comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
positos cũ iã pelleret᷑ media pedicũ suoꝵ acies ita ĩcũrisse
a lac̾ib ferũt. ut nõ sisterẽt modo sabinas legiones fe̾ro¬
cit̾ instantes celẽtib s subito ĩ fugã adu̾terẽt. Montes
effuso cũsu sabmi petebãt. ⁊ pauci tenue̾. Maxiã ꝑxut¬
ratis p̾da captiuisq romã missis spoliis hostiũ id uotũ
mulcano eãt ĩgẽti cumulo accẽsis ꝑgit poͣro ĩ agrũ sa¬
binũ ex̾citũ induce̾. Y ꝙͣquã male gesta res eãt. nec
gesturos meliꝰ sꝑaẽ poterãt. tam̃ qr ꝯsuledi ies nõ dabat
sꝑatiũ. iere obuiã sabim tumulano milite. It̾nq ibi
fusi ꝑclitis iq̃ ꝓpe reb pacẽ petiẽ. Collatia ⁊ ꝗcꝗd citia
collatia ag̾ erat sabinis adeptũ. Eg̾iꝰ frĩs ħ filius eãt
reg̾ collatie ĩ p̃sidio relictꝰ. Deditcq collatinos ita acci¬
pio. eãq d̾clitiois formulã eẽ. Rex int̾rogauit. Estis¬
ne uos legati. or atoresq missi a ppło collatino. ut uoᷤ

Expanded text:
positos, cum iam pelleretur media peditum suorum acies, ita incurrisse ab lateribus ferunt, ut non sisterent modo Sabinas legiones ferociter instantes cedentibus, sed subito in fugam averterent. montes effuso cursu Sabini petebant, et pauci tenuere; maxima ratus, praeda captiuisque Romam missis, spoliis hostium—id uotum Uolcano erat—ingenti cumulo accensis, pergit porro in agrum Sabinum exercitum inducere; et quamquam male gesta res erat nec gesturos melius sperare poterant, tamen, quia consulendi res non dabat spatium, ire obuiam Sabini tumultuario milite; iterumque ibi fusi, perditis iam prope rebus pacem petiere. Collatia et quidquid citra Collatiam agri erat Sabinis ademptum; Egerius—fratris hic filius erat regis—Collatiae in praesidio relictus. deditosque Collatinos ita accipio eamque deditionis formulam esse: rex interrogauit: 'estisne uos legati oratoresque missi a populo Collatino ut uos
Abbreviated transcription (Latin):
quoq equalr ex cẽsu cõferendi ab eodẽ inita ratio ẽ. Neq
uinculoꝵ minis moͣtisq edix ut õs ciuies.R. equites pediteᷤᷤ¬
q in suis ꝗsq ce̾turiis in campo marcio pͥma luce adeẽnt.
Ibi instructũ ex̾citũ ce̾m. sue oue taui̾s tͥb lusf̾uit. Idq c̃di¬
tu lustrũ appellatũ. qr in cẽsendo finis fcũs ẽ. Milia lxxx.
eo lustro ciuiũ cẽsa dicuntur. Adicit scptoꝵ. antiqssimus
fabius pictor eoꝵ qui arina fere possẽt eũ numͥu fuisse.
Ad eã multitudinẽ urbs qͦ amplificanda uisa ẽ. Addit duo
ip̃e ut looo dignitas fiẽt habitat. Agg̾e ⁊ fossis ⁊ muro qͣ¬
cũdat uibẽ int̾ pomerũ ꝓfc. Pomenũ u̾bi uĩ sola ĩtuẽtes
postineriũ int̾pretant᷑ eẽ. Est eĩ mag̾ cĩca murũ lotꝰ que

Expanded text:
quoque aequaliter ex censu conferendi ab eodem inita ratio est; neque quoque aequaliter ex censu conferendi ab eodem inita ratio est; neque uinculorum minis mortisque, edixit ut omnes ciues Romani, equites peditesque, in suis quisque centuriis, in campo Martio prima luce adessent. ibi instructum exercitum omnem suouetaurilibus lustrauit, idque conditum lustrum appellatum, quia is censendo finis factus est. milia octoginta eo lustro ciuium censa dicuntur; adicit scriptorum antiquissimus Fabius Pictor, eorum qui arma ferre possent eum numerum fuisse. ad eam multitudinem urbs quoque amplificanda uisa est. addit duoipse, ut loco dignitas fieret, habitat; aggere et fossis et muro circumdat urbem; ita pomerium profert. pomerium uerbi uim solam intuentes postmoerium in
Abbreviated transcription (Latin):
miliũ totidẽ cẽturie fce̾ arma mutata nichil p̾t̾ astam
das lapidesq missiles hi setũ gerebãt. ĩ his accẽsi corni¬
cines. tibicinesq ĩ tres cẽturias distribuit. Undecĩ milib
ħ cdassis cẽsebat᷑. ħ minor cẽsus reliquã multitudinẽ ha¬
buit. In una cẽturia stã ẽ ĩ muĩs militia ita pedestri ex̃¬
scp̾sit cẽturias. sex itẽ alias cẽturias tͥb a romulo ĩstitu¬
tis sub hisdẽ quib ĩ augurate erãt noĩb fecit. Ad eqͦs
bute que bina milia eĩs ĩ anos singłos penderẽt. ħ oĩa in
clites a paupib inclinata oña. d̾iñ ẽ honos addit᷑. Non
eĩ a romulo t̃ditũ cet̾i ẜuauerãt reges uiritĩ suffragium
res ciuitatis eẽ. Equites. N.uocabant᷑ pͥmi .l.xxx.ĩ pͥme
raro incidebat ut sede dasses uacaient᷑. nec ferre unꝙ̃
Quãdrifana eĩ urbe diuisa regiõib collibq q̃ habitabãt᷑
ptes trib eas appellauit. ut ego arbitror a tͥbuto. Nã eiꝰ

Expanded text:
milium, totidem centuriae factae, arma mutata: nihil praeter hastam das lapidesque missiles hi secum gerebant; in his accensi cornicines tubicinesque in duas centurias distributi; undecim milibus  classis censebatur. hoc minor census reliquam multitudinem habuit; inde una centuria facta est immunis militia. ita pedestri exers duodecim scripsit centurias. Sex item alias centurias, tribus ab Romulo institutis, sub iisdem quibus inauguratae erant nominibus fecit. ad eributae quae bina milia aeris in annos singulos penderent. haec omnia in dites a pauperibus inclinata onera. deinde est honos additus. non enim, ut ab Romulo traditum ceteri seruauerant reges, uiritim suffragium res ciuitatis esset; equites enim uocabantur primiraro incidebat—secundae classis; nec fere unquam quadrifariam enim urbe diuisa regionibus collibus qui habitabantur, partes eas tribus appellauit, ut ego arbitror, ab tributo; nam eius
Abbreviated transcription (Latin):
cepat. tãquimꝰ nõ apd̃ regẽ modo sed apł patres plebẽq lõ¬
ge maxiõ honore suiꝰ tulliꝰ ea̾t. Tũ ãci filii duo ⁊ si antea
semp ꝑ indigͥssimo habuerãt. se patͥo regͦ tutoris fraude
ĩ c̃adẽ ciuitate post cẽtesimũ fe̾me annum ꝙͣ romulꝰ
do pug̃tꝰ de ip̃e tenu̾it regnũ donec ĩ t̾ris fu̾t. id ẜuius

Expanded text:
 Tarquinius, non apud regem modo sed apud patres plebemque longe maximo honore Ser. Tullius erat. tum Anci filii duo, etsi antea semper pro indignissimo habuerant se patrio regno tutoris fraude in eadem civitate post centesimum fere annum quod Romulus, deo prognatus deus ipse, tenuerit regnum donec in terris fuerit, id s
Abbreviated transcription (Latin):
ad posteos nuradi eiꝰ monim̃tũ. Auguriis cẽte sacdotio
ꝙaugurũ tãt᷑ honos accessit. ut nichil belli domiq p̾ca
susi auspicato gẽret᷑. Cd̾cilia ppłi ex̾cit᷑ uecati. Sũma
rerũ uͥ aues nõ amisisset̃ dirimerent᷑. Lec tn t̃qniꝰ deꝯtum¬

