comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suppellectilem multimodam. uictorie argu¬
menta. ⁊ felcitatis insignia: tẏrum auctore do¬
mino ꝑuenerunt: comes qͦ tripoltanꝰ eodem
quo uenerat itiñe. secum ⁊̃ p̃dam referens in¬
numeram. ad ꝓp̾a felicit cum suis oĩdinibus
se contulit. Eodem anno dominus ramaidus
de castellione. qui domino raimundo pͥncipi
antiocheno meodem pͥncipatu successerat.
uxoremeuis constantiam nomine ducens. pꝰ
multosannos captiuitatis sue qͣm ap̃ halapi¬
am duram nimis passus fuerat. int̾uenienti¬
bus amicis suis. ⁊ multe qͣntitatis ꝓ eo nume¬
rata peccunia. lib̾tati restitutꝰ ẽ. simuiq cũ
eo ioscelinus. ioscelimi comitis etlessani filius.
domini regis auunculus. studio ⁊ industria ag¬
netis comitisse uxoris ramaidi sydoniensis. so¬
roris sue.mr̃is. uideł regis. ereptꝰ a uinculis.
in pͥstͥiam lib̾tatem se recepit. Codem anno
m̃se maio scd̾a m̃sis die. ꝑ nrm minist̃ium in

Expanded text:
supellectilem omnimodam, victoriae argusupellectilem omnimodam, victoriae argumenta et felicitatis insignia, Tyrum auctore Domino pervenerunt. Comes quoque Tripolitanus, eodem quo venerat itinere, secum etiam praedam referens innumeram, ad propria feliciter cum suis omnibus se contulit. Eodem anno dominus Rainaldus de Castellione, qui domino Raimundo principi Antiocheno, in eodem principatu successerat, uxorem ejus, Constantiam nomine, ducens, post multos annos captivitatis suae, quam apud Halapiam duram nimis passus fuerat, intervenientibus amicis suis, et multae quantitatis pro eo numerata pecunia, libertati restitutus, simulque cum eo Joscelinus, Joscelini comitis Edessani filius, domini regis avunculus, studio et industria Agnetis comitissae, uxoris Rainaldi Sidoniensis, sororis suae, matris videlicet regis, ereptus a vinculis, in pristinam libertatem se recepit. Eodem anno, mense Maio, secunda mensis die, per nostrum ministerium, in
Abbreviated transcription (Latin):
dientes nr̃i. obiiam illis ꝓꝑantes. illi qͦ nicħo¬
minus occurrere nob obtantes. conuen̾unt qͣt
inuauis medio. Quod audiens semsedolꝰ sala¬
hadini fr̃. qui damasci residebat procurator.
cong̃gata muitia. locorum ⁊̃ incoł conuenien¬
tib resist̾e temptat. acies instruit. nr̃is obuã
ire parat. Irĩs qͦ ordinatis agminib animo ꝓ¬
niore occurrunt. decertat᷑ utrinq uirilit̃. s
diuinitate ꝓpicia multis int̾fectis. sauciis plu¬
rib captis innum̃is hostis in fugam u̾sus est
semsedolus. cum paucis euadens. admonitis
ardua se contulit. Nr̃ĩ uͦ hostilib honusti spo¬
liis. cum armentis ⁊ p̃da maxima redeunt. pau¬
cis tñ imprudent̃ qui paludes p̃liandi gr̃a fu¬
erant ingressi. dumiuas ignorant. ⁊ nr̃orumñ
ita subitum opinantur regressum: amissis. Re¬
u̾sus gͥ dominus rex ⁊ sui cumomini sospitate
trahentes boum arm̃ta. ouiumq greges. et

Expanded text:
dientes nostri, obviam illis properantes, illi quoque nihilodientes nostri, obviam illis properantes, illi quoque nihilominus occurrere nobis optantes, convenerunt quasi in vallis medio; quod audiens Semsedolus. Salahadini frater, qui Damasci residebat procurator, congregata militia, locorum etiam incolis convenientibus, resistere tentat, acies instruit, nostris obviam ire parat. Nostri quoque ordinatis agminibus, animo proniore occurrunt; decertatur utrinque viriliter; sed Divinitate propitia multis interfectis, captis innumeris, hostis in fugam versus est. Semsedolus cum paucis evadens, ad montis ardua se contulit. Nostri vero hostilibus onusti spoliis, cum armentis et praeda maxima redeunt; paucis tamen, imprudenter, qui paludes praeliandi gratia fuerant ingressi, dum vias ignorant, et nostrorum ita subitum non opinantur regressum, amissis. Reversus ergo dominus rex, et sui, cum omni sospitate, trahentes boum armenta oviumque greges et
Abbreviated transcription (Latin):
usq hodie uaudis menib cͥc̃septa. multa p̃ten¬
dens nobuitatis. pͥstinis iedificiis argum̃ta.
cui nomenẽ mod̾num amegarra. hanc quidã
antiquitatis ꝓscrutatores arbitrant᷑ ẽẽ palmu¬
ream nobilem quondam infenice coloniam.
cuius memoriam facit ulpianꝰ tyrius indigesto
nouo titulo de cẽssib. huc ꝑuenientes nr̃i. ce¬
punt omnemregionem. lib̾e nemine contra¬
dicente plustrare. Incendiis uastare uniu̾sa.
Incole autem regionis ad montes confugerãt.
ad quos ñ erat facile it̃ nr̃is ꝑuium. Greges uͦ
⁊ arm̃ta ꝓ maxima parte in paludib q̃ erãt
inuaiis medio. nͥ pascua erant ub̾imna. ad uẽ¬
tu nr̃o p̃cognito collocau̾ant. Int̾ea comes
tͥpolitanꝰ excondicto ꝑ agrum bibliensem iuxͣ
castrum qͦd monethera dr̃. subito infines eli¬
opolitanos ingressus. ineadem uaue cumsius
cuncta incendus cremare nunciatur. Quod au¬

Expanded text:
usque hodie validis moenibus circumsepta, multa praetenusque hodie validis moenibus circumsepta, multa praetendens nobilitatis pristinis in aedificiis argumenta, cui nomen est modernum Amegarra. Hanc quidam antiquitatis perscrutatores, arbitrantur esse Palmyream, nobilem quondam in Phoenice coloniam; cujus memoriam facit Ulpianus Tyrius in Digesto novo titulo 10, De censibus. Huc pervenientes nostri, coeperunt omnem regionem libere, nemine contradicente, perlustrare incendiisque vastare universa; incolae autem regionis ad montes confugerant, ad quos non erat facile iter nostris pervium; greges vero et armenta pro maxima parte in paludibus, quae erant in vallis medio, ubi pascua erant uberrima, adventu nostrorum praecognito, collocaverant. Interea comes Tripolitanus, ex condicto per agrum Bibliensem, juxta castrum quod Manethera dicitur, subito in fines Heliopolitanos ingressus, in eadem valle, cum suis, cuncta incendiis cremare nuntiatur. Quod au
Abbreviated transcription (Latin):
io scdo regnidomini baldumi quarti.
saiahadino adhuc cͥca partes haiapie
negociis occupato. m̃se augusto pͥmadie m̃sis
conuocatis regnimagnatib. ⁊ couecta muicia.⁊
terum dominus rex hostium fines ingreditur.
ꝑtransiensq agrum sidoniensem. ⁊ montana q̃
mediasunt int̃ nrõs ⁊ hostium t̃minos conscen¬
dens ꝓuenit ad iocum bonis temporaub cõmo¬
dum pene omnib glebaub̾em fontib irrugu¬
descendens. terram reꝑit ut legit᷑ lacte ⁊ melle
manantem. hanc regionem existuant quidã
dictam fuisse olimituream. cuius in euangelio
luce pihilippꝰ herodis semioris fuiꝰ tetrarcha dr᷑.
simul i traconitidis regionis. Antiquiꝰ aut̃ tem¬
pore uidelicet regum isrł. saitum libam nun¬
¶ cupatam. eo qd ad radice libam por¬
recta distendit᷑ uallis. opimo solo. aquis salu¬
brib. popłorum num̾ositate. suburbanorum
frequentia. ⁊ aeris grata temꝑie conmendabit.
Inhuius ꝑtib subiissiorib ciuitas hostendit᷑.

