comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minus tuus amet. angnoscas et gaudeas. ita enim ut
preclare ait augustinus demost̃ut carnalibus et non
ualentibus intueri mente ueritatem corporeisꝙ sensibꝰ
dediti s ꝗͣ excelsum locum inter creaturas habeat hu¬
mana natura. Quid quid idem ipse qui uos hac sua
dignacione tam mirifica angelis quoꝙ pretulerat ipõs
uõdis angelos custodes admbuit. ut modis omnibus
uestram inter creaturas excellenciam demonstraref.
Ait nempe ieronimus tantam dignitatem esse anima¬
rum ut unaqueq ab ortu suo h̃ abeat angelum sibi
adcustodiam deputatum. paterna uere et plusꝗͣ pater¬
na deuobis deo cura est. et ut dictum satirici patumꝑ
inflectam uere carior est illi homo quͦam sibiquis hec
inter tristicie locus aut querele. Nom natura igitur ues¬
tra sed culpa mestos uos et querulos facit. D Mestum
me originis uilitas. et nature fragilitas. nuditasq. et in:¬
opia. et fortune asperitas. et uitt breuitas. et sinis incer¬

Expanded text:
minus tuus amet agnoscas et gaudeas. “Ita enim, ut minus tuus amet agnoscas et gaudeas. “Ita enim, ut preclare ait Augustinus, demonstravit carnalibus et non valentibus intueri mente veritatem, corporeisque sensibus deditis, quam excelsum locum inter creaturas habet humana natura”. Quid, quod idem ipse vos, qui hac sua dignatione tam mirifica Angelis quoque pretulerat, ipsos vobis Angelos custodes adhibuit, ut, modis omnibus, vestrum inter creaturas excellentiam demostraret? ait nempe Hieronymus, tantam dignitatem esse animarum, ut unaquaque ab ortu suo, habeat angelum, sibi ad custodiam deputatum. Paterna vere et plusquam paterna de vobis deo cura est, et, ut dictum Satyrici parumper inflectam, vere carior est illi homo quam sibi. Quis hec inter tristitie locus aut querele? non natura igitur vestra sed culpa mestos vos et querulos facit. Mestum me originis vilitas, et nature fragilitas, nuditasque et inopia et fortune asperitas, et vite brevitas et finis incer
Abbreviated transcription (Latin):
conuncta diuinitati ut qui deus erat homo fieret idẽ
ꝙunus numero perfecte duas inse uniens nauiras.
esse inciperet deus et homo ut hominem deum faceret
factus homo. in effabilis dei pietas atquꝰe humilitas sum¬
ma hominis felicitas et gloria. Altum undique occultũ¬
ꝙ misterium mirum et salutare conmercium quod
nescio an celestis sed profecto mortalis ligua non equat.
atum auter ubi ne uel hoc uno nobilitata conliciol
umana parumꝙ expurgata miseria uidetur. Sed quid
oro altuis non dicam sperare. sed optare sed cogitare.
homo potuit quam ut esset deus ecce iam deus esti
Quidiam restat oro quo uota uestra suspirent ne dum
repetire quidem. sed nec fingere mel maius aliquid
relictum Certe cum ad salutem uestram se diuinitas
inclmaret non aliud cum posset nisi humanum cor¬
pus. humanamq animam assumpsit. nec angelice spe¬
cici asccibi uoluit sed humane. ut sic quantum te do¬

Expanded text:
coniuncta divinitati, ut qui Deus erat, homo fieret, idemque, coniuncta divinitati, ut qui Deus erat, homo fieret, idemque, unus numero, perfecte duas in se uniens naturas, esse inciperet Deus et Homo, ut hominem Deum faceret, factus homo. Ineffabilis dei pietas atque humilitas, summa hominis felicitas ac gloria! altum undique occultumque misterium, mirum et salutarem commercium, quod nescio an celestis, sed profecto mortalis lingua non equat. Parumne tibi autem vel hoc uno nobilitata conditio humana, parumque expurgata miseria videtur? seu quid, oro, altius non dicam sperare, sed optare, sed cogitare homo potuit quam ut esset Deus? ecce iam deus est. Quid iam restat, oro, quo vota vestra suspirent, nedum reperire quidem, sed nec fingere maius aliquid relictum? certecum ad salutem vestram se divinitas inclinaret, non aliud, cum posset, nisi humanum corpus humanamque animam assumpsit, nec angelice speciei ascribi voluit, sed humane, ut sic quantum te Do
Abbreviated transcription (Latin):
rabilem inq illo fixas. et errantes quas dicitis seu
uagantes stellas. solem inprimis ac lunam clarissia
mundi lumina ut maroseu lucidum celi decus
ut flaccus ait. Hinc terre fiuges. hinc uigor animã¬
cium. hinc uauietas tempestatum. hinc uos anmu &
hiac menses. et dies ẽt noctes et momenta metimini
sĩne quibus uita fastidio non careret Huis accedit
corpus licet caducum. et fragile imperiosum tamen
aspecti serenumq et erectumꝰ actumq celestibus cõ¬
templandis. Accedit inmortalitas anime et ad celũ
iter ac precio euguo merces inextimabilis. et que in
finem sciens diftuli quia tam magna erant ut per
me illa non caperem. nisi fidei magisterio didicissẽ
resurgendi spes. et ipsum corpus post interitum agi¬
le quidem lucidumq et inuiolabile multa cum¬
gloria resumendi. et q̃ omnem non humanam modo sed
angelicam dignitatem super eminet ipsa humanitas su

Expanded text:
rabilem, inque illo fixas et errantes quas dicitis, seu rabilem, inque illo fixas et errantes quas dicitis, seu vagantes stellas, solem in primis ac lunam clarissima mundi lumina, ut Maro ait, seu lucidum celi decus, ut Flaccus ait. Hinc terre fruges, hinc vigor animantium, hinc varietates tempestatum: hinc vos annum, hinc menses et dies, et noctes et momenta metimini, sine quibus vita fastidio non careret. His accedit corpus, licet caducum et fragile, imperiosum tamen aspectu, serenumque et erectum, aptumque celestibus contemplandis; accedit immortalitas anime, et ad celum iter, ac pretio exiguo merces inextimabilis, et que in finem sciens distuli, quia tam magna erant, ut per me illa non caperem, nisi fidei magisterio didicissem: resurgendi spes, et le quidem lucidumque et inviolabile, multa cumgloria resumendi; et, quod omnem non humanam modo, sed angelicam dignitatem supereminet, ipsa humanitas sic
Abbreviated transcription (Latin):
et colorum saporum et sonorum ex contratus orta
concordia. Toc animalia celo. terns. ac pelago. nõ
nisi uesttis usibus dedita hominisq solius ad obse¬
quium creata. Nisi enim peccati iugum sponte subus¬
sens omnius q̃ subcelo sunt dominium haberetis ad¬
de collium prospectus. apricationes uallium. urabto¬
sos saltus. algentesq alpes et tepentia litora. Adde tot
salubres scatebras aquarum. tot sulphureos fumman¬
resꝙ tot nindos ac gelidos fontes. tot infusa et cucũ¬
fusa tettis maria. tot amnes assidue mobiles. et inmo¬
bili stabilitate certissimos regnorum fines. Adde laca
maris emulos. et stangna iacencia et riuos inter mõ¬
ciuim conuexa precipites. et floreas tipas ripatum ꝙ
thoros et prata recencia riuis. ut uirgilius ait.Quid¬
spectaculorum omnium lucidissimum atq augus¬
tissimum stellantis celi ambitum. in comprehensibili
celeritate uolubilem. atq incomparabili decore mi¬