Expanded text:
ad posteros miraculi eius monumentum. auguriis certe sacerdotioque ad posteros miraculi eius monumentum. auguriis certe sacerdotioque augurum tantus honos accessit ut nihil belli domique postea nisi auspicato gereretur, concilia populi, exercitus vocati, summa rerum, ubi aves non admisissent, dirimerentur. neque tum
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsirẽt hostes. qm̃ obuiã ire ac ꝓhibẽ ex̾citꝰ romanꝰ pꝰset.
taq t̃pidatu rome ẽ. ⁊ pͥmo dubia uictoria mag̾ ut̾n¬
ꝙ cede pugnatũ ẽ. Reductis d̾in ĩ castra hostiũ copiis
ditoq spatio romanis ad ꝯpandu d̾ ĩ tegro bellii. carqniᷤꝰ
equitẽ maxie suis dẽe uirib iatꝰ. ad m̃nẽses tͥciẽses luce¬
res q̃s cẽcurio romulꝰ sc̃pserit ade re alias ꝯstituit suo¬
ꝙ ĩ signes relĩque̾ noĩe. Id qr in augurato romulus
fecerat negaẽ aptus nauiꝰ inditꝰ ea cẽpestate augur ne¬
ꝙ mutari neq nouũ ꝯstitui nisi aues adlixisset. posse.
uine. tum auguria ficĩ ne possit. qd̾ nũc ego m̃te cõ¬
cipio cũ ille ĩ augiũo rẽ exptꝰ ꝓfecto futurã dixisset. At
Qħ aĩo agitaui inquit te nouacula cocẽ discissurum.
lato qͦ ĩ loco res acta ẽ ĩ ꝯmitio ĩ gͣdib ip̃is adleuã
cuĩe fił. Cotẽ qͦ eddẽ loco sitã fuisse memorãt uͥ eẽt

Expanded text:
nsirent hostes quam obuiam ire ac prohibere exercitus Romanus posset. itaque trepidatum Romae est; et primo dubia uictoria, magna utrimque caede pugnatum est. reductis deinde in castra hostium copiis datoque spatio Romanis ad comparandum de integro bellum, Tarquinius equitem maxime suis deesse uiribus ratus ad Ramnes, Titienses, Luceres, quas centurias Romulus scripserat, addere alias constituit suoque insignes relinquere nomine. id quia inaugurato Romulus fecerat, negare Attus Nauius , inclitus ea tempestate augur, neque mutari neque nouum constitui nisi aues addixissent posse. uine tu, inaugura fierine possit quod nunc ego mente concipio.' cum ille augurio rem expertus profecto futuram dixisset, 'atqui hoc animo agitaui' inquit, 'te nouacula cotem discissurum. lato, quo in loco res acta est in comitio in gradibus ipsis ad laeuam curiae fuit; cotem quoque eodem loco sitam fuisse memorant, ut esset
Abbreviated transcription (Latin):
gnũq ueientib uisũ. Iñ ꝯsiliũ ex re natũ. ĩsidi¬
is ferocẽ hostẽ captãdi. Gaudẽ ⁊̃ multo successu.
fabus audatiã cresce̾. Ĩtaq ⁊ pecora p̃dantib al¬
iqͦtiens uelut caũ ĩcidissẽt obiuã acta. ⁊ ag̾stiũ
fuga uasti relicti agͥ.⁊ subsidia armatoꝵ ad a¬
itendas ppłatões missa. sepiꝰ simłato ꝙͣ uͦ pauore
refuger̃. Taniq fabii adeo ocẽpẜãt hostẽ.ut sua ĩ¬
uicta arma. n loco. n tp̃i ullo crederẽt substin̾i:
posse. ħ spes ꝓuox̃. ut ad ospecta ꝓcul actemera it¬
magno cãpi ĩnt̾uallo pectora ꝙͣꝙͣ ram hostiũ app¬
arebĩt arma decũterẽt. Q cũ ĩꝓuidi efuso cursu
si d̃ns ꝯẜgit. ⁊ ad usi ⁊ ũdiq hostes erãt. Pmo clam¬
or cͥcũlatꝰ extẽrint. dem̃ tela ab oĩ ꝑte accedebant. Co¬
entĩbq etruscis iã otinẽti agmine armatoꝵ septi qͦ
mag se hostis ĩ frr̾rbat cegrbant᷑ breniõre spaciõ et

Expanded text:
us est uisum; inde consilium ex re natum insidiis ferocem hostem captandi; gaudere etiam multo successu Fabiis audaciam crescere. itaque et pecora praedantibus aliquotiens, uelut casu incidissent, obuiam acta, et agrestium fuga uasti relicti agri, et subsidia armatorum ad arcendas populationes missa saepius simulato quam uero pauore refugerunt. iamque Fabii adeo contempserant hostem ut sua inuicta arma neque loco neque tempore ullo crederent sustineri posse. haec spes prouexit ut ad conspecta procul a Cremera magno campi intervallo pecora, quamquam rara hostium apparebant arma, decurrerent. et cum improvidi effuso cursu nsurgitur; et adversi et undique hostes erant. Primo clamor circumlatus exterruit, deinde tela ex omni parte accedebant; coeuntibusque Etruscis, iam continenti armatorum agmine septi, quo magis hostis inferebat, cogebantur breviori spacio et
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ emitebat. ħ tñ mͦ a latinis repetite res at bellũ
ĩdictũ morẽq eũ posten acceꝑũt. ancꝰ d̾ madata
cura sacror faminib sac̾dotibq aliis ex̾citu no¬
uo ꝯscͥpto. profect᷑ politoriũ urbẽ latinoꝵ ĩcepit
ĩ ciuitatẽ accipiedis. multitudine oc̾m romam
tͣcducit. Et c̃ c̾ta palatiũ sede uet̾em romanoꝵ. sa¬
bini capitolui. atꝙ ã cẽ ce lũ mõte albaĩ ĩ plessẽt
auẽtinũ noue mł̾titudini datũ. adlitis eso̾. audita mnlto
post teleĩs ficanaq captĩ noni cines. politoriũ iñ cursꝰ
bello repetitũ ꝙuacui ectupauer̾. psci. latini. eaq caua
diruc̃de ũbis eiꝰ fuit romaĩs. ne hostiũ sẽꝑ receptaculi
eẽt. post̾mo oĩ bello latio. ĩ eduliq̃ ꝯpulso. aliqñ ibi
marte incẽto uai̾a uictoria pug̾tũ ẽ. Nã rorbstu¬
ta munitõib p̾sidiꝙ fĩmata ualido eãt. ⁊ ca st̾s ĩ aꝑto
positis aliquotiẽs ex̾citꝰ latinꝰ cominꝰ cũ romaĩs sig̃ ꝯ¬

