comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas in ipsa felicitate moriendi. Nihil ne in totum quidem
diem certi est: quis in tam obscura & inuoluta uoluptate diuin¬
at: utrum ne fratri tuo mors inuiderit an consuluerit: Illud
quoque quod iustitia in omnibus rebus est necesse est te adiuuet
cogitantem: non iniuriam tibi factam quod talem fratrem ami¬
sisti. sed beneficium datum quod diu tibi pietate eius uti fruiq
licuit. Iniquus est qui muneris sui arbitrium danti non reliquit.
A uidus qui non lueri loco habet quod accepit sed damni quod red¬
didit. Ingratus est qui iniuriam uocat finem uoluptatis: stultus
qui nullum fructum iam esse putat bonorum nisi presentium:
qui non & in preteritis acquiescit & ea iudicat certiora que abier¬
unt: quia de illis ne desinant non est timendum. Nimis angustat
gaudia sua qui eis tantummodo que habet ac uidet frui se put¬
at. & habuisse eadem pro nihilo ducit. Cito enim nos omnis uolu¬

Expanded text:
felicitas in ipsa necessitate moriendi. Nihil ne in totum quidem felicitas in ipsa necessitate moriendi. Nihil ne in totum quidem diem certi est. Quis in tam obscura et involuta veritate divinat, utrumne fratri tuo mors inviderit an consuluerit ? Illud quoque, qua iustitia in omnibus rebus es, necesse est te adiuvet cogitantem non iniuriam tibi factam, quod talem fratrem amisisti, sed beneficium datum, quod tam diu tibi pietate eius uti fruique licuit. Iniquus est, qui muneris sui arbitrium danti non relinquit, avidus, qui non lucri loco habet, quod accepit, sed damni, quod reddidit. Ingratus est, qui iniuriam vocat finem voluptatis, stultus, qui nullum fructum esse putat bonorum nisi praesentium, qui non et in praeteritis adquiescit et ea iudicat certiora, quae abierunt, quia de illis ne desinant non est timendum. Nimis angustat gaudia sua, qui eis tantummodo, quae habet ac videt, frui se putat et habuisse eadem pro nihilo ducit ; cito enim nos omnis volu
Abbreviated transcription (Latin):
demus & fluctuamur: & alter in alterum illidimur: & aliquando
naufragium facimus: semper timemus. In hoc tam procelloso & in
omnes tempestates exposito mari nauigantibus: nullus portus ni-¬
si mortis est. Nec itaq inuideris fratri tuo quiescit tandem liber:
tandem tutus: tandem eternus est: superstitem cesarem omnẽꝙ
eius prolem superstitem te cum communibus habet fratribus. An-¬
teꝗͣ quicquam ex suo fauore fortuna mutaret: stantem adhuc illã
& munera plena manu congerentem reliquit: fruitur nunc aper¬
to & libero celo: ex humili atq depresso in eum emicuit locum quis¬
quis ille est qui solutas uinculis animas beato recipit sinu: & nunc li¬
bere ille uagatur: omniaq rerum natura bona cum uoluptate per¬
spicit. Erras non perdidit lucem frater tuus: sed securiorem sor¬
titus est omnibus cum illo nobis commune est iter. Quid fata de¬
flemus: non reliquit ille nos sed antecessit. Est mihi crede magna

Expanded text:
demus et fluctuamur et alter in alterum illidimur et aliquando demus et fluctuamur et alter in alterum illidimur et aliquando naufragium facimus, semper timemus; in hoc tam procelloso et ad omnes tempestates exposito mari navigantibus nullus portus nisi mortis est. Ne itaque invideris fratri tuo; quiescit. Tandem liber, tandem tutus, tandem aeternus est. Superstitem Caesarem omnemque eius prolem, superstitem te cum communibus habet fratribus. Antequam quicquam ex suo favore fortuna mutaret, stantem adhuc illam et munera plena manu congerentem reliquit. Fruitur nunc aperto et libero caelo, ex humili atque depresso in eum emicuit locum, quisquis ille est, qui solutas vinculis animas beato recipit sinu, et nunc libere illic vagatur omniaque rerum naturae bona eum summa voluptate perspicit. Erras : non perdidit lucem frater tuus, sed sinceriorem sortitus est. Omnibus illo nobis commune est iter. Quid fata deflemus ? Non reliquit ille nos sed antecessit. Est, mihi crede, magna
Abbreviated transcription (Latin):
cia: non dabit: miserum putas quod ista amisit: an beatum quod
non desidet: Mihi crede is beatior est cui fortuna superuacua
est ꝗͣ is cui parata est. Omnia ista bona que nos spetiosa sed falla¬
ci uoluptate delectant: pecunia dignitas. potentia: aliaq ꝗͣ plura
ad que generis humani ceca icupiditas obstupescit: cum labore pos¬
sidentur: cum inuidia conspiciuntur: eosdemq ipsos quos exornãt¬
& premunt: plus minantur ꝗͣ prosunt: lubrica & incerta sunt: nũ¬
quam bene tenentur: nam ut nihil de tempore futuro timeatur
ipsa tamen magne felicitatis tutela solicita est. Si uelis credere
altius ueritatem intuentibus. omnis uita supplicium est. In hoc
profundum inquietumq proiecti mare alternis estibus reciprocũ
& modo alleuans nos subitis incrementis. modo maioribus dam nis
deserẽtis: assidueq iactans nunquam stabili consistimus loco. pen¬

Expanded text:
cia, non dabit. Miserum putas, quod ista amisit, an beatum, quod cia, non dabit. Miserum putas, quod ista amisit, an beatum, quod non desiderat ? Mihi crede, is beatior est, cui fortuna supervacua est, quam is, cui parata est. Omnia ista bona, quae nos speciosa sed fallaci voluptate delectant, pecunia, dignitas, potentia aliaque complura, ad quae generis humani caeca cupiditas obstupescit, cum labore possidentur, eum invidia conspiciuntur, eos denique ipsos, quos exornant, et premunt ; plus minantur quam prosunt. Lubrica et incerta sunt, numquam bene tenentur ; nam ut nihil de tempore futuro timeatur, ipsa tamen magnae felicitatis tutela sollicita est. Si velis credere altius veritatem intuentibus, omnis vita supplicium est. In hoc profundum inquietumque proiecti mare, alternis aestibus reciprocum et modo allevans nos subitis incrementis, modo maioribus damnis deferens assidueque iactans, numquam stabili consistimus loco, pen
Abbreviated transcription (Latin):
dolere desinere qui nunquam doliturus est. Sin aliquis defunctis¬
est sensus. nunc animus fratris mei uelut ex diutino carcere emissus:
tandem sui iuris & arbitrii gestit: & rerum nature spectaculo frui¬
tur: & omnia humana ex loco superiore despicit: diuina uero quo¬
rum rationem tandiu frustra quesierat propius intuetur. Quid
itaq eius desiderio marceo qui aut beatus aut nullus est: beatum
deflere inuidia est: nullum dementia:an hoc te mouet quod uide¬
tur uigentibus & eum maxime circunfusis bonis caruisse : Cum co¬
gitaueris multa esse que perdiderit: cogita plura esse que non tim¬
et. Non ira eum torquebit: non morbus affliget: non suspitio la¬
cesset: non edax & inimica semper alienis processibus inuidia con¬
quietabit. Si bene computes plus illi remissum ꝗͣ ereftum est. Non
opibus fruetur: non tua simul ac sua gratia. non accipiet benefi¬

