comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ouuni Salubre consilu in die lonoꝵ nõ ĩmemor sis malorũ. me¬
morare noissnna tua et ĩet̾rium nõ peccabis. De incinitate mortis.
Emper ustimus dies pimus et iuiꝙͣ primus dies ustimius
tum ẽ eium in ecc᷑. menior esto qr iors non tardat tempus p̾terit
et mors appiquat. in pͦs. mille auri añ oculos morͣtis situt dies
hest̾na que preterut semꝑ eui futura nascunt᷑ semp pucia mioriut
et ꝯuicqmt ẽ pteritũ totum ẽ mortuũ. morimͣ ergo seraꝑ dum ui¬
inmo et tunc tm̃ desimuius mori cum desiuiuus biuere: Melius
uens. Salon. laucaui magis mortuos ꝙͣ buiẽtes et utroq felicio¬
rem ui dicaui qui necdum natus e uita uelocit᷑ fugit et retineri
Empus quod quieti concessum ẽ nõ cõcedit᷑ eẽ quietũ nam
terrent sompma isiones pturbant et licet non fiat ĩueri¬
tate tristia uel terribilia. seu laboriosa que sompinat sompniates
quod suꝑ ħ dicit Elyaphart themauites. Iob. In horrore iuisiouis

Expanded text:
memor sis malorum». «Memorare novissima tua et in eternum non peccabis». XXIII De vicinitate mortis. 1 Semper ultimus dies primus et nunquam primus dies ultimus rtum est enim: «Memor esto, quia mors non tardat». Tempus preterit, et mors appropinquat. Mille anni ante oculos morientis sicut dies hesterna, que preteriit. Semper enim futura nascuntur, semper presentia moriuntur et quidquid est preteritum totum est mortuum. Morimur ergo semper dum vivimus, et tununde Salomon: « Laudavi magis mortuos quam viventes, et utroque feliciorem judicavi, qui necdum natus est . » Vita velociter fugit, et retineri re somniorum. Tempus quod quieti concessum est, non conceditur esse quietum: nam terrent somnia, visiones conturbant. Et licet non sint in veritate tristia, vel terribilia, seu laboriosa, quae somniant somniantes, az Themanites: «In horrore visionis
Abbreviated transcription (Latin):
paratos senserant temonstraret quib issa partẽ obcimã uob reẜua
ru et otruo membra que suꝑerant deterit infaritis at illos repente
iugeus horror ĩuasit/ et ĩmanis quasi aĩairiguere uor ẽ faucibus
intclusa illa fero truci uultu et ip̃is iam pdonib truculencior meus¬
ẽ iquit partus meus est filius ⁊ meũ facinus Edite uam ego por
cometi que genui. Nolice uos effici aut ur̃e. religiosiores aut feĩa
mossiores ꝙ si uos pietas uincit et meos execraiu tibos ego que iã
talib pasta sum ego hus iterũ pascar posth illi territi trementebq
discedũt qui huc solum ex omib facultatib cibum umẜe mri reliuqut¬
experte a peria qui se nouit miuue a culpa qui stat uideat ue¬
cadat nam sepe dampnat᷑ Innoces et nocens absoluit᷑ puis pumu¬
tur et impiuis hononit᷑ ihus crutifigit᷑ et barrabas libatur hodie
bir quietus intilis uir religiosus upocrita uir sumplex faturis re¬

Expanded text:
paratos senserant, demonstraret. Tunc illa: «Partem vobis optimaparatos senserant, demonstraret. Tunc illa: «Partem vobis optimauerant membra retexit infantis. At illos repente ingens horror invasit et immanis quamvis animi diriguere, vox est faucibus interclusa. Illa vero truci vultu et ipsis iam predonibus truculentior: «Meus, inquit, est partus, meus est filius, meum est facinus. Edite, nam ego prior comedi, que genui, nolite vos effici aut matre religiosiores aut femina molliores. Quod si vos pietas vincit et meos exsecramini cibos, ego, que iam talibus pasta sum, ego hiis iterum pascar». Post hec illi territi trementesque discedunt, qui hunc solum ex omnibus facultatibus cibum misere matri reliqui se novit immunem a culpa. Qui stat, videat necadat. Nam sepe dampnatur innocens et nocens absolvitur, pius punitur et impius honoratur, Iesus crucifigitur et Barrabas liberatur. Hodie vir quietus inutilis, vir religiosus ypocrita, vir simplex fatuus re
Abbreviated transcription (Latin):
et qui at captiuitate ad captiuitate crudese uidicui ĩ mane supplicui
triste spectacłim dant᷑ ĩ estam uolatilib celi bestus t̾rre piscib ma¬
ca obsidione describit mulier quedam facultatib et genere nobil
cum cet̾a multitirõine que cõfluxat ierosolimis cõem cum omib
obsidionis casum fr̾ebat hiꝰ reliquias facultates quas de domo in
urbem ꝯuex̾at tyranni penitꝰ ĩnaserũt. Si quid uero reliquiaꝵ et
magnis opib fuerat quib bictũ cottõiaru ptemue deduceret irru¬
set quesitum ud abalus quereret nec iam risq fieret copia requirea¬
fomes aũt dum uisterib insisceret ac medull et at furore la famis
iedia purgeret pessinis usa confilus ꝯtra ip̃a ia armat᷑ iã nat᷑e
Erat eĩ ei sub uberib paruulus filius quem aute oculos feres. infe¬
lrx  inquit iurio infelicior fili in bello fame ac directõne predonur
carius odore ꝯcepto mortem miuãtur iusi cibos sine mora quos

Expanded text:
mane supplicium, triste spectaculum: dantur in escam volatilibus coeli, bestiis terrae et piscibus maca obsidione describit. Mulier quaedam facultatibus et genere nobilis cum caetera multitudine quae confluxerat Hierosolymam communem cum omnibus obsidionis casum ferebat. Hujus reliquas facultates, quas de domo in urbem convexerat, tyranni penitus invaserunt. Si quid vero relictum ex magnis opibus fuerat, quo victum quotidianum pertenuem duceret, irruset quaesitum, id ab aliis quaereretur, nec jam usqfames autem dira visceribus insisteret ac medullis, et ad furorem iam famis inedia perurgeret, pessimis usa consiliis, contra ipsa iam armatur iura nature. Erat enim ei sub uberibus parvulus filius, quem ante oculos ferens: «Infelicis, inquit, matris, o infelicior fili, in bello, fame ac direptione predonum ccarnis odore concepto mortem minantur, nisi sine mora cibos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ et mossit᷑ natura namq paupẽ ad̾d̾utit ĩ mũtũ natrmm pau¬
perem redutit a mũto nudum eiuĩ terra suscipit/ et midum deera fus¬
cipiet Cupidus aũt cupit carat ficri d̾iues in nurco destruam inquit
horrea mea et maiora hoꝵ faciam et ilsuc dogregabo onña que nata
funt michi et omñia bona mea. ⁊̃ p Sostulte hac nocte demones¬
exactores repetent aĩam tuam a te que aũt parasti cuiꝰ erũt. ĩ pͦs.¬
Thesaurizas ⁊ ignoras cui congregabis ea dorimerũt sompnu suum
et rachil ĩuẽiunt om̃s biri duuciaꝵ ĩ manib sus. Iob. dines cum
dorunerit uich memet. ⁊̃ pͦs. Ne trurris gͣ cum diues fc̃us fu̾it¬

