comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num. Et dum eẽt annorum quatuordecm. ce¬
pt eam docere pater lius uiam dñ: ae dice¬
bat ei. Uide filia ut nullus cognoscat mysterium
tuum: usq in fiuem tuum. Et sollicita sis contͣ
insidias diaboli. ne seducaris ab eo: ut istud scm
piis eternam dampnationem ñ accipiamus. Et
alia multa docebat cam ꝑ singłos dies: de regno
dei. Dum autem facta ẽẽt annorum decem & sep¬
tem: defunctus est pater eiꝰ. Remansit autem¬
uicinum habebat mare ubi erat empuriꝰ a milia
riis sex: & ibant monachi & afferebant que ne¬
cessaria erant monasterio. Una uero die: ixit
abbas fratri marino. frãter marine. quare & tu ñ
uadis cum ceteris fratͥb ut adiuues eos ̃ Qui res
pondit. Ego faciam sicut iussisti pater. Erat au¬
tem in ipso empurio pandocium. Cepit igitur
frater marinꝰ frequenter ꝑgere cum carro: & sic
utero: & dum cognitum ẽẽt a parentib eus. ce¬
punt affugere puellam dicentes. Dic nob de qͦ
concepisti. Respondit eis. De illo monacho qui

Expanded text:
num. Et dum esset annorum quatuordecim, coepit eam docere pater suus viam Domini, et dicebat ei: Vide, filia, ut nullus cognoscat mysterium tuum usque in finem tuum, et sollicita sis ab insidiis diaboli, ne seducaris ab eo, et istud sanctum piis aeternam damnationem accipiamus. Et alia multa docebat eam per singulos dies de regno Dei. CAP. II.--Dum autem facta esset annorum decem et septem, defunctus est pater ejus. Remansit vervicinum habebat mare, ubi erat emporium ad millia tria; et ibant monachi, et afferebant quae necessaria erant monasterio. Una vero die dicit abbas ejus: Frater Marine, quare et tu non vadis cum fratribus et adit: Jussisti, Pater? Erat autem in ipso emporio pandochium. Coepit ergo frater Marinus frequenter pergere cum carro, et si te. Et dum cognitum fuisset a parentibus ejus, coeperunt affligere puellam, dicentes: Dic nobis de quo concepisti? Respondit eis: De illo monacho, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ingressi autem ad abbatem. rogare ceꝑunt ut
fratrem marinum reciꝑet in monasterio dicen¬
tes. Abba indulge: & suscipe fratrem marinũ.
Ecce enim quinq anni sunt qd penitentiã agit¬
ante ianuam monasterii iacens: & non recessit

Expanded text:
uncti, ingressi ad abbatem rogare coeperunt ut eum reciperet in monasterium, dicentes: Abba, indulge et suscipe fratrem Marinum. Ecce quinque anni sunt, quod in poenitentia ante januam monasterii jacet, et non recess
Abbreviated transcription (Latin):
Rat quidam scłaris habens uni¬
cam filiam paruulam. & ipse con¬
uerti uolens commendauit eam
cuidam parenti suo: & abiit in
monasterium qd̾ longe erat a ci¬
quinqs. Et ingressus ꝑficiebat omine opꝰ qd̾ erat
monasteri. ita ut abbas eius ampluis eum qͣm
ceteros fratres qͥ in monasterio erant diligeret:
eo qd̾ fidelis cẽt & obeduens. Contigit autẽ post
aliqd̃ tempus ut recordaretur amoris filie sue:
& cepit contristari atq affligere se. Et cum ꝑ
multos dies hoc faceret. uidit eum abbas ex̃
tubulantem: & dixit ei. Quid habes frater
auxilium. Tunc ille frater ꝓcidens cum lacri¬
mis ad pedes euis: dixit. Habeo unicum filiũ
in ciuuitate quem reliqui paruulum. & recordat᷑¬
sum: & affligor ꝓpter eum. Et noluit ei indica¬
re: qd̾ puella cẽt. Abbas uero eus ignorans qd̾

Expanded text:
Erat quidam saecularis habens unicam filiam parvulam. Ipse converti cupiens, commendavit eam cuidam parenti suo, et abiit ad monasterium, quod longe erat de ciduo. Et ingressus perficiebat omne opus quod erat monasterii, ita ut abbas ejus amplius eum quam caeteros qui in monasterio erant diligeret, eo quod fidelis esset et obediens. Contigit autem, post aliquod tempus, ut recordaretur charitatis filiae suae, et coepit contristari atque affligi intra se. Et cum per multos dies hoc faceret, vidit eum abbas ejus tribulantem, et dixit ei: Quid habes, frater, auxilium. Tunc ille procidens cum lacrymis ad pedes ejus, dixit: Habeo unum filium in civitate quem reliqui parvulum, et recordatus, affligor propter eum. Et noluit indicare ei quod puella esset. Abbas vero ejus ignorans quod
Abbreviated transcription (Latin):
post paucos dies: ut obdormiret in dño. Funtes
autem fratres: nunciauerunt abb̃i suo dicentes.
frater marinus defunctus est. Dixitq eis abbas:
Uidete fratres quale peccatum: ut nec peni¬
tentiam meruerit adimplere. Sed tam̃ ite
lauate eum: & sepelite longe a monasterio.
nouerunt quia femina ẽẽt. Et ceꝑunt omnes

Expanded text:
eam intra paucos dies dormire in Domino. Euntes vero fratres, nuntiaverunt abbati dicentes: Frater Marinus defunctus est. Dici eis abbas: Videte, fratres, quale peccatum fuit, ut nec meruerit poenitentiam. Sed tamen ite, lavate cum et sepelite longe a monasterio. noverunt eum quia femina esset. Et coeperunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
deposito imꝑii suꝑcilio occurrit pauꝑi. re¬
quirit infirmum: tribuens qͥcquid ab ea benefi¬
cii postulat. Peculiariter sane petiit qd̃ illa in¬
uita concessit: ut gleba corporis sui patͥe redde¬
retur. Uisitantũm uero tanta fuit dieb ac nocti¬
b multitudo. qͣntum aut admisit aditus: aut
domus recepit. Tempꝰ omne: choris psallentib
tenebatur: Septimo incommodi die: ad celos a¬
nima felix & beata tranffertur:

Expanded text:
deposito imperii supercilio, occurrit pauperi, requirit infirmum, tribuens, quicquid ab ea beneficii postulat. Peculiariter sane petiit, quod illa invita concessit, ut gleba corporis sui patriae redderetur. Visitantum vero tanta fuit diebus ac noctibus multitudo, quantum aut admisit aditus aut domus recepit. Tempus omne choris psallentibus tenebatur. Septimo incommodi die ad caelos anima fidelis et beata transfertur
Abbreviated transcription (Latin):
altaris cornua mediumq crucis effigiem sc̃¬
ficati ungiinis liquore signauit. ita marmori
impressione pollicis liquefactum subterfugit:
ut ad impulsum digiti nueam putares cessis¬
se molliciem. Extat idem marmor altari ho¬
dieq suꝑpositum. & spectaculo & ueneratio¬
ni: qd̃ sci uiri benedictione sacratum. singula¬
rem eius attestatur gr̃am meritorum. De reue¬

