comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stitt usu fructuano ab hac luce
legitimu tramittẽ scquat᷑ Sĩ
aut usu fructuarius tantũmo¬
do ub̾tatẽ inpsu̾t. si qd̃ hoc mo¬
dout cedat usu fructum ꝓpͥcta¬
ris. plenissimũ iushabeat in ser¬
⁊ dñce ꝯstituta sunt. ¶Sin u̾o
grãs agendo. usu fructuariuscũ
ñ nccessitas ciimponatur. don
uuit usus fructuanus uł uss
fructo ꝯstare potest obsuare ꝓ¬
irtario. ⁊ quecam miniftia ci
adimpłe. s iudices nr̃i cum ĩ
qcte tueantur. Post usu fructi¬
an añt mortem uł usus fruct
quocumq modo int̾ emptionẽ

Expanded text:
fructuario ab hac luce legitimum tramitem sequatur. Sin autem usufructuarius tantummodo libertatem imposuerit, si quidem hoc modo, ut cedat usu fructu proprietario, plenissimum ius habeat in ser constituta sunt. Sin vero gratias agendo usufructuarius eum non necessitas ei imponatur, donec vivit usufructuarius vel usus fructus constare potest, observare proprietarium et quaedam ministeria ei adimplere, sed iudices nostri eum in quiete tueantur. post usufructuarii autem mortem vel usus fructus quocumque modo interemptionem
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ tẽ sibi sempniũ here¬
dem instituissehot᷑ ꝑmeclia
ip̃ius ꝑsonã plotu henes effici¬
atur. Et hoc argum̃tamur ex
Santiqua irgula q̃ uolinit here¬
⁊ dem heredis testatoris cẽ here¬
dẽ. ¶Sin autem nichtale fa¬
tum est suꝑ uacuam ẽe ⁊ ma¬
nemhismõi institutõem.
nsi prius hr̃de plotio sibi isti¬
tuto ssic adiecit semꝓnius ⁊¬
ploti heres esto. tunt ⁊ tnĩ exis¬
timandum ẽ cum dixisse nõ
plotius heres sibi fu̾it. tũc sc̃p¬
niuz in locuz partemue plotii
exsubstitutr̃e uocarisut ita ex
tuto. sempinus aut substitu¬
tꝯ ĩueniat. ¶Sin aũt n ipse

Expanded text:
tissimum esse sibi Sempronium heredem instituisse, ut per mediam ipsius personam Plotii heres efficiatur: et hoc argumentamur ex antiqua regula, quae voluit heredem heredis testatoris esse heredem. Sin autem nihil tale factum est, supervacuam esse et inanem huiusmodi institutionem, nisi prius herede Plotio sibi instituto sic adiecit:" Sempronius Plotii heres esto". tunc etenim existimandum est eum dixisse, si non Plotius heres sibi fuerit, tunc Sempronium in locum partemve Plotii ex substitutione vocari, ut ita ex tutus, Sempronius autem substitutus inveniatur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
i stitit eũ ꝗ finalem detulerit
qͥstionẽ priusquã aliquid sẽ-¬
tentia detminct. rem sibi aliȩ¬
nã usurpare uoluisse. ñ solũ
idq̃ male repetebat amittat
sed quo magis uniisꝗsq ꝯtẽ¬
tus suo rem ñ expe tat niris
aliem. siꝗs irreptor agrorũ
fint inlite suꝑatus tanti agͥ
modum. quantũ adimerẽ
tẽptait amittat.Mpp̃p¬

Expanded text:
iterit, eum, qui finalem detulerit quaestionem, priusquam aliquid sententia determinetur rem sibi alienam usurpare voluisse, non solum id, quod male petebat, amittat, sed quo magis unusquisque contentus suo rem non expetat juris alieni, is, qui irreptor agrorum fuerit in lite superatus, tantum agri modum, quantum diripere tentavit, amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ despatione causaꝵ potẽtur
titulo ⁊ clarissime priuilegia
dignitatis. hs aꝗb in uis uo¬
cant opponcre. ¶ Acne infraudẽ
legum adu̾sanoꝵq t̾rorem hos
nominib abutantur ⁊̃ titus
qui huiusmodi doloscientes
conuerint ad ficiendi sunt ꝑi¬
blice sententie nota. ¶Quod
si nullum in hac parte ꝯsensuz
p̃oudllnt. ut libelli aut tim¬
grantur aliems: cattnus ĩ ecs
ꝗ fecerunt uindicent᷑. ut atffic¬
ti plumbo ꝑ petins metallo

Expanded text:
desperatione causarum potentium titulos et clarissimae privilegia dignitatis his, a quibus in ius vocantur, opponere. Ac ne in fraudem legum adversariorumque terrorem his nominibus abutantur et titulis, qui huiusmodi dolo scientes conivent, adficiendi sunt publicae sententiae nota. Quod si nullum in hac parte consensum praebuerint, ut libelli aut titgantur alienis, eatenus in eos qui fecerint vindicetur, ut adfect
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. uł in manib obstetricis
decessit nichlominus testam̃¬
tum corrumpihec tantũmo¬
do regrendo siuiuus ad ob. ẽ
totꝰ ꝓccssit. ad nullu declinãs.
mon̾strum uł ꝓdigiumLd̾.¬

Expanded text:
cidit vel in manibus obstetricis decessit, nihilo minus testamentum corrumpi, hoc tantummodo requirendo, si vivus ad orbem totus processit ad nullum declinans monstrum vel prodigium
Abbreviated transcription (Latin):
i soccro fuic tuc dotem doclisti. lig
ĩ cius positis potestate genertu
reb humanis exẽptus sit. tame
ñ depeculio. s insolidum ate ꝯsen

Expanded text:
Si socero filiae tuae dotem dedisti, licet in eius positus potestate gener tuus rebus humanis exemptus sit, tamen non de peculio, sed in solidum a te con
Abbreviated transcription (Latin):
eb quas anus detinet in pri-¬
Incre signa nemini liceti ẽtiam
si suas uel obligatas sibi easa¬
liqs affirmet. Nefiscus uł res pu¬
blica ꝓcͣatõem alicu patrocmi
causa mlite prestet. xon.¬
ei publice uirib adnluante
sub optentu quantitatis qͣm
cidem rei publice debes. contra
niris rationem desidas.⁊¬

Expanded text:
 quas alius detinet, imprimere signa nemini licet, etiam si suas vel obligatas sibi eas esse aliquis adfirmet. NE FISCVS VEL RES PVBLICA PROCVRATIONEM ALICVI PATROCINII causa in lite praestet. Imei publicae viribus adiuvari te sub obtentu quantitatis, quam eidem rei publicae debes, contra iuris rationem desideras.
Abbreviated transcription (Latin):
i pat̾na hr̃ditate abstinuisse
te ꝯstiterit ⁊ ñut heredemi
domo. s ut inqiulmumul
custodem.uł ex alia nsta ra¬
tione habitasse liꝗdo fint¬

Expanded text:
na hereditate te abstinuisse constiterit et non ut heredem in domo, sed ut inquilinum vel custodem vel ex alia iusta ratione habitasse liquido f
Abbreviated transcription (Latin):
tses ꝓuincie uir clarssimuu
iusꝑignoris tincxequente
te audict nec tibi oberit sen¬
tentia adu̾ss debitorem tuũ
dicta. sicum lufisse cum ad¬
u̾sario suo.aut ut dicis ñ cã
cognita. sccd pscriptõe suꝑatũ

Expanded text:
ses provinciae vir clarissimus ius pignoris tui exsequentem te audiet. Nec tibi oberit sententia adversus debitorem tuum dicta, si eum collusisse cum adversario suo aut, ut dicis, non causa cognita, sed praescriptione superatum
Abbreviated transcription (Latin):
lagroc tuos obligasse fateris.
n habet ratr̃em qd̃ queixris¬
ut uite coactum pignori da¬
res. Si igitur iecipe nis rem
tuam solue creclitori pecuni¬
amdebitam. Mp. añt.

