comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et metrophanes regiꝰ p̃tor. amamẽto uicti. cũ duo¬
b milib eꝗtũ ĩ mesia profugert. atꝙ ĩde ĩ meĩa
digressi in colles cãposꝙ ĩ maĩmos ĩcider̃t Ubi ñ
solu mõtes uł saxa qiͣ quadã fuligĩe obfuscata
cemũt᷑ / neꝵ etiã cãpi ambustosolo sqͣlidi ꝑ ꝗnqͣ¬
gĩta milia passuũ sine ullo igͥs uł fornacis ĩcdici
o̾ pẽdulo ĩ ꝓfũdu cine̾ putres iacẽt ¶ trib ⁊̃ locis
toride uoragĩes ostñdũt᷑ qͣs greciphyras uocant.
ĩꝗb di obẽrãtes ĩ opiatis tãdẽ ꝑiculis erep¬
tes apł cicicuz eadẽ mora q̃ obsidebat obsessus
ĩmagnã p̾eniuĩa pestilẽtiãꝙ ex̾citu suũ coarta¬
uit. ña plusꝙͣ. Ceẽ. milia hom̃ fame ⁊ morbo
ĩeadẽ obsidioe ãmisissa nãratur. ꝯpẽ tãdez cu
paucis ãrepta nauicła fug̃ e cast̾ Auculus ĩ cro¬
ento milite spectator cladis aliene nouñ genꝰ uc

Expanded text:
hanes regius praetor a Mamerco uicti, cum duobus milibus equitum in Moesiam profugerunt atque inde in Maeoniam digressi in colles camposque Inarimos inciderunt. ubi non solum montes usti uel saxa quasi quadam fuligine ob-\' fuscata cernuntur, uerum etiam campi ambusto solo squalidi per quinquaginta milia passuum sine ullo ignis uel fornacis indicio et pendulo in profundum cinere putres iacent; tribus etiam locis torridae uoragines ostenduntur, quas Graeci physas uocant. in quibus diu oberrantes inopites apud Cyzicum eadem mora, qua obsidebat, obsessus in magnam penuriam pestilentiamque exercitum suum coartauit. nam plus quam trecenta milia hominum fame et morbo in eadem obsidione amisisse fertur; ipse cum paucis arrepta naui clam fugit e castris. Lucullus, incruento milite spectator cladis alienae, nouum genus
Abbreviated transcription (Latin):
ambria mãrianoꝵ sceleꝵ satelles õĩn hoñm
audacissimꝰ flactu ꝯsule cui legatꝰ erat apclꝰ
icomecliã occidit. ac mox arecto ex̾citu mit̾¬
datis filiũ ex asya admilecopoli fugat sstati¬
onẽ regis ĩ nacsit ip̃mq ꝑgamo pellit fugiẽtẽ¬
ꝙ ĩsequtꝰ apcł̃ pitanã obsedit / ⁊ ꝓfecto ip̃m ce¬
piss si luciꝰ luiculus ciuilib discordiis curã rei

Expanded text:
Marianorum scelerum satelles, homo omnium audacissimus, Flaccum consulem, cui legatus ierat, apud Nicomediam occidit; ac mox arrepto exercitu Mithridatis filium ex Asia ad Miletopolin fugat, stationem regis inuadit ipsumque Pergamo pellit fugientemque insecutus apud Pitanam obsedit, et profecto cepisset, si L. Lucullus ciuilibus discordiis curam reip
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ne młto alicrio sangnĩe fuso ad ultimũ ⁊
suũ ereganit. Puceosis ciũ ardẽs ĩ cligͣtiõe
ꝙ gͣniꝰ prĩceps ciꝰ colonie pecumã adecuriorĩb
ad refectioẽ capitolii. ꝓmissar cũctãtiꝰ daret aĩ
cc̃citatiõe nimia ĩ mocderato uocis impetu cõ¬
snulso pectore spm̃ cruore et minis mixtũ ero¬
muit Igr̃ in dubio ẽ silla ne prior an iracun¬

Expanded text:
nonne multo alieno sanguine profuso, ad ultimum et suum erogavit. Puteolis enim ardens indignatione quod Ganeus princeps eius colonie pecuniam a decurionibus ad refectionem capituli promissam cunctantius daret, animi concitatione, nimia immoderatoque vocis impetu, convulso pectore, spiritum cruore ac minis mixtum evomuit. Igitur in dubio est, Sylla ne prior, an iracun
Abbreviated transcription (Latin):
misit. ꝙ̃rex apłse adsilla cũ uxore retẽctũ bre¬
in duc̃e ex̾citus su fecit ĩ locu archelay ꝙ se ad
silla cũ uxore libeĩsꝙ ꝯtulerat. Mariꝰ ⁊ nina¬
chꝰ duces amitridate adu̾sus luculũmissi ma¬
gno ex̾citu brem ꝯgregato cũpublio rutilio ati
calcedoĩa ꝯgressi sũt. eũꝙ cu pli̾a ex̾citus
tridatẽ cicicenos obsidẽtem fossa cixit euz¬
ꝙ qd̾ facie̾bat pati ꝯpulit / atꝙ ad ip̃os cicice¬
nos ut bono animo ẽẽnt nũctiũ misit/ m̃uiz
exnulitib nanchiãte ꝑitũ. ꝗ duoboutrib su¬
spẽsus ip̃e media tenẽs regula plantatisq¬

Expanded text:
ud se retentum, brevi ducem fecit in locum Archelai, qui se ad Syllam cum uxore liberisque contulerat. Marius et Eumachus duces a Mitridate adversus Lucullum missi, magno exercitu brevi congregato, cum P. Rutilio apud Chalcedonam congressi sunt, eumque cum plurima exercitus hridatem Cyzicenos obsidentem, fossa cinxit: eumque quod faciebat, pati compulit: atque ad ipsos Cyzicenos, ut bono animo essent, nuntium misit unum ex militibus nandi peritum: qui duobus utribus suspensus, mediam
Abbreviated transcription (Latin):
na urbẽ. capł pãthyci regͥ qnquagesiõ die pẽ¬
gna clades exeo nͥbiu atꝙ agroꝵ sequta nã¬
retur. Eodẽ qͦ t̾̃pe Castor mitridatis prefeet̾
ꝗ fanagorio preerat ĩ t̾fcĩs amitis regis icẽ
cccupan̾it. et qͣtuor mitridatis filios ad p̃si¬
dia rõana trãsmisit. Ditridates accẽsus ira
adscelera se ꝯn̾tit. nã ꝙͣ plẽs amicos tẽ suos
et exipodr̃a filiũ suũ ĩtẽfec̃. cũ antea macha¬
rẽ filiu paĩcidio trucdass. tẽ phamaces al¬
ter filiꝰ eiꝰ ex exẽplo frattũ terit᷑ excitũ ad pse¬
q̃ndñ se missu sibi ciliauit / et mox ad ñe¬

Expanded text:
nam urbem, caput Parthici regni, quinquagesimo die vengna clades ex eo urbium atque agrorum secuta narraretur. Eodem tempore Castor Mitridatis praefectus, qui Panagorio praeerat, interfectis amicis regiis, arcem occupavit, et quatuor Mithridatis filios ad praesidia Romana transmisit. Mithridates accensus ira in scelera exarsit. nam conplures tunc amicos suos et Exipodram filium suum interfecit, cum antea iam alio Macharem parricidio trucidasset; Pharnaces alter filius eius exemplo fratrum territus exercitum ad persequendum sese missum sibi conciliauit et mox aduer
Abbreviated transcription (Latin):
lia occupanẽant seclibo tm̃ distare origĩe ꝗde i
uitutẽ genꝰq pugne idẽ hr̃e. tãtoq hiis acriora
ẽẽ ꝙͣ illis ĩ geia quãto lõgiõe ac difficilio̾e spatio
ꝑ os annos ꝓlib̾tate alios qͦsda etia ꝓuice ĩpii
bellis ꝯtimus roãnos ꝓuocasse ⁊ amltis ciitati¬
b ytalie deletũ fusse roĩnoꝵ ee̾citu / fẽri etiã aq

