comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ius sectam metellus secutus cỹ
excitum ĩaffrica ingurtino bel¬
lo nimia spurialbam ĩdulgen¬
tia comprum ꝯsul accepiss omĩb imp¬
ii nernis adrenocandam disciplinam¬
redegit ꝓtinus namq lixas ceastris somro¬
uit cibumq cococtum uenalem ꝓpomi ne¬
tuir inagine neminem militum mini¬
sterio ẜuorum iumentorumq ut ar¬
ma sua et alimẽta ip̃i ferrent uti passꝰ
ẽ castroꝵ sbinde locum mutauit eadẽ
tanquam iugurra semper adẽẽr uallo
fossaq aptissime cixit. Quid ergore¬
stitura ꝯtinencia qd repetita industria
profecit. Crebras. scilicet nictorias
et multa trofea peperit exeohoste cu
tergum sub arbicioso imperatore rõno
militi nidere noncontingerat.
Ene igitur illi discipline mili¬
tar affuerunt qui neccessitu¬
dinum premptis uincuus
ultionem uindictam q lese cum igro¬
minia domuum suarum exigere nõ
dubrauerunt.¬

Expanded text:
ius sectam Metellus secutus, cum exercitum in Africa Iugurthino bello nimia Spuri Albini indulgentia corruptum consul accepisset, omnibus imperii neruis ad reuocandam pristinaredegit: protinus namque lixas e castris submouit cibumque coctum uenalem proponi uetuit: in agmine neminem militum ministerio seruorum iumentorumque, ut arma sua et alimenta ipsi ferrent, uti passus est: castrorum subinde locum mutauit: eadem, tamquam Iugurtha semper adesset, uallo fossaque aptissime cinxit. quid ergo restituta continentia, quid repetita industria profecit? crebras scilicet uictorias et multa tropaea peperit ex eo hoste, cuius tergum sub ambitioso imperatore Romano militi uidere non contigerat. Bene etiam illi disciplinae militari adfuerunt, qui necessitudinum perruptis uinculis ultionem uindictamque laesae cum ignominia domuum suarum exigere non dubitauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
stia appellanerunt. Cui preterco¬
gnatos affines q nemo int̾ponebatur
ursiqua inter neccessarias psonas qre¬
rela eẽt orta apud sacramense ⁊ int illa¬
ritatem animorum. fautoribus con¬
cordie adhibitis toleretur. illantatem¬

Expanded text:
stia appellauerunt, cui praeter costia appellauerunt, cui praeter cognatos et adfines nemo interponebatur, ut, si qua inter necessarias personas querella esset orta, apud sacra mensae et inter hilaritatem animorum et fautoribus concordiae adhibitis tolleretur. Sene
Abbreviated transcription (Latin):
nociens uero inx̾ uirum ꝯuxõe¬
aliquid iurgii int̾cesẜat insacel¬
um deuiri place qd̃ est inpalacio
ueniebat ⁊ ibi inuicem locutiq̃ uoluerãt
ꝯtentioẽ aĩorum deposita xordes ren̾tebã¬
rur. ¶Uea nomenh aplacandis mris
fertur assecuta ueneranda qdem ⁊ nescio
an p̃cipius et exquisiris sacrificiis colẽ¬
daur pote cotidiane ac domestice pacis
custos in. pariiugo caritaris ip̃a sin
appellatõe uirorum maiestari debitũ ac
feminis reddens honorem.
uiusmoĩ int̾ ꝯuiges nerecũdia
quidinr ceteras neccessitudmnes
nõ ne apparet osentança. namux
humimo indicio marimam uimeins sig̃¬
ficem auquã di nec ꝑat̾ cum filio ꝑu¬
bere nec socez cum geño lauabar. ¶mai¬
festum igit᷑ ẽ tantum religionis sangͥ
n aaffinitari quãtum ip̃is diis ĩmor̾¬
talib tributum qr int ista tam scã ĩcu¬
la non magis quam manquo sacrato
ioco mdare se nephas ẽẽ edebatur.
Onuinium ecciam solempne
maiores instiruerunt idq cari¬

Expanded text:
otiens uero inter uirum et uxorealiquid iurgi intercesserat, in sacellum deae Viriplacae, quod est in Palatio, ueniebant et ibi inuicem locuti quae uoluerant contentione animorum deposita concordes reuertebantur. dea nomen hoc a placandis uiris fertur adsecuta, ueneranda quidem et nescio an praecipuis et exquisitis sacrificiis colenda utpote cotidianae ac domesticae pacis custos, in pari iugo caritatis ipsa sui appellatione uirorum maiestati debitum a feminis reddens honorem. Huius modi inter coniuges uerecundia: quid, inter ceteras necessitudines nonne apparet consentanea? nam ut minimo indicio maximam uim eius significem, aliquandiu nec pater cum filio pubere nec socer cum genero lauabatur. manifestum igitur est tantum religionis sanguini et adfinitati quantum ipsis dis inmortalibus tributum, quia inter ista tam sancta uincula non magis quam in aliquo sacrato loco nudare se nefas esse credebatur. Conuiuium etiam sollemne maiores instituerunt idque cari
Abbreviated transcription (Latin):
Eoquoniam diuitias
mide diserrumq plato¬
nis. sensum. attigi refe¬
ram quancerus ymagi¬
nibus multorumquies
adumbrata sit. Quemi
locum unde potiuiꝰ ordiarquam adina¬
ugustisacratissima memoria eius me¬
dico artoriosompnum capienti nocte
quamdies insecutus est quo incampis
filippis romani interse exercitus conc¬
rerunt omerue specie oborta precepit
ut illum gram morbo iplicitum mone¬
ret ne prõpter aduersam ualitudinem
protimo preho non interesset. Quodcũ
cesarandisset letica se inaciem deferriius¬
sit ubidum supra uires corporis pro adi¬
piscenda niccoria eteubar Castra cins a
Druto  captasunt. ¶Quidergo aliud pr¬
tamus quam diumonumine effectu
ne destinatum iam inmortalitati cap̃
indignam spirtu celesti fortune molen¬
tiam senriret.
ugustum uero preter naturalez

Expanded text:
quoniam diuitem Midae disertumque Platonis somnum adtigi, referam quam certis imaginibus multorum quies adumbrata sit. quem locum unde potius ordiar quam a diui Augusti sacratissima memoria? eius medico Artorio somnum capienti nocte, quam dies insecutus est, quo in campis Philippiis Romani inter se exercitus concurrerunt, Mineruae species oborta praecepit ut illum graui morbo implicitum moneret ne propter aduersam ualitudinem proximo proelio non interesset. quod cum Caesar audisset, lectica se in aciem deferri iussit. ubi dum supra uires corporis pro adipiscenda uictoria excubat, castra eius a Bruto capta sunt. quid ergo aliud putamus quam diuino numine effectum ne destinatum iam immortalitati caput indignam caelesti spiritu fortunae uiolentiam sentiret? Augustum uero praeter naturale
Abbreviated transcription (Latin):
sol e celo nisus est cecidisse quando
phylosophorum principes plato reb
excessit humamis et quasi lucernam¬
mundi extinctam defleuerunt quie
ad tronumn sapiencie quem du ille po
siderat suaarbitrabatur studia p̃refe¬

