comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ÷ debitam reuerentim impendat. nã
indiuinis eloquus sacerdotes aliqñ du
deo qui adiurm̃tum deducendus ẽ dr̃
applica illum addeos uideł ad sicerdo¬
tes ⁊ rursus sc̃ptum est. diis ñ detrihes.
scit sacerdotibus et propna ait. labia
sacerclotis custodilint scientiam ⁊ iusti¬
tiam. et segem requirent exore cius ꝗ¬
a angi domini est ex̃cituum. Quids¬
norare. Quibus insuo eloquio nono¬
rem tribuens. eos aut anglos aut de¬
os: ip̃e ̃ appeliat deus: Ecdastica qq̃
testatur istoria: quia cum pie memo¬
rie ꝯstantino principi scͥpto oblate ac
cusationes. contra epõs fuissi. libellos
ꝗdem accusationis accepit :⁊ eosdema
accusati fuerant epõs conuocans: me
orũ ꝯspectu ubellos quos acceꝑat ince¬
it dicens. Ite et inter uos causas urã
disponite. ꝗa dignum ñẽ: ut nos iudi¬
exreuerentia inpensa añ eum ꝗpoe pa¬
gam inre publica principes fuenr &
uerũdeum nescientes deos ligneos.:
iapideos colebant. ⁊ tñ eorum sacerdotib

Expanded text:
ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, de eo, qui ad iuramentum ducendus est, dicitur: „Applica illum ad deos", videlicet ad sacerdotes. Et rursum scriptum est: „Diis non detrahes", scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: „Labia sacerdotis custodiunt scientiam et legem requirunt ex ore eius, quia angelus Domini enoret, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam appellat Deus? Ecclesiastica quoque testatur historia , quia cum piae memoriae Constantino principi sccusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem quia accusati fuerant 428 episcopos convocans, in eorum conspectu libellos quos acceperat inceituti. Ite et inter vos causas vestras disponite, quia dignum non est, ut nos iudiex reverentia impensa. Ante eum quique pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
emos nobis insimaatione conquestis
ubtatem sibi dominisui benigartare
concessam. peredumeius oppressione
pulsri. seq incłicatus officio pene Acu¬
nabulis seruientib ⁊̃ manumus sore ui¬
uente ineodem actu nichilominus cõ¬
stititis duauus ministus impendere
seruitium non licere. Cum si petitiõe
ueritas subsequatur: contra patris
auctoris sui factum uenientib it
indignas hereditas. legibus auferatus
nec eis uceat hereditatem capientil
peorum absentiam modatoris iudier̃
satis forum suum putauit auferrim
ato iudicio. qsqus ille est. quiclicumia¬
cessert aduemat ut ecele iura q̃uetue¬
sti principes assidua sanctione firmarie¬
s impetitas cłicis ñnegentur. Itema

Expanded text:
crymosa nobis insinuatione conquesti sunt, crymosa nobis insinuatione conquesti sunt, libertatem sibi domini sui benignitate concessam haeredum ejus oppressione pulsari, sibique in clericatus officio pene a cunabulis servientibus, etiam manumissore vivente, in eodem actu nihilominus constitutis, divinis mysteriis impendere servitium non licere, cum si petitionem veritas subsequatur contra patris et auctoris sui factum venientibus, ut indignis, haereditas legibus auferatur, nec eis liceat haereditatem capientibusper eorum absentiam moderatoris judicium satis, forum suum putavit auferri in vestro judicio, quisquis ille est qui clericum lacessit adveniat. ut ecclesiae jura quae vetusti principes assidua sanctione firmaverunt, impetitis clericis non negentur. GELA
Abbreviated transcription (Latin):
Si atem epale iudicium abimqu
et sequentes auctoritates intellgende
sunt quibus cłicorum causas ñ nisi
clici cognoscere iubentur. Vndege¬
uasius pp̃ scribit ⁊ ete comiti. asclat᷑
eorum poscitur dignitate prandure
qui a deo fuientibus: beneficumne¬
conqueruntur quod dicanit seurge¬
nuos atq deo auctore pristine condi¬
tionis nexibus absolutos. in sortemd¬
terrime itm̃fuitutis se adduci: pau
ccoritatem regiam contra leges pueb¬
ucas. cumclicali cingulo oum tener̃¬
tur abstricti ꝑ archidiaconum ux¬
Dis grumentine eẽ ꝯuertos cum cõ¬
stet eum qui celestem militem pulsat.
sisieius forum debere sectari ño dilecte
Aicos tibi comendo ut si adaelegatorui
audicium aduersaria aduentre contepse¬
rit. sublimitatis tue tuitione uallent̃
nequid illis aut subrectio. aut mimica
legibu uiolentia necessitatis imponat
qũ qui iudicum refugit: appareteũ
faustinanus eccłe grumentie elici. o¬

Expanded text:
Si autem episcopale judicium ab impeGratian. Sic et sequentes auctoritates intelligendae sunt, quibus clericorum causas non nisi clerici cognoscere jubentur. Unde GeASIUS PAPA EZECHIAE COMITI. A saeculari eorum poscitur dignitate praestandum: quia Deo servientibus beneficium neconqueruntur, qui dicunt se ingenuos atque Deo auctore pristinae conditionis nexibus absolutos, in sortem deterrimae iterum servitutis addici, et per auctoritatem regiam contra leges publicas, quum clericali cingulo tenerentur adstricti, per archidiaconum urbis Grumentinae esse conventos, quum constet eum, qui coelestem militem pulsat, non nisi ejus forum debere sectari. Et ideo, diclericos tibi commendo, ut, si ad delegatorum judicium eorum adversarii venire contemserint, sublimitatis tuae tuitione vallentur, ne quid illis aut surreptio, aut inimica legibus violentia necessitatis imponat, quia qui judicium refugit apparet eum Faustinianus Ecclesiae Grumentinae clerici la
Abbreviated transcription (Latin):
br testimonium dicurit. ꝓfecto ꝗa
ueritatem ꝓpecuma negant. dm̃ pe¬
cuma uendunt. Ip̃e enĩdixit. Ego sũ
ueritas cum societate ueritatem fr̃m¬
tatis aliqua discordie peste comacui¬
lant: dm̃ produnt. quia deus caritaᷤᷤ
est. Qui ergo caritatis ⁊ ueritatis iussa
spernunt. deum utiq qui caritas ẽ.¬
⁊ ueritas: ꝓdunt maxime cum ñ in¬
firmitate uł ignorantia peccant.
oueritatem: et uirtutem cͥmine mu¬
xtimant quidam in eo tm̃ deum nega