Expanded text:
eorum emittebat. hoc tum modo ab Latinis repetitae res ac bellum indictum, moremque eum posteri acceperunt. Ancus demandata cura sacrorum flaminibus sacerdotibusque aliis, exercitu novo conscripto profectus, Politorium, urbem Latinorum, vi cepit, in ciuitatem accipiendis, multitudinem omnem Romam traduxit. et cum circa Palatium, sedem ueterum Romanorum, Sabini Capitolium atque arcem, Caelium montem Albani implessent, Auentinum nouae multitudini datum. additi eodem haud ita multo post, Tellenis Ficanaque captis, noui ciues. Politorium inde rursus bello repetitum quod uacuum occupauerant Prisci Latini, eaque causa diruendae urbis eius fuit Romanis ne hostium semper receptaculum esset. postremo omni bello Latino Medulliam compulso, aliquamdiu ibi Marte incerto, uaria uictoria pugnatum est; nam et urbs tuta munitionibus praesidioque firmata ualido erat, et castris in aperto positis aliquotiens exercitus Latinus comminus cum Romanis signa c
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes oratiꝰ ibat tͥgemina spolia ꝑ se gerẽs. cui soror
uirgo qͥ despõsata uni ex curatiis fucãt obuia ante por¬
tam capenam fuit. Cognitoq suꝑ humeros frĩs paluda¬
mẽto sp̃osi qd̾ ip̃a ꝯfeceãt. Soluit cͥnes ⁊ flebiliter noĩe
sposũ mõtuĩ appellat. mouet feroci uiueni aĩu ꝯplora¬
tio sororis in uictoria sua cantoq gaudio publico. stcto¬
q itaq eladio simł u̾b̾ increpãs tn̾ssigit puella. Abi hic
cũ immat̾o amore ad spõsum inꝗd. oblita fiũm mõtuoꝵ
uiuiq oblita patrie. Sic eat ꝗcuĩq romanũ lugebat ho¬
stẽ. atrox uisum id facinꝰ patb plebiq. s retẽs m̾itũ fa¬
cto hostabat. Tam̾ mptꝰ in uis ad regẽ. rex ne ip̃e cã tͥstis
ĩgͣti ãd uulg̾ uidicii. aut scm iudiciũ supplicii auctor
cẽt. cõsilio ppli aduccato dĩui uiros inꝗt ꝗ oratio per¬

Expanded text:
princeps Horatius ibat, trigemina spolia prae se gerens; cui soror princeps Horatius ibat, trigemina spolia prae se gerens; cui soror uirgo, quae desponsa uni ex Curiatiis fuerat, obuia ante portam Capenam fuit, cognitoque super umeros fratris paludamento sponsi quod ipsa confecerat, soluit crines et flebiliter nomine sponsum mortuum appellat. mouet feroci iuueni animum comploratio sororis in uictoria sua tantoque gaudio publico. stricto itaque gladio simul uerbis increpans transfigit puellam. 'abi hinc cum immaturo amore ad sponsum,' inquit, 'oblita fratrum mortuorum uiuique, oblita patriae. sic eat quaecumque Romana lugebit hostem.' atrox uisum id facinus patribus plebique, sed recens meritum facto obstabat. tamen raptus in ius ad regem. rex ne ipse tam tristiingratique ad volgus iudicii ac secundum iudicium supplicii auctor esset, concilio populi advocato duumviros , inquit, qui Horatio per
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tiũ dabãt. alt̾ fessum uulnẽ fessum. cũsu tͣhẽs cõpͦ
uictͦq fr̃m ante se stge uictori obicitur hosti. nͦ illud p̃¬
liũ pfuit. Romanꝰ exultãs duos inꝗt frm̃ manib d̾cli
Tertiũ cam̃ belli hĩce ut romanꝰ albano imꝑet dabo.
Male sustincti arma. gladiũ supne uigulo d̾fig̾. iacẽt̾e
spoliat romani ouantes ac gͣtulantes oratiũ accipiũt.
Eo maiore cũ gaudio quo ꝓpe metũ res fuerat. ad sepł¬
turam inde suoꝵ nequaꝙͣ parib aĩs u̾cuntur. Quippe
impio aucti alti Alti dictioĩs aliene fc̃i. sepulcra extãt
quo ꝗsq cecidit duo romam uno loco ꝓpͥus albani Tna
Albana romã u̾sus. ẜ distãtia locis q̃ ut pug̾tũ ẽ. pͥꝙͣ de¬
gͣdarent̾ reganti mectiũ ex fedẽ icto. qd imparet. Impat
tuliꝰ uti niuẽtutẽ ĩ armis habeat usurũ se eoꝵ oꝑa. si ⁊¬
bellũ cũ uchientib foret. Ita ex̾citus ind domos abducti

Expanded text:
tertium dabat: alter fessum uolnere, fessum cursu trahens corpus tertium dabat: alter fessum uolnere, fessum cursu trahens corpus uictusque fratrum ante se stium fuit. Romanus exsultans 'duos' inquit, 'fratrum manibus dedi; tertium causae belli huiusce, ut Romanus Albano imperet, dabo.' male sustinenti arma gladium superne iugulo defigit, iacentem spoliat. Romani ouantes ac gratulantes Horatium accipiunt, eo maiore cum gaudio, quo prope metum res fuerat. ad sepulturam inde suorum nequaquam paribus animis uertuntur, quippe imperio alteri aucti, alteri dicionis alienae facti. sepulcra exstant quo quisque loco cecidit, duo Romana uno loco propius Albam, tria Albana Romam uersus sed distantia locis ut et pugnatum est. pderentur, roganti Mettio ex foedere icto quid imperaret, imperat Tullus uti iuuentutem in armis habeat: usurum se eorum opera si bellum cum Ueientibus foret. ita exercitus inde domos abducti.
Abbreviated transcription (Latin):
suerat eranimes uice uniꝰ que tres curati ci cuscetant
forte is integ̾ fuit. ut umu̾sis solus nequaꝙͣ par sic ad¬
u̾sus singłos ferox. G ut seg̾gaẽt pugnã eoꝵ capessit fu¬
gã. ita rat᷑ secatũos. ut queq̾ uulne̾ affectũ corpꝰ sineret.
Iam aliquãtu spatii ex colcco. ubi pug̾tũ ẽ aufucçerat
cũ respicies iudet magͥs int̾uallis sequẽtes unũ haud
pcul a se abẽe. ĩ eũ magno impetu rediit. ⁊ dũ albanꝰ ex̾ci¬
tus inclamat curatis uti ore̾ ferãt fratii. Iam oratius
ceso hoste uictor selam pugnã petebat. Tũ clamore qͣl
ex ĩspato pauẽtiũ solet: romani adunãt militẽ suum
et ille d̾sungi p̃lio festinat. pͥus itaq qm̃ alt̾ qnͦ ꝓcul
aberat cõsequi posset. ⁊ alt̾um curatiu ꝯficit. Iamq eqͣto
marte singli superãt.ẜ nec spe nec uirib pares alt̾um
intactũ fero corpꝰ ⁊ geminata uictoria feroce̾ ĩ c̾tamen

Expanded text:
ura deseruerat, exanimes uice unius quem tres Curiatii circumsteterant. ura deseruerat, exanimes uice unius quem tres Curiatii circumsteterant. forte is integer fuit, ut uniuersis solus nequaquam par, sic aduersus singulos ferox. ergo ut segregaret pugnam eorum capessit fugam, ita ratus secuturos ut quemque uolnere adfectum corpus sineret. iam aliquantum spatii ex eo loco ubi pugnatum est aufugerat, cum respiciens uidet magnis interuallis sequentes, unum haud procul ab sese abesse. in eum magno impetu rediit; et dum Albanus exercitus inclamat Curiatiis uti opem ferant fratri, iam Horatius caeso hoste uictor secundam pugnam petebat. tunc clamore qualis ex insperato fauentium solet Romani adiuuant militem suum; et ille defungi proelio festinat. prius itaque quam alter— nec procul aberat—consequi posset, et alterum Curiatium conficit; iamque aequato Marte singuli supererant, sed nec spe nec uiribus pares. alterum intactum ferro corpus et geminata uictoria ferocem in certamen
Abbreviated transcription (Latin):
patͥam ac parentes. ꝗcquid cuiiĩ domi. ꝗcqd ĩ ex̃citũ
ingeĩo ⁊ pleni adbortantiũ uocib ĩ mediũ ĩt duas
acies ꝓcedũt. cõscderant utĩꝙ ꝓ castͣr. duo ex̾citus
ꝑiculi ĩ tã pancoꝵ iñtute atqr fortuna positũ Itaq
ergo erecti suspẽsiq ĩ minime g̃tũ spectaculũ aĩs
incedunt̾. dat̃ signũ infestisq armis uelut aciet̾u
iuuenes magͦꝵ ex̾atuũ aĩos gerẽtes concurtũt. ner
his nec illis piculũ suum publicũ imꝑnm ẜiutiũq¬
obsuat᷑ aĩo futumq deĩ ea pat̾e fortuna ꝙ̃ ip̃i fetissẽt
ut pͥmo statĩ co̾cu̾su ĩcpue̾ arma mic̾a̾tesq fulsere
gladi horor ĩge̾s spectates ꝓstrĩgit ⁊ neutro ĩdinata
suꝑ aliũ ali uulnerantie tͥb albans expitantes cor¬
ruerũt. ad quoꝵ casũ cũ clamassẽt gaudio albonre
excitus. romanas legiones iã fpes nodũ tñ cura dẽ⁊

