comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consilium / Cupias quod cunq necesse est / sic iuim ip̃am necessitan
elusers/ fer fortune farcinam pacienter ꝗuam quidam sponte ecia¬
subiere. utq alios seiuicio liberarent/ sibi se ruicium delegeie ĩ
quibus est clarissimum paulini nomen nolaui presulis ⁊ cuius spon¬
tanee ẜuitutis exitus felix ut debuit fuit/ Q uidam paruo se pie¬
ciouendiderunt ut ẜ uireffecti. suos dominos peceati uinclis ab¬
soluerent/. arq ad ueram reducerent libetratem in quibus seiapi¬
on quidam egiptims hĩ micola nobilitatus est hec tibi magis exẽ¬
plar pio fueri ar ꝙ̃. lamenta/ experire et tu tale aliquid quo uelun¬
lis alteri. uel facilis tibi seruitus tua sit non ad quidem quod nõ
haleas opiee. sed .eo quod habeas bene uti sapientis est Illudr
omnibus ⁊ contingit hoc pͥaucis/ d. M ortali demino mortalis ẜuo¬
.Rõ. Immortali seruire incipei ille tibi et libertatem spondet et ie¬

Expanded text:
consilium: cupias quodcunque necesse est. Sic vim ipsam necessitatis consilium: cupias quodcunque necesse est. Sic vim ipsam necessitatis eluseris. Fer fortune sarcinam patienter, quam quidam etiam sponte subiere, utque alios servitio liberarent, sibi servitium delegere; in quibus est clarissimum Paulini nomen Nolani presulis, cuius spontanee servitutis exitus felix, ut debuit, fuit. Quidam parvo se pretio vendidere ut, servi effecti, suos dominos peccati vinculis absolverent, atque ad veram reducerent libertatem; in quibus Serapion quidam Egyptius, heremicola nobilitatus est. Hec tibi magis exempla profuerint quam lamenta. Experire et tu tale aliquid, quo vel utilis alteri, vel facilis tibi saltem servitus tua sit. Non id quidem quod non habeas optare, sed eo quod habeas bene uti sapientis est. Illud omnibus contingit, hoc paucis. Mortali domino mortalis servio. Immortali servire incipe: ille tibi et libertatem spondet et re
Abbreviated transcription (Latin):
bus imperat/ quot suorum seruorum seruos undiq cernimus ppost¬
remo que durissima est omnium ẜuitus forsan et ip̃e sibi. hec est
uiciis et passionibus ac uolentis affectibus suis seruit quid uis di¬
cam p auci in ueritate sunt liberi et si qui sunt/ eo alis laboriosiorẽ
uita quo altior/. multo enim cicius multo q facilius. fid̾elis seui
q̃ iusti regis implentur officia d yocliciani iam priuati. et de pie¬
terito iudicantis et experientia edocti Dictum memorabile est/ ni¬
chil d̾ifficilius q̃ bene imperare propter quod uideri potest ip̃e qui¬
demimperium dimisisse/ tu igitur sortem tuam letus amplaxtere
fusca in fareor arq humilem/ sed facilem ac tranquilam/ nisi forte feli¬
cioiem reuis in spectaculo anelantem q̃ in cubiculo quiescentem/ .d.
In ẜ uicium mea me sors impulit/. Rõ. libens facito q uod̾ opporte
est. et illud quoq notissimum. ac necessitatibus h umanis aptispinã

Expanded text:
bus imperat. Quot suorum servorum servos undique cernimus? Postbus imperat. Quot suorum servorum servos undique cernimus? Postremo, que durissima omnium est servitus, forsan et ipse sibi, hoc est vitiis et passionibus ac violentis affectibus suis servit. Quid vis dicam? Pauci in veritate sunt liberi; et, si qui sunt, eo illis laboriosior vita est, quo altior. Multo enim citius multoque facilius fidelis servi, quam iusti regis implentur officia. Diocletiani iam privati, et de preterito iudicantis, et experientia edocti, dictum memorabile est: “nichil difficilius quam bene imperare”. Propter quod videri potest, ipsum quidem imperium dimisisse. Tu igitur sortem tuam letus amplectere, fuscam fateor atque humilem, sed facilem ac tranquillam, nisi forte feliciorem reris in spectaculo anhelantem, quam in cubiculo quiescentem. In servitium mea me sors impulit. Libens facito quod oportet. Est et illud quoque notissimum ac necessitatibus humanis aptissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ratur tuus hic r̾ominus / non dominus sed conseruus babebitur/ ⁊¬
Sic ergo ꝑ omnia dominis obediant serui sa iusta precipuuit ⁊
non difficultas retrabat non labor non obsequio uel negata premia
uel quod est in rebus amarissimũ irogata supplicia .In. omnib
obediant/. modo in iustitia atq Inhonestas ab fuerit alioquin cõtu¬
matia. et libertas atq ip̃m ipectus et iugulus iniquis p̾ceptis ac turpi¬
bus opponendus est/ ẜitandumq memoriter quod premissorum alt̾
ait qui cum ẜuos obedire per omnia do mi nis precepisset addidit
non ad occulum seuuientes quasi bominib placentes sed in simplici¬
tate cordis timentes dominum ex his indes status cui co nditib quenã
sit non totus est seuus qui ad indigna amperia cogi nequit .d.
Supebo d̾o mino seriuoᵃ Quid scis an ille suꝑbiori suo domino¬
suo seruiat forsan uxori/ forsan meretricule forsan his ip̃is qui¬

Expanded text:
ratur hic tuus dominus, non dominus sed conservus habebitur. ratur hic tuus dominus, non dominus sed conservus habebitur. Sic ergo per omnia dominis obediant servi, si iusta precipiunt: non difficultas retrahat, non labor, non obsequia vel negata premia, vel quod est in rebus amarissimum, irrogata supplicia. In omnibus obediant modo iniustitia atque inhonestas abfuerit; alioquin contumacia et libertas, atque ipsum pectus et iugulus iniquis preceptis ac turpibus opponendus est, servandumque memoriter quod premissorum alter ait qui, cum servos obedire per omnia dominis precepisset, addidit: “Non ad oculum servientes, quasi hominibus placentes, sed in simplicitate cordis timentes Dominum”. Ex his vides status tui conditio quenam sit: non totus est servus, qui ad indigna imperia cogi nequit. Superbo domino servio. Quid scis an ille superiori suo domino serviat? Forsan uxori, forsan meretricule, forsan his ipsis qui
Abbreviated transcription (Latin):
sine causa illi in sortem obuenisse te in animo tuo pone⁊ quuꝰ quid
igitiu iustum iubet deum ip̃m iubere credito sin in uistum aliquid
maioris domini meminisse conueniet. qui ut te ad ho nesta quãuis
difficilia seruum patitur fic ad in honesta uuat liberum. sic in celligo
quod glouosorum tene uereq fidei principum alter seruos domi¬
uis carnalibus obedire per omnia/ alter uero subditos esse in om̃i
amore dominis precipit ⁊ llud additiens. ut poe non tantum bo nis
et mo destis exhibeant sed̾ eciam discolis/ neq enim de domino iude¬
qe seruum decet/ sed̾ mores eius qualescunq perferie quo eniz
inmitior t̾ominus/ eo maior patientia serui est/ et heo ast gratia/
cuius apud horum alterum fit mentio/. nec tamen ut. moree pati
sie et imperia exequi semper opportet sunt enim que iustissi mere¬
cusentur si imperio domini superioris ad uersa sinti cui si confe¬

