comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tricioꝵ ⁊ ꝓ comodis plebis unã de ere alieno uͥ
deducto codẽ capite qd̾ usuris ꝑnumeratũ eẽt
id qd̾ suꝑeẽt triennio equis portionib ꝑsolue¬
retur. alt̾am de domo agroꝵ ne quis pł qngen¬
ta iugera agris possideret. Tertiã ne tribunoꝵ
militũ coĩtia fierent. cõsulũq utiq alter ex ple¬
be crearetur cũcta ingentia ⁊ que sine certamĩe
maximo obtinen nõ possent. Omĩum igͥ simul re¬
tũ gͣrũ ĩ modicus cupido int̾ mortales ẽ agͥ
petunie honorũ discrimine ꝓposita. ꝯtriti patres cũ
trepidassent.puplicis priuatisq consiliis nullo reme¬
dio alio pret̃ exꝑtam multis iam añ c̾taminib ĩ¬
tcessionẽ inuento collegas adu̾sus tribunitias ro¬
gationes cõꝑauerũt. Que ubi tribus ad suffra¬
gũ ineũdũ citari a liciniõ sextioq uiderũt stipati
patrũ p̃sidiis nec recitari rogationes nec sole nec

Expanded text:
triciorum et pro commodis plebis: unam de aere alieno, ut triciorum et pro commodis plebis: unam de aere alieno, ut deducto eo de capite quod usuris pernumeratum esset id quod superesset triennio aequis portionibus persolueretur; alteram de modo agrorum, ne quis plus quingenta iugera agri possideret; tertiam, ne tribunorum militum comitia fierent consulumque utique alter ex plebe crearetur; cuncta ingentia et quae sine certamine maximo obtineri non possent. omnium igitur simul rerum, quarum immodica cupido inter mortales est, agri, pecuniae, honorum discrimine proposito conterriti patres, cum trepidassent publicis priuatisque consiliis, nullo remedio alio praeter expertam multis iam ante certaminibus intercessionem inuento collegas aduersus tribunicias rogationes comparauerunt. qui ubi tribus ad suffragium ineundum citari a Licinio Sextioque uiderunt, stipati patrum praesidiis nec recitari rogationes nec sollemne
Abbreviated transcription (Latin):
tatus satin. salue au̾tentẽ cãm doloris. quippe us
satis piam adu̾sus sororẽ nͨ ad modũ ĩ uirũ honoli¬
ficam elicuit coĩter sciscitando ut fateretur cã eẽ q̃
nos nͦ grã intrare posset. Consolans in filia anba¬
stus bonũ aiũm hr̃e uissit. cosdẽ ꝓpe diẽ iusutan
honores quos ap̃ sororẽ iudẽat. Inde cõsilia intreal
genero cepit adhibito.l. sextio st̾iio adolescente s
cuiꝰ sper nicł p̃ter genꝰ pat̾ciũ decẽt occasio iudeuis
rerũ nouãdaꝵ ꝑꝑ ingentẽ iuim erio alieni cauꝰ leub̃
mali plebes nisi suis ĩ sũmo imꝑio locatis nullũ spe¬
raret accingendũ ad eã cognitionẽ eẽ conãdo agẽ¬
doq iam eo gradu fecisse plebeios. Unde si porro
adnitantur ꝑueĩre ad sũmã ⁊ patrib e quari tã
honores aperirent. creatiq tribuni .c. licimiꝰ. ⁊ .l.
sextus ꝓmulgauẽ leges om̃s adu̾sus opes pa¬

Expanded text:
tatus 'satin salue?' auertentem causam doloris, quippe nec tatus 'satin salue?' auertentem causam doloris, quippe nec satis piam aduersus sororem nec admodum in uirum honorificam, elicuit comiter sciscitando, ut fateretur eam esse canos nec gratia intrare posset. consolans inde filiam Ambustus bonum animum habere iussit: eosdem propediem domi uisuram honores quos apud sororem uideat. inde consilia inire cum genero coepit, adhibito L. Sextio , strenuo adulescente et cuius spei nihil praeter genus patricium deesset. occasio uidebatur rerum nouandarum propter ingentem uim aeris alieni, cuius leuamen mali plebes nisi suis in summo imperio locatis nullum speraret: accingendum ad eam cogitationem esse; conando agendoque iam eo gradum fecisse plebeios unde, si porro adnitantur, peruenire ad summa et patribus aequari tam honores aperirent; creatique tribuni C. Licinius et L. Sextius promulgauere leges omnes aduersus opes pa
Abbreviated transcription (Latin):
mõ ad tribunatũ mib̾ int̾ patricios. retenẽdũ ꝙ tã¬
ta ui ut liceret tetẽderãt. S ne ad plebeios quide
magistratus capescendos petendosq ulli uiro acui
experiendiq animus eẽt ⁊ possessionẽ que honoris u¬
surpati mͦ ac plebe ꝑ paucos annos recuꝑasse ĩ ꝑpo¬
tuũ patres uiderentur. Ne id nimis letũ parti alli
eẽt. Parua ut plerũq solent rem ingentẽ moliũdi
licinio scoloni erat. Illustri quidẽ q̃ uiro tamen ple¬
beiõ eaq ip̃a affinitas aut sp̃ta grã fabio ad uulgua
ut mos ẽ ut uirga ꝑcutere cũ ad id moris eiꝰ insue¬
ta expauisset minor fabiã risui sororis fuit mirau¬
ti ignorare sororem. Ceteꝵ is risus stimłos ꝑus
mobili rebus aĩo muliebri subdidit freqñtia qͦ ꝑ
seqñtiũ rogantiũq. nũ ꝗd uellet credo fortuna tũ
matͥmoniũ ei sororis uisum. sui q ip̃a malo arbitis

Expanded text:
modo ad tribunatum militum inter patricios petendum, quod tanmodo ad tribunatum militum inter patricios petendum, quod tanta ui ut liceret tetenderant, sed ne ad plebeios quidem magistratus capessendos petendosque ulli uiro acri experientique animus esset, possessionemque honoris usurpati modo a plebe per paucos annos reciperasse in perpetuum patres uiderentur. ne id nimis laetum parti alteri esset, parua, ut plerumque solet, rem ingentem moliundi C. Licinio Stoloni erat, illustri quidem uiro tamen plebeio; eaque ipsa adfinitas haud spreta gratiam Fabio ad uolgum ut mos est, uirga percuteret. cum ad id moris eius insueta expauisset minor Fabia, risui sorori fuit miranti ignorare id sororem; ceterum is risus stimulos paruis mobili rebus animo muliebri subdidit. frequentia quoque prosequentium rogantiumque num quid uellet credo fortunatum matrimonium ei sororis uisum suique ipsam malo arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
liquãto maior ab ex̾citu romano utrinq urgetur
latini nec impetus tusculanoꝵ decũrentiũ ex suꝑio¬
re loco sustinẽt nec romanos subountes menia mo¬
lientesq obices portaꝵ arcere possunt. scal pͥus
menia capta in effrata claustra portaꝵ. Et cũ an¬
ceps hostis ⁊ a fronte ⁊ a tergo urgẽt nͦ ad pugnã
ulla uis/ nec ad fugam loci quicꝙͣ suꝑeẽt in medio
cesi ad unũ om̃s. Recuꝑato ab hostib tusculo ex̾ciẽ¬
tus romã ẽ deductus. Quãto magis ꝓsperis eo ãno
bellis tranquilla omĩa foris erant. tanto ĩ urbe ius
pru ĩ dies miẜieq pleb̾ crescebant. cũ eo ip̃o ꝙne
cesse erat solui facultas soluendi impediretur. Ita¬
q cũ iam ex ro nid cdari poss fama ⁊ corpore uidi¬
cati atq addicti creditorib satiffaciebant. Penaq
muicẽ fidei cesẜat. Adeo gͦ obnoxios submiẜant ani¬
mos nõ infimi solum s pͥncipes etiã plebis. ut nõ