Expanded text:
dolere desinere, qui numquam doliturus est ? Si est aliquis defunctidolere desinere, qui numquam doliturus est ? Si est aliquis defunctis sensus, nunc animus fratris mei velut ex diutino carcere emissus, tandem sui iuris et arbitrii, gestit et rerum naturae spectaculo fruitur et humana omnia ex loco superiore despicit, divina vero, quorum rationem tam diu frustra quaesierat, propius intuetur. Quid itaque eius desiderio maceror, qui aut beatus aut nullus est ? Beatum deflere invidia est, nullum dementia." An hoc te movet, quod videtur ingentibus et cum maxime circumfusis bonis caruisse ? Cum cogitaveris multa esse, quae perdidit, cogita plura esse, quae non timet. Non ira eum torquebit, non morbus affliget, non suspicio lacesset, non edax et inimica semper alienis processibus invidia conquietabit. Si bene computes, plus illi remissum quam ereptum est. Non opibus fruetur, non tua simul ac sua gratia ; non accipiet benefi
Abbreviated transcription (Latin):
quas tractabit austeritas. Hec que remissa fronte commendan¬
da sunt non feret: nisi cum iam sibi ab omni parte constiterit: Ø¬
Itaq debebis eum seueriore materia primum exercere: deinde
ilariore temperare. Illud tibi magno erit leuiamento si sepe te
interrogaueris utrum meo ne nomine doleo. an eius qui decessit:
Si meo perit indulgentie iactatio & incipit dolor hoc uno excu¬
satus quod honestus est: cum ad utilitatem respicit. a pietate
desciscere. Nihil autem minus bono uiro conuenit ꝗͣ in fratris
luctu calculos ponere. Si illius nomine doleo: necesse est alterutrũ
ex his duobus esse iudicem. Nam si nullus defunctis sensus superest:
euasit frater meus omnia uite in commoda: & in eum restitutus est
locum in quo fuerat ante ꝗͣ nasceretur: expers omnis mali: nihil ti¬
met: nihil cupit: nihil patitur. Quis iste furor est pro eo me nunꝗͣ

Expanded text:
quas tractabit, austeritas ; haec, quae remissa fronte commentanquas tractabit, austeritas ; haec, quae remissa fronte commentanda sunt, non feret, nisi eum iam sibi ab omni parte constiterit. Itaque debebis eum severiore materia primum exercere, deinde hilariore temperare. Illud quoque magno tibi erit levamento, si saepe te sic interrogaveris : " Utrumne meo nomine doleo an eius qui decessit ? Si meo, perit indulgentiae iactatio et incipit dolor hoc uno excusatus, quod honestus est, eum ad utilitatem respicit, a pietate desciscere; nihil autem minus bono viro convenit quam in fratris luctu calculos ponere. Si illius nomine doleo, necesse est alterutrum ex his duobus esse iudicem. Nam si nullus defunctis sensus superest, evasit omnia frater meus vitae incommoda et in eum restitutus est locum, in quo fuerat antequam nasceretur, et expers omnis mali nihil timet, nihil cupit, nihil patitur. Quis iste furor est pro eo me numquam
Abbreviated transcription (Latin):
cent: tunc homerus & uirgilius tam bene de humano genere meri'¬
ti ꝗͣ tu & de omnibus & de illis meruisti: quos pluribus notos esse
uoluisti ꝗͣ scripserant: multum tecum morentur: tuum id erit
omne tempus quod illis tuendum commiseris: tunc cesaris tui op¬
era ut per omnia secula domestico narrentur preconio quantum
potes compone. Nam ipse tibi optime formandi condendiq res
gestas & materiam dabit & exemplum: Non audeo te ultra
producere: ut fabellas quoque & esopeos logos intentatum ro¬
manis ingeniis opus solita sibi uenustate connectas. Difficile
est quidem ut ad ilariora studia tam uehementer percussus:
animus tam cito possit accedere. Hoc tamen argumentum
habebo iam corroborati eius & redditi sibi si poterit a seueriori¬
bus scriptis ad hec solutiora producere. In illis enim quanuis eg¬
rum eum adhuc & secum reluctantem aduocauit: ipsa rerum

Expanded text:
cent, tunc Homerus et Vergilius tam bene de humano genere mericent, tunc Homerus et Vergilius tam bene de humano genere meriti, quam tu et de illis et de omnibus meruisti, quos pluribus notos esse voluisti quam scripserant, multum tecum morentur; tutum id erit omne tempus, quod illis tuendum commiseris. Tunc Caesaris tui opera, ut per omnia saecula domestico narrentur praeconio, quantum potes, compone ; nam ipse tibi optime formandi condendique res gestas et materiam dabit et exemplum. Non audeo te eo usque producere, ut fabellas quoque et Aesopeos logos, intemptatum Romanis ingeniis opus, solita tibi venustate conectas. Difficile est quidem, ut ad haec hilariora studia tam vehementer perculsus animus tam cito possit accedere ; hoc tamen argumentum habeto iam corroborati eius et redditi sibi, si poterit a severioribus scriptis ad haec solutiora procedere. In illis enim quamvis aegrum eum adhuc et secum reluctantem avocabit ipsa rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
cesare de fortuna queri: hac incolumi salui sunt tui: nihil perdidi¬
sti: non tantum siccos oculos tuos esse sed etiam letos oportet: hic ti¬
bi omnia sunt: hic pro omnibus est. Quod longe a sensibus tuis pru-¬
dentissimis piissimisq ab est aduersus felicitatem tuam parum gra-¬
tus es: si tibi quicquam hoc saluo flere permittis. Monstrabo etiam¬
nunc non quidem firmius: sed remedium familiarius: siquando te
domum receperis: tunc erit tibi metuenda tristitia. Nam ꝗͣdiu no¬
men tuum intueberis: nullum illa ad te inueniet accessum. Omĩa
inte cesar tenebit: cum ab illo discesseris tunc uelut occasione data
insidiabitur solitudini tue dolor: & requiescenti animo tuo paula¬
tim irrepet. Itaq non est quod ei ullum tempus uacare patiaris
a studiis: tunc tibi littere tue tam diu ac tam fideliter a matre⁊
gratiam referant: tuncte ille antistitem & decorem suum uindi¬

