comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q negotii qualitate. satram̃to esti¬
matioẽm reꝵ quas ꝑdidit. manu¬
festet. nec ei liceat ultra taxatioẽ
iure urando dato fuĩt declaratũiu¬
dicẽ eũ ꝯ dẽpnare oportet.
ssessioĩs aliene in uasores. tam u̾etꝰ
qua p̃sẽs sacͣra ꝯstitutio censuit ẽẽ¬
pumendos. nec ꝯ ductorib ⁊ posses¬
sioĩs aliene de tentatorib impime
pͤceclere. si loͣcatorib forte ł possessi
ones reꝵ suaꝵr quã apd̾ alios p̃cario
uolentib. cum nulla ubi met cogni¬
ta legib allegatõ ꝯpeteret. dixxerit
resistendu. ⁊ nõ ꝓtinꝰ it est nõ expet¬
tato uidicioꝵ erdine alienã possessi¬
onẽ recte eam recuꝑantib ceclẽ pati¬
antur. eos nãq iubemꝰ ꝓ tanta sue
iniquitatis impudentia. si cognitio¬
nis urdiciarie euentu fui̾nt ꝯdẽp¬
nati. rei cuiꝰ possessioẽm sponte re¬
stituere usq at diffutiuam suĩa
minime pasli sũt estimatiõe uictͥ¬
ci parti una cum ip̃a rep̃bere ꝯpel
mp̃. Qum q̃rebatur

Expanded text:
que negotii qualitate, sacramento aestimationem rerum quas perdidit manifestet nec ei liceat ultra taxationem iureiurando dato fuerit declaratum, iudicem condemnare oportet. ssessionis alienae invasores tam vetus quam praesens sacra constitutio censuit puniendos, nec conductoribus et possessionis alienae detentoribus impune procedere, si locatoronem rerum suarum, quam apud alios precario volentibus, cum nulla sibimet cognita legibus adlegatio competeret, duxerint resistendum, et non protinus, id est non expectato iudiciorum ordine, alienam possessionem recte eam recuperantibus cedere patiantur. Eos namque iubemus pro tanta suae iniquitatis impudentia, si cognitionis iudiciariae eventu fuerint condemnati, rei, cuius possessionem sponte restituere usque ad definitivam sententiam minime passi sunt, aestimationem victrici parti una cum ipsa re praebere compelm quaerebatur
Abbreviated transcription (Latin):
legis iulie uis priuate rep̃
postułare. ⁊ ad instar in ⁊ dicti u¬
un ui ꝯuenire potes ⁊ qͣuoͣ reu
cãm omẽ prãre in qua fructus
etiam quos uetus possessor ꝑciꝑe
pͣotuit solũi nõ quos p̃do ꝑcepit
uenire nõ ambigitur. sadis¬
inuasisse ꝯstiterit. nam si ꝑerro¬
rem. aut incuriam᷑ dñi loca ab
aliis possessa sũt. sine pena posse¬
ssio restitui debet.¬

Expanded text:
legis iuliae vis privatae reum postulare et ad instar interdicti unde vi convenire potes, quo reum causam omnem praestare, in qua fructus etiam, quos vetus possessor percipere potuit, non quos praedo percepit, venire non ambigitur. DIinvasisse constiterit. Nam si per errorem aut incuriam domini loca ab aliis possessa sunt, sine poena possessio restitui debet
Abbreviated transcription (Latin):
mollire ⁊ marmara detrahere. e¬
eclicto diui uespasiani ⁊ set̾iatꝰ cõ¬
sulto uetitum est. Ceteꝵ de alia
domo maliam trãsferre quecdã li¬
cere ex̾cẽptam est̃ s n̾ec dnĩs ita
trãsferri licet ut integris eclificũ
depositis publicus deformetur asp
ectus.
licuerit nõ eam faciem inciuita¬
tem restituere. s mnortum ꝯuer¬
teret.⁊ ad hoc ꝯsensu tũt magrã¬
tuũ nõ ꝓͣhibentiu item uicinoꝵ fa¬

Expanded text:
moliri et marmora detrahere edicto divi Vespasiani et senatus consulto vetitum est. ceterum de alia domo in aliam transferre quaedam licere exceptum est: sed nec dominis ita transferre licet, ut integris aedificiis depositis publicus deformetur adspectus. licuerit non eandem faciem in civitate restituere, sed in hortum convertere, et an hoc consensu tunc magistratuum non prohibentium, item
Abbreviated transcription (Latin):
Mp U ti possideris fũnd̃u dequo
agit᷑ cum ab altero net ui. nec claͣ
nec p̃cͥario possiteris. rector ꝓuincie
ium fieri ꝓhibebit. ac satis dationis
uł trãs ferendeͫ pͣossessioĩs etlicti ꝑpe¬
tui forma seruita de ꝓprietate cogno¬
scet. Et. d̾ tͣbuł exhitendis.¬
M̃p Si in potestate parris suer̾ un
puberes filii ⁊ uos eis estis substituti.
ater ita ad uos intra puberestatẽ ilł
d̾ecedentib cepit hereclitas ꝑtine¬
re. de exibendis testam̃ti tabuł ĩ t̃¬

Expanded text:
 Uti possidetis fundum de quo agitur, cum ab altero nec vi nec clam nec precario possidetis, rector provinciae vim fieri prohibebit ac satisdationis vel transferendae possessionis edicti perpetui forma servata de proprietate cognoscet.  Si in potestate patris fuerunt impuberes filii et vos eis estis substituti atque ita ad vos intra pubertatem illis decedentibus coepit hereditas pertinere, de exhibendis testamenti tabulis inter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̃p Qui ꝯtra legũ p̾cepta łꝯ na man¬
data ꝯ st̾̃itutioẽsq pͥncipũ nuptias forte
ꝯtraxerit. nicħ ex eotẽ matͥmomio siũ
ã nuptias donatum siue de inceps quo
exit. ut cũ digno ĩ dignene sublatum
fi̾sco uendicari sancsimꝰ ex ceptis tam
feminis quam uiris qui aut errore

Expanded text:
 Qui contra legum praecepta vel contra mandata constitutionesque principum nuptias forte contraxerit, nihil ex eodem matrimonio, sive ante nuptias donatum sive deinceps quoquo serit, ut indigno indignaeve sublatum fisco vindicari sancimus: Exceptis tam feminis quam viris, qui aut errore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃ Numilẽ u̾ ab iectã feminã. mi¬
nime eã iudicamiꝰ in telligi. que licet
pauꝑ. ab ingenuis tm̃ parentib nata
sit. ¶ Uñ lice̾ statuimꝰ senatorib ł qui¬
b cũq amplissimis dignitatib p̃ditis
ius pauꝑes in matͥmonio sibi acciꝑe. mul¬
lamq int̾ ingenuas. ex duntiis: opul¬
entior̾s fortuna. ẽẽ distantiã. humi¬
les aũt abiectasq ꝑ sõas eas tm̃ modo
mulieres ẽẽ censemꝰ. aricillariri a licille
filiam. libertã. liberte. filiã. scenicam.
łscenice filiã. tabernariã. ł tabernai̾e

