comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dera. Salua p̾sentem cateruã
in tuis hodie laudibz congre¬
gatam: tuo uerillo signatũ.
Hec cum dixisset pretiosissi¬
mam ꝑtem ligni qd̾ secum
detulerat loco suo rescituit.
⁊ unc renouantur deo antiqua
miracula. Die eodem mortu
us recepit ꝓpriam uitam. pa¬
ralitici quatuor adepti sunt
sanitatem amissam: leprosi
decem cutem receperunt mũ¬
dam. Quindecim quoq ceci:
luci sunt restituti. plurimi qͦr
Tunc imꝑator or̃one ꝑacta.
offerens multa donana: ecc̃iis¬
dei reparari fecit regiis sump¬
tib reddens priuilegia aucto¬
ritate prelata: restituens cap¬
tiuos in ꝓpria. dans oportu¬
na presidia. Constantino polĩ

Expanded text:
. Salva praesentem catervam, in tuis hodie laudibus congregatam, et tuo vexillo signatam. Haec cum dixisset, pretiosissimam partem ligni, quam secum detulerat, loco suo restituit. Tunc renovante Domino antiqua miracula, die eodem mortuus unus recepit propriam vitam; paralytici quatuor adepti sunt sanitatem amissam; leprosi decem cutem receperunt mundam; quindecim quoque caeci luci sunt restituti; plurimi quoque Tunc imperator, oratione peracta, offerens multa donaria, ecclesias reparare fecit suis sumptibus, reddens privilegia auctoritate prolata, restituens captivos in propria, dans opportuna praesidia; Constantinopolim
Abbreviated transcription (Latin):
pliciter. ut pro se dignaretur
precarẽtur: apparuit ei angls
dñi super altare cedulam po¬
nens: in qua descriptum erat
et egidii precib ei dinissumm

Expanded text:
it ut pro se dignater orraret apparuit ei angelus domini super altare schedulam ponens in qua scriptum erat et Egidii precibus iam dimissum
Abbreviated transcription (Latin):
gentea pendet cathena suspen
sum. Mosꝙ est ppło cõmunica¬
to: singulos ad hoc uasculum
ascendere per gradus donumq
celestis degustare liquoris.
Nam et gustu suanis est. et ĩ¬
tactu salubris. demq nõ nul¬
li post longas februmi flam¬
mas. hanc hastam stillam:
celeri confestim refugerio poci¬
untur̾ salutis. In nuimers
qͦr et aliis modis ibi crebro sa¬
uantur egroti: et multa q̃ an
ger miracula comprolautur.
Maxime tamen eiusdem die
cumpositis: plus solito maxi¬
na turba recurrit. et angelice
uirtutis maior quodam modo
creditur adesse frequencia: ut
quod sprcitaliter dixit apłs. et
corporaliter agi uideatur. quia
angeli sunt administratores
spt in ministerium missi ꝓpt̾
cos qui hereditatem capiunt

Expanded text:
gentea pendet categentea pendet catesum, morisque est populo communiter singulos ad hoc vasculum ascendere per gradus, dominique coelestis degustare liquorem: nam et gustu suavis est et tactu salubris. Denique nonnulli post longas febrium flammas, hanc haustam stillam, celeri confestim refrigerio potiuntur salutis. Innumeris quoque et aliis modis ibi crebro sanantur aegroti, et multa angeliic geri miracula comprobantur: maxime tamen ejusdem die cumpositis plus solito conflua turba occurrat, et angelicae virtutis major quodammodo credatur adesse frequentia, ut quod spiritaliter dixerunt apostoli et corporaliter agi videatur, quod angeli sunt administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autem ip̃a domus angu¬
losa non in morem oꝑis hu¬
mani parietib erectis. s instar
spelunce p̾ruptis: et sepius emi¬
nentib asperata scopulis. Cui¬
mine quoq petrose altitud̃ĩs:
qd̾ hic uertice tangi alibi ma¬
nu uix possit adtingi. Credo
docente archangelo dm̃. non
ornatum lapidum: sed cordis
querere et diligere puritatem.
Uertex uero montis extause¬
cus partim cornea silua tegit᷑.
partim iurenti plaicie duata¬
tur. Missaꝵ itaq celebratione
completa magno attouiti gru¬
dio quiq redicrunt in sua. Ep̃
autem delegato ministrorum
cantoꝵ. sacerdotum q officio
dine celebrari. Nullus autem
illic nocturno tempore est au¬
sus ingredi: s aurora transac¬
ta matutinos ibi decantant
hymnos. Ex ip̃o autem saro
quo sacra contegitur edes ad
aquilonem altaris: dulas et
urimum lucida guttatim aqͦ
dela bitur quam incole stillam
uocant. Ob boc et iuntreum uas
eiuidem receptui p̾paratum: ar¬

Expanded text:
Erat autem ipsa domus anguErat autem ipsa domus angulosa, non in more operis humani parietibus erectis, sed instar speluncae praeruptis et saepius eminentibus asperata scopulis, culmine quoque diversae altitudinis, quod hic vertice tangi, alibi manu vix possit attingi, credo docente archangelo, Deum non ornatum lapidum, sed cordis quaerere et diligere puritatem. Vertex vero montis extrinsecus partim cornea sylva tegitur, partim virenti planitie dilatatur. Missarum itaque celebratione completa, magno attoniti gaudio quique redierunt in sua. Episcopus autem delegato ministrorum, cantorum, sacerdotumque officio,dine celebrari. Nullus autem huc nocturno est tempore ausus ingredi, sed aurora transacta matutinos ibi decantavit hymnos. Ex ipso autem saxo quo sacra tegitur aedes, ad aquilonem altaris, dulcis et nimium lucida guttatim aqua dilabitur, quam incolae stillam vocant. Ob hoc et vitreum vas ejusdem receptui praeparatum ar
Abbreviated transcription (Latin):
n que ꝑ sũmũ sui sedis mini¬
strum conferre dignatus est:
ad certum usq fĩnem ꝑducat.
factum qr est: ut suggerat an¬
tistes. Nocte uero conscituti ie¬
uinii suꝑnus angelus dñi
michael ep̃o sepontino ꝑuisio¬
nem apparens: non est inqͥt
nobis opus hanc quam edi¬
fiauu dedicare ecc̃am. Ip̾e enĩ
qui condidi eciam dedicaui.
Uos tautum intrate. et me ad¬
precibus locum frequentate:
cet meum autem erit ostende
quomodo ꝑ me locum ip̃m cõ¬
aduementes mane cum obla¬
tonibz et magna instancia
precum: intrant regiam au¬
stralem. Et ecce longa porticꝰ
in aquilone porrectu. atq illã
aslingens posterulam: extra
quam̾ uestigia marmori ni¬
diuius impressa. Sed priusqmͣ
iluc ꝓuenias: apparet ad ori¬
entem basilicam p̾grandis ad
quam ꝑ gradus ascenditur. Hec
cum ip̃a porticu suo. quingẽtos
fere homines cupere uidesutur.
Altare uenerandum. rubro q
cooꝑtum palliolo: ꝑ medium
parietis meridiam ostendens.

