comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rerum. Omnia quoq ponderosa:
naturaliter ad eam tanꝙͣ ad centrũ
feruntur. hec naturałr frigida est et
sicca. et ut dicit beda: qñ frigore cir¬
cũstringitur: humores accipit.Cũ
autem calore soluitur: humorem
receptum in nebulam emittit. Hec
occeano circumcĩgitur: et iit̾rs
aquarum meatibus. ułut corpus
uenis sanguinis irrigatur. qd̾ si nõ
fieret. ꝓpt̾ arroitatem suam in pul¬
uerem redigeretur ac destrueretur.
Unde ubicumq in t̾ra foditur: aqua
reperitur. hec in initio dispoĩs sue
rotunda fuit et plana: uec mõtes ⁊
ualleᷤ erant in ea. slũc aũt est mõ¬
tuosa: s tamẽ sperica. Cuiꝰ circuitꝰ
clxxx. stadioꝵ mensuraratur: que
in duodecies mille miliaria ⁊.lii.
computãtur. Grauissima est. et id̾o
nouissimũ locum obtinet. In me¬
dio mundi.q. pũctus ĩ medio ciculi
equalr collocatur: nullisꝙ fulcris
diuina potentia sustentatur .U. zo¬
nis distinguitur. fecunda est. et oĩuz
nut̾tia. in ce quar cõtinet metalla

Expanded text:
etur. Omnia quoque ponderosa, naturaliter ad eam, tamquam ad centrum feruntur. Hec naturaliter frigida est et sicca. Et ut dicit Beda, quando frigore circumstringitur humores accipit, cum autem calore solvitur, humorem receptum nebulam emittit. Hec oceano circumcingitur et internis aque meatibus, velut corpus venis sanguinis, irrigatur; quod si non fieret, propter ariditatem suam in pulverem redigeretur, ac destrueretur. Unde ubicumque in terra foditur, aqua reperitur. Hec in initio dispositionis sue rotunda fuit et plana, nec montes et valles erant in ea. Nunc autem est montuosa, sed tamen spherica, cuius circuitus CLXXX stadiorum mensuratur, que in duodecies mille milliaria et LII computantur. Gravissima est et ideo novissimum locum obtinet. In medio mundi, quasi punctus in medio circuli equaliter collocatur, nullisque fulcris divina potentia sustentatur. Quinque zonis distinguitur; fecunda est et omnium nutritiva. In se quoque continet metalla
Abbreviated transcription (Latin):
se̾ui trahens. et id subinde prioribꝰ
ac limosi soli est egiptus. nec illa in¬
terualla in se hr: sed creuit in soli¬
dum arescente limo. cuius p̾ssa er̃t
ac sedens structura. dum partes
interuenire poterat: cũ solido liqui¬
dũ ac mole semper accederet. plim¬
ubi sͣ. Maritima autem maxime
quatiuntur. nec montuosa tali ma¬
lo carent. exploratum est mͥ: alpes
alpenninas sepius tremuisse.xxxii.

Expanded text:
i trahens et id subinde apponens et limosi soli est nec ulla interualla in se habet sed creuit in solidum arescente limo; cuius pressa erat et sedens structura, cum partes interuenire poterat, cum solido liquidum ac molle semper accederet. usto. maritima autem maxime quatiuntur, nec montuosa tali malo carent. exploratum mihi est Alpes Appenninumque saepius tremuisse. 195
Abbreviated transcription (Latin):
.s. terra quatitur. et sursum ac de¬
orsum mouetur. Alterum ĩclina¬
tio. qr in latera nutat nauigii mo¬
re. Ego et tertium existimo: qui¬
tur oĩa nec ĩclinantur: s uibran¬
tur. Res quidem ĩ hiꝰ modi casu¬
minime noxia: sicut longe perni¬
tiosior est inclinatione concssione.
riisi enĩ celeriter ex altera parte ꝓ¬
perauerit motus qui inclinata res¬
stituat: ruma necͣrio sequitur. No¬
sit tanta conari. quo nich̾ est in re¬
rum natura potentius: nicħ acrius.
ualent. Ignem enĩ sp̃s incitat. Aq̃
na t̾rarum spacia dissipare. nouos
uisas in medio mari ponere. xxix¬

Expanded text:
cum terra quatitur et sursum ac deorsum mouetur, altera inclinatio, qua in latera nutat alternis nauigii more. Ego et tertium illud existimo qutunc omnia nec inclinantur sed uibrantur, res minime in eiusmodi casu noxia; sicut longe perniciosior est inclinatio concussione: nam nisi celeriter ex altera parte properabit motus qui inclinata restituat, ruina necessario sequitur. sit tanta conari, quo nihil est in rerum natura potentius, nihil acrius,ualent: ignem spiritus concitat; aquae, na terrarum spatia et nouos uisas in medio mari ponere:
Abbreviated transcription (Latin):
rariis fit: multisq tusionibus
ĩduratur. ut uirtutem heat super
ferrum. et hoc ferri genere acuitur
acies armoꝵ ut ualeant. Est et ali

Expanded text:
rariis fit, multisque tunsionibus induratur, ut virtutem habeat super ferrum et hoc ferri genere acuitur acies armorum, ut valeat. Est et ali
Abbreviated transcription (Latin):
cio an et maiore sit dampno. Idem:
ut diximus sinus ao eo uicino acces¬
su int̾na maria ad latrat: ut centu
.xi. milibus passium arabicus sins
distet amari egiptõ. caspius uo. cec¬
.lxx.u. milib a põtico. It̃ int̾fusus per

Expanded text:
tiam in maiore damno sit, idem ut dicemus, sinus adeo vicino accessu interna maria adlatrat, ut centum quindecim milibus passuum Arabicus sinus distet ab Aegyptio mari, Caspius vero CCCLXXV a Pontico, idem interfusus intrat per
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. Quinq aut̃ zonis roest
circulis.: t̾ra distinguitur. Quorũ duo
a quo sol nũꝙͣ recedit. ad illos uero¬
habitabiles sunt: hinc algore inde
ardore temperati. ex his autem
cirtulis: pͥmus est septẽtrionalis.
scd̾s solsticialis: sed̾s equinoctialis.
quartus brumalis.quintus aust̃¬
lis noĩatur. Sed solus solsticialis.
a nobis in habitari noscit᷑. qui ĩ tres¬

Expanded text:
uli. Quinque autem zonis, id est circulis terra distinguitur. Quorum duo a quo sol nunquam recedit, ad illos nhabitabiles, hinc ardore, inde rigore temperati. circulis, primus septentrionalis, secundus solstitialis, tertius aequinoctialis, quartus brumalis, quintus australis nominatur; sed solus solstitialis a nobis inhabitari dinoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
tremis ut̾nq cura uertices hũc uide¬
adu̾sus illi aust̾nus appellatur. Utro¬
bier caligo ꝓpetua: et alieno mollioꝵ
siderum aspectu maligna. tantũq
ĩcremata cõmuni uapore torretur.÷
Cirea quam due tantum int̾ exustã
et rigentes sunt temperate. Ille q¬

