comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toris. facta pace annuali agilul fo
regi idemlegati imperialia munera
Focas igtur ut p̃mis sune. exanto
mauricio eiusq filio remanorũ regnũ
inuadens ꝑ octo annoꝵ curricula prin¬
cipatus est: hic rogante papabonefatio.
statuit sedem romanȩ & apostolicae
ȩccłae caput eẽ omniũ aecdesiarũ. quia
eccła constantino politana primã se
omniũ ȩcclesiarũ scribebat: Idẽ alio
papabonifacio p&ente. iussit inue¬
terifano quod pantheon uocabant
ñ deor sed demonioꝵ̃ cultus agebatur.¬
ibi deinceps omniũ fier& memoriasc̃oꝵ¬
Iuius tp̃r prasini & ueneti ꝑorientem
& ae gyptũ ciuilebellũ faciunt. acsese
mutuacedȩ ꝓsternunt: ꝑs&e qͦq ad uers
rempublicã grauissimabella gerentes.
multas romanorũ ꝓuincias & ipsam
ero solymã auferunt. & destruen¬
namenta locoꝵ̃ scõũ uel cõmunium.
&iam uexillũ dominica crucis abducunt:
Contra hunc focã eraclianus qui a fricã

Expanded text:
toris, facta pace annuali, Agilulfo toris, facta pace annuali, Agilulfo regi idem legati imperialia munera Focas igitur, ut praemissum est, extincto Mauricio eiusque filius, Romanorum regnum invadens, per octo annorum curricula principatus est. Hic rogante papa Bonifacio statuit, sedem Romanae et apostolicae ecclesiae caput esse omnium ecclesiarum, quia ecclesia Constantinopolitana prima se omnium ecclesiarum scribebat. Idem alio papa Bonifacio petente iussit, in veteri fano quod pantheum vocabatur, non deorum, sed demonioibi deinceps omnium fieret memoria sanctorum. Patasini et Veneti per Orientem et Aegyptum civile bellum faciunt, ac sese mutua caede prosternunt. Persae adversus rempublicam gravissima bella gerentes, multas Romanorum provincias, et ipsam Hierosolymam capiunt: ac destruennamenta locorum sanctorum vel communium etiam vexillum dominicae crucis abducunt. Contra hunc Focatem Eraclianus, qui Africam
Abbreviated transcription (Latin):
in loco eius iohannes abbas. patri archa
in aquileia uetere. cũ consensuregis.
& gisul fiducis: Ingradus quoq: ordi¬
natus est romanis candidianus antistes
Rur sum mense nouembrio & decembrio
stella cometis apparuit. Candidiano
pefunto¬
qq ÷ apud grados. ordinatur patriar¬
cha epiphanius. qui fuerat primicerius
notariorũ. ab episcopis quierant sub
romanis. & exillo tpr̃ coeperunt duo
esse patriarchae. XXXIIII.
Iac aetate iohannes confini is inua¬
sit neapolim. quẽ de eadem ciuitate
non multos post dies eleuthe rius pa¬
tricius expulit eumq interfecit:
Posthaec. is demeleutherius patricius
eunuchus. imperii iura suscepit: Qui
dum a rauenna romã per ger&. in
castro luceolis. amilitib interfectus
est. caputq eius constantin opolim
imperatori delatũ est: XXXU.
HAC enam tempestate. misitrexagiluf
stablicianum notarium suum con¬
stantino polam ad focam imperato¬
rem. quirediens cumlegatis impera¬

Expanded text:
in loco eius Iohannes abbas patriarcha in loco eius Iohannes abbas patriarcha in Aquileia vetere, cum consensu regis et Gisulfi ducis. In Gradus quoque ordinatus est Romanis Candidianus antistis. Rursum mense Novembrio et Decembrio stella cometis apparuit. Candidiano quoque defuncto, aput Grados ordinatur patriarcha Epiphanius, qui fuerat primicerius notariorum, ab episcopis qui erant P sub Romanis. Et ex illo tempore coeperunt duo esse patriarchae. 34. Hac aetate Iohannes Consinus invasit Neapolim. Quem de eadem civitate non multos post dies Eleutherius patricius expulit eumque interfecit. Post haec isdem Eleutherius patricius eunuchus imperii iura suscepit. Qui dum a Ravenna Romam pergeret, in castro Luceolis a militibus interfectus est, caputque eius Constantinopolim imperatori delatum est. 35. Hac etiam tempestate misit rex Agilulf Stablicianum notarium suum Constantinopolim ad Focatem imperatorem. Qui rediens cum legatis impera
Abbreviated transcription (Latin):
entenie ab onsacio notario in
humilitatis uir iste fuit. qui cũ esset
summus dĩ pontifex seruum se hominũ
nominauit. Et ecce quantae innocen¬
tiae. quinec inmorte langobardoꝵĩ
qui utiq & increduli erant & om̃a
leuatus est ad alo aldus rex suꝑ lan
gobardos apud mediolanũ incirco.
inp̃sentia patris sui agilul firegis
ad stantibus legatis theudeb tiregis
francorũ & disponsata est eidẽ regio
puero filia regis theudeb̾ti. & fir mata
odem tpr̃ franci cum saxonib pug¬
nantes magna strages abutrisq par¬
tibus factaest: Apud ticinũ quoq
iba silicabeati p&ri apł̃i. p&ruscan¬
tor falmine ictus est. .XXXII.
Sequenti deniꝙ mense nouẽbriorex
agiluls pacẽ fecit cũ sina racdopatr.¬
cio inamũ linum accipiens aro¬
nanis duo decimmilia solidorum.
Ciuitates queq tasci& hoeẽ balnens
regis & urbeu&us alangobardis
uasa sunt. Tunc etiã mense apri
amato apparuit incelo stella quã
cometerdicunt. Dehinc agilul frex

Expanded text:
ente me, a Bonifacio notario in humilitatis vir iste fuit, qui, cum esset summus Dei pontifex, se servum hominum nominavit? Ecce quantae innocentiae, qui nec in morte Langobardorum, qui utique et increduli erant, et omnia levatus est Adaloaldus rex super Langobardos apud Mediolanum in circo, in praesentia patris sui Agilulfi regis, adstantibus legatis Teudeperti regis Francorum, et disponsata est eidem regio puero filia regis Teudeperti, et firmata Eodem tempore Franci cum Saxonibus pugnantes, magna strages ab utrisque partibus facta est. Apud Ticinum quoque in basilica beati Petri apostoli Petrus cantor fulmine ictus est. 32. Sequenti denique mense Novembrio rex Agilulf pacem fecit cum Smaracdo patricio in annum unum, accipiens a Romanis duodecim milia solidorum. Civitates quoque Tusciae, hoc est Balneus Regis et Urbs Vetus, a Langobardis invasae sunt. Tunc etiam mense Aprili et Maio apparuit in caelo stella quam cometem dicunt. Dehinc Agilulf rex
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm sub actum possedit. ita tam̃ ut genti gothoꝵ
imꝑaret. et mox defuncto uenethario. rexit eos
unimundꝰ filius qͦndã regis potentissimi herma¬
narici acer inbello. totaq corꝑis pulcͥtudine pol¬
lens. qͥ post hec ꝯtra suauoꝵ gentẽ felicit̃ dimi¬
cauit. Eoq defuncto. su ccessit thorismund filius
eiꝰ flore iuuentutis ornatꝰ. qͥ scd̃o pͥncipatꝰ sui anno
ꝯtra gepidas mouit exercitũ. magnaq de illis

