comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
canticũ. et ipsa qua uenerat uia
ad celos usq cũ in effabili dui¬
cedine reuerti. Qui cũ aliquan¬
tulũ hore quasi attonitus mane
scrutaretur. aperuit ep̃c fenes¬
tram oratorii. et sonitũ manufa
antistes. Uade cito ad eccłiam
et hos septẽ fr̃s huc uenire facito:
tu quoq simul ad esto. Qui cũ
uenissent. primo ammonuit eos.
ut uirtutem dilec̾tionis et pacis
ad inuicem. et ad om̃s fideles ser¬
uarent. instituta quoq discipline
regularis. que uel abipso didicis¬
sent. et in ipso uidisent. uel inpa¬
trũ p̃cedentiũ factis siue dictis in¬
uenissent. in defessa instantia seque¬
rent᷑. De inde subiunxit diem obit᷑¬
siui. iam ꝑxime instare. Namq hos¬
pes inquit ille amabilis.qui fr̃s
nr̃os uisitare solebat. ad me quoq:
hodie uenire. meq de scło uocare
dignatus ẽ. ꝓpt̃ qd̾ reu̾tentes ad
nis operib p̃uenire meminerint.
ra loqueretur. atq illi ꝑcepta be
nedictione iam multũ tristes ex¬

Expanded text:
canticum, et ipsa qua venerat via, canticum, et ipsa qua venerat via, ad caelos usque cum ineffabili dulcedine reverti. Qui cum aliquantulum horae quasi adtonitus manerscrutaretur, aperuit episcopus fenestram oratorii, et sonitum manu facantistes: « Vade cito ad ecclesiam, et hos septem fratres huc venire facito; tu quoque simul adesto. » Qui cum venissent, primo admonuit eos ut virtutem dilectionis et pacis, ad invicem et ad omnes fideles servarent: instituta quoque disciplinae regularis, quae vel ab ipso didicisssent et in ipso vidissent, vel in Patrum praecedentium factis sive dictis invenissent, indefessa instantia sequerentur. Deinde subjunxit diem sui obitus jam proxime instare. « Namque hospes, inquit, ille amabilis, qui fratres nostros visitare solebat, ad me quoque hodie venire, meque de saeculo evocare dignatus est. Propter quod revertentes ad nis operibus praevenire meminerint. ra loqueretur, atque illi percepta ejus benedictione, jam multum tristes ex
Abbreviated transcription (Latin):
plius opera manuũ ep̃o impen¬
debat. De niq cũ ep̃o inp̃fata man¬
sione ꝓ sue reuerentia deuotionis
int̾ fr̃s habitus: cũ illi intus loc¬
tioni uacabant. ipse foris que opꝰ
esse uidebant᷑ oꝑabat᷑. Qui cum
die quadam tale aliquid foris
ageret. digressis ad eccliam socus.
ut dicere ceꝑam. et ep̃c solus inora¬
toriolo lectioni uel orationi oꝑam
daret. audiuit repente ut postea
referebat uocem suauissimam
cantantiũ atq letantiũ. de celo
ad terras usq descendere. Quã
uidelicet uocẽ ab euro austri.idẽ
abalto brumalis exortꝰ. primo se
audisse dicebat. ac deinde paula¬
tim eam sibi aꝓpinquare. donec
ad tectũ usq oratorii. inquo erat
ep̃c ꝑueniret. Quod ingressato¬
tum impleuit: atq ingiro circũ¬
dedit. At ille dũ sollicitus iea
que audiebat animũ intenderet.
audiuit denuo. tnͣsacto quasi di¬
midie hore spacio. ascendere detec¬
to eiusdem oratorii. idem leticie

Expanded text:
plius operi manuum studium impenplius operi manuum studium impendebat. Denique cum episcopo in praefata mansione pro suae reverentia devotionis inter fratres habitus, cum illi intus lectioni vacabant, ipse foris quae opus esse videbantur, operabatur. Qui cum die quadam tale aliquid foris ageret, digressis ad ecclesiam sociis, ut dicere coeperam, et episcopus solus in oratorio loci, lectioni vel orationi operam daret, audivit repente, ut postea referebat, vocem suavissimam cantantium atque laetantium, de coelo ad terras usque descendere: quam videlicet vocem ab euroaustro, id est, ab alto brumalis exortus  Al., exortam, primo se audisse dicebat, ac deinde paulatim eam sibi adpropiare, donec ad tectum usque oratorii in quo erat episcopus, perveniret: quod ingressa, totum implevit atque in gyro circumdedit. At ille dum sollicitus in ea quae audiebat, animum intenderet, audivit denuo, transacto quasi dimidiae horae spatio, ascendere de tecto ejusdem oratorii idem laetitiae
Abbreviated transcription (Latin):
tur. cet̾is eus socuis ꝓcausa opor¬
tuna ad eccliam reuersis. Erat enĩ
idem ouim monachus magni meri¬
ci. et pura intentione suꝑne retriby¬
tionis mundũ derelinquens. dig¬
nusq ꝑ omĩa cui dñs specialiter
sua reuelaret archana. dignus
cui fidem narranti audientes ac¬
commodarent. Uenerat enun cũ
regina edildride. de ꝓuincia orien¬
taliũ angloꝵ: erãq primus minis¬
troꝵ et pͥnceps domus eius. Qui cũ
crescente fi dei feruore seclȯ abrenun¬
tiare disponeret. non hoc segnit̾ fe¬
cit. s adeo se mundi reb exuit. ut
relictis om̃ib que habebat simpli¬
ci tantũ habitu indutus. et securim
et asciam in manu ferens. ueniret
ad monasteriũ eiusdem reuerentis¬
simi patͥs: quod uocat᷑ lestingeu.
Non enĩ ad ociũ ut quidã. s ad la¬
borem se monasteriũ intrare sig¬
nabat: qd̾ ipso etiã facto monstia¬
uit. Nam quominus sufficiebat
meditationi scͥpturarũ. eo am¬

Expanded text:
tur, caeteris ejus sociis pro causa opportur, caeteris ejus sociis pro causa opportuna ad ecclesiam reversis. Erat autem idem Ouini monachus magni meriti, et pura intentione supernae retributionis mundum derelinquens, dignusque per omnia, cui Dominus specialiter sua revelaret arcana, dignus cui fidem narranti audientes accommodarent. Venerat enim cum regina Aedilthryde de provincia Orientalium Anglorum, eratque primus ministrorum, et princeps domus ejus. Qui cum crescente fidei fervore saeculo abrenunciare disponeret, non hoc segniter fecit; sed adeo se mundi rebus exuit, ut relictis omnibus quae habebat, simplici tantum habitu indutus, et securim atque asciam in manu ferens, veniret ad monasterium ejusdem reverentissimi Patris, quod vocatur Laestingaeu. Non enim ad otium, ut quidam, sed ad laborem se monasterium intrare signabat. Quod ipsum etiam facto monstravit: nam quo minus sufficiebat meditationi Scripturarum, eo am
Abbreviated transcription (Latin):
si: inquo usq hodie instituta ab ipso
regłaris uite uestigia ꝑmanent. ha¬
buit autem sedem ep̃alem in loco
qui uocat᷑ licitifled. inquo et defunc¬
tus ac sepultus est: ubi usq hodie.
sequentiũ quoq puntre illiꝰ episcopoꝵ
sedes est. Fecerat uero sibi mansionẽ
ñ longe ab eccłta remotiorem. inqua
uerbi uacabat. orare ac legere so¬
lebat. Qui cũ in illa ꝓuincia duo¬
b annis ac dimiclio eccliam głosis¬
sime rexisset. affuit suꝑno dispen¬
sante uidicio. tempus de quo lo¬
quitur eccłiastes: quia tempus
mittendi lapides. et tempus col¬
ligendi.Suꝑuenit enum clades
cduunitꝰ missa: que ꝑ mortem car¬
nis uiuos eccłie lapides de t̾renis
sedib ad edificiũ celeste cnͣsferret.
Cũq plurimis de eccłia eiꝰdem
reuerentissimi antistitis de carne
subtractis. uentret hora ipsius ut
tnsiret ex hoc mundo ad dñm: con¬
tigit die quadã ut inp̃fata man¬
sione forte ipse cũ uno tm̃ fr̃e. cui
uocabulũ erat ouim commorare¬