Expanded text:
titur et molitur. Natura enim pauperem adducit in mundum, natura pauperem reducit a mundo; nudum namque eum terra suscepit, nudum etiam suscipiet; cupidus autem cupit et curat fieri dives in mundo. « Destruam, inquit, horrea mesunt michi et omnia bona mea». Sed: «O stulte, hac nocte repetent animam tuam a te, que autem parasti cuius erunt?». «Thesaurizas, et ignoras cui congregabis ea». «Dormierunt sompnum suum et nichil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis». «Dives cum dormierit
Abbreviated transcription (Latin):
Iur ad ogregandum quis instet cum scare nõ possit ille qui
congregat. Iob nam quasi fłos egreditur et conterit᷑ et fugit
befut umbra et nũꝙͣ in eodem statu pmanet. Cur multa desideret
cum pauca susficiant habentes inquit uictum et bescitum hus cõ¬
terrpti sitis cur nrcessaria cum inulta sollicitudine querat cũ ip̃a
fine magna difficultate se offerant audi quid suꝑ hoc ueritas ditat.¬
ĩ enãglia iolite sollititi ẽẽ dicentes quid mandutabimꝰ aut quid bi

Expanded text:
Cur ad congregandum quis instet, cum stare non possit ille qui congregat? Nam «quasi flos egreditur et conteritur et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet». Cur multa desideret cum pauca sufficiant? «Habentes, inquit, victum et vestitum, his contenti sitis». Cur necessaria cum multa sollicitudine querat, cum ipsa sine magna difficultate se offerant? 2 Audi quid super hoc veritas dicat: «Nolite solliciti esse dicentes: ‘Quid manducabimus a
Abbreviated transcription (Latin):
eiñ om masoru ẽ cupiditas hec sacrisegia ꝯunttit et furta rapinas
excet et pretãs bessa gerit et honicid̾ia symomate bendit et eiuit
nqͣ petit et accipit ĩuste negociatur et fenerat᷑ instat dolis ⁊ imi¬
scqͥntur retributones pripillo non uidicant Causa uidue nõ in¬
gred̾itur ad eos nõ ip̃i ꝑcediuit retubutones quia no uiditat auiore
nõ uditant a quo nich laugitur uel puctitur uel sperat᷑. ysaias
Opriucipes infideles socu furum quicũq diligitis muna sequum̃ ret¬
butones nuꝙͣ excutietis manũ a nuinere insi prius excludatis cu¬
piditatem a pectorẽ Re sob dicit ppha. E ech. Principes eius qͣiͣ lupi
inpientes predam et auare sertances lucra Principes eius i niuinab¬
iudicabant et sacerdotes eius inm̾cede docebant et ꝓphe eius in

Expanded text:
I Tim. VI, » haec sacrilegia committit et furta, rapinas exercet et praedas, bella gerit et homicidia: Simoniace vendit et emit, inique petit et recipit: injuste negotiatur et feneratur; instat dolis et immisequuntur retributiones, pupillo non iudicant, causa vidue non ingreditur ad eos». Non ipsi precedunt retributiones, quia non iudicant amore non iudicant, a quo nichil largitur aut promittitur aut speratur. 2 O principes infideles, socii furum quicumque diligitis munera, sequimini retributiones! Nunquam excutietis manum a munere nisi prius excludatis cupiditatem a pectore. De vobis dicit propheta: «Principes eius quasi lupi rapientes predam, et avare sectantes lucra». «Principes eius in muneriudicabant et sacerdotes eius in mercede docebant et prophete eius in
Abbreviated transcription (Latin):
bero dicatis tu sta illic aut sede substabello pediun meoꝵ ymo iu¬
dicatis apud uõstet ip̃os et facti estis iuidices cogitatõnũ mniquaꝵ¬
Ierem. De bob̾ eium et contra ẜos dicit ꝓpha magnnficati siit dilata

Expanded text:
vero dicatis: ‘Tu sta illic, aut sede sub scabello pedum meorum’; nonne iuvero dicatis: ‘Tu sta illic, aut sede sub scabello pedum meorum’; nonne iudicatis apud vosmetipsos et facti estis iudices cogitationum iniquarum?». De vobis enim et contra vos dicit propheta: «Magnificati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
licet ħ libeat s ut liceat qd libet nũꝙͣ in bob est ita simpbr oculus
ut totum corpus sit lucidum s aliquid semp adiuiscetis ferrẽti
diuitu cam cum magua iustancia ꝑmonetis. Inillis rigorem oñ¬
ditis cum istis ee maufuetudirie dispersatis illos cũ aifficultate
respicitis istos cum fauore trattatis illos negligent curditis istos
subtilit̾ ascultatis clamat paup et nullus exaudit loquit᷑ diues ⁊
omis applandit ĩecc᷑. diues locutꝰ ẽ et om̃s tacuerũt paup locutꝰ
mat bim paciecis et nullus exaudit uocifent᷑ et nõ ẽ qui iudicet
si forte parpum cãm suscipitis illos reuisse fouetis cum aũt di¬
uitu tam assuunt illos ꝑtinatit aduiuatis paupes despicitis diui¬
tes honoratis. istis reuent̾ assurgitis illos despitabli ꝯcultatis.
ueste alba candida introierit et paup in sordido hitu ⁊ intendatis
icum qui inductꝰ ẽ ueste p̃clara et dixeritis ei tu sede hic bñ paupi

Expanded text:
licet hoc libeat, sed ut liceat hoc quod libet. Nunquam in vobis ita simplex est oculus, ut totum corpus sit lucidum, sed aliquid semper admiscetis fermenti, divitum causam cum instantia promovetis: in illis rigorem ostenditis, cum istis ex mansuetudine dispensatis; illos cum difficultate respicitis, istos cum favore tractatis; illos negligenter auditis, istos subtiliter abscultatis. Clamat pauper et nullus exaudit, loquitur dives et omnis applaudit. «Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et mat vim patiens et nullus exaudit, vociferatur et non est qui iudicet. 3 Si forte pauperum causam suscipitis, illos remisse fovetis; cum autem divitum causam assumitis, illos pertinaciter adiuvatis. Pauperes despicitis, divites honoratis; istis reverenter assurgitis, illos despicabiliter conculceum in veste candida, introierit et pauper in sordido habitu, et intendatis in eum qui indutus est veste preclara et dixeritis ei: ‘Tu sede hic bene’; pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
si affłuant nolite cor aponere: nos aũt omĩa possidentes qͣi nich habe¬
tes scd̾m .iͦ. poͣ. ĩ pͦs. diuites eguerũt et esurierũt facilius eiũ ĩuenies
qui disigat diu̾icias et nõ habeat ꝙͣ qui habeas diuicias et nõ disigat᷑
quia sicut dificile ẽ ẽẽ ngne et no ardere ita difficile possidere diui¬
cias nec auiare: audi ppħam. ierem.annõre usq ad maiorẽ ot̃s ꝓphe
auaricie student et a ppha usq ad sacerdotem crncti fatiũt dolum.

