comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spicias desiderium meũ ꝓ pecratis meis
s in honorem sc̃e dei genitricis tue et mar¬
tyrũ confessoꝵq tuoꝵ. p̃para in hoc loco ha¬
bitationem tuis aptam seruitiis. finita o¬
ratione. sole occumbente finitus est dies. et
ip̃i tandem cum grãrũ actione cybum sũp¬
serunt. Rursumq dõ grãs exhibentes. stra¬
uerunt sibi in terra. ut aliquantulũ requi¬
escerent. S uir sc̃s cum comitẽ suũ alto
teneri sopore putaret. surgens ꝓstrauit se
infiguram crucis ante capsellam. et preces
dño deuotas effudit. Interea descendens ur¬
sus demonte. micas et fragmenta que con¬
uiuantib deciderunt caute legebat. Hoc
factum ut uidit homo dei: dixit ad feram.
Orecipio tibi bestia in noĩe dñi: tolle lignũ
et mitte in ignem. Ad cuius p̃ceptũ belua
conuersa ualidissimũ lignũ attulit. et ig¬
ni iniecit. At uir benignissimus ad peram
accedens deparuo cellario panem integrum

Expanded text:
spicias desiderium meum pro peccatis meis; spicias desiderium meum pro peccatis meis; sed in honore sanctae genitricis tuae et martyrum confessorumque tuorum praepara in hoc loco habitationem tuis aptam servitiis'. Finita oratione, sole occumbente, finitus est dies, et ipsi tandem cum gratiarum actione cibum sumpserunt, rursumque Deo gratias exhibentes, straverunt sibi in terra, ut aliquantulum requiescerent. Sed vir sanctus cum comitem suum alto teneri sopore putaret, surgens prostravit se in figuram crucis ante capsellam et praeces Domino devotas effudit. Interea descendens ursus de monte, micas et fragmenta, quae convivantibus deciderunt, caute legebat. Hoc factum ut vidit homo Dei, dixit ad feram: 'Praecipio tibi, bestia, in nomine Domini, tolle lignum et mitte in ignem'. Ad cuius praeceptum belua conversa, validissimum lignum attulit et igni iniecit. At vir benignissimus ad peram accedens, de parvo cellario panem integrum
Abbreviated transcription (Latin):
ad rupem de qua idem cum impetu descen¬
dens gurgitem facit speciosum. uiderunt
ibi plurim os pisces. et imponentes recia sua:
ceperunt eos. Igni deinde succenso. diaco¬
nus pisces assauit. et panem posuit suꝑ pe¬
ram. Beatus autẽ gallus dum orandi gr̃ã
modicũ ab illo diulsus eẽt. inter condensa
ueprium ꝑfructesta ambulans. et pede he¬
rens ad terram corruit. Qd̃ diaconus uidẽs
accurrit ut subleuaret ꝓstratum. S uir
dei p̃scius futuroꝵ. sine me ait. hec requi¬
es mea in scłm scłi: hic habitabo qm̃ elegi eã.
Et cum᷑ oratione surrexisset. sumens uir¬
gani colurnã fecit crucem. et fixit in terrã.
H abebat autem pendentem collo capsellã.
inqua continebantur reliquie beate dei ge¬
nitricis marie. et scõꝵ martyrum mauricii
et desiderii. Quam cũ in ip̃a cruce suspen¬
disset. uocauit diaconum. et ꝓstrauerunt
se pariter in oratione. Tum uir uenerabi¬
nasci et mortem subire cdignatus es. ne de

Expanded text:
ad rupem de qua idem cum impetu descenad rupem de qua idem cum impetu descendens gurgitem facit speciosum, viderunt ibi plurimos pisces, et imponentes retia sua, coeperunt eos. Igni deinde succenso, diaconus pisces assavit et panem posuit super peram. Beatus autem Gallus dum orandi gratia modicum ab illo divulsus esset, inter condensa veprium frutecta ambulans et pede haerens, ad terraccurrit ut sublevaret prostratum. Sed vir Dei, praescius futurorum: Sine me, ait, haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo, quoniam elegi eam. Et cum post orationem surrexisset, sumens virgam colurneam fecit crucem, et fixit in terram. Habebat autem pendentem collo capsellam, in qua continebantur reliquiae beatae Dei genitricis Mariae et sanctorum martyrum Mauricii et Desiderii. Quam cum in ipsa cruce suspendisset, vocavit diaconum, et postraverunt se pariter in oratione. Tum vir venerabinasci et mortem subire dignatus es, ne de
Abbreviated transcription (Latin):
mittens cursu consueto suꝑiores orbis pla¬
gas inuiseret. igneumq iubar ab orientis
axe mortalib demonstraret. athleta dei ea
que ductor suus clixerat secum assumens.
cum orationis benedictione illo p̃eunte uiã
aggressus est. Cumq ꝑ tottm diem iter age¬
rent. cirea horam nonã dixit diaconus. Pat̾
hora refectionis iam instat. sumamꝰ paulu¬
lum panis et aque. quia ita confortati: uie
qd̃ restat melus consũmare poterimꝰ. Ho¬
mo dei respondit. Tu iuxta necessitatẽ cor¬
poris refectionem ꝑcipe fili. ego nõ gustabo
quicquã antequam dñs mͥ locum desiderate
mansionis ostendat. Et ille. Sicut inquit
socii sumꝰ passionis: sic erimꝰ et consolationis.
His dictis: ceperunt iter agere festinato. qͥa
dies iam declinabat. et solaris feruor ꝓpinqͣ¬
bat occasui. Uenerunt autem ad quendam
fluuiolum qui stemlaha nominat᷑. ambu¬
lantesq ꝑ decursum ip̃ius dum uenissent

Expanded text:
mittens, cursu consueto superiores orbis plamittens, cursu consueto superiores orbis plagas inviseret igneumque iubar ab orientis axe mortalibus demonstraret, athleta Dei ea quae ductor suus dixerat secum assumens, cum orationis benedictione, illo praeeunte, viam aggressus est. Cumque per totum diem iter agerent, circa horam nonam dixit diaconus: Täter, hora refectionis iam instat. Sumamus paululum panis et aquae, quia ita confortati viae quod restat melius consummare poterimus'. Homo Dei respondit: 'Tu iuxta necessitatem corporis refectionem percipe, fili; ego non gustabo quicquam, antequam Dominus mihi locum desideratae mansionis ostendat'. Et ille: 'Sicut'. inquit, 'socii sumus passionis, sic erimus et consolationis'. His dictis, coeperunt iter agere festinato, quia dies iam declinabat et solaris fervor propinquabat occasui. Venerunt autem ad quendam fluviolum qui Steinaha nominatur; ambulantesque per decursum ipsius, dum venissent
Abbreviated transcription (Latin):
atios et innotuoꝵ greges animaliũ. ur¬
de gignit plurimos. apros innumerabiles.
I numerum excedentes. rabie singula¬
N Timeo igitur. ne si te illue induxero:
aulen liberauit de lacu leonum: po
tin eipere de manu bestiarũ. Qui
Uuonus het respondit. Mitte in perã
A tibatia et rete paruissimũ. cras enĩ
ausam te in heremũ. Et si inueneris
Da ibi eceptabilem. age gr̃as deo et
precepti dominici imple rigorem. Ds̃ autem
qui eduxit te deregione longinqua. ip̃e situt
tobie famulo suo comitẽ celitus dedit. ita an¬
gelum suũ mittet nobiscũ. et ostendet nob̾
locũ desideriis salutarib aptum. Igitur uix
beatus die eodem ieiunus ꝑmansit. et usq
ad alterius dici diluculũ in orationib ꝑ¬
noctauit. Dignum quippe erat. ut qd̾ di¬
uino inchoabat amore: instantissima p̃ce
dño commnendaret.
um autem lucifer suo ꝓcessu noctis
Ilatibula detexisset. et sol inferiora di¬

