comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sse recordabitꝰ oderit.G. discipuli claritas Iin¬
gens est qua illustrari spero. Ru Moderata
claritas ocłos delectat. in moderata prestangit.
preterea nullus te nisi tu luceas illustrabitr
si detegat uerum lumen abinta est.  Ma¬
gnus esti mͥ discipulus. R. Non maior puto
q senece. preceptorũ alios protexit alios opp¬
ressit discipuli magnitudo. his portus his
¶ De patre optimo. Gandi.¬
Abeo pr̃em bonum. R̾. bonũ noste
tuum breue est.ũ. Patrem habeo
optimũ. R̾. Nut ille tibi luctũ par¬
iet aut tu sibi. G. Indulgentissimᷤ mͥ est
pat᷑/. R. Si nature ordo ẜuatur magni fle¬
tus hereditas te manet ilsumq sibi ꝑuerat᷑¬
o Patrem adhuc habeo. Ra. Utere sedulo
fuginiua iocunditas patͥ senxͦ. G. Panez
habeo grandeuum. R. Non ẽ locus in ertie
festina carpere fructus exfmos. tamq exarbo¬
re ruinosa/ caro latere inhere qͣztũ potes. cup¬
ide illu iide cen confestim abiturũ cupidiusq

Expanded text:
sse recordabitur oderit. Discipuli claritas insse recordabitur oderit. Discipuli claritas ingens est, qua illustrari spero. Moderata claritas oculos delectat, immoderata prestringit; preterea nullus te nisi tu luceas illustrabit: etsi detegat, verum lumen ab intro est. Magnus est michi discipulus. Non maior puto quam Senece. Preceptorum alios protexit, alios oppressit discipuli magnitudo: his portus fuit,  DE PATRE OPTIMO Habeo patrem bonum. Bonum nosse tuum breve est. Patrem habeo optimum. Aut ille tibi luctum pariet aut tu sibi. Indulgentissimus est michi pater. Si nature ordo servatur, magni fletus hereditas te manet illumque si pervertitur. Patrem adhuc habeo. Utere sedulo, fugitiva iucunditas pater senex. Patrem habeo grandevum. Non est locus inertie: festina carpere fructus extremos, tanquam ex arbore ruinosa. Caro lateri inhere quantum potes, cupide illum vide ceu confestim abiturum cupidiusque
Abbreviated transcription (Latin):
R Imquieta sora euentus ambigui quedam ĩ¬
genia nullo studio erigunt̾ꝰ est ubi pater inpen¬
sam preceptor operam puer tp̃s amicdit docilem
docet indocilem ne fatiges neue illum teq simł
frustra acteras. egre uincit ars naturã. G. dis¬
cipulus tener nec indocilis obtigit. La̾. Est sũ
lubrico stas atq influxo struis age tn fideliter
cõmissum si plena etas accesserit poterit mei¬
nisse abioquĩ sua erit obliuio. fides tua magnũ
satis ip̃a sibi uirtus est premiũ/ cõscientia bo¬
norum oꝑum nicħ est dulcius. Non te retea¬
hat ab honesto desperatio premiorũ. quia nulli
etiam in hac uita recte factũ premio caret cuiᷤᷤ
ut sapientibꝰ placet fructus uberimus ẽ fecisse.
atq̃ insilentio meminisse G. In ueni discipubu
magne spei . R. at magne sollicitudis et pro¬
fecto sibonus fiat filium tibi cor genuerit. lin¬
gua peporit sin malus hostem ꝗ te dum timui¬

Expanded text:
. Inquieta sors, eventus ambigui: quedam in. Inquieta sors, eventus ambigui: quedam ingenia nullo studio eriguntur. Est ubi pater impensam, preceptor operam, puer tempus amittit: docilem doce, indocilem ne fatiges neve illum teque simul frustra atteras. Egre vicit ars naturam. Discipulus tener nec indocilis obtigit. Etsi in lubrico stas atque in fluxo struis, age tamen fideliter commissum. Si plena etas accesserit, poterit meminisse; alioquin sua erit oblivio, fides tua. Magnum satis ipsa sibi virtus est premium; conscientia bonorum operum nichil est dulcius. Non te retrahat ab honesto desperatio premiorum, quia nullum etiam in hac vita recte factum premio caret, cuius, ut sapientibus placet, fructus uberrimus est fecisse atque in silentio meminisse. Inveni discipulum magne spei. Et magne sollicitudinis. Et profecto si bonus fiat, filium tibi cor genuerit, lingua pepererit; sin malus, hostem qui te dum timui
Abbreviated transcription (Latin):
multi ut legimus passi sunt intͥquo ꝗntilianᷤ
et geneca. et ip̃e pħorum pater socrates. Q.¬
sDrectari discipuli curam sũpsi.R. Melius
si modesti q̃ q̃ uer̾a claritas sine u̾tutis radio
nulla est . G̃. Magni discipuli curam gero.
R. duformi congrederis chimere. hinc ut
puero prosis. hinc ut parentibus placeas.
illint aut ut rei .p. ractionẽ ⁊eddas/ quã de
tuis manib exiget rudemq ilłũ tͥ creditus
eruditũ repete. up̃. Pueri nobilis mͥ cura
cõmissa est. R. Enspecta est etas et suspe¬
cta nobilitas illa spondet inmemorẽ. hec sũ¬
pbum. gĩ. IDuer mͥ creditus me uereti.Ri.
Quid dices dum redespiciet/ adolestens uir
fortasse uir nouerit nota fides pueri nota cõ¬
stantia est.u. Puer mͥ creditus meamat/.
Ramexpleto parieti imaginẽ inpresisti illo
trestente delebitur firmus amor solidã posit
etatem aq̃. Clarus puer edocendꝰ insortẽ ueĩt¬

Expanded text:
multi, ut legimus, passi sunt, inter quos Quintilianus multi, ut legimus, passi sunt, inter quos Quintilianus et Seneca et ipse philosophorum pater Socrates. Preclari discipuli curam sumpsi. Melius si modesti, quamquam vera claritas sine virtutis radio nulla est. Magni discipuli curam gero. Triformi congrederis Chimere: hinc ut puero prosis, hinc ut parentibus placeas, illinc autem ut reipublice rationem reddas, quam de tuis manibus exiget rudemque illum tibi creditum eruditum repetet. Pueri nobilis michi cura commissa est. Suspecta est etas et suspecta nobilitas: illa spondet immemorem, hec superbum. Puer michi creditus me veretur. Quid dices dum te despiciet adolescens, vir fortasse vix noverit? Nota fides pueri, nota constantia est. Puer michi creditus me amat. Inexpleto parieti imaginem impressisti: illo crescente delebitur. Firmus amor solidam poscit etatem. Clarus puer edocendus in sortem venit
Abbreviated transcription (Latin):
Asignem discipulu pene filio cariorem
casus obtilit .R. Importunũ negoti¬
um. puerilis ingenii. nõ equis gressi¬
bus ingenium coaptare. et in unũ semꝑ in¬
fantẽ defixos ocłos atq aĩ hr̃e. ad illius tolle¬
rantiam intellectũ tuum uetemq submictere.
ꝙ si discipuli plures sũt cumulatior fit conge¬
ries laborũ. uerti continue huc illuc. ut q ait
Satyricus tot pueroꝵ obẜuare manus oculosq
infine trementes. G. Unus isq clarissimꝰ esti
mͥ discipulus. R. Pro uno discipulo claro
mults obscuris te iudiciis obiçis. ꝗcꝗd ille de¬
liquerit intuũ caput redondabit en doctͥnã
inquient. en facundram. en mores. in hoce
magiun imspice nulla q̃ ingenioꝵ certior ef¬
figus. G. Discipulum sum nactus illustrẽ¬
R Sge ergo magna spes ẽ glorie profectus
ingenio illius defectus cspe tue dabitur. cum
pulum suum scabit ẜmo publicus delicta di¬
scipulorũ refundere soleat: impreceptores. qd

