comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UNeq eñ oporta. eos qͥ ab inicio infantes ab egerũt.
⁊mortis spẽ cͥca eos habuerũt forte inc̃tos ꝯstitu¬
tos siqͥ eos susceꝑuit. hos it̾m ad se reuocare co¬
nari. ⁊ seruili necessitat subuigarr. neq eñi hii qͥ
eos pierans rõne suadnte susceꝑunt ferendi sut.
Aix sliã imitantes sentenciã.⁊ inseruitute m
eos retrahentes. liear. ab inicio iĩ iłii cogitationẽ
m̃tes. ad ħ ꝓsiluer̃. ue uideant᷑ quasi uerci¬
monio cc̃to ito pietans officiũ gerere. ħ obser¬
iantib tã uris clarissimis rectorib. ꝓuinciarũ.

Expanded text:
ue enim oportet eos, qui ab initio infantes abegerunt et mortis forte spem circa eos habuerunt, incertos constitutos, si qui eos susceperunt, hos iterum ad se revocare conari et servili necessitati subiugare: neque hi, qui eos pietatis ratione suadente sustulerunt, ferendi sunt denuo suam mutantes sententiam et in servitutem eos retrahentes, licet ab initio huiusmodi cogitationem habentes ad hoc prosiluerint, ne videantur quasi mercimonio contracto ita pietatis officium gerere. Haec conservantibus tam viris clarissimis praesidibus provinciarum
Abbreviated transcription (Latin):
dumi putau̾̃it uer̾e uirgio ex ploso huĩmodi
pacto filiũ m̃imme grauari. scł papmiani re¬
sponsum. inqͦ diffinũ mag̾ m̃itis filios ad
pat̾na obsequa ꝓ uocandos. ꝗͣ pactiomb a¬
stringendos. s ħ ita amittimꝰ msi traniactio¬
nes adhrdes pat̾nos filius celebraũnt. inquibꝰ
aꝑtissime nibitiũ patris agnou̾it. ⁊ gn̾alit᷑
definimiꝰ qñ pat̾ minꝰ legitima pornone fili¬
o reliquerit. ł aliqͥd dedit ł mortis causa
donatione ł int̾ inuos subea ꝯditione. ut
ħint̃ uiuos donatio inquartã ei ⁊putet᷑. si filiꝰ

Expanded text:
dum putaverit, vetere iurgio exploso huiusmodi pacto filium minime gravari secundum Papiniani responsum, in quo definivit meritis filios ad paterna obsequia provocandos quam pactionibus adstringendos. Sed hoc ita admittimus, nisi transactiones ad heredes paternos filius celebraverit, in quibus apertissime iudicium patris agnoverit. Et generaliter definimus, quando pater minus legitima portione filio reliquerit vel aliquid dederit vel mortis causa donatione vel inter vivos sub ea condicione, ut haec inter vivos donatio i
Abbreviated transcription (Latin):
actione inseripserit. ł pactus fuĩt qd̵ ꝯtẽptꝰ
relicta. Iclata parte. de eo qs̾ de ÷ nullã ht᷑
questionẽ. T unc ⁊ em̃ oĩ exclusus querela pa¬
t̃num amplecti ꝯpellet᷑. iuiditiũ. Que om̃is
sanctio suas radices extendat. nõ solũ ad fili¬
um.ł filiam. s ⁊̃ ad om̃s ꝑ sonas que de in¬
oaicioso querelam cẽ mortuoꝵ ultima elo

Expanded text:
actione scripserit vel pactus fuerit, quod contentus relicta vel data parte de eo quod deest nullam habet quaestionem: tunc etenim omni exclusa querella paternum amplecti compellitur iudicium. Quae omnis sanctio suas radices extendat non solum ad filium vel filiam, sed etiam ad omnes personas, quae de inofficioso querellam contra mortuorum ult
Abbreviated transcription (Latin):
ub ostendit ingratũ patrẽ nepoti circa te¬
nͥ ẽta quantitas patri eiꝰ minoris ꝓparte le¬
poti suꝑ est. si q̃ patͥ ei ꝯpetebat. ⁊ ꝑfruatur
nr̃o bñficio a uetustate ꝙ neglectus. a nr̃o
aut̃ uigore recreat᷑. nisi pat̾ adhuc suꝑstes
i repuiauit querelã. ł quinquennio tacri¬
it. scł post adicã ħrditatẽ.

Expanded text:
tenderit ingratum patrem nepotis circa tenisi certa quantitas patri eius minor parte lepoti superest, si qua patri eius competebat: et perfruatur nostro beneficio a vetustate quidem neglectus, a nostro autem vigore recreatus, nisi pater adhuc superstes vel repudiavit querellam vel quinquennium tacuit, s
Abbreviated transcription (Latin):
modũ. ł aliuo grauam̃ int᷑ducente. eoꝵ uira
qui ad memoratã actionẽ uocabant᷑. minu
morã ł qd̾c̃q nonꝰ intͦlucens tollat᷑. ⁊ ita res
ꝓcedat. quasi nicħ eoꝵ testam̃to adclitũ eẽt.
s.a. demonsteni. pp̃. Si quis
suo testam̃to maximã ꝙ portionẽ libo dere¬
linquat minusculã aut̃ alii taliis destir¬
pe sua ꝓgenitis ipsã tñ legiimã. siũ inłx¬

Expanded text:
modum vel aliud gravamen introducente eorum iura, qui ad memoratam actionem vocabantur, minumoram vel quodcumque onus introducens tollatur et ita res procedat, quasi nihil eorum testamento additum esset.A. Demostheni pp. Si quis suo testamento maximam quidem portionem libero derelinquat, minusculam autem alii vel aliis de sua stirpe progenitis, ipsam tamen legitimam sive in
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os.⁊ filios. ⁊ nepotes hre ex istimauimus
affectione pat̾na ⁊ umitatione. scd qd̾ possibił
est de om̃i um ꝯmodo ꝓspicientes: iubemus
untali sp̃e ead iura ne poti dari que fliꝰ ha¬
bebat. ⁊siti p̃paiano facta ẽ: ad inofficiosi
querelã iustituendã tii posse ne potẽ eand

Expanded text:
epotes habere existimamus adfectione paterna et imitatione, secundum quod possibile est omnium commodo prospicientes iubemus in tali specie eadem iura nepoti dari, quae filius habebat, et nisi praeparatio facta est ad inofficiosi querellam instituendam, tamen posse nepotem
Abbreviated transcription (Latin):
ab mofficiosi testam̃ti querelã uocabant᷑
in legitimã portionẽ. ⁊ illa uolum: que oc¬
casione militie ex peccuniis mortui eiscł ꝑ¬
sõms a ciqͥ site posse lucrari eas ꝑ sonas mani¬
festum est. eo ꝗ tał sit militia ut uenclat᷑ . x
mortus militante ẽta peccumia. ad ẽ heds

Expanded text:
osi testamenti querellam vocabantur, in legitimam portionem et illa volumus, quae occasione militiae ex pecuniis mortui eisdem personis adquisitae posse lucrari eas manifestum est, eo quod talis sit militia, ut vendatur vel mortuo militante certa pecunia ad eius
Abbreviated transcription (Latin):
ricia ei: legitimis ictib feriat᷑. aliis oib: quȩ ĩ
eod̾ testam̃to. ł elogio seripta st̃. ꝓ sui tenore
ad effectum ꝑducendis.¶ Legis aut̃ uet̾is ini¬
quitatẽ tollentes ut nõ chutius erubeseit
posita lex quã iuliꝰ paulꝰ in ss scripsit questio¬
nib hac piissima aggͣdim̃ sanctione. Cum
eni infantem suu nõ posse ingratũ a matre sua
ariti. ex qͦ infans ꝓgenitꝰ ÷. s iniquũ ui¬
dicantes. ut alieno odio ali p̃ grauet. peni¬
tus del endũ ee sanctim:. ⁊hinꝰ modi causã¬