Expanded text:
altaris cornua mediumque, crucis effigiem sanctaltaris cornua mediumque, crucis effigiem sanctificati unguinis liquore signavit; ita marmor impressione pollicis liquefactum subterfugit, ut ad impulsum digiti niveam putares cessisse mollitiem. Exstat idem marmor altari hodieque superpositum et spectaculo et venerationi, quod sancti Viri benedictione sacratum, singularem ejus attestatur gratiam meritorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ unde modo auocatꝰ sum tius quam celerr¬
me pretib reuocari. Q ꝑdicto annaien te pon¬
bitasse ingermano: qui qͣndam quati dua ha
lararum lauso iam uocauit e tumulo lanu
miratulum & tunc late patuit: & adhuc cele¬
berrimum uoluit᷑ ꝑ ora cunctorum. Haned
beato michomeri ipso in loco deinceps oratori¬
um est constructum: ubi scm̃ dei cligne uene¬
rantib diuna hodieq beneficia cumulautur¬
apud urbem aquilissimam siue ut usus fre¬
quentior engolismam nominat perpetratum
ferunt eo robustiꝰ creditur qͦ enus indicia oculis
subiecta monstrantur: Quo cum ttiners. eei
continuatione delatus. digna & que sane uirũ
decebat apłicum exceptione honoratus: ⁊t no¬
uum eccł̃ie senioris altare in honore apłorur
pͥncipis consecrans dedicaret obnire postulat᷑
est. Rogantib caritatis officio morem gessit:
Cumq id sollenm ritu ꝑageret: innocentia pu¬
ritasq scãrum eius manuum celesti mox mi¬
raculo declaratur: ubicunq: enim & qͦtiens ꝑ

Expanded text:
que, unde modo avocatus sum, tuis quam citissime precibus revocari. Quo praedicto annuente ponbitasse in Germano, qui quondam quatriduanum Lazarum clauso jam vocavit e tumulo. Hoc miraculum et tunc late patuit, et adhuc celeberrimum volvitur per ora cunctorum: nam et beato Michomeri ipso in loco deinceps oratorium est constructum, ubi sanctum Dei digne venerantibus divina hodieque beneficia cumulanturapud urbem Aquilisimam, sive, ut usus frequentior Egolismam cognominat, perpetratum ferunt, eo robustius creditur, quo ejus indicia oculis subjecta monstrantur. Quo cum itineris esset continuatione delatus, digna, et quae sane virum decebat apostolicum, exceptione honoratus, ut novum ecclesiae senioris altare honori apostolorum principis consecrans dedicaret, obnixe postulatus est; rogantibus charitatis officio morem gessit. Cumque id solemni ritu perageret, innocentia puritasque sanctarum ejus manuum coelesti mox miraculo declaratur. Ubicunque enim, et quoties per
Abbreviated transcription (Latin):
git beatissimum germanum post dies aliqͥt
remenso itinere: ad eundem deuenisse locũ
sredo extessum adicipuli ptemonente eun sp̃u
didicisse. Accedensq ad locum quo fuerat
tumulatus: oratione premissa iuissit reuelli se¬
pulchrum. Michomeres uocatꝰ ex nominie:
uitali resumpto usu resedisse tert᷑. Aquo lc̃ĩs¬
simus pontifex quid ageret aut si quiere frue¬
retur curiosiꝰ ꝑcundatus: hoc confiratur
atitudinis tue nichil molescum. triste nichil
ꝑtuliꝰ cuncta m placida. salubria constant uni¬
uersa. Cui pontifex uis ait metum in preai¬
ationis officio desudare an ut copas qe sorece
Tumille. Dum modo inqiotue nons uesent̃¬

Expanded text:
igit beatissimum Germanum post dies aliquot, igit beatissimum Germanum post dies aliquot, remenso itinere, ad eumdem devenisse locum credo excessum discipuli, praemonente eum Spiritu, didicisse: accedensque ad locum, quo fuerat tumulatus, oratione praemissa, jussit revelli sepulcrum. Michomeres vocatus ex nomine, vitali resumpto usu, resedisse fertur: a quo sanctissimus pontifex, quid ageret, aut si quiete frueretur, curiosius percontatus, hoc confirmatur atitudinis tuae, nihil molestum, triste nihil pertuli; cuncta mihi placida, salubria constant universa. Cui pontifex: Vis, ait, mecum adhuc in praedicationis officio desudare, an, ut coeperas, quiescere? Tum ille: Dummodo, inquit, tuae non
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea stĩ uiri celestib semꝑ clariuusse miraculis.
egestorum auctoritas: & eorum quos pagrautala¬
tentur notissima monimenta locoruma giear re sã
mundanis tenebus lucernam fas erat obniboula¬
ri sydeream: quam ad errorum discitienda le¬
liginem suauiter cuncta disponens c candẽ¬
labro locauerat in sullimi. Ut ergo eccliasticis
ex aiumo utilitatib ꝓpum deuouerat caput:
certi ratione negocii contigit eum cum dilegtis
comitib iter necessarium aggredi. Iamꝙ eo ali¬
quantum ꝓgresso. unus discipłorum eus qui
scm uirum de hibernia fuerat ꝑsequiiꝰ cus pu¬
chomeres uocabulum fuit. ad hanc ipsamce¬
lectus expeditionem qd cum ipso exire nequerat:
post magistri uestigia ꝓfestus est. Qui com er
castrum cui tharnodorus nomen est distatqr ab
urbe fere decem &e nouem milib ꝑuenisset. lan¬
guore interceptꝰ ibidem decubuit: paucilq. in¬
deriestis dieb uita defunctꝰ. atq in liuio enuloẽ
rupis a fidelib sepulture mandatꝰ est. Cont¬

Expanded text:
nera sancti viri coelestibus semper claruisse miraculis, et gestorum auctoritas, et eorum, quos peragravit, fatentur notissima monumenta locorum: neque enim mundanis tenebris lucernam fas erat obnubi sideream, quam ad errorum discutiendam caliginem suaviter cuncta disponens Deus candelabro locaverat in sublimi. Ut ergo ecclesiasticis ex animo utilitatibus proprium devoverat caput, certi ratione negotii contigit, eum cum delectis comitibus iter necessarium aggredi. Jamque eo aliquantum progresso, unus discipulorum ejus, qui sanctum virum de Hibernia fuerat prosecutus, cui Michomeri vocabulum fuit, ad hanc ipsam delectus expeditionem, quod cum ipso exire nequiverat, post magistri vestigia profectus est; qui cum ad castrum, cui Tharnodori nomen est, distatque ab urbe fere decem et octo millibus, pervenisset, languore interceptus, ibidem decubuit; paucisque interjectis diebus vita defunctus, atque in clivo ejusdem rupis a fidelibus sepulturae mandatus est. 8. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
grinationem te dirigo: ubi habebis quietem ⁊ re¬
quiem sempiternam. Diriuabant intellectu a¬
lio sompnium sacerdotes: sed ille studiosiꝰ com¬
mendabat extrema dicens. Bene noui: quam
pat̾am deus suis famulis reꝓmittit. Factum est
ut post dies aliqͦt sequeretur incommodum.
Quo ingrauescente: ciuitas tota turbat᷑. Acce¬
lerabat transitum qͥ uocabat ad gloriam: &
fessum a laborib dñs inuitat ad premia. De ui

