comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃. Quais stipłanten nũ¬
xore iurspoponderit direpto
tele administratõe. lzcapitis
pillo bona fide debetur exsolyi
art. Siquis alia rem ꝑ alia
uoͣ łenti solũit. ⁊ emicta fuĩt re
manet pristina obligarõ. Sei¬
⁊ si proꝑtefiũir enicta. tñ proso¬
lido obligatoduragͥnã non ac¬
cepisset reinregra c̾ditor. nisi
prosolido eius fieret S ⁊siduo
enicto alto fundo remanet ĩte¬
gra obligoltuc ergo res pro re
soluta libatõem p̾stat. cum pro
solido fcã est suscipienus. S et
siquis pdolum pluris extuma¬
tum fundũ in solutum decłir

Expanded text:
it, quamuis stipulanti uxori uir spoponderit diremptotelae administratione, licet capitis pupillo bona fide debetur, exsoluiarum. Si quis aliam rem pro alia uolenti soluerit et euicta fuerit res, manet pristina obligatio. etsi pro parte fuerit euicta, tamen pro solido obligatio durat: nam non accepisset re integra creditor, nisi pro solido eius fieret. Sed et si duos euicto altero fundo remanet integra obligatio. tunc ergo res pro re soluta liberationem praestat, cum pro solido facta est suscipientis. Sed et si quis per dolum pluris aestimatum fundum in solutum dederit,
Abbreviated transcription (Latin):
merata sit e̾ditori. S et si ius¬
su eius alii soluatur uł ẽclito¬
ri eius. uł fucuro debitoriuił ⁊
ei cm doaturus erat absoli
d. ratam quoq solutõem Si
creclitor huĩt. Idem erit. trito¬
ri quoqz si solura sir pecuma
uł curatori. uł pcuratori. ul¬
cuilibet successori.uł ẜuo x

Expanded text:
merata sit creditori. sed et si iussu eius alii soluatur, uel creditori eius uel futuro debitori uel etiam ei cui donaturus erat, absolui debet. ratam quoque solutionem si creditor habuerit, idem erit. tutori quoque si soluta sit pecunia uel curatori uel procuratori cuilibet s
Abbreviated transcription (Latin):
cernt atrotitatem facin¬
noscitur serius siue domi¬
rue. sine ois qui uice do¬
iiiorum sunt nel utitu¬
toribus et curatoribus
obtempauerint. ¶sem¬
per qui dolo fecit quo mi¬
nus baberet pro co est ha

Expanded text:
facinnoscitur seruis, si uel dominis uel his, qui uice dominorum sunt, ueluti tutoribus et curatoribus obtemperauerint.Semper qu‹i› dolo fecit, quo minus haberet, pro eo ha
Abbreviated transcription (Latin):
rem submitit. aurquistigat ar
qmadat alici⁊ ĩstrint eum ad
accãtõem capitalem.dãdo ꝓbaci¬
ones allegando accãtoes⁊ mĩto
nam diffidẽdo e̾mini qd moua
et eximẽdo se piculo calũpine.l
deẜtõnis mĩto calũpmiantis et
de sistẽtis pene subici debint. nsi
sbornatus accãtor ꝓbarũt crim̃
qd intedere susceꝑit nec int̾est ꝑ

Expanded text:
rem summittit aut instigat, aut qui mandat alicui et instruit eum ad accusationem capitalem dando probationes, allegando accusationes: et merito: nam diffidendo crimini quod mouet et eximendo se periculo calumniae uel desertionis merito calumniantis et desistentis poenae sub‹di› debuit, nisi subornatus accusator probauerit crimen quod intendere suscepit. nec interest,
Abbreviated transcription (Latin):
risaçcãtio protribimali tãtum
cxaminar põt ẽt ulłs. ilius de
huĩ q̃stione qua pses piriti¬
mĩtiare põt et tñqui abea desti¬
tit seãtus ꝯsulto nõ tñtur Ate si
dicat᷑ aliqs ĩsenatus ꝯsultum¬
cidisse turpillianũ. p̃sidis erit si¬

Expanded text:
ro tribunali tantum examinari potest, et nullus alius de huiusmodi quaestione quam praeses pronuntiare potest: et tamen qui ab ea destitit, senatus consulto non tenetur. Item si dicat aliquis in senatus consultumcidisse Turpillianum, praesidis est
Abbreviated transcription (Latin):
ueniss. ut scilicet. siuenditor
ponem postea nactus fit⁊ hoc
ip̃m tp̃s ⁊ qd̃ uenditõem p̾ces

Expanded text:
uenisset, ut scilicet, si uenditor possessionem postea nactus sit, et hoc ipsum tempus et quod uenditionem prae
Abbreviated transcription (Latin):
hcc̃ ẽ õp̾is qd̾ quis facit. Ceteꝵ
siexlocintio dampnũ timeat.
minime dicẽdum ẽ. dapni infe¬
cti stiplonem int̃poni oportere.
quis ei dubitat. neiemec aquo
stipulatur. cũ ncmine nich fa¬
opus fiat. deu̾itio eius qd facie¬
mus ⁊ plane  ul priceps. ideun¬
dusẽ.ulsimprouitia fiat p̃ses

Expanded text:
facit. ceterum si ex loci uitio damnum timeatur, minime dicendum est damni infecti stipulationem interponi oportere: quis enim dubitat neminem esse, a quo stipuletur, cum nemine nihil fa‹opus fiat, de uitio eius quid faciemus? et plane uel princeps adeundus est uel, si in prouincia fiat, praeses
Abbreviated transcription (Latin):
nasno tintp̃r quo opus fit. s
¶dicitur in haestiplone ⁊ bro¬
dum nomul successorumeorũ¬
qz ad quos ea res ꝑtinet. succes¬
sores ant no solum qui ĩum¬
ñsa bona suçcedut.s et huqui

Expanded text:
ntum tempore, quo opus fit, sedit?Adicitur in hac stipulatione et heredum nomen uel successorum eorumque, ad quos ea res pertinet. successores autem non solum qui in uniuersa bona succedunt, sed et hi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hec int̾lictum ei competẽ offi¬
anaquanir ducẽ actorilice̾t.
nius omĩs usus aqͥ aufcrtur
et boĩes siti necarẽtur.⁊ sanci
aqua pucire nisirefecto nuo

Expanded text:
hoc interdictum ei competere Ofian aquam ducere actori liceret: rivis omnis usus aquae auferretur et homines siti necarentur. et sane aqua pervenire nisi refecto
Abbreviated transcription (Latin):
s nee naliter obligatur. qui ita
aninucã io recte dẽm est. ñ obli¬
ganproeo nec fidenissoremꝗdẽ.¬
Si quis ⁊ inpłr int̾rogatus fiũt¬
fcm̃ erit dabo. non obligan eum
constat. autsuta int̾rogatus. ĩ¬
tra kłas qntas respongent dabo
idibreque non obligatur nõ eĩ

Expanded text:
 naturaliter obligatur, qui ita ideo recte dictum est non obligari pro eo nec fideiussorem quidem.Si quis simpliciter interrogatus factum erit, dabo', non obligari eum constat: aut si ita interrogatus: 'intra kalendas quintas?' responderit: 'dabo idibus', aeque non obligatur: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quod. ammostiploes. una i¬
utiłis alia mutilis. n uiciatur
ntilis ꝑhanc inuuilem. ¶ Ean¬
dem. aũt. an alia lingua rendeat.
nich int̾est. proinde siqs latine ĩ¬

Expanded text:
quodammodo stipulationes, una utilis, alia inutilis, neque uitiatur utilis per hanc inutilem.Eadem an alia lingua respondeatur, nihil interest. proinde si quis Latine in
Abbreviated transcription (Latin):
no proptorca qd ca senptura q̃
proponcictur. intposita sir ob¬
ligatumẽc̃. ¶Scia cumsalan¬
ni constiture uelletita eplam
cmisit. lutio citio salutem. si
coclem. animo⁊ meadem effec¬
tionc curta mees quo sempeir
fiusti. ex contineti acceptis lit¬
tens meis.distracta re tanc¬
Rndi. ex personis caisq cum
cuius notiosit erstimatimim
an.actio danda sit.

