comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
colloquio ad sacrificiũ eam prouocans. minat᷑
penarũ interitũ. Cui felicitas dix̃. Nec blan¬
dimentis cus resolui potero: nec terroribus¬
tit uinci adiabolo: & ideo secura sum quia
uiua te superabo. & si interfecta fuero: me¬

Expanded text:
alloquio ad sacrificium eam provocans, minatur poenarum interitum. Cui beata Felicitas: Nec blandimentis tuis resolvi potero, nec terrorib me non permittet vinci a diabolo, et ideo secura sum quia viva te superabo; et si interfecta fuero, me
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ autẽ post annos tres & menses tõtidẽ
ut ipse uir dĩ fabre ualida corriperetur: &¬
insenec tute bona ueniente adse agrippino &
eusebio cum aliis multis sacerdotib & seruis
dĩ: in ipso oppido germanoꝵ ubi cellulã suã
construxit obiit inpace. pridie nonas uilias.
Cuius scm̃ corpus agrippinus & eusebius & alii
multi sacerdotes & serui dĩ cũ sũmo honore
sepelierunt in ipso loco. ubi fluuiolus uiioraca
nominat᷑. supra ripam hyeni fluminis: ibidẽq¬

Expanded text:
nnos tres et menses tres, ut ipse vir Dei febre valido correptus in senectute bona, venientes ad se Agrippinum et Eusebium et alios multos sacerdotes et servos Dei, in ipso oppido Germaniorum ubi cellolam suam construxit obiit in pace pridia Nonas Iulias. Cuius corpus Agrippinus et Eusebius et alii multi sacerdotes et servi Dei cum summo honore sepelierunt in ipso loco ubi fluviolus Wocara nominatur supra ripa Reno fluminis. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
supplici ac penę lacrimabili uoce
semel & bis ingeminat dicens. uor¬
sum dñs m̃s ses pat̾ benedictus abut:
Cognitorem om̃iũ occultoꝵ deum
cestor. modo hic eũ inspecie corpo¬
rea ame uisum. michiq locutũ.
Nec mora. ipse quoq prebit᷑ ad mo¬
nasteriũ ueniens. patrib eiusdẽ
loci cuncta quȩ uisu cognouerat.
mnonita deniq pissimi pacris nec¬
non ad hortationẽ eius sedule
refert. Qua relatione mesti re¬
leuati fr̃s. semet inuicẽ ad agendas
dõ grãs hortabant᷑. qui auxilio
desertos humano. tuebat᷑ solito
munimine. Nec dum ꝓmissi eursũ
expleuerant soles: & ecce nuntiat᷑¬
aliis amplȩ opinionis uiris mortẽ
oppetisse. Quo nuntio a diro gra¬

Expanded text:
supplici ac pene lacrymabili voce supplici ac pene lacrymabili voce semel et bis ingeminat dicens: Quorsum Dominus meus S. P. Benedictus abiit? Cognitorem omnium occultorum Dominum testor, modo hic eum in specie corporea a me visum, mihique locutum. Nec mora, ipse quoque presbyter monasterium veniens, Patribus ejusdem loci cuncta quae visu cognoverat, monita denique piissimi Patris, necnon adhortationem ejus sedule refert. Qua relatione moesti relevati fratres, semet invicem ad agendas Deo gratias hortabantur, qui auxilio desertos humano, solito tuebatur munimine. Necdum promissi cursum expleverant soles, et ecce ex acialiis amplae opinionis viris mortem oppetiisse. Quo nuntio gra
Abbreviated transcription (Latin):
factor om̃iũ bonoꝵ in nullo nega¬
bit. De hac uero quȩ nunc ẽ innu¬
ria ur̃a. scitote iam clementissimi
conditoris om̃iũ sententiã propi¬
tiam erga uos effectã. eũq qui
tyrannidis aduersũ ecclesiã arma
indigne corripuit. septimum ne¬
quaquã transigere solem. donec
huius rei incurrat penitudinem.
Habete ergo indño fidutiam. & in
illo confortamini. Cum hȩc semor
delectabilibus ederet uerbis. pres¬
bit᷑ quib poterat nutib puerum
scissitabatur quȩ esset tantȩ uene¬
rationis ꝑsona. Cui puer sũmissa
biter cum rescisset beatissimum
patrẽ secum inuisu colloqui. cep̃
cunctis qui acderant uidentibus
ab eocdem sese lectulo brachus ex¬
centis ꝓtrahere. ac si uestigia eius
quẽ cernebat adstantẽ tenere
posset. simulq uoces cuiusclam
murmuris emittere anxuis. qͣs
nullatenus ad stantes intelligere
poterant. Tandem exꝑgefactus. hac
illacq obtutũ uertendo discurrenᷤ.

Expanded text:
fautor omnium bonorum in nullo negafautor omnium bonorum in nullo negabit. De hac vero quae nunc est injuria vestra, scitote jam clementissimi Conditoris omnium sententiam propitiam erga vos effectam, eumque qui tyrannidis adversum Ecclesiam indigne arma corripuit, septimum nequaquam transigere solem, donec hujus rei incurrat poenitudinem. Habete ergo in Domino fiduciam, et in illo confortamini. Dum haec senior delectabilibus ederet verbis, presbyter quibus poterat nutibus puerum sciscitabatur, quae esset tantae venerationis persona. Cui puer submissa byter cum rescisset beatissimum Patrem secum in visu colloqui, coepit cunctis qui aderant videntibus ab eodem sese lectulo brachiis extentis protrahere, ac si vestigia ejus quem cernebat astantem tenere posset: simulque voces cujusdam murmuris emittere anxius, quas nullatenus astantes intelligere poterant. Tandem expergefactus, hac illacque obtutum vertendo discurrens,
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ nr̃ȩ odo comes nec ñ populꝰ
ei fauens inferat mali. ideoq in¬
iunctũ pręcepto abbatis offitiũ
cura ꝑuigili certatu ꝓuideo
quatinus nauali effugio familia
urã seruare araptoribus ualeat
suppellec tilem suã. grauatus sõno.
in hoc stramine me proieci. At
senior uerbis fauens presbiceri.
talia refert. Noui uera esse quȩ
dicis. sed ante quã his quȩ dolendo
quereris uerissima satis faciam
ꝓmissione. causari quantulum
libet. Mirũ ualde est. quã ob¬
rem fr̃s nr̃i culpã in me redar¬
guant ignauiȩ. ac si ego nullam
uexationis illoꝵ curã habeam.
uelutq letargo oppressus in eoꝵ
releuatione edorimiã. Quod pro
fecto fieri nequid. Si enĩ p̃ceptis
om̃ipotentis curã adhibueritis
obȩdiendi. regulȩ quoq ꝑ me
adeo uobis traditȩ mandata
ex secuti haut segniter fueritis: cunc¬
ta aduersa fient prospera. inimi¬
ci anici effiçientur. grãmq suã

