comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
refert an uiam uector ignoret.si magistro nauigii
ulneribus crucior grauissimis. R Osi ani¬
me tue uulnus aspicias quam ubi hec le¬
uia uideantur. sed uos delicatissima corpo¬
ra insensibiles pene animas habetis altera uestri
parte nihil altera pati omnia parati quodq est
funestius non sentire. D. Uulnetibus inflictis affici¬
or. Rł lostilis muero loricam penetrat non ani¬
mum ille nisi ultrom suis sest armis spoliet in
ĩuiolabilis ferro est. Disputatum habes amagno quodam
uiro paruo quidem sed arguto uolumine neminem
ledi posse nisi ledatur a se ipso cui sentencie quamuis ab
oppinionem hominum uehementer abhorreat proue¬
ritate subscripserim.D. Grauissimis multsq uulneribꝰ
laniatus sum . R. Nullũ uulnus grauius esse potest ꝗͣ
ad mortem talia uero uno incorpore multa esse non
possunt.Si unum ergo grauissimum reliqua omnia
leuia sint oportet tribus et uiginti uulneribus con¬

Expanded text:
refert an viam vector ignoret, si magistro navigii refert an viam vector ignoret, si magistro navigii S Vulneribus crucior gravissimis. O, si anime tue vulnus aspicias, quam tibi hec levia videantur! Sed vos delicatissima corpora, insensibiles pene animas habetis, altera vestri parte nichil, altera pati omnia parati, quodque est funestius non sentire. Vulneribus inflictis afficior. Hostilis mucro loricam penetrat, non animum: ille, nisi ultro suis sese armis spoliet, inviolabilis ferro est. Disputatum habes a magno quodam viro, parvo quidem, sed arguto volumine, neminem ledi posse nisi ledatur a se ipso. Cui sententie, quamvis ab opinione hominum vehementer abhorreat, pro veritate subscripserim. Gravissimis multisque vulneribus laniatus sum. Nullum vulnus gravius esse potest quam ad mortem. Talia vero uno in corpore multa esse non possunt; si unum ergo gravissimum, reliquia omnia levia sint oportet. Tribus et viginti vulneribus con
Abbreviated transcription (Latin):
triam dubitare nisi desipis nullo potes modo. Unde
igitur iste ambages. De fortuna forsitan: Antibi fidẽ
quod uix ulli unquam fecit an suos pocius mores ser¬
uet tamquam pelagus procellosum nunc ficta tran.¬
quillitate fallax nunc fluctibus altis minax. nunc
horrenda naufraguis. Ne de hoc quidem ipso.si qua
tibi experiencia rerum est dubitacio supererit. ꝗͣ¬
uis enim euentus ambigui. ipsa tamen ambiguitas.
ipsa et uirtus que it inter incerta certum faciat
certa est. Cui cum te totum dederis. prouisa om¬
nia nihil est ambigui. D. Ambiguus status meus¬
est mihi. R. At non ambiguus deo. id sat est. illi
te ipsum fidens crede et dic ei. In manibus tuis
sortes mee. Id cum pie feceris pone metum. pone
ambiguitatem. pone sollicitudinem. ille scit ꝗd
dete acturus sit nullius rei dubius parua quidem
sed firma in nauicula magnum sulcas mare fidꝰ
tueq salutis amantissimus gubernator est. Quid

Expanded text:
triam dubitare, ni desipis, nullo potes modo. Unde triam dubitare, ni desipis, nullo potes modo. Unde igitur iste ambages? De fortuna forsitan. An tibi fidem, quod vix ulli umquam fecit? An suos potius mores servet tamquam pelagus procellosum, nunc ficta tranquillitate fallax, nunc fluctibus altis minax, nunc horrida naufragiis? Ne de hoc quidem ipso, si qua tibi experientia rerum est, dubitatio ulla superserit: quamvis enim eventus ambigui, ipsa tamen ambiguitas, ipsa et virtus, que te inter incerta certum faciat, certa est, cui cum te totum dederis, provisa omnia, nil erit ambigui. Ambiguus status est michi. At non ambiguus Deo. Id sat est: illi te ipsum fidens crede, et dic ei: “in manibus tuis sortes mee”; id cum pie feceris, pone metum, pone ambiguitatem, pone sollicitudinem. Ille scit quid de te acturus sit. Nullius rei dubius, parva quidem, sed firma in navicula magnum sulcas mare: fidus tueque salutis amantissimus gubernator est. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio res quidem uenerabilis et paucorum ho¬
minum que apud ueteres grecos in socrate apud
uestros in lelio laudata est. Post modum uero in
principibus uestris. marco antonino et aurelio.¬
et allexandro. De ambiguo statu dolot c⁊¬
mbiguo instatu sum. R. Quid est queso.
dequo ambigis. moriendum ne mortalibꝰ
an spernenda que fugiunt et nulla in pro¬
speris spem habendam. an in euitabiles casus rerum:
esse sed tollerabiles. nec flecti quidem sed frangi pos¬
se fortunam at hec omnia certa sunt. D. Ambiguo
in statu positus quid deme futurum nescio .R.Xbi.
quando. qualiter ambigere motiaris quidẽ potes
moriaũt opportere nec malt mori posse qui usque
infinem bene uixerit nec cito mori. qui quibus¬
uis inspacuis uite uiri boni munus impleuit. uel
si id non licuit at spem dedit. nec alibi qiłam in
patria qui mundum omnem sibi pacciam fecit.
neq alibi quam in exilio qui ueram suspirat adpa¬

Expanded text:
gaudio, res quidem venerabilis et paucorum hogaudio, res quidem venerabilis et paucorum hominum, que apud veteres Grecos in Socrate apud vestros in Lelio laudata est, postremo vero in principibus vestris, Marco Antonino et Aurelio Alexandro. 76 DE AMBIGUO STATU Ambiguo in statu sum. Quid est, queso, de quo ambigis? Moriendum ne mortalibus, an spernanda que fugiunt et nullam in prosperis spem habendam, an inevitabiles casus rerum esse sed tolerabiles, nec flecti quidem sed frangi posse fortunam? At hec omnia certa sunt. Ambiguo in statu positus, quid de me futurum nescio. Ubi, quando, qualiter moriaris, ambigere quidem potes; mori autem oportere, nec male mori posse qui usque in finem bene vixerit; nec cito mori, qui quibusvis in spatiis vite viri boni munus implevit, vel, si id non licuit, at spem dedit; nec alibi quam in patria, qui mundum omnem sibi patriam fecit; nec alibi quam in exilio, qui veram suspirat ad pa
Abbreviated transcription (Latin):
ta concutitur naufragio proxima ni tu illam dum
non dum manu clauus excidit tuto aliquo et sa¬
lubri sistas inportu iactisq anchoris conquiescas. pͥ¬
usquam te animi tempestas oppresferit. D. fluctuo
propositi incertus.R. hinc preter anime pericula
que innumerabilia et immensa sunt. ipse quoq o¬
ris habitus prodit uarius et in constans similisꝙ
animo. aquo uultus fingitur ut ait cicero. Dumq
hoc instatu fueris. nunc letus. nunc tristis. nunc pa¬
uidus. nunc securus. nunc celer. nunc tardus ince¬
dens insigni uarietate conspicuus quale aliquid tra¬
ditur delucio cathilma. At ubi te primum conpo¬
sueris atq adunum aliquid dixrexeris unum uel¬
le ceperis quod bonum utiq sit oportet. quoniam
natura malorum semper uaria est ubi hoc inquã
feceris preter animi quietem terum optimam uni¬
formitas quoq uultus ac tranquillitas consequet᷑
nec spe ulla nec metu nec merort mutanda nec

