comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
episcopatũ ñ suaedelectacione nec suis motib sed pa
dum definicionib: ad quiescat: CaN auribanensis¬
hxiii. M&ro politaniam& ropohta no omnib
si fieri potest p̃sentibus cũ prouincialib: ep̃is ordi¬
quit& Ipse tamen m&ro politanus acũ prouincia¬
lib: ep̃ is sicut decr&a sedis a postolice continent
consens oclero uel ciuiũ elegatur. quia equiũ est
sicut ipsa sedis a postolicadĩx̃ qui omnib: p̃ponendus

Expanded text:
episcopatu, 655 non suae delectationi, nec suis motibus, sed his episcopatu, 655 non suae delectationi, nec suis motibus, sed his Patrum definitionibus acquiescat. In cujusut metropolitani a metropolitano, omnibus, si fieri potest, praesentibus provincialibus, ordido requirit. Ipse tamen metropolitanus a comprovincialibus episcopis, sicut decreta sedis apostolicae continent, cum consensu cleri vel civium eligatur, 252 quia aequum est, sicut ipsa sedes apostolica dixit, qui praeponendus
Abbreviated transcription (Latin):
nis sueresur reccionem &uera anima resumptio¬
ne in quaueni& iudicareuiuos & mortuos: Quere¬
dũ &iam ab eo si noui& u& eris testament idẽ le¬
gis & proph&anĩ apostulorũ unũ s undemq:
credat austorem & dm̃. Sidiabulus non ꝑ condi¬
cionẽ sed ꝑ arbitriũ factus sit malus: Querendũ
&iã ab eo sicredat huiusquã lestamus & non alte¬
rius carnis resurreccionem. Si credat in iudici¬
ũfutunĩ & recepturis singulis prohisq: in carne
gesserunt uel pena uelgloria. Sinuptias non ꝓ¬
bat Si secunda matrimonia non damnat.
Sicarneũ p̃ceptone nonculp& Si penitentib
reconcilatis cõmunic& Sinbaptismũ om¬
tarie ad missa sunt dimittantur. Sic ex tireccde¬
si a catholicanullus salu&ur. Cũ in his omnib: ex a¬
minatus inuentus fuerit pleneinstnictus tunc con¬
sensuclero & laicorũ & conuentutocius prouincie
epis porũ maximeq: m&ro poltani ũ auctoritate
uel p̃sencia ordin&ur ep̃i. Suscepto in nominexp̃i

Expanded text:
nis suae resurrectione, et vera animae resumptione, in qua veniet judicare vivos et mortuos. Quaerendum etiam ab eo, si Novi et Veteris Testamenti, id est, legis et prophetarum, et apostolorum, unum eumdemque credat auctorem et Deum: si diabolus non per conditionem, sed per arbitrium factus sit malus. Quaerendum etiam ab eo, si credat hujus quam gestamus, et non alterius carnis resurrectionem, si credat judicium futurum, et recepturos singulos pro his quae in hac carne gesserunt vel poenam vel gloriam. Si nuptias non improbat, si secunda matrimonia non damnat, si carnis perceptionem non culpat; si poenitentibus reconciliatis communicet, si in baptismo omtarie admissa sunt, dimittantur, si extra Ecclesiam catholicam nullus salvetur. Cum in his omnibus examinatus inventus fuerit plene instructus, tunc consensu clericorum et laicorum ex conventu totius provinciae episcoporum, maximeque metropolitani vel auctoritate vel praesentia ordinetur episcopus. Suscepto in nomine Christi
Abbreviated transcription (Latin):
inleccionẽ ep̃i decr&um sineuisi tatoris p̃sencia
nemo consieat. cuiustestimoniũ clerus & ciuium
potest uni animitas declarare Ortamur itaq:
ut procatholcere legionis intuitu & ecdesianĩ
pacehaec uni uersi fidelit̃ & deuotamente custo¬
diant: Qui a nonest dubiũ p̃uaricatoris int̃ dic¬
torũ taliũ iustauenerandos canones proprie
cõmunionis subi rei actunr᷑. Et tamen adomni
Sanesi communi omniũ consenso racionabilter
habito & secundã ecclesiast cãregulã factude¬
cr&lo duo alqui aut tres contrdixerint : illa
obteneat sentencia in quaplures numero suerĩ
sacerdotes: Qn cartagineñs. hr̃ .iiii &illud
statuendũ est ut quando ad elegendũ epm̃ con
discuciantur primo ꝑsone contra dicenciũ postre¬
mũ&iam illaq obiciuntur ꝑ tractentur & cũ purga
tus fuerit sub conspectuplebis ordinetur: arela
ut primolo couenalitate uel ambicione submota tres

Expanded text:
In electione episcopi, decretum sive visitatoris praesentiam nemo confiteatur, cujus testimonium clericorum et civium potest unanimitas declarare. Hortamur itaque, ut pro catholicae religionis intuitu, et Ecclesiarum pace, haec universi fideliter ac devota mente custodiant: quia non est dubium praevaricatores interdictorum talium juxta venerandos canones propriae communionis subire jacturam. Haec tamen ad omniaenus, aera 11. Sane si communi omnium consensu rationabiliter habito, et secundum Ecclesiasticam regulam factum decretum duo aliqui aut tres contradixerint: illa obtineat sententia, in qua plures numero fuerint sacerdotes. Canon Carthaginensis, aera 4. Et illud statuendum est, ut discutiantur primo personae contradicentium; postremo etiam illa quae objiciuntur, pertracttus fuerit sub conspectu plebis, ordinetur. Canonut primo loco venalitate vel ambitione submota, tres
Abbreviated transcription (Latin):
sediui nemilicie desident mancipare: Sunter
lectores siueinter ex orcistas quinquennio tene¬
st& & sicadbene diccionem dia conatus si mere¬
tur accedat: In quo ordine uañ sunculpatese
poterit promereri. de quo locosullũepaecior
adbonosmores uitaꝑ duxerit sum mũ pont ficno¬
tuispenere debas. Acta menlege seruo ssitadint
q sue amus neq poeneiens a desgnr dus possitadont¬
q Saneut e&tuaim defens ores ecclesie quie xliers
suerint su pnedicta obseruacione teneantur
simeruerint eẽ inor dineclericatus: Etcledis¬

Expanded text:
se divinae militiae desiderat mancipari, sive inter lectores sive inter exorcistas quinquennio teneannis sit, et sic ad benedictionem diaconatus, si meretur, accedat. In quo ordine quinque annis si inculpate se poterit promereri. De quo loco si illum exactior ad bonos mores vita perduxerit, summum pontificatum sperare debebit. Hac tamen lege servata, ut neque bigamus, neque poenitens ad hos gradus possit admitti. Sane ut etiam defensores ecclesiae, qui ex laicis fiunt, supradicta observatione teneantur, si meruerint esse in ordine clericatus. Epi
Abbreviated transcription (Latin):
Viduam & repudiadam̃ aut merericemñ ducat
uxorem sed uirginem: Idẽ nihil deu& ereliona¬
nem & prisq̃ nouoluntate amplectatur seluit̃
omnipuritatem frorentem possedeat: Degend¬
resuo ducat uxorem uqq: uitam ã plectatur sc̃:¬
rũ corũ ꝑfidem proximus est. Int̃ haec precipit¬

