comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis sapientib
Qui impares se mͣr¬
tin meritis sentiũt
atq eiꝰ medicamini
Ham febres sedat
demonesq fugat
paralitica membra
glitinat.
Et mortuoꝵ sua p̾¬
ce trium reddit cor¬
pora uite pristine.
Hic ritus sacrilegoᷤ
descruit et ad xp̃i
gl̾am dat igiubus
ydola.
Hic nudis mist̾i̾a
brachiis ꝯficiens p̃¬
ditus est celesti lu¬
mine.
Hic ocłis ac manl¬
b ĩ celum et totis
iurib suspensus
t̾rena cuncta respũ
Igitur te cuncti pos¬
cimus o martineut

Expanded text:
cunctis sapientibus, qui impares se Martini meritis sentiunt, atque ejus medicamini. Nam febres sedat, daemonesque fugat, paralytica membra glutinat, et mortuorum sua prece trium reddit corpora vitae pristinae. Hic ritus sacrilegos destruit, et ad Christi gloriam dat ignibus idola. Hic nudis mysteria brachiis conficiens, praeditus est coelesti lumine, hic oculis ac manibus in coelum est totis viribus suspensus, terrena cuncta respuitIgitur te cuncti poscimus, o Martine
Abbreviated transcription (Latin):
page dirigeratita
ut monstrum ali¬
quod simularet. E
rat et iugo seruitu¬
tis in nexus. Quem
cum uiderent sui do¬
mini iam per septẽ
annos nich̾ omĩno
posse ꝓficere manib
deportantes posuerũt
eum ante beatum
sepulchrum ut uł
a pretereuntib pas¬
ceretur qui labore
ꝓprio ale non pote¬
rat. Iacente autẽ eo
ĩloco illo per mul¬
tos dies directus est
pes eius qui fuerat de¬
bilis manusqz eius
sicca infectis sang̾¬
ne uenis sanata est
Et ita omĩ corpore
accepta beati ꝯfesso¬
nuo fuisse renatum
Qui puerulus a iu¬
stino comite redemp¬
tus et ingeniuis dimi¬
sus est et postea bapti¬
sinum ꝯsecutus: us¬
q hodie subpatroci¬
nio sc̃e eccłie ꝑsistit
ĩcolumis. Quis un¬
quam ista sic ex ordi¬
ne perquirere autre¬
ferre poterit ut ex
equo laudare suffi¬
ciat: Tñ nos quan¬
tum inuestigare po¬
tuimus: scribere stu¬
duimus hanc sperã-¬
tionẽ accipere ut dũ
hoc leguntur ĩ lau¬
de sanctissimi sacer¬
dotis nobis fortassis

Expanded text:
page diriguerat, ut monstrum aliquod simularet: erat autem et jugo servitutis innexus. Quem cum viderent domini sui jam per septem annos nihil omnino posse proficere, manibus deportantes posuerunt eum ante beatum sepulcrum, ut vel a praetereuntibus pasceretur, qui labore proprio ali non poterat. Jacente autem eo in loco illo per multos dies, directus est pes ejus qui fuerat debilis, manusque ejus sicca, infectis sanguine venis, sanata est: et ita omni corpore, accepta beati Confessonuo fuisse renatum. Qui puerulus a Justino comite redemptus, et ingenuus dimissus est: et postea baptismum consecutus, usque hodie sub patrocinio sanctae ecclesiae persistit incolumis. Quis unquam ista sic ex ordine inquirere, aut referre poterit, ut ex aequo laudare sufficiat? Tamen nos, quantum investigare potuimus, scribere fideliter studuimus, hanc sperantionem mercedis accipere, ut dum haec leguntur in laudem sanctissimi Sacerdotis, nobis fortass
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter per inuoca¬
tionẽ nominis eius
opitulante dño que
optabam ꝓmerui.
Eeniq dies epyphanior
et ingressus in promp¬
tuarium nicħ potus
qd̃ haurirẽ inueni.
Egressusq oraui di¬
cens. Beatissime mar¬
tine transmitte mi¬
chi in hac scã sollẽp¬
nitate aliquid iu¬
ni ne epulantibus
aliis: ego ieiunus re¬
maneam. Dum aũ
tacitus orarem uo¬
cem ĩ ult̾iori ripa
audio me uocantẽ.
ut nauim hõi qui
tter agebat adduce¬
rem. Uerum ubi ac¬
ceꝑtis contis tunsoꝵ
secare cepi et ĩ medio
ueni. Subito excus¬
sus magnus exgur¬
gite pucis ĩnauim
cecidit. Quem ꝯfestĩ
obpressum transposi¬
tiis hoĩb domi regre¬
sus sum. uenditoq piꝰ¬
ce uno uini modio.
cum ceteris sũ refectꝰ.
Ergo noueritis qͥa
uelociter in id quoĩ¬
uocatus fuerit si pe¬
tatur fideliter appa¬
rebit. Testor autem
dm̃. qr hec abipsius
De gunthranno ducei

Expanded text:
ter per invocationem nominis ejus, opitulante Domino, quod optavi promerui. Denique dies erat Epiphaniorum, et ingressus in promptuario, nihil potus quod haurirem inveni, egressusque oravi, dicens: Sanctissime Martine, transmitte mihi in hac sacra solemnitate aliquid vini, ne epulantibus aliis, ego jejunus remaneam. Dum autem haec tacitus orarem, vocem in ulteriori ripa audivi me vocantem, ut navim homini qui iter agebat adducerem. Verum ubi, acceptis contis, eo sulcare coepi, et ut in veni, subito excussus magnus ex gurgite piscis in navim cecidit: quo confestim oppresso, transpositis hominibus, domum regressus sum, venditoque pisce uno vini modio, cum caeteris sum refectus. Ergo noveritis quam velociter in illud quod invocatus fuerit, si petatur fideliter, apparebit. Testor autem Deum quia haec ab ipsius De Gunthramno duce
Abbreviated transcription (Latin):
lutamq aqua egroto
porrigunt ad bibend̃.
at ille ut hausit: ꝓti¬
nus sanitatẽ recepit.
Incolumisq redditus
nob̾ postea qualiter
sibi uirtus bĩ antis¬
titis subuenit exposu¬
it. Nam referre erat
solitus qd ubi pͥmũ
oclis eius iubar lu¬
minis ꝓgressũ a cereo
tenebras pepulit noc¬
tis: protinus incon¬
templatione flãme:
febriᷤ recessit acorpo¬
re. Ac stomachus qui
diu languebat ĩedia.
cibum consolationis
efflagitat et qui tan¬
tum aquam puram
ad restringẽdum feb̾s
ardorem haurire con¬
sueuerat: Nũc uina
desid̾at. facit hoc uirtꝰ
antistitis que sepemi¬
seris opem ꝓfluami¬
seratione tribuit et
infirmis medicamẽ¬
ta largitur. Ee seruo

Expanded text:
lutumque aqua aegroto porregunt ad bibendum. At ille, ut hausit, protinus sanitatem recepit, incolomisque redditus, nobis postea, qualiter sibi virtus beati antestitis subvenit, exposuit. Nam referre erat solitus, at ubi primum oculis eius iubar luminis progressum a cereo tenebras pepulit noctis, protinus in contemplatione flammae febris recessit a corpore, ac stomachus, qui diu languebat inaedia, cibum consolationis efflagitat, et, qui tantum aquam puram ad restinguendum febris ardorem haurire consueverat, nunc vina desiderat. Fecit hoc virtus antistitis, quae saepe miseris opem proflua miseratione tribuit et infirmis medicamenta largitur. 3. Vereo
Abbreviated transcription (Latin):
quam si ĩ lectulo so¬
litus sit homo pedẽ
sanus abomni debi¬
litate surrexit. Qͥ
tonsorato capite ac¬
cepta lib̾tate bĩ dõ¬
ni usib nũc deseru¬
it. O ad intrabilem
bĩ uiri redemptionẽ
Quis unꝙͣ de mille
talentis sic redimet.
sic̃ presens nr̃oꝵ cri¬
minũ suffragator: qͥ
uno ictu imoq mo¬
m̃to sine nũmisma¬
te auri. et corpus a
debilitate.⁊ ꝯditio¬
nem absoluit abho¬
uidã tissiodorẽsi

