comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ncelł. In cepositi uł ꝯmoda¬
tiiudicio ꝙͣꝙͣ dolo adu̾sarii
res absit ⁊ dẽpnato succuri
sol ut ei actõnb sius dñs
cedit.
olataari stipłatus ẽ estimã¬
d̾ erit ꝙͣti stipłatoris inter¬
sit satisdari. idꝙ aut tm̃d̾
erit aut minus aut int̾dũ
ris nula estimatõ est. Ynm
sorte soluta nit nullũ iam
precium estimatõnis ẽ aut
ꝙͣtum ex sorte fu̾it solutũ¬

Expanded text:
.In depositi uel commodati iudicio, quamquam dolo aduersarii res absit, condemnato succurri solet, ut ei actionibus suis dominus cedat.sdari stipulatus est, aestimandum erit, quantum stipulatoris intersit satisdari, idque aut tantundem erit aut minus aut interdumris ulla aestimatio est. uerum sorte soluta nullum iam pretium aestimationis est, aut quantum ex sorte fuerit solutu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ occid̾c ꝙ pleꝵq pietas pat̾ni no¬
minis s iliũ ꝓ lib̾is capit ¶ Cer̃ꝵ
mariti calor inpetꝰ facile difer¬
uentis fit refrenandꝰ
dep̾hẽderit ñ occiꝰsum nidet᷑ uoluit
.n. ita demum hauc pot̾atẽ patri
ꝙpet̃e si in ip̃a. tirpitudine siliã

Expanded text:
e, quod plerumque pietas paterni nominis consilium pro liberis capit: ceterum mariti calor et impetus facile decernentis fuit refrenandusdeprehenderit", non otiosum videtur: voluit enim ita demum hanc potestatem patri competere, si in ipsa t
Abbreviated transcription (Latin):
drato dñt gͦ neptẽ sussicit patri
sieo tꝑ̃r hat in pot̾ate filiã quo
occidit ũ quo in matrimonio lo
rit pat̾ ꝑmittit᷑ ei occid̾e si domu¬
tur ꝙ maiorẽ iniuriã putanie
legis lator ꝙ i doniũ patris aut
mariti ausa fu̾it filia adult̾m in
hẽsam illo filiam ⁊̃ ubi hĩtat ce

Expanded text:
draco dicunt ἐν ἔργῳ. Sufficit patri, si eo tempore habeat in potestate, quo occidit, non quo in matrimonio colrit pater, permittitur ei occidere, sed domtur, quod maiorem iniuriam putavit legislator, quod in domum patris aut mariti ausa fuerit filia adulterum ihensam illo filiam, ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
itorem a curatorib ñ defẽ¬
datur nec alnum defensorem
inuenat. bonoꝵ uenditõ¬
nem patitur. ⁊ si ñ satitet
l non fraudatõnis cã latita¬
io hr̃ditatẽ ꝑ entis retin̾e p̃¬
tor bona cẽfuncri uenire ꝑ¬
io restituaturꝰ si pupillus an¬
te ꝙͣ abstineret aliquid ges¬
serit ẜuand̾ est utiq si boria
fide gessit. ¶ quio gͦ si qui¬
b dam c̾ditorib solu̾it dein¬
de bona fide nemerĩt si que¬
huit᷑. qiidiligens fuit noce¬
at ꝙ si utroq instãte tibi
gͣtificatus fuit tutor soluit
equũ ẽẽ aut pͥus eaͣnd̾ por¬
tionem meh queri aut con

Expanded text:
tores, a curatoribus non defendatur nec alium defensorem inueniat, bonorum uenditionem patitur, etsi non latitet, licet non fraudationis causa latitalo hereditatem parentis retinere, praetor bona defuncti uenire o restituatur. Si pupillus, antequam abstineret, aliquid gesserit, seruandum est, utique si bona fide gessit. Quid ergo, si quibusdam creditoribus soluit, deinde bona uenierint? si quaehuic, qui diligens fuit, noceat. quod si utroque instante tibi gratificatus tutor soluit, aequum esse aut prius eandem portionem mih
Abbreviated transcription (Latin):
płiꝙ accid̾et si sub ꝙdcone dã¬
de alicui recoume heres in¬
stitutus sit nec dies apposi¬
tus sit. s hoc ita ꝙͣtum ad
bona ita obenand̾. c̾t̾um ub̾¬

Expanded text:
 accideret, si sub condicione dandae alicui pecuniae heres institutus sit nec dies adpositus sit. sed hoc quantum ad bona ita obseruandum: ceterum libe
Abbreviated transcription (Latin):
t̾is litib rome cefende se ñ
cogitur. tñ in ꝓiuncia defẽ¬
dẽdus est nam ⁊ exilio tꝑa¬
no puniti si defensor ñ existat
erit bona debitoris ingredr
datur in eũ actõ ꝙͣti eares ẽ
s ⁊ si quis iegatoꝵ ẜuandoꝵ
cã misiu in possõm ad missus

Expanded text:
is litibus Romae defendere se non cogitur, tamen in prouincia defendendus est: nam et exilio temporario puniti, si defensor non existat,erit bona debitoris ingredi, datur in eum actio, quanti ea res sit. Sed et si quis legatorum seruandorum causa missus in possessionem admissus
Abbreviated transcription (Latin):
d Merac̃ scribit ei ciu lib̾tas sic
tata ẽ si mͥ nullus siluserit ⁊
moriar sticus lib̾ esto in pediri
lib̾tatem. postumo nato s dũ
onato ꝙ magis arbitro ꝓbã¬
onpPuita sit scriptũ ticiis si
rõnes diligẽter trãctasse uide¬
bitur nb̃ esto diligentiam de¬
sid̾andam que dño ñ que ẜuo
erit utilis nindc̃am fiderbone
⁊̃ in reliquis quoq reddendis.

Expanded text:
 Neratius scribit eius, cui libertas sic data est 'si mihi nullus filius erit cum moriar, Stichus liber esto', impediri libertatem postumo nato. sed dum o nato? quod magis arbitror probanSi ita sit scriptum: 'Stichus, si rationes diligenter tractasse uidebitur, liber esto', diligentiam desiderandam, quae domino, non quae seruo erit utilis, coniuncta fidei bonae et in reliquis quoque reddendis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑx̃ h ant̾dc̃m ac si tͥe ꝓhibente
opnis sc̃m̃ est ⁊ filiũ tuũ nicho
mimis. Id̾ ait adu̾sus filiũ fa.
inͣ ne peculiari neminẽ clam
nideri fecisse nanq si scit eum 
landi gr̃a fecisse quem c̃tũ est
miliani sec actoem hr̃e ¶ Sn ex
socis cõis finidi umis arbores
suctidit socins ⁊ eo int̾dc̃on¬

Expanded text:
 ac si te prohibente opus factum est, et filium tuum nihilo minus. Idem ait adversus filium familias in re peculiari neminem clam videri fecisse: namque, si scit eum filandi gratia fecisse, quem certus est nullam secum actionem habere. Si ex sociis communis fundi unus arbores succiderit, socius cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
aut clam admissum ¶Si colo¬
mis meus opus fec̾it si quid̾
me uolende ⁊ ratum hñte ꝑ¬
inde est acq si ꝓcurator mens
tate mea fecerit teu̾i me sin
ꝓcurator fec̾itsuit ait si colonꝰ
arborem de qua ⁊ trousia erat
succid̾it uł quid aliud opꝰ fec̾it
si quid̃ iussu dmũ id fcm̃ sit anbo o¬
tenebunt᷑ ñ ut pacĩam p̾stent