Expanded text:
Caesare de fortuna queri. Hoc incolumi salvi tibi sunt tui, nihil perdidiCaesare de fortuna queri. Hoc incolumi salvi tibi sunt tui, nihil perdidisti; non tantum siccos oculos tuos esse sed etiam laetos oportet ; in hoc tibi omnia sunt, hic pro omnibus est. Quod longe a sensibus tuis prudentissimis piissimisque abest, adversus felicitatem tuam parum gratus es, si tibi quicquam hoc salvo flere permittis. Monstrabo etiamnunc non quidem firmius remedium sed familiarius. Si quando te domum receperis, tune erit tibi metuenda tristitia. Nam quam diu numen tuum intueberis, nullum illa ad te inveniet accessum, omnia in te Caesar tenebit ; eum ab illo discesseris, tune velut occasione data insidiabitur solitudini tuae dolor et requiescenti animo tuo pau- latim irrepet. Itaque non est quod ullum tempus vacare patiaris a studiis. Tunc tibi litterae tuae tam diu ac tam fideliter amatae gratiam referant, tunc te illae antistitem et cultorem suum vindi
Abbreviated transcription (Latin):
les omnium rerum obliuisci: cesarem cogita: uide quantum hui¬
us uite indulgentie fidem quantam industriam debeas: intel¬
liges non magis tibi incuruari licere ꝗͣ illi: siquis modo est fabu¬
lis traditus: cuius humeris mundus innititur. cesari quoque ip¬
si cui omnia licent propter hoc ipsum multa non licent: omnium
domos illius uigilia defendit: omnium ocium illius labor: omnium
delitias: illius industria: omnium euocationem illius occupatio: ex
quo cesar se orbi terrarum dedicauit. sibi eripuit: & siderum modo
que in requieta semper cursus suos explicant: nunquam illi licet
subsistere: nec quicquam suum facere: ad quendam itaq modum
tibi quoque eadem necessitas iniungitur:. non licet tibi adutilita¬
tes tuas: ad studia tua respicere. Cesare orbem terrarum possidẽ¬
te impartiri: te nec uoluptati nec dolori: nec ulli alii rei potes:to¬
tum te cesari debes: adice nunc quod cum semper predices cariorẽ

Expanded text:
les omnium rerum oblivisci, Caesarem cogita. Vide, quantam huiles omnium rerum oblivisci, Caesarem cogita. Vide, quantam huius in te indulgentiae fidem, quantam industriam debeas ; intelleges non magis tibi incurvari licere quam illi, si quis modo est fabulis traditus, cuius umeris mundus in- nititur. Caesari quoque ipsi, cui omnia licent, propter hoc ipsum multa non licent. Omnium somnos illius vigilia defendit, omnium otium illius labor, omnium delicias illius industria, omnium vacationem illius occupatio. Ex quo se Caesar orbi terrarum dedicavit, sibi eripuit, et siderum modo, quae irrequieta semper cursus suos explicant, numquam illi licet subsistere nec quicquam suum facere. Ad quendam itaque modum tibi quoque eadem necessitas iniungitur; non licet tibi ad utilitates tuas, ad studia tua respicere. Caesare orbem terrarum possidente impertire te nec voluptati nec dolori nec ulli alii rei potes ; totum te Caesari debes. Adice nunc quod, cum semper praedices cariorem
Abbreviated transcription (Latin):
peniteat. Non licet tibi flere immodice: nec hoc tantum modo non
licet: non somnum quidem extendere in partem: diei licet: aut
a tumultu rerum in ocium ruris quietum confugere: aut assi-¬
dua laboriosi officii statione fatigatum corpus uoluptaria pe¬
regrinatione recreatione re: aut spectaculorum uarietate ani-¬
mum detinere: aut ex tuo arbitrio diem disponere. Multa tibi
non licent que humillimis & in angulo iacentibus licent.Magna
seruitus est. magna fortuna. Non licet tibi quicquam arbitrio
tuo facere: audienda sunt tot hominum milia: tot disponendi li¬
belli: tantus rerum ex orbe toto coeuntium congestus: ut possit per
ordinem suum principis maximi animo subici erigendus is est.
Non licet tibi unquam flere ut multos flentes audire possis: ut pe¬
rilitantium & ad misericordiam mitissimi cesaris peruenire cu¬
Hec tamen etiam lenioribus nunc remediis adiuuabunt: cum uo¬

Expanded text:
paeniteat. Non licet tibi flere immodice, nec hoc tantummodo non paeniteat. Non licet tibi flere immodice, nec hoc tantummodo non licet ; ne somnum quidem extendere in partem diei licet aut a tumultu rerum in otium ruris quieti confugere aut assidua laboriosi officii statione fatigatum corpus voluptaria peregrinatione recreare aut spectaculorum varietate animum detinere aut ex tuo arbitrio diem disponere. Multa tibi non licent, quae humillimis et in angulo iacentibus licent. Magna servitus est magna fortuna ; non licet tibi quicquam arbitrio tuo facere. Audienda sunt tot hominum milia, tot disponendi libelli; tantus rerum ex orbe toto coeuntium congestus, ut possit per ordinem suum principis maximi animo subici, exigendus est. Non licet tibi, inquam, flere ; ut multos flentes audire possis, ut periclitantium et ad misericordiam mitissimi Caesaris pervenire cusunt. Haec tamen etiamnunc levioribus te remediis adiuvabunt; eum vo
Abbreviated transcription (Latin):
berum est. In multa luce fortuna te posuit: omnes scient quom¬
odo in isto te gesseris uulnere: ne statim percussus arma summise¬
ris an in gradu steteris: olim te in altiorem ordinem & amor cesa¬
ris extulit: & tua studia deduxerunt. Nihil te plebeium decet.
nihil humile: quid autem tam humile ac muliebre est: ꝗͣ consu-¬
mendum se dolori committere: non idem tibi in luctu pari qͦd
tuis fratribus licet. Multa tibi non permittit opinio de studiis
ac moribus tuis percepta: multum a te homines exigunt: mul-¬
tum expectant. Si uolebas tibi omnia licere ne conuertisses in te
ora omnium. Nunc autem tibi prestandum est quantum promi¬
sisti omnibus illis qui opera ingenii tui laudant: qui describunt.
quibuscum fortuna tua opus non sit. Ingenio opus est. custodes
animi tui sunt: nihil unquam ita potes indignum facere perfecti
& eruditi uiri confessione: ut non multos admirationis de te sue

