oppignandum ꝑgunt ire. Grecam et ip̃am urbem et maritima plurimũ
credentes. Ea cura augebat ꝙ neq nõ accersere ad auxiliui penos satis
audebant. ne quid nõ ꝓsccis egisse uiderent᷑. Et si penus rursus magis
irbiter patis ꝙͣ adiutor belli fuisset: ne ĩ libertatem crothonis sici
laroꝵ frustra pugnaretur. Itaq optimũ uisu ẽ ad hannbale micti legatos
caueriq ab co ut receptus crotho brutioꝵ eẽt. hamubal cum p̃sentiũ
eam consultationem esse restondisset ad hannone eos deictisset ab hãuonc
nichũ certi allatum. nec enim diripi uolebant nobilem atq
urbem: et sperabant cum brutius oppugnaret/ penos nec ꝓbare net¬
uelut morbus inuaserat om̃s ytalie ciuitates/ ut plebes ab ob timatib

Expanded text:
itaque per se ipsi conscriptis armatisque iuuentutis suae quindecim milibus ad Crotonem itaque per se ipsi conscriptis armatisque iuuentutis suae quindecim milibus ad Crotonem oppugnandum pergunt ire, Graecam et ipsam urbem et maritimam, plurimum nuissent, credentes. ea cura angebat quod neque non accersere ad auxilium Poenos satis audebant, ne quid non pro sociis egisse uiderentur et, si Poenus rursus magis arbiter pacis quam adiutor belli fuisset, ne in libertatem Crotonis, sicut ante Locrorum, frustra pugnaretur. itaque optimum uisum est ad Hannibalem mitti legatos cauerique ab eo ut receptus Croto Bruttiorum esset. Hannibal cum praesentium eam consultationem esse respondisset et ad Hannonem eos reiecisset, ab Hannone nihil certi ablatum; nec enim diripi uolebat nobilem atque opulentam urbem et sperabat, cum Bruttius oppugnaret, Poenos nec probare neuelut morbus inuaserat omnes Italiae ciuitates ut plebes ab optimatibus
Abbreviated transcription (Latin):
equis legib fieret ĩ urbem acceperunt. Cuius rei ꝓpe nõ ẜuata fides deditis
est: cum penus dolo dimissum rom anu incusaret. larenses ꝓfugisse ip̃um
causarentur. Insequuti etiam equites sunt.si quo caũ ĩ freto estus morai
aut deferre ĩ terram naues posset. et eos qui dem quos sequebant᷑ non
sunt adepti. Alias a messana trauicientes freto reguim naues ꝯspexerat.
Milites erant romani a Claudio p̃tore missi ad obtinenda urbe p̃sidio.
Itaq regio extemplo abscessum est. Larensib iussu hannibalis data
pax ut legib suis liberi uiuerent. urbs pariter et penis portus ĩ potãtẽm
ensium eẽt. Societas eo iure staret/ ut penus larens em/ locrensur
penum pace ac bello iuiuaret. Sic afreto peni reducti frementib brutiis
ut regium ac laros quas urbes direpturas se destin auerant ĩ tactas reliꝗsset.

Expanded text:
aequis legibus fieret in urbem acceperunt; cuius rei prope non seruata fides deditis aequis legibus fieret in urbem acceperunt; cuius rei prope non seruata fides deditis est, cum Poenus dolo dimissum Romanum incusaret, Locrenses profugisse ipsum causarentur. insecuti etiam equites sunt, si quo casu in freto aestus morari aut deferre naues in terram posset. et eos quidem quos sequebantur non sunt adepti: alias a Messana traicientes freto Regium naues conspexerunt. milites erant Romani a Claudio praetore missi ad obtinendam urbem praesidio. itaque Regio extemplo abscessum est. Locrensibus iussu Hannibalis data pax ut liberi suis legibus uiuerent, urbs pateret Poenis, portus in potestate Locrensium esset, societas eo iure staret ut Poenus Locrensem Locrensisque Poenum pace ac bello iuuaret. sic a freto Poeni reducti frementibus Bruttiis quod Regium ac Locros, quas urbes direpturos se destinauerant, intactas reliquissent.
Abbreviated transcription (Latin):
castra unde agros urbem possit conspicere: brutioꝵ cohorte adire muros:
atq uccare principes larentiu ad collaquiu iussit. et pollicentes amicitia
hannibalis adhortari ad urbem tradendam. Brutiis ĩ colloquio tulltꝰ rei
primo fides est. demde ut penus apparuit ĩ collib et refugientes pauci ala
om̃e multitudine ĩ potestate hostium eẽ asserebant: tum metu iicti ꝯsultũco
se ppłm responderunt. Aducataꝙ ex templo tione cmtet leessiñ quiseq
nou̾as res nouamq sctictate mallet / et quoꝵ ꝓpmqui extra urbem mnt̾rlusi
ab hostib erant uelut obsidib datis pignerato haberent animos pauci
magis tacti ꝓbarent constantem fidem ꝙͣ ꝓbatam tueri anderent. Haud
dubio ĩ spem consensu fit. ad penos deditio .l. atilio p̃fecto p̃sidii. quiq
ut Regium deueherent᷑ Hamlcarem penosq ea conditione ut fedus extẽplo

