comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pre ⁊ deuote peticiom libenter ãniumꝰ. p̾cipientes ergo
iubemus ut deinceps p̾fataᷤᷤ res ꝑ hanc nram̃ aucł o¬
ritatẽ uire firmissimo p̾dicti testes xp̃i petrus et
seruientes teneant atq possideant ⁊ quicquid ex ĩ¬
de facere uł iudicare uoluerint libero in om̃ib ꝑfru¬
antur arbitrio faciendi qͥcqͥd eligerint. Aut hec nre
sublimitatts auctoritas firmior habeatur ⁊ ꝑfutura

Expanded text:
piæ & deuotæ petitioni libenter annuimus. Præcipientes ergo iubemus, vt deinceps præfatas res per hanc nostram authoritatem iure firmissimo, prædicti testes Christi Petrus & olis seruientes teneant atque possideant; & quicquid exinde facere vel iudicare voluerint, libero in omnibus perfruantur arbitrio faciendo quicquid elegerint. Vt autem hæc nostræ sublimitatis auctoritas firmior
Abbreviated transcription (Latin):
mo ⁊ molabili mansurũ rore decernimꝰ. Igitur oĩ¬
um uniu̾salis scẽ dei eccłie nrocũq fideliũ nouerit
industrta p̾sentiũum scilicet ac futuroꝵ. qm̃ incli¬
tissimi princeps regni nr̃t hugo uidelicet dux fracoꝵ
⁊ alter hugo dux burgundionũ nec non ⁊ leutaldus
comes nr̃e regie serentatis adierunt excellentiaᷤ
depͥcantes qꝗ clumato monasterto inhonore beatoꝵ¬
tur apłoꝵ petri ⁊ pauli ꝯsecrato quoddam monastẽ
in honcre sct̃ stephani ꝯsecratum quod cognominat᷑
cartlocus ⁊ cellam sibi ꝑtinentẽ reigniacum in ue¬
neratõne sct̃ marini dedicatã ꝑ regale cõcederemꝰ
i̾ceptum eccłam ectam de ratione beati martini turo¬

Expanded text:
mo & inuiolabili māsurum fore decernimus. Igitur omnium vniuersalis sanctæ Dei Ecclesiæ, nostrorumque fidelium nouerit industria, præsentium scilicet ac futurorum, quoniā inclitissimi Principes Regni nostri, Hugo videlicet Dux Francorum, & alter Hugo Dux Burgundionum, necnon & Leucaldus Comedeprecantes quatenus CLVNIACO Monasterio, in honore beatorum Apostolorum Petri & Pauli consecrato, quoddam Monasterium in honore S. Stephani consecratum, quod cognominatur CARILOCVS, & Cellam sibi pertinentem Regniacum in veneratione S. Martini dedicatam per regale concederemus Præceptum: Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qͦꝵ gubernatione. ac sustentatione cõcessa sunt: uob̾
om̃imodis ꝓfutura. Salua clumaceñ albatũ: in oĩib
obeclientia. ad cuiꝰ ius ⁊ ꝓpͥetatẽ monasteriũ urm̃ ꝑti¬
nere dinoscitur. Si qua igitur infutũ eccliastica scła¬
ris ue ꝑsona hanc nr̃e cõstitutzoms paginã sciens ꝯͣt
eam temere uenire temptauerit. scd̃o t̾cioue cõmum¬

Expanded text:
one ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva Cluniacensis Abbatis in omnibus obedientia, ad cujus jus et proprietatem Monasterium vestrum pertinere dignoscitur. Si qua igitur in futurum Ecclesiastica sæcularisve persona hanc nostræ constitutionis paginam sciens, contra eam temerè
Abbreviated transcription (Latin):
toris nr̃i ih̾u xp̃i aliena fiat. atq in extremo examine
districte ultioni subiaceat. Cuinctis aũt eidem toco
iusta seruantib. sit pax dm̃ nr̃ ihu xp̃i. Quatimi
thic fruduam bone actionis ꝑcipiant. et apud distric¬
tum iudicem pͥmia eterne pacis iueniant. ameri.
Ego anastasus catholice eccłie ep̃t. .¬

Expanded text:
mo examine di   stricte ulcioni subjaceat: cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax dni nostri Ihu Xpi, quatinus et hie fructum bone actionis percipiant et apud districtum iudicem premia eterne pacis iuveniant, amen. ugenius catholice Ecclesie Epus.
Abbreviated transcription (Latin):
facultatẽ. Adiciente itaq statuiniꝰ. ut mill ep̃o liceat
sub interdicto ponere. seu quod ur̃ uiris ẽ uiolent̾ auferre:
donec in p̾sentia eiuscłe ep̃i uł metropolitam parat eritis
iusticiam exhibere. Sanctimꝰ etiam. ⁊ apłice sedis auctorita¬
te statuimus. etiam ut de infractura cimniteri ur̃i: nul¬

Expanded text:
facultatem.facultatem.sub interdicto ponere, seu quod vestri juris est violenter auferre, donec in præsentia ejusdem Episcopi vel Metropolitani, parati eritis justitiam exhibere. Sancimus etiam et Apostolicæ Sedis auctoritate statuimus, ut de infractura Cimeterii vestri nul
Abbreviated transcription (Latin):
pascius eciã ꝑoĩa p̃ta illiꝰ riparie ꝯĩ tẽpr ad equitaturas
prioris eiꝰtle loc. uob̾ nichilomimꝰ cõfirmamꝰ etclia eiuscł
uille cum medietatẽ oĩum reddituũ ip̃iꝰ. ⁊ quibda decinis.
&uicqͥd habetis apud ceruennon preterea libertatẽ qũa
ĩ temporib reb habetis. ⁊ oĩnia illa que ex donatione bona
memorie. haruez dñi. Dõm monasteriũ ur̃m habere di¬
noscitur. quẽ admodũ in scͥpto donationis eius cõtinetur.
nob̾ auctoritate aplica cõfirmamꝰ siat onabiles aũt et
antiquas consuetudine q̃s monasterũt ur̃m habere dino¬
citur. uob̾ inchiłomimꝰ confirmamꝰ. Ad hoc pͥsent decreto
firmit̾ ꝓhibentes adiungimꝰ. ut res et bona pb̃roꝵ uĩoꝵ
uel eoꝵ. uicarii. seu qͥlibet alii. exceptis illis q̃s eis ep̃i spõ¬
te dimiserint. accipendi. uel uob̾ auferẽcl nõ habeant

Expanded text:
pascuis etiam per omnia prata illius ripariæ omni tempore ad equitaturas pascuis etiam per omnia prata illius ripariæ omni tempore ad equitaturas Prioris ejusdem loci: vobis nihilominus confirmamus Ecclesiam ejusdem villæ, cum medietate omnium redituum ipsius et quibusdam decimis; et quicquid habetis apud Cervonem. Prætereà libertatem, quam in temporalibus rebus habetis, et omnia illa, quæ ex donatione bonæ memoriæ Hervæi Domni Donziaci Monasterium vestrum habere dignoscitur, quemadmodum in scripto donationis ejus continetur, vobis auctoritate Apostolica confirmamus. Rationabiles autem et antiquas consuetudines, quas Monasterium vestrum habere dignoscitur, vobis nihilominus confirmamus. Adfirmiter prohibentes adjungimus, ut res et bona presbyterorumvel eorum vicarii, seu quilibet alii, exceptis illis, quas eis episcopi sponte dimiserunt, accipiendi, vel vobis auferendi non habeant
Abbreviated transcription (Latin):
uille. Omẽs etiã decimas qͣs in parochias⁊lla habetis.
⁊ in aliis appendiciis suis. Dua partes detime minute eiꝰd̃
parrochie de agnis ⁊ lan ⁊ portis. Uillam de uilaldor cum
om̃ib appendiciis suis. Capellam sc̃ magunt. Duas uĩne¬
as quas habetis inualle de alinaco cum pratis alzis que
nea habetis. Obedientzam de chasneio cũ õĩb appenliciis
sius. ⁊ uilla de bel regar. Eccli̾a scĩ ciric cum medietate oĩ¬
nin reddituũ ip̃ius. Obelientiam de miolunns qͣ est de alo
dio cum oĩb appendiciis sus. Eccłiam eiusdẽ uille inqua
onñum reddituũ medietatẽ habetis. Territoriũ de oraors.
o bedieñ deualle dosia. cũ siluis. prats. Molencdine. ⁊ om̃ib
aliis appenlicis suis. que om̃ta sunt de ur̃o aloclio. tx¬
dretatẽ decime ei̾dem. uille. Eccliam de colũnerza. ĩ ep̃atu
edueñ. obedieñ de luciaco. cũ pratis piscationib oplenlino.