Expanded text:
ritia eius legitimis ictibus feriatur: aliis omnibus, quae in eodem testamento vel elogio scripta sunt, pro sui tenore ad effectum perducendis. Legis autem veteris iniquitatem tollentes, ut non diutius erubescat posita, quam iulius paulus in suis scripsit quaestionibus, hanc piissimam adgredimur sanctionem. Cum enim infantem suum non posse ingratum a matre sua ariti, ex quo infans progenitus est, hoc iniquum iudicantes, ut alieno odio alius praegravetur, penitus delendum esse sancimus et huiusmodi causa
Abbreviated transcription (Latin):
lebeat. qui cũ aut ꝯpensationis rationẽ
nabe. aut cẽrio tuteł urdicio exꝑiri pos¬
ses. S. ne tuũ uis si ꝗ hab̾s ĩpediatur
ad eã rem defendendã que at uersus
te uendicantẽ agencla erit curatores pu¬
ꝑ illo petuntur:¬

Expanded text:
pensationis rationem habere aut contrario tutelae iudicio experiri possis. Sed ne tuum ius, si quod habes, impediatur, ad eam rem defendendam, quae adversus te vindicantem agenda erit, curatores pupillo petuntur
Abbreviated transcription (Latin):
S.a. Gorgonie. Eum quẽ ut
suspectũ tutorẽ ł curatorẽ accusas penłu¬
te causa cognitionis abstin̾e ab ad ministra¬
eius in abministratione rer̃ ordmãtꝰ ẽ.
Sinõ suspectũ cã tutorẽ tuũ postulare.
ac remouere ab ad ministratione bonoꝵ
desidii tui. iam nuc postulantis tutelã
tͥ noie eiuscł pupilli reslitui.
Suspectos tutorꝰ exetam
dando tutore ł curatore.R.
ad uersus pupillos tuos hes. dirige eas
potes assistentib. causamq defendentib
õtutorib tius cũ ⁊ si alios tutores nͣ hr̃eN
partis fundi patri uencdicatio ꝯpetat. is
cuiꝰ de ea re noticio ẽ existimabit: respi¬
cere aut̃ debes officiũ in qͦ eẽ tutorẽ dicis.
ne obsꝰmͦi peticionem einctione sequuto.
ult᷑ p̾cii quantitatẽ auctoris hedem pupi

Expanded text:
A. Gorgoniae. Eum, quem ut suspectum tutorem vel curatorem accusas, pendente causa cognitionis abstinere ab administraeius in administratione rerum ordinandus est. Si non suspectum contutorem tuum postulare ac removere ab administratione bonorum desiderii tui iam nunc postulantis tutelam tibi nomine eiusdem pupilli restitui. Suspectos tutores ex doldando tutore vel curatore. adversus pupillos tuos habes, dirigere eas potes, adsistentibus causamque defendentibus contutoribus tuis, cum et, si alios tutores non haberpartis fundi paterni vindicatio competat, is cuius de ea re notio est aestimabit. Respicere autem debes officium, in quo te esse tutorem dicis, ne ob eiusmodi petitionem evictione secuta ultra pretii quantitatem auctoris
Abbreviated transcription (Latin):
tutorib. seu curatorib. nõ iures patmo¬
O. nioꝵ pͥncipalit. s an nicħ segnit̾. nicħ frau¬
dulent̃ gerat᷑ ꝑ pendi oport&..
fino ꝗ frĩs tui filios ut necessitudo sang¬
nis suada ꝑ teg̾e conaris. Si gͥ tutores uł
curatores eoꝵ nõ recte ad ministrant. sus¬
pectis eis postulatis atq offensis. ut alii
in loco eoꝵ ꝯstituantur. facilempetrab̾.
ꝗ si nicħ in fraudẽ eg̾int. uer ita egeni
st̾ut ĩ eoꝵ amministratione fr̃is tui fili
oꝵ sub̾a ꝑiclitetur. an eis iniungendus sit
curator. ꝗ idoneis facultatib sit rector ꝓ¬
iunciȩ estimabit. Remouencl aut̃ licen¬
tia nõ solum parentib utriusq sexꝰ. s ̃
cognatis. ⁊ extraneis.⁊ affinib ⁊ ipsi eiũ
res amministrant᷑ sinẽ ĩpubes sit arbit̾o

Expanded text:
seu curatoribus non vires patrimoniorum principaliter, sed an nihil segniter, nihil fraudulenter geratur, perpendi oportet. nere, qui fratris tui filios, ut necessitudo sanguinis suadet, protegere conaris. Si igitur tutores vel curatores eorum non recte administrant, suspectis eis postulatis atque ostensis, ut alii in loco eorum constituantur, facile impetrabis. Quod si nihil in fraudem egerunt, verum ita egeni sunt, ut in eorum administra periclitetur, an eis iniungendus sit curator, qui idoneis facultatibus sit, rector provinciae aestimabit. Removendi autem licentia non solum parentibus utriusque sexus, sed etiam cognatis et extraneis et infamibus et ipsi cuius res administrantur, si non impubes
Abbreviated transcription (Latin):
ł curatore qui satis non dedit:
clum ub eras legitima . pleta est.sars da¬
tonẽ ab his qͦs muiꝰ itõneos eunatores ub
ab adu̾sarios cũ magidratu fungerer.
tos dicitis postulate. ꝓhibent᷑ eñi ab ad

Expanded text:
vel curatore qui satis non dedit. ndum vobis aetas legitima completa est, satisdationem ab his, quos minus idoneos curatores vobis ab adversario, cum magistratu fungeretur, datos diciti
Abbreviated transcription (Latin):
uelam̃to cuiꝰtũq ꝯtractus.⁊ obħ exceptis sala¬
riis uicħ penitꝰ. tam iab munstratione posi¬
tos ꝗͣ post depositum officiũ ꝑ alicͦ pstito bñ¬
ficio tp̃r. ad nanistratiouis quã gratuito me¬
ruerilit acceptinos ⁊ lc&. neminẽ churni
minemorẽ ut saluti ꝓpͥe ullum cõmodũ

Expanded text:
velamento cujusque contractus, et ob hoc exceptis salariis nihil penitus tam in administratione positos quam post depositum officium pro aliquo praestito beneficio tempore administrationis, quam gratuito meruerint accepturos. Et licet neminem divini mmemorem, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾recuꝑancla int̾dicto unde ui erit usus: Nõ
instituere accusationẽ. ⁊ supp̃sso testam̃to cũ
ex int̾clicto detabulis exhibendis fuerit actũ.
nichominus ex lege cornelia testamñtaria cri¬
men pot̾it inferre. ⁊ cũ libtus se dic̃ ingenu¬
um tã de opis ciuilit̾ qua ⁊ lege uiscella cͥ¬
puinglit̾ potit urgeri. quo i gñe habetur
fur ti actio ⁊ legis faine ꝯstitutũ ⁊ plur ima