Expanded text:
timonium dicunt, profecto quia veritatem pro pecunia negant, Deum pecunia vendunt. Ipse enim dixit: Ego sum veritas . Cum societate fraternitatis aliqua discordiae peste commaculant, Dominum produnt, quia Deus charitas est . Qui ergo charitatis et veritatis jussa spernunt, Deum utique qui est charitas et veritas, produnt, maxime cum non infirmitate vel ignorantia peccant, o veritatem, virtutem crimine mutimant quidam in eo tantum negari
Abbreviated transcription (Latin):
nos quod siquis contra quoslib cłico ᷤᷤ
causam hat̃: depectis eorũ ep̃is: eosde
auctoritatẽ precipimus ut hoc denuo
facere i psumas. s siquis ꝯtra quemli
deat. ut aut ip̃e cognoscat: aut certe
ab ep̃o iudices deputentur: aut sifor¬
tasse adarbitros eundum ẽ. partes ad
eligendos iudices. ab ip̃o exsecutio d̾po¬
tata cõpellat. Siꝗs nõ cłicus. uł laicus
ꝯtra ep̃m causam habuĩt. tẽte int̃po
nere debes. ut int̃ eos aut ip̃e cognosaᷤ
aut certe te amonente: sibi rudiees eli¬
gãt. Nam sisua unicuiq: ep̃o iurisdictio
ꝑquos ecclasticus custodiri ilie ordo¬

Expanded text:
nos, quod si quis contra quoslibet clericos causam habeat, despectis eorum episcopis, eosdem auctoritate praecipimus ut hoc denuo facere non praesumas. Sed si quis contra quemlibet deat, ut aut ipse cognoscat, aut certe ab eo judices deputentur; aut si forte ad arbitros eundum est, partes ad eligendum judicem ab ipso exsecutio deputata compellat. Si quis vero clericus vel laicus contra episcopum causam habuerit, tunc te interponere debes, ut inter eos aut ipse cognoscas, aut certe te admonente sibi judices eligant. Nam si sua unicuique episcopo jurisdictio per quos ecclesiasticus custodiri debuit ordo
Abbreviated transcription (Latin):
dicta nrã postponunt: ñ nisi digna satiͦ¬
factione preueniente: uolumus ate
prorsus absolui. Itemgg̃.uii. De his
tib ꝓcausa excoĩcationis ꝑire cotidi¬
e cernimus partim ignorantia. partĩ
numia simplicitate: partim timore. p
sticos. ⁊ ẜuientes. nec ñ om̃s alios. ꝗ nĩ
adeo curiales sunt: ut eorũ consilio
scelera petrentur. ⁊ eos qui ignorãt
excoĩcatis cõmunicant. siue illos ꝗ
coĩcant cum illis: qui excoĩcatis coi¬
cant quicumq autẽ aut orator. siũ
ꝑegrinus aut uiator. interram excoĩ¬
catorum deuenerit. ut ñ possit eme
uł ñ hab uñ emat: abexcoĩcatis acci¬
piendi licentiam damus.⁊ siꝗs excoĩ¬

Expanded text:
rdicta nostra postponunt, non nisi digna satisrdicta nostra postponunt, non nisi digna satisfactione praeveniente volumus a te prorsus absolvi. C. CIII. De itibus, pro causa excommunicationis perire quotidie cernimus, partim ignorantia, partim nimia simplicitate, partim timore, pasticos, et servientes, et omnes alios qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos qui ignoranter excommunicatis communicant, sive illos qui communicant cum eis qui excommunicatis communicant. Quicunque autem aut arator, aut peregrinus, aut viator in terram excommunicatorum devenerit ubi non possit emere, vel non habeat unde emat, ab excommunicatis accipiendi licentiam damus. Et si quis exco
Abbreviated transcription (Latin):
nde nicolaus pp̃ hygmaro remor
quicum eguldruda sepe dampnata cõ¬
municant femina qm̃ eam cum cõicãti¬
bus suis⁊ fauctorib pariumculo ana¬
thatis constat eẽ constrictam. qua ꝓpter
nẽ beatitudimi tue inuigimus. ut sup
hoc nr̃a auctoritate fretus curam dehis
sumere studeas.⁊ ꝗa docta iuinitus scĩ¬
tas tua ualde nouit aluid eẽ ex necessita¬
te: aliud exignorantia. atq: aliud qs
studio delinꝗtur: istudq postius duo¬
b porib districtius eẽ puruendũ: id¬
singłoꝵ mõs diuidie quatmnus hii qui
ex necessitate ut ignorantia delinquũit.
auctoritate nrã ꝑte absoluant᷑. si tñipa
eoꝵ ignorantia. uł necessitas uera ⁊ ñsi
mulata: uł ñ ex uoluntate ꝓcesserit: q
ut bene nosti.s pleriq qui possunt ꝗ¬
dem si nolunt recta nosse. Vñ psalmi¬
sta dehuius modi noluit inquid in¬
telligere ut bene ageret. Iulos autẽ ꝗ
studio suo obligantur: ⁊ contẽptu ĩt̃¬

Expanded text:
Unde Nicolaus Papa Hincmaro, RemorUnde Nicolaus Papa Hincmaro, Remorqui cum Ingeltrude saepe damnata communicant femina, quoniam eam cum communicatoribus suis et fautoribus pari vinculo anathematis constat esse astrictam. Quapropter nunc beatitudini tuae injungimus, ut super hoc nostra auctoritate fretus, curam de his sumere studeas. Et quia docta divinitus sanctitas tua valde novit aliud esse ex necessitate, aliud ex ignorantia, atque aliud quod de studio delinquitur; istudque posterius duobus prioribus districtius esse puniendum: idsingulorum mores dijudicet, quatenus hi, qui ex necessitate, vel ignorantia delinquunt, auctoritate nostra per te absolvantur, si tamen ipsa eorum ignorantia mulata, vel non ex voluntate processerit, quia, ut bene nosti, plerique sunt qui possunt quidem, sed nolunt recta nosse. Unde Psalmista de hujusmodi, Noluit, inquit, intelligere, ut bene ageret. Illos autem, qui studio suo obligantur, et contemtu inte
Abbreviated transcription (Latin):
mia. Hinc ⁊̃ ꝗdam scĩssimus pater ait.
iquis peccantem defendit. De eodem¬
acruis quam ille quipeccauit: coherte¬
atur. Hinc s̃ alius paterait. De eodeq.¬
domino ꝓhibitumẽ facere isserit: u
quod scriptumẽ preterierit: aut pre¬
terire manda uerit: scĩpauli apłi sen¬
tentia ingerenda ẽ ei dicentis. Etiã si
nos aut angłs decelo euangli. auit
uobis. preter quamq uobis euagliz¬
uimus anatha sit. Idsiquis ꝓhib no¬
bis quod adomino preceptũ est. ut
rursus imꝑat fieri quod dominus
fieri ꝓhib ex secrabilis sit oĩb quidi¬
lntitem dei. uel pret̾ quod in scĩs sẽ¬
pturis euident᷑ precipitur ut dicit
aliquid. ut imꝑat. tanquã falsus te¬
malumꝰ cogi ñ possunt tẽ sententie
nẽ obediendum. qa uuita iuud gelaibi¬
nec ap̃ deum. nec apud eccłam: eius
quenquã grauat iniqua sententia
tis. de eccła abicuubentur: ñ dequo¬
lib mõ coĩcantib intelligendũ est

