comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃daremꝰ: Rogauerant qͥd t̃ id ip̃m iã pͥdẽ ꝗͣ płes alui: s maxime ñ
spernende auctoritatis airaldus. ⁊ hugo. mauriennensis & grãno¬
politanꝰ ep̃i. E quib pͥor babitu & uita regłaris. bi uiri in tractan¬
dis ep̃i ȩccłasticis reb. ꝑ tͥginta ferme comes extitit agnos. Postiꝰ
or uͦ ex nob monachꝰ. ita ei in ȩccłastico regimine successit: ut

Expanded text:
 Rogaverant quidem idipsum jam pridem complures alii, sed maxime non spernendae auctoritatis Arialdus et Hugo, Mauriennensis et Gratianopolitanus episcopi. E quibus prior, habitu et vita regularis, beati viri in tractandis ecclesiasticis rebus per triginta fere comes exstitit annos; posterior vero, ex nobis monachus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
NNOCENTIUS ep̃s seruus seruoꝵ di dilecto filio guigoni pͥori
fitiis. coguita uita eiꝰ. & auditis qͣ ꝑ b̃ihugonis merita fu̾i̾t a deo mi¬
raculis: suꝑne maiestatis cdem̃tiã collaudauimꝰ. & archiep̃ĩcoꝵ. et¬
ep̃oꝵ & cardinaliũ. atq alioꝵ qͥ nob̃cũ ad erant cõmunicato ꝯsilio. ipsũ
int̾ scõs & electos honorari p̃cepimꝰ. ⁊ diẽ eiꝰ assũptionis. cũ gaudio
sollẽpnit̃ celebrari: Quia gͥ ipsius uita ꝗͣ pie duxit in corpore. & mira
culoꝵ choruscatio qͦ ds̃ eũ fac̃ ap̃ hoĩes p̃fulgere. tuȩ maxime dilectioni
hoc nota fuerint diligent᷑ descͥbendo. posteroꝵ memorie tradas: ut &
ds̃ honoret᷑ in scõ. ⁊ clerꝰ legeus. ac populus audieus grãs agant dno. atq
ip̃iꝰ int̾cessiõe pecc̃oꝵ remissionẽ ꝑcipere mereant᷑. orantes ꝓ nob̾ dilec¬
tos filios nros carthusienses fr̃s. ꝑ te in dño salutamꝰ ac bñdicimus.
tio. carthusiensiũ pauperũ seruus inutilis guigo. ꝑpetuã

Expanded text:
NNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GUIGONI priori ficiis, cognita vita ejus, et auditis quae per B. Hugonis merita fiunt miraculis, supernae majestatis clementiam collaudavimus, et archiepiscoet cardinalium, atque aliorum, qui nobiscum aderant, communicato consilio, ipsum inter sanctos et electos honorari praecipimus, et diem ejus assumptionis cum gaudio solemniter celebrari. Quia igitur ipsius vita, culorum coruscatio qua Deus eum facit apud homines praefulgere, tuae maxime dilectioni hoc nota fuerint diligenter describendo posterorum memoriae tradas, ut et Deus honoretur in sancto, et clerus legens ac populus audiens gratias agant Domino, atque ipsius intercessione peccatorum veniam percipere mereantur. Orantes pro vobis, dilectos filios nostros Carthusienses fratres per te in Domino salutamus ac benedicimus. TIO, Carthusiensium pauperum servus inutilis GUIGO, perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitia seu uerec̃dia & q̃ forte ñ minꝰ inpediebat carnis ĩfirmitas. suf¬
ficient̃ poterant excusare: ad tante uͦ pondus auctoritatis. ne mu¬
tire qͥdẽ p̃sũpsimꝰ.: nedũ ei ñ obedimꝰ cui totꝰ ꝯmissꝰẽ. mundꝰ. eũ offen¬
deremꝰ a qͦ factꝰ: mũd. & dũ ap̃hoĩes ĩꝑitie uitamꝰ confusionẽ. ap̃ dm̃
incurrẽmꝰ dãpnationẽ. Obsecͣmꝰ aũ eos qͥ h legerint. ne tanti scĩtatẽ
prĩs. nrã ñ solũ fac̾dia. s ⁊̃ cogitõne longe maiorẽ ex ista scͥpt᷑a metiant᷑:
& mauxinie ne putent nos ult᷑ quã sua pꝰtulant merita nr̃is eũ sermo¬
nbꝰ efferre potuisse. Tant̃ n ab ẽ. ut scĩtatis illiꝰ magnitudinẽ płꝰ e qͦ
ualuerimꝰ quasi fauoralit̃ extolle: uͭ n ip̃a illã scẽ ꝯu̾sationis eiꝰ p̃rogatiuã.¬

Expanded text:
peritia seu verecundia, et quae forte non minus impediebat carnis infirmitas, sufficienter poterant excusare, ad tantae vero pondus auctoritatis, ne mutire quidam praesumpsimus, ne dum ei non obedimus cui totus commissus est mundus, eum offenderemus a quo factuincurreremus damnationem. Obsecramus autem eos qui haec legerint, ne tanti sanctitatem Patris, nostra non solum facundia, sed et cogitatione longe majorem ex ista scriptura metiantur, et maxime, ne putent nos, ultra quam sua postulant merita, nostris eum sermonibus efferre potuisse. Tantum enim abest ut sanctitatis illius magnitudinem plus aequo valuerimus, quasi favorabiliter, extolle
Abbreviated transcription (Latin):
macilentior uidebat᷑. Non rugata frons. ñ reconditi oculi. non na¬
res extenuate. non contͣcta labia. ñ adusti dentes. ñ collũ exesũ
⁊ gͣcile. ñ curui humeri. non caro exinanita in corꝑe reliquo.
Hec erat grã corꝑis eius ⁊ hec gloria uultꝰ eius q̃ ñ euacuat᷑ ne in
morte quid. Calis qͦ adiuxit. talis ⁊ mortuus apparebat uiu enti similior
¶Cucnrrimꝰ usq huc s mͦ heremus. quia malachias cursum consũ¬
manit. Stat ille ⁊ nos parit̾ stamus cum eo. Auoquin. qͥs liben¬
ter currat admorcẽ: Presertim tuã pa t̾ sc̃e quis referre pos¬
sit quis uelit audire: At tñ dileximꝰ nos inuita: in morte non
seꝑabim̃. fratres non relinquamus inmorce. quem yiuita ꝓsecuti
sumꝰ. Abulterion scotia usq huc cucurrit ille ad morte. eamꝰ
⁊ nos moriamur cũ eo. Oportet oporcet dicẽ