Expanded text:
ta, concutitur naufragio proxima, ni tu illam dum ta, concutitur naufragio proxima, ni tu illam dum nondum manu clavus excidit, tuto aliquo et salubri sistas in portu, iactisque ancoris conquiescas, prius quam te animi tempestas oppresserit. Fluctuo, propositi incertus. Hinc, preter anime pericula, que innumerabilia et immensa sunt, ipse quoque oris habitus prodit varius et inconstans, similisque animo a quo vultus fingitur, ut ait Cicero. Dumque hoc in statu fueris, nunc letus, nunc tristis, nunc pavidus, nunc securus, nunc celer, nunc tardus incedes, insigni varietate conspicuus, quale aliquid traditur de Lucio Catilina. At ubi te primum composueris, atque ad unum aliquid direxeris, unum velle ceperis, quod bonum utique sit oportet, quoniam natura malorum semper varia est, ubi hoc, inquam, feceris, preter animi quietem, rerum optimam, uniformitas quoque vultus ac tranquillitas consequetur, nec spe ulla, nec metu, nec merore mutanda nec
Abbreviated transcription (Latin):
que dixisti dicturus ue es. uix hoc malo peius aliquid
inueniens. D. fluctuo et indiuersum agor. R. maxi¬
mum et atgumentum male se habenus animi fluctu¬
acio est. utꝰ enim corpus egrum sepe thoro uoluitur
sic eger animus consiliis agitatur de quo uix mihi
nulla spes salutis parumꝙ ab est: quin melius sperem
de homine uiciis pertinaciter inherente qui si conu¬
sus fuerit ad uirtutes inhiis forsitan constans erit qũa
dehomine uario nullis se consiliis applicante qui et¬
si aliquid boni inceperit non consistet neq perseue¬
rabit indocilis stare. et fieri potest ut de hoc intel¬
ligere liceat illud senece obscurum quod tota uita
elabitur aliud agenubus. modo enim hoc modo il¬
lud agentes nuncquam idem semper aliud agere st̃
dicendi quamuis et alios sensus locus ille recipiat.
Dinter uarias curas iactor. R. Quasi tumidos inter fluc:¬
tus uite tue pupis consilii inops et magistro destitu¬

Expanded text:
que dixisti dicturusve es vix hoc malo peius aliquid que dixisti dicturusve es vix hoc malo peius aliquid invenies. Fluctuo et in diversum agor. Maximum argumentum male se habentis animi, fluctuatio est. Ut enim corpus egrum sepe thoro volvitur, sic eger animus consiliis agitatur; de quo vix ulla michi spes salutis; parumque abest, quin melius sperem de homine vitiis pertinaciter inherente, qui si conversus fuerit ad virtutes, in his forsitan constans erit, quam de homine vario, nullis se consiliis applicante, qui, etsi aliquid boni inceperit, non consistet, neque perseverabis, indocilis stare. Et fieri potest ut de hoc intelligere liceat Senece illud obscurum quod “tota vita elabitur aliud agentibus”. Modo enim hoc, modo illud agentes, numquam idem, semper aliud, agere sunt dicendi; quamvis et alios sensus locus ille recipiat. Inter varias curas iactor. Quasi tumidos inter fluctus vite tue puppis, consilii inops et magistro destitu
Abbreviated transcription (Latin):
tranquille honesteq uoluntates habitant. Duarum
reliquarum alteram inpectore ubi ire estuant atque
impetus. alteram subter precordiam ubi concupiscencie
atq libidines. Duplex huius pelagi tempestas quid a¬
gendum igitur tibi sit uideas. fac quod mennenius
iue cuius paulo ante memini. persuasit plebi ut sub¬
esse patriciis in animum induceret. quonnpetrato ur¬
bem scissam in duas adunitatem salubri consilio te¬
duxit. Et tu coge uel consilio uel ui partes ignobiles
parere nobilibus. tum demum et non aliter animi
pacem spera qua sublata quid aliud quam uaga sp̃
et ptopositi inscia et fluciuians et in constans uita hõ¬
minum est. et cȩca prorsus et misera multi prius exͥac
uita abeunt quam quid uelint sciant. D. Fluctuo in
consilus ne quid uelim scio. R. lam dixi multis hoc ac¬
cudere non uno aliquo tantum in tempore sed in omni¬
et uita et usque post uite sinem et profecto ex omnibꝰ

Expanded text:
tranquille honesteque voluntates habitant; duarum tranquille honesteque voluntates habitant; duarum reliquarum alteram in pectore, ubi ire estuant utque impetus, alteram subter precordia ubi concupiscientie atque libidines, duplex huius pelagi tempestas. Quid agendum igitur tibi sit vides. Fac quod Menenius ille, cuius paulo ante memini: persuasit plebi ut subesse patriciis in animum induceret, quo impetrato, urbem scissam in duas, ad unitatem salubri consilio reduxit. Et tu coge, vel consilio, vel vi, partes ignobiles parere nobilibus: tum demum, et non aliter, animi pacem spera; qua sublata, quid aliud quam vaga semper et propositi inscia et fluctuans et inconstans vita hominum est, et ceca prorsus et misera? Multi prius ex hac vita abeunt, quam quid velint sciant. Fluctuo in consiliis, nec quid velim scio. Iam dixi multis hoc accidere, non uno aliquo tantum in tempore, sed et in omni vita et usque post vite finem. Et profecto ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tem illam abicei unum uelle incipe tunc conpo¬
sita est. et in mota pax animi cum discoides affectus qua¬
si sediciosi ciues inunam conuenerint uoluntatem.
A lioquin ut contrarii et corrupti humores febrem cor¬
porum. sic contrarii affectus febrem pariunt animosꝵ
que tanto est periculosior quanto et animus corpore
nobilior et eterna mors terribilior temporali. utrobiq
tamen adhibitum temperamentum et equalitas que-¬
dam adsalutem uia est. D. Pugnat animus nec quid
uelit eligit. R. malum simul maliq causam stringis
quia nempe non eligit ideo pungnat eligat et confes.¬
tim pugna cessabit. eligat dico bonum uelle nam si
malum magis. magisq certabitur uicia enim inter se¬
se pugnant semper uirtutum concordia sũma est.
Danimus in partes scissus dissidet. R. Animum intres
partes distinxerunt philosophy. quarum prima in
arce hoc est in capite locauerunt moderatricem uite
humane celestem serenam semper deo proximam ibi