Expanded text:
liae nostrae Odo comes necnon populus liae nostrae Odo comes necnon populus ei favens inferat mali, ideoque injunctum praecepto abbatis officium cura pervigili certatim dum provideo, quatenus navali effugio familia nostra servare a raptoribus valeat supellectilem suam, gravatus somno in hoc me stramine projeci. At senior verbis favens presbyteri, talia refert: Novi vera esse quae dicis, sed antequam his quae dolendo quereris, verissima satisfaciam promissione, causari aliquantulum libet. Mirum valde est, quamobrem fratres nostri culpam in me redarguant ignaviae, ac si ego nullam vexationis illorum curam habeam, velutque lethargo oppressus, in eorum revelatione dormiam: quod pro certo fieri nequit. Si enim praeceptis omnipotentis curam adhibueritis obediendi, regulae quoque per me a Deo vobis traditae mandata exsecuti haud segniter fueritis, cuncta adversa fient prospera, inimici amici efficientur, gratiamque suam
Abbreviated transcription (Latin):
diis presbit᷑ bonȩ uitȩ & nominis.
qui & in hoc eodem cęnobio uitã
tenuit regularẽ. eãq quȩ scrbere
proposui inua uoce sub attestati¬
one ueritatis cunctis ꝓfitebat᷑
certissimo se cognouisse uisu.
Cũ enĩ ꝑ triduum ꝓfectio ꝑdu¬
raret exercitus. labor non dicam
nautarũ. uerũ ipsoꝵ excreuit
nimius animaliũ. itemq ex ꝑui¬
gilio lascitudo prȩualida. Fessꝰ
continuatione uigiliarũ presbit᷑.
circa çrepusculũ tercie noctis
domũ ꝓperat. atq instramine
cuiusdã lectuli inpacientia
uictus somni se ꝓicit. Moxq ut
quippiã somni carpere potuit.
conspicit in uisu adstantẽ sibi
ꝑsonam sub monastico habitu
baculũ manu gestantem. quẽ
sequebatur puer eiusclẽ habitꝰ.
Itaq stupescentẽ presbiterum.
ꝑsona illa clementer alloquit᷑.
Quid est fr̃: cur mͦ hic talit̾ iaces:
cui ille ueneranli uultꝰ intuens
ꝑsonã. dñe inquid uob̾ cunctis¬
q notũ ẽ. quantũ nobis ac fami¬

Expanded text:
dus presbyter bonae vitae et nominis, qui in hoc eodem coenobio vitam tenuit regularem, eaque quae scribere proposui, viva voce sub attestatione veritatis, cunctis profitebatur certissimo se cognovisse visu. Dum enim per triduum profectio perduraret exercitus, labor non dicam nautarum, verum ipsorum excrevit nimius animalium, itemque ex pervigilio lassitudo praevalida. Fessus continuatione vigiliarum presbyter, circa crepusculum tertiae noctis domum properat, atque in stramine cujusdam lecti impatientia victus somni se projicit, moxque ut quippiam somni capere potuit, conspicit in visu astantem sibi personam sub monastico habitu baculum manu gestantem, quam sequebatur puer ejusdem habitus. Itaque stupescentem presbyterum persona illa clementer alloquitur: Quid est, frater, cur modo hic taliter jaces? Cui ille venerandi vultus intuens personam: Domine, inquit, vobis cunctisque notum est, quantum nobis ac fami
Abbreviated transcription (Latin):
initas peccaminũ facit. qui post
reuelatã grãm xp̃i retro sumnus
conuersi. De ipso quippe dño nr̃o
excecationẽ infidelis popłi. nullã
ergo non suinus digni. ut illo fa¬
uore sc̃s iste pat̾ nos foueat. aut
consolari dignetur. quo sibi placi
tos lȩxificare consueuit alumnos.
Hoc solum quippe magnũ nobis
debet uideri. quod talib prestat.
ut eius sc̃ę̧ sollempnitati possimus
interesse. & de spe miscłiȩ eius
gaudere. Nec minor est eiꝰ poten¬
tia uel pietas. quam si miracula
frequentaret. Sed nimirũ necesse
est: ut ꝑ om̃em eccłiam cessantib
signis manifestet᷑. qui sint illi qui
unuersalem fidem ꝓpt̾ p̾sentia
miracula. uel qui propt̃ futurȩ
signa potius facient. ut corã ers
qui uoluntarię peccant ut scrip¬
cum est. offendiculũ ponat᷑. Nec¬
dum tamen eãdem miracula
pęnitus adhuc desunt. qm̃ & ad
sacro sc̃m eiusdẽ patris sepulchrũ.
& in aliis beatȩ memoriȩ eiꝰ locis.

Expanded text:
mitas peccaminum facit: qui post mitas peccaminum facit: qui post revelatam Christi gratiam retro sumus conversi. De ipso quippe Domino Jesobcaecationem infidelis populi, nullam ergo non sumus digni, ut illo favore sanctus iste pater nos foveat, aut consolari dignetur, quo sibi placitos alumnos laetificare consuevit. Hoc solum quippe magnum nobis debet videri, quod talibus praestat, ut ejus sanctae solemnitati possimus interesse, et de spe misericordiae ejus gaudere. Nec minor est ejus potentia vel pietas, quam si miracula frequentaret. Sed nimirum necesse est, ut per omnem Ecclesiam cessantibus signis, manifestetur qui sint illi qui universalem fidem, propter praesentia miracula, vel qui propter futuramsigna potius facient, ut coram eis qui voluntarie peccant, ut scriptum est, offendiculum ponatur . Necdum tamen eadem miracula penitus adhuc desunt, quoniam et ad sacrosanctum ejusdem patris sepulcrum, et in aliis beatae ejus memoriae locis,
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Nam non quiq pagense
uerũ etiam plebs urbana nobilib
uiris conserta clericoꝵ quoq hones¬
tis quasi inflorata ꝑsonis letabunda
confluit. & cõmune patrocinuu
deuota requirit. Nam quasi enĩ¬
parũ esse. desiderio deuotoꝵ ds̃
prospiceret. si semel in anno tantã
sollempnitatẽ eiusdẽ patris fide¬
tes occurre possent. exsistere cau¬
sas pręstitit. quo & alias sollemp¬
nitates gaudio xp̃ianoꝵ ad augẽ¬
niret. De sc̃a uidelicet illius
loco tanta ut ita dixerim tam
mira miracula & inscriptu refe¬
runtur gesta. & sub oculis patra¬
ta dinoscunt᷑. ut ipsoꝵ fulgor
etiam quosq remotos ad eius re¬
uerentiã excitare potuerit. Quȩ
licet instante iam tempore anti¬
xp̃i cuius faciẽ ut scriptũ ẽ. prę¬
cedet egestas cessare uideantur.
prȩstantior tamen sanitas ani¬
marũ semꝑ eius meritis optenta
prȩbetur. Cessare aut̃ diuina mi¬
racula uel ibi uel alias nr̃oꝵ enor¬

Expanded text:
runt. Nam non quique pagenses, runt. Nam non quique pagenses, verum etiam plebs urbana, nobilibus viris conserta, clericorum etiam honestis quasi inflorata personis, laetabunda confluit, et commune patrocinium devota requirit. Nam quasi parum esse desiderio devotorum Deus prospiceret, si semel tantum in anno, solemnitatem ejusdem patris fidees coluissent: existere causas præstitit, quibus & alias solemnitates gaudio Christianorum adaugencta videlicet illius loco tanta vt ita dixerim, tam mira Miracula, & in scriptura referuntur gesta, & sub oculis patrata dignoscuntur: vt ipsorum sulgor etiam quosqverentiam excitare potuerit. Quae, licet instante jam tempore Antichristi, cujus faciem, ut scriptum est, praecedet egestas , cessare videantur; praestantior tamen sanitas animae semper ejus meritis obtenta praebetur. Cessare autem divina miracula, vel ibi, vel alias, nostrorum enor
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimmi Benedicti sollempni
quȩ fidelium cordib & effectũ
deuotionis augere. & spirituale
gaudiũ
afferre
consueuit.
Merito si quidẽ tanti patris me¬
moriȩ idem fideles congaudens.
ut illud propheticũ impleatur.
Dicite isto. qm bene. & iterũ.
meinoria iusti cũ laudib. Con¬
stat enĩ quod unũquẽq sc̃oꝵ¬
xp̃iana pietas tanto uenerabi¬
lius colit. quanto celsius hunc
acło decoratũ cognouerit.
Unde & istũ patrẽ diuino
quodã instinctu specialiꝰ amat.
eiusq memoriã dulciꝰ rexenset.
Nimirũ nou nescia qd illũ om̃i¬
potens ds̃ inter suminos & electos
sc̃ȩ ecclesie patres mirũ in mnodũ
ꝓuexit. & int̾ sc̃ȩ fidei fundatores
ac cȩlestis discipline censores insig¬
niter sublimauit. Quippe quem
uit. ut dignus in mundo appare¬
ret. ꝑ quẽ excelsioris ordinis multi
eius dicatis quotiens in anno suis
temporib eueniunt. tam deuote
tamq libent᷑ ex tantis partib ad
eius sacro scm̃ tumulũ tanti accur¬

