comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dib: ubi p̃catione restinte igit᷑ ꝑquẽ populũ fiat quominus lagib: dictis ftet᷑ ut aĩia ita iuppiter feriat quẽ ad modum
imperati qui capite iuerent si pacto nonstate t᷑ tẽpus indestatũ tradendis obsidib exeaituq inermimittendo sehinte¬
gnauit luctũ in castris cõss aduentus ut uixabis abstinerent manus quorũ temeritate inaĩ locũ deductiessent que¬
rũ hnauia foadius inde quã uenis sent abituri illis nonducen locorũ non exploratorem fuisse beluarũ modocetos info-¬
ueam missos labsos alii alios intueri item plari armamox tradenda & memes futuras dextrasobnoxaq corpiora
hosti ꝓponere sibim& ipsi ante oculos iugũ hostile & iudibria uictoris &uultus suꝑbos & parmatos inermium iter Inde

Expanded text:
dibus, ubi precatione res transigitur, per quem populum fiat quo minus legibus dictis stetur, ut eum ita Iuppiter feriat quemadmodum adibus, ubi precatione res transigitur, per quem populum fiat quo minus legibus dictis stetur, ut eum ita Iuppiter feriat quemadmodum aimperati, qui capite luerent, si pacto non staretur. tempus inde statutum tradendis obsidibus exercituque inermi mittendo. redintegrauit luctum in castris consulum aduentus, ut uix ab iis abstinerent manus, quorum temeritate in eum locum deducti essent, quorum ignauia foedius inde quam uenissent abituri: illis non ducem locorum, non exploratorem fuisse; beluarum modo caecos in foueam missos. alii alios intueri; contemplari arma mox tradenda et inermes futuras dextras obnoxiaque corpora hosti; proponere sibimet ipsi ante oculos iugum hostile et ludibria uictoris et uoltus superbos et per armatos inermium iter, inde
Abbreviated transcription (Latin):
anauheis exerutũ camillũq ducem implorabunt hic om̃s spes opesq sunt quas seruando patriã seruamus dedendo ad naẽ
patriam deserimus acꝓ dimus atfoeda attrignominiosa deditio ÷ sedea caritas patriaȩ ÷ ut tã lgnominia eã quã morte nrã
siopussit seuemus subeat᷑ ergo nsta quanta cũq ÷ in dignitas & pareatur necessitati quã nedii qui dem superant Ite coss re¬
dimite armis ciuitatem quã auro maiores ur̃i rademerunt cõss profecti ad pontium in nloquium cũ defoedere uictor agi¬
tar& negarunt iniussu populi foedus feri posse ne sine fecalibus cacimoniaq alia sollemni Itaq nonut uulgo credunt
claudiusq &iã scribit foedere pax caudina sed ꝑsponsionem facta ÷ quidenĩ aut sponsorib: infoedere opus ess& aut obsi¬

Expanded text:
an a Ueiis exercitum Camillumque ducem implorabunt? hic omnes spes opesque sunt, quas seruando patriam seruamus, dedendo ad necem an a Ueiis exercitum Camillumque ducem implorabunt? hic omnes spes opesque sunt, quas seruando patriam seruamus, dedendo ad necem patriam deserimus ac prodimus. at foeda atque ignominiosa deditio est. sed ea caritas patriae est ut tam ignominia eam quam morte nostra, si opus sit, seruemus. subeatur ergo ista, quantacumque est, indignitas et pareatur necessitati, quam ne di quidem superant. ite, consules, redimite armis ciuitatem, quam auro maiores uestri redemerunt.' consules profecti ad Pontium in conloquium, cum de foedere uictor agitaret, negarunt iniussu populi foedus fieri posse nec sine fetialibus caerimoniaque alia sollemni. itaque non, ut uolgo credunt Claudiusque etiam scribit, foedere pax Caudina sed per sponsionem facta est. quid enim aut sponsoribus in foedere opus esset aut obsi
Abbreviated transcription (Latin):
essent. & trũ pere si non sine magno periculo tamn sinecerta ꝑnicie possent quad sullis ut decurrere ex capito lo
antiatis in hostem licuit quosa epe modo obsessi in obsidentes eruperunt itanobis euo aut iniquo lo co dimican¬
di tantũ modo cũ hoste copia ess&. non mihi paterni animuindoles in isiliotando dee&̃ equidem mortẽ ꝓpatria
p̃claram eẽ fatđ or. & me ueldeuouere ꝓpr̃ legonibus queuel in medios ineimnqũit terehostes panitussum sed hicpa¬
triam uideo hic quid quid romanarum legionum ÷ quaenis i ꝓseipsis ad mortẽ ruere uolunt quidhabent quod morte sua
seruent : ta ta urbis dicat aliquis & moenia & eam turbam a qua urbs in colit immohecule ꝓdunt᷑ eaomnia deleto hoc exeti¬
tu. non seruantur quis enimta tuebit᷑ inbellis uidelic& atq inermis multitudo: tã hercule quam agallorũ impetudefendit

Expanded text:
essent et erumpere, si non sine magno periculo, tamen sine certa pernicie possent. quod si, illis ut decurrere ex Capitolio essent et erumpere, si non sine magno periculo, tamen sine certa pernicie possent. quod si, illis ut decurrere ex Capitolio armatis in hostem licuit, quo saepe modo obsessi in obsidentes eruperunt, ita nobis aequo aut iniquo loco dimicandi tantummodo cum hoste copia esset, non mihi paterni animi indoles in consilio dando deesset. equidem mortem pro patria praeclaram esse fateor et me uel deuouere pro populo Romano legionibusque uel in medios me immittere hostes paratus sum; sed hic patriam uideo, hic quidquid Romanarum legionum est; quae nisi pro se ipsis ad mortem ruere uolunt, quid habent quod morte sua seruent? tecta urbis, dicat aliquis, et moenia et eam turbam a qua urbs incolitur. immo hercule produntur ea omnia deleto hoc exercitu, non seruantur. quis enim ea tuebitur? imbellis uidelicet atque inermis multitudo. tam hercule quam a Gallorum impetu defendit.
Abbreviated transcription (Latin):
fateris scrent inermes cũ singulis uestimentis subiugũ missurum alias xixiones pacisequas uictis auictoribus¬
fore siagro samnitium decederetur coloniae abducerentur suis inde legib: romanum acsamnitẽ aequo foe¬
dere uicturũ us ꝯditionib: panitũ seeẽ foedus cũ sulib ferire si quideorum displiceat legatos redire ad seuetunt
hȩ cũ legatio renuntiaret᷑ tantus genitus omniũ subito exortus ÷ tantaq mestitia incessit ut non grauius accep¬
turi uiderentur sinuntiaretͥ omnib: eoloco mortem ad petendam essa cũ diusilentium fuiss& ne nsules aut ꝓ
foedes tã turpi aut rtrafoadus tam ne essarium hiscere possent tũ .l. lentulus quitũ princeps legatorũ uirtute atq
honorib: erat patrem meum inquit coss saepe audiui memorantem se in capitolio unũ non fuisse auctorẽ senatui
redimendae auro agallis ciuitatis quandone fossa ualloq abignauissimo adopera acmuniendum hoste clausi

