comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diseruit cur ceptis absistẽ nullo
modo posset neqz eñ esse sui aut
Romai moris socios atq amicos
benemeritos in sua aduersitate
deserẽ Galliam sane nõ tam
arioiisti esse ꝙyͣ Romanorũ qui
añ eũ per qmĩtũ fabiũ maxiũ
hũc ultimũ ruthenos et alueris
gallorũ ppłos domuissẽt p̾miq
armis possessionẽ gallie app̾hen¬
dissent hoc mt utramq uictoriã
nuĩ esse ꝙͣ libertate ꝙͣ arionistus
uictis abflulerit romain re liquisser̃
eãq eis in ꝑpetuũ saluã uellent
Ita rinz senatuz censuisse ut galli
in libertate unuerẽt et suis legib
uterent᷑. Atq ideo Romanorũ in
gallia lñ anquius tũ ustuis npe¬
riũ esse ꝙͣͣ illuis Quod si quis
forte huic senatus iudicio obstite¬
rit eam sat istain causa esse
bellorũ ¶ Hec dicẽti et plura
eciã mit̾ Dicturno cesari nĩciat᷑
equitatũ Arionisti ꝓp̾us admolũ
iã bella iactare et in eorem esse ut

Expanded text:
disseruit; cur ceptis absistere nullo disseruit; cur ceptis absistere nullo modo posset; neque enim esse sui aut romani moris socios atque amicos bene meritos in sua adversitate deserere; Galliam sane non tam Ariovisti esse, quam Romanorum, qui ante eum per Quintum Fabium Maximum hunc ultimum Ruthenos et Alvernos, Gallorum populos, domuissent, primique armis possessionem Gallie apprehendissent; hoc inter utramque victoriam interesse, quod libertatem, quam Ariovistus victis abstulerit, Romani reliquissent eamque illis in perpetuum salvam vellent; ita enim senatum censuisse, ut Galli in libertate viverent et suis legibus uterentur, atque ideo Romanorum in Gallia tum antiquius tum iustius imperium esse, quam illius; quod si quis forte huic senatus iudicio obstiterit, eam sat iustam causam esse bellorum. Hec dicenti et plura etiam nunc dicturo Cesari nuntiatur equitatum Ariovisti propius admotum iam tela iactare, et in eo rem esse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
norũ frẽs eduos dicis Non sum ad¬
eo rudis ac barbarus ut ignorem
Ileq uos urĩs in bellis eduorũ ope
neqz illos in suis uestro usos auxi¬
lio Quid suꝑ est aliud suspica¬
ri insi te gentis externe nichil
ad uos pertiẽtis frat̃ ntate si¬
mulata ad mei soluis excidiũ̃
in gallias ex̾cituz adduxisse quẽ
nisi a biens matiere dedureris
nõ pro amico s pro hoste michi
te futurũ stito et si p̾lio ꝯgredie¬
mur teq ego forte uictor occidero
unũ dicã ꝙ ut Reos nestis Non
me solũ in festo hoste lberauero
qui nil magis ꝙͣͣ ie perditũ oꝑ¬
tant Idisr michi per nr̃cios in¬
timarut ut intelligas qmͣ carꝰ
pre eciã tue sis Sm abieris gal¬
liãqz mͥ uacua expeditãq reli¬
queris magno ego le p̾ͥmio pro¬
sequar abemitẽ noĩatu quetũq
geri bella uolueris / ego illa ceu
semel pro oñib stipendro accepto¬
sie ullo tuo distrumẽ ac labore cõ¬
ficiã ¶Aduersus hec multa cesar

Expanded text:
norum fratres Eduos dicis. Non sum adnorum fratres Eduos dicis. Non sum adeo rudis nec barbarus, ut ignorem neque vos vestris in bellis Eduorum ope, neque illos in suis vestro usos auxilio. Quid superest aliud suspicari, nisi te gentis externe nichil ad vos pertinentis fraternitate simulata ad mei solius excidium in Gallias exercitum adduxisse? Quam nisi abiens mature deduxeris, non pro amico, sed pro hoste michi te futurum scito; et, si prelio congredimur teque forte ego victor occidero, unum dicam, quod, ut reor, nescis: non me solum infesto hoste liberaveroqui nil magis, quam te perditum, optant; idque michi per nuntios intimarunt, ut intelligas, quam carus patrie etiam tue sis. Sin abieris Galliamque michi vacuam expeditamque reliqueris, magno ego te premio prosequar abeuntem: nominatim quecumque geri bella volueris, ego illa, ceu semel pro omnibus stipendio acceptone ullo tuo discrimine ac labore conficiam. Adversus hec multa Cesar
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ illis s ip̃i p̾mũ intulerũt
om̃s eñ suul tallie ppłi contra
me ariua mouerũt quos ego õs̃
uno p̾lio uici si de ceptos se uel
inisidus circũuentos dicãt non
recuso pugnare itex certãqz uic¬
toriã in ambigna fortme lance
repone̾ Sn pacẽ bello p̃̾ferunt
cur non tabuta ꝑsoluut̃ que Ito
pace cõuenerũt et hactenus sine
gallias nõ cuuisꝙͣ iiurie s mee
deffencionis grã traduco Id qr uel
huic patet ꝙ rogatus uem bellũ¬
q nõ intuli s repuli Amiciciã
sune pplĩ romai ut decori pre¬
sidioꝵ m ess appecii si in cõtrarũ
ũserit cupidius etiã illã abiciã qrͣ
assupsi uerget aũt in contiariũ si
michi ius meũ longo uiu p̃striptũ
sedem obsides ac tubuta subtrahitis
idde quod prius ego ꝙͣ cũ in gallias
uemi ut mirer quid tibi ne gocii in
proiĩcia mea sit Siuit ut uobis
sit et m fines quidã et sicut inq̃
agerẽ urõs rrrũpendo sic in niste
nos fines rxũpitis Bed em̃ roma¬

Expanded text:
 ipsi primum intulerunt. Omnes enim simul Gallie populi in me arma movere, quos ego omnes uno prelio vici. Si deceptos se vel insidiis circumventos dicant, non recuso pugnare iterum certamque victoriam in ambigua fortune lance reponere: sin pacem bello preferunt, cur non tributa persolvant, que pro pace convenerint, et hactenus sine Gallias non cuiusquam iniurie, sed mee defensionis gratia traduco; idque vel hinc patet, quod rogatus veni bellumque non intuli, sed repuli. Amicitiam sane populi romani, ut decori presidioque michi esset, appetii: si in contrarium verserit, cupidius etiam illam abiiciam, quam assumpsi. Verget autem in contrarium, si michi ius meum longo usu prescriptum, sedes, obsides ac tributa subrahitis. Adde, quod prius ego, quam tu, in Gallias veni, ut mirer quid tibi negotii in provincia mea sit. Sunt, ut vobis, sic et michi fines quidam; et sicut inique agerem vestros irrumpendo, sic iniuste vos nostros fines irrumpitis. Sed enim Roma
Abbreviated transcription (Latin):
speraret nec iam ampliꝰ finiẽ¬
to opus arbitraret᷑. ueritati nude
oꝑam dedisse ꝙͣuis ut est dictum
occupatis supsticione aĩs ueritas
ixã reiecta sit sicut sepe aĩ passio¬
nib uicta reicitur
De tullo hostilio.:

