comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
forna e ilł instrum̃tis obferuanda que in hac
regia urbe ⁊fecta seu celebrata fuĩt nec. ꝯcedi
quẽꝗͣ ł ap̃ defensores seu magistratꝰ aliar ei¬
uuatũ ł i alus quib lib: locis. pret᷑ ineinoratũ
iubicium in suiuare. scientib tam his qͥ ad huiꝰ

Expanded text:
forma in illis instrumentis observanda, quae in hac regia urbe confecta seu celebrata fuerint: nec concedi quemquam vel apud defensores seu magistratus aliarum civitatum vel in aliis quibuslibet locis praeter memoratum iudicium insinuare: scientibus tam
Abbreviated transcription (Latin):
ntã dcfmitionẽ fuĩt donatũ ħ qd̾ suꝑfluũ est. h.ã¬
tĩm nõ ualere. reliꝗͣ uͦ quantitatẽ que intͣ
legis t̃muios ꝯstituta est in suo robore ꝑdiuare qͣi
nullo penitus alio ab iecto .s. hoc ꝓnõ scͥpto ł intel ⁊¬
lecto eẽ credat᷑. exceptis donationib tã imiꝑialib
ꝗͣins que in causas piissimas ꝓcedunt. quar̃ imꝑi M¬
ales quid donationes m̾ito indignari sub obser¬
uatione inonum̃toꝵ fiẽi. tã aretro principib ꝗͣ
anob sc̃itũ est. s firmã hab̾e ꝓpriã maiestatem

Expanded text:
donatum, hoc quod superfluum est tantummodo non valere reliquam vero quantitatem quae intra legis terminos constituta est in suo robore perdurare, quasi nullo penitus alio adiecto, sed hoc pro non scripto vel intellecto esse credatur. Exceptis donationibus tam imperialibus quam his, quae in causas piissimas procedunt: quarum imperiales quidem donationes merito indignari sub observatione monumentorum fieri tam a retro principibus quam a nobis sancitum est, sed firmam habere propriam maies
Abbreviated transcription (Latin):
subtilem obseruationem amputamꝰ ꝑ ꝗͣ dona¬
tionis titulo cessiones accionũ accipientes. ñ aht̃
eas suis trans mut̾e heredib poterat nisi litẽ ex
his ꝯtestati eent tuis ꝯtestationis diuno rescͥpto
meruisset̃. Nam sicuti uendiciõis titulo cessas
acciones ⁊̃ ante litis ꝯtestationẽ ab hrdes trans¬
inuti ꝑinutit᷑. simili mͦ ⁊ donatas ad eostrãsfe y¬
rri uolumꝰ. lica. nulla. ⁊testatio facta ł petita sit.
qid̃ ⁊ in ꝑcinatore. istituendo ad mouendas eascł

Expanded text:
subtilem observationem amputamus, per quam donationis titulo cessiones actionum accipientes non aliter eas suis transmittere heredibus poterant, nisi litem ex his contestati essent vel ius contestationis divino rescripto meruissent. nam sicut venditionis titulo cessas actiones etiam ante litis contestationem ad heredes transmitti permittitur, simili modo et donatas ad eos transferri volumus, licet nulla contestatio vel facta vel petita sit. Quod et in procuratore constituendo ad m
Abbreviated transcription (Latin):
tissime ꝯposita :⁊ nemo pꝰ hanc dubita. neq
int̾ p̃sentes. neq int̾ ab sentes qͥd statuens̾
sit. ut bono mitio. ⁊ polfessione tenentis:⁊
utriusq partis domicilio requisito sit ex¬
pedita questio. ꝓreb ubicq positis. Hulla
scien̾cia ł igͣnorantia expectanda. ne alt̾a
dubitationis mextͥcabilis oriat᷑ occasio ob¬

Expanded text:
hac dubitet, neque inter praesentes neque inter absentes quid statuendum sit, ut bono initio et possessione tenentis et utriusque partis domicilio requisito sit expedita quaestio pro rebus ubicumque positis, nulla scientia vel ignorantia expectanda, ne altera dubitationis inextricabilis oriatur occasio
Abbreviated transcription (Latin):
eand̾ rem habere expectat. habeatq ex dtumo
intra biennu tps in suã rem humanũ recur¬
sum. ex die sacͥ oracłi numandum. Niceates.
creditori quiiam dñs factus est. offerre debi¬
tum cumisuris. ⁊ dãpnis. uiddo oi clertit o
illatis. quoꝵ qͣnͣtitatem creditor debet suo sa

Expanded text:
habere eandem rem expetat habeatque ex divino habere eandem rem expetat habeatque ex divino intra biennii tempus in suam rem humanum reversum ex die sacri oraculi numerandum, et liceat ei, creditori qui iam dominus factus est offerre debitum cum usuris et damnis vitio eius creditori illatis, quorum quantitatem creditor debet suo
Abbreviated transcription (Latin):
Sinuͦ qui ꝯꝑare nemo cam malu̾it ⁊i necessariũ
fiat creditori saltem sibi eam iure dominii
possid̾e. In hꝰ moĩ casib cãm ee̾ obseruandã
censemꝰ. ut siue p̾senssit debitor. demantiatio
ei sci post biemnũ mutat᷑. siue abfu̾it. pro¬
uincialetͥbimal creditor petat. ⁊ indicẽ cerci¬
orare festinet. qͣtmꝰ ille eum requisierit. Certo
temꝑe suꝑ hoc abeo staniendo ut siat debitori
manifestum. ꝑ apparicionẽ indicis quod acre¬
ditore pecitũ est. ⁊ certũ temp̾statuat᷑. intra qd̃
si fu̾it inuentꝰ: debet qͥ peccunias creditas ac¬
cepit debitum afferre. et pignus recuꝑare.
Sinaũ nullatenꝰ fuent inuentꝰ. iudex certũ
tempꝰ diffiniat: intra qd licentia ei dabitur
sese manfestare. et offerre peccimias. ⁊ pig¬
niis apignoratione liberare. Sin aũ intẽ¬
pore statuto minime fuu̾it inuentꝰ. ł creditora
peccuniã totã offerre nolu̾tt. tẽ creditor adeat
culimen pͥncipale ꝯprecib porreactis iure dñu

Expanded text:
st, qui comparare eam maluerit, ut necessarium fiat creditori saltem sibi eam iure dominii possidere, in huiusmodi casibus causam esse observandam censemus, ut, sive praesens sit debitor, denuntiatio ei scilicet post biennium mittatur, sive afuerit, provinciale tribunale creditor petat et iudicem certiorare festinet, quatenus ille eum requisierit, certo tempore super hoc ab eo statuendo, ut fiat debitori manifestum per apparationem iudicis, quod a creditore petitum est, et certum tempus statuatur, intra quod et, si fuerit inventus, debet qui pecunias creditas accepit debitum offerre et pignus recuperare. Sin autem nullatenus fuerit inventus, iudex certum tempus definiat, intra quod licentia ei dabitur sese manifestare et offerre pecunias et pignus ab oppigneratione liberare. 3a . Sin autem in tempore statuto vel minime fuerit inventus vel creditam pecuniam totam offerre noluerit, tunc creditor adeat culmen principale et precibus porrectis iure dominii
Abbreviated transcription (Latin):
umtionẽ que nullatenꝰ mipis renim claruit
docum̃tis peuitꝰ eẽ diximꝰ amputandã: ĩmo
magi selari oĩt remediis corrigenoã. Igitur
inpignorib que iure dnĩi posside aliqͥsen¬
piebat. prosptio publica ⁊ annꝰ liuciõis anti¬
quuis nitroenctis̃. Pignꝰ aũ publiae prosc̾p¬
tum neq uidimꝰ nͥ tm̃ mͦ ex libroꝵ recitatiõe neq
audiumiꝰ. Sanctimꝰ naq siqͥs rem creditori
suopignorau̾it. siqͥd̾ in pactione cantũ est.
q̃madiodũ debet pignꝰ distrahi. siue intẽ¬
pore.fitie maliis ꝯuentiõib ea obseruari ꝓ
quib int̾ creditorẽ. ⁊ debiorẽ ꝯuertũ est.
Sin aũ nulla pactio int̾cessi̾t. licentia dabi¬
tur feneratoriex demmtiatiõe. ł cx lerintia
iudiciali post bienniũ ex quo attestatioem. y¬
issa est. ł sñtntia ꝓlatae̾ num̃andũ eauende.¬