Expanded text:
villæ; omnes etiam decimas, quas in Parochia illa habetis, villæ; omnes etiam decimas, quas in Parochia illa habetis, et in aliis appendiciis suis: duas partes decimæ minutæ ejusdem Parochiæ, de agnis, et lana, et porcis: villam de Villader cum omnibus appendiciis suis; capellam sancti Martini: duas vineas, quas habetis in valle de Aliniaco, cum pratis et aliis quæ in ea habetis: obedientiam de Chasneio cum omnibus appendiciis suis, et villa de Belregart: Ecclesiam S. Cirici cum medietate omnium redituum ipsius: obedientiam de Molummis, quæ est de vestro Alodio cum omnibus appendiciis suis: Ecclesiam ejusdem villæ, in qua omnium redituum medietatem habetis: territorium de Maort: obedientiam de valle Dosia, cum silvis, pratis, molendino, et omnibus aliis appendiciis, quæ omnia sunt de vestro Alodio: dietatem habetis: Ecclesiam de Colummeria. In Episcopatu Eduensi, obedientiam de Luciaco, cum pratis, piscationibus, molendino,
Abbreviated transcription (Latin):
tam de annona quam de piscatõne duo molendina no¬
ua. molendinũ al bi castelli. Terrã sc̃ martini. Teram
tripalcl. decinta de cartis. cũ illa que fuit alnulphi rufi
decimam chiuerci. Decimã debergenis. Decimã de pa¬
ludis. Nemꝰ qd̃ dicitur chassaneĩ. Silura que dicitur sol¬
ua. clausũ de uilers cordũ cũ usu silue ips cõtingue
ad opꝰ claus ⁊ domoꝵ que ib sunt. ⁊ al onnĩa alii que
ib habetis. uillam de bertinolis cum om̃ib ꝑtinentus
⁊ uire pairochiali quod in ea habetis. Decimã de cauã¬
is. medietatẽ decime furni de maanes. Quicqͥd habets
apd̾ fontanas. uillam de fontanezo. cũ oĩb ꝑtinẽciis suis.
Eccliã de poniaco cũ medietate om̃ium reddituũ ip̃ius.
Quicqͥd habetis apud ualcherz. Quicqͥa apd̾ Mercharaldũ.
Quicquid apd̾ uillam generzã. Qcqͥdapd̾ ulinos. Siluam
qui dititur fais. Eccliã de bo cũ medietatẽ census etusclem

Expanded text:
tam de annona quam de piscatione, duo molendina notam de annona quam de piscatione, duo molendina nova; molendinum Albicastelli: terram Sancti Martini; terram Tripaldi; decimam de Cartis, cum illa quae fuit Arnulfi, decimam Chevenci, decimam de Bergenis, decimam Paludis, nemus quod dicitur Chassaneium, silvam quae dicitur Solua, clausum de Viliscordon, cum usu silvae ipsi contiguae, ad opus clausi et domorum quæ ibi sunt, et alia omnia quæ ibi habetis: villam de Bretinolis cum omnibus pertinentiis suis, et jure Parochiali quod in ea habetis: decimam de Cavannis: medietatem decimæ furni de Maanes: quicquid habetis apud Fontanas: villam de Fontaneio cum omnibus pertinentiis suis: Ecclesiam de Pomæo cum medietate omnium redituum ipsius: quicquid hquicquid apud villam Generiam; quicquid apud Vlmos: silvam quæ dicitur Fais: Ecclesiam de Bois cum medietate census ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
successorib ur̃is. ⁊ illibata ꝑmaneant. Inquib hec ꝓpriis du¬
xius exprimenda uocabulis. Burgum. Inquo ip̃m mo¬
nasteriũ sitũ ẽ cum mõte cusio. ⁊ om̃ib aliis appendiciis
Sius. Quicquid parochialis bñsiq tocius parrochie cast
donziacensis. ⁊ uille scẽ marie de pͣto. cũ capella de bxor¬
zta. ⁊ oĩb que in ulla illa. ⁊ in aliis circũpositis uillis habeti
quicqͥs habetis de uire parrochial in uilla de pomaco. ⁊ qͥb¬
dam aliis circũ iacentib uillulis. Medietatẽ degine tocius
parrochie ur̃e. Totam deciniã minutam de agnis. ⁊ lana ul
le ur̃e. Capellam sce̾ marie de castͦ duuczaco cũ domibus sͥ
foro eniscł cast̾ doñz. Eccl̃am scĩ martin cum medietatẽ cde¬
cine mans merill. Medretatẽ silue ⁊ tot t̾ritori de lueth. cũ¬
decima que fuit bernardi de Galis. duo molendina et unũ
ꝑcussoriũ ad pontẽ. Duas partes molendin de bunone.

Expanded text:
successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propiis duximus exprimenda vocabulis. Burgum in quo ipsum monasterium situm est, cum monte Curio et cum omnibus aliis appendiciis suis, et quidquid parochialis beneficii totius parochiae castri Donziacensis, et villae Sanctae Mariae de Prato, cum capella de Bronzilia et omnibus quae in villa illa, et in aliis circumpositis villulis habeatis: quidquid habetis de jure parochiali in villa de Poniaco, et quibusdam aliis circumjacentibus villulis: medietatam decimae totius parochiae vestrae, totam decimam minutam de agnis, et lana villae vestrae: capellam Sanctae Mariae de castro Donziaco cum domibus sibi foro ejusdem castri Donziaci; ecclesiam Sancti Martini cum medietate decimae Mansi Merilli; medietatem totius decima, quae fuit Bernardi de Galis, duo molendina et unum . . . . ad Pontem; duas partes molendini de Bumont,
Abbreviated transcription (Latin):
Siulenco prior natoacensis monasterz: eisq firibus
tamp̾se ꝙͣ futuris regularen utam professis ĩꝑpetuũ.
Apłic moderaminis demẽcze conuienit. religiosos dilige
⁊ eoꝵ loca pia protectone munire. Dignũ namq ⁊ hones¬
tat conueniẽs eẽ cognoscitꝰ. ut qu ad eccłiaꝵ reginten
assumpti sumꝰ. eas ⁊ aprauoꝵ hominũ nequicia tueam᷑.¬

Expanded text:
us quam futuris, regularem vitam professis in P. P. M. Apostolici moderaminis clementiae convenit religiosos diligere et eorum loca pia protectione munire. Dignum namque et honestati conveniens esse cognoscitur ut qui ad ecclesiarum regimen assumpti sumus, eas et a
Abbreviated transcription (Latin):
thalañ ep̃t confirmo ecclie beate marie de trib fonppb
ĩ pexpetuũ. quicqͥd eccłia de baudo uillar habebat aꝑte
trium fontiũ usq ad fontẽ que dicitur berarsart. ita
ut ap̾dicto fonte sit meta ⁊ liena iria robertispanece
usꝙ acł caladiam de roncheriis. que est iua ultra ueterẽ
capellam. ⁊ ultra uiã salmariã. ⁊ inde usq ad usꝙ acd ter¬
ritorium de cansentai. itaut pͥfati monasteri detrib
fontib sit Nͥcqͥd ẽ infra terminos estos sine om̃i cõstu
reddentur singulis annis in dre ascenssionis dñi
donu de baudouilari. Ita tam̃e fccm̃ est hoc. Quod
moirachi de baudouillari excolent uallent illamq̃l
est int̾ ueterẽ capellã ⁊ pratum. ⁊ in longũ nsqe ad
etiam ibi usuariũ nemoris mom̃ib ad ꝓprietatem
domus site. ⁊ cõmunã pasturã in oĩb fiib trium
fontium ad oĩa p̾cora sua ⁊ monachis de trib fonta¬