Expanded text:
aut clam admissum. Si colonus meus opus fecerit, si quidem me uolente uel ratum habente, perinde est atque si procurator meus tate mea fecerit, teneri me, sive ocurator fecit. Iulianus ait: si colonus arborem, de qua controversia erat, succiderat vel quid aliud opus fecerit, si quidem iussu domini id factum sit, ambo tenebunt
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt aͥd in aut clam fcm sit an
post ea dno ad aliꝙ̃ deuoluto
in t̾dc̃o locus est ut puta hĩdi¬
tas ia cebat post ca a diit hr̃di¬
tatem tienis an ei int̾dẽm cõ¬
petat ⁊ ẽ apud iuł sepussime
relatum hr̃di ꝯpet̾e hoc int̾di¬
ctum eiꝰ ꝙ anͣ adhitam here¬
ditatem fc̃m sit nec referre

Expanded text:
 ui aut clam factum sit, an postea dominio ad aliquem deuoluto interdicto locus sit: ut puta hereditas iacebat, postea adiit hereditatem Titius, an ei interdictum competat? et est apud Uiuianum saepissime relatum heredi competere hoc interdictum eius, quod ante aditam hereditatem factum sit, nec referre
Abbreviated transcription (Latin):
stupro accexit ⁊ si quod simile ẽ id
ipi libellis ꝯpͥhendend̾ erit ¶Gi
accusator decesserit alia uꝰe cͣa eum
inpedicrit quomimus accusare pos¬
liccat alũ ex integro repet̾e re
uiii. S intͣ quod tenpus uidebi¬
mus ⁊ utiq .xix. dies utiles obser¬
uandi sunt

Expanded text:
stupro acceperit, et si quid simile, id ipsum libellis comprehendendum erit.Si accusator decesserit aliaue quae causa ei impedierit, quo minus accusare posliceat alii ex integro repetere reum. sed intra quod tempus, uidebimus: et utique triginta dies utiles obseruandi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
duos qui suꝑ sunt libos eẽ cõ
nenit ¶Enm is qui fideicymis¬
sariam lib̾tate p̾stare d iusta
ex cã ab est aut la titat ant
quid̾ p̃sentes sunt alii ex ins¬
ta cã abiunt ñ mulli fraudã¬
dicã gr̃a sidei ꝯmissi copiam
sui non faciunt audis qui

Expanded text:
duos qui supersunt fieri liberos conuenit.Cum si qui fideicommissam libertatem praestare debet iusta ex causa abest aut latitat: aut quidam praesentes sunt, alii ex iusta causa absunt, nonnulli frustrandi gratia fideicommissi copiam sui non faciunt: aut ei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
faciliꝰ possõne possum eius ane¬
ctõis intdco tecui siciti nuic
possidetis eas edes a quibus ꝓie¬
tum est ¶ Set si supͣ edes quas
possideo cenacu̾lim sit mn quo
alius quasi dũs moretur int̾dc̃o
uti possidetis me iti posse labeo
ait non eñ qui in cenaculo mo¬
retur senꝑ enĩ suꝑsiciem solo
cede pane si cenacłim ex pu¬
rum est hoc in eo qui aditum
ex publico habuit ¶Geterum
tore utendur dñs aũt soli

Expanded text:
m eius proiectionis, interdico tecum sic "uti nunc possidetis eas aedes, ex quibus proiectus est?" Sed si supra aedes, quas possideo, cenaculum sit, in quo alius quasi dominus moretur, interdicto uti possidetis me uti posse Labeo ait, non eum qui in cenaculo moretur: semper enim superficiem solo cedere. plane si cenaculum ex purum est hoc in eo, qui aditum ex publico habuit: ceterum aetore utetur. dominus autem so
Abbreviated transcription (Latin):
soᷤm possõnem rei ẜuande cã
int̾d̃o uti possidetis uti ñ pos¬
ał qr ñ possident. Idemq et ince¬
teris om̃ib qui custodie cã
missi sunt in possõnem dicẽ¬
dum est ¶Si uicinus meusĩ
tis michi esficax est ut ea
possidere si ab eo que scirem
in posso̾nem eẽ fundum ac¬
cipiam. ¶ In hoc int̾dc̃o cõ

Expanded text:
sionem rei seruandae causa interdicto uti possidetis uti non posquia non possident: idemque et in ceteris omnibus, qui custodiae causa missi sunt in possessionem, dicendum est.Si uicinus meus intis' mihi efficax est ut ea possidere, qui ab eo, quem scirem ui in possessionem esse, fundum accipiam.In ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ metallo dompn plefũtur ⁊ metai¬
lo quid̾ scd̾m suam dignitatẽ ¶Si
quis arbores siccomoꝵ excid̾it nã
⁊ hetes uindicat᷑ extra ordinem
non leui penaridc̾co ꝙ hee arbores
colligãt agg̾esin loticos ꝑ quos
meremẽta nili dispensant᷑ ⁊ coher
tẽt᷑ comata ⁊̃ ⁊ diacopii qui in
agg̾ib suu̾nt pleti esficiunt eos qͥ
cõferunt ⁊̃ ꝓponũt si cui ob eoꝵ
metum danpnũdatũ ẽ ꝓ modo ad¬
missi accõ mod̾abit᷑. de sepulcts.

Expanded text:
 metallo plectuntur, et metallo quidem secundum suam dignitatem. si quis arborem sycaminonem exciderit, nam et haec res vindicatur extra ordinem non levi poena, idcirco quod hae arbores colligunt aggeres Niloticos, per quos incrementa Nili dispensantur et coercentur: chomata etiam et diacopi, qui in aggeribus fiunt, plecti efficiunt eos, qurcumferunt et proponunt, si cui ob eorum metu‹m› damnum datum est, pro modo admissi actio dabitur. DE SEPULC
Abbreviated transcription (Latin):
lmo ad eum agrũ acced̾e audeat
crudelitatẽ trnes eoꝵ qui scopłos¬
ibi fecerunt hãc p̃fides exequi so¬
lent grauit̾ us ad penã capꝑtis qr
ip̃a res mortẽ cominatur ¶Ine

Expanded text:
mo ad eum agrum accedere audeat crudelitatem timens eorum qui scopmon fecerunt. hanc rem praesides exequi solent grauiter usque ad poenam capitis, quia et ipsa res mortem comminatur. 10
Abbreviated transcription (Latin):
appellant᷑. ħ c̃ qui in aliena cenacula se
dirigunt sułdi aĩo phasdy fures ꝑmnen¬
di sunt. idcirco quo aut ad tc̃pus i
opus dant᷑ publicũ aut fustib castis¬
aite ⁊ dnnitant ant ad tẽpus telegõ

Expanded text:
est hi, qui in aliena cenacula se dirigunt furandi animo, plus quam fures puniendi sunt: idcircoque aut ad tempus in opus dantur publicum, aut fustibus castigantur et dimittuntur, aut ad tempus rel
Abbreviated transcription (Latin):
recipuint᷑ ex senatꝰ ꝯsulto ꝙ¬
⁊ in priuatis quo cãis ⁊ hõib
sub fi deuissore fcĩs ob ẜ nat᷑ uisi
cesium grece rescripsit ñ eẽ ni
unicula coniciend̾ eũ qui fideiꝰ¬
sores darc raratus ẽ nis ⁊ã gra

Expanded text:
recipiuntur ex senatus consulto. quod in priuatis quoque causis et hominibus sub fideiussore factis obseruatur, nisi chensium Graece rescripsit non esse in uincula coiciendum eum, qui fideiussores dare paratus
Abbreviated transcription (Latin):
aiis tingnũ alienũ edib su¬
is iũctũ eximere cogatur set
ouplũ ꝓ eo p̃sted. ¶appellatõ¬
ne aurt̃ tingniom̃s mat̾iesi¬
gnificantur quib edificia fi¬
unt. gͦ si ex aliqͣ cã dirutũ
sit edificiũ pot̾ dñs mat̾ieue̾

Expanded text:
quis tignum alienum aedibus suis iunctum eximere cogatur, sed duplum pro eo praestet. appellatione autem tigni omnes materignificantur, ex quibus aedificia fiunt. ergo si aliqua ex causa dirutum sit aedificium, poterit materiae
Abbreviated transcription (Latin):
iitrem possõm eẽ placet donec
solid̾ soluatur. eum ant̾ quireꝵ
eius qui sñ dolo malo mͥpubsiͤ
cã abfuit in posso̾m missus sit
pignus ñ ⁊ͣhere ⁊ id̾o disced̾e̾
oꝑt de possõne
um qui circa colũpnas
se occultet nt cditorem enitet
latitare placet. ¶Iam ꝙ ⁊ eũ
titare placet. tãꝙͣ quim ur¬
bẽ ꝓfug̾it utiq frandãdi cã
nec enim int̾est ꝙ atmet ad
latitãd̾ utr̃ quis ꝓpe sug̾it an
u̾orome agens copiam sui
priuilegnm in bonis defũc¬
ti debitoris accipit uis ꝑseꝙ̃¬
di pignoris dutare ⁊⁊ stitit
cubina ⁊ uibi nat᷑ales¶ pub¬
ucares creditrix oĩb cyrogͣ¬
phariis creditorib p̾fertar.

