comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mi magnoq cũ fenore spes amissa rediit
Ad hec sepe qd̾ requisitus debitor negauit
ultro non debitor obtulit nullũ bonũ opuẜ
uniq periit qui bene agit an̾ alios secogi¬
tet suna quidem utus multis prodest set
pͥma et maxima pars uirtutis an agenteru
redit itaq ut mali om̃eꝰ et ingrati sint ñ
id circo/. Uir bonus benifitio cessabit. Nam¬
que in multos spargit in se cumubat sibi
ipe benificus uni saltem nõ ingrato. D¬
Proieci benesitia ingratos/. R. Ar qui
gratis dare nec auarus metuat eo aũt libera¬
litas maior quos spes premii minor est. I.i.¬
¶ De seruis malis ac pessimis de¬
Alis seruis obsideor. M Aũc recte
ais / obsideor oli tibi crecunfultus uide¬
bare. si obsessus eras non familiari
solum. exercitu. s hostili. D. Indomitis
eruis premor.R Tue aties contra te mi¬
litant in suaue negotiũ. D. Superbis ser¬
uis obsessus sum. R. Eosq qui te obsi¬
dent pastere cogeris in amena̧ necessitas¬

Expanded text:
mi, magnoque cum fenore spes amissa rediit. mi, magnoque cum fenore spes amissa rediit. Ad hec sepe quod requisitus debitor negavit, ultro non debitor obtulit: nullum bonum opus unquam periit; qui bene agit, ante alios, se cogitet: una quidem virtus multis prodest, sed prima et maxima pars virtutis in agentem rediit, itaque ut mali omnes et ingrati sint, non idcirco vir bonus beneficio cessabit. Namque in multos spargit, in se cumulat, sibi ipse beneficus uni saltem non ingrato. Proieci beneficia in ingratos. Atqui gratis dare nec avarus metuat: eo autem liberalitas maior, quo spes premii minor est. 29 DE SERVIS MALIS AC PESSIMIS alis servis obsideor. Nunc recte ais “obsideor”: olim tibi circumfultus videbare, sed obsessus eras, non familiari solum exercitu, sed hostili. Indomitis servis premor. Tue acies contra te militant, insuave negotium. Superbis servis obsessus sum. Eosque qui te obsident pascere cogeris, inamena necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
indies retro eunt omĩa/ ea petentiũ inpro¬
bitas ea debentium obliuio atq suꝑbia est
neq iõ desistendum/. neq cecorum emu¬
latione eruendi ocli quos potius façere
debet aliena çeçitas cariores/. D. Mulli¬
mͥ sũt ingrati. R. An tu multis idem sue¬
ris recordare una. enĩ ingratitudo aliam punit
sicut in reliquis unũ sẽpe pectatum alterius
rena estaagͫ.. Nulus ingratis profui. R.¬
RMultis in dignis profuisse satius qͣ uni di¬
gno defuisse/. ꝙ inde porge neu malorũ odio bo¬
nos mores exuas nec prodesse aliis cesses ꝙ
ab aliis malesit cognitũ cognostẽt hi fortasse
melius sine id quidem nosse deum te satis est
non est uera uirtus cui constientie p̾miui
nõ sufficit. d. Pro fuisse multis infeliat᷑
cessit. R. Caue ne uniꝰ rimen ab sit al¬
teri qd est grauius tibi expire alios. cedet
forte felitius quidam p̾t̾ea diu ingratiur¬
gente animi pudore tandem suete gratissi¬

Expanded text:
in dies retro eunt omnia. Ea petentium improin dies retro eunt omnia. Ea petentium improbitas, et ea debentium oblivio atque superbia est; neque ideo desistendum neque cecorum emulatione eruendi oculi, quos potius facere debet aliena cecitas cariores. Michi multi sunt ingrati. An tu multis idem fueris, recordare: una enim ingratitudo aliam punit; sicut in reliquis unum sepe peccatum alterius pena est. Multis ingratis profui. Multis indignis profuisse satius, quam uni digno defuisse; proinde perge, neu malorum odio bonos mores exuas, nec prodesse aliis cesses, quod ab aliis male sit cognitum. Cognoscent hi fortasse melius; si ne id quidem, nosse Deum, nosse te, satis est. Non est vera virtus cui conscientie premium non sufficit. Profuisse multis infeliciter cessit. Cave ne unius crimen obsit alteri, quodque est gravius, tibi experire alios: cedet forte felicius. Quidam preterea diu ingrati, urgente animum pudore, tandem fuere gratissi
Abbreviated transcription (Latin):
mali habundãt boni exercentꝰ ꝑfer igitu el
gnaude potius ingratum ferre qͣ ingratus fiẽi.¬
d yngraros multos inuenio Ra uide
ne qd inte culpe sit multi eĩ dum benefiçid¬
a uolunt iactatores sunt arq exprobratores
onerosum genuꝰ quorũ bñfitia plus offense
pferunt qͣ gratie idq nichil est/ aliud q̃ pre¬
tio odium parere mͥimonium insanum.¬
D. Uenemeritus multos male memores
et ingratos paitior. Q Tu ne hoc illis in¬
uides tuamq cum illoꝵ sorte conmutatam
cupis. Aoli obsecro. cuiuscumq sit uitium
urtus tuam uentat inpartem. D. Aul¬
tos habeo ingratos. R. Quid expectas au¬
dire benefacere ut desinas/ deq alt̾ius culpa
tuũ ipe damnũ façias. Quin tu potius co¬
rarium fac et qui multos habes cura ñc
etiam ut habeas płres mõalt
habebis aũt si multis benefeçeris multi
enim semꝑ ingrati s plures hodie. ueredas
ne confestim gratum ẽe potentum sit ita

Expanded text:
mali abundant, boni excercentur. Perfer igitur et mali abundant, boni excercentur. Perfer igitur et gaude potius ingratum ferre, quam ingratus fieri. Ingratos multos invenio. Vide ne quid in te culpe sit: multi enim dum benefici dici volunt, iactatores sunt, atque exprobratores. Onerosum genus, quorum beneficia plus offense preferunt quam gratie, idque nichil est aliud, quam pretio odium parere, mercimonium insanum. Bene meritus, multos male memores et ingratos patior. Tu ne hoc illis invides, tuamque cum illorum forte commutatam cupis? Noli obsecro, cuiuscunque sit vitium, virtus tuam veniat in partem. Multos habeo ingratos. Quid expectas audire, benefacere ut sinas, deque alterius culpa tuum ipse damnum facias? Quin tu potius contrarium fac, et qui multos habes, cura nunc etiam ut habeas plures; habebis autem si multis benefeceris. Multi enim semper ingrati, sed plures hodie, vereorque ne confestim gratum esse portentum sit: ita
Abbreviated transcription (Latin):
et esse ingenii meliorisq licet uulgo multor¬
um hdie sit oppinio et multorũ uoꝵ apud
lactantium nominati mercurio tribuitꝰ dicẽti
sicut ille ille ait/ non fraudis esse decipere s a¬
stutie pulcher en ingenii deus et eloquii. et ad
surinam nulla uͥtus tam laudata est quinuitu¬
patores in ueniat. Sratitudinẽ nulla barba¬
uies gentium nulla morũ in manitas nõ ui¬
laudabit nemo usq non uituꝑabit ingratitu¬
dinem. sit fur sit sitarius sit prodicor sit in¬
gratus. uitiũ suuã excusare non audebit s e¬
gare. Queqͣuis ita sint nichilomin mñ in¬
numabiles sũt ingrati nec e fere uitium aliud
qd tani multis n̾bo dãpnatum tam multi rebus
ip̃is applectant᷑ ac teneant. Quid concludam
damnamdiĩ utiq non solum u̾bo s animo
maxime atq iuditio et insecuiq bonũ fugie¬
ndum. ac uitandum in alt̾o tollerandũ. sicut
cetera quib humanũ scatet genus quibus