Expanded text:
liam occupaverant, sedibus tantum distare,originem quidem ac virtutem genusque pugnae idem habere; tantoque his acriora esse quam illis ingenia, quod longiore ac difficiliore spatio per omnes annos pro libertate alios, quosdam etiam pro vice imperii bellis continuis perseverasse;et a multis civitatibus Italiae deletos Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ne u̾braꝵ proximitatẽ hostim rati ĩ ĩritu te¬
la futert: qͦs roãni uelõ ĩ hẽmes po̾tea ag̾ssi sine
labore uicert. d̾ex̾citu regio. xl. milia cesa uel
psus adiutus ⁊̃ bñficio sb̾lustris noctis euasit.
hẽs atq ad õs noctũnos strepidus trepidans
in qõda castellũ diu̾itit atq ĩde ĩ ãmemã ꝑ¬

Expanded text:
nem umbrarum proximitatem hostium rati cuncta in inritum tela fuderunt. Romani ueluti inermes postea adgressi sine labore uicerunt. namque de exercitu regio XL milia caesa uel psus, adiutus etiam beneficio shens, atque ad omnes nocturnos strepitus trepidans, in quoddam castellum divertit, atque in Armeniam
Abbreviated transcription (Latin):
peti pot eos ẽẽ mortuos detexiss. eodẽ dice pĩ¬
cẽtes cu rõanis ꝯgressi inctisũt. qͦꝵ dux Inda¬
licius ꝯuocatis principibsius pot̾ magnifi¬
cas epulas laga ꝙ pocula cuc̃tos ad exremplõ
sin ꝓuocãs hansto ueneno absup̃tꝰ ẽ/ cũctis fa¬
ttuꝰ eiꝰ landãtib s nemine ꝓseq̃nte. Eisde¬

Expanded text:
 die Picentes congressi et uicti sunt, quorum dux Vidacilius conuocatis principibus suis post magnificas epulas largaque pocula cunctos ad exemplum sui prouocans hausto ueneno absumptus est, cunctis factum eius laudantibus sed nemine subsequente.
Abbreviated transcription (Latin):
ropeiꝰ cãbonẽ a cosura ĩsula ĩ egyptũ fugẽ conã¬
tẽ insyciliã ꝓdse retractu ꝙ̃ pluresꝙ cu eosoci¬
os eiꝰ occiclit Iꝯuẽ solla clictator creatus ẽ/ ut do¬
mĩatioĩs ⁊ crudelitatis eiꝰ libido honesti p̃cipu
milia hoñi ĩtẽfec̃ qͦ bello domitꝰ dux maĩane¬
ptis clu int̾e pͥmos pugnat occisus ẽ Iꝯũc cre

Expanded text:
ius Carbonem a Cossura insula in Aegyptum fugere conantem, in Siciliam ad se retractum conpluresque cum eo socios eius occidit. Sulla dictator creatus est, ut dominationis et crudelitatis libido honesti praecipmillia hominum interfecit. Quo bello Domitius dux Marianus, dum inter primores pugnat, occisus est. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
ibi cesa dicũtur. duodetiz milia sese redoider̃t.
auiu ira ꝯsup̃sit. Sylla mox ut u̾bẽ nictor ĩtra¬
fas ⁊ fidẽ datã ĩ hẽmes securosq int̾fec̃. plu̾izi
tẽ qͦ ut nõ dica ĩnocẽtes/ s etiã ip̃iꝰ sylle partis
eccisi sũt. qͦs fiusse plusꝙͣ .ix. milia ferũtur. si ꝗ¬
tẽ ita lib̾e cedes purbẽ ꝑussorib passi uagãtib
ut quẽꝙ uł ira uł p̃cla sollicitabat agitabantur.
gr̃ cũctis ia ꝙ singłi timebãt aꝑte  frem̃tibus¬
Nuĩtiꝰ catulus pala sylle diẽ. Cu qb tãdẽ i¬
auti sumꝰ si ĩ bello ãmatos ĩpace ĩ hẽmes occidiꝰ.
Ioũc sylla anctore lucio forsicho pͥmipilaiõ

Expanded text:
 duodecim millia sese dedidere, civium ira consumpsit. Sylla mox, ut Urbem victor intrafas et fidem datam, inermes securosque interfecit. Plurimi tunc quoque, ut non dicam innocentes, sed etiam ipsius Syllanae partis occisi sunt, quos fe per Urbem caedes, percussoribus passim vagantibus, ut quemque vel ira vel praeda sollicitabat, agitabantur. Igitur cunctis jam quod singuli timebant aperte frementibus, Q. Catulus palam Sullae dixit: Cum quibus tandem victuri sumus, si in bello armatos, in pace inermes occidimus? Tunc Sulla
Abbreviated transcription (Latin):
gio maiore dedecore ꝙͣ picło ad castra ꝯfugeret.
M. emiliꝰ tribunꝰ militu ad tutelã castroꝵ reli¬
ctuss ãmare se milites suos ⁊ exͣ uallũ ꝓgͥłi ibet
strictis q glactiis fugiẽtib minat᷑. morituros di¬
cens n ĩ pliũ reu̾tãtutꝰ. ĩfestioraꝙ sua ꝙͣ hostiu

Expanded text:
ana maiore dedecore quam periculo ad castra fugeret, M. Aemilius, tribunus militum, ad tutelam castrorum relictus armare se milites suos et extra vallum progredi iubet strictisque gladiis fugientibus minari, morituros dicens, ni in proelium revertantur, infestioraque sua quam hostium
Abbreviated transcription (Latin):
strui censnei̾t qd̾ ne tũc fiẽt scipio nausica gr̃a¬
uissiã or̃one obstitit dicẽs inimicissimũ hoc
fore bellator ppło ad mitriendũ tesidia lascroi¬
am com̃tu. ac̃oq mouit senatũ ut nõ solu
uẽdi oĩa theatro ꝯꝑata uisseĩt s etia sb̃sellia bo¬
ex̃ oblectam̃tu libidĩs occũrit offensio est. Accr¬
tutu uictime trucidãt᷑. De hoc scribit angͦ pͥo

Expanded text:
onstrui censuerunt. quod ne tunc fieret, Scipio Nasica grauissima oratione obstitit dicens, inimicissimum hoc fore bellatori populo ad nutriendam desidiam lasciuiamque commentum, adeoque mouit senatum, ut non solum uendi omnia theatro couparata iusserit, sed etiam subsellia luextra oblectamentum libidinis occurrit, offensio est. Accututum victime trucidantur. Demosthenes sto
Abbreviated transcription (Latin):
dit ĩ capite uitulim iecoĩs siłitudĩe corone
auree / tuc postumiꝰ aruspes respẽdit p̾clarã¬
ei significari uictoriã /iussitq ut extis illis
solus uescẽtur. po̾tea pãnulo ĩ tẽnallo ẜmi
ciu̾da bicu pontii uaticinando clamant
Abellona nũtiꝰ neĩo. inctoria tua ẽ sylla. de¬
inde doiecit arsuꝵ ẽe capitoliu hec cũ clrxiss
cõsi nuo egͥssuc ẽ ecastris. postera die ocitacior

Expanded text:
itudinem coronae aureae. Tunc Postumius haruspex ille respondit praeclaram significare uictoriam iussitque ut extis illis solus uesceretur. Postea paruo interuallo seruus cuiusdam Lucii Pontii uaticinando clamauit: <a Bellona nuntius uenio, uictoria tua est, Sylla. Deinde adiecit arsurum esse Capitolium. Hoc cum dixisset, continuo
Abbreviated transcription (Latin):
turpi tandẽ spectacło mytuas deductꝰ ꝯtrusus¬
ꝙ in cãce̾ ꝓcussorẽ ad se missu solo nultu exte¬
riit. de inde lapsus euinesis ĩ africa trãsfugit
sol licitatoq exntica filio nͥ is custoclia obẜuaba¬
tur ꝯtinuo roma regressus cnne ꝯsuli societate
sceleꝵ ꝯuic̃tus ẽ. Igitũ ad ꝓfligandã unu̾sã rẽ¬
publica ex̾citu su̾u ĩ qͣtuor ptes dinisit. tres si¬
pãticeps qui etia hoc finito aliud po̾t ĩ hyspa¬
nia bellũ excitauit / qd̾ ꝑmłtos ãnos maximis
romanoꝵ elaclib tͣctu ẽ. cetͣa uo ex̾citus portio

