comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fit enuntiatio & in ea ueritas & falsitas nascitur. quã ueritatẽ. falsitatẽq: si ne his
& nomine sufficient̃ dictũ est. in scđo uõ uolumine de oratione ÷ c̃siderendũ.¬
In quãtũ labor humani ingenii ex colit & beatissimis ingenii fructib cõplet
si tantũ cura exercendȩ m̃tis insisteret. non tã raris hominũ uirtutib uterem:
horescit: Nec hoc cognitione laboris euenire c̃cesserim. s potius ignorantia
Quis enĩ laborandi peritusumquã labore discessit : quare intendenda uism̃tis
est. uerũq: ẽ. amitti animũ si remittat᷑: Mihi aũt si potentior diuinitatis
annuerit fauor. hec fixa sententia est. ut quanquã fuerint p̃clara ingenia
labor acstudiũ multa de his quȩ nc̃ quoq tractamꝰ latinȩ¬
ñ tam̃ quẽdã quodã mͦ ordinẽ filũq & dispositionẽ disciplinarũ gradus edidert̃:

Expanded text:
fit enuntiatio, et in ea veritas vel falsitas nascitur; quam veritatem falsitatemque sine his qfit enuntiatio, et in ea veritas vel falsitas nascitur; quam veritatem falsitatemque sine his q nomine sufficienter dictum est. Secundo vero volumine de oratione est considerandum.manum genus excolit et beatissimis ingenii fructibus complet, si in tantum cura exercendae mentis insisteret, non tam raris homines virtutibus uterentis, animi uber horrescit. Nec hoc cognitione laboris evenire concesserim, sed potius ignorantia; quis enim laborandi peritus unquam a labore discessit? Quare intendenda vis mentis est, verumque est amitti animum, si remittitur. Mihi autem si potentior divinitatis annuerit favor, haec fixa sententia est, ut quanquam fuerint praeclara ingenia, quorum labor ac studium multa de his quae nunc quoque tractamus Latinn tamen quemdam quodammodo ordinem filumque disponendo disciplinarum gradus ediderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ conpositionis coniunctionisq cuiusdã uim & propͥũ optinet locũ.
cõpositis uõ ꝗd significet non est intelligere. ł certe ita in tellegendũ est ꝙ ait
ipsũ ꝗdẽ nichil est. non qm̃ nichil significet. s qm̃ nichil uerũ falsumue de mon¬
stret sipurũ dictũ sit cũ enĩ cõiungitur tune fit enuntiatio. simplicit᷑ uõ dicto
uerbo nulla ueri ł falsi significatio fit: Et sensus quidẽ totus huius modi est: Ipsa
quidẽ uerba ꝑ se dita nomina sunt: Nã & quidicit intellectũ. constituit. & ꝗ audit
significant. nã quã uisrẽ de signent non dũ tam̃ subsistendi eius rei signũ ÷ nec si
hoc ipsum est. Uel ens dixerimus aliquid ex eo uerũ ł falsum poterit inueniri.
ipsum enĩ quã quã significet aliquid. nondũ tam̃ uerũ ł falsum est. s in cõpositione

Expanded text:
verbum compositionis coverbum compositionis coompositis vero quod significet, non est intelligere. Vel certe ita intelligendum est quod ait, ipsum quidem nihil est non, quoniam nihil significet, sed quoniam nihil verum falsumve demonstret, si purum dictum sit; cum enim conjungitur, tunc fit enuntiatio. Simpliciter enim dicto verbo nulla veri vel falsi significatio fit, et sensus quidem totus hujusmodi est, ipsa verba quidem per se dicta nomina sunt, nam et qui dicit intellectum constituit, et qui auditsignificant. Nam quamvis rem designent, nondum tamen subsistendi ejus rei signum est, nec si hoc ipsum est vel ens dixerimus, aliquid ex eo verum vel falsum poterit invenire. Ipsum enim quanquam significet aliquid, nondum tamen verum vel falsum est, sed in compositione
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ dicimꝰ est nullã ꝑse substantiã monstrat s semꝑ aliqua coniunctio est. ł¬
earũ rerũ quȩ sunt sisimplicit̃ ad ponat᷑ ł alterius scđm participationem :
lã cũ dico socrates est. hoc ꝙ dico socrates aliquid eoꝵ ẽ. quȩ sunt. & in rebus
his quȩ sunt socratẽ iungo : Sinuõ dicã socrates philosophus est. hoc ꝙ ÷ socrates
philo sophia participat : Rursus hic quoq: socratẽ philosophiãq: conuingo:
Ergo hoc est ꝙ dico uim coniuntionis cuuisdã optinet non rei: Qđ si ꝓpositionẽ
aliquã copulationẽq promittit solũ dictũ nichil omĩno significat: Atq hoc
est quod ait. Nec si ipsum est purũ dixeris. idẽ solũ non mͦ neq ueritatẽ neque
falsitatẽ de signat: S om̃ino nichil est & ꝙ secutus est planũ fecit: Significat
in quit quandã cõpositionẽ. quã sine cõpositis non est intelligere. Nãsi est

Expanded text:
quem dicimus est, nullam per se substantiam monstrat, sed semper aliquaquem dicimus est, nullam per se substantiam monstrat, sed semper aliquationem: nam cum dico, Socrates est, hoc quod dico Socrates aliquid eorum est quae sunt, et in rebus iis quae sunt Socratem jungo; sin vero dicam, Socrates philosophus est, hic, inquam, Socrates philosophia participat. Rursus hic quoque Socratem philosophiamque conjungo, ergo hoc quod dico est, vim conjunctionis cujusdam obtinet, non rei, quod si propositionem aliquam copulationemque promittit, solum dictum nihil omnino significat, atque hoc est quod ait, nec si hoc ipsum est, purum dixeris, id est solum, non modo neque veritatem neque falsitatem designat, sed omnino nihil est, et quod secutus est planum fecit, significat, inquit, quamdam compositionem quam sine compositis non est intelligere. Nam si est
Abbreviated transcription (Latin):
sũ uerbũ ꝙ de illare dicitur: Ac si sic diceret: Neq̃: enĩ signũ
tale sit : tanquã sidicã rem ipsam significare eẽ ł non ẽẽ Atq hic est melior
intellectus non sit signũ uerbũ eiꝰ rei de qua dr̃. eẽ ł non eẽ. subsistendi scilicet
ł non subsistendi : Qđ illud quidẽ affirmationis .ẽ. illud uõ negationis.
subsistendi: S qđ ad didit nec si hoc ipsũ est purũ dixeris ł siita dicamꝰ nec si
hoc ipsũ purũ est dixeris. alexander ꝗdẽ dicit Est uel ens equi uocũ eẽ:
Omĩa eñĩ p̃dicam̃ta quȩ nullo cõmuni generi subdunt᷑. equoca sunt. & de om̃ib
et̃ p̃dicatur. substantia est enĩ & qualitas est. & quantitas & cetera: Ergo nunc
c.dicere uidetur. Ipsum ens ł est unde esse tractũ est si
luntates significantis aptetur. ipsũ ꝑse eo nulloꝵ significatiuũ est. Qđ multa
significat: Porphiruiꝰ uõ aliã ꝓtulit expositionẽ que est huius modi sermo hie

