comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hocimpleꝰ qđ naꝑ anobis consticutumẽ Eui. Defalsa moneta et dealis diuersis caasis plibendis
Senoua moneta er defalsa moneta et dedispecu lit terarũ nrarũ et delatronib coercendis uel
panendis et de faidis pacundis dehomiedis pbibendis depiumus et falsi stestib conpesends
desis omn ib ł ceterisbis similib hoc quomodo conscitiumus ouimbadnuntietur et in futu¬
numobsenuetis ł uii. Demissorũ dominicorũ obscruitiono Hocuolumus ut missinriob¬
seruent ut qu ic quiddehis causis ł simul ł singillatĩ emendare potuerint e mendent setedi
quicem en dauerine diligent scriptis noteñ et hecseꝑagere corent quateñ iusce repbendi
Aquo qua n allatenus possint ec que facere debent aut poss nallateñ ptermittant Im mocaito¬
ani n aqiđ absit auegratiu alicaus aut honore aut timore siue odii causa illud qđ ageredeber
omitant et summopere scudecNt ut hoc qđ ꝑso efficere ñ poss nob notũ faciant et onenimo¬

Expanded text:
bis constitutum est. 53. De falsa moneta et de aliis diversis causis prohibendis. De nova moneta, et de falsa moneta, et de dispectu litterarum nostrarum, et de latronibus cohercendis vel puniendis, et de faidis pacandis, de homicidiis prohibendis, de periuriis et falsis testibus conpescendis, de his omnibus vel ceteris his similibus hoc quod modo constituimus, omnibus adnuntietur et in futurum observetur. 54. De missorum dominicorum observatione. Hoc volumus, ut missi nostri observent, ut quicquid de his causis vel simul vel singillatim emendare potuerint, emendent, et ea quae emendaverint, diligenter scriptis notent. Et hoc sic peragere curent, quatenus iuste reprehendi a quoquam nullatenus possint. Et quae facere debent aut possunt, nullatenus praetermittant; immo caveant, ne, quod absit, aut gratia alicuius, aut honoris aut timoris sive odii causa, illud quod agere debent omittant. Et summopere studeant, ut hoc quod per se efficere non possunt, nobis notum faciant. Et omnimo
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ potenũ iustitias faciendas sesciat ẽẽ consticutũ LXXUIII De testibad rem quã libec discut¬
endã eligendis. Vt quando cũq testes ad rẽ quã ibet discutiendã quaerendiatq eligendi sunt
amissonro et comite in cuius ministerio dere qualicũq a gendũ .ẽ. tales eliginur quales optimun
ipso pago inuenire poss̃ et ñ liceat litigatorib ꝑ pmia fidsos tesces adducere sic̃ actenꝰ fierisold¬
letiii i Deplacito copenari. Vt nollus homo in placitocenenari neq ad mortẽ neq ad libertatẽ suũ ami

Expanded text:
sciat esse vacandum. 78. De testibus ad rem quamlibet discutiendam eligendis. Ut quandocumque testes ad rem quamlibet discutiendam quaerendi atque elegendi sunt, a misso nostro et comite, in cuius ministerio de re qualicumque agendum est, tales eligantur, quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia falsos testes adducere, sicut actenus fieri solebat. 79. De placito centenarii. Ut nullus ho
Abbreviated transcription (Latin):
in fismi homines corad̃ Brephotrophiũ id õ loc uenerabilis in quo in fantes aluntur rxx
Dchoc quomodo licett imperateri res sc̃ loc trans ferre Si princeps uoluerit rẽim moblescõloco p̃stare
et a cc̃pero ab coali ÷ im abiTerẽ et eomodo ꝑmutationẽ cotrabere liceia ho ficere ei diuma prigne¬
concordiã seruandã placdi nob̵ deorfunis et pauperib quidebite ł indebite dicuntur ã mississe
herediatõ pacern ł maters iuris ad selegib ꝑtinentẽ si alicub inucił fuerit̃ in quos patres ued
mitros ꝓp̃t taditiones illorũ ex horedes fecer iliorũ scibet suesionib aut peationib udl al cua

Expanded text:
infirmi homines curantur. Brephotrophium, id est locus venerabilis in quo infantes aluntur. 30. De hoc, quomodo liceat aa imperatorem res sancti loci transferre. Si princeps voluerit rem immobilem sancto loco praestare et accipere ab eo aliam immobilem rem, et eo modo permutationem contrahere, liceat hoc facere ei divina pragconcordiam conservandam placuit nobis de orfanis et pauperibus, qui debite vel indebite dicuntur amisisse hereditatem paterni vel materni iuris ad se legibus pertinentem, si alicubi inventi fuerint quos patres vel matres propter traditiones illorum exheredes f
Abbreviated transcription (Latin):
culũ ꝑtiuere Eã sclicet condictiont ut pacis iuedator primũ iuxta stcinoris quiditatẽ si uecorã nib
tuccoramis sonrõ dignas poenas ꝑsoluat et senior qui secũ talẽ duxerit que maut constringere
luit aut nom potuit ut nram iussionẽ seruaret et in suꝑ in regnonro p̃dis facere nontimuerit ꝓ illius ne¬
glegentica si antt̃eum dehis non ammonuerit. et postquam neglegentia contemptoris ad eus notitiam ꝑue¬
nerit cum corrigere si cut decet neglexerit honoresuo priuitur ut scilicet neuter illorum
sine iusta uindictti remunecit.
Dem honoratione quoq regis et regnimalu fama in exteris nationes dis psiꝓpt̃ neglegentiã cor
quilegcitiones ad nos direttts in suismcnsionib: aut malereapiunt aut constitut̃ a nob ex pensam
nontribuunt aut paria reda doncerenolunt aut furtu aliquid eis sabripiunt aut qđ ꝑ pessimũ ẽ
uolum̃ qđ quicũq exhis quihonores prõs habent ab line nerlegentiã hae ne cm̃dare ñ

Expanded text:
iculum pertinere. Ea scilicet conditione, ut pacis violator primum juxta facinocoram misso nostro, dignas poenas persolvat; et senior qui talem secum duxerit, quem aut constringere noluit aut non potuit, ut nostram iussionem servaret et insuper in nostro regno praedas facere non timeret, pro illius neglegentia, si ante eum de his non admonuerit, et postquam neglegentia contemptoris ad eius notitiam pervenerit, eum corrigere sicut decet neglexerit, honore suo privetur; ut scilicet neuter illorum sine iusta vindicta remaneat. De inhonoratione quoque regis et regni, et mala fama in exteras nationes dispersa, propter neglegentiam eorum qui legationes ad nos directas in suis mansionibus aut male recipiunt, aut constitutam a nobis expensam non tribuunt, aut parvareda dare nolunt, aut furto aliquid eis subripiunt, aut, quod perpessimuvolumus, quod quicumque ex his qui honores nostros habent, abhinc hanc neglegentiam emendare non
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant᷑. Dictũ ẽ nob̵ qđ inquibdã locis ep̃i et comites ab incestuosis et ab his qui decimas p̃dant
uuadios accipiunt et a prbis qͥbidã neglegentiis et int̃se pecuniã diuidunt. quod paenit᷑ abolendũ
creuimus neforte a uaritiac locus detur. Et constituimꝰ ut incestuosi iuxta canonicã sententia

