comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
op̃.ł. nuitus is cui fid̾i omissa
lib̾tas relicta est. ñ ẽ tradendꝰ alii ut
rit hr̃dem ut ꝓpͥum seruũ manu¬
liescentia locũ ñ ht̃. ¶ Seruꝰ leg¬
atus erat sit calphnimo flacio isq
rogatus erat ut eũ manumit᷑ ⁊ si ñ
manimisiss: idẽ seruus ticio lega¬
tus erat ⁊ is eã rogatꝰ erat ut cum
manum̃te̾t. ⁊ si nõ manumississ
lib̾ ẽẽ in ssus erat. Sabinꝰ. dict ĩn¬
tilit̾ legatũ fore ⁊ extestõ eũ con¬
tinuũ libum fore futurum.
ob.ł Ganpcassii ñ ẽ recepta
¶snĩa existimantis ⁊ hfcli ⁊ legatari¬
O remittendam int̾clũ ꝓpͥii seruin
manumtendi necc̃iatẽ sił. usus
tam neccͣius ess ut eo careret nõ
expediet. ueluti si dispensatoris

Expanded text:
orum Invitus is, cui fideicommisso libertas relicta est, non est tradendus alii, ut rit heredem, ut proprium servum manuAelia Sentia locum non habet. Servus legatus erat Calpurnio Flacco isque rogatus erat eum manumittere et, si non manumississet, idem servus Titio legatus erat et is aeque rogatus erat, ut eum manumitteret: si non manumississet, liber esse iussus erat. Sabinus dicit inutiliter legatum fore et ex testamento eum continuo liberum futurum.orum Gaii Cassii non est recepta sententia existimantis et heredi et legatario remittendam interdum proprii servi manumittendi necessitatem, si vel usus tam necessarius esset, ut eo carere non expediret, veluti dispensatoris
Abbreviated transcription (Latin):
isumest .S.c. subuenietur his quo cautuĩ ẽ
de hiis qui ex iusta cã abẽent. ut
nec lib̾tas impediatur nec lib̾tus
eripiatur his qui fraude careant.
Si ꝑ ꝓcuratorem qui defendat᷑ sẽꝑ¬
ex iusta cã ab eẽ dicitur. nec lib̾tus
ei eripitur. ¶ Nicħ facit ad int̾pel¬
lendam uirisocõnẽ eius qui ce fid̾¬
cõmissa lib̾tate ⁊gnoscit. pͥuilegĩ

Expanded text:
sulto subvenitur his, quo cautum est de his, qui iusta ex causa abessent, ut nec libertas impediatur nec libertus eripiatur his, qui fraude careant. Si per procuratorem quis defendatur, semper iusta ex causa abesse dicitur nec libertus ei eripitur. Nihil facit ad interpellandam iurisdictionem eius, qui de fideicommissa libertate cognoscit, privilegi
Abbreviated transcription (Latin):
enuleiꝰ .ł. Ex clausula de re
iudicata de dolo.m. obrem ñ defẽ.¬
sam ĩ solid̾ omittitur stipło. nõ
enĩ uidetur defensa res boni ui¬
ri arbitratu q̃ non in solidũ defen¬
sa sit.

Expanded text:
Ex clausula re iudicata, dolo malo, ob rem non defensam in solidum committitur stipulatio: non enim videbitur defensa res boni viri arbitratu, quae non in solidum defensa sit.
Abbreviated transcription (Latin):
auxlliũ solũ p̃sidis. ¶ Apparet aũ
expilate hr̃ditatis. cͥmen eo casu
intendi posse quo casu farti agi
iron potest .s. ante aditã hr̃litatẽ
ut post aditam añ qmͣ res ab he¬
rede possesse siit. Nam in hoc caũ
fuiti actionẽ non competere pa¬
lam est. qmͣuis ad exhibendum

Expanded text:
auxilium praesidis. Apparet autem expilatae hereditatis crimen eo casu intendi posse, quo casu furti agi non potest, scilicet ante aditam hereditatem, uel post aditam antequam res ab herede possessae sunt. nam in hunc casum furti actionem non competere palam est: quamuis ad exhibendum
Abbreviated transcription (Latin):
auł. L. ¶ Siterꝰ effractores uari¬
e aĩadu̾titur atrociores. N sunt
noturni effractores ⁊ hii fustibus
cesi ĩ metallũ dap̃nari solent. di¬
urni uero effractores post fusti¬
um castigatõnẽ in opus ꝑpetu¬
um.ł temperariũ dari solent.
Ex pilate hereditatis.¬

Expanded text:
um. Inter effractores uarie animaduertitur. atrociores enim sunt nocturni effra‹c›tores, et ideo hi fustibus caesi in metallum dari solent: diurni uero effractores post fustium castigationem in opus perpetuum uel temporarium dandi sunt. EXPILATAE HEREDITATIS
Abbreviated transcription (Latin):
coiunctionẽ admittitur excusa¬
ri colet sexu uł etate. uł ⁊̃ puns¬
endi correptionẽ que bona fide
int̾uenit. utiꝙ si error allegãt᷑
filius rescripserunt. ẜi marttas
uxorem in adult̾io dep̃hensam
impetu tractas dolorisꝰ int̾fecͥit¬
non utiꝙ legis cormelie desecarris
penam excipiet. Nam ⁊ diuus piuis ĩ
hec u̾ba rescripsit appollonio ei qͥ uxo¬
rem suam ĩ adult̾io dep̃hensã occidisse
ondus sit. Sufficiet gͥ si humił loci
sit ĩ opus ꝑpetuũ ip̃m tradi. siqͥdem
honestior̃ in insulam relegari ¶li¬
berto patroni famaᷤ lacessere ñ faci¬
le conceditur. s si uire mariti uelit
adult̾i accusare ꝑmittendũ esb. Qũo
si atrocẽ iniuriã passus eẽt. Certe si
prõnũ qui sit ex eo nũo qui dep̃hẽ¬
sus ab alio int̾sici pos̾ in adult̾io ux¬
oris dep̃henłit deliberand̾ est an ĩ¬
iudetur. Nam cuiꝰ fame multo mag̃
iure ꝑcendũ est. ¶ Siquis in ho¬
nore mĩst̾io ue publico sit reũs

Expanded text:
dmittitur, excusari solet sexu uel aetate uel etiam puniendi correctione, quae bona fide interuenit, utique si error allegetur,et Commodus filius rescripserunt: 'Si maritus uxorem in adulterio deprehensam impetu tractus doloris interfeceritique legis Corneliae de sicariis poenam excipiet'. nam et diuus Pius in haec uerba rescripsit Apollonio: 'Ei, qui uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse puniendus sit. sufficiet igitur, si humilis loci sit, in opus perpetuum eum tradi, si qui honestior, in insulam relegari'. Liberto patroni famam lacessere non facile conceditur: sed si iure mariti uelit adulterii accusare, permittendum est, quomodo si atrocem iniuriam passus esset. certe si patronum, qui sit ex eo numero, qui deprehensus ab alio interfici potest, in adulterio uxoris deprehenderit, deliberandum est, an imsse uidetur: nam cuius famae, multo magis uitae parcendum est. Si quis in honore ministerioue publico sit, reus
Abbreviated transcription (Latin):
In iegẽ iuł. de adult̾iis ñ cõmisisse
.R̾. licet iniuriam suã ꝓgegente pu¬
dicitie cã cõfestĩ marito renũciari
ꝓhu̾it. ¶Supta quoc muliere
tñ ⁊ si lonocini uir pͥor non postu¬
leturꝰ adult̾ii crimen cõtra adult̾iĩ
ab extranco pot̾it inferri ¶ In mͦ¬
mnͦo. quoq diffunte defũcta uxore
ubi uiriurẽ adiat̾iu int̾ reos recipi
postulat . ¶Nupta pͥlusqmͣ adult̾¬
dampnet᷑ adulteris. dampnetur ad¬
ult̾ii ñ postulatur sinuptias denũ¬
ciatio uł ad domũ mulieris missa
ñ p̃cessit. ¶ Mulierẽ oblatronum
societatẽ exulare iussam citͣ penge
scriptõnẽ .u. annoꝵi crimen ĩcesti
iunctũ adult̾io ñ excluditur ¶ Du
denũciatũ fuiss ab eo qui postea desis¬
cͥmen adu̾sus duos simul ut̃ preta¬
ri potest. ¶ De seruis q̃onẽ in dẽo
incesti postulatos ita demũ hsidam¬

