comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cȩteriqui ex hoc bello lapsi oberrabant.
per conplures duces frequenti indagi¬
ne attrititi sunt At ego iterum ac se¬
pius repeto.num quid nam & hic con¬
parationem aliqua egent tempora
quis rogo audire non horreat ñdicam
bella talia sed uel nomina tanta belloꝵ.
externa seruilia socialia. ciuilia fugi¬
tiuoꝵ quȩ nesic saltem sese ut cõmoti
maris fluctus. quãuis molibus magnis
secuntur. sed undiq: diuersis. causis. uo¬
cabulis. formis. malisq: excitata co acer¬
uataq concurrunt. Ut eproximo re¬
petam. & in fame illud seruile prȩte¬
ream. iugurthinũ bellum nondum
adhuc abafrico perde tonuerat. Iam
cimbricum a circio fulminabat. decĩ¬
bricis illis nubibus adhuc foedi uastiq
torrentes effusi sanguinis agebantur :
iam socialis belli nebulas in magna c̃¬
tinuo maloꝵ nubula coituras. misera
exhalabat italia. Adhuc uero post in¬
infinitam crebram que italicibellitem¬
pestatem discurri tutoper italiã mini¬

Expanded text:
ceteri, qui ex hoc bello lapsi oberrabant, ceteri, qui ex hoc bello lapsi oberrabant, per conplures duces frequenti indagine attriti sunt. At ego iterum ac saepius repeto: num quidnam et hic conparatione aliqua egent tempora ? quis rogo audire non horreat non dicam bella talia, sed uel nomina tanta bellorum, externa, seruilia, socialia, ciuilia, fugitiuorum? quae ne sic saltem sese, ut commoti maris fluctus quamuis molibus magnis sequuntur, sed undique diuersis causis uocabulis formis malisque excitata coaceruataque concurrunt. ut e proximo repetam et infame illud seruile praeteream, Iugurthinum bellum nondum adhuc ab Africo perdetonuerat, iam Cimbricum a circio fulminabat. de Cimbricis illis nubibus adhuo foedi uastique torrentes effusi sanguinis agebantur, iam socialis belli nebulas in magna continuo malorum nubila coituras misera exhalabat Italia. adhuc uero post infinitam crebramque Italici belli tempestatem discurri tuto per Italiam mini
Abbreviated transcription (Latin):
acerrime pugnantẽ pręlio oppressit:
lentulus absparta co superatus aufugii:
p̃ost etiam conlatis frustra ambo consu¬
les copiis. accepta graui clade fugerun.:
dehingaium cassium ꝓ consulem idem
spartacus oppressum bello interfecit:
itaq exterrita ciuitate: non minore
ꝓpe modũ metu quã sub hannibale
circa portas fremente: trepidauerat:
Senatus crassũ cũ lȩonibus consulum
nouoq supplem̃to miltũ misit. sis moe
ut fugitiuoꝵ pugnam iniit : sexmilia¬
eoꝵ int̃ fecit. nongentos uero cepit In¬
de prius quam ipsum sparta cũ ad ca¬
put silari fluminis castra metantem:
bello ad grederetur. gallos auxilia¬
tores eius germanosq superauit.
Equibius triginta milia hominũ cũ
ipsis ducibus occidit: nouissime ipsũ
spartacũ disposita aciae congressum.
maximasq cum eo fugitiuoꝵ copias¬
ꝑculit nam sexaginta milia eorũ cȩsa.
sexmilia capta referuntur. triamilia
ciuium romanorum receptasunt.:

Expanded text:
acerrime pugnantem proelio oppressit, acerrime pugnantem proelio oppressit, Lentulus a Spartaco superatus aufugit. post etiam conlatis frustra ambo consules copiis, accepta graui clade, fugerunt. dehinc C. Cassium proconsulem idem Spartacus oppressum bello interfecit. itaque exterrita Ciuitate non minore propemodum metu, quam sub Hannibale circa portas fremente trepidauerat, senatus Crassum cum legionibus consulum nouoque supplemen to militum misit. is mox ut fugitiuoeorum interfecit, nongentos vero cepit. Inde priusquam ipsum Spartagum, ad caput Silari fluminis castbello aggrederetur, Gallos auxiliatores ejus, Germanosque superavit, e quibus triginta millia hominum cum ipsis ducibus occidit. Novissime ipsum Spartacum in Apulia, disposita acie congressum, maximasqperculit. nam sexaginta milia eorum caesa, sex milia capta referuntur, tria milia ciuium Romanorum recepta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
DUCULLO ET CASSIO CONSULI¬
b gladiatores sexaginta et quattuor
capuȩ. aludo gnei lentuli diffuger̃:
qui continuo ducibus crixo et yno¬
mao gallis. & sparta cothrace. ue suuiũ
montẽ occupauer̃. Unde erũpentes.
dodii praetoris qui eos obsidione cin¬
xerat castra expugnarunt. ipsoq
infugam acto cuncta in prȩdam auer¬
terunt Inde ꝑ consentiã & metapon¬
tum circum ducti. ingentia breui agmi¬
na colleger̃. Nam crixo decẽ milium
multitudo: spartaco autem triple x
tunc numerus fuisse fertur.y nomaus
enĩ iam insuperiore bello fuerat occi¬
sus. Itaq cũ cędibus. incendiis. rapinis.
stuprisq omĩa miscerent: in ex sequi¬
is captiuȩ matronȩ quȩ sedolore uio¬
latipudoris necauerat. Mimus gla¬
tiatorium ex quadringentis captiuis
scilic& qđ spectandi fuerant spectaturi.
ut potelanistȩ. gladiatoꝵ potius quã
militũ principes edider̃. Deinde consu¬
les gellius. & lentulus aduersũ eos cum
exercitu missi : quoꝵ gelius crixum

Expanded text:
ucullo et Cassio consnlibus gladiatores septuaginta et quattuor Capuae a lude Cn. Lentuli diffugerunt : qui continuo ducibus Crixo et Oenomao Gallis et Spartaco Thrace Vesuuium montem occupauerunt; unde erumpentes Clodii praetoris, qui eos obsidione cinxerat, castra expugnarunt, ipsoque in fugam acto cuncta in praedam auerterunt. inde per Consentiam et Metapontum circumducti, ingentia breui agmina collegerunt. nam Crixo decem milium multitudo, Spartaco autem triplex tunc numerus fuisse refertur. Oenomaus enim iam in superiore bello fuerat occisus. itaque cum caedibus incendiis rapinis stuprisque omnia miscerent, in exsequiis captiuae matronae, quae se dolore uiolati pudoris necauerat, munus gladiatorium ex quadringentis captiuis scilicet qui spectandi fuerant spectaturi, utpote lanistae gladiatorum potius quam militum principes, ediderunt. deinde consnles Gellius et Lentulus aduersum eos cum exercitu missi, quorum Gellius Crixum
Abbreviated transcription (Latin):
tio quam regnabat anno: apupieno
aquileianter fectus. et ꝑsecutionis et
uite finem fecit. Qui maxime ꝓpter
xp̃ianã alexandri cui successerat et ma
meȩ matris eius familiam: ꝑ secutionẽ
in sacerdotes et clericos. idest doctores
uel prȩcipue propter origenẽ prȩsbite¬
rum miserat
ANNOABURBEC̃DITA

