comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facere. Item is quiedium usum ht̃: Hacte¬
nus uins hr̃e intelligitur: ut ipse cm̃ ha¬
bitet. nec hoc ius ad alium tians ferre potest
⁊iux receptum eẽ indetur. ut hospitem en
raipere liceat. ⁊ ciurxore sia tibĩsq sins.
item ⁊ lib̾tis. nec ñ aliis ubĩs ꝑsoms. quibus
ĩmunus quamẜius utitur. habitandi uis
habeat. Et ꝯuenienter siadmulierem us
edium ꝓtineat: cummarito ei habitareli
ceat ¶ Irem isad quẽ ẜiusus ꝑtinet.
ipse tantum oꝑis atq nunistio ens uti po¬
test. ad alium uero nullomodo uis suum
iumento. ¶ S. ⁊ si pecoris uel ouium usus
rib ut potest. ¶S⁊ sicui habitatio legata
nr̃a decisione ꝓmulgata ꝑmisimus. nonse¬
dominus nonerat. cumcdidĩt eum dominũ
eẽ. ren emit̾. uel exdonatione auane qua ui¬
Ista caus a acceꝑit. is eamrem. simobilis erat.ã¬
no ubiq. si̾mobilis. bienmo tm̃ initalico so¬
lo ufucapiebat. ne reꝵ dominia inincer¬

Expanded text:
facere. Item is qui aedium usum habet hactefacere. Item is qui aedium usum habet hactenus iuris habere intellegitur ut ipse tantum habitet, nec hoc ius ad alium transferre potest: et vix receptum videtur ut hospitem ei recipere liceat et cum uxore sua liberisque suis, item libertis nec non aliis liberis personis, quibus non minus quam servis utitur, habitandi ius habeat, et convenienter, si ad mulierem usus aedium pertineat cum marito habitare ei liceat. Item is ad quem servi usus pertinet ipse tantum operis atque ministerio eius uti potest: ad alium vero nullo modo ius suumiumento. Sed si pecoris vel ovium usus ribus uti potest. Sed si cui habitatio legata nostra decisione promulgata permisimus non sodominus non erat, cum crediderit eum dominum esse, rem emerit vel ex donatione aliave qua iusta causa acceperit, is eam rem, si mobilis erat, anno ubique, si immobilis, biennio tantum in Italico solo usucapiat, ne rerum dominia in incer
Abbreviated transcription (Latin):
rii. ⁊ ddii ab capits diminutionib. maxi¬
ma ⁊ media: ⁊ nutento ꝑmodum ⁊ tempꝰ.
queomianra staiut ꝯftitutio. ¶ Item
fruc tũano ceclatur. Namextraneo ceciento.
nichil agit. Uel ex contrano: sifructuanus
ꝓprietatem rei adquisient. Queres ꝯsolida¬
aut uitio suo corruerint: ex tinguiusum. f¬
necee ẽ. Et ne ar̃ee quident usum .f. deberi
Cum aũt totus finitus fuĩt usus. f: reu̾titur¬
tatis dominus incipit plenam hr̃e m̃re po¬
testatem. deusu ⁊ habitatione.
ssdem istis mocus quibus usus.f. ꝯftituitur.
enam nudus usus ꝯstitu solet. Igdemq illis
modis finitur. quib ⁊usus. f. desinit. Miniꝰ
hr̃e intesligiur. quam ut olerib. pomis. flo¬
nb. feno. stram̃tis. lignis. ad isum condia¬
numutatur. Ineo itaq fundo hactenus ei
moran liceat. ut neq domino fundi molestꝰ
sit. neq his ꝑ quos oꝑa rustica fiunt. impe¬
dimentosit. nec ulli aui iusquodht̃ aut
uendere. ant locare aut gratis concedere po

Expanded text:
ii et duabus capitis deminutionibus, maxima et media, et non utendo per modum et tempus. quae omnia nostra statuit constitutio. item fructuario cedatur nam extraneo cedendo nibil agitur: vel ex contrario si fructuarius proprietatem rei adquisierit, quae res consolidarae motu aut vitio suo corruerint, extingui usum fructum et ne areae quidem usum fructum deberi. Cum autem finitus fuerit usus frutatis dominus incipit plenam habere in re potestatem. TIT. 5 DE USU ET HABITATIONE Iisdem istis modis quibus usus fructus constituitur etiam nudus usus constitui solet, iisdemque illis modis finitur quibus et usus fructus desinit. Minus habere intellegetur, quam ut oleribus, pomis, floribus, feno, stramentis, lignis ad usum cottidianum utatur: in eoque fundo hactenus ei morari licet, ut neque domino fundi molestus sit, neque his per quos opera rustica fiunt impedimento sit: nec ulli alii ius quod habet aut vendere aut locare aut gratis concedere pot
Abbreviated transcription (Latin):
stanim eunz dñm effici. ꝓderencto autẽ
habetur. quot dñs eamte abiecit. ut
torerũ suarum ẽẽ nollȩt. Iteoq statim do¬
minus eẽ desut. ¶Alia causa est earũ
reꝵ quemtempestare maris leuande
nauis causa eicimtur. he enm dñoꝵ
ꝑmanent. qr palamẽ eas ñeo ammo
eici. quoquis eas nr̃e nonuult. s quo
magis cumipsa naue ꝑiculum mans ef¬
fugiat. Qua decansa siquis eas fluctibus
di ammo abstulerit. furtum cõmitit.
Nec longe discedere uidentur abhis. q̃
derecla curtente: noninteslgentio: do¬
uetlam p̃terea res incorporales sunt. Q¬
dam incorporales. C orporales he sunt:
que sui natura tangi possunt. Ueluti fũ¬
dus. homo. uestis. aurum ⁊ argentum. ⁊
deniq alie res inumerabues. ¶Incõ¬
porales antenz sunt. que tangi nonpos¬
sunt. quaua sunt ea que muire ꝯsistunt.
Sicut herecditas. nsus.f. usuis. obuigano¬
nes quoquomodo ꝯtracte. Nec ad rem ꝑti¬
net quod inhẽlitare res corporales ꝯtinẽt᷑.

Expanded text:
effici. pro derelicto autem habetur quod dominus ea mente abiecerit ut id rerum suaram esse nollet, ideoque statim dominus esse desinit. Alia causa est earum rerum quae in tempestate maris levandae navis causa eiciuntur. hae enim dominorum permanent, quia palam est, eas non eo animo eici quo quis eas habere non vult, sed quo magis cum ipsa navi periculum maris effugiat: qua de causa si quis eas fluctibus  lucrandi animo abstulerit, furtum committit. nec longe discedere videntur ab his quae de rheda currente, non intellegentibus doQuaedam praeterea res corporales sunt, quaedam incorporales. Corporales eae sunt quae sui natura tangi possunt: veluti fundus, homo, vestis, aurum, argentum et denique aliae res innumerabiles. Incorporales autem sunt quae tangi non possunt. qualia sunt ea quae in iure consistunt: sicut hereditas, usus fructus, obligationes quoquo modo contractae. nec ad rem pertinet quod in hereditate res corporales continentur:
Abbreviated transcription (Latin):
tscausa donatioest: que ꝓpter morus
fit suspitionem. Cumquis itaconat. ut
siquid humanitus ei accidisset. Habet̃ isqui
acceꝑit. Sin aũt suꝑurxisset.quidonaint.
reciꝑet. uł sieum donationis penituisset.
Aut pͥor decessit᷑ iscudonatum sit. Hees
morus causa donationes adexempium
legatoꝵ redacte sunt pomiĩa. Namcum p̃ro¬
dentib ambignum fuerat. utrum donano¬
ns aniegati instar eam optinere oportet.
anobis ꝯstuutum ẽ. ut pomĩa fere lega¬
tis ꝯnumeretur. ⁊ sic ꝓcedat : quem ad mod̾
ea nostra formauit ꝯstituno. ¶ Et infũ.¬
ma mo̾rus cansa donatio ẽ. cinfiagis seꝗs̃
nelit habere: quameum cui tonatur. ma¬
gisq eum cuidonat: quam hẽdem suum.
Sic ⁊ apud homeꝵ thelemacus donat py¬
reo. ¶Alie aũt donationes funt: que
sine ulla mortis cogntatione fiunt. quas