Expanded text:
agros tuos obligasse fateris, non habet rationem, quod quereris vi te coactum pignori dare. Si igitur recipere vis rem tuam, solve creditori pecuniam debitam SEV. ET ANT.
Abbreviated transcription (Latin):
sore decxcrcenda lite p̾stito. co¬
q: ꝗ accusat subcustodia offi¬
cufacto ñ impetrata abolitr̃e
ab exocutõe criminis desit.
Mp. Cord̃.ã. Appio.

Expanded text:
sore de exercenda lite praestito eoque qui accusatur sub custodia officii facto, non impetrata abolitione ab exsecutione criminis destitit. Imp. Gordianus A. Appio.
Abbreviated transcription (Latin):
sion sexs fragilitate. ñ absentia
ñ militia ꝯtra hanc legem defen¬
denda. s pupillanctate dum¬
taxat. quamius subtutoris de¬
fensione ꝯstitit᷑. hinc eximẽda
sanctiomi. lamcum ad cos an

Expanded text:
Non sexus fragilitate, non absentia, non militia contra hanc legem defendenda, sed pupillari aetate dumtaxat, quamdiu sub tutoris defensione consistit, huic eximenda sanctioni. Nam cum ad eos an
Abbreviated transcription (Latin):
i dotem ut ꝓ ponis defunctai
matrimonio uxore tua pat̾ cis
reddidisti. uł etiam ca n reddi¬
ta testamenti u̾bis ut.ad scũ¬
as munits es. qb ieccpisse do¬
tem unũsam quondam scco
tuus significauit. Ne hoc noĩt

Expanded text:
i dotem, ut proponis, defuncta in matrimonio uxore tua patri eius reddidisti, vel etiam ea non reddita testamenti verbis, ut adseveras, munitus es, quibus recepisse dotem universam quondam socer tuus significavit, ne hoc no
Abbreviated transcription (Latin):
sioms nira repnent. cademq
protinꝰ iestitut.a. si crinmalis
q̃stio agitet᷑ uiolentus. pene
ñ inncrito destinatꝰ intonius
litis tminũ differat. ut agita¬
to negotio principali siꝯtra
cum fuit iuidicatũ. in insulã
deponct. comis omib abrea¬

Expanded text:
sionis iura reparentur, eademque protinus restituta, si criminalis quaestio agitetur, violentus poenae non immerito destinatus in totius litis terminum differatur, ut agitato negotio principali, si contra eum fuerit iudicatum, in insulam deportetur bonis omnibus abroga
Abbreviated transcription (Latin):
to scincet ctiam tp̃r prioris pos¬
sessoris. memorata longi tp̃ris
exccptio. sine dubio ei compe¬
tat.nec oecasiont lucratiue
cause repellatur. S̾. ã. Iolii.

Expanded text:
to scilicet etiam tempore prioris possessoris, memorata longi temporis exceptio sine dubio ei competat nec occasione lucrativae causae repellatur. D. k. Iun.
Abbreviated transcription (Latin):
Iptor bonafide ꝯtra p̾sentem
deccmii p̃scriptione. cinusim¬
tiotestationem hab̾i sufficit.
postra quam suam impieinit
intentionem petitor. adhibi¬
ta ꝓbatione niste possessioĩs
defensus. absolin ecte postula.¬

Expanded text:
ptor bona fide contra praesentem decennii praescriptione, cuius initio contestationem haberi sufficit, posteaquam suam impleverit intentionem petitor, adhibita probatione iustae possessionis defensus absolvi recte postula
Abbreviated transcription (Latin):
q̃excusatio quam obiciebas nõ
c̃ admissa. ꝓuocationis auxili¬
um flagitãres. ⁊m meclio tp̃r hi
quoꝵ mcipinisti mad ulta etate
agere c̾cpunt. tanicu ñ co miñ
cã int̾posite ꝓuocationis ꝓpt̾ pi¬
culũ administratõis cis teporis

Expanded text:
excusatio quam obiciebas non est admissa, provocationis auxilium flagitares et in medio tempore hi quorum meministi in adulta aetate agere coeperunt, tamen non eo minus causa interpositae provocationis propter periculum administrationis eius temporis
Abbreviated transcription (Latin):
rimus adhanc sacratissimã ue¬
nir ꝯstitutr̃em. altius ⁊ plennis
huius modi causam corngẽtes.
iubemus itaq om̃s omnino qui
suharmis militant siue maioro
siues min̾ores. milites aũt appel¬
lamus ecc quitã sb̃excelsis magos¬
tris militumtolerar noscuntur
militiam quam mundetim deuo¬
tissimis scolis taxatisunt. nec ñ
eo qui sub diu̾sis optionibꝰ fede¬
ratoꝵ nominc sunt deorati saltẽ
mpostum abonĩ iductione alit¬
narum reꝵ temꝑare scitune qd̃
cxipso tractus mitio sinc aliqͦ:
facto ul aliqua sententia cadãt
militia. ⁊ n sit regressus ei ad pͥs
sub quo toierandam sortiti sũt
militiam. nedum alienas res
ductiomis titulo ẽẽ gubnãdas
existimãt. suas militias suamq
opinionem amittãt. ex militibꝰ¬
pagani ex decoratiinfanies ꝯsti¬
tuti. ⁊d̃ post huuismodi ꝯducti¬
onem quan penito intiximus
apublico suscepint ⁊ hoxc sine a¬
liqua mora uł ꝓcrastinauone ⁊¬
redde comppllantur. scituris ⁊ ip̃is

Expanded text:
mus ad hanc sacratissimam venire constitutionem altius et plenius huiusmodi causam corrigentes. Iubemus itaque omnes omnino, qui sub armis militant, sive maiores sive minores  milites autem appellamus eos, qui tam sub excelsis magistris militum tolerare noscuntur militiam quam in undecim devotissimis scholis taxati sunt, nec non eos , qui sub diversis optionibus foederatorum nomine sunt decorati saltem in posterum ab omni conductione alienarum rerum temperare scituros, quod ex ipso contractus initio sine aliquo facto vel aliqua sententia cadant militia et non sit regressus eis ad prisub quo tolerandam sortiti sunt militiam : ne, dum alienas res conductionis titulo esse gubernandas existimant, suas militias suamque opinionem amittant, ex militibpagani, ex decoratis infames constituti: et quod post huiusmodi conductionem, quam penitus interdiximus, a publico susceperint, et hoc sine aliqua mora vel procrastinatione reddere compellantur. Scituris et ipsis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittit. U. ã.uictormo
inc metu legis uilic de adu¬
tus cohereend rruccare uxore
in mat̾monio potes. cũ nichil
amplius quam libellos accu¬
sationis obtulisti. ꝗa postea
coꝑisse te ad firmes. uł ut
uana indignatõe ad accusa¬
tr̃em incitato fu̾is. ¶ Is enĩ
cõmittit ĩ penã. quã lex cer¬
to capite de mintiat. qułpu
blice adult̾io dãpnatã ht.l
ad ult̾am sciens. ut ignoran¬
ciam simulare ñ possit. reti