Expanded text:
regrinationem te dirigo, ubi habebis quietem et reregrinationem te dirigo, ubi habebis quietem et requiem sempiternam"'. Dirivabant intellectu alio somnium sacerdotes; sed ille studiosius commendabat extrema, dicens: 'Bene novi, quam patriam Deus suis famulis repromittit'. 42. Factum est, ut post dies aliquot sequeretur incommodum; quo ingravescente, civitas tota turbatur. Accelerabat transitum, qui vocabat ad gloriam, et fessum eroam laboribus Dominus invitat ad praemia. Regi
Abbreviated transcription (Latin):
intimata sibi secreta celestia inconsulte ꝓdidit:
alis id ad laudem dei retinentib sua solius ig
se significans: fatetur se audisse archana u̾ba
que non licet homini loqui. Et iohann precipi¬
tur: ne signet que loquuta sunt septem toni¬
trua. Anime quoq diuina speculanti iubet᷑.
Audi isrł & tace. Multa apud idem oratoriũ
recensentur collata beneficia. tum in expulsione
demonum: tum in illuminatione cecoꝵ. In his
uero quam maxime. qui diuersa febrium accessi¬
one uexati: ad locum se scorum imploratis patt¬
ciniis contulerunt.
Ermanus igitur quadam die matutinali sol¬
lennitate ꝑfesta dum cum ep̃is sermonem
De religione conferret: tristissimã ꝓtulit men¬
tionem inquiens. Commendo uob̃ fratres ca¬
rissimi transitum meum. Uidebar mͥ ꝑ noctur¬
num soporem a domino nr̃o iuaticum ꝑegrina¬
turus acciꝑe. Et cum causam ꝑegͥnationis inqͥ¬
rerem. ne metuas inquit ad patriam non ad ꝑe¬

Expanded text:
intimata sibi secreta coelestia inconsulte prodidit, intimata sibi secreta coelestia inconsulte prodidit, aliis id ad laudem Dei retinentibus, sua solius e significans, fatetur se audisse arcana verba, quae non licet homini loqui. Et Joanni praecipitur, ne signet quae locuta sunt septem tonitrua. Animae quoque divina speculanti jubetur: Audi, Israel, et tace. Multa apud idem oratorium recensentur collata beneficia, cum in expulsione daemonum, tum in illuminatione caecorum; in his vero quam maxime, qui diversa febrium accessione vexati ad locum se, sanctorum imploratis patrociniis, contulerunt. lvit. 41 . Quadam die, matutinale sollemnitate perfecta, dum cum episcopis sermo de religione confertur, tristissimam protulit mentionem, inquiens: ' Commendo vobis, fratres karissimi, transitum meum. Videbar mihi per nocturnum soporem a Domino nostro viaticum peregrinaturus accipere, et cum causam profectionis inquirerem: „Ne metuas", inquit, „ad patriam, non ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
tia alleliua. cum psalmo centesimo quadrage¬
simooctauo qui inscribit᷑ laudate dñm de ce¬
lis: ad finem usq psalterii. Qui attonitis au¬
rib ad ostium oratorii auscultans diligentius:
eandem memoriter didicit modulationẽ. Erat
autem alleliua. qd̃ nr̃a eccł̃ia seꝑtuagesime tan¬
tum die dñico cum supra memorato psalmo mo¬
dulari consueuit. Qd̃ in pͥmo uersu semel alle
liua. in scd̃o bis. in tercio trib recipcatum uicib :
in quarto demum reiteratur a capite. Quan¬
tum autem reor: in honorem sc̃e & indiuidue
trinitatis competenter canitur. Id cum teneret
memoria. conuocatis post sollenne matutinum
fratrib. traditaq quam ꝑceꝑat reuelatione:
ut res foret testatior. modulationem quoq cõ¬
pertam eos edocuit. Cuiꝰ omnis suauitas ꝓti¬
nus a mente illius ita elapsa est: ut non nisi
uocabuli solummodo deinceps reminisci po¬
tuerit. Qd̃ ei iure contigisse putatur: ut is qͥ

Expanded text:
tia, Alleluia, cum psalmo CXLVIII, qutia, Alleluia, cum psalmo CXLVIII, qui inscribitur, Laudate Dominum de coelis, ad finem usque Psalterii. Qui attonitis auribus ad ostium oratorii auscultans diligentius, eamdem memoriter didicit modulationem. 18. Erat autem Alleluia, quod nostra ecclesia Septuagesimae tantum die Dominico, cum supra memorato psalmo modulari consuevit, quod in primo versu semel, in secundo bis, in tertio tribus reciprocatum vicibus, in quarto demum reiteratur a capite: quantum autem reor, in honorem sanctae et individuae Trinitatis competenter canitur. Id cum teneret memoria, convocatis post solemne matutinum fratribus, traditaque, quam perceperat, revelatione, ut res foret testatior, modulationem quoque compertam eos edocuit; cujus omnis suavitas protinus a mente illius ita elapsa est, ut non nisi vocabuli solummodo deinceps reminisci potuerit. Quod ei jure contigisse putatur; ut is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
d quoq qd̃ in eccł̃iis ab ipso dedicatis potiorẽ
diuine uirtutis eiudentiam in exhibendis
miraculis nemo fere ambigit declarari: a sa¬
lutarib meritorum eius preconiis abiudicari
in humanissimum inoportunumq putat᷑. Qd̃
ut fiat ꝑspicuum: uno tantum eodemq non
incelebri declarabimus exemplo. Reuersus ex
britanniis reliquias antiquissimi preciosiq al¬
bani martẏris secum detulit. atq infra muros
autisiodori basilicam eis condendis edificans:
prefati martyris nomine delicauit. In qua fe¬
runt quendam anxie religiosum deseruisse
presbiterum. qui inter cetera ꝓbitatis studia id
sibi familiare effecerat: ut signo basilice semo¬
ris concrepante corpꝰ e lecto corripiens ad eccle¬
siam quaicelerrime ꝓperaret. Dumq huius¬
modi erga diuinum seruicium instaret uigilan¬
tia. una noctium cum a ꝓpria egrederet᷑ domo
que supradicte basilice adherebat angelicũ au¬
diuit chorum armonica concinentẽ consonan¬

