comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
didisse. quãuis numerauerimꝰ ꝓ argenteis aureos. quãuis ñ int̾ue¬
nerint nummi. s de legatione ⁊ uerbis ꝑfecta solutio sit. uideris
ñ debet̾. Iuris consultoꝵ iste acute in eptie sunt. qͥ hrditatẽ negati
usucapi posse. s ea que in hereditate sunt tanqmͣ quicquã aliud
sit hereditas quã ea que in hrditate sunt. Illud potiꝰ mͥ distingue
qđ potest ad rẽ ꝑtinere. Cũ idẽ homo bñficiũ mͥdedit. ⁊ postea fec̃
iniuriam utrũ ⁊ bñficiũ illi reddere debeã. ⁊ me ab illo minꝰ uin
dicare ac ueluti duob nominib seꝑatim respondere. an alterũ
alteri contribuere.⁊ nichil negotii habere ut bñficiũ iniuria tol¬
tolat᷑ bñficio iniuria. Illud enĩ uideo in hoc foro fieri qͥm ur̃a scola
furtũ mͥ fecerit. ⁊ egocũ illo furti agam. ⁊ ille mecũ depositi. Que ꝓpo¬

Expanded text:
didisse, quamvis numeraverimus pro argenteis aureos, quamvis non intervedidisse, quamvis numeraverimus pro argenteis aureos, quamvis non intervenerint nummi, sed delegatione et verbis perfecta solutio sit. Videris non debetur? Iuris consultorum istae acutae ineptiae sunt, qui hereditatem negant usu capi posse sed ea, quae in hereditate sunt, tamquam quicquam aliud sit hereditas, quam ea, quae in hereditate sunt. Illud potius mihi distingue, quod potest ad rem pertinere, cum idem homo beneficium mihi dedit et postea fecit iniuriam, utrum et beneficium illi reddere debeam et me ab illo nihilo minus vindicare ac veluti duobus nominibus separatim respondere an alterum alteri contribuere et nihil negotii habere, ut beneficium iniuria tollatur, beneficio iniuria. Illud enim video in hoc foro fieri ; quid in vestra schola furtum mihi fecerit, et ego cum illo furti agam et ille mecum depositi." Quae propo
Abbreviated transcription (Latin):
ficia quoq ⁊ iniurias: ratio confertur. Sepe inquã bñficiũ manet nͨ
debet᷑ si secuta est: dantẽ penitentia. Si miserũ sedixit qđ dedisset. si
cũ daret suspirauit. uultũ abduxit. ꝑdere se credidit. ñ donare. si sua
causa aut certe ñ mea dedit. Si ñ desiit insultare głari ubiq. iacta¬
re. ⁊ acerbũ munꝰ suũ facere. manet bñficiũ quãuis ñ debeat᷑. Sicu-¬
tiquedã pecunie de qͥb uis creditori ñ dicit᷑: debent᷑ s ñ exigunt᷑.
Dedisti bñficiũ. Iniiriã postea fecisti. ⁊ bñficio gr̃a debet᷑. ⁊ iniurie
ultio. Nec ego illi grãm debeo. nec ille mͥ penam. alter ab altero
absoluitur. Cũ dicimꝰ bñficiũ. illi reddidi. Non hoc diñs illudnos
qd acceꝑamꝰ reddidisse. sed aliud ꝓ illo reddere. Est enĩ rẽ ꝓre dare.
qͥdn cũ om̃is solutio ñ idẽ reddat s tm̃dẽ. Nã i pecuniã dicim᷑ red¬

Expanded text:
ficia quoque et iniurias ratio confertur. Saepe, inquam, beneficium manet nec ficia quoque et iniurias ratio confertur. Saepe, inquam, beneficium manet nec debetur ; si secuta est dantem paenitentia, si miserum se dixit, quod dedisset, si, cum daret, suspiravit, vultum adduxit, perdere se credidit, non donare, si sua causa aut certe non mea dedit, si non desiit insultare, gloriari, ubique iactare et acerbum munus suum facere, manet beneficium, quamvis non debeatur, sicuti quaedam pecuniae, de quibus ius creditori non dicitur, debentur, sed non exiguntur. Dedisti beneficium, iniuriam postea fecisti; et beneficio gratia debebatur et iniuriae ultio ; nec ego illi gratiam debeo nec ille mihi poenam : alter ab altero absolvitur. Cum dicimus : " Beneficium illi reddidi," non hoc dicimus illud nos, quod acceperamus, reddidisse, sed aliud pro illo. Reddere est enim rem pro re dare ; quidni ? cum omnis solutio non idem reddat, sed tantundem. Nam et pecuniam dicimur red
Abbreviated transcription (Latin):
bñficiũ tollit̾. s bñficũ grã ⁊ efficit᷑ ñ ne habeã: s ñ debeã. Tanꝗͣ
pecuniã aliqͥs mͥ credidit: s domũ meã incendit. pensatũ ẽ. creditũ
dampno. Nec reddidi illi: nec tñ debo. Codẽ mͦ ⁊ hic qr aliqͥd bñgne
aduersus me fec̃. aliqͥd lib̾alit̾. s postea multa suꝑbe. contumeliose
lis manentib qui segetẽ eiꝰ ꝓculcauit. qui succidit arbusta. ñ qͥa
recepit qđ pepigerat. s qi ne reciꝑet effecit. Sic debitori suo creditor
sepe cdampnat᷑. ubi plus ex alia causa abstulit: quã excrediti petit.
Nontm̃ inter creditorẽ ⁊ debitorẽ uidex. s qͥdicat. pecuniã credidisti.
Qdgͦ est: Pecus abegisti. seruũ eiꝰ occidisti. argentũ qđ ñ emeras poᷤ¬
sides. estimatione facta: debitor discede qͥ creditor ueneras. Int̾ bñ¬

Expanded text:
beneficium tollitur, sed beneficii gratia, et efficitur, non ne habeam, sed ne debeam. Tamquam beneficium tollitur, sed beneficii gratia, et efficitur, non ne habeam, sed ne debeam. Tamquam pecuniam aliquis mihi credidit, sed domum meam incendit. Pensatum est creditum damno ; nec reddidi illi, nec tamen debeo. Eodem modo et hic, qui aliquid benigne adversus me fecit, aliquid liberaliter, sed postea multa superbe, contumeliose,lis manentibus, qui segetem eius proculcavit, qui succidit arbusta, non quia recepit, quod pepigerat, sed quia, ne reciperet, effecit. Sic debitori suo creditor saepe damnatur, ubi plus ex alia causa abstulit, quam ex crediti petit. Non tantum inter creditorem et debitorem iudex sedet, qui dicat: " Pecuniam credidisti. Quid ergo est ? Pecus abegisti, servum eius occidisti, argentum, quod non emeras, possides ; aestimatione facta debitor discede, qui creditor veneras " ; inter bene
Abbreviated transcription (Latin):
subnoĩe sordido iacet. Domus est. seruus ẽ. Nummi st̃ cũ donasti. bñfi¬
ciũ est. Fateris inquit nos aliqũ bñficiũ ñ deb̾e ei aquo accepimꝰ: ergo
ereptũ est. Multa sunt ꝓpt̾ que bñ ficiũ dare desinimꝰ non qͥuia ablatũ
s qr corruptũ ẽ. Aliqͥs reũ me defendit: s uxorẽ meã ꝑ uim stupro
uiolauit. Non abstulit bñficiũ s opponendo illi parem iniuriã
soluit me debito. ⁊ si plus lesit quã ante ꝓfuerat: ñ tm̃ gr̃ã extin¬
guit. s ulciscendi querendiq libertas fit ubi in cõꝑatione bñficiui
ĩponderauit inuiria. Ita ñ aufert̃ bñficiũ s uincit᷑. Quid ñ tamdu¬
ri quidã ⁊ tã scelerati prẽs sẽ ut illos auersari ⁊ eiułare ius fasq
sit: Nunqͥd ergo illi abstulerunt que dederant. Minime s impi¬
etas sequentiũ temꝑũ cõm̃dationẽ omĩs prioris officii sustulit. ñ