Expanded text:
si, in quo usque hodie instituta ab ipso regutaris vitae vestigia permanent. Habuit autem sedem episcopalem in loco qui vocatur Lyccidfelth, in quo et defunctus ac sepultus est: ubi usque hodie sequentium quoque provinciae illius episcoporum sedes est. Fecerat vero sibi mansionem non longe ab ecclesia remotiorem; in qua verbi vacabat, orare ac legere solebat. Qui cum in illa provincia duobus annis ac dimidio Ecclesiam gloriosissime rexisset, adfuit superno dispensante judicio, tempus, de quo loquitur Ecclesiastes: Quia tempus mittendi lapides, et tempus colligendi. Supervenit namque clades divinitus missa, quae per mortem carnis, vivos Ecclesiae lapides de terrenis sedibus ad aedificium caeleste transferret. Cumque plurimis de Ecclesia ejusdem reverentissimi antistitis de carne subtractis, veniret hora ipsius ut transiret ex hoc mundo ad Dominum; contigit die quadam ut in praefata mansione forte ipse cum uno tantum fratre, cui vocabulum erat Ouini, commorare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgressi inpublicũ fideles xp̃iani
qui temꝑe discriminis silius ac deser¬
tis abditis uel speluncis occuluerãt. re
Basilicas sc̃oꝵ martyrũ fundant. constru¬
unt. ꝑficiunt. ac ueluti uictricia signa
passim ꝓpalant. dies festos celebrant. sa¬
cra mundo corde atq ore conficiunt. Mas¬
sit autem hec in ecclłiis xp̃i que erant in
britannia pax. usq ad tempora arriane
uesanie. que corrupto orbe toto. hanc etiã
insulam extra orbem tam longe remotã.
ueneno sui infecit erroris. Et hac quasi
uia pestilentie trans occeanũ patefacta. ñ
mora omĩs se lues hereseos cuiꝰq insule
noui semꝑ aliquid audire gaudenti. et nil
certi firmit̾ obtinenti infudit. His temꝑib
constantius qui uiuente diocletiano gal
morte abuit. Hic constantinũ filiũ ex con¬
cubina helena creatũ: imꝑatorẽ gallia¬
rũ reliquit. Scribit autẽ eutropius
qd constantinus inbrittannia creatus im¬
ꝑator. patri in regnũ successerit. Cuiꝰ tem¬

Expanded text:
gressi in publicum fideles Christi qui se tempore discriminis silvis ac desertis abditisve speluncis occulerant  Al.basilicas sanctorum martyrum fundant, construunt, perficiunt, ac veluti vitricia signa passim propalant, dies festos celebrant, sacra mundo corde atque ore conficiunt: mansitque haec in Ecclesiis Christi quae erant in Brittania pax usque ad tempora Arrianae vesaniae, quae corrupto orbe toto, hanc etiam insulam extra orbem tam longe remotam veneno sui infecit erroris: et hac quasi via pestilentiae trans Oceanum patefacta, non mora omnis se lues haereseos cujusque, insulae novi semper aliquid audire gaudenti et nihil certi firmiter obtinenti infudit. His temporibus Constantinus qui vivente Diocletiano Gallmorte  Al., mortem obiit. Hic Constantinum filium ex concubina Helena creatum imperatorem Galliarum reliquit. Scribit autem Eutropius, quod Constantinus in Brittania creatus imperator, patri in regnum successerit: cujus tem
Abbreviated transcription (Latin):
gratianus quadragesimus ab au¬
gusto post mortem ualentis sex annis
imꝑium cenuit: quãius iã dudũ antea
cũ patruo ualente ⁊ cũ ualentinano
fr̃e regnaret. Qui cũ afflictũ ⁊ pene
collapsũ rei publice statũ uideret. theo¬
dosium hispanũ uirũ restituende rei pub¬
lice necessitate. apud sẏrmͥũ purpura
induit: orientisq et thiacie siiuil p̃fecit
imperio. Qua tempestate maximus
uir quidem strenuus et prob atq au¬
gusto dignus. nisi contra sacram̃ti fidem
ꝑ tyrannidem emersisset: in brutannia
inuitus ꝓpemodũ ab exercitu imꝑator
augustũ subita incursione ꝑterritũ atq
initaliã tnͣsire meditantem. dolis circũ¬
uentũ interfecit: frẽmq eius ualenti¬
nianũ augustũ. italia expulit. Ualen¬
tinianus inorientem refugiens. a theodo¬
sio pat̾na pietate susceptus. mox etiam
imꝑio restitutus ẽ. clauso uidelicet intra
iuaximo tyranno.

Expanded text:
Gratianus quadragesimus ab Augusto, post mortem Valentis sex annis imperium tenuit; quamvis jamdudum antea cum Patruo Valente, et cum Valentiniano fratre regnaret: qui cum adflictum et pene conlapsum reipublicae statum videret, Theodosium Hispanum virum, restituendae reipublicae necessitate apud Syrmium purpura induit, Orientisque et Thraciae simul praefecit imperio. Qua tempestate Maximus, vir quidem strenuus et probus, atque Augusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Brittania invitus propemodum ab exercitu imperator Augustum subita incursione perterritum atque in Italiam transire meditantem, dolis circumventum interfecit, fratremque ejus Valentinianum Augustum Italia expulit. Valentinianus in Orientem refugiens, a Theodosio paterna pietate susceptus, mox etiam imperio restitutus est: clauso videlicet intra Maximo tyranno.
Abbreviated transcription (Latin):
li diffugientem ante altare trueidauit.
alium uero londoniis. in quorundam
fr̃m cenobio absconditum. atq tandem
iuixta altare inuentum. crudeli morte
affecit. Ex hinc tercio anno interfectꝰ ẽ

Expanded text:
li fugientem ante altare trucidauit, alterum Lundoniis in quorundam fratrum cenobio absconditum, tandemque iuxta altare inuentum, crudeli morte affecit. Qui tercio postea anno interfectus es
Abbreviated transcription (Latin):
ta tnͣsierat. latebant abditi sinistre ꝑ¬
suasionis auctores. et more maligui
sp̃s gemebant perire sibi pplos euaden¬
tes. Ad extremũ diuturna meditatiõe
concepta: p̃sumunt mire conflictum.
Procedunt conspicui diuicus. ueste
fulgentes. cirtũdati assentatioue mul¬
toꝵ. discrimenq certamuus subire
maluerunt quã inppło quẽ subuer¬
terant pudorẽ taciturntatis incur¬
rere. ue uiderentur se ipsi silentio dãp¬
nauisse. Illic plane irmensa mulcitu
et futurus iudex. Adstabant partes.
dispari conditione dissimiles. huic
diuina fides: inde humana p̃sũptio.
Hinc pietas: inde suꝑbia. Inde pela¬
gius auctor. hinc xp̃c. Primo in loco
beatissimi sacerdotes p̃buerunt ad
nuditate uerboꝵ. dui manit̾ et au¬
res occupat᷑ et temꝑa. Deinde antis¬
tices uenerandi. torrentes eloquu sui.
cũ aplicis et euanglicis imbrib pro¬
fuderunt. Miscebatur sermo ppriꝰ
cũ diuino. et assertiones modestissemas.

