comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infucata debent ep̃o suo obsequia
uim ꝑpessus ẽ. & inique pulsatus
ꝓ disciplina uł catholica defensio¬
ne uł confessione ueritatis fugi¬
ens ꝑicula in nocens & de uolutus
ad aliã uenerit ciuitatẽ. non ꝓhi¬
beat᷑ immorari quã diu aut redi¬
re potuerit: aut in iuria eiꝰ reme¬
diũ acceꝑit. Durũ est enĩ. eũ qui¬
ꝑsecutiones patit᷑ ñ recipi. Quin¬
etiã & larga beniuolentia. & hu¬

Expanded text:
infucata debent episcopo suo obsequia infucata debent episcopo suo obsequia m perpessus est et inique pulsatus pro disciplina vel catholica defensione, vel confessione veritatis fugiens pericula innocens, et devolutus ad aliam venerit civitatem non prohibeatur immorari, quandiu aut redire potuerit aut injuria ejus remedium acceperit. Durum est enim qui persecutiones patitur non recipi. Etiam
Abbreviated transcription (Latin):
LIEẼS AUIFORTE IRACUN¬
dus qđ esse ñ deb& cito aut
asꝑe cõmoueatur aduersus
prbm aut diaconũ suũ. & ex¬
terminare eum de ȩccła uo¬
luerit. ꝓuidendũ est ne in no¬
cens dampnet᷑. aut ꝑdat com¬
munionẽ. Et ideo hab& potes¬
tatẽ qui deiectus ẽ. ut finiti¬
mos ep̃os int̾pell&. et causa
eius audiat᷑ & diligentius
tractetur. quia ñ õport& ei
negari audientiã roganti.
Et ille ep̃s qui aut iuste aut
in iuste abiecit eũ pacienter
accipiat ut negotiũ discuti¬
atur. ut uel ꝓbetur senten¬
xxurtia eius aplurimis uł emnen¬
detur: Tamen prius quam
om̃ia diligent̾ & fideliter
fuerint examinata: eũ qui
fuerit a cõmunione separat
nullus alius deb& p̃sumere
ut recipiat. & cõmunioni
sotiȩt. Qui aut̃ conuene¬
rint ad audiendũ. sicleri¬
corũ eẽ fastigiũ uiderint
eos uerbis castigent ut oboediant
honesta p̃cipienti ep̃o. quia sicut ille
sincerũ amorẽ deb& clericis ex hibe
caritatis. ita qͦq uicis sim ministri

Expanded text:
forte iracundus, quod esse non debet, cito aut aspere commoveatur adversus presbyterum aut diaconum suum et exterminare eum de Ecclesia voluerit, providendum est ne innocens damnetur aut perdat communionem; et ideo habeat potestatem qui dejectus est, ut finitimos episcopos interpellet, et causa ejus audiatur et diligentius tractetur, quia non oportet ei negari audientiam roganti; et ille episcopus, qui aut juste aut injuste abjecit eum, patienter accipiat ut negotium 40 discutiatur ut vel probetur sententia ejus a plurimis vel emendetur. Tamen priusquam omnia diligenter et fideliter fuerint examinata, eum qui fuerat communione separatus, nullus alius debet praesumere ut recipiat et communioni societ. Qui autem convenerint ad audiendum, si clericorum esse fastidium viderint eos verbis castigent, ut obediant honesta praecipienti episcopo, quia sicut ille sincerum amorem debet clericis exhibere charitatis, ita quoque vicis sim ministri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ulteriũ cõmisisse cũ efsa
laicus fuerit comꝓbata. hie
administeriũ ȩccł asticũ ad¬
mitti ñ potest. Quod si in cle¬
ricatu iam constitito eo ad¬
ultera fuerit. dato repudio.
dimittere eam deb&. Si uero
retinere eius consortiũ uelit.
ñ potest suscepto ministerio

Expanded text:
dulterium commisisse cum esset laicus fuerit comprobatum, hic ad ministerium ecclesiasticum admitti non potest. Quod si, in clericatu jam constituto eo, adulteravit, dato repudio dimittere eam debet: si vero retinere ejus consortium velit, non potest suscepto ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
a quoquã secus p̃sumptũ fuerit.
abofficio cleri sub motꝰ. apłicȩ
dicet᷑. ne lupi qui subspecie ouiũ
sub intrarunt bestiali sȩuitia
quosq audeant dilacerare. &
qđ sibi fieri nolunt : aliis in fer¬
re presumant.

Expanded text:
a quoquam secus praesumptum fuerit, et ab officio cleri submotus, et dicetur; ne lupi, qui sub specie ovium subintrarunt, bestiali saevitia quosque audeant dilacerare, et quod sibi fieri nolunt, aliis inferre praesumant.
Abbreviated transcription (Latin):
suffragia. apłica auctoritate
subuenire obtamꝰ. qm̃ diuinȩ
uirtutis & infirmitatis hu¬
manȩ sanctio ẽ. ut om̃ium
eccłarũ negotia ad nr̃ȩ repa¬
rationis tendant effectum.¬
Qua ꝓpt̃ has aduos lit teras
destinamꝰ in quib decreto
nr̃o ur̃am rogantes karita¬
tẽ mandamus. ut nihil prius¬

Expanded text:
itate subvenire optamus. Quoniam divinae virtutis ac infirmitatis humanae sanctio est, ut omnium Ecclesiarum negotia ad nostrae reparationis tendant affectum.Quapropter has ad vos litteras destinamus, quibus decreto nostro vestram rogantes charitatem mandamus, ut si aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
pietatẽ custodienti. lic& aliqͥd con¬
tra mandata diuina p̃sumere
In iustũ gͦ iuditiũ & diffinitio in u¬
sta regio metu aut iussu. aut cuiꝰ¬
cũq ep̃i. aut potentis. a iudicib
ordinata uł acta. ñ ualeat. INdees¬
papa romanus. ep̃is ꝑ hyspan¬
am constitutis. Incerta nemo¬
umquã pontificũ iudicare p̃su¬
mat. Et quã uis uera sint. ñ tam̃
credenda sunt. nisi quȩ certis
indiciis cõꝓbant᷑. nisi quȩ mani¬
festo iuditio conuincunt᷑. nisi

Expanded text:
pietatem custodienti licet aliquid contra mandata divina presumere. Iniustum ergo iudicium et definitio iniusta regio metu aut iussu aut cuiuscumque episcopi aut potentis a iudicibus ordinata vel acta non valeat. Itepapa Romanus, episcopis per Hispaniam constitutis. Incerta nemo pontificum judicare praesumat. Et quamvis vera sint, non tamen credenda sunt, nisi certis judiciis comprobentur, nisi quae manifest
Abbreviated transcription (Latin):
Induciȩ ñ sub angusto tẽpore
s sublongo spacio concedendȩ
sunt: ut accusati se p̃parare
& uniũ sos cõmunicatores in ꝓ¬
uintiis positos conuenire. & testes
p̃parare. atq contra insidiatores
se plenit̃ armare ualeant. Qui¬
dam autẽ ad repellenda impe¬
titorũ iachinam̃ta & suas p̃pa¬
randas responsiones. & testes
confirmandos. & consilia ep̃oꝵ
atq amicorũ quȩrenda. annũ
& sex menses mandauer̃ con¬
cedi. Quidã uͦ annũ. in qͦ plu¬
rimi concordant. Minus aut̃
quã sex menses. ñ repꝑi¬