Expanded text:
sine causa illi in sortem obvenisse, in animo tuo pone. Quicquid sine causa illi in sortem obvenisse, in animo tuo pone. Quicquid igitur iustum iubet, Deum ipsum iubere credito. Sin iniustum aliquid, maioris domini meminisse conveniet, qui ut te ad honesta quamvis difficilia servum patitur, sic ad inhonesta vult liberum. Sic intelligo quod gloriosorum terre vereque fidei principum alter servos dominis carnalibus obedire per omnia, alter vero subditos esse in omni timore dominis precipit, illud adiciens ut hoc “non tantum bonis et modestis” exhibeant, “sed etiam discolis”. Neque enim de domino iudicare servum decet, sed mores eius qualescunque perferre. Quo enim immitior dominus, eo clarior patientia servi est, et hec est gratia, cuius apud horum alterum sit mentio. Nec tamen ut mores pati, sic et imperia exequi semper oportet. Sunt enim que iustissime recusentur, si imperio domini superioris adversa sint, cui si confe
Abbreviated transcription (Latin):
res unde ce ẜuum luges / forsan et aliunde hunc siquidem temporaliss¬
dbminus liberat / hunc eternus Scis quanto perculo m alchus minas
heri persequentis euaserit sed euasit tamen/ Interim de domino sicco¬
gita h ie te nutrĩt tui q curam omnem in se transtulit cum liberta¬
re solicitudinem amisisse quid nisi utile dam nam uoces/ multis serua
libeitas. multis est libera seruitus non tam graue iugum hominum qͣ
cuirarum est qui hoc excusserit illud ferat oquanimis huic tu seruus
huit uni es deditus/ imo hic tibi hic tuus est dominus/ imo ꝑ rocura
oi tuus non habebis honores equidem nec labores publicos non
si mlratum. scudiis non forensibus procellis et consiliorum uolubili¬
ate rotaberis non nauigii tarditas non agri steielitas aut ãnone ca¬
uras.te corquebit. has molestias domino cuo liqͥris / sepe ulo dormi¬
q uigilitante . D. difficilis et imperiosus est dominus .Rõ. Non

Expanded text:
tas, unde te servum luges, forsan et aliunde. Hunc si quidem temporalistas, unde te servum luges, forsan et aliunde. Hunc si quidem temporalisdominus liberat, hunc eternus. Scis quanto periculo Malchus minas heri persequentis evaserit, sed evasit tamen. Interim de domino sic cogita: hic te nutrit tuique curam omnem in se transtulit. Cum libertate sollicitudinem amisisse, quid nisi utile damnum voces? Multis serva libertas, multis est libera servitus. Non tam grave iugum hominum, quam curarum est: qui hoc excusserit, illud ferat equanimis. Huic tu servis, huic uni es deditus: immo hic tibi, hic tuus est dominus, immo procurator est tuus. Non habebis honores equidem nec labores publicos; non simultatum studiis, non forensibus procellis et consiliorum volubilitate rotaberis; non navigii tarditas, non agri sterilitas, aut annone caritas te torquebit. Has molestias domino tuo linquens, sepe illo dormies vigilante. Difficilis et imperiosus est dominus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tui dominus fieri potes q̃q̃ quid uelit aut quid nober nichib ad rem
ut sit in exorabilis quod interdum est nullum illa tamen in aninũ
ius hr̃ in onui autem aduersus illam certamine ab illius boste poscen¬
dum auxilium sepe quem fortuna seruum liberum uirtus fecit.d. S¬
uicio premor graui . Rõ. Iugum qui fert uolens leue efficit osten¬
dam tibi lenimen unicum / ac peculium ĩ mortale domini q tui quã¬
uis potentis arbitrio exemitum q uod ce liberum atq ip̃o d̾omino di¬
riorem facier s apientie studio incumbe ella te in libertatem asseret
d ictum catonis est a cicerone firmatum / as olus saꝑiens libor est
ea scilicet libertate qua certior nulla est.d. Sub durissimis dñis
uitam traho/. Rõ. Nulla re melius qͣ fid̾e et obsequio molientur
et fortassis adeo ut quod multis accidit inde cibi uentura sit liber¬

Expanded text:
tui dominus fieri potes. Quanquam quid velit aut quid nolit, nichil ad rem, tui dominus fieri potes. Quanquam quid velit aut quid nolit, nichil ad rem, ut sit inexorabilis, quod interdum est, nullum illa tamen in animum ius habet. In omni autem adversus illam certamine, ab illius hoste poscendum auxilium. Sepe quem fortuna servum, liberum virtus fecit. Servitio premor gravi. Iugum qui fert volens, leve efficit. Ostendam tibi lenimen unicum ac peculium immortale, dominique tui quamvis potentis arbitrio exemptum, quod te liberum atque ipso domino ditiorem faciet. Sapientie studio incumbe: illa te in libertatem asseret. Dictum Catonis est, a Cicerone firmatum: “Solus sapiens liber est”, ea scilicet libertate, qua certior nulla est. Sub durissimis dominis vitam traho. Nulla re melius quam fide et obsequio mollientur, et fortassis adeo, ut quod multis accidit inde tibi ventura sit liber
Abbreviated transcription (Latin):
net nisi forte ut bumilior mitiorq non ut mestiorsis .d. Curpi¬
rer natus sam/. Rõ. Morum candor et claritas uite/ non maculas
modo sed memoriam omnem fede originis delebunt hec remediũ
dum licet aripe aliui michi crede nullum est .d. pudet in fam¬
sum parentum/ .Rõ. pone hunc pudorem / unus omnium patei
deus/ una omnium mater terra:
Eruus in hanc uitam in craui . Rõ. ne doleas liber egiae¬
diere uelis mod̾o sicut multi exdiuerso qui in traru̾t
liberi serui exibunt/. d. Seruiliter natus sum. Rõ.¬
liberaliter uiue/ meliore tui parte liberum esse uil ꝓ¬
hibet una est peccati seiuitus grauissima sed que ꝑremere nescit in¬
uitos/ illam excute liber eris/. D. ueruum fieri uoluit natura . Rõ.¬
potest uelle contrarium/ et si moribus utitur sas quid speres nosti
monstrum illud nosti ludos ac prestigia/ non liber modo/ sed domini

