comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis ex cusatio. adu̾sus p̾cepta legum
nio fundum puttolanim ioge cõ¬
mussaria emerat data parie pecine.
ita ut si intri duos m̃ses abemp¬
tione etus ituq p̃tii partem dimidi¬
am ñ soliuiss. inc̾ptus ce̾t. ittm sũ
tra alios duos m̃sos rtliquum p̃tiũ
ñ numãss similit̾ osset ĩemptus. ĩ¬
tra pͥo ⁊es duos m̃sos lariano de¬
stũcto. rutiliana pupillaris ctatis
succt serit. cuius tutores ĩ solutio¬
ne cessancrĩt. uenditor denutiatio¬
mous tutori¬
nious
sepe datis. post annũ cand̃ possessio¬
nem claudio tela macho uenditat.
pupiua ĩintegrum restitui desitera¬
uit. uictatam ap̃ pretorem quam
ap̃ prcfictum urũ ꝓuocauerat pu¬
talum itnc iudicatum ꝙ pat̾ cius ñ
ꝙ dics cõmitendi ĩ tempus pupile
stitui eam. ꝙ uenditor itnuntrãdo
post diem quã placucrat eẽ commis¬

Expanded text:
tis excusatio aduersus praecepta legum nio fundum Rutilianum lege commissoria emerat data parte pecuniae, ita ut si intra duos menses ab emptione reliqui pretii partem dimidiam non soluisset, inemptus esset, item si intra alios duos menses reliquum pretium non numerasset, similiter esset inemptus. intra priores duos menses Lariano defuncto Rutiliana pupillaris aetatis success‹e›rat, cuius tutores in solutione cessauerunt. uenditor denuntiationibus tutoribus saepe datis post annum eandem possessionem Claudio Telemacho uendiderat. pupilla in integrum restitui desiderabat: uicta tam apud praetorem quam apud praefectum urbi prouocauerat. putabam bene iudicatum, quod pater eius, non quod dies committendi in tempus pupillastitui eam, quod venditor denuntiando post diem, quo placuerat esse commis
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad eos ꝑtinet. hedictum quos p̃¬
tor ꝓpitet sine ꝑ missu suo uocan.
qm̃ aditus potuit pm̾ittẽ. patronõ
puta ⁊ parẽtos. dem̾i adiecit ncꝙ
tesenterctur. ed ad os supͣ scriptos
ptinet. p̃ter quam ad cosum ꝗab

Expanded text:
nec ad eos pertinet hoc edictum, quos praetor prohibet sine permissu suo vocari, quoniam aditus potuit permittere: patronos puta et parentes. Deinde adicit "neque defenderetur": quod ad omnes supra scriptos pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
minori fecimiã crecddit melio et̾
causi ꝯsum̃tis. nisi locupietior ces
iueniatur litis ꝯtestate tpr is ꝙ actep̾¬
omores. si ĩ uidicãm coꝵꝓmiserunti
tutdre auctore stipuiati sũt̾ in ũttgrũ
nstitutionẽ adu̾sus talem obugatõ¬
nẽ iure desiterant mo  ndato

Expanded text:
minori pecuniam credidit, melior est causa consumentis, nisi locupletior ex hoc inueniatur litis contestatae tempore is qui accepit.Minores si in iudicem compromiserunt et tutore auctore stipulati sunt, integri restitutionem aduersus talem obligationem iure desiderant. 35 Hermo
Abbreviated transcription (Latin):
lus malus admissus sit. ut tp̃s exi¬
ret. ¶siquiscum actionẽ ciui¬
lom haleret. ł honorariam ĩstipula¬
tum decluctã. acceptilationc. ł alio
nd sustuł̾it. de clolo cxꝑiri ñ potĩt
quoniam habuit aliam actionẽ. nͥ

Expanded text:
lus malus admissus sit ut tempus exiret. Si quis cum actionem ciuilem haberet uel honorariam, in stipulatum deductam acceptilatione uel alio modo sustulerit, de dolo experiri non poterit, quoniam habu
Abbreviated transcription (Latin):
diffiritio i̾ est.¶ nõ fuit aũ ꝯten¬
dicebãt. ⁊ ꝓ sou̾crtia hoc nom̃ accipi¬
ebãt. maxunc si adu̾sus hostẽ iatro¬
ncm ue quis macͥnctur. ¶ ait p̃tor
ii dchis reb alia actio ñ crit. mento

Expanded text:
to uera est. Non fuit autem contendicebant et pro sollertia hoc nomen accipiebant, maxime si aduersus hostem latronemue quis machinetur. Ait praetor: 'si de his rebus alia actio non erit'. merito
Abbreviated transcription (Latin):
Ip.Hoc cclicto p̃tor adu̾sus uarios
et coloios qui aliis offucrũt calliditatẽ
quadam subucnit. ne uel illis malitri
sua sit lucrosa.ł istis simplicitas dam¬
pnosa.¶ uerba aũt eclicti talia sunt. q̃
tolo malo facta esse dicẽtur. si dehis re¬
b alia actio ñcrit. et iusta cã esst uidcbi¬
tur. iudiciũ dabo¶ dolum malũ ẜuiu
ꝗd̃ ita diffinit.macͥnationẽ quandam
altĩus decipict̃i causa cũ aluit simula¬
tur et auut agitur. lab̾o aũ posse et sine
simuiatione idagiait ꝗs cutũucna¬
tur: posse ⁊ finc dolomalo auut agia
aliuit sumuuari. sicuti faciũt ꝗ phuiꝰ

Expanded text:
Hoc edicto praetor aduersus uarios et dolosos, qui aliis offuerunt calliditate quadam, subuenit, ne uel illis malitia sua sit lucrosa uel istis simplicitas damnosa. Uerba autem edicti talia sunt: 'Quae dolo malo facta esse dicentur, si de his rebus alia actio non erit et iusta causa esse uidebitur iudicium dabo.' Dolum malum Seruius quidem ita definiit machinationem quandam alterius decipiendi causa, cum aliud simulatur et aliud agitur. Labeo autem posse et sine simutur; posse etiam sine dolo aliud agi et aliud simulari, sicuti faciunt qui per
Abbreviated transcription (Latin):
Tefcri  iũt uisiurĩdum iudicẽ opor¬
tet ctꝵ s niũs detulit insuadum.¬
ĩinfimitum ucct.s. in uitce modur
unt iutãto statu̾c possit.ũ intracortã
quãtitaton unctur. nec antpta occa¬

Expanded text:
 iusiurandum iudicem oportet: ceterum si alius detulerit iusiurandumin infinitum licet. sed an iudex modum iuriiurando statuere possit, ut intra certam quantitat
Abbreviated transcription (Latin):
trnctaus captũ sc cẽ dicat. dumi
ta q̃ ꝓ causa sũt dicta ñ aliegat. uił
ab ad̾uocatis ꝓditum q̾atur doru¬
ꝙ glabrionem acilii i⁊ duus scuc¬
rus et imꝑator añt non audicrũt
incolorate restitui desitcranttm rof¬

Expanded text:
tum se dicat, dum ea, quae pro causa sunt, dicta non allegat vel ab advocatis proditum queratur. denique Glabrionem Acilium divus Severus et imperator Antoninus non audierunt incolorate restitui desiderantem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ haltre. tu ficciusscris ꝓco. ñ est equũ
fideuissori ĩ nccem mã. subueniri. set
potius ip̃i tengãda crit mãdati actio
In suma ꝑpendendum crit p̃tori cui
potius subucniat. uirum credito ri. ã
ficciussori. nã minor captus. ncutni
tencbitur faciuus ĩ mandatort dicẽ¬
dum erit ñ cełe ei subucniri. ħͥ enuim ut¬
uit affirmator fuit ⁊ suasor ut eũ mi¬
riore ꝯtraheretur. un tractari põt. mĩor
ĩintcgrũ itstitutionẽ. utium ausus c̾¬
ditorem. anadusus fidciussorẽ immplo

