comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitate ꝑpendit᷑ in qua nͥ ut dicit aꝑptũ
pectus irdeas tuũ ꝙ gñdas nichil fidum
nich is exploratũ habens ne amare quid
aus amari cũid qr iłe fiat ignores ꝙꝙpͣ
ista ad sentacõ ꝙuis ꝑmciosa sit nocele
tamen nemini potest n ei qui eã recipit
atꝙ ea deleccat/ Ita fit ut huis assentato¬
nb patefaciat aures suas mayiẽ qui ip̃e
fibr absentet᷑ et se maxime ip̃e deleccet oĩo
est amans sui uirtus. Optime enim se ip̃a
nouit quã que amabrlis fit intelligio ex
autem non de uirtute minc loquor ses a
uirtutis opprinone uirtute enm ip̃a nõ
tam młti prediti esse ꝙͣ uideti uolunt hs
deleccat assentaco ħis fictus ad ip̃oꝵ uolũ¬
tcitem ẜmo eũ ad hile cut oronem illam da¬
nam testimorin esse laudum suarũ pritãt
nulla est igit᷑ amcitia cũ alt̾ uin audire
non dole alter ad mentiend ꝑat ꝰ est mec
pasitorum in comediis ad sentaco faceta

Expanded text:
veritate perpenditur? in qua nisi, ut dicitur, apertum veritate perpenditur? in qua nisi, ut dicitur, apertum pectus videas tuumque ostendas, nihil fidum, nihil exploratum habeas, ne amare quidem aut amari, cum id quam vere fiat ignores. quamquam ista assentatio, quamvis perniciosa sit, nocere tamen nemini potest nisi ei, qui eam recipit atque ea delectatur. ita fit ut is assentatoribus patefaciat auris suas maxime, qui ipse sibi assentetur et se maxime ipse delectet. omnino est amans sui virtus; optime enim se ipsa novit quamque amabilis sit intellegit: ego autem non de virtute nunc loquor, sed de virtutis opinione. virtute enim ipsa non tam multi praediti esse quam videri volunt. hos delectat assentatio, his fictus ad ipsorum voluntatem sermo cum adhibetur, orationem illam vanam testimonium esse laudum suarum putant. nulla est igitur haec amicitia, cum alter verum audire non volt, alter ad mentiendum paratus est. nec parasitorum in comoediis assentatio faceta
Abbreviated transcription (Latin):
ex prcissimis constat camen iudicare solet
quis inter sit inter ppłarem .2. assentatorẽ
et leuem auem et intes constantem senem
nuꝑ influebat in aures contionis cũ fr̾et
legem de tribunis. pl. reficiendis dissua
Qñta illa dii imortales fuit grauitas ꝙ̃to
in orone maiestas ut facile ducem ppli ⁊¬
non comitem dice̾s S. affustis et est ĩma¬
mb orac̃o Itaq lex pplaris sufficignis po¬
puli repudiata est atq ut ad me rectam
meminstis .q. maximo fiẽ scipionis et
cũs .c. linii crassi uidlut᷑ Cocpitico .n.
collegior as ppłi bnficiũ ticoisferebatur
atꝙͣ his pͥmus inscieiut in forum uersus
tionem Resigio deorum ẽmortalium nob
A fendentib faciłe uincebat atq accũ ẽ¬
O si in sctinna .i. in concione in qua reb
fitis ⁊ adumbracis loci płimum est tam̃
umi ualet si mͦ id patefcm̃ et illustiatũ
est quid in amicitia fieri oportet que tota

Expanded text:
ex imperitissimis constat, tamen iudicare solet, ex imperitissimis constat, tamen iudicare solet, quid intersit inter popularem, id est, assentatorem, et levem civem, et inter constantem, severus consul. nuper influebat in aures concionis, cum ferret legem de Tribunis pleb. resiciendis? dissuaquanta illi, Dii immortales, fuit gravitas, quanta in oratione maiestas? facile ducem Pnon comitem diceres. sed affuistis, et est in manibus oratio. itaque lex popularis suffragiis populi repudiata est. atque, ut ad me redeam, meministis Q. Maximo fratre Scipionis et tiis C. Licini Crassi videbatur; cooptatio enim collegiorum ad populi beneficium transferebaturatque is primum instituit, in forum versus, tionem religio Deorum immortalium, nobis defendentibus, facile vincebat, atquequod si in scena, id est, in concione, in qua rebus sictis et adumbratis loci plurimum est, tamen verum valet, si modo id parefactum, et illustratum est: quid in amicitia fieri oportet, quaetota
Abbreviated transcription (Latin):
notanbu feuum hom atq fallaturad
no fuptatem loquẽtium om̃ia nich ad ũita¬
osa st Tollit enim iudicium iui id quiad¬
usterat tũ amicitie repugnat maxinie
detet utum iutatem sine qua nom̃e amici¬
tie uafere non potest nam cũ amicitre iuo
cie in corut unus quasi ais fiac ex plibus
sis peri poterit si ne in uno quideu quap
duis mltiplex. Quid enim potest esse tam
flesibile tam deuium ꝙ animꝰ euꝰ quias
ll non mͦ sensum ac uoluntatẽ s etiam
uultum atq mitũ quertit᷑ Negat quis
negaan dio postremo imꝑaru egomet
nichi omĩa absentari ut aic ide̾ carẽtiꝰ
Se dille ingnathonis ꝓsona ꝙ amicige¬
nus ad hibere leuitatis est multi autem
nignatonũ similes cum sint loco fortuna
sũprores horum est ad sentacõ molesta cum
as uanitatem accessit aucc̃as Sec̾ni autem
blandus amicus a ueio et int̾ nos ei tam
potesi ad hibrta diligentia ꝙͣ om̃ia fuccita
et simłata a saiceris atq neris. Concio que

Expanded text:
notandum levium hominum atque fallacium, ad voluptatem loquentium omnia, nihil ad veritaosa est, tollit enim iudicium veri idque adulterat, tum amicitiae repugnat maxime; delet enim veritatem, sine qua nomen amicitiae valere non potest. nam cum amicitiae vis sit in eo ut unus quasi animus fiat ex pluribus, qui id fieri poterit, si ne in uno quidem quoque s commutabilis multiplex? quid enim potest esse tam flexibile, tam devium, quam animus eius non modo sensum ac voluntatem, sed etiam voltum atque nutum convertitur? negat quis, nego; ait, aio; postremo imperavi egomet mihi omnia assentari, ut ait idem Terentius, sed ille in Gnathonis persona, quod amici genus adhibere omnino levitatis est. multi autem Gnathonum similes, cum sint loco fortuna fama superiores, quorum est assentatio molesta, cum ad vanitatem accessit auctoritas. secerni autem blandus amicus a vero et internosci tam potest adhibita diligentia, quam omnia fucata et simulata a sincer
Abbreviated transcription (Latin):
boliors tñ minꝰ appet łs qr magtad insti¬
tucoem uite qm̃is spectare uident᷑. de qͥb
est nobis hñs libris explicand dc qui
etiam ałia diuisio est officii nam ⁊ me¬
fectum officium rectum opinor/ uoeemꝰ¬