Expanded text:
capto unde agros urbemque posset conspicere, Bruttiorum cohortem adire muros capto unde agros urbemque posset conspicere, Bruttiorum cohortem adire muros atque euocare principes Locrensium ad conloquium iussit et pollicentes amicitiam Hannibalis adhortari ad urbem tradendam. Bruttiis in conloquio nullius rei primo fides est; deinde ut Poenus apparuit in collibus et refugientes pauci aliam omnem multitudinem in potestate hostium esse adferebant, tum metu uicti consulturos se populum responderunt; aduocataque extemplo contione, cum et leuissimus quisque nouas res nouamque societatem mallent et, quorum propinqui extra urbem interclusi ab hostibus erant, uelut obsidibus datis pigneratos haberent animos, pauci magis taciti probarent constantem fidem quam propalam tueri auderent, haud dubio in speciem consensu fit ad Poenos deditio. L. Atilio , praefecto praesidii, quique ut Regium deueherentur Hamilcarem Poenosque ea condicione ut foedus extemplo
Abbreviated transcription (Latin):
puniti excitus traducti. suppletis copiis exꝓuintia ut queq maxinie
om̃iu belli auida modo p̃da aut merces osset.⁊ tu iuuenta habu date
clephantis. Tum uõ om̃s ꝓpe hispanie ppłi ad romanos defecerunt.
multaꝵ maiores ea estate i hispaniã ꝙ ĩ italia res geste¬
et ducib brutiis gretas urbes tẽptauit. eo facilius ĩ scrictate
manentes romana ꝙ brutios quos et oderant ⁊ metuebãt
cartaginensium partis factos cernebant. Regiu primu
temptatum ẽ. diesq ali quot ĩbi nequicꝙͣ ab sumpti. Itaq
Larenses frumentum lignaq et cetera nẽma usibus
ex agiis ĩ urbem rapere. etiam nequid relictu p̃de hostib
esset. et in dies maior om̃ib portis multitudo esfunda.
Postremo ii modo relicti in urbe erant qui reficerent
etatum ordinumq multitudine et uagantem ĩ agris magna expartaen
nermem hamilcar penus equites emisit. qui iuolari quemꝙͣ ueti

Expanded text:
Punici exercitus traducti suppletis copiis ex prouincia, ut quae maxime Punici exercitus traducti suppletis copiis ex prouincia, ut quae maxime omnium belli auida, modo praeda aut merces esset, et tum iuuentute abundante. elephantis. tum uero omnes prope Hispaniae populi ad Romanos defecerunt, multoque maiores ea aestate in Hispania quam in Italia res gestet ducibus Bruttiis Graecas urbes temptauit, eo facilius in societate manentes Romana quod Bruttios, quos et oderant et metuebant, Carthaginiensium partis factos cernebant. Regium primum temptatum est diesque aliquot ibi nequiquam absumpti. interim Locrenses frumentum lignaque et cetera necessaria usibus ex agris in urbem rapere, etiam ne quid relictum praedae hostibus esset, et in dies maior omnibus portis multitudo effundi; postremo sescenti modo relicti in urbe erant qui reficere muaetatium ordinumque multitudinem et uagantem in agris magna ex parte inermem Hamilcar Poenos equites emisit, qui uiolare quemquam uet
Abbreviated transcription (Latin):
ad romanas oppugnabat᷑. Inter hec trina castra hostum Scipiones cum
ĩ urbes sttiori certamine ac strage obsistentiu ꝑuenissent/ frumentum
cuius inopiã erat aduexerunt: cohortatiq opidanos ut code aĩo menia
tutarent᷑ quo se pugnantem ex̾citum iudissent. Ad castra maxima
oppngnanda quib hasdrubal p̃enit ducunt. Eodem et duces ⁊ duo
extitus cartaguiensium ibi rem suma agi cernentes conuener̃t. Itaq
cruptione castris pugnatum est. Sexagm̃ta hostuini millia codie m̃
pugna fuerunt. sexdetim crecha romanis: tñ adeo haud dubia uictora
fuit: ut plures nũo ꝙ ip̃i erant romam̃ hosciũm atiderint. ceperint
amplus tria nullia houui. paulominus equoꝵ: qualuor et sexaginta
militaria signa elephantis quĩq ĩ plio atsis trinisq castois cꝯdie
ponti sunt. Ilithurgo obsidione liberato ad Indibilem oppuguandum

Expanded text:
ad Romanos oppugnabatur. inter haec trina castra hostium Scipiones cum ad Romanos oppugnabatur. inter haec trina castra hostium Scipiones cum in urbem sociorum magno certamine ac strage obsistentium peruenissent, frumentum, cuius inopia erat, aduexerunt, cohortatique oppidanos, ut eodem animo moenia tutarentur quo pro se pugnantem Romanum exercitum uidissent, ad castra maxima oppugnanda, quibus Hasdrubal praeerat, ducunt. eodem et duo duces et duo exercitus Carthaginiensium, ibi rem summam agi cernentes, conuenerunt. itaque eruptione e castris pugnatum est. sexaginta hostium milia eo die in pugna fuerunt, sedecim circa ltabgt Romanis; tamen adeo haud dubia uictoria fuit, ut plures numero quam ipsi erant Romani hostium occiderint, ceperint amplius tria milia hominum, paulo minus mille equorum, undesexaginta militaria signa, septem elephantos, quinque in proelio occisis, trinisque eo die castris potiti sint. Iliturgi obsidione liberato ad Intibili oppugnandum
Abbreviated transcription (Latin):
fide staret res publica opib nõ staturam ꝓdeundu ĩ contione fuliuo ptor
esse. indicandasq populo publitas nc̃mtates cohartandosq ꝗ redemptus
ixissent patrimoniã ut rei publioe ex qua creuissent tanc comod
conducerentq ex lege p̃benda que ad ex̾citum hispaniense opus essent.
essent naualib sicips ẽẽt litaturus. ubi ea dies uenit / ad conducendum
Tarentum ĩ eo publico essent. Alterum ut que nauib imposuissent ad
hostium tempestatisq ui publico essent. Utroq impetrato iduxerunt
priuataq petua Respublica administratos rimores eaq caritas patrie
ꝑ om̃s ordines uelut timore uno ꝑtinebat. Qũc adiodũ conducta oĩa
ut quondam alerentar. Cum hii cõmeatus uenerunt . Ilithurgi opidum
ab has drubale ac magone et hamubale bomilcaris filio obdefectione