Expanded text:
et esse ingenii, que, licet vulgo multoret esse ingenii, que, licet vulgo multorum hodie sit opinio et multorum vox, apud Lactantium nominatim Mercurio tribuitur dicenti, sicut ille ait: non fraudis esse decipere, sed astutie. Pulcher enim ingenii Deus et eloquii, et ad summam, nulla virtus tam laudata est, quin vituperatores inveniat. Gratitudinem nulla barbaries gentium, nulla morum immanitas non laudabit. Nemo usquam non vituperabit ingratitudinem. Sit fur, sit sicarius, sit proditor, sit ingratus: vitium suum excusare non audebit, sed negare; que, quamvis ita sint, nichilominus tamen innumerabiles sunt ingrati. Nec est fere vitium aliud quod tam multis verbo damnatum, tam multi rebus ipsis amplectantur ac teneant. Quid concludam? Damnandum utique non solum verbo, sed animo maxime atque iudicio et, in se, cuique bono fugiendum ac vitandum, in altero tolerandum, sicut cetera quibus humanum scatet genus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tissimã cbarissimãq uirtutẽ ducãt. uul¬
nera adu̾sis excepisse pectoribus campũ ru¬
tilo sainguine cruentasse intrepidisq demu
animis mortem oppetiisse erunt qui hec oĩa
sũme trbuant insanie et nil melius securo
atq ĩnbilli dudẽas itro/ Uenient deniq qui
iustitiam gubernatice̾ xerum humanaru
et uirtutũ matrem ceriseant qui religio¬
nem iter ad ect̾nam uitam credant et adce¬
lum stalam. Uenient contraꝗ tustitiam i¬
gnauie religionem. amicitie ac suꝑstitioi
astribant hi sũt dequib sc̃ͥptũ est. ꝙ ius hũt
iniurib qui oĩa uirorũ fortiu.esse confir¬
ment neq solum exhet gne̾ uiolentorum
hominũ raptorũq s exip̃a doctorum atie
quãtos oppugnatores habeat iusticia facile
est inlibris rei .p. ciceronis adu̾tere.sũt
qui fidem et ꝑmissorũ obseruantiã magnis
et meritis laudibus efferant. Aunt qui fide
frangere non fallere dicant esse. s plus stire

Expanded text:
tissimam clarissimamque virtutem ducant, vultissimam clarissimamque virtutem ducant, vulnera adversis excepisse pectoribus, campum rutilo sanguine cruentasse, intrepidisque demum animis mortem oppetiisse; erunt qui hec omnia summe tribuant insanie, et nichil melius securo atque imbelli ducant otio. Venient denique qui Iustitiam gubernatricem rerum humanarum, et virtutum matrem censeant, qui religionem iter ad eternam vitam credant et ad celum scalam; venient, contra, qui iustitiam ignavie, religionem avaritie ac superstitioni ascribant. Hi sunt de quibus scriptum est, quodvis habent in viribus, qui omnia virorum fortium esse confirment. Neque solum ex hoc genere violentorum hominum raptorumque, sed ex ipsa doctorum acie, quantos oppugnatores habeat iustitia facile est in libris Reipublice Ciceronis advertere. Sunt qui fidem et promissorum observantiam magnis et meritis laudibus efferant, sunt qui fidem frangere non fallere dicant esse, sed plus scire
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ iuitupare suꝑ uacuũ om̃ium
nempe. mortaliũ hanc sermo conp¬
dempnat. Non est laborandũ ut suadeas
qd̾ oib persua sum est. et in exterbabiłe in¬
situm Est qui sumũ. est qui solum in
uirtute bonũ lect. est qui neutrũ s inuo¬
luptate/ uirtutis hoste ponat/ om̃is. Sunt
qui castitatẽ pulcherimũ ornamentũ uite
dicant. Sunt ꝗ hãc ip̃am in se spernant
in aliis u̾o uł ridiculam uł difficilem certe
longeq laboriosam putenti. qd Nugustins
tantus iur futurus in se sensit ubi Um¬
brosii celibatũs laboriosum sibi isum ait
qui aliis non laboriosus mͦ s dapnabilis
uite status uisus erat. Unde ilło plato¬
nis. qui cum celibem castamq diu uitã
tenuisset ad extremũ sacrificasse legitu.
nature ut sibi illam placaret quã sic ui¬
uendo uiolasse et quã grauiter pectasse
iuderetur. Mirum id tam docto homini
uideri potusse s uisum ẽe nõ est dubi¬
um erunt qͦq qui fortitudinẽ eminẽ¬

Expanded text:
tudinem vituperare supervacuum: omnium nempe mortalium hanc sermo condemnant. Non est laborandum ut suadeas, quod omnibus persuasum est, et inextirpabiliter insitum. Est qui solum in virtute bonum locet, est qui neutrum, sed in voluptate, virtutis hoste, ponat omnia; sunt qui castitatem pulcherrimum ornamentum vite dicant, sunt qui hanc ipsam in se spernant, in aliis vero vel ridiculam, vel difficilem certe longeque laboriosam putent, quod Augustinus, tantus vir futurus, in se sensit, ubi Ambrosii celibatum laboriosum sibi visum ait, qui aliis non laboriosus modo, sed damnabilis vite status visus erat. Unde illud Platonis, qui cum celibem castamque vitam diu tenuisset, ad extremum sacrificasse legitur nature, ut sibi illam placaret, quam sic vivendo violasse, et in quam graviter peccasse videretur. Mirum id tam docto homini videri potuisse, sed visum esse non est dubium. Erunt quoque qui fortitudinem eminen
Abbreviated transcription (Latin):
presenti miseria et pret̾ito etiã fẽlix. que ꝯrra
pp  oppmionẽ et consuetudinẽ miserorũ sefe¬
licitate p̃t̾ita et leti tpr̃is memoria solaretur
grata ꝙ habuisset ꝙ amisisset / equanimis
ob hoc unũ digna uteri prosperiori successu
et illa quidem mulier totam grauibus fortu¬
ne uulnerib in concussa ꝑmansit tu uir
unico delectus lugens. D Amisi filiũ. R¬

Expanded text:
presenti misera, et preterito etiam felix, que contra presenti misera, et preterito etiam felix, que contra publicam opinionem et consuetudinem miserorum, se felicitate preterita et leti temporis memoria solaretur, grata quod habuisset, quod amisisset equanimis, ob hoc unum digna uteri prosperiore successu. Et illa quidem mulier, tot tam gravibus fortune vulneribus inconcussa permansit, tu vir unico deiectus luges? Amisi filum.
Abbreviated transcription (Latin):
in mortibus habuere nec te pret̾it ꝓͥheta
idem. et rex filium que̾ languente̾ fleuerat
non fleuit extinctũ. cogitans ꝙ irrepara¬
bilia lugere suꝑuacue dementie uerius ꝙͣ
pietatis est Quibus se uizilib exẽplis in¬
terserit sparcana illa mulier apud scͥptor¬
es quidem. in noĩata s non parit᷑ illau¬
data. qr audito ꝙ filius inprelio cecidisset
ideo ait illum genui ut esset qui mori
propatria non timeret. Par liuie u̾tus ma¬
iorisq cornelie. s clariora sunt noĩa qͣꝵ
por ingentis nati et ad sumũ spectantis
Umperiũ ut t̾re traditus fuit luctũ mox d¬
posuit nũꝙͣ uo memoriam int̾misit. Alt̾a
filiis multis imo omib amissis quorum
aliquos appło intͥfectos inhumatosq cõspe¬
xerat cõmiserantib et illius sortẽ feminco
more deplorantib miẜ̾amq uatantib no
se miseram s̃ felicem esse respondit que ta¬
les filios genuisset indignis mulier. nec