Expanded text:
ione esse placet, donec solidum soluatur: eum autem, qui rerum eius, qui sine dolo malo rei publicae causa afuit, in possessionem missus sit, pignus non contrahere et ideo discedere oportere de posseum, qui circa columnas se occultet, ut creditorem euitet, latitare placet: nam et eum, titare placet: tam et qui urbe profugit, utique fraudandi causa: nec enim interest, quod attinet ad latitandum, utrum quis profugerit an uero Romae agens copiam sui priuilegium in bonis defuncti debitoris accepit, ius persequendi pignoris durare constitit.concubina et liberi naturales.Res publica creditrix omnibus chirographariis creditoribus praefertur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abstuliss oñs surtiaget. de¬
inde colonuᷤ ⁊ducti accõne
cõseauet ᷑ ut ip̃m sibi p̃stetur
¶si suus tuus uł filius polienda
bere fnr t  actõnẽ. s si ñ funit
soluẽdo dicẽd̾ est ñ cꝯpet̾e sur¬
prudẽs quis em̾nt ⁊ ei surrep¬
ta sit habebit furti acconẽ
¶apud labeonẽ rebatũ ẽ si si¬
liginario quis op̾it ut qui
nõĩe enis siliginem retisset
ei daret ⁊ queam er traseũ¬

Expanded text:
nus furti aget: deinde colonus conducti actione consequetur, ut id ipsum sibi praestaretur. Si seruus tuus uel filius polienda bere furti actionem, si non fuerit soluendo, dicendum est non competere furprudens quis emerit et ei subrepta sit, habebit furti actionem. Apud Labeonem relatum est, si siliginario quis dixerit, ut quisquis nomine eius siliginem petisset, ei daret, et quidam ex transeu
Abbreviated transcription (Latin):
mine ⁊ accepit furtiactõnẽ
adn̾sus eũ qui suppecut sili¬
gmario  pet̾e ñ michi ñ enĩ
mͥ negotiũ s sibi siliginari¬
us gessit. ¶ si fugitiuũ meũ
quis qiͣ suum a dnũ uiris nel
ab aus qui pot̾atẽ hñt de car¬
cere uł decustodia dimit̾e ac¬
cepit an is furti teneatur ⁊
plane si fideissores ded̾it ine¬
os dño accionẽ dandã. ut hii
actõnes suas mͥ mandent eꝵ
si ñ acceꝑint fidenissores set
tãꝙͣ sinĩ accipiẽti ei tradid̾it̃
dñm furti actõnẽ adu̾sis pla¬
tur si id̾ofec̾it ut alius tołet
is q substułit. ¶si quis masam
meam argenteam surripue¬
rit ⁊ poscula fec̾it. possum
uł posculoꝵ uł masse furtiag
nõie furti ag̾e pot̾. s ⁊ ꝯdici
¶serinis qui se lb̾uti asfirma¬
uit ut sibi pecinna c̾de̾tur f᷑¬
tum ñ facit. namq hic nich̾
ampliꝰ ꝙͣ ydoneum se debitorẽ
affirmat. id̾ ẽ ⁊ in eo qui se
quise prẽm fam̾ finxit cum
eẽt filuus fam̃. ut sibi pocins

Expanded text:
 accepit: furti actionem adversus eum, qui suppetet, siliginario competere, non mihi: non enim mihi negotium, sed sibi siliginarius gessit. Si fugitivum meum quis quasi suum a duumviro vel ab aliis qui potestatem habent de carcere vel custodia dimitteret, an is furti teneatur? et placet, si fideiussores dedit, in eos domino actionem dandam, ut hi actiones suas mihi mandent: quod si non acceperint fideiussorem, sed tamquam suum accipienti ei tradiderint, dominum furti actionem aduersus platur, si ideo fecit, ut alius tolleret, isque sustulerit. Si quis massam meam argenteam subripuerit et pocula fecerit, possum uel poculorum uel massae furti agnomine furti agere potest, sed et condici. Seruus, qui se liberum adfirmauit, ut sibi pecunia crederetur, furtum non facit: namque hic nihil amplius quam idoneum se debitorem adfirmat. idem est et in eo, qui se patrem familias finxit, cum esset filius familias, ut sibi promptius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alias nͥ aut pacĩam p̾starepoͤ¬
sit aut si aliqͣm acto̾em hat
quam p̾stet cet̾um ten̾i ñ o¬
port̃e ¶Si in sepulcro a lieno
t̾ra cͥnecta fuit iussu meo agẽ¬
singuł exꝑiri opus enĩ ꝙ apl¬
urib ꝙ in diuiso fcm̃ ẽ singul¬
os insolid̾ obligare si tñ i apͥ¬
o quisq eoꝵ cõsilio hoc fecerit
alt̾o suꝑiore ⁊ eni casũ altis
ꝯuent̾o alt̾um lib̾at p̾t̾easen¬
pulcri quo uiolati agi pot᷑it¬

Expanded text:
n alias, nisi aut patientiam praestare possit aut aliquam actionem habeat, quam praestet: ceterum teneri non oportere.Si in sepulchro alieno terra congesta fuerit iussu meo, agensingulis experiri: opus enim, quod a pluribus pro indiuiso factum est, singulos in solidum obligare. si tamen proprio quis eorum consilio hoc fecerit,altero: superiore etenim casu alterius conuentio alterum liberat. praeterea sepulchri quoque uiolati
Abbreviated transcription (Latin):
imĩ quintũ amim̃ ⁊ ita diuus
pius ⁊ deinceꝑs om̃s prĩcipes
tilis estimat᷑ ꝙͣti actoris nit̾¬
est id opus fc̃m ñ ẽẽ. officio
tionem iudicatum est ut in
om̃i cã ead̾ crdicio sit acto¬
ris que firta̾ eẽt si id opꝰ de qͦ

Expanded text:
diuus Pius et deinceps omnes principes ti lis aestimatu‹r›, quanti actoris interest id opus factum esse. officio tionem iudicandum est, ut in omni causa eadem condicio sit actoris, quae futura esset, si id opus, de q
Abbreviated transcription (Latin):
uriam magis ẽ ut filio ac¬
tio ñ deturnam ⁊ cum ab¬
uerisimile est patrem si p̾¬
sens fuisset acturũ fius¬
sesint̾dum tamem putamꝰ
acconem filio dandam utpu¬
ta si patrie ꝑsona uilis abiecta.¬
pat̾ uillissimus filũ sui ꝯtimie¬
lian ad suamulitate metiri
ponamꝰ eum ẽẽ patrẽ cui iire
meritꝗ eiuator ap̾tore ꝯstitu¬
atur ¶ S si pat̾ lite ꝯtestata
ceꝑit ab ẽe uel ⁊̃ neglig̾e exe¬
cutõnem pat̾ uił dicẽd̾ ẽ cau¬
sa cogiuta tranlatõnẽ filio¬
ꝯ pet̾e. ¶ Id̾ ẽ ⁊ si emancipatus¬
filius ẽẽ ꝓponat᷑ s ꝓcuratorem
ꝑsorus q̃ iniuriam passe sint si¬
colludat aut ñ susficiat adu̾sus¬