Expanded text:
tis causa donatio est quae propter mortis tis causa donatio est quae propter mortis fit suspicionem, cum quis ita donat, ut, si quid humanitus ei contigisset, haberet is qui accepit: sin autem supervixisset qui donavit, reciperet, vel si eum donationis poenituisset, aut prior decesserit is cui donatum sit. hae mortis causa donationes ad exemplum legatorum redactae sunt per omnia. nam cum prudentibus ambiguum fuerat, utrum donationis an legati instar eam obtinere oportereta nobis constitutum est, ut per omnia fere legatis connumeretur: et sic procedat quemadmodum eam nostra formavit constitutio. et in summa mortis causa donatio est, cum magis se quis velit habere quam eum cui donatur, magisque eum cui donat quam heredem suum. sic et apud Homerum Telemachus donat Piraeo. Aliae autem donationes sunt quae sine ulla mo
Abbreviated transcription (Latin):
nostra ꝯsututio similiter ⁊ musucapionib
obf uari ꝯstituit. ut tempora ꝯtinuentur.
Iter uenditorem quoq ⁊ emptorem ꝯiũ¬
quennium p̃terierit: posse dominum xei
ꝑexceptionem repeslere. ¶Constitutio aut
diue memone ⁊ enoͣnis bene ꝓspexit his ꝗ
afisco ꝑnenditionem. ueldonationem. uela¬
lium trtulũm aliquro accipiunt. ut opsi qui¬
dem secun staum fiant. ⁊uictores existant.
siue exꝑiantur. fine meniantur. Adũsus
sacratissimum aut erranum usq ad quadͥ¬
ennium liceat intendere his quiprodomi¬
nio uł ypotheca earum rerum que alienare
sunt: putauerunt s quas dam ꝯpetere ac¬
tiones. Nostra añt durma ꝯstiutio quam
nuper ꝓmulgauimus: ⁊̃ dehrs quianost̃
ueluenerabilis anguste domo auqind ac¬
ceꝑint. hec staruit. quemfiscalibus aliena
tignib p̃fate zenoniane ꝯstitutionis ꝯti¬
St autem auud genus atquisitionis. do.¬
¶natio. Donationum aut dnognã sunt.
Mortis cansa. ⁊ non mortis causa. Mor¬

Expanded text:
nostra constitutio similiter et in usucapionibus observari constituit, ut tempora continuentur. Inter venditorem quoque et emptorem coniunquennium praeterierit, posse dominum rei per exceptionem repellere. constitutio autem divae memoriae Zenonis bene prospexit his qui a fisco per venditionem vel donationem vel alium titulum aliquid accipiunt, ut ipsi quidem securi statim fiant et victores existant, sive conveniantur sive experiantur: adversus sacratissimum autem aerarium usque ad quadriennium liceat intendere his qui pro dominio vel hypotheca earum rerum quae alienatae sunt putaverint sibi quasdam competere actiones. nostra autem divina constitutio, quam nuper promulgavimus, etiam de his qui a nostra vel venerabilis Augustae domo aliquid acceperint haec statuit quae ifata Zenoniana constitutione contietiam aliud genus adquisitionis, donatio. Donationum autem duo genera sunt: mortis causa et non mortis causa. Mor
Abbreviated transcription (Latin):
possessione res adquin. qr neq furtui
neq in possessum accepit ¶ Ab houtaẽ
N quoꝵdam net̾um sententia existimanti¬
um ⁊̃ fundi locue furtum fieri. ⁊ eoꝵ qui
res soli posstident. principalib ꝯstitutionib
oaufferri liceat. debeat. ¶ Aliquando. ⁊̃
furtua uelui possessa resrisucapi põt. Ue¬
luti sundomini potestatem reuers a fuĩt.
pio. ¶ Res fiscim usucapi non põt. Set
nuntiatis.uona fide emptorem sibitradi¬
tam rem exhis bonis usucapere.Et ita di
ut inse ñ hat uitium. ut abonea fide empto¬
re isucapipossit. uel quĩ ex ana uista ca
possccoet. ¶Error aut false cause usuca¬
pionem npant. Ueluti siquis cum nemit
emisse se existimans posscideat. Uel cum ei
donatum nonsuãt: quasi exdonatione pos¬
scideat. ¶ Durtma posse sslo queroee cepe¬

Expanded text:
possessione res adquiri, quia neque furtivum possessione res adquiri, quia neque furtivum neque vi possessum accepit; abolita est enim quorundam veterum sententia existimantium, etiam fundi locive furtum fieri, et eorum qui res soli possident principalibus constitutionibus o auferri debeat. Aliquando etiam furtiva vel vi possessa res usucapi potest: veluti si in domini potestatem reversa fuerit; pio. Res fisci nostri usucapi non potest. senuntiatis, bona fide emptorem sibi traditam rem ex his bonis usucapere posse: et ut in se non habeat vitium, ut a bona fide emptore usucapi possit vel qui ex alia iusta causa possidet. Error autem falsae causae usucapionem non parit. veluti si quis, cum non emerit, emisse se existimans possideat: vel cum ei donatum non fuerat, quasi ex donatione possideat. Diutina possessio, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
bus mobilib ñfacile ꝓcectit. ut bone
fider possesson usucapio ꝯpetat. Nam ꝗ
alienam rem uencicuit. ł aua excausa nã¬
depositam existimans hẽditanam ẽẽ. bona
fide acc̃ipienti uendidit̃. aut donamt. aut do¬
tis noĩe dedĩt: quinis qui acceꝑit. usucapere
possit. dubitm nonẽ. Quippe cumea res in
furti uitium ñcecident. Cimmntiq heres. ꝗ
bona fide tanquam suam alienauit. furtũ
dident aut donauerit. furtum ñ ꝯmittit.
Furtum  sine affectu furandi non ꝯmit
titur. ¶ Alus quoq modis accidere pot.
utquis sine uitio furti rem auenam ad aliꝗ
tranfferat. ⁊esfitiat ut apossessore usucapia¬
tur. ¶Quod aut adeas res. que soio ꝯti¬
nentur. expedit. ius ꝓcecdit. ut siquis ioci
uacantis possesfionem ꝑꝑ absentiam. aut
negugentiam domini. aut quia sine succes¬
sore decessit. sine ui namascatur. quiquã¬
uis ipse mala fide posscioet. quia intelugit
se auenum funclum octupasse. tn faui uo¬
Nafide accipienti traclidit. potit̃ ei ionga

Expanded text:
acile procedit ut bonae fidei possessori usucapio competat. nam qui alienam rem vendidit vel ex alia causa tradepositam existimans hereditariam esse, bona fide accipienti vendiderit aut donaverit aut dotis nomine dederit, quin is qui acceperit usucapere possit, dubium non est, quippe ea res in furti vitium non ceciderit, cum utique heres qui bona fide tamquam suam alienaverit furtumdiderit aut donaverit, furtum non committit: furtutitur. aliis quoque modis accidere pout quis sine vitio furti rem alienam ad aliquem transferat et efficiat ut a possessore usucapiatur. Quod autem ad eas res quae solo continentur expeditius procedit: ut si quis loci vacantis possessionem propter absentiam aut neglegentiam domini, aut quia sine successore decesserit, sine vi nanciscatur. qui quamvis ipse mala fide possidet, quia intellegit, se alienum fundum occupasse, tamen, si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit ei longa
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ꝓpͥetas. ꝑmite ac siconoĩe tradita fuis¬
set. ¶ Iten siquis m̃ces in orreo deposi¬
tas ueudent. amul atq clanes horreit̃¬
dicent emptori. taͥnsfert ꝓpͥetatem m̃ciũ
adentprorem. ¶ Hoc ampnus. Int̾dum
cunincertam ꝑsdnam collata uoluntas
dñi transfert rei ꝓprietatem. Ut ecce p̃¬
tores iͥꝯstues qui missiua iactant inuulgꝰ.
ignorant quid eoꝵ. quisq exceptunis sit.
Et tm̃ qr uolunt. ut quod quisq exceꝑ¬
it euis esse. staum eumdnm effitunt.

