comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enilio unico ⁊ uilio seuero cõsulib ĩ
ħuerla ceuere placere. Si quis ex hus
qui fidei ꝯmissam ubtatẽ ex quacũ
causa deberet seruo qui mortis cemꝑe
euis qui irgauit nõ fuit. isq ad eẽ ne¬
gabitur. petor cognoscat. ⁊̃ si incau¬
sa eẽ uidebitur. ut si presens eẽt manu¬
mict̾e copi deleret. id ita ẽẽ pronuncec.
muti debuiss: manimussus ec̃t ex iꝰ¬

Expanded text:
consulibus in haec uerba: 'placere, si quis ex his, qui fideicommissam libertatem ex quacumque causa debere‹n›t seruo, qui mortis tempore eius qui rogauit non fuerit, isque adesse negabitur, praetor cognoscat et, si in ea causa esse uidebitur, ut, si praesens esset, manumittere cogi deberet, id ita esse pronuntiet:mitti debuisset, manumissus esset'.Ex i
Abbreviated transcription (Latin):
cates codicui dedit: optiueri nõ pecest¬
a uominꝰ lege lib̾cates ine̾penaret᷑.
Nam cõsuiũ cestatoris frandulentũ
nõ eo cempore ob seruatur. qͥ codieuliᷤ
datur. ¶ Minor annis .xx. cͥ sernũ ma¬
mu̾tt̾e uellet. uec iustam cãm ad cõ¬
siliũ iamimittẽdi habet. tͥ eil ut ii¬
anuinict̾es deoit. negauit eñ poeuꝰ.

Expanded text:
rtates codicillis dederit, optineri non potest, quo minus lege libertates interpellarentur: nam consilium testatoris fraudulentum non eo tempore obseruatur, quo codicilli datur.Minor annis uiginti cum seruum manumittere uellet nec iustam causam ad consilium manumittendi haberet, tibi eum ut manumitteres dedit: negauit eum Proculus
Abbreviated transcription (Latin):
ortus applłatus ẽ conchusus locus quo
importantur merces. ⁊ exinte exportan¬
tur ea quod nichilonimꝰ statio ẽ conclu¬
sa. atq numita. deinte agri portum ẽ
ocus est nofumdus. s portio auqͣfimoi.
mo nt̃a. ⁊ constitutõ locum. a funco seꝑat.
⁊ fundus locus constitm pocest. Namsieũ
alii adiunxerimꝰ fundo. locus fundi effi¬
cietur loci applłone. ñsolum. ad rustica
uerum adurbana ꝑtinere p̃dia labeo¬

Expanded text:
ortus" appellatus est conclusus locus, quo importantur merces et inde exportantur: eaque nihilo minus statio est conclusa atque munita. inde "angiportum" ocus" est non fundus, sed portio aliqua fundi:  etiam magnitudo locum a fundo separat, on et fundus locus constitui potest: nam si eum alii adiunxerimus fundo, locus fundi efficietur. Loci appellationem non solum ad rustica uerum ad urbana quoque praedia pe
Abbreviated transcription (Latin):
sequi sunt mediticis consticuri dicend ẽ
muit. morum. applsone continenpla¬
ne. si pluinũ orti in reditu sunt uiu¬
earufce ur eti.im olptoru magis hec
non sunt urbana. dem .i.¬
non est eo loco inquo petitur: ñ enim
transae mare ab sentem desit̾annis
⁊si forte ext̃ continentia urois sit abẽ
cet̾um usq ad continentia nõ ab ẽẽ uite

Expanded text:
qui sunt in aedificiis constituti, dicendum est urbanorum appellatione contineri. plane si plurimum horti in reditu sunt, vinearii forte vel etiam holitorii, magis haec non sunt urbana. Idem linon est eo loci, in quo loco petitur: non enim trans mare absentem desideramus: et si forte extra continentia urbis sit, abest. ceterum usque ad continentia non abesse vide
Abbreviated transcription (Latin):
adriauꝰ rescitput. ut medo eiꝰ rei sca¬
tap sit. ut si inuciencia doloris. au
tedio uite. aut morto. auc findit᷑. ⁊¬
ut pudore. mori malu̾it nõ aĩadiuat᷑
⁊ lascuuã lapsis capittalis peua remetẽ¬

Expanded text:
t, ut modus eius rei statutus sit, ut, si impatientia doloris aut taedio vitae aut morbo aut furore aut pudore mori maluit, non animadvertalasciviam lapsis capitalis poena remitten
Abbreviated transcription (Latin):
sum fari potenit. muttum int̾ẽ Et¬
turam. ub̃iorem eẽ constat. cumfan
significari. quo pͥmum fari pocerit.
¶ita datam conditõnẽ to facito in
dieb. sinichil p̃tere.a fuiss. roieccum

Expanded text:
m fari potuerit" multum intereturam uberiorem esse constat, "cum fari empus significari, quo primum fari possit. Item ita data condicione "illud facito in diebus", si nihil praeterea fuisset adiectum
Abbreviated transcription (Latin):
S ubsignatum dicitur quod ab aliquo sb̃¬
scriptum ẽ. nam uet̾es subsignationis ꝓ
untur cuiq que deducto ere alieno suꝑst̃
¶decestari est absenci demum denuntaa¬
re incercus possõr ẽ q̃m ignoramꝰ urt.¬
Hetestatio ẽ denuntiatõ fcc̾a cum cestatõne
¶serui applło etiam ad ancillam refert᷑.
trmilie applłone lib̾̃i quor continentun¬
¶ Unicus seruus familie applłone ñ conti¬
netur. nec duo ꝯdam familiã faciunt.

Expanded text:
Subsignatum" dicitur, quod ab aliquo subscriptum est: nam veteres subsignationis veuntur cuiusque, quae deducto aere alieno supersunt. "Detestari" est absenti denuntiare. "Inceretestatio' est denuntiatio facta cum testatione. 'Serui' appellatio etiam ad ancillam refertur. 'Familiae' appellatione liberi quoque continentur. Unicus seruus familiae appellatione non continetur: ne duo quidem familiam faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾am familiam nabet: tõmuni urte
.t. dicimus omniũ agnatorum. nam
asi patre famit mortuo. singuli sin¬
gulas famił hañt. tñ omnes qui so
imius ptate fuerint. recce eiusdem fa¬
milie appllantur. quia excadẽ domo
igente ꝓdici sunt. ¶uenututum quo
solemus. applłare famit. ut medicto
p̃coris ostendimus subcitulo de fur¬
to ubi p̾cor loquitut de familia pup¬
licanorum. S ibi om̃s non senu. set̃
corpus quoddam seruorum demonsft̃
huns rei cansa paratum hoc est uecci¬
galis causa ¶alia antem parte omnes
eorci serui continentur. ut de homnib
soaccis. ⁊ui bonorum raptorum cem
rebitoria. si det̾iores res redtantur. em
Item.ipplratur familia plurium per¬
sonmum. que ab eiusdem ultimi gem¬
toris sangume profisciscunt᷑ sici dici¬
mus familiam uliam. qĩ afonte. qu¬
odam memorie. ¶oniuer aucem sue¬
accussasse. ⁊ comicisse. tem .ł.¬