Expanded text:
berum est. In multa luce fortuna te posuit; omnes scient, quomberum est. In multa luce fortuna te posuit; omnes scient, quomodo te in isto tuo gesseris vulnere, utrumne statim percussus arma summiseris an in gradu steteris. Olim te in altiorem ordinem et amor Caesaris extulit et tua studia eduxerunt. Nihil te plebeium decet, nihil humile. Quid autem tam humile ac muliebre est quam consumendum se dolori committere ? Non idem tibi in luctu pari quod tuis fratribus licet ; multa tibi non permittit opinio de studiis ac moribus tuis recepta, multum a te homines exigunt, multum expectant. Si volebas tibi omnia licere, ne convertisses in te ora omnium; nunc tantum tibi praestandum est, quantum promisisti. Omnes illi, qui opera ingenii tui laudant, qui describunt, quibus, eum fortuna tua opus non sit, ingenio opus est, custodes animi tui sunt. Nihil umquam ita potes indignum facere perfecti et eruditi viri professione, ut non multos admirationis de te suae
Abbreviated transcription (Latin):
tur: id nunc tibi quoque faciendum est: indue dissimilem animo
tuo uultum: & si potes proice omnem ex toto dolorem: si minus in¬
trorsus adde: & contine ne appareat: & da operam ut fratres tui
te imitentur: qui honestum putabunt quod cunque te facientem
uiderint: animumq ex uultu tuo sument: & solatium debes esse
illorum & consolator. Non poteris autem horum merori obstare
si tuo indulseris: potest & illa res a luctu te prohibere nimio: si tibi
ipse renuntiaueris: nihil horum que facis posse subduci. Magnã
tibi personam hominum consensus imposuit: hec tibi tuenda est.
ircunstat te omnis ista consolantium frequentia: & in animum
tuum inquirit ac prospicit. quantum roboris ille aduersus dolorẽ
habeat. & utrum ne tu tantum rebus secundis uti scias: an & ad¬
uersas possis uiriliter ferre: Obseruantur oculi tui: liberiora sũt
omnia his quorum affectus regi possunt: tibi nullum secretum li-¬

Expanded text:
tur, id nunc tibi quoque faciendum est. Indue dissimilem animo tur, id nunc tibi quoque faciendum est. Indue dissimilem animo tuo vultum et, si potes, proice omnem ex toto dolorem, si minus, introrsus abde et contine, ne appareat, et da operam, ut fratres tui te imitentur, qui honestum putabunt, quod- cumque te facientem viderint, animumque ex vultu tuo sument. Et solacium debes esse illorum et consolator ; non poteris autem horum maerori obstare, si tuo indulseris. Potest et illa res a luctu te prohibere nimio, si tibi ipse renuntiaveris nihil horum, quae facis, posse subduci. Magnam tibi personam hominum consensus imposuit ; haec tibi tuenda est. Circumstat te omnis ista consolandum frequentia et in animum tuum inquirit ac perspicit quantum roboris ille adversus dolorem habeat et utrumne tu tantum rebus secundis uti dextere scias, an et adversas possis viri- liter ferre. Observantur oculi tui. Liberiora sunt omnia iis, quorum affectus tegi possunt ; tibi nullum secretum li
Abbreviated transcription (Latin):
nia hec non dubie ponerem & dicerem siue te torqueri lacrimis nũ¬
quam desinentibus frater tuus cupit indignus hoc affectu tuo est
siue non uult utrique nostrum inherentem dolorem dimitte: nec
impius frater sic desiderari debet: nec pius sic uelit:in hoc uero cu¬
ius tam explorata pietas est:pro certo habendum est. nihil esse illi
posse acerbius ꝗͣ si tibi hic casus eius acerbus est: si te ullo modo tor¬
quet: si oculos tuos indignissimos hoc malo sine ullo flendi fine: &
conturbat idem & exhaurit.Pietatem tamen tuam nihil eque la¬
crimis iam in utilibus abducet: ꝗͣ si cogitaueris fratribus te tuis ex¬
emplo te esse debere: fortiter hanc fortune iniuriam sustinendi.
Q uod duces magni faciunt rebus affecti: ut hilaritatem de industria
simulent: & aduersas res adumbrata letitia abscondant:ne mili¬
tum animi si fractam ducis sui mentem uiderint: & ipsi collaban¬

Expanded text:
nia haec in dubio ponerem et dicerem : " Sive te torqueri lacrimis numnia haec in dubio ponerem et dicerem : " Sive te torqueri lacrimis numquam desinentibus frater tuus cupit, indignus hoc affectu tuo est ; sive non vult, utrique vestrum inhaerentem dolorem dimitte ; nec impius frater sic desiderari debet nec pius sic velit." In hoc vero, cuius tam explorata pietas est, pro certo habendum est nihil esse illi posse acerbius, quam si tibi hic casus eius acerbus est, si te ullo modo torquet, si oculos tuos, indignissimos hoc malo, sine ullo flendi fine et conturbat idem et exhaurit. Pietatem tamen tuam nihil aeque a lacrimis tam inutilibus abducet, quam si cogitaveris fratribus te tuis exemplo esse debere fortiter hanc fortunae in- iuriam sustinendi. Quod duces magni faciunt rebus affectis, ut hilaritatem de industria simulent et adversas res adumbrata laetitia abscondant, ne militum animi, si fractam ducis sui mentem viderint, et ipsi collaban
Abbreviated transcription (Latin):
cogitaueris nulli minus gratum esse dolorem tuum ꝗͣ ei cui presta¬
ri uidetur. Tonqueri ille te aut non uult aut non intelligit. Nul¬
la itaq eius offitii ratio est: quod ei cui prestatur si nihil sentit su¬
peruacuum est si sentit ingratum. Neminem esse toto orbe ter¬
rarum qui delectetur lacrimis tuis audacter dixerim. Quid ergo:¬
quomodo quem nemo aduersus te animum gerit eum esse tu cre¬
dis fratris tui ut cruciatu tui noceat tibi: ut te uelit ab ducere
ab occupationibus tuis. idest ã studio & acesare: Non est hoc si¬
mile ueri: ille enim indulgentiam tibi tanquam fratri prestitit.
uenerationem tanquam parenti: cultum tanquam superiori.
Ille desiderio tibi esse uult tormento esse non uult. Quid itaq iu¬
uat dolori intabescere quem siquis defuncti sensus est finiri frater
tuus cupit : de alio fratre cuius incerta posset uoluntas uideri: om¬