Expanded text:
propter quod ea scriptura quae proponeretur interposita sit, obligatum esse.Seia, cum salarium constituere uellet, ita epistulam emisit: 'Lucio Titio salutem.Si in eodem animo et eadem affectione circa me es, quo semper fuisti, ex continenti acceptis litteris meis distracta re tua uen‹respondit ex personis causisque ‹e›um cuius notio sit aestimaturum, an actio danda sit.
Abbreviated transcription (Latin):
sint siendr.aliquis intuenit.
utaliudsenciat puta quiemit
ant quiodirrit. aliud quicum
sie. et ioc insocietate quoqr ꝯn¬
da. Rendendimiẽ. ut sidissentiãt
alir⁊ ualio cxistimates. neħ

Expanded text:
sint, si error aliquis interuenit, ut aliud sentiat puta qui emit aut qui conducit, aliud qui cum sit. et idem in societate quoque coeunda respondendum est, ut, si dissentiant ali
Abbreviated transcription (Latin):
ptor eclidit. si ei ppretio sacisfatur
c̃⁊ nocdump̾tiõ solutoinbonis c̃p¬
toris ee cepisse. ¶ Baiis seuis stic¬
hum ẜuũ sunlutiotitio uendidi
itaut titius stichñ post triẽmum
maũmitteret siꝯtimo triemosin
mis s noclũ exacto tp̃r tricimusti¬
chus fugerat ⁊ post aliq̃tum tpris
defũcto citio reu̾sus c̃. qucro. aob¬
stet sticho ad ꝯseqͥdam ex ucditõx

Expanded text:
ptori tradidit, si ei pro pretio satisfactum est, et nondum pretio soluto in bonis emptoris esse coepisse. Gaius Seius Stichum seruum Lucio Titio uendidit ita, ut Titius Stichum post triennium manumitteret, si continuo triensed nondum exacto tempore trienni Stichus fugit et post aliquantum temporis defuncto Titio reuertit: quaero, an obstet Sticho ad ‹con›sequendam ex uenditione
Abbreviated transcription (Latin):
nus existimant siuestimentũ
scissum redoaturIuł res corru¬
pta redoita sit. ucluti sipbico¬
llisi. aut tabulla rasa pictura
uidenrem ab ec. Quoniam caz
rem que sibi furto aberat ign¬
orans emenit rectedicit᷑res ab¬
ẽc̃. eciam sipostea roita c̃ẽ scie¬
Erit. quia indeturres ciabẽe en¬

Expanded text:
nus existimant, si uestimentum scissum reddatur uel res corrupta reddita sit, ueluti scyphi collisi aut tabula rasa pictura, uideri rem 'abesse', quoniam earum rem, quae furto sibi aberat, ignorans emerit, recte dicitur res abesse, etiamsi postea id ita esse scierit, quia uidetur res ei abesse
Abbreviated transcription (Latin):
si emptorrẽ cuins custodia
uenditorẽ prare oportebat. so¬
luto p̾tio surripnert. actiore¬
finti non tñtur: Plane siante¬
quã pecniam solu̾et. rem subt̃¬
exerit. funti actõe tñriꝑiñ. ac
sipignus subtraxiss. ¶ pret̾a¬

Expanded text:
si emptor rem, cuius custodiam venditorem praestare oportebat, soluto pretio subripuerit, furti actione non tenetur. plane si antequam pecuniam solveret, rem subtraxerit, furti actione teneri, perinde ac si pignus subtraxisset. Praet
Abbreviated transcription (Latin):
ũbi pure quis stipullatus ⁊¬
fuit et cessit et uenitdies ub
ũbi sub ꝯdĩtõe. neq cessit ne¬
q uenit dies pẽdente. adhuc

Expanded text:
ubi pure quis stipulatus fuerit, et cessit et uenit dies: ubi ubi sub condicione, neque cessit neque uenit dies pendente adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
tore. qi debirore delgauo c̾cli¬
torimeo. exceꝑto locũ nõ hẽ¬
bit. S si cõdictio adu̾sus eu
qui delegauit competit.

Expanded text:
torem quasi debitorem delegauero creditori meo, exceptio locum non habebit, sed condictio aduersus eum qui delegauit competit.
Abbreviated transcription (Latin):
stiplari. ¶Qan acrum scip¬
latur. de m̃irer nicħ agit. Ite
qui usuf stipłatur. si usumsti¬
płetur nichagi S siquis ite
stipłatus actum peastiprles
⁊̃ nouare põt. excepto eo. si mͥ
ant ticio stipłatus sim.nam

Expanded text:
stipulari. Qui actum stipulatur, deinde iter, nihil agit: item usum fructum stipulatus si usum stipuletur, nihil agit. sed qui iter stipulatus actum postea stipuletur, etiam novare potest, excepto eo, si mihi aut Titio stipulatus sim: nam
Abbreviated transcription (Latin):
Cn. anorpsunt. cos qui latrones
noĩati. cormptis acc̃atorib diõ¬
snum obierint. ut ꝯfessos de cii¬
mineno relinquere defenssioe
pena impatori rescriptum ẽ. ue¬

Expanded text:
Iuliano. eos, qui a latronibus nominati corruptis accusatoribsuum obierint, ut confessos de crimine non relinquere defensionem poena imperatori scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. sicius criminis reus fuit. nt
si dampnarctur. morte. aut deport¬
tatõc affitiendus ẽẽt. Item rescrip¬
sit. cum qui modici furtireus fu¬
iss. licet uita suspendio fimerit. i¬
nõunden in eadem ca ẽẽ. ut bonai
hrdib .adunda eent sicuti neq e

Expanded text:
sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, morte aut deportatione adficiendus esset. Idem rescripum, qui modici furti reus fusset, licet vitam suspendio finierit, non videri in eadem causa esse, ut bona heredibus adimenda essent, sicuti neque
Abbreviated transcription (Latin):
plinibo libis omiabonadãpntor
u̾ba hec smñ.mmi rescripsit fauor.¬
bilem apudmecam liborum. a¬
bini filiorum m̃s fac̃. cum am¬
pliar impium hominũ adiecti¬
one pocius ꝙ pecinĩarum copiam¬

Expanded text:
pluribus liberis omnia bona damnati n hac sententia rescripsit: 'Fauorabilem apud me causam liberorum Albini filiorum numerus facit, cum ampliari imperium hominum adiectione potius quam pecuniarum copia m
Abbreviated transcription (Latin):
hriliborum. ne alieno. admisso c̃¬
miorem penaluerent quos nullas
tigeret culpa inc̃ctum insimia ege¬
statem deuoluti. qd cum aliq̃ mo¬
deratõe  definn placint. utqui ad
unu̾sitatem uẽtĩ erant mrt suc¬
cessas hrnt. ¶Simlibtim̃. nad