Expanded text:
tio quam regnabat anno, a Pupieno tio quam regnabat anno, a Pupieno Aquileiae interfectus et persecutionis et uitae finem fecit. qui maxime propter Christianam Alexandri, cui succmmaeae matris ejus familiam, persecutionem in sacerdotes et clericos, id est, doctores, vel praecipue propter Origenem presbyterum, miserat. Anno ab Urbe condita
Abbreviated transcription (Latin):
OAR CVSAURELIUS ANTONITVS M¬
uicesimus ab augusto imperium adep¬
tus. tenuit annis quattuor. hic sacer¬
dos helio gabali templi. nullam sui nisi
stuprorum flagitiorum totiusq obsce¬
nitatis in famem satis memoriã reli¬
quit : tu multu autẽ militari exorto romȩ
cũ matre inter fectus est:
ANNO
AVRELIUS ALEXANDER UICE¬
simus primus ahaugusto: senatus ac mi¬
litum uoluntate imperator creatus.
Tredecim annis digno aequitatis prȩconio
fuit : cuius mater mamea xp̃iana : ori¬
genem prȩs biterum audire curauit: nam
statim expeditione inpersas facta: xer
xem regem eoꝵ maximo bello uictor op¬
pressit. ul piano usus assessore: summã
sui moderationem. rei publicȩ exhibuit .
sed militari tumultu. apud mogontiacum
interfectus est
MAXIMINUS UICESIMUS SEEUMD̃
ab augusto. nulla senatus uoluntate im¬
perator ab exercitu post quam bellum
ingermania prospere gesserat creatus.
ꝑsecutionem in xp̃ianos sextus anero¬
ne exercuit. Sed continuo hoc est ter¬

Expanded text:
arcus Aurelins Antoninus uicensimus ab Augusto imperium adeptus tenuit annis quattuor. hic sacerdos Heliogabali templi nullam sui nisi stuprorum flagitiorum totiusque obscenitatis infamem satis memoriam reliquit. tumultu autem militari exorto, Romae cum matre interfectus est. Anno elius Alexander uicesimus primus ab Augusto senatus ao militum uoluntate imperator creatus tredecim annis digno aequitatis praeconio fuit: cuius mater Mamea Christiana Origenem presbyterum audire curauit: nam statim expeditxem, regem eorum, maximo bello victor oppressit. Ulpiano usus assessore summam sui moderationem reipublicae exhibuit; sed militari tumultu apud Mogontiacum interfectus est. Maximinus uicensimus secundus ab Augusto nulla senatus uoluntate imperator ab exercitu, postquam, bellum in Germania prospere gesserat, creatus persecutionem in Christianos sextus a Nerone exercuit. sed continuo, hoc est ter
Abbreviated transcription (Latin):
hoc spectaculum fuit. patrẽ et filium uno
trium phali curru uectos. gloriosissimã
abhis qui patrem et filium offenderant.
uictoriã reportasse: qui continuo om̃ib
bellis actumultibus domi forisq com¬
pressis: pacem totius orbis pronunti auit
et ianũ geminũ obseratis cohiberi cla¬
ustris. sexto demũ ipsi post urbem con¬
ditam censuerunt. Iure enim idem ho¬
nos ultioni passionis dnĩ impensus est.
quietiam natiuitati fuerat at tributus.
Tunc deinde sine ullis bellor tumul¬
tibus : in immensum respublica romana
ꝓuehitur. Siquidem achaia. licia. rho¬
dus. br lantiũ. samus. thrachia. cilicia.
co magenȩ. tunc primũ redactȩ inpro¬
uincias romanis iudicibus legibusq
paruer̃. Nono autẽ imperii eius anno
tres ciuitates cypri terremotu corruer̃.
& rome magna pestilentia fuit. uespa¬
siañ autẽ in uilla ꝓpria circa sabinos. nono
anno principatussui. profluuio uentris

Expanded text:
hoc spectaculum fuit, patrem et filium uno hoc spectaculum fuit, patrem et filium uno triumphali curru vectos, gloriosissimam ab his qui patrem et filium offenderant, victoriam reportasse. Qui continuo omnibus bellis ac tumultibus domi forisque compressis, pacem totius orbis pronuntiaverunt, et Janum geminum obseratis cohiberi claustris, sexto demum ipsi post Urbem 482 conditam censuerunt. Jure enim idem honos ultioni passionis Domini impensus est, qui etiam nativitati fuerat attributus. Tunc deinde sine ullis bellorum tumultibus in immensum respublica Romana provehitur: siquidem Achaia, Lycia, Rhodus Byzantium Samus Thracia Cilicia Commagene tunc primum redactae in prouincias Romanis iudicibus legibusque paruerunt. Nono autem imperii eius anno tres ciuitates Cypri terrae motu corruerunt et Romae magna pestilentia fuit. Vespasianus autem in uilla propria circa Sabinos nono anno principatus sui profluuio uentris
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodũ. arbitriodĩ auferendum fuit:
Itaq titus imperator ab exercitu pro¬
nuntiatus. templum in hiero solnmis in¬
cendit. ac diruit. quod adie conditionis
primȩ . usq addiem euersionis ultimȩ
manserat annis mille centũ et duobus.:
muros urbis uniuersos: solo ad aequa¬
uit: sescenta milia iudȩoꝵ. eobello int̃¬
fecta : cornelius et suetonius referunt.
Iosephus uero iudȩus qui ei tunc bello
prȩfuit. et apud uespasianum propter
prȩdictum imperiũ ueniam gratiãq
meruerat. scribit undecie scentena milia
gladio et fame perisse. reliquias uero
iudeoꝵ. diuersis actas conditionibus
toto orbe dispersas: quarum numerus
adnonaginta milia hominũ fuisse nar¬
ratur. Uespasianus et titus imperatores.
magnificum agentes de iudȩ is triũ phũ
urbem in gressi sunt. pul chrum et igno¬
tum antea cunctis mortalibus inter tre¬
centos uiginti triumphos. quia conditi¬
one urbis usq in id tempus actierant.