Expanded text:
net, nisi forte, ut humilior mitiorque, non ut mestior sis. Turpinet, nisi forte, ut humilior mitiorque, non ut mestior sis. Turpiter natus sum. Morum candor et claritas vite, non maculas modo, sed memoriam omnem fede originis delebunt: hoc remedium dum licet arripe; aliud, michi crede, nullum est. Pudet infamium parentum. Pone hunc pudorem: unus omnium pater Deus, una omnium mater terra. ervus in hanc vitam intravi. Ne doleas: liber egrediere, velis modo, sicut multi qui ex adverso intrarunt liberi, servi exibunt. Serviliter natus sum. Liberaliter vive. Meliore tui parte liberum esse nil prohibet. Una est peccati servitus gravissima, sed que premere nescit invitos. Illam excute, liber eris. Servuum fieri voluit fortuna. Potest velle contrarium; et, si moribus suis utitur, scis quid speres. Nosti monstrum illud, nosti ludos et prestigia. Non liber modo, sed domini
Abbreviated transcription (Latin):
ses macedonie iugurta numdie rex fuit uterq legiptiais fra¬
rribus regno exclusis malo quidem more peximis q artibus sed̾
exclusis tamen Alexander macedo philipi dictus/ cuius uere sit.
creditus audisti deniq philipum extiemo uite alexandrum non
sum filium predicare solitum/ id q sibi ultro confessam olimpiadem¬
atq hanc ob causam. repudio dimissam scriptores rerum prodidie cõ¬
sta ntinus ip̃e ex cũ cub ina genitus licet insigni prelegiptimis fratribus
ad imperium uenit Adderem his arthurum regem/ nisi ꝙ historis
misceie fabulas. nichil est aliueꝰ qͣ mendacio ueri fidem ĩ mi nuere¬
⁊ d summam uero non est ꝙ tedeiciat origo undecunq oriens
uirtus excullerit satis est glorie.d. Male natumͦ sum. Rõ. Bene
uiue lrne moreie qualiter natus .sis nec tuum est/ nec memini¬
sse q uidem potes/ nec magnopere inquiras quod ad te non perti¬

Expanded text:
ses Macedonie, Iugurtha Numidie Rex fuit, uterque legitimis frases Macedonie, Iugurtha Numidie Rex fuit, uterque legitimis fratribus regno exclusis, malo quidem more, pessimisque artibus, sed exclusis tamen. Alexander Macedo Philippi dictus, cuius vere sit creditus audisti; denique Philippum extremo vite, Alexandrum non suum filium predicare solitum, idque sibi ultro confessam Olympiadem hancque ob causam repudio dimissam scriptores rerum prodidere. Constantinus ipse, ex concubina genitus, licet insigni, pre legitimis fratribus ad imperium venit. Adderem his Arturum regem, nisi quod historiis miscere fabulas, nichil est aliud quam mendacio veri fidem imminuere. Ad summam vero, non est quod te deiciat origo: undecunque ortos virtus extulerit. Satis est glorie. Male natus sum. Bene vive, bene morere. Qualiter natus sis, nec tuum est, nec meminisse quidem potes, nec magnopere inquiras, quod ad te non perti
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Rõ. Nil tu contra leges sed̾ parentes cui egerunt tu secundũ
leges age omnia in hoc quidem nullum penitus tuum crimen fuit
d ortu tuo alii⁊ tu de moribus rationem reddes et quãuis odio uage
libidinis in ĩmerentes filios. ultio legum ciuilium excendatur deus
ramen quemiq suis finibus metitur ne filii iniquitatem patri imputat
nec filio patris ip̃am quoq pħiam iuꝰ icare aliter solita m q̃ leges. fed̾¬
parentes rui egeuint ab ip̃ĩs pħis accepisti legibus ergo oppressus
diuino simul ac pħico iudicio releuatus habes unn̾e animum sole¬
us neq enim tibi ut priuati patrimonii sic publice uirtutis here¬
ditas interdieta est illa enim in stitutis hominum hec meritis da¬
tur et ante q nascereris ut nil glorie/ sic profecto nichil in famie
meriusti/. d. Origo illicita et in honesta est ikõ. Quid de in cestu/
quid ue de adulcerio nasci queat indicio sunt romulus et alcdes per¬

Expanded text:
sum. Nil tu contra leges sed parentes tui egerunt. Tu secundum sum. Nil tu contra leges sed parentes tui egerunt. Tu secundum leges age omnia. In hoc quidem nullum penitus tuum crimen fuit: de ortu tuo alii, tu de moribus tuis rationem reddes. Et quamvis odio vage libidinis in immerentes filios ultio legum civilium extendatur, Deus tamen quenquam suis finibus metitur, nec filii iniquitatem patri imputat, nec filio patris. Ipsam quoque Philosophiam iudicare aliter solitam quam leges, ab ipsis Philosophis accepisti. Legibus ergo oppressus, divino simul ac philosophico iudicio relevatus, habes animum unde soleris. Neque enim tibi ut privati patrimonii, sic publice virtutis hereditas interdicta est. Illa enim institutis hominum, hec meritis datur, et antequam nascereris, ut nil glorie, sic profecto nichil infamie meruisti. Origo illicita et incesta est. Quid de incestu, quidve de adulterio nasci queat, indicio sunt Romulus et Alcides. Per
Abbreviated transcription (Latin):
nota lasciuie q̃ ad mota illi pudicitia iuuenibus/ equidem si parentu
gloria/ filiis male uiuentib onerata est quanto fasce uerecundie fili¬
orum laus patrum male uiuentium premit infamiam. d. damnata
A uenere procreatus sum ałiõ. Acqui male debes / impudici patris honestͦ
aude illa precipue extimanda sunt/. que cuiusq sunt propria. de alie¬
no nemo iu̾ste rep̾henditur seu laudatur et si ut dixi/ Uestrum quid¬
quid̃ id esti conspectius fiat suo contrario ad motum/ Ceterum ut cu¬
iusq propria laus aut in famia est sic laudis aut in famie causa
propua sit oporter Neq uero ut unius gladio alcerperit utq unius
flãmis res alterius uritur sic unius culpa eciam fama perit alterius
eo ꝙ animi bona solidiora sunt q̃ corporis aut fortune ut in uito
nequeant possessore uiolari/.d. Contra fas. contraq leges ge nitus