Expanded text:
liquanto maior ab exercitu Romano. utrimque urgentur liquanto maior ab exercitu Romano. utrimque urgentur Latini: nec impetus Tusculanorum decurrentium ex superiore loco sustinent nec Romanos subeuntes moenia molientesque obices portarum arcere possunt. scalis prius moenia capta, inde effracta claustra portarum; et cum anceps hostis et a fronte et a tergo urgeret nec ad pugnam ulla uis nec ad fugam loci quicquam superesset, in medio caesi ad unum omnes. reciperato ab hostibus Tusculo exercitus Romam est reductus. quanto magis prosperis eo anno bellis tranquilla omnia foris erant, tanto in urbe uis patrum in dies miseriaeque plebis crescebant, cum eo ipso, quod necesse erat solui, facultas soluendi impediretur. itaque cum iam ex re nihil dari posset, fama et corpore iudicati atque addicti creditoribus satisfaciebant poenaque in uicem fidei cesserat. adeo ergo obnoxios summiserant animos non infimi solum sed principes etiam plebis, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
s uox orrenda edita templo ut tristib minis in
nefandos ignes ꝓcul delubͥs amousset. incensos
ea rabie impetus tusculũ tulit ob iram. Quo
deẜto comiĩ consilio latinoꝵ nõ ĩ societatẽ mõ¬
mõ romanã. s ⁊̃ in ciuitatẽ se dedisset. patẽtib
portis cũ in ꝓuiso incidissent. pͥmo clamore
oppidũ p̃ter arcem captũ ẽ et in arcẽ oppidã refugͣẽ
cũ cõiugib ac liberis nũtios q romã qui certiorẽ de
suo caũ senatũ face̾nt misere. haud egͥus ꝙͣ fide p̃r
obsidentiũ atq obsessoꝵ aĩo. hinc menia tusculi ꝑ
tueri uident illinc arcem oppugnare. Terrere una
ac pauere. At uirtus romanoꝵ mutauerat uͥtusq
ꝑtis aĩos tusculanos ex ingẽti metu ĩ sũmã alac̾tatẽ
latinos ex ꝓpe certa fiducia mox capienda arcis ꝙͣ
oppido potirentur in exiguã de ip̃is sper u̾terat
Tollitur ex aere clamor a tusculanis decipitur. a¬

Expanded text:
sed uox horrenda edita templo cum tristibus minis ni sed uox horrenda edita templo cum tristibus minis ni nefandos ignes procul delubris amouissent. incensos ea rabie impetus Tusculum tulit ob iram, quod deserto communi concilio Latinorum non in societatem modo Romanam sed etiam in ciuitatem se dedissent. patentibus portis cum improuiso incidissent, primo clamore oppidum praeter arcem captum est. in arcem oppidani refugere cum coniugibus ac liberis nuntiosque Romam, qui certiorem de suo casu senatum facerent, misere. haud segnius quam fide obsidentium atque obsessorum animo hinc moenia Tusculi tueri uident, illinc arcem oppugnare, terrere una ac pauere. aduentus Romanorum mutauerat utriusque partis animos: Tusculanos ex ingenti metu in summam alacritatem, Latinos ex prope certa fiducia mox capiendae arcis, quoniam oppido potirentur, in exiguam de se ipsis spem uerterat. tollitur ex arce clamor ab Tusculanis; excipit a
Abbreviated transcription (Latin):
ilł ad subeũdũ pugne caũs. seditio tñ int̾ antiates
latinosq coorta. Cum anciates uicti mał subat.¬
tis bello in quo ⁊ nati erant ⁊ cõsenuerant. deditõ¬
nẽ expectarent latinus ex diutina pace noua de¬
fectiõ recentib adhuc animis ferociores ad ꝑseue¬
randũ ĩ bello faceret finis c̾taminis fuit. Postꝙ̃ͣ
utrisq apparuit nichil ꝑ alteros stare qͦminꝰ in¬
cepta ꝑsequerent᷑ latini ꝓfecti ad societatẽ pacis
ut rebantur. inhoneste ẽẽ uindicauerũt. Anciates
ĩ comodis arbitris salutariũ consilioꝵ remotis ur¬
bem agros q romanis dedũt. Ira ⁊ rabies latinoꝵ
nͦ romanos bello ledere nec uolstos ĩ armis retinẽ
potuerãt eo erupit ut satricũ urbẽ que receptacu¬
lũ pͥmũ eis adu̾se pugne fua̾t igͥ cõcremarẽt nͨ
aliud tectũ eiꝰs suꝑfuit urb̾. cũ faces parit᷑ sacris
nec sua religio nec ueretũdia deũ arguisse dr̃.

Expanded text:
illis ad subeundum pugnae casum. seditio tum inter Antiates illis ad subeundum pugnae casum. seditio tum inter Antiates Latinosque coorta, cum Antiates uicti malis subactique bello in quo et nati erant et consenuerant deditionem spectarent, Latinos ex diutina pace noua defectio recentibus adhuc animis ferociores ad perseuerandum in bello faceret. finis certaminis fuit postquam utrisque apparuit nihil per alteros stare quo minus incepta persequerentur. Latini profecti, ab societate pacis, ut rebantur, inhonestae sese uindicauerunt; Antiates incommodis arbitris salutarium consiliorum remotis urbem agrosque Romanis dedunt. ira et rabies Latinorum, quia nec Romanos bello laedere nec Uolscos in armis retinere potuerant, eo erupit ut Satricum urbem, quae receptaculum primum eis aduersae pugnae fuerat, igni concremarent. nec aliud tectum eius superfuit urbis, cum faces pariter sacrisnec sua religio nec uerecundia deum arcuisse dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
imber ingentib ꝓcellis fusus diremit. Postero die
iterata pugna ⁊ aliqm diu equa uirtute fortunaq
latine maxine legiones longa societate militiã ro¬
manã edocte restabant. sequẽs imber ĩnussus or¬
dines turbauit. turbatis signa peditũ illata. quã¬
tũcũq romã se inuexit acies. tantũ hostes gradu
demotu. ⁊ ut semel inclinauit. pugna iam intole¬
rabilis romana uis erat. fusi hostes cũ satricũ.
ꝙ .ii. nił iñ aberat nõ castra peteͣnt ab equita¬
tu maxime cesi castra capta direptaq. a satrico
nocte que prelio ꝓxima fuit fuge agnine petũt
antiũ ⁊ cũ romanus ex̾citus ꝓpe uestigiis seque¬
retur. pł. tñ timor ꝙͣ ira celeritatis huit. Priuᷤᷤ
itaqi menia intrauere hostes ꝙͣ romanus extre¬
mi agminis carꝑe aut morari posset. Inde aliquot
dies uastando agro assũpti nec romanis satis in¬
structis apparatu bellico ad menia agredienda nͦ