Expanded text:
et colorum et saporum et sonorum ex contrariis orta et colorum et saporum et sonorum ex contrariis orta concordia? tot animalia celo, terris ac pelago, non nisi vestris usibus dedita, hominisque solius ad obsequium creata? nisi enim peccati iugum sponte subiissetis, omnium que sub celo sunt dominium haberetis. Adde collium prospectus, apricationes vallium, umbrosos saltus, algentesque Alpes, et tepentia litora. Adde tot salubres scatebras aquarum, tot sulphureos fumantesque, tot nitidos ac gelidos fontes, tot infusa et circumfusa terris maria, tot amnes assidue mobiles, et immobili stabilitate certissimos regnorum fines. Adde lacus, maris emulos, et stagna iacentia, et rivos inter montium convexa precipites, et floreas ripas, riparumque thoros, et prata recentia rivis, ut Virgilius ait.spectaculorum omnium lucidissimum atque angustissimum stellantis celi ambitum, incomprehensibili celeritate volubilem atque incomparabili decore mi
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminibus defluere uel defleuere. sed si mdiuer¬
sum aspicias multa uidem q̃ felicem uitam ac iocun¬
dam faciant uidebis et si dehoc nemo hactenus nisi
fallor scripsent agoressiq aliqui defuterint qubd dif¬
sicilem et contrarium sccibentibus stcrilior em longe¬
ꝙ impatem matenam se sortitos intelligerent. eo ꝙ
humana misena nimis multaprorsus cuidenter e¬
emineat. felicitas parua et latens stloꝙ alcius focli¬
enda sit ut ostendi possit in credulis. An autem ut
ex multis summa ddelibem parua uobis gaudii est.¬
tausa. ymago illa et similitudo dei creatoris hũa¬
na intus in anima. ingenium. memoria. prouidẽ¬
cia. eloquium tot inuenta. tot artes hinc animo fa¬
mulantes hinc corpori quibus necessitates uestre
omnes diuino beneficio compresse sunt Tante
quoꝙ oportunitas et tam uane tetum species. noa
ne cessitati tantum uestre sed oblectacioni seruienci¬
um miris et ineffabilibus modis. Tanta uis radicũ

Expanded text:
voluminibus deflevere; sed si in divervoluminibus deflevere; sed si in diversum aspicias, multa itidem que felicem vitam ac iucundam faciant videbis, etsi de hoc nemo hactenus, nisi fallor, scripserit, aggressique aliqui destiterint quod, difficilem et contrariam scribentibus, steriliorem longeque imparem materiam se sortitos intelligerent, eo quod humana miseria nimis multa prorsus evidenter emineat, felicitas parva et latens stiloque altius fodienda sit, ut ostendi possit incredulis. An autem, ut ex multis summam delibem, parva vobis gaudii causa est, imago illa et similitudo Dei creatoris, humana intus in anima? ingenium, memoria, providentia, eloquium, tot inventa, tot artes hinc animo famulantes, hinc corpori, quibus necessitates vestre omnes divino beneficio, comprehense sunt? tante quoque opportunitates, et tam varie rerum species, non necessitati tantum vestre, sed oblectationi servientium miris et ineffabilibus modis? tanta vis radicum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis cogita. N huius uite miseria mestus sum. Rfelicit.¬
as te lensicet alterius uite. neq enim tam hec misera.
et si profecto miserrima sit. quam illa est felix. D mes¬
tus sum. R mali huius tot radices quot sunt que
imo nomine aduersa dicitis. dequibus. et multa iã
diximus. et ut te pronum inquerelas uideo multa
nunc eciam sunt dicenda. Est autem quando nul¬
la piorsus apparens causa. non morbi. non dampna.
non iniuiie. non ignomine. non carorum mortes ne¬
q ullus omnino retum talium inopinus ramor. sed
dolendi uoluptas quedam. mestam animam facit.
pestis eo funestior quo ignocior causa. atque ita diffi¬
cilior cura est itaq hanc ceu anime scopulum omni
uelociotum ut dici solet ac remotum auxilio fugin¬
dam censet ciceit. cui ihoc quidem. ut inmultus as¬
sencior. D ẜtesentis me materie miserie cogitacio mes¬
tum facit. R̾ miseriam condicionis humꝰane magnã
multiplicemq non nego quam quidam integris

Expanded text:
tis cogita. Huius vite miseria mestus sum. Felicittis cogita. Huius vite miseria mestus sum. Felicitas te letificet alterius vite. Neque enim tam hec misera, etsi profecto miserrima sit, quam illa est felix. Mestus sum. Mali huius tot radices, quot sunt que, uno nomine, “adversa” dicitis, de quibus et multa iam diximus, et ut te pronum in querelas video, multa nunc etiam sunt dicenda. Est autem quando nulla prorsus apparens causa, non morbi, non damna, non iniurie, non ignominie, non carorum mortes, neque ullus omnino rerum talium et inopinus rumor, sed dolendi voluptas quedam, mestam animam facit; pestis eo funestior, quo ignotior causa atque ita difficilior cura est. Itaque hanc ceu anime scopulum, omni velorum, ut dici solet, ac remorum auxilio, fugiendam censet Cicero, cui in hoc quidem, ut in multis, assentior. Presentis me miserie cogitatio mestum facit. Miseriam conditionis humane magnam multiplicemque non nego, quam quidam integris
Abbreviated transcription (Latin):
cius ut dictum est. solacii genus sit perite cum plurius
pestem hortt᷑o. R Site ad hoc humani generis caritas q̃¬
aam trahit est quod laudem nihil est enim magis hoS¬
minis quam humana in commoda miserari. sin tui tã¬
tum est quod arguam. Nam quid pestis nocitura mor¬
tali nisi ut facias quod facturus. es nisi illud int̾. dãp¬
na connumeras non lugeri quod intalibus accidit et
feliciores censes qui multum fleti ad superos apud uir¬
gilium memorantur. Dercisticia miseriaq dolor .C.ꝯr.¬
ristis sum. R Refert qua ex causa tristis es. aut
letus. ista enim ut alia multa. in differencia
dixerim. que leui momento. possint bona esse
uel mala. Tristicia nempe depeccato. utilis. modo. ne de¬
desperacione subrepenti Uanculum manum det.at
gaudium de uirtute. deq memoria bouorum operũ.
honestum. modo. ne ingerenti se superbie fotes pandat.
Hatum igitur passionum permutentur cause. iuitupera¬
cio illico. locum laudis inuaserit nunc tu. quid sis tͥs¬

