comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secuturis. Uicisti rex magnitudine rerũ. ñ hostes
mͦ. sed etiã milites. Quicquid mortalitas caꝑe po¬
terat impleuimꝰ. E mensi maria. terrasq ineliꝰ
nobis ꝗͣ incolis omĩa nota sunt. Pene in ultimo
mundi fine consistimꝰ. In alium orbẽ paras ire. et
indiã queris. indis qͦq ignotã. Int̾ feras serpen¬
tesq degentes ex latebris eruere. et cubilib suis
expetis ut plura ꝗͣ sol uidet. uictoria lustres. Dig¬
na ꝓrsus cogitacio animo tuo. sed altior cęlo. Hirtꝰ
enim tua semꝑ in cremento erit. nr̃a uis iam in
fine. ẽ. Intuere corpora exsanguia. tot ꝑfossa uul¬
nerib. tot cicatricib putria. Iam tela hebecia st̃.
iã arma deficiunt. Uestẽ ꝑsiccã induimꝰ. qͥa dome¬
stica subuehi ñ potest. In extremũ degenerauimꝰ
cultũ. Quoto cuiq lorica. ẽ : Quis equũ habet:
Iube queri ꝗͣ multos serui ipsoꝵ ꝑsecuti sunt. qͦd

Expanded text:
secuturis. Vicisti, rex, magnitudine rerum non hostes secuturis. Vicisti, rex, magnitudine rerum non hostes modo, sed etiam milites. Quidquid mortalitas capere poterat, inplevimus. Emensis maria terrasque melius nobis quam incolis omnia nota sunt. Paene in ultimo mundi fine consistimus. In alium orbem paras ire et Indiam quaeris Indis quoque ignotam. Inter feras serpentesque degentes eruere ex latebris et cubilibus suis expetis, ut plura, quam sol videt, victoria lustres. Digna prorsus cogitatio animo tuo, sed altior nostro. Virtus enim tua semper in incremento erit, nostra vis iam in fine est. Intuere corpora exanguia, tot perfossa vulneribus, tot cicatricibus putria. Iam tela hebetia sunt, iam arma deficiunt. Vestem Persicam induti, quia domestica subvehi non potest, in externum degeneravimus cultum. Quoto cuique lorica est? quis equum habet? Iube quaeri, quam multos servi ipsorum persecuti sint, quid
Abbreviated transcription (Latin):
liberiꝰ dolor erigi cępit manantib lacrimis. ad eo
ut rex ira in miscđiam uersa. ne ipse qͥdẽ ꝗͣ ꝗͣ cupe¬
rat temꝑare. oculis potuerit. Tandẽ uniuersa con¬
cione effusiꝰ flente. poenꝰ ausꝰ. ẽ. cunctantib cete¬
ris ꝓpius tribunal accedere. significans se loqui
uelle. Quẽ ut uidere milites detrahentẽ galeã ca¬
ut causam exercitꝰ ageret. Tum poenꝰ. Dii ꝓhibe¬
ant inquit a nobis impias mentes. Et ꝓfecto ꝓhi¬
bent. Idẽ animꝰ ẽ. tuis qͥ fuit. Semꝑ ire quo uisse¬
ris. pugnare. ꝑiclitari. sanguine nr̃o cõmendare
posteritati tuum nom̃. Proinde si ꝑseueras. iner¬
mes quoq et nudi. et exsangues. ut cumq tͥ cordi
est sequim᷑. uel antecedimꝰ S ed si audire uis ñ fic¬
tas tuoꝵ militũ uoces. uerũ necessitate ultima
exp̃ssas. Prebe queso ꝓpicias aures. imꝑiũ atq aus¬
picium tuũ constantissime secutis. et quoẽq ꝑgis

Expanded text:
liberius dolor egeri coepit manantibus lacrimis, adeo liberius dolor egeri coepit manantibus lacrimis, adeo ut rex ira in misericordiam versa ne ipse quidem, quamquam cupiebat, temperare oculis potuerit. Tandem universa contione effusius flente Соеnus ausus est cunctantibus ceteris propius tribunal accedere significans se loqui velle. Quem ut videre milites detrahentem galeam caut causam exercitus ageret. Tum Coenus: “Dii prohibeant,” in quit, “a nobis inpias mentes! Et profecto prohibent: idem animus est tuis, qui fuit semper, ire, quo iusseris, pugnare, periclitari, sanguine nostro commendare posteritati tuum nomen. Proinde, si perseveras, inermes quoque et nudi et exangues, utcumque tibi cordi est, sequimur vel antecedimus. Sed si audire vis non fictas tuorum militum voces, verum necessitate ultima expressas, praebe, quaeso, propitias aures imperium atque auspicium tuum constantissime secutis et, quocumque pergis,
Abbreviated transcription (Latin):
głam. et magnitudinẽ indicamꝰ. Ubi sunt illi
quoꝵ certanien paulo ante uidi. contendentiũ
qui potissimũ uulnerati. regis corpus exciꝑent:
Desertus. destitutꝰ sum. hostib deditꝰ. Sed solus qͦq
ire ꝑseuerabo. Obicite me fluminib et beluis. et
illis gentib quoꝵ nomina horretis. Inueniã qui
desertũ a uob̃ sequant᷑. Scythȩ bactrianiq erunt
mecũ. hostes paulo ante. nunc milites nr̃i. Mori
p̃stat ꝗͣ p̃cario imꝑatorẽ. eẽ. Ite reduces domos.
ite deserto rege ouantes. Ego hic a uobis desꝑatȩ uic¬
toriȩ. aut honestȩ morti locum inueniã. Nec sic
qͥdẽ ulli militũ uox expͥmi potuit. Expectabant
ut duces pͥncipesq ad regẽ ꝑferrent uulnerib et
continuo labore militiȩ fatigatos. ñ detrectare
munia. s sustinere ñ posse. Ceterũ illi metu atto¬
niti. in terra ora defixerant. Igitur pͥmo fremitꝰ
sua sponte. deinde gemitꝰ quoq oritur. Paulatĩq

Expanded text:
gloriam et magnitudinem vindicamus. Ubi sunt illi, gloriam et magnitudinem vindicamus. Ubi sunt illi, quorum certamen paulo ante vidi contendentium, qui potissimum vulnerati regis corpus exciperent? Desertus, destitutus sum, hostibus deditus. Sed solus quoque ire perseverabo. Obicite me fluminibus et beluis et illis gentibus, quarum nomina horretis: inveniam, qui desertum a vobis sequantur. Scythae Bactrianique erunt mecum, hostes paulo ante, nunc milites nostri. Mori praestat quam precario imperatorem esse. Ite reduces domos! ite deserto rege ovantes! Ego hic aut vobis desperatae victoriae aut honestae morti locum inveniam.” Ne sic quidem ulli militum vox exprimi potuit. Expectabant, ut duces principesque ad regem perferrent vulneribus et continuo labore militiae fatigatos non detrectare munia, sed sustinere non posse. Ceterum illi metu attoniti in terram ora defixerant. Igitur primo fremitus sua sponte, deinde gemitus quoque oritur, paulatimque
Abbreviated transcription (Latin):
referatis in patriã. Digni qͥ nichil in exꝑtũ. nichil
metu omissum relinquatis. ꝑ uos gloriamq urãm
qͣ humanũ fastigiũ exceditis. ꝑ quȩ et mea in uos.
et in me urã merita quib inuicti contendimꝰ
oro quesoq ne humanarũ rerũ terminos ad eun
me ꝑiculis optuli. qͥ sepe aciem dipeo meo texi. ne
infregeritis in manib meis palmã. qua herculẽ
liberũq patrẽ si inuidia affuerit ȩquabo. Date
hoc p̃cib meis. et tandẽ obstinatũ silentiũ rum¬
pite. Ubi.ẽ. ille clamor alacritatis ur̃e index:
Ubi ille meoꝵ macedonum uultꝰ: Non agnosco uos
milites. nec agnosci uideor a uobis. Surdas iam¬
dudũ aures pulso. Auersos ammos et infractos.
excitare conor. Cumq illi in terrã demissis capitib
deliqui in uos qͦd me ne intueri quidẽ uultis.
In solitudine mͥ uideor. eẽ. Nemo respondet. nemo
saltẽ negat. qͦs adlo quor. Quid autẽ postulo: Ur̃a

