comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cedere: nͥ cuius castitas ante susceptũ
minist̾ium fuerit approbata.
iberato negociatori qui se eccłiȩ cõ¬
m̃dauit qui habitat in massa cantia¬
na: annuam continentiam a te uolu¬
mus fieri. Cuius continentie sũmam
ipse estima qualis ẽẽ debeat: ut renun¬
ri. De p̃sentiuͦ indictione. iam a filio
nr̃o seruo dei diacono ꝑcepi. Fãtinum
defensorem ioħs quidam monachus
moriens. in sex untiis heredem dimisit.
Cuihoc quidem qͦd dimissum ÷ trade:
s contestare eum ut hoc facere ulteriꝰ
ñ p̃sumat: s ꝓ labore suo statuȩ qͦd ac¬
cipiat. ut ei uacuus labor suus eẽ ñ de¬
beat. Et hoc meminerit: ut qui eccłiȩ
stipendiis subsistit.⁊ ad lucra ꝓpͥa ñ an¬
helet. Si quio ũ sine peccato. sine
appetitu concupiscentie ꝑ eos qui cau¬
sas eccłiȩ agunt ad eccłiam uenerit: di-¬
gnum ÷ ut ipsi uacui ex labore suo ẽẽ.
ñ debeant: s nr̃o seruet᷑ iudicio. quali¬

Expanded text:
accedere, nisi cujus castitas ante susceptum accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. « Liberato negotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse debeat, ut renunri. De praesenti vero Indictione jam a filio nostro Servodei diacono percepi quod Fantinum defensorem Joannes quidam monachus moriens in sex uncias haeredem dimisit. Cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat, sed pro labore suo statue quod accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato et sine appetitu concupiscentiae per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam venerit, dignum est ut ipsi vacui ex labore suo esse non debeant, sed nostro servetur judicio quali
Abbreviated transcription (Latin):
elesiarum sicilie ꝓhibiti fuerant: ut mo¬
re romane eccłie suis uxorib nullatenus
miscerentur. Quod m durum atq incõ¬
petens uidetur: ut quiusum eidẽ conti¬
nentie ñ inuenit. neq castitatem ante
paoposuit compellatur asua uxore se¬
parari: atq ꝑ hoc quod absit deceruis
cadat. Unde uidetur mͥut ap̃senti die
ep̃ĩs omnib dicatur. ut millum face¬
re subdiaconem p̃sumant nͥqui se uic¬
turum caste ꝓmiserit.⁊ quatinus et p̃¬
terita que ꝓposito m̃tis appetita ñ sunt.
iuolent̃ ñ exigantur: et futura caute
caueantur. Qui uero pꝰ eandem ꝓhibi¬
tionem que ante triennium facta ÷ cõ¬
tinent̃ cum suis conuigib uixerunt.
laudandiatq remunerandi sunt : et
ut inbono suo ꝑmaneant exhortandi.
Pos autẽ qui pꝰ ꝓhibitionẽ factam se a su¬
isuxorib continere noluerunt. ꝑueni¬
read sacrum ordinem nolumus: quia
nullus debet ad minist̾ium altarisac

Expanded text:
clesiarum Siciliae prohibiti fuerant ut moclesiarum Siciliae prohibiti fuerant ut more Romanae Ecclesiae suis uxoribus nullatenus miscerentur. Quod mihi durum atque incompetens videtur; ut qui usum ejusdem continentiae non invenit, neque castitatem ante proposuit, compellatur a sua uxore separari, atque per hoc, quod absit, deterius cadat. Unde videtur mihi ut a praesenti die episcopis omnibus dicatur ut nullum facere subdiaconum praesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita, quae proposito mentis appetita non sunt, violenter non exigantur, et futura caute caveantur. Qui vero post eamdem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis conjugibis vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem factam se a suis uxoribus continere noluerunt, pervenire ad sacrum ordinem nolumus, quia nullus debet ad ministerium altaris 76
Abbreviated transcription (Latin):
beat uñ subsistat. delapsiᷤ sac̾dotib uł
uiba ex clero obseruare te uolum᷑: ut in re
eorum nulla contaminatione miscea
dem monasteriis ad penitentiam lap¬
strade ẽt res lapsorum ineo loco ꝓfici
inquo agere penitentiam tradunt᷑:
atinus ip̃si ex reb eorum subsidium
beant qui de correctione eoꝵ sollicitu¬
nem gerunt. Siuͦ parentes habent:
emꝵ legitimis parentib dentur: ita
tem. ut eorum stipendium qui in pe¬
tentiam datifuerint sufficienter debe
ꝓcurari. Si qui uͦ ex familia eccłias¬
asacerdotes. uel leuitȩ uł monachi
clericiuł quilibet alii lapsi fueruit.
rieos in penitentiam uolumus: si
corum eccliastico iuri ñ subtrahi.
usum tam̃ suum accipiant unde ad
ltendum subsistant: ne si nudant᷑.
sinquib dati fuerint onerosi sint.
ui parentes inpossessione habent:
ls us eorum tradendest̃ut in ipsis
leclie eonseruentur. Nte
fanum subdiacones omnium ec¬

Expanded text:
beat unde subsistat. « De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero observare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione misceareisdem monasteriis ad poenitentiam lapsos trade, et res lapsorum in eo loco proficiat in quo agere poenitentiam traduntur, quatenus ipsi ex rebus eorum subsidium habeant, qui de correctione eorum sollicitudinem gerunt. Si vero parentes habent, res eorum legitimis parentibus dentur, ita autem ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel clerici, vel quilibet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi, ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant; ne si nudentur, locis in quibus dati fuerint onerosi sint. Si quos parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut ab ipsis juri Ecclesiae conserventur. « Ante triennium subdiaconi omnium Ec
Abbreviated transcription (Latin):
munione: tanquam eum qͥ soluerat re¬
ulam monastii. Igitur pꝰ modicum tẽ¬
poris morit᷑ fr̃ segregatus: nesciente
papa. Post duos gͦ aut tres dies ꝑgensab¬
bas munciauit er: qr fr̃ requieuit. Inħ
et dehac uita ñ soluit eum ab excõmu¬
nicationis epitimio. Et scribens oratio¬
niem inpictatio: dedit umi diaconorũ
lorum uibens ei ire.⁊ suꝑ frẽm legi eã
rat autẽ oratio soluens ab ex cõmuni¬
pitio ne defunctum. Uadit gͦ diaconus
ic̃ p̃ceptum ei fuerat suꝑ tumulũ frĩs
egit pictatium habens orationẽ. Et
psa nocte iuidit abbs frẽm illum defũc¬
um. E dicit ei. Nones mortuus fr̃⁊ Ii
trespondit. Etiam. Et iterum intro¬
fabat eum abbs. Ubi eras usq hodie :¬
espondit fr̃. Uere dñe incustodia: ⁊
pationem dex̃ suꝑ sepulchrum: in ea
a absolut: ab er communicatione :
liberata:÷ a damnatione anima ei.¬