Expanded text:
st dictum, solatii genus sit perire cum plurimis? Pestem horreo. Si ad hoc te humani generis caritas quedam trahit, est quod laudem: nichil est enim magis hominis, quam humana incommoda miserari; sin tui tantum, est quod arguam. nam quid pestis nocitura mortali, ni ut facias quod facturus es? nisi illud inter damna connumeres, non lugeri, quod in talibus accidit, et feliciores censes, qui multum fleti ad superos apud Virgilium memoratur. 93 DE TRISTITIA MISERIAQUE Tristis sum. Refert qua ex causa tristis sis aut letus. Ista enim ut alia multa, indifferentia dixerim, que levi momento possint bona esse vel mala. Tristitia nempe de peccato utilis, modo ne desperationi subrepenti clanculum manum det, at gaudium de virtute, deque memoria bonorum operum honestum, modo ne ingerenti se superbie fores pandat. Harum igitur passionum premitterentur cause, vituperatio illico locum laudis invaserit, nunc tu ipse quid sis tris
Abbreviated transcription (Latin):
sam. Notumq est illud uilii cesaris qui dum iuictor
uticam ꝓpraret ubi se ille peremerat audita eius mor¬
te catho mee glorie inquit inuidet et ego sue iui¬
deo. Fredarumꝰ aliqͥd haud dubie uidebatur cui uir
maximus et gloriosissimus inuideret. S Quid igit᷑¬
mihi obstat aut quid prohibet sapientis uiri mort̾em
inuidiosam summo hominum excusatam sapieatibꝰ
ac laudatam sequi uiteq difficultates in numeras
auxilio spontanee mortis euadete. L. Mori uoloᷤ ui¬
de ne te inanis species rerum fallat. sunt nempe alii
quꝰam pares eloquio nihil adrem at certe sentencia po¬
ciores qui cathonis hanc mortem neq: laudent neꝙ
ex cusent sed grauissime reprehendant. In quibus au¬
gustinus seru tator ueritans accerrimus non hane
fuisse arcessende mortis causam disputat ne subcesa¬
ris irperio uiueret cum filio suo ipse autor suerit
acesart̃ confugiendi: deq illiuis elementia speran

Expanded text:
sam. Notumque est illud Iulii Cesaris, qui dum victor sam. Notumque est illud Iulii Cesaris, qui dum victor Uticam properaret, ubi ille se peremerat, audita eius morte “Cato mee glorie, inquit, invidit, et ego sue invideo”; preclarum aliquid haud dubie videbatur, cui vir maximus et gloriosissimus invideret. Quid igitur obstat michi aut quid prohibet sapientis viri mortem invidiosam, summo hominum, et excusatam sapientibus ac laudatam, sequi, viteque difficultates innumeras auxilio spontanee mortis evadere? Mori volo. Vide ne te inanis spes rerum fallat: sunt nempe alii quam pares eloquio nichil ad rem, at certe sententia potiores, qui Catonis hanc mortem neque laudent, neque excusent, sed gravissime reprehendant, in quibus Augustinus, scrutator veritatis acerrimus, non hanc fuisse illi arcessende mortis causam, disputat, ne sub Cesaris imperio viveret, cum filio suo ipse auctor fuerit, ad Cesarem confugiendi, deque illius clementia speran
Abbreviated transcription (Latin):
miserat. Que dum cuniculis suffossa latentibues
tremeret ac tuinam minaretur fugientibus soeus
atq hortantibus ut saluti sue descendendo consule¬
ret cum iam adihil utilis mora esset sibi uero pe¬
ticulosa etiam ac funesta. nom descendam inquit¬
nisi ille me reuocet aquo hic positus sui. Id dum stepha¬
no nuntiatum esset et ipse illi metuens atque eum re¬
uocanirus accurreret turris sundamentis fatiscentibꝰ
magno corruit fragore sic sidelis custos oppressus est
quem uix enitum tuinis dominus seruum mestus ac
lacrimans sepeliuit eumq dum uixit et pie desidera¬
uit et fidem eius sepe meritis laudibus infamiliari col¬
loquio persecutus est.: Quid hũs uerbis uelim uides. ta¬
lis enim conmissi tibi corpons custos esse debis deo qua¬
ls hic credite sibi turns domino suo fuit. fuisse tamẽ
nihilominus non me latet mortem cathonis illa eta¬
ie laudatam amultis et oppinione hominum glorio¬

Expanded text:
miserat, que dum cuniculis suffossa latentibus miserat, que dum cuniculis suffossa latentibus tremeret ac ruinam minaretur, fugientibus sociis atque hortantibus, ut saluti sue descendendo consuleret, cum iam nichil utilis mora esset, sibi vero periculosa etiam ac funesta: “Non descendam, inquitnisi ille me revocet a quo hic positus fui”; id dum Stephano nuntiatum esset, et ipse illi metuens atque eum revocaturus accurreret, turris fundamentis fatiscentibus magno corruit fragore; sic fidelis custos opppressus est, quem vix erutum ruinis, dominus suus mestus ac lacrimans sepelivit; eumque, dum vixit, et pie desideravit, et fidem eius sepe meritis laudibus in familiari colloquio prosecutus est. Quid his verbis velim vides: talis enim tibi commissi corporis custos esse debes Deo, qualis hic credite sibi turris domino suo fuit. Fuisse tamen nichilominus, non me latet, mortem Catonis illa etate laudatam a multis, et opinione hominum glorio
Abbreviated transcription (Latin):
todũs liberauent huc tibi aditus patere non potest.
N omines enim sunt hac lege generati qui tuerentur
illum globum quem in hoc templo medium uides
pũs omnibus retinendus est animus incustodia cor¬
poris nec in uissu tius aquo illt est uobis datus ex ho¬
minum uita migrandũ est. ne munus humanum¬
assignatum a deo. diffugisse uideamini. An non sa¬
tis ciceroniana hec excusatum. arguunt cathonem
et plane. si ab imperatore terreno ad custodiam loci
cuiuspiam. deputatus. non auderes in uissus it moue¬
re ferretq ille hoc grauiter si contrarium fecisses.
Quid celestis putas mmperator. Cui tanto plus obediẽ¬
tie debetur quanto maior deus est homine. fuit
nuper prisce uirtutis stephanus columpnensis non
hac solum sed omni etate uir clarissimus futurus. hnc
ab ingenti suo illo hoste cui potentia impar erat
obsessus turrim ubi plurimum peticuli udebatur
uni suorum conseruandam certus de illius fide con¬