Expanded text:
Sol e coelo visus est cecidisse, qua die philosophorum princeps Plato rebus excessit humanis, et quasi lucernammundi exstinctam defleverunt, qui ad thronum sapientiae, cui ille diu praesederat, sua arbitrabantur studia praefe
Abbreviated transcription (Latin):
rem esse siue honore.
dare diceret tabłeq eius abaccusaro¬
re etpostulate ad nomen inspicien¬
dũ cca iudices fererentur totum co¬
silium ab ear ꝯtẽplaciõe cculos an̾tu
ne de aliqua re q̃ mhis relarierat m
deretut dubitasse no mrabulis s ĩ ni¬
taquinti metelliarguneta sincered
ad quinttrate piudie legenda sprnde

Expanded text:
rem esse sine honore. darum diceret tabulaeque eius ab accusatore expostulatae ad nomen inspiciendum circa iudices ferrentur, totum consilium ab earum contemplatione oculos auertit, ne de aliqua re, quae in his relatae erant, uideretur dubitasse. non in tabulis, sed in uita Q. Metelli argumenta sincere administratae prouinciae legenda sibi
Abbreviated transcription (Latin):
exigunt ad
Et quid mirum sidebitus ho¬
nos acinb metello tributus
ẽ quemsupiori affricano ⁊ ho
prestare non.. dubitauit.
Iquidem rex anriochus bello qd̾
cum romais gerebat filiu eini
amilitib suis int̾ceptum horo¬
rãtissime excepit regiisq muneribus
donatum ultro ⁊ celeritͥ patri remisit
quã quam ab eotum maxime finib ĩ¬
pii pellebatur.Ez et rex ⁊lacessitus ma¬
gestatem excellentissimi uiri uenera¬
ri ꝙͣ dolorem siuim ulcisci maluit.
la se ꝯtinentem ꝯpłes p̾donum duces
nidendum eod̾ tẽpore forre ꝯffuxerunt
Quos cumad nim faciendam ueĩre eri¬
stimasset p̾sidiu domesticorum intecio
collocanir. Eratq inhis reppelendis et
animo ⁊apparatu occuꝑarus. Qd̾ ut p̃¬
dones aiaducerũt dimissis militib ab¬
iectisq armis ianne appropinquant
⁊clara noce nũcianr scipioni nõ uite ei
bostes s uirruris admirarores uenisse
ꝯspectũ etogressum tanti iurri qͣiͣ celeste
aliqd beneficium ex petẽtes ꝓunde secu¬

Expanded text:
exigua ed quid mirum, si debitus honos a ciuibus Metello tributus est, quem superiori Africano etiam hostis praestare non dubitauit? si quidem rex Antiochus bello, quod cum Romanis gerebat, filium eius a militibus suis interceptum honoratissime excepit regiisque muneribus donatum ultro et celeriter patri remisit, quamquam ab eo tum maxime finibus imperii pellebatur. sed et rex et lacessitus maiestatem excellentissimi uiri uenerari quam dolorem suum ulcisci maluit. la se continentem conplures praedonum duces uidendum eodem tempore forte confluxerunt. quos cum ad uim faciendam uenire existimasset, praesidium domesticorum in tecto conlocauit eratque in his repellendis et animo et apparatu occupatus. quod ut praedones animaduerterunt, dimissis militibus abiectisque armis ianuae adpropinquant et clara uoce nuntiant Scipioni non uitae eius hostes, sed uirtutis admiratores uenisse conspectum et congressum tanti uiri quasi caeleste aliquod beneficium expetentes: proinde secu
Abbreviated transcription (Latin):
uara censura magẽ¬
stas clarorum iuiro¬
rum sine tribunaliu
fastigio sine aparito¬
nm ministerio potes
in amplicudine sua obtinenda gra¬
to eñi ⁊ iocundo inxroitu ammis
hominum illabitur ad miratois
pretoro uelata quam recte quis i¬
dixerit longum et beatum hono

Expanded text:
uata censura, maiestas clarorum uirorum, sine tribunalium fastigio, sine apparitorum ministerio potens in sua amplitudine obtinenda: grato enim et iucundo introitu animis hominum adlabitur admirationis praetexto uelata. quam recte quis dixerit longum et beatum hono
Abbreviated transcription (Latin):
derunt ac diu osculati poĩtis ante nẽ¬
stibulum dois q̃ deorum in morraliu
numini ꝯscrezari solem letiqr. scipio¬
nemuidisse ꝯtigiss ad sares redi¬
eruur. Quid hoc fructu maiestaris
excelsins qd⁊ iocundiuis hostis nanad¬

Expanded text:
diu osculati positis ante uestibulum donis, quae deorum inmortalium numini consecrari solent, laeti, quod Scipionem uidisse contigisset, ad † lares reuerterunt. quid hoc fructu maiestatis excelsius, quid etiam iucundius? hostis iram ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ar furio moderatione marcus nu¬
tilius censorinus. Iterum emum
censor creatus ad ꝯtiõe populu
uocatum. quam potuit grauissima or̃o¬
ne corripint ꝙ ea potãtem bis sibi dtu
arratidum iudicassent uterq rcte er
censormuꝰ ⁊ ppłs alter eĩm ut moderate
honores crederent p̃cepit alter se mode¬
rato credidit
Ge lutiꝰ quincius cuncinatus
qualem osule. gessit cum ho¬
nore eiꝰ patres ꝯscripti conti¬
nuare uellent nonsoli ꝓꝑ illius eg¬
gia oꝑa s eriamꝙ.. popillus eosder
tribino inꝓxinum annum creare co¬
nabatur quoꝵ neutrum inre poterat
fieri utrumq discussit senatus studiũ
siml in hibendo ⁊ tribunos uerecũ¬
die sue exemplum sequi cogendo atq
urius cã fuir ut amplissimus ordo po¬
pulusq turus eẽt ab ininsti facti re
Abius uero maximus cũ ase
quinquies ⁊ aꝑatre quo ꝓauo
maiorib suis sepe nũo ꝯsulatỹ
gestum anmaduteret comiciis fili

Expanded text:
ar Furio moderatione Marcius Rutilus Censorinus: iterum enim censor creatus ad contionem populum uocatum quam potuit grauissima oratione corripuit, quod eam potestatem bis sibi detuartandum iudicassent. uterque recte, et Censorinus et populus: alter enim ut moderate honores crederent praecepit, alter se moderato credidit. Age, L. Quintius Cincinnatus qualem consulem gessit! cum honorem eius patres conscripti continuare uellent non solum propter illius egregia opera, sed etiam quod populus eosdem tribunos in proximum annum creare conabatur, quorum neutrum iure fieri poterat, utrumque discussit senatus simul studium inhibendo et tribunos uerecundiae suae exemplum sequi cogendo atque unus causa fuit, ut amplissimus ordo populusque tutus esset ab iniusti facti reprehensione. Fabius uero Maximus, cum a se quinquies et a patre, auo, proauo maioribusque suis saepe numero consulatum gestum animaduerteret, comitiis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nlo ingenere acuminis inprii¬
mis iunius brutus referendus
est sam cum arege tarquimo
auunculo suo omẽm nobilitatis indolem
deccipi int̾q ceters etiam fratiem suumi
ꝙ. .÷ negetioris ingenii erat int̾fectum a¬
mmaduceret obtim se cordis ẽẽ simuilanit
eaq fallacia maximas mitutes suas texit
profectus etiam adadelfos cumtarquinii fi¬
lus quos is adappolinem phitium mime¬
ribus et sacrificiis honorandum miserat
aurum. deo noie doni clam cauaro bacu¬
lo..anclusum tulit quia cumebat ne sibi
celeste numen apta liberalirate uenera ⁊
tucum non eẽt pactis  deinde mandatis
patrs appolinem iuuenes consulere qs¬
gnaturus uideretur.At is penes eum sũ¬
mam urbis nostre potestatẽ futuram re¬
spondit qui ante. õs mat̾ osculum de ⁊¬
diss tumbrutus ꝑinde atq cãn prolaps
de industria se abiecit terramq om̃ium co¬
munem matrem existimans osculatus ẽ.
qd tam.. nafre telluri inpressum obscuł
urbi libeitatem bruto infastis locum pri