Expanded text:
titutionem vitae communis spectare videntur; de quibus est nobis his libris explicandum. Atque etiam alia divisio est officii. Nam et metum. Perfectum officium rectum, opinor, vocem
Abbreviated transcription (Latin):
socretates/ ad quas non est facile inuẽtu
recte amicus certus in re incerta c̾nit
Tamien habet duo leuitatis et infirimita¬
tis plerosq conuincũt auc si in bonis re¬
b contempnũt aut in malis desecunt.
Qui gͥ utraq in Re grauem constantem
stabilem se in amicitia prestit̾it hunc n
maxime ex raro genere honn iudicare de¬
bentꝰ et pene diũmo firmamentũ aucã

Expanded text:
societates, ad quas non est facile inventu societates, ad quas non est facile inventu recte: amicus certus in re incerta cernitur; tamen haec duo levitatis et infirmitatis plerosque convincunt, aut si in bonis rebus contemnunt aut in malis deserunt. qui igitur utraque in re gravem constantem stabilem se in amicitia praestiterit, hunc ex maxime raro genere hominum iudicare debemus et paene divino. firmamentum au
Abbreviated transcription (Latin):
Res et constantes eligendi ciꝰ genis est
magna penuria et iudicare difficile est
tans nͥ exꝑtum . Exprendum autem est̃
pa annicitia Ita p̃recurrit amicitia stu¬
dicium tollitq exꝑiendi pt̃atem. Est igiẽ
prudentis sustme ut curtum sic imꝑetum
beniuo lentie quo utani quasi equis tepes¬
quos ꝑua moue̾ non potuit agnoscuncitrĩ
magna Sin uerd erunt aliqui reꝑti qui
pectuiam preferre amicitie sordidũ existi¬
ment uͥ eos inueniemꝰ qui honores ma¬
gistictꝰ imꝑia potestates oꝑes amicitie
non anceponant Ut cũ ex altera ꝑte ꝓpe¬
sita hee suit ex alt̾a ius amnctie ñ młto
illa maluic Imbecilla enĩ est naturti ad
contempuondã potentiam ꝙ̃ eciq̃ si ne¬
glecta amicitia ꝯsecuti sunt ob scuratũ
ii arbitiant᷑ qr non sine magna causa
di fficillime reꝑuint in his que in hono¬
ab Req publica ilsant᷑ ubi enĩ istum
inuenias qui honorem amici ante ponat

Expanded text:
les et constantes eligendi, cuius generis est les et constantes eligendi, cuius generis est magna penuria; et iudicare difficile est sane nisi expertum, experiendum autem est in ipsa amicitia: ita praecurrit amicitia iudicium tollitque experiendi potestatem. est igitur prudentis sustinere ut cursum, sic impetum benevolentiae, quo utamur, quasi equis tempquos parva movere non potuit, cognoscuntur in magna. sin vero erunt aliqui reperti qui pecuniam praeferre amicitiae sordidum existiment, ubi eos inveniemus, qui honores magistratus imperia potestates opes amicitiae non anteponant, ut, cum ex altera parte proposita haec sint, ex altera ius amicitiae, non multo illa malint? imbecilla enim est natura ad contemnendam potentiam, quam etiam si neglecta amicitia consecuti sint, obscuratum iri arbitrantur, quia non sine magna causa sit difficillime reperiuntur in illis, qui in honoribus republice versantur. Ubi enim invenias, qui honorem amici suo anteponat?
Abbreviated transcription (Latin):
eos dñm rerum. consilioꝵ uoluntatũ sine
ulla excepooe cõnuinitas. ut etiam siqua
fortuna acciderit ut minꝰ iuste anicoꝵ
uoluntates adiuuande fint in quib cor.
Aut capud agat ^ aut fama declinandum
douia est modo ne sunia turpitudõ seqͣtur
Dst enim q̃tinꝰ amicitie diri uenia possit
Siec uero negligenda est fama n medio¬
cre telum as rẽs gerendas ex istimare opor¬
tet beniualentiãm caiuium ꝙͣ blandicnas
as sentandõ colligẽ turpe est Uirtus quã
sequit caritas minime repudienda estis¬
e p em̃ redeo ad scipionem cuiꝰ oĩs ẜmocide
d anucitia que rebat᷑ ꝙ oĩb in Reb homies
diligentiores essent. e apras ⁊ oues quot q̃ so
haberet/ posset dice̾ amicos quot habe̾t nõ
posset dicere. Et in allis quid ꝑandis ad¬
hibere cuitm in amicib esigendis negligo¬
ces eẽ nec habere quas signa qu edauhr¬
notas quib eos qui ad anncitias eẽnt pbo¬
met iudiccrent Sunt igit᷑ firmi ⁊ stabi¬

Expanded text:
eos omnium rerum consiliorum voluntatum sine eos omnium rerum consiliorum voluntatum sine ulla exceptione communitas, ut etiam si qua fortuna accident ut minus iustae amicorum voluntates adiuvandae sint, in quibus eorum aut caput agatur aut fama, declinandum de via sit, modo ne summa turpitudo sequatur; est enim quatenus amicitiae dari venia possit. nec vero neglegenda est fama, nec mediocre telum ad res gerendas existimare oportet benevolentiam civium, quam blanditiis et assentando colligere turpe est; virtus, quam sequitur caritas, minime repudianda est. sed—saepe enim redeo ad Scipionem, cuius omnis sermo erat de amicitia—querebatur quod omnibus in rebus homines diligentiores essent; capras et ovis quot quisque haberet dicere posse, amicos quot haberet non posse dicere; et in illis quidem parandis adhibere curam, in amicis eligendis neglegentis esse nec habere quasi signa quaedanotas, quibus eos, qui ad amicitiam essent idonei, iudicarent. sunt igitur firmi et stabi
Abbreviated transcription (Latin):
ut si aliqñ eet osurus nec no se a dnci
Gnus e septẽ imꝑuri cu dam aue aem¬
bitiosi aut oĩa ud suam potentiam reuo¬
cantis esse sententiam. Quonã emĩ modo
quisqͣ amicus essẽ poterit eiꝰ cui se puta¬
bic mimicũ esse posse. Qui etiã natẽe
rat cuꝑe et optare ut ꝙ̃ se pissime peccet
amncus quo plures s̃ det canꝙ̃ ansas ad¬
arprehendend Rursum aut̃ ut recte sc̃ĩs
cõmodis q amicors ncce erit angi dolere
muidere. Quare hoc quid procẽptũ cuius¬
cũq ẽ as tollendum anicitiam naletql¬
sus potiꝰ precepiend̃ fuit ut etiã dilugẽtiã¬
adhiberem ᷤ in amicitus comꝑandĩo ut ne
quando amare inciꝑemꝰ eum̃ quẽ aliq̃n
odisse possemꝰ. Quem ⁊̃ si minꝰ feliceba
mn diligendo fuissemꝰ referend scipio ad¬
potiꝰ ꝙͣ inimicitiaꝵ tempꝰ coꝗrcandum
prtablit his gͥ finib utend̃ arbitior ut
cũ em̃diti młores amicoꝵ sut tũ fit inter