Expanded text:
quam si in lectulo soquam si in lectulo solitus sit homo pede e autem, sanus ab omni debilitate surrexit. Qui, tunsorato capite, accepta libertate, beati domni usibus nunc deservit. O admirabilem beati viri redemptionem! Quis umquam de mille talentis sic redimet sicut praesens nostrorum criminum suffragator? Qui uno ictu unoque momento sine numismate auri et corpus a debilitate et conditionem absolvit ab oex Autisiodorensi
Abbreviated transcription (Latin):
tiolum suum nulliꝰ usa
adiutorio remearet o¬
culoꝵ lumine ñ recep¬
to. Post annos aũ du¬
os iterum ueniẽs ad
bĩ patroni tumulũ
cepit atcencius sicut
etat oportimũ orare
Mox aꝑtis ocłis in
rediuiua luce surre¬
xit. hanc uirtutẽ id̾o
minata est. Nam añ
ueranus noĩe qui ei
uariis prelibatus dum
ad cuscodiam sibi dispo¬
sitã resid̾et suꝑueni en¬
te humore podagricope¬
dum gressu multat᷑.
Qui cum ꝑtotũ anũ
talib dolorib uexare¬
turut etiam uicina
ueret contractis subi¬
to neruis ad plene de¬
bilitatur. Qd̾ uidẽs
dñs euis: dolens exitũ
fideł̾ uerna cłi iussit
eum ad pedes bĩ anti¬
stitis deportari. pro¬
mttẽs uotũ ⁊ dicẽs.
Si eum reddidis sa¬
nitati pussime dom¬
ne martine ĩ illa die
absolutus a mei ser
uitio delegetur. P̾o¬
situs ergo ad pedes p̃¬
ciosissimi donini.C
ꝑ quinq dies ibidẽ
laceret immobilis
die sexta sopore ꝯpri¬
mitur. Et obdormt¬
ens uisum est ei tã¬

Expanded text:
tiolum suum nullius usa tiolum suum nullius usa adjutorio remearet, oculorum lumine non recepto. Post annos autem duos iterum veniens ad beati patroni tumulum, coepit attentius, sicut erat opportunum, orare: mox apertis oculis, in rediviva luce surrexit. Hanc virtutem ideo minata est. Nam anteVeranus nomine, qui erat tuariis probatus, dum ad custodiam sibi dispositam resideret, superveniente humore podagrico, pedum gressu mulctatur. Qui cum per totum annum talibus doloribus vexaretur, ut etiam viciniam veret, contractis subito nervis, ad plenum debilitatur. Quod videns dominus ejus, dolens exitum fidelis vernaculi, jussit eum ad pedes beati Antistitis deportari, promittens votum, et dicens: Si eum reddideris sanitati, piissime 1042 domne Martine, in illa die absolutus a mei servvitio delegetur'. Positus ergo ad pedes pretiosissimi domni, cum per quinque dies ibidem iaceret immobilis, die sexta sopore conpremitur; et obdormiens, visum est ei, tam
Abbreviated transcription (Latin):
ereor me nimiũ
progredi presu¬
mens obsoleat pagi¬
nam sermo rusticior.
Maurusã quandam
grauit̾ cyragrici hu¬
moris dolor ad fec̾at
ita ut recortis ad cru¬
ra pedib nullatenꝰ
se erigere possz. Erat
autem ⁊ ocłoꝵ luce
multata que lon¬
go tempore grauit̾
agens tanquã mor¬
tua putabatur suꝑ¬
stes. Nec erat ei spes
fc̃m autẽ ut qddam
tẽpore extra solitũ gͣ¬
uius ag̾et. Nec pot̾at
quẽqͣm iudicare mẽ¬
broꝵ nisitantũ ĩ pec¬
tore flatꝰspiraminis
discurrebat. Que iam
ualde ex animis roga¬
uit ut eam ad pedes
scĩ martini deferrent
Quo loco cũ manib
fideliũ fuiss in lata
dolore cogente uocife¬
rans beati uiri auxi¬
orabat. Tandem pie¬
tas illa respiciens q̃
pauperes dimitt̾e nĩ¬
quã ꝯsueuit inanes
in festiuitate sua laxa¬
ta sunt fila neruoꝵ
arencium. et sic de dex¬
tra quã per sex ãnos
ñ iuidicauerat signũ
beate crucis ad os fa¬
ciens ĩ pedib restitu¬
ta est. Ita ut ad hospi¬

Expanded text:
ereor, ne, nimium progredi praesumens, obsoletet paginam sermo rustitior. Maurusam quendam graviter ciracrici umoris dolor adfecerat, ita ut, retortis ad crura pedibus, nullatenus se eregere possit. Erat autem et oculorum luce multata, quae longo tempore graviter agens, tamquam mortua putabatur superstis, nec erat ei spes Factum est autem, ut quodam tempore extra solitum gravius ageret, nec poterat quemquam iudicare membrorum, nisi tantum in pectore flatus spiraminis discurrebat. Quae iam valde exanimis rogavit, ut eam ad pedes sancti Martini deferrent. Quo loco cum manibus fidelibus fuisset inlata, dolore cogente vociferans beati viri auxiorabat. Tandem pietas illa respiciens, quae pauperes dimittere nunquam consuevit inanes, in festivitate sua laxata sunt fila nervorum arentium, et sic de dextera, quam per sex annos non judicaverat, signum beatae crucis ad os faciens, in pedibus restituta est, ita ut ad hospi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute beati antisti¬
tis uisitatus surrexͣ
ĩcolumis. Siuisq red¬
ditus gressib paren¬
tum spectante cater¬
ua sanus excipitur.
ex libertis parentib ꝓ¬
creata: a filiis patroni
fracta lib̾tate adiu¬
gum seruitutis dedu¬
citur. Unde fc̃m est ut
illa ñ acquiescẽs in¬
iustis dñis quicqͣm
oꝑis exercere catenis
et compedib uincere¬
tur. In qua custodia
dum aliis beatam fes¬
tiuitatẽ ixꝑetẽtib re¬
sideret. Flens et eiulãs
cur non int̾esset beate¬
festiuitati: subitotrab
ĩ qua pedes eius arta¬
ti erant scinditur.
Et hec quasi iam li¬
bera nexa quidẽ ca¬
thenis elapsa beatã
basilicam expetiuit.
uer ubi primũ pe¬
des euis sacra limina
ꝯtigerunt. statĩ con¬
fracte cathene cecide¬
runt acollo eius. Et
sic ĩ columitate pa¬
riter lib̾tateq do¬
beate uite scrip¬
ta recurrã nũquid
non erit admirabi¬
le qd sacer ille hui
hystorie liber circũ¬
datus flaminis nec
ꝯsumptus est nec
adustus: monachꝰ igi