Expanded text:
in mortibus habuere. Nec te preterit, ut Propheta in mortibus habuere. Nec te preterit, ut Propheta idem et rex, filium quem languentem fleverat, non flevit extinctum, cogitans quod irrecuperabilia lugere, supervacue dementie verius quam pietatis est. Quibus se virilibus exemplis interserit, Spartana illa mulier, apud scriptores quidem innominata, sed non pariter illaudata, que audito quod filius in prelio excidisset: “Ideo, ait, illum genui, ut esset qui mori pro patria non timeret”. Par Livie virtus maiorisque Cornelie, sed clariora sunt nomina; quarum prior ingentis nati, et ad summum spectantis imperium, ut terre traditus fuit, luctum mox deposuit, numquam vero memoriam intermisit; altera filiis multis, immo omnibus amissis, quorum aliquos a populo inteferctos inhumatosque conspexerat, commiserantibus et illius sortem femineo more deplorantibus, miseramque vocantibus, non se miseram, sed felicem esse respondit, que tales filios genuisset. Insignis mulier, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Ed amisi filium. R Melius dic
pͥmisi secuturus cito. quidem et fortasse
hodie. et ꝗd scimus an hac ip̃a hora.
Nulla fides uite est. cũ tanta sit fides morti
secuturus dixi. sequẽs dicere debui continue
no semꝑ gradu id ad mortẽ mirũ dictu seu ille
uinctus seu solutus seu stans seu ambulas
seu sedens seu sans sen eger seu iugilas seu
sopitus ad metam fortur. atq illorum more
qui uehuntur nauibus uel quiestens ꝓperat¬
D. Amisi filii desiderio excrutior. Ra. Con
nõ posse pati desideriũ parui tp̃ris puerile seu
femineũ ẽ. uiro ẽi nicħ breue diffiçile. Nosti
cedo quibus u̾bis desideria huiꝰ apd̾ placonẽ
sarates ap̃ Ciceronem cato ⁊ lilius console¬
nt̾ u̾tute ꝙͣ uis ⁊ głia supremi uiri hac sepe
tñ longe inpares. Nosti preterea ꝗd animi
emilius panlus ꝗd cato ip̃e ꝗd ꝑicles qd zeno¬
phom ille socraticus condiscipulus platonis.
atq emulus ꝗd innum̾abiles abii natorum

Expanded text:
ed amisi filium. Melius dic “premisi”, secuturus cito quidem, et fortassis hodie, et quid scimus an hac ipsa hora? Nulla fides vite est, cum tanta sit fides morti. Secuturus dixi; sequens dicere debui: continueno semper gradu itur ad mortem; mirum dictu, seu ille vinctus, seu solutus, seu stans, seu ambulans, seu sedens, seu sanus, seu eger, seu vigilans, seu sopitus, ad metam fertur, atque illorum more qui vehuntur navibus, vel quiescens, properat. Amissi filii desiderio excrucior. CompesceNon posse pati desiderium parvi temporis, puerile seu femineum est; viro enim nichil breve, difficile. Nosti, credo, quibus verbis desideria huiusmodi apud Platonem Socrates, apud Ciceronem Cato et Lelius consolentur, virtute quamvis et gloria supremi viri, hac spe tamen, longe impares. Nosti preterea quid animi Emilius Paulus, quid Cato ipse, quid Pericles, quid Xenophon ille Socraticus condiscipulus Platonis atque emulus, quid innumerabiles alii natorum
Abbreviated transcription (Latin):
offendunt et carissima inpediunt/ et presio¬
sissima rerum premũt et forrassis hic filiᷤ
obstabat altiora animo uoluenti iam mestior
licet at liberior ft̃ũs assurge bona demalis eli¬
cere sapientis ẽ. d. Adors me filii mestum
fecit. R. Nt qd̵ restat alacer exige illi uixe¬
ras uiue iam tibi.
¶ De infantis filii casu mi¬

Expanded text:
offendunt, et carissima impediunt, et pretiooffendunt, et carissima impediunt, et pretiosissima rerum premunt. Et fortassis hic filius obstabat altiora animo volventi. Iam mestior licet ac liberior factus, assurge. Bona de malis elicere sapientis est. Mors me filii mestum fecit. At quod restat alacer exige. Illi vixeras, vive iam tibi. 49 DE INFANTIS FILII CASU MI
Abbreviated transcription (Latin):
andieras an oblitus eras tegenusse morra¬
lem An id potius forsam luges. ꝙ qui sequi
debuerat antecessit equidem cũ in multis in¬
ordinata hominũ uita sit nulłu penitus or¬
dinem mors habet et senes decrepiti cũtãt᷑
et festinãt iuuenes et precipitãt pueri et
infantes pͥmo uite delumine retrahunnir
hit tardius licet ille otius hic maturus. ille
acerbus nemo non moritur hec sũma ẽ ubi¬
cumq u̾o het qualibet etatis ꝑtes ꝗ obierit
et si acerbus fuerat morte mararuit. D.¬
qptintum fleo filium. R. gi flerurus eras
morientẽ et nastentẽ flesses. tuc mori ceꝑat
nũc desiit. Noli aũt tuã ⁊ illius sortem opti¬
mam sugere ille iter ambiguũ a tergo habet
tu sẽcurum an oculos non iam amplius ãut
caro oneri timens ut maro. ait ut alti. D¬
um filio iute dulcedo omiy ex̃tinta esti. R¬
Magnum fateor ac dulce solatium patzi filiꝰ
bonuo s solicitũ ac graue et sepe dulcissima