Expanded text:
ue non sub angusto tempore, sed sub longo spatio concedendae sunt, ut accusati se praeparare, t universos communicatores in provinciis positos convenire, testes praeparare, atque contra insidiatores se pleniter armare dam autem ad repellenda impedimentorum machinamenta, et suas praeparandas responsiones et testes confirmandos, et consilia episcoporum atque amicorum quaerenda, annum et sex menses mandaverunt concedi. Quidam vero annum in quo plurimi concordant. Minus autem quam VI menses non reper
Abbreviated transcription (Latin):
prius uelit iudex sua sententia
obuiare. nisi quando ipsi iamꝑ
actis om̃ib nihil habeant in que
actio uentilet᷑. quo usq ad rei
ueritatẽ ꝑ ueniat᷑. Trequent̃
in t̾rogari oport&. ne aliqͥd p̃t̃¬
missũ forte remaneat. qđ ad

Expanded text:
prius velit sua sententia obviare, nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaeactio ventiletur, quousque ad rei veritatem perveniatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissu
Abbreviated transcription (Latin):
Lep̃s. ep̃is om̃ib Mullus dubitat.
qd ita nocens iuditiũ subt̃ fugit
quẽ admodũ eum in nocens ut
ab soluat᷑ requirit. nec suspicio¬
ne oara. qui aliũ calũpnus de¬
rogat falsa dixisse. cũ ipse ad iuidi¬
tiũ ut ꝓb& qđ intulit euocatus.
uenire distulerit. QDNULLAM¬

Expanded text:
ul episcopis omnibus. Nullus dubitat quod ita nocens judicium subterfugit, quemadmodum illud innocens ut absolvatur requirit; nec suspicione caret, qui alium calumniis drogat, falsa dixisse, cum ipse ad judicium ut probet quod intulit vocatus venire distulit. D
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritate iubemus arceri.
Cauendũ ẽ in primis. ne ad sa
uxoris nuptias contra apłica
p̃cepta conuenerint.
aut aliqua mẽbrorũ dãpna ꝑ prssi
uł hii qͥex poenitentib sunt. ad
sacros ordines aspirare ñ audeant
Quisqͥs aut̃ taliũ consecrator ex¬
titerit. factũ suũ ipse dissolu&¬

Expanded text:
ctoritate jubemus arcere. Cavendum est in primis, uxoris nuptias contra apostolica praecepta convenit. aut aliqua membrorum damna perpessi, vel hi qui ex poenitentibus sunt, ad sacros ordines aspirare non audeant. Quisquis talium consecrator exstiterit, factum suum ipse dissol
Abbreviated transcription (Latin):
Siqui ep̃orũ quos cõmissitͥ patri¬
monii finis includit cũ mulierib
degunt. hoc om̃ino cõpescere stu
de a de cetero illic eas habitare
nullomͦ patiaris. exceptis eis qͣs
sacrorũ canonũ censura ꝑmittit.
idẽ matrẽ. amitã germanã. &
alias huiꝰce modi. de quib praua
ñ possit eẽ suspicio. Meliꝰ tam̃ fa¬
cient. si se etiã ab illa cohabitatio¬
ne contineant. Nam legit᷑ qđ
beatꝰ augustinꝰ nec cũ sorore habi¬
tare consenserit dicens. Quȩ cũ
sorore mea sunt: sorores meȩ
ñ sunt. Docti gͦ uiri cautela. ma¬
gna nobis eẽ deb& instructio.
Nam in caute p̃sumptionis ẽ. qđ
fortis pau&: minꝰ ualidũ ñ time¬
.re. Sapient̾ enĩ illicita suꝑat.
qui didicerit etiã ñ uti c̃cessis.¬

Expanded text:
si qui episcoporum, quos commissi tibi patrimonii finis includit, cum mulieribus degunt, hoc omnino 977 compescas; et de caetero eas illic habitare nullo modo patiaris, exceptis eis quas sacrorum canonum censura permittit, id est matre, amita, germana et aliis hujusmodi, de quibus prava non possit esse suspicio. Melius tamen faciunt, si etiam a talium se cohabitatione contineant. Nam legitur quod beatus Augustinus nec cum sorore sua habitare consenserit, dicens: Quae cum sorore mea sunt, sorores meae non sunt. Docti ergo viri cautela magna nobis esse debet instructio. Nam incautae praesumptionis est quod fortis pavet minus validum non timere. Sapienter enim illicita superat, qui didicerit etiam non uti concessis
Abbreviated transcription (Latin):
& inmonathico habitu scđm pa¬
trũ regulas in rep̃hensibilit̃ fue¬
rit conuersatus post p̃fixasacris
canonib tempora licent᷑ iam ad
tur. si tam̃ illis ñ fuerit criminib
maculatꝰ quȩ in tistam̃to uete¬
rimorte multantur. QUXTE¬

Expanded text:
 in monastico habitu secundum Patrum regulas irreprehensibiliter fuerit conversatus, post praefixa sacris canonibus tempora licenter jam ad tur, si tamen illis non fuerit criminibus maculatus, quae in testamento veteri morte mulctantur. Grat
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is atq prbis. Qui cũ tẽnt laici
siue lectores. liciti & uxores duce¬
re & filios ꝓcreare potuer̃. S cũ
ad p̃dictos ꝑuenerint gradus corpto
cis ñ licere qđ licuit. Unde ut de
car nali fiat spuale coniugiũ. opor¬
to eos nec dimittere uxores. &
quasi ñ habeant sic habere. quod
salua sit karitas conubiorũ . a ces¬
sent oꝑa nuptiarũ. INDEC C¬

Expanded text:
ent laici, sive lectores, licito et uxores ducere, et filios procreare potuerunt: sed cum ad praedictos pervenerint gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum, et cesset operatio nuptiarum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nuisquis ꝓpriȩ desertor
eccłȩ nullis extantib causis ad
aliam putauerit transeundum
temereq susceptus fuerit & ꝓmo¬
tus. reuerendorũ canonũ uł ipse
receptor eiꝰ ad quẽ ꝓfectus ẽ con¬
stituta ñ effugi&. que de huiꝰ¬
modi p̃sumpt orib p̃feca sunt¬
reseruanda IN DEER GRO
REG̃ IN GENE CAP̃. UI
rali residens sy nodo dixit.
Multos ex eccłastica seu scł ari
militia nouimꝰ ad om̃ipotentis
dĩ ser uitiũ festinare. ut abhu¬
mana seruitute liberi in diup
mitumꝰ. om̃ib fugiendi ȩclẽ
ad om̃ipotentis dĩ seruitiũ
in caute retinemꝰ. illi inueni¬
mur negare quȩdã qui dedit
om̃ia. Unde necesse ẽ ut qͥsqͥs
ex iuris eccłasticrut scł aris
militiȩ seruitute ad dĩ serui¬
tiũ conuerti desiderat. ꝓbet᷑
prius in laico habitu constitu¬
tus. & si mores eiꝰ atq conuer¬
satio bono desiđio illuis testi¬
moniũ ferunt. absq retra
ctatione seruire in monaste¬
rio om̃ipotenti dño ꝑmittat᷑