Expanded text:
ta transierat. Latebant abditi sinistrae pta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores, et more maligni spiritus, gemebant perire sibi populos evadentes, ad extremum diuturna meditatione concepta praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum: discrimenque certaminis subire maluerunt, quam in populo quem subverterant pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensa multitudet futurus judex, adstabant partes dispari conditione dissimiles; hinc divina fides, inde humana praesumptio; hinc pietas, inde superbia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primo in loco beatissimi sacerdotes  Al. add. Genuditate verborum, diu inaniter et aures occupavit et tempora: deinde antistites venerandi, torrentes eloquii sui cum apostolicis et evangelicis imbribus profuderunt: miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones molestissimas
Abbreviated transcription (Latin):
tur inunici. tranquillitas sereua sub¬
sequitur. uenti econtrario ad itiis
uunisteria reuertuntur. Decursisq¬
inbreui spacus pelagi. optati lito¬
ris quiete potiuntur. Ibi conuent¬
ens exdiuersis partib multitudo ex¬
cepit sacerdotes. quos uenturos etiã
uaticinatio ad uersa p̃dixerat. Nun¬
tiabant enĩ sinistri sp̃s qd̃ timebant.
qui imꝑio sacerdotũ dũ ab obsessis
corꝑib decrudunt᷑. et tempestatis
ordinẽ et ꝑicła que intulerant face¬
bantur. uictosq se coꝵ meritis ⁊ mi¬
perio ñ negabant. Interea brictan¬
noꝵ insulam aplici sacerdotes rap¬
tum opimone. p̃dicatione. u̾tutibus
ꝑtriuia. ꝑrura p̃dicabat᷑. ita ut passi
et fideles catholici firmarent᷑. et de¬
pauati uiam correctionis agnoscerẽt.
Erat illis apłoꝵ instar. et gła et auc¬
toritas per conscientiam. doctrina per
licteras. uiitutes exmeritis. Itaq regi¬
onis unuisitas. i eoꝵ sententiam pmp¬

Expanded text:
tur inimici, tranquillitas serena subtur inimici, tranquillitas serena subsequitur, venti e contrario ad itineris ministeria revertuntur, decursisque brevi spatiis pelagi, optati littoris quiete potiuntur. Ibi conveniens ex diversis partibus multitudo excepit sacerdotes, quos venturos etiam vaticinatio adversa praedixerat. Nunciabant enim sinistri spiritus quod timebant, qui imperio sacerdotum dum ab obsessis corporibus detruduntur, et tempestatis ordinem et pericula quae intulerant fatebantur, victosque se eorum meritis et imperio non negabant. Interea Brittaniarum insulam apostolici sacerdotes raptim opinione, praedicatione, virtutibus per trivia, per rura praedicabatur; ita ut passim et fideles catholici firmarentur, et depravati viam correctionis agnoscerent. Erat illis apostolorum instar, et gloria et auctoritas per conscientiam, doctrina per litteras, virtutes ex meritis. Itaque regionis universitas in eorum sententiam promp
Abbreviated transcription (Latin):
currendũ fidei mitti deberent. atq
omniũ iudicio electi sunt aplic i sacer
ad confirmandã fidẽ gr̃e celestis brit
cdeuotione p̃ces et uissa sc̃e ecclie sus¬
cepissent. intrant occeauũ. et usq ad
mediũ itineris quo agallico suuu bric¬
tanuias usq tendititr. secudis flatib
nauis tuta uolabat. L. um subito
nocte subducunt. uencoꝵ furores.
uela non sustinent. Cedebant minis¬
teria uicta naucarũ. fere batur ua¬
uigiũ oratione non uirib. et casti dux
ipse uel pontifer fractus corpore. lassi¬
tudine ac sopore resolutus ẽ. Tum uͦ
quasi repugnatorie cessante. tempes¬
tas excitata conualuit. et iam rnua¬
uigiũ suꝑfusis fuictib mergebatur.
Aunc beatus lupus om̃sq turbati.¬
sũpto in uoĩe sc̃e trinitatis oleo leui
aspaergine fluctus seuientes opprunit.¬
Collegam commnonet. hortatur uiu¬
uersos horatio uno ore et clamore
profunditur. Ad ẽ diuinitas. fuga¬

Expanded text:
currendum fidei mitti deberent: atque currendum fidei mitti deberent: atque omnium judicio electi sunt  Al., eligebaad confirmandam fidem gratiae caelestis Brittdevotione preces et jussa sanctae Ecclesiae suscepissent, intrant Oceanum, et usque ad medium itineris quo a Gallico sinu Brittanias usque tenditur, secundis flatibus navis tuta volabat. Tum subito nocte subducunt; ventorum furores vela non sustinent; cedebant ministeria victa nautarum; ferebatur navigium oratione, non viribus: et casu dux ipse vel pontifex fractus corpore, lassitudine ac sopore resolutus est. Tum vero quasi repugnatore cessante, tempestas excitata convaluit, et jam navigium superfusis fluctibus mergebatur. Tum beatus Lupus, omnesqsumptum in nomine sanctae Trinitatis oleum misit in mare, fluctusque saevientes opprcollegam commonet, hortatur universos, oratio uno ore et clamore profunditur: adest Divinitas, fugan
Abbreviated transcription (Latin):
tati suꝑfuerat: occisis in eadem paren¬
tib. regiũ nomen et insigne ferentib
Hoc ergo duce iures capessunt bricto¬
nes. et uictores ꝓuocantes ad p̃liũ. uicto¬
riam ipsi deo fauente suscipunt. Et ex
eo temꝑe nunc ciues nunc hostes uince¬
bant. usq ad annũ obsessionis badom
b strages dabant. quadragesimo circit̾
⁊ qͣrto anno aduentus eoꝵ inbrittan¬
niam. Sed hec post modũ.xuii.¬
Inte paucos saue aduentꝰ eoꝵ aunos.
heresi s pelagiana ꝑ agricolã illa¬
ta. seueriani ep̃i pelagiani filiũ fidẽ
brittanniarũ feda peste commacula¬
uerat. Uerũ brictanni. cũ neq susciꝑe
dogina ꝑuersũ. grãm xp̃i blasphemã¬
do ullatenus uellent. neq uersutiã
nefarie ꝑsuasionis refutare uerbis
certando sufficerent: inuenrunt sa¬
lubre consiliũ. ut a gallicanis antisti¬
tib auxiltũ belli sp̃alis inquirant.
Quã obcausã collecta magna synodo
querebat᷑ in conmune. qui illic ad suc¬