Expanded text:
turpi autem spectaculo Minturnas deductus contrususque in carcerem percussorem ad se missum solo uultu exterruit. deinde lapsus e uinculis in Africam transfugit sollicitatoque ex Vtica filio, ubi in custodia obseruabatur, continuo Romam regressus Cinnae consuli societate scelerum coniunctus est. igitur ad profligandam uniuersam rempublicam exercitum sibi in quattuor partes diparticeps, qui etiam, hoc finito, aliud post in Hispania bellum excitavit, quod per multos annos maximis Romanorum cladibus traxit. Caetera vero exercitus portio
Abbreviated transcription (Latin):
crura nexerãt ĩdidẽ cẽ̾uices ꝓstrate acqp exam¬
mate sũt. Alie laqueo desuꝑ erectis plaustroꝵ
filios transiȩctis ꝑcolla eoꝵ laqueis ad pedes su¬
os ĩcxeit ⁊ cũ se ip̃a suspendio moriturã lizi¬
siss secu duxẽit accdendos. Int̾ hec mlta mi
sabilia mortis gnͣa/ reguli qͦ duo cõruisse refe¬
ges ĩ acie ceciderũt. Cladicꝰ ⁊ cessoris captisũt.
neo furore u aũt uirili necauer̃t. Hic ꝑtholõeꝰ¬

Expanded text:
crura nexuerant, indidere cervices, protractae atque exanimatae sunt, aliae laqueo de subrectis plaustrorufilios, trajectis per colla eorum laqueis, ad suos pedes vinxerit: et cum se ipsam suspendio morituram dimisisset, secum traxerit occidendos. Inter haec multa et miserabilia mortis genera, reguli quoque ges in acie ceciderunt; Claodicus et Caesoris capti sunt. neo furore, ui autem uirili necauerunt. igit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩt̾ hoĩes inue̾ solita erãt relictis stabulis pas¬
cuisꝙ cu balatu hynnitu atq mugitu mifa¬
sus roma sociale latinu ꝯmouẽt oĩa aĩalia
huãnis usib st̾dica. canes equi asini boues ⁊
q̃cũq alia pecora q̃ sb̾ hominu donĩo erãt su¬
bito effe̾rata ⁊ domestice benignitatis oblita
relictis tectis liba uagabant᷑ et c̃e nõ solum

Expanded text:
 inter homines vivere solita erant, relictis stabulis pascuisque cum balatu hinnitu mugituque miserasus Romam sociale Latium commoveret, omnia animalia humanis usibus subdita, canes, equi, asini, boves, et quaecunque alia pecora sub hominum dominio erant, subito efferata, et domesticae lenitatis oblita, relictis tectis libera vagabantur; et omnem non solum
Abbreviated transcription (Latin):
gioĩbꝰ añ urbe ꝯseclit. ubi gͣticluru marii le¬
gatu qiͣ pͥmã uictĩa belli cuuł ocidit mox u¬
łe cu exẽcitu ĩ ruꝑit faces ad ĩflãmãcł uͣbẽ po¬
poscit/ oĩb ꝙ metu ablitis ꝑsacr̃a uia citato
nobilitatẽ ĩflãmare plete equstre d̾mq d̾cli¬
nez ꝑa̾mare adu̾sus silla frustra tep̃tass postreo¬

Expanded text:
imum ante Urbem consedit, ubi Gratidium, Marii legatum, quasi primam victimam belli civilis occidit, mox Urbem cum exercitu irrupit, faces ad inflammandam Urbem poposcit. Omnibus metu abditis, per Sacram viam citato nobilitatem, inflammare plebem, equestrem denique ordinem perarmare ad
Abbreviated transcription (Latin):
maioris africam castra tenuert ubi catha¬
ginẽsib euocatis p̾cepñt ut arma ⁊ naues
set ãmari. s cartaginẽses po̾tꝙͣ ãma tͣclidert
et relicta urbe recedẽ ꝓcul amiari .x. milib paᷤᷤ¬
suu uissi sũt dolorẽ ad despatiõe ꝯtulert aut
defensiũ auitatẽ aut cuizipã ⁊ pipa sepelien¬
diducesq sibi duos hastrubales creane¬
r̃t ama primu face̾ agressi eris fẽriꝙ in¬
opia auri argẽtiq metallis suppleuerunt
consules obpugͣre cãthagĩe statuñt cuimꝰ

Expanded text:
majoris Africani, prope Uticam castra tenuerunt. Ibi Carthaginensibus evocatis, jussit ut arma et naves sset armari. sed Carthaginienses postquam arma tradiderant et relicta urbe recedere procul a mari decem milibus passuum iussi sunt, dolorem ad desperationem contulerunt aut defensuri cinitatem aut cum ipsa per ipsam sepeliendi, ducesque sibi duos Hasdrubales creauerunt. arma primum facere adgressi aeris ferrique inopiam auri argentique metallis suppleuerunt. consules oppugnare Carthaginem statuunt, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
se nom̃ erat paulo ampliꝰ ꝙͣ duo milia pas¬
sim tenebat. ex una ꝑte murꝰ coĩs ẽ urbis ⁊
byse ĩminẽs maiͣ qd̾ mare stagnũ nocãt. q̃z
igr̃ ꝙͣ uis aliꝙͣta muri ꝑtẽ cassata machĩs
dirriussẽt tñ acartaginẽsib uicti ac replsi
sũt. qͦs fugiẽtes scipio repulso ĩfra muros ho¬
ste defenlit. cẽsoriꝰ ĩ urbe recliit malliꝰ obinis¬
sa cãtagĩe ad hastrubalẽ ama cõnẽtit.Scipi¬
o massimissa mortuo ĩt̾ tres massimisse filios
numidie regnũ dinicdit. qͥ cica cãthagĩe ren̾¬
Hastrubal penoꝵ ĩpator massimixe nepos sub¬
sellioꝵ fragm̃tis ĩcuria asus ꝑꝑ suspitione
proditioĩs occisus ẽ. Anno igr̃ ab uͣbe odita¬

Expanded text:
sae nomen erat, paulo amplius quam duo milia passuum tenebat; ex una parte murus communis urbis et Byrsae imminens mari, quod mare stagnum dicitur, quoniam igitur quamuis aliquantam muri partem quassatam machinis diruissent, tamen a Carthaginiensibus uicti ac repulsi sunt : quos fugientes Scipio repulso intra muros hoste defendit. Censorinus in Vrbem rediit. Manlius omissa Carthagine ad Hasdrubalem arma conuertit. Scipio Masinissa mortuo inter Masinissae filios tres Numidiae regnum diuisit. quo circa Carthaginem reueAsdrubal Poenorum dux Massinissae nepos subselliorum fragmentis in curia a suis propter Scipionis proditionem occisus est. Anno ab Urbe co
Abbreviated transcription (Latin):
ta dieb ita luxit. ut celu totu flagare inde¬
to equo ĩpoĩtu eꝗtare iaculãiq cogebãt / qui
conatus cu eos fefelliss supͣ etatẽ regẽte equ
metuẽs antitoda sepiꝰ bibit ⁊ ita se adue̾sus¬
tutoꝵ ĩsidias exꝗsitis tutiorib remediis sta¬
gnare curanit/ ut nec uolẽs qdẽ senex ueneõ
mori potueĩt: timẽs d̾ ind̃ ne inmici q̃uene¬
no nõ poterãt ferro ꝑ age̾nt / uenãdi studiu
fureit qͦ ꝑ septẽ ãnos neq urbis n ruris te¬
cto usus ẽ s ꝑ siluas uagatꝰ diu̾sis mõtiũ re¬