Expanded text:
sub nomine sordido iacet. Domus est, servus est, nummi sunt ; cum donasti, benefisub nomine sordido iacet. Domus est, servus est, nummi sunt ; cum donasti, beneficium est. Pateris," inquit, " nos aliquando beneficium non debere ei, a quo accepimus ; ergo ereptum est." Multa sunt, propter quae beneficium debere desinimus, non quia ablatum sed quia corruptum est. Aliquis reum me defendit, sed uxorem meam per vim stupro violavit ; non abstulit beneficium, sed opponendo illi parem iniuriam solvit me debito, et, si plus laesit, quam ante profuerat, non tantum gratia extinguitur, sed ulciscendi querendique libertas fit, ubi in comparatione beneficii praeponderavit iniuria ; ita non aufertur beneficium, sed vincitur. Quid ? non tam duri quidam et tam scelerati patres sunt, ut illos aversari et eiurare ius fasque sit ? Numquid ergo illi abstulerunt, quae dederant ? Minime, sed impietas sequentium temporum commendationem omnis prioris officii sustulit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
habebunt inuidiã. Qͥd tanquã tuo parcis: ꝓcurator es. Omĩa ista que uoᷤ
timidos ⁊ supͣ humana elatos obliuisci cogunt ur̃e fragilitatis. que ferre¬
is claustris custoditis armatis. que exalieno sanguine rapta ur̃o defen-¬
ditis ꝓpt̾ que classes cruenturas maria deducitis. ꝓpt̾que quassatis urbe
ignari quantũ teloꝵ in aduersos fortuna comparet. ꝓpt̾ que ruptis to¬
tiens affinitatis amicitie. collegii. federib: int̾ contendentes duos t̾raꝵ
orbis elisusest: non sunt ur̃a. Indepositi causa est̃. iam iãq ad aliũ dnm̃
spectantia. Aut hostes illa. aut hostis animi successor in uadet. Queris
quomͦ illa tua facias: Dona dando. Consule gͥ rebꝰ tuis. ⁊ certã tibi eaꝵ
atq in expugnabilẽ possessionẽ para. honestiores illas ñ solũ stutioreᷤᷤ
facturus. Istud qđ suspicis quo te diuitẽ ac potentẽ putas. quãdiũ possides.

Expanded text:
habebunt invidiam. Quid tamquam tuo parcis ? Procurator es. Omnia ista, quae vos habebunt invidiam. Quid tamquam tuo parcis ? Procurator es. Omnia ista, quae vos tumidos et supra humana elatos oblivisci cogunt vestrae fragilitatis, quae ferreis claustris custoditis armati, quae ex alieno sanguine rapta vestro defenditis, propter quae classes cruentaturas maria deducitis, propter quae quassatis urbes ignari, quantum telorum in aversos fortuna comparet, propter quae ruptis totiens adfinitatis, amicitiae, collegii foederibus inter contendentes duos terrarum orbis elisus est, non sunt vestra. In depositi causa sunt iam iamque ad alium dominum spectantia ; aut hostis illa aut hostilis animi successor invadet. Quaeris, quomodo illa tua facias ? Dona dando. Consule igitur rebus tuis et certam tibi earum atque inexpugnabilem possessionem para honestiores illas, non solum tutiores facturus. Istud, quod suspicis, quo te divitem ac potentem putas, quam diu possides,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uixit. qui amisit ocłos tñ uidit. Que ad nos ꝑuenerunt ne sint
effici pot̾. ne fuerint ñ potest. Pars autẽ bñficii ⁊ qͥdẽ certissima ẽ.
que fuit. Non nũquã usu bñficii longiore ꝓhibemur. Bñficiũ qͥdẽ
ipsũ ñ eradit᷑. licet om̃s in hoc uires suas natura aduocet. Retro illi
agere señ licet. potest eripi domꝰ. ⁊ pecunia. ⁊ mnancipiũ ⁊ quicqͥd ẽ. in qͦ
hesit beneficii nom̃. Ip̃m u̾o: stabile ⁊ unmotũ ẽ. Nulla uis efficiet. ne
hic ded̾it. neille acceꝑit. Egregie mͥn uidet᷑.m. antoniꝰ apđ̃ rapiriũ poe¬
tã cũ fortunã suã tnͣseuntẽ alio uideat ⁊ sibi nichil relictũ pret̾ iusmor¬
tis idquoq scito occupauerit: exclamare. hoc habeo qđc̃q dedi. Oqnͣ¬
tũ habere potuit si uoluisset. hec st̃ diuitie certe inqua c̃q sortis hu¬
mane leuitate uno loco ꝑmansure. quecũ maiores fuerint: hoc maiorẽ¬

Expanded text:
tamen vixit ; qui amisit oculos, tamen vidit. Quae ad nos pervenerunt, ne sint, tamen vixit ; qui amisit oculos, tamen vidit. Quae ad nos pervenerunt, ne sint, effici potest, ne fuerint, non potest ; pars autem beneficii et quidem certissima est, quae fuit. Non numquam usu beneficii longiore prohibemur, beneficium quidem ipsum non eraditur. Licet omnes in hoc vires suas natura advocet, retro illi agere se non licet. Potest eripi domus et pecunia et mancipium et quidquid est, in quo haesit beneficii nomen ; ipsum vero stabile et immotum est ; nulla vis efficiet, ne hic dederit, ne ille acceperit. Egregie mihi videtur M. Antonius apud Rabirium poetam, cum fortunam suam transeuntem alio videat et sibi nihil relictum praeter ius mortis, id quoque, si cito occupaverit, exclamare : Hoc habeo, quodcumque dedi. O ! quantum habere potuit, si voluisset ! Hae sunt divitiae certae in quacumque sortis human
Abbreviated transcription (Latin):
uroam liberalis uirorũ optime exercendi
tantũ ingenii causa querunẽ. ⁊ semꝑ extra
uitam iacent. Quedã ⁊ dũ querunt᷑ oblecta¬
mento sunt ⁊ quesita usui. Omniũ tibi copiã
faciam. tu illa ut cũq tͥ uisũ erit. aut ꝑagi.
iubeto. autͣ ex plicandũ ludoꝵ honlinem in¬
duci. In his quoq si abire ꝓtinus usseris. ñ nichil auctũ erit. Nã
etiã que discere suꝑuacuum est. ꝓdest cognoscere. Ex uultu gͥ tuo
pendebo ꝓut ille suaserit mͥ: alia detinebo diutiꝰ. alia expellam.
⁊ capite agͥam. An bñficiũ eripi possit. quesitũ ẽ. Quidã negant pos¬
se. non enĩ res estͥs actio. Quom aliudẽ munꝰ. aliud ip̃adonatio. ali¬
nr̃m bñficio ꝑuenit. Illud corporale ẽ inritũ ñ fit. Mat̾ia u̾o eiꝰ hic ⁊
illuc iactatur. id nm̃ mutat. Itaq cũ eripis. ipsa rerũ natura reuoca¬
re qđ dedit ñ potest. B̾ñficia sua int̾rũpit: ñ rescindit. Qui morit᷑