Expanded text:
populum subactum possedit, ita tamen, ut genti Gothorum populum subactum possedit, ita tamen, ut genti Gothorum imperaret. et mox defuncto Venethario rexit eos Hunimundus, filius quondam regis potentissimi Hermanarici, acer in bello totoque corpore pulchritudine pollens, qui post haec contra Suavorum gente feliciter dimicavit. eoque defuncto successit Thorismud filius eius flore iuventutis ornatus, qui secundo principatus sui anno contra Gepidas movit exercitum magnaque de illis
Abbreviated transcription (Latin):
cictũ. eosq dũ ad gͦditur pͥmia congͦssione suꝑatus.
deinde fortiter egit. regẽq eoꝵ nomĩe bor cũ filus
suis .⁊ lxx. pͥmatib. in exemplum terroris affix̃.
ut delitus metũ cadauera pendentiũ geminarent
S dũ tali lib̾tate uix anti spacio imꝑasset. ñ ẽ.
passus balamber rex hunoꝵ. sed arcessito ad se
gesimundo unimundi magni filio. qͥ uiram̃ti
sui ⁊ fid̾i memor cũ ampla parte gothoꝵ hunoꝵ
imꝑio sub iacebat. renouatoq cũ eo federe. suꝑ
Winitariũ duxit exercitũ. duq certati pͥmo ⁊
scdõ certamine uenechariꝰ uincrt. Nec ualet
aliqͥs cõmemorare. qͣntã stragẽ de hunoꝵ uene¬
thariꝰ fecit exercitu. Tercio uͦ p̃lio subreptiõis
auxilio ad fluuium nomine eradũ utͥq ad se
uenissent balamer saguta missa caput uenetha¬
ru saucians interemit. neptẽq eiꝰ ualla maricã
sͥ in coniugio copulans. iam omem in pace gothoꝵ

Expanded text:
rocinctum, eosque dum adgreditur prima congressione superatus, rocinctum, eosque dum adgreditur prima congressione superatus, deinde fortiter egit regemque eorum Boz nomine cum filiis suis et LXX primatibus in exemplum terroris adfixit, ut dediticiis metum cadavera pendentium geminarent. sed dum tali libertate vix anni spatio imperasset, non est passus Balamber, rex Hunnorum, sed ascito ad se Gesimundo, Hunnimundi magni filio, qui iuramenti sui et fidei memor cum ampla parte Gothorum Hunnorum imperio subiacebat, renovatoque cum eo foedere super Vinitharium duxit exercitum; diuque certati primo et secundo certamine Vinitharius vincit. nec valet aliquis commemorare, quanta strage de Hunnorum Venetharius fecit exercitu. tertio vero proelio subreptionis auxilio ad fluvium nomine Erac, dum utrique ad se venissent, Balamber sagitta missa caput Venetharii saucians interemit neptemque eius Vadamercam sibi in coniugio copulans iam omnem in pace Gothorum
Abbreviated transcription (Latin):
filius alaricꝰ. qͥ nonus in numero ab illo alarico magno
regnũ ad eptus ẽ. uuisi gothoꝵ. Nam pari tenore ut
augustis suꝑiꝰ diximꝰ. ⁊ in alaricis ꝓuenisse cognoscitur.
⁊ in eis sepe regna deficiunt aquoꝵ nominib in cboa¬
runt. qd̾ nos interim p̃ter misso sicut ꝓmisimꝰ omnẽ
gothoꝵ texamus originẽ. Et qͥa dum ut᷑q gentes. tam
ostͣgothe qm etiã uiusigothe in unũ eẽnt. ut ualu
maioꝵ seq̃ns dicta reuolu. diuisosq uinsigothas ab
ostͣgothis adliqͥdum sũ ꝓsecutꝰ. necesse nobis ẽ. iterum
ad antiquas eoꝵ scithicas sedes redire. ⁊ ostͤgotharum
genealogiam actusq part tenore exponere. qͦs constat
morte ermanarie regis sui deceffione auuisigothis
diuisos hunoꝵ subditos dicioni. in eadem patͥa remoras¬
se. Uinithario tam̃ amalo pͥncipatus sui insignia reti¬
nariei felicitate inferior. tam̃ hec referens hunoꝵ

Expanded text:
filius Alarichus, qui nonus in numero ab illo Alarico magno filius Alarichus, qui nonus in numero ab illo Alarico magno regnum adeptus est Vesegotharum. nam pari tenore, ut de Augustis superius diximus, et in Alaricis provenisse cognoscitur, et in eos saepe regna deficiunt, a quorum nominibus inchoarunt. quod nos interim praetermisso sic ut promisimus omnem Gothorum texamus originem. Et quia, dum utrique gentes, tam Ostrogothae quam etiam Vesegothae, in uno essent, ut valui, maiorum sequens dicta revolvi divisosque Vesegothas ab Ostrogothis ad liquidum sum prosecutus, necesse nobis est iterum ad antiquas eorum Scythicas sedes redire et Ostrogotharum genealogia actusque pari tenore exponere. quos constat morte Hermanarici regis sui, decessione a Vesegothis divisos, Hunnorum subditos dicioni, in eadem patria remorasse, Vinithario tamen Amalo principatus sui insignia retinarici felicitate inferior, tamen aegre ferens Hunnorum
Abbreviated transcription (Latin):
itiitio regni sui brachilem comitem apd̃ rauennam
occidit. regnoq suo confortato pene ꝑannos .xiii. usq¬
ad theoderici p̃sentiã deqͦ in subseqntib dicturi sumꝰ
optinuit. Interim tam̃ adeum ordinem unde digssi
sumus redeamus. et qͦmͦ eurichꝰ rex wisigothorun
romani regni uacillationẽ cellens cernens. arelatũ
⁊ massiliã ꝓpͥe sub didit dicioni. Gixericus et enum
Wandaloꝵ reẜsuis eum munerib ad ista cõmitten¬
da inuenit. qͣtenus ip̃e leonis uł zenonis in sidias
qͣs contͣ eũ direxerant p̃caueret. egitq ut orientalẽ
imꝑium ostrogothe. hesꝑium uiusigothe uastarent.
ĩiutrumq rem puplicã hostib decernentib. ipse
in africa qͥetus regnaret. Qd eurchus gͣto suscipiens
animo. totas hispanias galliasq sͥ iam iure ꝓpͥo tenenᷤ.
simł qͦ ⁊ burgundrones sub egit. arelatoq degens.
xix. anno regni sui uita pͥuatus est. Huic successit ꝓpͥis