Expanded text:
macilentior videbatur; non rugata frons, non reconditi oculi, non namacilentior videbatur; non rugata frons, non reconditi oculi, non nares extenuatae, non contracta labia, non adusti dentes, non collum exesum et gracile, non curvi humeri, non caro exinanita in corpore reliquo. Haec erat gratia corporis ejus, et haec gloria vultus ejus, quae non evacuatur, ne in morte quidem. Talis quoad vixit, talis et mortuus apparebat, viventi similior. 72. Cucurrimus usque huc: sed modo haeremus, quia Malachias cursum consummavit. Stat ille, et nos pariter 690 stamus cum eo. Alioquin quis libenter currat ad mortem? praesertim tuam, pater sancte, quis referre possit? quis velit audire? Attamen dileximus nos in vita; in morte non separabimur. Fratres, non relinquamus in morte, quem in vita prosecuti sumus. Ab ulteriori Scotia usque huc cucurrit ille ad mortem: eamus et nos, et moriamur cum eo. Oportet, oportet dice
Abbreviated transcription (Latin):
frandabor reliquo desiderii mei. qui parte̾ iam ceneo. Qui
me sua mise¬
ricordia ꝑduxit ad locũ que̾ pecii. ter¬
minum quẽ
eque uolui ñ negabit. Quod adhoc
corpusculum
añs ꝓuidebit. qui saluos facit sꝑances inse. hoc parͣ spei repõ¬
sicũ mͥ indie ilia. qua mortuis tanta auiuis beneficia ĩpen¬
dunt᷑. Nec longe aberat dies ipsa cũ talia ioquerit᷑. Interca
ibet se saero oleo ungi. Exeunte conuentu fiatrũ ut
sollempnit fieret. non sustinuit ut ad se ascenderent. ipse
descendit ad eos. Iacebat quidem suꝑ solum indomo suꝑi¬
ori. Ungitur ⁊ sumpto uiatico. frm se orationibus & fr̃s
cõmendans deo ad lectũ reu̾titur. Exalto solio descendebert
pedibus suis. ⁊ rursum nichilominus suis pedibus ascendebat.
et dicebat morcẽ ẽẽ inianius. Quis hunc hõiem crederet morit᷑¬
um: Solus ⁊ ipse deus id scire poterant. Non uultꝰ pallidior. non

Expanded text:
fraudabor reliquo desiderii mei, qui partem jam teneo. Qui fraudabor reliquo desiderii mei, qui partem jam teneo. Qui me sua misericordia perduxit ad locum quem petii, terminum quem aeque volui, non negabit. Quod ad hoc corpusculum am, Dominus providebit, qui salvos facit sperantes in se. Nec parum spei repositum mihi in die illa, qua mortuis tanta a vivis beneficia impenduntur » Nec longe aberat dies ipsa, cum talia loqueretur. Interea jubet se sacro oleo ungi. Exeunte conventu fratrum ut solemniter fieret, non sustinuit ut ad se ascenderent: ipse descendit ad eos. Jacebat siquidem in solario domus superioris. Ungitur, et sumpto Viatico, fratrum se orationibus, et fratres commendans Deo, ad lectum revertitur. Alto de solario descendebat pedibus suis, et rursum nihilominus suis pedibus ascendebat: et dicebat mortem esse in januis. Quis hunc hominem crederet moriturum? Solus ipse, et Deus id scire poterant. Non vultus pallidior, non
Abbreviated transcription (Latin):
buit. & nos cũ illo om̃s. Excrema gaudii nostri meror occu¬
pat. moderatior tam̃ qd̾ leuior nic̃im febͥs eẽ uiderec᷑. Uideres
discurrẽ fiatres dandi auidos uel accipiendi. Cui ñ dulce iu¬
dere mũ. cui ñ dulciꝰ ministrare illi: Utrumq suaue. utrͣq
salutare. Et humanitatis erat preb̾e obsequium. ⁊ ꝓfectus
cuiq sui cũ grãm reporcaret. Assistere o̾s. om̃s solliciti erant
circa frequens ministeriũ. medicamenta ꝑ quirẽ. adhiħe fo¬
menta. urgere sepi adgustandum. Ad quos ille fine causa
inqͥt hec. s caritate uestri facio quicqͥd iniungitis. Sciebat
rant fidentiꝰ instarent dicentes. non oportẽ disfide̾ de uirã
nec .N. signa mortis in eo aliqua appab̾ent. oportet inqdt hoc
anuo malachiam exire de corpore. E. infert. Ecce appro¬
pinquat dies quẽ ut optime nostis optaui semꝑ ipsum fo¬
re diem resolutionis mee. Scio eui credidi ee cercus sum ñ

Expanded text:
buit: et nos cum illo omnes. Extrema gaudii nostri moeror occupat, moderatior tamen, quod levior interim febris esse videretur. Videres discurrere fratres, dandi avidos, vel accipiendi. Cui non dulce videre illum? cui non dulcius ministrare illi? Utrumque suave, utrumque salutare. Et humanitatis erat praebere obsequium, et profectus cuique sui, cum gratiam reportaret. Assistere omnes, omnes solliciti erant circa frequens ministerium: medicamenta perquirere, adhibere fomenta, urgere saepius ad gustandum. Ad quos ille: « Sine causa, » inquit « haec sed charitate vestri facio quidquid injungitis. » Sciebarant, fidentius instarent dicentes, non oportere diffidere de vita; nec enim signa mortis in eo aliqua apparerent: « Oportet, » inquit, « hoc anno Malachiam exire de corpore. » Et infert: « Ecce appropinquat dies, quem, ut optime nostis, optavi semper ipsum fore diem resolutionis meae. Scio cui credidi, et certus sum; non
Abbreviated transcription (Latin):
deus de futo pietatis ẽ oꝑatꝰ. fide illiꝰ.  p̾sulis scĩate . Force
uenãt inciuitatẽ noĩe eluenuama. Et cũ sederet admensã.
ing̾ssus uir nobilis de ciuitate ipsa humilit̾ supplicat
puxore ƿregnante que iã sollẽpne om̃e p̾t̾issec tẽpꝰ pariẽ¬
di uita ut in irarent᷑ om̃sł ⁊ nemo qͥ aliud qͣ uite ꝑicłm cre
ille. Cõpatior ei inqͥt: qd̾ uona mulier sit ⁊pudica. Et por¬
tigens uiro poculũ cui benedixãt. uade in qͥt da illi bibẽ sciens
eam sũpco bñedictionis potu. ⁊ sine mora ⁊ sine ꝑiculo pari¬
turam. factũ est quod p̃cepre rnocte ipsa subsecutũ est
qd̃ pmisit. ¶Sedebat incãpo cũ comite ulydie aliqua cͣctans
⁊ multicudo copiosa circa eos. Uenit muhier gͣuida ⁊ uẽ gͣ¬
orat ⁊ mulier parit: or qͥ aderant lecati st̃. ⁊ mirati st̃. Oñs

Expanded text:
Deus de furto pietatis est operatus, fide illius, et Praesulis sanctitate. Forte Deus de furto pietatis est operatus, fide illius, et Praesulis sanctitate. Forte venerat in civitatem, nomine Duevania. Et cum sederet ad mensam, ingressus vir nobilis de civitate ipsa humiliter supplicat pro uxore praegnante, quae jam solemne omne praeterisset tempus pariendi, ita ut mirarentille: « Compatior ei, » inquit, « quod bona mulier sit, et pudica. Et porrigens viro poculum, cui benedixerat: « Vade, » inquit, « da illi bibere, sciens eam sumpto benedictionis potu, et sine mora, et sine periculo parituram. » Factum est quod praecepit, et nocte ipsa subsecutum est quod promisit. Sedebat in campo cum Comite Ulydiae aliqua tractans, et multitudo copiosa circa eos. Venit mulier gravida, et vere grorat, et mulier parit. Qui aderant, laetati sunt, et mirati sunt. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tione: rogantes ut ei subuenire dignet᷑. Stat malachyas
n facta oracione tangens digito linguã eiꝰ. spucũ misi inos
it hoĩe ꝯuxore sua que ñ poterat loqui .R. ogatus ut eiꝰ mi¬
sereat᷑. stat inporta ppło cͥꝯstante: ⁊ data benedictione suꝑ eã
iubet dñicam dice̾ oracionẽ. Dixit illa. ⁊ ppłs benedixit do¬
tis se scł loq̃lam recuꝑat. eucaristiã sumit. ⁊ ita munitꝰ excre¬
mum inbona confessione efflauit sp̃m. Doliua fructifera in
domo dei: ooleum iocunditatis ungens ⁊ lucens. Et splen¬
dore miraculi illustrauit sanoso⁊ suauitate beneficii un¬
xit infirmũ. cui mox mnorito salutarẽ conficendi ⁊ cõmuni¬
candi optinuit facultatẽ. ¶ Intͣuit adeũ quidã de nobi¬
lib habens ei aliqͥd dicẽ. Qui int̾loquendũ fide plenꝰ. treᷤ
uincos pie furatꝰ de lectulo qͦ ille sedebat. tulit secũ. ⁊multa