Expanded text:
tibi proprietas perinde ac si eo nomine tradita fuisset. Item si quis merces in horreo depositas vendiderit, simul atque claves horrei tradiderit emptori, transfert proprietatem mercium ad emptorem. Hoc amplius interdum et in incertam personam collocata voluntas domini transfert rei proprietatem: ut ecce praetores vel consules qui missilia iactant in vulgus ignorant quid eorum quisque excepturus sit, et tamen, quia volunt quod quisque exceperit eius esse, statim eum dominu
Abbreviated transcription (Latin):
Exceptis nis que ipsousu ꝯsumuntur. Nã
hesres neq naturali ratione neq cunli
recipuint usum. f. Quonumero sunt. ui¬
num. oleum. fiumtum. uestim̃ta ꝓ quib
ꝓxima est pecuma miãta. Nlamq ipso itfr¬

Expanded text:
exceptis his quae ipso usu consumuntur: nam eae neque naturali ratione neque civili recipiunt usum fructum. quo numero sunt vinum, oleum, frumentum, vestimenta. quibus proxima est pecunia numerata: namque in i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cino auquod ius ꝯstituere. id pactio̾nu: at¬
q stipulatiõm̃b efficere debet. Potest eti¬
am quis intestam̃to hẽdem suum damp¬
nare: nealtius tollat ecdes fuas. nelumini¬
b ectium uicimi offiilatur. nelut panatur¬
ilib enis tignum inparietem immittere. uelstil¬
licidium hr̃e. uelut panatur eumꝑfim
nis rebus utendi. fruendi salua rerum
Ut ecte. siquis alicui usum . f. legauĩt. Nã
heres nudam habet ꝓpnetatent. iegarius
usumf. Et contra. Sistindum leganeit
dectucto usu. f: legatanus nudam nt ꝓ
Sine teffam̃to uero siquis nelit aui usum
fructum ꝯstituere: pactionib ⁊ stipula.¬
ũsum inutiles eent ꝓpͥetaies semꝑ abscedẽ¬
te usu. f. placuit certismodis extingui u.¬

Expanded text:
ius constituere, pactionibus atque stipulationibus id efficere debet. potest etiam in testamento quis heredem suum damnare, ne altius aedes tollat, ne luminibus aedium vicini officiat: vel ut patiatur eum tignum in parietem immittere vel stillicidium habere: vel ut patiatur eum per alienis rebus utendi fruendi salva rerum ut ecce si quis alicui usum fructum legaverit; nam heres nudam habet proprietatem, legatarius usum fructum: et contra si fundum legaverit deducto usu fructu, legatarius nudam habet sine testamento vero si quis velit alii usum fructum constituere, pactionibus et stipulasum inutiles essent proprietates semper abscedente usu fructu, placuit, certis modis extingui u
Abbreviated transcription (Latin):
etisitia omĩa urbana pclia appellamus. et
noꝵ ẜuitutes sunt he. ut uicinus honera
nicim fustineat. ut inpanetem eus uceat
iuano tignum lmttere. ut stilicidiũm uł̃
fumen recipiat quis medes. ł inloacas su¬
as. nelmarea. uel norrecipiat. Et nealt̾iũs
pectoris adaquam appulsum. uis pascen¬
di. calcis coquende. arene fodiende. Ideo
autem ⁊ẜuitutes p̃cdioꝵ appellantur. qm̃
sine p̃diis ꝯstinuu nonpossunt. slemor põt¬

Expanded text:
edificia omnia urbana praedia appellantur, etsi urbanorum servitutes sunt hae: ut vicinus onera vicini sustineat: ut in parietem eius liceat vicino tignum immittere: ut stillicidium vel flumen recipiat quis in aedes suas vel in aream, vel non recipiat: et ne altius pecoris ad aquam adpulsum, ius pascendi, calcis coquendae, harenae fodiendae. Ideo autem hae servitutes praediorum appellantur, quoniam sine praediis constitui non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sculors gnẽ siue exfeminar̃ descendẽs.
⁊ siũ sue potestatis. siũ ippotestate sit i
oĩbascendentib⁊ exlatere cognatis p̃po¬
natur. lic enĩ defimtus subaltĩus pot¬
estare fut. tñ eius filios cuius lib sexus
sint autͥ gͣlus ⁊ ip̃is parenͣtib p̃poĩ p̃cip¬
imus: quoꝵ subpotestate fuit quidͥ fue¬
tus ẽ. ĩ ilł uidelie reb q̃ ẜ alias nr̃as lege

Expanded text:
sculorum genere sive ex feminarum descendens, et sive suae potestatis sive sub potestate sit, omnibus ascendentibus et ex latere cognatis praeponatur. Licet enim defunctua sub alterius potestate fuerit, tamen eius filios, cuiuslibet sexus sint aut gradus, etiam ipsis parentibus praeponi praecipimus, quorum sub potestate fuit qui defunctus est, in illis videl
Abbreviated transcription (Latin):
ut testator aut mami ꝓpria: aut ꝑtestes noĩa
bẽlum serbat intestam̃tis. agnouim autẽ
exhꝰ moĩ subtilitate płima testam̃ e structa it¬
statorᷤ ñ ualentib huius moĩ custodire sub¬
tilite. aut forsan nolentibscire aliquos suã

Expanded text:
aut manu propria aut per testes nomina heredum scribat in testamentis, agnovimus autem ex huiusmodi subtilitate plurima testamenta destructa, testatoribus non valentibus huiusmodi custodire subtilitatem aut forsan nolentibus scire aliquos suam
Abbreviated transcription (Latin):
abstineant. siũo õs aut aliquis cẽdictoꝵ
absentes fuint. iubemꝰ minores uolñtes
hoc agẽ locoꝵ uidice. in quib ip̃i degt̃adi¬
re. illum uõ ꝑꝯsuetas ctatioes uocare ꝯdito¬
res ꝯ sunt̃ trium̃sium spatiũ nusquã appa¬

Expanded text:
t aliqui creditorum absentes fuerint, iubemus minores volentes hoc agere locorum iudicem in quibus ipsi degunt adire, illum vero per consuetas citationes vocare creditores, et si intra trium mensium spatium nusquam appa
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃ti sien eũ iure uirando ordinatoꝵs
uie mẽtropolite. siue alii ep̃i sint. siueare¬
himam dinite. siue orphopbi. aut ptocho¬
t᷑phi. aut xenodochi. aut sonochimii aũ
aliarum uenerabilium domoꝵ ordinato¬
res. ap̃scissimos patriharcas aquib ordin¬
anturaut p̃ponuntur. monum̃ta fieriũ
cum iure uirando ordinatoro ꝯsñsu am¬
plioris partes ĩ eĩs des uientiũ bebitu mi¬
nifestaĩꝯ qr ñ ẽ possibilẽ dereb mobilibi
stud ꝑsoluieos uõꝙ metropolitis ordinã.