Expanded text:
beatissimi Benedicti solemnitasquae fidelium cordibus, et affectum devotionis augere, et spiritale gaudium afferre consuevit. Merito siquidem tanti patris memoriae iidem fideles congaudent: ut illud propheticum impleatur: Dicite justo quoniam bene . Et item: Memoria justi cum laudibus . Constat enim quod unumquemque siana pietas tanto venerabilius colit, quanto celsius hunc a Deo decoratum cognoverit. Unde et istum patrem, divino quodam instinctu specialius amat, ejusque memoriam dulcius recenset. Nimirum non nescia, quod illum omnipotens Deus, inter summos et electos sanctae Ecclesiae Patres, mirum in modum provexit, et inter sanctae fidei fundatores, ac coelestis disciplinae censores, insigniter sublimavit. Quippe, quemadornavit, ut dignus in mundo appareret, per quem excelsioris ordinis multitis sancto nomini ejus dicatis, quoties in anno, suis temporibus eveniunt; tam devote tamque libenter, et ex tantis partibus, ad ejus sacrosanctum tumulum tanti accur
Abbreviated transcription (Latin):
cognitor de semet ipso fuisset: sed qͥa
scelera uel crimina eiꝰ principalia iã
latere non poterant. Qui dix̃ ad scm̃
ce adsũ. Ait ei. Multa de te audiui¬
mus simulq & uidimꝰ. non ego solus
sel & tota plebs hic congregata modo
notescere nobis genitorẽ suũ. similit̃
mus tibi & tuis uirtutib. Sin autẽ.
nichil tibi credere habemus. Quod
audiens uir dĩ beatus Goar suspira¬
bat grauit᷑. & lacrimas sine cessatione
uel plebs eius quia te diligo. te adoro.
tibi seriuire cupio. creatorꝰ & redemp¬
tor m̃s. E hȩc dicens. accessit ad illũ¬
hominẽ qui illũ infantẽ in brachio
gerebat:. dixitq ad illũ. Quot noc teᷤᷤ
habet iste infans: Ille respondit. Tres.
Uir dñi sc̃s Goar dixt. Grinitas scã

Expanded text:
cognitor de semet ipso fuisset, sed ut cognitor de semet ipso fuisset, sed ut scelera vel crimina sua principalia iam latere non poterant. Qui dixit ad virucce adsum!' Qui dixit: 'Multa de te audivimus simulque et vidimus, non ego solus, sed et tota pleps hic congregata. Modo notescere nobis genitorem suum et genetrimus tibi et tuas virtutes; sin autem, nihil tibi credere habemus'. Quo haec audiens vir Dei beatus Goarus, suspirabat graviter et lacrimis sine cessatione vel pleps eius, quia te diligo, te adoro, te servire cupio, creator et redemptor meus'. Et haec dicens, accedens ad hominem, qui illum infantem in brachio gerebat, dixit ad illum: 'Quod noctes habet infans iste?' Qui dicit: 'Tres'. Vir Domini Goar dixit: 'Trin
Abbreviated transcription (Latin):
uit qui omnia uidicat. Hȩc quoq
ipso uiro dĩ dicente : uenit puer de
clero treuerorũ nomine leobgisus.
portans in brachio suo infantem tres
noc tes habentem. qui fuit coniac¬
tatus in illa concha marmorea ante
treueroꝵ. ut pauꝑculȩ feminȩ infan¬
tes suos soleant iactare. Hȩc autẽ
quos nutricarios uocant ab illis
matriculariis scĩ petri emere uide¬
batur. ep̃o ipsũ infantẽ prȩsentare
deberent: & postea ep̃i autoritas ip¬
sũ hominẽ de illo nutricario con¬
firmabat. Uidens autẽ rusticuᷤᷤ ep̃s
illũ infantẽ portari. dixit. M odo
inuenire possumus si ex deo ẽ Goaris
sapientia. aut uirtutes quas facit. an
ex aduersarii parte. Si ex deo est.
faciat nobis cognitũ quis fuit pat̃
istius infantuli. uel matrẽ eiꝰ deñti¬
at nobis: & credemus quia non est
eius causa maligna. E si hoc facere ñ
potest: capitali feriat᷑ sententia. Interĩ¬
tamen ut sciamus quȩ est causa eius.¬
dix̃ propt᷑ hanc causã ut ipse tunc

Expanded text:
it, qui omnia iudicat'. 7. Haec quoque ipso viro Dei dicente, venit puer de clero Treverorum nomine Liobgisus, portans in brachio suo infantem tres noctes habentem, qui fuit iactatus in illa conca marmorea, Treverorum, ut pauperculas feminas infantes eorum solent iactare. Haecque conquos nutricarios vocant ab illis matriculariis sancti Petri comparare videbantur, episcopum ipsum infantem praesentare deberent, et postea episcopo auctoritas ipso homine de illo nutricario confirmabat. Quod videns Rusticus episcopus illum infantem portantem, dicebat: 'Modo invenire possumus, si ex Deo est Goar sapientia aut virtutes quae facit an ex adversario. Si ex Deo est, faciat nobis cognitum, qui fuit pater ipsius infantuli, vel matrem eius denominet, et credimus, quod non est eius causa pristinatio. Et si hoc facere non potest, capitale vereatur sententia, interim ut sciamus, quid est causa sdixit propter hoc causa, ut ipse tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ministrum suñ ibidẽ stare p̃cepit.
quod cum uidisset rusticꝰ ep̃s una
cũ clero suo. dixit. Uidetis nunc
quid fac turus ẽ: Non est hȩc causa
ex dõ. Si ex deo fuisset. tam mane
non comedisset uel bibisset. quia
anteriores scĩ ꝑ elemosinas & ieui¬
nia intrauerunt in regnũ dĩ. &¬
ista causa quȩ sit. nescio. Mane come¬
dit & bibit. bestias mulget . cappam
suã in radio solis pendit. accedat pro¬
pius & reddat rationẽ: si ex di parte is
facit. an ex aduersarii. Cumq interro¬
gatus fuisset uir dĩ sc̃s Goar. dixit.
Ds uidex iustus & fortis: tu scis om̃ia.
tu nosti quia de aduersa parte ni¬
chil consentio. neq consentire cupio.
neq cappam meã in radio solis pen¬
dentẽ scio. sed infuste roboreo. E
sed ipsa hora transacta dñs michi¬