Expanded text:
cervos et innocuorum greges animalium urcervos et innocuorum greges animalium ursos gignit plurimos, apros innumerabiles, lupos numerum excedentes, rabie singulares. Timeo igitur, ne si te illuc induxero, Danihelem liberavit de lacu leonum, potest et me eripere de manu bestiarum'. Cui diaconus haec respondit: 'Mitte in peram tuam cibaria et rete parvissimum; cras enim introducam te in heremum. Et si inveneris locum tibi acceptabilem, age gratias Deo et praecepti dominici comple rigorem. Deus autem qui eduxit te de regione longinqua, ipse, sicut Tobiae famulo suo comitem caelitus dedit, ita angelum' suum mittet nobiscum et ostendet nobis locum desideriis salutaribus aptum'. Igitur vir beatus die eodem ieiunus permansit et usque ad alterius diei diluculum in orationibus pernoctavit. Dignum quippe erat, ut quod divino inchoabat amore, instantissima praece Domino commendaret. um autem lucifer suo processu noctis latibula detexisset, et sol inferiora di
Abbreviated transcription (Latin):
apt matos predicatione sacra depelle
t iu magistro non potuit: ut nobis
qusutritatis ostenderet. Uere patiens
ontemptus dum conuersionẽ pec
sustinet doctorẽ. neerrantes deserat
stanst. Diaconꝰ itaq sepedicti prb̃ri no¬
ant huldiboduis om̃s heremi semitas no
hibebat et secessus. Solebat enĩ pisci¬
in traccipitrũ causa capiendoꝵ sepius so¬
initinem ꝑuagari. et secreta locoꝵ usu co
mauno ꝑdiscere. Huic cum uir sẽs fa¬
nilaritatis sue grãm p̃stitisset. quesiuit
ibeo an inuenisset unquam in solitudi¬
nt lirum aquis abundantẽ puris et salu¬
brib planicie stratum et humanis culti¬
b oportunũ. Desiderio inquiens animi
firuentis ex estuo. cupiens in solitudine di
es ducere huic uite concessos. iuxta qd̾ psal¬
mista ꝓnuntiat dicens. ecce elongaui fu¬
nens. et mansi in solitudine. expectabam
uisa frequentib. asperitate terribilis. mon¬
io plena p̃celsis. angustis uallib flexuo¬
sa bestiis possessa seuissimis. Nam p̃ter

Expanded text:
 morbos praedicatione sacra depelleret; ire cum magistro non potuit, ut nobis viam veritatis ostenderet. Vere patiens contemptus, dum conversionem peccatorum sustinet, doctorem, ne errantes deserat, retinet. 10. Diaconus itaque sepe dicti presbyteri nomine Hiltibodus omnes heremi semitas notas habebat et secessus. Solebat enim piscium et accipitrum causa capiendorum sepius solitudinem pervagari et secreta locorum usu coano perdiscere. Huic cum vir sanctus familiaritatis suae gratiam praestitisset, quaesivit ab eo an invenisset unquam in solitudine locum aquis abundantem puris et salubribus, planitie stratum, et humanis cultibus opportunum. Desiderio, inquiens, animi ferventis exaestuo, cupiens in solites ducere huic vitae concessos, iuxta quod psalmista pronuntiat, dicens: Ecce! elongavi fugiens et mansi in solitudine. Expectabam fusa frequentibus, asperitate terribilis, montibus plena praecelsis, angustis vallibus flexuosa, bestiis possessa saevissimis; nam praeter
Abbreviated transcription (Latin):
lia que postmodum ꝓmeritis eius dñs os¬
tendit. primo uidelicet ea que prioꝵ ad nos
scripto ꝑlata sunt retexam. deinde que a ꝓ¬
batissimis testib inclicata. nr̃a etate agoꝵ¬
berto carissimo fr̃e litteris sunt mandata
subnectam. ne qd̾ particulatim scriptum
est laciniosa diuisione disiungantur. s po¬
tius qd iunctum est parilitate factoꝵ. sit eti¬
am copulatum comp̃hensione dictoꝵ at¬
q hic prioris libelli finis que p̃missa sunt
terminet. et sequenti que restant sine pre¬
iuditio comp̃hendenda reseruet. In nata¬

Expanded text:
lia, quae postmodum pro meritis eius Dominus oslia, quae postmodum pro meritis eius Dominus ostendit, primo videlicet ea quae priorum ad nos scripto perlata sunt retexat, deinde quae a probatissimis testibus indicata nostra aetate a Gozberto carissimo fratre litteris sunt mandata subnectat; ne quod particulatim scriptum est, laciniosa divisione disiungatur, sed potius quod iunctum est parilitate factorum, sit etiam copulatum comprehensione dictorum. Atque hic prioris libelli finis quae praemissa sunt terminet et sequenti quae restant sine praeiudicio comprehendenda reservet.
Abbreviated transcription (Latin):
lus durandi uires cere liquenti celitus at¬
mbutas. dehuius miraculi materia plu¬
rime in posterum uirtutes emanarunt.
lam quicũq dentium fatigati dolorib
ił sculoꝵ lippitudine. uł aurium p̃clusio¬
nt laborantes deeisdem cereis quippiam
ar tulerunt. et locisque huiusmodi tene¬
bntur in cõmodis aptauerunt optate
Anter dona ꝑcipere salutis. Post hec
dista uirtus ad sanandos uariis infirmi¬
tabi depressos apd̾ sepulchrum beati us
luuctis illuc uenientib et orationũ eiꝰ
esrugia fideliter postulantib apparuit.
Sr fama tanti meriti cunctis que circũ¬
uterant regionib innotesceret. et locꝰ
R son modioctiter frequentaretur a po
uitates sc̃galli sri unum cõpingant᷑
duin. posunt ob sui ꝓlixitatẽ aliqd in¬
dur ligami sastidium. statui duob hoc
opus libellis distinguere. ut prior illoꝵ ui¬
tam eus et actus usq ad sepulturã illius
ueridica relatione ꝑducat sequens mirabi¬

