comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ras cortti est trit ⁊ hreditas ⁊ iegatũ
⁊ ad̾ donatrm est aut aliqua rone
tur. ¶De illo quentur sutasit co¬
ita sccietas ut si uistuhreditas alt̾ut̃
obuent comunis sit. qne sit istab̾¬
reditas utrumq uire legatimo ob¬
nenĩ an ⁊̃ ea auc testam̃to ⁊ pbabi¬
hus ost ad iegittiman hreditatem

Expanded text:
 legatum et quod donatum est aut quaqua ratione etur. De illo quaeritur, si ita sit coita societas, ut, si qua iusta hereditas alterutri obvenerit, communis sit, quae sit iusta hereditas, utrum quae iure legitimo obvenit an etiam ea quae testamento? et probabilius est ad legitimam hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
dum modo ib utroq nõ ampluis de¬
bito exigatur. ¶ Sunt̃ maritum
⁊ socͤum id actum ess uł tacito intel¬
lectu ut honus exhibende uxoris ad
inaritum rediret p̾stante patre doti
usuras nullam actionem suꝑ fore
ad retipiendimi ad̾ negetur q sũptũ¬
Qd̾ si pater puelle erhibitioneni man¬
dasse deceatur actionem manditi con¬
pete. ¶Luaus atius fraiͥs filio con¬

Expanded text:
dummodo ab utroque non amplius debito exigatur. Si inter maritum et socerum id actum esset vel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptud si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mandati competere. Lucius Titius fratris filio com
Abbreviated transcription (Latin):
u ea que ꝓpon.antur nõ posse Itẽs
Rdi nechoc nonume iure agere posse
palam enĩ face ticium nõ tamticie
nominc qͣm ad̾ cansultum sibi uel¬
lec mandasse Itemsi maritꝰ adñsus
niandatorem ag̾et an aliqͣ exceptt̃e
mouendus fit Duõb cus ma̾¬
dauit negocioꝵ gestoꝵ animunistͣ

Expanded text:
 ea, quae proponuntur, non posse. item rum. respondi nec hoc nomine iure agere posse: palam enim facere Titium non tam Titiae nomine, quam quod consultum vellet, mandasse. item si maritus adversus mandatorem ageret, an aliqua exceptione summovendus sit. Duobus quis mandavit negoti
Abbreviated transcription (Latin):
mandato adiectum indeatur i¬
dempnem rõnem tuam me esse
ex causamandati intum diem quo ad mͬx¬
it plesuis seuerus prestaturum. pau
ꝑactułm uͣm i mandato adiectum
sit ut ydonea cautio a debitore exiga¬
tur si neq fideuissor neq prgnora
accepta sint.
cenola. c reditor mandatoiem ꝯ¬
uenĩt is ꝯdempnatus ꝓuocauit q̃rẽ¬
dum est an manente applłone debi¬
tor a t̾oitore ꝯueniri potest. R pos¬
se. ¶Ad eum qui uxorem ductourꝰ
erat lictas fecit tales. ticuisseio salut̃¬
senp᷑pmam ꝑtin̾e ad ãnnũ meum cog¬
noscendinsti idoq cum ex uoto meo
nuptura tͥsid. ułticertussis. ẜmdĩg¬
ꝙͣuis idonee se reꝓmissura tibi sit
mater puelle dotemsuam tantum
domui mee fidem meam iĩponere
non dubito qͣr scias quodcumq ab
ea ex hcͣ causa stipulatꝰ fu̾is id me
mea fide esse nississe saluũ te habrt᷑m
aitiz itri ticia que neq ticiomandau̾at
ula÷ n ratum habuerat. qd̾ scripsat dotẽ¬

Expanded text:
ideatur indemnem rationem tuam ‹me› esse ex causa mandati in eum diem, quoad uixerit Blaesius Seuerus, praestaturum.Pauluparitum, cum in mandato adiectum sit, ut idonea cautio a debitore exigeretur, si neque fideiussor neque pignora accepta sint..Creditor mandatorem conuenit: is condemnatus prouocauit: quaerendum est, an manente appellatione debitor a creditore conueniri potest. respondi posse.Ad eum qui uxorem ducturus erat litteras fecit tales: 'Titius Seio salutem.Semproniam pertinere ad animum meum cognouisti: ideoque cum ex uoto meo nuptura tibi sit, uelim certus sis secunee repromissuram tibi Titiam matrem puellae dotem sciam, tamen domu‹i› meae, fidem meam interponere non dubito: quare scias, quodcumque ab ea ex hac causa stipulatus fueris, id me mea fide esse iussisse saluum te habiturum.' atque ita Titia, quae neque Ti‹ti›o mandauerat ue ratum habuerat quod scrips
Abbreviated transcription (Latin):
ab alio boatide ⁊ possideo man¬
dato meo eum ticus uendidit᷑
cum ingorass suum essełix contͣ
ego uendidi illius mandatocum
forte is duhres extit̾it eum emis¬
sisf de uire enictioms ⁊ de manda¬
to quesitumest ⁊ puto ticiũ qͣm¬
empton. ni si rem tradidisf uen¬
dicatõm ei ꝯtecendam. ⁊ idc̃to ma¬
dati eum non teñ s tont̃ mandat
ag̾e posse. si tuud eius itfursset
quia forte uenditusꝰ nõ suit cͥoni
mandatm si temab eouiditan
⁊ adũsus uenditoiem testutous sui

Expanded text:
ab alio bona fide et possideo: mandatu meo eum Titius vendidit, cum ignoraret suum esse, vel contra ego vendidi illius mandatu, cum forte is, cui heres exstiterit, eum emisset: de iure evictionis et de mandatu quaesitum est. et puto Titium, quaemptori neque, si rem tradidisset, uindicationem ei concedendam, et idcirco mandati ‹eum non teneri, sed contra mandati› agere posse, si quid eius interfuisset, quia forte uenditurus non fuerit. contra mandator, si rem ab eo uindicare et aduersus uenditorem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sit mandatorem nbmminon
uideri. ex hoc Reso apparet. ⁊⁊ si
euidionis noĩe nõ ceneatur ꝑ¬
illi falutem mando tibi ut ple¬
sio seuero assini meo octognta
credas sb̾ pignore illo ⁊ ilło inaͣn
pettuinam ⁊ quicquid usuraꝵ no¬
mine accesẜit indempnem irẽm
tuam me esse ex causa mandati.
meumdiem quoadurẽit plesiꝰ
seueruis pr̃aturu. postea sepe¬

Expanded text:
non sit, mandatorem liberum non videri. ex hoc responso apparet, si evictionis nomine non teneatur, pilli salutem. mando tibi, ut Blaesio Severo adfini meo octoginta credas sub pignore illo et illo: in quam pecuniam et quidquid usurarum nomine accesserit indemnem rationem tuam me esse ex causa mandati in eum diem, quoad vixerit Blaesius Severus, praestaturu
Abbreviated transcription (Latin):
fideiussit p̾sente ⁊ non recusante
utrasq obligatas ħt iure mandati
ꝙ si ꝓ miuto uł ignorante alt̾utͥus
mandatum secutꝰ sideuissit eum so¬
lum quenire pot̃ qui mandauit.
nõ ⁊̃ reuiu ꝓnuttendi. nec me mo¬
uet cid̃ pecuma fide nissoris reus lib̾¬
atur idenĩ contingit ⁊ si meo maẽ¬
dato ꝓ alio soluat exͣueo¬

