comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
citer atq: humiliter credere debet dari. qui dicit Meum ẽ
consilium et aequitas. Mea est prudentia mea est fortitudo perme
reges regnant. etlegum conditores iusta decernunt: Perme principes
im̃perant. et potentes iustitiam decernunt. Quod autem ñ ab hominib¬
sed a dõ regnum terrenum tribuatur . danihel propbeta testatur dicens
infententia uigilum decretum ẽ. et sermo scõrum et petitio donet cognos¬
cant uiuentes quod dominetur excelsus in regnobominum. Et cuicũq uolueris
dabit illud et humillimũ hominem constitaet suꝑ illud. Itemidem loquens
denabuchodonosor adbalthasar. Don et cognosceret inquid qđ potesta tem
haberet altissimꝰ in regno hominũ et quem cumq: uoluerit suscitabit suꝑ illud.
Et perbieremiam. haec dicit dñs exercituum ds̃ isrł. Haec dicetis ad domi¬
nosur̃os. Ego feci terram ethominem et ium̃ta quae sunt sup faciem terrȩ

Expanded text:
citer atque humiliter credere debet dari, qui dicit: Meum est citer atque humiliter credere debet dari, qui dicit: Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnaimperant, et potentes justitiam decernunt . Nullus prosed a Deo regnum terrenum tribuatur, Daniel propheta testatur, dicens: In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio, donec cognoscant viventes quoniam dominatur Excelsus in regno hominum, et cuicunque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super illud . Item loquens de Nabuchodonosor ad Balthasar: Donec cognosceret, inquit, quod potestatem haberet Altissimus in regno hominum: et quemcunque voluerit, suscitabit super illud . Et per Jeremiam: Haec dicit Dominus exercituum Deus Israel: Haec dicetis ad dominos vestros: Ego feci terram et homines, et jumenta quae sunt super faciem terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
percutiebat. Quos uolebat exaltabat. et quos uolebat humili abat.
Quando aut̃ eleuatum est coreius. et sps illius obfirmatus ẽ insuꝑbi
depositus ẽ desolio regnisui et gloria eius ablata ẽ et afiliis hominum
ei ectus ẽ. sed et cor eius cum bestiis positum ẽ. In libro sapientia o¬
inlibrosapientiae.
sedes ducum superborum detraxit ds̃. et sedere fecit mites pro eis
item regnum agente ingentem trans fertur. propter iniustitias et
iniurias et contumelias et diuersos dolos Quib uerbis liquido claret.
etpupillorum calumpnia miserorum uiolentaq iudicia et peruersio
iufatiae euidenter illud euertant. Vnde et multorũ regnorum conlap¬
sio quia pietatis iustitiae et misericordiae non habueruntꝰ stabilimentũ:
his quae p̃mis sa sunt patent̃ fidem ad tribuit
QOO BRE G NŨNO NABHIOALINI B: SED ADO
INCUPS AANU OMA REGNA C̃SISTUNT DETUR
emoregum a progenitorib regnum sibi a dministrari. sed adõ uera¬

Expanded text:
percutiebat: Quos volebat, exaltabat: et quos volebat, humiliabat. percutiebat: Quos volebat, exaltabat: et quos volebat, humiliabat. Quando autem elevatum est cor ejus, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, Depositus est de solio regni sui, et gloria ejus ablata est: Et a filiis hominum ejectus est, sed et cor ejus cum bestiis positum est, et cum onagris libro Sapientiae: Sedes ducum superborum detraxit Deus, et sedere fecit mites pro eis Item: Regnum a gente in gentem transfertur, propter iniustitias et iniurias et contuet pupillorum, calumniaeque miserorum, violentaque judicia, et perversio justitiae evidenter illud evertant. Unde et multorum regnorum collapsio, quia pietatis, justitiae et misericordiae non habuerunt stabilimentum, his quae praemissa sunt patenter fidem attribuitod regnum non ab hominibus, sed a Deo, in cujus manu omnia regna consistunt, detur. Nemo regum a progenitoribus regnum sibi administrari, sed a Deo vera
Abbreviated transcription (Latin):
SITETU SIEDERSIO
uodper istitiam stet regnum. salomonin prouerbiis ad struit. Ita in¬
quiens iustitia el euat gentem: et miseros facit populos peccatum. Item
Misericordia et ueritas custo diunt regem. et roboratur iustitia thronus
facereiudiciumItem ibi Quis equitus iustitia Et miseri cordiam
inueniet uitam et iustitiam et gloriam. Quoduero per iniustitiã cadat
isaias demonstrat. Tuenim in quid terram disperdidisti. tupopulum
occidisti. Non uocabitur in aeternum semen pessimorum. praepara te filios
eius occisioni iniquitatepatrum eorum. Non consu
morbis ciui tatum. Inamos
inamos
ec ceoculidĩ sup
regnum peccans. et conteram illud a facie terrae dicit dñs. Danihel
loquitur adbalthasar. Orex ds altissimus regnum et magnificentiam
et gloriam et honorem dedit̃nabu chodonosor patrituo. Et propter
magnificentiam quam dederat ei uniuersipopuli tribus et linguae tre
mebant et metuebant eum Quos uolebat interficiebat. et quos uolebat

Expanded text:
sit ejus eversio. Quod per justitiam stet regnum, Salomon in Proverbiis astruit, ita inquiens: Justitia elevat gentem, miseros autem populos facit peccatum . Item: Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur justitia thronus facere judicium . Item ibidem: Qui sequitur justitiam et misericordiam, inveniet vitam, justitiam et gloriam . Quod vero per injustitiam cadat, Isaias demonstrat: Tu enim, inquit, terram tuam disperdidisti, tu populum tuum occidisti: non vocabitur in aeternum semen pessimorum. Praeparate filios sioni in iniquitate patrum suorum: non consuorbis civitatum . In Amos: Ecce oculi Domini super regnum peccans, et conteram illud a facie terrae, dicit Dominus . Daniel loquitur ad Balthasar: O rex, Deus altissimus regnum et magnificentiam et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo: et propter magnificentiam quam dederat ei, universi populi, tribus emebant et metuebant eum: Quos volebat, interficiebat: et quos volebat,
Abbreviated transcription (Latin):
cepta incutiunt. Maioremuim quam diuinae habere uideantur. cum utiq
ille sibi parentes a temporali. Haequoq: ab aeterna liberent poena
Cum enim quispiam regiae aut imperialis dignitatis apicem tenens ceterisq
mortalib: temporaliter imperans aliquod aedictum praeponit quod
a sibi subditis et audiridiligenter et impleri feliciter sagaciterq uelit
Quis rogo subditorum non in bianter. Id audit illiusq iussionibus optempe¬
ad sui discrim̃ contempnere praesumat: Vn de satis mirari non potesi
quur homines tanta caecita teperculsi existunt. Vt creatoris sui legem
tam temerario ausu postponant
Augmento non crescit. Nec nostro detrimento decrescit Incuius
am et audiri contempnitur
et si aure cordis percipitur. opere
ferre poterunt quimundanae legis censuram obmundialem