Expanded text:
am, Liberalis, virorum optime, exercendi tantum ingenii causa quaeruntur et semper extra vitam iacent ; quaedam et, dum quaeruntur, oblectamento sunt et quaesita usui. Omnium tibi copiam faciam ; tu illa, utcumque tibi visum erit, aut peragi iubeto aut ad explicandum ludorum ordinem induci. Quin his quoque, si abire protinus iusseris, non nihil actum erit ; nam etiam quae discere supervacuum est, prodest cognoscere. Ex vultu igitur tuo pendebo ; prout ille suaserit mihi, alia detinebo diutius, alia expellam et capite agam. An beneficium eripi posset, quaesitum est. Quidam negant posse ; non enim res est, sed actio. Quomodo aliud est munus, aliud ipsa donatio, alinostrum beneficio pervenit. Illud incorporale est, irritum non fit ; materia vero eius huc et illuc iactatur et dominum mutat. Itaque eum eripis, ipsa rerum natura revocare, quod dedit, non potest. Beneficia sua interrumpit, non rescindit : qui moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ignis absũpsit. fundam̃ta repente adhuc area ponimꝰ.
et urbes haustas. sepiꝰ eodẽ solo ponimꝰ. credimꝰ. adeo ad
bonas spes ꝑtinax animꝰ ẽ. Terra mariq humana oꝑa ces¬
sarent. nisi malae ruentia iterũ tẽptare libuisset. In¬
gratus ẽ. ñ mͥ fecit in uiriã. s sibi. Ego bñficio meo cum
darẽ: usus sum. Nec ideo pigrius dabo: s diligentius.
Qđ in hoc ꝑdidi ab aliis recipiã. S huic iꝑ̃i bñficiũ dabo
iterũ. ⁊ tan̾quã bonus agricola: cura cultuq sterilitatẽ soli
uincam. Perit mͥ bñficiũ. iste omnib Non ẽ. magni animi
bñficiũ dare ⁊ ꝑdere. hoc est magni animi. ꝑdere et dare.

Expanded text:
tes ignis absumpsit, fundamenta tepente adhuc area ponimus tes ignis absumpsit, fundamenta tepente adhuc area ponimus et urbes haustas saepius eidem solo credimus ; adeo ad bonas spes pertinax animus est. Terra marique humana opera cessarent, nisi male temptata retemptare libuisset. Ingratus est: non mihi fecit iniuriam, sed sibi; ego beneficio meo, cum darem, usus sum. Nec ideo pignus dabo, sed diligentius ; quod in hoc perdidi, ab aliis recipiam. Sed huic ipsi beneficium dabo iterum et tamquam bonus agricola cura cultuque sterilitatem soli vincam ; perit mihi beneficium, iste hominibus. Non est magni animi beneficium dare et perdere ; hoc est magni animi perdere et dare.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ int̾ laborẽ quietẽq tempus diuisimus. qđ ñ tenebris mer¬
si confusionẽ eterne noctis effugimꝰ. qđ annũ cursu suo tem¬
perat ⁊ corꝑa alit. sata euocat. ꝑ coqͥt fructus. Saxũ aliqđ
uit fortuitoꝵ igniũ globũ. ⁊ qͥd uispotiꝰ. quã dm̃ appe
Nichilominꝰ tñ more optimoꝵ parentiũ qui maledictis suoꝵ
infantiũ arrident. ñ cessant dii bñficia congerere. debñfici¬
orũ auctore dubitantib. Sed equali tenore bona sua ꝑ gen¬
oportunis imbrib terras. maria flatu mouent᷑. sic¬
rũ cursu notant temꝑa. hiemes estatesq interuentu lenio¬
re sp̃uᷤ molliunt. errorẽ labentiũ animarũ. placidi ac ꝓpitii
ferunt. linitemͣ illos. demus etiã si multa mirritũ data st̃.
Demus nichilominꝰ aliis. demꝰ ipsis apd̃ qđ iactura facta
est. Neminẽ ad excitandas domos ruma det̾ruit. ⁊ cũ pena¬

Expanded text:
quod inter laborem quietemque tempus divisimus, quod non tenebris merquod inter laborem quietemque tempus divisimus, quod non tenebris mersi confusionem aeternae noctis effugimus, qui annum cursu suo temperat et corpora alit, sata evocat, percoquit fructus, saxum aliquod aut fortuitorum ignium globum et quidvis potius quam deum appellat. Nihilo minus tamen more optimorum parentium, qui maledictis suorum infantium arrident, non cessant di beneficia congerere de beneficiorum auctore dubitantibus, sed aequali tenore bona sua per genrgunt opportunis imbribus terras, maria flatu movent, siderum cursu notant tempora, hiemes aestatesque interventu lenioris spiritus molliunt, errorem labentium animarum placidi ac propitii ferunt. Imitemur illos ; demus, etiam si multa in irritum data sunt ; demus nihilo minus aliis, demus ipsis, apud quos facta iactura est. Neminem ad excitandas domos ruina deterruit, et, eum pena
Abbreviated transcription (Latin):
Que ratio ẽ. exacerbare eũ quẽ magna contuleris. eͣx ami¬
co dubio fiat ñ dubiꝰ inimicꝰ. ⁊ patrimoniũ sibi nr̃a infa¬
ẽ. leuia. cũ magnitudine̾ m̃dacii fidem querat. Quanto illa
melior uia. qua seruat᷑ illi species amicitie ⁊ si reuerti ad sanita¬
tẽ uelit. etiã amicitia. Uincit malos ꝑtinax bonitas. nec qͥsqm
tã duri infestiq adu̾sus diligenda animi ẽ. ut etiã in uiriatꝰ
bonos ñ amet. Quibꝰ hic quoq cepit deb̾e: qđ impune ñ soluit.
Atilla. ltaq cogitationes tuas flecte. ñ ẽ. mͥ relata gr̃a. Qͥd faciã:
qđ dii omniũ rerũ auctores optimi. qͥ bñficia ignoranti dare
incipiunt. ingratis ꝑseuerant: Aliꝰ illis obicit negligentiã nr̃
aliꝰ iniquitatẽ. aliꝰ e illos extra mundũ suũ ꝓicit. ⁊ignauos
hebetesq sine luce. sine ullo oꝑe destituit. Aliꝰ solẽ cui debemꝰ

Expanded text:
Quae ratio est exacerbare eum, in quem magna contuleris, ut ex amiQuae ratio est exacerbare eum, in quem magna contuleris, ut ex amico dubio fiat non dubius inimicus et patrocinium sibi nostra infaest levia, cum magnitudine mendacii fidem quaerat. Quanto illa melior via, qua servatur illi species amicitiae et, si reverti ad sanitatem velit, etiam amicitia ! Vincit malos pertinax bonitas, nec quisquam tam duri infestique adversus diligenda animi est, ut etiam in iniuria bonos non amet, quibus hoc quoque coepit debere, quod impune non solvit. Ad illa itQuod di, omnium rerum optimi auctores, qui beneficia ignoranti dare incipiunt, ingratis perseverant. Alius illis obicit neclegentiam nostri, alius iniquitatem ; alius illos extra mundum suum proicit et ignavos hebetesque sine luce, sine ullo opere destituit ; alius solem, cui debemus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo id eẽ. qđ etiã uidetur timet. Dep̃nso pudore emitur.
ꝑdidi bñficiũ. Nũqͥd que consecrauimus ꝑdidisse nos dm̃s:
Inter consecrata bñficiũ ẽ. etiã si male respondit. bñcollatũ.
Nonẽ ille qualẽ sꝑauimꝰ. Simꝰ nos quales fuimꝰ ei dissimileᷤ.
Quantũ possumꝰ cãm eiꝰ apd̃ nos agamꝰ. Fortasse ñ potuit.
fortasse ignorauit. Fartasse facturus ẽ. Quedã noĩa bona. len¬
tus ⁊ sapiens creditor fecit. qui sustinuit ac mora fouit. Idẽ
faciendũ ẽ. Nutriamꝰ fidẽ languidã. ꝑdidi bñficiu
stulte ñ nosti. Detrimenti tui tẽꝑa ꝑdidisti. s cũ dares. nc̃
palã factũ ẽ. Etiã in his que uidentur in ꝑdito mod̾atio
plurimũ ꝓfuit. ut corꝑũ. ita animorũ molliter uitia tcͣ
tũ ẽ. Od opus est maledictis. quid querelis. qͥd insectatione:
Quare illũ lib̾as. quare dimitis: singratus est: iã nichil deb.