Expanded text:
ea recuperanda interdicto unde vi erit usus, non instituere accusationem; et suppresso testamento cum ex interdicto de tabulis exhibendis fuerit actum, nihilo minus ex lege Cornelia testamentaria poterit crimen inferri; et cum libertus se dicit ingenuum, tam de operis civiliter quam etiam lege Visellia criminaliter poterit perurgueri. Quo in genere habetur furti actio et legis Fabiae constitutum. Et cum una
Abbreviated transcription (Latin):
serit intui aum spatũ ad iudiciũ spec tabilita¬
nis tuȩ quicqͥd dedit repetiturus occurrat. ut
ꝓsit pensionib cuncqͥd ille reclidit. Si uͦ extẽ¬
pore deposire adininstrationis
uͣstitim tp̃ris curricula trãs fluxerunt.
nulla uox ad uocationis emergat s: ipsos ꝑcu
ositos colonos tabularios. siugeprts¬
obnorĩos ad solutionẽ uolum̃ coharteri.
iuros ad ꝑuincias regendas accede qui ad
nirat int̾̃ gcesta de pomat̃ se ꝓ ad minnbracio

Expanded text:
serit, intra anni spatia ad iudicium spectabilitatis tuae quidquid dederit repetiturus adcurrat, ut prosit pensionibus quidquid ille reddiderit. Sin vero ex tempore depositae administrationis praestituti temporis curricula transfluxerint, nulla vox advocationis emergat, sed ipsos pr praepositos colonos tabularios suobnoxios ad solutionem iubemus artari.viros ad provincias regendas accedere, qui iurati inter gesta depromant se pro administratio
Abbreviated transcription (Latin):
d. aa. florentio. pp̃. Sciat uidices suyer
ad missis ꝓpriis. aut̃ a se aut ab heredib sius ꝓe¬
nam esse repetenclam:
ces apeccuniis att patrimoniis manus absti¬
neat᷑. neq alienũ uirgiũ putet᷑ suã p̃dam:
Peĩ priuatar̃ qͦ litium cognitor id̾q merca¬
tor statutã legib cogit subire iacturã. oto¬

Expanded text:
AA. Floro pp. Sciant iudices super admissis propriis aut a se aut ab heredibus suis poenam esse repetendam. Dces a pecuniis atque patrimoniis manus abstineant neque alienum iurgium putent suam praedam. etenim privatarum quoque litium cognitor idemque mercator statutam legibus cogetur subire iacturam.
Abbreviated transcription (Latin):
cunisꝗͣ int̃pellatio ⁊ tumeliosa ꝑcedat nec ad
solam euiusq inuroiã petulantia uerba iac
q tu multus se quibẽ fructũ exhis quẽ pos.¬
tulãt nullateñ nabituros. Subdendis aut̃ pe.¬
iis inis qual deseditionis ⁊ tumultus auctori.¬
b uetustisima de creta sanxerut᷑. Qn ciuilis

Expanded text:
uam interpellatio contumeliosa procedat nec ad solam cuiusquam invidiam petulantia verba iactque tumultus, se quidem fructum ex his quae postulant nullatenus habituros, subdendos autem poenis his, quas de seditionum et tumultus auctoribus vetustissima decreta sanxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
opͣ. antoñ.ã. Pacido. Pat̾ tuus aduersꝰ
eũ aquo sollicitatã ẽẽ ancillã plagi o qͦ facto
ex portatã querit᷑. apd̾ suũ iubicẽ eiuiliter
in iem accione instituta ꝯsistat. Si uͦ in cam

Expanded text:
mp. Antoninus A. Placido. Pater tuus adversus eum, a quo sollicitatam ancillam, plagio quoque facto exportatam queritur, apud suum iudicem civiliter in rem actione instituta consistat. si in ca
Abbreviated transcription (Latin):
facta. libericionẽ ꝯting̾e manifestum est.S ita
demũ oblatio debiti liberationẽ parit si eo loco
d̾. aã. ⁊cc̃. Ambrosio. Successores eiꝰ qͥ maior¬
XI.U. annis insolutum ꝑ debito uire manci

Expanded text:
facta liberationem contingere manifestum est. sed ita demum oblatio debiti liberationem parit, si eo loco, em AA. et CC. Ambrosio. Successores eius, qui maiorginti annis in solutum pro debito iure manci
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ s ministeriũ p̃buerut᷑ cũ eo qͥ feẽ siplicio
capitali pumencli sut᷑. Urduas aut̃ ac pupil¬
los spali clignos nidulgentia cred itimꝰ. ut uidue
uec in ꝑx imo. istitute lomo fua ł possessione
careant. si nulla apd̾ ipsas tã grauis ꝯscieutie
ignorare eos quid utre pupilli gerut᷑ nõ opor¬
tor. ħ pena ex pectabit. ut de reb coꝵ si ionei
fuerit tantũ fisco inferat᷑. quantiũ a pupillo

Expanded text:
c ministerium praebuerunt, cum eo qui fecit supplicio capitali plectendis. Viduas autem ac pupillos speciali dignos indulgentia credidimus, ut viduae nec in proximo constitutae domo sua vel possessione careant, si nulla apud ipsas tam gravis conscientiae , quoniam ignorare eos, quid in re pupilli geritur, non oportet, haec poena expectabit, ut ex rebus eorum, si idonei fuerint, tantum fisco inferatur, quantum pupillo
Abbreviated transcription (Latin):
ensis gradum ł cern officia reꝑte audeat: cum¬
t publite discipline semel gesta sufficiat᷑. at si qͥs¬
piã ꝑmotor denuo ad munꝰ ⁊̃ ꝑsacras lteras

Expanded text:
ensis gradum vel cetera officia repetere audeat, cum publicae disciplinae semel gesta sufficiant. Ac si quispiam promotorum denuo ad munus etiam per s
Abbreviated transcription (Latin):
nõis. cognominis p̃ nominis recognosceneli
siugios impositio pruiati s tiba est: ita eoꝵ muta¬
tio uinocentib ꝑicłosa nõ ÷. mutare itaq nom̃
siue p̃ nom̃: siue aliqua fraube ncito uire si li:
des. scam ea que sepes statuta sut̃ minime

Expanded text:
nominis cognominis praenominis recognoscendi singulos impositio privatim libera est, ita horum mutatio innocentibus periculosa non est. mutare itaque nomen sive praenomen sine aliqua fraude licito iure, si liber es, secundum ea quae saepe statuta sunt minim
Abbreviated transcription (Latin):
s .t. q aslicauo miles. Quod adiiabitꝰ ad testa¬
mentĩ ẽmilitonis seribendũ uissu eiꝰ serũn tibi
ad scripsisti ꝑ nõ scripto ħ abet᷑ ⁊ ideo id legatum
petẽ nõ pores .s. secuntꝰ enorẽ indulgentie meȩ pe¬
ta legis cornelie tͥ remittit᷑. inqua credo te mag̃
errore quam malitia ineidisse.
La inꝑante dño adscripsisti cũ ꝓponas dñm nõ
subscripsisse ⁊ suis uitis tuã ubtatẽ expͥssum nõ¬

Expanded text:
 A. Gallicano militi. Quod adhibitus ad testamentum commilitonis scribendum iussu eius servum tibi adscripsisti, pro non scripto habetur et ideo id legatum petere non potes. sed secutus tenorem indulgentiae meae poenam legis Corneliae tibi remitto, in quam credo te magis errore quam malitia incidisse. a imperante domino adscripsisti, cum proponas dominium non subscripsisse et suis litteris tuam libertatem expressim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑionã susceptã lecustodea prire sc̃it. capite
pumat᷑. d pellantr̃i priuato ncentia dene¬
get᷑. Si uͦ miles aut ꝓmotꝰ ingradũ huiusmͦ
erim̃ incurrerit suꝑ eiꝰ nõie ⁊ graduab. perẽs¬
tes udices defeuit᷑. ¶ domꝰ uͦ ł fundus in quo
ieuria ⁊ uegligentia pumenda est. ⁊ si ignorae

