comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
actores. ⁊ eos qui ec treme conditionis repe¬
tuntur obiectu: cognitionem uobis nos¬
tra auctoritate deputamus. ut omm ue¬
titate discussa. si reuera obiectã sibi
maculam iuste refragationis non po¬
tuerint ratione diluere. leuntium cłi¬
cum quẽ gradꝰ p̃finitꝰ leginus non de¬
fendit ad sequendam conditionte sue ne¬
cessitatẽ modis omnib redibete. Anthio¬
cum uo. quia ꝑ saẽdotium iam terolli ñ¬

Expanded text:
actores, et eos qui conditionis extremae repetuntur, objectam cognitionem vobis nostra auctoritate deputamus, ut omni veritate discussa, si revera objectam sibi maculam justitiae refragationis non potuerit ratione diluere, Leontium clericum, quem gradus praefinitus legibus non defendit, ad sequendam cognitionis suae necessitatem modis omnibus redhibete. Antiochum vero, quia per sacerdotium non
Abbreviated transcription (Latin):
untas erus fu̾it patefacta. ne hunc sub
quolib ingenio uł argumento cusprã
iudeoꝵ uenundandi facuitas sit. s isqͥ
sione ur̃a in lib̾tatem modis õĩb uen¬
dicetur. hii u̾o quos huiuscemi oportet
seruoe amittere. ne forsitan utilitatẽ
suam irrationabilit̾ existiment impediyi¬
⁊ sollicita nos ħ conuenit consid̾atione ser¬
uare. ut si paganos quos merennonii
ca de extraneis finib em̾int infra tres
menses dum emptor cͥcumuenditi fue

Expanded text:
untas ejus fuerit patefacta, nec hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi facultas sit, sed is qsione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne forsitan utilitates suas irrationabiliter aestiment impediri, sollicita vos haec convenit consideratione servare; ut si paganos, quos mercimonii causa de externis finibus emerint, intra tres menses dum emptor cui vendi de
Abbreviated transcription (Latin):
tum. aut aliena peruadi. aut publica ii¬
deatur disciplina subũti. p̃cipue cũ nec
ip̃am ministii cłicatꝰ hac obligatione fus¬
cari dignitatẽ conneniat scogaturq pro
statu militantium sibi condicioneq uit¬
gare. aut uideri ꝙ absit. obnorias quib
sollicita competent̃ int̃dictione ꝓhibitic

Expanded text:
tum aut aliena pervadi, aut publica videatur disciplina subverti. Praecipue, cum nec ipsam ministerii clericalis hac obligatione fuscari conveniat dignitatem, cogaturque pro statu militantium sibi, conditioneque jurgari, aut videri quod absit obnoxia quibus sollicita competenter interdictione prohibitis.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sỹnodalia que añ paucos
m̃ses de sẽde nr̃a ad ꝓuinciam
sunt directa. antiqͥs canonib ꝯ.¬
sentiũt. et ea q̃ minus eẽ ꝓbãt᷑
pendisse missas ꝓbabilit̾ com¬
putamꝰ. S qr deuotus locꝰ nõ di
a minist̾ioꝵ grã diu uacuus ꝑ¬

Expanded text:
ta synodalia, quae ante paucos menses de sede nostra ad provinciam sunt directa, et antiquis canonibus consentiunt, et ea, quae minus probantur pendisse missas probabiliter computamus. Sed quia devotus locus non debet a ministeriorum gratia diu vacuus
Abbreviated transcription (Latin):
cosdem gͥdus sunt ꝯsec̃ti. qͥbus.
fungi deb̾ent officia agi deb̾ent
uel sacͥficia. offerri licet. Quod
aũ ũ paulo suꝑius p̃libatumẽ.
obłonesꝰ ĩl domib offerri nõ de

Expanded text:
eos gradus sunt sacrati, quibus fungi debent officia agi, vel sacrificia offerri licet. Quod autem ut paulo superius praelibatum est oblationes in domibus offerri non de
Abbreviated transcription (Latin):
tas non petitis ex more p̃cept̃o¬
nis. dedicare nemo audeat. Nec
ambiant sibimet ip̃i uendica¬
enim dec̃to ũrrabilium scc̃¬
tionum nos qͦ magnooꝑe cus¬
dodire nitamur. Ac sine eorum
dispendio ⁊̃ illa q̃ ꝓ alicuius
utilitatis fortasseᷤᷤ ꝯpendio ui¬
deantur. laxanda dcedamꝰ. Eũq
eͣc salutarium reu̾entiã regu¬
larum cupiamꝰ tem̃e nichil
dic̃e et cum sedes apłica suꝑi¬
or his oĩb fauente dño que
pat̾nis canonib sunt p̃fixa
pio deuotoq studeat teñe ꝓpo¬
sito satis indignum ẽ qͣ qͣm ł
pontific̾ ł ordinum subseqñ¬
cium hc obseruãciã refutare.
quam b̃i pct̾ sẽdem et sequi
ens fit ut totum corpiis ece.
in hͣc sibimet obseruatõne:

Expanded text:
tas non petitis ex more praeceptionibus dedicare nemo audeat, nec ambiant sibimet episcopi vindicaenim decreta venerabilium sanctionum nos quoque magnopere custodire nitamur, ac sine eorum dispendio etiam illa quae pro alicujus utilitatis fortasse compendio videantur laxanda cedamus; cumque contra salutarium reverentiam regularum cupiamus temere nihil licere, et cum sedes apostolica super his omnibus favente Domino, quae paternis canonibus sunt praefinita, pio devotoque studeat tenere proposito; satis indignum est quemquam vel pontificum vel ordinum subsequentium hanc observantiam refutare, quam beati Petri sedem et sequi ens sit, ut totum corpus Ecclesiae in hac sibimet observatione
Abbreviated transcription (Latin):
alibi quam
in sacͣtis dño
locis absq
mag᷑ nec̾cita¬
de fi debere
liq̃t omnib qͥb sunt nota no. ⁊
te et sacͥͣsse cum m̃sa et altari
eius. et ereis uasis et utensilib
ad diuiñ cultum explendum.
legimꝰ. et nõ solum diuinis p̃ci¬
b ea sacͣsse. s ⁊̃ sc̃i olei unctio̾e
dño iubente ꝑ liniisse nouimꝰ.
cum uestib sc̃is sacͣti et leuite
tͣctabant fẽbant. et exigebat
et deponebãt in ip̃is instituto¬
et scͥpte st̃ inlege domini rep᷑¬
ꝑitur. Qualit̃ go damd re¬
gum pussimꝰ amplificauerit.
culcum d̾i. et demplũ dñi edi¬
ficare uolu̾it s pp̃ multũ san
gͥnẽ ꝗ̃ effud̾at ꝓhibitꝰ ẽ et ip̃e
collegerat᷑ expensas. Salomẽ
ri. et reliqͣ ad diuinũ ꝑagẽ¬

Expanded text:
alicubi quam in sacratis Domino locis absque magna necessitate fieri debere, liquet omnibus, quibus sunt nota Novi  et sacrasse cum mensa, et altari ejus, et caeteris vasis et utensilibus, ad divinum cultum explendum legimus; et non solum divinis precibus ea sacrasse, sed etiam sancti olei unctione Domino jubente perlinisse novimcum vestibus sanctis sacrati, et levitae tractabant, ferebant, erigebant, et deponebant, in ipsis institutionscriptae sunt, in lege Domini reperitur. Qualiter ergo David regum piissimus amplificaverit cultum Dei, et templum Domini aedificare voguinem quem effuderat prohibitus est, et ipse collegerat expensas ; Salomonri et reliquis ad divinu
Abbreviated transcription (Latin):
des siue p̾ris familias sint.
siue filii familias. dũ tñ filii¬
familias et consensum ha¬
in pocestate sunt. Nam hoo
fieri deb̾e et ciuilis et natu¬