Expanded text:
Viduam, et repudiatam, et meretricem non ducat uxorem, sed virginem; id est, nihil de veteri homine et pristina voluptate amplectatur, sed vitam omni puritate florentem possideat. De genere suo ducat uxorem, utique vitam amplectatur sanctorum, quorum per fidem proximus est. 13. Inter haec praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit quali in domođi debeat obseruariad
suggescionem archidia coni tdat ei ep̃s claues
ec clesie dealta redicenssi agequasi redditurus
sola uissione prħi officiũ suscipere cantandũ
dicentesibi prbo uideut quod orecantas corde
credas & qd od cor de credas operib: probes

Expanded text:
o Dei debeat conversari, ad suggestionem archidiaconi tradat ei episcopus claves ecclesiae de altario dicens: Sic age quasi redditurus sola jussione presbyteri officium suscipere cantandi, dicente sibi presbytero, vide ut quod ore cantas corde credas, et quod corde credis operibus comprobes
Abbreviated transcription (Latin):
ad Sed ab archidia cono accipiat ceroferierio
cũ cerio ut sciad seadaccendendã luminariam
ecclesie mancipari & accipiadorciolũ uacuũ
ad suggerendũ uinũ in eucharistia sanguinis
xp̃i, Exorcista cũ ordinatur accipi& dema¬
nuep̃i hbellũ in coscriptisunt ex orcismi
tatem in ponen dimanus suꝑ erguminus siuebap¬

Expanded text:
at. Sed ab archidiacono acccum cereo, ut sciat se ad accendenda luminaria ecclesiae mancipari. Accipiat et urceolum vacuum ad suggerendum in eucharistiam sanguinis  Exorcista cum ordinatur, accipiet de manu episcopi libellum, in quo scripti sunt exorcismi tatem inponendi manum super energuminum sive bap
Abbreviated transcription (Latin):
ñnaturadãnatur: Nã cecussacerdus ẽ quiscrip¬
taresciencie non intellegit. & quogressod ocetn
uel o perisporregat ꝑ ignoranciã nescit de
talib scriptũ ẽ speculatores eiusceciomnes
Claudus ẽqui qui dem intellegit: qđ docredeb&

Expanded text:
n natura damnatur. Nam caecus sacerdos est, qui Scripn natura damnatur. Nam caecus sacerdos est, qui Scripturam scientiae non intelligit, et quo gressum doctrinae vel operis porrigat, per ignorantiam nescit. De talibus scriptum est: Speculatores ejus caeci omnes. Claudus est, qui quidem intelligit quod docere
Abbreviated transcription (Latin):
lũ dm̃ Nedũ d&errenis cogitant suꝑ naobliqn¬
cantur. Abhuius quoq conuiuiũ iubemura
cinus & mercenarius separare & seruus tantu
ciborũ darerelquias. uicinus herticus t̃quu¬
riũ iudeũ ostendit quifrustũ obseruanciele
carnalt̃qrit. cũ isergosa cerdus dĩ nom pas¬
animanĩ sed tantomodocũtĩ seruis. Datur
dehisq suꝑferuntur altaris icerdoti pestusa
brc chũ dextiũ. Inpectore legis mundas cogitacis¬
bona adptigã contradiabulo & arma raman
ui qđ cor dẽcumceper perũ exempla ꝑficia
Saturti & deptiua tom̃axilla ut eloquencioalis¬
bral Dat ł deuistimis uen tꝰ cuius indiciodis
luxuriã extinguere : & contemneregulam¬
dodus aut paruo aut grande aut tortonas e
nec frc ctopede aut manõ negipporosus nelippus
pealbugine ab ens in oculo neiugem scabiã nec in¬
paiginem incorpore uepondorosus. Quehe com̃
referuntur ad animeuiciuri mores enĩ in homine¬

Expanded text:
lum Deum, ne, dum de terrenis cogitant, superna obliviscantur. Ab hujus quoque convivio jubentur vicinus, et mercenarius separari, et servis tantum ciborum dari reliquias. 14. Vicinus haereticus arius Judaeum ostendit, qui fructum observantiae legis carnaliter quaerit. Cum istis ergo sacerdos Dei non paranimarum, sed tantummodo cum Christi servis datur, de hisque superferuntur altari, sacerdoti pectus et brachium dextrum; in pectore legis mundas cogitatioona ad pugnam contra diabolum, et armatam manum, ut quod corde conceperit, operum exemplo perficiat. Datur ei et de privato maxilla, ut eloquentiam habeat. Datur et de victimis venter, cujus indicio discat luxuriam exstinguere, et contemnere gulamlaudus, vel parvo aut grandi, vel torto naso, ne fracto pede aut manu, nec gibbosus, ne lippus, ne albuginem habens in oculo, ne jugem scabiem, ne impetiginem in corpore, ne ponderosus: quae omnia referuntur ad animae vitium. Mores enim animae, no
Abbreviated transcription (Latin):
urandũ ergo ÷ & sacer do talem dibenciã
maxime ꝓuidendũ ut falsi codices &asen¬
falsitatũ Non solũ haec int̃ dicenda sunt
sed &iam poenitus auferendae adq: ignibus
concremande quiaquãuis s̃ in illis quedã
q: uideantur haberes peciepietatis nũ quã
tamenua cua sunt uenenis & ꝑfabo larum
in lecebyrs. hoclatenter openentur ut mira

Expanded text:
urandum ergo est, et sacerdotali diligentia maxime providendum, ut falsi codices et a sinfalsitatum, non solum interdicendae sunt, sed etiam penitus auferendae atque ignibus concremandae. Quaquae videantur habere speciem pietatis, nunquam tamen vacua sunt venenis: et per fabularum illecebras hoc latenter operantur, ut mira
Abbreviated transcription (Latin):
adidofficiũ sint ut possent aperto &sanosermo¬
nedocere inperitas & rustganas mulieres tem¬
mateuiuant: Sponsus &sponsacũ benedi¬
cendisunt as acerdote a parentib: suis siue
aparanin phis offertur. Quicũ benediccio¬
ne acciperint eademnocte prore uerencĩã ipsus
benediccionis inuirginitatema neant Cana fi

Expanded text:
officium, ut possint aperto et sano sermone docere imperitas et rusticanas mulieres temmate vivant. 13 CI. Sponsus et sponsa, cum benedicendi sunt a Sacerdote, a parentibus suis vel a paranymphis offerantur. Qui cum benedictionem acceperint, eadem nocte pro reverentia ipsius benedictionis in virginitate permaneant. 103 CI
Abbreviated transcription (Latin):
& spmscm̃ unũ dm̃ eẽ confirmans Totã que lntri¬
nitatis dĩ tatem coessencialẽ & consub stancialem
& coomnipotentem p̃dicans Si singulã unã quã q
bi trinita tẽꝑsonam plenũ dm̃ & totas tresꝑsona sunũ
dm̃ Siln carnacionem diuinam non in ƿatreneq:¬
nitatem dĩpatrisfilus : ds̃uerus expatre & ho¬
mouerus ex mate : carnem ex matris uisceribus
habens & animã humanã racionabilem simulin eo