Expanded text:
patriam ac parentes, quicquid civium domi, quicquid in exercitu spatriam ac parentes, quicquid civium domi, quicquid in exercitu singenio et pleni adhortantium vocibus in medium inter duas acies procedunt. consederant utrimque pro castris duo eur in tam paucorum uirtute atque fortuna positum. itaque ergo erecti suspensique in minime gratum spectaculum animo incenduntur. datur signum infestisque armis uelut acies terni iuuenes magnorum exercituum animos gerentes concurrunt. nec his nec illis periculum suum, publicum imperiuo futuraque ea deinde patriae fortuna quam ipsi fecissent. ut primo statim concursu increpuere arma micantesque fulsere gladii, horror ingens spectantes perstringit et neutro inclinata super alium alius, uolneratis tribus Albanis, exspirantes corruerunt. ad quorum casum cum conclamasset gaudio Albanus exercitus, Romanas legiones iam spes tota, nondum tamen c
Abbreviated transcription (Latin):
cũ patre patrato ppłi albani fed̾ ferire. iubente rege
Sagmina ĩquid te rex posdo. Rex ait. Pum̃ tollito.
fecialis ex arce g̃mĩs h̾bam puram altulit. posteare¬
gẽ ita rogauit. Rex facis ne me tu regiũ nũtiu.p.r.
capꝰ capillosq tangẽs. pat̾ patt᷑ ad iͦ urandũ pat̾ͣndu
id ẽ. sanciendũ ẽ fit fedus. Multisꝙ id u̾bis q̃ lõgo effã¬
ta caͣmine nõ oꝑe ẽ refere ꝑagit legib din recitatis.
Audi inꝗt iuppit̾. Audi pat̾ pat̾te ppłi albani. audi tu
ppłs albanus. ut illa palã prima p̾trema ex illis ta¬
bulis cenaue recitata sunt. sine dolo malo. utiq ea
hodie fetiã ta̾toq mag̾ ferito quãto mag̾ potes poł¬
lesꝙ. Id ubi dix. porcũ saxo silice ꝑcussit. Sua item
cannina albã suũq iͦuitandũ ꝑ suũ dictatorẽ suosꝙ
sacdotes pegenĩt. fede᷑ icto. Tngemini sic̃ queneãt
arna capũt cũ sui utrosq adhortarent᷑. d̾o potos

Expanded text:
cum patre patrato populi Albani foedus ferire?' iubente rege, cum patre patrato populi Albani foedus ferire?' iubente rege, 'sagmina' inquit 'te, rex, posco.' rex ait: 'pura tollito.' fetialis ex arce graminis herbam puram attulit. postea regem ita rogauit: 'rex, facisne me tu regium nuntium populcaput capillosque tangens. Pater patratus ad ius iurandum patrandum, id est sanciendum fit foedus; multisque id verbis, quae longo effata carmine non operae est referre, peragit. legibus deinde recitatis audi , inquit, Iuppiter , audi, pater patrate populi Albani, audi tu, populus Albanus. ut illa palam prima postrema ex illis tabulis cerave recitata sunt sine dolo malo utique ea hodie feriam; tantoque magis ferito quanto magis potes pollesque. id ubi dixit, porcum saxo silice percussit. sua item carmina Albani suumque ius iurandum per suum dictatorem suosque sacerdotes peregerunt. foedere icto trigemini, sicut convenerat, arma capiunt. cum sui utrosque adhortarentur, deos patrios,
Abbreviated transcription (Latin):
spe uictorie ferocior eãt. Querẽtib ut̾nq ratio initur
cii ⁊ fortuna ip̃a prebuit materia. aorte ĩducorta
ex̾citib erãt tͥgemini fintres nec einte nec uirib di¬
pares: oratios curatiosq fuisse satis ꝯstat. nec ferme
res antiqͣ alia ẽ nobilior. Tam i re tãclam noĩu r̃io
manet utus ppli orati. utnꝰ curati fuent. qucto ecc
utroꝙ thũt. ples tñ inucio ꝗromano orataos lccet¬
Hos ut sequar incdinat animus cũ t̾geminis agunt
reges ut ꝓsua quisq pata dimicet fẽro. Iiimpiũ
fore unde iuctoria fueĩt nichil recusat᷑ tps leꝵis
albanos ẽ. his legib. ut cq ppłi cues eo certamine
uicissent. is alti ppło cũ bona pace imperaret. fed̾ra
alia aliis legib. cet̾um eodẽ modo oĩa fũit. Tũ it a
factũ accepimꝰ. net ulbꝰ uetustior federis memoria
ẽ. Fecialis regẽ tullũ ita irgauit. Iubes ne me rex

Expanded text:
spe victoriae ferocior erat. quaerentibus utrimque ratio initur spe victoriae ferocior erat. quaerentibus utrimque ratio initur cui et Fortuna ipsa praebuit materiam. forte in duobus tum exercitibus erant trigemini fratres nec aetate nec viribus dispares. Horatios Curiatiosque fuisse satis constat, nec ferme res antiqua alia est nobilior; tamen in re tam clara nominum error manet, utrius populi Horatii, utrius Curiatii fuerint. auctores utroque trahunt; plhos ut sequar inclinat animus. cum trigeminis agunt reges ut pro sua quisque patria dimicent ferro; ibi imperium fore unde uictoria fuerit. nihil recusatur; tempus eAlbanos est his legibus ut cuiusque populi ciues eo certamine uicissent, is alteri populo cum bona pace imperitaret. foedera alia aliis legibus, ceterum eodem modo omnia fiunt. tum ita factum accepimus, nec ullius uetustior foederis memoria est. fetialis regem Tullum ita rogauit: 'iubesne me, rex,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ ⁊ albani. pꝰ quã structi utq stabãt. qi poucis pcer
in mediũ duces ꝓcleũt. Ibi ĩ fit alban ũuriaꝵ a nõ rẽd¬
ditas res. ex fedẽ que repetite sint. et ego regẽ nostiũ
tulle cade p̃te ferre. ⁊ si u̾a potiꝰ. qm̃ dictu spesiosadi¬
cenda sunt. cupido impi duos eog̃tos uicinosꝙ płoᷤᷤ
Darna stimulat. neq recte an pperq̃ int̾preto fuit᷑
stt eiꝰ delibatio qui bellu suscep. ax albaitrrecdo uello
ducẽ creciuẽ. Ilido te tulli monitu ueli. etũsea  e
quiata cĩca nos teq mnariẽ sit ^ nor es uulstis hor mag̾
sas. axtũ illi teria plurimũ mar̾i pollet. Memor esto
iã cũ signũ pugne dab̾ ac duas acies spectucdo fore ut
fessos ꝯfectosq simł iuctorẽ ac uictũ aegcliant᷑. ⁊ taꝙ si
nos dii am̃at quĩ nõ ꝯtẽti libtate c̃ta indubia ĩxeri¬
mag̾ clade sine multo sanguine ut i ꝙ dcerni pru
possit. haud displicet res tulio. quaꝙͣ tũ idole aĩ. tum