Expanded text:
tes, sive patresfamilias sint sive filiifamilias, dum tamen filiifamilias et consensum hain potestate sunt. Nam hoc fieri debere et civilis et natu
Abbreviated transcription (Latin):
pine donec ille raptor et illis rap¬
ta iure appellatur. Cet̾rum cũ
illa p̃rie pocestati restituta fue¬
rit ⁊ raptor sue rapine pñiam
adinuicẽ copulari uñ iesꝰ ait.
turis leguntur ꝙ uoluntate
ginitate uͥo data legittime et
reliqua. que secuntur im̾ p̃dc̃is.
a u̾o. et illi ꝑuim copulata si

Expanded text:
leatur, donec ille raptor et illa rapta iure appellatur. Ceterum cum illa patrie potestati restituta fuerit et raptor sue rapine penitenadinvicem copulari. Unde Hieronymus: turis leguntur. Primum eginitate viro data legitime et reliqua que sequuntur in predictis. a viro et illi per vim copulata,
Abbreviated transcription (Latin):
et tͣdet eam alii. et dotab̾ eam ⁊
legutima erit ei. S pͥmum his
¶Iom uoluntate ꝑẽtum ĩ ꝯui¬
gium ħeri. raptã ꝑmittimus
Deniq et puellae p̃r illiꝰ q̃uim
ꝯcubitus nulla despõsata ꝑtu¬
lit .b. dragmas aureas accipi¬
et ipͣ autẽ inꝯiugio maneb̾.¬

Expanded text:
et tradet eam alii et dotabit eam, et legitima erit ei. Sed primum his Cum voluntate parentum in coniugium haberi raptam permittimus. Denique et puelle pater illius, que vim concubitus nulli desponsata pertulit L drachmas aureas accipiet. Ipsa autem in coniugio permaneb
Abbreviated transcription (Latin):
destimoĩo diuine legis nitatur.
raptor sibi pot̾it sibi copulare
ꝙͣ rapuit nͥ p̃r puelle. illã rap¬
filiũ familias ĩuitũ ad cddu¬
cendam uxorẽ. gͥ cogilegum
ꝯuigio tuo ꝙ uolũis nõ impe

Expanded text:
testimonio divinae legis nitatur. raptor poterit sibi copulare quam rapuit, nisi pater puellae illam rapidem familias invitum ad ducendam uxorem cogi legum coniugio tuo quam volueris non impe
Abbreviated transcription (Latin):
dore salutem uult hr̃e. ⁊ sine uera
sap̃ia extimat se prudentẽ fĩ pꝰse.
ñ sanus s eg̾. ñ p̾dens. s stultus.
inegͥtudine assidua laborabat.
et ĩcecitate noxia stultꝰ ⁊ demens.
ꝑ manebit. ac ꝓuide omnis ĩqͥsi¬
cio ⁊ omnis curac̾o q̃ adiuinis.
ł magis. ł ab ip̃is demoniis ĩ y¬
dolorum cultura expetit᷑ mors
pocius dicẽda ẽ qͣm uita. et qui
ea sectant᷑ si se ñ correx̾int ad et̃¬
nam ꝑdicõnem tendunt psal¬
mista dicente. Os̃ dii gẽtium
demonia st̃ qͥ ꝑ deceptos homi¬
nes alios deciꝑe cotidie gestiunt.
ũ ꝑdic̾onis sue faciãt eos ẽẽ ꝑ¬
ticipes. Itaq ħ uanitas magicaꝵ
arcium ex tlicõne maloꝵ an¬
głoꝵ. ĩ toto t̾rarum orbe płimis
seculis ualuit ꝑ qͣndam sc̃iam
eoꝵ ĩuenta st̃ aruspicia. auga¬
cõnes et ip̃a que dicuntur ora¬

Expanded text:
ore salutem vult habere, et sine vera sapientia aestimat se prudentem fieri posse, non salvus sed aeger, non prudens sed stultus, in aegritudine assidua laborabit, et in caecitate noxia stultus et demens permanebit. Ac proinde omnis inquisitio et omnis curatio quae a divinis, et magis vel ab ipsis daemoniis in idolorum cultura expetitur, mors potius dicenda est quam vita, et qui ea sectantur, si se non correxerint, ad aeternam perditionem tendunt, Psalmista dicente: Omnes dii gentium daemonia sunt , qui per deceptos homines alios decipere quotidie gestiunt, ut perditionis suae faciant eos esse participes. Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione malorum angelorum in toto terrarum orbe plurimis seculis valuit. Per quandam scientiam eorum inventa sunt aruspicia, augurationes et ipsa que dicuntur ora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetͣsse fu̾it decectus. a ꝓpͥi depna¬
tur. ordinis gͣdu. ⁊ tam ip̃e faẽdoᷤ
qͣm ĩ ille qͥ eum ad talia ꝑagen¬
da incitasie ꝑpenditur. exllũ ꝑ¬
petui. ergastulo religet᷑ Ehe pͣ¬

Expanded text:
perpetrasse fuerit detectus, a proprii deponatur ordinis gradu, et tam ipse sacerdos quam etiam ille qui eum ad talia peragenda incitasse perpenditur, exsilii perpetui ergastulo religati, excep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtim nõ. Supsticõsum ẽ quic¬
quid ĩstitutum ẽ. ab boĩnibus
creat᷑am ꝑtem ue ullam c̃at᷑e
ł ad ꝯsultac̾ones et pactaqdã
magicarum arcium q̃ quidẽ
ꝯ memorare pocuis qͣm docere
solent poete. Ex quo gn̾e st̃.
s qͣi licentiqr uanitate atͦpic̃.

Expanded text:
tiosum. Superstitiosum est quidquid institutum est ab hominibus creaturam partemue ullam creaturae uel ad consultationes et pacta quaemagicarum artium, quae quidem commemorare potius quam docere assolent poetae, ex quo genere sunt, sed quasi licentiore u
Abbreviated transcription (Latin):
Oullũ eñ̃ suffragiũ ẽ iusticia.
sit m̃itum sp̃uale. qd̾ põitꝰ ĩ carne
q̾scerat. qd ualde absurdum ẽ:
crrorẽ fac̃et ĩ qu̾o głificaretur.
ĩhĩtu uiri iusti ⁊ nõie sub ꝯrna¬
uit. se. ũ nich̾ ꝓfic̾e spem quam
p̃dicabãt. d̾i ctiltorib mñtiretur
qd̾ de morte saulis ⁊ filuis eiu̾sit
m̃titus. qͣi magnũ sit diabolo.
p̾uid̾e. c̃ signa q̃dam soleãt mori¬
turis appareri. qͥppe a quib di ꝓ¬
dectio ad mota uidet᷑. qnͣto mag̃
diabolo. quẽ angłica pot̾tate i ub¬
lumñ. ⁊ ꝓphica oracula fuisse tes¬
dantur. de cuiis magnitudine
apłc ait an ignoratis altitũdi
it. ẽ ħ scit unde fallit. et se ĩ d̾i
p̾tate uult adorari: Nam tanta
hebitudine demens effectus est
saul ut ad phiconissam ꝯfug̾et
s̾unt. putet ñ p̾mittenda. ne rõ
hystorie ĩauis sit necte taẽ qͥdem
sitã minime istũd adũi rõnem¬