Expanded text:
 confirmo ecclesiæ Beatæ Mariæ de Tribus Fontibus in perpetuum quicquid ecclesia de Baudovillari habebat a parte Trium Fontium usque ad fontem qui dicitur Berarsart, ita ut a prædicto fonte sit meta et linea via Roberti Spanie, usque ad caladiam de Roncheriis, que est via ultra veterem capellam et ultra viam salinariam, et inde usque ad territorium de Cansennac, ita ut præfati monasterii de Tribus Fontibus sit quicquid est infra terminos istos, sine omni costumreddentur singulis annis in die Ascensionis Domini domui de Baudovillari. Ita tamen factum est hoc, quod monachi de Baudovillari excolant vallem illam, que est inter veterem cappellam et pratum, et in longum usque ad etiam ibi usuarium nemoris in omnibus ad proprietatem domus suæ et communem pasturam in omnibus finibus Trium Fontium ad omnia pecora sua, et monachi de Tribus Font
Abbreviated transcription (Latin):
latõne tradetur inpͥorem lew̾ens deducendus ad com¬
mit̃ ⁊ eccłam leweñs ab illis suscipiendus honorifice
⁊ sine disficultate. prior aũt sic institutus ꝑ manũ alb̾is
⁊ut dcm ẽ a nũcus cornt̃ assumptus liberã habebit
adininstratõnẽ in sp̾ualib ⁊ tpr̃alib int̾ius ⁊ extͥius
tam i ĩstituendis ꝙ̃ in amouendis. suppͥore domus
nsi sentum soł nõie census ãmii. nec aliqua ibi faciẽt
excõitatõnem. Salua aũt erit ip̃i alb̾i clum̃ plene dig¬
ingenio firmit᷑ obseruabit im ꝑpetuũ. acta sunt hec ap̃d
Lamehẽ. anno incarnatõnis Dm̃ xͦ. ccͦ. iͦ. Quarto idꝰ
Iuni corã p̾dictis mediatorib ⁊ ꝑ illos.⁊ testib dñis p̾¬

Expanded text:
latione tradetur in priorem Lewensem deducendus ad colatione tradetur in priorem Lewensem deducendus ad comitem et ecclesiam Lewensem et ab illis suscipiendus honorifice et sine difficultate Prior autem sic institutus per manum abbatis et ut dictum est a nunciis comitis assumptus liberam habebit admimstrationem in spiritualibus et temporalibus interius et exterius tam in instituendis quam in amounisi centum solidos nomine census annui nec aliquam ibi faciet exactionem Salva autem erit ipsi abbati Cluniacensi plene digingenio firmiter observabit in perpetuum Acta sunt hec apud Lamehe anno incarnationis domini mcci quarto idus Iunii coram predictis mediatoribus et per illos presentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tuarieñ archiep̃õ. ⁊ dño.E. Elyeñ ep̃o. ⁊ dño Giulło filio pet̾
tunt instititario anglie. de assensit utriusq partis p̾sen¬
te. Dña .y. comitissa warenũ in cuius heditate fondata ẽ
domus Lew̾ens̃. ⁊ tam illa qitam .x. filio ⁊ h̾ede suo cõ¬
senciente sopita est eadem contentio postꝙͣ dni duraue¬
rat in hunc modum. Uacante prioratu leuuensi. cũ mũĩ¬
ciis. Comit̾ W̾areniĩ duo monachi lew̾ens̃ mittentur
cluñ infra quĩdecĩ dies post ꝙͣ ꝯtingerit p̾fatũ pͥratunt
uacare. albas aũt cluiĩ cunt consilio su conuẽtus cõneñ
bona fide ⁊ scclm̃ cõscientiam suam nũmabit duos de
ordine cluñ quos magis idoneos crediderit ad admi¬
nistratonẽ domꝰ lew̾eñs. tamt inspũalib qmͣ intpr̃alibꝰ
exceptis cluob. Scilic maiore priore clim̃. ⁊ priore kari¬
tatis. In optione aũt nũcioꝵ sõmit᷑ erit: de duob nõia¬
tis ab alle̾ ibi assum̾e quent maluerint. Qui eis sine di¬

Expanded text:
tuariensi archiepiscopo et domino E Elyensi episcopo et domino G filio Petri tunc iusticiario Anglie de assensu utriusque partis presente domina Y comitissa Warennie in cuius hereditate fundata est domus Lewensis et tam illa quam W filio et herede suo consentiente sopita est eadem contentio postquam diu duraverat in hunc modum Vacante prioratu Lewensi cum nunciis comitis Warennie duo monachi Lewenses mittentur Cluniacum infra quindecim dies postquam contigerit prefatum prioratum vacare Abbas autem Cluniacensis cum consilibona fide et secundum conscientiam suam nominabit duos de ordine Cluniacensi quos magis idoneos crediderit ad administracionem domus Lewensis tam in spiritualibus quam in temporalibus exceptis duobus scilicet maiore priore Cluniaci et priore Karitatis in optione autem nunciorum comitis erit de duobus nominatis ab abbate ibi assumere quem maluerint qui eis sine di
Abbreviated transcription (Latin):
namucensis bis libertus cosmes de cluraschio. lambertus come
cle monte accuto liberi homines. Godescascus aduocatus eiꝰ¬
dem allolit. adelo naniceñ ⁊ plures alii. Actũ leodi an¬
no incarnatõis .Mͦ. cͦ. xx.iiii. Inclictõne scd̾a. regnante he¬
inrico quarto. anno imperii. exꝰxxu. sub adaberone leodaen

Expanded text:
Namurensis, Gislibertus Comes de Duraschio, Lambertus Comes Namurensis, Gislibertus Comes de Duraschio, Lambertus Comes de Monteacuto, liberi homines. Godescalcus Aduocatus eiusdem allodij, Adelo Namurcensis, & plures alij. Actum Leodij, anno Incarninrico quarto anno imperii eius XXV sub Adalberone Leodien
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinam ip̃e ualterus scõ petro declit ⁊ cõfremauit. ut
frẽs ibi deo seruientes ip̃m publice et pͥuatim coticdie ha¬
beãt in dr̃onib suis. ⁊ coticliana absolutõne faciant ei. Et
tam ãmu̾sariũ suum quam patͥis ⁊ matris oue ãmusaria
In uigiliis ⁊ missis ⁊ in ceteris beneficus suis deuote recolett̃
Que cõstitutõ siue traditõ ut rata ⁊ ĩ cõuulsa ꝑmaneat hãi
ad posteroꝵ memoriã siue ꝯfirmatõnem p̾senti scripto mã¬
dauimꝰ ⁊ ingenerali synodo cũ ꝯsensu sẽe leodieñ ecclie
episcopali auctoritate firmamtꝰ ⁊ nr̃o sigillo corrobo¬
rauimus. Bestes ꝙ idonei sunt ad hĩbiti ⁊ in hat car
cõscripti. Andreas p̾positus ⁊ archidiaconus. Alexand̾
henricis archid̃. almãnus archid. Stepo archidia conꝰ¬
arulphus ep̃ canonicus sct̃ lamb̾ti. Willermꝰ anricus ste¬
po scolasticus. ex nobisib atꝙ illustrib uiris Gõdefridus comẽ