Expanded text:
 quod in ecclesiis ab ipso dedicatis potiorem divinae virtutis evidentiam in exhibendis miraculis nemo fere ambigit declarari, a salutaribus meritorum ejus praeconiis abjudicari inhumanissimum inopportunumque putatur. Quod ut fiat perspicuum, uno tantum, eodemque non incelebri, nitemur exemplo. Reversus ex Britanniis, reliquias antiquissimi pretiosique Albani martyris secum detulit, atque infra muros Antissiodori basilicam eis condendis exaedificans, praefati martyris nomine dedicavit: in qua ferunt quemdam anxie religiosum deservisse presbyterum, qui inter caetera probitatis studia id sibi familiare effecerat, ut, signo basilicae senioris increpante, corpus e lecto corripiens, ad ecclesiam quam celerrime properaret; dumque ejusmodi erga divinum servitium instaret vigilantia, una noctium, cum a propria egrederetur domo, quae supradictae basilicae adhaerebat, angelicum audivit chorum, harmonica concinentem consonan
Abbreviated transcription (Latin):
unũsorum gaudio lugenti mat filiuim a fune¬
re reuocauit in columem. Etlia sc̃itati eisex¬
dem constructa loco innumeris deiceps ufeu¬
tib claruit in qua monstratur hodicq tumułꝰ
hominis suscitati. Qui postinodnm. ecitionitꝰ
sue legitimo spacio: ob mira tiuli peneerrs miete¬
moriam honestam ibidem merũtt sepulturem
Locus quoq cespitis cuiscs̃ in oratione. pstrx
icubuit. magne adhuc omnib extat ueneratio¬
ni cancello ligneo opposito atq a ꝑmeartum
pedib sacrate terre loculum defendente i lium¬

Expanded text:
universorum gaudio, lugenti matri filium a funeuniversorum gaudio, lugenti matri filium a funere revocavit incolumem. Ecclesia sanctitati ejus eodem constructa loco, innumeris deinceps virtutibus claruit; in qua monstratur hodieque tumulus hominis suscitati, qui postmodum, decurso vitae suae legitimo spatio, ob miraculi perennem memoriam, honestam ibidem meruit sepulturam. Locus quoque cespitis, cui sanctus in oratione prostratus incubuit, magnae adhuc omnibus exstat venerationi, cancello ligneo opposito, atque a permeantium pedibus sacratae terrae loculum defendente.
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam itaq sp̃uali suauitate ne scitato¬
in xp̃o pariter sunt epulati. iocundissimis
se uirtutum dapib alterne expleuerunt: ger¬
manum scĩssimum id qd restabat itineris ꝑac¬
turum. iur eq meritis egregiꝰ anianꝰ in secundũ
uidua unici cadauer filii tumulandum ferens.
pedib ꝓuoluta scõrum. ut sui misererent᷑ ora¬
bat instantiꝰ. non casu uerum dispositione ce¬
lesti eorum sibi oblatam presentiã incunctanter
se credere: amborum meritis materne solitudi¬
ni posse filium reformari. Dui inter duos du¬
bitatum est. longe de re temptanda prinacter
concertatum: dum & hic beato aniano qp lua cẽt
diocesis de miraculo uidicat presumendũ. a sec
agermano scissimo si quid erat faciendr̃i. &elle
obtineri posse confumat. Cedens ttaq paelemr
maternis lacrimis. partim instantie presutar
omuia sufferenti prefisus canitate ratronllou¬
to incumbit more germanus beatissint. detl sobi¬
ꝙ uitam lacrimis meratꝰ ubertimis. iu etiunt̃

Expanded text:
ostquam itaque spirituali suavitate in Christo pariter epulati, jocundissimis se virtutum dapibus alterne expleverunt; Germanum sanctissimum, id quod restabat itineris peracturum vir aeque meritis egregius Anianus in secundum vidua, unici cadaver filii tumulandum ferens, pedibus provoluta sanctorum, ut sui misererentur, orabat instantius; non casu, verum dispositione coelesti eorum sibi oblatam praesentiam; incunctanter se credere, amborum meritis maternae sollicitudini posse filium reformari. Diu inter duos dubitatum est, longe de re tentanda pertinaciter concertatum; dum et hic beato Aniano, quod sua esset dioecesis, de miraculo judicat praesumendum; et ille a Germano sanctissimo, si quid erat faciendum, celerius obtineri posse confirmat. Cedens itaque partim maternis lacrymis, partim instantiae praesulis, omnia sufferenti praefisus charitati, orationi solito incumbit more Germanus beatissimus, defunctique vitam lacrymis mercatus uberrimis, ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
ad aures sẏxti pape urbis rome nunciatur pos¬
centes ut talem uirum dirigeret: qui iam fidei
extinctam lucernam suis deberet illuminare elo-¬
quis. & barbarorum infidelitatem diuino auxi

Expanded text:
 auribus Sixti papae urbis Romae nuntiatur, qui poscebant ut talem virum dirigeret, qui jam fidei exstinctam lucernam suis deberet illuminare eloquiis, et barbarorum infidelitatem opi
Abbreviated transcription (Latin):
uoces imꝑator retulit scłm eoꝵ consuetudinẽ.
Sequenti enum die sedit publice ꝓ tribunali:
uissitq adduci puellam. Adducta autem ea¬
uidit pulchritudinem eius: & dissolutus est
sp̃s eius suꝑ eam uehementer: Tunc dixit o¬
diis. & multas pecunias habebis de me: & be¬
ne tͥ erit suꝑ omnes puellas meas. Marga¬
rita dixit. Cognoscit d̾s deorum omnium.
qui omnem sp̃m creauit: quia ñ mͥ suades
scm̃ meum: & impositam margaritã anime
mee. Ego uero magno deo immolo sacrificiũ
laudis: rationabilem cultum. Ipsum enim
solum decet honor & gloria amen. Olimbrius
dixit. Puidicium ad plagas tradi habes & pe¬
nas pessimas. & ipsum corpꝰ tuum tenerum
comedet gladius: ignisq furoris mei impen¬
det. Nam si consenseris m̃ & sacrificaueris
diis. ipsum corpus tuum tenerum erit mͥ in
dilectionem: ecce publice confiteor. & ipsa eris¬
mͥ in reqiiem arme mee: & euades ignem
furoris mei. Margarita dixit. Non potes
terrere me ꝑtormenta tua. anima enim mea