Expanded text:
tem illam abice, unum velle incipe: tunc comptem illam abice, unum velle incipe: tunc compsita erit et immota pax animi, cum discordes affectus, quasi seditiosi cives, in unam convenerint voluntatem. Alioquin ut contrarii et corrupti humores febrem corporum, sic contrarii affectus febrem pariunt animorum, que tanto est periculosior, quanto et animus corpore est nobilior, et eterna mors terribilior temporali. Utrobique tamen adhibitum temperamentum et equalitas quedam, ad salutem via est. Pugnat animus nec quid velit eligit. Malum simul malique causam stringis, quia nempe non eligit, ideo pugnat; eligat, et confestim pugna cessabit; eligat dico bonum velle, nam si malum, magis magisque certabit: vitia enim inter sese pugnant, Semper virtutum concordia summa est. Animus in partes scissus dissidet. Animum in tres partes distinxere Philosophi, quarum primam in arce, hoc est in capite locavere, moderatricem vite humane, celestem, serenam, semper Deo proximam, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
at uitumq tollerabilem uiam sternet ad inopiam
ad exilium et admortem. docebitq non hoc propri¬
um patrie tue malum quod omnibus est conmu¬
ne. De discordia animi fluctuantis dolor c. ⁊e¬
nimi discordia labort R. Nullum hoc bel¬
lum peius ne ciuile quidem. illud enim
cuubus interse hoc homini secum est.
illud inter partes populi inplateis urbium. hoc in¬
tus in anima inteiq ipsas partes anime gentur. ia¬
ꝙ cum sit belli quedam spccies que plusꝗ ciuile
bellum dicitur ubi non solum ciues sed cognati e¬
ciam interse pungnant qualc inter pompeium &
cesarem fuit dequo dictum est. Ille locus frattes
habuit. locus ille patentes. quanto hoc bellum ius¬
tius nomen id uindicat ubi non pater contra fili¬
um. nec frater aduersus fratrem. sed homo ipse cõ¬
tra se litigat. quo durante litigio nulla quies ani¬
mo nulla potest esse serenitas. D Discordat animus
et diuersis secum pugnat affectibus. R Diuersita¬

Expanded text:
atque utcunque tolerabilem viam sternet ad inopiam, atque utcunque tolerabilem viam sternet ad inopiam, ad exilium, et ad mortem, docebitque non hoc proprium patrie tue malum, quod omnibus est commune. 75 DE DISCORDIA ANIMI FLUCTUANTIS Animi nimi discordia laboro. Nullum hoc bellum peius, ne civile quidem: illud enim civibus inter se, hoc homini secum est, illud inter partes populi, in plateis urbium, hoc intus in anima, interque ipsas partes anime geritur. Itaque cum sit belli quedam species, que “plus quam civile” bellum dicitur, ubi non solum cives, sed cognati etiam inter se pugnant, quale inter Cesarem ac Pompeium fuit, de quo dictum est: ille locus fratres habuit, locus ille parentes. Quanto hoc bellum iustius nomen id vindicat, ubi non pater contra filium, nec frater adversus fratrem, sed homo ipse contra se litigat, quo durante litigio, nulla quies animo, nulla potest esse securitas? Discordat animus et diversis secum pugnat affectibus. Diversita
Abbreviated transcription (Latin):
mo non homines modo sed preter animos hu¬
mana omnia esse mortalia. esse ut hominibꝰ
sic urbibus et magnis imperiis suos morbos ñ
nunc ex trinsecus obrepentes. nunc ipsum in¬
tra corpus exortos. Inquibus sunt secessiones et
simultates et discordie et bella cuuilia. Esse om¬
nibus constitutum terminum qui preteriri nõ
poterit. Suum finem cunctis que uidentur in¬
stare et si paululum differatur affuturum tam̃e
Ubi sunt urbes clacissime fuisse siluas aspẽtimas
et futuras esse. Stulte dese sperare urbem aliquam
qd asseqͥ regina urbium roma nequiuerit: hoc in¬
ter fata hominum. atq urbium inter esse quod il¬
la propter in numerabilem infinitamꝙ frequenciã
et iuit breuitatem quotidie in oculis sunt hec ꝑꝑ
ratitatem atq euum longius uix semel multis in se¬
culis et cum stupore cernuntur. Hec it cogitacio
firmiorem contra omnes casus tam publicos quam.
priuatos faciet. Hec tibi demum et si non amenã

Expanded text:
mo, non homines modo, sed, preter animos, humo, non homines modo, sed, preter animos, humana omnia esse mortalia; esse, ut hominibus, sic urbibus et magnis imperiis, suos morbos, nunc extrinsecus obrepentes, nunc ipsum intra corpus exortos; in quibus sunt secessiones, et simultates et discordie et bella civilia. Esse omnibus constitutum terminum, qui preteriri non poterit, suum finem cuncti que videntur instare, et si paululum differatur, affuturum tamen ubi sunt urbes clarissime. Fuisse silvas asperrimas et futuras esse. Stulte de se sperare urbem aliquam, quod assequi regina urbium Roma nequiverit. Hoc inter fata hominum atque urbium interesse, quod illa propter innumerabilem infinitamque frequentiam et vite brevitatem quotidie in oculis sunt, hec propter raritatem atque evum longius, vix semel multis in seculis et cum stupore cernuntur. Hec te cogitatio firmiorem contra omnes casus tam publicos quam privatos faciet, hec tibi demum etsi non amenam
Abbreviated transcription (Latin):
nullum aliud est malum. D. Ciuili uexamur bel¬
lo .R infurore ciuium te sequestrum pacis ex hibe.
si id frustra est at tu saltem prolibertate solus et pro
iusticia partes fac. quod et si patrie fortassis in uti¬
le at tibi certe laudabile utriusq tei exemplum
una tibi urbs dabit. menennium aggrippam &
porcium cathonem hunc nouissimum. D. Impla¬
cabile cibus bellum est. R. Si nil opis in te est.
ambi alios increpa. deprecare. obtestare castiga.
obsecra. ingere quibus potes publicamruinam
que priuatas inse continet eciam cum nullius pro¬
pria iudeatur ẽ omnium. Deniq hinc pietate
hinc tertoribus animos placa si nił apud homĩes
proficis. deum ora. opta ciuium tesipiscenciam.
et salutem patrie. modisq omnibus boni ciuis
officium imple. D. Sello ciuili res publica in ex¬
tremo est. R Nequid uel ciuibbus uel externis
bellis ino pinum accidat. ne quis inpatatum
casus opprimat semper hoc unum uoluc ani¬

