comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pumantur. set exquib cãis li¬
ber fustib cedetur exhiiscãis
seru. flagell cedi et dño reddi
iubetur ẽt exquib cãis liber
nato. etex huis serud sub pe¬
na uinculorum adcitp̃ris
spatium flagelłcediet domio
reddi iubetu. sisubpena nin¬
culorum: dommo reddi uissꝰ
non recipiatur uenundari ⁊
sieiptoremnon inuenent¬
mops .D. et quidem ppetuum
iradi uilemꝰ. ¶Quiexca in
metallum datum sicsunt et
p: hec deliqucrunt incos tan¬
quam merallicos constituid.
quamus noi dum ineum loc̃
producti fu̾int.in quo oparu
hnt. namstatim ut sententia d̾¬
hiisdc̃a e condictionemsuam

Expanded text:
puniantur. et ex quibus causis liber fustibus caeditur, ex his seruus flagellis caedi et domino reddi iubetur: et ex quibus liber datur, ex his seruus, sub poena uinculorum ad eius temporis spatium, flagellis caesus domino reddi iubetur. si sub poena uinculorum domino reddi iussus non recipiatur, uenumdari et, si emptorem non inueneem perpetuum tradi iubetur. Qui ex causa in metallum dati sunt et post hoc del‹i›querunt, in eos tamquam metallicos constitui debet, quamuis nondum in eum locum perducti fuerint, in quo operari habent: nam statim ut de is sententia dicta est, condicionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
anc pena permittitur. aut li¬
reretur. parentes quq etli¬
beni decimonum mneadem c̃ã
sunt. libos nontantum filios
accipere debemꝯ uerumom̃s
libos. secudum hiisoliquu
po decimonatum suscepti st̃.
hus penis non affitiaturar
uo omnes ommnolibi. etiã
inplebria familia susceptit
uidendumc̃. et magis puto
omnib ꝑdẽẽ debeplane si
parens decuno ẽc̃ desieritsiqͥ¬
proderit einceffitiaturenim¬
ẽtunc suscipiat filium suum
quam plebeio edito itaerit
plectendo. ¶Statu liberum

Expanded text:
aut permutetur aut liberaretur. Parentes quoque et liberi decurionum in eadem causa sunt. Liberos non tantum filios accipere debemus, uerum omnes liberos. Sed utrum hi soli, qui post decurionatum suscepti sunt, his poenis non adficiantur, an uero omnes omnino liberi, etiam in plebeia familia suscepti, uidendum est: et magis puto omnibus prodesse debere. Plane si parens decurio esse desierit, si quproderit ei, ne adficiatur: enimest tunc suscipiat filium, quasi plebeio editus ita erit plectendus. Statuliberum
Abbreviated transcription (Latin):
gissunt. ¶Quicu ⁊qz in luduz
dendum ẽ an seruipeneeffitian.¬
tur. solentenim minores hac
pena afficiutrum ergo serui re
ubrtateminondum ẽ. et mag
ẽ. uthii quoq serureffitiantu¬
in hecenimtantum distant a
ceteris qd̾ mitituantur. ¶Uñ¬
tores autyurica.ii aut alian
quam uo.uptatem. gestitii lau¬
di.uł ałr se moundi grͣa. ¶Eer¬
uos in metallum. uẽl inop̃ me¬
talli. item in ludum uenatori¬
umid.an solere nulla dubitato
ẽ.et sifu̾intdati serui pencetri¬
tiuntur. nec ad cum ꝑtinchũt
ciu. fuint añqin dampnaret.
demqr eumquidam serud in

Expanded text:
gis sunt. Quicumque in ludum dendum est, an serui poenae efficiantur: solent enim iuniores hac poena adfici. utrum ergo serui poenae bertatem, uidendum est. et magis est, ut hi quoque serui efficiantur: hoc enim dista‹n›t a ceteris, quod instituuntur uenatores aut pyr richarii aut aliam quam uoluptatem gesticulandi uel aliter se mouendi gratia. Seruos in metallum uel in opus metalli, item in ludum uenatorium dari solere nulla dubitatio est: et si fuerint dati, serui poenae efficiuntur nec ad eum pertinebunt, cuius fuerint antequam damnarentur. denique cum quidam seruus in
Abbreviated transcription (Latin):
tiis accon odare se non pmit¬
titur. ¶ Solent ãt ita mir.uł
studiosic in: dici ⁊ił aduocati
ułrabellionib sine pragma¬
ticis. Solex et ita int̾dicinem
stumentaonini modo forme¬
neneu: ibeuos concipiant.ł
detestationes consignent solz
crsic neco leci sedeant quo in
publico instru nenta de ponũ¬
curarchiuo forde.uł gramato¬
philatio. Sol et sic uł testam̃¬
tancordinent uxscribant. uł
signenterit. et illa pena neqͥs
negiis publicis int̾ueniat. Hic
enim priuatis quidam int̾ee
potit publicis ꝓhibebitur. So
apublicis abstine. Sunt autẽ
et aliepene sinegociatione qui
abstinere ubeatur uelad con¬
ditionem eorum que publice
iocantur accede.ut aduectiga¬
lia publica int̃dici autem ne¬
gcriationibo.set et dampna¬
re. utquis negocieturan pos¬
sit uideam⁊ etsunt quidem
hec pene siquis genaly contra¬
tur.⁊ hominem ibe face qd¬
pellendi cui ad neg̾ationem
quodsi fuerit sequẽnda ⁊itsẽ¬
tentia. ¶Iste feresuntxne q̃
miungisolent. Serenm ciẽ¬

Expanded text:
dare se non permittatur. solet autem ita uel iuris studiosis interdici uel aduocatis uel tabellionibus siue pragmaticis. Solet et ita interdici, ne instrumenta omnino forment neue libellos concipiant uel testationes consignent. Solet et sic, ne eo loci sedeant, quo in publico instrumenta deponuntur, archio forte uel grammatophylacio. Sol‹e›t et sic, ut testamenta ne ordinent uel scribant uel signent Erit et illa poena, ne quis negotiis publicis interueniat: hic enim priuatis quidem interesse poterit, publicis prohibebitur, ut . Sunt autem et aliae poenae: si negotiatione quis abstinere iubeatur uel ad conductionem eorum quae publice locantur accedere, ut ad uectigalia publica. Interdici autem negotiationibus solet: sed damnare, ut quis negotietur, an possit uideamus. et sunt quidem hae poenae, si quis generaliter tratum hominem ipellendi cuius ad negotiationem: quod si fuerit, sequenda erit sententia. Istae fere sunt poenae quae iniungi solent. sed enim scien
Abbreviated transcription (Latin):
O. ¶ dellionat¬
iccͣltio ad psidis cognitos spe¬
crat stellionatumãt obia posse
dolo accõ ħ̾ moriminibꝰ stelli¬
onatꝰ c̃ ꝑsecutio ubicũq gͥ ti¬
tuld criminis defficit illic stel¬
lionat. obicimꝰ marĩe aũt ĩ
hiis litum ħ̾t. siquis forte rez
alii obligatam dissimlata
obligonẽ ꝑcalidicatem alii di¬
traxit uł p̾muc. aũit uł insolu¬
tum dedit. nambecõs sp̃es
stellionatum ꝯtin̾et. ¶Set et
siquis mees subposuit. uł obli