Expanded text:
has durandi vires cerae liquenti caelitus athas durandi vires cerae liquenti caelitus attributas, de huius miraculi materia plurimae in posterum virtutes emanarunt. Nam quicumque dentium fatigati doloribus vel oculorum lippitudine vel aurium praeclusione laborantes de eisdem cereis quippiam cerae tulerunt et locis, quae huiusmodi tenebantur incommodis, aptaverunt, optatae celeriter dona percepere salutis. Post haec tanta virtus ad sanandos variis infirmitatibus depressos apud sepulchrum beati viri cunctis illuc venientibus et orationum eius suffragia fideliter postulantibus apput et fama tanti meriti cunctis quae circumpositae erant regionibus innotesceret, et locus ipse non mediocriter frequentaretur a popncti Galli, si in unum compingantur librum, possunt ob sui prolixitatem aliquod ingerere legenti fastidium, statui duobus hoc opus libellis distinguere, ut prior illorum vitam eius et actus usque ad sepulturam illius veridica relatione perducat, sequens mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
libertate concessa quo dñs uoluerit ꝑgas
Accepta ergo cruce et candelis. psalmos ͤ
melodias continentes. iter agere cepetas
Equi autem in neutram partem dũ ls¬
tes. recto itinere ꝑrexerunt ad cellan l
dri. Quo cum ꝑuenissent. deposituns¬
eim inte oratorium. Discipłi autẽ eius
ants pi doctoris reliquias intulexunt
cant atare posuerunt. deinde parit᷑ cum
onsipulchri inter parietẽ et altare ibiq
huinit tum om̃ib q rite consũmatis. multi
fthxe locus intra se suscepisset uolens dñs de
norti famuli sui merentib consolationis
iber medelam. nouitate miraculi patefecit.
qua apud se claritate sp̃c fulget amici. Nã
duo cerri in castro dum corpꝰ eius eleuaret᷑
urensi. ita ardentes delati sunt usq ad lo¬
cum sepulture. Positi autem unus ad caput
alterad pedes ꝑ triginta deinceps dies mi¬
uibile dictu non deficiendo ardebant. et ar¬
dendo non deficiebant. Et ut monstraret᷑

Expanded text:
libertate concessa, quo Dominus voluerit, pergant'. libertate concessa, quo Dominus voluerit, pergant'. Accepta ergo cruce et candelis, psalmos et melodias concinentes, iter agere coeperunt. Equi autem in neutram partem declinantes, recto itinere perrexerunt ad cellam viri Dei. Quo cum pervenissent, depositm ante oratorium. Discipuli autem eius, elevantes pii doctoris reliquias, intulerunt et ante altare posuerunt. Deinde pariter cumsam sepulchri inter parietem et altare, ibiquerunt eum; omnibusque rite consummatis, multitfelix locus in pace suscepisset, volens Dominus de morte famuli sui merentibus consolationis praebere medelam, novitate miraculi patefecit, qua apud se claritate spiritus fulgeret amici. Nam duo cerei, in castro, dum corpus eius elevaretur, accensi, ita ardentes delati sunt usque ad locum sepulturae. Positi autem unus ad caput, alter ad pedes, per triginta deinceps dies – mirabile dictu! – non deficiendo ardebant et ardendo non deficiebant. Et ut monstraretur,
Abbreviated transcription (Latin):
capsellam cum cilitio ad caput eius infiti¬
trum et deportauerunt eum corpore ad le¬
cum monumenti. et suspenderunt. Het
tria mortificationis eius inditia iuxta n¬
mulum ad caput eius ꝑ que dernceps ad
ostensionem meritoꝵ ipsius plurimas do¬
minus uirtutes pie querentib exhibuit.
Qua ex re intelligere possumus. quia dim¬
idem uir et si aꝑsecutore sanguinis esfusie¬
ne non est immolatus semet ip̃m tamen
offerens dño hostiam uiuam in odorem sua¬
uitatis. et crucem suam tollens coticdie q
saluatorẽ sequutus. martyrii labore et
palmã confessor adeptus est. Post quan
scĩtas uenerandi patris et miratuili mal¬
nitudine et hoꝵ manifestatione signor
cunctis qui funeris erus int̾erant negoc is
patenter ostensa est. ep̃c ad feretrũ acelle
et ex una parte illd̾ subleuans prb̾ro ali¬
secus sustollente equis suꝑposuit. et asals¬
b dixit. Auferte frenos de capitib eoꝵb

Expanded text:
capsellam cum cilicio ad caput ejus in ferecapsellam cum cilicio ad caput ejus in feretrum, et deportaverunt cum corpore ad locum monumenti, et sustria mortificationis eius indicia iuxta tumulum ad caput eius; per quae deinceps ad ostensionem meritorum ipsius plurimas Dominus virtutes pie quaerentibus exhibuit. Qua ex re intellegere possumus, quia idem vir, etsi a persecutore sanguinis effusione non est immolatus, semet ipsum tamen offerens Domino hostiam vivam in odorem suavitatis et crucem suam tollens cottidieque salvatorem secutus, martyrii laborem et palmam confessor adeptus est. 33. Postquam sanctitas venerandi patris et miraculi magnitudine et horum manifestatione signorum cunctis, qui funeris eius intererant negotiis, patenter ostensa est, episcopus ad feretrum accessit, et ex una parte illud sublevans, presbytero altrinsecus sustollente, equis superposuit et asstantibus dixit: 'Auferte frenos de capitibus eorum, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
natus est dñs hodie głam serui sui nobis osten
dere. Dederunt itaq ei qui sanatus fuerat
cereum. et ꝓsecutus est funus cũ cetero popło.
Hoc primũ signum post transitũ eius dñs
quoq beati pastoris exequias. aliud non me¬
diocre scĩtatis eius inditium apparuit. Ha¬
buit uir deicapsellam decorio factam dili¬
genter serratam cuius clauem sub tam ui¬
gili custodia ip̃e retiniit. ut nullus discipło¬
pore quid intus seruaretur aigosat e
isset. Et aue autem ex suis humens prs¬
tem ferre solebat.quocũcꝙ ambulauit I
ubi dehac iuta mnigrauit. sũpta dlaut oi¬
ruerunt capsellam. et inuenerunt in tes
litium modicum et eathenam eream de¬
gume aspsam. deinde corpus inspicuntes
magistri. inuenerunt locum eathene us
sepius p̃cingi solebat. carnemq ip̃am mo¬
cis quatuor ꝓfundius cathena sulcatan
adeo ut deisdem uulnerib cruor decurrens
cilitium ꝑ loca ꝑfuderit. Posuerunt auten