Expanded text:
ma. Hinc etiam quidam sanctissimus Pater ait: ma. Hinc etiam quidam sanctissimus Pater ait: Si quis peccantem defendit, acrius quam ille, qui peccavit, coerceatur. Hinc et alius Pater ait: Si Domino prohibitum est facere jusserit, vel quod praeceptum est praeterierit aut praeterire mandaverit, S. Pauli apostoli sententia ei ingerenda est, dicentis: Etiamsi nos aut angelus de coelo evangelizaverit vobis, praeterquam quod vobis evangelizavimus, anathema sit. Idbis quod a Domino praeceptum est, vel rursus imperat fieri quod Dominus prohibet, exsecrabilis sit omnibus, qui diei, vel praeter quod in sanctis scripturis evidenter praecipitur, vel dicit aliquid, vel imperat, tanquam falsus temalum cogi non possunt, tunc sententiae non est obediendum, quia juxta illud GelasiNec apud Deum, nec apud ecclesiam ejus, quemquam gravat iniqua sententia.tis de ecclesia abjici jubentur, non de quolibet modo communicantibus intelligendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
auobis quos rebaptizatis xp̃m ex suf¬
niquus idolatra: Milites xp̃iani ser¬
uerunt impatori infideli. ubi ueni¬
ebunt̾ ad causam xp̃i. ñ agnoscebant
nebant illidm. Quando autẽ dicebat
ꝓducite aciem. Ite ceillam gentemsta¬
t im obtemꝑabant. et distinguelunt
dnmeternum: adomino temporali.¬
uidergo mirum si peccator homoob¬
edientie inp̃sentis uite breuitate se su¬
bicit. qñ hanc mediator dei et hoium
⁊cum obedientes remuneret ñ relinꝗt
Sciendum tñẽ: nunquã ꝑobedientiã
extitit quã d̃ishoĩ ne contingeret interdix
Stut melius ꝑobedientie mĩtum ro
bene ꝯditus cresceret dignum fuerat
ut ÷̃ a bono prohiberetur quatinus
tanto uerius hoc quod ageret uirtu¬
eẽt: quanto ⁊ abonocessans auctonsuo
se subditum humilius exhibet. Item
peccantibus et defendit alium delin¬
qntem: maledictus erit ap̃dm̃ ꝯ hoiẽs.
⁊ corripictur increpatione seuerissi¬

Expanded text:
a uobis in eis, quos rebaptizatis, Christum exsufa uobis in eis, quos rebaptizatis, Christum exsufiniquus idololatra? Milites Christiani servierunt imperatori infideli. Ubi veniebatur ad causam Christi non agnoscebant, nebant illi Deum. Quando autem dicebat: Producite aciem, ite contra illam gentem, statim obtemperabant. Distinguebant Dominum aeternum a domino temporaliQuid ergo mirum, si peccator homo obedientiae in praesentis vitae brevitate se subjicit, quando hanc mediator Dei et hominum etiam cum obedientes remunerat, non relinquit? Sciendum est, nunquam per obedientiam exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit, sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto esset, quanto et a bono cessans auctori suo se subditum humilius exhiberet. C. peccantibus, et defendit alium delinquentem, maledictus erit apud Deum et homines, et corripietur increpatione severissi
Abbreviated transcription (Latin):
statem. ipõs humanarũ legum gradu̾
auerte.Sialiquid uisserit curator nõ
faciendum ẽ. tamen si ꝯtra ꝓconsulem
ubeat: ñutiq ꝯtempnis potestatem
uł si aliud impr̃ ⁊ allud deus: quid iu¬
dicatis: Maior potestas ẽ ds da ueni
am. O impr̃. tucarcerem ule gehenna
minatur. hic iam tibi assumenda ẽ fi¬
des tua tanquã scutum in quo possis
oĩa ignita iacula inimiciextinguere.
donosor. ut aurea statua adoraretur. qͣ
qui facere noluerit. deo talia ꝓhibent
placuerit. qm autem imꝑatores uĩtatẽ
quod ꝗsq ꝯtempserit. ip̃e sibi iudictum
frontem ñhabebit: quia hoc facere no¬
luit: quod ei pcor regis ip̃a ueritas ius¬
sit. sicuit ip̃e nabuch odonosor post mi¬
nicula salutis trium puerorũ cõmotus
atq mutatus ꝓueritate contra errorẽ
edictum ꝓponit. ut quicumq blasphema¬
rent dm̃sidrac.misac. et abdenago. inmn¬
teritum irent. et domus eors indip̃sioe
It non uuttis ut aliquid tale contra uos
iubeant imhatores xp̃iam. Cum sciant

Expanded text:
sit. Ipsos humanarum rerum gradus advertite. Si aliquid iusserit curator, nonne faciendum est? Si tamen contra proconsulem iubeat, non utique contemnis potestatem,  si aliud imperator, et aliud Deus, quid judicatis? Major potestas audienda est. Da veniam, tu carcerem, ille gehennam minatur. Hinc jam tibi assumenda est fides tua tanquam omnia ignita jacula inimici exstingueredonosor, ut aurea statua adoraretur, quod qui facere noluerunt, deo talia prohibenti placuerunt. quando autem imperatores ueritatem quod quisquis con tempserit, ipse sibi iudicium frontem non habebit, quia hoc facere noluit, quod ei per cor regis ipsa ueritas iussit, sicut ipse Nabuchodonosor postea miraculo salutis trium puerorum commotus atque mutatus pro ueritate contra errorem edictum proposuit, ut, quicumque blasphemarent deum Sidrac, Misac et Abdenago, in interitum irent et domus eorum in dispersionem. et non uultis, ut aliquid tale contra uos iubeant imperatores Christiani, cum sciant
Abbreviated transcription (Latin):
attendendum ẽ. siquam causam hauit
nabalio teneri.s ep̃s ip̃ius adiri debu¬
ri.sicut nouellarum ꝯstitutio manife¬
stat q̃ita loquitur descĩssimis ⁊ dõam¬
bilibus atq reuerentissimis ep̃is. ⁊ cłiciᷤ
ac monachis impator iust aug. petro¬

Expanded text:
attendendum est, quia si quam causam habuit, non ab alio teneri, sed episcopus ipsius adiri debuit, sicut haec Novellarum constitutio manifestat, quae loquitur de sanctissimis et Deo amabilibus ac reverendissimis episcopis, clericis et monachis
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq contingit ut iudicis losoluit¬
cumteneat: cui adlocum uita minime
ꝯcordat. ac sepe agitur ut uł dampm
inmĩtos: ut alios ip̃e ligatus soluat. Se¬
pe insoluendis ac ligandis subditis sue
uoluntatis motus: nõ autẽ causarũ mĩ¬
ta seꝗtur. Vñ fit ut ip̃e ugandi ⁊ soluendi

Expanded text:
lerumque contingit ut ipse judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Et saepe agitur ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequ
Abbreviated transcription (Latin):
tur confestim auistitie ꝯfessioe prpi¬
dum. acceptio nummors p̃uaricata
uitatis ẽ. Vñ ⁊ piusto dicitur. quierc¬
te ranus suas abomni munere : iste
inexcelsis habitabit. Idem mauritio
souicttudo ẽ utilis: illa ẽ cautela lauda¬
bulis inqua totum ratio agit. ⁊ furors¬
ruchu uendisat. Restringenda ẽ sub
rariione potestas. nec quid agendum
prisquam ꝯcitata ad rranqullitatẽ
mens redeat. nam comotionis tpr iu¬

