comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uno. Iuterim uo̾ coepit regnuni dilatari francoꝵ
Et prȩfatus rex Clocdouens Chilederiti filius a bt̃o Remi¬
gio themoꝵ archiepiscopo tali occasione uoliut baptirari. Dum
quadam die contra alamanos confligeret: et eius gauiter cole¬
ret᷑ exercitus: eleuatis oculis in celum dixit. O dñe lesu chri¬
ste quen chrotildis mea uxor colit & adorat: tuani ope de¬
uotus efflagito. Et si nihi uictoriã in hoo dederis certamine
spondeo tibi ꝗa deniceps creda in te et in tuo baptiz abor
nonune. Quod cũ dixisset. alamani in fugã acti sunt: et
rex cũ triumpho remeauit ad ꝓpria. Tunc actersito sancto Remi¬
gio themoꝵ archiepiscopo quod deo uouerit fideliter adimplent
et baptizatus ẽ cum gente sua regni sui anno ꝗneodecimo Pono¬

Expanded text:
. Interim vero coepit regnum dilatari Francorum, et praefatus rex Clodoveus Childerici filius a beato Remigio Remorum archiepiscopo tali occasione voluit baptizari. Dum quadam die contra Alemannos confligeret, et ejus graviter caederetur exercitus, clevatis oculis in coelum dixit: O Domine Jesu Christe, quem Clotildis uxor mea colit et adorat, tuam opem devotus efflagito, et si mihi victoriam dederis in hoc certamine, spondeo tibi, quod deinceps credam in te, et baptizabor in nomine tuo. Quod cum dixisset Alemanni in fugam acti sunt, et rex Clodoveus cum triumpho remeavit ad propria. Tunc accersito sancto Remigio episcopo, quae Deo voverat fideliter adimplevit, et baptizatus est cum gente sua, regni sui anno decimo
Abbreviated transcription (Latin):
dericum ad se uenire fecit ciq curam palatii siui delegauit
Et non post multos dies patritratus honore iterũ euni insignitũ
ad partes italie destinauit Quo cũ uenisser Odoacrem henib
regem uarus successib debellauit. et regno tande exturbaliui
interfecit. Denum aũc regnum italię sibi presumpsit et usipi¬
uit. Quod uc sibi ꝑenniter confirmaret filias suas uicinis regib
copulauit. dans unã eaꝵ regi gothoꝵ Alarico. et alterã regibir¬
quoq suam Rauennę constituit homo arrianę sectae: et besnĩ¬
lem contra catholicos uiros gerens in aĩo crudelitatem. hoc enã¬

Expanded text:
gem ad se venire fecit, eique curam palatii sui commendavit, et non post multos dies patriciatus honore iterum eum insignitum ad partes Italiae destinavit. Quo dum pervenisset, Odoacrum Herulorum regem variis successibus debellavit, et regno tandem exturbatum interfecit. Demum autem regnum Italiae sibi praesumpsit et usurpavit. Quod ut sibi perenniter confirmaret, filias suas vicinis regibus copulavit, dans unam Gothorum regi Alarico, alteram regi Burdenique suam Ravennae constituit; homo Arianae sectae, et bestialem contra Catholicos gerens in animo crudelitatem. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
imperatoris filius. Iste Editius in libro uitę cuiusdam confessoris
nomune et officio sacerdotis lemonistine ciuitatis corrupto noĩe si¬
cuc opinor nominat᷑ Alticius et hic illũ creditur a baptismatis la¬
uacro suscepisse. Cuius pretiosissimi confessoris uitę seriem partim
ingulto sermone compositã: partim u̾o scriptoꝵ uitio de prauatam
conspiciens nuꝑ corrigere statiu: et tp̃us quo floriue post multoꝵ
annoꝵ exacta curricula moderno tp̃re designaui: et de ip̃ius snic¬
ti quide uirtutibus in eade sexie aptissimo sermone ueritatem ex¬
pressi. De hoc aũt Altitio illud plane diffinire uolui qđ euidenti ser¬
mone ꝓbare non possuy. melius ẽẽ credens illud quod me lacet. si¬
ue de quib ambigo deo totũ relinquere. ꝗͣ dubia ꝓ certis proterue de¬
fendere. Noc tñ antiquus ille liber qui prefati confessoris actus con¬
tinet nuhi iudet᷑ innuere.Ꝙcirca hoc tp̃us de quo nunc loquimun

Expanded text:
imperatoris filius, in libro Vitae cujusdam sancti confessoris, nomine et officio Sacerdotis, Lemovicinae civitatis, corrupto nomine sicut opinor nominatur Altitius, et hic illum creditur a baptismatis lavacro suscepisse. Cujus pretiosissimi confessoris Vitae seriem, partim in occulto sermone compositam, partim vero scriptorum indicio depravatam conspiciens; nuper corrigere statui, et tempore quo floruit, post multorum annorum curricula moderno tempore designavi. Et de ipsius quidem Sancti virtutibus in eadem serie apertissimo sermone expressi. De hoc autem Altitio illud plane diffiniri nolui, quod evidenti testimonio probare non possum, melius esse credens, quod me latet, seu de quibus ambigo, Deo totum relinquere, quam dubia pro certis proterve defendere. Hoc tamen antiquus ille liber, qui praefati confessoris actus continet, mihi videtur innuere, quod circa hoc tempus, de quo nunc loquimur,
Abbreviated transcription (Latin):
autem ubi cũ exercitu rauennã uenit. Augustulum filiũ siuui
matias fugit. ubi & priuatus defecit. Augustulo ũo in rauenna
degente. Odo acer totilingoꝵ rex habens secũ herulos diuersa¬
rumq gentium auxiliarios italiã occupauit. Qui & horestẽ
interfecit: et filiũ eius Cęsarem Augustulum de regno pulli
in lucullano campaniae castello exili poena daminauit. Sic
ditne anno primus augustoꝵ Octauianus Augustus optinii¬
it: in hoc Augustulo dignitatis sus priuilegium ꝑdidit: et in
manibus regũ exterraꝵ gentium tandem collapsũ corriut. Cir¬

Expanded text:
autem ubi cum exercitu Ravennam venit, Augustulum imperatorem fimatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer Totilingorum rex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum de regno pulsum in Lucullano Campaniae castello exsilii poena damnavit. Sicque ditae anno primus Augustorum Octavius Octavianus Augustus obtinuit, in hoc Augustulo dignitatis suae privilegium perdidit, et in manus regum exterarum gentium tandem collapsum corruit.
Abbreviated transcription (Latin):
los atq burgundiones in arma sollicitans: gallias bello pulsa¬
re coepit: sperans sub hac necessitate memorato Eucherio filii
suo posse romanũ imperium tradere. Quod ubi imꝑatori ho¬
norio patefactũ est ussit illũ intersici. Occisus ẽ quoq in il¬
lis dieb Eucherius filius eius. Quibus interfectis priefatus