Expanded text:
 Humilem vel abiectam feminam minime eam iudicamus intellegi, quae, licet pauper, ab ingenuis tamen parentibus nata sit. Unde licere statuimus senatoribus et quibuscumque amplissimis dignitatibus praeditis, vis pauperes in matrimonium sibi adsciscere, nullam que inter ingenuas ex divitiis et opulentiore fortuna esse distantiam. Humiles vero abiectasque personas eas tantummodo mulieres esse censemus: ancillam ancillae filiam, libertam, libertae filiam, scaenicam vel scaenicae filiam, tabernariam vel taberna
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾int. hoc est ex descendentib filius filia ne¬
pos neptis. ꝓ nepos ꝓrieptis. de asceritẽ¬
tib aũt pat̃ mat̃ auus auia. de latẽ fr̃
soror patruus arruta. ¶testandi sãne
ita demũ ht̃ facultatẽ. ut his tm̃ moto¬
ꝑsonis ꝓ uris. it legũ ꝙ uoluĩt arbitrio
relinquat. quas succelẽ imꝑiał p̃cepti:
tenore manderuim᷑: ita tñ ut ab heredita¬
te defuncti penitus arceatur. siꝗs ex his q̃¬
quos memorauimꝰ inꝯ traberdis ĩ cestis
nuptiis ꝯsialum inisse monstrabitur.
successuro in locũ illiꝰ qͣui post eũ gradũ
ꝓximiis inuenitur. Easane q̃ deuiris¬
m̃a cauimus ⁊̃ defemirus que p̃dictoru
se se cõsortiis ꝯ maculaui̾t. custodiãtur.:
memoratis uõ ꝑsoĩs nõ exstantib fisco

Expanded text:
fuerint, hoc est de descendentibus filius filia nefuerint, hoc est de descendentibus filius filia nepos neptis pronepos proneptis, de ascendentibus pater mater avus avia, de latere frater soror patruus amita. Testandi sane ita demum habeat facultatem, ut his tantum personis pro iuris ac legum quod voluerit arbitrio relinquat, quas succedere imperialis praecepti tenore mandavimus: ita tamen, ut hereditate defuncti penitus arceatur, si quis ex his quos memoravimus in contrahendis incestis nuptiis consilium inisse monstrabitur, successuro in locum illius, qui post eum gradum proximus invenitur. Ea sane, quae de viris cavimus, etiam de feminis, quae praedictorum sese consortiis commaculaverint, custodiantur. M
Abbreviated transcription (Latin):
expectam̃. Quare p̃dictas nuptias inbi¬
bentus extimauerimꝰ Net enĩ hõ sic im¬
pĩ in uenitur. ut quam ab mitio loco
filie aliud eam postea in suu colloca¬
ui̾t matͥmonium. set ei creclentũ est
qui eã ⁊ abmnitio nõ ut filiam eclucaũ

Expanded text:
pectamus, quare praedictas nuptias inhibendas existimaverimus? nec enim homo sic impius inveniatur, ut, quam ab initio loco filiae habuit, eam postea in suo collocaverit matrimonio, sed ei credendum est, qui eam ab initio non
Abbreviated transcription (Latin):
ei quã ex testam̃to isti qã sine ullo ĩpedim̃to
ꝑcipe possint. ¶S ⁊ si tales mulieres
post diuinũ rescͥptum ad p̃ces eaꝵ tarũ.
admatͥmoniu uenire di ffulerint: sal¬
uam eis nichomiñ estimatioe seruari p̃¬
cipimꝰ. tã in aliis orc̃b quã ad trãs mutẽ¬
dam quib uolu̾int suã sub̾am. ⁊ suscipi
endã ꝯpetentẽ sibi legib ab aliis relicta
łab ĩ testato de latã hereditatẽ. ¶ Similes
utro tale merentib ab imꝑatore benefis¬
ium mulierib illas ⁊̃ ẽẽ uolum̃. que di¬
gnitatẽ aliquã ⁊ sirĩe serenissimo pͥncipi
supplicauerũt. ultronea tm̃ donatioẽ añ
matrimoniu meruerint. exqua digni¬
tate aliã ⁊̃ oẽm maculã. ꝑ quã certis yo¬
minib logit᷑ue ꝯu̾igii mulieres ꝓbibẽ¬
tur aboleri penitus oportet. ¶His ilto
ad iungimꝰ ut ⁊ filie hiũmõi nrileru
siꝗxe̾ post expurganõe pͥoris uice matͥs

Expanded text:
 quam ex testamento isti quoque sine ullo impedimento  quam ex testamento isti quoque sine ullo impedimento percipere possint. Sed etsi tales mulieres post divinum rescriptum ad preces earum datum ad matrimonium venire distulerint, salvam eis nihilo minus existimationem servari praecipimus tam in aliis omnibus quam ad transmittendam quibendam competentem sibi legibus ab aliis relictam vel ab intestato delatam hereditatem. Similes vero tale merentibus ab imperatore beneficium mulieribus illas etiam esse volumus, quae dignitatem aliquam, etsi non serenissimo principi supplicaverunt, ultronea tamen donatione ante matrimonium meruerint, ex qua dignitate aliam etiam omnem maculam, per quam certis hominibus legitime coniungi mulieres prohibentur, aboleri penitus oportet. His illud adiungimus, ut et filiae huiuscemodi mulierum, si quidem post expurgationem prioris vitae matris
Abbreviated transcription (Latin):
amploxe fui̾nt. ⁊ honestati se se decliͣnt
liceat eis nr̃o supplicare nõi. ut diumos
affatus sine tubio mereantur ad matri¬
moniũ eas uenire ꝑmittentes legitim¬
um. his qui eis ꝯirgendi sũt nullo tum¬
ore tenentis. nescitis pteritaꝵ legum
in firmũ ẽẽ uideatur tał ꝯiugiũ. s ita
ualidũ hiuꝰ mõi ꝑ mariere matrimoniũ
ꝯfitentib. qͣi nulla p̃cedente in bonesta
uita uxores eas duxiͣnt. siue dͣignitate
p̃titi sũt. siue alio modo scenitas inma¬
trimoniu duce̾ ꝓhibeantur. dũ tm̃ dͦo¬
talib oĩmõ instrum̃tis nõ sine scͥptis ta¬
direpta. ⁊ quasi siuis natalib huĩmõi mu
lierib reclditis. n uocabulu in bonestũ
eiᷤ inherere decetero uolumꝰ. n difieren¬
tiam aliquã eas habere cũ hisq̃ nicͥ simi¬
lis peccauerũt. s ⁊ liberos ex tali matri¬
monio ꝓcreandos. suos ⁊ legitimos pa¬
tri ẽẽ. licet alios ex pͥore matrimoruole¬
gitimos b̃t̃. ut bona eiꝰ tam ab intestato¬

Expanded text:
amplexae fuerint et honestati sese dederint, liceat eis nostro supplicare numini, ut divinos adfatus sine dubio mereantur ad matrimonium eas venire permittentes legitimum: His, qui eis coniungendi sunt, nullo timore tenendis, ne scitis praeteritarum legum infirmum esse videatur tale coniugium, sed ita validum huiusmodi permanere matrimonium confidentibus, quasi nulla praecedente inhonesta vita uxores eas duxerint, sive dignitate praediti sint sive alio modo scaenicas in matrimonium ducere prohibeantur, dum tamen dotalibus omnimodo instrumentis, non sine scriptis tadilieribus redditis neque vocabulum inhonestum eis inhaerere de cetero volumus neque differentiam aliquam eas habere cum his, quae nihil simile peccaverunt: Sed et liberos ex tali matrimonio procreandos suos et legitimos patri esse, licet alios ex priore matrimonio legitimos habeat, ut bona eius tam ab intestato
Abbreviated transcription (Latin):
tior extimetur quẽ sibi ꝯsulens mu¬
lier ad ꝓbaui̾t. ¶ S ne forte hũ qui
gratu ꝓximiore. ad uiduaꝵ successio¬
nẽ uotantur honestas nupnas ĩpecti¬
ant si hiũ rei snspectio ꝓcesserit: eoꝵ
uolumꝰ auctoritatẽ iudiciu q succe¬
dere at quos ⁊ si fatał sors in tercesse

