comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ amisit. Fertur n. ꝗdam summꝰ orator degritudine feinti
decoctus omnẽ lrãꝵ amisisse doctrinã: In aliis uoͦ retus san
ac siti censtans &e omnire uegetus ꝑ mansisse. Disciplina qua
et ipsa est in ꝑmutatione difficilis. Quis .n sciens triangulũ u¬
ter uim ut dictum est fortioris pasionis amittat : Uirtutes
q in eorunde gñe ponende sunt Uirtus .n. nisi difficile mu¬
tatuis nõ est. Neq .n. ꝙ semel iuste iudicat: iustus est: neq qui
semel adulteriũ facit adulter ẽ s cũ ista uoluntas cogitatios
stabuiter ꝑmanentes difficillimeq ꝓmutabiles: hoc tantũ exce¬
pto ut nõn eas uis aliqua moior alieꝰ priutatiõis impellat &de¬
struat. Affectionis uoͣ spes sunt ut calefactio atq ꝑfrictioRia.
gritudo atq sanitas cum ad eas quodam mõ sit ispoitus hõ¬
atq affectus nõ in immutabui aut caloris qualitatem habat

Expanded text:
sionis amisit? Fertur enim quidam summus orator aegritudine febribusque sionis amisit? Fertur enim quidam summus orator aegritudine febribusque decoctus, omnem litterarum amisisse doctrinam, in aliis vero rebus sanus ac sibi constans et in omni re vegetus permansisse. Disciplina quoque etiam ipsa est in permutatione difficilis. Quis enim sciens triangulum, duter vim ut dictum est fortioris passionis amisit? Virtutes quoque in eodem genere ponendae sunt. Virtus enim nisi difficile mutabilis non est, neque enim quod semel iuste iudicat iustus est, neque qui semel adulterium facit, est adulter, sed cum ista voluntas cogitatioque stabiliter permanentes, difficileque mutabiles, hoc tantum excepto, ut non eas vis aliqua maior alicuius permutationis impellat et destruat. Affectionis vero species sunt, ut calefactio atque perfrictio, et aegritudo atque sanitas, cum ad eas quodammodo sit homo dispositus atque affectus, non tamen immutabiliter aut caloris qualitatem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
socrates dum esset paruulus postremo uero pubescens a seip̃o distalo
eodem q mõ habitus & dispositio. N anq hĩtus firma est dispoitio asas¬
tio infirmus ẽ hitus. Ut quemadmom nihil distat albus color abbo a¬
lore si in pictirrea hoc ꝗdem prnaneat. ille uõ statim periturus sit ni
runt ꝑmanendi un fit ut gñe ex spe habitus dispositione nõ distio¬
pet. E uocirca recte que nũo solo distabant non specie sus unus
sp̃ẽ nunupatione utraq sunt ab Reristoteie proposita sed est hos
aut facie mobuis h̃tus Sed si hoꝵ exempla q̃ramus hie potenius
inueniri hĩtudines autem sunt artes disciplinae uirtutes Nanꝰ
ars non facie mobuis uidet᷑ ei diutissime ꝑmanet hoc .n. aisi
meditatur uel exigit ut usu atq exercitatione nõ ꝑecit Qui
ẽ .n. ꝙ sciens recte grãmaticã nulla ualidioris pasionis interq¬

Expanded text:
dmodum ipse Socrates dum esset parvulus, post vero pubescens a seipso distabat, dmodum ipse Socrates dum esset parvulus, post vero pubescens a seipso distabat, eodem quoque modo habitus et dispositio: namque habitus firma est dispositio, affectio infirmus est habitus, ut quemadmodum distat albus color ab albo colore, si in pictura hic quidem permaneat, ille vero statim periturus sit, nirunt permanendi. Vnde fit ut genere et specie habitus a dispositione non discrepet. Quocirca recte quae numero solo distabant, non specie sub unius speciei nuncupatione utraque sunt ab Aristotele proposita, sed est horautem facile mobilis habitus, sed si horum exempla quaeramus, haec poterunt inveniri. Habitudines sunt ut artes, disciplinae, virtutes. Nam ars non facile mobilis videtur et diutissime permanet. Hoc enim ars ipsa meditatur ut usu atque exercitatione non pereat. Quis enim est qui sciens recte grammaticam nulla vi interveniente validioris pas
Abbreviated transcription (Latin):
muite sint speties quee aĩali subiecte sint: ip̃m qꝰ muitipliciter quo.¬
da modo nominatur. stam aũt multipicitate nõ adcequocatione
retuise Aristotelẽ s potius ut qualitate genus eẽ proponeret ilia
es demonstrat qđ ait Et una ꝗde sp̃es qualitatis habitus affectioq
ten tum obtine᷑ generis nom arbitrari. Cur uõ dic unam speciẽ ese
qualitatis cum geminas proposuerit hitudinem .s. & affectione qu&e.¬
nt᷑. Nam si unũ idemꝙ hitus est & affectio superfiua ẽ eiusdem oei
repetita propositio sin uõ differant ꝗr differant inuestigandũ est
sienẽne distent illa res peruenit qđ utraq sub qualitate constituit
tur.Reliquĩ est igitur ea quaẽ gñe neq sp̃e differre s numero.
ꝓpria quadam qualitate dissentiunt. Dispositionẽ uõ idem indiscrȩ
ie ql afectienẽ noco. Nama sic̃ socrates patone nl ꝑdem sun ip̃oe¬
humanitatis spem discrepat. sola tñ proprie ꝑsonae qualitate disũq

Expanded text:
multae sint species quae animali subiectae sunt, ipsum quoque multipliciter quodammodo nominatur. Istam autem multiplicationem, non ad aequivocationem retulisse Aristotelem, sed potius ut qualitatem genus esse proponeret, illa res monstrat, quod ait, et una quidem species qualitatis habitus affectioquetem vim obtinere generis arbitrari? Cur vero dicit unam speciem esse qualitatis, cum geminas proposuerit, habitudinem scilicet et affectionem, quaeritur. Nam si unum idemque sit habitus et affectio, superflua est eiusdem rei repetita propositio, sin vero differant, quare differant investigandum est. Genere enim ne distent, illa res praevenit, quod utraque sub qualitate constituit. tur. Reliquum est igitur ea neque genere neque specie differre, sed numero. antum et propria quadam qualitate dissentiunt. Dispositionem vero indiscrete idem quod affectionem voco. Nam sicut Socrates a Platone nihil quidehumanitatis speciem discrepat, sola tamen propriae personae qualitate disiuncti
Abbreviated transcription (Latin):
inter quadratũ & triangulũ quoniam uterq tirculi definitionẽ
non capit. Quagrato quidem plus ee circulum triangulũ uoͣ mi.¬
nus dice᷑ dĩo n. utraq a circuli rõne disiuncta sunt: qđ his uer¬
us as Aristotele tractatur. Quaecunq .n. diffinitionem trian
guli recipiunt & circuli: omnia trianguli similiter uel circuli
sunt. Eorum uoͣ quae non recipiũt fuhil magis alterum alte.
rodr. Nihil .n. quadiatum magis ꝗͣ parte altera longior circulus
si utraq non recipiunt huius propositi rõnem non dicet᷑ alteꝵ
altero magis. Non ergo omnia qualia recipiunt magis ꝙ minꝰ.
Horum itãq quae praedicta sunt nihil proprium est qualitatis:
Ets hoe definitio facit ut demonstret rõne cuiusq sõstantiae q̃cun.¬
q definitione discrepant illa .n. ip̃a nc̃e substantice discrepabũt
Recte igit᷑ si quã cuiusi rei ꝓposite̾ siue trianguli siue quadrati