Expanded text:
tati superfuerat, occisis in eadem parentati superfuerat, occisis in eadem parentibus regium nomen et insigne ferentibus. Hoc ergo duce vires capessunt Brittones, et victores provocantes ad praelium, victoriam ipsi, Deo favente, suscipiunt. Et ex eo tempore nunc cives, nunc hostes vincebant, usque ad annum obsessionis Badonibus strages dabant, quadragesimo circiter et quarto anno adventus eorum in Brittaniam. Sed haec postmodum.annos haeresis Pelagiana per Agricolam inlata, Severiani episcopi filium, fidem Brittaniarum foeda peste commaculaverat. Verum Brittani cum neque suscipere dogma perversum gratiam Christi blasphemando ullatenus vellent, neque versutiam nefariae persuasionis refutare verbis certando sufficerent, inveniunt salubre consilium, ut a Gallicanis antistitibus auxilium belli spiritalis inquirant. Quam ob causam collecta magna synodo quaerebatur in commune, qui illic  Al., illuc ad suc
Abbreviated transcription (Latin):
rta trucidabant᷑. ꝑ resules cũ pplis sine
ullo respectu honoris. ferro parit i flã¬
mis assumebantur: nec erat qui crude¬
liter interemptos sepulcure traderet.
Itaq nonnulli de miserandis reliquus.
tes. manus hostib dabant. ꝑ accipien¬
dis alim̃toꝵ subsidiis et̾nũ subituri ser¬
uitiũ. si tam̃ non continuo trucidarent᷑.
alii cnͣsiarinos regiones dolentes pete¬
bant. alii ꝑ stantes in patria trepidi. pau¬
perẽ uitam. in montib. siluis. uel rit¬
pib arduis suspecta semꝑ mente a¬
gebant.
t ubi hostilis exercitus ext̾mi¬
natis disꝑsisq insult indigenis.
domũ reuersus ẽ. ceperunt ⁊ illi pau¬
latim uires animosq resumere.emer¬
gentes de latibulis quib abditifuant.
et unanimi consensu auxiliũ celeste
precantes. ne usq ad uiternitionẽ usq¬
quaq delerentur. Utebantur eo temꝑe
cuce ambrosio aurelio uiro modesto. qui
solus forte romane gentis p̃fate tempes¬

Expanded text:
ria trucidabantur, praesules cum populis, sine ria trucidabantur, praesules cum populis, sine ullo respectu honoris ferro pariter et flammis absumebantur, nec erat qui crudeliter interemptos sepulturae traderet. Itaque nonnulli de miserandis reliquiis,tes manus hostibus dabant, pro accipiendis alimentorum subsidiis aeternum subituri servitium, si tamen non continuo trucidarentur: alii transmarinas regiones dolentes petebant: alii perstantes in patria trepidi pauperem vitam in montibus, silvis, vel rupibus arduis suspecta semper mente agebant. At ubi hostilis exercitus, exterminatis dispersisque insulae indigenis, domum reversus est, coeperunt et illi paulatim vires animosque resumere, emergentes de latibulis quibus abditi fuerant, et unanimo  Al., unanimi consensu auxilium caeleste precantes ne usque ad internecionem usquequaque delerentur. Utebantur eo tempore duce Ambrosio Aureliano viro modesto CCCCLXVI, qui solus forte Romanae gentis praefatae tempes
Abbreviated transcription (Latin):
insulam gentiũ memoratarũ cateruis:
grandescere ppls cepit aduenarũ. itaut
ipsis quoq qui eos ad uocauerant. indige¬
nis eẽnt t̾rori. Tũ subico inito ad tempꝰ
federe cũ pictis quos longius tam bel¬
lando pepulerant: insocios arma uer¬
tere incipiunt. Et primũ quidẽ anno¬
nas sibi eos affluentius ministrare co¬
gunt. querentesq occasionem diuortiz
ꝓtestant᷑. ni si ꝓfusior sibi altm̃toꝵ co¬
pia daretur. se cuncta insule loca. rup¬
ut breuit᷑ dicã. accensus manib paga¬
noꝵ. ignis. iustas de scelerib ppłi dei
ultiones expetiit. ñ illius impar. qui
quondã a chaldeis succensus. iherosoli
immo disponente iusto iudice. ꝓximas
quasq ciuitates agrosq depopulans.
aborientali mari usq ad occidentale nul¬
lo ꝓhibente suũ continuauit iucendiũ.
totãq prope insule ꝑeuntis suꝑficiem
obtexit. Ruebant edificia publica simł
et priuata: passim sacerdoces int̾ alta¬

Expanded text:
insulam gentium memoratarum catervis, insulam gentium memoratarum catervis, grandescere populus coepit advenarum, ita ut ipsis quoque qui eos advocaverant indigenis essent terrori. Tum subito inito ad tempus foedere cum Pictis quos longius jam bellando pepulerant, in socios arma vertere incipiunt. Et primum quidem annonas sibi eos affluentius ministrare cogunt, quaerentesque occasionem divortii, protestantur, nisi profusior sibi alimentorum copia daretur, se cuncta insulae loca ruput breviter dicam, accensus manibus paganorum ignis, justas de sceleribus populi, Dei ultiones expetiit, non illius inpar qui quondam a Chaldaeis succensus Hierosolymoimmo disponente justo Judice, proximas quasque civitates agrosque depopulans, ab Orientali mari usque ad Occidentale, nullo prohibente, suum continuavit incendium, totamque prope insulae pereuntis superficiem obtexit. Ruebant aedificia publica simul et privata, passim sacerdotes inter alta
Abbreviated transcription (Latin):
tenet insulam. et ea que usq hocdie
inꝓuintia occidentaliũ saxonũ uicta¬
rũ natio nominatur. posita contra ipsã
insulam uectã. De saxonib idẽ ea re¬
gione que nunc antiquoꝵ saxonũ cogno¬
minatur. uenere orientales saxones me¬
ridiani saxones: occidui saxones. Por¬
ro de anglis hoc ẽ de illa patrta que an¬
glis dicitur. et ab eo temꝑe usq hodie
manere desertarũ int̾ ꝓuintias uitta¬
rũ et saxonũ ꝑhibet᷑. orientales angli.
medit̾ranei angli. mercii tota nordam¬
hunbroꝵ progenies id ẽ illarũ gentiũ
que ad boream humbri fluminis in ha¬
bitant. ceteriq angloꝵ ppłi. sunt orti.
Duces fuisse ꝑhibentur eoꝵ pͥmi duo
ea occisus inbello abrictonib: hactenꝰ
inorientalib cantie partib monum̃tũ
habet suo nomine insigne. Erant autẽ
filii uictgilsi cuiꝰ pat̾ uitta. cuiꝰ pat̾ uec
puintiarũ regiũ genus originẽ duxit.
Non mora ergo confluentib certatun in