Expanded text:
uriam, magis est, ut filio actio non detur: nam et cum abuerisimile est patrem, si praesens fuisset, acturum fuisse. Interdum tamen putamus actionem filio dandam, ut puta si patris persona uilis abiectaqpater uilissimus filii sui contumeliam ad suam uilitatem metiri. ponamus esse eum patrem, cui iure meritoque curator a praetore constitueretur. Sed si pater lite contestata coeperit aburiam, magis est, ut filio actio non detur: nam et cum abuerisimile est patrem, si praesens fuisset, acturum fuisse. Interdum tamen putamus ta si patris persona uilis abiectaqpater uilissimus filii sui contume
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i pocius qui passus ẽ inuriã
accio iniuriaꝵ cõpetit ꝓcura¬
torẽ aũt accͥiꝑe debemus ñ
uti ꝙ eum cui sp̃alit̾ data est
ꝓcuratio accõis unuriaꝵ uer̃
susfit eun eẽ cui om̃ium rer̃
administratio mandata est
¶quod añtait pͥtor cã cogni¬
ta ip̃i qui imuriam accẽpisse
dicet᷑ indiciũ ꝑmitti ita accipi¬
eud̾ est ut in cognit̾oe cãe hoc
uerset᷑ ꝙͣ longe pat̾ absit ⁊ qͣn
sit ꝑuenturus ⁊ nũquid is qui
dem ñ sufficiat ad rei alicinus
ad ininistratõnem ac ꝑ hoc nͥ
ad acc̃onem ꝙ dem̃ ait qui m¬
uiriam accepit int̾d̾ ita acci

Expanded text:
liam ad suam uilitatem metiri. meritoque curator a praetore constitueretur. Sed si pater lite contestata  cui specialiter mandata est procuratio actionis iniuriarum, uerum sufficit eum esse, cui omnium rerum administratio mandata est. Quod autem ait praetor causa cognita ipsi, qui iniuriam accepisse dicetur, iudicium permitti, ita accipiendum est, ut in cognitione causae hoc uersetur, quam longe pater absit et quando superuenturus, et numquid is, quinon sufficiat ad rei cuius administrationem ac per hoc nec ad actionem. Quod deinde ait 'qui iniuriam accepit', interdum ita ac
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Mapitalm penaꝵ fereisti
gradus sinit sunnum supplicium
cẽ iudet᷑ ad furcã dãꝑnatio It̾ iu¬
ui crematio quod ꝙͣ ꝙͣ sĩm suppli
supplicii appenatõe merito etine̾¬
turtũ eo qd̃ post ea id gemis
pene admuẽtũ est posfius pͥmo

Expanded text:
 Capitalium poenarum fere isti gradus sunt. summum supplicium esse uidetur ad furcam damnatio. item uiui crematio: qu‹o›d quamquam summi supplicii appellatione merito contineretur, tamen eo, quod postea id genus poenae adinuentum est, posterius primo
Abbreviated transcription (Latin):
tutõ cicessa est Set id dũtaxat a
pͥncipib fi̾ pot̃ dedecurionib et
scribat᷑ ad cecta sin̾a ap̾side alio
quo capitemandatoꝵ in hec uer¬
ba canet᷑ si quiex princpalib alicꝰ
ciuitatis latronũ fecerĩt aliud ne
ꝙ facnnis ut capitalẽ renam me¬
riusse uideant᷑ cõmiserint iũctos¬

Expanded text:
tutio concessa. sed id dumtaxat a principibus fieri potest. De decurionibus et scribatur adiecta sententia a praeside. Alio quoque capite mandatorum in haec verba cavetur: "si qui ex principalibus alicuius civitatis latrocinium fecerint aliudve quod facinus, ut capitalem poenam meruisse videant
Abbreviated transcription (Latin):
auł Minimurie cã iaunam
effregit ꝓͣuis inde ꝑ alios res
ãmote sunt ñ tenetur furtinã
maleficia uolũtas ⁊ ꝓpositum
delmquetis distinguit. ¶s̃s¬
inis ⁊ modatoris rem surripu¬
erit ⁊ solũe do fit is cui surrep¬
ta ẽ sabinꝰ ait posse ⁊ cõmoda¬

Expanded text:
ui iniuriae causa ianuam effregit, quamvis inde per alios res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia voluntas et propositum delinquentis distinguit. Si servus commodatoris rem subripuerit et solvendo sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse et co
Abbreviated transcription (Latin):
cnib ratmuy naberetur s in¬
ud cscquens futm ⁊̃ si penite¬
at illñ petisse ratum hr̃iñ pos¬
se. ꝙ utiq sic absind̾ rectins
ita dicitur necutrã eoꝵ cãm
t᷑am eã cauit prinsꝙͣ ratum
ratum eam ñ habuisse ncħ̾
tñ maritimt̾sit dotem resti

Expanded text:
ibus ratum habetur. sed illud consequens futurum etiam si paeniteat illum petisse, ratum haberi non posse, quod utique sit absurdum. rectius itaque dicitur neutram eorum causam turam eam cauit: ea prius quam ratum ratum eam non habuisse, nihil tamen mariti intersit dotem resti
Abbreviated transcription (Latin):
niam aatisdedit anpliꝰ ñ peci
post idiciũ acceptũ extiat qͥ
⁊ ip̃e ꝓairatorio noĩe eandem
pecumã repet̾et. quesitũ est
denissores pͥoris ꝓcirar dris de¬

Expanded text:
n peti: post iudicium acceptum extitit, qui et ipse procuratorio nomine eandem pecuniam peteret: quaesitum est,deiussores prioris procuratoris te
Abbreviated transcription (Latin):
mingͣ finus pat̾ streuletur inuẽte
hoc ut ut unusquisq sibi acqͥat
ꝓ sua int̾est. cet̾ni ut alii detur
nichil int̾est mea. plane siuelmi
nocfacere penã stipulari cõueni¬
et ut si ita fc̃m ñ sit ut cõphen¬
sum est ⁊mittatur stipulatõ
stipulatur. quis ñ illud inspicit. enar

Expanded text:
mino, filius patri stipuletur: inuentae hoc, ut unusquisque sibi adquirat quo‹d› sua interest: ceterum ut alii detur, nihil interest mea. plane si uelim hoc facere, poenam stipulari con ueniet, ut, si ita factum non sit, ut comprehensum est, committetur stipulatio stipu
Abbreviated transcription (Latin):
ena dicendum erit stipulatõñe
ñ comnitti. insi pena adiecta
ꝑte rei fuscessores eiꝰ conͣipote¬
nentur. ita ⁊ ex ꝑte actoris cõ¬
mititur stipulat᷑o ip̃iscipula¬
tori cet̾is q quiq eis succedñt
sil si rem ip̃is hr̃e ñ licnerit᷑ ẽ¬

Expanded text:
ena, dicendum erit stipulationem non committi, nisi poena adiecta parte rei successores eius cum ipso tenentur, ita etiam ex parte ‹a›ctoris committitur stipulatio ipsi stipulatori ceterisque, quicumque ei succedunt, scilicet si rem ipsi habere non licuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiis sit ẜuiis utilem stipulatõm
dubitat¶ Hr̾e duplicit̾ accipitur
nam ⁊ eũ hr̃e dicimus qui reido
positam solennis dicere. ¶si quis
ita stipulatus fuerit uti f̾ sibili¬
cere ad ħrdem ista stipulatõ ñ ꝑti¬
net s ⁊ si ñ addid̾it sibiñ putosti¬
iatiis sit uideamus an hr̃s exstipu¬
iatu ag̾e possit. ⁊ pntoposse lic
ditĩsi sint fructus. uami ⁊ si ire
ag̾e stipuletur sibi hĩdiq suo li¬
cere id̾ ꝓbamus ¶si quis dolum
m. ꝓmissoris heredis q enis abẽe
uelit suficere abẽe ab futum qr eẽ
dipulari. si uͦ de pluriũ hr̃dũdo¬
lo cau̾e uelit necc̃m eẽ adici cui
rei dolus in. ñ abest ñ abfuerit
quãtiea res erit tautam peccu¬
niam dart spodes ¶ sue ꝑsone
adĩg̾e qnis hĩdis ꝑsonã potest