Expanded text:
imber ingentibus procellis fusus diremit. postero die imber ingentibus procellis fusus diremit. postero die iterata pugna; et aliquamdiu aequa uirtute fortunaque Latinae maxime legiones longa societate militiam Romanam edoctae restabant. sed eques immissus ordines turbauit; turbatis signa peditum inlata, quantumque Romana se inuexit acies, tantum hostes gradu demoti; et ut semel inclinauit pugna, iam intolerabilis Romana uis erat. fusi hostes cum Satricum, quod duo milia inde aberat, non castra peterent, ab equite maxime caesi: castra capta direptaque. ab Satrico nocte quae proelio proxima fuit, fugae simili agmine petunt Antium; et cum Romanus exercitus prope uestigiis sequeretur, plus tamen timor quam ira celeritatis habuit. prius itaque moenia intrauere hostes quam Romanus extrema agminis carpere aut morari posset. inde aliquot dies uastando agro absumpti nec Romanis satis instructis apparatu bellico ad moenia adgredienda nec
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uallo ad respirãdũ debitorib dato. Postꝙͣ
quiett res ab hostib erant celebrati de integro
iurisdictõ ⁊ tantũ ab ẽẽ res ueteris leuãdi fenoi̾s
ut tributo nouũ fenus cõtraheret᷑ ĩ murũ asten¬
sorib locatũ saxo quadrato facũdũ eũ succũbere.
omũ cohacta plebes qr quẽ delectũ impedirent non
om̃es coacta pͥncipũ oꝑib fec̃ laciũ emiliũ. p̃ ua
b optinũe ut adu̾sus latinos uolscosq. qui cõuĩc¬
tis legionib ad satricũ castra habebant nullo ĩ¬
pediente om̃ib iuniorib sacramẽto adactis ts
excitus scriberent unũ ad presidiũ urbis. altm̃
qui siqui alibi motus extitissent ad fubita bella
nuctiꝰ posse. Tertiũ longe uialidisimũ p̃ ualiꝰ
2I. emilius ad satricũ duxere ubi cũ aciem instructã
hostiũ loco equo muenissent extĩplo pugnatũ et
nõ dum clara satis uictoria. sic ꝓspere spei pugña

Expanded text:
interuallo ad respirandum debitoribus dato, postquam interuallo ad respirandum debitoribus dato, postquam quietae res ab hostibus erant, celebrari de integro iuris dictio et tantum abesse spes ueteris leuandi fenoris, ut tributo nouum fenus contraheretur in murum a censoribus locatum saxo quadrato faciundum; cui succumbere oneri coacta plebes, quia quem dilectum impedirent non omnes coacta principum opibus fecit, L. Aemilium P. Uaus obtinuere ut aduersus Latinos Uolscosque, qui coniunctis legionibus ad Satricum castra habebant, nullo impediente omnibus iunioribus sacramento adactis tres exercitus scriberent: unum ad praesidium urbis: alterum qui, si qui alibi motus exstitisset, ad subita belli mitti posset: tertium longe ualidissimum P. Ualerius et L. Aemilius ad Satricum duxere. ubi cum aciem instructam hostium loco aequo inuenissent, extemplo pugnatum; et ut nondum satis claram uictoriam, sic prosperae spei pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
tributũ daret aut nis de pecunia credita dice̾t. eo
laxamento plebi sũpto mora dilectui nõ ẽ facta.
legionib nouis scriptis placuit duos ex̾citus in
agrũ uulstũ legionib diuisis duc̃ .p̃. funꝰ. cͦ. ora¬
te hostis obiuus fuit .ł. ppłatõ itaq nõ illi uage
simul qm̃ uolscus latroani more discordia hostiũ
fretus. ⁊ uirtute metuens ꝑ trepidationẽ raptĩ
fecerat. S a iusto ex̾citu iusta ira fcã pact̃õ quoq
tprĩs grauior quippe uolscis timentib ne interim
ex̾citus a roma exiret ĩcursiones ĩ extrema fini¬
ũ facte erant romano cõtra ⁊ ĩ hosti cõmemorã¬
di eã erat ut hostem ad certamen elice̾t. Itaq õi¬
b passim tectis agroꝵ cuiꝰq. ctiã quibusdã exusti
nõ arbore frugifera nõ satis in spẽ frugũ relic¬
tis om̃iq extra menia fuit hoĩi pecudũq pre¬
da ab acta romã utrmq ex̾citus reducti paruo

Expanded text:
tributum daret aut ius de pecunia credita diceret. eo tributum daret aut ius de pecunia credita diceret. eo laxamento plebi sumpto mora dilectui non est facta. legionibus nouis scriptis placuit duos exercitus in agrum Uolscum legionibus diuisis duci. Sp. Furius M. Horate hostis obuius fuit. populatio itaque non illi uagae similis quam Uolscus latrocinii more, discordiae hostium fretus et uirtutem metuens, per trepidationem raptim fecerat sed ab iusto exercitu iusta ira facta, spatio quoque temporis grauior. quippe a Uolscis timentibus ne interim exercitus ab Roma exiret incursiones in extrema finium factae erant; Romano contra etiam in hostico morandi causa erat, ut hostem ad certamen eliceret. itaque omnibus passim tectis agrorum uicisque etiam quibusdam exustis, non arbore frugifera, non satis in spem frugum relictis, omni quae extra moenia fuit hominum pecudumque praeda abacta Romam utrimque exercitus reducti. paruo
Abbreviated transcription (Latin):
tumultuatũ ꝙ p̃nestini cõcitatis latinoꝵ ppłis re¬
bellarũt. Eodem anno ctiã ipis querentib penu¬
riã hoĩ nouĩ. Colonia ascripti reb que haud
psꝑis bello domestica quiẽs quã tribunoꝵ nulcͤ
ex plebe grã maiestasq int̾ suos obtinuit sola¬
tiũ fuit. In seqñtis anni prĩcipia statĩ seditõne
q ẜuilio ũ. licinio. mencnio uͦ ꝑ̃. doclio .iͦ. oratõ.¬
M. lucio gegamo. Erat aut̃ ⁊ matena ⁊ cã sedi¬
tionis es alienũ cuiꝰ noscendi grã. sp̃. Suiliꝰ. pͥ¬
scus q docłi̾ siculus censores ftĩ ne rẽ agerent
de iñ ex agris legiones uolscoꝵ ingͥssas fines po¬
pulariꝙ passĩ romanũ agrũ attulere.: In qua tͤ¬
pidatione tantũ affuit ut ciuilia certamina ter¬
ror externus cohiberet ut cõtra co uiolentior po¬
tostas tribũtia impediendo dilectu cẽt donet cõdi¬
tiones impoĩte patrib ne quis quoad bellatũ eẽt

Expanded text:
tumultuatum quod Praenestini concitatis Latinorum populis retumultuatum quod Praenestini concitatis Latinorum populis rebellarunt. eodem anno Setiam ipsis querentibus penuriam hominum noui coloni adscripti; rebusque haud prosperis bello domestica quies, quam tribunorum militum ex plebe gratia maiestasque inter suos obtinuit, solacium fuit. insequentis anni principia statim seditione Q. Seruilio iterum Licinio† Menenio tertium P. Cloelio M. Horatio L. Geganio . erat autem et materia et causa seditionis aes alienum; cuius noscendi gratia Sp. Seruilius Priscus Q. Cloelius Siculus censores facti ne rem agerent deinde ex agris legiones Uolscorum ingressas fines popularique passim Romanum agrum attulere. in qua trepidatione tantum afuit ut ciuilia certamina terror externus cohiberet, ut contra eo uiolentior potestas tribunicia impediendo dilectu esset, donec condiciones impositae patribus ne quis, quoad bellatum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
il. antistiũ dedit maliis ꝙ gñe plebeio grãm uili¬
um añibant ⁊ uolsci ꝓuĩcia sine sorte sine ꝯꝑatoẽ
dederant peĩtuit. In explorato pabula cũ cohor¬
tes misere. quib cͥcũuentis cũ id falsũ nũtiatũ
cẽt de p̃sidio ut eeñt citati ferũt. ne auctorẽ qui¬
dẽ a ẜuato qui eos hostis latinus ꝓ milite romano
frustratus erat. ip̃i insidias p̃cipitauere. Ibi dũ
miquo loco sola uirtute militũ restantes cedũt᷑
cedũtq castra int̾im romana ⁊ acẽtia in campo
ib altera parte hostes inuasere a ducib ut᷑biq
ꝓdite temeritate atq ĩsciẽtia res ꝗcꝗd suꝑfuit
uitus. Que uͥ romã st relata pͥmũ dictatoe
dic placebat. deinde postq̃ quiete res ex uolscis af¬
ferebantur/ ⁊ apparuit eos nescire uictoria ⁊ tẽpo¬
re uti reuocati etiã exinde ex̾citus ac duces otiũq
inde quãtũ a uolscis fuisset id mͦ extremo anno