Expanded text:
ictorino. Sine metu legis Iuliae de adulteriis coercendis revocare uxorem in matrimonium potes, cum nihil amplius quam libellos accusationis obtulisti, quia postea comperisse te adfirmas, quod vana indignatione ad accusationem incitatus fueris. Is enim committit in poenam, quam lex certo capite denuntiat, qui vel publice adulterio damnatam habet vel adulteram sciens, ut ignorationem simulare non possit, reti
Abbreviated transcription (Latin):
bolitionẽ. adult̾ii criminis
postulans. p̾sid̾e nicuꝰ offĩci¬
o accusatio fi̾nt instituta. ad¬
ire debes. cct̾um crrastuman¬
te existimans etiã simplicit̾
id̃ sine abolitione destitisse
senato  ꝯsulto inꝑsona tua fu¬
nullam finsse tibiult̾ius po¬
testatẽ statuendi huis moi
accusato̾em. ꝗa ⁊ dec̾to patrũ
l lege petromia ci ꝗuire dela¬

Expanded text:
bolitionem adulterii criminis postulans praesidem in cuius officio accusatio fuerit instituta adire debes. Ceterum erras tu marite existimans, etiam si simpliciter, id est sine abolitione, destitisses, senatus consulto in persona tua funullam fuisse tibi ulterius potestatem instituendae huiusmodi accusationis, quia et decreto patrum et lege Petronia
Abbreviated transcription (Latin):
oq̃ amltis ꝓp̃i debĩti sngłor
obligatiomis imotantum mi¬
trumẽto ꝓbatio ꝯtinet᷑ ex actõ
n int̾pelletur. ¶Nam si ꝓ pecu¬
ma quã mutuo dedisti. tibi
unimi stipulanti ꝗ debue¬
rant spopondunt. negotii
gesti penitentia ꝯtractum ha¬
bitum recte. ñ ꝯstituit irritu.¬

Expanded text:
od a multis proprii debiti singulorum obligationis uno tantum instrumento probatio continetur, exactio non interpelletur. Nam si pro pecunia quam mutuo dedisti tibi vinum stipulanti qui debuerant spoponderunt, negotii gesti paenitentia contractum habitum recte non constituit irritu
Abbreviated transcription (Latin):
isolutum nomen debito¬
ns suitibi debitor dedit tui
acte inrem tuam ꝓcuratorẽ
fent pignora q̃ spẽcialit̾ uel
gencrant habes obligata ꝑ¬
seq̃ie. ¶Qd si abhis qb fue¬
rant obligata. cum pouores

Expanded text:
solutum nomen debitoris sui tibi debitor dedit tuus ac te in rem tuam procuratorem fecit, pignora, quae specialiter vel generaliter habes obligata, persequere. Quod si ab his, quibus fuerant obligata, cum potiores
Abbreviated transcription (Latin):
ondicionis incertum int frs.
finitum ẽ Cumigitur u̾bis fidi¬
comissi petitum a patre tuo ꝓ¬
fitearisait sunta sinc liberis de¬
cedet. reyeditatemutimo fron¬
tom restitueiet᷑. pactu co tp̃r de
sextante frontomi dando. cum
liperes philinuis ñ substulerat
intpositum. ã idcirco potest mi

Expanded text:
ondicionis incertum inter frafinitum est. Cum igitur verbis fideicommissi petitum a patre tuo profitearis, ut, si vita sine liberis decederet, hereditatem licinio frontoni restitueret, pactum eo tempore de sextante frontoni dando, cum liberos philinus non sustulerat, interpositum non idcirco potest i
Abbreviated transcription (Latin):
onibꝰ occupates uolums re¬
ul ꝯductorum uocabulis el
ñ armata militia ꝑliti sunt
defenduntur. siuc domoru
um. seu cuiustibet adicionis
sunt douctores nisi forte co¬
incatum ad rem ppam cõpon¬
dam unius anmi indutias es¬
tenderint se accepisse. Cadem
forma ẜuanda. Inhis etiã qui
mercandi ⁊ militandi sacra be¬
nefitia meruerunt: ut etiam
ip̃i iectorib ꝓuinciaꝵ respon¬

Expanded text:
us reconductorum vocabulis, n armata militia praediti sunt, defenduntur, sive domorumum seu cuiuslibet condicionis conductores, nisi forte catum ad rem propriam compondam unius anni indutias ostenderint se accepisse. Eadem forma servanda in his etiam, qui mercandi et militandi sacra beneficia meruerunt, ut etiam ipsi rectoribus provinciarum respon
Abbreviated transcription (Latin):
mnouatione cessante. uetusta¬
tem ⁊ canones pristincr eccłas¬
ticos qui nunc usq temicrunt.
⁊ ꝑ omnos ilunci prouincias ẜ¬
uan prccipimus. ¶Ot siquid
dubietatis emcrscrit ad oporte

Expanded text:
novatione cessante vetustatem et canones pristinos ecclesiasticos, qui nunc usque tenuerunt, et per omnes illyrici provincias servari praecipimus, ut, si quid dubietatis emerserit, id oporte
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpetratã etatis ueniã. idem ip̃i¬
ꝑse. principale beneficiũ alle¬
gantes ñ solum p̾scriptoꝵ an¬
noꝵ numeꝵ ꝓbent. sed etiam
rũ suoꝵ instituta ꝓbitatem¬
q anum testimonium ute
honestioris edoceant. ¶ Femi

Expanded text:
impetratam aetatis veniam iidem ipsi principale beneficium allegantes non solum perscriptorum annorum numerum probent, sed etiam rum suorum instituta probitatemque animi et testimonium vitae honestioris edoceant. Femi
Abbreviated transcription (Latin):
in criminib q̃ tibi ut gramor
ab adusano tuo obicunt
ceclis atq uulneꝵ responde¬
as. ⁊ timc excuentu causer
uidex existimabit. antͥ pmy¬
tenctum fit cundem accusa¬
re.tam e si pͥor inscͥptõem de

Expanded text:
bi ut graviora ab adversario tuo objiciuntur, caedis atque vulnerum respondeas, et tunc ex eventu causae judex aestimabit, an tibi permittendum sit eundem accusare, tametsi prior inscriptionem de
Abbreviated transcription (Latin):
cipus que in lusdemq sunt ꝯs¬
tituta nilxt cẽ ꝯtentos. uolunta¬
ti euis salua legis faladie aus¬
toritate obtempindum cẽ maĩ¬
festũ est.  Nec mutat q̃ inseq̃n¬
tibꝰ uerbis mancipia sua unu̾¬
sa nulla facta coꝵ discretione
commendada putauit hercctibꝰ.
cum utiq his ea uideatur insi¬
nuasse. quib ctiam testamento
relinq̃nda ẽẽ decieuit. mpp̃.
philipprã ⁊ philippꝰ.c̃. Antonie.
nter filios ac filias bona intesta¬
orũ parentium ꝓuulib portõ¬
nib cquo nur duidi oporte.¬

Expanded text:
cipiis, quae in isdem sunt constituta, iubet esse contentos, voluntati eius salva legis Falcidiae auctoritate obtemperandum esse manifestum est: nec mutat, quod in sequentibus verbis mancipia sua universa nulla facta eorum discretione commendanda putavit heredibus, cum utique his ea videatur insinuasse, quibus etiam testamento relinquenda esse decrevit. Imp. Philippus A. et Philippus C. Antoniae. Inter filios ac filias bona intestatorum parentium pro virilibus portionibus aequo iure dividi oporte
Abbreviated transcription (Latin):
sianus. ã.rupho.
on ideo diuisio int te ⁊ fratrez
tuum ut ꝓponis facta.arita lu¬
benda ẽ. qd eam scriptura secu¬
ta nc̃. cum fides rei geste uata
diuisionẽ satis adfirmet.
Saturio.
Sertumẽ lilrroꝵ peculi a post
morten patris inlerẽtlitate di¬
uidenda ad comumonẽ cẽ re¬
uecanda. g̾rater aũt ⁊ coheres:
te patre etiam ignorante ip̃o

Expanded text:
sianus AA. Rufo. Non ideo divisio inter te ac fratrem tuum, ut proponis, facta irrita habenda est, quod eam scriptura secuta non est, cum fides rei gestae ratam divisionem satis adfirmet. Saturnino. Certum est liberorum peculia post mortem patris in hereditate dividenda ad communionem esse revocanda. frater autem et coheres tvivente patre etiam ignorante ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ãa qicc̃. Capitoline.
Chis q̃ extra dotem in domum
illata amarito erogata cõme¬
moras. siꝗdem te donante cõ¬
sumpta s̃ intelligis aduersus
heredes ñ nisi inquantũ locuple¬
tior fuit habere de actioncm.