Expanded text:
 sanctum unum Deum esse confirmans, totamque in Deitate Trinitatem coessentialem et consubstantialem et omnipotentem praedicans, si singulam unamquamque in Trinitate personam plenum Deum, et totas tres personas unum Deum; si Incarnationem divinam non in Patre, neqne hominis matris filius, Deus verus ex Patre, homo verus ex matre, carnem ex matris visceribus habens, et animam humanam rationabilem, simul in eo
Abbreviated transcription (Latin):
GaN aurilianensis .ii. hr̃ v. ep̃s inciui tatẽ qua ꝑ decre¬
tũ elegitur ordin&ur in ec clesiacuip̃ futunis est
consecr&ur. Si uero necessitas hoc inplerenon
patitur ut subp̃sencia m&ro politani autcũ eius
auctoritate intrax prouinciaom anino acũ pro¬
Eunucus ꝑ inuidiã uel in ꝑsecutonem factus ũsi
epĩs ordin&ur. Siuero hoc difficileẽ nonminus
auctoritas & p̃cipuem &ropolitane cũ c&leris
potestatem. huui delcitqui plurimotempore
ẽ si docibilis. si morib: temperctus. Siuita castus
scriptuncrũ sensib: cautus si i doginatib: ecclesi¬
asticis exercitatus & ante omnia si sideido cumbi

Expanded text:
n Aurelianensis 2, aera 5. Episcopus in civitate, in qua per decretum eligitur, ordinetur: et in ecclesia cui praefuturus est consecretur. Si vero necessitas hoc implere non patitur, aut in praesentia metropolitani, aut cum ejus auctoritate intra provinciam omnino a comproEunuchus per invidiam, vel in persecutione factus, vel si episcopis ordinetur. Si vero hoc difficile est, non miauctoritas, et praecipue metropolitani cum caeteris potestatem; hi videlicet qui plurimo temporeest, si docibilis, si moribus temperatus, si vita castus, Scripturarum sensibus cautus, si in dogmatibus ecclesiasticis exercitatus. Et ant
Abbreviated transcription (Latin):
cione: F. pecto aut̃ pedeuelmano ẽ quiuiã dĩqua
doce gereñstudit: Cibb: quoq: sacerdus õ
quẽ t̃ri ne cupiditatis pondus dep̃mit: & tardius
ad suꝑna inteniit. Lippus uero est cuius ingeniũ
ad cognicionẽ ueritatis emigat. sed hoc carnaht̃
uiuen do obscunt. Albuginem quoq: hab& inocu
tulancia sinecessa nonedominatur. In p&igi¬
nem quoq: hab& ine rpore qui a uaricia uasta¬
turinmente : q: si in paruo non quiescitur nimi¬
rums̃ nemen suradilacur. Pondorosu est qui

Expanded text:
autem pede vel manu est qui viam Dei quam docet pergere non studet. Gibbosus quoque sacerdos est quem terrenae cupiditatis pondus deprimit, et tardius ad superna intendit. Lippus vero est cujus ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed hoc carnaliter vivendo obscurat. Albuginem quoque habet in ocutulantia sine cessatione dominatur. Impetiginem quoque habet in corpore qui avaritia vastatur in mente. Quae, nisi in parvo compescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Ponderosus vero est qui,
Abbreviated transcription (Latin):
tismũ duxerit ux orem non admitatur ad
adclerũ In baptis moenĩ crimina dimitu tur
non accepte uxoris consorciũ relaxatur¬
p̃ .uiii. Satis it ad surdũ ẽ uxorem antebaptis¬
mũ acceptã p̾baptismũ ñ in putari. Nec tamen
insecundis nuptis & iã postbaptis mũ i factisasa
tamatri monia inciderunt non ultr subdia¬
conatũ ecclesi astcas capiant dignitates
quod si fasti forsitans abecclesi astcoremo uean¬
tur officio, EN apostulorũ Siq̃ ancilla
semiscuerit non potest accediadeosordines
q: cognominantur inclero. Can neo cesarieñs
hr̃xii. Si q̃ in egritudinefuerit bapti ⁊ atus
preb ordina renon deb& non enĩ fides illius ẽ
uoluntaria sed ex necessitate: Nisiforterari¬
tas hominũ cogat aut proeius bonũ studium
aut sidem Cañ romanarũ hr .v. eos p̃te¬
rea qui secularem adept potes tatem huiussch¬

Expanded text:
tismum, duxit uxorem, non admittatur ad clerum. In baptismo enim crimina dimittuntur, non acceptae uxoris consortium relaxatur. Aera 8. Satis enim absurdum est uxorem ante baptismum acceptam, post baptismum non imputari: cum nec tamen in secundis nuptiis etiam post baptismum factis a sta matrimonia inciderint, non ultra subdiaconatum ecclesiasticas capiant dignitates. Quod si facti forsitan sunt, ab ecclesiastico removeantur officio. Canon apostolorum. Si quis ancillae se miscuerit, non potest accedere ad eos ordines qui cognominantur in clero. Neocaesariensis, cap. 12. Si quis in aegritudine fuerit baptizatus, presbyter ordinari non debet. Non enim fides illius est voluntaria, sed ex necessitate: nisi forte raritas hominum cogat, aut pro ejus bono studio et fide. Canon Romanorum, aera 5. Hos praeterea qui saecularem adepti potestatem, hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Can aurihaneñs hr .÷. Quodsi intrabiennio
diuinitus temporũ tram quillũ tate concessa
amonitis cũ ꝓuincialib: a metropohta nosyno¬
dus indita ñ suerit mero politanus ipsȩpeuo¬
catonis tarditate anno integromissas face

Expanded text:
cet fratres. Quod si intra biennium divinitus temporum tranquillitate concessa admonitis comprovincialibus a metropolitano synodus indicta non fuerit, metropolitanus ipse pro evocationis tarditate anno integro missas face
Abbreviated transcription (Latin):
Cyrentus. Marcion, Basilidis ebion. paulus sa
mositanus. Futinus. Bonosus: Montanus cũsuis¬
Apollo naris: ualentinus Manecheus Faustis
africanus. Sabellius arrius macidonius
Eunomius. Nouacianus. Sabellus caelestus
Donatus. Eustasius. Iuuinianus. pelagius