Expanded text:
audieras? An oblitus eras, te genuisse mortaaudieras? An oblitus eras, te genuisse mortalem? An id potius forsan luges, quod qui sequi debuerat antecessit? Equidem cum in multis inordinata vita hominum sit, nullum penitus ordinem mors habet: et senes decrepiti cunctantur, et festinant iuvenes, et precipitant pueri, et infantes primo vite de limine retrahuntur. Hic tardius licet, ille ocius; hic maturus, ille acerbus; nemo non moritur: hec summa est. Ubicunque vero hoc est, qualibet etatis parte quis obierit, etsi acerbus fuerat, morte maturuit. Extinctum fleo filium. Si fleturus eras morientem et nascentem flesses: tunc mori ceperat, tunc desiit. Noli autem tuam et illius sortem optimam lugere: ille iter ambiguum a tergo habet, tu securum ante oculos, non iam amplius, “aut caro oneri timens, ut Maro ait, aut alteri”. Cum filio vite dulcedo omnis extincta est. Magnum fateor ac dulce solatium patri filius bonus, sed sollicitum ac grave, et sepe dulcissima
Abbreviated transcription (Latin):
materiam solicitudinũ et curarũ quib ut ca¬
reris uł tibi uł silio moriendũ fuit securũ
prem sola mors facit. D. Filium amisi.¬
R. Si pium nil est tam qd illi metuas in
tuto est. At si impiũ tuoꝵ num̾atorẽ ãnoꝵ
tue stimulũ senectutis extulisti. do Filium
perdidi. La. Si u̾tute ꝑditum gaude ꝙ habu¬
eris At siuitio preditũ gaude saltẽ ꝙ amiẜis
utrobiq nature bñfitiu̾ agnoste se ꝙ talem
m mors ⁊ apuit. R. Non fit anͥ tpũs qd̾
om̃i tpr̃e fieri põt. In omnẽ etatẽ młn sut
aditus morti madolesçentra infiniti. D¬
Sine filio remansi. R. Et sine angribus
et sine pauoribus. ram non erit cui noctes
in somnes cui solicitos dies agas. cuispes
longas arq inextͥcabiles ordinare qui canos
tuos rugasq consideret hereditatẽ extimet su¬
iptus arguat morã mortis incuset undiq
tibi securitas et quies. geminũ bonũ ingens
nitulo licet mortis asperius.d. Acerba filii
morte deiectus sum. eR Roi nõ anaxagora

Expanded text:
materiam sollicitudinum et curarum, quibus ut careres, vel tibi vel filio moriendum fuit. Securum patrem sola mors facit. Filium amisi. Si pium, nichil est quod illi metuas: in tuto est; at si impium, tuorum numeratorem annorum, tue stimulum senectutis extulisti. Filium perdidi. Si virtute preditum, gaude quod habueris, at si vitio preditum, gaude saltem quod amiseris. Utrobique nature beneficium agnosce, seu quod talem m mors rapuit. Non fit ante tempus, quod in omni tempore fieri potest. In omnem etatem multi sunt aditus morti, in adolescentia infiniti. Sine filio remansi. Et sine angoribus, et sine pavoribus. Iam non erit cui noctes insomnes, cui sollicitos dies agas, cui spes longas atque inextricabiles ordiare, qui canos tuos rugasque consideret, ereditatem extimet, sumptus arguat, moram mortis incuset. Undique tibi securitas et quies, geminum bonum ingens, titulo licet mortis asperius. Acerba filii morte deiectus sum. An non Anaxagoram
Abbreviated transcription (Latin):
Msit et templũ celideo sacrũ yerosolimis ip̃is
etiam ꝗ illd intenderãt miserandũ hostibus et
etate hac lateranensis/ arx illa religionis.
ac decus eximiũ orbis terre bis flãmis exuta
est euidens et apertũ ut mͥ uidetꝰ/ ire celestis
iudiciũ non mirabile fateor. s tremendũ ad
extremũ ut minores taceã sagũtum numan¬
tia et corinchum in numerasq alias et sepe
tẽptauit / roma ⁊ nõ nũꝙ pene ad ultimũ et
cartagine̾ semel ⁊ bis troiam flama conbussit
Aesere urbes Ursurumq mundũ ip̃m credi¬
mus tu intuam domũ ausum ignem qd̾ ince¬
lum ac terras ausurus est quereris. D cheĩ¬
cendio uix euasi. R Euasisti igitur an id
doles. Aisi euasisses siluisses. nũc aũt uiuuꝰ
cinis cinerẽ fles extinctum. ꝯ.
¶De geraui negono ⁊ labo¬
Naui negotio de fatigor. R. Nulla
sine difficultatib głia nulla uirtus in
excelso habitant. haud facile adeunde cõ¬

Expanded text:
arsit et templum celi Deo sacrum Hierosolymis, ipsis arsit et templum celi Deo sacrum Hierosolymis, ipsis etiam qui illud incenderant miserandum hostibus; et etate hac Lateranensis arx illa religionis ac decus eximium orbis terre, bis flammis exusta est, evidens et apertum, ut michi videtur, ire celestis indicium, non mirabile fateor, sed tremendum. Ad extremum, ut minores taceam, Saguntum, Numantiam et Corynthum, innumerasque alias, et sepe tentavit Romam et nonnunquam pene ad ultimum, et Carthaginem, semel et bis Troiam flamma combussit. Arsere urbes, arsurumque mundum ipsum credimus: tu in tuam domum ausum ignem, qui in celum ac terras arsurus est, quereris? Ex incendio vix evasi. Evasisti igitur; an id doles? Nisi evasisses, siluisses; nunc autem vivus cinis, cinerem fles extinctum. 56 DE GRAVI NEGOTIO AC LABOavi negotio defatigor. Nulla sine difficultatibus gloria; nulla non virtus in excelso habitat, haud facile adeunda, con
Abbreviated transcription (Latin):
tis dextra se porugit tu saluus et incolumis pe¬
riisse tibi aliꝗd eorum doles. que situa fuissẽt
proculdubio tecum hodie salua essent mͥ ⁊ ȩi̾m
crede uera bona non pereut non ẽ auru u̾tu¬
te nobilius ne par quidem qd̾ nõ igne cõsum¬
itur s purgatur. D. Magnũ me afflauit
incendium. R. Ceculus nescio quis famã
diuinitatis igne quesiuit ap̃d Uirgiliũ uili
comas flama corripiens primã dubie spem
salutis actulit. Seruio caput arfisse non po¬
eticum ẜ historicũ regniomen fuit.Constat
et flãmis yliacis prodiisse. romani imꝑii
fundatores deniq et heliam incendio obissse
deumq ip̃e inflama ignis apparuisse sacre lo¬
quntur historie ut nõ in m̾ito ur̃is in ubib
index hic soleat esse letitie qui tibi materia
est doloris. d. Comus igne subito conflag¬
rabiti mea. R. Et templũ dyane olim arsit
ephesie quo nil secula illa formosius uiderunt

Expanded text:
tis dextra se porrigit. Tu salvus et incolumis petis dextra se porrigit. Tu salvus et incolumis periisse tibi aliquid eorum doles, que si tua fuissent, procul dubio tecum hodie salva essent. Michi etenim crede: vera bona non pereunt; non est aurum virtute nobilius, ne par quidem, quod non igne consumitur sed pugnatur. Magnum me afflavit incendium. Ceculus nescio quis famam divinitatis igne quesivit; apud Virgilium Iulii comas flamma corripiens, primam dubie spem salutis attulit, Servio caput arsisse, non poeticum sed historicum regni omen fuit, constat ex flammis Yliacis prodisse Romani Imperii fundatores; denique et Heliam incendio obiisse, Deumque ipsum in flamma ignis apparuisse, sacre loquuntur historie, ut non inmerito vestris in urbibus index hic soleat esse letitie, qui tibi materia est doloris. Domus igne subito confragravit mea. Et templum Diane olim arsit Ephesie, quo nichil secula illa formosius viderunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ incendio uix abii. R. An ne
igitur euasisse fortune/ trahis ad in¬
Iuriam. sine queri alçibradẽ ꝗ hosti¬
li ex incendio non euasit ꝙͣꝙͣ ut teuestre pͥ¬
uideris celestib qui suam obscet incendiis
romanus mͥ rex tulluᷤ hostilius et romanꝰ
respondeat imperator carus quorũ pͥmus ro¬
me in regia alt̾ incastris. ad tigrim amne̾si
coĩb historiis ẽ fides igne arsit ecthereo. d¬
Bonis meis õibo amissis nudus ex incẽdio
euasi. R. Quando precor hoc diceret stubi¬
as ut om̃es uolũt seu stibbon. ut uult se¬
neca qui incensa patria admoitus seu incre¬
pitus ꝙ nichil suoꝵ bonorũ exincendio effer¬
ret ut cer bona inquiti mea oĩ meci porto.
predare siue horum alt̾ id dixorit siue uterq ꝙͣ
uis hec uctes exore pͥmi semꝑ auctoris clarius
sonẽt s omisso auctore dicti ueritas unq nota
est heret nempe precordiis uera bona uiuoq
nichil eripitur possessori s ne mortuo quidem
in anima enim sũt quo nec fornine nec mor¬