Expanded text:
ra, quae per summum suae sedis minira, quae per summum suae sedis ministrum conferre dignatus est, ad certum usque finem perducat'. Factumqtistes. Nocte vero constituti jejunii suprema, angelus Domini Michael episcopo Sepontino per visionem apparens: Non est, inquit, vobis opus hanc quam aedificavi dedicare ecclesiam. Ipse enim qui condidi, etiam dedicavi. Vos tantum intrate, et me asprecibus locum frequentate. cet. Meum autem erit ostendere quomodo per memet locum adveniunt mane cum oblationibus, et magna instantia precum intrant regiam australem, et ecce longa porticus in aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam extra quam vestigia marmori diximus impressa. Sed priusquam huc pervenias, apparet ad orientem basilica praegrandis, qua per gradus ascenditur. Haec cum ipsa porticu sua quingentos fere homines capere videbatur, altare venerandum, rubroque contectum palliolo, prope medium parietis meridiem ostendens.
Abbreviated transcription (Latin):
gererent: et si intrare uel
dedican illic deleat eccłia.
uude conlatione facta ad orie¬
tem loci illius beati petri apłor
principis nõie condunt etcam
et dedicant: in qua eciam beate
sc̃ꝑ uirginis marie scĩq bap̃te
iohannis altaria statiuint. lan¬
dem antistes salubri reperto con¬
siuo: tomanũ cp̃m quid de hio
agendum sit ꝑ mincios scill¬
tãbatur: qui tunc forte in moll¬
te fere quinquagesimo miliand
a romana urbe distante mora¬
latur. que incole sã siluestr cog¬
nommne uocant: co qd̃ ip̃e ibi
quondam exulauerit. et ꝓ fidai
ꝑsequutione diu latuenͣt in
soracti monte. ⁊aliaqz manda¬
ta remittit. Si hominis est ula
dedicare ettam: hoc matime di
quo uictora data est fieri opor¬
tet. Sin autem alias scõ ꝓuiso¬
ri placuerit: eodem precip̾ne die
illius in hoc noluntas est que¬
renda. Hoc ergo tempore ĩmmnẽ¬
te: aganius ambo triduanu
cum ciuib nr̃s ieiuniũ. scãm
trinitatem rogantes: ut mune¬

Expanded text:
agerent, et ubi intrari vel agerent, et ubi intrari vel dedicari illa debeat ecclesia. Unde conlatione facta, ad orientem loci illius beati Petri apostolorum principis nomine condunt ecclesiam et dedicant. In qua etiam beatae semper virginis Mariae sanctique baptistae Iohannis altaria statuunt. Tandem antistes, salubri reperto consilio, Romanum episcopum, quid de his agendum sit, per nuntios sciscitabatur. Qui tunc forte in monte fere quinquagesimo miliario a Romana urbe distante degebat, quem incolae sancti Silvestri cognomine vocant, eo quod et ipse ibi quondam exulaverat et pro fidei persecutione delituerat in Zirapti monte, taliaque mandata remittit: 'Si hominis est illam dedicare basylicam, hoc maxime die quo victoria data est fieri oportet; sin autem alias provisori placuerit, eodem precipue die illius in hoc voluntas est quaerenda. Hoc ergo et tempore inminente agamus ambo triduanum cum civibus nostris ieiunium, sanctam Trinitatem rogantes, ut mune
Abbreviated transcription (Latin):
fulgura crebra uolant. et caligo
tenebrosa totum montis ca¬
cumen obdurit: impleta ꝓple¬
cia que dñm laudans. Qui fa
at inquit angelos suos sp̃t: et
ministros suos flãmam iguis.¬
Cugiunt pagani: partim fer¬
ro hostium. partum ignifers mmi¬
pulsi sagittis: et neapolim usq
sequentib. atq extrema queq
cedentib aduersariis: menia
tandem sue urbis moribundi
dei i aduitorium uenerit xp̃ia¬
nis. sam et sercentos ferme
suoꝵ fulmine uidelunt intẽp¬
et continuo colla submitteñtes
armis indiuntur fidei. Cumq
archangeli: uident mane urcta
ianiram septemtrionalem qua
predixi instar posterule pusille
quasi hominis uestigia mar¬
mori arcius impressa. agnoscũt¬
qr bratum michaelem hoc p̾sencie
sue signum uoluisse monstra¬
re. ubi postea culmen apposi¬
tum. et altare impositum est:
ip̃a eccłia obsigna uestigiorũ.
apodora est uocata. Multa du¬
bitatio est inter sepontinos et¬
leneuentinos orta. quid de loco

Expanded text:
fulgura crebra volant, et caligo fulgura crebra volant, et caligo tenebrosa totum montis cacumen obduxit, impleta prophetia quae Dominum laudans ait: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flafugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ut Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque cedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi Dei in adjutorium venit Christianis. Nam et sexcentos ferme suorum fulmine videbant interfeco continuo colla submittentes, armis induuntur fidei. Cum vearchangelo, vident mane juxta januam septentrionalem, quam praedixi, instar posteriora pusilla quasi hominis vestigia, marmore arctius impressa, agnoscuntque beatum Michaelem hoc praesentiae suae signum voluisse monstrare, ubi postea culmen appositum, et altare impositum, ipsaque ecclesia ob signa vestigiorum. Oppidania est vocata. Multa dubitatio erat inter Sepontinos Sepontinos erat, quid de loco
Abbreviated transcription (Latin):
custodem. Hac reuelatione cõ
deposcere michaclem. Duas
quidem ianuas ibi cernentes:
quarum australis que et ma¬
ior erat aliquot gradibz mn
occasum u̾gentib adiri po¬
terat. Sed nec ultra criptam
intrare ausi: pro forib cotidie
or̃oni uacabant. Inter hec ne¬
apolite pagani ad huc scemas¬
ritib oberrantes sepontinos
et brueuentinos qui ducentis
quinquaginta milib a sepon¬
to distant: bello lacessere temp¬
tant. Qui antistis sui moni¬
tis edocti: triduo petunt indu¬
strias. ut in triduano iciuno
licet quasi fidele patro anium
scĩ michaelis implorare presi¬
dium. Quo tempore pagani
ludis scemas falsorum mui¬
tant aurilia deorum. Ecre autẽ
nocte ip̃a que belli precedelat diẽ.
a dest in uisione sanctus micha¬
cl. autistiti preces dixit ẽẽ exnu¬
turam: et quarta diei hora bello
pmonet hostib occaurrendum.
Leti ergo mane. et de angelica
in primo belli apparatu: garganꝰ
imenso tremore concutitur:

Expanded text:
torem atque custodem. Hac revelatione comptorem atque custodem. Hac revelatione compsanctum deposcere Michaelem. Duas quippe januas ibi cernentes, quarum australis, quae et major erat, aliquot gradibus in occasum vergentibus, adiri poterat, sed nec ultra cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie orationi vacabant. Inter haec Neapolitani paganis adhuc ritibus aberrantes, Sepontinos et Beneventanos, qui centum quinquaginta milliaribus a Seponto distant, bello lacessere tentant. Qui antistitis sui monitis edocti, tridui petunt inducias, ut triduano jejunio liceret quasi fidele patrocinium sancti Michaelis implorare et praesidium. Quo tempore, pagani ludis scenicis falsorum invitant auxilia deorum. Ecce autem nocte ipsa quae belli antecedebat diem, adest in visione sanctus Michael antistiti, preces dixit exauturam, et quarta diei hora bello praemonet hostibus occurrendum. Laeti ergo facti, et de angelica s. Atque in primo belli apparatu Garganus immenso tremore concutitur,
Abbreviated transcription (Latin):
didit. Huiꝰ dum peccora quoꝵ
infinita multitudine pollebat
passim per diuexi montis la¬
tera pascerentur: cõtigit. tau¬
rum armenti gregis cõ.¬
sorcia sꝑuentem: singularem
in cedere solitum: et ad extremũ
redeunte peccore domũ. nõ esse¬
q requirens: muenit tandem
in uertice montis. forib auus¬
dam ad sistere spelunce. Iraq ꝑ
motus cur soli nagus incederet:
arrepto arcu appeciit illum sa¬
gitta toxicata. Que uelut uẽti
flamme retorta: eum a quo iac¬
tata est mox reuersa ꝑcussit.
curbati ciuies et stupefacti qua¬
liter res fuerit effecta: non enĩ
accedere ꝓpius au debant cõsul
der̃ ep̃o quid facto opus sit.
Qui in dicto ieinio trduano
l deo monuit cẽ querendum.
Quo peracto: sanctus dei ar
deo querendo mistenium. uide¬
licet hominem suo telo ꝑcussũ
sciatis hoc mea gestum uolun¬
tate. Ego enim sum michael
arhangelus qui i conspectu
in tenis incolere cumq serua¬
ri instituens. hoc uolui proba

Expanded text:
didit. Huius dum peccora, quorum didit. Huius dum peccora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per divexi montis latera pascerentur, contigit, taurum, armenti congregis consortia spernentem, singularem incederredeunte pecore domum non aeque requirens invenit tandem in vertice montis foribus cujusdam assistere speluncae. Itaque ira permotus, cur solivagus incederet, arrepto arcu appetiit illum sagitta toxicata. Quae veluti venti flamine retorta, eum a quo jacta est, mox reversa percussit. Turbati cives et stupefacti qualiter res fuerit effecta, non enim accedere propius audebant, consulunt episcopum, quid facto opus sit. Qui indicto jejunio triduano, a Deo monuit esse quaerendum. Quo peracto, sanctus Domini Deo quaerendo mysterium, causam videlicet hominis suo telo percussi. Sciatis hoc mea gestum voluntate. Ego enim sum Michael archangelus, qui in conspectu in terris incolere, tutumque servare instituens, hoc volui indici
Abbreviated transcription (Latin):
riam beati micha¬
elis archangeli
toto orbe uencrã¬
dam ip̃ius et oꝑe
condita et consecrata nomme
demonstrat eccla: que non me¬
talloꝵ fulgore. s priuilegio cõ¬
mendata signoꝵ: ili facta sce¬
mate sed celesti p̾dita uirtute.
ut pote qmͣ fragilitatis huma¬
ne memor archangelus e celo
ueniens ad promerandam ibi
mortalib suꝑnoꝵ socicta tem
ꝓpria sua manu condere digna¬
tus est. Uertice siquidem mon¬
tis excelsi posita. de corpore eiꝰ¬
dem sareo spelunce. instar pre¬
cauata ostenditur. Est autem
locus in campanie finib: ubi
inter sinũ adriaticum et mon¬
tem garganũ ciuitas sepontꝰ
positã est. Qui amenib aiui¬
tutis ad .xii. milib pedum pre¬
crectus in cacumine suppremo
brati archangeli quam p̾fatꝰ
sum gestat ecclam. hanc mor¬
talib hoc modo cegnitam: li¬
bellus in cadem ecclesia posi¬
tus indicat. Erat in eadem
ciuitate prediues quidam no¬
mine garganus: qui ex euẽ¬
tu suo monti nocabulum in¬

Expanded text:
riam beati Michaelis archangeli toto orbe venerandam ipsius et opere condita et consecrata nomine demonstrat ecclesia. Quae non metallorum fulgure, sed privilegio commendata signorum, vili facta scaematę, sed caelesti predita virtute, utpute quam fragilitatis humanae memor archangelus ę celo veniens, ad promerendam ibi mortalibus supernorum sociaetatem, propria manu condere dignatus est. Vertice siquidem montis excelsi posita, de corpore eiusdem saxi speluncae instar precavata ostenditur. Est autem locus in Campaniae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus posita est, qui a moenibus civitatis ad 12 milia passuum preerectus, in cacumine suppremo beati archangeli, quam prefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam libellus in eadem ecclesia positus indicat. 2. Erat in eadem civitate predives quidam nomine Garganus, qui et ex eventu suo monti vocabulum in
Abbreviated transcription (Latin):
presbiter cum reliquiis sancti
andree et alioꝵ qm plimimoꝵ¬
scõrum. Quib sub altare posi¬
tis cum nocte deuota nigilat
et suꝑ formula se ad oronem
prosternit: paruus sopor ei ac¬
cessit qualiter ei dñs declara¬
ret uotum suũ impletum di

Expanded text:
presbyter cum reliquiis domni presbyter cum reliquiis domni Andreae et aliorum quam plurimorum. Quibus super altare positis, cum nocte devota vigilat super formulam, et se ad orationem prosternit, parvus sopor ei accessit, qualiter ei Dominus declararet votum suum impletum, di
Abbreviated transcription (Latin):
lerga una er eius fuit famu¬
labus que usu temerario. et
cathedram beate regine post
eius discessum sedere p̾sump¬
sit. Quo fcõ iudicio dei ꝑcussa:
sic ardebat ut uiderent omnes
funnũ de ea maltum proced̾e.
et illa coram pplõ proclama¬
ret: confitens se pecrasse. et ꝓ¬
pterea arderet. quia in beate̾ se¬
de consederat. Arib dieb et tri¬
uus noctib unum incendi¬
ui passa: uociferans clama¬
bat. Dña radegundis peccaui¬
male egi. Indulge. refngera
memibra duro cruciatu exusta.
Mĩa larga. lonis operib glosa
que om̃ibz miscceris miscrere
mei. In tanta pena ip̃am oĩs
ppls uidens pro ea precabat.
tam quamn si presens c̃et dicẽs.
quia ubicumq ex fide inuoca¬
tur adest. Dña bona parce ei:
nec tanto cruciatu infelix defi¬
ciat. Sic bratissima ad preces
sospes puella ad domũ suam
rediit. Sieq istius pena: õs
fecit cautos ac deuotos.
quias oĩum scõrum plena
deuotõne habere cupiens in¬
int uir uenerabilis magnus