Expanded text:
am familiam habet. communi iure familiam dicimus omnium adgnatorum: nam etsi patre familias mortuo singuli singulas familias habent, tamen omnes, qui sub unius potestate fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt. Servitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de fur ubi praetor loquitur de familia publicanorum. sed ibi non omnes serui, sed corpus quoddam seruorum demonstratur huius rei causa paratum, hoc est uectigalis causa. alia autem parte edicti omnes serui continentur: ut de hominibus coactis et ui bonorum raptorum, item redhibitor Item appellatur familia plurium personarum, quae ab eiusdem ultimi genitoris sanguine proficiscuntur sicuti dicimus familiam Iuliam, quasi a fonte quodam memoriae. Mulier autem accusasse et convicisse. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
doti enint. quod si aliqmumi hebeat
postior obligatõ possit uertum quomͦ
inp̃taris. uttum auieno dedũcto. anex¬
isit. cum potero cibi erunt .c. existimo
ad it quod accum ẽ int̾ꝑtatõm redigen¬
tam c̃ẽ. namqui ambigue loquitut.
ro loquitur. quod exnus que sig̾ntur.
sentit ꝓpͥus ẽ tñ ut cum hoc sensisse exi¬
stimem deorcto ere aueno pot̾o: p̃t ecia
ilia accipi significatio. tum salua mea¬
dignitate ꝑot̾o. que int̾p̃tatio mag̃ accip¬
ienda est. a ita ꝓmissum sit. cum cõm

Expanded text:
doti erunt?" quod si aliquam vim habeat posterior obligatio, "possit" verbum quomodo interpretaris, utrum aere alieno deducto an exisit: "cum potuero, doti tibi erunt centum", existimo ad id quod actum est interpretationem redigendam esse: nam qui ambigue loquitur, id loquitur, quod ex his quae significantur sensit. propius est tamen, ut hoc eum sensisse existimem "deducto aere alieno potero". potest etiam illa accipi significatio "cum salva dignitate mea potero": quae interpretatio eo magis accipienda est, si ita promissum est "cum
Abbreviated transcription (Latin):
nusai uins frequent̃ uti cassius att sin¬
guiari. applłone. cumplura genens eĩtẽ
significate uellemus: nam ĩultum hõi
eares secundum me. neretem uemeũ
iudicata erit mirsus qui auam tem

Expanded text:
su iuris frequenter uti nos Cascellius ait singulari appellatione, cum plura generis eiusdem significare vellemus: nam "multum hominea res secundum me heredemve meum iudicata erit" et rursus "quod ob eam
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑtẽ dimidiam ⁊re. ⁊ uerbis conucti
uideantur. uuicius. ticius exꝑtediitora
beres esto.senius exꝑte qͣ liciũ ticium.
cuntem semissem cum gaio seio institu¬
tus ẽ. S eo quod semꝑnius quor expͥma
dimidia sic scriptus e̾. uerisimiliuis ẽẽ ĩ
eundem semissẽ duos coactos ⁊ coniuncã
heretes scriptos esse. lp̃ .i.
cem aput antiquos eam habita. que nõ
tubina appllari. ganis flacus. in libro de
uire papiniano scribit. pelicem minc uu¬
igo uocari. que cum eo cui uxorssit corpꝰ
misceat quostam eam uxoris loco sñ

Expanded text:
erbis coniuncti videantur. "Lucius Titius ex parte dimidia heres esto. Seius ex parte, qua Lucium Titium eundem semissem cum Gaio Seio institutus sit. sed eo, quod Sempronius quoque ex parte dimidia scriptus est, verisimilius esse in eundem semissem duos coactos et coniunctim heredes scriptos esse. Vlpianuscem" apud antiquos eam habitam, quae, ccubinam appellari. granius Flaccus in libro de iure Papiriano scribit pellicem nunc volgo vocari, quae cum eo, cui uxor sit, corpus misceat: quosdam eam, quae uxoris loco sine
Abbreviated transcription (Latin):
Ager est lociis duod sine uila ẽ.¶ sti¬
pendium astipe appilatum ẽ. quia
ꝑstipes .i. modica era couigitur. idem
hoc ⁊ tributum applłari. pompõ. ait.
isane applratur accributõne tͥbutũ
nem continet. ux enim ut nõ uidrat᷑
alienare quod patitur usupͣi eum
quor auenare dicimus. qi nõ utento¬

Expanded text:
Ager" est locus, qui sine villa est. "Stipendium" a stipe appellatum est, quod per stipes, id est modica aera, colligatur. idem hoc etiam "tributum" appellari Pomponius ait. et sane appellatur ab intributione tributum nem continet: vix est enim, ut non videatur alienare, qui patitur usucapi. eum quoque alienare dicitur, qui non uten
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾conum ⁊ mimus hoc int̾est quos
int̾rogemus ⁊ sp̃em. namgenus eẽ do¬
num labeo adomando diccum Qim
spẽm. nam mins ec̃ domim cum causi
nt puta natalicium. nuptaliciũ. dem.
familie applło quter accipit iudeanus
refertut familie significat̃o. ita cumde
larib ꝑsonis legem loqui constat.
cõnis continetur ure ꝓpͥo familiam
puires ꝑsonas. que sunt subunius
ptare. aut natura. aut nire subiecce.
sequitur. ut puta. nepos. neptis ⁊ de¬
inceps pater antem familias: qui ĩ¬

Expanded text:
"donum" et "munus" hoc interest, quod inter genus et speciem: nam genus esse donum Labeo a donando dictum, munus speciem: nam munus esse donum cum causa, ut puta natalicium, nuptalicium. Idem 'Familiae' appellatio qualiter accipiatur, uideamus. refertur familiae significatio ita, cum delaribus personis legem loqui constat. tionis continetur. iure proprio familiamures personas, quae sunt sub unius potestate aut natura aut iure subiectae, sequuntur, ut puta nepotes et neptes et deinceps. pater autem familias
Abbreviated transcription (Latin):
non competit actio. est autem competit᷑a
a submoneri nõ potest: qui autem tem¬
poralem exceptõnem timet. simił conoi
ognostẽ instra est relegere. ⁊ recognostẽ
dispungere est conferre accepta ⁊ data.
liborum applłone continent᷑. nõ tñqi

Expanded text:
nondum competit actio, est autem competitura, a summoveri non potest: qui autem temporalem exceptionem timet, similiognoscere instrumenta" est relegere et recognoscere: "dispungere" est conferre accepta et data. "Liberorum" appellatione continentur non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex acco. quia annum ciuilit̃ ñ ad mom̃¬
ueret. iliquis si portentuosũ. uł mõstõ¬
sum. uł debilem mulier eord̾it. ux qͣlem
nisu. uł uagitu nouum ñ humane fig̾e̾.
si alt̾ius magis. amimalis qm homũes ꝑcũ
an quia enica ẽ ꝓdeẽ ei debeat ⁊mag̃ est ut¬
hec queque ꝑentibi ꝓsunt. nec enu est
quod eis imputetur. que qͣliter pot̾unt sta¬
tutis obtempau̾nt. neq id quod fatauit̃ acc¬
essit matri dampnum iniungẽd. dem.t

Expanded text:
non exacto die, quia annum ciuiliter non ad momeret aliquis si portentosum uel monstrosum uel debilem mulier ediderit uel qualem uisu uel uagitu nouum, non humanae figurae, sed alterius, magis animalis quam hominis, partum, an, quia enixa est, prodesse ei debeat? et maghaec quoque parentibus prosint: nec enim est quod eis imputetur, quae qualiter potuerunt, statutis obtemperaverunt, neque id quod fataliter accessit, matri damnum iniungere debet
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe ita compatum ẽ ut comunctũ ꝓdis¬
minctis accipiantur. ⁊ disiuncta ꝓcanuĩctis
Int̾oum soluta ꝓseꝑatis. nam cumdicit᷑
aput uet̾es agnatorum gentaliũ q que
ꝓseꝑatõne accipitur at cumdicitur suꝑ
unia dan ñ potest. ⁊cum dicimus ꝙ dedi
aut donaui utͣqͣ continen cum uero di¬
donumi munꝰ oꝑas redtement. si omĩa
imposita sunt cet̾a non desto̾antur
Item dubitatum ẽ an illa uerba ope co
nsiuo ꝙaom accipienda sunt. sña con¬
uingentiũ. aut seꝑatiuũ. s etiam ne¬
rus est. ꝙ ⁊ labeo ait. seꝑatim accipien¬
da. quia aliuid fc̃cm est. eius quod ope.
Aluid eius qͥuod concilio furcum facit.
sic enim condici alu possut. alii non
possunt ⁊s ine post uet̾em autorem eo
ꝑuentum est. ut nemo uite atut ope fuit̾:¬