Expanded text:
tior aestimetur, quem sibi consulens mutior aestimetur, quem sibi consulens mulier adprobaverit. Sed ne forte ii, qui gradu proximo ad viduarum successiones vocantur, et honestas nuptias impediant, si huiusmodi rei suspicio processerit, eorum volumus auctoritatem iudiciumque succedere, ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Patrẽ qui filiam suam exposu¬
it. at nõ ad ulterã sũptib ⁊ labore
tus factã in matrimonio ꝯ iungi
filio d̾e siderantis fouere uoto ꝯuenit.
qͣui si renitatur: alim̃toꝵ solũtioni
in hec solum modo casu parere d̾b
trimoniu cum filia nepte ꝓ nepte
itẽq matre auia ꝓ auia ⁊ exlatere¬
uenientia. amita ac mat̾tera soro¬
re. sororis filia exea nepte. p̃terea:
frĩs filia ⁊ exea nepte. itẽq ex affini¬
b pͥuigna nouerta. nuru socru cet¬
erisq uire anͣtiquo ꝓhibeatur aꝗb
cyractos se uolumus abstinere.
ꝯp̃ ¶itue intra quintũ ⁊ iucesi:
muui degentes. ⁊̃ si emancipatioĩs
libertate gaudeat. tñ insccłas nuꝑn¬
as sine patris snĩa nõ ꝯueniant ¶O
si inꝯuinctioĩs delectu mulieris uo¬
ꝓpinquoꝵ placet ad motũ ut inuir¬
ginum ꝯ unctioĩb sancsitũ est. ha¬
bẽdo exlmini auctoritatẽ qq̃ iudiciarie
cognitiõis ad iungi. Ut si pares sũt
genere aut morib ꝯ petitores. is po¬

Expanded text:
 Patrem, qui filiam exposuit, at nunc adultam sumptibus et labore tuo factam matrimonio coniungi filio desiderantis favere voto convenit. qui si renitatur, alimentorum solutioni in hoc solummodo casu parere debettrimonium cum filia nepte pronepte, itemque matre avia proavia et ex latere amita ac matertera, sorore sororis filia et ex ea nepte, praeterea fratris filia et ex ea nepte, itemque ex adfinibus privigna noverca nuru socru ceterisque, quae iure antiquo prohibentur: a quibus cunctos volumus abstinere.e intra quintum et vicesimum annum degentes, etiam si emancipationis libertate gaudent, tamen in secundas nuptias sine patris sententia non conveniant. Quod si in condicionis delectum mulieris voopinquorum, placet admodum, ut in virginum coniunctionibus sanctum est, habendo examini auctoritatem quoque iudiciariae cognitionis adiungi, ut, si pares sunt genere ac moribus petitores, is po
Abbreviated transcription (Latin):
beantur ilł copulari quib scenice si¬
lias ł dignitate ł alteriꝰ causẽ grã rixoe̾s
ducẽ inter dicitur. Ut tñ om̃imodo do¬
talia int̾ eos ⁊̃ instrum̃ta ꝯficiantur.
d e si ascenica matre ꝓ creata que usq
ad mortẽ suã in eadẽ ꝓfessiõe durauit p̾
eiꝰ obitum p̃ces ĩꝑatoris clem̃tie obtulĩt.

Expanded text:
lari, quibus scaenicae filias vel dignitatis vel alterius causae gratia uxores ducere interdicitur, ut tamen omnimodo dotalia inter eos etiam instrumenta conficiantur. Sed et si a scaenica matre procreata, quae usque ad mortem suam in eadem professione duravit, post eius obitum preces imperatoriae cleme
Abbreviated transcription (Latin):
ter positis mnstrum̃tis uire ꝯtractum
matrimoniu irritum est. cũ omissa
q̃q scͥpturi cetera nuptiaꝵ nuꝑ indicia
non sũt irrita.
cogi põt. uñ in telligis libaͣm faculta¬
tem ꝯtrahendi atq distrahendi matͥ¬
monii trãs ferri ad necessitatẽ non
ouortere.
missori: si nõ sit ex his pͥsõis que spe¬
tialiter ꝓhibeatur duce̾ nõ est ĩ ter¬
dcm̃ ⁊ exeo matrimoruo uistos pat̾

Expanded text:
terpositis instrumentis iure contractum matrimonium irritum est, cum omissa quoque scriptura cetera nuptiarum indicia non sunt irrita. cogi potest. unde intellegis liberam facultatem contrahendi atque distrahendi matrimonii transferri ad necessitatem non oportere. missori, si non sit ex his personis, quae specialiter prohibentur, ducere non est interdictum, et ex eo matrimonio iusto
Abbreviated transcription (Latin):
elegerunt. cum cõpetenti moteratiõe
subleuandos ẽẽ censemꝰ̃. minimeq eĩ
sp̃e melioris cõditioĩs ad imere. ut ad eã:
respicientes in ꝓuidã ⁊ minꝰ honestam
electioẽm facilĩ derelinquat. Nam itai
creduꝰ dei beniuolentia.⁊ cirta genꝰ:
humanu nimiam clem̃tiam quantũ
nr̃e nature possibile ẽ imitari ꝗ coti¬
dianis homitũ peccatis sẽꝑ ignoscere
dignatur. ⁊ enitentia susciꝑe nr̃am
⁊ ad meliorẽ statu recducẽ. Quod si cir
ca nroi subiector imꝑio nos s̃ face diffe¬
ragĩ. nulla uenia digni ẽẽ uidebim̃.
taꝙ cũ in ustu sit seruos q̃a liberta¬
te donatos posse ꝑdiuinã indulgẽtiam
tatalib suis restitiu. pꝰꝙ huĩmoĩ pͥnci¬
pale bñficium ita dege̾ quasi nũquam
uerunt. postea uero spreta mala cõdi¬
tiõe atmeliorẽ migrauere snĩam. ⁊ ĩ e¬
horiestã ꝓfessione effuger̃t. nullã spẽ
pͥncipał hr̃e beneficii. ꝙ eas ad illũ sta¬

Expanded text:
elegerint, cum competenti moderatione sublevandos esse censemus minimeque eis spem melioris condicionis adimere, ut ad eam respicientes improvidam et minus honestam electionem facilius derelinquant. Nam ita credimus dei benevolentiam et circa genus humanum nimiam clementiam quantum nostrae naturae possibile est imitari, qui cottidianis hominum peccatis semper ignoscere dignatur et paenitentiam suscipere nostram et ad meliorem statum reducca nostro subiectos imperio nos etiam facere differamus, nulla venia digni esse videbimur. Itaque cum iniustum sit servos quidem libertate donatos posse per divinam indulgentiam natalibus suis restitui postque huiusmodi principale beneficium ita degere, quasi numquam uerunt, postea vero spreta mala condicione ad meliorem migravere sententiam et ihonestam professionem effugerunt, nullam spem principalis habere beneficii, quod eas ad illum sta
Abbreviated transcription (Latin):
cui molius ad ulta societur.
ris ꝑsoãm ⁊ sine aliqua sollẽpnitate ma¬
trimorioꝵ liberã cum ingenuis dum¬
taxat mukierib ꝯtrabendi ꝯ iugii per
mittimꝰ facultatem.
instrum̃ta de fui̾nt. põpa ⁊̃ aliaq nu¬
ptuꝵ celebratas omitatur. nullus
extimet ob it de eẽ recte alias mito ma¬
trimoĩo firmitatem. ł exeo natis libeiͬs
uira posse legitumoꝵ auferri inter pa¬
tres honestate ꝑsorias nulla lege ĩpecli¬

Expanded text:
cui melius adulta societur. ris personam et sine aliqua sollemnitate matrimoniorum liberam cum ingenuis dumtaxat mulieribus contrahendi coniugii permittimus facultatem. instrumenta defuerint, pompa etiam aliaque nuptiarum celebritas omittatur, nullus aestimet ob id deesse recte alias inito matrimonio firmitatem vel ex eo natis liberis iura posse legitimorum auferri, inter pares honestate personas nulla lege impedi
Abbreviated transcription (Latin):
Mp Simĩuta tetinetur uxor tua :
aparẽntib suis. in terpellatus rector
ꝓuncie amicus ñr exhibita muliere
uoluntatem eĩ secutus. desiterio tuo
medebitur.
Cum te nõ ex senator patre ꝓcre¬
atam. set ob matrimonui cũ senatõe
ꝯtractum exclarisinie femine nom̃
ad eptam dicas. claritas que beneficio
mariti tibi parata est. si sccłi ortinis
uiꝵ postea sortita es: reclacta ad pͥoris
dignitatis statum de posita est.
atducendam uxorẽ cogi legũ disciplina
ꝑmittit. ¶Igitur sic̃ desideras obser¬
uatis uͥiris p̃ceptis sociare ꝯiugio tuo
quã uolui̾s nõ impecliris. ita tm̃ ut ĩ
ꝯtrahendis nuptus parris tui ꝯsensus
acceclat.