Expanded text:
praecepta incutiunt, majorem vim quam divinae habere videantur; cum utique praecepta incutiunt, majorem vim quam divinae habere videantur; cum utique illae sibi parentes a temporali, hae quoque ab aeterna liberent poena. Cum nunc quispiam regiae aut imperialis dignitatis apicem tenens, caeteris mortalibus temporaliter imperans, aliquod edictum proponit, quod a sibi subditis et audiri diligenter, et impleri fideliter sagaciterque velit; quis, rogo, subditorum non inhianter obaudit, illiusque jussionibus obtempead suum discrimen contemnere praesumat? Unde satis mirari non potest cur homines tanta caecitate percussi existunt, ut Creatoris sui legem tam temerario ausu postponant.augmento non crescit, nec nostro detrimento decrescit, in cujum, et audire contemnitur; et si aure corporis auditur, aure ferre poterunt, qui mundanae legis censuram ob mundialem
Abbreviated transcription (Latin):
Quae autem illis erant communia. Nunc qui¬
usdam Ita sunt propria ut perraro in alterius ex his quicquam
que atur usũ Illisumebant cibum cum exultatione et simplicitate
cordis conlaudantes dm̃. Nunc autem uix a quibus dam sumitur cibus
sine de tractione sine simulatione. sine insultatione sine histrionum
saltatione et obscena io catione et turpiloquiis et scurrilitatibus et
status emolliunt. Illi in simplicitate cordis. isti autem ec ontrario sub¬
dolo et duplicianimo cumscriptura dicat. sentite dedño inbonitate et
insimplicitate cordis quaerite illum. illi sumentes cibum dm̃ conlau¬
dabant isti diuersorum cibum genera ad suum libitum exigentes
erga lautissimos sibi cibos praeparatos artem conlaudant coquorũ
est̃ et aliud in xpĩana religione magna admiratione dignum. Eo quod
leges humanae quae plerumq peccare uolentib terrorem potius quam xp̃i p̃

Expanded text:
Quae autem illis erant communia, nunc quibQuae autem illis erant communia, nunc quibusdam ita sunt propria, ut perraro in alterius ex his quidquam retorqueatur usum. Illi sumebant cibum cum exsultatione et simplicitate cordis, collaudantes Deum; nunc autem vix a quibusdam sumitur cibus sine detractione, sine simulatione, sine insultatione, sine histrionum saltatione, et obscena jocatione, et turpiloquiis, et scurrilitatibus, estatus emolliunt. Illi in simplicitate cordis, isti autem, e contrario, subdolo et duplici animo, cum Scriptura dicat: Sentite de Domino in bonitate: et in simplicitate cordis quaerite illum . Illi sumentes cibum, Deum collaudabant; isti diversorum ciborum genera ad suum libitum exigenteserga lautissimos sibi cibos praeparatos artem collaudant coquorum. Est et aliud in Christiana religione magna admiratione dignum; eo quod leges humanae, quae plerumque peccare volentibus terrorem potius quam Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Dum enim circa
pauperes non proeo quod praeualet operantur. Nec hoc ẽ gratum
quod offerunt. Nec illud ẽ satiabile quod reseruant. Dixit autem
dñs ad ca incum offerret munera. sirecte offeras recte autem non
detanto aurotuo maiorem partem mammoneseruas quam dõ lar¬
giris Inprimordio igitr scaẽ dĩ ecclesiae circa credentes ardor
fidei it auigebat. Vt per seuerarent in doctrina a postolorum. et com¬
municatione fractionis panis et orationibus ethaberent omnia com¬
munia et sumerent cibum cum exultatione et simplicitate cordis con¬
laudantes dm̃. Nunc autem dȩ uotio xpianitatis apudplerosq longe
aliter sebabet. Qnm a quibus dam doctrinae a postolorum praepo¬
nitur. amo terrenorum negotiorum. Communicatione fractionipa¬
nis tenacites frigor caritatis et cupiditas ambiendae reialienae¬
quam potius quam propriae largiendae. Orationibus delectati
carnalis. curiositas rerum solliditudo mundi et multitudo damentis
indiuersa uagatio

Expanded text:
Dum enim circa pauperes non pro eo quod praevalent operantur, nec hoc est gratum quod afferunt, nec illud est satiabile quod reservant. Dixit autem s ad Cain cum offerret munera: Si autem recte offeras, recte autem non de tanto auro tuo majorem partem mammonae servas, quam Deo largiris. » In primordio igitur sanctae Dei Ecclesiae circa credentes ardor fidei ita vigebat, ut perseverarent in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis, et orationibus, et haberent omnia communia; et sumerent cibum cum exsultatione, et simplicitate cordis, collaudantes Deum. Nunc autem devotio Christianitatis apud plerosque longe aliter se habet: quoniam a quibusdamdoctrinae apostolorum praeponitur amor terrenorum negotiorum; communicationi fractionis panis, tenacitas; frigus charitatis, et cupiditas ambiendae rei alienae, potius quam propriae largiendae; orationibus delectatio carnis, curiositas rerum, sollicitudo mundi, et multimoda mentis in diversa vagatio.
Abbreviated transcription (Latin):
eis iudicium in currat diuinum Ipsis etiam ministris denuntianduro inlib
quod quicquid iudi cauerint in eos redundabit  luxta illud quod in libro
para iypemenon legitur habitauit ergo iosaphat inbierus alem
Reuersusq egressus ẽ ad populum debersabeae usque admonte ꝙ lium
incuncas ciuitatib: iudamunits persingula loca et p̃apiensiudicibi¬
Midete ait quid facitis Non enim hominis exercetis iudicium seddim eet
quodcumq iudica ueritis in uos redundabitasittmorhiuobiscumi qu¬
cums diligentia cuncta facite. Nonenim est apud dnm dm̃ nostrum uniqui¬
tas Nec̃personarum acceptio neccupidomunerumhaec et haslironter
quae praclibata sunt rexeiusq ministri non desidiosem sseddilicoe ab
debent perpendere et studium deministerio sibi sonami sottabe adh¬
berenu non proeo aeternalit dampnari. sed potius ad nõ mereantur¬
feliciter remunerari