Expanded text:
uisquis proprie desertor Ecclesiae nullis exstantibus causis ad aliam putaverit transeundum, temereque susceptus fuerit, et promotus, reverendorum canonum vel ipse, vel receptor ejus atque provector conmonio primitus absolutas, aut legitima transactione concessas: periculum se honoris proprii non ambigant, communionisque subituros, si super hac re cujusquam verax nos querela Multos ex ecclesiastica seu saeculari militia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut, ab humana servitute liberi, in divimittimus, omnibus fugiendi ecclesiad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimus negare quaedam, qui dedit omnia. Unde necesse est ut quisquis ex juris ecclesiastici vel saecularis militiae servitute ad Dei servitium converti desprius in laico habitu constitutus, et si mores illius atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferunt, absque ulla retractione servire in monasterio omnipotenti Domino permittatur,
Abbreviated transcription (Latin):
morũ epo. Elericus solus
ad femine taber nacłm ñ
accedat nec ꝓꝑa. sine maioris na¬
tu principis iussione. Presbiter
ceat nec archy dia conꝰ aut diaco¬
nus sub p̃textu humilitatis officii
frequent& domicilia matrona¬
rũ aut forte ꝑclericos aut do¬
mesticos eiꝰ matronȩ mandent
secretim aliqͥd. Si cognitũ fuerit¬
Et si talis ẽ ad quã debeat ire ꝓ
int̾ uentu ipse ꝑgat. Sin autẽ
de latere suo dirigit
at. nisi cũ duob aut tribingrea
femina nisi soror aut ꝓxima fie¬
rit. & hoc cũ magna sollicitua¬

Expanded text:
m. Clericus vero solus ad feminae tabernaculum non accedat, nec properet sine majoris natu principis jussione. Nec presbyter ceat, nec archidiaconus aut diaconus sub praetextu humilitatis officii frequentet domicilia matronarum, aut forte per clericos aut domesticos ejus matronae mandent secreti aliquid. Si cognitum fuerit, etEt si talis est ad quam debeat ire pio interventu ipse pergat. Sin autem de latere suo dirigat,iatur, nisi cum duobus aut tribus. Nemo femina, nisi proxima aut soror fuerit. Et hoc cum magna sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
ticio aut uoluntas accessert.
qui aliqͥd sibi in eos uendicant
potestatis. Deb& enĩ eẽ in mun
ab aliis qui duunȩ militiȩ fue¬
rit aggregandus. ut a castris
nullis necessitatis uincłis abstra¬

Expanded text:
titio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus: ut a castris nullis necessitatis vinculis abstra
Abbreviated transcription (Latin):
clericũ inuito ep̃o ipsius nrmo
suscipiat. nemo sollicitor. nisi fa¬
te ex placito caritatis id inter
dantẽ accipientẽq conueniat.
Nam grauis in iuriȩ reusẽ.: qui de
fris eccla id qđ est utilius aut p̃cio¬
sius aud& uł abicere uł tenere.
ltaq si intra ꝓuinciã res agit᷑.
trans fugã clericũ metropolita¬
Si autẽ longiꝰ recessit. sui p̃cepui
auctoritate reuocabit᷑. ut nec
cupiditati nec ambitioni occasio

Expanded text:
clericum, invito episcopo ipsius, nemo suscipiat, nemo sollicitet, nisi forte ex placito charitatis id inter dantem, accipientemque convenerit. Nam gravius injuriae reus est, qui de fratris Ecclesia id, quod est utilius, aut pretiosius audet vel abjicere, vel tenere. Itaque si intra provinciam res agitur, transfugam clericumSi autem longius recessit, sui praecepti auctoritate revocabitur, ut nec cupiditati, nec ambitioni occasio
Abbreviated transcription (Latin):
Affros passim ł in cognitos
ꝑegrinos. ad eccłasticos ordines
tendentes. nulla ratione sus¬
cipias. qr affriquidẽ aliqͥ sunt
manichei. aliqui rebaptizati.
Peregrini uͦ. plurimi inminori
b etiã oidinib constituti for¬
tiores de se p̃tendisse honores
sepe ꝓbatisunt. NB PRESU¬

Expanded text:
Afros passim, vel incognitos peregrinos, ad ecclesiasticos ordines tendentes, nulla ratione suscipias, quia Afri quidem aliqui Manichaei, aliqui rebaptizati; peregrini vero plurimi etiam in minoribus ordinibus constituti fortiores de se praetendisse honores saepe probati sunt. C.
Abbreviated transcription (Latin):
apłicam sedem. lohannẽ constanti¬
nopolitanũ ep̃m uniuers alẽ se
ex hac sua p̃sumptione ad syno
singulari priuilegio sit tradi¬
ta. & nulla umquã sy nodus Ici¬
rata legat᷑. quȩ apłica aucto¬
ritate non fuerit fulta. Qua¬
nodus talit̾ prȩsũpta rẽ ñ potu¬
it statutũ est. ex auctoritate
saluatoris uoce quabeato P&ro
sorib eiꝰ indubitant̃ transiuit
pcipio. om̃ia quȩ ibi statuta sunt

Expanded text:
 Joannem Constantinopolitanum episcopum universalem se ex hac sua praesumptione ad synodsingulari privilegio sit tradita, et nulla unquam synodus rata legatur quae apostolica auctoritate non fuerit fulta. Quanodus taliter praesumpta esse non potuit statuistis, ex auctoritate Salvatosoribus ejus indubitanter transivit, praecipio omnia quae ibi statuistis
Abbreviated transcription (Latin):
bete.
cce in p̃fatione eptȩ quã Eodx.
ad me ipsũ qui ꝓhibui direxistis.
suꝑbe appellationis uocabulo uni¬
uersalẽ me papã dicentos imprime¬
re curastis Qđ peto dulcissimam
git p̃betur. Ego ñ uerbis quero p.¬
sꝑari s morib. nec honorẽ eẽ de¬
puto  in quo fr̃smeos honorẽ suũ
ꝑdere cognosco. Ms namq: honor:
honor uniũsalis ȩccłȩ. Meus ho¬
nor est. frm̃ meorũ solidus uigor
Tunc gͦ honorat sũ. cũ singulis
quibusq honor debitꝰ ñ negatꝰ. Si
enĩ uniũ salẽ me papã ur̃a sc̃itas di¬
cit. negat se eẽ hoc qđ me fatetur
uniũsum.S. absit hoc Recedant
uerba quȩ uanitatẽ inflant. cari¬
tatẽ uulnerant. Et quidẽ in sc̃a
calee donense synodo atq post asub¬
sequentib patrib hoc decessorib
meis. oblatũ ura scttas nouit s tam̃
nullus eorũ hoc umquã tam ꝑ uerso¬
uocabulo. uoluit. ut dũ in hoc mun¬
do honorẽ om̃iũ sac̃dotũ diligereñ.
apud om̃ipotentẽ dñm suũ custo¬

Expanded text:
bere cce in praefatione epistolae quam ad me ipsum qui prohibui direxistis, superbae appellationis verbum universalem, me papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcissima mgit praebetur. Ego enim non verbis quaero prosperari, sed moribus. Nec honorem esse deputo, in quo fratres meos honorem suum perdere cognosco. Meus namque honor est honor universalis Ecclesiae. Meus honor est fratrum meorum solidus vigor. Tunc ego vere honoratus sum, cum singulis quibusque honor debitus non negatur. Si enim universalem me papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse quod me fatetur universum. Sed absit hoc Recedant verba quae vanitatem inflant, et charitatem vulnerant Et quidem in sancta Chalcedonensi synodo, atque post a subsequentibus Patribus hoc decessoribus meis oblatum vestra sanctitas novit. Sed tamen nullus eorum uti hoc unquam vocabulo voluit; ut dum in hoc mundo honorem sacerdotum diligerent omnium, apud omnipotentem Deum custo
Abbreviated transcription (Latin):
cus. & uitiosũ nihil dõ pror sus
offerri. legalia p̃cepta sanxert̃.
ltaq de cętero modis om̃ib hȩc
uitent᷑. nec quisquã talis suscipi¬
at᷑ ad cle¬
rumn. Si qui uͦ
uł temeri¬
tate ꝓpria uł in¬
curia p̃sidentiũ tales ante¬
suscepti sunt: in his quib consti¬
tuti sunt locis eatenꝰ ꝑ seuerent.
ut nihil umquã ꝓmotionis arri¬
xxiiii. piant. satisq haberit hoc ipsum
sibi ꝓnimia miseratione ꝑmissũ.