Expanded text:
ssidentes quasi nichil habentes, secundum illud psalmiste: «Divites eguerunt et esurierunt». 2 Facilius enim invenies qui diligat divitias et non habeat quam qui habeat et non diligat, quia sicut difficile est esse in igne et non ardere, ita difficilius est possidere divitias et non amare. Audi prophetam: «A minore usque ad maiorem omnes avaritie s
Abbreviated transcription (Latin):
uoẜ non em̃ uidi uistum desictum nec semen eius queres panem
antalus sicit in midis et auarus eget in opib cui tm̃ ẽ quod
habet ꝙͣtum ẽ quod nõ ht quia nũꝙͣ utitur acquisitis ẜ semp
iuhyat acquirendis Salon. ⁊̃ paboł est quasi diues cum nich habet
u̾terq comedit et non digerit recipit et nõ resdit. Auarus nec ꝯ¬
ipm osfendit ꝓxinui. nam deo detinet debita ꝓxino deuegat neces¬
saria sibi subscrahit oportuna deo ingratꝰ ꝓximo impius sibi cru¬
celis. i eccͣste biro cupido ⁊ tenati sine ratone est fubstancia et hoi¬
mido acquirit aurũ et qui sibi ncꝙͣ est qu̾o alui boruis erit ⁊ nõ iocũ

Expanded text:
elictum, nec semen ejus quaerens panem Tantalus sitit in undis, avarus eget in opibus, cui tantum est quod habet, quantum est quod non habet, quia nunquam utitur acquisitis, sed semper inhiat acquirendis. Salomon: « Est quasi dives cum nihil habeat, uterque comedit et non digerit, recipit et non reddit. Avarus nec oximum, offendit seipsum. Nam Deo detinet debita, proximo denegat necessaria, sibi subtrahit opportuna. Deo ingratus, proximo impius, sibi crudelis. «Viro cupido et tenaci sine ratione est substantia, et homi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m crucisigeus rembra sua ꝯuitus et cõcupiscencus ut ipi uiu¬
dus crutifixus sic et ipe niũdo nõ ht hic manentẽ ciuitatẽ s futu¬
rã ĩ quirit sustmnet scł̃m tanꝙͣ exiliu clausus tpre tanꝙͣ in cart̾e. dd̾.¬
Incola inquit ego sum ĩ terra et pegriuus fitut om̃s pres mei re¬
mite in ut reftigerer pͥusꝙͣ̃ abeam et ãplius nõ ero. heu ra qr ĩcolas
meus plongatus ẽ habitam cum hitantib cedar multu incola¬

Expanded text:
upiscentiis, ut sibi mundus crucifixus sit et ipse mundo. Non habet hic manentem civitatem, sed futuram inquirit. Sustinet seculum tanquam exilium, clausus in corpore tanquam in carcere. «Incola, inquit, ego sum in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei». «Remitte michi ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero». «Heu michi, quia incolatus meus prolongatus est, habi
Abbreviated transcription (Latin):
ria maynne solent hoies affectare opes ꝯditõins ingressu
uoluptates ⁊ honores de opib praua de boluptatib tarpia
De honorib bana pced̾uuit. hine er̃ iohes aplus ait. nolite diligere
nũidum neq ea que ĩ niũdo sunt quia quicquid ĩ nũdo ꝯcupiscẽn
ẽ carnis et ꝯcupistencia oculoꝵ et supbia uite ꝯcupisce̾cia carns
ad foluptates cõcupiste̾cia ocłoꝵ ad opes. Supbia uite ptinet ad ho¬
uores opes generant cupiitatẽ et auantia uoluptates parũit gu¬
lam et luxuriam / honores nutruit suꝑbia et iactãciã. De cupiditater¬

Expanded text:
ria maxime solent homines affectare: opes, voluptates, honores. De opibus prava, de voluptatibus turpia, de honoribus vana procedunt. Hinc enim Iohannes apostolus ait: «Nolite diligere mundum, neque ea que in mundo sunt; quibia vite». Concupiscentia carnis ad voluptates, concupiscentia oculorum ad opes, superbia vite pertinet ad honores. Opes generant cupiditates et avaritiam, voluptates pariunt gulam et luxuriam, honores nutriunt superbiam et iactantiam. II De cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
michi tantatores et cantatrices et delicias filiorum hõm ciphos
et supgressus sum opibzom̃s qui añ me fu̾nt ĩ irlm Cumq me cõ¬
uertissem ad biuuersa que fecerũt manus mee et ad labores ꝯb
frustra desiderauam utdi in om̃ib uanitatẽ et afflictone arim ⁊¬
quãta mortases angit auxietas affligit cura sossicitudo ino¬
sestat metus exterret terror otutit horror ab̾ducit dolor
affligit ꝯturbat tristicia tristat᷑ trarbato paup et diues seriuis ⁊¬

Expanded text:
michi cantores et cantatrices et delicias filiorum hominum, scyphos et supergressus sum opibus omnes, qui ante me fuerunt in Ierusalem. Cumque me convertissem ad universa, que fecerant manus mee et ad labores quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem et afflictionem anima mortales angit anxietas, affligit cura, sollicitudo molestat, metus exterret, tremor concutit, horror obducit, dolor affligit, conturbat tristitia, contristat turbatio tribulatio.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inicrotosmus et ꝙͣto ꝓlixius uteiuisq senectus ꝓducit᷑ tanto dete¬
rus utausq natura corrũꝑit᷑ uel turbat᷑. De subitis infortunis¬
ubito cum nõ suspitat᷑ inforturu accidit calamitas irruit
iorbus ĩuadit mors int̾cipit quã nullus euadit. gͦ ne glieris
ĩ crastinu. ignoras eni quid suꝑuẽtura ꝑiat dies nescit homo faie
fuum s sicut pisces capiũt᷑ a haro et situt aues cop̾hendũt᷑ laqͦo
sic capiũt᷑ hores tpr̃e. mało ẽ eis extrmplo iupuenerit. De diu̾sis gu̾ib¬

Expanded text:
triusque senectus producitur, tanto deterius utriusque natura turbatur. XXVII De subitis infortuniis. 1 Subito, cum non suspicatur, infortunium accidit, calamitas irruit, morbus invadit, mors intercipit, quam nullus evadit. Ergo, «ne glorieris in crastinum: ignoras enim quid superventura pariat dies». «Nescit homo finem suum, sed sicut pisces capiuntur hamo, et sicut aves comprehenduntur laqueo, sic capiuntur homines t
Abbreviated transcription (Latin):
uid curpius ebrioso cui fetor in ore tremor ĩ corpore qui pro te.¬
mit scusta ꝓt̾it occusta cui mens asienat᷑ facies tuaisforinat᷑¬
Sałon nullum em secretum ubi regnat ebrietas. poeta. fecondi cali¬
ces quem nõ fecere diẜtum porro uõ sufficit bnau nõ cicera nõ cerm¬
tas facit . osee. fornicato briũ et ebrietas auferũt cor apls. ꝓpt hoc acit aplus