Expanded text:
o diebus ita luxit, ut celum omne conflagere videequo inpositum equitare iacularique cogebant;qui conatus cum eos fefellissent supra aetatem regente equum metuens antidota saepius bibit et ita se adversus insidias, exquisitis tutioribus remediis, stagnavit, ut ne volens quidem senex veneno mori potuerit. Timens deinde, ne inimici, quod veneno non potuerant, ferro peragerent, venandi studium finxit, quo per septem annos neque urbis neque ruris tecto usus est,sed per silvas vagatus diversis montium re
Abbreviated transcription (Latin):
xĩt. tantͦq teloꝵ nimb ĩgruei̾t ut ulła ꝑs cor¬
du ꝯp̃ssicẽ młtitudĩs deerat./ nec laborabat
eques maurꝰ ac numida ut bñ collocatu hos¬
te oportuno teli ĩpetu rimaret᷑ s potiꝰ ĩinceͣtu
tela micrebãt /c̾eti ꝙ nuln̾a ĩcẽta nõ eẽnt ita
coacti ĩ iũ romani eꝗtes ĩ unũ peciites dẽsa¬
nis extrema lamarẽt neꝵ etiã media excussis¬
notu id rõanoꝵ ad u̾sus afros tẽpͦestatũ ymbri¬
ũꝙ suffragiu celo missu ĩspate saluti fuit. Si¬
ꝗde repẽtitia pluuia sitiẽtib roãns ⁊ estuãtibꝰ¬
reddichit. Scuta etia q̃ elephãti corio extẽto ha

Expanded text:
 autem telorum nimbus ingruerit, ut nulla pars cordum compressione multitudinis deerat. Nec laborabat eques Maurus, ac Numida, ut bene collocatum hostem opportuno teli impetu rimaretur, sed potius in incertum tela mittebant, certi quod vulnera incerta non essent: ita coacti in unum Romani equites, in unum pedites densanis extrema laniarent, verum etiam media excussisnotum illud Romanorum aduersus Afros tempestatum imbriumque suffragium caelo missum insperatae saluti fuit. siquidem repentina pluuia sitientibus Romanis et aestuantibreddidit. Scuta etiam, quae elephanti corio extento, a
Abbreviated transcription (Latin):
milia curus falgatos sexcentos nec ariarathi a¬
xialiãtib finitimis regib minores copie eẽnt
ĩcẽtu belli timẽs euẽctu osilia ad ĩsidias trãsfẽt
Sollicitatoꝙ uiuenc adcolloqu cu fẽtu occłtat᷑
int̾efascias gerẽt scrutator ab aĩarathe regio mo¬
re misso curiosissiẽ uẽtrẽ ꝑtractãti aitͣ cauẽt ne
aliud telu ĩueĩret ꝙͣ q̃rẽt. atꝙ ita risu tectis ĩsi¬
diis reuocatu ab amicis uctõ ad secretũ ẜmone
inspect̃ate utroq ex̾citu ĩtẽfec̃. regͦq capadocie cr¬
to annoꝵ filio ĩpoĩto aĩarathis noĩe acthto ꝙ ei
rectore gorclio traclidit. d capadoces crudelitate
ac libidĩne p̃fcõꝵ uerxati amitridate deficiũt. frẽm¬
ꝙ regis ⁊ ip̃ aĩarathe noĩe ab asya uͥ ecducabatu
reuocãt. cu qͦ mitridates p̃liu renonat unctũꝙ

Expanded text:
m X, currus falcatos sexcentos, nec Ariarathi auxiliantibus finitimis regibus minores copiae essent, incertum belli timens consilia ad insidias transfert sollicitatoque iuvene ad conloquium,cum ferrum occultatum inter fascias gereret, scrutatore ab Ariarathe regio more misso, curiosius imum ventrem pertractanti ait: caveret, ne aliud telum inveniret quam quaereret. Atque ita risu protectis insidiis sevocatum ab amicis velut ad secretum sermonem inspectante utroque exercitu interficit; regnum Cappadociae octo annorum filio inposito Ariarathis nomine additoque ei rectore Gordio tradidit. Sed Cappadoces crudelitate ac libidine praefectorum vexati a Mithridate deficiunt fratremque regis, et ipsum Ariarathen nomine, ab Asia, ubi educabatur, revocant,cum quo Mithridates proelium
Abbreviated transcription (Latin):
et maxĩe uxor frĩs q̃ ocłos ĩ en ĩ iecerat s ip̃e¬
accusabãt en clicẽtes aristobolo fr̃ tuus audi¬
ens te egrotãte ĩ manu forti ⁊ ãmata ĩtrauit
ut te ꝑimat ⁊ regnet. qd ita ꝓbare potes in be ⁊¬
eu neĩre adte si uenit ãmatus d̃ hiis q̃ tibi dici

Expanded text:
ime uxor fratris, quae oculos in eum injecerat, sed ipseaccusabant eum, dicentes Aristobulo: « Fratrer tuus audiens te aegrotantem in manu forti, et armata intravit, ut te perimat, et regnet. Quod ita probare potes. Jube eum
Abbreviated transcription (Latin):
tis septẽtrioĩsꝙ gñs fortissimas cogebat᷑. Ser
diffimã duo roãm duces missi sũt metellus at¬
rii duce ex̾citu oppressus ẽ. metellus nõ młtis p̃¬
liis fatigatus ꝑdema obẽrans hostẽ mora fatiga¬
bat donee põpey castris sociaretur. Manliꝰ qͦ pre¬
consul gallie ĩ hyspania cu tribo legioĩb ⁊ mil¬
le ꝗngentis equitib trãsgressus iniquã cũ hyto¬
leyo pugnã ꝯseruit aqͦ castris copiisꝙ nudatus
in oppisu hylẽda pene solus effugit. Põpeniᷤᷤ¬

Expanded text:
tis Septentritis Septentridiffiniam, duo duces missi, Metellus etrii duce, cum exercitu oppressus est. Manilius, paeliis fatigatus, per devia oberrans, hostem mora fatigabat, donec Cn. Pompeii castris sociaretur. Ita consul Galliae, in Hispaniam cum tribus legionibus et mille quingentis equitibus transgressus, iniquam cum Hirtulegio pugnam conseruit. A quo castris copiisque nudatus, in oppidum Hilerdam pene solus refugit. Me
Abbreviated transcription (Latin):
assertor.ad uc̾sus catulũ sollanũ duce sũgens re¬
diuiuos belloꝵ cimliu cinẽs suscitanit. bis tẽ¬
ip̃a paucitate miẜoꝵ et ad huc illo furore ĩsa
mẽtiu cesi sũt. Albanoꝵ quoꝙ ciuitas obsidi¬
one oppugnata atq ex cruciata fame ultĩa mis¬
abiliu resiqaꝵ seditioẽ fuata ẽ. Ibi tũc scipio le¬
pidii filiꝰ captꝰ atq occisus ẽ. Brutus qͦ ĩ cisalpi¬
na gallia fugiẽs ꝑseq̃nte põpoyo apcł regiũ ĩ ter¬
fectus ẽ. ita hoc bellũ cuule nõ mag̃ clem̃tia ca¬
tuli ꝙͣ tedio syllane crudelitatis ut igͥs ł stipła
eadẽ celei̾tate qua exasit euanuit: Anno qͦ ab
urbe olita. dͦc.lxiii. Sonãtib undiq belloru
fragoribo quoꝵ unũ ĩ hyspania erat aliud ĩ pa¬
phylia. ĩ macedoĩa t̾tiu. quatũ ĩ dalmatia exã¬
guis adhuc atq exhausta ĩ testina ꝑnitie tãꝙͣ
febrib roãna res publica ꝓpulsare ãmis occidẽ¬

Expanded text:
adsertor, aduersus Catulum Sullanum ducem surgens, rediuiuos bellorum ciuilium cineres suscitauit. bis tipsa paucitanientium, caesi sunt. Albanorum civitas, obsidione oppugnata atque excruciata fame ultima, miserabilium reliquiarum deditione servata est. Ubi tunc Scipio, Lepidi filius, captus atque occisus est. Brutus in Cisalpinam Galliam fugiens persequente Pompeio apud Regium interfectus est. ita hoc bellum ciuile non magis dementia Catuli quam taedio Sullanae crudelitatis, ut ignis in stipula, eadem celeritate qua exarsit euanuit. Anno ab Vrbe condita DCLXXIII sonantibus undique bellorum fragoribus, quorum unum in Hispania erat, aliud in Pamphylia, in Macedonia tertium, quartum in Delmatia, exsanguis adhuc atque exhausta intestina pernicie tamquam febribus Romana respublica propulsare armis Occiden
Abbreviated transcription (Latin):
sic loqtur. Caduca niminz ⁊ fragilia puẽilibꝙ
cõsẽtanea crepudiis sũt ista q̃ uires honores o¬
pesꝙ hũane uocãt᷑. affluñt subito repẽte dilabũ¬
tur. nlło ĩ loco. nlła ĩ ꝑͣ stabilib ĩ uxa racdicib cõ¬
sistũt. s ĩ ctissiõ flatu fortune huc atq illuc acta
qͦs ĩsblime extulert ĩ ꝓiso recũsu destitutos ꝓfũ¬
do cladin miẜabilr̃ ĩ me̾gũt. Itaꝙ neq eristĩa¬