Expanded text:
in lege‹m› Iulia‹m› de adulteriis non commisisse respondi, licet iniuriam suam protegendae pudicitiae causa confestim marito renuntiari prohibuit. Nupta quoque muliere, tametsi lenocinii uir prior non postuletur, adulterii crimen contra adulterum ab extrario poterit inferri. In matrimonio quoque defuncta uxore uir iure adulterum inter ‹r›eos recipi postulat. Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio uel ad domum mulieris missa non praecessit. Mulierem ob latronum societatem exulare iussam citra poenaaescriptione quinque annorum crimen incesti coniunctum adulterio non excluditur. Duosdenuntiatum fuisset ab eo, qui postea desiscrimen aduersus duos simul intentari potest. De seruis quaestionem in dominos incesti postulatos ita demum ha
Abbreviated transcription (Latin):
sub iminor annis adult̾iũ
rauscut lege iulia tenetur q̃m
e patris arguere posse ꝯstitutũ
mitat᷑. ut putil cũ pͥuigna nu¬
similitꝰ punientur. Idẽ .n rem¬
oto. ⁊̃ adult̾io eueniret. ¶ Stu¬
prũ in fororis filiam si cõmit¬
tatur aute adilt̾ii pena suffici¬
at mag̾ considerandũ est occurꝰ¬
nt quõ hic duplex admissum
m̾m̾. illicite conturbatur an cõ¬
tumatia iuris. ⁊ sangͥnis ꝯtuma
tia. qr̃ mulier tũc demũ eã pe¬
nam ꝙͣ mares sustinebunt cũ ĩces¬
tũ iuir gẽtiũ ꝓhibitũ admiserit
Nam si sola uiris nr̃ĩ obseruãtior
int̾ueniat. Mulier ab incesti cͥmi
incesti pp̃ etateꝰ remiserunt. s
distrahi coniunctionẽ illicitam
iusserunt. cũ alias adult̾i cͥmẽ
& pub̾tate delĩquitur. ñ excuse¬
tur etate. Nam ⁊ mulieres ĩ iure
erpantes incesti cͥmine ñ teñ
supͣ dcm̃ est. cũ madultio ꝯmis¬
so. nullam hr̃e possint excusa¬
tionem. ¶Idem imꝑatores res¬
cripserumꝰ post diuortiũ ꝙ cũ

Expanded text:
Si minor annis adulterium commiserit, lege Iulia tenetur, quoniam te patris arguere constitutum ut puta cum priuigna nusimiliter quoque punietur: id enim remoto etiam adulterio euenire‹t›. Stuprum in sororis filiam si committatur, an adulterii poena sufficiat mari, considerandum est. occurrit, quod hic duplex admissum monium illicite contrahatur an contumacia iuris et sanguinis contumt. Quare mulier tunc demum eam poenam, quam mares, sustinebit, cum incestum iure gent‹i›um prohibitum admiserit: nam si sola iuris nostri obseruatio interueniet, mulier ab incesti criminincesti propter aetatem remiserunt, sed distrahi coniunctionem illicitam iusserunt, cum alias adulterii crimen, quod pubertate delinquitur, non excusetur aetate. nam et mulieres in iure errantes incesti crimine non teneri supra dictum est, cum in adulterio commisso nullam habere possint excusationem. Idem imperatores rescripserunt post diuortium, quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
Iat̾ .ł. Eiqͥs adult̾iũ a seruo suo
cõmissis dicat in eam qmͣ uxorẽ
hu̾t. dius piꝰ rescripsit accusare
potiꝰ mulierẽ eũ deb̾e qmͣ ĩ p̃iu¬
diciũ eiꝰ seruũ suũ torquere ¶ Si
rdux̾it u̾bis ñ tenetur. s tñ di¬
endũ est. ut teneatur ne fraus fi¬
a ¶Si uxor ex adulterio uirt᷑
pmil accepit. lege uslia q̃i ad¬
ulta tenetur

Expanded text:
i quis adulterium a seruo suo commissum dicat in eam, quam uxorem habuit, diuus Pius rescripsit accusare potius mulierem eum debere, quam in praeiudicium eius seruum suum torquere. Si qreduxerit, uerbis non tenetur: sed tamen dicendum est, ut teneatur, ne fraus fiat. Si uxor ex adulterio uiri praemium acceperit, lege Iulia quasi adultera tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
rescripsit. ex eo tp̃i quo quis p̃pt᷑
facinoꝵ suoꝵ cogitõnẽ iam de pena
sua certus ẽẽ pot̾at multo prius
cogitatõne ⁊ ꝯscientia delictorum
ꝙͥ dampnatõne nis dande ubtatis eũ
amisisse. ¶ Iuł. ait si postea qmͣ

Expanded text:
rescripsit ex eo tempore, quo quis propter facinorum suorum cogitationem iam de poena sua certus esse poterat, multo prius conscientia delictorum, quam damnatione ius dandae libertatis eum ami
Abbreviated transcription (Latin):
ã in mĩstlo filie concessit. s et a¬
uũ et auiam ꝓhibuit manum̃tẽ
cũ hoꝵ quoꝵ mançipia qõm poso¬
ulari posse lex uolu̾it. Sextꝰ celiꝰ
recte ait angustissimũ tẽpꝰ legẽ
p̃stitisse alienandis uł maniunt¬
tendis ue seruis ⁊ finge inquid
ream adult̾ii intͣ diem sexagesimũ
postulatã. q̃ ꝯgnitõ tam facile exꝑe¬
dir potu̾it adult̾ii ut intra die

Expanded text:
n ministerium filiae concesserat. Sed et avum et aviam prohibuit manumittere, cum horum quoque mancipia quaestione postulari posse lex voluerit. Sextus Caecilius recte ait angustissimum tempus legem praestitisse alienandis manumittendisve servis. finge, inquit, ream adulterii intra sexagesimum diem postulatam: quae cognitio tam facile expediri potuit adulterii, u
Abbreviated transcription (Latin):
dem .l. Sicum fid̾i cõmissa lib̾tas
debeatur minor.xx. annis serĩ uendat
ut manumutatur ur qr hac lege eme¬
rat ñ impedat᷑ alienatio.E ꝑtene
nis mamimͣtendi cã tͣclat nicħ agit:¬
S si cum ipẽ cãm probare posset tͥ¬
didit milla frais intelligetur¶ sic¬
nõn fecit erat manumissũ tta reuoca¬
re in seruttutẽ debe̾ si non diu uilca¬
tem fuiss .i. non minus decẽnio pla¬
ne ea q̃ in fraude̾ fisti in fumꝰ euis
collata sunt reuocanda. ¶Si sus
condicõne alicui pecunia debeat᷑ ͣ
statu liberꝰ erit a debitore manimis¬
sus ut pendeat ubertas ex odicõne¬
En uoluntate patrias filiꝰ manumi¬
Serit sui pas sui fulius sciat soluen¬
do prẽm non ee̾ libertas imprdie

Expanded text:
am.Si, cum fideicommissa libertas debeatur, minor uiginti annis seruum uendat, ut manumittatur, uel quia hac lege emerat, non impedietur alienatio.Si partem, nis, manumittendi causa tradat, nie causam probare posset, tradiderit, nulla fraus intellegetur.Ne qnon erat, manumissum ita reuocari in seruitutem debere, si non diu it, id est non minus decennio: plane ea, quae in fraudem fisci in sinus eius collata sunt, reuocanda.Si sub condicione alicui pecunia debeatur, quasi statuliber erit a debitore manumissus, ut pendeat libertas ex condicione.Si uoluntate patris filius manumiserit, siue pater siue filius sciat soluendo patrem non esse, libertas impedie
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ pro parte sua defendat. uel
defensorem substituat ⁊ mag̃
ut nisi unũ dent ꝓcuratorẽ de¬
siderante. ⁊ hoc auctore ꝯmsctate
stipło obrem ñ defensã. Nã et¬
dare ꝓcuratorẽ. nẽ defensio ꝑ¬
płes ꝑsonas scissa ĩ ꝯmodo aliqͦ
afficiat auctorem. Aliud ẽ ĩ he¬
redib auctoris quib neccĩas nõ
ira ponitur ut ꝑ unũ litigent.
¶Ilud sciondũ est ibi rẽ eẽ defẽ¬
dendam. ut recte defendatur
tres clausulas in unũ collata
ht̃ de re iudicata de re defen¬
denda de dolo malo.