Expanded text:
 incendio vix abii. An ne igitur evasisse fortune trahis ad iniuriam? Sine queri Alcibiadem, qui hostili ex incendio non evasit. Quanquam et terrestre previderis, celestibus quis iam obstet ex incendiis? Romanus michi rex Tullus Hostilius et Romanus respondeat Imperator Carus, quorum primus Rome in regia, alter in castris Tygrim amnem, si communibus historiis est fides, igne arsit ethereo. Bonis meis omnibus amissis, nudus, ex incendio evasit. Quando precor hoc diceret seu Bias, ut omnes volunt, seu Stilbon, ut vult Seneca, qui incensa patria admonitus seu increpitus, quod nichil suorum bonorum ex incendio efferret ut ceteri: “Bona, inquit, mea omnia mecum porto”. Preclare sive horum alter id dixerit, sive uterque, quamvis he voces ex ore primi semper auctoris clarius sonent; sed, omisso auctore, dicti veritas utique nota est. Herent nempe precordiis vera bona, vivoque nichil eripitur possessori, sed ne mortuo quidem. In anima enim sunt, quo nec fortune nec mor
Abbreviated transcription (Latin):
mala semꝑ exempla imitatorũ turbis affluu̾̃t
secuti sut licinium hũc nobiles uiri philipoᷤᷤ
Dortensius. ac licullas. uir aliogm memo¬
rabilis qui uiuario simplici nõ contẽtus illic
prope neapolim montem scindi fec̾/ nõ minorẽ
sũptu q̃ quo sibi multa. erexerat. requiẽ cap¬
tis pistib meditatus fluctu equoreo stisse ⁊ u¬
pis claustris instar tramꝗlli portus inmisso
qrobrem magnus pompeius ut ꝗ nõ iuuaria
s imperia cogitaret haud illepide hũc lucullu
perꝑem togatũ hex ẽ mõtuĩ effossorẽ nũ cupabat.
Qind dealiis murenarũ uiuaria. primus fecit
ghurus ꝗdam nestio quis nam cũ oib̃ mureis
suis ad huc male nostitꝰ quarũ illi copia tanta
fuit ut erũ sexmilib trium phale cenam Iu¬
lii cesaris acornaret. et hic quoq suos mmita¬
tores hũit noĩatim hortesiu oraitore dequo supeꝰ

Expanded text:
mala semper exempla imitatorum turbis affluunt, mala semper exempla imitatorum turbis affluunt, secuti sunt Licinium hunc nobiles viri: Philippus, Hortensius ac Lucullus, vir alioquin memorabilis, qui vivario simplici non contentus, illic prope Neapolim montem scindi fecit, non minore sumptu quam quo sibi villam erexerat requiem captis piscibus meditatus, fluctu equoreo scisse rupis claustris instar tranquilli portus immisso. Quam ob rem magnus Pompeius, ut qui non vivaria sed imperia cogitaret, haud illepide hunc Lucullum Xerxem togatum, hoc est montium effossorem nuncupabat. id de aliis? Murenarum vivaria primus fecit C. Hirrius quidam nescio quis; nam cum omnibus murenis suis adhuc male noscitur, quarum illa copia tanta fuit, ut earum sex milibus triumphalem cenam Iulii Cesaris adornaret. Et hic quoque suos imitatores habuit, nominatim Hortensium oratorem, de quo supra
Abbreviated transcription (Latin):
esse uos subditos uoluptati ⁊ei oĩu uilissime
rerum nobilissimos oĩu que sulcelo sunt. s sic
est omib imperare uultis / ut libidini ẜ uia¬
tis. Neq uõ nouus hic erior nec plebeius s
antiquus et illustrium piscinas ac uiuarra.
ostrearũ pͥmus instituit. Sergius orata. baiano
inlitore. sub idem tpus zeliquorũ pistiũ uiua¬
ria incepit. licinius murena. utͥq cognomẽ
seu ilło agnomẽ apiste sortitus en pleclare a¬
gminũ carise ꝙ ille stilicet oratam appetiit
Hic murena eu qui affricani et macedoniçiti¬
tulos mereant et forsitam nõ curarũ minꝰ hi
suis impistib capiendis ẽt condiendis ĩq suis
iiuariis extruendis susceꝑant. qͣs Ocipio et
paulus in libanda atq ornanda patria suisq
uictoriis ac triumphis. Uta penitus uerũ fit
qd̾ quidam dicũt. quantitate curas hominu
pene pares. qualitate uo longe inpares. Rtq ut

Expanded text:
esse vos subditos voluptati, rei omnium vilissime, esse vos subditos voluptati, rei omnium vilissime, rerum nobilissimos omnium que sub celo sunt. Sed sic est: omnibus imperare vultis ut libidini serviatis; neque vero novus hic error nec plebeius, sed antiquus et illustrium. Piscinas ac vivaria ostrearum primus instituit Sergius Orata Baiano in litore; sub idem tempus reliquorum piscium vivaria incepit Licinius Murena, uterque cognomen seu illud agnomen a pisce sortitus. En preclare agnominum cause, quod ille scilicet oratam appetiit, hic murenam! en qui Africani et Macedonici titulos mereantur! et forsitan non curarum minus hi suis in piscibus capiendis et condiendis inque suis vivariis extruendis susceperant quam Scipio et Paulus in liberanda atque ornanda patria suisque victoriis ac triumphis. Ita penitus verum fit quod quidam dicunt, quantitate curas hominum pene pares, qualitate vero longe impares. Atque ut
Abbreviated transcription (Latin):
ac nature domũ quosq illa sanos fecerat egro¬
tare docusti. G̃. Coegi aquas inpistina. R.
Uim aquis intulisse iniulio cesare tanto illo ꝗ¬
dem uiro notatũ et suꝑbie datũ uides. ꝗd inte
igit᷑ speres. G. Pistes in uiuaĩo conclusi. R. pe¬
niratas uolucres uĩdis et imꝑio coerectis ꝗd mir¬
um sipigris quoq pistib imperatis. Omĩa pror¬
sus inura potestate et ur̃is subiecta sũt pedibus
Laboriosi et cupidi mortales pͥt̾ unũ aĩm quẽ
regere ac fpenare uł nõ porestis ul ꝙ ẽ uerius nõ
curatis itaq uagus et indomitus ille uos agi¬
tat et inom̃e uanitatũ genus ac scelerum in¬
pellit qui si uobis imo si rationi subditus atq
obediens esset ad meliorẽ finem rectiori calle
uos duceret p̾staretq. ut multaq cupitis sp̃e¬
neretis. G. Pistes inclusos inpisçinis habeo¬
rł. Cum oĩ subdita sint nob̾ uide d decorũ sit