Expanded text:
ideiusseris pro eo, non est aequum fideiussori in necem meam subueniri, sed potius ipsi deneganda erit mandati actio. in summa perpendendum erit praetori, cui potius subueniat, utrum creditori an fideiussori: nam minor captus neutri tenebitur. facilius in mandatore dicendum erit non debere ei subvenire: hic enim velut adfirmator fuit et suasor, ut cum minore contraheretur. unde tractari potest, minor in integrum restitutionem utrum adversus creditorem an et adversus fideiussorem imp
Abbreviated transcription (Latin):
suos fac̃.Siuiuariis ĩcluic fore in
ea possessionc custodichãtur. qñ usus
fructus cepit. nũcͥcoͣtcre cas fructu¬
arius possit. occitẽ non posfit. ab̾cas
si quas initio ĩcluscrit opis sius.
post. sibi met ipẽ incicrĩt. ee lapse¬
ue fucrit. hec fructuarii uiris sĩt cõ¬
modissime tñ ne psingula aĩaliac
faccuitatis fructuaru ꝓpt̃ discictiõe
difficulẽ ius inccrtũ sit. suffic̾ cunto
num ꝑ sĩgula quoq gcrła feraꝵ fic¬
nitousufructudnõ pͥctitis assigra¬
re ꝗ fuit cepti usus fructus tẽpore
mus adalios uclutihis ꝗ fundum
usũ fructũm cedot potost.

Expanded text:
ivariis inclusae ferae in ea possessione custodiebantur, quando usus fructus coepit, num exercere eas fructuarius possit, occidere non possit? alias si quas initio incluserit operis suis vel post sibimet ipsae inciderint delapsaeve fuerint, hae fructuarii iuris sint? commodissime tamen, ne per singula animalia facultatis fructuarii propter discretionem difficilem ius incertum sit, sufficnumerum per singula quoque genera ferarum finito usu fructu domino proprietatis adsignare, qui fuit coepti usus fructus tempore.mus ad alios: ueluti is qui fundum usum fructum cedere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ curatorẽ nͨe aduit. uł presidem ab
crat. s ꝙ iõ dicit et ĩdignum esse ꝓp¬
ter irrogatam penam. non icit qd̃
enum cõmune ũt delictum cum ut¬
iłia ctatis ¶s̃ quis tam̃ minor. tric¬

Expanded text:
procuratorem, nec dixit, uel praesidem ubi erat. sed quod idem dicit et indignum esse propter irrogatam poenam, non recte: quid enim commune habet delictum cum uenia aetatis?Si quis tamen maior uig
Abbreviated transcription (Latin):
tus intetur. ꝙ cum poss restitui int̃
tp̃s statutum ex põna tefũcti nõ
fecit pline si defũctus ad ĩ integru
restitutionẽ modicum tp̃s ex anno
utiu habuit. huic nr̃di minori pot
annum. uicessimũ ꝗntum ãnum
completũ non totum statutũ tp̃s
dabimus ad ĩ integruĩ restitutionẽ.
s id dum tarat tͣp̃s ꝙ habuit is cui

Expanded text:
tus uidetur, quod, cum posset restitui intra tempus statutum ex persona defuncti, hoc non fecit. plane si defunctus ad in integrum restitutionem modicum tempus ex anno utili habuit, huic heredi minori post annum uicensimum quintum completum non totum statutum tempus dabimus ad in integrum restitutionem, sed id dumtaxat tempus, quod habuit is cui
Abbreviated transcription (Latin):
ditorio suo eximinari. idem ĩpatori
licinio frõtoni rescripsit. ĩ soutum
tione dictam aliũ in intogrũ restitu¬
tione tribucre. nͥ solum pͥncipem. s
si abĩpatore iutce datus cognoscat.
rstitutio abalo naprincige qui ui¬
dicem destinauit. ñ fic̾t. non so¬
lum aũt minorib ucrum fuccesso¬
tiodatur ⁊ si suit ip̃si muores.

Expanded text:
ditorio suo examinari.Idem imperator Licinnio Frontoni rescripsit insolitum tione dictam alium in integrum restitutionem tribuere nisi solum principem.Sed et si ab imperatore iudex datus cognoscat, restitutio ab alio nisi a principe, qui iudicem destinauit, non fiet.Non solum autem ‹m›inoribus, uerum successodatur
Abbreviated transcription (Latin):
stitite ogedus est. quod non ꝑue¬
nerit. ex peculio corum prestare. sie
neutro satis siet. dolus ẜu ĩttrue¬
nerit. aut u̾beru castigandus. aut
nõxe tedĩlus erit. s ⁊ si. filius. f.ħ

Expanded text:
iubendus est, quod non peruenerit ex peculio eorum praestare: si ex neutro satisfiet et dolus serui interuenerit, aut uerberibus castigandus aut noxae dedendus erit. sed et si filius f
Abbreviated transcription (Latin):
audic̃dus cst. si ucro iam distracta hr̃cdti¬
tatt. et negotus finitis. ad patam pccu¬
numlatorib substitutiuonat. ntpellẽ¬
dus est. mĩtoq partius ꝙ rac causa hir¬
tam minoris restitucudum eẽ Sif̃

Expanded text:
audiendus est: si uero iam distracta hereditate et negotiis finitis ad paratam pecuniam laboribus substituti ueniat, repellendus est: multoque parcius ex hac causa heredem minor
Abbreviated transcription (Latin):
iorisctatis. ñ potest facue dominusi
aud̾iri nͥ mandato cius gestum entc
uoc a procuratore ẜuare respõ fsit. ogõr
si ꝓcuratorio noie minor circum sc̃p¬
tus sit imputandelet ħ comino qui
tali cõmisit sua negotriad et maitel
te negotus muoris int̾uen̾it. istitũc¬
dus enͣt ne maiori dãpnum accelat
ꝙ si hoc ficere eertcusauerit. tunc si cõ¬
uentus fuenit negotiorum gestoꝵ. ad¬
u̾sus hanc actionem ñ restituctin s
cõrellendus est sic ci cecłe auxuliũ in ĩ¬
tegrum restitutionis. ut ꝓcuritorem
cumꝰ ĩ rem suã factat. ut possit ꝑhunc
modum dãpnũ sibi ꝓpter minoro
ca que cũ minorib gcruntur. rescindẽ¬
da sunt. s ad ronĩi et equum nedigẽla
sunt.ne magno ĩ cominõ hiuus ctatĩ
homines afficerc̃tur nemine cũhis
ꝯtranente. ⁊ quodam mõ cõmortium e¬
cis interdicactur itaq nͥ aut manifei¬
sta cutum scͥptiõ sit. aut tam ncͣgligẽt᷑
in ca causa uersati sit. prctor sc ĩtt̃pocͣ ñ

Expanded text:
us audiri, nisi si mandatu eius gestum erit nec a procuratore seruari res possit. ergo et si procuratorio nomine minor circumscriptus sit, imputari debet hoc domino, qui tali commisit sua negotia. idque et Mate negotiis maioris interuenerit, restituendus erit, ne maiori damnum accidat. quod si hoc facere ‹re›cusauerit, tunc si conuentus fuerit negotiorum gestorum, aduersus hanc actionem non restituitur: sed compellendus est sic ei cedere auxilio in integrum restitutionis, ut procuratorem eum in rem suam faciat, ut possit per hunc modum damnum sibi propter minorem ea, quae cum minoribus geruntur, rescindenda sunt, sed ad bonum et aequum redigenda sunt, ne magno incommodo huius aetatis homines adficiantur nemine cum his contrahente et quodammodo commercio eis interdicetur. itaque nisi aut manifesta circumscriptio sit aut tam neglegenter in ea causa uersati sunt, praetor interponere se non
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃s Eciẽlũ est freq̃n̾tes
esse in osficiosi querclas. omnu
crum tam parẽtib quam uberis
de in officioso licet disputare. cog̾¬
ti eͥ ꝓp̃rii ꝗ sunt ultra fratrẽ. me¬
lus faciẽt si se sũptib inagnib