Expanded text:
et iustitia; amisit meritum spiritalis, quod positus in carne quaesiuerat quod ualde absurdum est,errorem faceret, in quo gloriatur, in habitu uiri iusti et nomine se subornauit, ut nihil proficere spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quod de morte Saul et filii eius non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo praeuideppe a quibus Dei protectio amota videtur, quanto magis diabolo, quem angelica majestate sublimem prophetica oracula fuisse testantur, de cujus magnitudine Apostolus ait: An ignoratis altitudineevidere, cum hoc sit unde fallit et se in Dei potestate vult adorari? Nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad Pythonissam confugeret; sunt putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ue
Abbreviated transcription (Latin):
Siquisqͣm iri ꝑiculo fũit ꝯstitutus.
et se recõciliati diuinis altarib
petierit. Si ep̃c absens fu̾it. d uti¬
eius p̃cepto recõciliare. quamde¬
bemus salub̾ concilio roborare ab
exiens one pn̾ie impleat tempꝰ¬

Expanded text:
Si quisquam in periculo fuerit constitutus, et se reconciliari divinis altaribus petierit, si episcopus absens fuerit, debetejus praecepto reconciliare: quam rem debemus salubri consilio roborare. Abunione poenitentiae impleat temp
Abbreviated transcription (Latin):
menta. aũ lune aũ stellarum
cursus. aut ĩ anem signoꝵ falla¬
ciam ꝓ domo faciẽda. ł ꝓp̃ sege¬
tes. ꝓ arbores plantandas  c̃iu¬
agentes d̾o. Nec incollectionib
ħbarun q̃ medicinales st̃ aliq̾s
obs̃uacõnes ł incãtõnes liceat ac
paganoꝵ ꝯsuecudinẽ ꝯsequens
diuinos et sortilegos ĩdomum
suã intͦdux̾it. qͦi ut malũ foras
mittant. aut maleficia ĩ ueniat᷑.¬
Y luscͣtiones paganoꝵ faciant.

Expanded text:
rum cursum aut inanem signorum fallaciam pro domo facienda vel ad segetes vel arbores plantandas vel conjuagentes Deo. § 1. Nec in collectionibus herbarum, quae medicinales sunt, aliquas observationes aut incantationes liceat attpaganorum consuetudinem sequens divinos et sortilegos in domo sua introduxerit, quasi ut malum foras mittant aut maleficia inveniant vel lustrationes paganorum faciant,
Abbreviated transcription (Latin):
multa futura p̾nunciãt. Aliis
uideł mira qͥ ista dispõĩta ñ no¬
ĩuint. fallũt ⁊̃ studio fallendi.
⁊ ĩ uidia uolũtate qͣ hoĩnum er¬
rore letant. S ne ap̾ cultores su¬
os ponus aue. ad mittãt id a¬
suoꝵ ꝯiectorib culpa tͥbuat᷑. qn̾̃
ip̃i decepti fu̾int ł m̃titi. Nõ nũ¬
hoĩuũ atq ĩuasores salutis eoꝵ
solent p̃drẽ defectum culture
uideantur. quid ĩ singłis regnis
aut locis locis uenturũ. ⁊ quid.
adũsi sue factioni conting̾e pꝰsit.
quod ĩ illi qui gentiliũ hystori¬
as legunt. n ignorant. Q d ergo
mirum si iara ĩminẽte tẽploꝵ
et simulacoꝵ eũsione qͣm ꝓph̾e¬

Expanded text:
multa futura prenunciant, aliis videlicet mira, qui ista disposita non noverunt. Fallunt etiam studio fallendi et invida voluntate, qua hominum errore letantur. Sed ne apud cultores suos pondus auctoritatis amittant, id aonjectoribus culpa tribuatur, quando vel decepti fuerint, vel mentiti. Nonnunhominum, atque invisores salutis eorum solent praedicere defectum culturae videantur quid in singulis regnis aut locis venturum sit, et quid adversi suae factioni contingere possit. Quod etiam illi qui gentilium historias legunt non ignorant. Quid ergo mirum si jam imminente temporum et simulacrorum eversione, quam p
Abbreviated transcription (Latin):
aliq̃n hoĩnum dispõnes ñ solũ
uoce ꝓplatas u̾m ĩ cogitac̃one c̃o¬
ceptas cum sigͣ q̃dam ex aĩo expͥ¬
munt᷑ ĩ corꝑe cota facilitate ꝑdi¬
c̾e rem dixi tunc occultissimam
audatiori asĩcõne qm debuu.
Mã ꝑuenire ista ad noticiã de
sibilia. nos audem latentia. an a
clifficillume pͭ ab hõib: aut oĩo¬
Est enim q̃ddam genꝰ cult᷑e ỹdo¬
loꝵ ex demonum ꝯsultatonib
fut᷑a p̃dr̃e. Sic enim auatꝰ qui
cultũ d̾o debitũ num̾o ĩpendit:

Expanded text:
 hominum dispositiones non solum uoce prolatas, uerum etiam cogitatione conceptas, cum signa quaedam ex animo exprimuntur in corpore, tota facilitate perdiscere, rem dixi occultissimam audaciore asseueratione quam debui. nam peruenire ista ad notitiam daesibilia, nos autem latentia, an aldifficillime potest ab hominibus aut oEst enim quoddam genus culturae idolorum, ex daemonum consultationibus futura praedicere. Sicut enim avarus, quia cultum Deo d
Abbreviated transcription (Latin):
mutauit ĩ bestias. legͥ ĩ de sae¬
fic̃o. qd̾ archades deo suo hcor
molabant. Ex quo qͥcumq cu¬
m̃ent: inbestiaiim formas cõ¬
ũcerentur. S ħ omma mag̃iꝰ¬
eis p̾stigiis pocius fingebant᷑
qͣm rerum uitate complent᷑.
d gͦ ip̃i errores ignorãtib mani¬
festifiant. de coꝵ ꝓpͥetate acq
pͥmum dic̃e ꝯgͥum arbit᷑mur. magi
sunt qͥ uulgo malefici ob facinoꝵ¬
sine ullo ueneni haustu uiolẽcia
canꝰ. Mens hausti ulla sanie pollu
da ueneni. ĩ cantata ꝑit. demonib
enim accitis: audẽt uentilare. ut
qͦsq suos ꝑimant malis artib ĩ¬
micos. hii ĩ sangͥne utunt᷑. ⁊ uicti¬
mis sepe contigunt corꝑamortuoꝵ¬

Expanded text:
mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades Deo suo Dycaeo immolabant, ex quo quicunque sumerent in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque primum dicere congruum arbitramur. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinosine ullo ueneni haustu uiolentia canus: Mens hausti ta veneni, incantata perit. Daemonibus enim accitis audent ventilare, ut quique suos perimant malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et victimis, et saepe contingunt mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
genus diuinac̾onis a ꝑsis tcur¬
manticam. eromanticã puro¬
manticam. dc̾am autumant. di¬
uini dicti st̃. qͣi d̾o pleni. diuinita
futura ꝯiectant duo ã st̃ genera
diuinacõnis ars. ⁊ furor In cantare
rioli uocati st̃. ꝓp̃ea qr cͥca aras ẏ¬
dolorum nepharias p̃ces emittut̃.
et funesta sacͥficia off̾u̾nt. hisꝙ
celeb̾tatib de moñ accipiũt respõ¬
sa Aruspices nũcupãtur. qͣi horaꝵ
ĩspectatores. dies enim ⁊ horas in
agendis negociis oꝑib q cstodiut̃.