Expanded text:
natus est Dominus hodie gloriam servi sui nobis osnatus est Dominus hodie gloriam servi sui nobis osdere. Dederunt itaque ei qui sanatus fuerat cereum, et prosecutus est funus cum caetero populo. Hoc primum signum post transitum ejus Dominus quoque beati pastoris exsequias, aliud non mediocre sanctitatis ejus indicium apparuit. Habuit vir Dei capsellam de corio factam diligenter serratam, cujus clavem sub tam vigili custodia ipse retinuit, ut nullus discipulovixit, quid intus servaretur cognoscere potuisset. Hanc autem ex suis humeris pendentem ferre solebat, quocunque ambulavit. At ubi de hac vita migravit, sumpta clave aperuerunt capsellam, et invenerunt in ea cilicium modicum, et catenam aeream sanguine aspersam. Deinde corpus inspicientes magistri, invenerunt locum catenae ubi saepius praecingi solebat, carnemque ipsam in locis quatuor profandius catena sulcatam, adeo ut de eisdem vulneribus cruor decurrens, cilicium per loca perfuderit. Posuerunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
Congruum uidetur in hoc loco retexere mi¬
raculum. qd̃ dñs inter sui confessoris exequi¬
as exhibere dignatus est. quo liquido cunc¬
tis ostenderet. seruũ suũ secum ueracit̾ tunc
uiuere. dum carnis huius carcere liberat᷑.
Erat ibi quidam mendicus tanta ꝑ om̃s
menbroꝵ iuncturas debilitate contractus.
ut penitus alias sue infirmitatis molestias.
incessu pedum careret. Huic dum prb̃r ĩ¬
dumenta uiri dei distribueret pauꝑib. ca¬
ligas eius cum calciamentis dedit. Statim¬
q debilis ꝓaccepto munere sũmo repletus
gaudio. ut sacras crurib et plantis apta-¬
uit exuuias. ꝑ om̃s artuum compages repen¬
te solutus est. Et exiliens uoce clamauit ingẽ¬
ti et grãs egit deo et beato gallo ꝑ cuius meri¬
ta redditam sibi uidebat salutem. Uidens
autẽ ep̃c et cuncti qui aderant sanitatis hu¬
ius miraculũ unanimiter glorificauerunt
dm̃ atq dixerunt. Manifesta uirtute. dig¬

Expanded text:
Congruum videtur in hoc loco retexere miCongruum videtur in hoc loco retexere miraculum, quod Dominus inter sui confessoris exequias exhibere dignatus est, quo liquido cunctis ostenderet, servum suum secum veraciter tunc vivere, dum carnis huius carcere liberatur. Erat ibi quidam mendicus, tanta per omnes membrorum iuncturas debilitate contractus, ut penitus inter alias suae infirmitatis molestias incessu pedum careret. Huic, dum presbyter indumenta viri Dei distribueret pauperibus, caligas eius cum calciamentis dedit: statimque debilis, pro accepto munere summo repletus gaudio, ut sacras cruribus et plantis aptavit exuvias, per omnes artuum compages repente solutus est, et exiliens, voce clamavit ingenti et gratias egit Domino et beato Gallo, per cuius merita redditam sibi videbat salutem. Videns autem episcopus et cuncti qui aderant sanitatis huius miraculum, unanimiter glorificaverunt Deum atque dixerunt: 'Manifesta virtute dig
Abbreviated transcription (Latin):
is exhibentur intrauerunt domũ uolentes
thesaurum p̃ciosi corporis ad locum sepulchri
deducere. Cũq archam qua claudebatur
cadauer feretro impositã ad fossam sepultu¬
re conarentur deferre. nullis uirib usquam
potuit commoueri. Q d̃ noui genus miracu¬
li dum mutuis mirando colloquiis retracta¬
rent. ioh̃es ep̃c dixit. In ueritate cognosce
hanc sepulchri sedem patri meo gallo non
placere. Et iussit prb̃ro ut duos equos in¬
ueniret indomitos: et faceret intro duei.
Qd̾ cum factum fuisset strauerunt eos cum
magno labore. et ad locum ubi corpus lace¬
bat duxerunt. et ep̃c cum clero huiuscemo¬
di orationem dedit. Deus qui ꝑpotentiam
maiestatis tue ubiq totus es ꝓ euius amore
uir iste reliquit patriam suam. ut p̃cepta
tua conseruaret. fac corpus eius ab his equis
indomitis ferri in locum quẽ tua uoluntas
meritis ipsius p̃uidit. Cũq finita oratio
cuncti qui aderant amen responderunt.

Expanded text:
iis exhibentur, intraverunt domum, volentes iis exhibentur, intraverunt domum, volentes thesaurum praeciosi corporis ad locum sepulchri deducere. Cumque arcam, qua claudebatur cadaver feretro impositum, ad fossam sepulturae conarentur deferre, nullis viribus usquam potuit commoveri. Quod novi genus miraculi dum mutuis mirando colloquiis retractarent, Iohannes episcopus dixit: 'In veritate cognosco, hanc sepulchri sedem patri meo Gallo non placere'. Et iussit presbytero, ut duos equos inveniret indomitos et faceret introduci. Quod cum factum esset, straverunt eos cum magno labore et ad locum ubi corpus iacebat duxerunt, et episcopus cum clero huiuscemodi orationem dedit: 'Deus, qui per potentiam maiestatis tuae ubique totus es, pro cuius amore vir iste reliquit patriam suam, ut praecepta tua conservaret, fac corpus eius ab his equis indomitis ferri in locum, quem tua voluntas meritis ipsius praevidit'. Cumque finita esset oratio, cuncti qui aderant 'Amen' responderunt. 31.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant intrauit in domũ prb̃ri. lugubri
uoce et corporis gestu merorem cordis insinu¬
ans. Inuenit autẽ corpus uiri sc̃i iam inuolu¬
tum et in loculo repositũ. Aperiensq sarcofa¬
gum et exanime amici cadauer inspiciens.
amariores cum hac uoce lacrimas dedit. Heu
heu pater amate. heu doctor egregie. cur me
de domo patris eductum. in his ꝑiculis quasi
orphanũ dimisisti. et confidentiam meam
qua de tuis consiliis plurimũ confidebam.
immatura morte rupisti: Tibi quidẽ in ꝑcep¬
tione p̃mii qd̃ tam ardenter desiderabas hec
tua mors est fructuosa. nobis autem in tot
mundalium ꝑturbationũ ꝓcellis laboranti¬
b multipliciter est luctuosa. Intrauerunt¬
itaq eccłiam. et ep̃c ꝓ carissimo salutares ho¬
stias immolauit amico. finito autẽ frater¬
ne cõmemorationis obsequio respiciens post
tergum uidit fossam inqua scm̃ corpꝰ huma¬
re uolebant. acceptaq eruce et his que exetͥ¬