Expanded text:
eis judicium incurrat divinum. Ipsis etiam ministris denuntiandum est eis judicium incurrat divinum. Ipsis etiam ministris denuntiandum est quod quidquid judicaverint in eos redundabit, juxta illud quod in libro Paralipomenon legitur: Habitabit ergo Josaphat in Hierusalem; rursusque egressus est ad populum de Bersabee usque ad montemin cunctis civitatibus Iuda munitis per singula loca. Et precipiens iudicibVidete quid faciatis. Non enim hominis exercetis iuditium, sed Domini, et quodcumque iudicaveritis, in vos redundabit. Sit timor Domini vobiscum diligentia cuncta facite: non est enim apud Dominum Deum nostrum iniquitas, nec personarum acceptio, nec cupido munerum . Haec, et quae praelibata sunt, rex ejusque ministri non desidiose, sed diligenter debent perpendere, et studium de ministerio sibi commisso tale adhibere, ut non pro eo aeternaliter damfeliciter remunerari
Abbreviated transcription (Latin):
Boni iudices iustitiam adsolam obtinendam salutem ae ternam suscipiunt
nec eam munerib Acceptis distribuunt. Ut dum deiusto iudicio¬
temporalia lucra non appetunt. praemio aeterno ditentur. His quac
praemis sa sunt declaratur quod bi quipost regempopulum dĩ regere
debent. id est duces et comites Necesse ÷ ut tales ad constituendum
ut tales ad constituendum
prouideantur. Quisinepericulo eius a quo constituuntur constitui pos¬
sint Scentes se ad hoc positos eẽ: ut plebem xpi sibinaturam
Aequalem recognoscant: eamq clementer saluent  et iusteregant¬
Non ut dominentur et affligant. Neque ut populum dĩ suum aestiment
Aut ad suam gloriam sibi illum subiciant quod non pertinet aditit aenigi
sed potius Ad trrannidem et iniquam potestatem. U aldeenim exigit
necessitas. ut quia ipse proculdubio rexae quissimo iudici de commis so
constituti sunt ministri. diligentissime ab eo inquirantur: Neipse pra

Expanded text:
Boni judices justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, Boni judices justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt; ut dum de jutemporalia lucra non appetunt, praemio aeterno ditentur. « His quae praemissa sunt declaratur quod hi qui post regem populum Dei regere debent, id est duces et comites, necesse est ut tales ad constituendum provideantur, qui sine periculo ejus, a quo constituuntur, constitui possint, scientes se ad hoc positos esse ut plebem Christi sibi natura aequalem recognoscant, eamque clementer salvent, et justnon ut dominentur et affligant, neque ut populum suum aestiment, aut ad suam gloriam sibi illum subjiciant; quod non pertinet ad justitiam, sed potius ad tyrannidem et iniquam potestatem. Valde enim exigit necessitas ut quia ipse procul dubio rex aequissimo judici de commisso qui sub eo constituti sunt ministri diligentissime ab eo inquirantur, ne ipse pro
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum Quae uerba itabeda exponit. Non quod omnes quia regib:
sed quae eẽ debeat actio boniducis simpliciter narrat. Hoc est¬
Hoc est
ut malefacientes coherceat et bene agentes remuneret: hinc in histo¬
ria gentili refertur Moris fuis se romanis parcere subiectis et de¬
bedde supe nbos ⁊ quod quando praui iudices populo dĩ praeferuntur
addelictum illius pertineat. a quo constituuntur dicta isidori mani¬
festant quibin aitem a d delictum pertinec principum qui prauos iudices
contra uoluntatem dẽ populis fidelib p̃ferunt: Namsicut populi
delictum ẽ quando principes malisunt sic principis est peccatum
quando iudices iniqui existunt Bonus iudex sicut nocereciuib nescit .ita
Aliis enim praestat censuram iustitiae. Aliosi¬
aliosi
bonitate iudicii sine personarum acceptione suscipit Non in firmat¬
iustitiam a uaritiae flamma. Nec studet auferre alteri quod cupiat sibi

Expanded text:
bonorum . Quae verba ita Beda exponit: « Non quod omnes qui a regibus bonorum . Quae verba ita Beda exponit: « Non quod omnes qui a regibus sed quae debeat esse actio boni ducis simpliciter narratur, hoc est ut malefacientes coerceat, et bene agentes remuneret. Hinc in historia gentili refertur moris fuisse Romanis, Parcere subjectis, et debellare superbos. » Quod quando pravi judices populo Dei praeferuntur, ad delictum illius pertineat a quo constituuntur, dicta Isidori manifestant, quibus ait: « Ad delictum pertinet principum, qui pravos judices contra voluntatem Dei populis fidelibus praeferunt. Nam sicut populi delictum est, quando principes mali sunt; sic principis est peccatum, quando judices iniqui existunt. Bonus judex sicut civibus nocere Alios vero praestat censura justitiae, alios bonitate judicii sine personarum acceptione suscipi. Non infirmatjustitiam avaritiae flamma, nec studet auferre alteri quod cupiat sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
iora tantum modo iudicent. leuiusq: tibi sit parti
in alios onere. siboc feceris. implebis imperium dnĩ et praecepta
et electis uiris strenu is decuncto isrł consttuit eos principes populi.
Tribunos et centuriones et quinquagenarios et decanos qui iudicabant
plebem omni tempore Quicquid autem grauius erat referebant
ad eum Quod uero rex causam pauperum ad seingredi facere et dili¬
quirerẽ. dat intelligi illud quod legimus Antiquitus
iudices idcirco adiudicandum sedisse : Ut nullus accedendi difficultatẽ
Autquispiam ciuium uim aut calumpniam nec esse haberet sustinert.
Ideo et hierusalem ciuitas iustitiae uocata .ẽ. quam diu in ea iusta exer¬
cebantur iudicia Qui a non permittebatur inea a rectorib: iniquitas
permanere Quod uero rex bonos sublimare et malos debeat conpri¬
mere. Apostolus petrus docet dicens sub diti estote omnibumanae
creaturae propter dm̃ siue regi. quasi praecellenti. siue ducibus