Expanded text:
ordinantur, sive metropolitae sive alii episcopi sint sive archimandritae sive orphanotrophi aut ptochotrophi aut xenodochi aut nosocomi aut aliarum venerabilium domorum ordinatores, apud sanctissimos patriarchas, a quibus ordinantur aut praeponuntur, monumenta fieri, et cum iureiurando ordinatorum et consensu amplioris partis in eis deservientium debitum manifestari et quia non est possibile de rebus mobilibus istud persolvi; eo
Abbreviated transcription (Latin):
colligat reput sibi tam ĩꝑis ͤ redditis pecẽũ
quã iusui̾s ñ aũt maiorib quartã partẽ ẽẽ¬
tesime. Siũo ꝑsoluĩnt debitum p̃poĩtis eusd̃
uenerabił domiaut exfructib adimpleatur
creditũ redtãt tt̃m res adueãbilẽ domũ exco¬

Expanded text:
i tam in his creditis pecuniis quam in usuris, non autem maioribus quam quarta parte centesimae. Si vero persolverint debitum praepositi eiusdem venerabilis domus aut ex fructibus adimpleatur creditum, redeat iterum res ad venerabilem domum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpactum finire. ẜuitutẽ enphiteoticaliũ ĩ¬
strum̃tor. siuõdonetur ros eccłastica. aut
altĩus uenerabilib domue:hãc reddi sc̃issi¬
me eccłe. aut aliis uenerabilib locis cumedii
dit ꝑtatꝯ res uenerabili loco reddatur. tabel¬
uõĩb p̃sum̃tib p̃ter hãc nrãm legem talib
ministrare instrum̃tis ꝑpetuo exilio ꝯdemp¬
nandis. Siũo aliquidante hãc logẽ ẜantiq̃¬

Expanded text:
pactum finire secundum virtutem emphyteoticalium instrumentorum. Si vero donetur res ecclesiastica aut alterius venerabilis domus, et hanc reddi sanctissimae ecclesiae aut aliis venerabilibus locis cum medii perdat, et res venerabili loco reddatur. Tabellionibus praesumentibus praeter hanc nostram legem talibus ministrare instrumentis perpetuo exilio condemnandis. Si vero aliquid ante hanc legem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta sr̃ flua uasa. aut aliĩs locio n ecessaria
hñtib uendieare: aut ꝯflare. ⁊ similit̃ uẽdere
eoꝵ p̃ciumĩ debitum p̃bere. ut ñ ĩmobiles res
mobilib uimmemoratar̃ uenerabiliũ com¬
or̃ reddi quid eisdẽ scĩsscime ecełe sue ue¬

Expanded text:
ecessaria habentibus vendere aut conflare et similiter vendere et eorum pretium in debitum praebere, ut non immobiles res immobilibus uni memoratarum venerabilium domorum, reddi quidem eidem s
Abbreviated transcription (Latin):
pena.x. librar auri erigitur. ministrantes
aut ei quiq quatemis multa que hĩcae
aececdit amemortis ꝑsoĩs ꝑcõmutem pri¬
uatar. palatioꝵs seolam exigatur anr̃o afsi¬
gneturerrario. Siaũt: iur eica muliereo
quã suscep̃ totẽ. unam cum sponsalitiã la
quantũ t̾eiam sponsalitie faci largititi
ꝯsiquid̾ sũt eis filii solum usum ⁊ antei¬
nuptiar doãtioĩs ⁊ anob̾adite t̃cie parti.
muliere hãc ꝓprietatẽ uõ filiis ꝯẜuare. fi¬

Expanded text:
s autem ei quinque: quatenus multa quae hinc accedit a memoratis personis per comitem privatarum et palatinorum scholam exigatur et nostro assignetur aerario. Si autem et vir circa mulierem quam suscepit dotem una cum sponsalicia largquantum tertiam partem sponsaliciae faciet largitatis. Et si quidem sunt eius filii, solum usum et antenuptialis donationis et a nobis additae tertiae partis mulierem habere, proprietatem vero filiis conse
Abbreviated transcription (Latin):
enẽit aut pꝰ ea ꝑuenĩnt nullo mõ uẽdiau̾
pignori suppõi aut ꝑmitati. aut oĩo alien¬
rantur:: hec oĩb moĩs ꝓhibemus. siũotal¬
e aliquid factum dep̃hentatur. licentiã p̃.¬
hibemus scĩssimo loci ep̃o hec moãstio uẽch¬

Expanded text:
aut postea pervenerint, nullo modo vendi aut supponi pignori aut permutari aut omnino alienrantur, et hoc omnibus modis prohibemus. Si vero tale aliquid factum deprehendatur, licentiam praebemus sanctissimo loci episcopo hoc monaste
Abbreviated transcription (Latin):
examinaĩ appellatioẽs huius moĩ⁊ setẽtia
legitima t̃minari. ¶auud ad hec capi¬
tulum nr̃a iudigens ꝓuidentiꝰ ꝑ̃spexim
em̃dare. Qus enim nr̃e leges decernũtur.
sus eamosferri. sanctmus quociens sñam¬
nis ꝓfertur ꝯ unus forsan litigantiũ pu¬
tauĩt segͣuari hab̾e eum licentiam petiõe
offerre głossissimas p̃fectis qui snãm ꝓ
tulerunt. aut eoꝵ ⁊sciliariis aut causas
excutioi señtia cc̃ tatur: nisiprius fideius¬
sioẽs dignas p̃biuĩt uictrix prãs tantem
quantitatis. quintae fui̾t ꝯdempnatiout
si p̾lus hãc retractatioẽm mõ logĩmo ꝓce¬
dente. sententia resoluatur. res ei cum
augm̃tis legitimis retuantur. siuom
tra memoratas .x. dier̃ indutias pꝰ ꝓla¬

Expanded text:
a legitima terminari. Caput V Aliud ad haec capitulum nostra indigens providentia perspeximus emendare. Quia enim nostrae leges decernunt, sirsus eam offerri, sancimus, quotiens snis profertur, et unus forsan litigantium putaverit se gravari, habere eum licentiam petitionem offerre gloriosissimis praefectis qui sententiam protulerunt aut eorum consiliariis aut causas executioni sententia contradatur, nisi prius fideiussiones dignas praebuerit victrix pars tantae quantitatis quantae fuerit condemnatio, ut si post haec retractatione modo legitimo procedente sententia resolvatur, res ei cum augmentis legitimis restituantur. Si vero intra memoratas decem dierum indutias post prola
Abbreviated transcription (Latin):
tis uõ õb iubem ĩseribi ĩstrum̃tĩe. cum
iure uirando ꝙ ñ adlesioẽm aut pͣscrp¬
tioẽm eard̾ res agitur. hac uõ obsuatioẽ
huius moĩ ꝓcedente. reilexatioẽm ñ ampliꝰ
bꝯpetẽtib uenerabilib domib. ꝑetẽtib

Expanded text:
tis vero omnibus iubemus inscribi instrumentum cum iureiurando, quod non ad laesionem aut praescriptionem earundem res agitur. Hac vero observatione huiusmodi procedente relevationem non amplius competentibus venerabilibus domibus quae in
Abbreviated transcription (Latin):
exprincipiis tp̃is enphiteosit . ꝓce̾dataut
si enphiota ud. lumͣt. magis subispo pacto
accipiat. Ioͣca primitus ecliffic⁊ exaditis il¬
lic ꝑ exstimatiõe pensiõib meclietatẽ partiᷤᷤ
dari ħuenabilii. domuiaqͣ ip̃ã loc o accep̃h ficĩ¬