Expanded text:
Nemo id esse, quod iam videtur, timet ; deprenso pudor demitur. Nemo id esse, quod iam videtur, timet ; deprenso pudor demitur. " Perdidi beneficium." Numquid, quae consecravimus, perdidisse nos dicimus ? Inter consecrata beneficium est, etiam si male respondit, bene conlatum. Non est ille, qualem speravimus ; simus nos, quales fuimus, ei dissimiles. Quantum possumus, causam eius apud nos agamus : " Fortasse non potuit, fortasse ignoravit, fortasse facturus est." Quaedam nomina bona lentus et sapiens creditor fecit, qui sustinuit ac mora fovit. Idem nobis faciundum est ; nutriamus fidem languidam. " Perdidi beneficium." Stulte non nosti detrimenti tui tempora ! Perdidisti, sed cum dares ; nunc palam factum est. Etiam in his, quae videntur in perdito, moderatio plurimum profuit , ut corporum ita animorum molliter vitia tractum est. Quid opus est maledictis ? Quid querellis? Quid insectatione ? Quare illum liberas ? Quare dimittis ? Si ingratus est, iam nihil debet.
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim exierunt. ã quibdã oculos auertimꝰ. Ut excusem tͥ
in becillitatẽ tuã inpͥmis: fragile ẽ memoria. ⁊ rerũ turbe ñ
sufficit. Necesse ẽ. quantũ recipit emittat. ⁊ antiquissima
recentissimis obruat. Sic factũ ẽ. ut nimia apudte nutri¬
cis eẽt auctoritas. qͥa bñficiũ eiꝰ longiꝰ etas sequens posuit.
Sic factũ ẽ ut p̃ceptoris tͥ ñ eẽt ulla ueneratio. Sic euenit
ut circa consularia occupato comitia. aut sacerdotiorum
candidato. questure suffragator excideret. Fortasse uitiũ
dequo quereris. si te diligent̾ excusseris: in sinu inuenies. Ini¬
que publico crimini irasceris. Stulte tuo ut absoluaris. ig¬
nosce. Meliorẽ illũ facies ferendo. utiq peiorẽ exꝓbrando.
Non ẽ. qđ frontẽ eiꝰ indures: sine. siqͥd ẽ. pͥudoris residui. ser¬
uet.Sepe dubiã u̾ecundiã uox conuitiantis clarior rupit.

Expanded text:
paulatim exierunt, a quibusdam oculos avertimus. Ut excusem tibi paulatim exierunt, a quibusdam oculos avertimus. Ut excusem tibi imbecillitatem, imprimis vas fragile est memoria et rerum turbae non sufficit ; necesse est, quantum recipit, emittat et antiquissima recentissimis obruat. Sic factum est, ut minima apud te nutricis esset auctoritas, quia beneficium eius longius aetas sequens posuit ; sic factum est, ut praeceptoris tibi non esset ulla veneratio ; sic evenit, ut circa consularia occupato comitia aut sacerdotiorum candidato quaesturae suffragator excideret. Fortasse vitium, de quo querens, si te diligenter excusseris, in sinu invenies. Inique publico crimini irasceris, stulte tuo ; ut absolvaris, ignosce. Meliorem illum facies ferendo, utique peiorem exprobrando. Non est, quod frontem eius indures ; sine, si quid est pudoris residui, servet. Saepe dubiam verecundiam vox conviciantis clarior rupit.
Abbreviated transcription (Latin):
lia cruenta manu gestat. nemo ñ fert aliqͥd ex altero. In hac
auiditate generis humani. one tu nimis fortune cõmuniᷤᷤ
oblitus es. qui queris inter referentẽ rapientes: Si indigna¬
ris ingratos eẽ. indignare luxuriosos. indignare auaros.
indignare impudicos. indignare egros. deformes. senes
pallidos. Est istud graue uitiũ. ẽ intolerabile. ⁊ qđ disso¬
ciet homines. qđ concordiã qua inbecillitas nr̃a fulcitur:
scindat ac dissipet. S usq eo uulgare ẽ. ut illud nec qui querit᷑
effugeret. Cogita tecũ an quib cũq debuisti. gr̃am retu¬
leris. an nullũ umquã apđte ꝑierit officiũ. an omniũ te bñfi¬
cioꝵ memoria comittetur. Uidebis que puero data sc̃. ante ad¬
olescentiã elapsa. Que iniuuenẽ collata sunt. ñ ꝑdurasse in se¬
nectutẽ. Quedã ꝑdidimꝰ. quedã ꝓiecimꝰ. quedã econspectu nr̃o

Expanded text:
lia cruenta manu gestat ; nemo non fert aliquid ex altero. In hae lia cruenta manu gestat ; nemo non fert aliquid ex altero. In hae aviditate generis humani o ne tu nimis fortunae communis oblitus es, qui quaeris inter rapientes referentem ! Si indignans ingratos esse, indignare luxuriosos, indignare avaros, indignare impudicos, indignare aegros deformes, senes pallidos! Est istuc grave vitium, est intolerabile et quod dissociet homines, quod concordiam, qua imbecillitas nostra fulcitur, scindat ac dissipet, sed usque eo vulgare est, ut illud ne qui queritur quidem effugerit. Cogita tecum, an, quibuscumque debuisti, gratiam rettuleris, an nullum umquam apud te perierit officium, an omnium te beneficiorum memoria comitetur. Videbis, quae puero data sunt, ante adulescentiam elapsa, quae in iuvenem conlata sunt, non perdurasse in senectutem. Quaedam perdidimus, quaedam proiecimus, quaedam e conspectu nostro
Abbreviated transcription (Latin):
acseniũ. ⁊ contrariã huic inqͥeti pectoris agitationẽ. tumul¬
ceps ⁊ nũquã fidele consiliũ daturus timor ⁊ mille errores
quib uoluimur. audatia timidissimoꝵ discordia familia¬
rissimoꝵ ⁊ publicũ malũ incertissimis fidere. fastidire poᷤᷤ¬
sessa. que consequi posse spes ñ fuit. Int̾ affectus in quietissimoᷤᷤ
rem quietissimã fidẽ queris: Si tibi uite nr̃e uera imnago suc
omisso pudoris rectiq respectu: uires in concilio sunt uelut
signo ad ꝑmiscenda om̃ia dato. ñ igni. ñ ferro abstinetur. So¬
luta legib scelera fc̃. ne religio qͥdem que int̾ arma hostilia
supplices texit. ullũ impedim̃tũ ẽ. ruentiũ in p̃dã. hic expͥ¬
uato. hic expublico. hic exꝓfano. hic sacra rapit. hit effring̃.
hic tnͣsilit. hic ñ contentus angusto itinere: ipsa quib arcet᷑
euertit. ⁊ in lucrũ ruina uenit. hic sine cede populat᷑. hic spo¬