Expanded text:
todiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. todiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides piis omnibus retinendus est animus in custodia corporis, nec iniussu eius a quo ille vobis est datus, ex hominum vita migranduassignatum a Deo diffugisse videamini.” An non satis Ciceroniana hec excusatum arguunt Catonem? et plane si ab Imperatore terreno, ad custodiam loci cuiuspiam deputatus, non auderes iniussus te movere, ferretque ille hoc graviter si contrarium fecisses. Quid celestis putas imperator, cui tanto plus obedientie debetur, quanto maior Deus est homine? Fuit nuper prisce virtutis Stephanus Columnensis, non hac solum sed omni etate vir clarissimus futurus; hic ab ingenti illo suo hoste, cui potentia impar erat obsessus, turrim ubi plurimum periculi videbatur, uni suorum conservandam, certus de illius fide, com
Abbreviated transcription (Latin):
ris laudibus seneca idem effeit ⁊ sua ila peculiati
oppinione dequa diximus. Nonsic cicero extu¬
sasse contentus. laudibus abstinet. Ait enim cathoni
incredibili grauitate nature petpetuaq constantia
motiendũ pͦotius quam tyrampni uultum aspici¬
endum fuisse. quem tamen btutus aspexit et illius¬
potius morte tollendum. quam sua morte fugiendũ
censuit quod qu̾am bene seu ꝙͣ male fecent᷑ non
labore fecit tamen. siceto tlum cathonem ex tuset
sue alus sententie melions obliuiscituar quam an¬
te anios plurimos libit sexto rei .p. posuerat. Fa
ueto est huiusmodi Dum publium africanum mi¬
norem incelo cum patit atq auo colloqui sompni¬
antem et audita inmortalitate anime ac felicitate
uite alterius moriendi auidum induxisset patrem
moꝵ inuule desiderium castigantem fecit hũs uerbis.
I on est ita inquit ille. nisi enim cum deus is cuius hoc
⁊ templum est omne quod conspicis istis it corporis cus¬

Expanded text:
ris laudibus Seneca idem effert, sua illa peculiari ris laudibus Seneca idem effert, sua illa peculiari opinione de qua diximus; non sic Cicero, excusasse contentus, laudibus abstinet; ait enim Catoni, incredibili gravitate nature, perpetuaque constantia moriendum potius quam tyranni vultum aspiciendum fuisse; quem tamen Brutus aspexit, et illiuspotius morte tollendum, quam sua morte fugiendum censuit; quod quam bene seu quam male fecerit, non laboro; fecit tamen. Cicero autem dum Catonem excusat, sue illius sententie melioris obliviscitur, quam ante annos purimos, libro sexto Rei Publice posuerat. Ea vero est huiusmodi. Dum Publium Africanum minorem, in celo cum patre atque avo colloqui somniantem, et audita immortalitate anime ac felicitate vite alterius, moriendi avidum induxisset, patrem mox inutile desiderium castigantem, fecit his verbis. “Non est ita, inquit ille. Nisi enim cum Deus is, cui templum est omne quod conspicis, istis te corporis cus
Abbreviated transcription (Latin):
grandum nempe sed expectandum est. Sine edifici¬
um tuum tuat ut autȩquam sugias opprimaris. D¬
Non possum pat que inminent. moti malo se Ab hoste
forsitan infetendam mortem que fottiter lata sit tut¬
pis esse non potest cum hec uoluntatia non possit esse
non turpis. quia conira domini superiotis inpetium est.
conira quod nihil bene fieri potest. Q Moti malim
quam que instantia sunt uidere. Rnon est uiri non
posse tectis oculis uttamq fottune faciem spectare. mu¬
liebre est uepidos oculosauettere. Quid est autem
quod te turbat usque adeo. ut solius opem mottis
implotes tua ne forsitan an tuorum an patue labo¬
rantis aduersitas. lenta illa duo quidem ihil enĩ
porest fortua. cui non possit uittus obstait. Tertiũ
hoc prum sed pietate languida et imetti.si quidem
paruie seruitus et Tyrampni facies moite potius te¬
pellenda qu̾am dedinanda est la enim uiti opus.
noc femine. qua tamen inte cathonis mortem mi¬

Expanded text:
grandum nempe sed expectandum est; sine edificigrandum nempe sed expectandum est; sine edificium tuum ruat, ut antequam fugias opprimaris. Non possum pati que imminent, mori malo. Ab hoste forsitan inferendam mortem; que fortiter silata sit, turpis esse non potest, cum hec voluntaria non possit esse non turpis, quia contra domini superioris imperium est, contra quod nichil bene fieri potest. Mori malim quam que instantia sunt videre. Non est viri non posse erectis oculis utranque fortune faciem spectare, muliebre est trepidos oculos avertere. Quid est autem quod te turbat usque adeo, ut solius opem mortis implores? tua ne forsitan, an tuorum, an patrie laborantis adversitas? Lenta illa duo quidem: nil enim potest fortuna, cui non possit virtus obstare; tertium hoc pium, sed pietate languida et inerti, si quidem patrie servitus, et tyranni facies, morte potius repellenda, quam declinanda sunt, id est enim viri opus, hoc femine. Qua tamen in re, Catonis mortem mi
Abbreviated transcription (Latin):
ri ueli. Rhic fortassis adexpenentiam dolor datur.
qui si molestus est esse potent utilis. si intollerabilis
longus certe non erit exspecta domini reuocantis e¬
edictum. Cumq uocatus fueris. Responde. non prius.
Fixa est dies tua quam nec anticipare fas est. Preoc
gunt breuemq molestiam metemas se atq in reme¬
diabiles demerserunt: habuitq hec oppinio magnos
auctores. anneum senecam inprimis qui ad eam tam
constanter et tam sepe reuoluitur ut mihi quidem
ueritus uideatur ne non propria sua sit mirariq cogat
interdum unde tam tristis sententia tanti uiri pectꝰ
in uaserit. Utq alia sileam que persequi longum est.
quadam adlucillum epistola. Si inunle inqͦuit mi
nistenis est corpus qui ed ni opporteat educere animũ E¬
laborantem. De hine paucis interiectis prosiliam in¬
quit: edificio puttido at ruenti. Male ais .o. seneca
et multa bene dicta uno polluis maledicto. non mi¬