Expanded text:
fide staretur, rem publicam opibus non staturam. prodeundum in contionem Fuluio praetori fide staretur, rem publicam opibus non staturam. prodeundum in contionem Fuluio praetori esse, indicandas populo publicas necessitates cohortandosque qui redempturis auxissent patrimonia, ut rei publicae, ex qua creuissent, tempus commodarent, conducerentque ea lege praebenda quae ad exercitum Hispaniensem opus essent, essent naualibus sociis esset locaturus. ubi ea dies uenit, ad conducendum itia uacarent dum in eo publico essent, alterum ut quae in naues imposuissent ab hostium tempestatisque ui publico periculo essent. utroque impetrato conduxerunt priuataque pecunia res publica administrata est. ii mores eaque caritas patriae per omnes ordines uelut tenore uno pertinebat. quemadmodum conducta omnia ut quondam, alerentur. cum hi commeatus uenerunt, Iliturgi oppidum ab Hasdrubale ac Magone et Hannibale Bomilcaris filio ob defectionem
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt᷑. quantas quãs ꝓsperas ĩ hispania res gessissent. s pecuniam
in ips stipendium uestimentaq et frumentum ex tatui ⁊ staiie naualibis.
omia deesse qd̾ ad stipendium atincat. si erarium in ops esset/ se aliquam
rationem inituros qũo ab hispanis sumant. cetera utiq a roma mitenda
esse nec aliter aut ex̾citum aut prouintiam teneri posse. luteris recitatis
iemo oiũ erat qui nec uera scribi et postulari equa fateret. S aũ
aranda esset si bellum macedonitu mouerẽt. Siciliã ac sardiuiã.
ante bellum uectigales fiussent/ uixp̃sides ꝓuinciaꝵ ex̾citus alere tributo
sumptus subpeditari. Eo ip̃m̃ tributum conferentiũ nũm tantis exciturmm
stragib et ad transimenu lacum eł ad canmas ĩminutũ. ꝗ suꝑessent
pauci. si multipliti grauarent᷑ stipendro alia perituros peste. Itaq nisi

Expanded text:
uenerunt quantas quamque prosperas in Hispania res gessissent; sed pecuniam uenerunt quantas quamque prosperas in Hispania res gessissent; sed pecuniam in stipendium uestimentaque et frumentum exercitui et sociis naualibus omnia deesse. quod ad stipendium attineat, si aerarium inops sit, se aliquam rationem inituros quomodo ab Hispanis sumatur; cetera utique ab Roma mittenda esse, nec aliter aut exercitum aut prouinciam teneri posse. litteris recitatis nemo omnium erat quin et uera scribi et postulari aequa fateretur; sed omox paranda esset si bellum Macedonicum moueretur: Siciliam ac Sardiniam, quae ante bellum uectigales fuissent, uix praesides prouinciarum exercitus alere; tributo sumptus suppeditari; eum ipsum tributum conferentium numerum tantis exercituum stragibus et ad Trasumennum lacum et ad Cannas imminutum; qui superessent pauci, si multiplici grauarentur stipendio, alia perituros peste. itaque nisi
Abbreviated transcription (Latin):
cõĩs certe existimatio ẽ mirabilem certe quida adiciũt annales. Cum
gientem ad urbem taurea claudius sequeret᷑: patenti hostiu port
inuectum ꝑ alteram stupentĩb miraculo hostib intactum euasisse. Quicta
statiua fuere : ac retrgetiam consul mouit castra. ut sementem
campani facerent. Nec ante uiolauit agrum campanũ ꝙͣ iam alte ĩ segetib
herbe p̃bere pabula poterant. Id conuexit ĩ claudiana tastra suꝑ suessula
neccio ad tuendam urbem p̃sidio cet̾os milites dimictẽt romã ne oneri
scciis et sumptui rei publice essent. Et. T. Gracchus a cumis luceria
ĩ apuliam legiones cum duxisset.M. Ualeriu inde p̃torem brundusium
cum eo quem lucerie habuerat e̾xcitu misit: tueriq oram agri salentim
uidere qd̾ ad philippum bellumq macedonicũ actaẽt iussit. Ex
estatis tius qua hec gesta p̃scripsinus latere a P et Gñ. scipionibus

Expanded text:
communis existimatio est—mirabilem certe adiciunt quidam annales: cum communis existimatio est—mirabilem certe adiciunt quidam annales: cum refugientem ad urbem Tauream Claudius sequeretur, patenti hostium portae inuectum per alteram, stupentibus miraculo hostibus, intactum euasisse. quieta inde statiua fuere ac retro etiam consul mouit castra ut sementem Campani facerent, nec ante uiolauit agrum Campanum quam iam altae in segetibus herbae pabulum praebere poterant. id conuexit in Claudiana castra super Suessulnecessario ad tuendam urbem praesidio ceteros milites dimitteret Romam ne oneri sociis et sumptui rei publicae essent. et Ti. Gracchus a Cumis Luceriam in Apuliam legiones cum duxisset, M. Ualerium inde praetorem Brundisium cum eo quem Luceriae habuerat exercitu misit tuerique oram agri Sallentini et prouidere quod ad Philippum bellumque Macedonicum attineret iussit. exitu aestatis eius qua haec gesta perscripsimus litterae a P. et Cn. Scipionibus
Abbreviated transcription (Latin):
cepit: ꝓuetaq ante stationes equo. Caurcam nomine compellauitem̃
congrediq ubi uellet iussit. Iam romani ad spectaculũ pugne eĩ fceq̃n
exierant᷑: et campani nõ uallum modo castroꝵ s menia etia urbaᷤ
ꝓspertantes repleuerunt. Cum ante iam fercab dictis rem nobilitassẽt
infestis hastis concitauerunt equos deinde libero spatio int̾ seludificãbes
sine uulnere pugnam extrahebant. Tum campanus romano equoꝵ
dimictanꝰ ibi nullo ad euagandum spatio quominus conserent᷑ manus
dicto ꝓpe atuis equm ĩ uia Claudius deiecit. Caurea uerbis feroior ꝙ
re mĩme sis inquit cautherium ĩ fossa. Que uox ĩ rusticum inde ꝓũbiũ
ꝓdita. Claudius cum exuia longe ꝑcquitasset/. qr nullo obiuo hoste
camprim rursus euectus in crepans ignauiã hostis cũ magno gau
et gratulatione uictor ĩ castra redit. Huic pugne equestri rem qua ctatis