Expanded text:
commodum, arbitrio Dei auferendum fuit. commodum, arbitrio Dei auferendum fuit. Itaque Titus imperator ab exercitu pronuntiatus, templum in Hierosolymis incendit ac diruit: quod a die conditionis primae usque ad diem eversionis ultimae, manserat annis mille centum et duobus. Muros urbis universos solo adaequavit. Sexcenta millia Judaeorum eo bello interfecta, Cornelius et Suetonius referunt. Josephus vero Judaeus, qui ei tunc bello praefuit, et apud Vespasianum propter praedictum imperium veniam gratiamque meruerat, scribit undecies centena millia gladio et fame perisse: reliquias vero Judaeorum diversis actas conditionibus toto orbe dispersas: quarum numerus ad nonaginta millia hominum fuisse narratur. Vespasianus et Titus imperatores, magnificum agentes de Judaeis triumphum, Urbem ingressi sunt. Pulchrum et ignotum antea cunctis mortalibus inter trecentos viginti triumphos, qui 481 a conditione Urbis, usque in id tempus acti erant,
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat. sicut suetonius refert. conti¬
nuo se abeodem sed imperatore soluen¬
dum. imperiũ adeptus est. Relictoq
in castris ad procurationẽ obsidionis
hiero solrmoꝵ filiotito. ꝑ alexandri¬
am profectus est romã: sed cognita in¬
terfectione uitellii: paulisꝑ alexan¬
driȩ substitit. Titus uero magna ac diu¬
turna obsidione iudȩos prȩmens: ma¬
chinis cunctisq bellicis mobilibus. ñ
sine multo suoꝵ sanguine: tandem
muros ciuitatis inrup̾it: sed ad expug¬
namdam interiorẽ tẽplimunitionem.
quã reclusa multitudo sacerdotum. ac
principũ tuebatur: maiore ui et mora
opus fuit: quod tam̃ post quã in potes¬
tatẽ redactum opere atq antiquitate
suspexẽ: Diu deliberauit utrũ tãquã
incitamentũ hostium incenderet. an
intestimonium uictoriȩ reseruaret ::
sed ȩccła dĩ iam ꝑtotum orbem uber¬
rime germinante: hoctam quam
effetum acuacuum nulliq usui bono

Expanded text:
dixerat, sicut Suetonius refert, contidixerat, sicut Suetonius refert, continuo se ab eodem sed imperatore soluendum — imperium adoptus est, relictoque in castris ad procurationem obsidionis Hierosolymorum filio Tito, per Alexandriam profectus est Romam; sed cognita interfectione Vitelli paulisper Alexandriae substitit. Titus uero magna ac diuturna obsidione Iudaeos premens, machinis cunctisque bellicis molibus non sine multo suorum sanguine tandem muros ciuitatis inrupit. sed ad expugnandam interiorem templi munitionem, quam reclusa multitudo sacerdotum ac principum tuebatur, maiore ui et mora opus fuit. quod tamen postquam in potestatem redactum opere atque antiquitate suspexit, diu deliberauit utrum tamquam incitamentum hin testimonium victoriae reservaret. Sed Ecclesia Dei jam per totum orbem uberrime germinante, hoc tamquam effetum ac vacuum, nullique usui bono
Abbreviated transcription (Latin):
IREUI IL LA quIDEM SEDTUR¬
bida trrannoꝵ tempestate discus¬
sa. tranquilla sub uespasiano duce
serenitas rediit. Namq ut paulo altius
repetam. iudȩi post passionẽ xp̃i des¬
tituti in totũ gr̃a dĩ. cum om̃ib undiq
malis circum ueniretur. quibus dam
in carmelo monte seductisortibus. qye
portenderent exortos aiudȩa duces
rerum potituros fore. prȩdictũq ad
se trahentes. in rebellionẽ exar serunt
Extinetisq romanis prȩsidiis. legatũ
quoq sỹriȩ suppetias ferentẽ. rapta
aquila & cȩsis copis fugauer̃. Adhos
uespasianus anerone missus. titũ filiũ
suũ maiorem inter legatos habuit.:
nam multas et ualidas legiones secũ
insyriam traiecit. Itaq cum iudȩos
multis eorum oppidis captis. inurbe
hiero solymoꝵ prȩcipue obdiem festũ
congregatos obsidione clausisset.
cognita neronis morte. hortatu plu¬
rimoꝵ regum et ducũ maxime iosephi
iudeoꝵ ducis sententia. qui captus cum
inuinclacoiceretur constantissi me

Expanded text:
revi illa quidem, sed turbida tyrannorum tempestate discussa, tranquilla sub Vespasiano duce serenitas rediit. Namque ut paulo altius repetam, Judaei post passionem Christi destituti in totum gratia Dei, cum omnibus undique malis circumvenirentur, quibusdam in Carmelo monte seducti sortibus, quae portenderent exortos a Judaea duces rerum potituros fore, praedictumque ad se trahentes, in rebellionem exarserunt. Exstinctisque Romanis praesidiis, legatum quoque Syriae suppetias ferentem, rapta aquila et caesis copiis, 479 fugaverunt. Ad hos Vespasianus a Nerone missus, Titum filium suum majorem inter legatos habuit. Nam multas et validas legiones secum in Syriam trajecit. Itaque cum Judaeos, multis eorum oppidis captis, in urbem Hierosolymorum praecipue ob diem festum congregatos, obsidione clausisset, cognita Neronis morte hortatu plurimorum regum et ducum — maxime losepbi Iudaeorum ducis sententia, qui captus cum in uincla coiceretur, constantissime
Abbreviated transcription (Latin):
expugnauisset: nisi ppłm in cãpũ pro¬
rumpentẽ grauissima oppręssione
uicisset: decem et octomilia marsorũ
inea pugna cum frauco imperatore
suo caesasunt. capta tria milia: quat¬
tuor milia autem italici uiri exea
caede p̾ro fugi: iugum montis coacto
inunũ agmine forte consederant.
Ubi oppressi: exanimatiq niuibus.
miserabili morte riguerunt. Namq
ita ut attoniti timore hostium stete¬
rant : alii stirpibus uelsaxis redines.
alii armissuis innitentes: patentibus
cunti oculis . dentibusq nudatis uiuen¬
tium inmodum uisebantur: nec ullum
erat procul intuentibus mortis indici¬
um. nisi diuturna mobilitas quã nul¬
lomodo humanȩ uite uegetatio diu
perpeti potest. Eadem die picentes con¬
gressi: et uictisunt.:quorum dux uida¬
cilius conuocatis principibus suis. post
magnificas epulas. largaq pocula. cunc¬
tos ad exemplum sui prouocans. h austo
ueneno ab sumptus est: cunctis factum eiꝰ

Expanded text:
expugnauisset, nisi populum in campum proexpugnauisset, nisi populum in campum prorumpentem grauissima oppressione uicisset. decem et octo milia Marsorum in ea pugna cum Franco imperatore suo caesa sunt, capta tria milia. quattuor milia autem Italici uiri ex ea caede profugi iugum montis coacto in unum agmine forte conscenderant, ubi oppressi exanimatique niuibus miserabili morte riguerunt. namque ita, ut attoniti timore hostium steterant, alii stirpibus uel saxis reclines, alii armis suis innitentes, patentibus cuncti oculis dentibusque nudatis uiuentium in modum uisebantur; nec ullum erat procul intuentibus mortis indicium nisi diuturna immobilitas, quam nullo modo humanae uitae uegetatio diu perpeti potest. eadem die Picentes congressi et uicti sunt, quorum dux Vidacilius conuocatis principibus suis post magnificas epulas largaque pocula cunctos ad exemplum sui prouocans hausto ueneno absumptus est, cunctis factum eius
Abbreviated transcription (Latin):
um milia interfecit. Cumq ab exer¬
citu imperator appellatus esset: romãq
nuntios deuictoria misisset: senatus
saga. hocest uestem mer oris quã exor¬
to sociali bello sumsserat. hac spe arri¬
dente deposuit. atq antiquũ togae
decorem recuperauit Marius deinde
sex milia marsorum cȩcidit. septem
milia armis ex uit . Sylla cum uiginti
et quat tuor cohortibus eserniam mis¬
sus ubi artissima obsidione romanici¬
ues et milites premebantur: maximo
bello et plurima caede hostium. urbẽ
sociosq seruauit. Gneus pompeius.
picentes graui praelio fudit: qua uicto¬
ria senatus lati clauia. & cȩtera dignita¬
tis insignia recepit. Cumtogas tantum¬
modo uictoria caesans primũ respiran¬
te sumssisset Por cius cato prȩtor. etrus¬
cos. plotius legatus um bros plurimo
sanguine impenso. et difficillimo labo¬
re uicerunt. G neo pompeio lucio
porcio catone cons. pompeius diuob¬
sedit asculum ciuitatem. Nec tamen