Expanded text:
inter quadratum et triangulum, quoniam utraque circuli diffinitionem inter quadratum et triangulum, quoniam utraque circuli diffinitionem non capiunt, quadratum quidem plus esse circulum, triangulum vero minus, omnino enim utraque a circuli ratione disiuncta sunt, quod his verbis ab Aristotele trguli suscipiunt et circuli, omnia similiter trianguli vel circuli sunt. Eorum vero quae non suscipiunt, nihil magis alterum altero dicitur; nihil enim quadratum magis quam parte altera longior forma, circulus si utraque non recipiunt propositi rationem, non dicetur alterum altero magis; non ergo omnia qualia recipiunt magis et minus. Horum itaque quae praedicta sunt, nihil est proprium qualitatis. Nam si hoc diffinitio facit, ut demonstret rationem cujusque substantiae, quaecunque diffinitione discrepant, illa etiam ipsa natura substantiae discrepabunt. Recte igitur si qua cujuslibet rei propositae sive trianguli, sive quadrati
Abbreviated transcription (Latin):
igitur uel circuli definitienẽ suscitiũt i quaarati eq ualitor
al cireuli uł quadrate ferms sunt. Siquiacioo to e nonses¬
miit nallo modo sunt. Si qua uõ sunt que uei neq quadrati susci.¬
punt definitionem neq circuli neq quadrati sunt neq circui
ut est figitra quae parte altera longior dr̃. Illa .n. ita definitur
Parte altera langioy figura ẽ quae suo quattuer linei contine.¬
uir rectisꝙ angulis quae quattuor lineae equae sibi quidem non
simt contra uõ se positae binae sibi aequae sũt. gͦ qr hurmõi figura
neꝙ cnculi definitione capit neq quadrati equałt : neq circulus
neq quadratus est. Siqua .n. cuiuslibet formae definitiones suscipiũt
dio eadem sunt. ut qđ circuli ciyculus & qd̃ quadrati quadratus:
qđ trianguli triangulũ : qđ parte altera longioris parte altera lon:¬
fora in caeteris eodemmõ. Si qua uo non suscipiũt: ut triangulũ
eiculi definitiene non capit: neq dĩo tirculus est nec pot dici

Expanded text:
suscipiunt, vel quadrati, aequaliter vel circuli vel quadratae formae sunt; si qua vero non suscipiunt, nullo modo sunt. Si qua vero sunt quae neque quadrati suscipiunt diffinitionem, neque circuli, neque quadrati sunt, neque circuli ut est figura quae parte altera longior dicitur. Illa enim ita diffinitur, parte altera longior figura est quae sub quatuor lineis continetur, rectisque angulis, quam quatuor lineae aequae sibi quidem non sunt, contra se vero positae binae sibi aequae sunt. Ergo quia huiusmodi figura neque circuli diffinitionem capit, neque quadrati aequaliter, neque circulus, neque quadratus est. Si qua enim cuiuslibet formae diffinitionem suscipiunt, omnino eadem sunt. Vt qui circuli circulus, qui quadrati quadratus, qui trianguli triangulus, qui parte altera longioris, parte altera longior, et in caeteris eodem modo. Si qua vero non suscipiunt, ut triangulum, circuli diffinitionem non capit, neque omnino circulus est, nec potest dici
Abbreviated transcription (Latin):
tas uel illiberalitas prudentia & imprudentia que nuntͣ unti¬
illud emines priuationes negatione proferui Surditas n cutso
auditus priuatiosine negutione profert: Fodem qs modo tta¬
ẜ tantum surditas ccecitasq nominanꝰ propris nomint cun
sint illa hitu uisus auditus illa priuatione ponenda gitu iuisiui
iniustitie contraria ẽ. Tradit gᵒ regulam ed q̃ tentraru su
sus quo gn̾e conuenientꝭ aptentur quã regulo hus uerdis p̃t
perscribit Amplius ex contraris si unũ serit quale & relgui

Expanded text:
ur, ut illiberalitas et imprudentia, quae nunquam virtuverum est, omnes privationes negatione proferri. Surditas enim, cum sit auditus privatio, sine negatione profertur; eodem quoque modo caesmodi, sed tantum surditas caecitasque nominantur propriis nominibus, cum sint illa in habitu, visus, auditus, illa in privatione ponenda. Igitur iustitia iniustitiae contraria est. Tradit ergo regulam, ea quae contraria sunt, sub quo genere convenienter aptentur, quam regulam his verbis ipse praescribit: AMPLIVS SI EX CONTRARIIS VNVM FVERIT QVALE, ET RELIQVVM
Abbreviated transcription (Latin):
album & noꝵ extremitates quaedã coloꝵ sunt. & longissime a
se distant: contraria sunt. Medietates uõ contraria non hñt.
Nam siꝗs ponat rubeũ nigro ẽẽ contrariũ longissimeq distãt
ques sunt contraria lengissime igit᷑ ngredo i rubore dista¬
uit S rursus albedo a nigredine plurimũ distat. Exũt igit
nigredini rubor atq altedo contraria uniuscuiusq rei duo
contraria inueniunt᷑ qđ fieri nõ potest. Non est igit᷑ nigre¬
dini contrariꝰ yuber. Simłr aũt monistrabimꝰ d id aliisto.

Expanded text:
album et nigrum extremitates quaedam colorum sunt, et longissime a se distant, contraria sunt, medietates vero contraria non habent. Nam si quis ponat rubrum nigro esse contrarium, longissimeque distant quae sunt contraria, longissime igitur nigredo a rubore distabit, et rursus albedo a nigredine plurimum distat; igitur nigredini rubor est atque albedo contraria, uniusque rei duo contraria inveniuntur, quod fieri non potest. Non est igitur nigredini contrarius rubor. Similiter autem monstra
Abbreviated transcription (Latin):
dibitanter recipiũt magis ꝗ minus: Girãmaticior .n. alter altero
dicit & iustior & Panior & sic de aliis. Tr iangulum uoͣ & quadran¬
gulum non uidet᷑ magis & minus suscipereᷤ. nec aliqͥ aliarum figu.¬
uirum. Aluio quoq propriũ protulit qđ tractata rõne ab integra propri:¬
olie qualitatis et clusit. ait .n. qualtates pose uel intendi uel minui
sose n dici alteꝵ altero plus alou. ut nix argento e quae candidio¬
ra sunt marmora & iustum alteꝵ altero inagis & minus dicimꝰ:
ramq iustiuis aliꝗd factũ nec nõ etiã uistissimũ est. In quib aũt co.¬