Expanded text:
ant. 9. Dictum est nobis , quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his qui decimas non dant, ant. 9. Dictum est nobis , quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his qui decimas non dant, wadios accipiant et a presbyteris pro quibusdam neglegentiis, et inter se pecuniam dividant. Quod penitus abolendum decrevimus, ne forte avaritiae locus detur; et constitu
Abbreviated transcription (Latin):
cõ ꝑpare uoluerit in publicoplacito corã idoncis testib et cũ ratione hoc faciat. Vbicumq au
alit inuen fuerit factũ hocomnino em̃ det᷑ ꝑiussionẽ uram xxxiii. Defestiuitatib anni
ł estos dies in anno celebrare sanccimus hoc ẽ diẽ dominicũ paschȩ cũ omni honore et sobrictate uenerar
Similimodo totã ebdomidã illã obseruare decreuimꝰ diem ascensionis dñ plenit̃ calebrare
In pentecoste similit̃ ut ir pascha. Innađ apłorũ petri et pauli diemunũ. Natiuratesõ iobbaptists¬
ł confessorũ obseruaeri decreuimꝰ quorũ in una quaq parrochia scã corpora requiescunt
nec aliis possessionib: priuent᷑ Itaut nouis oratoriis tribuatur. XXXU
sibiles sint et morib ornati et nequaquã turpib lucris deseruian uxta illud qđ ait scriptura
sie momibta ndđo implicat se negotiis accularib ut ei placeat cuise probauit. et atur pib lucris
dusuris ñ solũ ipsi abstineat᷑ uerũ etiã plebes sibi subdituas ab sanere instruant

Expanded text:
icumque autem aliter inventum fuerit, factum hoc omnino emendetur per iussionem nostram. 5. Festos dies in anno celebrare sanximus , hoc est diem dominicum paschae cum omni honore et sobrietate venerari, simili modo totam ebdomadam illam observare decrevimus; diem ascensionis Domini pleniter celebrare; in pentecosten similiter ut in pascha; in natale apostolorum Petri et Pauli diem unum; nativitatem sancti Iohannis bvel confessorum observare decrevimus, quorum in unaquaque parrochia sancta corpora rnec aliis possessionbus priuentur ita ut oratoriis tribuatur. -xxiiii-. sibiles sint et moribus ornati et nequaquam turpibus lucris deseruiant iuxta illud quod ait scriptura: nemo militans deo implicat se negociis secularibus ut ei placeat cui se probauit. Et a turpibus lucris et usuris non solum ipsi abstineant uerum etiam plebes sibi subditas abstinere instruant.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ sacrameno excuset nisitale furtũ ꝑpetratũ habect ꝓpt̃ qđ ad suppliciũ tradidebeat XXUIIi
debuit tãdiu resideat et desuis reb: legationes illuc uenientes suscipiat quousq animo nr̃o
et uxta uolu patẽn ram congruã stulaitie suae castigatione maciput Itsi homo libł minis cerialis
comios hoefecerit honorẽ quadecũq habuerit siue beneficũ amittat . Et si seruus fuere nidus
ua palũ uapulet et caput eĩ tondeatur xXUIIii. Deiniustis teloneis et consuetudinib Vt ubitẽp
ai pnri domn pipipi consuetudo fuit teloneũ dare ibiet in futurũ detur. Nac ubi nouiti
łuenunditũ fuerie ulterius teloneũ t̃ detur. Et nemo cogat aliũ ad pontemire si aliubia q̃
autiiscllorũ nrorũ hocfacere p̃sumpserint. Ex ictib uapulent. Ecsi magistereorũ ł aduoco¬

Expanded text:
um sacramento excuset, nisi tale furtum perpetratum habeat, propter quod ad subplicium tradi debeat. 16. debuit, tamdiu resideat et de suis rebus legationes illuc venientes suscipiat, quousque animo noset iuxta voluntatem nostram congruam stulticiae suae castigationem accipiat. Et si homo liber vel ministerialis comitis hoc fecerit, honorem, qualemcunque habuerit, sive beneficium amittat. Et si servus fuerit, nudus ad palum vapulet, et caput eius tondeatur. 17. De iniustis teloneis et consuetore avi nostri domni Pippini consuetudo fuit teloneum dare, ibi et in futurum detur; nam ubi noviter vel venundatum fuerit, ulterius teloneum non detur. Et nemo cogat alium ad pontem ire, ubi iuxta poaut vasallorum nostrorum hoc facere praesumpserint, sexaginta ictibus vapulent. Et si actores no
Abbreviated transcription (Latin):
apparuerio obstaculũ nrae dinoscengȩ id ad tẽpus in sinucreñ differatis ut nr̃o cuxilio suffulci qͣ pic
qͣd ur̃a ccuctorita s ex poscit fumulan teuedecet potestate prã facilius ꝑficereucdet¬
odo populis ad suc̃ portionis curã ꝑtinentib: exẽplo et uerbo ꝓsint a uob̵ magnacuraed
an et ad moneant᷑ Et ut id facerestudeant urã pontificedi auctoritate constringant quiquid
autẽ in illis cpopulisius terep̃ heodit̃ in exẽplo ꝓpiiȩ õ uersationis urã ꝓuideptia corrigere ñ neq¬

Expanded text:
apparuerit obstaculum, nostrae dinoscentiae id ad tempus insinuare non differatis; ut nostro auxilio suffulti, quod vestra auctoritas exposcit, famulante, ut decet, potestate nostra facilius perficere vaodo populis ad suam portionis curam pertinentibus exemplo et verbo prosint, a vobis cum magna cura ed et admoneantur; et ut id facere studeant, vestra pontificali auctoritate constringantur. Quicquid autem in illis a populis iuste reprehenditur, in exemplo propriae conversationis vestra providentia corrigere non ne
Abbreviated transcription (Latin):
Et qđ suꝑfuerit sic̃ dictũ ẽ fiscus nt̃ possideat sinihil suꝑ cõpositionẽ repperire potuer
totũin illud expendatur si aut̃ homo ille nondũ cum suis coheredib: propriũ suum
habuit diuisum conuocet eos comes et cũ eis legittimũ diuisionem facat. et tuncsicut iã dictum ẽ
astem eius fisco nr̃o addicat et cõpositionem de ea iuxta modũ superius cõphensum his ac
quos illa legib ꝑtinet ex soluat Qd si ũ dealia re sidealia proprieate q̃ in bannũ missa fuit
ac ꝑhoc in nr̃am potes tatẽredacta ẽ fuerat interpellatus comes in cuĩ minis terio eã eẽ consa¬
quaerebat si suadebet ẽẽ faciamꝰ ꝑuenire .xxiiii. De mannire siquis destatusuo id ẽ de
libertate ł debereditate interpellanđ ẽ. iuxta legis constitutionẽ manniatur. Deceteris uero