Expanded text:
fateri scirent, inermes cum singulis uestimentis sub iugum missurum; alias condiciones pacis aequas uictis ac uictoribusfore: si agro Samnitium decederetur, coloniae abducerentur, suis inde legibus Romanum ac Samnitem aequo foedere uicturum; his condicionibus paratum se esse foedus cum consulibus ferire; si quid eorum displiceat, legatos redire ad se uetuit. haec cum legatio renuntiaretur, tantus gemitus omnium subito exortus est tantaque maestitia incessit ut non grauius accepturi uiderentur, si nuntiaretur omnibus eo loco mortem oppetendam esse. cum diu silentium fuisset nec consules aut pro foedere tam turpi aut contra foedus tam necessarium hiscere possent, L. Lentulus , qui tum princeps legatorum uirtute atque honoribus erat, 'patrem meum' inquit, 'consules, saepe audiui memorantem se in Capitolio unum non fuisse auctorem senatui redimendae auro a Gallis ciuitatis, quando nec fossa ualloque ab ignauissimo ad opera ac muniendum hoste clausi
Abbreviated transcription (Latin):
priscum edidere nome romanis conspicuum eum nouitas diuitiae¬
eque faciebant &ipse fortunam benigno ad loquio comitate inuitandi beneficiisque quospo¬
terat sibi conciliando adiuuabat. donec in regiam quoquedeeo fama ꝑlata est. notitiam que
eam pͥreui apud regem libenalite dextereque obeundo officia in familiaris amiutiae adduxe¬
nait iura ut publius pariter acpriuatis consiliis bello domiq interess& & pomnia ex pertus

Expanded text:
ibi comparato L. Tarquinium Priscum edidere nomen. Romanis conspicuum eum nouitas diuitiaibi comparato L. Tarquinium Priscum edidere nomen. Romanis conspicuum eum nouitas diuitiaeque faciebant; et ipse fortunam benigno adloquio, comitate inuitandi beneficiisque quos poterat sibi conciliando adiuuabat, donec in regiam quoque de eo fama perlata est. notitiamque eam breui apud regem liberaliter dextereque obeundo officia in familiaris amicitiae adduxerat iura, ut publicis pariter ac priuatis consiliis bello domique interesset et per omnia expertus
Abbreviated transcription (Latin):
numama curibus & ancum sabina matreortum nobilem que una imagine numae ẽẽ facile ꝑsu¬
ad& ut cupido honorum & cuitarquinii materna tantum patria e&: sublatis itaque rebus
amignant romam: adianiculum forte uentum erat ibia carpetosedenti cumuxore : aquila
sus pensis demissa leuiter alis pilleum auferr& superque carpentem cum magno glangore uoli¬
tans rursus uelut misterio diuinitus missa capiti apte reponit inde sublimis abiit: accepisse
idaugurium lȩta dicitur tanaquil. perita ut uulgo & ruscicaelestium ꝓdigiorum melier excels
& alta spentre conplexauirum iub& eam alitemea regione caeli & eius deinuntiam uenisse cirta
sum mum culmen hominis auspicium fecisse. leuasse humano superpositum capiti deus. ut diui¬
nitus eidem redder&: hasspes cogitationes que secum portantes urbem in gressi sunt : domicilioq

Expanded text:
Numam a Curibus, et Ancum Sabina matre ortum nobilemque una imagine Numae esse. facile persuNumam a Curibus, et Ancum Sabina matre ortum nobilemque una imagine Numae esse. facile persuadet ut cupido honorum et cui Tarquinii materna tantum patria esset. sublatis itaque rebus amigrant Romam. ad Ianiculum forte uentum erat; ibi ei carpento sedenti cum uxore aquila suspensis demissa leuiter alis pilleum aufert, superque carpentum cum magno clangore uolitans rursus uelut ministerio diuinitus missa capiti apte reponit; inde sublimis abiit. accepisse id augurium laeta dicitur Tanaquil, perita ut uolgo Etrusci caelestium prodigiorum mulier. excelsa et alta sperare complexa uirum iubet: eam alitem ea regione caeli et eius dei nuntiam uenisse; circa summum culmen hominis auspicium fecisse; leuasse humano superpositum capiti decus ut diuinitus eidem redderet. has spes cogitationesque secum portantes urbem ingressi sunt, domicilioque
Abbreviated transcription (Latin):
duos filios genuit nomina his lucomo atque arruns fuerunt: lucumo suꝑ fuit patribonorum
omnium hȩres arruns priut quam pater moritur uxore graeuida relicta: necdiuman& super¬
stes filio pater : quicum ignontns nurum uentrem ferre in memor intestando ne potis decessiss&
puero postaui mortem innullam sortem bonorum nato abinopia egerio inditum nomen: lucu¬
moni contra omnium heredi bonorum cum diuitȩ iam animos facerent. auxit ducta in ma¬
&ruscis lucuimonem exulem aduena ortum ferre in dignitatem non potuit. oblitaque in genitȩ
erga patriam caritatis dummodo uirum hononxtum uider& consilium mignandi ab tar qui¬
ni s cepit roma est adid potissimum uisa innouo populo ubiomnis repentina atque exuirtute
nobilitas sit futurum locum forti acstrenuo uiro regnass& atium sabinum arcessitum in regnũ

Expanded text:
duos filios genuit. nomina his Lucumo atque Arruns fuerunt. Lucumo superfuit patri bonorum duos filios genuit. nomina his Lucumo atque Arruns fuerunt. Lucumo superfuit patri bonorum omnium heres: Arruns prior quam pater moritur uxore grauida relicta. nec diu manet superstes filio pater; qui cum, ignorans nurum uentrem ferre, immemor in testando nepotis decessisset, puero post aui mortem in nullam sortem bonorum nato ab inopia Egerio inditum nomen. Lucumoni contra, omnium heredi bonorum, cum diuitiae iam animos facerent, auxit ducta in maEtruscis Lucumonem exsule aduena ortum, ferre indignitatem non potuit, oblitaque ingenitae erga patriam caritatis dummodo uirum honoratum uideret, consilium migrandi ab Tarquiniis cepit. Roma est ad id potissima uisa: in nouo populo, ubi omnis repentina atque ex uirtute nobilitas sit, futurum locum forti ac strenuo uiro; regnasse Tatium Sabinum, arcessitum in regnum
Abbreviated transcription (Latin):
quoque fossa haud paruum munimentum a planioribus aditulocis anciregis opus est ingetun crem̃to
rebus auctus cumintanta multitudinem hominum discrimine recte anperpenam facti confuso faci¬
nont clandestina fierent. carcer ad terrorem in crescentis audaciȩ media urbe inminens foro edifi cat᷑¬
ne urbstantum hocrege creuit: sed &iam ager fines que silua mesia uegentibus adempta usque
admare imperium proȩlatum & in ore tiberis ostia urbs condita salinaȩ circa factȩ egregi ȩquere¬
bus bello gestis aedisiouis feretrii amplificata: Ancoregnante. luuuim ouir inpiger acdiuiti is
potens romam commigrauit. cupidine maxime acspemagnq honoris. cuius adipiscendi tar¬
quiniis nam ibi quoque peregrina stirpe oriundusenit facultas non fuenat. demanathicorin¬
thu filius erat . qui obseditiones domo ꝓfugus cumtar quinis forte consediss& uxore ibi ducta