Expanded text:
DVBITANTER RECIPIVNT magis et minus; GRAMMATICIOR enim alter altero DVBITANTER RECIPIVNT magis et minus; GRAMMATICIOR enim alter altero dicitur et iustior et sanior, SIC ET in aliis. TRIANGVLVS vero et QVADRANGVLVS non videtur magis MINVS VE suscipere, nec aliquid aliarum FIGa proprietate qualitatis exclusit. Ait enim qualitates posse vel intendi vel minui. Posse enim dicit alterum altero plus album appellari, ut nix argento, et quae candidiora sunt marmora, et iustum alterum altero magis et minus dicimus. Namque iustius aliquid factum, nec non etiam iustissimum est. In quib
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat inustitiã eẽ qualitatem. Nam si uistitia aptissime
aliuo ullũ prcetucamenitũ est mec sub ullo alio pne pecisper
nifi sus sola qualitate cũ ei contraria sit inustitia nõ et ui.¬
bium iniustitiam q qualitati subnecti Nđ ipse qm̃ planus di¬
xit dx ipsa exemplors luce uulgauit ad aluud nobis e i
eundum. Suscipit autem qualitas magis & minus. Abumi.
ruim altero: sed ipsa crementum suscipiunt. Cum candidum nanq
sitramplius contingit candidius fiȩri. Non tñ ominia sed plura. Iul¬
ntiananq a iustitia si dicat᷑ magis & minus potest quilibet ambige̾.
sinliter& in aliis affectib. Quĩdam .n. dubitant de talibus: iustiti.
iuanq a iustitia non multum aiũt magis & minus dici: nec sanĩ¬
utem  sanitate. Minus autem habere aterum altero sanitatẽ a¬
unt & iustitiam minus alterum altero hr̃e: sicut aũt & gramma¬
niam & alios affectus: Sed tñ ea quae secundum eos affectus dñr in.¬

Expanded text:
e aliud ullum praedicamentum est, nec sub ullo alio genere poni potest, nisi sub sola qualitate, cum ei contraria sit injustitia, non est dubium injustitiam quoque qualitati subnecti, quod ipse quoniam planius dixit, et ipsa exemplorum luce vulgavit, ad aliud nobis est transeundum. Suscipit autem qualitas magis et minus, album enim . SED et IPSA CREMENTVM SVSCIPIVNT CVM CANDIDVM NAMQVE sit, AMPLIVS contigit CANDIDIVS FIERI; NON TAMEN OMNIA, sed PLVRA; IVSTITIA NAMQVE A IVSTITIA SI DICATVR MAGIS ET MINVS POTEST QVILIBET AMBIGERE; similiter  et in aliis AFFECTIBVS. Quidam ENIM dubitant DE TALIBVS; IVSTITIAM NAMQVE A iustitia non MVLTVM AIVNT magis ET minus dici, nec sanitatem A sanitate; minus autem habere alterum altero sanitatem AIVNT, et iustitiam minus alterum altero habere, SIC AVTEM et grammaticam et ALIOS AFFECTVS. Sed TAMEN EA QVAE secundum EOS AFFECTVS dicuntur IN
Abbreviated transcription (Latin):
netesse et habitum retine᷑ habitus uero ad hñdo dictus est ide᷑ ꝙ ab
aliqͦ immutabił uel difficie mobuitt habeatur: ut glauci oculi uel
adunte nores uel alicuiꝰ artis scĩa atq doctrina : quae siꝗs habeit ẽt
dispositus ad ea ẽẽ dr̃ Siquis aut dispositus ad aliquã rem dr̃ sit non
eum netesse ẽ etiam habitum hr̃e: ut siꝗs negligentius opertꝰ algo¬
re quatiat dispesitus tunt ꝗdem ad frigus ẽ : non tñ eius retinet
stum uidetur aũt eandem suitudine seruare gãs tari gãs ãpdo¬

Expanded text:
 habitum retinere. Habitus ab habendo dictus est. Idcirco quod ab aliquo immutabiliter vel difficile immutabiliter habeatur, ut glauci oculi, vel aduncae nares, vel alicuius artis scientia atque doctrina, quae si quis habeat, etiam dispositus ad ea esse dicitur. Si quis autem dispositus ad aliquam rem sit, non eum necesse est etiam habitum habere, ut si quis negligentius opertus algore quatiatur, dispositus quidem tunc ad frigus est, non tamen eius retinet habitum. Videtur autem eamdem similitudinem ser
Abbreviated transcription (Latin):
ut inustitiae iustitia est contraria & albedo nigredini: & alia Si¬
militer aut & ea quae. ẜm eas qualia dicunt᷑ ut iniustum usto &
album nigro. Non autem in omnibus hoc est Rubro.n. aut pal.¬
lido aut fiuius modi coloribus nihil contrarium est qualitatib
existentibus. Amplius si ex contrariis unum fu̾it quale hoc palã
est proponenti ex singulis alia praedicamentis: qm̃ & reliquũm e.¬
si est iustitu iniustitiae contrarim quale est iustitia quale igitur
iniustitia. Nullum .n. aliorum praedĩcamentorũ aptabitur ini̾ustiae.

Expanded text:
ut justitia injustitiae contraria est, et albedo nigredini, et alia, siut justitia injustitiae contraria est, et albedo nigredini, et alia, siTEM et EA QVAE secundum eas qualia  dicuntur, ut INIVSTVM IVSTO et album nigro. Non autem in omnibus HOC est; rubeo  AVT pallido AVT huiusmodi coloribus nihil est contrarium QVALITATIBVS EXISTENTIBVS. Amplius, si ex conest proponenti ex singulis alia praedicamenta, ut ferenti, ut si est iustitia iniustitiae contrarium, qualitas est auest injustitia. Nullum enim aliorum praedicamentorum aptabitur injustitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
libet ałr idesti siue põito nõie qualitatis de eocris dicerent quẽ
illa participarent: ut in eo ꝙ est uirtus siue isi qualitati põ¬
tum nõm non esset: ut in eo qđ ẽ potentia naturalis Quare
qm̃ in his duab qualitatib in ꝗous uł põito noĩe non ẜm nomei
quae sunt quaua denoĩatiuẽ dñs uł cum ipsis quautatio nõr
positum non sit neutra ipsoꝵ predicaitio denoiatiue fit ac cĩ¬
cudendum omne eminum qualitatis ita ait aut de nominatiue qͥ.
a qualitatitus appellari: aut quomolibet dłr as ipsis: ut nõ deno.¬
minatiue .s. semꝑ ꝑ auquotiens quidem ẜm potentiã : aliquotiens
diꝰ ita qualia dici quaetimq et his qualitatib de nõiatiue dicerent᷑
uł quemolibet alio ad ipsis mo Digestis in ordine prius omnie
etas uestigatur. Inest autem & contrarietas secundum qualitatem