Expanded text:
Cerintus, Marcion, Basilides, Ebion, Paulus etiam Samosathaenus, Photinus, et Bonosus, et qui sipollinaris Valentinus, sive Manichaeus, Faustus Africanus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Sabbatius, Callistus, Donatus, Eustathius, Jovinianus, Pelagius,
Abbreviated transcription (Latin):
neal terius conuentus denunciacionesolua¬
tur: Can aruerneñs. hñ .i. quociens scã
sinodus congregatur nullus epis coporũ al¬
quã ea que ademendatonemuite & seueritatẽ
baptis mo antequã caucius ex amin&ur cleri¬
commisit isteadminis terium ec clesiasticũ
penitus admittnon deb& Ẽ epaunens¬
nimodis obseru&ur neullis ex laicis antean¬
nualem conuersacionem uel etatem legiti
n&ur u Itaut ipsi quior dinandisunt cle¬
rici ragularecus todiantur studiũ neaut
du arũ uxorũ uir: aut renuptemaritus aut
puxscriptus gradus promoueatur : Quod
sisciens ep̃is contra hec statuta agendũ eẽ
credederit his qui or dinatus est priu& ur
officio & illeep̃s pro ordinationis temerita¬
tis sexmensib: ac elebirndis officiis sequistre¬
tur: Quod simissas intraestatutũ tempus
culo sainfirmitate incurrint uiaticũ illis non¬

Expanded text:
ne alterius conventus denuntiatione solvatur. Canon Arvernensis 1. Quoties sancta synodus congregatur, nullus episcoporum alquam ea quae ad emendationem vitae, et severitatem baptismo, antequam cautius examinetur, clericommisit, iste ad ministerium ecclesiasticum penitus admitti non debet. Canon Epaunensera 6. Omnimodis observetur, ne ullus ex laicis ante annualem conversionem, vel aetatem legitimsbyter ordinetur: ita ut ipsi qui ordinandi sunt clerici, regulare custodiant studium, ne aut duarum uxorum vir, aut renuptae maritus, aut pradictos gradus promoveatur. Quod si sciens episcopus contra haec statuta agendum esse crediderit, is qui ordinatus est privetur officio: et ille episcopus pro ordinationis temeritate sex mensibus a celebrandis officiis sequestretur. Quod si missas intra statutum tempus culosam infirmitatem incurrerint, viaticum
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosii uel c&erorũ sconĩ patrũ exposicio¬
neq ueteris ac noui testamentq: anominatis¬
simis doctorũ orthodoxis patrib facte sunt
proutor de poscit inecclesialegantur.
ost proph&icas & euangelcas adq: a postoli¬
cas scriptunrs quib: ecclesiecatholce ꝑgno¬
ciadĩ funda ta est hascriptuns suscipinon pro¬
ib&. Id ẽ scãsinodũ necina & constant nopole¬
tana. et effesiana prima & calcedonensem
ris. cartaginensis: Opuscolabeati gregorii
nazanzeni, Opus cola scĩbasilicapadoceni
quil nullo a scã ec clessaro mana deuarunt
temaeure talis epistolas beatis sinorũꝑouedi uer

Expanded text:
i, et caeterorum sanctorum Patrum, expositionesque Novi ac Veteris Testamenti quae a nominatissimis doctorum orthodoxorum Patribus factae sunt, prout ordo poscit, in ecclesia legantur.Post propheticas, et evangelicas, atque apostolicas Scripturas, quibus Ecclesia catholica per gratiam Dei fundata est, has suscipi hibet. I sanctam synodum Nicoenam, et Constantinopolitanam, et Ephesinam primam, et Chalcedonensem yris Carthaginensis. Opuscula beati Gregorii Nazianzeni. Opuscula sancti Basilii Cappadoceni.qui in nullo a sancta Ecclesia Romana deviarunt. Item decretales epistolas, quas
Abbreviated transcription (Latin):
prouincus ab om̃nib: episcepis bis conciha
agere & acon prouincialbus dehuius eemo¬
dinegucus iudicare utsi forte ab uno inq: ah¬
quidgestũ ẽ ac&eris emend&ur sirectaẽab
omnib: confirm&ur. Caꝵ calcedonensis hñ¬

Expanded text:
undo ab omnibus episcopis bis concilia agi debere: et a comprovincialibus de hujuscemodi negotiis judicari; ut si forte ab uno inique gestum est, a caeteris emendetur: si recte, ab omnibus confirmetur. Canon Chalcedonensis
Abbreviated transcription (Latin):
lexp̃i aduentus in hierłm nisi futuram re¬
surractionem. quando uenturus erit iudi¬
care uiuos & mortuos. & apparuerie nobis
in eadẽ carne. quaꝓ nobis passus ẽ. & tunc¬
in nomineihu omne genu flectetur. cer¬
lestium terrestrium. & infernorum. & ce¬
tera q aposcolus dixit. TE ICIITURGLEMEN¬
TISSIME PA TER

Expanded text:
Christi adventus in Hierusalem, nisi futuram reChristi adventus in Hierusalem, nisi futuram resurrectionem, quando venturus erit judicare vivos et mortuos, et apparuerit nobis in eadem carnein nomine Domini Jesu omne genu flectitur coelestium, terrestrium et infernorum. Et cetera; quae Apostolus dixit. Te igitur clementissime Pater
Abbreviated transcription (Latin):
uistriplicit̃ dicatur sc̃s: ñ tcm̃ dicitur plura¬
li numero sc̃i. sed singulari numero sc̃s.
Vtuna sc̃itas in histribus ꝑsonis. & unat ae¬
t̃nitas intellegatur. Dñs ds̃ saba oth.
Sabaoth amultis int̾ p̃atri solet omp̃s.
Amultis uero exercituũ. ut ipse sit dñs ds̃.
& ipse omp̃s exercitus. anglorum. adque
hominũ disponet. Pleni sunt cȩli& tra
gloriatual ocẽ. ut euis gloriat caeli acterrae
qubnentur. & qui incaelissunt & interra glo¬
ri fice̾t & honorent nom̃ sc̃o eius. Osanna in
ex celsis Quomodo nunc dicitur corrupe.
osanna. Antedicebatur osanna. Osi. inter¬
iectio c̃. laudantis sine causa magnificantis.
Anna salui fica. sed corrupte dicitur cosanna
& intelligi potest scaluifica uel saliũ fia:
In excdsis id ẽ. mnaltis. Be nedictꝰ quiuenit
in nomine dñi. Quando xp̃s uenit adh¬
ierłm. adescenditdemonte oliueti: tunc fi¬
lii isrł clamauer̃ dicentes. Denedie cusqui
uenit in nomine dñi. Sed quid significat il