Expanded text:
. Stellionatccusatio ad praesidis cognitionem spectat. Stellionatum autem obici posse dolo actio, hoc in criminibus stellionatus persecutio. ubicumque igitur titulus criminis deficit, illic stellionatus obiciemus. maxime autem in his locum habet: si quis forte rem alii obligatam dissimulata obligatione per calliditatem alii distraxerit uel permutauerit uel in solutum dederit: nam hae omnes species stellionatum continent. sed et si quis
Abbreviated transcription (Latin):
naturali cccupantiꝯocd̃r. nec
int̾c̃. quo.ad feras bestias ⁊uo¬
capiat.an malieno. ¶Planc
qui mnalicnum fundum ing̾¬
ditur uenand. autancupadi

Expanded text:
naturali occupanti conceditur. Nec interest quod ad feras bestias et uocapiat an in alieno. plane qui in alienum fundum ingreditur uenandi aucupandi
Abbreviated transcription (Latin):
Cimog̾. SEntentiam de inge¬
n te dcam eccollunonis p̃¬
texiuiemelretrauareꝓmittit᷑
¶Siplures ad collusionem
detegenyam panteraccedant
cum cognitaquis debeat adm¬
itti comparantis omnium mo¬
rib etetatib et cuius magis
uber quadragesimus primus

Expanded text:
m. Sententiam pro ingenuitate dictam collusionis praetextu semel retractare permittitur. Si plures ad collusionem detegendam pariter accedant, causa cognita quis debeat admitti, comparatis omnium moribus et aetatibus et cuius magis LIBER QUADRAGESIMUS P
Abbreviated transcription (Latin):
uult. s utiq ec̃ d is qui cum
int̾dc̃o defendit. ect̾incessat ĩt¬
dc̃m et succede potit nocio p̾to¬
ris ut ap̃ cum disceptetur. utr
quis inpot̾ate sit. in nonsit.
ulianꝰ aitquociens idit¬
dem mouctur de filio ducc̃do
uł cognitio. etis dequo agitur
ĩpubes ẽ alias diffcrre oporto
rem intpepubrratis ał repre¬
sentan idq ex pͣcor intquos¬

Expanded text:
et is qui eum interdicto defendat: ceterum cessat interdictum, et succedere poterit notio praetoris, ut apud eum disceptetur, utrum quis in potestate sit an non sit. Iulianus ait, quotiens id interdictum mouetur de filio ducendo uel cognitio et is de quo agitur impubes est, alias differ‹r›i oportere rem in tempus pubertatis, alias repraesentari: idque ex persona eo
Abbreviated transcription (Latin):
abitiosa decreca decun¬
ommi rescindi debent. sũ aliq
ebitorem dimiserint. siuc laz¬
gitisunt. proinde ut solent siuc
deceruerint depublico alicui. uł
prediauledes. uł certan quanti¬
tatem pr̃arinic̾ ualebit hiꝰ decre¬
tum. secet sisalanum alicui decro¬
nones decreucrunt. decietum id
nonniq̃m ullius erit momẽ¬
tiait puta si oblibalem artem fu¬
erit constitutum.nł obinedicin¬
am.obhas enuincausas licet cõ¬
titui salaria. ¶Alistrat
tereid rescindi . diuo adrians in¬
comedensib ipͥsit. nisi exc̃a .i. ni
si ad publicam utilitatem resp¬
itiat rccisso prioris decreti.

Expanded text:
bitiosa decreta decurionum rescindi debent. siue aliquem debitorem dimiserint siue largiti sunt. Proinde, ut solent, siue decreuerint de publico alicuius uel praedia uel aedes uel certam quantitatem praestari, nihil ualebit huiusmodi decretum. Sed et si salarium alicui decuriones decreuerint, decretum id nonnumquam ullius erit momenti: ut puta si ob liberalem artem fuerit constitutum uel ob medicinam: ob has enim causas licet constitui salaria. 5 Callistrtere id rescindi diuus Hadrianus Nicomedensibus rescripsit nisi ex causa: id est si ad publicam utilitatem respiciat resc‹i›ssio prioris decreti.
Abbreviated transcription (Latin):
is qui non restituit. Tras ci cui reᷤ¬
tituc mandatum susceꝑat: et q̃¬
sublato alieno nõie inscripton
suo. qĩ ip̃c uiss. ap̾ria dectum im¬
patoriporrexit. herenni .. mod.¬

Expanded text:
is, qui non restituit litteras ei, cui restituere mandatum susceperat, et sublato alieno nomine inscriptoque suo, quasi ipse iussus a patria, decretum imperatori porrexit?Herennius Mod
Abbreviated transcription (Latin):
randi ciqui iirau̾at scordimi ñ
int̾futuꝵ. et poea duumuir cre
dioꝵ fiscimunib fungisñ dãp¬
no fisci oport̾e. ⁊dõq exc̾utẽ p̾si¬
demadlibito ꝓcuratore debe
exacco̾e pc̃cie legatoꝵ. et si cessa
autsisolũndo non sunt fiderus¬
sores coꝵ qui ꝓhis cauerunt.
it̾ip̾serut mulierẽ quamdiu
nuptac̃.incolam cidd ciuitati
originem tyabit non cogimu
sulto filiũmemancipau̾at ne
bona tem ac sifideuissor ꝓco ex
municeps quis sic. et ex ip̃is re
solam nõis silitudinẽ adꝯfir
q̃mquispontẽ offm agnouer̃t.
de decimonibus et filiis eorum.

Expanded text:
randi ei, qui iurauerat se ordini non interfuturum et postea duumuir creadiorum fisci muneribus fungi sine damno fisci oportere, idque excutere praesidem adhibito procuratore deberexactionem pecuniae legatorum, et si cessauaut, si soluendo non sint, fideiussores eorum qui pro his cauerunt.Item rescripserunt mulierem, quamdiu nupta est, incolam eiusdem ciuitatis originem trahit, non cogi muis, qui consulto filium emancipauerat, ne bona teneri atque si fideiussor pro eo municeps quis sit, ex ipsis etiam solam nominis similitudinem ad confirmquam qui sponte officium adgnouerunt. DE DECURIONIBUS ET FILIIS EORUM
Abbreviated transcription (Latin):
tio qui ꝓ pcc̾ia publica qm ip̃e cre¬
didit pͥigno accepit.ꝓacto fc̃o c̃
debitorẽ. uc non soluco debitosi¬
nc ulla re ymissione. distrabatur
pigno succedentes gradꝰ in lo
titii nom̃et pigno p̃bauerus
fundi de monstrato sat̾ðbito
tenctur. hercnm. mod. S. titiũ¬

Expanded text:
tius pro pecunia publica, quam ipse credidit, pignus accepit pacto facto cum debitore, ut non soluto debito sine ulla repromissione distrahatur pignus. succedentes gradus in locum Titii nomen et pignus probauerunt usque fundi demonstrato satis debitenetur.Herennius Modestinu
Abbreviated transcription (Latin):
Detro creditur inciuicate i¬
ab ex̃nco. et instatum pristir¬
uni restituende int̾nos ac libe¬
ros ppłos regesq morib legib̾
constitutum. nam quod bello
amisimꝰ. aut cirea bellum ł¬
sinis. ipiamd dicamo po li¬
minium recipe. idq natali eqͦ¬
tate introductum C.ut quiꝑ ĩ
iinam abextrançis detincha¬
tuzis ubi infines suos rediss
pristinm iosuum recipet.
latronibꝰ captilibi ꝑmanẽt
p limino redisse indetu. cũ
infines nr̃os intrau̾it sicutia¬
mutitur.ubifines nr̃os exce¬
sit. Set intuutatem sociam i¬
amicãue aut regem sccim
uł amicum uenent statim pi¬
limino redisse iũr:qribi pr¬
mum nõie publico tut ec̃ ĩ¬
cipiat. ¶Sransfuge nlłm po¬
liminum ẽ. namquimalo
ꝯsilio et ꝓditoris a ĩo priam
ẽsiue femina siuc mastulꝯsit.
Siuo serus tranfug̾itad hos¬
tes q̃m etcum ca capt ẽdño