Expanded text:
los, atque Burgundiones in arma sollicitans Gallias bello pulsare coepit, sperans sub hac necessitate Eleutherio filio suo posse Romanum imperium tradere. Quod ubi imperatori Honorio patefactum est, jussit eum interfici. Occisus est quoque in illis diebus Eleutherius filius ejus. His itaque transactis
Abbreviated transcription (Latin):
episcopus Nestorius noĩe eloquentia sęculari praeditus qui con¬
tra catholicã dogmatizabat fide.sanctam Mariã non ẽẽ dei
genitricem et honimẽ purum de ea natũ: sed postea homini de¬
na fieret dei & homunis. Unde collecta ẽ ephesi tertia sancta syne¬
dus memorato papa Celestino iubente. ubi conuenerunt pr̃es du.¬
centi: et ibi Nestorius ẽ damnatus & anathematiratus: et furma¬

Expanded text:
episcopus, Nestorius nomine, eloquentia saeculari praeditus, contra catholicam dogmatizavit fidem, sanctam Mariam non esse Dei genitricem, et hominem purum de ea natum, sed postea homini Defuisse permistum. Unde collecta est Ephesi tertia sancta synodus, papa Coelestino jubente. Convenerunt patres ducenti, et ibi Nestorius est damnatus, et anathematizatus. et firma
Abbreviated transcription (Latin):
ter eius cum ẽẽt lascuius & uanus multas hũit uxores. Inter
quas habuit Fredegrindẽ satis quide spetiosam sed pessimis ar¬
tibus opulentã quae memoratũ Cliperitum sius uoluptatib te¬
nebat addictũ. hacc cũ Lauderico comite palatu solebat mult¬
ri. quod cliperitus tande persensit. At illa ubi sibi ĩ munere
periculũ cognouit usa calliditate foeminea. crimen maiori.
crimine parat obtegere: et redeunti a uenatu suo marito
struit insidias. Nani equo descendens Cliperitus dum a pro¬
prus satellitib excipitur: duobus cultris transtossus occidet᷑.
Successit tñ ei filius suus Clotarius. Proinde iustinus imꝑa
tor octauo imꝑu sui anno pedib coepit infirmari. Qua de re
assumiens comitẽ excubitoꝵ Tyberiũ adoptauit eũ in fili¬
um: et successorẽ siuini ip̃m declarauit. In romana u̾o cathe

Expanded text:
ter ejus, cum esset lascivus et vanus, multas habuit uxores. Inter quas habuit Fredelgundem satis quidem speciosam, sed pessimis artibus opulentam, quae memoratum Chilpericum suis voluptatibus tenebat astrictum. Haec cum Landrico comite palatii solebat misceri. Quod Chilpericus tandem persensit. At illa ubi sibi periculum imminere sensit, usa calliditate feminea, crimen majori crimine parat obtegere, et redeunti a venatu suo marito struit insidias. Nam equo descendens Chilpericus, dum a propriis satellitibus excipitur, duobus cultris transfossus occiditur. Successit tamen ei filius ejus Clotarius. Ante haec prator octavo imperii sui anno pedibus coepit infirmari, qua de re assumens comitem excubitorem Tiberium, adoptavit eum in filium, et successorem suum illum declaravit. CAP. VI. De
Abbreviated transcription (Latin):
hicc in aphrica gerunt᷑. milites ꝗ contra Eugeniũ tyran¬
num uiuente adhuc Theodosio imꝑatore profecti fuerant
cum pręfato principe Rufino. constantinopolim reuersi sunt
Quibus dũ secundum consuetudinẽ ad portas occurrisset
interemerunt. Erat .ii. suspectus imꝑatori: quasi ꝗ tyrannuidẽ

Expanded text:
liconi. Porro milites, qui contra Eugenium tyrannum vivente Theodosio imperatore profecti fuerant, cum prefato Rufino principe Constantinopolim reversi sunt. Quibus dum secundum consuetudinem ad portas occurrisset interemerunt; erat enim suspectus imperatori, quasi qui tyrannidem
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt ad se uenire Iustinianꝰ et Theodora. sed Dioclitianus &
dis auertit. iusto dei iudicio amentiã incurrit. unde actersito lu¬
sino uiro christianissimo curropalatem eũ constitiit. et ei totius cu¬
um imꝑu delegauit Quod cũ feciset decessit imperu sui anno tri¬
cesimo oct auo et mense septimo. Floruit his temporib in urbe re¬
gia friscianus grãmaticus. et Romę quidam subdyaconus Arator
nomine qui apostoloꝵ actus uerlibulis exametris perorauit. Flo¬

Expanded text:
fecerunt venire ad se Justinianus et Theodora, sed Diocletianus et dis avertit, justo Dei judicio amentiam incurrit. Unde accersito viro Christianissimo Justino, curopalatem eum constituit, et ei totius curam imperii delegavit. Quod cum fecisset, decessit imperii sui anno trigesimo octavo, et mense septimo. Floruit his temporibus in urbe regia Priscianus grammaticus, et Romae quidam subdiaconus Arator nomine, qui apostolorum Acta versibus hexametris decantavit
Abbreviated transcription (Latin):
pendioso sermone de situ gallię dixisse sufficiat. Restat tam̃
ut & narbonensem prouintiã quae pars galliaꝵ est describa¬
mus. Narbonensis proiuntia habet ab oriente alpes gothicas.
mare defluit insulas cycladas. his ita decursis ad historicam
Constantu moderatissimi et egregii prin
aipis filius in britannia imꝑator dei nuitu
constitutus imperauit annis triginta
duobus. In orientis aũt partibus regna
herculu filius imꝑator erat institutus. Sed Constantinus ma

Expanded text:
pendioso sermone dixisse sufficiat. Restat tamen pendioso sermone dixisse sufficiat. Restat tamen ut et Narbonensem provinciam, quae pars Galliarum est, describamus. Narbonensis provincia habet ab oriente Alpes Gothicas fluit in mare insulas Cicladas. His ita decursis, ad historicam Constantii moderatcipis filius, in Britannia Dei nutu imperator constitutus, imperavit annis triginta duobus. In Orientis autem partibus regnabHerculei filius, imperator erat constitutus; qui postea in ta
Abbreviated transcription (Latin):
Cenomannis. Lexoniũ. Nannetis. Audus quę et Andeganis. Abu¬
catina. Redonis. Uenetus. Quaꝵ Augustidunus et senonis
maioris antiꝗtus auctoritatis fuere. Nam augustidunus.
amicitiam romani populi amplectendo nobilis euasit. Seno¬
nenses uo̾ romam quondam obsidione cinxerunt. Fliunt
per lugdunẽ prouintiam rodanus & aratis qui & sig̃¬
na uocat᷑. et sechana qui ocenio britannico ĩ mergitir. Siliac in
ca ꝑticus et langolaria. Has tres gallię prountias dum fran¬
a occupauissent illam regionẽ quac septentrionẽ uersus intermo¬
sam et rhenũ porrigitur austriã. illam aue quae a mosa usq
ad ligerim protendit̾ neustriã uocitauerunt. Quae tñ pars gil¬
liae quam burgundiones intra lugdunensem occupauere ꝓ¬
untiam: nunc burgundia uocitat᷑. Aquitania uͬo nomen ad¬
huc auitũ retinet. Dicta agtania ꝙ praecaeteris gallię prouin¬