Expanded text:
munione, tanquam eum qui solverat remunione, tanquam eum qui solverat regulam monasterii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc ret de hac vita, non solvit eum ab excommunicationis epitimio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni diaconorum suorum, jubens ei ire, et super fratrem legi eam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super tumulum fratris legit pyctatium, habens orationem. Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum, et dixit ei: Non es mortuus, frater? Ille respondit, etiam. Et iterum interrogavit eum abbas: Ubi eras usque hodie? Respondit frater? Vere, domine, in custodia, et orationem dixit super sepulcrum, in ea hora absolutus est ab excommunicatione, et liberata est a dom
Abbreviated transcription (Latin):
tum meruit culpa: iusto dĩ iuidicio. tan¬
dicit᷑. a latinis uͦ intelligit᷑ campꝰ uł pra¬
tum: p̃ceptor m̃s int̃ alia toto orbe iã d¬
fãmata miracła int̃pretatꝰ ÷ mͥ scribens.
Enarrauit nob̃ prb̃r nomine petrusd
scõ gregorio papa romano: illic enim esa
reuerentissimꝰ ħ p̃sbit̃. Is inquit effectꝰ
pa edificauit monast̾ium uirorum mas¬
num: ⁊ dedit mandatum ut nullus nꝰ¬
nachorum ꝓpͥum aliquid haberet. ils
ad unum obolum. Er̃ gͦ de monasti̾o habebat
fratrẽ secularẽ.⁊ postulauit eum dicens
Casulam ñ habeo: s fac caritatẽ eme m.
Dicit ei secularis fr̃. Ecce tͥa nomismata
suscipiens: compara quał tͥ placet. Accep¬
tis itaq monachus tͥb nomismatib: ha¬
bebat ea apud se. Alius aut̃ fr̃ uidens eũ
habentem tͥa nomismata: ꝑgens nuncia¬
uit abbati. Abbas uͦ audiens: retulit be¬
atissimo pape. Beatissimus autem gregorꝰ
dicens ħ abbate. segregauit eum a com¬

Expanded text:
tum meruit culpa, justo Dei judicio tantum meruit culpa, justo Dei judicio tandicitur, a Latinis vero intelligitur campus, vel pratum, praeceptor meus inter alia toto orbe jam diffamata miracula interpretatus est, mihi scribens: 61 Enarravit nobis presbyter, nomine Petrus, de sancto Gregorio papa Romano illinc enim erat reverendissimus hic presbyter: Is, inquit , effectus papa, aedificavit monasterium virorum magnum, et dedit mandatum ut nullus monachorum proprium aliquid haberet usque ad unum obolum. Frater ergo de monasterio habebat fratrem saecularem, et postulavit eum, dicens: Casulam non habeo, sed fac charitatem, eme mihi. Dicit ei saecularis frater: Ecce tria numismata suscipiens, compara, qualis tibi placet. Acceptis itaque monachus tribus numismatibus, habet ea apud se. Alius autem frater videns eum habentem tria numismata, pergens nuntiavit abbati. Abbas vero audiens, retulit beatissimo papae. Beatissimus autem Gregorius discens hoc ab abbate, segregavit eum a com
Abbreviated transcription (Latin):
tantum fleuisse. Sic enim cum ñ orauert
gregoriꝰ ꝑ langendo potuit exaudiri: sicu
moyses cum dolendo taceret. potuit clam¬
se uideri. Cui dñs tacenti labiis quid cla¬
mas inquit ad me: Nimirum ds̃ omp̃s
corda renesq scrutatur: et frequent̃ ea mi¬
sertꝰ concedit: que homo quamuis ut car¬
nalis desideret tam̃ petere ñp̃sumit. In¬
de psalmista. Desiderium pauꝑum exau¬
diuit dñs: ⁊ desideria cordis eorum audi¬
uit auris tua. Et notandũ qr ñ legit᷑ grea¬
rii p̃cib traiani anima ab inferno liberati
⁊ in paradiso reposita. qd̃ omnino incredi¬
bile inideret᷑ ꝓpt̃ illud qͦd scͥptum ÷ nͥ qui
num celoꝵ: s simplicit dicit᷑ ab inferm
solummͦ cruciatib liberata: qd̾ uidelicet po¬
test uideri credibile. Quippe cum ita ualeas
anima in inferno existere.⁊ infernicrutu
ne ignis ualet om̃s peccatores parit᷑ det¬
ualet exurere. Nam unius cuiusq quas¬

Expanded text:
tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino incredibile videtur propter illud quod scriptum est: Nisi quis gnum coelorum ; sed simpliciter dicitur, ab inferni solummodo cruciatibus liberata. Quod videlicet potest videri credibile quippe cum ita valeat anima in inferno existere, et inferni crunae ignis valet omnes peccatores pariter detualiter exurere. Nam uniuscujusque quan
Abbreviated transcription (Latin):
Huius gͦ mansuetudinẽ iudicis. asse¬
runt gregorium recordatum ad scĩpe-¬
tri apłi basilicam ꝑuenisse ⁊ ibiq tam¬
diu suꝑ errore tam clem̃tissimi pͥnci¬
pis defleuisse: quousq responsum se¬
quenti nocte recepisset. se ꝓ traino
fuisse auditum. ⁊ tantum. ꝓ nullo ul¬
terius pagano preces funderet.
ed cum desuꝑiorib miraculis ro¬
manorum nemo sit qui dubitet: de.
hoc quod apud saxones legitur huiꝰ
p̃cib traiani anima ab inferm cruci¬
atib liberatam ⁊ ob id uł maxime
dubitare uidentur qd̃ tantus doc¬
tor nequaquam presumet ꝓ paga¬
no ꝓrsus orare: qui in quarto dialo¬
gorum suorum libro docuerat. eandem cau¬
sam ẽẽ cͣ ñ oret᷑ a scĩs in futuro iudicio ꝓ per¬
catorib et̃no igne damnatis : q̃ nunc etiã
causa ẽ ut ñorent sc̃ homines ꝓ hominib
infidelib impiisq defunctis: ñ adu̾tentꝰ
quia ñ legit᷑ ꝓ traiano gregorius exorasse. s