Expanded text:
etro creditur in ciuitate ab extraneo et in statum pristinum restituendae inter nos ac liberos populos regesque moribus legibus constitutum. nam quod bello amissimus aut etiam citra bellum postliminio recipere. idque naturali aequitate introductum est, ut qui per iniuriam ab extraneis detinebatur, is, ubi in fines suos redisset, pristinum ius suum reciperet. latronibus capti liberi permanent. Postliminio redisse uidetur, cum in fines nostros intrauerit, sicuti amittitur, ubi fines nostros excessit. sed et si in ciuitatem sociam amicamue aut ad regem socium uel amicum uenerit, statim postliminio redisse uidetur, quia ibi primum nomine publico tutus esse incipiat. Transfugae nullum postliminium est: nam qui malo consilio et proditoris animo patriam est, siue femina siue masculus sit. Si uero seruus transfugerit ad hostes, quoniam, et cum casu captus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dñs in eo pristinum io recip¬
iat. nccariumis. Nontamip̃iĩ¬
manet qm dño dãpnosum cõ¬
stituatur. Sistatulib̾ transfu¬
ga reu̾s. sit cxistente ⁊ dicc̃ep
qͣm redit lib̾ efficitur. Diu̾sũ c¬

Expanded text:
um ius recipiat, ne contrarium ius non tam ipsi inpermanet, quam domino damnosum constituatur. Si statuliber transfuga reuersus sit, existente condicione postquam redit, liber efficitur. diuersum
Abbreviated transcription (Latin):
Egecor clia guetur ut qui
maurum uutii quid addideris.
i.inargentecs nũrnnos adul¬
tennõs clau̾it falsi criminete¬
nen cadempena afficiturctiã
is quicum prohibrtalequid
possec non prohibit. cadem
iege exprimitur. ncquis mum¬
mor Ragneos.plumbos emc
uenderẽdolo malouell. ¶pe¬
na legis cornelie urogaturei
quicq̃uid. aliud quam intestõ
sciens dolo malo falsumsigna¬
uerit. signare uccurauerit q̃t
quifalsãs testationes faticn¬
das testimomaue falsa mui¬

Expanded text:
ege Cornelia cauetur, ut, qui in aurum uitii quid addiderit, qui argenteos nummos adulterinos flauerit, falsi crimine teneri.Eadem poena adficitur etiam si qui, cum prohibere tale quid posset, non prohibuit.Eadem lege exprimitur, ne quis nummos stagneos plumbeos emere uendere dolo malo uellet.Poena legis Corneliae inrogatur ei, qui quid aliud quam testamentum sciens dolo malo falsum signaverit signarive curaverit, item qui ad falsas testationes faciendas testamentave falsa invi
Abbreviated transcription (Latin):
Borũtins. ¶ortuo reopro¬
tatem fidenissor accipipot.
qr hordipas psone uice fun¬
gitur. sic̃ municipium et
curia et scciet.is.

Expanded text:
onum. Mortuo reo protatem fideiussor accipi potest, quia hereditas personae uice fungitur, sicuti municipium et ria et societas.
Abbreviated transcription (Latin):
nis c̃a cum debitore m̃o pa¬
ciscor.ne antec̾tum temp
abeo petam. ¶Ex reb do¬
natis fruct recept in rone
donatonis non computatur.
Si uo non fundum. s fructu
um ꝑcepct̾em tib̾donẽ. fructꝰ
ꝓcep̾ti uenient incomputa¬
tionem donatõis. ¶Qdsi fi¬
lid famił pris iussu aut uo
nosuntate rem meam tuno¬
minetuo titio dones . ¶Do¬
nan non pot̾. nisi ꝙ ei cur¬

Expanded text:
nis causa cum debitore meo paciscar, ne ante certum tempus ab eo petam. Ex rebus donatis fructus perceptus in rationem donationis non computatur: si uero non fundum, sed fructus perceptionem tibi donem, fructus percepti uenient in computationem donationis. Quod filius familias patris iussu aut uoluoluntate rem meam tu nomine tuo Titio dones. Donari non potest, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis poho qͣmnifantis extima¬
tionci sioporte et quid tam
ndiculumẽ qͣm meliorẽ furis
conditionem ẽẽ ꝓꝑcontinuatõ¬
nem furti existimare. ¶Cum
serus mempt fc̃s sit non pot̃
emptor furti agẽ cum undico¬
re. obid qd̃ is sẽruo prempoc̃e

Expanded text:
tis potius quam infantis aestimationem fieri oporteret. et quid tam ridiculum est quam meliorem furis condicionem esse propter continuationem furti existimare? Cum servus inemptus factus sit, non posse emptorem furti agere cum venditore ob id, quod is servus po
Abbreviated transcription (Latin):
edẽ diem significat incipe d̾bi
pcc̾ian uenire diera significat
eum diem uenisse qud pcc̃ia pe¬
ti possit ũbi pure quis stipłatus
fisit. et cessit et uenit dicssuibi in
diemcessit diesnon dum uenit¬
dies pendente adhucodẽe Calie
ta culpa ẽmimia negłia.i. non¬

Expanded text:
edere diem' significat incipere deberi pecuniam: 'uenire diem' significat eum diem uenisse, quo pecunia peti possit. ubi pure quis stipulatus fuerit, et cessit et uenit dies: ubi in diem, cessit diesdies pendente adhuc condicione.ta culpa' est nimia neglegen
Abbreviated transcription (Latin):
tiens eĩ leges nc̃caniam dñt cog¬
nationem singłoꝵ nõibꝰ utiue¬
luti filii nepotis ꝓnepotis cetoꝵ¬
uequiexhiis descendunt quot̃
timeminent.At ubi nonꝑsoni
cetis non quibodam gradibp̾¬

Expanded text:
tiens enim leges necessariam d‹u›cunt cognationem singulorum nominibus uti ueluti filii, nepotis, pronepotis ceterorumue qui ex his descendunt, quottim enumerent. at ubi non personis certis, non quibusdam gradib
Abbreviated transcription (Latin):
esto. sic ẽ atq si dice̾t stich. si ĩ
capitoliũ nõ ascend̾o lib̾esto.i
nã etħrs sic institui potit.
enixa filiũ exposuit ħ sublat.¬
abalio educato ẽ nõie pris no¬
abeo qͣm a matre anuiuor nuc
eẽt ignorabatur mortuo patre
mat̾na agnit ħrditatẽ pr̃is
abintestãto q̃ilimo possidet

Expanded text:
esto": sic est atque si diceret: "Stichus, si in Capitolium non ascendero, liber esto": nam et heres sic institui potest.enixa filium exposuit: hic sublatab alio educatus est nomine patris uoab eo quam a matre, an uiuorum numero esset, ignorabatur: mortuo patre paterna adgnitus hereditatem patris ab intestato quasi legitimus possidet
Abbreviated transcription (Latin):
lpͣ. SEc si alia legecapitis pui¬
tasit. quelex dotem non publi¬
cat. qr priꝯserua pene efficitur.
umẽ dotem mantb lucro cede
qi mortua sit. Quod et si deport¬
ta sit filia famił. marcell ait q̃¬
smana ẽ non utiq deportatõc
dissolui mmñ. nam cum liba mu¬
lier remaneat nicħ. ꝓhibet. et
uirum manti affectionem et
mulieris uxoris ãimum retins.
Siergo eo animo mulier fuit ut
discẽd̾e amarito uelit. ait mar¬
cell tunc prem de dote acturu¬