Expanded text:
eorum pro parte sua defendat uel eorum pro parte sua defendat uel defensorem substituat. et magis est, ut, nisi unum dent procuratorem, desiderante scilicet hoc actore, committatur stipulatio ob rem ndare procuratorem, ne defensio per plures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud est in heredibus actoris, quibus necessitas non imponitur, ut per unum litigent. Illud sciendum est ibi rem esse defendendam, ut recte defendatur,tres clausulas in unum collatas habet: de re iudicata, de re defendenda, de dolo malo.
Abbreviated transcription (Latin):
nis istius nullam ꝑtẽ omitti. Q
sibi imputari d qui talẽ defensi¬
onẽ admisit. ¶ Si u̾o̾ ex fideius¬
sorib a iudicatũ solui cauerant
existat unus defensor placuit ob
rem iudicatam stipłom nõ omit¬
ti. ceteraq eadẽ esse atq si exͣneꝰ
defensor existat. ¶ In hc stipło¬
ne ħ tͣccatur. an hii qͥ fid̾iussertt
si defẽsionẽ omiserint mandati ũi¬
dicõ teneant᷑. ⁊ ħ ẽ ueriꝰ nõ ten̾.
Hii enĩ in qnͣtitatẽ int̾uenerãt¬
⁊̃ hoc illis fuit mandatũ ñ ĩdefẽ¬
sionẽ. quid tñ si ⁊ hoc sibi assũpse¬
rint ut defendant an mandati
possint age̾. ⁊ si qͥdẽ uicti sunt
utiq ꝙ ob rem iudicatã p̃stit̾ũt
consequent᷑. sumptus tñ litis mins¬
me petẽtuir. Si aũ optinu̾nt
potuerũt sumptus litis cõseqͥ c̃i
iurta mandatũ.⁊ si ñ mandatũ
fecerit. ¶ Si tñ plures fid̾iusso¬
res defend̾e fuerint ꝑati. usde¬
amus utrũ unũ defensorẽ debet̃
dare. an uõ sufficiat ut unꝰqͥsq

Expanded text:
mitti, quia sibi imputar‹e› debet, qui talem defensorem admisit.Si ex fideiussoribus, qui iudicatum solui cauerant, existat defensor, placuit ob rem iudicatam stipulationem non committi ceteraque eadem esse, atque si extraneus defensor existat.In hac stipulatione hoc tractatur, an hi qui fideiusserint, si defensionem omiserint, mandati iudicio teneantur. et est uerius non teneri: hi enim in quantitatem interuenerunt et hoc illis fuit mandatum, non in defensione.Quid tamen, si et hoc sibi adsumpserint, ut defendant, an mandati possint agere? et si quidem uicti sunt, utique quod ob rem iudicatam praestiterunt consequentur: sumptus tamen litis minime petent. si autem optinuerunt, poterunt sumptus litis consequi, quasi iuxta mandatum, etsi non mandatum fecerint.Si tamen plures fideiussores defendere fuerint parati, uideamus, utrum unum defensorem debent dare, an uero sufficiat, ut unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
an stipło cõmittat᷑. aliud dicinon
potꝰ qmͣ cõmitti ꝙ siquis sciens ꝓ¬
hibitũ eẽ eg̾it. Iuł non putat iti¬
psonẽ conuitti. Nam ut cõmicta¬
tur non sufficere ait cũ ca ꝑso¬
na acceptũ eẽ iudiciũ q̃ stipłoni
comp̃hensa est. s oꝑt̾e ⁊̃ cãm ꝑso¬

Expanded text:
 aliud dici potest quam committi. quod si quis sciens prohibitum esse egerit, Iulianus non putat stipulationem committi: nam ut committatur, non sufficere ait cum ea persona acceptum esse iudicium, quae stipulationi comprehensa est, sed oportere etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iudic̾iũ est repeticõnẽ ꝓstitu̾emꝰ
eius ꝙ solutum eso. ¶Nnꝰ ex
fideiussorib uł hedib płibus
alio cessante susciꝑe potest de
una qnͣtitate concluse. Si omit¬
tatur statim stipło ex uno casu
ampliꝰ. ex alio ꝯmitti ñ potest.¬
Nũc udeamꝰ qualis defensio ex¬
igatur. ne cõmittatur stipuło.
⁊ quarum ꝑsonaꝵ. ⁊ siquidem
ex ꝑsonis enũatis in defensiõe
quis succedat. palam est recte
rem defendi. nec omͣti stipłom.
Si uero extrinsetus ꝑsona defe̾¬
soris infueniat etꝰ scipło ñ ꝯmit

Expanded text:
iudicatum est, repetitionem constituerimus eius quod solutum est.Unus ex fideiussoribus uel heredibus pluribus alio cessante suscipere defensiouna quantitate conclusae, si committeretur statim stipulatio ex uno casu, amplius ex alio committi non potest.Nunc uideamus, qualis defensio exigatur, ne committatur stipulatio, et quarum personarum. et si quidem ex personis enumeratis in defensionem quis succedat, palam est recte rem defendi nec committi stipulationem. si uero exstrinsecus persona defensoris interueniat, aeque stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
ceu .ł. Thais ancillam mea cũ
Heredi meo seruierit annͦs .x. uolo ut
erit. nec id heres face̾ potu̾it. nͨ dir ͤ¬
ta pure data sit lib̾tas. an ĩ pꝰ.x.
pponi cur non thaidi lid̾tas debeatur.
m̃e te rogo ut si stichꝰ ⁊ damas et
pamphilus te ꝓmeruerit ere alieno.
libera. ne alt̾ius qmͣ tuã seruitutẽ
exꝑiantur q̃ro an si ꝑ hr̃de̾ stet̾it

Expanded text:
um. 'Thais ancilla mea cum heredi meo seruierit annos decem, uolo erit nec id heres facere potuerit nec directa pure data sit libertas, an etiam proponi, cur non Thaidi libertas debeatur. me, te rogo, ut, si Stichus et Damas et Pamphilus te promeruerint, aere alieno liberato ne alterius quam tuam seruitutem experiantur': quaero, an, si per heredem steterit
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝰ ea fuerat. tunc cũ pareret ue¬
rũ h̾e dẽ si moram fid̾i cõmisse li¬
bertati fecit copellendũ ꝑtũ quoꝙ
ad uib̾tatẽ ꝑduce̾. ¶Lucĩ ticius ita
testõ cauit medicos tibi cõmendo
illũ ⁊ illũ in tuo iudicio erit ut hãt
bonos lib̾tos ⁊ mredicos ꝙ si ego ui¬
b̾tatem eñ dedissem ueritus sũ quod
sorori mee kiñe fecerunt. medici ser¬
ui eiꝰ manumissi ab eq̃ qͥ salario ex¬
pleto reliqͥrunt eam q̃ro an fidei¬
comissa lib̾tas supscnptis cõpetẽ pꝰsit.¬
tatẽ heredib poit̃am. s arbit᷑ um
remissũ. ¶ Ticius sticho seruo suo
ub̾tatẽ dedit si rõnes singłas red¬
did̾it. q̃ro an rõ ꝑ eũ gestã ita pu¬
tari debeat ut dampna qĩ casu cõ¬
tig̾it ad honus reliquoꝵ ñ ꝑtineant