Expanded text:
ciis, et vitiosum nihil Deo prorsus ciis, et vitiosum nihil Deo prorsus offerri legalia praecepta sanxerunt. Itaque de caetero modis omnibus haec vitentur, nec quisquam talis suscipiatur in clerum. Si qui vero vel temeritate propria, vel incuria praesidentium tales antesuscepti sunt, in his quibus constituti sunt locis eatenus perseverent: ut nihil unquam promotionis arripiant, satisque habeant, hoc ipsum sibi pro nimia miseratione permissum.
Abbreviated transcription (Latin):
minis. Quȩ tam̃ eatenꝰ in dulgen¬
da creͥdimꝰ. ut illis ȩccłiis quib
infestatione bellorũ uł nulla
aenitus uł exigua remansert
ministeria renouent᷑. cȩteris¬
ab hac occasione cessantib eccłus
quas ñ simili clade uastatas.
pristinã faciendis ordinationib
conuenit tenere sententiam.
Ion confidat quisquã pontis¬
Icũ fas eẽ bigamos aut coniu¬
gia sortientes ab alus de relicta
siue quos lib& post pęnitentiã
uł sine litceris. uł corpore uicia¬
tos. uł condicionarios. aut curiȩ
publicarũq rerũ nexib impli¬
citos: auit passim nulla tẽporis
congruentis expectatione discus¬
sos. diuinis seruituros applicare¬
ministeriis. neq ꝓ suolibitu iura
studeatit aliena ꝑuadere. absq
sedis apłicȩ iusta dispositione
ullo respectu ad ȩccł asticũ didici¬
mus uenire seruitiũ. Qđ simul an¬
tiqua traditio & apłicȩ sedis uetꝰ
forma ñ recipit. qr nec litteris
carens sacris potest rẽ aptus offi¬

Expanded text:
m: quae tamen eatenus indulgenda credidimus, ut illis ecclesiis, quibus infestatione bellorum, vel nulla penitus, vel exigua remanserunt ministeria, renoventur; quateab hac occasione cessantibus, quas non simili clade vastatas pristinam in faciendis ordinationibus convenit tenere sententiam.Non confidat quisquam pontificum bigamos aut conjugia sortientes ab aliis derelicta, sive quoslibet post poenitentiam, vel sine literis, vel corpore vitiatos, vel conditionarios, aut curiae publicarumque rerum nexibus implicatos, aut passim nulla temporis congruentis exspectatione discussos, divinis sermysteriis; neque pro suo libito jura studeant aliena pervadere, absque sedis apostolicae justa dispositione ullo respectu ad ecclesiasticum didicimus venire servitium, quod simul antiqua traditio, et apostolicae sedis vetus forma non recepit; quia nec litteris carens sacris esse potest aptus offi
Abbreviated transcription (Latin):
tuimꝰ. nulla ratione trans¬
nẽ poenes nos in clericatꝰ grad̃ susci¬
pi: nisi qͥnq ep̃orũ de signatꝰ sit erro¬
estimari ñ potest. ut transeuntes
nec baptismũ
habemꝰ
tim aut
diacones facere
aut prȩs¬
biteros ordina¬
festinent. aut qđ est grauius
ep̃os construere ñ formident.
Carius apud illos dare sũptũ ẽ
transcunti. quã sac̃ dotiũ non ri¬
centi. Inde insuꝑbiã ex altant᷑..
inde insuꝑ ad ꝑfidiam cito corru¬
unt. qr fidẽ ueram in eccłasticis
toto orbe ꝑegrini discere ñ ꝓbañ.¬
uniũsis ep̃is. Trans marinos
uł in cognitos homines in cle¬
ricatus honore nolite susciꝑe.
nisi .u. aut eo amplius ep̃orũ
eyrographis sint designati. qr
multa ꝑ subreptionẽ solent
euenire. Ideo. & hȩc sũ moꝑe
sunt cauenda.

Expanded text:
tiam nulla ratione transnem penes nos in clericatus gradu suscipi, nisi quinque episcoporum designatus sit chiroerri non potest, ut transeuntes nec baptismum,habemustim aut diaconos facere, aut presbyteros ordinafestinant, aut quod est gravius episcopos constituere non formidant? Charius apud illos dari sumptum est transeunti, quam sacerdotium nescienti. Inde in superbiam exaltantur; inde ad perfidiam cito corruunt, quia fidem veram in ecclesiasticis toto orbe peregrini discere nonurgund. episc. Transmarinos vel incognitos homines, in clericatus honorem nolite suscipere, nisi 5 aut eo amplius episcoporum chirographis sint designati, quia multa per subreptionem solent evenire. Ideo et haec summopore sunt cavenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ONSTANTINUS. CLERICIS SALU¬
tem dicit. luxta sanctionẽ quã
dudũ meruisse ꝑhibemini. fun¬
dos & mancipia ur̃a nullus nouis
conlationib obligabit. s uacatio¬
ne gaudebitis. Cũ enim dicit nul¬
lus nullus excipit᷑. uerũ in hac
comp̃hensione. etiam principa¬
lis potestas concluditur.

Expanded text:
onstantinus clericis salutem dicit. Juxta sanctionem quam dudum meruisse perhibemini, fundos et mancipia vestra nullus novis collationibus obligabit, sed vacatione gaudebitis. » Cum enim dicit « nullus » , nemo excipitur; verum in hac comprehensione etiam principalis potestas concluditur.
Abbreviated transcription (Latin):
ante dicti p̃decessris nr̃i scripta
as puidimꝰ scrptis ad iungi. Iui¬
o lectione icursis. hortamur
ut om̃ia sa:dotali sicut dec&
studio ir uiolata conserues ni¬
hlq cuc de uetitis. nibil ꝑmit¬
cas de illicttis. nihil de habeant

Expanded text:
antedicti praedecessoris nostri scripta antedicti praedecessoris nostri scripta his praevidimus scriptis adjungi; quibus lectione percussis hortamur ut omnia sacerdotali, sicut decet, studio inviolata conserves, nihilque illic de vetitis, nihil permittas de illicitis. Ex abun
Abbreviated transcription (Latin):
latensis ciuitatis morasterium
uiror ũ dĩ ut scripto reppimus ꝑ
sua mercede constituens qu ȩdã
ibidẽ ꝓhabitantiũ sustentation
concessit. Cuiꝰ ne uoluntas umqͣm
duceret᷑ in irritũ. & ea quȩ ꝓqͥete
monachorũ disposita furrant tur
petiit auctoritate firmari. Hoc
qͦq suȩ petitioni sub iunx̃. ut eidẽ
monasterio tam in dispositione
rerũ quam mordinatione abba¬
tis. quȩdã parit̃ priuilegia lar
fuissent decreto disposita. nulli
de inceps illicite usurpationis
molestia quaterent᷑. Vnde qr
effectum & regia uoluntas &
res ualde desiderata poscebat.
a p̃decessore nr̃o uigilio romanȩ
sedis antistite. ad p̃dicessorem
ur̃m aureliũ scripta transmissa
sunt. Ubi om̃ia quȩ amplecten¬
dȩ uoluntatis studũ deposce¬
bat. apłicȩ auctorititis libenti
animo subfirmata sunt. quia
difficultates pati nin potuit
huius modi res pecita Sed ut
frat̃nitas ur̃a quȩ fuerint tem¬
pore illo decreta cognoscat.