Expanded text:
. Sed si alia lege capitis punita sit, quae lex dotem non publicat, quia prius serua poenae efficitur, uerum est dotem mariti lucro cedere, quasi mortua sit. Quod si deportata sit filia familias, Marcellus ait, qst, non utique deportatione dissolui matrimonium: nam cum libera mulier remaneat, nihil prohibet et uirum mariti affectionem et mulierem uxoris animum retinere. si igitur eo animo mulier fuerit, ut discedere a marito uelit, ait Marcellus tunc patrem de dote acturu
Abbreviated transcription (Latin):
denc ñutpignora corpalia
ħ̾fatiant. ¶Set et si ꝑc̃cia pe¬
nes argentarios sitequecapi
sobe l ampliꝯ. ersipenes aliu
quem destinatit̾n eiqui cõ¬
dẽpnato ẽsol pignoris iure
reclus amsolent eape ut iudi¬
cato sat̾fiat. ħampliꝯ etsipu
exequitur iudicatum sol ea
.p̃i. et incãm indicati ꝯũti.

Expanded text:
en, ut pignora corporalia hoc faciant. Sed et si pecunia penes argentarios sit, aeque capi solet. hoc amplius et si penes alium quem, destinata tamen ei, qui condemnatus est, solet pignoris iure reclusam solent capere, ut iudicato satisfiat. hoc amplius et si pexsequitur iudicatum, solet capi et in causam iudicati conuerti.
Abbreviated transcription (Latin):
capipossioanct̃sinegerqͥs se
iddumcaxat capiaturꝙ cõ
mupmeut discedi ⁊ põ anisi
fortẽqͣms ẽremplumsecuto
corpaliumpignoꝵ ultrapro¬

Expanded text:
capi possit an etiam si neget quis se id dumtaxat capiatur, quod mum erit discedi a nomine, nisi forte quis exemplum secutus corp
Abbreviated transcription (Latin):
x. abalio sat̾dan stipłat est
tumdemeritaut mins.aut
tunoris ulla existimatio est
U̾insorre solura nlłmiam p̾¬
tum exsorte fuit souitum. q¬
tumdemexistima tõem dece¬
e det. ¶ Siquis ꝓmifit ꝓhibe

Expanded text:
 ab alio satisdari stipulatus est, tundem erit aut minus aut timoris ulla aestimatio est. uerum sorte soluta nullum iam prtum ex sorte fuerit solutum, tantundem ex aestimatione decedet. Si quis promiserit prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
cuiquis iudicatꝰ ẽ res fu̾itad¬
dõa S siempcor cui pignori
suntad dc aelexeq̃nte udice
p̃cium nõ soluat utrũ aduso
cato hebunterquidsineget
seemisse. aur ei soluisse dtndar.

Expanded text:
cui quis iudicatus est, res fuerit addicta. Sed si emptor, cui pignora sunt addicta exsequente iudice, pretium non soluat, utrum aduersus cato habebunt? et quid si neget se emisse aut exsoluisse contendat?
Abbreviated transcription (Latin):
peci. ¶Siceuenit uc oĩb in¬
teg̾ris tm̃usucapioni res ui¬
dicata ꝓfitiat. ¶ Set et illud
d dici ubiꝯ trou̾sia ẽ depigno¬
reiddimiti dehe er capi aliḋ

Expanded text:
peti. sic euenit, ut omnibus integris tantum capioni res iudicata proficiat. sed illud debet dici, ubi controuersia est de pignoid dimitti debere et ca
Abbreviated transcription (Latin):
o cires captas pignorier di¬
tractas p̾siitis ꝓccia distrahi
nonsic̃ut p ẽpe pcc̾ia soluaẽ.
sctes se int̾ponant haccenꝰ de¬
rebunt int̾ueire acip̃am re̾
addcimcapiant et distrahãt
ꝯtondum uincło pignori
ubatam. ¶ Sic quo iudices
exeqnturiudicatu. ut nõio

Expanded text:
enim res captas pignori et distractas praesenti pecunia distrahi, non sic, ut post tempus pecunia soluatur. certe si se interponant, hactenus debebunt interuenire, ut ipsam rem addictam capiant et distrahant, quasi nondum uinculo pignoris liberatam. Sic quoque iudices exsequentur iudicatum, ut nomina
Abbreviated transcription (French):
fincpignora posside̾ ncc posse
cum inq̃nticatemt̾cͣam pig¬
nora tene. et supfluum pere.
¶Sisupreb quepignoris iu¬
recapte suntꝯtrou̾siã fratosti¬
qui remiudic.itam exequnt¬
cedeb̾e deꝓͥetate. et si cognouit
iudicacam excquntur. ¶Sz
sciend ẽsũmatĩ cos cognoscere

Expanded text:
fuit pignora possidere, nec posse eum in quantitatem certam pignora tenere et superfluum petere. Si rerum, quae pignoris iure captae sunt, controuersia fiat, constiqui rem iudicatam exsequuntprietate: et si cognouerint iudicatam exsequentur. sed sciendum est summatim eos cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
prerpͥsit. ¶Inundicõe itaqi
pignor captoꝵ fatienda po
quiõres mobiles etaiasiapig¬
nori capiiubentur mox dist̃¬
hiquor p̾cium si suffecirtenc
ẽ.sinon suffecit et̃ solipigno¬
racapi iubent᷑ͣet distrahi. Q
sinlła mountiasint apignori¬
bsolimicim fatiũnt Sic de¬
iq ine̾loqui solent si moũn¬
tia nonsint. ut soliquoq capi¬

Expanded text:
ripsit. In uenditione itaque pignorum captorum facienda primo quidem res mobiles ‹et› animales pignori capi iubent, mox distrahi: quarum pretium si suffecerit, bene est. si non suffecerit, etiam soli pignora capi iubent et distrahi. quod si nulla mouentia sint, a pignoribus soli initium faciunt: sic denique interloqui solent, si mouentia non sint, ut soli quoque capi
Abbreviated transcription (Latin):
ħrs esto. sei exꝑte ex qua lu¬
tium titium ħ̾rdem institui.
łors esto. Sempnio exꝑte duni¬
dia hr̃s estoul at dubitari
posse tres semisses fci sũtian ti¬
tium incund semissem cuzga¬
io seio institut ẽ.s eo ꝙ senpp

Expanded text:
te, qua Lucium Titium heredem institui, heres esto. Sempronius ex parte dimidia heres esto". Iulianus dubitari posse, tres semisses facti sint an Titius in eundem semissem cum Gaio Seio institutus sit. sed
Abbreviated transcription (Latin):
giam ea mulier cum moreret᷑
credidit᷑ filium ħre. que exciso
uentre ede possit nec non et̃ alio
cãu muliez pot h̃re filium quẽ
mortis tp̃r non hũit utputa
eum qui ab hostib remenuit.