Expanded text:
genus divinationis a Persis fermantiam, pyromantiam, aeromantiam dictam autumat. Divini dicti sjectant. Duo autem sunt genera divinationis, ars et furor. Incantatores rioli vocati sunt, propter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum accipiunt responsa. Aruspices nuncupantur, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dor fũit diuinãdi astͦiogi dẽĩ st̃.
eo qd̾ in astͥs aug̾iant᷑ Genechi¬
syd̾umq cursus nascẽtium mo¬
effectum ħat uite qui nascitur.¬
thematici uocant᷑. cꝰ suꝑsticõis
ẽqͥsq nascitur. pͥnum aũ idem
stellarũ int̃p̾tes magi ñ cuꝑãt᷑.
sic̃ de his legitur. qͥ ĩ euungelio
ħ nõĩs soli mathematici dicti sc̃¬

Expanded text:
tor fuerit divinandi. Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Genethsiderumque cursus, nasceeffectum habeat vite qui nascitur.thematici vocantur. Horoscopi cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio hoc nomine soli mathematici dicti s
Abbreviated transcription (Latin):
na p̾cantiũ siuͥ ad quemilib̾et
tacio. ł q̃ is pͣgmatica sanctio
noĩetur. sub ea cõdicõne ꝓferri.
p̃cipimꝰ si p̾ces u̾itate nituntur.
nec am fructum p̾cator oracłi
ꝑcipiat impetͣti. licet iudicio
asseueret u̾itacem nͥ q̃stio fidei
p̃cum imꝑiali benefico mõsit᷑
uiri spectabiles magr̃i scnioꝵ
qui sine p̾fata adiectione qͣle¬
cumq diuinum respõsum
dictau̾it. et uidices qui susce¬
ꝑint rep̾hensionẽ subibunt.
⁊ qui illicite dictata sunt scͥb̾e.
ausi fu̾uint ciuiꝰẽq scͥnii memo¬
riales seu pͣgmaticaruił adiu¬
tores pͥmic̃u amissione singłi

Expanded text:
nam precantium sive ad quemlibet tatio vel quaevis pragmatica sanctio nominetur, sub ea condicione proferri praecipimus, si preces veritate nituntur, nec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in iudicio adserat veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur viri spectabiles magistri scriniorum, qui sine praefata adiectione qualecumque divinum responsum dictaverint, et iudices, qui susceperint, reprehensionem subibunt et, qui illicite dictata scribere ausi fuerint cuiuscumque scrinii memoriales seu pragmaticarii vel adiutores primicerii, amissione cinguli
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aut̾ mirum si qͣm ad modũ
ille corꝑis humani ł ꝑturbata uł
mortificata temꝑie. seu bonas seu
malas futuras p̾uidet ualitudineᷤ.
sic demones ĩ aeris affectione sibi¬

Expanded text:
Quid autem mirum, si quemadmodum ille in corporis humani vel perturbata vel modificata temperie seu bonas seu malas futuras praevidet valetudines; sic daemon in aeris affectione
Abbreviated transcription (Latin):
cresconio ioh̾i emessale episcop̾is
statuta sic̃ legittima et iusta
successorẽ custodire ꝯuenit. ita
debet ĩ malefacta corrig̾e. hĩc¬
ĩ archadius et honoriuis. de eodẽ.¬
nr̃is diũsis sunt statuta tꝑi¬
b man̾e iniuolata atq ĩ corrup¬
cipimus. Nich gͥ a pͥuilegiis in
mutetur omiub qui eecłus de¬
s̃uiunt. tuitio deferatur. quia
demꝑib ⁊̃ nr̃is addi pocius re¬
ũentiam cupimus. quam ex
his q̾ olim p̃stita st̃ in mutari.
Idem.¶Hon tam nouũ aliud
p̾senti sanctone p̃cipimus. qͣm
inia q̃ olim uñr indulta firma¬
mus. Priuilegia enim q̃ alim
reuentia religionis obtinuit
mutilare sub pene ĩ int̾minacoe
obtemꝑant. ip̃iis bñficiis ꝑ feu

Expanded text:
Cresconio, Iohanni et Messale episcopis, statuta sicut legitima et iusta succeasorem custodire convenit, ita etiam debet malefacta corriyere. Archadius et Honorius. Qnostris diversis sunt statuta temporibus, manere inviolata atque incorrupcipimus. Nichil igitumutetur; omnibus qui aecclesiis deserviunt tuitio deferatur. Quia temporibus nostris addi potius reverentiae cupimus, quam ex his quae olim prestita sunt inmutari.on tam novum aliquid presenti sanctione precipimus quam illam quę olim videntur indulta firmamus. Privilegia igitur que olim reverentia religionis obtinuit, mutilare ętiam interminatione obtemperant, ipsius beneficii
Abbreviated transcription (Latin):
ad ult̾ium mutq sexu pari rõe
ꝯdempnat s uiros suos mulieres
ñ facłe de adult̾io accusant ⁊ nͥ
hñt latentia p̾cata uindictã. U̾i
ã lib̾uis uxores adult̾as ap̾ sac̃do¬
mine denegatur uioꝵ a lat̾etę

Expanded text:
adulterium in utroque sexu pari ratione condemnet, sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant. Non enim habent latentia peccata vindictam. Viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdomunio deneg
Abbreviated transcription (Latin):
ħ alt̾am duc̃e iniua uxore ꝙͣ dimi¬
sit młto minꝰ fas ẽ illicita. ꝯqͥb¬
tano. ab uxore dimissus ł dimis¬
Piac̾t sa a uiro ad pñiam redigã¬
euungłicã aut sibi recõ ciliari
missus ab uxore.n dimissa a ma¬
rito alt̾i ꝯuingantur s iͣ maneãt
aut sibimet reꝯcilientur qd̾ si ꝯ¬

Expanded text:
viva uxore, quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibuV. Ab uxore dimissus, vel dimissa a viro, ad poenitentiam redigavivere, aut sibi reconciliarimissus ab uxore, neque dimissa a marito, alteri conjungantur; sed ita maneant, aut sibi invicem reconcilientur: Quod si c
Abbreviated transcription (Latin):
ce qd̾ ista dimitti nͥ ualet c̾ a for¬
nico̾e ĩ nocens ĩueniatur. s po¬
natur qd̾ ip̃a sit ad ult̾a. Nue¬
punire pꝰsit. U̾n c̃ iuid̾i adult̾m
accus arẽt eqͥtatis sũam a dn̾o

Expanded text:
ce, quod ista dimitti non valet, quum a fornicatione innocens inveniatur. Sed ponatur, quod ipsa sit adultera, quaepunire possit. Unde, quum Judaei adulteram accusarent aequitatis sententiam a Do
Abbreviated transcription (Latin):
as sibi illatas cum gandio suscipiebat
peccita u̾o que in deum cõmitee bantur
acermno puniebat unde ananiã ⁊ sapł¬
lit sic etiam panlus dum asuo cõtẽptn
pia. imonitione. ⁊ multimoda cõm̾ani¬
one sui corinthios renocaret maguũ
illum elimĩ qui creditiros afide retra¬
hebat cocitate ꝑcussir. ut cet̾i t̾riti p̾dica¬
cionem enis non impesirent. s ĩ ep̃m
eredentes anims cecitatõ esfugerent.¬