Expanded text:
 CC. Capitolinae. De his, quae extra dotem in domum illata a marito erogata commemoras, si quidem te donante consumpta sunt, intellegis adversus heredes non nisi in quantum locupletior fuit habere te actionem
Abbreviated transcription (Latin):
uerissumis merito legio uin¬
dicandõ. ꝙ magicis accinctia¬
tib aut itra salutẽ hominũ
moliti. aut pudicor ammoe
aduibidinc̃ reflexisse detegẽ¬
t. Mullis u̾o criminatiomb
miplicanda sunt remedia
numanis q̃sita corporib. ⁊

Expanded text:
erissimis merito legibus vindicanda, qui magicis adcincti artibus aut contra salutem hominum moliti aut pudicos animos ad libidinem deflexisse detegentur. Nullis vero criminationibus implicanda sunt remedia humanis quaesita corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝯpp. Mar̃c. ã. Constantino
Ouin clericis iniudici¬
um uocatis pateat ep̃alis au¬
dientia uolentib tam̃ acto¬
rib. si actor disceptationc
scĩssum archiep̃i nolucrit ex¬
prri eminentissime tue sedrs
examen ꝯtra catholicos sub
irro reuerentissimo archie¬
p̃o hiius urb̾ clerico ꝯstitu¬
tor. uł ꝯtra reuerentissimu

Expanded text:
p. Marcianus A. Constantino pp. Cum clericis in iudicium vocatis pateat episcopalis audientia, volentibus tamen actoribus, si actor disceptationem sanctissimi archiepiscopi noluerit experiri, eminentissimae tuae sedis examen contra catholicos sub viro reverentissimo archiepiscopo huius urbis clericos constitutos vel contra reverentissimu
Abbreviated transcription (Latin):
bilium penc sacerdotum qui
calcedome ꝯuenerunt. tanto
actali decoratus ẽ testimoĩo.
⁊ eutices ꝗ tra senserat cum
sceleratis dictissius ab omĩbꝰ
uno ore dampnaietur.Abo¬
leatur ꝗ dem eutichetis damp¬
nosa memoria flauiam aũt
landabilis recordatio reu̾tat᷑.

Expanded text:
bilium paene sacerdotum, qui Chalcedone convenerunt, tanto ac tali decoratus est testimonio, ut Eutyches, qui contra senserat, cum sceleratis dictis suis ab omnibus uno ore damnaretur, aboleatur quidem Eutychetis damnosa memoria, Flaviani autem laudabilis recordatio reveletur.
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ causa legib sunt presti¬
ta intacta atq illibata ẜuari.
¶Ptriea nibemus ut õs clerici
atq monachi ꝗ de sius cuuta¬
tib ad hanc almamurbem
ecclastici negotii uł religioĩs
causa ꝓfiͣcuntur. utt̾is ep̃i

Expanded text:
ticorum causa legibus sunt praestita, intacta atque illibata servari. Praeterea iubemus, ut omnes clerici atque monachi, qui de suis civitatibus ad hanc almam urbem ecclesiastici negotii vel religionis causa proficiscuntur, litteris epi
Abbreviated transcription (Latin):
cui unusꝗsq iter faciens ob¬
sequitur muniti ad ueniant.
scituri q̃ sicitra hanc fiduciam.
accesserint sibimet imputa¬
bunt. quod noncłici uł monͣ¬
chi ẽẽ putabuntur

Expanded text:
cui unusquisque iter faciens obsequitur, muniti adveniant: scituri quod, si citra hanc fiduciam accesserint, sibimet imputabunt, quod non clerici vel monachi esse putabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e disceptat examme sanc inter¬
pomi ab co decreta ꝯuemet. ut siue
mintegrũ restitutõ referenda est.
probatis duntarat causis abe¬
odem ctiam int̾ponatur decretũ
scututor̃s dandi. seu ordinadi
curtoris. impleatur ab eo int̾po¬
sitio decirtorum. qppecumapud
cũ q̃q ad ipisci debcat patronoꝵ
iudicio sedula ẜuitus lib̾tatem.
¶Nec sanc debita filioꝵ notis pa¬
trum uota cessabũt. ut parente
copia lib̾os sues exuant potestate
magis ꝓpriis obsequiis mancipa¬
tos cũ sese intrlligant. hiis obsea¬
is plus deb̾e. aquib se meminert
uinculis sacris exutos.Uoꝑato

Expanded text:
pse disceptator examinet. Sane interponi ab eo decreta conveniet, ut, sive in integrum restitutio deferenda est, probatis dumtaxat causis ab eodem etiam interponatur decretum, seu tutoris dandi seu ordinandi curatoris, impleatur ab eo interpositio decretorum: quippe cum apud eum quoque adipisci debeat patronorum iudicio sedula servitus libertatem. Nec sane debita filiorum votis patrum vota cessabunt, ut patente copia liberos suos exuant potestate, magis propriis obsequiis mancipatos, cum sese intellegant his obsequii plus debere, a quibus sese memine runt vinculis sacris exutos. CO
Abbreviated transcription (Latin):
clationes incarioꝵ siquãdo usus
adtulerit. ad m̃a mansuctudĩẽ
referant. relationes cnĩ indicũlibẽ¬
ter audinns. ne ad ministratorũ
deuescere uidcatur. auctoritas. si eoꝵ

Expanded text:
i quando usus attulerit, ad nostram mansuetudinem referantur. Relationes enim iudicum libenter audimus, ne administratorum decrescere videatur auctoritas, si eorum
Abbreviated transcription (Latin):
modo suam̃te pantõc̃. ¶ Sic
tituer̃. ex quo qs tale crimen
itrax̾. n alienare neq mami¬
mttere eũposse. nec ei solu̾e
uire debitorẽ magno antom¬
nus rescͥpsit: in hac causa in
cap̃ dm̃i seruitorquent. iõ ꝓp¬
t causã maiestatis ⁊ si decesse¬
rit qs. ꝓpt̾ inscitã psonã succos¬
soris bona obsuant:sun cau¬
sa maicstatis fuisse mortuus
ad rationales missis rescrip