Expanded text:
quam instructi utrimque stabant, cum paucis procerum in medium duces procedunt. ibi infit Albanus: 'iniurias et non redditas res ex foedere quae repetitae sint, et ego regem nostrum Tulle, eadem prae te ferre; sed si uera potius quam dictu speciosa dicenda sunt, cupido imperii duos cognatos uicinosque populos ad arma stimulat. neque, recte an perperam, interpretor. fuerit ista eius deliberatio qui bellum suscepit: me Albani gerendo bello ducem circa nos teque maxime sit, quo propior es Uolscis hoc magis scis. multum illi terra, plurimum mari pollent. memor esto, iam cum signum pugnae dabis, has duas acies spectaculo fore ut fessos confectosque simul uictorem ac uictum adgrediantur. itaque si nos di amant, quoniam non contenti libertate cmagna clade, sine multo sanguine utriusque populi decerni possit. haud displicet res Tullo, quamquam cum indole animi tumtur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ obsessa ab armatis tẽpla angͦta p̃terirẽt ac uelut
captos relinq̃rẽt dos / Egͥ sic urbẽ Albanis romanꝰ passĩ
publica pͥuataq oiã tecta adequat solosunaꝙ hora

Expanded text:
cum obsessa ab armatis templa august a praeterirent, ac velut cum obsessa ab armatis templa august a praeterirent, ac velut captos relinquerent deos. Egressis urbem Albanis, Romanus passim publica privataque omnia tecta adaequat solo: unaque hora
Abbreviated transcription (Latin):
tͣluceret romã. legiones d̾inde ducte ad dirimẽdã ur¬
bem. Que uͥ intͣue̾ portas. nõ quidẽ frut tumultus
ille nec pauor qͣlis captaꝵ ẽẽ urbiũ solet. cũ effinctis
portis stratis ue aricte muris aut arce un capta clamõ
bostilis ⁊ cũ sus ꝑ urbem. armator oĩa fer̾o fiamaq mi¬
scet s siletiũ tͥste/ ac tacita mestitiasita defix̾ omiu
aio ut pͥ metu obliti quid reliquerẽt quid secũ ferrẽt
deficiẽte ꝯsilio. rogitãtesq alii alios nc̃ inminib nuc
starẽt. ẽrabundi domos suas ultimũ illio uisiꝰ nagͥ¬
rent᷑. Ut u̾õ iã equitũ clamor exiẽ iubentiũ in stabat
Iam fragor tectoꝵ que diruebant᷑. ultis ꝑtib urbis au¬
diebatur. puluisq ex distãtib locis ortus uelut nube
inducta om̃ia implenerat mptĩ quib quisq poterat
elatis. cũ lare ac penates tectaq ĩ quib natꝰ qsq educa

Expanded text:
traducerent Romam. legiones deinde ductae ad diruendam urtraducerent Romam. legiones deinde ductae ad diruendam urbem. quae ubi intravere portas, non ille nec pauor qualis captarum esse urbium solet, cum effractis portis stratisue ariete muris aut arce ui capta clamor hostilis et cursus per urbem armatorum omnia ferro flammaque miscet; sed silentium triste ac tacita maestitia ita defixit omnium animos, ut prae metu obliti quid relinquerent, quid secum ferrent deficiente consilio rogitantesque alii alios, nunc in liminibus starent, nunc errabundi domos suas ultimum illud uisuri peruagarentur. ut uero iam equitum clamor exire iubentium instabat, iam fragor tectorum quae diruebantur ultimis urbis partibus audiebatur puluisque ex distantibus locis ortus uelut nube inducta omnia impleuerat, raptim quibus quisque poterat elatis, cum larem ac penates tectaque in quibus natus quisque educa
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. ut ex uno qͦndã in duos ppłos diuisa albana res est.
Ric in unũ nc̃ redeat./ Ad hec albana pubes ĩermi siab ar¬
matis septa in uariis uolũtatib ꝯmuni tam̃ metu cogẽ¬
te silẽtium tenet. Tum tuliͦ. Metifufeta inqd si ip̃e di¬
sce̾ posses. fidẽ ac federa seruare. uiuotibi ea disciplina a
me adhibita eẽt. Nũc qm̃ tuum insanabile ingeniu
ẽ. Tu tuo supplicio doce humanũ genꝰ ea scã cͣde que. a
te uiolata sũt. ut igͣ paulo ante animũ int̾ fidenate
romanãq rẽ ancipitẽ gessisti. Ita iam corpꝰ passun dis¬
cinhendum pacis dab̾. Exiñ duab amotis quadrigis in
cuirus eoꝵ distentũ illigat mectiũ. dm̃ ĩ diu̾sum int̾
ctaculi odo̾s. pͥmii ultimũq illud suppliciũ. apudro¬
manos exepli paꝵ memoris legñ humanaꝵ fuit. i
aliis glan licet nulli gẽtiũ mitiores placuisse penas
Int̾ ħ ia p̾missi albani erãt equites qui multitudinẽ

Expanded text:
facere; ut ex uno quondam in duos populos diuisa Albana res est, facere; ut ex uno quondam in duos populos diuisa Albana res est, sic nunc in unum redeat.' ad haec Albana pubes, inermis ab armatis saepta, in uariis uoluntatibus communi tamen metu cogente, silentium tenet. tum Tullus 'Metti Fufeti' inquit, 'si ipse discere posses fidem ac foedera seruare, uiuo tibi ea disciplina a me adhibita esset; nunc quoniam tuum insanabile ingenium est, at tu tuo supplicio doce humanum genus ea sancta credere quae a te uiolata sunt. ut igitur paulo ante animum inter Fidenatem Romanamque rem ancipitem gessisti, ita iam corpus passim distrahendum dabis.' exinde duabus admotis quadrigis, in currus earum distentum inligat Mettium; deinde in diuersum iter ctaculi oculos. primum ultimumque illud supplicium apud Romanos exempli parum memoris legum humanarum fuit: in aliis gloriari licet nulli gentium mitiores placuisse poenas. inter haec iam praemissi Albam erant equites qui multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
meo albani subiẽ ad mõtes. ne̾ impium illud meũ ẜcõ¬
silium et impii simulatio fuit. ut nec ignorantib nob
d̾seri ad uos au̾teret᷑ a cẽtaĩe animꝰ ⁊ hostib cĩcũueniẽ
se a tergo ratis tẽ ror aut fuga iniceret᷑. Nec ea culpa quã¬
culpã arguo om̃ium albanoꝵ ẽ duce̾ secuti sũt ut ⁊ues
siquo ego iñ agm̃ declinae̾ uoluissẽ fecissetis. Mettiꝰ ille
ẽ ductor itineris hiꝰ. Metiꝰ idẽ hiͦ. machinator belli axtiꝰ
fedeis. Romani albaniq ruptor. Audiat d̾iñ talia alius
m̃si hẽ in signe iã documẽtu mo̾talib dedero. Centurio¬
nes armati mectiũ circũsistũt Rex cet̾a̾ ut orsus ertit
pagit & bonũ faustũ. felixꝙ sit ppło̾ id. ac. mͥ. uobisq
albani ppłmn oc̃m albanũ romam t̃duce̾ ⁊ aĩo ẽ. ciuitatẽ
dac̃ plebei pͥmores ĩ patres lege̾ unã urbẽ. unã rẽ.p. fa