Expanded text:
irtute beati Antistitis visitatus surrexit incolumis, suisque redditus gressibus, parentum spectante caterva, sanus excipitur. ex libertis parentibus procreata, a filiis patroni, confracta libertate, ad jugum servitutis addicitur: unde factum est ut illa non acquiescente injustis dominis quidquam operis exercere, catenis et compedibus vinciretur. In qua cdum, aliis beatam festivitatem expetentibus, resederet, flens et heiulans, cur non intereseet beatafestivitati, subito trabis, in qua pedes eius artati erant, scinditur, et haec quasi iam libera, nexa quidem catenis, elapsa beatam basilicam expetivit. Verum ubi primum pedes eius sacra limina contigerunt, statim confractae catenae caeciderunt a collo eius, et sic incolomitate pariter libertatique dobeatae vitae scripta recurram? Numquid non erit admirabile, quod sacer ille huius historiae liber circumdatus flammis, nec consumptus est nec adustus? Monachus igi
Abbreviated transcription (Latin):
bat peruenimꝰ leonem
ibi offendimꝰ. Quo ui¬
so ego et illedux mĩs
intremiumus. Sc̃s uͦ
ille in cunctant̾ acces¬
lit nos licet trepidi
secuti sumꝰ. fera pau¬
lulum cenẽs imꝑatã
a deo: modesta disces¬
sit et ꝯstitit dum il¬
le attigua ramis ho¬
miliorib poma decer¬
peret. Cumq plenã
palmulis manũ ob-¬
tuliss: occurrit bestia
accepitq tam libere:
quã nullũ aĩal dome¬
sticũ. Et cũ comediss
abscessit. Nos hec ĩtu¬
entes et adhuc trem̃¬
tes facile potiumus
expendere: quanta in
illo fidei uittus et ꝙͣ¬
ta in nob̾ eẽt infir¬

Expanded text:
 peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infir
Abbreviated transcription (Latin):
dirruet᷑ obsisteret.
Rediret ergo et opũ
ceptum deuotus ĩ¬
pleret. Ita reuersus
ad uicum inspectã¬
tib gentiliũ turb̾
⁊ quiescẽtib dũ pro¬
fanã edem usq ad
fundam̃ta dirrueret:
aras om̃s et simula¬
chra redegit ĩ pulue¬
rem. Qũo uiso dũ¬
rustici se intellige¬
rent diuino nutu
obstupefc̃os atq ꝑ¬
territos. ne ep̃o rep̃g¬
narent:omnes fere
clamantes palam.
⁊ꝯfitentes dmn mar¬
tini ẽẽ colend̃. ydo¬
la negligenda que
sibi ad eẽ nĩ possiĩt.

Expanded text:
dirueretur, obsisteret: rediret ergo, et opus coeptum devotus impleret. Ita regressus ad vicum inspectantibus gentilium turbis et quiescentibus, dum profanam aedem usque ad fundamentum dirueret aras omnes atque simulacra redegit in pulverem. Quo viso rustici, cum se intelligerent divino nutu obstupefactos atque perterritos, ne episcopo repugnarent, omnes fere clamantes palam et confitentes, Deum Martini colendum, idola negligenda, quae sibi adesse non possent.
Abbreviated transcription (Latin):
nominatus. Hic itaq
multis dieb toto cor¬
pore debilitatus sepis¬
sime a ꝓpinquis ãmo¬
nitus ut auxiliũ bea¬
ti martini puro cor¬
de imploraret seq et
tota deuotiõe ꝯmitt̾et
Quoꝵ suggestionib
ille iam morti proxi¬
mus acquiescẽs mox
ut beato uiro firma
fide sese deuouit pau¬
latim morbo receden¬
te cepit conualescere.
lectoq relicto deambu¬
lare. Sequenti die
aggrediens iterut
ad memoriã sc̃i uiri
uenire temptaret tã¬
tam in p̃a uia diui¬
nitꝰ adepͥtus est uali¬
tudinem at si nullam

Expanded text:
nominatus. Hic itaque nominatus. Hic itaque multis diebus toto corpore debilitatus, saepissime a propinquis admonitus ut auxilium beati Martini puro corde imploraret seque ei tota devotione committeret. Quorum suggestionibus ille jam morti proximus acquiescens, mox ut beato viro firma fide sese devovit, paulatim morbo recedente coepit convalescens lecto relicto deambulare. Sequenti die aggrediens iter ut ad memoriam sancti viri venire tentaret, tantam in ipsa via divinitus adeptus est valetudinem ac si nullam
Abbreviated transcription (Latin):
ulta quidem mi-¬
racła pretermitti¬
mus que uidimus ⁊
audiuimus ne lecto¬
ri fastidium fac̾e ui¬
deamus. Que aũ scri-¬
bimus coram deo te¬
stificamur qd̃ adscĩ
huius de quo loqui¬
mur uenerabilem
memoriã quam se¬
pe imbecillium sanã¬
tur infirmitates płi¬
moꝵ. Cecis quippere¬
stituitur uisus il¬
lisq ip̃e mundus
aut datur nouus
aut redditur ꝑdit᷑.
Ociosis surdor au¬
rib fugata insen¬
sualitate tribuit᷑
ꝓprio sensu uti. ma¬
nus pedes uemorbo
debilitati optato re¬
stituuntur officio.
Reparantur paraliti¬
ci Renouantur ari¬
di. a demonib libe¬
rantur inergumi¬
ni. Siquid moram᷑ ĩ
singulis: Enumi̾at
sanitates cui uacat
enum̾are infirmi¬
tates ut omĩa com¬
pendiose claudamꝰ
quisquis plenus
fide ad eius tumu¬
lum ĩ cõmoditate
qualibet accessit ał¬
fectus opem sanitatiᷤ
quam digne et fide¬
liter expeciit diuini¬
tus obtinuit. S
et nunc ad mira¬
tamur uodiũ no¬
men est predii ubi ia¬
cebat egrotus hugo

Expanded text:
ulta quidem miracula praetermittimus quae vidimus et audivimus, ne lectori fastidium facere videamur. Quod autem scribimus coram Deo testificamur, quod ad sancti hujus, de quo loquimur, venerabilem memoriam, qua saepe imbecillium sanantur infirmitates plurimorum. Caecis quippe restituitur visus, illisque ipse mundus aut datur novus, aut redditur perditus. Otiosis surdorum auribus fugata insensualitate tribuitur proprio sensu uti. Manus pedesve morbo debilitati optato restituuntur officio. Reparantur paralytici, renovantur aridi, a daemonibus liberantur energumeni. Sed quid moramur in singulis? Enumeret sanitates cui vacat enumerare infirmitates. Ut omnia compendiose claudamus, quisquis plenus fide ad ejus tumulum incommoditate qualibet accessit affectus, opem sanitatis, quam digne et fideliter expetit, divinitus obtinuit. Sed et nunc ad miratamur. Vodium nomen est praedii ubi jacebat aegrotus Hugo
Abbreviated transcription (Latin):
in eo ymaginis tue
similitudinẽ mira¬
bili expressione refor¬
masti et ꝑ eum puri¬
tatis tue formam qͥ¬
dam modo palpabi¬
lem nob̾ exhibiusti.
quem cum dilig̾et
te inspirante iustici¬
am odiretq iniqui¬
tatem. unxisti oleo ⁊¬
exultationis ñ pre
participib. sed inter
maximos unigeniti
tii participes. exau¬
di ip̃so intercedente
deprecationes meas
graui pecc̃oꝵ pond̾e
pressas et presta ut
preces eius apd̃ mise¬
ricordiam tuã scele¬
rum meoꝵ macu¬
las deleant exempla
me ad altiora pie ope