Expanded text:
itio regni sui Bracilam comitem apud Ravennam itio regni sui Bracilam comitem apud Ravennam occidit regnoque suo confortato pene per ad Theodorici praesentiam, de quo in subsequentibus dicturi sumus, obtenuit. Interim tamen ad eum ordinem, unde digressi sumus, redeamus, et quomodo Euricus rex Vesegotharum Romani regni vacillationem cernens Arelatum et Massiliam propriae subdidit dicioni. Gyzericus etenim Vandalorum rex suis eum muneribus ad ista committenda inlicuit, quatenus ipse Leonis vel Zenonis insidias, quas contra eum direxerant, praecaveret, egitque, ut Orientalem imperium Ostrogothas, Hesperium Vesegothae vastarent. ut in utramque rem publicam hostibus decernentibus ipse in Africa quietus regnaret. quod Eurichus grato suscipiens animo, totas Spanias Galliasque sibi iam iure proprio tenens, simul quoque et Burgunzones subegit Arelatoque degens nono decimo anno regni sui vita privatus est. huic successit proprius
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. ibiq remoratꝰ angustulũ filiũ suũ imꝑatorem
efficit. Qͦ cõꝑto nepus fugit dalmatias. ibiq defecit pr¬
uatus aregno. uͥ iam gliscerius dudũ imꝑator ep̃atum
salonitanũ habebat. Augustulo uͦ apatre oreste in
rauenna imꝑatore ordinato. ñ młto post odoacer tor¬
cilingoꝵ rex h̃ns secũ sciros. erolos. diu̾sarumq gentiũ
auxiliarios. italiam occupauit.⁊ oreste int̾fecto. augꝰtũ
filium eiꝰ deregno pulsũ. anlucano cãpanie castello
exilii pena dampnauit. Sic qͦ hesꝑum romane gentiᷤᷤ¬
imꝑium. dcc. nouo urbis condite anno. pͥmꝰ augustorũ
octouianꝰ augustꝰ tenere cepit. cũ hoc augustulo ꝑut.
anno decessoꝵ ꝓ decessoꝵ ue regni qͥngentesimo uicesi¬
mo scd̃o. Gochoꝵ dehinc regib romã italiamq tenentib
interea odoacer rex gentium omẽm italiã adeo sub¬
iugauit. ut t̾rorem suũ romanis in diceret. mox in¬

Expanded text:
pervenit ibique remoratus Augustulum filium suum imperatorem pervenit ibique remoratus Augustulum filium suum imperatorem effecit . quo conperto Nepus fugit Dalmatias ibique defecit privatus a regno, ubi iam Glycerius dudum imperator episcopatum Salonitanum habebat. Augustulo vero a patre Oreste in Ravenna imperatore ordinato non multum post Odoacer Torcilingorum rex habens secum Sciros, Herulos diversarumque gentium auxiliarios Italiam occupavit et Orestem interfectum Augustulum filium eius de regno pulsum in Lucullano Campaniae castello exilii poena damnavit. sic quoque Hesperium Romanae gentiesimo nono urbis conditae anno primus Augustorum Octavianus Augustus tenere coepit, cum hoc Augustulo periit anno decessorum prodecessorumue regni quingentesimo vicesimo secundo, Gothorum dehinc regibus Romam Italiamque tenentibus. interea Odoacer rex gentium omnem Italiam subiugatam, ut terrorem suum Romanis iniceret, mox in
Abbreviated transcription (Latin):
eunte. gliceriꝰ apd̃ rauennã plus p̾sumptione qͣm electioẽ
cesar effectus. qm anno uix expleto neptis marcellini qͣndã
patͥcii sororis filius a regno deiciens. in portu romano epm̃
ordinauit. Tantas uarietates mutationesq eurchꝰ cerrens¬
ut diximus suꝑiꝰ auernã occupans ciuitatẽ. uͥ tc̃ romanoꝵ
dux p̃erat ⁊ decius nobilissimꝰ senator. ⁊ dudũ auit im¬
ꝑatoris qͥ ad paucos dies regnũ inuaserat filiꝰ. nã hic ante
olibum paucos dies tenens imꝑiũ. ultͦ recessit placentiã.
ibiq ep̃c est ordinatus. huiꝰ gͦ filiꝰ ⁊ dicius diucertans cũ
Wi sigothis. nec ualens ante stare. relicta patͥa maxuaq
urbe p̃ uernace hosti. ad tutiora locase colligit. Qd̃ au¬
diens nepus imꝑator. p̃cipit ⁊ dicium relictis gallis adse
uenire. loco eiꝰ orestem magnũ uł ordinatũ. Qͥ orestes fus¬
cepto exercitu contͣ hostes egrediens. a roma rauennam

Expanded text:
eunte. Glicerius apud Ravennam plus de praesumptione quam electione eunte. Glicerius apud Ravennam plus de praesumptione quam electione Caesar effectus: quem, anno vix expleto, nepos Mpatricii sororis filius, a regno dejiciens in portu Romano episcopum ordinavit. Tantas varietates mutationesque Euricus cernensut diximus superius, Arvernam occupat civitatem, ubi tunc Romanorum dux praeerat Decius nobilissimus senator, et dudum Aviti imperatoris, qui ad paucos dies regnum invaserat, filius. Nam hic ante Olibibique episcopus est ordinatus. huius ergo filius Ecdicius, diu certans cum Vesegothis nec valens antestare, relicta patria maximeque urbem Arevernate hosti, ad tutiora se loca collegit. quod audiens Nepus imperator praecepit Ecdicium relictis Galliis ad se venire loco eius Orestem mag. mil. ordinatum. qui Orestes suscepto exercitu et contra hostes egrediens a Roma Ravenna
Abbreviated transcription (Latin):
Surchꝰ gͦ Wissigothoꝵ rex. crebram mutationẽ roma¬
noꝵ pͥncipur cernens. gallias suos uire nisus est occupare.
Qd̃ comꝑiens anthemiꝰ imꝑator. bͥconum solatia postula uit.
Quoꝵ rex riothimus cum duodecim milib ueniens in uetu¬
riga ciuitate occeano e nauib egͦsso susceptꝰ est. Ad qͦs rex
Wisigothoꝵ eurchus innumerũ ductans aduenit exercitũ.
diuq pugnans riothinũ brittonũ regem. anteqͣm romani
in eius societatẽ conuingerẽt᷑ fugauit. Qͥ ampla parte exer¬
pͥncipe iam defuncto. qͥ cum regerere gen̾e suo intestino
bello seuiens romam tͥuisset. ip̃eq agenero ꝑ emptꝰ regnũ¬
reliqͥt olibrio. Qͦ temꝑe in constanti nopoli aspar pͥmus
patͥcioꝵ ⁊ gochoꝵ temꝑe geñe clarus. cũ ardabure ⁊ patͥ¬
leonis pͥncipis appellato. spadonũ ensib im palatio uuln̾atꝰ
interiit. ⁊ nec dum olibͥo octauo mense in regnũ ingͦsso ob¬

Expanded text:
Euricus ergo, Vesegotharum rex, crebram mutationem RomaEuricus ergo, Vesegotharum rex, crebram mutationem Romanorum principum cernens Gallias suo iure nisus est occupare. quod conperiens Anthemius imperator Brittonum solacia postulavit. quorum rex Riotimus cum duodecim milia veniens in Beturigas civitate Oceano e navibus egresso susceptus est. ad quos rex Vesegotharum Eurichus innumerum ductans advenit exercitum diuque pugnans Riutimum Brittonum rege, antequam Romani in eius societate coniungerentur, effugavit. qui amplam partem exercupavit Anthemio principe iam defuncto: qui cum Ricemere genero suo intestino bello sregnum Olybrio. Quo tempore in Constantinopoli Aspar, primus Patritiorum et Gothorum genere clarus cum Ardubure et PatrLeonis principis appellato, spadonum ensibus in palatio vulneratus interiit, et necdum Olybrio octavo mense in regno ingresso ob
Abbreviated transcription (Latin):
re regnũ inuasit. Qd̃ audiens gitericꝰ rex Wandaloꝵ.
ab africa armata classe in italiam uenit. romamq in¬
gressus cuncta deuastat. Maximꝰ uͦ fugiens aqͦdam
urso milite romano int̾emptus ẽ. Post qͣm uissu max¬
ciant imꝑatoris orientalis. maurianꝰ occidentale sce¬
pit imꝑium gub̾nandũ. S et ip̃e ñ diu regnans. dũ contͣ
alanos qͥ gallias infestabant mouisset ꝓcinctũ. desetona
iuxta fluũ hira cognom̃to occidit᷑. Cuiꝰ locũ reu̾sus
inuasit. qͥ t̃cio anno imꝑii fui rome obut. Qd̃ cernens
leo imꝑator. qͥ morientali regno marciatio successerat.
anthemiũ patͥcium suũ ordinans rome pͥncipẽ destina¬
uit. Q ueniens. ilico reginerẽ generũ suũ contͣ alanos
dirent. uirum egͣgium ⁊ pene tc̃ in italia ad exercitum
singularem. qͥ ⁊ młtitudinẽ alanoꝵ et regẽ eoꝵ beorgum.
inpͥmostatim certamine suꝑatos internitione ꝓstrauit.