Expanded text:
referatis in patriam, digni, qui nihil inexpertum, nihil referatis in patriam, digni, qui nihil inexpertum, nihil metu omissum relinquatis. Per vos gloriamque vestram, qua humanum fastigium exceditis, perque et mea in vos et in me vestra merita, quibus invicem contendimus, oro quaesoque, ne humanarum rerum terminos adeunteme periculis obtulerim, qui saepe aciem clipeo meo texi. Ne infregeritis in manibus meis palmam, qua Herculem Liberumque Patrem, si invidia afuerit, aequabo. Date hoc precibus meis et tandem obstinatum silentium rumpite. Ubi est ille clamor, alacritatis vestrae index? ubi ille meorum Macedonum vultus? Non agnosco vos, milites, nec agnosci videor a vobis. Surdas iamdudum aures pulso, aversos animos et infractos excitare conor.” Cumque illi in terram demissis capitibusdeliqui, quod me ne intueri quidem vultis. In solitudine mihi videor esse. Nemo respondet, nemo saltem negat. Quos adloquor? quid autem postulo? Vestram
Abbreviated transcription (Latin):
postꝗͣ solitudinẽ in asia uincendo fecistis. Cum ꝑ
hellespontũ nauigaremꝰ. de paucitate nr̃a cogitan¬
dum fuit. Nunc nos schytȩ sequunt᷑. bactriana
auxilia presto sunt. dahȩ sogdianiq int̾ nos mi¬
litant. Nec tam̃ illi turbȩ confido. Urãs manꝰ intu¬
eor. uram uirtutẽ rerũ qͦs gesturuis sum uadẽ p̃dẽq
habeo. Quãdiu uobiscũ sum in acie stabo. nec mei
nec hostium exercitꝰ numero. Uos mͦ animos mͥ
plenos alacritatis ac fidutiȩ adhibete. Non in
nimꝰ ad solis ortum et occeanũ. Nisi obstat igna¬
uia. inde uictores ꝑdomito fine terrarum reuer¬
temur in patriã. Nolite qͦd pigri agricolȩ faciunt.
maturos fructꝰ ꝑ merciã amittere e manib. Maio¬
ra sunt ꝑiculis p̃mia. Diues eadẽ. et inbellis. ẽ.
regio. Itaq ñ tam ad głam uos duco. ꝗͣ ad p̃dam.
Digni estis qͥ opes qͦs illud mare littorib inuehit.

Expanded text:
postquam solitudinem in Asia vincendo fecistis. Cum per postquam solitudinem in Asia vincendo fecistis. Cum per Hellespontum navigaremus, de paucitate nostra cogitandum fuit: nunc nos Scythae sequuntur, Bactriana auxilia praesto sunt, Dahae Sogdianique inter nos militant. Nec tamen illi turbae confido: vestras manus intueor, vestram virtutem rerum, quas gesturus sum, vadem habeo. Quamdiu vobiscum in acie stabo, nec mei nee hostium exercitus numero: vos modo animos mihi plenos alacritatis ac fiduciae adhibete. Non in nimus ad solis ortum et Oceanum. Nisi obstat ignavia, inde victores perdomito fine terrarum revertemur in patriam. Nolite, quod pigri agricolae faciunt, maturos fructus per inertiam amittere e manibus. Maiora sunt periculis praemia: dives eadem et inbellis est regio. Itaque non tam ad gloriam vos duco quam ad praedam. Digni estis, qui opes, quas illud mare litoribus invehit,
Abbreviated transcription (Latin):
In suos uehementiꝰ. ꝗͣ in nos incurrerunt. Iã uasta
corpora. securib falcibq mutilata sunt. Quid
aut̾ int̾ est totidẽ sint qͦd porus habuit an.tr̃i.
cũ uno aut altero uulneratis. ceteros in fugã
decdinari uidemꝰ. Dem paucos quoq et incõmo¬
de regunt. Congregata uͦ tot milia ipsa se
elidunt. ubi nec stare nec fugere potuerint inha¬
biles uastorum corporam moles : Equidẽ sic ani¬
malia ista contẽpsi. ut cum haberem ipse ñ oppo¬
suerim. satis gnarꝰ plus suis ꝗͣ hostib ꝑiculi infer¬
re. At enĩ equitũ peditũq multitudo uos cõmo¬
uet: Cum paucis enim pugnare soliti estis. et nc̃
pͥmũ inconditã sustinebitis turbã : Testis aduersꝰ
multitudinẽ inuicti roboris macedonũ granicꝰ
amnis. et cilicia mundana feruore ꝑsarum. et
arbela cuiꝰ campi deuictoꝵ a nobis ossib strati
sunt. Sero hostium legiones numerare cępistis.

Expanded text:
in suos vehementius quam in nos incucurrerunt: tam vasta in suos vehementius quam in nos incucurrerunt: tam vasta corpora securibus falcibusque mutilata sunt. Quid autem interest, totidem sint, quot Porus habuit, an in milia, cum uno aut altero vulnerato videritis ceteros in fugam declinari? Dein paucos aegre et incommode regunt: congregata vero tot milia ipsa se elidunt, ubi nec stare nec fugere potuerint inhabiles vastorum corporum moles. Equidem sic animalia ista contempsi, ut, cum haberem ipse, non opposuerim, satis gnarus, plus suis quam hostibus periculi inferre. At enim equitum peditumque multitudo vos commovet! Cum paucis enim pugnare soliti estis et nunc primum inconditam sustinebitis turbam. Testis adversus multitudinem invicti Macedonum roboris Granicus amnis et Cilicia inundata cruore Persarum et Arbela, cuius campi devictorum a nobis ossibus strati sunt. Sero hostium legiones numerare coepistis,
Abbreviated transcription (Latin):
speciẽ. qͥs ydaspem annẽ. qͥs cetera auditu ma¬
iora quã uero sustinere posse credebat: Olim
hercule fugissemꝰ exasia. si nos fabule debellare
potuissent: Creditis ne elephantoꝵ greges maiores
ẽẽ. ꝗͣ usꝗͣ armatoꝵ sunt. cũ et rarũ sit animal nec
facile capiatur. multqq difficiliꝰ mitiget᷑: At qͥ
eadẽ uanitas. copiasq peditũ. equitũq numera¬
uit. Nam flum̃ quo latiꝰ fusum. ẽ. hoc placidius
stagnat. Quippe angustis ripis coercita et in an¬
gustiorẽ alueũ elisa torrentes a quas inuehunt.
Contra stacio aluei segnior cursus. ẽ. Preterea in
ripa om̃e ꝑiculum. ẽ. ubi applicantes nauigia
hostis expectat. Ita quantũcũq flum̃ int̾uenit.
idem futurũ discrimen. ẽ. euadentiũ in t̾rã. Sed
omĩa ista uera. ẽe. fingamꝰ: Utrũ ne uos magni¬
tudo beluarũ an multitudo hostiũ terret: Qđ
ꝑtinet ad elephantos p̃sens habemꝰ exemplum.