Expanded text:
ac senium et contraria huic inquieti pectoris agitationem tumulac senium et contraria huic inquieti pectoris agitationem tumulceps et numquam fidele consilium daturus timor et mille errores, quibus volvimur : audacia timidissimorum, discordia familiarissimorum et, publicum malum, incertissimis fidere, fastidire possessa, quae consequi posse spes non fuit. Inter adfectus inquietissimos rem quietissimam, fidem, quaeris ? Si tibi vitae nostrae vera imago succomisso pudoris rectique respectu vires in concilio sunt velut signo ad permiscenda omnia dato. Non igni, non ferro abstinetur ; soluta legibus scelera sunt ; ne religio quidem, quae inter arma hostilia supplices texit, ullum impedimentum est ruentium in praedam. Hic ex privato, hic ex publico, hic ex profano, hic ex sacro rapit ; hic effringit, hic transilit ; hic non contentus angusto itinere ipsa, quibus arcetur, evertit et in lucrum ruina venit; hic sine caede populatur, hic spo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ingratus offendat. ͣn tñ dedisse delectet. Nũquã in hai
uoces iniuria impellat. Uellẽ ñ fecissẽ. Bñficii tui tibi
etiã infelicitas placeat. Semꝑ illũ penitebit site ne nc̃ qͥdẽ
penitet. Non est qđ indigneris tanquã aliqͥd noui acciderit.
Magis mirari deb̾es: si ñ accidisset. Aliũ labor. aliũ impensa
deterret. Aliũ ꝑicłm. aliũ turpis u̾ecundia. nedũ reddit: fate¬
at᷑ accepisse. Aliũ ignorantia officii. aliũ pigritia aliũ occupa¬
tio. Aspice quẽad̾m inmense homĩũ cupiditates. hient semꝑ.
⁊ poscant. Non miraberis ibi neminẽ reddere. ubi nemo satis
accepit. Qs ẽ istoꝵ tã firme m̃tis acsolide. ut tuto apud eũ be¬
neficia deponas: Aliꝰ libidine insanit. aliꝰ ab dñis eruit. aliꝰ
lucritosus ẽ. cuiꝰ sũmã: ñ uices spectat. Aliꝰ inuidia laborat.
aliꝰ ceca ambitione. ⁊ ingladios ruente. Adice torporẽ mentis

Expanded text:
et ingratus offendat, ut non tamen dedisse delectet ; numquam in has et ingratus offendat, ut non tamen dedisse delectet ; numquam in has voces iniuria impellat : " Vellem, non fecissem." Beneficii tui tibi etiam infelicitas placeat ; semper illum paenitebit, si te ne nunc quidem paenitet. Non est, quod indigneris, tamquam aliquid novi acciderit; magis mirari deberes, si non accidisset. Alium labor, alium impensa deterret, alium periculum, alium turpis verecundia, ne, dum reddit, fateatur accepisse, alium ignorantia officii, alium pigritia, alium occupatio. Adspice, quemadmodum immensae hominum cupiditates hient semper et poscant ; non miraberis ibi neminem reddere, ubi nemo satis accepit. Quis est istorum tam firmae mentis ac solidae, ut tuto apud eum beneficia deponas ? Alius libidine insanit, alius abdomini servit ; alius lucri totus est, cuius summam, non vias, spectat ; alius invidia laborat, alius caeca ambitione et in gladios irruente. Adice torporem mentis
Abbreviated transcription (Latin):
torib eueniat. qͥ tã bellã ãmonitionẽ int̾ amicos sustule¬
runt. Ego tã utar hoc iure amicitie ⁊ bñficiũ ab eo repetã
a quo petissẽ. qͥ alteriꝰ bñficii loco accepturus ẽ. potuisse
reddere nũ quã nequerens qͥdẽ dicã. Eiectũ littore egentẽ
excepi. ⁊ regni demens in parte locaui. Non ẽ. ista ammo¬
nitio. immo conuitiũ ẽ. hoc ẽ modiũ bñficia ꝑducere. ħ
est efficere ut ingratũ eẽ. aut libeat aut iuet. Satis habũ¬
deq ẽ sũmissis ⁊ familiarib uerbis memoriã reuotare. Si
bñ qͥd dete merui. fuit aut tibi qͥcquã dulce meũ. Ille in
uicem dicat. Qd ni merueris. eiectũ littore. egentẽ exce
debeã queris. rẽ maxime necessariã.⁊ in qua hanc mat̾iã
ꝯsũmari decet. Quẽad̾m ingrati ferendi sint placido animo
mansueto. magno. Nũquã te tã in humanus ⁊ immemor.

Expanded text:
toribus eveniat, qui tam bellam rem, admonitionem inter amicos, sustuletoribus eveniat, qui tam bellam rem, admonitionem inter amicos, sustulerunt! " Ego tamen utar hoc iure amicitiae et beneficium ab eo repetam, a quo petissem, qui alterius beneficii loco accepturus est potuisse reddere. Numquam ne querens quidem dicam : eiectum litore, egentem excepi et regni demens in parte locavi. Non est ista admonitio, convicium est ; hoc est in odium beneficia perducere, hoc est efficere, ut ingratum esse aut liceat aut iuvet. Satis abundeque est submissis et familiaribus verbis memoriam revocare : si bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam dulce meum. Ille in vicem dicat : " Quidni merueris ? Eiectum litore, egentem excepdebeam ? " Quaeris rem maxime necessariam et in qua hanc materiam consummati decet, quemadmodum ingrati ferendi sint. Placido animo, mansueto, magno. Numquam te tam inhumanus et immemor
Abbreviated transcription (Latin):
necessitates illi meas ñ detegã. quare nescisse se aut m̃ti¬
at᷑ aut doleat : Int̾ueniat aliqñ ãmonitio s uerecunda
q̃ ñ pascat. nec in us uocet. Socͣtes amicis audientib.
Emissẽ inqͥt palliũ si nũmos hab̾em. Neminẽ poposcit.
om̃s ãmonuit. Aquo acciꝑet ambitꝰ fuit. Qn esset. Qnͣ¬
tulũ enĩ erat qđ sacrates accipiebat. Aut multũ erat eum
fuisse aquo sacrates acciꝑet. Nũ illos castigare molliꝰ po¬
tuit: emissẽ in qͥd pallium si nummos haberẽ. post hoc
qͥsqͥs ꝓperauerit sero dat. lã socrati defuit. ꝓpt̾ acerbos exac¬
tores: repetere ꝓhibemꝰ. ñ ut nũquã fiat. s ut parce. Aristip¬
us aliqñ delectatus ungento: male inqͥt istis effem¬
tis eueniat. q̃ rẽ tã bellã infamauert̃. Idem dicendũ est.
Male istis imꝓbis.⁊ inportunis bñficioꝵ suoꝵ quadrupla-¬