Expanded text:
Cinomannis, Luxovium, Nannetis, Andus quae et Andegavis, AbrinCinomannis, Luxovium, Nannetis, Andus quae et Andegavis, Abrincatina, Redonis, Venetus. Quarum Augustudunus et Senonis majoris auctoritatis antiquitus fuere. Nam Augustudunus amicitiam Romani populi amplectendo, nobilis evasit; Senonenses vero Romam quondam obsidione cinxerunt. Fluunt per Lugdunensem provinciam Rodanus et Araris qui et Sagonna vocatur, et Sequana qui oceano Britannico immergitur. Silvae in ea Perticus et Langularia. Has tres Galliae provincias dum Franci occupassent, illam regionem quae septentrionem versus inter Mosam et Rhenum porrigitur Austriam, illam autem quae a Mosa usque ad Ligerim protenditur Neustriam vocitaverunt. Quaedam tamen pars Galliae quam Burgundiones intra Lugdunensem occupavere provinciam nunc Burgundia vocatur. Aquitania vero nomen adhuc avitum retinet. Dicta Aquitania quod prae caeteris Gallie provin
Abbreviated transcription (Latin):
geris cursu qui eã ex ꝑte terminat pene in orbe cingitin. Cõ¬
tinentur in ea urbes egregię. Narbona. Aruernus: quae clarus¬
mons dicit᷑. Bythuris. Cadurx. Tholosa. Ruthenus. Lemonis
Petragorica Pictauis. Burdegala. Sautona et Eugolisma. Me¬
at ꝑ aquitaniam dordonia quae in uarũnan immergitur
Silua hẽtur in ea lecenna bithurigib et aruernis confinis.
Lugdunensis aũt prountia orit᷑ a mionte uirano qui ẽ inter
sicanos & heluetios: et a lacu lemanno et flumine rhodano e
extenditur ad oceanũ britannitum: dilataturq ad ligeris al¬
ueum qui eã ab aꝗtania separat & diuidit. Urbes in ea mul¬
tae & opulentae. Lugdunum. Matisco. Cabillonus. Edua quac
et augustudunus. Senonis. Antysiodorus. Niuedunus. quac
et Neruerius. Meldis. Trecas. Parisius. Carnotũ Gennabus que
& Aurelianis. Rothomagus. Ebroas. Oximus idest Sagienss

Expanded text:
geris cursu, qui eam ex parte terminat, pene in orbem cingitur. Congeris cursu, qui eam ex parte terminat, pene in orbem cingitur. Continentur in ea urbes egregiae: Narbona, Arvernus quae Clarus-Mons dicitur, Bituris, Cadurs, Tholosa, Ruthenus, Lemovis, Petragorica, Pictavis, Burdegala, Sanctona et Engolisma. Meat per Aquitaniam Dordonia, quae in Varunnam immergitur. Silva habetur in ea Letenna, Biturigibus et Arvernis confinis. Lugdunensis autem provincia oritur a monte Jurano, qui est inter Sequanos et Helvecios, et a lacu Lemanno et flumine Rodano, et extenditur ad oceanum Britannicum, dilataturque ad Ligeris alveum, qui eam ab Aquitania separat et dividit. Urbes in ea multae et opulentae: Lugdunum, Cabillonis, Edua quae et Augustudunus, Senonis, Autissiodorus, Nivedunus quae et Nevernis, Meldis, Trecas, Parisius, Carnotum, Gennabus quae et Aurelianis, Rothomagus, Ebroas; Oximus id est Sagensis,
Abbreviated transcription (Latin):
lue sitũ quani nunc prefata frincoꝵ gens incolie breuiter cõ¬
paebendam atq depingani. Igit̾ uniucrsa gallia non tã ampla
q̃ inelyta proiuntus trib terminabatur antigtus. Quaꝵ ina
tagita alia aꝗtania alia ũo lugdunensis noĩabatutr fotio.
belgita prouintia habet ab oriente limitẽ fluminis rheni & ger¬
maniam. Ab euro uo habet alpes apoeninas: et a meridie pro¬
uintiam narbonense. et ab octasu proiuntiã lugdunensem
et a cirtio oceanũ britannicum Urbes eius inclytę et famose
colonia agrippinensis. tungris treueris. metris quę et medio¬
matricum.xhenus lauduuis. et pagus heluctioꝵ quem nunc
alamaui incolunt. Fluunt ꝑ eandem prouintiã staldus ma¬
trona & mosa: et aulona quę ultimos remoꝵ fines pręterfliut
Silua etiã in ea habet̾ quae dicit̾ ardenna quae a ripis rheni
fluminis usq in treueroꝵ fines extendit᷑ Aquitania uo a
uarurna flumne ad pyreneos montes extendit᷑: et obliquo lig¬

Expanded text:
e situm, quam nunc prefata gens Francorum incolit, breviter comprehendam atque depingam. Igitur universa Gallia, non tam ampla quam inclita, tribus provinciis terminabatur antiquitus. Quarum una Belgica, alia Aquitania, alia vero Lugdunensis nominabatur. Porro Belgica provincia habet ab oriente limitem fluminis Rheni et Germaniam, ab euro vero habet alpes Apenninas et a meridie provinciam Narbonensem et ab occasu provinciam Lugdunensem et a circio occanum Britannicum. Urbes ejus inclitae et famosae: Colonnia Agrippinensis, Tungris, Treveris, Mettis quae et Mediomatricum; Remis, Laudunis, et pagus Helveciorum, quem nunc Alemanni incolunt. Fluunt per eandem provinciam Scaldus, Matrona, Mosa et Ausona, quae ultimos Remorum fines preterfluit. Silva eciam habetur in ea quae dicitur Ardenna, quae a ripis Reni fluminis usque in Treverorum fines extenditur. Aquitania vero a Varunna flumine ad Pireneos montes extenditur, et obliquo Li
Abbreviated transcription (Latin):
untire duunã Sed cũ Ruphiniis uerbis plurimis uteret᷑. et pro¬
meteret. Ambresiũ esse flectendũ imperator eũ pergere cũ festi¬
nicione p̃cepit. Ipse etiã spe data post paululũ est sequitus cre¬
dens Ruphini promissionib Porro uir nuirandus Ambrosius
mex ut uidit Ruphinũ ait impudentiã canion imitatus es
Ruphine tantę iudelicet necis actor existens. Et nunc pu

Expanded text:
promitteret Ambrosium esse flectendum, imperator eum pergere cum festinatione praecepit. Ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
siciliam et reliqua italię loca que non adierat dereliquit. Sed &
iterum memorati fr̃es Childebertus atq Clotharius a gallia pro¬
deuntes hispauiã intrauerunt. Quam grauiter deuastantes: nia¬
gnani auri copiã cum stola sancti mirtyris Uincentu inde secũ