Expanded text:
o in genere acuminis in primis Iunius Brutus referendus est: nam cum a rege Tarquinio auunculo suo omnem nobilitatis indolem excerpi interque ceteros etiam fratrem suum, quod uegetioris ingenii erat, interfectum animaduerteret, obtunsi se cordis esse simulauit eaque fallacia maximas uirtutes suas texit. profectus etiam Delphos cum Tarquinii filiis, quos is ad Apollinem Pythium muneribus et sacrificiis honorandum miserat, aurum deo nomine doni clam cauato baculo inclusum tulit, quia timebat ne sibi caeleste numen aperta liberalitate uenerari tutum non esset. peractis deinde mandatis patris Apollinem iuuenes consuluerunt quisgnaturus uideretur. at is penes eum summam urbis nostrae potestatem futuram respondit, qui ante omnes matri osculum dedisset. tum Brutus perinde atque casu prolapsus de industria se abiecit terramque communem omnium matrem existimans osculatus est. quod tam uafre Telluri inpressum osculum urbi libertatem, Bruto primum in fastis locum tri
Abbreviated transcription (Latin):
nis sacrificassz Amgnes due exoculto ꝓ¬
lapse repente hostie quam inolauerata
desoiecinare ineasdem se latebras retulert.
Ob id deinde facrum instauratosacrifitio
idem prodigiienemt.Tertiaquo: cesa incti¬
ma diligentiusq adẜuatis extis. n a llaps
ẜpentium arceri n fuga ĩpe dipotuit. Qd
quam uis aruspices adsalutem impato¬
ris ptinere dixissent. Grachus tñnoncanit
ne pfidibospins sin praui insidiis ieum
locum deductus inquo penorum dux mui¬
go cum armata manu delituerat in er¬
mis ocideretur

Expanded text:
nis sacrificaret, angues duae ex occulto prolapsae repente hostiae, quam immolauerat, adeso iocinore in easdem se latebras retulerunt. ob id deinde factum instaurato sacrificio idem prodigii euenit. tertia quoque caesa uictima diligentiusque adseruatis extis neque adlapsus serpentium arceri neque fuga inpediri potuit. quod quamuis aruspices ad salutem imperatoris pertinere dixissent, Gracchus tamen non cauit ne perfidi hospitis sui Flaui insidiis in eum locum deductus, in quo Poenorum dux Mago cum armata manu delituerat, inermis occideretur
Abbreviated transcription (Latin):
Ocunabula tuliihosti¬
la agreste tugm̃um ce¬
pit eiusdem adoloscẽcia
impeccore pascendo fuit
occupata. Ualidioretas
Impium romammmre¬
cit et duplicauit senectus excellentis¬
tissimo maiestatis fastigio fulsit.
Erum tuilius asi magni: adi¬
mirabilis ĩ erementi domestiẽ
tñ exemplum ẽ. ¶ Tarquinũ
aut ad romanum impium occupan¬
dum fortuna ĩsibem nr̃am aduexiri
alienum ꝙ exactum alieniorem qud
ortum corntho. fastidiendu ꝙ merca¬
tore genitum/ erubescendu ꝙ ã exule de¬
morato narum parre. Ecterum tam ꝓ¬
sperum ꝯlitoĩs sue enẽtum industriose
ꝑ inuidioso glosum reddidit. Uilatant
eĩm fines cultum decorum nouis sac¬
dociis auxir/ m̃m senarus ãplificaniti
cquestrem ordĩem uberiorem reliqt q̃¬
q laudum eius ꝯsumatõ ẽ preclaris uͥ¬
turib effecir ne hec ciuitas pnĩam a¬
geret ꝙ regem definitunis pdcius mu¬
tuata eẽt ꝙͣ de sins legiss.
Ntulo nõ ẜmo fornuna p̃cipue
uires suas ondit. uerna.

Expanded text:
cunabula Tulli Hostili agreste tugurium cepit: eiusdem adulescentia in pecore pascendo fuit occupata: ualidior aetas imperium Romanum rexit et duplicauit: senectus excellentistissimo maiestatis fastigio fulsit. Verum Tullus etsi magnum admirabilis incrementi, domesticum tamen exemplum est: Tarquinium autem ad Romanum imperium occupandum fortuna in urbem nostram aduexit, alienum, quod † exactu, alieniorem, quod ortum Corintho, fastidiendum, quod mercatore genitum, erubescendum, quod etiam exule Demarato natum patre. ceterum tam prosperum condicionis suae euentum industria sua pro inuidioso gloriosum reddidit: dilatauit enim fines, cultum deorum nouis sacerdotiis auxit, numerum senatus amplificauit, equestrem ordinem uberiorem reliquit, quaeque laudum eius consummatio est, praeclaris uirtutibus effecit ne haec ciuitas paenitentiam ageret, quod regem a finitimis potius mutuata esset quam de suis legisset. In Tullio uero fortuna praecipue uires suas ostendit, uerna
Abbreviated transcription (Latin):
hite beneficium educatiomis s aliquid ecia
fierit circum stancium liborum numerus qͦs
cum patre.uii. frẽs impic exbrdatos uidebat.
ne decretum.Genicius quidam ma¬
tris magne gallus A gneo. horeste
urbis pretore impetranerat ut restitui se in bo¬
na neiani iuberet quorum possessionem ẜm
tabulas testamenti abip̃o accepat appellatus
mamiecus a surdimo cuns libertus geniciñ
beredem fecerat precoriam iurdictionem ab¬
rogauit quod dicẽt genicium amputatis
sun ip̃ius sponte genitalibus corporis partib
neq uirorum nẽq mulierum nimero habi
debere.Comieniens mamerto ꝯueniens prm¬
cipi senatus decretum quo peomsum ẽ. ne ob¬
scena genicu presentia inquinataq noce tri¬
bunalia magistratuum sub sꝑẽ petiti iuris pol¬
pretorem urbanum seuenorem eg
iui uuenis possessionem secundum taby¬
las restamenti non dedit quia uir nobilis
aut factum illius comprobare uoluit q
fortunas suas instꝯbulum contaminatr̃
proiecerat aut huic. tamꝙͣ integro cun