Expanded text:
tione rogantes ut ei subvenire dignetur. Stat Malachias, tione rogantes ut ei subvenire dignetur. Stat Malachias, et facta oratione, tangens digito linguam ejus, sputum misit in os it hominem cum uxore sua, quae non poterat loqui. Rogatus ut ejus misereatur, stat in porta, populo circumstante; et data benedictione super eam, jubet dominicam dicere orationem. Dixit illa, et populus benedixit Dotis se sancti, loquelam recuperat, eucharistiam sumit: et ita munitus, extremum in bona confessione efflavit spiritum. O oliva fructifera in domo Dei! o oleum jucunditatis, ungens et lucens! Et splendore miraculi illustravit sanos, et suavitate beneficii unxit infirmum, cui mox morituro salutarem confitendi et communicandi obtinuit facultatem. Intravit ad eum quidam de nobilibus, habens ei aliquid dicere. Qui inter loquendum, fide plenus, tres juncos pie furatus de lectulo, in quo ille sedebat, tulit secum: et multa
Abbreviated transcription (Latin):
te ho ademonio ueratus: ꝑ malachiam uib̾atꝰ ẽ. ¶ Itẽ tͣn¬
seunti aliquando ꝑ laginiam. oblatus illi infans habers
demoniũ sanus relatus ẽ. ¶In regione eadem ligatã funi¬
bus freneticam solui ussit: ⁊ inaqua quã benedixit laua¬
ri. lota ẽ ⁊ sanata est. ¶ A. lteram quoq in sabalb regione
ul die membra pͥa dentib laniantem: orando ⁊ tangen¬
do curauit. ẜ amentẽ̾ hõiem multa predicentẽ fut᷑a. ami¬
ci ⁊ ppinqui adducunt addei hoĩem uinctum funib ꝯ for¬
tit᷑ qd fortẽ ad nocendũ rabies ipsa fecisset. ⁊ terribile᷑ ual¬
de. Oiat malacħ: ⁊ incontinenti eger sanat᷑ ⁊ soluit᷑. factũ:
hoc. loco qͦdã cuiꝰ nom̃ tacemꝰ : qd̃ nimis barbarũ sonet
sic̃ ⁊ alia multa.
uo tepr in p̾fata ciuitate lesmor puellã mutã parentes¬
eius in media platea offer̃ transeunti cũ multa supplica¬

Expanded text:
te homo a daemonio vexatus, per Malachiam liberatus est. Item trante homo a daemonio vexatus, per Malachiam liberatus est. Item transeunti aliquando per Laginiam, oblatus illi infans habens daemonium, sanus relatus est. In regione eadem ligatam funibus phreneticam solvi jussit, et in aqua, quam benedixit, lavari. Lota est, et sanata est. Alteram quoque in Saballo regione Ulydiae, membra propria dentibus laniantem, orando et tangendo curavit. Amentem hominem, multa praedicentem futura, amici et propinqui adducunt ad Dei hominem, vinctum funibus fortiter, quod fortem ad nocendum rabies ipsa fecisset, et terribilem valde. Orat Malachias; et incontinenti aeger sanatur, et solvitur. Factum est hoc loco quodam, cujus nomen tacemus, quod nimis barbarum sonet, sicut et alia multa. Alio tempore in praefata civitate Lesmor puellam mutam parentesejus in media platea 678 offerunt transeunti, cum multa supplica
Abbreviated transcription (Latin):
nocte audiuit eos loquentes: dicente altero ad alter.
Uide ne miser iste hẏpocͥte. illiꝰ stratum stram̃ ue concin¬
gat : ⁊ sic esfugiat manus nostras. Cognouit homo qd̵
mala chyam loquerent᷑. quẽ non multo ante in eadem
domo meminerat ꝑ noctasse: ⁊ adhuc stram̃ in loco. Sump¬
ta q fiducia ⁊ quo potuit conatu cepit reꝑe debilis cor¬
pore . s fide fortis. Et ecce in aere clamor ⁊ uociferatio
ꝓhibe eum ꝓhibe. retine eum retine: amictimus pre¬
dam. Uerum is quem portabat fides ⁊ desideriũ eua¬
dendi quanto plus clamabant illi : canco mag̾ genib
manib q nitens ad remedium festinabat. Et ꝑuenieis
ascendit lectulum. uolutat᷑ instramine: audit ululatũ
plangencium. heu heu. ipsi nos ꝓdiu̾imꝰ ⁊ decepti sumꝰ
euasit. Et dicto citiꝰ recessit abeo demouũ a cerror ⁊ hor¬
ror quẽ patiebat᷑: oĩs parit̾ egͥtudo. In lesmor ciuuta¬

Expanded text:
nocte audivit eos loquentes, dicente altero ad alterum: « nocte audivit eos loquentes, dicente altero ad alterum: « Vide ne miser iste hypocritae illius stratum, stramenve contingat, et sic effugiat manus nostras. » Cognovit homo, quod Malachiam loquerentur, quem non multo ante in eadem domo meminerat pernoctasse. Et adhuc stramen in loco: sumptaque fiducia, et quo potuit conatu, coepit repere debilis corpore, sed fide fortis. Et ecce in aere clamor et vociferatio: « Prohibe eum, prohibe; retine eum, retine: amittimus praedam. » Verum is quem portabat fides et desiderium evadendi, quanto plus clamabant illi, tanto magis genibus manibusque nitens, ad remedium festinabat. Et perveniens ascendit lectulum, volutatur in stramine, audit ululatum plangentium: « Heu, heu! ipsi nos prodidimus, decepti sumus, evasit. » Et dicto citius recessit ab eo daemonum terror et horror quem patiebatur, et omnis pariter aegritudo. In Lesmor civita
Abbreviated transcription (Latin):
bens. Uocatus est malachas : orat paddita. ur¬
get inuasorẽ: exit.S ñdũ exsacurata nequitia eius mise¬
ram inuadit mulierculam: q̃ forte ꝑꝑ assisteret. Et mala¬
chẏas. Non adhoc inquit tͥ illã tuli ut hanc ꝑuaderes:
exi n abea. Paret: s repetit pͥorem. Qua denuo pulsus re¬
currit in alteram. Ita ꝑ aliquod spacium alternatĩ uexa¬
bat illas: hinc inde refugiens. Tcͣ se̾s indignans sibi illu¬
di ademone. colligens q sꝑm infremuit. ⁊ cotis uirib
fidei facto impetu in aduersariũ abutͣq fugauit: et
quid non minus uexatũ his quas uexarat ipse. Ce¬
terũ qd̃ moram fecit sc̃o. ñ putes lector fuisse uͥtutis
eius: s dispensationis diuine. ut idelicet ex hoc ma-¬
nifestior fieret ⁊ maligni p̾sencia. ⁊ uictoria malachye.
aquilanaris partis hyb̾nie: iacebat in domo infirmus.
nec dubium quim demonũ maleficio. Nan quadã