Expanded text:
e, et ipsi minora tantummodo judicent: leviusque sit tibi partito e, et ipsi minora tantummodo judicent: leviusque sit tibi partito in alios onere. Si hoc feceris, implebis imperium Dei, et praecepta et electis viris strenuis de cuncto Israel, constituit eos principes populi, tribunos et centuriones, et quinquagenarios et decanos, qui judicabant plebem omni tempore: quidquid autem gravius erat, referebant ad eum. Quod vero rex causam pauperum ad se ingredi facere, et diliintelligi illud quod legimus, antiquitus judices idcirco in porta ad judicandum sedisse, ut nullus accedendi difficultatem, aut quispiam civium vim aut calumniam necesse haberet sustinere. Ideo et Hierusalem civitas justi vocata est, quandiu in ea exercebantur judicia, quod non permittebatur in ea rectoribus permanere. Quod vero rex bonos sublimare, quod malos debeat comprimere, apostolus Petrus docet dicens: Subditi igitur estote omni humcreaturae propter Deum: sive regi, quasi praecellenti, sive ducibus,
Abbreviated transcription (Latin):
principes siue soluatur. ille ab eĩs rationem exiget. qui eorũ potestati suã
ecclesiam credidit. sunt et alia utriusq testamenti oracula copiosa Quibus¬
affatim adstruitur. quodrexminis terium sibi commissum secundum uolun¬
tatem dĩ exercere et adimplere debet. quae hic obprolixitatem uitandã¬
Non ualeo solus sustinere urã negotia et pondus et urgia. date euob uiros
sapientes et gnaros et quorum conuersatio sit probata in tribubus uestris
lob quando procedebam ad portam ciuitatis. et in platea parabant cathedrã
mibi. Videbant meiuuenes et abscondebantur. et senes adsurgentes sta¬
bant. Orincipes cessabant loqui et digitum superponebant orisuo. Cum
quibus etiam rex pondus regiminis suipartiri debeat. liber exodidemons¬
trat in quo legitur. Prouide autem deomni populo uiros potentes. et
timentes dm̃: in quibus sit ueritas et qui oderint auaritiam. Et constitue

Expanded text:
principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget, qui eorum potestati suam principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit. » Sunt et alia utriusque Testamenti oracula copiosa, quibusaffatim astruitur quod rex ministerium suum sibi commissum secundum voluntatem Dei exercere et adimplere debet, quae hic ob prolixitatem vitanda vestra sustinere et pondus ac jurgia. Date ex vobis viros sapientes et gnaros, et quorum conversatio sit probata in tribubus vestris . Job: Quando procedebam ad portam civitatis, et in platea parabant cathedram mihi. Videbant me juvenes, et abscondebantur; et senes assurgentes stabant. Principes cessabant loqui, et superponebant digitum ori suo . Cum quibus etiam rex pondus regiminis sui partiri debeat, liber Exodi demonstrat, in quo legitur: Provide autem de omni plebe viros potentes, et timentes Deum, in quibus sit veritas, et qui oderunt avaritiam, et constitue
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ durissimum in his qui p̃sunt fiet: Exiguo enim conceditur
misericordia. Potentes enim poten t̃tormenta patientur. Non enim
principes scłi non num quam intra ecclesiam potestatis ad opte culmi¬
natenent. ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam
muniant. Ceterum intra ecclesiam potestates nec essariae ñ eent
nisi ut quod non p̃ualet sacerdos efficere ꝑdoctrinae sermonem. potestas hoc
imperet per discipline terrorem. Sa epe per regnum terrenum Cael este regnũ
proficit. Vt qui intra ecclesiam positi contrafidem et disciplinam ecclesiae agant¬
ur Ipsamq: disciplinam quam ecclesiae ut¬
exercere non p̃ualet. Ceruicibus superborum potestas principalis imponat.
etut uenerationem mereantur uirtu tem potestas imperciat. Cognos cant prin¬
cipes scłi dõ debere sereddere rationem propter ecclesiam quam axp̃o
tuendam suscipiunt Namsiue augeatur pax et disciplina ecclesiae ꝑfideles

Expanded text:
judicium durissimum his qui praesunt; exiguo enim concjudicium durissimum his qui praesunt; exiguo enim concmisericordia: potentes autem potenter tormenta patientur. Non enim Principes saeculi nonnunquam intra Ecclesiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eamdem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Caeterum intra Ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit; ut qui intra Ecclesiam positi contra fidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore principum conterantur; ipsamque disciplinam quam Ecclesiae ute non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat; et ut venerationem mereatur, virtutem potestas impertiat. Cognoscant principes saeculi Deo se debere reddere rationem, propter Ecclesiam quam a Christo tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles
Abbreviated transcription (Latin):
me ueniebat Et coruiduae consolatus sum. Iustitia indutus sum Et
et pes claudo pat̃ eram pauperum Et causam quam nesciebã diligentis¬
sime in uestigabam. Conterebam molas iniqui et dedentib: illius auferebã
p̃dam Salomon Rex quised et insolio iudicii dissipat omne malum
intuitusuo. Item. Dissipat impios rex sapiens. et curuat super eos
fornicem Item Iudex sapiens uindicabit populum suum et principatus
sensatus stabilis ẽ. Item Rexiustus erigit terram et uir auarus
destruit eam. In libro sapientiae Diligite iustitiam qui udicatis
terram sentite dedño inbonitate et simplicitate cordis quaeriteillũ
ltemibi. Audite ergoreges et intelligite discite iudices finium terrae.
pbeteaures uos qui continetis multitudines et place
gabit operaurã et cogiationes scrutabitur Qnm̃ cum es setis ministri
dĩ uoluntatem ambulastis. horrendae etcito apparebit uobis quoniã