Expanded text:
custodia exire fecerit, capite puniatur Appellandi etiam privato licentia denegetur: si vero miles aut promotus in gradu huiusmodi crimen incurrerit, super eius nomine et gradu ad competentes iudices referatur. Domus vero vel fundus, in quo incuria vel neglegentia punienda est, etsi igno
Abbreviated transcription (Latin):
cessit creoitorẽ te dicẽs longitemꝑis p̃scͥptione
petitorẽ submoueri nõ posse mainfestũ est.
Quodnon bonis eum ceffisse s ressuas insolutũ
t̾ dedisse monstret᷑: preses ꝓuincie pot̾it d ꝓpͥeta¬
te tibi accomodare notionem.
nicipilem ł munꝰ bonis ceduitiũ mundiosam
a dintti cessionẽ minime ꝯueñ. S his obnox
noꝵ ex qualib⁊ cãfacienda scrupiosta

Expanded text:
ssit creditorem te dicens, longi temporis praescriptione petitorem submoveri non posse manifestum est. Quod si non bonis eum cessisse, sed res suas in solutum tibi dedisse monstretur, praeses provinciae poterit de proprietate tibi accommodare notionem. nicipalem vel munus bonis cedentium invidiosam admitti cessionem minime convenit, sed his obnoxinorum ex qualibet causa facienda scrupulosita
Abbreviated transcription (Latin):
Inor annis patroñ tuus rusticũ p̃dium
uenundechit. suꝑuacuũ est  uili pcio tͣc¬
tare. Cum senatꝰ ꝯsulti auctoritas retento
cdiño alienand uiã obstruyit. Si uͦ iure x¬
uñposito decreto uenditionẽ uih p̾cio
ẽi possessionis. cĩ iures ignorabat fecit.
restitutio causa cognita ei p̾betur.

Expanded text:
nor annis patronus tuus rusticum praedium venumdedit, supervacuum est de vili pretio tractare, cum senatus consulti auctoritas retento dominio alienandi viam obstruxerit. Si vero iure interposito decreto venditionem vili pretio eius possessionis, cuius vires ignorabat, fecit, integrum restitutio causa cognita ei praebetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sinunore p̾cio distractũ p̃dium est̾.⁊ in cõ¬
suito errore lapsum patrẽ tuũ ꝑ ꝑam uẽ¬
ditioni ꝯsensum dedisse ꝯstit̾̃it. nõ ab re
erit suꝑ fliuim pͣcũ in conpensatione m

Expanded text:
inore pretio distractum praedium est et inconsulto errore lapsum patrem tuum perperam venditioni consensum dedisse constiterit, non ab re erit superfluum pretii in compensationem
Abbreviated transcription (Latin):
Minoꝵ possessionis uenditio ꝑ ꝓcinato¬
uenditioni necessitatẽ inferant decrerum
sollempniter interponatur.
tionem ꝗͣ emancipatũ iñte pat̾ ꝯtulit ia¬
nor amus .x.xu.ctionem emisisti. c̃ huiꝰ

Expanded text:
Minorum possessionis venditio, per procuratovenditioni necessitatem inferant, decretum sollemniter interponatur. tionem, quam in emancipatum te pater contulerit, minor annis cautionem emisisti, cum hui
Abbreviated transcription (Latin):
obedire te muñib siũ honer ib nõ potui¬
sse. ad utilitates pret̾ea tuas cessisse peccumã
ꝗͣ p̾cii nõĩe sũpseras. doli exceptionis auxi¬
.O. lo prequm cum usuris quas prestitułã es¬
ses.⁊ sumptꝰ meliorati p̃dii seruare tñimͦ pot.¬
ꝯmune pͣdium. sine decreto pͣsid̾ sententa
senatꝰ ꝯsulti clistrahi patir᷑. Nam ad cluisioĩs
causam ꝓuocante tm̃ maĩore socio eiꝰ alie¬
nationem ⁊ sine decreto fiẽi iã pͥdẽ obtinu
Quer. Si minores ⁊ ex patͥs nõe ⁊ ex suo
debitis dum taxat fiscalib ingruentib. ł
Yti int̾positio ꝯstantiniano pͣtore celebrãtla¬
S est. ꝓatis examinatisqcansis ut pate fac¬
ta rer̃ fide firma uendit.o ꝑseuera.. Qnͣ¬
ciũ tutores ꝯuenisti ꝯsensisse ut reddito
necessaria ẽ. ut turoꝵ sollicitudim ꝯsu¬

Expanded text:
oboedire te muneribus sive honoribus non potuisse, ad utilitates praeterea tuas cessisse pecuniam, quam pretii nomine sumpseras, doli exceptionis auxilio pretium cum usuris, quas praestatura esses, et sumptus meliorati praedii servare tantummocommune praedium sine decreto praesidis sententia senatus consulti distrahi patitur. Nam ad divisionis causam provocante tantum maiore socio eius alienationem et sine decreto fieri iam pridem obtinu. Si minores vel ex patris nomine vel ex suo, debitis dumtaxat fiscalibus ingruentibus, ti interpositio a constantiniano praetore celebranda est, probatis examussim causis, ut patefacta rerum fide firma venditio perseveret. COcuius tutorem convenisti, consensisse, ut reddito necessaria est, ut tutorum sollicitudini consu
Abbreviated transcription (Latin):
alienam rem ꝯꝑando. de temporis int̾uallo.
nullã potuit aqquirere defensionẽ. Si uͦ ũ
suã distrax̃. ignoransq rem alienã emptor
ꝯꝑauit. neq statĩ ꝑtrabitionẽ possessionis
dñs effectus est. s tñimꝰ ad uersus te statuti
tpr̃is. ẽte legitime etatis ẽẽ nõ defitearis po ũ¬

Expanded text:
alienam rem comparando de temporis intervallo nullam potuit adquirere defensionem: si vero ut suam distraxit ignoransque rem alienam emptor comparavit, neque statim per traditionem possessionis dominus effectus est, sed tantummodo adversus te statuti temporis, cum te legitimae aetatis esse non diffitearis, po
Abbreviated transcription (Latin):
suoposs. Igitur ⁊ tu si fratrib un ꝑt̾rãs¬
actionem funcdũ dedisti. uendicare eũ po¬
ites. ⁊ siqͥd in inuicẽ ab eis ex eos pacto cor¬
lenandum. ⁊ obligandum pupilu sub¬
urbanum. ł rusticum predium tamen
actionẽ pupillo si falsis allegationib cͥcũ¬
uentã religionẽ euis ostende possit. sena

Expanded text:
suo possunt. Igitur et tu si fratribus tuis per transactionem fundum dedisti, vindicare eum potes. sed si quid invicem ab eis ex eodem pacto conlienandum vel obligandum pupilli suburbanum vel rusticum praedium, tamen actionem pupillo, si falsis adlegationibus circumventam religionem eius probare possit, sena
Abbreviated transcription (Latin):
Adentissimi papimiani responso cet̾oꝵq
doli mali exeeptionem obpone preciũ
obeoꝵ debitum solutũ ꝓans si sortem cũ
usuris que fisco debentur. pupilli nõ offe¬
rentes fundos ꝓuinciles cit᷑ decretum

Expanded text:
dentissimi papiniani responso ceterorumdoli mali exceptionem oppone, pretium ob eorum debitum solutum probans, si sortem cum usuris, quae fisco deberentur, pupilli non offerentes fundos provinciales citra decretum
Abbreviated transcription (Latin):
quoc̃q alieno noo po lebitor uitercessisti.
nõ posse urgere creditorẽ eun qui mutuam
accepit peccumã priusꝗͣ te conuenire. sel¬
nõ placint. habeat liberam electionem. d.
principał int̾̃cessores. eligendi ereoitou po