Expanded text:
uoces imperatorum re| tulit secundum eorum consuetudine . sequenti autem die| sedens puplicem pro tribunali . iussit adduci puella. Ad| ducta autem uidit pulcritudinem eius et dissolutus est| spiritus super eam uehementer. Tunc Odiis . et multas pecunias habebis de me . et bene ti| bi erit prae omnis puellis iuuenculas. Marina dixit | cognuscit deus deorum omnium qui et omnem spiritum creauit| quia non me seducis m meum et in eo posita margaritam animae| meae. Ego autem uiro et magno deo immolo sacrificium| laudes racionabilem cultum. Ipsi enim soli decit gloria| Amen. Olibrius dixit . per iudicium et plagas tradi habe| bis ad poenas pessimas et ipsum corpus tuum tenerum| commidet gladius et ignis furoris mei . inpendit Nam si| consenseris mihi et sacrifecaueris dies ipsum corpus tuum| tenerum erit mihi in dilectacione ecce puplice confite| or et ipsa eris in requiae anime et euadis ignem furoris| mei. Marina dixit . non te putes terrire me per turmen| ta. Anima autem mea
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore ex britanniis directa legatio gal¬
licanis ep̃is nunciauit pelagianam ꝑuer¬
sitatem in locis suis late popłos occupasse. & qͣm¬
pͥmum fidei atholice debere sucturi. Ob qͣm
causam synod̾ numerosa collecta est: omniũꝙ.
uidicio duo preclara religionis lumina uuauer¬
lorum pretib ambiunt᷑. germanus ac lupꝰ apłi
possidentes. Et quanto laboriosior necessitas ap¬
parebat. tanto eam ꝓmptiꝰ heroes deuotissumi
suscepunt: celeritatem negocii fidei stimulis
maturantes.

Expanded text:
 tempore ex Britanniis directa legatio Gallicanis episcopis nuntiavit Pelagianam perversitatem in locis suis late populos occupasse, et quamprimum fidei catholicae debere succurri: ob quam causam synodus numerosa collecta est, omniumque judicio duo praeclara religionis lumina universorum precibus ambiuntur. Germanus ac Lupus Trecpossidentes, et quanto laboriosior necessitas apparebat, tanto eam promptius heroes devotissimi susceperunt, celeritatem negotii fidei stimulis maturantes.
Abbreviated transcription (Latin):
de uarari martris qd erat in horto postaop
exaa uutatem leuatum: ad basilicam aplorum
que est in romana transtulit. Uidimꝰ in sepuilcho¬
in quo iacebat corpus martyris qui qua neroltr
passus usꝙ in hodiernum scire non possiri san¬
guiuem martyrs ita recentem: quasi eadem oie
tiuset efusuis Capit etiam ipsi qd  Snepie
fuerãt abscisum ita intogrum atqs si so imptun
cum capillis att barba: ut nobis uderetur cmn¬
dem tempore qͦ leuabatur lotum atq composi¬
tum u sepulchro. Et qͥd mirum qͣndo quidem dõ¬
mius hoc in euanglio ante ꝓmisit. Id capillus
replen sumꝰ: ut omnium aromatum uiceret
suauitatem. Quo leuato corpore martris & in
lertica composito. statim ad scm̃ cellum martyrẽ
qui in eodem horto positus est: cum scõ sacerlo¬
te ad orationem ꝑreximus. Nunqͣm tamen ilũ
autea orasse in eõdem loco comꝑtum habemus.
cerdos ad locum ad quem iinquam antea fue¬
rat oratum isset. Cognouimꝰ tamen a custodib lo¬

Expanded text:
 martyris corpus, quod erat in horto positum extra civitatem, levatum ad basilicam Apostolorum, quae est in Romana, transtulit. Vidimus autem in sepulcro, quo jacebat corpus martyris qui quando sit passus, usque in hodiernum scire non possumus sanguinem martyris ita recentem, quasi eodem die fuisset effusus. Caput etiam ipsius, quod ab impiis fuerat abscissum, ita integrum atque  capitis atque barba, ut nobis videretur eodem tempore quo levabatur, lotum atque compositum in sepulcro. Et quid mirum, quandoquidem Dominus in Evangelio ante promisit, quod capillus repleti sumus, ut omnium aromatum vinceret suavitatem. 33. Quo levato corpore martyris, et in lectica composito, statim ad sanctum Celsum martyrem, qui in eodem horto positus est, cum sancto Sacerdote ad orationem perreximus. Numquam tamen illum antea orasse in eodem loco compertum habemus: cerdos ad locum, ad quem numquam antea fuerat, oratum isset. Cognovimus tamen a custodibus lo
Abbreviated transcription (Latin):
in huiꝰ monasterii lege herbas hortinas ꝑpo¬
culum ad sanitatem conuenientes fricare: ac
singłis fratͥb in suis uasculis sciphiuncula
ñ grandia ad sanitatem particulatim diui¬
dere. Ut quando de tertia celebranda uenie¬
bant: paratum iam poculum horticulis nix¬

Expanded text:
in hujus monasterii lege, herbas hortinas per poculum ad sanitatem convenientes fricare, ac singulis fratribus in suis vasculis scyphunculo non grandi ad sanitatem particulatim dividere, ut quando de tertia celebranda veniebant, paratum jam poculum hortinis mix
Abbreviated transcription (Latin):
neris collatione sociatur Qui dum grauati in¬
uistis fascib iuga niuib inserta conscendunt.
torrente obuio tenebant᷑: qui in illis preruptis
precipicis neq animalium neꝙ hominũ uesti¬
gia fideliter herere patiebat᷑. Ex his iatorib:
unus & claudꝰ & senior. Huius fa̾cem uir bea¬
tissimus humeris sius inter uastos gurgites de¬
portauit: eumq exhoneratum iterato transi¬
tum subiecta ceruice transposuit. Libet hic pa¬

Expanded text:
neris conlatione sociatur. Qui, dum, gravati inneris conlatione sociatur. Qui, dum, gravati iniustis fascibus, iuga nubibus inserta conscendunt, torrente obvio tenebantur, qui in illis praeruptis praecipitiis neque animalium neque hominum vestigia fideliter haerere patiuntur. Erat ex his viatoribus unus et claudus et senior; huius fascem vir beatissimus humeris suis inter vastos gurgites deportavit eumque exoneratum, iterato transitu, subiecta cervice transposuit. Et cum s
Abbreviated transcription (Latin):
llic in conuentu om̃ium ꝓstrati in terram.i ⁊e¬
parentes filiam in annis nubilib obtulerunt: au
debildas penam seuissimam tempois actesione
generauerat. Ab ortu enim naturrtat a sussior
contrastis nerus in ꝑalmam digii cuniabe nt᷑.
ut erescentib intror sum nimie unguib. cedente
carnis teneritudine tot incipent esse uileerat
qͦs digiti. Et msi insistenti acumini osla obreta
aliquãtenꝰ restitissent: palmam totam ulcres
uitenꝰ immensa transfoderent. Nui lexteram
comprehensam dum atiretat saceulose tactro
salubritate benedixit. Apprehensosq singula¬
tim ligitos: cedentib nerins in usum flexibilẽ
reuocauit. Redditurꝙ ministerium manꝰ: que
inferebat sibi ipsa ꝑniciem. Insuꝑ id pietatis
adiungit. ut scĩs manib directis iam digitis.
extessum unguium ad formam cõmunis consue¬
Decursis itaq ciuitatib gallicanis dũ alpes
ytaliam ingressurus exuꝑat. casu artifi¬
aib ex oꝑe mercennario domum redeuntib: iti¬