Expanded text:
speciem, quis Hydaspem amnem, quis cetera auditu maspeciem, quis Hydaspem amnem, quis cetera auditu maiora quam vero sustineri posse credebat? Olim, hercules, fugissemus ex Asia, si nos fabulae debellare potuissent. Creditisne elephantorum greges maiores esse, quam usquam armentorum sunt, cum et rarum sit animal nec facile capiatur multo que difficilius mitigetur? Atqui eadem vanitas copias peditum equitumque numeravit. Nam flumen, quo latius fusum est, hoc placidius stagnat: quippe angustis ripis coercita et in angustiorem alveum elisa torrentes aquas invehunt, contra spatio alvei segnior cursus est. Praeterea in ripa оmnе periculum est, ubi adplicantes navigia hostis expectat. Ita, quantumcumque flumen intervenit, idem futurum discrimen est evadentium in terram. Sed omnia ista vera esse fingamus: utrumne nos magnitudo beluarum an multitudo hostium terret? Quod pertinet ad elephantos, praesens habemus exemplum:
Abbreviated transcription (Latin):
habundantes honustosq p̃da. magis parta frui uelle.
quã ad querenda fatigari. Non idem sibi et mili¬
tib anmi ẽe. tociꝰ orbis imꝑium mente comple¬
xiim. adhuc in oꝑum suoꝵ pͥmordio stare. Militẽ
labore defatigatum ꝓximum quẽq fructũ finito
tandẽ ꝑiculo expetere. Uicit gͦ cupido rationẽ. et
ad contionẽ uocatis militib ad hunc maxime
modum disseruit. Non ignoro milites multa qͦ
terrere uos possent ab incolis indiȩ ꝑhos dies de
industria. e̾e. iactata. s ñ ẽ. imꝓuisa nobis men¬
tientium uanitas. Sic ciliciȩ fauces. sic mesopo¬
tamiȩ campos. tygrim et euphraten quoꝵ alte¬
rum uado tnsiuimꝰ. alterum ponte terribilem
fecerant ꝑsȩ. Numꝗͣ ad liquidum fama ꝑducit᷑.
O mĩa illa tradente. maiora sunt uero. Nrã quoq
gła cum sit ex solido. plus tam̃ habet nominis
quã oꝑis. Modo qͥs beluas offerentes mentium

Expanded text:
abundantes onustosque praeda magis parta frui velle abundantes onustosque praeda magis parta frui velle quam adquirenda fatigari. Non idem sibi et militibus animi: sese totius orbis imperium mente conplexum adhuc in operum suorum primordio stare, militem labore defetigatum proximum quemque fructum finito tandem periculo expetere. Vicit ergo cupido rationem, et ad contionem vocatis militibus ad hune maxime modum disseruit: “Non ignoro, milites, multa, quae terrere vos possent, ab incolis Indiae per hos dies de industria esse iactata: sed non est inprovisa vobis mentientium vanitas. Sic Ciliciae fauces, sic Mesopotamiae campos, Tigrim et Euphraten, quorum alterum vado transiimus, alterum ponte, terribiles fecerant Persae. Nil umquam ad liquidum fama perducitur: omnia illa tradente maiora sunt vero. Nostra quoque gloria, cum sit ex solido, plus tamen habet nominis quam operis. Modo quis beluas offerentes moenium
Abbreviated transcription (Latin):
pe patrẽ eiꝰ tonsorẽ. uix diurno questu ꝓpulsantem
famẽ. ꝓpter habitũ haud indecorum cordi fuisse re¬
ginȩ. ab ea in ꝓpriorẽ eiꝰ qͥ tũ regnasset amicitię
locum ad motum. Interfecto eo ꝑ insidias. subspe¬
ciȩ tutelȩ liberum eiꝰ inuasisse regnũ. necatisq
pueris. hunc qui nunc regnat generasse inuisũ
uilẽq popularib magis paternȩ fortunȩ. quam
suȩ memorẽ. Affirmatio pori multiplicẽ animo
regis iniecerat curã. hostẽ beluasq sꝑnebat. sitũ
locoꝵ et uim fluminũ extimescebat. Religatos in
ultimum pene rerum humanarum ꝑsequi t̾mi¬
nũ. et eruere arduum uidebat᷑. Bursus auaricia
głȩ et insaciabilis cupido fame. nichil inuiũ n¬
chil remotũ uideri sinebat. Et interdũ dubita¬
bat an macedones tot emensi spacia terrarum in
acie et in castris senes facti ꝑ obiecta flumina ꝑ tot
nature obstantes difficultates. secuturi e̾ent.

Expanded text:
pe patrem eius, tonsorem vix diurno quaestu propulsantem pe patrem eius, tonsorem vix diurno quaestu propulsantem famem, propter habitum haud indecorum cordi fuisse reginae. Ab ea in propiorem eius, qui tum regnasset, amicitiae locum admotum interfecto eo per insidias sub specie tutelae liberum eius invasisse regnum necatisque pueris hunc, qui nunc regnat, generasse, invisum vilemque popularibus, magis paternae fortunae quam suae memorem. Adfirmatio Pori multiplicem animo regis iniecerat curam. Hostem beluasque spernebat, situm locorum et vim fluminum extimescebat: relegatos in ultimum paene rerum humanarum persequi terminum et eruere arduum videbatur, rursus avaritia gloriae et insatiabilis cupido famae nihil invium, nihil remotum videri sinebat. Et interdum dubitabat, an Macedones tot emensi spatia terrarum, in acie et in castris senes facti per obiecta flumina, per tot naturae obstantes difficultates secuturi essent:
Abbreviated transcription (Latin):
san regionẽ subegerat comuncto. P hegelis erat
gentis ꝓximȩ rex. qui popularib suis colere
agros ut adsueuerant uissis. alexandro cum do¬
nis occurrit. nichil qͦd imperaret detrectans. bidu¬
um apud eum substitit. Rex tercio die amnẽ suꝑa
re decreuerat. tͣnsitu difficilẽ. ñ spatio solum aqͣ¬
rum. sed etiã saxis impeditũ. ꝑcunctatꝰ gͥ phegea
quȩ noscenda erant. undecim dierum ultra flum̃
ꝑ uastas solitudines iter eẽ cognoscit. Exciꝑe de¬
inde gangen maximũ totiꝰ indiȩ fluminũ. ulte¬
riorẽ ripam colere gentes gangarhidas. et phar-
trahere. et p̃cipuũ terrorẽ elephantos qͦs. ir̃i. nume¬
rum explere dicebat. Incredibilia regi omĩa uide¬
bantur. Igitur porum nã cũ eo erat ꝑcontat᷑. an¬
si uera e̾ent. qͦ dicerent᷑. Ille uires quidẽ gentis et
regni haud falso iactari affirmat. ceterum qui reg¬
naret ñ mͦ ignobilẽ. eẽ. sed etiã sortis ultimȩ. Quip¬