Expanded text:
cepit, prouectusque ante stationes equo Tauream nomine compellauit cepit, prouectusque ante stationes equo Tauream nomine compellauit congredique ubi uellet iussit. hinc Romani ad spectaculum pugnae eius frequentes exierant, et Campani non uallum modo castrorum sed moenia etiam urbis prospectantes repleuerunt. cum iam ante ferocibus dictis rem nobilitassent, infestis hastis concitarunt equos; dein libero spatio inter se ludificantes sine uolnere pugnam extrahere. tum Campanus Romano 'equor demittimus equos. ibi nullo ad euagandum spatio comminus conserentur manus'. dicto prope citius equum in uiam Claudius egit. Taurea, uerbis ferocior quam re, 'minime, sis,' inquit 'cantherium in fossam'; quae uox in rusticum inde prouerbium prodita est. Claudius cum ea uia longe perequitasset quia nullo obuio hoste in campum rursus euectus, increpans ignauiam hostis, cum magno gaudio et gratulatione uictor in castra redit. huic pugnae equestri rem—quam uera sit
Abbreviated transcription (Latin):
donec cohacti suit campani inchil admodu iuirib suꝑ fidentes egredi potis
et castra ante urbem ĩ aꝑto cõmunire. Sexmillia armatoꝵ habebãt peditc̃
inbellem equitatu plus poterant. Itaq equestrib plis lacessebant hostem
Inter multos equites nobiles campanos acerrimus Ubellius erat crgnomĩc
taurca. cuus itidem erat. longe oiĩm campanoꝵ fortissimꝰ cques. adeo
ut cum apud romanos militaret unus eum romanus claudius a sellus
i equestri equaret. Hic taurea cum diũ ꝑlustrans aculis obequitass
hostum turmis tandem facto silentio ubi esset Claudius asellus quesiuiit.
Et quoniã uerbis secum de uirtute ambigẽ solitus esset cur nõ ferro
decerneret. daretq opimia spolia uictus aut uictor caperet. Hec ubi asolli
sunt ninitiata: ĩ castra id modo moratus ut consulem ꝑcuntaret᷑ liceret ue
ẽx ordinem ĩ ꝓuecantem hostem pugnare. Permissu eius arma extẽplo

Expanded text:
donec coacti sunt Campani, nihil admodum uiribus suis fidentes, egredi portis donec coacti sunt Campani, nihil admodum uiribus suis fidentes, egredi portis et castra ante urbem in aperto communire. sex milia armatorum habebant, peditem imbellem, equitatu plus poterant; itaque equestribus proeliis lacessebant hostem. inter multos nobiles equites Campanos Cerrinus Uibellius erat, cognomine Taurea. ciuis indidem erat, longe omnium Campanorum fortissimus eques adeo ut, cum apud Romanos militaret, unus eum Romanus Claudius Asellus gloria equestri aequaret. tunc Taurea cum diu perlustrans oculis obequitasset hostium turmis, tandem silentio facto ubi esset Claudius Asellus quaesiuit et, quoniam uerbis secum de uirtute ambigere solitus esset, cur non ferro decerneret daretque opima spolia uictus aut uictor caperet. haec ubi Asello sunt nuntiata in castra, id modo moratus ut consulem percontaretur liceretne extra ordinem in prouocantem hostem pugnare, permissu eius arma extemplo
Abbreviated transcription (Latin):
plebis que ante in clinatior ad penos fuerat. hostium plus uł cesi
elephanti quatuor ĩ aciẽ accisi. Romanoꝵ mille minus mille ił fecti
Posterum diem in dutus tacitis sepeliendo utrimq cests ĩ atie ꝯsũꝑbũt.
Spolia hostum marcellus uulcano uotum crem auitlitĩs entio post
die ob iram credo aliquam aut spem liberalioris militic / millea
ducenti stptuaginta duo equites mixti niide hispaniq ad mãcellũ
transfugerunt᷑. Eoꝵ forti fideliq opere ĩ eo bello sunt usi stpe romani.
Ager hispanis ĩ hispama et numidis ĩ africa post bellum uirtuta cã¬
uenerat copiis ip̃e apulie hiberna pent archaq arpos conscone te
ola neapoliq ĩ ea castra conuecto que suꝑ suessalam erant. munimentis
furmatis et pͣsidio qͥd̾ ꝑ hiberna ad tutandum loum satis esset relito ip̃e
capuam ꝓpus mouit castra. agrumq campanũ ferro igniq est depolatesi.

Expanded text:
plebis quae ante inclinatior ad Poenos fuerat. hostium plus quinque plebis quae ante inclinatior ad Poenos fuerat. hostium plus quinque elephanti; quattuor in acie occisi; Romanorum minus mille interfecti. posterum diem indutiis tacitis sepeliendo utrimque caesos in acie consumpserunt. spolia hostium Marcellus Uolcano uotum cremauit. tertio post die ob iram, credo, aliquam aut spem liberalioris militiae ducenti septuaginta duo equites, mixti Numidae ltetgt Hispani, ad Marcellum transfugerunt. eorum forti fidelique opera in eo bello usi sunt saepe Romani. ager Hispanis in Hispania et Numidis in Africa post bellum uirtutis cauquibus uenerat copiis ipse Apuliae hiberna petit circaque Arpos consedit. Q. Nola Neapolique in ea castra conuecto quae super Suessulam erant, munimentisque firmatis et praesidio quod per hiberna ad tenendum locum satis esset relicto ipse Capuam propius mouit castra agrumque Campanum ferro ignique est depopulatus,
Abbreviated transcription (Latin):
meus miles est qui erepto excquo. G. flaminio consuli caput abstulit
ubi qui lutium paulu ad camas ctadit. ferrum nũcht̃ uan anace
torpent Nan quid prodigii ẽ alud. ꝑ qui pauti plures um a sobiti estis
nunit pautis plures uix resistitis. Romam uis expugnatura siquiti
ducoret fortes lingua iactabitis. Et enim minor res est hic. expuri¬
iuim uirtuteniq uolo. expugnate nolam campestrem urbem nõ fluãc
non mari septana. huc uos extam opulenta urłt p̃da spolis ꝙ onustis
uel ducam quo uoletis uł sequar. Nec bene nec maledicta ꝓfuerunt
ad anfirmanas animos cum om̃i parte pellerent᷑ romanis q ascerẽt¬
amimi. nõ modo duce solum ad hortante sed nolanis etiam ꝑ clamore
fauoris mdicem accendentib ardorem pugne. Terga peni dedernnten
atq ĩ castra compulsi sunt. Que oppugnare cupientes milites roman&
marcellus nolam reduxit. cum magno gaudio ⁊ gratulatione etiã