Expanded text:
bens. Vocatus est Malachias; orat pro addicta, urbens. Vocatus est Malachias; orat pro addicta, urget invasorem; exit. Sed nondum exsaturata nequitia ejus, miseram invadit mulierculam, quae forte prope assisteret. Et Malachias: « Non ad hoc, » inquit, « tibi illam tuli, ut hanc pervaderes: exi et ab ea. » Paret, sed repetit priorem. Qua denuo pulsus, recurrit in alteram. Ita per aliquod spatium alternatim vexabat illas, hinc inde refugiens. Tunc sanctus indignans sibi illudi a daemone, colligensque spiritum, infremuit, et totis viribus fidei facto impetu in adversarium, ab utraque fugavit, et quidem non minus vexatum his, quas vexaverat ipse. Caeterum quod moram fecit sancto, non putes, lector, fuisse virtutis ejus, sed dispensationis divinae: ut videlicet ex hoc manifestior fieret et maligni praesentia, et victoria Malachiae.aquilonaris partis Hiberniae jacebat infirmus in domo, nec dubium quin daemonum maleficio. Nam quadam
Abbreviated transcription (Latin):
tñ cogitare de crastino. Illi apauꝑib exigunt quod dent
diuitib: iste sollicitat diuites ꝓ panꝑib sustentandis. Illi
marsupia uacuant subdicorum: ute ꝓ peccatis eorũ alca¬
ria cumulat uotis hostiis q pacificis. Iui alta palatia eri¬
gunt turres. ac menia ad cęlos leuant: malacħ ft habens
ubi caput relinet opus facit enu̾geliste. Illi equos
ascendunt cũ turba hominũ. gratis manducantiũ panen
Iiꝰ suũ: Malacħ septus scorũ frm collegio. pedes circuit por¬
tans panes angelorũ quib satiet animas esurientes . glli ple¬
bes ne agnoscunt quid: iste erudit. Inli potentes. ⁊tgran¬
nos honorant: iste punit. Ouirũ apłicũ. quẽ cot ⁊ ta¬
lia nobilitant signa apłatus sui. Q uid gͦ mirũ si mira
ẽ. oꝑatus. sic mirabił ipse. Imo uͦ ñ ipse: s dñs in ipso.
A.lioquin tu es deus inquit qͥ faciꝰ murabił.¬
Rat mulier in ciuitate culratim demonum ha¬

Expanded text:
tamen cogitare de crastino. Illi a pauperibus exigunt quod dent tamen cogitare de crastino. Illi a pauperibus exigunt quod dent divitibus: iste sollicitat divites pro pauperibus sustentandis. Illi marsupia vacuant subditorum: iste pro peccatis eorum altaria cumulat votis, hostiisque pacificis. Illi alta palatia erigunt, turres ac moenia ad coelos levant; Malachias non habens ubi caput reclinet, opus facit evangelistae. Illi equos ascendunt cum turba hominum gratis manducantium panem, et non suum; Malachias septus sanctorum fratrum collegio, pedes circuit, portans panes Angelorum, quibus satiet animas esurientes. Illi plebes ne agnoscunt quidem: iste erudit. Illi potentes et tyrannos honorant: iste punit. O virum apostolicum, quem tot et talia nobilitant signa apostolatus sui! Quid ergo mirum, si mira est operatus, sic mirabilis ipse? Imo vero non ipse, sed Deus in ipso. Alioquin tu es Deus, inquit, qui facis mirabicultatim, daemonium ha
Abbreviated transcription (Latin):
clero : ⁊ste dt̃i eẽt lib ex om̃ib omiũ se seruũ foeit.Iui aut aũ
euugelitantes manducant: aut euu̾gelirant ut mandu¬
cent: Mala chyas imitans paulũ mandueat ut euugelicae
Ini fastũ ⁊ questum estumant pietatẽ: malachyas heredita¬
te uendicat sibi opus. ⁊ homis. Ili felices se credunt sidi¬
lacaueri nt terminos suos: malachyas indilatanda carita¬
te gloriat᷑. Il congregant inborea: dolia replent unde
honerent mensas: malachias colligit indeserta. ⁊ solitudinẽ
unde impleat celos. Ini cũ accipiant decimas. ⁊ pͥmitias.⁊ ob¬
lationes. insuꝑ ⁊ de cesaris bñficio telonea. ⁊ tbuta. & alios
redditus infinicos. solliciti sunt nicħominꝰ qͥd manducent.¬
⁊ quid bibant: malachyas nicħ horũ habens. multos cñ lo¬
cuplecat de promptuario fidei. Illis nec cupiditatis. nec
souicitudinis ulłꝰ ẽ finis: malachi̇as cupiens nich. ñ nouit

Expanded text:
clero: iste dum esset liber ex omnibus, omnium se servum fecit. Illi aut non clero: iste dum esset liber ex omnibus, omnium se servum fecit. Illi aut non evangelizantes manducant, aut evangelizant ut manducent: Malachias imitans Paulum, manducat ut evangelizet. Illi fastum et quaestum aestimant pietatem: Malachias haereditate vindicat sibi opus et onus. Illi felices se credunt, si dilataverint terminos suos: Malachias in dilatanda charitate gloriatur. Illi congregant in horrea, et dolia replent, unde onerent mensas: Malachias colligit in deserta et solitudines, unde impleat coelos. Illi, cum accipiant decimas, et primitias, et oblationes, insuper et de Caesaris beneficio telonia, et tributa, et alios redditus infinitos, solliciti sunt nihilominus, quid manducent, et quid bibant: Malachias nihil horum habens, multos tamen locupletat de promptuario fidei. Illis nec cupiditatis, nec sollicitudinis ullus est finis; Malachias 677 cupiens nihil, non novit
Abbreviated transcription (Latin):
sant̾ circinens parrochẏas om̃s euu̾gelio seruiens ⁊ de enu̾gelio
uiuens: sicut constituit ei dñs dignus ẽ inqͥens oꝑariꝰ m̃cede sua.
Nisi quod frequentiꝰ ipsum euu̾geliũ sine sũptu ponens
de laborib suis suorũ q ferebat unde se & eos qui secum labo¬
rabant in oꝑe ministerii sustineret. Porro si interdũ qͥescẽ opor¬
t̾et. inscis hoc faciebat locis: que ipse ꝑ hẏb̃niam sparserat
unru̾sam. Apud qͦs uͦ morã face libuisset: illorũ se confor¬
mauit moribus ⁊ obseruantiis cõmuni contentꝰ uita ⁊ mensa.
Non fuit inuictu. ñ fuit inuestitu: in quo potuisset malachi¬
as di nosei int̾ cetõs fracres: intantũ cũ maior eẽt humilia¬
mira in malachẏa. quo rara nimiᷤ in aliis. Uerꝰ ꝑfecto apłoꝵ
redicatem cũ frib suis eque nepotib apłoꝵ. Ini añ ant in¬