Expanded text:
nullum aliud est malum. Civili vexamur belnullum aliud est malum. Civili vexamur bello. In furore civium te sequestrum pacis exhibe. Si id frustra est, at tu saltem pro libertate, vel solus et pro iustitia partes fac, quod et si patrie fortassis inutile, at tibi certe laudabile. Utriusque rei exemplum, una tibi urbs dabit: Menenium Agrippam, et Porcium Catonem hunc novissimum. Implacabile civibus bellum est. Si nil opis in te est, ambi alios, increpa, deprecare, obtestare, castiga, obsecra, ingere quibus potes publicam ruinam, que privatas in se continet, et, cum nullius propria videatur, est omnium; denique hinc pietate, hinc terroribus animo placa. Si nil apud homines proficis, Deum ora, opta civium respicentiam et salutem patrie, modisque omnibus boni civis officium imple. Bello civili Respublica in estremo est. Ne quid vel civilibus vel externis bellis inopinum accidat, ne quis imparatum casus opprimat, semper hoc unum volve ani
Abbreviated transcription (Latin):
ello quatimur ciuili. Re. Nomen hoc aci¬
uibus tractum. et tu unus es ciuium. ui¬
de ergo ne et unus sis huic malo fomenta
prebencium et uirili parte culpe non careas. hiC est
enim mos. alter alterum in flammat donec singuli
furorem publicum exciuerint. tum demum furor
singulos publicus urget. ac precipitat nec umquam
publicum malum ase incipit quamuis accessione
auctum. totam infecerit siue euerterit ciuitatem
Si primam tamen queris onginem. singulorum in
exroribus radicatum est. hoc est autem quod cauẽ¬
dum moneo ne tu quoq unus fueris ex his qui uł
materia uel flatu ciuile incendium aluerunt: mul¬
ti enim faciunt unde mox querantur. et quasi ab
altero inflictum uulnus suis manibus factum lu¬
gent. Multi iam suo incendio periere. Quod si ti¬
bi nihil est conscius. pius est dolor boni ciuis inca¬
lamitate publica sed quem soletur in nocencia hu¬
manis enim in malis nullum flebilius culpa est. y¬
mo quidem ut quibusdam maximis uiris placet

Expanded text:
ello quatimur civili. Nomen hoc a civibus tractum, et tu unus es civium. Vide ergo ne et tu unus sis huic malo fomenta prebentium, et virili parte culpe non careas. Hic enim est mos: alter alterum inflammat, donec singuli furorem publicum exciverint; tum demum furor publicus singulos urget ac precipitat, nec unquam publicum malum a se incipit, quamvis, accensione auctum, totam infecerit, sive etiam everterit, civitatem. Si primam tamen queris originem, singulorum in erroribus radicatum est. Hoc est autem quod cavendum moneo, ne tu quoque unus fueris ex his qui, vel materia, vel flatu, civile incendium aluerint. Multi enim faciunt unde mox queratur, et, quasi ab altero inflictum, vulnus suis manibus factum lugent. Multi iam suo incendio periere. Quod si tibi nil es conscius, pius est dolor boni civis in calamitate publica, sed quem soletur innocentia. Humanis enim malis, nullum flebilius culpa est, immo quidem, ut quibusdam maximis viris placet,
Abbreviated transcription (Latin):
corporis inminute sunt. R. Si aucte sunt uires
animi bene est feliciter permutasti. maiora enĩ
gesta esse semper et geri posse animi uiribus ꝗͣ
Sorporis nemo nisi animi inops est qui nesciat᷑.
S in uires eciam animi ut sepe accidit per igna¬
uiam deceruere fateor in unliter uixisse tuum
crimen non etatis. D. Senui et res meas agere ne¬
queo R Si quid animo sit agendum tanto id
asene melius fieri constat quanto et experiencie
illi plus est. rerumq noticie et passionum mi¬
nus ac malis uinculis expedicior anmus. At
res alias non agere senem decet sed egisse cui corpo¬
reus labor atergo omnis est cui si nunc eciam in he

Expanded text:
corporis imminute sunt. Si aucte vires corporis imminute sunt. Si aucte vires animi, bene est: feliciter permutasti. Maiora enim gesta esse semper et geri posse, animi viribus quam corporis, nemo nisi animi inops est qui nesciat; sin vires etiam animi ut sepe accidit, per ignaviam decrevere, fateor inutiliter vixisti, tuum crimen, non etatis. Senui et res meas agere nequeo. Si quid animo sit agendum, tanto id a sene melius fieri constat, quanto experientie illi plus est rerumque notitie et passionum minus ac malis vinculis expeditior animus. At res alias non agere senem decet, sed egisse, cui corporeus la
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentem senescere senem mori. At uos conditõnis
in memores utrumq respuitis cum uel alterum uel
utrumqu̾e necessario obeundum sit quod si neute
uolebatis et tercio abstinendum erat nascendum
mihi credite non fuit. patimini senescentibus statim
menbris animos aliquando senescere neq semper
inuobis prouerbium uerum sit posse unum animũ
corpora multa consumere Sinite sine murmure
corpus simul atque animum ad extremum ferri
simul intrarunt. simul exeunt. neq altero ad me¬
tam properante alter. tetrorsum niti uelit alterũq
retrahere frustra tergi uersamini ire oportet nec re¬
dite licet nec subsiftere: id que uobis facilius debet
esse in mortalitatem anime et cotpotis in stauraci¬
onem expectantibus quam ceteris quibuscumq
quibus uel horum alterum defuit uel utrumꝙ
rustra inquam obluctamini humanumq iĩgũ
quod nascendo subiistis excutitis D. Senui et ustes

Expanded text:
viventem senescere, senem mori? at vos conditionis viventem senescere, senem mori? at vos conditionis immemores utrunque respuitis, cum vel alterum vel utrunque necessario obeundum sit. Quod si neutrum volebatis, et tertio abstinendum erat: nascendum, michi credite, non fuit. Patimini, senescentibus statim membris, animos aliquando senescere, neque semper in vobis proverbium verum sit: “Posse unum animum corpora multa consumere”; sinite, sine murmure, corpus simul atque animum ad extremum ferri: simul intravere, simul exeant; neque altero ad metam properante alter retrorsum niti velit alterumque retrahere. Frustra tergiversamini: ire oportet, nec redire licet, nec subsistere; idque vobis facilius debet esse, immortalitatem anime et corporis instaurationem expectantibus, quam ceteris quibuscunque, quibus vel horum alterum defuit vel utrunque. Frustra, inquam, obluctamini humanumque iugum quod nascendo subiistis excutitis. Senui et vires
Abbreviated transcription (Latin):
noui. Subito ille respondit. farum ne ergo tibi &¬
mens uideor nisi ampliorem mihi nunc eciam a¬
menciam in preceris. Noli queso mihi conpati qđ
sim senex sed compatere quod iuuenis sui O quã¬
tum sensuum tegit breuis ista responsio quod me¬
tiri nequid nisi quietatis huius bona probauerit
et illiuis mala meminerit. Bono tuo igitur gratu¬
iare quanꝗͣ illud quoq uerum sit quod sepe bo¬
na iuitis eueniunt et mala uolentibus. Uiro au¬
tem bono et uirtutum amico et passionum hosti.
plucis est haud dubie dies unus huius quod ac¬
cusas temporis quꝰam illius alterius annus integer.
D. Heu mihi iam senui. R. lam si perstas tibi quoqueꝰ
cum uulgo uire dicitur Non senuisse miserum
sed uixisse ita ut hec subiite sinem tam inepte
diceres. farcite autem iam lamentis querulum
genus et uolentes ite sub imperium nature ni¬
fil flendum quod illius inmota lex statuit:
Quid naturale autem magis homini nato quam.