Expanded text:
as sibi illatas cum gaudio suscipiebat; peccata vero, quae in Deum committebantur, acerrime puniebat. Unde Ananiam et Sapphperculit. Sic etiam Paulus, dum a suo contemtu pia admonitione et multimoda commendatione sui Corinthios revocaret, magum illum Elymam, qui credituros a fide retrahebat, caecitate percussit, ut ceteri perterriti praedicationem ejus non impedirent, sed in Christum credentes anim
Abbreviated transcription (Latin):
ficilime iudicet᷑. tem pntum. pau
ca. qd̃ si płimi ec̃nt in domo riutura
⁊̃ iñ salutem unus lib̾ ari poss. atq cũ
id fac̾e conaremur alii scmet ipõs p̃¬
cipitio accarẽt. doleremꝰ decet̾is. u̾m
de unius salutẽ salute consolare¬
da homimb debemus impendere iu¬
diomd̾ e̾. si ꝓsalute ista non solum
cemꝑalis etiam breui ⁊ ad tempus
exiguum. lib̾anda. sic nos subueni

Expanded text:
facillime iudicet. et de dufacillime iudicet. et de duto. quod, si plurimi essent in domo ruitura et inde saltem unus liberari posset atque, id cum facere conaremur, alii se ipsos praecipitio necarent, dolorem de ceteris nostrum de unius saltem salute consolareda, hominibus debemus impendere, judicandum est; si pro salute ista non solum temporali, sed etiam brevi, ad ipsum tempus exiguum liberanda, sic nos homini
Abbreviated transcription (Latin):
homiũ accipe cestimoniũ quos in
tostimoniuus quos om̃ diuina testi¬
tus est medicus furenti fernecico⁊
pater indisciplinato filo. iue ligan
ta pocuis falsa mansuetudo est crude¬
ꝑꝑ religionem acfidem dempore quo
debuit diuino mun̾e iccepit eccłia.
m̃trare. non quia coginitut rocip̾e¬
lendant. s quo coxuntur atũdant
cõnim domini ost unitas corporis
xp̃i. ñ solum insacram̃to altaris. s
omuis ħeticos ꝓ mulgauit. ut quis¬
quis eorum ep̃s uł cłieus ubilibet
ẽet inu̾ontus. x. libris auri multare
cur. acem si duo aliqui inunado ⁊¬
mo simul haditarent qm̃ cortissi¬
mo sciremus mitutã nobis q id p¬
ninitianti noltint credere. ato
nca manere ꝑ sist̾ent. sicos ĩde
possemus oruore. uł inuitos. qui
remus. ñ in nu̾to crudeles iudica¬
remur. pc̃oro fumus eorum uobis
dcet. qnͣ int᷑ueritis. eruere nos¬
aũ noc exire quid̃ iñ neo erui ulli
s mex necare seauderet quid elig̾cui
sua pocnisint̾ire ne mo eꝰ tam ĩ fe¬

Expanded text:
onium, quos in testimonium. Qui enim divina testitus est medicus furenti phrenetico, et pater indisciplinato filio: ille ligandta potius falsa mansuetudo crudeper religionem ac fidem regum tempore, quo debuit, diuino munere accepit ecclesia, intrare, non quia coguntur reprehendant, sed quo coguntur attendant. Convivium Domini unitas est corporis Christi non solum in sacramento altaris, sed omnes haereticos promulgauit, ut, quisquis eorum episcopus uel clericus ubi libet esset inuentus. decem libris auri multareur. Si enim duo aliqui in una domo habitarent, quam certissime sciremus esse ruituram, nobisque id praenuntiantibus nollent credere atque in ea manere persistant, si eos inde possemus eruere uel inuitos, quibremus, non inmerito crudeles iudicaremur. porro si unus illorum nobis diceret: Quando intraueritis eruere nosautem nec exire quidem inde nec erui uellet sed neque necare se auderet. quid eligeremus? sua potius interire? nemo est tam infe
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ reuera qd̾ fatend̾ est ficri ñ de b̾et.
nsi pauci ip̃a cõpensatione smuaretur
s sibi hoc dicant. ⁊ multo maxue hu¬
milicei debeart qui intanta morte p̾¬
oisionis iacent. ut isto quodam uul¬
nere matris eccłie catholice neums¬
cant.cum enim p̃cisus eamus inse¬
rictur. fit aliud uulnus in arbore.
quo possit recipi ut uiuat. qd̾ sine ui¬
ta radicis ꝑibat .s. cum receptus recipi¬
enda colalaut. ⁊ iugor consequitur ⁊
fructus. iam autem ñ conualuorit
illequid̃ arescet. s urta arboris ꝑ mane¬
bit est enim ⁊ tale in serendi genus.
ut ulło p̃̾sioso ramo qui ĩtus. illeqͥm.
foris est inseratur ũ tũ nullo sct᷑ uł ie¬
isti cum ad radic̾e catbolicam ueni¬
unt. nec eis postqmͣ upeta ercoris sui
penitet. honor csicitus intep̃atul au¬
fertur. si quid̾ fit aliquid canqm in
cortice arboris matris cc  integritatẽ
tat. e̾ aliquid neq qui rigat. ad dei mi¬
sericordiam p̃cib fusis coalescente
suorum pace ramorum cautas cooꝑ¬

Expanded text:
m revera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. Sed sibi hoc dicant, et multo maxime humiliter doleant, qui in tanta morte praecisionis jacent, ut isto quodam vulnere matris Catholicae reviviscant. Cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud vulnus in arbore, quo possit recipi, ut vivat qui sine vita radicis peribat: sed cum receptus recipienti coaluerit, et vigor consequitur et fructus; si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed vita arboris permanebit. Est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo qui intus est, ille qui foris est inseratur, non tamen nullo, sed vel leisti cum ad radicem Catholicam veniunt, nec eis quamvis post erroris sui poenitentiam honor clericatus vel episcopatus aufecortice arboris matris contra integritatem tat est aliquid, neque qui rigat, ad Dei misericordiam precibus fusis, coalescente insitorum pace ramorum, caritas coop
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ñ eu ditum eis uͥt creaent quos credi¬
curos fuisse ip̃i u̾itatis docet. sitalia qua¬
ua apd̾ ũ credẽtes ec̃i sunt in̾tutũ signa
iudissẽt. quare aũ. hoc eis negatũ fuit.
dieant si possim. qui calũpniãt᷑ ⁊ ostãdãt᷑
tur.apd̾ eos dñs mirabilia quilu ꝓfutu¬
ra ñ fecit. ⁊ apd̾ cos quib erant ꝓfutura

Expanded text:
 eis datum ut crederent, quos etiam credituros fuisse ipsa Veritas dicit, si talia, qualia apud non credentes facta sunt, virtutum signa vidissent ? Quare autem hoc eis negatum fuerit, dicant, si possunt, qui calumniantur: et ostendant, cur apud eos Dominus mirabilia, quibus profutura
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem. ñ ambr̃. ait. non est semꝑ meos
ignem descende suꝑ eos gestiebant qui
am. qmͣ lapso ad t̃orrectione. Amq sami¬
ritam cicius crediderunt. aquib. hoclo¬
co ignis.arcetur. nec discipłi peconit qͥ
legem dei socuntur seiscicbant enim ⁊
fmẽes reputatum ad uilliciamꝰ qd̾ sicri¬
legcos interemat ⁊ adpͥces belic ignẽ des¬
cicie s a maritudinis odio obinuriam
sur expulsionis iũdiondã. samaritanos
igne uoluerunt cõsum̾e. dñi iũ uolẽs
eos in urriã ꝓprie ꝑsone cum pariennu
⁊ gaudio collerare in uiriam u̾odim
ne soruitutis ñ multam relinquert. ait.
cum aliis audierat. baati eritis cum
maleor̾emnt uobis homiues ⁊ opeerint