Expanded text:
vationem, quae nullatenus in ipsis rerum claruit documentis, penitus esse duximus amputandam, immo magis clarioribus remediis corrigendam. Igitur in pignoribus, quae iure dominii possidere aliquis cupiebat, proscriptio publica et annus luitionis antiquus introductius neque nisi tantummodo ex librorum recitatione audivimus. Sancimus itaque, si quis rem creditori suo pigneraverit, si quidem in pactione cautum est, quemadmodum debet pignus distrahi, sive in tempore sive in aliis conventionibus ea observari, pro quibus inter creditorem et debitorem conventum est. Sin autem nulla pactio intercesserit, licentia dabitur feneratori ex denuntiatione vel ex sententia iudiciali post biennium, ex quo attestatio missa est vel sententia prolata est, numerandum eam vende
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Carꝰ. ⁊ num̃ianus. Messio.
Si cdocueris ap̃ presidem ꝓ iuncie ab inte¬
starõ seredem exmisse. ei qui codicillos scͥp¬
nẽ ꝯstitutꝰ fidei cõmissa p̃boas que iure relie¬
tost̃. nisi ꝯsilium est codicislos falsos arguere.
Qs si criminalit̃ ceptu ĩtuentu indulgẽntie
sopitũ est: habes tñ resrouã inda gationẽ ⁊
potes defide scripture cunlit̾ quers.

Expanded text:
p. Carinus et Numerianus AA. Messio. Si docueris apud praesidem provinciae ab intestato te heredem eius extitisse, qui codicillos scripne constitutus fideicommissa praebeas, quae iure relicta sunt, nisi consilium est codicillos falsos arguere. Quod si criminaliter coeptum interventu indulgentiae sopitum est, habes tamen residuam indagationem, potest de fide scripturae civiliter quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
beri ꝯuenit redeli iubebit. ꝑ ignora ⁊ eñi qͣ
reo stipulaudi nexa fuer ita demũ ad uos trã¬
seant si facta noĩs redemptione solucio cele¬

Expanded text:
ererit reddi iubebit. Pignora etenim, quae reo stipulandi nexa fuerunt, ita demum ad vos transeunt, si facta nominis redemptione solutio cele
Abbreviated transcription (Latin):
one. ut ł omnia ad mittantur. ł om̃ta
repudientur. ⁊ nẽcessitas inponatur he¬
di partictari facto. ⁊ aliã uł alias par¬
Com S substitutõnẽ.¬
aliquis scͥpsit hed̾em eũ qui de sua cõ¬
ditione ei que dĩũ eiꝰ uidicabat in
iubitio ad u̾sabat᷑. isaut̃ qͥ dñm sese di¬
cebat adixe eũ ħeditatem ĩꝑabat. ut
adqͥsitio heditatis ꝑ eũ celebret᷑. inlig¬
natꝰ est qͣsi dño ei parere dubitatio
uet̾ib exorta est. si qua pena e in ponit᷑
nuiꝰmͦi insolentie. Uet̾es in multas retͣ¬
hunt᷑ sententias. s nos eoꝵ discordiam
sic ẽẽ decidendã censemꝰ. ut distinctio su
stitutio illum fuũ illius ħedẽ instituo. q
mini: si lib ꝓnunciet᷑. s om̃e siue lucrũ
sũi dãpnũ ad eum redundare. qͥ inseru¬
tute eum tra ebat.⁊ denegari ei.⁊ adu̾sꝰ
cũ õs heditar ias actiones nullo ex ħ ei pre¬
iuditio gnando. Siii.aut̃ qͦi lib iustitut᷑

Expanded text:
ut vel omnia admittantur vel omnia repudientur et necessitas imponatur heredi particulari facto vel aliam aut alias pariam substitutionealiquis scripsit heredem eum, qui de sua condicione ei qui dominium eius vindicabat in iudicio adversabatur, is autem qui dominum sese dicebat adire eum hereditatem imperabat, ut adquisitio hereditatis per eum celebretur, indignatus est quasi domino ei parere. Dubitatio veteribus exorta est, si qua poena ei imponitur huiusmodi insolentiae Veteres in multas retrahuntur sententias, sed nos eorum discordiam sic esse decidendam censemus, ut distinctio substitutio: " illum servum illius heredem instituo" , quia mini, si liber pronuntietur, sed omne sive lucrum sive damnum ad eum redundare qui in servitutem eum trahebat et denegari ei et adversus eum omnes hereditarias actiones, nullo ex hoc ei praeiudicio generando. Sin autem quasi liber institutus
Abbreviated transcription (Latin):
Bͥ fectionẽ uiecessar ii st̃. sub scriptionẽ tñ
sub poñe ħedem necesse est. sig̾cantem
⁊ quantitatẽ rer̃.⁊ qͦd nulla malignita¬
te circa eos ab eo facta. ł facienda res apͣ
eũ remanet᷑. ł si ignar fit luterar̃: ⁊ scͥbe¬
ĩpeditur. sp̃ali tabulario ad ħ solũ adhi¬
uendo. ut ꝓeo luteras supponat. uen̾abili
signo antea maniu hedis p̃posito. testibus

Expanded text:
fectionem necessarii sunt. 2b . Subscriptionem tamen supponere heredem necesse est, significantem et quantitatem rerum et quod nulla malignitate circa eas ab eo facta vel facienda res apud eum remanent, vel si ignarus sit litterarum vel scribespeciali tabulario ad hoc solum adhibendo, ut pro eo litteras supponat, venerabili signo antea manu heredis praeposito, testibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ pꝰ ea eam repubior. aullo inligo. ĩ¬
ub̃uentar io. c̃ om̃ib creditorib suppositꝰ
est. ut pote ħeditate ei ex sua uoluntate
respuendam. ł abstinendam ẽẽ credide¬
rit ħeditatẽ. ei aꝑtissimȩ int̾ triũ m̃sũ
spacium. exqͦ eĩ cognitũ fuĩt scͥptum
se ẽẽ ł uocatũ ħeđm renunci&. nullo
nec inuentar io faciendo: nec alio crrcu¬
iti ex pectando: ⁊ sit alieñ huimͦ he¬
ditate: siue honerosa. siue lucrosa sit.
¶Sinaut̃ dubius est. utr ne ad mutenda
sit. nec ne defuncti heditas nõ put sͥ
ẽe necessariã delibationẽ. s: ab eat hedi¬
tatẽ. ł sese inmisceat. oi tñ mͦ inuentari¬