Expanded text:
L. Antistium dedit. Manliis, quod genere plebeios, gratia IuliL. Antistium dedit. Manliis, quod genere plebeios, gratia Iulium anteibant, Uolsci prouincia sine sorte, sine comparadederant paenituit. inexplorato pabulatum cohortes misere; quibus uelut circumuentis, cum id falso nuntiatum esset, dum praesidio ut essent citati feruntur, ne auctore quidem adseruato qui eos hostis Latinus pro milite Romano frustratus erat ipsi in insidias praecipitauere. ibi dum iniquo loco sola uirtute militum restantes caedunt caedunturque, castra interim Romana iacentia in campo ab altera parte hostes inuasere. ab ducibus utrobique proditae temeritate atque inscitia res; quidquid superfuit st. quae ubi Romam sunt relata, primum dictatorem dici placebat; deinde, postquam quietae res ex Uolscis adferebantur et apparuit nescire eos uictoria et tempore uti, reuocati etiam inde exercitus ac duces; otiumque inde, quantum a Uolscis, fuisset; id modo extremo anno
Abbreviated transcription (Latin):
stinoꝵ. Ad ea cͥcũlatũ bellũ. Deincepsq haud ma¬
gno certamine captis uelitͥs ex̾citus ductus. hee
quoq expugnate tũ ad cap̃ belli p̃neste uentũ. Id
nõ ui sed ꝑ deditionẽ receptũ ẽ. T. ꝗntius semel
acie uictor binis castris ocius nouẽ oppidis uĩ cap¬
tis p̃neste in deditõnẽ accepto romã reu̾titur tri¬
umphãsꝙ signũ p̃neste deuectũ iouis imꝑatoris¬
tulit in capitoliũ. Dedicatũ ẽ int̾ cellã iouis ac̃
minerue tabulaq sub eo fixa. monumẽtũ reꝵ ge¬
staꝵ. hiis feme incisa licteris fuit. Iuppit atq
diui omẽs dederũt ut ꝗntuis dictator oppida no¬
uẽ caperet duo de iucesimo qua creatus erat
dictatura se abdicauit. Comitia inħita tribu¬
noꝵ militũ consulari potãte quib equatus pa¬
incioꝵ plebeioꝵ q numerꝰ ex patrib creati ⁊ p.
ic malii. cũ .l. uilio plebes. c̃. sextiliũ .m. albinũ

Expanded text:
stinorum. ad ea circumlatum bellum deincepsque haud mastinorum. ad ea circumlatum bellum deincepsque haud magno certamine captis Uelitras exercitus ductus; eae quoque expugnatae. tum ad caput belli Praeneste uentum. id non ui sed per deditionem receptum est. T. Quinctius , semel acie uictor, binis castris hostium, nouem oppidis ui captis, Praeneste in deditionem accepto Romam reuertit triumphansque signum Praeneste deuectum Iouis Imperatoris in Capitolium tulit. dedicatum est inter cellam Iouis ac Mineruae tabulaque sub eo fixa, monumentum rerum gestarum, his ferme incisa litteris fuit: 'Iuppiter atque diui omnes hoc dederunt ut T. Quinctius dictator oppida nouem caperet'. die uicesimo quam creatus erat dictatura se abdicauit. comitia inde habita tribunorum militum consulari potestate, quibus aequatus patriciorum plebeiorumque numerus. ex patribus creati P. et C. Manlii cum L. Iulio ; plebes C. Sextilium M. Albinium
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna illos fretos ad aliam constitusse nec ĩ illis
di ĩ mortales certioris ꝗoꝙͣ fiducie maioris ue qd̾
sit auxilii dederĩt. at tu fretus armis animisq cõ¬
atatis equis inuade mediã aciem. Ego cũ legiõib
inturbatos trepidantesq fera signa. adeste dii
testes fidei ⁊ expetitas penas debitas simul uobis
uolatis nobis q ꝑ ur̃m num̃ deceptis nõ equitẽ
nõ peditẽ sustinere. p̃nestini pͥmo impetu a cla¬
more dissipati ordines sũt. De iñ pꝰtꝙͣ in illo loco
ꝙ̃ cõspectu p̃neste fuit. Ibi ex fuga dissipati locum
quẽ tumultuai̾o cõmunirẽt capiũt ne si intͣ me se
recepissent extĩplo ureret᷑ ag̾. deppłatis q omĩb ob¬
sidio urbi deferretur. S pꝰtꝙͣ direptis ad alliam ca¬
stris uictor romanus aderat. id quoq monumẽtũ
relictũ ⁊ uix menia tuta rati oppido se p̃neste in¬
dudũt. Octo p̃terea oppida erant fub ditiõe p̃ne¬

Expanded text:
fortuna illos fretos ad Alliam constitisse? nec illis fortuna illos fretos ad Alliam constitisse? nec illis di immortales certioris quicquam fiduciae maiorisue quod sit auxilii dederint. at tu, fretus armis animisque, concitatis equis inuade mediam aciem; ego cum legionibus in turbatos trepidantesque inferam signa. adeste, di testes foederis, et expetite poenas debitas simul uobis uiolatis nobisque per uestrum numen deceptis.' non equitem, non peditem sustinuere Praenestini. primo impetu ac clamore dissipati ordines sunt dein, postquam nullo loco quam in conspectu Praeneste fuit. ibi ex fuga dissipati locum quem tumultuario opere communirent capiunt, ne, si intra moenia se recepissent, extemplo ureretur ager depopulatisque omnibus obsidio urbi inferretur. sed postquam direptis ad Alliam castris uictor Romanus aderat, id quoque munimentum relictum; et uix moenia tuta rati oppido se Praeneste includunt. octo praeterea oppida erant sub dicione Praene
Abbreviated transcription (Latin):
numẽtũ tante cladis reformidaturos spẽs ꝓfeb
huio s truces galloꝵ sonũq uocis in oculis atqal
rib fore has maniũ reꝵ manes ipãs uoluẽtes ͣ¬
gitationes fortune loci delegauerãt spẽs suas. ⁊e¬
mani cõtra uͥ cũq eẽt latinus hostis. satis saire el
ex que ad rogillũ lac᷑ deuictũ .c. annoꝵ pace obn¬
xa frnet locũ insignẽ memoria cladis iratatur
se potius ad delendã momoriã dedecõĩs ꝙͣ̃ ut sio¬
rem faciat. ne qua terta sit ne stã iuictoria sur
qn ip̃i sibi galli si offorantur illo loco se ita pugna¬
turos ut rome pugnauerũt ĩ repetenda patria ut
postero die ad gabios. Tũc cũ effecerint ne quis ho¬
sis menia romana intrasset nõ tm̃ scd̾e adu̾se q for¬
uine domũ ꝑferret. hiis utrĩq aĩs ad alliam uentũ
erDictator romanus postꝙͣ in cõspectu hostis erant
ĩstructi intentiq. Uides ne tu inꝗt . A. sempni loci