Expanded text:
ea fuerat tunc cum pareret: uerum heredem, si moram fideicommissae libertati fecit, compellendum partum quoque ad libertatem perducere. Lucius Titius ita testamento cauit: 'medicos tibi commendo illum et illum: in tuo iudicio erit, ut habeas bonos libertos et medicos. quod si ego libertatem eis dedissem, ueritus sum, quod sorori meae carissimae fecerunt medici serui eius manumissi ab ea, qui salario expleto rel‹i›querunt eam': quaero, an fideicommissa libertas supra scriptis competere pottatem heredibus impositam, sed arbitrium permissum. Titius Sticho servo suo libertatem dedit, si rationes sic dederit: quaero, an ratio per eum gesta ita putari debeat, ut damna, quae casu contigerunt, ad onus reliquorum non pertineant
Abbreviated transcription (Latin):
donauit idem p᷑tea testõ filie sue cũ
aliis quibusdã ancillã supͣscriptã le¬
gauit ut manumitt̾et᷑ q̃ro an septici¬
a filia naturalis antillam supͣ scͥptam
manumitt̾e cogi possit. paulus qꝵ.
su̾it. n pattis naturali iudiciũ ĩ cere¬
ris legatis filiam agnou̾it ñ pꝰsse
eum compelli ancillã ꝓpͥam ex cã fi¬
d̾i cõmiss ma ͤ ¶ Lucius ticius sticu
seruũ menio legauit. ⁊ potiit ut

Expanded text:
it: idem postea testamento filiae suae cum aliis quibusdam ancillam supra scriptam legavit, ut manumitteretur: quaero, an Septicia filia naturalis ancillam supra scriptam manumittere cogi possit. Paulus respfuit neque patris naturalis iudicium in ceteris legatis filia adgnovit, non posse eam compelli ancillam propriam ex causa fideicommissi manumittere. Lucius Titius Stichum s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmissi lib̾tatẽ conseqͥ possint .R. non
qͥ dẽ imputandũ hr̃di si ꝓ cõmodita¬
tib sue tei admĩstrande es alienũ
tardius exsolu̾it um̃ si manifeste
studiũ ñ soluentis ei rei paratũ ut
lib̾tatib moram fieret ꝓbaret᷑ rep̃¬
sentandas libert ares. ¶ Eutoris quẽ
misit dẽ manumittẽdis seruuꝰ pp̃iꝰ
tutoris. s is a tutela excusatus fu̾at
q̃ro an eisclem seruis lib̾tate p̃stare
deb̾ent. tutores qui in locũ excusati
tis uideri datas. ¶Seio auri libras
.iii. ⁊ stichũ notarit ꝙ̃ peto manum᷑¬
tas. seiꝰ eodẽ testõ tutor datus a tute¬
la se extusauit. qrͣ an nicħominus

Expanded text:
consequi possint. respondit non quidem imputandum heredi, si pro commoditatibus rei suae administrandae aes alienum tardius exsoluerit: uerum si manifeste studium non soluentis ei rei paratum, ut libertatibus mora fieret, probaretur, repraesentandas libertates. Tutoris, quem misit de manumittendis seruis ipsius tutoris, sed is a tutela excusatus fuerat: quaero, an eisdem seruis libertatem praestare deberent tutores, qui in locum excusati tis uideri datas. 'Seio auri libras tres et Stichum notarium, quem peto manumittas.' Seius eodem testamento tutor datus a tutela se excusaui
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. ñ alias dabitur.qmͣ si
utrũꝙ fcm sit. Idem ĩ contrari¬
um dare spondes. si nec nauis
uenit. nec ticius consul fact ͤ

Expanded text:
tus est?' non alias dabitur, quam si utrumque factum sit. idem in contrarium: 'dare spondes, si nec nauis uenit nec Titius consul fact
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ p̃cio pignoꝵ iure soluet᷑
scd̾o suꝑfluum compensabit᷑.¬
Cum institutus deliberar
subsiituto pecunia ꝑ errorẽ so¬
luta est ad eũ hr̃ditare postea
deuoluta cã odicionis euan¬
escit. q̃ rõ facit. ut obligõ de¬
biti soluatur.¬
debitor petumas sosuit utriusq de¬
monstͣtõe cessante potõr hẽbitur
ẏpothece uł pignore ccͣta ẽ. post
hũc ordinẽ potior habebr̃. ꝓpͥa qmͣ
aliena cã ueluti fid̾iussoris ꝙ uet̾es
ligentẽ debitorem admonitũ. ita
negotiũ suũ gesturũ fuisse. si nicħ
coꝵ inf̾ueniat uetustior contractus
añ soluetur. ¶ Si maior pecunia
nũata siti. qmͣ rõ singłoꝵ expostta¬
contractu soluto qui potior eicit. suꝑ¬
minuenda uidebitur datũ.

Expanded text:
 iure soluetur, secundum superfluo compensabitur.Cum institutus deliberaret, substituto pecunia per errorem soluta est: ad eum hereditate postea deuoluta causa condic‹t›ionis euanescit: quae ratio facit, ut obligatio debiti soluaturdebitor pecuniam soluit, utriusque demonstratione cessante potior habebiturypotheca uel pignore contracta est: post hunc ordinem potior habebitur propria quam aliena causa, ueluti fideiussoris. quod ueteres ligentem debitorem admonitum ita negotium suum gest‹u›rum fuisse. si nihil eorum interueniat, uetustior contractus ante soluetur. si maior pecunia numerata sit, quam ratio singulorum exposcontractu soluto, qui potior erit, supminuendo uidebitur datum.
Abbreviated transcription (Latin):
tio cõtingit si ñ ĩ alio ꝯsilio tñ
tutore habtio hoc fcm̃ ẽẽ ꝓbet᷑.
Set ⁊ int̾licto fraudatore tutoriᷤᷤ
creditorpupillo tenetur. si eum
osiliũ fraudis participasse ꝯstabit:¬
¶Si cũ pupilla magrãtui qui
ꝑ frauoem pupillo tutorẽ dedit
heres exstitiss tutores eius cum
a dolescente transegerit. eã tns
sactionẽ pupilla ratã hr̃e uoluit.
nicħominus erit tutoꝵ petunia
liberata. nec tutores contͣ adoles¬
centẽ actõnẽ. nͨ utilẽ hẽbunt dͥ
suũ recuꝑauit. planẽ si adolescẽs
pet᷑m restituere tutori pupille
malu̾it rescisso ꝙ gestũ ẽ actio¬
nem utilẽ in pupillã hr̃dem
magr̃atus accipret. ¶ Soror cui
legatũ ab hr̃de frẽ debebatur:
post mortẽ legati q̃onẽ tnͣsegit
ut noĩe debitoris ꝯtenta legatũ
non peteret placuit. qmͣuis nł¬
la delegõ frã n liberatõ secuta