Expanded text:
ad fidemad fidemignem descendere super eos gestiebant, qui am, lapso ad correctionem. Denique Samaritani citius crediderunt, a quibus hoc loco ignis arcetur; nec discipuli peccant, qui legem sequuntur. Sciebant enim et Phinees reputatum ad justitiam, quia sacrilegos interemerat, et ad preces Heliae ignem desstitiae, sed amaritudinis odio ob injuriam suae expulsionis vindicandam Samaritanos igne voluerunt consumere; Dominus autem volens eos injuriam propriae personae cum patientia et gaudio tolerare, injue non inultam relinquere, ait: cum aliis audierat: Beati eritis, quum maledixerint vobis homines, et
Abbreviated transcription (Latin):
sit moleta aue noutris ẽ mnimica. uani
⁊ freueniti nolunt largari. ⁊ litargici
nolunt eritrari. s ⁊̃ ꝑ seuerat diligẽtia
ciruatis frenetic̾ ligare litargi cum sti¬
mulare amlos amare. ambo offenduntur
s ambo diliguntur ambo molestari. diu¬
cipiuit nisi ħetici ẽẽ dostit̾i. neq enim
sacram̃ta corum iuimica sunt nobis q¬
in illis nobis sunt cõia. quia ñ huma¬
na sunt s diina prius erroe corum est
auferendus. quẽ ntale ĩ gerunt. ñ sac¬
runt que ad penam suam portant ⁊ hũt
crumina suunit pem̃ienda. qñ salna pace
ere sic feriri possunt. in quo clr doscretio
estad hibenda aliqñdo enim de linqñtiũ
multitudo du ꝑ patientiam ad penĩam
ẽ expectanda. aliqñ in pantis ẽ pumienda
ut eorum exemplo ceti ceantur ⁊ adpe¬
nĩtẽim ꝓuocentur hĩc cum discipłi celis¬
ti igne samaritanos uellent. consunĩe ꝓ¬
hibiti sunt. ⁊ scimaritati ad peni̾am sunt
expertandi ut xp̃o p̾dicante conterent᷑

Expanded text:
st molesta, quia neutris est inimica. Nam et phrenetici nolunt ligari, et lethargici nolunt excitari: sed perseverat diligentia charitatis, phreneticum castigare, lethargicum stimulare, ambos amare. Ambo offenduntur, sed ambo diliguntur; ambo molestati, cipiunt, nisi haeretici esse destiterint. Neque enim sacramenta eorum nobis inimica sunt, quae cum illis nobis sunt communia, quia non humana sunt, sed divina. Proprius error eorum est auferendus, quem male imbiberunt, non sacrunt, quae ad poenam suam portant et habent, crimina sunt punienda, quando salva pace ecclesiae feriri possunt; in quo tamen discretio adhibenda est. Aliquando enim delinquentium multitudo diu per patientiam ad poenitentiam est exspectanda: aliquando in paucis est punienda, ut eorum exemplo ceteri terreantur, et ad poenitentiam provocentur. Hinc, quum discipuli coelesti igne Samaritanos vellent consumere, prohibiti sunt, et Samaritani ad poenitentiam sunt exspectati, ut Christo praedicante converterentur
Abbreviated transcription (Latin):
clom̃tia ĩ olestis misericordit᷑ u̾tit ad bo¬
nũ in dãpnãd̾ iuste rolinquit id malũ
sient ergo qmͣ uis c̾tissime sci amꝰ ne¬
ẽe uuturum ominib tn̾ languentib
ñ ñ in congrue uidemur. sic. sic qmͣuiᷤᷤ
nemo saluetur nͥ p̾̃testinatus ad in¬
tam omni tñ delinqueti ẽ ad hibendi

Expanded text:
electis misericorditer vertit ad bonum, in damnandis juste relinquit ad malum. Sicut ergo, quamvis certissime sciamus, neesse victurum, omnibus tamen languentibus non incongrue medemur: sic, quamvis nemo salvetur, nisi praedestinatus ad vitam, omni tame
Abbreviated transcription (Latin):
Huic ẽ ꝙ pͥmatus eiꝰ. potentiã
adhuc ĩsinua̾s idem ꝓpħa subiũg̾.
mĩs lapis p̃ciosus ꝯpim̃tũ tur̃
Sardius. ⁊ topasuis. apis cͥsolitus.
onix. berillus. saphyrus. et car
buinculus. ⁊ smaragdus. Nõuẽ
geli throni ⁊ dominatõnes. ⁊ uͥ¬
tutes. pͥncipatus. ⁊ p̾ates cheru¬

Expanded text:
 primatus ejus potentiam adhuc insinuans, idem propheta subjungit: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum; sardius, topasius, jaspis, chrysolitus, onix, et berillus, saphybunculus, et smaragdus. Novem dgeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, Cheru
Abbreviated transcription (Latin):
iung̃. Au cherub extentus
⁊ ꝓcegens in monte scõd̾i. in
medio lapidum ignitoꝵ ꝑfec¬
tus ambulasti cherub quippe
iste cherub dicitur. qr tnͣscõ¬
disse cunctos sc̃ia ñ dubitat᷑.
ꝑfectus ambulauit. qr ilt an¬
gelorum corda caritatis igne
extitit quem bñ extentum.
ac ꝓtegentem dic̃. Om̃e enĩ
reliquos enim qiͣ obumbͣn¬
do oꝑuit. qui eorum magͥtu¬
dinem excellentia maiore
transcend̃. o gͦ illic speciosiᷤᷤ
ĩ multis frondib ꝗd̾ ilic sig¬
naculum similitudinis. qd̾
illic cherub. q̃ illic ꝓtegens
dicitur ħ hͥc uode dominica
beemoth uste uiarum d̾i pͥn¬
cipium uocatur. de qͦ idcco
tam mira ĩquib fuit. ⁊ q̃¬

Expanded text:
junxit: Tu Cherub extentus junxit: Tu Cherub extentus et protegens in monte sancto Dei: in medio lapidum ignitorum perfectus ambulasti . Cherub quippe iste Cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non dubitatur. perfectus ambulavit, quia inter angelorum corda charitatis igne exstitit. Quem bene ac protegentem dicit. Omne enim Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum similitudinis, quod illic cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce Dominica Behemoth iste viarum Dei principium vocatur. De quo idcirco tam mira in quibus fuit et qu
Abbreviated transcription (Latin):
ti auro auro ĩ ornam̃ti ꝯpositõ¬
ne iungantur. ⁊ neqͣꝙͣ a se dis¬
cedant. quos int̾fusum aurũ
repletis foraminib ligat. hꝰ gͦ
lapidis ordine ꝯditõnis sue fo¬
ramina p̃ꝑata sunt. qr uideli¬
cet illuis cͣapax caritatis ẽ ꝯdit᷑
qͣ si repleri uoluiss stantib
anglis canquam poltiz ĩregĩ
ornam̃to lapidib potuise in¬
ħere. Si enim caritatis auro se¬
se penetrabilem p̃buiss scĩs
angelis sociatus inornamẽto
u diximus regio lapis fixꝰ nsa¬
ñet. h̃uit gͦ laꝑis iste forami
ñ st̃ repleta. Nã qr idcco ligãt᷑
auro ne cãdaut: idcͥco iste cecid̾.
q ĩ ꝑforatus manu artificis
amolis uinculis ligari ꝯtemp¬
sit. Nunc autem cet̾i lapides
qui hii similit̾ fũant ꝑforati
penetrante se ĩuicem caritate
ligati sc̃. atqͣ h. ĩmuñe isto cã¬
dente m̃uunt. uͭ neqͣꝙͣ iam de
ornam̃to regio cadendo soluã¬
tur ħ pͥncipatꝰ celsitudinem
ad huic idem ꝓph̃a ĩtuẽs ad¬