Expanded text:
tremis utrimque circa vertices, hunc, qui tadversus illi austrinus appellatur. perpetua caligo utrobique et alieno molliorum siderum adspectu maligna ac pruina et cremata comminus vapore torretur. circa duae tantum inter exustam et rigentes temperantur eaeq
Abbreviated transcription (Latin):
ante lucanos fluctus ĩspiciamus:
qui aut̾ ex fluminibo. aut ex cõual¬
libus. aut ex aliquo sinu ferinitur.
Nullus ex his pertinax est: set cadit
fortiore iam sole. Nlec fert ultra terra¬
ium cõmunium. hoc uẽti genus ĩa¬
uere: nec ultra estatem durat. Et inde
maxĩe ueĩt: ubi aquarum plimum
⁊ montiũ est. plana licet aquis hundet᷑:
aura carent. hac dico que ꝓ uẽto ual.
sic concipitur. quicquid ex se paludes
et flumina renuttunt. id aut et młtũ
est et assiduu per diem solis alim̾tu
est. ⁊ locte uero ex hauritur: et mõtibꝰ
ĩclusum ĩ unam regionẽ colligitur.
Quam cum ĩpleuit. et iam se nõ capit.
exit: ubi plurimũ uacui est et mag¬

Expanded text:
antelucanos flatus inspiciamus, qui aut ex fluminibus aut ex conuallibus aut aliquo sinu feruntur. Nullus ex his pertinax est sed cadit fortiore iam sole nec fert ultra terrarum conspectum. Hoc uentorum genus incuere, non ultra aestatem durat et inde maxime uenit ubi aquarum plurimum et montium est. Plana, licet abundent aquis, carent aura; hac, dico, quae pro uento ualet. nt? Quicquid ex se paludes et flumina remittunt id autem et multum est et assiduum, per diem solis alimentum est, nocte non exhauritur et montibus inclusum in unam regionem colligitur; cum illam impleuit et iam se non capit, exit ubi plurimum uacui est et mag
Abbreviated transcription (Latin):
estum. tlauigantes quoq sentiunt
nͥ dubia cõiectura: sũ flatu ĩ tumescẽ¬
te fluctu subito. aut quatiente ictu
Intremunt autem et ĩ nauibus po¬
sita. eque ꝙͣ in edificiis: crepitu q¬
motum p̾nuntiant. Quin et uolu¬
cres nõ impauide sedent. sed et in
celo signum p̾cedit. motu futuro.
aut interdu aut paulo pꝰ occasum
nube in longo porrecta est. ⁊ ĩputeis¬

Expanded text:
196 Navigantes quoque sentiunt non dubia coniectura, sine flatu intumescente fluctu subito aut quatiente ictu. intremunt vero et in navibus postes aeque quam in aedificiis crepituque praenuntiant. quin et volucres non inpavidae sedent. est et in caelo signum praeceditque motu futuro aut interdiu aut paulo post occasum nube in longum porrecta spati
Abbreviated transcription (Latin):
cum t̾re motu fiuint et ĩmudationes
maris: eodem uidel spiritu ĩ fusi
aut resroẽtis sinu recepti. exs er nas¬
ille sp̃s ad tollendum pontes. solo
mõ ualet erumpe. r lascuntur enĩ¬
hoc modo. xlec fluminu tantũ in¬
nectu sicut echinades insule ab ace¬
loo amne cieste. maior q pars egi¬
pti anilo ĩ quã a faro insula noctis
et diei cursum fuisse homerocredi¬
mus. ⁊lec recessu maris: sicut eodẽ
cerceis. d̾ accidisse ⁊ in ambrachie
portu decem miliĩ passiũ ad ĩtuallo
⁊ atheniensium .u̾. milium pasfiz¬
ad pireum memoratur. ⁊ ephesi ubi
condam edem dyane alluebat. hero¬
doto quidem si credimus: mare fu¬
it fupͣ mẽphĩ usq ad ethiopũ mon¬
ac repẽte in aliquo mͣri emergunt.
uelut paria secum faciente natura
queq auserit hẏatus alio loco reddẽ¬
te. Clare iam pridem insule delos
⁊ thodos memoria ꝓduntur: ⁊ nate
postea minores ultra melonanas a
inter lemiũ ⁊ helespontũ. nea inter

Expanded text:
cum terrae motu et inundationes maris, eodem videlicet spiritu infusi vel residentis sinu recepti. CAPUT L. Ins adtollendo potens solo non valuit erumpere. nascuntur enim, nec fluminum tantum invectu, sicut Echinades insulae ab Acheloo amne congestae maiorque pars Aegypti a Nilo, in quam a Pharo insula noctis et diei cursum fuisse Homero credimus, nec recessu maris, sicuti olim Cerceis. quod accidisse et in Ambraciae portu decem milium passuum intervallo et Atheniensium quinque milium ad Piraeeum memoratur. et Ephesius quondam aedem Dianae adluebat. Herodoto quidem si credimus, mare fuit supra Memphim usque ad Aethiopum monac repente in aliquo mari emergunt, velut paria secum faciente natura quaeque hauserit hiatus alio loco reddente. lxxxiv Clarae iam pridem insulae Delos et Rhodos memoriae produntur; et natae postea minores, ultra Melon Anaphe, inter Lemnum et Hellespontum Neae, inter
Abbreviated transcription (Latin):
terre crebrius mouentur. sic flminͣ.
Ioeo gallie et egiptus minime qua¬
tiũtur. qm̃ hic estatis causa obstt.
illic ỹemis. Item noctu: sepius qͣm
interdii. Maximi autem sĩgna fu¬
tiniq. sed ꝓpinqua luce crebri. Inter¬
dui autem circa meridiem fuit et
solis luneq defectu: qm̃ tempesta¬
tes tunc sopiuntur. ¶de signis tre

Expanded text:
terrae crebrius moventur, sicut fulmina. ideo Galliae et Aegyptus minime quatiuntur, quoniam hic aestatis causa obstat, illic hiemis. item noctu saepius quam interdiu. maximi autem moertinique, sed propinqua luce crebri, interdiu autem circa meridiem. fiunt et solis lunaeque defectu, quoniam tempestates tunc sopiuntur, praecipue ve
Abbreviated transcription (Latin):
ĩbute maleficio. hospitem si qñ solus sr̃¬
mutabant. et mercatoribꝰ uenoentes
fecerunt. multum ĩde lucrantes. per
asinũ scil quimiraculo gestuũ detine
enĩ amiserat intelligentia: s loq̃la.
Multum inde questum conflau̾ant
uetule. Audiens hoc uicinus diues: asi¬
nũ emit magno p̾cio. dictumꝙ ei ab
illis uetulis. ut custodiret eum ne in
aquam intraret. Seruatus q est asinꝰ
diu ab aqua. Tandem incautiorẽ nactus
custodiam. in lacum ꝓximum se ꝓiecit:

Expanded text:
imbutae maleficio: quae hospitem, si quando solus supmutabant, et mercatoribus vendebantfecerunt, multum inde lucrantes, per asinum scilicet, qui miraculo gestuum transeuenim amiserat intellectum, sed loquelam. Multum inde quaestum conflaverant vetulae. Audiens hoc vicinus dives, asinum emit magno pretio: dictumque est ei ab illis vetulis, ut custodiret eum, ne in aquam intraret. Servatus est asinus diu ab aqua: tandem incautiorem nactus custodiam in proximum lacum se projecit,
Abbreviated transcription (Latin):
nenti periculo se subtrahi. quo uiso pro
pnum repetiit. Tunc idemei saucius
obiatus obsectauit. ut qm uite sue au¬
xilium ferre neglexiss: neci tam̃ ultio¬
nem non negaret. Corpus enĩ suum
a caupone trucidatũ: Iam plaustro ad¬
constantibus familiaris p̾cibus cõpul¬
stratum erat cõprehendit. cauponẽq¬