Expanded text:
Sciendum est frequentes esse inofficiosi querellas: omnibus enim tam parentibus quam liberis de inofficioso licet disputare. cognati enim proprii qui sunt ultra fratrem melius facerent, si se sumptibus inanib
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtlitatẽ uideti. quã ꝗdem nec¬
stit sibi deferri.cumq ii ꝗ ius suur.¬
eligẽtes id ꝙ putãt sibi cõpetere. ñ
amittãt. Qud̃ euenit ĩ patrono qui
iudiciũ tefucti falsa opinione mo¬
tus.ãplexus ẽ. is eñi non uitetur
ronoꝵ possessçionẽ ꝯtratabulas re¬

Expanded text:
hereditatem uidetur, quam quidem nehereditatem uidetur, quam quidem nescit sibi deferri: cum et hi queligentes id quod putant sibi competere, non amittant. quod euenit in patrono, qui iudicium defuncti falsa opinione motus amplexus est: is enim non uidetur bonorum possessionem contra tabulas re
Abbreviated transcription (Latin):
bus totos ⁊ ꝓ suã ꝯseqͥntia acci¬
piant. allo penitus ex hiis deli¬
cto qr oia noua pulgrituolme
st decorata. nlło i̾utili nlło de¬
sueto ĩ hiis penitus ĩuemendo
Alterutri aũt eoꝵd̾e nolu¬

Expanded text:
bus totos et per suam consequentiam accipiant, nullo penitus ex his derelicto: quia omnia nova pulchritudine sunt decorata, nullo inutili, nullo desueto in his penitus inveniendo. alterutri autem eorundem volu
Abbreviated transcription (Latin):
aũt. fulius ꝗse miscuit patne hĩditas¬
ti. s ⁊ si alios sit ex necessariis minor an¬
nis simili mõ restituctionẽ impetrab¬
bit. ueluti si ẜnus sit. cũ lib̾taste ĩ stĩ¬
tutus. dicẽd̾ trit eͥ si se miscuit posse
ei subuenir etatis beneficio ut hãt bo¬
noꝵ suoꝵ seꝑationẽ plane ꝗ post a di¬
tam hĩclitatem restituitur. tebet p̾sta¬

Expanded text:
us, qui se miscuit paternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, ueluti si seruus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se miscuit, posse ei subueniri aetatis beneficio, ut habeat bonorum suorum separationem. plane qui post aditam hereditatem restituitur, debet praesta
Abbreviated transcription (Latin):
re necessario substit᷑uto et qͥuod a̾it
ub̾tum manere tale ẽ. quasi non et
hĩs maneat cũ pupillus impetrat

Expanded text:
re necessario substituto. et quod ait liberum manere, tale est, quasi non et heres maneat, cum pupillus impetrat
Abbreviated transcription (Latin):
tus cesuit ñ ꝯuauens e ulii
sc̃atori uxorẽ ducere aũ ntĩc¬
ie clampãtã publico iudicio
cusandi publico uidicio nõ
siudetas. ¶ Si qua calũpĩc¬
ĩ iudicio dampãta sit. er cã pu¬
blici iudicii.⁊ ꝯ pituaricatioĩs¬
cã dampnata sit publico iu¬
¶Que ĩ adultĩo tepithensa c̃qͣt¬

Expanded text:
tus censuit non conveniens esse ulli senatori uxorem ducere aut retinere damnatam publico iudicio,cusandi publico iudicio non est potestas. Si qua calumniae iudicio damnata sit ex causa publici iudicii et quae praevaricationis damnata est, publico iuQuae in adult
Abbreviated transcription (Latin):
xĩt. plicit qr ꝯͣlegtm ma̾itus
fit. ñ hre cum ħ leges benefici¬
tam alt̃ uxorem duxĩt. non
idem ius ꝙ in putrono tribu¬
endũ est. nichil crũ iuris ha¬
assignatoꝵ ad eũ transtulit cui
pãt tribuit.

Expanded text:
 legem maritus sit, non habere eum hoc legis beneficitam alter uxorem duxerit, non idem ius quod in patrono tribuendum: nihil enim iuris haadsignatorum ad eum transtulit, cui id pater tribuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nc cnuĩ ab soluatur tupit¬
doque postea ranissa cit. ¶ nõ
ẽ ignostendum ei q̃ obitntu
piuptatis turpisfimã uita
ñ minus ẽ quam corpors q̃¬
stum cetitere. lenas aut cas
diñs que muliges q̃stum¬
as ꝓstitiuĩt. ¶ lena accipimꝰ¬

Expanded text:
 enim aboletur turpitudo, quae postea intermissa est. Non est ignoscendum ei, quae obtentu paupertatis turpissimam vitam non minus est quam corpore quaestum exercere. Lenas autem eas dicimus, quae mulieres quaestuarias prostituunt. Lenam accipi
Abbreviated transcription (Latin):
dampñum alicui datum sit. ittin
põpait interdum ctiam dũpliciter
cautiones int̾poni deltit. allas inp̾¬
titum. alias in futinũ. ut puta si
eius yi noĩe ꝗ rodhilctur. c̃ptor
ꝓcurator ue eius iudiciũ accep̾it
nomine ageret. cauẽlum autem
natus su̾it aut decłit. inhis rel
recte p̾stari. ł siqd ex u ꝙ egerit. id¬

Expanded text:
damnum cui datum sit.Idem Pomponius ait interdum etiam dupliciter cautiones interponi debere, alias in praeteritum, alias in futurum, ut puta si eius serui nomine qui redhibetur emptor procuratorue eius iudicium accepit, nomine ageret. cauendum autem mnatus fuerit aut dederit, his rebus recte praestari
Abbreviated transcription (Latin):
I. Cmaũt redhibitio fit. sitt
strupatũ sit aut seuitia empto¬
dicis estimetur. et ueclitori p̃ste¬
tur. ꝙ si sine iudice hõ radhibi¬
tus sit. reliq̾ua aũ que diximꝰ
nolit emptor iedtere. sufficiar
uẽditori ex uẽclĩto actio. ¶ Iu¬
rent edilẽs ustitui ꝙ uenditori
accessit. ⁊ si quas accemonisipẽ
p̾stitĩt ut uterq resoluta ẽptõ¬
ne nicͥl amplius ꝯscquatur
quamq bal̾et siuenditio fac¬
ta non esset. ¶ Excipitur etia
ille qui capitalem frautẽ ad¬
misit. capitalem fraudẽ adorit¬
tcre. ẽ tale aliꝗd dlinquere ꝓp¬
ter ꝙ capite puniedus sit. ut¬
tores enuim fraudam ꝓ paia po
nar solelunt. capitalem frau¬
tem admisisse accipicinus. to
crrore si quid caũ fecerit. cessabu
frautem uideri admisisse. ¶ ex¬
cipitur. ⁊ illeꝗ mortis ꝯserscen¬
de cãusa quid fecerit. ¶ malus
ẜuus creditus est. qui aliꝗo sãt̃
quo magis se reb humanis ex¬
trahat ut puta laqueũ torsit. siũ
medicam̃tum ꝓ ue neno bibit