Expanded text:
latensis civitatis monasterium latensis civitatis monasterium virorum, ut scripto reperimus, pro sua mercede constituens, quaedam ibidem pro habitantium sustentatione concessit; cujus ne voluntas unquam duceretur in irritum, et ea quae pro quiete monachorum disposita fuerant turbpetiit auctoritate firmari; hoc quoque suae petitioni subjungens, ut eidem monasterio tam in dispositione rerum quam in ordinatione abbatis quaedam pariter privilegia largfuissent decreto disposita nullius deinceps illicitae usurpationis molestia quaterentur. Unde, quia effectum et regia voluntas et res valde desiderata poscebat, a praedecessore nostro Vigilio Romanae sedis antistite ad praedecessorem vestrum Aurelium scripta transmissa sunt, ubi omnia quae amplectendae voluntatis studium deposcebat apostolicae auctoritatis libenti animo subfirmata sunt; quia difficultates pati non potuit hujusmodi res petita. Sed ut fraternitas vestra quae fuerint tempore illo decreta cognoscat,
Abbreviated transcription (Latin):
REG DOMINICO KARTAGI¬
nensi ep̃o. De ȩccłasticis pri¬
uilegus qđ ura frat̾nitas scribit.
hoc post posita dubitatione trne¬
at qr sicut nr̃a defendimꝰ. ita
singulis quibusq eccłus sua iura
seruamus. Nec cuilib& fauente
grã ultra quã meret᷑ imꝑcior.
nec ulli hoc qđ suiiuris ẽ ambitu
stimulante derogabo.s fr̃s me¬
os ꝑ om̃ia honorare cupio. sicq
studeo honore singulos subue¬
.hi. dũ modo ñ sit qđ alteri iure
ab altero possit opponi.
HEG̃ UIGILIO ARELATINSI
ep̃o. Cũ piȩ desideriũ uo¬
luntatis & laudandȩ deuotio¬
nis intentio sac̃ dotalib sit sẽꝑ
studiis adiuuanda. cura ẽ sollici
ꝓ quiete religiosȩ conuersatio¬
nis sunt ordinata. nec dissimu
latio negligere. nec quedam
ualeat p̃sumptio ꝑ turbare. sed¬
sic ut hoc qđ ratio exigebat uti
lit̃ oportuit diffiniri. ita quod
diffinitũ est non deb& uiolari.
Igit᷑ gloriosȩ menorie chil debtus¬
rex francorũ. cat hnlicȩ religionis
amore succensus inqa inuros are¬

Expanded text:
 Dominico Cartaginensi episcopo. De ecclesiasticis privilegiis quod vestra fraternitas scribit, hoc, postposita dubitatione, teneat, qui sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua iura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur impertior, nec ulli hoc quod sui iuris est, ambitu stimulante, derogabo, set fratres meos per omnia honorare cupio, sicque studeo honore singulos subvei, dummodo non sit quod alteri || iure ab altero possit opponi. Vigilio Arelatensi episcopo. Cum pie desiderium voluntatis et laudande devotionis intentio sacerdotalis sit semper studiis adiuvanda, cura est sollicipro quiete religiose conversationis sunt orlatio neglegere nec quędam ualeat praesumptio sicut hoc quod ratio exigebat non aliter oportuit definiri, ita quod definitum est non debet violari. Igitur gloriosae memoriae Childebertus Francorum rex catholicae religionis amore succensus, intra muros Are
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sul. iohanni scillitano ep̃o.
Graue nimis & contra sac̃dotale
constat esse ꝓpositũ. cuius quã
monasterii priuilegia olim in¬
dulta confundere. & ad irritũ
quȩ sunt ꝓquiete disposita niti
Institutionis nr̃ȩ decreta q̃
sunt priuilegiis & ordinatione
disposita. ꝑpetua stabilitate &
sine aliqua constitiumꝰ refraga¬
tione seruari. siue quȩ scripto
decreuimꝰ. seu quȩ in nr̃a p̃sentia
uident᷑ esse disposita. nec a quoqͣm
pontificũ in totũ uł in partẽ ea
qualib& occasione conuelli de¬
cernimus uł mutari. Nam nimis
ẽ asꝑum. & p̃cipur bonis sac̃ docũ
morib inimicũ. nitiquempiam
quacũq rationis excusatione
quȩ bene sunt ordinata rescin¬
dere. & exemplo suo docere gȩ-¬
teros. sua quandoq posse con¬
stituta dissolui.

Expanded text:
s Iohanni Scillitano episcopo: « Grave nimis et contra sacerdotale constat esse propositum cuiusquam monasterii privilegia olim indulta confundere et ad irritum quę sunt pro quiete disposita niti Institutionis nostrę decreta quę sunt privilegiis et ordinatione disposita, perpetua stabilitate et sine aliqua constituimus refragatione servari, sive que scripto decrevimus, seu que in nostra presentia videntur esse disposita, nec a quoquam pontificum in totum vel in partem ea qualibet occasione convelli decernimus vel mutari. Nam nimis est asperum et precipue bonis sacerdotum moribus inimicum niti quempia quacumque rationis excusationis que bene sunt ordinata rescindere et exemplo suo docere ceteros sua quandoque posse constituta dissolvi.
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudinẽ. ex abundanti tam̃
cuncta quȩ ꝓ huiꝰ rei quiete a p̃de¬
cessore nr̃o statuta sunt: nr̃a ite¬
rũ auctoritate in om̃ib roboramꝰ
frat̾nitas gͦ ur̃a ita se in custodien¬
dis eis ex hibeat. quatinus & om̃em
in quietudinis occasionẽ excludat.¬
& aliis hoc oꝑ aristudeat. dũ se in
custodienda de functi piissimauo¬
luntate sollicitã ut dec& ex hibue¬
rit & deuotam.
REG̃. RaPa. oc̃nib: EP̃is. Ratio¬
nis ordo ñ patit᷑. ut monasteriũ
contra uoluntatẽ fundatorũ ab
eorũ dispositione ad arbitriũ suũ
quisquã debeat uindicare.
derationi ẽ conueniens. ut quȩ
ordinata fuerint uł decisa. nulla
in posterum debeant refragatio¬
ne turbari.