Expanded text:
in eo imaginis tuae similitudinem mirabili expressione reformasti, et per eum puritatis tuae formam quodammodo palpabilem nobis exhibuisti; quem, cum diligeret, te inspirante, justitiam, odiretque iniquitatem, unxisti oleo exsultationis non prae participibus tuis, sed inter maximos Unigeniti tui participes; exaudi, ipso intercedente, deprecationes nostras gravi peccatorum pondere pressas, et praesta ut preces ejus apud misericordiam tuam scelerum meorum maculas deleant, exempla me ad altiora piae ope
Abbreviated transcription (Latin):
hic nuntiꝰ fateret᷑
Tunc ꝯfessus est sex
decim demones fu¬
isse qui rumorẽ h̾c
ꝑ ppl̾m disseminas¬
sent ut hoc saltĩ me¬
tu exillo martinus
barbaros nichil mi¬
nus quã ĩ ruptio¬
nem cogitare. Ita c̃
dia ĩ eccl̃ia fateret᷑.
metu et turbatio¬
ne presenti ciuitaᷤᷤ
liberata est. Ubi le-
portam ciuitatis il¬
lius magnis secum
turbis euntib in¬
troiret. leprosum
miserabili facie hor¬
rentib cunctis os¬
culat᷑ est atq bene¬
dixit. Statĩq oĩ ma¬
lo liberatꝰ. postero
die ad eccl̃iam ue¬
niens nitẽti cite
gr̃as pro sanitatẽ
quam receperat a¬
gebat. S nec hoc¬
fimbrie uestim̃ti
eius cilicioq detͣcͣ¬
te. crebras suꝑ infir¬
mantib egere uir¬
tutes. Namcũ aut¬
digitis illigate. au
collo indite sunt¬
ꝑsepe ab egrotanti¬
b morbos effuga¬
uerunt.
ad mod̾̃ et fideł in¬
genii cũ filia eius
grauissimis quar¬
tane febrib uteret᷑.

Expanded text:
hic nuntius, fateretur. hic nuntius, fateretur. Tunc confessus est, se decem daemones fuisse, qui rumorem hunc per populum disseminassent, ut hoc saltem metu ex illo Martinus oppido Barbaros nihil minus quam irruptionem coin media ecclesia fateretur, metu et turbatione praesenti ciuitas liberata est. Apud portam ciuitatis illius magnis secum turbis euntibus introiret, leprosum miserabili facie horrentibus cunctis osculatus est adque benedixit, statimque omni malo emundatus. postero die ad ecclesiam ueniens nitenti cute gratias pro sanitate, quam receperat, agebat. nec fimbriae uestimento eius cilicioque detractae crebras super infirmantibus egere uirtutes. nam digitis inligatae aut collo inditae saepe ab aegrotantibus morbos fugauerunt.\' admodum et fidelis ingenii, cum filia eius grauissimis quartanae febribus ureret
Abbreviated transcription (Latin):
eridem tempus
ĩ eodem oppido
ingressus patrisfa
mine ip̃o restitit di¬
cens. horribile ĩ atͥ¬
o domus demoniũ
se uidere. Cui cũut
discederet imperarz
q̃idam e familia qͥ
in int̾iore parte edi¬
um morabatur sur¬
ripuit. Seuire den¬
tib miser cepit. et
o buios quoscumq
laniare. Cõmota do¬
mus familia turba¬
ta. ppłs in fugã con¬
uerͣsus. Martinꝰ se
furenti obiecit. ac pͥ¬
mũ stare ei imperat.
S cum dentib freme¬
ret hiantiqz mor¬
digitos ei martinꝰ ĩ
os intulit. Si habes
inquit aliquid po¬
testatis. hos deuora.
Tunc uero ac si candẽs
ferrum faucib acce¬
pisset. longe reductiꝰ
dentib digitos beati
uiriuitabat attin¬
gere. Et ꝯfugere de ob¬
sesso corpore penis et
crutiatib cogeretur
nec tñ exire ei peros
lic̾et. feda relinquẽs
uestigia fluxuuen¬
tris egestus est. Ubi¬
atq impetu bar¬
baroꝵ subita ciui¬
tatẽ fama turbass
demoniacũ ad se ex¬
hiberi iubet. Impe¬
rat an ut uerus eẽt

Expanded text:
idem tempus in eodem oppido ingressus patrisfammine ipso restitit, dicens: horribile in atrio domus daemonium se videre. Cui cum ut discederet imperaret, quemdam e familia, qui in interiore parte aedium morabatur, arripuit. Saevire dentibus miser coepit, et obvios quoscumque laniare. Commota domus, familia turbata, populus in fugam versus. Martinus se furenti objecit, ac primum stare ei imperat; sed cum dentibus fremeret, hiantique ordigitos ei Martinus in os intulit: Si habes, inquit, aliquid potestatis, hos devora. Tum vero, ac si candens ferrum faucibus accepisset, longe reductis dentibus digitos beati viri vitabat attingere: et cum fugere de obsesso corpore poenis et cruciatibus cogeretur, nec tamen exire ei per os liceret, foeda relinquens vestigia fluxu ventris egestus est. XVIatque impetu Barbarorum subita civitatem fama turbasset, daemoniacum ad se exhiberi jubet: imperat ut, an verus esset
Abbreviated transcription (Latin):
tenebatur. Spondet
ergo se si de puerode¬
mon fuisset extra
ta manu puero:ab
eiecit. Quo uiso te¬
tradius dñm nr̃m
credidit. Statimq
cathecuminꝰ factus.
nec multũ post ba¬
ꝑtizatus ẽ. Semper¬
q martinũ salu¬
tis sue actorẽ miro
coluit affectu. ubi¬

Expanded text:
tenebatur. spondet ergo se, si de puero daemon fuisset exactuta manu puero inmeiecit. quo uiso Taetradius Dominum Iesum credidit: statimque catechumenus factus nec multo post baptizatus est, semperque Martinum salutis suae auctorem miro coluit affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
crucis nom̃ iteraret.
mox in eum lumi¬
ninib intentis cum¬
me exsaciari uultu
illius ꝯspectuq nõ
possem subito michi
insublime sublatus
eripitur. donec ĩ men¬
sa aeris istius uasti¬
tate. cũ tñ rapida nu¬
be subnectũ acie seq̃¬
remur ocłoꝵ paten¬
ti celo receptꝰ: iuderi
ultra non potuit.
quã magistrũ iuã
scandere. Ego impu¬
dens sequi cupiens.
dum altos gressus
gilo. Sompnoq ex
ad me puer famili¬
aris ingreditur soli¬
to tristior uultu lo¬
quentis parit̾ ⁊ dolẽ¬
tis. Quid tu in quã
tam tristis loqui ge
stis: Duo inquit mo¬
nachi aturonis af¬
fuerũt domnũ mar¬
tinũ obisse nunciã¬
tes. Concidi fateor.
Obortisq lacrims
fleui uberrime. Qͥn
etiam duni ħ ad te
frat̾ scribimꝰ fluũt
lacrime. nec ullũ
impacientissimi
doloris admitto
solacium. Te uero
luctus mei qui e¬
ras socius amoris.
ueni ergo admesta¬
tim ut parit̾ lu¬
geamꝰ: qm̃ parit᷑
sciam uuꝵ illum