Expanded text:
nota lascivie, quam admota illi pudicitia iuvenilis. Equidem si parentum nota lascivie, quam admota illi pudicitia iuvenilis. Equidem si parentum gloria filiis male viventibus onerosa est, quanto fasce verecundie, filiorum laus patrum male viventium premit infamiam! Damnata de Venere procreatus sum. Atqui malle debes impudici patris honestus eratione, illa precipue extimanda sunt, que cuiusque sunt propria. De alieno nemo iuste reprehenditur seu laudatur, et si, ut dixi, vestrum quicquid id est: conspectius fiat, suo contrario admotum. Ceterum ut cuiusque propria laus aut infamia est, sic laudis aut infamie propria causa sit oportet, neque vero ut unius gladio alter perit, utque unius flammis res alterius uritur, sic unius culpa etiam fama perit alterius, eo quod animi bona solidiora sunt quam corporis aut fortune, ut invito nequeant possessore violari. Contra fas contraque leges genitus
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatem adeas caue atq illi dissi millimus hac in parte fieri stu¬
de. qui te ignarum genuit in uito tibi fuas maculas impressisse nõ
potuit/ Inte sit et ex ce prodeat necesse est unde obscurus aut clarus
fias. D. In honestis parentibus in lucem ueni/ . Rõ. Omnis parens ho¬
nostus filio uideu debet sed non ut uerendus sic sequendus omnis fi¬
lio parens est / ubi desinisse consilium sit eya igitur in diuersum tibi
si uerus est parens deseri uolet seq non suum uicium amari optabit
unus hic in uentus est modus quo parentum nomen premere et
caltareꝰ glorio sum filiis ac decorum sit uiuendo aliter castius scilicet
ac sanctius. de parentibus in honestis. lingua filii taceat dissimi litudo
uite morum actuum non taceat pulcra laus filii cui atergo dicitur o
quantum seue suo modestior adolescens/ contraq nulla grauior senilis

Expanded text:
hereditatem adeas cave, atque illi dissimillimus hac in parte fieri stuhereditatem adeas cave, atque illi dissimillimus hac in parte fieri stude. Qui te ignarum genuit, invito tibi suas maculas impressisse non potuit. In te sit, et ex te prodeat necesse est, unde obscurus aur clarus fias. Inhonestis parentibus in lucem veni. Omnis parens honestus filio videri debet: sed non, ut verendus, sic sequendus omnis filio parens. Est ubi deseruisse consilium sit. Eia igitur, in diversum abi. Si verus est parens, deseri volet, seque, non suum vitium, amari optabit. Unus hic inventus est modus, quo parentum nomen premere et calcare gloriosum filiis ac decorum sit, vivendo aliter, castius scilicet ac sanctius. De parentibus inhonestis lingua filii taceat, dissimilitudo vite, morum, actuum non taceat. Pulchra laus filii, cui a tergo dicitur: “O quantum sene suo modestior adolescens”; contraque nulla gravior senilis
Abbreviated transcription (Latin):
quid refert unde uenias si in miseriam et in culpam uenis. D. In pec¬
cato genitus sum/. Rõ. deflet hoc quidem ille uir maximus/ et profecto
quilibet non in peccato nascitur/ Cauete autem grauiora superaddere
quãq̃ ne his quoq purgacio sua desit sed prima illa deformitas /
ipõ sepe lũte limine sacris undis abluitur niue usq ad animam cã¬
dor subit/.D. M ale me parentes genuere .Rõ. Quid ad ceł quis quis
male genuerit tu bẽne genitus fiusti/ nisi alieno flagitio cuum iũgis¬
.D. fede pudet originis/.Rõ. Iam ꝙ alieno cumescitis/ noñ miror et
alieno simul erubescitis et omĩno ubiq pecius q̃ in uo̾bis et bona et
mala uestra reponitis/ que alibi tamen qͣ in uobis osse non possunt
ꝙ nisi pudendum ip̃s aliquid penitendum ue egeus quod cuum crim
aut quis pudor impudicus pateri cu modo ne paterni dedecorid

Expanded text:
quid refert unde venias, si in miseriam et in culpam venis? In pecquid refert unde venias, si in miseriam et in culpam venis? In peccato genitus sum. Deflet hoc quidem ille vir maximus, et profecto nemo non in peccato nascitur. Cavete autem graviora superaddere, quanquam ne his quoque purgatio sua desit. Sed prima illa deformitas in ipso sepe vite limine sacris undis abluitur, niveusque animam candor subit. Male me parentes genuere. Quid ad te? quisquis male genuerit, tu bene genitus fuisti, nisi alieno flagitio tuum iungis. Fede pudet originis. Iam quod alieno tumescitis non miror, et alieno simul erubescitis, et omnino ubique potius quam in vobis et bona et mala vestra reponitis, que alibi tamen quam in vobis esse non possunt. Quod nisi pudendum ipse aliquid penitendumve egeris, quod tuum crimen, aut quis pudor, impudicus pater? tu modo ne paterni dedecoris
Abbreviated transcription (Latin):
tam ne superbiam esse males Aut quid hinc tibi nunc deesse sentis  nisi
ne fu mosis i maginibus atrium/ cruncisq statuis bustum q familie se¬
messis plenum titulis spectaculo pretereuntibus cibi in sanie sit qua in
triuis de his quos non noueris ellato supercilio fabuleris/. d. Igno¬
bilis natus sum. Rõ. Ignobilem non nasci tantum sed et uiuere q¬
busdam felicitas uisa est an in tusculano saltem a cicerone positum
non legisti illud potentissimi regis anapestum qui laudat senem etfor¬
tunatum esse dicit ꝙ ingloriosus sit atq ignobilis ad supremũ diem
per uenturus n
de obsena orgine. dolor¬
Rigo non tm̃ humilis sed obscena est. Rõ. Uera et sũma
obscenitas una estanini illam michi si dempseus pulcra
sunt omnia. D. Male natus sum.Rõ. Qui bene uiuitibe¬
ne nascitur bene moritur At qui male uixerit bene natus
esse non potest Nam quid refert q̃ fulgie̾o tramite cecus incessent aut

Expanded text:
tamne superbiam esse malles? Aut quid hinc tibi nunc deesse sentis? Nisi tamne superbiam esse malles? Aut quid hinc tibi nunc deesse sentis? Nisi ne fumosis imaginibus atrium, truncisque statuis bustumque familie semesis plenum titulis spectaculo pretereuntibus, tibi insanie sit, qua in triviis de his quos non noveris elato supercilio fabuleris? Ignobilis natus sum. Ignobilem non nasci tantum, sed et vivere quibusdam felicitas visa est. An in Tusculano saltem a Cicerone positum, non legisti “illud potentissimi regis anapestum, qui laudat senem et fortunatum esse dicit quod inglorius sit atque ignobilis ad supremum diem perventurus”? 6 DE OBSCENA ORIGINE Origo non tantum humilis sed obscena est. Vera et summa obscenitas una est animi; illam michi si dempseris pulchra sunt omnia. Male natus sum. Qui bene vivit, bene nascitur, bene moritur; at qui male vixerit, bene natus esse non potest. Nam quid refert quam fulgido tramite cecus incesserit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
scendas enicere primum et ultimum pirtutis in uestigio pedem fi¬
gens nec declinans alicubi nec subsistens. D. hiule̾ principium
fuit. Rõ. Illud̃ preteriit que sequntur cogita nec me lacet ut pͥmus
et ultimus uite dies. quibusdam uisi sunt humane conditionis statũ
maxime moderari siue utipi dicunt contineis de ultimo nempe cõ¬
senserim/ de prinio autem non ita etsi enim ut ip̃i uolunt plurimũ
incersit/ quibus auspiciis inchoetur etsi cum his sencierit satiricus/
ubi de ip̃o loquitur uentidio ita scripsent/ Distat enim que sidera te ex¬
cipiant modo primos incipientem edere uagitus et adhuc amatre ⁊u¬
bentem / nos tamen ista respuimus et hec auspicia et hanc tantam sid̾e¬
umm uim negamus conditori almo siderum/ omnia relinquentes a quo
creatum nullum penitus ab hoc uirrutis et felicitatis et glorie calle seclu¬
dimus. D. humilitas geners multa est / ⁊ Ro. Quid. tu autem mul¬