Expanded text:
llic in conventu omnium prostrati in terram parentes filiam in annis nubilibus obtulerunt, cui debilitas poenam saevissimam temporis accessione generaverat. Ab ortu enim nativitatis suae ita, contractis nervis, in palmam digiti curvabantur, ut, crescentibus introrsum nimie unguibus, cedente carnis teneritudine, tot inciperent esse vulnera quot digiti, et nisi insistenti acumini ossa obiecta aliquatenus restitissent, palmam totam ulcera ulterius inmersa transfoderent. Huius dexteram conprehensam dum adtrectat sacerdos, tactus salubritate benedixit adprehensosque singillatim digitos, cedentibus nervis, in usum flexibilem revocavit, redditurque ministerio manus, quae inferebat sibi ipsa perniciem. Id insuper pietatis adiungit, ut sanctis manibus, directis iam digitis, excessum unguium ad formam communis consueDecursis itaque civitatibus Gallicanis, dum Alpes Italiam ingressurus exsuperat, casu artificibus ex opere mercennario domum redeuntibus iti
Abbreviated transcription (Latin):
Adhec rex ferocissimꝰ admirationem ꝓracun¬
dia deo imꝑante concepit. Stupet conito macun
ueneratur rȩuerentiã: auctoritatis prinacia ner¬
mouetur: Apparatus bellicꝰ armorumq. õ per¬
tio: ad consilii cuulitatem deposito tumoce nes¬
cendit. Tractaturq qualiter non qd̃ rex uoluee¬
rat: sed qd̾ sacerdos petierat compleretin. ea
stationis quietem rȩx exertitꝰq se recepit: pacis
secuntatem fidissimam pollicet᷑. Ea conatione
ut uenia quam ipse prestiterat ab imꝑatora.
uel ab etio peteretur. Interea ꝑ intercessionem
& mentum sacerdotis rex compressis estaexer¬
citus reuocatꝰ: ꝓuincie a uastationib ab soter¬
xin ytaliam petiturꝰ egreditur. didit Qñs¬
cui id solum suffecerat: ne unquam labo¬
re uacuus quiete frueretur sed ut ꝓphaait amo¬
bulabat de uirtute in urtutem. Namaũ ae¬
denred: ex consuetudine pietatis familiarẽ puẽ

Expanded text:
Ad haec rex ferocissimus admirationem pro iracunAd haec rex ferocissimus admirationem pro iracundia, Deo imperante, concepit; stupet constantiam, veneratur reverentiam, auctoritatis pertinacia permovetur. Apparatus bellicus armorumque commotio ad consilii civilitatem, deposito tumore, descendit, tractaturque, qualiter non quod rex voluerat, sed quod sacerdos petierat conpleretur. Ad stationis quietem rex exercitusque se recipit; pacis securitatem fidelissimam pollicetur, ea conditione, ut venia, quam ipse praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio peteretur. Interea per intercessionem et meritum sacerdotis rex conpressus est, exercitus revocatus, provinciae vastationibus absoxin Italiam petiturus egreditur, cui id solum sufficeret, ne umquam labore vacuus quiete frueretur; sed, ut propheta ait, ambulabat de virtute in virtutem. Nam dum praeterit, ex consuetudine pietatis fam
Abbreviated transcription (Latin):
gatio armoricani tractus fatigationem beatian¬
tistitis ambiebat. Offensꝰ enim suꝑba in solentia
regionis uir magnificꝰ etius qui tum rem publi¬
cam gubernabat. eocari ferocissimo alanoꝵ regi
loca illa inclinanda ꝑ rebellionis p̃sumptione
ꝑmiserat: que ille aiuiditate barbarice cupidita¬
tis inhiauerat. Itaq genti bellicosissime regiq
ydolorum ministro obicit᷑ senex unus: sed tam̃
omnib xp̃i presidio maior & fortior. Nec mora
festinus egreditur: quia imminebat bellicꝰ appa¬
ratus. Iam ꝑgressa gens fuerat. totumq iter e¬
ques ferratus impleuerat: & tamen sacerdos
nr̃ obuus ferebatur. donec ad regem ipsum qui
subsequebatur accederet. Occurrit in itinere iã
ꝓgresso: & armato duci inter suoꝵ cateruas op¬
ponitur: Medioq interprete pͥmum precem
supplicem fundit. deinde increpat differentem:
ad extremum manu iniecta frem habenas inua¬
dit: atq in eo loco uniuer sum sistit exercitum.

Expanded text:
gatio Armoricani tractus fatigationem beati angatio Armoricani tractus fatigationem beati antistitis ambiebat. Offensus enim superbae insolentia regionis vir magnificus Aetius, qui tum rem publicam gubernabat, Gochari ferocissimo Alanorum regi loca illa inclinanda pro rebellionis praesumptione permiserat, quae ille aviditate barbaricae cupiditatis inhiaverat. Itaque genti bellicosissimae regique idolorum ministro obicitur senex unus, sed tamen omnibus Christi praesidio maior et fortior. Nec mora, festinus egreditur, quia imminebat bellicus apparatus. Iam progressa gens fuerat totumque iter eques ferratus impleverat, et tamen sacerdos noster obvius ferebatur, donec ad regem ipsum qui subsequebatur accederet. Occurrit in itinere iam progresso, et armato duci inter suorum catervas opponitur medioque interprete primum precem supplicem fundit, deinde increpat differentem, ad extremum, manu iniecta, freni habenas invadit atque in eo universum sistit exercitum.
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt. Statimq adolescentem beatꝰ germanꝰ
sedere compellit. attrectat ꝑoplitem debilitate
curuatum: & ꝑ tota infirmitatis spacia medica¬
bilis dextra ꝑcurrit. Salubrem tactum sanitas
festina subsequit᷑. Ariditas succum. nerui offi¬
cia suscepunt: & in conspectu om̃ium filio inco¬
lumitas. patri filius reformatur. Implentur po¬
puli stupore miraculi: & in pectorib omnium fi¬
des catholica inculcata firmatur: Predicatio
deinde ad plebem de p̃uaricationis emendatio¬
ne conuertitur: om̃iumq sententia prauitatis
auctores expulsi ab insula sacerdotib adducunt᷑:
ad medditerranea deferendi. ut & regio absolutio¬
ne: &e illi emendatione fruerent᷑. Qd̃ in tantum
salubriter factum est: ut in illis locis etiã nunc
fides intemerata ꝑduret. Itaꝙ compositis om̃ib:
beatissimi sacerdotes ea qua uenerant ꝓsꝑitate
marina expeditione remeauerat: & iam le¬