Expanded text:
o secundo regni domini Balduini quarti, Salahadino adhuc circa partes Halapiae negotiis occupato, mense Augusto, prima die mensis, convocatis regni magnatibus et collecta militia, iterum dominus rex hostium fines ingreditur, pertransiensque agrum Sidoniensem, et montana, quae media sunt inter nostros et hostium terminos conscendens, pervenit ad locum bonis temporalibus commodum pene omnibus, glebam uberem, fontibus irrigudescendens, terram reperit, ut legitur, lacte et melle manantem. Hanc regionem existimant quidam dictam fuisse olim Ituream, cujus in Evangelio Lucae Philippus Herodis senioris filius, tetrarcha dicitur, simul et Traconitidis regionis; antiquius autem, videlicet tempore regum Israel Saltum Libani nuncupatam, eo quod ad radices Libani porrecta distenditur vallis opimo solo, aquis salubribus, populorum numerositate, suburbanorum frequentia et aeris grata temperie commendabilis. In hujus partibus submissioribus civitas ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
to decimo. in loco cui nom̃ puthaha. Inde ꝓgres¬
sus sicuti necc̃ium uidebatur:. ad p̃sidium quodob¬
sessum fuerat. cum uniu̾so contendit ex̃citu. U̾
lapsa reparans. ⁊ locum armis. uictu ⁊ uiris pru¬
dentib oiugent̃ cõmuniens: felicit᷑ impleto

Expanded text:
mo quinto, in loco cui nomem Puthaha. Inde progresmo quinto, in loco cui nomem Puthaha. Inde progressus, sicut necessarium videbatur, ad praesidium quod obsessum fuerat, cum universo contendit exercitu, ubi lapsa reparans, et locum armis, victu et viris prudentibus diligenter communiens, feliciter impleto
Abbreviated transcription (Latin):
rensis archiep̃c. pie in domino recordationis
gestabat: de cõi consensu concurrente omium
fauore gratisimo. belum indicitur. Motis gͦ
expeditionib ⁊ arrepto itiñe: exuitantes animo
tanqͣm de uictoria securi. ad locum ꝓperant. uͥ hos¬
tium dicebatur ẽẽ ex̃citꝰ. Candemq ꝓ uotis eos ha¬
bentes in ꝓximo. armati adunguem. ⁊ instructis or¬
dine mulitari cuneis. quos acies uocant. irruunt in
hostes unanimit̃. ⁊ gladus instant atrociꝰ. rem ꝓ
capite gerentes. Hostes uõ nichilominus nr̃oꝵ
impetꝰ constantissime. ⁊ inꝑterrite sustinentes. gla¬
dus uices referrũt. ⁊ resistendo uirilit ulatas inuri¬
as a se repelłe contendunt animosius: tandem uõ
pꝰ uarios euentꝰ. nr̃is ẽ diuinitꝰ concessa uictoria.⁊
hostib ñ sine multa suoꝵ strage in fugam conuer¬
sis. rex cum suis uictor campum optinuit. factũ
ẽ autem hoc idib uliis. anno regni eius quin¬

Expanded text:
rensis archiepiscopus, piae in Domino recordationis rensis archiepiscopus, piae in Domino recordationis gestabat, de communi consensu, concurrente omnium favore gratissimo, bellum indicitur. Motis igitur expeditionibus et arrepto itinere, exsultantes animo, tanquam de victoria securi, ad locum properant, ubi hostium dicebatur esse exercitus; tandemque pro votis eos habentes in proximo, armati ad unguem, et instructis ordine militari cuneis, quos acies vocant, irruunt in hostes unanimiter, et gladiis instant atrocius, rem pro capite gerentes. Hostes vero nihilominus nostrorum impetus constantissime et imperterrite sustinentes, gladiis vices referunt; et resistendo viriliter, illatas injurias a se repellere contendunt animosius. Tandem vero post varios eventus, nostris est divinitus concessa victoria, et hostibus non sine multa suorum strage in fugam conversis, rex cum suis victor campum obtinuit. Factum est autem hoc Idibus Juliis, anno regni ejus deci
Abbreviated transcription (Latin):
mino regi fida relatione comꝑtũ ẽ: assumpto sͥ
dño comite flandrensium. ⁊ conuocatis regͣi uiri¬
bus. illuc cum om̃i cełitate contendit. Iam eñi
qui intꝰ erant obsidionis onera ferre ñ ualentes.
conditiones int̾posuerant. quales necc̃itas extor
dium ministraretur. municipium demceps pro¬
certo resignarent: porro id ipm dño regi notũ
erat. Uñ ⁊ qͣntum pot̃at maturans subsidium.
iuxͣ tyb̾iadẽ secus pontem. unde de lacu gene¬
sar iordanis fluenta se diuidunt. cum ex̃citu suo
castra locat. audito gͥ noradinꝰ nr̃oꝵ aduentu.
consilio tractus firacuni pͥncipis milicie sue iu¬
ristrenui.⁊ de se plurimum p̾sum̃tis. soluita ob¬
sidione cum suis expeditionibus nr̃is obuiam se
facit. Rex uõ audiens qͦd ei noradinus occur¬
rere ꝓpsuerat: incastra conuocatis summo
diluculo pͥncipib adorato supplicit uiuifice
crucis ugno. qͦd dominus petrꝰ p̃decessor ñr̃ ty¬

Expanded text:
mino regi fida relatione compertum est, assumpto sibi mino regi fida relatione compertum est, assumpto sibi domino comite Flandrensium et convocatis regni viribus, illuc cum omni celeritate contendit; jam enim qui intus erant, obsidionis onera ferre non valentes, conditiones interposuerant, quales necessitas extorqdium ministraretur, municipium pro certo deinceps resignarent. Porro id ipsum domino regi notum erat; unde et quantum poterat maturans subsidium, juxta Tiberiadem secus pontem, unde de lacu Genezar Jordanis fluenta se dividunt, cum exercitu suo castra locat. Audito igitur Noradinus nostrorum adventu, consilio tractus Syracuni principis militiae suae, viri strenui et de se plurimum praesumentis, soluta obsidione, cum suis expeditionibus nostris obviam se facit. Rex vero audiens quod Noradinus occurrere proposuerat, in castra convocatis summe diluculo principibus, adorato suppliciter vivificae crucis ligno, quod dominus Petrus praedecessor noster, Ty
Abbreviated transcription (Latin):
onualuit int̃im medicorum diugen¬
tissima noradinꝰ cura. ⁊ domino rege in
regnum reu̾so. ip̃e qͦ sospitatem plenam adeptꝰ.
in partes se contulit damascenas. uͥ ne ocium te¬
reret. ⁊ a consueta diceretur destitisse uigilantia.
estati sequenti p̃sidium qͦddam nr̃m in regiõe
que dr̃ sueta situm. conuocato ex̃citu. ⁊ ingen¬
tib congregatis auxilus. repente obsidet. Erat
aut̃ p̃sidium spelunca in latẽ cuiusdam montis
arduo. ⁊ admodum deuexosita. ad qͣm ñ erat
uł ã sr̃iorib uł ab inferiorib partib accessus. s
ex solo latẽ. calle nimis angusto.⁊ ꝓpt̃ p̃cipiciũ
ĩminens ꝑiculoso ad eamueniebatur. habebat
aũt int̃iꝰ mansiones ⁊ diu̾soria: quib sius habi¬
tatorib necc̃ias pot̾at p̃b̾e cõmoditates. S nͨ etiã
aque uiue ⁊ indeficientis eis uena deerat. ut
quantũ loci patiebatur angustia. locꝰ satis aptꝰ
⁊ regioni plurimum utił haberet᷑ qͦd pꝰqͣm do¬