Expanded text:
numentum tantae cladis, reformidaturos? species prnumentum tantae cladis, reformidaturos? species profecto iis ibi truces Gallorum sonumque uocis in oculis atque auribus fore. has inanium rerum inanes ipsas uoluentes cogitationes fortunae loci delegauerant spes suas. Romani contra, ubicumque esset Latinus hostis, satis scire eum esse quem ad Regillum lacum deuictum centum annorum pace obnoxia tenuerint: locum insignem memoria cladis inritaturum se potius ad delendam memoriam dedecoris quam ut timorem faciat, ne qua terra sit nefasta uictoriae suae; quin ipsi sibi Galli si offerantur illo loco, se ita pugnaturos ut Romae pugnauerint in repetenda patria ut postero die ad Gabios, tunc cum effecerint ne quis hostis qui moenia Romana intrasset nuntium secundae aduersaeque fortunae domum perferret. his utrimque animis ad Alliam uentum est. dictator Romanus, postquam in conspectu hostes erant instructi intentique, 'uidesne tu' inquit, ' A. Semproni , loci
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nestinis nũtiatũ nullũ ox̾citũ cõscpͥtũ rome nil¬
lũ ducẽ cͥtum eẽ. patres ac plebem ĩ semet ipõs
uersos occõnom rati duces eoꝵ. raptĩ agmine fõ
ꝓuastatis ꝓtinꝰ agris ad portã colinã signa intile.
Ingens in urbe trepidatio fuit. cõclamatũ ad atni
cocursũq ĩ muros atꝙ portas ẽ. Tandẽ ꝙ a seditõ⁊
bellũ uersi. dictatorẽ .t. quĩtiũ cĩcinatũ creaue̾ Iᷤ
magistrũ equitũ aulũ sẽproniũ aratinũ di̃ Qͥ
ubi auditũ ẽ tantus eiꝰ magratus terror erat siml
hostes a menib recesse ⁊ uniores romani ad edis¬
tã sine rettͣtatione cõuenire. Dum cõscribitur
rome ex̾citus castra int̾im hostiũ haud ꝓcul alia
flumine poĩta m̃ agrũ late ppłantes fatali se ur¬
bi romane locũ cepisse. int̾ se iactabant similem
pauorẽ m̃ ac fugam fore ac bello gallico fũt ⁊

Expanded text:
Praenestinis nuntiatum nullum exercitum conscriptum Romae, nulPraenestinis nuntiatum nullum exercitum conscriptum Romae, nullum ducem certum esse, patres ac plebem in semet ipsos uersos, occasionem rati duces eorum raptim agmine facto, peruastatis protinus agris ad portam Collinam signa intulere. ingens in urbe trepidatio fuit. conclamatum 'ad arma', concursumque in muros adque portas est; tandemque ab seditione ad bellum uersi dictatorem T. Quinctium Cincinnatum creauere. is magistrum equitum A. Sempronium Atratinum dixit. quod ubi auditum est— tantus eius magistratus terror erat—simul hostes a moenibus recessere et iuniores Romani ad edictum sine retractatione conuenere. dum conscribitur Romae exercitus, castra interim hostium haud procul Allia flumine posita; inde agrum late populantes, fatalem se urbi Romanae locum cepisse inter se iactabant; similem pauorem inde ac fugam fore ac bello Gallico fuerit;
Abbreviated transcription (Latin):
tribunici a leuãdo fenore ⁊ finẽ aliaꝵ ĩ iuiriaꝵ agẽ¬
tẽ qd̾ si sit plebi memor patrũ lib̾tatis. se nec adi¬
ci quẽꝙͣ ciuem romanũ ob creditã pecuniã passumᷤ
nes dilctũ hñ donet inspecto ere alieno inita q
sit. suꝑsit sͥ liberũ corpus. an id quoq neͣuo debe¬
atut mertes seditionis ꝓpoĩta cõfestim seditionẽ
excitauit. Na adoicebantur multi ⁊ ad p̃nestĩ fa¬
mã belli legiones scribendas patres censuerãt que
utraq simul auxilio tribiũcio ⁊ cõsensu plebis im¬
pedin cepta. Nam neq duci ad dictoᷤ tribuni sine¬
bant neq iuniores noĩabant cũ patrib minor p̃
sens cura credite peciũe uiris exeqñdi ꝙͣ dilectus¬
eẽt: quippo iam ad preneste ꝓfectos hostes ĩ agro
erat neq aliud ad seditõnẽ extinguẽdã ĩ urbẽ ꝙͣ
ꝓpe illatũ menib ip̃is bellũ ualuit. Nã cum cẽt

Expanded text:
tribuniciam de leuando fenore et finem aliarum iniuriarum agentribuniciam de leuando fenore et finem aliarum iniuriarum agentem. quod si sit animus plebi memor patrum libertatis, se nec addici quemquam ciuem Romanum ob creditam pecuniam passuros neque dilectum haberi, donec inspecto aere alieno initaque sit, supersit sibi liberum corpus an id quoque neruo debeatur. merces seditionis proposita confestim seditionem excitauit. nam et addicebantur multi, et ad Praenestini famam belli nouas legiones scribendas patres censuerant; quae utraque simul auxilio tribunicio et consensu plebis impediri coepta; nam neque duci addictos tribuni sinebant neque iuniores nomina dabant. cum patribus minor <in> praesens cura creditesset —quippe iam a Praeneste profectos hostes in agro uerat neque aliud ad seditionem exstinguendam in urbe quam prope inlatum moenibus ipsis bellum ualuit. nam cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
na debentiũ laborare creditũ uderi expediebat. cre¬
ati censores .c. sulpitiꝰ. camerinꝰ sp̃. postumĩ regillẽ¬
sis. capta q iam res morte postumii qua collega
suffici censori religio int̃pellata ẽ. gͭ. cũ sulpitus
abdicass se magr̃atu censores aliĩ uitio creati non
gesserũt magr̃atũ. t̃tios nõ creari uelut diis non
actipiontib ĩ eũ annũ cecnsurã religiosũ fuit cã
ut ludificationẽ pleb̾. tr̃.ferendã negabant fugere
senatũ testes tabulas publicas census cuiꝰq nolunt
a parte ciuitatis. Cum interĩ oberratã plobem ob¬
iectati aliis atq aliis hostib passim. iam sine ullo
discrimine bella quen ab antio satricũ. a satrico
uelit̾s. Inde tusculũ legiones ductas lat̾is hẽmedᷤ
penestrinis iam intentari arma cuuũ magis ꝙͣ ho¬
stiũ odio. ut ĩ armis steterant plebem nec respira¬
re ĩ urbe. aut ꝑ otiũ libertatis meminisse sinãt.
aut cõsistere in contione ubi aliqñ audiant uocem