Expanded text:
onsilio cum tutore habito hoc factum esse probetur. sed et interdicto fraudatorio tutoris creditor pupillo tenetur, si eum consilium fraudis participasse constabit. Cum pupilla magistratui, qui per fraudem pupillo tutorem dedit, heres extitisset, tutores eius cum adulescente transegernsactionem pupilla ratam habere noluit: nihilo minus erit tutorum pecunia liberata nec tutores contra adulescentem actionem nec utilem habebunt, qui suum reciperauit. plane si adulescens pecuniam restituere tutori pupillae maluerit, rescisso quod gestum est actionem utilem in pupillam heredem magistratus accipiet.Soror, cui legatum ab herede fratre debebatur, post motam legati quaestionem transegit, ut nomine debitoris contenta legatum non peteret. placuit, quamuis nulla delegatio facta neque liberatio secuta
Abbreviated transcription (Latin):
ussus seruo dediss ut dño daret. Ce¬
terũ qui seruo dare iussus ẽ dnõ dan¬
do. ñ alit̾ ĩplesse condicõnẽ inteligẽ¬
dus est. qmͣ si ex uoͭ ͤ. serui dedit. et¬
idem respondendũ ẽ in solone stipu
latus est a sempnio sibi aut sticho
menii seruo .x. dari debiror menio
dño pecuniã solu̾it. ¶Si creditor
debitoris hr̃ditatẽ ad se ñ ꝑtinen
tem possedit. et tm̃ ad eũ ꝑuenit. ꝙͣ¬
tũ si quilib alius bonoꝵ possor eis
solueret liberarent hr̃dem. ñ pos
dici fideiussores lib̃ari. n enĩ ip̃m
sibi soluisse petͣm credendũ est.
a quo hr̃ditas enĩ ritur. ¶ Dolo fe¬
cisti quomunꝰ possĩderes. qmͣ ex he¬
reditate ad alium ꝑtinente app̃hẽ¬
deras. si possor corpus aut litis ges¬
tatõnẽ p̾stiterit. ea res tibi ꝓd̾it
qr nicħ petitoris int̾est. Ceterũ
si tũ ante conuentꝰ ex p̾t̾ito dolo ĩ an¬
p̃stit̾is. nicħ ea res possõri ꝓderit.¬

Expanded text:
iussus dare seruo dedisset, ut domino daret. ceiussus dare seruo dedisset, ut domino daret. ceterum qui seruo dare iussus est, domino dando non aliter implesse condicionem intellegendus est, quam si ex uoidem respondendum est in solutione, si stipulato Sempronio sibi aut Sticho Maeuii seruo decem dari debitor Maeuio domino pecuniam soluerit.Si creditor debitoris hereditatem ad se ntem possedit et tantum ad eum per uenit, quantum, si quilibet alius bonorum possessor ei solueret, liberaret heredem, non potest dici fideiussores liberari: neque enim ipsum sibi soluisse pecuniam credendum est, a quo hereditas euincitur. Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitoris interest: ceterum si tu ante conuentus ex praeterito dolo praestiteris, nihil ea res possessori proderit.
Abbreviated transcription (Latin):
matio. si forte longe fuit uilior
soris constitutũ est. tñ ⁊ si alter tͤ¬
uus postea si culpa debitoris mo¬
riatur. nullo mͦ ex stipulatu agi
pot̾it cũ illo in tp̃r quo morieba¬
tur ñ omiscrit scipłonẽ. Sane
qm̃ inpunita non debent ẽẽ ad¬
missa doli accio ñ inm̾ito desid̾abr̃.
alit̾ qmͣ in ꝑsona fideiusforis cy
ꝓmissũ hominẽ int̾fecit qr temr¬

Expanded text:
potest, si forte longe fuit uilior, soris constitutum est, tamen, si et alter seruus postea sine culpa debitoris moriatur, nullo modo ex stipulatu agi poterit, cum illo in tempore, quo moriebatur, non commiserit stipulationem. sane quoniam impunita non debent esse admissa, doli actio non immerito desiderabitur: aliter quam in persona fideiussor is, qui promissum hominem interfecit, quia ten
Abbreviated transcription (Latin):
pbat. Nam arbito iuditis ado iutͣ
ante sensi non contin̾i. apt̃ dan¬
dam actione qm̃ ut oiã touantur
cĩ sunt ꝓlapsa. Ita demũ ante ctur¬
ttu uendc̃ari posse ide anpͥs erui
ait si non coaluit nec iuntelteum

Expanded text:
bat: nam arbitrio iudicis, apud quem ante sensi, non contineri, nec aliter dandam actionem, quam ut omnia tollantur, quae sunt prolapsa. ita demum autem crustam uindicari posse idem Alfenus, ait, si non coaluerit nec unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊̃ satdare deb̾emꝰ. Qd̾ si ĩ possõn¬
em missus fu̾it is cui dampni inftĩ
cauẽdũ fuit. ticiã utifut ꝓhibebit.
I dem ait eũ quoꝙ fructuariũ qͥ nõ
reficit a onõ uti frui phibendũ
ergo ⁊ si de dampno infecto ñ cau̾it
beri d frui .¬

Expanded text:
tiam satisdare debere. quod si in possessionem missus fuerit is, cui damni infecti cavendum fuit, Titiam uti frui prohibebit. idem ait eum quoque fructuarium, qui non reficit, a domino uti frui prohibendum: ergo et si de damno infecto non cavet beri debet frui
Abbreviated transcription (Latin):
abo .ł. S seruus hereditartꝰ
aut eus qui in hostiũ pot̾ate sit
satis acceꝑit cõtinuo dies sat̃dati¬
onis ced̾e incipiet. Intueri enĩ debe¬
mus an ꝑiundi pot̾as fuit adu̾᷑
eũ qui obligatus ẽ ñ an is ag̾e pot᷑¬

Expanded text:
arum. Si seruus hereditarius aut eius, qui in hostium potestate sit, satis acceperit, continuo dies satisdationis cedere incipiet: intueri enim debemus, an experiundi potestas fuerit aduersus eum, qui obligatus est, non an is agere pot
Abbreviated transcription (Latin):
pignoris ꝑsecutionẽ ex ceppõne
longe possõnis uti possit. ¶Dice¬
ban hunc heredem qͥ pignꝰ ab
extremo redemit posse exceptoẽ
uti qr mextranei locũ successit
ñ in eiꝰ qui pignoris dederat
q̃mad̾m si aña redemiss sic de

Expanded text:
pignoris persecutionem exceptione longae possessionis uti possit. dicebam hunc heredem, qui pignus ab extraneo redemit, posse exceptione uti, quia in extranei locum successit, non in eius qui pignori dederat, quemadmodum si ante redemisset, sic de
Abbreviated transcription (Latin):
soris q̃sitũ non ẽ. s de sola oblgͥa¬
tione in ꝓposita autẽ qõne magi.
Magis illud me moriet nũquid
pignoris ius extuctũ sit dnõ ac¬
quisito. n enĩ pot̾ pignꝰ ꝑseuera¬
re du̾o ꝯstituto creditore. actõ aut̃
pignorantia ⁊petit. Uerũ ẽ.n.
qͣre putonon obsrare rei iudicate
set. nẽc tenuiss. postea cã dicẽti
non obstare exceptõne̾ rei iudicate.
lp̃ .L. Quia tractatus deuti¬
sib reb dieb frequens ẽ. uidea¬
mus quid sit exꝑiundi pot̾atem
hrẽ. et qͥdẽ in pͥmis exigendũ est
ut sit facultas agendi. n suffi¬
cit reo exꝑiundi secũ fac̾e pͥtatẽ.
uꝑ hr̃e eũ qui se ỹdonee defendat
nͥactor qͦs nulla ꝯdonea cã ĩpedia