Expanded text:
fideiussit praesente et non recusante, fideiussit praesente et non recusante, utrosque obligat‹o›s habet iure mandati: quod si pro inuito uel ignorante alterutrius mandatum secutus fideiussit, eum solum conuenire potest qui mandauit, non etiam reum promittendi: nec me mouet, quod pecunia fideiussoris reus liberetur: id enim contingit et si meo mandato pro alio soluas. 54 I
Abbreviated transcription (Latin):
saluit stipulatori ut reum fidei᷑¬
sorem q libenaret idq utiliter
fecto negocioꝵ gestoꝵ actione fide¬
uisiorem ht̃ obligatum nec refeit
ratumh̾uit nec ne fideuissor. s fi¬
deuissor ⁊̃ ante qͣm solu̾et ꝑcura¬
ussor affricu deoit siuie quid ex
necessitate soluendi plus mpendit
quam est precumi solute rei siue sti¬
chum sonut isq deceffit. aut debi¬
litate flagitione ad nullũ p̾ciui
sui redactus est id mandati iudcõ
rit repet̾e tam̃ ab eo nõ pot̃. at nec
mandati quid̃ actõm añ ꝙͣ dies sol¬
uendi uemiat c̃ reo habebit
uem. N i deuissorem si sine a diet¬
tione bomitatis t̾rici ꝓ al̃to t̾ticum
spospondit qd̃ lib t̾titum cando
reũ liberare posse existimo. a reo
aut̃ nõ ald̾ iͥtitum repet̾e potint
qm tuio pessimo tͥcico nrerare se
astipulatore ncuit. Itaci si paratꝰ
fu̾it reus ad̾ dando ip̃e c̾ditori nł¬
n potuit fideissori dare ⁊ fideiꝰ
apimanꝰ. Qui fide alt̾ius ꝓ altͥo

Expanded text:
ut reum fideiussoremque liberaret, idque utiliter fecit, negotiorum gestorum actione fideiussor‹e›m habet obligatum, nec refert, ratum habuit nec ne fideiussor. ‹sed fideiussor› etiam antequam solueret procuraiussor Africum dedit, siue quid ex necessitate soluendi plus impendit quam est pretium solutae rei, siue Stichum soluit isqu‹e› decessit aut debilitat‹e› flagitioue ad nullum pretium sui redactus est, id mandati iudiciorit, ‹re›petere tamen ab eo non potest ac ne mandati quidem actionem, antequam dies soluendi ueniaum Fideiussorem, si sine adiectione bonitatis tritici pro altero triticum spopondit, quodlibet triticum dando reum liberare posse existimo: a reo autem non aliud triticum repetere poterit, quam quo pessimo tritico liberare se a stipulatore licuit. itaque si paratus fuerit reus, quod dando ipse creditori liberari potuit, fideiussori dare et fnum.Qui fide alterius pro alio
Abbreviated transcription (Latin):
sondanda ess ⁊ mandatori Si cum
aponas eum ab fuisse miqiũ est au¬
ferm eieletõm sicuti pignus aut
pruułim aui potuit p̃sens ad ip̃m
ꝓlamare. nec desiderare dectum p̃¬
taoris. nec enim sicuus dixit summmo¬
uendum creditorem ħreor consulit᷑
s minditori uł fideuissori. anibus¬

Expanded text:
sori danda esset et mandatori. sed cum proponas eum afuisse, iniquum est auferri ei electionem sicut pignus aut privilegium, qui potuit praesens id ipsum proclamare nec desiderare decretum praetoris. nec enim si quis dixerit summovendum creditorem, heredi consulitur, sed mandatori vel fide
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝙͥ ex pͥrima negocioꝵ gestoꝵ
q̃ministratõe delinit ad scd̃am na¬
cõm cranfferre scdĩ tpr̃is causa pri¬
orem litem suiscipiet. ¶ Salarurm
mc̃te pollicitationis inq exͣ or¬
dinem recte pecitur neq iudicio n¬
niandati ut salriũ t̾ ꝯstituat. ¶¬
Sũptus bona fide necessario factos.
⁊ si negocio sinem adhibere ꝓcurator
non patuit iudicio mandati resti¬
tui necesse est.

Expanded text:
quidquid ex prima negotiorum gestorum quidquid ex prima negotiorum gestorum administratione debuit ad secundam rationem transferre, secundi temporis causa priorem litem suscipiet. Salarium incertae pollicitationis neque extra ordinem recte petitur neque iudicio mandati, ut salarium tibi constituat. Sumptus bona fide necessario factos, etsi negotio finem adhibere procurator non potuit, iudicio mandati restitui necesse est.
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur p̃torem de hiͦ modi cõtͣc¬
tib ẜ noꝵ nõ cogitasse ano se
ip̃i maia rõne domius aufferrẽt
Si liber homo bona fide ẜmens
rdimi semandau̾it idq mĩmis
emptoris fcm sit contrana man¬
dati actione agi posse ꝯstat. ut tñ
actõn p̃stentur quas ħt emptor¬
adũsus uenditorem. finge non
manumisisse liberam ꝑsonam
di ⁊ pignorib nõ distractis engi po¬
test. quo ꝙ uti liceat si lictĩs expri¬
matur diltractis quor pignorib ad
eum dditor redire potit. ⁊ enĩ que
dubitationis tollende causa con¬
auctibꝰ mẜuntur ius ꝯmune nõ
ledunt. ¶ fideuissor qui pecum¬
am miure optulit ⁊ ꝓpt̾ etatem
eius qͥ pecebat ob singauit ac pub¬
lice deposuit ꝯtestim agere manda¬
cipotest. ¶Non idõ minꝰ om̃is tẽ¬
poris bonam fidẽ ex ploran oꝑ¬
ꝙ dñs post annos. u de ꝓuncia
reu̾sus. mox causa rei publice ꝓ
fecturs non acceptis ratõmb
mandatum inst aumuit. cũ gͥ ad
officium ꝓcuratoris ꝑtinuent

Expanded text:
videtur praetorem de huiusmodi contractibus servorum non cogitasse, quo se ipsi mala ratione dominis auferrent. Si liber homo bona fide serviens redimi se mandaverit idque nummis emptoris factum sit, contraria mandati actione agi posse constat, ut tamen actiones praestentur, quas aduersus uenditorem: finge non manumississe liberam personadi et pignoribus non distractis eligi potest: quod uti liceat si litteris exprimatur, distractis quoque pignoribus ad eum creditor redire poterit: etenim quae dubitationis tollendae causa contractibus inseruntur, ius commune non laedunt. Fideiussor qui pecuniam in iure optulit et propter aetatem eius qui petebat obsignauit ac publice deposuit, confestim agere mandati potest. Non ideo minus omnis temporis bonam fidem explorari onus post annos quinque de provincia reversus, mox rei publicae causa profecturus non acceptis rationibus mandatum instauraverit. cum igitur ad officium procuratoris pertinuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuus manumitt̾et᷑ nec manumi¬
ditor ⁊ exaffectus ratione maudati
agetur. ¶ finge enĩ filiũ natura¬
lem uł fratrem eius ẽe placuit
eñ prudentiorib affectus ioe̾m ĩ
bone fidei uidicus habendam. Qd
si de sius miis emptor p̃tium de¬