Expanded text:
santer circuiens parochias omnes, Evangelio serviens, et de Evangelio santer circuiens parochias omnes, Evangelio serviens, et de Evangelio vivens sicut constituit ei Dominus: Dignus est, inquiens, operarius mercede sua . Nisi quod frequentius ipsum Evangelium sine sumptu ponens, de laboribus suis suorumque ferebat, unde se et eos qui secum laborabant, in opere ministerii sustentaret. Porro si interdum quiescere oporteret, in sanctis hoc faciebat locis, quae ipse per Hiberniam sparserat universam: apud quos vero moram facere libuisset, illorum se conformavit moribus et observantiis, communi contentus vita et mensa. Non fuit in victu, non fuit in vestitu, in quo potuisset Malachias dignosci inter caeteros fratres: in tantum, cum major esset, humiliamira in Malachia, quo rara nimis in aliis. Verus profecto aporeditatem cum fratribus suis, aeque nepotibus Apostolorum. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
qs unꝗͣ. etiã si curiosius obseruarit. dep̾hendit ociosum: ñ
dico udum s nutum. Quis manaͣ pelem ue mouente
frustͣ  Imo quid ñ edificans in eius incessu aspectu. habitu.
uultu: Beniq uultus hẏlaritate̾ nec fuscauit meror: nec le¬
iuigauit risus. Totũ in eo disciplinatũ: totũ insigne uͥtutiᷤ.
ꝑfectionis forma. ꝑ omĩa seriꝰ s non austerũ. R emissus inter¬
dum: dissolutꝰ ũꝙͣ. Negligens nichil: ⁊ si ꝓtep̾r multa dis¬
simulans. Quietus sepe: s minime aliqñ ociosus. Adie
pͥmo conu̾sionis sue usq ad extremũ uite. sine pͥo uixit. Non
seruos non ancillas. ñ uillas. ł uiculos. ñ deniq qͥcꝙͣ redditu¬
um ecclesiasticorũ seculariũ ue. uel in ipso habuit epat̾u.
Mense ep̃ali nichil ꝓrsus constitutũ. uel assignatũ: unde eꝑc
inueret. Nec Ñ uel domũ pͥam habuit. Erat aũ pene inces¬

Expanded text:
quis unquam, etiamsi curiosius observarit, deprehendit otiosum, non quis unquam, etiamsi curiosius observarit, deprehendit otiosum, non dico verbum, sed nutum? Quis manum, pedemve moventem frustra? Imo quid non aedificans in ejus incessu, aspectu, habitu, vultu? Denique vultus hilaritatem nec fuscavit moeror, nec levigavit risus. Totum in eo disciplinatum, totum insigne virtutis, perfectionis forma. Per omnia serius, sed non austerus. Remissus interdum, dissolutus nunquam. Negligens nihil, etsi pro tempore multa dissimulans. Quietus saepe, sed minime aliquando otiosus. A die primo conversionis suae usque ad extremum vitae, sine proprio vixit. Non servos, non ancillas, non villas, non viculos, non denique quidquam redituum ecclesiasticorum saeculariumve, vel in ipso habuit episcopatu. Mensae episcopali nihil prorsus constitutum, vel assignatum, unde Episcopus viveret. Nec enim vel domum propriam habuit. Erat autem pene inces
Abbreviated transcription (Latin):
nͥq: plantat᷑ ꝓpagat᷑. fouet᷑. Oculi eiꝰ suꝑ eos: ꝯcura eiꝰ adne¬
cessicates eoriiꝰ. In conciliis q̃ passim celebrant᷑ repetunt᷑ antiq̃
tiadiciones. Quas tm̃ bonas fuisse constitĩt: abolita uͦ negli¬
gentia sacerdotũ. N ec mͦ ueca instaurant᷑: cu dunt᷑ ⁊ noua.
scͥpto mandant᷑. admemoriã posteroꝵ. Quid ni celieꝰ missa
erederent᷑: que tot celestia confirmane miracula : Et ut si¬
dem dictis faciam: ꝑstringã non nulla paucis: quis eni
cuncta enumeret: Quanꝗͣ. libentiꝰ fateor imitandis emo
mũ miraculũ qd̾ dedit: ipse erat. Ut enĩ taceã ut̾iorẽ
hominẽ eiꝰ. euiꝰ pulehrtudinẽ. fortitudinẽ. puritatẽ satis
indicabãt mores ipsius ⁊ uita: ipsum exceriorem ita uno sẽꝑ
modo. ipsoq modestissimo ⁊ decentissimo gessit: ut uil ꝓr¬
sus appareiet in eo. qđ posset offendere intuentes. Et quid
qui ñ offendit in u̾bo: ille ꝑfectus ẽ uir. At uͦ in malachya

Expanded text:
 plantatur, propagatur, fovetur. Oculi ejus super eos, et cura ejus ad necessitates eorum. In conciliis, quae passim celebrantur, repetuntur antiquae traditiones, quas tamen bonas fuisse constiterit, abolitas 676 vero negligentia sacerdotum. Nec modo vetera instaurantur, cuduntur et nova; scripto mandantur ad memoriam posterorum. Quidni coelitus missa crederentur, quae tot coelestia confirmant miracula? Et ut fidem dictis faciam, perstringam nonnulla paucis. Quis enim cuncta enumeret? Quanquam libentius, fateor, imitandis immmum miraculum, quod fecit, ipse erat. Ut enim taceam interiorem hominem ejus, cujus pulchritudinem, fortitudinem, puritatem satis indicabant mores ipsius et vita, ipsum exteriorem ita uno semper modo, ipsoque modestissimo et decentissimo gessit, ut nil prorsus appareret in eo, quod posset offendere intuentes. Et quidem qui non offendit in verbo, ille perfectus est vir . At vero in Malachia
Abbreviated transcription (Latin):
necio h. er serenꝰ ẽ. ymbres non sunt. nec ꝓrime fuisse
memininꝰ. Et si multũ pluisset. qͥs nĩm unꝙͣ hactenꝰ me¬
minit inqͣntaꝯq iluuie ita intumuisse ut oꝑiret t̾ram.
sata ⁊ pͣca ꝑuador: Bigicꝰ dei ẽ iste. ⁊ dnis sepit uias nras.¬

Expanded text:
datio haec? aer serenus est, imbres non sunt, nec proxime fuisse datio haec? aer serenus est, imbres non sunt, nec proxime fuisse meminimus. Et si multum pluisset, quis nostrum unquam hactenus meminit in quantacumque illuvie ita intumuisse, ut operiret 684 terram, sata et prata pervaderet? Digitus Dei est iste, et Dominus sepit vias nos
Abbreviated transcription (Latin):
tores inmiqͥtate sua quã cogicau̾ant. cũ gaudio remiȩauit. adma¬
lachiã: referens oiã ꝑ ordinem que acciderant .s̃. PSciens ma¬
lachias eĩ̃i occasione pace̾ ẽẽ turbatã. nactus oportunũ c̾epꝰ pa¬
cẽ ꝑsemce int̾ ipsos denuo reformare curauit. ⁊ firmare reforma¬
tam. datis ⁊ receptis altrinsecꝰ fide ⁊ iuram̃to Uer̃ illi qͥb ante
pax fracta fuit. in iuriȩ memores. neglecto pacto ⁊ p̾cepto oral
ut imparatos p̃occuparent. redderent q in capire eoni ma¬
iuͣ qd̃ sibi ipsi facẽ cogicassent. Et magno flumine qd utt̾erat
facillime transũdato fluinoio quẽ ñ ꝓcul ab allo offendẽ recen¬
ti sunt. Neq ni iam fluuiolũ s plane fluuiꝰ ingens apparure
uͥq sui tͣnsire uolentib tͥnsitũ negans. Mirari om̃s tantũ nẽ
eẽ. tantillũ ante hac fuisse scientes: ⁊ loqͥ int̾ se. Nude inun¬