Expanded text:
ac nature domum quosque illa sanos fecerat egroac nature domum quosque illa sanos fecerat egrotare docuisti. Coegi aquas in piscinam. Vim aquis intulisse in Iulio Cesare, tanto illo quidem viro, notatum et superbie datum vides: quid in te igitur speres? Pisces in vivario conclusi. Pennatas volucres vinculis et imperio coercetis: quid mirum si pigris quoque piscibus imperatis? Omnia prorsus in vestra potestate et vestris subiecta sunt pedibus, laboriosi et cupidi mortales!, preter unum animum quem regere et frenare vel non potestis vel, quod est verius, non curatis. Itaque vagus et indomitus ille vos agitat et in omne vanitatum genus ac scelerum impellit, qui si vobis, immo si rationi, subditus atque obediens esset, ad meliorem finem rectiori calle vos duceret prestaretque ut multa que cupitis sperneretis. Pisces inclusos in piscinis habeo. Cum omnia subdita sint vobis, vide quam decorum sit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuandi studiũ cũ melle ꝯtuleris mel amarũ
uoces/. M̃. Q Colũbis affluo. R. At qui
apium inthalamis silet᷑ ꝑ noctẽ ut u̾gilius
ait ĩ colũbario. aũt nũqͣ ux ẽ aĩal inꝗetius
columbo. G. Plena mͥ sũt colubaĩa. Re.¬
Sũt ꝗ litigẽt ⁊ ꝗ gemãt qui dieb domũ fe¬
denti noctib sonu frangãt en magni gau¬
dii materia..I..
Astinas michi extrussisse gaudeo. R.¬
Non puto felicius extruxeris q salomõ
cum te ergo conuerteris ad uniuersa o¬
pera que fecerint manus tue/ et adlabores inꝗ
bus frustra sudaueris uidebis in oib natiuitatẽ
et afflictione animi ut unde gauisus fueris for¬
tasse doleas/ ⁊ acturam extimanus et tpͬris et
impense . G. feci michi pistinas . K. Ronsa¬
tis est gule omẽs terras lustrare / aque et rẽtã¬
tur et inregno suo piscibus carcer erigitur G
piscinas inpleui . Rolibertatẽ pistib abstulisti

Expanded text:
servandi studium cum melle contuleris mel amarum servandi studium cum melle contuleris mel amarum voces. Sed columbis affluo. Atqui apum in thalamis siletur per noctem, ut Virgilius ait, in columbario autem nunquam. Vix est animal inquietius columbo. Plena michi sunt columbaria. Sunt qui litigent et qui gemant, qui diebus domum fedent, noctibus somnum frangant: en magni gaudii materia! 63 scinas michi extruxisse gaudeo. Non puto felicius extruxeris quam Salomon. Cum te ergo converteris ad universa opera que fecerint manus tue et ad labores in quibus frustra sudaveris, videbis in omnibus vanitatem et afflictionem animi, ut unde gavisus fueris fortasse doleas, iacturam existimans et temporis et impense. Feci michi piscinas. Non satis est gule omnes terras lustrare: aque etiam tentantur et in regno suo piscibus carcer erigitur. Piscinas implevi. Libertatem piscibus abstulisti
Abbreviated transcription (Latin):
gratia rome primus occidisse fertur horten¬
sius orator uir eloquio cdarus. morib deli¬
tatus et mollis ut femina s qui morum
plurimos eloquii aũt raros. Habet imitato¬
res .Mͣ. Pullos nurrio. R̾. Umpedimentu
domui / estam uulpib arce suffossores qͦꝑ
umgulis. et pulueruĩ solum semꝑ et nũq suꝑ¬
fities equa sit. W. Gallinarũ magnus est
nũs. R ut cessent tedia pene par fructus
et inpesa erit magno pretio Longisq clangori¬
bus exiguum ouu constat. E. O habudo
apibus a R. Non mortalis mͦ s uolatilis et
fugitua felicitas tua esti. s̃ Aluearia młta
sũt mͥ. R. Non minꝰ inquolibt qͣ uł inma¬
gna urbe negotii uł incastris ẽ strepitus nũc
examina fugient. nũc pugnabu̾t ⁊ eges nũc.
finitu eris nũc iactu pulueris ⁊ es egebit
ut silua sit sepe oĩa expertus nil profeceris ꝗ
cũ ditior esse credideris nudus sis. ꝓinde si

Expanded text:
gratia Rome primus occidisse fertur Hortengratia Rome primus occidisse fertur Hortensius orator, vir eloquio clarus, moribus delicatus et mollis ut femina, sed qui morum plurimos, eloquii autem raros habet imitatores. Pullos nutrio. Impedimentum domui, escam vulpibus, aree suffossores, quorum ungulis et pulvereum solum semper et nunquam superficies equa sit. Gallinarum magnus est numerus. Ut cessent tedia, pene par fructus et impensa erit: magno pretio longisque clangoribus exiguum ovum constat. Sed abundo apibus. Non mortalis modo, sed volatilis et fugitiva felicitas tua est. Alvearia multa sunt michi. Non minus in quolibet quam vel in magna urbe negotii vel in castris strepitus est: nunc examina fugient, nunc pugnabunt reges, nunc tinnitu eris, nunc iactu pulveris res egebit ut salva sit. Sepe omnia expertus nil profeceris; quin cum ditior esse credideris, nudus sis. Proinde si
Abbreviated transcription (Latin):
gi ocłos repetiisse/ consiliuĩ fuerit ne
pedibus noceat notissima tegularum
pestis. S̃ Pauones multos habeo. R. Auez
uisu pulcram. nõ inficior. atq amenã s hec
uoluptas oculoꝵ multo auriu redio pensanda
est quib contra illum tartaree uocis horrorẽ
uł fuge uł ulixee picis auxilio opus sit uł sileã
om̃i peius tedio uicinoru odium. ac lamenta.
Nos nõ dum imꝑiose et nichil intentatũ relim¬
quenti gule pareatis nec aliena nec ur̃a inco¬
moda cogitatis/ obliti hanc uiris oli fortissi¬
mis solicitudinẽ non fuisse qnͣ ĩtacti pistes ⁊
fere et uolucres tute erant ⁊ pret̾ pẽnas nich
inpauone placeat ut naso ait/ Aeq nũc sa¬
ne quid in haç aue tantoꝑe placeat in ueĩo
p̃ter nobilitatẽ carnium / que nõ putrestere di¬
licitum experui / et exꝑtum se asserit augu¬
stinus ita ur̃a famẽ nisi ad sit ambitio nec
cibus satrat nec uoluptas. pauonẽ certe cibi