Expanded text:
na debentium laborare creditum uideri expediebat. creati censores C. Sulpicius Camerinus Sp. Postumius Regillensis , coeptaque iam res morte Postumi, quia collegam suffici censori religio erat, interpellata est. igitur cum Sulpicius abdicasset se magistratu, censores alii uitio creati non gesserunt magistratum; tertios creari uelut dis non accipientibus in eum annum censuram religiosum fuit. eam uero ludificationem plebis tribuni ferendam negabant: fugere senatum testes tabulas publicas census cuiusque, quiaa parte ciuitatis, cum interim obaeratam plebem obiectari aliis atque aliis hostibus; passim iam sine ullo discrimine bella quaeri: ab Antio Satricum, ab Satrico Uelitras, inde Tusculum legiones ductas; Latinis Hernicis Praenestinis iam intentari arma ciuium magis quam hostium odio, ut in armis terant plebem nec respirare in urbe aut per otium libertatis meminisse sinant aut consistere in contione, ubi aliquando audiant uocem
Abbreviated transcription (Latin):
cccasio cupiditatis explẽde eẽt. paꝵ suit ꝙ semel
ĩ fidicino agto it̾u ĩ cãpaĩa ipã legatioẽs ns cecide̾t.
Que ẽ ista tam ĩ festa ira.ꝙͣ ꝑduas acies fusus. sãgͥs
explere nõ potuat. Ad de hc ppłatiõe agtoꝵ. predas
hoĩ. atq pecudũ actas. ĩcendia uilloꝵ. ac tuinas.
diã feuo igͥq uastata. Inscine ira explen nõ potuit
S cupiditas explẽda ẽ. ea ad oppugͥndã capnã rapit.
ꝯ̃lud dełe urbẽ pulcheĩmã. aut ipi posside̾ uolũt. s
uos potiꝰ romaĩ bñficio ur̃o occuꝑate eã. ꝙͣ illoᷤ rẽtẽ

Expanded text:
el in Sidicino agro, iterum in Campania ipsa legiones nostras cecidere? quae est ista tam infesta ira quam per duas acies fusus sanguis explere non potuerit? adde huc populationem agrorum, praedas hominum atque pecudum actas, incendia uillarum ac ruinas, omnia ferro ignique uastata. hiscine ira expleri non potuit? sed cupiditas explenda est. ea ad oppugnandam Capuam rapit; aut delere urbem pulcherrimam aut ipsi possidere uolunt. sed uos potius, Romani, benef
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a uteromĩ inuenistis ite romã ad senatũ exti¬
mabũt patres utrũ plus an pene anue uenie
meriti sitis. Non p̃cipiam grãm publici bñfici
dep̾candi potãte a me hũitis p̃cib euentũ ur̃is.
senat᷑ quẽ uidebit᷑ dabit pł ꝙ̃ romã tusculani ue¬
nerũt senatus ꝙ paulo añ fideliũ socioꝵ mostus
ĩ uestibło curie cõspectus. moti extimplo patres
uocati eos iã tñ hosti talit̾ magis ꝙ̃ hostilit̃ iussere
dictator tusculanus ita uerba facit. Quib bellum
indixistis intulistis ꝙ patres cõscripti sic̃ nũc uide¬
tis uos instantes in uestibulo curie ur̃e ita arma¬
ti parati ꝙ obuia ĩ p̃ãtrib legionibq uris ꝓce¬
simus. Hic nt̃ hic ꝑleb nr̃o hitus fuĩt q̃ semꝑ nͥ ꝙͣ a¬

Expanded text:
uestra tutaremini inuenistis. ite Romam ad senatum; aestiuestra tutaremini inuenistis. ite Romam ad senatum; aestimabunt patres utrum plus ante poenae an nunc ueniae meriti sitis. non praecipiam gratiam publici beneficii; deprecandi potestatem a me habueritis; precibus euentum uestris senatus quem uidebitur dabit.' postquam Romam Tusculani uenerunt senatusque paulo ante fidelium sociorum maestus in uestibulo curiae est conspectus, moti extemplo patres uocari eos iam tum hospitaliter magis quam hostiliter iussere. dictator Tusculanus ita uerba fecit: 'quibus bellum indixistis intulistisque, patres conscripti, sicut nunc uidetis nos stantes in uestibulo curiae uestrae, ita armati paratique obuiam imperatoribus legionibusque uestris processimus. hic noster, hic plebis nostrae habitus fuit e
Abbreviated transcription (Latin):
agroꝵ int̾missus patentib portis urbis togati ob
castra ex urbe ⁊ ex agris deferũt. Camillus castris
añ portas positis eadẽ ne forma pacis q̃ in agris o¬
stentaret᷑ ⁊̃ intra meniã eẽt scire cupiẽs ĩgressus urbẽ
ubi patentes ianuas ⁊ tabernas aꝑtas ꝓposito omĩa in
medio uidit intentos q opifices suo quẽq oꝑi ⁊ ludos
licteraꝵ strepe. discentiũ uocib ac repletas semitas
int̾ uulgus aliͦ pueroꝵ ⁊ mulieꝵ huc atq illuc eũ¬
tiũ quatũq suoꝵ usuũ cause ferrent. nichil usꝙͣ ñ
pauidis mͦ s ne mirantib quidẽ simile cͥcũspicie¬
bat omĩa inquirẽs oculis nã nͥ bellũ fuisset adeo
nec amote eĩ ꝙͣ nec oblate ad tempus uestigiũ ub¬
lũ erat. s ita omĩa cõstanti tñquilla pace ut eo ui
fama belli plata uideri poss. Nictꝰ igͥ patientia ho
uera arma uerasq uires quib ab ira romanoꝵ

Expanded text:
agrorum intermissus; patentibus portis urbis togati obuagrorum intermissus; patentibus portis urbis togati obucastra ex urbe et ex agris deuehitur. Camillus castris ante portas positis, eademne forma pacis quae in agris ostentaretur etiam intra moenia esset scire cupiens, ingressus urbem ubi patentes ianuas et tabernis apertis proposita omnia in medio uidit intentosque opifices suo quemque operi et ludos litterarum strepere discentium uocibus ac repletas semitas inter uolgus aliud puerorum et mulierum huc atque illuc euntium qua quemque suorum usuum causae ferrent, nihil usquam non pauidis modo sed ne mirantibus quidem simile, circumspiciebat omnia, inquirens oculis ubinam bellum fuisset; adeo nec amotae rei usquam nec oblatae ad tempus uestigium ullum erat sed ita omnia constanti tranquilla pace ut eo uix fama belli perlata uideri posset. uictus igitur patientia hos'Tusculani, uera arma uerasque uires quibus ab ira Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
se romã captiuos ducturũ ut ne prẽs ĩ agͥs in tuscu¬
lanos a societate defixe castͥs ex̾cituiq intĩm si uide¬
atur p̃sit collega. Documẽto unꝰ dies fua̾t ne sua cõsi¬
lia meliorib p̃fua̾t. Neo tñ aut ipĩ aut ĩ excitu cuiꝙͣ
satis placato animo camillus laturus culpã eiꝰ uideba¬
me cõstans omĩu fama erat cũ uaria fortuna ĩ uolsciͤ
gesta res eẽt. aduse pugne fugeq in .l. furio culpã se¬
de̾ decus oẽ penes .M. furiũ ẽẽ. introductis ĩ senatu
captiuis cũ bello ꝑseq̃ndos tusculanos patres cẽsuis¬
ccͣ spem oĩu.l. furiũ optauit. Ꝙ moderatõne animiꝰ
cũ college leuauit ĩfamiã tñ sͥ głiam ingentẽ pepeĩt.
Nec fuit cur tusculanis bellũ pacẽ cõstituit romanã
arguer̃t qm̃ armis nõ poterat intrantib fines roma¬
nis nõ demigratũ ex ꝓpinꝗs itine̾i̾s locis nõ cultꝰ