Expanded text:
tores in iniquitate sua quam cogitaverant, cum gaudio remeavit ad Matores in iniquitate sua quam cogitaverant, cum gaudio remeavit ad Malachiam, referens omnia per ordinem, quae acciderant sibi. 59. Sciens Malachias ejusmodi occasione pacem esse turbatam, nactus opportunum tempus, pacem per semet inter ipsos denuo reformare curavit, et firmare reformatam, datis et receptis altrinsecus fide et juramento. Verum illi, quibus ante pax fracta fuit, injuriae memores, neglecto pacto et praecepto Maut imparatos praeoccuparent, redderentque in caput eorum malum, quod sibi ipsi facere cogitassent. Et magno flumine, quod intererat, facillime transvadato, fluviolo, quem non procul ab illo offendere, retenti sunt. Neque enim jam fluviolus, sed plane fluvius ingens apparuit, ubique sui transire volentibus transitum negans. Mirari omnes tantum nunc esse, tantillum antehac fuisse scientes, et loqui inter se: « Unde inun
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. et ecce ꝑ me om̃s illi in eorꝑe. isti maiã ꝑeunt. multa in
hune modũ ioq̃bat᷑ lam̃cans or plangens. ⁊ qun si p̾sentẽ
sollicitans ⁊ compellans mralachiã adũsus malignantes.
at int̾im impii cũ qͥb fecerant pacẽ insequi non desiste¬
bant ad ꝑdeudum eos. Et ecce sꝑc mendax in ore quonĩdã
uirorũ qui eos deciꝑce. Et occuirerunt illis iiuia uiri n̾ci¬
antes factam irruptionẽ interras ipsorũ ab adũs ariis. more
gladii consumi oĩa ce dirpi bona eorũ: uxores qͦ ac lib̾os
toll ⁊ abduci. his auditis reu̾si st̃ festinant᷑ Sequebantẽ ul¬
timi pͥmos: qͦ irent aut qͥd accidi̾t nescientes. Nec Ñ om̃s au¬
dierant uiros ioquentes. Cumq uenissent ⁊ inuenissent ni¬
chil eon q̃ nunciata erant confusi sc̃ : clep̾hensi in malicia sua.
Et cognouer᷑ sp̃ui errous se tͣditos ꝑꝑ nunciũ malachie quẽ
decepunt: ⁊ nom̃ ipsiꝰ qͦd spuer᷑. Porro ep̃e audiens frustratos ꝑdi¬

Expanded text:
lum; et ecce per me omnes, illi in corpore, isti in anima pereunt! » Multa in hunc modum loquebatur lamentans et plangens, et quasi praesentem sollicitans et compellans Malachiam adversus malignantes. Interim vero impii cum quibus fecerant pacem, insequi non desistebant ad perdendum eos: et ecce spiritus mendax in ore quorumdam virorum, qui eos deciperet. Et occurrerunt illis in via viri, nuntiantes, factam irruptionem in terras ipsorum ab adversariis: in ore gladii consumi omnia, et diripi bona eorum, uxores quoque ac liberos tolli et abduci. His auditis, reversi sunt festinanter. Sequebantur ultimi primos, quo irent, aut quid acciderat, nescientes. Nec enim omnes audierant viros loquentes. Cumque venissent, et invenissent nihil horum quae nuntiata erant, confusi sunt, deprehensi in malitia sua. Et cognoverunt spiritui erroris se traditos propter nuntium Malachiae quem deceperunt, et nomen ejus quod spreverunt. Porro episcopus audiens frustratos prodi
Abbreviated transcription (Latin):
glie. qd rex nescio quid mali suspicaret᷑ de bono illo homine
si transiret. Nam neq alios ep̃os transire sinebat. Quod qͥd ĩpe¬
dimentuͣ ⁊ sifuit contͣnum malachie uoluntati s ñ uo¬
to. Dolebat differri a desiderio suo nesciens mag̾ rħ impletũ ir
Nam si incontinenti transisset. oporcebat transire etiam cla¬
ramuallẽ. ut sũmũ pontificem sequeret᷑. Iam ñ abierat ⁊
erat rome aut ppe romã. Nunc uͦ intercedente dilatione
factũ est ut cardĩ tͣnsfretans ad loeũ ⁊ horã scĩssimi sui obitꝰ opo
occurreret. Qui anobis susceptus ẽ tanꝗͣ uerꝰ ab occidente ue¬
miens uisitans nos oriens ex alco. O quantũ nr̃e clareualli ir¬
radians sol ille claritatis ad auxit. ꝗͣ iocundus aderus intͦicũ
occurri. Quã lecꝰ inoscula rui. ꝙͣ lecis brachiis missã celitꝰ mͥ
amplexꝰ sum grãm. Quam alacͥ uultu ⁊ aio mi pat̾ introduxi

Expanded text:
gliae, quod rex nescio quid mali suspicaretur de bono illo homine, gliae, quod rex nescio quid mali suspicaretur de bono illo homine, si transiret: nam neque alios episcopos transire sinebat. Quod quidem impedimentum, etsi fuit contrarium Malachiae voluntati, sed non voto. Dolebat differri a desiderio suo, nesciens magis per hoc impletum iri. Nam si incontinenti transisset, oportebat transire etiam Claram-Vallem, ut summum Pontificem sequeretur. Jam enim abierat, et erat Romae, aut prope Romam. Nunc vero intercedente dilatione factum est ut tardius transfretans, ad locum et horam sanctissimi sui obitus opportune . Qui a nobis susceptus est, tanquam verus, ab Occidente veniens, visitans nos Oriens ex alto. O quantum nostrae Clarae Valli irradians sol ille claritatis adauxit! quam jucundus ad ejus introitum occurri! quam laetus in oscula rui! quam laetis brachiis missam mihi coelitus amplexatus sum gratiam! quam alacri vultu et animo, mi pater, introduxi
Abbreviated transcription (Latin):
ibi statueroe alb̃am. Et relicto illic de filiis suis fr̾ib nr̃is
monachorũ conuentũ ⁊ abb̃e. nam secũ ad hoc ipsum eos addu¬
rerat. ualedicens eis ꝓfectus ẽ. Ee cum tͣnsiret occurrit ei rex dd̃
a quo susceptꝰ est eͣ gaudio. ⁊ retentꝰ ꝑ ali qͦt dies. multa q oꝑa¬
tus placita deo inchoatũ repecit it̾. Et ꝑtransiens scociã impso
intͦitu anglie diu̾tit ad eccłam gisiburnensem. uͥ habitant ui¬
ri religiosi. canonicã ducentes uitã. ab anti quo familiares ei. ꝓ
sua religione ⁊ honestate. Ibi adducta est ad eũ puella patiens mor¬
bum quẽ cancrum uulgo appellant ipso horrendũ uisu. & sa¬
nauit eam. Nam ubi aqua cui benedixit asꝑsa sunt ulcer̃
loca dolorem ñ senste. Die uͦ sequenti: uix ulcera apparebant
Abiens inde. admare uenit : s negat᷑ tͣnsitus. Causa in fallor
fuit orta si multas quedã inter sũmum pontifice̾ ⁊ regem an¬