Expanded text:
vis tripliciter dicatur sanctus, non tamen dicitur plurali numero sancti: sed singulari numero sanctus, ut una sanctitas in his tribus personis et una aeternitas intelligatur. Dominus Deus Sabaoth. Sabaoth a multis interpretari solet omnipotens, a multis vero exercituum. Ut ipse sit Dominus Deus, et ipse omnes exercitus angelorum atque hominum disponat. Pleni sunt coeli et terra gloria tua: hoc est, ut ejus gloria coeli ac terra gubernentur, et qui in coelo sunt et in terra glorificent nomen sanctum ejus. Hosanna in excelsis. Quod modo dicitur nunc corrupte Osanna, ante dicebatur Osianna: Osi interjectio est laudantis, sine causa, magnificantis, anna, salvifica: sed corrupte dicitur Osanna, et intelligi potest salvifica, vel salvum fac. In excelsis, id est, in altis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Quando Christus venit ad Hierusalem et descendit de monte Oliveti, tunc filii Israel clamaverunt dicentes: « Benedictus qui venit in nomine Domini . » Sed quid significavit ille
Abbreviated transcription (Latin):
tur adiittere uoces nr̃asi & iungere uocibus
pͣdictorũ ordinũ angłorum. Supplicic¬
fessone dicentes: Hocẽ. humili confes¬
sione Quidhiumilius confiteri quã nos met¬
ipsos aet nopatri ꝑfiliũ xernum com̃dare
& de nrã conscientia uel bonittte nihil p̃su¬

Expanded text:
as, et jungere vocibus praedictorum ordinum angelorum. Supplici confessione dicentes, hoc est humili confessione. Quid humilius confiteri, quam nosmetipsos aeterni Patri per Filium aeternum commendare, et de nostra conscientia et bonitate nihil praesu
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. et qđ equũ est. hocẽ. rectum siue aequalẽ
Salut̾tre. Idẽ. salute plenum. ut ei grãs referamꝰ
qui nobissalutẽ dedit aeternam: NoS TIBI SEA¬
PERETUBIA: GRATIAS AGERE
Conuer sussacerdos addñm post ꝓfessionẽ popli
quasi ad p̃sentem loquitur quia in p̃sentiadñ sp¬

Expanded text:
ferre; et quod aequum est, hoc est rectum, sive aequale; ac salutare, hoc est, salute plenum, ut ei gratias referamus qui nobis salutem dedit aeternam. Nos tibi semper et ubique gratias agere. Conversus sacerdos ad Dominum post professionem populi, quasi ad praesentem loquitur, quia in praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
Quicipse genuit filiũ sineulla co inquincio¬
ne. scucorruptione : pater: latine a patrando
dicitur. Hoc c̃ ad ꝑpaerando. quodẽ. aꝑficiendo
uel ad adunando: quiaipseꝑfecit omĩaq ftc¬
ae sunt : & uoluit nos filiossuos fieri adobtiuos
inpossibile apudqͥ m̃ om̃e uerbum. ha& neos¬

Expanded text:
quia ipse genuit Filium sine ulla coinquinatione, seu corruptione. Pater, latine a patrando dicitur, hoc est, a perpetrando, quod est a perficiendo, sive ab adjuvando. quia ipse perfecit omnia, quae facta sunt, et voluit nos filios suos fieri adoptionisimpossibile apud Deum omne verbum. Ae
Abbreviated transcription (Latin):
quod supra dicti ordines corporalessint:
sed nro in oredicit: quia nostremere actimere:
Ante dominos nrõs solemus: sedideo dicit tre
mere. utnos intellegitmus omĩa celestia tu¬
rescria & infernclia. Ante cons pectum di¬
uine in ciesaatis tremere ac timere
caeliceloꝵq uirtutes
ysiceli iussioni diuine oboediunt: quia se os¬
endere serenos ud nebulo sos. non habent potes¬
tt̃e E aelorum uirtutessunt: supradictior¬
anes angiorum: Sicut gregorius in homeli¬

Expanded text:
quod supradicti ordines corporales sint, quod supradicti ordines corporales sint, sed nostro more dicit, quia nos tremere ac timere ante dominos nostros solemus, sed ideo dicit tremere ac timere, ut nos intelligamus omnia coelestia, terrestria et infernalia ante conspectum divinae majestatis tremere ac timere. Coeli coelorumque virtutes. Ipsi coeli jussioni divinae obediunt, quia se ostendere serenos vel nebulosos non habent potestatem. Coelorum virtutes sunt supradicti ordines angelorum. Sicut Gregorius in homili
Abbreviated transcription (Latin):
grãs agimus patrẽ. maiestttẽ patris laudant
angłi. quia ipse equalis patri. indiuinutite:
Angłs enĩ grece. latine nuncuis inter p̃ctur
Angłs nom̃est officii. non naturae qui adnun
ones : Dominationes ordo ẽ. angłorum: Decẽ
fuer̃ ordines angłor ũ: Decimꝰ ordo ceridit.
ꝑmanser̃ in scicatesu: Haec sunt nomina eoꝵ
Angłi archangeli uirtutes principatus. & po¬
tescates throni . dominationes. cherubim. &¬
seraiphym : lsttrum duarũ nomin non sunt
latyna : Cherubim plenitudo scientiae in t̃¬
p̃attur. Seraphim incendiũ dicitur. C&ema
nomina supradictorum ordinũ latina sunt :
nisi angłorum & archangelorum. Angeliũ¬
tii. Archangeli excelsi nunti dicuntur :
Gregorius autẽ paparomanus. in ho melia sua
suꝑlectionẽ euangelicam. Erant ad propin¬
quantes adihm publicani & peecatores ut au¬
dirent illum: Plenissime dep̃dictis ordinib
ex posuit: Hosuero adpro positum redeamus
Tremunt potestates
De supra dictis ordinib dicit. Nonideo dict

Expanded text:
gratias agimus Patri. Majestatem Patris laudant angeli, qui ipse aequalis est Patri in divinitate. Angelus enim grece, latine nuntius interpretatur. Angelus nomen officii est, non naturae, quia nuntones. Dominationes, ordo est angelorum. Decem fuerunt ordines angelorum. Decimus ordo cecidit, permanserunt in sanctitate sua. Haec sunt nomina eorum: Angeli, Archangeli, Virtutes, Principatus et Potestates, Throni, Dominationes, Cherubim, Seraphim. Istarum duarum nomina non sunt latina. Cherubim plenitudo scientiae interpretatur Seraphim incendium dicitur. Ceterarum nomina dictorum ordinum latina sunt, nisi Angelorum et Archangelorum. Angeli nuntii, Archangeli excelsi nuntii dicuntur. Gregorius autem Papa Romanus in omelia sua super lectionem evangelicam: Erant adpropinquantes ad Jesum publicani, et peccatores, ut audirent illum, plenissime de praedictis ordinibus exposuit. Nos vero ad proposituTremunt potestates. De supradictis ordinibus dicit. Non ideo dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
adq: causaturnos uel bona non fecisse uel fecis¬
semala. cũ in potesta teillius sit & uoluntate abs¬
q bonis & malis operib: ũelegere alquẽ ũ abicere
prcesertim cum uolunta teillius humanafnx
sor tegenenruit: & dedit arbitrii libertatis
ut faciat unus quisque qđ uult siueb onũ siue
malum. Tantũ aut̃ dedit omnib: potestatem
ut uoximpia disput& contrarectorem suum
&l causas uoluntatis illus ꝑscrutelur
hiinquid pacientadĩ indurauit pharaonem
& multo tempore poenas distulit isra helis ut ift¬
us condemnar& qđ tanto tem poresus tenuenet
nondĩ accusanda pacientiaẽ insinita clemen¬
tia. sed eorũ duricia qui bonitatemdĩ in ꝑdi¬
tionem suã ab usi sunt. Haec aũt uasa miseri
qui ex iudaeis credereuoluerunt. & unuscre¬
denciũ effestus est populus ex quo ostenditur non
gentes elegisse hominũ uoluntate. Clamat