Expanded text:
tulerunt. Statimque adulescentem beatus Germanus tulerunt. Statimque adulescentem beatus Germanus sedere conpellit, adtrectat poplitem debilitate curvatum, et per tota infirmitatis spatia medicabilis dextra percurrit. Salubrem tactum sanitas festina subsequitur; ariditas sucum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur populi stupore miraculi, et in pectoribus omnium fides catholica inculcata firmatur. Praedicatio deinde ad plebem de praevaricationis emendationeconvertitur, omniumque sententia pravitatis auctores, expulsi insula, sacerdotibus addicuntur ad mediterranea deferendi, ut et regio absolutione et illi emendatione fruerentur. Quod in tantum salubriter factum est, ut in illis locis etiam nunc fides intemerata perduret, itaque, conpositis omnibus, beatissimi sacerdotes ea qua venerunt prosperitate marina expeditione remeaverat, et iam le
Abbreviated transcription (Latin):
conscendit. Ad itineris tranquillitatẽ: elemen¬
ta consentiunt. Nauigium uenti: fluctus aera
totam insulam. germanum uenire inuitis uatici¬
nationib nunciabant: in tantum ut helasiꝰ qui
ulla manifesti nuncii relatione ꝓperauerit: exhi¬
bens secum filium quem in ipso flore adolescentiẽ
debilitas dolenda dampnauerat. Erat enim ares¬
centib nerius. contracto poplite: cui pre siccitate
cruris usus uestigii negabatur. Hunc helasiũ
ꝑuincia tota subsequitur: ueniunt sacerdotes:
õccurrit inscia multitudo. Confestim benedictio:
& sermonis diuini doctrina ꝓfunditur: Recog¬
noscit popłm in ea qua reliquerat credulitate
durantem. Intelligunt culpam esse paucorum.
inquirunt auctores: inuentosq condempnant:
Ium subito helasiꝰ manib aduoluit᷑ sacerdo¬
tum. offerens filium: cuiꝰ necessitatem etas
& debilitas etiam sine precib allegabant. fit com¬
munis om̃ium dolor precipue sacerdotum: qui
conceptam miscdiam ad diuinam clementiã con¬

Expanded text:
conscenditur; ad itineris tranquillitatem elementa consentiunt; navigium venti, fluctus, aera volantes totam insulam, Germanum venire invitis vaticinationibus nunciabant; in tantum ut Elafius quidulla manifesti nuncii relatione properaret, exhibens secum filium quem in ipso flore adolescentiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus nervis contracto poplite, cui per siccitatem cruris usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia tota subsequitur: veniunt sacerdotes, occurrit inscia multitet sermonis divini doctrina profunditur. Recognoscit populum in ea qua reliquerat credulitate durantem, intellegunt, culpam esse paucorum, inquirunt auctores inventosque condemnant. subito Elafius manibus advolvitur sacerdotum, offerens filium, cuius necessitatem aetas et debilitas etiam sine precibus adligabant. Fit eommunis omnium dolor, praecipue sacerdotum, qui conceptam misericordiam ad divinam clementiam con
Abbreviated transcription (Latin):
rigauto. Sittinera eiꝰ cuncta ꝑcurtam. si unuer¬
sa commemorem: parabit ꝓlyxtas congestiuaer¬
stidium. Sed dabit dñs ueniam.: qd selens
taq aduenientem beatissimum uirũ latem
urbs arelatensis religiosa gratulatione susce¬
pir e aplĩum instar sui temporis sacerlotemn suis¬
ti pieno. Iustrabatur eo tempore cuitas sy sa¬
no iaceraote multimoda iurtute pretios. xiet
enmo fideigueus torens celestis eloquos s pr¬
presentiam sacrlotis duplicata gretalartione
ribar ac noscere. oͦ qd unor eidem ionar aero

Expanded text:
rigavit. Si itinera eius cuncta percurram, si univerrigavit. Si itinera eius cuncta percurram, si universa commemorem, parabit prolixitas congesta fastidium; sed dabit Deus veniam, quod sciens  advenientem beatissimum virum urbs Arelatensis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sui temporis sacerdotem suscipiens. Inlustrabatur eo tempore civitas Hilario sacerdote multimoda virtute pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet prpraesentiam sacerdotis duplicata gratulatione rabat agnoscere, et q
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus occasione contriuit: ignorans merita
illius sicut iobbeatissimi afflictione corporis
ꝓpaganda. Et dum aliquandui imo in loco in¬
firmitatis necessitate constringit᷑: in uicinia
qua manebat casuale exarsit incendium. Qd̃
consumptis domib que illic palustri harun¬
dine tegebant᷑: ad id habitaculum in qͦ idem
iacebat flabris stimulantib ferebatur. Con¬
cursus om̃ium ad antistitem conuolauit: ut
eleuatis manib ꝑiculum qd̾ imminebat eua¬
deret. Qui omnib increpatis: moueri se fidei
presumptione non passus est. Multitudo om¬
nis desꝑatione ꝑterrta: obinam occumit in
uedus est. ubi cetauab populi studys indis¬
creta etas & sexus uno octurrit officio. Qmners
beneditionem flagitant tactum requininties
qd̾ suꝑest multitudini. releuat uel uidisse.
uerse infirmitutes passim benedictione sanañ:
predicationib cuitas recreatur: Er licet teure
abscesserit: sitientem ꝑopłm dostrine fontieh ir¬

Expanded text:
lapsus occasione contrivit, ignorans merita lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius sicut lob beatissimi adflictione corporis propaganda. Et dum aliquamdiu uno in loco infirmitatis necessitate constringitur, in vicinia qua manebat casuale exarsit incendium. Quod, consumptis domibus, quae illic palustri arundine tegebantur, ad eum habitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concursus omnium ad antestitem convolavit, ut elevatis manibus, periculum, quod inminebat, evaderet; qui, omnibus increpatis, moveri se fidei praesumptione non passus est. Multitudo omnis, desperatione perterrita, obviam occurrit inus est, ubi, certantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus uno occurrit officio. Omnes benedictionem flagitant, tactum requirunt et, quod superest multitudine, relevat vel vidisse. Diversae infirmitates passim benedictione sanantur, praedicationibus civitas recreatur, et licet festinus abscesserit, sitientem populum doctrinae fontibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ompressa itaq ꝑuersitate dampna ceꝑit¬
bili eiusq auctorib confutatis. ammus ꝙy
omnium fidei puritate compositis: sacerdotes
beatum albanum martyrem auctore deo ꝑ ip
um apłorum diuersorumq martyrum reliqͥas¬
secum habens. facta oratione iussit reuelli se¬
pulchrum. preciosa ibidem iunera conditurꝰ:
arbitrans oportunum ut membra scõrum ex
diuersis regionib collecta qͦs pares meritis re¬
ceꝑit celum. sepulchri quoq uniꝰ teneret hos¬
picium. Quib depositis honorifice atq socia¬
tis: de loco ipso ubi beati martyris effusus fue¬
rat sanguis: massam pulueris secum portatu¬
rus abstulit. In qua apparebat cruore seruato
rubuisse martyrem cede: ꝑ sequutore pallente.
Quib ita gestis: innumera hominum eodem
firrattatis ibidem detentꝰ incendia domoꝵ orando ex¬
ñde dum redeunt. insidiator inimicꝰ anxent.
casualib laqueis preparatis germam pedẽ