Expanded text:
meo Albani subiere ad montes, nec imperium illud meum sed conmeo Albani subiere ad montes, nec imperium illud meum sed consilium et imperii simulatio fuit, ut nec vobis ignorantibus deseri vos averteretur a certamine animus et hostibus circumveniri se ab tergo ratis terror ac fuga iniceretur. nec ea culpa quam arguo omnium Albanorum est: ducem secuti sunt, ut et vos, si quo ego inde agmen declinare voluissem, fecissetis. Mettius ille est ductor itineris huius, Mettius idem huius machinator belli, Mettius foederis Romani Albanique ruptor. audeat deinde talia alius, nisi in hunc insigne iam documentum mortalibus dedero. centuriones armati Mettium circumsistunt; rex cetera, ut orsus erat, peragit: quod bonum faustum felixque sit populo Romano ac mihi vobisque, Albani, populum omnem Albanum Romamdare plebi, primores in patres legere, unam urbem, unam rem publicam
Abbreviated transcription (Latin):
romana pug̃ at̾cior fuit. Tum albanꝰ ex̾cit᷑ spectator cẽ¬
tamĩs deductꝰ ĩ campos metiꝰ tulio d̾uictos hostes gͣtulat᷑
romaĩs castris iuĩge̾ iubet. sac̾ficiũ lustrale ĩ diẽ postem
paraĩt. ubi illux̾ paratis oĩb ut assolet uocaĩ ad co̾ctoem
utrũq ex̾citũ iubet. Pretones ab extiemo orsi. pͥmos
exciuẽ albanos. hi nouitate q̃ rei mote̾ ut regẽ romanĩ
contionẽ audirẽt. proximi ꝯstitere /ex ꝯposito arma¬
ta circũdatur romana legio. Cẽturionib datũ nego¬
tiũ eãt ut sinc mora impia exseq̃rentur. Tũ illa tuli
inqͥt. Romaĩ siũ ꝙͣ ante alias ullo in bello fuit ꝙ pͥmũ
dis ĩ mortalib gratias ageretis d̾iñ ure ip̃oꝵ nirtuti
ext̾nũ id p̾liũ fuit. dimicatũ ẽ enĩ nõ magͥ cũ hostib
quaq̃ dimicatio maior atqi piculosior e cũ ꝓdugtions
ac ꝑfidia socior. Nãn ne uos falsa oppinio teneat. ĩ uissu

Expanded text:
Romana pugna atrocior fuit. tum Albanus exercitus, spectator cerRomana pugna atrocior fuit. tum Albanus exercitus, spectator certaminis, deductus in campos. Mettius Tullo deuictos hostes gratulatuRomanis castris iungere iubet; sacrificium lustrale in diem posterum parat. ubi inluxit, paratis omnibus ut adsolet, uocari ad contionem utrumque exercitum iubet. praecones ab extremo orsi primos exciuere Albanos. hi nouitate etiam rei moti ut regem Romanum contionantem audirent proximi constitere. ex composito armata circumdatur Romana legio; centurionibus datum negotium erat ut sine mora imperia exsequerentur. tum ita Tullus infit: Romani , si umquam ante alias ullo in bello fuit quod primum dis immortalibus gratias ageretis, deinde vestrae ipsorum virtuti, hesternum id proelium fuit. dimicatum est enim non magis cum hostibus quam, quae dimicatio maior atque periculosior est, cum proditione ac perfidia sociorum. nam , ne vos falsa opinio teneat, iniussu
Abbreviated transcription (Latin):
ut hostes exaudirẽt redire ĩ p̃lium iubet uł t̾pidatõe op
eẽ. suo uissu cĩcuduci albanũ ex̾citũ. ut fid̾natiũ nuda
terga ĩuadat. idẽ impat ut astaᷤ seq̃ntes enige̾ studeãt. id
factũ. magne p̃ati peditii romanoꝵ ꝯspectũ habeuntis
albani ex̾citꝰ uit̾sepsit. Qui uid̾ant id qd̾ a rege auditu
erat. Irata eo acͥus pugnãt. tẽror ad hostes tnͣsit. ⁊ audi¬
diti romaĩs eeñt. latino sciebãt. itaq ne subido ex collib
d̾ cũ su albanoꝵ int̾clud̾rent᷑. ab oppido terga uertũt. Istat
tulliꝰ. fusoq fidenatiũ cornu ĩ uehiẽtẽ alieno pauore ꝓl̃¬
sum ferccior redit. Nec illi tulere imꝑetũ. ẜab effusa fugi
flum̃ obiectũ a tergo arcebat. Quo pͥꝙͣ fiiga inclinauit
alii arma fed̾a iactantes ĩ aquã ceti ruebãt. Aliidũ cuctn¬
tur in rpis int̾ fuge pugneq ꝯsiliũ opp̾ssi. nõ alia anͥ

Expanded text:
ut hostes exaudirent, redire in proelium iubet: nihil trepidatione opus ut hostes exaudirent, redire in proelium iubet: nihil trepidatione opus esse; suo iussu circumduci Albanum exercitum ut Fidenatium nuda terga inuadant; idem imperat ut hastas equites erigerent. id factum magnae parti peditum Romanorum conspectum abeuntis Albani exercitus intersaepsit; qui uiderant, id quod ab rege auditum erat rati, eo acrius pugnant. terror ad hostes transit; et audiditi Romani essent, Latine sciebant. itaque ne subito ex collibus decursu Albanorum intercluderentur ab oppido, terga uertunt. instat Tullus fusoque Fidenatium cornu in Ueientem alieno pauore perculsum ferocior redit. nec illi tulere impetum, sed ab effusa fuga flumen obiectum ab tergo arcebat. quo postquam fuga inclinauit, alii arma foede iactantes in aquam caeci ruebant, alii dum cunctantur in ripis inter fugae pugnaeque consilium oppressi. non alia ante
Abbreviated transcription (Latin):
uehi ẽtib sotus ꝯsilii assũptis. pacto tñsitiois albanoꝵ. ad
bellu ac ãma ĩcitant᷑. Cũ fid̾ne apte d̾scissẽt. tuliꝰ mectio
ex̾cituq eiꝰ ab alba accito ꝯͣ hostes ducit. uͥ amenẽ tnͣsiit ad
cõfluentes collocat castra. Int̾ eũ locũ ⁊ fid̾nas ueientium
ex̾citus tib̾im tn̾sierat. hi q̃ acie ꝓpe flum̃ tenuẽ dextru
cornu. in simstro fid̾nates ꝓpiꝰ montes ꝯsistũt. Tulluis
adu̾sas uchientẽ hostẽ duigit suos albanos ꝯ̃ legionẽ fide¬
natiũ colocat. Albano nõ plꝰ aĩ ea̾t ꝙͣ fid̾i. nͨ manẽ gͦ nec
tnͣsire apte ausus. sensim ad mõtes succeclit. in uͥ satis su¬
bisse sese ratꝰ e. engit totã aciẽ. fluctuasq aĩo ut tereret
tempͦ. ordines explicat. Consiliũ eãt qͣ fortuna rẽ daret
ut nudari latͥa sua sotioꝵ dig̾ssu senẜĩt. iñ eques citato
equo nũciat regi abire albanos. Tuliꝰ ĩ re tͣ̃pida.xii. uouit
salios. fanaꝙ fauori ac pallori eꝗtẽ clara increpas uoce

Expanded text:
sitionis Albanorum ad bellum atque arma incitantur. cum Fidenae aperte descissent, Tullus Mettio exercituque eius ab Alba accito contra hostes ducit. ubi Anienem transiit, ad confluentis conlocat castra. inter eum locum et Fidenas Veientium exercitus Tiberim transierat. hi in acie prope flumen tenuere dextrum cornu: in sinistro Fidenates propius montes consistunt. Tullus adversus Veientem hostem derigit suos, Albanos contra legionem Fidenatium conlocat. Albano non plus animi erat quam fidei. nec manere ergo nec transire aperte ausus sensim ad montes succedit; inde, ubi satis subisse sese ratus est, erigit totam aciem, fluctuansque animo ut tereret tempus ordines explicat. consilium erat, qua fortuna rem daret ut nudari latera sua sociorum digressu senserunt; inde eques citato equo nuntiat regi abire Albanos. Tullus in re trepida duodecim uouit Salios fanaque Pallori ac Pauori. equitem clara increpans uoce
Abbreviated transcription (Latin):
ñt ꝓuocatoe c̾tato. si uĩcẽt. cap̃ obnubito. infelici ãboi̾
reste. suspẽdito u̾b̾ato uł int̾ pomeriũ. uł ex̃ pomeriu
hac lege duũ um c̾ati qui se absoluẽ nõ rebant᷑. ea lege
orati tibi ꝑduellionẽ indico inqd. Lictor colliga manꝰ.
Accesẜat lictor initiebatꝙ laqueñ. Tñ oratiꝰ auctore
culio clemẽte legis int̾petie: ꝓuoco inquit. Ita de
ꝓuocatiõe c̾tatum ad ppłm ẽ. Moti hoĩes sũt ĩ eo uidi¬
cio. maxĩe publio oratio patre ꝓclamãtẽ. se filia uiẽ
cesam iudicaẽ. ni ita eẽt. pat̾o uire ĩ filiã ani madusur᷑
fuisse. Orabat d̾m̃ nc se quẽ paulo añ cũ egg̾ia stĩpe ⁊¬
ꝯspexisset̃: orbũ lib̾is face̾nt. Int̾ ħ senex iuuenẽ ãplexͦ.
spolia curatioꝵ fixa eo loco qui nẽ pila oratia applła¬
tur oñtaris. hũccine aiebat quẽ modo d̾coratũ ouã¬
te̾q uictoria ĩcedẽtem udistis qutes eũ sb̾ fũca iũctũ