Expanded text:
me veniebat, et cor viduae consolatus sum. Justitia indutus sum, et me veniebat, et cor viduae consolatus sum. Justitia indutus sum, et et pes claudo. Pater eram pauperum, et causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Conterebam molas iniqui, et de dentibus illius auferebum praedam . Salomon: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum in intuitu suo . Item: Dissipat impios rex sapiens, et curvat super eos fornicem . Item: Judexsapiens judicabit populum suum, et principatus sensati stabilis erit . Item: Rex justus erigit terram, et vir avarus destruit eam . In libro Sapientiae: Diligite justitiam qui judicatis terram: sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum. Item ibi: Audite ergo reges, et intelligite: discite iudices finium terrae, praebete aures vos qui continetis multitudines et placegabit opera et cogitationes vestras; quoniam cum essetis ministri Dei voluntatem ambulastis. Horrende et cito apparebit vobis, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
regiminis positus ẽ adiudicia recta peragenda. Vt ipse perse prouideat
et perquirat. Ne in iudicio aliquis aueritatẽ et aequitate declinet. scire
etiam debet. quod causa quam iusta ministerium sibi commissũ. adminis¬
trat. Non hominum sed dĩ causa existit. Cui proministerio quod suscepit.
in examinis tremendi die rationem redditurus ẽ. Et ideo oportet
ut ipse quiiudex ẽ. iudicum causam pauperum ad seingredi faciat
et diligenter inquirat. Neforte illi qui ab eo constituti sunt. et
uicem eius agere debent inpopulo. Iniuste aut neglegenter. pauperes
oppressiones patipermittant. Deministerio autem regis. Ita
loquitur. Cumq sederem quasi rex circumstante exercitu eram tam̃¬
merentium consolator Auris audiens beatificat me. et oculus¬
idens testimonium reddebat milhi. Quod liberassem pauperem uocife¬
rantem Et pupillum cuinon esset adiutor. Benedictio perituri sup

Expanded text:
regiminis positus est ad judicia recta peragenda, ut ipse per se provideat regiminis positus est ad judicia recta peragenda, ut ipse per se provideat et perquirat, ne in judicio aliquis a veritate et aequitate declinet. Scire etiam debet quod causa, quam juxta ministerium sibi commissum administrat, non hominum sed Dei causa existit, cui pro ministerio quod suscepit, in examinis tremendi die rationem redditurus est. Et ideo oportet ut ipse, qui Judex est judicum, causam pauperum ad se ingredi faciat, et diligenter inquirat, ne forte illi qui ab eo constituti sunt, et vicem ejus agere debent in populo, injuste aut negligenter pauperes oppressionespati permittant. De ministerio autem regis ita que sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram taerentium consolator. Auris audiens beatificabat me, et oculosvidens testimonium reddebat mihi, quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non esset adjutor. Benedictio pueri
Abbreviated transcription (Latin):
solum inse. uerum etiam in sibi subiectis regis nomen adimpleat iusa
Prouideatq: ut populus sibi subiectus pietate paceor saritenis luscitio
et miseri cordia atque concordia et unanimitate Ceterisq bonis exube¬
ret operibus Vt haechabentes dnm̃ secum babere mere anturn¬
sciatq certissime quod non solum dese. uerum etiam deipsis dñs
ab eo fructum bonae operationis exacturus ẽtu manai iupa
Sega leministerium specialiter ẽ populum dinguberen aor diam
regere cum aequitate et iustitia et ut pacemꝰ et concolesdianin
habeant statuere . Ipose enim debet primo defenser tim erele staporũ
et seruorumdi: Viduarum orfanorum Ceterorum que pauperu
Nec non e tominum indigentium ipsius enim terror eastudium
sistere permictat. Nec spem dilitiscendi siue audacians adule
agerd p cuiquam relinquat sed sciant omnes qnm siadiosius
notitiam peruenerit quippiam maliquod amiserint Neque quartat
incorrectum Aut inultum reman¬
erit et modus iustae correptionis
Qua propter intbrono ilu¬

Expanded text:
solum in se, verum etiam in sibi subjectis regis nomen impleat, provideatque ut populus sibi subjectus, pietate, pace, charitate, justitia, et misericordia atque concordia et unanimitate, caeterisque bonis exuberet operibus; ut haec habentes Deum secum habere mereantusciatque certissime quod non solum de se, verum etiam de ipsis Dominus ab eo fructum bonum bonae operationis exacturus est. CAPUT IV. Regale ministregere cum aequitate et justitia, et ut pacem et concordiam habeat studere. Ipse enim debet primo defensor esse Ecclesiarum et servorum Dei, viduarum, orphanorum, caeterorumque pauperum, necnon et omnium indigentium. Ipsius enim terror et studium sistere permittat, nec spem delitescendi, nec audaciam male agendi cuiquam relinquat, sed sciant omnes, quoniam si ad ipsius notitiam pervenerit quidpiam mali quod admiserint, nequaquam incorrectum aut inultum remanerit et modus justae correptionis. Quapropter hoc in throno
Abbreviated transcription (Latin):
necesse e: ut unus quis que ep̃orũ huius cemodi temeraniã rorsu¬
tudinem a parro echia sua penitus a moueater tstquis praesbi¬
terbrum abhinc excepto quando initinereperꝵsecratis fleri
basilitum procui est etid in altaribus abepo con secra natane
necs sita compellit ne populus dĩ si nemissarum celebratione
eecorperis etsanguinis dominici perceptione maneat misfarũ
celebrationes in huius cemodi inlicitis locis posttottantasq
prohibitiones facore ad tempta uerit dignumiẽ uitgraqdue¬

Expanded text:
necesse est, ut unusquisque episcoporum huiuscemodi temerariam consuetudinem a parroechia sua poenitus amoveat. Et si quis presbiterorum abhinc, excepto quando itinere pergit et locus basilicae procul est et id in altaribus ab episcopo consecratis fieri necessitas conpellit, ne populus Dei sine missarum celebratione et corporis et sanguinis dominici perceptione remaneat, missarum celebrationes in huiuscemodi inlicitis locis post tot tantasque prohibitiones facere adtemptaverit, dignum est, ut gradu
Abbreviated transcription (Latin):
teria probibent. et aliquando fulminum ictus segetes et arborum
Flores et pampinos exurunt super omnia uero regis iniustitia
Non solum praesentis imperii faciem fuscat. sed etiam filios suos
et nepotes ne postse regni hereditatem teneant: obscurat. Propterpiacu¬
lum enimsalomonis regnum domus isrł dñs demanu filiorum eius dispersit
et propter meritum dauidregis lucernam desemine eius semper inhiera¬
salem reliquit. Eccequantum iustitia regis saeculo ualet. Intuentibus
Gaudium hominum
serenitas maris
et sibimet ipsi spes futurae beatitudinis.
Attamen sciat quodsicut in throno hominum primus constitutus est
sic et in poenis si iustitiam non fecerit primatus habiturus est. Omnes