Expanded text:
Necessitates illi meas non detegam ? Quare nescisse se aut mentiNecessitates illi meas non detegam ? Quare nescisse se aut mentiatur aut doleat ? Interveniat aliquando admonitio, sed verecunda, quae non poscat nec in ius vocet. Socrates amicis audientibus : " Emissem," inquit, " pallium, si nummos haberem." Neminem poposcit, omnes admonuit. A quo acciperet, ambitus fuit; quidni esset ? Quantulum enim erat, quod Socrates accipiebat ! At multum erat eum fuisse, a quo Socrates acciperet. Num illos castigare mollius potuit ? " Emissem," inquit, " pallium, si nummos haberem." Post hoc quisquis properaverit, sero dat ; iam Socrati defuit. Propter acerbos exactores repetere prohibemus, non, ut numquam fiat, sed ut parce. Aristippus aliquando delectatus unguento : " Male," inquit, " istis effeminatis eveniat, qui rem tam bellam infamaverunt." Item dicendum est : " Male istis improbis et importunis beneficiorum suorum quadripla
Abbreviated transcription (Latin):
hec nimia ⁊ exꝓbratrix memoria subsideret: obliuisci eũ qͥ
dedit iussimus. ⁊ plus imꝑando quã pr̃ari pot̾at: silentiũ
iasimus. Quociens parũ fiducie ẽ in his quib imꝑes. a
exigendũ est quã sat ẽ. ut p̃stet᷑ quantũ sat ẽ. In hoc omnis hỹ¬
ꝑbole extendit᷑. ut ad uerũ mendatio ueniat. Itaq ille cum
dixit. qui candore niues anteirent cursib auras: qđ ñ pot̾at
fieridixit. ut crederet᷑ quantũ plurimũ posset. Et quidixit.
his immobilior scopulis. uiolentior amne. hoc qͥdẽ se ꝑsua¬
surũ putauit. aliquẽ tã immobilẽ eẽ. quã scopulũ. Nũ qm¬
tantũ sperat hyꝑbola quantũ audet. s in credibilia affir¬
at. nec incurrat. Cũ dm̃s bñficiũ repeti ñ oportere: ñ ex toto
repeticionẽ tollimꝰ. Sepe enĩ opus ẽ. malis ex actore. etiã
bonis ãmonitione. Qd gͦ: occasionẽ ignoranti ñ ostendã.

Expanded text:
haec nimia et exprobratrix memoria subsideret, oblivisci eum, qui haec nimia et exprobratrix memoria subsideret, oblivisci eum, qui dedit, iussimus et plus imperando, quam praestari poterat, silentium suasimus. Quotiensexigendum est, quam sat est, ut praestetur, quantum sat est. In hoc omnis hyperbole extenditur, ut ad verum mendacio veniat. Itaque ille, cum dixit : Qui candore nives anteirent, cursibus auras, quod non poterat fieri, dixit, ut crederetur, quantum plurimum posset. Et qui dixit : His inmobilior scopulis, violentior amne, ne hoc quidem se persuasurum putavit aliquem tam immobilem esse quam scopulum. Numqtantum sperat hyperbole, quantum audet, sed incredibilia adfirat nec incurrat." Cum dicimus beneficium repeti non oportere, non ex toto repetitionem tollimus ; saepe enim opus est malis exactore, etiam bonis admonitione. Quid ergo ? Occasionem ignoranti non ostendam ?
Abbreviated transcription (Latin):
gens adrisisse sibi illud lucellũ: redit ad eãdẽ tab̾nã ⁊ ait.ll
le tibi uiuit: redde qd̾ debes. Dem̃ ꝑ clostrũ qua se cõmissura
laxauerat: iiiͦ. denarios in tabernam inseruit ac misit. penas
ase exigens imꝓbe cupiditatis: ne alieno assuesceret. Qd̾ debes
quere cui reddas. Et si nemo poscet: ip̃e te apella. Malus an bonꝰ¬
sit: ad te ñ ꝑtinet. redde ⁊ te accusa. Oblitus quẽadm int̾ uos ot
Errattam̃ siqͥs existimat cũ dicimꝰ eũ qui bñficiũ reddit obliuisci
oportere. ex cutere nos illi memoriã rei p̃sertĩ honestissime.
.s. ideo Que p̾cipimꝰ ultra modũ ut aduerũ ⁊ suũ redeant. Cũ dicimꝰ
meminisse ñ debet: hoc uolumꝰ intelligi. P redicare ñ deb
actare. nec grauiꝰeẽ. Quidã enĩ bñficiũ qđ dederunt.
omnib circulis narrant. hoc sobrii loquunt᷑. hoc ebrii non
continent. hoc ignotis ingerunt. hoc amicis cõmittunt. Ut

Expanded text:
gens arrisisse illud lucellum sibi redit ad eandem tabernam et ait : " gens arrisisse illud lucellum sibi redit ad eandem tabernam et ait : " Ille tibi vivit ; redde, quod debes." Deinde per clostrum, qua se commissura laxaverat, quattuor denarios in tabernam inseruit ac misit poenas a se exigens improbae cupiditatis, ne alieno adsuesceret. Quod debes, quaere, cui reddas, et, si nemo poscet, ipse te appella. Malus an bonus, ad te non pertinet ; redde et accusa. Oblitus es, quemadmodum inteErrat tamen, si quis existimat, cum dicimus eum, qui beneficium dedit, oblivisci oportere, excutere nos illi memoriam rei praesertim honestissimae ; quaedam praecipimus ultra modum, ut ad verum et suum redeant. Cum dicimus : " Meminisse non debet," hoc volumus intellegi : " Praedicare non debet nec iactare nec gravis esse." Quidam enim beneficium, quod dederunt, omnibus circulis narrant ; hoc sobrii locuntur, hoc ebrii non continent, hoc ignotis ingerunt, hoc amicis committunt ; ut
Abbreviated transcription (Latin):
his loquamur. ut his que detestamur. Sine horrore huic hõĩ
malo quẽ inuenire in quolibet foro possũ. quẽ singłi timent.
reddã bñficiũ qđ accepi. Non oportet mͥ nequitiã eiꝰ ꝓdisse. qd̾
meũ ñ ẽ. Redeat ad dominiũ. bonꝰ sit an malus. Qd diligent̾
istud excuterẽ. si ñ redderẽ sed darẽ: hic locus. fabulã postit. Pis¬
th agoricus quidã emerat a sutore phecasia rẽ magnã ñ p̃senti¬
b nummis. post aliqt᷑ dies uenit ad tabernã redditurus. Et cũ
ille quẽ queris. eletͦus cõbustus ẽ. Qđ nob fortasle molestũ ẽ.
qͥ ineternũ nr̃os amittimꝰ. Tibi minime qui scis futurũ ut re¬
nascat᷑. locatꝰ in pithagoricũ. at philosophus nr̃. tres aũ.iiii.
deuarios ñ inuita manu domũ retulit. subiñ ꝯcutiens. Deiñ
cũ rep̃hendisset hãc suã ñ reddendi tacitã uoluptatẽ intelli¬

Expanded text:
iis loquamur vitiis, quae detestamur sine horrore. Huic homini iis loquamur vitiis, quae detestamur sine horrore. Huic homini malo, quem invenire in quolibet foro possum, quem singuli timent, reddam beneficium, quod accepi. Non oportet mihi nequitiam eius prodesse ; quod meum non est, redeat ad dominum. Bonus sit an malus, quid differt ? Diligenter istud excuterem, si non redderem, sed darem. Hic locus fabulam poscit. Pythagoricus quidam emerat a sutore phaecasia, rem magnam, non praesentibus nummis. Post aliquot dies venit ad tabernam redditurus et, cum ille, quem quaeris, elatus, combustus est ; quod nobis fortasse molestum est, qui in aeternum nostros amittimus, tibi minime, qui scis futurum, ut renascatur," iocatus in Pythagoricum. At philosophus noster tres aut quattuor denarios non invita manu domum rettulit subinde concutiens ; deinde, cum reprehendisset hanc suam non reddendi tacitam voluptatem, intelle
Abbreviated transcription (Latin):
uabo filiũ eiꝰ infantẽ. Qͥd hoc bñficiũ obẽ cuiquã eoꝵ quoscru-¬
delitas eiꝰ lacerat: Pecuniã que satellitẽ stipendio teneat: non
subministrabo. Si marmora ⁊ uestes desiderauerit: nicħoberit.
cuiquã id quo luxuria eiꝰ instruit᷑. Militẽ ⁊ arma ñ suggerã. Si
ꝓ magno petet munere artifices scene. ⁊ scorta. ⁊ que feritatem
eiꝰ emolliant. libens offerã. cui triremes ⁊ ceratas ñ mitterem.
Lusorias ⁊ cubiculatas. ⁊ alia ludibria regũ inmari lascruen¬
tiũ mittã. ⁊ si ex toto eiꝰ sanitas desꝑata fuerit. eadẽ manu qua¬
bñficiũ om̃ib dabo. illi reddã. qm̃ ingeniis talib exitus re¬
mediũ ẽ. optimũq ẽ obire ei qr adse nunquã redditurus est.
S hec rare nequitia ẽ. sẽꝑ portenti loco habita. sic̃ hiatus t̾re.
⁊ẽ cauernis maris igniũ eruptio. Itaq abilla recedamꝰ. de