Expanded text:
ti auro in ornamenti compositione jungantur, et nequaquam a se dissideant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax caritatis est conditus,  si repleri voluisset, stantibus angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim charitatis auro sese penetrabilem praebuisset, sanctis angelis sociatus, in ornamento, ut diximus, regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste foraminnon sunt repleta. Nam quia idcirco colligantur auro ne cadant, idcirco iste cecidit, quia etiam perforatus manu artificis, amoris vinculis ligari sit. Nunc vero caeteris lapides qui huic similiter erant perforati, penetrante se invicem charitate, ligati sunt, et hoc in munere isto cadente meruerunt, ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo solvantur. Hujus principatus celsitudinem adhuc idem propheta intuens, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑadisi di fuisti. Multa᷑ enin
de eius magnitudine locuturꝰ
pͥmo ũbo: cuncta ꝯplexus ẽ. & d
namq boni ũ hu̾it. qui signa¬
culum d̾i similitudinis fũ. de si¬
gillo quippe auisli talis supili¬
dudo yͥmaginalr̃ ꝙ exͣ pmit qͣlis
⁊̃ si  gllo eodem eẽntialr᷑ habet᷑.
Et licet homo ad similitudinẽ
d̾i c̾atus sit. Angelo tñ qͣi ãd ma
nem d̾i ꝯd̾ituͣm. s ip̃m signacu¬
lum d̾i similitudinis dic̃. Ut qͦ
subtiliqr ẽ nacura. eo ĩ illum ple

Expanded text:
adisi Dei fuisti. Multa enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit qui signaculum Dei similitudinis fuit? De sigillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo tamen quasi majnem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut, quo subtilior est in natura, eo
Abbreviated transcription (Latin):
boc dñis mñtuntur quantum idme
ꝑtinet non uiro. sec quantum iͥ
uidecur magna neccitate ꝯpulsus
tum uido nisi faciam nchi ñ credi
⁊ ei qui mͥ nou credit. non expedire
qd̃ non cred̃. hat ꝑ pe̾sa ratione ⁊ con¬
sideratione libta. cum magno cuno¬
re dico coram deo. aut cestis est mͥ deꝰ aũt

Expanded text:
oc dicimus, mentimur. Quantum ad me pertinet, juro, sed quantum mihi videtur, magna necessitate compulsus. Cum videro nisi faciam mihi non credi, et ei qui mihi non credit non expedire quod non credit; hac perpensa ratione et consideratione librata, cum magno timore dico: Coram Deo, aut Testis est Deus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
rat m̃titur mentiendo añ urare usl
alid̃ est qmͣ pcierare. cum ergo omnes
qui locuntur m̃aatium ꝑdendi sint ur̃e
illud psalmiste ꝑ des omnes enulocunt᷑
m̃danum. multo mag̾ dampnabiles¬

Expanded text:
rat mentitur. Mentiendo autem jurare nihil aliud est quam pejerare. § 1. Quum ergo omnes, qui loquuntur mendacium, perdendi sint, juxta illud Psalmistae: Perdes omnes, qui loquuntur mendacium, multo magis dam
Abbreviated transcription (Latin):
na ost. grauissima. qm siquis tumeus¬
ucnure ad confessionem nolũit. ⁊i fideliũ
consortio est abiciendus. Uñ euthicuanꝰ
sũmoꝑs ab stineant scientes hoc grande
⁊ nosse debent tulcni de ꝑ uirio pemtn¬
am smponi delere. qiualem ⁊̃ de. id ult̾io.
de fornicatione. ⁊ de homicidio sponte cõ
nali peccuto ci̾s ponit̾. longam de fensi¬
onom uenire uolu̾it. ab eccsia repellẽdns
cst siue acõiõe ⁊ consaino sideliu ut nl¬
lus cum cum co contncait neq bibat ne

Expanded text:
m poena gravissima est, quam si quis timens ad confessionem venire noluerit, a fidelium consortio est abjiciendus. Unde Eutychianusummopere abstineant, scientes hoc grande  nosse debent, talem perjurio poenitentiam imponi debere, qualem et de adulterio, et de fornicatione, et de homicidio sponte commnali peccato, timens poenitentiam longam, ad confessionem venire voluerit, ab Ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cum eo comedat, neque bibat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
curille qui ei uirat uirat ꝑ falsos de¬
os. quos cosit cui quõ inpossunt illa
cestimonia susfragari. qiue ip̃e cõme¬
inorasti aͦlaban ⁊ abimelech. si cũ abi
firmasse cumuideis. sic̃ intelligendi
funt iurasse ꝑ falsos deos. sic̃. ⁊ uidei
iramento qd̾ fit ꝑcreaturas intelli¬
curas malu est. quia adeo ꝓhibitũ
est. si sernare qd̃ ꝓuinitur. bomim ẽ
nt euitetur peccatum mendatii ⁊ do¬
suis. ꝑ salut᷑em pharonis non exibi¬
cis hĩc. s sciend̾ est quod fc̃i. ũ tam
ꝑ creaturas. qmͣ ꝑ creatorem treata¬
raxum iurabant in creaturił alid̾
qm ercatorem ip̃arimm uen̾abĩtur
sic̃ ioseph qui per pharaonem ui¬
rando boc i eo uenitus ẽ qd̾ dei iu¬
dicio põitus erat in ĩlsmil. uũ apłc

Expanded text:
quia ille qui ei jurat, jurat per falsos dequia ille qui ei jurat, jurat per falsos deos quos colit. Cui quaestioni possunt ista testimonia suffragari, quae ipse commemorastis de Laban et Abimelecfirmasse cum Iudeis, intelligendi sunt iurasse per falsos deos, sicut et Iudei iuramento quod fit per creaturas intelliiurare malum est, quia a deo prohibitum est, sed servare quod iuratur bonum est, ut evitetur peccatum mendacii et dosuis: Per salutem pharaonis non exibitis hinc, sciendum est quod sancti, non tam per creaturas, quam per auctorem creaturarum iurabant nec in creaturis aliud quam creatorem ipsarum venerabantur sicut Ioseph per pharaonem iurando, hoc in eo veneratus est quod dei iudicio positus erat rex in infimis. Unde ait
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit. cni ut eam uit por demonia:
us considerare utrum si quispim ꝑ de¬
os fallos urau̾it sefidem seruaturam
⁊eam non seruau̾it uoͣnͣtibi uidetur
bis percasse. si enim taui iuratione ꝓm¬
issam sernabet fidem. ideo tn̾ peccasse
iudicaretur quia ꝑ deos falsos uinu̾nt
illud autem nemo rep̃ħed̾e̾t quia fidẽ
non debuit. ⁊ ceͣ pollicitam fecit fidem
qui untur fide nlius. quem constat
uirasse ꝑ falsos deos ⁊ utitur non ad
isluis se so̾ciat. qui ꝑdomo nia niranit
s bono pacto cius quofidem sernaĩt.
neq enim hic eu d̾cidem dico feruati
qua fideles ueantur. qui lapazantur
inrp̃o. illa einm longe. ala est longe¬
o disereta. ifide huand: um placitorum
atq peccatorum uerum t̾n sine ulla
dubitatione minus malimi est ꝑdes
falsos iurare neuatit᷑̾. qm ꝑdeum u̾m
fallaciter. qnto enim ꝑ quod uiratorr
mag̾ scm est tanto magis est penale
ꝑ uiriłm.A lia q̃stio est utrum nõ
poccet qmꝑ fassos deos sibi unari fac̃.