Expanded text:
 ebrietate. 1 Quid turpius ebrioso? Cui fetor est in ore, tremor in corpore; qui promit stulta, prodit occulta; cui mens alienatur, facies transformatur. «Nullum enim secretum, ubi regnat ebrietas»: Fecundi calices quem non fecere disertum? 2 Porro non sufficit vinum, non sicera, non cervtas facit». Et Osee: «Fornicatio et vinum et ebrietas auferunt cor». Propterea dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
Eoͥuc ee carcẽ aiam incam iuisꝙͣ est quues et trausquilitas nusqͣ
par et securitas ub̃iq tnuor et tremor ubiq labor et dolor caro diun
uint dosebit mn aĩa suꝑ semetipam sugebit. De breu leticia hominib.
qua parte diei reatus conscie nel impetus ire/ uel motus con¬
cupiscencie nõ curbau̾it quẽ liuor iuidie uelardor auancie uel
tunor supbie nõ uexau̾it quem aliqua iactura uel offensa uel pas¬
sio nõ cõmou̾it quẽ demq uisus uel auditus uel actus aliquis nõ
offenderit Rara q in terris nigroq fiulima cigno. Audi sup hoc sen¬
tentiam sapiẽtis. in eccͣ. amane usq ad bespam nuitabitur tempus¬
.Iob. Cogitatõnes bane sibi surcedut et meus rapit᷑ in diuersa. tenet
uicepit a gaudio. desunt in merorem nũidaua quippe felicitas
Rnumeris amaritu diib est respersa. nouerat ħ ille qui dirat Sa
lomo Risus doloris miscebit᷑ et eetrema gardu occupat buctus ex¬
pti funt et liberi Iob qmi cũ comederẽt et biberet uniũ ĩ domo frĩs

Expanded text:
Educ de carcere animam meam». Nusquam est quies et tranquillitas, nusquam pax et securitas; ubique timor et tremor, ubique labor et dolor. Caro dum vivit dolebit et anima super semetipsam lugebit. XXI De brevi letitia. 1 qua parte diei reatus conscientie vel impetus ire vel motus concupiscentie non turbaverit? Quem livor invidie vel ardor avaritie vel tumor superbie non vexaverit? Quem aliqua iactura vel offensa vel passio non commoverit? Quem denique visus vel auditus vel actus aliquis non offenderit? Rara avis in terris nigroque simillima cigno. Audi super hoc sententiam sapientis: «A mane usque ad vesperam immutabitur tempus». Cogitationes vauccedit. Et quod incipit a gaudio, desinit in moerore. Mundana quippe felicitas multis amaritudinibus e«Risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat». Experti sunt et liberi Iob, qui cum comederent et biberent vinum in domo fratris
Abbreviated transcription (Latin):
cuictis ꝯtempner sola uult dilig sola laudari alterius amorem
suũ asserit eoiũ / alterius laudemͣ suspitat᷑ dedecus. amandum
se nulla nõ posse. si pulcra fuit facile ad aat᷑ si feda facile cõcu
piscit in Ierominoͣ disficile cuscodit᷑ quod a mustis Sisigit᷑ et uiose¬

Expanded text:
cunctis contemnor. Sola vult diligi, sola laudari, alterius amorem cunctis contemnor. Sola vult diligi, sola laudari, alterius amorem suum asserit odium, alterius laudem suum suspicatur dedecus. Amandum se, nulla non piscit: sed difficile custoditur quod a multis diligitur, et mole
Abbreviated transcription (Latin):
sensu aĩ tp̃us ut bacetis orõui et iterũ reu̾tum ĩ idip̃m ne temp¬
et grauit colapbizat ignẽ nature suggestionis flatu succ̃edit.
matiam appoinit facustatẽ trib̾uit ec oportuuitatẽ iuistrat pus¬
nat et spẽs que subito iusa ẽ facile ꝯcupiscit᷑.iii.iͦ. reg. un cum di.
post meridiem de ambularet ĩ solario donius regie iideus exaduiso
Reisabee se lanante erat eui uiulier pulcua minis ruisit et tulit.¬
eam et dorunuit cum ea Porro qui cum uxore ẽ sollicitus ẽ que sũt
mundi et diuisus ẽ distrahit᷑ enĩ ꝑ multas angustias et ĩurias¬
et sollicitudines uarias dissetat᷑ ut filus et uxori familie et arcillis.
sit sepe cultus uxoris ꝙͣcensus mariti alioquin ꝑ dies et noctes¬
plarigit et suspirat garrit et iuirmurat. dalon. Gria em̃ sũt
que nõ srũit hoiem in domo sua ꝑmanere fumus stillicidium
et rala uxor Illa inquit ornatior ꝓcedit ĩ public ab om̃ib ho¬
noratur/ ego iiserrima ĩ ouentu mulierum sola despitior a

Expanded text:
pus ut vacetis orationi et iterum revertimini in idipsum, ne tempet graviter colaphyzat, ignem nature flatu suggestionis succendit, materiam apponit, facultatem tribuit et oportunitatem ministrat. Pugnat et species, que subito visa, facile concupiscitur. Unde cum David post meridiem deambularet in solario domus regie, videns ex adverso Bersabee se lavantem, erat enim mulier pulchra nimis, misit et tuliteam et dormivit cum ea. 3 Porro qui cum uxore est, sollicitus est que sunt mundi et divisus est. Distrahitur enim per multas angustias et in varias sollicitudines dissecatur, ut filiis et uxori, famulis et ancillis sit sepe cultus uxoris plangit et suspirat, garrit et murmurat. Tria sunt enim, quae non sinunt hominem in domo permanere, fumus, stillicidium, et mala uxor. Illa, inquit, ornatior procedit, et ab omnibus honoratur: ego autem miserrima in conventu mulierum sola despicior, a
Abbreviated transcription (Latin):
ficere non balebarit. pplus quoq aduersus illos iam ex maiori
parte clamabat ip̃is ut suũ palliarẽt defc̃m dicẽtib ꝙ contra
ut puuctent eos uisq ad extremam exmanitõem quassari noles
tamen eis respondere ꝑ meritis quibusdam ad se benigne uocat
talem foriam pacis pposunt. Eligant᷑ quatuor bom uiri suꝑ dis¬
cordia et diuisione que uertit̾ inter ip̃os et illos qui se noĩantur
cognoscerẽt et diceret sup hus infra sex menses qd intelligerent
ẽẽ iustum insi forsan int̾i possent boluntariã ꝯcordiam refor¬
mare s electi urati ante omna dicant de fc̃o. senatꝰ saluo tuore
generati eam subter fugere afferebant uerũtꝯ̃ ut suũ consilium
ppͦ ꝓpoĩtum occultarent. Iohannes capocius cõuocato ppͦ et expoita