Expanded text:
novi!” subito ille respondit: “Parum ne tibi ergo anovi!” subito ille respondit: “Parum ne tibi ergo amens videor, nisi ampliorem michi nunc etiam amentiam impreceris? noli queso michi compati quod sim senex, sed compatere quod iuvenis fui. O quantum sensum tegit brevis ista responsio, quod metiri nequit, nisi qui etatis huius bona probaverit, et illius mala meminerit. Bono tuo igitur gratulare, quanquam illud quoque verum sit, quod sepe bona invitis eveniunt et mala nolentibus; viro autem bono, et virtutum amico, et passionum hosti, pluris est haud dubie dies unus huius quod accusas temporis, quam illius alterius integer annus. Heu michi, iam senui. Iam si perstas, tibi quoque cum vulgo iure dicitur non senuisse miserum, sed vixisse, ita ut hec sub vite finem tam inepte diceres. Parcite autem iam lamentis, querulum genus, et volentes ite sub imperium nature: nichil flendum quod illius immota lex statuit. Quid naturale autem magis homini nato, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quin ut auribus illabantur sana consilia in animũ
non descendent. D. Tandem senui. R Et quos ager.
et quos equor. et quos bellum. et quos alea decipit.
singula detrimenta dinumerant tu unus infinem
ex pergiscens et tamen queri incipis dum uixta est
querularum finis omnium Stultum est senectutem
non cogitare nisi cum uenerit nam profecto si uentu¬
ram seu assidue uenientem perspexisses presentem
inperturbatus aspiceres. M. Heu mihi iam senex sum.¬
ꝑ hoc ne igitur defles durum ac difficile uite munus
inplesse dumosumq iter ac strupeum transisse atꝙ¬
que in amenam hanc fabulam. peregisse atqui comi¬
co more plaudendum erat D. Senex sum RAn ob¬
litus es ut nuper tibi perfamiliariter notus unus
modernorum sentenciam rei huius ex tempore ꝓ¬
tulit non modernam sed antiquis patem ami co
enim dicenti. Conpacior tibi nam ut uideo iam se¬
nescis. esses utinam qualis eras quando te primum

Expanded text:
quin, ut auribus illabantur, sana consilia in animo quin, ut auribus illabantur, sana consilia in animo non descendent. Tandem senui. Et quos ager, et quos equor, et quos bellum, et quos alea decipit, singula detrimenta dinumerant, tu unus in finem expergisceris, et tu queri incipis, dum iusta est querelarum finis omnium. Senui. Stultum est senectutem non cogitare nisi cum venerit, nam profecto si venturam, si assidue venientem prospexisses, presentem imperturbatus aspiceres. Heu michi iam senex sum. Hoc ne igitur defles, durum ac difficile munus implesse, damnosumque iter ac scrupeum transisse atque inamenam hanc fabulam peregisse? atqui Comico more plaudendum erat. Senex sum. An oblitus es, ut nuper tibi perfamiliater notus unus modernorum sententiam rei huius ex tempore protulit, non modernam sed antiquis parem? amico enim dicenti: “Compatior tibi: nam, ut video, iam senescis; esses utinam qualis eras quando te primum
Abbreviated transcription (Latin):
oteras aberrare publicum tibi iter ostenditur sine id
quidem est satis ingeritur uel curuatus intende so¬
lent ceci inuiam manu retrahi. D. Subito senui.Rlm¬
mo sensim pedetentim paulatm leniter.sed mhil co¬
gitantibus omnia subito eueniunt Sicut contra co¬
Sitantibus omnia nihil est subitum. quꝰod si flenda ti¬
bi fuerat senectus singuli dies uite flendi erant illis
enim passibus ad hunc terminum ibas. D. Heu se¬
nui. R. O uotorum instabilitas huc maxime anhe¬
labas hinc peruenire optabas. huc non posse pertin¬
gere formidabas. quo cum peruentum esset ingemis¬
Seres monstrum incredibile nisi tam crebrum esset.
senes fieri uolunt omnes. senex esse uult nemo ymmo
uero senes esse admiseriam senes dici ad iniuiriam
trahunt. quasi sit probrum senuisse quod profecto
nullis uideri debet nisi quibus dedecus sit uixisse
que ingens non inficior turba est cui te tum exemp¬
tum esse oportet ut nostro colloquio frui possis alio:¬

Expanded text:
poteras aberrare: publicum tibi iter ostenditur, si ne id poteras aberrare: publicum tibi iter ostenditur, si ne id quidem est satis, ingredi vel curvatus intende. Solent ceci in via manu retrahi. Subito senui. Immo sensim, pedetentim, paulatim, leniter; sed nichil cogitantibus omnia subito eveniunt, sicut, econtra, cogitantibus omnia nichil est subitum; quod si flenda tibi fuerat senectus, singuli dies vite flendi erant: illis enim passibus ad hunc terminum ibas. Heu senui. O votorum instabilitas: huc maxime anhelabas, huc pervenire optabas, huc non posse pertingere formidabas, quo, cum perventum esset, ingemisceres. Monstrum incredibile, nisi tam crebrum esset: senes fieri volunt omnes, senex esse vult nemo; immo vero senex esse ad miseriam, senes dici ad iniuriam trahunt, quasi sit probrum senuisse, quod profecto nullis videri debet, nisi quibus dedecus sit vixisse; que ingens, non inficior, turba est, cui te tamen exemptum esse oportet, ut nostro colloquio frui possis; alio
Abbreviated transcription (Latin):
nui osi nunc mea redeat iuuentus. R. Reuersuram
modo illam dixi. iam reuersam dico. si tam facile uo¬
torum omnium compos sias. nihil incassum uoles.
auper certe diuicias optare potest.libertatem seruus
speciem deformis. sanitatem: fessus requiem. exul re¬
ditum at uiuentam optare uerus senex nequit pueri¬
le pocius uotum est. D. Senui. heu cur tam cito dul¬
cis me iuuenta deseruit. R. Nunꝗͣ non cito deseruit
quod iuiuabat nunꝗͣ non preproꝑre affiut quod an¬
gebat. uanum autem est optare quod haberi neꝗt.
nocuitq habitum et si redeat nociturum sit. Sed iam
parce suspiriis dum hoc animo fueris cito canꝰ fieri
poteris senex nunquam. Desiderium eĩ iuuentutis
insene. quid est aliud quam quedam puencia senec¬
tuns. D. Senui incuruatusq sum .R. lam iam terram
aspice unde uenis. et quo pergis cogita hinc egressus
huc redis natura te principii simiq finis admonet.