Expanded text:
scendas enitere, primum et ultimum virtutis in vestigio pedem fiscendas enitere, primum et ultimum virtutis in vestigio pedem figens, nec declinans alicubi, nec subsistens. Humile principium fuit. Illud preteriit; que sequuntur cogita. Nec me latet ut primus et ultimus vite dies quibusdam visi sunt humane conditionis statum maxime moderari, sive, ut ipsi dicunt, continere. De ultimo nempe consenserim, de primo autem non ita. Etsi enim, ut ipsi volunt, plurimum intersit quibus auspiciis inchoetur etsi cum his sentiens Satyricus, ubi de ipso loquitur Venditio, ita scripserit: distat enim, que sidera te excipiant modo primos incipientem edere vagitus et adhuc a matre rubentem, nos tamen ista respuimus, et hec auspicia, et hanc tantam siderum vim negamus, conditori almo siderum omnia relinquentes, a quo creatum nullum penitus ab hoc virtutis et felicitatis et glorie calle secludimus. Humilitas generis multa est. Quid tu autem? Mul
Abbreviated transcription (Latin):
iltus ip̃m in quo uictus alienos curius ornauerat ac carcerem uinctus
ntrauerat. uictor ac triumphans capitolium propriis currubus hone¬
stauit et romanum carcerem acie captiuorum hostium impleuit/ et qͦ
gracius spectaculum esset mirabiliorq uictoua eodem ip̃o die parta erat
reuolutis annis quo clad̾es illa terubilis apud carras accepta fuerat
Quis ambitiosus adeo tamq auidus regni est / ut non hanc gloriam
sine regno q̃ inglorium regnum malit᷑ et quid oro nocuit uentidio
od felicitatem et ad s ũmum decus ꝙ bumiliter natus esset et prima
etare/. fortuna humili usus ac misera: Serte uirum esculi despectum.
roma suspexit et claris ciuium nominibus illud peregrini fuscum no¬
men inseiuit he sunt ad ascensum scale hi uirtutum gradus quibus
non ad gloriam modb. altiorem q fortunam/ nitendo speranco uigilã¬
do sed ad celum usq peruenias ꝓ ind̾e et tu natus humiliter ut con¬

Expanded text:
ultus. Ipsum in quo victus alienos currus ornaverat, ac carcerem vinctus ultus. Ipsum in quo victus alienos currus ornaverat, ac carcerem vinctus intraverat, victor ac triumphans Capitolium propriis curribus honestavit, et Romanum carcerem acie captivorum hostium implevit. Et quo gratius spectaculum esset mirabiliorque victoria, eodem ipso die parta erat, revolutis annis, quo clades illa terribilis apud Carras accepta fuerat. Quis ambitiosus adeo tamque avidus regni est, ut non hanc gloriam sine regno, quam inglorium regnum malit? Et quid, oro, nocuit Ventidio ad felicitatem et ad summum decus, quod humiliter natus esset, et prima etate fortuna humili usus ac misera? Certe virum Asculi despectum Roma suspexit, et claris suorum civium nominibus, illud peregrini fuscum nomen inseruit. He sunt ad ascensum scale, hi virtutum gradus, quibus non ad gloriam modo altioremque fortunam nitendo, sperando, vigilando, sed ad celum usque pervenias. Proinde et tu natus humiliter, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
onon clara stirpe clarissimus et rem publicam gessit eximie erdos
nora prosequimur cum super ipuis augusti cesaris originemon peue
D. humile nimis arq infimum genus ost/. Rõ. Quod ad humanꝰ
potentie gradum spectat exempla posuimus quibus iam uui altris
non possit unum restat non imperio aut regno sed suapte alia qua¬
dam ma iestate memorabile Uentidius bassus escu lanus matre humi¬
li parre ingnoto capra pairia iam pubes in triumpho gnei pompeii stra¬
bonis. qui pompeii magni genitor fuit / int̾ captiuos alios ductus Ill
postea uariante fortuna dux populi irmani. contra parthorum regem
et antiqua poteutia et iecenti uictoria insolentem/ fellicissimo pugna¬
uit euentus et filio regis interfecto. cessis q bostium legionibus quod
ad eum diem nulli romauorum ducum fata ꝑ miserant insignem illã
romanorum legionum stragem. et crassorum mortem magnificentissie

Expanded text:
e non clara stirpe clarissimus, et rempublicam gessit eximie, et duos e non clara stirpe clarissimus, et rempublicam gessit eximie, et duos , quid minora prosequimur, cum super ipsius Augusti Cesaris origine ambiguittus. Humile nimis atque infimum genus est. Quod ad humane potentie gradum spectat, exempla posuimus, quibus iam iri altius non possit. Unum restat, non imperio aut regno, sed suapte alia quadam maiestate memorabile. Ventidius Bassus Asculanus, matre humili, patre ignoto, capta patria, iam pubes in triumpho Gnei Pompeii Strabonis qui Pompeii Magni genitor fuit, inter captivos alios ductus. Idem postea, variante fortuna, dux Populi Romani contra Parthorum regem, et antiqua potentia et recenti victoria insolentem, felicissimo pugnavit eventu, et filio regis interfecto, cesisque hostium legionibus, quod ad eum diem nulli Romanorum ducum fata permiserant, insignem illam Romanorum stragem et Crassorum mortem magnificentissime
Abbreviated transcription (Latin):
in tiemulo stare/ neq descensum modo instare sed̾ ruinam quta
igitue ut ad te iedeam/ ista calamitas nascendi cui nee regnandi spea¬
pitur/ nec successus .d. obscura de radice piodeo lõ. omuis radu
obscura et squalida est unde tam et floridi et fro uientes rami pio¬
deurit Non und̾e quid quid prodierit sed quale sit queutur .d.
parentibus infimis natus sum. Rõ. Sentio sumnum ad imperum
stillum uocas septimus seuerus de quo supra diximus/ equestri
et ipe ord̾inis / helius pertinax et ip̃e libertim filius/ et lignorũ uils
uriq negociator mercis  uteiq romano profuit imperlo/. Cui et
et pbiu̾pus parer ac filius arabes humilimi generis et m aximlus
et m aximus prefuere obscurissimis ille parentibus ac barbaus
quorum q eum arepto pudeiet imperio hic feriario an lignario pane
genitus moritum certe uespexianus inter bonos principes numeran