Expanded text:
ilia Caduca nimium et fragilia, puerilibusque consentanea crepundiis sunt ista, que vires et opes humane vocantur. Affluunt enim subito, repente labuntur; nullo isistunt, sed incertissimo flatu fortunae huc atque illuc acta quos sublime extulerunt inprouiso recussu destitutos profundo cladium miserabiliter inmergunt. itaque neque existima
Abbreviated transcription (Latin):
Gexageraii aut sufficiẽtis notitie modẽatione
siscuĩt ant miẜi corchis renẽntie ꝯtẽplatione
si nescuĩt. gr̃ mariꝰ cuĩte̾ft̃oꝵ ciuiu capita
illata ꝯuiniis oblata capitoliis collata rostris
ad spectacł̾ ornatũꝙ cegerẽt ac septimũ osula¬
tu cu cỹna tc̃tio ostle puasiss ĩ exordio osula¬
ris ĩpei serat᷑atẽ morte pentus ẽ.Cỹna ꝗde¬

Expanded text:
tione, si sciunt; aut misericordis reverentiae contemplatione, si nesciunt. Igitur Marius cum interfectorum civium capita, illata conviviis, oblata Capitoliis, collata rostris, ad spectaculum ornatumque congereret, ac septimum consulatum cum Cinna tertium consule pervasisset, in exordio consularis imperii sera tandem morte praereptus e
Abbreviated transcription (Latin):
rocissiã auctore ꝑseo phylippi filio p̃daꝵ spe solli¬
cita ⁊ traseñdi hystri flumĩs facłtate ocessa fñ
ulla pũg ⁊ sñ hoste deleta ẽ na tc̃ forte damibiꝰ
enormitate pondei̾s ⁊ cõcussioe gradientiu ꝯcre¬
pans gelu ⁊ glatiał crista exusta dissoluit᷑ immi¬
uẽsũꝙ agm̃ qd̾ di sustinuerat mediis gu̾gitibꝰ
uicta tandẽ ⁊ ꝯminuta destituit atꝙ eãde rũsỹ

Expanded text:
ferocissima, auctore Perseo Philippi filio, praedarum spe sollicitata, et transeundi Istri fluminis facultate, sine ulla pugna vel aliquo hoste deleta est. Nam tunc forte Danubius, enormitate ponderis et concussione gradientium concrepans gelu, et glacialis crusta dissiluit, universumque agmen, quod diu sustinuerat, mediis gurgitibus victa tandem et comminuta destituit: atque eadem rursus
Abbreviated transcription (Latin):
metellus ca̾cinacis copias cecicit ⁊ castra puasit
et gneus põpeiꝰ caboĩs eꝯtatũ gͣnit̾ trucidanit. ⁊¬
S̾ylle etiã ⁊ mani adoloscentis maximũ te p̃li
stris exuit fugiẽtẽq ĩ sequtus nuc̃ cedendo nũc
in clictt̃e coegendo pliũima ex̾citus ꝑte pͥnant.
Metellus narbaĩ agm̃ opp̃ssit nͥ .ix. milia ma¬
riane ꝑtis occisa sũt. uculus cu ahntio obsi¬

Expanded text:
idit et castra peruasit et Cn. Pompeius Carbonis equitatum grauiter trucidauit. Sullae etiam et Marii adul6scentis maximum tunc proestris exuit fagientemque insecutus, nunc caedendo nunc ad deditionem cogendo plurima exercitus parte priuauit. Metellus Norbani agmen oppressit: ubi nouem milia Marianae partis occisa sunt. Lucullus cum a Quintio obsi
Abbreviated transcription (Latin):
cecilio ĩ rostra ascendit. iͥ andiẽtes fusos c̾a̾tagi¬
nẽses ex̾citus ductu ⁊ captũ ĩgñtis noĩs regẽ.
numidia oẽ egregia inctoria peragratã tacitu
liis młtitudo solet letitia ĩ modic̃a significarẽt.
Itaꝙ p̾tor extĩplo edix̃. ut editui .i. ꝗsacraꝵ ediũ

Expanded text:
Laelio in rostra escendit. Ibi vero audientes fusos Carthaginiensium exercitus, devictum et captum ingentis nominis regem, Numidiam omnem egregia victoria peragratam, tacitumquibusque aliis multitudo solet laetitiam inmodicam significarent. itaque praetor extemplo edixit uti aeditui aedes sacras omnes
Abbreviated transcription (Latin):
igi si qtẽ diu̾su cetĩs mortalib asserint illud
hõiu ⁊ belli gen᷑ aliis qͦ bellis pluͣmu mom̃ti
ht̃. p̾orẽ aliꝙͣ cepisse occõnẽ loci tp̃isꝙ agros rapo¬
isse urtes aliq̃s expugnasse cuz romaĩs seu occu¬
paneĩs pͥor aliq sen uiceĩs. tñ ⁊̃ cñ uicto ⁊ iacente

Expanded text:
eris mortalibus esse illud et hominum et belli genus. Aliis bellis plurimum momenti habere priorem aliquam cepisse occasionem loci temporisque, agros rapuisse, urbes aliquas expugnasse; cum Romano, seu occupaveris prior aliqua seu viceris, tamen etiam cum victo et iacente
Abbreviated transcription (Latin):
gi hosti ãmato ex̾citũ ĩ ytalia hñti ut aueneno cy¬
raret p̃dixert hii legatu ꝯsularẽ ꝗ auctor eẽt pry¬
sic ꝑ scelus occidñdi hospitis miẜũt / extͣctꝰ dĩde
ĩ captł regͦq prusie hospitales t̾os molateꝓ ase
fidei testes ĩuocãs poculu exaueit. hic nite hani¬

Expanded text:
exercitum in Italia habenti, ut a veneno caveret, praedixerunt; hi legatum consularem, qui auctor esset Prusiae per scelus occidendi hospitis, miserunt. ” exsecratus deinde in caput regnumque Prusiae et hospitales deos violatae ab eo fidei testes invocans, poculum exhausit. hic vit
Abbreviated transcription (Latin):
effulsit. si ĩ sccłis reb bona quap m̃tẽ dii darent
nõ easolu q̃ eueĩssẽt s ⁊̃ ea q̃ eueĩre possẽt reputa
ĩ õs casus su: quẽ mͦ castris ĩt̾ amanẽ atq u̾bem
ur̃a poĩtis signa infẽnte ac ꝓpe scandẽtẽ roma¬
na meĩa uideras hic ce̾nas duob frĩb fotissimis
uiris clai̾ssis ĩꝑatorib õbatũ añ menia ꝓpe obses¬
me cuiq fo̾tune minime credenł ẽ i boĩs tuis
reb nr̃is dubiis tͥ ãpla ⁊ speciosa dãda ẽ pax no¬
bis petẽtib mag̃ necessai̾a ꝙͣ honesta. melior ty¬
tiorꝙ ẽ cẽta pax ꝙͣ sꝑata uictoria hec ĩ tua. illa ĩ
d̾oꝵ manͥẽ. nec tot annoꝵ felicitatẽ ĩ uniꝰ hore¬