Expanded text:
Siciliam et reliqua Italiae loca, quae non adierat, dereliquit. Sed et Siciliam et reliqua Italiae loca, quae non adierat, dereliquit. Sed et iterum memorati fratres, Childebertus ac Clotarius, a Gallia prodeuntes. Hispaniam intraverunt; quam graviter devastantes magnam auri copiam cum stola sancti martyris Vincen
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt et totã burgundim in suã potestatem redegerunt. Theo¬
dericus aũt memorati regis Clodonci filius maior cũ filio suo
clothario et filio Theodeberto thoringoꝵ fines ingredit. Et fuga¬
to hermenfrido: regnum eius redegit in suã potestatem. Clo¬
tharius uo inde rediens radeginidem Bertharii regis filiã hermẽ¬
fredi neptẽ secum adduxit et ea sibi legitimo matrimonio co¬
pulauit. Sed illa post tp̃rs modicuni relicto maritali thoro intra
pictauensem urbe uestem suscepit. uestem religiosa in qua ꝑle¬
ueraus cursum iutę laudabiliter consumauit. Porro memorati re¬
gis Theodorici filius nomine Theodebercus cum eẽt nules strenu¬
issimus adhuc pr̃e superstite italiã penetrauit. Et eã ab alpibus
usq ad maritimoꝵ confinia locoꝵ sibi tributaniã fecit. Et du in¬
de rediret ducem exercitus sui nomine bucellenũ ad ꝑuadendã

Expanded text:
fecerunt, et totam Burgundiam in suam potestatem redegerunt. Theofecerunt, et totam Burgundiam in suam potestatem redegerunt. Theodericus autem memorati Clodovei filius major cum fratre suo Clotario, et filio Theoberto Thuringorum fines ingreditur, et fugato Hermenfrido, regnum ejus in suam redegit potestatem. Clotarius vero inde rediens Radegundem Bertarii regis filiam, Hermenfridi neptem, secum abduxit, et eam sibi legitimo matrimonio copulavit. Sed illa post tempus modicum relicto maritali toro intra Pictavensem urbem vestem suscepit religiosam, in qua perseverans, cursum vitae laudabiliter consummavit. Porro memorati Theoderici filius, nomine Theodebertus, cum bellator strenuissimus esset, adhuc patre superstite Italiam penetravit, et eam ab Alpibus usque ad maritimorum confinia locorum sibi tributariam fecit. Et dum inde rediret, ducem exercitus sui nomine Bucellenum, ad pervadendam
Abbreviated transcription (Latin):
ram manens insulã corporeis oculis iudit in olla uulcani demer¬
gi ubi mare sicut cacab feruescit ab igne. Theoderico uo regi
Acalaricus nepos eius luccessit & Atalarico Teobaldus. hisde¬
Clodomarus uidelicet Childebertus atq Clotharius sibi iuice.
federati regni sui fines dilatari cupientes burguindie regnũ in¬
grediuntur Et Sigismundũ fratremq eius Gothinaruni prelio
igeressi sunt. Statimiq in ip̃o primo belli impetu Sigisiundus
a Clodomaro capit̾ et aurelianis ꝑduatur ibiq perimitur et in
puceum proicit᷑ non multo post tñ inde leuit. Et apud mona¬
sterium quod in loco agaurio sancto consteuxerie Mauritio et satis
cius honorifice sepelit̾. Denum quoq non niultis dich curri
cuilis euolutis: supranoĩati fratres burgundiã repetentes Gothina¬
rum Sigismundi germanũ iteꝵ adoriuntur. Sed in illa expe¬
itq clotharius Gothinarum apud augustidiniũ obsidentes inter¬

Expanded text:
rem manens insulam corporeis oculis vidit in ollam Vulcani demerrem manens insulam corporeis oculis vidit in ollam Vulcani demergi, ubi mare sicut cacabus fervescit ab igne. Theoderico vero regi Athalaricus nepos ejus successit, et Athalarico Theodoaldus. Clodomirus, Childebertus atque Clotarius, sibi invicem foederati, et regni sui fines dilatare cupientes, Burgundiae regnum ingrediuntur, et Sigismundum fratremque ejus Gotmarum praelio aggressi sunt. Statimque in ipso primo belli impetu Sigismundus a Clodomiro capitur, et Aurelianos perducitur, ibique perimitur, et in puteum projicitur. Non multo tamen post inde elevatur, et in monasterium, quod in loco Aguino sancto construxerat Mauritio, sociisque ejus honorifice sepelitur. Demum quoque non multis diebus transactis supra nominati fratres Burgundiam repetentes Gotmarum Sigismundi fratrem iterum adoriuntur. Sed in illa expeatque Clotarius Gotmarum apud Augustodunum obsidentes inter
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolim ꝑuenisset: et ibide uir dei honorifice ab imp¬
ratore. et ab omini fere populo ciusde urbis susceptus fuisset
mox in eoꝵ conspectu ad portã quace aurea uocitat᷑ roganti &¬
co lumen indulsie. Demum uo impetratis pro quib ierat ra¬
uenne remeauit. ubi sępe nonunatus tyrannus Theoderitus
zelo & inuidia qua audierat eũ ab Augusto & honorifice su¬
sceptum atq tractatum cm comitib eius tenuit et carceris is¬
flictione ꝑemt. Symachum quoq patritium interfeait. Sed&
Soctium consularẽ iurum sũmae prudentiae ꝗ dialecticani
arithineticam atq musicim suo sermone nobilitiuerat. et alios
libellos ellegantissime composuerat idem tyrannus exilio poena
damnauit: et in territorio mediolauensi iugulari fecit. hac tñ im¬
mane seueritatis impunitate Theoderitus nequaꝗͣ est gauisus
Nam non multo post horribili & inopinata morte pollutim pec¬
catis animã exaliuit. Quam etiuã quidam solitirius ipud lipe¬

Expanded text:
isset, et ibidem vir Dei honorifice ab imperatore, et ab omni fere ejusdem urbis populo susceptus fuisset, mox in eorum conspectu ad portam, quae Aurea vocitatur, roganti caeco lumen indulsit. Demum vero impetratis pro quibus ierat, Ravennam remeavit. Ubi saepe nominatus tyrannus Theodericus zelo et invidia, quod audieerat eum ab Augusto honorifice susceptum atque tractatum, cum comitibus ejus tenuit, et carceris afflictione peremit, Symmachum quoque patricium interfecit. Sed et Boetium consularem virum summae prudentiae, qui dialecticam arithmeticam, atque musicam suo sermone nobilitaverat, et alios libellos elegantissime composuerat, idem tyrannus exsilii poena damnavit, et in territorio Mediolanensi jugulari fecit. Hac tamen immanis saevitiae impunitate Theodericus nequaquam est gavisus. Nam non multo post horribili et inopinata morte pollutam peccatis animam exhalavit. Quam etiam quidam solitarius apud Lipa
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hec imperator. Tuum inꝗt opus ẽ et dotere & medicimi¬
na tempare meum ẽ oblata suscipe. Tune sanetus Ambrosus
Quoniam furori inꝗt tuum iudiciũ conimisisti et non ratio
protulie sñtiam. sed potius iracundia. scribe legẽ quie decreta
tentiam necis atq proscriptionis in litteris tñi scripta ꝑmanea
et indiciũ rationis expectes. Quibus tnsactis ira cessante rabo¬
Et siquide ratio ꝓbauerit miusta quie sunt ꝓlata disrumpet.
Si u̾o iusta firmabit. Porro dieꝵ numerus ad hec inuestigĩ¬
ri imperator aĩo libenti suscipiens. et optimã esse considenaus