Expanded text:
speraret nec iam amplius figmento opus arbitraretur, veritati nude operam dedisse; quamvis, ut est dictum, occupatis superstitione animis veritas ipsa reiecta sit, sicut sepe animi passionibus victa reicitur. DE TULLO HOSTILIO
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝯpeditorib ille succũberet
prouidensqsz ĩ posteruz ne q̃d in¬
se leuior possz hostilis illud quoqz
susfragatorib tantis obtiuut
ĩperiũ a senatu sibi in qũ¬
quẽmum prorogari Quo q̃dez
in gallia et in ytalia et in toto
orbe magnorũ motuu cã fuit
His enĩ ad uota fluẽtib iam
securior et despexit ad ũ sauos
et legionibz noius pro arbito
constuptis ome quͣtũlib ꝑi¬
culo sũ et grans belli gemis
aggressus illa gessit de q̃b
ipe iã huic agere aggridiar

Expanded text:
tis competitoribus ille succumberet; providensque in posterum, ne quid inse livor posset hostilis, illud quoque suffragatoribus tantis obtinuit, imperium a senatu sibi in quinquennium prorogari; que quidem et in Gallia et in Italia et in toto orbe magnorum motuum causa fuit. His enim ad vota fluentibus, iam securior et despexit adversarios, et legionibus novis, pro arbitrio, conscriptis, omne, quantumlibet periculosum, grave belli genus aggressus illa gessit, de quibus ipse iam hinc agere aggrediar
Abbreviated transcription (Latin):
munus fieret alienũ ¶ Nec¬
dũ iniidia quiestente iã pro¬
fectus in prouĩciã accusatus
ab enulis procurauit dot absẽs
rei publice cã uocari ad iudiciũ
non poss posuit q ĩaĩm om̃s
qui ad magratus ascensũ
essent s̾ amicos efficẽ atq ex
ilo nullũ aduiuare s pro i¬
rib impedire insi qui sibi pol¬
licerent᷑ se eius absenciã def¬
fensuros ut a nõ nullis hac
de re insuirandũ ac cirogrophũ
nõ uereret᷑. accip̾e audiens ue¬
ro.l. domitiũ ꝯsularez candi¬

Expanded text:
munus fieret alienum. Necmunus fieret alienum. Necdum invidia quiescente, iam profectus in provinciam, accusatus ab emulis, procuravit ut absens reipublice causa vocari ad iudicium non posset, posuitque in animum omnes, qui ad magistratus ascensuri essent, sibi amicos efficere, atque ex illis nullum adiuvare, sed pro viribus impedire, nisi qui sibi pollicerentur se eius absentiam defensuros, ut a nonnullis hac de re iusiurandum ac chirographum non vereretur accipere. Audiens vero Lucium Domitium
Abbreviated transcription (Latin):
domito ad ipiũs honores se lẽcius
habuiss omi obsequio promerea
studuit utqz solidior nexus
ess Marci crassi et pompei aĩci¬
ciaz uetusto odio inter ruptam
ex consulatu quẽ simł disfidenti¬
ssime gessant re sartire insus est
effecitqz solicito ac solerti ĩ ge¬
mo ut ip̃i tres in re puͣ unũ
essent fore ratus ut quod eis
placuissz nullus in frĩgeret net
fefellit spes ut q aĩcitiã ꝯsã¬
giunitate firmaret filiaz suaz
Iuliam pompeio quigẽ dedit
et undiqz sibi adminicula coa¬
ceruaus ipẽ calphurmã.l. pi¬
sonis succe ssiri sibi ałs succe¬
ssoris in consulatu filiã in ma¬
ramoniũ accepit Gẽneri atq
soceri fusfragiis sultus ex om̃ib
proiũcus gallias atq illiricũ
p̾elegit amplissimã stil opũ
uiã atq uberrimã materiã triũ¬
phorũ nõ ꝙ seuatus ei trãsal¬
pnã galliã libens daret Sed
ueritus ne ad se negata ppłs
largiretur et ꝙ suũ nollent

Expanded text:
domito, ad ipsius honores se lentius domito, ad ipsius honores se lentius habuisset, omni obsequio promereri studuit; utque solidior nexus esset, Marci Crassi et Pompeii amicitiam vetusto odio interruptam ex consulatu, quem simul diffidentissime gesserant, resarcire nixus est, effecitque sollicito ac solerti ingenio, ut ipsi tres in republica unum essent, fore ratus, ut, quod eis placuisset, nullus infringeret; nec fefellit spes; utque amicitiam consanguinitate firmaret, filiam suam Iuliam Pompeio coniugem dedit; et undique sibi adminicula coacervans ipse Calpurniam, Lucii Pisonis successuri sibi in consulatu filiam, in matrimonium accepit. Generique et soceri suffragiis fultus, ex omnibus provinciis Galliam atque Illyricum preelegit, amplissimam scilicet opum viam atque uberrimam materiam triumphorum; non quod senatus ei transalpinam Galliam libens daret, sed veritus, ne a se negatam populus largiretur, et, quod suum nollent,
Abbreviated transcription (Latin):
quis obscitisset nõ tm̃ minis sed
factis ext̾rito In quib marcũ
catonẽ tante uirũ sapiẽtie al
uirtutis actis obstrepẽtem suis
manu litoris extractũ curia nui¬
ti fecit in carterẽ Quo eũtem
illũ senatus omis prosecutus
est non aliter ꝙͣ si uiuꝰ in ꝑpo¬
na capti om̃s uiderẽt᷑: Sunt
qui dicãt nestẽ ꝙ uelut in luct
puͨ ͦ permutasse Qua quide
tanta uenãcõne ac pietate yest
fallor ĩ uiria caiceris cõpensate
est̾ ut ꝯptablẽ fuisse uideatur ca
tom ĩ carcerẽ duci unde mox sic
educeret᷑. Si quidez hec senatus
tanta consensio Cesarẽ ipm
momt ut qz ait ualeriꝰ diuim
aĩ perseuerẽtiã flexit Preter
hec cesar in icio consulatus sẽ¬
ciens ꝯtra se ĩuidiam laborãtẽ
et cõsulib a senatu prom̃cias
mulluis laboris et glorie decretas
idq in se unũ fieri cogitãs et ad
atq in census cupiditate uindicte
Gueum pompeĩ magnũ tunt
senatu in sensũ ꝙ anthridate ꝑ¬