Expanded text:
quoque fossa, haud paruum munimentum a planioribus aditu locis, Anci regis opus est. ingenti incremento quoque fossa, haud paruum munimentum a planioribus aditu locis, Anci regis opus est. ingenti incremento rebus auctis, cum in tanta multitudine hominum, discrimine recte an perperam facti confuso, facinora clandestina fierent, carcer ad terrorem increscentis audaciae media urbe imminens foro aedificaturege creuit sed etiam ager finesque. Silua Maesia Ueientibus adempta usque ad mare imperium prolatum et in ore Tiberis Ostia urbs condita, salinae circa factae, egregieque rebus bello gestis aedis Iouis Feretri amplificata. Anco regnante Lucumo, uir impiger ac diuitiis potens, Romam commigrauit cupidine maxime ac spe magni honoris, cuius adipiscendi Tarquiniis—nam ibi quoque peregrina stirpe oriundus erat—facultas non fuerat. Demarati Corinthii filius erat, qui ob seditiones domo profugus cum Tarquiniis forte consedisset, uxore ibi ducta
Abbreviated transcription (Latin):
sent. a uentinum nouȩ multitudinꝗ̧ datum ad ditieo dem haudita multo postellenis ficanaq captis
nouiciues politorium inderursus bellorepetitum. quod uacuum occupauerant priscilatini eaque
causa diruendȩ urbis eius fuit romanis. ne hostium semper receptaculum e& : postremo omnibello
latino medulliam conpulso aliquam diu ibimarte incerto uariȩ uictoria pugnatum est : nam &
urbstuta munitionibus pnesidio q firmata ualido erat & castris inaꝑto positis aliquotiens ex¬
ercitus latinus comminus cum romanis signa contulerat: adultimum omnibus copiis conisus ancus
acie primumuincit in de ingenti praeda potens romam redit tum quoque multis militibus latinorũ
inciuitatem acceptis quibus ut iungeretur palatio auentinum ad murciaedatȩ sedes ianiculum
quoq: adiectum non inopia loci sed nequando ea arx hostilium e& id non muro solum sed &iam ab
commoditatem itneris ponte sublicio tum primum in tiberi facto coniungii urbi plauuit quiritiũ

Expanded text:
sent, Auentinum nouae multitudini datum. additi eodem haud ita multo post, Tellenis Ficanaque captis, noui ciues. Politorium inde rursus bello repetitum quod uacuum occupauerant Prisci Latini, eaque causa diruendae urbis eius fuit Romanis ne hostium semper receptaculum esset. postremo omni bello Latino Medulliam compulso, aliquamdiu ibi Marte incerto, uaria uictoria pugnatum est; nam et urbs tuta munitionibus praesidioque firmata ualido erat, et castris in aperto positis aliquotiens exercitus Latinus comminus cum Romanis signa contulerat. ad ultimum omnibus copiis conisus Ancus acie primum uincit; inde ingenti praeda potens Romam redit, tum quoque multis milibus Latinorum in ciuitatem acceptis, quibus, ut iungeretur Palatio Auentinum, ad Murciae datae sedes. Ianiculum quoque adiectum, non inopia loci sed ne quando ea arx hostium esset. id non muro solum sed etiam ob commoditatem itineris ponte sublicio, tum primum in Tiberi facto, coniungi urbi placuit. Quiritium
Abbreviated transcription (Latin):
modo cȩter& & fortuita ꝓsollem ni & sacra tamilitia sit : horum criminum uos reos in omnia scła offeste tribun

Expanded text:
modo caeca et fortuita pro sollemni et sacrata militia sit.—'horum criminum uos reos in omnia saecula offerte, tribun
Abbreviated transcription (Latin):
cumex auctoritate patrum iustitio indicto ꝓfectus ad tutandos finesess& : quinto seruilio prefecto
urbis relicto hostem in agris non inuenit: ab altero consule resgesta egregieest: qui quiauenturum hostem
sciebat. gntuem pnedam eoque inpeditiore agmine incedentem ad gressus funestam populationem
fecit: paucihostium euasere exinsidis: preda omnis recepta est : sic finem iustitio quod qua driduum
fuit reditus quinti coñs inurbefecit census deinde actus & conditum ab quintio lustrum censaciuium
sua sereepere uirisua popularique passicõs cumali quotiens peromnem hostium a grum infesto agmine po

Expanded text:
cum ex auctoritate patrum iustitio indicto profectus ad tutandos fines esset Q. Seruilio praefecto cum ex auctoritate patrum iustitio indicto profectus ad tutandos fines esset Q. Seruilio praefecto urbis relicto, hostem in agris non inuenit. ab altero consule res gesta egregie est; qui, qua uenturum hostemsciebat, grauem praeda eoque impeditiore agmine incedentem adgressus, funestam populationem fecit. pauci hostium euasere ex insidiis, praeda omnis recepta est. sic finem iustitio, quod quadriduum fuit, reditus Quincti consulis in urbem fecit. census deinde actus et conditum ab Quinctio lustrum. censa ciuiusua se recepere, uri sua popularique passi. consul cum aliquotiens per omnem hostium agrum infesto agmine po
Abbreviated transcription (Latin):
commisa : aequos paipulationibus incursionibus que meliores eẽ : & multas passim manus quam magnã
molem unius exercitus rectius bella gerere : relicto itaq castris presidio egressitanto cumtumultu inua¬
sere fines romanos ut a durbem quoque terrorem ꝑtulerint: nec opinata &iamres plus trepidationis
fecit quod nihilminus quam neuictus ac prope incastris obsessus hostis memor populationis ess& timeri
potenit: a grestesq pauidi incidentes portis. non populationem nec p̃donum paruas manus sedomnia
uano augentes timore exercitus &legiones adeẽ hostium & in festo agmine ruere adurbem clamabant :
ab his ꝓoximum audita incerta eo que uaniont ferre adalios cursus clamor que uocantium ad arma
haud multum a pauore captȩ urbis abesse: forte abalgido quintius cõs redierat romam ĩd remedium
timori fuit : tumultuque sedato uictostimeri increpans hostes prȩsidia portis inposuit: uocato deinsenatu