Expanded text:
libet, aliter, id est sive posito nomine qualitatis de eo non dicerentur, quae libet, aliter, id est sive posito nomine qualitatis de eo non dicerentur, quae illa participarent, ut in eo quod est virtus, sive ipsi qualitati positum nomen non esset, ut in eo quod est potentia naturalis. Quare quoniam in his duabus qualitatibus, in quibus vel posito nomine non secundum nomen quae sunt, qualia denominative dicuntur, vel cum ipsis qualitatibus nomen positum non sit, neutra ipsorum praedicatio denominative fit. Ad concludendum omnem terminum qualitatis ait, aut denominative qualia a qualitatibus appellari, aut quomodolibet aliter ab ipsis, ut non denominative, sed aliquoties quidem secundum potentiam, aliquotiesdit, ita qualia dici quaerunque ex his qualitatibus denominative dicerentur, rel quomodolibet alio ab ipsis modo. Digestis in ordine prius omnibus que proprietas vestigatur. Inest autem et contrarietas secundum quale,
Abbreviated transcription (Latin):
Et eius rei propere non omisit exͫ ẜ hoc in multis nõ põs me¬
niri. pauca n. sunt ut ipe ait in quib posito qualitatis noie que
his participant suꝑiori qualitate qualia nõ di. Quidam cuti
qua his participant. Non ut ip̃e ait superius in plurid &pet
in omnibus de nocatiue dnr. Quocired ⁊ eddita definitio ẽs
prio ordine tonstituta Nanq in princͦ hoc solũ dictũ est ẽẽ qui¬
litatem ẜm quam qualia dicerenꝰ. S qm̃ sunt quedas quot
qualtates ipsae ꝓpris nõibus tarent . Que uoͣlis par trcipat sus
uocabuuis appelant᷑ ut in nali potentia. Et yursus sunt quẽ¬
dam quae in qualitatib qdem habeant ꝓpria nõia: In his iof
ad eas ip̃as qualitates essent affecta nulla et ꝓpositis qualitato
denominatio fieret haec addidit Ab omnib quollitatio denoa.¬
tiue dici qualia quoe illis qualitatit participar ẽt aut qͦ mouo¬

Expanded text:
Et eius rei proponere non omisit exemplum, sed hoc in multis non potest inveniri, pauca enim sunt ut ipse ait in quibus posito qualitatis nomine quae his participant, a superiori qualitate qualia non dicantur. Dat auquae his participant. Nam ut ipse ait superius in pluribus et pene in omnibus denominative dicuntur. Quocirca recta diffinitio est et proprio ordine constituta. Namque in principio hoc solum dictum est, esse qualitatem secundum quam qualia dicerentur. Sed quoniam sunt quaedam quorum qualitates ipsae propriis nominibus carent, quae vero his participant suis vocabulis appellantur, ut in naturali potentia. Et rursus sunt quaedam quae in qualitatibus quidem habeant propria nomina, in his vero quae ad eas ipsas qualitates essent affecta, nulla ex propositis qualitatibus denominatio fieret, hoc addidit, ab omnibus qualitatibus aut denominative dici qualia, quae illis qualitatibus participarent, aut quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
n in eo qđ ẽ dic ad aligq torisideram ẜ in eo qđ est ẽẽ dicitur.
ea nanq sunt relatiua quae in quadam comparatiõe & relatiõs
hituaine consideramus ut quaternarius nũs de toc ip̃m qđ est
feratur: S qt de quaterario nũo dicimꝰ quaternariũ hoc ad
ipsius quaternari nũ naturã refert᷑ Qt uõ duplũ non ẽ hoc
quaternarii ẜ duort ad qd iuplũ dr̃ e ad qđ propria uelatiõe

Expanded text:
enim in eo quod est dici, ad aliquid consideramus, sed in eo quod est esse; enim in eo quod est dici, ad aliquid consideramus, sed in eo quod est esse; ea namque sunt relativa, quae in quadam comparatione et relationis habitudine consideramus, ut quaternarius numerus, et hoc ipsum quferatur. Sed quod de quaternario numero dicimus, quaternarium hoc ad ipsius quaternarii numeri naturam refertur. Quod vero duplum, non est hoc quaternarii, sed duorum ad quod duplum dicitur, et ad quod propria relatione
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ dñt potius ꝙ ea gͥus ip̃m ẽẽ est ad aligd q̃uodani mõ sehr̃e
en fortasse uidecitur ꝗousdam in consuite legentihe minine consi.¬
derantib id qđ definiri oportuerat hoc in definitione ẽẽ sumptũ
t est uiciosi simũ. Si .n. idc definitio sumitur ut yes de qua q̃rit᷑
isignotur qui magis ẽ apertior definitiosi re ip̃o quam defitt
irosignatione dofinitianit utatur Definitio nam idc redait
ut pes de tnĩ qdem ẽẽ ducitatur definitione patefiat. Qđ̃ sirẽ
pam quam delinit in definitione protulerit nihilo planior de.¬
sinitio sit. Ut sis hominẽ definire uolens dicat hoc ip̃m ẽẽ ho.¬
ntrones reddidisse idetitur. Rit .n. ẽe ad aligs quitus hoc ip̃m esse
e ad aligꝗ quodam m̃o se hr̃e Resi diceret ea sunt ad aligo quaeso
ad aliguis quedãmõ hñt. S minutiu atꝙ acutius consicerantit
is rnterre definitioni prompte atq ueraciter apparebit. Non

Expanded text:
ur, potius quam ea quibus ipsum esse est ad aliquid quodammodo se habere. Sed fortasse videatur quibusdam inconsulte legentibus et minime considerantibus, id quod diffiniri oportuerat, hoc in diffinitione esse sumptum, quod est vitiosissimum. Si enim idcirco diffinitio sumitur, ut res de qua quaeritur assignetur, quae magis est apertior diffinitio, si re ipsa quam diffinit, in assignatione diffinitionis utatur? Diffinitio namque idcirco redditur, ut res de cuius quidem esse dubitatur, diffinitione patefiat. Quod si rem ipsam quam diffinit, in diffinitione protulerit, nihilo planior diffinitio sit, ut si quis hominem diffinire volens dicat, hoc ipsum esse horeddidisse videbitur. Ait enim esse ad aliquid, quibus hoc ipsum esse est ad aliquid quodammodo se habere, ac si diceret: Ea sunt ad aliquid, quae se ad aliquid quodammodo habent. Sed minutius atque acutius considerantibus, vis integrae diffinitionis prompte atque veraciter apparebit; non
Abbreviated transcription (Latin):
bica Quales uoͣ as his denominatius ꝙ eas sunt cõtinetes dũr.
Docuit igitur omnia quae a ꝗhuisdã qualitatib dici putarent utra
ut de propesitis qualitatib qualia denominatiue dũi Restre
positum ad his ipsis tñ quae illadꝵ participant de neminatiẽ nese
aut sapiens s non ꝓbus neq sapiens a uirtute de noiatia sitit

Expanded text:
trica, quales vero ab his denominative, qui ad eas sunt continentes, dicuntur. Docuit igitur omnia quae a quibusdam qualitatibus dici putarentur, vere ut de propositis qualitatibus qualia denominative dicerepositum, ab his ipsis tamen quae illarum rerum participant denominative non aut sapiens; sed neque probus, neque sapiens a virtute denominativa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ea nugiles dũr ꝙ ad eandem ipam artem prigulatoriam quodã mõ affec:¬
ientia pugilatoriae artis pugilatores uocanꝰ ipsi aut potentiae nom
nroprium positũ non est: Nam quemadmom a cursu cursores a pale.¬
sia palestrici a pugilatoria pugiles ductis qualitatũ uocabulis appel¬
na nalis ẜm quã cursores uocamus. & rursus potentia pugilandi
ũ potentia palaestrirandi suo noĩe discincta non ẽ. Cur n dicat᷑
cursorsi inter rogemur de eo ꝙ nondum ẽ cursordicimꝰ ẜmpo
na naturali nominat᷑. Si igitur heret haec nalis potentia ꝓpriũ
nom ita distinctis uocabulis appellaretur ut in his nocabulis quali.¬
tatibus in ꝗpus ꝓprie nõm est positũ. ut in cursu ũ in palcestra