Expanded text:
quis obstitisset, non tantum minis, sed quis obstitisset, non tantum minis, sed factis exterrito. In quibus Marcum Catonem, tante virum sapientie ac virtutis, actis obstrepentem suis manu lictoris extractum curia mitti fecit in carcerem; quo euntem illum senatus omnis prosecutus est, non aliter quam si unius in persona capti omnes viderentur. Sunt qui dicant vestem quoque, velut in luctu publico, permutasse. Qua quidem tanta veneratione ac pietate, nisi fallor, iniuria carceris compensata est, ut optabile fuisse videatur Catoni sic in carcerem duci, unde mox sic educeretur. Siquidem hec senatus tanta consensio Cesarem ipsum movit, utque ait Valerius, divini animi perseverantiam flexit. Preter hec Cesar initio consulatus sentiens contra se invidiam laborantem, et consulibus a senatu provincias nullius laboris et glorie decretas, idque in se unum fieri cogitans, et ad erent, atque incensus cupiditate vindicte Gneum Pompeium Magnum, tunc senatui infensum, quod, Mithridate per
Abbreviated transcription (Latin):
huc pretor hispaniã pecuit et
tanta urri illustris in opia ut
a creditorib profeccio eius ni¬
pediret insi illos datis fidenisso¬
rib quietasses Rebus aut̃ illie
gestis ꝯpositaq prouĩcia festinãter
et successore non expectato ad
consolatũ parit̾ et triũphũ re¬
dũt s cũ legibz ambos simiul a¬
sequi non liceret amisso in pñs
triũpho ꝯsulatũ maluit rerũ
cupidus gerendarũ comiciis q̃de
consularib nõ collegã nactus
ꝙ̃ nolebat obstante optiinaciũ
faccione cũ marco bibulo fcũs
est consul Quẽ exorta post mo¬
dũ questione legis a garie dissen¬
ciẽtem foro armis eiecit et de ha
in senaru quer ausũ nullo se
ultorez ac saltem cognitorẽ in¬
irrie offerente eo pauoris ĩpegit
ut quiduis mallet esse ꝙͣ consil
totoq tpre ꝯsulatus domi metu¬
ens latitaret et si quid decerñt¬
Dũ essi per edicta decerneretet
cesar solus rem puͬ  guber narst
nenẽ prorsus obstante Et si

Expanded text:
huc pretor Hispaniam petiit, et huc pretor Hispaniam petiit, et tanta erat viri illustris inopia, ut a creditoribus profectio eius impediretur, nisi illos, datis fideiussoribus, quietasset. Rebus autem illic gestis compositaque provincia festinanter, et successore non expectato, ad consulatum pariter ac triumphum rediit; sed quum legibus ambos simul assequi non liceret, omisso in presens triumpho, consulatum maluit, rerum cupidus gerendarum. Comitiis quidem consularibus non collegam nactus, quem volebat, obstante optimatium factione, cum Marco Bibulo factus est consul. Quem, exorta postmodum questione legis agrarie, dissentientem foro armis eiecit, et de hoc in senatu queri ausum, nullo se ultorem aut saltem cognitorem iniurie offerente, eo pavoris impegit, ut quidvis mallet esse, quam consul; totoque tempore consulatus domi metuens latitaret, et, si quid decernendum esset, per edicta decerneret, et Cesar solus rempublicam gubernaret, nemine prorsus obstante; et, si
Abbreviated transcription (Latin):
cusatus apud nomũ ingrũ que¬
storez alucio ueccio ꝙ fuiss mnt
complices catiline Qua nulla
maior esse poss ĩ fama In sena¬
tu aut̃ a qͥnto cierio De latus cui
eo plus fidei esse uidebat᷑. quo
cõuiracõne illam p̾mꝰ ip̃e reuela¬
ss atq ob id dicer̃ sibi de puᶜ ͦ
p̾mia meruiss Et hic quidez ex
catiliua dicisse Alter se cirographũ
Cesaris catilie datũ ostensurũ
asserebat Contumeliã hanc tã¬
tain tamqz acies luoris aculeos
nullatenus proferendos ratus
cesar ciceronẽ sue ĩnocẽtie testẽ
fecit seq illi tũc cõsuli de ea ipã
nũciasse monstrauit atq ita
cõfutatis adu̾sarus ut decrepitꝭ
p̾miis curius p̾uaret᷑ obtunnt
ueccius n̾o ut pignorib captis
direptaqz supelectili graumul¬
ta affectus pro rostris pene a
cõcione discerpetur atq ĩ car¬
terẽ micteret᷑. Sinuliq cõstã¬
cia et noniũ ultus est ꝙ q̃stor
lom passus esset accusari ¶ Ad¬

Expanded text:
cusatus apud Nonium Nigrum quecusatus apud Nonium Nigrum questorem a Lucio Vectio, quod fuisset inter complices Catiline, qua nulla maior esse posset infamia, in senatu autem a Quinto Curio delatus, cui eo plus fidei esse videbatur, quo coniurationem illam primus ipse revelasset, atque ob id decerni sibi de publico premia meruisset, et sic quidem de Catilina didicisse; alter se chirographum Cesaris Catiline datum ostensurum asserebat. Contumeliam hanc tantam tamque acres livoris aculeos nullatenus perferendos ratus Cesar Ciceronem sue innocentie testem fecit, seque illi tunc consuli de ea ipsa nuntiasse monstravit; atque ita, convocatis adversariis, ut decretis premiis Curius privaretur, obtinuit, Vectius vero ut, pignoribus captis direptaque supellectili, gravi multa affectus pro rostris pene a concione discerperetur atque in carcerem mitteretur; similique constantia et Nonium ultus est, quod questor potestatem, passus esset accusari. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
metello tũc tribuno plebis nouis
legib et collegũ tribunorũ et rem¬
publicã perturbanti nõ fautorẽ
ubiq rerũ ancupans materiam
donec ab admĩstracõne puᵗͭͣ iussu
senatus uterq prohiberet᷑. Neq uł
sic magrãtũ gerere et uis redde̾ de¬
stitit donec in armis esse qui eũ
ui cogeret parere senatii depre¬
hendit Eñ uero tũc dimissis lito¬
rib clam discessit Itatuitq tãtisꝑ
pro tprẽ ac rerũ qualitate quieste
Cũq certatĩ multi d eũ dieb
proxiuis quenirẽt ad lacessite
p̾sidiũ dignitatis opẽ illi atq o¬
peram offerẽtes seu modestia seu
diffidencia recusauit atqz effre¬
nacuis instãtes sobria orõne coher¬
oĩm opinione remercior fuit uñ
effectũ ut senatus ei per illustres
uiros gratos ageret et in curiã
euocato ac u̾bis honorificẽtissimis
collandato preptũ restitueret
magrãtum nõ multuz post grauio¬
ri nũc eciã suspicõne laborauit ac¬

Expanded text:
Metello tunc tribuno plebis, novis Metello tunc tribuno plebis, novis legibus et collegium tribunorum et rempublicam perturbanti non fautorem ubique rerum aucupans materiam, donec ab administratione publica iussu senatus uterque prohiberetur. Neque vel sic magistratum gerere et ius reddere destitit, donec in armis esse, qui eum vi cogerent parere senatui, deprehenderit. Enimvero tunc, dimissis lictoribus, clam discessit, statuitque tantisper, pro tempore ac rerum qualitate, quiescere. Quumque certatim multi ad eum, diebus proximis convenirent ad lacessite presidium dignitatis opem illi atque operam offerentes, seu modestia seu diffidentia recusavit, atque effrenatius instantes sobria oratione coeromnium opinione remotior fait. Unde effectum, ut senatus ei per illustres viros grates ageret, et in curiam evocato ac verbis honorificentissimis collaudato, prereptum ristitueret magistratum. Non multo post graviori nunc etiam suspicione laboravit, ac
Abbreviated transcription (Latin):
de signatus sentẽtiã suã ꝙͣ muta¬
re pudor prohibebat int̾pretari
non eru besteret atq incẽsũ mi¬
ciorez faudo reflectere demqz
alii utqz alii int̾ reteros ciceronis
consulis frater elognio capti illiꝰ
in sentẽtia ibãt peterat̾q scele¬
ratissum cuies lingne auxilio pe¬
nam instissime mortis euade̾
nisi marcus cato uir gͣuissimꝰ
orõne cõtraria pessimã in ꝑtẽ
inclinatos aiõ erexiss Extat
utran orõ apud cri spũ salustiũ
bemporis illuis historicũ neq
tamẽ cextis abstiuunt donec
loma eguies ad p̾sidĩĩ senuarꝰ
armati mortẽ sibi strctis mucroni¬
bus iuiuarentur Ita ut proxum me¬
tu pene om̃s effugerẽt Pauciqz cũ
ꝯplexu cogeq simi obuolutũ ꝑiclõ
mortis eriꝑent Quo promotus
nõ modo ceptũ obinisit S ad tp̃s̃
ipam̃ curiã int̾misit Nec dui tñ
ualuit quiestere quo minꝰ se tribum¬
ciis procellis ingereret Itaqz cecilio