Expanded text:
Hujus ergo mansuetudinem judicis asseHujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis; non advertentes quia non legitur pro Trajano Gregorium exorasse, sed
Abbreviated transcription (Latin):
traiani qd ip̃e quondam pulcherrimiˢ
edificiis uenustarat ꝓcedens: iudicii
eiꝰ quo uiduam consolatꝰ fuerat recor¬
datꝰ atq miseratus sit. Qd scilicet sicut
apͥorib tradit᷑: ita se habet. Quodam
tempore traiano ad imminentis belli
liter dicens. Filius meus innocens. te
regnante ꝑemptꝰ ÷ Obsecro ut quia
traianus si sanus reu̾teretur a prelio
hunc se uindicaturum ꝑ omĩa res¬
ponderet: uidua dixit. Si tu in p̃li¬
o mortuus fueris.⁊ quis mͥ p̃stabit :
Tranus respondit. Ille qui pꝰ me reg¬
nabit. Uidua dixit. Et tͥ quid ꝓderit
si alt̃ mͥ iustitiam fecerit: Traianꝰ
respondit Utiq nichil. Et uidua. Non¬
ne inquid melius tͥ ÷ ut tu mͥ iustitiã
facias et tuꝓ hoc mercedem tuam reci¬
ꝑias: quam alteri hanc transmittas:
Tunc traianus ratione parit pietateq
commotus. equo descendit.⁊ nec an¬
te discessit: quam iudicium uiduȩ
ꝑ semet ipsum imminens ꝓfligaret

Expanded text:
Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad imminentis belli liter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, quiaCumque Trajanus, si sanus reverteretur a praelio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret.
Abbreviated transcription (Latin):
gere ut immisso demone tam diucaba¬
llus pontificis uexaret᷑. qͦusq cum ses¬
sore suo ꝑiclitaret᷑ fiducialit̾ ꝓmiserunt.
Hac incestus uidex pollicitatione leta¬
t̾. magos uixta uiam qua pontifex ad
stationem ꝓfecturꝰ erat inedito stare
ꝑmisit: uͭ iudere transeuntes ñ uide¬
ria transeuntibus potuissent. Cumq
magi explanetatorum mappulatoꝵq
ꝓcessionib magnum pontificem cog¬
nouissent: immisso demone tam for¬
titer eiꝰ equum uexari fecerunt.⁊ ut
culo tam caballum a p̃senti rabiȩ libe¬
rauit: quam maleficos ex latenti cul¬
mine uibens deponere ꝑpetua cecita¬
te multauit. Quos reatum suum sug¬
gestione incesti uidicis confitentes: ac
pꝰ multum temporis ad sacri baptis¬
matis gram̃ uenientes: luminib qͥdẽ
ne magĩam relegerent reddere no¬
luit eos tamen ecclȩsiastica stipe nu¬
triri precepit. egit᷑ etiam penȩs eas¬
dem anglorum eccłias qd̾ gregoriꝰ ꝑ foꝵ

Expanded text:
gere ut, immisso daemone, tandiu cabagere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut culo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum Ecclesias, quod Gregorius per forum
Abbreviated transcription (Latin):
Quib cipletis ab eisdem legatis prande¬
a coram cunctis recipiens suꝑ altare cõ¬
posuit: seq cum omĩb in orationem de¬
lit . ut łs̾ omp̃s utrum qd̾ a liminib
aplorum de more transinissum ÷. ꝓ re¬
iiuis martirum uenerari deberet.
Mantotius indicaret. Deinde ab ora¬
one resurgens: incredulos legatos ꝓpi
are precepit: cultellum petiit. more
antissimi pape leonis prandeum pui¬
pagit: de cuuis punctionib sanguis
ꝑ anus emanauit. Quo muraculo tã
legati confusi quam omnes qui aderant
tremefacti: uissu gregorii cum eo tr̃e ꝓs¬
trati sunt: nͨ ante ab oratione cessauert̃.
qm̃ cuncta prandeorum foramina di¬
uinitꝰ clauderent᷑
didam preterea diuitum romanoꝵ
relicta coniuge. fuerat a pontifice a com¬
munione pͥuatꝰ. Quod ille molestis¬
fine ferens et auctoritatem tanti pon¬
tificis euacuare ñ p̃ualens. magorum
suffragia requisiuit. Quimagnis mu¬
nerib ꝑsuasi posse se suis carminib a¬

Expanded text:
Quibus expletis, ab eisdem legatis brandeQuibus expletis, ab eisdem legatis brandeum coram cunctis recipiens, super altare composuit, seque cum omnibus in orationem dedit, ut Deus omnipotens utrum quod a liminibus apostolorum de more transmissum est pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret. Deinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cultellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. Quidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus a
Abbreviated transcription (Latin):
cum eisdem ꝓstratus: carnis frustum inpa
huic simile ꝑpetrauit. Nam cum peten¬
tib quib dam occidentalib ꝑlegatos in
singulis pyxidib sub nominib petitoꝵ
martirum prandeum solito more con¬
dudens desuꝑ sigillasset: legatis largi
tꝰ÷ Illi susceptas reliquias ueneratioẽ
congrua deferentes.⁊ postquam quedã
itineris miliaria consumpserunt:
stulte se tantum uiaticum confecisse
murmurare ceꝑunt.: si nescirent u¬
trum scõrum ossa. an magis carnes a
romano pontifice suscepissent. Itaq
communi consilio remoto pontifica¬
li signaculo reseratisq pixidib: par¬
uculas prandei repererunt Mox ad
urbis menia cum furore nunio reuer¬
tentes: ꝑ archidiaconem gregorio se¬
delusos fuisse : ut ꝓ reliquiis uilẽ pan¬
num susciꝑent flebilit querebantur:
dicentes dnos suos pulcherrimis palli¬
isabundare: ac per hoc romanorum
prandeis uilib ñ egere Forte cunc gre¬
oriꝰ missarum sollemnia celebrabat.