Expanded text:
signem discipulum pene filio cariorem casus obtulit. Importunum negotium puerilis ingenii non equis gressibus ingenium coaptare et in unum semper infantem defixos oculos atque animum habere, ad illius tolerantiam intellectum tuum vocemque submittere! quod si discipuli plures sunt, cumulatior fit congeries laborum verti continue huc illuc utque ait satyricus: tot puerorum observare manus oculosque in fine trementes. Unus isque clarissimus est michi discipulus. Pro uno discipulo claro multis obscuris iudiciis te obicis; quicquid ille deliquerit in tuum caput redundabit: en doctrinam, inquient, en facundiam, en mores! In hoc magistrum inspice: nulla quam ingeniorum certior effigies. Discipulum sum nactus illustrem. Age ergo, magna spes est glorie: profectus ingenio illius, defectus culpe tue dabitur, cum,pulum suum scribit, sermo publicus delicta discipulorum refundere soleat in preceptores. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
cchillis pronato timida dũ diceret Iam
pellago tẽrisq meus quẽret acchilleo eł
uolet ip̃e sequi dumq illu frustra iã fer¬
uentis belli motibus ereptũ ⁊ in belleni
reamquilli senis in regiam inuectum ur¬
gineis latebris octultaret. Omẽs hos qui¬
dem fletus ⁊ hos metus nichil aliud qs mar¬
tia ius ⁊ uirtus animosa porperat.E. ualde
michi magnanimᷤᷤ est filius R Magnus a¬
nimus siue magna potentia stulttia mags
est. magnaminitas recta hominũ est ꝓau¬
corum q uis et qui potentissimi uident  q̾
sint fragiles multa etia p̃ter mortẽ ẜ ꝓcip¬
ue mõs declaret aut breuit̾ uereq dici po¬
ssit nil imbecillius hoĩe nilq suꝑbius. S.¬
silius est mͥ magnanims.R. Gaude ergo
habebis magnoꝵ conatuũ/ plenam domu̾
otii uacuam ⁊ quietis et sepe optabis non
tam magnanimũ filium habuisse. dd sũ¬
mã clara est fortitudo. Magnaminitas spe¬
tosa. Uraq uero laboriosa et turbida tu¬

Expanded text:
genitrix pro nato timida dum diceret: Iam genitrix pro nato timida dum diceret: Iam pelago terrisque meus queretur Achilles, et volet ipse sequi? dumque illum, frustra iam ferventis belli motibus ereptum et imbellem tranquilli senis in regiam invectum, virgineis latebris occultaret? Omnes hos quidem fletus et hos metus nichil aliud quam martia vis et virtus animosa pepererat. Valde michi magnanimus est filius. Magnus animus sine magna potentia stultitia magna est. Magnanimitas recta hominum est paucorum, quamvis et qui potentissimi videntur quam sint fragiles multa etiam preter mortem, sed precipue mors declaret, ut breviter vereque dici possit nichil imbecillius homine nilque superbius. Filius est michi magnanimus. Gaude ergo, habebis magnorum conatuum plenam domum, otii vacuam et quietis, et sepe optabis non tam magnanimum filium habuisse: ad summam, clara est fortitudo, magnanimitas speciosa, utraque vero laboriosa et turbida, tu
Abbreviated transcription (Latin):
fortibi contigua est q̃. uir fortissimus est
filius. Ra. Est qui patuie libertate forsita
stragem hostibus sibi decus tibi fletũ aliqn
meti semꝑ afferati. E. Natis mͥfortio ac
magnanimꝰ esti .a. Ait ꝗd aliud intͥfecto
infilio cicom gemit nisi magnanimũ beli¬
te laudis ardore quid euander in pallante suo
nisi nouam gloriam armorũ et predulte
decus primi certaminio quid aliudi pͥamus
Hectorem pauens monet nͥ ne acchillem so¬
lus oxpecteret quid ue aliud huĩc ip̃m mat
anxia precatar nͥ ut fugiat bellicosum ui¬
rum quid deniq aliud uxor hectorea post
uiri mortẽ/ fati ingnara timere se dicat n
probitatẽ uiri miẜram. et feruorẽ animi
nõ se inacie continentẽ bellatorũ. siceteros
precurente qd̾ ip̃m iam añ abinitio forri¬
idabat ubi eunte ad bellũ his uͥbis alloqt
demonite cõrumpet te tua uis neq mise¬
reris filii pueri et mei miserere que cito
uidua tui ero. Quid postremo genitrendo

Expanded text:
fortibus contigua est. Vir fortissimus est fortibus contigua est. Vir fortissimus est filius. Est qui patrie libertatem, forsitan stragem hostibus, sibi decus, tibi fletum aliquando, metum semper afferat. Natus michi fortis ac magnanimus est. At quid aliud interfecto in filio Creon gemit, nisi magnanimum bellice laudis ardorem? Quid Evander in Pallante suo, nisi novam gloriam armorum et predulce decus primi certaminis? Quid aliud Priamus Hectorem pavens monet, nisi ne Achillem solus expectet? Quidve aliud hunc ipsum mater anxia precatur, nisi ut fugiat bellicosum virum? Quid denique aliud uxor Hectoris post viri mortem fati ignara timere se dicit, nisi probitatem viri miseram et fervorem animi, non se in acie continentem bellatorum sed ceteros precurrentem, quod ipsum iam ante ab initio formidabat, ubi euntem ad bellum his verbis alloquitur: “Demonice, corrumpet te tua vis neque misereris filii pueri et mei misere matris, que cito vidua tui ero”? Quid postremo Achillis
Abbreviated transcription (Latin):
nũc filii celestis forꝰ quã memoras memẽto eri¬
pii fedariq potesti. et dudurat quanti preti sit
extimatio pronta ẽ. hos eriores tñ et has nu¬
gas patͥnus amor inmodicus ⁊ recti iuditii lx¬
sus parit.G̃. ẜormosissima in familia ẽ . ba¬
uit nil aliud suptuosissima i domus ert..
¶ D̾ filii fortitudĩe ⁊. nͣgͥnidĩe.
st michi filius uir fortis.R. Quãto
ille est fortior tanto tu timdior sis op¬
portet. innullos eĩz homines plura pi¬
cula q̃ in sui contempres hoc ẽ uiros fortes
congerit fortuna. nec in merito. ceferi eim
sese abdunt euitamq impetũ illi se obitiunt
sulmminati/ Recurre memoria pret̾itũ tpus for¬
assimos fere om̃es uiolenta morte ꝯsuptos in¬
uenies. G.. Fortitudo filii ingens estr. Ra.¬
ꝓfortitudo pulcherima uiztus ẽ s comuata
casibus uariis paratas lacumas etinstius¬
tum fererum habeto oĩb mors iuicna uiris