Expanded text:
nenti periculo subtrahi. quo uiso excinenti periculo subtrahi. quo uiso excinum repetiit. tunc idem ei saucius oblatus obsecrauit ut, quoniam uitae suae auxilium ferre neglexisset, neci saltem ultionem non negaret: corpus enim suum a caupone trucidatum tum maxime plaustro feconstantibus familiaris precibus conpulstratum erat, conprehendit cauponemq
Abbreviated transcription (Latin):
lm quidam noĩe p̃stantius patͥ
suo contigisse. indicabat: ut uene¬
num̃ illud per caseum. in sua domo su
meret. ⁊ iaceret in lecto suo .q. dormi¬
ens: qui tam̃ nullo modo poterat ex¬
citan. Post aliquot autem dies eura
enigilasse dicebat. et qĩ sompnia naz¬
ta se que passus est: caballum se saac
factum annorã inter aĩalia potassẽ¬
mltibus. au itent narrauit fectum
sra sĩeieo̾pestum est. que tamen ei sua
Sopnia idebantur. Inoicr it et aliud.
se tomi sue per nectem anꝙͣ requies¬
isser nũ milla platonica: querantea
rogatus exponere noluisset. ẽx cum
uerat: non feci inquit. s me fecisse sõp¬
niaui. ac per̾ hoc astam alt̾i per ymagi¬
nem phantasticam exhibitum est uigi¬
lanti: ꝙ alter uidit in sõpnis. ualerius
des iter una facientes: megauam uen̾ũt.
Quoꝵ alter se ad hospitem contulit. alt̾
in tabernam diuertit. Is qui in ospicio
sibi cauponis insidiis circũuento succur¬
reret. Posse enĩ eius acursu celeri: ĩmi¬

Expanded text:
m quidam nomine Praestantius patri suo contigisse indicabat, ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret et iaceret in lecto suo quasi dormiens, qui tamen nullo modo poterat excitari. Post aliquot autem dies eum uelut euigilasse dicebat et quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet factum annonam inter alia iumetur. Quod ita, ut narrauit, factum fuisse conpertum est; quae tamen ei sua somnia uidebantur. Indicauit et alius se domi suae per noctem, antequam requiesisse nonnulla Platonica, quae antea rogatus exponere noluisset. Et cum averat: Non feci, inquit, sed me fecisse soniaui." Ac per hoc alteri per imaginem phantasticam exhibitum est uigilanti, quod alter uidit in somnis. Haec des iter una facientes Megaram uenerunt, quorum alter se ad hospitem contulit, alter in tabernam meritoriam deuertit. is, qui in hospitio sibi coponis insidiis circumuento subueniret: posse enim celeri eius adcursu se inmi
Abbreviated transcription (Latin):
portare: postq pacta opera iterum ad se re
s rõnalem humanã ꝙ seruari. hoc fic ĩ¬
telligendum ẽ: ꝙ demones quidẽ natu¬
ras non creant. s aliquid tale facere pos¬
sunt: ut uideantur esse ꝙ nõ sunt. aug̾¬
temonum quid dicemus uisi de medio
babilonis esse fugiendum: Quanto qͥrpe
iuidemus: tanto tenascius mediatori ĩ
audiebamꝰ talia de quadam regione il¬
larum partium. ubi stabularias młie¬
res imbutas his malis artibus: in caseo
dare solere dicebant: quibus uellent seu
possent uiatoribus unde in iumenta ili¬
co u̾terentur. et necessaria ꝙ̃ portarent:
post ꝙ perfũcta opera ad se redirent. nec
neno. humano hanimo permanẽte. a si¬

Expanded text:
portare, et post peracta opera iterum ad se redd rationalem humanamque servari. Hoc sic intelligendum est, quoniam daemones naturas non creant, sed aliquid tale facere possunt, ut videantur esse quod non sunt. Nudemonum quid dicemus, nisi de medio Babilonis esse fugiendum? Quanto enim im uidemus, tanto tenacius mediatori est audiebamus talia de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres inbutas his malis artibus in caseo dare solere dicebant quibus uellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerterentur et necessaria quaeque portarent postque perfuncta opera iterum ad se redirent; nec tamen neno humano animo permanente asi
Abbreviated transcription (Latin):
Et in effabili autem dei potentatu fit: ut
ꝙ possent mali ageli si permittentur. iõ
non possint. qr non permittuntur. Neq
enĩ occurrit alia rõ cur nõ potuerunt fa¬
cere scymphes qui ranas serpentesq fecer.
nisi qr maior erat dñatio ꝓhibentis dei
dicentes. digitus dei est hic..ciiii. aua¬

Expanded text:
Ex ineffabili dei potentatu fit, ut quid possent mali angeli, si permitterentur, ideo non possunt, quia non permittuntur. Neque enim occurrit alia racio, cur non potuerint facere scynifes, qui ranas serpentesque fecerunt, nisi quia maior aderat dominacio prohibentis dei ‹dicentes›: Digitus dei est hic. Ego a
Abbreviated transcription (Latin):
magite. Quibꝰ tamen tam scĩa ꝙͣ potes¬
tas a deo data est: uelad fallendum falla
ces. sicut in egiptios.⁊ in ip̃os etiam ma¬
gos data est. ut in eorũdem sp̃uum opera¬
tione uiderentur admirandi. a quibus
fideles. ne talequid facere ꝓ magno de¬

Expanded text:
 quibus tamen tam scientia quam potestas a Deo data est, vel ad fallenduces sicut in Aegyptios, et in ipsos etiam magos data est, ut in eorum spirituum operationem viderentur admirandi, a quibus  ad admonendos fideles, ne tale quid facere pro magno de
Abbreviated transcription (Latin):
specietenus que a u̾o deo creata sunt. ꝯ¬
mutant. ut uideant᷑ esse qd̾ non sunt.
zlon itaq solum aĩmũ. s nec corpus qͥ
ulla ratione crediterim demonũ arte
uł potestate in membra et liniam̃ta
bestialia ueraciter posse conuerti: sed
phantastitum hõis qd̾ etiam cogitanto
siue sompniando per innu̾abilia re¬
perduci. Ita ut ip̃a corpora hominũ alica¬
bi iaceant uiuentia quidein: s multo
graiuus ac uehementius ꝙͣ sop̃no sẽ
sibus obseratis. ꝓhantasticum autem
illus ueluti corporatu in alicuilis aĩał
esfigie mirabili modo sensibus alienis
uideatur. sicut talis uideri sibi posset
in sompnis. et porrare honera. Que ho¬
nera si uera sunt corpora: portantur a
demonibus. ut illudatui hoĩbus. par¬
tim uera hoinu corpora: partim ium̃¬
toꝵ falsa cernentibꝰ. Cuii. Exempla