Expanded text:
haberi liberorum, ne alieno admisso grauiorem poenam luerent, quos nulla contingeret culpa, interdum in summam egestatem deuoluti. quod cum aliqua moderatione definiri placuit, ut qui ad uniuersitatem uenturi erant iure successas haberent. Si in
Abbreviated transcription (Latin):
nec optione ca desiderent quibus ͤ¬
spoliatur. quo mom̃to ꝗs pinitus
e hanc ronem no inopendio suoḋ¬
bent p̾sides u̾trit. s nec patioptio
earciancum qbadam offitialibiñ
subscrbere/nl siquid forcit̾ fecenni
de muncran neniẽtes adseul lega¬
inde cͥorrasas peciũ.as p̾sides ad fi
litatem offitu patiatur desenure

Expanded text:
e optiones ea desiderent, quibus spoliatur, quo momento quis punitus est, hanc rationem non compendio suo debent praesides vertere, sed nec pati optionchartiaticum quibusdam officialibus inde subscribere, vel si qui fortiter fecerint de munerari uenientes ad se uel legainde conrasas pecunias praesides ad fislitatem officii patiatur deseruire
Abbreviated transcription (Latin):
quiobdemitiandum uł nodem̃¬
hac lege dãpnatꝰ testimomiñpu¬
le blice dicerẽ.aut index ẽe postul.are¬
ne prohibetur. ¶Legemliarepet¬
tũdmrm cauctur nequis obim¬
lice legedũmittẽdimine es accip¬
consilione publico dicendam pe¬
cumam accipiat. uil obaccãndu
ul nõ accusandum.utq nz bam
magrãtus. abomnisorde se abi¬
stineant.nene plus  domi mune¬
ns nemanno acçipiant. quamd̃
sit ameorim̃centum.

Expanded text:
tiandum vel non denuHac lege damnatus testimonpublice dicere aut iudex esse postularerohibetur. Lege Iulia repetundarum cavetur, ne quis ob militem legendum mittendumue aes accipconsilioue publico dicendam pecuniam accipiat, uel ob accusandum uel non accusandum: utque urbani magistratus ob omni sorde se abstineant neue plus doni muneris in anno accipiant, quam quod sit aureorum centum.
Abbreviated transcription (Latin):
pliciter accipi possũt.ul hec qri
sũt magris qbr ĩposita ẽ ẜuitus
utad agrũ alt̾ius ducantulhec ft
que. ad agros ducũt.ꝓquas oĩbr
coment liceat.inq̃s exitur dei
maꝯsularia sic post illam exci¬
piturma.ul iter.ulactus adi¬
lamducẽs has ergo que post
ꝯsulares excipiũtur. unllasul
inalias colonias ducẽtes ꝑutĩ
etiam publicas ẽe ip̾as. ¶uc ĩ¬
terdictum cm̃adiuias rusticas

Expanded text:
pliciter accipi possunt, uel hae, quae sunt in agris, quibus imposita est seruitus, ut ad agrum alterius ducant, uel hae, quae ad agros ducunt, per quas omnibus commeare liceat, in quas exitur de uia consulari et sic post illam excipit uia uel iter uel actus ad uillam ducens. has ergo, quae post consularem excipiunt in uillas uel in alias colonias ducentes, putem etiam ipsas publicas esse.Hoc interdictum tantum ad uias rusticas
Abbreviated transcription (Latin):
ma modictionib quam ius
utilis p̃uditium sicutait. põp
siqr sũtsimiles interdc̃aquoq
actionis ubo ꝯtinctur. ¶Ontt
sunt actões inquib.ntq acto¬

Expanded text:
in condictionibus, quamvis utilis: praeiudicium, sicut ait Pomposi quae similes sunt. interdicta quoque actionis verbo continentur. Mixtae sunt actiones, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pricipalit̾ deeãre agiturque
bt publca execñtoem quid
ergo delege  acqlia dicimus
Nam ⁊ ea acto principalit hoc
ꝯtinet hoiem ant oecisũ no
principlit.Lamibi princi¬
palit̾ dedãpno agitur. ꝙ dĩo

Expanded text:
principaliter de ea re agitur, quae habet publicam exsecutionem. quid ergo de lege Aquilia dicimus? nam et ea actio principaliter hoc continet, hominem occisum non principaliter: nam ibi principaliter de damno agitur, quod domino
Abbreviated transcription (Latin):
se qͥꝯtinebat ut ei ꝗd rectleret¬
fieret ue. põt hr̃e furti act̾oem¬
uł si custodia eius rei receꝑit
uł mercedem p̾ferende accep̃

Expanded text:
e continebat, ut ei quid redderetfieretue: potest habere furti actionemel si custodiam eius rei recepit uel mercedem perferendae accip
Abbreviated transcription (Latin):
est.possit agere. tñꝯmodator
potĩt furti ageͥre. idẽq ⁊ ĩre ꝑi¬
gnorata.uel inre locata.kenĩ
hrditati furti actio nõ acqratũ
tñ ali cuins interẽ. acquirtur.¬
Non solumañt inie ꝯm̃oclata
competit ei cui ꝯmoclata ẽ. fur¬
ti actio.s etiam in ea que exca
agrta ẽ. qr ⁊ hinus custodia
adcum ptinet. NIam ⁊ siẜun

Expanded text:
est possit agere, tamen commodator poterit furti agere: idemque et in re pignerata uel in re locata. licet enim hereditati furti actio non adquiratur, tamen alii, cuius interest, adquiritur.Non solum autem in re commodata competit ei cui commodata est furti actio, sed etiam in ea, quae ex ea adgnata est, quia et huius custodia ad eum pertin
Abbreviated transcription (Latin):
sua ad ministrare põt et qui
debitor recte bona fide soluit
actores qui aliquod offitiu
gerunt inbonis que distrah¬
unt procuratores uenundar
inconsultis pr̃icipib prohib¬
entur et siuerieant uenditio
nullas iures ħebit. ¶Serruus
cessaris si iuissu ꝓcuratoris adi¬
it. ħrditatem cesan uolenti a¬
acquirit. Simultifisco fraud
fecerint. non ut mactione fũ¬
ti singuli insolidum s om̃es
simul quadrupli ꝑena ꝓuirili
portione debent. Sanepro no
sci debitrix excondictione uec¬
tigalis hrd̃s huerat aquibus¬
post aditam b̾rditate fanau¬

Expanded text:
sua administrare potest, eique debitor recte bona fide soluit. Actores, qui aliquod officium gerunt, in bonis quae distrahunt procuratores uenundare inconsultis principibus prohibentur, et, si ueneant, uenditio nullas uires habebit. Seruus Caesaris si iussu procuratoris adiit hereditatem, Caesari uolenti adquirit. Si multi fisco fraudem fecerint, non ut in actione furti singuli solidum, sed omnes semel quadrupli poenam pro uirili posci debitrix ex conductione vectigalis, heredes habuerat, a quibpost aditam hereditatem Fa
Abbreviated transcription (Latin):
uenilla et alu  predia emerant¬
cum conuenirentur propter¬
moschidis  reliqu̾a dicebani
ħrdes moschidis y doneos eẽ¬
et multos alios eghis idem
bonis emisse cquũ puta ait
impator noster priũs Hdes
conuenin debere. Deinde in¬
reliquur possessorez omnez
etita pronunciauit. ¶Enubi¬
us postularntius cõduxerat
afisco possessiorie eamq pau¬
latim plunbus  locauãt mai¬
ore quantitate quam ipse su¬
sceꝑat tonueniebatur apcura¬
tore cesans ineã quantitatẽ ⁊¬
quam ip̃e ꝑcipet hoc iniquun
et mnutie fisco uidebatur ut
tamen suo piculo ĩpe cos qui¬
bus locauerat conueniret.adc¬
que pronunciauit incã sola
quantitatem eum conuenir
scripto hrdis sui pompen ta