Expanded text:
it; Aequos populationibus incursionibusque meliores esse et multas passim manus quam magnam molem unius exercitus rectius bella gerere. relicto itaque castris praesidio egressi tanto cum tumultu inuasere fines Romanos, ut ad urbem quoque terrorem pertulerint. necopinata etiam res plus trepidationis c prope in castris obsessus hostis memor populationis esset timeri poterat; agrestesque pauidi incidentes portis non populationem nec praedonum paruas manus, sed omnia uano augentes timore exercitus et legiones adesse hostium et infesto agmine ruere ad urbem clamabant. ab his proximi audita incerta eoque uaniora ferre ad alios. cursus clamorque uocantium ad arma haud multum a pauore captae urbis abesse. forte ab Algido Quinctius consul redierat Romam. id remedium timori fuit; tumultuque sedato uictos timeri increpans hostes, praesidia portis imposuit. uocato dein senatu
Abbreviated transcription (Latin):
deli & suꝑboreo potesta tẽ fieri ita egre habuit filium id ꝓparente ausum eoq idlaud abilius erat quod animum eius
tanta a cerbitas patria nihilapietate auertiss& Itaq non patrimodo remis ae causȩ dictio ÷ sedipsi&iã adulescenti
eares honori fuit & cũeo anno primum placuiss& tormil ał adlegiones suffragio fieri. nã & antea sicut nunc quos
rufulos uocant imperatores ipsi facebant . secundum in sex locis tenuit nullis domimilitiaeq: ad conciliandam
gnatiã meritis ut quirure & ꝓcul coetu hominum iuuentã egiss&: eodem anno seu motuterrȩ cũ ꝓsequisq gerer&

Expanded text:
deli et superbo reo potestatem fieri, ita aegre habuit filium id pro parente ausum; eoque id laudabilius erat quod animum eius deli et superbo reo potestatem fieri, ita aegre habuit filium id pro parente ausum; eoque id laudabilius erat quod animum eius tanta acerbitas patria nihil a pietate auertisset. itaque non patri modo remissa causae dictio est sed ipsi etiam adulescenti ea res honori fuit et, cum eo anno primum placuisset tribunos militum ad legiones suffragio fieri—nam et antea, sicut nunc quos Rufulos uocant, imperatores ipsi faciebant—, secundum in sex locis tenuit nullis domi militiaeque ad conciliandam gratiam meritis ut qui rure et procul coetu hominum iuuentam egisset. eodem anno, seu motu terrae seu
Abbreviated transcription (Latin):
perutum inxin patrem spesenat autcriminis aliquid noui aut consilii adrẽagendam deferre salute accepta redditaq ẽ
ait quaecũeo agere arbitris remotus uelit proculinde omnib: abire iussi ł cultrũ stringit & suꝑlatũ stans ferro intento
nisin inquȩ ipse concepiss& uerba iurar& sepa triseius accussandi causa concilium plebis umquã habiturũ secũ extem¬
plo tritni fixurũ minatur pauidus tribunus qui ppequi ferrũ anteoculos micare sesolũ inermemillum p̃ualidum
iuuenem & quod haudminus timen dumeat stolide ferocem uiribus suis cerner&. adiunit in quae adactus est
uerba & p̃sede indetulit eaui subactũ seincepto destitisse necꝑinde ut maluiss& plebes sibi suffragiiferendi detã cru¬

Expanded text:
percitum ira in patrem spes erat aut criminis aliquid noui aut consilii ad rem agendam deferre—salute accepta redditaque esse percitum ira in patrem spes erat aut criminis aliquid noui aut consilii ad rem agendam deferre—salute accepta redditaque esse ait quae cum eo agere arbitris remotis uelit. procul inde omnibus abire iussis cultrum stringit et super lectum stans ferro intento, nisi in quae ipse concepisset uerba iuraret se patris eius accusandi causa concilium plebis nunquam habiturum, se eum extemplo transfixurum minatur. pauidus tribunus, quippe qui ferrum ante oculos micare, se solum inermem, illum praeualidum iuuenem et, quod haud minus timendum erat, stolide ferocem uiribus suis cerneret, adiurat in quae adactus est uerba; et prae se deinde tulit ea ui subactum se incepto destitisse. nec, perinde ut maluisset plebes sibi suffragii ferendi de tam cru
Abbreviated transcription (Latin):
bestias minus alere ac fouere si quid exꝓgeniesua parum prosperũ sit adhetule .I. manliũ malum malo augere filii &
tarditatẽ ingenu
insu ꝑ p̃mere: & si qui dineo exiguum natunelis uigorissit id exanguere uita agresti & rustico
cultu inter pecudes
habendo omniũ potius hiscriminationibus quã ipsius iuuenis inritatus ÷ animus quin contrr
se qq̃ parenti causam inuidae atq criminũ ẽẽ aegrepassus utomnes dii hominesq scrent separenti ope latã quam
inimicis eius mallecapit consiliũ rudis quidem atq agristis animi & quã quã nonciuilis exemplitamen pietate lauda¬
bile inscientibus cunctis cultro succinctus mane inurbem atq a portadomum confestim adm̃. pomponium tribunũ
pergit. lanitori opuset̃ sibi domino eius conuento extemplo ait Nuntiar& titũ manliũ .I. f̃ eẽmox introductus & enĩ

Expanded text:
bestias minus alere ac fouere si quid ex progenie sua parum prosperum sit; at hercule L. Manlium malum malo augere filii et bestias minus alere ac fouere si quid ex progenie sua parum prosperum sit; at hercule L. Manlium malum malo augere filii et tarditatem ingenii insuper premere et, si quid in eo exiguum naturalis uigoris sit, id exstinguere uita agresti et rustico cultu inter pecudes habendo. omnium potius his criminationibus quam ipsius iuuenis inritatus est animus; quin contra se quoque parenti causam inuidiae atque criminum esse aegre passus, ut omnes di hominesque scirent se parenti opem latam quam inimicis eius malle, capit consilium rudis quidem atque agrestis animi et quamquam non ciuilis exempli, tamen pietate laudabile. inscientibus cunctis cultro succinctus mane in urbem atque a porta domum confestim ad M. Pomponium tribunum pergit; ianitori opus esse sibi domino eius conuento extemplo ait; nuntiaret T. Manlium L. filium esse. mox introductus —etenim
Abbreviated transcription (Latin):
pondissent partim inuincula ductis in uiserat . & ante omnia in sui sum ipsum ingeniũ a trox cognomenq
imperiosi graue liberȩ ciuitati ab ostentatione seuitiae adscitum quã non magis alienis quam in ꝓximis
acsanguine ipso suo exercer& : criminique ei tribunus intercetera dabat. quod filiũ iuuenẽ nullius ꝓbri
conꝑtũ extorrẽ urbedomo penatib: foro luce congressu ae qualiũ ꝓhibitũ in opesseruile ꝓpeincarterem
atq in ergastulũ dederit ubi somno loconatus dictatorius iuuenis
cotidiana miseria discer& uere
imperioso patresenatumeẽ ad quã obnoxiã quia in facundiorsit & lingua in promptus quod naturȩ damnum utrum
nutriendum patrisi quicquã in eo humani e& ancastigandum acuexatione in signe fauendum fuisse: nemutas quidem