Expanded text:
ex principiis temporis emphyteoseos procedat, aut si emphyteota voluerit magis sub isto pacto accipi, ut loca primitus aedificet, et ex additis illic per aestimationem pensionibus medietatem partis dari venerabili domui a qua ipsa loca accepi
Abbreviated transcription (Latin):
honus ĩtantes: eoꝵ ħedes recurrẽ necessi¬
tatẽ habentib reciꝑe datas huius moĩ pos¬
sioĩs ⁊ restituere d̾ ꝓpria facultate uenãbilu
domui om̃e dampnũ exhuuis moĩ occasio¬
ne q̃ euiuis moĩ occasioem q̃ ei ꝯtigĩt. siũo
talib dol iure subscutus ẽ. ut alique p¬
ecc̃e ꝓhoc uenerabili domui darentur. ĩ pũ
iubemus ut nulla necessitas scĩssimis eccli¬
is ł aliis uenerabililocis tam in reguenuta¬
tiis. poĩtis ĩ feratur. põssioẽs steriles aut fru¬
giferas iͥ lic ꝯstitutas em̃e. ut ñ inuenĩat᷑
ꝑ hãc occasioẽm: ħ quas hñt ꝑdere aur deb¬
itis obnoxiare¶Siũo quis uoluit rẽ in mo¬
bile nõe usus acciꝑe aliquã pdictar̃ uãbi¬

Expanded text:
onus in dantes et eorum heredes recurrere, necessitatem habentibus recipere datas huiusmodi possessiones et restituere de propria facultate venerabili domui omne damnum quod ex huiusmodi occasionet talis dolus in re subsecutus est, ut aliquae pecuniae pro hoc venerabili domui darentur, et eas iubemus, ut nulla necessitas sanctissimis ecclesias vel aliis venerabilibus locis tam in regia civitaciis positis inferatur possessiones steriles aut frugiferas ubilibet constitutas emere, ut non inveniantur per hanc occasionem et quas habent perdere aut debitis obnoxiare. Si vero quis voluerit rem immobilem nomine usus accipere ab aliqua praedictaru
Abbreviated transcription (Latin):
iĩ autalt̃i uenerabilis domiis i hacregiaci¬
uitatt siue ineu finibꝯstitute ceptio uen¬
erabilib mõĩstiis uedẽ aũtp̃ane ã c̃õmu¬
tuare aut subaltno donotare aut quolib
aliom̃o auenare rem inmobilẽ. aut eiuilẽ
a nõam aut rusticum mancipiũ nisi ad ĩꝑa¬
se domum ꝯ mutatio sola facta ẽ. s neqi de
dictam seĩsscima maiore eccła regia cuutatis
zmemoratoꝵ. fien ubem in ꝑsoã ei quiaas¬
cepit. ⁊ auis duob deinceps heredib. nc ãplĩ¬
deserta parte instanͣtis canoĩs dimntimus
tis quiẽ phiteosin iuire accep̃ ẜ copetentibũ

Expanded text:
regia civitate sive in eius finibus constitutae, exceptis venerabilibus monasteriis, vendere aut donare aut commutare aut sub alterno dono dare aut quolibet alio modo alienare rem immobilem aut civilem annonam aut rusticum mancipium, nisi ad imperialem domum commutatio sola facta est; sed neque de issima maiore ecclesia regiae civitatis et memoratorum fieri iubemus in persona eius qui accepit et aliis duobus deinceps heredibus, non amplius sexta parte instantis canonis dimittimus ei qui emphyteosis iure accepit. De competentibus vero
Abbreviated transcription (Latin):
cialem ẽẽ ⁊ iudicari⁊ ñ aliis doãtiõi¬
b eam ꝯnumeãi ꝑp̃sentẽ sanctimus
legẽ. qm̃ pea ⁊ equalitas dotis offertur.
suͣgnur fiat subiectis monum̃toꝵ
eius insinuatio. siũ: ñ. Iubemus eao
ꝑ oĩa suum robur hẽ. tam ap̃ mulierẽ.
quaaput iurum. siue ab ip̃o unosi¬
ue ab altõ aliquo mulieri detur. seuꝰ
scribatur. ł uiri ꝑ soãm doãtio fiat qua¬
̃tenus res ipas ĩnuptialẽ⁊ scribat dõatioẽo¬

Expanded text:
cialem esse et iudicari et non aliis donationibus eam connumerari per praesentem sancimus legem, quoniam pro ea aequalitas dotis offertur. Sive igitur fiat sub gestis monumentorum eius insinuatio sive etiam non, iubemus eam per omnia suum robur habere tam apud mulierem quam apud virum, sive ab ipso viro sive ab altero aliquo mulieri detur seu conscribatur, vel in viri personam donatio fiat, quatenus ipsas res in nuptialem conscribat donatio
Abbreviated transcription (Latin):
thiis. masculis ⁊ feminis sine pat̃ni siue
mat̾nsint siaũt cum frĩb defunctĩ: ad
scendentes sicut iam diximus ad herecl¬
itatem lideantur. Nullo modo ad successi¬
oẽm abintestate. frĩs ausororis filios uoca¬
ri ꝑmittimus. neꝙ suttroc parente eoꝵ
pater aut mat̃ defuc̃to iugebantur. Quã¬
do quidem frĩs⁊ sororis filus tale priuile¬
gium tedimus ut inꝓprioꝵe parentum
succedentes lorũ. solintertio ꝯstranigͣdu
cum his qui in sed̾o gͣdu sunt ad heclitatẽ
uocentur: Illud palam ẽ. qr thũs defũcti
ora scuł ⁊ feminis. siue apatre. siue amat¬
re p̃ponuntur. sĩ ilłi t̃tium similit cogna¬

Expanded text:
masculis et feminis, sive paterni sive materni sint. Si autem cum fratribus defuncti etiam ascendentes, sicut iam diximus, ad hereditatem vocantur, nullo modo ad successionem ab intestato fratris aut sororis filios vocari permittimus, neque si ex utroque parente eorum pater aut mater defuncto iungebatur. Quandoquidem fratris et sororis filiis tale privilegium dederimus, ut in propriorum parentum succedentes locum soli in tertio constituti gradu cum his qui in secundo gradu sunt ad hereditatem vocentur, illud palam est quia thiis defuncti masculis et feminis sive a patre sive a matre praeponuntur, si eti
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur. ⁊ siue ꝑmasculi fuint qui ad h¬
ereclitatem uocantur.⁊ siue ꝑmasculi. sue
tium ordinem decernamus. qui uocatur
ex latere. incognatos agnatos diuuiditun.
ut: hac parte disita dispoĩta. undic ꝑ fe