Expanded text:
cationis, sed aliquid etiam flexit circumstantium liberorum numerus, quia cum patre septem fratres impie exheredatos uidebat. s quam graue decretum! Genucius quidam Matris magnae Gallus a Cn. Oreste praetore urbis impetrauerat ut restitui se in bona Naeui Ani iuberet, quorum possessionem secundum tabulas testamenti ab ipso acceperat. appellatus Mamercus a Surdino, cuius libertus Genucium heredem fecerat, praetoriam iurisdictionem abrogauit, quod diceret Genucium amputatis sui ipsius sponte genitalibus corporis partibus neque uirorum neque mulierum numero haberi debere. conueniens Mamerco, conueniens principi senatus decretum, quo prouisum est ne obscena Genucii praesentia inquinataque uoce tribunalia magistratuum sub specie petiti iuris polpraetorem urbanum seueriorem egrum Vibieni possessionem secundum tabulas testamenti petenti, non dedit, quia uir nobilissaut factum illius conprobare uoluit, qui fortunas suas in stabulum contaminatum proiecerat, aut huic tamquam integro ciui
Abbreviated transcription (Latin):
eum magno cum celi fragore enumpe¬
tes nimbos lucemq caliginosis inuolutã
tenebris. Artonitus deinde. quidnam
esset monstri. Er quid portenderet Interro¬
gait hic dux ytalie uides inquit uastita¬
temproinde sile et ceteratacitis permit̾te
fatis.¬

Expanded text:
eam magno cum caeli fragore erumpeneam magno cum caeli fragore erumpentes nimbos lucemque caliginosis inuolutam tenebris. adtonitus deinde quidnam id esset monstri et quid portenderet interrogauit. hic dux 'Italiae uides' inquit 'uastitatem: proinde sile et cetera tacitis permitte fatis
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui cum gladiatorium munus. si¬
racusis ederetur inter quietem reciãn se
manu ꝯfodiuidit idq postero die inspecta¬
culo consessorib narrauit. ¶Incidit deinde
ut proximo ab eqre loco. ietiañ cu minr¬
mulone ĩtroduceret cuius cum faciem
uidisset dem dixit ab illo recianose tru¬
cidan putasse ꝓtinusq inde discedere
uoluit. Illiẜmone suo metueiꝰ discusso ca¬
usamexitii miẜoattulerũt Reciarius cĩm
manosangum ira certe p̃dicatõ¬
nis sompnum cuiꝰ nõ uigilie cãtu
Redetiam ip̃a quies hostils mõ impio fuit.
hausir eĩm ꝓposito et notis suis duemẽ¬
tem ymaginem existimauit q missum
sibi ab̃ ioue mortali spẽ excelsiorem in¬
uenem inuadende ytalie ducem euiuꝰ
monitu primo uestigia nullam in partẽ
secutis oculis mox humam ingenii pro¬
na uoluntate uetita scrũtandi pone re¬
spiciens aĩaduercit in mense magͥtudi¬
ius seipentem concito. Impetuom̃e qc¬
quid obinum fuerat proterrentem postq

Expanded text:
est. qui, cum gladiatorium munus Syracusis ederetur, inter quietem retiari se manu confodi uidit idque postero die in spectaculo consessoribus narrauit. incidit deinde ut proximo ab equite loco retiarius cum murmillone introduceretur. cuius cum faciem uidisset, isdem dixit ab illo retiario trucidari putasse protinusque inde discedere uoluit. illi sermone suo metu eius discusso causam exitii misero attulerunt: retiarius enim mano sanguini, ita certae praedictionis somnium, cuius non uigiliae tantum sed etiam ipsa quies hostilis imperio nostro fuit: hausit enim proposito et uotis suis conuenientem imaginem existimauitque missum sibi ab Ioue mortali specie excelsiorem iuuenem inuadendae Italiae ducem. cuius monitu primo uestigia nullam in partem deflexis secutus oculis, mox humani ingenii prona uoluntate uetita scrutandi pone respiciens animaduertit inmensae magnitudinis serpentem concitato impetu omne, quidquid obuium fuerat, proterentem postque
Abbreviated transcription (Latin):
temeritas que fecit. ut aul
albinus nobilitate morib horuz
omium osumarione ciuis eximius ꝓp fla
⁊inanes suspiciones incastris ab exercitu
lapidibz obrueret quodq accessionem ĩdi¬
gnatoĩs non recipit oranti atq obsecrã¬
trucem ⁊ seuum animum amba¬
bs defensionis  locum ĩnonogub¬
natori non fuisse quem apetilia classe affri¬
cam repetens freto appulsus dum tam ꝑ¬
no spacio ytaliam sciciliam q int̾ se dirui¬
Osas non credidit nelud insidiosum cursuc
reccorem int̾emit postea diligencius insp¬
ta uentate tũc absoluit cum eiꝰ innocẽcie
nichil ultra sepulcri honorem dari potint
igit̃ angusti arqz custuosi maris ertumi¬
lo specularrix statua quam memoria pello

Expanded text:
temeritas! fecit enim ut A. Albinus, nobilitate, moribus, honorum omnium consummatione ciuis eximius, propter falsas et inanes suspiciones in castris ab exercitu lapidibus obrueretur, quodque accessionem indignationis non recipit, oranti atque obsecrantrucem et saeuum animum Hannibalis defensionis locum innoxio gubernatori non fuisse, quem a Petilia classe Africam repetens freto adpulsus, dum tam paruo spatio Italiam Siciliamque inter se diuisas non credit, uelut insidiosum cursus rectorem interemit, posteaque diligentius inspecta ueritate tunc absoluit, cum eius innocentiae nihil ultra sepulcri honorem dari potuit. igitur angusti atque aestuosi maris alto e tumulo speculatrix statua quam memoriae Pelo
Abbreviated transcription (Latin):
dem sonnu reuolueretur. Ineqͦ gͥ malorũ
pouir ur tecta uastan agros exauni ẽra¬
ru apͥsci yoboris neruos hebertari.
uid illud factum licinini finbe̾
ꝯsulans quã sapiẽs amarco bu¬
tacio pinthia splẽdido eqte toã¬
nõ uidex aditꝰ desponsiõe quazis cum adñsa

Expanded text:
dem somnum reuolueretur. in aequo igitur malorum posuit uri tecta, uastari, agros, exhauriri aerarium et prisci roboris neruos hebetari. Quid illud factum L. Fimbriae consularis, quam sapiens! M. Lutatio Pinthiae splendido equiti Romano iudex addictus de
Abbreviated transcription (Latin):
cque prudenter. Nam exꝓsperam gerẽ¬
de rei faculratem omittere maxima i
tifere ignaine affeit exitum corumq
qui ista conmittunt alter beneficio formy
q deuicta cartagine nescire se illa
nctoria bonine plus aut mali rei puͣ
attuliss ad suerauit qm̃ ut ꝑace restitr¬
endo ꝓfunss ira hannibale sõ monendo

Expanded text:
que prudenter: nam et prospere gerendae rei facultatem omittere maxima destiferae ignauiae adfert exitum, eorumque, qui ista conmittunt, alter beneficio fortunqui deuicta Karthagine nescire se illa uictoria bonine plus an mali rei publicae adtulisset adseuerauit, quoniam ut pacem restituendo profuisset, ita Hannibalem summouendo
Abbreviated transcription (Latin):
lico agrom
diuidendo
pugnante
senatu pro
rime resiste
scripto si in
eadem sen¬
tencia per¬
senerareti
absteritus