Expanded text:
nunc filii celestis forma quam memoras momento erinunc filii celestis forma quam memoras momento eripi fedarique potest et, dum durat, quanti pretii sit extimatio prompta est. Hos errores tamen et has nugas paternus amor immodicus et recti iudicii hostis parit. Formosissima michi filia est. Ut nil aliu73 DE FILII FORTITUDINE AC MAGNANIMITATE Est michi filius vir fortis. Quanto ille est fortior, tanto tu timidior sis oportet. In nullos enim homines plura pericula quam in sui contemptores, hoc est viros fortes, congerit fortuna, nec immerito: ceteri enim sese abdunt evitantque impetum, illi se obiciunt fulminanti. Recurre memoria preteritum tempus: fortissimos fere omnes violenta morte consumptos invenies. Fortitudo filii ingens est. Fortitudo pulcherrima virtus est sed comitata casibus variis: paratas lacrimas et instructum feretrum habeto. Omnibus mors vicina, viris
Abbreviated transcription (Latin):
um esset for᷑ gratior sedgilbus ẽ tutior. G.¬
Est mnͥ nata pulcherima. Ra. Circunspice in¬
sidias uim caueto. Iasonẽ putas aut these¬
um aut paridem unũ esse mille sũnt.fi¬
liam hr̃e solicitudo ẽ laborq formã adice me¬
tus fit quẽ nͥ morte aut senectute nõ fugias
nuptiis namq alt̾ius indomũ metũ iransfẽ¬
res nõ extugues. G. Preclara natorũ for¬
ma glorior et exulto..R. Gloriari eti le¬
tari foma sua iuuenes uanum utiq s uul¬
gare est. Gaudere autẽ senem forma i uuenũ
suoꝵ qua uanitate plenã nidesipiat obiectãq
ꝑiculis uidet stultum prorsus ⁊ insanie ꝓ¬
ximum.u. Celesçis fili forma ẽ. Re. Le¬
gisti reor yliace hom̾ice librum quartũ et
digesimũ ibi pͥamus dehectore suo loques
nõ ĩqt apparebat uiri mortalis filius. s dei.
dixit hor ille. s acchilles ei ostendit homi¬
nis illum mortalis filium esse nõ dei / et tui

Expanded text:
um esset, forma gratior, sed gibbus est tutior. um esset, forma gratior, sed gibbus est tutior. Est michi nata pulcherrima. Circumspice insidias, vim caveto. Iasonem putas aut Theseum aut Paridem unum esse? Mille sunt. Filiam habere sollicitudo est laborque; formam adice, metus fit quem nisi morte aut senectute non fugias: nuptiis nanque alterius in domum metum transferes, non extingues. Preclara natorum forma glorior et exulto. Gloriari et letari forma sua iuvenes inane utique sed vulgare est; gaudere autem senem forma iuvenum suorum, quam vanitate plenam, ni desipiat, obiectamque periculis videt, stultum prorsus et insanie proximum. Celestis filii forma est. Legisti, reor, Iliadis Homerice librum quartum et vigesimum, ubi Priamus de Hectore suo loquens “non” inquit “apparebat viri mortalis filius, sed dei”. Dixit hoc ille, sed Achilles ei ostendit hominis illum mortalis filium esse, non dei; et tui
Abbreviated transcription (Latin):
romanũ regnũ nõ tam uelocit̾ corruisset. nͥ
tam pulcia uirginia nec tam cito dece̾ uirale
illd̾ imperium defecisset. nec appius claudius
tantus legiber romanus libidine. uictus fa¬
nam in rostris/ uitam in iuncłis finiuisset
deniq siformose nimis ui numerabiles alie
fuissent nõ tot rapte aut decepte in tot pro¬
bra tantasq anime ⁊uinas/ exarce pudici¬
tie cecidissẽt. quare effectus forme bonos qu¬
os inueneris renuntia ut cũ contrariis ꝯpe¬
rent̃.G. Formosissimus filius ẽ mͥi R for¬
ma hec mesaline cuiᷤpiam cũ libidinẽ exci¬
tant elige uirum uis aut neget et aman¬
tis imꝑio occubendum aut annuat et cla¬
udii gladio pereumdũ erit castitate ig̃r mor¬
tem. Adulterio aũt nichil pretͥ exiguã leti m¬
orulã quesierit et ht sibi illa inclita ⁊ exçe¬
llens forꝰ cõtulerit. In hic ergo ut in⁊eliquis
mediocritas bona. si extremor altaz eligend¬

Expanded text:
Romanum regnum non tam velociter corruisset; nisi Romanum regnum non tam velociter corruisset; nisi tam pulchra Virginia, nec tam cito decemvirale illud imperium defecisset nec Appius Claudius tantus legifer Romanus libidine victus famam in rostris, vitam in vinculis finivisset. Denique si formose minus innumerabiles alie fuissent, non tot rapte aut decepte in tot probra tantasque anime ruinas ex arce pudicitie cecidissent. Quere effectus forme bonos: quos inveneris renuntia, ut cum contrariis comparentur. Formosissimus filius est michi. Forma hec Messaline cuiuspiam cum libidinem excitarit, elige utrum vis: aut neget et amantis imperio occubendum, aut annuat et Claudii gladio pereundum erit. Castitate igitur mortem, adulterio autem nichil nisi exiguam leti morulam quesierit et hoc sibi illa inclita et excellens forma contulerit. In hoc ergo, ut in reliquis, mediocritas bona; si extremorum alterum eligend
Abbreviated transcription (Latin):
dium cunidi si his artib nõ proficit᷑ꝰ man¬
u inproba uis affertur. si fidem queus fa¬
mosissimos raptus ad memoriã reffer. for¬
ma multos tẽptauit ac temptãdos p̃buit
quosdam strauit et uł incͥmen impulit uł
in mortem fuit apud ebreos. exemplũ tenpta¬
tionis acerime iosep sz discͥmen prouidentia
celestis ingloriam u̾tit. ap̾ grayos ypolitus at¬
q bellorophom. ap̾ uos spurina. ne tẽptaretur
propiis se manib deformauit. nõ ap̃ pͥmos uͥ¬
go thamor. nõ ap secundos graia penolope. nõ
ap̃ tͥtios romana lucretia tuta fuit. nõ ap̾ oẽs
plurime uł tẽtate passim uł opp̃sse hi sũt for¬
me labilis et caduçe fructus q ꝑsepe nõ op¬
ulentas tm̃ domos s ingentes urbes ⁊ magna
nõ nũq̃ imperͥa eu̾terũt. note sũt historie.
Certe nisi formosa adeo esset helena. troia m¬
ansisset et incolumis nͥ tam formosa lucretiꝰ