Expanded text:
us manumitteretur nec manumiditor et affectus ratione mandati agetur: finge filium naturalem vel fratrem esse placuit enim prudentioribus affectus rationem in bonae fidei iudiciis habendam. quod si de suis nummis emptor pretium de
Abbreviated transcription (Latin):
ceuola. C uincontrouersia ess
de sreditate defuncte interscͥpnun
ħredem ⁊ patruu meiuiũ ⁊ ami¬
tus meuiꝰ licteras ad soiores suas fac¬
tas declaranit ꝯmine futurũ cuuc¬
quid ad eum ex euentu licis ħredi
tane ꝑuenisĩ n stipulatio lictas se¬
cutal est. quesitum est cum transe¬
git idem meuius cum scͥpto ħrede
ita ut p̃dia ⁊ alie t̃dam res ex eatͣns¬
actione ad eum ꝑuenirent anex lic
ticius gaio seio suo salt. peto ⁊ man¬
do tibiut fidem ei dicus. ꝓ publico
menio apd̃ ampud sempniũ queq
a publio soluta tibi non fuerĩt me
representaturum. hac epła mauu
mea st̃pta notum tibi facio c̃ro si

Expanded text:
rsia esset de hereditate defunctae inter scriptum heredem et patruum Maevium et amitas, Maevius litteris ad sorores suas factis declaravit commune futurum, quidquid ad eum ex eventu litis heredineque stipulatio litteras secuta est: quaesitum est, cum transegerit idem Maeuius cum scripto herede ita, ut praedia et aliae quaedam res ex ea transactione ad eum peruenirent, an ex liTitius Gaio suo salutem.Peto et mando tibi, ut fidem dic‹a›s pro Publio Maeuio apud Sempronium: quaeque a Publio soluta tibi non fuerint, me repraesentaturum h‹a›c epistula manu mea scripta notum tibi facio.' quaero, si
Abbreviated transcription (Latin):
tia p̾bet qͣm ex cͣntitute. nec ult᷑
merx utriiq er̾ s alt̾um p̃ci¬
umuocatur. ¶S ansme nũ¬
iis uendicio dici hodie passit
dubitatur. ueluti si ego togam de¬
diut tuuitam acciꝑems abinus ⁊
cassius ẽẽ emꝑtoem ⁊ uenditõem
putant nerua ⁊ ꝓculus ꝑmutati¬
onem nõ emptõem hoc esse. sabi¬
nus omero ceste utitur. qui excer¬
citum g̾toꝵ ere ferro hominib¬

Expanded text:
bet quam ex quantitate nec ultra merx utrumque, sed alterum pretium vocatur. Sed an sine nummis venditio dici hodieque possit, dubitatur, veluti si ego togam dedi, ut tunicam acciperem. Sabinus et Cassius esse emptionem et uenditionem putant: Nerua et Proculus permutationem, non emptionem hoc esse. Sabinus Homero teste utitur, qui exercitum Graecorum aere ferro hominibu
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. In modius aut̃ ex empto
ommaions partis accessit.
illa res utrum elegĩt uenditor
her empta. Qͥ uendidit ncc̃e
nõ h̃ fundum emptoris fale. ut
deliberandum de ħ̾reoitate ita
datum sit. ut ei dimuiuendi po¬
testas nõ sit. dominus nõ eio dis¬
smmulitatq si a debitore sciens c̃¬
ditoẽ fiaudari emero. ⁊ ⁊ nea¬
qͣm putat ipius ẽe bona fide tant
aud qui sine tutoris amtontate.
apupillo emit. uł ł̃o tutore aue¬
tore quemscit tutorem non esse.
non udetur bona side emere ut
sab scribio.n¬

Expanded text:
. in modicis autem ex empto oni maioris partis accessit. illa res', utram eliget uenditor, haec erit empta. Qui uendidit necesse non habet fundum emptoris facere, ut deliberandum de hereditate ita datum sit, ut ei deminuendi potestas non sit, dominus non ero: dissimiliter atque si a debitore sciens creditorem fraudari emero. 27 Pquam putat ipsius esse, bona fide emit: at qui sine tutoris auctoritate a pupillo emit, uel falso tutore auctore, quem scit tutorem non esse, non uidetur bona fide emere, ut s scripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
cum pectulio distmhitur. ⁊ ideo
siue non sit exceptum siue ex¬
ceptum sit nec tum petulio ner¬
neat nec cum peculio oistractus
uidetur. uñ si qua res fũit pecu¬
laris a ẜuuo sb̾repta condicipot̃
iudelicet qͣi fuitiua. hoc ia sires
ad emptorem peruenit

Expanded text:
cum peculio distrahitur: et ideo siue non sit exceptum, siue exceptum sit, ne cum peculio ueneat, non cum peculio distractus uidetur. unde si qua res fuerit peculiaris a seruo subrepta, condici potest uidelicet quasi furtiua: hoc ita, si res ad emptorem peruenit
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Officio tantũ uidicis pre¬
cium minueture
emptor cum alio sit diti debet scisso
pretio ꝓ portione ꝓ parte emꝑtõm
ualere ꝓ parte non ualere. ¶Sĩ
ẜuus domun iussu in demonstran¬
dis finib agri uenditi errore uł co¬
lo plus demonstnu̾it id tm̃ demon¬
stratum accipi oportet quod domi¬
nus senserit. ⁊ idem alphemuis scrip¬
p̃̾cium nob̾ solutum sit aut satis
rimus emptori sine ulla satisfac
uł uasa aliqua seu uestem. ut nicħ
aliud qͣm peccuniam daremus ẽp̃¬
tdẽm uideri nec posse ullam locati¬
onem esse ubi corpus ip̃m nonde¬
tur: ab ed qui id fieret. id alit̾ atq
si aream darem ubi nisulam edifi¬
cares. qm̃ tunt a me sb̾stancia ꝓfi¬
ciscitur.
pacti. nocere pocius deb̾e uenditori
cnirid dix̃it qͣm emptori quia po¬
tuid re integra dic̾e aꝑcius.¬

Expanded text:
um. officio tamen iudicis pretium minuetur. emptori cum alio sit, dici debet scisso pretio pro portione pro parte emptionem ualere, pro parte non ualere. Si seruus domini iussu in demonstrandis finibus agri uenditi uel errore uel dolo plus demon‹s›trauerit, id tamen demonstratum accipi oportet, quod dominus senserit: et idem Alfenus scrippretium nobis solutum sit aut satis rimus emptori sine ulla satisfactvel vas aliquod seu vestem, ut nihil aliud quam pecuniam daremus, emptionem videri, nec posse ullam locationem esse, ubi corpus ipsum non detur ab eo cui id fieret: aliter atque si aream darem, ubi insulam aedificares, quoniam tunc a me substantia proficiscitur. pacti nocere potius debere venditori qui id dixerit quam emptori, quia potuit re integra apertius
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Ed si consensum fu̾it in
corpus id t̾̃m in rerum natura añ
uendicdm esse desie̾it. nulla emꝑ¬
tio est Ignoranua emimempton ꝑ¬
dest. que nõ in suprium honniem
cadat. si rem meam michi ignoran¬
t uendiders. ⁊ uissu meo ami tradi¬
di snon putat pomponius cominũ
ad eum transire. qm nõ michi ꝓpo

Expanded text:
abinum Et si consensum fuerit in corpus, id tamen in rerum natura ante venditionem esse desierit, nulla emtio est. Ignorantia emptori prodest, quae non in supinum hominem cadit. Si rem meam mihi ignoranti vendideris et iussu meo alii tradideris, non putat Pomponius dominium meum transire,
Abbreviated transcription (Latin):
manum putusti qͣm corpore disse¬
simus emptio milia est. Idem est si
ego me stichimi ni pamplilum ab¬
sentem uendere putasti nam cũ
nicorpoie dissenciatur apparet nuls¬
nesii nonuine dissenciamus. n̾in
de corpore constet nulla dubitacio