Expanded text:
que alieno nomine pro debitore intercessisti, non posse urgueri creditorem, eum qui mutuam accepit pecuniam quam te convenire, scicialiter non placuit, habeat liberam electionem. S. principalis intercessores eligendi creditori po
Abbreviated transcription (Latin):
D.ã. Claudiano.
Si indebitã peccumã quasi excausa fi¬
de iussionis obstrictus in caucionẽ ꝑ errorẽ
dedu xisti tã dolimali exceptionenti ꝗͣ ꝙ̃

Expanded text:
A. Claudiano. Si indebitam pecuniam quasi ex causa fideiussionis obstrictus in cautionem per errorem deduxisti, tam doli mali exceptione uti
Abbreviated transcription (Latin):
onia facultatẽ uira sub mouerunt.¬
Qũ testes libi ad causas postulantur
uenturis ad iudiciũ. ꝑ accusatorẽ aut
abhis ꝑcͦis fiui̾nt postulati sũptus ꝯpͥeten¬
tes dari p̾cipiat. idẽ uris est ⁊ simpec¬

Expanded text:
onii facultatem jura submoverunteri testes ad causas postulantur venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iuris est et si
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. Sin aut̃ noluint: nõ carcerali custo¬
dia detrudi. s sacram̃to eos ꝯmitti cense¬
mus. Si eñi ꝓ toto litis certamine iuri¬
iurando credendum ẽẽ testiũ putau̾int
hii qui eos ꝓclux̾int. multo magͥ p̃sen¬
tiam suam testib sacram̃to eoꝵ orede
debent. S cum oporta: minune testes
in huiusmi casib ꝓtelari .⁊ ꝓalienis cõ¬
modis suas in uenire difficultates: dispo¬
nim:. non amplius testes obseruare u¬
dices ꝯpelli pꝰ ꝗͣ fuint ad moniti: nͥ tmñ
quindecĩ dies. intra qͦs iudices ꝓurde¬
ant. quatenꝰ cognitionẽ suscipiant. inqͣ
testes necessarii uisi fum̃t. ut om̃un li¬
centiaᷤ eiꝰᷤ ꝯcedat᷑.⁊ alt̾utra parte cessan¬
te. ⁊ minie eos ob seruare uolente.
siꝑ ex sequutores ad moniti uenire uo¬
luit. testes acciꝑe. alt̾utra parte pͦsẽ¬
te. que eos int᷑ duc̃.⁊ testimonia eoꝵ ca¬
ꝑc. his aut dieb effluentib liceat ꝗ te
stib dęcecłe a iudice. nullã hñte licen¬

Expanded text:
fieri, sin autem noluerint, non carcerali cusdia detrudi, sed sacramento eos committi censemus. Si enim pro toto litis certamine iuriiurando credendum esse testium putaverunt hi qui eos produxerunt, multo magis praesentiam suam testibus sacramento eorum credere debent. Sed cum oportet minime testes in huiusmodi casibus protelari et pro alienis commodis suas invenire difficultates, disponimus non amplius testes observare iudicies compelli, postquam fuerint admoniti, nisi tantum quindecim dies, intra quos iudices provideant, quatenus cognitionem suscipiant, in qua testes necessarii visi fuerint, ut omnimodo licentia eis concedatur et alterutra parte cessante et minime eos observare volente, si per exsecutores admoniti venire noluerint, testes accipere et alterutra parte praesente, quae eos introducit, testimonia eorum capere. His autem diebus effluentibus liceat quidem testibus decedere a iudice nullam habente licen
Abbreviated transcription (Latin):
tori priuilegio huii: modi presidio densi¬
datos: ita urdicantis intrare secretum.
ut quodc̃q aures ei offenchnt. nõ du¬
bitent sm& formidandũ. Data cunc¬
tis uidicib absq ullo pͣscriptionis obsta¬
cło sic̃ sepe dictũ est. in testes quoꝵ uo¬
ces falsitate: l fraude non carere ꝑspe¬
xerint. ꝓqualitate uroł clelicti am̃ad¬
uertendi licentia:¬
opp̃. Iustiñ.ã. mene p̃torii.p̃. Siquis
testib: usus fu̾it. idq testes ad uersus eum
in alia lite ꝓducant᷑. nõ lic̾ebit ei ꝑ sonas

Expanded text:
fori privilegio huiusmodi praesidio denudatos, ita iudicantis intrare secretum, ut, quodcumque aures eius offenderit, non dubitent sibimet formidandum: data cunctis iudicibus absque ullo praescriptionis obstasaepe dictum est testes, quorum voces falsitate vel fraude non carere perspexerint, pro qualitate videlicet delicti animadvertendi licentiap. Iustinianus A. Menae pp. Si quis testibus usus fuerit idemque testes adversus eum in alia lite producantur, non licebit ei personas
Abbreviated transcription (Latin):
int se ⁊ illos p ea em̃sas fuisse. exquibius
testes repelli leges pͣciput᷑. ñ ad ĩda
scł ei licencia. exipsis depositionib testi¬
monium eoꝵ arguere. s ⁊ si liquitis ꝓba¬
tionib cdlatione ł ꝓmissione peccumar ũ
eos corruptos esse ostenct: eã ⁊̃ allegatio
nem integram ei seruari p̃cipimus.
quos niulto ueritati ꝯtraria ꝑpetrantur.
ꝓut possibił ÷ resecantes. om̃ib pͣcipuꝰ
qui in scriptis a se debita. retułint. qd
nõ facił audient᷑. si dicant oĩs debiti. ł
partis solunonẽ sme seriptis fecisse. uelit̃¬
q uiles. ⁊ forsitã red emptos testes suꝑ huiꝰ¬
mͦ solutione ꝓducere. ñisi quinq te¬
stes ionei⁊⁊ sume att in tegre opinioĩs

Expanded text:
inter se et illos postea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt: non adimenda scilicet ei licentia ex ipsis depositionibus testimonium eorum arguere. Sed et si liquidis probationibus datione vel promissione pecuniarum eosnem integram ei servari praecipimusquos multa veritati contraria perpetrantur, prout possibile est, resecantes omnibus praedicimus, qui in scriptis a se debita rettulerunt, quod non facile audientur, si dicant omnis debiti vel partis solutionem sine scriptis fecisse velintque viles et forsitan redemptos testes super huiusmodi solutione producere, nisi quinque testes idonei et summae atque integrae opinionis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sto fuĩnt. solutioni celebrate. hiiq c̃sa¬
cramti religione deposuit sub presenti¬
a sua debitum ẽẽ solutũ. ut scientes õs
piant: ł ob seruaiu̾int pͣfatã testiũ ꝓati¬
onem. his scł qui iam sine scriptis. de¬
bitum ł partem eiꝰ soliũnt pͣsenti sane¬
tione ñũto excipiendis. sin uͦ facta ꝙ¬
ꝑ scripturam secu̾ritas sit: fortuito uͦ
casu. ł incendii. ł naufragii a alt̾ius ĩ¬
fortuni i ꝑempta est: tc̃ liceat his qui ħ¬
ꝑpessi sut. causam ꝑemptionis ꝓantib:¬

Expanded text:
sto fuerint solutioni celebratae hique cum sacramenti religione deposuerint sub praesentia sua debitum esse solutum, ut scientes omnes piant vel observaverint praefatam testium probationem: his scilicet, qui iam sine scriptis debitum vel partem eius solverunt, praesenti sanctione merito excipiendis. Sin vero facta quidem securitas sit, fortuito vero casu vel incendii vel naufragii vel alterius infortunii perempta, tunc liceat his qui rpessi sunt causam peremptionis probantib
Abbreviated transcription (Latin):
orta. qui om̃i gr̃e ⁊ potentatui. fidem reli¬
in iuicem aduersus se nec uolentes. adte
d̃. aacc. diogenie. ⁊ ingenuo Nunis gue
ẽ qs petitis urgeri at exibitionẽ partẽ diũ¬
sam cõꝵ ꝑquos sibi negotiũ fiat. uñ intel
S ligitis: qd̾ intentiomi ur̃e ꝓͥas affere debetis
teriogari non posse. Profacto autem suͭ¬
o uiter rogano posse . non ambigitur.