Expanded text:
 Si invita detinetur uxor tua a parentibus suis, interpellatus rector provinciae amicus noster exhibita muliere voluntatem eius secutus desiderio tuo medebitur.Cum te non ex senatore patre procreatam ob matrimonium cum senatore contractum clarissimae feminae nomen adeptam dicas, claritas, quae beneficio mariti tibi parata est, si secundi ordinis virum postea sortita es redacta ad prioris dignitatis statum, deposita est.ad ducendam uxorem cogi legum disciplina permittit. Igitur, sicut desideras, observatis juris praeceptis, sociare conjugio tuo quam volueris, non impediris; ita tamen, ut in contrahendis nuptiis patris tui consensus accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
is fuit applłat᷑. iuꝵ illu̾tiẽ p̾fect᷑ p̃to¬
.rio. qui in nr̃o est ꝯmitatu. Uirum
⁊̃ illust̾rem questorẽ nr̃i palatii sacͥs
iudicus p̃sitentes disceptatiõem in¬
benĩ arriꝑe. eo ordine. ea obseruatio¬
tes. fatali die post applłatioẽm ĩ sa¬
cris auoitoriis. de t̾minantur. cͫ hoc
licet quidã p̃dictoꝵ spectabiliu indi¬
cum uire ꝯcesso. ut sacri iuditis appͣe
fectam necessario tm̃ uire ordinario
in sacͣco ⁊ auditorio iudicauit Snhi
autẽ omĩb iudiciis q̃ h sultationum

Expanded text:
is fuerit appellatum, virum illustrem praefectum praetorio, qui in nostro est comitatu, virum etiam illustrem quaestorem nostri palatii sacris iudiciis praesidentes disceptationem iubemus adripere eo ordine, ea observatiotes fatali die post appellationem in sacris auditoriis terminantur. Et hoc, licet quidam praedictorum spectabilium iudicum iure concesso ut sacri iudices appellfectura necessario tantum iure ordinario in sacro auditorio iudicabit. In his autem omnibus iudiciis, quae consultationum
Abbreviated transcription (Latin):
M.Dulla diabitatõ ẽ post cam
ĩiudicio agiratã ut pote dnm̃ litis
ꝓcurarorẽ effectũ. ⁊̃ pͤost excessũ eius
qui agentũ ł defendendã litẽ m̾ada¬
finire. quippe cũ. ⁊ ꝓcuratorẽ posse
eũ instruore uetis iuiris uoluerũt
conditores.
Lict in pͥncipio q̃stioĩs ꝑsoã
debet ĩqͣiui ꝓcuratoris. an ad gend̾
fals ꝓcurator iͥnuei̾atur. nec dici ꝯtro¬
uersie soͥlent nec pot̾ ẽẽ udic

Expanded text:
dubitatio est post causam in iudicio agitatam utpote dominum litis procuratorem effectum etiam post excessum eius, qui agendam vel defendendam litem mandafinire, quippe cum et procuratorem posse eum instituere veteres iuris voluerunt conditores.Licet in principio quaestionis persona debet inquiri procuratoris, an ad agendum falsus procurator inveniatur, nec dici controversiae solent nec potest esse iudic
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Quã uis placuerit substitu¬
tionẽ inpuberis: qui ĩ potestate i¬
testatoris fuerit. aparente facta
ita u heres nõ erit porrigi ad epp
casu. quo postea quã hereᷤ exsti¬
tit. inpubes decessit. si modo
ex scitisse ꝓbetur. cũ tñ ꝓponas

Expanded text:
. Quamvis placuerat substitutionem impuberis, qui in potestate testatoris fuerit, a parente factam ita: " si heres non erit" porrigi ad eum casum, quo, posteaquam heres extitit, impubes decessit, si modo extitisse probetur: cum tamen proponas
Abbreviated transcription (Latin):
ł exp̃ssa. ł ꝯpendio n usq ad cer¬
tam etate facta reꝑiar᷑. Siquid̃
ĩ fra pubertatẽ decessit. gos hãt
herecles quos pat̾ ei ꝯstituit. ap¬
ierĩt ħereditatẽ: Si uͦ postꝰ pube¬
tate te eiꝰ successioe optinente uld̾
ex causa fidĩ ꝯmissit. mꝗc̃ more

Expanded text:
 expressa vel compendio non usque ad certam aetatem facta reperiatur, si quidem infra pubertatem decessit, eos habeat heredes, quos pater ei constituit et adierunt hereditatem: si vero post pubertatem, te eius successionem obtinente velut ex c
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ P recib tuis manifestĩ expri¬
mere te bueras. maritus quõtã tũ
miles de functus quẽ testam̃to fac¬
to hereclẽ ꝯ munẽ ur̃m filũi insti¬
tuisse ꝓponis.s sccłm heredẽ scͥp¬
sisse. utrũ ne ĩ pͥmũ casu an filioᷤ
suo qũe habuit ĩ potestate mortis
tp̃r. si intra quartũ decemu eta¬
tis sue aͣnnu. an postea decest̃it.
nã nõ est interti uiriꝰ ꝙ siquidẽ
in pairis sui militu positus pote¬
state. pͥmoᷤ casuͣ tm hubuit substi

Expanded text:
 Precibus tuis manifestius exprimere debueras, maritus quondam tuus miles defunctus, quem testamento facto heredem communem vestrum filium instituisse proponis et secundum heredem scripsisse, utrumne in primum casum an filio suo, quem habuit in potestate mortis tempore, si intra quartum decimum aetatis suae annum an postea decesserit. Nam non est incerti iuris, quod, si quidem in patris militis positus potestate primo casu
Abbreviated transcription (Latin):
ita substitutioẽ factã ẽẽ. simͥ firma¬
nus heres filiꝰ. ⁊ helia uxor mã qd̃
abominor heres nõ eiͣt. ĩ locũ eoꝵ
publiꝰ firmiꝰ heres esto. manifestu
est. ĩ eu casu factã subst itutiõem
quo utriq heredu substitui pod¬

Expanded text:
ita substitutionem factam esse: " si mihi firmianus filius et aelia uxor mea  quod abominor heredes non erunt, in locum eorum publius firmianus heres esto", manifestum est in eum casum factam substitutionem, quo utrique heredum substitui po
Abbreviated transcription (Latin):
op. Heres instituta matris resta¬
m̃ito successiõe ex testam̃to omisi¬
sti.⁊ ab in testato bonoꝵ possessio¬
nis ius habere uosiusti: substituto
locũ quin fecerñ ĩdubiu ñ uen̾
ꝓ iñ si substitutus hereclitatẽ am¬
plexiis est. actiõib que ꝯdu̾sus¬

Expanded text:
. Heres instituta matris testamento si successionem ex testamento omisisti et ab intestato bonorum possessionis ius habere voluisti, substituto locum quin feceris, in dubium non venit. Proinde si substitutus hereditatem amplexus est, actionibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
substitutũ. Sieñ ⁊ sue sub̾e põti
onẽ uxori dereliquid. multoma¬
gis : lũctuosa herecutatẽ ad ma¬
trẽ uenire curauit. Nos itaq in
hac spẽ papiniani dubitatione
matre decessit. respuentã ẽẽ cẽse