Expanded text:
elemosinam ipse Walterus sancto Petro dedit et confirmauit ut elemosinam ipse Walterus sancto Petro dedit et confirmauit ut fratres ibi deo seruientes ipsum publice et priuatim cotidie habeant in orationibus suis, & quotidianam absolutionem faciant ei. Et tam anniuersarium suum, quam patris, & matris suæ anniuersaria in Vigiliis, & Missis, & in cæteris beneficiis suis deuote recolant. Quæ constitutio, siue traditio, vt rata & inconuulsa permaneat, hanc ad posterorum memoriam sine confirmatione præsenti scripto mandauimus, & in generali synodo cum consensu sanctæ Leodiensis Ecclesiæ Episcopali auctoritate firmauimus, & nostro sigillo corroborauimus. Testes, qui idonei sunt adhibiti, & in hac Charta conscripti, Andreas Præpositus & Archidiaconus, Alexander, Henricus Archid. Almannus Archid. Stepo Archid. Arnulfus Canonicus S. Lamberti, Willelmus, Henricus, Stepo Scholasticus. Ex nobilibus atque illustribus viris, Godefridus Comes
Abbreviated transcription (Latin):
denabiũ. Qͥcũq autẽ ad altare ecclesie ꝑtinet. ⁊ censũ ibi per¬
soluunt. nichilaũt aduocatũ ꝑtinebunt. nullu̾ uis nulłãq
potestatem acduocatus suꝑ eos habebit. nec implacitabit. ueq
uolentiã de ip̃is eccłie faciet. nͨ ad exigendam de illis ustit᷑a
ip̃ius eccł̃ie cũ fr̃ib suis admillum alũ ꝑtineat. ułalicui cei¬
aliter abbas clim̃ face̾ uoluerit. scilicet ut sub puidẽcia uł
potestate alicunis celle uł pͥoris alt̾iꝰ hanc trasponat eccħam¬
ep̾t leodieñ ⁊ aduocatus phibeant fieri. ⁊ ĩ cdeffenssione atq ar¬
birto sit eoꝵ. hoc p̾uleg̾ ⁊ hant ꝯstitutõnẽ retinere ⁊ tuei
inꝑpetiuumi. Bona uero que ad ip̃am eccłiam sunt collata
uł aliquando afidelib erunt cõfirmata ad usus fratrum
ibi deo seruientiũ ꝓfictant. nec unqͣmt ad alioꝵ usus usus cõ¬
ferantur. uł inpotestatem alienoꝵ redigãtira. Hanc igitur

Expanded text:
denarium. Quicumque autem ad altare ecclesie pertinent et censum ibi perdenarium. Quicumque autem ad altare ecclesie pertinent et censum ibi persoluunt nichil ad aduocatum pertinebunt nullum ius nullam que potestatem aduocatus super eos habebit nec inplacitabit neque uiolentiam de ipsis ecclesie faciet nec ad exigendam de illis iusticiaipsius ecclesie cum fratribus suis ad nullum alium pertineat uel alicui celaliter abbas Cluniacensis facere uoluerit scilicet ut sub prouidentia uel potestate alicuius celle uel prioris alterius hanc transponat eccduocatus prohibeat fieri, & in defensione atque arbitrio sit eorū, hoc priuilegium, & hanc constitutionem retinere & tueri in perpetuum. Bona vero, quæ ad ipsam Ecclesiā sunt collata, vel aliquando a fidelibus erunt confirmata, ad vsus fratrum ibi Deo seruientium proficiant, nec vnquam ad aliorum vsus conferantur, vel in potestatem redigantur
Abbreviated transcription (Latin):
sue libertatis retinebit. ip̃a eccłia cũ om̃ib appendicus sui.
ut pter qd constitutiun est aduocato tenere cde ip̃a eitiła. id
est medietatẽ districtõnis uille. ⁊ metitetatẽ restauratõis
nullũ ius. nuillamq potestatem aut dĩnũ seu uiolentiã
in ip̃m allodium ⁊ ĩ hĩnes ad ipãm eccłiam ꝑtinentes exce¬
at. De om̃iꝙͣ iniusticia que fiet in ip̃õ allodio de qua pͥo¬
eusdem ecclte placitare debebit cum fr̾ib ⁊ hõmib suis
nchil acd eum ꝑtinebit. nisi forte ad faciendam uelret¬
nendam iusticiam quam ꝑse illi diffiniri non poterũt. Ad¬
uocetur.⁊ tunc de ip̃a iusticia quam fecerit duos denarios
frẽs habebũt. ipẽ t̾cium habebit denariũ. Dde meclietate
aũt slue quã cdedit idem walterus ip̃is fr̃ib si quis iuis¬
tictam fecerit. ꝓiusticia exigenda. duos denarios similiter
frẽs habebunt: acdcatus semꝑ ipsius silue t̾cium accipiet

Expanded text:
suæ libertatis retinebit ipsa Ecclesia cum omnibus appendiciis suis, suæ libertatis retinebit ipsa Ecclesia cum omnibus appendiciis suis, vt præter quod constitutum est Aduocato tenere de ipsa Ecclesia, id est, medietatem districtionis villæ, & medietatem restaurationis, nullum ius, nullamque potestatem, aut dominiū, seu violentiam in ipsum allodium, & in homines ad ipsam Ecclesiam pertinētes exerceat. De omni eiusdem ecclesie placitare debebit cum fratribus et hominibus suis nichil ad eum pertinebit nisi forte ad faciendam uel retinendam iusticiam quam per se illi diffinire non poterunt aduocetur et tunc de ipsa iusticia quam fecerit duos denarios fratres habebunt ipse tertium habebit denarium. De medietate autem silue quam dedit idem Walterus ipsis fratribus si quis iniustitiam fecerit pro iusticia exigenda duos denarios similiter fratres habebunt aduocatus semper ipsius silue tertium accipiet
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃us cdistrictõis cde ecclia teneat.⁊ ꝑhoc ip̃am eccl̾ia ⁊ quicqͥd
ad ip̃am ꝑtinet. ab om̃ib ĩiustitiis deffendat. Restauratõnẽ
simliter ecõ petro ⁊ ip̃is frĩb dedit. ita ut medietatẽ ip̃ius
restauratõnis eccã. meclietatem ip̃e aduocatus teneat. Medi¬
tatem etiam choruede que ip̃ius walteri erat. eis cõcessit.
alia enĩ meclietas pertinet acd eccłia ⁊ abbatem sc̃i laurẽcii.
Molenlinũ qͦq de bauigneis cũ om̃ib usuariis suis. ⁊ me¬
dietatẽ silue cde trudineis ad integrum sicut in suosusuᷤ
⁊ in dñium tenẽbat ip̃is fr̃ib cledit. Ad trocatiã dedit Gõdes¬
miserit. ⁊ ut nullus ibi sit aduocatus. neq sũb auocatus pret̾
ip̃os. ⁊ libertatẽ ip̃ius allodii inuolabilit̾ custodiant. ⁊ a maliꝰ
hõib desfendant. Ita enĩ liberũ erit ipm̃ allodiũ̃ ⁊ iustitiã