Expanded text:
Gallico agro diuidendo pugnante senatu proms acerrime resistense conscripto, si in eadem sententia perseueraret, absterritus,
Abbreviated transcription (Latin):
gaieram cucũrit ⁊ nrũ omicto ꝙ ãplissi¬
me dignitatis cte sauibriratis eius aye¬
torem studio p̾stantis officiipͥuatim s
uenerandum ingulum prebere inssir ac
protinus capud romane eloquencie q pa¬
sis clarissimam dexceram ꝑsummum q
securum occium amputaint eaq sarcĩa
tamꝙ̃ opimis spolus alacer inurbẽ rens
currit illud se capud ferre quod ꝓcapite ei
glam porrauerat ĩualide adhoc mõstruz
suggillandu litere qm̃ qui talez ciceroĩ
casuim ⁊ digne deplorare possit alins ci¬
ceio nõ ertat᷑.
uo te nuc modo mag̾ ponpeii ar¬
tingam nescio. Nam aamplirudi¬
nem forrime tue que ꝯdam om̃es
terras qomia maria fulgore suo occuꝑa¬
uerat intueor ⁊ ruinã eiꝰ maiore eẽ q.
ut manu mea artẽtari debeat memini. s
tũ nobis quoq: tacentib Gnei . carbois
aquo admonz adolescẽs ḋpat̾ns  boĩs n¬
epti mors ais hominum obũsabirur nõ
sine aliqua reprehensione qr tam ingra¬
indulsisti uerecundie.
Ene nostra confessis auenigere

Expanded text:
Cajetam cucurrit, et virum, omitto quod amplissimae dignitatis, certe salubri studio et praestantis officii privatim sibi venerandum, jugulum praebere jussit, ac protinus caput Romanae eloquentiae et pacis clarissimam dexteram per summum et securum otium amputavit, eaque sarcina tanquam opimis spolstum occurrit illud se caput ferre quod pro capite suo quondam peroraverat. Sed invalide ad hoc monstrum suggillandum litterae, quoniam qui talem Ciceronis casum satis digne deplorare possit, alius Cicero non extat. Quo te nunc modo, Magne Pompei, attingam nescio: nam et amplitudinem fortunae tuae, quae quondam omnes terras et omnia maria fulgore suo occupauerat, intueor et ruinam eius maiorem esse quam ut manu mea adtemptari debeat memini. sed tamen nobis quoque tacentibus Cn. Carbonis, a quo admodum adulescens de patpti mors animis hominum non sine aliqua reprehensione obuersabitur, quia tam ingraindulsisti uerecundiae. Ac ne nostra confessis alienigenae
Abbreviated transcription (Latin):
conplerus expugnasti inquit ⁊ nicisti
iram meam patriam precibus huius
quamuis merito michi inuisam dono
continuoq agrum romanum hostilib
amns uiber auit. Ergo pectus accepte do¬
lore iniurie spe pociende uictorie uere¬
cundia detractandi ministerii metu⁊
mortis refertum totum sibi pietas ra¬
cue fecit minsq parentis aspectus bel
itror salutari ꝑace mut. auit.
idem pietas uiribus suis ĩfra¬
marum africanum superiorem
aix dum annos pubt itis ingͥs¬
sum ad opem patri maciem ferendã
uirili robore atmauit. Consulem eum
apud ticinium funium aduersis au¬
spicus cum haninbale ꝑugnantem q̃¬
niter sancium intercessu suo ẜuanit᷑
neq illum ant etatis infirmitas ant
misicie tudincium aut infelicis prelii
etiam ueterano bellatori pertimescen¬
dus exitus interpollare uaunt quomi¬
nus duꝑlici gloria conspiciunꝰ cororã
inperii simul et nomen patre ex ipsa
morte rapto mereretur anribus ista
tam preclara exempla romana cu¬
tas accepit. ¶Ista idit octulis.

Expanded text:
t, 'expugnasti' inquit 'et uicisti iram meam, patria, precibus huius quamuis merito mihi inuisam dono', continuoque agrum Romanum hostilibus armis liberauit. ergo pectus dolore acceptae iniuriae, spe potiendae uictoriae, uerecundia detrectandi ministerii, metu mortis refertum, totum sibi pietas uacuefecit, uniusque parentis aspectus bellum atrox salutari pace mutauit. Eadem pietas uiribus suis inflammatum Africanum superiorem uixdum annos pubertatis ingressum ad opem patri in acie ferendam uirili robore armauit: consulem enim eum apud Ticinum flumen aduersis auspiciis cum Hannibale pugnantem, grauiter saucium intercessu suo seruauit, neque illum aut aetatis infirmitas aut militiae tirocinium aut infelicis proelii etiam ueterano bellatori pertimescendus exitus interpellare ualuit, quo minus duplici gloria conspicuus coronam imperatore simul et patre ex ipsa morte rapto mereretur. Auribus ista tam praeclara exempla Romana ciuitas accepit, illa uidit oculis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ascio maniuo torquato diem
ad populum pomponins tri¬
bumis plebis dixerat ꝙ.
cecasione benefaciendi belli inductu
excesiss ꝙq. filium optime indoli
iuuenem rustico opere granatum pr¬
blicis usib subrraheret ioq ptquam
manilius adolescens cognonit ꝓtinus
urbem peciit ⁊ se inponponii domum
prima luce direxit qui existimans inh
cum uenisse ut patris crmmna aquo
plus iusto aspere tractabatur deferet
eccedere om̃es iussir cubiculo quo licẽ¬
cius remotis arbitris indicium ꝑ age¬
ret nactus ccc̃onem oportunam propo¬
sito suo iunenis gladium quem tec¬
tum huerat distrinxit tribimnumq i
minis ac terrore conpulsum iurare
cergit apatris eius accusatione reces¬
suum eoq effectum q̃ ne torquatus
cam diceret ꝯmendabił est pietas q̃
mansuetis parentibus prestarur sed
manilius quo horridiorem patrem ha¬
buit hoc piculo eius landabilius subye¬
ut qui ad eum dilligendum preter
natuzalem amorem nullo indulgen¬
e blandimento inuitatus fuerat.

Expanded text:
 Manlio Torquato diem ad populum Pomponius tribunus pl. dixerat, quod occasione bene conficiendi belli inductus excessisset quodque filium optimae indolis iuuenem rustico opere grauatum publicis usibus subtraheret. id postquam Manlius adulescens cognouit, protinus urbem petiit et se in Pomponii domum prima luce direxit. qui existimans in hoc eum uenisse, ut patris crimina, a quo plus iusto aspere tractabatur, deferret, excedere omnes iussit cubiculo, quo licentius remotis arbitris indicium perageret. nactus occasionem opportunam proposito suo iuuenis gladium, quem tectum adtulerat, destrinxit tribunumque minis ac terrore conpulsum iurare coegit a patris eius accusatione recessurum, eoque effectum est ne Torquatus causam diceret. commendabilis est pietas, quae mansuetis parentibus praestatur. sed Manlius, quo horridiorem patrem habuit, hoc periculo eius laudabilius subuenit, quia ad eum diligendum praeter naturalem amorem nullo indulgentiae blandimento inuitatus fuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
me longa uira ainfelrx senecta traxit ut
pulari hanc ter¬
ram que re ge
neras ingredi¬
enti fens ita ce¬
cidit non incõ¬
spectu roma fu¬
it succurrit mrͣ
illa menia dom
acpenates nũ st̾
mater ꝯnix libe

Expanded text:
me longa uita et infelix senecta traxit ut pulari hanc terram quae te genneras, ingredienti fines ira cecidit? non, cum in conspectu Roma fuit, succurrit: intra illa moenia domus ac penates mei sunt, mater coniunx libe
Abbreviated transcription (Latin):
est fanorabili quam innise idest odibilitei uac¬
care. uenite igitur imanus nostras prospera ꝑa¬
rentum nota. O soboles felicibus auspiciis idest¬
et genuusse innecigenare beat.
¶De pietate erga parentes. senbrica.