Expanded text:
atque causatur nos uel bona non fecisse uel fecisatque causatur nos uel bona non fecisse uel fecisse mala, cum in potestate illius sit et uoluntate absque bonis et malis operibus uel eligere aliquem uel abicere, prsorte generauit et dedit arbitrii libertatem, ut faciat unusquisque, quod uult, siue bonum siue malum. in tantum autem dedit omnibus potestatem, ut uox impia disputet contra creatorem suum et causas uoluntatis illius perscruteturinquit, patientia dei indurauit Pharaonem et multo tempore poenas distulit Israhelis, ut iustius condemnaret, quos tanto tempore sustinuerat, non dei accusanda patientia est et infinita clementia, sed eorum duritia, qui bonitatem dei in perditionem suam abusi sunt. alioquin unus est qui ex Judaeis credere voluerunt, et unus credentium effectus est populus. Ex quo ostenditur non gentes eligi, sed hominum voluntates, at
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ magis necessarium erat diuersi tate lingu¬
arum uniuersarũq: gencium ut adnuncia
turixpm̃ nullo egerent interpr&em:
disputat adromanus scribens: Quidergo dici¬
mus nũquid iniquitas aput dm̃ absit usque
adeum locũ ubiait. Nisi dñs saba ot relinquis¬
s& nobis semen sicut sodomafactiessemus
& sicut gomorito similis fuissemus: Omnis qui¬
dem ad romanus epistolalnter pr&lacionein¬
digit & tantis obscuritatibus inuolutaẽ
ut intellegenda ea sp̃s scĩ indigeamus auxiho
qui ꝑ apostulus haec ipsa dictauit: Sed p̃cipue
locus hic in quoquidem uolentes seruaredi
iusticiam. ex precedentibus causis dicent.
electũ in utero rebecce iacob. & ab iectum
esau. sicut hieremias & baptistalohannis
leguntur in utero. & ipse a posto ł paulus p̃dis¬
tinatur in euangeho antequam nascatur
Si hoc itaẽ prouoluntat suamiser&ur ista hel
& induraet pharonem. Ergo frustrx queritur

Expanded text:
et — quod magis necessarium erat — diuersitatem linguet — quod magis necessarium erat — diuersitatem linguarum uniuersarumque gentium, ut adnuntiaturi Christum nullo egerent interprete. disputat ad Romanos scribens, Quid ergo dicemus? nunquid iniquitas est apud Deum? Absit, usque ad locum ubi ait: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus: omnis quidem ad Romanos Epistola interpretatione indiget, et tantis obscuritatibus involuta est, ut in intelligenda ea Spiritus sancti indigeamus auxilio, qui per Apostolum haec ipsa dictavit. Sed praecipue locus hic, in quo quidam volentes Dei servare justitiam ex praecedentibus causis, dicunt electum in utero Rebeccae Jacob, et abjectum Esau, sicut Jeremias et Baptista Joannes eliguntur in utero, et ipse Apostolus Paulus praedestinatur in Evangelio antequam nascatursi hoc ita est et pro uoluntate sua miseretur Israheli et indurat Pharaonem, ergo frustra queritur
Abbreviated transcription (Latin):
ficar&ur proea noua ciuitas. quã fluminisim¬
p&us l&lificat & decuius medio egreditur fons
quito cius orbis aritudinem mitigauit ut mi¬
serbilis israhel ruinas templinudatas plan¬
gatla certis qui in xp̃o turba credencium
noua cot dieuideat ec clesie tecta consurge¬
re. & dicat. sion angustus mihilocus ẽ imple¬
atur q: illud qđ inesai ascriptum est & erit
sepul crim eius inclitum: Q uomodo salua¬
tur secundum lohannem in sufflat spm̃ scm̃
in apostolis secun dũlucam postas censionem
mis surum eẽdic̃ hulus quescionis ꝑfacilisso¬
lucͥo est sidocente apostulo paulo. sp̃s diuer
q: discordant ut quo illi primaresur reccionis
die datum eẽ significat hic diequin quagisimo
uenis se scribat sed pro fectus apostolicus est ut
qui primum remittendorum peccatorumgrto¬
ciam accipenrnt. Postea acciperunt operte¬
cionis uirtutum ut cunctadonacionum gene
nxq: ab apostulo disscripta ẽẽ memorcuimus

Expanded text:
ficetur pro ea noua ciuitas, quam fluminis imficetur pro ea noua ciuitas, quam fluminis impetus laetificat et de cuius medio egreditur fons, qui totius orbis amaritudinem mitigauit, ut miserabilis Israhel ruinas templi nudatis plangat lacertis et in Christum turba credentium noua cotidie uideat ecclesiae tecta consurgere et dicat Sion: angustus mihi locus est impleaturque illud, quod in Esaia scriptum est: et erit sepulchrum eius inclitum. i Quomodo saluator secundum Iohin apostolos, et secundum Lucam post ascensionem missurum esse dicit? Hujus quaestionis perfacilis solutio est, si docente apostolo Paulo Spiritus que discordant, ut, quod ille prima resurrectionis die datum esse significat, hic die quinquagesimo uenisse describat, sed profectus apostolicus est, ut, qui primum remittendorum peccatorum gratiam acceperant, postea acciperent operationes uirtutum et cuncta donationum genera, quae ab apostolo descripta memorauimus,
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur mor tuosal uatore apellarehiens¬
salem scãm ciuitatem cũusq: ad distiuccis¬
nem eius semper a postoli templũ ingressis
& obscandalũ eorum qui deiudeis credideient
legis ex ercuerint cerimoniis intantum a mauit
hienisalem dñs ut fleriteam & plangerit
& pendens incruceloquer&ur pater ignusce
eis quod enim faciunt nesciunt. Itaq in p&ro¬
uit quod p&ienat multaq: statim deiudeis
mila crediderunt: &usq: ad quadieginsimu
secundum annumdatũ est tempus peniten¬
ciae postquos ꝑseuenentib: illis inblas phe¬
mian egressi sunt duoursi desiluis genciũ ro¬
manorum uespasianus &titus & blaspheman¬
tespueros ascendentiq: uerbelseo indo mũdĩ
hoc enĩ interprr&atur b&l heluoce consona in¬
ludentes inter fecerunt adq: lacent uerunt ex
eo tempore hierusalem non apellatur ciuitas
scã s& & scĩtate & pristnum nomen amitens
sp̃i taliteruocatur sodoma & egyptus. ut edi¬