Expanded text:
ut si aliquando esset osurus; nec vero se adduci ut si aliquando esset osurus; nec vero se adduci unus e septem; impuri cuiusdam aut ambitiosi aut omnia ad suam potentiam revocantis esse sententiam. quonam enim modo quisquam amicus esse poterit ei, cui se putabit inimicum esse posse? quin etiam necesse erit cupere et optare ut quam saepissime peccet amreprehendendum; rursum autem recte factis commodisque amicorum necesse erit angi, dolere, invidere. Quare hoc quidem praeceptum, cujuscunque est, ad tollendam amicitiam valet. Illud potius praecipiendum fuit, ut eaadhiberemus in amicitiis comparandis, ut ne quando amare inciperemus eum, quem aliquando odisse possemus, quin etiam, si minus felices in eligendo fuissemus, ferendum id Scipio potius, quam inimicitiarum tempus cogitandum, putabat. 2. His igitur finibus utendum arbitror, udati mores amicorum sint, tum sit inter
Abbreviated transcription (Latin):
Res sunt in quib de suis cõmodre ueri bom
mlea detiahunt detitihiq patiunt᷑  na
hñs amia potiꝰ ꝙͣ ip̃i fruant᷑. Alt̾a sĩa
que de sinie amicitiã ꝑili officũs ac uo¬
luncatib hõc quid̃ est nuinis exiguie et
exilit᷑ ad calculos uocare amicitiam ut par
sit adicõ acceptoꝵ et aitoꝵ Ditior michi
et affluentior uidet᷑ esse nera amicitia n ͨ
obẜuare restrite nec plus Reddat ꝙͣ acce¬
perit neq enĩ ilendi est ne quid excidat
aut ne qͥd in t̾ram deffluat, aut ne plu
de fortuna fractior Non est gͥ amiata¬
Bem esse in cum quał ille in se est ẜ potis
eiti et office̾ ut amici ⁊acentẽ ammũ
exeitet indricatq spẽ eogiticõem meliorẽ.
Alis gͥ finis ueit am̃citie constituendo
est si pus qui maxĩe reprehendere scipio
folitus sit odixero ⁊ legtibat ullã nocem
immnidorem amicitiẽ potuisse reperiti
ꝙͣeius qui dixisset ita amareioportore

Expanded text:
res sunt, in quibus de suis commodis viri boni res sunt, in quibus de suis commodis viri boni multa detrahunt detrahique patiuntur, ut eis amiinit amicitiam paribus officiis ac voluntatibus. hoc quidem est nimis exigue et exiliter ad calculos vocare amicitiam, ut par sit ratio acceptorum et datorum. divitior mihi et affluentior videtur esse vera amicitia nec observare restricte ne plus reddat quam acceperit: neque enim verendum est ne quid excidat aut ne quid in terram defluat aut ne plus dae fortunae fractior. non est igitur amici talem esse in eum, qualis ille in se est, sed potius eniti et efficere ut amici iacentem animum excitet inducatque spem cogitationemque meliorem. alius igitur finis verae amicitiae constituendus est, si prius, quid maxime reprehendere Scipio solitus sit, dixero. negabat ullam vocem inimiciorem amicitiae potuisse reperiri quam eius qui dixisset ita amare oportere
Abbreviated transcription (Latin):
Eiuis enĩ est istoꝵiquidq qui uicit iiri¬
bus anneitiaꝵ sua cuiq ꝑmanet sta¬
blis ⁊ certa possessio ut etiã s illa ma¬
neant que sunt quasi dona fortune tñ
uita inculta ⁊ deẜta ab amicis ñ possit
esse iocunda s hec actenus . Conscitu¬
endi aut̃ sunc qui sunt en amicitia fine ᷤᷤ
et quasi termiini diligendi De quib tieꝰ
iudeo sententias fertĩ quaꝵ nullã ꝓbo.
Unam utiecdͦ erga amicũ adfecti sumꝰ
quo eiga nosniẽt ipos/ alc̾am ut m̃ci
in amicos beniuolentia illoꝵd eiga ues
beninolentie ꝑ iter equalit̾ q respondeat
Tertiam ut quãti quisq se ip̃e facit taĩti
fit amicis. herum trium sentẽtiar
pilli ꝓrsus assentior n enim illa prima
cum sitłaĩatus/ Qͣ młta enim que nĩtĩ
precari as indigno supplictut tũ aic buis
un easiquem mnuchi insectariq uehemẽti
Nue i nrĩs Reb non sactis honeste. in
amicors fume honestissime Multe qi

Expanded text:
eius enim est istorum quidque qui vicit virieius enim est istorum quidque qui vicit viribus; amicitiarum sua cuique permanet stabilis et certa possessio, ut etiam si illa maneant, quae sunt quasi dona fortunae, tamen vita inculta et deserta ab amicis non possit esse iucunda. sed haec hactenus. constituendi autem sunt, qui sint in amicitia fines et quasi termini diligendi. De quibus tris video sententias ferri, quarum nullam probo: unam, ut eodem modo erga amicum affecti simus quo erga nosmet ipsos; alteram, ut nostra in amicos benevolentia illorum erga nos benevolentiae pariter aequaliterque respondeat; tertiam, ut, quanti quisque se ipse facit, tanti fiat ab amicis. harum trium sententiarum nulli prorsus assentior. nec enim illa prima cum sit animatus. quam multa enim, quae nostra precari ab indigno, supplicare, tum acerbius in aliquem invehi insectarique vehementius, quae in nostris rebus non satis honeste, in amicorum fiunt honestissime; multaeque
Abbreviated transcription (Latin):
num dixisse ferunt cũ exultentem se m¬
tellexisse/ quos fidos amicos huisset quos
in fidos cum iam gĩam neutti referte pos¬
set q̃xp miror illa suꝑbia et importiũtate
se queꝙ̃ amicũ here potut atq ut huius
quem d ioi mores ueros amicos parare nõ
potuerunti sic młtoꝵ opes pre potentum
ixludunt amicitias fideles non enim
solum ip̃a fortuna ceca esti sed eos etiam
pserũq efficit cecos quo complexa est Ita
efferuntur fere fasudio et contumatia
nec quitpͣ insipiente fortunato intollã¬
blius fieri potesti atq hoc quid inde̾ licet
hno ueteres amicitias indulgeri nouis
Quid autem stultiꝰ ꝙ cũ płimum copũs
faclt̃atib oprb possint cecera ꝑare que
parant᷑ꝰ peccunia equos famulos iuestẽ
egregiam/ nasa p̾ciosa amicos nõ ꝑare
optimam ⁊ plcherrimã iute ut ita dicã
suppellectilem et enim cetera cũ ꝑant cui
parẽnt nesciunt nec cuiꝰ cciuisa laborãt