Expanded text:
enilla et alii praedia emerantcum convenirentur propterMoschidis reliqua et dicebant heredes Moschidis idoneos eet multos alios ex isdem bonis emisse, aequum putavit imperator prius heredes conveniri debere, in reliquum possessorem omnem: et ita pronuntiauit. Aemilius Ptolemaeus conduxerat a fisco possessionem eamque paulatim pluribus locauerat maiore quantitate quam ipse susceperat: conueniebatur a procuratoribus Caesaris in eam quantitatem quam ipse perciperet. hoc iniquum et inutile fisco uidebatur, ut tamen suo periculo ipse eos quibus locauerat conueniret: ideoque pronuntiauit in eam solam quantitatem eum conueniriscripto heredis sui Pompeii ta
Abbreviated transcription (Latin):
UIl. Cociens hrdis bona
soluendo nosũt. nõ solumcli¬
tores testatoris. s etiam eos i
quib legatũ fuerat ĩpegare
bonorum sepatõcm equimiẽ

Expanded text:
um. Quotiens heredis bona soluendo non sunt, non solum creditores testatoris, sed etiam eos, quibus legatum fuerit, impetrare bonorum separationem aequum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dṅo nocẽq̃ inquo opa eus es¬
s usus. ¶Quesitum ẽ ande
procuratoris dolo quiad a
et puto recte defendi. siqde
mrem suã ꝓcurator datus sit
etiamdepterito eius dolo

Expanded text:
no nocere, quam in quo opera eius esset usus. Quaesitum est, an de procuratoris dolo, qui ad et puto recte defendi, si quidem in rem suam procurator datus sit, etiam de praeterito eius dolo
Abbreviated transcription (Latin):
ueniatur. semperreuentia ei
to. Siant cumh̾rde liberti pa¬
tronus agat. puro excipe de
dolopationi hr̃dem lib̾ti. lib¬
tum aut dedolo patrom⁊ si
abbrde eius ꝯuciatur mini¬
me exceptõem obicctunm
tuo pationo alibto honorem
echiben. instiplone plancdo¬
liclansula nõent detrabenda
qr erdoliclansula nodedolo
actio intenditur s exstipula

Expanded text:
conveniatur: semper enim reverentia ei to. si autem cum herede liberti patronus agat, puto excipere debere de dolo patroni heredem liberti. libertum autem de dolo patroni, etsi ab herede eius conveniatur, minime exceptionem obiecturum: tuo patrono a liberto honorem exhiberi. in stipulatione plane doli clausula non erit detrahenda, quia ex doli clausula non de dolo actio intenditu
Abbreviated transcription (Latin):
Ani.l. Operatorir cumpatit suo
ꝯstitut incoqui cũpossit ab duccit
prostitutã. acillam peciña accepta
et prostituas. inpatians pstituta

Expanded text:
andis. Imperator noster cum patre suo constituit in eo, qui, cum possit abducere prostitutam ancillam, pecunia accepta e abducas et prostituas an patiaris prostituta
Abbreviated transcription (Latin):
cum illa restiturde redegiss. ut
postea nullam qonem patere¬
tur. ib codem sempronio. luti̾ti
ellam uindicata mam̃sitq̃¬
ro. in possit iescindi libtas the
proderclicto hinsse. indr potius¬
se cam alutiotitio adlibtatem
perthuci. prolegato rubrica.

Expanded text:
 in testationem redegisset, ut postea nullam quaestionem pateretur ab eodem Sempronio, Lucius Tellam uindicta manumisit: quaero, an possit rescindi libertas Thpro derelicto habuisse uidetur, potuisse eam a Lucio Titio ad libertatem perduci. PRO LEGATO 1 Ulpia
Abbreviated transcription (Latin):
lpł. Que extrinsecus et m¬
chil adp̃sentem actum ꝑti¬
nitiabunt obligatõnem
uelutisidicas armauirũz¬
reauo spondeo nichominus
nalet S ⁊ simreique prora¬
mittitur aurpsone apllo¬
neuarietur nonobeẽ pla¬
cetnam sciplantidenaĩos
enisdem quatitatis ainxo
spondendo obligaberis. setasuo

Expanded text:
. Quae extrinsecus et nihil ad praesentem actum pertintur nec uitiabunt obligationem, ueluti si dicas: 'arma uirumque cano: spondeo', nihilo minus ualet. Sed et si in rei quae promittitur aut personae appellatione uarietur, non obesse placet: nam stipulanti denarios eiusdem quantitatis aureos spondendo obligaberis: et s
Abbreviated transcription (Latin):
tõe oleũ quis stiplatur. ei estia:¬
tonẽ eo tp̃r spectan oportet qro
demerit⁊ sicapue certum
olei poclus dari ꝗs stipłatus sit.
nam eiꝰ tp̃ris fit extĩatio cũ peti
põtͥ peti aũt põt quoprimum
in locum ꝑ ueniri potuit

Expanded text:
one oleum quis stipulatur, eius aestimationem eo tempore spectari oportet, quo et si Capuae certum olei pondo dari quis stipulatus sit: nam eius temporis fit aestimatio, cum peti potest: peti autem potest, quo primum in locum perueniri potuit
Abbreviated transcription (Latin):
peculio qd proprictanum scqui¬
tursolucrit. proprictamer posti
lupiporcos empent hos iucinc in¬
lle colonus. cñ iobustis cambr⁊
fortibr. ques ꝑecoris sin gr̃a pasceb¬
ant.osecutus lupis enpint. ant ca¬
nes excorfunt ⁊ cũpastorins petet
Porcos q̃rebatur utnicius factisit

Expanded text:
peculio, quod proprietarium sequitur, soluerit, proprietarii ex post lupi porcos eriperent, hos uicinae uillae colonus cum robustis canibus et fortibus, quos pecoris sui gratia pascebat, consecutus lupis eripuit aut canes extorserunt: et cum pastor meus peteret porcos, quaerebatur, utrum eius facti sint
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃. ¶ Constitumẽ abantoĩo
nt etiam inbona brdis qsad¬
muttatur ctis mois Siqs igii
mhis bonis nõ  admutatur
dicendũc. accõem hancutile
ninẽ. Ezsimulr uelit infc̃m
actõe uti ad exemplũ cclitor
magis q̃ mitlicco posse cãer¬
mulieris aliqd dicaturexep¬

Expanded text:
rem. Constitutum est ab Antonino, ut etiam in bona heredis quis admittatur certis modis. si quis igitur in his bonis non admittatur, dicendum est actionem hanc utilem sed si mulier velit in factum actione uti ad exemplum creditorum magis quam interdicto, posse eam exmulieris aliquid dicatur: e
Abbreviated transcription (Latin):
tĩgit. no debet ee captiosa credi¬
torib ⁊ip̃i luciosa eoq mnr
querendn. an sciente eocindo¬
natume gestũsit S hoc tĩnan
fraudẽtur cclitores nec urdr
munia  afficiis quiignora¬
uit cũlugũ extorq̃aturnor
dampnũ infligatur¶nhos
uendono sit libertate accep¬