Expanded text:
sit servus, utilem esse stipulationem dubitat. "Habere" dupliciter accipitur: nam et eum habere dicimus, qui rei dopositam solemus dicere. Si quis ita stipulatus fuerit "uti frui sibi licere", ad heredem ista stipulatio non pertinet. Sed et si non addiderit "sibi", non puto stilatus sit, uideamus, an heres ex stipulatu agere possit. et putem posse, licet diuersi sint fructus: nam et si ire agere stipuletur sibi heredique suo licere, idem probauerimus.Si quis dolum malum promissoris heredisque eius abesse uelit, sufficere 'abesse afuturumque esse' stipulari: si uero de plurium dolo cauere uelit, necessarium esse adici: 'cui rei dolus malus non abest, non afuerit, quanti ea res erit, tantam pecuniam dari spondes?' Suae personae adiungere q
Abbreviated transcription (Latin):
capite ꝑuniri lex ant̃ uilia maies¬
tatis p̾cepit enm qui maiestatem
pii. leserit teni qualis ẽ ille qui ĩ
belł cesserit aut artẽ tenu̾nt aut
castra exesserit. end̾ lege tenet᷑
⁊ qui in nissu pͥncipis bellũ gesser̃
rit cuirue ꝯ ͤni ꝓ uincia successum
cẽt ex̃citum succcisori ñ tradidit
qui ue iuꝑium excitunrne pp.R.¬
deserint qui ue priuatus ꝓ pot̾ate
inagutratu ne quid sciens dolo .in.

Expanded text:
x autem Iulia maiestatis praecipit eum, qui maiestatem publicam laeserit, teneri: qualis est ille, qui in bellis cesserit aut arcem tenuerit aut castra concesserit. eadem lege tenetur et qui iniussu principis bellum gesserit , cum ei in prouincia successum esset, exercitum successori non tradidit: quiue imperium exercitumue perit: quiue priuatus pro potestate magistratuue quid sciens dolo malo
Abbreviated transcription (Latin):
ganir Huita mpiulatus cẽm a tẽ
damnan̾o insulam edificare cel¬
so placebat ñ añ agiposse ex ea
cã ꝙͣ tẽpus pret̾iss quo iusula
ediflcari posset. nec fidenissores
dati aute oiem tenebimitut¬
arcellꝰ Et id̾o hesitͥati si aliꝗͣ
pars insule facta sit deim̃ incemdi
o ꝯnmptusit an ntegrñ denpus
conputand̾ sit rusus ad edifican¬
dam insulam. an uͦ reliqum dum¬
tarat expectand̾ ꝙ deerit et ñ¬
ins est ut integrũei detur.¬

Expanded text:
i ita stipulatus essem abs te damnauero insulam aedificare, Celso placet non ante agi posse ex ea causa, quam tempus praeterisset, quo insula aedificari posset: nec fideiussores dati ante diem tenebuntuSabinum. et ideo haesitatur, si aliqua pars insulae facta sit, deinde incendio consumpta sit, an integrum tempus computandum sit rursus ad aedificandam insulam an uero reliquum dumtaxat exspectandum quod deerat. et uerius est, ut integrum ei detur.
Abbreviated transcription (Latin):
lie ł oium ẜuoꝵ scipulatõ ma est
item quadrige aut letigalioꝵ stipu¬
latõ ua ẽ: at si ains illud ⁊ illuo sti¬
pulatus sit tot stipulatões sũt qͦt
copa. ¶si a fure homnem sim sti¬
ꝑnlatꝰ quesitñ ẽ. anstipulatõ ualeat

Expanded text:
 stipulatio una est. itemque quadrigae aut lecticariorum stipulatio una est. at si quis illud et illud stipulatus sit, tot stipulationes sunt, quot corpora. Si a fure hominem sim stipulatus, quaesitum est, an stipulatio ualeat.
Abbreviated transcription (Latin):
rem cinus com̃tiũ hr̃e ñ possum
anͨ qͣnii  piittatsi stirnler rem
cuiuis ꝯm̃ciũ ñ habebo inntilem ẽẽ
stipulatõm placet. si quis ꝓmictat᷑
cuins comm̃ciũ ñ ħt ip̃i nocere ñ¬

Expanded text:
rem, cuius commercium habere non possum, an quis promittat: si stipuler rem, cuius commercium non habeo, inutilem esse stipulationem placet: si quis promittat, cuius non commercium habet, ipsi nocere, n
Abbreviated transcription (Latin):
Mart amins ex inde ꝯputãdꝰ ẽ er qͦ
ca ddnotatio fc̃a est que uel edc̃o
uł ut̾is admagr̃atus fcĩs publice
tacio publice ninotuit. In slum¬
ia sciend̾ est nullã denporis p̃s¬
criptõnesti aca defẽsione sumou̾i

Expanded text:
s exinde computandus est, ex quo ea adnotatio quae uel edicto uel litteris ad magistratus factis publice tatio publice innotuit. In summa sciendum est nulla temporis praescriptione causae defension‹e› sum
Abbreviated transcription (Latin):
risolets quomodo uł quatinꝰ
menttis incipiend̾ ⁊ diuus aug̃
ꝯstituit ⁊ n ad eo fidem qõni
adibendam S episto la diui adri¬
ani ad senium sabmũ ꝯtinet᷑᷑ uer¬
ba rescriptiita se hẽbunt ad tor¬
m̃ta suoꝵ itademũ ueniri oꝑt¬

Expanded text:
do uel quatenus rmentis incipiendum et diuus Augustus constituit neque adeo fidem quaestioni adhibendam, sed et epistula diui Hadriani ad Sennium Sabinum continetur. Uerba rescripti ita se habent: 'Ad tormenta seruorum ita demum ueniri o
Abbreviated transcription (Latin):
nni deposito ee̾ dimus sei̾is ⁊ anto¬
troiauꝰ int̾mouencia fructus qͦ
hr̃a rescupsit curand̾ ẽ aut ne
quid ei qui ꝓ fugit medio tẽ¬
pore a debitorib eius soluatur
ne ꝓ hoc fuga eius instruat᷑¬

Expanded text:
o esse, diui Seuerus et AntoTraianus inter mouentia fructus quoque haberi rescripsit. Curandum est autem, ne quid ei qui profugit medio tempore a debitoribus eius soluatur, ne per hoc fuga eius instruat
Abbreviated transcription (Latin):
quid si ad hoc recipit ut custodi¬
ret salua faceret ei qui anise¬
rat utiq ñ deb teneri. ũ solum

Expanded text:
quid, si ad hoc recepit, ut custodiret salvaque faceret ei qui amisserat? utique non debet teneri. Non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tra c̾tum tp̃e niceret ei nẽd̾e et
si mominꝰris uenissent ꝙͣ quod
sortis ⁊ nsuraꝵ noĩe deẜetur id c̃¬
ditrici redd̾etur ⁊ fidenissor acce¬
ptuis ẽ quesitñ ẽ an fidenssor ĩ
muu̾sam sũmam obligari potu
pignorib nẽditis redactũ eẽt ¶ Fi¬

Expanded text:
certum tempus liceret ei uendere et si quo minoris uenissent, quodque sortis uel usurarum nomine deberetur, id creditrici redderetur, et fideiussor acceptus est: quaesitum est, an fideiussor in uniuersam summam obligari potuepignoribus uenditis redactum esset.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓredat usucapio. ¶mc̾tam
ꝑtem posside nemo potest
id̾o si płes sint in fũco qui
ignorent quotã quisꝙ ꝑ