Expanded text:
dum cuniculi. Si his artibus non proficitur, mandum cuniculi. Si his artibus non proficitur, manu improba vis affertur; si fidem queris, famosissimos raptus ad memoriam refer. Forma multos tentavit ac tentandos prebuit, quosdam stravit, vel in crimen impulit vel in mortem. Fuit apud Hebreos exemplum tentationis acerrime Ioseph — sed discrimen providentia celestis in gloriam vertit —, apud Graios Hyppolitus et Bellerophon; apud vos Spurina ne tentaretur propriis se manibus deformavit. Non apud primos virgo Thamar, non apud secundos Graia Penelope, non apud tertios Romana Lucretia tuta fuit, non apud omnes plurime vel tentate passim vel oppresse. Hi sunt forme labilis et caduce fructus, qui persepe non opulentas tantum domos, sed ingentes urbes et magna nonnunquam imperia everterunt. Note sunt historie; certe nisi formosa adeo esset Helena, Troia mansisset; nisi tam formosa Lucretia
Abbreviated transcription (Latin):
Nsignis est natorũ forma .R. Si
tuam tibi formã contemnẽdã me do¬
tente didicisti / quanti alienã sis fac¬
turus intelligis.U. forma filioꝵ magna
est.R. Magnu maribus discͥmen femi¬
nisq ꝑ maximum Nam primũ pulcritudo
et castitas zaro cohabitant. nã nec uolu̾t
uixq siuelint licent. cũ humana omnia
tum in pͥmis pudicitia hodie male tua est
presertim ubi forme egregie iuncta est. Sũt
quibus inuidetͣ s intra suos fines sese tenet
inuidia. doleti. irastit. nichil ulira quidam
illesi infinẽ int̾multoꝵ odia senuere quidã
perpetua et ad ultimũ inconcussa uiguere ty¬
rãnide. quot assidue placato mari naute q¬
uot ꝑ siluas salus mercib prefeunt mer¬
catores nec prerata ilł nec his predo obui¬
us.. Quam tu mͥ formosam intentatã da¬
bis. casta licet obsidebitur/ opugnabitꝰ quis
animus muliebris corructorib toti resistet
Admouentꝰ muris stale blanditiarũ machi¬
neq munerũ et latentes sub terram frau¬

Expanded text:
nsignis est natorum forma. Si tuam tibi formam contemnendam me docente didicisti, quanti alienam sis facturus intelligis. Forma filiorum magna est. Magnum maribus discrimen feminisque permaximum! Iam primum pulchritudo et castitas raro cohabitant; nam nec volunt vixque si velint liceat: cum humana omnia, tum in primis pudicitia hodie male tuta est, presertim ubi forme egregie iuncta est. Sunt quibus invidetur, sed intra suos fines sese tenet invidia: dolet, irascitur, nichil ultra. Quidam illesi inter multorum odia senuere, quidam perpetua et ad ultimum inconcussa viguere tyrannide. Quot assidue placato mari naute, quot per silvas salvis mercibus pretereunt mercatores, nec pyrata illis nec his predo obvius: quam tu formosam intemptatam dabis? Casta licet, obsidebitur, oppugnabitur: quis animus muliebribus corruptoribus tot resistet? Admoventur muris scale blanditiarum machineque munerum et latentes sub terra frau
Abbreviated transcription (Latin):
arcipresidet ratio his om̃ib una respon¬
deat clipeoq et galea suisq artibas et
propia ui. s celesti magis auxilio circun¬
frementia. hostium tela discutiat ea mͥ
de tuo ingenio spes est. ut unde uicto¬
ria stet facile uidices. Nen te diutius¬
traham. s ut propositum meũ nosses indei
operis epła premictenda erat/. quam si astͥ¬
bendam duxeris utrũq metiens uideto
ne longior p̾fatio libellum breuẽ nõ al
quã pregrande caput exiguũ corpus pre¬
mat. Nichil est enim sine mensura
at partium proportione formosum.¬
longioris Gaudium et spes.

Expanded text:
arci presidet ratio, his omnibus una responarci presidet ratio, his omnibus una respondeat clipeoque et galea, suisque artibus et propria vi, sed celesti magis auxilio circumfrementia hostium tela discutiat. Ea michi de tuo ingenio spes est, ut unde victoria stet facile iudices. Non te diutiustraham, sed ut propositum meum nosses, index operis epistola premittenda erat, quam si ascribendam duxeris, utrunque metiens videto ne longior prefatio libellum brevem non aliter quam pregrande caput exiguum corpus premat. Nichil est enim sine mensura ac partium proportione formosum.Dolor Gaudium Ratio Spes
Abbreviated transcription (Latin):
affectis medicamenta u̾borum multis in¬
efficatia uisum iri. O nec illd̾ quoq me
pret̾it ut inuisibiles aĩorum morbos sic
inuisibilia oẽ remedia. falsis oppinionib
circunuenti. ueris sententiis liberandi r̃
ut qui audiendo ceciderant audiendo cõ¬
surgant. Aid hec qui qd̾ habuit egenti ⁊¬
libens obtulit amico quantulũtũq ẽ ple¬
no amicitie functus ẽ mune. Animum
eĩm spectat amicitia. Non rem. que ꝑua
h. magni amoris iuditium esse põt. ego
quidem ut magnificum ꝗt q tibi opto
sic ꝗd aptius hoc tpr̃e largiar nõ habeo
qd̾ siualidum senseris ip̃aq p̾tium reb
facit utilitas cõmendabit. sin ĩualidũ
excusabit amor nr᷑i. Sic aut̃ ad legen¬
dum uenies quasi quattuor ille famosi¬
ores et ꝯsanguinee passiones animi. ⁊¬
Spes seu cupiditas et gaudiũ metus et
dolor quas due sorores equis partubus
ꝓsperitas et aduersitas peperere hinc
illint humano animo insultent qͥ uero

Expanded text:
affectis, medicamenta verborum multis inaffectis, medicamenta verborum multis inefficacia visum iri, sed nec illud quoque me preterit, ut invisibiles animorum morbos, sic invisibilia esse remedia. Falsis opinionibus circumventi veris sententiis liberandi sunt, ut qui audiendo ceciderant, audiendo consurgant. Ad hec qui quod habuit egenti libens obtulit amico, quantulumcumque est, pleno amicitie functus est munere. Animum enim spectat amicitia, non rem, que parva licet magni amoris indicium esse potest. Ego quidem, ut magnificum quodque tibi opto, sic quid aptius hoc tempore largiar non habeo. Quod si validum senseris, ipsa que pretium rebus facit utilitas commendabit; sin invalidum, excusabit amor noster. Sic autem ad legendum venies, quasi quattuor ille famosiores et consanguinee passiones animi, spes seu cupiditas et gaudium, metus et dolor, quas due sorores equis partubus prosperitas et adversitas peperere, hinc illinc humano animo insultent: que vero
Abbreviated transcription (Latin):
turbines ac tenebras rerum terribiliũ
et tranquillitas gratior ⁊ lux ip̃a conspe¬
ctior est. Michi uͦ non solum ad anitiquũ
tui amorem qd̃ inpossibise facturebax mł¬
tum noue beniuolentie adicceris. ẜ. ilio fe¬
stinantem calamũ ad hec non suo tpr̃e scͥbe¬
nda deflexeris. Ut et instͥptis meis ami¬
mi tui uultum uelud in speculo contemp¬
leris. et siꝗd ibi minus excultũ apparue¬
rit qd̾ bona fide displiciat ad hũc modũ
formes atq ita te instituas ut seu solitis
seu nouis artibus que innumerabiles ei t
tecũ post hac fortuna uariauerit nulla
te speties rerum turbet. s paratus ad oĩa
proptus ad singła dultia pariter et am¬
ara despitias fidentissime ab adu̾sõ ma¬
roneum illud exclamans. Non ulla labo¬
rum o u̾go noua mi facies in opiaue sur¬
git. Omnia Precepi atq animum metũ
ante ꝑegi. ¶ Nec me fallit ut incorꝑ¬
ibus hoĩum sic in aĩs multiplici passiõe.