Expanded text:
crucis nomen iteraret. crucis nomen iteraret. mox in eum luminibus intentis, cum exsatiari uultu illius conspectuque non possem, subito mihi in sublime sublatus eripitur: donec emensa aeris istius uastitate, cum tamen rapida nube subuectum acie sequeremur oculorum, patenti caelo receptus uideri ultra non potuit. qua magistrum uia scandere. ego inpudens sequi cupiens, dum altos gressus gilo: somnoque excad me puer familiaris ingreditur, solito tristior uultu loquentis pariter et dolentis. quid tu, inquam, tam tristis loqui gestis? at ille duo' inquit cmonachi modo a Turonis adfuerunt: domnum Martinum obisse nuntiant\'. concidi, fateor, obortisque lacrimis fleui uberrime. quin etiam dum haec ad te, frater, scribimus, fluunt lacrimae, nec ullum inpatientissimi doloris admitto solacium. te uero,luctus mei, qui eras socius amoris. ueni ergo ad me statim, ut pariter lugeamus, quem pariter sciam uirum illum
Abbreviated transcription (Latin):
relium liaconem.
ost ea qͣm a me
mane digreslꝰ
Spes futuroꝵ. presẽ¬
clici metus formi¬
sequens erat. atq ũde
cogitatio tota descen¬
derat pecc̃oꝵ meoꝵ re¬
cordatio tristẽ me
ꝯfectum q reddide¬
rat deinde ꝯ fagata
lectulo menbra po¬
suissem. ut płmq
ex mestitudine so¬
let. sompnis obrep¬
sit. Qui ut semꝑ
matutinis horis
leuior incertusq
ita suspensus ac du
pene uigilans dor¬
mire te sentias. Cũ
repente sc̃m martiñ
ep̃m uidere michi
uideor pretextum
toga candida. uul¬
tu igneo. stellanti¬
b ocł̾is. crine pur¬
pureo. atq ita mi¬
chi in ea habitudi¬
ne corporis forma¬
q quã noueram
uidebat᷑ et qd̃ eloqͥ
nob̾ pene difficile
est non possit aspi¬
ci cũ possit agnos¬
ci. arridensq mi¬
chi paululũ libel¬
lum quẽ de uita
illius scripseram
dextera preferebat
Superpositãq capiti
meo manũ. tactu blã¬
dissimo senciebã. Cũ
int̃ benedictionis u¬
ba sollempnia fami¬
liare illud ori suo

Expanded text:
RELIVM DIACONVM. Posteaquam a me mane digressusspes futurorum praeseniudicii metus, formisequens erat adque unde cogitatio tota descenderat, peccatorum meorum recordatio tristem me confectumque reddiderat. deinde cum fatigata leetulo\'membra posuissem, ut plerumque ex maestitudine solet, somnus obrepsit — qui ut semper matutinis horis lenior incertusque, ita suspensus ac dubpaene uigilans dormire te sentias —: cum repente sanctum Martinum episcopum uidere mihi uideor, praetextum toga candida, uultu igneo, stellantibus oculis, crine purpureo: adque ita mihi in ea habitudine corporis formaque, qua eum noueram, uidebatur, ut, quod eloqui nobis paene difficile est, non posset aspici, cum posset agnosci. adridensque mihi paululum libellum, quem de uita illius scripseram, dextera praeferebat.superpositamque capiti meo manum tactu blandissimo sentiebam, cum inter benedictionis uerba sollemnia familiare illud ori suo
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq et sibi pͥ¬
stat ut doleat. ⁊ illi p̃¬
bet ut gaudeat. hoc gͥ
bĩ uiri corpͦusq ad
locum sepulchri ym¬
nis canora celestis
turba prosequitur.
Comparetur si placet
scłaris illa pompa ñ
dicã fun̾is s trium¬
phi. Quod simile mͣr¬
tini ex sequiis ꝯfere¬
tur. Ducant illi p̾
currib suis uĩctos
post terga captiuos mͣr¬
tini corpus hii qui m¬
mũdlum ductu illiꝰ
uincerãt prosecuntur
Illos ꝯfusis plausibus
ppłoꝵ honoret insani¬
a. Martino diuinis
plauclitur psalmis.
Martinus hẏmins
celestib honoratur.
Illi post triumphos
suos ĩ tartara traden¬
abrahe letus excipi¬
tur. Martinuis hic¬
pauper et modicus
celum diues ingre¬

Expanded text:
unusquisque et sibi praestat ut doleat, et illi ut gaudeat. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudenAbrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus caelum diues ingre
Abbreviated transcription (Latin):
e fere ad duo miliaꝯ
uenisse dicunt᷑. Sp̃a¬
lis martinigla. Eiꝰ
exemplo ĩ clñi serui¬
tutem stirps tanta
fructificauerat. Age¬
bat nimuꝵ añ se pa¬
suos sc̃e illiuis mul¬
titudinis pallidas t᷑¬
bas agmina pallia¬
ta. Et aut em̾itoꝵ
laboꝵ senes aut iu¬
ratos xp̃i ĩ sacramẽ¬
ta tyrones. eum uir¬
ginum chorꝰ fletu
abstinens p̾pudore ꝯ¬

Expanded text:
e fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pasuos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens prae pudore
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Que scõ dissimu¬
labat gaudio qd̃ dole¬
bat. Si quidẽ fides fitre¬
se prohiberet. gemitũ ex
torqueret affc̃s. Etenĩ
tam erat scã de illius
gła exultatõ quã pia
de morte ꝯfusio. Igno¬
sce flentib gratulare
gaudentib. Quia ⁊¬

Expanded text:
re, quam sancto dissimulabat gaudio quod dolebat! siquidem fides flere prohiberet: gemitum tamen extorquebat adfectus. etenim tam erat sancta de illius gloria exultatio quam pia de morte tristitia. ignosceres flentibus, congratularere gaudentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
lit. qd̃ tempore quo
beatus eufronius e¬
rat ep̃c ad turomcã
urbem uenit: in qui
diuꝯmoratus. Ple¬
nam ampullam o¬
lei. de sepulchro sci
antistitis abstulit.
Regressusq ad domũ.
dum fatigatus exiti¬
nere resid̾et. et uie la¬
bores matri referret.
subito ficta percuti¬
tur. tam grauiter u
nec hanelitũ resume¬
re poss. Conuersꝰ
uero ad oratorium
ĩ quo beati antisti¬
tis reliquie tenebã¬
tur: deductã ĩuigi¬
liis noctẽ. mane de
oleo qd̃ attulerat¬
post locum infir¬
mitatis. iniunctũ seda¬
to dolore ꝯualuit. Pꝰt
hec quidam manum
inflatam. a sꝑina ꝑ¬
cussam: detulit que
protinus ut de oleo
delibuta ẽ in columi-¬
tati donatur. Muli¬
er que sensum perdi¬
derat. et quibdã ho¬
ris demoniũ puta¬
batur habere. Nde hoc
oleo tacta sanata ẽ.
Nam et alius abbas
eiusdem cellule ꝓxi¬
mus. de oleo ceci ocu¬
los adtigit: qui ꝓri¬
mis uisum accepit
Sedet cũ multos in¬
ergumines exindere¬
stĩtuiss sanitatru¬