Expanded text:
ronianum putasti, quia in corpo‹re› disseronianum putasti, quia in corpo‹re› dissensi‹m›us, emptio nulla est. idem est, si ego me Stichum, tu Pamphilum absentem uendere putasti: nam cum in corpore dissentiatur, apparet nul›ne si in nomine dissentiamus, uerum de corpore constet, nulla dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ita em̾it est michi fundus emptꝰ
let uendicio ⁊ statimi impleti
hd enimi c̾cum pretium .c. auge¬
bitur aut p̾cium si pluis emptor
fundum uendid̾it.
dicio sie re aue uene ãt potest m¬
telligi. ⁊ tam̃ sructus ⁊ partus futuri
recte enuntur ut cum editus ess
partus iam tu̾e tum contractũs ess
negotium facta uenditio intelli¬
gatur. s si id egĩt uenditor ne nas¬
caturaut fiat erempto agi posse
¶Aliqͣndo tam̃. ⁊ sine re uendiciom
tlłigitur. ueluti tum quasi alea nẽ¬
tur emptio enim contͣhitur. ⁊̃ si
nich nicid̾it quia spei emptõ est.
qd̾ missiliũ nomine eo casu captũ
est si euuittum fi̾nit nulla eo no¬
mnie ex empto abligatio tontra¬
hitur quia id actũ nitlłigitur
concensum debere it̾cedere palam
est. cet̾m siuem ip̃a emptõne dissẽ¬
tiant. siue n p̾cio. siue in aliquo a¬
lio emptio imꝑfecta est. Si gͥ ego
me fundum emere putarem corne¬
lianuuim. tu michi te nindere semꝑ¬

Expanded text:
ita emerit: 'est mihi fundus emptus ita emerit: 'est mihi fundus emptus let uenditio et statim impletur: habet enim certum pretium centum, augebitur autem pretium, si pluris emptor fundum ueditio sine re quae veneat potest itellegi. et tamen fructus et partus futuri recte ementur, ut, cum editus esset partus, iam tunc, cum contractum esset negotium, uenditio facta intellegatur: sed si id egerit uenditor, ne nascatur aut fiant, ex empto agi posse. Aliquando tamen et sine re uenditio intellegitur, ueluti tur: emptio enim contrahitur etiam si nihil inciderit, quia spei emptio est: et quod missilium nomine eo casu captum est si evictum fuerit, nulla eo nomine ex empto obligatio contrahitur, quia id actum intellegiturconsensum debere intercedere palam est: ceterum sive in ipsa emptione dissentient sive in pretio sive in quo alio, emptio imperfecta est. si igitur ego me fundum emere putarem Cornelianum, tu mihi te uendere Semp
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃msit seq̃ndum est. ⁊̃ cum in le
ge dcm̃sit apparet hoc ounitax¬
at actumi esse ne uenditor emp¬
tori petimia ad diem non soluto
obligatus ess non ut omnis ob¬
ligatio emꝑti ⁊ uenditi utͣnq soł¬
ueretur. ¶Condicio que in mi¬
tio contractus oicta est. postea a¬
lia paccõne ĩmutarĩ potest sicu¬
ti ⁊̃ abin a tota emptione potest
sinondum impleta sunt qui u
domini computass arbito cõditi¬
onalis est. conditonales autẽ uen¬
diciones. cunt ꝑficiuntur cum imp¬
pleta fu̾it conditio. s utrumi hec
est uenditionis conditio. si ip̃ẽ do
uenditoris accipiamus uenditõ¬
nim deb in arbit̾um rei confer¬
rian sit obstrictus. ¶ placuit
itaq uet̾ibus magis nnuiri bomi
arbit̾um id collatum iuuderi qͣm
in dominĩ. Sigͥ rõnes potuit ac
git autem se nonaccepisse ⁊ mi
emm inc̾tum est p̃cium in tam
euidenti uenditone. Mag̃ enini
ignoratur qͣnti emptussit qͣm ĩ
rei u̾itate mnc̾tum est. ¶ Siquis

Expanded text:
dictum sit sequendum est, et cum lege id d‹i›ctum sit, appa‹re›t hoc dumtaxat actum esse, ne uenditor emptori pecunia ad diem non soluta obligatus esset, non ut omnis obligatio empti et uenditi utrique solueretur. Condicio, quae initio contractus dicta est, postea alia pactione im‹m›utari potest, sicuti etiam abiri a tota emptione potest, si nondum impleta sunt, quae domini computasset arbitrio' condicionalis est: condicionales autem uenditiones tunc perficiuntur, cum impleta fuerit condicio. sed utrum haec est uenditionis condicio, si ipse domini accipiamus, uenditnim debet in arbitrium rei conferri, an sit obstrictus. placuit itaque ueteribus magis in uiri boni arbitrium id collatum uideri quam in domini. si igitur rationes potuit accgit autem se non accepisse, impenim incertum est pretium tam euidenti uenditione: magis enim ignoratur, quanti emptus sit, quam in rei ueritate incertum est. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
uendere aliud emere. aliud emptor
aliud uenditor sit aliud est pͥciũ
aliud merx. ad̾ in ꝑmutatõne
dit̾m non potest. ⁊ter emptor
uter uenditor sit. ¶ Et autem
empto uĩe gentium. ⁊ so consẽ¬
su peragitur. ⁊ int̾ absentes tont᷑¬
hi potest. ⁊ per mincumi ⁊ per

Expanded text:
alius emptor, alius uenditor, sic aliud est pretium, aliud merx: quod in permutatione discerni non potest, uter emptor, uter uenditor sit. Est autem emptio iuris gentium, et ideo consensu peragitur et inter absentes contrahi potest et per nuntium et per
Abbreviated transcription (Latin):
euis debeat ꝓ qua paite in fund̾
fu̾it au qua rõe auab massis
duorum dñorũ. conflatis. tota
massa cõmunis est. ita arbor. ħ ip̃o
quo scperatur a solo ꝓpramq sb̃¬
stanciam in unum corpus redac¬
tam accipit multomagis ꝓ in¬
duuso caõmunis fiat qͣm massa.
s natuniłr quenit racõi ⁊ postea
tantani partem utrumq habe
tam ĩ lapide qͣm in arbore qͣntã
silio euis uł cũ ex̃neo sccietas co¬
itur directo cni ulius ꝑsona a¬
gi posse¬

Expanded text:
debeat, pro qua parte in fundo fuerat? an qua ratione duabus massis duorum dominorum flatis tota massa communis est, ita arbor hoc ipso, quo separatur a solo propriamque substantiam in unum corpus redactam accipit, multo magis pro indiviso communis fit, quam massa? sed naturali convenit rationi et postea tantam partem utrumque habere tam in lapide quam in arbore, quantafilio eius vel cum extraneo societas coitur, directo cum illius persona agi posse
Abbreviated transcription (Latin):
nich̾. erm facit error nonnins cũ
de carpore constat ¶Inde aueritur
simipõ corpore nõ epratur. s insb̾¬
stancia errorsit ut puta si accetum
ꝓ uirio ueneat ⁊ es ꝓ auro. uł plũ¬
hum ꝓ argenta uł ciuid aliud ar¬
gento simile an emptio ⁊ nendito
sit. Marcellus scͥpsit .ł .un. digest̾
emꝑtoẽm esse. ⁊ urnditoẽm quia
in corpus consensum su est. ⁊ si in
mat̾ia. sit erratum. ego inuino
quidem consencit quia eadem ꝓpͥe
usia est s modo uinum actiũt
cet᷑um si inuũnon accuit s ab mi¬
cio accetum fuit upemebam aliud
ꝓalio uenisse udeatur sm̃cetis enĩ
nullam esse uendicõm puto quoti¬
ens in mat̾ia orr̃tur