Expanded text:
gi oculos repetisse consilium fuerit, ne gi oculos repetisse consilium fuerit, ne pedibus noceat notissima tegularum pestis. Pavones multos habeo. Avem visu pulchram, non inficior, atque amenam; sed hec voluptas oculorum multo aurium tedio pensanda est, quibus contra illum tartaree vocis horrorem vel fuge vel Ulyssee picis auxilio opus sit — ut sileam, omni peius tedio, vicinorum odium ac lamenta —. Vos vero dum imperiose et nichil intemptatum relinquenti gule pareatis, nec aliena nec vestra incommoda cogitatis, obliti hanc viris olim fortissimis sollicitudinem non fuisse, quando intacti pisces et fere et volucres tute erant et preter pennas nil in pavone placebat, ut Naso ait; neque nunc sane quid in hac ave tantopere placeat invenio preter nobilitatem carnium, que non putrescere diuod et tibi licitum experiri et expertum se asserit Augustinus —. Ita vestram famem, nisi adsit ambitio, nec cibus satiat nec voluptas. Pavonem certe cibi
Abbreviated transcription (Latin):
Umia delectabilio est michi. R. Re¬
dum aĩat aspectu. triste aĩal effe¬
ctu. de quo quid aliud qͣ tedium sp̃e¬
res. ꝗcꝗd domi reperit aut cõrumpet aut
sparget. si his atq huimoi̾ delectaris utiq
delectabilis simia tua esti. mõstruosam bebr¬
uam uocat cicero nec minus aliquid miru
dicit quã urnam sornũ euertisse idq pro
ostento grecorũ in historiis scͥptũ ẽẽ iure opti¬
mo doctissimus uir ixridet. cũ u̾e miꝵ poti
iuderi debeat si nõ om̃ia eu̾tat ac dissipet G.
Audicris animantib habundo. R. Turpesi¬
mul et ludicrum ẽẽ aliꝗd nõ põt ꝗs eĩm
inturpitudiẽ ludus est. Quinimo. ab õmi
qd̾ oc̃alos auresq et nares et aĩum afficiat
fugiendum est corupti gustus ẽ amara dibi¬
gor si hic uester est mos turꝑib delectan
neq uo turpia et inepta tm̃ aĩałia s quo nich
hec in rebus om̃ib uniformis est regula. hic
amor hec indoles hoc studium hec ur̃i iudicii
laus est.3.

Expanded text:
mia delectabilis est michi. Fedum animal aspectu, triste animal effectu, de quo quid aliud quam tedium speres? Quicquid domi reppererit aut corrumpet aut sparget. Si his atque huiusmodi delectaris, utique delectabilis simia tua est. Monstruosam beluam vocat Cicero, nec minus aliquid mirum dicit quam urnam sortium evertisse idque pro ostento Grecorum in historiis scriptum esse; iure optimo doctissimus vir irridet, cum vere mirum potius videri debeat si non omnia evertat ac dissipet. Ludicris animantibus abundo. Turpe simul et ludicrum esse aliquid non potest. Quis enim in turpitudine ludus est? Quin immo ab omni quod oculos auresque et nares et animum afficiat fugiendum est: corrupti gustus est amara diligere. Sed hic vester est mos, turpibus delectari; neque vero turpia et inepta tantum animalia sed, quo nichil hec in rebus omnibus uniformis est regula, hic amor, hec indoles, hoc studium, hec vestri iudicii laus est. 62
Abbreviated transcription (Latin):
nõ mĩq uõ qd̾ mireris aditiũt. dum litere
sibi oia extimant qui literas didicerũt et
multa sibi arrogãt que sine literis nõ aude¬
rent᷑ et hic eigo uiuariu huisse dicitier ba¬
tam rractus inlitore ibiq int̾teteros prstes sic
mucena unã dilexisse ut extintã luxert en
amor egiegius. en decto graiuq uro digcuris
plectus qui nec sui tpris bella domestica treꝙ
prostptices ac ciuium mortes flesse legitiur.
net tanensem si suu intp̃s incidisseti flectur
fucrit ⁊uinam murene obitũ fleuit. Nent¬
fa hrt leuitas facit ut Iumori uenra deleat
antonie etas at serus ex cusabilior est redoit
meptiam que murena sua tñ nõ defunta
genuisse s uiuentẽ aureis in aurib colui¬
qen tradetir sic ut baulos. id erat uille ne¬
sen tp̃is baianis insinib multos spectaculi
nouitate contraheret fuerũt et nilagera
codetum et alie piscium uanitates ati
inprimis lupus tiberinus interduos pre¬
cipue pontes captus. Sed sat multa deat¬

Expanded text:
o, quod mireris, adiciunt, dum licere sibi omnia existimant qui literas didicerunt et multa sibi arrogant que sine literis non auderent. Et hic ergo vivarium habuisse dicitur Baiani tractus in litore ibique inter ceteros pisces sic murenam unam dilexisse, ut extinctam luxerit. En amor egregius, en docto gravique viro dignus fletus! Qui nec sui temporis bella domestica neque proscriptiones ac civium mortes flevisse legitur nec Cannensem, si suum in tempus incidisset, fleturus fuerit ruinam, murene obitum flevit. Tanta hec levitas facit, ut iuniori venia debeatur Antonie — etas ac sexus excusabiliorem reddit ineptiam —, que murenam suam tamen non defunctam gemuisse, sed viventem aureis inauribus coluisse traditur, sic ut Baulos — id erat ville nomen, ipsis Baianis in finibus — multos spectaculi novitate contraheret. Fuerunt et vivaria cochlearum et alie piscium vanitates atque in primis lupus tiberinus, inter duos precipue pontes captus. Sed satis multa de a
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ origine latens pestis est naste¬
ndi genus obnoxiũ pectato qua nulla gr¬
auior fuitus fingi po̾t. sũt occulti hostes
et bella clandestina/. st̾ q miẜas añimas
nundiñefꝰ. quas hen uili p̾tio uenditis
uoluptates/. fedissime dñaꝵ que uos ini¬
enodabili laqueo uintos renent. Itenc̃
et libertate gloriamini. Sed uos ceci⁊¬
nichil nisi corporcum uidetis. Un eum qui
uni mortali subesto dño ẜuũ dicĩts. eum
uo qui mille in mortalib tyramniᷤ oppri¬
mitur liberum iudicatis. elegant᷑ͥ ut reliꝗͣ
es. si iustus. si fortis. si modestus. sii¬
nocẽs.sipius. horum siquid ab fuerit pro
ea te parte ẜuu scito. G. In libera patͥa
natus sum. R. Arbes quoq tu liberas ⁊¬
tua. etate pexiguo flexu rerum post pa¬
ululu seruas nosti. ꝙ si uł noxiora ułd
ariora sũt uet̾a. lacedemon et athene ⁊¬
liberime urbes cuule pͥmũ mox extͥnu
suoꝵ primu ciuin post etiã uilissimõ¬

Expanded text:
hominum origine latens pestis est: nascehominum origine latens pestis est: nascendi genus obnoxium peccato, qua nulla gravior servitus fingi potest. Sunt occulti hostes et bella clandestina, sunt que miseras animas nundinentur, quas, heu!, vili pretio venditis, voluptates fedissime dominarum, que vos inenodabili laqueo vinctos tenent. Ite nunc et libertate gloriamini! Sed vos cecinichil nisi corporeum videtis, unde eum qui uni mortali subest domino servum dicitis, illum vero qui mille immortalibus tyrannis opprimitur liberum iudicatis: eleganter, ut reliques, si iustus, si fortis, si modestus, si innocens, si pius; horum si quid abfuerit, pro ea te parte servum scito. In libera patria natus sum. Urbes quoque tu liberas tua etate pro exiguo flexu rerum post paululum servas nosti. Quod si vel notiora vel clariora sunt vetera, Lacedemon et Athene liberrime urbes, civile primum, mox externum suorum primum civium, post etiam vilissimo
Abbreviated transcription (Latin):
dibrio passum tñ. Nũꝗd tibi recentior
annis uallerranis excidit quoꝵ ille mͦ
dux. hic aut pͥnceps ppli romani mox¬
q ille carthaginensiũ hic ꝑsarum ẜu¬
us ille tuci supolitio ꝑheñtus ħ longse
et miẜ̾a contabuut ẜuitute. Quid mn¬
acedonie numidieq reges. hinc ꝑsen
hint sĩphacem memorẽ. ac ingutta
regni om̃s et culmine zomana lapsos
inuincula. Micto uet̾es regũ cosus
etas tun quosdam et regia rusit me
arcoiẽ. eundenq una ora et pͥmum
regem ⁊ ultimu̾ ẜuũ uidit. siquidem
eo ꝗsq miẜior ẜaus est quo felicior
liber fuit. Noli ergo libertate tumesce̾
qñ nõ ex liberis. modo ẜ ex regid tam.
subito ẜui fiunt. Nec mirateris cum sed̾m
platonis sinãm nõ minᷤ ᷤ e ẜuis etĩa regos
fiant. adutant᷑ assidue res humane nil
subcelo stabile/. Quis intanta u̾tigine fer¬
macie captus nec uenũdatus sis. Sũł
uobis in uisibiles animoꝵ dm̃i. ẽ in ip̃ã