Expanded text:
um milia interfecit. cumque ab exerum milia interfecit. cumque ab exercitu imperator appellatus esset Romamque nuntios de uictoria misisset, senatus saga, hoc est uestem maeroris, quam exorto sociali bello sumpserat, hac spe adridente deposuit atque antiquum togae decorem recuperauit. Marius deinde sex milia Marsorum cecidit, septem milia armis exuit. Sulla cum uiginti et quattuor cohortibus Aeserniam missus, ubi artissima obsidione Romam ciues et milites premebantur, maximo bello et plurima caede hostium urbem sociosque seruauit. Cn. Pompeius Picentes graui proelio fudit, qua uictoria senatus laticlauia et cetera \'dignitatis insignia recepit, cum togas tantummodo uictoria Caesaris primum respirante sumpsisset. Porcius Cato praetor Etruscos, Plotius legatus Vmbros plurimo\' sanguine inpenso et difficillimo labore uicerunt. Cn. Pompeio L. PorCio Catone consulibus Pompeius diu obsedit Asculum ciuitatem; nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Iulius cȩsar samnitium pugna uictus.
caeso fugit exercitu. rũtilius consul.
marium propinquum suum legatum
sibi legit. quem ad siduae summonentẽ.
morã bello utilem fore: et paulisper
incastris exerceri militem oportere
tironem. dolo ideum agere ratus con¬
temsit. seseq in insidias marsorum.
et uniuersum agmen exercitus sui
in cautus iniecit: ubi et ipse consul oc¬
cisus. et multi nobiles inter fecti. et octo
milia romanoꝵ militum caesa sunt
arma et corpora interfectorum. in c̃¬
spectu marii legati. tolenus fluuius
pertulit. atq intestimonium claadis
euex̃. Marius raptis continuo copiis
uictores insperatus oppressit: octo mi¬
lia et ipse marsorum interfecit. Cae¬
pio autem auestinis et marsis deduct̾
in insidias : cum exercitu trucidatus
est. ucius uero iulius cȩsar. post quã
apud eserniam uictus aufegerat: con¬
tractis undiq copiis aduersum samni¬
tas et lucanos dimicans. multa hosti¬

Expanded text:
Iulius Caesar Samnitium pugna uictus Iulius Caesar Samnitium pugna uictus caeso fugit exercitu. Rutilius consul Marium proquinquum suum legatum sibi legit: quem adsidue summonentem moram bello utilem fore et paulisper in castris exerceri militem oportere tironem, dolo id eum agere ratus contempsit seseque in insidias Marsorum et uniuersum agmen exercitus sui incautus iniecit, ubi et ipse consul occisus et multi nobiles interfecti et octo milia Romanorum militum caesa sunt. arma et corpora interfectorum in conspectum Marii legati Tolenus fluuius pertulit atque in testimonium cladis euexit. Marius raptis continuo copiis uictores insperatus oppressit, octo milia et ipse Marsorum interfecit. Caepio autem a Vestinis et Marsis deductus in insidias, cum exercitu trucidatus est. L. uero Iulius Caesar postquam apud Aeserniam uictus aufugerat, contractis undique copiis aduersum Samnitas. et Lucanos dimicans multa hosti
Abbreviated transcription (Latin):
in certo quidem acutorem interfectꝰ ẽ.
Igitur picentes. uestini. marsi. peligni
marrucini. samnites. lucani. cum ad¬
huc occultam defectionem merditaren¬
tur: gaium seruium praetorem lega
tum ad semissum. apud asculum occi¬
derunt: statimq clausa ciuitate: om̃s
ciues romanos indicta caede iugula¬
runt. Continuo a trocissimã ꝑnitiem
in famissima praecessere prodigia.
Namq omium generum animalia¬
quȩ manus hominũ blande ꝑpeti
itq inter homines uiuere solita erant.
relictis stabulis. pascuisq cũ balatu.
hinnitu mugituq miserabili. ad siluas
montesq fugerunt: canes quoq quoꝵ
naturȩ est extra homines esse non pos
se : lacrimosis ululatibus uagi luporũ
ritu oberrarunt Igitur. gneus pompe¬
ius prȩtor. cum picentibus iussu senatus
bellum gessit et uictus est post quã sibi
samnites. papium mutilum imperato¬
rem prȩfecerant: marsi autem agamem¬
monem archipiratam prȩoptauerant.

Expanded text:
incerto quidem auctore, interfectus est. incerto quidem auctore, interfectus est. Igitur Picentes, Vestini, Marsini, Peligni, Marrucini, Samnites, Lucani, cum adhuc occultam defectionem meditarentur, Gaium tum ad se missum, apud Asculum occiderunt statimque clausa ciuitate omnes ciues Romanos indicta caede iugularunt. continuo atrocissimam perniciem infamissima praecessere prodigia. namque omnium generum animaliaquae manus hominum blande perpeti atque inter homines uiuere solita erant, relictis stabulis pascuisque cum balatu hinnitu mugituque miserabili ad siluas montesque fugerunt. canes quoque, quorum naturae est extra homines esse nse, lacrimosis ululatibus vagi luporum ritu oberrarunt. Igitur Cn. Pompeius praetor cum Picentibus jussu senatus bellum gessit, et victus est; postquam sibi Samnites Papium Mutilum imperatorem praefecerant, Marsi autem Agamemnonem archipiratam praeo
Abbreviated transcription (Latin):
EXTO IULIO CESNRE
et lucio marcio philippo consulib
intestinis causis sociale bellum tota
com mouit italia: si quidem liuius
drusus tribunus plebi: latinos om̃s
spelibertatis in lectos. cum placito ex¬
plere non posset: in arma excitauit.
Eo accessit. ut maestam urbem ꝓdigia
diraterrerent. Nam sub ortusolis: glo¬
bus ignis aregione septentrionis. cũ
maximo cęli fragore emicuit :. Apud
aretinos cum panes ꝑ conuiuia fran¬
gerentur : cruor emediis panibus qua¬
si euulneribus corporũ fluxits Prę¬
terea per septem continuos dies gran¬
do lapidum immixtis etiam testarum
fragmentis: terram latissime uerbe¬
rauit. In samnitibus. uastissimo hi atu
terrȩ flamma prorupit. et usq in cȩ¬
lum extendi uisaest: cõnplures pręte¬
rea initinere uidere romani globum
coloris aurei cęlo ad terram de uolui.
maioremq factum. rursus a terra in
sublime adorientẽ solem ferri: ac mag¬
nitudinem suam ipsum solem obtexisse
Drusus tantimalis anxius. domisuae