Expanded text:
mori velim. Hic fortassis ad experientiam dolor datur, mori velim. Hic fortassis ad experientiam dolor datur, qui si molestus est, esse poterit utilis, si intolerabilis, longus certe non erit. Expecta domini revocantis edictum, cunque vocatus fueris responde, et non prius. Fixa est dies tua, quam nec anticipare fas est, nec digiunt brevemque molestiam, in eternas se atque irremeabiles demerserunt. Habuitque hec opinio, magnos auctores, Anneum Senecam in primis, qui ad eam tam constanter, et tam sepe revolvitur, ut michi quidem veritus videatur, ne non propria sua sit, mirarique cogat interdum, unde tam tristis sententia, tanti viri pectus invaserit: utque alia sileam, que persequi longum est, quadam ad Lucillum epystola “Si inutile, inquit, nisteriis est corpus, quid ni oporteat educere animum laborantem?” Dehinc, paucis interiectis, “Prosiliam, inquit, ex edificio putrido ac ruenti”. Male ais, o Seneca, et multa bene dicta uno polluis male dicto: non mi
Abbreviated transcription (Latin):
cessant querimonie cessant precipitia et adsum mam
sapientis uita nil serenius. nilq tranquilluis. Hii autẽ
animotum flatus atq angores. hec nubes ac procelle
que rascopulos fragilem cimbram trudunt. esola tas¬
titia orumtur. D Morbi inpatientia mori elegi. Ro¬
Stulte eligis ac superbe sine dnm de corpore quodip¬
se fecit suo arbitrio stature an quod tuo tibi ihedifi¬
cio uis licere in quo non li gua licere non lapides
tu fecisti inquo deniq preter structuram nihil est cuum.
id insuo licitum domino omnium non uis qui non m
illo tantum. carnem ossa et sanguinem et spiritum.
sed celum et terras et mana et oͦmnia que meis sunt
creauit ex nihilo. nec dicas apud te metipsum. Cotpus
meum graui dolore angitur non tu dominium sed
usum cõrpons accepisti breue adiempus lutec te do¬
minum domus credis inquilinus es. qui fecit omnia¬
is est ⁊ omnium dominus. D Dolore nimio cogor mo

Expanded text:
cessant querimonie, cessant precipitia, et, ad summam, cessant querimonie, cessant precipitia, et, ad summam, sapientis vita nil serenius nilque tranquillius. Hi autem animorum flatus atque angores, he nubes ac procelle, que in scopulos fragilem vite cymbam trudunt, e solida stultitia oriuntur. Morbi impatientia mori eligi. Stulte eligis ac superbe; sine dominum de corpore tuo, quod ipse fecit arbitrio suo, statuere; an quod tibi tuo in edificio vis licere, in quo non ligna, non lapides tu fecisti in quo denique preter structuram nichil est tuum, id in suo licitum domino omnium non vis, qui non in illo tantum carnem et ossa et sanguinem et spiritum sed celum et terras et maria, et omnia que in eis sunt, creavit ex nichilo? Ne dicas apud temet ipsum: “Corpus meum gravi dolore angitur”: non tu dominium, sed usum corporis accepisti, breve ad tempus. An tue lutee domus te dominum credis? inquilinus es. Qui fecit omnia, is est omnium dominus. Dolore nimio cogor ut
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosi et meternum diuites facti sunt secundum ui¬
ns conuenire apud crispum atqͣue adid nasci homĩes
apud sanctum illum & afflictum senem legimus. at
uos inquietissima animalia quicquid nonꝰ ad nutum
auaritie uestre fluit uestreq libidiis iustam uolunta¬
rie causam mortis opinanimi tam delicata tam pre¬
ceps luxanies uestra est ut leuibus ex causis non fortune¬
dme tantum sed uobis ipsis irascamini inq ipsum
deum calcurantes impia ora laxetis quasi quicꝗd
idest in quo non uobis dominus uester obsequitur in¬
uinia grauis sit. D Magnis malis uictus mori eligo.
Etedio u̾ite credo familiari uicio stultoram omnium
Sapientibus enim omnis uita iocunda letam libenter.
Stristem ferunt patienter et si tebus ipsis nequeunt pati¬
entia delectantur. nil inrebus letius. nil dulcius est uir¬
tute illa est que molesta lenit obliqua ditigit. dura
mollit. ardua miugat. atq aspeta queq conplanat.

Expanded text:
gloriosi ac in eternum divites facti sunt; secundum vigloriosi ac in eternum divites facti sunt; secundum viris convenire, apud Crispum, atque ad id nasci hominem, apud sanctum illum et afflictum senem legimus. At vos, inquietissima animalia, quicquid non ad nutum avaritie vestre fluit, vestreque libidinis, iustam voluntarie causam mortis opinamini; tam delicata, tam preceps luxuries vestra est, ut levibus ex causis non fortune tantum, sed vobis ipsis irascamini, inque ipsum Deum calcitrantes, impia ora laxetis, quasi quicquid id est, in quo non vobis dominus vester obsequitur, iniuria gravis sit. Magnis malis victus mori eligo. Tedio vite credo, familiari vitio stultorum omnium; sapientibus enim omnis vita iucunda est: letam libenter, tristem ferunt patienter, et si rebus ipsis nequeunt, patientia delectantur. Nil in rebus letius, nil dulcius est virtute: illa est que molesta lenit, obliqua dirigit, dura mollit ac mitigat, ardua atque aspera queque complanat;
Abbreviated transcription (Latin):
cio. inpatientia. furor quidam inse uersus obsiuio
deniq tui ipsius. Nam si te hominem. meminisses
humana omnia equo animo. tolleranda cognosee¬
res neq patui mali ymmo ne mali quidem ocdio
maximum in malum uelles incidere. D luicere mi¬
hi manum. cogor extremis malis. Nnon sunt extre¬
ma que te premunt mala. Summum illud et extte¬
mum malum quo te urgẽt desperatio. cetetis enim
malis aliquid huic uni mhil potest esse iemedii.
Que sunt autem hec extrema que dicis mala nisi la¬
bor fotsitan et paupertas. Hec sunt enim que poe¬
ta contneraorat dehũs agens qui sibi letum insontes
peperere manu lucemq ꝑosi proicere animas: dequo¬
tum sera penitencia moꝵ adiecit quꝰam uellent ethe¬
re in alto. nuric et pauperiem et dutos perfetre labotes
S unt ne tam grauia mala hec quotum primum boni
omnes forti atque equo animo tulere dequo suo loco
diximus quidam sponte in super elegerunt atq hie