Expanded text:
substitutum. Si enim et suae substantiae partem uxori dereliquit, multo magis et luctuosam hereditatem ad matrem venire curavit Nos itaque in hac specie Papiniani dubitationem matre decesserit, respuendam esse cense
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃ Hexelitatẽ d intet᷑ti filii t utud¬
ti telatã tibi dubitari nõ opõtet.
Substitutio enĩ quidẽ testam̃to
patris facta adpuberiatis tp̃s po¬
rigi nõ pot̃ qr ipo ⁊ aliis nõ eiꝰdẽ
ꝯͣditionis heredib institutis. & ĩ¬
uicẽ substitutis. ꝓpt̾ eoꝵ ꝑsõam ꝗ

Expanded text:
 Hereditatem quidem intestati filii delatam tibi dubitari non oportet. Substitutio enim testamento patris facta ad pubertatis tempora porrigi non potest, quia ipso et aliis non eiusdem condicionis heredibus institutis et invicem su
Abbreviated transcription (Latin):
si iniuste ꝓuocare uidebr. lite ꝑdita.
notatus abscelat. aut si uicerit ꝯtra
eum iudicem qui appllatioem nõ rece¬
perit. ad nos referre nocẽẽ est. ut di¬
gno suppli̾tio puniatur.
ꝯp Et inmaiorib ⁊ inminoib
negͣotus applłandi facultas est. nec eͥ
iudicẽ oportet in uiriam sibi fieri:
existiniare. eo ꝙ litigator ad ꝓuocatio¬
nis auxiliuz ꝯuolamͣt.
m̃ iudices ortimrii ꝓuocati¬
ones estimant respuendas. placet uͥ
siquis applłatioẽm susciꝑe retusaue¬
officio eiꝰ itidẽ soluturo. nisi eĩ ꝑtina¬
citer restit᷑erit. atq actis ꝯtradixerit.¬
⁊ quid iure sit ꝯstitutum ostende̾it.

Expanded text:
si iniuste appellare videbitur, lite perdita si iniuste appellare videbitur, lite perdita notatus abscedet: aut si vicerit, contra eum iudicem, qui appellationem non receperit, ad nos referre necesse est, ut digno supplicio puniatur. Et in maioribus et in minoribus negotiis appellandi facultas est. nec enim iudicem oportet iniuriam sibi fieri existimare eo, quod litigator ad provocationis auxilium convolavit. m iudices ordinarii provocationes aestimant respuendas, placet, ut, si quis appellationem suscipere recusaveofficio eius itidem soluturo, nisi ei pertinaciter restiterit atque actis contradixerit et, quid iure sit constitutum, ostenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
Si apd̾ utrũmq p̃torẽ dum
q̃stio uentilatur ab aliqua parte
auxilium ꝓ uocatioĩs fuiͣt ob iec¬
tum p̃fecture urbis iudiciu sa¬
crum applłator obseruet.
Qm̃ nõ nulli fisci debitoe̾s
cum uissi fu̾int᷑ debitam summã
ex soluere. in t̾ posito ꝓ uocationis
auxilio. ium executionis elutunti
nec̃ iam oppiniõis exemplu. nec re¬
futatorias pretes curant petere̾. ł offe¬
ris cura defuit. deserta ab eo ꝓuocatõ
extimetur. moxq debitum exigat᷑ur.
I.ꝓ sulib ⁊ comitib ⁊ his qui uice
p̃fectoꝵ cognoscũt. siue ex applłati¬
siue ex ortine iuditauint: ꝓ̃uocari
ꝑmitt᷑̃. ita ut appłłanti iudex p̃¬
beat oppiriõĩs exemplu. acta cum
refutato̾riis partim suisꝙ litteris
ad̾ nos dirigat. ¶ ap̃fectis aut p̃to¬
rio ꝓuocare nõ sinimus ⁊ꝙ si uictus
oblatam noc receptã ab intice applła¬
tiõem ad firmet. p̾fectos adeat ut
apd̾ eos de integro litiget. tamqua
applłatiõem suidepta. Suꝑatꝰ enu

Expanded text:
Si apud utrumque praetorem, dum quaestio ventilatur, ab aliqua parte auxilium provocationis fuerit obiectum, praefecturae urbis iudicium sacrum appellator observet.m nonnulli fisci debitores, cum jussi fuerint debitam summam exsolvere, interposito provocationis auxilio vim exsecutionis eludunt, nec jam opinionis exemplum nec refutatorias preces curant petere vel offeris cura defuerit, deserta ab eo provocatio aestimetur, moxque debitum exigatur.sulibus et comitibus et his qui vice praefectorum cognoscunt, sive ex appellatisive ex ordine iudicaverint, provocari permittimus, ita ut appellanti iudex praebeat opinionis exemplum et acta cum refutatoriis partium suisque litteris ad nos dirigat. a praefectis autem praetorio provocare non sinimus. Quod si victus oblatam nec receptam ab iudice appellationem adfirmet, praefectos adeat, ut apud eos de integro litiget tamquam appellatione suscepta. superatus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ł applłatioĩs ate int̃posite sol¬
lẽpn̾ia ꝯpleta fiu̾nt. nicħ post hac
inquolibet spet̾iale ac requisitum
uł quib cũq modis fauoris grã p̃
ferens audiendum est. s obseru¬
andum ut iusta pͥora statuͣta. soll¬
ẽpntatis more explet᷑o gesta adꝯ
Litigatorib copia est. ⁊̃ nõ scͥp¬
tis libellis illico applłare uoce cũ tes
poposcerit iudiͣcata tam ĩcuuilib
quã incriminalib causis.
d̾ De causas que in mãm uene¬
rĩt scient᷑ia rursus trãsferri ad iu¬
dicia necesse sit. in̾tructioẽs nete¬
nito negõtio dirunatur ad ẽpta co¬
pia ꝯquerend̾i. qrͣ ꝑhennib iniu̾it¬
tur iudex nõtis. si cuncta q̃ litiga¬
tores in structioĩs ꝓbatioĩsq cã re¬
citauint indita actis ł sub iecta ñ
potuiͣnt inu̾eniri.

Expanded text:
ris vel appellationis a te interpositae sollemnia completa fuerint, nihil posthac tibi quodlibet speciale ac requisitum vel quibuscumque modis favoris gratiam praeferens audiendum est, sed observandum, ut iuxta priora statuta sollemnitatis more expleto gesta ad Litigatoribus copia est etiam non conscriptis libellis ilico appellare voce, cum res poposcerit iudicata, tam in civilibus quam in criminalibus causis. Ne causas, quae in nostram venerint scientiam, rursus transferri ad iudicia necesse sit, instructiones necenito negotio dirimatur, adempta copia conquerendi. quare perennibus inuretur iudex notis, si cuncta, quae litigatores instructionis probationisque causa recitaverint, indita actis vel subiecta non potuerint inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
strͣum̃tis s aliis ꝓbationib eaꝵ
re finitis ꝯuenit. ꝙ si minor fu¬
erit. nec tẽpꝰ in integrum resti¬
tutioĩ p̃finitu adhuc excessit.
aninũ tegru ꝓpt̃ diuisioẽm re¬
stitui debeat. causa cogrita pro¬
uincie p̃ses estimabits ide eoꝵ
etia q̃ uobis ꝑmanẽt ꝯmunia
fieri diuisioem ꝓͦudebit. Ta
sũptu siquis de uobis inres
ꝯ munes fecit quam fructuũ
itẽ doli ⁊ culpe. cu inꝯmuni
diuidundo iudicio hec omĩa