Expanded text:
on postea eam repudiet, nullo indiget inventario, cum omnibus creditoribus suppositus est, utpote hereditate ei ex sua voluntate respuendam vel abstinendam esse crediderit hereditatem, ei apertissime intra trium mensuum spatium, ex quo ei cognitum fuerit scriptum se esse vel vocatum heredem, renuntiet nullo nec inventario faciendo nec alio circuitu expectando, et sit alienus huiusmodi hereditate, sive onerosa sive lucrosa sit. Sin autem dubius est, utrumne admittenda sit nec ne defuncti hereditas, non putet sibi esse necessariam deliberationem, sed adeat hereditatem vel sese immisceat, omni
Abbreviated transcription (Latin):
ħeditatis. ł quendã uinciar modum.
Inł aut̃ unã institutionẽ: ł duas ad mit¬
tens. unã. ł duas ł qͣntasc̾q respuendas
ẽẽ censuit: querebutur ap̾ uet̾es si hoc
face ꝑmutitur. S imili mͦ dubitabat᷑
si inpub̾em qͥs filiũ suũ heđem ex par
te instituit ⁊ quendã extraneũ in ahã
partẽ quẽ pupillarit̾ substituit. ⁊ pꝰꝗͣ
testaror decessit: pupillus ꝗ pat̾s her es
extitit. E.x traneꝰ aut̃ heditatẽ adi it.⁊ p̾¬
ea adhuc inprima etate pupillus ꝯstitu¬
tus abhac luce subtractꝰ est.⁊ pupillaris

Expanded text:
hereditatis vel quendam unciarum modum, ille autem unam institutionem vel duas admittens unam vel duas vel quantascumque respuendas esse censuit: quaerebatur apud veteres, si hoc ei facere permittitur. Similique modo dubitabatur, si impuberem quis filite instituit et quendam extraneum in aliam partem, quem pupillariter substituit, et postquam testator decessit, pupillus quidem patri heres extitit, extraneus autem hereditatem adiit, et postea adhuc in prima aetate pupillus constitutus ab hac luce subtractus est
Abbreviated transcription (Latin):
eie nec donatum ad sequi. nec clampno¬
sum quisq ħ editatem adire com̃pellĩt :
s̾crupuosam sollen pnitatem hac iege
p̾enitus amputari decerminus¬
ditas sit delicta. ł ab intestato delata: a
matre. ł linea ex q̃ mat̾ descendit: ⁊ aliis
qͥb c̃q ꝑ sonis licebit parentib eiꝰ sub qͦꝵ
potestate est adire eꝰ noĩe heditatẽ. ł bo¬
noꝵ possessionẽ pete ¶ S si ħ parens nẽgle¬
xit: ⁊ in memorata etate in fans decessit.
tunc parentẽ ꝗ suꝑstitẽ. om̃ia exquac̾q
successione ad eundẽ infantẽ deuoluta
uire pato quasi iq̃ infanti quelsita cͥaꝑe.
arente uͦ nõ sub sistente. siꝙ ẜꝰ eiꝰ obitũ¬

Expanded text:
emere nec donatum adsequi nec damnm quisque hereditatem adire compellitur. Dscrupulosam sollemnitatem hac lege penitus amputari decernimusditas sit derelicta vel ab intestato delata a matre vel linea ex qua mater descendit vel aliis quibuscumque personis, licebit parentibus eius sub quorum potestate est adire eius nomine hereditatem vel bonorum possessionem petere. Sed si hoc parens neglexerit et in memorata aetate infans decesserit, tunc parentem quidem superstitem omnia ex quacumque successione ad eundem infantem devoluta iure patrio quasi iam infanti quaesita capere. Parente vero non subsistente, si
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝑ se. ł ꝑ instructos ꝓcuratores in locis
ubi res posite sunt mutendosi si p̃fatã
obseruationẽ in uentarii faciendi soli¬
dauint. ⁊ heditatẽ sine ꝑicło hant. ⁊ le¬
gis falcidie ad u̾sꝰ legatarios utant᷑ bnfici¬
o. ut intm̃ heditariis creditorib teneant᷑.
inqͥnt᷑ ressubstancie ab eos deuolute uale

Expanded text:
 vel per instructos procuratores in locis ubi res positae sunt mittendos. Et si praefatam observationem inventarii faciendi solidaverint, et hereditatem sine periculo habeant et legis falcidiae adversus legatarios utantur beneficium hereditariis creditoribus teneantur, in quantum res sub
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦ ł nõ sit tutor. ł cum sit ea facere
neglex̾it: tc̃ eod in fante in eaᷤ etate de¬
fimeto õs hed itates ad eum deuolutas:
⁊ nõ agnitas ita intelligi: quasi abmi¬
cio nõ e̾ent ad eũ delate ⁊ eo mͦ ad illas
ꝑsonas ꝑueniant que uocab antur si hr¬

Expanded text:
 vel non sit tutor vel, cum sit, ea facere neglexerit, tunc eodem infante in ea aetate defuncto omnes hereditates ad eum devolutas et non agnitas ita intellegi, quasi ab initio non essent ad eum delatae, et eo modo ad illas personas perveniant, quae vocabantur, si
Abbreviated transcription (Latin):
annossetatis pupillus excesserit. ⁊ pͥore
parente mortuo inpupillari etate fati
munus impleu̾it. ea obtiñe pcipimus.
que ueterib legib ꝯtĩnent᷑. Nulla du¬
bietate relicta. quin pupillus pꝰ ĩpletos. G¬
UII. annos sue etatis ipse adire ħedita¬
tẽ.ł possessionẽ bonoꝵ pet̾e ꝯsentiente
parente. si sub eiis potestate sit: ⁊ cũ
tutoris auctoritate si sui uiris sit pot̾it
Isi nõ hat̃ tutorem a dire pretorem ⁊ eiꝰ
decreto hoc uis consequi:¬

Expanded text:
annos aetatis pupillus excesserit et priore parente mortuo in pupillari aetate fati munus impleverit, ea obtinere praecipimus, quae veteribus legibus continentur, nulla dubietate relicta, quin pupillus post impletos septem annos suae aetatis ipse adire hereditatem vel possessionem bonorum petere consentiente parente, si sub eius potestate sit, vel cum tutoris auctoritate, si sui iuris sit, poterit vel, si non habeat tutorem, adire praetorem et eius decreto hoc ius consequi
Abbreviated transcription (Latin):
heditatemq simul seruis ꝑ nostrar li¬
balit̾atem. ⁊ benignam int̃pr etationem¬
indulgemus. ut gratulentur cum nõ
ẜ ui remaneent .s ⁊̃ lib̾ti ⁊ ħedes effici¬
ant᷑. cũ tanta in eos nr̃i mñs beniuolẽ¬
tia effusa est: ut ⁊ si lib̾tas eis neq te¬
stam̃to. neq codicilł data est m̃ ħ odia:¬

Expanded text:
editatem simul servis per nostram lralitatem et benignam interpretationeindulgemus, ut gratulentur, cum non servi remaneant, sed et liberti et heredes efficiantur, cum tanta in eos nostri numinis benivolentia effusa est, ut, etsi libertas eis neque testamento neque codicillis data est
Abbreviated transcription (Latin):
emancipata eo defucto bõnoꝵ ꝓossessi¬
uem uo agnoiusb: frustra uereris ne
heditati pat̾ne sis obligata. quod ẜinit
eiꝰ nullo ure manumilitiresti mancipia
quedã ꝑꝑ fuñis ĩpẽsis distra xiłli.