Expanded text:
specie tenus, quae a uero Deo sunt creata, commutant, ut uideantur esse quod non sunt. Non itaque solum animum, sed ne corpus quidem ulla ratione crediderim daemonum arte uel potestate in membra et liniamenta bestialia ueraciter posse conuerti, sed phantasticum hominis, quod etiam cogitando siue somniando per rerum innumerabiliaperduci; ita ut corpora ipsa hominum alicubi iaceant, uiuentia quidem, sed multo grauius adque uehementius quam somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud ueluti corporatum in alicuius animalis effigie appareat sensibus alienis uideatur, sicut talis sibi uideri posset in somnis, et portare onera; quae onera si uera sunt corpora, portantur a daemonibus, ut inludatur hominibus, partim uera onerum corpora, partim iumentorum falsa cernentibus. Na
Abbreviated transcription (Latin):
maneant. ut diei nom̃ intelligamus
in sp̃e rei quecreata est: noctemq in
aliqua mutatione et a forma ad ĩfor¬
celestibus superioribꝰ. sũ ad ĩplendam c̃¬
in infimis rebus pulcritudinẽ tẽpora¬
lem. que per ordinatas uices quoꝵq i
mutabilium cessionibꝰ successionibꝰ ꝙ
peragitur. sicut patet in rebus t̾renis
atq mortalibꝯ. Uespera uero ĩ omnibꝰ
enĩ creatura certis suis initiis ⁊ t̾minis
Perfecta qͥppe creatura qd̾ cdam habet ini¬
atoris. qr rei cuiusq perfectio. nõ tam in
uniu̾so cuius pars est.ꝙͣ in eo a quo est.
in quo et ip̃m uniu̾suz est. ꝓ sui gene¬
ris modulo stabilit᷑ ut quiescat .i. ut mo
manet in se. quicquid ex illo est retor q̃t
ad se. ut omnis creatura et in se habeat
nature sue t̾minũ quo nõ sit qd̾ ip̃e est.
et in ip̃o quietis locum. quo seruet qd̃ ip̃a

Expanded text:
m tribus, diei nomen intelligamus in specie rei quae creata est, noctemque ejaliqua mutatione a forma ad inforcaelestibus superioribus, siue ad inplendam in infimis rebus pulchritudinem temporalem per ordinatas uices quorumque mutabilium cessionibus successionibusque peragitur, sicut manifestum est in rebus terrenis atque mortalibus - uespera uero in omnibusenim creata natura certis suis initiis et finibus habere iniquoniam rei cuiusque perfectio non tam in uniuerso, cuius pars est, quam in eo, a quo est, in quo et ipsum uniuersum est. pro sui generis modulo stabilitur, ut quiescat, id est, manet in se, quidquid ex illo est retorquet ad se, ut omnis creatura in se habeat naturae suae terminum, quo non sit, quod ipse est, in illo autem quietis locum, quo seruet, quod ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntarie autem moueri et ferri spon¬
taneo appetitu. hoc est cum potestate eli¬
g̾e. et libertate iudicare. In quoconstat
liberum arbitriũ. et ꝓpt̾ hoc facti sunt
liberi arbitrii: ut uoluntario appetitu
ꝙ facti erant: ut aliud iam essent. uł
ꝓficientes supra illud ut boni essent: ł
sub illo deficientes ut mali eẽnt. Quiq
uebantur: gracia cooperãte sñ coactiõe.
Qui autem a bono auertebantur. spõ¬
te p̾cipitabant᷑. gracia deserente sñ opp̾s¬
sione. Et qui conu̾tebantur. idcuto be¬
ne mouebantur: qr graciam cooperã¬
tem h̾uerunt. Sed qui aũtebant᷑. idcͥco

Expanded text:
Voluntarie autem moveri et ferri spontaneo appetitu, hoc est potestate eligere et libertate judicare, in quo constat liberum arbitrium. Et propter hoc facti sunt liberi arbitrii, ut voluntario appetitu quod facti erant, ut aliud jam essent, vel proficientes supra illud et boni essent; vel sub illo deficientes ut mali essent. Haec vebantur gratia cooperante sine coactione. Qui autem a bono avertebantur sponte praecipitabantur gratia deserente sine oppressione. Et qui convertebantur, idcirco bene movebantur quia gratiam cooperantem habuerunt. Sed qui avertebantur non idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
quis esse beatus nisi uelit. et etiam nisi
iuste uelit: necesse est ut sic faciat deus
utrãꝙ nolũtantẽ in illo conuenire: ut
beatus esse uelit: et iuste uelit. quatinꝰ
addita iusticia sic temperet uolũtatem
tatis. et excedendi ñ amputet. potestatẽ.
ut cũ per hoc ꝙ uolet beatus eẽ. modum
titudinis uoluntatẽ. possit et debeat eẽ
parem debere graciam qͣntũ ad bonita¬
tem ip̃ius: nec dẏabolũ ideo minꝰ debe̾
deo reddere qd̾ dei est. qr sibi abstulit qd̾
deus dedit. et noluit accipere qd̃ deus ob¬

Expanded text:
sse beatus nisi velit, et nisi juste velit: necesse est ut sic faciat Deus utramque voluntatem in illo convenire, ut et beatus esse velit, et juste velit: quatenus addita justitia sic temperet voluntatem essum, et excedendi non amputet potestatem, ut, cum per hoc quia volet beatus esse, modum titudinis voluntatem, possit et debeat esse s debere gratiam, quantum ad bonitatem ipsius, nec diabolum ideo minus debere Deo reddere, quod Dei est; quia sibi abstulit quod Deus dedit, et noluit accipere quod Deus ob
Abbreviated transcription (Latin):
poralium corporaliũ q rerum scĩa
qua inflantur demones: uilis est. Non
qua scĩficantur eis cara ẽ. Iore cuius ĩ¬
cõmutabili pulcritudine cuiꝰ scõ amo¬
re mardescunt. omĩa q̃ intra sunt et qd̾
illud est nõ sunt. se q ip̃os inter illa con¬
tempnũt. ut ex toto ꝙ boni sunt. eo bo¬
no ex quo boni sunt perfruantur. et
ideo certius etiam ista tp̃ralia nou̾unt:¬

Expanded text:
poralium temporaliumque rerum scientia, qua inflantur daemones, uilis est: non qua sanctificantur, caritas cara est, prae cuius abili pulchritudine, cujus sancto amore inardescunt, omnia quae infra sunt, et quod illud est non sunt, seque ipsos inter illa contemnunt, ut ex toto, quod boni sunt, eo bono, ex quo boni sunt, perfruantur. Et ideo certius etiam temporalia et mut
Abbreviated transcription (Latin):
uera nõ est ibi longum nec latum: s
sp̃es longi et lati per quam figura cog¬
noscatur aspicientis. cumq tales spẽs
sint ħitus uł dispõnes: erit illa forma
hitus uł dispositio. est enĩ in aĩa sicut
yabitus: et in spetulo et aere sicut dis¬
positio. soncedimus autem ꝙ illud qd ꝑ

Expanded text:
veritate non est longum neque latum, sed species longi et lati, per quam cognoscatur figura aspicientis. Et cum tales species sint habitus vel dispositiones, erit illa forma habitus vel dispositio , et est in anima sicut habitus, in speculo vero sicut dispositio e
Abbreviated transcription (Latin):
illa generatur in speculo tribus mo¬
dĩs. scil ex motu aspicientis. et ex motu
speculi: et ex motu aeris ĩtermedii. Qd id̾o
contingit. qr recta oppositio exigitur ad
ĩmutationẽ speculi. et ita potest ĩmuta¬
ri forma. uł ex parte situs aspicientis.
uł ex parte speculi. Ideaꝵ corrumpitur
una: ⁊ generatur alia. Mediũ aut qd̃ est
deferens illam corrumpit si ip̃m uaria