Expanded text:
vabo filium eius infantem ; quid hoc beneficium obest cuiquam eorum, quos cruvabo filium eius infantem ; quid hoc beneficium obest cuiquam eorum, quos crudelitas eius lacerat ? Pecuniam, quae satellitem stipendio teneat, non subministrabo. Si marmora et vestes desideraverit, nihil oberit cuiquam id, quo luxuria eius instruitur ; militem et arma non suggeram. Si pro magno petet munere artifices scenae et scorta et quae feritatem eius emolliant, libens offeram. Cui triremes et aeratas non mitterem, lusorias et cubiculatas et alia ludibria regum in mari lascivientium mittam. Et si ex toto desperata eius sanitas fuerit, eadem manu beneficium omnibus dabo, illi reddam ; quoniam ingeniis talibus exitus remedium est optimumque est abire ei, qui ad se numquam rediturus est. Sed haec rara nequitia est semper portenti loco habita, sicut hiatus terrae et e cavernis maris ignium eruptio ; itaque ab illa recedamus, de
Abbreviated transcription (Latin):
erat quo mͥ cohereret intercisa uiris humani societas absci¬
dit. Si p̃stitisset qͥdẽ aliqͥdmͥ s arma patrie mee inferret: qͥc¬
qͥd meruerat ꝑdidisset. ⁊ referre illi gr̃am scelus haberet᷑. Si
ñ patriã meã inpugnat s sue grauius ẽ. ⁊ se positꝰ a mea gente.
suã exagitat. abscindit nichilominꝰ illũ tanta prauitas ani-¬
mi: etiã si ñ inimicũ inuisũ mͥ efficit. pͥorq mͥ ac potior eius
officio ratio est. qđ humano generi quã qđ uni homini debeo
S quãuis hoc ita sit. ⁊ ex eo tẽpore omnia mͥ in illũ libera sint:
ex quo corrũpendo fas om̃e ut nichil in eũ nefas eẽ effecerit. il esset¬
lũ mͥ seruandũ modũ credã. ut si bñficiũ illi ineũ neq uires
maioresq daturũ ẽ. in exitũ cõmune. nec confirmaturũ qͣs habi.
ita aũt erit qqđ illi reddi sine ꝑnitie publica possit: reddam. Ser¬

Expanded text:
erat, quo mihi cohaereret, intercisa iuris humani societas abscierat, quo mihi cohaereret, intercisa iuris humani societas abscidit. Si praestitisset quidem aliquid mihi, sed arma patriae meae inferret, quidquid meruerat, perdidisset, et referre illi gratiam scelus haberetur. Si non patriam meam impugnat, sed suae gravis est et sepositus a mea gente suam exagitat, abscindit, nihilo minus illum tanta pravitas animi, etiam si non inimicum, invisum mihi efficit, priorque mihi ac potior eius officii ratio est, quod humano generi, quam quod uni homini debeo. Sed quamvis hoc ita sit et ex eo tempore omnia mihi in illum libera sint, ex quo corrumpendo fas omne, ut nihil in eum nefas esset, effecerit, illum mihi servandum modum credam, ut, si beneficium illi meum neque vires maiores daturum est in exitium commune nec confirmaturum, quas habet, id autem erit, quod illi reddi sine pernicie publica possit, reddam. Ser
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ certiores animo notas.impͥmat. quã illas eredat ulla mu¬
tatio. fere inter nos educate sc̃. In siluas eruꝑunt aliqͥd man¬
suetudinis pͥstine retinent. tantũq a placidissimis absunt:
quantũ ã ueris feris ⁊ nũquã humanã manũ passis. Nemoin
sumã nequitiã incidit: qui nũ quã hesit sapientie. altiꝰ infectꝰ¬
est. quã ex coto elui ⁊ transire incolorẽ malũ possit. Dem̃ int̾ro¬
go utrũ iste ferus sit animotantũ. an ⁊ inꝑnitiẽ publicam
mͥ cũ illo iuris sit ampliꝰ. Si u̾o sanguine humano ñ tantũ
gaudet s pascit᷑. s ⁊ supplicus omniũ etatũ crudelitatẽ insa¬
ibilẽ exercet. nec ira s auiditate quadã seuiendi furit
mora parentũ liberos iugulat. si ñ ꝯtentus simplici morte
distorquet. nec urit solũ ꝑituros s excoquit. si arxit eiꝰ cruo¬
rẽ ⁊ sẽꝑ recenti madet. parũ ẽ. huic bñficiũ ñ reddere. Qcqͥd

Expanded text:
ut non certiores animo notas imprimat, quam ut illas eradat ulla muut non certiores animo notas imprimat, quam ut illas eradat ulla mutatio. Ferae inter nos educatae si in silvas eruperunt, aliquid mansuetudinis pristinae retinent tantumque a placidissimis absunt, quantum a veris feris et numquam humanam manum passis. Nemo in summam nequitiam incidit, qui umquam haesit sapientiae ; altius infectest, quam ut ex toto elui et transire in colorem malum possit. Deinde interrogo, utrum iste ferus sit animo tantum, an et in perniciem publicam mihi cum illo iuris sit amplius ? Si vero sanguine humano non tantum gaudet, sed pascitur, sed et suppliciis omnium aetatium crudelitatem insatiabilem exercet nec ira sed aviditate quadam saeviendi furit, si in ore parentium liberos iugulat, si non contentus simplici morte distorquet nec urit solum perituros, sed excoquit, si arx eius cruore semper recenti madet, parum est huic beneficium non reddere ! Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
reddere. Et creditori statĩ in macellũ laturo qd̾ acceꝑit reddã.
etiã si mͥ ad ulterã cui numerẽ delegauerit solũ. ⁊si nũ mos
qͥs accipiet ⁊ in sinũ suũ discinctos fundet. dabo. Reddendũ
i mͥ est ñ seruandũ. cũ reddido ac tuendũ. Bñficii accepti
ñ redditi custodiã debeo. Dũ apud me ẽ: saluũ sit. seterũ
licet accipientis manib effluat. dandũ est reposcendi. Red¬
accepisti ñ illi potes redd̾e. Accepisti enĩ a sapiente: stulto
reddis. Non. Reddo illi quale nc̃ potest acciꝑe. nec ꝑ me fit
qͥd det̾ius. id qđ accepi reddã. sed ꝑ illũ cui si ad sapientiã
potest accipi. Qͥd si inquit ñ tantũ malus factus ẽ. sed ferꝰ
s inmanis. qualis appollodorus aut phalaris: ⁊ huic bene¬
ficiũ qđ acceꝑas reddes. Mutationẽ sapientis tantã natura¬
titur. nͥon impessima ab optimis lapsus. necesse ẽ eti
in malo uestigia boni teneat. Nũquã tantũ uirtus extingͥc᷑