Expanded text:
re regnum invasit. quod audiens Gyzericus rex Vandalorum re regnum invasit. quod audiens Gyzericus rex Vandalorum ab Africa armata classe in Italiam venit Romaeque ingressus cuncta devastat. Maximus vero fugiens a quodam Vrso, milite Romano, interemptus est. post quem iussu Marciani imperatoris Orientalis Maiurianus Occidentale suscepit imperium gubernandum. sed et ipse non diu regnans, dum contra Alanos, qui Gallias infestabant, movisset procinctum, Dertona iuxta fluvium Hyra cognomento occiditur. cuius locum Severus invasit, qui tertio anno imperii sui Romae obiit. quod cernens Leo imperator, qui in Orientali regno Marciano successerat, Anthemium patricium suum ordinans Romae principem distinavit. qui veniens ilico Recimerem generum suum contra Alanos direxit, virum egregium et pene tunc in Italia ad exercitum singularem. qui et multitudine Alanorum et regem eorum Beorgum in primo statim certamine superatos internicioni prostravit.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qͥ eum de regno ꝑuaso deicerent destinauit. Qͥ uenienteᷤᷤ.
sine mora in pͥmo eum certamine suꝑantes. ꝯgruam fac¬
toꝵ eiꝰ abeo exegerunt ultionẽ. Captus naniq ⁊ suoꝵ solatio
destitutꝰ. capite plectitur. sensitq tandem iratũ qͥ ꝓpitiũ
dnm crediderat contẽpnendũ. Tunc suaui rectoris sui
interitũ contuentes. locoꝵ sacerdotes ad theoderidũ sup¬
plices direxert̃. Qͦs ille pontificali reuerentia suscipiens.
ñ solum impunitatẽ suauoꝵ in dulsit. s ut ⁊ s desuo genẽ
pͥncipem constituerent. flexus pietate concessit. Qd̃ ⁊ fem̃ ẽ.
paceq cunctis munitis. xiii. regni sui anno theoderidus
occubuit. Cui fr̃ euricꝰ p̃cupida festinatiõe succedens.
seua suspicione pulsatus est. Nam dũ hec circa wisigo¬
thoꝵ gentẽ zalia ñ nulla gerunt᷑. Ualentinianꝰ unꝑator
dolo maximi occisus est. ⁊ ip̃e maximus tirannico mo¬

Expanded text:
eum, qui cum de regno pervaso dejicerent destinavit. Qui venientes, eum, qui cum de regno pervaso dejicerent destinavit. Qui venientes, sine mora in primo eum certamine superantes, congruam factorum ejus ab eo exegerunt ultionem. Captus namque, et suorum solatio destitutus, capite plectitur; sensitque tandem iratum, qui propitium dominum crediderat contemnendum. Tunc Suevi rectoris sui interitum contuentes, locorum sacerdotes ad Theodericum supplices direxerunt. Quos ille pontificali reverentia suscipiens, non solum impunitatem Suevorum indulsit, sed et ut sibi de suo genere principem constituerent flexus pietate concessit. Quod et factum paceque cunctis munitis, tertiodecimo regni sui anno Theodericus occubuit. Cui frater Eurichus praecupida festinatione succedens sceva suspicione pulsatus est. nam dum haec circa Vesegotharum gente et alia nonnulla geruntur, Valentinianus imperator dolo Maximi occisus est et ipse Maximus tyrrannico mo
Abbreviated transcription (Latin):
parce pugnabat uictor esficitur. suauoꝵ gentera
pene totã usq adint̾nicionẽ ꝓsternens. Quorũ
rex ricianꝰ relicto in festo hoste fugiens in nauẽ
conscendit. ad u̾saq ꝓcella typreni hoste reper¬
cussus. Wisigothoꝵ ẽ manib redditꝰ. miserabilis.
ñ differt mortẽ. cũ elim̃ta muta mutau̾it. Theo¬
deridꝰ uͦ uictor existens subactis peꝑcit. nec ultra
certamĩa seuire ꝑmisit. ponesis suauis qͦs subege
rat dientem ꝓpͥum nomine athliuulfum. Qͥ in
breui animũ p̃uaricatione suauoꝵ suasionib cõ¬
mutans neglent imꝑata cõplere. potius tirannica
elatione suꝑbiens. credensq se ea uirtute ꝓuintiã
optinere. qͣdudũ cũ dño suo eam subegisse̾t. Uir si¬
qͥdem erat uarmoꝵ stirpe genitꝰ. longe a gochies
sanguinis nobilitate se iunctus. idcirco nec lib̾tatẽ studens.
nec pat̾no fidem reseruans. Qͦ cõꝑto theodoridꝰ. mox ꝯtͣ

Expanded text:
parte pugnabat, victor efficitur, Suavorum gente parte pugnabat, victor efficitur, Suavorum gente pene cuncta usque ad internicione prosternens. quorum rex Riciarius relicta infesta hoste fugiens in nave conscendit adversaque procella Tyrreni hoste repercussus Vesegotharum est manibus redditus. miserabilis non differt mortem. cum elementa mutaverit. Theoderidus vero victor existens subactis pepercit nec ultra certamine rat, clientem Athiulfum. Qui in brevi animum ad praevaricationem ex Suevorum suasionibus commutans, neglexit imperata complere, potius tyrannica elatione superbiens, credensque se ea virtute provinciam obtinere qua dudum cum domino suo eam subjecisset. Is siquidem erat Warnorum stirpe genitus, longe a Gothici sanguinis nobilitate sejunctus; idcirco nec libertati studens, nec patrono fidem servans. Quo comperto, Theodericus mox contra
Abbreviated transcription (Latin):
ni ducis monum̃tũ a sept̾etͥone occeanũ. ameridie
lusitanã ⁊ fluuiũ tagũ. qͥ harenis suis ꝑmiscens
auri metalla tͣhit cũ limi iulitate diuitias. Ex¬
inde gͦ exiens riciarus rex suauoꝵ nitit᷑ totas his¬
panias occupare. Cui theoderidꝰ cognatꝰ suus ut
erat moderatus. logatos mittens pacifice dixit.
ut non solũ recederet afinib alienis. uerũ etiã
nec temptare p̃sumeret. odium sͥ tali. ambitione
adqͥrens. Ille uͦ animo p̃tumido ait. Si hinc mur¬
murans. et me uenire causaris. tolosum ubi tu¬
sedes ueniam. ibi si uales resiste. his auditis. hec¬
retulit theoderidꝰ. cõpacatusq cũ cet̾is gentib.
arma mouit insuauos. burgudronũ ꝙͦ gnudiu¬
chũ ⁊ hilꝑicum reges auxiliarios hñs. sibiq deuo¬
tos. Uentũ est adcertam᷑ tuxta flum̃ ulbium. qͥ
inter asturicã hib̾iamq pretermeat. Conser¬
toq prelio. theodoridꝰ cum Wisigothis qͥ ex iusta