Expanded text:
ea pugiles dicuntur, quod ad eamdem ipsam artem pugillatoriam quodammodo affectea pugiles dicuntur, quod ad eamdem ipsam artem pugillatoriam quodammodo affectentiam pugillatoriae artis, pugillatores vocantur. Ipsi autem potentiae nomen proprium positum non est. Nam quemadmodum a cursu cursores, a palaestra palaestrici, a pugillatoria pugiles, distinctis qualitatum vocabulis, appelcundum quam cursores vocamus, et rursus potentia pugillandi, vel potentia palaestrizandi, suo nomine distincta non est. Cur enim dicitur cursor, si interrogemur de eo qui nondum est cursor? Dicimus setia naturali nominatur. Si igitur haberet haec naturalis potentia proprium nomen, ita, distinctis vocabulis, appellaretur, ut in his qualitatibus i
Abbreviated transcription (Latin):
dñr ut a candore candidus a grammatica grammaticus & a uisti
iustus similiter in aliis. In aliquibus uõ eo ꝙ non sint posita quili¬
tatibus nomina non contingit ea quae dicunt᷑ ab eis de nomina¬
tiue dici: ut cursor aut pugilator ꝗͥ sm ualitudinẽ nalem dicuit᷑¬
quale dicit᷑. ut a uirtute studiosus : Uixtutẽ .i. habendo studiosus qr
sed non denominatiue a uirtute: non aũt in plurimis hoc tale t
Quae ergo diir qualia aut denoĩatiue a praedictis qualitatib dnr
aut aliqͦuo modo aliter ab eil. Muite inꝗt sunt qualitates quibus¬
positis e proprio noie nuncupatis ad his elia den ominatiue dm̃
ut ea quae ipe plenissime adiecit exͦ Nam cum albedo cuiusdã qua
rei sit nomen ab ipsa quales dir. grammatici .n. a gramatica
litatibus nom positũ poterant appellari ut in ea qualitate que ẜm
potetia nõĩantur: ipsa tñ ut dictum est nullo proprio nomĩe nũ.¬
cupatur. Nam qui pugiles appellant ab arte pugilatoria: ide ab

Expanded text:
tur ut A CANDORE CANDIDVS et a grammatica grammaticus et a iustitia iustus; similiter autem et in ALIIS. In aliquibus vero, EO quod NON SINT POSITA qualitatibus nomina, NON CONTINGIT EA QVAE DICVNTVR ab EIS denominative dici, ut cursor AVT pugillator QVI secundum VALETVDIquale  dicitur, ut a virtute STVDIOSVS ; VIRTVTEM enim HABENDO STVDIOSVS dicitur, sed non denominative a virtute; non autem IN PLVRIMIS HOC TALE EST. QVAE ergo dicuntur AVT DENOMINATIVE A PRAEDICTIS QVALITATIBVS dicuntur AVT ALIQVO MODO ALITER ab EIS. Inpositis et proprio nomine nuncupatis, ab his alia denominative dicuntur, ut ea quae ipse planissime adiecit exempla. Nam cum albedo cuiusdam nomerei sit nomen, ab ipso quales dicuntur. Grammatici enim a grammatica litatibus nomen impositum poterant appellari, ut in ea qualitate quae sepotentiam nominantur, ipsi tamen ut dictum est nullo proprio nomine nuncupantur. Nam qui pugiles appellantur ab arte pugillatoria, idcirco ab
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Priuatio uero & habitus dicunt᷑ ꝗdem circa idem ali¬
quid ut uisio & caecitas circa oculum. U̾niuersaliter aũt di-¬
cere est in qͦ nascitur habitus fieri circa hoc dr utrorunq eo
rum ordinie. Tertiam spem proposite oppositioruis exeꝗtur ȩdmq hm¬
hitum priuationemq dĩe atq in ea unã similitudine posiunlt
quae uli est tum contrarietate coniuncta: nam sic̃ ea que sũt
contraria cirta idem sunt ut album semꝑ in corporeẽ ei

Expanded text:
tum. Privatio vero et habitus dicuntur quidem circa idem aliquid, ut visio et caecitas circa oculum; universaliter autem dicere est in quo nascitur habituRVMQVE HORVM. Ordine tertiam speciem propositae oppositionis exsequitur eam bitum privationemque dicitur, atque in ea unam similitudinem posuit quae illi est cum contrarietate coniuncta. Nam sicut ea quae sunt contraria circa idem sunt, ut album, quoniam semper i
Abbreviated transcription (Latin):
laciens seriem liori terminauit. Ide ꝙ in omnibus quide prae¬
acamentis añ quesuist utꝵ possint hr̃e contraria In his uoͣ
quee sunt ad aligd dixit magnũ paruo nõ pose eẽ contrariũ sedo¬
positum Quid uõ esset oppositum dicere pretermisit ne otu
disputands continuus rumperet Hoc igitur ⁊ ecde qđ ulc pu¬
termuserat: prius edociuit. In ułtis quoq de his qule sunt pn
quaeq simul natura gignun᷑ strictim tetigit qđ nunc duue¬
ter explicat: Faciendi uõ patrendiq praedicam̃ta sunt in ut
ꝗdam quasi motus atq agitatio censiderat᷑. Necesse igitun ni
de motu dice̾ ꝙ naturam faciendi atq natiendi uellet esei¬
dere. Quis autem dubitet cuius h iluilis sermonuis equocato¬

Expanded text:
faciens, libri seriem terminavit. Idcirco quod in omnibus quidem praefaciens, libri seriem terminavit. Idcirco quod in omnibus quidem praedicamentis ante quaesivit, utrum possint habere contraria. In his vero quae sunt ad aliquid, dixit magnum parvo non posse esse contrarium, sed oppositum. Quid vero esset oppositum dicere praetermisit, ne ordo disputandi continuus rumperetur. Hic igitur recte quod illic praetermiserat, prius edocuit. In relativis quoque de his quae sunt prius, quaeque simul natura gignuntur, strictim tetigit, quod nunc diligenter explicat Faciendi vero patiendique praedicamenta sunt, in quibus quidam quasi motus agitatioque consideratur necesse igitur fuit de motu dicere, qui naturam faciendi atque patiendi vellet ostendere. Quis autem dubitet cuiuslibet sermonis aequivocatio
Abbreviated transcription (Latin):
tis fiuse propositu S haec Andronicus. Porphyrius uõ hane ad¬
iestienez uacare & carere rõne non putat. cuiꝰ hane pro
gerunt in huiꝰ libri principiis as Aristoteie pdicta sunt: ut de
equiuocis & uniuocis & denominatiuis & de his omnib quaetũ.
q usq ad soce disputationẽ ad ip̃ore predicam̃toꝵ utilitatem
cognitienemꝙ pnedicta sunt. Ita quaedã dum fuissent aut esẽt
odem in cõious sensibus egerent tamen subtiliaris diuisionisemõ
het diligenter supposita sunt ut ꝗd eent ꝓprie teneret᷑ ne falsis
cpinionib traductus non summus antimus luderet᷑. Docet aũt
ioc inꝗt etiam ipse ordo congriuuis rom conueniens tituloꝵ
hant adiectione ip̃e fiusse ꝑutilem atq necessariã Dxius .n. de
oppositis post uo de his quae simul sunt & de his quae priora sũt.
iost aut de motu. ad postremu de hñdi ae quocatione sermonẽ