Expanded text:
strumentis, sed aliis probationibus earum re finitis convenit. Quod si minor fuit nec tempus in integrum restitutioni praefinitum adhuc excessit, an in integrum propter divisionem restitui debeat, causa cognita provinciae praeses aestimabit. Idem eorum etiam, quae vobis permanent communia, fieri divisionem providebit, tam sumptuum, si quis de vobis in res communes fecit, quam fructuum, item doli et culpae, cum in communi dividundo iudicio haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nõ stm est. si quite bona fide eadẽ tes
indotẽ data est. milli marito᷑ ꝯpetit ac¬
tio. dolo aũt dantis in t̃posito: te dolo:
actio adi̾. s eũ locũ habebit. nͥ arcuiliere
dolus int̾positꝰ sit. tc̃ enĩ ne famõsa ac¬
tio. adu̾s eam det᷑. in fc̃m᷑ actio ꝯpetit.
op̃ S utipulatio de rescituerda porti¬
one totis date subiecta est. ꝯditĩoar eiꝰ ex¬
titit ht ex ea actiõe in ciuĩ ꝑsoãm utilit
soror tua. de restituent⁊ sibi parte dotis ht̃
actiõem: eo ꝙ matꝰ nra donandi aĩo pͥis¬
marris filiam stimulari. metuere nõ de

Expanded text:
hoc non factum est, si quidem bona fide eadem res in dotem data est, nulla marito competit actio: dolo autem dantis interposito de dolo actio adversus eum locum habebit, nisi a muliere dolus interpositus sit: tunc enim, ne famosa actio adversus eam detur, in factum actio competit. stipulatio de restituenda portione dotis datae subiecta est condicioque eius extitit, habet ex ea actionem, in cuius personam utiliter soror tua de restituenda sibi parte dotis habet actionem eo, quod mater vestra donandi animo pasmatris filiam stipulari, metuere non de
Abbreviated transcription (Latin):
ret an debitũ quidẽ remanet in sua natã.
liberalitas aũt pat̾ra dotẽ uł an npnas
donatoẽm dare suggessit.⁊ intali dubita¬
tiõe multa pars legis latoꝵ se se diuisit.
Auo ⁊̃ increm̃to hiũ mõi qͣstioni adito. si
forte dreĩt ĩ instrum̃to dotali: ex reb pat̃¬
nis ⁊ mat̾nis dotem ł an nuptias donati¬
one daret utrũ ꝓ dimidia parte uidetur

Expanded text:
ret, an debitum quidem remanet in sua natura, liberalitas autem paterna dotem vel ante nuptias donationem dare suggessit. Et in tali dubitatione multa pars legislatorum sese divisit, alio etiam incremento huiusmodi quaestioni addito, si forte dixerit in instrumento dotali ex rebus paternis et maternis dotem vel ante nuptias donationem dare, utrum pro dimidia parte videtur
Abbreviated transcription (Latin):
op Siꝓtote ꝓmissã usuras socer ñ¬
tare spopondit. it ꝙ deberi ostenderĩs
ꝯpetens iudex solur ibi p̃cipiet.
s Sicum ea que tioi matrurionio co¬
pulata est nube̾t. is cuiꝰ meministi do¬
tem tibi nõ adita quãtitate. s quocũq
arbitratus fuisset. ꝓ ea taturũ se rite ꝓ¬
misit: ⁊ inter posite stipsatoĩs fidẽ nõ exi¬
b̾et. ꝯpetintib actõĩb usus adre ꝓmisi

Expanded text:
o dote promissa usuras dare socer tuus spopondit, id quod deberi ostenderis competens iudex solvi tibi praecipiet. s . Si, cum ea quae tibi matrimonio copulata est nuberet, is cuius meministi dotem tibi non addita quantitate, sed quodcumque arbitratus fuisset pro ea daturum se rite promisit et interpositae stipulationis fidem non exhibet, competentibus acti
Abbreviated transcription (Latin):
sint. ex ipat̃na ł mat̾tia linea. ueni¬
entib custodiri censemꝰ. s quẽ ad mo¬
dũ genitorib ꝓuidimiꝰ: ita ⁊ ĩ nocuiã
posteritatem nullis affici in iuriis pa¬
timur. ut nõ genitores qui sese sccłis
nuptiis de uoluint. in rationabile odi¬
um. ad pͥores liberos forsitan habẽtes
siue instauiatiõe eos in gratos uocare
ꝯceclant. eos ⁊ eni liberos huĩmoi be¬
neficio de frautari uolumꝰ. qui re ip̃a ĩ¬
grati cuta suã antiqũitatẽ.: ab berelib
genitoris liquidis ⁊ ĩ dubitatis ꝓbation

Expanded text:
nea venientibus custodiri censemus. Sed quemadmodum genitoribus providimus, ita et innocuam posteritatem nullis adfici iniuriis patimur, ut non genitores, qui sese secundis nuptiis devoverunt, inrationabile odium ad priores liberos forsitan habentes sine iusta ratione eos ingratos vocare concedantur. Eos etenim liberos huiusmodi beneficio defraudari volumus, qui re ipsa ingrati circa suam antiquitatem ab heredibus genitorum liquidis et indu
Abbreviated transcription (Latin):
oirem certo fini traterites. sancsimus
si quidẽ nicħ ad dendum existimar ĩt.
set simplicit᷑ dotẽ ł. añ nuptias tonatiõe
decłit: ł pmuserit: ex sua liberalitate
hoc focisse ĩ telligͣi. debito in sua figura
remanente. neq enĩ leges incognite s̃
quidus cautũ est oĩ modo pat̃nu eẽ offi¬
cium᷑: dotes ł añ nuptias donatões ꝓsua
dare ꝓgenie. ⁊ liberalitas itaq tal mane¬
at uera: ⁊ in reuocabił.⁊ puro no ĩe libe¬
ralitas. ⁊ debitũ suã sequatur fortunam
ubi aũt ex reb tam suis quã mat̾nis uł
aliis que nõ ad quiruntur. ł ex suis dobuis
dixiͣt fecisse huĩmoĩ liberalitates. tc̃ siꝗdẽ
penitus in opia tentus est: ex ilł ir. deri :¬
reb dotẽ ł añ nuptias donanõe ẽẽ datam
que ad filios ł filias ꝑtinẽnt᷑. suiõ ⁊ ip̃e¬

Expanded text:
onem certo fini tradentes sancimus, si quidem nihil addendum existimaverit, sed simpliciter dotem vel ante nuptias donationem dederit vel promiserit, ex sua liberalitate hoc fecisse intellegi, debito in sua figura remanente. Neque enim leges incognitae sunt, quibus cautum est omnimodo paternum esse officium dotes vel ante nuptias donationes pro sua dare progenie Et liberalitas itaque talis maneat vera et inrevocabilis et puro nomine liberalitas, et debitum suam sequatur fortunam. Ubi autem ex rebus tam suis quam maternis vel aliis quae non adquiruntur vel ex suis debitis dixerit fecisse huiusmodi liberalitates, tunc si quidem penitus inopia tentus est, ex illis videri rebus dotem vel ante nuptias donationem esse datam, quae ad filios vel filias pertinent. S
Abbreviated transcription (Latin):
Q ipat᷑ dotem ꝓfilia simplicͥit᷑ cecuĩt
beat aũt filiꝰ. ł inpotestate. ꝯstitutus. ł for¬
te emancipatus: res mat̾rias ex alio moto
tales que ati quisitiõem patris effugiunt.
quaꝵ usus . f. solum apdpatrẽ remanent.