Expanded text:
modo sua mente punitus est. Sic tituerunt, ex quo quis tale crimen contraxit, neque alienare neque manumittere eum posse: nec ei solvere iure debitorem Magnus Antoninus rescripsit. In hac causa in caput domini servi torquentur,  causam maiestatis. et si decesserit quis, propter incertam personam successoris bona observantur, si in causa maiestatis fuisse mortuus ad rationales missis rescrip
Abbreviated transcription (Latin):
nii oriatur forte certam̃. ut q̃rat
cui potissimũ puella iungenda
sit./ Si puclla cultu uerecundie
propriam noluerit deꝓmere uo¬
luntatem. coram positis ꝓpings
iudici delibare ꝑmissum᷑ sit cui
melius adulta scrietur. Mpp̃.
is ꝑsonam. ⁊ sine aliqua sollep¬
nitate matrimonioꝵ libamcu
dotis instrum̃ta defucrmn᷑ pom̃¬
pa etiam aliaq nptiaꝵ celebͥ¬
tas omittatur. Nullus estimet
obid de ẽẽ necte alias mito ma¬
trimonio firmitatem uł exco
natis lib̾is iura posse legitimoꝵ
auferri.int̾ pares honcstate per¬
sonas. nulla lege impecliente
ꝯsortium quod ip̃oꝵ ꝯsensu
Iustiũ.ã. demostem. pp̃.
mꝑiał beniuolentie ꝓprium-
Lhic ẽẽ iudicantes. ut omni tẽ¬
pore subiectoꝵ cõmodatam
inuestigare quam eis mederi
piecuiemus. Lapsus quoq mu¬
uerum ꝑ ques indignam hono¬
re ꝯu̾sationem in becillitate sex
elegerint. cũ competemi moda¬
tr̃e subleuandos ẽe censcinus.
nimmeq eis sp̃e melioris di¬

Expanded text:
nii oriatur forte certamen, ut quaeratur, cui potissimum puella iungenda sit, si puella cultu verecundiae propriam noluerit depromere voluntatem, coram positis propinquis iudici deliberare permissum sit, cui melius adulta societur. a. 40ris personam et sine aliqua sollemnitate matrimoniorum liberam cum dotis instrumenta defuerint, pompa etiam aliaque nubtiarum celebritas omittatur, nullus aestimet ob id deesse recte alias inito matrimonio firmitatem vel ex eo natis liberis iura posse legitimorum auferri, inter pares honestate personas nulla lege inpediente consortium, quod ipsorum consensu Iustinus A. Demostheni pp. Imperialis benevolentiae proprium hoc esse iudicantes, ut omni tempore subiectorum commoda tam investigare quam eis mederi procuremus, lapsus quoque mulierum, per quos indignam honore conversationem imbecillitate sexus elegerint, cum competenti moderatione sublevandos esse censemus minimeque eis spem melioris condi
Abbreviated transcription (Latin):
od. aã. Ad theodoꝵ.pp̃.
noninctione filiaꝵ insacris po¬
itaꝵ patris expectet᷑ arbitͥum.
Si sin iuns puella sit. intraqu¬
tum uicesimũ annũ ꝯstitrta.
ip̃io quoq exploretur ad sensus.
N patris auxilio destituta. ma

Expanded text:
 AA. ad Theodorum pp. In coniunctione filiarum in sacris positarum patris expectetur arbitrium: si sui iuris puella sit intra quintum et vicesimum annum constituta, ipsius quoque exploretur adsensus. si patris auxilio destituta, ma
Abbreviated transcription (Latin):
monium ducere ꝓhibeantur.
dum tam̃ dotalib omnimodo
instrumẽtis ñ sine scriptis tale
probetur inignimsnam omni

Expanded text:
monium ducere prohibeantur, dum tamen dotalibus omnimodo instrumentis, non sine scriptis tale probetur coniugium. Nam omni
Abbreviated transcription (Latin):
cead si circa mõ subiector imp¬
io no etiam fac̾e differamꝰ nul¬
la uemia digni cẽ indebimun.
indulgentiam natalib sins res¬
titu. postq hunusmcdi princi¬
pale beneficium ita degere qua
admcliorem migrare sententiã
uoluerunt:iihonestam ꝓfessi¬
oem effugerunt. nullã spem prĩ¬
aipalis habere beneficii ꝙ eas ad
illum recluc̾et in quo si ntħ in¬
honesti peccatum eẽt cõmorari
potuerint p̃señti clementissima
sanctre principale bñficium eis
sb ea lege ꝯdonamus.ut sidere¬
licta mala ⁊ in honesta ꝯu̾satr̃e.
comodiorẽ uitam amplexe fu¬
erint. ⁊honestati se se dederint.li¬
ceat cis nõ supplicare nimim.
ut diumos affatus sine dubio
meieãntur. ad matͥmoniũ cas¬
e uenire ꝑmittentes legitimu.
his ꝗtis niungendi sunt nullo
timore tencndis nescitis p̾tito¬
rum legum infirmũ cẽ uideat
tale ꝯugnum. s ita ualidumh
huiusmodi ꝑmanc matrimo¬
mũ ꝯfidentib. quasi nulla p̾cedẽ¬
te inhonesta uita.uxores eas:¬

Expanded text:
d si circa nostro subiectos imperio nos etiam facere differamus, nulla venia digni esse videbimur. indulgentiam natalibus suis restitui postque huiusmodi principale beneficium ita degere, quaad meliorem migravere sententiam et inhonestam professionem effugerunt, nullam spem principalis habere beneficii, quod eas ad illum statum reduceret, in quo, si nihil peccatum esset, commorari potuerint: praesenti clementissima sanctione principale beneficium eis sub ea lege condonamus, ut, si derelicta mala et inhonesta conversatione commodiorem vitam amplexae fuerint et honestati sese dederint, liceat eis nostro supplicare numini, ut divinos adfatus sine dubio mereantur ad matrimonium eas venire permittentes legitimum: His, qui eis coniungendi sunt, nullo timore tenendis, ne scitis praetertale coniugium, sed ita validum huiusmodi permanere matrimonium confidentibus, quasi nulla praecedente inhonesta vita uxores eas
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝯtra legum p̃cepta uł ꝯtra mã¬
data ꝯstitutõesq principum ⁊¬
nuptias forte ꝯtraxerit. nichil
exeodem matrimonio. siue ante
nptias donatum siuie deiceps
quo quomodo datum fu̾it ꝯse¬
quatur: Idq totum q̃ ab alt̾ius
ubalitate malt̾um ꝓcessit. ut ĩ¬
digno indignaue sublatum fis¬
co uindicare sancimus. Excep¬
tis tani feminis quam uiris. ꝙ
aut crrore acrissimo ñ affectato
insimulatoue.nz ex causa iuliꝰ
decepti sunt. aut etatis lubrico
lapsi. Quos tamen ita demum le¬
gis nĩe laqueis eximi placuit. si
aut errore compto. aut ubiad
legitimos pucnerint annos:. con¬
ninctionem huuscemodi sine
ulla recrastinatione dirimerint.

Expanded text:
tra legum praecepta vel contra mandata constitutionesque principum nuptias forte contraxerit, nihil ex eodem matrimonio, sive ante nuptias donatum sive deinceps quoquo modo datum fuerit, consequatur, idque totum, quod ab alterius liberalitate in alterum processerit, ut indigno indignaeve sublatum fisco vindicari sancimus: Exceptis tam feminis quam viris, qui aut errore acrissimo, non adfectato insimulatove, neque ex causa vili decepti sunt aut aetatis lubrico lapsi. Quos tamen ita demum legis nostrae laqueis eximi placuit, si aut errore comperto, aut ubi ad legitimos pervenerint annos, coniunctionem huiuscemodi sine ulla recrastinatione diremerint.
Abbreviated transcription (Latin):
modis omib dispositiones co¬
ꝵ adimplentib scituris iudi
hunismodi detrim̃tu lesis re¬
sarcur cõpellent. ¶ Quod et
ĩ pedancis idicib obsuari cẽ¬
semus. licet ñcitati sed reqsiti liti¬
gatores mala ꝯscientia afunit.
D. ã. iuliano. ꝓṗo.