Expanded text:
lit, quod tempore quo beatus Eufronius erat episcopus, ad Turonicam urbem venit, in qua diu commoratus plenam ampullulam olei de sepulcro sancti Antistitis abstulit. Regressusque ad domum, dum fatigatus ex itinere resideret, et viae labores matri referret, subito ficta percutitur tam graviter, ut nec anhelitum resumere posset. Conversus vero ad oratorium in quo beati Antistitis reliquiae tenebantur, deductaque in vigiliis nocte, mane de oleo quod attulerat, locum infirmitatis inunxit, sedatoque dolore convaluit. Post haec quidam manum inflatam ab spina percussam detulit, quae protinus ut de oleo delibuta est, incolumitati donatur. Mulier quae sensum perdiderat, et quibusdam horis daemonium putabatur habere, de hoc oleo tacta, sanata est. Nam et alius abba eiusdem cellulae proximus de hoc oleo caeci oculos adtigit, qui protinus visum recepit. Sed et cum multos inerguminos exinde restituisset sanitati, u
Abbreviated transcription (Latin):
nere latronũ ꝑpessus
insidias dum uni tͣ¬
ditur adcustodiend̾
euͣngłica predicatõ¬
ne latronem ꝯuertit
ditus fuit ad penã:
fc̃s est ei ĩsalutẽ. Inde¬
regressus obuiã ha¬
buit malignũ spi¬
ritum. qui scõ uiro
quocũq ꝑgeret co¬
mitẽ se esse spopon¬
subita sc̃o absente
uiro morte prereptꝰ
est quẽ uir dei preci¬
b ꝓfusis resuscitau̾
uite redditũ bapti¬
zauit. qui multis
postea annis uixit.
dã lupicini agro. laq̃o
suspensũ sacris oroni¬
b uite restituit. Terci¬
um ab eodẽ scõ uro
ĩcarnotheno oppido
cuiꝰdam mulieris flẽ¬
tis filium sola orone
ĩ ꝯspectu ppłi resusci¬
tauit. Quo miracło
uiso płum ex ppło cre¬
oid̾unt xp̃o. Succedẽ¬
te itidem tp̃re ĩ eodẽ
oppido mutã ab ĩfã¬
cia puellam bñdcĩo¬
lei unctõne sanauit.
S ne lucerna dñi mo¬
dio tecta lat̾et dulcis¬
simis abstractus est
sedib multoꝵq pre¬
tib alligatus: electꝰ
est in ep̃m turonice
ciuitatis ubi płima

Expanded text:
nere latronum perpessus insidias, dum uni traditur ad custodiendum, evangelica praedicatione latronem convertiditus fuit ad poenam, factus est ei in salutem. regressus obviam habuit malignum spiritum, qui sancto viro, quocunque pergeret, comitem se esse spoponsubita, sancto absente viro, morte praereptus est: quem vir Dei precibus profusis resuscitavit, vitae redditum baptizavit, qui multis postea annis vixit. dam Lupicini agro laqueo suspensum, sacris orationibus vitae restituit. Tertium ab eodem sancto viro, in Carnoteno oppido, cujusdam mulieris flentem filium sola oratione in conspectu populi resuscitavit. Quo miraculo viso, plurimi ex populo crediderunt Christo. Succedente itidem tempore, in eodem oppido, mutam ab infantia puellam benedicti olei inunctione sanavit. ne lucerna Domini modio tecta lateret, dulcissimis abstractus est sedibus, multorumque precibus alligatus, electus est in episcopum Turonicae civitatis, ubi plurima
Abbreviated transcription (Latin):
b fame magnitudine
et sc̃ĩtate uite et doctri¬
naꝵ ueritate sc̃aꝵ ex¬
cellencior effulsit. Cuiꝰ
disciplinis se sc̃s mar¬
tinuᷤ post relictũ mili¬
cie cingulum sociauit
ut tanti uiri eruditꝰ
exemplis xp̃ianã for¬
cior ꝓcessiss ad pug¬
nam fidei armatus
galea et lorica iusti¬
cie accinctus. gladio
uerbi dei armatus. ĩ¬
trepidus contra oĩa
tela maligni bella¬
tor muniretur. Idem
et mr̃em que mũdo eũ¬

Expanded text:
omnibus famae magnitudine, omnibus famae magnitudine, et sanctitate vitae, et doctrinarum veritate sanctarum excellentior effulsit: cujus disciplinis se sanctus Martinus, post relictum militiae cingulum, sociavit, ut tanti viri eruditus exemplis Christianam fortior processisset ad pugnam, fidei armatus galea, et lorica justitiae accinctus, gladio verbi Dei armatus, intrepidus contra omnia tela maligni bellator muniretur. IV. et
Abbreviated transcription (Latin):
um. Nec dura rom a¬
noꝵ lege ppłos subi¬
icere gentiũ. Qui post
sacri baptismatis mi¬
steriũ magnis ĩ mũ¬
do claruit miracłis.
longe lateq resplen¬
duit ĩ orbe. Cuiusħ
prima legunt᷑ insig¬
nia. Cum adhuc ca¬
thecuminus eẽt hye¬
mali frigore:media
sui clamidis paupe¬
rem parte uestiuit.
Quã etiam ꝑte cla¬
midis sue inter an¬
gelicos exercitꝰ dñm
iħm diuinitus illu¬
minatus nocte seq̃n¬
te uestitũ aspexit. Ut
ueiz intelligeret qd̃
cis intonat paginis
Quã diu fecistis uniꝰ
ex hiis minimis meis
michi fecistis. Hicuir¬
florem adolescentieso¬
e mediolana transe
tis athleta xp̃i uiriłr
restitit. intrepidusq
uerã sc̃ẽ trinitatis fi¬
dem docebat. S inde
cipum depulsus gal¬
licanas secessit ĩ par¬
tes uenerabiliq ꝑicta¬
uensis urbis antistiti
hylario iunctus. qui
tunc tp̃ris quasi fir¬
missaima fidei colũp¬
na. Om̃ib laudabił
extitit. et quasi luci
le sõs uir ĩ eccl̾ia xp̃i oĩ

Expanded text:
um; nec dura Romaum; nec dura Romanorum lege populos subjicollo injicere gentium. Qui post sacri baptismatis mysterium magnis in mundo claruit miraculis, onge lateque resplenduit in orbe; cujus haec prima leguntur insignia. Cum adhuc catechumenus esset, hiemali frigore, media suae chlamydis pauperem parte vestivit. Qua etiam parte chlamydis suae, inter angelicos exercitus Dominum Jesum, divinitus illuminatus, nocte sequente, vestitum aspexit; ut verum intelligeret quod cis intonat paginis: Quandiu fecistis uni ex his minimis meis, mihi fecistis . Iflorem adolescentiae suae Mediolana transegtis athleta Christi viriliter restitit, intrepidusque veram sanctae Trinitatis fidem docebat. Sed indecipum depulsus Gallicanas secessit in partes, venerabilique Pictaviensis urbis antistiti Hilario junctus, qui tunc temporis quasi firmissima fidei columna omnibus laudabilis exstitit: et quasi  ir in Ecclesia Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
phator ad alta celoꝵ
ascendit et ĩ maiesta¬
te pat̾na deus ꝯsedit
multa scl̃is doctoꝵ
lumina ꝯcessit. qͣti¬
nus ignorancie tene¬
bris effugatis adu̾m.
cunt ita et doctores scĩ
ꝑ uarias mundi par¬
tes lucescerẽt ut omĩ¬
b uia patesceret sa¬
lutis et ueritatis lux
claresceret. Uñ et bea
tissimũ martinũ gal
torpentes: luce ueri¬
tatis irradiaret et
plimas de antiqui
hostis faucib extra¬
heret gẽtes et sacratiᷤ¬
simo xp̃i insereret cor¬
simus uirpaganis
parentib in regione
pannonie sabatie oppi¬
do genitus est. s intra
ticinum italie nutri
parentũ suor nobili¬
tatẽ est addictꝰ. Sed
uir sc̃s magis elegit
deo celesti seruire qͣm
subimperatore milita¬
re terreno. qui sp̃alit̾
electus est ut uexilbõ
sce crucis occiduas or¬
bis portaret in parteᷤ
et milicie sacram̃ta
eungelicis mutaret
edictis. Non pro reg¬
no armis seculari¬
b certare romano:S
sp̃alib doctrinis xp̃ia¬
num dilatare impeti¬