Expanded text:
acit error nominis, cum de corpore constat. Inde quaeritur, si in ipso corpore non erratur, sed in substantia error sit, ut put‹a› si acetum pro uino ueneat, aes pro auro uel plumbum pro argento uel quid aliud argento simile, an emptio et uenditio sit. Marcellus scribsit libro sexto digestorum emptionem esse et uenditionem, quia in corpus consensum est, etsi in materia sit erratum. ego in uino quidem consentio, quia eadem prope οὐσία est, si modo uinum acuit: ceterum si uinum non acuit, sed ab initio acetum fuit, ut embamma, aliud pro alio uenisse uidetur. in ceteris autem nullam esse uenditionem puto, quotiens in materia erratur
Abbreviated transcription (Latin):
cept᷑a liberata est quesitum est
ansi ꝓisocio ag̾et dotis qͣntitatẽ
ꝑciꝑe deb̾et. si forte ꝯueniss int̾
socios. ut de cõmumi dos constitu¬
eretur dixi pactum nõ ẽẽ micuiũ
utiq si nõ de alt̾ius tm̃ si alia con¬
uenit. nam si hoe ꝯniune pactum
fuit. nonintesse quod int̃esse alt̾¬
soliis filam habuit. cet̾um sinum̃¬
atam cotem pat̾ defuncta in. mnimͦ
filia recupass. reddi peccumam so.¬
cietati debniss. pactum ex iquita¬
de su nob̾ nłpietantib. quod si sal¬
ua societate diuortio matͥmoniũ
solutum foret. cum sua cansado
constituenda dotem. nsi nomina¬
tim ita conueniss u̾m in ꝓposito
largit int̾esse uidebatur cos mi¬
nierata ess. an ño ꝓmissa. na̾
sifilia datam dotem postea quam
patͥ hres extitit inre suo recipiss
nõ esse referendam pecuniam so¬
cietati quam mulier habitina
fuit. ⁊ si alius hies extitisset. cid̃
si accepto a marito liberata esset
nequaaͣm inputani posse sociẽta¬

Expanded text:
liberata est. quaesitum est, an, si pro socio ageret, dotis quantitatem praecipere deberet, si forte conuenisset inter soci‹o›s, ut de communi dos constitueretur. dixi pactum non esse iniquum, utique si non de alterius tantum filia conuenit: nam si commune hoc pactum fuit, non interesse, quod alter solus filiam habuit. ceterum si numeratam dotem pater defuncta in matrimonio filia reciperasset, reddi pecuniam societati debuisse, pactum ex aequitate sic nobis interpretantibus. quod si salua societate diuortio mat‹rimonium› solutum foret, cum sua causa doconstituendam dotem, nisi tim ita convenisset. verum in proposito largiter interesse videbatur, dos numerata esset an vero promissa: nam si filia datam dotem, posteaquam patri heres exstitit, iure suo recepisset, non esse referendam pecuniam societati, quam mulier habitura fuit, etsi alius heres exstitisset: quod si accepto a marito liberata esset, nequaquam imputari posse societa
Abbreviated transcription (Latin):
quisq sco̾m nectͣitatem tempoꝵ
acierimmiutłib mnutilia ꝑmuta¬
bat. quomam plerumq euent¬
ut qd̾ alt̾i suꝑpest alti desir. s auia
non semꝑ nec facile concurrebat
ut cum tu haberes. qd̾ ego desidera.¬
rem muitem haberem qd tu acci¬
ꝑe uelles. electa matia est cuius
publica ac ꝑpetua exrimatio aiffi¬
cultaris ꝑmutatõnm equalitu¬
te qͣntitatis sb̃nenret. eaci ma¬
t̃ia forma publica ꝑcussa usum

Expanded text:
quisque secundum necessitatem temporum quisque secundum necessitatem temporum ac rerum utilibus inutilia permutabat, quaut quod alteri superest alteri desit. sed quia non semper nec facile concurrebat, ut, cum tu haberes quod ego desiderarem, invicem haberem quod tu accipere velles, electa materia est, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitate quantitatis subveniret. eaque mat
Abbreviated transcription (Latin):
uliamissi resiti distractasit ut
si displicuss mempta ess constat
non esse sb̃ condicõne oistractam
s resolui emptõem sb̃ condicõe.
emptio intelligitur si ab igno¬
ompõ. et celsus offilius ait
eniere non posse. nec ciuiuscumz
reisiscias alienatõnem int̃dicta¬
esse ut sacra aut religiosa loca
aut quoꝵ cõmertiũ nonsit. ut
publita que noni pectunia płi ppłĩ
s in publico usu habent᷑. ut est
tampus marcus. ¶ Si fundus
annuã bͥmia tͥmadie ea lege ue¬
nifs ut si indiemstatutum pec
eo ꝑceperit mempto eo facto resti¬
tuerentur. ⁊ ut qͣnti mioris pꝰ¬
tea alii ueniss ut idemptor uen¬
ditori prestaret. ad diem pectuni¬
a non solutu placet uenditori ex
uendito eo nomine actõnem eẽ
net conturbati debemus eo qd
empto fundo facto dicatur acti¬
onem ex uendito sutinam ẽe
Orgo emendiuendendiq a ꝑuin¬
tationib cepit olim enim non
ita erat nĩmus neq aliuo merx
aliud p̃cium uocatatur. s uns¬

Expanded text:
um Si res ita distracta sit, ut si displicuisset inempta esset, constat non esse sub condicione distractam, sed resolvi emptionem sub condicione. emptio intellegitur, si ab ignom. Sed Celsus filius ait emere non posse nec cuiuscumque rei si scias alienationem esse: ut sacra et religiosa loca aut quorum commercium non sit, ut publica, quae non in pecunia populi, sed in publico usu habeantur, ut est campus Mar‹ti›us. Si fundus annua bima trima die ea lege uenisset, ut, si in diem statutum pecuex eo perceperit, inempto eo facto restituerentur et ut, quanti minoris postea alii uenisset, ut id emptor uenditori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet uenditori ex uendito eo nomine actionem esse. nec conturbari debemus, quod inempto fundo facto dicatur actionem ex uendito futuram esse: Origo emendi uendendique a permutationibus coepit. olim enim non ita erat nummus neque aliud merx, aliud pretium uocabatur, sed unus
Abbreviated transcription (Latin):
si cecus emptor fulit si i mat̾ia
erretur. ui in nimꝰ perito discer¬
nendarum mat̾iarum incorpus
eos ꝯsensisse dicemus. ⁊ q̃madm̃
ꝯsensit qui non uidit sad̾ si ego me
c̾et mulier. emptio ualebio. in
sexu enim non est erratum. ccĩm
si ego mulierem uend̾em. tu ꝑue¬
runi emere ex istimasti quia ni six¬
uerror est uulia cmptõ nulla nẽ¬
uendicio est ¶p omp̃¬
spectari debent. non eorum quib
attnuritur ex eo contractu accio
uam siẜuus meus uł filius qui
in mea potestate est. me p̾sente
suo nomine emat non est querend̾
tur sciens fugitiuũ. illo ignorante
me. suiente non ten̾i ce ex emp¬
to u̾m est
lpianꝰ. Quid tam̃ oicemus si in
inat̾ia ⁊ m qlitate ambo errant.
iitputa si ego me uendere aurimi
putarem ⁊ tuemere cum es ess ut
puta coh̾redes anriolam que au¬
ira dicebatur: p̃cid exquisito uni
h̾redi uendidissent. eaq muentu
essi magna ex paite. enea uendicio¬
uem esse constat ĩo quia aun a¬
liquid hũit nam si mauratum¬