Expanded text:
ipsius districtionis de Ecclesia teneat, & per hoc ipsam Ecclesiam, & quicquid ipsius districtionis de Ecclesia teneat, & per hoc ipsam Ecclesiam, & quicquid ad ipsam pertinet, ab omnibus iniustitiis defendat. Restaurationem similiter sancto Petro & ipsis fratribus dedit, itaut medietatem ipsius restaurationis Ecclesia, medietatem ipse Aduocatus teneat. Medietatem etiam Choruedæ, quæ ipsius Walteri erat, eis concessit. Alia enim medietas pertinet ad Ecclesiam & Abbatem S. Laurentij. Molendinum quoque de Bauigneis cum omnibus vsuariis suis, & medietatem siluæ de Trudineis ad integram, sicut in suos vsus, & in dominium tenebat, ipsis fratribus dedit. Aduocatiam dedit Godesmiserit, & vt nullus ibi sit Aduocatus, neque subaduocatus, præter ipsos, & libertatem ipsius allodij inuiolabiliter custodiant, & a malis hominibus defendant. Ita enim liberum erit ipsum allodium, & iustitiā
Abbreviated transcription (Latin):
nsi lꝯ cdecimis. ⁊ cet̾is appedicus suis. in hamia ⁊ in puce¬
is ⁊ in trudeneis. ⁊ ĩ eurenais. ꝓ salute amẽ sue. ⁊ aninaꝵ
patris ⁊ matris sue. ea idẽ cõditione ut fr̃es qͦs abbas cluñ
ibi cło seuituros transmiserit. ipam̃ ⁊ quicquid a eam per¬
tinet ita libere teneant. sicut tenẽbat ip̃e Walterus: ⁊ per si¬
gulos annos tantũmͦ unũ aureũ denariũ leodiensis mone¬
te in pascha ip̃i frẽs ꝑsolitant a daltare sc̃i petͥ eccł̃ie cluñ.¬
Nomines it qui se terra ip̃iꝰ eccłie bñficiati sunt. ⁊ fidelitatẽ
inde fecerũt. Waltero. ipm terram de manu pͥoris eccłie reqͥ¬
rant. ⁊ fidelitatem ⁊ seruitiũ idẽ priori ip̃iꝰ eccłe fatiant. Dis¬
trictõ ꝙ ulle ad eccl̃iam ꝑtinebit. ita ut Gõdescaleus frater ip¬
ip̃ius waltert qui aduocatus est eiusdem allodii. medietatẽ

Expanded text:
usibus, decimis, et caeteris appendiciis suis, in Hanua, et in Puceusibus, decimis, et caeteris appendiciis suis, in Hanua, et in Puceis, et in Trudeneis et in Eurenais, pro salute animae suae et animarum patris et matris suae, ea idem conditione, ut fratres, quos abbas Cluniacensis ibi Deo servituros transmiserit, ipsam, et quidquid ad eam pertinet, ita libere teneant, sicut tenebat ipse Walterus, et per singulos annos tantummodo unum aureum denarium Leodiensis monetae in Pascha ipsi fratres persolvant ad altare S. Petri ecclesiae Clunomines vero qui de terra ipsius ecclesie beneficiati sunt et fidelitatem inde fecerunt Waltero, ipsam terram de manu prioris ecclesie requirant, et fidelitatem et servicium inde priori ipsius ecclesie faciant. Districtio quoque ville ad ecclesiam pertinebit, ita ut Godescalcus, frater ipsius Walteri, qui advocatus est ejusdem allodii, medietatem
Abbreviated transcription (Latin):
sonaꝵ successione. Saluo iure ep̾ali eternaliter possidendũ ĩꝑtiu
ea tantũ religiosa pactõne int̾posita. ut inde quot annis sub
censu auri uncia uł eque ualens p̾cium ecclie cameracensi
usib canonicoꝵ in festiuitate luce euuageliste ꝑsoluatur prefi¬
nasses nõ meis meritis sed suꝑita dispensante grã remoꝵ ar¬
chiep̃ẽ ratas ĩperpetuũ custodiri uolens lauclaui. atq auct
dissoluatur anathematis sentencia. idoneis etiam testibus
cum nr̃e imagis imp̾ssione eanrobs roboraui. Signũ mãsse
ainto incanati u̾bi.mͦ.C.iiiͦ. Indictõne .xi. Regnante frãcorũ
rege philippo. anno .xl. archiep̾atus aũt dm̃ manasse. ãno .ixͦ.
fulchraclus cancellariꝰ recognouit scripsit ⁊ sub scrpsit.
Ego ad alboro gr̃a dei leodieñ ep̃c. Notũ facio p̾sentibus et futuris
ficlelib nr̃is qr walterus de trudignei liber homo tradidit scõ

Expanded text:
ersonarum successione saluo iure episcopali aeternaliter possidendum impertiuit ersonarum successione saluo iure episcopali aeternaliter possidendum impertiuit ea tantum religiosa pactione interposita ut inde quotannis sub censu auri uncia uel aeque ualens pretium ecclesiae Cameracensi usibus canonicorum in festiuitate Lucae euangelistae persoluatur praefinasses non meis meritis sed superna dispensante gratia Rhemorum archiepiscopus ratas in perpetuum custodiri uolens laudaui atque auctordissoluatur, anathematis sententia, idoneis etiam testibus, cum nostræ imaginis impressione roboraui. Signum Manassæ anno Incarna. Verbi MCIII. Indict. XI. regnante Francorum Rege Philippo, anno XI. Archiepiscopatus autem domni Manassæ anno IX. Fulchradus Cancellarius recognouit, scripsit, & subscripsit.Ego ADALBERO gratia Dei Leodiensis Episcopus, notum facio præsentibus & futuris fidelibus nostris, quod Walterus de Trudignei liber homo tradidit S.
Abbreviated transcription (Latin):
ad elendis de alaenard a tenebat. aqua eñ seraldꝰ de lãd ast
⁊ uxor comitissa. ab hiis etiam almãdꝰ ⁊ richildis eiꝰuxor. nͨ nõ
Galterus eoꝵ filius temiisse noscũtur. Qͥ enormitatẽ scelaꝵ suoꝵ
abhorrantes.⁊ nediuciꝰ instercore suo ꝯputrescerent. ea plangere
satagentes supra memorati om̃es in eandem cõcurrẽtes. uolũta¬
tem. pari uoto. pariq ꝯsensu. diuimi timoris ꝑiter ⁊ amoris res¬
pectu. a predicte eccłe in iusta se possione emancipauerunt. ⁊
eiꝰ inuestituram in manus clomm manasse tunc temporis ca¬
meracensis ep̃t. ut eã scõ petro ⁊ monasterio clumensi largire¬
tur deposuerunt. Quã obuiis manib domnꝰ manasses supradc̃
subiectione ⁊ obedientia cameracensis eccłie cũ õib eiclem per¬
nentib ꝑpetuo tenendam concessit. Contulit p̾t̾ea idem mana¬
ses ad p̾dictam scĩ saluicii eccłiam. altare sc̃i Gaugeri. ⁊ absq ꝑ¬

Expanded text:
eneficium Adelendis de Aldemarda tenebat, a qua eam Geraldus de Landast & vxor Comitissa, ab his etiam Alnādus & Richildis eius vxor, nec non Galterus eorum filius tenuisse noscuntur. Qui enormitatem scelerum suorum abhorrentes, & ne diutius in stercore suo computrsatagentes supra memorati omnes in eamdem concurrentes uoluntatem pari uoto pari que consensu diuini timoris pariter et amoris respectu a praedictae ecclesiae iniusta possessione emancipauerunt et eius inuestituram in manus domni Manassae tunc temporis Cameracensis episcopi ut eam sancto- Petro et monasterio Cluniacensi largiretur deposuerunt. Quam obuiis manibus domnus Manasses supradictsubiectione et obedientia Cameracensis ecclesiae cum omnibus eidem pertinentibus perpetuo tenendum concessit. Contulit praeterea idem Manasses ad praedictam sancti- Saluii ecclesiam altare sancti- Gaugerici et absque p
Abbreviated transcription (Latin):
Ego walterus hoc etiã mainfestũ fieri uole. quod inter
me ⁊ frẽs de bertrees. diffinitũ est ⁊ ꝯfirmatũ. ut decima
pciatur. ut dũ uiuo partẽ ip̃iꝰ decime quamusus meos de¬
tinui ex integro habeã. Reliqͣ u̾o pars ad ip̃o fres ꝑtineat
Dost obitũ quoq meũ totã decimã obtinebunt. Et ut ist
firma ꝑmaneat due carte sũt in scripte. Qurũ unani
ego alteram u̾o frẽs habent. Ut scilicet ĩ neuirã ꝑtẽ ĩius¬
ticia aliq fier possit. unde pat̾ ⁊ abbas uenerabilis possit¬
uob̾ obsetrando mando ut illud ꝙ inp̾dc̃is cartis scriptum
habetur. in ur̃o capitulo ꝯfirmetis. Ne si aliquã nouã ꝑso¬
nam ad p̾dca̾m dirigitis ecch̾am: me de ꝑte p̾dc̃e decime
ualeat inquietare.