Expanded text:
venerant, intravit domum presbyteri, lugubri venerant, intravit domum presbyteri, lugubri voce et corporis gestu merorem cordis insinuans. Invenit autem corpus viri sancti iam involutum et in loculo repositum; aperiensque sarcofagum et exanime amici cadaver inspiciens, amariores cum hac voce lacrimas dedit: 'Heu, heu pater amate, heu doctor egregie! Cur me de domo patris eductum in his periculis quasi orfanum dimisisti et confidentiam meam, qua de tuis consiliis plurimum praesumebam, immatura morte rupisti? Tibi quidem in perceptione praemii, quod tam ardenter desiderabas, haec tua mors est fructuosa; nobis autem in tot mundialium perturbationum procellis laborantibus multipliciter est luctuosa. Seitaque ecclesiam, et episcopus pro carissimo salutares hostias immolavit amico. Finito autem fraternae commemorationis obsequio, respiciens post tergum, vidit fossam, in qua sanctum corpus humare volebant. Acceptaque cruce et his quae exequ
Abbreviated transcription (Latin):
ndix. net cibi sustentaculum potuisset
apcre. Cũq hac infirmitate ꝑ dies qua¬
audecim laborasset. die sexto decimo men
Satobris idest. septimo kalendas nouẽ¬
is expletis nonaginta quinq annis
itatis in senectute bona huius uite li
atis ergastulo animã meritis plenam
sum igitur audisset iohannes constan¬
aiiso eccsie presul beatum gallum apd̾
doiam infirmari. ascendens nauiculam
Quũ et ciboꝵ ea secum genera tulit. que
dirmitate laboranti nouerat congruere
udellet sua uisitatione fidissimũ refo¬
ueret amicum. Cũq portui ꝓpinquaret. audi¬
uit in domo prb̃ri planctum magnum circa
funus uiri dei celebrari. et interrogauit que
tanti eẽt causa ploratus. Audiens autẽ gal¬
lum uenerabilem firmissimũ sue familiari¬
tatis custodem. de huius scłi emigrasse ꝑicu¬
lis. misit se in aquam. Neq poterat ꝓpter ni¬
miũ dolorẽ sustinere. donec nauicula litus
atringeret. Descendensq cum his qui secum

Expanded text:
redire nec cibi sustentaculum potuisset redire nec cibi sustentaculum potuisset percipere. Cumque hac infirmitate per dies quatuordecim laborasset, die sexto decimo mensis octobris, id est XVII Kalendas novembris, expletis nonaginta quinque annis suae aetatis, in seneberatus ergastulo, animam meritis plenam bus. 30. Cum igitur audisset Iohannes Constantiensis ecclesiae praesul, beatum Gallum apud Arbonam infirmari, ascendens naviculam, potuum et ciborum ea secum genera tulit, quae infirmitate laboranti noverat congruere, ut videlicet sua visitatione fidissimum refoveret amicum. Cumque portui propinquaret, audivit in domo presbyteri planctum magnum circa funus viri Dei celebrari et interrogavit, quae tanti esset causa ploratus. Audiens autem Gallum venerabilem, firmissimum suae familiaritatis custodem, de huius saeculi emigrasse periculis, misit se in aquam, – neque enim poterat propter nimium dolorem sustinere, donec navicula litus attingeret, – descendensque cum his qui secum
Abbreviated transcription (Latin):
ss eum ut setum egrederetur ad
Si Et ur optineret qd̾ uoluit. huius
ot fibili querimoniam sũmissus
Anis. eur inquiens o pater me qui tuo¬
a monitis dictoꝵ innitor quasi despes
lntliquisti et doctrine tue salutarib
oduis auditorem fraudasti beniuolũ ÷
ia te abiectionem asscribere possum ni¬
i ptatoꝵ meoꝵ factorib: Nisi enim uita
da tio displiceret iuiditio. amabili me e¬
afationis tue non priuares solatio. Nc̃
ag noli nos ꝓpeccatis nr̃is abicere. s dñi
pfatitis mandatis uiam ueritatis deside¬
sntib aperi. et solite nobis benignitatis
minisimpende. Motus igitur hoc suppli¬
untis alloquio pietatis amator. descenclit
tun illo: et uenerunt ad castrum. Uoca¬
il autem multitudine in die sollempni:
ustiuit. ut sũma om̃ium gratulatione
auditus. et plena cunctoꝵ ueneratione sit
hmnoratus. Biduo itaq ibidem ducto:
atia die febri correptus. tantũ in breui
lis iolentia dep̃ssus est. ut nec ad cellulã

Expanded text:
 eum, ut secum egrederetur ad castrum. Et ut optineret, quod voluit, huiusmodi voce flebili querimoniam summissus explicuit: 'Cur', inquiens, 'o pater, me, qui tuorum monitis dictorum innitor, quasi despectum dereliquisti et doctrinae tuae salutaribus institutis auditorem fraudasti benivolum? Cui hanc abiectionem asscribere possum, nisi peccatorum meorum foetoribus? Nisi enim vita mea tuo displiceret iudicio, amabili me aedificationis tuae non privares solatio. Nunc ergo noli nos pro peccatis nostris abicere, sed Domini provocatus mandatis, viam veritatis desiderantibus aperi et solitae nobis benignitatis munus impende'. Motus igitur hoc supplicantis alloquio, pietaticum illo, et venerunt in castrum. Vocata autem multitudine in die solemni, vivestivit, ut summa omnium gratulatione auditus, et plena cunctorum veneratione sit honoratus. Biduo itaque ibidem ducto, tertia die febre correptus, tantum in brevi ejus violentia depressus est, ut nec ad cellam
Abbreviated transcription (Latin):
allatis dum puellam ad se iussisset aci¬
dere sponsa dei iam agni comitatib he¬
rens auelli non potuit ab altari. quia se
timebat deeccł̃ia ꝓtrahendam. Cũq in¬
stantius are cornib inhereret rex eam
ne timeret ammonuit. hodie inqui ens
ꝑ omĩa tue uoluntatis uidebis effctim.
Dorro illa inter spem et metũ posita. ea¬
put suꝑ altare reclinans. ecce ait ancila
dñi. fiat m scł̾m uoluntatem enis. Rȩx
uero iussit sacerdotib ut eleuarent can
et ad se ꝑdducerent. Quo facto. induita it
illo iubente ueste regali. et sacro uclanu¬
ne coronata. Intuitus autẽ eam rex elis¬
osus: dixit illi. Ecce meis te nuptiis p̃pu¬
xp̃i credo complexib. Et dexterã eius ou¬
p̃hendens posuit in altari. Demoe ee ll
limeri extidens. lacrimis ab sconditum pe¬
tifecit amorẽ. Post hec uocauit easciis¬
ta sefecit in palatio refidere. et dons ius¬
tib honoratam p̾tulit monastero u¬