Expanded text:
ris quaesitum non est, sed de sola obligatione. in proposita autem quaestione magis me illud mouet, numquid pignoris ius extinctum sit dominio adquisito: neque enim potest pignus perseuerare domino constituto creditore. actio tamen pigneraticia competit: uerum est enim quare puto non obstare rei iudicataeset nec tenuisset, postea condicenti non obstare exceptionem rei iudicatae.um. Quia tractatus de utilibus diebus frequens est, uideamus, quid sit experiundi potestatem habere. et quidem in primis exigendum est, ut sit facultas agendi. neque sufficit reo experiundi secum facere potestatem, uel habere eum qui se idonee defendat, nisi actor quoque nulla idonea causa impe
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. is apud ꝙ̃ res deposita est
qmͣuis ꝑicilo eius ẽe acceꝑit. qui
eam contractauit. ¶ Pap̃. tractat
si duos seruos ob .x. aureos pigno¬
ris ꝯcceꝑim. et alt̾ surripiatur. eũ
alt̃ quoq qͥ sit retentꝰ. non mino¬
quia mori pͭ. dici debeat in .x. fore
actionẽ. ⁊̃ si magni p̃cii sit is qui
retinetur. et ista putat. non enua
tum non est. S id & subtractũ ẽ.¬
⁊ seruus pignori datus subtractꝰ
sit. et acctione furti consecutus fu̾o
.x. non cõpet̾e mͥ furti actionẽ. si ite¬
rũ surripiatur. qr desiit mea it̾es¬
se. cũ semel sit consecutus. hoc ita
agere poto. ꝙ si culpa abest sine d¬
dubio actio competere dño uidet᷑
q̃ crecditori non competit. ꝙ sñam

Expanded text:
onem is, apud quem res deposita est, quamuis periculo eius esse res coeperit qui eam contrectauit.Papinianus tractat, si duos seruos ob decem aureos pignori acceperim et alter subripiatur, cum alter quoque, qui sit retentus, non minoquia mori potest, dici debeat in decem fore actionem, etiamsi magni pretii sit is qui retum non est, sed id quod subtractum est, seruus pignori datus subtractus sit, si actione furti consecutus fuero decem, non competere mihi furti actionem, si iterum subripiatur, quia desiit mea interesse, cum semel sim consecutus. hoc ita,agere potero. quod si culpa abest, sine dubio domino competere actio uidetur, quae creditori non competit. quam
Abbreviated transcription (Latin):
epła qm ego tibi misi int̾cepta
siti. quis furti actionẽ hãt. et¬
pͥmũ querendum est cuiꝰ sit epła.u
trum ciꝰ qͥ misit. an eius ad quẽ missa
est. et sicuidẽ decli seruo eiꝰ statim
ip̃i q̃sita est cͥ misi. Si uͦ ꝓcarato¬
q̃ri pot̾. ip̃ius facta est. maxĩe si eiꝰ
int̾fuit eam hr̃e. ꝙ si ita misi epłam
ut michi remittatur dnmimeum
manet. qr eius nolui amut̾e. ł tͣnsfer¬
re dnĩm quis ergo furti aget is cuius
int̾fuit eam nori surripi .i. ad cuiꝰ uti¬
litatẽ ꝑtinebit. ea que scripta sunt.
⁊ ideo queri potest. an ⁊̃ is cui data ẽ

Expanded text:
quam ego tibi misi, intercepta quam ego tibi misi, intercepta sit, quis furti actionem habeat? etmum quaerendum est, cuius sit epistula, utrum eius qui misit, an eius ad quem missa est? et si quidem dedi seruo eius, statim ipsi quaesita est, cui misi: si uero procuratoquaeri potest ipsius facta est, maxime si eius interfuit eam habere. quod si ita misi epistulam, ut mihi remittatur, dominium meum manet, quia eius nolui amittere uel transferre dominium. quis ergo furti aget? is cuius interfuit eam non subripi, id est ad cuius utilitatem pertinebant ea quae scripta sunt. et ideo quaeri pote
Abbreviated transcription (Latin):
actio  ͭ si mͦ culpa sua subrepta sit
res. ¶ Si filius.f subreptus sit
prẽm hr̃e furti actõnẽ palam est:¬
Si res ꝯmodata ẽ ⁊ iscui cõmoda¬
ta est decesserit. qmͣuis h̾editati fu¬
rcum fieri ñ posset. et Id̾o neheres
eius cui cõmodata est possit agere
tã comodator poterit furti agere.
Idemq ⁊̃ in re pignorata. ur in re
locata. licet .N. hr̃ditati furti actio
tinet. Nam ⁊ si seruũ tibi omodaũo
et uestis eus noĩe furti ages qmͣiᷤ
ueste̾ quã uestitus ẽ tibi nõ ꝯmo¬
dau̾m. ¶ Itẽ si iumenta tͥ ꝯmo¬
dauero quoꝵ sequela erat equitꝰ¬
ł ⁊ puto cõpetẽ furti actionẽ ⁊̃ eiꝰ
nomine qmͣuis ip̃e non sit ꝯmod.¬
atus. qualis ergo furci accio det᷑
ei cui res comodata est q̃sitũ est
⁊ puto om̃ib quoꝵ ꝑiculo resali¬
ene sunt ueluti comodati. Item
locati pignori sue accepti si hee su¬
rrepte sit omĩb furtiactiones
compet̾e condicio autẽ ei demũ
competit qui dñt uim hs̃. ¶ Sr¬

Expanded text:
actionem, si modo culpa eius subrepta sit res.Si filius familias subreptus sit, patrem habere furti actionem palam est.Si res commodata est et is cui commodata est decesserit: quamuis hereditati furtum fieri non possit et ideo nec heres eius cui commodata est possit agere, tamen commodator poterit furti agere: idemque et in re pignerata uel in re locata. licet enim hereditati furti actio tinet. nam et si seruum tibi commodauero, et uestis eius nomine furti ages, quamuis uestem, qu‹a› uestitus est, tibi non commodauerim. item si iumenta tibi commodauero, quorum sequella erat eculeus, puto competere furti actionem etiam eius nomine, quamvis ipse non sit commodatus. Qualis ergo furti actio detur ei, cui res commodata est, quaesitum est. et puto omnibus, quorum periculo res alienae sunt, veluti commodati, item locati pignorisve accepti, si hae subreptae sint, omnibus furti actiones competere: condictio autem ei demum competit, qui dominium h
Abbreviated transcription (Latin):
tem cuiꝰ custodiam uenditorem
p̾stare oportebat soluto p̃cio sur¬
ripuerit. furti actõne n deneat᷑.
plane si añꝙur pet᷑ͣm solueret rem
substraxĩt. furci accione teneri.
ꝑide ac si pignus subtraxisset.¬
¶Pretea hñt furti accionẽ colo¬
ni qmͣuis dñi ñ sint qr eoꝵ int̾e̾ȩ.
¶ Is autẽ ap̃ quem res deposita
est. uideamus an hãt furci accõ¬
nem. ⁊ cũ dolũ dum taxat p̃stet.
Merito placet ñ hr̃e eũ furtiacti¬
onem. Quid enĩ eius int̾est si do¬
lo careat. ꝙ si dolo feterit iam qͥdc
ꝑiculũ ip̃ius est. s non debet ex
dolo suo furtiq̃rere actõnẽ ¶ Nołi

Expanded text:
rem, cuius custodiam uenditorem praestare oportebat, soluto pretio subripuerit, furti actione non tenetur. plane si antequam pecuniam solueret, rem subtraxerit, furti actione teneri, perinde ac si pignus subtraxisset.Praeterea habent furti actionem coloni, quamuis domini non sint, quia interest eorum.Is autem, apud quem res deposita est, uideamus, an habeat furti actionem. et cum dolum dumtaxat praestet, merito placet non habere eum furti actionem: quid enim eius interest, si dolo careat? quod si dolo fecit, iam quidem periculum ipsius est, sed non debet ex dolo suo furti quaerere actionem.Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. ⁊ si duo serui surrepti sunt
simul ꝯpetere utriusq noie furti
actionem creclitori. s non intotũ.
ẜ ꝓ qua parte in singulos diuso eo
autẽ duobus sub reptis. si uniꝰ no¬
mine solidũ consecutus sit. alt̾uis
cent cura rem cõmodatã eũ furci
agere non posse. Item pomp̃. ꝓ
bat. et in eo qͥ rem mandato ali¬
tuiꝰ acceꝑit ꝑferendã. ¶ An pa¬
ter cuiꝰ filio ꝯmodata est res fur
hoc noĩe ag̾e posse. qr custodiam
pgare non debet sicu inquid is qͥd¬
is qui pro eo cui res comodata res
est fideiussit non ht̃ furciactionẽ.
neq enĩ inquid is cuiꝰtũq int̾erit
rem non ꝑire ht̃ furti actionem.
s qui ob eam rem teneturꝰ ꝙ ea res
pot̾ queri an hãt furti accionẽ. et
cũ non est ccͣ eũ ciuilis actio. quia
simile donato p̃cariũ est. et id̾o ĩter¬
dictũ neccͣiumusum est. ñ hẽbit fur¬
ti actionẽ. plane post interdictum