Expanded text:
cum eisdem prostratus, carnis frustum in pacum eisdem prostratus, carnis frustum in pahuic simile perpetravit. Nam cum, petentibus quibusdam occidentalibus per legatos, 59 in singulis pyxidibns sub nominibus petitorum martyrum brandeum solito more concludens, desuper sigillasset, legatis largitus est. Illi susceptas reliquias veneratione congrua deferentes, postquam quaedam itineris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse, ut pro reliquiis vilem pannum susciperent, flebiliter querebantur, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abundare, ac per hoc Romanorum vilibus brandeis non egere. Forte tunc Gregorius missarum solemnia celebrabat.
Abbreviated transcription (Latin):
ne studiosi lectoris animus aut defra¬
udasse ꝑuicacit̃. ⁊ aut negligenter p̃¬
terisse me congnitioni congrua suspicet᷑
atrona quedam beato gregorio
ꝑstationes publicas missarum sollemni¬
a celebranti solitas oblationes obtulerat.
ab eiꝰ ore conu̾tens: partem illam dñĩci
corporis suꝑ altare deposuit. Expletis
uͦ missarum sollemniis matronã coram
popło inquisiuit: qmͣ obrem corpus
dominicum susceptura ridere p̃summ¬
serit. At illa du musitans: tandemꝓ
rupit.Quia panem inquiens. quẽ ꝓ¬
priis manib me fecisse cognoueram
tu corpꝰ dnĩcum ꝑhibebas. Tunc grego¬
rius ꝓ incredulitate mulieris cum to¬
ta plebe se in orationẽ ꝓstrauit: et pos
paululum surgens particulam pau
quam suꝑ altare posuerat carnem fa¬
tam repperit. Quam coram cunctis
incredule matrone demonstrans.
ad credulitatis grãm tam illam reuocare po¬
tuit quam totum populum confirma¬
re curauit. Rursus itaq in orationem

Expanded text:
ne studiosi lectoris animus, aut defrane studiosi lectoris animus, aut defraudasse pertinaciter, aut negligenter praeteriisse me cognitionem congruam suspicetur. Matrona quaedam beato Gregorio, per stationes publicas missarum solemnia celebranti, solitas oblationes obtulerat. ab ejus ore convertens, partem illam dominici corporis super altare deposuit. Expletis vero missarum solemniis, matronam coram populo inquisivit quam ob rem corpus dominicum susceptura ridere praesumpserit. At illa diu mussitans, tandem prorupit, quia panem, inquiens, quem propriis manibus me fecisse cognoveram, tu corpus dominicum perhibebas. Tunc Gregorius, pro incredulitate mulieris, cum tota plebe se in orationem prostravit; et post paululum surgens, particulam panis quam super altare posuerat, carnem factam reperit: quam coram cunctis incredulae matronae demonstrans, ad credulitatis gratiam tam illam revocare potuit, quam totum populum confirmare curavit. Rursus itaque in orationem
Abbreviated transcription (Latin):
nunc de eiꝰ salute et oꝑe ad nos scrip¬
ta ꝑuenerunt: quia tantis miracu¬
lis uł ipse uł hi qui cum eo transmis¬
sisunt. ingente eadem coruscant:
ut apłorum uirtutes insignis que
exhibent imitari uideantur. In sol¬
lemnitate autẽ dnĩcȩ natiuitatis q̃
pͥma indictione transacta ẽ: plꝰ ꝗͣ
decem milia angli ab eodem nuncia
Qd̾ idcirco narraui: ut cognosca¬
tis quid in alexandrino ppło loquẽ¬
do⁊ et quid in mundi finib agitis¬
orando Nre autem orationes sunt
in eo loco ubi ñ estis: quorum oꝑa¬
diones scẽ monstrant᷑ in eo loco
eidem augustino ꝓ eisoem miracłis.
eligi uoluit: magna miracula ostend
Unde necesse ẽ: ut de eodẽ dono celes¬
ti ⁊ timendo gaudeas. ⁊ gaudendo
ꝑtimescas. Gaudeas uidelicet quiaꝗ
glorum anime ꝑ ext̾iora miracłoꝵ¬
firmus animus in sui presumptiõe
cuł penes easdem angloꝵ eccłias uul¬
go leguntur omittenda ñ arbitror:

Expanded text:
nunc de ejus salute et opere ad nos scripnunc de ejus salute et opere ad nos scripta pervenerunt, quia tantis miraculis, vel ipse, vel hi qui cum eo transmissi sunt, in gente eadem coruscant, ut Apostolorum virtutes in signis quae exhibent imitari videantur. In solemnitate autem dominicae nativitatis, quae prima indictione transacta est, plusquam decem millia Angli ab eodem nuntiatptizati. Quod idcirco narravi, ut cognoscatis quid in Alexandrino populo loquendo, et quid in mundi finiborando. Vestrae enim orationes sunt in eo loco ubi non estis; quorum operationes sanctae monstrantur in eo loco, eidem Augustino super eisdem miraculis eligi voluit, magna miracula ostendit. Unde necesse est ut de eodem dono coelesti, et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas: gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracfirmus animus in sui praesumptione culis penes easdem Anglorum Ecclesias vulgo leguntur. omittenda non arbitror,
Abbreviated transcription (Latin):
ro ferro nequiuerant.: hos ꝓdiuina
formidine sace dotum ora simplicib
u̾bis ligant. Et quicat̃uas pugnanti¬
um infidelis nequaquam inetuerat:
iam nunc fidelis humilium linguaᷤᷤ
timet. Quia enim ꝑceptis celestibus
u̾bis: clarescentib qͦ miracłis. uirtꝰ
ei diuine cognitionis infunditur ⁊ eiꝰ¬
dem diuinitatis terrore refrenat᷑. ut
praua agere metuat:ãc totis deside-¬
riis ad et̃nitatis gram uenire concupiᷤᷤ¬
cat. Eulogio ꝙͦ patͥarche alȩxandri¬
no de doctrina sue ȩccłiȩ. conu̾sione
hereticorum concordiaq fidelium pl-¬
ausibilia referenti. gregoriꝰ ita rescrip¬
sit. Quoniam inbonis que agitis scio
cem reddo: qr dum gens anglorum
in mundi angulo posita. incultu lig¬
norum ac lapidum ꝑfida nunc usq
remanserat.÷ ex ur̃ȩ mͥ orationis ad¬
iutorio placuit ut ad eandem monaᷤ¬
deo auctore debuissem. Qui data ame
tem in finem mundi ꝑductꝰ ÷. Etiam