Expanded text:
teria prohibent, et aliquando fulminum ictus segetes et arborum teria prohibent, et aliquando fulminum ictus segetes et arborum flores et pampinos exurunt. super omnia uero regis iniustitia non solum praesentis imperii faciem fuscat sed etiam filios suos et nepotes, ne post se regni hereditatem teneant, obscurat. propter piaculum enim Salomonis regnum domus Israel Dominus de manibus filiorum eius dispersit. et propter iustitiam Dauid regis lucernam de semine eius semper in Hierusalem reliquit. ecce quantum iustitia regis saeculo ualeat, intuentibusgaudium hominum, serenitas maris,et sibimet ipsi spes futurae beatitAttamen sciat quod sicut in throno hominum primus constitutus est, sic et in poenis, si justitiam non fecerit, primatum habiturus est. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
titer et iusto contra aduersarios defendere peromnia in dõ uiuere
Prosperitatibus non eleuare animum: Cuncta aduersa. patienter¬
ferreFidem catholicam indm̃ habere filios suos non sinere
impie agere. Certis horis orationibus insistere. Antehoras
congruas nongustare cibum. Vae enim terrae cuirex est puer
Haec regni posperitatem in
praesenti faciunt et regem ad caelestia regna meliora perducunt
Quiuero secundum hanc legem non dispensat. multas nimirum ad¬
uersitates imperii tolerat Idcirco enimsa epepax populorumrum¬
pitur Et offendicula etiam deregno suscitantur Terrarum quoque
fructus diminuuntur. et seruitiã populorum praepediuntur: Multi
etiam dolores prosperitatem regni inficiunt. Carorum ediberorũ
mortes tristitiam conferunt. hõstium in cursus prouintias undique
ua stant Bestiae armentorum et pecorum greges dilacerant¬
Tempestates ueris et hiemis terrarum fecunditatem et maris minis¬

Expanded text:
titer et iuste contra aduersarios defendere, per omnia in Deo uiuere, titer et iuste contra aduersarios defendere, per omnia in Deo uiuere, prosperitatibus non eleuare animum, cuncta aduersa patienterferre, fidem catholicam in Deum habere, filios suos non sinere impie agere, certis horis orationibus insistere, ante horas congruas non gustare cibum. uae enim terrae, cuius rex est pe comedunt. haec regni prosperitatem in praesenti faciunt et regem ad caelestia regna meliora perducunt. qui uero regnum secundum hanc legem non dispensat, multas nimirum aduersitates imperii tolerat. idcirco enim saepe pax populorum rumpitur et offendicula etiam de regno suscitantur, terrarum quoque fructus diminuuntur et seruitia populorum praepediuntur,, multi etiam dolores prosperitatem regni inficiunt, carorum et liberorum mortes tristitiam conferunt, hostium incursus prouincias undique uastant, bestiae armentorum et pecorum greges dilacertempestates ueris et hiemis terrarum fecunditatem et maris minis
Abbreviated transcription (Latin):
inquiens ab usionis gradus ẽ rex iniquus. Et enim regem non iniquum sed
correctorem iniquorum esse oportet. Vnde insemetipso nominis sui dig¬
nitatem custodire debet. Non enim reges intellectualiter hoc retinet.
ut subiectis omnibus rectoris officium procuret sed qualiter alios
sed qualiter alios
corrigere poterit. qui proprios mores neiniqui sint non corrigit
Quoniam iustitia regis exaltatur solium et ueritate solidantur
rum iustitia uero regis est Neminem in iuste
mum suum iudicare. aduenis etpupillis et uiduis
defensorem esse.
Furta cohibere adulteria punire iniquos
non exaltare. Inpudicos et istriones non nutrire Impios de¬
Impios de
terra perdere. Parricidas et periurantes uiuere non sinere¬
ec clesias defendere. Pauperes aelrmosinis alere iustos super¬
regninegotia constituere senes et sapientes et sobrios consiliarios
agorum et hariolorum phitonissarumq super¬
stitionibus non intendere¬
dere Iracundiam differre patriam for¬
patriam for¬

Expanded text:
nus abusionis gradus est rex iniquus. etenim regem non iniquum sed correctorem iniquorum esse oportet. unde in semet ipso nominis snitatem custodire debet: nomen enim regis intellectualiter hoc retinet, ut subiectis omnibus rectoris officium procuret sed qualiter aliossed qualiter alios corrigere poterit qui proprios mores ne iniqui sint non corrigit? quoniam iustitia regis exaltatur solium et ueritate solidantur gubernacula populorum. iustitia uero regis est neminem iniuste r uirum et proximum suum iudicare, aduenis et pupillis et uiduis defensorem esse, furta cohibere, adulteria punire, iniquos non exaltare, inpudicos et histriones non nutrire, impios de terra perdere, parricidas et periurantes uiuere non sinerecclesias defendere, pauperes eleemosynis alere, iustos superregni negotia constituere, senes et sapientes et sobrios consiliarios habere, magorum et ariolorum pythonissarumque superstitionibus non intendere, iracundiam differre , patriam for
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudo Non solum regem sed ec̃filios eius longo faciet regnare temp̃t
Vltengo princeps extollentiam cauere debeat ecclesi astes ammon en sa
Principem te constituerunt noli extolli s ed esto in illis quasi unus ex ipsis
inprouerbus R ex quiiudicat in ueritatepauperes thronus eius in aeter¬
numfirmabitur Item Miseri cordia et ueritas custo diunt regem : e

Expanded text:
rectitudo, non solum regem, sed et filios ejus longo faciat regnare tempore. rectitudo, non solum regem, sed et filios ejus longo faciat regnare tempore. Ut ergo princeps extollentiam cavere debeat, Ecclesiasticus admonens ait: Principem te posuerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex ipsis . In Proverbiis: Rex qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus in aeternum firmabitur . Item: Misericordia et veritas custodiunt regem, et
Abbreviated transcription (Latin):
tero nomiolegiturCum ingressus fueris terram quam dñs ds̃tuus dabit tibi et pos¬
sideris eam habitauerisq in illa et dixeris ÷ constituam superme regen sicut
habent omnes percircuitum nationes. Eum constitues quem dñs ds̃ tuus elegerit
qua einliciant animum eus Neque argenti et auri inmensa pondera Post¬
quam autn sederit in solio regnisui describat sibi deutero nomium legis
huius in uolumine. Accipiens exemplar a sacerdo tibus leuitae tribus et babebit
suum . custo dire uerba et caerimonias eius quaelege praecepta sunt. Nec ex¬
tolletum cers euisinsuperbiam superfratres suos Nequȩ dedinet in partẽ
dex pram uel sinistran Vt longo tempore regnet ipses eifilu duis super
irmb ls qua dcende quod timor dĩ et custodia praeceptorum eiussi pEt
humilitas qua enompatitur eum extollere super fratres suos et iustitie