Expanded text:
ocatione certato; si vincent, caput obnubito; infelici arbori reste suspendito; verberato vel intra pomerium vel extra pomerium. hac lege duumviri creati. qui se absolvere non rebantur ea lege Horati, tibi perduellionem iudico' inquit. 'i, lictor, colliga manus.' accesserat lictor iniciebatque laqueum. tum Horatius auctore Tullo, clemente legis interprete, 'prouoco' inquit. itaque prouocatione certatum ad populum est. moti homines sunt in eo iudicio maxime P. Horatio patre proclamante se filiam iure caesam iudicare; ni ita esset, patrio iure in filium animaduersurum fuisse. orabat deinde ne se quem paulo ante cum egregia stirpe conspexissent orbum liberis facerent. inter haec senex iuuenem amplexus, spolia Curiatiorum fixa eo loco qui nunc Pila Horatia appellatur ostentans, 'huncine' aiebat, 'quem modo decoratum ouantemque uictoria inced
Abbreviated transcription (Latin):
ab solueñitq admiratõe mag̾ u̾tutis qm̃ u̾ie cau̾e. Itaq ut ce¬
des maĩ festa aliqͦ tñ piaculo lucret᷑ ĩpatũ pat̾ ut filiũ expiaẽt
pecuĩa publica. is qbdã piacularib sac̾ficiis ft̾isq̃ d̾in gẽtiora¬
ꝙ trib militib fortuna puͣ ꝯmissa fiñt. uanu ĩgenũ di¬
ctatoris co̾rupit. et qm recta ꝯsilic. haud bñ euener̃t. p̃u

Expanded text:
absolveruntque admiratione magis virtutis quam iure causae. itaque , ut caedes manifesta aliquo tamen piaculo lueretur, imperatum patri ut filium expiaret pecunia publica. is quibusdam piacularibus sacrificiis factis, quae deinde genti Horaquod tribus militibus fortuna publica commissa fuerit, vanum ingenium dictatoris corrupit, et, quoniam recta consilia haud bene evenerant, pravis
Abbreviated transcription (Latin):
alceniꝰ urb duo ppłi ĩ unũ ꝯfusi sũc. Albam pͥoreo ĩgeti
excitu ĩ agrũ romanũ impetũ fecẽ. Castra ab urbeha¬
ud płꝰ ꝗnq milia passuũ locñt. fossa ciraidat fossꝯci¬
uilia a noĩe ducie ꝑ aliquot scia applłata. doñ cũ re¬
num̃ ab ip̃o capite orsum ĩ ce̾ nom̃ albanũ expecitu¬
rum penas ob bellũ ĩpiũ dictitãs nacte pteritis bostiũ
castͥe. ĩfesto excitu ĩ agrũ albanu pgit. Ea res astutuus¬

Expanded text:
alterius urbis duo populi in unum confusi sunt. Albani priores ingenti alterius urbis duo populi in unum confusi sunt. Albani priores ingenti exercitu in agrum Romanum impetum fecere. castra ab urbe haud plus quinque milia passuum locant; fossa circumdant; fossa Cluilia ab nomine ducis per aliquot saecula appellata est, donumen ab ipso capite orsum in omne nomen Albanum expetiturum poenas ob bellum impium dictitans, nocte praeteritis hostium castris, infesto exercitu in agrum Albanum pergit. ea res a
Abbreviated transcription (Latin):
buati foite euert ut aates qymatio epcanel. blli qre
agerẽt. Satis sciebat negaturũ albanũ ⁊ta pie bellu
indicẽ posse. Ab albanis secordus res acta excepti a
celebrant. Tatisꝑ romani ares repetiuerat pͥores. et
negãci albano bellum ĩ tg amũ diẽ indixerat. bre
nutiat tulio. tũ legatis culiꝰ dicedi potestatẽ quid
petẽtes uenerit facit. Ili om̃iu igiari pͥmũ pigade
ferunt tempꝰ se inuitos ꝗcꝙͣ qd minꝰ placeat tulio di¬
cturos. s imꝑio subici. Res repetitũ se uenisse in rddã¬
tur. bellũ indicẽ ussos. Ad ħ tuliꝰ nũtiate inquit᷑ ie¬
gi ur̃o. regẽ romanũ deos facẽ tester uterpͥ ꝰ ppl̃tes
repetentes legatos asꝑnatus dimisit. ut ĩ eũ õs ex¬
paretes natosq. Troianã utramꝙ prolẽ c̃ lauiniu̾
a troia. a lauinio alba. ab albanor sture regũ ouudi
romani eẽnt. Euentꝰ tn blłi minꝰ misabile dimicatõ¬
nẽ fecit. Q nec acͥie cͥtatũ est ⁊ tectis moclodiriitis¬

Expanded text:
bat. forte euenit ut agrestes Romani ex Albano agro, s quam mandata agerent; satis sciebat negaturum Albanum; ita pie bellum indici posse. ab Albanis socordius res acta; excepti hiuium celebrant. tantisper Romani et res repetiuerant priores et neganti Albano bellum in tricesimum diem indixerant. haec renuntiant Tullo. tum legatis Tullus dicendi potestatem quid petentes uenerint facit. illi omnium ignari primum purgando terunt tempus: se inuitos quicquam quod minus placeat Tullo dicturos, sed imperio subigi; res repetitum se uenisse; ni reddantur bellum indicere iussos. ad haec Tullus 'nuntiate' inquit, 'regi uestro regem Romanum deos facere testes, uter prius populus res repetentes legatos aspernatus dimiserit, ut in eum omnes exparentes natosque, Troianam utramque prolem, cum Lauinium ab Troia, ab Lauinio Alba, ab Albanorum stirpe regum oriundi Romani essent. euentus tamen belli minus miserabilem dimicationem fecit, quod nec acie c
Abbreviated transcription (Latin):
proximi steterãt sublimẽ iaptũ ꝓcella tñ uelut or¬
bitatis metu icta. mestũ aliꝙ̃ diu silentũ obtinuit.
deinde a paucis initio facto d̾mdo natũ regẽ parent̾e̾s
urb̾ romane saluere. uniusi romulũ iubent. ꝑncẽ
precib exposcunt. yti uolens ꝓpitius suã semper
sospitet ꝓgeniẽ¶fuisse credotu quoꝵ aliquos qui
disterptũ regem patrũ manib taciti arguerẽt. Ma
admuntio uiri ⁊ pauor presens nobilitauit ¶Con¬
silio etiã uniꝰ hoĩs addita rei dicitur fides. Nãq¬
ut tͣdit᷑ ꝙͣuis magne rei auctor ĩ ꝯtionẽ ꝓdit. Ro¬
mulus inquid qͣrites parẽs urb̾ hiꝰ. pͥma hodiẽna
luce celo repente delapsus ẽ. se michi obuiũ delit
cũ perfusus horrore uencrabundusq astitissẽ. petẽs