Expanded text:
nui. O si mea nunc redeat iuventus! Reversuram nui. O si mea nunc redeat iuventus! Reversuram modo illam dixi; iam reversam dico. Si tam facile votorum omnium compos fias, nichil incassum voles; pauper certe divitias optare potest, libertatem servus, speciem deformis, sanitatem editum; at iuventam optare verus senex nequit; puerile potius votum est. Senui. Heu cur tam cito dulcis me iuventa deseruit? Nunquam non cito deseruit quod iuvabat, nunquam non prepropere affuit quod angebat; vanum autem est optare quod haberi nequit, nocuitque habitum, et si redeat nociturum sit; sed iam parce suspirii: dum hoc animo fueris, cito canus fieri potes, senex nunquam; desiderium enim iuventutis in sene, quid est aliud, quam quedam pueritia senectis? Senui incurvatusque sum. Iam iam terram aspice; unde venis, et quo pergis cogita: hinc egressus, huc redis. Natura te principii simulque finis admonet;
Abbreviated transcription (Latin):
annum dicunt ubi te reliquimus. ne quẽ lateat
quam uos pretecitarum peniteat feditatum qui
non nisi tempus apprime illis idoneum exoptats. D. Se¬
nui cur non cum uirgiliano rege suspirem o mihi pre¬
teritos referat si iupiter annos. R. At nihil tale suspirã¬
tem legimus socratem nil platonem nil fabium nil ca¬
thonem et fuerunt senes sed sunt fateor sapientes regi T¬
bus rariores. itaq rex euander fuit sapiens non eque
sane illud euandrium suspirium iam conmune est¬
uestris senibus uulgatumq surdam stulti senes et pro¬
fugam. adolescentiam. reuocant ac suspirant nec sus¬
piriis tantum seu tacitis uotis sed medicaminibus irri¬
ts atq in ani artificio neͣ uis affertur idomite Qua
inre facete ad modum lusit adrianus princeps. canes.¬
centi ciidam aliquid negauerat eundem postia ad
easdem preces medicato interim cͥne redeuntem ita
repulit.uade inquit hoc iam patri tuo negaui. D. Se¬

Expanded text:
annum, dicunt, ubi te reliquimus?” ne quem lateat, annum, dicunt, ubi te reliquimus?” ne quem lateat, quam vos preteritarum peniteat feditatum, qui non nisi tempus apprime illis ydoneum exoptatis. Senui: cur non cum Virgiliano rege suspirem: O michi preteritos referat si Iuppiter annos!? At nil tale suspirantem legimus Socratem, nil Platonem, nil Fabium, nil Catonem, et fuere senes; sed sunt, fateor, sapientes regibus rariores; itaque si rex Evander fuit sapiens, non eque sane illud Evandrium suspirium, iam commune nostris senibus vulgatumque. Surdam, stulti senes, et profugam adolescentiam revocant ac suspirant; nec suspiriis tantum seu tacitis votis, sed medicaminibus irritis, atque inani artificio nature vis affertur indomite; qua in re facete admodum lusit Hadrianus princeps, canescenti cuidam, cui aliquid negaverat; eundem postea, ad easdem preces, medicato interim crine, redeuntem, ita repulit. “Vade, inquit, hoc iam patri tuo negavi”. Se
Abbreviated transcription (Latin):
pulsis mora nec preuenus est transitus. Uie huius
tot difficultatibus tantisq terroribus obsesse que¬
nam queso pars bona est Sed intelligo nempe eta¬
tem probris ac libidinibus apcioremꝰ bonam di¬
cius Est hic quidem fandi mos ut bonum dica¬
tur quod affectu utenus aptissimum est quam¬
uis affectus ipse sit pessimus. sic cathenam predo
capts insontibus. sic tirampnus artem uibertati
plebis inpositam sic uenesicus presentaneum &¬
conitum. sic sicarius pugionem promptum ce¬
dibus bonum uocat. Sicꝰ uos igitur etatem bo¬
nam que ad id scilicet quod maxime cupitis
i rreduces deplorant. puericiam quidem uel i¬
fanciam uideas optare que profecto optime par¬
tes essent si abesse quam longissime asenio bonũ
esset sed nec adult am ac iolidam uiuentutem
nec incipientem et ad huc uindem senectam pes¬
simam omnes et periculosissimam uite partem
adolescenciam requirunt. O quintum et xxͫ.

Expanded text:
pulsis mora, nec preventis est transitus. Vie huius, pulsis mora, nec preventis est transitus. Vie huius, tot difficultatibus tantisque terroribus obsesse, quenam, queso, pars bona est? Sed intelligo: nempe etatem probris ac libidinibus aptiorem bonam dicitis. Est hic quidem fandi mos, ut bonum dicatur, quod affectui utentis aptissimum est, quamvis affectus ipse sit pessimus. Sic catenam predo, captis insontibus; sic tyrannus arcem libertati plebis impositam; sic veneficus presentaneum aconitum; sic sicarius pugionem promptum cedibus, bonum vocat; sic vos igitur etatem bonam, que ad id scilicet, quod maxime cupitis,irreduces deplorant, pueritiam quidem vel infantiam videas optare; que profecto optime partes essent, si abesse quam longissime a senio bonum essenec incipientem nec adhuc viridem senectam: pessimam omnes et periculosissimam vite partem, adolescentiam, requirunt; “o quintum vigesimum
Abbreviated transcription (Latin):
dilapsa redeat iuuentus. R O non minus stuliũ
quam in ane uotum. ut tu sentis at si alcius aspires
non inefficax tedibit enim intempore et ut scrip¬
tum uides renouabitur ut aquile iũiuentus tua¬
D Senui et etas bona retro est R. Omnis etas ut bona
Ihonis sic male utentibus mala. utrisq autem breuis
prorsus et extremo proxima est ubi uos manet
hinc bondrum merces. hinc supplicium malorum
que nam hec igitur etas bona ubiq asperassemꝑ
fugax nisi quantum adeternitatem uia est alio¬
quin et si dulce aliquid in esset omnem fuga dul¬
cedinem extinctura uideretur. Quis enim fugiens
degustat: fugienti dario feude atque obscene po¬
tuiꝰ aque suauissim ꝯ fuit sitis ut putat cicero ut
ego sencio gustum metus extinxerat urgebat interc¬
gum allexander uictor uos atergo rapidum tempꝰ
premit anni celeres precipitesq dies. horeq uolati¬
ies ante oculos mors est nec artats reditus. nec ini¬