Expanded text:
uideatur mortuo saluatore appellari Hieruuideatur mortuo saluatore appellari Hierusalem sanctam ciuitatem, cum usque ad destructionem eius semper apostoli templum ingressi sint et ob scandalum eorum, qui de Iudaeis crediderant, legis exercuerint caerimonias. in tantum autem amauit Hierusalem dominus, ut fleret eam et plangeret et pendens in cruce loqueretur: pater, ignosce eis; quod enim faciunt. nesciunt n t. itaque impetrauit, quod petierat, multaque statim de Iudaeis milia crediderunt et usque ad quadragesimum secundum annum datum est tempus paenitentiae, post quos perseuerantibus illis in blasphemia egressi sunt duo ursi de siluis gentium Romanorum, Uespasianus et Titus, et blasphemantes pueros ascendentique uero Heliseo in domum dei — hoc enim interpretatur Bethel — uoce consona inludentes interfecerunt atque lacerauerunt et ex eo tempore Hierusalem non appellatur ciuitas sancta, sed et sanctitatem et pristinum nomen amittens spiritaliter uocatur Sodoma et Aegyptus, ut aedi
Abbreviated transcription (Latin):
& ingrediamur atrium dĩ tamensecr&aes
& uniuer saminis teria q: in caelestehienis¬
lem claus ar&inentur scire non possumus
Igitur inpassio ned ñĩ terre commota est iu
illud quodscriptũ est. in aggeo adego sens
mo uebo celum & ternẽ & ueni & desiden¬
tus cunctis gentib: ut aboriente & occidõ¬
teueniant: & recum bant cum habitohas¬
& isaac. & la cob. & pent scisesunt duns
cordagentibum siue p&nr uniuersa uat¬
Vit quic qui dineis durolegis uelaminecla¬
debatur sci sumpa ter&ur gentibus
Monumenta quoq: dequibus scriptumes
uos estis sepulcrx extrinsecus dealbata q
tus plenasunt ossib: mortuonĩ. Ideo s apta
ut egre derentur deis quiprius insidehta¬
uiuen teuiuerent. & ingrederen turce¬
lestẽ hienis alem. & haberent municipatũ
nequaquã interro sed in celũ morient que
cum t̃reno adã resurgent. cũ adã caelesti
Porro secundũ lttemm nulluiolentume

Expanded text:
ut ingrediamur atrium dei, tamen secreta eius ut ingrediamur atrium dei, tamen secreta eius et uniuersa mysteria, quae in caelesti Hierusalem clausa retinentur, scire non possumus. igitur in passione domini terra commota est iuxta illud, quod scriptum est in Aggeo: adhuc ego semel mouebo caelum et terram et ueniet desideratus cunctis gentibus, ut ab oriente et occidente ueniant et recumbant cum Abraham, Isaac et Iacob. et petrae scissae sunt: dura corda gentilium; siue petrae uniuersa uatiut, quicquid in eis duro legis uelamine . claudebatur, scissum pateret gentibus. monumenta quoque, de quibus scriptum est: uos estis sepulchra extrinsecus dealbata, quae intus plena sunt ossibus mortuorum, ideo sunt aperta, ut egrederentur de his, qui prius in fidelitauiuente uiuerent et ingrederentur caelestem Hierusalem et haberent municipatum nequaquam in terra, sed in caelo, morientesque cum terreno Adam resurgerent cum Adam caelesti. porro secundum litteram nulli uiolentum esse
Abbreviated transcription (Latin):
plisci sumsit induas partes a sum mousque
deursum & omnialegis reuela ta misteria
utq prius recondita tenebantur uniuer¬
isgentib proderentur. Induas aut̃ partes
inu&us & nouum instrimentum. & asũ¬
mousq ad dedrsum ab iniciomundi quan¬
dohomo conditus est. & relqua que falta
in medio sacnoonarrat storia usque ad
consum macionemundi. & querendum
quod uelum templi sci sumsit exteriusan
interius mihi uidelur inpassionednĩ
illud uelum ẽẽ conscisum quod intaberna¬
culo & in templo foris positum fuit & apel¬
la batur exterius quianunc ex parteui¬
demus exparte cognuscimus cũ aut̃uene¬
rit quodꝑ fectũ est tunc &iam uelum in¬
terius disrum pendum ut omnia quenunc
nobis abscondita sunt domusdĩ sac raemen¬
ta uideamus quid significent duo cerubin
curculum quiduas aureum quo mannis
conditum fuit nunc enim ꝑspeculũ uidens
in enigmate & cũ historie nobis uelũ scisis

Expanded text:
pli scissum sit in duas partes a summo usque deorsum et omnia legis reuelata mysteria, ut, quae prius recondita tenebantur, uniuersis gentibus proderentur. in duas autem partes, in uetus et nouum instrumentum, et a summo usque deorsum, ab initio mundi, quando homo conditus est et reliqua, quae facta in medio sacra narrat historia, usque ad consummationem mundi. et quaerendum, quod uelum templi scissum sit, exterius an interius; mihique uidetur in passione domini illud uelum esse conscissum, quod et in tabernaculo et in templo foris positum fuit et appellabatur exterius, quia nunc ex parte uidemus et ex parte cognoscimus; cum autem uenerit, quod perfectum est, tunc etiam uelum interius disrumpendum, ut omnia, quae nunc nobis abscondita sunt, domus dei sacramenta uideamus: quid significent duo cherubin, quid oraculum, quid uas aureum, in quo manna reconditum fuit. nunc enim per speculum uidemus in imagine et, cum historiae nobis uelum scissum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod acinũ habeat silum : cuius a cernus
sitpat Filus a&ernus eo quod sit patrico &
bellus dĩo Neq sepancta aut diuisa innaturo
diuinitas ut arrius blas phemat. Sed alt̃ in ꝑ¬
sona pat̃. alit̃ in ꝑsona filius alit in ꝑsonasp̃s sẽs¬

Expanded text:
eo quod aeternum habeat Filium, cujus aeternus sit Pater. Filius aeternus, eo quod sit Patri coaebellius dicit, neque separata, aut divisa in natura Divinitas, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona S
Abbreviated transcription (Latin):
crẽari ꝑcipientib: ñ ẽxp̃i anonĩ sed propriegneqꝵ¬
Lacrr tadõ uirginita tinuptasaequari aut proa
Imori castigandi corporis abstinentibus aui noue
carnib: nihil credendũ meritad crescere nec ho
xp̃iani sediouinianiẽ. xxxInii

Expanded text:
sed proprie HieraSacratae Deo virginitati nuptias coaequare, aut pro amore castigandi corporis abstinentibus a vino vel carnibus nil credere meriti accrescere, non hoc Christiani, sed Joviniani
Abbreviated transcription (Latin):
Vnimalũ uero anime ñ s̃ substanciaes ed cũ carne
ipsacarnis uiuacita tenascuntur. &l cũ carne
sicut plato & alex anderputant sed a domnia
nature incitamenta ducuntur: XUIii¬
Quima humana noncũ carnemoritur quia neccũ car¬
ne ut supie diximus seminatur. Sed formatoinute
homo intus in utero & sic procedatnaquitatem in mundo¬