Expanded text:
ni ducis monumentum, a septentrione Oceanum, a meridie ni ducis monumentum, a septentrione Oceanum, a meridie Lysitaniam et fluvium Tagum, qui harenis suis permiscens auri metalla trahit cum limi vilitate divitias. exinde ergo exiens Riciarius rex Suavorum nititur totas Spanias occupare. cui Theodoridus cognatus suus, ut erat moderatus, legatos mittens, pacifice dixit, ut non solum recederet a finibus alienis, verum etiam nec temptare presumeret, odium sibi tali ambitione adquirens. ille vero animo pretumido ait: 'si hic murmuras et me venire causaris, Tolossedes, veniam; ibi si vales, resiste. His auditis, aegre tulit Theodericus, compacatusque cum caeteris gentibus, arma movit in Suavos, Burgundzonum quoque Gnudiuchum et Hilpericum reges auxiliarios habens sibique devotos. ventum est ad certamen iuxta flumen Vlbium, qui inter Asturicam Hiberiamque pretermeat, consertoque proelio Theoderidus cum Vesegothis, qui ex iusta
Abbreviated transcription (Latin):
glorusq recessit. Thorismund uͦ repulsis ab ala¬
nis hunoꝵ cat̾uis. sine aliqͣ suoꝵ lesione tholosam
migͣuit. suoꝵq qͥeta pace cõposita. t̾cio anno regni
sui egͦtans. dũ sanguine collit de uena ab ascalcha
suo cliente. inimicas nuntiante armis subtͣctis
ꝑemptus e̾. una tantũ manu qͣm lib̾am habebat
scabillum tenens. sangͥniᷤ sui extreit ultor aliqͣn¬
tos insidiantes ÷ extinguens. Post cuiꝰ decessum.
dens. mox riciarium suauoꝵ regẽ cognatũ suũ
repꝑit inimicũ. Hic enĩ richiariꝰ affeͥnitate theo¬
deridi p̃sumens. uniu̾sim pene hispaniã sͥ credidit
occupandã. ludicans oportunũ tempꝰ subreptioĩs
in cõposita initia temptare regnantis qͣa antea gal¬
licia ⁊ lusitania sedes fuere. q̃ indext᷑ latere hispatiie
ꝑ ripam occeani porrigunt᷑ ħntes ab oriente aust᷑go¬
niã. ab occidente ĩ ꝓmunctorio sacͦ scipionis roma¬

Expanded text:
gloriosusque recessit. Thorismud vero repulsis ab Alagloriosusque recessit. Thorismud vero repulsis ab Alanis Hunnorum catervis sine aliqua suorum lesione Tolosa migravit suorumque quieta pace conposita tertio anno regni sui egrotans, dum sanguinem tollit de vena, ab Ascalc suo clienti inimico nuntiante arma subtracta peremptus est. una tamen manu, quam liberam habebat, scabillum tenens sanguinis sui extitit ultor, aliquantos insidiantes sibi extinguens. Post cuius decessum Tdens, mox Riciarium Suavorum regem cognatum suum repperit inimicum. hic etenim Riciarius affinitate Theoderidi presumens, universam pene Spaniam sibi credidit occupandam, iudicans oportunum tempus subreptionis incomposita initia temptare regnantis. quibus antea Gallicia et Lysitania sedes fuere, quae in dextro latere Spaniae per ripam Oceani porriguntur, habentes ab oriente Austrogonia, ab occidente in promuntorio sacrum Scipionis Roma
Abbreviated transcription (Latin):
gothas retrorsit. s ñ eũ qmͦ de romanis
reportauit euentũ. Nam ꝑ dissimili an¬
terio res uias returrens. alanoꝵ partem
tͣus flum̃ ligeris ꝯsidentẽ statuit sue redigi
ditior. qͣtenꝰ mutata ꝑ ipsos belli facie ter¬
ribilior ĩmineret. Igit᷑ ab datia ⁊ patino¬
nia ꝓintiis. in qͥb ẽc̃ huni cũ diu̾sis sub¬
ditis nationib insidebant. egrediens attila
ĩ alanos mouit ꝓcinctũ. S thoris muns
rex Wisigotoꝵ frandẽ attile ñ im pari
subrilitate p̃sentiens. ad alanos tara uelo
attile iã motib p̃patus oceurrit. Cũsertoꝙ¬
prelio. pene simili eũ tenore ut pͥus in campos ca¬
ta launicos abspe remouit uictorie. fugatũq a par¬
tib suissine tͥumpho se mittens. insedes ꝓpͥas fug̾e̾
compulit. Dic attila famosus ⁊ młarũ uictoriaꝵ
dñs. dum q̃rit famã ꝑditoris abicere. qͣm pͥus awi¬
sigoris ꝑtulerat ab olere. geminata sustinuit in¬

Expanded text:
gothas convertit. sed non eum, quem de Romanis, gothas convertit. sed non eum, quem de Romanis, reportavit eventum. nam per dissimiles anteriores vias recurrens, Alanorum partem trans flumen Ligeris considentem statuit suae redigere dicioni, quatenus mutata per ipsos belli facie terribilior immineret. igitur ab Dacia et Pannonia provinciis, in quibus tunc Hunni cum diversis śubditis nationibus insidebant, egrediens Attila in Alanos movit procinctum. sed Thorismud rex Vesegotharum, fraudem Attilae subtilitate persentiens, ad Alanos tota subtiAttilae iam motibus preparatus occurrit, consertoproelio pene simili eum tenore, ut prius in campos Catalaunicos, ab spe removit victoriae fugatumque a partibus suis sine triumpho remittens in sedes proprias fugire compulit. sic Attila famosus et multarum victoriarum dominus dum quaerit famam perditoris abicere et quod prius a Vesegothis pertulerat abolere, geminata sustenuit in
Abbreviated transcription (Latin):
deuuntians. atq interminando decernens.
gͣuiore se in italia illaturũ. nͥ adse honoriã
ualentiniani pͥncipis germanã filiã placidie¬
augͦte. cũ portione sͥ regaliũ opũ debita mit¬
terent. Ferebat᷑ enĩ qͥa hoc honoria dũ ꝓpter
aule decꝰ ad castitatẽ teneret᷑ itutu fr̃is in du¬
sa.claudestino eunucho misso attilã ĩ uitass.
⁊ ꝯtͣ fr̃is potentiã eiꝰ patͦciniis uteret᷑ ꝓrsus
indignũ facinꝰ. ut licentiã libidinis malo
puplico cõꝑaret. Reu̾sus itaq attila ĩ sedes
ꝓpͥas. qͣsi atii penitens gͣuit̃q ferens abello
cessare adorientis pͥncipẽ marcianũ legatos
dirigit. ꝓuintiaꝵ testans uastationẽ qͣ sͥ ꝓ
missum atheodosio qͦndam imꝑatare mini¬
me ꝑ solũetur. ⁊ inhũanior soliro siuis hosti b
appareret. Hec tñ agens ut erat uersurus
⁊callidꝰ. albiminatꝰ alibi armasua cõmouit.
qdͣ restabat indignationis faciem ĩ Wisi¬