Expanded text:
onvaluit interim medicorum diligentissima Noradinus cura, et domino rege in regnum reverso, ipse quoque sospitatem plenam adeptus, in partes se contulit Damascenas; ubi, ne otium tereret et a consueta diceretur destitisse vigilantia, aestate sequenti praesidium quoddam nostrum, in regione, quae dicitur Sueta, situm, congregato exercitu et ingentibus convocatis auxiliis repente obsidet. Erat autem praesidium spelunca, in latere cujusdam montis arduo et admodum devexo sita; ad quam non erat vel a superioribus vel ab inferioribus partibus accessus; sed ex solo latere, calle nimis angusto, et propter praecipitium imminens periculoso, ad eam veniebatur. Habebat autem interius mansiones et diversoria, quibus suis habitatoribus necessarias poterat praebere commoditates; sed nec etiam aquae vivae et indeficientis eis vena deerat, ut quantum loci patiebatur angustia, locus satis aptus et regioni plurimum utilis haberetur. Quod postquam do
Abbreviated transcription (Latin):
nite. mutuo se preuenire cupientes. U̾e diunitꝰ
ꝓcieatũ. Necessarius enim erat hic ignis purgatoriꝰ.
quo preterita que nimia erant diluerent᷑ ꝯmissa:
⁊ occupatio ista utił. qͣ dec linarẽt futura. Non enĩ
erat inter mortales respectus d̾i. nec ad homines
reuerencia. Conuenerat aũt apud om̃s.⁊ id ip̃m de
mandato dñi pͤp inuinctum fu̾at. Iuifice crucis sa
litate signum uestib impͥmerent. ⁊ in humeris. illiꝰ
sibi portarent memoriam. cuiꝰ passionis locum uisita¬
re ꝓposuerant. illum imitantes: cui ad nr̃am reclẽp̃tio¬
nem ꝓperanti factus ẽ principatiis eiꝰ suꝑ humerum
eiꝰ. de quo etiam non immerito uidetur posse intel¬
ligi illud ysaie. Leuabit dñs signum in nationibus.
⁊ congregabit disꝑsos isrł. S ⁊ illd̾ dñi mandatum
uixta litt̾am plane uidebatur impleri. Qͥ uult ueni¬
re post me abneget semet ip̃m. ⁊ tollat crucẽ suam

Expanded text:
nire, mutuo se praevenire cupientes. Vere divinitus nire, mutuo se praevenire cupientes. Vere divinitus procuratum; necessarius enim erat hic ignis purgatorius, quo praeterita, quae nimia erant, diluerentur commissa; et occupatio ista utilis, qua declinarentur futura. Non enim erat inter mortales respectus Dei, nec ad homines reverentia. Convenerat autem apud omnes et id ipsum de mandato domini papae injunctlutare signum vestibus imprimerent; et in humeris illius sibi portarent memoriam, cujus passionis locum visitare proposuerant; illum imitantes, cui ad nostram redemptionem properanti, Factus est principatus ejus super humerum ejus . De quo etiam non immerito videtur posse intelligi illud Isaiae: Levabit Dominus signum in nationibus, et congregabit dispersos Israel . Sed et illud mandatum Domini juxta litteram videbatur impleri: Qui vult venire post me, abneget semetipsum; et tollat crucem suam
Abbreviated transcription (Latin):
tes in te. De p̃sentib gͥ qui ꝯcilio int̾fuerant. mł¬
ti cũ gaudio susceꝑunt insitum uerbum. quoꝵ
pͥmꝰ fuit dñs ademarꝰ bone memore podiensis
ep̃c. uir uite uenerabilis. qui postea apłice sedis
legatione functus. in eadem expeditione ppło d̾i
eod feruor succensi. ad iter se accingebant mutuo
se ⁊ freq̃nter exortantes. ⁊ certum p̃figentes diẽ.
ut collectis necessariis. ⁊ uie consortib conuocatis.
iter arriperent. uidetur uere diuinitus ꝓcreatũ.
p̾sens unde loquimur negocium: & uerbum ue¬
re eg̃ssum a dño. Nam cateruatim concurrebãt
ppłi in unum ubicunq de principib iter uo¬
uisse audierant. ut se illiꝰ comitatui sociarent.
eiꝰq suꝑ se in toto itinere inuocarent nom̃. obseqͥa
ꝓmittentes ⁊ fidem.⁊ qͣsi uerbum ild̾ publice di¬
ceretur. Occupet extremum scabies. mͥ turpe re¬
linqui. Laborabant certatim se necessariis ꝯmu¬

Expanded text:
tes in te . De praesentibus igitur qui concilio interfuerant, mutes in te . De praesentibus igitur qui concilio interfuerant, multi cum gaudio susceperunt insitum verbum, quorum primus fuit dominus Ademarus, bonae memoriae Podiensis episcopus, vir vitae venerabilis, qui postea apostolicae sedis legatione functus, in eadem expeditione populo Deeodem fervore succensi, ad iter se accingebant, mutuo se et frequenter exhortantes; et certum praefigentes diem, ut collectis necessariis, et viae consortibus convocatis, iter arriperent. Videtur vere divinitus procuratum praesens, unde loquimur, negotium, et verbum vere egressum a Domino. Nam catervatim concurrebant populi, unum ubicunque de principibus iter vovisse audierant, ut se illius comitatui sociarent; ejusque super se in toto itinere invocarent nomen, obsequia promittentes et fidem. Et quia verbum illud publice diceretur: Occupet extremum scabies, mihi turpe relinqui; laborabant certatim, se necessariis commu
Abbreviated transcription (Latin):
se incluserant spontanei ꝓpt̾ cdñm. nec tñ ap̃ om̃s
erat in cã cdñs. ⁊ uirtutum mat̾ discretio. uotũ exci¬
tabat. sed quidam ne amicos desererent. quidam
ne desides haberent᷑. quidam sola leuitatis causa.
aut ut creditores suos quib młtoꝵ debitoꝵ pond̾e
tenebant᷑ obligati declinantes eluderent: aliis
se adiungebant. Os gͥ ex causis uarus ꝓꝑabant.
nec erat in regnis occidentalib. qui aut etatis
aut sexꝰ. aut conditionis. aut status uellet ẽẽ me¬
mor. aut aliquib ꝑsuasionib cleterritꝰ. ab incepto
desisteret. S om̃s indifferenter manꝰ dabant. om̃s
unanimiter corde ⁊ ore uotum ꝓfitebant᷑. uidebat᷑
ad litt̾am impleri qd̃ in tobia scͥptum ẽ. Ierłm
ciuitas d̾i. nationes ex longinquo ad te uenient.
⁊ munera deferentes ad orabunt in te dñm. ⁊ t̾ram
tnam in sc̃ificatõe habebunt: nom̃ magnũ in uocã¬