Expanded text:
dibrio, passum tamen? Nunquid tibi recentior dibrio, passum tamen? Nunquid tibi recentior annis Valerianus excidit? Quorum ille modo dux, hic autem princeps populi Romani moxque ille Carthaginensium, hic Persarum servus, ille truci supplicio peremptus, hic longa et misera contabuit servitute. Quid Macedonie Numidieque reges, hinc Persen, hinc Syphacem, memorem atque Iugurtham, regni omnes e culmine Romana lapsos in vincula? Mitto veteres regum casus; etas tua quosm regem et ultimum servum vidit, si quidem eo quisque miserior servus est, quo felicior liber fuit. Noli igitur libertate tumescere, quoniam non ex liberis modo, sed ex regibus tam subito servi fiunt. Nec miraberis, cum secundum Platonis sententiam non minus ex servis etiam reges fiant; mutantur assidue res humane, nichil sub celo stabile. Quis in tanta vertigine firin acie captus nec venundatus sis; sunt vobis invisibiles animorum domini et in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Non qui nastitͣ liber sed quimo¬
ritux liber est. multũ fortune
licet in nastente inextintũ nichil exx¬
ugnat urbes munitissimas armatos
fundit exercitus potentissima regna ł¬
subu̾tit in expugnabilis  ars̃ sepultru
illic regnum uermibus non fortune
itaq limen illud ingressi soli mortaliu
iute huius ab insultib tui sunt tu te libe¬
⁊ um iactas ⁊ ignoras nõ dico ad sepul¬
crum s an liber hodie incubicułũ sisł
turus. libertas ur̃a tenuissimo nitẽs
filo sicut alia quibus fiditis omĩa remr.¬
ula semꝑ ⁊ caduca est. G. Diber sum.¬
R. Id circbo te ut reor liberũ dicis quia
deum nullũ habes. s amicũ audi sene¬
ca. Rona inꝗt etas est forsitam ha¬
bebis. Nestis qua etate hecuba ẜure
cepit. qua cresus. qua daru mater. qua
plato. qua diogenes. his illete admo¬
net exemplis. Nuilta sũt alia uł tacita
sẽnece uł ignota. Nũ ꝗd nõ altiliũ regu¬
Lum meministi ind̾dignũ ꝓrsus hec lu¬

Expanded text:
Non qui nascitur, sed qui moritur liber est. Multum fortune licet in nascentem, in extinctum nichil. Expugnat urbes munitissimas, armatos fundit exercitus, potentissima regna subvertit; inexpugnabilis arx sepulchrum: illic regnum vermibus, non fortune; itaque limen illud ingressi soli mortalium vite huius ab insultibus tuti sunt. Tu te liberum iactas et ignoras, non dico ad sepulchrum, sed an liber hodie in cubiculum sis iturus! Libertas vestra tenuissimo nitens filo, sicut alia quibus fiditis omnia, tremula semper et caduca est. Liber sum. Idcirco te, ut reor, liberum dicis, quia dominum nullum habes: sed Anneum audi Senecam: “Bona” inquit “etas est; forsitan habebis. Nescis qua etate Hecuba servire cepit, qua Cresus, qua Darii mater, qua Plato, qua Diogenes?” His ille te admonet exemplis; multa sunt alia vel tacita Senece vel ignota. Nunquid non Attilium Regulum meministi, indignum prorsus hoc lu
Abbreviated transcription (Latin):
tate sepius fenestre obstrusa/ ostia passimq
uenistis in parietib noue indicant cicatri¬
ces. Neq malienis id tm̃ s in nr̃is pati¬
mur/ sua dum cudq sententia secum pugn̾as
qd̾ait flactus. diruit. hedificat mutat qua¬
drata ⁊otundis. quo luce cdarius fiat ꝗs nr̃m.

Expanded text:
tate sepius fenestre, obstrusa ostia, passimque tate sepius fenestre, obstrusa ostia, passimque vetustis in parietibus nove indicant cicatrices. Neque in alienis id tantum, sed in nostris patimur, sua dum cuiusque sententia secum pugnans; quod ait Flaccus: diruit, edificat, mutat quadrata rotundis, quo luce clarius fiat quis
Abbreviated transcription (Latin):
mores Ent̾causidicos qͣ bene conueniat ip̃a
causaru in mortalitas probat. de concordia
medicorũ testimoniũ sit egrorum. uitam cẽ¬
te qͣ breuem dixere sepe suis litibus fecere
breuissimam. Quanta ẽ p̾tͥea desacris et
de religione difformitas animorũ nõ tam li¬
ct̾atorum u̾bis hoi̾um qͣ ppłoru armis et ca¬
mpo sepius cõmissa qͣ stole. Sta cum una sit
ueritas unumq sit in rebus uerum. cui ut
ait Aristotiles om̃ia consonant de hoc ipotã
dissone pugnantesq̃ sententie ip̃os ueri agi¬
tant professores. Quid decoĩ uita d̾ acti¬
bus mortalium loquar. Uix duos in magͣ
urbe conçordes cum multa cum maxime he¬
difitiorũ habitiuĩq uarietas arguit. Na
quis umqͣ tam locupletis delicatiq patris
familias nactus ẽ domum ut nõ ibi inłra
mutauerit. ut qd̾ uni studium fuit extrue¬
re. alt̾i sit uoluptas euertere/. testant᷑ mu¬

Expanded text:
mores? Inter Causidicos quam bene conveniat ipsarum mores? Inter Causidicos quam bene conveniat ipsarum causarum immortalitas probat! De concordia medicorum testimonium sit egrorum: vitam certe quam brevem dixere, sepe suis litibus fecere brevissimam. Quanta est preterea de sacris et de religione difformitas animorum, non tam literatorum verbis hominum, quam populorum armis, et campo sepius commissa quam schole; ita cum una sit veritas, unumque sit in rebus verum, cui, ut ait Aristoteles, omnia consonant, de hoc ipso tam dissone pugnantesque sententie, ipsos veri agitant professores. Quid de communi vita deque actibus mortalium loquar? Vix duos in magna urbe concordes, cum multa, tum maxima edificiorum habituumque varietas arguit. Nam quis unquam tam locupletis delicatique patris familias nactus est domum, ut non ibi multa mutaverit, ut quod uni studium fuit extruere, alteri sit voluptas evertere? Testantur mu