Expanded text:
et quod superfuerit, sicut dictum est, fiscus noster possideat. Si nihil super conpositionem remanere potuerit, et quod superfuerit, sicut dictum est, fiscus noster possideat. Si nihil super conpositionem remanere potuerit, totum in illam expendatur. Si autem homo ille nondum cum suis coheredibus proprium suum divisum habuit, convocet eos comes, et cum eis legitimam divisionem faciat; et tunc, sicut iam dictum est, partem eius fisco nostro addicat, et conpositionem de ea, iuxta modum superius conpraehensum, his ad quos illa legibus pertinet, exsolvat. Quod si non de alia re, sed de ipsa proprietate quae in bannum missa fuit, ac per hoc in nostram potestatem redacta est, fuerat interpellatus, comes in cuius ministerio eam esse constiquaerebat, si sua esse debet, faciamus pervenire. 12. De mannire. Si quis de statu suo, id est de libertate, vel de hereditate conpellendus est, iuxta legis constitutionem manniatur. De ceteris vero
Abbreviated transcription (Latin):
contenionib imponat᷑ si deipso comitatu in quores undecaus a agitur positis quia ñ ẽ credbus
ut uel destatu hominis uel depossessione caius libet ꝑalios melius reiueritas cognosci ualeat
quã ꝑ illos qui uiciniores s̃. Si dut̃ contentio q̃ int̃ eos exorta ẽ in confinio duorũ comitatum
uerit liceat eis deuicinacentend ad iac enis comitatus ad causã suã testes habere .xxi
De proprio inbannũ misso Cuiuscũq hominis ꝓpriets obcrim̃ aliqđ quod idem hab cõmissũ
in bannũ fuerit missa et ille recognita neiustitiã faciat uenire distulerit . annũq: acdiem in eo
anno illa esse ꝑmiserit ulterius eã non ad quirat sed ipsa fisco nr̃o societur. Debitũ uero
cuius causa fuit soluere debuit ꝑ comitẽ acministros eius iuxta aestimationẽ damni de rebus
mobilib q̃ in eadẽ ꝓprieta te inuente fuerin his quib: idem debitor fuit ex soluatur. Qđ sirer
iobiliũ ibidem in uentarũ tantitas ad cõpositionẽ ñ sufficerit deimmobilib: supplea

Expanded text:
ntur, nisi de ipso comitatu in quo res, unde causa agitur, positae sunt; quia non est credibile, ut vel de statu hominis vel de possessione cuiuslibet per alios melius rei veritas cognosci valeat, quam per illos qui vicieat eis de vicina centena adiacentis comitatus ad causam suam testes habere. 23. De proprio in bannum misso. Cuiuscumque hominis proprietas ob crimen aliquod, quod idem habet commissum, in bannum fuerit missa, et ille, re cognita, ne iustitiam faciat, venire disbanno illam esse permiserit, ulterius eam non adquirat, sed ipsa fisco nostro societur. Debitum vero quod is, cuius ea fuit, solvere debuit, per comitem ac ministros eius iuxta aestimationem damni, de rebus mobilibus quae in eadem proprietate inventae fuerint, his quibus idem debitor fuit, exsolvatur. Quod si rerum mobilium ibidem inventarum quantitas ad compositionem non sufficerit, de inmobilibus suppleatur;
Abbreviated transcription (Latin):
des dominicus sicutdeco honoretur &colat̃ om̃s studetant & uc liberius fieripos sit mertata et placua
aiematb scut seps aẽ monicũ fiuit illo diȩphibetantur .vii. deuid monitioneud abbates ec licicos pinonas¬
terus qregdilaar gicate sibicõmissis Abbaib et laicis specidit iubemꝰutin mon asterus que ex nrt̃
largitate habent ep̃o& c̃silio et docum̃to etiq ad religionẽ canonicoꝵ monachoꝵ scĩ moniadiũ
ꝑtinent ꝑ agent ec eoꝵ salubrẽ ad monitionẽ in hoc libent̃ cudicent et oboedicnt. Uuii detid no

Expanded text:
olatur, omnes studeant. Et ut liberius fieri possit, mercata et placita a comitibus, sicut saepe admonitum fuit, illo die prohibeantur. 8. De admonitione ad abbates et laicos pro monasteriis ex regali largitate sibi commissis. Abbatibus quoque et laicis specialiter iubemus, ut in monasteriis quae ex nostra largitate habent, episcoporum consilio et documento ea quae ad religionem canonicorum, monachorum, sanctimonialium pertinent, peragant et eorum salubrem admonit
Abbreviated transcription (Latin):
et quicquid in de iudicauerit fiat. Prima mannitiosuꝑ noctes septẽ. secunda suꝑ noctes xiiii
tertia suꝑ noctes xXI Quarta suꝑxlii fiat similit̃ et debeneficio hominis si forte res pro
ias p̃babuerit mittatur in bannũ usq rex interroget᷑ .XLUI De auctore reisia
uenerit et rem in tertiatã recipere rennuerit cãpo uel cruce contendant xLUii
De hominib: ad mortem iudicatis et postea eis uita concessa siiustitiã quaesieript

Expanded text:
et quicquid inde iudicaverit, fiat. Prima mannitio super noctes 7, secunda super 14, et quicquid inde iudicaverit, fiat. Prima mannitio super noctes 7, secunda super 14, tertia super 21, quarta super 42. Similiter et de beneficio hominis, si forte res proias non habuerit, mittatur in bannum, usque rex interrogetur. 46. De auctore rei. Si auctor venerit, et rem intertiatam recipere rennuerit, campo vel cruce contendant. 47. De hominibus ad mortem diiudicatis, et postea eis vita concessa, si iustitiam quaesierint
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipsi dobita qͣ as ubditas r eddendas impac accrudelit̃ exigant᷑ xLiii. De corporis dm̃ et sanguinis

Expanded text:
nec ipsa debita, quae subditis reddenda sunt, impie ac crudeliter exigantnec ipsa debita, quae subditis reddenda sunt, impie ac crudeliter exigant
Abbreviated transcription (Latin):
De incestuos is et homicidis sacerdotũ ã monitionib aurẽ nolentib: accommodare
Incestuosi parricidȩ homicide multia pud nos heu prodolor repperiunt᷑ sed aliq ex illis
sacerdotũ noluNꝰ amonition .b. aurẽ ac cõmodare uolenes in pristinis ꝑdurare criminibus:
Quos oporte ꝑ secularis potentie dis ciplinã atã praua consuetudine coerceriquiꝑsilutiferasacer¬
dotũmonita noluer reuocari Quorũ aliquos iã ex cõmunicauimꝰ s. illi hoc parui pendentes in hisdẽ
edurem criminib. Quã obr̃ẽ ur̃a discernat mansuetudo quid detalib deinceps agendũ sit sxi ĩ
Sedominis subditorũ ãmonendis Amimonendis̃ domini subditorũ ut circueos piȩ et nisericordẽ a gũ
los quedibec in iusta occasione condẽpner᷑ nec ui obprimat᷑ nec illorũ substatiolas iniuste collanꝰ