Expanded text:
proximi steterant sublimem raptum procella, tamen uelut orproximi steterant sublimem raptum procella, tamen uelut orbitatis metu icta maestum aliquamdiu silentium obtinuit. deinde a paucis initio facto, deum deo natum, regem parentemque urbis Romanae saluere uniuersi Romulum iubent; pacem precibus exposcunt, uti uolens propitius suam semper sospitet progeniem. fuisse credo tum quoque aliquos qui discerptum regem patrum manibus taciti arguerent; manadmiratio uiri et pauor praesens nobilitauit. et consilio etiam unius hominis addita rei dicitur fides. namqut traditur, quamvis magnae rei auctor, in contionem prodit. Romulus inquit, Quirites , parens urbis huius, prima hodierna luce caelo repente delapsus se mihi obvium dedit. cum
Abbreviated transcription (Latin):
credite fuit Nõ aiꝰ ĩ regno auito recuꝑando. non
condẽde urbis ꝯsilium nõ bello ac pace firmande
Ab illo enĩ ꝓfecto uirib datis tm ualuit ut ĩ quadra¬
gita demn̾ annos tutã pacẽ haberet. Multitudim tñ ni¬
gͣtior fuit. ꝙ patrib. longe. añ alios acceptissimꝰ militũ
aĩs. Trecẽtosꝙ armatos ad custodiã corpis quos ce¬
leres appellauit nõ ĩ bello solum. sed etiã ĩ pace hũit
His ĩ mortalib elitis opib cũ ad ex̾citũ recẽstẽdũ
contionẽ ĩ cãpo ad capre paludẽ haberet subito coorta
tẽpestas cũ magno fingore tonit̾bꝙ tã dẽso regẽ opiut
nĩbo. ut ꝯspectu eiꝰ ꝯioni abstulit. Nec d̾ĩ in tẽri
romulus fuit romana pubes. seclato tandẽ pauore.
Postꝙͣ ex tã turbido dieᷤᷤ serena ⁊ tnͣꝗlla lurx rediit u̾
uacua sedẽ regiã iuidit. qr si satis credebat patb qui

Expanded text:
creditae fuit, non animus in regno auito reciperando, non creditae fuit, non animus in regno auito reciperando, non condendae urbis consilium, non bello ac pace firmandae. ab illo enim profecto uiribus datis tantum ualuit ut in quadraginta deinde annos tutam pacem haberet. multitudinigratior fuit quam patribus, longe ante alios acceptissimus militum animis; trecentosque armatos ad custodiam corporis, quos Celeres appellavit, non in bello solum sed etiam in pace habuit. his inmortalibus editis operibus cum ad exercitum recensendum contionem in camptempestas cum magno fragore tonitribusque tam denso regem operuit nimbo ut conspectum eius contioni abstulerit; nec deinde in terris Romulus fuit. Romana pubes sedato tandem pauore postquam ex tam turbido die serena et tranquilla lux rediit, ubi uacuam sedem regiam uidit, etsi satis credebat patribus qui
Abbreviated transcription (Latin):
arma oĩb i festa finitimis eẽnt stimulabat ĩ fines ro¬
manos excucurerut pplabudi mag̾ ꝙͣ iusti more bli
Itaq nõ castiis positis nõ expectato hostuui ex̾citu. rapta
ex agris p̃clam portantes ueios rediere Romanꝰ ꝯtͣ pꝰꝙͣ
tib̾im transit. Que postꝙͣ castra pone ⁊ ad urtẽ accessinũ
ueientes audiuẽ obuĩa eg̾ssi. ut potiꝰ aciẽ d̾cernerẽt
ꝙͣ inclusi d̾ tectis menibq dimicaret᷑.⁊ hi uirib nulla
pat̾e adiutos tm̃ uet̾ani roboe̾ ex̾citus rex romanꝰ uicit
persecutꝰq fusos ad menia hostes. urte ualida muris
ac situ ip̃o munita abstinuit. Agros rediẽs uastat uł¬
ciscendi mag̾ ꝙͣ p̃̾de studio eaꝙ clade baut minꝰ ꝙͣ adu̾sa
pug̾ sb̾acti. ueientes pace̾ petitũ oratores romã mitũt
Agͥ parte multatis in centũ anos inducie date ħ fẽme
Romulo regnãte domi militiq gesta quoꝵ nichil ab¬
sonũ fid̾i diuine originis diuinitatisq post mortẽ

Expanded text:
arma omnibus infesta finitimis essent, stimulabat. in fines Romanos excucurrerunt populabundi magis quam iusti more belli. itaque non castris positis, non exspectato hostium exercitu, raptam ex agris praedam portantes Ueios rediere. Romanus contra Tiberim transit. quem postquam castra ponere et ad urbem accessurum Ueientes audiuere, obuiam egressi ut potius acie decernerent quam inclusi de tectis moenibusque dimicarent. ibi uiribus nulla arte adiutis, tantum ueterani robore exercitus rex Romanus uicit; persecutusque fusos ad moenia hostes, urbe ualida muris ac situ ipso munita abstinuit, agros rediens uastat, ulciscendi magis quam praedae studio; eaque clade haud minus quam aduersa pugna subacti Ueientes pacem petitum oratores Romam mittunt. agri parte multatis in centum annos indutiae datae. haec ferme Romulo regnante domi militiaeque gesta, quorum nihil absonum fidei diuinae originis diuinitatisque post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
et iã ultimũ oꝑũ mõtaliũ fuit. Sit̾ ẽ quẽcũq eu dici
ius fas ẽ suꝑ numicũ flum̃ iouẽ ĩdigetẽ applłãt.¬
Nõdũ maturꝰ imꝑio ascanꝰ enee filiꝰ eãt. tñ id ĩꝑui
ei uo puberẽ etatẽ ĩcolũe mãsit: tãtisꝑ tutela muli¬
ebri tͤata ĩdoles ĩ lauinia eãt res latina ⁊ regnũ auitũ
pat̾nũq pueõ stetit. haud nich abigã. ꝙs eĩ re tã uet̾e
ꝓce̾to asfĩmet. hiccine fui̾t ascamꝰ an maiõ ꝙ̃ hic cre¬
usa matre ilio ĩcolumi natꝰ comesꝙ iñ pat̾ne fuge.
que̾ iulũ eũde̾. iuliã gẽs anctorẽ nois sii nũcupat.
Io ascamꝰ ubicũꝙ ꝯquacũꝙ matre genitꝰ cc̃te natum

Expanded text:
etiam ultimum operum mortalium fuit. Situs est, quemcunque eum dici ius fasque est, super Numicum flumen; Iovem indigetem appellantum maturus imperio Ascanius Aeneae filius erat; tamen id imperium ei ad puberem aetatem incolume mansit; tantisper tutela muliebri— tanta indoles in Lavinia erat—res Latina et regnum avitum paternumque puero stetit. haud ambigam —quis enim rem tam veterem pro certo adfirmet?— hicine fuerit Ascanius an maior quam hic, Creusa matre Ilio incolumi natus comesque inde paternae fugae, quem Iulum eundem Iulia gens auctorem nominis sui nuncupat. i
Abbreviated transcription (Latin):
gͥtutib suis uiroꝵne. an sorte lecte sĩt q̃ noĩa curiis da¬
ret. Eodẽ tpe ꝯcẽturie tres equitũ ꝯst̾pte sũt. Ra̾nẽses abro¬
uiulo a tito tacio ticiẽses appellati luceꝵ noĩs ⁊ ouginis
fuit. Post aliqͦt anos ꝓpĩqui regis tacii legatos laurẽtiũ
pulsat. Cũꝙ laurẽtes uie gẽtiũ ageret. ap̃ tacũ gra suor
⁊ p̾res plus pot̾ant. Igͣ illoꝵ pena in se u̾tit. Nlã lauini cũ

Expanded text:
gnitatibus suis uirorumue an sorte lectae sint, quae nomina curiis dagnitatibus suis uirorumue an sorte lectae sint, quae nomina curiis darent. eodem tempore et centuriae tres equitum conscriptae sunt. Ramnenses ab Romulo, ab T. Tatio Titienses appellati: Lucerum nominis et originis fuit. post aliquot annos propinqui regis Tatii legatos Laurentium pulsant, cumque Laurentes iure gentium agerent, apud Tatium gratia suorum et preces plus poterant. igitur illo