Expanded text:
 autem redhibitio fit, si destupratum sit aut saeuitia emptodicis aestimetur et uenditori praestetur. quod si sine iudice homo redhibitus sit, reliqua autem quae diximus nolit emptor reddere, sufficiat uenditori ex uendito actio.Iubent aediles restitui et quod uenditioni accessit et si quas accessiones ipse praestiterit, ut uterque resoluta emptione nihil amplius consequatur, quam non haberet, si uenditio facta non esset. Excipitur etiam ille, qui capitalem fraudem admisit. capitalem fraudem admittere est tale aliquid delinquere, propter quod capite puniendus sit: ueteres enim fraunere solebant. capitalem fraudem admisisse accipiemus dolo  si quis errore, si quis casu fecerit, cessabitapitalem fraudem uideri admisisse.Excipitur et ille, qui mortis consciscendae causa quid fecerit. malus seruus creditus est, qui aliquid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit siue medicamentum pro ueneno bibit
Abbreviated transcription (Latin):
cum ĩtempnẽ prestittrit. qd er¬
goinquid iuł. si noluit uendu¬
tor hoĩnem reciꝑe. non cẽ cogen¬
dum ait ꝗcͣ prestare. nec ãplius
quam ĩpietio ꝯtempnabitun ei
ħ cetrim̃tum sua culpa ẽp̃torem
passurũ. ꝗ cum poss hominẽ no¬
restitui oportere ñ solum ñ ipẽ fruc¬
tus ꝑcep̃. marcedes ue aẜuo ł ꝯduc¬
tore p̃ui accep̃. s ⁊ si auenditore fiu̾it

Expanded text:
 praestiterit. quid ergo, inquit Iulianus, si noluerit uenditor hominem recipere? non esse cogendum ait quicquam praestare, nec amplius quam pretio condemnabitur: et hoc detrimentum sua culpa emptorem passurum, qui cum posset hominem norestitui oportet, non solum si ipse fructus percepit mercedesue a seruo uel conductore serui acc
Abbreviated transcription (Latin):
dilitias locum hre. ¶ hec actioẽs
q̃ cx boc eclicto oriuntur. ⁊̃ aduẽ¬
sus hatclos õs competunti ⁊ sibo¬
nafide nob̾ ẜuiẽt. ultrti forte ho¬
põr dicietiam hos glicto contie¬
ri. ¶Iulianus.it. iudiciũ itdhi¬
bitore actionis utrũq .i. uendi¬
torẽ et emptorẽ quodam mõ in¬

Expanded text:
es quae ex hoc edicto oriuntur etiam aduersus heredes omnes competunt.Et si bona fide nobis seruient liberi forte hopotest dici etiam hos hoc edicto contineri.Iulianus ait iudicium redhibitoriae actionis utrumque, id est uenditorem et emptore
Abbreviated transcription (Latin):
factum sit. quominius ꝑuenie¬
rit. isdem dicb itidi. ¶ Id̾ ait fu¬
tun tp̃ris noĩe cautionẽ ei qui
scien᷑s uẽclidit fieri soleit. ¶ Si
ĩ fuga est homo sine culpa cptori
nichilominus ꝯtẽpnatur uen¬
ditor tũ enuim cauere oportere. ũ
emptor boĩem ꝑ sequatim et in
sua potestate relactũ uenditori

Expanded text:
uo minus perueniret isdem diebus, reddi.Idem ait futuri temporis nomine cautionem ei, qui sciens uendidit, fieri solere, si in fuga est homo sine culpa emptoris et nihilo minus condemnatur uenditor: tum enim cauere oportere, ut emptor hominem persequatur et in sua potestate redactum uenditori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓco posse ẜ uũ ciuitatis torq̃ri. duti
fis rescripserumnt. ⁊ ĩo lib̾tusciutati no
ut necesse uen̾ia odicti petere siuoc in
ius aliq̃ ex ciub. Sacre its itligio¬
religiosu au̾locũ imus ꝗsꝙ fura uo¬
lũtate fac̃. dũ mortuũ infert ĩ locũ fi¬

Expanded text:
pro eo posse seruum ciuitatis torqueri diui fratres rescripserunt. ideo et libertus ciuitatis non habet necesse ueniam edicti petere, si uocet in ius aliquem ex ciuibus.Sacrae res et religio.Religiosum autem locum unusquisque sua uoluntate facit, dum mortuum infert in locum
Abbreviated transcription (Latin):
sugnoraũ minorom fundi modũ
csse. ¶ Siuendiditibi ĩsulam cer¬
ta pocunia.⁊ ut aliam insulamc
mcam itfic̾ts.agam cx uc̾tlito ut
reficias. si aũ hoc solum ũ itficũs
didita ut in sula clificata partam
dimidiam mͥutradas. uerumẽ. et
ut oclificos agt me posse &x uendito
diucrũ aliquid ex reuõclita ap̃te
suꝑ ess cx uendito me haltre actio¬
nem ꝯst̃at ¶ Si locum se pulchri
mortuus ibi ĩstratur oclificatum a
uẽditore fulit. pottris ad cũituciti
ccrtã mensuram capt ł ccrtũ pondꝰ
haltre. exẽpto tocum agĩ simiiios
p̾stes. s si uas mͥ uenteniens ita ut

Expanded text:
uerit minorem fundi modum esse. Si uendidi tibi insulam certa pecunia et ut aliam insulam meam reficeres, agam ex uendito, ut reficias: si autem hoc solum, ut reficeres et tradidi, ita ut insula aedificata partem dimidiam mihi retradas, uerum est et ut aedifices agere me posse ex uendito diu enim aliquid ex re uendita apud te superesset, ex uendito me habere actionem constat. Si locum sepulchri emortuus ibi inferatur, aedificatum a uenditore fuerit, poteris ad eum reuerti. certam mensuram capere uel certum pondus habere, ex empto tecum agam, si minus praestes. sed si uas mihi uendideris ita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
to usufructu. dixisti cum usum fruc¬
tũ titi eẽ. cum is. ap̃ te itinansurus
cc̃t. si coꝑis cum usum fructũ uendi¬
care reucrti adi̾sus it ñ pottro toec
atius uiuat. nec ĩcacausi esse ceptrit
ut ctium. si cius usus frlutus cẽt¬

Expanded text:
u, dixisti eum usum fructum Titii esse, cum is apud te remansurus esset. si coeperis eum usum fructum uindicare, reuerti aduersus te non potero, donec Titius uiuat nec in ea causa esse coeperit, ut, etiamsi eius usus fructus es
Abbreviated transcription (Latin):
tent mͥ ⁊ triditerit. sic̃ pater. f. tene¬
uitur Sidolomalo aliqd fecit uẽ¬
ditor init uẽdita. cxẽpto conoĩeac¬
tio emptori cõpctit. nam tolũ malu
co iudicio estimari oportet. ut id p̃
staturũ sc esse pollicitus sit. uct̾litõ
emptori p̃stari oporitat. ¶ Siueñ¬
ditor sciẽs obligatum aũ alicuũ uc̃¬
didiss.⁊ adiectum ⁊t nc ue co noĩe
quid p̾staret. cstim. n oportet tolu

Expanded text:
tradiderit, sic ut pater familias tenebitur. Si dolo malo aliquid fecit venditor in re vendita, ex empto eo nomine actio emptori competit: nam et dolum malum eo iudicio aestimari oportet, ut id, quod staturum se esse pollicitus sit uenditor emptori, praestari oporteat. Si uenditor sciens obligatum aut alienum uendidisset et adiectum sit 'neue eo nomine quid praestaret', aestimari oportet
Abbreviated transcription (Latin):
rit actio q̃ ꝓponitur his qb restitu¬
ta ẽ hĩtlitas nam ꝗsqs suscepit hr̃¬
ditatẽ restit̾utam ex senatus ꝯsulto
ex quo actiones trãseunt. fidei cõmiᷤᷤ¬
saria hĩltatis restitutone uti pot̾it

Expanded text:
rit actio quae proponitur his, quibus restituta est hereditas. nam quisquis suscepit restitutam hereditatem ex senatus consulto, ex quo actiones transeunt, fideicommissaria hereditatis petitione uti poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ium ficta est. nisi uel soluitur. uel
rostituta obligatione iudicium ac¬
cipiatur. quadruplo eũ ꝯdempnan¬
dũin. s ⁊ si puim stipulãti ꝓmiẜo.