Expanded text:
iam ea mulier cum moreretur creditur filium habere, quae exciso utero edere possit. nec non etiam alio casu mulier potest habere filium, quem mortis tempore non habuit, ut puta eum qui ab hostibus remeabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Uire sib̾ꝯmodatã u raṗse
depoita us ẽ ałr atq acceꝑit
siexistimabit se non mito do¬
mino id facẽ furti nontñr.s
nec depõiti. ullom̃o tenebrcõ¬
modati antencatu inculpa
existimatio erit.id ẽ añdbiur¬
exti mare id dñm pmissuru.
¶Siquis altifurtum fec̾it. et
id qd̃sumpuit alio ab co sur¬
ripuit cum postĩore fure dñs
prioris furis utid qd siurep¬
tum ẽ s̃ aluumẽet. ħ̾ quintus
ꝯmutio refert. et uasunt nam

Expanded text:
ui re sibi commodata uel apud se deposita usus est aliter atque accepit, si existimauit se non inuito domino id facere, furti non tenetur. sed nec depositi ullo modo tenebitur: commodati an teneatur, in culpa aestimatio erit, id est antimare id dominum permissurum. Si quis alteri furtum fecerit et id quod subripuit alius ab eo subripuit, cum posteriore fure dominus prioris furis, ut id quod subreptum est saluum esset. haec Quintus Mucius refert et uera sunt: nam
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃euł iussueio alio quo ⁊dinde
decesẜit. c̃ uolũcarium et sun
Sipossonis cã det̾ior fẽa ẽ dite¬
ẽẽ dicetur. dolo eiꝰ qui in possõe
licto oriatur peneq nõie xipiat.¬

Expanded text:
ipse uel iussu eius alius, quoad inde decesserit, cum uoluntarium et suum Si possessionis causa deterior facta esse dicetur dolo eius, qui in possessionem licto oriatur poenaeque nomine concipiat
Abbreviated transcription (Latin):
gligentia aut cupiditas huic
quidiligens fuit nooe at̃ ꝙ si i
utrcq m̾stante cibigrͣatificat
cutor soluit. equumc̃e aut pͥ
ret acloqui eũ si exbõis p̃ris.
solutum sit ¶quid gͦsi aliũdcpu¬
ꝑ illo soliut. reddi debebit. necne
etutrum ac̃ditore anexħrdita¬
te. Sceuolaurait. Si aliꝙ̾ sit in
bõis deduẽndum exħrditateso¬
lidum ẽremplo ei qui gessit
mniquum adũsꝰ c̾ditorẽdada
repetitõm qͣi in debitisoluti.
agi nõ potuit. ułuti ꝙ is quit

Expanded text:
glegentia aut cupiditas huic, qui diligens fuit, noceat. quod si utroque instante tibi gratificatus tutor soluit, aequum esse aut prius ret autem loqui eum, si ex bonis paternis solutum sit. quid ergo, si aliunde pupillus soluerit? reddi ei debebit nec ne? et utrum a creditore an ex hereditate? Scaeuola noster ait, si aliquid sit in bonis, deducendum ex hereditate solidum exemplo eius, qui gessit iniquum aduersus creditorem dandam repetitionem qagi non potuit, ueluti quod is cum
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficitigitur siñ dolo erogasse¬
⁊ et̃si nicħ ꝓfuir erogatio enꝰ rei
debitori. ¶Hiis ubis adquez
ea res ꝑtiner et cumtor boĩs dis¬
trahendis dato ⁊tinebr. et ip̃e de¬
bitorsiꝯtigit. ne bonaen uene¬
ant. ecip̃utaq c̾ditori aduss
hosdabr acto quos enu̾auimꝰ.
siue quid in fruccib recipiẽdis
crogauit. siuc infamilia alẽdra
curandaue. p̾diis fulciendis.
uł resarciendis ul dedãpno ĩ¬
fecto ꝓmitendo. uł ẜuo noxa¬
li iuditio defenso. si m̃o ñ mag̾
cum expedit dedẽ qm retine̾. q
si ded̾e expedit. ꝯscqns enc repe¬

Expanded text:
praestetur: sufficit igitur sine dolo erogasse, etiamsi nihil profuit erogatio eius rei debitor‹i›. His uerbis 'ad quem ea res pertinet' etiam curator bonis distrahendis datus continebitur et ipse debitor, si contigerit, ne bona eius ueneant. et ipsi itaque creditori aduersus hos dabitur actio, quos enumerauimus, siue quid in fructibus percipiendis erogauit siue in familia alenda curandaue praediis fulciendis uel reficiendis uel damno infecto promittendo uel seruo noxali iudicio defenso, si modo non magis eum expedit dedere quam retinere: quod si dedere expedit, consequens erit repe
Abbreviated transcription (Latin):
rempl debito intulerimt.
pigno distrahenas. nam cũ
debitor soluit pctiaminpot̾ate
ei ẽcꝯ memorare inq̃mc̃am
distrahet licẽ ei p̾cium in accep¬
tum referreetiam meam q̃n¬
titatem que naturatin debea¬
tur ẽtidõ deducto eo debituz
ut alia die acceptum distulit
moxpẽtia qua illares public
utebatur qͣi erosa uissu p̾sidis
sublata c̃. Item pupillaris ⁊¬
pca̾aut possit ydoneis hõib
crediẜuata ilta intept᷑a ẽ q̃i
ea que ꝓponentur. necc̃dito¬
ris nectutoris detrim̃tũ esse
¶Cnm desorte debita ⁊ starz¬
et de muras littigatum ẽẽt no¬
iussime ex ipplłone ꝓnutia¬
tum ẽsolutas quio usuzas ñ
bat insortemse dare dixiss
mario marmno exsũmma ma¬
iore tot aureos q̃ro an hsũma
in ꝑximum Anunon ei acçepto
fi debeat cum sup̃ioris qni sir

Expanded text:
rem plus debito intulerunt. pignus distrahentis: nam cum debitor soluit pecuniam, in potestate eius esse commemorare, in quam distraheret, licere ei pretium in acceptum referre etiam in eam quantitatem, quae natura tantum debebatur, et ideo deducto eo debitum ut alia die accepturus distulit: mox pecunia, qua illa res publica utebatur, quasi aerosa iussu praesidis sublata est: item pupillaris pecunia, ut possit idoneis nominibus cree proponerentur nec creditoris nec tutoris detrimentum esse. Cum de sorte debita constaret, de usura litigatum esset, novissime ex appellatione pronuntiatum est solutas quidem usuras non bat, in sortem se dare dixisset, Mario Marino ex summa maiore tot aureos": quaero, an haec summa in proximum annum ei accepto ferri debeat, cum superioris anni sit
Abbreviated transcription (Latin):
Uod dicim in eo hrde quifi¬
de uissori testatoris id q añ
adicam brditatemab coso¬
lutum ẽ debestatim solũe cũ
Aliquo .s. temꝑamento tp̃ris
stipłois titio solui posse alid̾
nam cui uirestipłois recte sol¬
uiturei et ꝓhibente me recte
solupot̾. cui u̾o alias ꝑmise¬
ro soluiei non recte soluitur.
si priaqͣm solũetur demintia¬
uerim ꝓmissori nec ei soluet¬

Expanded text:
uit, in eo haerede qui fideiussori testatoris id quod ante aditam haereditatem ab eo solutum est debere statim solvere, cum aliquo scilicet temperamento temporis ationis Titio solui posse, aliud nam cui iure stipulationis recte soluitur, ei etiam prohibente me recte solui potest: cui uero alias permisero solui, ei non recte soluitur, si, priusquam solueretur, denuntiauerim promissori, ne ei solue
Abbreviated transcription (Latin):
cornelia que futura ẽẽt. si hii
de quoꝵ hrdicatib et tutelis
constituebantur in hostium
potate non puenissent. ¶Ap¬
paret ergo eademoĩa ꝑtine
ad hrdem cio quem ipe qui
ħituro ẽẽt si prliminio uedr