Expanded text:
feminae seu masculi fuerint qui ad hereditatem vocantur, et sive per masculi seu per rtium ordinem decernamus, qui vocatur ex latere et in agnates cognatosque dividitur, ut et hac parte disposita undiquo pe
Abbreviated transcription (Latin):
primo ad hereditatẽ uocemus his autem
ñ existentib in ẜordine illos frẽ ad heredi¬
tatẽ uocamus qui eximo uocamus parẽ¬
te ꝯstitutus iunti sunt defunctosiue ꝑ pa¬
trem solum. seu ꝑmatre. Siaũt defunctoi
fr̃s fui̾nt. alt̾ius frĩs aut. sororis p̃mortu¬
oꝵ filii uocabuntur ad hereditatẽ isticum
depatre: matre :. inis mascuł ⁊ feminis
ut si forte p̃mortuus fr̃ cuus filii uin¬
unt. ꝑutrãc partem nũc defuncte ꝑsõe
iungantur. suꝑstites aũt fr̃s ꝑ patre sol¬
um forsan. aut matrẽ uingebant᷑ p̃poãtur
istius filii ꝓpriist hiis lie tc̃io g̃du sint. si¬
ueꝰ patre. siue matre suit tii. siue mascu.¬
u siue femine. sicut eoꝵ parẽs p̃ponẽbat᷑.
utroq parente ꝯuingnur defuncto. p̃m¬
ortuus aut ꝑ unum parentẽ ꝯuigebatur.
huius filios ab hereditate excłimus. sic̃ ip̃e
in hoc ordine cogñtioĩs. soł p̃bemusfrõ
masculoꝵ aut feminar filiis aut filiab.
ut in suoos parentum uire succedant:

Expanded text:
ribus ad hereditatem vocavimus. His autem non existentibus in secundo ordine illos fratres ad hereditatem vocamus qui ex uno parente coniuncti sunt defuncto, sive per patrem solum seu per matrem. Si autem defuncto fratres fuerint et alterius fratris aut sororis praemortuorum filii, vocabuntur ad hereditatem isti cum de patre et matre thiis masculis et feminis, ut si forte praemortuus frater, cuius filii vivunt, per utrumque parentem nunc defunctae personae iungebatur, superstites autem fratres per patrem solum forsan aut matrem ei iungebantur, praeponantur istius filii propriis thiis, licet tertio sint gradu sive a patre sive a matre sint thii, et sive masculi sive feminae, sicut eorum parens praeponehatur, utroque parente coniungitur defuncto, praemortuus autem per unum parentem iungebatur, huius filios ab hereditate excludimus, sicut ipin hoc ordine cognationis solis praebemus fratrum masculorum aut feminarum filiis aut filiabus, ut in suorum parentum iura succe
Abbreviated transcription (Latin):
ległr. dehis ꝑsoĩs q̃ c̃aptiuitate aliqͣn¬
to tp̃e detinetur. Inhienim trib causis:
q̃ dehͤis priorib nr̃is logib ꝯtinẽntur
firma ẽẽ sanctimus memoratas ⁊ gitur
õs cãs q̃ in p̃senti nr̃a lege ꝯtintntur so¬
las sufficere iubemus ad tñsaccõe legi
nominatĩ in ẜte sunt hiuc logipꝰse solu̾e

Expanded text:
captivitate aliquanto tempore detinentur. In his enim tribus casibus quae de eis prioribus nostris legibus continentur firma esse sancimus. Memoratas igitur omnes causas, quae in praesenti nostra lege continentur, solas sufficere iubemus ad transactionem lenominatim insertae sunt huic legi posse solvere
Abbreviated transcription (Latin):
siuiuẽ̾t. hũiss quã successioẽm instirpes
uocaũ antiquitas. In enĩ ordine gͣduo
q̃ri ñ uolumus. S cum filiis⁊ filia¬
b. exp̃mortuo filio aut filia. nepotes euo¬
cari sanctimus. Nulla introducẽda diffã
siũ masculi. siue femine sit̃. siue exm¬
asculor seu femmar ꝓle descendant siũ
sue potestatis seu subpotestate sĩt ꝯstito¬
tis hec quid de successioẽ descendentium
aũt aut mat̃ aut alii parentes ei suꝑsint:
oĩb ex latere cogͣtis hos p̃poni sancum.
exceptis soł fr̃ĩb exutroꝙ parente ꝯũctiᷤ
defuncto. sicut sub sequentia decłãbt̃:

Expanded text:
m in stirpes vocavit antiquitas. In hoc enim ordine gradum quaeri non volumus, sed cum filiis et filiabus ex praemortuo filio aut filia nepotes vocari sancimus, nulla. introducenda differentia sive masculi seu feminae sint, et sive ex masculorum seu feminarum prole descendant, sive suae potestatis seu sub potestate sint constituti. Et haec quidem de successione descendentium autem aut mater aut alii parentes ei supersint, omnibus ex latere cognatis hos praeponi sancimus, exceptis solis fratribus ex utroque parente coniunctis def
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ł siue ĩꝓiuntus sũt. excepta sc̃issima ma¬
iore eccła regiaciuitatis. p̃dium hãt płimi
fiscalib tributis gͣuatũ ex quo nullus ĩfer¬
tur redditus uenerabilidomui. licẽtiã p̃¬¬
ibemus er d̾ uenerabił domus ordinatiõib
tale p̃dium alienare. quolib mõ uoluĩnt
ad ꝑfectã se curitatẽ eiusd uenerabił domꝰ.

Expanded text:
sunt, excepta sanctissima maiore ecclesia regiae civitatis, praedium habeat plurimis fiscalibus tributis gravatum, ex quo nullus infertur reditus venerabili domui, licentiam praebemus eiusdem venerabilis domus ordinatoribus tale praedium alienare quolibet modo voluerint ad perfectam securitatem eiusdem venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquẽ hoꝵ descentium filios derelĩ¬
quentem ꝯtigiͣt morĩ illius filios aut
filias aut alios descendentes ĩꝓͥi parẽtis
loco succedere. siue sub potestare defunc¬
ti. siue sue potestatis inueniãtur. tãtam
dehereditate morientis accipientes par

Expanded text:
ut si quem horum descendentium filios relinquentem mori contigerit, illius filios aut filias aut alias descendentes in proprii parentis loco succedere, sive sub potestate defuncti sive suae potestatis inveniantur, tantam de hereditate morienti
Abbreviated transcription (Latin):
stẽ diffã succesiõẽs int̃ cognatos exma¬
sculis feminis introducta ẽ. necessaĩũ
cẽ ꝑ speximus. os simul ab intestato cogͣ¬
tionum successioẽs ꝑpresentem legemi
cła ꝯpendiosa diuisiõe disponere: Itacypͥ¬
orib legib ꝑ hac c̃ã poĩtis uocantib dece¬

Expanded text:
ntestato successionis inter cognatos ex masculis et feminis introducta est, necessarium esse perspeximus omnis simul ab intestato cognationum successiones per praesentem legem clara compendiosaque divisione disponere, itaque prioribus legibus pro hac causa positis vacantibus de ce
Abbreviated transcription (Latin):
moãsterio. Siuͦ uidex. n egotiũ examinat
hoc ñ feei̾t .i. tͣdidcerit in hoc dephensã
cuutatis ep̃o ut deb̾at in moãstium mit¬
itit si quid in hac felicissima ciuitate sit
iudex ip̃e ꝗ d̃ .xxii. libras auri pena exi¬
gium: offitium aũt eius ciliras .x. siũo ĩ

Expanded text:
monasterio. Si vero iudex qui negotium examinat hoc non fecerit et tradiderit in hoc deprehensam civitatis episcopo, ut debeat in monasterium mitti, si quidem in hac felicissima civitate sit iudex, ipse quidem XXV librarum auri poenam exigitur, officium autem eius alias X; si vero in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtulit ꝙ abeo ꝓmisum ẽ enphitheotieũs
aut locatioĩs canonem tamus licentiã ue¬
nerabili domui  qualocatio aut enphitto¬
tisis factaẽ: que debebuntur solo p̃cedenti
tp̃e ⁊ antiquustatum locate. siue enphiteo
ualente deemponematis acccẽm aliquam
c̃e uenerabiles domos mouere siĩo nolu¬
eñt p̃dicti ordinatores expellere eumexig¬
i quid̾ eum p̃ce̾pimus: que ꝓlocatiõe suie
enphiteosim debere cognoscitur. usq adi¬