Expanded text:
modis omnibus dispositones eorum adimplentibus: scituris iudichuiusmodi detrimentum laesis resarcire compellantur. Quod et in pedaneis iudicibus observari censemus, licet non citati, sed requisiti litigatores mala conscientia afuerint IUST. A. IULIANO PP.
Abbreviated transcription (Latin):
oribꝰ legib. adu̾sus hxticos ꝯstitu¬
it sunt iubemus teneri. s ext̃
ip̃m quoq romani impii solũ
repelli sicut demanicheis p̾ce¬
dentium legum statuta sancxe¬

Expanded text:
oribus legibus adversus haereticos constitutae sunt, jubemus teneri, et extra ipsum quoque Romani imperii solum pelli, sicut de Manichaeis praecedentium legum statuta sanxe
Abbreviated transcription (Latin):
um duob huccl̃b nstitutis.
ii noͦ erquq alt̾o ex septem im¬
cus aou̾sus cum q ex septem
unciis heres scriptus fucratua¬
ta q̃rel a te ꝯtendisse al alt̾oat
uictum fuisse alligas sp̃ta pir¬
te qua resolum̃ c̃ trstamenti.
cu iuix intestati q optinint sue¬
cedat in legataneq sideico¬
missa debentin: quam insubta¬
tos ⁊ directe cõpetantri fidcito

Expanded text:
um duobus heredibus institutis, uno ex quinque, altero ex septem unciis, adversus eum qui ex septem unciis heres scriptus fuerat iusta querella contendisse, ab altero autem victum fuisse adlegas, pro ea parte, qua resolutum est testamentum, cum iure intestati qui obtinuit succedat, neque legata neque fideicommissa debentur, quamvis libertates et directae competant et fid
Abbreviated transcription (Latin):
m̃it moflubsi qͣre ladelata ñ
temuit a falsi accusationt nõ
sumoi̾ placuit ¶Iem obser¬
uatur ⁊ si ecotrano falsi crimĩe
ĩstituto uicta. postea demoffici¬
io actionẽ ex̾t ere maluit ayp.¬

Expanded text:
iosi querellam delatam non tenuit, a falsi accusatione non submoveri placuit. Idem observatur et si e contrario falsi crimine instituto victus postea de inofficioso actionem exercere maluerit
Abbreviated transcription (Latin):
ensemus ut siꝗs ute penden¬
te. ul actiones. ul ies quas po¬
sidet ad.alium quendam tñt¬
tulerit siue scientrm. sue ig¬
norantẽ. uttiolitigiosi trac¬
to subiac̾e. Distinctõe quadã
int̾ ꝯtrahentes obfuanda. ut

Expanded text:
ensemus, ut, si quis lite pendente vel actiones vel res quas possidet ad alium quendam transtulerit sive scientem sive ignorantem, vitio litigiosi contractus subiacere: distinctione quadam inter contrahentes observanda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
philipp̃. a. ⁊ pħilipp̃ .c. satur¬
nino.
i nulla culpa seu segnitia crecli¬
tori imputari potest pignoꝵ
amissoꝵ dispendumi ad picu¬
lan eius mimme ꝑtinct ¶ Sa¬
ne. si si mulata amissione. etiã
nunc eadem pignora ut asseue¬
ras aparte diuersa possident.
adu̾ss cum exꝑin potes. appp̃¬

Expanded text:
Philippus A. et Philippus C. Saturnino. Si nulla culpa seu segnitia creditori imputari potest, pignorum amissorum dispendium ad periculum eius minime pertinet. sane si simulata amissione etiam nunc eadem pignora, ut adseveras, a parte diversa possidentur, adversus eum experiri potes. PP
Abbreviated transcription (Latin):
ecrimine ꝙ publicoꝵ finit ui¬
dicioꝵ mulieri accusare ñ ꝑ¬
tum deꝗb. specialit ei conco¬
sum ẽ. ñ exacta sb̃scriptione.
unde adit᷑ prses ꝓuinc. ĩ pri¬
mis examnabit᷑. antale fit
cͥmen cuiꝰ accusationẽ subi¬

Expanded text:
crimine quod publicorum fuerit iudiciorum mulieri accusare non pntum de quibus specialiter eis concessum est non exacta subscriptione. Unde aditus praeses provinciae in primis examinabit, an tale sit crimen, cuius accusationem muli
Abbreviated transcription (Latin):
timat hoc ẽẽ uirandum. dĩb
aliis niramentis q̃ uel exp̃tito
descendunt legib.ul anobrᷤ
disposita sunt. in sua firmita¬
te duraturis. ¶Sin aũt afu¬
erit alt̾utra pars. ⁊ ꝑ ꝓcurato¬
rẽ causa agitur ñ ante licc̃tia
lubeat actor litem exeroendã
suo ꝓcuratori mandare insi

Expanded text:
timat, hoc esse iurandum: omnibus aliis iuramentis, quae vel ex praeteritis descendunt legibus vel a nobis disposita sunt, in sua firmitate duraturis. Sin autem afuerit alterutra pars et per procuratorem causa agitur, non ante licentiam habeat actor litem exercendam suo procuratori mandare, ni
Abbreviated transcription (Latin):
scrie xp̃iant irnigionis. accusa.
cumq uł ad sacrilegia tẽploꝵ
uł mritus iuaacer transisse cõ¬
tendit caq gr̃a testari minime.
potuisse firmat: intꝰ qnqͥmnũ
nge quod mofficiosis actioibꝰ
ꝯstitutum ẽ ꝓprias exigat acti¬
oncs. futurq iudicu hinusce
moriatur exoridiũ. ipp̃p.

Expanded text:
ristianae religionis accusat eumque in sacrilegia templorum vel in ritus Iudaicos transisse contendit eaque gratia testari minime potuisse confirmat, intra quinquennium iuge, quod inofficiosis actionibus constitutum est, proprias exserat actiones futurique iudicii huiuscemodi sortiatur exordium. D.
Abbreviated transcription (Latin):
fircalecationes atq ꝯductiones
maxime fides ꝯtractus fuanda
ẽ. si nichil specialit̾ exprimatur
otra ꝯsuctudinẽ regionis.T
si alu remiserint ꝯtra legem ꝯtͣc¬
tus atq regiomis ꝯsuetudinez

Expanded text:
irca locationes atque conductiones maxime fides contractus servanda est, si nihil specialiter exprimatur contra consuetudinem regionis. Quod si alii remiserunt contra legem contractus atque regionis consuet
Abbreviated transcription (Latin):
insqs rem aliquam donãdo.
usu fructum ciꝰ retimũt. ctiã¬
sistipulatꝰ ñ fuit. cã ꝯtinuo
tradidisse ciedat̃. ncqd ãplis
reqrat quo magis uideatur
facta traditio. s oĩmͦ ide sit
mhis causis usu fructũ reti¬

Expanded text:
is rem aliquam donando usumfructum eius retinuerit, etiamsi stipulatus non fuerit, eam continuo tradidisse credatur, nec quid amplius requiratur, quo magis videatur facta traditio, sed omni modo idem sit in his causis usumfructum reti
Abbreviated transcription (Latin):
Lsi interea sponsuul sponsa deces¬
serit. que data sunt nbemus
restitui. isi causam ut nuptic
ñcelcbrentur defuncta ꝑsona

Expanded text:
si interea sponsus vel sponsa decesserit, quae data sunt iubemus restitui, nisi causam, ut nuptiae non celebrentur, defuncta persona
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens rescripto nr̃o moratoru
plicandi pandatur. Quod aũt
t octus negotii cogintionẽ tollit
⁊ nues principalis negotii ex¬
aunt. sinc graui partis alt̾ius
dipendio conuelu n potesti nec
p̃scriptionis igitur ꝑemptorie
relaxatio petratur.D. aa.
na postulan oportet.opp̃p.