Expanded text:
reditoribus et ipsi lucrosa: eoque iure quaerendum, an sciente eo, cui donatum, gestum sit, sed hoc tantum, an fraudentur creditores: nec uidetur iniuria adfici is qui ignorauit, cum lucrum extorqueatur, non damnum infligatur. in hos uendo non sit liber
Abbreviated transcription (Latin):
qius sciens soluendoño ee reci¬
piat. no timere hoc eclictũ. sibi
cum ingianit. Quin̾o post
bona possessa debitusuũ feccit
hnc inportõem nocadum creq̃¬

Expanded text:
que soluendo non esse recipiat, non timere hoc edictum: sibi enim uigilauit. qui uero post bona possessa debitum suum recepit, hunc in portionem uocandum exaequ
Abbreviated transcription (Latin):
et pcipitur ut puim puniatũ
atqr latrones.In pan cã hndi
sunt qui cũ app̃hendere latrões
possent pecuma accepta ulsur

Expanded text:
ecipitur, ut perinde puniantur atque latrones. in pari causa habendi sunt, qu‹i›, cum adprehendere latrones possent, pecunia accepta uel su
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. N Eque pignusi
neqz depositum. neqz pre¬
canum. neq eptio. neq
locatio rei suc ꝯsistere põt¬
¶Priuatorum cõuentio
un publico non derogat
eiõ restituere cogitũ nemo¬

Expanded text:
m.Neque pignus neque depositum neque precarium neque emptio neque locatio rei suae consistere potest.Priuatorum conuentio iuri publico non derogat.eidem restituere nemo
Abbreviated transcription (French):
et putemno repellert. lenocimũ
agitur mantũipm honerat no¬
mulicrem excusat. ¶Uñ qri
pot. mis qui de adultio cogno¬
seit statuere inmantũ oblenoci¬
mumpossit ⁊ paicoꝑse. na clant¬
dius corg̾mycianssimns uxor¬
rem açc̃ans ꝯdetectus eẽt urorẽ¬

Expanded text:
et putem non repellere: lenocinium igitur mariti ipsum onerat, nomulierem excusat. Unde an is, qui de adulterio cognostatuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus e
Abbreviated transcription (Latin):
nt.cet̾um qui pacitur urorem
sũa delinq̃re matrimoniumq
siũ ꝯtempnerit. quiq ꝯtamina¬
uenit rens. adultu. lenocui reuz
facere semel delatus no. aud̾ietur
si pnblico indicio mantus sua¬
uxorem iram faceret.an lenoemi¬
acc̃atĩo repellet maritu ab acens¬
satõno ⁊ pute no repellere/ lenoci¬

Expanded text:
t. Ceterum qui patitur uxorem suam delinquere matrimoniumque suum contemnit quique contaminavelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur. Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocigatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: lenoc
Abbreviated transcription (Latin):
lius ut indicantib deadultio
probetur.idem erit dicendum.¬
Sretquõt alii qui post mantu
et patiem accare possunt ad acc¬
cusandum prosilerint lege exp¬
sum est. utis cuius de cart noti

Expanded text:
dicantibus de adulterio probetur, idem erit dicendum.Sed et quotiens alii, qui post maritum et patrem accusare possunt, ad accusandum prosiliunt, lege expressum est, ut is, cuius de ea re noti
Abbreviated transcription (Latin):
pecus. ad aqua appellere ⁊ cade
sũt hic dicenda que. idpsona
sit cisterne ant ibrib aipiumt̃
deniq constat intdem cessare
agiti. pinges reficias. ut aq̃
cobercere utiq capossis. dumr
nc alit utans atq ntib anno.

Expanded text:
pecus ad aquam appellere. Et eadem sunt hic dicenda, quae ad personam sit: cisternae autem imbribus concipiuntur. denique constat interdictum cessare, agitur, purges reficias, ut aquam coercere utique ea possis, dum ne aliter utaris, atque uti hoc anno
Abbreviated transcription (Latin):
ad alios ueluti ea q̃ socius hter
ceptocm in io qd face possit. uil
parens patronus ne. noꝯpetit
fidcisori. Sic mariti fideuissor
post solucũ. m̾m. datus ĩsolid̃
dotis noie odempnati irciãt
coherentes exceptocs ctĩa fidci̾¬
soribrcopetũt. ut itrudicate i

Expanded text:
alios, ueluti ea quam socius habet exceptionem 'quod facere possit', uel parens patronusue, non competit fideiussori: sic mariti fideiussor post solutum matrimonium datus in solidum dotis nomine condemnatur.Rei autem cohaerentes exceptiones etiam fideiussoribus competunt, ut rei iudicatae,
Abbreviated transcription (Latin):
cisse diceturindnnindici¬
ui noxale dabo ¶Hoe edict
luit pretorNLam siqs se u
passum docere p̾sit. publice¬
debere publico uditio pͥna¬
taactoe p̾iudican qdampi¬
tant. sutilius insumest. q̃¬
is puditin legimilie deui
it.s ⁊ is qui p̾cedete c̃osilie
ad hoc ip̃m hoies coegit ar¬
matos ut dãpnum debona¬
uerapiat. sine igitur ip̃e q co
egit hoiessine abalio coae¬
tis utituradrapiendur do¬
lo c facẽ iudetur Hoies co¬
actos accipe debemus ad ħ
coactos ut dãpnũ daretum¬
neq ad diturquales poĩes
qualeseñq siue libos. sine

Expanded text:
cisse dicetur, in dominum iudicium noxale dabo". Hoc edicto luit praetor. nam si quis se vim passum docere possit, public publico iudicio priuata actione praeiudicari quidam putant: sed utilius uisum est, quamuis praeiudicium legi Iuliae de ui it, sed et qui praecedente consilio ad hoc ipsum homines colligit armatos, ut damnum det bonaue rapiat.S‹i›ue igitur ipse quis cogat homines siue ab alio coactis utitur ad rapiendum, dolo malo facere uidetur.Homines coactos accipere debemus ad hoc coactos, ut damnum daretur.Neque additur, quales homines: qualescumque siue liberos siue
Abbreviated transcription (Latin):
eorumtm. ul eius q dolosi
fecisse ꝯꝑietm. fie̾ri debet
hec actio uulgombonorii
raptorũ dicitur. ¶Hac acti¬
one is demũ tutur: q dolun
malu adhibuit siqsigit
raptorũ non tubitur. s ali¬
ter mulctabͥiti. S et siqui
fugitiuu sium q̃ bona fide
aliꝗs psidebat. rapuit eq
actoe nõ tñbitur qrrem suã
aufert. Quidergo si sibiob¬
ligatam rapuit debebit teĩ
iubonorii raptorumactõe
Impubem q doli. M capax
nõ est.no dabitur nisi ẜuus