Expanded text:
Animalium vero animae non sunt substantivae, sed cum carne ipsa carnis vivacitate nascuntur, et cum carnis sicut Plato et Alexander putant, sed ad omnia naturae incitamenta ducuntur. Anima humana non cum carne moritur, quia non cum carne, ut superius diximus, seminatur; sed formato in vehomo intus in utero, et sic procedat nativitate in mund
Abbreviated transcription (Latin):
ne quã purificare . &ideo quãuis quis peccatũ mor
communicaturus satis faciat lacrimis & orcionis
& confidens dedñi misentcione quipeccata piecon¬
fessionis donare consueuit: ac cedat ad eucharis¬
ta intrepedus & secunis. Sed hoc deillodico quem
capitalia &i mortaba crimina uel pec cata nongroe¬
uant: Nã quemmortaha postbaptismum crimina cõ¬
miss a premunt. ortor prius pubhcã penitenciã
satsfacere. &ita sacerdotis iudiciore concihato
communiom sociari. Siuult ut non adiudiciũ suũ

Expanded text:
ne, quam purificari. Et ideo qne, quam purificari. Et ideo qet communicaturus satisfaciat lacrymis, et orationibus, et confidens de Domini miseratione, qui peccata piae confessioni donare consuevit, accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia et mortalia peccata non gravant. Nam quem mortalia post baptismum crimina commissa premunt, hortor prius publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult non ad judicium et
Abbreviated transcription (Latin):
Sed doceantur ante & instiuantur quosense scãeqs
nitatismis terium in ecclesia teneantur. & si cou
senciant credere. uelquies cant confiteri purgat
lã fidei integritate confirm&ur manus inposicioni
Siuero paruuls sunt uel ebites qui doc trinã nonca¬
piunt. respondeant proillis qui eos offeruntiux¬
tamonrm bapti ⁊ andi &sic manus inposicione
& cris mate commonite eucharis taemis terus
adstruantur . Illos aut qui n on scã e trinitatis in uo¬
cacione apudher&icus baptizatis unt & ueni¬
montani & manichei uaria ta impi&atis germina
uelc&ere istoñ origenis siueor dines pestis que
duo principia sibiignota in troducunt ut cerdo
ed antum sicredunt ec clesiaesidem & baptitentur
oꝗ die eucharis tae communionem ꝑcipere. nec
laudo nec u&upero. Omnib tamendominicisdie
fectu peccandinonsit: Nã habenti adhuc uoluntati
recandi grcuarimagisdico eucharistae ꝑcepto¬

Expanded text:
sed doceantur ante et instruantur: quo sensu sanctae sed doceantur ante et instruantur: quo sensu sanctae Trinitatis mysterium in ecclesia teneatur. Et sicut sentiunt credere, vel acquiescunt confiteri: purgati jam fidei integritate confirmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt vel hebetes, qui doctrinam non capiant: respondeant pro illis, qui illos offerunt juxta morem baptizandi: et manus impositione et chrismate communiti, Eucharistiae mysteriis admittantur. Illos autem qui non in sanctae Trinitatis invocatione apud haereticos baptizati sunt, et veniMontani, et Manichaei, variata impietatis germina: vel caeteri istorum originis sive ordinis pestisque, qui duo principia sibi ignota introducunt, ut Cerdo : sed hoc tantum, si credant in ecclesiae fidem, et baptizentur  eucharistiae communionem percipere nec laudo nec vitupero: omnibus tamen dominicis diebin affectu peccandi non sit. Nam habentem adhuc voluntatem peccandi, gravari magis dico eucharistiae perceptio
Abbreviated transcription (Latin):
trouicio aut minu&ur aut fugetur a nobis quia
Sma condicione ut sola uigilancia mentis adni¬
pentis ꝑ euã cecidit naturebonã ꝑ dedidit pariter
& uigoremarbitrii. Non ta men el ect onem ne non
essoi suum qđ emendar& peccatũ nec meritolndul¬
Sed amonenteprus dõ & inuitante ad salutem uel
elegat uelsequatur uelagat oc casionen salicꝗs¬
hoc est inspino cionedĩ: Vit aũt consequatur ꝗđele¬
git uel quod sequitur uel quod oc casionem agit. diee
libere consitemur iniciũ uirgo salutis nos trehabe
spincionis nos trepotertatis ẽ ut adipis camus qđ¬
ad qui escendo ad monicionem cupimus diuinimune¬
ris est ut non labamur indeptosalutis munere sol¬
citũ dinis nos treest ad celests patrẽẽ. riter adiu¬
torii ut aũt labamur potes tatis nostre est & igna¬
Saptis maunũ est sed in ecclesia ubi fides una est
ubi in nomine patris & filii & sp̃s scĩdator. &ideo
adnos recipiantur quidem quasi baptizati nescũ
trinitatis inuocacio uel confessio adnull&ur

Expanded text:
tro vitio aut minuatur aut fugetur a nobis, quiama conditione, ut, sola vigilantia mentis adnipentis per Evam cecidit, naturae bonum perdidit, pariter et vigorem arbitrii: non tamen electionem, ne non esset suum quod emendaret peccatum, nec merito indulsed admonente prius Deo, et eam invitante ad salutem, ut vel eligat, vel sequatur, vel agat occasione salutishoc est inspiratione Dei; ut autem consequatur quod eligit, vel quod sequitur, vel quod occasione agit, Dei esse libere confitemur. Initium ergo salutis nostrae Deo spirationi, nostrae potestatis est; ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni coepimus, divinris: ut non labamur adepto salutis munere, sollicitudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii: ut labamur, potestatis nostrae est et ignaaptisma unum est, sed in ecclesia, ubi una fides est ubi in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti datur. Et ideo  veniunt ad nos: recipiantur quidem, quasi baptizati, ne sanctae Trinitatis invocatio vel confessio annulletur;
Abbreviated transcription (Latin):
N alũ uel maliciam ñ eẽ adõ ereatĩ sedadiabulo :¬
inuenta: qui& ipsebonus adõ creatus est :¬
ed qui a liberorũ arbitrio ut ꝓoter cionabils crea¬
tur cõmissus ẽ & cogitandi acciperet facultatem¬
& scienciãboniuertit ad malum &multa cogitan
quies s& suemalicieinuentur fier& & alionĩ autor
ex eomalũ uel malicia ꝑcurrit incelens rcionahs
creatups Vnde cognuscimus nihileenatunte in

Expanded text:
Malum vel malitia non est a Deo creata, sed a diabolo Malum vel malitia non est a Deo creata, sed a diabolo inventa, qui et ipse bonus a Deo creatus est. Sed quia libero arbitrio, utpote rationalis creatura, a Deo commissus est, et cogitandi acceperat facultatem, scientiam boni vertit ad malum, et multa cogitandqui esset suae malitiae inventor fieret et aliorum auctor, et ex eo malum vel malitia percurrit in caeteras rationales creat