Expanded text:
miles meus est qui derepto ex equo C. Flaminio consuli caput abstulit? miles meus est qui derepto ex equo C. Flaminio consuli caput abstulit? ubi , qui L. Paulum ad Cannas occidit? ferrum nunc hebet? an dextrae torpent? an quid prodigii est aliud? qui pauci plures vincere soliti estis, nunc paucis plures vix restatis? Romam vos expugnaturos, si quis duceret, fortes lingua iactabatis: en, in minore re hie experiri vim virtutemque volo. expugnate Nolam, campestrem urbem, non flumine, non mari saeptam. hinc hine vos ex tam opulenta urbe praeda spoliisque onustos vel ducam quo voletis vel sequar. nec bene nec male dicta profuerunt ad confirmandos animos. cum omanimi, non duce solum adhortante sed Nolanis etiam per clamorem fauoris indicem accendentibus ardorem pugnae, terga Poeni dederunt atque in castra compulsi sunt. quae oppugnare cupientes milites Romanos Marcellus Nolam reduxit cum magno gaudio et gratulatione etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pugnent martere campana luxuria iuno scortis om̃ibq lustris oor¬
fotam hycine confectos ab isse illam ium ugoremo. dlapsa ce rolra
corpon animoꝵq quib pirenei alpiu suꝑata sunt uiga. Reliquias
uior uiron uix arina membraq sustinentes pugnare ⁊C apuã hambal
tamaas fusse: ibi uirtutem bellicam ibi militarem disciplina ibi p̃teria tpq̃
famam ibi stem futuri atinitam. Cum hec exprobrando hosti marcellus suocus
silitum animas erigeret: haiibal multo graũib ꝓbris ineccpabat. Arma
siquam aam se nosccre que ad trebiam transi menum& postremo adcannas
uiderit᷑ habueritos militem alium ꝓfecto se ĩ hiterna capuam duxeste andiue
inde cduxisse ÷ legatum ue rom anu ⁊ legiõĩs uniꝰ atq ale magno ctarune
uix toleratis pugnam quos bine acies censularet numꝙͣ substi niuert nacll
tirone militrat nolanis subsidis in ultus nod am iteꝵ lacessit. ubiulle

Expanded text:
pugnent marpugnent martotam hyemem confectos. <Abisse> illam vim vigoremque, delapsa eciam robora corporum animorumque, quibus Pirenei Alpiumque superata sunt iillorum uirorum uix arma membraque sustinentes pugnare. Capuam Hannibali Cannas fuisse: ibi uirtutem bellicam, ibi militarem disciplinam, ibi praeteriti temporis famam, ibi spem futuri exstinctam. cum haec exprobrando hosti Marcellus suorum militum animos erigeret, Hannibal multo grauioribus probris increpabat: arma signaque eadem se noscere quae ad Trebiam Trasumennumque, postremo ad Cannas uiderit habueritque; militem alium profecto se in hiberna Capuam duxisse, alium inde eduxisse. 'legatumne Romanum et legionis unius atque alae magno certamine uix toleratis pugnam, quos binae acies consulares nunquam sustinuerunt? Marcellus tirone milite ac Nolanis subsid
Abbreviated transcription (Latin):
diremisset pugnantes. Ed die ꝯmisso modico certamĩe atq ĩritatis aĩs
erculsi ceciderunt haud plus ꝙ̃ triginta: romanoꝵ nullus. Umbe
ꝑ natem totam usq ad horam tertia diei insequẽtis tenuit. Itaq quãꝙꝰ
utraq pars̃ auida certamine erat. co die tamen tenuerunt sest munimẽtis
ubi aĩaduertit marcellus/ extemplo ĩ aciem copias eduxit neq hamubal
detroctauit. Mille fere passuũ int̾ urbem c̃ãnt castraq eo spatio ⁊ sunt
campi circa nolam concurerunt. Clamor ex parte utraq sublatu
ꝑximos ex cortib iis que ĩ agrum predatum exierant ad plium iam
cõmissum reuctauit. Et nolani aciem romana auxerunt: ques collanco¬
nisi ase signum accepissent. p̃lium erat anceps sum̃ a ui et duces hortabã
et milites pugnabant. Marcellus uctis ante diem tertau fugatis
ante pauccs dies ⁊a cumis pulsis priore aimno a nola a se duce nubituu