Expanded text:
itur, confestim a justitiae confessione receitur, confestim a justitiae confessione recedunt. Acceptio nummorum praevaricatio veritatis est. Unde et pro justo dicitur: Qui excutit manus ab omni munere, iste in excelsis habitat. Dives muneribus itudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nil vindicat Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem meus redeat. Nam commotionis tempore, ju
Abbreviated transcription (Latin):
iq liciiniuste ligatis coĩcare: ⁊ eis nõ
petita absolutione sua celebrare offi¬
cia. sicut gelasius uidetur sentire: ad
hec respondendum ẽ. quod aliqñ sentẽ¬
ordine: ⁊ causa. aliqñ ẽ iusta ex aĩo ⁊ ca¬
usa:si ñ exordine. Aliqñ ẽ uasta exaĩo ⁊
ordine.s ñexcausa. Cum autẽ excausa
s ex alio noãndus ẽ. Ex aĩo ẽ in rusta. cũ
aliquis seruata integritate iudiciari
ordinis: inadulterum uł inquẽlib
cͥminosum: ñ amore iustitie. si uuore
odii ut pretio: aut fauore adũsarioꝵ¬
inductus sententiam ꝓfert. Uñ becda
tentiam ꝓfert.⁊ sulle quantũ adse iu¬
stam reportet sententiam: iste tñ. ꝗ ñ
amore iustitie: s uuore odi ineum sñ¬
tentiam dedit: iustitiam dei inquẽ ꝑ¬
turbatio ñcadit: ñ imitatur. Itemgg̃¬
lui recte iudicat:⁊ premium remimera¬
tiois expectat: fraudem in dõ ꝑpetrat
qa iustitiam. quam gratis imꝑtire de

Expanded text:
ique licet injuste ligatis communicare, et eis, non ique licet injuste ligatis communicare, et eis, non petita absolutione, sua celebrare officia, sicut Gelasius videtur sentire? Ad hoc respondendum est, quod sentenordine et causa; aliquando est justa ex animo et causa, sed non ex ordine; aliquando justa ex animo et ordine, sed non ex causa. Quum autem ex causa  ex alio notandus est. Ex animo est injusta, quum aliquis servata integritate judiciarii ordinis in adulterum vel in quemlibet criminosum non amore justitiae, sed livore odii, vel pretio, aut favore adversarioinductus, sententiam profert. Unde Beda tentiam profert, etsi ille quantum ad se iustam reportet sententiam, iste tamen qui non amore iustitie, sed livore odii in eum sententiam dedit, iustitiam dei, in quem perturbatio non cadit, non imitatur. Item Gcte iudicat et premium remunerationis expecquia justitiam quam gratis impartiri d
Abbreviated transcription (Latin):
state. Idem. Inquem canonica ñ ꝑfer¬
tur sententia. penam ñ c ferre canonicã.
incuius dampnationem nẽ canonica
prolata sententia. ¶ Exhis datur
intelligi: quod miu̾sta sententia nullũ
grauatur iniqua sententia. sicut exge¬
iasu cap̃ habetur. Nonergo abeius coĩ¬
one abstinendum ẽ.nec eiꝰ abofficio ces¬
sandum. inquem cognoscitur iniqua
plata sententia. Cur ergo capła carta¬
ginensis.⁊ africanis atq aliorũ concili¬
orum ꝓhibent iniuste dampnatũ in
coĩonem recipiant iudicu examinati
tutum est. Qui dampͦnat̃ asynodo
quomodo inscda innocens reparet᷑.
piscopus. pbr. aut diaconus: agradu
suo iniuste deiectus: sun scda sinodo
innocens inueniatur. ñpot̃ eẽ quod fu¬
altari demanu ep̃oꝵ. Si ep̃s ẽ: orarium.¬
⁊ baculum. ⁊anulum. Si pb̃r. orariũ et
planctam. Sidiaconus. orarium ⁊ albã
Si subdiaconus. patenam ⁊ calicem. Sic
⁊ reliquigradus in reꝑatione sua reci
qd̃ amiserant: quõ sua auctoritate cu¬

Expanded text:
. Is, in quem canonica non fertur sententia, poenam non debet ferre canonicam. in cujus damnatione non est canonica prolata sententia. Gratian. Ex his datur intelligi, quod injusta sententia nullum aliquis gravatur iniqua sententia, sicut ex Gelasii capite habetur. Non ergo ab ejus communione abstinendum est, nec ei ab officio cessandum, in quem cognoscitur iniqua prolata sententia. Cur ergo capitula Carthaginensis et Africani, atque aliorum conciliorum prohibent injuste damnatum in communione reci: C. LXV. Qui damnatur a synodo quomodo in secunda innocens reparetur. Episcopus, presbyter aut diaconus suo injuste dejectus in secunda synodo innocens reperiatur, non potest esse quod fualtario de manu episcoporum orarium, annulum et baculum; si presbyter, orarium et planetam; si diaconus, orarium et albam; si subdiaconus, patenam et calicem; sic et reliqui gradus ea in reparationem sui requae amiserant: quomodo sua auctoritate cu
Abbreviated transcription (Latin):
habetur quicumq sac̃dotibi ñ obtem¬
ꝑass: aut extra castra positus iapida¬
batur appło: aut gladio ceruire subie¬
cta: ꝯtemptum expiabat cruorem. Nẽ
uõ in obediens: spali animadũsioe trĩ¬
catur. aut eiectus deeccła. rapido ore¬

Expanded text:
habetur, quicumque sacerdotibus non optemperasset a aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio cervice subiecta contemptum expiabat cruore. nunc vero inobediens spirituali adversione truncatur, aut eiectus de Ecclesia rapido
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt ꝑtotum mundum: uñ nati s̃:
p̃ã eccła patres illos appellat. ip̃a illos
genuit.⁊ ip̃a illos ꝯstituit insedib pat¬
des paulum. ꝗa ñuides petrum. ꝗa ñui
creuit tibi pat̃nitas ꝓpatrib tuis.n.¬
cłici demanu abbatis suscipi potest si
eidem aDb̃i: manus impositio ab ep̃o
facta noscatur. Inde in.uii.synodo
legitur. Abbates quibus ab ep̃o manꝰ
imponitur: aliquos tonsorare poss.
uoniam uidemus multos sine manꝰ
impositione aparuula etate tonsurã
amõ id minime fieri. Idipm̃ quoq ob
lum mõ faciendi. si dumtaxat eidem a¬
bbati manus impositio facta noscat᷑
ep̃i: promouere lectores. Item excõẽ.
laudicensi. Non exorcizent:qui ab
.iare eos qui necdum abepĩs sunt ꝓue
ri non poterit. nec etiam aꝓprio ab¬
solute ordinandus ẽ. absoluta autẽ
ordinatio calcedonensi concilio ꝓhibe¬
tur: et uacuam habere manus impo