Expanded text:
tis fuisse propositum. Sed haec Andronicus. Porphyrius vero hanc adtis fuisse propositum. Sed haec Andronicus. Porphyrius vero hanc adiectionem vacare et carere ratione non putat. Cuius hanc prodgererent, in huius libri principiis ab Aristotele praedicta sunt, ut de aequivocis, et univocisstantiae disputationem ad ipsorum praedicamentorum utilitatem cognitionemque praedicta sunt, ita quaedam fuisse quae essent quidem in communibus sensibus, egerent tamen subtilioris divisionis modo, haec diligenter supposita sunt, ut quid essent proprie teneretur, ne falsis opinionibus traductus non firmus animus luderetur. Docet autem hoc, inquit, etiam ipse ordo congruus rationique conveniens titulorum, hanc adiectionem fuisse perutilem atque necessariam. Prius enim de oppositis, post vero de his quae simul sunt, et de his quae posteriora sunt. Post autem de motu, ad postremum de habendi aequivocatione sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
aristoteles tacuit. nobis qͦ nunc eoꝵ longior tractatus omit.¬
tendus est+¬
alterum alteri oppons quadrupliciter: aut ad aliꝗd aut ut
contraria: aut ut habitus & priuatio: aut ut affirmatio &
negatio. Opponunt᷑ autem unũ quodq istorum ut sit figuratim di¬
cere: ut relatiua: ut duplum dimidio: Ut contraria: ut bonum ma-
et negatio: ut sedet non sedet. Expeditis ommibus pdicamentis cur
peter propositũ operis in hane oppositoꝵ disputationẽ sit ingresus
a multis añ quaesitum ẽ. S Andronicus hanc eẽ adiectiones firis¬
neus non putat simiq illud arbitrat᷑ ide ad eo fortase ianc
adiectienem de oppositis & de his quae simut sunt &i de priore
de motu & de aequotatione hñdi ẽẽ non factũ: ꝙ hunc li¬
lelum an topica scripserit. qđq haet ad illud opus non necesaria
et putauerit sĩe ipsae cathegoriae prosunt ad sciam topicoꝵ hoc
inerat. Et de his omnibus quae dicta sũt & de praedicamen.¬

Expanded text:
ed quoniam de his Aristoteles tacuit, nobis quoque nunc eorum longior tractatus omittendus estalterum alteri opponi quadrupliciter, aut ut ad aliquid, aut ut contraria, aut ut habitus et privatio, aut ut affirmatio et negatio. Opponuntur autem unumquodque istorum, ut sit figuratim dicere, ut relativa ut duplum dimidio, ut contraria ut malum bono,et negatio ut sedet - non sedet. praeter propositum operis in hanc oppositorum disputationem sit ingressus, a multis ante quaesitum est, sed Andronicus hanc esse adiectionem Aristotelis non putat, simulque illud arbitratur, idcirco ab eo fortasse hanc adiectionem de oppositis, et de his quae simul sunt, et de priore, et de motu et de aequivocatione, habendi non esse factam, quod hunc libellum ante Topica scripserit, quodque haec ad illud opus non necessaria esse putaverit, sicut ipse Categoriae prosunt ad sensum Topicorum, tinebat, et de his omnibus quae adiecta sunt, et de praedicamen
Abbreviated transcription (Latin):
cem. ł a quedem huius oppositionis quae ẜmrelatione dm̃ persen
osa plana atq nulgata funt e supiori relationis disputatione iam
tognata Ila .n. suñt ad aligs quaetunq id qđ sunt alioꝵ dñr uel qͦ.¬
modolibet ałs ad ea: ut serius dñi seruus & dñs sexui dominus de
magnũ ad paruũ dicitur. et rursus paruũ refertur ad magnĩ
Qoͦ si hoc in nłtis omnibus inuenitur nulla est dubitatio qn etiã
haec inhas dephendi possit quae ẜm ad aliꝗd opponunꝰ ut ẽa ipsa
id qd̃ sunt oppositoꝵ dũr uel qͦmodolibet aliter ad opposita : ut
magnũ ex magnum ad paruum .i. ad oppositum sibi. at q hoc qui
trnstitutis docet differentiã qua inter se ea quae ẜ in contrarie.¬

Expanded text:
CEM. Ea quidem huius oppositionis quae secundum relationem dicCEM. Ea quidem huius oppositionis quae secundum relationem dicuntur, et per seipsa plana atque vulgata sunt, et superiori relationis disputatione iam cognita. Illa enim sunt ad aliquid quaecunque id quod sunt aliorum dicuntur, vel quomodolibet aliter ad ea, ut servus domini servus, et dominus servi dominus, et magnum ad parvum dicitur, et rursus parvum refertur ad magnum. Quod si hoc in relativis omnibus invenitur, nulla est dubitatio quin etiam in his hoc deprehendi possit, quae secundum ad aliquid opponuntur, ut ea ipsa id quod sunt oppositorum dicantur vel quomodolibet aliter ad opposita, ut magnum, et magnum ad parvum, id est ad oppositum sibi. Atque hoc quidHis ergo ante constitutis docet differentiam, qua inter se ea quae secundum contrarie
Abbreviated transcription (Latin):
atq dnis eiusdem eodem tempore idem seruus idem dñs est ue
habitus & priuatio. Quis .n dicat in eodem oculoruno eodens
ñ quam repugnantes sint quamꝙ in eodem simul esse non posint :mal
nduum est Ruare ea que suo oppone ponim᷑ oppositienis nõm defs¬
nationemt suscipiũt & uis est aubium oppositionem non aequote ses
unuuoce priedican. His igitur positis adeoꝵt distantias differentiasq
uenamus. Quaecunq igitur ut relatiua opponuntur ea ipsa quae
sunt oppositorum dicuntar aut quomodolibet aliter ad ea: ut dũ¬
plum cimidĩ hoc ipsum quod est alterius dr̃. Alicuius .n. duplum di.¬
citur. Sed & disciplina disciplinato tanꝗͣ relatiua opposita est:& di¬
cit᷑ disciplina ipsum quod est disciplinati. Sed & disciplinatum ip̃s
quod est ad oppositum dr̃ idest ad disciplinam. Disciplinatum .m.a.
aliq ipsa quae sunt. aliorum dicuntur: aut quomõcunq ad ĩnui¬