Expanded text:
emancipata eo defuncto bonorum possessionem non agnovisti, frustra vereris, ne hereditati paternae sis obligata, quod servum eius nullo iure manumisisti resque et mancipia quaedam propter funeris impensas distraxisti.
Abbreviated transcription (Latin):
uit.⁊ tc̃ ħecłem eum suꝑe lib̾tate institu¬
ustitutio aliqs iures pot̾ hab̾e. ⁊ cui ad¬
quirat᷑ legatũ ł qri stitutio. Dubitati¬
onis aut̃ mat̾ia erat. qͦud ad huc ẜuum
suũ ꝯstitutũ hedemsine lib̾tate scͥpse¬
rat. ⁊ tanta int̾ uetẽs exorta est ꝯten

Expanded text:
sine libertate institunstitutio aliquas vires potest habere et cui adquiritur legatum vel institutio. Dubitationis autem materia erat, quod adhuc servum suum constitutum heredem sine libertate scripserat, et tanta i
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse annali tp̃r lapso nicħ fec̃it. ex qͦ ł
adcundã. ł renunciandam ħ editatem
manifestaũit.s c̃ successione sua abbꝰ¬
im bnficio exclutat᷑. Sin aut̃ in stante
annali tpͣr decessit. reliquũ tys ꝓsube

Expanded text:
annali tempore translapso nihil fecerit, ex quo vel adeundam vel renuntiandam hereditatem manifestaverit, is cum successione sua ab huiusmodi beneficio excludatur. Sin autem instante annali tempore decesserit, reliquum te
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aa. icc. laudio. Lic ⁊ in continenti sii
hedes se ꝑatnis nõ miscuint bonis: tn
ignorantes delatã sib ẽẽ heditatem loͣg
tp̃ris pͣscriptione quo minꝰ hanc recte
uindicent exeludi nõ poss.

Expanded text:
dem AA. et CC. Claudio. Licet in continenti sui heredes se paternis non miscuerint bonis, tamen ignorantes delatam sibi esse hereditatem longi temporis praescriptione, quominus hanc recte vindicent, excludi non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iure uideant᷑. ẽẽ sortn. nec uͦ ĩpios nbreo cate¬
fandi.⁊ sacrilegi nestorii ad uersus uenerabi¬
lr̃ ortodorar̃ sextã. decretaq scissumi cetus
umllitum estesi iabiti scriptos hre. aut lege.
aut describe. quisquã audeat quos diligẽ¬
a studio requiri ac publice. ⁊buri dec̃nimus.
ita ut nemoireligionis disputatione. sliquã
supradicti nõis faciat mentionẽ: dut quib¬
dam eoꝵ hñdi ꝯcilii gr̾a in edib. uilla aut
sub urbano suo. aut alio quolib: loco. ꝯuẽ¬

Expanded text:
iure videantur esse sortiti. Nec vero impios libros nefandi et sacrilegi Nestorii adversus venerabilem orthodoxorum sectam decretaque sanctissimi coetus antistitum Ephesi habiti scriptos habere aut legere aut describere quisquam audeat: quos diligenti studio requiri ac publice comburi decernimus. Ita ut nemo in religionis disputatione aliquam supra dicti nominis faciat mentionem aut quibusdam eorum habendi concilii gratia in aedibus aut villa aut suburbano suo aut alio quolibet loco co
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ut nec spale quidẽ beneficiũ ad uersus le¬
gẽ ualeat impetratũ
tuose suꝑsticionis auctore nestorio. nota cõ¬
dinẽ impietatis. porphir iaui aa porphirio
nũ cupant᷑. sie ubiq participes uepharie
secte nestorii nestoriani uocent᷑. ⁊ c̃ scelꝰ st̃¬

Expanded text:
ta, ut nec speciale quidem beneficium adversus leges valeat impetratum.tuosae superstitionis auctore Nestorio nota codinem impietatis Porphyriani a Porphyrio nuncupantur, sic ubique participes nefariae sectae Nestorii Simoniani vocent
Abbreviated transcription (Latin):
res ÷ fideuusorẽ ⁊̃ si agi cãm ignorau̾it. que¬
curi euictionis noĩe posse nõ ambignt.
d. ã. Clem̃tio. Emꝑtor fundi nͥ auctori
aut ħedi eiꝰ demuinciauit euicto p̃dio neq ex
stipulatu. neq ex duplo neq ex empto acti¬
ouẽ ccͣ uencditorẽ. ł fide uissorẽ eiꝰ hat. s ⁊ si
iudicio emptor nõ ab fuit. aut presens ꝑi S¬
iuria iudicis iuctꝰ ÷ absente auctore ł fide¬
nissore regͣssum adues sꝰ eos non ht̃.

Expanded text:
res est, fideiussorem, etiamsi agi causam ignoraverit, conniri evictionis nomine posse non ambigit Severus . Emptor fundi, nisi auctori aut heredi eius denuntiaverit, evicto praedio neque ex stipulatu neque ex dupla neque ex empto actionem contra venditorem vel fideiussores eius habet. Sed et si iudicio emptor non adfuit aut praesens per iniuriam iudicis victus est absente auctore vel fideiussore, regressum adversus eum non h
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. ł atiociñe. Ex p̃diis que menta es si aͣ¬
niq̃uenditore obligata. ⁊ nec clum tͥ tradita st̃.
ex empto accione ꝯ sequeris. ut ea a creditͥce li¬
berent᷑. Id eñi fir et si aduers uenchtorẽ ex
uendito actione pͣqium ꝑetentẽ doli exceptio

Expanded text:
Ex praediis, quae mercata es, si aliqua a venditore obligata et necdum tibi tradita sunt, ex empto actione consequeris, ut ea a creditrice liberentur: id enim fiet, si adversus venditorem ex vendito actione pretium petentem doli exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
mnaiori eoꝵ ⁊ pat᷑ archis uolui intimari
qͦsi quis poi̾t hanc legem aliquẽ ꝗ eoꝵ fe.¬
ralem fugerit sectam.⁊ ad di cultũ respe¬
rerit saxis aut alio furoris gñe ꝗ ne fieri
cognouimꝰ. ausus fuit atemptare. mox fla¬
rito irruentes: iubas emigrare:. Quos pri¬
uatoꝵ domus nõ beligionũ: Ioca nabitatio¬
nũ m̃ito ꝯuenit antigere.¬

Expanded text:
maioribus eorum et patriarchis volumus intimari, quod, si quis post hanc legem aliquem, qui eorum feralem fugerit sectam et ad dei cultum respexerit, saxis aut alio furoris genere, quod nunc fieri cognovimus, ausus fuerit attemptare, mox flaii velut merito inruentes iubeas emigrare, quos privatorum domus, non religionum loca habitationum merito convenit adtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃esq romanis legib ꝯferant. ⁊ excipiat᷑ acci¬
ones. Si qui uero exhis cõi pactione ao si¬
milituo mnẽ arbitrar̃. ap̃ iubeos in ciuili
cdum tarat negotio. putau̾int litigandui.
sortiri eoꝵ urortũ iure publico ꝑg̃ uetent᷑¬

Expanded text:
omnesque Romanis legibus conferant et excipiant actiones. Si qui vero ex his communi pactione ad similitudinem arbitrorum apud Iudaeos in civili dumtaxat negotio putaverint litigandum, sortiri eorum iudicium iure publico non vetent
Abbreviated transcription (Latin):
tares int̾elicte sut᷑. uec defensioris ciuitatis fũ¬
g ialuĩ offitio. nec pat̾e honorẽ arriꝑe. ceounꝰ:
ne ad quisiti sibi officii auctoritate muniti. ad¬
uersus .xp̃ianos. ⁊ ipsos plesq sacre religionis¬
M uitistites lut infultantes fidei nr̃e: udic andi
pari ꝯsideratione rationis arguentes. precipi¬
m̃ neqͣ uidaica suagoga in nouã fabricam
surgat fulciendi ueres ꝑ missa licentiam. q
ruinamminant᷑. Qiis quis gͥ ł in̾fulsas ce¬
ꝑit᷑ quesitis lignitatib nõ potiat᷑. I abͥ offici¬
am uetita subrepsit᷑. his penitꝰ repelletur.
nitates inrepserit. hatur ut antea ꝯditionis
tatem.⁊ qui smagoge fabricã ceꝑit nõ stu¬
detur. ausib ił. Cernat pretea bona sua pro¬
scripta mox pene sanguinis destinandus. qui