Expanded text:
ministrum suum ibidem stare praecępit. Quod cum haec vidisset Rusticus episcopus una cum clero suo, dixit: 'Videtis nunc, quid facturus est? Non est haec causa ex Deo. Si ex Deo fuisset, tam mane non commedisset vel bibisset; quia anteriores sancti per ęlemosinas et ieiunia intraverunt in regnum Dei. ista causa quid sit nescio: mane commedit et bibit, bestias mulgit, cappam suam in radio solis pendit. Accedat propius et reddat rationem, si ex Dei parte haec facit an ex adversario'. Qui cum interrogatus fuisset, vir Dei sanctus Goar dixit: 'Deus iudex iustus, fortis, tu scis omnia, tu nosti, quod de adversario parte nihil consentio neque consentire cupio neque cappam meam in radio solis pendentem scio nisi in fuste roboreo et ravi, nisi quod ipsa hora transacta Dominus mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ibat. & illi legati festinant̾ uenert̃
ad ep̃m. inueneruntq eũ in ciuitate
sedentẽ in solio suo una cũ dero. &
nuntiauerunt ei omia que eis con¬
tigerant. uel quod factũ uiderunt
de ipso sc̃o uiro. Quȩ cũ audisset.
cum irac̾dia cępit dicere. Non
est hȩc alia causa. nisi prȩstigatio.
qui sic mane cõmedit. & bestias
mulget: Inquirere debemus quȩ sit
causa uel religio. quod hec facit.: si
Goar intrauit in domũ ubi ep̃s sede¬
bat. Qui cum intrasset. cępit preui¬
dere locũ ubi discipulus suus stare
potusset: uel ubi cappam suã pen¬
dere uel abscondere licuisset.

Expanded text:
t. Et illi legatari festinanter venerunt episcopo; invenerunt eum in civitate sedentem in solio suo una cum clero suo. Nuntiaverunt ei omnia, quod eis contigerat vel quod factum viderunt de ipso viro sancto. Qui cum audisset, cum iracundia caepit dicere: 'Non est alia causa nisi prestinatio, qui sic mane commedit et bestiis mulgit; inquerere debemus, quid sit causa vel pro quale ingenio hoc faciat: si Goar intravit in domo ubi episcopus sedebat! Qui cum intrasset, caepit providere, ubi discipulus suus stare potuisset, vel ubi cappam suam pendere vel abscondere licuisset, et
Abbreviated transcription (Latin):
laborem: & hanc sententiã intra se
maior & prox ior cresçebat. E dix̃
albuinus ad aluinũ. Talem famem
ac sitim nunquã habui. E hȩc dicens.
cecidit de equo suo quasi inortuus.
me & siti modo morituri sumus.
Sc̃s ooar cum heç uerba audisset.
quia ds̃ caritas est: & qui manet in
caritate. in dõ manet: & ds̃ in eo.
Hodie filii quando uidistis me indig¬
non debueratis excusare: nunc autẽ
ad corripiendũ uos facit ista dñs.
bus. uenerunt tres ceruȩ mirȩ mag¬
nitudinis ueluti scãm trinitatẽ prę¬
figurantes: quȩ steterunt alonge.
Quas cum uidisset uir dĩ sc̃s Goar &
inuocasset scãm trinitatẽ: iussit eas
stare. Cumq stetissent. apprȩhendit
uasculũ suũ. & mulfit illas. Quod
cum factũ fuisset. iussit eas ire: &
de ipso lacte liniebat membra illoꝵ.
statimq nullũ dolorem senserunt in¬
se. Miserunt manus ad sacculos. &
inuenerunt ad manducandũ usq ad
illis atq timentibus. dixit uir dei
sc̃s Goar ad illos. filii quod est inge¬

Expanded text:
s magis et prolixius crescebat. Et dixit Alboinus ad Adalwinum: 'Talem famem ac sitim numquam habui'. Et haec se dicente, cecidit de equo suo quasi mortuus, eme et siti morituri sumus'. Sanctus Goar cum hec verba audisset, quia Dem caritas est, et qui manet in caritate, in Deo manet et Deus in eo. Hodie, fili, quando vidistis tne indignon debueratis excussare. Nunc autem ad corripiendum vos facit Dominus ista'. bus venerunt tres cervias mire magnitudinis, quasi sanctam trinitatem praefigurantes, qui steterunt a longe. Quas cum vidisset vir Dei sanctus Goar et invocasset sanctam trinitatem, iussit eas stare. Quae cum stetissent, conprehendit vasculum suum et mulsit illas. Quod cum factum fuisset, iussit eas irę; et apud ipsud lacte linebat membra illorum, et statim nullum dolorem insenserunt. Miserunt manus ad sacculos et invenerunt ad manducandum et ad biillis atque timentibus, dixit vir Dei sanctus Goar ad illos: 'Fili, quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
ideo quasi securus postulat. auerte
faciem tuã apeccatis meis. Quisqͥn
uero nrm uult sui merici faciem
contemplari. necesse habet ut ui hoc
speculũ intendat. id est ut eiusdẽ
Inspectis enĩ ꝓ ut nr̃a paruitas est
illius gestis uel quantũ uos in uno.
uel quantũ ipse insublune sit. ani¬
mauertere poterimus. Hinc de
quolibet penitente dictũ ẽ. Respi¬
ciet homines id est scõs. & dicet.
Peccaui. Qm̃ in illoꝵ speciositate
considerat. quantũ se deformem
adtendat. Quȩ utilitas aut̃ de ea¬
dem confessione proueniat. ibidẽ
signatũ est cum dicit᷑. Libereinus
eum de suꝑbia. & de his quȩ fecit.
ut non eat inꝑditionẽ. At uero
quia scriptura iubet sc̃s enum dies
dñi est nolite contristari. quod ex
nobis uel in nobis est triste omitta¬
mus. & quasi nobis cũ sit hodie
sponsus gauderę pręsumamus.
Munus uero nr̃e confessionis uelut
ante pedes paternȩ pietatis offe¬
rentes. nr̃m posse ui eius laude

Expanded text:
ideo quasi securus postulat: Auerte ideo quasi securus postulat: Auerte faciem tuam a peccatis meis. Quisquis vero nostrum vult sui meriti faciem contemplari, necesse habet, vt in hoc speculum intendat, id est, vt eiusdemInspectis etenim, prout nostra paruitas est, illius gestis, vel quantum nos in imo, vel quantū ipse in sublime sit, animaduertere poterimus. Hinc de quolibet pœnitente scriptū est: Respiciet homines, id est, Sāctos, & dicet: Peccaui. Quoniam ad illorum speciositatem, considerat quātū se deformem attendat. Quæ vtilitas autem de eadem confessione proueniat, ibidem signatum est, cū dicitur: Liberemus eū de superbia, & de his quæ fecit, vt non eat in perditionem. At vero, quia Scriptura iubet: Sāctus enim dies Domini est, nolite contristari. Quod ex nobis, vel in nobis triste est, omittamus: & quasi nobiscum sit hodie sponsus, gaudere pręsumamus. Munus vero nostrę cōfessionis, velut ante pedes Paternæ pietatis offerentes, nostrum posse in eius laude
Abbreviated transcription (Latin):
randũ est. quid nobis adõ donatũ
sit: ne forte sieius p̃sentiã minus
reuerent᷑ senserimus. aut infecto
corde quod absit in conspectu eiꝰ
uacui uenerimus. dicat ipse pro¬
pheticũ illud. Non est anima
mea ad popłm istũ. Et itẽ. Prope
es tu ori eoꝵ. & longe arenibus coꝵ.
Prȩterea cum ad exemplũ illiꝰ regis
sollempnizantes tanquã discũben¬
tes. Nam cum sp̃u dĩ plenus sit
nichil est in creaturis dĩ qd̃ eum
latere possit. quisq nr̃m ꝓciret.
ne forte paternos eius oculos
cordis anuctu uel corporis offen¬
dat. Nam ut ipse dicit. om̃is
exaltatio genis est suꝑbiȩ. ꝑ qͣm
maxune quisq fit ab hominabi¬
lis. ut scriptũ est. apuo dm̃. Me¬
minerumus tam̃. quia ad suꝑiũ
iudicem uel adsenatores cęli
placandos recogitatio seu con¬
fessio peccati specialit᷑ prosit.¬
iuxta illud. Harra si quid ha¬
bes. ut iustificeris. Iniquitatẽ
meã ego inquio agnosco. Et