Expanded text:
sum verbum, quod de illa re dicitur, ac si sic diceret: Neque enim signum tale sit, tanquam si dicam, rem ipsam significare esse vel non esse, atque hic est melior intellectus, ut non sit signum verbum ejus rei de qua dicitur esse vel non esse subsistendi, scilicet vel non subsistendi, quod illud quidem affirmationis est, illud vero negationis, subsistendi. Sed quod addidit, Nec si hoc ipsum est, purum dixeris, vel si ita dicamus, Nec si hoc ipsum ens, purum dixeris. Alexander quidem dicit est vel ens aequivocum esse. Omnia enim praedicamenta, quae nulli communi generi subduntur, aequivoca sunt, et de omnibus esse praedicatur. Substantia enim est, et qualitas est, et caetera. Ergo nunc hic dicere videtur ipsum ens vel est, unde esse traductum est, voluntate significantis aptetur, ipsum per se ideo nullorum designativum est, quod multa significat. Porphyrius vero aliam protulit expositionem, quae hujusmodi est. Sermo hic,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ qͥ & ipse p̃cipuus in historiografis habet᷑. aitnt inquid qui de eo
editui. Hic antipater abidumeis latronib captus. ad modũ puer.
ꝑmansit cũ p̃donib ꝓ eo qd̾ pat̾ eiꝰ reifamiliaris in opia filium
redimere non ualeret. Uerũ puer latronũ uita & morib institu¬
tus. post modũ hircano cuidã iudeoꝵ pontifici familiaris efficitur.
ex quo nascit̾ herodes hic qͥ saluiatoris tẽporib. fuit. hec affricanus.

Expanded text:
vero, qui et ipse praecipuus in historiographis habetur: Aiunt, inquit, qui de eo aeditui. Hic Antipater, ab Idumaeis latronibus captus admodum puer, permansit cum praedonibus, pro eo quod pater ejus familiaris inopia filium redimere non valeret. Verum puer latronum vita et moribus institutus, postmodum Hircano cuidam Judaeorum pontifici familiaris efficitur. Ex quo nascitur Herodes hic qui Salvatoris temporibus fuit. Haec Africanus.
Abbreviated transcription (Latin):
iuste ad iacebit. & in ea quȩ dicit homo iustus non est qm̃ iustus predicat᷑
de homine: non est aut adiacet. non est igitur homini quoq adiacebit:
ut dictũ est: Hanc quoq scripturã emendandã eẽ. alexander opinatur. facien¬
dũq: eẽ. hocmo. sicut prius quoq exposuimus Est enĩ hoc loco & non est iusto
scriptio siue illa : neutra enĩ mutanda est. & una quidẽ plus habet exercicii.
altera uõ facilitatis. sed ad unã intelligentiã utraq proueniunt Restat
d ait Quare igitur quat tuor istȩ erunt quarũ duȩ qui
ad affirmationẽ sese habebunt scđm consequentiã ut priuationes. duȩ uero
minime. Idiligentius exponamus. locus enĩ magna breuitate constrictus
est & nimia obscuritate ac subtilitate difficilis: et hunc quidẽ in prima
ualet animus lectoris intendat: Cui si forte paulo obscuriora uideantur
rerũ inputet difficultati. siuõ planiora quã putauerat. suo gr̃am debebit

Expanded text:
 justus praedicatur de homine, non est autem adjacet. Non est ergo homini quoque adjacebit. ut dictum est. Hanc quoque scripturam emendandam esse Alexander opinatur, faciendumque esse hoc modo, sicut prius quoque exposuimus: Est enim hoc loco et non est, justscriptio sit, sive illa, neutra enim mutanda est. Et una quidem plus habet exercitii, altera vero facilitatis, sed ad unam intelligentiam utraque perveniunt. Restat igitur ut quod ait: Quare idcirco quatuor istae erunt, quarum quidem duae ad affirmationem sese habent secundum consequentiam, ut privationes, duae vero minime, diligentius exponamus. Locus enim magna brevitate constrictus est, et nimia subtilitate ac obscuritate difficilis, et hunc quidem in prima valet animum lector intendat. Cui si forte paulo obscuriora videntur, rerum imputet difficultati, si vero planiora quam putaverit, suo gratiam debebit
Abbreviated transcription (Latin):
hon omia enlintaatio significat. s eẽ aliquid aut non eẽ. ergo enuntiatio si plex
÷uox significatiua. de eo qđ est eẽ. aliquid iđ non ẽẽ iđ om̃is enuntiatio aut ad¬
firmatio est aut negatio eẽ. enĩ ponit adfirmatio: ñ eẽ. negatio: Sed quanta
diffinitionẽ breuitate constrinxit. quidã non uidentes in errorẽ stolidũ falsitatis
tionẽ genus : Nlãsi hȩc in quiunt diffinitio est enuntiationis. Omĩs aũt generis
diffinitio ꝓprus specieb: ad comodari potest. Omẽ eñĩ genus uniuoce despe¬
cieb: ꝓpͥis p̃dicat᷑ : dubiũ non est. quinhȩc quoq diffinitio enuntiationis sicut
enimtiatio genus est ad firmationi negationiq conueniat : sic tam̃ eiꝰ species
hȩ sunt : Sed quisum quẽ dixerit ad firmationi conuenire hanc diffinitionem

Expanded text:
 Est ergo enuntiatio simplex vox significativa de eo quod est esse aliquid, vel non esse, id est omnis enuntiatio, aut affirmatio, aut negatio est, esse enim ponit affirmatio, non esse negatio; sed quanta diffinitionem brevitate constrinxit, quidam non videntes in errorem stolidum falsitatis ationem genus. Nam si haec, inquit, diffinitio est enuntiationis, omnis aut generis diffinitio propriis speciebus accommodari potest omne enim genus univoce de speciebus propriis praedicatur, dubium non est quin haec quoque diffinitio enuntiationis, si enuntiatio genus est, affirmationi negationique conveniat, si tamen ejus species haec sunt; sed quis unquam dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitatis ñ uelit eẽ. negationẽ ea quȩ dicit ñ possibile eẽ: s potius eam
ad modos ipsos. potius negationẽ poni op ortere: qui uerba. Dandȩ tamen¬
possit. argumentationis falsã sententiã fregorimus penitus atq altius
sit ueritas constituta. Sit gͦ hec negatio possibilitatis qui ipsi uolunt. iđ
Siquis enĩ dicat qm̃ possibile eẽ. necessariũ non sequit᷑. & sequit᷑ mox possi¬
bilis contra dictione necessitatẽ. Qđ siquis contradictionẽ possibilis ponat.
eam quȩ dicit possible non eẽ. ñ eam quȩ necessitati consentire putatur erit
s eũ recta consequentia si necesse est eẽ. possibile ÷ ñ eẽ. s hoc fieri non potest.

Expanded text:
quae dicit possibile esse non esse. s dicuntur ad modos ipsos potius negationem poni oportere quam ad verba, dandae tamennem utile aliquibus videri possit, argumentationis falsam sententiam fregerimus, penitus atque altius sit veritas constituta. Sit ergo negatio possibilitatis quam ipsi volant, id Si quis enim dicat quoniam possibile esse necessarium non sequitur, sequitur mox possibilis contradictio necessitatem; quod si quis contradictionem possibilis ponat eam quae dicit possibile non esse, eamque necessitati consentire putat, erit secundum eum recta con
Abbreviated transcription (Latin):
homo animal ÷. Eodẽ quoq: modo in sub contrariis. uera est
ad firmatio falsa negatio: Sin uõ aliquid in possibile p̃dicetur. falsa
affirmatio ÷ uera negatio. Ut qm̃ in possibile est hominẽ eẽ. lapidẽ
sidicamus omĩs homo lapis est. falsum est : nullus homo lapis est. Uerũ

Expanded text:
homo animal est. Eodem quoque modo in subcontrariis vera est homo animal est. Eodem quoque modo in subcontrariis vera est affirmatio, falsa negatio. Sin vero aliquid impossibile praedicetur, falsa est affirmatio, vera negatio, ut quoniam impossibile est hominem lapidem esse. Si dicamus, omnis homo lapis est, falsum est, nullus h
Abbreviated transcription (Latin):
onis ui opponitur. qđ in om̃ib: a seipsȩ diuersȩ sunt. & qualitate. &
quantitate: Illa enĩ est affirmatio. illa negatio uniuersalis illa. illa
particularis Ideo ergo aut utrȩq falsȩ. aut utręq uere inueniri
non possunt Quando aũt ita fuerit. constat unã uerã eẽ. aliã falsã.
tq hoc ÷ qđ ait Et quare & quando uera uł falsa dictũ ẽẽt. scilicet
memorans quare oppositio: & quando un a semꝑ uera sit. altera falsa.
tunc utiq: quando angulariter constitu untur: Idcirco qm̃ & quanti¬
tate ase pro positiones & qualitate diuersȩ sunt. Nobis aũt dicendũ
p̃dicentur utręq sunt falsȩ. Ut albedo qm̃ naturalit̃ homini ñ est
ut rȩq false sunt quȩ albedinẽ predicant. falsum est enĩ omĩs hõ
sunt sub contrariȩ. Ut est quidã homo albus est
tio uera est. falsa negatio: Ut qm̃ naturale est homini eẽ. animal.
uera est eaquȩ dicit. omĩs homo animal est falsa quȩ dicit nulli

Expanded text:
one opponitur, quod in omnibus a se ipsae diversae sunt et qualitate et quantitate. Illa enim est affirmatio, illa negatio, illa universalis, illa particularis. Ideo ergo aut utraeque falsae, aut utraeque verae inveniti non possunt. Quando autem ita fuerit, constat unam veram esse, alteram falsam, atque hoc est quod ait, et quare et quando vera vel falsa dictum est, scilicet memorans quare oppositio et quando una semper sit vera, altera falsa, tunc utique quando angulariter constituuntur, idcirco quoniam et quantitate a se propositiones et qualitate diversae sunt. Nobis autem dicendum praedicentur. utraeque sunt falsae ut albedo, quoniam naturaliter homini non inest, utraeque falsae sunt quae albedinem praedicant. Falsum est enim, omnis homsunt subcontrariae, ut est, quidam homo albus est,tio vera est, falsa negatio, ut quoniam naturale est homini esse animal, vera est ea quae dicit, omnis homo animal est, falsa est quae dicit, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
in pro positionib diuidatur inuni ũralib aũt si his particularitates oppo¬
nantur. quẽ ad modũ dictũ est. Unã necesse est ueram eẽ. alteram falsam
sed de finita ꝓpositionũ ueritate ł falsitate sicut supra disserui: Quare in
sequentib quedã defuturis tractanda sunt. & qm̃ mauis opus est : quã hoc
bre uiter dici posse uiderimus & nos scłi uoluminis se

Expanded text:
in propositionibus dividatur; in universalibus autem si his particularitates oppoin propositionibus dividatur; in universalibus autem si his particularitates opponantur quemadmodum dictum est, unam necesse est veram esse, alteram falsam; sed non definita propositionum veritate vel falsitate, sicut supra disserui. Quare in sequentibus quaedam de futuris tractanda sunt, et quoniam majus opus est quam hic breviter dici posse viderimus, et nos secundi voluminis se
Abbreviated transcription (Latin):
sub rege tarquinio : dicat alius brutus consolatũ non primus instituit sub
rege tarquinio. hic una uera est altera falsa & iam ad firmatio definite
uera est de finite falsa negatio. Rursus in p̃senti cũ dicimus unum tempus est.
ueritas ad firmationis negationisue iam contingit. Infuturo uõ ñ eodẽ modo
sese habet. Vt cũ dicimus gothos franci superabunt siquis negat gothos franci
non superabunt. una quidẽ uera est una falsa . s quȩ uera quȩ falsa anto
ne cesse est ad firmationem uł negationẽ ueram eẽ. uł falsam in uniuersalibus
quidem semꝑ hanc quidẽ ueram illam uõ falsam: & in his quȩ sunt singularia
quẽ ad modum dictum est. ut non modo una semper uerasit. altera falsa
in tota contradictione. sed illud quoq habeat ut in una qualibet definite
ueritas aut falsitas repperiatur. ita ut in his singularibus ueritas & falsitas

Expanded text:
imus instituit sub rege Tarquinio, dicat alius, Brutus consulatum non primus instituit sub imus instituit sub rege Tarquinio, dicat alius, Brutus consulatum non primus instituit sub rege Tarquinio: hic una vera est, una falsa, etiam affirmatio definite vera est, definite falsa negatio. Rursus in praesenti cum dicimus, vernum tempus est, veritas affirmationis negationisve jam contigit, in futuro vero non eodem modo sese habet: ut cum dicimus, Franci Gothos superabunt, si quis neget Franci Gothos non superabunt, una quidem vera est, altera falsa. Sed quae vera quae falsa sit, ante necesse est adfirmationem vel negationem veram vel falsam esse; in universalibusiter semper hanc quidem veram, illam vero falsam; et in his quae sunt singularia, quemadmodum dictum est, ut non modo una semper vera sit, altera falsa in tota contradictione. Sed illud quoque habeat, ut in una qualibet definite veritas aut falsitas reperiatur. Ita ut in his singularibus veritas et falsitas
Abbreviated transcription (Latin):
affirmatio ñ multa significat s sententiã aristo telis omnino ñ sequit᷑.
Neque enĩ ex his om̃ĩb unumfit. Nec qua drupes & bipes & multiplex pedẽ
habere faciunt. hic enĩ numerus pedũ non pedũ constitutio est Quare her
consenserunt: Sed ne diutius nobis aristotelis exemplũ caliginis obscuritatẽ
ferat. hoc in aliquo noto exem plo uocabulo que udendũ est Cũ enĩ dicimus
aiax se per emit. & telamonis aiacẽ filiũ. & oileum de monstrat. ex quib:
unũ fieri aliquid non potest: Ex duobus enĩ in diuiduis n
disiungitur: Quare huius modi ꝓpositio multa significat. sed hec hactenus:
Nunc aũt de t̾minat hȩc quȩ de positionib supra iam dixerat non de om̃i tẽpore
s desoł tantũ preterito & p̾senti quẽ ad modũ se inueritate & falsitate
sitione iudicium. id circo qđiam uł contingit ł cũ est definita ueritas & falsitas

Expanded text:
affirmatio non multa significat. Sed sententia Aristotelis omnino non sequitur, affirmatio non multa significat. Sed sententia Aristotelis omnino non sequitur, neque enim ex his omnibus unum fit, nec quadrupes et bipes, et multipes, pedes habere faciunt. Hic enim numerus pedum est, non pedum constitutio, quare Herminus consensere; sed ne diutius nobis Aristotelis exemplum caliginis obscuritatem ferat, hoc in aliquo noto exemplo vocabuloque videndum est. Cum enim dicimus: Ajax se perimit, et Telamonis Ajacem filium, et Oileum, demonstrat, ex quibus duobus unum fieri aliquid non potest. Ex duobus enim individuis nihil omnino conjungitur. Quare hujusmodi propositio multa significat. Sed haec hactenus. Nunc autem determinat haec quae de propositionibus supra jam dixerat, non de omni tempore, sed de solis tantum praeterito et praesenti, quemadmodum se in veritate et falsitate in propositione judicium, idcirco quia jam vel cum contigit, vel cum est, definita veritas et falsitas
Abbreviated transcription (Latin):
quod uerũ est. aut si contendat non eam multa significare sed quidã ex his quȩ
significat iunctũ qm̃ nihil est qđ exequo & homine conuingatur. nihil om̃ĩno
ficat. hoc est enĩ qđ dixit. neq enĩ est aliquis homo equu
accentu legendũ est n on discrete pronuntiandũ. homo rursus equus s hoc
equo ut ex his iunctis appareat nihil omnino posse constitui. Curaut hoc
dixerit sequens monstrat oratio. Si eñi ita facienda ẽ ꝓpositio. ut contra
ad firmationẽ huius modi opponatur negatio quȩ in oppositione uerum
significant. Qđ si plura de signet. & siȩ qui uocũ non erit in huius modi ꝓpo¬
sitionibus una semꝑ uera altera falsa. herminus uõ sic sentit qđ ait aristoboles
potest & bipes eẽ : & quadrupes & multiplex animal de monstrari.
Ex his inquit om̃ib unum fit qđ est pedes habens ista in quit huiusmodi

Expanded text:
quod verum est, aut si contendat non eam multa significare, sed quiddam ex his quae quod verum est, aut si contendat non eam multa significare, sed quiddam ex his quae significat junctum, quoniam nihil est quod ex equo et homine conjungatur, nihil omnino significat. Hoc enim est quod dixit, neque enim est aliquis homo equuaccentu legendum est, non discrete pronuntiandum homo et rursus equus, sed homo equus, ut ex his junctis appareat nihil omnino posse constitui. Cur autem hoc dixerit, sequens monstrat oratio. Si enim ita facienda propositio est, ut contra affirmationem hujusmodi opponatur negatio, quae in oppositione verum significet. Quod si plura designet et sit aequivocum, non erit in hujusmodi propositionibus una semper vera, altera falsa. Herminus vero sic sentit. Quod ait Aristotelpotest et bipes esse, et quadrupes, et multipes animal demonstrari. Ex his, inquit, omnibus unum fit, quod est pedes habens. Ista, inquit, hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ est qm̃ & prima multa uł nihil significant: Neque eñĩ
est aliquis homo ȩquus Qđ sunquit est ȩ̨quus albus & est homo
albus multa significant . Illa quoq prima propositio quȩ est¬
est tunica alba. Unde hȩc fluxerunt multa designat. aut si ꝗs
dicat ñ eam multa significare concedit ꝓfecto ni hil omnino
ꝓpositionis ipsius significatione monstrari. Tunc enĩ nomen
unũ multa significans in unã significationẽ poterat conuenire.
quociens ex his quȩ significat una posset coniungi constituiq substantia.
ut in eo quod supra. ꝓposui cũ homo animal rationale & mortale signi¬
ficat : quȩ in unũ possunt cunta congruere. Nunc aut̃ situnica hominem
equumq significat. multa de signat. sed ea ipsa in unũ corpus nonueniunt:
Neque enĩ fieri non potest ut aliqui homo equussit. Quare aut multa significat

Expanded text:
manifestum est quoniam et prima multa vel nihil significat neque enim manifestum est quoniam et prima multa vel nihil significat neque enim est aliquis homo equus; qualbus multa significant, illa quoque prima propositio quae est, tunica alba est, unde hae fluxerunt, multa designat; aut si quis dicat non eam multa significare, concedit profecto nihil omnino propositionis ipsius significatione monstrari. Tunc enim nomen unum multa significans in unam significationem poterat convenire, quoties ex his quae significabantur una posset conjungi constituique substantia, ut in eo quod supra posui, cum homo animal rationale et mortale significet, quae in unum possunt conjuncta congruere. Nunc autem si tunica hominem equumque significet, multa designat, sed ea ipsa in unum corpus non veniunt. Neque enim fieri potest ut aliquis homo equus sit. Quare aut multa significat,
Abbreviated transcription (Latin):
una ad firmatio qđ enĩ dicit tunica alba est. huuis modi est. quasi sidicat
homo & equus albus est. Tunicã enĩ equum atq hominẽ signification
monstrauit: Quod uõ dicit homo atq equus albus est. ni chil differt
tanquã sidicat equus albus est Homo albus est sed hȩduȩ sunt pro¬
positiones & non similes: In his enĩ subiecta diuersa sunt. Quo circa
sihȩ ad firmationes duȩ sunt. du plex quoq illa est affirmatio
licit homo atq: ȩquus albus est. Qđ si hȩc rursus du¬
qm̃ equum atq hominẽ tunicã significare ꝓpositũ est. cũ dicimus
tunica alba est non unũ sed plura significat. Quo circa si ea ad fir¬
matio quȩ multa de signat. non est una hȩc quoq ad firmatio.
una non erit cuiꝰ aut predicatio aequiuoca fuerit aut subiectum
atq hoc est quod ait. siergo hȩc multa significant. & sunt plures

Expanded text:
una affirmatio; quod enim dicit, tunica alba est, hujusmodi est quasi dicam, una affirmatio; quod enim dicit, tunica alba est, hujusmodi est quasi dicam, homo et equus albus est, tunica enim hominem atque equum significatione monstravit. Quod vero dicit, homo et equus albus est, nihil differt tanquam si dicam equus albus est, et homo albus est. Sed hae duae sunt propositiones et non similes, in his enim subjecta diversa sunt. Quocirca si hae duae affirmationes sunt, duplex quoque illa est affirmatio quae dicit, homo atque equus albus est. Quod si haec rursus minem atque equum tunicam significare positum est, cum dicimus tunica alba est, non unum, sed plura significat. Quocirca si ea affirmatio quae multa designat non est una, haec quoque affirmatio una non erit, cujus aut praedicatio aequivoca fuerit aut subjectum, atque hoc est quod ait: Si ergo hae multa significant, et su
Abbreviated transcription (Latin):
ta illa iuncta ꝑficiunt nom̃ illud significare mani¬
non eẽ unam ad firmationẽ. Sienĩ talia quilibet sermo plura significet
ex quibus uinctis unum effici nequeat corpus. nec possint ea quȩ signi¬
ficantur uno illo nomine in unam speciem substantiȩ conuenire. ñ est
illa una ad firmatio: Quale aut̃ nom̃ sit qđ positũ unã ad firmationẽ
non facit. id circo qđ plura signi ficet. ex quibus unũ fieri non possit. exẽp
& ȩquo. est tunica alba hoc non est una ad firmatio nec negatio una
Nihil enĩ hoc differt dicere quã est equus & homo albus. Hoc aut̃ nihil
differt quã dicere est equus albus. & est homo albus. Siquis ponat
u & equo nom̃ tunica in quit : & in pro positionen
ponitur. illa ꝓpositio ñ est una : sed multi plex. Nam si uerbi gr̃a tunica
homo atq ȩquus dicatur. ut cũ dicit aliquis tunicã. aut equum designet
aut hominem. siquisdicat inꝓpositione sic tunica alba est. non est

Expanded text:
tota illa juncta perficiunt nomen illud significare manitota illa juncta perficiunt nomen illud significare maniec una negatio. Si enim talia quilibet sermo plura significet, ex quibus junctis unum effici nequeat corpus, nec possint ea quae significantur uno illo nomine in unam speciem substantiae convenire, non est illa una affirmatio. Quale autem nomen sit quod positum unam affirmationem non faciat, idcirco quod plura significet ex quibus unuet equo, 'est tunica alba' haec non est una adfirmatio nec negatio una; nihil enim hoc differt dicere quam 'est equus et homo albus', hoc autem nihil differt quam dicere 'est equus albus' et 'est homo homini et equo nomen tunica, inquit, et in propositione nomen hoc ponatur, illa propositio non una sed multiplex est: nam si, verbi gratia, tunica homo atque equus dicatur, ut cum dicit aliquis, tunica aut hominem designet aut equum, ut si quis dicat in propositione sic, tunica alba est, non est
Abbreviated transcription (Latin):
uideri. si album in quit unũ significat: Si enĩ albũ quo d p̃dicatur
multa signi ficet uł si homo ꝙ subiectũ est non unũ est non estuna
ad firmatio nec una negatio: Hoc aũt in se quentib clarius monstrat
dicens: ISin uõ duobus unũ nom̃ sit positũ ex quib non est unum
huius modiest. si unares plura significet. ex quibus multis unum effici
non possit illa affirmatio in qua illud nom̃ ł p̃dicatur uł subicitur
multa significat. ut in eo ꝙ est homo ꝙ dicimus homo signisicat anim
significat rationale mortale. Sed ex his quȩ multa significant : unum
potest effici quod est animal rationale mortale. Quare hoc nomen
homo. licet plura sunt quȩ significet. tam̃ qm̃ iuncta in unũ ꝙ ãmodo
ueniunt corpus. & unum corpus qđdam exse uincta ꝑficiunt cũita
dictũ fuerit quasi ut ex his quȩ significat unũ aliquid fiat. unum qd

Expanded text:
videri si album, inquit, unum significat. Si enim album quod praedicatur videri si album, inquit, unum significat. Si enim album quod praedicatur multa significet, vel si homo qui subjectus est, non unum, non est una affirmatio, nec una negatio. Hoc auicat. Sin vero duobus unum nomen est positum ex quibus non est unum,hujusmodi est: Si unum nomen plura significet, ex quibus multis unum effici non possit, illa affirmatio in qua illud nomen vel praedicatur, vel subjicitur, multa significat, ut in eo quod est homo, quod dicimus, homo significat animal, significat rationale, significat mortale; sed ex his quae multa significat, unum potest effici, quod est animal rationale, mortale. Quare hoc nomen homo, licet plura sint quae significet, tamen quoniam conjuncta in unum quodammodo veniunt corpus. Et unum quiddam ex se juncta perficiunt, cum id dictum ita fuerit quasi ex his quae significet unum aliquid fiat, unum quod
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa ad firmationis p̃dicatione designo: Quo circa. nulla erit adfirma¬
tio uł negatio uniuersalis quȩ unam rem significare possit id circo
ꝙ ipsa uniuersalitas de plurib ut dictũ estꝰ in diuiduis p̃dicatur. Sed
ad hoc respondemus cũ uniuersale quidã dr̃. ad unã quod am modo
ritatẽ sed ad uniuo ralitatẽ quȩ est una qualitas ad plicatur. Ut cũ
is om̃is homo iustus est. ñ tunc singulos intellegemus sed adunã
humanitatẽ quic quid de homine dictũ est ducitur. Quare siue sit
uniuersalis adfirmatio siue uni uersalis negatio. uł insingularibus
potest fieri ut hȩ unȩ sint. si una significatione teneantur. atq: hoc ÷
quod ait eas propositiones quas supra proposuit quȩ sunt omĩs
albus est non est omĩs homo albus: homo albus est non es
homo albus. nullus homo albus est. est quidam homo albus unas

Expanded text:
in ipsa affirmationis praedicatione designo. Quocirca nulla erit affirmain ipsa affirmationis praedicatione designo. Quocirca nulla erit affirmatio vel negatio universalis, quae unam rem significare possit, idcirco quod ipsa universali as de pluribus ut dictum est individuis praedicatur. Sed ad hoc respondemus cum universale quiddam dicitur, ad unam quodammodo ritatem, sed ad universalitatem, quae est una qualitas, applicatur, ut cum dicimus, omnis homo justus est, non tunc singulos intelligimus, sed ad unam humanitatem quidquid de homine dictum est dicitur. Quare sive sit universalis affirmatio, sive universalis negatio, vel in singularibus, potest fieri ut hae unae sint, si una significatione teneantur. Atque hoc est quod ait, eas propositiones quas supra posuit, quae sunt, omnis homo albos est, non omnis hot, nullus homo albus est, est quidam homo albus, unas
Abbreviated transcription (Latin):
homo albus est homo albus non est homo albus. nullus homo albus ÷¬
est quidam homo albus: Si album unũ significat : Iea quȩ a nobis superius¬
sunt diligent᷑ exposita. nunc ipsedarius monstrat: Diximus namq unã
ꝓpositionẽ eẽ quȩ unã quã libet rẽ significaret. & non plurimas. ita
ut nec ȩquiuocũ subiectum haberet. Nec ȩquiuocũ p̃dicatũ. Una eñi
ꝓpositio sic fit. Nunc hoc dicit. una ꝓpositio est quȩ unã rẽ significat idẽ
firmatio siue uniuersalis negatio. siue particularis ad firmatio siue particu¬
laris negatio. siue in de finitȩ utrȩq: siue contrase angulalit̃ ponantur.
una illa ꝓpositio est : quȩ unã rem in ad firmatione uł negatione significat
Sed hic questio est quẽ ad modũ uniuersalis adfirmatio. unã rẽ significare
possit. cũ ipsa uni uersalitas. non de uno sed de pluribus p̃dicȩtur: Nam cum
dico omĩs homo albus est . singulos homines qui plures sunt significans multa

Expanded text:
homo albus est, est homo albus, non est homo albus, nullus homo albus est, quidam homo albus est, si album unum significat. Ea quae sunt a nobis diligenter superius exposita, nunc ipse clarius monstrat. Diximus namque unam propositionem esse quae unam quamlibet rem significaret et non plurimas, ita ut nec aequivocum subjectum haberet, nec aequivocum praedicatum. Una enim propositio sic fit: Nunc hoc dicit, una propositio est quae unam rem significat, id est, irmatio, sive universalis negatio, sive particularis negatio, sive particularis affirmatio, sive indefinite utraeque, sive contra se angulariter ponantur; una illa propositio est, quae unam rem in affirmatione vel negatione significat. Sed hic quaestio est quemadmodum universalis affirmatio unam rem significare possit, cum universalitas ipsa non de uno, sed de pluribus praedicetur. Nam cum dico, omnis homo albus est, singulos homines qui plures sunt significans, multa
Abbreviated transcription (Latin):
Aliȩ uõ sunt quȩ anatura necessitatis recedunt. & quȩdã tantũ contingentia
significant sedhȩ aut aequalit̃ se ad affirmationẽ negationẽqt Irab editat

Expanded text:
Aliae vero sunt quae a natura necessitatis recedunt, et quaedam tantum contingentia Aliae vero sunt quae a natura necessitatis recedunt, et quaedam tantum contingentia significant. Sed haec aut aequaliter se ad affirmationem negationemque habentia sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sempiternȩ necessitits sunt: Nam otiã hnhis non situm auisednt ueritatis
nanura. nil tam̃ ꝓhibet fixam eẽ necenitatis in natura constanitio noretiit
nobis ignotũ est utrũ paria sunt astra anim paria. non tamen idcirco potepit
muenuroidt hec paria nec inparia uideanturoreds̃ neiulla sbibiet ionet ant
puyuasunt aut inparia. Omĩ enĩ multitudo horum alterũ retinet innatura.
Qud circa &t iam in his si quis dicat astra paria sunt. alius que respondeat. astra
paria non sunt uł si quis dicat astra imparia sunt. alius quȩ gespondeatidsbue
sempiterna significantes tamen & ipsȩ sunt necessariȩ. quo usq illa subiectu
sunt de quibus ꝓpositio aliquid ad firmat aut negat ut cũ dico. homo mortualis
et quã du homo est. tandiu hominẽ mortalẽ ẽẽ necesse est. Namsiquis
dicat ignis calidus est. quã diuẽ ignis. tam diu ex ne cessitate uera est. ꝓpositio:

Expanded text:
sempiternae necessitatis sunt. Nam etiam si in his non sit manifesta veritatis sempiternae necessitatis sunt. Nam etiam si in his non sit manifesta veritatis natura, nihil tamen prohibet fixam esse necessitatis in natura constantiam, ut si nobis ignotum est utrum paria sint astra, an imparia, non tamen idcirco poterit evenire ut nec paria, nec imparia videantur, sed sine ulla dubitatione aut paria sunt, aut imparia. Omnis enim multitudo, horum alterum retinet in natura. Quocirca et in his si quis dicat astra paria sunt, aliusque respondeat, astra paria non sunt; vel si quis dicat, astra imparia sunt, aliusque respondeat, astra sempiterna significantes, sunt tamen et ipsae necessariae, quousque illa subjecta sunt de quibus propositio aliquid affirmat aut negat, ut cum dico, homo mortalis est, quandiu homo est, tandiu hominem mortalem esse necesse est. Nam si quis dicat, ignis calidus est, quandiu est ignis, tandiu ex necessitate vera est propositio.
Abbreviated transcription (Latin):
iustus est. sol calet. & cȩtera quȩ sine alicuius conditionis nnodo atq:
ligamine ꝓponuntur. Sunt aut̃ condicionales ꝓpositiones huusi
si di es ÷ lux est quas gr̃i hypotheticas uocant cumdicionales aut̃ dicuntur
qđ talis quȩdã conditio ꝓponitur. utdicatur. si hoc est illud est Et illas quidẽ
quas categoricas gr̃ĩ nominant. latini predicatiuas dicere possumus. Nam
dicuntur: Harũ aũt quȩdã sunt que cũ sempiterna significent. sicit hi
in mortalis est hȩnamq: pro positiones sicut de in mortalibus dicuntur.
ita quoq senpiter nã habent & necessariam significationẽ. nec hoc in unius
temporis natura ꝑspicitur sed in om̃ium. Nam cũ dicimus deus in mortalis
uł in mortalis fuit ł in mortalis erit a pro pria significationis ne cessitatẽ
uit essed aut certe necesse est euenire. & hȩ quidẽ quȩ sempiterna significant:

Expanded text:
justus est, sol calet, et caetera quae sine alicujus conditionis nodo atque justus est, sol calet, et caetera quae sine alicujus conditionis nodo atque ligamine proponuntur. Sunt autem conditionales propositiones hujusmodi, si dies est, lux est, quas Graeci hypotheticas vocant. Conditionales autem dicuntur, quod talis quaedam conditio proponitur ut dicatur, si hoc est, illud est, et illas quidem quas categoricas Graeci nominant, Latine praedicativas dicere possumus. Nam dicantur? Harum autem quaedam sunt quae cum sempiterna significent, sicut hae immortalis est. Hae namque propositiones sicut de immortalibus dicuntur, ita quoque sempiternam habent et necessariam significationem, nec hoc in unius temporis natura perspicitur, sed in omnium. Nam cum dicimus, Deus immortalis est, vel immortalis fuit, vel immortalis erit, a propria significationis necessitate ut fuisse, aut esse, aut certe necesse est evenire, et haec quidem quae sempiterna significant,
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ huius libris series continebit. altioris pene tractatus est quam
ut in logica di sciplina conueniat disputari. s qm̃ ut sepe dictũ est
nib sensa ꝓferunt᷑. quibus subiectas res eẽ. manifestũ e
est dubium quin qđ in rebus sit idẽ sȩpe transferatur ad uoces Quare rec te¬
mihi consilium fuit. subtilisimas aristotelis sententias gemino ordine cõm̃¬
tationis a perire : Nam qđ prior tenet editio ingredientib ad hȩc altiora
& subtiliora quandã qđ ammodo faciliorẽ semitã parat: Qđ aut̃ scđa editio
in partes faciendi subtilib sententiis elaborat: hoc aut studio doctrinaq
uectis: legendũ discendumq: ꝓponitur : Quare prius quȩdã pauea dio¬
da sunt. quatenus ea de quibus postea tractaturi sumus. Hȩc ipsa legentibus
non uideantur in nota. Cat hegoricas ꝓpositiones greciuocant : quȩ sine
aliquã condicione ꝓpositionis ꝓmuntur ut est dies. sol. ẽ: homo est. homo

Expanded text:
a quae hujus libri series continebit exponere altioris pene tractatus est quam ut in logica disciplina conveniat disputari; sed quoniam ut saepe dictum est orationibus sensa proferuntur, quibus subjectas res esse manifestum est, non est dubium quin quod in rebus sit idem saepe transferatur ad voces. Quare mihi recte consilium fuit subtilissimas Aristotelis sententias gemino ordine commentationis aperire. Nam quod prior tenet editio ingredientibus ad haec altiora et subtiliora quamdam quodammodo faciliorem semitam parat. Quod autem secunda editio, in patefaciendis subtilibus sententiis elaborat, hoc studio doctrinaque provectis legendum discendumque proponitur. Quare prius quaedam pauca dicenda sunt, quatenus ea de quibus postea tractaturi sumus, haec ipsa legentibus non videantur ignota. Categoricas propositiones Graeci vocant quae sine aliqua conditione propositionis promuntur, ut est, dies est, sol est, homo est, homo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicetur non est uerũ. hoc enĩ est quod ait. in eo uõ qđ p̃dicatur uniuers aliter
quod habet p̃dicatũ uniuersale ipsum uni uersale p̃dico¬
non est uerũ. In p̃dicato aut̃ uniuersalit̃ idẽ quod uni uersale est & p̃dicatur¬
id ipsum p̃dicatum quod uniuersale est : uniuersalit̃ p̃dicare idẽ adiecta de ter¬
minatione uniũ salitatis. ñ est uerũ. Neq: enĩ potest fieri. ut ulla sit affirma¬
tio in qua de uniuersalit̾ p̃dicato uniuersalis de terminatio p̃dicetur Eiuisq
rei notitionẽ exemplo aperit. dicens: Ut om̃is homo animal hoc aut̃ quã sit

Expanded text:
praedicetur, non est verum, hoc enim est quod ait: In eo vero quod praedicatur universale, id est praedicetur, non est verum, hoc enim est quod ait: In eo vero quod praedicatur universale, id est quod habet praedicatum universale, ipsum universale praedicnon est verum. In praedicato enim universali, id est quod universale est et praedicatur, ipsum praedicatum, quod universale est, universaliter praedicare, id est adjecta determinatione universalitatis, non est verum; neque enim potest fieri ut ulla sit affirmatio vera in qua de universaliter praedicato universalis determinatio praedicetur. Eisque rei n
Abbreviated transcription (Latin):
falsa propositio est : si de t̃minatio uniuersalitatis. ad p̃dicatũ t̃minũ ponit᷑:
Nã si di camus homo omne animal est. animal quod maus est homine ꝑhanc
de terminationẽ ab subiectũ hominẽ usq: contra himus: cũ non solũ ad homi¬
nẽ : sed & ad alia quoq: nom̃ animalis possit aptari: Rursus in his quȩ aequalia
sunt idẽ euenit. Nã si dico omĩs homo omne risibile est. primũ si ad humanita ÷
ipsam referam suꝑfluum est adicere de terminationẽ: Qđsi ad singulos quosq
homines falsa est ꝓpositio : Nam cũ dico omis homo omne risibile est. hoc uideor
re singuli homines omne risibile sunt: quod fieri non potest
hoc modo sunt & ad hanc sententiã du cuntur. In his p̃dicatis quȩ sunt uniuer¬
salia. his adicere uni uersale aliquid ut uniuersale p̃dicatũ uniuersaliter

Expanded text:
falsa est propositio, si determinatio universalitatis ad praedicatum terminum ponitur. falsa est propositio, si determinatio universalitatis ad praedicatum terminum ponitur. Nam si dicamus, homo est animal, animal quod majus est homine per hanc determinationem ad subjectum hominem usque contrahimus, cum non solum ad hominem, sed ad alia quoque nomen animalis possit aptari. Rursus in iis quae aequalia sunt idem evenit. Nam si dicam omnis homo omne risibile est, primum si ad humanitatem ipsam referam superfluum est adjicere determinationem. Quod si ad singulos quosque hominum, falsa est propositio; nam cum dico omnis homo omne risibile est, hoc videor significare, singuli homines omne risibile sunt, quod fieri non potest.hoc modo sunt, et ad hanc sententiam ducuntur: in his praedicatis quae sunt universalia, his adjicere universale aliquid, ut universale praedicatum universaliter
Abbreviated transcription (Latin):
animal est ¶Qđ dicit huius modi est. om̃ĩs propositio simplex duobus
t̃minis constat. his sȩpe additur aut uniuersalitatis aut particularitatis
de t̃minatio sed ad quã partẽ hȩ t̃minationes addant᷑ exponit: Videt᷑
enĩ aristoteli p̃dicato t̃mino t̃minationẽ non oportere coniingi. Inhac
unatione dici. Ut si omis homo animal est. An predio
utrũ eoꝵ quȩ posterius dicta sunt fieri oportet. Nãq ad p̃dicatũ nũ quã
de terminatio iungitur. sed tantũ ad sub iectũ Neque enĩ uerũ est dicere
onine animal om̃is homo est. Id circo qm̃ om̃ĩs p̃dicatio : aut maior est subiecto
aut ȩqualis ut in eo quod dicimus omĩs homo animal est. plus est animal
homini. Ut aut̃ minus sit predicatũ atq: angustius sub iecto fieri non potest:
Ergo in his p̃dicatis quȩ sub iecto maiora sunt. ut in eo quod est animal. ꝑspicue

Expanded text:
animal. Quod dicit hujusmodi est, omnis propositio simplex duobus animal. Quod dicit hujusmodi est, omnis propositio simplex duobus terminis constat: his saepe additur aut universalitatis aut particularitatis determinatio, sed ad quam partem hae determinationes addantur exponit. Videtur enim Aristoteli praedicato termino determinationem non oportere conjungi. In hac  cum determinatione dici, ut sit omnis homo animal est, an praedicutrum eorum quae posterius dicta sunt, fieri oportet: namque ad praedicatum nunquam determinatio jungitur, sed ad subjectum tantum, neque enim verum est dicere omne animal omnis homo est; idcirco quoniam omnis praedicatio, aut major est subjecto, aut aequalis, ut in eo quod dicimus, omnis homo animal est, plus est animal  aequatur homini; ut autem sit minus praedicatum, atque augustius subjecto, fieri non potest. Ergo in his praedicatis quae subjecto majora sunt, ut in eo quod est animal, perspicue
Abbreviated transcription (Latin):
uersalitas posita est. neq rursus una est affirmatio altera uõ negatio.
sed sunt contrariȩ ꝓpositiones: Contrariȩ enĩ sunt quȩ significant: Quo circa
rectissime dictũ est quod quȩ cũq: in uniuersalib reb uniuersalit̃ enun
essent contrariȩ. Quȩ aũt contrariȩ essent : non necesse est eẽ . eas uł uni¬
uersale uni uersalit̃ enunti are: uł unã eẽ affirmatiuã alterã negatiuam.
sed ali quotiens quidẽ possehas eẽ. contrarias : quȩ uni uersale uniuersalib:
non signi ficarent. Sed hoc in his tantũ quȩ essent insub iecto de quosit
negans uident᷑ eẽ contraria. quanquã illic nulla de t̃minatio neq: parti¬
cularttis neq: uniuersalitatis ad datur: IIn eo uõ quod p̃dicat᷑ uni uersalit̃¬
uniuersale p̃dicare uniuersalit̃ non est uerũ. Nulla enĩ adfirmatio erit
in qua de uniuersalit̃ p̃dicato uniuersale p̃dicetur ut omĩs homo omẽ

Expanded text:
versalitas posita est, neque rursus una est affirmatio, altera negatio, versalitas posita est, neque rursus una est affirmatio, altera negatio, sed sunt contrariae propositiones. Contraria enim sunt, quae significant: quocirca rectissime dictum est, quod quaecunque in universalibus universaliter enunesse est eas vel universale universaliter enuntiare, vel unam esse affirmativam, alteram negativam. Sed aliquoties quidem posse has esse contrarias, quae universale in universalibus non significarent, sed hoc in his tantum quae essent in subjecto de quo fit negans videntur esse contraria, quanquam illic nulla determinatio neque particularitatis neque universalitatis addatur. In eo vero quod universaler praedicare, non est verum; nulla enim affirmatio erit vera in qua universale praedicatum universaliter praedicetur, ut, omnis homo est omne
Abbreviated transcription (Latin):
textus ex pressit quanquã alexander quoq: eandẽ quã porphyrius posuit:
expositiones uidentur. Aut melior iudicanda posterior. hȩc enĩ ipse
quoq aristoteles qđ am modo subt̃ ostendit cũ dicit: Simul enĩ uerũ ẽ¬
Cuius quidẽ loci quȩ sit expositio cũ adid uenerimꝰ demonstrabimus: Cogno
aut̃ est & memoria retinendũ ꝙ quȩcumq: propositio
sales uniuersalit̃ fierint p̃dicatȩ si hȩ affirmatiuȩ illȩ uõ sint negatiuȩ
semꝑ utrasq ẽẽ contrarias. si nihil equi uocationis. aut tẽporis aut aliquoꝵ
quȩ supͣ de terminata sunt. ad faciendã oppositionẽ contrarietatis in pe¬
diat non tam̃ om̃s quȩ cũq: contrariȩ sunt. hȩ aut̃ in uniuersalib uniuersalit̃
ponunt enuntiationẽ. aut una affirmatiua est. altera negatiua. ut in e
qđ est socrates sanus est socrates aeger est. Hic enĩ neq: in uniuersali uni¬

Expanded text:
textus expressit, quanquam Alexander quoque eamdem quam Porphyrius exposuit textus expressit, quanquam Alexander quoque eamdem quam Porphyrius exposuit expositiones videntur, aut melior judicanda posterior, hoc enim ipse quoque Aristoteles quodammodo subter ostendit cum dicit: Simul enim verum eCujus quidem loci quae sit expositio, cum ad id venerimus, demonstrabimus. Cognoscendum autem est et memoria retinendum quod quaecunque propositiones universales universaliter fuerint praedicatae, si hae affirmativae, illae vero sint negativae, semper utrasque esse contrarias, si nihil aequivocationis, aut temporis, aut aliquorum quae supra determinata sunt, ad faciendam oppositionem contrarietatis impediat. Non tamen omnes quaecunque contrariae sunt, hae aut in universalibus universaliter ponunt enuntiationem, aut una affirmativa est, altera negativa, ut in eo quod est, Socrates sanus est, Socrates aeger est. Hic enim neque in universali uni
Abbreviated transcription (Latin):
non est id qđ dr̃ non est sanus. significat: &egerẽ ꝙ est contrariũ sano eẽ :
est : albus non est sed nigrũ eẽ & albũ eẽ. contrarium est Quare significant
quȩ dã negationes affirmationesq: contraria. sed hoc non semꝑ: Nã in eo
quod est homo ambulat. homo non ambulat. nullũ contrarium continet᷑:
bulationi enĩ nihil est contrariũ: Atq: ideo dicit. has
Posse aut̃ aliquotiens contraria significare : cũ intra negationẽ contrariũ
ad firmationis inluditur: Aspasius uõ &iã alexander hanc posteriorẽ
ꝓbauit : Nos uõ dicimus non quidem alexan dri sententiam ab horrere
ratione sed porphirii hanc ẽẽ meliorẽ. Nã quod ait. quando aut̃ in uni
est eẽ. contraria : ab ale xandro non est ex positũ. sed tantũ dictũ quando
possint eẽ propositiones ipsȩ contrariȩ: A porphyrio uõ expositũ diligent᷑¬
est : quando eaquȩ signisicant᷑ possint eẽ. contraria. Quod ipse aristotelis

Expanded text:
od dicitur non est sanus significat aeger est, quod est contrarium sano esse. est albus non est, sed nigrum esse et album non esse contrarium est. Quare significant quaedam negationes affirmationesque contraria, sed hoc non semper, nam in eo quod est homo ambulat, homo non ambulat, nullum contrarium continetur. Ambulationi enim nihil est contrarium, atque ideo dicit: conPosse autem aliquoties contraria significare, cum intra negationem contrarium affirmationis includatur. Aspasius vero et Alexander hanc posteriorem non probant. Nos vero dicimus non quidem Alexandri sententiam abhorrere ratione, sed hanc Porphyrii esse meliorum. Nam quod ait, quando autem in uniem significantur est esse contraria, ab Alexandro non est expositum, sed tantum dictum quando possunt esse propositiones ipsae contrariae. A Porphyrio veroa. Quod ipse Aristotelis
Abbreviated transcription (Latin):
inde finitas ꝑ id qđ in exemplis supra ꝓposuit simul ali quociens ueras uideri.
& non semꝑ interse uerũ falsumq: partiri. quod uõ ait. Uidetur aut̃ subito in c̃¬

Expanded text:
indefinitas per id quod in exemplis supra posuit simul aliquoties veras videri, indefinitas per id quod in exemplis supra posuit simul aliquoties veras videri, et non semper inter se verum falsumque partiri. Quod vero ait: videbitur autem subito inc