Expanded text:
denuntians, atque interminando discernens, denuntians, atque interminando discernens, graviora se in Italiam illaturum, nisi ad se Honoriam Valentiniani pAugustae, cum portione sibi regalium opum debita mitterent. ferebatur enim, quia haec Honoria, dum propter aulae decus ad castitatem teneretur nutu fratris inclusa, clam eunucho misso Attilam invitasse, ut contra fratris potentiam eius patrociniis uteretur: prorsus indignum facinus, ut licentiam libidinis malo publico conpararet. Reversus itaque Attila in sedes suas et quasi otii penitens graviterque ferens a bello cessare, ad Orientis principem Marcianum legatos dirigit, provinciarum testans vastationem, quod sibi promissum a Theodosio quondam imperatore minime persolveretur, et inhumanior solito suis hostibus appareret. haec tamen agens, ut erat versutus et callidus, alibi minatus alibi arma sua commovit, et, quod restabat indignationi, faciem in Vese
Abbreviated transcription (Latin):
uenetũ ciuitates huni bacant᷑. Mediolanũ qͦ ligũ¬
rie metͦpolim. ⁊ qͦndam regiã urbem pari denore
deuastant. nec ñ et ricinũ eqͣli sorte deiciunt.
uicitiaq loca seiuentes allidunt. demoliuntq
pene totã ytaliã. Cumq ad romã auimꝰ fuiss
eiꝰ attentꝰ accedere. sui eũ ut pͥscus historie᷑ re¬
fert remouert̃. ñ ut urbi ciu inimͥ erant ꝯ¬
sulentes ẜ alarici qͦndã Wissigothoꝵ regis ob¬
icientes exemplum. ueriti regis sui fortimã.
qd ille post fractã romã ñ du suꝑ iuxerit. s
ꝓtuius reb hũanis excessit. Igit᷑ dũ animꝰ eiꝰ
ancipiti negotio. inter ire. ⁊ ñ ire fluctuaret.
secũq delib̾ans cardaret. placida ei legatio a
roma ꝑ uenit. nã leo papa ꝑse adeũ accedens.
ĩ agro uenetũ ambuleio uͥ mincius amis
ꝯmeantiũ freqñtatione tͣnsit᷑. Qͥ max deposito
exercitꝰ furore. ⁊ rediens qͦ uenerat. iter ult᷑
danubiũ ꝓmissa pace discesfit. Illud p̃omũib

Expanded text:
um civitates Hunni bacchantur. Mediolanum quoque Liguriae metropolim et quondam regiam urbem pari tenore devastant nec non et Ticinum aequali sorte deiciunt vicinaque loca saevientes allidunt demoliuntque pene totam Italiam. cumque ad Romam animus fuisset eius adtentus accedere, sui eum, ut Priscus istoricus refert, removerunt, non urbi, cui inimici erant, consulentes, sed Alarici quondam Vesegotharum regis obicientes exemplo, veriti regis sui fortunam, quia ille post fractam Romam non diu supervixerit, sed protinus rebus humanis excessit. igitur dam eius animus ancipiti negotio inter ire et non ire fluctuaret secumque deliberans tardaret, placida ei legatio a Roma advenit. nam Leo papa per se ad eum accedens in agro Venetum Ambuleio, ubi Mincius amnis commeantium freqexercitus furore, et rediens qua venerat, id est ultra Danubium, promissa pace discessit; illud prae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cum suis ĩ uuandalos seuiebat. ut uoluisset eos etiã
ĩ africa ꝑseqͥ. nͥ eũ casus qͥdudũ halarico ad africam
tendent ꝯtigerat reuocasset. Nobilitatꝰ nãq intra
hispanias. in cruentãꝙ uictoriã potitꝰ tolosam re¬
talogo amaloꝵ familie suꝑiꝰ diximꝰ. cũ filio uiutri¬
cho abostrogothis qͥ ad huc inscythie tris hunoꝵ
opp̃ssionib sub iacebant. ad uuissigothoꝵ rognũ
migͣuit. Conscius enĩ uͥtutis ⁊ gen̾is nobilitate.
faciliꝰ s credens pͥncipatũ a parentib deserri. que
lo dubitaret. si uacasset elig̾e: S nec ip̃e a deo
uoluit qͣi esset ostende. ⁊ illi iam post mortẽ ua¬
lie theoderidũ ei dedert̃. successorẽ. Ad qm ueni¬
ens beremund. animi ponde qͦ ualebat eninio
genĩs sui ãplitudinẽ cõmoda dacit᷑nitate sup¬
p̃ssit. sciens regnantib semꝑ regali stirpe genitoᷤᷤ
ẽẽ suspectos. Passus ẽ gͦ ignorari. nefaceret or¬

Expanded text:
cum suis in Wandalos saeviebat, ut voluisset eos etiam cum suis in Wandalos saeviebat, ut voluisset eos etiam in Africa persequi, nisi eum casus qui dudum Alarico ad Africam tendenti contigerat, revocasset. Nobilitatus namque Intra Hispanias, incruentaque victoria potitus, Tolosam retalogo Amalorum familiae superius diximus, cum filio Witiricho ab Ostrogothis, qui adhuc in Scythiae terra Hunnorum oppressionibus subjacebant, ad Vesegotharum regnum migravit. Conscius enim erat virtutis et generis nobilitatis: facilius sibi credens principatum a parentibus deferre, quem lo dubitaret, si vacasset elegere? sed nec ipse adeo voluit, quis esset, ostendere. et illi iam post mortem Valliae Theoderidum ei dederant successorem. ad quem veniens Beremud animi pondere qua valebat eximio generis sui amplitudine commoda taciturnitate suppressit, sciens regnantibus semper regali stirpe genitos esse suspectos. passus est ergo ignorari, ne faceret or
Abbreviated transcription (Latin):
ataui p̃ceptoꝵ deregno eiectũ.⁊ int̾emptũ tẏran¬
nide p̃sumpsit. s ñ exe̾ssit impune qd̵ fecerat.
Nam mor iustitian imꝑatoris ultio in eũ appartut.
tinopolim delatꝰ ꝑ iurũ głosissimũ helesariũ magistr̃u
militũ orientalem. et consulem ordinariũ atq patͥ
dinis gerens cũ se uid̾et defastigio regali deiectum.
pͥuate uitȩ cui noluit famulari redactꝰ occubuit.
Sic africa q̃ in diuisione urb terraꝵ t̃cia pars
erepta. in lib̾tatem reuoeata est. regni romani. Si
dndum ignauis ducib dñis ꝙ in fidelib rei puplice
romane coꝑe gentilis manꝰ abstułat. asollerte¬
dño ⁊fideli ductore nẽ reuocata. hodieq ꝯ gaudet.
insidelitate artͥta sese lam̃tau̾it. tñ thimigbꝰ iusti
usq ꝓ duxit. S nob̾ qͥd opꝰ est unde res ñ exigit dice̾:
ad ꝓpositũ redeamꝰ. Ualia siqͥdem rex gochoꝵ a deo