Expanded text:
berga una ex eius fuit famulabus, qui ausu temerario in cathedra beatae reginae post eius discessum sedere praesumpsit. Quo facto, iudicio Dei percussa, sic ardebat, ut viderent omnes fumum de ea in altum procedere, et illa coram omni populo proclamaret, confitens se peccasse; propterea arderet, quia in beatae sede consederat. Tribus diebus et tribus noctibus unum incendium passa, vociferans clamabat: 'Domina Radegundis, peccamale egi, indulge, refrigera membra duro cruciatu exusta; misericordia larga, bonis operibus gloriosa, quae omnibus misereris, miserere mei. In tanta poena ipsam omnis populus videns, pro ea precabatur tamquam si praesens esset, dicens: Quia ubicunque ex fide invocatur, adest: domina bona, parce ei ne tanto cruciatu infelix deficiat. Sic beatissima ad preces sospes ad domum suam rediit: et sic istius poena omnes fecit cautos ac devotos. quias sanctorum omnium plena devotione habere cupiens,nit vir venerabilis Magnus
Abbreviated transcription (Latin):
nera bili patri cõmogello sui¬
cordis ardorem et ignitũ ig¬
ne dñi desiderium. de quo ig¬
ne dñs in ewangelio loqui¬
tur: iguem ueni mittere in
ardeat: Ardentem patri patefe¬
cit suum affectum. sed nõ ita
cio. Erat enim uenerabili cõ¬
mogello arduum tanti sola¬
miñis pati dispendium. Tari
tyronem siñ ad bella futura
erudielat. ut deinceps de eius
uictoria glõsos referret trum
licet si bi tamen aliis utilem
depromit sentenciã. se et pacis
uinculum. et solaminis sup¬
plementũ: comitesq itineris
quos religio claros redderet
fragium postulat. ut nenturo
itineri solamen largitor pie
tatis tribuat. Ircesimũ igit᷑¬
etatis annũ agens arrepto
itinere: cum duodecim comi¬
tib xp̃o duce. ad litus ma¬
ris accedunt: ubi om̃ipoten¬
tis mĩam prestolantu. ag
tem adc̃e carinam. Quam in¬
gressi. dubias per fretum gra¬
diuntur uias. mitemq salũ
ꝓperantib zephiroꝵ flabris
ꝑ nici cursu ad britannucos

Expanded text:
nerabili patri Commogello nerabili patri Commogello cordis ardorem et ignitum igne Domini desiderium, de quo igne Dominus in euangelio loquitur: Ignem veni mittere in ardeat, ardentem patri patefaciebat affectum, sed non ita bat. Erat enim venerabili Commogello arduum tanti solaminis patere dispendium. Tandetyronem suum ad bella futura erudierat, ut de eius victoria gloriosus referret triumlicet sibi, tamen aliis utilemdepromit sententiam, se et pacis vinculum, et solaminis supplementum comitesque itineris, quos religio claros reddebat,onum suffragium postulat, ut venturo itineri solatates tribuat. Vicensimum ergo aetatis annum agens, arrepto itinere, cum duodecim comitibus Christo duce ad litus maris accedent. Ibi omnipotentis misericordiam prestolantur, tem adesse, carinamque ingressi, dubias per freta ingrediuntur vias mitemque salum, prosperantibus zepherorum flabris, pernici cursu ad Brittanicos
Abbreviated transcription (Latin):
intra adolescencie etatem detẽ¬
tus. psalmoꝵ librum elima¬
to sermone exponeret. multa¬
qz alia que uel ad cantũ digna
uel ad docendum utilia condi
cictati monasterium q cuius
uocabulum est benccspr petiit.
in quo presul uirtutum ub̃ta¬
te cluclat beatus cõmogellis
egregius inter suos monado¬
rũ pater. quiq et religionis
studio et regularis discipline
cultu precipuus habebatur.
Ibi solis or̃onib et ieumiis
uacare cepit. et iugum xpiqd
ferentibz leue est super se fent
semet ip̃m q̃ sibi ab negando.
ac crucem suam tollendo ip̃m
sequi: ut qui alioꝵ doctor fu¬
turus erat. ip̃e qd̾ doctrma di¬
dicerat in suo corpore mortifica¬
tionem ferendo plenius exem¬
plo monstraret. qd̾ aliis mi¬
plenda fore docuisset. ꝑactis
itaq annoꝵ multoꝵ in mo¬
nasterio circulis: peregrinati¬
onem desiderare cepit memor
Exi de terra et de cognatione
tua et de domo patris tui. et
uade in terram qu̾a monstta¬
uero tibi. Confessus igitur ue¬

Expanded text:
intra aduliscentiae aetatem' detentus, psalmorum librum elimato sermone exponeret multaque alia, quae vel ad cantum digna vel ad docendum utilia, condidd monasterium cuius vocabulum est Benechor petiit, in quo presul virtutum ubertate cluebat beatus Commogellus, egregius inter suus monachorum pater, quique et religiones studio et regularis disciplinae cultu praecipuus habebatur. Ibi solis orationibus et ieiuniis vacare coepit et iugum Christi, quod ferentibus leve est, super se ferre semetipsumque sibi abnegando ac crucem suam tollendo Christum sequere, ut qui aliorum doctor futurus erat, ipse quod doctrina didicerat in suo corpore mortificationem ferendo uberius exemplo monstraret, quid aliis implenda fore docuisset. Peractis itaque annorum multorum in monasterio circulis, coepit peregrinationem desiderare, memor Exi de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tut et vade in terram, quam monstrabo tibi. Confessus igitur ve
Abbreviated transcription (Latin):
lus aduenit. Oculum qũe
iam ꝑdidisse dolebat solum
dolorem senciens. sanum re¬
cepit. Que dieb nec cibum
sumpserat. nec diei lumẽ ui¬
derat: pedib sius nullo sust¬
tante incolamis ad domu
suam reuersa est: dño usq
in p̾sentem diem gr̃as agẽs.

Expanded text:
lus advenit, oculum, quem lus advenit, oculum, quem iam se perdidisse credebat, sola dolorem sentiens, sanum recepit. Quae tot diebus nec cibum sumpserat nec lumen diei viderat, pedibus suis, nullo sustentante, incolomis ad domum suam reversa est, Domino usque in praesentem diem gratias agens.
Abbreviated transcription (Latin):
dua ibi fuit oratio.
ostquam se in mona¬
sterium redusit: ma¬
trona mãmezo nomine dũ
iter ageret: in oculum suum
grauis est sordicula ingres¬
sa. Ubi una uox. unus dolor.
unus clamor die noctuq in¬
erat ei. Ut aũt suam fidelem
dñs declararet qũaqm ibi
in corpore iam non ẽẽt ad in¬
benigna affuit. Dñs posuit
et in sensum ut ad sc̃c oratori¬
um ꝑgeret. et ad eius inuoca¬
tionem se saluari crederet. At
femia dolore plena manibz
seruuloꝵ suoꝵ sustentata. uix
ad cum oratorium duci pof̾at
ualidissimũ sustinens dolorẽ¬
ibi se in pauimentũ ꝓiecit cla¬
mare cepit. Dña radegundis
credo te uirtute dei ẽẽ plenã.
cuiꝰ uoluntatem magis feci
plena miserere mei. subuen
infelici. Ora promeut michi
reddatur oculus. quia pro gͣ¬
in cruciatu et dolore: affligĩt
anima mea. Sic illa que dolo¬
res õium inse sola transtulit
deri potuisset: henigne exau¬
diuit. atq inuocatõnẽ nõis
sui dño miserante per cus
interuentum dolor effugit sa¬