Expanded text:
uo serui subrepti sint simul, competere utriusque nomine furti actionem creditori, sed non in totum, sed pro qua parte, in singulos diuiso eo autem duobus subreptis, si unius nomine solidum consecutus sit, alteriuscerit circa rem commodatam, agere eum furti non posse. Idem Pomponius probat et in eo, qui rem mandato alicuius accepit perferendam. An pater, cuius filio commodata res est, furti hoc nomine agere non posse, quia custodiam praestare non debeat: sicut, inquit, is qui pro eo, cui commodata res est, fideiussit, non habet furti actionem. neque enim, inquit, is, cuiuscumque intererit rem non perire, habet furti actionem, sed qui ob eam rem tenetur, quod ea res potest quaeri an habeat furti actionem. et cum non est contra eum ciuilis actio quia simile donato precarium est ideoque et interdictum necessarium uisum est, non habebit furti actionem. plane post interdic
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ sit deturio duũ iuratu uł ałuᷤ
honorib fungi non potꝰ. qr decurio¬
nũ honorib plebeii fungi ꝓ hnͣr.¬
¶ Ad decurionatũ fai ita demum
pat᷑ ñ consentit si ccͣriam uolũtaten
uł ap̃ acta p̾sidis uł ap̃ ip̃m ordinem
uł quo alio mͦ contestatus ẽ.
erm̃ .ł. Hecurionib facultatib
apsis alimenta dec̾ni ꝓmissũ ẽ ma¬
xume si obmunificentiam ĩ patriam
ꝓbaretur ticuis ĩ seruituce patris
ciuitate. ¶Non ẽ dubitandũ qͥn
nauicularii non debent decunones
creari.

Expanded text:
qui non sit decurio, duumuiratu uel aliis honoribus fungi non potest, quia decurionum honoribus plebeii fungi prohibentur. Ad decurionatum filii ita demum pater non consentit, si contrariam uoluntatem uel apud acta praesidis uel apud ipsum ordinem uel quo alio modo contesm Decurionibus facultatibus lapsis alimenta decerni permissum est, maxime si ob munificentiam in patriam probaretur Titius in seruitute patris ciuitate'. Non esse dubitandum, quin nauicularii non debent decuriones creari.
Abbreviated transcription (Latin):
passus ẽ ob hoc ꝙ ad tempꝰ relegãt
boni asułe debeat hũanitatis snĩe
nec decurionatũ accipiet. S siquis
ob falsam cãm uł aliam de grauiori¬
bus s̃i ad tempꝰ sit relegatus. s ad
tempꝰ ordine motus in ea ẽ cã ut pos
qͣcumꝙ cã ad tempus ordine uł ad¬
uocationib uł qͦ auo offcõ fuisset
int̾clcm̃ cõpleto tp̃r nicħominus
fungi honore uł offcõ possit. ⁊ hoc
iecte n enĩ exagge̾nda fu̾it sentẽ¬
tia q̃ mod̾ int̾tlictiomi fecerat. ¶Sp¬
urios ꝙͦ posse ĩ ordinẽ allegi mlta
dubitatio ẽ. s si hãt cõpecitorẽ le¬
gutĩe q̃sitũ p̃ferri eũ oꝑt̾e diui fr̃es
rescͥp. hiis u̾o cessantib iuliano a¬
uiani bichime p̃sidi rescripserunt
cessantib uo hiis ⁊̃ spurii a decurio¬
natũ ⁊ re ⁊ uita honesta recipient᷑
ꝙ utic ñ sordierit ordini cũ ex uti¬
litate eiꝰ sit semꝑ ordine̾ plenũ hr̃e.
Ens qui iudaicam suꝑsticionem
seqnͣtur diui seũ. ⁊ ant̃. honoress

Expanded text:
passus est ob hoc, quod ad tempus relegatur, boni consulere debeat humanitatis sententiae nec decurionatum recipiat. Sed si quis ob falsam causam uel aliam de grauioribus non ad tempus sit relegatus, sed ad tempus ordine motus, in ea est causa, ut possquacumque causa ad tempus ordine uel aduocationibus uel quo alio officio fuisset interdictum, completo tempore nihilo minus fungi honore uel officio possit. et hoc recte: neque enim exaggeranda fuit sententia, quae modum interdictioni fecerat. Spurios posse in ordinem allegi nulla dubitatio est: sed si habeat competitorem legitime quaesitum, praeferriiano Auito Bithyniae praesidi rescripserunt. cessantibus uero his etiam spurii ad decurionatum et re et uita honesta recipientur: quod utique non sordi erit ordini, cum ex utilitate eius sit semper ordinem plenum habere. Eis, qui Iudaicam superstitionem sequuntur, diui Seuerus et Antoninus honores
Abbreviated transcription (Latin):
auł. ł.d tp̃s ordine motos
ex crurine ꝙ ignominiã ĩportat
inꝑpetiuĩ moueri placuit ad tẽpͦ
ã exulare iussos ex c̾mine leuiori
erit. ⁊ ido fieri pot̾it ut ex in¬
testõ quoꝙ natus est. Non enĩ impediẽ¬
da ẽ dignitas eiꝰ qͥ nicħ amicsit ¶ Mi
culas decurionũ accipiunt. s interim
suffragiũ int̾ cet̾os sufferre ñ possũt.
¶Aecurio ⁊̃ sue ciuitatis uectigalia ex
ueluti calũpnie cã iudicõ .p. damp¬
nati. ¶Pat᷑ qui filio decurione cã¬
to ꝓnocauit. ⁊ si p̃scriptõne fuit:¬

Expanded text:
onum. Ad tempus ordine motos ex crimine, quod ignominiam importat, in perpetuum moueri placuit. ad tempus autem exulare iussos ex crimine leuiore iunt: et ideo fieri poterit ex incesto quoque natus: non enim impedienda est dignitas eitulas decurionum accipiunt: sed interim suffragium inter ceteros ferre non possunt. Decurio etiam suae ciuitatis uectigalia exeueluti calumniae causa iudicio publico damnati. Pater, qui filio decurione creato prouocauit, etsi praescriptione t
Abbreviated transcription (Latin):
in tempus relegatos ⁊ reu̾sos ĩ ordĩe
elegi sñ ꝑmissu pͥncipis non posse.
Item rescripserunt relegatos ñ pos¬
se temꝑe finito in ordure decurioñ.
elegi nisi eius etatis sint uł fu̾imꝰ
uł non dũ cecuriones cãri possunt
⁊ dignitas c̾tam spem ciꝰ honoris
id facẽt ut pͥnceps indiuge̾ possit̾.

Expanded text:
in tempus relegatos et reversos in ordinem allegi sine permissu principis non posse. Item rescripserunt relegatos non posse tempore finito in ordinem decurionum allegi, nisi eius aetatis fuerint, ut nondum decuriones creari possent, et dignitas certa spem eius honoris id fa
Abbreviated transcription (Latin):
qui gnͣdes nati sunt decuriones fien
ꝓhibentur illi q̃i inhabiles rẽ. pgm̃ta
Uad tempus excusantur. hiui uõ ĩ ꝑpe¬
tuũ admouentur. ¶Non alias senlo¬
res ne senioꝵ in excusatõne iunicres
honerentur ad omiã munera . p. susci¬
ĩ ea re obseruata respicienda erit. ꝙ
⁊̃ custodiendũ pͥncipes nrĩ osulti de eli¬
antur ⁊ uendunt. licet ab edilib ce¬
deturionatũ uł alicp̃ honorem ũsu¬
a prĩa pet̾e. nec enĩ infames sut̃. s
nec qͥdẽ arcentur honorib qͥ ab edili¬
b flagellis cesi sunt ꝙͣqmͣ iuire suo
ita ediles officõ isto fungũturꝰ ĩ ho
rum ictib subiectas in ordine recipi
⁊ maxĩe in cis ciuitatib ã copiã uiro¬
rum honestoꝵ hañt. Nam paucitas
eoꝵ qui munerib .p. fungi debeat
necc̃itatis ⁊̃ hos ad digͥtatem muni¬
cipalem si facultates hañt ĩuitat.