Expanded text:
inium dixisse ferunt exulantem, tum se iinium dixisse ferunt exulantem, tum se intellexisse, quos fidos amicos habuisset, quos infidos, cum iam neutris gratiam referre posset. quamquam miror, illa superbia et importunitate, si quemquam amicum habere potuit. atque ut huius, quem dixi, mores veros amicos parare non potuerunt, sic multorum opes praepotentium excludunt amicitias fidelis. non enim solum ipsa fortuna caeca est, sed eos etiam plerumque efficit caecos, quos complexa est; itaque efferuntur fere fastidio et contumacia, nec quicquam insipiente fortunato intolerabilius fieri potest. atque hoc quidem videre licet,eis veteres amicitias, indulgeri novis. quid autem stultius quam, cum plurimum copiis facultatibus opibus possint, cetera parare, quae parantur pecunia, equos famulos vestem egregiam vasa pretiosa, amicos non parare, optimam et pulcherrimam vitae, ut ita dicam, supellectilem? etenim cetera cum parant, cui parent nesciunt nec cuius causa laborent;
Abbreviated transcription (Latin):
opus sit quid ⁊ nchil umꝙͣ omo deesse a¬
micis ubienĩ studia ña uiguissert se
nũq confilio nũꝙͣ opera nła. nec dbri
no nlitit stipio egiuissit non igitur nte
ficatem amicitia s ucilicas an̾ũtitiam
consicuta est. non ergo erũt hoiẽs deliciũ¬
Si ffluentes audiendi si quando de cenua¬
tia quã nec usu n ͨ racc̃e ħent eognitam
disputaburit diam quis est prõhdeum
fidem atꝙ ħorm qui nelit ut neq diligar
quãꝙ nec ip̃e ab ullo diligat᷑ cucũfluẽ
dinib copus atq in om̃ rerũ habũaĩtiã
uiuo het enĩ est tutinnoꝵ iuta nimirum
in qua nulla fides muilla stabilis benino¬
lentis potest esse fiducia omnia suspecta¬
semꝑ atq solliata nulsꝰ locus ꝯmicitie
Quls enbin auteni diligat quẽ metuat
tamen sinulacõne dunitcixat ad tempꝰ qͦs
si forte ut fit plerũq oeciderint cũ intelli¬
gitur ꝙͣ fuerit in opes amicore. ͦS tuqͥ¬

Expanded text:
opus sit quidem nihil umquam omnino deesse aopus sit quidem nihil umquam omnino deesse amicis. ubi enim studia nostra viguissent, si numquam consilio, numquam opera nostra nec domi nec militiae Scipio eguisset? non ilitatem amicitia, led utilitas amicisiam secuta est. Non ergo erunt homines divitiis affluentes audiendi, si quando de amicitia, quam nec ratione habent cognitam, disputabunt. Nam quis est pro Deum fidem atque hominum! qui velit. ut neque diligat quenquam, necipse ab ullo diligatur, circumfluere omnibus copiis atque in omnium rerum abundantia vivere? haec enim est tyrannorum vita, nimirum in qua nulla fides, nulla caritas, nulla stabilis benevolentiae potest esse fiducia, omnia semper suspecta atque sollicita, nullus locus amicitiae. quis enim aut eum diligat, quem metuat, tamen simulatione dumtaxat ad tempus. quod si forte, ut fit plerumque, ceciderint, tum intellegitur quam fuerint inopes amicorum. quod Tarqu
Abbreviated transcription (Latin):
rot ad potest nichil eẽ ꝙad se rirullẽ
sumbitudo concedetur ꝓ fecto um eẽ aut bonos
boni diligant adoisicemq sibi. qualt ꝓpni¬
quitate quinetos ncq naturi nichil est
ntrn a ppetenti ꝰ sinulium sui neq itippa
et siquo la constet ut opinor byms int̾ bo¬
nobi quasi ncessariã beniuo sentiã quiͤ̃
nnititis sons a natura consticutus Etes
enum est in ħuana uirtus/ neq mininrꝰ¬
eisq aptime consulere soleat qd nõ facee
ost cp facaritate ulgi abhorrrꝑe atꝙ
ecam quidem indentur qui ntititatan
causa fingunt amicitias amabilissimũ
nodlims amicitie tollere. non eñi tã utisi¬
tas ꝑta ꝑ anicum ꝙͣ amici amor ip̃e de¬
lectat dumq illud fit ꝙ ab annco est pre¬
fectũ iuditum sicum studio est ꝓfeatulm
Rancũq abest ut amicitie ꝓptꝰ indigẽtiã
colantur ut hii opib et copñs maxĩe q
uietuts in qua plinium est presidñ m̃ilu
astius indigeant liberalissimi finc et be¬
ne ficientissimi atq haut sciam annie

Expanded text:
 addi potest nihil esse, quod ad se rem ullam iam similitudo: concedatur profecto verum esse, ur bonos boni diligant, adsciscantque sibi quasi propinquitate coniunctos, atque natura. Nihil est enim appetentius similium sui, net Scaevola, constet, ut opinor, bonis inter bonos quasi necessariam benevolentiam, qui est amicitiae fons a natura constitutus. sed enim est inhumana virtus neque ie optime consulere debeat: quod non facere profecto, si a car tate vulgi abhorreret.  quidem videntur, qui utilitatis causa fingunt amicitias, amabilissimum nodum amicitiae tollere. non enim tam utilitas parta per amicum quam amici amor ipse delectat, tumque illud fit, quod ab amico est profectum, iucundum, si cum studio est profectum. tantumque abest ut amicitiae propter indigentiam colantur, ut ei, qui opibus et copiis maximeque virtute, in qua plurimum est praesidi, minime alterius indigeant, liberalis simi sint et beneficentissimi. atque haud sciam an ne
Abbreviated transcription (Latin):
disputac̃o de officũs futura est ante diffĩre
quid sit officium quod a panetio ptͣrussum
esse miror/ Oĩs enim qui a Racõne suscipet᷑
de aliqua re institucõ deb adiffimerane
ꝓficisti us intelligat᷑ qͣs sic de quo dispu¬
retͦ Omĩs de officõ duplex ẽ questio unũ

Expanded text:
disputatio de officio futura est, ante definire, quid sit officium; quod a Panaetio praetermissum esse miror. Omnis enim, quae a ratione suscipitur de aliqua re institutio, debet a definitione proficisci, ut intellegatur, quid sit id, de quo disputetur Omnis de officio duplex
Abbreviated transcription (Latin):
ao acerbitate dmide ut obungacõ cõtũcsia
careat In ab sequis aut̃ qm terentiano uer¬
um̃ audire nequent huiꝰ salus desperã de
etelius de quibuss acerbos inimicos meu
apere non capunt cam capunit qua debet
uacar pectare cm̃ se non angũt obiurga¬
r moseste ferunt quod contĩa oportekũt de¬
sutum slere correctione gaude ut igitur
Et mone̾ ⁊ moneti ꝓpͥum est uere amĩaitie
et itm libure face non asꝑnare alterum
paciente accipere non repugnantu eieho¬

Expanded text:
tio acerbitate, deinde ut obiurgatio contumelia tio acerbitate, deinde ut obiurgatio contumelia careat. in obsequio autvera audire nequeant; huius falus desperanda melius de quibusdam acerbos inimicos merecapere, non capiunt; eam capiunt, qua debenr carere. Peccasse enim se non anguntur; obiurgarimoleste ferunt: quod contra oportebat, delicto dolere, obiurgatione gaudere. Ut igitur et monere et moneri proprium est verae amicitiae; et alterum libere facere, non aspere; alterum patienter accipere, non repugnante
Abbreviated transcription (Latin):
tum or̃mm so licudo uin gͦ illud est ꝙ atarẽ¬
cino archeta ut oppinor dia so sicum nipo
senes cõmemorare auduui ab alus sembue
auditum si quis in celum ascendissẽtmna¬
curamqs mundi et pulcratudiẽm siderum
ꝓsperisset in suauem illam adrliagoem
declaret quid uelit an querat desidereti
tamen obsur descimꝰ nestio quomͦ ne ea que
ab ea moueniur audimꝰ. Est enum uarius
et młtiplex usus amicitie multeq cause
suspitionum offensionũq dantur. Quas
tum eiutare. tum eleuare tũ ferre sapiẽtis ẽ.
Dna illa subleuenda offensio est ut utilitas
in anutia et fidẽs retineatur. Nam etiã
monendi amici sẽpe sunt ⁊ obiurgandi et
mdus dicit. Ob sequium amicos uerutis odiũ
pent Molesta uitas siquid̃ ex ea nascitur
Soium quos est ueuenum annatie s ob¬
sdauim insco mosestiꝰ ꝙ peccatis indulgẽ
pdecipite amitũ ferti funt Maxima aut̃
puept meo qui uericatem asꝑnatur et in