Expanded text:
dua ibi fuit oratio. 11. Postquam se in monasterio reclausit, matrona Mammezo nomine dum iter ageret, in oculo suo gravis est sordicula ingressa. Ubi una vox, unus dolor, unus clamor die noctuque inerat ei, ut suam fidelem Dominus declararet. Quamquam ibi in corpore iam non esset, ad inbenigna adfuit. Dominus posuit ei in sensu, ut ad suum oratorium pergeret et ad eius invocationem se salvari crederet. At ubi femina dolore plena, in manibus servulorum suorum sustentata, vix ad eius oratorium duci poterat, validissimum sustinens dolorem, se in pavimentum proiecit et clamare coepit: 'Domina Radegundis, credo, te virtute Dei esse plenam, cuius voluntatem magis fecisplena, miserere mei, subveni infelice, ora pro me, ut mihi reddatur oculus, quia pro gravi crutiatu et dolore affligitur anima mea'. Sic illa, quae dolores omnium in se sola transtulit,deri potuisset, benigne exaudivit ad invocationem nominis sui. Domino miserante, per eius interventum dolor effugit, sa
Abbreviated transcription (Latin):
ture conu̾satõnis aduentũ.
seculari sub habitu religionis
formabatur exemplo. in nullo
huiꝰmodi compede cathenata.
in scruorum dei obsequio suc¬
cinta. in redemptõne captiuo¬
rum sollicita. In egenorum
ercgatione ꝓfusa. ꝓpriũ cre¬
didit quicquid de se pauper ac
C
habitu mens intenta
ore tacente pectora confitent.
cui et si lingna taceat. et scien¬
cia nil occultat. quia qd̃ indi¬
namq ad prandium. ausifri

Expanded text:
turae conversationis adventum, dum saeculari sub habitu religionis formabatur exemplum. In nullo huius mundi conpede catenata est, in servorum Dei obsequio succincta, in redemptione captivorum sollicita, in egenorum erogatione profusa; proprium credidit, quicquid de se pauper accc in mundiali habitu mens intenta ore tacente, pectora confitentur, cui, etsi lingua taceat, conscientia nil occultat, quia quod audia ad prandium Ansifri
Abbreviated transcription (Latin):
quirunt auctores. imenctos
bus aduoluitur sacerdo¬
almꝰ offerens filium. cuiꝰ ne¬
cessitatem etas et debilitas
eciam sine precib allegatant.
Sit cõmunis õmm dolor pre¬
cpne sacerdotum qui concep¬
tam mĩam ad diuinam cde¬
menciam contulerunt. Sta¬
tun q adolescentem beatus
gerinamis sedere compulit.
attrectat poplitem debilitate
curuatum. et ꝑ tota infirii¬
tatis spacia medicabilis dex¬
tera ꝑcurrit. Salubrem tactũ
sanitas festina subsequitur
anditas sucum. nerui officia
susceperunt: et in corspectu
dium filro incolumitas patu
filius reformatur. Implent
ppli stupore miraculi. et ĩ pec¬
torib oĩum fides catholica in¬
tucata firnat᷑. Predicatio
deinde ad pletem de preuanca¬
sonis emendatione conu̾tit
omm q sentencia pranitatis
auctores expulsi ab insiua sa¬
cerdotib adducuntur ad medi¬
tranea deferendi: ut et regio
absolutione et illi emendatio¬
ne fruerentur. Quod in tantũ
salubriter factum est: ut in uli
locis eciam nunc fides inteme

Expanded text:
quirunt auctores inventosqubus advolvitur sacerdotum, offerens filium, cuius necessitatem aetas et debilitas etiam sine precibus adligabant. Fit eommunis omnium dolor, praecipue sacerdotum, qui conceptam misericordiam ad divinam clementiam contulerunt. Statimque adulescentem beatus Germanus sedere conpellit, adtrectat poplitem debilitate curvatum, et per tota infirmitatis spatia medicabilis dextra percurrit. Salubrem tactum sanitas festina subsequitur; ariditas sucum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur populi stupore miraculi, et in pectoribus omnium fides catholica inculcata firmatur. Praedicatio deinde ad plebem de praevaricationis emendationeconvertitur, omniumque sententia pravitatis auctores, expulsi insula, sacerdotibus addicuntur ad mediterranea deferendi, ut et regio absolutione et illi emendatione fruerentur. Quod in tantum salubriter factum est, ut in illis locis etiam nunc f
Abbreviated transcription (Latin):
tis egregius amanꝰ ĩqͥutũ
fere ab urte lapidem germa¬
ne benmolencie affectu prose¬
quitus est. Quib iter carpẽ¬
tib: ecce mulier uidua muci
cadauer fulii tumulandũ fe
rerentur orabat instancius.
son cafu uerum dispositione
celesti coꝵ sibi oblatam prese̾¬
ciam incunctanter se crederet:
ambor meritis materne soli¬
tudin posse filium reformari¬
dubitatum est longe dere tẽp¬
tanda ꝑtinaciter concertatũ:
dum et hic beato aniano qd̃
sua ẽẽt dyocesis. de miraculo
iudicat p̾sumendũ: et ille a
germano scĩssimo si quid e¬
rat faciendum. celetius obti¬
nere posse confirmat. Cedeus
itaq partim in aternis lacri¬
mis partim instancie presulis:
om̃ia sufferenti prefisus cari¬
tati or̃oni solito incumbit mo
catus ulerrimis: ingenti uni¬

Expanded text:
tis egregius Anianus in secundum tis egregius Anianus in secundum fere ab urbe lapidem germanae benevolentiae affectu prosecutus est. Quibus iter carpentibus, ecce mulier vidua, unici cadaver filii tumulandum ferm, ut sui misererentur, orabat instantius; non casu, verum dispositione coelesti eorum sibi oblatam praesentiam; incunctanter se credere, amborum meritis maternae sollicitudini posse filium reformaridubitatum est, longe de re tentanda pertinaciter concertatum; dum et hic beato Aniano, quod sua esset dioecesis, de miraculo judicat praesumendum; et ille a Germano sanctissimo, si quid erat faciendum, celerius obtineri posse confirmat. Cedens itaque partim maternis lacrymis, partim instantiae praesulis, omnia sufferenti praefisus charitati, orationi solito incumbit morcatus uberrimis, ingenti uni
Abbreviated transcription (Latin):
auctorib alacriter ad ꝓpua
remeans: aurelianensi urbi
iam proximꝰ mimeret: extim¬
plo signa basilice semoris ne¬
mine impellente concussa cõ¬
centu ultroneo qd̾ est dictũ
mirabile aduentus cius ce¬
porunt eẽ p̾muicia. Lunc eidẽ
cuuitati sanctus erat amianꝰ
ipe glosus. Qui interna sp̃t
minib extra urbem beatissi¬
uo grimano obruam ꝓcedit:
excipit. uenerat᷑. tantoq con¬
fectum ex itinere: quanta de¬
cuit. obsequioꝵ diligencia re¬
forit. O quantis ula dies er¬
acta leticiis: quantum hono¬
ris. thesauri quatu illa urbs
ferebat. duab aplicis fulta
cande labris splendidissimis
illustrata. Eo itaq loci quo se
mutius sacerdotes amplexib
sollempniter exceperunt exclia
postmodum germani nõie cõ¬
structa diuinoꝵ impensa bene¬
ficioꝵ: memorabile eiꝰ meritis
prebet testimoniũ. Postqua
tutum dapib alterne apposi¬
tis expleuerunt: germanum
scissimũ id qd̃ restabat itine¬
ris pacturum iur eque meri¬