Expanded text:
um vel eius, qui dolo fecisse comperietur, fieri debet. Haec actio volgo vi bonorum raptorum dicitur. Hac actione is demum tenetur, qui dolum malum adhibuit. si quis igitur raptorum non tenebitur, sed aliter multabitur. sed et si quis fugitivum suum, quem bona fide aliquis possidebat, rapuit, aeque hac actione non tenebitur, quia rem suam aufert. quid ergo, si sibi obligatam? debebit teneri. Vi bonorum raptorum actio in impuberem, qui doli mali capax non est, non dabitur: n
Abbreviated transcription (Latin):
siquid dapni coactis hoib
decdent. utiq etia aqlia pot̾
t tim. ¶Uelcuius bonara¬
pta eẽ dieñtur. qd̾ ait p̾cor.
bona rapta sic accipiemus
etiam siua ieͦs ex boĩs rap¬
ta sit. ¶Si quis no hoies
ip̃e cocgert. s int̾ coactos
ip̃e fuñt ⁊ quid ant rapneit
ant dãpnum dedlit. hac ac
tõe tñtur s utrũ hoc solum
hõib areo coactis dapnuz
datum sitlz abalio hoies si¬

Expanded text:
i coactis hominibus dederit, utique etiam Aquilia poterit teneri. "Vel cuius bona rapta esse dicuntur". quod ait praetor "bona rapta", sic accipiemus: etiam si una res ex bonis rapta sit. Si quis non homines ipse coegerit, sed inter coactos ipse fuerit et quid aut rapuerit aut damni dederit, hatione tenetur. sed utrum hoc solum hominibus a reo coactis damnum datum sit, licet ab alio homines si
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. LIbercas que multim¬
uin uite tp̃s ꝯfertur neluti stich
cum morietur lib esto nullius
momiti et̃ extĩanda ẽ. ¶ Hec au̾t
scriptura stichus si capitolumr
no ascendent. libesto ita accipi¬
enda ẽ. si cũprimũ potent capi¬
tolium no ascendit. isto eimop
uemiet stichus ad libtatemsifa¬
cultate data ascendehi capitol¬
lium ab stumerit. ¶ Hec scrip¬
tura testi pampbilus liberẽ. ita
ut filus meis rõem recdlat. ani¬

Expanded text:
m Libertas, quae in ultimum vitae tempus confertur, veluti "Stichus cum morietur, liber esto", nullius momenti existimanda est. haec autem scriptura "Stichus si Capitolium non ascenderit, liber esto" ita accipienda est "si cum primum potuerit, Capitolium non ascenderit": isto enim modo perveniet Stichus ad libertatem, si facultate data ascendendi Capitolium abstinuerit. Hac scriptura testamenti "Pamphilus liber esto, ita ut filiis meis rationem re
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Incontrabenda i¬
uenditoc imbignu̇ paci¬
um cõtra uenditore int̾¬
pretandum̃ est. Ambig¬
ua aut̃e intencio ita acc¬
ipienda est ut res salua
actorisit.

Expanded text:
m.In contrahenda uenditione a‹m›biguum pactum contra uenditorem interpretandum est.Ambigua autem intentio ita accipienda est, ut res salua actori sit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum aduisucapioneattinet
similis ẽ ci. quiqd deposintl
ꝯmociauit quos palmm c̃. d̾si¬
nere usncape. siꝯmodata ul de¬
posirares al tͣclit fiñt ab coq

Expanded text:
um ad usucapionem attinet, similis est ei qui quid deposuit uel commodauit, quos palam est desinere usucapere, si commodata uel deposita res alii tradita fuerit ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
suenit hũc ẜuumetia pignoo¬
tum eẽ eueit utetiamis qu
actões que eis ꝯpetũt. ut siq
eorũ profure dampnũ decide
rit dici oporteat solummo
actõem sibi ꝯpetẽtem amisis¬
se eum. cet̾is quoq super eẽ
Nam⁊ si ꝓponas cõem ẜuum

Expanded text:
suerit hunc servum etiam pigneratum esse, eveniet, ut etiam is qui actiones, quae eis competunt, ut, si quis eorum pro fure damnurit, dici oporteat solummodo actionem sibi competentem amisisse eum, ceteris uero superesse. nam et si proponas comm
Abbreviated transcription (Latin):
Op.l. Si iussu debitoris ab
alio falsus ecitoris penrator
acccpit debitori iste tenetur fu¬
ci.⁊ nium debitoris enint¬
Si rem meã qĩ tua tibi tradi¬
dero.scictimea eẽ magis ẽ fur¬
tum te facere:silucrandi aĩo
id fecens. ¶Si ẜuus hrdita¬
rius nocdum adita brditate
fuitum hrdi fecerit. q testõi¬

Expanded text:
.Si iussu debitoris ab alio falsus procurator creditoris accepit, debitori iste tenetur furti et nummi debitoris erunt.Si rem meam quasi tuam tibi tradidero scienti meam esse, magis est furtum te facere, si lucrandi animo id feceris.Si seruus hereditarius nondum adita hereditate furtum heredi fecerit, qui test
Abbreviated transcription (Latin):
putasti proderelicto hĩtam ñ
teneri qd̾ sino putasti hic du¬
bitan posse aitl⁊ tñ magis de
Si iactum exnane fc̾m alius
tulerit. anfinti tñatur: qo in
eo ẽ. an ꝓderelictohitum sic
ut ⁊siqdem dereliquecli aĩo
iactauit. qd̾ plerũq c̾dẽdu
est. cũ sciat ꝑituũ. ꝗ inuemi
suum fecit nec furti tntur: si
et aĩo faudadi tenet. finti te¬
netu. em u̾o si hoc aĩo ut sal¬
uum facẽt dño. fuitino tñt¬

Expanded text:
putasti pro derelicto habitam, non teneris. quod si non putasti, hic dubitari posse ait: et tamen magis defSi iactum ex naue factum alius tulerit, an furti teneatur? quaestio in eo est, an pro derelicto habitum sit. et si quidem derelinquentis animo iactauit, quod plerumque credendum est, cum sciat periturum, qui inuenit suum fecit nec furti tenetur. set animo furandi tenet, furti tenetur. enimuero si hoc animo, ut saluum faceret domino, furti non tenet
Abbreviated transcription (Latin):
tum eẽt id qd̾ ita ꝓucheretũ.
ut ⁊ nusqua rcquiescẽt qua¬
lia menialis sugrnda essent
ut. ili quo loco requiescereti.
uł uti tigna. trabes que ĩmi¬
tterentur. ¶Plumbũ autẽ¬
qd tegulis poneretur. hedifi
¶Uiduam non sotum cam
que aliquando nupta fuissz
sz eam quoq mulierez q̃ uiry
non huiss. appellari. ait labo
q̃r indua sic dicta ẽ. qͣi ue cors
sine sanitate eet similit̾ m¬
duam ẽẽ dictã sine uiduitate.
¶structura loci alicuius ex
tabulis facturã que estate
tollerentur ⁊ ycme ponerẽt.