Expanded text:
si caecus emptor fuit vel si in materia erratur vel in minus perito discernendarum materiarum? in corpus eos consensisse dicemus? et quemadmodum consensit, qui non vidit? Quod si ego me iam mulier, emptio ualebit: in sexu enim non est erratum. ceterum si ego mulierem uenderem, tu puerum emere existimasti, quia in sexu error est, nulla emptio, nulla uenditio est. 12 Pompospectari debent, non eorum, quibus adquiritur ex eo contractu actio: nam si seruus meus uel filius qui in mea potestate est me praesente suo nomine emat, non est quaerendum, s sciens fugitiuum illo ignorante, me sciente, non tener‹i› t‹e› ex empto uerum estabinum. Quid tamen dicemus, si in ma teria et qualitate ambo errarent? ut puta si et ego me uendere aurum putarem et tu emere, cum aes esset? ut puta coheredes uiriolam, quae aurea dicebatur, pretio exquisito uni heredi uendidissent eaque inuenta esset magna ex parte aenea? uenditionem esse constat ideo, quia auri aliquid habuit. nam si
Abbreviated transcription (Latin):
rei solute accessit uenit incondi¬
tionem ut puta partus quiex
antilla natus sit uł ꝙ allumone
accessit immo et frnctus sus cͥ
solutum ẽ bona fide ꝑcepit. icõ¬
ditõem ueniet. ¶ S ⁊ si mĩmi
alieni dati sinit ꝯdicto ꝯpetitr
ut uł possõ eor reddatur quẽad̾ si
falio exislimans possõnem me tibi
debere alicuiꝰ rei tractidissem cõ¬
si usus fructus cure soluta alicnꝰ
sit dedlucto usu fructu a tecnm
tum pendente quidem codictone
repetitur. ¶Contlitone autẽ
existente repeti no pot. Ꝙ antem
sub incerta die debetur. die existẽ
te no̾ repetitur.
riar dare promisero et aña solu¬
ami. repet̾e no̾ posse celsus ait q̃¬

Expanded text:
rei solutae accessit, uenit in condictionem, ut puta partus qui ex ancilla natus sit uel quod alluuione accessit: immo et fructus, quos is cui solutum est bona fide percepit, in condictionem uenient.Sed et si nummi alieni dati sint, condictio competet, ut uel possessio eorum reddatur: quemadmodum si falso existimans possessionem me tibi debere alicuius rei tradidissem, consi usus fructus in re soluta alienus sit, deducto usu fructu a te contum pendente quidem condicione repetitur, condicione autem exsistente repeti non potest.Quod autem sub incerta die debetur, die exsistente non repetitur. riar dare promisero et antea soluam, repetere me non posse Celsus ait: q
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝙ alius solui̾t alius repetat
legatis in integrum restituit᷑
nõ ip̃t repetitionem competẽ
s ei adquem bona. ꝑtinent ar¬
ritoticiano rescriptiun ẽ¬
tor tuus indebitum soluit et
tu ratum uõ h̃as posse repeti
iabeo libris post̾i̾oꝵ scripsit. qd̃
si debitum faisset nõ posse repe¬
ti celsus ait ĩo qm̃ cum quis ꝓ¬
curatorem rerum suaꝵ consti¬
tuit. id qͦ mandare indetur int
soluat. cretlitori neq post ea ex¬
pectandum erit ut ratum hãt
dem. laberait ¶i protura¬
tori indebitum solutum sit
⁊ dñs ratũ nõ hãt posse repeti.¬
¶ Celsus ait onm qui ꝓcura¬
tori debitum soluit contimo
lib̾ari neq ran hĩtionem cõside¬
rari. ꝙ si indebitum acceꝑit i̾o
exigi rati hũo̾nem qm̃ nicħ¬
de hoc nor̾e exigendo mandasse
uidetur idõ siratum no̾ h̾eatur
aꝓcuratore repetendum. ¶ Iuł
ait. neq tutorem neꝙ ꝓcum¬
torem soluentes repete posse
n int̾ eẽ suam pecimam an
pupilli uł dñi solui̾nt.

Expanded text:
ut quod alius soluerit alius repetat. legatis in integrum restituitur, non ipsi repetitionem competere, sed ei, ad quem bona pertinent, Arrio Titiano rescriptum etor tuus indebitum solverit et tu ratum non habeas, posse repeti Labeo libris posteriorum scripsit: quod si debitum fuisset, non posse repeti Celsus: ideo, quoniam, cum quis procuratorem rerum suarum constituit, id quoque mandare videtur, ut solvat creditori, neque postea exspectandum sit, ut ratum habeat. Idem Labeo ait, si procuratori indebitum solutum sit et dominus ratum non habeat, posse repeti. Celsus ait eum, qui procuratori debitum solvit, continuo liberari neque ratihabitionem considerari: quod si indebitum acceperit, ideo exigi ratihabitionem, quonide hoc nomine exigendo mandasse uideretur, et ideo, si ratum non habeatur, a procuratore repetendum.Iulianus ait neque tutorem neque procuratorem soluentes repetere posse neque interesse, suam pecuniam an pupilli uel domini soluant.
Abbreviated transcription (Latin):
Porio antem si ⁊ dantis ⁊ accipiẽ¬
tis turpis cãsit possessorem potio¬
rent eẽ et ido̾ repetitionem cessa
de iñ p̾cium ut reciꝑem declissem
conlictione me recte acturum re¬
sponsum ẽ. ꝙͣ uis eni pp̃ rem datũ
sit uł causa secuta sit tñ turpit̃
datum sit. ¶Si rem locata
tibi uł uencditam ate mich uł¬
mandatam ut reclłes petuma
acceꝑis habebo tocum ex locato
uł ex uendito uł mandati actõe
qd̾ si ut id ꝙ extestamento uł ex
stipłatu debeas redde̾s micħ poc

Expanded text:
porro autem si et dantis et accipientis turpis causa sit, possessorem potiorem esse et ideo repetitionem cessardeinde pretium, ut reciperem, dedissem, condict‹io›ne me recte acturum responsum est: quamuis enim propter rem datum sit et causa secuta sit, tamen turpiter datum est.Si rem locatam tibi uel uenditam a te uel mandatam ut redderes, pecuniam acceperis, habebo tecum ex locato uel uendito uel mandati actionem: quod si, ut id, quod ex testamento uel ex stipulatu debebas, redderes mihi, pec
Abbreviated transcription (Latin):
dantis et accipieutis rurpitudo
u̾satur nõ posse repeti dnui̾s ueluti
in adultio dep̾hensus redemit se
cossat om̃ repeticio. itłq sabinus
et pegasus responderunt. Item si
turpitudo u̾satur cessat repenitio¬
¶ Quociens ant̃ solius accipientis
turpituto u̾satur celsus ait repe¬
ti posse. ueluti si tibi decło ne mͥ
iniriam facias. ¶ S qd̾ m̾e¬
trici datur repeti nõ pot̾. ut iabeo
et marcellus scribit. s noua m¬
tone nõ ea ꝙ utriusq turpitudo
u̾satur. s solius dantis illam eñ
turpit̾ face̾ ꝙ sit metrix no tur¬
ꝑit̾ acciꝑe cumsit mẽtrix. ¶Si
tibi iuditimm dedero ut sugͣntiuũ