Expanded text:
atur, alacriter ad propria remeans, Aurelianensi urbi jam proximus immineret: extemplo signa basilicae senioris, nemine impellente, concussa, concentu ultroneo quod est dictu mirabile adventus ejus coeperunt esse praenuntia. Tunc eidem civitati sanctus erat Anianusipse gloriosus, qui interna spiriminibus, extra urbem beatissimo Germano obviam prodit, excepit, veneratus est, tantoque confectum ex itinere, quanta decuit obsequiorum diligentia, refovit. O quantis illa dies exacta laetitiis! Quantum honoris, thesauri quantum urbs illa ferebat, duabus apostolicis fulta  impinguata, candelabris splendidissimis illustrata! Eo itaque loci, quo se mutuis sacerdotes amplexibus solemniter exceperunt, ecclesia postmodum beati Germani nomine constructa, divinorum impensa beneficiorum memorabile ejus meritis praebet testimonium. 11. Posttutum dapibus alterne expleverunt; Germanum sanctissimum, id quod restabat itineris peracturum vir aeque meri
Abbreviated transcription (Latin):
dit. atq in eo loco imiuersum
sistit exceratũ. Ad hec rer fero¬
assimꝰ. amiratõnem pro ira¬
cundia deo imꝑante concerit
Stupet constanciam. uencrat᷑
reuerenciam. auctoritatis ꝑ¬
tina aa ꝑmnotur. Apparatus
lellicus. armoꝵ cõmotio ad
consilii ciuilitatem deposito
tumore descendit. tractat᷑ ꝙ
qualiter nõ qd̾ rer uoluerat.
s qd̾ sacerdos pecierat comple¬
retur. Ad stationis quietem
rer exerritus qr se recepit. pa¬
cis securitatem fidelissimã
pollicetur. ea condt̃one. ut
ueniam quam ũr prestit᷑at
ab imꝑatore uł abecio peteret᷑.
iiterea per̾ int̾cessionem et
meritum sacerdotis rex com

Expanded text:
dit atque in eo universum dit atque in eo universum sistit exercitum. Ad haec rex ferocissimus admirationem pro iracundia, Deo imperante, concepit; stupet constantiam, veneratur reverentiam, auctoritatis pertinacia permovetur. Apparatus bellicus armorumque commotio ad consilii civilitatem, deposito tumore, descendit, tractaturque, qualiter non quod rex voluerat, sed quod sacerdos petierat conpleretur. Ad stationis quietem rex exercitusque se recipit; pacis securitatem fidelissimam pollicetur, ea conditione, ut venia, quam ipse praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio peteretur. Interea per intercessionem et meritum sacerdotis rex conp
Abbreviated transcription (Latin):
ix dum domũ de trans¬
marina expeditione re¬
meauerant. eciam legatio ar¬
moricant tractus. fatigation
brati antistitis ambiebat. offẽ¬
sus enĩ superbe insolencia re¬
gionis uir magnificus eciuis
qui tunc rem publicam gulri¬
uabat. cochari ferocissimo
alanoꝵ regi. loca illa indi¬
nanda pro retellioms p̾simis¬
tione pmiserat. que ille am¬
ditate barbarice cupiditatis
inhiauerat. Itaq genti lel¬
ucosissime regi qr ydoloꝵ
ministro obicitur. senex un
s tamen om̃ib xp̃r presidie
maior et minor fortior. N. e
festinꝰ egreditur. quia ĩnum¬
bat bellicus apparatus. Ia
progressa gens fuerat. to¬
tum̃q iter eques ferratus
mmpleuerat. et tamen sacci¬
dos urͣ obuius ferelntur. do¬
uec ad regem ip̃m qui subseq̃¬
iatur accederet. Occurrit in
itinere iam progresso et ar¬
mato duci inter suoꝵ cat̾uas
opponitur. medioq interpre¬
te primũ precem supplicem
fundit. demnde increpat diffe¬
rentem. ad extremum ma¬
iui miecta ferem abenas ĩua¬

Expanded text:
ixdum domum de transmarina expeditione remeaverat, et iam legatio Armoricani tractus fatigationem beati antistitis ambiebat. Offensus enim superbae insolentia regionis vir magnificus Aetius, qui tum rem publicam gubernabat, Gochari ferocissimo Alanorum regi loca illa inclinanda pro rebellionis praesumptione permiserat, quae ille aviditate barbaricae cupiditatis inhiaverat. Itaque genti bellicosissimae regique idolorum ministro obicitur senex unus, sed tamen omnibus Christi praesidio maior et fortior. Nec mora, festinus egreditur, quia imminebat bellicus apparatus. Iam progressa gens fuerat totumque iter eques ferratus impleverat, et tamen sacerdos noster obvius ferebatur, donec ad regem ipsum qui subsequebatur accederet. Occurrit in itinere iam progresso, et armato duci inter suorum catervas opponitur medioque interprete primum precem supplicem fundit, deinde increpat differentem, ad extremum, manu iniecta, freni habenas inva
Abbreviated transcription (Latin):
magna gloria creato¬
ris. Ergo causa dum glob
qd̃ sansta filaucrat penderet
de cameta ueniens sorre ut
tangeret anteqmͣ filum incide¬
ret: mortuus in morsu pepẽ¬
Iseratur operi res tam dig¬
na miraculo. Noreins qui¬
dam nõie homo eiusdem sc̃e
pro piscatione dum in mari
satageret. oborto uentoꝵ tur¬
bine fluctuum surgente mo¬
le nec tam nauta sentmante
qu̾a unda suꝑ uergente. cum

Expanded text:
magna gloria creatoris. Ergo casu dum glomus quem sancta filaverat perpenderet de camera, veniens sorix ut tangeret, antequam filum incideret mortuus in morsu pepenInseratur operi res tam digna miraculo. Floreius quidam nomine homo eiusdem sanetae pro piscatione dum in mare satageret, oborto ventorum turbine, fluctuum surgente mole nec tam nauta sentinante quam unda supervergente, cum
Abbreviated transcription (Latin):
duntur. eam cum digno sepeli¬
uit honore.
Um sub muro cum psal¬
lencio sãn cuis corpus portare¬
tur: quia instituerat ut milla
uiuens foras monasterii ia¬
nuam egrederetur: tota ton¬
gregatio supra astitit murũ
lamentans. itant planctus
corum suꝑaret ip̃m psallenciũ.
Pro psalmo lacrimas.pro cã¬
tico mugitum. et gemitum ꝓ
aueluyã roddelunt. Rogauerũt
desursum. ut subtus turri repiu¬
sarctur ferretrum in quo beata
portabatur: grauiter sustinen¬
tes eius absentiam. Sed ut su¬
am fidelem dñs declararet in
medio ppli. uoi dum pansare¬
tur scm̃ corpus cecum illumi¬
nauit. et qui multis annis