Expanded text:
re ferro nequiverant, hos pro divina re ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatur; ut prave agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupcat. » Eulogio quoque, patriarchae Alexandrino, de doctrina suae Ecclesiae, conversione haereticorum, concordiaque fidelium plausibilia referenti, Gregorius ita rescripsit: « Quoniam in bonis quae agitis, scio cem reddo, quia dum gens Anglorum, in mundi angulo posita, in cultu lignorum ac lapidum perfida nunc usque remaneret, ex vestrae mihi orationis adjutorio placuit ut ad eam monasDeo auctore, debuissem; qui, data a me tem in finem mundi perductus est. Et jam
Abbreviated transcription (Latin):
egerinnt rationabilit̃ ⁊ fidelit̃ exclude
b tenenda indulsimus: ne bonum qd¬
i infirma adhuc radice plantatum
ret᷑: et usq ad ꝑfectionẽ custodire᷑.
ec gͦ idcirco ꝑstrĩgenda curauiũ
hi qui occasione noue dispensationi
illicita matͥmonia contrahunt.⁊ eru¬
ditissimum papam gregorium ñ re¬
gularit quarte generationis copulã
censuisse: immo uen ialit simulq
temporalit ꝑmisisse cognoscant. Cu¬
ꝰ nimirum precib ds omip̃s tantã
augustino eiusq sociis faciendorum
signoꝵ gram̃ contulit: ut ubum ui¬
te qd̾ orẽ p̃dicabant signoꝵ efficatia
confirmarent. Unde factum :: ut
bant: ita gregorius in libris mora¬
lib ꝑhibet dicens. Ecce lingua britan¬
nie quę nichil aliud nouerat quam
barbarum frendere:iam dudum in
dei laudib ebrea cepit u̾ba resonare.
Ecce quondam tumidꝰ iam substrat᷑ scõ¬
rum pedib seruit occeanus: eiusq bar¬
baros motꝰ qͦs terren pͥncipes edoma¬

Expanded text:
egerint rationabiliter et fideliter excluderegerint rationabiliter et fideliter excluderbus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum retur, et usque ad perfectionem custodiretur. » Haec ergo idcirco perstringenda curavi, hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contrahunt, eruditissimum papam Gregorium non regulariter quartae generationis copulam censuisse, imo venialiter simulque temporaliter permisisse cognoscant. Cujus nimirum precibus Deus omnipotens tantam Augustino ejusque sociis faciendorum signorum gratiam contulit, ut verbum vitae quod ore praedicabant signorum efficacia confirmarent. Unde factum est ut bant, ita Gregorius in libris Moralibus perhibet, dicens: « Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jamdudum in Dei laudibus Hebraea coepit verba resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edoma
Abbreviated transcription (Latin):
recipe.⁊ ⁊ uascula p̃fata restitue. Ag¬
mus autem grãs sollicitudini tue:
quia de causa frĩs mei p̃cepi tͥ. ut a¬
gentum illius retransmittere debui¬
ses.⁊ et sic obliuioni manclasti: ac si tͥali¬
quid ab extremo mancipio tuo diceis¬
tur. Quod iam uł modo ñ exꝑientias
negligentia tua studeat implere: uł s¬
quid eiꝰ apud antoninum fuisse cog¬
noueris. sub omni celeritate recraus¬
mitte.De causa salpingi uidei epla
liqua ÷ inuenta: quam tͥ fecimust
transmiti.⁊ ut eam relegens et subs¬
liter causam eiꝰ uł uidue cuiusdas
que in eodem negocio dicit᷑ implicas
cognoscens. de quinquaginta uno¬
taut res aliene inuiste nullomͦ a credi-¬
riis defraudent᷑. ANtonino medie-¬
is legati sui data est : medietas redime¬
uir Quam medietatem ex communi
ibstantia eis uolumus adimpleri. Et ñ
lum eis: s etiam defensorib et peregͥnis
uib legati titulo aliquid dereliquit. et

Expanded text:
recipe, et vascula praefata restitue. Agrecipe, et vascula praefata restitue. Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur; quod jam vel modo non experientia, sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate retransmitte. De causa Salpingi Judaei, epistola aliqua est inventa quam tibi fecimus transmitti, ut eam relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam quae in eodem negotio dicitur implicata, cognoscens, de quinquaginta uno soita ut res alienae injuste nullo modo a creditoriis defraudentur. Antonino medietas legati sui data est, medietas redimetur: quam medietatem ex communi substantia ei volumus adimpleri, et non solum ei, sed etiam defensoribus et peregrinis, quibus legati titulo aliquid dereliquit; et
Abbreviated transcription (Latin):
damnum sufficient̃ resarciri: uolumꝰ q¬
gentos septem solidos eisdem rusticis sue
aliqua imminutione restitui: ne indu¬
plo uideantur exacti. Si autem supra q¬
num rusticorum etiam quadragincaso¬
lidi de reb theodosiĩ remanent. quose
apud tediceris habere. uolumꝰ ut filieci
reddantur: ut res suas quas inpignoꝵ
dederat recipere debeat. Cuietiam b¬
ciolam patͥs sui restitui uolumus
Ampanianus gloriosus magister
militum. duodetim solidos annuos
hi notario suo reliquerat ex massauar¬
roniana. quod dare te annis singlis
sine aliqua dubitatione p̃cipimus.
Nepti eupli conductoris quamuisõ¬
ne mobile eiusdem eupliꝑcepit.:⁊ ex¬
ceptis diuntaxat solidis. dare etiamd
solidis illiꝰ te uolumus solidos uiginu
quinq Suppostorium aliquod arga¬
teum ꝓ uno solido dicitur ẽẽ appositũ
et calix ꝓ sex solidis dicitur ẽẽ apposi¬
tus. Interrogato dominico secretari
uł aliis qui scire possunt: debitum