Expanded text:
dantis et accipientis turpitudo uersatur, non posse repeti dicimus: ueluti in adulterio deprehensus redemerit se: cessat enim repetitio, idque Sabinus et Pegasus responderunt.Item si turpitudo uersatur, cessat repetitio.Quotiens autem solius accipientis turpitudo uersatur, Celsus ait repeti posse: ueluti si tibi dedero, ne mihi iniuriam facias.Sed quod meretrici datur, repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed noua ratione, non ea, quod utriusque turpitudo uersatur, sed solius dantis: illam enim turpiter facete, quod sit meretrix, non turpiter accipere, cum sit meretrix.Si tibi indicium dedero, ut fug
Abbreviated transcription (Latin):
pp  xxui. adedic̃. x puta decli
tibi ne sacrilegium facias. ue fur¬
tum. ne hoĩem cccidas. in qua sp̃e
uił. scribit. Si tibi dedero ne hoĩem
eccidas condici posse. Item si tibi
dedero ut rem micħ fedlas depo¬
sitam aput te uł ut intrum̃tũ
mͥ redde̾s. ¶ S si decli ut scd̾m
me m bona cansa index promini¬
ciaret ẽ quidem relatum ꝯdicto

Expanded text:
 sexto ad edictum. ut puta dedi tibi ne sacrilegium facias, ne furtum, ne hominem occidas. in qua specie Iulianus scribit, si tibi dedero, ne hominem occidas, condici posse: Item si tibi dedero, ut rem mihi reddas depositam apud te uel ut instrumentum mihi redderes.Sed si dedi, ut secundum me in bona causa iudex pronuntiaret, est q
Abbreviated transcription (Latin):
quis noĩe euis soluat ut ip̃e ma¬
nnussus nt pomponius scribit¬
uł ex petulio cuiꝰ lib̾am adm̾ist᷑¬
tõem hãti. repeti no potĩt et obid
et fideuissor proseruo acceptus te¬
netur et ꝑignus ꝓ eo datum te¬
nebitur. et si ẜuus qui peculii ad¬
m̾istratõem hc̃ rem pignori in
id qd̾ debeat decłit ntinit pignora¬
ticia reddenda ẽ. ¶ Item ꝙ pup¬
illus sine tutoris auctoritate um¬
tuũ accepit et locuplectior fẽs⁊¬

Expanded text:
 ipse manumissus, ut Pomponius scribit, ex peculio, cuius liberam administrationem habeat, repeti non poterit: et ob id et fideiussor pro seruo acceptus tenetur et pignus pro eo datum tenebitur et, si seruus, qui peculii administrationem habet, rem pignori in id quod debeat dederit, utilis pigneraticia reddenda est.Item quod pupillus sine tutoris auctoritate mutuum accepit et locupletior factu
Abbreviated transcription (Latin):
dum de indebito soluto et quide̾
si quis indebitum ignorans sol¬
int ꝑahanc actõem condice̾ pͭ.¬
¶Si autem sciens se nõ debe
soluit cossat repetitio.
solũit ut sic apparnisset ẽẽ in de¬
bitum uł falcidia emerserit
recłlatur repeticio locum he¬
bit negocium eñ ccͣctũ ẽ int̾
eos. ¶Si quid extestam̃to so¬
lntum sit ꝙ post ea falsam uł
mofficiosum uł irritum uł un¬
ptum apparuerit repetetur uł
si post multum temporis emer¬
sit es alienum uł cotlicilli dui
celati ꝓlati fui̾nt qui ad emptõ¬
nem ꝯtinent legatoꝵ solutor

Expanded text:
dum de indebito soluto.Et quidem si quis indebitum ignorans soluit, per hanc actionem condicere potest: sed si sciens se non debere soluit, cessat repetitio. e indebitum uel Falcidia emerserit, reddatur, repetitio locum habebit: negotium enim contractum est inter eos.Si quid ex testamento solutum sit, quod postea falsum uel inofficiosum uel irritum uel ruptum apparuerit, repetetur, uel si post multum temporis emerserit aes alienum, uel codicilli diu celati prolati, qui ademption
Abbreviated transcription (Latin):
bitror iõ q tuuc quo iudi eñ
recte uirasse puto: et ex eo ieͣ¬
uirando posse pet̾e usum fructũ
cautione oblata. ¶Si eunm de
h̾i̾litate int̾ ne et te contro
n̾sia sit et uirauero hr̾ditatẽ
meam eẽ id cõsequi debeo qd̾
res restituere debes quas tunc po¬
ssidebas s ⁊ si quas post ea cepis
co utilis actio nchi ꝯpent ꝙ̃
si ego ex eadem h̾rditate pos¬
siderẽ tuq repisses petẽ ame
me uti deb̾e̾ iusuirandispla¬
ne si alius ame hralicatem pe¬
tere ⁊ceꝑit dubium nõ erit

Expanded text:
bitror ideoque tunc quoque uideri eum bitror ideoque tunc quoque uideri eum recte iurasse puto et ex eo iureiurando posse petere usum fructum caution‹e› oblata.Si, cum de hereditate inter me et te contro uersia esset, iurauero hereditatem meam esse, id consequi debeo, quores restituere debes, quas tunc possidebas, sed et si quas postea coepissco utilis actio mihi competit. quod si ego ex eadem hereditate possiderem tuque coepisses petere eamme uti debere iurisiurandi. plane si alius a me hereditatem petere coeperit, dubium non erit,
Abbreviated transcription (Latin):
quihic detulit iusmrandi.
sipetat exceptõne mrisiuran¬
di utetur: si no̾ amiserit pos¬
sessionem actõem nõ habebit
ne quidem sus possideat qui ei
insiurandum detulit nõ erum re
suam ẽẽ uirauit s eius no ẽẽ ꝙꝓ¬
inde si eum posside̾t et defente pe¬
titore rem suam mrauit s eiꝰ¬
ssa qͦ possõne si is qui detulit ius¬
uirandum uattus sit possõem
act̾oem infactum ei dandam ẽẽ
et fructus ꝓceptos ex re quam
mea ẽẽ iurani. restitui michi
placuit. s ⁊ partum edictum
fetus q petudum restituendos
constat post insirand̾ de latum¬
Item si uirauero usum fruc¬
tum alicunꝰ rei uł meũ ẽẽ uł
dari michi oportere eatemis
micħ competit actio qͣte᷑ sine¬
re usum fructum he̾rem dura¬
ret quib uero casib amte̾t᷑
nõ ꝯpetit michi actio s si rer̃
inquib ususfructꝰ ppͥ abusum
constitui nõ po̾t iurau̾̃it usũ
fructum se hr̃e uł s̾ debiͥ effec¬
tum usmrandi sequendum ar¬

Expanded text:
ulit iusiurandum, si petat, exceptione iurisiurandi utetur: si uero amiserit possessionem, actionem non habebit, ne quidem si is possideat qui ei iusiurandum detulit: non enim rem suam esse iurauit, sed eius non esse.Proinde si, cum possider‹et›, deferente petitore rem suam iurauit, cossione, si is qui detulit iusiurandum nanctus sit possessionem, actionem in factum ei dandam. et fructus perceptos ex re, quam meam esse iuraui, restitui mihi placuit: sed et partum editum fetusque pecorum restituendos constat post iusiurandum delatum.Item si iurauero usum fructum alicuius rei uel meum esse uel dari mihi oportere, eatenus mihi competit actio, quatenus, si uere usum fructum haberem, duraret: quibus uero casibus amittepetur, non competit mihi actio. sed si rerum, in quibus usus fructus propter abusum constitui non potest, iurauerit usum fructum se habere uel sibi deberi, effectum iurisiurandi sequendum ar
Abbreviated transcription (Latin):
et si ego a quoliret auo possidente
rem hr̃ditariam petere ueliui. q
⁊ si petissem atehrditatem et pro¬
tendo id ipni ꝓbare neci̾e hr̾em.¬
troni eẽnt. et lib̾tus altero defe¬
tõuis an uero dimidie debite ei¬
sue partis bonor possessio cope¬
tet et ait si is cui inratum ẽ ꝑa¬
tronus fuiss alt̾i sue bonoꝵ pos¬