Expanded text:
ator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc sanctus Ambrosius: Quoniam furori, inquit, tuum judicium commisisti, et non ratio protulit sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta tentia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis diebus, iraEt si quidem ratio probaverit injusta, quae sunt prolata dirumpet; si vero justa, firmabit. Dierum vero numerus ad haec examinanimperator animo libenti suscipiens, et optimam esse confidens,
Abbreviated transcription (Latin):
pauor. Nam continuo sese parua suoꝵ mauu fusa uictoꝵ
Theodosio hostilis ꝓstrauit exercitus. Eugeniusq captris
itq interfectus ẽ. Arbogastes uo sua sese manu ꝑculit.
Sicq hoꝵ duoꝵ sanguine bellum ciuile restrictũ est fatuit¬

Expanded text:
pavor. Nam continuo sese, parva suorum manu fusa, victori pavor. Nam continuo sese, parva suorum manu fusa, victori Theodosio hostilis prostravit exercitus, Eugeniusque captus atque interfectus est. Arbogastes vero sua sese manu percussit. Sicque horum duorum sanguine bellum civile restinctum est. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
modum quos in preciũ praesidu celestis appenderat lachey¬
marꝵ lacunas reliquit fidutialiter arma corripiut. So¬
lusq sciens se e̾c̾ non solũ signum crucis prelio dedit. ac se in
bellum etiã si nemo sequeret᷑ uictor ĩmisit futurus. Prima sa¬
lutis uia extitit arbitrio hostiliũ partium comes. Qui cum
ignarum imperatorẽ circumpositis excepisset insidus: conuer
sus ad reuerentiã praesentis Augusti: non solũ periculo libe¬
rauit. ueꝵ etiam instruxit auxilio. At ubi ad contigua mi¬
scendie pugnę spacia ꝑuentum est. magnus turbo uentoꝵ
mora hostiũ ruit. ferebanturq per aera spicula nr̃oꝵ atq ul¬
tra mensurã humani ictus per mane deportata. nusꝗͣ cadere
prius ꝙͣ impingerent sinebant᷑: et quę ipsi uehementer intor¬
serant excepta uentis impetu supinata retrorsũ. ipsos infeli.¬
ater configebant. Prospexit itaq sibi humanę conscientiae

Expanded text:
modum, quas in pretium praesidii coelestis appenderat, lacrymodum, quas in pretium praesidii coelestis appenderat, lacrymarum lacunas reliquit, fiducialiter arma corripuit, solus, sciens se esse non solum. Signo crucis signum praelio dedit, ac se in bellum, etiam si nemo sequeretur, victor futurus immisit. Prima salutis via exstitit Arbitrio, hostilium partium comes: qui cum ignarum imperatorem circumpsus ad reverentiam praesentis Augusti, eum non solum periculo liberavit, verum etiam instruxit auxilio. At ubi ad contigua miscendae pugnae spatia perventum est, magnus turbo ventorum in ora hostium irruit, ferebanturque per acrem spicula nostrorum, atque ultra mensuram humani ictus per inane deportata nusquam cadere, priusquam impingerent, sinebantur; et quae ipsi vehementer intorserant, excepta venti impetu supinata retrorsum, ipsos infeliciter configebant. Prospexit itaque sibi humanae conscientiae
Abbreviated transcription (Latin):
rannum mox imperatorẽ creare ausus ẽ. Legit itaq homines
cui titulũ imponeret imꝑatoris: ipse aucturus imperiũ. Moxq
contraxit undiq innumeras copias uel romanoꝵ praesidus
uel auxilus barbaroꝵ. alibi sibi potestate alibi ulo cognitione
heodosius igit magnus Gratiano imꝑatore defuncto in¬
Forro sicut dictũ est interfecto iuniore Ualentiniano Eugenus
et Argobastes instructas acies canipis expedierant et alpium
alta latera inciutabilesq transitus pręmissis calide insidus
occupauerant: et si nũo uel iurib impares sola tñ belli positione
uictores. At u̾o Theodosius in sumis alpibus constitutus exꝑs
cibi ac somini. sciens ꝙ destitutus sius. nestiensꝙ clausus alie¬
is donunum Christũ solus solum ꝗ possit omnia corpore hu¬
mi fusus mente cęlo fixus orabat. De hinc uͬo postꝗ̃ insoni¬
nem nocte precum continuatione transegit: et testes prope

Expanded text:
tyrannum mox imperatorem creare ausus est. Legit itaque hominem, tyrannum mox imperatorem creare ausus est. Legit itaque hominem, cui cingulum imperatoris imponeret ipse aucturus imperium. Moxquecontraxit innumeras copias vel Romanorum praesidiis vel auxiliis barbarorum alibi sibi potestate, alibi vero cognatione heodosius igitur Magnus, Gratiano imperatore defuncto, imPorro, sicut dictum est, interfecto juniore Valentiniano, Eugenius et Arbogastes instructas acies campis expedierant, et Alpium alta latera, imperviosque transitus praemissis callide insidiis occupaverant, etsi numero vel viribus impares, sola tamen belli positione victores. At vero Theodosius in summis Alpibus constitutus, expers somni ac cibi, sciens quod destitutus a suis, nesciens quod clausus alienis, Dominum Christum solus solum qui possit omnia, corpore humi fusus, mente coelo fixus orabat. Deinde autem postquam insomnem noctem precum conti
Abbreviated transcription (Latin):
tator insederit. et eius comes Andrigitus sumnã belli ad nu¬
nitribat. Qui cũ largissimis nulitũ copus et precellenti consi¬
nuali expeditione inciutum hoste preuenire et obruere pa
noꝵ gentibus trbuta ac stipendia magno terrore nõis exigẽ
tem sine dolo & sine controuersia clausit & cepit & occidib.¬
Tunc ualentinianus recepta italia potitus ẽ imperio. An¬
dragitus uo comes Maximi nece comꝑta: praccipitem sese
e naui in undas dedit et suffocatus ẽ. Sicq theodosius incr¬
entam uictoriã deo procurante suscepit. Igitur ualentinianus¬
iunior iegnio restitutus extincto Maxmio eiusq filio uictore
quem imꝑatorem gallis Maximus reliquerit: ipse in galliam
transut ubi cũ tranquillam rẽ in pace ageret publicã apud uien¬
nam dolo Argobastis comitis sui ut ferunt transgulatus atq
ut uoluntariã sibi consciuisse mortẽ putaretur laqueo suspenus
est. Mortuo igit ualentiniano Augusto. Argobastis Eugenumm