Expanded text:
turbines ac tenebras rerum terribilium turbines ac tenebras rerum terribilium et tranquillitas gratior et lux ipsa conspectior est —, michi vero non solum ad antiquum tuum amorem, quod impossibile factu rebar, multum nove benevolentie adieceris, sed alio festinantem calamum ad hec non suo tempore scribenda deflexeris, ut et in scriptis meis animi tui vultum velut in speculo contempleris. Et si quid ibi minus excultum apparuerit, quod bona fide displiceat, ad hunc modum formes atque ita te instituas, ut seu solitis seu novis artibus, que innumerabiles ei sunt, tecum posthac fortuna variaverit, nulla te species rerum turbet, sed paratus ad omnia, promptus ad singula, dulcia pariter et amara despicias, fidentissime ab adverso Maroneum illud exclamans: Non ulla laborum, o virgo, nova mi facies inopinave surgit: omnia precepi atque animo mecum ante peregi. Nec me fallit, ut in corporibus hominum sic in animis multiplici passione
Abbreviated transcription (Latin):
dum fidissima ꝯiux. et pars tuoꝵ iusce¬
rum nati omnes nateq ab hostibus ca¬
pti essent. nullo prorsus tibĩ relicto sola¬
tio tante prolis nec mors quidẽ dum ⁊
tu secum assidue luctareris et unus eꝑ
filiis iam tut̃ teneram ⁊ insõntẽ animã
in carcere posuiss. Quid multa Imple¬
tum inte uno iudimus qd̾ deduobus su¬
mis uiris. G. mario magnoq ponpeio.
legimus. quid boni stilicet ⁊ quid mali
possit aut unq̃ leta tristibus miscente
inte tuisq pignorib secretim explicui¬
sse fortuna. Cuiꝰ olim tũ blanditias nõ
tam insolenter ut pleriq felitium tũ
uͦ minas iiꝑatq inpetũ tam forti ta¬
mq inuicto animo tulisti. ut uł ob
hec unum multis qui antea tuũ nom̃
oderãt te amandum mirandũq p̾bu¬
eris. Habet em hoc ꝓpriũ uirtus ut
inamorẽ sui bonos erigat. instupore
malos. idq cũ omis urtus habeati
tum precipue fortitudo cuius int̾fortune

Expanded text:
dum fidissima coniunx et pars tuorum viscedum fidissima coniunx et pars tuorum viscerum nati omnes nateque ab hostibus capti essent, nullo prorsus tibi relicto solatio tante prolis, nec mors quidem, dum et tu secum adsidue luctareris et unus ex filiis iam tunc teneram et insontem animam in carcerem posuisset. Quid multa? Impletum in te uno vidimus quod de duobus summis viris Gaio Mario Magnoque Pompeio legimus, quid boni scilicet et quid mali possit, haud unquam leta tristibus miscentem, in te tuisque pignoribus secretim explicuisse fortunam. Cuius olim cum blanditias non tam insolenter ut plerique felicium, tum vero minas nuper atque impetum tam forti tamque invicto animo tulisti, ut vel ob hoc unum, multis qui antea tuum nomen oderant te amandum mirandumque prebueris —habet enim hoc proprium virtus, ut in amorem sui bonos erigat, in stuporem malos idque cum omnis virtus habeat, tum precipue fortitudo, cuius inter fortune
Abbreviated transcription (Latin):
atum. parsq dementior fuit ilłd ingens
partimonium tẽras hemines domos opp¬
ida inuaderet ut qui modo te uiderant
mox e sũmis opibus adinopiam redaptũ
ceu aliqd̃ fortune ꝓdigium mirarentur.
Amicorum ut dixi pars perit. insuꝑstitib
periit fides. fugitq qd̾ assolet. cum pro¬
speritate fauor hominũ ut dubitare poss¬
es. an amicorũ prius. an fidei fleres in¬
t̾itum. Ac cessit in medio reru estu eg¬
ritudo pene ultima. et tam morti ꝓxima
ut quẽ iuue̾ amplius non posse ꝑsuasum
esset extinctũ fama uulgaret. Et hic
morbus. hec paupertas. hic laborum cu¬
mulus pulsum patria. procul domo. in
alienis t̾ris ac laribus circũtonante i¬
bello semi obsessum opp̾resserant ne qd̾ oĩo
int̾im tibi cum his amĩtis siquos aut
uirtus fecerat/ aut fortunȩa dimiserat
seu colloquii seu karum poss ẽẽ comer¬
tium. Nichil omĩu pretͥ tarcerem de¬
fuit at mortem. qͣuis nec carcer defuit

Expanded text:
atum, pars que clementior fuit illud ingens atum, pars que clementior fuit illud ingens patrimonium, terras, homines, domos, oppida invaderet, ut qui modo te viderant mox e summis opibus ad inopiam redactum ceu aliquod fortune prodigium mirarentur. Amicorum, ut dixi, pars periit, in superstitibus periit fides fugitque, quod adsolet, cum prosperitate favor hominum, ut dubitare posses an amicorum prius an fidei fleres interitum. Accessit in medio rerum estu egritudo pene ultima et tam morti proxima ut quem vivere amplius non posse persuasum esset, extinctum fama vulgaret. Et hic morbus, hec paupertas, hic laborum cumulus, pulsum patria, procul domo, in alienis terris ac laribus circumtonante bello semiobsessum oppresserant, ne quid omnino interim tibi cum his amicis, si quos aut virtus fecerat aut fortuna dimiserat, seu colloqui seu litterarum posset esse commercium. Nichil omnium preter carcerem defuit ac mortem, quamvis nec carcer defuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
itus tuum ilłd̃ pͥstinũ ⁊obur amiẜis. nõ
inferiore miraculo dexteritatis eximie ał¬
q insolite grauitatis ut qui olim pene
ac ripes fueris nũc acchuius aut ẜuoꝵ
manib equi tergo inpositus aut hum̃is
nixus lentis t̾ram passibus metiaris pa¬
trra tua uno prope tpͣre te dñu uidit.
atq exulem ita tñ ut nichil obscurior
exilio uidere. Nulli fere nostroꝵ honũim
par principũ fauor. nulli par at mniu¬
ria. ut cũ pauloañ certatim in amititiã
tuam niterẽt᷑ iidem ip̃i denulla alia re
concordes intuũ moꝵ exitiũ q̃i comunig¬
consilio comspirarent et pars quidem tuũ
capud insidiis peteret. Auro prius ac gem¬
mis largifluisq munerib tot ꝑannos ꝓ¬
pitie ac fauentis fortune et que hiis om̃¬
nib grauior iactura est amicis atq clien¬
tibus uniu̾saq familia duris equidem s
diu̾sis tormentoꝵ ac mortium gn̾erib spoli¬