Expanded text:
duntur, eam cum digno sepelivit honore. 24. Dum sub muro cum psallentio sanctum eius corpus portaretur, quia instituerat, ut nulla vivens foras monasterio ianuam egrederetur , tota congregatio supra murum lamentans, ita ut planctus eorum superaret ipsum psallentium, pro psalmo lacrimas, pro cantico mugitum et gemitum pro alleluia reddebant. Rogaverunt desursum, ut subtus turrem repausaretur feretrum, in quo beata portabatur, graviter sustinentes eius absentiam. Sed ut suam fidelem Dominus declararet in medio populi, ibi, dum pausaretur sanctum corpus, caecum inluminavit. Qui multis annis
Abbreviated transcription (Latin):
gatur hostia dum san¬
gnis de calice in ora fideliũ
funditur̾: quid aliud qmͣ do¬
mini corpus in cruce ĩmola¬
tio: eiusq sanguinus effusio.¬
amb̾. in libro de catheziz an¬
lix non quilib sed certa
ux: alimentũ est resurrectio¬

Expanded text:
gitur hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam dominici corporis in cruce immolatio eiusque sanguinis  in libro de cathechizanlix non qualibet, sed certa lix, alimentum est resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia sub dupplici specie
sumitur. cum substancialit̾¬
tur totam humanã naturã
assumpsisse. ut totam redi¬
meret. Paiuis entin ad carnẽ
refertur. Unium ad animã
quia unum operatur sãgui¬
nem: in quo sedes auime a
ꝓpletis ẽẽ dicitur. Ideo ergo ĩ
duab speieb celebratur. ut
amime et emus susceptio in
ꝓp̃o et uttn sqr liberatio in nob̾
Ualct enim ad tuitionem cor¬
poris et amme quod percipimꝰ¬
quia caro ip̃i pro salute corpo¬
ris. sangius uero pro anima
nr̃a offertur. sicut prefiguta¬
uit moyses. Caro in quit pro
anima. Sed tamen sub utra¬
qr specie sumitur qd̃ ad utcũq
ualet: quia sub utraq specie

Expanded text:
Sed quare sub duplici specie sumitur, cum sub altertur totam humanam naturam assumpsisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur, ut animae et carnis susceptio in Christo, et utriusque liberatio in nobis Valet enim ad tuitionem corporis et animae quod percipimquia caro Christi pro salute corporis sanguis vero pro anima nostra offertur, sicut praefiguravit Moyses. Caro, inquit, proanima; sed tamen sub utraque specie sumitur; quod ad utramque valet, quia sub utraque sumi
Abbreviated transcription (Latin):
ius potest c̃e: qmͣ corpus et sã¬
guis xp̃i. nec ulla oblatio hac
potior est. S ed hec om̃s proces¬
serunt que pura consciencia
dño offerenda sunt. et pura
mente sumcuda: atq ab oĩb
uencranda. Et sicrti pocior est
ceteris: ita pocius excoli et ue¬

Expanded text:
esse potest quam corpus et sanguis Christi. Nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit. Quae pura conscientia Domino offerenda est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda. Et sicut potior est caeteris, ita potius excoli et ve
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguinẽ comedere. Quia
ergo xp̃m uorari dentib fas
non est: in mistecio carnem et
sanguinẽ nobis cõmenda¬
uit. et ideo ne ab incredulib
ut sanguiius similitu¬
dine lumamus. ut ita et ueri¬
tas non desit: et ridiculum
nillum fiat a paganis qd̃
cruorem occisi bibamus.¬

Expanded text:
. Quia ergo Christum vorari dentibus fas non est, in mysterio carnem et sanguinem nobis commendavit. Et etiam ideo, ne ab incredulis rut sanguinis similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi hom
Abbreviated transcription (Latin):
misse. corpus xp̃i qd̃ iam re¬
surrerit monstrat. Pars com¬
mesta ambians adhuc suꝑ
terrum. Pars maltan usq
finem seculi corpora scõrm
in sepulcus erunt:. aꝰ in libͤ¬

Expanded text:
m resurrexit, monstrat. Pars comesta, ambulans adhuc super terram. Pars in altari usque finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. Item Clem
Abbreviated transcription (Latin):
A illa mistica distribud .ii.¬
tione spiritualis alimome
hoc imꝑtitur hoc sumiturꝰ
ut accipientes uirtutem ce¬
lestis cbr in caruem ip̃ius
qui caro nr̃a factus est tran¬
seamus. leo papa. Est cibus
refectionis est cib sangñs.
Sicut enĩ caro xp̃i uere est c¬
bus: ita sanguis enis u̾e
est potus. Idem est corpus¬
de quo dictum est. Caro mea
uere est cibz: et sangius me¬
us uere est potus. Cura boc
corpus aquile sunt que alis
cutuiuolant spiritualib.
os autem in specie pa¬
nis et niui qmͣ uide¬
mus: res muisibiles idest
ramus. Nec similter appre¬
hendimus has duas speci
te consecrationẽ panem ẽs¬

Expanded text:
 illa mystica distributione spiritalis alimoniae hoc impertitur, hoc sumitur, ut accipientes virtutem coelestis cibi in carnem ipsius, qui caro nostra factus est, transeamus? Idem est cibus refectionis, est cibus sanguinis. Sicut enim caro Domini vere est cibus, ita sanguis vere noster est potus. Idem: de quo dictum est: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Circa hoc corpus aquilae sunt, quae alis circumvolant spiritalibus. Nos etenim in specie panis et uini quam uidemus res inuisibiles id estramus. Nec similiter pendimus has duas speciete consecrationem esse pan
Abbreviated transcription (Latin):
modo uera curo quo¬
modo rierus sangnus: qr
similitudinẽ non ideo car
ne xp̃r: qui operatur̾ ut pos¬
sit mutare et conuertere ge¬
nera instituta nature. De¬
inde ubi non tulerunt sermo¬
nem xp̃i discipuli eius: sed
audientes qd̃ carnem suam
daret manducare et sangui¬
nem suũ ad bibendum rece¬
debant. Solus tamen petrus
dixit. uerba uite eterne habes
et ego a te qͦm᷑ recedam: Ne
igitur hoc plures dicerent.
et ne uelui ti quidem eẽt
horror cruo uris: sed manct
gracia redemptoris: ideo in
similitudinem quidem ac¬
cipitis sacrementũ. Sed u̾e
nature głiam et ueritatem
consequenis. Ego sum ĩquit

Expanded text:
modo vera caro, quomodo verus sanguis, qui similitudinem non video carnne Christi qui operatur ut possit mutare et convertere genera et instituta naturae. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli ejus, sed audientes quod carnem suam daret ad manducandum, et sanguinem daret ad bibendum recedebant. Solus tantum Petrus dixit: Verba vitae aeternae habes, et ego a te quomodo recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, et ne veluti quidam esset horror erroris, sed maneret gratia Redemptionis, ideo in similitudinem accipis sacramentum. Sed verae naturae gloriam virtutemque consequeris. Ego sum, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
tas lucis emicuit.
Euocetur memorie qd
tacitum pene preteriit.
Andeuerdus agens eisdem
beatissime. cum sibi filii nasce¬
rentur:quos ut uideret mox
ꝑderet orgitabat sepelire. Sic¬
pareret exammẽ infantulum
ad officium uitale redit ĩfans
de fimere. et rubens leuat de
ꝑallio. pallior uicinus ad tu