Expanded text:
41. De incestuosis et homicidis, sacerdotum ammonitionibus aurem nolentibus accommodare. 41. De incestuosis et homicidis, sacerdotum ammonitionibus aurem nolentibus accommodare. Incestuosi, parricidae, homicidae multi apud nos heu pro dolor! repperiuntur, sed aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonitionibus aurem accommodare, volentes in pristinis perdurare criminibus: quos oportet per secularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine cohercere, qui per salutifera sacerdotum monita noluerunt revocari: quorum aliquos iam excommunicavimus, sed illi hoc parvipendentes in hisdem perdurarunt criminibus. Quamobrem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agendum sit. 42. De dominis subditorum admonendis. Admonendi sunt domini subditorum, ut circa suos pie et misericorditer agant, nec eos qualibet iniusta occasione condempnent, nec vi opprimant, nec illorum substantiolas iniuste tollant,
Abbreviated transcription (Latin):
s misericordissima et gubnatio oportuna adhibenda ẽ. Disciplina nein disciplinateu
auctorẽ suũ offendant. Gubernatio ne in cotidianis uitae comeatib: p̃latorũ ãminiculo deso¬
tati fatesccat De feminis et abbatissis quales sint q̃ monasteriis puellarib p̃ferri debent
Mon asteriis sane puellarib tales p̃ferri debent feminȩ et abbatissȩ credi q̃ et se et subditũ
gregẽ cũ magna religione et sc̃itate custo dire nouerint et his quib p̃sunt ꝓdesse ñ desinant
sed et se et illas ita obseruent ut pdte uasa scã in ministeriũ dñi p̃parata. Talẽ enĩ sedebet ex¬
hibere subditis in habitu. inueste et in omni conuictu ut eis ad cȩlestia regna ꝑgentib ducatũ
bect Sciat etiã se ꝓhis quas in regimine accepit. in conspectudñi rationẽ reddituram

Expanded text:
eis misericordissima et gubernatio oportuna adhibenda est: disciplina, ne indisciplinate vivendo eis misericordissima et gubernatio oportuna adhibenda est: disciplina, ne indisciplinate vivendo auctorem suum offendant; gubernatio, ne in cotidianis vitae commeatibus praelatorum adminiculo destituti fatescant. 40. De feminis et abbatissis, quales sint quae monasteriis puellaribus praeferri debent. Monasteriis sane puellaribus tales praeferri debent feminae et abbatissae credi, quae et se et subditum gregem cum magna religione et sanctitate custodire noverint, et his quibus praesunt, prodesse non desinant, sed et se et illas ita observent, utpote vasa sancta in ministerio Domini praeparata. Talem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis ad coelestia regna pergentibus ducatum praebeat. Sciat etiam, se pro his quas in regimine accepit, in conspectu Domini rationem reddituram.
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ ꝑtineaat dicente dño. Nisimanduccueritis carnẽ filii hominis et sanguinẽ eius biberitis
ñ habebitis uitã in uobis. Si uero indiscrete accipiat᷑ timendũ ẽ illud qđ ait apł. qui manducat
et bibit indigne iudiciũ sibi manducat etbibit Iuxta ei usdẽ apłi documentũ ꝓbare se debet homo et sic
de pancillo manducare et deculicebibere ut uidelicet abstinens aliqđ dieb ab operib: carnis et purifi
diuerscrũ conditionũ homines ẽẽ ut sint nobiles et ignobiles serui coloni inqui lini et ceteri
huiuscemodi Oportet ut quicũq eis p̃latis̃ derici siue laii dement̃ erga eos agant et misericor¬
iter eos tractent siue in exigendis ab eis operib: siue in excipiendis tributis et quibdã de
sciantq eos fratres suos cõ et unũ patrem sebabere dm̃ qui clamant pat̃ nt̃ quies incȩlis¬
et unc̃ matrẽ scc̃m ecdesiã quȩ eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur

Expanded text:
animę pertineat dicente domino: nisi manducaueritis carnem filii hominis et biberitis eius sanguinem non habebitis uitam in uobis. Si uero indiscrete accipiatur timendum est illud quod ait apostolus: qui manducat et bibit indigne iudicium sibi manducat et bibit. Iuxta ergo apostoli documentum probare se debet homo et sic de pane illo manducare et de calice bibere ut uidelicet abstinens aliquot diebus ab operibus carnis et purificdiversarum conditionum homines esse, ut sint nobiles et ignobiles, servi, coloni, inquilini, et cetera huiuscemodi nomina, oportet ut quicumque eis praelati sunt clerici, sive laici, clementer erga eos agant et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis tributis et quibusdam debitis; sciantque eos fratres suos esse, et unum patrem secum habere Deum, cui clamant: Pater noster, qui es in coelis; unam matrem, sanctam ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ora torium habuerit : ora reibi potest tam̃ ñ audeat in eos sacras faceremissassineꝓmis suepĩ
locullius Qđsi fecerit domus illius fistiuirib: addicat᷑ Praefectus praetorii qui hoc
eauit et ñ ꝓhibuit : libnxrũ auri multabitur. : Quavta curã ep̃i circa indigas habeint
Epĩ quidem maximã curã et sollicicudinẽ circa pciuperes habeant : et res eclesiasticis
eolesus conlatas cauta circum spectione dispensent quasi dĩ ministri Nonquasi carpis
iucr gatia sec catores Illisq: itautant᷑ ñ ut ꝓpriis: s⁊ ut sibi ad dispensan
Uonicam in stitutionem luxta quod iNdiguerit erogare :
DE DIACONIS SA
Sidiaiconissa upserit gladioultoris senat᷑ et facultas eas ecłẽ ubi seruiurt addieat᷑¬