Expanded text:
est fauorabili quam inuisae rei uacare. uenite igitur in manus nostras, prospera parentium uota, felicibus auspiciis pet genuisse iuuet et generare libeat. DE PIE
Abbreviated transcription (Latin):
deret. Hereditatem paternam marimi
cerem gloriari potint.
Ristides etiam quo tocins grecie
exilium muenire aliquem aut uirum bo¬
num aut amantem sin cinem poruerũt
cum quo tunc ip̃a sanctitas migranit.
Emistodes eorum qui ingrataz
patriam expti sut celeberimum
exemplum cum illam incolumẽ¬
reddidisset consq sensit mnunicam ut ad
tersis quem panlo ante destrucerat nõ
debitam sibi misericordiam ꝑfugere nec¬
cessane haberet.
hocion uerohis dotibus que ad
panendum hominem potentis
sime indicantur lemencia aliba
leo ab athenensibus inpositus est. sedi¬
certe post obitum nullam athice regio¬
nis que ossibus eius iiceretur glebr¬
olam inuent inssus ertra fines prohici
intra quos optimus ciuis uiterat.¬

Expanded text:
deret. hanc hereditatem paternam maximi cerem, gloriari potuit. Aristides etiam, quo totius Graeciae uenire aliquem aut uirum bonum aut amantem sui ciuem potuerunt, cum quo tunc ipsa sanctitas migrauit! Themistocles eorum, qui ingratam patriam experti sunt, celeberrimum exemplum, cum illam incolumereddidisset, eo usque sensit inimicam, ut ad Xerxis, quem paulo ante destruxerat, non debitam sibi misericordiam perfugere necesse haberet. Phocion uero his dotibus, quae ad pariendum hominum amorem dicantur, clementia um ab Atheniensibus inpositus est. certe post obitum nullam Atticae regionis, quae ossibus eius iniceretur, glebulam inuenit, iussus extra fines proici, intra quos optimus ciuis uixerat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ioid abẽ igitur qui publica demͥ¬
cia sit exitimanda summo osesu
maximas uiitutes qͦsi gͣuissima
delicta pͥmire beneficia q muriis
ingratos actio constituta ẽ et recte quia
Odandi ⁊ accipiendi beneficii comercium si¬
⁊ tollit quis quis bene merito parem re¬
ferte graciam negligit quãtam ergo re¬
prehensionem merentur quicum equis¬
sima iura s inquissima ingenia hrer
moribus sins ꝙͣ. legibus uri malueit
ꝙ siqua prointencia deorum effici posset ũ
excellentissum nin quorum modo cañs
retuli legem ingratorum uindicem re¬
tinentes parriamsuam nius ad aliam
cuntatem ꝓtraherent non ne ingemosy
et garulum populum mutum atq eli¬
guẽ hac postulatione reddidissent discõ¬
des foci tin pacisq dinidua tuguriaa
grecie facta sunt columen lucet ma¬
rathon ꝑsicis trofeis salamina ⁊ arthemiꝰ¬
sum xersis nauf ragia numerantur pre¬
ualidis manibus echausta menia pul¬
crioribus operibus consurgunt. Hani
rerum accores ubi iuxerunt ubi iacẽt

Expanded text:
id abest igitur, quin publica dementia sit existimanda summo consensu maximas uirtutes quasi grauissima delicta punire beneficiaque iniuriiingratos actio constituta est, et recte, quia dandi et accipiendi beneficii commercium, si tollit quisquis bene merito parem referre gratiam neglegit. quantam ergo reprehensionem merentur qui, cum aequissima iura, sed iniquissima ingenia haberent, moribus suis quam legibus uti maluerunt? quod si qua prouidentia deorum effici posset ut excellentissimi uiri, quorum modo casus retuli, legem ingratorum uindicem retinentes patriam suam in ius ad aliam ciuitatem pertraherent, nonne ingeniosum et garrulum populum mutum atque elinguem hac postulatione reddidissent? 'Discordes foci tui pagisque diuidua tuguria Graeciae facta sunt columen: lucet Marathon Persicis tropaeis: Salamis et Artemisium Xerxis naufragia numerantur: praeualidis manibus exhausta moenia pulchrioribus operibus consurgunt. harum rerum auctores ubi uixerunt? ubi iacent?
Abbreviated transcription (Latin):
Priolanus matimiyiz
meritus iniquissimei
infestos tunc romanis confugirmagꝰ
ubiq precio mirus ertimatur. Itaq lã
tebras quesirum uenerat ibi bi
sumum ẽ adeptus imperium. Euenit¬
q ut quem prose salutarem inperato¬
rem ciues habere noluerant pene pesti¬
ferum aduersus seducem experirentũ
Erequenter enim fusis exertitibus
nostris nictorianum suarum gradib
aditum itxͣ menia urbis uolsco milti
struxa qua propter fastuosus ille mec¬
timandis boms suis ppłs qui reo nõ
pepercerat eruli coactus ẽ supplicare
Missi ad eum deprecandum legati ni¬
chil profecerunt. missi de inde sacerdo¬
tes cum infulis eque sine effectu redie¬
runt. S tupebar senatus trepidabat po¬
pulus uin pariter ⁊mulieres exicium
imnens lamentabantur tunc uectu¬
ria coriolam  mater uoluniam uxorez
ens qliberos secum trahens castra ⁊¬
uolscorum petiit. Quam ubi filius as¬

Expanded text:
riolanus maximi uirmeritus iniquissimae infestos tunc Romanis confugit. magno ubique pretio uirtus aestimatur. itaque, quo latebras quaesitum uenerat, ibi breui summum est adeptus imperium, euenitque ut quem pro se salutarem imperatorem ciues habere noluerant, paene pestiferum aduersus se ducem experirentur: frequenter enim fusis exercitibus nostris uictoriarum suarum gradibus aditum iuxta moenia urbis Volsco militi struxit. quapropter fastidiosus ille in aestimandis bonis suis populus, qui reo non pepercerat, exuli coactus est supplicare. missi ad eum deprecandum legati nihil profecerunt: missi deinde sacerdotes cum infulis aeque sine effectu redierunt. stupebat senatus, trepidabat populus, uiri pariter ac mulieres exitium imminens lamentabantur. tunc Veturia Coriolani mater Volumniam uxorem eius et liberos secum trahens castra Volscorum petiit. quam ubi filius as
Abbreviated transcription (Latin):
mori et thimonã paternas induere
carenas ⁊ temistodem inctorem ucti
hostis genua conplecti solonemq cũ
arstide et focione penates suos ingrata
fugere coegisti cum interim cinerib
nostris fede ac miscrabilirer dispersis
edipodis ossa cede patris nuipciis matri
contaminata inter ipm anopagum
diuini atq humani cerraminis uene¬
rabile donncilium ⁊ excelsis presidiis ꝓ¬
imerue arce honore are decoratos sac
sanctiores colles adeo tibi aliena mala
tius bonis graciora sunt lege itaq le¬
gem que te iure uirando obstrictam
tenet. Et quia bene meritis debita red¬
dere premia noliistilesis iustapiacula
exolinstitacent mute illorum umbre
fa ti neccĩtate constricte. Ar inmemoẽs
beneficiorum athene reprebensione lin¬
gua sermone licenti solutis non tacẽt
S omittamus ingratos ⁊ pocius depi¬
is loquamur aliquanto eĩm satius est
fanorabili ꝙͣ.. inuise rei. uacare. uem¬
te igitur inmanus nrãs prospa parẽtu