Expanded text:
atque dominus eiusdem, eodem tempore idem servus idem dominus est, nec atque dominus eiusdem, eodem tempore idem servus idem dominus est, nec habitus et privatio; quis enim dicat in eodem oculo uno eodemquio et negatio quam repugnantes sint, quamque in eodem simul esse non possint, nulli dubium est. Quare si ea quae sub oppositione ponuntur oppositionis nomen diffinitionemque susuivoce praedicari? His igitur positis, ad eorum distantias differentiasque veniamus. Quaecunque igitur ut relativa opponuntur, ea ipsa quae sunt oppositorum dicuntur, aut quomodolibet aliter ad ea, ut duplum dimidii,  ipsum quod est, ALTERIVS dicitur ALICVIVS ENIM duplum DICITVR; SED et DISCIPLINA DISCIPLINATO TAMQVAM RELATIVA OPPOSITA EST, et dicitur DISCIPLINA,  ipsum quod est, DISCIPLINATI; SED et DISCIPLINATVM,  ipsum quod est, ad oppositum dicitur, ID EST AD DISCIPLINAM DISCIPLINATVM enim ALIQVID, IPSA, QVAE SVNT ALIORVM DICVNTVR, AVT QVOMODOCVNQVE AD SE INVI
Abbreviated transcription (Latin):
ut contraria aut ut ad aliga: aut ut hĩtum &i priuationẽ
aut ut affirmationẽ & negationẽ. hic xᵒ tontendit᷑ utr̃
equocatio quaedã tirca has quattuor diuersitates sit anio¬
ip̃sum qđ dicimus oppositũ generis uice praedicet᷑ ut sit in¬
it. & ipsi inter se peripatretia diuersa fecati sunt. Stoicoꝵ
cet nomen hoc oppositi de subiectis equiuoce praedican i
firmantious qm̃ A ristoteles ita dixit de opuositis quotien
solent opponi dicendum ẽ hot idem ẽ quotiens ad multꝰ¬
plicitatem pertinet equocationis. S qui meluls iudicaue¬
bus praedicetur as iis qͦ definitio non abhorret. Sunt .n. q.¬
posita quae in eodem ẜmidem in eodem tempore circa unã ean¬
demq rem simul esse non possunt. Qđ per singuia q pergei¬
tibus in singulis oppositis inuenitur. Nanq album & nigꝵ qͥue
sunt contraria uno eodemq tempore circa unũ idemꝗ ir¬
pus partemq corporis simus eẽ non possunt. Nec serlus

Expanded text:
aliquid, aut ut habitum et privationem, aut ut affirmationem et negationem. Hic ergo contenditur utrum aequivocatio quaedam circa has quatuor diversitates sit, an idipsum quod dicimus oppositum generis vice praedicetur, ut sit untentia fuit, et ut ipsi inter se Peripatetici, diverse sectati sunt. Stoicorucet nomen hoc oppositi de subiectis aequivoce praedicari, ita affirmantibus, quoniam Aristoteles ita dixit: De oppositis quoties solent opponi dicendum est hoc, id est quoties ad multiplicitatem pertinet aequivocationis. Sed qui melius iudicaveibus praedicetur, ab his quoque diffinitio non oberret. Sunt enim opposita quae in eodem, secundum idem, in eodem tempore, circa unam eamdemque rem, simul esse non possunt, quod per singula quaeque pergentibus in singulis oppositis invenitur. Namque album et nigrum, quae sunt contraria, uno eodemque tempore circa unum idemque corpus partemque corporis simul esse non possunt, nec servus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc idem q dici põt etiã in linea ndno q m̃ longi fieo snela¬
titudine est. ad qͣfitatem dy: quod ⁊ etctasine curua ẽ reudit
pursus ad qualtatem. Rarum uo ꝙ spissum & asperumdit
ne putabuntur quidem qualitatem significare sets aliena hui¬
modi putant᷑ esse a diuisione quae circa qualitatem esti Quin¬
significare. Spissum quidem eo ꝙ partes sibi iplae propinquae sũt.¬
Pirum uo̾ eo ꝙ distant a se inuicem Et lene quidem ꝙ in rectũ
sib partes iaceant. Asperum uo ꝙ hae quidem partes superne.
illae uero inferiores sint. Et fortasse alii quoq apparent quali¬
tatis modi. sed qui maxime dicuntur: hĩ sunt. Qualitates itaq sũt
natiue diir. uel qͦ modolibet aliter ab his: Quaedam sunt quae udenꝰ
eo qualitates qm̃ ex his aliqua denominatiue dñs : ut lene ꝗdẽ a leni-¬

Expanded text:
n linea: nam quoniam longitudo sine latitudine est, quantitas dicitur, quod recta sive curva est, redditur rursus ad qualitatem. Rarum vero et spissum, asperum et lene putabuntur quidem qualitatem significare, sed aliena hujusmodi putantur esse a dispositione quae circa qualitatem est. Quamsignificare, spissum quidem est rarum vero EO quod distent a se invicem; et lene quidem quod in rectum sibi partes iaceant, asperum vero quod haec quidem pars superet, illa vero sit inferior. Et fortasse alii quoque appareant qualitatis modi, sed qui maxime dicuntur hi sunt. QualNATIVAE DICVNTVR, VEL QVOMODOLIBET ALITER AB HIS. Quaedam sunt quae videntur esse qualitates, quoniam ex his aliqua denominative dicuntur, ut lene quoni
Abbreviated transcription (Latin):
dipositionem dix calore atq frigus es passibuem qualitate: Huius
nam eandemꝗ rem geio penen sp̃erue suppone᷑. ut socrates in eo
npr est ad aliqus dicitite: in eo nõ q homo substantia sie inca.
sitione nũata sunt. Secundum uõ q ex aliquioris pasionib innas¬
cunt᷑ passibies qualitates dictae sunt. psae uõ hĩtu distant ecedem

Expanded text:
dispositionem dixit calorem atque frigus, et passibilem qualitatem. Huius dispositionem dixit calorem atque frigus, et passibilem qualitatem. Huius nam eamdemque rem gemino generi speciei suae supponere, ut Socrates in eo quod pater est ad aliquid dicitur, in eo quod homo, substantia est, sic in calsitione numerata sunt; secundum vero quod ex aliquibus passionibus innascuntur, passibiles qualitates dic
Abbreviated transcription (Latin):
tius passiones Passus .n. aliquiq dr̃ qui po ueretundiã y ubeus ft TAU
rõ est etiam in duĩae passionitus. Nãm etsiꝰ ad momentĩ ꝗs iratus es
nõ iadtꝰ eum iure aliqs iracundũ uocet. Sed si hiuus modi uitus
in cuiuslibet aĩo constanter in haeserit. Nam siꝗs uel ꝑ natura ue
per egritudinẽ sit laesus cerpore ut uel perpetuã dẽmentiã ił por
immobuem in currat iracundiã ille uel demens uel iracundus
eunt ecs non qualitates ẜ solummo uocamus pasiones Sed qm̃ trõ
passibules qualitates dñi & hane tali diuplicatione aduplicitate¬
ns est ut alias ideico diceret passibiles esse qualitates ꝙ ipse aliquas fi.
bet quo modo hae qͦ passibiles qualitates distent a prima illa specie
tusꝙ persenserit. ht̃ quidem qualitatem pasibiẽ ꝰ tamen in eusde
sosius dispositione atq affectione uersatur. Dispositus nanq ẽ ad eũ.¬
ieles uidens calorem frigusq in utraq sp̃e numerauit: Nanq de