Expanded text:
a generatur in speculo, scilicet ex motu aspicientis et ex motu speculi et ex motu aëris intermedii. Et hoc contingit ideo, quia recta oppositio exigitur ad immutationem speculi, et illa potest immutari vel ex parte situs aspicientis vel ex parte speculi, et ideo corrumpitur una et generatur alia. Medium autem quod est deferens etiam corrumpit eam, si ipsum variat
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipioꝵ dicit. ꝙ ĩ possibile est soluere.
concesso ꝙ ibi uere forma sit. Si uero nͥ
dicatur ibi forma essa: incredibilis er̃¬
error in uulgo sequente sensum. licet
hoc ꝓbabilius sit dicere. Ibi etiã ĩnuit:¬

Expanded text:
ncipiorum quod ‘impossibile est solvere concesso quod ibi vere sit forma. Si autem non’ dicatur ibi esse forma, erit ‘incredibilis error in vulgo’ sequente sensum, ‘licet hoc probabilius sit dicere’. Et propt
Abbreviated transcription (Latin):
bicere ꝙ illa nicħ est absolute: sed tĩnẽ
cõparatio quedam aspicientis ad specu¬
sum. sicut etiam u̾bra est pͥuatroluclo
exobiecto corporis opaciadlumen resul¬
⁊ea nõ resultat imago rei opace expes¬
ita ꝙ opacum corpus est inter umbra
et corpus luminosum. at uero ymago
que est in speculo. sic sꝑ resultat ex eo
ꝙ lumen directe illuminat faciem as¬
picientis ad speculũ. sñ oĩ umbra media

Expanded text:
rma illa nihil est absolute, sed tantum est comparatio quaedam aspicientis ad speculum, sicut etiam umbra privatio lucis est ex obiectu corporis opaci ad lumen resula non resultat imago rei opacae expresita quod opacum corpus est inter umbram et corpus luminosum; sed imago, quae est in speculo, semper sic resultat ex hoc quod lumen directe illuminat faciem aspicientis ad speculum sine omni umbra media
Abbreviated transcription (Latin):
sensu ⁊ sensato. Ideoq statĩ qñ medius
aer est extra rectam appositionẽ inter
speculum ⁊ aspicientẽ forma nõ appar
amplius in eo. In aqua uero secus est:
ta facies maioris qnͣtitatis apparet: qr¬
pars aque que mouetur extra rectam
et illa pars coniuncta cũ parte forme qͥ
ẽ in recta oppositione: facit formam ma¬
ioris qnͣtitatis apparere. uel etiam duas
illa forma nec per se nec peraccidens mo¬

Expanded text:
statim quando medius aër est extra rectam oppositionem inter speculum et aspicientem , forma non apparet amplius in eo. In aqua vero secus est, apparet facies maioris quantitatis, quia pars aquae, quae movetur extra rectam et illa pars coniuncta cum parte formae, quae est in recta oppositione, facit formam maioris quantitatis apparere, et quandoque illa forma non move
Abbreviated transcription (Latin):
mercurii: et uincens suꝑ Zazi. in¬
naturam eius est frigiditas ⁊ siccitas. de¬
liquefacit ferrum et oĩa corpora: fac̾¬
q ea curre infusione. Si autem fun¬
dis uitrum: quenicumq colorem
ꝓicis super ip̃m retinet. alquimistͣ.
amens inter homines. zlam recipit
omnes ticturas. Cito in igne solũr.
et cito ad lapideitatẽ suam reu̾titur.
Mollificat et mundificat ⁊ liq̃facit
omnia corpora: Deinde subtrahit se
ab eis perfusionẽ. sicut salper lauati¬
onem. Deniq sal et uitrum due st̃
res. in quibus est totum secretum ar¬
tis: nec lapis posset fi sñ eis. p̾cipue

Expanded text:
Mercurii et vincens super naturam eius est frigiditas et sic liquefacit ferrum et omnia corpora; facitque ea currere infusione: si autem fundis vitrum, quemcumque colorem proiicis super ipsum, retinet . Alchimista amens inter homines; nam recipit omnes tincturas, cito in igne solvitur et cito ad lapideitatem suam revertitur, mollificat et mundificat et liquefacit omnia corpora: deinde subtrahit se ab eis fusionem, sicut sal per lavationem. Denique sal et vitrum due sunt res in quibus est totum secretum artis, nec lapis posset fieri sine eis, precipue
Abbreviated transcription (Latin):
uł satiuo maius: candidiusq ac spis¬
sius. Siluestria scorpionũ ictibꝰ medẽ¬
tur. et ferire ꝓhibent hentes. Badix
aceto decocta sicolatur: succus dẽtibi
auxlliatur. Si u̾obibatur: morbo re¬
gio medicarur. Seraen in extricabilia
stomachi sanat. ypolappati radices pͥ¬
uatim ungues detrahit scabrosos:¬

Expanded text:
us sativo candidiusque ac spissius. 232 silvestria scorpionum ictibus medentur et feriri prohibent habentes. radix aceto decocta, si colluatur sucus, dentibus auxiliatur, si vero bibatur, morbo regio. semen stomachi inextricabilia vitia sanat. hippolapathi radix et privatim ungues sca
Abbreviated transcription (Latin):
fructus debet poni per duos nuos:¬
in efficatia multa seruatur ytutẽ
h̃r purgandi pͥncipalit̾ flegina et
coleram. unde et sanis lapsis: et egͥs
nõ multũ febricitantibo dari potest.¬

Expanded text:
fructus debet poni. Per 2 annos in multa efficacia servatur. Virtutem habet purgandi principaliter flegma et coleram, unde sanis, lapsis et egris non multum febricitantibus potest
Abbreviated transcription (Latin):
et potestates sacras. in celo.in angelis.
et in terra in ħoibꝰ. ut dñentur crea¬
ture eius. Dignĩ siqͥdem fuerat. ut
illa pars operis sui particeps fieret po¬
testatis eius ĩ sua dispositione. que par¬

Expanded text:
et principatus sacros in coelo in angelis, et in terra in hominibus, ut dominentur creaturae ejus. Dignum siquidem fuerat, ut illa pars operis sui particeps fieret potestatis ejus in dispositione sua
Abbreviated transcription (Latin):
stitissent. Ideoq scriptura dicit de sin¬
nature tenuitate ⁊ informe ꝑspicaci¬
tate deferentes gradus hebant: sic illi¬
tu
qui perstiterunt. Idem. Quibustam¬
babile. Nam lucifer qui de collegio supe¬
qui aliis excellentiores creati fuerant.
ex quo percipr̃ qd̾ si perstitisset: in ordĩe
superiori fuisset. et aliis eiusdem ordĩs
dignior extitiss. Sicut ergo unꝰ est ordo
apło̾ꝵ et alter martirum. ⁊ tñ apostolis