Expanded text:
ita comparatum est, ut coniuncta pro disiunctis accipiantur et disiuncta pro coniunctis, interdum soluta pro separatis. nam cum dicitur apud veteres "adgnatorum gentiliumque", pro separatione accipitur. at cum dicitur "super unia dari non potest: et cum dicimus 'quod dedi aut donaui', utraque continemus. cum uero didonum munus operas redemerit', si omnia imposita sunt, cetera non desiderabuntur. Item dubitatum, illa uerba 'ope coccipienda sunt, sententiae coniungentium aut separantium. sed verius est, quod et Labeo ait, separatim accipienda, quia aliud factum est eius qui ope, aliud eius qui consilio furtum facit: sic enim alii condici potest, alii non potest. sane post veterum auctoritatem eo perventum est, ut nemo ope
Abbreviated transcription (Latin):
uurisdictõnem. ¶continentes ꝓuintiaᷤᷤ
acciꝑe debemus eas ciue itaue conuicte
or que modico freto abitalia diuiditur
fuit constitut᷑ putem urdi instrum̃toꝵ
cam peti dissessionem. denr .ł.¬

Expanded text:
urisdictionem. "Continentes provincias" accipere debemus eas, quae Italiae iunctae nos oportet, quae modico freto Italia dividitur.fuit constitutus, putem videri instrumentorum causa peti dilationem. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
masculos qm feminas compleatur¬
cuusq diei maior pars horarum
est .uii. pͥmarum diei. non sup̃ mar
sic sunt accipienda. ut si p̃mo hanc
dinumerationẽ minus qmͣ .xx. iniła
passum biduumeis atcribritur. q̃
dininneratio ita demum facienda e¬
xit. si de die ñ conueniat: enis quod
aput hostes decessit diei heditas nõ
computatorẽ patͥmonii nr̃isint co¬
ntinet. cum pectunie singnicatio
adeã referatur. que inpatͥmonio st̃
oꝑe locato conducto hus uerbis. lab¬
eo ait significari id opus ꝙ greci .i.¬

Expanded text:
masculos quam feminas complectit"Cuiusque diei maior pars" est horarum septem primarum diei, non supremarusic sunt accipienda, ut, si post hanc dinumerationem minus quam viginti passus: biduum eis adtribuetur. quae dinumeratio ita demum facienda erit, si de die non conueniat. Eius, qui apud hostes decessit, dici hereditas non computationem patrimonii nostri sunt, continet, cum pecuniae significatio ad ea referatur, quae in patrimonio sunt. "Opere locato conducto": his verbis Labeo significari ait id opus, quod Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
henorilo siue munuba gerendis
cũ querit̾. in pͥmis ꝯsid̾adi e¬
soni est eius cui de fert᷑ henor
siue mimeris ad ministratio. At̃i
rigo nataliũ facultates auat
q̃ susficere ĩ iuucto mim̃ possĩt

Expanded text:
honoribus sive muneribus gerendis cum quaeritur, in primis consideranda persona est eius, cui defertur honor sive muneris administratio: item origo natalium: facultates quoque an sufficere iniuncto muneri possint
Abbreviated transcription (Latin):
cipit᷑. s si lex cessat. tt dignitates em̃t
spectande. ut inscribant᷑ co ordine.
quo q̃s areoꝵ maxĩo honere ĩmnibi¬
pio functa ẽ iut puta qui duũ iura¬
tum gesser̃. s si hic honor p̃cellar.
pͥor deinde hi qui ebꝵ ẜo ꝑa duũ in¬

Expanded text:
tates erunt spectandae, ut scribantur eo ordine, quo quisque eorum maximo honore in municipio functus est: puta qui duumviratum gesserunt, si hic honor praecellat, prior: deinde hi, qui secundo post duumvi
Abbreviated transcription (Latin):
nlege grͣnoria portus sicilie ita scriptum
erst Seruos quos domumꝰ ducet suo u¬
su ꝓhus portorum ue dato queretutur
siquis acitilia seruos romam micc̾et. fu¬
noi insmriendr crusa. uttum ꝓhus hom̃ib
portorum dare debet. nec ne.R̵. duas eẽ in
tĩc scriptura questiones. pͥmam quio ẽet.
domum ducere: att̾am quid eẽt suo usu
ducere. igitut quen solet utrum ubi quisi
tatat in sua cuiusq patria. domus ẽẽ dice
retur recce. si de eare constitutum est cam
domum imicuq nt̃m debere estimari. uba
quisq sedes. tabulas haberet. suarumq f
rerum constitutõm feciss quod. autẽ eẽt u¬
su suo magnam hr̃isse dubitõnem ⁊m
agis placet qui nictus sui cansa paratimi
ne queri. qui eorum sui usus causa parati
ceñt .t. uttum dispensatores insulan ui
llici acrienses cexores operinu. iusticiquor
qui agrorum colendorum cansa hadent᷑
ip̃uis cultum ꝑropositi destinatiq eẽnt.
quo ingenere .t. uictores cubiculatu. co¬

Expanded text:
lege censoria portus Siciliae ita scriptum erat: 'seruos, quos dom‹um› quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato'. quaerebatur, si quis a Sicilia seruos Romam mitteret fundi instruendi causa, utrum pro his hominibus portorium dare deberet nec ne. responhac scriptura quaestiones, primam quid esset "domum ducere", alteram, quid esset "suo usu ducere". igitur quaeri soleret, utrum, ubi quisque  an dumtaxat in sua cuiusque patria domus esse recte dicetur. sed de ea re constitutum esse eam domum unicuique nostrum debere existimari, ubi quisque sedes et tabulas haberet suarumque rerum constitutionem fecisset. quid autem esset "usu suo", magnam habuisse dubitationem. et magis placet, quod victus sui causa paratum ne quaeri, qui eorum usus sui causa parati essent? utrum dispensatores, insularii, uilici, atrienses, textores, operarii quoque rustici, qui agrorum colendorum causa haberentipsius cultum praepositi destinatique essent, quo in genere iunctores, cubicularii, co
Abbreviated transcription (Latin):
porng̾et imꝑatori decretum eiꝰdem c¬
aũt qui suscepisset lr̃as restituendas
collusiõe fc̃a dedit lutio titio. ꝙr ipse
rome morabut᷑ sue rei gra. sblato
eiꝰ noĩe cui erat decretũ missĩ. ut
ꝑ ip̃m daret᷑. suũ nom inscripsiti sic

Expanded text:
et imperatori decretum eiusdem cautem, qui suscepisset litteras restituendas, collusione facta dedit Lucio Titio, qui et ipse Romae morabatur suae rei gratia: sublato Titi nomine, cui erat decretum missum, uti per ipsum daretur, suum nomen scripsit et sic
Abbreviated transcription (Latin):
possessioe̾ petita s. sitis nõ det᷑ cuis¬
todiendis louis ciititor data ꝑsãui
fungit᷑ mim̃e. his lses fũt bonis
diendis ab eo relictis loris cini nec¬
dũ dsꝙͣ ciuili uł honoraio uire
inpotare filiũ hĩe etiuͤ ns̃ qui est ĩ¬