Expanded text:
Ego Walterus hoc etiam manifestum fieri volo, quod inter me et fratres de Bertreis diffinitum et confirmatum est, ut decima equaliter parciatur, ut dum vivo partem ipsius decime quam in usus meos detinui ex integro habeam; reliqua vero pars ad ipsos fratres permaneat. Post obitum quoque meum totam decimam obtinebunt. Quod ut ista firma permaneant due carte sunt inserte quarum unam ego alteram uero fratres habent ut scilicet in neutram partem iniusticia aliqua fieri possit. Unde pater et abbas uenerabilis uobis obsecrando mando ut illud quod in predictis cartis scriptum habetur in uestro capitulo confirmetis ne si aliquam nouam personam ad predictam dirigitis ecclesiam me de parte predicte decime ualeat inquietare.
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ petͥ ⁊ pauli indignatõnem incurrat. ⁊ asacratissimo
nib sc̃ẽ ecclĩe penitus exclusiis donec ad cõdignã satiffatõ¬
nem ueniat. Datũ apd̃ scm̃ iohi angeliaceñ. uir kł. Iuli
in carnatõnis dnic̃e. anno.Mͦ.Cͦ.lxxxͦ. iͭͦ. Romano ponti¬
fice lucio .iii. existente. Philippo rege infrãcia regnante
henrico rege angloꝵ. Ducatum aqͥtanie gub̾nante pre
ricardum filiũ suum. Carta Custachii comitis de monas¬

Expanded text:
 Petri & Pauli indignationem incurrat, & a sacratissimonibus sanctæ Ecclesiæ penitus exclusus, donec ad condignam satisfactionem veniat. Datum apud S. Ioannem Angeliacensem VII. Kal. Iulij, Incarnationis Dominicæ anno MCLXXXII. Romano Pontifice Lucio III. existente, Philippo Rege in Francia regnante, Henrico Rege Anglorum Ducatum Aquitaniæ gubernante per Richardum filium suum.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ mimo iure ꝑpetuo sũma alacritate donamꝰ. quatenus om̃i
ordinatõ loci illiꝰ a uob̾ de inceps pendeat. nec quisq̃ua comitũ
seu pͥncipũ ullo umiꝗͣ tpr̃e inibi qͥcquã usurpare uł cõtingere
om̃ino pͥsumat. quia gͦ qͥcqͥd possumus ur̃m est. unanimnias¬
fectu tam ego quam comitissa reue̾ntie ur̃e p̾tes dirigimꝰ.
ut si pro nob non uultis. Saltim ꝓ om̃pptenti dei amore. uil
umquã excusatõnis p̾tendentes. petittonib nr̃is adquies¬
catis. qͥa quod usq ad hanc diem non cõtigit mͦ om̃ia tran¬
quille ac patifice ⁊ pro ĩꝑto potestatis ordinare. ut autem ꝑ¬
sens pagina in posterum firma ualeat ꝑmanere quosaadã
ꝑcerũ ac principum qui huĩt confirmatõm interfuerunt
placuit hic annotare. Signũ eustachii comitis. Signum
marie comitisse. Signũ balduini de caioht. ⁊ rogii fris su
di dapiferi. Willelim uicecomitis. et alioꝵ. Actumm eft. Aict

Expanded text:
mus, imo jure perpetuo summa alacritate donamus; quatenus omnis mus, imo jure perpetuo summa alacritate donamus; quatenus omnis ordinatio loci illius a vobis deinceps pendeat, nec quisquam comitum, seu principum, ullo unquam tempore inibi quicquam usurpare vel contingere omnino præsumat. Quia ergo quidquid possumus, vestrum est, unanimi affectu tam ego quam comitissa reverentiæ vestræ partes dirigimus, ut si pro nobis non vultis, statim pro omnipotentis Dei amore, nil unquam excusationis prætendentes, petitionibus nostris acquiescatis; quia, quod usque ad hanc diem non contigit, modo omnia tranquille ac pacifice ac pro imperio potestis ordinare. Ut autem præsens pagina in posterum firma valeat permanere, quosdam procerum ac principum qui huic confirmationi interfuerunt placuit hic annotare. Signum Eustachii comitis. Sig. Mariæ comitissæ. Sig. Balduini de Caioht et Rogeri fratrisedi dapiferi. Sig. Willelmi vicecomitis, et aliorum. Actum est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mĩo om̃iq reuerentia precordialit̾ amplectendo dõno A
com̾es una cũ comittissa maria sue scĩtatis ancilla post trã¬
situm huiꝰ uite tocũditatẽ felicitatis et̾ne. Cognitum
habentes nemine nr̃m hic manentem hab̾r ciuitatẽ ex his qͥ
nr̃i uiris sunt ꝓut diuina grã inspirau̾it. oñpti dño aliqͣ¬
ꝑredẽptõne ammaꝵ urãꝵ cõferre dignũ duximꝰ. Utide uiter
cetera locũ illũ sc̃iulmari ꝓ cuiꝰ corrrectõne diu multũq: la¬
borauimꝰ pͥsertim quia pater meus ad huc uiuens locum
sepulture ibidem sͥ elegit. cõsilio ⁊ auxilio ur̃o in meliras
ꝯmutare ac reformare sũmopere expectamꝰ. Cõmuencato
igitur cũ optimatib nr̃is cõsilio. ac suꝑ his uniniter assen¬
cientib. In p̾sentia udelicet dñi iohis ep̃i tatuanensis. ac di
qͥcqͥd scilicet de eadem abbacia ad nos spectare uł ꝑtinere iuidetur.
uob urĩsq successorib ꝑ p̾sentis pͥuilegii pagina nõ solũ cõcedi

Expanded text:
mo, omnique reverentia præcordialiter amplectendo, domno Hcomes, una cum comitissa Maria, suæ sanctitatis ancilla, post transitum hujus vitæ jocunditatem felicitatis æternæ. Cognitum habentes neminem nostrûm hic manentem habere civitatem, ex his quæ nostri juris sunt, prout divina gratia inspiraverit, omnipotenti Domino aliqredemptione animarum nostrarum conferre dignum duximus. Unde inter cetera locum illum sancti Vulmari, pro cujus correctione diu multumque laboravimus, præsertim quia pater meus adhuc vivens locum sepulturæ ibidem sibi elegit, consilio et auxilio vestro in melius commutare ac reformare summopere expectamus. Communicato igitur cum optimatibus nostris consilio, ac super his unanimiter consentientibus, in præsentia videlicet domni Ioannis Taruanensis, ac dilertinentia: quicquid scilicet de eadem Abbatia ad nos spectare vel pertinere videtur, vobis vestrisque successoribus, per præsentis Priuilegij paginam non solum concedi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maxime bonis sacerdotũ morib uidetur eẽ ĩimicũ. nitiqu̾e
pia que bñ sunt cõstituta ⁊ ordinata rescind̾e̾ ⁊ exemplo doce̾
ceteros. sua bñficia dissoluere. Qd̾ niniꝵ ꝑuicla dispensatõne
p̾cauere uolentes labentẽ memoriam presentis pagine bñficio
subleuantes tam p̾sentib ꝙͣ futuris posteris scͥpti huiꝰ testimo¬
Agennenses petragoritentes. Engolisimeñ. sanctoneñ ⁊ pictaue¬
neũ. tam in ecclus ꝙͣ incapellis ⁊ cimiteriis. tam interris
ꝙͣ in decimis ⁊ pascuis.tam mnobligatõnib ꝙͣ prouentib ⁊
aliis bñficiis ei ratõnabilit̾ cõcesserunt ⁊ contulerunt. sit̃
ĩ eoꝵ autenticis pͥlemꝰ ꝯtinetur. ut aũt hec nr̃a cõcessio ro¬
bũr obtmneat ꝓpetuitatis: eam scͥpto ⁊ sigilli nr̃ mumini¬
ne ia rolorar. ⁊ ꝯmuniri precepimꝰ. Siqͣ igitur inposte¬