Expanded text:
damnum sufficienter resarciri, volumus qdamnum sufficienter resarciri, volumus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua imminutione restitui, ne in duplo videantur exacti. Si autem supra damnum rusticorum etiam quadraginta solidi de rebus Theodosii remanent, quos et apud te diceris habere, volumus ut filiae ejus reddantur, ut res suas, quas in pignore dederat, recipere debeat. Cui etiam batiolam patris sui restitui volumus. Campanianus gloriosus magister militum duodecim 537 solidos annuos Joanni notario suo reliquerat ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatione praecipimus nepti Eupli conductoris, quamvis omne mobile ejusdem Eupli perceperit, exceptis duntaxat solidis; dare etiam de solidis illius te volumus solidos viginti quinque. Suppostorium aliquod argenteum, pro uno solido dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario, vel aliis qui scire possunt, debitum
Abbreviated transcription (Latin):
fiant: ne dum commodum querit᷑.
conductores frequent᷑ immutentur.
Ex qua mutatione quid aliud agitur.
nͥ ut eccłiastica p̃dia nunquam colã¬
ma pensionis fuerint: moderentur.
Rescellas et cellaria ñ plus de massis
eccłiȩ te accipere uolumus: nͥquan¬
tum consuetudo ÷. Te autem q̃ com¬
ꝑari iussimus: ab extraneis cõparen.¬
tur. Peruenit autem ad nos tres libraᷤᷤ
auri petͦ conductori de sub patriana
iniuste ablatas. De qua causa fanti¬
num defensorem subtiliter require::
& si manifeste iniuste et competen¬
ter ablate sunt: sine aliqua tardita-¬
te restitue. ognouimus
etiam rusticos burdationem quam
iam ab eis exactam theodosius mini¬
me ꝑsoluerat. iterum dedisse : ita ut ĩ
duplo exacti sint. Quod ideo factum
ẽ: quia eius substantia ad debitum ec-¬
cliȩ ñ sufficiebat. S quoniam a filio
nr̃o seruo dei diacono edocti sumus qͦd
ex reb substantiȩ eius possit hoc ipsum

Expanded text:
fiant; ne dum commodum quaeritur, fiant; ne dum commodum quaeritur, conductores frequenter mutentur, ex qua mutatione quid aliud agitur, nisi ut ecclesiastica praedia nunquam colanma pensionis fuerit, moderentur. Per cellas et cellaria non plus de massis Ecclesiae te accipere volumus, nisi quantum consuetudo est, tua autem quae comparari jussimus, ab extraneis comparentur. Pervenit autem ad nos tres libras auri Petro conductori de Subpatriana injuste ablatas: de qua causa Fantinum defensorem subtiliter require; et si manifeste, injuste, et incompetenter ablatae sunt sine aliqua tarditate restitue. Cognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theodosius minime persolverat iterum dedisse, ita ut in duplo exacti sint. Quod ideo factum est, quia ejus substantia ad debitum Ecclesiae non sufficiebat. Sed quoniam per filium nostrum servum Dei Diaconum edocti sumus quod ex rebus substantiae ejus possit hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ut quisquis culpam fecerit: in pso
quidẽ ut dignum ẽ uindicetur acom¬
modo autem eiꝰ omnimodo abstinea¬
tur: nforte parum aliquid quod in
usu erecutoris qui ad eum transmiᷤ¬
sus fuerit ꝓficere possit.
ognouimus etiam quia quotiens
conductor aliquid colono suo inuis¬
te abstulerit: hoc quidem a conduc¬
tore exigit᷑. s ei ñ redditurã quo ablatũ
ẽ De qua re p̃cipimus ut quicquid u-¬
olent̃ cuilibet ex familia ablatum fue-
rit. ipsi restituatur cui ablatum ÷: ⁊ u
tilitati nr̃e ñ ꝓficiat: ne nos ipsi aucto¬
res uiolentie eẽ uideam᷑.
Reterea uolumꝰ ut siquando eos qui¬
sunt in obsequio exꝑientiȩ tuȩ in aliqͥ¬
b causis quȩ fuins extra patͥmonium
transmittis: parua quidem ex eis com
moda accipiant. s tam̃ ita ut in eoꝵ
utilitate ꝓficiat: quia nos sacculum ec¬
cłiȩ ex lucris turpib nolumus inqͥna¬
ri. Iubemus etiam ut hoc exꝑientia tua
summoꝑe custodiat. ut ꝑ commodũ
conductores in massis eccłiȩ nunqͣm

Expanded text:
 in ipso quidem, ut dignum est, vindicetur, a commodo autem ejus omnino abstineatur, nisi forte parum aliquid, quod in usum exsecutoris qui ad eum transmissus fuerit proficere possit. « Cognovimus etiam quia quoties conductor aliquid a colono suo injuste abstulerit, hoc quidem a conductore exigitur, sed ei non redditur a quo ablatum est. De qua re praecipimus ut 74 quidquid violenter cuilibet ex familia ablatum frit, ipsi restituatur cui ablatum est, et utilitati nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores violentiae esse videamur. Praeterea volumus ut si quando eos qui in obsequio sunt experientiae tuae in aliquibus causis quae fiunt extra patrimonium transmittas, parva quidem commoda ex eis accipiant, sed tamen ita ut in eorum utilitatem proficiant, quia nos sacculum Ecclesiae ex lucris turpibus nolumus inquinari. Jubemus etiam ut hoc experientia tua summopere custodiat, ut per commodum conductores in massis Ecclesiae nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
Quantis auctoritatib contra si ¶ cłiam¬
moniacã et neophitoꝵ hereses dimicarit¬
d̾ ꝓ eisdẽ fieri synodũ usserit.¬
Qd̾ cont᷑ easdem totis uirib ñ pugnan¬
tes. cum simone mago portionem habi¬
uam sapienter eciam pastellatic̃ ꝓ usu
d mordinandis epõpatib neq carnalib¬