Expanded text:
ictae sunt, nec defensoris civitatis fungi saltem officio nec patris honorem adripere concedimus, ne adquisiti sibi officii auctoritate muniti adversus Christianos et ipsos plerumque sacrae religionis antistites velut insultantes fidei nostrae iudicandi pari consideratione rationis arguentes praecipimus, ne qua Iudaica synagoga in novam fabricam surgat, fulciendi veteres permissa licentia, quae ruinam minantur. Quisquis igitur vel infulas ceperit, quaesitis dignitatibus non potiatur, vel si ad officia vetita subrepserit, his penitus repelletur, nitates inrepserit, hatatem. Et qui synagogae fabricam coepit non studetur ausibus suis. Cernat praeterea bona sua proscripta poenae mox sanguinis destinandus qui
Abbreviated transcription (Latin):
pollinari ł euticetis eresi ⁊ docimnata. a¬
bomnãda sequuti fuuit om̃ib penuis q̃
priorib legib ad uersus hereticos ꝯilitu¬
te sunt. iubemus teneri. ⁊ extra ipsum
quoq romani imꝑii solum repelli. fic̃ ł
manicheis preced entiũ legũ statutosac̃¬

Expanded text:
pollinaris vel Eutychetis haeresin et dogmata abominanda sectati sunt, omnibus poenis, quae prioribus legibus adversus haereticos constitutae sunt, iubemus teneri et extra ipsum quoque Romani imperii solum repelli, sicut de Manichaeis praecedentium legum statuta san
Abbreviated transcription (Latin):
uando di xisti siue stipulatione ꝓspexisti ub
extipulatu accione siue nõ. in certo uidicio
id÷ pͣ scriptis uerb ap̃ p̃sidẽ ꝓuincie debos
agere ut hanc impleri ꝑuit eat:
qͥsq douat. Unde si deħ fundo nõ cogitasti

Expanded text:
xisti, ex stipulatu, sive non, incerto iudicio id est praescriptis verbis apud praesidem provinciae debes agere, ut hanc impleri provideat.quisque donat. unde si de hoc fundo non cogitasti,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpositis: qͥdã alius.ẜuus ħeditarius. ł
ub extraneus ħ fac̾e malu̾it licebit ꝗ. P
ħ ei ĩpetrare.⁊ sub maiorib pollicitatio¬
nib.⁊ satis datiomb ħeditatẽ acciꝑe. s pͥ¬
or in lib̾tate petitor maneat. lic⁊ res ab es
abstrahant᷑. his oĩb int᷑ annũ scđ̃m qd

Expanded text:
positis quidam alius servus hereditarius vel liber extraneus hoc facere maluerit, licebit quidem ei hoc impetrare et sub maioribus pollicitationibus et satisdationibus hereditatem accipere: sed prior in libertate petitor maneat, licet res ab eo abstrahantur. His omnibus intra annum secund
Abbreviated transcription (Latin):
b: successionẽ adnmi nõ potuit. Qd̾ si spõ¬
te repudiau̾int. s̃ delatã successionẽ: oĩa
que testam̃to fuant scͥpta defecisse ꝯuenit.
antoninꝰ ꝯstituit lib̾tatib ꝯsuli ꝓuidebit.
uͣ. ia. ⁊ ccͥ. marciali. Statii lib̾is clatã
libiatem adimi ab ħede nõ posse c̃tum est.
nẽc alienatio. nec usu ca̾pio statu libo quo¬
minus eyistente. ꝯlictione libertatem ꝯse¬
quatur. nocere potest:
ctas lib̾tates gͣcis u̾bis lic⁊ intestam̃tis relĩ¬
quere nta ut lib̾tates directe date uideã¬
tur. ac si legitimis ub̃ eas testator dari iussiss¬
diui marci declarat siqͥs testam̃to ꝯdito.
i ÷ sine testamto ꝯclito moriẽs. ut locꝰ fiat
ab intestato successioni libtates relique¬
rit. Nemo aut̃ ad ire uult defuncti ħedi¬
tatem. eo qd̾ suspecta ẽẽ uideat᷑. Et fu̾it
lbtates forsitan. ⁊ sine scriptis fi dei cõmiꝰ¬
sarie relicte. licere. ł cuilib extͣneo. l uni

Expanded text:
adimi non potuit. Quod si sponte repudiaverunt sibi delatam successionem, omnia quae testamento fuerant scripta defecisse convenit. antoninus constituit libertatibus consuli providebit. AA. et CC. Martiali. Statuliberis datam libertatem adimi ab herede non posse certum est: nec alienatio nec usucapio statulibero, quominus existente condicione libertatem consequatur, nocere potest. ctas libertates Graecis verbis liceat in testamentis relinquere, ut ita libertates directae datae vides verbis eas testator dari iussissdivi Marci declarat, si quis testamento condito vel sine testamento moriens, ut locus fiat ab intestato successioni, libertates reliquerit, nemo autem adire vult defuncti hereditatem eo, quod suspecta esse videtur, et si fuerint libertates forsitan et sine scriptis fideicommissariae relictae, licere vel cuilibet extraneo vel uni
Abbreviated transcription (Latin):
siđ res ħeditar ie sufficut᷑ ad inplendõ
creditores: ⁊ mom̃ib seruis dare lib̾ta¬
tem. ⁊ si ħ nõ pollicitus est. Sin autẽ
de est in ex soluendis creditorib huma¬
nius uisũ est. ut saltĩ pauci ueniant
ad lib̾tatem. E S. ħ ꝗ antiqͥs dubita¬
tionib remediũ inuenimꝰ. Bellissimã
aut̃ repletionẽ p̃fate ꝯstitimomi donã¬
tes: sanctimꝰ sĩ unus ueniat heditatis.
ł ampliores: om̃ib detͣ licentia cõmuni¬
t̾ heditatẽ adire. pͥus satis datione ab õi¬
b clanclas ut creditorib ⁊ lib̾tatib satiᷤᷤ
clationẽ pr̃are pot̾. Illo eñi cessante ħ
fac̃ẽ. alii gradatĩ. scłm tpra petitionis
succedat. ⁊ ħ intͣ annale tpͣs obseruet᷑.¬
¶ Sin aut̃ uno pollicente qͦsdã lib̾os fac̾e.
nõ aut̃ totos: aliꝰ emier serit satis datio y¬

Expanded text:
t ad implendos creditores, etiam omnibus servis dare libertatem, etsi hoc non pollicitus est. Si autem deest in exsolvendis creditoribus, humanius est, ut saltim pauci veniant ad libertatem. Sed hoc quidem antiquis dubitationibus remedium invenimus. Bellissimam autem repletionem praefatae constitutioni donantes sancimus: si non unus veniat hereditatis po uterque vel ampliores, omnibus detur licentia communiter hereditatem adire, prius satisdatione ab omnibus danda, ut creditoribdationem praestare potest: illo enim cessante hoc facere alii gradatim secundum tempora petitionis succedant. Et hoc intra annale tempus observetur. Sin autem uno pollicente quosdam liberos facere, non autem totos, alius emerserit satisdatio
Abbreviated transcription (Latin):
in his dumitaxat casib inqͥb usus fruet᷑
ap̃ parentes ꝯstitutꝰ est. donec parentes ui¬
tis alienare. ł hypothecȩ titulo dare ł pigno¬
ri assignare. Meliꝰ ⁊ eñi est cohartare iuiue¬
nales calores. nec ruprom dedit tristẽ exitũ
sentiant. ꝗ eos pꝰ disꝑsum expectat patri¬
moniũ. Cuimeñ sic̃dictũ est parentes alere
eos sccdm legẽ maturã ꝯpellant᷑. quare adiũ
ditionẽ ier̃ suar̃ ꝓsilire desiderant᷑. b ai
filii heditatẽ nomine eiꝰ adire. si ħ fecerit.
Damꝰ ꝗ filio in integiꝰ reltitutionẽ post qͣm
patria fui̾t potestare lib̾atus. ł adoleu̾it:

Expanded text:
in his dumtaxat casibus, in quibus usus fructus apud parentes constitutus est, donec parentes vitis alienare vel hypothecae titulo dare vel pignori adsignare. Melius enim est coartare iuveniles calores, ne cupidini dediti tristem exitum sentiant, qui eos post dispersum expectat patrimonium. Cum enim, sicut dictum est, parentes alere eos secundum leges compelluntur, quare ad ditionem rerum suarum prosilire desiderant. Ubi aufilii hereditatem nomine eius adire, si hoc fecerit, quidem filio in integrum restitutionem, postquam patria
Abbreviated transcription (Latin):
ntur. E Sinaut̃ legata. ł fidei ꝯmissa siũ
annalia. siue semel relicta. eminet᷑ hiuꝰ
unt adannalia legata pat̾ ex ħimͦs reoditib
sufficientẽ redditũ. ad legatoꝵ. ł fidĩ ꝯmisso¬
r̃ pr̃ationẽ. ł mimine redditꝰ. ÷ alias accessi¬
ones. tineat. sint tn res mobiles. siũ ĩmo¬
uana excͥib huimi legato possint explica

Expanded text:
tur. 4b . Sin autem legata vel fideicommissa sive annalia sive semel relicta imminent huiusunt ad annalia legata, pater ex huiusmodi reditibus cientem reditum ad legatorum vel fideicommissorum praestationem vel minime reditus vel alias accessiones contineat, sint tamen res mobiles vel immous huiusmodi legata possunt explica
Abbreviated transcription (Latin):
tatem possedisse. si nõ a legitimo qͦ ħede
fidei ꝯmissaria ubtas repetita ẽ: nullo
uire prari eã abeo qͥ rogatꝰ nõ ÷ desideras.
plane si peccuma accepta hedem institu¬
tũ omisisse heditatẽ docius. lib̾tatẽ tͥ
prestare cogetur:
cilli qib auuncło de functe legatꝰ ẽẽ uidea¬
risfalli ꝓͥnunciati s̃. tñ si añ motã cͥminĩ
questionẽ iustã lib̾tatẽ es alegatar io ꝯ se¬
quitus. posterior euentꝰ nõ ui firmat ita
datam lib̾tatẽ. plane scłm diui adriani

Expanded text:
 a legitimo quoque herede fideicommissaria libertas repetita est, nullo iure praestari eam ab eo qui rogatus non est desideras. Plane si pecunia accepta heredem institutum omisisse hereditatem docueris, libertatem tibi praestare cogetur. cilli, quibus avunculo defunctae legatus esse videaris, falsi pronuntiati sunt, tamen si ante motam criminis quaestionem iustam libertatem es a legatario consecutus, posterior eventus non infirmat ita datam libertatem. Plane secundum divi hadriani
Abbreviated transcription (Latin):
Cmtestator lib̾tatem tp̃r nuptiar̃ filii¬
siu ĩ filie seruo dari iussit: nõ tp̃s prande
libtagis pͣstitit. s pocius ꝯditionti locũ fecit.
ut nõ sequutis nuptiis libtasiure posci ñ pos
hedem scripsisse ꝓponat᷑. tñ directã uibtatẽ
clare nõ potuit. Iure eñi directo lib̾tatem

Expanded text:
testator libertatem tempore nuptiarum filvel filiae servo dari iussit , non tempus praestandae libertati praestituit, sed potius condicioni locum fecit, ut non insecutis nuptiis libertas iure posci non posheredem scripsisse proponatur, tamen directam libertatem dare non potuit: iure enim directo libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
fide: missis tã sp̃alib. ꝗͣ ꝑ uniu̾sitatem
relictis ⁊ maliis causis quas supͣ inemora
uiniꝰ. similib quȩ eis obseruanda s̃. ¶In
serus aut̃ qui filiis ł filiab familias donã¬
tur. siue ꝯstante matͥmonio siue ab extͣneis
subea ꝯditione. ut statĩ eos inlib̾tatẽ ꝓdu¬
cãt. nullũ inped im̃tum pat̾na faciat auc¬
toritas. Quał eñ usus fruct᷑ pot̾ e ad qͥ¬
mom̃to necee ht̃ eũ ⁊ possicłe. ⁊ libtatẽ do

Expanded text:
fideicommissis tam specialibus quam per universitatem relictis et in aliis causis, quas supra vimus, similibusque eis observanda sunt. In servis autem, qui filiis familias donantur, sive in constante matrimonio sive ab extraneis sub ea condicione, ut statim eos in libertatem producant, nullum impedimentum paterna faciat auctoritas. Qualis enim usus fructus potest ei adquimomento ne
Abbreviated transcription (Latin):
actionẽ pollicelat᷑. ⁊ ñ ĩ solidũ s quant᷑¬
maritꝰ fac̃e pot̾: si ñ dolo malo suã di¬
minuit subam. in hac parte r̾ube̾ sigͣa¬
ex stipulatu clamꝰ actioni. ut si matrimo¬
nñ fu̾it dissolutũ. nullo pacto adhibito:
intantũ ꝗ maritus ꝯdempnet᷑. inqua

Expanded text:
actionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantmaritus facere potest, si non dolo malo suam deminuit substantiam, in hac parte rudem figex stipulatu damus actioni, ut, si matrimonium fuerit dissolutum nullo pacto adhibito, idem maritus condemnetur, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
ut de ea testar. possit cum ordinationis¬
testamenti cogitatio ꝯortis apgecepenẽd
ꝯtince. intestata quoq muliere defunc¬
ta stipulationem ⁊ mitti pͥficuas:¬
s. aa.⁊ c̃e. demosteni. Si gn̾o dotẽ dã¬
do ꝓfilia pat ꝯͣmuis eã redli tͥ ext̃neo ꝯ¬
stituto stipulatius est. nec sibi cessante uo¬
iuntate. nec tͥ ꝓhibente uire querere p̃o¬
tari is successores mulieris. nõ marius qͦ¬
ibã sollempnib pensitationib parere de
in minore etate ꝯstituta dotẽ maritoꝯ
sentiente gn̾ali.ł sp̃ali curatorr. recteᷤ
dare exig  pot̃. lic⁊ ipse tpre creationis fi¬
deuissorem in minore ꝗͣ dos ÷ qͣntitate
di p̃stitisse. ħ is obẜ uatur. ⁊ si minor añ
nuptias donationẽ ꝯ sentiente ut lictũ
est curatore fecerit:

Expanded text:
ut de ea testari possit, cum ordinatitestamenti cogitatio mortis antecedens tem continet, intestata quoque muliere defuncta stipulationem committi profic. et CC. Demostheni. Si genero dotem dando pro filia pater communis eam reddi tibi extraneo constituto stipulatus est, nec sibi cessante voluntate nec tibi prohibente iure tariis successores, non maritus qdam, sollemnibus pensitationibus parere dein minore aetate constituta dotem marito consentiente generali vel speciali curatore recte dare et exigi potest, licet ipse tempore creationis fideiussorem in minorem quam dos est quantitatem dicitur praestitisse. Hoc idem observatur et si minor ante nuptias donationem consentiente, ut dictum est, curatore fecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
to relinquat᷑. ut sit õium retentionũ ex pe¬
dit᷑ tractatꝰ. ⁊ exstipulatu actio mito. scd̾
sui naturã nullã accipiat retentioñ. ¶ Ii
io ꝓcul dubio in exstipulatu actione ẜ.uiã¬
do. ut si decessit mulier ꝯstante mĩno dos
nõ in lucrũ mariti cedat. nͥ ex qͥbdã p̾actio¬
uib. s adheredes mulieris exstipulatu
actio scđ si naturũ transinitat᷑. siũ exp̃s¬
sa fuit. sui ex hac lege in eẽ intelligatur.
cũ aut̃ i eractione dotii ex stipulatu ꝙ ac¬
tio natalit resfitutionẽ clotis aparte mari¬
ti uxori ilico. ⁊ in solidum fieri iubebat.
rei uxorie aut annua.uia. tͥma cdie in