Expanded text:
inus / scriptura verum dicit de sinnature tenuitate et in forme perspicacitate differentes gradus habuerunt sict qui perstiterunt. Decimusququia Lucifer qui fuit de collegio supequi aliis excellentiores creati fuerant. Ex quo percipitur quod si perstitisset, in ordine superiori fuisset, et aliis ejusdem ordinis dignior extitisset. Sicut enim unus est ordo apostolorum, et alter martyrum, et
Abbreviated transcription (Latin):
qualia sunt naturalia ⁊ ab igne ex¬
aminationis defendant se sicut illa.
Si enĩ ita esset nec̾tio oporteret ꝙ
elexi rubea que ꝓicitur super argẽtũ
ut de eo fiat aurum. talis esset ꝙ ip
argentum trans mutatu defender
ab om̃i eo qd̾ ad urit argentũ et nõ
auirum. sicut sunt cementa et sui¬
phur. que in examinatione auri po
es ut albificetur et transmutetur
in argentum: defenderet ip̃m ab õi
eo ꝙ aduris es et non argentum. sic̃
est plunibum. Quoꝵ utrumq ĩpossi¬
bile est. sciendum itaq ꝙ si aurum
ĩ fusione feruet et bullit: de magist̾ie
est. se uero nequaꝙͣ. Sed si post fusi¬
onem citrinum est: bonum est. Si
nigrum: prauum. Argentum u̾o

Expanded text:
qualia sunt naturalia et ab igne exqualia sunt naturalia et ab igne examinationis defendant se, sicut illa. Si enim ita esset, necessario oportet quod elixir rubea, que proiicitur super argentum ut de eo fiat aurum, talis esset, quod ipsum argentum transmutatum defenderet ab omni eo quod adurit argentum et non aurum, sicut cementa et sulphur, que in examinatione auri ponicitur super es, ut albificetur et transmutetur in argentum, defenderet ipsum ab omni eo quod adurit es et non argentum, sicut est plumbum; quorum utrumque est impossibile. Sciendum itaque, quod si aurum in fusione fert et bullit, de magisterio est, si non, nequaquam. Et si post fusionem citrinum est, bonum est, si nigrum, pravum. Argentum
Abbreviated transcription (Latin):
sciant autem artifices albeimie
sp̃es nature permutari nõ posse.
sed his siłia possunt facere. ut albũ
tingere citrino colore: ut uideat᷑
esse aurum. plumbi quoq ĩmũ¬
dicias abstergere. ut uideatur eẽ
argentum. uerumptũ semper er
plumbum. Sedoptinebunt in eo
hiꝰmodi qualitates: ut errent in eo
loies. Ceterum qd̾ spefica differẽ¬
tia aliquo tollatur ingenio: nõ credo
esse possibile. sed ibi fit expoliatio acci¬
dentium. ut coloris. saporis. ponderis.
artificialia quoꝙ non sunt eo medo qͦ
naturalia. ut tam c̾ta licet. ꝓpĩqua sit
et silia. qm ars debilior est natura.
nec consequitur eam. licet multuz
laboret. ceterum ꝓportio compositio
riam. et sic in aliqd̃ ꝙ prius nõ erat ꝑ¬
mutetur. Hoc autem per liquefactio¬
nem non fit. alleimista. Urdetur tñ¬
ꝙ per solutionem in aquam pͥmo. de¬
inde per distillationem.tandem per
congelationem in p̾ͥmam redigant᷑
materia. fi̾ tamen non pot̾. ut ar¬
tificiose transmutata: talia sunt

Expanded text:
Sciant autem artifices alchimie, species nature permutari non posse, sed his similia possunt facere, ut album tingere citrino colore, ut videatur esse aurum; plumbi quoque immundicias abstergere, ut videatur esse argentum: verumtamen semper erit plumbum; sed obtinebunt in eo huiusmodi qualitates, ut errent in eo homines. Ceterum quod specifica differentia aliquo tollatur ingenio, non credo esse possibile; sed ibi fit expoliatio accidentium, ut coloris, saporis, ponderis . Artificialia quoque non sunt eo modo quo naturalia, nec tam certa, licet propinqua sint et similia: quoniam ars debilior est natura, nec consequitur eam, licet multum laboret . Ceterum proportio compositionriam et sic in aliquod quod prius non erat permutetur: hoc autem per liquefactionem non fit . Alchimista Videtur tamen per solutionem in aquam primo, deinde per distillationem, tandem per congelationem in primam redigantur materiam, fieri tamen non potest, ut artificiose transmutata talia sint,
Abbreviated transcription (Latin):
argenti cum illo argento. porro aqͣ
et terra et ignis et aer: ponitur pro
oleo. Sed hec quatuor elem̾ta per
distillationẽ extrahuntur de ouo.
uł capillo. uł sanguine. De quolz
enĩ istoꝵ fi̾ potest hec medicina. q̃
ꝓ oleo ponitur in lapide. unde dicit̃
morienus:ꝙ illa res de qua fit lapͥe
in hoie. et homo est eius minera.

Expanded text:
argenti cum illo argento, porro aqua et terra et ignis et aer ponitur pro oleo, sed hec quatuor elementa per distillationem extrahuntur de ovo, vel capillo, vel sanguine; de quolibet enim istorum fieri potest hec medicina que pro oleo ponitur in lapide. Unde dicit Morienus, quod illa res, quasi lapis est in homine et homo est eius minera.
Abbreviated transcription (Latin):
pore. Esse gͥ aliquid locũ p̾ter corpora.
⁊ omne corpus sensibile ẽẽ in loco: per
hoc aliquis concipiat. Habet autem loc
distantias tres: scilicet longitudinis.
ꝓfunditatis. latitudinis. quibus detꝰ¬
minatur omne corpus. xluii. auid¬
duo corpora. Sicut autem omne cor¬
sed neq minor neq maior locus ẽ
nis est in quo omĩa corpora sunt: alius
minus qͥdam est uidetur forma et spes
uniuscuiꝰq locus esse. quo det̾minat
magnitudo et eius materia. Hec est eĩ
uniꝰ cuiꝰꝙ terminus. Sic gͥ considerãtib
salicet lecum in natura det̾minãtis: lecꝰ
uniuscuiusq species esse uidetur. ꝯxit̾ia¬
dine contenta sub specie et difinita.i.¬

Expanded text:
pore. Esse igitur aliquid locum preter corpora pore. Esse igitur aliquid locum preter corpora et omne corpus sensibile esse in loco, per hoc aliquis concipiat. Habet autem locus distantias tres, scilicet longitudinis, profunditatis et latitudinis, quibus determinatur omne corpus. Sicut auoco corpus. Sicut autem omne coreque minor neque maior locus estis est, in quo omnia corpora sunt, sicut rminus quidem est, quare videtur forma et species uniuscuiusque locus esse, quo determinatur magnitudo et eius materia; hec est enim uniuscuiusque terminus. Sic igitur considerantibus, scilicet locum in natura determinantibus locus uniuscuiusque species esse videtur. ontenta sub specie et definita
Abbreviated transcription (Latin):
co: et habet grauitatem aut leui¬
tatem. et graue quidem ĩ medio scd̾
naturam habet ferri: ut terra. leue at̃
locus sit aliquid in natura pater. qm̾
ea que sant in loco sunt scilicet corpora.¬
uno corpore egrediente ⁊ alio ĩgrediente.
man locus unũ et idem. Item qr habet
aliquam potentia: a natura det̾mina¬
tam. ut patet in mutationibꝰ pħ̾icoru
corporum et simpliciũ: scilicet ignis et
terre. et huiꝰ modi. Nlam unũqd̾q fertur
in locum suum ꝓprium: non ꝓhibitu.
hec quid̾ sursum: Illud autem deorsum.
Sun enĩ hec loci partes ac species. Sur¬
sum. deorsum. et relique sex distantiaꝵ.
Que quid̾ non solũ quo ad nos positõne
differunt: s in natura det̾minata sũt.
sursumenĩ est ubi fertur leue: deorsũ
autem ubi graue. Idem ostendũt etiam
mathematica. qr cum nõ sint ĩ loco secũ¬
strorsum. Item etiam illi qui uacuum
aliquid esse affirmant: locum esse po¬
nunt. Uacuũ enĩ locus erit: pͥuatus cor¬