Expanded text:
tenet insulam, et ea quae usque hodie tenet insulam, et ea quae usque hodie in provincia Occidentalium Saxonum Jutarum natio nominatur, posita contra ipsam insulam Vectam. De Saxonibus, id est, ea regione quae nunc antiquorum Saxonum cognominatur, venere Orientales Saxones, Meridiani Saxones, Occidui Saxones. Porro de Anglis, hoc est, de illa patria quae Angulus dicitur et ab eo tempore usque hodie manere desertus inter provincias Jutarum et Saxonum perhibetur, Orientales Angli, Mediterranei Angli, Merci, tota Nordanhymbrorum progenies, id est, illarum gentium quae ad Boream Humbri fluminis inhabitant caeterique Anglorum populi sunt orti. Duces fuisse perhibentur eorum primi duo ea occisus in bello a Brittonibus, hactenus in Orientalibus Cantiae partibus monumentum habet suo nomine insigne. Erant autem filii Victgilsi, cujus pater Vitta, cujus pater Vecprovinciarum regium genus originem duxit. Non mora, ergo confluentibus certatim in
Abbreviated transcription (Latin):
adeptus: septem annis tenuit. Tunc
angloꝵ siue saxonũ gens inuitata a
rege p̃fato. brittanniã trib longis na¬
uib aduehitur: et uorientali parte
insule iubente eodẽ rege locũ manen¬
di quasi ꝓpatria pugnatura. re autẽ
uera hanc expugnatura suscepit. Iu¬
ito ergo certamine cũ hostib qui ab
aquilone ad aciem uenerant. uicto¬
riam sũpsere saxones. Quod ubi do¬
ini nuntiatũ est. simul ⁊ insule ferti¬
litas. ac segnitia brictonũ. mititur
confestim illo classis ꝓlixior. armatoꝵ¬
ferens manũ fortiorem.que p̃misse
ad iuncta cohorti. inuincibilẽ fecit
exertitũ. Susceperunt ergo qui ad¬
uenerant donantib brittannis locũ
habitationis int̾ eos. ea condicione
ut hi ꝓpacrie pace ⁊ salute contra
aduersarios militarent illi mili¬
tautib debita stipendia conferrent.
Aduenerant autẽ de trib germanie pplis
fortiorib. id ẽ saxonib. anglis. uictis.
De uictarũ origine. sunt cantuari. et

Expanded text:
adeptus, septem annis tenuit. Tunc adeptus, septem annis tenuit. Tunc Anglorum sive Saxonum gens, invitata a rege praefato, in Brittaniam tribus longis navibus advehitur, et in Orientali parte insulae jubente eodem rege locum manendi, quasi pro patria pugnatura, re autem vera hanc expugnatura, suscipit. Inito ergo certamine cum hostibus qui ab Aquilone ad aciem venerant, victoriam sumpsere Saxones. Quod ubi domi nuntiatum est, simul et insulae fertilitas, ac segnitia Brittonum: mittitur confestim illo classis ferens manum fortiorem: quae praemissae adjuncta cohorti invincibilem fecit exercitum. Susceperunt ergo qui advenerant donantibus Britonibus locum habitationis inter eos, ea tamen conditione, ut hi pro patriae pace et salute contra adversarios militarent, illi militantibus debita stipendia conferrent. Advenerunt autem de tribus Germaniae populis fortioribus, id est Saxonibus, Anglis, Jutis.  Vitarum origine sunt Cantuarii et
Abbreviated transcription (Latin):
animositaci. litigio. contentioni. mui¬
die. cet̾isq huius modi facinorib. sua
colla abiecto leui iugo xp̃i subdentes.
Interea subdito corrupte mentis hõios
a cerba pestis corripuit. Que in bre¬
ui tantã eius multitudinẽ strauit:
ut ne sepeliendis quidẽ mortius uiuz
sufficerent. Sed ne morte quidem
suoꝵ. nec timore mortis. hii qui suꝑerant a
morte anune qua peccando sternebantur
reuocari poterant. Unde non multo pꝰt.
acrior gentem peccatricẽ ultio diri sce¬
leris secuta ẽ. Inito nãq consilio quid
agendũ ubi querendũ ess p̃sidiũ. ad eui¬
taudas uel repellaendas tam feras tãq
creberrimas gentiũ aquilonaliũ irrup¬
tiones: placuit om̃ib cũ suo rege uote¬
griuo ut saxonũ gentẽ de tnͣsmarinis
partil mauxiliũ uocarent. Quod dñi
nutu dispositũ esse constat: ut ueniret
contra imꝓbos malũ. sicut euidentius
rerũ exitus ꝓbauit. xiiii.
dragesunus sextus ab augusto. regnũ

Expanded text:
animositati, litigio, contentioni, invianimositati, litigio, contentioni, invidiae, caeterisque hujusmodi facinoribus sua colla, abjecto levi jugo Christi, subdentes. Interea subito corruptae mentis homines acerba pestis corripuit, quae in brevi tantam ejus multitudinem stravit ut ne sepeliendis quidem mortuis vivi sufficerent: sed ne morte quidem suorum nec timore mortis, hi qui supererant a morte animae qua peccando sternebantur, revocari poterant: unde non multo post acrior gentem peccatricem ultio diri sceleris secuta est. Initum namque est consilium quid agendum, ubi quaerendum esset praesidium ad evitandas vel repellendas tam feras tamque creberrimas gentium Aquilonalium  omnibus cum suo rege Vurtigerno ut Saxonum gentem de transmarinis partibus in auxilium vocarent: quod Domini nutu dispositum esse constat, ut veniret contra inprobos malum, sicut evidentius rerum exitus probavit. CAPUT dragesimus sextus ab Augusto regnum
Abbreviated transcription (Latin):
tie posteris diuturnã relinquens. mul¬
tos eoꝵ cogit uictas infestis p̃donib da¬
re manus. alios uero nunquã: quin
potius confidentes indiuinũ ubi hu¬
manũ cessabat auxiliũ. de ipsis mon¬
tib speluncis ac saltib continue rebel¬
labant: et tum primũ inimicis qui ꝑ
multos annos p̃das interra agebant.
strages dare ceperunt. Reuertuntur
et deinceps quienierunt. Predas tam̃
non nunquã exinde. et contritiones de
britonũ gente. agere ñ cessarunt. Ces¬
sante autẽ uastatione hostili: tantis fru¬
etas meminit. affluere cepit. Cũ quib
et de luxuria crescere. et hanc concinuo
om̃iũ lues scelerũ comitari accelera¬
uit. crudelitas p̃cipue. ⁊ odiũ uerita¬
tis. amorq mendatii. ita ut siquis eoꝵ.
mitior et ueritati aliquatenus ꝓpior
uideretur. in hunc quasi brictannie
subuersorem. omniũ odia telaq si¬
ne respectu concorquerent᷑. Et non
solũ hec seculares uiri. s eciã ipse grex
dñi etusq pastores egerunt. ebrietati.