Expanded text:
& maxime bonis Sacerdotum moribus videtur esse inimicum, niti quæ pia, quæ bene sunt constituta & ordinata, rescindere, & exemplo docere cæteros, sua beneficia dissoluere. Quod nimirum prouida dispensatione præcauere volentes, labentem memoriam præsentis paginæ beneficio subleuantes, tam præsentibus quam futuris posteris, scripti huius testimoAgennenses, Petragoricenses, Engolismenses, Sanctonenses, & Pictauenses, tam in Ecclesiis, quam in Capellis, & Cimiteriis, tam in terris quam in decimis & pascuis; tam in obligationibus, quam prouentibus & aliis beneficiis, ei rationabiliter concesserunt, & contulerunt, sicut in eorum authenticis plenius continetur. Vt autem hæc nostra concessio robur obtineat perpetuitatis, eam scripto, & sigilli nostri munimine corroborari & communiri præcepimus. Si qua igitur in poste
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ bñdict monast̾to insi iueta p̾dictum tenorem pͥulegi¬
oꝵ sedis aplice alb̾is fiat electõ. ad exemplar sepe dicti lũci
auctoritate apłica phibemus. Quodꝰ facta fuerit irrita
et uacua habeatur. Dat̾ lat̾añ. ⁊ii. kl̾ mͣrcii. Poñ¬

Expanded text:
S. Benedicti monasterio, nisi juxta praedictum tenorem privilegiS. Benedicti monasterio, nisi juxta praedictum tenorem privilegiorum sedis apostolicae abbatis fiat electio, ad exemplar saepe dicti Lucii auctoritate apostolica prohibemus. Quod si facta fuerit, irrita et vacua habeatur. Datum Laterani, IV Kal. Martii. Pon
Abbreviated transcription (Latin):
ppͣ ꝑ sua eis scripta mandauit. ut meratus .G. albs cum
honestis ⁊ discretis ꝑsonis ⁊ pͥuilegiis sui monast̾i p̾t̾i¬
tis beat andree octauis eiꝰ se ꝯspectu p̾sentaret. ut utͥusq
partis causa cognita pacẽ int̾ eos auxiliante dño refor¬
p̾sentastis. nͨ ip̃e uenit. nec ꝑfratres suos qͥ uenerant. pax
int̾ partes potuit reformar. Qui igitur tam maifeste
clum̃ monast̾ iusticie idem luciꝰ ulterius de ẽẽ non po¬
terat ꝑ apłica eis scripta mandamt᷑ atq p̾cepit qͣtinus
ip̃e .G. alb̾s. cũ honestis et discretis ꝑsonis de frib suis occa¬
sione ⁊ dilatõne remota cluñ monastertũ uisitaret. atq
predicto .p. alb̾i obedientiam at reuerenciam quã p̾deces¬
si infirmitate grauatus ꝑ se id ad implere nõ posset: per
meliores ꝑsonas ip̃iꝰ monast̾i ad impleret. Nos igitim
p̾decessoꝵ nroꝵ uestigiis inherentes: ne de cetero ĩ eodem

Expanded text:
Papa per sua eis scripta mandauit, vt memoratus G. Abbas cum Papa per sua eis scripta mandauit, vt memoratus G. Abbas cum honestis & discretis personis, & priuilegiis sui Monasterij, præteritis beati Andreæ octauis, eius se conspectui præsentaret, vt vtriusque partis causa cognita pacem inter eos auxiliante Domino reforpraesentatis, nec ipse venit, nec per fratres suos qui venerant, pax inter partes potuit reformari. Quia igitur tam manifeste Clun. monasterii justitiae idem Lucius ulterius deesse non poterat, per apostolica eis scripta mandavit atque praecepit, quatenus ipse G. abbas cum honestis et discretis personis de frsione et dilatione remota, Cluniacense Monasterium visitaret, atque prædicto P. Abbati obedientiam ac reverentiam, quam prædecessi infirmitate gravatus per se id adimplere non posset, per meliores personas ipsius Monasterii adimpleret. Nos igitur prædecessorum nostrorum vestigiis inhærentes, ne de cætero in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
to consecratõnis uł ordinationis manum ĩponant. alio¬
quim ⁊ consecrator tanquam fõstitutõnis apli̾ce p̾uari¬
cator grauiori subiaceat ultiomi.⁊ cõsecrati electio siue
ordinatio donec apłice sedi ⁊ eidẽ cluiĩ monasterio sa¬
tisfiat. irrita habeat᷑. Bempore aũt beate memorie. lu¬
quamt ꝑ fratres suos p̾decessorib eiuscle̾ lucii. p̃p̃. ⁊ ip̃i eti¬
am sepis conquestus fuit. ꝙ eodẽ .p. inꝯsulto fratres pre¬
dicti monasteri scĩ benedicl ꝯtͣ supdcm̃ tenorẽ sͥ albe̾m
eligerant.⁊ debitam ei obedientiam ac reuerẽtiam sub
nestis ⁊ discretis ꝑsonis de fr̃ib suis monasteriũ ⁊ frẽs
cluñ adiret. ⁊ eid̾e pr alb̾e obedientiam ac reuerentiã qm¬
ad modũ p̾decessor suus bone memorie henR. alb̃s exhi¬
buerat deuote ⁊ humiłr exhiberet. Quo neqͣꝙͣ ꝑ eos ĩ¬
pleto ⁊ frib cluñ ĩ sua querimonia ꝑsistentib. idẽ luciꝰ

Expanded text:
to consecrationis vel ordinationis manum imponat. Alioto consecrationis vel ordinationis manum imponat. Alioquin & consecrator tanquam constitutionis Apostolicæ præuaricator grauiori subiaceat vltioni, & consecrati electio siue ordinatio, donec Apostolicæ Sedi, & eidem Clun. Monasterio satisfiat, irrita habeatur. Tempore autem beatę memoriæ Luratres suos, prædecessoribus eiusdem Lucij Papæ, & ipsi etiam sæpius conquestus fuit, quod eodem P. inconsulto fratres prædicti Monasterij S. Benedicti cōtra supradictum tenorem sibi Abbatem elegerant, & debitam ei obedientiam ac reuerentiam subtnestis & discretis personis de fratribus suis Monasterium & fratres Clun. adiret, & eidem P. Abbati obedientiam ac reuerētiam, quemadmodum prædecessor suus bonæ memoriæ Henricus Abbas exhibuerat, deuote & humiliter exhiberet. Quo nequaquam per eos impleto, & fratribus Clun. in sua querimonia persistentibus, idem Lucius
Abbreviated transcription (Latin):
nast̾io indulta sũt diligenter inspectis mamfeste
cognouimꝰ quod bĩ benedicti monasteriũ ap̾decesso¬
re nrõ bone memorie. bregorio. ppͣ. septimo hugoĩ
⁊ studiũ ꝓturatoĩs impendant. obeunte quoq ip̃iꝰ
loci albe̾ eoꝵ semꝑ ꝑuideat diligentia. quatinus ido¬
nea. ⁊ huic officio digna in loco regiminis scd̃m beati
bñdict regulam sulrogetur ꝑsona. ⁊ quicqͥc in mo¬
nasterio ad augmentũ ⁊ obseruatõnem monastice
religionis institu uł emendari oportuerit. eoꝵ semper
monasterio ⁊ dispensatõe parit̾ impleatur salua qͥdem
in om̃ib auctoritate apłice sedis. cuiꝰ iuris ille locus ex¬
xistit. Id ipm̃ quoꝵ ab ip̃iꝰ breg̾ suscefsorib p̾decessorib
urĩs. ⁊ p̾cipue pp̃ calixto felicis memorie statutũ ẽ ⁊ cõ¬
firmatum. Qui in sua confirmatione ad didit. ut ĩ eo¬
dem bĩ benedicti monasterio sine clumacensis alb̾is
cõsilio prouisione ⁊ p̾cepto albas nullatenꝰ eligatur. muil