Expanded text:
itus tuum illud pristinum robur amiseris, non itus tuum illud pristinum robur amiseris, non inferiore miraculo dexteritatis eximie atque insolite gravitatis, ut qui olim pene eripes fueris, nunc acclinis aut servorum manibus equi tergo impositus aut humeris nixus lentis terram passibus metiaris. Patria tua uno prope tempore te dominum vidit atque exulem, ita tamen, ut nichil obscurior exilio viderere. Nulli fere nostrorum hominum par principum favor, nulli par fuit iniuria ut, cum paulo ante certatim in amicitiam tuam niterentur, idem ipsi, de nulla alia re concordes, in tuum mox exitium quasi communicconsilio conspirarent et pars quidem tuum caput insidiis peteret, auro prius ac gemmis largifluisque muneribus tot per annos propitie ac faventis fortune et — que his omnibus gravior iactura est — amicis atque clientibus universaque familia, duris equidem sed diversis tormentorum ac mortium generibus, spoli
Abbreviated transcription (Latin):
tune habitos multos indelitiis scimus
multos magno inpetu rotatos. nec scan¬
dentiũ desunt exempla. nec ruentium
nec sum nescius quosdam exaltiore fasti¬
gio prolapsos. Quot romani imꝑatores
quot ext̾ni reges uł hostium uł suorum ⁊¬
manib esũmo solio detratti uiam simul
et imperium amiscere. Ac ne omĩa aueni¬
state metuemur et exules nuꝑ et captiu¬
os et in acie cesos et domi capite trũcos
qd̃q durissimum uł relatu ẽ et laqueo e¬
nectos fedeq laniatos reges nouimus.
Tibi cui cor regium naͣ dederat nec dedit
regnũ fortuna nec abstulit. At quẽ ince¬
t̾is illa tam uarie egerit uix qd̃ scram
nostra etas inueniet. Iam inprimis ⁊¬
ualitudine prosperima et corporis uiribꝰ
dudũ fretus usq ad stuporẽ omĩum qui
te norant intͣ non multos annos ter desꝑ¬
atus amedicis ter uram ac salutem tuam
inpolo medici celestis auxilio posuisti. Gic
ab illo tandem sanitati redditus ut pen¬

Expanded text:
tune habitos, multos in delitiis scimus, tune habitos, multos in delitiis scimus, multos magno impetu rotatos; nec scandentium desunt exempla nec ruentium, nec sum nescius quosdam ex altiore fastigio prolapsos. Quot Romani imperatores, quot externi reges, vel hostium vel suorum manibus e summo solio detracti, vitam simul et imperium amisere? Ac, ne omnia a vetustate mutuemur, et exules nuper et captivos et in acie cesos, domi et capite truncos quodque durissimum vel relatu, et laqueo enectos fedeque laniatos reges novimus. Tibi, cui cor regium natura dederat, nec dedit regnum fortuna nec abstulit: at quem in ceteris illa tam varie egerit, vix, quod sciam, nostra etas inveniet. Iam in primis valitudine prosperrima et corporis viribus dudum fretus usque ad stuporem omnium qui te norant, intra non multos annos ter desperatus a medicis, ter vitam ac salutem tuam in solo medici celestis auxilio posuisti: sic ab illo tandem sanitati redditus, ut pen
Abbreviated transcription (Latin):
geneni studiorum fuit. Non tam scilicet
scribentis laus q legentis utilitas siqua
exme percipi aut sperari põt ad id maxĩe
respexi ne armariuz euoluere adomnem
hostis s spictionem ac strepitũ sit nece¬
Ne. quin mali omĩs et nocentis boni.⁊
Atq utriusq fortune remediu breue s
amica ꝯfectum manu quasi duplicis mer
ut non in efficax antidocum ĩ exigua pisci¬
de. om̃ib locis atq tprib ad manũ ut aiui¬
nt et inprontu habeas. Nam ut dixi ut¬
q fortune facies. metuenda uerũtamẽ utꝰ¬
q tolleranda est. et hoc quidem freno in¬
diget illa solatio. hic aĩ clactio repͥmenda
illic refouenda ac subleuanda fatigatio.
¶Hant ergo uarietatẽ cogitanti mͥ nõ
mͦ cũ de hoc uellem aliquid scribere tu occu¬
soł ut scriberem excitabas. nõ quidem u̾bo
ut qui ceptorum mͥ conscius sis tantorum.
s rebus ip̃is et in utramq partemn abũ¬
dante materia. Multos inequuleo for¬

Expanded text:
genere studiorum fuit, non tam scilicet genere studiorum fuit, non tam scilicet scribentis laus quam legentis utilitas, si qua ex me percipi aut sperari potest: ad id maxime respexi, ne armarium evolvere ad omnem hostis suspitionem ac strepitum sit necesse, quin mali omnis et nocentis boni atque utriusque fortune remedium breve sed amica confectum manu, quasi duplicis morbi velut non inefficax antidotum, in exigua pixide omnibus locis atque temporibus ad manum, ut aiunt, et in promptu habeas. Nam, ut dixi, utraque fortune facies metuenda, veruntamen utraque toleranda est et hec quidem freno indiget, illa solatio: hic animi elatio reprimenda, illic refovenda ac sublevanda fatigatio. Hanc ergo varietatem cogitanti michi, non modo cum de hoc vellem aliquid scribere, tu occusolus ut scriberem excitabas, non quidem verbo, ut qui ceptorum nichil conscius sis tantorum, sed rebus ipsis et in utranque partem abundante materia. Multos in eculeo for
Abbreviated transcription (Latin):
iuuande noscitur anstitutũ. de hoc ip̃o tecũ
loqui aliquid quodq ille trc gallioni suo ⁊¬
prestitit id azoni meo nũc quãtũ hot defe¬
sso iam et occupato semꝑ ingenio dabitur
prestare ꝓpositum est mͥ insuꝑ et partem
alteram ab illo sen obliuione seu iuditio
pret̾ missam actingere. Utiq aũt sciens ⁊¬
pauca ꝑmiscui nõ fortune cuiuspiã s u̾tutis
aut uitii excellentie aut defectus ꝙ et si
ex̾ propositũ ip̃a quidem effẽctũ tñ haud
dissimili et letos quoq mestosq aĩos fa¬
ctura uiderentur. ꝗbus ra rebus quo me
gessermm ingenio tu censebis. Occupatio¬
num memor ac tpr̃is. qui paucissimis
diebus ceptũ ꝑfectũq opus admizans.
uideris ego solius fidei uidex sim. Studui
hercle nõ ut unu quodq mͥ spetiotius sed
ut tibi atq aliis. si m̃ alius quisq hec
actingerit utilius uisum est comquirere.
Deniq finis meus his qui semper in hec