Expanded text:
co et habet aut gravitatem aut levitatem. Et grave quidem in medio secundum naturam habet fieri, ut terra; leve auteutem locus sit aliquid in natura patet, quoniam ea que sunt, in loco sunt, scilicet corporauno corpore egrediente et alio ingrediente, manet locus unum et idem: item quia habet aliquam potentiam a natura determinatam, ut patet in mutationibus physicorum corporum et simplicium, scilicet ignis et terre et huiusmodi, nam unumquodque fertur in locum suum proprium, non prohibitum; hoc quidem sursum, illud autem deorsum. Sunt enim hic loci partes ac species, sursum, deorsum et relique VI distantiarum, que quidem non solum quoad nos positione differunt, sed in natura determinata sunt. Sursum enim est ubi fertur leve; deorsum autem ubi grave. Idem ostendunt etiam corpora mathematica, quia cum non sint in loco secunstrorsum: item etiam illi qui vacuum aliquid esse affirmant, locum esse ponunt; vacuum enim locus erit privatus cor
Abbreviated transcription (Latin):
so. dicetur esse totum in se ip̃o. qr scilz
totum et pars eiusdem natine sunt.
sed illo modo quo uinũ est in uase.
nussi possibile est aliquid esse in se ip̃o. Nd̃
autem opposuit zeno. qr si locus est aͥd¬
enĩ ꝓhibet in aliquo quidem esse pͥmo
ditas in calidis est ut ħitus: color aut̃
in corpore sicut passio. quare nõ necesse
est in infinitum abire. Dignũ est gͥ lo¬
cum esse: et pͥmo quidẽ continere loca
separabilem esse. sursum et deorsum

Expanded text:
so, dicetur esse totum in seipso: quia scilicet so, dicetur esse totum in seipso: quia scilicet totum et pars eiusdem nature sunt: sed illo modo quo vinum est in vase, impossibile est esse aliquid in seipso. Quod autem opposuit Zeno, q Nichil enim prohibet in aliquo quidem esse primonitas in calidis est, ut habitus; calor autem in corpore, ut passio; quare non necesse est in infinitum abire: dignum est igitur locum esse et primo quidem continere locatseparabilem esse, sursum et deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
me sub̾ales: nicħ relĩqutur preter ma¬
teria. unde et plato: locum et materiã
unũ et idem esse dicit in thymeo. At uͦ
ꝙ ĩpossibile sit hoꝵ qd̾l esse locum: faci¬
le est urdere. ꝙpecies enĩ et materia ñ
separantur a re: locum autẽ separari
contĩgit. amplius quomi ferrentur ĩ
locoũ suum. si locus esset materia uł
species: Impossibile enĩ est id cuius id:
ad qd̾ non est motus. neq sursum. n
deorsum: locum esse. Preterea si uere
forma aut materia locus est: erit locꝰ
ĩ loco. Transmutãtur enim sił cumre.
alio. uno quidem sicut digitus manu.
et oĩno pars in toto: alio uero sicut to¬
totum in partibꝰ. alio sicut species ĩ
gen̾e: alio sicut genus in specie. uł ꝓs
speciei .i. differentia ĩ sp̃ei rõne. alio s¬
sicut sanitas in calidis ⁊ frigidis: et
oĩno species ĩ materia. alio sicut ĩ rege
mo motiuo. Alio u̾o sicut in optimo:
et oĩno in fine. hoc est cuius causa fit.
omnino autem ⁊ maxime ꝓprius mo

Expanded text:
me substantiales, nihil relinquitur preter materiam, unde et plato locum et materiam unum et idem esse dicit in Timeo. At vero quod impossibile sit horum quodlibet esse locum facile est videre, species enim et materia non separantur a re, locum autem separari contingit. Amplius quomodo ferrentur in locum suum, si locus esset materia vel species. Impossibile enim est id cuius, id est ad quod non est motus, neque sursum, neque deorsum, locum esse. Preterea si vere forma aut materia locus est, erit locus in loco; transmutantur enim simul cum re in manu et omnino pars in toto. Alio vero modo sicut totum in partibus. Alio sicut species in genere. Alio sicut genus in specie, vel pars speciei, id est differentia in speciei ratione. Alio sicut sanitas in calidis et frigidis et omnino species in materia. Alio sicut sunt in mo motivo. Alio vero sicut in optimo et omnino in fine, hoc est cuius causa fit. Omnino autem et maxime proprius mod
Abbreviated transcription (Latin):
comparetur. potestas nmirum eius
super terram cuc̃tis eminentior perhi¬
tetur. qr et si accionis sue merito infra
hoies cecroit: omne tam̃ hominũ genꝰ
nature angelice conditione transcendit.¬

Expanded text:
comparetur ei. - Potestas ejus super terram cunctis eminentior perhibetur, quia etsi actionis suae merito infra homines cecidit, omne tamen hominum genus naturae angelicae conditione transcendit
Abbreviated transcription (Latin):
Sulcis uero melius erit: quia humo¬
rem uelut in totum spacia pastinata
transmittunt. Ꝙ si scrobes fieri place¬
at: faciet eas cultor tribus pedibus al¬
tas. duobus ac semis latas: tribus u̾o¬
longas. ultra tres autem fodiente ñ
sunt altius: ne laborent frigore sarm̃¬
ta que pangimus. Latera uero scrobi
saucietur. altã nitentibꝰ ai̾rramenti.
cum fossor incumbet. Pastino u̾o qd̾
pedum altitudine. t̾ra uniuersa fodi¬
etur. In quo adhibenda est diligẽtia.
ne crudum solum fraude ꝯculta fos¬

Expanded text:
sulcis melius erit, quia humorem velut in totam spatia pastinata transmittunt. Quod si scrobes fieri placeat, faciemus tribus pedibus altas, duobus semis latas, tribus longas: ultra tres vero altius fodiende non sunt, ne laborent frigore sarmenta que pangimus, latera scrobibus eqsaucietur, alte nitentibus ferramentis cum fossor incumbet, pastino vero solpedum altitudine, terra universa fodietur. In quo erit diligentia ne crudum solum fraude occulta fos
Abbreviated transcription (Latin):
Locus itacy pastinantus. prius impedi¬
mitis in omnibus elisis arboribus uibe¬
retur: ne post assiduo calcatu terra fos¬
sa solidetur. si campus est. duobus
tribus. collis p̾ruptus quatuor ne.

Expanded text:
locus qui pastinandus est, prius impedimentis et omnibus elisis liberetur arboribus, ne post calcatu assiduo terra fossa solidetur. Si campus est, duobus tribus. Collis preruptus quatuor citius
Abbreviated transcription (Latin):
purgat. et ad cicatricem perducit.
Erugo et callum fistularum ero¬
dit. uitiorum ꝙ cirra sedem: sũ ꝑ se.
sũ cum amoniaco illita. uł collirii
modo in fistulas ad acta. Eadẽ cu
resine terebintine teͬcia parte subac
sale aut uitro pari pondere cum ace¬
to albo quam acerrimo: est mediçi¬
estuosissimis: circa ortum canis.