Expanded text:
randum est, quid a Deo nobis donatum randum est, quid a Deo nobis donatum sit. Ne forte, si eius præsentiam minus reuerenter sēserimus, aut infecto corde quod absit in conspectu eius vacui venerimus, dicat ipse propheticum ilmea ad populum istum ; et item: Prope es tu ori eorum, et longe a renibus eorum . Propterea cum ad exemplum evangelici i solemnizantes, tanquam discumbentes nam cum spiritu Dei plenus sit, nihil est in creaturis Dei quod eum latere possit, quisque nostrum procuret, ne forte paternos ejus oculos cordis amictu vel corporis offendat. Nam, ut ipse dicit: Omnis exaltatio genus est superbiae, per quam maxime quisque sit abominabilis, ut scriptum est, apud Dominum . Meminerimus tamen, quia ad supernum judicem, vel ad senatores coeli placandos, recogitatio seu confessio peccati specialitiuxta illud: Narra si quid habes, vt iustificeris. Iniquitatem meam inquit, ego agnosco. Et
Abbreviated transcription (Latin):
falsũ est quod de prȩteritis uere
peniteat. Ut aut̃ quiddã de hu¬
mano loquam᷑ usi. si quando pat᷑¬
familias post tempus domũ suã
reuertitur. om̃is familia solet
ad gaudere. cũ quidẽ & catelli
exiłientes. quodam gestu m̃brox
se monstrant lȩtari. Qua ꝓptͣ
& nos licet ium̾tis insipientibus
merito simus comparandi. tñ
si ob istius honorẽ sollẽpnitatis. qͥ
eundem nr̃m dñm nobis quodã¬
modo reprȩsentat gauisi fuerimꝰ.
uel micas miscłiȩ euis sꝑare quasi
catuli sub mensa poterimus. Et
hoc non ex nobis. sed ex bonitate
ȩuangelici regis. qui cecos & clau¬
dos ad coniuiuiũ suũ dignatus est
adscisci. Bene ergo nobiscũ agit᷑.
quod iscdẽ pat̾ familias. nos suis
sollempniis interesse ñ dedignat᷑.
Oquanti etiam in remotissimiᷤᷤ kanᷤ
maria regionib qui tantõpere
gauderent. si eis uel semel ad eius
sacrum corpus accedendi possibi¬
litas esset. Unde etiam conside¬

Expanded text:
falsum est, quod de praeteritis vere falsum est, quod de praeteritis vere poeniteat. Ut autem quiddam de humano usu loquamur, si quando paterfamilias, post tempus. domum suam revertitur, omnis familia solet adgaudere: cum quidem et catelli exsilientes, quodam gestu membrorum se monstrant laetari. Quapropter et nos, licet jumentis insipientibus merito simus comparandi, tsi ob istius honorem solemnitatis, quæ eūdem nostrum Dominum nobis quodammodo repræsentat, gauisi fuerimus: vel micas misericordiæ eius sperare, quasi catuli sub mēsa poterimus. Et hoc non ex nobis, sed ex bonitate Euangelici Regis, quia cæcos & claudos ad conuiuium suum dignatus est asciscere. Bene ergo nobiscum agitur, quod idem paterfamilias nos suis solemniis interesse non dedignatur. O quanti sunt etiam in remotissimis trans maria regionibus, qui tantopere gauderent, si eius vel semel ad eius sacrum tumulū accedendi possibilitas esset! Vnde etiam cōside
Abbreviated transcription (Latin):
suã ds̃ multiplicat. ut non solum
homines. sed etiam iumenta saluet.
Et nos ergo de eiusdem patris lau¬
de licet indigni gaudeamus. &
quauis non sit nobis os aꝑire prę
confusione. tam̃ illud mosaycum
unusquisq nr̃m eidẽ dicat. Scio
quia misericors es dñe. cũ inetu
& spe prȩstolantes utrũ ne sicut
regib consuetudo est. ut insuis
nataliciis reos absoluant. sic iste
princeps dĩ propt̃ gaudiũ sue
scȩ sollempnitatis uincula nr̃a
relaxet. Si quidẽ & illud occurrit
memoriȩ. qđ int̾ p̾ciosa filiorum
isrł munera. etiã pilos caprarũ
quidã detulerunt. Et quia ꝑ
illos peccatoꝵ confessio signatur.
salte̾ uel hoc unũ offeramus.
Uerũ si deest aurũ sapientiȩ. si
argentũ rite laudantis eloqͥũ.
postremo si castitatis byssus mise¬
ris abest. uel p̾dictos caprarum
pilos offeramus. quia forte & ipsi
cum ueraci confessione placebt̃.
Uerũ scilicet quia quem adhuc
ex consensu peccare delectat.

Expanded text:
suam Deus multiplicat, ut non solum suam Deus multiplicat, ut non solum homines, sed etiam jumenta salvet. Ergo et nos de ejusdem patris laude, licet indigni, gaudeamus. Et quamvis non sit nobis os aperire prae confusione, tamen illud Mosaicum unusquisque nostrum eidem dicat: Scio, quia misericors es, Domine . Cum metu et spe praestolantes, utrum sicut regibus consuetudo est, ut in suis natalitiis reos absolvant; sic iste princeps Dei propter gaudium suae sanctae solemnitatis, vincula nostra relaxet. Siquidem et illud occurrit memoriae, quod inter pretiosa filiorum Israel munera, etiam pilos caprarum quidam detulerunt. Et quia per illos peccatorum confessio designatur, saltem vel hoc unum offeramus. Verum si deest aurum sapientiae, si argentum rite laudantis eloquii, postremo si castitatis byssus miseris abest, vel praedictos caprarum pilos offeramus, quia forte et ipsi cum veraci confessione placebunt. Veraci scilicet, quia quem adhuc ex consensu peccare delectat;
Abbreviated transcription (Latin):
q congrueret. qui iuxta apłm
sciunt quȩ est spes uocationis
dĩ. uidelicet illuis uocationis.
qua non solũ cũ aliis xp̃ianis
sed quȩ eis adõ donata sunt
norunt. De quib propt̃ cor &
ammã unã. sub unius popłi uo¬
cabulo ds̾ dicit. Ob auditu auriᷤᷤ.
obediuit michi. Quẽ nimirũ
in scĩs eius laudare uibem᷑. sed
quales eũ laudare debeant.
scriptura non tacet dicens ad ip¬
sos. Qui timetis dñm. laudate
eũ Et item. laudabunt dñm.
qui requirunt eũ. Quo contra.
non est inquit speciosa laus in
ore peccatoris. Quid ergo de
uobis censendũ est. qui supra
modũ peccatores sumus & lau¬
des eius ad temptare p̾sumimꝰ:
Sed diuinȩ pietatis diuitias ad¬
tendentes. de eiusdẽ indulgentis¬
sui patroni miscdia pręsumimus.
Deniq eadẽ scã scriptura quȩ i ꝑso¬
na iustoꝵ dicit. laudent illũ cęli.
mox subiunxit ꝙ terrȩ. ne peccato¬
res desperarent. Nam adõ miscdiã