Expanded text:
tio, impatientia, furor quidam in se versus, oblivio tio, impatientia, furor quidam in se versus, oblivio denique tui ipsius. Nam si te hominem meminisses, humana omnia equo animo toleranda cognosceres, neque parvi mali, immo ne mali quidem odio, maximum in malum velles incidere. Inicere michi manum cogor extremis malis. Non sunt extrema que te premunt mala, summum illud et extremum malum quod te urget, desperatio. Ceteris enim malis aliquid, huic uni nichil potest esse remedii. Que sunt autem hec extrema que dicis mala, nisi labor, forsitan et paupertas? hec sunt enim que Poeta commemorat, de his agens: qui sibi letum insontes peperere manu lucemque perosi, proiecere animas, de quorum sera penitentia mox adiecit: quam vellent ethre in alto, nunc et pauperiem et duros perferre labores! Sunt ne autem tam gravia mala hec? quorum primum boni omnes, forti atque equo animo tulere, de quo suo loco diximus, quidam sponte insuper elegerunt, atque hinc
Abbreviated transcription (Latin):
tas senium. egritudo. et mors. foctibus uitis nil sũt
aliud nisi expetientie scola campus patientie glorie¬
palestra.
De uoluncaria nise ipsum manus miectione dol¬
ortem milii conscite propositum est RRem u¬
nam nunc metuere nunc optare hec tota con¬
stancia uestra est. nunc tu mortem muliebri¬
ter formidabas nunc in humane appetis togo que nã
subita mutandi animi causa est. D Cogor ipse mihi
manus inicere Rdi cogeris iam non uoluntatia ma¬
nuum nuectio est quamuis dicatur quod coacta uo
luntas est sed profecto non libera nec uoluntas pro¬
prie que nolendo fit. Aquo autem cogeris nosse ue¬
lim. lnici enim manus uel iuito possuat. tu tibi il¬
las micere nssi uolens nequis. D Magne sunt cause
que me moti uelle cogunt. R magne fateor si cog.¬
unt sed non cogerent si uir esses. nune inuestram a¬
nimi mollitiemꝰ nihil est inualiclum. Uide autem
an que sint hec cause rite presagiam ira. indigna¬

Expanded text:
tas, senium, egritudo et mors, fortibus viris nichil sunt tas, senium, egritudo et mors, fortibus viris nichil sunt aliud, nisi experientie schola, campus patientie, gloriepalestra. 118 DE VOLUNTARIA IN SEIPSUM MANUUM INIECTIONE Mortem michi consciscere propositum est. Rem unam nunc metuere, nunc optare: hec tota constantia vestra est. Nunc tu mortem muliebriter formidabas, nunc eandem inhumane appetis. Rogo quenam subita mutandi animi causa est. Cogor ipse michi manus inicere. Si cogeris iam non voluntaria manuum iniectio est, quamvis dicatur, quod coacta voluntas, voluntas est, sed profecto non libera, nec voluntas proprie, que nolendo fit; a quo autem cogeris nosse velim: inici autem manus vel invito possunt, tu tibi illas inicere nisi volens nequis. Magne sunt cause que me mori velle cogunt. Magne, fateor, si cogunt; sed non cogerent si vir esses. Nunc in vestram animi mollitiem nichil est invalidum; vide autem an que sint he cause rite presagiam: ira, indigna
Abbreviated transcription (Latin):
inpudens artogansq  sed inefficax etiam. et in aue
uonim᷑ Assuescut o moitales nature legibus. et meluc¬
tabili uigo colla submittite. et si uos ipsos amatis. qđ
nati estisꝰ amate. non quod nati esst uelletis. nique
enim naturam uobis. sed uos illi obsequi. par est
Pauorem mortis abicere diu quidem frustra mtor. R¬
Miror quid tam dui fcustra nietis. quo te debuit co¬
gitacio prona perlucere. uurpis est enim tam breuis
peticuli. si periculum non natura et periculos sinis
est mori Turpis est inꝗͣ uito tam momentanei dis¬
criminis. tam longeuus pauor. et tot anni auxii atꝙ¬
que suspensi. ad hore. scu suspitii unius euentum.
is ne autem mali huius ultmum remedium uis
mortis meti perpetuo liber esse. bene uiue.iuta
laudabilis mortem spernit semper. sepe etiam eu¬
pit. Neniq hec terubilium omnium summa est. si
quidem labor. dolor aduetsitas. infamia. carcer. ex¬
ilium. bellum dampnum. secuitus. orbitas. pauper¬

Expanded text:
impudens arrogansque, sed inefficax etiam et inane impudens arrogansque, sed inefficax etiam et inane votum est. Assuescite, o mortales, nature legibus, et ineluctabili iugo colla submittite, et si vos ipsos amatis, quod nati estis amate, non quod nati non esse velletis: neque enim naturam vobis, sed vos illi obsequi fas est. Pavorem mortis abicere diu quidem frustra nitor. Miror quod tam diu frustra niteris, quo te debuit cogitatio prona perducere. Turpis est enim tam brevis periculi si periculum non natura et periculorum finis est mori, turpis est, inquam, viro tam momentanei discriminis, tam longevus pavor, et tot anni anxii atque suspensi, ad hore seu suspirii unius eventum. Vis ne autem mali huius ultimum remedium? vis mortis metu perpetuo liber esse? bene vive: vita laudabilis mortem spernit, sepe etiam cupit. Denique hec terribilium omnium summa est, si quidem labor, dolor, adversitas, infamia, carcer, exilium, damnum, bellum, servitus, orbitas, pauper
Abbreviated transcription (Latin):
illud ipsum si moriar clare sonat. sed si quid de me
esset aliud. Quid nam est hoc aliud queso. et non
pocius idem ipsum. quod de omnibus fuit. etit ue.
uel qui nati. uel qui nascituri sunt: quibus. ut uite.
sic et mortis. multa sunt genera. necessitas una morĩẽ¬
di. Hanc tu cupis excutere. quam nec pattes tui nec
ulli ⁊m quam reges gencium ex cussere. nec ex cuti¬
ent quidem. tergi uersamini ut libet. ita uobis eueni¬
et. ut hii. qui contra hostilis ferri aciem. oculos clau¬
dunt. quasi petculum. quod non uident. nec sensuri sint.¬
Fetiemini. moriemini. sentietis. an ceci autem an uiden¬
tesid in uestra manu est Optate igitur bene mori:
quod ipsum nisi bene uixentis stustra est optate inꝗ
et enitimini. et quod inuobis est facite. reliquum illi
conmittite. qui uos in hanc uitam ultro non uocatꝰ
intulit. egaessuris non nisi uocatus. et rogatus manum
dabit. non mori autem nolite optate. non modo enim