Expanded text:
Cornelia, quae futura esset, si hi, de quorum hereditatibus et tutelis constituebatur, in hostium potestatem non pervenissent. Apparet ergo eadem omnia pertinere ad heredem eius, quae ipse, qui biturus esset, si postliminio r
Abbreviated transcription (Latin):
p liminio reu̾sa erat liba et
ingenua ingenuu pepisse
coñstat. Q uodsipublice p̾da
uirtute militum recupata nł¬
publicaledatur nõ tñ m exi¬
tium rei publice contenditur.
Qui malt̾utras ꝑtes disced¬
quos nura captiuitatum aut
prliminioꝵ fu̾int. et iõ capto
et uenundatos. preaq ma¬
numissos placuit suꝑ uacuo
repete a principe ingenuutatẽ
qͣm nlła captiuitateamiẜat.¬

Expanded text:
liminio reversa erat libera et ingenua, ingenuum peperisse constat. quod si publice praeda virtute militum reciperata nupublica laedatur, non tamen in exitium rei publicae contenditur: qui in alterutras partes discedquos iura captivitatium aut postliminiorum fuerint. et ideo captos et venumdatos posteaque manumissos placuit supervacuo repetere a principe ingenuitatem, quam nulla captivitate ami
Abbreviated transcription (Latin):
si ut suum mncũ maumitt̾em
aliomͥ furtiua mancillam de¬
usu mencaptur. Idẽq foreet̃
siquis eam ancillam mecum
ꝓmucas s aut insolitũ dediss
It̃si donass. si anͣꝙ̃ pniat. al¬
icnam remẽe scient eptor.di¬
xim nõ posse usucapecur.q

Expanded text:
si, ut servum meum manumitterem, alius mihi furtivam ancillam deusu me non capturum. idemque fore etiam, si quis eam ancillam mecum permutasset aut in solutum dedisset, item si donasset. Si antequam pariat, alienam esse rescierit emptor, dixim
Abbreviated transcription (Latin):
It lab̾. ut. si remqͣm⁊ pdte
codstatuħas sũignorate me
sũ scicłiteea gestãsint. uidim
res sitrepta sit. suffic̾e dicñdẽ
si tutoreio sciat redissecam ĩ
domũ pupilli. et funososufti¬
c̾e curatores scirc ¶Tunc ĩpot̾a¬
tem dñ redissediendẽ cum

Expanded text:
de statu habeas: sive ignorante me sive sciente ea gesta sint, viderires subrepta sit, sufficere dicendum est, si tutor eius sciat redisse eam in domum pupilli: et si furioso, sufficere curatores scire. Tunc in potestatem domini redisse dicendum est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tore possideat et aium possidẽ¬
diħatdicemo possecuz usu¬
cape.Eurioss ꝙ an furorẽ
sequitur. ¶Seruo ꝓħrde po¬
cillaꝵ et fet ꝯpeccoꝵ si defuncti

Expanded text:
e possideat et animum possidedicemus posse eum usucapere. Furiosus quod ante furorem sequitur. Servus pro herede pocillarum et fetus pecorum, si defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
loco suo reponat pot̾it usuca¬
pi. que inpot̾atem meãredio¬
nt utiq si nescii nã sisciui exi¬
gimꝰ ut redissiam in meã
poc̾atem. ¶Itẽsieam rẽ qͣm
nõie teneat. ñ uidi mn pot̾atẽ

Expanded text:
loco suo reponat, poterit usucapi, quasi in potestatem meam redierit, utique si nescii: nam si sciui, exigimus, ut redisse sciam in meam potestatem. Item si eam rem, quam nomine teneat, non u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si ẽditor fidenissoriħrs finĩt.
aut frdenissor ẽditori. prto
ꝯuenire ⁊fusione oblig̃ois
non libarireum ¶Sipona¬
mo unum ex reis ꝓmittẽdi
pactum cẽ nea se pec̾etu xi¬
de mandadorem soluisse mã¬
dati iuditio ꝯuenire potit. et̃
cumcum quo pacto ẽ nõ eni
pactumẽditoris tollit alien¬

Expanded text:
 si creditor fideiussori heres fuerit uel fideiussor creditori, puto conuenire confusione obligationis non liberari reum. Si ponamus unum ex reis promittendi pactum esse, ne a se peteretur, deinde mandatorem soluisse: mandati iudicio conuenire potuit etiam eum, cum quo pactum est: non enim pactum creditoris tollit alien
Abbreviated transcription (Latin):
d sifilium pr̃i decunonemẽe uol¬
uit. tneo de functo honores qui fi¬
lio decurioni congruentes prmortẽ
prĩs obtingencad hon cob̾rtẽ¬
di filii non ꝑtin̾et cumeidem de¬
curioni suffitientes facultates
inpc̃cia ꝓadmistratõe offentes
audiendinonsunt.Quiphon¬
ore poc̃iam ꝓmisic. si solue caz ce¬
pittotameam prarc opis incoa¬
cti exͦ cogend ẽ. ¶Inuto filio pro¬
pr̃e.rẽ .p̃.saluam fore cauẽ non co¬
qmsemel suscipenemocogitur.
nisud finc̃citas postulec.

Expanded text:
 filium pater decurionem esse uoluit, tamen defuncto honores; qui filio decurioni congruentes post mortem patris obt‹i›gerunt, ad onus coheredis filii non pertinent, cum ei decurioni sufficientes facultates in pecunia pro administratione offerentes audiendi non sunt. Qui pro honore pecuniam promisit, si soluere eam coepit, totam praestare operis inchoati exemplo cogendus est. Inuitus fipublicam saluam fore cauere non cogiamplius quam semel suscipere nemo cogitur, nisi id fieri necessitas postulet.
Abbreviated transcription (Latin):
patrimanto uemundatur.de¬
negandum nonerit. qui a suo
nomme expenuntur. ¶ Eiqui
seruus dicitur seq asserit in li

Expanded text:
patri maritoue non datur, denegandum non erit, quia suo nomine experiuntur.Ei, qui seruus dicitur seque adserit in li
Abbreviated transcription (Latin):
D.¶ Nfans ulfiiosꝯ si hõic:
ccciderit. legecornelia nontãr
cum alderum innccentia con¬
cilii tuetur. alt̾m fati infelititã
tia fecit habuit.Alistrito

Expanded text:
. Infans uel furiosus si hominem occiderint, lege Cornelia non tenentur, cum alterum innocentia consilii tuetur, alterum fati infelicitas cia fecerit habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
siexfid̾ rõ reddẽtur. reliquaq
inferãtur lib̃m fore. It qro an
ea que exacta sunt ꝑadiutore
eiꝰ. n li alendario illata sũt
auc fraudulent̾ acta huic ascͥ¬

Expanded text:
si ex fide ratio redderetur reliquaque inferantur, liberum fore.Item quaero, an ea, quae exacta sunt per adiutores eius neque kalendario illata sunt aut fraudulenter acta, huic adscri
Abbreviated transcription (Latin):
tor lib̾tatũq aditũ indeaturan
libo tp̃r reddẽ uolẽtib reliq̃ ħr¬
dib quatuor m̃ses appoĩti sunc
sollicito testatori cũctatõies mo
intra mẽsẽ sextũ libesto. q̾itũ ẽ.¬

Expanded text:
torum libertatiumque additum uideatur an, libero tempore reddere uolentibus reliqua, heredibus quattuor menses appositi sint, sollicito testatore cunctationi et mintra mensem sextum, liber esto'. quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ceuoł. dicholibtas data ẽ
ħmõ abħrdib mis peto fidiq
coꝵ ꝯmicto. ut rõib reoditis sti¬
chum mãumittant q̃itũ ẽ cu
ampla pcc̃ia exacca pr mortem
testatoris sib̾ꝯmissa relĩq̾retur
et quasdãsũmas acolonis exac¬
tis ronib nõ intułit. ħrditatẽ¬
q spoliau̾it. aꝑtis clã orreis sb̾¬
lat aq supellectili. et uasis et apo¬
thechis exhaustis.anñ priꝯ ei
fidĩomissalibrtas debeatur. ꝙͣ