Expanded text:
se incluserant spontanei propter Dominum. Nec tamen apud omnes se incluserant spontanei propter Dominum. Nec tamen apud omnes erat in causa Dominus; et virtutum mater discretio votum excitabat; sed quidam ne amicos desererent, quidam ne desides haberentur, quidam sola levitatis causa, aut ut creditores suos quibus multorum debitorum pondere tenebantur obligati declinantes eluderent, aliis se adjungebant. Omnes igitur ex causis variis properabant. Non erat in regnis occidentalibus, qui aut aetatis, aut sexus, aut conditionis, aut status vellet esse memor; aut aliquibus persuasionibus deterritus ab incoepto desisteret; sed omnes indifferenter manus dabant; omnes unanimiter corde et ore votum profitebantur. Videbatur ad litteram impleri quod in Tobia scriptum est: Jerusalem civitas Dei, nationes ex longinquo ad te venient, et munera deferentes, adorabunt in te Dominum: et terram tuam in sanctificatione habebunt, nomen magnum invocan
Abbreviated transcription (Latin):
tute multa. ⁊ excelso in uerbo głe ꝓ fidei meritis uer¬
bum efficax. ⁊ sermonẽ oĩ acceptione dignum ĩ ocłis
uniuersoꝵ. ce uisa ẽ a dño res egressa. ita ut manda¬
tum enis licet arduum nimis ⁊ difficile inderet᷑. cuim
omni auiditate tam maiores qͣm minores am plecte¬
uent᷑. Nec solum p̾sentes ex illius uerbo suctensus
hinꝰ desiderii feruor ad iter aĩauerat. uer̾ longe la¬
teq sermo idem eg̃diens. absentes etiam pari uoto
feruentes accedebant ad idem. Ep̃i uͦ ꝓut ĩ manda
suas ad id ip̃m inuitantes.⁊ circũeuntes parrochias
suas uerbum uite disseminabãt in ppłis. nec cade¬
bat uł unꝰ apex sine fructu suꝑ t̾ram. ita ut uere
dici posset. qd̾ uere ilid̾ uerbum dñi adimplẽtur.
Non pacẽ ueni mitt̾e: s gladiũ. Diuidebat᷑ enim
maritus ab uxore. uxor a marito. patres a filiis. filii
egrederent᷑ monachi. ⁊ inclusi de carcerib in quib

Expanded text:
tute multa, et excelso in verbo gloriae, pro fidei meritis vertute multa, et excelso in verbo gloriae, pro fidei meritis verbum efficax, et sermonem omni acceptione dignum in oculis universorum. Et visa est a Domino res egressa, ita ut mandatum ejus, licet arduum nimis et difficile videretur, cum omni aviditate tam majores quam minores amplecterentur. Nec solum praesentes ex illius verbo succensus hujus desiderii fervor ad iter armaverat; verum longe lateque sermo idem egrediens, absentes etiam pari voto ferventes accendebat ad idem. Episcopi vero; prout suas ad id ipsum invitantes, et circumeuntes parochias suas, verbum vitae disseminabant in populis, nec cadebat vel unus apex sine fructu super terram: ita ut vere dici posset, quod vere illud verbum Domini impleretur: Non veni pacem mittere, sed gladium . Dividebatur enim maritus ab uxore, uxor a marito; patres a filiis, filii egrederentur monachi; et inclusi de carceribus, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ad expugnandos illos laborem istum assũpserit.
sub eccłie defensione. ⁊ beatoꝵ petͥ ⁊ pauli ꝓtectõe
tanqͣm uere obediencie filios recipimꝰ. ⁊ ab uniuer¬
sis inquietatõib. tã in reb qͣm in ꝑsonis. statuimꝰ
manere securos. Si uͦ quisqͣm molestare eos int̾̃im
ausu temerario p̾sumpserit: ꝑ ep̃m loci excõicatõe
piens his qui aderant eccłiarum prelatis. ut ad ꝓpͥa
reuersi. cum oĩ instancia ⁊ debita sollicitudĩe plebes
suas ad idem hortent᷑. ⁊ inuitent diligentiꝰ. his dc̃is
finem dicendi fecit. ⁊ soluta synodo: ualedicentes
adinuicem ad ꝓpͥa sũt reu̾si. Ante oĩa uixta statu¬
ta synodi fideliter laborantes. ut pax que uerbo
uulgari treuga dicit᷑: ab oĩb obseruet᷑ illibata.
ne ire uolentib. ⁊ ad necessaria discurrere. ul¬
lum ministraretur impedimentum xu¬
Sedit gͦ dñs fdocli seruo suo eũnglitanti uir¬

Expanded text:
fidei ad expugnandos illos laborem istum assumpserint, fidei ad expugnandos illos laborem istum assumpserint, sub Ecclesiae defensione, et beatorum Petri et Pauli protectione, tanquam verae obedientiae filios recipimus; et ab universis inquietationibus, tam in rebus quam in personis statuimus manere securos. Si vero quisquam molestare eos interim ausu temerario praesumpserit, per episcopum loci excommunicatione piens iis qui aderant, ecclesiarum praelatis, ut ad propria reversi, cum omni instantia et debita sollicitudine plebes suas ad idem hortentur et invitent diligentius. Iis dictis finem dicendi fecit, et soluta synodo valedicentes ad invicem, ad propria sunt reversi: ante omnia, juxta statuta synodi fideliter laborantes, ut pax quae verbo vulgari treuga dicitur ab omnibus observetur illibata, ne ire volentibus, et ad necessaria discurrere, ullum ministraretur impedimentumedit ergo Dominus fideli servo suo evangelizanti vir
Abbreviated transcription (Latin):
di. coħ̾edes aũt xp̃i qui ierłimis ⁊ in finib eiꝰ habitant.
afflictioni &e laborib ꝯpacientes. infidelium insolentiã
qui sibi regna & principatus ⁊ potestates subicere
contendt̃. debita ꝯpescatis aĩaduersione. ⁊ illis totis
uirib occurratis: quib ẽ ꝓpositum. nomen dełe xp̃i¬
anum. Alioqͥn futurum ẽ. ut in ꝓximo eccłia d̾i ui¬
gum indebite ꝑferens seruitutis. fidei senciat clispen¬
dium: preualente gentilium suꝑstitione. In qͣnta
enĩ positi sint afflictione nouer̃t ex uob̃ ñ nulli. qui
hec q̃ loqͥmur oculata conspexerunt fide. ⁊ p̾sens illoꝵ
ꝑ manum petͥ uiri uenerabił qui p̾sens ẽ ad nos de¬
cos arma susceꝑint. ⁊ onꝰ sibi huiꝰ ꝑegrinationis as¬
sumpserint: inuinctas sibi ꝓ suis delictis peniten¬
cias relaxamꝰ. Qͥ aũt ibi in uera penitencia decesse¬
rint: ⁊ peccatoꝵ indulgentiã. ⁊ fructum et̾ne mer¬
cedis se non dubitent habituros. In t̾im uͦ eos qͥardore