Expanded text:
designatus, sententiam suam, quam mutadesignatus, sententiam suam, quam mutare pudor prohibebat, interpretari non erubesceret, atque in sensum mitiorem fando reflectere. Denique alii atque alii, inter ceteros Ciceronis consulis frater, eloquio capti illius in sententiam ibant, poterantque sceleratissimi cives lingue unius auxilio penam iustissime mortis evadere, nisi Marcus Cato, vir gravissimus, oratione contraria pessimam in partem inclinatos animos erexisset. Extat utraque oratio apud Crispum Sallustium, temporis illius historicum. Neque tamen ceptis abstinuit, donec romani equites ad presidium senatus armati mortem sibi strictis mucronibus minarentur, ita ut proximi metu pene omnes effugerent, paucique eum complexu togeque sinu obvolutum periculo mortis eriperent. Quo permotus non modo ceptum omisit, sed ad tempus ipsam curiam intermisit. Nec diu tamen valuit quiescere, quominus se tribuniciis procellis ingereret. Itaque Cecilio
Abbreviated transcription (Latin):
egipti pontificatu maxinũ pe¬
cut non absqz fluxu munerum
ingẽti ita iam tũc inubicio roma¬
nũ orbem ĩuaserat Iam põtifia¬
lum deorũqz erat Qua in re
non ip̃c sibi sufficiẽs alienũ
in modicus ꝯtraxit Quod de¬
inde secũ extimaus dũ in ca̾pum
candidatꝰ mane descenderet ma
se deosculãti donũ inq̃t nͥ
pounti fex nõ reu̾tar reu̾sus est
aũt pontifex duob p̾clarissims
ꝯpetitorib suꝑatis etate lis uc
dignitate prest amtib Inde p̾cor
factus est quo hprẽ cũ kateline
cõuracio erupiss cõplices steleꝵ
tenerent᷑. uniu̾so senatu supp̃mũ
in eos suppliciũ de ceruẽte solus est
ausus suadere nõ morte illos affici
expediens esse Sed publitatis bo¬
ius per custodias mumptioꝵ di¬
uidi ac suari ꝑ fuasissqz fortas¬
sis tãtũ om̃ib t̾roris ĩcuserat ĩ¬
uidieq eis inposterũ ĩminẽtis
si tales ciues cõtra legẽ porciam
remisset̃ ut decimꝰ sillanꝰ cõsul

Expanded text:
Egypti, pontificatum maximum peEgypti, pontificatum maximum petiit, non absque fluxu munerum ingenti: ita iam tunc ambitio romanam urbem invaserat, ut pontifica deorum erant. Qua in re non ipse sibi sufficiens alienum immodicum aes contraxit; quod deinde secum estimans, dum in campum candidatus mane descenderet, matri se deosculanti: Domum, inquit, nisi pontifex non revertar. Reversus est autem pontifex, duobus preclarissimis competitoribus superatis, etate licet ac dignitate prestantibus. Inde pretor factus est. Quo tempore quum Catiline coniuratio erupisset, et complices scelerum tenerentur, universo senatu supremum in eos supplicium decernente, solus est ausus suadere non morte illos affici expediens esse, sed, publicatis bonis, per custodias municipiorum dividi ac servari; persuasissetque fortassis tantum omnibus terroris incusserat invidieque eis in posterum imminentis, si tales cives contra legem Porciam interemissent, ut Decimus Silanus, consul
Abbreviated transcription (Latin):
seu penrẽna seu metu nnt morte
ꝯspiratorũ effectu ꝯsiluĩ caruisse in
ea edilitare multa fecit ac magͥfi¬
ca adurnatũ urbis quorũ oĩm ixe
solus excluss collega pplĩ gram̃ cõ¬
secutus speransqz nl sibi negatu
iri tẽptauit eutra ordinẽ egiptu po¬
iũcia ad ipisti ꝙ alexãdrim retrẽ
suũ solio deiecisfent S ab optima¬
tib ĩpeditus ut qͦ potãt mõ se de
illis uindicaret in illorũ cõtemptũ
Gai marni nou hoĩs trophea de
ingurtha sulz et Cimbris ac theu¬
tous que filla hostille suꝑbia e¬
uerterat ⁊apaint Idemqz dum
quõnez de siccariis excerceret eos
qui de prostripcione sillaua ⁊ẽ¬
latis capitib ciuũ roma norũ
ex ercario pecuiãs accepissent
ꝙis legi cornelie tuc exemptos
pro siccarus duxit quod et si ad¬
uersieriorũ odio faceret in se tñ
niste quidem ut arbitror faciebat
Non eñ potest nature le gẽ lex
huãna quellere ¶ Perdĩta sp̃e

Expanded text:
seu penitentia seu metu, nunc morte seu penitentia seu metu, nunc morte conspiratorum effectu consilium caruisse. In ea edilitate multa fecit ac magnifica ad ornatum urbis, quorum omnium ipse solus, excluso collega, populi gratiam consecutus, speransque nil sibi negatum iri tentavit extra ordinem Egyptum provinciam adipisci, quod Alexandrini regem suum solio deiecissent, sed ab optimatibus impeditus, ut, quo poterat modo, se de illis vindicaret, in illorum contemptum Gaii Marii, novi hominis, trophea de Iugurtha scilicet et Cimbris ac Theutonis, que Sulla hostili superbia everterat, reparavit. Idemque dum questionem de sicariis exerceret, eos, qui proscriptione sullana, relatis capitibus civium romanorum, ex erario pecunias accepissent, quamvis legi Cornelie tunc exemptos, pro sicariis duxit. Quod etsi adversariorum odio faceret, in se tamen iuste quidem, ut arbitror, faciebat: non enim potest nature legem lex humana convellere. Perdita spe
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nũꝙͣ uigilantes cogitarẽt et
quod pocuis ꝙͣ facerẽt mori opta¬
reut consopiti facere uideãtur re¬
iecta ad comeccõnes uisione Illi¬
ut quorũ uãfrũ falaxq artifici¬
ũ extimatis credo unn morib a
natura ꝯsentanea interpretatõ¬
ne magnalia terrarũqz orbis mi¬
periũ significari sompnio dixe
ad amplissimã spez incitauerũt
Quod ego pocius narro quia
sic ab alus striptũ scio quã quia
uero credã unũ tãti aĩ tanteq
prudencie ad ĩmensã spẽ sõpmo
maui et nocturno fantasmate
aut oi̾no circulatorũ falaciũ culis
nicitatũ Ad quã implendã quͣta
fortune qnͣto ĩgemo qnͣtis belli¬
cis artib qnͣtisq laborib quã¬
tis demqz rebz aliis opus fuisse
ꝙͣ sompmo quis nõ uidet ¶ De¬
hinc edilis fcũs est Quo tempo¬
re in suspitõem magnã uenit nõ
creditur cũ uius ĩ signib ut totũ sta¬
tũ rei pu ͭ ͤ perturbar Sed minc