Expanded text:
sam regionem subegerat, coniuncto. Phegeus erat sam regionem subegerat, coniuncto. Phegeus erat gentis proximae rex: qui popularibus suis colere agros, ut adsueverant, iussis Alexandro cum donis occurrit nihil, quod imperaret, detrectans. Biduum apud eum substitit rex. Tertio die amnem supe- rare decreverat transitu difficilem non spatio solum aquarum, sed etiam saxis inpeditum: percontatus igitur Phegea, quae noscenda erant, XII dierum ultra flumen per vastas solitudines iter esse cognoscit, excipere deinde Gangen, maximum totius Indiae fluminum, ulteriorem ripam colere gentes Gangaridas et Prasios trahere et, praecipuum terrorem, elephantos, quos III milium numerum explere dicebat. Incredibilia regi omnia videbantur: igitur Porum — nam cum eo erat — percontatur, an vera essent, quae dicerentur. Ille vires quidem gentis et regni haud falso iactari adfirmat, ceterum, qui regnaret, non modo ignobilem esse, sed etiam ultimae sortis: quip
Abbreviated transcription (Latin):
gione sunt. latratu abstinere dicunt᷑. cum uide¬
rint ferã. leonib maxime infesti. horum uim
ut ostenderet alexandro in conspectu leonẽ exi¬
miȩ magnitudinis iussit emitti. et quatuor om¬
nino admoueri canes. Qui celeriter ferã occupa¬
uerunt. Tum ex his qui adsueuerant talib mini¬
steriis uniꝰ canis leoni cum aliis inherentis crus
auellere et qͥa ñ sequebat᷑ ferro amputare cȩpit
Nec sic quidẽ ꝑtinacia uicta. rursus aliã partẽ seca¬
re institit. Et inde ñ segniꝰ inherentẽ. ferro subin¬
de cedebat. Ille in uulnere ferȩ dentes quoq mori
bundus infixerat. Tantã in illis animalib ad ue¬
nandum cupiditatẽ ingenerasse naturã. memo¬
riȩ ꝓditũ. ẽ. Equidẽ plura tͣnscribo ꝗͣ credo. Nã
nec affirmare sustineo. de quib dubito. nec sub¬
ducere que accepi. Relicto gͥ sophite in suo regno.
ad fluuiũ ypasin ꝓcessit. ephestione qui diuer¬

Expanded text:
gione sunt: latratu abstinere dicuntur, cum videgione sunt: latratu abstinere dicuntur, cum viderunt feram, leonibus maxime infesti. Horum vim ut ostenderet Alexandro, in consaeptum leonem eximiae magnitudinis iussit emitti et quattuor omnino admoveri canes. Qui celeriter feram occupaverunt: tum ex iis, qui adsueverant talibus ministeriis, unus canis leoni cum aliis inhaerentis crus avellere et, quia non sequebatur, ferro amputare coepit. Ne sic quidem pertinacia victa rursus aliam partem secare institit et inde non segnius inhaerentem ferro subinde caedere: at ille in vulnere ferae dentes moribundus quoque infixerat. Tantam in illis animalibus ad venandum cupiditatem ingenerasse naturam memoriae proditum est. Equidem plura transcribo quam credo: nam nec adfirmare sustineo, de quibus dubito, nee subducere, quae accepi. Relicto igitur Sopithe in suo regno ad fluvium Hypasin processit Hephaestione, qui diver
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ inutiles notauerunt. necari iubent. Nuptiis
coeunt ñ genere ac nobilitate coniuinctis. sed elec¬
ta speciȩ corporum. quia eadẽ estimabatur in libe¬
ris. huiꝰ gentis oppidum cuiꝰ alexander ad mouerat
copias. ab ipso sophite obtinebat᷑. Clausȩ erant portȩ.
s nulli in muris turribq se armati ostendebant.
Dubitabantq macedones. deseruissent urbẽ in colȩ. an
fraude se oculerent. Cum subito patefacta porta. rex
indus cum duob adultis filiis occurrit. multũ int̾
om̃s barbaros eminens corporis specie. Uestis erat
auro purpuraq distincta. quȩ etiam crura uela¬
bat. Aureis soleis inseruerat geminas. Lacerti qͦq
et brachia margaritis ornata erant. Pendebant
ex aurib insignis candore magnitudine lapilli.
Baculum aureum. berilli distinguebant. Quo tra¬
dito precatꝰ ut sospes acciꝑet. se liberosq et gentẽ
suã dedidit. Nobiles ad uenandum canes. in ea re¬

Expanded text:
brorum inutiles notaverunt, necari iubent. Nuptiis brorum inutiles notaverunt, necari iubent. Nuptiis coeunt non genere аc nobilitate coniunctis, sed electa corporum specie, quia eadem aestimatur in liberis. Huius gentis oppidum, cui Alexander admoverat copias, ab ipso Sopithe obtinebatur. Clausae erant portae, sed nulli in muris turribusque se armati ostendebant, dubitabantque Macedones, deseruissent urbem incolae an fraude se occulerent: cum subito patefacta porta rex Indus cum duobus adultis filiis occurrit multum inter omnes barbaros eminens corporis specie. Vestis erat auro purpuraque distincta, quae etiam crura velabat, aureis soleis inseruerat gemmas, lacerti quoque et brachia margaritis ornata erant, pendebant ex auribus insignes candore ac magnitudine lapilli, baculum aureum berylli distiuguebant. Quo tradito precatus, ut sospes acciperet, se liberosque et gentem suam dedidit. Nobiles ad venandum canes in ea re
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuppe orta sedicio in diuersa concilia deduxerat
uulgum. Alii omĩa deditione potiora. quidẽ nul¬
lam opẽ in ipsis. e̾e̾. dicebant. Sed dum nichil in
cõmune consulit᷑. qui deditioni imminebant.
aꝑtis portis hostem recipiunt᷑. Alexander ꝗͣꝗͣ bel¬
li auctorib iure poterat irasci. tam̃ omĩb uenia
data. et obsidib acceptis. ad ꝓximã deinde urbẽ
castra mouit. Obsides ducebantur ante agm̃. Quos
cum ex muris agnouissent ut pote gentis eiꝰdẽ. in
colloquiũ conuocauerunt. Illi clementiã regis si¬
mulq uim cõinemorando. ad deditionẽ eos compu¬
lere. Ceterasq urbes simili mͦ domitas. in fidẽ acce¬
pit.hinc in regnũ sophites ꝑuentũ. ẽ. Gens ut bar¬
bari credunt sapientia excellet. bonisq morib re¬
gitur. Genitos liberos ñ parentũ arbitrio. tollunt
aluntq sed eoꝵ quib spectandi infantũ habitũ cura
mandata. ẽ. Si qͦs insignes aut aliqua parte men¬