Expanded text:
im facta est, nisi uel soluatur uel restituta obligatione iudicium accipiatur, quadruplo eum condemnandum. sed et si per uim stipulanti pro
Abbreviated transcription (Latin):
stctis. et ex ceptionẽ unterlum. et ac¬
tionem cõpetore. ĩ imꝓfectis aũ soba
deccptionẽ. s ex facto scio. cum care¬
pani metũ cuidam illato: ex torsisset
cautionem policitationis. rescͥptũ
cẽ ab imꝑatore nro. possc cum ap̃¬
tore u̾ntegrũ rostitutione postula
re. ⁊ pͥtorem me assidẽte ĩttrlocutũ
c̃ẽ. ut fuic actione uoliet adu̾sus cĩ¬
panos cxpiricẽ pccsitam. siue ex¬
ceptione aduersus petẽtes. non decẽ
exccptionẽ cx qua ex ꝯstitu̾tione ca¬
ligitur. ut siue ꝑfecta. suic ĩ ꝑfẽctac
its ꝑsit. ⁊ actio ⁊ excoptio detur uoi¬
nam. resciffła acceptilatione .x. aliau

Expanded text:
erfectis et exceptionem interdum et actionem competere, in imperfectis autem solam exceptionem. sed ex facto scio, cum Campani metu cuidam illato extorsissent cautionem pollicitationis, rescriptum esse ab imperatore nostro posse eum a praetore in integrum restituet praetorem me adsidente interlocutum esse, ut siue actione uellet aduersus Campanos experiri, esse propositam, siue exceptione aduersus petentes, non deesse exceptionem. ex qua constitutione colligitur, ut siue perfecta siue imperfecta res sit, et actio et exceptio detur.Uonam rescissa acceptilatione uel alia
Abbreviated transcription (Latin):
s et si ꝑ iuĩ tibi possessione tradidero. c¬
nimadu̾tendum aũt. est ꝙ p̃tor hoc
cclicto gra̾ũter. et ĩ rem ioꝗtur. noc a¬
dic̃ aquo gestum. qĩo siuc singula¬
ris sit pona ea q̃ metum ĩtulit. ł ppołs

Expanded text:
 et si per uim tibi possessionem tradidero, nimaduertendum autem, quod praetor hoc edicto generaliter et in rem loquitur nec adicit a quo gestum: et ideo siue singularis sit persona, quae metum intulit, uel populus
Abbreviated transcription (Latin):
niee. mercedẽ acccpisse uittor. ¶ Ite
pop̃ scͥb. quos dum bene putare. q̃ ser¬
ii manumiffionẽ. ł edificii deposi¬
tionci quã quis coactus fec̃. ad re¬
stitutionẽ huius ecuctipõrigẽctim cẽ¬
u quod p̃tor ait sc ratũ non habitir.
quatonus accipic̃dum est. uitcamus.

Expanded text:
meae mercedem accepisse uideor.Idem Pomponius scribit quosdam bene putare etiam serui manumissionem uel aedificii depositionem, quam quis coactus fecit, ad restitutionem huius edicti porrigendam esse.Sed quod praetor ait ratum se non habiturum, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
accipicridũ. id est sullatus ẽ timorẽ
alciliquo demiq tractat. si sundum c¬
incũ dcreliq̃ro ex audito ꝙ ꝗs cum ar¬
mis uenurt. anhuic cclictolocus sit.
et refert lalconẽ cxistimare. odicto lo¬
cum ñ esse. quride ui interdictum ces¬
sare. Qm̃ non uitcor ui dacctus. ꝗteic¬

Expanded text:
dum, id est si illatus est timor ab aliquo. denique tractat, si fundum meum dereliquero audito, quod quis cum armis ueniret, an huic edicto locus sit? et refert Labeonem existimare edicto locum non esse et unde ui interdictum cessare, quoniam non uideor ui d
Abbreviated transcription (Latin):
tec̾clet. aut si ⁊ sortẽ ⁊ usuras sum¬
ma tributoꝵ excessissi. id ꝙ ampliꝰ
eẽt titius sẽpnio prestaitt. neꝙ de
Care ulla stipulatõ interposita e
titius ꝯsulcbat id ꝙ amplius ex
usuris sempnius rcgigiss qua

Expanded text:
decederet, aut, si et sortem et usuras summa tributorum excessisset, id quod amplius esset Titius Sempronio praestaret: neque de ea re ulla stipulatio interposita est. Titius consulebat, id quod amplius ex usuris
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut̾bis. nisi quis ⁊ inhac specie
tedolo actionẽ compcter dicat u̾
tolus aliquis arguatur.
exemissẽ. repelłc. excmi. nec replo.
q̃situm ẽ. quam habea actionẽ.
s ccrtũ est cuulem actionẽ in cer

Expanded text:
tis uerbis. nisi si quis et in hac specie de dolo actionem competere dicat, ubi dolus aliquis arguatur. exemissem, replerem: exemi nec repleo: quaesitum est, quam habeas actionem. sed certum est ciuilem acti
Abbreviated transcription (Latin):
dios ego ci ⁊ ille mͥ bouem cõmo¬
daicinus. u̾ opris fac̾et. ⁊ aput al¬
teꝵ bos pnt. cõmodati nõ cõmpe¬
tit actio. qr ñ fuit gratuitũ com¬
gendum est ¶ Sicum micm
uestim̾ta uenttres rogauõ ut ap̃
me relinquas uͥ pcritiorib oste¬
alia iu maiore ꝑiculũ me min¬
me p̃statuꝵ. ex quo appnet custo¬
dit᷑m ad me ꝑtiners. ¶ Siquis
sponsionis causa anulu accepit
nec recidat uicto r. p̃scriptis uẽ¬
bis actio ĩeum compet̾it. nec eͥ
iccipiẽtla est sabini opinio. qui
condici ⁊ fur᷑ti agiex hac causa
putat. quẽ admodum e̾ reino
mine cuius neꝙ possessionez
neq tominĩ uictor habuit a¬
getur furti: plane si in honesta cã
sonsionis fuit. sui anulli dum¬
taxat. ipetio crit¬
d̾ Ei aput te pocunam tepõsue¬
rimaut dares titio si sugituum
incum roduxiss. nec dederis qr nẽc
reduxĩt si pocuniã micͥ non reddas
enim amlo pocuniã ego ⁊ fugitui¬

Expanded text:
 bouem commodaremus, ut opus faceret, et apud alterum bos periit, commodati non competit actio, quia non fuit gratuitum comagendum est. Si, cum mihi uestimenta uenderes, rogauero, ut ea apud me relinquas, ut peritioribus ostealia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere. Si qui‹s› sponsionis causa anulos acceperit nec reddit uictori, praescriptis uerbis actio in eum competit: nec enim recipienda est Sabini opinio, qui condici et furti agi ex hac causa putat: quemadmodum enim rei nomine, cuius neque possessionem neque dominium victor habuit, aget furti? plane si inhonesta causa sponsionis fuit, si anuli dumtaxat repetitio erit Si apud te pecuniam deposuerim, ut dares Titio, si fugitiuum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, enim ambo pecuniam ego et fugitiua
Abbreviated transcription (Latin):
d. Registi me ut eibi nannos oni¬
tues drum. qꝙ cum nꝰ hułerete
di tibi rem uencẽdam ut prctio
uttrenis. si ñ uendidisti. aur uẽ¬
didisti quidem. pociniã autem
ñ accepisti mu̾tuam.utilius ẽ
ita agere ut labeo ait p̾scriptis
u̾bis. quasi negõ quodam int̾
nos gesto ꝓori ꝯtractus. ¶Sip¬
ies prestares. nec facias. melius
cc̃ dico prescriptis tibis agi. nisi
merces intuerut.nam si inter¬
uenit. ex locͤato eẽ actionem.