Expanded text:
sione petita, si satis non detur, custodiendis bonis curator datus personali fungitur munere. his similes sunt bonis diendis ab eo relictis, cui necdum quisquam civili vel honorario iure in potestate filium habere etiam is, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
urile.⁊ neqͣ quã honestũ ẽ talibo
mandari magratum. p̾ẜtim cum
no ⁊ splendore publico possũt cron¬
ri. serit igͥ locupletẽres põ debere
se hoc p̾teytu legis ũti ⁊ tp̃r auo¬

Expanded text:
 honestum est talibus mandari magistratum, praesertim cum nae et splendori publico possint creari. sciant igitur locupletiores non debere se hoc praetextu legis uti et
Abbreviated transcription (Latin):
colũpnas quidam putsisset
rescitpsit. Qui nõ exeã ꝑcc̃ia rei¬
nõ cogunt᷑ s si colũpnas ci cen¬
sin ꝓmisisti ⁊ opus ea ⁊aito¬
ne si ĩptibus ciuitatis. uł pri¬
uateꝵ inchortum est. deseriꝙo
gescum ẽ ⁊ non oportet.¬
¶ Siquis opis ꝙ ꝑfetit assigna¬
uit deuide id fortinto casu aliqͥ
passũ sic ꝑiculũ adeũ qui fec̃
nõ ꝑtiñe ĩ ꝑator ur rescripsit.

Expanded text:
columnas quidam promisisserescripsit: "Qui non ex causa pecuniam reinon coguntur. sed si columnas Citiensibus promisisti et opus ea ratione sumptibus ciuitatis uel priuatorum inchoatum est, deseri quod gestum est non oportet'. Si quis opus quod perfecit adsignauit, deinde id fortuito casu aliquid passu‹m› sit, periculum ad eum qui fecit non pertinere imperator noster rescripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
d ¶ Ardine det̾ionũ ad tĩs motꝰ ĩ ordi¬
nẽ regreisꝰ ad honorẽs exemplo relega¬
ri.tanto tp̃r uõ admitit᷑. quãto digͥ¬
tate caruit. s ĩ utra placuit exam̃i
tos ignomĩa uel ut tͣnssact̃o negõ pꝯ¬

Expanded text:
 Ordine decurionum ad tempus motus et in ordinem regressus ad honorem, exemplo relegati, tanto tempore non admittitur, quanto dignitate caruit. sed in utroque placuit examinatos ignominia velut transacto negotio po
Abbreviated transcription (Latin):
rto  capite puũendi ẽ. ¶ Qͥ indestõne
fuit si se obtulit et indiagenar imn¬
ꝑatoris nr̃i nimifulã deportaudo eist̾.
ris remissos milites ira restitu oport̾e̾
adrianꝰ rescͥꝑsit. si ꝓbat᷑ se captos eiu¬
sisse nõ tmfugisse ẜ hoc lic astare nõ¬

Expanded text:
rendo capite puniendus est. Qui in desertione fuit, si se optulerit, ex indulgentia imperatoris nostri in insulam deportatus est. ris remissos milites ita restitui oportere Hadrianus rescripsit, si probabunt se captos evasisse, non transfugisse. sed hoc licet
Abbreviated transcription (Latin):
debeas. tñ resũtere quo nmnus
prĩe obsequat᷑. ꝑicitlo eius cuu
nõĩauit iͥure pũe pot̾atis non
potes.¶Geitudor honos nõ pro¬
miscua facitas ẽ. s ordo c̾tus
maiorẽ magrãtum quisꝙͣͣ nisi
mrnorẽ susceꝑit rege̾ pot᷑.n:

Expanded text:
debeas, tamen resistere, quo minus patriae obsequatur periculo eius qui nominavit, iure patriae potestatis non potes". Gerendorum honorum non promiscua facultas est, sed ordo certus maiorem magistratum quisquam, nisi minorem su
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum creatꝰ pscriptõe mota ab
excusartẽ ꝑferenda. sicuti cessi¬
tionis noiẽ ĩqua qo a diuuit inori¬
tꝯ ẽ. hr̃des suos obligatos relinqͥtꝰ
ita rp̃ris ꝙ post morrẽ eius cessit
nuło hon̾e eos obstͥurit. curã oꝑis
a q̃ ducta ĩ alio iam nin̾e̾ ꝯstitus¬
tus pꝯea susceꝑat p̃postere uisꝰ

Expanded text:
erum creatus praescriptione motus ab excusatione perferenda sicuti cessationis nomine, in qua quoad vivit moratus est, heredes suos obligatos reliquit, ita temporis, quod post mortem eius cessit, nullo onere eos obstrinxit. Curam operis aquae ductus in alio iam munere constitutus postea susceperat. praeposte
Abbreviated transcription (Latin):
re debebit. qm̃ ⁊ sĩꝯcessum est
statu lilb de pc̃cłio dare. hoc tñ ad
est . ex alia aũt cã ꝑto pccłio pot̾
dare ita ut ꝯditõs benigne eũ par¬
uisse credmrꝰ. ¶Si pignori datꝰ ẜ

Expanded text:
re debebit, quoniam etsi concessum est statulibero de peculio dare, hoc tamen, est: ex alia autem causa parto peculio potest dare, ita ut condicioni benigne eum paruisse credamus. Si pignori servus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẽ ss ⁊ naues eoꝵ angariari passe e¬
lio ruphyno ⁊ a̾roumo claro uet̾ans
rescriptũ est.
excusari.s a bexccusaroẽ tributoꝵ ha¬
beaut ĩ nũmiratẽ. ħ ẽ ne exactores
pissi sũt ĩ ordinẽ legi muñibꝰ fu¬
qi cogunt᷑.
nicꝗes applsant᷑. mnun̾iis ꝑticipes recep¬
si nẽ ab usiue iunicies dñis sue cuiꝰq
ciuitans cues. ut pura cãpanos ꝓu¬
teolanos: qui exdicomꝰ igͥ cãpaniis pa¬
rentili natꝰ ẽ cãpanꝰ est.s si ex pr̃e
capano matre puteolana eq᷑ minixaᷤ
cãpmꝰ ẽ. nisi forte pͥiulegio alicuio
mat̾na origo censeat᷑.tc̃.ii. mat̾ne
ouguus erit mum cipes ut pucaylia¬
censibꝰ ꝯcessũ ẽaut qui matre illi cẽ¬
si est sit eoꝵ ituniceps ⁊ delphis hoc
ut qui ponticu mitre narꝰ ẽ pontica
ꝑtin̾e quidã pucant. quoꝵ suĩam cel¬
sus nõ ꝓlat. in eĩ debuisse caui ut