Expanded text:
um.Sticho libertas data est: 'ab heredibus meis peto fideique eorum committo, ut rationibus redditis Stichum manumittant'. quaesitum est, cum ampla pecunia exacta post mortem testatoris sibi commissa reliquetur et quasdam summas a colonis exactis rationibus non intulerit hereditatemque spoliauerit apertis clam horreis sublatisque supellectili et ueste et apothecis exhaustis: an non prius ei fideicommissa libertas debeatur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinuos .u. menstruos sexagẽo
dedit. tceũ ma̾umittas. ꝓãphilꝰ
at quinqͥnniũ moriens ħrdibo
institutis filio ec uxorẽ d̾ eodsci¬
cho ita cauit sticho ẜuꝰ qͥ mich

Expanded text:
tinuos quinque menstruos sexagenos dederit, tunc eum manumittas'.Pamphilus ante quinquennium moriens heredibus institutis filio et uxore de eodem Sticho ita cauit: 'Stichus seruus, qui mihi
Abbreviated transcription (Latin):
s aduss bonos mores u̾bauit te¬
neatur.Cetm siquis corngẽdi¬
aĩo ubauit. autsiquis emdãdi
nontur.undequert labosi mag̾¬
istrat. mumcipał seruu mcu
quirc. qui fatientem seruu mcĩt
ubauit. namsihonorem orna¬
m̃taq petulantur atcc̃ptapter
cccid̾it. absolũdum cum. ¶ Uer¬
basse dr abusinc et qui pugnuis
cecidit qõm intlłige debemꝰ tor

Expanded text:
sus bonos mores uerberauit, teneatur: ceterum si quis corrigendi animo aut si quis emendandi, non tenetur.Unde quaerit Labeo, si magistratus municipalis seruum meum quirere, quid facientem seruum meum uerberauerit: nam si honorem ornamentaque petulanter adtemptantem ceciderit, absoluendum eum. 'Uerberasse' dicitur abusiue et qui pugnis ceci
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ actionetur. ¶ Itsiquis pignͦ
p̾scripẜit uenditur. tanq̃m amc
cit imuriam seruo ut dño fac̃et
iude dñm iniuriaꝵ ag̾e possesuo
nõic.suio non adsuogillatone
dĩnid fecit ip̃iẜuo fca iniuria in¬
ulta p̾core relinqui non debut
hac accc̃em nonteneb cuziur

Expanded text:
ne tenetur.Item si quis pignus proscripserit uenditurus, tamquam a me cit iniuriam seruo, ut domino faceret, uideo dominum iniuriarum agere posse suo nomine: si uero non ad suggillationem domini id fecit, ipsi seruo facta iniuria inulta a praetore relinqui non debuit.hac actione non tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
huit. ad eum qui accipittale tͣn¬
fertur qualefuit ap̾ eum quitr̃¬
didit. Siẜuo fuit fundo fõs cum
fuitutib transit. silib̾. utifuit.
etsi forte ẜuitutes debebantur
fundo qui traidit ẽcum iure
ẜuitutũ debitaꝵ tͣnsfertur. ¶Si
gitse debebitq p̾rare ꝙ dixit.
¶Siego ettitiꝯ ixmemnimo. ea¬
q ͣ titio qiͣ mõ ꝓcuratori traditi

Expanded text:
tur, ad eum qui accipit tale transfertur, quale fuit apud eum qui tradit: si servus fuit fundus, cum servitutibus transit, si liber, uti fuit: et si forte servitutes debebantur fundo qui traditus est, cum iure servitutium debitarum transfertur. si qgat se debebitque praestare quod dixit. Si ego et Titius rem emerimus eaque Titio et quasi meo procuratori tradita
Abbreviated transcription (Latin):
ri sabini op̃iom. putote exsti¬
pulatuage ñ possenam is rec¬
te cxisimabar. siꝑdehitorẽ
mora noncer quomino idq.
debebat solucr. ꝯtinis cum
debito lib̾ari¬
quibꝰ idcm nomen impõitũ
fũat.unumfundsñ ulla no¬
ta demonstratõis stipulctur
Incertumstipulatur. idcit

Expanded text:
i Sabini opinionem puto te ex stipulatu agere non posse: nam is recte existimabat, si per debitorem mora non esset, quo minus id quod debebat solueret, continuo eum debito liberariquibus idem nomen impositum fuerat, unum fundum sine ulla nota demonstrationis stipuletur, incertum stipulatur, id
Abbreviated transcription (Latin):
iudicate obtiunet non in¬
mito. cum quis iudicem
adusarium suum de c̾a sua fe¬
cerit de ferendo eiuisiurandñ.
detulit iisiurandum. dicemꝰ
non obstare excepcc̾emista
nisitutore. uictore inuiditiod̾¬
latio fc̃risit. ¶Sepetitor fũdi
isiurandum decułir aduc:¬
sario.ut si actor eio urrass suu̾
fundumse tradidisse ab ea con¬
trousia discessus ⁊ excepcio
possori fundidabr. ¶Sifide¬
uissor uirauit siquidem d̾ pͣ¬

Expanded text:
iudicatae optinet non immerito, cum ipse quis iudicem adversarium suum de causa sua fecerit deferendo ei iusiurandum. detulerit iusiurandum, dicemus non obstare exceptionem istam, nisi tutore auctore in iudicio delatio facta sit. Si petitor fundi iusiurandum detulerit adversario, ut, si auctor eius iurasset suum fundum se tradidisse, ab ea controversia discessurum se, exceptio possessori fundi dabitur. Si fideiussor iuravit, si quidem de
Abbreviated transcription (Latin):
et successores ciꝰ. siũ ẽpõce. siue
aliquo m̃o succe srint. s etsi ne¬
mo success orextititad fiscu ita
transit ut lib̾cas abeo pretim is
aut̾ qui rogat ẽ maĩmittẽ. ec
co tp̃: quo alienare ꝓhibetur pͥ¬

Expanded text:
et successores eius, sive emptione sive quo alio modo successerint. sed et si nemo successor extiterit, ad fiscum ita transit, ut libertas ab eo praestetur. Is autem qui rogatus est manumittere etiam eo tempore quo alienare prohibetur p
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nambigus ꝓ do¬
tib Rnd̾e meliꝰ est.
onẽ nouum utq̃
semel utilit̾ constitut
sunt durent lzille casꝯ
extit̾it a quo initi ca¬
pere non poterunt.¬
tatem desiderii natura¬
lis ro aut dubitatioui¬
ris moratur iustis de¬
tretis res tempanda c̃
tem contestatisunt qͣm

Expanded text:
ambiguis pro dotibus respondere melius est. Non est nouum, ut quae semel utiliter constituta sunt, durent, licet ille casus exstiterit, a quo initium capere non potuerunttate‹m› desiderii naturalis ratio aut dubitatio iuris moratur, iustis decretis res temperanda etem contestati sunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sius ꝑuminferentem occiderit
dimittendum. seteteum qui
uxorem deprchensam madul¬
terio cetiditdiuꝰ pio leiuorem
penamirrogandam c̃erpsit et
himiliorem loco põitum meri¬
dere non pot̃.s accarecum ap̃
Arẽ. ¶Iusdemlegis cornelic ḋ
siccariis et ueneficos capite qͥn¬
to. qui uenenum neccanta hõi
titur ciodem legis pena afficit᷑
qui mpublicum mala medica
menta uendid̾it. uł hõis necã¬
dicausa habr itsadiectio. antẽ
dam et nonme lauenena ergo
ad sanandum quam idcu ad
cccidendum yatrmẽ. continet.
secid qd̾ amatorimn appella¬
tur.s lociolur ⁊ nota ture meale