Expanded text:
i cohaeredibus qui Hierosolymis et in finibus ejus habitant, afflictioni et laboribus compatientes, infidelium insolentiam qui sibi regna, principatus et potestates subjicere contendunt debita compescatis animadversione; et illis totis viribus occurratis, quibus est propositum, nomen delere Christianum. Alioquin futurum est, ut in proximo Ecclesia Dei jugum indebitae perferens servitutis, fidei sentiat dispendium, praevalente gentilium superstitione. In quanta enim positi sint afflictione, noverunt ex vobis nonnulli, qui haec quae loquimur, oculata conspexerunt fide, et praesens illorum per manum Petri, viri venerabilis, qui praesens est, ad nos deeos arma susceperint, et onus sibi hujus peregrinationis assumpserint, injunctas sibi pro suis delictis poenitentias relaxamus. Qui autem ibi in vera poenitentia decesserint, et peccatorum indulgentiam et fructum aeternae mercedis se non dubitent habituros. Interim vero eos qui ardore
Abbreviated transcription (Latin):
uersa italia ad corrigendos excessus hominum
necessarium ualde qd̾ apud placenciã ꝯuocatũ¬
celebrauerat. Imꝑatoris predicti indignatõem
fugiens. discedens ab italia alpes transcendit.
regium francoꝵ ing̾ssus. Ubi uidens sic̃ ⁊ prius
audierat diuina passim conculcari monita.
doctͥnam euͣngłi sordere. fidem ꝑisse. caritatẽ
iõem pielitari uirtutẽ. eꝯtrario aũt aduerse
potestatis ⁊ pͥncipis tenebraꝵ longe lateq ninis
pat̾e imꝑium anxiꝰ plurimũ sic̃ ex offitii debito
tenebatur: quomͦ tot uitioꝵ monstͥs. tot pecc̃oꝵ
ꝓdigiis posset occurtere. qui ita miserabiliter
pullulabant. ⁊ orbem inuoluerãt uniu̾sum.
ꝯciliũ geñale priꝰ ap̃ uigiliacũ. deinde ap̃ podiũ

Expanded text:
versa Italia, ad corrigendos excessus hominum versa Italia, ad corrigendos excessus hominum necessarium valde, apud Placentiam celebraverat, imperatoris praedicti indignationem fugiens, discedens ab Italia, Alpes transcendit, regnum Francorum ingressus. Ubi videns, sicut et prius audierat, divina passim conculcari monita, doctrinam Evangelii sordere, fidem periisse, charitatem et omnem periclitari virtutem; econtrario autem adversae potestatis et principis tenebrarum longe lateque nimis patere imperium: anxius plurimum, sicut ex officii debito tenebatur, quomodo tot vitiorum monstris, tot peccatorum prodigiis posset occurrere, quae ita miserabiliter pullulabant, et orbem involverant universum concilium generale, prius apud Vigiliacum, deinde apud Podium,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfanari non ꝑmittant. Nec uisum ei sufficere qd̾
hoc apud principes disseminaret. nͥ etiã ⁊ ple¬
bes ⁊ inferioris manus homines. ad id ip̃m piis ex
tioni sue fideliter satisfaciens. id ip̃m eungłirabat.
sui tantam gr̃am eius fidei meritum respiciens ꝯ¬
tulerat dñs. ut raro unqͣm sine fructu ppłos con¬
ueniret. fuitq dño pape quieum ultra montes
sine dilatione sequi decreuerat. in eod̾ uerbo plu¬
rimum necessarius. Nam precursoris functꝰ offitõ.
auditoꝵ mentes ad obediendum p̃parauerat. ut
facilius idem ꝑsuadere uolens. optineret ꝓpositũ.
⁊ uniuersoꝵ animos ad se compendiosiꝰ inclinaret
Indictione quarta. Regnante dño henrico qͣrto
theutonicoꝵ rege. ⁊ eodem romauoꝵ imꝑatore.
nante in francia. Predictus dñs urbanꝰ uidens homi¬
num maliciam modum excessisse. ⁊ cuncta fieri de¬
orsum qͣi ad malum ꝓna. pꝰ concilium qd̾ ex uni¬

Expanded text:
profanari non permittant. Nec visum ei sufficere, quod profanari non permittant. Nec visum ei sufficere, quod hoc apud principes disseminaret, nisi etiam et plebes et inferioris manus homines, ad id ipsum piis exhtioni suae fideliter satisfaciens, id ipsum evangelizabat. Cui tantam gratiam, ejus fidei meritum respiciens, contulerat Dominus, ut raro unquam sine fructu populus conveniret. Fuitque domino papae, qui eum ultra montes sine dilatione sequi decreverat, in eodem verbo plurimum necessarius. Nam praecursoris functus officio, auditorum mentes ad obediendum praeparaverat, ut facilius idem persuadere volens, obtineret propositum, et universorum animos ad se compendiosius inclinaretindictione IV, regnante domino Henrico quarto, Teutonicorum rege, et eodem Romanorum imperatore, nante in Francia, praedictus dominus Urbanus, videns hominum malitiam modum excessisse, et cuncta ferri deorsum, quasi ad malum prona, post concilium quod ex uni
Abbreviated transcription (Latin):
Tandem salernum ueniens. ibi diem uite clausit ex¬
tiemum. uͥ ce sepriltus ẽ. Cui pꝰ dñm uictorem qui
solis duob mensib post eum sedem optinuerat. sue¬
cessit dñs predictus urbanus. Qui heretici nichilomi¬
uris predicti henriei successoris in eadem malicia ob¬
stinati furorem declinans. locis municiorib apd̾ suos
fideles delitescebat. nusqͣm plene secut᷑. hie in illa sua
aduersitate ꝯstitut᷑. ꝓtedc̃m petrum uirum uenera¬
bilem ab ierłimis reu̾sum. iam dicte legationis fungẽ¬
tem offitio benigne suscepit.⁊ ei in uerbo cuiꝰ bauilus
erat. se fidelem cooꝑatorem tem ꝑe accepto repmisit.
census alpes transiens: occidentales principes õs
singłatim circuit. instat sollicitus. increpat. arguit.
atq cooꝑante gra monendo quibusclam ꝑsuadet.
ut fr̾ib in tanta afflictione positis subuenire ñ
illustrare p̃sentia. infidelium spurcieiis diutius

Expanded text:
Tandem Salernum veniens, ibi diem vitae clausit exTandem Salernum veniens, ibi diem vitae clausit extremum: ubi et sepultus est. Cui, post dominum Victorem, qui solis duobus mensibus post eum sedem obtinuerat, successit dominus praedictus Urbanus, qui Henrici nihilominus, praedicti Henrici successoris, in eadem malitia obstinati, furorem declinans, locis munitioribus apud suos fideles delitescebat, nusquam plene securus. Hic in illa sua adversitate constitutus, praedictum Petrum virum venerabilem ab Hierosolymis reversum, jam dictae legationis fungentem officio benigne suscepit; et ei in verbo, cujus bajulus erat, se fidelem cooperatorem tempore accepto repromisit. census, Alpes transiens, Occidentales principes omnes singulatim circuit, instat sollicitus, increpat, arguit; atque cooperante gratia, monendo quibusdam persuadet, ut fratribus in tanta afflictione positis subvenire nonillustrare praesentia, infidelium spurcitiis diutius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfisus: exeluso iuolenter predicto uenerabili
uiro. sedem inuasit apłicam. ita delirus. ⁊ ab in¬
tellectus sinceritate deficiens. ut id se ẽẽ cred̾et
gd̾ falso dicebat᷑. Cumq priꝰ infelix mundus in
maligno positus uias sequeret᷑ ꝑicłosas ut pre-¬
diximus ⁊ inutiles. huiꝰ scismatis occasione ad
deteriora decliuis. oẽm dĩ ⁊ hominũ pꝰ tergum
ded̾at reuereneiam. noxia seqͥus. ⁊ declinãs
salutaria. Ca piebantur pontifices &e. qrulibet eccłarum p̃la¬
ti. tanqͣm homicidioꝵ rei mancipabantar carcerib. boniscoꝵ
confiscatis. qͥcũq ĩꝑatori in hac sua ꝑuersitate ñ erant ꝯ¬
sencientes. Ne solum ad tempus eis irrogabant᷑ imurie.
uerum exclusis imꝑpetuum intrudebant᷑ succ̃ores. fu¬
in apuliam secesserat. ubi a dño nob̾to guschardi apu¬
lie duce. honeste susceptus ẽ. ⁊ benigne tractat᷑. cuiꝰ
ctiam beneficio predicti imꝑatoris manus euaserat.