Expanded text:
edat usucapio. Incertam partem possidere nemo potest: ideo si plures sint in fundo, qui ignorent, quotam quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcirator eãd̾ pedumã dño sñ
indice solm̾̃t qdictm. s cum
cebitor ex stiplatnag̾e cerit
ꝑot̾ dici dñm si defensionẽ ꝓ¬
curatoris suscipiat ñ mn ntiłr
coli .in. exceptone a du̾sus de¬
bitorẽ uti qr nat᷑ale debͥtnm
manet ¶si qnis a acuratore sta
sepins ꝓ suo statu ꝯueniatur:
⁊ si dñs uenientes q ab eõ rat¬

Expanded text:
curator eandem pecuniam domino sine iudice soluerit, condicturum. sed cum debitor ex stipulatu agere coeperit, potest dici dominum, si defensionem procuratoris suscipiat, non inutiliter doli mali exceptione aduersus debitorem uti, quia naturale debitum manet.Si quis a procuratore statsaepius pro suo statu conueniretur et, si dominus uenientesque ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
na sua nicħ m̃titus sit. s u̾b̾ frau¬
dẽ adhibuerit falla ẽ magis
ꝙͣ furtũ facit ut puta si dicit
se locupletẽ sim m̾cẽ se colloca¬
turũ ꝙ accepit si fidemssores ydo¬
neos daturum ut petuniã cafes¬
alia adn̾sus eum actõ de dolo da¬
bitur¶ Qui. alienũ quid iacẽs ͥ¬
lncri faciendicã sustulit furti
astringit᷑ siue scit cuius sit sñ
ad furtũ mumẽd̾ facit ꝙ cuiꝰ
sit ignorat. Quod si dñs ^ cerelĩ¬
quit furtũ ñ fit eius ⁊̃ si furãdi
animũ ego habeo net enĩfur¬
tum fit nisi sit qui fiat mapo¬
sito ant̾ nicħ fit nulli. quipe
aui ostẽdisset rei suatr an fur¬
ti obligetur.⁊ ñ puto eñ obli¬

Expanded text:
na sua mentitus est, sed uerbis fraudem adhibuit, fallax est magis quam furtum facit: ut puta si dixit se locupletem, si in mercem se collocaturum quod accepit, si fideiussores idoneos daturum uel pecuniam confesalia adversus eum actio, de dolo dabitur. Qui alienum quid iacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringitur, sive scit cuius sit sive ad furtum minuendum facit, quod cuius sit ignoret. Quod si dominus id dereliquit, furtum non fit eius, etiamsi ego furandi animum habuero: nec enim furtum fit, nisi sit cui fiat: in proposito autem nulli fit, quippe qui ostendisset rem suam, an furti obligetur. et non puto obli
Abbreviated transcription (Latin):
aulꝰ In illa stipulatõe si kłdis
stichũ ñ dederis .x. dare ꝓõdes mor¬
liis expectandum diem artori
putant. quod est u̾ius tota .ir ob¬
ligatõ sub ꝯdistͥione et iͤ diẽ col¬
lata est et licet acõditione cõ¬
miti uideatur dies tñ suꝑest
kldas digito celũ ñ tetigerist
stipulati eeñt. fimid̾ illũ si illi
ñ dederis mͥ dare spũdes fniem
dandi alt̃ifore que ad indiciũ¬
accipet᷑ur. et ided octupantis
fore actõneni.

Expanded text:
um In illa stipulatione: "si kalendis Stichum non dederis, decem dare spondes?" morlus exspectandum diem actori putant, quod est verius: tota enim obligatio sub condicione et in diem collata est et licet ad condicionem committi videatur, dies tamen superest. kalendas digito caelum non tetigerit", stipulati essent: 'fundum illum, si illi non dederis, mihi dare spondes?', finem dandi alteri fore, quoad iudiciuetur, et ideo occupantis fore actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
satis accipi dc̃m est. ¶si sort̾e̾sn¬
ꝓmiseris et si ea soluta ñ cẽt.
penam. etiam si unus ex ħrdib
tuis portionem suam ex sorte
portio cohr̃dis soluatꝰ / id̾ q est ⁊

Expanded text:
satis accipi dictum est. Si sortem promiseris et, si ea soluta non esset, poenatuis portionem suam ex sorte sa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Anpossibilis ꝯditio ⁊ ĩ fatiẽdo
concipit᷑ stipulatõib obstat.
alit̾ atq si talis ꝯꝯditio ĩseratur
stipulatõi si celũ ñ ascẽderit nã
hec utilis ⁊ presens est ⁊ pet¬
cumã creditam contin.¬
nꝰ tipulationũ alie indiciales.¬
m̾o uidicis officio ꝓfisciscõtur ue¬
luti ce dolo cantio. Ip̃tori̾e ã qͣ nct a

Expanded text:
possibilis condicio cum in faciendum concipitur, stipulationibus obstat: aliter atque si talis condicio inseratur stipulationi 'si in caelum non ascenderit': nam utilis et praesens est et pecuniam creditam continStipulatione alie sunt iudicialero iudicis officio proficiscuntur, veluti de dolo cautio aut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ añ. repeti. ꝯcꝙͣ possit ꝙͣ explora¬
tum sit añ eum diem in ytali¬
am uenire ticimiiñ posse. neq
uenisse siñ niuo sine mortuoͤ
stipuletur pr̃i reu̾so ab hostib

Expanded text:
n ante peti quicquam possit, quam exploratum sit ante eam diem in Italiam uenire Titium non posse neque uenisse, siue uiuo siue mortuo istipuletur, patri reuerso ab hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
It accipiat rões lib̾um fem̃ hrsaũt¬
noq se fecisse moran ⁊ relique de¬
bere statui lib̾um cõtẽdat apud eũ
qui de libtate cognoscit ancõditio
sit inpleta ⁊ itabat cinꝰ osficio oẽ¬
tinebit᷑ ee mora cõsidcare nec mi¬
nus ⁊ putare rões ⁊ si reliqͣ tra

Expanded text:
ut accipiat rationes, liberum factneque se fecisse moram et reliqua debere statuliberum contendat? apud eum qui de libertate cognoscit, an condicio sit impleta, constabit: cuius officio continebitur de mora considerare nec minus computare rationes
Abbreviated transcription (Latin):
quo de agit᷑ introducta inpor¬
tata ibi nata fca ue eẽot ea
pignori tͥ ꝓ incede eiꝰ hĩ tatõis
eeñt siue ex hiis rebus ẽent
⁊ ea m̾ces tͥ soluta eoue noĩe
soluat᷑ ita qͦ minus que eum
piguoris noĩe induxit abdu
soluta rẽsione uult migra¬
re nan colono ñ cõpetit cui
rei ⁊ extra ordinẽ subneniri
pot̾ g ͦ in fre qñs est hoc int̾¬

Expanded text:
qua de agitur introducta importata ibi nata factaue essent, ea pignori tibi pro mercede eius habitationis essent, siue ex his rebus es‹t› et ea merces tibi soluta eoue nomine soluatur: ita, quo minus ei, qui eum pignoris nomine induxit, inde soluta pensione uult migrare: nam colono non competit.Cui rei etiam extra ordinem subueniri potest: ergo infrequens est hoc inte
Abbreviated transcription (Latin):
bona fide posso̾m nanciscit᷑.
ita inquit ponp̾. clamnã¬
ciscitur possõm qui futuram
ꝯtrou̾siam metuens. igno¬
rante eo quem metuit sur¬
tiue in possõm ingreditur.¬
¶ qui ad nũdinas ꝓfectus ne¬
nunem relinquerit ⁊ diuỹ
dinas abiit u̾m si reu̾tẽtẽ
oñm ñ admiserit. Si mag̃¬
magis in telligi possidi non