Expanded text:
ortet, qui omni gratiae et potentatui fidem reliinvicem adversus se nec volentes ad tes. et CC. Diogeni et Ingenuo. Nimis grave est, quod petitis urgueri ad exhibitionem partem diversam eorum, per quos sibi negotium fiat. unde intelllegitis, quod intentioni vestrae proprias adferre debetis terrogari non posse, pro facto autem suo interrogari posse non ambigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
bationẽ sibi debite quantitatis solas suffice
nõ uosse. sepe r escriptũ est. Eiuscł uiris÷
⁊ si in ultima uoluntate defunctus c̃taꝵ
peccunie quantitatẽ. aut ⁊ rẽs c̃iasclebĩ
tiosum ÷. ut ei seript᷑e credat qua unus qͥ¬
sq sibi ab noratione ꝓa clepitorem ꝯstituit .x

Expanded text:
bationem sibi debitae quantitatis solas sufficere non posse saepe rescriptum est. Eiusdem iuris est et si in ultima voluntate defunctus certam pecuniae quantitatem aut etiam res certas deberi sciosum est, ut ei scripturae credatur, qua unusquisque sibi adnotatione propria debitorem constit
Abbreviated transcription (Latin):
ministia nõ suffic̃.s ueq ingenuoꝵ coniue¬
tia. ⁊iuctis necessitut ine p̃ nidicet. neq d
seruis ex eacł matre natis unus libgatem¬
adipisci prohibeatir tul
re se non posse ꝓfitendo reunecesfitate mon¬
factum negantis ꝓationulla sit

Expanded text:
ia non sufficit, cum neque ingenuorum coniventia coniunctis necessitudine praeiudicet neque de servis ex eadem matre natis unus libadipisci prohibeatur. D. re se non posse profitendo reum necessitate monfactum negantis probatio nulla sit
Abbreviated transcription (Latin):
ł alia res. que exp̃ssa ẽ in ꝯsituendis re¬
b ponat᷑. quibdistat a nõie ipsiꝰ peccuni
eS S ut ⁊ subtilitati eoꝵ saris fiat. ꝗ nõ
sensũ. s uana nõũ uotabula amplecti
desioerat᷑: ut om̃s res ueniat᷑ in ꝯstitutũ.
tamꝗͣ si fuiss: ipsa peccunia ꝯstituta. c̃ ⁊̃ ue

Expanded text:
alia res quae expressa est in constituendis rebus ponatur, quid distat a nomine ipsius pecuniae 1d . Sed ut et subtilitati eorum satisfiat, qui non sensum, sed vana nominum vocabula amplecti desiderant, ita omnes res veniant in constitutam, tamquam fuisset ipsa pecunia constituta, cum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicło diudendo int̾ mandatores. ⁊ fideuis¬
sores loquit᷑: locũ hr̃e. ⁊ in his qui peccu¬
nias ꝓ aliis simul ꝯstituunt. necessar ium
est. Equitotis enim rato diuersas species
actionis exclude nullomͦ debar. De ꝑ ba¬

Expanded text:
iculo dividendo inter mandatores et fideiussores loquitur, locum habere et in his qui pecunias pro aliis simul constituunt necessarium est: aequitatis enim ratio diversas species actionis excludere nullo modo deb
Abbreviated transcription (Latin):
tiuelam uiduee accipies. tp̃r litis ad pubẽ
instrum̃ta ꝑtinentia restitui desiderab̾.
queꝰ si dolo non ex hibeantur. in litein
iurandi tibi eurator faculias erit.mͦ si
quondam pupillo debitã affectioñ adiũ¬
cisa qͦ religionis ex tencłe uolius.¬

Expanded text:
telam iudicem accipiens tempore litis ad puberem instrumenta pertinentia restitui desiderabis. Quod si dolo non exhibeantur, in litem iurandi tibi facultas erit, modo si quondam pupillo debitam adfectionem ad vincula quoque religionis extendere volu
Abbreviated transcription (Latin):
sube. non ẽẽ alurd aspiciendum nisi ħ ꝗ in
scripsit. ⁊ sedin leges iure eiusd scripture
patͥmonium pupilli ł ad ulti exigi. Heq: eni
sic hõ simplex. ĩmomag̃ stultus inuenitur.
ut ita un publico inuentario ccͣ se scͥbi ali¬
ꝗ patiatur. Illo ꝓcul dubio obẜ uando. ut
nõ audeat tutor ł curator res pupillares.
ł adulti alit adtingẽ a ullã sibi ꝯmunionẽ
ad eas uendicare. nͥ priꝰ inuentar io publice
facto sccł morẽ solitũ res eiꝰ tradant᷑. uͥ te¬
statores qui sub̾am transimitut᷑. sp̃aliter
uiuentariũ. ꝯseribi uererauerit. scitur ͤ
tutorib ⁊⁊ curatorib. qpd si inuentar uĩ
fac̃e neglexint quasi suspecti abofficis
moueantur. ⁊ penis legitais que cẽ eos ĩ¬
inunate sunt subiacebunt. ⁊ pͥea ꝑ petue
macuł infaume notabuntur. neq ab ĩꝑia¬
li bũficio ab solutione huiꝰmͦ notȩ fruitu¬
ri. S diuidenda tutela ⁊ ꝓqͣ parte qͥsq
tutorum conueniatur:
muustrationis officiũ college tiu indemp¬

Expanded text:
e, non esse aliud inspiciendum nisi hoc quod scripsit, et secundum vires eiusdem scripturae patrimonium pupilli vel adulti exigi: neque enim sic homo simplex, immo magis stultus invenitur, ut et in publico inventario contra se scribi aliquid patiatur. Illo procul dubio observando, ut non audeat tutor vel curator res pupillares vel adulti aliter attingere vel ullam sibi communionem ad eas vindicare, nisi prius inventario publice facto secundum morem solitum res eis tradantur: nisi testatores qui substantiam transmittunt specialiter inventarium conscribi vetaverint. Scituris tutoribus et curatoribus, quod, si inventarium facere neglexerint, et quasi suspecti ab officio removeantur et poenis legitimis, quae coinatae sunt, subiacebunt et postea perpetua macula infamiae notabuntur, neque ab imperiali beneficio absolutione huiusmodi notae fruituri. IUtutorum conveniatur. ministrationis officium collegae tui indem
Abbreviated transcription (Latin):
troducta est ꝯditio: ⁊ leges diũse.⁊ senat᷑
ꝯsulta intͦtlucta ĩ. ⁊ ex his. difficultates
maxime em̃gebãt: tam ex lege iunia.
ꝗͣ ex largiano senatꝰ ꝯsulto. nec nõ ex edi¬
ges. Hon aut̃ in reb fuãt eoꝵ exͦ ꝑmmitũ.
latinã libtinitatẽ resecare. Certos autẽ
modos elig̃e. ex qͥb antea ꝙ latina ꝯpete¬
bat lib̾tas. In pͣsenti aut̃ romana defer¬
t̃ ꝯditio. ut his p̾senti lege enum̾atis.
ꝑ qͦs latinoꝵ nom̃ intͦtlucelut᷑: penitꝰ ꝯqͦ¬
escat᷑. ⁊ nõ latinos pariat᷑. s ꝓnullis habe¬
ant᷑. Quis em̃ paciat᷑ talẽ ẽẽ lib̾tatẽ. exqͣ
mipso tp̃r ł mortis in eand ꝑ sonã sunul
⁊ lib̾tas ⁊ seruiciũ ꝯcurrat Et ꝗ quas