Expanded text:
Quippe orta seditio in diversa consilia diduxerat Quippe orta seditio in diversa consilia diduxerat vulgum: alii omnia deditione potiora, quidam nullam opem in ipsis esse ducebant. Sed dum nihil in commune consulitur, qui deditioni inminebant, apertis portas hostem recipiunt. Alexander quamquam belli auctoribus iure poterat irasci, tamen omnibus venia data et obsidibus acceptis ad proximam deinde urbem castra movit. Obsides ducebantur ante agmen: quos cum ex muris agnovissent, utpote gentis eiusdem, in colloquium incolae vocaverunt. Illi clementiam regis simulque vim commemorando ad deditionem eos conpulere: ceterasque urbes simili modo domitas in fidem accepit. Hinc in regnum Sopithis perventum est. Gens, ut barbari credunt, sapientia excellet bonisque moribus regitur. Genitos liberos non parentum arbitrio tollunt aluntque, sed eorum, quibus spectandi infantum habitum cura mandata est. Si quos vitiis insignes aut aliqua parte mem
Abbreviated transcription (Latin):
uehicula strenuo saltu. cum succurrere laborantib
suis uellent. Ac pͥmo insolitũ genꝰ pugne macedo¬
nas terruit. cum eminꝰ uulnerarentur. Deinde
spreto tam incondito auxilio ab utroq latere uehi¬
culis circũfusi. repugnantes fodere ceperunt. Et
uincula qͥs conserta erant iussit incidi. quo faciliꝰ
oppidũ refugerunt. Postero die scalis undiq ad¬
motis. muri occupant᷑. Paucis ꝑnicitas saluti fuit.
qui cognito urbis ꝑiculo. paludem tͣnsnauere. In
uicina oppida ingentẽ intulere terrorẽ. inuictũ
exercitum. et deoꝵ ꝓfecto aduenisse memorantes.
Alexander ad uastandã eam regionẽ ꝑdicca cũ ex¬
pedita manu misso. partẽ copiarum eumenidi
tradidit. ut is quoq barbaros ad dedicionẽ com¬
pelleret. Ipse ceteros ad urbẽ ualidã in quã alioꝵ
quoq confugerant incolȩ dux̃. Oppidanis missis
qui regẽ dep̃carent᷑. nichilominꝰ. bellum parabant.

Expanded text:
vehicula strenuo saltu, cum succurrere laborantibus vehicula strenuo saltu, cum succurrere laborantibus suis vellent. Ac primo insolitum genus pugnae Macedonas terruit, cum eminus vulnerarentur : deinde spreto tam incondito auxilio ab utroque latere vehiculis circumfusi repugnantes fodere coeperunt. Et vincula, quis conserta erant, iussit incidi, quo faciliusoppidum refugerunt. Postero die scalis undique admotis muri occupantur. Paucis pernicitas saluti fuit: qui ubi cognito urbis excidio paludem transnavere, in vicina oppida ingentem intulere terrorem invictum exercitum et deorum profecto advenisse memorantes. Alexander ad vastandam eam regionem Perdicca cum expedita manu misso partem copiarum Eumeni tradidit, ut is quoque barbaros ad deditionem conpelleret: ipse ceteros ad urbem validam, in quam aliarum quoque confugerant incolae, duxit. Oppidani missis, qui regem deprecarentur, nihilo minus bellum parabant.
Abbreviated transcription (Latin):
Adeo ut species e̾et ñ rami resurgentis. sed arboris
ex sua radice generatȩ. Cęli temperies salubris.
Quippe et uim solis umbre leuant. et aquȩ largȩ
manant e fontib. Ceterũ hic quoq serpentium
magna uis erat. squamis fulgorẽ auri reddentib
Uirus. haud ullũ magis noxium. ẽ. Quippe mor¬
sum p̃sens mors sequebat᷑. donec ab incolis reme¬
diũ oblatum ẽ. hinc ꝑ deserta uentũ. ẽ. ad flum̃
hiarotim. Iunctũ erat flumini nemꝰ opacũ. arbo¬
rib alibi mnusitatis. agrestiũq pauonũ multitu¬
dine frequens. Castris inde motis oppidũ haud
ꝓcul positũ corona capit. obsidibq acceptis sti¬
pendiũ imponit. Ad magnã deinde ut in ea
regione urbẽ ꝑuenit. ñ muro solum. sed etiam
palude munitã. Ceterum barbari uehiculis int̾
se uinctis. dimicaturi occurrerunt. Tela aliis.
hastȩ aliis. secures aliis erant. Transiliebantq in

Expanded text:
adeo ut species esset non rami resurgentis, sed arboris adeo ut species esset non rami resurgentis, sed arboris ex sua radice generatae. Caeli temperies salubris: quippe et vim solis umbrae levant et aquae large manant e fontibus. Ceterum hic quoque serpentium magna vis erat squamis fulgorem auri reddentibus. Virus haud ullum magis noxium est: quippe morsum praesens mors sequebatur, donec ab incolis remedium oblatum est. Hinc per deserta ventum est ad flumen Hyraotim. Iunctum erat flumini nemus opacum arboribus alibi invisitatis agrestiumque pavonum multitudine frequens. Castris inde motis oppidum haud procul positum corona capit obsidibusque acceptis Stipendium inponit. Ad magnam deinde, ut in ea regione, urbem pervenit, non muro solum, sed etiam palude munitam. Ceterum barbari vehiculis inter se iunctis dimicaturi occurrerunt: tela aliis hastae, aliis secures erant, transiliebantque in
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis eiꝰ ignari. aliud lingua sua usurpant.
Rex duab urbib conditis in utraq fluminis qͦd su¬
ꝑauerat ripa. copiarum duces coronis. et mille
aureis singulos donat. Ceteris quoq ꝓ portione aut
gradu quem in amicitia optinebant. aut nauatȩ
oꝑis honos. ẽ. habitꝰ. Abissares qui pͥusꝗͣ cum poro
dimicaret᷑. legatos ad alexandrũ miserat. rursus
alios misit. pollicentes omĩa facturũ quȩ imꝑasset.
mͦ ne cogeretur corpꝰ suum dedere. Neq enĩ aut
sine regio imꝑio uicturũ. aut regnaturũ e̾ẽ. capti¬
uum. Cui alexander nuntiari uissit. si gͣua retur
ad se uenire ipsum ad eum ẽe. uenturum. hinc
poro amnȩq suꝑato. ad interiora indie ꝓcessit.
Siluȩ erant ꝓpe in iminensum spatiũ diffusȩ. ꝓce¬
risq et in eximiã altitudinẽ editis arborib um¬
brosȩ. Pleriq rami instar ingentiũ stipitũ flexi
in humũ rursus qua se curuauerant erigebantur.

Expanded text:
sermonis eius ignari Indi aliud lingua sua usurpant. sermonis eius ignari Indi aliud lingua sua usurpant. Rex duabus urbibus conditis in utraque fluminis, quod superaverat, ripa copiarum duces coronis et M aureis singulos donat: ceteris quoque pro portione aut gradus, quem in amicitia obtinebant, aut navatae operae honos habitus est. Abisares, qui, priusquam cum Poro dimicaretur, legatos ad Alexandrum miserat, rursus alios misit pollicentes, omnia facturum, quae imperasset, modo ne cogeretur corpus suum dedere: neque enim aut sine regio imperio victurum aut regnaturum esse captivum. Cui Alexander nuntiari iussit, si gravaretur ad se venire, ipsum ad eum esse venturum. Hinc praerapido amne superato ad interiora Indiae processit. Silvae erant prope in inmensum spatium diffusae procerisque et in eximiam altitudinem editis arboribus umbrosae. Plerique rami instar ingentium stipitum flexi in humum rursus, qua se curvaverant, erigebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
LEXANDER TAM
memorabili uictoria letus. qua sibi
orientis finis aꝑtos e̾ẽ censebat.
soli uictimis cesis. milites quoq
qͦ ꝓmptiorib animis reliqua
belli obirent ꝓcontione lauda¬
tos. docuit qͥcqͥd indis uirium fuisset. illa dimi¬
catione ꝓstratum. Cetera opimã p̃dã fore. cele¬
brantesq opes in ea regione eminere quã pete¬
rent. Proinde iã uilia et obsoleta. ee̾. spolia de
ꝑsis. geminis margaritisq et auro atq ebore
macedoniam greciamq ñ suas tantum domos
repleturum. Audi milites et pecuniȩ et gloriȩ.
simul qͥa numꝗͣ eos affirmatio eiꝰ fefellerat. polli¬
centur oꝑam. Dimissisq cum bona spe nauigia
exedificari ubet. ut cũ totã asiam ꝑcucurrisset.
finẽ terrarũ mare inuiseret. Multa materia na¬
ualis in ꝓximis montib erat. Quã cedere aggres¬
si. magnitudinis inusitatȩ repperere serpentes.
Rinocerontes quoꝵ rarũ alibi animal in isdẽ mon¬
tib erant. Ceterũ hoc nom̃ beluis inditũ a grecis.