Expanded text:
oratorium habuerit, oraroratorium habuerit, orarloci illius. Quod si fecerit, domus illius fisci iuribus addicatur. Praefectus praetorii qui hoc cognovit et non prohibuit, libra auri multabitur. 76. Quantam curam episcopi circa indigas habeant. Episcopi quidem maximam curam et sollicitudinem circa pauperes habeant, et res ecclesiasticas ecclesiis collatas cauta circumspectione dispensent quasi Dei ministri, non quasi turpis lucri gratia sectatores. Illis itaque utantur non ut propriis, sed ut sibi ad dispensandum canonicam institutionem iuxta quod indiguerint erogare. 78. De diaconissa. Si diaconissa nupserit, gladio ultoris sternatur, et facultas eius ecclesiae, ubi servivit, addicat
Abbreviated transcription (Latin):
rumpertinet oblec ta m̃ tũ qucieq sacerdotes uitare debent: Quȩ cũq aurium et ad oculoꝵ
ꝑtinet᷑ in lecebras undeuigor anime emolliri possecrodacur ut de abi quib: generib: musicoꝵ
aliisq non nullis reb: sentiri potest : ab omnib: di sacerdo tes se abstinere debent: Quia paurium
oculorũq in lecebras : uitiorũ turba ad animum ineredi solet: His rionũ quoq tarpium et obste¬
norum in solentiasio corã et ipsi a rima effugere : ceterisq sacerd otibus effugenda p̃dic aredebeNT
figat publice et ante p̃finiat qͥ aedificare uult qđ ad luminariã et ad custodiã et straha
custodiã sufficiat : Et facta donatione : sic domũ aedificet : VTΚΑCERDO ΙES Aludis secalari¬
s secaueanit : Sacerdotib: uon expedit secularibus et curpibus quibus libet Int̃. eẽ locis
sqiep̃iuestigia sectentur  et in bonorũ merũ probittte que ep̃o obseratnda sunt etdem et sibi
obseruanda eẽ comostan. Dł EOqui indomosu oratorium fecerit : Quiindomosua

Expanded text:
ue sacerdotes vitare debent. Quaecumque ad aurium et opulorum pertinent inlecebras, unde vigor animi emolliri posse credatur, ut de aliquibus generibus musicorum aliisque nonnullis rebus sentiri potest, ab omnibus Dei sacerdotes se abstinere debent; quia per aurium oculorumque inlecebras vitiorum turba ad animum ingredi solet. Histrionum quoque turpium, et obscenorum insolentias iocorum et ipsi animo effugere ceterisque sacerdotibus effugienda praedicare debefigat publice, et ante praefiniat qui aedificare vult, quid ad luminaria, et ad custodiam, et ad stipendia custodum sufficiat, et facta donatione sic domum aedificet. CAP. bus se caveant. Sacerdotibus non expedit secularibus et turpibus quibuslibet interesse iocis. us sui episcopi vestigia sectentur, et in bonorum morum probitate quae episcopo observanda sunt, eadem et sibi observanda esse cognoscant. 75. De eo, qui in domo sua oratorium fecerit. Qui in domo sua
Abbreviated transcription (Latin):
cus codit᷑ uxorpetat᷑ et a parentib: ꝓpinquerib: sponset᷑ etlogib dotetur et suo tempore sacerdocalit̃ ut
mos ẽ cũpcib et oblationib: asacerdotebenedicat᷑ : Et a paranmfis ut consuetudo docet custodita et soci¬
ata a proximis q̃ tẽpore congruo petitalegib: detur et solenit̃ accipiat᷑ et bid uo ł triduo orationib: uacent
et castitatẽ cuscodiant : ut boms oboles gȩnerent᷑ et dño suis in actib: placeant talit̃ enĩ et dño placebt̃
efilios ñ spurios s legitimos atq heredit abiles generabt̃. DEHIS quides uspitione ł absq: legittim¬
uł accus ãre aliquos iudicare p̃sumant. Placuit ot nullus quẽ quã dorũ ł laicorũ desuspitione aliqua iudi¬
carep̃sumant : similit̃ pesine accus atore legitimoquis piã condẽnet᷑ : q pessimũ et periculosũ ẽ quẽ piuã

Expanded text:
tur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum praecibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranimfis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis, et tempore congruo petita legibus detur et solemniter accipiatur. Et biduo vel triduo orationibus vacent et castitatem custodiant, ut bonae soboles generentur et Domino suis in actibus placeant. Taliter enim et Domino placebunt et filios non spurios, sed legitimos atque hereditabiles generabunt. 464. De his qui de suspicione vel absque legitimo accusatore aliquos iudicare praesumunt. Placuit, ut nullus quemquam clericorum vel laicorum de suspicione aliqua iudicare praesumat; similiter ne sine accusatore legitimo quispiam condemnetur, quia pessimum et periculosum est quempiam
Abbreviated transcription (Latin):
sati dotib ad consiliũ accipiendũ diñq placandũ fit do frtquent̃ iora tione f ic facienda
Quos spritalis examinet om̃a et ipsea nullo examinet᷑ Spiritalis iudicat om̃a pseaũ atit
ibi sit abstinendũ : De tuis querga ep̃os ł erga aciores ecles ae aliquã querola istah abuert̃
Si quierga epm̃ ł accores eclesi ae quã libit querelã habere nust c̃ crediderit: ñprimatesatalos
ad eant iudices prius quã ipsos conueniant femiliarit̃ nansemels sepissime ÷ utabe saut su ã
iustitiã autlus tã recipiant excusationẽ Si autẽ secus egerint : ab ipsis et ab alis cõmunione
priuent᷑ tã quã a pos tolorũ pacrũq aliorũ contemptores : De quib: ut ꝓpheta : Er̃ quasi ñ siunt
et peribunturi qͥ conera dicunt uob. DE EΟTESTATELigandiatq soluendi concessa sac erdotib:
p̃o: Quod nosse opere at lucos sacerdotib: ligatid. atq soluendi potestatẽ adño eẽ collatã

Expanded text:
dotibus ad consilium accipiendum Deumque placandum fit, Deo frequenter in oratione sit facienda. 20. Quod spiritalis examinet omnia et ipse a nullo examinetur. Spiritalis iudicat omnia; ipse autemibus sit abstinendum. 22. De his, qui erga episcopos vel erga actores ecclesiae aliquam querelam iustam habuerint. Si qui erga episcopum vel actores ecclesiae quamlibet querelam habere iustam crediderint, non primates aut alios adeant iudices, priusquam ipsos conveniant familiariter, non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam iustitiam aut iustam recipiant excusacionem. Si autem secus egerint, ab ipsis et ab aliis communione priventur tanquam apostolorum patrumque aliorum contemptores, de quibus ait propheta: Erunt quasi non sint, et peribunt viri, qui contradicunt vobis. 23. De potestate ligandi atque solvendi concessa sacerdotibus a Christo. Quod nosse oporteat laicos, sacerdotibus ligandi atque solvendi potestatem a Domino esse colla
Abbreviated transcription (Latin):
irim̃ obi . pruis quam integertisat resccuritur etomini quae ei ablata quocums i tingeniolegib:
etdit degr nf et are potiae sed. st restimoscutu regulurit̃ redalt᷑ : Itaut oris posies sienes etea neter