Expanded text:
cogitaverit nulli minus gratum esse dolorem tuum quam ei, cui praestacogitaverit nulli minus gratum esse dolorem tuum quam ei, cui praestari videtur; torqueri ille te aut non vult aut non intellegit. Nulla itaque eius officii ratio est, quod ei, cui praestatur, si nihil sentit, super- vacuum est, si sentit, ingratum est. Neminem esse toto orbe terrarum, qui delectetur lacrimis tuis, audacter dixerim. Quid ergo ? Quem nemo adversus te animum gerit, eum esse tu credis fratris tui, ut cruciatu tui noceat tibi, ut te velit abducere ab occupationibus tuis, id est a studio et a Caesare ? Non est hoc simile veri. Ille enim indulgentiam tibi tamquam fratri praestitit, venerationem tamquam parenti, cultum tamquam superiori ; ille desiderio tibi esse vult, tormento esse non vult. Quid itaque iuvat dolori intabescere, quem, si quis defunctis sensus est, finiri frater tuus cupit ? De alio fratre, cuius incerta posset voluntas videri, om
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit fortuna non faciet. Quid agendum: mortales circunspice
larga ubique flendi & assidua materia est: alium ad quotidianũ
opus. laboriosa egestas uocat: alium ambitio nunquam quieta soli¬
citat: alius diuitias quas optauerat metuit & uoto laborat suo: aliũ
Esolicitudo: alium labor torquet: alium semper uestibulum obsidẽs
turba. hic habere se dolet liberos: hic perdidisse: lacrime nobis dee-¬
runt anteꝗͣ cause dolendi. Non uides qualem nobis uitam rerum
natura promiserit: que primum nascentium hominum fletum es¬
se uoluit: & hoc principio editur: huic omnis annorum sequentiũ
ordo consentit: sic uitam agimus. Ideoq moderate id fieri debet:
a nobis: quod sepe faciendum est: & respicientes quantum a tergo
rerum tristium immineat: si non finire lacrimas: at certe reser¬
uare debemus. Nulli parcendum est rei magis ꝗͣ huic: cuius tam
frequens usus est. Illud quoque te non minimum adiuuerit si

Expanded text:
fecerit, fortuna non faciet. Omnis agedum mortalis circumspice, fecerit, fortuna non faciet. Omnis agedum mortalis circumspice, larga ubique flendi et adsidua materia est. Alium ad cotidianum opus laboriosa egestas vocat, alium ambitio numquam quieta sollicitat, alius divitias, quas optaverat, metuit et voto laborat suo, alium solitudo torquet, alium semper vestibulum obsidens turba ; hic habere se dolet liberos, hic perdidisse. Lacrimae nobis deerunt ante quam causae dolendi. Non vides, qualem nobis vitam rerum natura promiserit, quae primum nascentium hominum fletum esse voluit ? Hoc principio edimur, huic omnis sequentium annorum ordo consentit. Sic vitam agimus, ideoque moderate id fieri debet a nobis, quod saepe faciendum est, et respicientes, quantum a tergo rerum tristium immineat, si non finire lacrimas, at certe reservare debemus. Nulli parcendum est rei magis quam huic, cuius tam frequens usus est. Illud quoque te non minimum adiuvent, si
Abbreviated transcription (Latin):
frugalitas: nihil felicitatis sum me potentia summa: conseruata
abstinentia. Nihil sincerus & tutus litterarum amor nihil ab
omni labe mens uacans. Luget polibius & in uno fratre quicꝗd
de reliquis possit metuere: ad monitus etiam de ipsis doloris sui so¬
latiis timet: facinus indignum. Luget polibius & aliquid propi¬
tio dolet cesare. Hoc sine dubio impotens fortuna captasti. ut
ostenderes neminem contra te. ne a cesare quidem posse defendi
Diutius accusare fata possumus stant dura & in exorabilia. Nemo
illa conuitio nemo fletu nemo causa mouet. Nihil unquam ulli
parcunt. non remittunt: proinde parcamus lacrimis nihil profici¬
entibus. facilius enim nos illis dolor iste adiciet: ꝗͣ illos ad nos redu¬
cet: qui si nos torquet non adiuuat. Primo quoque tempore depo¬
nendus est & ab humanis solatiis atq amara quadam libidine do¬
lendi animus recipiendus est. Nam lacrimis nostris nisi ratio finẽ

Expanded text:
frugalitas, nihil felicitatis summae potentia summa conservata frugalitas, nihil felicitatis summae potentia summa conservata abstinentia, nihil sincerus et tutus litterarum amor, nihil ab omni labe mens vacans ? Luget Polybius, et in uno fratre quid de reliquis possit metuere admonitus etiam de ipsis doloris sui solaciis timet. Facinus indignum ! Luget Polybius et aliquid propitio dolet Caesare ! Hoc sine dubio, impotens fortuna, captasti, ut ostenderes neminem contra te ne a Caesare quidem posse defendi." Diutius accusare fata possumus, mutare non possumus. Stant dura et inexorabilia ; nemo illa convicio, nemo fletu, nemo causa movet ; nihil umquam ulli parcunt nec remittunt. Proinde pareamus lacrimis nihil proficientibus ; facilius enim nos inferis dolor iste adiciet quam illos nobis reducet. Qui si nos torquet, non adiuvat, primo quoque tempore deponendus est et ab inanibus solaciis atque amara quadam libidine delendi animus recipiendus est. Nam lacrimis nostris nisi ratio finem
Abbreviated transcription (Latin):
multo se liberius exercuit. Nemo potentiam eius iniuria sensit.
N unquam ille te fratrem ulli minatus est: ad exemplum se mode¬
stie tue formauerat. Cogitabatq quantum & ornamentum tu¬
orum esset & onus: suffecit ille huic sarcine. O dura fata & nullis
equa uirtutibus. Ante ꝗͣ felicitatem suam nosset frater tuus ex¬
emptus est: parum autem ne indignari scio. Nihil est enim dif¬
ficilius ꝗͣ magno dolori paria uerba rependere. Iam nunc tamen
si quid proficere possumus conqueramur. Quid tibi uoluisti tam
iniusta & tam uiolenta fortuna: tam cito te indulgentie tue
penituit: que est ista crudelitas in medios fratres impetum face¬
re : & tam cruenta rapina concordissimam turbam imminuere :
tam stipatam optimorum adolescentium domum in nullo fratre
degenerantem turbare: & sine ulla causa delibare uoluisti: Nihil
ergo prodest innocentia adomnem legem exasta: nihil antiqua