Expanded text:
phator ad alta coelorum ascendit, et in majestate paterna Deus consedit, multa saeculis doctorum lumina concessit, quatenus ignorantiae tenebris effugatis, ad vercunt, ita et doctores sancti per varias mundi partes lucescerent, ut omnibus via patesceret salutis, et veritatis lux claresceret. Unde et beatissimum Martinum Galltorpentes, luce veritatis irradiaret, et plurimas de antiqui hostis faucibus extraheret gentes, et sacratissimo Christi insereret corsimus vir, paganis parentibus in regione Pannoniae, Sabariae oppido, genitus est; sed intra Ticinum Italiae nutritparentum suorum nobilitatem, est addictus. Sed vir sanctus magis elegit Deo coelesti servire, quam sub imperatore militare terreno; qui specialiter electus est, ut vexillum sanctae crucis occiduas orbis portaret in partes, et militiae sacramenta evangelicis mutaret edictis: non pro regno armis saecularibus certare Romano, sed specialibus doctrinis Christianum dilatare imperi
Abbreviated transcription (Latin):
cauato receptacula
sibi fecerant. Disci¬
puli uero octogĩta
erant. qui ad exãpt
beati magistri insti¬
tuebantur: Nemo i¬
bi quicꝙͣ ꝓpriũ ha¬
bebat. Omnia ĩme¬
dio ꝯferebantur. nõ
emere aut uendere.
ut plerisq mona¬
chis est moris quic¬
quã licebat. Ars ibi
exceptis scriptorib
nulla habebatur.
Cui tam̃ operi mi¬
nor etas deputabat᷑.
Maiores orationi
uacabant. Rarus
cuiꝙͣ extra cellulã
suani egressus. nisi
cũ ad locũ oratioĩs
ꝯueniebãt. Cibum
ĩunũ omnes pꝰ horã
ieiunii:accipiebãt.
uinum nemo noue¬
rat. nisi quẽ infirr¬
mitas coegisset. ꝑͥle¬
riq cameloꝵ setis
uestiebant᷑. Mollior
ibi hĩtus pro crimi¬
ne erat. Qd̃ eo ma¬
gis sit mux: necesse
est qd̾ multi inter
cos nobiles habebã¬
tur. Qui longe alit̾
eclucati. ad hanc se
humilitatẽ et pacien¬
ciam coegerant. plu¬
resq exhus postea e¬
piscopos uidimus.
Que .n. ess ciuitas
martini monast̾io
cuperet sacerdotem:

Expanded text:
cauato receptacula sibi fecerant. discipuli fere octoginta erant, qui ad exemplum beati magistri instituebantur. nemo ibi quicquam proprium habebat, omnia in medium conferebantur. non emere aut uendere, ut plerisque monachis moris est, quicquam licebat, ars ibi exceptis scriptoribus nulla habebatur, cui tamen operi minor aetas deputabatur: maiores orationi uacabant. rarus cuiquam extra cellulam suam egressus, nisi cum ad locum orationis conueniebant. cibum una omnes post horam ieiunii accipiebant. uinum nemo nouerat, nisi quem infirmitas coegisset. plerique camelorum saetis uestiebantur: mollior ibi habitus pro crimine erat. quod eo magis sit mirum necesse est, quod multi inter eos nobiles habebantur, qui longe aliter educati ad hanc se humilitatem et patientiam coegerant: pluresque ex eis postea episcopos uidimus. quae enim esset ciuitas Martini monasterio cuperet sacerdotem?
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mouetur. Tunc
sacerdos sensit seuir¬
tute diuina teneri. et
descendens facta orati¬
one equo ascenso pre¬
terirt. uelim osomipes
si tͥ os dñs uti quon¬
dam fecit asine rese¬
bile ut hostium cel¬
lule ꝯtemplares: qͥd
formidabile ut ascẽ¬
sorem orare compelle¬
res. Nempe altiore uo¬
ce clamares: qr clari¬
tat̾e̾ martini cernẽs
mouere nones au¬
sus. nisi tuus occur¬
sum debitũ propo¬
neret dñs.

Expanded text:
non movetur. Tunc non movetur. Tunc sacerdos sensit, se virtute divina teneri; et discendens, facta oratione, equite ascenso, practeriit. Velim, o sonipes, si tibi os Dominus, uti quondam fecit asinae, resebile, ut ostium cellulae contemplares; quid formidabile, ut ascensorem orare conpelleres? Nempe altiore voce clamaris, quia claritatem Martini cernens movere non es ausus, nisi tuus occursum debitum proponeret d
Abbreviated transcription (Latin):
presbiter ut sibi se¬
pulchrũ deponeret
lapidem sc̃m a loco de¬
mouit nec mora ad¬
domum suam cum
tremore rediens cor¬
reptus a febre diet̾¬
cia expirauit. Cogni¬
tumnq est offensim
antistitem habuis¬
se. Hoc igitur nostro
tempore gestum reco
cense pago urb̃
turonice arbor que
abimpulsu uenti
ruens uiam publi¬
cam impediebat qd
iter cum uir beatus
per signo crucis
liata cortice uiueba.
tam̃ honore uiri de
quo cortice multi
fideliter eradentes.
sumebant mox me¬
dicamina capiebã
uidimus enim nos
hanc arborem erec
oratoriũ erat ꝓpinqũ
sitũ ĩ uilla martima¬
censi ĩ quo celebre fe¬
rebatur sepuis oras¬
se martinum. Deni¬
q guntharus abbaᷤ
dum gregi monas
oratione facta transi¬
bat. Post assumptũ
uero ep̃atum aggerẽ
ip̃m preteriens: uen
ante oratoriũ. s distit¬
lit ad oratõnem ĩ lo¬
co descendere. ilico eqꝰ
conuersum cap̃ ad o¬
ratorium ĩmedia re¬
stitit uia. Dehincu̾¬
beratur calcib loris
agitur urgetur fa¬

Expanded text:
presbiter, ut sibi sepulchrum deponeret, lapidem sanctum a loco demodomum suam cum tremore rediens, correptus a febre, die tertia exspiravit, cognitumque est offensum Antistitem habuisse. Hoc igitur nostro tempore gestum recolcensi pago urbis Turonicae arbor, quae ab impulsu venti ruens, viam publicam impediebat. Quod iter cum vir beatus per signo crucis,liata cortice, vivebat tamen honore viri Dei; de quo cortice multi fideliter eradentes, sumebant, mox medicamina capiebant. Vidimus etiam nos hanc arborem erectoratorium erat propinquum, situm in villa Martiniacensi, in quo celebre ferebatur saepius orasse Martinum. Denique Guntharius abbas dum gregi monastoratione facta transibat. Post assumptum vero episcopatum, aggerem ipsum praeteriens, venit ante oratorium, sed distulit ad orationem in loco discendere; ilico equus, conversum caput ad oratorium, in media restat via. Dehinc verberatur calcibus, loris agetur, urguetur st
Abbreviated transcription (Latin):
alio paralitico aure¬
paraliticꝰ ex aure¬
lianẽsi t̾ritorio car-¬
ruca deuectus uenit
adscãm basilicã. Qͥ
dieb multis iacens
ad hostium illud ꝙ
secus baptist̾ium ad
tis implorabat au¬
xilium. Fcm ẽ autẽ
ut una die iacẽs gͣ¬
uius extra solito tor¬
q̃retur. ita ut iucini
a deꝓximo ad eus
uoces concurrerent.
Dissoluebantur aũ
ligature neruoꝵ eiꝰ
et dirigebantur. ꝓp̃¬
ea erat dolor intole¬
rabilis. Et sic tribuen