Expanded text:
allatis, dum puellam ad se iussisset accallatis, dum puellam ad se iussisset accedere, sponsa Dei, iam agni comitatibus haerens, avelli non potuit ab altari, quia se timebat de ecclesia protrahendam. Cumque instantius arae cornibus inhaereret, rex eam, ne timeret, admonuit: 'Hodie', inquiens, 'per omnia tuae voluntatis videbis effectum'. Porro illa inter spem et metum posita, caput super altare reclinans: 'Ecce', ait, 'ancilla Domini; fiat mihi secundum voluntatem eius'. Rex vero iussit sacerdotibus, ut elevarent eam et ad se perducerent. Quo facto, induta est, illo iubente, veste regali et sacro velamine coronata. Intuitus autem eam rex religiosus, dixit illi: 'Ecce! meis te nuptiis praeparaet Iesu Christi, credo complexibus'. Et dexteram eius comprehendens posuit in altari; deinde ecclesiae limen excedens, lacrimis absconditum patefecit amorem. Post haec vocavit eam et iuxta se fecit in palatio residere et donis ingentibus honoratam praetulit monasterio a
Abbreviated transcription (Latin):
stephane qui sanguine tuo testimonium
xp̃o ꝑhibuisti. deprecationẽ meã tuis meri¬
tis dño cõmendato. ut tua intercessione ho¬
die cor dñi mei regis conuertat sccłm uolun¬
tatem meã. ne uelamen qd̃ amore dei susce¬
pi: auferat de capite meo. Uiri ergo qui
erant cum illa hec uidentes. uenerunt ad
regem et nuntiauerunt ei que facta fue¬
rant. Et ille aduocans sacerdotes. et quos¬
dam principes suos cepit in quirere ab eis
qui suꝑ hac re faciendum censerent. Cy¬
prianus atelatensis: regi respondit b
ut liquido elaret ꝑuella hec cum ades¬
nio erueretur hoc se uoto qd ꝑfecisse ude¬
tur conftrinxit. Cauendum tibi est ut
forte si irritum feceris uotum eius redi¬
uiuo demonum comprimatur uuicusso
et sint illi nouissima peiora priorib. ti
uero tanti criminis reatum incurras.
Rex uero iusticie tenax. et timore dñi
plenus: huic consilio deuote mentis pan¬
dit assensum. Et ingressus eccłiam fait

Expanded text:
Stephane, qui sanguine tuo testimonium Stephane, qui sanguine tuo testimonium Christo perhibuisti, deprecationem meam tuis meritis Domino commendato, ut tua intercessione hodie cor domini mei regis convertat secundum voluntatem meam, ne velamen, quod amore Dei suscepi, auferat de capite meo'. Viri ergo qui erant cum illa, haec videntes, venerunt ad regem et nuntiaverunt ei quae facta fuerant. Et ille advocans sacerdotes et quosdam principes suos, coepit inquirere ab eis, quid super hac re faciendum censerent. Cyprianus Arelatensis regi respondit: 'Quia, ut liquido claret, puella haec, cum a daemonio erueretur, hoc se voto, quod perfecisse videtur, constrinxit, cavendum tibi est, ne forte, si irritum feceris votum eius, redivivo daemonum comprimatur incursu, et sint illi novissima peiora prioribus; tu vero tanti criminis reatum incurras'. Rex ergo iustitiae tenax et timore Domini plenus huic consilio devotae mentis pandit assensum, et ingressus ecclesiam, fecit
Abbreviated transcription (Latin):
dierum inclucias. ut aliquatenus uirium
detrimenta recuperem : et sic tuis possim
applicari conspestib. Quam peticionem
dum rex pie susciperet. ad palatiũ remea¬
uit. illa in priuato cõmorante cubiculo.
fiebat autẽ utroq in loco ingens apparatꝰ
leticie. ammirantib multis. cur tam diu
diuisi coniugio distulissent conubia. T rãs¬
actis interea septem dieb circa matutinũ
offitium puella cum duob uiris totidẽ q
puellis. eccł̃iam beati stephani ꝓthomar¬
tyris introiuit. Et secedens post ianuas tem¬
pli. exuit se uestimentis regalib. et habitũ
ꝓpositi scĩoris assumpsit. nescientib hoc ui¬
ris qui pariter cum illa uenerant. Deposi¬
to ergo terrene dignitatis amictu. sancti¬
monie nitorem cum quodam sui secuta
contemptu accessit ad altare. et in faciem
ꝓruens. dñm studiosus adorauit. Ac deĩ¬
de cum se erigeret. cornui comp̃hendit al¬
taris. et hutuscemodi uoces emisit. Beati

Expanded text:
dierum inducias, ut aliquatenus virium dierum inducias, ut aliquatenus virium detrimenta recuperem et sic tuis possim applicari conspectibus'. Quam petitionem dum rex pie susciperet, ad palatium remeavit, illa in privato commorante cubiculo. Fiebat autem utroque in loco ingens apparatus laetitiae, admirantibus multis, cur tam diu divisi convivio distulissent conubia. Transactis interea septem diebus, circa matutinum officium puella cum duobus viris totidemque puellis ecclesiam beati Stephani protomartyris introivit, et secedens post ianuas templi, exuit se vestimentis regalibus et habitum propositi sanctioris assumpsit, nescientibus hoc viris, qui pariter cum illa advenerunt. Deposito ergo terrenae dignitatis amictu, sanctimoniae nitorem cum quodam sui secuta contemptu, accessit ad altare, et in faciem proruens, Dominum studiosius adoravit ac deinde, cum se erigeret, cornu comprehendit altaris et huiuscemodi voces emisit: 'Beate
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ regiam optineret. Auri quoq libras
duas. et argenti pondo totidem eum epła cõ¬
cessionis iam dicte ꝑsuos nuntios uiro dei
destinauit. se sacris orationib eius comm̃¬
dans attentius. Gunzoni autẽ duci p̃cipi¬
ens. ut si solitudinis incola uellet. solatioꝵ
ei copiam ad edificandam cellam sũministra¬
ret. Non multis in medio reuolutis dieb
uolens rex idem puellam suis thalamis so¬
ciare. celebri edicto sacerdotum et printipũ
suoꝵ senatum. nuptiarum p̃cepit adesse
sollem pniis. Cũq stipatus agmine ꝓcerũ
introisset ubi ip̃a manebat: dixit illi.
A scendamus in palatium iam nuptie pa¬
ratesunt. Sacerdotes et capita populoꝵ.
cum benelictionib congruis aduenerũt.
Quib illa auditis: cetidit ad pedes eius di¬
cens. Mi domine quia preterita passio
suo me pondere tabeme fecit. uires absor¬
buit ualitudo contraria. menbroꝵ officia
egritudine sunt resoluta. Da mͥ uł septẽ

Expanded text:
ritatem regiam optineret. Auri quoque libras ritatem regiam optineret. Auri quoque libras duas et argenti pondo totidem cum epistola concessionis iam dictae per suos nuntios viro Dei destinavit, se sacris orationibus eius commendans attentius; Gunzoni autem duci praecipiens, ut, si solitudinis incola vellet, solatiorum ei copiam ad aedificandam cellam sumministraret. 22. Non multis in medio revolutis diebus, volens rex idem puellam suis thalamis sociare, celebri edicto sacerdotum et principum suorum senatum nuptiarum praecepit adesse sollemniis. Cumque stipatus agmine procerum introisset, ubi ipsa manebat, dixit illi: 'Ascendamus in palatium, nam nuptiae paratae sunt; sacerdotes et capita populorum cum benedictionibus congruis advenerunt'. Quibus illa auditis cecidit ad pedes eius, dicens: 'Mi domine, quia praeterita passio suo me pondere tabefecit, vires absorbuit valitudo contraria, membrorum officia aegritudine sunt resoluta; da mihi vel septem
Abbreviated transcription (Latin):
instantia ꝑiculosum uite nutantis fineni
pene subirẽ. rogante patre meo idẽ uix dei
suꝑuenit. et signo uexilli salutaris me mu¬
uiens. imperiosa uoce iussit exire tyrannũ.
Et uidentib cunctis qui aderant. exiuit
de ore meo quasi coruus colore piceus. horro¬
re tartareus. Cũq sacrificii celestis me pa¬
bulo confixmnaret : pristine restituta sum
sanitati. Nis ita relatis: puella ꝓcidens ad
pedes regis. Obsecto ait dñe. ut uirũ ipm
tue gr̃e foueas lenitate. et ꝓme dignas ei gr̃a¬
rum actiones rependere non graueris. Int̃¬
rogauit autẽ eam in qua heremo uir man¬
sitaret eximius. Et illa respondit. In saltu
qui arbonensi territorio adiacet. et est publi¬
ci possessio iuris. situs autẽ inter alpes recia¬
rum et briganti marginem lacus. Rex igi¬
tur ut audiuit in publicis eũ comorari pos¬
sessionib iussit fieri conscriptionẽ firmita¬
tis ut uir sc̃s locum quẽ incolebat ꝑ aucto¬