Expanded text:
tum omnium solitudo? verum ergo illud est, quod a Tarentum omnium solitudo? verum ergo illud est, quod a Tarentino Archyta, ut opinor, dici solitum nostros senes commemorare audivi ab aliis senibus auditum: si quis in caelum ascendisset naturamque mundi et pulchritudinem siderum perspexisset, insuavem illam admirationem declaret quid velit anquirat desideret, tamen obsurdescimus nescio quo modo nec ea, quae ab ea monemur, audimus. est enim varius et multiplex usus amicitiae multaeque causae suspicionum offensionumque dantur, quas tum evitare, tum elevare, tum ferre sapientis est. una illa subeunda est offensio ut et utilitas in amicitia et fides retineatur; nam et monendi amici saepe sunt et obiurgandi, et meus dicit: obsequium amicos, veritas odium parit. molesta veritas, siquidem ex ea nascitur odium, quod est venenum amicitiae, sed obsequium multo molestius, quod peccatis indulgens praecipitem amicum ferri sinit; maxima autem culpa in eo, qui et veritatem aspernatur et in
Abbreviated transcription (Latin):
E tꝰ qui rerum agniccẽ doccrinaq delecta¬
bantur. Et hii qui suũ negotiũ gerũt ociosi
Poscremo hnĩ qui se totos tradiderint uolup¬
tatib sine amicitia uĩtam ẽẽ nullam si m ͦ
uelint ex aliqua ꝑge liberalicer uiu̾e̾. Eerpit
enim nescio quomi ꝑ oĩm uitas amicitia nͨ
ullam etatis degende rõnem patitur esse ex¬
ꝑte sui. Quin etiã si quis asperitate. ea esti
et ĩmanitate nature congressus ut sacieca¬
tem hoimm fugiat atq eerĩt qualem fuisse
Athens cimonem nestio quem accepuntꝰ
ccmen his paci non possit ut non adq̾rat
alequem a pud quẽ euomat uirus acerbita¬
tis sue atq hoc maxime iudĩcaret᷑ Ei quid
tale possit concingeit ut aliqui nos deus ex
hac honi firquentia tolleret et in solicudi
uspram collocaret atq ibi suppe digans oĩm
torum quas natura aesi deuit habundãtiam
et copiam hõis oĩno aspiciendi pt̃atem eriꝑc¬
Et quis tam ẽẽt ferreꝰ qui eam utã ferit
posset cuiq non afferret fructum uolupta¬

Expanded text:
ei qui rerum cognitione doctrinaque delectantur, et ei qui suum negotium gerunt otiosi; postremo ei qui se totos tradiderunt voluptatibus, sine amicitia vitam esse nullam, si modo velint aliqua ex parte liberaliter vivere. serpit enim nescio quo modo per omnium vitas amicitia nec ullam aetatis degendae rationem patitur esse expertem sui. quin etiam si quis asperitate ea est et immanitate naturae, congressus ut hominum fugiat atque oderit, qualem fuisse Athenis Timonem nescio quem accepimus, tamen is pati non possit, ut non anquirat aliquem, apud quem evomat virus acerbitatis suae. atque hoc maxime iudicaretur, si quid tale possit contingere, ut aliquis nos deus ex hac hominum frequentia tolleret et in solitudine uspiam collocaret atque ibi suppeditans omnium rerum quas natura desiderat, abundantiam et copiam, hominis omnino aspiciendi potestatem eriperet—quis tam esset ferreus qui eam vitam ferre posset cuique non auferret fructum volupta
Abbreviated transcription (Latin):
num beniuolencie postulabunt. quin e¬
dia secuneut quoꝵ similicudo dissocia ami¬
citias/ Nec ob aliam cam ullam boni ⁊̃p¬
bit imꝓb bonis amici ẽẽ non possũt nͥ
ꝙ canca est int̾ eos ꝙͣta maxĩa potest esse
moꝵ studioꝵq distancia recte ⁊̃ precipi¬

Expanded text:
mum benevolentiae postulabunt: qui nedia sequuntur, quorum dissimilitudo dissociat amicitias: nec ob aliam causam ullam boni improbis, improbi bonis amici esse non possunt, nisi quod tanta est inter eos, quanta maxima potest esse, morum studiorumque distantia. 7. Recte
Abbreviated transcription (Latin):
alienac̃o disiunctio ꝙ facienda sit. Sin aut
mord aut studioꝵ cõmutacõ quedum ut
ante dixi non de saprentiũ s de cõib ami¬
citũs ccuiend̾ erit ne non solum amicitie
disposite ẜ̃ eciã inimircitie suscepte uideãt᷑
Nichil ẽ enĩ turpiꝰ ꝙͣ cũ eo bellilm gereie¬
pompei meo nomĩe se remorierat ut sticie
scipio ꝓpt̾ dissentione autem que eiat mł.
p. afienatꝰ est a collega nr̃o metello u
non acerba. Qobrem pͥmũ Auda ⁊ operti
ne qua amicoꝵ discidra fianc sin taleas¬

Expanded text:
alienatio disiunctioque facienda sit. sin autem aut alienatio disiunctioque facienda sit. sin autem aut morum aut studiorum commutatio quaedam, ut ante dixi, non de sapientium, sed de communibus amicitiis cavendum erit ne non solum amicitiae depositae, sed etiam inimicitiae susceptae videantur. nihil enim est turpius quam cum eo bellPompei, meo nomine se removerat, ut scitis, Scipio: propter dissensionem autem, quae erat in Republ. alienatus est a collega nostro Metello. Unon acerba. Quamobrem primum danda opera est, ne qua amicorum dissidia fiant, sine talia
Abbreviated transcription (Latin):
redeam troram neopto lomꝰ cciꝑe potius¬
ses sylicomede̾ apd quẽ etat edũcatꝰ młtꝭ
cũ latͥmis ⁊ter suum impedientẽ audire ue¬
liusset. et sepe mnecdũt magne Res ut disce de¬
dũ sic ab amicis. quas qui impedire uult ꝙ
de siderium non facile feiat is et infirmꝰ est
mollie ꝙ natun. et obeam ip̃am ciusam
in anncitia parum iustus atq in om̃i Re
consi derand est et quid postules ab amico
et quid paciare a te impetrari. Est etiam
quedam calamitas in amiatus dimictẽdis
non nũꝙͣ nͨ cum aĩa Iam enĩ a saprẽtium
familiaritatib ad nulgares amicitias or̃o
nr̃ti dilabitur Crumpuns sepe uicia ami¬
coꝵ tum in ip̃os amicos cum in alienos qͦꝵ
tamen ad amicos redundẽt in famia. Tales
igit᷑ anucicie sunt remissione usus eleuãde
et rc catonem dice̾ auduuu dissuende ngt
ꝙͣ discindende nͥ quedam ad mod ĩtollert¬
blis rmuuria exarserit ut neq rectũ neq
honestum sit n ͨ fieri possit ut non scatem