Expanded text:
ex. Iulio Caesare et L. Marcio Philippo consulibus intestinis causis sociale bellum tota commonit Italia. siquidem Liuius Drusus, tribunus plebi, Latinos omnes spe libertatis inlectos cum placito explere noEo accessit, ut moestam Urbem prodigia dira terrerent. Nam sub ortu solis globus ignis a regione septentrionis cum maximo coeli fragore emicuit. Apud Arretinos cum panes per convivia frangerentur, cruor e mediis panibus, quasi e vulneribus corporum fluxit. Praeterea per septem continuos dies grando lapidum, immixtis etiam testarum fragmentis, terram latissime verberavit. In Samnitibus vastissimo hiatu terrae, flamma prorupit, et usque in coelum extendi visa est. Complures praeterea in itinere videre Romani globum coloris aurei, coelo ad terram devolvi, majoremque factum, rursus a terra in sublime ad Orientem solem ferri, ac magnitudine sua ipsum solem obtexisseDrusus, tantis malis anxius domi suae,
Abbreviated transcription (Latin):
Sene agusto ianus pate factus dum apud
extremos terrarum terminos nouȩ
gentes saepe exusu. et aliquando cum
damno quȩruntur. usq aduespasi ani
durauit imperium. Huc usq corneli¬
us: cȩterum et tunc capta euersaq urbe
hieroso limorũ sicut prophetȩ prȩnun¬
tiauerunt. extinctisq iudeis tituis qui
umphans cũ uespasiano patre. ianum
clausit. Igitur et si sub extremis caesaris
temporibus apertus est ianus: tamen ꝑ
multa exeo tempora quãuis in procine¬
tus esset exercitus. nulla bella sonuerunt.
Vnde etiam dñs ipse iħs xp̃s in euangeliis.
cũ temporib illis insumma tranquillitate
uniuersus mundus agerer: cunctasq g̃s
pax una uelar&. et adiscipulis suis inter¬
rogatus esset de conclusione temporũ
sub sequentiũ. inter ceterasic ait. Auditun
autem estis proelia. et opiniones prȩlioꝵ
uidete neturbemini. oportet hȩc enim
fieri: sed nondum est finis. Consurget
enĩ gens ingentẽ. et regnum in regnum.¬

Expanded text:
sene Augusto Ianus patefactus, dum apud sene Augusto Ianus patefactus, dum apud extremos terrarum terminos nouae gentes saepe ex usu et aliquando cum damno quaeruntur, usque ad Vespasiani durauit imperium. hucusque Cornelius. ceterum et tunc capta euersaque Vrbe Hierosolymorum, sicut prophetae praenuntiauerunt, extinctisque Iudaeis Titus, qui umphans cum Vespasiano patre Ianum clausit. igitur etsi sub extremis Caesaris temporibus apertus est Ianus, tamen per multa ex eo tempora, quamuis in procinctu esset exercitus, nulla bella sonuerunt. unde etiam Dominus ipse Iesus Christus in Euangeliis, cum temporibus illis in summa tranquillitate uniuersus mundus ageret cunctasque gentes pax una uelaret et a discipulis suis interrogatus esset de conclusione temporum subsequentium, inter cetera sic ait: audituri autem estis proelia et opiniones proeliorum. uidete ne turbemini; oportet enim haec fieri, sed nondum est finis. consurget eni
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis rebus ostendam. Post quã redemptor
saris censu ciuis romanus asscriptus est.
dum ꝑ duo decĩ ut dixi annos clausae
belliportȩ. beatissime pacis tranquillitate
coibentur : gaium ne potem suum caesar
augustus ad ordinandas aegypti spriȩq
ꝓuincias misit. qui prȩteriens abaegrp¬
to fines palestinȩ. apud hiero solr̃mã in
templodĩ tunc sc̃o & celebri ad orare con¬
tẽpsit. sicut suethonius tranquillus refert
Quod augustus ubi ꝑ eum comperit. pra¬
uo usus iudicio prudenter fecisse lauda
uit. Itaq anno imperii caesaris quadra¬
gesimo octauo: adeo dira romanos fa¬
mes consecuta est. Ut caesar lanistarũ
familias. om̃sq peregrinos seruoꝵ quoq
copias maximas: Exceptis medicis. et
prȩceptoribus. trudi urbe prȩceperit.
Ita precan peccante principe in scm̃ dĩ
et correpto ꝑ famem. populi quantitatẽ
offensionis. qualitas ultionis ostendit:
deinde ut uerbis cornelii taciti lo quar.

Expanded text:
ipsis rebus ostendam. postquam redemptor mipsis rebus ostendam. postquam redemptor msaris censu ciuis Romanus adscriptus est, dum per duodecim, ut dixi, annos clausae belli portae beatissima pacis tranquillitate cohibentur, Gaium nepotem suum Caesar Augustus ad ordinandas Aegypti Syriaeque prouincias misit. qui praeteriens ab Aegypto fines Palaestinae, apud Hierosolymam in templo Dei tunc sancto et celebri adorare contempsit, sicut Suetonius Tranquillus referuod Augustus ubi per eum comperit, pravo usus judicio, prudentuit. itaque anno imperii Caesaris quadragesimo octauo adeo dira Romanos fames consecuta est, ut Caesar lanistarum familias omnesque peregrinos, seruorum quoque maximas copias, exceptis medicis et praeceptoribus, trudi Vrbe praeceperit. ita peccante principe in sanctum Dei et correpto per famem populo quantitatem offensionis qualitas ultionis ostendit. deinde, ut uerbis Corneli Taciti loquar,
Abbreviated transcription (Latin):
TATUS EST XP̃S. SALUTA¬
rem mundo afferens fidem. uere
petra. medio rerũ posita. ubi cõminuere¬
tur qui offenderet. qui crederet salua ret᷑
uere ignis ardens. quẽ ꝗ sequitur in lumi¬
natur. qui tẽptat exuritur. Ipse est xp̃s
punitor. iudex om̃ium. qui formã subse¬
cuturis uerbo et opere statuens. quoma¬
gis docer& patientes. in ꝑsecutionibus.
quas prouita aeterna exciperent eẽ opor¬
tere mox ut uirginis partu editus mun¬
do apparuit. depassionibus suis coepit.
Namq: eum rex iudeȩ herodes. si mulut
natum cõperit: necare decreuit. plurimos¬
q tunc paruulos dum unum insectatur
occidit. Hinc malignis improbe incurren¬
tibus digna punitio est. Hinc inquantũ
tranquille agitur mundus. credentium
gr̃a. in quantum ꝑnitiose inquietatur.
blasphemantium poena est. securis per
omĩa fidelibus xp̃ianis. quibus autꝰ et̃ nȩ
uitȩ requies intuto. aut etiã huius in lu¬
cro est: quod promptius cũ ꝑordin ẽ referã