Expanded text:
instantia periculosum vitae nutantis finem instantia periculosum vitae nutantis finem paene subirem, rogante patre meo, idem vir Dei supervenit, et signo vexilli salutaris me muniens, imperiosa voce iussit exire tyrannum. Et videntibus cunctis qui aderant, exivit de ore meo quasi corvus colore piceus, horrore tartareus; cumque sacrificii caelestis me pabulo confirmaret, pristinae restituta sum sanitati'. His ita relatis, puella procidens ad pedes regis: 'Obsecro', ait, 'domine, ut virum ipsum tuae gratiae foveas lenitate et pro me dignas illi gratiarum actiones rependere non graveris'. Interrogavit autem eam, in qua heremo vir mansitaret eximius. Et illa respondit: 'In saltu, qui Arbonensi territorio adiacet, et est publici possessio iuris; situs autem inter Alpes Rhetiarum et Brigantini marginem lacus'. Rex igitur ut audivit in publicis eum commorari possessionibus, iussit fieri conscriptionem firmitatis, ut vir sanctus locum quem incolebat per aucto
Abbreviated transcription (Latin):
seuero remansit apd̾ uirũ uenerabilem.
Et ille cepit eum introducere in cellaria
smpturarum. ostendens ei noui et ueteris
atulta thesauri. Suꝑna itaq illustratus
dementia tanti magisterii ꝓfecit instan¬
ul adeo ut m om̃i sttipture diuine lati¬
ddne nobiliter eruditus. laboris paterni
dilus ostenderit. Sigibertus igitur
dcum audisset puelle redditam sanita¬
surmandauit patri eius ut eam suis cõ¬
pitib crhibent. Qui sumens dona iu¬
dad et pucroꝵ multitudinẽ ac puella
um magno suoꝵ comitatu cluxit
da uso ad renum. Iudeq ꝑ comites ad
emn transmisit. Aquo dum gratant᷑
set restitui. hanc reddidit rationem. Dñe mi
inquiens. est uir quidam inꝓuincia quã
huc ducta reliqui cuiusdam incola solitudi¬
nis de gente scotoꝵ nomine gallus. tante
apd̾ dm̃ uirtutis et meriti. ut aduersus de¬
mones singulari quadam utatur potentia.
slam cum ego ancilla tua graui uexatoris

Expanded text:
se vero remansit apud virum venerabilem, se vero remansit apud virum venerabilem, et ille coepit eum introducere in cellaria scripturarum, ostendens ei novi et veteris occulta thesauri. Superna itaque illustratus clementia, tanti magisterii profecit instantia, adeo ut in omni scripturae divinae latitudine nobiliter eruditus, laboris paterni fructus ostenderit. 21. Sigibertus igitur rex, cum audisset puellae redditam sanitatem, mandavit patri eius, ut eam suis conspectibus exhiberet. Qui sumens dona ingentia et puerorum multitudinem ac puellarum, cum magno suorum comitatu duxit eam usque ad Rhenum indeque per comites ad regem transmisit. A quo dum gratanterset restitui, hanc reddidit rationem: 'Domine mi', inquiens, 'est vir quidam in provincia, quam huc ducta reliqui, cuiusdam incola solitudinis de gente Scottorum nomine Gallus tantae apud Deum virtutis et meriti, ut adversus daemones singulari quadam utatur potentia. Nam cum ego, ancilla tua, gravi vexatoris
Abbreviated transcription (Latin):
Hisomnib expletis. reuersus est ad
Ute soltudinis aulam. Dernde misit
Im apiohannẽ diaconum: rogans eum
gistitiure. Qui cum dilecti magistri lit¬
is acrpisset. tulit qd ꝓ benedictione of¬
e prerat et uenit ad eum. Et oblatis
eiis salutauit patrem. et salutatione
pia est honoratus. Cui interroganti ui
ni st̃ de ꝓsperitate itineris eus: ille re¬
spndit. Diuina nos p̃ueniente misccłia et
sibsquente. euncta ꝓspere ꝑuenerunt.
lam tum sũma gratulatione suscepit nos
princeps. et eripuit d̃s filiam eius a demo¬
nuo. et ip̃e dedit nobis dona non modica.
et insuꝑ obtulit mͥ episcopatus honorem.
Ero uero non consensi suscipere ante p̾cep¬
tum abbatis mel. Ergo fili ad quiesce con¬
silis meis. esto mecũ et lege diuine libros
scuentie: et docebo te cooꝑante grã dei intel¬
ligentiam scripturarũ. Cecidit autẽ dia¬
donuis ad pedes eius gras agens. fecitq redi¬
ir insua pueros qui secum uenerunt. ip¬

Expanded text:
His omnibus expletis, reversus est ad dilectae solitudinis aulam. 20. Deinde misit epistolam ad Iohannem diaconum, rogans eum ad se venire. Qui cum dilecti magistri litteras accepisset, tulit quod pro benedictione offerre poterat et venit ad eum; et oblatis eulogiis, salutavit patrem, et salutatione paterna est honoratus. Cui interroganti virum sanctum de prosperitate itineris eius ille respondit: 'Divina nos praeveniente misericordia et subsequente, cuncta prospere provenerunt. Nam cum summa gratulatione suscepit nos princeps, et eripuit Deus filiam eius a daemonio, et ipse dedit nobis dona non modica et insuper optulit mihi episcopatus honorem; ego vero non consensi suscipere ante praeceptum abbatis mei. Ergo, fili, adquiesce consiliis meis; esto mecum et lege divinae libros scientiae, et docebo te, cooperante gratia Dei, intellegentiam scripturarum'. Cecidit autem diaconus ad pedes eius, gratias agens, fecitque redire in sua pueros, qui secum venerunt; ip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ de cõmuni patre beato udelicet aolit¬
bano. qd̾ certa relatione didicerat. Deii¬
de osculo pacis oblato: dimisit eos. Etl¬
li benedictione tanti patris armati ao
a remearunt. Nec multum post cũll
bonoꝵ om̃ium auctor et ꝓpagator. a ol¬
tam suum de mundi agone sublaũ
mioꝵ laureis uellet ꝑnenib ade¬