Expanded text:
id ipsum “si moriar” clare sonat, sed “si quid de me id ipsum “si moriar” clare sonat, sed “si quid de me esset aliud”; quidnam esset hoc “aliud” queso, et non potius idem ipsum, quod de omnibus fuit, eritve vel qui nati vel qui nascituri sunt, quibus ut vite, sic et mortis, multa sunt genera, necessitas una moriendi? hanc tu cupis excutere, quam nec patres tui nec ulli unquam reges gentium excussere, nec excutient quidem. Tergiversamini ut libet: ita vobis eveniet, ut iis qui contra hostilis ferri aciem oculos claudunt, quasi periculum quod non vident nec sensuri sint.Feriemini, moriemini, sentietis. An ceci autem, an videntes, id in vestra manu est. Optate igitur bene mori, quod ipsum, nisi bene vixeritis frustra est. Optate, inquam, et enitimini, et quod in vobis est facite, reliquum illi committite, qui vos in hanc vitam ultro non vocatus intulit, egressuris non nisi vocatus et rogatus manum dabit. Non mori autem nolite optare: non modo enim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nam se cogitet nisi quod est animal mortale
quociens inse quisq reflectitur. nonne sibi illico nomẽ
mortis occurrit. Sed refugitis. quasi peraurem mors
irrumpat. etauertitis animum. atq id cogitis obli¬
uisci. quod mox sui memoriam. uel inuitis ingeret
ecusatis ecce mortem cogitare. quam confestim et
cogitare opportebit. et pati.cuius passio. facilior seque¬
retur. si cogitacio precessisset nune simul in angusti¬
is. alteram᷑. altera ix asperat: omne enim inopinum
et subitum. animam quatit. Eq stultum est. uel appe¬
tere aliquid frustra. uel uitare uelle. quod nequeas eoꝙ
stultius utrumq. quo dampnosius futurum inplesse
quod cupias atqui nil dampnosius in humanis ma¬
lis. quam dei suiq ipsius. et mortis obliuio. Quȩ tna
numeto sic connexa sũt. ut uix ualeant dissolui. At
disponunt: uix est qui dicere audeat. cum moriar.
sed si moriar. quasi indubio quo mhil est certius. Neq

Expanded text:
 namque se cogitet, nisi quod est animal mortale?  namque se cogitet, nisi quod est animal mortale? quotiens in se quisque reflectitur, nonne sibi illico nomen mortis occurrit? sed refugitis, quasi per aurem mors irrumpat, et avertitis animum, atque id cogitis oblivisci, quod mox sui memoriam, vel invitis, ingeret; recusatis ecce mortem cogitare, quam confestim et cogitare oportebit et pati, cuius passio facilius sequeretur, si cogitatio precessisset; nunc simul in angustiis altera alteram exasperat: omne enim inopinum ac subitum animam quatit. Eque stultum est, vel appetere aliquid frustra, vel vitare velle quod nequeas, eoque stultius utrunque, quo damnosius futurum implesse quod cupias: atque nil damnosius in humanis malis, quam Dei, suique ipsius et mortis oblivio, que tria numero sic connexa sunt, ut vix valeant dissolvi. At disponunt: vix est qui dicere audiat, “cum moriar”, sed “si moriar”, quasi in dubio ponitur quo nichil est certius. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
hilosophi ueto mortem. neq bonum neq malum. eoq
perse ipsam. nec timendam diffiniunt. nec optandam.
inter indifferencia numerantes. que proqualitate siuẽ¬
cium nunt mala nunc bona fieri uolut: quod illi eci¬
am. ex uestus uideo piobari. qui peccatotum pessimam
preciosam uero sanctorum mortem ait. Amortem
metuo. mortem odi. R equidem unde hic morta¬
libus metus mortis unde hoc odium. mirer. nisi mol¬
licies animorum nota sit. qua hunc scilicet. aliosq
de generes augetis ⁊ alitis pauores. An non uides. ut ꝑs¬
magna mortalium. ipsum nomen mortis ex horreant.
quod quid est aliud. quꝰam naturam propriam horre¬
re atq id odisse. quod natus sis. quo nihil inter ho¬
mines stulius. nihil ingratius. indeum. Quam mul¬
ti autem. nomen illudꝰ egre audiunt. quod sempet¬
autem internam autemꝰ pulsart dehuerat nempt si¬
ne quo non est.qui se ipsum cogitare possit: quid¬

Expanded text:
Philosophi vero mortem, neque malum neque bonum, eoque Philosophi vero mortem, neque malum neque bonum, eoque per seipsam nec timendam diffiniunt, nec optandam, inter indifferentia numerantes, que pro qualitate fruentium, nunc mala, nunc bona fieri volunt; quod illi etiam ex vestris video probari, qui peccatorum pessimam, pretiosam vero sanctorum mortem ait. Mortem metuo, mortem odi. Equidem unde hic mortalibus metus mortis, unde hoc odium mirer, nisi mollities animorum nota sit, qua hunc scilicet aliosque degeneres augetis, atque alitis pavores. An non vides, ut magna pars mortalium ipsum nomen mortis exhorreat? Quod, quid est aliud, quam naturam propriam horrere atque id odisse quod natus sis, quo nichil inter homines stultius, nichil ingratius in Deum. Quam multi autem nomen illud egre audiunt, quod semper internam aurem pulsare debuerat, nempe sine quo non est, qui seipsum cogitare possit; quid
Abbreviated transcription (Latin):
motus incerta. unum est temedium. ut parati ani¬
mo suis semper. et uocati respondere. et iuissi obtem¬
perare. conpositisq omnibus. ad primum ducis im¬
petium iter illud alacriter agere quod utiq uobis
aut letis. aut tustibus peragendum est ea tes maxime
Set metum mortis in minuet. et dolorem. nec securos mo¬
do. sed cupidos. hinc abire uos faciet. alioquin. in piouisis
et incautis eueniet. quod bruto suo mepistolis. uere olim
faticinatus est. ciceit. Opprimeniim mihi crede brute
inquit. nisi prouideritis. Sic est inquam sic illi accidit.
sic omnibusqui uentura non prouident. Sed cum cic¬
tis mrebus. proudentia necessaria sit. tumu m his max¬
ime. que amplius quam semel fieri nequeunt. inqui¬
bus error unus sufficit. ubicumq pes lapsus fuerit. ac¬
tum est. M Ualde nunc eciam mortem horreo. R al¬
te radicata. non facile diuellutur. Scio. ut dixi me-¬
tum mortis sensibus insitum. precipueq uulgauum