Expanded text:
qui grandes natu sunt decuriones fieri prohibentur. illi quasi inhabiles rem publicam tueri ad tempus excusantur, hi uero in perpetuum amouentur: non alias seniores, ne seniorum excusatione iuniores onerentur ad omnia munera publica susciin ea re obseruata respicienda erit. quod etiam custodiendum principes nostri consulti de alleantur et uendunt, licet ab aedilibus caedecurionatum uel aliquem honorem in sua patria petere: nec enim infames sunt. sed ne quidem arcentur honoribus, qui ab aedilibus flagellis caesi sunt, quamquam iure suo ita aediles officio isto fungantur. inhonerum ictibus subiectas in ordinem recipi, et maxime in eis ciuitatibus, quae copiam uirorum honestorum habeant: nam paucitas eorum, qui muneribus publicis fungi debeant, necessaria etiam hos ad dignitatem municipalem, si facultates habeant, inuit‹a›t.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ potior tausa habetur in sñiis fe¬
rendis qui plurib eodẽ tp̃r suffraguis
iure decurionis decorati sunt. s ⁊ qui
plures ub̾os hañt in suo collegio pͥmuᷤ
sñam rogatus. cetosq honores ordi¬
ne p̃cellit.

Expanded text:
 potior habetur in sententiis ferendis, qui pluribus eodem tempore suffragiis iure decurionis decorati sunt. sed et qui plures liberos habet, in suo collegio primus sententiam rogatur ceterosque honoris ordine praecellit.
Abbreviated transcription (Latin):
ui aũ in ripa flumi¬
ais eclificat. non suũ facit.
uionis locũ non hrẽ constat. idq
⁊ diuus pius ꝯstituit. ⁊ trebatuis
ait agrũ qui hostib deuictas en

Expanded text:
ui autem in ripa fluminis aedificat, non suum facit. uionis locum non habere constat: idque et diuus Pius constituit et Trebatius ait agrum, qui hostibus deuictis ea
Abbreviated transcription (Latin):
eratiꝰ .ł. De int̾cdcõ de aqͣ estiua
item cotidiana q̃rentes pͥmũ osti¬
tuendũ estimamus q̃ ess aqua¬
estiua de qua ꝓpͥum int̾clictum
ad pͥoris estatis tempꝰ relatũ reddi
sol. hoc ẽ estiua aqua utrũ ne ex
iure estiuo dũ taxat tp̃r utẽdi d¬
cduce̾tur: an ex mente ꝓposito ꝙ du¬
centis ꝙ estate eam ducendi ꝯsili¬
um hrẽt. an ex natura ip̃ius aq̃
q̃ estate tm̃ duci pot̃. an ex utili¬
tate locoꝵ in q̃ duce̾t᷑. placebat gͥ
⁊̃ si in hyeme quo desid̾aretur sũ
omĩ temꝑe anni duci eam ip̃ius
natura ꝑmitt̾et. si utilitas locoꝵ
in q̃ ducitur̾ estate dũtaxat usũ
euis exig̾et. estiua recte ducẽtur.
est qmͣ diu quis de iure suo doce¬
at. ñ se impediturũ agentẽ ⁊ acꝙͣ
ducentẽ. ⁊ it facientem. cꝑ si negi
uis e̾ẽ adũsario agendi aciam
ducendi cauere sine p̃iudicõ admitten¬
de seruitutis debebit don q̃o finiatur
ñ se usurũ.

Expanded text:
arum.De interdicto de aqua aestiua, item cottidiana quaerentes primum constituendum existimabamus, quae esset aqua aestiua, de qua proprium interdictum ad prioris ae‹s›tatis tempus relatum reddi solet, hoc est aestiua aqua utrumne ex iure aestiuo dumtaxat tempore utendi diceretur, an ex mente propositoque ducentis, quod aestate eam ducendi consilium haberet, an ex natura ipsius aquae, quod aestate tantum duci potest, an ex utilitate locorum, in quae duceretur. placebat igitur etiamsi hieme quoque desideraretur, siue omni tempore anni duci eam ipsius natura permitteret, si utilitas personis, in quam ducitur, aestate dumtaxat usum eius exigeret, aestiua recte diceretur.estanda est, quamdiu quis de iure suo doceat, ducentem et iter facientem. Quod si neget ius esse aduersario agendi aquae ducendae, cauere sine praeiudicio amittendae seruitutis debebit, donec quaestio finietur, non se usurum.
Abbreviated transcription (Latin):
di.pot̃ eodem tp̃r aliꝰ cotidianã. aliꝰ
estiuam aqmͣ duce̾ ita ut estate di¬
uidatur int̾ eos acħͣ. hyeme solus du¬
cat is qui cotidianane iuis hñt¬
¶Int̃ duos qui eodem riuo aqm c̾tis
hõris seꝑatim ducebant. cõuenit ut
ꝑmutatis int̾ se temꝑib aqͣ ut̾ent᷑.
quero cũ ampliꝰ tp̃r sernitutib p̃si¬
nito ita duxiss. ut neut̃ eoꝵ suo

Expanded text:
di, potest eodem tempore alius cottidianam, alius aestiuam aquam ducere, ita ut aestate diuidatur inter eos aqua, hieme solus ducat is qui cottidianae ius habeat.Inter duos, qui eodem riuo aquam certis horis separatim ducebant, conuenit, ut permutatis inter se temporibus aqua uterentur: quaero, cum amplius tempore seruitutibus praefinito ita
Abbreviated transcription (Latin):
ad alicx̃ tnͣstulerit fundi desinit hrẽ
cuiꝰ ag̾. ẽẽ ceꝑit. Cũ enĩ dampnũ da¬
tum fut᷑m contineat ad eũ qui dñs
erit incipiet accio ꝑtin̾e qmͣuis cum
alt̾us dm̃ũ e̾ẽt opus a uicino scm̃ sit.¬

Expanded text:
e cuius ager esse coepit: cum enim damnum futurum contineat, ad eum qui dominus erit incipiet actio pertinere, quamuis, cum alterius dominium esset, opus a uicino factum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
n enĩ acĩ calide aq̃ pluuie sunt¬
¶Si uicinus qui ortũ solebat c̾to
temꝑe anni irrigare. pͣtũ illic fec̾it
ceꝑit᷑ ꝙ assidua irrigatione uicino
noce̾ ait offiliꝰ n damp. inf̾. n¬
cõplanaũ. eoꝙ fcõr citior aqua ad
timur. G. siquis in pu ͦ opꝰ fece¬
rit. ħ ac tõ cessat. sibiq imputare
d is qui damp. inf̾. cantione sibi ñ
ꝓspexerit. Si tñ in pͥuato opus
ꝑfectũ sit ⁊ publicũ solũ int̾ueni

Expanded text:
 enim aquae calidae aquae pluuiae sunt.Si uicinus, qui aruum solebat certo tempore anni rigare, pratum illic fecerit coeperitque adsidua irrigatione uicino nocere, ait Ofilius neque damni infcomplanauit eoque facto citatior aqua ad timur. quare si quis in publico opus faciat, haec actio cessat, sibique imputare debet is, qui damni infecti cautione sibi non prospexit. si tamen in priuato opus factum sit et p