Expanded text:
diremisset pugnantes. eo die commisso modico certamine atque inritatis animis diremisset pugnantes. eo die commisso modico certamine atque inritatis animis ptione perculsi ceciderunt haud plus quam triginta, Romani quinquaginta. imber continens per noctem totam usque ad horam tertiam diei insequentis tenuit. itaque, quamquam utraque pars auidi certaminis erant, eo die tenuerunt sese tamen munimubi animaduertit Marcellus, extemplo in aciem copias eduxit; neque Hannibal detrectauit. mille fere passuum inter urbem erant castraque; eo spatio—et sunt omnia campi circa Nolam—concurrerunt. clamor ex parte utraque sublatus proximos ex cohortibus iis quae in agros praedatum exierant ad proelium iam commissum reuocauit. et Nolani aciem Romanam auxerunt, quos conlaubstinere ni ab se signum accepissent. proelium erat anceps; summa ui et duces hortabantur et milites pugnabant. Marcellus uictis ante diem tertium, fugatis ante paucos dies a Cumis, pulsis priore anno ab Nola ab eodem se duce,
Abbreviated transcription (Latin):
Nemine alium ꝙ̃ ipos legem qua ĩ socictatem amicitiãq hanmbalis
uenirent dicturas: Ad ea herennius bassus respondit. multos annos iã
⁊ romanum nolanũq ppłm amititiã esse. cuiꝰ neutros ad eam dien
penitere: et sibi sicum fortuna mutanda fides fuerat. sero iam ẽẽ mutas
cam. Dedituris se hannbali fuisse accersendum ronianũ p̃sidiũ cum iis
qui ad st se tuenda uenissent/ omĩa sibi ⁊ esse conscciata ⁊ ad ultimu
fore. Ha collaiuiu abstulit spem hannibali ꝑ proditione accipiende nole.
Itaq opidum corona circum dedit. ut simulab om̃i parte menia aggredẽt
Quem ut successisse muris Marcellus iuidit. instructa intea porta acie
um magno tumultu erupit. Aliquot primo impetu ꝑcalsi asi q s¬
dem̃de concursu ad pugña facto equatisq uirib atrox eẽ cepit pugna/
memorabilisq int̾ paucos fuisset. ni ingentib ꝓcellis effusus ymber

Expanded text:
neminem alium quam ipsos legem qua in societatem amicitiamque Hannibalis neminem alium quam ipsos legem qua in societatem amicitiamque Hannibalis uenirent dicturum. ad ea Herennius Bassus respondit multos annos iam inter Romanum Nolanumque populum amicitiam esse, cuius neutros ad eam diem paenitere et sibi, si cum fortuna mutanda fides fuerit, sero iam esse mutare. an dedituris se Hannibali fuisse accersendum Romanorum praesidium? cum iis qui ad sese tuendos uenissent omnia sibi et esse consociata et ad ultimum fore. hoc conloquium abstulit spem Hannibali per proditionem recipiendae Nolae. itaque corona oppidum circumdedit ut simul ab omni parte moenia adgrederetur. quem ut successisse muris Marcellus uidit, instructa intra portam acie cum magno tumultu erupit. aliquot primo impetu perculsi caesique sunt; dein concursu ad pugnantes facto aequatisque uiribus atrox esse coepit pugna, memorabilisque inter paucas fuisset ni ingentibus procellis effusus imber
Abbreviated transcription (Latin):
et omĩa circa explorare que apud hostes fierent. Ex hiis hãno cum ad
murum successisset. Herenniu bassum et heriu pettiu ad colloqũ/ euaratis
ꝑmissuq marcelli egresses ꝑ int̾prete alloqiuuit᷑. Hannibalis uirtutem
fortunamq extollit᷑. popli romani obtegit senescente cum uiribus
naiestatẽm. que si paria essent ut quondam fuissent. tam̃ ex ꝑtic
graue romanu imꝑiu stciis quanta indulgentia hanmibalis ctiam
ĩ captiuos om̃s italici nominis fuisset punicam romane seçietate atq
amicitiam p̃optandam õe. Si ambo consules cum suis excatib ad noła
essent. tam̃ nõ magis pares hannibali futuros ꝙͣ ad cannas ftussent.
upuam nuceriamq potitus ẽct. S quid int̾ capue ł lucerieq fortu
int̾esset ip̃s ꝓpe ĩ medio sitos nolanos scre. Nolo minari que capte urbi
censura foret s potius spondere. Si marcellum cum p̃sidio at noła tradidissei

Expanded text:
et omnia circa explorare quae apud hostes fierent. ex his Hanno, cum ad et omnia circa explorare quae apud hostes fierent. ex his Hanno, cum ad murum successisset, Herennium Bassum et Herium Pettium ad conloquium euocatos permissuque Marcelli egressos per interpretem adloquitur. Hannibalis uirtutem fortunamque extollit: populi Romani obterit senescentem cum uiribus maiestatem; quae si paria essent ut quondam fuissent, tamen expertis quam graue Romanum imperium sociis, quanta indulgentia Hannibalis etiam in captiuos omnes Italici nominis fuisset, Punicam Romanae societatem atque amicitiam praeoptandam esse. si ambo consules cum suis exercitibus ad Nolam essent, tamen non magis pares Hannibali futuros quam ad Cannas fuissent, Capua Nuceriaque potitus esset; sed quid inter Capuae ac Nuceriae fortunam interesset ipsos prope in medio sitos Nolanos scire. nolle ominari quae captae urbi cessura forent et potius spondere, si Marcellum cum praesidio ac Nolam tradidissent,
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃i oneri essent s ĩ ꝓxima lati sccioꝵ populi romani ad duc
iis populandis ⁊ militem suum repletrur se et metu ꝓcul abhiis
sumetuꝵ hostis. Qd̾ ad bellum romanu attiueret si transimeni ꝙͣ
bie si cannaꝵ ꝙͣ transimeni pugna nobilior ẽẽt: canuaꝵ se qͦ memor
obscuram maiore uictoria factuꝵ. Cum hec responso muncribq amplis
atos dimisit. ip̃e p̾sidio modico relicto ĩ tiphatis ꝓfecto cet̾o e̾xciti
nolam iam ꝑgit. Eodem aino ex brutus cum supplemento cartagine
aduecto atq elephantis uenit. castris haudꝓtul positis longe alia oĩa
inquirenti comꝑta sunt. ꝙ̃ que alegatis socioꝵ audierat. Nichil eni
M arcellus ita gerẽbat/ ut aut fortune aut temere hosti ꝯmissu dici pessit.
Explorato tum firmisq p̃sidiis tuto receptu p̃datum ierat. Omũaq nelut
upias intra menia tenuit.ꝑ muros ĩ ambulare senatores nolana