Expanded text:
motus incerta, unum est remedium, ut parati animotus incerta, unum est remedium, ut parati animo sitis semper, et vocati respondere, et iussi obtemperare, compositisque omnibus ad primum ducis imperium, iter illud alacriter agere, quod utique vobis aut letis aut tristibus peragendum est. Ea res maxime et metum mortis imminuet et dolorem, nec securos modo sed cupidos hinc abire vos faciet; alioquin improvisis et incautis eveniet quod Bruto suo, in epystolis, vere olim vaticinatus est Cicero. “Opprimemini, michi crede Brute, inquit, nisi provideritis”; sic est, inquam, sic illi accidit, sic omnibus qui ventura non provident. Sed cum cunctis in rebus providentia necessaria sit, tum in his maxime que amplius quam semel fieri nequeunt, in quibus error unus sufficit: ubicunque pes lapsus fuerit, actum est. Valde nunc etiam mortem horreo. Alte radicata non facile divelluntur. Scio, ut dixi, metum mortis sensibus insitum precipueque vulgarium;
Abbreviated transcription (Latin):
queruli. quod predictum eis añ non fuerit. indignã¬
tesq abeunt. ut sepe intergum uersi. nuncq hocꝰ. nũc
illud obliti murmurant. atqui nulla uia est longi¬
or ꝗͣ mori. nulla dunor. ut perhibent. infestiorqͦ
latruculis. nulla deniq obscurior. suspectior in¬
certior. q̃ ut cuncta cessarent. certe inemeabilis
uia est. quo attentius prouidendum. ne quid obli¬
uscamini. quomam hinc digressis. non licebit. qđ
uiantibus ceteris atq aliud quodcumq iter agen¬
tibus. luteris scilicet. aut amicis. oblita conmitere.
que ad suos perferant: nec temandare aliquid. nec
subsistere quidem. nec diuertere licitum nec reuerti.
ter necessarium impossibilis reditus. ire illo necesse ẽ
milites. unde redite non est necesse. Hoc militibus
suis. dux romanus. apud senecam. hoc dux uobis
uester edicit. itaq cum opporteat ire nec liceat re.¬
dite. cumq itinens sit certa necessitas. hora autem

Expanded text:
queruli quod predictum eis ante non fuerit, indignanqueruli quod predictum eis ante non fuerit, indignantesque abeunt, ut sepe in tergum versi, et nunc quoque hoc, nunc illud obliti murmurent. Atqui nulla via est longior quam mori, nulla durior, ut perhibent, infestiorque latrunculis, nulla denique obscurior, suspectior et incertior, que ut cuncta cessarent certe irremeabilis via est, quo attentius providendum, ne quid obliviscamini, quoniam, huic digressus non licebit, quod viantibus ceteris, atque aliud quodcunque iter agentibus, literis scilicet aut amicis oblita committere, que ad suos perferant, nec remandare aliquid, nec subsistere quidem, nec divertere licitum, nec reverti: iter necessarium, impossibilis reditus. “Ire illo necesse est milites, unde redire non est necesse.” Hoc militibus suis dux Romanus apud Senecam, hoc dux vobis vester edicit. Itaque cum oporteat ire nec liceat redire, cunque itineris sit certa necessitas, hora autem
Abbreviated transcription (Latin):
omne saudium semper fuit. omnis amor. omne de¬
siderium. omnis spes. mottem corporis. non aliter ꝗͣ
digressum matutinum enocturno quodam in ame¬
noꝰ et incommodo prorsus hospicio spectait decet.
Mortem non tmere non possum. R fosses uite hu¬
uis exitum non timere. si alterius ingressum spera¬
re posses. aut optare. tuus hic timor mde oritur. ꝗuis
enim formidati uulgo exitus multe tradantur c̃au¬
se. omnes tamen uite illius spe proposita. euanescũt
Mortem metuo. Rmetum hunc patit inpremedi¬
tacio maxime. et mopina necessitas moriendi. inui¬
io docto ac sapiente turpissim a. et presertim sene. cu¬
ius. si rite doctus. uereq est sapiens. uita omnis. medi¬
tacio mortis est. quod si phye uisum fuit antique:
quid noue pietati. que summa philosophia. et ue¬
ra est sapiencia. uideatur. Aspice. ut qui alieno impe¬
rio parent. subito longum iter iussi agere. solliciti et
iristes. raptim conplicandis sarcinulis inhiant ut

Expanded text:
omne studium semper fuit, omnis amor, omne deomne studium semper fuit, omnis amor, omne desiderium, omnis spes mortem corporis non aliter quam digressum matutinum et nocturno quodam inameno et incommodo prorsus hospitio spectare decet. Mortem non timere non possum. Posses vite huius exitum non timere, si alterius ingressum sperare posses, aut optare: tuus hic timor inde oritur. Quamvis enim formidati vulgo exitus multe tradantur cause, omnes tamen, vite illius spe proposita, evanescunt. Mortem metuo. Metum hunc parit impremeditatio, maxime et inopina necessitas moriendi, in viro docto ac sapiente turpissima, et presertim sene, cuius si rite doctus vereque est sapiens, vita omnis meditatio mortis est, quod si Philosophie visum fuit antique, quid nunc nove pietati, que summa Philosophia et vera est sapientia, videatur? aspice ut qui alieno imperio parent subito longum iter iussi agere, solliciti et tristes, raptim complicandis sarcinulis inhiant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
to didicit mortuum queuis in terroga. Silebit is cui
iam tei ueritas nota est garrient quibus incognita
et uarũs anguriis astruent. quod ignorant. Hinc a¬
pertissima hĩnc occultissima rerum mors archanum
et coniecturale negocium suspicionibus agitur in du¬
bio bonis opinionibus mherendum. tenendumq po¬
tius. quod iocundum faciat. quam quod mestum a¬
nimum . D Animus mortem timet. R si sibi. super¬
uacuus timor inmortalis est enim ipse si corpori: sui
hostis curam getere. pietas indebita. sia dissolui me¬
tuit. nimis carcetem. et compedes suas amat. stultus
amor. O Timort morts exagitor. Estulti omnes mo¬
ri metiuint neq id miror quibus felicitas omnis tn
corpore est quod extigui morte. non est dubium
Ii uit igitur. boni sui finem pauidi cogitant. mesti ui¬
dentꝰ Natura enim hominis hec est ut felire esse
nolle nequeat. uirum doctum cui non alia corpo¬
ris. quꝰam uilis mancipii cura est. cui incultu animi

Expanded text:
to didicit. Mortuum quemvis interroga: silebit, is cui to didicit. Mortuum quemvis interroga: silebit, is cui iam rei veritas nota est, garrient quibus incognita, et vanis auguriis astruent quod ignorant, hinc apertissima, hinc occultissima rerum mors. Arcanum et coniecturale negotium, suspitionibus agitur; in dubio bonis opinionibus inherendum, tenendumque potius quod iucundum faciat, quam quod mestum animum. Animus mortem timet. Si sibi, supervacuus timor: immortalis est enim ipse; si corpori, sui hostis curam gerere pietas indebita. Sin dissolvi metuit, nimis carcerem et compedes suas amat stultus amor. Timore mortis exagitor. Stulti omnes mori metuunt, neque id miror: quibus felicitas omnis in corpore est, quod extingui morte non est dubium. Iure igitur boni sui finem pavidi cogitant, mesti vident: natura enim hominis hec est, ut felix esse nolle nequeat; virum doctum, cui non alia corporis quam vilis mancipii cura est, cui in cultu animi