Expanded text:
multo se liberius exercuit. Nemo potentiam eius iniuria sensit, multo se liberius exercuit. Nemo potentiam eius iniuria sensit, numquam ille te fratrem ulli minatus est. Ad exemplum se modestiae tuae formaverat cogitabatque, quantum tu et ornamentum tuorum esses et onus ; suffecit ille huic sarcinae. O dura fata et nullis aequa virtutibus ! Antequam felicitatem suam nosset frater tuus, exemptus est. Parum autem me indignari scio ; nihil est enim difficilius quam magno dolori paria verba reperire. Etiamnunc tamen, si quid proficere possumus, conqueramur : " Quid tibi voluisti, tam iniusta et tam violenta fortuna ? Tam cito te indulgentiae tuae paenituit ? Quae ista crudelitas est, in medios fratres impetum facere et tam cruenta rapina concordissimam turbam imminuere ? Tam bene stipatam optimorum adulescentium domum, in nullo fratre degenerantem, turbare et sine ulla causa de- libare voluisti ? Nihil ergo prodest innocentia ad omnem legem exacta, nihil antiqua
Abbreviated transcription (Latin):
ris: quorum se ingeniis uel contulit: uel si hoc uerecundia eius
recusat applicuit. hoc ergo unum ex cogitasti quomodo maxi-¬
me illi posses nocere. Quo melior est enim quisquis hoc sepius fer¬
re te consueuit. sine ullo delectu furentem: & inter beneficia ipsa
metuendam: quantulum erat tibi immunem abhac iniuria pre¬
stare eum hominem in quem uidebatur indulgentia tua ratione
certa peruenisse: & non ex tuo more temere incidisse: Adicia¬
mus siuis ad has querelas ipsius adolescentis interceptam inter
prima incrementa indolem. Dignus fuit ille te fratre: tu certe
eras dignissimus. qui nec ex in digno quidem fratre quicquam do¬
leres. Redditur illi testimonium equale omnium hominum:
desideratur in tuum honorem: laudatur in suum. Nihil in illo
fuit quod non libenter agnosceres. Tu quidem etiam minus bono
fratri fuisses bonus: sed in illo pietas tua idoneam nacta materiã

Expanded text:
ris, quorum se ingeniis vel contulit vel, si hoc verecundia eius ris, quorum se ingeniis vel contulit vel, si hoc verecundia eius recusat, applicuit. Hoc ergo unum excogitasti, quomodo maxime illi posses nocere ; quo melior est enim quisque, hoc saepius ferre te consuevit sine ullo dilectu furentem et inter ipsa beneficia metuendam. Quantulum erat tibi immunem ab hac iniuria praestare eum hominem, in quem videbatur indulgentia tua ratione certa pervenisse et non ex tuo more temere incidisse ! " Adiciamus, si vis, ad has querellas ipsius adulescentis interceptam inter prima incrementa indolem ; dignus fuit ille te fratre. Tu certe eras dignissimus, qui ne ex indigno quidem quicquam doleres fratre. Redditur illi testimonium aequale omnium hominum ; desideratur in tuum honorem, laudatur in suum. Nihil in illo fuit, quod non libenter adgnosceres. Tu quidem etiam minus bono fratri fuisses bonus, sed in illo pietas tua idoneam nacta materiam
Abbreviated transcription (Latin):
petit. Eriperes illi amicos: sciebam tam habilem esse ut facile in
locum amissorum posset alios substituere: unum enim nunc ex
eis quod in principali domo potentes uidi cognouisse uideor
quem omnibus amicum habere cum expediat: magis tamen
etiam libet. Friperes illi bonam opinionem: solidior est hec a-¬
pud eum ꝗͣ ut a te quoque ipsa concuti possit. Friperes bonam
ualitudinem: sciebas animum eius liberalibus disciplinis quibus
non in nutritus tantum sed innatus est sic esse fundatum ut
supra omnes corporis dolores immineret. Eriperes spiritum:
quantulum nocuisses: longissimum enim illi ingenua euum
fama promisit: id egit ipse ut meliore sui parte duraret: & com¬
positis eloquentie preclaris operibus a mortalitate se uindicaret.
Quandiu fuerit ullus litteris honor: quandiu steterit aut lati¬
ne lingue potentia aut grece gratia uigebit: cum maximis ui-¬

Expanded text:
petit. Eriperes illi amicos ? Sciebas tam amabilem esse, ut facile in petit. Eriperes illi amicos ? Sciebas tam amabilem esse, ut facile in locum amissorum posset alios substituere ; unum enim hunc ex eis, quos in principali domo potentes vidi, cognovisse videor, quem omnibus amicum habere eum expediat, magis tamen etiam libet. Eriperes illi bonam opinionem ? Solidior est haec apud eum, quam ut a te quoque ipsa concuti possit. Eriperes bonam valetudinem ? Sciebas animum eius liberalibus disciplinis, quibus non innutritus tantum sed innatus est, sic esse fundatum, ut supra omnis corporis dolores emineret. Eriperes spiritum ? Quantulum nocuisses ! Longissimum illi ingeni aevum fama promisit ; id egit ipse, ut meliore sui parte duraret et compositis eloquentiae praeclaris operibus a mortalitate se vindicaret. Quam diu fuerit ullus litteris honor, quam diu steterit aut Latinae linguae potentia aut Graecae gratia, vigebit cum maximis vi
Abbreviated transcription (Latin):
si quicquam tristitia profecturi sumus non recuso quicquid la-¬
crimarum fortune mee superfuit tue fundere. Inueniam etiã¬
nunc per hos ex haustos iam fletibus domesticis oculos: quod ef¬
fluat. si modo id tibi futurum estbonum. Quid cessas: conque¬
ramur: atq adeo ipse hanc litem meam faciam. Iniquissima om¬
nium iudicio fortuna. Adhuc uidebaris eum hominem conti¬
nuisse. qui munere tuo tantam uenerationem receperat. ut qͦd
raro ulli contigit felicitas eius effugeret inuidiam. Ecce eum
dolorem illi quem saluo cesare accipere maximum poterat impres¬
sisti: & cum bene illum undique circuisses. intellexisti hanc par¬
tem tantum modo patere ictibus tuis. Quid enim illi aliud face-¬
res : pecuniam illi eriperes : Nunquam illi obnoxius fuit: nũc
quoque quantum potest illam a se abiecit & in tanta felicitate
acquirendi nullum maiorem ex ea fructum ꝗͣ contemptum eius