Expanded text:
et ipse oneri esset, sed in proxima loca sociorum populi Romani adducturum. et ipse oneri esset, sed in proxima loca sociorum populi Romani adducturum. iis populandis et militem suum repleturum se et metu procul ab his summoturum hostes. quod ad bellum Romanum attineret, si Trasumenni quam Trebiae, si Cannarum quam Trasumenni pugna nobilior esset, Cannarum se quoque memoriam obscuram maiore et clariore uictoria facturum. cum hoc responso muneribusque amplis legatos dimisit; ipse praesidio modico relicto in Tifatis profectus cetero exercitu ire Nolam pergit. eodem Hanno ex Bruttiis cum supplemento Carthagine aduecto atque elephantis uenit. castris haud procul positis longe alia omnia inquirenti comperta sunt quam quae a legatis sociorum audierat. nihil enim Marcellus ita egerat ut aut fortunae aut temere hosti commissum dici posset. explorato cum firmisque praesidiis tuto receptu praedatum ierat omniaque uelut copias intra moenia tenuit; per muros inambulare senatores Nolanos iussit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is negligentius ꝙ̃ si ĩ romauo uagarent agro. caua aũt hec est
ꝙ neq tu defendis et nr̃a uu̾uentus que si domi esset tutaret᷑ om̃is sub
signis militat tuis. nec te nec excitu tuu norim a quo tot acies̃ rom¬
anas fusas stratasq esst sciam et facile esse dicam opprimẽ populatões
nr̃os uagos sine signis palatos quo quẽq trahit/ quãius uana p̃de spes
ademcris si modo quos ut socios haberes dignos duxisti ad id indignos
uidicas quas ĩ fidem receptos tueuris : Ad ea haniubal respondit
simul facere hirpmos. samnitesq et indicare dades suas ⁊ petere
p̃sidium / et queri infensts se neglectosq. in dicandũ aũt pͥmu fuisse
deinde petendum p̃sidium postremo ni irpetraretur/ tum deniq queredi
frustra opem imploratam. Exercctu ẽẽ nõ ĩ agrum hirpinũ samnitẽ ue

Expanded text:
nostris neglegentius quam si in Romano uagarentur agro. causa autem haec est nostris neglegentius quam si in Romano uagarentur agro. causa autem haec est quod neque tu defendis et nostra iuuentus, quae si domi esset tutaretur, omnis sub signis militat tuis. nec te nec exercitum tuum norim nisi, a quo tot acies Romanas fusas stratasque esse sciam, ei facile esse dicam opprimere populatores nostros uagos sine signis palatos quo quemque trahit quamuis uana praedae spes.s simgtul nobis et Nolae ademeris, si modo, quos ut socios haberes dignos duxisti, haud indignos iudicas quos in fidem receptos tuearis.' ad ea Hannibal respondit omnia simul facere Hirpinos Samnitesque et indicare clades suas et petere praesidium et queri indefensos se neglectosque; indicandum autem primum fuisse, dein petendum praesidium, postremo ni impetraretur, tum denique querendum frustra opem imploratam. exercitum sese non in agrum Hirpinum Samnitemue, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam accepimus fuimusq ĩ ea ꝑ aunos ꝓpe quin quaginta ad id
conciliauit tibi ut te saluo atq ĩ columi amico nõ modo ppłm rõanũ
s ne deos quidem iratos si dici fas est timeremus. At hercule nõ solu
columi et uutore s p̃sentete comploratu ꝓpe coniugum ⁊ liber.
nr̃oꝵ exaudire et flagrantia tecta posses conspĩce. Ita sumꝰ ali quoticns
hac estate deuastati ut. M. marcellus/ nõ hamubal uicisse ad canas
uideatur. glorienturq romani te adunu modo ictum ingente uelut
magis milite. suas auxit uires ꝙͣ suis uirib nos defendit. Nõ ego
scaidis reb nr̃is gloriabor. duos consules ac duos consulares ẽxtitus
a nob̾ sub iuguoi missos. et si qua alia aut leta aut mortifera¬
gloriosa nobis euenerunt. que aspera aduersaq tunc acciderunt
minori indignatione referre possumus ꝙͣ que hodie eueniũt. Magni¬
ne manipulatun quide s latronu modo ꝑcursant totis finbu

Expanded text:
iam accepimus fuimusque in ea per annos prope quinquaginta ad id conciliauit tibi ut te saluo atque incolumi amico non modo populum Romanum sed ne deos quidem iratos, si fas est dici, timeremus. at hercule non solum incolumi et uictore sed praesente te, cum ploratum prope coniugum ac liberorum nostrorum exaudire et flagrantia tecta posses conspicere, ita sumus aliquotiens hac aestate deuastati ut M. Marcellus , non Hannibal, uicisse ad Cannas uideatur glorienturque Romani te, ad unum modo ictum uigentem, uelut magis milite suas auxit uires quam suis uiribus nos defendit. non ego secundis rebus nostris gloriabor duos consules ac duos consulares exercitus ab nobis sub iugum missos et si qua alia aut laeta aut gloriosa nobis euenerunt. quae aspera aduersaque tunc acciderunt, minore indignatione referre possumus quam quae hodie eueniunt. magni diiam ne manipulatim quidem sed latronum modo percursant totis finibus
Abbreviated transcription (Latin):
esta sacrificio ꝑ petrato anguer duo ox sac̾ficio allassi edere iecur ꝯspectiq
repente ex eculis abierunt. Id cum aruspicum monita sacrificiũ instauraret
sitentius exta reserata seruarent᷑ iteꝵ ac tertio tradunt libataq u
intactos angues abisse. Cum Aruspices ad imꝑatoem id ꝑtinẽ ꝓdigiũ p̃moniuissẽt
et ab accultis cauendum hom̃ib consultisq nulla tam̃ ꝓuidentia factũ ĩminẽs
moueri potuit. El auius lucanus fuit caput partis eius lucanoꝵ. cuius
pars ad hamubalem defecisset que cum romanis stabat. et hamio ĩ magr̃atu
erat ab eisdem illis cccatus p̃tor. Is mutata repente uoluntate. locum graues
apud penum querens. neq transire ip̃e neq trahere ad defectione lutanos satis
habuit : nisi imꝑatoris t eiuidem hostis ꝓditi capite ac sinsiñt cũ fedus
cum hostib sanxisset. Ad magone qui ĩ brutiis̃ ꝑ̃erat. clam ĩ collaquut