Expanded text:
at, ita in Deuteronomio legitur: Cum ingressus fueris terram quam Dominus Deus tuus dabit tibi, et posat, ita in Deuteronomio legitur: Cum ingressus fueris terram quam Dominus Deus tuus dabit tibi, et possederis eam, habitaverisque in illa, et dixeris: Constituam super me regem, sicut habent omnes per circuitum nationes; eum constitues quem Dominus Deus tuus elegerit, quae alliciant animum ejus, neque argenti et auri immensa pondera. Postquam autem sederit in solio regni sui, describet sibi Deuteronomium legis hujus in volumine, accipiens exemplar a sacerdotibus Leviticae tribus, et habebitsuum, et custodire verba et caeremonias ejus, quae in lege praecepta sunt. Nec elevetur cor ejus in superbiam super fratres suos, neque declinet in partem dexteram, vel sinistram, ut longo tempore regnet ipse et filii ejus super Israel . Attende quod timor Dei, et custodia praeceptorum ejus, et humilitas, quae non patitur eum extollere super fratres suos, et justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
ex arecte agendo uocatus si en impie et iuste et miseri corditer regit
merito rex appellatur sihis caruerit. non rex sed trrannus ẽ. Antiqui
ter regentes regis nomen sunt adepti. Impie uero in iuste crudelit̃q
principantib: Non regis sed trrannicũ aptatum ẽ nomen. Quia ergo rexare¬
gendo dicitur primo ei studendum est ut semet ipsum suãq: domumꝰ xp̃i adiuuan¬
te gratia. ab operibus nequam emaculet. bonisq operibus exuberare faciat:
Vt ab ea ceteri subiecti bonum exemplum semper capiant. ipse etiam saliaferis
xpi praeceptis fideliter atq oboedienter obsecundet. Et recte agendo eos
quibus temporaliter imperat. inpace et concordia atq: car¬
bonorum operum exbibitione Quantum sibi diuinitusdatur consistere faciat.
et dictis atq: exemplis adopus pietatis et iustitiae et miseri cordiae sollerter
exentis adten dens quod prohis dõrationem red diturus sit Quatenus ita
agfudo scerum regum quidõ sincere seruiendoplacuerunt postbanc peregrinatio

Expanded text:
ex a recte agendo vocatus est. Si pie, juste et misericorditer regit, merito rex appellatur. Si his caruerit non rex sed tyrannus est. Et ut iter regendo regis sunt nomen adepti. Impie vero, injuste et crudeliter principantibagendo dicitur, primo ei studendum est ut semetipsum suamque domum, Christi adjuvante gratia, ab operibus nequam emaculet, bonisque operibus exuberare faciat, ut ab ea caeteri subjecti bonum exemplum semper capiant; ipse etiam salutiferis Christi praeceptis fideliter atque obedienter obsecundet, et recte agendo eos, quibus temporaliter imperat, in pace et concordia atque cbonorum operum exhibitione, quantum sibi divinitus datur, consistere faciat, et dictis atque exemplis ad opus pietatis et justitiae et misericordiae solerter excitet, attendens quod pro iis Deo rationem redditurus sit: quatenus ita agendo sanctorum regum, qui Deo sincere serviendo placuerunt, post hanc peregrinati
Abbreviated transcription (Latin):
Didicimus sane quorundam
ferre debuerant oneri existere Et obhanc causam
multos in sui detractionem detestationem que pertrahere
Idcirco in commune statuimus neulterius aquo quã eporũm
tale quidfiat. Statui mus etiam ut tempore congruo unusqͥsq¬
parro echi amsuam circumeat. Et quã quã auctoritas canonica

Expanded text:
Didicimus sane quorundam ferre debuerant, onere existere, et ob hanc causam multos in sui detractionem detestationemque pertrahere. Idcirco in commune statuimus, ne ulterius a quoquam episcopo tale quid fiat; statuimus etiam, ut congruo parrochiam suam circumeat;
Abbreviated transcription (Latin):
dorus ita exponit. Duobus modis inscripturis scĩs pecunia probatur
intellegi. Una ẽ ista metallica quae adusuram dari omnino probibetur
Quoniam uitium cupiditatis e exigere uelle quod tenescias commodasse.
non dedit adusuram quando illam indigentibus adinformandos nos pia
intendamus quod non dixit occulte: sed in plateis talia fuisse commissa Quae
superna dampnauit sententia. Deusura enimdictum ẽ. Qui pecuniam suã
nondedit adusuram. Dedolo autem et labiatua neloquantur dolum
Haec non occultae gessit . sed quoddam modo libera commisit iniquita te
Omne enimmalum execrabilius redditur. quando publica praesumptione

Expanded text:
ostulamus. Duobus modis in Scripturis sacris pecunia probatur intelligi. Una est ista metallica, quae ad usuram dari omnino prohibetur, quoniam vitium cupiditatis est exigere velle quod te nescias commodasse. non dedit ad usuram, quando illam indigentibus ad informandos nos piaIntendamus quod non dixit, occulte, sed in plateis talia fuisse commissa, quae lex superna damnavit. De usura enim dictum est: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram . De dolo autem: Et labia tua, ne loquantur dolum . Haec non occulte gessit, sed quodammodo libera iniquitate commisit. Omne enim malum exsecrabilius redditur, quando publica praesumptione
Abbreviated transcription (Latin):
manet in eo Agustinus eccein quid unde incipit caritas. sinon di¬
es idoneus moripro fratre. Iam idon eus esto dare detuis sacultatibus
fratri lam percutiat uiscera tua caritas ut non deiactantia facias sed
deintimo adipe miseri cordiae ut consideres illum in egestate positum
sienim super flua non potes dare fratrituo animamtuam potes po
Vide simisereris sibabes
faculta tes mundi quid adine pertinet fortedicis Ego daturus su
manet. Non esnatus ex dõ¬
quomodo te gloriaris eẽ xp̃i anum
Nomen habes et facta non habes si autem nomen secutum fuerit opus
prodest nomen ubires non inuenitur. Miserabilis plane¬