Expanded text:
se Romam captiuos ducturum ait, ne patres ignari sint Tuscuse Romam captiuos ducturum ait, ne patres ignari sint Tusculanos ab societate descisse: castris exercituique interim, si uideatur, praesit collega. documento unus dies fuerat, ne sua consilia melioribus praeferret; nec tamen aut ipsi aut in exercitu cuiquam satis placato animo Camillus laturus culpam eius uidebamae constans omnium fama erat, cum uaria fortuna in Uolscis gesta res esset, aduersae pugnae fugaeque in L. Furio culpam, secundae decus omne penes M. Furium esse. introductis in senatum captiuis cum bello persequendos Tusculanos patres censuiscontra spem omnium L. Furium optauit; qua moderatione animi cum collegae leuauit infamiam tum sibi gloriam ingentem peperit. nec fuit cum Tusculanis bellum: pace constanti uim Romanam arcuerunt quam armis non poterant. intrantibus fines Romanis non demigratum ex propinquis itineri locis, non cultus
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis me oĩum potĩ sociũ ꝙ̃ uni prudentie dedi. Ca¬
nullus ĩ utraq nr̃a fortuna sitã głiam uidet. Ego ni
restituitur pugna qd̾ miẜimũ ẽ fortunã cũ omĩb in¬
famiã solus sentẽtiã optimũ ussũ ẽ ĩ fluctuantẽ aciẽ
tradi equos ⁊ pedestri pugna inuadere hostem. eunt
ĩ signis armis animisq ꝙͣ premi paꝵ maxĩe peditũ
tatur a sũmo c̾tamine annui. Sensit gͦ euent̾ uirtu¬
tis enixe opẽ ⁊ uolsci qua mõ simulato metu cessarãt
eã uerã fugã effusi magna ꝑs ⁊ ĩ ip̃o c̾tamĩe ⁊ p̾t in
fuga cesi cet̾i in castͥs que capta codẽ impetu sũt plu¬
res tñ capti ꝙͣ occisi. Ubi ĩ recensendis captiuis cũ
ruscłaĩ aliqͦt noscitarent᷑. secreti ab aliis ad tribunos ad¬
ducuntur ꝑcũctantib que fas sit publico cõsilio se mi¬
litasse. Cuiꝰ tã uicini belli metu camllus motꝰ ext̃ĩplo

Expanded text:
ritati me omnium potius socium quam unius prudentiae dedi. Caritati me omnium potius socium quam unius prudentiae dedi. Camillus in utraque uestra fortuna suam gloriam uidet; ego, ni restituitur pugna, quod miserrimum est, fortunam cum omnibus, infamiam solus sentiam.' optimum uisum est in fluctuante acie tradi equos et pedestri pugna inuadere hostem. eunt insignes armis animisque qua premi parte maxime peditum titur a summo certamine animi. sensit ergo euentus uirtutis enixae opem et Uolsci, qua modo simulato metu cesserant, ea in ueram fugam effusi, magna pars et in ipso certamine et post in fuga caesi, ceteri in castris quae capta eodem impetu sunt; plures tamen capti quam occisi. ubi in recensendis captiuis cum Tusculani aliquot noscitarentur, secreti ab aliis ad tribunos adducuntur percontantibusque fassi publico consilio se militasse. cuius tam uicini belli metu Camillus motus extemplo
Abbreviated transcription (Latin):
recentis ferocie ueterisq decoris terga passim dabat at¬
q effuso cuͣsu castra repetebat. cũ camillus subuectꝰ a cͥ¬
cũ stantib ĩ equũ ⁊ raptĩ subsidiis oppoĩtis. ħ ẽ inꝗs
milites pugna quã poposcistis. Quis ħo quis deus est
quẽ accusare possitis ur̃e illate m̾itas ur̃a igͣuia ħ ẽ.
nisi uictorẽ receptura sũt. Pudor pͥmo tenuit effusos
Inde nõ certũ agi signa obũtiq aciem uiderũt ĩ hostem
⁊ dux p̃t̾ ꝙͣ quot tot insigͥs triũphis ⁊̃ acta uenerabłs
int̾ pͥma signa uͥ płimus labor periculũq erat se ofse
rebat incͤpare singłes cꝗsq ⁊ alios ⁊ ad oratõ ĩuicẽ to¬
tã alacͥ clamore ꝑuasit aciem. Neq alt̃ tribunꝰ rei de¬
fuit. s missus a collega restitutꝰ peditũ aciem ad en¬
tes nõ castigando ad quã rem leuiorẽ an
cͥmine eximerẽt. annuente ac ꝓhibente collega teme¬

Expanded text:
 immemor recentis ferociae ueterisque decoris terga passim dabat at immemor recentis ferociae ueterisque decoris terga passim dabat atque effuso cursu castra repetebat, cum Camillus subiectus ab circumstantibus in equum et raptim subsidiis oppositis 'haec est' inquit, 'milites, pugna quam poposcistis? quis homo, quis deus est, quem accusare possitis? uestra illa temeritas, uestra ignauia haec est. nisi uictorem receptura sunt'. pudor primo tenuit effusos; inde, ut circumagi signa obuertique aciem uiderunt in hostem et dux, praeterquam quod tot insignis triumphis, etiam aetate uenerabilis inter prima signa ubi plurimus lrebat, increpare singuli se quisque et alios, et adhortatio in uicem totam alacri clamore peruasit aciem. neque alter tribunus rei defuit sed missus a collega restituente peditum aciem ad equites, non castigando—ad quam rem leuiorem auccrimine eximerent: 'abnuente ac prohibente collega teme
Abbreviated transcription (Latin):
qui caũs cõsiliũ suũ laudabile efficiat. Nlec lib
hõb salutais sentẽtia nec a diis tã pie p̃ces au¬
dite sũt. Primã aciẽ auctor pugne instituit.
uibsidia camillus firmat ualidã ꝙ statõnẽ pro
asts oppoĩt. Ip̃e edito loco spectator intentus. in
centu alieni cõsili cõstitit. Simul pͥmo cõcursu
iopuere arma. hostis dolo nõ metu pedẽ retulit.
leuis a tergo cliuius erat inter aciem ⁊ castra et
ꝯ multitudo suppeditabat aliꝗd/ ualidas cohor¬
los ĩ castris armatas ĩstructasq reliquerãt. Qe
iit cõmissĩ iã c̾tamen uͥ uallo appinquassꝰ hostis erũpe¬
ret .i. cedentẽ hostem effuse sequẽdo ĩ locũ iniquũ ꝑ¬
uade oportunꝰ huic eruptiõi fuis. Nersus itaq in
indorẽ fror ⁊ nouo hoste ⁊ supina uallẽ romanã
mnelnaũ aciem. Instant uolsa recentes qui castrio
pmieũ secerant. Integrant ⁊ illi pugnã qui si multa

Expanded text:
qui casus suum consilium laudabile efficiat. nec ab qui casus suum consilium laudabile efficiat. nec ab hominibus salutaris sententia nec a dis tam piae preces auditae sunt. primam aciem auctor pugnae instruit, subsidia Camillus firmat ualidamque stationem pro castris opponit; ipse edito loco spectator intentus in euentum alieni consilii constitit. simul primo concursu concrepuere arma, hostis dolo non metu pedem rettulit. lenis ab tergo cliuus erat inter aciem et castra; et, quod multitudo suppeditabat, aliquot ualidas cohortes in castris armatas instructasque reliquerant, quae inter commissum iam certamen, ubi uallo appropinquasset hostis, erumperent. Romanus cedentem hostem effuse sequendo in locum iniquum pertractus opportunus huic eruptioni fuit; uersus itaque in uictorem terror et nouo hoste et supina ualle Romanam inclinauit aciem. instant Uolsci recentes qui e castris impetum fecerant; integrant et illi pugnam qui simulata
Abbreviated transcription (Latin):
dem intra uallũ tempus terẽ qd accessurũ deces¬
surũue hostiũ uirib sperantẽ. ꝙͣ occasionẽ ꝙ tẽpꝰ¬
ꝙ insidiis ĩstruentẽ locũ frigoͣ ac torpere: con¬
silia. Si camillo cũ in te satis cũ głie ẽẽ ꝗd actinere
cũ mortali corpore uno ciuitatis ꝙͣ ĩmortalẽ ẽẽ
deceat pati cũ senescente ĩ res. his ẜmonib tota
ĩ se auerterat castra. ⁊ cũ om̃ib locis pateretur
pugnã sb̾stinẽ: inqͦ .m. furiꝰ nõ possumꝰ ĩpetũ nuili¬
tũ ⁊ hostis cuiꝰ aiõs curis tanto auximꝰ.Iam mini¬
me tolerãda suꝑbia. Insultat cede unꝰ om̃ib ⁊ pa¬
tere te uĩci cõsilio nõ matinius bello uĩcas. Ad
ea camillus. q̃ bella suo uni auspitio gesta ad eam
aut fortune penitusse nec scire se collegã hr̃e iure
imꝑioq patrẽ uigoro etatis p̃stantẽ. Itaq se qd̾
ad eycitũ actineat rege̾ cõsuesse nõ regni. college