Expanded text:
quod numquam vigilantes cogitarent, et quod numquam vigilantes cogitarent, et quod potiusquam facerent, mori optarent, consopiti facere videantur. Reiecta ad coniectores visione, illi, quorum vafrum fallaxque est artificium, estimatis, credo, viri moribus ac natura, consentanea interpretatione magnalia terrarumque orbis imperium significari somnio dixerad amplissimam spem incitaverunt. Quod ego potius narro, quia sic ab aliis scriptum scio, quam quod verum credam, virum tanti animi tanteque prudentie ad immensam spem somnio inani et nocturno phantasmate, aut omnino circulatorum fallaciunculis incitatum; ad quam implendam quanta fortuna, quanto ingenio, quantis bellicis artibus quantisque laboribus, quantis denique rebus aliis opus fuisse, quam somnio, quis non videt? Dehinc edilis factus est; quo tempore in suspicionem magnam venit. Non creditur cum viris insignibus, ut totum statum reipublice perturbaret, sed nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Is exactis romã rediit p̃¬
musqz illi honos fuit tri¬
unuatus nulitũ in quo quidem
ĩ munitam a silla tribuiciã ptã¬
tez restitue sũmo studio uisus est
Inde questor ulciorẽ sortitus his¬
paniã apud gades in templo
hercul forte alixandri macedons
comtemplatus ymaginẽ uehe¬
menter indoluit ꝙ cũ etate illa
ꝙͣ ip̃e tunc age̾t alexander in
fines teree famã sui nonus ex¬
tendiss a se nichil ad huc di¬
gnũ gloria gestũ ess missione
igitur a senatu petut cupiens
esse ubi maioris faie materiã
inueniret Romã reuersus fedo
illieo turbatus est sop̾mo uisꝰ
sibi dormiẽs cũ matre concube¬
ie est hue qude uia mefpar
mãnarũ ut ꝙͣnis ueru sit quod iut
cicero qd̾q de homero stribit Sumꝰ
plerũqz ea uidere dormuẽtes de qͥb
sepissime uigilantes suit soliti
cogitare et logui tamẽ illud quaꝑ
uerissimũ est solere se quieti hom̃
ingerere uisiones fedas ac turbidas¬
et a somꝑmãte aiã pegrinas ut

Expanded text:
is exactis, Romam rediit, prmusque illi honos fuit tribunatus militum; in quo quidem imminutam a Sulla tribuniciam potestatem restituere summo studio nisus est. Inde questor ulteriorem sortitus Hispaniam, apud Gades in templo Herculis forte Alexandri Macedonis contemplatus imaginem, vehementer indoluit, quod, quum etate illa, quam ipse tunc ageret, Alexander in fines terre famam sui nominis extendisset, a se nil adhuc dignum gloria gestum esset. Missionem igitur a senatu petiit, cupiens esse ubi maioris fame materiam inveniret. Romam reversus fedo illico turbatus est somnio; visus sibi dormiens cum matre concumbere. Est hec quidem una miseriarum humanarum, utCicero, quodque de Homero scribit Ennius, plerumque ea videre dormientes, de quibus sepissime vigilantes sint soliti cogitare et loqui; tamen illud quoque verissimum, solere se quieti hominum ingerere visiones tam fedas ac turbidas a somniante anima peregrinas, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
grãtus nõ sibi tantũ sed aluis p̾ter
patrii moris obsiuãciam in ꝑtitũ
niuos sibi honores usur passe
Contiũ consulatum ꝑꝑetuã
dictaturã ac censurã cõgnomẽ
nꝑatoris ac prĩs prĩe que post
eñ multis longe in parib conti¬
gerũt statuaz mr̃ reges sugge¬
stuz in orchestra qui certe non
petenti yuo et recusant meri¬
to debebat᷑. nec huanos tñi sed
Diuiuos sedem aureã in curia
tensam pro tribuuali templa
ecias et aras in quo modũ fatoor

Expanded text:
gistratus non sibi tantum, sed aliis preter gistratus non sibi tantum, sed aliis preter patrii moris observantiam impertitum, nimios sibi honores usurpasse, continuum consulatum, perpetuam dictaturam ac censuram, cognomen imperatoris ac patris patrie, que post eum multis longe imparibus contigerunt, statuam inter reges, suggestum in orchestra, que certe non petenti, immo et recusanti merito debebantur, nec humanos tantum, sed divinos, sedem auream in curia tensam pro tribunali, templa etiam et aras; in quo modum, fateor
Abbreviated transcription (Latin):
se hostem post bellorũ exituz
lrẽre de quo cicero et si post eiꝰ
interitu obloquat᷑ qd̾ in uitus
lego tñ ante sic dixãt uidimꝰ
tuam uictoriã preliorũ exitu
t̾mã cũ gladiũ uagina uacu¬
um in urbe non uidimꝰ quos
amisimꝰ cuies eos martis uis
ꝑtulit nõ ira uictorie ut dubita¬
re debeat nemo q̃n multos si fie¬
ri posset cesar ab inferis excita¬
ret quĩ ex eadem a cie ꝯsuat quos
pt̾ hec leuitas et hi mores ce¬
saris qui illũ tocius huãm ge¬
neris amore dignissimũ facere
debuissent Sibi quod suspicari
quidez licet ꝑnicĩe acculerũt ui¬
sus ẽ eñ tuto ledi posse qui oĩã
oĩb Indulgere nichil soleret ul¬
cisci pretẽte tamẽ alie cause sũt
et facile est cãs uel nuenire uel
fug̾e Obiciunt illi insolenciã
cui certe adiũcta solz esse crudeli¬
tas que ut liquet ab illo longe
nurabilis et gestarũ reꝵ cõstiẽ¬
cia le uabat᷑. Dicũt enĩ eum ma¬