Expanded text:
 manifestè cognovimus quod beati Benedicti Monasterium à prædecessore nostro bonæ memoriæ Gregorio Papa septimo Hugoni & studium procurationis impendant: obeunte quoque ipsius loci Abbate, eorum semper prouideat diligentia, quatinus idonea, & huic officio digna in loco regiminis secundum beati Benedicti regulam subrogetur persona: & quicquid in Monasterio ad augmentum & obseruationem Monasticæ religionis institui vel emendari oportuerit, eorum semper ministerio & dispensatione pariter impleatur; salua quidem in omnibus auctoritate Apostolicæ Sedis, cuius iuris ille locus existit. Idipsum quoque ab ipsius Gregorij successoribus prædecessoribus nostris, & præcipue Papa Calixto felicis memoriæ, statutum est & confirmatum: qui in sua confirmatione addidit, vt in eodem beati Benedicti Monasterio, sine Cluniacensis Abbatis consilio, prouisione & præcepto Abbas nullatenus eligatur, null
Abbreviated transcription (Latin):
urẽ ꝑ apłica scripta mandamꝰ atq p̾cipimus. quatimis
illos qui possesstones uł res seu domos p̾dictoꝵ fratrũ
uł hõinũ suoꝵ ureiterent̾ c̃uaserint. aut ea iniuste de¬
tinuerint que p̾dictis fr̾ib et testamento decedenqunt
relinquntur seu infrarres ip̃os uł ipõꝵ aliquem ꝯtͣ aplĩce
ꝓmulgare. uł decimas de nutrimentis animaliũ suoꝵ spre¬
cis apłice seclis pͥuilegiis ex torqͤte moitõe pͥmissa. Si laici
fuerint publice candelis accensis singuli urm̃ in dyocesib
⁊ eccłiis uris urĩs excõitatõnis sententia percellatis. Si it
cł̾ic uł canoniti regulares seu monachi fuerint eos appella¬
trone remota. ab officio ⁊ bñficio suspendatis. neutamͣ
relauxa tõmẽsententiam donet predictis fratrib plenarte

Expanded text:
r apostolica scripta mandamus atque precipimus, quatinus r apostolica scripta mandamus atque precipimus, quatinus illos qui possessiones vel res seu domos predictorum fratrum vel hominum suorum irreves renter invaserint aut ea iniuste detinuerint, que predictis fratribus ex testamento decedentium relinquuntur, seu in fratres ipsos vel ipsorum aliquem contra apostolice promulgare, vel decimas de nutrimentis animalium suorum, spretis Apostolicæ Sedis privilegiis, extorquere; monitione præmissa, si Laici fuerint, publicè candelis accensis singuli vestrum in Diœcesibus et Ecclesiis vestris Excommunicationis sententia percellatis: si verò Clerici, vel Canonici regulares, seu Monachi fuerint, eos appellatione remota ab Officiis et Beneficiis suspendatis, neutram relaxaturi sententiam, donec prædic
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝯstitutis salutẽ ⁊ apłicam b̾n. Non absq dolore cordis
⁊ płima turbatione didicimꝰ quod ita implerisq partibꝰ.
eccłiastica censura dissoluitur. ⁊ canonice sentẽtie seueritas
eneruatur. ut uirz religiost ⁊ hu maxime qͥ per sedis apłce
pͥiulegia marori donat sunt libertate passum a male¬
factorib sius iniurtas sustineãt ⁊ rapinas dum uxx inue
intur qui congrua illis protectione subiaceat. ⁊ profo¬
uenda pauperum innocentia se murum defenstonis op
ponat. specialit̾ autem. Dilecti filii. Albas ⁊ fratres mo¬
nasterii cluñ tam tam de frequentib miuriis quã de ip̃o
condiano defectu i̾ticte cõquerentes. uinu̾sitatẽ. uram¬
lut̾is pecierũt apłicis excitar. ut ita uidelicet᷑ ĩtribula¬
tõnib suis contra malefactore ᷤ eoꝵ prompta debeatis mag¬
naminitate consurgere. qued ab angustus quas sustinẽt
⁊ p̾ssuris ur̃õ possint p̾sidio respirare. deoq uniu̾sitati

Expanded text:
bsque dolore cordis et plurima turbatione, didicimus quod itaque in plerisque partibus ecclesiastica censura dissoluitur, canonice sententie seueritas eneruatur, ut uiri religiosi, et hii maxime qui per sedis apostolice priuilegia maiori donati sunt libertate, passim a malefnitur, qui congrua illis protectione subueniat et pro fouenda pauperum innponat. Specialiter autem dilecti filii Abbas et fratres Monasterii Clun. tam de frequentibus injuriis, quàm de ipso quotidiano defectu justitiæ conquerentes, universitatem scriptis pecierunt apostolicis excitari ut ita videlicet eis in tribulationibus contra malefactores eorum prompta debeatis magnanimitate consurgere, quod ab angustiis quas sustinent et pressuris vestro possint presidio res
Abbreviated transcription (Latin):
Nnocencius ep̃s serius seruoꝵ dei. Dilecto filio bii¬
llelmo alb̾i monasterii scõꝵ Geruasii ⁊ protasis Q uod sitũ
est ĩ arelatensi ꝓuincia secus oppidũ fossas eiꝰꝙ suscessorib
substituendis regularit᷑ mꝑpetuũ. Desideriũ quod ad ie¬
ligionis propositum ⁊ ammarũ salutẽ ꝑtinere monstratir.
auctore deo sine aliqia ẽ dalatione complendũ. Quam¬
clement̾ anniuimꝰ. ⁊ scõꝵ martyrũ tuoꝵ Geruasi ⁊ protasii
monasteriũ cui deo auctore piediss. iuixta exemplar prede¬
cessoꝵ nostroꝵ felicis memorie. Sergii ⁊ paschalis nomano.¬
potificum apłice sedis patrocimo ꝯmunimꝰ. Statu¬
entes
ut quecunq possessiones. ad idem cenobium in p̾sẽtiarũ
iuste ⁊ legitime ꝑtinere nocũtur aut infutuꝵ ꝯcessrone
pontificum. Largitione pͥncipũ. oblatione fideliũ seu aliis
iustis modis prestante dño poterit adipisci. firia tͥ tuize

Expanded text:
Dilecto filio Guilielmo, abbati monasterii sanctorum Gervasii et Protasii, quod situm est in Arelatensi provincia, secus oppidum Fossas, ejusque successoribus substituendis regulariter in perpetuum. Desiderium quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere monstratur, auctore Deo sine aliqua est dilatione complendum. Quamclementer annuimus, et sanctorum martyrum Gervasii et Protasii monasterium cui, Deo auctore, presides, juxta exemplar predecessorum nostrorum felicis memoriæ Sergii et Paschalis, Romanopontificum, apostolicæ sedis patrocinio communimus. Statuentes ut quæcunque possessiones ad idem cenobium in presentiarum juste et legitime pertinere noscuntur, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, prestante D