Expanded text:
et si ego a quolibet alio possidente res hereditarias petere uelim, quia et si petissem a te hereditatem et protendo id ipsum probare necesse habetroni essent et libertus altero defeatronis portionis an uero dimidiae debitae eis partis bonorum possessio competeret? et ait, si is cui iuratum est patronus fuisset, alteri suae p
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ł.x. adedict̾. s i patronus
lib̾tam suam uxorem duxit᷑ n̾
cõpelletur uirare de rerum a¬
mataꝵ indicio s ⁊ si ip̃e deferat
nisuirand̾ lib̾te sue de calump¬
nia no debet urare

Expanded text:
libro decimo ad edictum.Si patronus libertam suam uxorem duxerit, non compelletur iurare de rerum amotarum iudicio. sed et si ipse deferat iusiurandum libertae suae, de calumnia non debet iurare
Abbreviated transcription (Latin):
rand̾ ꝙ exconuentiõne extra
uidicium defertur referri n̾o
pot̾. ¶ Pupillus tutore acto¬
re iusiurand̾ d deferre d qd̃
si sũ tutore auctore detuł̾it: ex¬
ceptio euł obstabit s replicabi
qp rerum ãministraridar ĩ
ei n̾õ competit. ¶Si cutor qͥ
tutelam gerit aut curator fu¬
uiosi prodigi ue usiurandum
⁊ agendo remi iniudicium de¬
lucunt. ¶ Procurator qͦ ꝙ
autem procuratore de fen̾te
post ea reus qui semel urau̾it
a dũo cõueniatur nee multu̾
ei ꝓficere si fui̾t ei de rato can¬
tum siũ enĩ domunis petat
cogitur docẽ reus siqͣuido se ia¬
rasse opposita .s. exceptõne siue
exstipłone derato agat necc̃e
he̾b̾ ip̃e de ꝑiurio suo tocere.

Expanded text:
d ex conuentione extra iudicium defertur, referri non potest.Pupillus tutore auctore iusiurandum deferre debet: quod si sine tutore auctore detulerit, exceptio quidem obstabit, sed replicabitur, quia rerum administrandarum ius ei non competit.Si tutor qui tutelam gerit aut curator furiosi prodigiue iusiurandum  agendo rem in iudicium deducunt.Procurator quoque quod autem procuratorem deferentepostea reus, qui semel iurauit, a domino conueniatur: nec multum ei proficere, si fuerit ei de rato cautum: siue enim dominus petat, cogetur docere reus liquido se iurasse posita scilicet exceptione, siue ex stipulatione de rato agat, necesse habebit ipse de periurio suo docere.
Abbreviated transcription (Latin):
no fuit uiratum tunt conseqũes
ẽ dep̾cio eum ceni. Id̾ dicemus
et si quis societatem fecisse uira¬
uit nõ ⁊ is ꝓsocio potit᷑ ꝙueniri¬
¶ Marcellus no scribit. ¶ Si qͥs
iurauĩt obdecem pignori decli¬
sse fundum nd alias eum pig¬
noraticia ag̾e̾ posse qmͣ si decem
solu̾it.s ⁊ illum adicit fortas¬
sis eiu ⁊ iam in decem ex uire¬
uirando suo posse conueniri ꝙ
mag̾ ꝓbat cui qu̾itꝰ saturninꝰ
ꝯsentit argum̾to q ntitur eiꝰ
qui uranit eam que uẜor sua
fu̾it rem sͥ in dotem declisse.
nam ⁊ hic uxori ait. utilem de
dore actõeni dandam qmͣ non
eẽ extra equitatem positam n̾
negauĩm. ¶Si quis urrauit
in re pecinuaria ꝑ geniũ̾ prin¬
cipis dare se nõ oportere ⁊ ꝑui¬
rauit uł dari sͥ oportere ne ⁊̃¬
tra certum tempus iurau̾t
se soluturum nec soluit: im¬
ꝑator ur̾ cõ pagce rescripsit fu¬
stib eum castigatum dimiitẽ

Expanded text:
non fuerit iuratum, tunc consequens non fuerit iuratum, tunc consequens est de pretio eum teneri.Idem dicemus et si quis societatem fecisse iurauerit: nam et is pro socio poterit conueniri.Marcellus etiam scribit, si quis iurauerit ob decem pignori dedisse fundum, non alias eum pigneraticia agere posse, quam si decem soluerit: sed et illud adici fortassis eum etiam in decem ex iureiurando suo posse conueniri, quod magis probat. cui Quintus Saturninus consentit argumentoque utitur eius, qui iurauit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam et hic uxori ait utilem de dote actionem dandam. quae non esse extra aequitatem posita non negauerim.Si quis iurauerit in re pecuniaria per gen‹i›um principis dare se non oportere et peierauerit uel dari sibi oportere, uel intra certum tempus iurauerit se soluturum nec soluit: imperator noster cum patre rescripsit fustibus eum castigandum dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
num nõ eẽ. ¶ Iulianꝰ ait. eum
qui uirauit fundum suu̾ e̾ẽ pꝰ
longi temporis p̾scriptõem etre
utilem actionem hr̃e debere.
¶Idem iulianus scripsit enna
qͥ iurauit furtum se no fecisse
uicłi de toto iirasse. atq idon
furti neq cõ dictitia tenetur ꝙr
condictitia in quit solus fur te¬
netur nu̾quid ergo qui ura¬
uit se furtum nõ fecisse hoc so¬
lo nomnine ꝯdictioue si conue¬
iuatur exceptione utatur: cetm̃.
si ꝯtendat qui contlicit. qiͣ cum
hrde se suris agere uõ debet re¬
condictio em̃i dari debet adu̾sus
furis h̾edem nec ꝑati enm uidex
debet. si ceꝑit is temptare ꝓba¬
rem furem a. SSi quis uirau̾it
uendiclisse me eirem centum
ex empto age̾ pot̾i̾t ut ei cet̾a
prestentur icł ut res tradatur
et de euctione caueatur an tm̾
ad p̾cium consequendum ex
uentlito conueniri possit i¬
dendum ẽ si quidem et de ħ ip¬
so uiratum ẽ ꝙ p̾cium solutũ ẽ.
nulla ꝓprecio actio suꝑ e̾ si uero ħ¬

Expanded text:
anus ait eum, qui iurauit fundum suum esse, post longi temporis praescriptionem etiam utilem actionem habere debere. Idem Iulianus scribit eum, qui iurauit furtum se non fecisse, uideri de toto iurasse, atque ideo neque furti neque condicticia tenetur, quia condictinetur. numquid ergo qui iurauit se furtum ne fecisse hoc solo nomine, condictione si conueniatur, exceptione utatur? ceterum si contendat qui condicit quasi cum herede se furis agere, non debet recondic‹ti›o e‹i› dari debet aduersus furis heredem nec pati eum iudex debet, si coeperit temptare probare furem.Si quis iurauerit uendidisse me ei rem centum, ex empto agere poterit, ut ei cetera praestentur, id est res tradatur et de euictione caueatur: an tamen ad pretium consequendum ex uendito conueniri possit, uidendum. et si quidem et de hoc ipso iuratum est, quod pretium solutum est, nulla