Expanded text:
lexander tam memorabili victoria laetus, qua sibi Orientis finis apertos esse censebat, Soli victimis caesis milites quoque, quo promptioribus animis reliqua belli obirent, pro contione laudatos docuit, quidquid Indis virium fuisset, illa dimicatione prostratum: cetera opimam praedam fore celebratasque opes in ea regione eminere, quam peterent. Proinde iam vilia et obsoleta esse spolia de Persis: gemmis margaritisque et auro atque ebore Macedoniam Graeciamque, non suas tantum domos repleturos. Avidi milites et pecuniae et gloriae, simul quia numquam eos adfirmatio eius fefellerat, pollicentur operam: dimissisque cum bona spe navigia exaedificari iubet, ut, cum totam Asiam percucurrisset, finem terrarum, mare, inviseret. Multa materia navalis in proximis montibus erat: quam caedere adgressi magnitudinis invisitatae repperere serpentes. Rhinocerotes quoque, rarum alibi animal, in isdem montibus erant. Ceterum hoc nomen beluis inditum a Graecis:
Abbreviated transcription (Latin):
Ephestionis brachium. hasta ictũ. ẽ. Perdica et coe¬
nos. et metuidas. sagittis ꝓpe occisi sunt. Et si uere
estimare macedonas qui tunc erant uolumꝰ. fatebi¬
mur et regẽ talib ministris. et illos tanto rege
fuisse dignissimos¬

Expanded text:
Hephaestionis brachium hasta ictum est, Perdicca et CoeHephaestionis brachium hasta ictum est, Perdicca et Coenos et Menidas sagittis prope occisi. Et, si vere aestimare Macedonas, qui tunc erant, volumus, fatebimur et regem talibus ministris et illos tanto rege fuisse dignissimos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ.ccc. desiderati sunt. Ceterum hanc uictoriã. rex
maiore ex parte uirtuti. quã fortunȩ sue debuit.
A nimo ñ ut antea loco uicit. Nam et aciem peritis¬
sime instruxit. et ꝓmptissime ipse pugnauit. et
magno consilio iacturã sarcinarum impedimentoꝵq
contẽpsit. cum in ipsa acie summȩ rei uideret. eẽ.
discrimen. dubioq adhuc pugnȩ euentu ꝓuicto¬
re se gessit. ꝑculsos deinde hostium fudit fugien¬
tes. qͦd in illo ardore animi uix credi potest. pru¬
dentius quã auidius ꝑsecutꝰ. ẽ. Nam si parte exer¬
citus adhuc in acie stante instare. cedentib ꝑseue¬
rasset. aut culpa sua uictꝰ. eẽt. aut aliena uir¬
tute uicisset. Iam si multitudinẽ equitũ occur¬
rentium extimuisset. uictori aut fede fugiendũ.
aut miserabilit̾ cadendum fuit. Hec duces quidẽ
copiarum. sua laude fraudandi sunt. Quippe
uulnera quȩ quisq excepit. indicia uirtutis sunt.

Expanded text:
quam CCC desiderati sunt. Ceterum hanc victoriam rex quam CCC desiderati sunt. Ceterum hanc victoriam rex maiore ex parte virtuti quam fortunae suae debuit: animo, non, ut antea, loco vicit. Nam et aciem peritissime instruxit et promptissime ipse pugnavit et magno consilio iacturam sarcinarum inpedimentorumque contempsit, cum in ipsa acie summae rei videret esse discrimen, dubioque adhuc pugnae eventu pro victore se gessit. Perculsos deinde hostis ut fudit, fugientes, quod in illo ardore animi vix credi potest, prudentius quam avidius persecutas est. Nam si parte exercitus adhuc in acie stante instare cedentibus perseverasset, aut culpa sua victus esset aut aliena virtute vicisset. Iam si multitudinem equitum occurrentium extimuisset, victori aut foede fugiendum aut miserabiliter cadendum fuit. Ne duces quidem copiarum sua laude fraudandi sunt. Quippe vulnera, quae quisque excepit, indicia virtutis sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
aut in fuga effusos. aut in acie cecidisse credebars.
cum repente ex aduerso apparuit agm̃ equitum.
Qui pͥmo inhibuere cursum. Dem̃ macedonũ pau¬
citate conspecta. turmas in obuios concitauerunt.
Ante signa rex ibat. dissimulato magis ꝑiculo ꝗͣ
spreto. Nec defuit ei ꝑpetua. in duibiis reb felicitas.
Namq p̃fectũ equitatꝰ auidũ certaminis. et ob id
ipsum incautiꝰ in se ruentẽ. hasta tͣnsfix̃. Quo ex
equo lapso ꝓximũ ac dein plures eodẽ telo con¬
fodit. Inuasere turbatos. amici quoq nec ꝑsȩ mul¬
ti cadebant. Quippe ñ uniuersȩ acies. quã he
tumultuariȩ manus uehementiꝰ iniere cerramen
Tandem barbari cum obscura luce tucior fuga uide¬
retur. ẽẽ. ꝗͣ pugna: Disꝑsis agmuinib abiere. Rex
extra ordinario defunctꝰ ꝑiculo. in columes suos re¬
dux̃ in castra. Cecidere ꝑsarum quoꝵ numerum
uictores finire potuerunt. milia. xl. macedonũ minꝰ

Expanded text:
aut in fugam effusos aut in acie cecidisse credebant — : aut in fugam effusos aut in acie cecidisse credebant — : cum repente ex adverso apparuit agmen equitum, qui primo inhibuere cursum, deinde Macedonum paucitate conspecta turmas in obvios concitaverunt. Ante signa rex ibat dissimulato magis periculo quam spreto. Nec demit ei perpetua in dubiis rebus felicitas. Namque praefectum equitatus avidum certaminis et ob id ipsum incautius in se ruentem hasta transfixit: quo ex equo lapso proximum ac dein plures eodem telo confodit. Invasere turbatos amici quoque. Nec Persae inulti cadebant: quippe non universae acies quam hae tumultuariae manus vehementius iniere certamen. Tandem barbari, cum obscura luce tutior fuga videretur esse quam pugna, dispersis agminibus abiere. Rex extraordinario periculo defunctus incolumis suos reduxit in castra. Cecidere Persarum, quorum numerum victores finire potuerunt, milia XL, Macedonum minus
Abbreviated transcription (Latin):
uerat pontẽ. et pleriq cum hostis urgeret in flum̃
se precipitauerant. grauesq armis et p̃lio ac fuga de¬
fatigati. gurgitib hauriebantur. Iamq ñ pons mͦ
fugientes s ne amnis quidẽ capiebat. agmina sua
imꝓuide subinde cumulantis. quippe ubi intrauit
animos pauor. id solum metuunt. qͦd pͥmũ formi¬
dare cȩperunt. Alexander instantib suis ne impu¬
ne abeuntẽ hostem ꝑmitteret sequi. hebetia. ẽe.
tela. et manus fatigatas. tantoq cursu corpora ex¬
hausta. et preceps in noctẽ diei tempꝰ causatꝰ. ẽ. Re
uera de leuo cornu qͦd adhuc in acie stare credebat
sollicitꝰ. reuerti ad ferendã opẽ suis statuit. Iamq
signa conuerterat. cum equites a parmenione
missi illiꝰ quoq partis uictoriã nuntiant. Sed nul¬
lum eo die maius ꝑiculum accidit. quã dum co¬
pias reducit in castra. Pauci eum et incompositi
sequebantur. ouantes uictoria. Quippe om̃s hostes