Expanded text:
to relinquatur, ut sit omnium retentionum expeet ex stipulatu actio merito secundum sui naturam nullam accipiat retentionem. Illo procul dubio in ex stipulatu actione servando, ut, si decesserit mulier constante matrimonio, dos non in lucrum mariti cedat nisi ex quibusdam pactionibus, sed ad heredes mulieris ex stipulatu actio secundum sui naturam transmittatur, sive expressa fuerit sive ex hac lege inesse intellegatur. Cum autem in exactione dotis ex stipulatu io naturaliter restitutionem dotis a parte mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebat, rei uxoriae autem annua bima trima die in
Abbreviated transcription (Latin):
ne ⁊ ip̃fato casu. snnił antio ⁊ uiciũ oriat᷑
Sin aut̃ minor qͣientis sit ⁊ ita res gesti sit.
Sut monim̃toꝵ exom̃i parte nulli sir .u¬
tilitas. Itc donatio ad utrãq ꝑ sonã uole:
at ⁊ maritꝰ casum lucret᷑. nͥ ⁊ ħ donator
eũ stipulatꝰ sit ¶Preterea sꝯnctimꝰ siqͥs in
dotem. ł p̃dia. ł c̾tum redditũ. ł edes. ł¬

Expanded text:
ne et in praefato casu simile anteriori vitium oriatur. Sin autem minor quantitas sit vel ita res gesta sit, ut monumentorum ex omni parte nulla sit utilitas, et tunc donatio ad utramque personam t maritus casum lucretur, nisi et hic donator eum stipulatus sit. Praeterea sancimus, si quis in dotem vel praedia vel certum reditum
Abbreviated transcription (Latin):
possit ꝑ hanc. ħ ꝗ utilit̃ ĩpensum ẽ. obser¬
uari. ł sinõ mĩtedat mulieris uoluntas.
utilit̾ tñ res gesta esł negotioꝵ gestoꝵ ab¬
uer sus eam suffic̃ actio. Qs si uolupͥtir ie sut᷑
ued. uoluntate eĩ ex pense decluctio oꝑis qͦ fe¬
cit sine iesione tamen prioris species mari

Expanded text:
possit per hanc hoc quod utiliter impensum est observari: vel si non intercedat mulieris voluntas, utiliter tamen res gesta est, negotiorum gestorum adversus eam sufficit actio 5f . Quod si voluptariae sunt, licet voluntate eius expensae, deductio operis quod fecit, sine laesione
Abbreviated transcription (Latin):
iã nr̃a lege humanitatis intuitu diffinitũ:.
sicti chuortii falfa dissimulatione in hui¬
modi causa qͣliam nõstia ieł amꝓlera est.
sirpitus eruenda:¬
sã. iuliano. pp̃. Cũ ꝗdã dotẽ ꝓmulierib
dabat᷑. siũ matres. siũ alii cognati. ł extra¬
nei. recte ł eas mariti. siñ monum̃toꝵ ob¬
seruatione suscipiebat. Cũ aũ mulier reci¬
bitionẽ casus stipulalutur.⁊ huaismnodi
fortintꝰ casris euemiss. ipsa mulier ut pote

Expanded text:
iam nostra lege humanitatis intuitu definitum est: ficti divortii falsa simulatione in huiusmodi causa, quam nostra lex amplexa est, stirpitus eruendastinianus . Cum quidam dotes pro mulieribus dabant sive matres sive alii cognati vel extridem eas mariti sine monumentorum observatione suscipiebant: cum autem mulier redhibitionem casus stipulabatur et huiusmodi fortuitus casus evenisset, ipsa mulier utpote
Abbreviated transcription (Latin):
clissoiuitũ matͥmoniũ progaquã.⁊ nemi¬
nẽ creditam̃ mariti. qͥ ant̾iores pͥosse sibi
potiorẽ causã uihis ꝑhȩ potecã uentlicare.
cũ hͤedem res. ⁊ ab initio uxoris fuerant.
patͥmoniũ uideat᷑ fieri. ideos rei ueritas
ictionẽ: quasi in huiusmodi reb ꝓpriis
habe.⁊ hȩ potechar iã omib antiorẽ ꝑossi¬
dere. ut siue ex nat᷑ali iure cił mulieriss.
res ẽe intelligantur. ł sccłi legũ subtili Si¬
paẽ ad marit subani ꝑuenisse. ꝑ utrãq¬

Expanded text:
dissolutum matrimonium praerogativam et neminem creditorum mariti, qui anteriores sunt, sibi potiorem causam in his per hypothecam vindicare, cum eaedem res et ab initio uxoris fuerant epatrimonium videtur fieri, ideo rei veritasactionem quasi in huiusmodi rebus propriis habere et hypothecariam omnibus anteriorem possidere, ut, sive ex naturali iure eiusdem mulieris res esse intellegantur vel secundum legum subtilitatem ad marit
Abbreviated transcription (Latin):
ctus. ⁊ mulier sib ꝓspic̾e uelit. resq sibi
suppositas ꝓdote. ⁊ añ nuptias clonatione
ꝓrebq extra dotẽ: stitutis. tene nͥ tm
marin res ei tenenti ⁊ suꝑ his ad iudiqiun
uocate exceptionis p̃sibium ad expellendĩ
legũ distiuẽnioni moueat. no ob gͥe

Expanded text:
sibi suppositas pro dote et ante nuptias donatione e extra dotem constitutis tenere, non tantum mariti res ei tenenti et super his ad iudicium vocatae exceptionis praesidium ad expellendum legum distinctionem moveat, non obe
Abbreviated transcription (Latin):
dotał uenundecht sponte nec ne cctum
hũit. nichil int̾÷. c̃rei tͥ quesite dñium
auferre nolenti minime potuit:¬
marito ub̃tȩ ur̃e dedistis. nec eã reddi so
luto matrimonio penes maritum reman¬
susseꝯ sftitit. lica. eam ingratã cca uos fuisse

Expanded text:
dotale venumdedit, sponte nec ne contractum habuerit, nihil interest, cum rei tibi quaesitae dominium auferre nolenti minime potumarito libertae vestrae dedistis nec eam reddi solluto matrimonio penes maritum remansisse constitit, licet eam ingratam circa vos fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
matͥm̃ eomͦ eẽt clissolutum. qͦ dotis. ⁊ ante
nuptias donationis exactio ei ꝯpetẽ po¬
tãt. it᷑a tñ ut ead mulier nullã hãt ucẽ¬
tiã eas res alienantd uiuente marito.⁊
matͥmonio int̾ eos ꝯstituto. s. fructib eoꝵ¬
ad sustentationẽ tã sui ꝗͣ mariti. filioꝵq
tegͣ sua uira hñtib. ipsis ⁊̃ marito ⁊ urore.
p̾matͥmonii dissolunonẽ suꝑ dote.⁊ aute
nuptias clonatione ꝓdotalium instrum̃¬
toꝵ tenore integro suo uire potitueris.