Expanded text:
ibi statueret abbatiam. Et relicto illic de filiis suis, fratribus nostris, ibi statueret abbatiam. Et relicto illic de filiis suis, fratribus nostris, monachorum conventu et abbate nam secum ad hoc ipsum eos adduxerat, valedicens eis, profectus est. 69. Et cum transiret, occurrit ei rex David, a quo susceptus est cum gaudio, et retentus per aliquot dies: multaque operatus placita Deo, inchoatum repetit iter. Et pertransiens Scotiam, in ipso introitu Angliae divertit ad ecclesiam Gisiburnensem, ubi habitant viri religiosi, canonicam ducentes vitam, ab antiquo familiares ei pro sua religione et honestate. Ibi adducta est ad eum mulier patiens morbum, quem cancrum vulgo appellant, ipso horrendum visu; et sanavit eam. Nam ubi aqua, cui benedixit, aspersa sunt ulcerum loca, dolorem non sensit. Die vero sequenti vix ulcera apparebant. Abiens inde, ad mare venit; sed negatur transitus. Causa, ni fallor, fuit orta simultas quaedam inter summum pontificem et regem An
Abbreviated transcription (Latin):
Instare ⁊ cet̾i om̃s. Tunc ille parũꝑ delib̾ans penicẽ pͥmo qd̃ se
alligasset qua exireit ñ inueniens. Q ngustie undiq dũ niloc¬
curreror ab alterut᷑ tutũ ꝑiculo uoti indelic aut pmissi. Uisũ
ẽ tandem id potius eligendum quod inp̃sentiarͣ p̾lus urget:
reliquũ suꝑneiȩ cõmittendum dispositioni. Annuit. tͥstis
quid s mag̾ illos noluit contͥstare. Et spondens eis ut uolunt.
ascendit nauẽ. Et cum iam fere medium it̃ equoreũ ꝑegissent.
subito contrariꝰ uentus nauẽ repellit. ⁊ reducit interrã hyb¬
ne. Descendens de naui inpso portu inquadam sua eccła ꝑuoc¬
tauit. Et letꝰ grãs egit. diuine consilio puidentie. quo factũ ẽ
ut iam fecĩt satis psua ꝓmissione. Mane uͦ intͣns nauem. ipsa
die ꝓsꝑo cursu tranffretauit. ⁊ uenit inscociam. Die t̾cia ꝑ¬
uenit adlocũ qui uiride stagnũ dicit᷑. quẽ fecãt p̾ꝑari ut

Expanded text:
» Instare et caeteri omnes. Tum ille parumper deliberans, poenitere primo quod se » Instare et caeteri omnes. Tum ille parumper deliberans, poenitere primo quod se alligasset, qua exiret non inveniens. Augustiae undique, dum nil occurreret ab alterutro tutum periculo, voti videlicet, aut promissi. Visum est tandem id potius eligendum, quod in praesentiarum plus urgeret, reliquum supernae committendum dispositioni. Annuit tristis quidem; sed magis illos noluit contristare: et spondens eis, ut volunt, ascendit navem. Et cum jam fere medium iter aequoreum peregissent, subito contrarius ventus navem repellit, et reducit in terram Hiberniae. Descendens de navi, in ipso portu in quadam sua ecclesia pernoctavit. Et laetus, gratias egit divinae consilio providentiae, quo factum est ut jam fecerit satis pro sua promissione. Mane vero intrans navem, ipsa die prospero cursu transfretavit, et venit in Scotiam. Die tertia pervenit ad locum qui Viride-Stagnum dicitur: quem fecerat praeparari, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ multi tam̃. Ad quẽ unus illorũ catholicus nomine. flebi¬
li uoce ⁊ uultu. heu tu abis inquit. ⁊ inquanta pene cotidia
na uexatione me desinis non ignoras. ñ fers opẽ misertꝰ mei.
Si dignus ego qui patiar fratres quid peccauer̃. qͥ iux diem
noctem ue ullam. atam laboriosa cura ⁊ custodia mei feri¬
atam habere sinunt᷑: his uerbis ⁊ lacͥmis filii flebat enĩ.
pat̾na uiscera conciissa sunt. ⁊ amplexatꝰ ẽ eũ blandiendo.
Imp̃sso q pectori eiꝰ signo crucis. ceitꝰ esto inqͥt te eiusmͦi
nil passurũ donec redeam. E rat aũ epilenticꝰ ⁊ cadebat fre¬
quent̃. ita ut int̾dum ñ semel s sepiꝰ pateret᷑ indie. Hoc iã ꝑ
sex annos morbo horrids laborabat s ad u̾bũ malachie ꝑfecte
In ipso ascensu nauis accedunt duo ex his qui illi cariones
unt nisi spondeas te dacur. Spondet. Et illi. Uolumus nobis
ceito ꝓmitti atua dignatione. te inhib̃niam incolumẽ reu̾sur̃.

Expanded text:
nte. Ad quem unus illorum, Catholicus nomine, flebili voce et vultu: « Heu, tu abis, » inquina vexatione me deseris, non ignoras, nec fers opem misertus mei! Si ego dignus qui patiar, fratres quid peccaverunt, qui vix diem, noctemve ullam a tam laboriosa cura et custodia mei feriatam habere sinuntur? » His verbis et lacrymis filii flebat enim paterna viscera concussa sunt, et amplexatus est eum blandiendo, impressoque pectori ejus signo crucis: « Certus esto, » inquit, « te ejusmodi nil passurum, donec redeam. » Erat autem epilepticus, et cadebat frequenter, ita ut interdum non semel, sed saepius pateretur in die. Hoc jam per sex annos morbo horrido laborabat: sed ad verbum Malachiae perfecte 68. In ipso ascensu navis accedunt duo ex his, qui illi familiarunt, « nisi spondeas te daturum. » Spondet. Et illi: « Volumus nobis certo promitti a tua dignatione, te in Hiberniam incolumem reversurum.
Abbreviated transcription (Latin):
uniuerse tetre. Heruntiñ ñ sapit honor: opus exercet᷑ le¬
gationis. Multis in locis celebrant᷑ conuentus multi: neqͣ
regio seu porcio regionis. legationis fructu ⁊ utilitate fiau¬
detur. Seminat᷑ suꝑ om̃s aquas: ñ ẽ qui se abscondit ab oꝑa
sollicitudinis eiꝰ. Non sexis: ñ etas. non conditio. n ꝓfessio
reputat᷑. U̾q semen spangit̾ salutare : uͥq intonat tuba
celestis. Nͥq discurrit. uͥq irrũpit euaginato gladio lii¬
gue. ad faciendam uindictam innationibus. ancrepationes
inpplis. T eror enĩ suꝑfacientes mala. E lamat iniquis nolice

Expanded text:
universae terrae. Verumtamen non sapit honor. Opus exercetur leuniversae terrae. Verumtamen non sapit honor. Opus exercetur legationis: multis in locis celebrantur conventus multi, ne qua regio, seu portio regionis, legationis fructu et utilitate fraudetur. Seminatur super omnes aquas: non est qui se abscondat ab opera sollicitudinis ejus. Non sexus, non aetas, non conditio, non professio reputatur. Ubique semen spargitur salutare, ubique intonat tuba coelestis. Ubique discurrit, ubique irrumpit, evaginato gladio linguae ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis. Terror ejus super facientes mala.
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. ⁊ illa intacta remansit: magno quidem ⁊ dei mi-¬
raculo ⁊ merito malachye. Et pulchre oꝑi feclo ⁊ abhomi¬
nando fedum int̾uenit. ⁊ abhominabile monstrum. Non
prsus alit̾ decuit bestialem extingui libidinem. quã
ꝑ frigidissimũ uermẽ: nec alit̾ temerarium frenari ausum
frustari conatũ. quã ꝑuilem inutilemq bestiolam. Et ħ
loco isto sufficiant pauca de plurib Nunc iam reliqua ꝓ¬
sequamur.
cuit monasterio suo bencorensi: ut pͥmi filii primã
reciꝑent grãm. Quid animi putas gessisse illos. sano
de uia tam longua recepto patre. ⁊ illo parre. Nec mirum
si se tota in gaudium effuderͣ uiscera eorũ in reditu eius:
quando ⁊ exceris circunqͣq gentib incredibilẽ iox leticiã.
uelox rumor inuexit. Deniq de ciuitatib ⁊ castellis. ⁊ ui¬
cis occurrunt ei: quoeͬq diuercat suscipit᷑ exultacione