Expanded text:
ti me, ut tibi nummos mutuos darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem uendendam, ut pretio utereris. si non uendidisti aut uendidisti quidem, pecuniam autem non accepisti mutuam, tutius est ita agere, ut Labeo ait, praescriptis uerbis, quasi negotio quodam inter nos gesto proprii contractus. Si prem praestares, nec facias, melius esse dico praescriptis uerbis agi, nisi merces interuenit: nam si interuenit, ex locato esse actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
cuius periculum sit. et ait lalto
quod et põp scrib̾it siquitem eͥgo
te uenditorẽ rogaui. aneum esst
piculum. si tu metuum. sineut̃
nr̃um. s dum tarat ꝯserisimus
teru te hacrenus. u̾ dolum ⁊ cul¬
pam mͥ prestes. actio aũ ex hac cã

Expanded text:
cuius periculum sit? et ait Labeo, quod et Pomponius scripsit, si quidem ego te uenditor rogaui, meum esse periculum: si tu me, tuum: si neuter nostrum, sed dumtaxat consensimus, teneri te hactenus, ut dolum et culpam mihi praestes. actio autem ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
factum uiten quu nec domino au¬
scrre se potest. nec quim fuga ẽ. urbi
moraus c̃ quod si cx uolun̾tate secũ¬
di emptoris contra logem moratus
sit. Potior habendus eis qui actor
gis admonendi cmͣptoris ÷ libundi
se eantom legom rẽpͤcticrit. nec pote¬
rat aliquo modo auferre legem sui
uenditoris cuiꝰ ꝯditio cxtitit ium et
si ꝑtnam ꝓmisiss. ttnieretur. licet ip̃e
quoꝙ stipulatus eẽt. s ĩpena ꝓmis

Expanded text:
factum uideri, quia nec domino auferre se potest nec qui in fuga est ibi moratur. quod si ex uoluntate secundi emptoris contra legem moratus sit, potior habendus est qui auctor gis admonendi emptoris et liberandi se eandem legem repetierit nec poterit aliquo modo a‹u›ferre legem sui uenditoris cuius condicio exstitit: nam et si poenam promisisset, tenetur, licet ipse quoque stipulatus esset: sed i
Abbreviated transcription (Latin):
co loco płis fuit . ł quo ucn̾it. ucd u̾
agatur ꝙ si ẽptorẽ mora fiuss estic¬
miri oportẽt. pittium ꝙ fit cũ aga¬
turet quo leco minoris sit. mora
autem uitctur esse si nulla diffi¬
cultas ueditorsm impediat. quo
minus tradc̃t. item non oportet
cius loci p̾̃tu spoctan. in quo agat
s cuis uͥ uina tradi oportet nmꝙ
alibi facta sit. brlinduso tͣcli oportet

Expanded text:
fuit, vel quo venit vel ubi agatur. Quod si per emptorem mora fuisset, aestimari oportet pretium quod sit cum agatur, et quo loco minoris sit. mora autem videtur esse, si nulla difficultas venditorem impediat, quo fuit tradere. item non oportet eius loci pretia spectari, in quo agatur, sed eius, ubi uina tradi oportet: namalibi facta sit, Brund‹i›si tradi oportet
Abbreviated transcription (Latin):
missi ñ siit ubos ctiam̃ cẽ. clauc¬
dius diuus maitus ex logr dicta u¬
u̾tat̾is in uctiento. quĩus non ori¬
nuinissos fore libos inscinestͥb cõ¬
stituit. licet ĩ mortis tp̃s cp̃toris di¬
stulit uenditor lib̾tattm.

Expanded text:
missi non sint, liberos non esse. Claudius: Diuus Marcus ex lege dicta libertatis in uendendo quamuis non manumissos fore liberos in semenstribus constituit, licet in mortis tempus emptoris distulit uenditor libertatem.
Abbreviated transcription (Latin):
calegc ut si rome moratus cñci
manus uuccit uc̾et. emptor alii
eade legt uendidit. ẜuus figti
in sccunto ẽptore. iomc morat᷑.
queritur ansit manus in icctõ
ct cui. idi. in fugitiuo ñ eñedu¬
bitandum nichil contra lege¬

Expanded text:
lege, ut, si Romae moratus esset, manus inicere liceret: emptor alii eadem lege vendidit: servus fugit a secundo emptore et Romae moratur: quaero, an sit manus iniectio et cui. respondi: in fugitivo non est dubitandum nihil contra lege
Abbreviated transcription (Latin):
ut manum uuct lic̾ct. potior ẽ lib̾¬
tas q̃ manus ugtio /⁊ lane si porla
manus ht̃ in iccͣtionem. posterior
chum uẽditor uncruit pactu ꝯuẽ¬
tum.ut nc cad̾ mincipi panphilĩ
et stichus quos numcrato p̾tio uẽ¬
didit alt̾ius ẜuitutẽ quam sciipatẽ

Expanded text:
ut manus inicere liceret, potior est libertas quam manus iniectio. plane si prior lex manus habeat iniectionem, posterior chum, uenditioni inseruit pactum conuentum, uti ne eadem mancipia Pamphila et Stichus, quos minorato pretio uend
Abbreviated transcription (Latin):
taretur ꝯucrit. etiam affectiõis
ratioẽ. itcte agẽtir. nec uitẽtur
h int̃ se contrara cũ beneficio af¬
fici h oĩcm intersit hoĩs. enum ũo
pene nõ urrogate ĩdignatio. solã
duritiam continet.

Expanded text:
iam affectionis ratione recte agetur. nec uidentur haec inter se contraria esse, cum beneficio adfici hominem intersit hominis: enimuero poenae non inrogatae indignatio solam duritiam continet.
Abbreviated transcription (Latin):
ret c̃ptor. iux c̃. ut conomuine uin¬
dicie ratione uẽditor.agt poss ac¬
turum utilit si non ẜratalege in
penam ĩ quam alii ꝓmisit incict¬
rit. huc ꝯscquẽs erit ut ractoniᷤᷤ
agt᷑ possit. quatenus alii p̃stare
cogitur. ꝗquid ẽ excedit pcnmic

Expanded text:
ret emptor. uix est, ut eo nomine uindictae ratione uenditor agere possit, acturus utiliter, si non seruata lege in poenam quam alii promisit inciderit. huic consequens erit, ut hactenus agere possit, quatenus alii praestare cogitur: quidquid enim excedit, poena,
Abbreviated transcription (Latin):
rcrim. si ipbuto more ẜucrsats
sit incclanda ẜuitute. teidir cum
ten.non si sccuritat. suc ꝓspectu
uosuit ħ ita ucra sunt. si emptor
esse celitus ꝯscit. necy certiorand̾¬
buit qui it̃is ignornit
a ͨ ¶unemptõrne modus dict᷑
est et piestatur.ñ cxcmpto est actõ
uacua possessio ciptori tradita nõ
intelligitim. si alius inca logatoꝵ

Expanded text:
o more uersatus sit in celanda seruitute, debere eum teneri, non si securitati suae prospectum uoluit. haec ita uera sunt, si emptor esse celatus qui scit neque certiorari debuit qui non ignorauit emptione modus dictus est et non prestatur, ex empto est actio. Vacua possessio emptori tradita non intelligitur, si alius legatorum
Abbreviated transcription (Latin):
stich am ce. tc tatum tradidisse. itpe¬
tere aie pocuniam potcio. qr homu
accipiẽiis ñ fccis. ⁊ iii us si tuus ẽ
stichus.⁊ ꝓ euctione cius ꝓmitte
ñius. onlltrabtris. quominus