Expanded text:
in tremulo stare, neque descensum modo instare sed ruinam. Quenam in tremulo stare, neque descensum modo instare sed ruinam. Quenam igitur, ut ad te redeam, ista calamitas nascendi, cui nec spes regnandi eripitur nec successus? Obscura de radice prodeo. Omnis radix obscura et squalida est, unde tamen et floridi et frondentes rami prodeunt. Non unde quicquam prodierit, sed quale sit queritur. Parentibus infimis natus sum. Sentio summum ad imperium stilum vocas. Septimius Severus, de quo supra diximus, equestris et ipse ordinis; Elius Pertinax, et ipse libertini filius, et lignorum vilis utique negotiator mercis: uterque Romano prefuit Imperio; cui et Philippus pater ac filius, Arabes, humillimi generis, et Maximinus et Maximus prefuere, obscurissimis ille parentibus ac barbaris, quorumque cum arrepto imperio puderet; hic ferrario an lignario patre genitus incertum. Certe Vespasianus, inter bonos principes numeratus,
Abbreviated transcription (Latin):
in agresti tugurio ed ucatus in adoloscentia pastor fuit/ Earquinius
priscus patre negociarore ad uena nec ytalice insusꝑ originis Sei¬
uius cullius serua quãuis ut alii uolunt captiua quidem/ alioquin
uero nobili matre natus/. uirtute rome regnum meruit Nec mia¬
beris si plato nicum illud cenes / neminem regem non ex seruis Rl¬
minem seruum non ex regibus descendeio/ sic res hominum lon¬
ga etas ac fortuna ꝑ miscuit. Sileo ceterarum regos gentium e
pecudum gregibus. culissimarum ꝙ artium tabernis ad in opinu
subito diadema subuẽctos/ Alexander macedo ortulanum in asia
reggem fecit et fuit ex illus actibus laudatis iste noniultimus cõta.¬
q alios sileo e regni fastigio ad seruitium usq prolapsos /. sic sus
res fortuna moderatur/. tamen plurimum potest uirtus ꝑpallam tut
conscenditur ad supremos gradus cuius calle desertor stiant regro ⁊

Expanded text:
in agresti tugurio educatus, in adolescentia pastor fuit. Tarquinius in agresti tugurio educatus, in adolescentia pastor fuit. Tarquinius Priscus, patre negotiatore, advena, nec Italice insuper originis. Servius Tullius, serva, quamvis ut alii volunt captiva quidem, alioquin vero nobili matre natus, virtute regnum Rome meruit. Nec miraberis si Platonicum illud tenes: “neminem regem non ex servis, neminem servum non ex regibus descendere”. Sic res hominum longa etas ac fortuna permiscuit. Sileo ceterarum reges gentium, e pecudum gregibus vilissimarumque artium tabernis, ad inopinum subito diadema subvectos. Alexander Macedo hortulanum in Asia regem fecit, et fuit ex illius actibus laudatis iste non ultimus. Contraque, alios sileo e regni fastigio ad servitium usque prolapsos. Sic suas res fortuna moderatur; tamen plurimum potest virtus: per illam tuto conscenditur ad supremos gradus; cuius calle deserto, sciant reges se
Abbreviated transcription (Latin):
publice salubrior cons ulatus fu̾it . D. Rustica et ingnota patru
series est michi/.Rõ. Sordent hec ut uueo. altius eciam nunc
aspiras . certe et mr arius rusticanus uir sed uere uir ut conciuis
suus ait cicero/ di arator apud marsos fuerat rome septies cõ¬
sul fuit. tantã gloria. ut bis ytaliam obsidione et metu ẜuitutis
lbeiasse eum/. cspatriota licet rõne sius ueie dixeut. et m archus
cato plebeie uir originis. p arui q opidi diu quidem ob scurus inco¬
a post in maxima urbe clarissimus aduena mox ciuis egregi¬
us. et consul et censor fuit/ Si ne id quidem satis est et fortas¬
se regnum cogitas/ profecto nec illud sperare suffragio meri¬
torum humilitas uetat originis Cercium et ꝗncum et sextum / roma¬
norum regum / ad memoriam refer tullus hostilius ut probati ꝑhi¬
bent auctores et si apud alios /. de illo talle nichil scriptum sit ĩ fans

Expanded text:
lubrior Reipublice Consulatus fuerit. Rustica et ignota patrum lubrior Reipublice Consulatus fuerit. Rustica et ignota patrum series est michi. Sordent hec, ut video: altius etiam nunc aspiras. Certe et Marius rusticanus vir, sed vere vir, ut concivis suus ait Cicero. Diu arator apud Marsos fuerat: Rome septies Consul fuit tanta gloria, ut bis Italiam obsidione et metu servitutis liberasse eum, compatriota licet idem suus, vere dixerit. Et Marcus Cato, plebeie vir originis parvique oppidi diu quidem obscurus incola, post in maxima urbe clarissimus advena, mox civis eximius et Consul et Censor fuit. Si ne id quidem satis est, et fortasse regnum cogitas, profecto neque illud sperare, suffragio meritorum, humilitas vetat originis. Tertium et quintum et sextum Romanorum regum ad memoriam refer: Tullus Hostilius, ut probati perhibent auctores, etsi apud alios de illo tale nichil scriptum sit, infans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenerunt. ufq adeo ut cui reges om̃es sub misfectiat/ cuius e mani¬
bus magna omnia poscebantur / atq unde omnium ferme mortali¬
um piecipueq nobilium spes pendebant cuius e̾emum familiarem
pio meruisse noticiam/. summis licet bominibus summum erati. ip̃e ho¬
um duorum ingnobilium / quos scilicet mantuanum uenusi num q
iuis miserat /. amiciciam et con uictum / ceu grande aliquid blandis
ac dulcibus epistolis flagitaret/ et qͣ multos tunc in palatio nobiles/
urisepe sunt in atiles in utiles atq inooctos credimus fuisse quibus
horum nobilis ingnobilitas atq inuidiosa nec immerito uiduierur¬
.d. parentibus sum obscuris. Rõ. Non mouent animum. hec ex¬
empla altioribus agam. M archus cicero ut de illo scriptum est/ ex
oidine natus equestri. de radice humilii per egregias artes/. perq ho¬
nestos gradus /. ad consulatum uenit quo nescio an alter unq̃ rei¬