Expanded text:
licitis. Ex abundanti tamen cuncta quae pro hujus rei quiete a praedecessore nostro statuta sunt, nostra iterum auctoritate in omnibus roboramus. Fraternitas ergo vestra ita se in custodiendis eis exhibeat, quatenus et omnem inquietudinis occasionem excludat, et aliis hoc operari studeat, dum se in custodienda defuncti piisssima voluntate sollicitam, ut decet, exhibuerit et devotam. rius papa omnibus episcopis. Rationis ordo non patitur ut monasterium contra voluntatem fundatorum ab eorum dispositione ad arbitrium suum quisquam debeat vindicare. derationi est conveniens, ut que ordinata fuerint vel decisa, nulla in posterum debeant refragatione turbari.
Abbreviated transcription (Latin):
Priuilegia eccłarũ & monaste¬
riorũ scorum patrum auctori¬
tate institura. nulla possunt
inꝓbitate conuelli. nulla nouita¬
te mutari. In quo oꝑe auxiliantũ
xp̃o fidelit̃ exequendo necesse
ẽ huius scẽ sedis pontifices ꝑ¬
seuerantẽ exhibere famulatũ.
Dispensatio enĩ nob̃ eredita est.
& ad nr̃m reatũ tendit. si pat̃na¬
rũ regulȩ sanctionũ nobis con¬
sentientib ł negligentib uiolen.
amittere. qui ꝑmissa sibi ab utit᷑

Expanded text:
onasteriorum sanctorum patrum auctoritate instituta nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate mutari. In quo tempore, auxiliante Christo, fideliter exequendo necesse est huius sancte sedis pontifices perseverantem exhibere famulatum. Dispensatio enim nobis credita est et ad nostrum reatum tendit, si paternarum regule sanctionum nobis consentientibus vel negligentibus violentur. amit
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Ex amore fideliũ hui sedis
rectorib mos ultra meritũ erupit.
ut cũ eorũ corpora humanda de
ferunt᷑ hȩc dalmaticis conteganT.
easdemq dalmaticas ꝓscĩtatis
reuerentia sibim& parciendas
popłs scindat. Et cũ ad sint mul¬
ta a sacris corporib apłorũ mar¬
tyrũq uel amina a peccatorũ
corpore sumit᷑. qđ ꝓmagna reue¬
rentia reseruct᷑. De quare p̃sen¬
ti decr&o constituo. ut feretrũ
quo romani pontificis corpus ad
sepeliendũ ducit᷑. nullo tegmine
uelet᷑. Quã decreti mei curam.
censemꝰ. Si quis uͦ ex eorũ ordine
hoc curare neglexerit. anathe¬

Expanded text:
are. Ex amore quippe fidelium hujus sedis rectoribus mos ultra meritum erupit, ut cum eorum corpora humanda 1290 deferuntur, haec dalmaticis contegant, et easdem dalmaticas pro sanctitatis reverentia sibimet partiendas populus scindat; et cum adsint multa a sacris corporibus apostolorum martyrumque velamina, a peccatorum corpore sumitur quod pro magna reverentia reservatur: de qua re praesenti decreto constituo ut feretrum quo Romani pontificis corpus ad sepeliendum ducitur nullo tegmine veletur. Quam decreti mei curam gcenseo. Si quis vero ex eorum ordine haec curare neglexerit, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
ris palla. cathedra. candela¬
brũ. & uelũ si fuerint uetus¬
tate consũpta incendio dent᷑.
male tractari s: incendio
uniũsa tradant᷑. Cin eros qͦq
eorũ in laptisterio inferant᷑. ubi
nullus transitũ habeat: aut
paricte. aut in fossis pauim̃t
iactentur. ne ut gro euntiũ pe¬
dib inquinent᷑. Palle uͦ & ueli
quȩ in fcuaria sor didata fuerꝰ
ministerio diaconi cũ huns¬

Expanded text:
ris palla, cathedra, candelabrum, et velum, si fuerint vetustate consumpta, incendio dentur: male tractari, sed incendio universa tradentur. Cineres quoque eorum in baptisterium inferantur, ubi nullus transitus habeatur, in pariete, aut in fossis pavimentorum jactentur, ne introeuntium pedibus inquinentur. Pallas vero et vela quae in sanctuarii sordidata fuerint ministerio, diaconi cum humi
Abbreviated transcription (Latin):
Sacratas dõ feminas uł mo
scȩ̃ sedis auctoritate hȩc om̃ia uob
resecare funditus quantotius po¬
teritiscensemꝰ. ut ne pestis hȩc
abstergi citis sime mandamus.
nistratar. & sacrata debent is
& horesta. Quib aliis in usib
non deb& frui. quã eccłasticis
& dõ dignis officuis. quȩ nec ab
aliis debent contingi aut ferri
nisi a sacratis hominib. ne ultio

Expanded text:
Sacratas Deo feminas vel mosanctae sedis auctoritate haec omnia vobis resecare funditus, quando citius poteritis, censemus. Et ne pestis haec abstergi citissime mandamus. nistratur, sacrata debent esse et honesta. Quibus aliis usibus nemo debet uti, quam ecclesiasticis et Deo dignis officiis, quae nec ab aliis debent contingi, aut ferri, nisi a sacratis hominibus, ne ultio
Abbreviated transcription (Latin):
nib nisi aut in epyphaniorũ
in apłorũ natalib sacrũ mini¬
me uelam̃ imponat᷑. nisi forsi¬
tan sicut de baptismo dictũ est
graui languore correptis. ne
sine hoc munere de scło exeant
implorantib ñ neget᷑. Uiduas¬
ad tẽpt&. qđ nec auctoritas di¬
uina delegit: nec canonũ for¬
ma p̃stituit. Non ẽ gͦ penitus
usurpandũ eis. qr sic eectasti¬
ca sunt conferenda p̃sidia.
ut nihil cõmittat᷑ illicitũ.

Expanded text:
nibus, nisi aut in Epiphaniarum in apostolorum natalitiis sacrum minime velamen imponant, nisi forsitan sicut de baptismate dictum est gravi languore correptis, ne sine hoc munere de saeculo exeant, implorantibus non negetur. CAt; et quod nec auctoritas divina delegit, nec canonum forma praestituit, non est penitus usurpandum; eisque sic ecclesiastica sunt ferenda praesidia, ut nihil committatur illicitum.
Abbreviated transcription (Latin):
Aquã s ale consꝑsam
popłis benedicimꝰ. ut ea cun¬
cti asꝑsi scĩficent᷑ ac purificen¬
t᷑. qđ & om̃ib sac̃ dotib faci¬
endũ eẽ mandamꝰ. Nam sicinis
atq mundabat. multo magis
aqua sale asꝑsa diuinisq p̃cib
sacrata. popłm scĩficat atq
mundat. Et si sale asꝑso ꝑheli¬
seũ ꝓph&am sterilitas aquȩ
sanata ẽ. quanto magis diui¬
nis p̃cib sacratus sterilitatẽ
rerũ aufert humanarũ. & coni
dias diaboli auertit. & afantas¬
matis uersutiis hominẽ defendit:¬

Expanded text:
 sale conspersam populis benedicimus, ut ea cuncti aspersi sanctificentur ac purificentur, quod et omnibus sacerdotibus faciendum esse mandamus. Nam si cinisatque mundabat, multo magis aqua sale aspersa divinisque precibus sacrata, populum sanctificat atque mundat. Et, si sale asperso per Elisaeum prophetam, sterilitas aquae sanata est, quanto magis divinis precibus sacratus, sterilitatem rerum aufert humanarum, et coindias diaboli avertit, et a phantasmatis versutiis hominem defendit
Abbreviated transcription (Latin):
leuitȩ a conuentu fe¬
mine̾ abstinere debent.
qr necesse ẽ eos cotidie p̃sto
eẽ in eccła nec habere dilatio¬
nẽ. ut post conuentũ legitime
purificent᷑ sicut ueteres. Om̃i
enĩ ebdomada offerendũ est.
etiã si ñ cotidie ꝑ egrinis. in colis
tam̃. uł bis in ebdomada. Et ñ
desunt. qui ꝓpe cotidie bapti¬
tent᷑ egri. Nam ue terib: ideo
concessũ est. qr multo tẽpore
in tẽplo ñ uidebant᷑.s erant
priuati. Si enĩ plebeus homini¬
b orationis causa ad tempus ab¬
stinere p̃cipit᷑ ut uacent oratio¬
ni. quanto magis leuitis ac sac̃¬
dotib quos die noctuq ꝓple¬
be sibi cõmissa oport& orare.
Mundiores gͦ eẽ debent cȩtĩs
qr actores dĩ sunt. IN PRIMO