Expanded text:
de se hostem post bellorum exitum de se hostem post bellorum exitum habere. De quo Cicero, etsi post eius interitum obloquatur, quod invitus lego, tamen ante sic dixerat: Vidimus tuam victoriam preliorum exitu terminatam, gladium vagina vacuum in urbe non vidimus. Quos amisimus cives, eos Martis vis perculit, non ira victorie, ut dubitare debeat nemo, quin multos, si fieri posset, Cesar ab inferis excitaret, quoniam ex eadem acie conservat, quos potest. Hec lenitas et hi mores Cesaris, qui illum totius humani generis amore dignissimum facere debuissent, sibi, quod suspicari quidem licet, perniciem attulerunt. Visus est enim tuto ledi posse, qui omnibus omnia indulgere, nichil soleret ulcisci. Pretente tamen alie cause sunt, et facile est causas vel invertire vel fingere. Obiciunt illi insolentiam, cui certe adiuncta solet esse crudelitas, que, ut liquet, ab illo longe mirabilis, et gestarum rerum conscientia levabatur. Dicunt eum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut desinerẽt statuas ille atq põ¬
per a Romana plebe depositas
restituit nec passus est extinctis
hostib nocẽ fauorẽ suũ qͥmi ui¬
uentibz non noceret Demqz
oĩs in iurias om̃ibz ⁊emisit neq
alibi ꝙͣ in prelio ꝑiisse aliquos
suorũ hostiũ notũ est insi affa¬
nũ ut ꝑhibent et faustũ Sil¬
lam ac.l. cesarẽ iuuenẽ ꝙ ꝙͣ
et duo p̾mi accepta semel uerã
post modũ rebellassẽt et de
eorũ morte alũ stripserũt qui
rebus int̾ fuert et tercius ser¬
uos cesaris ac libertos ferro et
igni caideliter euecasse. Sz ne
hos quidez suo inssu seu consẽ¬
su it̾fectos dicãt qui asserũt
uost uictoria int̾fectos Cũ uero
petentibz sigillatiz ignouiss no¬
nissume unu̾sis ecia nõ peten¬
tib ueniã dedit ac licẽtiã in ita¬
liã redeundi atq ad houores et
imꝑia bello p̾clusum aditũ a¬
puit ostendens uerbis et que
nentri nestuit rebus nullum

Expanded text:
ut desisterent. Statuas Sylle atque Pomut desisterent. Statuas Sylle atque Pompeii a romana plebe depositas restituit, nec passus est extinctis hostibus nocere favorem suum, qui viventibus non noceret. Denique omnes iniurias omnibus remisit; neque alibi, quam in prelio, periisse aliquos suorum hostium notum est, nisi Afranium, ut perhibent, et Faustum Syllam ac L. Cesarem iuvenem; quamquam et duo primi, accepta semel venia, postmodum rebellassent et de eorum morte aliter scripserint, qui rebus interfuerunt, et tertius servos Cesaris ac libertos ferro et igni crudeliter enecasset. Sed ne hos quidem suo iussu seu consensu interfectos dicant, qui asserunt post victoriam interfectos. Quum vero petentibus singillatim ignovisset, novissime universis etiam non petentibus veniam dedit ac licentiam in Italiam redeundi, atque ad honores et imperia bello preclusum aditum aperuit, ostendens verbis, et, que mentiri nesciunt, rebus nullum
Abbreviated transcription (Latin):
habebat in quo eũ resar ta̾ta
ꝯꝑe et sic ardent̾ adiuit ut
filio Iube regis qui regis al¬
ueriꝰ tam̃ fouebat ortis ut
sit in cõtencione uerbis a crio¬
rib barbam manu uiolenter
arripet eundẽ q masinchũ
in custꝯdiaz ducentib eriperet
eñqz querentib occulturet/
Demq precor p̾mũ in hisa¬
nã proficistens sua abditũ
letica nulli cogintũ asportu¬
ret At nõ ut amiciciarũ Aic
et sumulatũ tenax aullõ unỹ
tam offensus qͥn facile et
obliuisteret et ꝑceret Itaqz
et orõnũ et u̾suũ morsus fa¬
mosoꝵ qͥn et librorũ aduersus
se ab ĩiudis editorũ laceracõ¬
nes paciẽtissimo ac ciuili iu¬
lit aõ neqz gramores ĩ iurias
sibi nõ uerbis sed reb ipĩs
illatas cũ poss ulcisci noliue
lo cogeretur qnͣto quiuit hui¬
nuis ultus est conniracõnes
ꝯtra se depreheusas nõ puin¬
uit ss sibi notas esse ad mo¬
nut male de se loquẽtib edicit

Expanded text:
habebat; in quo eum Cesar tanta habebat; in quo eum Cesar tanta ope et sic ardenter adiuvit, ut, filio Iube regis, qui regis alterius causam fovebat, ortis, ut fit, in contentione verbis acrioribus, barbam manu violenter arriperet, eumdemque Masintham in custodiam ducentibus eriperet, eumque querentibus occultaret, denique pretor primum in Hispaniam proficiscens sua abditum lectica, nulli cognitum, asportaret. At non ut amicitiarum, sic et simultatum tenax, a nullo unquam tam offensus, quin facile et oblivisceretur, et parceret. Itaque et orationum et versuum morsus famosorum, quin et librorum adversus se ab invidis editorum lacerationes patienti ac civili tulit animo, neque graviores iniurias sibi non verbis, sed rebus ipsis illatas, quum posset, ulcisci noluit, lo cogeretur, quanto quivit humanius ultus est. Coniurationes contra se deprehensas non punivit, sed sibi notas esse admonuit. Male de se loquentibus edixit,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tam̃ ipunes sz pro cuiusq
culpa et increpiti et multati
et lec quidez cũ melitib ¶ Fa¬
nuliaritares aĩcitias clientalas
suma fide coluit ac pietate dũ
siluestre it̾ ageret Gaũqz opi¬
um qui sibi amicissimꝰ et illo
in itm̾e comes erat unicus egri¬
tudo repentina corripuss et
forte ibi tuguriolũ non nͥ unꝰ
capax ess ĩuentũ ibi amicu
agresti in lectulo collocauit ipẽ
sub al dura dio unda iacuit
in humo et hec quidez dũ for¬
tuna ad huc esset huelior Ac cũ
ad imperiũ abscendiss nõ nul¬
los obsturissiẽ natos ad houo¬
res et magnifica promoint
officia Cñq de hoc rep̾hende̾t᷑
Si tras sãtorũ inq̾t atq Cictari¬
orũ in deffendenda dignitate
nea usus essem eque illis eem̃
gratus Non eñ quis s quid
quisiz pro me gesferit ex aĩs
masincham generosũ udoles¬
centez suaz inclienteluz ab in¬
eũte etate susteꝑat contra
illuz hiemp sal rex litigñ