Expanded text:
confisus, excluso violenter praedicto venerabili confisus, excluso violenter praedicto venerabili viro, sedem invasit apostolicam: ita delirus et ab intellectus sinceritate deficiens, ut id se esse crederet, quod falso dicebatur. Cumque prius infelix mundus in maligno positus, vias sequeretur periculosas, ut praediximus, et inutiles, hujus schismatis occasione ad deteriora declivis, omnem Dei et hominum post tergum dederat reverentiam, noxia sequens et declinans salutaria. Capiebantur pontifices; et quilibet ecclesiarum praelati, tanquam homicidiorum rei, mancipabantur carceribus, bonis eorum confiscatis, quicunque imperatori in hac sua perversitate non erant consentientes. Nec solum ad tempus eis irrogabantur injuriae, verum exclusis in perpetuum, intrudebantur successores. Fuin Apuliam secesserat, ubi a domino Roberto Guischardi, Apuliae duce honeste susceptus est, et benigne tractatus, cujus etiam beneficio praedicti imperatoris manus evaserat.
Abbreviated transcription (Latin):
orro ꝑ anuos ante aliquot. henricꝰ theutonioꝵ
rex. ⁊ idem romanoꝵ imꝑator. a clño gregorio
ppͣ seꝑtimo. huiꝰ urbani predecessore. passus fu̾at
in imꝑio. qͥd defungentib eccłiarum prelatis. anulꝰ
⁊ uirga pastorał ad dñm imꝑatorẽ clirigebat᷑. Unde
postmod̾ unũ quemilibet de familiarib ⁊ capellanis
sus inuestiens. ad eccliam uacantẽ dirigebat: ut
ibi pastoris fungeret᷑ offitio. ñ expectata cleri eiec¬
tione. Ad̾ dñs papa ꝯtͣ oẽm fieri honestatẽ ꝯside¬
rans. ⁊ iura in eo facto conculcari eccłiastica ꝑpen¬
dens. semel. scd̾o. ac t̾cio. eundem imꝑatorẽ ꝯmo¬
nuit. ut atam detestabili desisteret presũptione.
Quem p̾ceptis salutarib ꝯmonitum cũ reuocare
non posset. nincło a nath̾atis innodauit. Qd̾ fac¬
tum nimis indigne ferens imꝑator. romanam
cepit eccłiam ꝑsequi. ⁊ dño pape gib̾tum
rauennatẽ archiep̃m. uiium litteratum. ⁊ locupletẽ
toris presumens. ⁊ de multitudine diuiciarum

Expanded text:
quot, Henricus Teutonicorum rex, et idem Romanorum imperator, a domino Gregorio papa septimo, hujus Urbani praedecessore passus fuerat in imperio, quod defungentibus ecclesiarum praelatis, annulus et virga pastoralis ad dominum imperatorem dirigebatur. Unde postmodum unumquemlibet de familiaribus et capellanis suis investiens, ad ecclesiam vacantem dirigebat, ut ibi pastoris fungeretur officio, non exspectata cleri electione. Quod dominus papa contra omnem fieri honestatem considerans, et jura in eo facto conculcari ecclesiastica perpendens, semel, secundo ac tertio eumdem imperatorem commonuit, ut a tam detestabili desisteret praesumptione. Quem praececeptis salutaribus commonitum, cum revocare non posset, vinculo anathematis innodavit. Quod factum nimis indigne ferens imperator, Romanam coepit Ecclesiam persequi, et domino papae Guibertum Ravennatem archiepiscopum, virum litteratum et locupletem toris praesumens et de multitudine divitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
pectant. mortem inueniunt. Irr uentes enĩ in
ppłm nil tale uerentem. armoꝵ solatio destitu¬
tum. ⁊ de regis clementia ñ immerito p̾fum̃tẽ.
ñ distinguentes iustum ab impio. stragẽ im¬
manissimam exercuer̃t. ita ut int̾emptoꝵ fu¬
nerib. ⁊ cruore occisoꝵ locus pollueret᷑ unin̾sus.
⁊ tante multitudĩs uix suꝑessẽt uestigia. Eua¬

Expanded text:
spectant, mortem inveniunt. Irruentes enim in spectant, mortem inveniunt. Irruentes enim in populum nil tale verentem, armorum solatio destitutum, et de regis clementia non immerito praesumentem, non distinguentes justum ab impio, stragem immanissimam exercuerunt, ita ut interemptorum funeribus, et cruore occisorum locus pollueretur universus, et tantae multitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ne consortib ꝓfessionis parcere in presenti. Uñ¬
osulimꝰ ut eiꝰ ominno quieseat in dignatis. qd̵
et ꝑsonas ur̃as. ⁊ oẽm qͣm hic habetis substantiã. ar¬
ma qͦ in manus clñi regis. sine aliqua ꝯditõne
tradatis. alioqͥn nec unus solus ex uob̃ mortem
poterit euadere. cum in medio regni eiꝰ ꝯstituti.
nec uirib pares sitis. nec fugiendi habeatis potes
ab mnitio contumacis ppłi displicebat insana.
de regia benignitate presumentes. in simplici¬
tate sp̾c ppłm totis uirib renitentem. ⁊ ꝓ uita
decertare ꝑatum. in eã qͣsi uiolenter tͣcerunt
sentenciam. ut cum armis &e omi eoꝵ substan¬
cia in potestatẽ dñi regis se traderent. ꝓ his
om̃ib quib eum offend̾ant: satisfacientes.
acqͥeuit tandem ppłs unuiersus. ⁊ armis tra¬
ditis. uniuersaq eoꝵ sub̾a regis primiceriis
⁊ sins ꝓcuratorib resignata: dum ueniã ex¬

Expanded text:
nae consortibnae consortibconsulimus ut ejus omnino quiescat indignatio, quod et personas vestras, et omnem, quam hic habetis substantiam, arma quoque in manus domini regis sine aliqua conditione tradatis. Alioqui nec unus solus ex vobis mortem poterit evadere; cum in medio regni ejus constituti, nec viribus pares sitis, nec fugiendi habeatis potestab initio contumacis populi displicebat insania, de regia benignitate praesumentes, in simplicitate spiritus, populum totis viribus renitentem, et pro vita decertare paratum, in eam quasi violenter traxerunt sententiam, ut cum armis et omni eorum substantia in potestatem domini regis se traderent, pro his omnibus quibus eum offenderant, satisfacientes. Acquievit tandem populus universus, et armis traditis, universaque eorum substantia, regis primiceriis et suis procuratoribus resignata, dum veniam ex
Abbreviated transcription (Latin):
eis uim inferre. errant quippe fortes uiri. armoꝵ
usum hũites. qͥq ñ facile uellẽt gͣtis animas pon̾e.
more suo doł tẽptãt ꝑag̃e. qd̾ uirib nequeũt. Missa .N.
legatiõe ad p̃dictũ godescalcũ ⁊ ex̾citꝰ pͥmateᷤᷤ u̾bis pacifici eis¬
erue̾mt᷑ ad dñm iegem de ur̃o ex̾citu gͣui
qrimonia. qd̾ ppło sibi subdito gͣues nimis
oe enormes intuleritis molestias. iniqua lege ur̃os
hospites qui uos benigne tractauerant remu¬
nerantes. C̃amen regis pleniꝰ nouit prudeneia.
qd̾ non estis om̃s hoꝵ ꝯmissoꝵ rei. s certũ habet
inter uos uiros prudentes⁊ timentes dm̃. qͥb
al ioꝵ displicet enormitas. ⁊ quib inuitis⁊ reni¬
teritib ꝯmissa sunt. que dñm regem merito
ad iracundiam ꝓuocar̃t. Unde aliquoꝵ cͥmen
timens in om̃s refund̾e. ne iustum inuoluat eũ
impio. decterait ire sue modũ impon̾ẽ.⁊ xp̃ra¬