Expanded text:
tas lucis emicuit. Reuoce| tur memoriae quod tacitu poene praeteriit. Anderedus| agens eiusdem beatissime . cum sibi filii nascerentur quos| ut uidiret mox perderet et cogitaret sepelirepareret exanime infantulum Ad officium uitale redit infans de funere et rubens| leuat de pallio . pallor uicinus ad tu
Abbreviated transcription (Latin):
tas lucis emicuit.
Euocetur memorie qd̃
tacitum pene preteriit.
Andeuerdus agens eiusdem
bratissime. cum sibi filii nasce¬
rentur.: quos ut uideret mox
ꝑderet cogitabat sepelire. Src¬

Expanded text:
tas lucis emicuit. Revocetur memoriae, quod tacitum paene praeteriit. Anderedus agens eiusdem beatissimae, cum sibi filii nascerentur, quos, ut videret, mox perderet, et cogitaret sepelire
Abbreviated transcription (Latin):
gio. Sed obtine apud deum
ut liberemur de pelago. Quo
dicto mox fugata nube. reddi¬
ta serenitate. unda cadente:

Expanded text:
gio; sed obtine apud Deum ut liberemur de pelago. Quo dicto, mox fugata nube, reddita serenitate, unda cadente
Abbreviated transcription (Latin):
mediolani quis aut quantꝰ
eet celare non potuit.
rat autem dres scõrum
sollempnitate uenerabi¬
lis qui in unũ plurimos colle¬
gerat sacerdotes. Et dum mis¬
sa sacris misteriis celebratur
altari. incognitus et inꝓuisus
ingredit᷑. statimq unus e po
ti.Cur nos in ytalia germa¬
ne ꝓsequeris: Snfficiat tibi
ꝙ nos de galliis exclusisti. suf¬
ficiat tibi qd̾ nos et occeanum
mare or̃one suꝑasti. Quid u¬
niuersa ꝑlustras: Quiesce: ut
nos quieti esse possimus. Fit
amiratio. et terror in ppło. qͥs
esset germanus dum alter al¬
terum intuens inquirit. Et li¬
cet habitu despicabilis uderet᷑
uultus tamen dignitate ceg¬
noscitur. Consultus. gradũm
aut ordinem non negauit.
militate uenerantur. et exo¬
rant. ut furiosum qui nomẽ
eius confessus fuerat uisita¬
ret. Qũe non p̾sumptõnis
coturno. s obediencie exhiber
precepit studio. remotumq ĩ
secretario: celebri absolutione

Expanded text:
Mediolani, quis aut quantus esset, celare non potuit. 32. Erat autem dies sanctorum sollemnitate venerabilis, qui in unum plurimos collegerat sacerdotes. Et dum missa sacris misteriis celebratur ad altare, incognitus et inprovisus ingreditur, statimque unus e popCur nos in Italia, Germane, persequeris? Sufficiat tibi, quod nos de Galliis exclusisti; sufficiat, quod nos et oceanum mare oratione superasti. Quid universa perlustras? Quiesce, ut nos quieti esse possimus'. Fit admiratio et terror in populo; quis esset Germanus, dum alter ad alterum intuetur, inquiritur. Et licet habitu despicabilis videretur, vultus tamen dignitate cognoscitur. Consultus gradum aut ordinem non negavit. militate venerantur; exorant, ut furiosum, qui nomen eius confessus fuerat, visitaret. Quem non praesumptionis coturno, sed oboedientiae studio praecepit exhiberi, remotumque in secretario, celeri absolutione
Abbreviated transcription (Latin):
mulum.
nis numeret mirabi¬
lia que xp̃i misericors
oꝑatur clementia. Anima mo¬
nacha dum tantũ ydropis
morbo tumefacta tenderetur
ut salus ẽet imultimo. et de¬
puctate sibi sorores spectarẽt
quo momento exalaret sp̃m:
insum est illi ꝑ soporem tum
ueneranda albatissa beata ra¬
degundis in lulncum sine li¬
quore nudam eam uberet des¬
cendere. Denide manu beata
uisa est oleum egrote super̃

Expanded text:
mulum. Quis numeret mirabilia quae Christi misericors operatur clementia? Animia monacha dum tanto hydropis morbo tumefacta tenderetur, ut salus esset in Ultimo, et deputatae sorores spectarent, quo momento exhalaret spiritum, visa est illi per soporem cum veneranda abbatissa beata Radegundis in balneo sine liquore nudam iubere descendere. 81 Deinde manu beatae visa est oleum aegrotae super
Abbreviated transcription (Latin):
gmie que fuetunt subsequuta
miracula. audito rex dotariꝰ
de signo sc̃i stephani qd̾ mirã
haberet dulcedinem: iussit e¬
um parisius deportari. ubr ip¬
sum sepius debuisset audire.
Sed cum hoc scõ non placuiss

Expanded text:
 quae fuerunt subsecuta miracula. Audito rex Chlotharius de signo sancti Stephani, quod miram haberet dulcedinem, iussit eum Parisius deportare, ubi ipsum saepius debuisset audire; sed dum hoc sancto non placuiss
Abbreviated transcription (Latin):
Obstanti matui et limitem o¬
stiis inserenti postulat ut se
ire sinat. Illa enilans et pani¬
ab ea uisurum. sed quocũq
salutis uia sibi panderet se
ꝓgressurum.
Elicto ergo natiuitatis¬
sue solo quam la genor
tercam incole nũcupant adi¬
it. et ad uirum uenerabilem
tempore singulari religione
suos pollebat. Quem cum uir
sanctus ingenii sagacis esse
men ut fieri solet cum luden¬
do magistri discipulos scisci¬
tari conantur: ut desuo inge¬
flagrantis sentus ubertatem
inquirere. at ille pauido qũa¬
quam tumen sagaci pectore.
ne mobediens magr̃o appare¬
ret. non cenodoxie actus uicio
ce obrecta sibi elucubrabat. me¬
mor illius psalmographi pre¬
conii aperis os tuum. et ego

Expanded text:
Obstanti matri et limitem ostii inherenti postulat, ut se ire sinat. Illa eiulans et pavia visurum, sed, quocumque salutis via iter pandat, se progressurum. Relicto ergo natali solo, quem Lagenorum terram incolae nuncupant, ad virum venerabilem tempore singulari religione ae flore inter suos pollebat. Quem cum vir sanctus ingenii sagacis esse men, ut fieri assolet, colludendo magister discipulos sciscitari conatur, ut de suo ingeflagrantem ubertatemnsus quaerere. At ille pavido, quanquam tamen sagaci ex pectore, ne inobediens magistro appareret, non coenodoxiae tactus vitio, sa objecta sibi elucubrabat, memor illius Psalmographi praeconii: Aperi os tuum, et ego