Expanded text:
crimen obici, priusquam integerrime restauretur et omnia, quae ei ablata quocumque sunt ingenio, legibus crimen obici, priusquam integerrime restauretur et omnia, quae ei ablata quocumque sunt ingenio, legibus redintegrentur et ipse propriae sedi et pristino statui regulariter reddatur, ita ut omnes possessiones et
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq duos menses tractasseN Intercetera iuxta priores
canones epis copos eicos atq suis reb: expolicitos sedes proprias recipi: Et primosuo om¬
nia eis reddi decreuerunt.
Et siquis post haneos acusare uellet : eos periculo fatere sanauer̃¬
iudices esse decernent
singulorum quidic
concilio directa
fre sedibus suis pulsos et in exilia audiuimus deportatos : aq
um superstitum alcos sudstitutos: His primitus uulnerib: adhibeat medicinaiusatio
sucerdetes ut nemini quidem perire honor debect. seillis qui profide labort ueriN. prius cam¬
ni priulegiosuo oportetlus proprium teformari Et reliqua ExEela stepham papae scripti
genereliter omnib: episcopis: ⁊ Quic quidin sacratis dõ reb: et ep̃is Iniuste agitur ꝓsuerilegio
d eputadit᷑ : Auias acrus̃ : et uiolari a quoquã niondebeNT : Nullus enimepis coporũ dumsuis fuerit
rdu. expoliatus. Aut a sede propria quã libet icaasione. plus debe accusari. aut a quo quame pocest

Expanded text:
Cumque duos menses tractassent, inter caetera iuxta priores canones episcopos eiectos atque suis rebus expoliatos ad sedes proprias recipi et primo sua omnia eis reddi decreverunt. Et si quis post haec eos accusare vellet, eos periculo facere sanciverjudices esse decernentesingulorum qui dicconcilio directa sedibus suis pulsos et in exsilia deportatos, atque in locum superstitum alios substitutos, his primitus vulneribus adhibeatur medicina justitiae, es relinquunt, nemini quidem perire honor debeat, sed illis qui 74 pro fide laboraverunt, cum omni privilegio suo oporteat jus proprium regeneraliter omnibus episcopis. Quicquid in sacratis Deo rebus et episcopis iniuste agitur, pro sacrilegio deputabitur; quia sacra sunt, et violari a quoquam non debent. Nullus enim episcoporum, dum suis fuerit rebus expoliatus aut a sede propria qualibet occasione pulsus, debet accusari aut a quoquam ei potest
Abbreviated transcription (Latin):
initio regni deurbe constantino politana protealias praperaat a dromam
Turicip̃i recte sapientes. legatum mis mnNs. hie pauera nũm upin quatiu
depopulosim ftstion est ⁊dicperscrutari : : Verum sucerdoces quibus haectu ro¬

Expanded text:
initio regni de urbe Constantinopolitana per Thracias properaret ad Romam, initio regni de urbe Constantinopolitana per Thracias properaret ad Romam, tunc episcopi recte sapientes legatum miserunt Hicpaucianum episcopum, quatinus ihi quidem, cum unus de populo sim, fas non est talia perscrutari; verum sacerdotes, quibus haec
Abbreviated transcription (Latin):
tunc facultas praedictorum omnimoda In principis potestate consistat : Qualt̃
principali discretione resipsa. autinxp̃idnis eerum here dibus ue concessa per¬
manecat : quod siheredes huius modi dignitatis defueriN fisco nostro
festum caelebrare uoluerint : ponalit̃ qua mcumpra em̃issedotis titulo quo lN
tristianis salubr: institutiene preceptu mest uł serdotali beredictione initra
sinum scãẽ edesiae percepto coniugium cuiquam idire pusuittimus ⁊ quod
si absq: bene dictione sacerdotis quis quam xp̃ianorum uł hebreor+ Nouite
coniugium duxerit uel solem nitatem legis ꝓdotedititulo in quo umq: trcns cer¬
derit. aut .c. principi soł coccotus ex soluat: aut .c. publice ꝗeberatus. flagella suseppu
ꝓsei acturamlegis huius suscipiat : FRS& ViIͦ. trpertitae hsrmmae
capitulo XII. Igitur ualentianus cu pere sicut fuceni pates¬
ꝓfitentibus proderat Aliterue ipuntilus : Nonerat imports Quidũ

Expanded text:
tunc facultas praedictorum omnimoda in principis potestate consistat, qualiter tunc facultas praedictorum omnimoda in principis potestate consistat, qualiter principali discretione res ipsa aut in christianis eorumve heredibus concessa permaneat. Quod si heredes huiusmodi dignitatis defuerint, fisco nostro festum celebrare voluerint, non aliter quam eum praemisso dotis titulo quo in christianis salubri institutione praeceptum est, vel sacerdoli benedictione intra sinum sanctae Dei ecclesiae percepta coniugium cuiquam ex his adire permittimus. Quod si absque benedictione sacerdotis quisquam christianorum vel Hebreorum noviter coniugium duxerit vel sollempnitatem legis pro dotali titulo in quocumque transcenderit: aut centum principi solidos coactus exsolvat, aut centum publice verberatus flagella suscipiat. pro se iacturam legis suscipiat. 3. In libro 7 tripertitae historiae capitulo 12. Igitur Valentinianus cum ifitentibus proderat, aliter vero sapientibus non erat inportunus. Qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
puos sic serides plauserim hospestũfoeno. etpenbi fuge autloce ec fortisne nobtinebit
urtutens iam: et rebustos nonseluabit animam suam : Et robuscus corde incer fortes puadus effugiati
Ex IONE MLIBRO titelationis i. capitulo x. Nilli xp̃ia iorum uł iudeorum Iplutroqi sexa
ꝓmitpimus Ex propinquitate seriguinis uł axorissuat. atq et ia muirorum iuxtalegem quae IN
xp̃ianis est lacta usq ad septim generis gradum conubia dicere : uł incesti macula operari :
Huius lgitur fide ꝑ mixtionis incelebre talis multa lahit poena ut separat ab inucem Et
centenci publice deccducot flagella suscipicnT : & ios et exilio religaati subpublica peniter¬
tia mecnea Eorumq bo it adfilios quos dep̃cedeN÷ consilio iugio habuerinT rede
sita men ecipsos aut innullo iudaicȩ puaricationis macula uerit nexa. Aut nulla in¬
cestiuae nationis sordidauerit maculata: Quodsi aut nullo s̃ htbueriNt filios. dic
habitos ut dictumest uł iudcicus in uoluerit error : uł incesti foedauerit Nastio :

Expanded text:
onustum foeno; et peribit fuga a veloce, et fortis non obtinebit virtutem suam, et robustus non salvabit animam suam, et robustus corde inter fortes nudus effugiet. 2. Ex eodem libro, titulationis tertiae capitulo 15. Nulli christianorum vel Iudeorum in utroque sexu permittimus ex propinquitate sanguinis sui vel uxoris suae atque etiam virorum iuxta legem, quae in christianis est lata, usque in septimi generis gradum connubia ducere, vel incesti maculam operari. Huius igitur permixtionis inlecebra tali multabitur poena, ut separati ab invicem et centena publice decalvati flagella suscipiant et exilio religati sub publica poenitentia maneant, eorumque bona ad filios, quos de praecedenti coniugio habuerint, redeant; si tamen et ipsos aut in nullo Iudaicae praevaricationis maculaverit noxa, aut nulla incestivae nationis sordidaverit macula. Quod si aut nullos habuerint filios, aut habitos, ut dictum est, vel Iudaicus involverit error vel incesti foedaverit natio,
Abbreviated transcription (Latin):
egendã sacerdo tale offitiũ indignis : Dt pace et concordia: De pacis bono atq concordia
ut ab omnib: omnino in disruptatene at᷑ int̃ ep̃os et comites int̃ dericos et monachos et omnẽ popu¬
lũ xp̃icpũ : ut bectus apłs pciulus docuit dicens : Sec tamini caritatẽ et sci moniã sin equapemo
debit dm̃. Et id cireoquic quid illud .õ. qđ nos aduere pacis studiũ et caritatis ꝑfectionẽ ꝓuoccit᷑
totis uirib nr̃is secttipidũ ẽ : quic quid nos uiero abilla disiungit : ut uenepũ moro ferum a pobis
cauendũ ẽ : De comitibus et iudicib: ut oboedientes suo sint ep̃o : Vt comites et iudices reliquisq:
opul oboedientes sint ep̃o et in uicẽ consentian ad faciendas iustitias : et munera ꝓ iudicio ñ aco
ueromiseros faciar popul et psalmsta : Beatiqͥ custod iuniudiciũ et faciunt iustitias nomni tẽpore¬

Expanded text:
agendum sacerdotale officium indigni sunt. 96. De pace et concordia. De pacis bono atque concordia, ut ab omnibus omnino indisrupta teneatur inter episcopos et comites, inter clericos et monachos et omnem populum christianum, ut beatus apostolus Paulus docuit dicens: Sectamini caritatem et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. Et idcirco quidquid illud est, quod nos ad verae pacis studium et caritatis perfectionem provocat, totis viribus nostris sectandum est; quicquid nos vero ab illa disjungit, ut venenum mortiferum a nobis cavendum est. 97. De comitibus et iudicibus, ut oboedientes sint suo episcopo. Ut comites et iudices reliquusque populus oboedientes sint episcopo, et invicem consentiant ad faciendas iustitias, et munera pro iudicio non acvero miseros facit populos. Et psalmista: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
dos fideles popab : utnouerint mnagicas artes in carationesq quib: libec in firiare titibuas
hominõ di halrosseremedi conferee ⁊ q̃ animailib langientib cloudi caunba nibi tespa

Expanded text:
dotes fideles populos, ut noverint magicas artes incantationesque quibuslibet infirmitatibus dotes fideles populos, ut noverint magicas artes incantationesque quibuslibet infirmitatibus hominum nihil posse remedii conferre, non animalibus la
Abbreviated transcription (Latin):
de secalamia in edes is ł in atriis eclesi arũ a comitib: uioteiis queusq modo multis inlous hab¬
si neultux fiant : in c̃dicendũ .ẽ. cũ auctori tate dominicaque expulsis detouplo negotia torib:
Ad serens debere domũ dĩ domã eẽ orationis Dł incestuosis garricidis atq homicidis
Ipcestuosi parricide. homicido m ultia pud nos her ꝓdolor repperiunt᷑: sed aliqui exillis
sacerdo tũ polunt ad monitionib: aurẽ ac omodare. uolentes in pristinis dedurare erininib
Quos oportes ꝑsecularis ootentice disciplinã atã praua consuetudine coberceri qͥ ꝑ salat
fera sacerdo tũ monita poloer reuocari quorũ aliquos. lã ex cõmumicauimꝰ : si illi hoe pe¬
uipendentes in is dẽ ꝑdurar̃ ermminib. Quã obrẽ urtũm decernat mansuetudo : quidde
uadib deinc oos agendura: Demagicis ardentib ex incapt ationib ⁊ Am monsat suesn¬

Expanded text:
quidem secularia in ecclesiis vel in atriis ecclesiarum a comitibus vicariisque usque modo multis in locis habquidem secularia in ecclesiis vel in atriis ecclesiarum a comitibus vicariisque usque modo multis in locis habita ne ultra fiant interdicendum est cum auctoritate dominica, qui expulsis de templo negotiatoribus, asseruit, debere domum Dei domum esse orationis. 92. De incestuosis, parricidis atque homicidis. Incestuosi, parricidae, homicidae, multi apud nos, heu proh dolor! repperiuntur. Sed aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonicionibus aurem accommodare, volentes in pristinis durare criminibus; quos oportet per saecularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine coers iam excommunicavimus; sed illi hoc parvipendentes, in eisdem perdurarunt criminibus. Quam ob rem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agendum sit. 93. De magicis artibus et incantationibus. Ammoneant sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓunius diei sacietatẽ aut ꝓ quo libet paruo p̃tio adiuram̃tũ conducipossint animasq: si
peurio ꝑ dereminime formidant : Qut̃ obrem tales ne quaquã ad quod lib et testimonium
ad mittendis ⁊ Et hoc notandũ qđ ñ solum illi qui ppeiurant : sed etiam qui peiuris consenciut
simliplectendi s dã natione : Vt nullus xp̃ianus munera exigat ꝓquo libet placito
Nullus xp̃ianus ꝓ quo libet placito ł iuditio a qualibet ꝑsona munera exigere aut accipere
debet : qm̃ id diuina scripturis multis in locis magna int̃ dicit auctoritate Testante scriptu¬
aqueait : Munera exceccNtoculos sapientiũ : et sub uertunt uerba iusterũ Dereb: quepugo¬
ñ concedunt᷑ : Nlic eat xp̃i anis iud eorũ neq paganerũ ł hereticorũ res infiteos eos ł c̃ductio¬
nistitulo hereneq suorũ sim̾lit̃ eis ac cõmodare: Dt placitis secularib: peme cdafiant : Plac ta

Expanded text:
 unius diei sacietate aut pro quolibet parvo pretio ad iuramentum conduci possint, animasque suas periurio perdere minime formident. Quam ob rem tales nequaquam ad quodlibet testimonium admittendi sunt. Et hoc notandum, quod non solum illi, qui periurant, sed etiam qui periuris consentiunt, simili plectendi sunt dampnatione. 89. Ut nullus christianus munera exigat pro quolibet placito. Nullus christianus pro quolibet placito vel iuditio a qualibet persona munera exigere aut accipere debet, quoniam id divina scriptura multis in locis magna interdicit auctoritate testante scriptura quae ait: Munera excoecant oculos sapientium et subvertunt verba iustorum. 90. De rebun conceduntur. Non liceat christianis Iudaeorum neque paganorum vel hereticorum res emphitheoseos vel conductionis titulo habere neque suorum similiter eis accommodare. 91. De placitis secularibus, ne in ecclesia fiant. Placita
Abbreviated transcription (Latin):
ticus usus demonsirtit :
postoli dom̃tũ cuietiam decreta pcitrum consonant : in firmioleo quod ab ep̃is benedi¬
uitar a prb̵ sunguidebent : Sic enim ait : In firmait᷑ aliquis induobis: inducat
prbi s elesiae et orent suꝑ eum ungentes eũ oleo in nomine dñi. Et oratiofideis aluabe
medicina qut anme corporis q medetur langorlas : DE SONSΟ ł spensa in monas cerio de ra
Sisponsas ł spensa inerauerit monas terium : id quod ararĩ pominedatum ũ in simplumtaptũre
DELoCIS in quibus missae caelebrandes. I quibus locis et coapparatumis sarum sollẽma excepa¬
tis ba silicis cae lebram debeaũ : et unũ celebrari debeant quac in concilioli dicnis Ita scribt̃

Expanded text:
ticus usus demonstrat; ticus usus demonstrat; apostoli documentum, cui etiam decreta patrum consonant, infirmi oleo, quod ab episcopis benedicitur, a presbiteris ungi debent. Sic enim ait: Infirmatur aliquis in vobis? inducat presbiteros ecclesiae, et orent super eum unguentes eum oleo in nomine Domini; et oratio fidei salvabit medicina, quae animae corporisque medetur languoribus. 69. De sponso vel sponsa in monasterio ingressa. Si sponsus vel sponsa intraverit in monasterium, id quod arrarum nomine datum est, in simplum tantum reddatur. 70. De locis in quibus missae celebrandae sunt. In quibus locis et quo apparatu missarum solemnitates exceptis basilicis celebrari debeant et utrum celebrari debeant, in concilio Laodi
Abbreviated transcription (Latin):
Quc̃ siiniuste adeptꝰ fuerit : hapo ñ nisi culpasuacorã epocaponicas eueri tate amittat
DESCOΓΤIS. qui se ep̃os eẽ dicunt et quosdã absq licentia dom in orũ suerũ ordinant : Sunt I
quib: locis scorti quisedicunt ep̃os. ẽ : et multos neglegentes absq licentia dominorũ suorũ siue¬
magst rorũ prbos et dia conosordincint : Quorũ ordinationẽ q plerũ q insi moniachã Ixci¬
dithere sem et multis errorib: sublac & : modis omnib: irritã fieri debere om̃s uno consensu de¬
creuimus: DEMΟΝΑΗIS licis : Si monachus laicus fcic tus fuerit : honore et cinculo expoliet᷑
et res eius moncis terio a diciant᷑ : Quod simonasticãuitã reliquerit : p̃ses prouinciȩ eũ tene
et taxeotas ł currie sue connumeret : DENIS qui incenadñ eacharistiã neglegunt :
Incenadñ aquib: dam ꝑceptio eu charis tiene glegit᷑ : quȩ qm̃ in eadẽ die ab omnib: fideli¬
exceptis his quib: progroiuibus criminibus in hibitum ẽ. percipienda sit edesia¬

Expanded text:
m det. Quam si iniuste adeptus fuerit, hanc non sine culpa sua coram episcopo canonica severitate amittat. 65. De Scottis, qui se episcopos esse dicunt et quosdam absque licentia dominorum suorum ordinant. Sunt in quibusdam locis Scotti, qui se dicunt epmagistrorum, presbyteros et diaconos ordinent. Quorum ordinationem, quia plerumque in Simoniacam incidit haeresim, et multis erroribus subjacet, modis omnibus irritam fieri debere omcrevimus. 66. De monachis laicis. Si monachus laicus factus fuerit, honore et cingulo expolietur, et res eius monasterio adiciantur. Quod si monasticam vitam reliquerit, praeses provinciae eum teneat, et taxeotas vel curiae suae connumeret. 67. De his, qui in coena Domini eucharistiam neglegunt. In coena Domini a quibusdam perceptio eucharistiae neglegitur. Quae quoniam in eadem die ab omnibus fideliexceptis his, quibus pro gravibus criminibus inhibitum est, percipienda sit, ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
abundantiã quic qui dillud ẽ si ab eo qd dederunt plusacceperint. Dem̃surarũ nãq in aequalitate
& modusi niustis & sex taris quae dñ lege haberepro lnbentur qua lit̃ tres ad certũ correctionẽ ꝑdlacor
possit nonsat sꝑspicuat nob patet eo qđin diuersis puincus diuersa eabomnibus poene habtantur: dꝑtao
quim hachoccasione multos pauperes ad fligimn plersq locis cognouimus ua sra dores ques eli

Expanded text:
erhabundantiam quicquid illud est, si ab eo quod dederint plus acceperint. » De mensurarum namque inaequalitate erhabundantiam quicquid illud est, si ab eo quod dederint plus acceperint. » De mensurarum namque inaequalitate et modiis iniustis et sestariis quae Domini lege habere prohibentur, qualiter res ad certam correctionem perduci possit, non satis perspicue nobis patet, eo quod in diversis provinciis diverse ab omnibus poene habeantur; hoc taquoniam hac occasione multos pauperes adfligi in plerisque locis cognovimus. Sunt sane di
Abbreviated transcription (Latin):
ero pbuaet putunt quidã asurã tantũ ce in pecunia qđ pui dens sonpeura onin setiue sir
superabunduntiamut plusnion accipias quã de dist Colent in agris frumentiamili
re ciouamus auiudeDerbigratia. utiemis temporae demus decem imnodios & in merisie
reaipiumis quindetim hoc ẽ amplus partemediã quicsassimũsepu tuuitris. quracm¬
plus accipi& portionem. E solent argumenciriae dicerae. Dediunu m modium quiraro sfaeit decem
modios. Noninciustũ ẽ ut mediũ modiũ demeo plus accipiam cumille me a liberalicate nouẽ
& semis demco habeat: nolite errare in quida płs ds nonirridetur Res pondeit enĩ nobis
braeuiter fenerator misetros. utrũ habenti dederit annon habenti Habentiutiqda renon
debuerat sed dedit quasinon habena. Ergoqua replus eigit qua si habente : Ali pecunia
fenerata solent munuscula accipere diuer si generis Et non intelligunt usurã appellaria suꝑ

Expanded text:
rophetae: « Putant quidam usuram tantum esse in pecunia. Quod praevidens scriptura omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias, quam dedisti. Solent in agris frumenti et mirhabundantiae: verbi gratia ut hyemis tempore demus decem modios et in messe recipiamus quindecim: hoc est amplius parte media: qui iustissimum se putaverit, quaplus accipiet portionem. Et solent augumentari ac dicere: Dedi unum modium qui satus fecit decem modios. Nonne iustum est, ut medium modium de meo plus accipiam, cum ille mea liberalitate novem et semis de meo habeat? Nolite errare, inquit Apostolus, Deus non irridetur. Respondeat enim nobis breviter fenerator misericors, utrum habenti dederit an non habenti. Habenti utique dare non debuerat; sed dedit quasi non habenti. Ergo quare plus exigit quasi ab habente? Alii pecunia foenerata solent munuscula accipere diversi g