Expanded text:
bonae fidei possessionem nanciscitur. itaque, inquit Pomponius, clam nanciscitur possessionem, qui futuram controuersiam metuens ignorante eo, quem metuit, furtiue in possessionem ingreditur.Qui ad nundinas profectus neminem reliquerit et, dum ui ad nundinas abiit. uerum si reuertentem dominum non admiserit, ui magis intellegi possidere, non
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ uolũtate men nactus fu¬
tore possides s p̾do es.
qui furͣtlue iurͣeisus ẽ pos¬
sessionẽ ignorante eo quem
sibi ⁊trou̾siam fcu snpica¬
batur ⁊ ne fac̾et timebat
is aut̃ qui cũ poiłd et  ñ clani.
s celanit᷑ mea cã est ut ni
deatur clam possid̾e. ñ enuuy
ro oͥptmece possõnis s origo
nãsciscẽde exarẽda ẽ nec ꝙͣ¬
ꝙͣ clam possid̾e inciꝑe qui sci

Expanded text:
si non uoluntate mea nanctus tore possides, sed praedo es. qui furtiue ingressus est possessionem ignorante eo, quem sibi controuersiam facturum suspicabatur et, ne faceret, timebat. is autem qui, cum possideret non clam, se celauit, in ea causa est, ut non uideatur clam possidere: non enim ratio optinendae possessionis, sed origo nanciscendae exquirenda est: nec quemquam clam possidere inci
Abbreviated transcription (Latin):
ponide Anerua filios res
mobiles excepto hoĩe qua¬
tenus sub custod a nra sint
sessionem nanscisci postimins
nani retus simiul atrober¬
dinobis possid̾i i a nullo pos¬
a mea sit nec inneniatur.
cestat ꝑnt̾im diligens inqui¬
sitõ. ¶ Item feras bestias qͣi¬
ces quos in piscina collegi¬
m᷑ hobis possid̾i s eos pices
qui ĩ stanguis sunt aut feras
que insiluis cirꝯceptis uagã¬
tur a nobis ñ possid̾i qm̃ re¬
licte sũt inlib̾tate naturali
alioquim si quis siluã em̾t
ud̾i eũ om̃s feras possid̾e ꝙ
fłm est.Iaues aut̃ possidem᷑
quas mdnsas habemꝰ aut si
que masuete ftẽ custodie
nr̃e subierte sũt ¶ Quidã
recte putãt colubas quoꝙ
⁊que ab edificiis nris nolant᷑
temapes que ex alueis nos¬
d̾i. ¶ Lab̾ ⁊ nerua filius
Nnd̾ unt oesin̾e me poi¬

Expanded text:
ssidere. Nerva filius res mobiles excepto homine, quatenus sub custodia nostra sint,sessionem nancisci possimus. nam pecus simul atque abera nobis possideri, licet a nullo posa mea sit nec inueniatur, cessat interim diligens inquisitio.Item feras bestias, quapisces, quos in piscinas coiecerimus, a nobis possideri. sed eos pisces, qui in stagno sint, aut feras, quae in siluis circumseptis uagantur, a nobis non possideri, quoniam relictae sint in libertate naturali: alioquin etiam si quis siluam emerit, uideri eum omnes feras possidere, quod falsum est.Aues autem possidemus, quas inclusas habemus, aut si quae mansuetae factae custodiae nostrae subiectae sunt.Quidam recte putant columbas quoque, quae ab aedificiis nostris uolant, item apes, quae ex alueis nosderi.Labeo et Nerua filius responderunt desinere me po
Abbreviated transcription (Latin):
stro noĩe sit in possõnẽ ue¬
inti ꝓcurator hospes amicꝰ
ea p̾cario rogau̾it iudebẽ
discessisse a ꝯdutõne. qued
si añ rog auit posten ꝯdu¬
xit ꝯduxĩ n e  uideb ꝙ no

Expanded text:
stro nomine sit in possessione, ueluti procurator hospes amicusea precario rogauit, uidebitur discessisse a conductione: quod si ante rogauit, postea conduxit, conduxisse
Abbreviated transcription (Latin):
riaul mt̃dc̃o exhibi¬
torio uł restitutorio uł ꝓ¬
hibitorio dum quis ⁊ue¬
nitur ⁊ fiteatur. dicip̃
in his oĩb subsequi p̾torẽ
uolũtatem oronis diuimar¬
ci deb̾e ⁊ onĩe oĩno ꝙ quis¬

Expanded text:
ria vel interdicto exhibitorio vel restitutorio vel prohibitorio dum quis convenitur, confiteatur, dici potest in his omnibus subsequi praetorem voluntatem orationis divi Marci debere et omne omnino, qu
Abbreviated transcription (Latin):
anut medicos tibi cuũdo illum
h̾as bonos lib̾dos qr medicos
ꝙ si ego libtatom eis dedissem
ueritus suta ꝙ sorrori mee ka¬
nsime fecerunt medici ẜui
enis manumissi ab ca ꝙ sa¬
lario expleto reliq̃rant cam

Expanded text:
auit: 'medicos tibi commendo illum habeas bonos libertos et medicos. quod si ego libertatem eis dedissem, ueritus sum, quod sorori meae carissimae fecerunt medici serui eius manumissi ab ea, qui salario expleto rel‹i›querunt eam':
Abbreviated transcription (Latin):
buerit cupitus ad lib̾tatẽ pro¬
clamat co tenpore quo si uiue
nnuus auni idic mortis tes¬
tatoris que c̃te subicripte fu¬
crunt quesitum ẽ an cas qͦ¬

Expanded text:
habuit: Cupitus ad libertatem proclamat eo tempore, quo, si uiuerunius anni in diem mortis testatoris, quod ceterae subscriptae fuerunt. quaesitum est, an eas q
Abbreviated transcription (Latin):
ditionẽ humaniore ⁊⁊ditõe
int̾p̃tatõe ita acciri posseut
defimeto pupillo denpꝰ quo
si inu̾et .xiiii. annos inpleret
expectare sat̾ fu̾it ¶Sticus
⁊ damas ẜui mei sirões reddi¬
deritis lib̾i estote q̃situm ẽ
an ñ solum roes ueꝵ si qua
alia ꝯsilio ⁊ fraude coꝵ amo¬
ta sunt p̾stari debeant ab¬

Expanded text:
iore interpretatione ita accipi posse, ut defuncto pupillo tempus, quo, si uiueret, sedecim annos impleret, exspectare satis fuerit. 'Stichus et Damas serui mei, si rationes reddideritis, liberi estote': quaesitum est, an non solum rationes, uerum si qua alia consilio et fraude eorum amota sunt, praestari ab his deb
Abbreviated transcription (Latin):
am dix̃it sũiam id̾ erit ꝓban¬
d̾ ¶Quemre ꝑotestatis ama¬
gistratii fiunt᷑ ad accõnẽ iniu
riaꝵ non pertinent. ¶Si quis
ꝓhibeat me in mari piscari uł
euerticulum ꝙ grecetar Ni.¬
quim dicit᷑ duc̾e an iniuriaꝵ
iudicio possim eum ꝯuenrre
in publico lauare uł in cauea
publica sed̾e ag̾e uł i quo a¬
paciatur aut si quis re mea
uti me ñ ꝑmitdat nam ⁊̃ huc
tem neteres mnt̾dc᷑m ded̾unt᷑ si
forte publice hoc ꝯduxit nã
uis ei ꝓhibenda est quonimꝰ
ꝯductõne sua fruat᷑ si quem

Expanded text:
am dixerit, idem erit probandum.Quae iure potestatis a magistratu fiunt, ad iniuriarum actionem non pertinent.Si quis me prohibeat in mari piscari uel euerriculum quod Graece σαγήνη dicitur ducere, an iniuriarum iudicio possim eum conuenirin publicum lauare uel in cauea publica sedere uel in quo apatiatur, aut si quis re mea uti me non permittat: nam et hic tem ueteres interdictum dederunt, si forte publice hoc conduxit: nam uis ei prohibenda est, quo minus conductione sua fruatur. si quem
Abbreviated transcription (Latin):
actionem. in quã actionem ul¬
tra ciłpam nncħ uenit. plus au¬
tem instipłone uenit dãpni ĩ¬
dicitur ¶si is qui uicinas ede ͦ
płonem conpasset ꝓmissorem
obligaret q̃situm ẽ mł. scrib̾¬