Expanded text:
Quantis auctoritatibus contra si moniacam et Neophytorum haereses dimicarit.--3. Pro eisdem fieri synodum jussit.--4. Contra easdem totis viribus non pugnantes, cum Simone mago portionem habiuam sapienter etiam pastellaticum pro uIn ordinandis episcopatibus, neque cardinalib
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit̃ eccłie cdericos aliis in cardinari ꝑmiserit.¬
d̾ nunquam pͥorib clericis post̾ius ordinatos
Qd̃ consuetudines dationum uł exenioꝵ
Bi desiderium epm̃ ꝓ lectione libroꝵ genti¬
UBi natalem epm̃ de negligentia simulq cõ¬

Expanded text:
nari permiserit.--21. Nunquam prioribus clericis posterius ordinatos Consuetudines dationu--33. Desiderium episcopum pro lectione librorum gentatalem episcopum de negligentia simulque co
Abbreviated transcription (Latin):
iam de duob territoriis ⁊ collecta. sic̃
te studiose fecisse fracto iniusto modi¬
rit: ita etiam de peccatis preteritis co¬
gitamus ⁊ ne si ea quȩ fraudulenter
conductores a rusticis abstulerunt.
ad nosꝑueniant: et peccata que ab ipsis
ꝑpetrata sunt ad nos trahantur. Et ideo
uolumus cum omĩ fide omĩq puritate

Expanded text:
jam de duobus territoriis est collecta, sicut jam de duobus territoriis est collecta, sicut te studiose fecisse fracto injusto modirospicimus, ita etiam de peccatis praeteritis cogitamus, ne si ea quae fraudulenter conductores a rusticis abstulerunt ad nos perveniunt, peccata quae ab ipsis perpetrata sunt ad nos trahantur. Et ideo volumus cum o
Abbreviated transcription (Latin):
Lit enim inepła pantaleoni notario
Experientia tua quod uł quale apud
sacratissimum corpus beati ãpłi petͣ
iusuirandum prebuerit: memor est
Unde nos ꝙͦ securi ei discusionis causã
in patrimonia partis siracusane com¬
misimus. Oportet gͦ te fidem tuam et
eiusdem beati petͥ apłi timorem sẽper
ante oculos habere: atq ita agere ut
neq ab hominib in p̃senti uita: neq
ab omnipotentideo in extremo ui¬
dicio ualeas rep̃hendi. Salerio siqui¬
dem Bartulario nr̃o narrante cog¬
nouimus. quia modium cum quo
coloni eccłie frum̃ta dare compellebã¬
tiuuginti et quinq sextariorum in¬
ueneris: quod omnimodo execrati
sumꝰ : ato eandẽ discussionis causan
te tarde fecisse doluimus. Quia eun
dem uͦ modium te fregisse et iustum
fecisse commemoras: gauisi sumus.
S quia p̃dictꝰ kartulariꝰ summam
ꝙ nob indicare studuit q̃ de fraudi¬
b conductoꝵ apud exꝑientiam cuã

Expanded text:
Ait enim in epistola Pantaleoni notario: Ait enim in epistola Pantaleoni notario: « Experientia tua, quod vel quale apud sacratissijusjurandum praebuerit memor est. Unde nos quoque securi discussionis tibi causam in patrimonio partis Syracusanae commisimus. Oportet ergo te fidem tuam, et ejusdem beati Petri apostoli timorem semper ante oculos habere, atque ita agere, ut neque ab hominibus in praesenti vita, neque ab omnipotente Deo in extremo judicio valeas reprehendi. 1242 Salerio siquidem chartulario nostro narrante, cognovimus quia modium quo coloni Ecclesiae frumenta dare compellebantur viginti quinque sextariorum inveneris. Quod omnino exsecrati sumus, atque eamdem discussionis causam te tarde fecisse doluimus. Quia ergo eumdem modium te fregisse et justum fecisse commemoras, gavisi sumus. Sed quia praedictus chartularius summam nobis quoque indicare studuit, quae de fraudibus conductorum apud experientiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ assidue ꝓuidendas studiose requi¬
is Nec debet eẽ uerecundie ei aliquid
eelemosinis importune dicere: quem
stat. ñ res suas s ad dispensandum
paupum habere. De causiꝰ itaq m̾cedeᷤ
epm̃ libere agere debuistis: etiam
neum animum qualis in amore urõ
teret nescuetis. Postquam et nos
sationis locum in reb sicut scitis
ipum tenemus: urã fateor uerecũ
ualde accusabilis fuit. Quam ideo
ubis increpando insequor ut hane
rde ur̃o funditus repellam. et ana
atrianum notarium et rectorem
petimus sine inuria suscipi: quia nos
I ene quia sunt ñ nulliqͥ ea quidem
ꝯuie habenit cribuunt. s aliena que ñ ha¬
bent rapere ñ desistunt: et dum ualoe
uiden munifici appetunt uiolenter
habentib auferunt quȩ quasimisẽ¬
hicoiliter ñ habentib larguint᷑: duas
hic gregorii epłas insero.⁊ quib liberas¬
litatis eiꝰ innocentia mirabilit̃ doceat᷑