Expanded text:
 rubeus fit. Eadem ratio est etiam in animi passionibus. Nam si ad momentum quis iratus est, non idcirco eum iure aliquis iracundum vocet, sed si huiusmodi vitium in cuiuslibet animo constanter inhaeserit. Nam si quis vel per naturam vel per aegritudinem sit laesus corpore, ut vel perpetuam dementiam, vel immobilem incurrat iracundiam, ille vel demens vel iracundus seunt, eas non qualitates, sed solum vocamus passiones. Sed quoniam passibiles qualitates dicerentur, et hanc tali duplicitate partitus est, ut alias idcirco diceret passibiles esse qualitates, quod ipsae aliquasascerentur. Quaeri potest quomodo hae quoque passibiles qualitates distent a prima illa specie gusque persenserit, habet quidem qualitatem passibilem, sed tamen in eiusdem ipsius dispositione atque affectione versatur; dispositus namque est ad eumdpse Aristoteles videns calorem frigusque in utraque specie numeravit; namque et
Abbreviated transcription (Latin):
qo est. Sic .n inueniemus qͦ passio as affectionib discrepare uide¬
tus siqua .n. corpora ita calefacta sunt ut ex se qͦ ipa aliquem
calorem emittẽ ualeant: illa ad calorẽ affecta nuncupant: Siqͣ
uo tantũ corlorem momento suscepint passiones dicim di ab affet¬
nonibus segregamus ut hoc sit integre pasionii affectionumq ao
ntus augm̃tum aut amplficata passio in affectione trarseat augmen¬
tata affectio in hitum permutetur & rec ꝗdem de tertia specie.
qualitatis ꝓnuntiasse sufficiat. Nunc aũt quare spei uim naturãq
uenssima disputatione confirmat usq quo ꝓgresa qualitatis distri¬
bitio congescit. nobis o disputationũ prolixitas moderanda est
Peouidendati quoq ẽ ut suficiens erenitas ordins dispositiemis a¬
bentone aut breuitatem comitet itsturitas auust flerene sa¬
nus mederatio rõ odioso fastidio & longinotase de foermer Gi¬

Expanded text:
 est. Sic enim inveniemus quod passio ab affectionibus discrepare videatur. Si qua enim corpora ita calefacta sint, ut ex se quoque ipsa aliquem calorem emittere valeant, illa ad calorem affecta nuncupantur. Si qua vero tantum calorem momento susceperint, passiones dicimus, et ab affectionibus segregamus, ut hic sit integrum passionum affectionumque et habitus augmentum, ut amplificata passio in affectionem transeat, augmentata affectio in habitum permutetur. Et haec quidem de tertia specie qualitatis pronuntiasse sufficiat; nunc quartae speciei vim naturamque veracissima disputatione confirmat, usquequo progressa qualitatis distributio conquiescit. Nobis quoque disputationum prolixitas moderanda est. Providendum quoque est ut sufficiens brevitas ordini expositionis adhibeatur, ne aut brevitatem comitetur obscuritas, aut planitiem minus moderata oratio, odioso fastidio et longinquitate deformet. QV
Abbreviated transcription (Latin):
pasionibus innascantur hoc aũt iudet Aristoteleseꝵ eo quodar¬
mõ considerasse qđ post ip̃e prepqint hot nio. Qm̃ ergo fiuntu
aliquam passionem multae colorum mutationes. manitestum q¬
Trubescens .n. aliꝗs rubeus factus est & timens pallidus. dun ũ¬
quodq talium H ec aũt exmen lengi tp̃is passioibus pa pasib &e unũ¬
fates & diutisime ymanentes acutissima consideratione transtertus
bor exoritur & cumtimor in loco passionis habeat as et palor
metuentis uuitũ atq ora defigit. Qx qm̃ hi colores ex quadam
sangius egreditur & ueluti deuctum tecturus effudit taqͣ
Q uecirca si boc in nali pasione contigerit nãli faties rutore per¬
funditur. Pallor uo fit quotiens a face sangius ad preco rdicrr
teriora ingreditur. Qđ si hoc q naturalis pasio det uerisimie
ẽ eodem infectu coletem proereari Ecirta siue per egritude¬
nem pallor sit qđ nãe nen ẽ siue per aliquẽ nulem enentũ¬

Expanded text:
iis quibusdam passionibus innascantur. Hoc autem videtur Aristoteles eo quodammodo considerasse, quod post proposuit hoc modo: Quoniam ergo fiunt per aliquam passionem multae colorum mutationes manifestum est, rubescens enim aliquis rubeus factus est, et timens pallidus, et unumQVODQVE TALIVM. Hoc autem ex non longi temporis passionibus ad passibiles qualitates et diutissime permanentes, acutissima consideratione transfertur, rubor exoritur, et cum timor loco passionis habeatur, ab ea pallor metuentis vultum atque ora defigit. Quare quoniam hi colores ex quadam sanguis egreditur, et velut delictum lecturus effunditur, iQuocirca si hoc ex innaturali passione contigerit, naturali facies rubore perfunditur. Pallor vero fit, quoties a facie sanguis ad praecordiorum interiora ingreditur. Quod si haec quoque naturalis passio det, verisimile est eodem infectum calore procreari. Quocirca sive per aegritudinem pallor fit, quod naturale non est, sive per aliquem naturalem e
Abbreviated transcription (Latin):
alter altero hye. In hoc tres fuere siũe. ꝗdam nanq dicebãt¬
priũ nanq ẽe mae corporumq intentione crescẽ & mi.¬
nui relaxatione q̃ quoꝵ dã platonicoꝵ suĩa fuit. Alia nõ

Expanded text:
alterum altero halterum altero hprium namque esse materiae corporumque intentione crescere et minui relaxatione, quae quorumdam Platonicorum sententia fuit. Alia vero
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ip̃m album uel alia qualitas non solum contra ditera eiusde
suei comparata & intentione crescit &i relaxatione minuit᷑
ꝯ etam ad seipsam recipit comparatione. Dicit .n. ne ꝗdẽ ar-¬
eentũ esse candidius ꝙͣ antea : cum fu̾it detersũ s cum hoc ita
sit non ẽ magis minusq suscipe propriũ qualitatis. Nunꝗͣ .n.¬
ola qualitas magis miriusq suscipit. haec .n inten & relaxatio
mhis qꝰ quae sunt ad aliquid inuenit᷑ ut in eo qđ est cequale
a maequale possum dice᷑ plus aequale uł minꝰ & in caeteris huĩ.¬
moi. Nec no omnes qualitates suscipũt magis ꝙ minꝰ : qđ ipe
supponit. Non aut in omnib hoc est s in plurib dubitabits.
N an iustitia magis ẽẽ iustitia dicat᷑: simiłr aũt & in alis af
fectianib. Quidam uõ in hoc dubitant: dicũt .n. iustitiã iusti¬
nia nõ nimis oĩns magis uł minus dici nec sanitatẽ sanita.¬
te. Aimꝰ aũt hr̃e alteꝵ altero sanitatẽ dñt & iustitiã nunꝰ

Expanded text:
 ipsum album, vel alia qualitas non solum contra alterum eiusdem speciei comparata intentione crescit, et relaxatione minuitur, sed etiam a seipsa recipit comparationem: Dicitur enim nunc quidem argentum candidius esse quam antea, cum fuerit detersum. Sed cum haec ita siuscipit, haec enim intentio et relaxatio in his quoque quae sunt ad aliquid invenitur, ut in eo quod est aequale et inaequale possumus dicere plus aequale vel minus, et in caeteris huiusmodi; nec vero omnes qualitates suscipiunt magis et minus, quod ipse sic ponit: Non autem in omnibus hoc est, sed in pluribus. Dubitabit enim quis an iustitia magis esse iufectionibus. Quidam vero in hoc dubitant; dicunt enim iustitiam iustitia non nimis magis vel minus dici, nec sanitatem sanitate; minus autem habere alterum altero sanitatem dicunt, et iustitiam minus