Expanded text:
verat pontem, et plerique, cum hostis urgeret, in flumen verat pontem, et plerique, cum hostis urgeret, in flumen se praecipitaverant gravesque armis et proelio ac fuga defetigati gurgitibus hauriebantur. Iamque non pons modo fugientes, sed ne amnis quidem capiebat agmina sua inprovide subinde cumulantis: quippe ubi intravit animos pavor, id solum metuunt, quod primum formidare coeperunt. Alexander instantibus suis, ne inpune abeuntem hostem intermitteret sequi, hebetia esse tela et manus fatigatas tantoque cursu corpora exhausta et praeceps in noctem diei tempus causatus est, re vera de laevo cornu, quod adhuc in acie stare credebat, sollicitus reverti ad ferendam opem suis statuit. Iamque signa converterat, cum equites a Parmenione missi illius quoque partis victoriam nuntiant. Sed nullum hoc die maius periculum adiit quam, dum copias reducit in castra. Pauci eum et inconpositi sequebantur ovantes victoria — quippe omnes hostes
Abbreviated transcription (Latin):
duce armatis inermes. integris debiles plicabant᷑.
Deiñ miscđia in metũ uersa. qui sequi ñ poterant
int̾ mutuos gemitꝰ deserebant᷑. Sitis precipue
fatigatos et saucios ꝑurebat. passimq omnib ri¬
uis ꝓstrauerant corpora. preterfluentẽ aquã hi¬
anti ore captantes. Quã cum auide turbidã hau¬
sissent. tendebant᷑ extimplo precordia p̃mente
limo. resolutisq et torpentib menbris. cum super¬
uenisset hostis. nouis uulnerib excitabant᷑. Qui¬
dã occupatis ꝓximis riuis deuerterant. longiꝰ. ut
qͥ cqͥd occulti humoris usꝗͣ maneret exciꝑent. nec
ulla adeo auia et sicca lacuna erat. ut castigan¬
tium sitim falleret. E ꝓximis uͦ itineri uicis. ulu¬
latus senum feminarũq exaudiebant᷑. barbaro
ritu adhuc regẽ dariũ clamantes. Alexander ut
supͣdictum. ẽ. inhibito suoꝵ impetu. ad lycũ amnẽ
ꝑuenit. Ubi ingens multitudo fugientium onera¬

Expanded text:
duce, armatis inermes, integris debiles inplicabantur. duce, armatis inermes, integris debiles inplicabantur. Deinde misericordia in metum versa, qui sequi non poterant, inter mutuos gemitus deserebantur. Sitis praecipue fatigatos et saucios perurebat, passimque omnibus rivis prostraverant corpora praeterfluentem aquam hianti ore captantes. Quam cum avide turbidam hausissent, tendebantur extemplo praecordia premente limo resolutisque et torpentibus membris, cum supervenisset hostis, no vis vulneribus excitabantur. Quidam occupatis proximis rivis deverterant longius, ut, quidquid occulti humoris usquam manaret, exciperent, nec ulla adeo avia et sicca lacuna erat, ut vestigantium sitim falleret. E proximis vero itineri vicis ululatus senum feminarumque exaudiebantur barbaro ritu Dareum adhuc regem clamantium. Alexander, ut supra dictum est, inhibito suorum impetu ad Lycum amnem pervenerat, ubi ingens multitudo fugientium onera
Abbreviated transcription (Latin):
tutiore circuitu tẏgrin suꝑat. et babilonã cum
reliquis deuicti exercitus intrat. Parius paucis fuge
comitib. ad lẏcum amnẽ contenderat. Quo tra¬
iecto. dubitauit an solueret pontẽ. Quippe hostẽ
iam adfore nunciabatur. Sed tot milia suoꝵ quȩ
ñdum ad amnẽ ꝑuenerãt. ponte reciso. uidebat
hostis predã fore. Abeuntẽ cum intactũ sineret
pontẽ. dixisse se constat. malle se sequentib iter
dare. quã auferre fugientib. Ipse ingens spaciũ
fuga emensus. media fere nocte arbela ꝑuenit. Quis
tot ludibria fortunȩ. ducũ. agminũ. cedẽ multi¬
plicẽ. deuictoꝵ fugã. clades nunc singulorũ. nunc
uniuersoꝵ. aut animo ad sequi queat. aut oratio¬
ne complecti: Prope modum scłi res in unum illũ
diem ꝓfortuna cumulauit. Alii qua breuissimum
patebat iter. alii diuisos saltus. et ignotas sequen¬
tib calles petebant. Eques pedesq confusi. sine

Expanded text:
tutiore circuitu Tigrin superat et Babylona cum tutiore circuitu Tigrin superat et Babylona cum reliquiis devicti exercitus intrat. Dareus paucis fugae comitibus ad Lycum amnem contenderat : quo traiecto dubitavit, an solveret pontem. Quippe hostem iam adfore nuntiabatur. Sed tot milia suorum, quae nondum ad amnem pervenerant, ponte rescisso videbat hostis praedam fore. Abeuntem, cum intactum sineret pontem, dixisse constat malle se sequentibus iter dare quam auferre fugientibus. Ipse ingens spatium fuga emensus media fere nocte Arbela pervenit. Quis tot ludibria fortunae, ducum, agminum caedem multiplicem, devictorum fugam, clades nunc singulorum, nunc universorum, aut animo adsequi queat aut oratione conplecti? Propemodum saeculi res in unum illum diem, pro! fortuna cumulavit. Alii, qua brevissimum patebat iter, alii devios saltus et ignotas sequentibus calles petebant. Eques pedesque confusi sine
Abbreviated transcription (Latin):
re. quã se sequi. Interim ad mazeum suꝑati regis
fama ꝑuenerat. Itaq quã ꝗͣ ualidior erat. tam̃ for¬
tuna partiũ territꝰ. ꝑculsis languidius instabat.
Parmenio ignorabat quidẽ causam sua sponte pug¬
nȩ remissȩ. s occasione uincendi strenue. ẽ. usus.
Thessalos equites ad se uocari iubet. hȩc qui diu de¬
tis inquit istos qui ferociter mͦ instabant pedem
referre. subito pauore ꝑterritos: Nimirũ nobis
quon: regis nr̃i fortuna uicit. Omnia ꝑsarum cede
strata sunt. Quid cessatis. an ne fugientib quidẽ
pares estis. Uera dicere uidebatur. et spes languen¬
tes quoq erexerat. subditis calcarib ꝓruere in ho¬
stem. Et illi iã ñ sensim s citato cursu recedebant.
uec qͥcꝗͣ fuge nͥ qͦd nundum terga uerterant de¬
erat. Parmenio tam̃ ignarꝰ quȩ nam in dextro cor¬
nu fortuna regis. e̾et. repressit suos. Mazeus dato
pugnȩ spatio. ñ recto itinere. s maiore. et ob id