Expanded text:
atus est Christus salutarem mundo adferens fidem, uere petra medio rerum posita, ubi comminueretur qui offenderet, qui crederet saluaretur; uere ignis ardens, quem qui sequitur inluminatur, qui temptat exuritur; ipse est Chrispunitor, iudex omnium, qui formam subsecuturis uerbo et opere statuens, quo magis doceret patientes in persecutionibus, quas pro uita aeterna exciperent, esse oportere, mox ut uirginis partu editus mundo apparuit, de passionibus suis coepit. namque eum rex Iudaeae Herodes simul ut natum conperit, necare decreuit plurimosque tunc paruulos, dum unum insectatur, occidit. hinc malignis inprobe incurrentibus digna punitio est; hinc, in quantum tranquille agitur mundus, credentium gratia, in quantum perniciose inquietatur, blasphemantium poena est, securis per omnia fidelibus Christianis, quibus aut aeternae uitae requies in tuto aut etiam huius in lucro est. quod promptius cum per ordinem referam,
Abbreviated transcription (Latin):
geliorum fides. sed etiã aliquanti grȩ¬
corũ libi attestantur. Iam hinc post
passionem dñi. quẽ iudȩi quantum
inipsis fuit ꝑsecuti sunt. continuȩ
clades iudȩoꝵ donec exinaniti dis¬
ꝑsiq deficiant: in cessabiliter strepunt
Tiberius siquidem iuuentutẽ eoꝵ per
speciem sacramenti in prouincia gra¬
uioris caeli relegauit. reliquos gentis
eiusdem uel similia sectantes urbe
sum mouit. sub poena perpetuȩ ser¬
uitutis. nisi obtemperassent. Sane
asiae ciuitates illo terre motu dirutas.
tributo dimisso ꝓpria etiam liberta¬
te donauit. Hic ambiguissignis ue¬
neni obiit.

Expanded text:
geliorum fides, sed etiam aliquanti Graegeliorum fides, sed etiam aliquanti Graecorum libri adtestantur. iam hinc post passionem Domini, quem Iudaei quantum in ipsis fuit persecuti sunt, continuae clades Iudaeorum, donec exinaniti dispersique deficiant, incessabiliter strepunt. Tiberius siquidem iuuentutem eorum per speciem sacramenti in prouincias grauioris caeli relegauit, reliquos gentis eiusdem uel similia sectantes Vrbe submouit sub poena perpetuae seruitutis, nisi obtemperassent. sane Asiae ciuitates illo terrae motu dirutas tributo dimisso propria etiam liberalitate donauit. hic ambiguis signis ueneni obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ occidit. Dignum sane postens
tantȩ correptionis exemplum. tunc
ad spectandas hominũ mortes auidos
homines conuenisse. quando prosalute
hominũ ꝓuidenda. ds̃ homo eẽ uoluis¬
set. De inde anno eiusdem septimo de
dem setradidit passioni. sed impie aiu¬
deis ad prehensus. et patibulo suffixus
est. maximo terrȩ motu ꝑorbem fac¬
to. saxa in montibus scissa. maxi¬
marumq urbium plurimȩ partes plus
solita concussione ceciderunt. Fadem
quoq die ad oram diei sextam: sol in
totum obscuratus. te traq nox subito
obducta terris est. & sicut dictũ ẽ im¬
piaq aeternam timuerunt scła noc¬
tem:usq ad eo autem neq luna m
luminisolis. neq nubes obstitisse ma¬
nifestumẽ ut quartam decimã ea die
totam lunam. cęli regione inter iecta.
longissime a conspectu solis a fusse.
et stellas tunc diuturnis oris uel po¬
tius in illa horrenda nocte fulsisse
referatur : quod non solum scõꝵ euan¬

Expanded text:
hominum occidit. dignum sane posteris hominum occidit. dignum sane posteris tantae correptionis exemplum, tunc ad spectandas hominum mortes auidos homines conuenisse, quando pro salute hominum prouidenda Deus homo esse uoluisset. deinde anno eiusdem septimo decdem se tradidit passioni, sed impie a Iudaeis apprehensus et patibulo suffixus est, maximo terrae motu per Orbem facto saxa in montibus scissa, maximarumque urbium plurimae partes plus solita concussione ceciderunt. eadem quoque die ad horam diei sextam sol in totum obscuratus tetraque nox subito obducta terris est et, sicut dictum est, Impiaque aeternam timuerunt saecula noctem. usque adeo autem neque lunam lumini solis neque nubes obstitisse manifestum est, ut quartam decimam ea die lunam, tota caeli regione interiecta, longissime a conspectu solis afuisse et stellas tunc diurnis horis uel potius in illa horrenda nocte toto caelo fulsisse referatur. quod non solum sanctorum Euan
Abbreviated transcription (Latin):
tia in poenã contradictoris senatus: nã
regi quȩ cũq uoluntate faciebat uolup¬
taserat: atq exmansuetissimo princi¬
pe. seuissima bestia exarsit: nã pluri¬
mossenatorum proscripsit et ad mortẽ
coegit. Uiginti sibi patricios uiros con¬
silii causa legerat. horum uix duos
in columes reliquit. ceteros diuersq̃s cau¬
sis nec auit. Se ianum prȩfectum suum
res nouas molientem interfecit: filios
suos drusum. et germanicũ. quorum
drusus naturalis. germanicus adoptiuus
erat. manifestis ueneni signis ꝑdidit:
filios germanici filii sui interfecit
Referre singillatim facta eius horret.
pudetq Ianta libidinis et crudelitatis
rabie efferbuit : ut quis preuerant xp̃o
rege saluart: rege caesare punirentur.
Huius tamen imperii anno duodecimo.
noua et incredibilis dades apud fiden¬
tium urbem accidit: amphite a trica uea
ppło gladiatorium munus spectante.
conlapsa est. et plus quã uiginti milia