Expanded text:
tator insederat. Andragathius comes eius summam belli administrabat: qui cum largissimis militum copiis ipnauali expeditione incautum hostem praeuenire et obruere par gentibus ttem, sine dolo et sine controversia clausit, cepit, occidit. Valentinianus, recepta Italia, potitus imperio est. Andragatius comes, cognita Maximi nece, praecipitem sese e navi in undas dedit, ac suffocatus est. Theodosius incruentam victoriam Deo procurante suscepit. Ecce reiunior regno restitutus extincto Maximo eiusque filio Victore, quem imperatorem Gallis Maximus reliquerat, ipse in Galliam transiit: ubi cum tranquilla republica in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis comitis sui, ut ferunt, strangulatus atque, ut uoluntariam sibi consciuisse mortem putaretur, laqueo suspensus est. Mortuo igitur Valentiniano Augusto, Arbogastes Eugenium
Abbreviated transcription (Latin):
cta dixisse sufficiat eccł̃ia. Amodo uo inseram operi inchoato.
quacda capitula de gestis francoꝵ locis oportunis. Non t. fas
est pręterire penitus tante gentis uirtutẽ: quae galloꝵ gente
asperam. audacem bellicosa et cunctis regnis terribile ipsisq

Expanded text:
cta dixisse sufficiat Ecclesia. Amodo vero inseram operi inchoato cta dixisse sufficiat Ecclesia. Amodo vero inseram operi inchoato quaedam capitula de gestis Francorum locis oportunis . Non enim fas est preterire penitus tantae gentis virtutem, quae Gallorum gentem asperam, audacem, bellicos
Abbreviated transcription (Latin):
ee haereticoꝵ dolos pessundarent. et lacrę fidei lineã uberiori
facundia laborarent. Quoꝵ profecto meritũ a martyri digni¬
tite non degn̾at. Nani ide labor ꝓ fide certantib eos martirio
aequiperat. Et ꝗa nihil ẽ ueritate ualidius. ita omnẽ hacreticã¬
prauitatem fides catholica praefacoꝵ labore uroꝵ coneriuit. si¬
cut dudu anciquoꝵ philosophoꝵ ambiguas opiniones lancdoꝵ
pitriardae atq prophetaꝵ auctoritate quassant. Et quẽ idmo¬
dum ille foclix augeloꝵ exercitus qui post diaboli lapsu in qe¬
lis remansit deo secundũ sibi ditũ ordinem dignitatum famiula¬
tur & seriuuie: et ad nutũ eius angeloꝵ multitudinem archan¬
Nloꝵ obedientia regit: ita & nunc eccłia secundum sibi ditos
gradus ordinis & disciplinae ipsi deo ꝓ humana possibilitate fide¬
liter interra ministrat. Ueꝵ quos illa non colligit. hos ꝓtecto
duibolus ad interitũ secum rapit. Et hȩc priesenti prologo de san¬

Expanded text:
iori facundia roborarent. Quorum profecto meritum a martirii dignitate non degenerat. Nam idem labor pro fide certantibus eos martiribus equiparat. Et quia nichil est veritate validius ita omnem pravitatem fides catholica prefatorum labore virorum contrivit, sicut dudum antiquorum philosophorum ambiguas opiniones sanctorum patriarcharum atque prophetarum auctoritate quassavit. Et quemadmodum ille felix angelorum exercitus, qui post diaboli lapsum in coelis remansit, Deo secundum sibi datum ordinem dignitatum famulatur et servit et ad nutum ejus angelorum multitudinem archangelorum obedientia regit, ita et nunc Ecclesia secundum sibi datos gradus ordinis et disciplinae ipsi Deo pro humana possibilitate fideliter in terra ministrat. Verum quos illa non colligit, hos profecto diabolus ad interitum secum rapit. Et hec presenti prologo de san
Abbreviated transcription (Latin):
interrogauie ubi audissent ẽẽ Athinasiun. Cumq illi respondis¬
sent uidisse se eũ non longe euntẽ tota celeritate ꝑtransiens pro¬
peribat in uanũ festinans caꝑe quem añ oculos suos uidit ec
capere non potuit Ille u̾o dei uirtute niunitus alexandriani
redut ibiq tuto latebras donec ꝑsequutio cessiret exegit. Nis

Expanded text:
interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit
Abbreviated transcription (Latin):
potitus. imꝑauit annis quattuor. hic sacerdos helyo¬
gili templi nulla sui nisi stuproꝵ et flagitioꝵ totiusq obsce¬
nitatis infamem memoriã dereliquit hic etiã tumultu.
mulitari romȩ exorto cum matre ꝑemptus est.¬
imꝑatoris mater Mamea chiistiana. Origenem pręsbite

Expanded text:
adeptus tenuit annis quattuor. hic sacerdos Heliogabali templi nullam sui nisi stuprorum flagitiorum totiusque obscenitatis infamem satis memoriam reliquit. tumultu autem militari jus mater Mammea Christiana Origenem audire
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Promittebat etiã imperatoris aĩcicias. et multa bñficia
popter hec a plurims offerenda. Ueꝵ ille uir sanctissimus
ait. adolescentibus hec uerba congruere. Ili inꝗt et illoꝵ si¬
nules talia ꝓmissa respiciunt. Nani ꝗ diunis saginant eloꝗis
sed ꝓhis si contingat etiã omnes mortis sp̃es amplectunt᷑¬
Basilius aic hanc stultiã semper hr̃e exopto. Quem cu
cerdi iuberet ut ꝗd deberet facere cogitaret. sententiamq
enam cras ipse regredior dũ modo sententiam tu non ꝑmũ¬
tes sed utere minis tius. Post hȩc autem uerba praefectus im

Expanded text:
t etiam imperatorias amicitias, multaque beneficia, propter haec plurimis offerenda. Verum ille vir sacratissimus ait adolescentibus haec verba congruere: Illi, inquit, et illorum similes talia promissa respiciunt. Nam qui divinis saginantur eloquiis sed pro his, si contingat, etiam omnes mortis species amplectuntuBasilius ait: Hanc stultitiam semper habere exoro. Quem dum egredi tunc juberet, ut quid deberet facere cogitaret, sententiamque etiam cras ipse regredior, dummodo tu sententiam non permutes: sed utere minis tuis. Post haec verba praefectus occ
Abbreviated transcription (Latin):
Ratianus ualentiniani filius ualente defuncto im¬
peruut cum fr̃e suo uiniore ualentiniano annis sex
nte fuit uir fide catholicus et modestus & ad modum lutera¬
tus parcus quoq cibi ac uini et libidinis iuctor Sed cũ ecoi¬
atum suũ negligeret. et rommis militib paucos ex alinis
quos auro sibi deuuxerat anteferret in aphae pirtibus si mus
quidani excitatis circa se mauroꝵ gentibus pur pura sumpse
et aphricã et mauritamã deuastare coepit. Ciesar augistan
padam declit. Quod audiens Gritimus uguistus et con¬
silerins asflietõ et d solitũ rei publige staciom accersiut ab
hisinia ⁊ heodosiũ uirum morib et etate matntumi at ni¬