Expanded text:
ompressa itaque perversitate damnaompressa itaque perversitate damnabili, ejusque auctoribus confutatis, atque animis omnium fidei puritate compositis, sacerdotes beatum Albanum martyrem, acturi  Al., auum apostolorum, diversorumque martyrum secum reliquias habens, facta oratione, jussit revelli sepulcrum, pretiosa ibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apparebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera hominum eodem firmitatis ibidem detentus, et incendia domorum orando nde dum redeunt, insidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem
Abbreviated transcription (Latin):
uincitur uanitas ꝑfidia confutatur: ita ut ad
singulas uerborum obiectiones reos se dũ respon¬
dere nequeunt faterent᷑. Popłs arbiter uix manꝰ
continet: udicium tamen clamore testatur. De pu
filiam cecam sinib ingerens sacerdotum. Quam
illi offerri aduersariis preceꝑunt: Sẽd conscientia
puniente deterriti. iungunt cum parentib preces:
& curationem paruule a sacerdotib deprecantur:
Qui expectationem popłi & inclinatos aduersa¬
rios intuentes: orationem breuiter fundunt Ac
deinde germanus plenus sp̃u scõ inuocat trmmi¬
tatem. & ꝓtinus adherentem lateri suo capsulam
cum sc̃orum reliquiis collo auulsam manib com¬
prehendit: eamꝙ in conspectu om̃ium puelle ocu¬
lis applicauit. Quos statim euacuatos tenebris :¬
lumine ueritatis impleuit. Exultant parentes
miraculo: popłs contremiscit. Post quam diem
ita ex animis hominũ ꝑsuasio iniqua deleta ẽ:
ut sacenlotum doctrinam sitientib desideriis

Expanded text:
vincitur vanitas, perfidia confutatur, ita ut ad vincitur vanitas, perfidia confutatur, ita ut ad singulas verborum obiectiones reos se, dum respondere nequeunt, faterentur. Populus arbiter vix manus continet, iudicium tamen clamore testatur. 15. filiam caecam sinibus ingerens sacerdotum; quam illi offerri adversariis praeceperunt. Sed, conscientia puniente, deterriti, iungunt cum parentibus preces et curationem parvulae a sacerdotibus deprecantur; qui expectationem populi et inclinatos adversarios intuentes, orationem breviter fundunt. Ac deinde Germanus plenus Spiritu sancto invocat Trinitatem et protinus adhaerentem lateri suo capsulam cum sanctorum reliquiis collo avulsam manibus conprehendit eamque in conspectu omnium puellae oculis adplicavit; quos statim evacuatos tenebris lumine veritatis implevit. Exultant parentes miraculo, populus contremescit. Post quam diem ita ex animis hominum persuasio iniqua deleta est, ut sacerdotum doctrinam, sitientibus desideriis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceclunt conspicui diuitiis. ueste fulgentes: cir¬
cumdati assentatione multorum. Contentionisq¬
aleam subire maluerunt. quam in popło quem
subuerterant pudorem taciturnitatis incirrere:
ne uiderent᷑ seipsos silentio dampnauisse. Illic pla¬
ne immense multitudinis numerositas: etiam
cum coniugib ac liberis excita conuenerat. Ade¬
rat popłs spectator fut᷑us & iudex: astabant par¬
tes dispari conditione dissimiles. Hinc diuina
auctoritas: inde humana presumptio. Hinc fides:
inde ꝑfidia. Inde pelagius auctor: hinc xp̃s Pri¬
mori in loco beatissimi sacerdotes prebuerunt ad¬
uersariis copiam disputandi: que sola muĩditate
uerborum & aures occupauit & tempora. Deinde
antistites uenerandi torrentes eloquii sui cr̃apłi¬
cis & euanglicis tonitrib ꝓfuderunt. Miscebat᷑
sermo ꝓprius cum diuino: & assertiones uolen¬
tissimas lectionum testimonia sequebantur. Con¬

Expanded text:
Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, cirProcedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum, cognitionisque subire aleam maluerunt, quam in populo, quem subverterant, pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensae multitudinis numerositas etiam cum coniugibus ac liberis excita convenerat, aderat populus expectator futurus et iudex, adstabant partes dispari conditione dissimiles: hinc divina auctoritas, inde humana praesumptio; hinc fides, inde perfidia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primori in loco beatissimi sacerdotes praebuerunt adversariis copiam disputandi; quae sola nuditate verborum antestites venerandi torrentes eloquii sui cum apostolicis et euangelicis tonitribus profuderunt; miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones violentissimas lectionum testimonia sequebantur. Con
Abbreviated transcription (Latin):
pestatis ordinem & ꝑicula que intulerant fate¬
bantur: uidosq se eorum meritis & imꝑio ñ ne.¬
Eterea britanniarum insu¬
lan quente om̃s est uel pma uel mexima: apli.¬
ci sacerdotes raptim opinione p̃dicatione. uͥtutib
impleuerunt. Et cum cotidie irruente frequentia sti¬
parentur ddiuinꝰ sermo ñ solum in eccł̃iis. uerum
etiam ꝑ triiua. ꝑ rura. ꝑ deiia diffundebaturꝰ ut
passim & fideles catholici firmarent᷑. & depraua¬
tiuiam correstionis agnoscerent. Erat in illis apo
stolorum gloria. auctoritas ꝑ conscientiam. doctri¬
na ꝑ litteras: uirtutes ex meritis. Accedebat pre¬
terea tantis auctorib assertio ueritatis. Itaq regio¬
nis uniuersitas: in eorum sententiã ꝓmpta tran¬
sierat. Latebant abditi sinistre ꝑsuasionis aucto¬
res: & more maligni sp̃s gemebant ꝑire sibi po¬
pulos euadentes. Ad extremum duiturna me¬
ditatione concepta: p̃sumunt inire conflictum.

Expanded text:
pestatis ordinem et pericula quae intulerant fatepestatis ordinem et pericula quae intulerant fatebantur victosque se eorum meritis et imperio non neterea Brittaniarum insulam, quae inter omnes est vel prima vel maxima, apostolici sacerdotes raptim opinione, praedicatione, virtutibus impleverunt; et cum cotidie, inruente frequentia, stiparentur, divinus sermo non solum in ecclesiis, verum etiam per trivia, per rura, per de via fundebatur, ut passim et fideles catholici firmarentur et depravati viam correctionis agnoscerent. Erat in illis apostolorum instar et gloria, auctoritas per conscientiam, doctrina per litteras, virtutes ex meritis. Accedebat praeterea tantis auctoribus adsertio veritatis, itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores et more maligni spiritus gemebant, perire sibi populos evadentes. Ad extremum, diuturna meditatione concepta, praesumunt inire conflictum.