Expanded text:
mam suae malitiae posteris diuturnam relinquens, multos eorum coegit victas infestis praedonibus dare manus, alios vero nunquam, quin potius confidentes in divinum ubi humanum cessabat auxilium, de ipsis montibus, speluncis ac saltibus continue rebellabant: et tum primum inimicis qui per multos annos praedas in terra agebant, strages dare coeperunt. Revertuntur et deinceps quieverunt, praedas tamen nonnunquam exinde et contritiones de Brittonum gente agere non cessarunt. Cessante autem vastatione hostili, tantis fruaetas meminit, affluere coepit: cum quibus et luxuria crescere, et hanc continuo omnium lues scelerum comitari adceleravit, crudelitas praecipue, et odium veritatis amorque mendacii, ita ut si quis eorum mitior, et veritati aliquatenus propior videretur, in hunc quasi Brittaniae subversorem, omnium odia telaque sine respectu contorquerentur. Et non solum haec saeculares viri, sed etiam ipse grex Domini ejusque pastores egerunt; ebrietati,
Abbreviated transcription (Latin):
et oblacionẽ hostie salutaris. celitꝰ
sibi fuisse donata intellexit. multiq
hec ap̃fato iuro audientes accensi
sunt infide ac deuotione pietatis
adorandũ. uel ad elemosinas fa¬
ciendas. uel ad offerendas deo uic¬
timas sacre oblationis ꝓ ereptione
et anume et corꝑis sempit̾nã. hanc
michi hystoriã etiã quidã eoꝵ. qͥ
ab ipso uiro inquo facta ẽ audie¬
re. narrarunt. Unde eã fide qua a
liquando comꝑi. indubitant̃ ecliasti¬

Expanded text:
et oblationem hostiae salutaris caelitus et oblationem hostiae salutaris caelitus sibi fuisse donata intellexit. Multique haec a praefato viro audientes accensi sunt in fide ac devotione pietatis ad orandum, vel ad eleemosynas faciendas, vel ad offerendas Domino victimas sacrae oblationis, pro ereptione et animae et corporis sempiternam. Hanc mihi historiam etiam quidam eorum, qui ab ipso viro in quo facta est audiere, narrarunt: unde eam quia liquido comperi, indubitante
Abbreviated transcription (Latin):
occidam ne fidem mei ꝓmissi p̃ua¬
ricem. Ut ergo conualuit. eũ uen¬
didit londoniã freso cuidam. s nec¬
ab illo nec cũ illuc duceret᷑. ulla¬
tenus potuit alligari: uerũ cum
alia atq alia uinculoꝵ ei genera
qui emerat eũ uinculis non potius¬
se cohibere: donauit ei facultatem
sese redimendi si posset.Ad tertiam
bant. sepissime uncłã soluebant᷑.
At ille dato iure uirando ut redi¬
ret. uel pecuniã illi ꝓ se mitteret.
uenit cantiã ad regem bloteri. qͥ
erat filius sororis edildrede regi¬
se quondam eiusdẽ regine minist
hec patriã reu̾sus atq ad suum
frẽm ꝑueniens. replicauit exor¬
dine cuncta que sibi adu̾sa que¬
ue in aduersis solatia ꝓuenissent.
Cognouitq referente eo̾ illis max¬
une temporib sua fuisse uincła so¬
luta. quib ꝑ se missarũ fuerant
celebraca sollempnia. S et alia
que ꝑiclitanti ei cõmoda contigis¬
sent. et ꝓsꝑa ꝑ int̾cessionẽ frat̾nã

Expanded text:
occidam, ne fidem mei promissi praevaoccidam, ne fidem mei promissi praevaricer. » Ut ergo convaluit, vendidit eum Lundoniam Freso  Al., ab illo cum illuc duceretur ullatenus potuit alligari. Verum cum alia atque alia vinculorum ei genera qui emerat vinculis eum non potuisse cohiberi, donavit ei facultatem sese redimendi si posset. A  Al. ombant, saepissime vincula solvebantur. At ille dato jurejurando ut rediret, vel pecuniam illi pro se mitteret, venit Cantiam ad regem Hlotheri, qui erat filius sororis Aedilse quondam ejusdem reginae minister haec patriam reversus atque ad suum fratrem perveniens, replicavit ex ordine cuncta quae sibi adversa, quaeve in adversis solatia provenissent: cognovitque, referente illo, illis maxime temporibus sua fuisse vincula soluta quibus pro se missarum fuerant celebrata sollemnia. Sed et alia quae periclitanti ei commoda contigissent et prospera, per intercessionem fraternam
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̃ dixi: ut nullus posset eũ¬
uincire quin continuo solueret᷑.
Interea comes qͥ eũ tenebat. mirari. ⁊ int̾ro¬
gare cep̃. quare ligari non posset. an
forte litteras solutarias de qualib
fabule ferunt. apud se haberet. ꝓpt̾
quas ligari non posset. At ille respoi
alia uita essem. anima mea ꝑ int̾¬
cessiones illius solueret᷑ apenis.
Dũq aliquanto temꝑe apud comi¬
tem teneretur. animadũterunt qͥ
eũ diligentius considerabant. ex
uultu et habitu et sermonib eiꝰ.
quia ñ erat de paupe uulgo ut
ut dixerat s de nobilib. Tunc secre¬
to aduocans eũ comes. int̾rogauit
attentius unde eẽt. ꝓ mittensse ei¬
nichil mali facturũ ꝓ eo si simpli¬
cit̾ sibi quis fuisset ꝓderet. Quod
dũ ille faceret. ministrũ se regis fu¬
isse manifestans respondit. Tunc il¬
le. Et ego inquit ꝑsingula tua respos¬
sa cognoueram. quia rusticus non eras.
sunt pugna int̾empti: nec te tamen

Expanded text:
est quod dixi, ut nullus eum posset vest quod dixi, ut nullus eum posset vincire, quin continuo solveretur. Interea comes qui eum tenebat, mirari et interrogare coepit quare ligari non posset, an forte literas solutorias de qualibus fabulae ferunt, apud se haberet, propter quas ligari non posset. At ille respondalia vita essem, ibi anima mea per intercessiones ejus solveretur a poenis. » Dumque aliquanto tempore apud comitem teneretur, animadverterunt qui eum diligentius considerabant, ex vultu et habitu et sermonibus ejus, quia non erat de paupere vulgo, ut dixerat, sed de nobilibus. Tunc secreto advocans eum comes, interrogavit eum intentius unde esset, promittens se nihil ei mali facturum pro eo, si simpliciter sibi quis fuisset, proderet. Quod dum illo faceret, ministrum se regis fuisse manifestans, respondit: « Et ego per singula tua responsa cognoveram quia rusticus non eras, sunt pugna interempti; nec te tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dum faceret. inuentus ẽ et captꝰ
a uiris hostilis exercitus. et ad dñm
ipsoꝵ comitẽ uidelicet edilredi
regis adductus. Aquo int̾rogatꝰ
quis eẽt timuit se militẽ fuisse ꝯtesta¬
ri. rusticũ potiꝰ se et pauꝑem atq
uxorio uincło colligatũ fuisse re¬
spondit. et ꝓpt̃ uictum militib
ut sanescere cepit. noctu eũ ne aufu¬
geret uinciri p̃cepit. Nec tam̃ iunciri
potuit. Nam mox ut abiere qui uin¬
cierant: eadem eiusdẽ sunt iuncła
soluta. Habebat autẽ germanũ
frẽm cui nom̃ erat tunna. prb̃met
abbatem monasterii inciuitate que
hactenus ab eius nomine cũna¬
cestir cognominatur. Qui cũ eũ
in pugna ꝑ emptũ audiret. uenit
querere si forte corpus eius inue¬
niri posset. inuentũq aliũ illi ꝑ
omnia simillimũ putauit illũ ẽẽ.
Quẽ ad monasteriũ suũ deferens.
honorifice sepeluuit. et ꝓ absolutõe
anune eius. sepiꝰ missas facere cu¬
rauit. Quarũ celebratione fc̃m