Expanded text:
mori et Cimona paternas induere catenas et Themistoclea uictorem uicti hostis genua conplecti Solonemque cum Aristide et Phocione penates suos ingrata fugere coegisti, cum interim cineribus nostris foede ac miserabiliter dispersis Oedipodis ossa, caede patris, nuptiis matris contaminati, inter ipsum Arium pagum, diuini atque humani certaminis uenerabile domicilium, et excelsam praesidis Mineruae arcem honore arae decoratos sacro sanctiores colis. adeo tibi aliena mala tuis bonis gratiora sunt. lege itaque legem, quae te iure iurando obstrictam tenet, et quia bene meritis debita reddere praemia noluisti, laesis iusta piacula exsolue'. tacent mutae illorum umbrae, fati necessitate constrictae: at, inmemores beneficiorum Athenae, reprehensionis lingua sermone licenti soluta non tacetSed omittamus ingratos et potius de piis loquamur: aliquanto enim satius est fauorabili quam inuisae rei uacare. uenite igitur in manus nostras, prospera parentium
Abbreviated transcription (Latin):
te cui apollo phitins oraculum pe¬
tenti rẽipondisse ferrim nescrre se utrum
illum hoĩum an dorum nũo agregaret
huie tñ neq uite summa sinceritas neq
ostantissimus erga patriam amor neqz
retur sepe eĩm lapidib petitus aliquando
lo aduiiturum ip̃a patria pulsus est.
bidalie faciant inbes ubi etiam il
non tam clare athene erunt. Siqd̾
ille locatiz dispsos cines suos insnã
unam urbem contratit seꝑatiq ⁊agresti
more inuenti populo amplissime cimra¬
tis formam atq imagniem inꝑosuit. Idẽ
seua porentissimi regis minos inpia nix¬
dum etate pubescente reppulit. dem effre¬
natam tebarum insolenciam domint. Id̾
opez libis hercinus tulit/ ⁊ quidqd uͥq mostri
ant sceleris finit uirtute allac robore dextre
comimut huius tñ simnnoti abathemẽsib
ppetuo uti uoluisset. sepitinum
hĩturi furͣ inpium qui salamninã uelut
hostile arce exꝓp̃iquo salim eoru ĩminete

Expanded text:
te cui Apollo Pythius oraculum petenti respondisse fertur nescire se utrum illum hominum an deorum numero adgregaret. huic tamen neque uitae summa sinceritas neque constantissimus erga patriam amor nequeretur: saepe enim lapidibus petitus, aliquando foro  ad ultimum ipsa patria pulsus est. quid aliae faciant urbes, ubi etiam illnon tam clarae Athenae erunt, si quidem ille uicatim dispersos ciues suos in suam unam urbem contraxit, separatimque et agresti more uiuenti populo amplissimae ciuitatis formam atque imaginem inposuit. idem saeua potentissimi regis Minois imperia uixdum aetate pubescente reppulit: idem effrenatam Thebarum insolentiam domuit: idem opem liberis Herculis tulit et quidquid ubique monstri aut sceleris fuit uirtute animi ac robore dexterae comminuit. huius tamen summoti ab Atheniensibus perpetuo uti uoluissent, sempiternum habituri fuerint imperium, qui Salaminam uelut hostilem arcem ex propinquo saluti eorum inminentem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯalcius micium adueĩt. Nuc̃ enim
ur epaminõdas nascitur qr sic mori¬
tur thebas ductu aamspiciis meis ca¬
pud grecie factas nideo ⁊ fortis ⁊ aĩosa
aiuitas sꝑtana iacet armis nri̾s abiec¬
ta amara duãcione grecia liberara est
orbus quoq nõ tñ sine libis morior
qm̃ mirificas. filias leuetram ⁊mã¬
tienam relinquo. Ecorpore dem̃ suo
astam deduci iussit eoq nulne expi¬
rauit qd si eum dii inmorrales uic¬
toriis sis ꝑfrin passi eẽnt sospes¬

Expanded text:
athius initium aduenit: nunc enim uester Epaminondas nascitur, quia sic moritur. Thebas ductu et auspiciis meis caput Graeciae factas uideo, et fortis et animosa ciuitas Spartana iacet armis nostris abiecta: amara dominatione Graecia liberata est. orbus quoque, non tamen sine liberis morior, quoniam mirificas filias Leuctram et Mantineam relinquo'. e corpore deinde suo hastam educi iussit eoque uultu expirauit, quo, si eum di inmortales uictoriis suis perfrui passi essent, sospe
Abbreviated transcription (Latin):
it nam suorum cadauenbus ante mil¬
lis pasca prohibetur deinde omĩum fer¬
sa rerum ne saltez captiua mmanus
hãnibał puenirer ingẽte regum publi¬
ce struxit. In quem arderitem ferro eti¬
am crucidaros ecos se suosq miserunt.

Expanded text:
it: nam etiam suorum cadaveribus a nonnullis pasta perhibetur. Deinde omnium fessa rerum, ne saltem captiva in manus Annibalis perveniret, ingentem rogum publice struxit, in quem ardentem ferro etiam trucidatos omnes se suosque miserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cumfulmi flaccus ꝑꝑ cãpanam ꝑfidia
princeps ciuitatis añ tribunal suum ca¬
pirali suplicio afficiendo iudic aret lirre¬
uisqasenatu acceptis finez pene eor starx¬
ere cogeretur ultro se ei. titus inbelius
taurea cãpanus obtulit ⁊qua poruit cla¬
ra uoce qũ inquit fului cupiditare tã¬
ta hauriẽdi sanguĩs nri teneris qd ces¬
sas ĩme cruentam securrm distringere
ut gliari p̃sis forciore aliquãto uirum
ꝙͣ ... ipe es tuo iussu ẽẽ interemtum.¬