Expanded text:
uotiens rescripto nostro praeiudplicandi pandatur: quod auttotius negotii cognitionem tollit et vires principalis negotii exhaurit, sine gravi partis alterius dispendio convelli non potest. nec praescriptionis igitur peremptoriae relaxatio petatur. D. x k.ria postulari oportet. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
sane mnarbitrio tuo p̃tium qd
dedisti cum isuris reciꝑe. Ita ta¬
menut ꝑceptoꝵ fructumm et
sũptiu ratohabeatur. Cum
⁊si ercausa donatõis utriq do¬
mimũ rei uindicetis. cum cui
priori possessio solitradita c̃ ha¬
bi potiorem ꝯucint. B̾. a.

Expanded text:
ane in arbitrio tuo pretium quod dedisti cum usuris recipere, ita tamen, ut perceptorum fructuum et sumptuum ratio habeatur: cum et si ex causa donationis utrique dominium rei vindicetis, eum, cui priori possessio soli tradita est, haberi potiorem convenit. D.
Abbreviated transcription (Latin):
cationis officio remotus. stilu
proscriptionis atq ꝑ petin exi¬
lii pena specialit sustinebit. ¶S¬
citus etiam ꝓiuunciaꝵ iectori

Expanded text:
cationis officio remotus stylum proscriptionis atque perpetui exsilii specialiter sustinebit; scituris etiam provinciarum rectori
Abbreviated transcription (Latin):
cimũ dencgau̾it. caicat foro.
sciat ctã numqͣm sibi ad agẽ¬
dum copiam posse restitiu¶ Si
plurimis ⁊ adu̾sano suo tali
fraude subtraxisse paris defẽ¬
siomis copiam ostendet ꝓcul¬
dubio iniqua ase litẽ fouen.
i auctoritatẽ iuuidicana asclu¬
emo uł inforo magnitudinis
adtogatoꝵ ꝯsortium nisi sac¬
scĩs catholice ueligionis fi̾nt
imbutꝰ myst̾iis. ¶Smaut
auꝗd quoqquomodo. uł qua¬
dam machinatione factum
uł attẽptatum fu̾it. officiu
q̃ sublimitatis tuc. centum
libraꝵ aun iacturã ꝓcõdemp¬

Expanded text:
ium denegaverit, careat foro; sciat etiam nunquam sibi ad agendum copiam posse restitui. § 1plurimis, et adversario suo tali fraude subtraxisse paris defensionis copiam, ostendet proculdubio iniquam a se litem foveri, et auctoritatem judiciariam a se eluNemo vel in foro magnitudinis ad togatorum consortium, nisi sacrosanctis catholicae religionis fuerit imbutus mysteriis. Sin autem aliquid quoquo modo vel quadam machinatione factum vel attentatum fuerit, officium quidem sublimitatis tuae centum librarum auri jacturam pro
Abbreviated transcription (Latin):
ideuuisor seu mant᷑o cũ musu¬
ras q̃q obligatꝰ ẽ . iustã causã
excusandi soluere cas ñ ħt. ut
aũt is ꝗcũ alt̾o fidei iussit nõ
solus ꝯuematur. s duuidatur
actio int̾ eoc ꝗsoluendo st̾. ante
ꝯdẽpnationẽ exordine postula

Expanded text:
ideiussor seu mandator si in usuras quoque obligatus est, iustam causam recusandi solvere eas non habet. Vt autem is, qui cum altero fideiussit, non solus conveniatur, sed dividatur actio inter eos qui solvendo sunt, ante condemnationem ex ordine postular
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ẽ exhac ꝯstitubõe q̃ om̃s
casus ꝯtinet. nris ꝯstitutioib̃
iam ꝓcisdem capitulis ꝓml¬
gatis ẽẽ derogatum. quaru
tutionis sensꝰ continebatur.
Cum enim ampliore tractatu
habito melior exitꝰ mucritꝰ ẽ¬

Expanded text:
t ex hac constitutione, quae omnes casus continet, nostris constitutionibus iam pro eisdem capitulis promulgatis esse derogatum, quarum tutionis sensus continebatur. Cum enim ampliore tractatu habito melior exitus inve
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus. Mpp̃. Diccł. i max.
aa ⁊ cc̃ Parrgorio
Stutorus curator pupillam uel
Iadultam quondam suam. sibi
uł filio suo. millo diuino imip¬
trato ben̾ficio minatrimomu
collocaint. manet infamia ꝯtra

Expanded text:
ditam nondum exacto quinto et A. et CC. Paregorio. Si tutor vel curator pupillam vel adultam quondam suam sibi vel filio suo nullo divino impetrato beneficio in matrimonio collocaverit, manet infamia contra
Abbreviated transcription (Latin):
Sipatris tiu pupilam ĩ dum ird¬
dita tutelle intione. ui post red¬
ditamndum exacto quinto et
incessimo ncc ñ ctiam utili anno
urorem duristi. nec matrimomi¬
um cum ca habinsse nec filium
ex ciuismodi ꝯiunctione ꝓcreas¬
sc inderi potes. ¶Sanc sihec pat̾¬

Expanded text:
Si patris tui pupillam nondum reddita tutelae ratione vel post redditam nondum exacto quinto et vicesimo nec non etiam utili anno uxorem duxisti, nec matrimonium cum ea habuisse nec filium ex huiusmodi coniunctione procreasse videri potes. Sane si hoc pate
Abbreviated transcription (Latin):
mox cum fint adita hereditaᷤ
siuo honorano nre. cxquo
bonoꝵ posseso fint auepta
integrum restitutionis nego¬
tio solida sine ulla dimimuti¬
onc tempora supputent. 3.¬
ã. Adutianum ꝓp̃.
itnde mintegrum restitutio¬
nis. tc̃porib opfuatis: si dua¬
tio abactore petatur. q̃ intra
metas restitutionis ualet ar¬
tari. candem quocumq flagi¬
tante causis cognitis tribin o¬
portebit. Sinuo ens modi
postulantur curricula q̃ ĩtra
spatiũ lege receptum angusta
leotimmi tẽp̃onis petant q ciꝯ
tminc progabunt. dilatios
petitori denegar puemietenci
ntigiũcũ petite dilationis mo¬
ra spatio suꝑstite poss ĩcluoi.
osi desensio iri dilations
suffragui postulau̾t. cando
a serta causa citra obstaculũ
tt̃poris deferri santunꝯ.qr ne¬
quaquã in ip̃ius steterat po¬
tetate quando litigio pulsa¬
iout. Dani igit debat. Et si
Qua dilalione si airo impe¬