Expanded text:
eis vim inferre, erant quippe fortes viri, armorum eis vim inferre, erant quippe fortes viri, armorum usum habentes, quique non facile vellent gratis animas ponere, more suo dolis tentant peragere quod viribus nequeunt. Missa enim legatione ad praedictum Godescalcum, et exercitus pervenit ad dominum regem de vestro exercitu gravis querimonia, quod populo sibi subdito graves nimis  enormes intuleritis molestias, iniqua lege vestros hospites, qui vos benigne tractaverunt, remunerantes. Tamen domini regis plenius novit prudentia, quod non estis omnes horum commissorum rei; sed certum habet inter vos viros prudentes et timentes Deum, quibus aliorum displicet enormitas, et quibus invitis et renitentibus commissa sunt quae dominum regem merito ad iracundiam provocarunt. Unde aliquorum crimen timens in omnes refundere, ne justum involvat cum impio, decrevit irae suae modum imponere et Christia
Abbreviated transcription (Latin):
sum precipit ꝯuocari. ⁊ in ultionem tantar̃ in¬
iuriarum. armari ppłm imꝑat. ⁊ maiores etiã
regionis. Commiserat enim grauia. in locis qͣm¬
plurib. turpiaq nimis. ⁊ relatõe indigna q̃ nõ¬
nͥ cum subiectoꝵ odio. ⁊ timiditatis nota: rex po¬
terat dissimulare. Conuocata gͥ tociꝰ regni mili¬
cia tanqͣm in hostes ⁊ suprema dignos animad¬
uersione: unanimit̾ ruunt precipites: ꝓ tan¬
tis excessib mortem irrogaturi. Tandẽq apud
locum cui bellagraua nom̃ ẽ. qui locus in um¬
bilico regni eoꝵ posit᷑ ẽ. predictoꝵ insensatoꝵ
ofnsam reꝑiunt multitudinẽ. Qui p̃cognito regiꝰ
aduentu. & de eiꝰ indignatõe ñ ignari. ueren¬
tes qm̃ lesam portabãt oscientiã. arma corri¬
puerant: qͣsi nim in repelłe.⁊ a se ꝓpulsare in¬
iurias ꝑati. Qs postqͣm hungari armis incũ¬
bentes uiderunt. ⁊ ad resistendum animatos.

Expanded text:
rsum praecipit convocari; et in ultionem tantarum inrsum praecipit convocari; et in ultionem tantarum injuriarum armari populum imperat, et majores etiam regionis. Commiserunt enim gravia in locis quampluribus, turpiaque nimis, et relatione indigna, quae nonnisi cum subjectorum odio et timiditatis nota, rex poterat dissimulare. Convocata igitur totius regni militia, tanquam in hostes et suprema dignos animadversione, unanimiter ruunt praecipites, pro tantis excessibus mortem irrogaturi. Tandemque apud locum cui nomen Bellegrava est, qui locus in umbilico regni eorum positus est, praedictorum insensatorum confusam reperiunt multitudinem, qui praecognito regis adventu, et de ejus indignatione non ignari, verentes quam laesam portabant conscientiam, arma corripuerant, quasi vim vi repellere, et a se propulsare injurias parati. Quos postquam Hungari armis incumbentes viderunt et ad resistendum animatos,
Abbreviated transcription (Latin):
Icdum discipline salutaris nescit ugum por¬
tare. suar uiar fructus inutiles collegit. hosti¬
um gladiis deputatus. xxiiii.¬
ost petri uͦ transitum in bithiniam ꝯseq̃nt᷑
ñ multo int̾iecto temꝑis int̾uallo qͥdam sac̃dos
godescaldꝰ noĩe. natione theutonicus petri seq̃ns
uestigia: eiusdem ꝑegrinatõis accensus desid̾io.
exhortationis habens gr̃am. młtoᷤ ex uniuerso
theutonicoꝵ regno ad idem opꝰ animauerat.
collectisq uie consortib qͣsi ad qͥndecim milia.
hungarie fines sine difficniltate ad missus: inglꝰe
ubi cum eiꝰ exercitui uenalia de mandato regio
bonis conditionib ab hungaris exhiberent᷑. alim̃¬
toꝵ abutentes opulencia. & ebrietati uacantes. ad
inferendas enormes indigenis se ꝯtuler̃t inuirias.
ita ut predas exercerent. uenalia foris illata pu¬
blicis. molenter diriperent. ⁊ stragẽ ꝯmitt̾ent in¬
postqͣm innotuit: ira succensus regnum uniu̾¬

Expanded text:
et dum disciplinae salutaris nescit jugum poret dum disciplinae salutaris nescit jugum portare, suarum viarum fructus inutiles collegit, hostium gladiis deputatus. ost Petri vero transitum in Bithyniam, consequenter non multo temporis intervallo, quidam sacerdos, Godescalcus nomine, natione Teutonicus, Petri sequens vestigia, ejusdem peregrinationis accensus desiderio, exhortationis habens gratiam, multos ex universo Teutonicorum regno ad idem opus animaverat. Collectisque viae consortibus, quasi ad quindecim millia, Hungariae fines, sine difficultate admissus, ingressus est. Ubi cum ejus exercitui venalia de mandato regio bonis conditionibus ab Hungaris exhiberentur, alimentorum abutentes opulentia et ebrietati vacantes, ad inferendas enormes indigenis se contulerunt injurias: ita ut praedas exercerent, venalia foris illata publicis violenter diriperent, et stragem in popostquam innotuit, ira succensus, regnum unive
Abbreviated transcription (Latin):
repellunt longiꝰ ꝓ uita ⁊ lib̾tate totis uirib
decertantes: nunciꝰ quidam sub oĩ celeritate
ad petrũ accedens. stragẽ suoꝵ indicat. ⁊ residuoᷤ
de ppło iã ꝯsũpto in oppido quodã semiruto artis¬
sima obsidione ualiatos edocet. armoꝵ & uictꝰ in¬
opia laborantes. Qͥ ad dñm imꝑatorem accedẽs
fusis humiliter precib obtinet. ut missa illuc
sub oĩ uielocitate milicia. reliqͥas ppłi ab immi¬
nentib ꝑicłis precipiat lib̾ari. Qd̃ fc̃m ẽ. Turei
enĩ audita dñi imꝑatoris iussione. ab oppidi
ꝓtinus destitert̃ impugnatõe. ⁊ tͣhentes secum
quos in uincła coniecerant. cum tentoriis.⁊
papilionib. equis. mulis. ⁊ oĩmoda nr̃oꝵ suppei¬
lectue. optima spolia deferentes. niceã reuer¬
si sũt. Sic gͦ ceruicosus ppłs ⁊ intractabilis.
dimmi monitis nesciunt acqiuescere meliorib.
suo lapsus impetu. totus descendit in interitũ.