Expanded text:
filius, Valente defuncto imperavit cum fratre suo juniore Valentiniano annis sex. Iste fuit vir catholicus, et modestus, et admodum litteratus, parcus quoque cibi, et libidinis victor. Sed cum exercitum suum negligeret, et Romanis militibus paucos ex Alanis, quos auro sibi devinxerat, anteferret, in Africae partibus Firmus quidam excitatis erga se Maurorum gentibus purpuram sumpsit, et Africam et Mauritaniam devastare coepit. Caesaraugustam praedam dedit. Quod audiens Gratianus Augustus, et considerans afflictum et desolatum reipublicae statum, accersivit ab Hispania Theodosium virum morib
Abbreviated transcription (Latin):
licam minine ꝓhibebant. Ambrosius u̾o cum orthodoxis qui¬
intra ecclesiã tenebantur inclusi. ieiunus continiusq uigilis
deo uacabat. Qua occasione uigilię hymni & antyphe in ecdu
mediolanensi primũ celebrari cdeꝑunt. Cuius celebritatis consue¬
tudo inde ꝑ omnes ꝓuntias emanauit sed du hacc initalia
geruntur. Ualens deo odibilis imꝑator in orientis partib crudeli
furens sęuitia: legen dedit ut monachi militarent et nolentes
iussit interfici. Qua perstrepente ꝑsecutione multa sanctoꝵ
mina monachoꝵ ela pro Christi noĩe referuntur. Sanctus etia

Expanded text:
licam minime intra Ecclesiam tenebantur inclusi, jejuniis et continuis vigiliis Deo vacabat. Qua occasione vigiliae, hymni et antiphonae in Ecclesia Mediolanensi primum coeperunt celebrari, cujus celebritatis consuetudo inde per omnes provincias emanavit. Sed dum haec in Italia geruntur, Valens, Deo odibilis imperator in Orientis partibus crudeli praecepit edicto, ut monachi militarent, et nolentes jussit interfici. Qua persecutione furente, multa sanctorum agmina monachorum pro Christo caesa referuntur. Et cum pene
Abbreviated transcription (Latin):
adeo contriuit. ut meotidas paludes eos expetere compellerets.
cos nuirsus illuc insecutus dũ situ et difficultate locoꝵ impediretio
troianos ꝗ sicambriã. habitabant sibi in auxiliũ euocauit. Qub
etiam tributa si ei auxiliarent decennio indulsit. Qua ꝓmissicne
mimati: cum eẽnt ignari locoꝵ cos facile ꝓturb auerinit a palude
Tunc Augustus coꝵ uirtutem adnuratus. cos a ferocitate frauos

Expanded text:
adeo contrivit, ut eam Meotidas paludes expetere compelleret. Sed rursus eos illuc insecutus, dum situ et difficultate locorum impediretur, Trojanos, qui Sicambriam inhabitabant, sibi in auxilium evocavit. Quibus decennio tributa, si auxiliarentur, indulsit. Qua promissione animati, cum essent locorum gnari, eos facile a paludadeo contrivit, ut eam Meotidas paludes expetere compelleret. Sed rursus eos illuc insecutus, dum situ et difficultate locorum impediretur,
Abbreviated transcription (Latin):
itaq Ualens prefectum suum praccipiens illi ut aue flecteret
Basilium quatinus dogmati cõicaret Fudoxii: aue hoc facere
nolens urbe pelleret᷑. Audiens .n. gloriam tanti uiri noluit ei
per se prius certamen inferre ne dũ Basilius fortiter eius ia¬
cula deuitaret. fieret &teris clarior imago uirtutis. Sed huius
machiuamenta uelut tela araneę facta sunt apud Basiliu¬
qui uelut quȩdam turris firmissima niutum fidei indecli¬
nabilem conseruabat. Tunc prȩfectus caesatean ueniens euo¬
cuuc magnũ Basilium et honorauit illũ et mansuetis apud

Expanded text:
itque praefectum, praecipiens, ut aut flecteret Basilium, quatenus dogmati communicaret Eudoxii, aut hoc facere nolens expelleretur. Audiens enim gloriam tanti viri, noluit ei prius inferre certamen: ne dum Basilius fortiter ejus jacula devitaret, fieret caeteris clarior imago virtutis. Hujus machinamenta, velut tela araneae facta sunt; su velut quaedam turres murum fidei indeclinabilem servaverunt. Porro praefectus Caesaream veniens, et evocans magnum Basilium, honoravit, et mansuetis apud
Abbreviated transcription (Latin):
euocans episcopos imꝑator huius modi uerba apud eos locutis
Et Nostis aꝑte uiri eruditi diuinis eloquus qualens oporte it
esse pontificẽ. et ꝗa non decet eũ uerbo solu sed etiã conuer¬
satione gubernare subiectos. et totius semet ip̃m inutatore
untutis ostendere testeniq doctrinae conuersationem bonã
gubernanius imperiũ sincere ña capita sũmitamus et eusꝰ
monita dum tanꝗͣ homines deliquerimꝰ necessario ueluti cũ
uitatis tumultus faciebane. alui hunc atq alii illũ ordinari

Expanded text:
ocans episcopos, hujusmodi verba apud eos locutus est: Nostis aperte, eruditi quippe divinis eloquiis, qualem oporteat esse pontificem, quia non decet eum verbo solum, sed etiam conversatione gubernare subjectos, et totius se imitatorem virtutis ostendere, testemque doctrinae conversationem bonam gubernamus imperium, sincere capita nostra submittamus, et ejus monita, dum tanquam homines deliquerimus, necessario veluti curas, ut assolet, tumultus faciebant, alii hunc, alii illum ordinari
Abbreviated transcription (Latin):
Ualens secundo baptizatus ẽ ab Eudoxio arrianoꝵ episcopo ꝗ¬
tunc constantino politane gubernacula tenere uidebat᷑ ecclesue
non regens: sed sua potius mergens nauĩ. Qui in ip̃o baptisma¬
tis tp̃ore iureiurando miserrimum obligauit ualentẽ ut in im
pietate ꝑmaneret: et undiq contraria sapientes expelleret. Sic
igitur ille doctrinã apostolicã derelinquens. contrarias partes
gnani inlectationẽ diu texit: nec uolinitati potestatẽ ad misciue
quo adhuc uiuentis fr̃is auctoritite comp̃ssus est. Contemplaba¬
tur a. de eo ꝗͣtani ium in ulciscendã fidem fidelis imꝑator pos¬
set exercere: qui tantã constantiam ꝓ retinenda quondam mi¬