Expanded text:
tia in poenam contradictoris senatus; nam tia in poenam contradictoris senatus; nam regi, quaecumque uoluntate faciebat, uoluptas erat, atque ex mansuetissimo principe saeuissima bestia exarsit. nam plurimos senatorum proscripsit et ad mortem coegit; uiginti sibi patricios uiros consilii causa legerat: horum uix duos ihcolumes reliquit, ceteros diuersis causis necauit; Seianum praefectum suum res nonas molientem interfecit; filios suos Drusum et Germanicum, quorum Drusns naturalis, Germanicus adoptiuus erat, manifestis ueneni signis perdidit; filios Germanici filii sui interfecit. referre singillatim facta eius horret pudetque; tanta libidinis et crudelitatis rabie efferbuit, ut, qui spreuerant Christo rege saluari, rege Caesare punirentur. huius tamen imperii anno duodecimo noua et incredibilis clades apud Fidenatium urbem accidit: amphitheatri cauea populo gladiatorium munus spectante conlapsa est et plus quam uiginti milia
Abbreviated transcription (Latin):
tuis resurre x̃. et discipulossuos ad p̃¬
dicandum dimisit: pilatus prȩses pales¬
tinȩ proumciȩ. adtiberium imperato¬
rem atq ad senatum retͥtulit depassio¬
ne et resurrectione xp̃i. consequen¬
tibusq uirtutib quȩ uelperipsum pa¬
lam factȩ fuerant. uel ꝑ discipulos ipsi¬
us in nomine eius fiebant. Et deeo qđ
certatim crescente plurimoꝵ fide dĩ
crederetur. liberius cũ suffragio mag¬
ni fauoris. rettulit ad senatũ ut xp̃s
ds haberetur. Senatus in dignatione
motus cur non sibi prius scđm morẽ
delatum esset. ut de suscipiendo cultu
prius ipse decerneret. consecrationem
xp̃irecusauit. E dictoq constituit: ex¬
terminandosesse urbe xp̃ianos. prȩci¬
pue cum et se ianus prȩfectus tiberii su¬
scipiendȩ religioni obstinantis si est
contradiceret: tiberius tamen edicto
accusatoribus xp̃ianoꝵ mortẽ cõmi¬
natus est. itaq paulatim immutata ẽ
illa tiberii caesaris laudatissima modes¬

Expanded text:
tuis resurrexit et discipulos suos ad prtuis resurrexit et discipulos suos ad praedicandum dimisit, Pilatus, praeses Palaestinae prouinciae, ad Tiberium imperatorem atque ad senatum rettulit de passione et resurrectione Christi consequentibusque uirtutibus, quae uel per ipsum palam factae fuerant uel per discipulos ipsius in nomine eius fiebant, et de eo, quod certatim crescente plurimorum fide deus crederetur. Tiberius cum suffragio magni fauoris rettulit ad senatum, ut Christus deus haberetur. senatus indignatione motus, cur non sibi prius secundum morem delatum esset, ut de suscipiendo cultu prius ipse decerneret consecrationem Christi recusauit edictoque constituit, exterminandos esse Vrbe Christianos; praecipue cum et Seianus praefectus Tiberii suscipiendae religioni obstinatissime contradiceret. Tiberius tamen edicto accusatoribus Christianorum mortem comminatus est. itaque paulatim , immutata est illa Tiberii Caesaris laudatissima modes
Abbreviated transcription (Latin):
Iunc tradent uos intribulationẽ. et occi¬
dent uos. et eritis odio om̃ib gentibus.
ꝓpter nom̃ meũ. Hoc autẽ diuina ꝓui¬
dentia docens. et credentes prȩmonen¬
do firmauit. et in credulos prȩdicendo
confudit
ANNOABURBEC̃DITA SEP¬
IMOST MORTEMAUGUSTI¬
caesaris. tiberius caesar imperium
adeptus est: Mansitq in eo annis iuiginti
et tribus: hic persẽmetipsum nulla bella
gessit. sed ne perlegatos quidem aliqua
grauia. nisi quod tantũ aliquantis iͫ locis
prȩcogniti cito gentium tumores com¬
primebantur. Sane quarto imperueiꝰ
anno germanicus drusi filius caligulȩ
pater. degermanis ad quos ab augusto
sene missus fuerat: triumphauit. Ipse
autem tiberius plurima imperii sui par¬
te cũ magna et grauimodestia rei¬
publicȩ prȩfuit. Adeo ut quibus dam
prȩsidibus augenda ꝓuncus tributa.
sua dentibus. scripserit Boni pastoris
esse tondere pecus. non deglubere. at
post quam passus est dñs xp̃s. atq amor¬

Expanded text:
lationem et occident uos, et eritis odio omnibus gentibus propter nomen meum. hoc autem diuina prouidentia docens et credentes praemonendo firmauit et incredulos praedicendo confudit. Anno ab Vrbe condita st mortem AugustCaesaris Tiberius Caesar imperium adeptus est mansitque in eo annis uiginti et tribus. hic per semet ipsum nulla bella gessit, sed ne per legatos quidem aliqua grauia, nisi quod tantum aliquantis in locis praecogniti cito gentium tumores conprimebantur. sane quarto imperii eius anno Germauicus Drusi filius Caligulae pater de Germanis, ad quos ab Augusto sene missus fuerat, triumphauit. ipse autem Tiberius plurima imperii sui parte cum magna et graui modestia reipublicae praefuit, adeo ut quibusdam praesidibus augenda prouinciis tributa suadentibus scripserit boni pastoris esse tondere pecus, non deglubere. at postquam passus est Dominus Christus atque a mor
Abbreviated transcription (Latin):
udio caesare iubente demersis: in fec¬
ta maria traduntur. non sine magno
piscium exitio. quos enecatos ꝑ pro¬
xima litora passim aestus eiecit.
Magnum reuera indicium miserentis
dĩ. propter suffragium grẽ inppłm
continuo ex parte crediturũ. et ꝓpter
irȩ temperamentũ inppłm tunc infi¬
delit̃ obstinatũ: ut quanta multitudo
hominũ prȩparatam mortẽ eua serit.
ex multitudine interfectoꝵ piscium
disceretur: omibq notescer& : quid
tanta ueneni moles arte aueta agere
inmisera ciuitate potuisset. quȩ ne¬
glegenter effusa etiã maria corrupit
OABUIRBE CONDITA SEPTIN

Expanded text:
udio Caesare iubente demersis infecudio Caesare iubente demersis infecta maria traduntur non sine magno piscium exitio, quos enecatos per proxima litora passim aestus eiecit. Magnum reuera indicium miserentis Dei propter suffragium gratiae in populum continuo ex parte crediturum et propter irae temperamentum in populum tunc infideliter obstinatum, ut quanta multitudo hominum praeparatam mortem euaserit, ex multitudine interfectorum piscium disceretur omnibusque notesceret, quid tanta ueneni moles arte aucta agere in misera Ciuitate potuisset, quae neglegenter effusa etiam maria corrupit. Anno ab Vrbe condita
Abbreviated transcription (Latin):
mis sa crariũ Pro fanari sacrificiis
gentilium. ac repleri statuis. simula¬
crisq imperauit. seq ibi ut dm̃ coli
prȩcepit. Pylatus autem preses ꝗ
sententiã damnationis in xp̃m di¬
xerat. post quam plurimas seditio¬
nes in hiero solimis expleuit acfecit.
tantis in rogante gaio langoribus
co artatus est. ut sua setrans uerberans
manu. maloꝵ cõpendiũ mortis cele¬
ritate quȩ sierit. Caius galigula
libi dinibus suis. etiam illud sceleris
adiecit. ut sorores suas primũ stupro
pollueret. deinde exilio damnar&::
qui post om̃s simul exules iussit oc¬
cidi ipse autem a suis ꝓtectoribus oc¬
cisus est. Duo libelli insecretis eius
reppertisunt. quoꝵ alteri pugio. al¬
teri gladius. prosigno nominis adscrip¬
tum erat: ambo lectissimorũ uirorũ
utriusq ordinis senatoꝵ. & equestris
nomina et notas continebant morti
destinatoꝵ. Inuenta est et arca ingens
uariorũ uenenoꝵ: quibus mox ela¬