Expanded text:
ta hereditas, si vero honorario jure, ex quo bonorum possessio fuerit accepta, integri restitutionis negotio solida, sine ulla diminutione, tempora supputentad Iulianum pu. Petendae in integrum restitutionis temporibus observatis, si dilatio ab actore petatur, quae intra metas restitutionis valet artari, eandem quocumque flagitante causis cognitis tribui oportebit. sin vero eiusmodi postulantur curricula, quae intra spatium receptum angustari legitimi temporis petantur, et eius terminos prorogabunt, dilationem petitori denegari conveniet: litigium, cum petitae dilationis mora spatio superstite posset includi. Quod si defensio rei dilationis suffragium postulaverit, eandem adserta causa citra obstaculum temporis deferri sancimus, quia nequaquam in ipsius steterat poteretur. Dari igitur debet, etsi Qua dilatione, si a posse
Abbreviated transcription (Latin):
decisiomib statutum ẽ. Sin u̾o
quidam exhr̃dib institutis ul
substitutis ꝑmixu sunt. ⁊ alii
ꝯunciii alii disunctm nun¬
cupati sunt. siꝗdem ex ꝯunctis
aliquid deficiat hoc omnimͦad
solos nunctos cum suo uemat
qui disiunctim scripti sunt ali¬
iquid euanescat. hoc ñ adsoloe
odisiunctos. sed ad om̃s tam con

Expanded text:
. Sin vero quidam ex heredibus institutis vel substitutis permixti sunt et alii coniunctim alii disiunctim nuncupati sunt, si quidem ex coniunctis aliquis deficiat, hoc omnimodo ad solos coniunctos cum suo veniat qui disiunctim scripti sunt, aliquis evanescat, hoc non ad solos disiunctos, sed ad omnes tam con
Abbreviated transcription (Latin):
testator locutus est. siue ꝑali¬
um cuisdem lucri successorem
adimpleatur. ¶Sin u̾otalis
ẽ u̾boꝵ concepto ⁊ facti naturi.
ut quod relictum ẽ ab alio
ad impleri ñ possit. Tunc ⁊ si
lucrum ad aliquẽ ꝑuencrit. ñ
tamen ⁊ grauamen tũc sequi.
quia hoc ni ip̃a natura ꝯcedit:
n testator uolucrit.Mind
cnim si uissert eum in locũ cer¬
tum abire. uł ubatib studiis
imbui. uł domũ sins mambꝰ
extrucre uł pinguere. uł uro¬
rem duc̃e. que oĩa testõris uo¬
luntas iipsius solius ꝑsona
simili parit ⁊lucrum sentiant.
⁊ grauamen ubi hoc possit ꝓce¬
dere subeãt Thoc locum habeie
omĩquidem mͦ in his que incã

Expanded text:
testator locutus est, sive per alium eiusdem lucri successorem adimpleatur. 9c . Sin vero talis est verborum conceptio et facti natura, ut quod relictum est ab alio adimpleri non possit, tunc, etsi lucrum ad aliquem pervenerit, non tamen et gravamen sequi, quia hoc neque ipsa natura concedit neque testator voluerit. Quid enim, si iusserit eum in locum certum abire vel liberalibus studiis imbui vel domum suis manibus extruere vel pingere vel uxorem ducere? quae omnia testatoris voluntas in ipsius solius personsimili parte et lucrum sentiant et gravamen, ubi hoc possit procedere, subeant. 9e . Et hoc locum habere omni quidem modo in his, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
sitõe speciant̾ enumeran iuissimꝰ
nequis ueteris niris ꝓlixitatẽ
reuoluat scientia. ¶ Hĩs ita
defimitis. cum insupiore parte
nr̃e sanctionis. implurimis lo¬
cis niuncti fecimus mentionez
necessarium eẽ duximus om̃e
inspectõem hunusmõi articuli li¬
tius ⁊ cũ subtiliore tractatu di¬
riere. ut sit omĩb ⁊ hoc aꝑto¬
ꝯninctiuo modo quedam relm¬
quuntur: sed cciã disumctiuo.
¶Inhis itaq si quidem coheredes
sunt om̃s comunctĩ. uł om̃s do¬
incti ⁊ uł institutiuł substituti
amparte hr̃ditatis uł partib
ꝯsistat. aliis coheredib cũ suo ⁊¬
gͣuamme ꝓ hereclitaria parte⁊
etuiam si an defuncti sunt adq¬
ratur. Et hoc ⁊ nolentib ip̃o ni¬
ie adcrescat. si suas portiones
um agnoucre. cum sit. absurdũ
cidem hereditatis partem quidẽ
agnoscere. partem n̾o respuere

Expanded text:
pecialiter enumerari iussimus, ne quis veteris iuris prolixitatem revolvat scientia. His ita definitis, cum in superiore parte nostrae sanctionis in plurimis locis coniuncti fecimus mentionem, necessarium esse duximus omnem inspectionem huiusmodi articuli latius et cum subtiliore tractatu dirimere, ut sit omnibus et hoc aperticoniunctivo modo quaedam relinquuntur, sed etiam disin his itaque, si quidem coheredes sunt omnes coniunctim vel omnes disiunctim et vel instituti vel substituti, in parte hereditatis vel partibus consistat, aliis coheredibus cum suo gravamine pro hereditaria parte, etiamsi iam defuncti sunt, adquiratur. Et hoc et nolentibus ipso iure adcrescat, si suas portiones iam agnoverint, cum sit absurdum eiusdem hereditatis partem quidem agnoscere, partem vero respuere
Abbreviated transcription (Latin):
emptum uł abalio siue ip̃oru
noiunc comparatum statimie¬
tractum reddatur qb nissimiis.
aut siñ existunt fisci nrib indi¬
octur. Qd si existentes imp̃sentu
reꝵ ꝯstituti agere noluerint. pacto
uł nur iurindo exclusi totum sũ
mora fiscus muadat. Quib tacĩ¬
tibꝰ ⁊ dissimulantib adeffinsi cẽ
fiscali duum m̃siũ tẽpora limitrẽ¬
f. Intraque sine ietraxerint. uel
propt̾ ietrabendum iectort̃ ꝓuĩ¬
cic int̾pellaucrint. qc ꝗd talibus
filiis uł uxorib lib̾alitas mpura
ꝯtulcrit fiscus nr muadat. doñ

Expanded text:
emptum vel ab alio, sive ipsorum nomine comparatum, statim retractum reddatur quibus iussimus aut, si non existunt, fisci viribus vindicetur. Quod si existentes et in praesentia rerum constituti agere noluerint pacto vel iureiurando exclusi, totum sine mora fiscus invadat. Quibus tacentibus et dissimulantibus a defensione fiscali duum mensuum tempora limitentur, intra quae si non retraxerint vel propter retrahendum rectorem provinciae interpellaverint, quidquid talibus filiis vel uxoribus liberalitas impura contulerit, fiscus noster invadat, don
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃tes uesanqq iudicantes.
heretici dogiatis infamiam
quẽ excclesti arbitrio sũpscri¬
mus ultione plectendo.

Expanded text:
dementes vesanosque judicantes, haeretici dogmatis infamiam quem ex coelesti arbitrio sumpserimus, ultione plectendo
Abbreviated transcription (Latin):
sub pari maiestatt ⁊ sub ꝑia
trintate credamus. ¶Hanc
legrm scquentes. xp̃ianorur
catholicoꝵ nom̃ nbemus
amplecti. Relique uero

Expanded text:
sub pari maiestate et sub pia trinitate credamus. Hanc legem sequentes Christianorum catholicorum nomen iubemus amplecti, reliquos vero
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mantus tuus creditores sor¬
titus. post factam uite donatoẽ
fundum q̃m exdonatr̃e uintuo
uindicas. Insdem specialit̾ obli¬
gauit candem obligattem de¬
fensions tue sumit tẽ irrũpe.
intelligere deles. cum sit maĩ

Expanded text:
 maritus tuus creditores sortitus post factam in te donationem fundum, quem ex donatione iuri tuo vindicas, isdem specialiter obligavit, eandem obligationem defensionis tuae firmitatem inrumpere intellegere debes, cum sit ma