Expanded text:
dem intra uallum tempus terere, quid accessurum suis decesdem intra uallum tempus terere, quid accessurum suis decessurumue hostium uiribus sperantem? quam occasionem, cum? frigere ac torpere senis consilia. sed Camillo cum uitae satis tum gloriae esse; quid attinere cum mortali corpore uno ciuitatis quam immortalem esse deceat pati consenescere uires? his sermonibus tota in se auerterat castra; et cum omnibus locis posceretur pugna, 'sustinere' inquit, ' M. Furi , non possumus impetum militum, et hostis, cuius animos cunctando auximus, iam minime toleranda superbia insultat; cede unus omnibus et patere te uinci consilio ut maturius bello uincas'. ad ea Camillus, quae bella suo unius auspicio gesta ad eam aut fortunae paenituisse; nunc scire se collegam habere iure imperioque parem, uigore aetatis praestantem; itaque se quod ad exercitum attineat, regere consuesse, non regi: collegae
Abbreviated transcription (Latin):
aciẽ ꝓedunt᷑. nd̾ dilatiuĩ quĩ ꝑiculũ sũme reoꝵ fa¬
cẽnt ita paucitati hostiũ nichł artes impr̃ĩs unici
quib solis cõfidë ꝓfuturas eẽ. Idẽ ardor ⁊ ui rͦ. ex̾¬
citu erat ⁊ ĩ altero duce nec p̃sentis dimicatioĩs foͣ¬
tunã ulla res p̃t̾ ꝙͣ uniꝰ uiri cõsiliũ atq imꝑiũ mo¬
rabat᷑ qui occasionẽ ĩuẽdaꝵ rationũ uiriũ trahendo
bello querebat eo magis hostis ĩstare nec iam pro
casts tantũ suis explicare aciem s procedere ĩ me¬
diũ campi ⁊ uallo prope hostium signa ĩferẽdo su¬
ꝑbã fiduciã uiriũ ostentarẽ. Haud egre patieba¬
ĩ certissimo sũptis aĩs spe inflatus. hic ꝑse iam
militos incitatos ĩstitabat eleuãdo qͣ una peteret
etate aueritate college iuuenib bella cdata dictitã
et cũ corporib iungere ⁊ deflorere. animos cũctato¬
nẽ ex acerimo bellatore factũ ⁊ quia adueniens ca¬
sta urbes q pͥmo impetu raꝑe sit solitus cũ resi¬

Expanded text:
aciem procedunt nihil dilaturi quin periculum summae rerum facerent: ita paucitati hostium nihil artes imperatoris unici, quibus solis confiderent, profuturas esse. idem ardor et in Romano exercitu erat et in altero duce, nec praesentis dimicationis fortunam ulla res praeterquam unius uiri consilium atque imperium morabatur, qui occasionem iuuandarum ratione uirium trahendo bello quaerebat. eo magis hostis instare nec iam pro castris tantum suis explicare aciem sed procedere in medium campi et uallo prope hostium signa inferendo superbam fiduciam uirium ostentare. id aegre patiebaincertissimo sumentis animos spe inflatus. hic per se iam milites incitatos insuper instigabat eleuando, qua una poterat, aetate auctoritatem collegae, iuuenibus bella data dictitans et cum corporibus uigere et deflorescere animos; cunctatorem ex acerrimo bellatore factum et, qui adueniens castra urbesque primo impetu rapere sit solitus, eum resi
Abbreviated transcription (Latin):
darẽt ⁊ orasse singłos uniu̾sosq ut capitoliũ atq artẽ ĩ¬
tuctes ut ad dos ĩmortales u̾si de se iudicarẽt. In cãpo
mãtio cũ cẽturiatĩ pͥp citaret᷑ ⁊ reus ad capitoliũ manꝰ
tendẽs ab oĩb ad deos p̃ces au̾tiss aꝑuit tͥbunis nͥ ocłoᷤ
qͦ hoĩu libassent tãti memoi̾a detoi̾s nũꝙͣ fore ĩ p̃¬

Expanded text:
darent, et orasse singulos uniuersosque ut Capitolium atque arcem indarent, et orasse singulos uniuersosque ut Capitolium atque arcem intuentes, ut ad deos immortales uersi de se iudicarent. in campo Martio cum centuriatim populus citaretur et reus ad Capitolium manus tendens ab hominibus ad deos preces auertisset, apparuit tribunis, nisi oculos quoque hominum liberassent
Abbreviated transcription (Latin):
accusatoẽs d̾ plebe pat̾ciũ reũ ĩtuebũt᷑ ⁊ regͥ erim̃ ĩ
ꝙ̃ s ne cogͣtos qd̾ aũ affines. postͤmo ne frẽs ꝗd̾ aulũ ⁊
titũ manlicos. ꝙ ad cũ diẽ nũꝙͣ usu ueniss ut ĩ tãto di¬
scͥmĩe nõ ꝓximi uestẽ mutarẽt. Appio claudio ĩ uicła dͤ¬
to .c. claudiũ ĩiicũ claudiãq oẽ gentẽ sordidã q fu¬
isse. ꝯsensu oppͥmi ppłarẽ uirũ ꝙ pͥmꝰ a pr̃ib ad plebẽ¬
ces ⁊ largitõe ⁊ fallax ĩ ditiũ ꝑtinẽtia ꝓͥe ad regͥ cͥmen
ab accusatõib obiecta sint reo. ap̃ neĩne auctorẽ in¬
ueĩo nͨ dubito aut paͣua fuisse secũ dap̃nãdi mora
plebi nõ ĩ cã s ĩ loco fui̾t. Illd̾ notãd̾ udet᷑ ut scĩat hoĩcs
fenore expẽsas peciuãs tuliss. qͦꝵ boã ueĩre qͦs duci ad¬
ditos ꝓhibuss. Ad ħ decora qͦ belli nõ ꝯmorass tm̃ s¬
titẽ capitoliũ spͨtans iouẽ dcos alios d̾uocasse ad auxiliũ

Expanded text:
accusatores de plebe patricium reum intuebuntur et regni crimen in sed ne cognatos quidem aut t T. Manlios , quod ad eum diem nunquam usu uenisset, ut in tanto discrimine non et proximi uestem mutarent: Ap. Claudio in uincula ducto C. Claudium inimicum Claudiamque omnem gentem sordidatam fuisse; consensu opprimi popularem uirum, quod prices et largitionem et fallax indicium pertinentia proprie ad regni crimen ab accusatoribus obiecta sint reo, apud neminem auctorem inuenio; nec dubito haud parua fuisse, cum damnandi mora plebi non in causa sed in loco fuerit. illud notandum uidetur, ut sciant homines fenore expensas pecunias tulisset, quorum bona uenire, quos duci addictos prohibuisset; ad haec decora quoque belli non cotidem Capitolium spectans Iouem deosque alios deuocasse ad auxilium