Expanded text:
pondissent, partim in uincula ductis, inuisa erat, et ante omnia inuisum ipsum ingenium atrox cognomenque pondissent, partim in uincula ductis, inuisa erat, et ante omnia inuisum ipsum ingenium atrox cognomenque Imperiosi, graue liberae ciuitati, ab ostentatione saeuitiae adscitum quam non magis in alienis quam in proximis ac sanguine ipse suo exerceret. criminique ei tribunus inter cetera dabat quod filium iuuenem nullius probri compertum, extorrem urbe, domo, penatibus, foro, luce, congressu aequalium prohibitum, in opus seruile, prope in carcerem atque in ergastulum dederit, ubi summo loco natus dictatorius iuuenis cotidiana miseria disceret uere imperioso patre se natum esse. at quam ob noxam? quia infacundior sit et lingua impromptus; quod naturae damnum utrum nutriendum patri, si quicquam in eo humani esset, an castigandum ac uexatione insigne faciendum fuisse? ne mutas quidem
Abbreviated transcription (Latin):
conparere diligens talium monumentorum auctor cincius afirmat horatius cõs exlege templum iouis op̃t mag̃s
dedicauit. anno postreges exactos a consulib: postea addictatores quiamaius imperium erat sollemne clauȩfi¬
gendi trans latũs ÷ in termisso deinde more digna &iam ꝑseuisares ꝓpterquam dictator crearetur quade cau¬
sacreatus l. manlius ꝑinde acra ge¬
rendȩ a cnon soluende relegiones gratia creatus ess& bellum
herncũ adfactans dilectua ceruo
tis seu ui seuuerecundia uictus
dictatura abiit neq eominus principio insequentis anni
q̃ seruilio ahala l. genucio ssulib
dies manlio dicit᷑ ã .m̃ . pomponio tr̃ p̃l: a cerbitas indilatu
non damno modo ciuium
sed &iã laceratione corporũ lata partim uirgis caessis qui ad nomina ñ res¬

Expanded text:
comparere diligens talium monumentorum auctor Cincius adfirmat.— M. Horatius consul †ex lege templum† Iouis optimi maximi comparere diligens talium monumentorum auctor Cincius adfirmat.— M. Horatius consul †ex lege templum† Iouis optimi maximi dedicauit anno post reges exactos; a consulibus postea ad dictatores, quia maius imperium erat, sollemne claui figendi translatum est. intermisso deinde more digna etiam per se uisa res propter quam dictator crearetur. qua de causa creatus L. Manlius , perinde ac rei gerendae ac non soluendae religionis gratia creatus esset, bellum Hernicum adfectans dilectu acerbo tis seu ui seu uerecundia uictus dictatura abiit. neque eo minus principio insequentis anni, Q. Seruilio Ahala L. Genucio consulibus, dies Manlio dicitur a M. Pomponio tribuno plebis. acerbitas in dilectu, non damno modo ciuium sed etiam laceratione corporum lata, partim uirgis caesis qui ad nomina non res
Abbreviated transcription (Latin):
tẽfeit itaq c̃. genuuo lucio aemilio mamerco .II. cõs cũpiaculorũ magis conquisitio animos quã corpora morbi
adficerent. repetitũ exseniorũ memoria dicit᷑ pestilentiã quondã clauo abdictatore fixosedatã earelegione
adductus senatus dictatorẽ clauifigendi causadiu iussit dictus l manlius imperiosus .l. pinariũ magis trum
equitum dixit lexuetusta ÷ priscis litteris uerbisq scripta ut qui praetor maximus sit idib: septẽbus dauum
pangat fixafuit dextro lateri aedisiouis optimimaximi. ut eaquaparte minerua tẽplũ : eũ dauuti dura
rare ꝑea tempone litterȩ erant. notam numeri annorũ fiuis se ferunt eoq mineruae tẽplodicatã legem quia
numerus minerue inuentũ sit uolsinus qq̃ clauos indices numeri annorũ fixos intẽplo nortiae & ruscaȩ deae

Expanded text:
tem fecit. itaque Cn. Genucio L. Aemilio Mamerco iterum consulibus, cum piaculorum magis conquisitio animos quam corpora morbi tem fecit. itaque Cn. Genucio L. Aemilio Mamerco iterum consulibus, cum piaculorum magis conquisitio animos quam corpora morbi adficerent, repetitum ex seniorum memoria dicitur pestilentiam quondam clauo ab dictatore fixo sedatam. ea religione adductus senatus dictatorem claui figendi causa dici iussit; dictus L. Manlius Imperiosus L. Pinarium magistrum equitum dixit. lex uetusta est, priscis litteris uerbisque scripta, ut qui praetor maximus sit idibus Septembribus clauum pangat; fixa fuit dextro lateri aedis Iouis optimi maximi, ex qua parte Mineruae templum est. eum ora litterae erant, notam numeri annorum fuisse ferunt eoque Mineruae templo dicatam legem quia numerus Mineruae inuentum sit.—Uolsiniis quoque clauos indices numeri annorum fixos in templo Nortiae, Etruscae deae,
Abbreviated transcription (Latin):
ludus in artem paulatim uerterat iuuentus histrionib fabellarũ acturdicto ipsainterse more antiquori¬
dicula intextauersib iactitare coepit qua eunde exodia postta appellata conseruataque fabellis potisimũ
atellanis sunt quod genus iudorũ aboscis acceptũ tenuit iuuentus ne ab histrionibus pollui passaest oo insti¬
tutũ man& ut actores a tellenarũ nec tribu moueantur. &stipendia tãquã exꝑtes artis iudicrae faciant inter
aliarum parua principia rerũ iudorum quoq prima origo ponenda uisa ÷ ut a pparer& quã absano initiores
uthanc uix opulentis regnis tolerabilem in saniã uenerit : Natamen liudorum primum initium ꝓcunan dis
religionibus datum aut religione animos aut corpara morbis leuauit quin&iam cũ medios forte ludos circus
tiberis suꝑfuso inrigatus in pediss& iduero uelut auersis iamdis as ꝑnantib:q placamina ir aeterrorẽ ingen¬