Expanded text:
qui sunt per totum mundum, unde nati sunt? Ipsa ecclesia patres illos appellat, ipsa illos genuit, et ipsa illos constituit in sedibus patdes Paulum, qucrevit tibi paternitas. 'Pro patribus tuis naclerici de manu abbatis suscipi potest, si eidem abbati manus impositio ab episcopo facta noscatur. Unde in Septima SynodoI. Abbates, quibus ab episcopo manus imponitur, aliquos tonsurare possunt. Quoniam videmus sine manus impositione a parvulamerio faciendi, si duntaxat eidem abbati manus impositio facta noscaturepiscopi promovere lectores. C. II. Non exorcizent qui ab zare eos, qui necdum ab episcopis suntri non poterit, nec etiam a proprio absolute ordinandus est: absoluta enim ordinatio Chalcedonensi Concilio prohibetur, et vacuam habere manus
Abbreviated transcription (Latin):
sententia ñ asuo uidice dicta. nichil fir
uis suis accusatus sciendum ẽ ꝗa audi
dendum fuit. siuita ut opinio eius tabs
se absente aliqui uilissum sint testes ex¬
hibiti: hoc si uerum ẽ nullius mom̃ti ẽ.¬
Quales autẽ testes: uł cuius opimionis
adtestimonium admittendis̃: pluri¬
me leges ostendunt. q̃ pene nulli hñt᷑.
buit iudicari. Namibi int̃ alia p̃cipit᷑:
ut sententia q̃ sine scripto dicta fuĩt: nec
nomensententie habere mereatur.
tem codicis ł.uii.desententiis expicdo
dices quibus reddendi iuris in ꝓuincuiᷤᷤ
ꝑmisimus facultatem cognitis cau¬
sis ultimas diffinitiones rescriptis
recitationem ꝓferant. Hinc addimꝰ

Expanded text:
sententia non a suo judice dicta nihil firmvis suis accusatus, selendum est quia audiri dendum fuit, si vita vel opinio ejus talis se absente aliqui vilissimi sint testes exhibiti, hoc si verum 1255 est, nullius eQuales autem testes, vel cujus opinionis ad testimonium admittendi sunt, plurimae leges ostendunt, quae pene nulli habentubuit judicari. Nam ibi inter alia praecipitur ut sententia quae sine scripto dicta fuerit nec nomen sententiae habere mereatur. XII Tit. de sententiis ex periculo dices, quibus reddendi iuris in prouinciis permittimus facultatem, cognitis causis ultimas definitiones de scripti recitatione proferant. Huic adi
Abbreviated transcription (Latin):
eccła iniuriantem lex capitali pena ꝑcy¬
tiat. ⁊ ficut maiestatis reum: moĩb de¬
illum accusandi licentiam. Ut huiꝰ iegiᷤᷤ
series loquitur. cod.ł.i. cap̃. iiii.consti
terit.xi.Siquis in hoc genus sacrilegi
urruꝑit : Ut ineccła catholica irruens
sacerdotib ministris. uł ip̃i cultui. loco¬

Expanded text:
Ecclesia, injuriantem lex capitali poena percutiat, et sicut majestatis reum omnibus det accusandi illum licentiam, ut hujus legis series loquitur Codicis libro primo, tito. Si quis in hoc genus sacrilegii incurrerit, ut in Ecclesia catholica irruens sacerdotibus et ministris, vel ipsi cultui loco
Abbreviated transcription (Latin):
rum scõrum canonibus insti uelli.¬
tuta. et uenerabilis nicene fixa decre¬
tis nulla possunt improbitate conuel¬
li. uł nouitate mutari. Itemnicolaꝰ
pp̃. uniuersali sinodo presidens dixit.¬

Expanded text:
rum Patrum canonibus instituta, et venerabilis Nicaenae synodi fixa decretis, nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate mutari. Item Nicolaus Papa, universali synodo praesidens, dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ugione cessauerint priuilegns exuunt̃
qreligiosa conuersatio meruit priuilegia
ergo que religiosis domibus ꝯceduntur
ineocasu accipienda s̃. inquo ita eius cõ¬
sulitur quod nulli aliquid derogatur
uideł ut ex noualib quorum decimati¬
ones nulli assignate fuerant pͥuilegioꝵ
auctoritate decimas aliquib ꝑsoluere
ncogantur. uł siꝓpter in stantem tp̃ris
necessitatem eis consuli non poterit nisi
alus derogetur: ita priuilegiorum auc¬
toritas uidetur eẽ seruanda. ut corum
subueniatur inopie nuut suarum diuiti¬
arum augmento et possessionum ñ modi¬
ca extensione porrecta baptismales seu
parrochiane eccłe penitus destruantur

Expanded text:
ligione cessaverint, privilegiis exuantur, ligione cessaverint, privilegiis exuantur, quae religiosa conversatio meruit. Privilegia ergo, quae religiosis domibus conferuntur, vel in eo casu accipienda sunt, in quo ita eis consulitur, quod nulli aliquid derogatur, videlicet ut ex novalibus, quorum decimationes nulli assignatae fuerant, privilegiorum auctoritate decimas aliquibus persolvere non cogantur, vel si propter instantem temporis necessitatem eis consuli non poterit, nisi aliis derogetur, ista privilegiorum auctoritas videtur esse servanda, ut eorum subveniatur inopie, non ut suarum divitiarum augmento et possessionum non modica extensione porrecta, baptismales seu parochiane ecclesie penitus destruantur
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse legitur. nonergo pruulegia eccła¬
rum sic inuiolata ꝑmanere censertur. y
quibusdam decausis int̃uenientib a¬
eis derogar ñpossit. Alioquin multitu¬
do eccłarum adpaucitatem redigeretu
cum in munere eccłe indiocesib aliarum
frequenter c̃redite inueniantur. Seruẽt᷑
ergo pͥuilegia eccłarum cunctis inconcu̾sa
temporibus ne uidelic preter eius aucto¬
ritatem aquo data sunt contra ea lice
asscripta. Vnde datur intelligi quod ea
religiosis domibus cum feruntur ñ ꝓpe¬
tuo s tp̃raliter abeis quib ꝯferuntur
s possidenda quamquã illud simachi
adnecessitatis intuitum. ñ adpietatis ꝓfe¬
ctum possit referri. uideł ut ea q̃ ꝑegrini¬
uł captiui necessitas largiri sua sit. nõ
ea q̃ religiosis domibus obquietem ꝯuer
lgendum ẽ. uideł ut sicut necessitatem pa¬
tientes. cessante necessitate beneficus renun¬
tiare coguntur que eis miserationis ĩdul¬
sit intuitus. sic religiose uiuentes cum are¬