Expanded text:
ficere non valebant. Populus quoque adversus illos jam ex majori ficere non valebant. Populus quoque adversus illos jam ex majori parte clamabat, ipsis, ut suum palliarent defectum, dicentibus, quod contraut permitteret eos usque ad extremam exinanitionem quassari, nolens tamen eis respondere pro meritis, quibusdam ad se benigne vocatis, talem formam pacis proposuit: Eligantur quatuor boni viri super discordia et divisione quae vertitur inter ipsos, et illos qui se nominant bcognoscere et dicere super his, infra sex menses, quod intelligent esse justum; nisi forsan interim possent voluntariam concordiam reformare. Sed electi jurati ante omnia dicant de facto senatus, salvo tenore gravati eam subterfugere affectabant. Verumtamen, ut suum scelestum propositum occultarent, Joannes Capotius, convocato populo, et expo
Abbreviated transcription (Latin):
Uulphus iuaerat molent inuasit tantusq terror irruit pau¬
dulphu et fauctores ip̃is ꝙ iam pene desperabant modum autẽ
ĩ ꝓsperitate no seruas contra petrum ambaldim sororiũ diũ rr̃e
ꝓcessit cepitq aduersus illum pugnare putãs et rom oio delere
s multi qui seonebart᷑ encidem ab illo sunt ad istum conu̾si quia eñ
plum diligebaut et sic ill fortit̾ resistentes eum iurilit̾ ppuleriuit
extũc petrus ambaldi negocui cepit face suum/ et ꝑ ħparb ista
tempus uiolent̾ ceper turrem nnunnta que uulgant᷑ gallma
aduersanorũ undiq per circuitũ turris quoq quã edifitau̾at
Baroncellus precipins fautor Iohis capocu funditus corruit
ꝑ seipm ideoo uirtus corum ĩualuit ꝯtraillos ut iam iures
illorum quasi defic̾ent encruare nam aduitores eorũ longo te¬
pore grauati laborib et expensis eis decẽ ceperut et ip̃i fibi fuf¬

Expanded text:
ulphus munierat, violenter invasit, tantusque terror irruit in Panulphus munierat, violenter invasit, tantusque terror irruit in Pandulphum et fautores ipsius, quod jam pene desperabant. Modum autem in prosperitate non servans, contra Petrum Anibaldum, sororium domini papae, processit coepitque adversus illum pugnare, putans et ipsum omnino delere. Sed multi, qui sequebantur eumdem, ab illo sunt ad istum conversi, quia eum plurimum diligebant; et, sic illi fortiter resistentes, eum viriliter propulerunt. Ex tunc Petrustempus violenter ceperunt turrem munitam, quae vulgariter Gallina adversariorum undique per circuitum. Turris quoque quam aedificaverat Baroncellus, praecipuus fautor Joannis Capotii, funditus corruit per se ipsam; adeoque virtus eorum invaluit contra illos, ut jam vires illorum quasi deficerent enervatae. Nam adjutores eorum, longo tempore gravati laboribus et expensis, eis deesse coeperunt, et ipsi sibi suf
Abbreviated transcription (Latin):
ante domũ eius nõ poterarit remiane s et filu petri alexu fau¬
ctores pandulphi supra predc montem turrim edificar excelsa
et Gilido carbonus simli aditor ip̃ius tres turres fuas ẽxit ĩ al¬
tũ. S petrus ambaldi soronub diu poͬe pontꝰ om̃s iuxca collo¬
seum turrem ex oppito cepit cõstituere phibentib iacobo fraiapane
ac relicca nayois fraiapauis et ĩpedientib pront poterat per co¬
loseum et turreu raiois lapidib et l sagutis enussis. S ip̃e para
tas oppões ab edificio riõ cessabat. Iohannes uero capocus anexis
tostudio ac labore in festo sancti laurentu occupauit et post occu¬
patoem cius tantu ĩ ualuit mox ꝙ lateran accedens domos pandul¬
phi qui ibi erant uiu̾sas euertit et forma ꝙͫ ibi habebat accepit
s et turricellam quã ppe coloseum iuxta scõrum .lxl. mrͣm pau¬

Expanded text:
ante domum non poterant remanere. Sed et filii Petri Alexii, fauante domum non poterant remanere. Sed et filii Petri Alexii, fautores Pandulphi, supra praedictum montem turrim aedificarunt excelsam, et Gilido Carbonis, similiter adjumento ipsius, tres turres suas erexit in altum. Sed Petrus Anibaldi, sororius domini papae, pontes omnes juxta Colossaeum, turrem ex opposito coepit constituere, prohibentibus Jacobo Frajapane, ac relicta Raimonis Frajapanis, et impedientibus, prout poterant, per Colossaeum et turrem Raimonis, lapidibus et sagittis emissis. Sed ipse per dictas oppositiones ab aedificio non cessabat. CXL. Joannes vero Capotius, anxius, to studio ac labore in festo sancti Laurentii occupavit, et post occupationem ejus tantum invaluit mox, quod, Lateranum accedens, domos Pandulphi, quae ibi erant, universas evertit, et formam, quam ibi habebat, accepit. Sed et turricellam, quam prope Colossaeum, juxta Sanctorum Quadra
Abbreviated transcription (Latin):
Riccardũs germanus dĩa pape subuemebatei mognasice ĩ expenẜ
fecerũtq ntrũq turres ligneas uibi lapideas non halebat aggens
et fossata mumentes thernas et incastelsantes. ecclias die noctuq
pugnantes nõ solum milites et pedices sup terram uer eciã cu¬
scodes et seruientes ꝑ turres de alto sagitas et lapides emictentes¬
ex erex̾at eui petrarias et maganeslos ꝯduxant balistarios et ar¬
carios et tam acrit̾ dimicabant ut pret cedes et strages et domos
destruxerut et intendia ppetraret berũ cum Iohes capotius nec sic
a turris edificatone cessaret pandulphus cepit edifitare fagiolu
sup qd̾dam monumtũ autiqũ qd illius domui adeo erat uicauum
ut a fuudibalatꝰ de hin illam lapides iacent᷑ induluit behem̃t Iohes
capocius qr cũ fagiolum perfecisset ĩ altum ex iactu lapid hoies

Expanded text:
Richardus, germanus domini papae, subveniebat ei magnifice in expensis, Richardus, germanus domini papae, subveniebat ei magnifice in expensis, feceruntque turres ligneas, ubi lapideas non habebant, aggeres et fossata, munientes thermas, incastellantes ecclesias, die noctuque pugnantes, non solum milites et pedites super terram, verum etiam custodes et servientes per turres, de alto lapides et sagittas emittentes. Erexerant enim petrarias, et mangonellos, conduxerant balistarios et arcarios; et tam acriter dimicabant, ut, praeter caedes et strages et domos destruere, et incendia perpetrarent. Verum, cum Joannes Capotius nec sic a turris aedificatione cessaret, Pandulphus coepit aedificare fagiolum super quoddam monumentum antiquum, quod illius domui adeo erat vicinum, ut a fundibulariis de hac in illam lapides jacerentur. Indoluit vehementer Joannes Capotius, quia, cum fagiolum perfecisset in altum, ex jactu lapidum homines
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝓculdubio fauorẽ ꝯmuuitatis amicteret si dñs papa uellet
illiuis faue resistere nõ baleret s ip̃e ficut erat arrogans talibus cõ¬
silus nillatenus acquieuit presentia taritũ consideras non futura
nam sumeret de biũsis ĩuucis iuctoriam extimabat eni ꝙ nõ pos¬
sent aute faciem eius subfist̾e quin eos ĩmoniẽto deleret prefatus
Rero pandulphus se ĩmontẽ supra doniu suam qui ballea ueapol
dicitur receptauit ne socus ip̃e preoccuparet ab issis ad ꝙ cũ Iohes
capucius armatꝰ cum suis fauctorib accessiss pandulphus cũ
pautis illos agressus ꝯuertit in fugam et usq ad sanctũ quiriẽ
eos insecutus est crebris ꝑcussionib assligendo Cuinq diuersis
locis ea die pugnatu fuisset hine inde parti pandulphi melius ces¬
fit miltis lauantib deum qd huiliasset supbum qui nec diei sc̃o
dedit houorem extuuc pars illa deficere itaq cepit pͥpͥ roborari na