Expanded text:
dum sit, qui ut eam servet per daemonia ius considerare, utrum si quispiam per deos falsos juraverit se fidem servaturum, et eam non servaverit, non tibi videatur bis peccasse. Si enim tali juratione promissam servaret fidem, ideo tantum peccasse judicaretur, quia per tales deos juravit. Illud autem nemo reprehendet quia fidem non debuit, et contra pollicitam fecit fidem qui utitur fide illius quem constat jurasse per Deos falsos. Et utitur non ad illius se sociat qui daemonia juravit sed bono pacto ejus quo fidem servavit. Neque hic eam fidem dico servari qua fideles vocantur, qui baptizantur in Christo. Illa enim longe est alia longeque discreta a fide humanorum placitorum atque pactorum. Verumtamen sine ulla dubitatione minus malum est per deos falsos jurare veraciter, quam per Deum verum fallaciter. Quanto id per quod juratur magis sanctum est, tanto magis est poenale perjurium. Alia quaestio est utrum non peccet qui per falsos Deos sibi jurare facit,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut bonum appetat. iuramentum ⁊
assidintate uirandi ad ꝑ iurium ꝑꝯ
potest nt nron ea utatur nisi necesli¬
nes eẽ uidet al credendum. qd̾ eis ini¬
le est cred̾e nisi uiratione firmetur
ris. sciai de necessitate uenire infir¬
mĩcat s eorum quib aliquid suades
que in frertas utiq malum est mĩ
nos coditie liberari dẽp̃camur cua
dñis. libera nos amalo. itaq non dix¬
it. quod autem amplius est malũ
est. tuenim non malum facis qui
si non bona tn ncctia est. ut alt̾i ꝑsua¬
deas quod utilit̾ suades s amalo e̾ illiꝰ

Expanded text:
onum appetat jusjurandum, et assiduitate jurandi in perjurium per potest, ut non ea utatur nisi necessiesse homines ad credendum, quod eis utile est credere, nisi juratione firmetur.ris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid suades. Quae infirmitas utique malum est: unde nos quotidie liberari deprecamur, cum dicimus: Libera nos a malo . Itaque dixit: Quod autem amplius est, a malo est . Tu autem non malum facis, qui si non bona, tamen necessaria est, ut alteri persuadeas quod utiliter suades, sed a malo est illius
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ capud tuum. ⁊ hoc qiuasi parmisnis
fu̾at lege concelim. nt quo modo
uictimas ĩ molabant deo ne eas ĩmo¬
larent. ydolit sic ⁊ unure ꝑ mit̾ten¬
tur ꝑ d̾m non qd ͣ recte id facerent.

Expanded text:
et per caput tuum . Et hoc quasi parvulis fuerat lege concessum, ut quo modo victimas immolabant Deo, ne eas immolarent idolis: sic et jurare permitterentur in Deum, non quod recte hoc facerent,
Abbreviated transcription (Latin):
greca eremplaria manirestissimam
ergo iurare. cupiditate..aut de lecta¬
tione uiuandi quam uis enim iurra¬
m̃tum amplius sit qm ẽ.e̾. ñ. ñ. ⁊ iõ
in firuntatis coeum aut incredulita¬
tis qui non aliter mou̾entur. id fidẽ.

Expanded text:
graeca exemplaria manifestissimam ergo jurare cupiditate aut delectatione jurandi. Quamvis enim juramentum amplius sit, quam est est, non non, et ideo infirmitatis aut incredulitatis eorum, qui non aliter moventur
Abbreviated transcription (Latin):
pacis uenit trmc solidiꝰ subsistit eũ
iuramenti hoc in tempore coroborat ẜ⁊
omne qd̾ anuicorum aĩos coneilat cunc
fidelius durat cum sacͬmenti iuncła
ligdi om̃o enim qd cestalꝵ. astipit̃at᷑

Expanded text:
ra venit, tunc solidius subsistit, cum juramenti hoc interpositio roborat. Sed et omne quod animos amicorum conciliat, tunc fidelius durat, cum eos sacramenti vincula ligant. Omne enim quod testis astipulatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dientiam. compellitur archidiaco nus
ab ep̃o ad e& hibendam sibi consuetam
reuerentiam. acca̾tur ep̃e de duplici
ꝑuitio ⁊ de eo qd falsum uirauit ⁊ qui¬
a auchideacoũ ad peiorand̾ cõpellit. ri
mum queritur. inuiranentum sit ꝑ¬
urat  Asran quod putat uerum or¬
cio si  i⁊ irchidiacono denegare ep̃o
consuecani obedientiam. Quarro siꝯ
stit̾it ẽe illicitum qd uirauit archidi¬
acouus. an sit seruanc. I uintio sicon¬
stit̾it illud seruand̾ꝰ ec. an op̃x sit reus
piurii qui cõ iuramentum archidi¬
aconum suum cõpeslit. Q uod iuram̃¬

Expanded text:
dientiam. Compellitur archidiaconus po ad exhibendam sibi consuetam reverentiam; accusatur episcopus de duplici perjurio, et de eo, quod falsum juravit, et quia archidiaconum ad pejeraentum sit pjurat falsum quod putabat verum? Tertio, si licuit archidiacono denegare episcopo consuetam obedientiam? Quarto, si constiterit esse illicitum quod juravit archidiaconus, an sit servandum? Quinto, si constiterit illud servandum esse, an episcopus sit reus perjurii, qui contra juramentum archidiaconum suum ire compellit? QUA
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ap̃d eccesĩoribꝰ ur̃is usq nunc ĩ ur̃a potesta¬
te ⁊ ditione deniustis. ⁊ disspofuntis quitatẽ
romanam cumducatu suo. ⁊ suburlunꝰ atq in¬
tłis õibꝰ ⁊ t̾itorns eiꝰ montanis atq maricimis li¬
toribꝰ portubꝰ seu cunctũ ciuitatibꝰ castellis op¬
pidis. ac iullis. intuscie pntibꝰ idẽ deod̾. Qnͣdodi¬
uina uocatione hꝰ sacͣtissime sedis pontifex
deħmundo migͣui̾t nullus exrogno nr̃o au̾
francꝰ. aut longobardꝰ. aũ de qͣlib gñte hõ sub¬
nr̃a potestite ꝯstitutꝰ licñtia hñt ccͣ romanos
aut publie. aqͥnatimꝰ ueniendi uł electiõem
faciendi nlłs q ĩcutatibꝰ. aut cer̾ritorus adecc

Expanded text:
sicut a prædecessoribus vestris usque nunc in vestrâ potestate, & ditione tenuistis, & disposuistis, Civitatem Romanam cum ducatu suo et suburbanis atque viculis omnibus et territoriis eius montanis atque maritimis litoribus et portubus seu cunctis civitatibus, castellis, oppidis ac villis in Tuscie partibus. Idem: Quando divina vocatione huius sacratissime sedis pontifex de hoc mundo migraverit, nullus ex regno nostro aut Francnostra potestate constitutus, licentiam habeat contra Romanos aut publice, aut privatim veniendi, aut electionem faciendi, nullusque in civitatibus aut in territoriis ad ecc
Abbreviated transcription (Latin):
dint. Sungero caitati ur̃e ut statuatis atmr¬
ñ licẽ cłicum alienim ab alio suscipi si t̾e litis
ep̃i sui noq ap̃ se retin̾e sͭ laicũ iisupare s de
plebe a liena ut eũ opͥtineat sm̃ ꝯscientia eiꝰ¬
pacẽ custodit nam ⁊ memini ĩ sclslimo ꝯcilio

Expanded text:
it: Suggero sanctitati vestrae ut statuatis non licere clericum alienum ab aliquo suscipi sine litteris episcopi sui, neque apud se retinere nec laicum usurpare sibi de plebe aliena, ut eum ordinet sine conscientia ejupacem custo