Expanded text:
tichum, sed te tamen eum tradidisse: repetere a te pecuniam potero, quia hominem accipientis non feceris: et rursus, si tuus est Stichus et pro euictione eius promittere non uis, non liberaberis, quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
actionẽ quoniã pocunia ad cam
ꝑtinatiisi autem uore debitor fu¬
issct. ⁊ annuptias soluiss. inup¬
tie secute ñ fuissent. ipĩe poss con¬
dicere. causa tcbitu ̃tegra muli ad
hoc solum mãnete. ut ad nichil a¬
luit debitor c̃pelatur nisiut coc¬
dat ci dcditiciam accĩonẽ fundũ
nomine dotis traditus. sinupc¬
tie ĩ secute ñ sucr̃t. ꝯditione repei

Expanded text:
actionem, quoniam pecunia ad eam pertineret. si autem uere debitor fuisset et ante nuptias soluisset et nuptiae secutae non fuissent, ipse possit condicere causa debiti integra mulieri ad hoc solum manente, ut ad nihil aliud debitor compellatur, nisi ut cedat ei condicticia actione. Fundus dotis nomine traditus, si nuptiae insecutae non fuerint, condictione repeti
Abbreviated transcription (Latin):
cius hominiem. quo cãu adexhi¬
tendum agete ñ posse ẜ situus
uiena itasit usus. ũ sciret se ĩuito to¬
mino uti.aut dominũ icisciet ꝓ¬
hibiturum esse.
nus ꝓpõtiõnc c̃p̃tionis ⁊ uẽ¬
ditionisẽ annula hͥalia oblic¬

Expanded text:
hominem, quo casu ad exhibendum agere te non posse: sed si tuus aliena ita sit usus, ut sciret se inuito domino uti aut dominum si sciret prohibiturum esse. nus pro portione emptionis et uenditionis est an nulla hic alia obli
Abbreviated transcription (Latin):
soluto matinoniomantꝰ pettret. ĩ¬
co dumitaxat cxccꝑtionem obstait det̾e
dot dait uellet pocuniam q̃ sibi debe¬
utim᷑ acccptã fecit. neq nuptie ĩ secute
sunt. recte ab co pocuniã ꝯdicet. qr incͥl
ĩterest. utrum ex numeratione pccũa
ad cum sinecĩ. an ꝑ acceptilatioẽ pc̃r

Expanded text:
soluto matrimonio maritus peteret, o dumtaxat exceptionem obstare debere, dotem dare uellet, pecuniam quae sibi debebatur acceptam fecit neque nuptiae insecutae sunt, recte ab eo pecunia condicetur, quia nihil interest, utrum ex numeratione pecunia ad eum sine causa an per acceptilationem per
Abbreviated transcription (Latin):
sucius spõsonuaucrit. ne nuptie
secuit sũt. mulicrolicetꝰr̃. si egi cõ¬
traxicũ spõso. ⁊ pocimiã mn hoc decli
bitam pocimũ ꝑ crrorẽ iussumus¬
licris spõsocuis ꝓmisiss. ⁊nupc¬

Expanded text:
aui nec nuptiae secutae sunt, mulier condicet. sed si ego contraxi cum sponso et pecuniam in hoc dedi,ebitam pecuniam per errorem iussu mulieris sponso eius promississet et nupt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tupituto usatur. cessit repetitõ
¶Cuotios. nitt̃ solius accipictis tur¬
pitut usatmr: colius ait repetipos¬
e. ucluti sitibidocdo ne mͥ iniurã
faciad. ¶S ꝙ m̾ctrici datur. repe¬

Expanded text:
usque turpitudo uersatur, cessat repetitio. Quotiens autem solius accipientis turpitudo uersatur, Celsus ait repeti posse: ueluti si tibi dedero, ne mihi iniuriam facias. Sed quod meretrici datur, repe
Abbreviated transcription (Latin):
bit. sĩttr cis ꝑo̾nas quarum alit¬
ra ñdum iustam ctaton r̾alcat. c¬
nuptie facie sunt. ꝙ cdotis noĩc ĩ¬
terim datum s̃t iepctiposse. sic ĩtel¬
ligãdum est. ut si diuorĩnm ĩ tort¬
scrit prius quam utraq ꝑsonauic¬
stam ctatt̃ haltat. sit cius pocunie
repcticio. tonet auttm ĩ codem hãbi¬
tumatrimonii ꝑmanc̃t. non ma¬
gis id repotipõt. quam ꝙ spõsa spõ¬
sodotis noẽ delerit. donet mancat
ĩtor cos afsinitãs. quod crũ cxca cã

Expanded text:
ibit, si inter eas personas, quarum altera nondum iustam aetatem habeat, nuptiae factae sint, quod dotis nomine interim datum sit, repeti posse, sic intellegendum est, ut, si diuortium intercesserit, priusquam utraque persona iustam aetatem habeat, sit eius pecuniae repetitio, donec autem in eodem habitu matrimonii permanent, non magis id repeti possit, quam quod sponsa sponso dotis nomine dederit, donec maneat inter eos adfinitas: quod enim ex
Abbreviated transcription (Latin):
mułi ꝯc̾utio anei ꝗ dotẽcsitit com¬
petit. et u̾isimile. an hec quoꝙ cau̾
cum quidat sibi ꝓspiccit. nĩ quasi
ꝗob matrimoniũ todit matrimo
no ñcopulato. nisi forite cuitctis¬
simis ꝓbationib mulier ostẽdcrt
boc cum ideo sccisse.ut ipsimagisc
mulieri quã sibi ꝓspiccitt. s ⁊ siꝑa¬
ter ꝓ filia det. uta ꝯuenit nͥ cuidet¬

Expanded text:
ictio an ei qui dotem dedit competat. et uerisimile est in hunc quoque casum eum qui dat sibi prospicere: nam quasi nem, qui ob matrimonium dedit, matrimonio non copulato, nisi forte euidentissimis probationibus mulier ostenderit hoc eum ideo fecisse, ut ipsi magis mulieri quam sibi prospiceret. sed et si pater pro filia det et ita conuenit, nisi euide
Abbreviated transcription (Latin):
torecum ꝙ accep euodsimorã nõ
ud ap̃ quem manumittẽ pofs. ser¬
uus initine docesserit. ucrius ẽ siꝗ
tem distracturus erat. ł eo ipẽ u̾surᷤ
oportere dici nichil eum iefuriered̃¬
ltre. eñuero sinichil corũ erat factu¬
rus. ip̃i adruc ẜuũ ob̾isse. t̃cederet
eñ ⁊ si ñ accepiss ut manumitile
nisi forte ꝓfectio. manumisiorus
grã mortis cãm p̾buit. ut ł alatro¬
nib sit ĩterfc̃ctus. ł ruinaĩstabulo
op̃psus. ul uehiculo obtritus. uel

Expanded text:
od accepit: quod si moram non uel apud quem manumittere posset, seruus in itinere decesserit, uerius est, si quidem distracturus erat uel quo ipse usurus, oportere dici nihil eum refundere debere. enimuero si nihil eorum facturus, ipsi adhuc seruum obisse: decederet enim et si non accepisset ut manumitteret: nisi forte profectio manumissionis gratia morti causam praebuit, ut uel a latronibus sit interfectus, uel ruina in stabulo oppressus, uel uehiculo obtritus, uel
Abbreviated transcription (Latin):
ACum surti agit᷑ur. iurae ita op¬
tet tantutm fuisse cum furtũ tactu
ue est utiꝙ tanti est.
tori ꝑmittitur ĩutem iurare.quãtic
sua ĩttrest ca ꝓferriu̾tanti ꝯdomne¬
Cur itus idꝙ ctam diuus comodiꝰ¬