Expanded text:
redeam, Troiam Neoptolemus capere potuisset, si Lycomedem, apud quem erat educatus, multis cum lacrimis iter suum impedientem audire voluisset. et saepe incidunt magnae res, ut discedendum sit ab amicis; quas qui impedire volt, quod desiderium non facile ferat, is et infirmus est mollisque natura et ob eam ipsam causam in amicitia parum iustus. atque in omni re considerandum est et quid postules ab amico et quid patiare a te impetrari. est etiam quaedam calamitas in amicitiis dimittendis non numquam necessaria—iam enim a sapientium familiaritatibus ad volgaris amicitias oratio nostra delabitur. erumpunt saepe vitia amicorum tum in ipsos amicos, tum in alienos, quorum tamen ad amicos redundet infamia. tales igitur amicitiae sunt remissione usus eluendae et, ut Catonem dicere audivi, dissuendae magis quam discindendae, nisi quaedam admodum intolerabilis iniuria exarserit, ut neque rectum neque honestum sit nec fieri possit ut non statim
Abbreviated transcription (Latin):
es amoris a dhubitis mrtiblis que dextr¬
de sci seinuo sentie magnitudo ꝙ siq̃ pui¬
ancitis ꝙex mnopia atq endegentia na¬
camuotunt qd si ita eẽt ut qͥss enimum¬
i arbicrares esse itiad anucieran eet
aplissim qd longe secue est ue enĩ quisq
sibi płimum confidit et ut quisq maxĩe
Unr tutext sapia sic nunitꝰ ẽ utan illo
egeit suaq or̃a in se ip̃o posita iudicet
itaii amiticus expetendis colendrs q ma¬
uime excellit. Quid enĩ affricamꝰ ĩdigẽe
ma minime Bxccule ac ne ego quidem
ulis Sego adiuacõe quadam untuti
cius ille iucissim oprmnone fortassemom
ntifitates mbt̃e ⁊ magne consecute sunt
non sont tamen ab euꝵ spe causi diligẽdi

Expanded text:
oris adhibitis admirabilis quaedam exardescit benevolentiae magnitudo. quam si qui puamicitiae, quam ex inopia atque indigentia natam volunt. quod si ita esset, ut quisque minimum arbitraretur, ita ad amicitiam esset aptissimus; quod longe secus est. ut enim quisque sibi plurimum confidit et ut quisque maxime virtute et sapientia sic munitus est, ut nullo egeat suaque omnia in se ipso posita iudicet, ita in amicitiis expetendis colendisque maxime excellit. quid enim? Africanus indigens mei? minime hercule! ac ne ego quidem illius, sed ego admiratione quadam virtutis eius, ille vicissim opinione fortasse non ilitates multae et magnae consecutae sunt, non sunt tamen ab earum spe causae diligendi
Abbreviated transcription (Latin):
osum sanegenus horm officia ex ꝓbrãtium
que menisse debetis in ꝙͣ collaca sune nõ
cõmemorate qui contullt. Grobrem ut hni
qui suꝑiores sunt submicte̾ se debent ĩ ar¬
citia se quodͦ inferiores extollẽ̾ Sñt enĩ
quid qui molestas amicicias faciunt cũ ip̃i
dntempni se putant. Quos non fere ꝯtigit
nisi hno qui etiã ncempnẽdoo se arbĩtiãt

Expanded text:
osum sane genus hominum officia exprobrantium, osum sane genus hominum officia exprobrantium, quae meminisse debet is, in quem collata sunt, non commemorare qui contulit. quam ob rem, ut ei, qui superiores sunt, submittere se debent in amicitia, sic quodam modo inferiores extollere. sunt enim quidam qui molestas amicitias faciunt cum ipsi se contemni putant—quod non fere contingit nisi eis qui etiam contemnendos se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pstanciã iurtutis ingenii fortune ꝯsecut¬
ti sunt imꝑtiant ea sius cõmunicentq cũ
ꝓpinus. ut si pentib nati sunt huilib¬
fortuna coꝵaugeanc opes eisq honorisi
Et Signitati uc in fabulis qui aliꝙ̃smi ꝑ
ptet ignoracõem stirpis ⁊ generis in samła¬
b fuerint cũ cogniti sunt. et auc debꝑ aui
tegũ fisii inuenti Retinent tñ eciritatem
n pastores quos prẽs młtos annos ẽẽ drxnx
R h est mieo profecto magis in ueris pr̃ib
cet̾isq faciend fructus enĩ ingemii ⁊ uir ͭ
om̃isq prestantie cum maximis capit᷑
cũ in ꝓximũ quẽq ꝯfert᷑ ut igicur hqi
qui sunt in amicitie quinctiomeq neces¬
situdine suꝑiores exequare se cum inferiori¬
bus debent. Sie inferiores non dolere sea
sus aus ingenio aut fortuna aut digni ͭe
suꝑari. Quoꝵ pleriq aut q̃runt semper
ałiquid aut etiam exprobrant eaq magis
si here se putant qd officiose ⁊ amice / et cũ
lubore aliquo suo faccum queant dice. Odi¬

Expanded text:
stantiam virtutis, ingenii, fortunae consecutisunt, impertiant etiam suis, communicentque cum proximis, ut si parentibus nati sunt humilibfortuna, eorum augeant opes eisque honori sint et dignitati. ut in fabulis, qui aliquamdiu propter ignorationem stirpis et generis in famulatu fuerunt, cum cogniti sunt et aut deorum aut regum filii inventi, retinent tamen caritatem in pastores, quos patres multos annos esse duxerunt. quod est multo profecto magis in veris patribus certisque faciendum. fructus enim ingeni et virtutis omnisque praestantiae tum maximus capitur, cum in proximum quemque confertur. ut igitur ei, qui sunt in amicitiae coniunctionisque necessitudine superiores, exaequare se cum inferioribus debent, sic inferiores non dolere se a suis aut ingenio aut fortuna aut dignitate superari. quorum plerique aut queruntur semper aliquid aut etiam exprobrant, eoque magis si habere se putant quod officiose et amice et cum labore, aliquo suo factum queant dicere. odi
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝓsit amicis noceãt nemini. Quare .l.
sille.G. cesaris pecciũaꝵ translacõ aiusti
dñis ad alienos si abet libercilie uideri ncħ
est enim libercile qd non idem iustũ Silt᷑
locus ertt ctutõis ne le nignietis maior eẽt
ꝙͣ facltates ꝙ qui benigniores uolunt esse
sant in ꝓximos Quas enĩ copias hñs qui
subpedicar equius est et relinqui eas tñs¬
ferunt ad alienos. In est aut̃ in tali liber ͭ ͤ
cupiditas plerũq iapuindi ⁊ auferundi
ꝑ ñiriam ut ad largiend suppetant copie
Side̾ etiam licet plerosq non tãnat᷑a lib̾a¬
lesꝙͣ quadam glia ductos ut bñ fici uedeant᷑
face młta que ꝓficisti ab obsirutacõe magi
ꝙͣ a uoluntate uideant᷑ Talis aut̾ simłacõ