Expanded text:
 si in secundis rebus bonam quoque mentem darent di, non ea solum quae euenissent sed etiam ea quae euenire possent reputarin omnes casus sum quem modo castris inter Anienem atque urbem uestram positis signa inferentem ac iam prope scandentem moenia Romana uideris, hic cernas duobus fratribus, fortissimis uiris, clarissimis imperatoribus orbatum ante moenia prope obsesmae cuique fortunae minime credendum est. In bonis tuis rebus, nostris dubiis, tibi ampla ac speciosa danti est pax, nobis petentibus magis necessaria quam honesta. melior tutiorque est certa pax quam sperata victoria; haec in tua, illa in deorum manu est. ne tot annorum felicitate
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ patri debitu ẽ reddi placet. ¶hec cu repigẽi¬
nos facturos ut ꝓcẽto habeamꝰ eiͣt qdẽ aliqd̃pign᷑
si obsides qͣter igĩti nr̃o ãbittu dabitis. S nu¬
ꝙͣ satis liqͥbit uob̾ ibi pacẽ eẽ ppło roãno nͥ ha¬
mbal eit / eu aũt oĩa deposcim̾ tontẽ ꝙͦ etoħ̃¬

Expanded text:
um pepigerimus, facturos vos ut pro certo habeamus, erit quidem aliquod pignus, si obsides viginti nostro arbitratu dabitis; sed numquam satis liquebit nobis ibi pacem esse populo Romano, ubi Hannibal erit: eum ante omnia deposcimus. Thoantem quo
Abbreviated transcription (Latin):
põami ꝑ acẽuos corpoꝵ qͦs ĩmedia maxie acie cu¬
mulauerãt ubi ⁊ robur fortissĩoꝵ uiroꝵ ⁊ ãma
orauitate fugã ĩpedierãt ꝑgũt ad castra diripi¬
nda. Equites pͥmi õĩu eumeĩs d̾inde ⁊ alius
cotat᷑ toto passi cãpo seqũtur hostẽ ⁊ postrẽos

Expanded text:
Romani per acervos corporum, quos in media maxime acie cumulaverant, ubi et robur fortissimorum virorum et arma gravitate fugam impedierant, pergunt ad castra diripienda. equites primi omnium Eumenis, deinde et alius equitatus toto passim campo secuntur hostem et postremos,
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ aciẽ cu ocłis mag̃ ꝙͣ rõẽ pẽsarẽt uires simł
leta simł ⁊ tristia aĩs cecuͣrebãt / q̃ ipĩs sua spõte ñ
succuͣrebãt. eaduces admonẽdo atꝙ ortãdo sb̾icie¬
bãt. Penꝰ sedecĩ ãnoꝵ ĩtra ytaliã res gestas. tot dy¬
bat Scipio hyspamas ⁊ recentia in afriça p̃lia./ et
confessioẽs hostiũq̃ neꝙ ñ pet̾e pacẽ ꝓpt̾ metũ n
manẽ ĩ ea p̾msita aĩs ꝑficlia potuissẽt. adħ collo

Expanded text:
one pensarent vires, simul laeta, simul tristia obversabantur. quae ipsis sua sponte non succurrebant, ea duces admonendo atque hortando subiciebant. Poenus sedecim annorum in terra Italia res gestas, tot dubat: Scipio Hispanias et recentia in Africa proelia et confessionem hostium, quod neque non petere pacem propter metum neque manere in ea prae insita animis perfidia potuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
is sex clieb noctibꝰ pug̾tur ultĩa c̾athagĩenseᷤᷤ
despatio ad delitiõe traxit petẽtes ut qͦs belli
clades relĩqͦs feq̃saltẽ ẜiure liceat.Primũ ag¬
men mulieꝵ satis mifabilespoꝰ uiroꝵ magis
d̃forme descendit na fuisse mulieꝵ .xxu. mi¬
lia uiroꝵ .xxx.milia mẽorie traditũ ẽ. Rex ha¬
strribal se ultro declit fr̃asfuge ꝗ estulapii tẽplõ
occuꝑaueãt uolũtaio p̃cipitio dati igne ꝯsũpti
sũt. Ueor hastrubalis se dnoꝙ filios suos secõ
uiri tolõe atq furore feĩneo ĩ mediũ iecit ĩcẽ¬
dinz. eũtẽ nec mortis exitu faciẽs nouissima
regina cãthagĩs quẽ ꝯda pͥma fetisse describr̃.

Expanded text:
is diebus noctibusque pugnatur, ultima Carthaginienses desperatio ad deditionem traxit petentes, ut quos belli clades reliquos fecit, saltem seruire liceat. primum agmen mulierum satis miserabile, post uirorum magis deforme descendit. nam fuisse mulierum xxv milia, uirorum xxx milia memoriae traditum est. rex Hasdrubal se ultro dedit. transfugae qui Aesculapii templum occupauerant, uoluntario praecipitio dati igne consumpti sunt, uxor Нasdrubalis se duosque filios secum uirili dolore et furore femineo in medium iecit incendium, eundem nunc mortis exitum faciens nouissima regina Carthaginis, quem quondam prima fecisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Po̾tera die spoliaut cesoꝵ corꝑa ⁊ captiuos cõ¬
trahũt. Seq̃nti ꝙ die legati a tyatira magne¬
sia ⁊ asypilo ad dedendas urbes uener̃t. Antio¬
chꝰ ꝙͦ cu paucis fugiẽs ĩ ip̃õ itine̾ pliũb ogre¬
gãtib se. molica manu ãmatoꝵ media qi noc¬
de sarclis pueĩt. in de cu ancdiss solencũ film ⁊¬

Expanded text:
ro die spoliabant caesorum corpora et captivos contrahebant. legati ab Thyatira et Magnesia ab Sipylo ad dedendas urbes venerunt. Antiochus cum paucis fugiens, in ipso itinere pluribus congregantibus se, modica manu armatorum media ferme nocte Sardis concessit. in
Abbreviated transcription (Latin):
ueĩssẽt mutua cõgratuatio iliẽsiu ac rõãnoꝵ
fuit iliensib enca cetõsq cu eo cluces ase ꝓ¬
trcõs romais se ab hiis ꝓcreatos refẽntib tãta¬
ex lĩberos solet NInnabat ilienses nepotes suoᷤ
occidẽte ⁊ africa tomita asia ⁊ auitu regnũ nĩ¬
dicare / optabilẽ troie ruinã fuisse dicẽtes ut
ĩ explebile desidẽiu indẽcli tenebat ꝓfectis ab
ilio romaĩs comenes rex cũ auxiliis occũrit nͨ
młto po̾t p̃liu cũ antiocho sũmis uirib sũa¬

Expanded text:
venissent, mutua gratulatio Iliensium ac Romanorum fuit, Iliensibus Aenean ceterosque cum eo duces a se profectos, Romanis se ab his procreatos referentibus;tantaet liberos solet. Iuvabat Ilienses nepotes suos Occidente et Africa domita Asiam ut avitum regnum vindicare, optabilem Troiae ruinam fuisse dicentes, ut rum simulacra inexplebile desiderium videndi tenebat. Profectis ab Ilio Romanis Eumenes rex cum auxiliis occurrit, nec multo post proelium cum Antiocho commissum. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
tapit᷑ ac siqs ãnes nõ ab ip̃is fontiu pͥmõcdiis
ccare laboret/ hec ⁊ secretose cẽsuisse ultroꝙ sezi¬
nistru cõsilii sin obtulisse ⁊ nc̃ p̃sẽtib amicis
rt̃o repetisse. ut scirẽt os rõe gẽndi cũ roanis bel¬
lieosꝙ foris ĩuictos domi fragiles ẽẽ ꝯgnoscã.
na pri illos urbe ꝙͣ ĩpio priꝰ ytalia ꝙͣ ꝓm̃cia exu¬
i oportet. Quiꝑpe agallis captos ⁊ ase ꝓpe dele¬
u̾so cãtagiẽ stati cu loco fortuna belli muta¬

Expanded text:
b ipsis fontium primordiis ccare velit. Haec et secreto se censuisse ultroque ministerium consilii sui obtulisse, et nunc praesentibus amicis ideo repetisse, ut scirent omnes rationem gerendi cum Romanis belli, eosque foris invictos, domi fragiles esse. Nam prius illos urbe quam imperio, prius Italia quam provinciis exui posse; quippe et a Gallis captos et a se prope deleverso Karthaginem statim cum loco fortunam belli muta
Abbreviated transcription (Latin):
nibale asenatu romano missu aduẽtae̾ qre
res illi sp̃e restituẽde fortune declit. Itad priꝰꝙͣ
socie ciuitates ad hostes deficerẽt /de cenẽ nana¬
li prelio statuit / serãs cladẽ ĩgrecia acceptã no¬
na posse inctorie gła aboleĩ tradita igr̃ hoĩbali
n nanes eoꝵ pares rostratis naibo fue̾.mino