Expanded text:
dum faceret, inventus est, et captus dum faceret, inventus est, et captus a viris hostilis exercitus, et ad dominum ipsorum, comitem videlicet Aedilredi regis, adductus: a quo interrogatus quis esset, timuit se militem fuisse confiteri; rusticum se potius et pauperem, atque uxoreo vinculo conligatum fuisse respondi., sanari coepit, noctu eum, ne aufugeret, vinciri praecepit. Nec tamen vinciri potuit; nam mox ut abiere qui vinxerant, eadem ejus sunt vincula soluta. Habebat enim germanum fratrem cui nomen erat Tunna, presbyterum et abbatem monasterii in civitate quae hactenus ab ejus nomine Tunnacaestir cognominatur: qui cum eum in pugna peremptum audiret, venit quaerere si forte corpus ejus invenire posset, inventumque alium illi per omnia simillimum, putavit ipsum esse: quem ad monasterium suum deferens, honorifice sepelivit, et pro absolutione animae ejus saepius missas facere curavit. Quarum celebratione factum
Abbreviated transcription (Latin):
materies belli acrioris. et inimi¬
citie largioris int̾ reges pplosq fe¬
roces uideret᷑ exorta. theodorus deo
ilio. salutifera exhortatione cep¬
tũ tanti ꝑicłi funditus extinxit
incendiũ. adeo ut pacatis alt̾utrũ
regib ac pplis. nullus anima ho¬
minis ꝓ incerfecto regis fr̃e. s de¬
ultori daret᷑. Cuiꝰ fed̃a pacis. mł¬
to exinde temꝑe uit̾ eosdẽ reges
eoꝵq regna durarunt. Inp̃fato aũt
morabile qd̃dã factũ esse constat.
qd̃ nequaquã silentio petereundũ
arbitror. sed mulcoꝵ saluti si refe¬
ratur fore ꝓficuũ. Occisus est ibi in¬
ter alios de milicia eius. uiuenis
uocabulo imma. Qui cũ die illo
et nocte sequenti. int̾ cadauera oc¬
cisoꝵ similis mortuo iaceret. tandr̃e
recepto sp̃u reuixit. ac residens sua
uuln̾a ꝓut potuit ipse alligauit. De¬
in modicũ requietus leuauit se et
cepit abire. sic ubi amicos qui sui
curam gererent posset inuenire. Qd̃

Expanded text:
materies belli acrioris et inimimateries belli acrioris et inimicitiae longioris inter reges populosque feroces videretur exorta, Theodorus Deo ilio, salutifera exhortatione coeptum tanti periculi funditus exstinguit incendium: adeo ut, pacatis alterutrum regibus ac populis, nullius anima hominis pro interfecto regis fratre, sed deultori daretur. Cujus foedera pacis multo exinde tempore inter eosdem reges eorumque regna durarunt. CAPUT morabile quoddam factum esse constat, quod nequaquam silentio praetereundum arbitror, sed multorum saluti, si referatur, fore proficuum. Occisus est ibi inter alios, de militia ejus juvenis, vocabulo Imma, qui cum die illo et nocte sequenti inter cadavera occisorum similis mortuo jaceret, tandem recepto spiritu revixit, ac residens sua vulnera, prout potuit ipse alligavit: dein modicum requietus levavit se, et coepit abire sicubi amicos qui sui curam agerent, posset invenire. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
uͥginis alma caro tumlata bis octonoũb̃is
ñ pucet incumulo uͥginis alma caro
xp̃e tui ẽ oꝑis qd̃ uestis et ipsa sepulchro
Iniuolata nitet. xp̃e tui est operis
ydros et at̾ abit sacre ꝓuestis honore.
Morbi diffugiunt. ydros ⁊ at̾abit
Zelus in hoste furit quondã qͥuicãt euã.
Uͥgo tͥũphat ouans ⁊elus inhoste furit
Munera leta capis. festi ius fulgidatedis:
Ecce uenit sponsus. mun̾a leta capis
Et noua dulcisono modłaris carmina plectͦ.
Sponsa ummo exultas ⁊ nouadulcisono
Hullus ab altitoni comitatu segregatagni
Quã affectu tulat nullꝰ ab altitoni.
nno ecgfridi nono. .xuiii.
conserto graui p̃lio. inter
ipsũ et edilredũ regem mercioꝵ
uixta fluuiũ treanta. occisus
est ebuinus fr̃ regis ecgfridi. iu¬
uenis circit decem et octo annoꝵ
utriq ꝓuincie multũ amabilis.
Nã et sororẽ eius que dicebat᷑ ostthrid.
rex edilredꝰ habebat uxorẽ. Cũq

Expanded text:
Virginis alma caro est tumulata bis octo Novembres, Virginis alma caro est tumulata bis octo Novembres, Nec putet in tumulo virginis alma caro. Christe, tui est operis, quia vestis et ipsa sepulcro Inviolata nitet: Christe, tui est operis. Hydros et ater abit sacrae pro vestis honore, Morbi diffugiunt, hydros et ater abit. Zelus in hoste furit quondam qui vicerat Evam: Virgo triumphat ovans, zelus in hoste furit. Munera laeta capis festivis fulgida taedis, Ecce venit sponsus, munera laeta capis. Et nova dulcisono modularis carmina plectro Sponsa hymno exultas et nova dulcisono. Nullus ab Altithroni comitatu segregat agni, Quam affectu tulerat nullus ab Altithroni.ni Ecgfridi nono DCLXXIX, conserto gravi praelio inter ipsum et Aedilredum regem Merciorum juxta fluvium Treanta, occisus est Aelfuini frater regis Ecgfridi, juvenis circiter decem et octo annorum, utrique provinciae multum amabilis. Nam et sororem ejus quae dicebatur Osthryd, rex Aedilred habebat uxorem. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
Uͥginitate micans. gaudet amica cohors.
huiꝰ amor genuit casto degermine plures.
uirgineos flores huiꝰ honor genuit.
Ignib usta feris. uͥgo ñ cessit agathe
Culalia ꝑfert ignib usta feris.
Casta feras suꝑat m̃tis ꝓculmina tecla:
Eufemia sacra castra feras suꝑat
leta ridet gladios. ferro robustior agnes.
Cecilia infestos leta ridet gladios.
Oultos in orbe uiget ꝑsobria corda tũphos
Sobrietatis amor. multos iorbe uiget.
Nr̃a quoq egregia iã temꝑa uͥgo beauit.
Ediltrida nitet nr̃a quoq egregia.
Orta patre eximio regali et stẽmatedara
Nobilior dño ẽ. orta pacre ex inno
ꝑcipit inde decus regine ⁊ sceptra sub asts.
plus suꝑ astra manens. ꝑcipit inde decꝰ.
Tu quoq sis mat̾ regis ut etherei
Sponsa dicata deo bissex regnauãt ãnis
Inq monasterio ẽ sponsa dicata deo.
Tota sacrata deo celsis ubi floruit actis.
Reddidit atq animã tota sacrata polo