Expanded text:
 pater dotem pro filia simpliciter dederit beat autem filius vel in potestate constitutus vel forte emancipatus res maternas vel ex alio modo tales, quae adquisitionem effugiunt, quarum usus fructus solus apud patrem rem
Abbreviated transcription (Latin):
publicã ⁊pupillos si tͥ status q̃sti¬
onẽ mouere tẽptauerũt. nota p̃¬
scͥptiõe repelłe. an aut̃ ꝓ ingemu
ĩ die mortis egerit ĩ iudicio roqui¬
retur. ꝙ si nariet᷑as ĩ t̾ ueniat
posteriora tp̃a pectari ꝯuenit.
iurditẽ passus ẽ: postq mortõ eiꝰ ꝗn¬
quẽniu fluxit. status tuus ex pre¬
scͥptioẽ q̃ ex senatus ꝯ sulto eman
Repetitio peculii roꝵ serui tͭ¬
tui si nullo iusto titulo ĩ terceclẽ¬
de corpora ab aliquo possideãt᷑. nilla
temporis p̃sc̾ptioẽ munlabit᷑. ħec
enĩ senatus ꝯsultũ ꝙ sr̃ nõ retra¬
ctandis defũctoꝵ statib sancsitũ

Expanded text:
los, si tibi status quaestionem movere temptaverint, nota praescriptione repellere. An autem pro ingenua in diem mortis egerit, in iudicio requiretur. quod si varietas interveniat, posteriora tempora spectari convenit. iudicem passus est, postque mortem eius quinquennium fluxit, status tuus ex praescriptione, quae ex senatus consulto emana Repetitio peculii rerum servi tui, si nullo iusto titulo intercedente corpora ab aliquo possideantur, nulla temporis praescriptione mutilabitur. nec enim senatus consultum, quo super non retractan
Abbreviated transcription (Latin):
iunctioĩs matula excogitante ĩ ge¬
nuiratis collusioĩs ac false cãpͣtiuita¬
tis uelam̃to apud ꝯ petentẽ urdice
ob tegere uoluisse ꝓponas. nec liber¬
tatez ei matre tua tͣeclisse. s ĩ solã
ingenuitatẽ eu nute uoluntatis
m̃datio ꝓducere enisa asseueres.ẜ
rescͥptu sr̃ captiuitate emissu.
quã nõ in tercessisse significas. in¬
genuu fecisse nõ uitentur. noc as¬
seueratio ꝯsefisus tui ingeniuta¬
tis ius tribuere potuit.
priuatis pactis mutare statu ñ lice¬
re miniano senatꝰ ꝯsulto ⁊ tra col¬
lusorẽ pena statuta. p̃m̾iopd̾tegẽ¬
ti ꝓmisso manifeste declaratur.

Expanded text:
oniunctionis maculam excogitandae ingenuitatis collusione ac falsae captivitatis velamento apud competentem iudicem obtegere voluisse proponas nec libertatem ei matrem tuam dedisse, sed in solam ingenuitatem eum nudae voluntatis mendacio producere enisam adseveres, rescriptum super captivitate emissum, quam non intercessisse significas, ingenuum fecisse non videatur, nec adseveratio consensus tui ingenuitatis ius tribuere potuit. privatis pactis mutare statum non licere Ninniano senatus consulto contra collusorem poena statuta praemioque detegenti promisso manifeste declaratur.
Abbreviated transcription (Latin):
die mortis uixit. añ quĩq ãnos
quã uis bonoꝵ mulieris ĩ choare¬
tur. uita decessisse ꝯstiterit. lib̾¬
te status. ex ꝑ soã manumissoris
matris ꝯ ditioẽm seriuis dicitur.
⁊ mat̾ ant qiuĩꝙ annos ltis more
uita discessit p̃scͥptioĩ locus erit.
cu q̃tit de statu nõ possit nͥ d̾ cõ¬
ditioẽ iatris de tractet᷑. hec ita si

Expanded text:
nos, quam lis bonorum mulieris inchoaretur, vita decessisse constiterit, libertae status ex persona manumissoris matris condicionem servus dicitur et mater ante quinque annos litis motae vita decessit, praescriptioni locus erit, cum quaeri de statu non possit, nisi de condicione matris retractaretur. haec ita, si
Abbreviated transcription (Latin):
cepͥnti. ĩ tellegis n herelib ab
eo scͥptis n his quos liberos sẽ uo¬
luit. ꝯtrouersiam te ꝯtra fõmã
senatus ꝯsulti facere posse. Ꝙ
ret agere cepisti. ⁊ pecului eiꝰ mo¬
re iuidicioꝵ ꝑsequi. ecũ manum¬
issis ordinatia lite ẜm formã ecli¬
cti exꝑiri ñ ꝓhiberis.
op̃ Quod est ꝯstitutũ post ꝗnq̃¬
nunu d̾ statu d̾ fĩctoꝵ: q̃stionem
ĩ ciꝑe nõ posse. ad spetie ernãcipa¬
tionis iure nec ne ꝑfecta sit mi¬
nime ꝑtĩnet.

Expanded text:
egis neque heredibus ab eo scriptis neque his, quos liberos esse voluit, controversiam te contra formam senatus consulti facere posse. Quod ret, agere coepisti, et peculium eius more iudiciorum persequi et cum manumissis ordinata lite secundum formam edicti experiri non prohiberis.o. Quod est constitutum post quinquennium de statu defunctorum quaestionem incipere non posse, ad speciem emancipationis, iure nec ne perfecta sit, minime pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
n matͥs filii ualeant amministra¬
tioẽm ꝑscrutari. ł aliquã eas mouẽ
suꝑ hoc q̃stionẽ cũ ꝑspicui iuris sit i
etiarri si alienata sũt coꝵ bona que ex¬
tra memorata lucra ł mat̾nas res sint. e
ypothece integrum is dẽ manere filiis.

Expanded text:
 matris filii valeant administrationem perscrutari vel aliquam eis movere super hoc quaestionem , cum perspicui iuris sit, etiamsi alienata sint eorum bona, quae extra memorata lucra vel maternas res sunt, ius hypothecae integrum isdem manere filiis.
Abbreviated transcription (Latin):
riecessitas est patͥ ł matͥ qui ad sccim notũ
cundo marito. ł nouerte quãtu filio uł
filie exanteriorib nupti ꝓgenitis. qui
partẽ mininiã habiturus est. reliq̃rint.
maxuria iniquitas ex hac sanctiõe ꝯͣ geni¬
tores efficiebatur. liberi erũ scientes ꝙ
omĩ modo aͥdsibi agenitorib suis ⁊ nol¬
entib relmq̃ndũ est : ⁊ tm̃ quãtu sccłe

Expanded text:
necessitas est patri vel matri, qui ad secunda vota necessitas est patri vel matri, qui ad secunda vota cundo marito vel novercae quantum filio vel filiae ex anterioribus nuptiis progenitis qui partem minimam habiturus est reliquerit, maxima iniquitas ex hac sanctione contra genitores efficiebatur. Liberi etenim scientes, quod omnimodo aliquid sibi a genitoribus suis et nolentibus relinquendum est, et tantum, quantum se
Abbreviated transcription (Latin):
pliora his que uni filio uł filie ex anteri¬
ore matͥmonio ꝓ genitis tarida ł relin¬
q̃nda sũt reuocata. at solos filios expͥore
matͥmonio natos ꝑuenire ꝯ stituerũt.
nullaq in hac parte filioꝵ ex sccło matri¬
monio natoꝵ m̃tio ᷤ itã est. hoc qq corrigẽ¬
tes oĩa que memorato mͦ reuocantur: nõ
capita inter om̃s diuidi saricsimꝰ. ¶ Ad
hec lucra que marito ł uxori ex dote ł ante
nuptias donatiõe occasiõe repudii accedũt.
indistincte post nuptias liberis expͥore
matrimonio ꝓtreatis ad similitudineni
matͥmonii morte dissoluti. seruari. nec
de cetero repudii cãm reuiri. ł aliã inca
re exquisitiõem fieri.
s̾ Cum aꝑtissime leg̃ibꝰ cͥauetur ĩgra¬
tos liberos amaioꝵ suoꝵ hr̃clitate eẽ reꝑ
ꝯ scͥpserint : re uã fuit reuelatũ: recla¬
mare ur᷑ huiꝰmoĩ sanctioĩ diuał ꝯstitu¬
tio leoĩs inclite recordatiõis. quã suꝑfiluis
expͥore matͥmonio ꝓcreatis ꝯscͥpsit. nãcũ