Expanded text:
uoque de communi patre, beato videlicet Columuoque de communi patre, beato videlicet Columbano, quod certa relatione didicerat. Deinde, osculo pacis oblato, dimisit eos, et illi benedictione tanti patris armati, ad sua remearunt. 29. Nec multo post, cum iam bonorum omnium auctor et propagator athletam suum de mundi agone sublatum praemiorum laureis vellet perennibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
bras pulsando inquietarent. iterato lut
apparuerunt piscium tantam multituams̃
ꝓpellentes in rete. ut id sua pluralitate ꝑlo¬
ca disrumperent. Preda itaq ad litus ꝑtu¬
ta. uir discretione plenissimꝰ. quosdam pis¬
ces adiuuantib qui aderant rursus in arũ
piecit. Et frib dixit. Hodie ꝓpter aduentĩ
ur̃m mirabilem sue largitatis euidentiam
dñs manifestare dignatus est. Illi econtra
meritis ip̃ius qd̃ factum fuerat imputan¬
tes eo alacriter p̃eunte domũ redierunt.
Et ecce iuxta introitum cellule uir unus
apparuit. ferens duos utres uino plenes
et ternos farine modios ob sue deuotion
inditium. Quib cum gr̃arum actione
susceptis: cybum sumpserunt. Et post or¬
poris refectionem. spiritalis collaqui dab¬
b animas suas pascere studuerunt. Da¬
nuit autem eos beatus gallus aliquanss
secum dieb. et caritatis intuitu: om̃i hl¬
manitatis fonit obsequio. Narrauit ꝑ¬

Expanded text:
bras pulsando inquietarent, iterato lutri bras pulsando inquietarent, iterato lutri apparuerunt, piscium tantam multitudinem propellentes in rete, ut id sua pluralitate per loca disrumperent. Praeda itaque ad litus perducta, vir discretione plenissimus quosdam pisces, adiuvantibus qui aderant, rursus in aquam proiecit et fratribus dixit: 'Hodie propter adventum vestrum mirabilem suae largitatis evidentiam Dominus manifestare dignatus est'. Illi econtra meritis ipsius quod factum fuerat imputantes, eo alacriter praeeunte, domum redierunt. Et ecce! iuxta introitum cellulae vir unus apparuit, ferens duos utres vino plenos et ternos farinae modios ob suae devotionis indicium. Quibus cum gratiarum actione susceptis, cibum sumpserunt et post corporis refectionem spiritalis colloquii dapibus animas suas pascere studuerunt. Detinuit autem eos beatus Gallus aliquantis secum diebus et caritatis intuitu omni humanitatis fovit obsequio. Narravit q
Abbreviated transcription (Latin):
uertite. mͥ qd̾ animo semel infixum est. do¬
minus immutare non sinet. His et simi¬
lib uerbis animos eoꝵ abspe impetrationis
huius amouit. Uocauit deinde unum e
fratrib. et eum interrogauit quid eẽnt tem¬
pore refectionis sũpturi. Cũq responsum eẽt
haberi. iussit fieri paues dicens. Potens est
dñs parare mensam indeserto. Et cũ fecisset
holera colligi. ip̃e sumens rete et unũ ix dis¬
cipulis suis cum fratrib qui suꝑuenerant
iuit ad guagitem diceus. Uideamus igs
misericors dñs aliques urĩs uelit nos¬
tibr largiri pisticulos. Eũꝙ puenisseant o
gurgitem uiderunt piscem magnũ i
que collectione uatantẽ. duos ꝙ illã n
luiros qͣsi capere fugientem uolentis
misso reti: captum eum traxerunt ad le
Habebat autem in longitudine palmos
odecim: et in latitudine quatuor. Q uo fei¬
to: lutri se ꝓfundis immergunt. Inposit
rursum reti. cũ piscatores sci piscium latt¬

Expanded text:
vertite; mihi quod animo semel infixum est, Dovertite; mihi quod animo semel infixum est, Dominus immutare non sinet. His et similibus verbis animos eorum ab spe impetrationis hujus amovit. Vocavit deinde unum e fratribus, et eum interrogavit quid essent tempore refectionis sumpturi. Cumque responsum esset  cunctorum, jussit fieri panes, dicens: Potens est Deus parare mensam in deserto. Et cum fecisset olera colligi, ipse sumens rete et unum ex discipulis suis cum fratribus qui supervenerant, ivit ad gurgitem, dicens: Videamus utrum misericors Dominus aliquos nostris velit ntibus largiri pisciculos. Cumque pervenissent ad gurgitem, viderunt piscem magnum in aquae collectione natantem, duosque illum insequi lutros, quasi capere fugientem volentes. Immisso reti, captum eum traxerunt ad littus. Habebat autem in longitudine palmos duodecim, et in latitudine quatuor. Quo facto, lutri se profundis immergunt. Imposito rursum reti, cum piscatores sancti piscium lat
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse. ducti sunt ad orationẽ. Qua exple¬
ta domũ ingressi: porrexerunt epłam. Quã
ut uir sc̃s ꝑlegit: dixit illis. Ego quidem o
fratres uerba ꝓpħe cupiens imitari dicentis.
extraneus factus sum fr̃ib meis: et ꝑegrinꝰ
filiis matris ince. deserui notos meos et pro¬
pinquos. Et ut liberius dño possem uacare.
solitudinis elegi secreta. Utq parentes et p̃di¬
orum dimissionẽ precereã. episcopatus hono¬
rem et diuitias mundi suscipere non con¬
sensi. et quo pacto post hanc renuntlationẽ
et uoluntariam pauꝑtatem scłi implicabor
negociis. exaltabor honorib. ponderib ag¬
grauabor: Absit inquam ut qui manum
in aratrum misi. oculos ad relicta retorque¬
am. et sicut canis reuertar ad uomitũ. Seitis
ip̃i me inter uos positum humilitati semꝑ
dedisse oꝑam et subiectioni. et quomodo cre¬
ditis ad tanti culminis me ꝓuocari posse fa¬
stigium: Innouate consilia aliorsum uos

Expanded text:
venisse, ducti sunt ad orationem: qua explevenisse, ducti sunt ad orationem: qua expleta, domum ingressi porrexerunt epistolam. Quam ut vir sanctus perlegit, dixit illis: Ego quidem, o fratres, verba Prophetae cupiens imitari dicentis: Extraneus factus sum fratribus meis, et peregrinus filiis matris meae , deserui notos meos et propinquos, et ut liberius Domino possem vacare, solitudinis elegi secreta; utque parentum et praediorum dimissionem praeteream, episcopatus honorem et divitias mundi suscipere non consensi. Et quo pacto post hanc renuntiationem et voluntariam paupertatem saeculi implicabor negotiis, exaltabor honoribus, ponderibus aggravabor? Absit, inquam, ut qui manum in aratrum misi, oculos ad relicta retorqueam, et sicut canis revertar ad vomitum. Scitis ipsi me inter vos positum humilitati semper dedisse operam et subjectioni: et quomodo creditis ad tanti culminis me provocari posse fastigium? Innovate consilia, aliorsum vos