Expanded text:
iuvande noscitur institutum, de hoc ipso loqui iuvande noscitur institutum, de hoc ipso loqui tecum aliquid quodque ille tunc Gallioni suo prestitit, id Azoni meo nunc, quantum hoc defesso iam et occupato semper ingenio dabitur, prestare propositum est michi, insuper et partem alteram, ab illo seu oblivione seu iudicio pretermissam, attingere. Utrique autem sciens pauca permiscui, non fortune cuiuspiam sed virtutis aut vitii excellentie aut defectus, quod, etsi extra propositum, ipsa quidem effectu tamen haud dissimili et letos quoque mestosque animos factura viderentur. Quibus in rebus quo me gesserim ingenio tu censebis, occupationum memor ac temporis, qui paucissimis diebus ceptum perfectumque opus admirans videris; ego solius fidei iudex sum. Studui hercle non ut unumquodque michi speciosius, sed ut tibi atque aliis — si tamen alius quisquam hec attigerit — utilius visum est conquirere; denique finis meus is, qui semper in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ludo facili ꝓspenor strauit humaniq ro¬
bur anmi qd mine nõ fregerant in flex̾e bl¬
anditie. Nescio enim quõ mox ut mitior
eẽ receperit fortuna incipit mens emolli¬
ta cumidior fieri. et sue sortis obliuionem
ad iunta prosperitate concipere. Nleque de
nichilo dictũ est iamq apud nostros ho¬
mines inprou̾biu uenit magni laboris
esse ferre ꝓsperitatem. neq acasu flactu
ait. Wene ferre magnã diste fortunam
difficilem nempe censebat artem que nisi
studio ad hibito nescietur. Ceteru Genȩca
ip̃e fortune partem illam que sibi diffici¬
lior uisa erat. et ẽ aut dubie pͥma fron¬
te rigidior breui admodum sermone per¬
strinserat. Is libellus passim in manib
uulgi ẽ. cui ego nil adclere nil detrahere
meditor ꝙ et magno ingenio conflatu
opus nr̃am dedignat᷑ limam et mͥ meis
rebus intento nec comere aliena nec car¬
posteritatis. industrie. cui excitande atq ad¬

Expanded text:
ludo facili prosperior stravit humanique roludo facili prosperior stravit humanique robur animi, quod mine non fregerant, inflexere blanditie. Nescio enim quomodo, mox ut mitior ceperit esse fortuna, incipit mens emollita tumidior fieri et sue sortis oblivionem adiuncta prosperitate concipere. Neque de nichilo dictum est iamque apud nostros homines in proverbium venit magni laboris esse ferre prosperitatem neque casu Flaccus ait: Bene ferre magnam disce fortunam; difficilem nempe censebat artem, que nisi studio adhibito nesciretur. Ceterum Seneca ipse fortune partem illam, que sibi difficilior visa erat — et est haud dubie prima fronte rigidior — brevi admodum sermone perstrinxerat. Is libellus passim in manibus est vulgi, cui ego nichil addere, nichil detrahere meditor, quod et magno ingenio conflatum opus nostram dedignatur limam et michi meis rebus intento nec comere aliena nec carposteritatis industrie, cui excitande atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
rum hominũq sic sentientiũ uiditia pret̾¬
uectus si de ꝓprio loqui uelum sçio quidem
difficilioribꝰ principatum dari. neq fortu¬
ito ultimũ ort̾iurtutes locum obtinuissẽ
modestiam siue eam tenꝑantiã dici mains.
Quantũ tñ ad id dequo agitur aitinet di¬
Ficilius ꝓspere fortune regimen extimo
qͣ adu̾se aliqͣrtoq fateor apd̾ me fõrmido¬
losior et qd̾ constat infidiosior ẽ fortuna
blanda qͣ minax. qd ut sic opinor nõ me
scͥbentiu fama non u̾boꝵ laquei nodiq so¬
phismatũ s rerũ exꝑimenta uiteq huiᷤ
adigũt exempla. et magnũ difficustatis
argumentũ raritas. Nam quidam qui
pauꝑiem qui exiliu qui carcerẽ qui sup¬
plitiu qui mortem et peiores morte gr¬
aues morbos equo aĩo tulerint multos ui¬
di qui diuitias. qui honores/ qui potentiã
nullum. Ita sepe numõ me spectante cõtra
omnem adu̾se fortune uiolentiã in uictos

Expanded text:
rum hominum omniumque sic sentientium iudicia preterum hominum omniumque sic sentientium iudicia pretervectus, si de proprio loqui velim, scio quidem difficilioribus principatum dari neque fortuito ultimum inter virtutes locum obtinuisse modestiam, sive eam temperantiam dici mavis; quantum tamen ad id de quo agitur attinet, difficilius prospere fortune regimen existimo quam adverse aliquantoque, fateor, apud me formidolosior et, quod constat, insidiosior est fortuna blanda quam minax. Quod ut sic opiner, non me scribentium fama, non verborum laquei nodique sophismatum, sed rerum experimenta viteque huius adigunt exempla et, magnum difficultatis argumentum, raritas. Nam qui damna, qui pauperiem, qui exilium, qui carcerem, qui supplicium, qui mortem et peiores morte graves morbos equo animo tulerint, multos vidi; qui divitias, qui honores, qui potentiam, nullum. Ita sepenumero me spectante contra omnem adverse fortune violentiam invictos
Abbreviated transcription (Latin):
Iamq hanc tñ ip̃am difficiliorẽ arbitrãtũ
Itaq notũ illud aristotilis inEthicis suo
iure diffimentis. difiçilius esse tristia sub¬
stinere q delectabilib abstine̾. Que secutꝰ
seneca ad lucillũ sc̾tens mauis ẽ inquit
difficilia ꝑstringe̾ ꝙͣ leta moderarii Quid
dicam Ausim ne tantos interuiros discere
Surum quidem ⁊ temeritatis parata su¬
spitio nouo homini uetusta tangenti h¬
unc auctoritate ig̾r hinc etate ꝑmoueor.
S alt̾ius magni cuiusdã et antiqui uiri
fucturrit auctoritas. Neq enim inpetraĩ
põt quin quale quidq uideatra ei talem
quisq deillo oppinionẽ habeat. Marcibru¬
ti u̾ba sũt scribentis ad acthicũ ꝗbus ux
aliꝗd uerius dici reor. quid eĩ de re qua¬
libet iudicare possum nisi qd̾ sentio nisi for¬
te compellar. ut iudicio iudicem alieno. ⁊¬
qd̃ ꝗ facit iam nõ ip̃e iudicat sed iudicata
cõmemorat. Ego itaq reuerenter tanto¬