Expanded text:
navale a senatu missum adventare; quae res spem illi restituendae fortunae dedit. Itaque priusquam sociae civitates ad hostes deficerent, decernere navali proelio statuit, sperans cladem in Graecia acceptam nova posse victoriae gloria aboleri. Tradita igitur Hannibali neque naves eorum pares rostratis navibus fuere; minor
Abbreviated transcription (Latin):
uitates monuit os ut fcĩs ñ exdc̃ĩs amicos pẽ¬
cauẽcł sit. lib̾tate modice ut̃atur. tẽꝑata salubre
eis ⁊ sĩgłis ciuitatib fore.nimia. ⁊ aliis grauẽ
et eis ꝗ habẽt p̾cipitẽ ⁊ effrenatã ẽẽ. ꝯcordie pͥn
cipes ⁊ ordiẽs inter se ⁊ in cõmune õs ciuitateᷤᷤ
cõsulẽnt / adu̾sus cõsẽtiẽtes nec regẽ qũeꝙͣ saciᷤᷤ
ualidu nec trrãnũ fore ¶discordia ⁊ seditio õ
oportuna ĩsidiantib faciũt/ cu ꝑs q̃ domestico
certamĩe ĩfeĩor sit ext̾no potiꝰse applicet ꝙͣ ci¬

Expanded text:
itates monere, ut ex factis, non ex dictis amicos pencavendum sit. libertate modice utantur; temperatam eam salubrem et singulis et civitatibus esse, nimiam, et aliis gravem et ipsis qui habeant, praecipitmune omnes civitates consulerent. adversus consentientis nec regem quemquam satis validum nec tyrannum fore; discordiam et seditionem omnia opportuna insidiantibus facere, cum pars, quae domestico certamine inferior sit, externo potius se applicet quam ci
Abbreviated transcription (Latin):
dignu spłtore uite exitu hũit iar pͥmũ os nõ
pat̾rio solo mortui nͨ sepłti sũt. ueneno absũpti
hanibal ⁊ phylopomenes. exul hanibal ꝓlitus
ab hospite captus phylopomenes ĩ ca̾cẽ ⁊ ĩ ũcłiᷤᷤ
erpiranit. Scipio et si nõ exł neq dãpnatꝰ chie tñ
tr̃a ad t̃p nõ fũat reus absẽs citatꝰ uolũtaiu sͥ¬

Expanded text:
dignum splendore vitae exitum habuit. iam primum omnes non in patrio solo mortui nec sepulti sunt. veneno absumpti Hannibal et Philopoemen; exul Hannibal, proditus ab hospite, captus Philopoemen in carcere et in vinculis exspiravit; Scipio etsi non exul neque damnatus, die tamen dicta, ad quam non adfuerat reus, absens citatus, voluntarium
Abbreviated transcription (Latin):
t̃oꝵ munꝰ excipit᷑. tãtuꝙ eiꝰ ad uec̃tu ardor aĩo re
regis accessit ut nõ ta d̾ bello ꝙͣ d̾ p̃miis inctoĩe
cogitaret. s hanibal cui nota ũtus erat romana
negabat oppͥmi roma nos nͥ ĩ ytalia posse. adħ
sibi cẽtu naues ⁊ decẽ milia peditũ mille eqt̃
poscebat ex̾citur ꝓmictẽs hac manu nõ minꝰ bel¬
lu ꝙͣ alias gesserit se ytalie restauratuꝵ ⁊ ĩ asia
regi sedẽti aut uictoria d̾ romaĩs aut eqͣs pacis

Expanded text:
 munus excipitur,tantusque eius adventu ardor animis regis accessit ut non tam de bello quam de praemiis victoriae cogitaret. Sed Hannibal, cui nota Romana virtus erat, negabat opprimi Romanos nisi in Italia posse. Ad hoc sibi centum naves et decem milia peditum mille equitum poscebat, promittens hac manu non minus bellum quam gesserit Italiae restauraturumet in Asia regi sedenti aut victoriam de Ro
Abbreviated transcription (Latin):
su Antiochꝰ ptholomeo maiori sororis sue filio
regi egopti bellu infert. segii ꝗde ⁊ cotidiana
lueuria ita ĩ ardẽti ut nõ solu regie maiestatiᷤᷤ
offi̾a ĩ t̾mictẽ̾t ueꝵ etiã sensu hoĩs ninia sagina
careret. Pulsus igr regno. to fr̃e minorẽ ptho¬
ioieu alexandria confugit participatop cũ eo
regno legatos roma adsenatu mictũt xu ẽgo¬

Expanded text:
 Antiochus Ptolomeo, maiori sororis suae filio, regi Aegypti, bellum infert, segni admodum et cotidiana luxuria ita marcenti, ut non solum regiae maiestatis officia intermitteret, verum etiam sensu hominis nimia sagina careret. Pulsus igitur regno ad fratrem minorem Ptolomeum Alexandream confugit participatoque cum eo regno legatos Romam ad senatum mittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eclito p̃lio uelõ ultĩo m̃tutis oꝑe hanibal cũ ad¬
rum̃tu fugiss nocatuᷤ ꝙ ĩde cartagie sexto ac
tricesĩo anno poꝰtꝙͣ puer ĩde ꝓfectꝰ erat rectiiss/ ꝯ
castris direpis ꝙ cũ ĩgẽti p̾cla ad mare ac naues
mã cu uctorie nũtio. C actaniũ frestriitinẽ du¬
cẽ legicẽs cãtagĩe iucet/ ipẽ adsuã uefẽm noua.¬
p. lẽtli classe adiũcta ꝓfectus abutica põtũ cã¬
tagĩs petit / nõ ꝓcul aberat cũ uelata ĩfulis ãmiᷤ
pͥncipes ciuitatis auctore hanibale missi ad pacẽ¬
petẽcda. q cũ ad puppi p̾torie nauis accessissẽt ue¬
lam̃ta smpplicũ põrigẽtes orãtes ĩplorãtesꝙ fi¬
dẽ ac miẜicodiãscipioĩs nlłu aliud hiis respõsũ

Expanded text:
hoc edito uelut ultimo uirtutis opere, Hannibal cum Hadrumetum refugisset accitusque inde Carthaginem sexto ac tricensimo post anno quam puer inde profectus erat redisset, gnatis hostium castris direptisque cum ingenti praeda ad mare ac naues nuntio, Cn. Octauium terrestri itinere ducere legiones Carthaginem iubet: ipse ad suam ueterem noua Lentuli classe adiuncta profectus ab Utica portum Carthaginis petit. haud procul aberat cum uelata infulis ramisqprincipes ciuitatis auctore Hannibale missi ad petendam pacem. qui cum ad puppim praetoriae nauis accessissent uelamenta supplicum porrigentes, orantes implorantesque fidem ac misericordiam Scipionis, nullum i
Abbreviated transcription (Latin):
pmũ c̾tam̃ ñ ĩ unũ diẽ s ĩ pẽpetuũ si felicitas ad¬
eẽt uiccoe̾s. Roma an cãtago iura gñtib daret añ
crastinã noctẽ scituros/ neq eĩ africa aut ytalia
s õbẽ t̾raꝵ uictoiẽ p̾̃miu fore . par ꝑiculũ p̾mio qb
adu̾se pugne fõtuna fuiss. nã neq romaĩs effugiũ
ullũ patebat ĩ aliena igtaq t̾ra/ ⁊ ca̾tagini supp̃mo
auxilio effuso ad eẽ uidebat᷑ p̃sẽs excidiu. Ad ho
discͥm̃ ꝓcedũt postero die duo potẽtissioꝵ ppłoꝵ duͦ

Expanded text:
remum certamen, non in unum diem sed in perpetuum, si felicitas adesset, victores. Roma an Carthago iura gentibus daret ante crastinam noctem scituros; neque enim Africam aut Italiam, sed orbem terrarum victoriae praemium fore; par periculum praemio quibus adversa pugnae fortuna fuisset. nam neque Romanis effugium ullum patebat in aliena ignotaque terra, et Carthagini, supremo auxilio effuso, adesse videbatur praesens excidium. ad hoc discrimen procedunt postero die duorum opulentissimorum
Abbreviated transcription (Latin):
prĩb nrĩs. s nõ statuẽdo felicitati modũ nͨ cohi¬
bẽdo effentẽ se fortunã ꝙͣto altiꝰ elatus erat eo fe¬
cdiꝰ cõruit. Est qdẽ eiꝰ ꝗ dat nõ ꝗ petit conditioẽs
dice̾ pacis fo̾fitan nõ ĩdig sumus ꝗ nob̾ metip̃is¬
ẽ urã sint sicilia sardinia hyspania ꝯcꝗd ĩsula¬
ru toto ĩt̾ africã ytaliãq continet᷑ mari. Ca̾ta¬
ginẽses ĩclusi africe litorib uos qñ ita diis pla¬
cet extna ⁊̃ t̾ra maĩq uid̾amꝰ regẽtes imperiã.