Expanded text:
ludus in artem paulatim uerterat, iuuentus histrionibus fabellarum actu relicto ipsa inter se more antiquo riludus in artem paulatim uerterat, iuuentus histrionibus fabellarum actu relicto ipsa inter se more antiquo ridicula intexta uersibus iactitare coepit; unde exodia postea appellata consertaque fabellis potissimum Atellanis sunt; quod genus ludorum ab Oscis acceptum tenuit iuuentus nec ab histrionibus pollui passa est; eo institutum manet, ut actores Atellanarum nec tribu moueantur et stipendia, tamquam expertes artis ludicrae, faciant. inter aliarum parua principia rerum ludorum quoque prima origo ponenda uisa est, ut appareret quam ab sano initio res in hanc uix opulentis regnis tolerabilem insaniam uenerit. nec tamen ludorum primum initium procurandis religionibus datum aut religione animos aut corpora morbis leuauit; quin etiam, cum medios forte ludos circus Tiberi superfuso inrigatus impedisset, id uero, uelut auersis iam dis aspernantibusque placamina irae, terrorem ingen
Abbreviated transcription (Latin):
haud indechoros motus moretus co
dabant imitari deinde eos iuuentus simulinconditis interse
iocularia fundentes uersib:
coepere ne absonia uoce motus enant acceptaita queres scepiusq usurpando
excitata uernaculis arti ficib:
quia iste tus co uerbo ludiouo cabatur nomen histrionibus inditũ: qui non sicut ante fescennino uesu similẽ
in conpositum temere acrudem alternis iaciebant. sedimpletas modis saturas descripto iamadtibicinẽ cantu
motuq congruenti ꝑagebant liuius postaliquot annis qui absaturis ausus est primus argumento fabulam
serere idem scilic& id quodomnes tumerant suorum carminũ actor dicitur cũ sepius reuocatus uocẽ obtudis¬
seb. uenia petita puerũ ad ca¬
uigente motu quianihil uoci susus inpediebat inde admanum cantarihistrionibus coeptum deuer¬
biaq tantum ipsorum uocirelicta postquam lege hacfabularũ abrisu acsoluta ioco resauo cabatur &

Expanded text:
haud indecoros motus more Tusco haud indecoros motus more Tusco dabant. imitari deinde eos iuuentus, simul inconditis inter se iocularia fundentes uersibus, coepere; nec absoni a uoce motus erant. accepta itaque res saepiusque usurpando excitata. uernaculis artificibus, quia ister Tusco uerbo ludio uocabatur, nomen histrionibus inditum; qui non, sicut ante, Fescennino uersu similem incompositum temere ac rudem alternis iaciebant sed impletas modis saturas descripto iam ad tibicinem cantu motuque congruenti peragebant. Liuius post aliquot annis, qui ab saturis ausus est primus argumento fabulam serere, idem scilicet—id quod omnes tum erant—suorum carminum actor, dicitur, cum saepius reuocatus uocem obtudisset, uenia petita puerum ad cauigente motu quia nihil uocis usus impediebat. inde ad manum cantari histrionibus coeptum diuerbiaque tantum ipsorum uoci relicta. postquam lege hac fabularum ab risu ac soluto ioco res auocabatur et
Abbreviated transcription (Latin):
tutus in patriã secũ patriam ipsamrestituit pardende ꝑv&XXX annos totenim postea uixit titulo tantȩ
glorie fuit dignusq habitus quemseũ dumaromulo conditorem urbis romanȩ ferrent & hoc & insequenti anno
t̃ sulpicio poetico c̃ licinio stolonecos pestilentia fuit eonihildignũ memoria actũ nisi quod pacis deũ expos¬
cendȩ causa tertio tum post conditam urbem latisterniũ fuit & cũuis morbi nec humanis consiliis nec ope
diuina leuaretur uictis superstitione animis ludiq̃q̃ scaenici nouares bellicosopopulo. nã cirtimodo spata¬
culum fuerat interalia caclestis irae placamina instituti
dicuntur ceterũ paruaq̃q̃ ut ferme
principia omnia & eaipsa peregrina res fuit sine c armine
ullo sine imitandorũ carminum
actu ludiones exetruria acciti ad tibicinis modos saltantes

Expanded text:
utus in patriam secum patriam ipsam restituit; par deinde per quinque et uiginti annos—tot enim postea uixit— titulo tantae utus in patriam secum patriam ipsam restituit; par deinde per quinque et uiginti annos—tot enim postea uixit— titulo tantae gloriae fuit dignusque habitus quem secundum a Romulo conditorem urbis Romanae ferrent. et hoc et insequenti anno C. Sulpicio Petico C. Licinio Stolone consulibus pestilentia fuit. eo nihil dignum memoria actum, nisi quod pacis deum exposcendae causa tertio tum post conditam urbem lectisternium fuit; et cum uis morbi nec humanis consiliis nec ope diuina leuaretur, uictis superstitione animis ludi quoque scenici—noua res bellicoso populo, nam circi modo spectaculum fuerat—inter alia caelestis irae placamina instituti dicuntur; ceterum parua quoque, ut ferme principia omnia, et ea ipsa peregrina res fuit. sine carmine ullo, sine imitandorum carminum actu ludiones ex Etruria acciti, ad tibicinis modos saltantes,
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsiss& praetorem quidem &iã iura redentem & collegam consulibus att his dem auspiciis creatũ uere¬
cundia in de in posita est senatui ex patribus iubendi aediles curules creari primo ut alternis annis explebe fierꝗ ł
conuenerat postea ꝓmiscũ fuit inde l. genucio & q̃ seruilio coñs & abseditione & abello qui eas rebus nequando
ametu acpericulis uacarent pestilentia in gensorta censorem aedilem curulem iu trib̵ plebis mortuos ferent
ꝓportione & ex multitudine alia multa funera fuisse maxim eue eam pestilentiam insignem mors quã matura
tã a cerba m̃ furifect fuit enĩ uereuir unicus nomni fortuna princepspace belloque prius quam exulatum
ir & clarior inexilio uel desi derio auitatis quȩ capta absentis implorauit opan. uel felictatem qua resti¬

Expanded text:
sumpsisset, praetorem quidem etiam iura reddentem et collegam consulibus atque iisdem auspiciis creatum, ueresumpsisset, praetorem quidem etiam iura reddentem et collegam consulibus atque iisdem auspiciis creatum, uerecundia inde imposita est senatui ex patribus iubendi aediles curules creari. primo ut alternis annis ex plebe fierent conuenerat: postea promiscuum fuit. inde L. Genucio et Q. Seruilio consulibus et ab seditione et a bello quietis rebus, ne quando a metu ac periculis uacarent, pestilentia ingens orta. censorem, aedilem curulem, tres tribunos plebis mortuos ferunt, pro portione et ex multitudine alia multa funera fuisse; maximeque eam pestilentiam insignem mors quam matura tam acerba M. Furi fecit. fuit enim uere uir unicus in omni fortuna, princeps pace belloque priusquam exsulatum iret, clarior in exsilio, uel desiderio ciuitatis quae capta absentis implorauit opem uel felicitate qua res
Abbreviated transcription (Latin):
Annus hicerit in signis noui hominis consulatu. in signis nouis duobus magistratibus praetunt &
curubi aedilitate hossibi patrici quaesiuere honoras ꝓ concesso plebi altero consulato: plebes consulatũ
I sergio cuius lege partus erat dedt patres praeturam sp̃ furio marti f̃. camillo aedilitatẽ gneo quintio
capitolino & p̃ cornelio scipioni suarũ gentium uiris gratia cãpestri ceperunt .l. sextio collega ex patribus
datus l. aemilius mamercus principio anni & degallis quos primo palates perapuliã congregariiam fama
erat & dehernicorũ defectione agitata mentio cũ dandustria omnia nequid perplebeium cõss ageretur ꝓfe¬
rentur si lentium omnium rerũ acuiustitio simile otium fuit nisi quod non patientibus tacitũ tribunis quod ꝓcon¬
sule uno plebeio trespatricios magistractus curulibus sellis p̃textatas tam quã cõs sedentes nobilitas sibi