Expanded text:
dilapsa redeat iuventus! O non minus stultum dilapsa redeat iuventus! O non minus stultum quam inane votum ut tu sentis, at, si altius aspires, non inefficax: redibit enim in tempore, et, ut scriptum, vides. “Renovabitur ut aquile iuventus tua.” Senui et etas bona retro est. Omnis etas ut bona bonis, sic male viventibus mala, utrisque autem brevis, prorsus et extremo proxima est, ubi vos manet hinc bonorum merces, hinc supplicium malorum. Quenam hec igitur etas bona, ubique aspera, semper fugax, nisi quantum ad eternitatem via est? Alioquin, etsi dulce aliquid inesset, omnem fuga dulcedinem extinctura videretur: quis enim fugiens degustat? Fugienti Dario fetide atque obscene potus aque suavissimus fuit; sitis, ut putat Cicero, ut ego sentio, gustum metus extinxerat: urgebat in tergum Alexander victor. Vos a tergo rapidum tempus premit, anni celeres, precipitesque dies, hore volatiles. Ante oculos autem mors est; nec arctatis reditus, nec im
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uera bona. D. Senui et leciores abierunt dies.¬
R omnium ferme dies temporum inter se similimi a¬
nimi hominum diuersi. quin unus idemq animus
secum discors. hinc iuuente furor. hinc inpacien¬
cia senecte talibus uitam impleuere uidicus ut me¬
luis putet esse quod peius est optimumq quod
pessimum. Ceterum dies omnes inse boni bonus est¬
enim tex et conditor seculorumitaq hic feruidus.
hic gelidus hic siccus. hic humidus. inc nubilus. hc
setenus hic turbidus. hic tranquillus. si aduniuersi
decorem natureq ordinem aspicias boni omnes.
Aduos autem uestcumq iudicium relati exequo pro¬
pe omnes mali. mesti lubii. solliciti. laboriosi. anxii.
amari. queruli. flebiles. erumpnosi. in huis tu mihi
nescio quos nominas letos dies qui dum aderant
um tibi auget irredituri. multaq secum tibi olim
segnius forsan amata rapientes. Stultus enim ni¬
hil plene amat nisi quod perdidit. D. Senui osi

Expanded text:
sunt vera bona. Senui et letiores abierunt dies.sunt vera bona. Senui et letiores abierunt dies. Omnium ferme dies temporum inter se simillimi, animi hominum diversi; quin unus idemque animus, secum discors, hinc iuvente furor, hinc impatientia senecte, talibus vitam implevere iudiciis, ut melius putet esse quod peius est, optimumque quod pessimum. Ceterum dies omnes in se boni: bonus enim Rex est et conditor seculorum, itaque hic fervidus, hic gelidus, hic siccus, hic humidus, hic nubilus, hic serenus, hic turbidus, hic tranquillus: si ad universi decorem natureque ordinem aspicias, boni omnes. Ad vos autem vestrumque iudicium relati, ex equo prope omnes mali, mesti, dubii, solliciti, laboriosi, anxii, amari, queruli, flebiles, erumnosi. In his tu michi nescio quos nominas letos dies, qui, dum aderant, um tibi auget, irredituri, multaque secum tibi olim segnius forsan amata rapientes. Stultus enim nichil pene amat nisi quod perdidit. Senui. O si
Abbreviated transcription (Latin):
fructus bene culta insenectute proueniunt:iuge
te offendunt orisi uultum aĩ compone. non illũ
ruge occupant. non uariant anninisi ut formo¬
sior sit indies. deniq semper te si nõ tu eum neglex¬
eris honestabit. N Senui rugisq et informi situ ob¬
situs iuix me ipsum agnosco. R. hoc tibi iam ab mni¬
cio euenturum dixi minus quidem auide speculo
inminebis. minus tuis forsitan minus haud du¬
bie muliertularum oculis placebis. quibus placere
uelle maior ne uanitas an libido sit nescio At qui
fidem.qui constanciam. qui grauitatem. qui pru¬
denciam querunt certius inter has rugas quam
raplanis et mollibus maxillis se quod cupiunt re¬
pertutos. sperent. D. Senui meliorq post tergum e¬
tas remanet. Rlmmo deterior. non semper que
delectant. magis atque optantur. meliora sunt mł¬
ti malum suum concupiscunt quod non esset nisi
quia illud saticici uerum est. fauci discernere pos¬

Expanded text:
fructus bene culta in senectute proveniunt. Ruge fructus bene culta in senectute proveniunt. Ruge te offendunt oris? Vultum animi compone: non illum ruge occupant, non variant anni, nisi ut formosior sit in dies, denique semper te, si non tu eum neglexeris, honestabit. Senui, rugisque et informi situ obsitus: vix me ipsum agnosco. Hoc tibi iam ab initio eventurum dixi: minus quidem avide speculo imminebis, minus tuis forsitan, minus haud dubie muliercularum oculis placebis, quibus placere velle maior ne vanitas, an libido sit nescio. At qui fidem, qui constantiam, qui gravitatem, qui prudentiam querunt, certius inter has rugas, quam in planis ac mollibus maxillis, se quod cupiunt reperturos sperent. Senui meliorque post tergum etas remanet. Immo deterior, non semper que delectant magis, atque optantur, meliora sunt: multi malum suum concupiscunt; quod non esset, nisi quia illud Satyrici verum est: Pauci discernere pos
Abbreviated transcription (Latin):
tes penitenciam. pudorisq et doloris materiam
relinquunt. His te explicitum. ac liberum gaude¬
re debes et liberatrici tue graciam habere que te
manibus tuorum hostium eduxit ubiq debitum
munus. sed neglectum dilatumq: suscepit.DSenui.
solitisq uoluptatibus careo. R. Nouis asuesce habet
et senectus. uoluptates suas. quas gustare ubi cepe¬
ris que nunc doles amissa fastidias et reuerti nolis.¬
D. Senui et incanui. R boni senis uerenda canicies ꝑ
plus habet non modo auctoritatis sed honeste ecias
uoluptatis. quãm fede omnes iuuenum illecebre
neque uero mutati coloris te peniteat.Nam quis:
tam corrupto. sensu tam q obliquo potest esse
iudicio ut non candidorum calatos liliorum ꝗ
nigrancium carbonum cistas aspicere.siq transfor¬
mandus sit. cigno similem malit esse qͣliam coruos¬
N. Senui et squalentes arant uultum tuge.R. Et tel¬
lus arata fructum fert uberius et uite maturiores