Expanded text:
non tamen impunes, sed pro culpa non tamen impunes, sed pro culpa cuiusque increpiti et multati. Et hec quidem cum militibus. Familiaritates, amicitias, clientelas summa fide coluit ac pietate. Dum, silvestre iter ageret, Gaiumque Oppium, qui sibi amicissimus et illo in itinere comes erat unicus, egritudo repentina corripuisset, et forte ibi tuguriolum nonnisi unius capax esset inventum, ibi amicum agresti in lectulo collocavit, ipse sub dio nuda iacuit in humo. Et hec quidem, dum fortuna adhuc esset humiliore. At quum ad imperium ascendisset, nonnullos obscurissime natos ad honores et magnifica promovit officia, quumque de hoc reprehenderetur: Si grassatorum, inquit, atque sicariorum ope in defendenda dignitate mea usus essem, eque illis essem gratus; non enim quis, sed quid quisque pro me gesserit, examino. Masintham, generosum adolescentem, suam in clientelam ab ineunte etate susceperat. Contra illum Hyempsal rex litigium
Abbreviated transcription (Latin):
rũ illi isti aut̾ reꝵ studio dediti
erãt Sedicionẽ militarez galli¬
tis oĩb atq germanitis et brita¬
nicis bellis nullaz pertulit ex¬
istimo qr iusta bella nilites a¬
gere sibi uiderent̾ nichil aliud
ꝙ pugnã et ꝯbediẽtia cogita¬
rent acbellis tiuilibz aliguus
tate et auctoritate ipleret qua¬
lis fuit illa ad placenciã dum
pore bello ex hispama remea¬
ret de qua dictũ est et alte¬
ra Rome decimaĩs missionez
et puna tu multuo sissima ꝯspira¬
cione postentibz quos quĩ tũ ma¬
xine bellũ in affrica repulsaret
amicis de hortantib neqz dimicte¬
di tempus esse firmãtibz dimie¬
tere uoluit et qnͣtuz in se esset
dumisit Bed quos imꝑator dimicte¬
bat imꝑatoris uox una detiuiut
ut cũ enĩ eos allequ icipiens
nõ cõmilitones ut solebat s q̃¬
ates appellass una statĩ uoce
Reudet sed uero mlites suos eẽ
nec ampliꝰ loqui passi recusa¬
tem licet in affricã sequerẽt:

Expanded text:
rum illi, isti autem rerum studio dediti rum illi, isti autem rerum studio dediti erant. Seditionem militarem gallicis omnibus atque germanicis et britannicis bellis nullam pertulit, existimo, quod, quia iusta bella milites agere sibi viderentur, nichil aliud, quam pugnam et obedientiam cogitarent; sed bellis civilibus tate et auctoritate compesceret; qualis fuit illa ad Placentiam, dum priore bello ex Hispania remearet, de quo dictum est, et altera Rome de Cinnanis missionem et premia tumultuosissima conspiratione poscentibus; quos, quoniam tum maxime bellum in Africa repullularet, amicis dehortantibus neque dimittendi tempus esse firmantibus, dimittere voluit, et, quantum in se esset, dimisit; sed, quos imperator dimittebat, imperatoris vox una detinuit, ut, quum enim eos alloqui incipiens, non commilitones, ut solebat, sed Quirites appellasset; una statim voce responderent se vero milites suos esse, nec amplius loqui passi, recusantem licet, in Africam sequerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
titudo quoq nõ inferior qm pa¬
tiencia illis erat uicti simel
illis in locis tã mesti fuert̾ ut
a se ipĩs supplicĩ exigẽtes
cõsolari eos dux hucrit non
piũre Aliis om̃ib in prelus
in gẽtes hostiuiz ex̾citus semꝑ
longe nu̾s panciores uicerũt
atq doleuer̃t et ibidem una co¬
hors cesaris iii pompeianas
legiones alinĩt horaꝵ spacio sit
ptulit uot pene oms ꝯfixi atqz
obruci sagictis essent quiesc
ti quidez Quid de singulis logͣr
nota est ureue centurioiis et in
britama et ad durachiũ uirtus
de qua suo diximꝰ loco et ꝙ dicẽ¬
dilocus Defuit Actili milites ad
massiliã qui cũ prelio nauali hosti¬
lez in pupim dexterã i reciss
illa amputata iuxus altera na¬
iũq constendens stuto in adiẽ¬
sos impetũ fecit equauit q lymi¬
geri factũ qd̾ locatissime grecie
laudibz in celũ usqz sublatuz est
Cum par uirtus romain militis
pene sic dap̾uata silencio Sit u̾bo¬

Expanded text:
titudo quoque non inferior, quam patitudo quoque non inferior, quam patientia, illis erat. Victi semel illis in locis tam mesti fuerunt, ut a se ipsis supplicium exigentes consolari eos dux habuerit, non punire; aliis omnibus in preliis ingentes hostium exercitus semper longe numero pauciores vicerint atque deleverint. Et ibidem una cohors Cesaris IIII pompeianas legiones aliquot horarum spatio sic perculit, ut pene omnes confixi atque obruti sagittis essent, quarumti quidem. Quid de singulis loquar? Nota est Sceve centurionis et in Britannia et ad Durachium virtus, de qua suo diximus loco, et, quod dicendi locus defuit, Accilii militis ad Massiliam, qui, quum prelio navali hostilem in puppim dexteram iniecisset, illa amputata, nixus altera navimque conscendens, scuto in adversos impetum fecit, equavitque Cinigeri factum, quod loquacissime Grecie laudibus in celum usque sublatum est, quum par virtus romani militis pene sit damnata silentio. Sic verbo
Abbreviated transcription (Latin):
uncipio ciuilis belli cũ iã a patria
stipendia negarẽtur neq ad tãtã
rem unus ip̃e sufficeret Centiraio¬
nes legionũ singules equites si¬
ui offerret sua imxensa et om̃s
pedit̾ coĩtatib ouerib et diciori¬
bz quibusq ultro ĩ opu curã in
se tuͣfferẽtib gratiuitũ illi sine
stipendio ac frumẽto pollicerẽ¬
tur obseqũ neq in tã longo belli¬
n spacio quisqͣ fere tnͣffugit et
capti aliqm suorũ oblatã sibi ui¬
ta si cõtra cesarẽ militarẽt cõstã¬
tissime respuert̃ difficultates reꝵ
oĩm et extrenã famẽ uel dum
obsiderẽtur ab hostib uel dum
ip̃ĩ illos obsiden̾t tanta plulere
coustancia, ut ad durachiuz pa¬
ne ex herbis facto uitaẽ sustenta¬
rent quo conspecto pompeiꝰ rẽ
sibi nõ cu hoĩb s cũ ferris aĩa¬
utib esse ait abiciq eũ iussit
ne uisus aiõs suorũ debilitaret
obstinatõne hostiũ intellecta for¬

Expanded text:
principio civilis belli, quum iam a patria principio civilis belli, quum iam a patria stipendia negarentur, neque ad tantam rem unus ipse sufficeret, centuriones legionum singulos equites sibi offerent sua impensa, et omnes pedites, communicatis omnibus, et ditioribus quibusque ultro inopum curam in se transferentibus, gratuitum illi sine stipendio ac fructu pollicerentur obsequium. Neque in tam longo belli spatio quisquam fere transfugit, et capti aliqui suorum oblatam sibi vitam, si contra Cesarem militarent, constantissime respuerunt. Difficultates omnium rerum et extremam famem, vel dum obsiderentur ab hostibus, vel dum ipsi illos obsiderent, tanta pertulere constantia, ut ad Durachium pane ex herbis facto vitam sustentarent; quo conspecto, Pompeius rem sibi non cum hominibus, sed cum feris animantibus esse ait, abiicique eum iussit, ne visus animos suorum debilitaret, obstinatione hostium intellecta. For
Abbreviated transcription (Latin):
genus hoĩm ad peccandũ pro¬
nũ nec facile naturaz et con¬
suetudinẽ uerbis extirpari¬
sediciosos ac desertores seueri
ssimne puinebat ꝙ hoc uicia
nõ ud singulorũ mores sed
ad sũmã reiũ ꝑtinerẽt ut bero
intentos ad prelia requirebat
Sic post uictorias int̾duz las¬
ciue nulitari ac le ticie frena
laxabat ut aduiturno labore
recrearet᷑. corpora militũ atq
ã Et si in hoc argueret᷑. Rxu¬
debat Milites mei et ungnẽ¬
tati bene possũt et expugna
quo et aspectu pulcuor ess
ex̾citus et uirtuti insite dap̃m
metus accederet et ess quisiiz
ad pugnandũ acrior dũ et¬
uinci tumet et spoliari neq
cupabat s cõmilitones suos
neqz eos ut milites s ut aĩcos
tarissimos diligebat in tãtũ
nec cognita cede titurii et ar¬
miculei de qua sup̃ dix imꝰ
barba et capillo inconsus atq
incultꝰ tam dui fiut douec ĩ
hostee ulaisceretur quib artib
et fortassimos milites et sibi fi¬
dissimos fecit usq adco ut in ip̃o