Expanded text:
quae prosit amicis, noceat nemini. Quare L. Sullae, C. Caesaris pecuniarum translatio a iustis dominis ad alienos non debet liberalis videri; nihil est enim liberale, quod non idem iustum. Alter locus erat cautionis, ne benignitas maior esset quam facultates, quod, qui benigniores volunt esse, sunt in proximos; quas enim copias his et suppeditari aequius est et relinqui, eas transferunt ad alienos. Inest autem in tali liberalitate cupiditas plerumque rapiendi et auferendi per iniuriam, ut ad largiendum suppetant copiae. Videre etiam licet plerosque non tam natura liberales quam quadam gloria ductos, ut benefici videantur, facere multa, quae proficisci ab ostentatione magis quam a voluntate videantur. Talis autem s
Abbreviated transcription (Latin):
illa quidem grauitatem s amicitia reĩs¬
sior ẽẽ debet᷑ et liberror. et ad om̃em coni
hoc laco. quedm questio subdificilis. nũ
qñ amici noui digni amicitia ueterib
sint ante ponendiiuit equie uetulis te¬
neres ante ponere solemꝰ indĩgna dubi
tac̃o homñe. ⁊ on enim debent esse ami¬
atiaꝵ sicut aliaꝵ rep sacietas Uec̾rima
queq ut ea uinia que uestutatem ferũt ẽẽ
debent suauissima  umq illud est ꝙ dicit᷑
mleos modios salis simł edendos ẽẽ ut anu¬
atie munus explecum sic Nouitates auit
si sp̃e afferunt uc tãꝙͣ in herbis non falla¬
eibz fructꝰ appardat. Non sunt illi quidem
repudiende decustas tamen loco suo ꝯẜuãda
Maxĩa est us uetustatis et confuetud ĩs qui
in ip̃o equo cuiꝰ mͦ feci mencõem si nlla res
impediat nemo est qui non eo quo ꝯsueuit

Expanded text:
illa quidem gravitatem, sed amicitia remisilla quidem gravitatem, sed amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior et ad hoc loco quaedam quaestio subdifficilis; num quando amici novi digni amicitia, veteribus sint anteponendi, ut equis vetulis teneros anteponere solemus? Indigna homiclivior. Non enim debent esse amicitiarum sicut aliarum rerum societates. Veterrima quaeque ut vina quae vetustatem ferunt esse debent suavissima. Verum illud est quod dicitur, multos modios salis simul edendos esse ut amicitiae munus expleatur. Novitates autem si speciem offerant, ut tanquam in herbis non fallacibus fructus appareat, non sunt illae quidem repudiandae, vetustas tamen suo loco conservanda; maxima est enim vis vetustatis et consuetudinis. quin in ipso equo, cuius modo feci mentionem, si nulla res impediat, nemo est quin eo, quo consuevit,
Abbreviated transcription (Latin):
infrdum est simplicem p̾terea ⁊ cõmunẽ
et consentientem ad est his Reb hiss moue¬
aeur/ eligi par est q̃ omna ꝑtinent ad fideli
tatem. neq eiũ fidum p̃ti esse inlãplex inge¬
nium et tortuosum ⁊ leq uero qui nõ eisdem
reb mouet᷑ naturaq consentit. aut fidus
aut stabłis esse potest Siddendũ eod est ut̾ne
crim̃ib aut inferendis deleccet᷑ aut credat
oblatis que ꝑtinent om̃ia ad eum ꝙͣ iam
dudum adaiccos constaintiam Ita fic uum illud
quod mitio dixi/ amicitiam nisi inter honos
esse non posse/ Est enim boni uiri quẽ eñdẽ
sapientem licet dice̾ hec duo tene inamicitia
pͥmũ nequid fictũ sit neue simlatũ aꝑte
enĩ ułodisse magis ingenui est ꝙͣ fronte̾ ocł¬
tare sententiam̃ demide non sollm ab aliqͦ
allatas criminacões repelleᷤ s ne ip̃is quid
esse suspiciosum semp ad exrstimantem ab¬
aliquo amnco esse molatum/ Accedat huc
Tristici autem et in om̃i Re seueritas ħt

Expanded text:
infidum est. Simplicem praeterea et communem et consentientem, qui rebus eisdem moveatur, eligi par est: quae omnia pertintatem. neque enim fidum potest esse multiplex ingenium et tortuosum, neque vero, qui non isdem rebus movetur naturaque consentit, aut fidus aut stabilis potest esse. addendum eodem est, ut ne criminibus aut inferendis delectetur aut credat oblatis, quae pertinent omnia ad eam, quam iam dudum tracto, constantiam. ita fit verum illud, quod initio dixi, amicitiam nisi inter bonos esse non posse. est enim boni viri, quem eundem sapientem licet dicere, haec duo tenere in amicitia: primum, ne quid fictum sit neve simulatum; aperte enim vel odisse magis ingenui est quam fronte occultare sententiam; deinde non solum ab aliquo allatas criminationes repellere, sed ne ipsum quidem esse suspiciosum, semper aliquid existimantem ab amico esse violatum. accedat huc tristitia autem et in omni re severitas habet
Abbreviated transcription (Latin):
ashares amaneng non mͦ aꝑte sedetĩ
aciuer s tee postulabiti eẽ d hibice ꝑcat
nam quibus dam quot audio saprentes
habrcos in grecia placuisse oppinor mirai¬
bilia quedm s nicħ est ꝙ illi nõ ꝑseq̃t᷑
argutus/ Ptim fugienda esse numias alm¬
aitias ne necesse sit unum esse sollicitim
elienis nimis imꝑlicari molestum esse
cõmedissimum esse ꝙͣ lapissimas habenaᷤ
habeie auncitie quae uł adduccis cup
uelis uł remictas. Caꝑud em̃ esse ad beate
diuient securitatem ꝙap fcui non possit

Expanded text:
sed etiam acriter, si res postulabit, et adhibitae pareatur. nam quibusdam, quos audio sapientes habitos in Graecia, placuisse opinor mirabilia quaedam—sed nihil est, quod illi non persequantur argutiis—partim fugiendas esse nimias amicitias, ne necesse sit unum sollicitum esse arum cuique rerum; alienis nimis implicari molestum esse; commodissimum esse quam laxissimas habenas habere amicitiae, quas vel adducas cum velis vel remittas; caput enim esse ad beate vivendum securitatem, qua frui non possit
Abbreviated transcription (Latin):
uĩ xõnis homĩem conciliat hõi ad br̃onis
et ad uite societatem ingen̾atq in pͥmis
p̾cipuũ quẽdam amorem in des qͥcͤiti
studeati parare ea que subpedicent ad
culcum ⁊ ad uctum nec sibi soli ẜ ꝯuigi
liberis cet̾isq quos ociros ħeat tueriq de¬
beat. Que cura exsuscitat etiam aios ⁊
maiores ad rem gerendam facit oñ ẜmib

Expanded text:
ionis hominem conciliat homini et ad orationis et ad vitae societatem ingeneratque in primis praecipuum quendam amorem in eos, qui procreati studeat parare ea, quae suppeditent ad cultum et ad victum, nec sibi soli, sed coniugi, liberis ceterisque, quos caros habeat tuerique debeat; quae cura exsuscitat etiam animos et maiores ad rem gerendam facit. In primisque
Abbreviated transcription (Latin):
melus ⁊ prirdentiꝰ uiueret᷑ Meus enim et
racõ ⁊ consilium in senib est Et qui si ulłi
fuissent nullerom̃ino ciuitates fuissent.. S
redeo ad mortem impendentem qd̾ ẽ istus
crunen seneccutis cũ id uideatis cum adoles¬
centia. esse cõmune. Eensiego in optimio filio
tum in expeccatis ad amplissunam dignita¬
tem frib Ecipio mortem om̃i ecati essẽ ꝯmu¬
nem de speirit adolescens diũ se uiccurum
qd spercire edem senex non potest insipiẽt̾
spercis Quis eñ scultiꝰ ꝙͣ icerta ꝓ certis