Expanded text:
tes, penitentiam pudorisque et doloris materiam tes, penitentiam pudorisque et doloris materiam relinquunt. His te explicitum ac liberum gaudere debes, et liberatrici tue gratiam habere, que te manibus tuorum hostium eduxit, tibique debitum munus, sed neglectum dilatumque, suscepit. Senui, solitisque voluptatibus careo. Novis assuesce: habet et senectus voluptates suas, quas gustare ubi ceperis, que nunc doles amissa fastidias et reverti nolis. Senui et incanui. Boni senis verenda canities: plus habet, non modo auctoritatis, sed honeste etiam voluptatis, quam fede omnes iuvenum illecebre. Neque vero mutati coloris te peniteat: nam quis tam corrupto sensu, tanque obliquo potest esse iudicio ut non candidorum calathos liliorum, quam nigrantium carbonum cistas aspicere, seque, si transformandus sit, cygno similem malit esse quam corvo? Senui et squalentes arant vultum ruge. Et tellus arata fructum fert uberius, et vite maturiores
Abbreviated transcription (Latin):
senectus finis autem est mors. quid hic habes queri¬
monie singularis senuisti peregisse iam debes uite mu¬
nus uenistiꝰ ad exitum quiesce. Amens uiator est. qui
iabore uie ex haustus uelit adinitium remeare nihil
fessis gratis hospicio. D. Senui. R. multum tibi placu¬
it uite labor si eum transisse fers grauiter. D. Senui.
Rsi uiuere delectabat en uixisti si opportebat paruisti.
Et quis sane mentis uel quod fieri optauerit factum do¬
leat. nisi male se optasse senciat uel quod neq omit¬
ti neque sine multo labore agi poterat actum esse nõ
gaudeat undiq agitur gaudendum tibi est seu uo¬
a compos delectabilis seuꝰ necessauo et graui functo
officio es. D. Senui et uoluptates torporis fugauit
etas. R. Utere aĩ uoluptatibus que nec minores et
profecto stabiliores sunt nec ai uncꝗͣ fugiunt nisi
cum anima. huic herenthanc secuntur at
corporee uoluptates uenientes culpam ferunt abeũ¬

Expanded text:
senectus, finis autem est mors: quid hic habes querisenectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad exitum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhaustus, velit ad initium remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Multum tibi placuit vite si eum transisse fers graviter. Senui. Si vivere delectabat, en: vixisti; si oportebat, paruisti. Et quis, sane mentis, vel quod fieri optaverit factum doleat, nisi male se optasse sentiat, vel quod neque omitti, neque sine multo labore agi poterat, actum esse non gaudeat? undique igitur gaudendum tibi est, seu voti compos delectabilis, seu necessario et gravi functus officio es. Senui et voluptates corporis fugavit etas. Utere animi voluptatibus, que nec minores et profecto stabiliores sunt, nec unquam fugiunt nisi cum anima: huic herent, hanc sequuntur. At corporee voluptates, venientes, culpam ferunt; abeun
Abbreviated transcription (Latin):
ad finem properantibus naturalis motus solet esse
uehemencior.D. Senui.R.Est unde gaudeas si tamẽ
non inter uicia senuisti. at si uel ad ultimum sur¬
rexisti bona tibi et unlis est senectus. nec exiguum
diuini fauoris indicium. meministi ut egipcium
illum senem cae: i sar alloquitur nec ingra¬
tum deis etatis asserit argumento .D. Sen̾ui.
Ahac re saltem unus expaucis extot enim milibus
milium eorum qui nascuntur quota pars illotũ
est qui ad senium usque perueniantar. S hus ip¬
sis per paucissimi sunt quibus uistum senectutis
spacium expletum sit. D. Senui ualde. R. Erodigi¬
um ac stupor ualde senis occursus mecienti animo
quod ille penculosis passibus huc uenerit. Insig¬
nis quidem senum ratitas ingens casuum uite
mortalis argumentum est .R. Senui .E. Durum ae
difficile stadium tucuristi mirum nisi iam fessus et ꝗe
tis appetens lete proximam metam spectes. D. Cito senui.

Expanded text:
ad finem properantibus, naturalis motus solet esse ad finem properantibus, naturalis motus solet esse vehementior. Senui. Est unde gaudeas; si tamen non inter vitia senuisti, aut si vel ad ultimum surrexisti, bona tibi et utilis est senectus, nec exiguum divini favoris indicium. Meministi ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis asserit argumento? Senui. Hac in re saltem unus ex paucis: ex tot enim millibus millium eorum qui nascuntur, quota pars illorum est, qui ad senium usque perveniant! Ex his ipsis perpaucissimi sunt, quibus iustum senectutis spatium explere datum sit. Senui valde. Prodigium ac stupor valde senis occursus, metienti animo quot ille periculosis passibus huc venerit; insignis quidem senum raritas, ingens casuum vite mortalis argumentum est. Senui. Durum ac difficile stadium cucurristi: mirum nisi iam fessus et quitis appetens, lete proximam metam spectes. Cito senui. Vit
Abbreviated transcription (Latin):
ut neque uos unquam. quiescats et instar arane¬
arum muscas captantium pretereuntibus insulte¬
tis. At qui cuncus animantibus lustra sufficiunt
tudi solus humuncio atces querit quo nullum
animal superbius nullumq tumidius¬
uere optabas et uixisse te penitet. an qd
aliud rei est . D. Senui. R lbas assidue et peruenisse
te stupes. stupendum pocius nisi quo semper ites ali¬
quando peruenires.D. Senui. R. Quid ni uiuendo se¬
nueris et eundo processeris. an tu etatem rettogradam
ex pectabas ut ueloꝵ utquꝰe instabile sic et irreme¬
diabile tempus est . D. Uelocissime senui. R. Dicebam
tempus tibi fugere. iam credere incipis dici nequid
non modo inter ppiniones hominum diuersorũ
sed unius eiusdem homnnis quid intersit iuuenis
ante oculos etatem habens longissimam opinatus
Nanc ipsam senior atergo respiciens uidet esse breuis¬
simam semper futura preteritis. longiora uide ntur
cum uel eque sint breuia uel eo etiam breuiora qͦ

Expanded text:
ut neque vos unquam scilicet quiescatis, et, instar araneut neque vos unquam scilicet quiescatis, et, instar aranearum muscas captantium, pretereuntibus insultetis; atqui cunctis animantibus lustra sufficiunt ac nidi: solus homuncio arces querit, quo nullum animal superbius nullumque timidiusvere optabas, et vixisse te penitet. An quid aliud rei est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse te stupes. Stupendum potius nisi quo semper ires aliquando pervenires. Senui. Quidni vivendo senueris et eundo processeris? an tu etatem retrogradam expectabas? ut velox utque instabile, sic et irremeabile tempus est. Velocissime senui. Dicebam tibi tempus fugere: iam credere incipis. Dici nequit, non modo inter opiniones hominum diversorum, sed unius hominis opinionis quid intersit. Iuvenis ante oculos etatem habens, longissimam opinatur; hanc ipsam senior a tergo respiciens, videt esse brevissimam. Semper futura preteritis longiora videntur, cum vel eque sint brevia, vel eo etiam breviora, quo,