Expanded text:
exta sacrificio perpetrato angues duo ex occulto adlapsi adedere iocur conspectique exta sacrificio perpetrato angues duo ex occulto adlapsi adedere iocur conspectique repente ex oculis abierunt. et cum haruspicum monitu sacrificium instauraretur atque intentius exta seruarentur, iterum ac tertium tradunt libatoque iocinere intactos angues abisse. cum haruspices ad imperatorem id pertinere prodigium praemonuissent et ab occultis cauendum hominibus consultisque, nulla tamen prouidentia fatum imminens moueri potuit. Flauus Lucanus fuit, caput partis eius Lucanorum, cum pars ad Hannibalem defecisset, quae cum Romanis stabat; et iam annuo in magistratu erat, ab iisdem illis creatus praetor. is mutata repente uoluntate locum gratiae apud Poenum quaerens, neque transire ipse neque trahere ad defectionem Lucanos satis habuit, nisi imperatoris et eiusdem hospitis proditi capite ac sanguine foedus cum hostibus sanxisset. ad Magonem, qui in Bruttiis praeerat, clam in conloquium
Abbreviated transcription (Latin):
quia ip̃i ob imꝑium ĩ se mite ac iustum consultum uolebant ꝙ respectiaiu
rom anoꝵ cartaiguienses ⁊̃ urbe accipũit: Consules abencuento ĩ cãpanũ
agrum legiones ducunt nõ ad frumenta modo que iam ĩ hibernis erantr
corrumpenda s ad capuam oppugnandam. Nobilem se consulatũ tam opuleh
urbis extidio rati facturos. simuł et ingens flagitiu imꝑio demiptures/ ꝙ urbi
trtn pinquo tertiu annu iam inpunita defertio esset . Ceteꝵ ne beneuẽtuꝵ
sine p̃sidio esset et ut tid subita belli si hamibal qd̾ frctur haud dubitabat
ad opem ferendã scris capriam uenisset / equites iuim sustine possent eũ
Ex archum exlutanis cum equitatu ac leui ariatura beneuentũ uenir̃e
ubent legionib statiusq ad obtinendas res ĩ lucanis alique p̃ficere.
Graccho pͥus ꝙ ex lucamie mouẽt sacficanti triste ꝓdigiã factum est Ad

Expanded text:
quia ipsi ob imperium in se mite ac iustum consultum uolebant quam respectu quia ipsi ob imperium in se mite ac iustum consultum uolebant quam respectu Romanorum, Carthaginienses in urbem accipiunt. consules a Beneuento in Campanum agrum legiones ducunt non ad frumenta modo, quae iam in herbis erant, corrumpenda sed ad Capuam oppugnandam, nobilem se consulatum tam opulentae urbis excidio rati facturos, simul et ingens flagitium imperio dempturos, quod urbi tam propinquae tertium annum impunita defectio esset. ceterum ne Beneuentum sine praesidio esset et ut ad subita belli, si Hannibal, quod facturum haud dubitabant, ad opem ferendam sociis Capuam uenisset, equitis uim sustinere possent, Ti. Gracchum ex Lucanis cum equitatu ac leui armatura Beneuentum uenire iubent; legionibus statiuisque ad obtinendas res in Lucanis aliquem praeficeret. Graccho, priusquam ex Lucanis moueret, sacrificanti triste prodigium factum est. ad
Abbreviated transcription (Latin):
ientum. Et cartaginensium acies de industria pedem referebat ut a
collis ab equite suo insessi hostem in cautum ꝑtrahret. Quo ubi euentu est.
coorti cum cdamore equites ꝓpere ĩ conditam thurinoꝵ turbam nes saus sido
arcunuentes huic pedes hinc eques urgebat. tamen aliquamdiu pugnã tratet
postremo et ip̃i terga uertunt ⁊t atq ad urbem fugiũt. Ibi ꝓditores conglobati
cum popularius aginen patentib portis accepisset. ubi romanos fusos ad urbe
ferri uidẽrt conclam ant instare penũ. ꝑmixtos hostes uitem ĩmiasuros.: nis
ꝓpere portas claudant. Ita ex clusos romanos pbuere hosti ad cedena. Attinins
tomen cum paucis rexrpit. Seditio inde paulister tenuit taum inde ałi s drdũ
fortune et tradendam urbe uictorib recenserent. Ceteꝵ ut plerumq foctũo
Et consilia mag iucerũt. Actimo cũ sius ad mare ad naues deducto magis

Expanded text:
euentum; et Carthaginiensium acies de industria pedem referebat, ut ad terga euentum; et Carthaginiensium acies de industria pedem referebat, ut ad terga collis ab equite suo insessi hostem incautum pertraheret. quo ubi est uentum, coorti cum clamore equites prope inconditam Thurinorum turbam nec satis fido am circumuentos hinc pedes, hinc eques urgebat, tamen aliquamdiu pugnam traxere; postremo et ipsi terga uertunt atque ad urbem fugiunt. ibi proditores conglobati cum popularium agmen patentibus portis accepissent, ubi Romanos fusos ad urbem ferri uiderunt, conclamant instare Poenum permixtosque et hostes urbem inuasuros ni propere portas claudant. ita exclusos Romanos praebuere hosti ad caedem; Atinius tamen cum paucis receptus. seditio inde paulisper tenuit, cum inde alii cedendum fortunae et tradendam urbem uictoribus censerent. ceterum, ut plerumque, fortuna et consilia mala uicerunt; Atinio cum suis ad mare ac naues deducto, magis