Expanded text:
annus hic erit insignis noui hominis consulatu, insignis nouis duobus magistratibus, praetura et curuli aedilitate; hos sibi patricii quaesiuere honores pro concesso plebi altero consulatu. plebes consulatum L. Sextio , cuius lege partus erat, dedit: patres praeturam Sp. Furio M. filio Camillo , aedilitatem Cn. Quinctio Capitolino et P. Cornelio Scipioni , suarum gentium uiris, gratia campestri ceperunt. L. Sextio collega ex patribus datus L. Aemilius Mamercus . principio anni et de Gallis, quos primo palatos per Apuliam congregari iam fama erat, et de Hernicorum defectione agitata mentio. cum de industria omnia, ne quid per plebeium consulem ageretur, proferrentur, silentium omnium rerum ac iustitio simile otium fuit, nisi quod non patientibus tacitum tribunis quod pro consule uno plebeio tres patricios magistratus curulibus sellis praetextatos tamquam consules sedentes nobilitas sibi
Abbreviated transcription (Latin):
defenderent: ubi ad castrit uentum est nuntiatumque corilanoest adeẽ ingens mulierem agmen¬
in primo ut quinec publica maiestate inlegatis ne. in sacerdotibus tanta offusa oculis animo que
relegione motus e& multo obstinatior aduersus lacrimas muliebres erat : dein familiarium
quidam qui in signem maestitiam interceteras cognouenit ueturiam internurum nepotes que
stantem nisi me frustrantur inquit oculimater : coiunxque & liberi ad sunt : coriolanus ꝓpe

Expanded text:
defenderent. ubi ad castra uentum est nuntiatumque Coriolano est adesse ingens mulierum agmendefenderent. ubi ad castra uentum est nuntiatumque Coriolano est adesse ingens mulierum agmen, ut qui nec publica maiestate in legatis nec in sacerdotibus tanta offusa oculis animoque religione motus esset, multo obstinatior aduersus lacrimas muliebres erat; dein familiarium quidam qui insignem maestitia inter ceteras cognouerat Ueturiam, inter nurum nepotesque stantem, 'nisi me frustrantur' inquit, 'oculi, mater tibi coniunxque et liberi adsunt.' Coriolanus p
Abbreviated transcription (Latin):
perunt relationem patres postquam apparuit lauare plebis animos missique depace ad martium
onators. at rox responsum retulerunt: siuulscis ager redderetur. posseagidepace: si prȩda belli ꝑo¬
tium fruiuelint. memorem se & cuium in iuriae & hospitum beneficii adnisurum ut appareat
exiliosibi inritatos non frectos animos esse iterum deinde idem missi non recipiuntur in castra:: sa¬
cerdotes quoque suis insignibus uelatos isse supplices ad castra hostium traditum est nihilo magis
quam legatos flexisse animum : Tum matronȩ adueturiam matrem coriolani uolumniam que
uxorem frequentes coeunt: id publicum consilium anmuliebris timor fuerit parum inuenio: ꝑ¬
uicere certe. ut & ueturia magnonatu mulier & uolumnia duos paruos exmarcio ferens filios secũ
in castnt hostium irent . & qm̃ armis uiri defendere urbem non possent mulieres precibus lacrimisq

Expanded text:
perunt relationem patres, postquam apparuit labare plebis animos; missique de pace ad Marcium perunt relationem patres, postquam apparuit labare plebis animos; missique de pace ad Marcium oratores atrox responsum rettulerunt: si Uolscis ager redderetur, posse agi de pace: si praeda belli per otium frui uelint, memorem se et ciuium iniuriae et hospitum beneficii adnisurum, ut appareat exsilio sibi inritatos, non fractos animos esse. iterum deinde iidem missi non recipiuntur in castra. sacerdotes quoque suis insignibus uelatos isse supplices ad castra hostium traditum est; nihilo magis quam legatos flexisse animum. tum matronae ad Ueturiam matrem Coriolani Uolumniamque uxorem frequentes coeunt. id publicum consilium an muliebris timor fuerit, parum inuenio: peruicere certe, ut et Ueturia, magno natu mulier, et Uolumnia duos paruos ex Marcio ferens filios secum in castra hostium irent et, quoniam armis uiri defendere urbem non possent, mulieres precibus lacrimisque
Abbreviated transcription (Latin):
milia passuum castris positis : populatur inde a grum romanum custodibus interpopulatores missis
qui patricorum agros in tactos seruarent : siue in fensus plebimagis siue ut discordia inde in terpatres
plebem que oreretur. que profecto ortaesr&. ad eo tribuni iamferocem perseplebem criminando in pͥmo¬
resciuitatis instigabant : sedexternus timor maximum concordiȩ uinculum quam suspectos infen¬
sosque interse iungebat animos. id modo non conueniebat quod senatus consulesque nusquama libi
spem quam in armis ponebant. plebes omnia quambellum malebat .S. p̃. nautius iam& sextus
furius consules enint: eos recensentes legiones prȩsidia permuros aliaque in quibus stationes uigili¬
asque eẽ placuenit loca distribuentdes multitudo ingens pacem poscentium primum seditioso da¬
more conterruit : deindeuocare senatum. referre delegatis ad oñ marcium mittendis coegit : acce¬