Expanded text:
int, hanc tamen ipsam difficiliorem arbitrantur; int, hanc tamen ipsam difficiliorem arbitrantur; itaque notum illud Aristotelis in Ethicis suo iure diffinientis: “Difficilius esse tristia sustinere quam a delectabilibus abstinere”, quem secutus Seneca ad Lucilium scribens “maius est” inquit “difficilia perstringere quam leta moderari”. Quid dicam? Ausimne tantos inter viros hiscere? Durum quidem, et temeritatis parata suspitio novo homini vetusta tangenti. Hinc auctoritate igitur, hinc etate permoveor; sed alterius magni cuiusdam et antiqui viri succurrit auctoritas: “Neque enim impetrari potest, quin quale quidque videatur ei, talem quisque de illo opinionem habeat”. Marci Bruti verba sunt scribentis ad Atticum, quibus vix aliquid verius dici reor. Quid enim de re qualibet iudicare possum nisi quod sentio? Nisi forte compellar ut iudicio iudicem alieno; quod qui facit iam non ipse iudicat, sed iudicata commemorat. Ego itaque reverenter tanto
Abbreviated transcription (Latin):
facias qd̾ semꝑ aludissime fecisti. admo¬
nuisse suffecerit ut intenclas aũ/ ne qͦ
te hĩc humanaꝵ rerum cura dimoueat
que plerosq mortaluĩ post egregios labor¬
es in ip̃a cõsumatione maximoꝵ operum
au̾tit. Ht adiecto ut quia simul om̃ia.
ul legere uł audire et meminisse nõ po¬
tes ulissimis quidem et qm̃ breuitas
estr amica memorie breuissimis quoq
te fulcias. Non qd̾ ego suadeam oposi¬
ora illa et maiora sapientie consulta
negligere auib te inordinario ut ita ⁊¬
dicam fortune certamine tueare. Sedi
ut his int̾im breuibus ac precisis sententii
quasi quibusdam expeditis atq continius
armis contra omẽs insultus omnẽq repe¬
ntinũ impetũ Hunc Illinc iugit̾ sis instruc¬
tus. duplex enim nobis est duellu cũ fort¬
una et utrobiq quodam mͦ par discrimen.
Cuius nõ nͥ partem unicam uulgus nouit
eam scilicet q̃ uocatꝰ adu̾sitas. Phiꝰ et sui¬

Expanded text:
facias quod semper avidissime fecisti: admofacias quod semper avidissime fecisti: admonuisse suffecerit, ut intendas animum ne qua te hinc humanarum rerum cura dimoveat, que plerosque mortalium post egregios labores in ipsa consummatione maximorum operum avertit, hoc adiecto ut, quia simul omnia vel legere vel audire et meminisse non potes, utilissimis quidem et, quoniam brevitas est amica memorie, brevissimis quoque te fulcias, non quod ego suadeam operosiora illa et maiora sapientie consulta negligere, quibus te in ordinario, ut ita dicam, fortune certamine tueare, sed ut his interim brevibus ac precisis sententiis, quasi quibusdam expeditis atque continuis armis contra omnes insultus omnemque repentinum impetum hinc illinc iugiter sis instructus. Duplex enim nobis est duellum cum fortuna et utrobique quodammodo par discrimen, cuius non nisi partem unicam vulgus novit, eam scilicet que vocatur adversitas. Philos
Abbreviated transcription (Latin):
profecto necessarium non est. Natura ter
uarie lectioĩs mĩtiplicisq notitie auidum
fecerat. Fortuna que ut aiunt magne re¬
rum partis imperium tenet turbido quo¬
dam ac profundo negotiorũ et curarum
pelago iactandũ dedit. Cet̾um non ut
legendi otiu sit noscendi desiderium eri¬
puit. quo minus semꝑ lit̾atorum homi¬
num delectant᷑ amicnia ⁊ conuictu et o¬
ccupatissimis diebus otibsas horas quoli.¬
orabilium doctior fieri uelles. Ubi illa qͦ
nulli cedis memoria sepe te prolibris uti
folitum ip̃e tibi sum testis. In qd̾ si abine¬
unte etate pronus eras. eo nũt putand̾
es pronior quo serotinus matutino uato¬
re feruentior atq aiõ saltem prõptior ẽẽ
solet. qñ ꝗdem hec uulgaris est querela
crescere iter diemq decrescere. qd̾ utiq no¬
bis in hot uite tramite accidit ad uesperã.
propinquantib. et uie multũ superesset
cernentib. Non mͥ ig̃r es hortandus ut

Expanded text:
profecto necessarium non est. Natura te profecto necessarium non est. Natura te varie lectionis multiplicisque notitie avidum fecerat; fortuna, que, ut aiunt, magne rerum partis imperium tenet, turbido quodam ac profundo negotiorum et curarum pelago iactandum dedit. Ceterum non ut legendi otium, sic noscendi desiderium eripuit, quo minus semper litteratorum hominum delectatus amicitia et convictu et occupatissimis diebus otiosas horas quotiorabilium doctior fieri velles, ubi illa, qua nulli cedis, memoria sepe te pro libris uti solitum ipse tibi sum testis. In quod si ab ineunte etate pronus eras, eo nunc putandus es pronior, quo serotinus matutino viatore ferventior atque animo saltem promptior esse solet, quandoquidem hec vulgaris est querela: crescere iter diemque decrescere; quod utique nobis in hoc vite tramite accidit, ad vesperam propinquantibus et vie multum superesse cernentibus. Non michi igitur es hortandus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
plebers scͥptoribus ꝓ affectu nudo gratiã
aliqñ habitam scimus. siue ꝓ eo ꝙ iter
aperuisse sequentibus uisi ẽtant. qrta
oro te gratia cdaris ac ꝓbatis scͥptorib
est hatenda qui multis añ nos seculiss
intram uersi diuinis ingeniis istitutisq
sanctissimis ñobiscum uiuũt cohabitant.
colloquũtur int̾q ꝑpetuos animorũ fluct
centotidem lucida sidera et firmam̾to ue¬
ritatis affixa cen totidẽ suaues ac felices
aure. tondẽ industrii ac experti naute et po¬
tum nobis quietis oñdunt et co uolunta¬
tum nr̃arum lenta garbasa promouet ⁊¬
et fluitantis anime gubernaculu regunt
qd̾ tantis procellis agitata cõsilia tandem
sistat ac tempet. bec est eĩ uera philos¬
ophia nõ que fallaçibo alis actollitur⁊ste¬
rilium disputationũ uentosa iactantra per
inane circunuoluit᷑ ł q̃ certis ⁊ modestis
gradibus compendio ad salutem pergͥit
Q nhet re studium ortari amicũ fõrtes

Expanded text:
plebeis scriptoribus pro affectu nudo gratiam plebeis scriptoribus pro affectu nudo gratiam aliquando habitam scimus, siue pro eo quod iter aperuisse sequentibus visi erant, quanta, oro te, gratia, claris et probatis scriptoribus est habenda, qui multis ante nos seculis in terram versi, divinis ingeniis institutisque sanctissimis nobiscum vivunt, cohabitant, colloquuntur interque perpetuos animorum fluctus, ceu totidem lucida sidera et firmamento veritatis affixa, ceu totidem suaves ac felices aure, totidem industrii ac experti naute et portum nobis quietis ostendunt et eo voluntatum nostrarum lenta carbasa promovent et fluitantis anime gubernaculum regunt, quoad tantis procellis agitata consilia tandem sistat ac temperet? Hec est enim vera philosophia, non que fallacibus alis attollitur et sterilium disputationum ventosa iactanctia per inane circumvolvitur, sed que certis et modestis gradibus compendio ad salutem pergit. In hoc te studium hortari, amicum forte, sed