Expanded text:
es a conventu feminae abstinere debere; quia necesse est eos quotidie praesto esse in Ecclesia, nec habere dilationem, ut post conventum legitime purificentur, sicut veteres. Omni enim hebdomada offerendum est, etiam si non quotidie peregrinis, incolis tamen vel bis in hebdomada; etsi non desint, qui prope quotidie baptizentur aegri. Nam veteribus ideo concessum est, quia multo tempore in templo non videbantur, sed erant privati. Si enim plebeiis hominibus orationis causa ad tempus abstinere se praecipit, ut vacent orationi; quanto magis levitis aut sacerdotibus, quos die nocteque pro plebe sibi commissa oportet orare! Mundiores ergo esse debent caeteris; quia actores Dei sunt. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ñ suo. ita nec alirno nõe
aliquis clericorũ ecercere foen
ad tempt&: Indecens enim est
crimen suũ cõmodis alienis im¬
pendere. Foenus autẽ hoc solu
aspicere & exercere debemus
ut qđ hic miscđiter tribuimꝰ
fuerit admit tere. asuo se n¬
uerit officio sub mouendum

Expanded text:
sicut non suo, ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercere fenus attentet. Indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus ausus admittere, a suo se noverit officio submovendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut demꝰ scłarib obtrectandilo¬
eñ Quid opus ẽ ut illȩ qͦq uisi¬
tationes crebrȩ accipiant aueto¬
pitatĩ.: Quid si aliqua ill arum
sute labatur Cur aliera rupr
subeam inuidiã  quã multos
stiã fortes illecebra decrpit.e
Quanti ñ dedert̃ erroꝵ locũ
& deder̃ suspicioni e Curnilla
tẽpora quib ab ecctauacas le¬
audias : Illũ allo quim᷑ cupera¬
mꝰ suũ audimꝰ: cũ diuina leginꝰ
oneło. Quid nobis cũ alienis
domibus : Una ẽ domꝰ quȩ om̃s
capit . Illi potius ad nos ueniaa
quinos requir. Quid nobis cũ
fabulis: Ministeriũ altarib
xp̃i ñ obseqͥũ hominib deferen¬

Expanded text:
ut demus saecularibus obtrectandi locum? Quid opus est ut illae quoque visitationes crebrae accipiant auctoritatem? Quid si aliqua illarum forte labatur? cur alieni lapsus subeas invidiam? Quam multos etiam fortes illecebra decepit! Quanti non dederunt errori locum, et dederunt suspicioni! 88. Cur non illa tempora, quibus ab Ecclesia vacas, leaudias? Illum alloquimur cum oramus, illum audimus cum divina legimus oracula. Quid nobis cum alienis domibus? Una est domus, quae omnes capit. Illi potius ad nos veniant, qui nos requirunt. Quid nobis cum fabulis? Ministerium altaribus Christi, non obsequium hominibus deferen
Abbreviated transcription (Latin):
amicitias ferre. festin& citius re¬
conciliariri qͥom̃ib p̃est. & ꝑ hoc
redeat ad salutẽ. cũ oboedire coe¬
ꝑit monitis p̃sidentis Siuͦ qͥs ami¬
cus fuerit his quib pastor amicꝰ
non ẽ & locutꝰ fuerit cũ his qͥb
ille ñ loqͥt᷑ unus ẽ & ipse ex il¬
lis qui ex c̃minare dĩ ȩccłam uo¬
lunt. & cũ corpore uobiscũ rẽ ui¬
deat᷑. mente & animo cont᷑ uos
ẽ. & multo ẽ nequior hostis hic
quã illi qui foris sunt & euident̃
in imici sunt. Hic enĩ ꝑ amicitia¬
rũ speciẽ quȩ inimica sunt gr¬
rit. & eccłam dĩ disꝑgit ac uastat.

Expanded text:
atiam reparare, festinet citius reconciliari ei qui omnibus praeest; ut per hoc redeat ad salutem, cum oboedire coeperit monitis praesidentis. cus fuerit his, quibus ipse amicus non est, et locutus fuerit his, quibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis, qui exterminare Dei ecclesiam volunt; et cum corpore vobiscum esse videatur, mente et animo contra vos est, et est multo nequior hostis hic, quam illi, qui foris sunt et evidenter inimici sunt. Hic enim per amiciciarum speciem quae inimica sunt gerit, et ecclesiam dispergit ac vastat.
Abbreviated transcription (Latin):
puersitas. cõplice ꝑuersitatis¬
cosponso. Leggib certe ur̃is crimina
corsei suseeptoresq latro cinantua
pari iuditiorũ poena constringunt᷑
nec ex ꝑs facinoris estimat᷑. qui si.
ipse ñ fecerit. tam facientis famu¬
aritatẽ foedusq receꝑit Cabil¬

Expanded text:
perversitas, complice sectattris criminum conscii susceptoresque latrocinantium pari judiciorum pena constringuntur nec expers facinoris estimandus est, qui licet ipse non fecerit, tamen facientis familiaritatem fedusque receperi
Abbreviated transcription (Latin):
deinde t̾renis dapib corpus. &
qui ad m̃sam dñi malignꝰ accedit
qui insidiis mente conditis. qui
p̃cordus aliqͦ scelere pollutis.
mysteriorũ xp̃i secretis partici¬
pare ñ metuit. Q ille enĩ in exẽ¬
plũ udȩ filiũ hominis tradit.
non quidẽ iudȩis peccatorib.
s tam̃ peccatorib mẽbris uideli¬
ca suis. quib illud in estima¬
bile & inuiolabile dñi corpus ui¬
olare p̃sumit. Ille dñm uendit.
qui eiꝰ amore ac timore neglecto
t̃rena & caduca immo etiã cri¬
immolandũ ut pote ꝓposita con¬
secraturus ad ẽẽ ñ dubitat᷑. ad¬
stantib sibi ministris cȩlestib

Expanded text:
deinde terrenis dapibus, corpus et deinde terrenis dapibus, corpus et qui ad mensam Domini malignus accedit, qui, insidiis mente conditis, qui, praecordiis aliquo scelere pollutis, mysteriorum Christi secretis participare non metuit. Etenim ille in exemplum Judae filium hominis tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inęstimabile / et inviolabile domini corpus violare pręsumit. Ille dominum vendit, qui eius amore ac timore neglecto terrena et caduca, immo etiam criimmolandum, utpote proposita consecraturus, adesse non dubitatur, adstantibus sibi ministris cęlestibus
Abbreviated transcription (Latin):
UIA ETNOS IN XP̃O. .I.
& in nobis xp̃m manere opa¬
t&. uinũ dñici calicis aqua
miscet᷑. Ad testante enĩ ioħe
aquȩ popłi sunt. & neque
a quã solã nẽq uinũ solũ. sicut
nec granũ frumti solũ sine aquȩ
admixtione & confectione in pa¬
nẽ cuiqͣm lia& offerre. ne talis
uidelico oblatio quasi caput a
atiore pati potuisse. ł nos sine
ap̃i passione saluari ac patri of¬
ferri posse confingat. Qđ si quẽ
mou& cũ cȩnatis saluator apłis
suũ corpus ac sanguinẽ tradiđit¬
quare nos uniũsalis ȩcołȩ con¬
suetudine ieiuni doceam᷑ eadẽ
sacram̃ta ꝑciꝑe. brruit̃ audiat.
ideo tunc cenatos cõmunicasse
apłos. qr necesse erat pascha illud
typicũ antua consũmari. & sic ad
ueri paschȩ sacram̃ta transire.
Nunc autẽ in honorẽ tantitamq
t̾ribilis sacram̃ti. nouerit placu¬
isse magistris ȩccłȩ. primo nos
dñicȩ passionis participatione
muniri primo sp̃ualib epulis
interius exteriusq saciari. ac