Expanded text:
modo esset dissolutum, quo dotis et ante nuptias donationis exactio ei competere poterat: ita tamen, ut eadem mulier nullam habeat licentiam eas res alienandi vivente marito et matrimonio inter eos constituto, sed fructibus eategra sua iura habentibus: ipsis etiam marito et uxore post matrimonii dissolutionem super dote et ante nuptias donatione pro dotalium instrumentorum tenore integro suo iure potituris.
Abbreviated transcription (Latin):
prestare fortitud inem. quare non ex le¬
ge nostra. huiusmͦ shipulationib robur
accedat legitimũ: est cm̃ꝯ sentaneĩ nob¬
i cẽsemꝰ ⁊ ubi supposita stipulatio ñ esͣt.
intelligi eã fuisse ad hibtã młtomag̾ ⁊̃ si
inutił ÷ ualidã eã efficisetapleniꝰ doti¬
b subueniat᷑. quẽ ad modũ in admini

Expanded text:
praestare fortitudinem, quare non ex nostra lege huiusmodi stipulationibus robur accedat legitimum? est enim consentaneum nobubi supposita stipulatio non est, intellegi eam fuisse adhibitam, multo magis est, validam eam effici 1b . Et ut plenius dotibus subven
Abbreviated transcription (Latin):
negamꝰ In his aut̃ casib in quib res ut
pat̾nas. mat̾ libis ꝯmunib seruare p̾ce¬
pta est. ħ est uͥ morte mariti matͥmoli¬
ssoluto. mulier ad alias nupt̾ uem̾it. ⁊ ubi
mat̾nas patrẽ libis ꝯmunib. ẜuare cẽsui¬
mꝰ. hoc ÷ ubi morte mulieris matͥmonio
dissoluto. uir ab alias nuptias nenit si he¬
ditatem ei parentis. qui prior mortu.
est i adierit᷑ libi liceb eis tanꝗͣ ei tm res

Expanded text:
s, in quibus res ut paternas mater liberis communibus servare praecepta est, hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto mulier ad alias nuptias venit, vel ubi ut maternas patrem liberis communibus servare censuimus, hoc est ubi morte mulieris matrimonio dissoluto vir ad alias nuptias venit, si hereditatem eius parentis qui prior mortuus est non adierint liberi, licebit eis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hisimͦ iegis. ł p̃teritar ꝯstitutionũ auc¬
toritatẽ ẜuant᷑ ad libos ꝑtiñe decernimus.
taq defuncto eo qui eas libis reseruabat
ex tantes ab om̃i possessiõ em it̾i uendica¬
bunt ꝯ sũꝑtas ab ħ ed ib eiꝰ exigent. qͥeas
fuare debuat. Alienandi sane. ł obligã¬
di suo nõie eas res que lib is ẜ uas ⁊ uce¬
pte sur̃. eis qui ẜuati s̃. ad empta licen¬
tia est. Negotia uͦ lib̾oꝵ patͥ utilt̾ad mi¬
nistrare ꝯced im̃. diuidendi quoq res
uit eos ipsos libos ꝑarentib ꝓsuoarbitͥo.¬

Expanded text:
 huius legis vel praeteritarum constitutionum auctoritate servantur, ad liberos pertinere decernimus. Itaque defuncto eo, qui eas liberis reservabat, extantes ab omni possessore liberi vindicabunt, consumptas ab heredibus eius exigent, qui eas servare debuerat Alienandi sane vel obligandi suo nomine eas res, quae liberis servari praeceptae sunt, eis qui reservaturi sunt adempta licentia est. Negotia vero liberorum patri utiliter administrare concedimus. Dividendi quoque res inter eos ipsos liberos parentibus pro suo arbit
Abbreviated transcription (Latin):
iuro ꝓclebita sibi portione ut amatre. ł
spontanea largitate. ł ꝑ testam̃tum eiꝰ
fuit collata possipeat. Nos em̃ hane leg̃
id p̃cipuũ custodiendum ẽẽ decreiumꝰ.
ut ex qͦcũq ꝯuigio suscepti filii patrũ
suoꝵ sponsalicias retineant facultates.

Expanded text:
ro debita sibi portione, ut a matre vel spontanea largitate vel per testamentum eius fuerit collata, possideat. Nos enim hac lege id praecipue custodiendum esse decrevimus, ut ex quocumque coniugio suscepti filii patrum suorum sponsalicias retineant facultates.
Abbreviated transcription (Latin):
itant. ł ad quenilib& ex filiis. dũ m exhis¬
tñ. qͦs tali successione dignissimos iudica¬
mus. in quem ꝯtemplatione meritoꝵ u
baltatis sue iuiditium mat̾ crediderit
dirigendũ. neq qͥcꝗ̃ eas femina ex his¬
d facultatib alienanli inꝗͣlib ex tͣneam
ꝑ sonam. ł successionẽ. exalt̾us matͥmonii
nunctione susceptam p̃sumant. atq hat̃
potestatẽ possrdendi tm̃ ac fruendi in chẽ
uite. nõ ⁊̃ alienandi facultate ꝯcessa. Nam
sid exhisd reb ialium quelib fuit ab ea
trans latũ. ex mat̾nis redintegrabit᷑ facul¬
tatib. qͦ illibata ad hos qͦs statuim lib̾os.
uona ⁊ incorrupta ꝑ ueniant ¶us ⁊̃ at di

Expanded text:
tant vel ad quemlibet ex filiis, dumos tali successione dignissimos iudicamus, in quem contemplatione meritorum liberalitatis suae iudicium mater crediderit dirigendum. Nec quidquam eaedem feminae ex isdem facultatibus abalienandi in quamlibet extraneam personam vel successioneconiunctione susceptam praesumant atque habeant potestatem: possidendi tantum ac fruendi in diem vitae, non etiam abalienandi facultate concessa. Nam si quid ex isdem rebus in alium quemlibet fuerit ab ea translatum, ex maternis redintegrabitur facultatibus, quo illibata ad hos quos statuimus liberos bona et incorrupta perveniant 1a . I
Abbreviated transcription (Latin):
nos. duplice̾ actionẽ inferentes. primã q
testam̃tum uire nõ sit ꝑfectium altera qͣsi¬
in officiosum lica uire pfec̃tũ pͣ scriptio ex
prioris iubitii mora quinquennał tpris ñ¬
nascit᷑ que offic̃̾e nõ cẽssantib nõ potͣ.

Expanded text:
entes, primam, quasi testamentum non iure sit perfectum, alterainofficiosum, licet iure perfectum, praescriptio ex prioris iudicii mora quinquennalis uae officere non cessantibus no
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ob sequiũ debitu iugit᷑ ꝓ ut iysuis na¬
te religio flagitauat᷑. parentib ad hibuer̾
uisi scripti hedes ostende maliu̾nt: ingͣ¬
tos libos ec̃ parentes extitisse. Sin aut̃ ma¬
tͥ cc̃ filii testam̃tum in officiosi actionẽ in¬
sttuat: in quiri ailigent̃ iubem:. uti. filĩ
nulla exiusta cã lesus matrẽ in nouissima
leserit uoluntate eo qd̾ nec luctuosam

Expanded text:
d obsequium debitum iugiter, prout ipsius naturae religio flagitabat, parentibus adhibuerunt, nisi scripti heredes ostendere maluerint ingros contra parentes extitisse. Sin autem mater contra filii testamentum inofficiosi actionem intuat, inquiri diligenter iubemus, utrum filius nulla ex iusta causa laesus matrem novissima laeserit voluntate nec luctuosam
Abbreviated transcription (Latin):
trib iuncus hr̃de inlituto filio intrã pu¬
btatis annos directam nõ inutilit̾ a patre
res utim ab moffitiosi actione cẽ testam̃tũ
frui. ⁊ sororis penitꝰ arceant᷑. Consañguinei
ũe p̃os̾ si scripti ħrdes in famie. ł turpi

Expanded text:
tribus unciis herede instituto filio intra prtatis annos directam non inutiliter a patreres uterini ab inofficiosi actione contra testamentum fratris vel sororis penitus arceantur: consanguinei avere possunt, si scripti heredes infamiae vel turpi