Expanded text:
Cum furti agitur, iurare ita oportet 'tanti rem fuisse cum furtum factum is est, utique tanti est.tori permittitur in litem iurare, quanti sua interest ea proferri, ut tanti condemnetur reus: idque etiam diuus Com
Abbreviated transcription (Latin):
ñdum cmptus ẽ penitẽatu dabit.
ditionem. si roc ci maniscitum sĩcert.
ne si positaemat dãno aficiatui. siuõ
ipsum ẜuũ quem cinit restituet.a¬
ut si anticeffisse ꝓponatur. ncͥl p̃sta¬
bit. si mõ ꝑ tstabit cum fictũ non est
ꝙ si fugit noc culpa cius ꝯtĩgit ꝗile¬
domit nicͥl prestabit: planc repiomt

Expanded text:
st, paenitentia dabit condictionem, si hoc ei manifestum fecerit, ne si postea emat, damno adficietur: si uero ipsum seruum quem emit restituet aut, si ante decessisse proponatur, nihil praestabit, si modo per eum factum non est. quod si fugit nec culpa eius contigit qui redemit, nihil praestabit: pla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ essent crccpit erant. ⁊ postic
multũ temporis ĩ co sunto reꝑ¬
te crãt lapidicine.eas quoꝙc
uenditoris esse tubero ns põdit᷑.¬
e lalto restrre ꝗd actum sĩt sins
appareat. non uiter lapidicini
ess exccptas. ncinem erum

Expanded text:
essent exceptae erant, et post multum temporis in eo fundo repertae erant lapidicinae. eas quoque uenditoris esse Tubero respondit: Labeo referre quid actum sit: si non appareat, non uid‹e›ri eas lapidicinas esse exceptas: neminem enim
Abbreviated transcription (Latin):
qgͣ t uc̃ditionis illa facta.
siquid sacri aut religiosi ẽ. eius
publico. set ĩpatrimionio fisci
erati uẽclitio cius ualebit. nec
uẽclitori ꝓderit exceptõ quer̃¬

Expanded text:
ge uenditionis illa facta 'si quid sacri aut religiosi aut publipublico, sed in patrimonio fisci erit, uenditio eius ualebit, nec uenditori proderit exceptio, qu
Abbreviated transcription (Latin):
potest. s uice eoꝵ militos minustõio
in ꝓuĩciis fungũtur. ¶ ꝓ ficissi
au̾t ꝓ ꝯsulẽ melius ꝗdem ẽ sine
uxore. s et cum uxore potest. dum¬
modo sciat senatum. E⁊ messala
ꝯsulil censuisse fucuꝵ. ut siꝗd u¬
xores eoꝵ ꝗ adofficia ꝓficiscũtur de¬
reliquerũt. ab ip̃is itio quĩdicta
exigatur. ¶ anꝗͣ uero fines ꝓuĩcie
decrete sibi procõsul ingrefsus sit.
edictum debet de auc̃tu suo mittere
ꝯtinõs comm̃dationẽ aliquã sui.
siqua ei familiaritas sit cũ ꝓuin¬
cialib ł ꝯiunctio ⁊maxime excu¬
sãtis ł publice uel priuatĩ octirci
⁊ ordine faciet. si edictum decessori
suo miserit. et signuficet ꝙ quam
dic fines sit ĩgressusrus. plerũꝙ
enim. ⁊i̾certa hec et inopinita tur¬
bunt ꝓuĩciciales ⁊ ac̾ tus impe¬
diũt ingressus. Etiam noc eu
obfuareꝰ oportet. ut peam pãttor

Expanded text:
est, sed uice eorum milites ministerio in prouinciis funguntur. Proficisci autem proconsulem melius quidem est sine uxore: sed et cum uxore potest, dummodo sciat senatum Cotta et Messala consulibus censuisse futurum, ut si quid uxores eorum qui ad officia proficiscuntur deliquerint, ab ipsis ratio et uindicta exigatur. Antequam uero fines prouinciae decretae sibi proconsul ingressus sit, edictum debet de aduentu suo mittere continens commendationem aliquam sui, si qua ei familiaritas sit cum prouincialibus uel coniunctio, et maxime excusantis, ne publice uel priuatim occurran ordine faciet, si edictum decessori suo miserit significetque, qua die fines sit ingressurus: plerumque enim incerta haec et inopinata turbant prouinciales et actus impediunt. Ingressum etiam hoc eum obseruare oportet, ut per eam par
Abbreviated transcription (Latin):
ro consul ubiq ꝗdem ꝓcõn¬
sularia ĩ signia habet. statim atꝙũ
bem egrefsus ẽ potẽstatem aũt nõc
xercent nͥ in ea ꝓiũcia solaq̃ cid̾cta. ẽ¬
aͦ. Om̃es ꝓconsules statim qua
urtem egͥssi fuerint. habeãt iuris¬
dictionẽ s non ꝯtemptiosam s no¬
luntariam. ut ecce maruimitti ãp
cos possũt tam lib̾i quã ẜui.iacop
nemo manumittẽ potest. qr ñ ht̃ iu¬
nis dictionẽ talẽm.

Expanded text:
roconsul ubique quidem proconsularia insignia habet statim atque urbem egressus est: potestatem autem non exercet nisi in ea prouincia sola, quae e. Omnes proconsules statim quam urbem egressi fuerint habent iurisdictionem, sed non contentiosam, sed uoluntariam: ut ecce manumitti apud eos possunt tam liberi quam serui et adoptnemo manumittere potest, quia non habet iurisdictionem talem.
Abbreviated transcription (Latin):
possessorib at oquin senatus deli
locutus c̃ qui sc hĩles exi. amãt.
nisi forit ad cas res restramus
quas distrahi expoclierat. q̃ honc¬
rab̃t magis hr̾luattm quã fruc¬
tui erãt ut sit ĩ arbitrio petioris
qualem computationẽ faciat a¬
duersus malcsuti possessorẽ. utc¬
trum ne ip̃ius rei ⁊ fructuũ. an
p̃tii ⁊usuraꝵ post motã ꝯtrouer¬
siam. ¶licet aũt scnatus de his lo¬
cutus sit ꝗsc hicles existim c̃t. ta¬
m̃ ⁊ sibõꝵ possessoref s se existic¬
ment. ł auos successores iustos.l
sibi itstitutam hr̃clitatẽ. incad cr̃
conditionc.

Expanded text:
possessoribus: atquin senatus de his est locutus qui se heredes existimant. nisi forte ad eas res referemus, quas distrahi expedierat, quae onerabant magis hereditatem quam fructui erant: ut sit in arbitrio petitoris, qualem computationem faciat aduersus malae fidei possessorem, utrum ipsius rei et fructuum an pretii et usurarum post motam controuersiam. Licet autem senatus de his locutus sit, qui se heredes existiment, tamen et si bonorum possessores se existiment uel alios successores iustos uel sibi restitutam hereditatem, in eadem erunt condicione.
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾o. tenutratu tum ẽ senat. ñ
erig̃. qcumq ergo fuit qd nũtiaũ
noccbit ħ aduersus bonefider pos¬
sssores. nãm ita senatus locutus
ẽ cos qui sc hĩdes cxistimassent. cẽ¬
icrum siꝗs scies ad se hĩlitatem
ñ ptinere distiax̃. sine dubio nõ

Expanded text:
 denuntiatum est senatus non exigit: quicumque ergo fuit qui denuntiauit, nocebit. Haec aduersus bonae fidei possessores, nam ita senatus locutus est: 'eos qui se heredes existimassent'. ceterum si quis sciens ad se hereditatem non pertinere distraxit, sine dubio non