Expanded text:
uia et nos in Christo, et in nobis Christum manere oportet, vinum dominici calicis aqua miscetur. Attestante enim Joanne, aquae populi sunt . Et neque aquam solam, neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione in panem, cuiquam licet offerre, ne talis videlicet oblatio quasi caput a emptionis amore pati potuisse, vel nos sine Christi passione salvari, ac Patri offerri posse confingat; quod si quem movet, cum coenatis Salvator apostolis suum corpus ac sanguinem tradiquare nos universalis Ecclesiae consuetudine jejuni doceamur eadem sacramenta percipere? Breviter audiat, ideo tunc coenatos communicasse apostolos, quia necesse erat Pascha illud typicum antea consummari, et sic ad veri Paschae sacramenta transire. Nunc in honore tanti tamque terribilis sacramenti placuisse magistris Ecclesiae, primo nos Dominicae passionis participatione muniri, primo spiritualibus epulis interius exteriusque sacrari, ac
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Quando aut̃ in calice uino
aqua miscet᷑ xp̃o popłs ad unat᷑.
& credentiũ plebs ei inquẽ cre¬
didit copulat᷑ & iungit᷑. Quȩ
copulatio & coniunctio aquȩ &
uini sic miscet᷑ in calice dñi. ut
cõmixtio illa ñ possit ab inuicẽ
separari. Unde ꝓccłam idẽ ple¬
bem in eccła constitutã sidelit̃
& firmit̃ in eo qđ credidit ꝑse¬
uerantẽ. nullares separare po¬
terit. xp̃o quominus hereat
semꝑ & maneat inidiuidua di¬
lectione. Sic uͭ calix dñi ñ est
aqua sola & uinũ solũ nisi utrũq
sibi misceat᷑. quomͦ nec corpꝰ dñi
potest eẽ farina sola aut aqua so¬
la nisi utrũq: adunatũ fuerit &
copulatũ & panis uniꝰ cõpage soli¬
datũ. Quo & ipso sacram̃to popłs
nr̃ ostendit᷑ ad unatꝰ. ut quẽ ad mo¬
dũ grana multa in unũ collecta &
cõmoluta & cõmixta panẽ unũ fa¬
ciunt. sic in xp̃o qui ẽ panis cȩlestis
unũ sciamꝰ eẽ corpus. eui coniunctꝰ
sit nr̃ numerus & adunatus

Expanded text:
i. quando autem in calice uino aqua miscetur, Christo populus adunatur et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et iungitur. quae copulatio et coniunctio aquae et uini sic miscetur in calice Domini ut conmixtio illa non possit ab inuicem separari. unde ecclesiam id est plebem in ecclesia constitutam fideliter et firmiter in eo quod credidit perseuerantem nulla res separare poterit a Christo quo minus haereat semper et maneat indiuidua dilectione. sic autem in aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola, aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copulatum, et panis unius compage solidatum. Quo et ipso sacramento populus noster ostenditur adunatus; ut, quemadmodum grana multa in unum collecta et commolita et commixta panem unum faciunt, sic in Christo, qui est panis coelestis, unum sciamus esse corpus, cui conjunctus sit noster numerus et adunatus
Abbreviated transcription (Latin):
is locis sacrificare & missas cele¬
larit̃ ordinato. tenente uideli¬
c& ciuitatẽ. consecratꝰ fuerit.
Alit̃ enim ñ sunt hȩc agenda.
nec recte celebranda. Hȩc apłi¬
ad ño acceper̃. & nobis tradider̃.
Hȩc nos docemꝰ. uobisq & om̃ib
absq rep̃hensione tenere & do¬
cere quib agendũ est mandamꝰ.¬

Expanded text:
is locis sacrificare et missas celelariter ordinato, tenente videlicet civitatem, consecrata fuerint. Aliter enim non sunt haec agenda, nec rite celebranda. no acceperunt et nobis tradiderunt. Haec nos docemus, vobisque haec omnibus absque reprehensione tenere et docere, quibus agendum est, mandam
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ. Sic in scĩficando calice
dñi offerri aqua sola ñ potest.
quomͦ nec uinũ solũ potest. Nam
siuinũ tantũ qͥs offer&: sanguis
xp̃i incipit eẽ. sine nob̃. Siuͦ aqua
sit sola. plebs incipit eẽ sine xp̃o.

Expanded text:
utem in sanctificando calice Domini offerri aqua sola non potest quomodo nec uinum solum potest. nam si uinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. si uero aqua sit sola, plebs incipit es
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alii quã sacrati dño sac̃ dotes de¬
bent missas cantare. nec sacrifi¬
tia suꝑ altare offerri: sic nec in
aliis quã in p̃fatis dño sacratis lo¬
cis. missas cantare. aut sacrifitia

Expanded text:
non alii, quam sacrati Domino sacerdotes debent missas cantare, nec sacrificia super altare offerre, sic nec in aliis, quam in praefatis Domino sacratis locis Missas cantare, aut sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
torũ oblationib quȩ int̾ missa¬
rũ solẽpnia dño offerunt᷑ passio
dñi miscenda ẽ. ut eius cuiꝰ corpꝰ
& sanguis conficit᷑ passio celebre¬
tur. ita ut repulsis suꝑstitionũ
rant᷑. Non deb& enĩ ut a patri¬
b accepimꝰ & ipsa ratio doc&
in calice dñi aut uinũ solũ aut
aqua sola offerri .s utrũq ꝑ¬
mixtũ. qr utrũq ex laterr̃ eiꝰ
sua in passione ꝓfluxisse legit᷑. Cri

Expanded text:
quoque oblationibus, quae inter Missarum solennia Domino offeruntur, passio Domini miscenda est, ut ejus, cujus corpus et sanguis conficitur, passio celebretur, ita ut repulsis opinionibus srantur. Non debet enim, ut a patribus accepimus, et ipsa ratio docet, in calice Domini aut vinum solum, aut aqua sola offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere ejus in sua passione profluxisse legitur. I
Abbreviated transcription (Latin):
innouata. sine aliqua dubita¬
secrationis scĩficatio implebit᷑.
Si uͦ sc̃uaria quȩ habebat abla¬
ta sunt.. rursus earũ depositio¬
ne & missarũ solẽpnitate reue¬
rentiã scĩficationis accipirt.

Expanded text:
liqua dubitasecrationis sanctificatio implebitur. Si vero sanctuaria, quae habebat, ablata sunt, rursus eorum repositione, et missarum solennitate reverentiam sanctificationis accipiet.