Expanded text:
pervenere, usque adeo, ut cui reges omnes colla submiserant, cuius e manipervenere, usque adeo, ut cui reges omnes colla submiserant, cuius e manibus magna omnia poscebantur, atque unde omnium ferme mortalium precipueque nobilium spes pendebant, cuius demum familiarem promeruisse notitiam summis licet hominibus summum erat, ipse horum duorum ignobilium, quos Romam scilicet Mantuanum Venusinumque rus miserat, amicitiam et convictum ceu grande aliquid, blandis ac dulcibus epystolis flagitaret. Et quam multos tunc in palatio nobiles, ut sepe sunt, inutiles atque indoctos credimus fuisse, quibus horum nobilis ignobilitas atque invidiosa, nec immerito, videretur? Parentibus sum obscuris. Non movent animum hec exempla? Altioribus agam. Marcus Cicero, ut de illo scriptum est, ex ordine natus equestri, de radice humili, per egregias artes, perque honestos gradus, ad Consulatum venit, quo nescio an alter unquam sa
Abbreviated transcription (Latin):
est D̾. Ingnobili primordio gentis sum. Nõ. Stude ut fine sis no¬
bili de principiis enim labor/ de fine fruetus qui si unmaturus caui¬
pirur/ longeuus esse non potest. D. Radicem glorie precidit ingnobi¬
litas. Rõ. Non. precidit quidem sed̾ infodit altius ut ualidior licet
seuor surgar/ Cecerum non ingnobiles modo/ sed ingnotos ex om̃i
genere hominum dabo. qui uirtute atq ind ustria euasere notissi¬
mi et sane si uerum nobilem uirtus facit/ non intelligo quid que¬
quam. uolentem fierirnobilem impediat. aut quu ita facilus sit no¬
bilitare alios qͣ se ip̃m/ D. Ex ingnobilibus parentibus descendo¬
.siõ. Quid socrates/ euripides/ demostenes / quorum primus marmo¬
solum humilibus ultimus sed̾ incertis/. Uester ille uirgilius rusticanis
parentibus fuit.. Nec libectino se ac piecone patre.natum. flaccus eru¬
buity ambo tamen ad in signem glor̾am / et futmi principis gram

Expanded text:
est. Ignobili primordio genitus sum. Stude ut fine sis noest. Ignobili primordio genitus sum. Stude ut fine sis nobili. De principiis enim labor, de fine fructus; qui, si immaturus carpitur, longevus esse non potest. Radicem glorie precidit ignobilitas. Non precidit quidem, sed infodit altius, ut validior, licet serior, surgat. Ceterum non ignobiles modo, sed ignotos ex omni genere hominum dabo, qui virtute atque industria evasere notissimi. Et sane si verum nobilem virtus facit, non intelligo, quid quenque volentem fieri nobilem impediat, aut quid ita facilius sit nobilitare alios quam seipsum. Ex ignobilibus parentibus descendo. Quid Socrates, Euripides, Demosthenes, quorum primus marmous, non solum humilibus sed incertis. Vester ille Virgilius rusticanis parentibus fuit, nec se libertino ac precone patre natum Flaccus erubuit: ambo tamen ad insignem gloriam et summi principis gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ni̾chil tibi parentes erlpient nichil aui proauiq nichil consiliati
ac magistri quidquid bene gesseris solus inde farmam metes/ solus
inde laudaberis solus auctor gnͣis / fitudatorq uocaleris/ qͥuod nõ
fieret si nobilis natus esses /. bides ne igitur quaniꝰta tibi noue
randis occasio data est/ nobilem perte fieri et nobilitatem dare
non accipere dabis boc posteris tuis ut nobiles nascantur quod pa¬
rences tiłi noñ d̾edaerunt cui plus est multo nobilitatem fundare/ qͣ fũ¬
Datam ab aliis in uenisse.d. Noua et rudis drigo est/. Rõ. Arqui di¬
rior est habitus ille pastorus urbis rom̃e condicor ꝙ in siluis arcem
posuit/ et facili culmo exiguam acsqualentem regiam texit/ ꝙ̃ tot
postea principes/ qui ingentia menia testud̾mes q marmoreas arꝙ au¬
reas erexere/ canta semper nouitatis eggregie/ ac magni principii laus

Expanded text:
nichil tibi parentes eripient, nichil avi proavique, nichil consiliarii nichil tibi parentes eripient, nichil avi proavique, nichil consiliarii ac magistri. Quicquid bene gesseris, solus inde famam metes, solus inde laudaberis, solus auctor generis fundatorque vocaberis, quod non fieret si nobilis natus esses. Videsne igitur quanta tibi nove laudis occasio data est, nobilem per te fieri, et nobilitatem dare, non accipere? Dabis hoc posteris tuis, ut nobiles nascantur, quod parentes tibi non dederunt tui. Plus est multo nobilitatem fundare, quam fundatam ab aliis invenisse. Nova et rudis origo est. Atqui clarior est habitus ille pastorius urbis Rome conditor, quod in silvis arcem posuit et facili culmo exiguam ac squalentem regiam texit, quam tot postea principes qui ingentia menia testudinesque marmoreas atque aureas erexere: tanta semper novitatis egregie ac magni principii laus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ublice matris exemplum/ ne te indolatius extendas nisi his tm̃
quas tibi uirtus alas fecerit his enim utilicitum/ usos q feliciter
q plures modo diximus/ proinde mortalis hoc saltem in solenrie
frenum tene. Quidam de sola patrie nobilitate supeibiunt stult¬
um genus ⁊
Bscuris parentibus natus sum/. Rõ. Non est forsan ut ture¬
ris odiosa condicio / nescio an et optabilis ignobilẽ nasci
utram uis uite uiam spectes/. Nam seu uoluptatibus ob¬
sequi/ uulgi q uestigiis critum iter sequi statius ex cusi¬
bilior fiet ueri ducibus domesticis carens erior cessabitq ĩpropa¬
um illud̾ aceumum degenerantium a parentibus claris ed ꝙ nali
tibi domi sit claritas quam obscures/ Sin uirtutis semitam raro
pede signatam eligis/ eo cdarlor fies quo maioribus.tenebris piessis
ac circitnuentus emerseris cota clautas tua erit rerum particeps
tuarum nullus occueret nullam ꝑtem glorie receptura erit imitatio