Expanded text:
troducta est condicio et leges diversae et senatus consulta introducta sunt et ex his difficultates maximae emergebant tam ex lege Iunia quam ex Largiano senatus consulto nec non ex ediges, non aLatinam libertatem resecare, certos autem modus eligere, ex quibus antea quidem Latina competebat libertas, in praesenti autem Romana defertur condicio, ut his praesenti lege enumeratis  quos Latinorum nomen inducebatur, penitus conquiescant et non Latinos pariant, sed ut pro nullis habeantur. 1b . Quis enim patiatur talem esse libertatem, ex qua in ipso tempore mortis in eandem personam simul et libertas et servitium concurrunt et, qui quasi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inꝑfecta latinoꝵ libtas incertis uestigus ti¬
tubat.⁊ quas ꝑ satirã inducta adhuc re¬
man&.: ⁊ ñ in utilis đ pars eiꝰ deminuit᷑.
ꝗͥ aut̃ ex ipsa racionabile est: ħ inuis per¬
fectum deducit᷑. Cũ eñĩ latini libti ad si¬
militudinẽ antiq̃ latinitatis. que in co¬
loniis missa ẽ. uid̾nt᷑ ẽe uit᷑ ducti: ẽxqͣ
nicħ aliud rei publicẽ. nͥ bellũ accessit
ouile. satis absurclũ est ipsa origine re¬
i sublata imaginẽ eiꝰ derelinꝗ. Cũ gͥ inł¬

Expanded text:
fecta Latinorum libertas incertis vestigiis titubans et quasi per saturam inducta adhuc remanet et non inutilis quidem pars eius deminuitur, quod autem ex ipsa rationabile est, hoc in ius perfectum deducitur? Cum enim Latini liberti ad similitudinem antiquae Latinitatis, quae in coloniis missa est, videntur esse introducti, ex qua nihil aliud rei publicae nisi bellum accessit civile, satis absurdum est ipsa origine rei sublata imaginem eius derelinqui
Abbreviated transcription (Latin):
nimau̾it. quomͦ pot̾ eũ fuũ it̾um saltẽ
morientẽ hab̾e: S ꝓducat᷑ ⁊ ipse ĩcru¬
tatẽ romanã uera libalitate.⁊ nõ falso
sermone cdñi sii sustentat᷑. EIlle ÷ no¬
uissimꝰ antiquus latinitatis modus inci¬
uitatẽ romanã trans lat̾ eligendus est.
Siqͥs instrumta ex qͥb ẜuus ostendebat᷑:¬
occasio seruis forsitan detͣ. ⁊ sua mali¬
gnitate in lib̾tatẽ ꝑueniat: tał modus
certa ⁊indubitata ꝓatione manifeste¬
tur. ut testib pͣsentib nõ minꝰ qͥiiq dn̾s
instrum̃ta ł da. famło suo. ł deleat.
aut aliomͦ corrũpat. ⁊ ex eo gͥ mͦ ciuita¬
tẽ romanã ei ꝯpet̾e censemꝰ. saluo nire
patͦnatꝰ. tã in hac sp̃e ꝗͣ incet̾s. nͥ ubi

Expanded text:
eum servum iterum saltem morientem habere? sed producatur et ipse in civitatem Romanam, vera liberalitate et non falso sermone domini sui sustentatus. Ille etiam novissimus antiquae Latinitatis modus in civitatem Romanam translatus eligendus est, si quis instrumenta, ex quibus servus ostendebatoccasio servis forsitan detur et sua malignitate in libertatem perveniant, talis modus certa et indubitata probatione manifestetur, ut testibus praesentibus non minus quinque dominus instrumenta vel det famulo suo vel deleat aut alio modo corrumpat. Et ex eo igitur modo civitatem Romanam ei competere censemus, salvo iure patronatus tam in hac
Abbreviated transcription (Latin):
libtas detͣ mancipio alieno: sid abhis ui¬
dicib ĩpet̾bit᷑ qͥb clandi uis est. sine ul¬
la treꝑidatione p̃ene facił dissoliitio ẽ.

Expanded text:
libertas detur mancipio alieno, si quidem ab his iudicibus impetrabitur, quibus dandi ius est, sine ulla trepidatione poenae facilis dissolutio e
Abbreviated transcription (Latin):
ox. Gord. ã. Epigomi Si ita ut lege mu¬
nicipali ꝯstitutionib q ẽ principũ ꝯpͣhẽ¬
dit̃ c̃ fuus pub lic̾ ee̾s abordine ꝯsentie
te ⁊ p̾sibe ꝓuincie mamuniss: es: nõ ex eo y.¬
ꝗͦis quẽ dełas incarũ i fuga se ꝯutit.
iugo s uitutis ꝗͣ manumissione euasist.
it̾ato cogeris succedere.
nio.⁊ ciiẽ romanã ẽẽ ⁊ inpat̾s potestate
nõ ÷ incerte opinionis:
solent municipii libertus seruus nonef¬
ficitur. Sitaq scłm legem uẽctibilies
ciũ potestatem senatus ꝯsulto. u̾ibentio
celso itũm.⁊ neracio marcello ꝯsulibus
facto ab ꝓuncias porrectã ꝯstitit: manu¬
missus. quitatẽ romanam sequuitꝰ es.¬

Expanded text:
or Gordianus . Si ita, ut lege municipali constitutionibusque principum comprehenditur, cum servus publicus esses, ab ordine consenties, non ex eo, quod is quem dederas vicarium in fugam se convertit, iugo servitutis, quod manumissione evasisti, iterato cogeris succedere. nio et civem Romanam esse et in patris potestate non est incertae opinionis. solent, municipium libertus servus non efficitur. Si itaque secundum legem Vetti Libici, cuius potestatem senatus consulto Iuventio Celso iterum et Neratio Marcello consulibus facto ad provincias porrectam constitit, manumissus civitatem Romanam consecutus es
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdicte ꝯstitutionis tenorẽ. ł sociis abhede
pͣtando. ł si acciꝑe nolunt tã offerendo ꝗ
signando.⁊ ꝑicło eoꝵ deponendo c̃ sat̃ ha¬
bundeq ĩꝑiale est. humaniorẽ sententiã
ꝓculo. Lien dotale mancipiũ uir ꝗ soi¬
Quendo ÷ possit manumute. tam̃ si te pig¬
O nori qͦ datũ mulieri apparuit in uita ea
ñ posse lib̾tatẽ assequi nõ ambigitur.
fuo data. ꝗͥ pignori nõ ÷ ex cõuentione
sp̃ali. s tm̃ pruulegio fisci obligatꝰ nõ
alit̾ in firmat᷑ qiuam si hoc fruirois eoscilio
effectũ detegatin
obligaũ que ht̃. qĩeq habturꝰ is eet. posse
fuis libtatẽ clari certũ est. Nõ id uiris ÷ ĩ
his ẜuis qui pignoris iure spalit̾ trapiti.