Expanded text:
scessit, et illa intacta remansit, magno quidem et Dei miscessit, et illa intacta remansit, magno quidem et Dei miraculo, et merito Malachiae. Et pulchre operi foedo et abominando foedum intervenit et abominabile monstrum. Non prorsus aliter decuit bestialem exstingui libidinem, quam per frigidissimum vermem: nec aliter temerarium frenari ausum, frustrari conatum, quam per vilem, inutilemque bestiolam. Et haec loco isto sufficiant pauca de pluribus: nunc jam reliqua prosequamur. cuit monasterio suo Benchorensi, ut primi filii primam reciperent gratiam. Quid animi putas gessisse illos, sano de via tam longa recepto patre, et illo patre? Nec mirum, si se tota in gaudium effuderunt viscera eorum in reditu ejus, quando et exteris circumquaque gentibus incredibilem mox laetitiam velox rumor invexit. Denique de civitatibus, et castellis, et vicis occurrunt ei; et quocumque divertat, suscipitur exsultatione
Abbreviated transcription (Latin):
firinos ⁊ male habentes. illo portare consueuer̃ ⁊ sanant᷑ multi.
¶Mulier cotis dissolutis menbris plaustro uecta illuc. pedibus
suis remeauit domũ: una duͬtaxat nocte non frustra in loco sc̃o
prestolata miscđiam dñi. ¶A. lia quedam ibidem ꝑnoctabat
inoratione. quam forte reꝑiens solam hõ barbarus. accensus
libidine. n sui minime compos: irruit rabiosus ineã. Conũ¬
sa illa ⁊ tremefacta suspiciens adu̾tit hoĩem plenũ diabolico
spũ: & heus tu inquit miser qͥd agis: Considera ubi es. re¬
uerere hec scã defer deo: defer seruo eius malachy e. parce
⁊̃ tibi ipsi. Non destitie ille. furiis agrtatus iniquis. Et ee¬
ce qd̃ horribile dictu ẽ uenenatũ ⁊ tumidũ animal qd̃
buphonem uocant: uisum ẽ reptans exire de inter femo¬
ra mulieris. Quid plura: Terrefactus resilit homo: &
datis saltibus festinus oratorio exilit. Ille confusus ab¬

Expanded text:
firmos et male habentes illi portare consueverunt, et sanantur multi. firmos et male habentes illi portare consueverunt, et sanantur multi. Mulier totis dissolutis membris, plaustro vecta illuc, pedibus suis remeavit domum, una duntaxat nocte non frustra in loco sancto praestolata misericordiam Domini. Alia quaedam ibidem pernoctabat in oratione: quam forte reperiens solam homo barbarus, accensus libidine, et sui minime compos, irruit rabiosus in eam. Conversa illa, et tremefacta, suspiciens advertit hominem plenum diabolico spiritu: « Heus tu, » inquit, « miser, quid agis? Considera ubi es, reverere haec sancta, defer Deo, defer servo ejus Malachiae, parce et tibi ipsi. » Non destitit ille, furiis agitatus iniquis. Et ecce quod horribile dictu est venenatum et tumidum animal, quod bufonem vocant, visum est reptans exire deinter femora mulieris. Quid plura? Terrefactus resilit homo, et datis saltibus, festinus oratorio exsilit. Ille confusus ab
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ uiri. Et amauit ut̾q malachẏam quã diu uixit:
tanꝙͣ. qui illum amorte reuocasset. Rogabant eũ ma-¬
nere ꝑ aliquot dies: s ille declinans gloriam. morã n̾
crugeldum: occurrit puella muca. Orante illo solutũ est
uinculum linguȩ eiꝰ: ⁊ loquebat᷑ recte. ¶Dehinc uillam in¬
grediens. quam nominant ecclesiam scĩ michaelis. oblatam
sibi mulierem freneticam. ꝯuinctam funib coram õi ppło
curat: ⁊ dimissa in columi ꝓficiscit᷑. ꝑueniens uͦ adportũ
lapasꝑi. transitũ ibi ꝑ aliquot dies p̾stolabat᷑: s mora mini¬
me transiit ociosa. Construit᷑ interim de uirgis insepẽ texti
oratoriũ: ipso iubente. ipso oꝑante parit̾. Consũmatũ circim¬
dedit uallo: atq interiacens spacium incimiteriũ benedixit.
Sane merita benedicentis miracula satis declarant: que usq
hodie ibi actitari ferunt᷑. Inde est quod de finitimis locis in¬

Expanded text:
amorem viri. Et amavit uterque Malachiam, quandiu 675 vixit, amorem viri. Et amavit uterque Malachiam, quandiu 675 vixit, tanquam qui illum a morte revocasset. Rogabant eum manere per aliquot dies: sed ille declinans gloriam, moram non Crugeldum, occurrit puella muta. Orante illo, solutum est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte. Dehinc villam ingrediens, quam nominant ecclesiam Sancti-Michaelis, oblatam sibi mulierem phreneticam, et vinctam funibus, coram omni populo curat, et dimissa incolumi, proficiscitur. Perveniens vero ad portum Laperasperi, transitum ibi per aliquot dies praestolabatur: sed mora minime transiit otiosa. Construitur interim de virgis in sepem textis oratorium, ipso jubente, ipso operante pariter. Consummatum circumdedit vallo, atque interjacens spatium in coemeterium benedixit. Sane merita benedicentis miracula satis declarant, quae usque hodie ibi actitari feruntur. 41. Inde est, quod de finitimis locis in
Abbreviated transcription (Latin):
filias quinq Et sic multiplicato semuie: augescit indiẽ
numerꝰ monachoiũ iuxta desid̃̾ium. ⁊ uaticiniũ malachẏe.
Nunc iam repecamꝰ ordinẽ narrationis. Malachias ꝓfectꝰ¬
ꝓsꝑe ꝑuenit scotiam. Et inuenit dauid rege̾ qui adhuc
hodie suꝑ ẽ in qͦdam castello suo: cuiꝰ filiꝰ infirmabat᷑ admoi¬
tem. Ad quem ingressus. honorifice a rege susceptus. ⁊ humi¬
lit̾ exoratus ut sanaret filiũ suũ: aqua cui benedixit asꝑsie
iuuenem. ⁊ intuens in eũ ait. Confide fili ñ morieris hac ui¬
tatem leticia patͥs: clamor ⁊ strepitus tocius exultantis familie.
Exiit sermo ad om̃s: nec enim quod indomo regia. ⁊ regis ac¬
ciderat filio. latere potuit. E ecce ubiq resultans grarum
actio ⁊ uox laudis:tũ ꝓsalute dñi tũ ꝓmiraculi nouitate.
henricꝰ est iste. nam uiuit adhuc unicus patris sui. miles
fortis ⁊ prudens: prissans ut aiunt. insectando iusticiam ⁊

Expanded text:
filias quinque: et sic multiplicato semine, augescit in dies filias quinque: et sic multiplicato semine, augescit in dies numerus monachorum, juxta desiderium et vaticinium Malachiae. Nunc jam repetam in Scotiam. Et invenit David regem, qui adhuc hodie superest, in quodam castello suo: cujus filius infirmabatur ad mortem. Ad quem ingressus, honorifice a rege susceptus, et humiliter exoratus, ut sanaret filium suum; aqua, cui benedixit, aspersit juvenem, et intuens in eum, ait: « Confide, fili, non morieris hac vitatem laetitia patris, clamor et strepitus totius exsultantis familiae. Exiit sermo ad omnes, nec enim quod in domo regia et Regis acciderat filio, latere potuit. Et ecce ubique resultans gratiarum actio, et vox laudis, tum pro salute domini, tum pro miraculi novitate. Henricus est iste: nam vivit adhuc unicus patris sui, miles fortis et prudens, patrizans, ut aiunt, in sectando justitiam et