Expanded text:
avorem communitatis amitteret, et, si dominus papa vellet illis favere, resistere non valeret. Sed ipse, sicut erat arrogans, talibus consiliis nullatenus acquievit, praesentia tantum considerans, non futura. nam sumeret de universis inimicis victoriam. Aestimabat enim, quod non possent ante faciem ejus subsistere, quin eos in momento deleret. Praefatus vero Pandulphus se in montem supra domum suam qui Ballea Neapolis dicitur, receptavit, ne locus ipse occuparetur ab illis. Ad quem cum Joannes Capotius armatus cum suis fautoribus accessisset, Pandulphus, cum paucis illos aggressus, convertit in fugam, et usque ad sanctum Quiricum eos insecutus est, crebris percussionibus affligendo. Cumque diversis locis ea die pugnatum fuisset hinc inde, parti Pandulphi melius cessit, multis laudantibus Deum, quod humiliasset superbum, qui nec diei sancto dedit honorem. Ex tunc pars illa deficere coepit, et Pandulphus roborari. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩquitatib alieris. D conceptione infantis.
ex base corrupto li quor infusus corrũpit/ et pollut ꝯtuges ex ip̃o cõ¬
taccu possint habet enĩ in aiã tres naturales potentias sie tres
naturases iuires Ratõnabilem ut discernat int̾ bonũet malu rasci¬
bilem ut respuat malumꝰ cõcupiscibilem ut appetat bouum. Iste
tres uires trib oppoitis iicus originałr corrũpũt᷑ bis ratonalis
pignorantiam ut non disc̾uat iut boriũ et malia uis mascibil ꝑ rra¬
tat malu prima gigint delictum ultia parit pccm media delictu
generat eͣt pcc̃m. est eiũ delictum nẽ fac̾e facieridum pccm age
no agendum. hec tria uicia ꝯtrahuntur ex carne corrupta ꝑ cres
carnases ilsecebras. In carnasi quippe ꝯmercio xatouis sopitur in¬
trutus ut ignoraucia seunetur libidinuis writat᷑ pruritꝰ ut iratõ¬
dia ppagetur dobaptatis saciat᷑ offerus ut ꝯcupistencia ꝯtrahatur¬
hie est tyraunus carns fex merabroꝵ fomes pcci langor uature

Expanded text:
. CAPUT IV. De conceptione infantis. ex vase corrupto liquor infusus corrumpitur, et pollutum contingens, ex ipso contactu polluitur. Habet enim anima tres naturales potentias, sive tres naturales vires. Rationalem, ut discernat inter bonum et malum; irascibilem, ut respuat malum; concupiscibilem, ut appetat bonum. Istae tres vires tribus oppositis vitiis originaliter corrumpuntur. Vis rationalis per ignorantiam, ut non discernat inter bonum et malum; vis irascibilis per iratat malum. Prima gignit delictum, ultima parit peccatum, media delictum generat et peccatum. Est enim delictum non facere faciendum; peccatum, agere non agendum. Haec tria vitia contrahuntur ex carne corrupta, per tres naturales illecebras. In carnali quippe commercio, rationis sopitur intuitus, ut ignorantia seminetur: libidinis irritatur pruritus, ut iracundia propagetur: voluptatis satiatur affectus, ut cHic est tirannus carnis, lex membrorum, fomes peccati, languor nature,
Abbreviated transcription (Latin):
ro suo reconciliari sumlr et iur si acessert abuxore. graue ni¬
uis ẽ pondus ꝯiugii. Sałon. Nam scultus et impius qui tenet
aduscerum et patronus ẽ turpitudiuis qui celat crimen uxons¬
s et si dimetit᷑ uxoiem absq sui culpa piunt᷑. qui illa biuente
cogit᷑ ꝯtinere. ꝓpt̾ quod et discipuli xͦ dbeunt. Si ista ẽ cã borm̃
potiit sustinere riuasem sola suspitio zelotipum uehemẽtꝰ affli¬

Expanded text:
ro suo reconciliari; similiter et vir, si discesserit ab uxore. 6 Grave nimis est pondus coniugii, nam «stultus et impius est qui tenet adulteram», et patronus est turpitudinis qui celat crimen uxoris. Sed si dimittit adulteram, absque sui culpa punitur, quoniam illa vivente cogitur continere. Propter quod et t sustinere rivalem? Sola suspicio zelotypum vehementer affli
Abbreviated transcription (Latin):
quidam uiste qd iustum e rursus quidam t  e alu iuste qd iu¬
stum est ꝓsequutur. De acceptione personarum.
Euobis qui corrupti estis prece uel precio qui tracti amore
uesodio dicitis bonui mala ⁊ malu bomi porentes tenebras
luce et lucem tenebras mortificantes aĩas que nõ moruitur/ et
uiuificantes aĩas que nõ unuit. uos emi uon actenditis ir̃nta cãꝵ

Expanded text:
ste quod iustum est, alii iuste quod iniustum est persequuntur. IIII De acceptione personarum. 1 Ve vobis qui corrupti estis prece vel pretio, qui tracti amore vel odio «dicitis bonum malum et malum bonum, ponentes tenebras lucem et lucem tenebras», mortificantes animas, que non moriuntur, et vivificantes animas, que non vivunt. Vos enim non attenditis merita c
Abbreviated transcription (Latin):
ħre tractatu et mustis pactis intercedentib tandem medetare
scrita terram qua rp̃e . O. ac ꝓgenitores ipius mustis debitis
obligarat. predictus .u. a debitoru ouere liberass et. ipe .O. ac fres
cais qui cum terra subiateret debitib obligata uix poterant ex
ea teriuem dacere uitam ceperut ad eam aurius aspirare. uerũ
tifice respondit sepussitue idem .R. ꝙo paratus eint sub examen¬

Expanded text:
habere tractatum, et, multis pactis intercedentibus, tandem medianthabere tractatum, et, multis pactis intercedentibus, tandem mediantscriptam terram, quam ipse Odo ac progenitores ipsius multis debitis obligaverant, praedictus Richardus a debitorum onere liberasset, ipse Odo, ac fratres ejus, qui, cum terra subjaceret debitis obligata, vix poterant ex ea tenuem ducere vitam, coeperunt ad eam anxius aspirare. Verum, tifice, respondit saepissime idem Richardus, quod pa
Abbreviated transcription (Latin):
fauore plebis pp sceleris ĩmnaratate a fuuiti utrasq turres quas
tenebat senator ncl tale suspitas accupat᷑ et tam turres ꝙͣ
domos illorum funditus destruxerũt reportantes ad doniũ ca¬
dauera occisi et crcitantes illud nõ solum ande ante domum
ritardi germaui din pape uenerũt eciam ante palaciũ sinui po¬
tificis cum funebri bacta deponere ut contra eos furorẽ ppli cõ¬
citarent s impediti qd cagitauerat psitere noquiuerũt eetur
cõspiratõnib et ꝯuiratõnib ardencius ĩtẽdentes ꝯuecũq po¬
terant excogitabanit innqua machinanites quale possent diun
papain offendere saltem ĩ fuis cõsanguieis et amicis et ex eo ma¬
ceriam assupserot qd odo de polo uiuente ad huc aregprio pre suo
ac post eis eius decessum sunc ꝯuigali copula ꝯtrabenda inter
fi lui fuu et neptem dũi ppe filiam uidel prefati ricrardi cepit