Expanded text:
fecisse legitur. Non ergo privilegia ecclesiarum sic inviolata permanere censentur, ut quibusdam de causis intervenientibus aeis derogari non possit; alioquin multitudo ecclesiarum ad paucitatem redigeretur, quum innumerae ecclesiae in dioecesibus aliarum frequenter conditae inveniantur. Serventur ergo privilegia ecclesiarum cunctis inconcussa temporibus, ne videlicet praeter ejus auctoritatem, a quo data sunt, contra ea liceaadscripta. Unde datur intelligi, quod eareligiosis domibus conferuntur, non perpetuo, sed temporaliter ab eis, quibus conferuntur, sunt possidenda. Quanquam illud Symmachi ad necessitatis intuitum, non ad pietatis prospectum possit referri, videlicet, ut e largiri necessitas suasit, non ea, quae religiosis domibus ob quietem relilligendum est, videlicet, ut sicut necessitatem patientes cessante necessitate beneficiis renunciare coguntur, quae eis miserationis indulsit intuitus, sic religiose viventes, quum a re
Abbreviated transcription (Latin):
bus nostris diuersi sunt statuta tprib
manere inuiolata atq incorrupta cͥca
sacroscãs eeccłas precipimus. Nichil igi¬
tur apriuileguis immutetur omnibuᷤ
qui eccłiis deseruint tuitio deferatur
quia temporib nrĩs addi potius reue¬
rentie cupimus: quam exhis quȩ olump̃¬
stita sunt immutari. Idem. Non tam no¬
uum aliquid presenti sanctione preci¬
pimus. quam illa q̃olim indulta uidẽt
firmamus priuilegia igitur que olim
reuerentia religionis optinuit muti¬
lare sub pene ⁊̃ interminatione ꝓhibe¬
mus ita ut hn quoq qui eccłe obtẽpe¬
rant. ip̃ius beneficiis ꝑfruantur. Idẽ
Si eccle uenerabilis priuilegia cuiꝰquã
fucrint ut temeritate uiolata. uł disi¬
mulatione neglecta cominissum xx .ii.
ubraum auri sicut ⁊̃ prius ꝯstitutum ẽ
dempnatione plectatur ipsaq priu¬
Legia nichilominus plenissimum ꝑoĩ
aoptineant uigorem. Item pelagi
dere quod documentorum auctori
documentorum quoq intcedentium
fuerirt. auctoritate firmata nulla¬

Expanded text:
bus nostris diversis sunt statuta temporibus, manere inviolata atque incorrupta circa sanctas Ecclesias praecipimus. Nihil igitur a privilegiis immutetur, omnibusque qui ecclesiis serviunt, tuitio deferatur. Quia temporibus nostris addi potius reverentia cupimus, quam ex his quae olim praestita sunt immutari. » Et item iidem: « Non tam novum aliquid praesenti sanctione praecepimus, quam illa quae olim videntur indulta firmamus. Privilegia igitur, quae olim reverentia religionis obtinuit, mutilari sub poenae etiam interminatione prohibemus; ita ut hi quoque qui Ecclesiae obtemperant, ipsius beneficiis perfruantur. » Et Si ecclesie uenerabilis priuilegia cuiusquam fuerint temeritate uiolata uel assimulatione nlibrarum auri sicut etiam prius constitutum est condemnatione plectatur. Ipsaque privilegia nihilominus plenissimum per omnia obtineant vigorem. Item Pelagius dere, quod documentorum auctoritdocumentorum quoque intercedentium fuerint auctoritate firmata, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ngalliarum epĩs nullam tibi auctori¬
tatem tribuimus quia abantiquis p̃¬
decessorum nrorum temporibs palliũ
arelatensis ep̃is accepit quem nos pͥuãe
auctoritate ꝑcepta minime debemus.Si
ergo contingat ut frafnitas tua adgalli¬
arum ꝓuincias transeat. et aliquid ex au¬
ctoritate agendum fuerit. cum p̃dicto
arelatensi ep̃o agatur. ne pret̾mitti pos¬
sit hoc quod antiqua patrum institu¬
tio inuenit. Brittannorum uõ om̃s ep̃os
tue frat̾nitati comittimus ut indocti
doceantur. infirmi ꝑsuasione roborent̃
stolicus destruere non debet:
tuerurt. ñconstructor si euersor ẽẽ iu¬
ste comprobarer testante ueritatis uoce
quȩ att.omne regnum inse ip̃m diuisũ
ñstat et omnis scentia⁊ lex aduersum se
duusa destruetur. Item leo pp̃. Metropo¬
scõrum patrum canones spũ dĩ conditoᷤ
et totius mundi reuerentia ꝯsecrato ᷤ
metroplitanos singłarum ꝓuinciarum
ep̃os quibus ex delegatione nrã fr̃nitatiᷤ
tue cura ꝓtenditur: ius tradite sibi anti¬

Expanded text:
Galliarum episcopos nullam tibi auctoritatem tribuimus, quia ab antiquis praedecessorum meorum temporibus pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si ergo contingat, ut fraternitas tua ad Galliarum provincias transeat, et aliquid ex auctoritate agendum fuerit, cum praedicto Arelatensi episcopo agatur, ne praetermitti possit hoc, quod antiqua Patrum institutio invenit. Britannorum vero omnes episcopos tuae fraternitati committimus, ut indocti doceantur, infirmi persuasione roborenturstolicus destruere non debet. tuerunt, non constructor, sed eversor esse juste comprobarer, testante veritatis voce, quae ait: Omne regnum in se ipso divisum non stabit, et omnis scientia et lex adversum se divisa destruetur. C. V. Metropoorum Patrum canones Spiritu Dei conditos, et totius mundi reverentia consecratos, metropolitanos singularum provinciarum etuae cura praetenditur, jus traditae sibi anti
Abbreviated transcription (Latin):
gare rationis tñ equitate considata. Uñ
ut pietatis uł necessitatis intuitu semł
ase concessaualet᷑. uł intotum uł ĩpar¬
te comutare pronecessitate namq cor¬
rigendorum uitiorum pͥuilegia multa¬
rum eccłarum uł imminuuntur. uł peni¬
tus immutantur siue ꝑsonaliter. siue ge¬
neraliter siue ꝑsonauit iuxta illud piuꝰ¬
leglum ommino meretur amittere. qui

Expanded text:
onsiderata. Unde vel pietatis, vel necessitatis intuitu semel a se concessa valet in totum vel in partem commutare. Pro necessitate namque corrigendorum vitiorum privilegia ecclesiarum multarum vel imminuuntur, vel penitus immutantur, sive personaliter sive generaliter. § 2. Personaliter juxta illud: Privilegium omnino meretur amit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuartur. Si ea q̃ contra leges fiunt
ꝓinfects habenda sunt. Si poritifex ñ hĩ¬
ubam licentiam discedendi adocum̃¬
tis. quibus iura eccłe firmantur pati
quod postiora pͥuilegia antiquiorib:
derogare ñ possunt nec eorum auctori¬
tate eis aliqua obicictur exceptio. cũ
⁊ si contra illa speualit̃ fierent proinfec¬
tis ẽent habenda. nis ita respondetur.