Expanded text:
ribus nostris; sed non statuendo felicitati modum nec cohibendo efferentem se fortunam, quanto altius elatus erat, eo foedius conruit. est quidem eius qui dat, non qui petit, condiciones dicere pacis; sed forsitan non indigni simus est vestra sint, Sicilia, Sardinia, Hispania, quidquid insularum toto inter Africam Italiamque continetur mari, Carthaginienses inclusi Africae litoribus vos, quando ita dis placuit, externa etiam terra marique videamus regentes imperio.
Abbreviated transcription (Latin):
tot u̾bib regͥ eiꝰ tot ĩꝑii nr̃i ereptis me sextũ deci¬
mu ia annũ he̾ntẽ ĩpossessioẽ ytalie detraxisti.⁊
põt uictoria malle ꝙͣ pacẽ aĩmꝰ. spiritꝰ eĩ magͦs za¬

Expanded text:
tot urbibus regni eius, tot nostri imperii ereptis, me sextum decitot urbibus regni eius, tot nostri imperii ereptis, me sextum decimum iam annum haerentem in possessione Italiae detraxisti. potest victoriam malle quam pacem anim
Abbreviated transcription (Latin):
sardina satis digna p̃tia sũt ꝓtot classib tot ex̾ci¬
tib tot ta egregiis amissis ducib s p̾teĩta mag̃
rep̾hẽdi possunt ꝙͣ cõrigi. ita aliena appetiumis
ut d̾ nrĩs climicarem᷑. nec ĩ ytalia solu nob̾ bellu
nob̾ ĩ africa ẽ s ⁊ nos ĩ portis urĩs. ꝓpe ac menib si
gna ãmaꝙ hostiu uidistis ⁊ nos acãtagĩe fremi¬
tum castroꝵ romanoꝵ craudiumꝰ. qd igr̃ nos ma¬
riẽ. ab hominarem nos añ oĩa optaretis ĩmeliore i¬
tẽte uñ pue̾ ꝓfectꝰ su ia seccłe iã aduese res ita
ce̾ta casnu ñ reputet quẽ fortuna nũꝙͣ d̾cep̃. qd̾
ego fu adtrãsmenu ⁊ ad cannas id tu es hodie.
tutis pietatisq eximie cepisti. amissas hyspaĩas
cetis ad tutãda ytaliã paꝵ aĩ eẽt trãsgressus ĩ afri¬
ca duob hic ex̾citib cesis. binis eadẽ hora captiᷤ
simł ĩ cẽsisꝙ casts syphace potẽtissiõ rege capto ⁊

Expanded text:
Sardinia satis digna pretia sunt pro tot classibus, tot exercitibus, tot tam egregiis amissis ducibus; sed praeterita magis reprehendi possunt quam corrigi. ita aliena appetiuimus ut de nostris dimicaremus nec in Italia solum nobis bellum, uobis in Africa esset; sed et uos in portis ugna armaque hostium vidistis et nos ab Carthagine fremitum castrorum Romanorum exaudimus. quod igitur nos maxime abominaremur, vos ante omnia optaretis, in meliore vtentem, unde puer profectus sum, iam secundae, iam adversae res ita certa casuum reputat quem fortuna numquam decepit. quod ego fui ad Trasumennum, ad Cannas, id tu hodie es. signe virtutis pietatisque eximiae cepisti; amissas Hispanias ceteris ad tutandam Italiam parum animi esset, transgressus in Africam, duobus hic exercitibus caesis, binis eadem hora captis simul incensisque castris, Syphace potentissimo rege capto,
Abbreviated transcription (Latin):
mano oportet Esa añtꝙ̃ legati uẽnrẽt decretu
erat qd resp̃oclerẽt᷑ / rẽspondẽ africanũ placuit.
Is ĩ hũc modu loqutus ẽ Romani exhiis ꝙ
in t̾oꝵ ĩmortaliu pot̾ate erãt ea habe q̃ diide¬
mꝰ helespõtu pͥusꝙ̃ castra regia pͥusꝙ̃ acie id¬
uob̾ agẽtib q̃s pres parib ferebamꝰ cõditoẽa ea

Expanded text:
mano oportet.” iam antequam legati venirent, decretum erat, quid responderetur. respondere Africanum placuit. is in hunc modum locutus fertur: “Romani ex iis, quae in deum immortalium potestate erant, ea habemus, quae dii demus Hellespontum, priusquam castra regia, priusquam aciem vidvobis agentibus quas pares pari
Abbreviated transcription (Latin):
qui ⁊ illiꝰ belli exitũ sccl ius fasꝙ deder̃t ⁊ huiꝰ dc̃t
et dabũt. qͦ adme atrinet ⁊ hũane ĩfu̾mitatis me
mille casib scio. cet̾m quẽ admodu suꝑbe ac iolẽ¬
ter me fat̾er face̾ si pͥnsꝙͣ ĩ africã traiecisse te tua
uolũtate celẽte ytalia ⁊ ĩpoĩto ĩ nanes ex̾citu ip̃¬

Expanded text:
illius belli exitum secundum ius fasque dederunt et huius dant et dabunt. quod ad me attinet, et humanae infirmitatis memmille casibus scio; ceterum, quem ad modum superbe et violenter me faterer facere, si, priusquam in Africam traiecissem, te tua voluntate cedentem Italia et inposito in naves ex
Abbreviated transcription (Latin):
phyemẽ ĩ luxin̾a lapsus nouis cotidie nuptii
missus erat. copias ãma cetãꝙ bello neccĩa sũ¬
ma ĩ dustria pabat. Quitates socias cõfĩmaba
cubias alliciebat. nͨ aliꝰ exitꝰ belli ꝙͣ apparatus
utͥusq ꝑtis fuit/ Itaq pͥa belli ꝯgressiõe cũ ce¬
dẽtes suos rex cẽneret nõ laborãtib auxiliũ tu¬
lit s fugiẽtib se ducẽ prebuit castraq ditia

Expanded text:
hiemem in luxuriam lapsus novis cotidie nuptiismissus erat, copias, arma ceteraque bello necessaria summa industria parabat, civitates socias confirmabat, dubias inliciebat; nec alius exitus belli quam adparatus utriusque partis fuit. Itaque prima belli congressione cum cedentes suos rex cerneret, non laborantibus auxilium tulit, sed fugientibus se ducem praebuit castraque ditia
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾ãt sapiẽtes. s cẽte m̃tiã. moueor eĩ tali am¬
co õbatus qͣlis ut ãbitror neõ inꝙͣ ei̾t ⁊ cõfir¬
mare possu neõ ũꝙͣ fint. s ñ egeo medicina. ⁊
scessu angi pleĩq solẽt. nichł mali accidisse ⁊¬
scipioĩ puto. mͥ accidit siꝗd accidit. suis ãt ĩ co¬
molis graiuit angi nõ amici s se ip̃ amãtis
est: cu illo aut ꝗs neget actñ ẽẽ p̾clare. nͥeĩ¬

Expanded text:
eor enim tali amico orbatus, qualis, ut arbitror, nemo umquam erit, ut confirmare possum, nemo certe fuit. sed non egeo medicina: meecessu plerique angi solent. nihil mali accidisse Scipioni puto; mihi accidit, si quid accidit; suis autem incommodis graviter angi non amicum, sed se ipsum amantis est. cum illo vero quis neget actum esse p