Expanded text:
manere in eo? Ecce unde incipit charitas. Si nondues idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri Jam percutiat viscera tua charitas, ut non de jactantia facias, sed de intimo adipe misericordiae; ut consideres illum in egestate positum. Si enim superflua non potes dare fratri tuo, animam tuam potes povide si misereris, si habes facultates mu di. Quid ad me pertinet, forte dicis? Ego daturus sum non in te manet, non es natus ex DQuomodo te gloriaris esse christianum? Nomen habes, et facta non habes Si autem nomen secutum fuerit opus,en, ubi res non invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
mantur aspiciant sed opus quod secum deportent intendant dtem non
post multa. Reges quandoboni sunt muneris eẽ dĩmolebiundo dispo
mali. sceleris essepopuli Secun
li sceleris esse populi Secundum meritum enim plebium dispo¬
nitur uita rectorum
Testante iob qui regnare facit hrpocritam
propter peccata populi Irascente enimdõ talem rectorem populi suspici¬
unt qualem propopulo merentur uanNomn

Expanded text:
mantur, aspiciant, sed opus quod secum deportant, intendant. » Item non mantur, aspiciant, sed opus quod secum deportant, intendant. » Item non post multa: « Reges quando boni sunt, muneris est Dei; quando vero mali, sceleris est populi. Secunli, sceleris esse populi. Secundum meritum enim plebium, disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare facit hypocritam, propter peccata populi, irascente enim Deo talem rectorem populi suscipiunt, qualem pro peccato merentur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
post uestem fulgentem et lumina lapillorum nudi et miseri ad inferna
recte faciendo regis nomen tenetur. peccando amittitur. Gregorius
eo quod recte agant sensusq proprios bene regant. Et motus resistenta¬
ration abili discretione componant:¬
ationabili discretione componant: Recte igitur illi reges uocantur¬
quitam semetipsos quam subiectos beneregendo pacificare nouerunt Qu
psum nomen regiminis ad in manitatem transuertunt crudelitatis
Dumque ad culmen potestatis uenerint in a postasiam confestim labuntur
in apostasiam confestim labuntur
Tantoq: se tumore cordis extollunt. Vt cunctos subditos in sui compara¬
tione dispiciantEosq quibus prae esse contigit. non agnoscant.
Et paulopost Dummundi reges sublimiores seceteris sentiunt mor¬
tales tamen se esse agnoscant.Nec regnigloriam qua in sacculo subli¬

Expanded text:
 Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna, ideo quia recte faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. » Gregorius eo quod recte agant, sensusque proprios bene regant, et motus resistenrationabili discretione componantrationabili discretione componant. Recte igitur illi reges vocanqui tam semetipsos, quam subjectos bene regendo modificare noverunt. Quidam ipsum nomen regiminis, ad immanitatem transvertunt crudelitatis: dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam statim labunturin apostasiam confestim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit, non agnoscant. » Et paulo post: « Dum mundi reges sublimiores se caeteris sentiunt, mortales tamen se esse agnoscant, nec regni gloriam, qua in saeculo subli
Abbreviated transcription (Latin):
subse in praesenti habuit. supra se
Clemen tissimus quoq imperator
non ideo est uas misericordiae praeparatum ingloriam quia apicen
terreni principatus accepit.
sedsi imperiali culmine recta fideuiuat
populo delectetur si n eo lenitas iracundiam mitigat. or
teneat ũt miseri cordiam non relinquat. si praeomnibusita sescaẽ
matris ecclesiae catholicae meminerit filium. Vt eius
tranquillitati per uniuersum mundum prodesse faciat principatum¬
Aagis enim xp̃ianum regitur acpropagatur imperium dum ecclesi¬
utitur genti potestate Ita se praestare omnibus deb et. Vt quantomagis
bonoris celsitudine daret. tanto semet ipsum mentebumiliet. praeponens
sibi exemplum humilitatis dauid. quidesuis meritis nontumuit. sed humili¬
ter sesedeicions dicit Vilis incedam et uilis apparebo ante dm̃
quielegit me ltem isidorus. Qui intra saeculumbene temporaliter
imperat sinefine inperpetuum regnat. et degloria sacculi huius
ad aeternam transmeat gloriam

Expanded text:
sub se in praesenti habuit, supra se Clementissimus, inquit, imperator, non ideo est vas misericordiae praeparatum in gloriam, quia apicem terreni principatus accepit; sed si imperiali culmine recta fide vivatpopulo delectetur; si in eo lenitas iracundiam mitiget, ornteneat, ut misericordiam non relinquat; si prae omnibus ita se sanctae matris Ecclesiae catholicae meminerit filium, ut ejus paci atque tranquillitati per universum mundum prodesse suum faciat principatumMagis enim Christianum regitur ac propagatur imperium dum ecclesiutitur regni potestate, ita se praestare omnibus debet, ut quanto magis honoris celsitudine claret, tanto semetipsum mente humiliet, proponens sibi exemplum humilitatis David, qui de suis meritis non tumuit, sed humiliter se dejiciens dicit: Vilis incedam, et vilis apparebo ante Dominum qui elegit me . » Item Isidorus: « Qui intra saeculum bene temporaliter imperat, sine fine in perpetuum regnat, et de gloria hujus saeculi ad aeternam transmeat gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
toris quibus mysteria corporis et sanguinis sui discipulis
caelebranida contradicit. nec a postoli pauli documenita
declaratit. Nec etiam in ipsis actis a postolorum
si enucleatim legantur. ita fieri debere ullomodo inueni¬
tur. Vn de conuenientibusimmo in terro gandus nobis
ui detur huius modi corporis etsanguinis dtũ solitarius
consecrator quibus dicit dñs uobis cũm et a quo ille respon¬
detur etcum spũ tuo. uel proquibus supplicando dñõ
tolicae et ecclesiasticae auctoritati refragatur et tanto mis¬
terio quandam dehonorationem in rogare uidetur.
omnib: nobis in commune uisum est ut de in ceps huiuscemodi

Expanded text:
lvatoris, quibus mysteria corporis et sanguinis sui discipulis suis celebranda contradidit, nec apostoli Pauli documenta declarant, nec etiam in ipsis actibus apostolorum, si enucleatim legantur, ita fieri debere ullo modo invenUnde conveniendus immo interrogandus nobis videtur huiusmodi corporis et sanguinis Domini solitarius consecrator, quibus dicit: Dominus vobiscum? Etiam quo illi respondetur: et cum Spiritu tuo? Vel pro quibus supplicando Domino tolicae et ecclesiasticae auctoritati refragatur, et tanto misterio quandam dehonorationem irrogare videtur, omnibus in commune visum est, ut deinceps huiuscemodi