Expanded text:
intulerit quod ab eo promissum est emphyteoticum aut locationis canonem, damus licentiam venerabili domui, ex qua locatio aut emphyteosis facta, est, et quae debentur sola pro praecedenti tempore et antiquum statum locatae sive emphyteottione, non valente de emponematis actionem aliquam contra venerabiles domos movere. Si vero noluerint praedicti ordinatores expellere eum, exigi quidem eum praecipimus quae pro locatione sive emphyteosi debere cognoscitur, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
loquentem ñ minus trib testib fide dig
uocatis. ꝑ quos ꝓbare possit quia eumco
sua cõuige qꝑut iudici tradere crimina ex¬
aminanti ¶llum uõ ꝓũitate cognoscẽte
p̾lus tres exscripto ꝯtestatioẽs cum tali i¬
ulieiteum inuentum. talẽ quid ex hoc solo
adultĩ eriminis subiaẽtẽ. nulla alia ratiõt
q̃ punire. licentiã aũt exqu crm̃ quia uo
ita ꝯpiuntur aliqui impii. ũ ⁊̃ inueneãdiᷤ
domib p̃sumãt in talib se miscere scełib ⁊ ibi
bepeccatis tradere tractãe. ubi ꝯsueuerũt
dm̃ tim̃tes ueniam peccatoꝵ postulare iui¬
bemus. ut si quis talie inueniatur ĩlocisi¬

Expanded text:
loquentem, non minus tribus testibus fide dignis loquentem, non minus tribus testibus fide dignis convocatis, per quos probare possit quia eum cum sua coniuge comperit, iudici tradere crimina examinanti, illum vero pro veritate cognoscentem, post tres ex scripto contestationes cum tali muliere eum inventuadulterii crimini subiacentem nulla alia ratione quaesita punire, licentiam autem esse viroita comperiuntur aliqui impii, ut etiam in venerandis domibus praesumant in talibus se misceri sceleribus et ibi de peccatis tractare ubi consueverunt deum timentes peccatorum veniam postulare, iubemus, ut si quis talis inveniatur in locis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ip̃is reb⁊ ꝓprietatẽ. et p̃dictam dispoiti¬
oẽm dissolutis ratioãbilit aut mratioãbi¬
lit̃ nuptũs ordinauimus.⁊ omĩa demem¬
uxorem flagellis aut fustib cecident siño
aliquam cansarum quas c̾c uxones admatri¬
moii solutiõc̾ sufficere sufficere iussimu
mĩnii quid solutiõe ex hoc fier noumiiꝰ.
iuirum aũt qui mostratur site huius mõi
cã ł flagelł. ł fustib cecidisse suam uxõẽ.
taũphuuis moĩ iniuriᷤꝰ exalia suature sti¬
suspitatur aliqũẽ ulłe sue uxoris illudeit
castitati ꝯ ꝯtestatioẽs ei exscrip̃totres desti¬
nauĩt hĩttestimonia uiroꝵ fide dignoꝵ
⁊pꝰ  has tres̃ scripteꝰ testatioẽs inuenĩnt
eum cõuenientt̃ sue uxoris. siquid insua
domo aut ip̃ius uxoris aut ad ulti. aut
aut in popinis aut in subu̾bans ẽẽ licẽ¬
tiam manto ꝓpriis manib talẽ ꝑimẽ.
nullum ꝑiculum ex hoc formidãti. Siaũ
in alio loco talem inuemĩt cum suauxore

Expanded text:
 proprietatem. Et praedictas quidem dispositiones de solutis rationabiliter aut inrationabiliter nuptiis ordinavimus, et omnia de memutem propriam uxorem flagellis aut fustibus ceciderit sine aliqua causarum, quas contra uxores ad matrimonii solutionem sufficere iussimus, matrimonii quidem solutionem ex hoc fieri nolumus, virum autem qui monstratur sine huiusmodi causa vel flagellis vel fustibus cecidisse suam uxorem tantum pro huiusmodi iniuria ex alia sua dare subsuspicatur aliquem velle suae uxoris illudere castitati et contestationes ei ex scripto tres destinaverit habentes testimonia virorum fide dignorum, et post has tres ex scripto contestationes invenerit cum convenientem suae uxori, si quidem in sua domo aut ipsius uxoris aut adulteri aut in popinis aut in suburbanis, esse licentiam marito propriis manibus talem perimere nullum periculum ex hoc formidanti. Si autem in alio loco talem invenerit cum sua uxore
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerabilibꝰ locis cum aliquo loquẽtẽ
⁊ suspicantꝰe fui̾t tͣpͥs gr̃e causa eos col¬
loqui. tradat eos defensori aut aliis eius
scĩssim e occłe cłi. cis. aut ip̃i suo ꝑiculo⁊
utrasq ꝑsoãs diuise custodiant doẽe uide¬
ram legem nr̃am diffiniuit tñsquitas.
in oĩb p̃dictis caĩb ualere uolumus insi
tm̃ ñdum aut iudiciali deereto aut ami¬
ẽali ꝯuentiõe decisa sunt que rõbur hãe
sanctimus. głiosa igitur ẽminentis sima
auetoritas tua. in hac quid melita cutate
eclictis ꝓpoĩtis ad notiam ꝑducat unu̾iso.¬

Expanded text:
in venerandis locis cum aliquo loquentem in venerandis locis cum aliquo loquentem et suspicatus fuerit turpis gratia causae eos colloqui, tradat eos defensori aut aliis eius sanctissimae ecclesiae clericis, ut ipsi suo periculo utrasque personas divise custodiant, donec iuderam legem nostra definivit tranquillitas, in omnibus praedictis casibus valere volumus, nisi tamen nondum aut iudiciali decreto aut amicali conventione decisa sunt, quae suum robur habere sancimus. Gloriosa igitur et eminentissima auctoritas tua in hac quidem inclita civitate edictis propositis ad notitiam perducat universo
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilib aliene urori tequa suspitio¬
ne p̃lus tres sicuti dictum ẽ ꝯtestatioes
ioquilieentiam ẽẽ cius marito utrãq ꝑso¬
cuutatis. quatenus ͤlsti tͣdantur. ut deb
nullam neꝙ in hocaliã q̃ruͤite iudicet̃¬
adultio d̃ adultio ꝓbatioẽ. nisitres sicun
p̃diximus cõtestatioẽs: his enim trib ꝯte¬
statiõib ostensis. moĩs oĩb illi sicut altĩ
pumuntur. Ñ enĩdebent huuis mõi ꝑs¬
alibi rapinas mulierũ aut adultia cõ¬
mittent ⁊ ad orationũ domos ꝯ fugũitab
eis uẽ dicãi nr̃e leges ñ sinunt. quom̃o
uł qui in ip̃a eccła tale scel stuterunt ppe¬
t̃re. ꝑmittimus aliquid auxilium exeła¬
sticis t̃minis inuenire. s oĩb moĩs hooui¬
dicib tradiꝯ penam sustinẽ. quia dignis̃
qui scĩssima loca polare p̃sumunt. quin
ibidelĩqut̃tubi s alutem petĩt gn̾alit di¬
sponimus. ut siquis inuenĩt suam ux¬
orem adͣfiliam aut neptẽ aut sp̃onsam