Expanded text:
retur ut nusquam requiesceret, qualia maeniana et suggrunda‹e› essent: ut aliquo loco requiesceret, ueluti tigna trabes quae inmitteretur. Plumbum, quod tegulis poneretur, aedific'Uiduam' non solum eam, quae aliquando nupta fuisset, sed eam quoque mulierem, quae uirum non habuisset, appellari ait Labeo: quia uidua sic dicta est quasi uecors,  sanitate esset: similiter viduam dictam esse sine duitate. Straturam loci alicuius ex tabulis factis, quae aestate tollerentur et hieme ponerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
Abolenus. Nlum nans
plereqr naues sine malom
utiles cent idrcqz ꝑs nauuis
hetur. artemon aut magis
aditamentũ qũa ꝑs naiis ẽ¬

Expanded text:
abeonis. Malum nauis pleraeque naues sine malo inutiles essent, ideoque pars nauis habetur: artemo autem magis adiectamento quam pars nauis e
Abbreviated transcription (Latin):
denissori accepto fiũt latam
cum reus r̃e nou̾̃bis fuiss od¬
ligatus.anreus quoq libet.
et hocurentimur.ut k reus
nõ fir ubis obligatus. tnac¬
eeptilatõe psidenssore libet
Silegatorum sub oditõe relic¬
torumfidenissori dato accep¬
tastipłatur afideuissore.ꝙ ti¬
tio ẽclidero. fidetua ẽe iubes d̃
inde. an quã e̾deret. acceptu
fecit fideuissorirtusnoliba

Expanded text:
deiussori accepto fuerit latum, cum reus re, non verbis fuisset obligatus, an reus quoque liberetur? e utimur, ut, licet reus non sit uerbis obligatus, tamen acceptilatione per fideiussorem liberetur. Si legatorum sub condicione relictorum fideiussori dato accepta stipulatur a fideiussore: 'quod Titio credidero, fide tua esse iubes?', deinde, antequam crederet, acceptum fe
Abbreviated transcription (Latin):
atqz edimus. prout exprole
corum earum ue diut̾itatis
nobis memoriam ineuum
relinquamus.
rem eum uere diciqui tutor
non est siue hñti tutor dat tutorẽ¬
us est. siue non .sicut falsu.
dius non est

Expanded text:
atque edimus, ut ex prole eorum earumue diuturnitatis nobis memoriam in aeuum relinquamus. rem eum uere dici, qui tutor non est, siue habenti tutor datus est siue non: sicut falsum tdius non est
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ⁊ nepotes accipi. multi¬
phariam placẽ diius quor
marchus rescripsit. no id̃
sine libens defunctũ qui ne¬
potem suum hr̃de reliquit.¬
pret̾ hec omia natura nos qu¬
oq docet parentes pios quil
lib̾orum ꝓ creandoru aĩo ⁊ uo¬
touxores ducũt filiorũ appe¬
llatione om̃s qui ernobis de¬
scendunt. ꝯtincri. nec c̃i dult¬
⁊lori nõie possumus nepotes
nrõs. quã filii applłare. ⁊ enu
ro circo filios  filiasue ꝯcepimꝰ¬

Expanded text:
 nepotes accipi multifariam placere.Diuus quoque Marcus rescripsit non uideri sine liberis defunctum, qui nepotem suum heredem reliquit.Praeter haec omnia natura nos quoque docet parentes pios, qui liberorum procreandorum animo et uoto uxores ducunt, filiorum appellatione omnes qui ex nobis descendunt continer‹e›: nec enim dulciore nomine possumus nepotes nostros quam filii appellare. etenim idcirco filios filiasue c
Abbreviated transcription (Latin):
quatitatem int̾eos q̃ soluen¬
dofut. dundiꝯueit. qualitis
tp̃rsingulidebentsz humani
rei ꝑmittendi sepatim fiderus¬
sores declunt. mintus eclitor
interomnes fidenissores ac¬
tiones diuidere no cogiturs
int̾eosdumtarat. qui prosi
ditorpignus distraere no ce¬
gitur. sindenissorẽ simplicu
acceptum omisso pignore u

Expanded text:
quantitatem inter eos qui soluendo sunt diuidi conuenit, quam litis tempore singuli debent. sed humanius rei promittendi separatim fideiussores dederunt: inuitus creditor inter omnes fideiussores actiones diuidere non cogitur, sed inter eos dumtaxat, qui pro siditor pignus distrahere non cogitur, si fideiussorem simpliciter acceptum omisso pignore u
Abbreviated transcription (Latin):
iusẜunt diu̾sum erit u̾bisit.
conceptis. solidinant ꝑtos
uriles fide tua ẽẽ iubes. tunc
emmabinitio nõ nisuuriles
ꝑtes singulos debereꝯneĩẽt.
Fideissorqmptem peecine
suonoĩeul reiꝓmittendiso¬

Expanded text:
iusserunt. diuersum erit uerbis ita conceptis: 'solidum aut partem uirilem fide tua esse iubes?' tunc enim ab initio non nisi uiriles partes singulos debere conueniet. Fideiussor, qui partem pecuniae suo nomine uel rei
Abbreviated transcription (Latin):
uelitouenire. ¶ Cumunt᷑fi¬
deinssores actione dunsa. q¬
dam p̾tlitemotestatam som¬
ems quisoluendo est.nõ pert¬
net. necauxilio defendetin
etatis  actiõne nõemindcep¬
tus iudetur. quiprre cõrusu
est. ¶ bonis dampnau fide¬
uissoris fisco uendicatis int̾

Expanded text:
uelit conuenire. Cum inter fideiussores actione diuisa quidam post litem contestatam soleius qui soluendo est non pertinet, nec auxilio defendetur aetatis actor: non enim deceptus uidetur iure communi usus. Bonis damnati fideiussoris fi
Abbreviated transcription (Latin):
ciex naufragio rape eumqe¬
nodum naufragium fiat in
ila trepidatt̃e rapiat. ¶Dn¬
pius antonius. dehis quii
dam exnaufragio dinpuas¬
sentita rescrpsit qd denan¬
fragus nans. ⁊ raptis senp¬
sũaimchi. eo ꝑtinec utexpl

Expanded text:
ci ex naufragio rapere, qui, dum naufragium fiat, in illa trepidatione rapiat. Divus Antoninus de his, qui dam ex naufragio sent, ita rescripsit: "quod de nfragiis navis et ratis scripsisti mihi, eo pertinet, ut expl
Abbreviated transcription (Latin):
idecq sigiti ior p̾da uia peti¬
ta uidebitus. libos qdẽ fustib
cesos intriemũ relegabis añ
si sordidiores crit mopus
publicũ euisde tp̃ris dabiss
uos flagellis çesos ĩmetallũ¬
dãpnabis. Siño magne pecu

Expanded text:
ideoque si grauior praeda ui adpetita uidebitur, liberos quidem fustibus caesos in triennium relegabis aut, si sordidiores erunt, in opus publicum eiusdem temporis dabis: seruos flagellis caesos in metalldamnabi
Abbreviated transcription (Latin):
auł .i. E os apud quos affi¬
nis uł cog̃tus latro ꝯẜuatus ẽ
neq ab soluendos neq se nere
admedupunendos. nõ enm
parcorumẽ delictũ⁊ coruqui
nich̾ ad septinentes  latrones
ner̃ ordine audien¬
losefures defendũt. ul effractor
ulceten his similes nec queq̃
persserit metallipena.ul hoc¬
stiores relegatois afficiedisũt
Aul.l. ¶Diles qui infinto ba¬
lncano de phensus est. ignon¬
uia mitti debet. de effractor b
ct expuatoribus i

Expanded text:
um. Eos, apud quos adfinis uel cognatus latro conseruatus est, neque absoluendos neque seuere admodum puniendos: non enim par est eorum delictum et eorum, qui nihil ad se pertinentes latrones extra ordinem audienlo se fures defendunt uel effra‹c›tores uel ceteri his similes nec qu‹em›quam percusserunt, metalli poena uel honestiores ‹re›legationis adficiendi erunt. um. Miles, qui in furto balneario adprehensus est, ignominia mitti debet. DE EFFRACTORIBUS ET EXPILATORIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ erceptoe eũ iemonedũ infem
data nacidam actõem cidemer
ceptoemo petere multo magis
quis dixit. ¶Sisoli possori sup¬
ficies enincatur cqssimũ erit sb¬
ueni ciul exstipulatu deemc¬
tione ul cte exempto actione
ficie dabitur: petitori quoq in
et icli posse intelligedumẽaut
leganet donan possitet siduo¬
b sit cõis etiamutile cõidi
dudo iuditin dabim. sciuitu¬
tes quoq p̾torio uire ꝯsticunt
et ipe ad exemplũ emimq̃ ipo
uue constitute sũt utilib actõ¬