Expanded text:
milia passuum castris positis, populatur inde agrum Romanum, custodibus inter populatores missis milia passuum castris positis, populatur inde agrum Romanum, custodibus inter populatores missis qui patriciorum agros intactos seruarent, siue infensus plebi magis, siue ut discordia inde inter patres plebemque oreretur. quae profecto orta esset—adeo tribuni iam ferocem per se plebem criminando in primores ciuitatis instigabant—; sed externus timor, maximum concordiae uinculum, quamuis suspectos infensosque inter se iungebat animos. id modo non conueniebat quod senatus consulesque nusquam alibi spem quam in armis ponebant, plebes omnia quam bellum malebat. Sp. Nautius iam et Sex. Furius consules erant. eos recensentes legiones, praesidia per muros aliaque in quibus stationes uigiliasque esse placuerat loca distribuentes, multitudo ingens pacem poscentium primum seditioso clamore conterruit, deinde uocare senatum, referre de legatis ad Cn. Marcium mittendis coegit. acce
Abbreviated transcription (Latin):
ludos piaculum que merituriidenos piorum coetu consilioque abigi quid deinde illud non suc currit
uiuerenos quod matuncrimus ꝓficisci sihoc ꝓfatio & non fuga est : & hancurbem uos non hostium ducitis
ubisi unumdiem morrti esretis moriendum omnibus fuit bellum uobis indictumest magno eorum
malo qui indixeresi uiriestis ita & sua sponte intrum pleni &incitati. domos inde digressis unt : instigan¬
doque suos quis que populos effecere. utomne uulscum nomen deficer&: Impenitores adidbellum
deomnium populorum sententia lecti attius tullius & cñ marcius exul roma nos in quo ali quanto
plus spei repositum quam spem nequaquam fefellit. ut facile apparer& ducibus ualidiorem qũa:
execitu remromanamessȩ cerceios ꝓfectus primum colonos inderomanos expulit. liberam que eam
ueteliam trebium labicos pedumcepit: postremum a durbẽ apedo ducit. & ad fossas cluuillas .u. ab urbe

Expanded text:
ludos piaculumque merituri; ideo nos ab sede piorum, coetu concilioque abigi? quid deinde? illud non succurrit, uiuere nos quod maturarimus proficisci? si hoc profectio et non fuga est. et hanc urbem uos non hostium ducitis, ubi si unum diem morati essetis, moriendum omnibus fuit? bellum uobis indictum est, magno eorum malo qui indixere si uiri estis.' ita et sua sponte irarum pleni et incitati domos inde digressi sunt, instigandoque suos quisque populos effecere ut omne Uolscum nomen deficeret. imperatores ad id bellum de omnium populorum sententia lecti Attius Tullius et Cn. Marcius , exsul Romanus, in quo aliquanto plus spei repositum. quam spem nequaquam fefellit, ut facile appareret ducibus ualidiorem quam exercitu rem Romanam esse. Circeios profectus primum colonos inde Romanos expulit liberamque eam Ueteliam, Trebium, Labicos, Pedum cepit. postremum ad urbem a Pedo ducit, et ad fossas Cluilias quinque ab urbe
Abbreviated transcription (Latin):
uisa est rogitare sat in magnam sprecinum in is haber& mertedem: maiorem Instaro yes i smorbi ado
usunti& consulibus lm prȩsentior resentt cunctantem tamena platanten: ngeas uis miten aibo

Expanded text:
uisa est rogitare, satin magnam spreti numinis haberet mercedem; maiorem instare ni eat propere ac uisa est rogitare, satin magnam spreti numinis haberet mercedem; maiorem instare ni eat propere ac nuntiet consulibus. iam praesentior res erat. cunctantem tamen ac prolatantem ingens uis
Abbreviated transcription (Latin):
exaler barentur animi ludi forte ex instaunttione magnirome paraebantur inftaure diheraus
suerat: luidis enaneseruum quidimpator familias nondum commiso spettacolo sub furt̃ sdesun
medio egent arto coept in deludi ueludeares nihil adreloionem ꝑtinuisse baudita mulo post aito
latino deplebe homini somnium fuit uisus iuppiter dicere sibi ludis presulta torem & splamn quam
nisim agnificẽ sistauntrentur uludipericulum urbifore: ir&ea consulibus duntiarden qram quam
haudsane libererat relogione animus uerecundia tamen maiestatis magitrttuum timorem uidie
nemort hominum ꝓladibrio abir& magno illiea cunctatiosteat filum namque intra pauca selues
ae usatr uus tarentinȩ clacdhs ntausaȩ dobia eis&e ego amimi eaclemilla in soinis abue stor speties

Expanded text:
exacerbarentur animi. ludi forte ex instauratione magni Romae parabantur. instaurandi haec causa exacerbarentur animi. ludi forte ex instauratione magni Romae parabantur. instaurandi haec causa fuerat. ludis mane seruum quidam pater familiae, nondum commisso spectaculo, sub furca caesum medio egerat circo; coepti inde ludi, uelut ea res nihil ad religionem pertinuisset. haud ita multo post Tito Latinio, de plebe homini, somnium fuit; uisus Iuppiter dicere sibi ludis praesultatorem displicuisse; nisi magnifice instaurarentur ii ludi, periculum urbi fore; iret, ea consulibus nuntiaret. quamquam haud sane liber erat religione animus, uerecundia tamen maiestatis magistratuum timorem uicit, ne in ora hominum pro ludibrio abiret. magno illi ea cunctatio stetit; filium namque intra paucos dies amisit. cuius repentinae cladis ne causa ei dubia esset, aegro animi eadem illa in somnis obuersata species
Abbreviated transcription (Latin):
e poscentes unum sibiciuem unum senatorem siun nocentem ab soluere nollent ꝓnocente donarent ipse
iumdie dicta nona dess& ꝑseucratum inincest: damnatus absens. in uulscos exulatum abiteminitan
patriae hostiles que iamtum sp̃s gerens uenientem uolscibenigne excepere benignius que indies cole bant
quomaior ira in suo seminãbat. crebre quenunc querellȩ nuncminae prȩcipiebantur: hos pito utebat᷑
at titull longe istum princ̃pes uulsci nominis erat. romanis que semper in festus itacum alterum uetuste
odium alterumint recens stimular&&. consilia conferunt deroma nobello: haud facile crede bant plebe
suam inbelli posse ut totiens infelicter tentata armacaperent᷑: multis sepe bellis pesailentia postre¬
mo amissa iuuentute. fnectos spĩ cõarte agendum in ȩxleto iam uetustate ocdiolttreena aliquura

Expanded text:
exposcentes, unum sibi ciuem, unum senatorem, si innocentem absoluere nollent, pro nocente donarent. ipse exposcentes, unum sibi ciuem, unum senatorem, si innocentem absoluere nollent, pro nocente donarent. ipse cum die dicta non adesset, perseueratum in ira est. damnatus absens in Uolscos exsulatum abiit, minitans patriae hostilesque iam tum spiritus gerens. uenientem Uolsci benigne excepere, benigniusque in dies colebant, quo maior ira in suos eminebat crebraeque nunc querellae, nunc minae percipiebantur. hospitio utebatur Atti Tulli. longe is tum princeps Uolsci nominis erat Romanisque semper infestus. ita cum alterum uetus odium, alterum ira recens stimularet, consilia conferunt de Romano bello. haud facile credebant plebem suam impelli posse, ut totiens infeliciter temptata arma caperent: multis saepe bellis, pestilentia postremo amissa iuuentute fractos spiritus esse; arte agendum in exoleto iam uetustate odio, ut recenti aliqua ira