Expanded text:
repellunt longius, pro vita et libertate totis viribus repellunt longius, pro vita et libertate totis viribus decertantes, nuntius quidam sub omni celeritate ad Petrum accedens, stragem suorum indicat; et residuos de populo jam consumpto, in oppido quodam semiruto arctissima obsidione vallatos edocet, armorum et victus inopia laborantes. Qui ad dominum imperatorem accedens, fusis humiliter precibus, obtinet ut missa illuc sub omni velocitate militia reliquias populi ab imminentibus periculis praecipiat liberari: quod et factum est. Turci enim, audita domini imperatoris jussione, ab oppidi protinus destiterunt impugnatione, et trahentes secum quos in vincula conjecerant, cum tentoriis et papilionibus, equis, mulis, et omnimoda nostrorum supellectile optima spolia deferentes, Niceam reversi sunt. Sic ergo cervicosus populus et intractabilis, dum monitis nesciunt acquiescere melioribus, suo lapsus impetu, totus descendit in interitum;
Abbreviated transcription (Latin):
andem uero hac potitus uictoria.⁊ p̃senti
suecessu solimannus factus elatior ĩ cast᷑¬
uiolentus irruit. id residuum qd̃ suꝑerat.
nemine iam qui resifte̾ posset inuento. gladiis
abolet senes. ualitudinarios. monachos. ⁊ clerũ
uniuersum. matronas quoq grandeuas ferro
ꝑimens. solis pueris ⁊ puellis adhuc impub̾ib
quoꝵ ꝓ eis etas intercedebat. & facies ad hoc parrẽs:
ut seruituti manci paret. Erat anͣt iuxta nr̃oꝵ castͤ
in littore maris situm p̾sidiũ uetꝰ. semirutũ. habi¬
tatorib uacuum. ita ut nec seras haberet nec
hostia. in qd̾ necessitate ꝯpulsi salutem se in eo
posse consequi arbitrantes: ꝑegrinoꝵ quidam
se contuler̃t qͣi ad tͥa milia. Quri obiectis clipeiꝰ.
⁊ magnoꝵ ad uolutõe molarium aditꝰ obstru¬
unt. ⁊ ad sui titionẽ ꝓut necessitatis articłs ĩꝑa¬
bat accingunt᷑. Dumq turcos instantes uehem¬
tiꝰ spe obtinende salutis qui obsessi erant. a se

Expanded text:
andem vero hac potitus victoria, et praesenti successu Solimannus factus elatior, iviolentus irruit; id residuum quod supererat, nemine jam qui resistere posset invento, gladiis abolet; senes, valetudinarios, monachos et clerum universum, matronas quoque grandaevas ferro perimens; solis pueris et puellis, adhuc impuberibus, quorum pro eis aetas intercedebat, et facies, ad hoc parcens, ut servituti manciparet. Erat autem juxta nostrorum castra, in littore maris situm, praesidium vetus, semirutum, habitatoribus vacuum, ita ut nec seras haberet, nec ostia; in quod, necessitate compulsi, salutem in eo posse consequi arbitrantes, peregrinorum quidam se contulerunt, quasi ad tria millia. Qui objectis clypeis, et magnorum advolutione molarium aditus obstruunt, et ad sui tuitionem, prout necessitatis articulus imperabat, accinguntur. Dumque Turcos instantes vehementius, spe obtinendae salutis, qui obsessi erant, a se
Abbreviated transcription (Latin):
mini zelod̾i. Accingimimi unusquisq gladio suo
suꝑ femur suũ potentissime. Accingimini. estote
filu potentis. Melius ẽ enĩ mori in bello. qͣm uid̾e
ni ⁊ dñs erit nob̾cum. arma q̃ cede mutua illici¬
te cruentastis. in hostes fidei ⁊ nõis xp̃iani ꝯuer¬
tite. furta. incend̾a. rapinas. homicidia. ⁊ cetera
qualia qͥ agunt regnum dĩ ñ possidebt̃: hec deo
beneplacito redimite obsequio. ut delictoꝵ quib
dñm ad iracundiã ꝓuocastis: celem indulgen¬
ciam ꝓ nob̃ obtineant hec pietatis oꝑa.⁊ dep̃catio
onemus gͥ & exortamur in dño.⁊ in remissionẽ¬

Expanded text:
mini zelo Dei. Accingimini unusquisque gladio suo super femur suum potentissime . Accingimini, et estote filii potentis. Melius est enim mori in bello, quam videre ni et Dominus erit vobiscum. Arma quae caede mutua illicite cruentastis, in hostes fidei et nominis Christiani convertite. Furta, incendia, rapinas, homicidia, et caetera qualia qui agunt regnum Dei non possidebunt, hoc Deo beneplacito redimite obsequio, ut delictorum quibus Dominum ad iracundiam provocastis, celerem indulgentiam pro vobis obtineant haec pietatis opera et deprecatio onemus igitur e
Abbreviated transcription (Latin):
castra stragẽ oꝑantes infinitã: eos insectari sũt.
Cecid̾unt in ea ꝯg̾ssiõe de uiris nobilib qͥ petri
castra seq̃bant᷑. Galterꝰ sensauer. Rainaldꝰ debieis.
fulcherꝰ auielianensis.: Ialii innum̾abiles. Nam
de uiginti qͥnq milib peditum qͥ de castͥs eg̃ssi
fuerant. ⁊ de qͥngentoꝵ nũo eqͥtum. uix uł unꝰ

Expanded text:
castra, stragem operantes infinitam, eos insectati sunt. castra, stragem operantes infinitam, eos insectati sunt. Ceciderunt in ea congressione de viris nobilibus, qui Petri castra sequebantur, Galterus Sensaveir, Rainaldus de Breis, Fulcherus Aurelianensis, et alii innumerabiles. Nam de viginti quinque millibus peditum, qui de castris egressi fuerant, et de quingentorum numero equitum, vix vel un
Abbreviated transcription (Latin):
młtitudĩe eandẽ siluã ing̾ssus. ut in cast᷑ nr̃oꝵ q̃
Audiensq ꝑ eãdẽ siluã clamores insolitos. ut pͥ
nes: relictis montib ce silua. ad patentes cãpos
se ꝯtulit. Quo etiã nr̃i ꝑuenientes. aduentꝰ hosti¬
um ignari penitus: postqͣm eoꝵ in uicino ꝯ¬
stitutum cognouer̃t exercitum. mutius se uo¬
cib exhortantes in hostes irruunt gladiis in¬
stantes cominꝰ. int̾emptoꝵ fr̃m sanguinẽ de
manu hostium requirentes. Hostes uͦ uotis
oĩb &e ardente ꝓposito. nr̃os in se irruentes gla¬
b ag̾etur. resistunt uiriliter iusta indignatõe
succensi.⁊ de sua młtitudĩe p̾sum̃tes. Tandẽ
ꝯfligentib ad muicẽ hinc inde cohortib strenue
satisq iuriliter opp̾ssi nr̃ates ab eoꝵ młtitudĩe.
⁊ pondꝰ belli non ualentes ferre diutiꝰ: disso¬
lutis agminib m fugam u̾si sũt. Qͥb nichilomi¬
nus turei gladiis incumbentes. usq in eoꝵ

Expanded text:
multitudine eamdem silvam ingressus, ut in castra nostrorumultitudine eamdem silvam ingressus, ut in castra nostroruAudiensque per eamdem silvam clamores insolitos, ut prines, relictis montibus et silva, ad patentes campos se contulit. Quo etiam nostri pervenientes, adventus hostium ignari penitus, postquam eorum in vicino constitutum cognoverunt exercitum, mutuis se vocibus exhortantes, in hostes irruunt, gladiis instantes cominus, interemptorum fratrum sanguinem de manu hostium requirentes. Hostes vero votis omnibus et ardente proposito nostros in se irruentes glagnatione succensi, et de sua multitudine praesumentes. Tandem confligentibus adinvicem hinc inde cohortibus strenue, satisque viriliter, oppressi nostrates ab eorum multitudine, et pondus belli non valentes ferre diutius, dissolutis agminibus, in fugam versi sunt: quibus nihilominus Turci gladiis incumbentes, usque in eorum