Expanded text:
 paralytico Aureparalyticus ex Aurelianensi territorio carruca devectus, venit ad sanctam basilicam: qui diebus multis jacens ad ostium illud, quod secus baptisterium adtis implorabat auxilium. Factum est autem, ut una die jacens gravius extra solitum torqueretur, ita ut vicini de proximo ad ejus voces concurrerent. 1043 Dissolvebantur autem ligaturae nervorum ejus, et dirigebantur, propterea erat dolor intolerabilis; et sic, tribuen
Abbreviated transcription (Latin):
cent̾ consamn for¬
te ꝯspex̾at euͣngłiciũ̃
quit mandatũ ista
ꝯpleuit. Duas hũit
timicas. unã eaꝵ lar¬
gita est non habẽti.
Ita ergo et uos facere
debetis. Item cũ algẽ
eiectus de paradiso in
ueste pollicea sues
pascit. S nos illo ue¬
tere deposite qr adhuc
ĩ isto manet nouum
adam potiꝰ induamꝰ.
Bones ex parce prata
depauerant. Porci eti¬
am ñnullam suffo¬
derant. pars cet᷑a que
manebat illesa diuer¬
sis florib quasi pic¬
ta uernabat. Sp̃em
inquit gerit pars illa
ꝯiugii. que pecore depa¬
sta. et si ñ penitꝰ gr̃ã
amisit herbaꝵ: nul¬
lam tñ floꝵ retinet
dignitatẽ. Illa uero
quã porci petora ĩmũ¬
da foderunt fornica¬
tionis ymaginẽ fedã
p̾tendit. Ceterꝵ illa
portio que nullam
sensit iniuriam: glo¬
riam uirginitatis o¬
stendit. Herbis fecun

Expanded text:
cens tonsam forte conspexerat. euangelicum, inquit, mandatum ista conpleuit: duas habuit tunicas, unam earum largita est non habenti: ita ergo et uos facere debetis. item cum subulceiectus de paradiso in ueste pellicea sues pascit: sed nos illo uetere deposito, qui adhuc in isto manet, nouum Adam potius induamus. boues ex parte prata depauerant, porci etiam nonnulla suffoderant: pars cetera, quae manebat inlaesa, diuersis floribus quasi picta uernabat. speciem, inquit, gerit pars illa coniugii, quae a pecore depasta etsi non penitus gratiam amisit herbarum, nullam tamen florum retinet dignitatem: illa uero, quam porci pecora inmunda foderunt, fornicationis imaginem foedam protendit: ceterum illa portio, quae nullam sensit iniuriam, gloriam uirginitatis otendit: herbis fecun
Abbreviated transcription (Latin):
fit salubre. hec mede¬
la genitorẽ suũ carna¬
lem ab int̾itu pustu¬
le ut ip̃e prĩs sui tes¬
lit incacumine ca¬
stelli regionis ytalie
datum esse ibiq turri
uicine quociens incur¬
sione barbaroꝵ ꝑ frar¬
dem hostis accederet no¬
cturnis insidiis. quiͤ¬
quis deuigilantibuͤ
habuisset in turre lã¬
ceam. aut spatam l
scutellum. seu gͣphi¬
um protuliss ex ceca
fere super hore spaciũ
tale lumen reddebat᷑
ex uniuerso gladio tã¬
quam si illud ferrum
uerteretur incereum.
Et mox ex ip̃o signo cu¬
stodes ammoniti mag̾
intenti iugiliis hostes
latebrantes lapidibꝰ
exturbabant qd̃ ope
sancti martini recto
iudicio reputat. Qͥ
inciuitate sua sibi de¬
uotis pplis sedulam
exhibuit presentẽq cu

Expanded text:
fit salubre. Haec medefit salubre. Haec medela genitorem suum carnalem ab interitu pustulae, ut ipse patris sui teslit, in cacumine castelli regionis Italiaedatum est; ibique turri vicinae, quoties incursione barbarorum per fraudem hostis accederet nocturnis insidiis, quisquis de vigilantibus habuisset in turre lanceam, aut spatam, vel cultellum, seu grafium protulisset ex theca, fere per horae spatium tale lumen reddebatur ex universo gladio, tanquam si illud ferrum verteretur in cereum. Et mox ex ipso signo custodes admoniti, magis intenti vigiliis, hostes latebrantes lapidibus exturbabant. Quod ope sancti Martini recto judicio reputatur, qui vicinitate sua sibi devotis populis sedulam exhibuit praesentemque cu
Abbreviated transcription (Latin):
n̾abilem ꝯseruũ me¬
um fortunatũ p̾b̾ꝵ
retulisse ꝯmemoro .e¬
dum ĩ ytalia dũ ue¬
neno pustule ꝑua¬
sus in discrimine
sic ageretur: ut ui¬
uere desperaret ab a¬
liquib int̾regat si ad
templũ beati marti¬
ni quis fu̾it. Tunc
quidã exastantib as¬
serit se fuisse. Requi¬
rit egrotus quid inde
ꝓ bñdictõe detulerit.
Qui negat se aliqͥd
presumpsisse. Qui i¬
ter interrogat qua
tũc ueste indictus sit
cum ad templum sc̃m
occurretit. Rendit ea
qua suꝑse ip̃o tempo¬
re utebatur. Tunc ab¬
scisam fidelit̾ indu¬
m̃ti ꝑticulam impo¬
suit suꝑ uulnus. Mox
ut egra membra teci¬
git uulnus pustule
ueneni uim ꝑdidit. Q
tali medicamine et uͥ
firmum refert in co¬
lumen. hanc ap̃ ytali¬
cos afferens sp̃alem ui¬
gere medelam ut siqͥs
pustule ꝑcuciatur ⁊¬
uuln̾e: ad ꝓpinquũ
qd̃ fuerit beati mar¬
tim oratorium hãtur
que pandẽt de parieti¬
b quicquid primũ
raptum fu̾it. Si egro
suppositũ adheserit.

Expanded text:
abilem conservum meum Fortunatum presbyterum retulisse commemoro. Quidam in Italia, dum veneno pustulae pervasus in discrimine sic ageretur, ut vivere desperaret, aliquos interrogat ad templum beati Martini quis fuerit. Tunc quidam ex astantibus asserit se fuisse. Requirit aegrotus quid inde pro benedictione detulerit. Qui negat se aliquid praesumpsisse. Quem iterum interrogat qua tunc veste indutus sit, cum ad templum Sancti occurrerit. Respondit, quod ea qua super se ipso tempore utebatur. Tunc abscissam fideliter indumenti particulam imposuit super pustulam. Mox ut aegri membra tetigit, vulnus pustulae veneni vim perdidit: quae tali medicamine et virfirmum refert incolumem. Hanc apud Italos asserens specialem vigere medelam, ut si quis pustulae percutiatur vulnere, ad propinquum quod fuerit beati Martini oratorium habeatuquae pendent de parietibus, quidquid primum raptum fuerit, si aegro superpositum adhaeserit,
Abbreviated transcription (Latin):
suis ut ꝑ eos talia ope¬
rari dignat᷑. Tale int̾
reliqua luminaria ⁊
fructifera ꝑsingulos
dies fructus exhibet
dño de ꝯuersione mi

Expanded text:
suis, ut per eos talia operari dignetur, tale inter reliqua luminaria hufructifera per singulos dies fructus exhibet Domino de conversioni