Expanded text:
publice matris exemplum, ne te nido latius extendas, nisi his tantum publice matris exemplum, ne te nido latius extendas, nisi his tantum quas tibi virtus alas fecerit: his enim uti licitum, usosque feliciter complures modo diximus. Proinde mortalis hoc saltem insolentie frenum tene: quidam de sola patrie nobilitate superbiunt, stultum genus. 5 Obscuris parentibus natus sum. Non est forsan, ut tu reris, odiosa conditio, nescio an et optabilis, ignobilem nasci, utramvis vite viam spectes. Nam seu voluptatibus obsequi vulgique vestigiis tritum iter sequi statuis, excusabilior fiet, veri ducibus domesticis carens, error, cessabitque improperium illud acerrimum, degenerantium a parentibus claris, eo quod nulla tibi domi sit claritas quam obscures. Sin virtutis semitam raro pede signatam eligis, eo clarior fies, quo maioribus tenebris pressus ac circumventus emerseris: tota claritas tua erit, rerum particeps tuarum nullus occurret, nullam partem glorie decerptura erit imitatio,
Abbreviated transcription (Latin):
amperium obstitit soli natalis humilitas. Suma homixiny augu¬
ste et si recens ro mana qui ip̃o scilicet in palacio natus sit ori¬
go tamen gentis antiquior ueliterna est Gaio antias/ bespesia¬
no autem uici in coguiti reatiui/ contra uero lauiseam famani
uulgauit eacides et pelleum a seculis fuscum nomen atq humi¬
le quod philipus erexerat. Alexander ad cellum cullit non satis
est ciuibus obscuritatem patrie non nocere/ nisi ciuium claritas
parrie prosit Asilum ingnobile acq opus pastorum roma fuit
que non ante claresceret qͣ res illam geste et. suorum uiitus ex ce¬
lens ciuium illustrasset .D. obscure patrie sum adictus/. Rõ. lu¬
men uirtutis accende/ quo inter cenebras enitescas in quibus hoc
salcem boni eut ut uel parua luce clarissi mus uuseare sic uel illa te
clarum faciet uel tu illam . D. humilis patrie babitator sum.¬
.Rõ. Esto et tu humilis habitatorq tui animus bumilis sit habes

Expanded text:
imperium obstitit soli natalis humilitas. Summo hominum Auguimperium obstitit soli natalis humilitas. Summo hominum Augusto, etsi recens Romana, quia ipse scilicet in palatio natus sit, origo tamen gentis antiquior Veliterna est. Gaio Antias, Vespasiano autem vici incogniti Reatini: contra vero Larisseam famam vulgavit Eacides, et Pelleum a seculis fuscum nomen atque humile, quod Philippus erexerat, Alexander ad celum tulit. Non satis est civibus obscuritatem patrie non nocere, nisi civium claritas patrie prosit. Asylum ignobile atque opus pastorium Roma fuit, que non ante claresceret, quam res illam geste et suorum virtus excelens civium illustrasset. Obscure patrie sum addictus. Lumen virtutis accende, quo inter tenebras enitescas, in quibus hoc saltem boni erit, ut vel parva luce clarissimus videare: sic vel illa te clarum faciet, vel tu illam. Humilis patrie habitator sum. Esto et tu humilis habitatorque tui animus humilis sit. Habes
Abbreviated transcription (Latin):
forma uel numerus/ non rerum copia ex undans q cibis forum
non purpuree clamides uirorum onusteq muirus cultibus nõ
fastus/. non delitie/ non uoluptas/ sed uirtus sola nobilitat gestaꝵ¬
q rerum fama quam uiri par̾unt / non muri/ . d. parui muni¬
cipii fe ciuis sum/. Rõ. Nescis Buiantem prieneum fuisse ꝓi¬
thagoram sa mium. Anacharsum stitham. Democritum abderi¬
dem Aristonlem stragiritem theofrastum lesbium Eullium arpi¬
natem: Chous egei maris insula et poetam non ingnobilem phi¬
litem tullit et medicorum patrem et sculptorum ac pictorum prĩ¬
ceps / ypociatem scilicet et phidiam et apellem ut intelligi possit
ingeniorum magnitudini locorum angustias non obstare/.D.
Ingnobilis est patria /⁊ Rõ. Nobilicare tu illam pio uirili parte
si uelis potes / cum te illa facere non possit ingnobilem Nec nu¬
me quidem pompilio ad romanum regnum septimo seuero ad

Expanded text:
forma vel numerus, non rerum copia exundansque cibis forum, forma vel numerus, non rerum copia exundansque cibis forum, non purpuree chlamydes virorum, onusteque miris cultibus, non fastus, non delitie, non voluptates, sed virtus sola nobilitat, gestarumque rerum fama, quam viri pariunt, non muri. Parvi municipii civis sum. Nescis Biantem Prieneum fuisse, Pythagoram Samium, Anacharsim Scytham, Democritum Abderitem, Aristotelem Stagyritem, Theophrastum Lesbium, Tullium Arpinatem? Chous Egei maris brevis insula, et poetam non ignobilem Philitem tulit, et medicorum patrem, et sculptorum ac pictorum principes, Hippocratem scilicet et Phidiam et Apellem, ut intelligi possit ingeniorum magnitudini locorum angustias non obstare. Ignobilis est patria. Nobilitare tu illam pro virili parte si velis, potes, cum te illa facere non possit ignobilem. Nec Nume quidem Pompilio ad Romanum regnum, nec Septimio Severo ad
Abbreviated transcription (Latin):
Gnobilis patrie ciuis sum. Rõ. Esto tu nobilis nã ni¬
luctat nichil cum patrie nobilitate tua nobilitas mixtũ
ht̃ .d. parue iubis incola sum . Ro. Et magne uils
paruos ciues hñt / ymo fere ex his constant/ et parue magnos
quosdam habuere quin in siluis ab iectus ac nutritus romulus
omnium urbium reginam urbem romam condidit quam euertere
uoluit in maxima urbe genitus Catilina . d. In exigua patria
natus sum. Rõ. M agnificare illam stud̾e nichil eque ciuitates
amplificat ut ciuium uirtus ac gloua qui hoc edificiis ac fectilita¬
te melu̾is atq opibus fieri putat fallitur ut singulos uiros sic et
urbes et regna et imperia non uetustas non cures non curies ac
menia / non platee non palatia/ ac templa mar morea/ non sta¬
tue/ non picture non aurum/ non gem me non campi legionũ
non clasium pleni portus/ non peregrinis referta mertibus empo¬
ua/ et lucri amore equor omne sulcatum/ non postremo ciuium

Expanded text:
gnobilis patrie civis sum. Esto tu nobilis; nam nignobilis patrie civis sum. Esto tu nobilis; nam nil vetat: nichil cum patrie nobilitate tua nobilitas mixtum habet. Parve urbis incola sum. Et magne urbes parvos cives habent, immo fere ex his constant, et parve magnos quosdam habuere. Quin in silvis abiectus ac nutritus Romulus, omnium urbium reginam urbem Romam condidit, quam evertere voluit, in maxima urbe genitus, Catilina. In exigua patria natus sum. Magnificare illam stude: nichil eque civitates amplificat, ut civium virtus ac gloria. Qui hoc edificiis aut fertilitate melius atque opibus fieri putat, fallitur: ut singulos viros, sic et urbes et regna et imperia, non vetustas, non turres ac menia, non platee, non palatia ac templa marmorea, non statue, non picture, non aurum, non gemme, non campi legionum, et classium pleni portus, non peregrinis referta mercibus emporia, et lucri amore equor omne sulcatum, non postremo civium