Expanded text:
servantur; si ea, quae contra leges fiunt, pro infectis habenda sunt; si Pontifex non habet licentiam discedendi a documentis, quibus jura ecclesiae firmantur: patet, quod posteriora privilegia antiquioribus derogare non possunt, nec eorum auctoritate eis aliqua objicietur exceptio, quum etiam, si contra illa specialiter fierent, pro infectis essent habenda. II. Pars.
Abbreviated transcription (Latin):
ic decet fidẽ quod accepit usurpat.
lica ut quod habuit amittat: qui inꝓ
uilegium amittit qui sua potesta¬
autem quod si post hec aliquid tale p̃¬
sumpserit et aliquem seu epm ue pbrm
dideris: ordinationes tibi rauennatis uel e¬
miliensis eccłe noueris auferendas. Item

Expanded text:
i quod non accepit usurpat. lica, ut quod habuit amittat, qui imprvilegium amittit qui sua potestaautem, quod, si posthac quidquam tale praesumpseris, et aliquem seu episcopum, sdideris, ordinationes tibi Ravennatis Ecclesiae, vel Aemiliensis, noveris auferendas. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Siqua beneficia ꝑsonalia sine die ⁊ cõ¬
sule fuerit deprehensa auctoritate
careant. Imp̃r zeno. Uniuersa resc̃¬
quemlib iudicem manauerint. q̃uel
anotatio quamuis pragmatica sancti¬
o noiẽtur subea ꝯditione proferrip̃¬
cipimus: si preces ueritate nituntur
nec aliquem fructum precator oracłi
ꝑcipiat impetrati. licet iniuidicio as¬
seueret ueritatem nisi questio fidi p̃¬
cum imꝑiali beneficio monstretur
inserta. Nam et magnificus uirq̃stor
⁊ uiri spectabiles magistriscriniorum
qui sine prefata adiectione qualecũq
duunum responsum dictauerĩt. ⁊ui¬
dices qui susceꝑint rep̃hensione subici¬
unt: ⁊ qui illicte dictata scribere au¬
si fuerint cuiuscumq scrinu memori¬
ales. seu pragmaticarii uł aduitores
primicerii. Amissione tingłi feriunt̃¬

Expanded text:
us: § 7. Si qua beneficia personalia sine die et conus: § 7. Si qua beneficia personalia sine die et consule fuerint deprehensa, auctoritate careant. Imp. Zeno: § 8. Universa rescrquemlibet judicem manaverint, quae vel adnotatio, vel quaevis pragmatica sanctio nominetur, sub ea conditione proferri praecipimus, si preces veritate nnec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in iudicio adserat veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. Nam et vir magnificus quaestor et viri spectabiles magistri scriniorum: qui sine praefata adiectione qualecumque divinum responsum dictaverint, et iudices, qui susceperint, reprehensionem subibunt et, qui illicite dictata scribere ausi fuerint cuiuscumque scrinii memoriales seu pragmaticarii vel adiutores primicerii, amissione cinguli ferient
Abbreviated transcription (Latin):
ferre sententiam.Item imp̃r ꝯstant̃.¬
puniri iubemus.x. librarũ aurimul¬
ctari uidices qui inuenti furrint pre¬
ꝓcum argui falsitate. Impr tħeo. ⁊uat
tsi legibus consentaneum sacrum ora¬
culum mendax precator attulit. ca¬
reat penitus impetratis. et si nimia
mentientis inuenitur im probitas ⁊ se
ueritati subiaceat iudicantis. Item¬
stantinus et siñe cognitio s exsecutio
mandatur. deueritate precum inꝗri
oportet. ut si fraus int̾uenit denego¬
tio cognoscatur. Impr anast. Ommne¬
ãmõemꝰ ut nullum rescͥptum. nullam
pragmaticam sanctionem. nullam
sacram anotationem q̃gnaliiuri uel
utilitati publice aduersa eẽ uideant᷑
indisceptatione cuiuslib utign pati¬
antur proferri. si gnãles sacras ꝯstitu¬
tiones modis omnib ñ dubitent ob
autentica. ipsa atq originalia rescri¬
pta.⁊ ex nr̃a manu fubscripta ñ exem¬
pla eorum insinuentur. Impr ꝯstãtinꝰ

Expanded text:
ferre sententiam. Item Imp. Constantferre sententiam. Item Imp. ConstantPuniri iubemus decem librarum auri multa iudices, qui vetuerunt precum argui falsitatem. CONST. A. tsi legibus consentaneum sacrum oraculum mendax precator attulerit, careat penitus impetratis et, si nimia mentientis invenitur improbitas, etiam veritati subiaceat iudicantis. Taniae. Etsi non cognitio, sed exsecutio mandatur, de veritate precum inquiri oportet, ut, si fraus intervenit, de omni negotio cognoscatur. Dat. , ut nullum rescriptum, nullam pragmaticam sanctionem, nullam sacram adnotationem, quae generali juri vel utilitati publicae adversa esse videatur, in disceptationem cujuslibet litigii patiantur proferri; sed generales sacras constitutiones modis omnibus non dubitent obs. Sancimus, ut authentica ipsa atque originalia rescripta, et nostra etiam manu subscripta, non exempla eorum insinuentur. Imp. Constantin
Abbreviated transcription (Latin):
tari. nisi forte sit aliquid: quod ñledã
alium. et prosit petenti uł crimen sup¬
iohi comiti. Rescriptum meretur ef¬
habere premamb respondimus. scire
illum oportere quod ipse clem̃tissimꝰ
pͥnceps generalib legibus ꝯstituerit. il¬
la sacra uniuscuiusq supplicantis de¬
siderio concessa p̃ualere ⁊ effectui man¬
cipari. q̃cum iuris et legum ratione cõ¬
cordant. Eauõ q̃ subreptitie: uł falsiᷤ
precibus forsitan impetrantur nullõ
supplicantib ferre remedium ¶Re
scripta sint siue annotatio siue prag¬
matice sanctiones ex pressam debent
inse habere conditionem.si preces ue¬
ritate nituntur. Mendax enim preca¬
tor debet carere impetratis.et quib
scripta diriguntur sunt punienda si
si precum mendatia uetuerint argui
ptione mendatiorum apposita: siue
iniuris narratione mendatium repꝑi¬
atur siue infacti.siue tacendi fraude
protenore ueritatis non deprecantis
affirmatione datum iudicem cognoscẽ
debere. et scđm hoc decausa cum uenĩt

Expanded text:
edat alium, et prosit petenti, vel crimen supC. XVI. Rescriptum meretur efhabere prae manibus, respondimus scire illum oportere, quod ipse clementissimus princeps generalibus legibus constituerit, illa sacra uniuscujusque supplicantis desiderio concessa prevaleant et effectui mancipentur, quae cum iuris et legum ratione concordant. Ea vero, quae subreptitie vel falsis precibus forsitan impetrantur, nullum supplicantibus ferre remedium. Gratian. Rescripta, sive sint adnotationes sive pragmaticae sanctiones, expressam debent in se habere conditionem: Si preces veritate nitantur. Mendax enim precator debet carere impetratis, et quibus scripta diriguntur sunt puniendi, si precum mendacia vetuerint argui. ptione mendaciorum opposita, sive in juris narratione mendacium reperiatur, sive in facti, sive in tacendi fraude, pro tenore veritatis, non deprecantis affirmatione, datum judicem cognoscere debere, et secundum hoc de causa convenit
Abbreviated transcription (Latin):
gmata. mandata. interdicta sancti¬
mus. uel decreta ꝓcatholica fide uel
imminentium uł futurorũ malor
a sedis apłice presule salubrit ꝓmul¬
gata contempserit anatha sit. Item¬
pelagius cresconio ioħi emensalie epĩs¬
Decessorum statuta sicut legitima ⁊ iusta
successore custodire conuenit: ita deb
⁊̃ malefacta corrigere. hinc ⁊̃ archadiuᷤ¬