Expanded text:
melius et prudentius viveretur. mens enim et melius et prudentius viveretur. mens enim et ratio et consilium in senibus est, qui si nulli fuissent, nullae omnino civitates fuissent. sed redeo ad mortem impendentem. quod est istud crimen senectutis, cum id ei videatis cum adulescentia esse commune? sensi ego in optimo filio, tu in exspectatis ad amplissimam dignitatem fratribus, Scipio, mortem omni aetati esse communem. At sperat adulescens diu se victurum, quod sperare idem senex non potest. insipienter sperat; quid enim stultius quam incerta pro certis
Abbreviated transcription (Latin):
senectute ꝓbo et eam sicut alia modicam
Sicerbitatem nullo ͦ auaritia uero semlius
quid sͥ uelit non incelligo potest em̃ qͥͣ¬
esse assurdius ꝙͣ quoiueminꝰ restet. eopla
matiai querere. Quarta restat causa q̃
maxime auge̾ atq sollicitã ħere nram eta¬
tem uidet᷑. Appinquac̃o mortis que certe
a senectute non potest longe abesse O miẜm
senem qui mortem contempnendam esse in
tam longa etate non uiderit que aut plane
negligenda est si om̃ino extinguit añi aut
etiam optanda si aliquo eum deducit insisit
futurus et̾nus/ eit qui t̾ciũ certe nichil ĩue¬
niri pt̃. Qued igit timeam si aut nõ miset
post mortem aut beatus ⁊̃ futurus sum qxpͣ
tũ se ad uesperum esse uideturũ qͥn etiã etas
illa młto pluris ꝙ̃ nr̃accisus mortis habet
faciliꝰ in morbos incidune adolescentes gͣ¬
reius egrotant tristius curantur. Icaq pauci
ueniunt ad senectutem Quod in iea acccde̾t

Expanded text:
senectute probo, sed eam, sicut alia, modicam; senectute probo, sed eam, sicut alia, modicam; acerbitatem nullo modo; avaritia vero senilis quid sibi velit, non inesse absurdius quam quo minus viae restat, eo plus viatici quaerere? Quarta restat causa, quae maxime angere atque sollicitam habere nostram aetatem videtur, appropinquatio mortis, quae a senectute non potest longe abesse. O miserum senem, qui mortem contemnendam esse in tam longa aetate non viderit, quae aut plane negligetiam optanda, si aliquo eum deducit ubi sit futurus aeternus. atqui tertium certe nihil inveniri potest. quid igitur timeam, si aut non miser post mortem, aut beatus etiam futurus sum? quamtum se ad vesperum esse victurum? quin etiam aetas illa multo pluris quam nostra casus mortis habet: facilius in morbos incidunt adulescentes, gravius aegrotant, tristius curantur. itaque pauci veniunt ad senectutem; quod ni ita accideret,
Abbreviated transcription (Latin):
se quib cũ a cuncto concessu plausus eẽc
mlaip lex Aieus dixisse. Ex hus quẽdm
Sichenenses scire que recta essent si facc̾
nolle mlea in uestro collegio preclara ẜ
ante cedit᷑ ita sencencie pͥmatum tenet ne
solum honore añcedentib ses hñs eciã qui
cum imꝑio sant maiores natu augures ñ
splendide usi sunt chiĩ mͥ uident᷑ fabulam
etatis ꝑegisse/ nec tanꝙͣ inex̾citati histones
in extirmo actu corriusse at sunt morosi
auxii rracundi et difficiles senes si q̃ rimꝰ
etiam auari ẜ ħ morbi uitia sunt nõ senͨ¬
tutis ac morositas tamen et ea uitia q̃ dixi
osa aninu offensio est. Que tamen omma
dulciora frunt et morib bonis ⁊ artib. Id¬
ꝙ tũ in uita tũ inscena intelligi potest ex
hũs frib qui in adelphis sũt. quanta ini
altero diricas, an alcero comitas Sit si res
habet ut eñi non om̃e uinũ sic non ominis
natura uetustate coacessit seueritatẽ in

Expanded text:
se; quibus cum a cuncto consessu plausus esset se; quibus cum a cuncto consessu plausus esset multiplex datus, dixisse ex eis quendam Atheniensis scire quae recta essent, sed facere nolle. multa in nostro collegio praeclara, sed antecedit, ita sententiae principatum tenet, neque solum honore antecedentibus, sed eis etiam, qui cum imperio sunt, maiores natu augures antsplendide usi sunt, ei mihi videntur fabulam aetatis peregisse nec tamquam inexercitati histriones in extremo actu corruisse. At sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles senes. si quaerimus, etiam avari; sed haec morum vitia sunt, non senectutis. ac morositas tamen et ea vitia, quae diosa omnis offensio est; quae tamen omnia dulciora fiunt et moribus bonis et artibus, idque cum in vita tum in scaena intellegi potest ex eis fratribus qui in Adelphis sunt. quanta in altero diritas, in altero comitas! Sic se res habet: ut enim non omne vinum, sic non omnis natura vetustate coacescit. severitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
esse seneccutem que se orone de fenderes nõ
cani non ruge repente aucc̃em arripere
possunc. s honeste acca suꝑior ecas fruciũs
capit auct̃is ex cremos/ Hec enĩ ip̃a sunt
honorabilia que uident᷑ leuia acq cõmu¬
ma salutari appeti descendi assargude¬
duci reduci. Consuli que ⁊ ap̃ nos et in.
aliis ciuitatib. uc queq optime moraca
est iea diligencissime obẜuant᷑ lysandrũ
lacedemoniũ euius mͦ feci mentionem
dice̾ auint salicũ. lacedemonẽ esse hones¬
tissimũ domicilium senectutis. Nusꝙͣ euĩ
in tm̃̃ cribuit᷑ ecaci nusꝙͣ est senectꝰ hono¬
racõr. Quin eciam meniorie ꝓicum est.
cũ athenis ludis quidam in cheactũ grã¬
dis natũ uenisses mãgnoconsessu locũ
ei nusꝙͣ dicum a suis ciuib. Cum aucem
ad lacedomonios accessisset qui legati cũ
ẽẽnt in e̾to loco concederenc consurrepisse
om̃es illi dicunt᷑ et senem sessum recepis¬

Expanded text:
esse senectutem quae se oratione defenderet. non esse senectutem quae se oratione defenderet. non cani nec rugae repente auctoritatem arripere possunt, sed honeste acta superior actas fructus capit auctoritatis extremos. haec enim ipsa sunt honorabilia, quae videntur levia atque communia—salutari appeti decedi assurgi deduci reduci consuli, quae et apud nos et in aliis civitatibus, ut quaeque optime morata est, ita diligentissime observantur. Lysandrum Lacedaemonium, cuius modo feci mentionem, dicere aiunt solitissimum domicilium senectutis. Nusquam enim tantum tribuitur aetati, nusquam est senectus honoratior. quin etiam memoriae proditum est, cum Athenis ludis quidam in theatrum grandis natu venisset, magno consessu locum nusquam ei datum a suis civibus, cum autem ad Lacedaemonios accessisset, qui, legati cum essent, certo in loco considerant, consurrexisse omnes illi dicuntur et senem sessum recepis