Expanded text:
est. Sed et naves eorum angariari posse Aelio Firmo et Antonio Claro veteranis rescriptum est. excusari. Sed et ab exactione tributorum habent immunitatem, hoc est ne exactores passi sunt in ordinem legi, muneribus fungi coguntur. cipes appellantur muneris participes, recepsed nunc abusive municipes dicimus suae cuiusque civitatis cives, ut puta Campanos, Puteolanos. Qui ex duobus igitur Campanis parentibus natus est, Campanus est. sed si ex patre Campano, matre Puteolana, aeque municeps Campanus est, nisi forte privilegio aliquo materna origo censeatur: tunc enim maternae originis erit municeps. ut puta Iliensibus concessum est, ut qui matre Iliensi est, sit eorum municeps. etiam Delphis hoc ut qui Pontica matre natus esset, Ponticus pertinere quidam putant. quorum sententiam Celsus non probat: neque enim debuisse caveri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ emnisenoꝵ coloniã ⁊ iuris u¬
talici fetit. duꝰ uespisiauꝰ cesarẽses
colonos fecit. nõ adicto u ⁊ uiris x¬
ilici eẽnt. s tributũ his remisit ci¬
pitis . s. druꝰ itiꝰ etiã solũ in mune:
fcm̃ int̾pretatus est. Oninles his capi¬
rulenses ẽẽ uidetur. Inꝓinncia ma¬
cedomi adiyinchem cassasdrenses. phx¬
lipenses. dienses. stouenses iuris u¬
talici sunt. Impunicia asie due sũt
uiris italic rrais. ⁊ pamum. et ĩ
pisidia ens uiris est colonia an¬
tiotensiu̾m Iu africa cartago. uti¬
ce. aleptis magna. a diuis sei̾o ⁊ an¬
tomino uiris italici fucte sunt.
edicorum

Expanded text:
vitatem Emisenorum coloniam et iuris Italici fecit. Divus Vespasianus Caesarienses colonos fecit non adiecto, ut et iuris Italici essent, sed tributum his remisit capitis: sed divus Titus etiam solum immune factum interpretatus est. similes his Capitulenses esse videntur. In provincia Macedonia Dyrracheni, Cassandrenses, Philippenses, Dienses, Stobenses iuris Italici sunt. In prouincia Asia duae sunt iuris Italici, Troas et Parium. In Pisidia eiusdem iuris est colonia Antiochensium. In Africa Carthago, Utic‹a›, Leptis magna a diuis Seuero et Antonino iuris Italici factae sunt. ERBORUM
Abbreviated transcription (Latin):
garoẽ fungi nõ posse ⁊ ita dius pius
claudio sat᷑nino ⁊ faustino rescrip¬
sit . G. eos quiln is postulandi nõ ẽ
legatoõ fungi nõ posso ⁊ ido arena
missũ nõ iure legatũ ẽẽ missũ duuꝰ¬

Expanded text:
gatione fungi non posse: et ita divus Pius Claudio Saturnino et Faustino rescripsit. Sed et eos, quibus ius postulandi non est, legatione fungi non posse et ideo harena missum non iure legatum esse missum d
Abbreviated transcription (Latin):
uegrandi gra eiꝰ quę scit petua ua
scatõe sb̾inxũ ut fac̾et ꝑbatus erit.
sup̃tꝰ litis exẽplo decretoꝵ pͥnapiliũ
pͥstare iubear̾ en ei. q̃ sine cã sepuis
inqͥetabat. Qiumfirndẽ ordinis in
honorilii gerendis. cũ int̾eos ad pͥmoᷤ

Expanded text:
vexandi gratia eius, quem scit perpetua vacatione subnixum, id facere probatus erit, sumptus litis exemplo decretorum principalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietavit. Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad
Abbreviated transcription (Latin):
ttuit̾ h̾ebit aũt int̾im siñ pena
sua qui redenut. erꝑo de metallo
nec rñ uc rłisfuga meralli pun¬
enda erit.S redẽptor afisco p̾aũi
recipiet. ꝙ ot̃ ꝯstiturũ est arim¬
ꝑrtore ust ⁊ diuo seu̾o. ¶Si na¬

Expanded text:
teretur: habebit autem interim sine poena sua qui redemit. Ergo de metallo nec tamen ut transfuga metalli puniendus erit, sed redemptor a fisco pretium recipiet quod etiam constitutum est ab imperatore nostro et divo Severo. Si na
Abbreviated transcription (Latin):
t ͥ sedutẽm atroeẽ militũ ꝯcutnut
capite punit᷑. ¶Siint᷑ uoci fa̾tioẽm
aut leuẽ c̾relam sedito mota ẽ. tc̃
gradu milicie deicit᷑. ⁊ cũ młti mili¬
ptes adaliꝙ flagitũ ꝯspirent ⁊ ił sĩ
legio deficiat. quom milicia solẽt.
Q uositũ suũ ꝓtege̾ noluerũt ul

Expanded text:
m atrocem militum concitavit, capite punitur: Si intra vociferationem aut levem querellam seditio mota est, tunc gradu militia deicitur. Et cum multi milites in aliquod flagitium conspirent vel si legio deficiat, avocari militia solent. Qui praepositum suum protegere noluerunt vel
Abbreviated transcription (Latin):
s qui explorartẽ reman hostin
ĩ suteritili aur qͥ a fossato recedit
capite pͥũendꝰ ẽ. ¶ Q statõis muiꝰ
reliuqͥt. płꝰ quã emansor ẽ. Itaci ꝓ
mado delicti aut castigat᷑ aũ gͣdu
milicie deicit᷑. ¶Si pͥsidis aut eł cui¬
i p̃positi ab excusatae quis desistat.
peccarũ destoris sb̾ibit. ¶ Si adiẽ
um statuend ẽ. ac si muãsiss aut

Expanded text:
 qui exploratione emanet hostibus insistentibus aut qui a fossato recedit, capite puniendus est. Qui stationis munus relinquit, plus quam emansor est: itaque pro modo delicti aut castigatur aut gradu militiae deicitur. Si praesidis vel cuiusvis praepositi ab excubatione quis desistat, peccatum desertionis subibit. Si ad diem eum statuendum est, ac si emansiss
Abbreviated transcription (Latin):
sulã deportand̃ putano. ħ ip̃m a¬
motare debeãt nom̃ u̾o eius scri¬
bend̾ pͥncipi ut ĩ insulã deputet᷑.
sic deuid̾ pͥncipi scrib̾e̾. mnissa plena
oppiõe. ut pͥnceps. eristimet auseq̃.¬
da sit eiꝰ sita. deportariq ĩ insula

Expanded text:
sulam deportandum putent, hoc ipsum adnotare debeant, nomen vero eius scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda sit eius sententia deportarique in insulam
Abbreviated transcription (Latin):
di.⁊ id̾o ĩ quodã int̾pret̾ uendero. qͥ
ler qͥ lara ẽ de illo. ut manet ciuis
nẽdi ap̃ suos desinet ẽẽ cuus siũ aĩuis
U ¶ułr ĩ opus salmoꝵ obmalefi¬
ciũ dara ⁊ dem̃ alatiũłis extere gẽ¬
tis capta.⁊ iure ꝯu̾itii ue̾dita ac re¬
dẽpra incãm suam recidit. cocelo
aũt fumo cent̾ioni p̾cium extisco
reddend̾ ẽ.¬

Expanded text:
ndro, qui lex, quae lata est de illo, ut maneret civis nendi apud suos, desineret esse civis, sive animus ulier in opus salinarum ob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii vendita ac redempta in causam suam reccidit. Cocceio autem Firmo centurioni pretium ex fisco reddendum e
Abbreviated transcription (Latin):
ne dara. Reũ aĩ. dubitat qr poruit.⁊
añ uotus ⁊ ansicꝰ dare. ꝓotuit ⁊ non
dare ras ꝯmusliconũ caritarẽ auxisset.
nob ita uider᷑ si añ ꝯmiliconẽ ꝯmili¬
tũ fcm̃ sic testm̃. nõ ẽẽ petulii castren¬
fient b̾oꝵ castiensis pecłii. ¶ Filiꝰ. f. pa¬

Expanded text:
er dubitabat, quia potuit et ante notus et amicus dare, potuit et non dare, nisi commilitium caritatem auxisset. nobis ita videtur, si ante commilitium factum sit testamentum, non esse peculii castrenfiet bonorum castrensis peculii. Filius fa
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃e capiat᷑ impubes iustiruta uł ex¬
h̾rditarus ĩ ꝓmptũ est dic̾e̾ leg̾e cor¬
restĩ factoẽm huisset plane.capti¬
ius ⁊̃ intpub̾is legntiamꝰ hrditatẽ¬
ꝑlegem cor̃neliã deferri q̃mieꝵ est.¬

Expanded text:
tre capiatur impubes institutus vel exheredatus, in promptu est dicere legem Cormenti factionem habuisset. plane capttiam impuberis legitimam hereditatelegem Corneliam deferri, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
qui origiiis putucie p̾es nõ ẽ na̾tꝰ iꝰ
int̾dice̾di ea ꝓunicia ꝙͣ incolit is qui
relegat᷑. ¶ Si qͥs eam siñam admiẜit.
ut is qͥ ĩ alia ꝓunicia ꝯmissa possit re¬
legan u̾beo qui ei punicie p̾est. eueĩet.