Expanded text:
laturo, quod acceperit, reddam ; etiam si mihi adulteram, cui monerem, delegaverit, solvam ; et, si nummos, quos accipiet, in sinum suum discinctus infundet, dabo. Reddendum enim mihi est, non servandum, cum reddidero, ac tuendum; beneficii accepti, non redditi, custodiam debeo. Dum apud me est, salvum sit ; ceterum, licet accipientis manibus effluat, dandum est reposcenti. Redaccepisti, non potes reddere ; accepisti enim a sapiente, stulto reddis." Non ; reddo illi, quale nunc potest recipere, nec per me fit, quod deterius id, quod accepi, reddam, sed per illum, cui, si ad sapientiam potest accipi. " Quid ? si," inquit, " non tantum malus factus est, sed ferus, sed immanis, qualis Apollodorus aut Phalaris,et huic beneficium,quod acceperas,reddes ?" Mutationem sapientis tantam natura non patitur. Non in pessima ab optimis lapsus ; necesse est etiam in malo vestigia boni teneat ; numquam tantum virtus extinguitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ac magnificentia dignũ. tam̃ ã sacris ꝓfana discerni. ⁊ nonoĩa
licere in angulo cui fani nom̃ impositũ ẽ. que sub celo ⁊ ꝯ¬
pectu siderũ licent. In iuriã sacrilegus deo quidẽ ñ p
facere. quẽ extra ictũ sua diuinitas posuit. s punit᷑. qr tanquã
deo fecit. Opinio illũ nr̃a ac sua: obligat pene. Quomͦ gͦ sacrile¬
gus uidet̃ qui aliqͥd aufert sacri. etiã si quoc̃q tnͣstulit qđ sub¬
ripuerat intra terminos ẽ. mundi. sic ⁊ sapienti furtũ potest fie.¬
ri. Auferet᷑ enĩ illi ñ ex his que uniuersa habi. s ex his quib dñs
inscriptꝰ est. que uiritim ei seruiunt. Illã alterã possessionẽ
agnoscet. hanc nolet habere si poterit. Emittitq illã uocẽ quã
romanus imꝑator emisit. cũ illi obuirtutẽ ⁊ bñgestã rẽ.p. tm̃¬

Expanded text:
ac magnificentia dignum : tamen a sacris profana discerni; non omnia ac magnificentia dignum : tamen a sacris profana discerni; non omnia licere in angulo, cui fani nomen impositum est, quae sub caelo et conspectu siderum licent. Iniuriam sacrilegus deo quidem non potest facere, quem extra ictum sua divinitas posuit, sed punitur, quia tamquam deo fecit : opinio illum nostra ac sua obligat poenae. Quomodo ergo sacrilegus videtur, qui aliquid aufert sacri, etiam si, quocumque transtulit, quod surripuerat, intra terminos mundi est, sic et sapienti furtum potest fieri ; auferetur enim illi non ex iis, quae universa habet, sed ex iis, quibus dominus inscriptus est, quae viritim ei serviunt. Illam alteram possessionem adgnoscet, hanc nolet habere, si poterit, emittetque illam vocem, quam Romanus imperator emisit, cum illi ob virtutem et bene gestam rem
Abbreviated transcription (Latin):
fiscus eiꝰ: pͥuata tantũ ac sua. Et uniuersa imꝑio eiꝰ sunt: in
patrimonia̾ ꝓpͥa. Quid eiꝰ sie qͥd ñ sit: sine diminutione imꝑũ
querit᷑. Nã id quoq qđ tanquã alienũ abiudicat᷑. alit̾ illiꝰẽ.
c sapiens uniu̾sa animo possidet. iure ac dominio sua
mͦ omnes sacrilegos eẽ argum̃tis eẽ colligit: mͦ neminẽ. Cum
sunt. Qđ quisq gͦ tollit: deoꝵ tollit. quoꝵ omnia sc̃. Ergo qͥsqͥstol
lit: sacrilegus est. Dem̃ cũ effringi templa. ⁊ expilari inpune ca¬
pitoliũ iubet. dicit. nullũ sacrilegũ ẽẽ. quia quicqͥd sublatũ
est. ex eo loco. qui deoꝵ erat. in eũ tͣnsfertur. locũ qui deoꝵ est.
hic respondet᷑. omnia qͥdẽ deoꝵ eẽ. s ñ oĩa diis dicata. In his ob¬
seruari sacrilegiũ. que religio numini ascripsit. Sic ⁊ totũ mũ
dũ deoꝵ eẽ. immortaliũ tẽplũ. solũ quidẽ amplitudine illoꝵ

Expanded text:
fiscus eius privata tantum ac sua ; et universa in imperio eius sunt, in fiscus eius privata tantum ac sua ; et universa in imperio eius sunt, in patrimonio propria. Quid eius sit, quid non sit, sine diminutione imperii quaeritur ; nam id quoque, quod tamquam alienum abiudicatur, aliter illius est. Sic sapiens animo universa possidet, iure ac dominio sua. Bion modo omnes sacrilegos esse argumentis colligit, modo neminem. Cum sunt ; quod quisque ergo tollit, deorum tollit, quorum omnia sunt ; ergo, quisquis tolid, sacrilegus est. " Deinde, cum effringi templa et expilari impune Capitolium iubet, dicit nullum sacrilegum esse, quia, quidquid sublatum est, ex eo loco, qui deorum erat, in eum transfertur locum, qui deorum est. Hic respondetur omnia quidem deorum esse, sed non omnia dis dedicata ; in iis observari sacrilegium, quae religio ndum deorum esse immortalium templum, solum quidem amplitudine illorum
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ mercennariũ meũ abduces. Et cũ ate redã condux̾o:
bñficiũ accipies. si tͥ in uehicło tuo sedere ꝑmisero. Uides gͦ
posse fieri ut aliqͥs accipiendo qđ suũ ẽ. minus accipiat:
In omnib istis que mͦ retuli. uterq eiꝰdẽ rei dñs est. Quo
m᷑: quia alit̾ rei dñs est. alit̾ usus. Libros dm̃s ẽẽ citeronis.
eosdẽ dorus liberalius suos uocat. ⁊ utrũq uerũ est. Alt̾
illos tanquã auctor sibi. Alter: tanquã emptor asserit. at
recte utriusq dicunt᷑ eẽ. Utriꝰq enĩ sunt s ñ eodẽ modo. Sic
potest liuiustitius a doro acciꝑe aut emere libros suos.
possũ donare sapienti qđ uiritim meũ ẽ. licet illiꝰ sintoĩa.
Nã cũ regio more cuncta conscientia possideat. singłarũ
autẽ rerũ in unũquẽq ꝓprietas sit sparsa. ⁊acciꝑe munus
⁊ debere.⁊ emere. ⁊ conducere potest. Cesar omnia habet.

Expanded text:
tuum, mercennarium meum, abduces et, cum a te raedam conduxero, tuum, mercennarium meum, abduces et, cum a te raedam conduxero, beneficium accipies, si tibi in vehiculo tuo sedere permisero. Vides ergo posse fieri, ut aliquis accipiendo, quod suum est, munus accipiat. In omnibus istis, quae modo rettuli, uterque eiusdem rei dominus est. Quo modo ? Quia alter rei dominus est, alter usus. Libros dicimus esse Ciceronis ; eosdem Dorus librarius suos vocat, et utrumque verum est. Alter illos tamquam auctor sibi, alter tamquam emptor adserit; ac recte utriusque dicuntur esse, utriusque enim sunt, sed non eodem modo. Sic potest Titus Livius a Doro accipere aut emere libros suos. Possum donare sapienti, quod viritim meum est, licet illius sint omnia ; nam cum regio more cuncta conscientia possideat, singularum autem rerum in unumquemque proprietas sit sparsa, et accipere munus et debere et emere et conducere potest. Caesar omnia habet,