Expanded text:
Virginitate micans gaudet amica cohors. Virginitate micans gaudet amica cohors. Hujus honor genuit casto de germine plures, Virgineos flores hujus honor genuit. Ignibus usta feris virgo non cessat Agatha, Eulalia et perfert ignibus usta feris. Casta feras superat mentis pro culmine Tecla, Euphemia sacra casta feras superat. Laeta ridet gladios ferro robustior Agnes, Caecilia infestos laeta ridet gladios. Multus in orbe viget per sobria corda triumphus, Sobrietatis amor multus in orbe viget. Nostra quoque egregia jam tempora virgo beavit Aedilthryda nitet nostra quoque egregia. Orta patre eximio, regali et stemmate clara: Nobilior domino est, orta patre eximio. Percipit inde decus reginae, et sceptra sub astris, Plus super astra manens, percipit inde decus. Tu quoque sis mater regis ut aetherei. Sponsa dicata Deo bis sex regnaverat annis, Inque monasterio est sponsa dicata Deo. Tota sacrata polo celsis ubi floruit actis, Reddidit atque animam tota sacrata polo.
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ accepit. ubi monasteriũ ha¬
bere desiderabat. memorata xp̃i
famula. q̃m de ꝓuincia eoꝵdem
orientaliũ angłoꝵ ipsa ut p̃fatisu¬
uͥginitatis inserere. quẽ ante an¬
nos plurimos in laudẽ ac p̃coniũ
eusdẽ regine ac sponse xp̃i et id̾o¬
co metro composiumꝰ: ⁊ imitari mo¬
rem sacre scripture cuiꝰ hystorie car¬
mina plurima indita. et hoc metͦ
ac uersib constat ẽẽ cõposita. hyomꝰ.¬
Annue iã ceptis. alma deus cͥnitas
Bella maro resonet. nos pacis dona canamꝰ.
Munera nos xp̃i. bella maro resonet.
Carmina casta michi fide ñ raptꝰ helene.
Luxus erit lubricus. carmina casta mͥ.
Dona suꝑna loquar. misere non p̃lia tͦte
T̾ra qͥb gaudet. dona suꝑna loquar.
End̾s altꝰ adit uenande uͥginis aluũ.
libet ut homines: end̾s altꝰ adit.
femina uͥgo parit. mundi de uota parentẽ.
Porta mariadei femina uͥgo parit.
Gaudet amica cohors de uͥgine matͤ tonãtis.

Expanded text:
nomen accepit; ubi monasterium hanomen accepit; ubi monasterium habere desideravit memorata Christi famula, quoniam de provincia eorumdem Orientalium Anglorum ipsa, ut praefati suvirginitatis inserere, quem ante annos plurimos in laudem ac praeconium ejusdem reginae ac sponsae co metro composuimus, et imitari morem sacrae Scripturae, cujus Historiae carmina plurima indita: et haec metro ac versibus constat esse composita. AAdnue jam coeptis, alma Deus Trinitas. Bella Maro resonet, nos pacis dona canamus: Munera nos Christi, bella Maro resonet. Carmina casta mihi, foedae non raptus Helenae. Luxus erit lubricis, carmina casta mihi. Dona superna loquar, miserae non praelia Trojae, Terra quibus gaudet: dona superna loquar. En Deus altus adit venerandae Virginis alvum: Liberet ut homines, en Deus altus adit. Femina Virgo parit mundi devota parentem, Porta Maria Dei, femina Virgo parit. Gaudet amica cohors de Virgine matre Tonantis:
Abbreviated transcription (Latin):
tumoris ardorq ꝓmineat. Conti¬
git autẽ tactu in dum̃toꝵ eoꝵdẽ
et demonia ab obsessis effugata
quoties ẽẽ curatas. S et loculũ
in quo primũ sepulta ẽ: non nul¬
lis ocłos dolentib. saluti fuisse ꝑhi¬
bebant. Qui cũ suũ caput ibidẽ
loculo apponentes orabant: mox
doloris siue caliginis incommodũ
uestib intulerunt ineccłiam. atq
ineo qd allatũ erat sarcofago po¬
suerunt. ubi usq hodie in magna
ueneratione habetur. Mirũ uero
immodũ ita aptũ corꝑi uirginis
sarcofagũ inuentũ ẽ: ac si ei spe¬
cialit̾ p̃paratũ fuisset. Et locus
quoq capitis seorsũ fabrefactus.
ad m̃suram capitis illius aptissi¬
me figuratus apparuit. Est aũt
elge inpiuncia orientaliũ angloꝵ
regio familiarũ circit̾ sexcentarũ.
insimilitudinẽ insule. uel palu¬
dib ut diximus cirtundata uel a¬
quis: unde ⁊ acopia anguillarũ
que ineisoem paludib capiunt᷑

Expanded text:
tumoris, ardorque promineat. » Contitumoris, ardorque promineat. » Contigit autem tactu indumentorum eorumdem, et daemonia ab obsessis effugata quoties esse curatas. Sed et loculum in quo primo sepulta est, nonnullis oculos dolentibus saluti fuisse perhibent; qui cum suum caput eidem loculo apponentes orassent, mox doloris sive caliginis incommodum vestibus intulerunt in ecclesiam, atque in eo quod adlatum erat, sarcophago posuerunt, ubi usque hodie in magna veneratione habetur. Mirum vero in modum ita aptum corpori virginis sarcophagum inventum est, ac si ei specialiter praeparatum fuisset: et locus quoque capitis seorsum fabrefactus, ad mensuram capitis illius aptissime figuratus apparuit. Est autem Elge in provincia Orientalium Anglorum regio familiarum circiter sexcentarum, in similitudinem insulae, vel paludibus, ut diximus, circumdata, vel aquis: unde et a copia anguillarum quae in iisdem paludibus capiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
set: repente auduumꝰ abbatissã
intus clara uoce ꝑclamare.Sit
gła nomini dñi. Non multo post
de tumulo. et positũ in lectulo
corpus sacre deo uirginis.quasi
dormienti simile. s et discoopto uul¬
cus indum̃co. monstrauerunt michi
eciam uulnꝰ inscis. ure qd̾ fecerã
curatũ. ita ut mirũ unmodũ ꝑaꝑ
to et hiante uulnere. cũ qua sepul¬
omĩa quib inuolucũ erat corpus.
integra apparuerunt: et ita noua
ut ipso die uiderentur castis eiꝰ
menbris esse cutundata. Ferunt
autẽ quia cũ p̃fato tumore ac dolo¬
re maxille suie colli p̃meretur. mł¬
tũ delectata sit hoc genere infirmi¬
tatis.ac solita dicere. Scio certis¬
sime quia merito in collo pondus
langoris porto. inquo uuencula
me memini suꝑuacua monilioꝵ
pondera portasse. et credo qd̵ ideo
me suꝑna pietas dolore colli uolu¬
it grauari. ut sic absoluar reatu
suꝑuacue leuitatis. dũ michi ñc
ꝓ auro et margaritis. de collo robur

Expanded text:
set, repente audivimus abbatissam set, repente audivimus abbatissam intus voce clara proclamare: Sit gloria nomini Domini. Nec multo post vidique elevatum de tumulo, et positum in lectulo corpus sacrae Deo virginis quasi dormientis simile. Sed et discooperto vultus indumento, monstraverunt mihi etiam vulnus incisurae quod feceram, curatum; ita ut mirum in modum pro aperto et hiante vulnere cum quo sepulomnia quibus involutum erat corpus integra apparuerunt, et ita nova, ut ipso die viderentur castis ejus membris esse circumdata. Ferunt autem quia cum praefato tumore ac dolore maxillae sive colli premeretur, multum delectata sit hoc genere infirmitatis, ac solita dicere: « Scio certissime quia merito in collo pondus languoris porto, in quo juvenculam me memini supervacua monilium pondera portare; et credo quod ideo me superna pietas dolore colli voluit gravari, ut sic absolvar reatu supervacuae levitatis; dum mihi nunc pro auro et margaritis, de collo rubor