Expanded text:
us et secundo baptizatus est ab Eudoxio episcopo Ariano, qui Constantinopolitanae urbis tabernacula tenere videbatunon regens, sed suam potius mergens navem. Tunc ergo in ipso baptismatis tempore, jurejurando miserrimum obligavit, ut et in impietate dogmatis permaneret, et undique contraria sapientes expelleret. Sic igitur ille doctrinam apostolicam derelinquens, contrarias partes gnam insectationem diu texit nec uoluntati potestatem admiscuit, quoad uiuentis fratris auctoritate conpressus est. contemplabatur enim de eo, quantam uim in ulciscenda fide imperator posset exerere, qui tantam constantiam pro retinenda quondam mi
Abbreviated transcription (Latin):
pespceret. pepigit focdus cũ Sapore persaꝵ rege. et nisibin ep̃¬
pdum partemq superioris mesopotanuę ei concessic. Moxq per¬
li rex forun uenaliũ illi in deserto pręparui fecit Et ita Io¬
nũnus de medio hostiũ romanum illesũ eduxit exercitũ. ueꝵ
um ad illiricũ per galitiã remearet in quodda cubiculum no¬
un sese recopit ubi calore puraꝵ et intore panctũ nuꝑ talce
illitoꝵ praegrauatus & suffocatus octauo deniũ mense ꝗ̃ impe¬
rare coeꝑat uitã finiuit: et tã pia taniq lacta principia mors im¬
uatiꝑa corupit.

Expanded text:
perium. Pepigitque foedus cum Sapore rege Persarum, et Nisibim oppidum, partemque superioris Mesopotamiae ei concessit. Moxque Persarum rex forum venalium rerum illi in deserto praeparari fecit. Et ita Jovinianus de medio hostium Romanum exercitum eduxit illaesum. Verum cum ad Illyricum per Galatiam remearet, in quoddam cubiculum novum sese recepit, ubi calore prunarum, et nidore parietum nuper calce illitorum praegravatus et suffocatus, octavo mense imperii sui vitam finivit. Et tam pia atque tam laeta principia mors immatura corrupit.
Abbreviated transcription (Latin):
munis dñi templun: Quibus calcabis pedib sauctum pi
iumentum: Quoniodo manus extendes de quib adhuc sin¬
guis stillat iniustus eomodo hiuiusmõi manibus susc¬
pies sauctũ domini corpus: Qua presumptione ore tuo pau¬
lum sanguinis eius pretiosum ꝑcipies. duni furore tuoꝵ sermo¬

Expanded text:
ni templum? Quibus palpabis pedibus sanctum illius pavimentum? Quomodo manus extendes, de quibus adhuc sanguis stillat injustus? Quomodo hujusmodi manibus suscipies sanctum Domini corpus? Qua praesumptione ore tuo poculum sanguinis pretiosi percipies, dum furore verbo
Abbreviated transcription (Latin):
T nobilis: et illo tp̃re nullenarius quo iulianus ellectionẽ nui¬
litibus suis lege ꝓposuit. ut aue sacrificarent: aut milicie cede¬
popter belli necessitatẽ inter iuros militares habebat. Qui cũ
dixit non se uelle paganis hominib imperare. cum ip̃e Christia¬
nus existeret. Cum̃q uox omniũ ei cõmuniter proclanusset
ducentium se quoq christimos eẽ suscepit imperiũ. Factus igi¬
tur imꝑator cogitabat louiãnus de cõi salute. et quom̃o posst

Expanded text:
et nobilis, et illo tempore Millenarius, quo Julianus electionem militibus lege proposuit, ut aut sacrificarent, aut militia cedeopter belli necessitatem inter viros militares habebat, qui cum dixit non se nus existeret. Cumque vox omnium communiter proclamasset dicentium se quoque esse Christianos, suscepit imperium. Cogitabat itaque Jovianus de communi salute, et quomodo posset
Abbreviated transcription (Latin):
excitauit. Quod audiens pius princeps Constantinus coa¬
dunari fecie saucto synodum apud niceã bythiniae urbe
anno incarnationis duanę tricesimo decimosexto conuene¬
runtq ibi trecentum & decem de octo epilcopi. In qua lyno¬
do definitũ est filium patre consubstantrale quod grecę

Expanded text:
erat. Quod audiens Constantinus coadunari fecit synodum apud Nicoeam Bythiniae urbem anno Incarnationis Dominicae trecentesimo decimo sexto, conveneruntque eo trecenti decem novem episcopi. In qua synodo definitum est Filium Patri esse consubstantialem, et
Abbreviated transcription (Latin):
tc impudenter lanctũ baptisma diluens sanguine sacrificioꝵ
cuncta faciebae. quibus demones placari suescune. Reserait et̃
templa gentiluĩ. et factus ẽ christianoꝵ caeteris persequutorib
calidior persequutor. Nam non iu neq tornentis. sed premiis¬
e honorib blanditus & persuasionibus maiorẽ pene popuili
pirtem quam sibi pulsaret atrociter expugnuuut. Miitię qppe
cingulum et procurationẽ prouintiaꝵ. ec officiũ uirisdicendi
chuistianis non debere cõnuti dicebat ut pote quib lex propnia
gladio uti uetuisset. unde muilitib postmodum publico precepit
odito ue aut sacrificirent: aut nulitię cederent Ueꝵ quida
dei deserere maluerunt. Per idez tempus ualentinianus qui postra

Expanded text:
aptisma diluens sanguine sacrificiorum, cuncta faciebat quibus placari daemones solent. Reseravit enim templa gentilium, et factus est Christianorum caeteris persecutoribus callidior persecutor. Nam non vi neque tormentis, sed praemiis, honoribus, blanditiis, et persuasionibus majorem pene populi partem, quam si pulsaret atrociter, expugnavit: militiae quippe cingulum, et procurationem provinciarum, et officium jurisdicendi Christianis non debere committi dicebat, utpote quibus lex propria gladio uti vetuisset. Unde militibus publico postmodum praecepit edicto, ut aut sacrificarent, aut militiae cedDei deserere maluerunt. Peridem tempus Valentinianus, qui postea
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. uhi etiã quidim aderat nõĩe Demosthenes super imꝑiaes
epulas constitutus. Quidu doctorem Basiliũ culparet. barbanis¬
mum fecit. Tunc sanctus Basilius subridens uidimus ait sine
litteris Demoschenẽ. Cum aũe ille contra minaret. sanctus ait da¬
silius. Tuum ẽ de pulmentirus cogitire non diuina dogmata d¬
coquere. Post hec uo ita dilexit unum dei Basiliũ imperator. ut d¬

Expanded text:
audivit. Ubi tunc aderat quidam nomine Demosthenes, super imperiales audivit. Ubi tunc aderat quidam nomine Demosthenes, super imperiales epulas constitutus, qui dum doctorem mundi culparet, barbarismum fecit. Tunc sanctus Basilius subridens: Vidimus, inquit, sine litteris Demosthenem. Cum vero potius ille minaretur, sanctus ait Basilius: Tuum est de pulmentariis cogitare, non dogmata divina decoquere. Post haec imperator ita dilexit virum, u