Expanded text:
nam perfidiam principes ciuitatis ante tribunal suum capitali supplicio adficiendo uindicaret litterisque a senatu acceptis finem poenae eorum statuere cogeretur, ultro se ei T. Iubellius Taurea Campanus obtulit et quam potuit clara uoce 'quoniam' inquit, 'Fului, tanta cupiditate hauriendi sanguinis nostri teneris, quid cessas in me cruentam securem destringere, ut gloriari possis fortiorem aliquanto uirum quam ipse es tuo iussu esse interemptum
Abbreviated transcription (Latin):
Eo deinde libenrez id ẽẽ factirum nisi se¬
natus uoluntate inpediret asfirmante
q intfecta ꝯiuge ac liberis gladio incu¬
buir. Quem nirum illum putemus
fuisse ꝗ suoꝵ ac sua cede testari noluit. O¬
be darii quãtus ardor animiq
cum sordida ⁊ crudeli magoru
pondere irgeret p̃clari opis socio plagar
ei inferre dubitanti nedum magum pe¬
tit ip̃m milneraret tuuero in quit nichis e
ꝙ respectu mei timdius gladio uraris ł
occurrt cuius ꝓposito ope exitu nich̾
forcius nam cum trecentis ciub
apud tmi pillas toti asie obiectus grarẽ
neptimo . quoq ꝯpedes ⁊ chao tenebras
minitarem ꝓtinacia uirrutis adultimã
desperatõe redegit. Ceterum pfidia et
scelẽ incolarũ eius regionis ⁊ loci opor¬
timitate qua płm aduuabat spoliarus.i
occidere dimicans ꝙͣ assigtã sibi apatria
statõe deserere maluit. Ideoq tam alacri
aĩo suos ad id p̃lium quo piruri erant co¬
hortatus ẽ ur dicẽt. Sic prande te comili¬

Expanded text:
e dicente libenter id se fuisse facturum, nisi senatus uoluntate inpediretur, adfirmante, sque interfecta coniuge ac liberis gladio incubuit. quem illum uirum putemus fuisse, qui suorum ac sua caede testari uoluit  Darei quantus ardor animi! qui, cum sordida et crudeli magorum pondere urgueret, praeclari operis socio plagam ei inferre dubitanti, ne, dum magum petit, ipsum uulneraret, 'tu uero' inquit 'nihil est quod respectu mei timidius gladio utaris: occurrit, cuius proposito, opere nichil forcius: nam cum CCC civibus apud Termofilas toti Asie obiectus gravem Neptuno quoque conpedes et caelo tenebras minitantem, pertinacia uirtutis ad ultimam desperationem redegit. ceterum perfidia et scelere incolarum eius regionis et loci opportunitate, qua plurimum adiuuabatur, spoliatus occidere dimicans quam adsignatam sibi a patria stationem deserere maluit adeoque alacri animo suos ad id proelium, quo perituri erant, cohortatus est, ut diceret 'sic prandete, conmili
Abbreviated transcription (Latin):
bens se flagran
duarum puel¬
Erum ur eque ppło̾ romanoi¬
mice uibis extidium referam
carthagine. capta uxor asorr¬
soli sibi inpetͣre utã coten ta fuiss dex¬
tera lenaq cões fiuos mortem non re¬
cusantes trabens incendio se flagãtis
patrie obiecit.

Expanded text:
incendio se flagrantduarum puelerum ut aeque populo Romano inimicae urbis excidium referam, Karthagine capta uxor Hasdrusoli sibi impetrare uitam contentus fuisset, dextra laeuaque communes filios mortem non recusantis trahens incendio se flagrantis patriae obiecit.
Abbreviated transcription (Latin):
regrȩssu suospacium quo scopulus
⁊ insula dunidebantur muadum trã¬
situ facili redegit ingenti muiritudi¬
ne barbarorum affluente ceteris ra¬
te adlicus regressis solus ĩmobilez
staciois gradu retinẽs udiq ĩmirẽ¬
tib telis. A abonuĩ parte acristudio ad te
unnadendum nitentib quinq militỹ
diuino p̃lio suffectura pila una dex¬
tera hostiu corporib adegisti adulri¬
mũ districto gladio audacissimum ꝙ̃¬
q mõ uboĩs inpulsu mõ mucronis ic¬
tu depellens hĩc romaĩs iuinc britamtis
oculis incredibili nͥ cernẽris spectacło
finsti posqua deinde ira ae pudor cũcta
conan fessos coegit tragula femur traioc¬
tus saxiq pondere ora ꝯtusus galea iaz
ictib discussa ⁊ scuto crebis foramĩbus
assup̃co ꝓfundo te credidisti . dua br
loricis onustus int̾ udas quas host¬
li sangumne infeçeras enacasti nisoq
ĩparore armis nõ amissis s bene ĩpen¬
sis cum laude merereris neĩam petisti

Expanded text:
regressu suo spatium, quo scopulus et insula diuidebantur, in uadum transitu facile redegit, ingenti multitudine barbarorum adfluente, ceteris rate ad litus regressis solus immobilem stationis gradum retinens, undique ruentibus telis et ab omni parte acri studio ad te inuadendum nitentibus, quinque militum diurno proelio suffectura pila una dextera hostium corporibus adegisti. ad ultimum destricto gladio audacissimum quemque modo umbonis inpulsu, modo mucronis ictu depellens hinc Romanis, illinc Britannicis oculis incredibili, nisi cernereris, spectaculo fuisti. postquam deinde ira ac pudor cuncta conari fessos coegit, tragula femur traiectus saxique pondere ora contusus, galea iam ictibus discussa et scuto crebris foraminibus absumpto, profundo te credidisti ac duabus loricis onustus inter undas, quas hostili cruore infeceras, enasti, uisoque imperatore armis non amissis, sed bene inpensis, cum laudem merereris, ueniam petisti,
Abbreviated transcription (Latin):
Tne theraminis quidem athem̃¬
eñ inpublica custodia mori coaca
pua mentis ꝯstancia in qua .xxx. ty¬
rãpnorum iussu porecta ueneni potone
nom̃ dubitant᷑ hausit qd̾q exea suꝑfuãt
iocabundus illixum humo clarum edẽ
sonum coegit ndẽsq ẜuo publico ꝯ ca
tradiderat heritie ĩꝗt ꝓꝑino uide igitur
nt h pocłm ad eum ꝯtinuo ꝓferas. Erat a
Is exxcc tyrãpnns crudelissim ꝓfecto su¬
plitõ se liberare tam facile sup̾liciũ ppeti
itaq theramenis ꝑinde ac indomestico
lectulo moriens uita exessit iimicoru
existimatõe punicus suo iudicio finitu
Sed theramenis aliteris et dotrina iiri¬
litatem traxit.
extirt perditis namq et aflictis rebus
num antinorum cum omnes eius are
nobilitate peccunia honoribq prestaret
uicum suum qui inea urbe speiosissim eãt
contractis undiq nutrimentis ignis
incedit prorinuoq strictum gladium
in medio posuit ac binos interse dimmi¬
care iussit ut uictus incisa ceruice ar¬

Expanded text:
ne Theramenis quidem Atheniensis in publica custodia mori coacti parua mentis constantia, in qua xxx tyrannorum iussu porrectam ueneni potionem non dubitanter hausit quodque ex ea superfuerat iocabundus inlisum humo clarum edere sonum coegit renidensque seruo publico, qui eam tradiderat, 'Critiae' inquit 'propino: uide igitur ut hoc poculum ad eum continuo perferas'. erat autem is ex xxx tyrannis crudelissimus. profecto supplicio est se liberare tam facile supplicium perpeti. itaque Theramenes perinde atque in domestico lectulo moriens uita excessit, inimicorum existimatione punitus, suo iudicio finitus. Sed Theramenes a litteris et doctrina uirilitatem traxit, extitit: perditis namque et adflictis rebus Numantinorum, cum omnes ciues nobilitate, pecunia, honoribus praestaret, uicum suum, qui in ea urbe speciosissimus erat, contractis undique nutrimentis ignis incendit protinusque strictum gladium in medio posuit ac binos inter se dimicare iussit, ut uictus incisa ceruice ar