Expanded text:
si quicquam tristitia profecturi sumus, non recuso quicquid lasi quicquam tristitia profecturi sumus, non recuso quicquid lacrimarum fortunae meae superfuit tuae fundere ; inveniam etiamnunc per hos exhaustos iam fletibus domesticis oculos quod effluat, si modo id tibi futurum bono est. Quid cessas ? Conqueramur, atque adeo ipse hanc litem meam faciam : " Iniquissima omnium iudicio fortuna, adhuc videbaris sinu eum hominem continuisse, qui munere tuo tantam venerationem receperat, ut, quod raro ulli contigit, felicitas eius effugeret invidiam. Ecce eum dolorem illi, quem salvo Caesare accipere maximum poterat, impressisti, et cum bene illum undique circuisses, intellexisti hac parte tantummodo patere ictibus tuis. Quid enim illi aliud faceres ? Pecuniam eriperes ? Numquam illi obnoxius fuit; nunc quoque, quantum potest, illam a se abigit et in tanta facilitate adquirendi nullum maiorem ex ea fructum quam contemptum eius
Abbreviated transcription (Latin):
rem tenebrasq demerget. Eat nunc aliquis & singulas comploret
animas carthaginis ac numantie corinthiq cinerem & siquid aliud
altius cecidit lamentetur: cum etiam hoc quod non habet quo cadat
sit interiturum. Eat aliquis. & fata tantum aliquando nefas au¬
sura sibi non pepercisse conqueratur. Quis tam superbe impotentisq
arrogantie est ut in hac nature necessitate omnia ad eundem fi¬
nem reuocantis: se unum ac suos seponi uelit: ruineq etiam ipsi
mundo imminenti aliquam domum subtrahat: Maximum ergo
solatium est cogitare id sibi accidisse quod omnes ante se passi sunt.
omnesq passuri: Et ideo mihi uidetur rerum natura quod gra¬
uissimum fecerat commune fecisse ut crudelitatem fati consola-¬
retur equalitas. Illud quoque te non minimum adiuuerit: si co-¬
gitaueris nihil profuturum dolorem tuum: nec illi quidem quem
desideras. nec tibi: noles enim longum esse quod irritum est. Nã

Expanded text:
rem tenebrasque demerget. Eat nunc aliquis et singulas comploret rem tenebrasque demerget. Eat nunc aliquis et singulas comploret animas. Carthaginis ac Numantiae Corinthique cinerem et si quid aliud altius cecidit lamentetur, cum etiam hoc quod non habet quo cadat sit interiturum ; eat aliquis et fata tantum aliquando nefas ausura sibi non pepercisse con- queratur. Quis tam superbae impotentisque arrogantiae est, ut in hac naturae necessitate omnia ad eundem finem revocantis se unum ac suos seponi velit ruinaeque etiam ipsi mundo imminenti aliquam domum subtrahat ? Maximum ergo solacium est cogitare id sibi accidisse, quod omnes ante se passi sunt omnesque passuri; et ideo mihi videtur rerum natura, quod gravissimum fecerat, commune fecisse, ut crudelitatem fati consolaretur aequalitas. Illud quoque te non minimum adiuvent, si cogitaveris nihil profuturum dolorem tuum nec illi, quem desideras, nec tibi; noles enim longum esse, quod irritum est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ri sunt: uita est sine fructu: sine uoluptate.: sine ullo profectu ani¬
mi. Nemo in conspectum mortem habet: nemo non procul spes in¬
tendit. Quidam uero disponunt etiam illa que ultra uitam sunt.
magnas moles sepulchrorum & operum publicorum dedicationes.
& ad rogum munera & ambitiosas exequias. At me hercules istorũ
funera tanquam nimium uixerint ad faces & cereos ducenda sunt.
Si nature compares firma sunt: si redigas ad conditionem nature
omnia destruentis & unde edidit omnia reuocantis. caduca sunt.
Q uid enim immortale manus mortales fecerunt: Septem illa mira¬
cula: & siqua multo mnirabiliora sequentium annorum extruxit:
ambitio: aliquando solo equata uisentur. Ita est nihil perpetuum:
pauca diuturna sunt: aliud alio modo fragile est rerum exitus ua¬
riantur: ceterum quicquid cepit & desinit:mundo quidam minan¬
tur interitum: & hoc uniuersum quod omnia diuina humanaq

Expanded text:
ri sunt, vita est sine fructu, sine voluptate, sine ullo profectu aniri sunt, vita est sine fructu, sine voluptate, sine ullo profectu animi. Nemo in conspicuo mortem habet, nemo non procul spes intendit ; quidam vero disponunt etiam illa, quae ultra vitam sunt, magnas moles sepulcrorum et operum publicorum dedicationes et ad rogum munera et ambitiosas exequias. At me hercules istorum funera, tamquam minimum vixerint, ad faces et cereos ducenda sunt.strae compares, firma sunt ; si redigas ad condicionem naturae omnia destruentis et unde edidit eodem revocantis, caduca sunt. Quid enim immortale manus mortales fecerunt ? Septem illa miracula et si qua his multo mirabiliora sequentium annorum extruxit ambitio aliquando solo aequata visentur. Ita est : nihil perpetuum, pauca diuturna sunt; aliud alio modo fragile est, rerum exitus variantur, ceterum quicquid coepit et desinit. Mundo quidam minantur interitum et hoc uni- versum, quod omnia divina humanaque
Abbreviated transcription (Latin):
in accipiendis in moriente rationibus diu tractus risit heres: prete¬
rire quod mihi occurrit exemplum non possum. Tyramnus fuit ex¬
acte diligentie senex: qui post annum non agesimum: cum uacati¬
onem procurationum a .C. cesare ultro accepisset: componi se in le¬
do. & uelut exanimem a circunstante familia plangi iussit. luge¬
bat domus ocium domini senis: nec finiuit ante tristitiam ꝗͣ labor
illi suus restitutus est: adeo ne iuuat occupatum mori. Idem ple¬
risque animus est: diutius cupiditas illis laboris ꝗͣ facultas est: cũ
imbecillitate corporis pugnant: senectutem ipsam nullo alio nomi¬
ne grauem indicant: ꝗͣ quod ipsos seponit: lex a quinquagesimo an¬
no militem non cogit: a sexagesimo senatorem non citat. difficilius
homines a se ocium impetrant ꝗͣ a lege. Interimdum rapiuntur &
rapiunt: dum alter alterius quietem rumpit: dum mutuo mise¬