Expanded text:
abilibus alienae uxori, de qua in suspicione est, post tres, sicut dictum est, contestationes loqui, licentiam esse eius marito utrasque persocivitatis, quatenus ei isti tradantur, ut debenullam neque in hoc aliam iudice quaerente de adulterio probationem nisi tres, sicut supra diximus, contestationes. His enim tribus contestationibus ostensis omnibus modis illi sicut adulteri punientur. Non enim debent huiusmodi persalibi rapinas mulierum aut adulterium committunt et ad orationum domos confugiunt ab eis vindicari nostrae leges non sinunt, quomodo illis qui in ipsa ecclesia tale scelus studuerunt perpetrare permittimus aliquod auxilium ex ecclesiasticis terminis invenire? Sed omnibus modis hos iudicibus tradi et poenam sustinere, qua digni sunt qui sanctissima loca violare praesumunt. Qui enim ibi delinquit, ubi salutem petet? Et generaliter disponimus, ut si quis invenerit suam uxorem aut filiam aut neptem aut sponsam
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ ipia uoluntate.⁊ repudium maĩto
mmis it. iubemus dotẽ quid uiro dari.
lierẽ uõ ꝑͥculo udicis negocium audiẽtiᷤ
tradi ep̃o ciuitatis. inqua cõmimĩt dom¬
icilium habuert. quatenus illius ꝓuid¬
entia in moãstium ip̃a muttatur. ut de¬
b̾at doẽ ad iuxĩt ibi ꝯ sistere quid̃ si filios
hu̾int hinius moĩ muliere. duas parte
eius sub̾e dãe filiis. t̃ciam moast̾io ĩ qͦi
mittitur. applicai uire ꝓprietatis. Siuͦ
filios ñ hau̾it. sunt aut ei parentes duaᷤᷤ
sub potestate eã hñte̾ratioãbili repudi
o ꝯsenser̃. In hoc enim ꝯsentientes. ni¬

Expanded text:
modi impia voluntate et repudium marito transmiserit, iubemus dotem quidem viro dari clierem vero periculo iudicis negotium audientis tradi episcopo civitatis in qua communiter domicilium habuerunt, quatenus illius providentia in monasterium ipsa mittatur, ut debeat donec advixerit ibi consistere. Et si quidem filios habuerit huiusmodi mulier, duas parteeius substantiae dari filiis, tertiam vero monasterio in quo mittitur applicari iure proprietatis; si vero filios non habuerit, sunt autem ei parentes, duas sub potestate eam habentes inrationabili repudio consenserunt: in hoc enim consentientes ni
Abbreviated transcription (Latin):
feruntur sprodictis itaꝙ̃ causis ꝑspexi¬
mus ÷ has nominatim ad dicere. exqui¬
bi matrimonia sine penalie tñsigere. ħẽ
ohis ẽ quiñ potiũnt ab mitio nuptiarũ
cõcessa sunt agẽ. in suꝑ dehis uiris hac fe¬
minis qui consistente mĩno. scĩmonia¬

Expanded text:
 Praedictis itaque causis perspeximus etiam has nominatim adicere, ex quibus matrimonia sine poena licet transigere, hoc est de his qui non potuerint ab initio nuptiarum m viris concessa sunt agere, insuper de his viris ac feminis qui consistente matrimoni
Abbreviated transcription (Latin):
eos ẜ ꝑsoãrum nũm. uti ascendentium ⁊
fim̃ singłi equalẽ ħant pͨtiõẽm. nullumu¬
sum ex filioꝵ aut filiar pͣtiõe in hoc casu
ualenteᷤ parre sibi penitus uendicare qm̃
ꝓhac usus pͣtioe. hereclitatis huiusꝯ ẜ ꝓp¬

Expanded text:
ersonarum numerum, uti et ascendentium et fratrum singuli aequalem habeant portionem. Nullum usum ex filiorum aut filiarum portione in hoc casu valente patre sibi penitus vindicare, quoniam pro hac usus portione hereditatis ius
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: hoc quoꝙ sanctimus. ut siquando
appellatiõe secuta. nouissimo indutiarũ
die᷑ aut pa̾s ut̃ꝙ aut solus. qui appellati¬
õe usus ẽ occurrt ͥ. ĩnsuã p̃sentiã manife¬
staui̾t udici futuro appellatioĩs examina¬
re iuditium aut eius ꝯsciliariis quilites
inͦmitunt.: suidex eum ĩ definitis dieb
susciꝑt differat: nullum p̃uiditiũ partib.

Expanded text:
t IV Hoc quoque sancimus. ut si quando appellatione secuta in novissimo indutiarum die aut pars utraque aut solus qui appellatione usus est occurrerit et suam praesentiam manifestaverit iudici futuro appellationis examinare iudicium aut eius consiliariis aut qui lites intromittunt, et si iudex eum in definitis diebus suscipere differat, nul
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ auraria seu frumtaria mira tp̃s om̃i¬
sa minoꝵ diũo ĩnocere p̃cipimus. na
ad fraude̾ uins eoꝵ enadẽ siquod sol¬
dex tutorem uelcuratorẽ ꝑquẽ defertur
illatio neglgemie sue ⁊ de ẜuoffitii pe¬
nas exigat ⁊ dãpna depiorare copellai.

Expanded text:
aurariam seu frumentariam intra tempus omissam minorum dominio non nocere praecipimus nec ad fraudem iuris eorum evadere, si, quod soldex tutorem vel curatorem, per quem differtur illatio, neglegentiae suae et deserti officii poenas exigat et damna deplorare compellat.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ tuiq offitii facultatib .xii. libras
aur fisci cõmodis exigẽd as. Siquisquã
p᷑nac memorata p̃ta mutiare tepianit᷑.
nminore dec̾nenda pena si ⁊ prata pri¬
uatoꝵ anuochenoꝵ fumit deuastata.
Itatr̃i ut sine lesione ꝓuuntialium ꝓui¬
deant airiales quopacto ammalium mi¬
litarium pastiu ꝯsulatur.
amutum molestia fatigan. Ideoq iege
adamplissimam p̃fecturã ꝓmiulgata
censemus. nehoc deiriceps isurpetur.¬
re tua magnificentia non moretur. ne

Expanded text:
 tuique officii facultatibus duodecim libras auri fisci commodis exigendas, si quisquam posthac memorata prata mutilare temptaverit: non minore decernenda poena, si etiam prata privatorum antiochenorum fuerint devastata: ita tamen, ut sine laesione provincialium provideant curiales, quo pacto animalium militarium pastui consulatur.militum molestia fatigari. Ideoque lege ad amplissimam praefecturam promulgata censnterest convenire tua magnificentia non moretur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
moĩs omĩb mat̃ eum frib ad filii heredi¬
tatẽ : hãc hãt firm᷑e. nicħ ex secunois lede¬
da nuptiis ꝙ ⁊̃ insubiẽcta questiõe. q̃legẽ
hãc moũ obtineat ⁊ mat̃ una ẽ filia suc¬
cedat hereditati. aut ⁊ succedentes hãc m¬

Expanded text:
 mater cum fratribus ad filii hereditatem et hanc habeat firme, nihil ex secundis laedenda nuptiis. Quod etiam in subiecta quaestione, quae legem hanc movit, obtineat, et mater una cum filia succedat hereditati, aut etiam succedens hanc
Abbreviated transcription (Latin):
at matrimonii tp̃e dos Nondata maĩto:
s sustincat matrimonii bonera matrim¬
oniumq mort̾e uiri soluatur. ñ ẽ uista
oĩo mulier dotem ñ tans marito ante nu¬
quantum dedit dotem equalitatis enior
oẽm delucta. hanc autem ualere uolumũ¬

Expanded text:
at matrimonii tempore dos non data marito, sed sustineat onera matrimonii, et matrimonium morte viri solvatur, non est iusta omnino mulier dotem non dans marito antenuquantum dederit dotem. Aequalitatis enim onem deducta. Hanc autem valere volumu