Expanded text:
favore plebis propter sceleris immanitatem adjuti, utrasque turres, quas favore plebis propter sceleris immanitatem adjuti, utrasque turres, quas tenebat senator, nihil tale suspicans, occuparunt, et tam turres quam domos illorum funditus destruxerunt, reportantes ad domum cadaver occisi, et cogitantes illud non solum ante domum Richardi, germani domini papae, verum etiam ante palatium summi pontificis cum funebri luctu deponere, ut contra eos furorem populi concitarent; sed, impediti, quod cogitaverunt perficere nequiverunt. Ex tunc conspirationibus et conjurationibus ardentius intendentes, quaecunque poterant excogitabant iniqua, machinantes qualiter possent dominum papam offendere, saltem in suis consanguineis et amicis, et ex eo materiam assumpserunt, quod  Oddo de Polo, vivente adhuc Gregorio, patre suo, ac post ejus decessum, de conjugali copula contrahenda, inter filium suum et neptem domini papae, filiam videlicet praefati Richardi, coepit
Abbreviated transcription (Latin):
dulphus de Gubuxa senator urbis qui ꝓ ourĩa dũo ppͣe fauebat hus
no ꝯtentus utrosq sua mandata nrare coegit et fideussiomib
ab utrsq receptis eorũq turres accepit compellens eos urbem
exire ilłosꝙ apud sc̃m̃ petru. istosq apud sañ paulu manere
p̾cepit ut eis absentib iundictam lilerius exceret cepit o quãd̾ã
turrim fiłioru ursi pp̃ ĩuiriam ppetrata. Interim aut tebaldus.
bnda odonis cõsobrmus filiorum ursi illorũ ad sanctũ paubum
frequent accrdeus cu prefaco romario de Scorta genero suo se¬
curuis loquebat᷑. Qd cum filu Iohis o dolie ꝑpenderet ec sarent
eum tocius mali fuisse priacipalem auctorẽm p̾sumentes ꝙ ꝯtͣ
eos mala cractaret irrucrũt ĩ ip̃m masigno spũ ꝯcitati et in ia
intꝰ sanctũ pausum et urbem eum nequitꝰ occiderut qd̾ cum ad
fisiorum uisi notitiam perueuisset subito reuertentes ĩ urbem

Expanded text:
dulphus de Subuxa, senator Urbis, qui per omnia domino papae favebat, his dulphus de Subuxa, senator Urbis, qui per omnia domino papae favebat, his non contentus, utrosque in sua mandata jurare coegit, et, fidejussoribus ab utrisque receptis, eorumque turres accepit, compellens eos urbem exire; illosque apud Sanctum Petrum, istosque apud Sanctum Paulum manere praecepit, ut, eis absentibus, vindictam liberius exerceret, coepitque quamdam turrim filiorum Ursi diruere, propter injuri Odonis, consobrinus filiorum Ursi, ad Sanctum Paulum frequenter accedens, cum praefato Romano de Scorta, genere suo, securius loquebatur. Quod cum filii Joannis Odolinae perpenderent, et scirent cum totius mali fuisse principalem auctorem, praesumentes quod contra eos male tractaret, irruerunt in ipsum, maligno spiritu concitati, et in via inter Sanctum Paulum et Urbem eum nequiter occiderunt. Quod cum ad filiorum Ursi notititiam pervenisset, subito revertentes in Urbem,
Abbreviated transcription (Latin):
ec cãtaliux ꝙͣluis icħ tale fc̃o uerlo uel signo ꝑcipere potuissẽt
incebant᷑ imt᷑ sub noie coĩtatis ppli sibi captare fauorẽ et int
ipuꝰ et eccłiam scandalũ suscitare et dñs papa molestatus a pplo
eos molestare nõ posset et si uollet se contra ip̃m fauorẽ ipli tue¬
rent᷑. In tantũ igitur eorum processit ialicia ut absentia dr̃ñ
pape captata cũ aputꝰ uessecrn estiuo cpre morares ipi parati in¬
sidus ex impuso ĩ romanũ de Scorta et filios Iohis odoliue ꝯsan¬
muĩeos ip̃ius diũ ppe uiolentꝰ irruerit / et eos ac uxores eorum de do¬
seftõres uidel filu ursi cum consangiueis et auncis suis ꝓtuub ac¬
cesserut ip̃ius se mandatis ꝑ omĩa exporiẽtes et recepto ab eis
pareret ab̾ alus quoq fimileuaraiitũ recepit et sib euissoribus
ĩ sup utrĩq receptis patem int̾ eos cõpouere intendebat. Porro pan¬

Expanded text:
et Cantalupo, quamvis nihil tale facto, verbo, vel signo percipere potuissent. et Cantalupo, quamvis nihil tale facto, verbo, vel signo percipere potuissent. Nitebantur igitur sub nomine communitatis populi sibi captare favorem, et inter ipsum et Ecclesiam scandalum suscitare, ut dominus papa, molestatus a populo, eos molestare non posset, et, si vellet, se contra ipsum favore populi tuerentur. In tantum igitur eorum processit malitia, ut, absentia domini papae captata, cum apud Velletrum aestivo tempore moraretur, ipsi, paratis insidiis, ex improviso in Romanum de Scorta, et filios Johannis Odolinae, consanguineos ipsius domini papae, violenter irruerint, et eos ac uxores eorum de dolefactores, videlicet filii Ursi, cum consanguineis et amicis suis protinus accesserunt, ipsius se mandatis per omnia exponentes; et, recepto ab eis uramentum recepit; et, fidejussoribus insuper utrinque receptis, pacem inter eos componere intendebat. CXXXVI. Porro, Pan
Abbreviated transcription (Latin):
ate romani poytificis et eccłie romam cõposrit et sie diris cap¬
iui sirt lib̾ati p̾cipies biterbieñ ut portas eneas quas de basilica
sie petri et paces ereos quos de contaro ante basilica dicebant᷑
ttulisse uol confregisse tpt̃e frederiri imꝑatoris facent restau¬
uari et hcet hanc parem de noliratate fecert romanorũ iachilo¬
nmꝰ tñ ꝯliqui oblatrabat dicentes ꝙ eam ob comodũ fec̾it spale
dhas inaliguitates et nequicias exccridas rac̾tiores ⁊ auctões
fuen i fila ursi quordam celestrai pape nepotes de bois ec lie
roman ditati hac occͣone dũcaxat ꝙ int̾ doraũ petri bobonis ex
qua ip̃i ꝑ pr̃em fescenderat et domiũ rorarui de Scorta ex qua
dũs papa ꝓ mrem descendit ueteres cmulatõnes fuñt unde ti¬
mebant ne ip̃e uellet eos opprime p̾sertum suꝑ t̾ram quã uoiẽ
pignoris ab ecclia roman tenebant Bitesicet inconario burdella