Expanded text:
his, quae uni filio vel filiae ex anteriore matrimonio progenitis danda vel relinquenda sunt, revocata ad solos filios ex priore matrimonio natos pervenire constituerunt nullaque in hac parte filiorum ex secundo matrimonio natorum mentio facta est, hoc quoque corrigentes omnia quae memorato modo revocantucapita inter omnes dividenda sancimus. Ad haec lucra, quae marito vel uxori ex dote vel ante nuptias donatione occasione repudii accedunt, indistincte post secundas eorum nuptias liberis ex priore coniugio procreatis ad similitudinem matrimonii morte dissoluti servari nec de cetero repudii causam requiri vel aliam in ea re exquisitionem fieri.. Cum apertissime legibus cavetur ingratos liberos a maiorum suorum hereditate merito conscripserint et re vera fuerit revelatum, reclamare videtur huiusmodi sanctioni divalis constitutio leonis inclitae recordationis, quam super filiis ex priore matrimonio procreatis conscripsit. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
nis. nͨ alienatioli eẽ tinlis atdiciẽtũ.
s hoc uis tantũ sit ꝯstitutũ ab utruisq
memoratoꝵ ꝯtractuũ societate seu sim
habitis placii̾t. firma illiortaq ꝑpet¬
ua stabili modis oĩb debeãt custoditi
Ita ut si interclũ ea que fortiutis casib
sicd̾ eueniũt. prictoꝵ nõ fui̾nt ꝯuentioẽ
ꝯcepta. siquidẽ tonta emerserit clades
est. facit ĩ teritũ. hoc nõ ẽpbiteoticario cui
nicħ relinquũ mansit. s reitnõ qui qd̾
fatalitate ingͥruebat. ÷ nullo int̾ceclente
ꝯtractu babiturus fuerit. ĩ putetur. Sin
uero particul. are ł alurd leue dãpnum
ꝯtigerit. ex quo nõ ipã rei penitꝰ leclat᷑¬

Expanded text:
ienationis esse titulis addicendum, sed hoc ius tertium sit constitutum ab utriusque memoratorum contractuum societate seu simihabitis placuerint, firma illibataque perpetua stabilitate modis omnibus debeant custodiri : ita ut, si interdum ea, quae fortuitis casibus sicut eveniunt, pactorum non fuerint conventione concepta, si quidem tanta emerserit clades,est facit interitum, hoc non emphyteuticario, cui nihil reliquum mansit, sed rei domino, qui, quod fatalitate ingruebat, etiam nullo intercedente contractu habiturus fuerat, imputetur : sin vero particulare vel aliud leve damnum contigerit, ex quo non ipsa rei penitus laedat
Abbreviated transcription (Latin):
nitus in t̃ diximꝰ apublico suscepint᷑.
hoc sine aliqua moͣra uł ꝓcrastinatioẽ
recͥdẽ ꝯ pellantur. Scituris ⁊ ip̃is ꝗ su¬
as tunitates post hãc legẽ eis ad ꝯductio¬
nẽ ꝑmiserint. nr̃a lege eoꝵ conamine
iuiolata . ꝙ nulla eisex actio ꝯtra eos cõ¬
ceclatur. ũt̃ qui aliena petens cõsti

Expanded text:
nitus interdiximus, a publico susceperint, et hoc sine aliqua mora vel procrastinatione reddere compellantur. Scituris et ipsis, qui suas facultates post hanc legem eis ad conductionem permiserint nostra lege eorum conamine violata, quod nulla eis exactio contra eos concedatur, ut, qui alieni appetens consti
Abbreviated transcription (Latin):
mandaters ꝯductoꝵ fieri ꝓhibemus
heomisso ãmoꝵ usu ad opꝰ rurense cõ¬
ferat ⁊ uicinis graues p̃sũptioe cingni¬
li militaris existãt. aritłis aut̃ nõ pͥua¬
tis negotis occupentur. ut nutrietis.
⁊ signis suis iugit̃ merentes. rẽ publi¬
cam aqͣ aluntur. ab omĩ belloꝵ neces¬
sitate defentunt
ꝯp Necin siceat qui aliquã domũ
alienã ł locũ aut ergasteriũ noĩe con¬
ductiõĩs accepit: alt̾iqui post eũ drũ uo¬
luntate ad eanͣdẽ ꝯ tuctoe accessit. liter
ĩ feriͥ e qĩ rẽ illicitã aut agenti dãprio¬
sam tẽptauĩt. s patẽ facultatẽ dñs
domos suas ł ergasteria ł loca cui lolu¬
xerĩt ab oĩ suꝑhoc molestia liberis ꝯse¬
ruantis. Qisi forte pactã ꝑscripturam
ta. agentis ĩ tẽptatõib suifragantur.
Ꝙ siquis hulmoĩ ꝯtrou̾sia siccis iussi¬
onib interdc̃a: crediderit ꝯmouen¬
damt si pͥuatus est. acrit̾ cesus exilii su¬
b eat penã. similitat decẽ libraꝵ au¬

Expanded text:
fieri prohibemus, ne omisso armorum usu ad opus rurestre se conferant et vicinis graves praesumptione cinguli militaris existant. Armis autem, non privatis negotiis occupentur, ut numeris et signis suis iugiter inhaerentes rem publicam, a qua aluntur, ab omni bellorum necessitate defendant Ne cui liceat, qui aliquam domum alienam vel locum aut ergasterium nomine conductionis accepit, alteri, qui post eum domini voluntate ad eandem conductionem accessit, litem inferre, quasi rem illicitam aut agenti damnosam temptaverit, sed patere facultatem dominis domos suas vel ergasteria vel loca cui volxerint ab omni super hoc molestia liberis conservandis : nisi forte pacta per scripturam ta, agentis intentionibus suffragantur. Quod si quis huiusmodi controversiam sacris iussionibus interdictam crediderit commovendam, si privatus est, acriter caesus exilii subeat poenam, si militat, decem librarum au
Abbreviated transcription (Latin):
gentib nõ uliori p̃tio ł urgente debi
debet. Illicitis itaꝙ petitiõib abstinẽ¬
do facies ꝯsulnus.

Expanded text:
erit, quo id ageretur, et consensit, de dolo queri potest. Igitur cum patrem tuum, ut maius comprehenderetur instrumento pretium, quam rei
Abbreviated transcription (Latin):
tus latuit. pꝰ arguendo nõ ꝙ eo tp̃r sci¬
erit quo id ageretur. ⁊ ꝯsensit: de dolo
q̃ri poͣt. igͥ cum patrẽ tiui ut maiꝰ con¬
p̃benderetur. instrum̃to p̃tiu. quã rei
que distrahebatur ẽẽ ꝯuenerat: ꝯsen¬
sisse ꝓfitearis ꝓꝑ hoc solũ de circũ scͥptiõe
frustra q̃ritur. Sane si placitũ p̃tiũ non
ꝓbetur solutu uł inquãtitate debĩti ꝑ
errorẽ fcĩ ꝯpensari cautũ fui̾t hoc rector
recte postulatur¬

Expanded text:
tus latuit, post arguendo, non qui eo tempore scierit, quo id ageretur, et consensit, de dolo queri potest. Igitur cum patrem tuum, ut maius comprehenderetur instrumento pretium, quam rei quae distrahebatur esse convenerat, consensisse profitearis, propter hoc solum de circumscriptione frustra queritur. Sane si placitum pretium non probetur solutum vel in quantitatem debiti per errorem facti compensari cautum fuit, hoc reddi recte postulatutus latuit, post arguendo, non qui eo tempore sci