Expanded text:
que congrueret, qui juxta Apostolum que congrueret, qui juxta Apostolum sciunt, quae est spes vocationis Dei . Videlicet et illius vocationis, qua non solum cum aliis Christiansed quae a Deo donata sunt , norunt. De quibus, propter cor et animam unam, sub unius populi vocabulo Deus dicit: Obauditu auris obaudiunt mihi, quem nimirum in sanctis ejus laudare jubemur . Sed quales eum laudare debeant, Scriptura non tacet, dicens ad ipsos: Qui timetis Dominum, laudate eum; et item: Laudabunt Dominum, qui quaerunt eum . Quo contra: Non est, inquit, speciosa laus in ore peccatoris . Quid ergo de nobis censendum est, qui supra modum peccatores sumus, et laudes ejus attentare praesumimus? Sed divinae pietatis divitias attendentes, de ejusdem indulgentissimi patroni misericordia praesumimus. Denique eadem Scriptura, quae in persona justorum dicit: Laudent eum coeli, mox subjungit, et terra : ne peccatores desperarent. Nam adeo misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
splendore non reluxit: Est igit᷑
lucerna. Sed qualit᷑ eundemn
prȩceptorẽ suũ imio & dñm.
legiones monachoꝵ decentius
ap̾pellabunt: Dñm inquã. Si¬
quidem & helias. dictus est dñs
helisci. Ergo pietatis effectu. uo¬
cetur lucerna. Sed quasi parũ
est: uocet᷑ etiã stella. Non tñ
qualiscumq sed talis quȩ erudi¬
ens multos ad iusticiã refulgeat.
iuxta illud danihelis in ꝑpetuas
ȩternitates. Uocetur etiam sol.
Uocetur etiam angłs. quia legem
requirunt exore cus. Postremo
uideant & gaudeant. quã prope¬
dictus. quẽ ds̃ adeo beuedixit in
om̃i benedictione sp̃uali. & ꝑ quẽ
tanti benedictionẽ hereditate
possidebunt. Fateor enĩ quod eiꝰ¬
dem patris dilectorib adeo pla¬
cet tali uocabulo censeri. quod
sol& maxime post diuinũ nom̃¬
in ore xp̃ianoꝵ uersari. Quis
enim pie loquens aut benedictũ
aut benedictionẽ sub quolibet
obtentu non dicat: Cȩterum
laudes eius resonare talib ut cũ¬

Expanded text:
splendore non reluxit? Est igitur splendore non reluxit? Est igitur lucerna. Sed qualiter eumdem praeceptorem suum, imo et dominum legiones monachorum decentius appellabunt? Dominum, inquam, siquidem et Elias dictus est dominus Elisaei. Ergo pietatis affectu vocetur lucerna. Sed quasi parum est, vocetur etiam stella. Non tamen qualiscunque; sed talis, quae erudiens multos ad justitiam, refulgeat, juxta illud Danielis, in perpetuas aeternitates. Vocetur etiam sol, Vocetur etiam angelus, quia legem requirunt ex ore ejus. Postremo videant et gaudeant, quam propdictus, quem Deus adeo benedixit in omni benedictione spirituali. Et per quem tanti benedictionem haereditate possidebunt. Fateor enim, quod ejusdem patris dilectoribus adeo placet tali vocabulo censeri, quod solet maxime post divinum nomen, more Christiano versari. Quis enim pie loquens, aut Benedictum, aut benedictionem sub quolibet obtentu non dicat? Caeterum laudes ejus resonare, talibus utcun
Abbreviated transcription (Latin):
uota sunt. Postremo. quod inter
plurima suꝑni muneris karis¬
mnata ad primȩ disertus fuerit.
eoꝵ enarrat. Lȩtabundis inquã. quia
grande gaudiũ quibq sana sapien¬
tibus hoc affert. quod eis suꝑna ꝓ¬
uidentia talem ac tantum ducem
cȩlestis disciplinȩ lęge̾. dig̾niun &
idoneũ totus agͥnoscat. Gaudent
ergo & quasi prȩ̃iuũ sequentes de
euis nutu pendunt. & cordis aciẽ
ineũ defigunt. Gaudent quia ꝑ
euis magisteriũ. ad cęlestis mili¬
tiȩ tyrociniũ sunt adsciti. Spe¬
rant se sub eius ducatu militantes
ad suꝑni regis palatiũ introenit
adipisci confidunt. Adhãc itaq
lucernã quasi incaliginoso uitȩ
huius stadio micantem subinde
respiciunt & in ipsa uident. quo
gressũ operis tendant. Lucerna
igitur est beatissimus benedictꝰ.
Lucerna inquã adhoc uidelicet¬
suꝑ candelabrũ posita. ut ardens
resplendeat. An & iste suꝑno amo¬
re non uehenit̃ arsit: Anq iste
cum uerbo & opere tum signoꝵ

Expanded text:
tacet. Postremo, quod inter plurima superni muneris charismata, apprime disertus fuerit; eorum narrat. Laetabundis, inquam, quia grande gaudium quibusque sanum sapientibus hoc affert; quod eis superna providentia, talem ac tantum ducem,coelestis disciplinae legem, dignum et idoneum totus mundus agnoscat. Gaudent ergo, et quasi praevium sequentes, de ejus nutu pendent, et cordis aciem in eum defigunt. Gaudent, quia per ejus magisterium, ad coelestis militiae tirocinium sunt asciti. Sperant sub ejus ducatu militantes, ad superni regis palatium intromittiadipisci confidunt. Ad hanc itaque lucernam, quasi in caliginoso vitae hujus stadio micantem, subinde respiciunt, et in ipsa vident quo gressum operis tendant. Lucerna est igitur beatissimus Benedictus. Lucerna, inquam, ad hoc super candelabrum posita, ut ardens resplendeat . An et iste superno amore non vehementer arsit? An et iste, cum verbo et opere, tum signorum
Abbreviated transcription (Latin):
Confracta restaurauit. desperata
curauit. Ꝙ quãuis non fecerimus
eius uoluntatẽ. dñm tamen inuoce¬
mus eũ. & sint ocłi nr̃i in manib ei
intendentes. donec ipse suos attol¬
lat oculos suꝑnos. & misereat᷑ nr̃i.
Sit nobis benedictus semꝑ incorde.¬
benedictus in actu. quatenꝰ siqua
urtus. si qua laus disciplinę. ut illud
apłicũ imitantes. quę uidimus in
ut nobiscũ sit ds̃ pacis ꝑipsum in
scła scłor amen.