Expanded text:
 accipiendis immorientem rationibus diu tractus risit heres. Praete accipiendis immorientem rationibus diu tractus risit heres. Praeterire quod mihi occurrit exemplum non possum. S. Turannius fuit exactae diligentiae senex, qui post annum nonagesimum, cum vacationem procurationis ab C. Caesare ultro accepisset, componi se in lecto et velut exanimem a circumstante familia plangi iussit. Lugebat domus otium domini senis nec finivit ante tristitiam, quam labor illi suus re- stitutus est. Adeone iuvat occupatum mori ? Idem plerisque animus est ; diutius cupiditas illis laboris quam facultas est ; cum imbecillitate corporis pugnant, senectutem ipsam nullo alio nomine gravem iudicant, quam quod illos seponit. Lex a quinquagesimo anno militem non legit, a sexagesimo senatorem non citat ; difficilius homines a se otium impetrant quam a lege. Interim dum rapiuntur et rapiunt, dum alter alterius quietem rumpit, dum mutuo mise
Abbreviated transcription (Latin):
se res omnium liberrimas iubentur: hi si uolent scire ꝗͣ breuis ipsoꝵ
uita sit cogitent ex quota parte sua sit. Cum uideris itaq pretex¬
tam sepe iam sumptam cum celebre in foro nomen non inuideris.
Ista uite damno parantur ut unus ab illis numeretur annus: omnes
amicos suos conteret. Quosdam autem cum in summum ambitio¬
nis eniterentur: inter prima luctantes etas reliquit: quosdam cum
in consumationem dignitatis per mille indignationes erupissent:
misera subit cogitatio: laborasse ipsum in titulum sepulchri. Quor¬
undam ultima senectus dum in nouas spes ut iuuenta disponitur
inter conatus magnos & improbos inualida defecit: fedus ille quem
pro ignotissimis in iudicio litigatoribus. grandem natu & imperite
corone assentationes captantem spes liquit. Turpis ille qui uiuendo
lassus citiusꝗͣ laborando inter ipsa officia collapsus est: turpis quem¬

Expanded text:
se, res omnium liberrimas, iubentur. Hi si volent scire quam brevis ipsorum se, res omnium liberrimas, iubentur. Hi si volent scire quam brevis ipsorum vita sit, cogitent ex quota parte sua sit. Cum videris itaque praetextam saepe iam sumptam, cum celebre in foro nomen, ne invideris ; ista vitae damno parantur. Ut unus ab illis numeretur annus, omnis annos suos conterent. Quosdam antequam in summum ambitionis eniterentur, inter prima luctantis aetas reliquit ; quosdam cum in consummationem dignitatis per mille indignitates erepsissent, misera subit cogitatio laborasse ipsos in titulum sepulcri; quorundam ultima senectus, dum in novas spes ut iuventa disponitur, inter conatus magnos et improbos invalida defecit. Foedus ille, quem in iudicio pro ignotissimis litigatoribus grandem natu et imperitae coronae assensiones captantem, spiritus liquit ; turpis ille, qui vivendo lassus citius quam laborando inter ipsa officia conlapsus est ; turpis, quem
Abbreviated transcription (Latin):
fundatur inhorrea: ne concepto humore uitietur: & concalescat.
ut ad mensuram pondusq respondeat: an ad hec sacra & sublimia ac-¬
cedas: sciturus que materia sit dei: que uoluptas que conditio: que
forma: quis animum tuum casus expectet: ubi nos a corporibus dimis¬
sos natura componat. Quid quod huius mundi grauissima queque
in medio sustineat: supra leuia suspendat: in summum ignem fer¬
at: sidera motibus suis excitet: cetera deinceps ingentibus plena mi¬
raculis. Uis tu relicto solo mente ad ista respicere: Nunc dum calet
sanguis uigentibus ad meliora eundum est. Expectat te in hoc ge¬
nere uite multus bonarum artium amor uirtutumq usus. cupidita¬
tum obliuio: uiuendi atq: moriendi scientia: alia rerum quies: om¬
nium quidem occupatorum conditio misera est: eorum tamen mi¬
serrima qui ne suis quidem occupationibus laborant: ad alienum
dormiunt somnum: ad alienum ambulant gradum: amare & odis¬

Expanded text:
fundatur in horrea, ne concepto umore vitietur et concalescat, fundatur in horrea, ne concepto umore vitietur et concalescat, ut ad mensuram pondusque respondeat, an ad haec sacra et sublimia accedas sciturus, quae materia sit dei, quae voluptas, quae condicio, quae forma; quis animum tuum casus expectet ; ubi nos a corporibus dimissos natura componat ; quid sit quod huius mundi gravissima quaeque in medio sustineat, supra levia suspendat, in summum ignem ferat, sidera vicibus suis excitet ; cetera deinceps in- gentibus plena miraculis ? Vis tu relicto solo mente ad ista respicere ! Nunc, dum calet sanguis, agentibus ad meliora eundum est. Expectat te in hoc genere vitae multum bonarum artium, amor virtutium atque usus, cupiditatium oblivio, vivendi ac moriendi scientia, alta rerum quies. Omnium quidem occupatorum condicio misera est, eorum tamen miserrima, qui ne suis quidem laborant occupationibus, ad alienum dormiunt somnum, ad alienum ambulant gradum, amare et odis
Abbreviated transcription (Latin):
Modo intra paucos illos dies quibus. C. cesar periit. Siquis inferisɨ
sensus est hoc grauissime ferens quod dicebat populo romano su¬
perstite septem aut octo certe dierum cibaria superesse: dum ille
pontes nauibus iungit: & uiribus imperia ludit: aderat ultimum
malorum obsessis quoque alimentorum egestas: exitium pene ac
fames constitit: & que famem sequitur rerum omnium ruina fu¬
riosi & externa & infeliciter superbi regis immutatio.Quem tunc
animum habuerunt. illi quibus erat mandata frumenti publici cu¬
ra: saxa ferrum ignes: gladium excepturi : summa dissimulatio¬
ne tantum inter uiscera latentis mali tegebant curatione scili¬
cet. Quedam enim ignorantibus egris curanda sunt: causa mul¬
tis moriendi fuit morbum suum nosse: recipe te adhec tranquil¬
liora tutiora maiora. Simile tu putas esse utrum cures. ut in cor¬
ruptum & a fraude uehentium & negligentia frumentum trans¬

Expanded text:
modo intra paucos illos dies, quibus C. Caesar perit, si quis inferis modo intra paucos illos dies, quibus C. Caesar perit, si quis inferis sensus est, hoc gravissime ferens, quod sciebat populo Romano superstiti septem aut octo certe dierum cibaria superesse, dum ille pontes navibus iungit et viribus imperi ludit, aderat ultimum malorum obsessis quoque, alimentorum egestas ; exitio paene ac fame constitit et, quae famem sequitur, rerum omnium ruina furiosi et externi et infeliciter superbi regis imitatio. Quem tunc animum habuerunt illi, quibus erat mandata frumenti publici cura, saxa, ferrum, ignes. Gaium excepturi ? Summa dissimulatione tantum inter viscera latentis mali tegebant, cum ratione scilicet. Quaedam enim ignorantibus aegris curanda sunt; causa multis moriendi fuit morbum suum nosse. Recipe te ad haec tranquilliora, tutiora, maiora! Simile tu putas esse, utrum cures, ut incorruptum et a fraude advehentium et a neglegentia frumentum trans