Expanded text:
qui originis provinciae praeest, non est nanctus ius interdicendi ea provincia, quam incolit is qui relegatur. Si quis eam sententiam admiserit, ut is, qui in alia provincia commisit, possit relegari ab eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
dit ꝓeo hñtur. ac si nũꝙͣ istud hos¬
tiũ potitus fuiss. Sicͥs yuus cax¬
tum ab lostilii redden̾iit ꝓriuꝰ est
redim̃tis. ꝙͣuis scientis alienũ fui¬
sse .s. oblaro ei p̃cio exdedit palimu¬
nio reduso.aut recepta ẽe ẜuus
editur. ⁊ si ignorans captiuũ existi

Expanded text:
dit pro eo habentur, ac si numquam iste hotium potitus fuisset. Si quis sercaptum ab hostibus redemerit, protinus est redimentis, quamvis scientis alienum fuised oblato ei pretio quod dedit postliminio redisse aut receptus esse servus credetur. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
q notessitudĩes gramꝰ uendicãda st¬
& iͥ cxͣneos. ¶Uenerar capite pumẽ¬
da sunt. aut si dignitaris respecrũ¬
agi oporiu̾it deporrandi ¶grassato¬
res a p̾de cẽ id facaunt ꝓxum latro¬
nsbꝰ hñt᷑ fisi cũ ftrro agredi ⁊ spoli

Expanded text:
sque necessitudines gravius vindicanda sun extraneos. Venenarii capite puniendi sunt aut, si dignitatis respectuagi oportuerit, deportandi. Grassatedae causa id faciunt, proximi latrour. et si cum ferro adgred
Abbreviated transcription (Latin):
isu ut̃. Re isqui ido cãm ag̾e̾ frustͣ¬
naꝰ aͣtur ꝗ dicir se libellũ pͥncipi dedisse¬
ẽ do⁊ saciũ rescuptũ exspettare. audiri
alr̃ Ei cuiꝰ appłłatio
doceat. ad mittet᷑ euis appllatõ. n on
Sin uo aliꝰ appllabat᷑ ꝙͣ pͥnceps ille
erit adcunda.s ⁊ sicͥs aliud receprã¬

Expanded text:
 4. Ejus, qui ideo causam agere frustratur, quod dicit se libellum principi dedisse, et sacrum rescriptum exspectare, audiri  Ei, cuius appellatio doceat, admittetur eius appellatio. Non sin vero alius appellabatur quam princeps, ille erit adeundus. Sed et si quid aliud p
Abbreviated transcription (Latin):
piꝰ rescuipsit. ira denisi bona eius
qui u̾eatũ mortẽ sibi ꝯstrũt. fis¬
co uẽdicanda sũt si eiꝰ cͥuimis ren
fuit ut si dãpuaret᷑ morte̾ aũ depor¬
rarõe asficiendo eẽt.  rescͥ̾psit eiur
qui madici furti reus fuiss licet
uitã suspẽdio sun̾it nõ uid̾i ĩ ead̾

Expanded text:
it, ita demum bona eius, qui in reatu mortem sibi conscivit, fisco vindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, morte aut deportatione adficiendus esset. Idem rescripsit eum, qui modici furti reus fuisset, licet vitam suspendio finierit, non videri in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
iris ħ u̾lu ꝯstitutõis lib̾tati refra¬
gaut᷑. splane si testam̃tũ lib̾tas da¬
ta sit ⁊ eo tp̃r quo adit᷑ hrdiras tp̃s
uindoꝵ solutũ sit recre inanumis¬
sus mdliget᷑. nõ secus ac si pigno

Expanded text:
erba constitutionis libertati refragantur. plane si testamento libertas data sit et eo tempore, quo aditur hereditas, tempus vinculorum solutum sit, recte manumissus intellegetur, non secus ac si
Abbreviated transcription (Latin):
ea sciendimi ÷ postea qm bonał̾ireditaria
bonis hredis mixta sinit nõ poise impe¬
trare seꝑacõm. confusis enim louis et
untis seꝑacõ impetrari uon pterit. qͥd
gͦ si predia extent uł mancipia uł pecco¬
ra uł aliud qd̾ separari ꝑotest. hic utiq
pcterit unpecrari separacõ. nec ferendꝰ ÷
qui causatur bona ẽẽ contributa. ẽ p̾dia
contribui nõ possunt. uisi ita conicce
possõnes sint. ⁊ permixce propriis inpossi¬
bilem separ.icõm efferint. Quod dc̃m¬

Expanded text:
rea sciendum est, posteaquam bona hereditaria rea sciendum est, posteaquam bona hereditaria bonis heredis mixta sunt, non posse impetrari separationem: confusis enim bonis et unitis separatio impetrari non poterit. quid ergo si praedia extent uel mancipia uel pecora, uel aliud quod separari potest? hic utique poterit impetrari separatio nec ferendus est, qui causatur bona contributa, cum praedia contribui non possint, nisi ita coniunctae possessiones et permixtae propriis, ut impossibilem separationem effecerint: quod
Abbreviated transcription (Latin):
tra uoriuit. auceꝙͣ uuditaret sortasse delẽ
separi. qdͥ puto poland̾. ergo qui aute
contraccerunt si bona castransia detrahas¬
tur. uõ possunt uenire cum castrensib
⁊redicorib. Icem si quid ĩ rẽ pacris uͥsũ
A sit ÷ forte pecerit. ⁊ creditorib contradici.
Ne castrense peculiũ in quietent cũ pꝰdint.
ierius cum patre experii. ¶illud scieud:
eos demũ creditores posse nupetrare seꝑacõ¬
ueni. qui nõ nouandi aĩo ab ħ̾rede stipu¬
lati siit. ccterum si eum ħ amio secuti
sunt amiserunt seꝑacõnis cõmodinu qͥre¬
ir cium secuti sunt nonien hredis. nec pꝰst
iam se ab eo seꝑari qui quod amicdo e¬
um elegerunt. S si usuras ab eo eam̃¬
ce quasi cum eligendo exegerut. io erit
pobandint. Iteni q̃ritur sisat̃ accepett̃
ab eo an impecrent seꝑacõm ⁊̃ nõ puto hu
emini secuti sit eumi forte qͣm mouebit¬
acceperint. ⁊ sibi mputent cur minus¬
y doneos fi deuissores accipiebant. pretͥ¬