Expanded text:
confracta restaurauit, desperata confracta restaurauit, desperata curauit. Et quamuis non fecerimus eius volūtatem, Dominum tamē inuocemus eum, & sint oculi nostri in manibus eius intendentes: donec ipse suos attollat super nos, & misereatur nostri. Sit nobis semper Benedictus in corde,Benedictus in actu, quatinus si qua virtus, si qua laus disciplinæ, vt illud Apostolicum imitantes, quę vidimus in vt nobiscum sit Deus pacis per ipsum, in sæcula sæculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq fidelis opinio est. quod unus¬
quisq scõꝵ cum illis surget in rege¬
ueratione. quos dño ad quisiuit.
Cum igit᷑ uniuersi huiuscę institu¬
tionis eius sequaces in unũ coacti
fuerint. quale signũ apostolatus
benedicto. tunc ille copiosus exercit
se ipsũ exhibebit: O quali gaudio
tunc ille tripudiauit. qui se se
illis cohortib inmisceri potuerit.
Nunc om̃s uel loco uel affectu uigini.
in eũ cordis intuitũ dirigant. Om¬
nia enim om̃ib factus est. Habetł
enim pueri formã in puero quã
sequantur. Et qm̃ ad exemplum
isaac dõ oblati sunt. primordia
sua caueant fermentare. Ac dein¬
ceps quiq ꝑętatũ successiones sint
ꝑfecti sensu. ut apat̾na sui nutri¬
ci pietate non degenerent. ne forte
si ab excellentiori gradu ceciderint.
grauius elidant᷑. Sed & nos quicũq
deliquimus nullomodo absperanda
clementia deficiamus. quia uiuenᷤ
& post obitum mortuos suscitauit.

Expanded text:
Denique fidelis opinio est, quod vnusDenique fidelis opinio est, quod vnusquisque sanctorum cum illis surget in regeneratione, quos Domino acquisiuit. Cum igitur vniuersi huiusce institutionis eius sequaces, in vnū coacti fuerint: quale signum Apostolatus Benedicto tunc ille copiosus exercitus se ipsum exhibebit? O quali gaudio tunc ille tripudiabit, qui sese illis cohortibus immiscere potuerit! Nunc omnes, vel loco vel affectu vicini, in eum cordis intuitum dirigant. Omnia enim omnibus factus est. Habet enim pueri formam in puero quam sequantur: vt quoniā ad exemplum Isaac Deo oblati sunt, primordia sua caueant fermētare. Ac deinceps quiq. per ætatum successiones sint perfecti sensu: vt a paterna sui nutricij pietate non degenerent. Ne forte si ab excellentiori gradu ceciderint, grauius elidātur. Sed & nos quicumque deliquimus, nullomodo ab speranda clementia deficiamus: quia viuens & post obitum mortuos suscitauit,
Abbreviated transcription (Latin):
principis dĩ. semꝑ iuxta psalmistã¬
adicere ciuquã desiderandum est.
Sed nos affectũ quidẽ ex hibere pos¬
sumus. effectũ uero tantę fidei
nequaquã explere sufficimꝰ. Qua¬
propt̾ easdẽ illius laudes. ñ una
uox. ñ una congregatio. neq una
urbs uel ꝓuintiã ꝓclamat. s ubi¬
ꝑnationes. ꝑ linguas laus benedie¬
ti frequentat᷑ Si enim in multitu¬
dine popłi dignitas est ut aut
salomon: quantã putamus esse
cdignitatẽ istius regis. quȩ tam
numerosus ꝓsequit᷑ exercitus
monachoꝵ: Quis unquam rex
aut imꝑator in tantis mundi
partib imꝑauit. aut ex tã diũ¬
sis nationib sibi tantas legiones
concduxit. quantas uidelicet iste
militia uoluntariȩ iuratas dispo¬
nit: Qui quasi pręsentẽ intu¬
entes. & uexillũ institutionis se¬
quentes diabolicas acies uiriliter
infringunt. Quib illud ꝓpheti¬
cũ bene coaptatur. Erunt ocłi
tui uidentes prȩceptorem tuum.

Expanded text:
Principis Dei sPrincipis Dei sadjicere, cuiquam desiderandum est. Sed nos affectum quidem exhibere possumus, perfectionem vero tantae rei nequaquam explere sufficimus. Quapropter easdem illius laudes, non una vox, non una congregatio, neque una urbs vel provincia proclamat; sed ubinationes, per linguas, laus Benedicti frequentatur. Si enim in multitudine populi dignitas Regis est, vt ait Salomon: quantam putamus esse dignitatem istius Regis, quem tam numerosus prosequitur exercitus Monachorum? Quis vmquam Rex aut Imperator in tantis mundi partibus imperauit, aut ex tam diuersis nationibus sibi tantas legiones conduxit, quantas videlicet iste, militia, voluntarie iuratas disponit? Quem quasi præsentem intuentes, & vexillum institutionis sequentes, Diabolicas acies viriliter infringunt. Quibus illud Propheticum coaptatur, erunt oculi tui, videntes præceptorem tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
donatũ est nobis. & oblatã gratiã
nullatenus inuacuũ recipiamus.
Tantus fulgor. cecitatẽ mentis nr̃ȩ
nr̃a uulnera sanet. Si enĩ puerul¬
adhuc ita capisteriũ reparauit.
ut nec scissura quide̾ appareret:
nos qui uasi ad honorẽ in lomo
dĩ ꝑ grãm uocati sumus. quia mul¬
tas peccatoꝵ scissuras incurrimus.
lam suo regi sociatus est reparari
poterimus. Si nigredo sceleriun
nos decolorauit. non simus ut
etiiops: qui non mutat pellẽ suã.
sed ad eius manũ recurrentes. an¬
nonã miscdie sicut ille suus cor¬
uis ab eo requiramꝰ. Si etiã inter
iniuriosos merito cũputandi sumꝰ
illũ tñ affectũ quo ꝓse odiente
fleuit. ab ipso reposcamꝰ. Neq enĩ
supplices quamus indignos adũ¬
sabitur. qui ꝓ ꝑseuerante in mali¬
cia lugebat. Gaudeamꝰ ergo &er
gatlñm nr̃m quo ualemus annisu.
dilectionis affectũ exhibeamꝰ
Nam idcirco dimissa sunt maͤin¬
riȩ peccata multa. quia dilexit
multũ. Ceterũ ad laudes euidem

Expanded text:
donatum est nobis: & oblatam gratiam nullatenus in vacuum recipiamus. Tantus fulgor, cæcitatem mentis nostrævulnera nostra sanet. Si enim adhuc puerulus ita capisterium reparauit, vt nec scissura quidem appareret: nos, qui vasa ad honorem in domo Dei per gratiam vocati sumus, quia multas peccatorum scissuras incurrimus, iam suo regi sociatus est, reparari poterimus. Si nigredo scelerum nos decolorauit, non simus vt Æthiopes, qui non mutant pellem suam: sed ad eius manum recurrentes, annonam misericordiæ, sicut ille coruus, ab eo requiramus. Si etiā inter iniuriosos merito computandi sumus, illum tamen affectum, quo pro se odiente fleuit, ab ipso reposcamus. Neque enim supplices, quamuis indignos, auersabitur: qui pro perseuerante in malitia lugebat. Gaudeamus ergo, & erga Dominum nostrum, quo valemus adnisu, dilectionis adfectū exhibeamus. Nam idcirco dimissa sūt Mariæ peccata multa, quia dilexit multum. Cæterum ad laudes eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
bibendum: quod cum gaudio uir dĩ
facere pręcepit. Quod cum factum
fuisset: illi cum uociferatione cȩpert̃
cogere illũ. ut festinant᷑ iter agere
deberent. Uir aut̃ dñi cum hȩcꝰ audis¬
set: statĩ & sine mora strauit asinum.
suũ: & cęperunt ambulare. Cũ aut̃
ambularent. uir dĩ inpsalmis & hym¬
nis meditabatur. Cumq miliario sex¬
to ambulassent ubi pauli campus
nuncupatur: dixit albuinuis ad aliunũ.
me occupat. Q aluinus dixit. Siego
celeruis non bibam. forsitan mͦ moriar.
Hȩc dicentes intra se: festinant̃ ire cepe