Expanded text:
mis sacrarium profanari sacrificiis mis sacrarium profanari sacrificiis gentilium ac repleri statuis simulacrisque imperauit seque ibi ut deum coli praecepit. Pilatus autem praeses, qui sententiam damnationis in Christum dixerat, postquam plurimas seditiones in Hierosolymis excepit ac fecit, tantis inrogante Gaio angoribus coartatus est, ut sua se transuerberans manu malorum conpendium mortis celeritate quaesierit. Gaius Caligula libidinibus suis etiam illud sceleris adiecit, ut sorores suas primum stupro pollueret, deinde exilio damnaret. qui post omnes simul exules iussit occidi. ipse autem a suis protectoribus occisus est. duo libelli in secretis eius reperti sunt, quorum alteri pugio, alteri gladius pro signo nominis adscriptum erat: ambo lectissimorum uirorum utriusque ordinis senatorii et equestris nomina et notas continebant morti destinatorum. inuenta est et area. ingens uariorum uenenorum, quibus mox Cla
Abbreviated transcription (Latin):
endi. Indiebus autem salutis hoc est tem¬
poribus xp̃ianis: conuellere qui etẽ
non potest. uel caesar in festus. Hic si¬
quidem magno & incredibili apparatu
ꝓfectus quęrere hostem uiribus otio¬
sis. germaniam galliamq ꝑcurrens:
in ora oceani circa ꝓspectum brittaniȩ
restitit. Cumq ibi mino cỹnobelinũ
brittanoꝵ regis filium qui apatre pul¬
sus cumpaucis oberrabat in deditio¬
nem recepisset: deficiente belli materia
romã rediit. hisdem autem dieb iudei
quiiam tunc obpassionẽ xp̃i meritis
ubiq cladib exagitabantur : apud ale¬
xandriam seditione excitata. ꝓfliga¬
ticȩde . atq urbe ꝓpulsi. expromen¬
darum querellarum causa. ꝓhilonẽ quen¬
dam uirum sane inprimis eruditũ. le¬
gatum ad cȩsarem miserant. Sed caligu¬
la cum om̃ib hominib tum prȩcipue
iudeis infestissimus. spreta legatione
philonis. om̃s iudȩoꝵ sacras sedes.
atq inprimi sar: qu illud in hiero soly¬

Expanded text:
endi; in diebus autem salutis, hoc est temendi; in diebus autem salutis, hoc est temporibus Christianis, conuellere quietem non potest uel Caesar infestus. hic siquidem magno et incredibili apparatu profectus quaerere hostem uiribus otiosis, Germaniam Galliamque percurrens, in ora Oceani circa prospectum Britanniae restitit. cumque ibi Minocynobelinum Britannorum regis filium, qui a patre pulsus cum paucis oberrabat, in deditionem recepisset, deficiente belli materia Romam rediit. isdem autem diebus Iudaei, qui iam tunc ob passionem Christi meritis ubique cladibus exagitabantur, apud Alexandriam seditione excitata, profligati caede atque urbe propulsi, expromendarum querellarum causa Philonem quendam, uirum sane in primis eruditum, legatum ad Caesarem miserant. sed Caligula cum omnibus hominibus tum praecipue Iudaeis infestissimus, spreta legatione Philonis omnes Iudaeorum sacras sedes atque in primis antiquum illud in Hierosoly
Abbreviated transcription (Latin):
BAUQusTO Gaius CALigula
regnare cȩpit. mansitq: inimperio
annis non plenis quattuor. homo
om̃ium antese flagitiosissimus: et
qui uere dignus romanis blasphemanti¬
b et iudȩis ꝑsecutoribus punitor adhi¬
bit̾ uideretur. Ihic ut breuiter magnitu¬
dinẽ crudelitatis eius expromã. ex cla¬
masse fertur. utinam ppłs romanus unã
ceruicẽ haberet: sȩpe etiã deconditione
temporum suoꝵ conquestus est. quod
nullis calamitatibus publicis insigniren¬
tur. O beata germina terminis tem¬
poris xp̃iani. quantũ prȩualuistis in
rebus humanis. ut etiam crudelitas
hominis magis potuerit clades deside¬
rare: quam inuenire: ecce detranquil¬
litate generali feritas ieiuna conque¬
ritur. F uror impius intus sȩua sedens
suꝑ arma. et centũ uinctus aenis post
tergum nodis. fremithorridus. ꝯre
cruento. Serui rebelles et fugitiui gla¬
diatores.ꝑ.terruere romã euertere
italiam. siciliam deleuer̃ iam pene uni¬
uerso humano generi toto orbe metu¬

Expanded text:
ab Augusto Gains Caligula regnare coepit mansitque in imperio annis non plenis quattuor, homo omnium ante se flagitiosissimus et qui uere dignus Romanis blasphemantibus et Iudaeis persecutoribus punitor adhibitus uideretur. hic, ut breuiter magnitudinem crudelitatis eius expromam, exclamasse fertur utinam populus Romanus unam ceruicem haberet. saepe etiam de condicione temporum suorum conquestus est, quod nullis calamitatibus publicis insignirentur. O beata germina temporis Christiani, quantum praeualuistis in rebus humanis, ut etiam crudelitas hominis magis potuerit clades desiderare quam inuenire! ecce de tranquillitate generali feritas ieiuna conqueritur; furor impius intus Saeua sedens super arma et centum uinctus aeuis Post tergum nodis fremit horridus ore cruento. serui rebelles et fugitiui gladiatores perterruere Romam, euertere Italiam, Siciliam deleuerunt, iam paene uniuerso humano generi toto Orbe metu
Abbreviated transcription (Latin):
conss. appius claudius aduersus
salassos gallos congressus. & uictꝰ.
quinq milia militum ꝑdidit. Re¬
parata pugna: quinq milia hos¬
tium occidit: sed cum iuxtalegem
qua constitutum erat. utquisq quin¬
q: milia hostium peremisset triũ¬
fandi haber& potestatem. iste quo¬
q triumphum expetisset. ꝓpter
superiora uero damna non inpe¬
trauisset: in fami inpudentia. atq
ambitione usus. priuatis sumptibus
triumphauit Nucio caecilio me¬
tello quinto fabio maximo seruili¬
ano conss inter cȩtera. prodigia.

Expanded text:
consulibus Appius Claudius aduersus consulibus Appius Claudius aduersus Salassos Gallos congressus et uictus quinque milia militum perdidit. reparata pugna, quinque milia hostium occidit. sed cum iuxta legem, qua constitutum erat, ut quisque quinque milia hostium peremisset triumphandi haberet potestatem, iste quoque triumphum expetisset, propter superiora uero damna non impetrauisset, -infami impudentia atque ambitione usus priuatis sumptibus triumphauit. L. Caecilio Metello Q. Fabio Maximo Seruiliano conaulibus inter cetera prodigia