Expanded text:
atavi praeceptorum de regno eiectum et interemptum tyranatavi praeceptorum de regno eiectum et interemptum tyrannide praesumpsit. sed non ei cessit inpune quod fecerat. nam mox Iustiniani imperatoris ultio in eum apparuit etinopolim delatus per virum gloriosissimum Belesarium mag. mil. Orientalem, exconsolem ordinarium atque patrdinis gerens cum se videret de fastigio regali deiectum, privatae vitae, cui noluit famulari, redactus occubuit. sic Africa, quae in divisione urbis terrarum tertia pars erepta in libertate revocata est regni Romani, et quae dudum ignavis dominis ducibusque infidelibus a rei publicae Romanae codomino et fideli ductore tunc revocata, hodieque congaudet. infidelitate attritam se lamentaveritusque perduxit. Sed nobis quid opus est unde res non exigit dicere? Ad propositum redeamus. Valia siquidem rex Gothorum adeo
Abbreviated transcription (Latin):
ab hispanie diuidit. ostiaq maris tirreni in occea¬
rarꝰ. limrie ꝯ temꝑtor. ira tͦbidus. babendi cu¬
pidꝰ. ad sollicitandas gs̃ ꝓuidentissimꝰ. semĩa con¬
tentionũ iacere. odia miscere ꝑatꝰ. Tali africe rẽ
publicam p̃cib bonifatii ut diximꝰ in uitatꝰ int᷑uit.
lͥ a diuinitate ut fertur accepta auctoritate
diu regnans. ante obiitũ siũ filioꝵ agmune accito.
odinauit ne inter ipõs de regni ambitione in¬
tentio esset. s ordine qͥsq ⁊ gͣdu suo alii si supuer¬
iuueret. ids seniori sno filio fieret seq̃ns succeᷤᷤ¬
sor. ⁊ rursus ei posterior eiꝰ. Qd̃ ob seruantes
ꝑ annoꝵ młtoꝵ speicia. regnũ felicĩt possedert.
nec ut in reliqͥs gentib assolet in destino bello fe¬
dati st̃ qͦ ordine unꝰ pꝰ unũ regnũ excipiens. in
paice ppłis imꝑauit. Quoꝵ ordo iste ac fuccessio
hielderieꝰ. qm malo gentis sue gelimer ĩ momor

Expanded text:
ab Spaniis dividet ostiaque maris Tyrreni in Oceaab Spaniis dividet ostiaque maris Tyrreni in Oceararus, luxoriae contemptor, ira turbidus, habendi cupidus, ad sollicitandas gentes providentissimus, semina contentionum iacere, odia miscere paratus. tali Africa rem publicam praecibus Bonifatii, ut diximus, invitatus intravit, ubi a divinitate, ut fertur, accepta auctoritate diu regnans, ante obitum suum filiorum agmine accito ordinavit, ne inter ipsos de regni ambitione intentio esset, sed ordine quisque et gradu suo, alii si superviveret, id est, seniori suo fieret sequens successor et rursus ei posterior eius, quod observantes per annorum multorum spatia regnum feliciter possiderunt, nec, ut in reliquis gentibus adsolet, intestino bello foedati sunt, suoque ordine unus post unum regnum excipiens in pace populis imperavit. quorum ordo iste ac successio Ilderich. quem malo gentis suae Gelimer inmemor
Abbreviated transcription (Latin):
naco fecerat cesarem. S ñ dui tenens regnũ.
p̃sumptũ mox federatis gothis romanisq ip̃e
occidit ᷑ arelato. filius uͦ suus uienna. Post qͦs itẽ
iouiꝰ ac sebastianꝰ. pari temeritate rẽ puplicã
occupandã existimantes pari exitio perierunt.
pene qͥnqͣ gm̃ta annos ĩ uasa pannonia aroma¬
nis ⁊⁊ gothis expulsi st̃. Uidens ualia uuandalos
in suis finib id ÷ hispanie solo. audaci temerita.¬
te abinteriorib ꝑtib gallicie uͥ eos fugauerat
dudũ atauulfus egressos. et cuncta inp̃das uasta¬
re.
eo fere temꝑe qͦ hierus. ⁊ ardabures consules pro¬
cessisent. nec mora mox cant᷑ eos mouit gxercitũ.
S gisericꝰ rex uuandaloꝵ iam abonifacio ĩ africã
in uitatꝰ. qͥ ualentiniano pͥncipi ueniens ĩ offen̾sa
ñ ałi se qͣm malo rei puplicẽ pot̾uit iunidicare.
is gͦ sius p̃cib eos in uitans. ꝑtͣiectũ congustiar

Expanded text:
nacho fecerat Caesarem; sed non diu tenens regnum nacho fecerat Caesarem; sed non diu tenens regnum praesumptum, mox foederatis Gothis Romanisque, ipse occiditur Arelati, filius vero ejus Viennae. Post quos item Jovinus ac Sebastianus pari temeritate rempublicam occupandam existimantes, pari exitio periere. pene quinquaginta annos invasa Pannonia a Romanis et Gothis expulsi sunt, videns Valia Vandalos in suis finibus, id est Spaniae solum, audaci temeritate ab interioribus partibus Galliciae, ubi eos fugaverat dudum Atauulfus, egressos et cuncta in praedas vastare, eo fere tempore, quo Hierius et Ardabures consules processissent, nec mora mox contra eos movit exercitum. sed Gyzericus rex Vandalorum iam a Bonifatio in Africam invitatus, qui Valentiniano principi veniens in offensa non aliter se quam malo rei publicae potuit vindicare. is ergo suis praecibus eos invitans per traiectum angustiarum,
Abbreviated transcription (Latin):
stantiũ uirũ industͥa milirari sollertẽ. młtisq
p̃lus głosum cũ exercitu dirigens ueritꝰ nefedus
dudũ cũ atauulfo initum ip̃e turbaret. et aliqͣs
rursus iure puplica insidias moliretur. uicinas
sib gentes expulsas. simłq desidans germanã suã
placidiã subiectionis obꝓbrio lib̾are. paciscens cũ
ꝯstantio ut aut bello aut pace uł qͦ qͣm sieã potuis¬
s ad suũ regnũ reduce̾. ei eam ĩ matͥmoniũ sociaret.
placito ꝯstantiꝰ ouans. cũ copia armatoꝵ ⁊ pene¬
iam regio apꝑatu hispantã petit. Cui ualia rex
gothoꝵ ñ cõminori ꝓ cinctu. ad claustͣ pirinei
occurrit. uͥ abutͣq parte legatione directa. ita
ꝯuenit pacisei. ut placidiã sororẽ pͥncipis reddẽt.
suaq solatia romane rei puplice uͥ usus exige̾t
ñ de negaret. Eo nãq temꝑe constantinꝰ qͥdã apd
gallias inuadens imꝑiũ filiũ suũ ꝯstantẽ ex mo¬

Expanded text:
onstantium virum industria militari pollentem multisque onstantium virum industria militari pollentem multisque proeliis gloriosum cum exercitu dirigens, veritus, ne foedus dudum cum Atauulfo inito ipse turbaret et aliquas rursus in re publica insidias moliretur vicinas sibi gentes expulsas, simulque desiderans germanam suam Placidiam subiectionis obprobrio liberare, paciscens cum Constantio, ut, aut bello aut pace vel quo modo si eam potuisset ad suum regnum reducere, ei eam in matrimonio sociaret. quo placito Constantijam regio apparatu Hispanias petit. Cui Valia rex Gothorum non minori procinctu ad claustra Pyrenaei occurrit: ubi ab utraque parte legatione directa, ita convenit pacisci: ut Placidiam sororem principis redderet, suaque solatia Romanae reipublicae, ubi usus exigeret, non denegaret. Eo namque tempore Constantinus quidam apud Gallias invadens imperium, filium suum Constantem ex mo
Abbreviated transcription (Latin):
hispanias se reclusert̃. ad huc meniores ex relatio¬
ne maioꝵ suoꝵ qͥ dudũ geberie rex gochoꝵ genti
sue p̃stitisset. in cõmodi. uł qͦmͦ eos iurtute sua patͥo
solo expulisset. Tali gͦ casu. gallie a tauulfo patuere
uenient. Confirmato gͦ goth regno ingallus hispa¬
nioꝵ casu cepit dolere. cosq delib̾atis uuandaloꝵ in¬
cursib eriꝑe. suas opes barchilonã cũ certis fidelib
derelictis. plebx inbelli interiores hispanias ĩtͦiuit.
Ubi sepe cũ uuandał decertans. t̾cio anno post qͣmͣ
gallias hispaniasq. domuisset. occubuit gladio ilia
ꝑforatus eueruulfi. de cuiꝰ solitꝰ erat pidere stat᷑a.
post euiꝰ mortẽ segericꝰ rex ꝯstituit᷑. S ⁊ ip̃e suog
fraude ꝑemptꝰ. ocus regnũ cũ uita reliqͥt. De hinc
iã qͣrtus ab halarico rex constituit᷑ ualia. nimis
districtus ⁊ prudens. Contͣ qͦ honoriꝰ imꝑator ꝯ¬