Expanded text:
re quam se sequi. Interim ad Mazaeum superati regis re quam se sequi. Interim ad Mazaeum superati regis fama pervenerat: itaque, quamquam validior erat, tamen fortuna partium territus perculsis languidius instabat. Parmenio ignorabat quidem causam sua sponte pugnae remissae, sed occasione vincendi strenue est usus. Thessalos equites ad se vocari iubet: “Ecquid videtis,” inquit, “istos, qui ferociter modo instabant, pedem referre subito pavore perterritos? Nimirum nobis quoque regis nostri fortuna vicit. Omnia Persarum caede strata sunt. Quid cessatis? an ne fugientibus quidem pares estis?” Vera dicere videbatur, et spes languentis quoque erexerat: subditis calcaribus prorupere in hostem. Et illi iam non sensim, sed citato gradu recedebant, nec quicquam fugae, nisi quod nondum terga verterant, deerat. Parmenio tamen ignarus, quaenam in dextro cornu fortuna regis esset, repressit suos. Mazaeus dato pugnae spatio non recto itinere, sed maiore et ob id
Abbreviated transcription (Latin):
referebatur abstulerat. Ergo haud secus quã in tene¬
bris errabant. ad sonum notȩ uocis aut signum
subinde coeuntes. Exaudiebant᷑ tam̃ strepitus habe¬
narum. quib equi currum uehentes idemtidem
uerberabant᷑. hȩc sola uestigia fugientis excepta
sunt. At in leuo macedonum cornũ. parmenio sic̃
antea dictum. ẽ. tuebatur. Ionge alia fortuna utriꝰq
partis res gerebatur. Mazeus cum om̃i suoꝵ equita¬
tu uehementer inuectꝰ. urgebat macedonum alas.
Iamq habundans multitudine acie circ̃uehi ceperat
cum parmenio equites nuntiare iubet alexandro.
in quo discrimine ipsi. e̾ent. Ni mature subueniret᷑.
ñ posse sisti fuga. Iam multum uiȩ preceperat rex
imminens fugientiũ tergis. cum a parmenione
tristis nuntius uenit. Refrenare equos iussi qui
uehebantur. agm̃q consticit. fredente alexandro.
eripi sibi uictoriã e manib. et darium feliciꝰ fuge¬

Expanded text:
efferebatur, abstulerat: ergo haud secus quam in teneefferebatur, abstulerat: ergo haud secus quam in tenebris errabant ad sonum notae vocis aut signum subinde coeuntes. Exaudiebant tamen strepitus habenarum, quibus equi currum vehentes identidem verberabantur: haec sola fugientis vestigia excepta sunt. At in laevo Macedonum cornu — Parmenio, sicut ante est dictum, tuebatur — longe alia fortuna utriusque partis res gerebatur. Mazaeus cum omni suorum equitatu vehementer invectus urguebat Macedonum alas. Iamque abundans multitudine aciem circumvehi coeperat, cum Parmenio equites nuntiare iubet Alexandro, in quo discrimine ipsi essent: ni mature subveniretur, non posse sisti fugam. Iam multum viae praeceperat rex inminens fugientium tergis, cum a Parmenione tristis nuntius venit. Refrenare equos iussi, qui vehebantur, agmenque constitit frendente Alexandro, eripi sibi victoriam e manibus et Dareum felicius fuge
Abbreviated transcription (Latin):
hasta tͣnsfixꝰ. ẽ. Nec aut ꝑsȩ aut macedones dubi¬
tauere. quin ipse rex ẽet oceisus. Ergo lugubri
ululatu et in condito clamore gemituq totã fere
aciẽ adhuc equo marre pugnantium turbauere.
cognato darii et armigeri. leuumq in fugã effu¬
sum. destituerat currũ. Quẽ adextra parte stipa¬
ti. in medium agm̃ receperunt. Dicitur a cinace
stricto darius dubitasse. an fugȩ dedecꝰ honesta mor¬
te uitaret. Sed emunens curru. nondum omnẽ
suoꝵ aciẽ p̃lio excedentẽ destituere erubescebat
Dumq int̾ spẽ et desperationẽ hesitat. sensim ꝑsȩ
cedebant. et laxauerant ordines. Alexander muta¬
to equo. quippe plures fatigauerat. resistentiũ ad¬
uersa ora. fodiebat fugientium terga. Iamq ñ pug¬
na. sed cedes erat. cum darius quoq currum suũ
in fugã uertit. herebat in tergis fugientiũ uictor.
s ꝓspectum oculorum nubes pulueris quȩ ad cȩlum

Expanded text:
hasta transfixus est. Nec aut Persae aut Macedones dubihasta transfixus est. Nec aut Persae aut Macedones dubitavere, quin ipse rex esset occisus. Ergo lugubri ululatu et incondito clamore gemituque totam fere aciem adhuc aequo Marte pugnantium turbavere cognati Darei et armigeri. Laevumque cornu in fugam effusum destituerat currum, quem a dextra parte stipati in medium agmen receperunt. Dicitur acinace stricto Dareus dubitasse, an fugae dedecus honesta morte vitaret: sed eminens curru nondum omnem suorum aciem proelio excedentem destituere erubescebat, dumque inter spem et desperationem haesitat, sensim Persae cedebant et laxaverant ordines. Alexander mutato equo — quippe plures fatigaverat — resistentium adversa ora fodiebat, fugientium terga. Iamque non pugna, sed caedes erat, cum is Dareus quo que currum suum in fugam vertit. Haerebat in tergis fugientium victor, sed prospectum oculorum nubes pulveris, quae ad caelum
Abbreviated transcription (Latin):
alexander equo uehebatur. Utrinq delecti tuebant᷑
sui immemores. Quippe amisso rege. nec uolebant.
salui. ẽe. nec poterant. Ante oculos sui quisq regis.
mortem occumbere ducebat egregiũ. Maximum tam̃
ꝑiculum adhibebant. qͦs maxime tuebantur. Quip¬
pe sibi qͥsq cesi regis expetebat decꝰ. Ceterum siue
ludibrium oculoꝵ siue uera species fuit. qui circa
alexandrum erant. uidisse se crediderunt. paulu¬
lum suꝑ caput regis placide uolantẽ aquilam. ñ
sono armorum. ñ gemitu morientiũ territã. diuq
circa equum alexandri pendenti magis ꝗͣ uolanti
similis apparuit. Certe uates aristander alba ueste
indutꝰ. et dextrã p̃ferens lauream. militib in pug¬
nam intentis monstrabat. haud dubium uictorię
auspicium. Ingens gͦ alacritas et fiducia. paulo
ante territos accendit ad pugnã. utiq postꝗͣ au¬
piga darii qui ante ipsum sedens equos regebat.

Expanded text:
Alexander equo vehebatur. Utrumque delecti tuebantur Alexander equo vehebatur. Utrumque delecti tuebantur sui immemores: quippe amisso rege nec volebant salvi esse nec poterant. Ante oculos sui quisque regis mortem occumbere ducebat egregium. Maximum tamen periculum adibant, quos maxime tuebantur: quippe sibi quisque caesi regis expetebat decus. Ceterum, sive ludibrium oculorum sive vera species fuit, qui circa Alexandrum erant, vidisse se crediderunt paulum super caput regis placide volantem aquilam, non sono armorum, non gemitu morientium territam, diu que circa equum Alexandri pendenti magis quam volanti similis adparuit. Certe vates Aristander alba veste indutus et dextra praeferens lauream militibus in pugnam intentis avem monstrabat haud dubium victoriae auspicium. Ingens ergo alacritas et fiducia paulo ante territos accendit ad pugnam, utique postquam auriga Darei, qui ante ipsum sedens equos regebat,