Expanded text:
actiones: in quas tamen actiones ultra culpam nihil venit. plus autem in stipulationem venit damni indicitur. Si is, qui unas aedes pulationem comparasset, promissorem obligaret, quaesitum est. Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
peculiares sĩt ⁊ pr̃ possit stipła¬
ri. si quid ei cãpnifiat et
placet utr̃ꝙ eoꝵ in possõnem
mitti nisi sic filius ꝯdux̃at ut
eius ꝑiculo edes eẽtit tuic enĩ
qr solus tenetur ex iocatorecte

Expanded text:
peculiares sint et pater possit stipulari, si quid ei damni fiat. et placet utrumque eorum in possessionem mitti, nisi sic filius conduxerat, ut eius periculo aedes essent: tunc enim, quia solus tenetur ex locato, recte
Abbreviated transcription (Latin):
ita duob ꝓmissoremsd̾ noĩe
obligarentur ñ forte io ⁊ seꝑa
ti ea res erit. ut possit iud̾i m¬
cħ̾ int̾ẽe iam uenditoris stipło¬
uẽ dampni inftĩ int̾posita¶ sab̾¬
sm̃a u̾a ẽ. existimantas nt d̾ si
edificatur: intra diem stiplõni
⁊ p̾hensumi supͣ parietem me¬
ciau̾it. s post diem stipło̾nis
paries decidat. possum ag̾e qͥa
dãpnũ iam tñc acceꝑini cũ pa¬
ries uiciosus fcũs sit. neca cꝗͣ

Expanded text:
duobus promissor eiusdem nomine obligaretur: nisi forte id contra quanti ea res erit: ut possit uideri nihil interesse iam uenditori‹s›. Stipulatione damni infecti interposita Saba uera est existimantis, ut, si, dum aedificatur intra diem stipulationi comprehensum, supra parietem metiauerit, licet post diem stipulationis paries decidat, possim agere, quia damnum iam tunc acceperim, cum paries uitiosus factus sit. nec quicquam
Abbreviated transcription (Latin):
ex ruina ncin ediũ ꝑierĩt
ag̾e exstiplatu pot̾. l tũc cum
stipłatur. ede is ñ fu̾int ¶emptor
p̃dii si an traditõnẽ stipulatꝰ
sit cautum habebit. de eo dãp
uenditorem autemednũ prins
ꝙͣͣ posso̾nem tradat stiplaroꝑa¬

Expanded text:
ex ruina uicinarum aedium perierint, agere ex stipulatu potest, licet tunc, cum stipularetur, hae res non fuerint. Emptor praedii si ante traditionem stipulatus sit, cautum habebit de eo damno, Uenditorem autem aedium prius, quam posses sionem tradat, stipular
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙͣ stipulatur id stipuiati
intelligiꝰ cinus bonitas prm¬
cipalem gradũ bomtatis hđ
que ues esficit ut ea arpella¬
to c̃te rei significatmasre

Expanded text:
quisque stipulatur, id stipulari intellegitur, cuius bonitas principalem gradum bonitatis habet: quae res efficit, ut ea appellatio certi significatiua sit.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Ealsi noĩs uel cognoninis asre¬
ueratõ pena falsi cohertet᷑: Cordi¬
nẽ decumonũ x. annis ad uocatum
motum qui fłm iustriuuẽtũ coguos¬
cẽte pͥtore p̃side recitaũit post sinẽ
exilio tẽꝑasio ͦ punitũ decurionem
post re ditũ recte cre ari

Expanded text:
alsi nominis uel cognominis adseueratio poena falsi coercetur.Ordine decurionum decem annis aduocatum motum, qui falsum instrumentum cognoscente praeside recitauit, post finem exilio temporario punitum decurionem post reditum recte creari
Abbreviated transcription (Latin):
qun ͣ n testo legitimus ee podest
am ute iditatis peciit nec ob¬
tmuit. inder ᷤ in illapeticioris:
⁊ ꝑtem seꝯ tantis uendicasieideo
si copit ab eo ex testo eand̾ pora¬
onem pet̾e obst abit ers cepil¬

Expanded text:
qui intestato legitimus heres esseiam partem hereditatis petiit nec optinuit. uidetur in illa petitione etiam partem sextantis uindicasse et ideo, si coeperit ab eodem ex testamento eandem portionem petere, obstabit
Abbreviated transcription (Latin):
obligonẽ eñd̃ fund̾ dotum de qͦ
mentus suꝑ atꝰ est. quero an ius
ani sui qui tũc cũ de eod̾ fundo
ag̾et᷑ ignorabat nulla exceꝵ¬
toe opposita ex ecii possit. S qn
si de ꝓpͥetate fundi litigatũ eẽt¬
indicio uictus ẽ obstaturã rei
indicate exceptõnẽ ꝯm̃ de e¬
ius quo iuĩ queset̾ uidet̾ acto¬

Expanded text:
 fundum datum, de quo Maevius superatus est, quaero, an ius avi sui, quod tunc, cum de eodem fundo ageretur, ignorabat, nulla exceptione opposita exsequi possit. respondi: si de proprietate fundi litigatur etiudicio victus est, obstaturam rei iudicatae exceptionem, quoniam de eius quoque iure quaesitum videt
Abbreviated transcription (Latin):
tori cõitoris soluit. ⁊ ticius ra¬
tũ habuit. ñ nascitur ei finti
accio que statim cum pecunia
soluta est ei qui dedit nata est
cum ticii ninmoꝵ dũiũ ñ fu¬
ant̾ qui pecumam de dit que¬
⁊ si negõꝵ gestoꝵ actõne ticiꝰ
ꝯueniri ceꝑit arbitrio iudicis
ctam actione furtiũ cͥmine
peculatus tenetur.
lienda uł sarrinãda uestim̃ta
accepit. si forte in his utatur
ex ꝙͣctatõne eoꝵ furtũ fecisse
indet᷑ qr ñ in eam cãm abeo
iudent᷑ suscepta ¶frugibus
ex fiundo sir reptis tam colonꝰ
ꝙͣ dñs furti ag̾e possunt qr utͥ¬
nsq int̾ est rem ꝑsequis qui an¬
cillam ñ mietricem libidinis cã
furnpuit furti accõne tenetur.
⁊ si suspressit pena legifouie
cohercet. ¶E i tabulas canti¬
ones ne surripuit mascriptam

Expanded text:
tori creditoris soluit et Titius ratum habuit: non nascitur ei furti actio, quae statim, cum pecunia soluta est, ei qui dedit nata est, cum Titii nummorum dominium non fuautem qui pecuniam dedit: quae, si negotiorum gestorum actione Titius conueniri coeperit, arbitrio iudicis ctam actione furti, non crimine peculatus tenetur. lienda uel sarcienda uestimenta accepit, si forte his utatur, ex contrectatione eorum furtum fecisse uidetur, quia non in eam causam ab eo uidentur accepta. Frugibus ex fundo subreptis tam colonus quam dominus furti agere possunt, quia utriusque interest rem persequi. Qui ancillam non meretricem libidinis causa subripuit, furti actione tenebitur et, si subpressit, poena legis Fabiae coercetur. Qui tabulas cautionesue subripuit, in adscriptam
Abbreviated transcription (Latin):
ue dolo .iii. ꝯieceit. It̾ qui obni¬
stru eudam aduo acõne destiuonia¬
q ꝑeccumã acceꝑit pactusq fu̾it
societatẽ coierit ad obligõnẽ i¬
nocẽcium ex scͥnatꝰ q. cohercetur
Si ⁊ si quis ob renutiand ue testi

Expanded text:
ecerit. Item ob instruendam advocationem testimoniave pecuniam acceperit pactusve fuerit societatem coierit ad obligationem innocentium, ex senatus consulto coercetur. Sed et si quis ob renuntiandum remi