Expanded text:
gmata, mandata, interdicta, sanctiones vel decreta pro catholica fide, pro imminentium vel futurorum malorum a sedis apostolicae presule salubriter promulgata contempserit, anathema sit. GreGelasius Cresconio Joanni et Messalae episDecessorum statuta sicut legitima et justa, successorem custodire convenit, ita debet etiam malefacta corrigere. » Pelagiu
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃sunt abaplis eorumq: successorib:
instituta nulla desidia negligantur
nulia discessione iuolenter nulia con¬
certatione turbentur. Item gg̃. pp̃ que
rationabiliter ordinata sunt. nulla de¬
modationi omnino ẽ conueniens ut
que ordinata fuerint.ut decisã nulia
impostcrum debeant refragatione tur

Expanded text:
e sunt ab Apostolis eorumque successoribus instituta, nulla desidia negligantur, nulla dissensione violentur, nulla concertatione turbentur. C. XII. Quae rationabiliter ordinata sunt nulla dmoderationi est conveniens, ut que ordinata fuerint vel decisa, nulla in posterum debeant refragatione tur
Abbreviated transcription (Latin):
debere seruari quȩ ameis quoq: deces¬
sorib tradita uł custoditas̃. Absit hoc
ame ut statuta maiorum consacerdoti¬
bus meis inqualibi eccła infringam
quia michi iniuriam facio.si fratrum
meorum iura ꝑturbo. Item iulius pp̃.¬

Expanded text:
debere servari quae a meis quoque praedecessoribus tradita atque custodita sunt, absit hoc a me ut statuta 619 majorum consacerdotibus meis in qualibet Ecclesia infringam, quia mihi injuriam facio, si fratrum meorum jura perturbo. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
ulli hoc quod sunuris est. ambitusi¬
alteri uire abaltõpossit opponi. Item
tis et laudande diffinitionis intertio
sacerdotalib sit semꝑ studus adiuuã¬
da curare sollicitudini adhibenda. ut
dissimulatio negligere.nec queclam
ualeat presumptio ꝑturbare. si sic̃
hoc quod ratio ex igebat utilit̃ obtinu¬
it diffimri: ita quod diffinitum ẽ ñd̃
bet nisi forte ubi est maior auctoritaᷤᷤ

Expanded text:
ulli hoc, quod sui juris est, ambitu stiulli hoc, quod sui juris est, ambitu stialteri jure ab altero possit opponi. » Item tis, et laudandae devotionis intentio sacerdotalibus sit semper studiis adjuvanda, cura est solicitudinis adhibenda, ut dissimulatio negligere, nec quaedam valeat praesumtio perturbare: sed sicut hoc, quod ratio exigebat utilitatis, oportuit diffiniri, ita quod definitum est nisi forte ubi major est auctori
Abbreviated transcription (Latin):
delegamus.ut inspectis istis siue eaq̃
siue que de eccłasticis causis tue reuela¬
tioni contigerit: subtua nobis insinu¬
atione pandantur. Erit hoc studu ac
sollicitudinis tue ut talem te inhis
q̃ inuinguntur exhibeas: ut fidemin¬
tegritatemq eius cuius curam suscipi¬
fensori.Decreta apostolica nulla pre
fragatione seruari siueque scripto
decreuimus seuquȩ innr̃a presentia
uidentur eẽ disposita. nec aquoquã
pontificum. intotum uł inpartem
⁊ea qualib occasione conuelli decre¬
imus uł mutari. Nam nums ẽ ape¬
rum et precipue bonis sacerdotum
moribus inimicum nitiquẽpiam q¬
uantacũq rationis excusatione q̃ be¬
ne sunt ordinata rescindere ⁊ exem
plo docere cetõs sua qñq posse consti¬
cis priuilegus quod urã fr̃nitas seri¬
bit noc poit posita dubitatione tene¬
at quia sicut nrã defendimus ita
singłis quibusq ecclus sua iura ser¬
uamus. Neccuilib gratia fauente ul¬
tra quam meretur impertior: nec

Expanded text:
delegamus, ut inspectis istis sive ea, sive ea, quae de ecclesiasticis causis tuae revelationi contigerint, sub tua nobis insinuatione pandantur. Erit hoc studii ac solicitudinis tuae, ut talem te in his, quae injunguntur, exhibeas, ut fidem integritatemque ejus, cujus curam suscipiDecreta apostofragatione servari, sive quae scripto decrevimus, sive quae in nostra praesentia videntur esse disposita, nec a quoquam pontificum in totum vel in partem ea qualibet occasione convelli decernimus vel mutari. Nam nimis est asperum, et praecipue bonis sacerdotum moribus inimicum, niti quempiam quacunque rationis excusatione et quae bene sunt ordinata rescindere, et exemplo suo docere ceteros sua quandoque post se constiprivilegiis, quod vestra fraternitas scribit, hoc, postposita dubitatione, teneat: quia sicut nostra defendimus, ita singulis quibusque ecclesiis sua jura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur, impartior; nec
Abbreviated transcription (Latin):
ius et auctoritatem sacris canonib im¬
ꝑtit. s ñ eis alligatur habienim ius c̃re¬
dendicanones ut pote que caput. et car¬
do est õium eccłarum acuius regula ne¬
mini disentire licet. Ita ergo canonib
auctoritatem prãt.ut se ipsam ñ subici¬
at eis.s sicut xp̃s qui legem dedit ip̃ã¬
iegem carnaliter impleuit octaua di¬
ipsa eã scĩficaret. postea uõ ut se dnm̃
iegis ostenderet. contralitteram legis le¬
prosum tangendo mundauit apłos qͦ¬
ꝯtralitteram sabbati. ip̃mꝑsata preter¬
gradientes spicas uellentes ⁊ ꝯfricante ᷤᷤ
manib suis probabili exemplo dauid
cͥcumcisiomis et templi excusauit dicens
ñlegistis quid fecerit abimelech qñue
sacerdotibus et comedit ipse et pueri eiu
tem inoctaua die scđm legem ꝓuer cͥcũci¬
ditur. et uos insabb̃o circumciditis noĩem
Item cum conuge holocaustum ex lege
offeratur cum masculus quadragesmo fe
scđm legis imꝑium intemplum cum hosti

Expanded text:
jus et auctoritatem sacris canonibus imjus et auctoritatem sacris canonibus impertitur, sed non eis alligatur. Habet enim jus condendi canones, utpote quae caput est et cardo omnium ecclesiarum, a cujus regula nemini dissentire licet. Ita ergo canonibus auctoritatem praestat, ut se ipsam non subjiciat eis. Sed sicut Christus, qui legem carnaliter implevit, octava diipso eam sanctificaret, postea vero, ut se dominum legis ostenderet, contra legis literam leprosum tangendo mundavit, Apostra literam sabbati per sata praetergredientes, spicas vellentes et confricantes manibus suis, probabili exemplo David, et circumcisionis, et templi excusavit, dicens: Non legistis, quid fecerit Abimelech, quandsacerdotibus, et comedit ipse et pueri ejus? Item octava die secundum legem puer circumciditur, et vos in sabbato circumciditis hominem. Item, quum juge holocaustum ex lege offeratur, quum masculus quadragesima, fsecundum legis imperium cum hosti