Expanded text:
mihi assidue providendo studiose requimihi assidue providendo studiose requiritis. Nec debet esse verecundiae ei aliquid de eleemosynis importune dicere, quem constat non suas, sed ad dispensandum res pauperum habere. De causis itaque 71 mercedis, apud episcopum libere agere debuistis, etiamsi meum animum qualis in amore vestro existeret nesciretis. Postquam enim etpensationis locum in rebus, sicut scitis, pauperum tenemus, vestra, fateor, verecundia valde accusabilis fuit. Quam ideo tot verbis increpando insequor, ut hanc a corde vestro funditus repellam, et in est, per Adrianum, notarium et rectorem petimus sine injuria suscipi, quia non » 58. Sane, quia sunt nonnulli qui ea quidem quae habent tribuunt, sed aliena quae non habent rapere non desistunt, et dum valde videri munifici appetunt, violenter ab habentibus auferunt, quae quasi misericorditer non habentibus largiantur, duas hic Gregorii epistolas insero, quibus liberalitatis ejus innocentia mirabiliter doceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
euangłia inquit sicut mandastis as¬
misimus. Et pꝰ pauca. Solidos auteu
uob̾ uoluistis ꝓ necessitatib celle. qͥ¬
quaginta transmitti. Quos multis
graue eẽt. alios nob̾ ex eis adhuc dignati es¬
tis largiri. S quia uos ualde incontinentia
ur̃a benignos inuenimꝰ: eidẽ benignitati
uice simili respondentes. quinquaginta
transinsimus Et ne forsitan minus eeñt:
alios decem suꝑ addidimus. Ne uͦ et hoc
idhuc minus eẽt: alios duodecim iungi fe¬
cimꝰ. In hoc autem cognoscimꝰ caritatem
urãm: quia de bonis ita p̃sumitis. sic̃ uoᷤ
presumere debetis. ITem idem uilino.
blorie ur̃e scripta suscipiens legenda lȩt̾
ipiu. s tristis ꝑ lecta replicaui. In eisqͥꝑ
dicebat᷑ quod pudoris causa fuerit.
uos mͥ ea que dicenda erant tempore lõ
Atacuisse: et certum ÷ quia minus a¬
mat᷑. qui adhuc erubescit᷑. Absq m con¬
ulstatus sum: quia me a uob comꝑimi
nus quam estimauerim amari. In hoc
uitem ualde me continetis. si m̾cedis cau

Expanded text:
Evangelia, inquit, sicut mandastis, transmisimus. » Et post pauca. « Solidos autem vobis voluistis pro necessitatibus cellae quinquaginta transmitti quos multum grave esset, alios nobis ex eis adhuc dignati estis largiri. Sed quia vos valde in continentia vestra benignos invenimus, eidem benignitati vice simili respondentes, quinquaginta transmisimus. Et ne forsitan minus esset, alios decem superaddimus. Ne vero et hoc adhuc minus esset, alios duodecim jungi fecimus. In hoc autem cognoscimus charitatem vestram, quia de nobis ita praesumitis, sicut vos praesumere debetis. » 57. Item Juliano: « Gloriae vestrae scripta suscipiens, legenda laetus aperui, sed tristis perlecta replicavi. In eis quippe dicebatur quod pudoris causa fuerit mihi vos ea quae dicenda erant tempore multo tacuisse. Et certum est quia minus amatur, qui adhuc erubescitur. Absque modo constristatus sum, quia me a vobis comperi minus quam aestimaveram amari. In hoc autem valde me continetis si mercedis causas
Abbreviated transcription (Latin):
aint: et lampades quas extinxerat lu¬
nntes reppit. Quas negligent̃ exturrile
ciediditatq eas iam sollicitius extin
Quięxiens eccłiam clausit: s̃ post
rearum trium spatrum regressus.
rentes lampades quas extinrerat inue
ut uidelicet ex ipso lumine aꝑtecla

Expanded text:
travit, et lampades quas exstinxerat lutravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte cla
Abbreviated transcription (Latin):
ca aliquis errando discurreret. Sequẽ¬
ti autem nocte grauior sonitus exere¬
uit: cum subito tanto terrore insonu¬
it: ac si omnis illa eccłia a fundam̃¬
tis fuisset eu̾sa. Et ꝓtimis recessit: ac
nulla illic ulteriꝰ inquietudo antiqͥ hos¬
tis apparuit. S ꝑ terroris sonitum qͣm
fecit: innotuit a loco quem duitenuerat.
quam ꝑ inuocationem gregorii coactꝰ
nebat. ost paucos uͦ dies in magna
serenitate aeris suꝑaltare eiusdem eccłie
nubes celitus descendit: suoq uelami
tore ac suauitate odoris impleuit: ut
batentib ianuis nullus illic p̃sumeret
ntrare. Et sacerdos atq custodes. uł hi
ui ad celebranda missarum sollemnia
inerant: rẽ uidebant. ingrediminime
boterant.: ⁊ suauitatẽ mirificiodoris tͣ¬
ebant. Die uero alia in ea lampades si¬
elumine sunt accense. Post paucos ite¬
um dies cum expletis missarum sollẽ¬
is ertinetis lampadib custos ex eadem
ia egressus fuisset. post paululum in¬

Expanded text:
ea aliquis errando discurreret. Sequenea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tantus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quod per invocationem Gregorii coactus exibat. Post paucos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud rore ac suavitate odoris implevit, ut, patentibus januis, nullus illic praesumeret intrare, et sacerdotes atque custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, et rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trahebant. Die vero alia in ea lampades sine lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus, custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post paululum in
Abbreviated transcription (Latin):
ra dicitur clausausq ad gregorii pon¬
tificatus tempora remansisfet: placu¬
it eiut in fide catholica introductisil¬
lic beati sebastiam et sancte agathȩ m¬
tirum reliquiis. dedicari debuisset. Hã
cum magna populi multitudine gre¬
gorius laudes canendo ꝑueniens. basi¬
licam p̃fatam ingressus ÷. Cumq ue¬
nerabilis pontifex iam missarum sol¬
lemnia celebraret: ac ꝓpt̾ eiꝰdem lociat¬
gustias populi seturba compͥmeret:
quidam ex his qui extra sacrarium sta¬
bãt. porcum subito int̃ suos pedes hu
illucq discurrere senserunt. Quem
dum unusquisq sentiret et iuxta sesto¬
tib indicaret: isdem porcus eccłiȩ iant¬
as petuit.⁊ et omnes ꝑ quos transiiti
ad mirationẽ conuertit. S uiden
nil potuit quamuis sentiri potuis
loco eodem immundus habitator
eriret. Peracta igit᷑ missarum cele¬
bratione papa cum plebe recessit: s
adhuc nocte eadem magnus in eiꝰdem
eccłie tectis strepitus factꝰ:. ac sun

Expanded text:
rra dicitur clausa usque ad Gregorii ponrra dicitur clausa usque ad Gregorii pontificatus tempora remansisset, placuit ei ut in fide catholica, introductis illuc beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset, quod factum est. Nam cum magna populi multitudine Gregorius laudes canendo perveniens, basilicam praefatam ingressus est; cumque venerabilis pontifex jam missarum solemnia celebraret, ac propter ejusdem loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuissde loco eodem immundus habitator exiret. 32. Peracta igitur missarum celebratione, papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in