Expanded text:
bibendum; quod cum gaudio ipse vir Dei bibendum; quod cum gaudio ipse vir Dei facerę praecepit. 5. Quod cum factum fuisset, illi cum vociferatione caeperunt cogere illum, ut festinanter iterare deberent. Ipseque vir Dei cum haec audisset, statim sine mora stravitsuum et caeperunt ambulare. Cum autem ambularent, vir Dei in psalmis et ymnis meditabatur. Cumque miliario sexto perambulassent, ubi Paulo campus nuncupatur, dixit Alboinus ad Adalwinum: me occupat'; et Adalwinus dixit: 'Si ego cęleriter non bibam, forsitan morire habeam'; dicentes intra se festinare ad
Abbreviated transcription (Latin):
cȩpit etiam missarũ sollempnia cęle
faciant quia initinere sunt: & forsitan
nobis ds̃ aliquẽ pauperem uel pere¬
grinum adducet. ut nobiscũ faciat
caritatẽ. Quod audientes illi qui
fuerant missi. furenti animo non
potuerunt maliciã quã gerebant
in corde abscondere: dicentes ei.
Nec tu bene facis qui ita agis: nec nos tibi
inhoc consentientes erimus. Sc̃s Goar
dixit. Mala domus est: inqua dñs ñ
tumetur. Sidm̃ timuissecis: forsitan cari¬
tatem non recusaretis. Interea ista sibi¬
uuicem colloquentibus: uenit puer
& dixit. Lcce peregrinus stat ad regiã
dĩ. cum gaudio dixit. Fili. uoca illum.
Iui cum uocatus uenisset. dix̃. Ecce quã
bonũ & quã iocundũ. habitare fr̃s ĩ
& fecit caritatem cum eo. Hȩc uiden¬
tes illi legati: cum magna leticia stra¬
uerunt ę̧quos suos. dicentes intra se
dolose. Nunc manifeste uidemus. qd̃
ep̃o nr̃o nuntiare possumus. E cȩpe¬
runt rogare sibi aliquio largiri uiã
tici in itinere ad manducandũ uel ad

Expanded text:
caepit missarum solemnia cęlebfaciant, quia in itenere sunt, et forsitan nos Deus aliquem pauperem vel peregrinum adducit, ut nobiscum similiter faciat'. Quo audientes illi qui fuerant furenti animo, non potuerunt malitiam quam gerebant in corde abscondere, dicentes ei: 'Nec tu bene facis qui sic facis, nec nos tibi haec consentire volemus'. Sanctus Goar dixit: 'Mala domus est, in qua Dominus non timetur. Si Deum timuissetis, forsitan caritatem non recussaretis'. Inter haec sibi conloquentibus venit puer et dixit: 'Ecce peregrinus stat ad regiam  cum gaudio dixit: 'Fili, voca illum'. Qui cum vocatus fuissare fratres in  fecit sibi caritatem. Haec videntes illi legatarii, cum magna laetitia straverunt ęquos suos, dicentes intra se dolose: 'Nunc manifeste videmus, quod episcopo nostro nuntiare possumus'. Et caeperunt rogare, sibi aliquid in sacculis eorum donare ad manducandum vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
ualde dedignabatur quod tam p̾ci¬
osa gemina uel margarita in oppido
germanoꝵ consisteret. uel ꝑuerbũ¬
eius tantas ei animas assidue aufer¬
ret & addĩ culturã reuocasset: mul
tasq ei & magnas tribulationes tan¬
quam leo rugiens ingerebat. Sed
uir dĩ sc̃s soar hȩc nullãtenus metue¬
bat: quia considerabat prȩcepta apos¬
tolca. quod ꝑ multas cribulationes
oportet nos intrare in regnũ cęlorũ.¬

Expanded text:
valde dedignabat, quod tam pretiosa gemma vel margareta in oppido Germaniorum consistere debueius ei tantas animas adsiduę defecissent, et ad Dei cultura revocasset, qui ei multas et magnas tribulationes tamquam leo rugiens ingerebat. Sed vir Dei sanctus Goar haec nullatenus metuebat, quia considerabat praecepta apostolica, quod per multas tribulationes oportet nos introire in regnum De
Abbreviated transcription (Latin):
tantam gr̃am concedere dignatus
fuit. ut multi quoq paganoꝵ ꝑuer¬
bum ipsius ad salutem animarũ sua¬
di sc̃s Goar incorpore requiescit.
quia ibi cȩci inluminant᷑. surdi au¬
& afebrib uel ab aliis infirinitatib multi

Expanded text:
tantam gratiam concedere dignatus tantam gratiam concedere dignatus fuit, ut multi paganorum per verbum ipsius ad salutem animarum eoDei sanctus Goar in corpore requiescit, quia ibi ceci inluminantur, surdi auet a febribus vel ab aliis infirmitatibus multi
Abbreviated transcription (Latin):
RISCONFESSORIS XŨI
BERT REGIS FRANCOR
filii ehlodouei. erat uir uenerabi¬
lis nomine goar homo equitanꝰ.
cuius pater uocabat᷑ georgius. &
mater eius ualeria. Hic erat uir
gius in opere. in uirtute sũmus:¬
niis & orationib instans: futura
prȩnoscere meruit sacramenta.
Hicq in germanoꝵ oppida conueniens
suꝑ fluuiũ yhenũ infra terminum
uuasaliacensem sub urano treuerico.
ubi fluuiolus iuorica uocabatur
ibi ipse uir dĩ una cum consensu
ep̃i qui tunc temporis treuerorũ
prȩsul esse dinoscebatur qui nuncu¬
pabatur felicius ecclesiolam fecit.
multoꝵq ibi reliquias scoꝵ colloca¬
uit. id est sc̃e Mariȩ matris dñi.
scĩq baptiste iohannis. & duodecun
demq ipse uir dĩ sc̃s uoar die noc¬
tuq dõ seruiens in ieiuniis. ĩuigilis.
in multa pacientia. in longanimitate.
in castitate. in pura prędicatione. in ora¬
tione assidua. in caritate nonficta.
uixta apłica precepta adextris & asi¬
nistris. in uirtute dĩ. Huic enim dñs

Expanded text:
RIS CONFESSORIS. 1. berti regis Francorum, filio Chlodoveo, erat vir venerabilis nomine Goar, homo Aquitanicus, cuius pater vocatur Georgius et mater eius Valeria. Hic erat vir gius in opere, in virtute summus,niis et orationibus instans futura praenoscere meruit sacramenta. Hicque in Germaniorum oppedis conveniens super fluvium Reno infra terminum Wasaliacinse suburbano Treverico, ubi fluviolus Wocara vocatur, ibique ipse vir Dei una cum consenso episcopo, qui tunc temporis Treverorum presul esse denoscitur, qui noncupatur Felicius, ęcclesiolam fecit multorumque ibi reliquias sanctorum collocavit, id est sanctae Mariae, matris Domini, sanctiquę baptistae Iohannis demque ipse vir Dei sanctus Goar die noctuque Deo serviens in ieiuniis, in vigiliis, in multa patientia, in longanimitate, in castitate, in pura praedicatione, in oratione assiduę, in caritate non ficta, iuxta apostolica praecepta per anistris, in virtute Dei. Huicque Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis. Nunis honorati sunt amiei
tui ds̃. nunis confortatus est princi¬
patus eoꝵ. Hanc quoq uenerabilis¬
dĩ famulus goar habuit consuetudi¬
nem: ut om̃i die excepto parasceue

Expanded text:
onorati sunt amici tui,Deus, nimis confortatus est principatus eorum. 2. Hic venerabilis sanctus Goar habuit consuetudinem omniquę dię, excepto parasceuen,