Expanded text:
purgat et ad cicatricem perducit. aerugo et callum fistularum erodit vitiorumque circa sedem sive per se sive cum hammoniaco inlita vel collyrii modo in fistulas adacta. eadem cum resinae terebenthinae tertia parte subactsale aut nitro pari pondere cum aceto albo quam acerrimo. non fiestuosissimis diebus circa canis
Abbreviated transcription (Latin):
et thus masculum admiscent. la¬
uatur aut̃ erugo: sic̾ cadinia. uis eiꝰ¬
oculoꝵ colliriis est aptissima: et de¬
lacrimationibus mordendo ꝓficua.
Sed allui nccͣrium penetillis calidis:
donec rodere desinat. Erugo cruda:¬

Expanded text:
et tus masculum admiscent. lavatur autem aerugo sicut cadmea. vis eius collyriis oculorum aptissima et delacrimationibtus mordendo proficiens , sed ablui necessarium penicillis calidis, donec rodere desinat.— Hiera
Abbreviated transcription (Latin):
radunt. Alii de lua eris scobem ace¬
to spargunt. uersant ꝙ spaciis sepiꝰ
die: donec absunatur eadem scobe.
alii uero in mortariis ereis ex aceto mͣ¬
lunt terere. Ocissime contingit tena¬
cior recisamentis in acetum additis.
maxime rodii: aut erugine mali pu¬
nici aut gu̾mi. Precipue uero fallit.
quippe dente deprehendũtur. stridẽ¬
tia ĩ frendendo. Experimentu est in
uatillo ferreo. nam que sincera est.
colorem suum retinet. q̃ mixta rube¬
scit atramento. Dephenditur et pa¬
piro: galla prius macerato. Nligresc̃
enĩ statim erugine illata. deprehen¬
ditur et uisu: maligne uirens.Sin¬

Expanded text:
radunt, alii delimatam aeris scobem aceto spargunt versantque spathis saepius die, donec absumatur. eandem scobem alii terere in mortariis aereis ex aceto malunt. ocissime vero contingit coronariorum recisamentis in acetum id additis. maxime Rhodiam aeruginem, alii pumice aut cummi. praecipue autem fallit enim dente deprehenduntur stridentia in frendendo. experimentum in vatillo ferreo, nam quae sincera est, suum colorem retinet, quae mixta atramento, rubescit. deprehenditur et papyro galla prius macerato, nigrescit enim statim aerugine inlita. deprehenditur et visu maligne virens.
Abbreviated transcription (Latin):
scio qd̾ acceptum in escam sterilib
uero mĩtiat uisus et olofactꝰ et gꝰtus.
rem comperi pulcram suaue olentẽ.
sapore at insipido. Cur gͦ mulier tã¬
topere cupierit eam: nescio. nͥ forte
ꝓpt̾ pomi ratitatẽ et odoris iocũdita¬

Expanded text:
quod acceptum in escam steriliburenuntiat visus, olfactus et gustus, rem comperi pulchram, suave olentem, sapore autem insipido. Cur ergo eam mulier tantopere cupierit nescio, nisi forte propter pomi raritatem et odoris jucundita
Abbreviated transcription (Latin):
runt huiꝰ foba semenq cõtrita: ꝓsut
contra serpentes pectonĩ et lorerum
dolores. Et contͣtussim ueterem. Ot
his qui sanguine reiciunt eximie
utile est seouis eius panico aqua de¬
coctis. ut asperitas succi minger᷑ Im¬
por strumis cũ adipe lr̃ s¬

Expanded text:
sunt contra serpentes, pectorum et lateris dolores, tussim veterem. et iis, qui sanguinem reiecerint, eximie utile, scopis eius cum panico aqua decoctis, ut asperitas suci mitigetur. inponitur strumis cum adipe.
Abbreviated transcription (Latin):
cibꝰ. rufulis intus carnosis teneris
q pene cubitalibus. ferunt mala
et hiis semẽ album ceu pirorum.
hoc alii arsen. alii morion. alii uo¬
ad occasum. Succus fit et e malis.
⁊e caule deciso cacumine. perunctiꝰ
in orbiculos seruatur in uino. Suc
cus non ubiq inuer. sed ubi potest
cura uĩdemias queritur. Odor gͣus
ex hiis sole densatir. Id̾ q radicis tu¬
se. uł in uino nigro ad t̾nas decocte.

Expanded text:
nisve rufulis, intus albis, carnosis tenerisque, is paene cubitalibus. ferunt mala et iniis semen ceu pirorum. hoc albo alii arsena , alii morion, alii hispectantes. sucus fit et e malis et caule deciso cacumine et e radicein orbiculos servatur in vino. 149 sucus non ubique invenitur, sed, ubi potest, circa vindemias quaeritur. odor graviex iis sole densatur, item radicis tusae vel in vino nigro ad tertias decoctae.
Abbreviated transcription (Latin):
li incerto corpori locus: certa et ordinata
causas stellarum transuolantium red¬
ditis: posse aliquas aeris partes ignez
adse trahere ex his locis superioribus. ⁊¬
atq ex eo arclore accendi. Sed płimum
interest utrum aliquis dicat ex ethere
decidere. qd natura nõ patitur: andicar
ex ignea ui calorem in ea que subiacz
translire. Non enĩ tunc illic ignis ca¬
dit qd̾ fieri non potest: sed hic nascit᷑.
te peruagante: quasdam iusulas qua
fit statim ĩ diu̾sum ex diu̾so transitꝰ.
scent: ita ut dubitare possis an adhuc¬
aer an hoc iam ether sit. Aristotiles in¬
et exsiccaret. Ignis aut purus ⁊ non tur¬
bidus. superius ẽ contingens orbem lu
lia hec sunt nature opera que super t̾¬
ram oriuntur sublimari globo: mouẽ¬
te igne artifice. qui quadam ui descen¬
dit in res sensibiles ꝓcreandas. Ex libro¬

Expanded text:
li incerto corpori locus est; certa et ordinata dicitis, cum causas stellarum transuolantium redditis, posse aliquas aeris partes ad se trahere ignem ex locis superioribus et hoc ardore accendi. Sed plurimum interest utrum aliquis dicat ignem ex aethere decidere, quod natura non patitur, an dicat ex ignea ui calorem in ea quae subiacent transilire. Non enim illinc ignis cadit, quod non potest fieri, sed hic nascitur.io peruagante quasdam insulas quae fit statim in diuersum ex diuerso transitus; scent ita ut dubitare possis aer an hic iam aether sit. CAPUT et exiccaret. Ignis autem purus et non turbidus est contingens orbem lulia: hec sunt nature opera, que super terram oriuntur sub lunari globo, movente igne artifice, qui vi quadam descendit in res sensibiles procreandas. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
quidam amplexus ĩterioris hominis
pbi fulget anime qd̾ nõ capit locus: ubi
sonat qd̾ non rapit tempus. ubi redo¬
let qd̾ non spargit flatus. ubi sapit ꝙ
nõ minuit edatitas: ubiete heret qd̾

Expanded text:
quemdam amplexum interioris hominis. Ubi fulget animae meae quod non capit locus, et ubi sonat quod non rapit tempus, et ubi olet quod non spargit flatus, et ubi sapit quod non minuit edacitas, et ubi haeret quod