Expanded text:
per vim inferentem occidit, dimittendum. Sed et in eum, qui uxorem deprehensam in adulterio occidit, divus Pius leviorem poenam irrogandam esse scripsit, et humiliore loco positum in exidere non potest, sed accusare eum apud .Eiusdem legis Corneliae de sicariis et ueneficis capite quinto, qui uenenum necandi hominis titur.Eiusdem legis poen‹a› adficitur, qui in publicum malaendiderit uel hominis necandi causa habuerit.Adiectio autem aedam et non mala uenena. ergo ad sanandum, quam id, quod ad occidendum paratum est, continet, sed et id quod amatorium appellatur: sed hoc solum notatur in e
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ ẽ utscĩa inspitienda sit
en qui ꝯpauit non eio cuiac¬
quiritur. et io pena littigiosi
competit sic tn si non mãdate
scĩa eio non noceti eͦt itauilicĩ
in relittigiosiscribit.
aul. ¶Em dequa ꝯtrou̾fia ẽ
phibemur insacrum dedica¬
resalioquin duplipenam pa¬
tiamurnec inim̾to neliceat
quoquomodo duxoremadu̾

Expanded text:
magis est, ut scientia inspicienda sit eius qui comparauit, non eius, cui adquiretur, et ideo poena litigiosi competit, sic tamen, si non mandatu scientia non nocet: et ita Iulianus in re litigiosa scribit.um. Rem de qua controuersia est prohibemur in sacrum dedicare: alioquin dupli poenam patimur, nec immerito, ne liceat eo modo duriorem adu
Abbreviated transcription (Latin):
sit. cuinon. cẽtiun⁊ eiqui ĩm̃o
de.ambulet.nz eiquim incola¬
ues. uł inmcatab̃na  diu̾tat ca¬
uĩ d iciniᷤ. planeinquilinis¬
q eor. et inquilinor urorib
cauendum sicẽe ait labeo. It
his qui cum hiis morentur¬
¶Deillo quenturan inqui¬
imis suis dñs edium cauere
possit. et sab .ait. inquilinis
non ẽẽ erendum. Autenim
abinitiointiosas edes ꝯdure¬
nunt. et ħntꝙ sibi imputent.
aucinuitumedes incidenĩt
et possunterꝯdicto exꝑinq̃¬
iuxta edifitium suum monu¬
mentumfip. issosit. dedãpno
infecto cipea cauendumnõ
cr̃t. Qmaremillicitam admi¬
sitał aut̃simonum̃to edifiti¬
um ncccat in quo nicħ sit q ĩ
put. anpossiteiadquem uis
monum̃tiptinet. cauenduẽ¬

Expanded text:
sit, cui non.Ceterum neque ei qui in meo deambulet neque ei qui in meo lauet uel in mea taberna deuertat, caueri debet.Uicinis plane inquilinisque eorum et inquilinorum uxoribus cauendum esse ait Labeo, item his qui cum his morentur.De illo quaeritur, an inquilinis suis dominus aedium cauere possit. et Sabinus ait inquilinis non esse cauendum: aut enim ab initio uitiosas aedes conduxerunt et habent quod sibi imputent, aut in uitium aedes inciderunt et possunt ex conducto exiuxta aedificium suum monumentum fieri passus sit, de damno infecto ei postea cauendum non erit, quia rem illicitam admisit: alias autem si monumento aedificium noceat, in quo nihil sit, quod imputari possit ei, ad quem ius monumenti pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
tioimonis qui mremsuam
pcuratordat ꝯsit. Namhicalĩ
roe iecusare iudicati accõmñ
¶Accor mumcipum pot̾rẽ
uidicatam recusar Ininunia¬
cipes .n. iudicati actio dabͤit̾¬
niam soluat auidicato. ergͦ
hoc crigiturut pecĩam solua
Quidergo si soine quidẽ patͦ
cinzeonõie sat̾fatiat. fi̾.n. poc¬

Expanded text:
tur non is, qui in rem suam procurator datus sit: nam hic alia ratione recusare iudicati actionem Actor municipum potest rem iudicatam recusare: in municipes enim iudicati actio dabituniam soluat'. a iudicato ergo hoc exigitur, ut pecuniam soluat. quid ergo, si soluere quidem paratus ci
Abbreviated transcription (Latin):
uins ertranciadꝯccusationem
ucmat tamen audictur⁊ieri
cnm ulla prescripcio obicitur
suam miuriam indicantissañ
siiuenili facilitate ductꝰ. uł
ctiam feruorcetatis accensus
ad accusationem prosiliit. ac

Expanded text:
ure extranei ad accusationem ueniat, tamen audietur: nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam uindicanti. sane si iuuenali facilitate ductus uel etiam feruore aetatis accensus ad accusationem prosilit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
cuisunt portiones lbor non au¬
gentur. ueluti si cognatum sini
pit.nam itadiuꝰ pio ipͥsit. cuicõ¬
sequentur illud idem princeps
constitĩt. cum filia fam.uencno
necasse conim ercturcum a quo
h̃rs institutaerat. quamius uis¬
su pr̃is ciuꝰ in pot̾ateerat. debois¬

Expanded text:
uisiit, portiones liberorum non augentur: veluti si cognatum suum ipit: nam ita divus Pius rescripsit. cui consequenter illud idem princeps constituit, cum filia familias veneno necasse convinceretur eum, a quo heres instituta erat: quamvis iussu patris, cuius in potestate erat, he
Abbreviated transcription (Latin):
scom ordins cãm dariplacuit.
non recte ꝓuccasse cummeis.
pot̾atefinit ante dicmp̾stitum
ꝓtribunali ip̃ndentem aut de¬
de fẽsũ edc̃i denuntiatõe mpe.¬

Expanded text:
m ordinis causam dati placuit non recte prouocasse, cum in eius potestate fuerit ante diem praestitutum pro tribunali respondentem aut defensum edicti denuntiationem rumpe
Abbreviated transcription (Latin):
s et io de monstrama deniq et
pupillum prem fail. appllans
et cum prifaił. moritur quocqͦt
capita ei fubiecta fuint singła
familias incipiunt H̃re. Singłi
ẽi patiũ failiaꝵ nom̃ subeunt.
Qdq eueniet in eo qui emãtipa

Expanded text:
et pupillum patrem familias appellamus. et cum pater familias moritur, quotquot capita ei subiecta fuerint, singulas familias incipiunt habere: singuli enim patrum familiarum nomen subeunt. idemque eueniet et in eo qui emancipa
Abbreviated transcription (Latin):
ter geno etspem. Namgeno ẽe
comm labeoait: adonando dic¬
tum. Muno sp̾em. nam mun⁊
masculio adutrumq sexum
płmq porrigitur. ¶ Eamił. ap¬
pellatid quałraccipiatur. uiide¬
amosecquid uarie accepta est

Expanded text:
ter genus et speciem: nam genus esse donum Labeo a donando dictum, munus speciem: nam munus masculino ad utrumque sexum plerumque porrigitur. 'Familiae' appellatio qualiter accipiatur, uideamus. et quidem uarie