Expanded text:
dictae constitutionis tenorem vel sociis ab herede praestando vel, si accipere noluerint, tam offerendo quam signando et periculo eorum deponendo, cum sat abundeque imperiale est humaniorem sententiam . Licet dotale mancipium vir qui solvendo est possit manumittere, tamen si te pignori quoque datum mulieri apparuerit, invita ea non posse libertatem adsequi non ambigitur.servo data, qui pignori non est ex conventione speciali, sed tantum privilegio fisci obligatus, non aliter infirmatur, quam si hoc fraudis consilio effectum detegatur.obligavit, quae habet quaeque habiturus esset, posse servis libertatem dari certum est. Non idem iuris est in hi
Abbreviated transcription (Latin):
ei moriens ĩpoñ. ⁊̃ eiꝰ pecculũ ꝗͦ ei attingͣ.
lib̾to ꝯcełe. Iura aut̃ pat᷑nat᷑ꝰ ꝓcul dubio ꝓ
suo ordine ad eu̾ uenire ꝗ libtatẽ donaũ. E¬
Smaut̃ fuus raciociniis subpositus sit. ne
ꝗ deb raciociniis antea factis. ⁊ debitis que ex
his appariunt redditis: ita ab lib̾tatẽ uenire.
Ne aut̃ qͣntitas ẜuił p̾cii sit incta. s manife¬
sta. sanctimꝰ ẜui p̾ciu̾ siue ancille si nulla
arte st̃ mibuti.x.i. solidis taxari. his ui

Expanded text:
em moriens imponit, etiam eius peculium quod ei attingit liberto concedere. Iura autem patronatus procul dubio pro suo ordine ad eum venire qui libertatem donavit Sin autem servus ratiociniis suppositus sit, ne quod debet ratiociniis ante factis et debitis, quae ex his apparuerit, redditis ita ad libertatem venire. Ne autem quantitas servilis pretii sit incerta, sed manifesta, sancimus servi pretium sive ancillae, si nulla arte sunt imbuti, viginti solidis taxari, his vi
Abbreviated transcription (Latin):
meffica x qͣntum in ea parte remaneat.
⁊ tͥplex antea ina lib̾tinitatis que mul¬
tiplices uitͦ ducebat ambuges. uno dire¬
cta tramite discat ambulare. Qd̾ si aliqͣ
lex ł ꝯstitutio lib̾tatis faciat m̃tionẽ. ñ
aũ latinitatis: ea ꝓciuitate romana lo
ex hac lege in nouet᷑. s maneat᷑ ap̃ eos
iure antiqͦ firmit̾ detenta.⁊ uendican¬
da. Infut᷑is aut̃ lib̾tis p̾sens ꝯstituno
ã. Iuliano.pp̃. In comunes E uos eo¬
ĩ pontis. adcrescit. necie: ⁊ maxime int̾ mi¬
lites ꝗ huiꝰmͦ inponut᷑ libtatẽ: multa ãbigu¬
itas ex orta est apͣ uet̾es uiris auctores. Et ĩ¬
uenta est.ꝯstitutio ap̃ marcianũ. incñstitu¬
cionib duiiseueri. ꝑ ꝗͣ id̾ ĩpr difposuit: ne

Expanded text:
inefficax quantum in eam partem remaneat et triplex antea via libertatis, quae multiplices itroducebat ambages, uno directo tramite discat ambulare. Quod si aliqua lex vel constitutio libertatis faciet mentionem, non autem Latinitatis, ea pro civitate Romana loqex hac lege innovetur, sed maneant apud eos iure antiquo firmiter detenta et vindicanda. In futuris autem libertis praesens constitutio A. Iuliano pp. In communes servos eoonentis adcrescit nec ne, et maxime inter milites, qui huiusmodi imponunt libertatem, multa ambiguitas exorta est apud veteres iuris auctores. Et inventa est constitutio apud Marcianum in institutionibus divi Severi,
Abbreviated transcription (Latin):
iure tñ patͦnat᷑ pat᷑nis integͦ ẜuato. G Illo
ꝓcul clubio obser uãdo. ut siqͥs siũ intesta¬
m̃to. siue uindicta. quendã inanumiserit.
ꝑ uacua adiectio latinitatis abolent᷑: ⁊ fiat
tione incuntatẽ romanã hoĩes ꝓducebat᷑.¬
⁊ si sub cõditione quidã hb̃tatẽ suo ẜuo re¬
liquerit. ⁊ ad huc pendente. ꝯditione ex¬
traneus hes lib̾tatẽ ei inposiñt: nõ ut an
suit. maneat lib̾tus. Sin aut̃ fuit ad un¬
pleta. ne er ipiãt᷑ forsitan lb̃is ⁊ cognatis
ins patͦnat᷑. orciñ lib̾tꝰ uideat᷑. ⁊ ad eũ ura

Expanded text:
 patronatus patronis integro servando. Illo procul dubio observando, ut, si quis sive in testamento sive vindicta quendam manumiserit, pervacua adiectio Latinitatis aboleatur et fiat tione in civitatem Romanam hoet si sub condicione quidam libertatem suo servo reliquerit et adhuc pendente condicione extraneus heres libertatem ei imposuerit, non ut antsuit, maneat libertus. sin autem fuerit adimpleta, ne eripiatur forsitan liberis et cognatis ius patronatus, orcinus libertus videatur et ad eum iura
Abbreviated transcription (Latin):
exhis: ipsi fuo suã partẽ ꝗͣ meo nabebat le¬
gauit. ⁊ semel accepta dubitatiõis occasiõe.
ẏ uetustas in magnũ extulit certam̃. Cĩ gͥ
nossensum hꝰ mͦi legati crebra inclagaciõe
ad gredientes: dupplicẽ ẽẽ eũ oppinamͣ. Aut
em̃ putaũ testator lib̾um fieri posse ex par¬
te seruii. ꝗ huĩmͦ legatũ ei dereliquerit.
aut si ħ minime cogitauit. affectu socii fec̃.
ut e i ad quirat᷑. hedes aut̃ suos eundem
fũu possicłe minime uoluit. ut sit manife¬
stum a suo patr imonio penitꝰ eẽ eũ aliena¬
tum. In tal itaq ꝯꝑatione. nos qͥ fautores
libtatis sumꝰ: sic ambiguã testatoris int̾p¬
tamͣ uoluntatẽ. tamꝗͣ si uoluit eũ lib̾tatẽ
in sua parte donare.⁊cũ iam de cõmuii

Expanded text:
ex his ipsi servo suam partem quam in eo habebat legavit. Et semel accepta dubitationis occasione hoc vetustas in magnum extollit certamen Cum igitur nos sensum huiusmodi legati crebra indagatione adgredientes duplicem esse eum opinamur: aut enim putavit testator liberum fieri posse ex parte servum, qui huiusmodi legatum ei reliquit, aut, si hoc minime cogitavit, adfectu socii fecit, ut ei adquiratur, heredes autem suos eundem servum possidere minime voluit, ut sit manifestum a suo patrimonio penitus esse eum alienatum: in tali itaque comparatione nos, qui fautores libertatis sumus, sic ambiguam testatoris interpretamur voluntatem, tamquam si voluit eum libertate in suam par
Abbreviated transcription (Latin):
medic̃. siũ masciit. siue femina. notariꝰ qͥd̾
usq ad qͥnquaguns. Medic̾ aut̃ usq ad sex
unes. maiores .x. aunis. siꝗͥ sitie arte sint in
eis ꝑ competentes iubices ĩpon̾e ꝯpellentur:
Sin aut uno ex sociis libtatẽ. siue ĩpon̾e siũ
relinquere seruo cupiente.⁊ p̾ciũ dante.
alt̾ i alt̾i ex his: ipsi uelle se dixͥint. libtatẽ
at hac rõnem pietatis ꝑuenia.. si tñ sub op¬

Expanded text:
vel medicus sive masculus sive femina, notarius quidem usque ad quinquaginta, medicus autem usque ad sexaunes maiores decem annis, si quidem sine arte sint, ineis per competentes iudices imponere compellentur. Sin autem, uno ex sociis libertatem sive imponere sive relinquere servo cupiente et pretium dante alter vel alteri ex his ipsi velle dixerint libertatem ad hanc rationem pietatis perveniet. 6a . Si