Expanded text:
tificis et Ecclesiae Romanae, composuit, et sic omnes captivi sunt liberati; praecipiens Viterbiensibus, ut portas aereas, quas de basilica Sancti Petri, et pateres aereos, quos de cantharo ante basilicam dicebantur extulisse, vel confregisse, tempore Frederici imperatoris, facerent restaurari. Licet hanc pacem de voluntate fecerit Romanorum, nihilominus tamen aliqui oblatrabant, dicentes quod eam ob commodum fecerit speciale. Ad has malignitates et nequitias exercendas incentores et auctores fuerunt filii Ursi, quondam Coelestini papae nepotes, de bonis Ecclesiae Romanae ditati; hac occasione duntaxat, quod inter domum Petri Bobonis, ex qua ipsi per patrem descenderant, et domum Romani de Scorta, ex qua dominus papa per matrem descendit, veteres aemulationes fuerunt. Unde, timebant ne ipse vellet eos opprimere, praesertim super terram quam nomine pignoris ab Ecclesia Romana tenebant, videlicet Viconario, Burdella
Abbreviated transcription (Latin):
tã bonus reputat᷑ ut dines tam masus ut pauꝑ cum pociustam di¬
ues sit reputandus ut bonus tam paup ut malus. t̾iues aũt sup¬
fluitate resoluit᷑ et iartantia refcenat᷑ currit ad libitum et corruit
ad illicitu et fuĩt uistra penaru que fuͣint obsectam̃ta culparũ
labor in acouirendo trinor inpossidendo dolor ĩ aunttendo mentem
enis semp factigat et affligit. in macħi. Ubi ẽ thesaurus tuus ibi ẽ
et corturĩ ẜde hoe pleuius aicemus ⁊ seq̃ritib. De miseria ẜuoꝵ et dñori
Eruus nis terretur augarrs fatigatur plagis assaigitur opib.
ctunt᷑ acchun in ecͣcste uenato leonas ouagꝭ ĩ hemo sic postua di¬

Expanded text:
Tam bonus reputatur ut dives, tam malus ut pauper, cum potius tam dives sit reputandus ut bonus, tam pauper ut malus. 3 Dives autem superfluitate resolvitur et iactantia effrenatur, currit ad libitum et corruit ad illicitum, et fiunt instrumenta penarum que fuerant oblectamenta culparum. Labor in acquirendo, timor in possidendo, dolor in amittendo, mentem eius semper fatigat, sollicitat et affligit: «Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum». Sed de hoc plenius ervus minis terretur, angariis fatigatur, plagis affligitur, opibusctuntur Achivi. «Venatio leonis onager in eremo»: sic pascua di
Abbreviated transcription (Latin):
ut lucra sectent᷑ ut houores acquirãt ut dignitates extellat ⁊ t po¬
cestates extendant et ħ quoq labor et afflicto meritis si mͥ nõ credif᷑¬

Expanded text:
ut lucra sectentur, ut honores acquirant, ut dignitates extollant, ut pout lucra sectentur, ut honores acquirant, ut dignitates extollant, ut potestates extendant. Et hec quoque labor et mentis afflicti
Abbreviated transcription (Latin):
sape  decipit. pars ergo sc̃e est scire quod nescias. Salon. fecit aũt deꝰ
trauscendũt colles transuolant rupes puolant ap alpes trausgre¬
diut᷑ foneas et ingrediũtur cauernas rimant᷑ biscera cerre/ ꝓfun¬
da maris incerta fluuinis opaca uemoꝵ. In uia solitudimis expo¬
uũt se uentis et ymbrib tontrius ⁊ fuliib flutib et procelłis
Ruiuis et preciy cus metalla cudut et conflant et iuslant lapides sail¬
put ⁊ polliunt ligna succidũt et dolant celas ordĩt᷑ et cexũt nestes
ĩcidunt et cõsunt Edificant domos plaritãt ortos excolunt agros
pastinãt uineas succendũt clibanos exstrunt molentina piscãt᷑
uenarit᷑ et aucupaut᷑ meditant᷑ et cogitant cõfiliant᷑ et or diuat que¬
relant᷑ et litigãt diripuit et furant᷑ decipuĩt et mẽtiũt᷑ ꝯteridũt ⁊¬
pliant᷑ ⁊ ĩnumna talia ut opes congregent ut questus ultiplitent

Expanded text:
s sapere, qui plus desipit. Pars ergo scientie est scire quod nesciat. «Fecit autem Deus s sapere, qui plus desipit. Pars ergo scientie est scire quod nesciat. «Fecit autem Deus transcendunt colles, transvolant rupes, pervolant alpes, transgrediuntur foveas, ingrediuntur cavernas, rimantur viscera terre, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitudinis, exponunt se ventis et imbribus, tonitruis et fulminibus, fluctibus et procellis, ruinis et praecipitiis. Metalla cudunt et conflant, lapides sculpunt ei poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt vestes, sincidunt sic et consuunt, aedificant domos, plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succendunt clibanos, exstruunt molendina, piscantur, venantur et aucupantur. Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur et litigant, diripiunt et furantur, decipiunt et mercantureliantur, et innumera talia ut opes congregent, ut questus multiplicent,
Abbreviated transcription (Latin):
omuiũ. De diuerso studio sapientum.
Erscrutentur sapientes ec iuestiget alta celi. latera terre et pro¬
funda maris de singlis disputet de cunctis ꝑtructeut/ discant sẽp
aut doceant et quis ĩ hac occupatõne ii si laborem et dolore et affli¬
ctõnem spũs ĩuemet. nouerat ħ expimẽco qui dixat. in Ecoͣste. dedi
cor meũ ut sarẽ prudenciã atq doctrinã errorẽ et stulticiã ⁊ aguo
addit saiãm atdit dolorem licet eii oporteat indagantẽ multis ĩsuda¬
Corpus quod corrũpit᷑ agrauat aĩam et deprrant terrena ĩħitatio
sensum mnulta cogitante audi quid suꝑ hoc. Salon ditat. Salomon
Cuncte res difficiles nõ põt cas homo explitare ẜmone escͣ homo qui
⁊̃ uenire ratõnem et ꝙͣto psus saborauit ad querendũ tanto iius
memet. ⁊ pͦs. deficiũt ergo scrutantes scrutumo qm̃ accedet homo ad
cor altum et exaltabit᷑ deus. Saloñ. Perscrutator gͦmaiestatis oppri¬

Expanded text:
I. De studio sapientum. Perscrutentur sapientes, investigent alta coeli, lata terrae, profunda maris, et de singulis disputent, de cunctis pertractent, discant semper aut doceant. Et quid ex hac occupatione nisi laborem et dolorem et afflictionem spiritus invenient? Noverat hoc experimento qui dixerat: « Dedi cor meum addit scientiam addit dolorem». 2 Licet enim oporteat indagantem multis insudare vigiliis et invigila«Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem». Audi quid super hoc sentiat Salomon: «Cuncte res difficiles, non potest eas homo explicare sermone». «Est homo qui invenire rationem, et quanto plus laboraverit ad querendum, tanto minus inveniet». / 3 Deficiant ergo scrutantes scrutinio, quoniam accedet homo ad cor altum et exaltabitur Deus. «Perscrutator maiestatis oppri