Expanded text:
st exceptione utendum in factum data: nam cui damus actionem, eidem et exceptionem competere multo magis quis dixerit. Si soli possessori superficies evincatur, aequissimum erit subvenire ei vel ex stipulatu de evictione vel certe ex empto actione. ficie dabitur, petitori quoque in et tradi posse intellegendum est, ut et legari et donari possit. Et si duobus sit communis, etiam utile communi dividundo iudicium dabimus. Servitutes quoque praetorio iure constituentur et ipsae ad exemplum earum, quae ipso iure constitutae sunt, utilibus act
Abbreviated transcription (Latin):
sentes tp̃s refertur usus.qr pli¬
ntimur. nisi cũusus cxegent
itaq ani tpris spatio dlusit
usumsannum exdic intlicti
retrorsum cõputare debemius¬
¶ Si quis hoc intlicto utatur. si¬
ficit alterutrũ ꝓbare. uł iter ul
actũmusu buisse. ¶Uilian̾ait
quoadusq mgresus ẽ fuduco

Expanded text:
sens tempus refertur usus, quia pleutimur, nisi cum usus exegerit ita. Annui temporis spatio conclusit usum. annum ex die interdicti retrorsum computare debemus. Si quis hoc interdicto utatur, sufficit alterutrum probare vel iter vel actum in usu habuisse. Iulianus ait, quoad usque ingressus est, eo
Abbreviated transcription (Latin):
re utimur. ut ⁊ si appellatio in¬
terposita sit. tamen apud cu¬
der iudicem aquo quis ꝓuo¬
cauerit. cõpelletur alias cau̾a
siquas ht agere. nec utet᷑ hoc
pretextu. quasi ad offensum
iudicem non debeat expiri. cũ
possit denuo  prouocare. Sia¬

Expanded text:
re utimur, et, tametsi appellatio interposita sit, tamen apud eundem iudicem, a quo quis prouocauit, compelletur alias causas si quas habet agere: nec utetur hoc praetextu, quasi ad offensum iudicem non debeat experiri, cum possit denuo prouocare. SI
Abbreviated transcription (Latin):
subnixũ uelit dissoluẽ ⁊ cto
iure utimur nebñocordata
matrimonia iure patric pota¬
tis turbẽtur qd̃ tñ sicerit ad h¬
bendũ.ut patri psuadeatur.i
ne acerbe patria ex̾ceat potatẽ

Expanded text:
subnixum, uelit dissoluere? et certo iure utimur, ne bene concordantia matrimonia iure patriae potestatis turbentur. quod tamen sic erit adhibendum, ut patri persuadeatur, ne acerbe patriam pote
Abbreviated transcription (Latin):
una significatione ꝯp̃hendunt̃
nam psonalia patrimoĩorũ et
mutamunã cunlia sen publica
appellant Ciuc etiã ꝑ sonalium
dum tarat sine eciã cuiliũ mu¬
nenm inmunitas alicui cone¬
ed̃at᷑ neq ab annona /n ab an

Expanded text:
tione comprehenduntur: nam personalia et patrimoniorum et mixta munera ciuilia seu publica appellantur. Siue autem personalium dumtaxat siue etiam ciuilium munerum immunitas alicui concedatur, neque ab annona neque ab an
Abbreviated transcription (Latin):
iungant bii quoq qui custor
ccium uł archeot uł rgogr¬
phi uł tabularii. uł ueno par¬
extruenda. uł refitienda edifit¬
ia publica.sine palatia siue na¬
uilia uł mansiones destinant᷑
Sit̾n peccuniam publicam in
opis fabricam ereg̾ãt. ⁊ quif¬
ciedi uł refitiendis nanib ub
usuis exigit. ꝓponũt muñibus
psonalib astringuntur came¬
lasia quoqz similit̾ ꝑsonale mu¬
nus est namratione habita et
alimentorũ⁊ camelorũ. certa
pecͥtuma camelariis darideb⁊
ut solo corporis ministerio ob¬
ligentur. hos ⁊ alio ordine uoc¬
anͣ. nec ulla excusationelib̾an
nisi solalesi ⁊ imitilis corporis¬
irifurmitate sp̃alit̾ sit expressu
legati quo qui ad sacrariump
NIIIcipis mittunt᷑. qr uiaticum
qd̾leg̾atiuñ dicit᷑. mt̾dũ solẽt
accipe S ꝯuicostrategi ⁊ pistri
norni curatores. ꝑsonale mu¬
nus ineunt. ¶Defenssores q¬
noq quos greci sindicos appel¬
lant ⁊ qui ad cͥtam cam. agen¬
dam.us defendẽdam cligunt᷑

Expanded text:
‹u›gantur. Hi quoque, qui custodes aedium uel archeotae uel logographi uel tabularii uel xenopaextruenda uel reficienda aedificia publica siue palatia siue naualia uel mansiones destinantur, si tamen pecuniam publicam in operis fabricam erogent, et qui faciendis uel reficiendis nauibus, ubi usus exigit, praeponuntur, muneribus personalibus adstringuntur. Camelasia quoque similiter personale munus est: nam ratione habita et alimentorum et camelorum certa pecunia camelariis dari debet, ut solo corporis ministerio obligentur. hos ex albi ordine uocari nec ulla excusatione liberari, nisi sola laesi et inutilis corporiinfirmitate, specialiter sit expressum. Legati quoque, qui ad sacrarium principis mittuntur, quia uiaticum, quod legatiuum dicitur, interdum solent accipere, sed et nyctostrategi norum curatores personale munus ineunt. Defensores quoque, quos Graeci syndicos appellant, et qui ad certam causam agendam vel defendendam eliguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qm excusatione anqua ntum̃t
quotiens cunq ꝙeati frerũt et¬
stiam añabsolut simt. necc̃e ba¬
bent appellare. s sipeccumã. pca¬
lumpniam.⁊ sepnis idem. idnõ¬
sanus.uexandi grͣaems quẽscit
ꝓpetua uacatione subuixum ut
facct. ꝓbatus erit. sũptus litis
exemplo de cretorum principal¬
ium prestare iubeatur ciq̃ sinei
cansa sepius inquietabat. ¶q̃
infrandem ordinis. ĩ honorib
gerendis cũ int̾ cos. id primos i¬
onores ocicari possint quiinci¬
uitate mĩabantur. cuitandorũ¬
maiorum honcrũ gr̃a. ad colon¬
os prediorum se transtrlerunt¬
ut miporibus subiciantur. hãc

Expanded text:
 excusatione aliqua utuntur, quotienscumque creati fuerint, etsi iam ante absoluti sunt, necesse habent appellare. sed si per calumniam et saepius idem aduersarius uexandi gratia eius, quem scit perpetua uacatione subnixum, id facere probatus erit, sumptus litis exemplo decretorum principalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietauit. Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad primos honores creari possint qui in ciuitate munerabantur, euitandomaiorum onerum gratia ad colonos praediorum se transtulerunut minoribus subiciantur, hanc