Expanded text:
Spanias se recluserunt, adhuc memores ex relatioSpanias se recluserunt, adhuc memores ex relatione maiorum suorum, quid dudum Geberich Gothorum rex genti suae prestitisset incommodi vel quomodo eos virtute sua patrio solo expulisset. tali ergo casu Galliae Atauulfo patuere venienti. confirmato ergo Gothus regno in Gallis Spanorum casu coepit dolere, eosque deliberans a Vandalorum incursibus eripere, suas opes Barcilona cum certis fidelibus derelictas plebeque inbelle, interiores Spanias introibit, ubi saepe cum Vandalis decertans tertio anno, postquam Gallias Spaniasque domuisset, occubuit gladio ilia perforata Euervulfi, de cuius solitus erat ridere statura. post cuius mortem Segericus rex constituitur, sed et ipse suorum fraude peremptus ocius regnum cum vita reliquid. Dehinc iam quartus ab Alarico rex constituitur Valia nimis destrictus et prudens. contra quem Honorius imperator C
Abbreviated transcription (Latin):
ans ut regem cołent. senatũ ppłmꝙ romanũ ama¬
rent. pͥncipemq orientalẽ placatũ semꝑ ꝑpitiũq
eiꝰq mat̃ ad uiuerent. ĩ oĩb eustodientes pene ꝑ
octo annos ĩ pace regnar̃t. qͣmuis francis dereg¬
no pueril desꝑantib. ĩmo ĩ contẽptu habñtib
bellaq ꝑare mollentib. qd̾ pat̃ ⁊ auus gallias oc¬
cupassent. eis concessit cet̾a impace ⁊ tͣnqͥllitate
possessa. Dum gͦ ad spem uiuencitis athlaritꝰ
accederet. tamsuã ndolescentiã. qͣm matͥs uidu¬
tatẽ orientis pͥncipi cõm̃dauit. s inbͤui infelicisi¬

Expanded text:
ans, ut regem colerent, senatum populumque Romanum amaans, ut regem colerent, senatum populumque Romanum amarent principemque Orientalem placatum semper propitiumque ejusque mater viverent, in omnibus custodientes, pene per octo annos in pace regnarunt; quamvis Francis de regno puerili desperantibus, imo in contemptu habentibus, bellaque parare molientibus, quod pater et avus Gallias occupasset, eis concessit. Caetera in pacis tranquillitate possessa. Dum ergo ad spem juventutis Athalaricus accederet, tam suam adolescentiam quam matris viduitatem Orientis principi commendavit; sed in brevi infelicis
Abbreviated transcription (Latin):
fraudib inretitus. regnũ ꝯuita amisit. Post qm
thiudistutor idem regnũ ip̃e inuadens. francoꝵ in¬
sidiosam calumpniã dehispanis pepulit. et isq
dum uiueret Wisigothos ꝯtinuit. Post qm thui¬
digis tolosa regnũ adeptꝰ. ñ diu regnans defecit
occisus asuis. Cui sucedens hactenꝰ agil ꝯtinet
regnũ. ꝯtͣ ꝙͣ athagildꝰ insurgens romani regni
concitat uires. uͥ ⁊ lib̾ius patͥciꝰ cũ exercitu desti¬
nat᷑. Nec fuit in parche occidua gens. qͥ ⁊ heo de¬
ric dũ aduiueret. aut amicitia aut subiectione
ñ deseruiret. S pꝰqͣm ad seniũ ꝑuenisset. ⁊ se in
bͤu ab hac hice recessurũ cognosce̾t. ꝯuocans go¬
thos comites gentisq sue pͥmates. athlaricũ in¬
fantulũ ad huc uix decenñe filiũ filie sue ama¬
lasuenthe. qͥ eutharico pat᷑ orbatꝰ erat regẽ ꝯsti¬
tuit. eisq in mandatis acsi testam̃tal uoce de ñti¬

Expanded text:
fraudibus inretitus regnum cum vita amisit. post quem fraudibus inretitus regnum cum vita amisit. post quem Thiudis tutor eodem regno ipse invadens, Francorum insidiosam calumniam de Spaniis pepulit, et usque dum viveret, Vesegothas contenuit. post quem Thiudigisglosa regnum adeptus, non diu regnans defecit occisus a suis. cui succedens hactenus Agil continet regnum. contra quem Atanagildus insurgens Romani regni concitat vires, ubi et Liberius patricius cum exercitu destinatur. nec fuit in parte occidua gens, quae Theodorico, dum adviveret, aut amicitia aut subiectione non deserviret. Sed postquam ad senium pervenisset et se in brevi ab hac luce egressurum cognuscegentisque suae primates Athalaricum infantulum adhuc vix decennem, filium filiae suae Amalasuenthae, qui Eutharico patre orbatus erat, regem constituit , eisque in mandatis ac si testamentali voce denunti
Abbreviated transcription (Latin):
in mundonis solatia ueniens illiricianũ exercitũ
demoliuit. Namhic mundo de attilani qͦndã origine
descendens. gepidaꝵ gentẽ fugiens ultra danubiũ.
incultis locis sine ullis terre cultorib diuagatus.
⁊ pluris ab auctorib scamarisq ⁊ lat᷑nib unde cũq
collectis. turrẽ que herca dr᷑ suꝑ danubii ripam po¬
sitã occupans. ibiq agͤsti ritu ꝓredasq in nectens.
uicinis regẽ se suis gͣssatorib fecerat. Hunc gͦ pene
desꝑatũ etiã detͣditione sua delib̾antẽ. petra sub ue¬
niens demanib sauiniani eripuit. suoq regithe¬
oderieͦ ꝯ gr̃aꝵ actione fecit subiectũ. Non mino¬
re tͦpheo defrancis ꝑibbam suũ comitẽ ĩgalliis
ad qͥsiuit. plus tͥginta milia francoꝵ in p̃lio cesa.
Nam ⁊thuidem suũ armigerũ pꝰmoetẽ alarici
geñĩ tutorẽ hispanie regno amalaric nepotis ꝯsti¬
tuit. Qͥ amalaricꝰ rex in ipsa adolescentia francoꝵ

Expanded text:
in Mundonis solacia veniens Illyricianum exercitum in Mundonis solacia veniens Illyricianum exercitum demolivit. nam hic Mundo de Attilanis quondam origine descendens Gepidarum gentem fugiens ultra Danubium in incultis locis sine ullis terrae cultoribus divagatus et plerisque abactoribus scamarisque et latronibus undecumque collectis turrem quae Herta dicitur super Danubii ripam positam occupans ibique agresti ritu praedasque innectens vicinis regem se suis grassatoribus fecerat. hunc ergo pene desperatum et iam de traditione sua deliberantem Petza subveniens e manibus Saviniani eripuit, suoque regi Theodorico cum gratiarum actione fecit subiectum. non minore tropeo de Francis per Ibbam, suum comitem, in Galliis adquisivit plus triginta milia Francorum in proelio caesa. nam et Thiudem suum armigerum post mortem Alarici generi tutorem in Spaniae regno Amalarici nepotis constituit. qui Amalaricus in ipsa aduliscentia Francorum