Expanded text:
traxerunt, antequam militaret, fortasse debeant separari: quod puto probandum. ergo qui ante contraxerunt, si bona castrensia distrahantur, non possunt uenire cum castrensibus creditoribus. item si quid in rem patris uersum est, forte poterit et creditori contradici, ne castrense peculium inquietet, cum possit potius cum patre experiri.Illud sciendum est eos demum creditores posse impetrare separationem, qui non nouandi animo ab herede stipulati sunt. ceterum si eum hoc animo secuti sunt, amiserunt separa tionis commodum quippe cum secuti sunt nomen heredis nec possunt iam se ab eo separare, qui quodammodo eum elegerunt. sed et si usuras ab eo ea mente quasi eum eligendo exegerunt, idem erit probandum.Item quaeritur, si satis acceperunt ab eo, an impetrent separationem. et non puto: hi enim secuti sunt eum. forte quem mouebitacceperunt? et sibi imputent, cur min‹us› idoneos fideiussores accipiebant.Praete
Abbreviated transcription (Latin):
mente cant᷑ ħ̾redis persouam secutus ÷.¬
oruesitura ÷ si forte sint plures creditores
Aquid̾ secuti sredem quid̾ nõ secuti. ⁊ hii
qui ħ̾redem secuti uõ sint. nuꝑetr. iu̾nt.
seꝑacõni an eos secum adittant qͥ secu¬
ti sunt  ⁊ puto uich eis prodesse. hos enĩ
cum creditorib ħredis numerandos Icẽ
sciend̾ ÷ inugo placere credicores quid¬
s redis si quid super fuit exbonis cestatõ¬
ris posse hr̃e in suũ debitum. credicores
uero cestatoris ex bonis ħredis nich. cꝰ rei
racõ: illa quod qui ipecrau̾it seꝑacõ
uem: deberet impucare sibi suam facili¬
statem. si cum cẽnt bona ydonea ħredĩs
illi malu̾int loua petius de functi sibi seꝑ¬
ari. ħredis aut̃ creditorib ħ iiputani nõ
possit. at si credicores de funca desid̾ent
ut ⁊̃ in bouis ħredis sb̾stituantur. nõ sũt
audiendi. seꝑacõm eium ꝙͣ ip̃i pecierũt
Tre ueniam possunt. iustissima .s. cã ignõ¬

Expanded text:
tamen mente, heredis personam secutus est.Quaesitum est, si forte sint plures creditores, quidam secuti heredem, quidam non secuti, et hi, qui heredem secuti non sunt, impetrauerint separationem, an eos secum admittant, qui secuti sunt. et putem nihil eis prodesse: hos enim cum creditoribus heredis numerandos.Item sciendum est uulgo placere creditores quidem heredis, si quid superfuerit ex bonis testatoris, posse habere in suum debitum, creditores uero testatoris ex bonis heredis nihil. cuius rei ratio illa est, quod qui impetrauit separationem, sibi debet imputare suam facilitatem, si, cum essent bona idonea heredis, illi maluerint bona potius defuncti sibi separari, heredis autem creditoribus hoc imputari non possit. at si creditores defuncti desiderent, ut etiam in bonis heredis substituantur, non sunt audiendi: separatio enim, quam ipsi petierunt, ncti, impetrare ueniam possunt, iustissima scilicet igno
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ ap̃. Ab ħrede uendica ħ reditate seꝑacõ fr¬
tustra desid̾ abitur. utiq sinlla fraudis
ĩ currat subplicõ. Nam q̃ bona si de medio
d̃ ceniꝑe per ħredem gesta sunt rata cõserua¬
I ri solent.

Expanded text:
.Ab herede uendita hereditate separatio frustra desiderabitur, utique si nulla fraudis incurrat suspicio: nam quae bona fide medio tempore per heredem gesta sunt, rata conseruari solent.
Abbreviated transcription (Latin):
i ampłius si quid̃ t̾ͥim creditores petant
utiq audiendos eẽ adu̾sus icd̃i. ⁊ adu̾sus
teu cieditores. s. i ũ sedi credicores pecant:
ad u̾sus tereu utici eos iupetrare posse. ad¬
curisitores adu̾sus oumnes impetiaie possũt.

Expanded text:
m, si quidem Primi creditores petant, utique audiendos et aduersus Secundi et aduersus Tertii creditores: si uero Secundi creditores petant, aduersus Tertii utique eos impetrare posse, adcreditores aduersus omnes impetrare possunt
Abbreviated transcription (Latin):
commentꝰ÷ s si auis suspectam hredi¬
taceui dicens compulsus fu̾it adire ⁊ resti¬
tuere hreditatem. deinde nõ sit eni restitu¬
at ex quib cãib solec euenire. ⁊ ip̃i auid
desiderantꝰ sncurri sibi adueisi ereditor es
hiedicarios subuenimꝰ i ⁊̃ dimis puis rese¬
p̾sit. ut pernide testatoris tona uemierit.
atq si credita a dica ħ editas uou fuisset. a¬
eteditorib: quo: hu̾nio di ħredis desid antib
hcc: id prestandum puco licet ip̃e nõ deside¬
rau̾it. ut quasi seꝑacõ qued̾ prestetur. Itẽ
uideamus si quis ħres parenti exciterit cũ
eẽt in putes. deinde intra pubeitatẽ decessĩt
et substituci lonaueniant qui inpubis
hreditatẽ. adiit. an patris creditores possint
seꝑacõm inpetrare ⁊ pucor posse. ħ amplius
puco ⁊ inpubis creditor es posse seꝑacõm adur᷑¬

Expanded text:
m est.Sed si quis suspectam hereditatem dicens compulsus fuerit adire et restituere hereditatem, deinde non sit cui restituat, ex quibus casibus solet hoc euenire. et ipsi quidem desideranti succurri sibi aduersus creditores hereditarios subueniemus: hoc et diuus Pius rescripsit, ut perinde testatoris bona uenirent, atque si adita hereditas non fuisset, creditoribus quoque huiusmodi heredis desiderantibus hoc idem praestandum puto, licet ipse non desideravit, ut quasi separatio quaedam praestetur. Item videamus, si quis heres parenti extiterit, cum esset impubes, deinde intra pubertatem decesserit et hereditatem adiit, an patris creditores possint separationem impetrare. et puto posse: hoc amplius puto etiam impuberis creditores posse separationem adu
Abbreviated transcription (Latin):
si ħres quid lacitet. legatariꝰ aut̃ uł
fidei ꝯmissanꝰ qui iratus sit lib̾catẽ
pr̾aro pesens sit: senat᷑ꝰ consult̾ effic̾
ut nncħominus impediatur libcas. pro¬
pouamus eiuĩ legatariũ nõ d̃ du̾ium
sciui nactum ẽẽ.

Expanded text:
si heres quidem latitet, legatarius autem vel fideicommissarius, qui rogatus sit libertatem praestare, praesens sit, senatus consultum deficit et nihilo minus impedietur libertas: proponamus enim legatarium nondum dominium servi nactum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
apͥ¶uon tradicam possõm ngre¬
diatur sine uicõ legatarius legate
rei usucapio compecit.
ermͥ. p ro legato usucapicis cui recte
iegat᷑ reliccum÷. s ⁊̃ si non iure logat᷑
reliunquatur ur legat᷑ adempt̃ ÷ pole¬
gato usncapi post magnas nanecates
obciuuit pro dece.¬
ip̃. TIcuiꝰ uincapionis ⁊ quid̾ iustis¬
simus qui appelletur pro doce ut qui
in dece rem accipiat usucapere possit.
solenni spacõ quo solent qui pro ẽpto¬
ie usncapiinit ⁊̃ nch refeit singule
ies anparit̾ uniu̾se indccẽ darentur.
ec pͥmum de cempore indeamus qñ ꝓ
occe quis usucapere possit utrum post
cempora impciarum anuero ⁊ ance
possit n ÷ qui nõdũ maricꝰ ÷ rem pro
scoce usucapere. ⁊ iulꝰ ait. Si sponsa¬
ant. ⁊ si alieue sint usncapi possint
que sencencia probabilis ẽẽ mͥ uidecur.
auce nupcias aut̃ nõ pro doce usucapͥ
s pro suo. stante aut̃ macͥmonio pro
acce usucapio int̾ eos iocum ht̃ iuter
quos ÷ matrimoniũ ¶ Eecͥum si cesset