Expanded text:
diebus ulteriorem in Hispaniam pervenisset. Scripsit et epistolas ad Senatum, ad amicos, inter alios Ciceronem, qui, pace dixerim tanti viri, ssime puniebat, quod hec vitia non ad singulorum mores, sed ad summam rerum pertinerent. Ut vero intentos ad prelia requirebat, sic post victorias interdum lascivie militari ac letitie frena laxabat, ut a diuturno labore recrearentur corpora militum atque animi, et, si in hoc argueretur, respondebat: Milites mei et unguentati bene possunt et pugnare pluvia caput operiens, exortans docensque assidue, quid agendum, quid cavendum, et presertim exemplo milites ad laborem erigens atque convinci timerent et spoliari. Neque cupabat, sed commilitones suos, neque eos ut milites, sed ut amicos carissimos diligebat in tantum, ut, cognita cede Titurii et Arunculeii, de qua supra diximus, barba et capillo intonsus atque incultus tam diu fuerit, donec in hostes ulcisceretur. Quibus artibus et fortissimos milites et sibi fidissimos fecit usque adeo, ut in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
fugeret nullus uictorũ hortatib
nulla spe uenie oblata flecti
flecti qͥuit ut se dederet pugnãs
mori maluit ffracti ac deiecti aĩs
cũ ad esse cesarem audient tlan¬
gore lubarũ uelut ud ꝯsiliũ ꝯgre¬
gari unanuim clamore Diffiuiũt
nuictẽdos ad eũ obsides ac lega¬
tos notamq ad mãm tonuo

Expanded text:
fugeret, nullis victorum hortantibus, fugeret, nullis victorum hortantibus, nulla spe venie oblata, flecti vit, ut se dederet; pugnans mori maluit. Fracti ac deiecti animis, quum adesse Cesarem audirent, clangore tubarum velut ad concilium congregati unanimi clamore diffiniunt mittendos ad eum obsides ac legatos notamque ad miserico
Abbreviated transcription (Latin):
phendebant᷑. quod et si nõ ulli¬
us dampmi ess equo tñ id aio
ferebat cesar barbarorũ spes ma¬
nes pariusq successib mescũ¬
germanorũ eq̃tũ per eos dies
a conuo actrebate deductorũ Q.
et si pauci essent nempe nõ
plures qͥngẽtis auxerant tñ
spes gallorũ his etiã illud aditũ
Nã remorũ equites dũ auidius
hostibz insultant in ĩsidias lax¬
si p̃̾fectu equitatus et prĩtipẽ
ciuitatis amiserãt uertistũ no¬
nẽ uirũ grandenũ S ꝑitũ belli
luctus officio ne uti quide iusta
etatis accusacione ꝯsenserar
Sreuerat̃ hostib ad hoc euẽtu
Sed que facile crescut cito occidiũ
Paulo post germanorũ qui sub
cesare exãt aliquot equilũ ĩtursu
primiũ quidẽ loco moti mox ausi
et rorũ fraude romaua uirtute su¬
ꝑata equitũ peditũq multis mi¬
lib anũsis ipõ tũ dure in placabi¬
li illorũ romauorũ hoste torbeo
qui nullo ꝑiclõ induci quit ut

Expanded text:
prehendebantur. Quod etsi nunnulliprehendebantur. Quod etsi nunnullius damni esset, equo tamen id animo ferebat Cesar, barbarorum spes inanes parvisque successibus inescangermanorum equitum per eos dies a Comio Atrebate deductorum, qui, etsi pauci essent, nempe non plures quingentis, auxerant tamen spes Gallorum. His etiam illud additum: nam Remorum equites, dum avidius hostibus insultant et in insidias lapsi, prefectum equitatus et principem civitatis amiserant, Vertistum nomine, virum grandevum, sed peritum belli, borioso officio, ne uti quidem iusta etatis excusatione, consenserat. Creverant hostibus animi hoc eventu. Sed, que facile crescunt, cito occidunt. Paulo post Germanorum, qui sub Cesare erant, aliquot equitum incursu primum quidem loco moti, mox in fet eorum fraude romana virtute superata, equitum peditumque multis millibus amissis ipso cum duce implacabili illo Romanorum hoste Corbeo; qui nullo periculo induci quivit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hec suuã Quãdocũb ossa capis
de cecta essent fore ut iulo pro¬
gnatus manu suorũ necaretur
magnisqz mox Italie cladib
uindicaret᷑. potest enĩ esse res
fabulosa qͣͣuis eam Suetonius
tuͣquillꝰ affirmet et coruelur
bulbũ cesaris familiaris simũ
producat auctorẽ omicto greges
ehuorũ in traicie do rubitone
cõsecratos et uagari sine custo¬
de permissos circa diẽ cedis et
pabulo abstmẽtes et la c̾mis
manẽ tes uberib Omicto plu
iutũ poruit uiamora cõmumt
uallo supͣ quunẽ modũ ut tur¬
rib crebris et ualidis id duppli¬
a fiebat ex cã ut et hostib fi
latũ longiusq ꝓficisterẽtur
pauc possent de se forcia clau¬
stra defende̾. In medio utrorũꝙ
castrorũ his atq illis nũc redẽ¬
lib nũc urgẽtib sepe lenib p¬
lus certabat᷑. Et seꝑe Romai/
pabulato res loas longe laten
distantib quo eos sua quens
nccẽtas urgebat unꝰ alterqz de¬

Expanded text:
hac sententia: Quandocumque ossa Capis hac sententia: Quandocumque ossa Capis detecta essent, fore, ut Iulo prognatus manu suorum necaretur, magnisque mox Italie cladibus vindicaretur; potest enim esse res fabulosa, quamvis eam Svetonius Tranquillus affirmet, et Cornelium Balbum, Cesaris familiarissimum, producat auctorem. Omitto greges equorum in traiciendo Rubicone consecratos et vagari sine custode permissos, circa diem cedis et pabulo abstinentes et lacrimis manantes uberibus. Omitto plutum potuit viciniora, communiit vallo supra communem modum ac turribus crebris et validis. Id duplici fiebat ex causa, ut et hostibus filatum longius proficiscerentur, pauci possent de se fortia claustra defendere. In medio utrorumque castrorum, his atque illis nunc urgentibus nunc cedentibus, sepe levibus preliis certabatur, et sepe romani pabulatores locis longe lateque distantibus, quo eos sua quemque necessitas urgebat, unus alterque de