Expanded text:
non traditam possessionem ingrediatur sine vitio legatarius, legatae rei usucapio competit. marum. Pro legato usucapit, cui recte legatum relictum est: sed et si non iure legatum relinquatur uel legatum ademptum est, pro legato usucapi post magnas uarietates optinuit. PRO DOTE usucapionis et quidem iustissimus, qui appellatur pro dote, ut, qui in dotem rem accipiat, usucapere possit spatio sollemni, quo solent, qui pro emptore usucapiunt. Et nihil refert, singulae res an pariter uniuersae ‹in› dotem darentur. Et primum de tempore uideamus, quando pro dote quis usucapere possit, utrum post tempora nuptiarum an uero et ante possit hoc est qui nondum maritus est rem pro dote usucapere. et Iulianus inquit, si sponsaant et, si alienae sint, usucapi possint: quae sententia mihi probabilis uidetur. ante nuptias autem non pro dote usucapit, sed pro suo. Constante autem matrimonio pro dote usucapio inter eos locum habet, inter quos est matrimonium: ceterum si cesset
Abbreviated transcription (Latin):
expediret. neluti si dispensatoris pedu¬
gogi sine lib̾oꝵ. uł cantum deliet̾ ⁊ ut
ulco reiutenda nõ eẽt. iusum ÷ enim
ipsos in sua pocestate habuisse. Nain
pociꝰ ÷ discedere a causa cestamenti.qmͣ¬
s̃ nõ omissa delere uolinitati defimcci
ħouestior anisa urcalamitas aliqua
ui maioris rei familiaris. aut capitis
sameq periculum aut similis causa
moietur. rubriano . sꝰ. cᵈ ͦ. contiuentur.
ac ne pupilli quid̃ quid̾ cutores nõha¬
beant. aut cos ha̾ut quos enrũ quo cã
detinet. s nec si hi aita opera sui pocest¬
acem nõ faciunt: puco pnpulis ub cos
eupi. quia ⁊ iniquum: fcõ cutoris qui
forsican soluendo nõ sit. pupillum dã
aui iusta ex cansa abessent ut nec lib̾caᷤ
impediatur. uec libtus eripiatur. his qͥ
frande careant. ¶ Si per procuratorẽ quis
aefeudatur semper uista ex causa abet
dicitur. uec libcus ei eupitur nich facit¬

Expanded text:
uti dispensatoris paedagogiue liberorum, uel tantum delictum est, ut ultio remittenda non esset: uisum est enim ipsos in sua potestate habuisse: nam potuissent discedere a causa testamenti: qua non omissa debere uoluntati defuncti honestior causa uel calamitas aliqua uel maior res familiaris aut capitis famaeue periculum aut similis causa moretur, Rubriano senatus consulto continentur: ac ne pupilli quidem, qui tutores non habent, aut eos habeant, quos earum quae causa detinet. sed nec, si hi data opera sui potestatem non faciunt, puto pupillis libertos eripi, quia et iniquum est facto tutor‹i›s, qui forsitan soluendo non sit, pupillum damnutum est de his, qui iusta ex causa abessent. ut nec libertas impediatur nec libertus eripiatur his, qui fraude careant.Si per procuratorem quis defendatur, semper iusta ex causa abesse dicitur nec libertus ei eripitur.Nih
Abbreviated transcription (Latin):
si ĩ capitoliũ nõ accenderit lib esto milliꝰ
mouenti li eẽ si apparet ĩ ultimũ uite
cempꝰ conferre libtatẽ̾ testatorẽ uolu¬
isse nec mutiane caucc̾e lec̃ oe̾ ⁊ si ita
uicestaniento scupt̾ fuit stichꝰ si capu¬
uami ierit. ħ amphꝰ cecauenus aiebat
Si quis intestam̃to sub qualib cõdi¬
cre lib̾ͥcate seruo cata ĩ scripsiss aute
cõdicom uolo eũ ab ħrede liłͥum fieri

Expanded text:
si in Capitolium non ascenderit, liber esto', nullius momenti hoc esse, si apparet in ultimum uitae tempus conferri libertatem testatorem uoluisse, nec Mucianae cautioni locum esse.Et si ita in testamento scriptum fuerit 'Stichus, si Capuuam ierit.Hoc amplius Octauenus aiebat, si quis in testamento sub qualibet condicione libertate seruo data ita scripsisset 'ante condicionem nolo eum ab here‹de› liberum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
lib caruum couseniandarum causa fac¬
cam mintegrum sit restitutus utiq
nõ er̃ dd̾ ieuccari libtates q̃ semł com¬
petieruntIllud uideamꝰ utrũ p̾sen
ces eẽ deleant qui lib̾cates acceperunt
an uero nõ ⁊̃ cum inuitis alus possũt
bona pp̃ lib̾tatẽ addici: uti ⁊̃ absentib¬

Expanded text:
libertatum conservandarum causa factam in integrum sit restitutus? utique non erit dicendum revocari libertates quae semel comptes esse debent qui libertatem acceperunt an uero non: et cum inuitis illis possunt bona propter libertatem ad‹d›ici, utique etiam absentib
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ex insula cieca fodito neue exim¬
ito nene auellito nauis ciuusdam
honinta cotib añ idꝰ marcias ex por¬
cu rocce profcĩ a uento relata ĩ portũ
er̃. peinde it̾um post idꝰ marcias pro¬
frã erat consulebatur nũ contͣ logẽ¬
⁊ post idꝰ marcias ⁊ insula creca co¬
ces exisse uiderentur. Rx ita ⁊ si portꝰ¬

Expanded text:
tem ex insula Creta fodito neue eximito neue auellito'. cuiusdam nauis onusta cotibus ante idus Martias ex portu Cretae profecta uento relata in portum erat, deinde iterum post idus Martias profecta erat. consulebatur, num contra legem post idus Martias ex insula Creta cotes exisse uiderentur. respo
Abbreviated transcription (Latin):
pantere piupura. It̃ appocoꝵ iana
erit nõ deł̾e ħ ꝯmisso uendicari diui
fritres rescripseruit. diꝰ quo piꝰ
resc̾psit cum quid̃ iutͣ legitima᷑
ocatẽ eẽ dicebat ⁊ usus quo: mau¬
cipia auxiss ⁊ nisol aprofessione

Expanded text:
pantherae: purpura: item marocorum lana: erit, non debere hoc commisso vindicari divi fratres rescripserunt. Divus quoque Pius rescripsit, cum quidam intra legitimam aetatem esse dicebat et usus causa mancipia duxisset et in sola professione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõmodꝰ rescͥpserant nõ iputau
rublicauo ꝙ nõ instrnceit transgre¬
dientem.u illud constituend̾ nedoci¬
piat profiters uolentes. Sp̃es peiti¬
uences ad uectigill cinuauiouiũ pi¬
per longum piper ab bum foliũ perti¬
chas plenum folium barbaritum

Expanded text:
modus rescripserunt non imputari publicano, quod non instruxit transgredientem: sed illud custodiendum, ne decipiat profiteri uolentes.Species pertinentes ad uectigal: cinnamomum: piper longum: piper album: folium pentasphaerum: folium barbaricum: