comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taq prudencie ptes sunt memoria inlłi¬
gencia ꝓuidencia consilium. cantela cir¬
mispatio. memoria est ad mentis intuitũ
ẜ magiaria quedam rep̾sentatio pret̾itoꝵ
tem memoria est nutus ꝑ qm̃ animus re¬
tractat precita. ut ex eis metiatur futura.
unde in ꝓuerbiis saꝑicutum. legitur ꝙ dis¬
tipuiut prioris est post̾ior dies. duo quide
precipue recractare delemus .s. dełcta pperrata

Expanded text:
taque prudentie partes sunt memoria, intelligentia, providentia, consilium, cautela, circumspectio. Memoria est ad mentis intuitum imaginaria quedam representatio preteritorum. Item memoria est virtus per quam animus retractat preterita, ut ex eis metiatur futura. Unde in proverbiis sapientum legitur, quod discipulus prioris est posterior dies. Duo quidem precipue retractare debemus, scilicet delicta
Abbreviated transcription (Latin):
deficit. s non estidem ommio.Nam muomi qc̃¬
dem ꝯmecere sex minas panim est dominanti
autem gignasioꝵ muicum. sicutim om̃is sciẽs
supfluitatem ⁊ deficienciam fugit. mediũ autes
quent. ⁊hoc nuit. medim iutem non. noxaei s
quod ad nos. Si eigo bom aitifices admedui
cespicientes opantur. u̾tus aut omni ate ce nor
gere autem uno mo. ideoi hoc quidem facileh
ucto difficue. facile quidem duicti a signo. dit¬
ticile cuitem iuuenure et pp hec malicie tud̾ sux¬
fluitas ⁊ indigentiauitutis autem medietor
tom. quidem enim simplr. mali. autem omn

Expanded text:
deficit, sed non est idem omnibus. Nam Miloni quidem comedere sex mnas parum est, dominatori autem gymnasiorum multum. Sic utique omnis sciens superfluitatem et deficientiam fugit. Medium autem querit et hoc vult. Medium autem non quod rei, sed quod ad nos. Sic ergo boni artifices ad medium respicientes operantur. Virtus autem omni arte certior igere autem uno modo. Ideo et hoc quidem facile, hoc vero difficile: facile quidem diverti a signo, difficile autem invenire. Et propter hoc malitie quidem superfluitas et indigentia. Virtutis autem medietas, boni quidem simpliciter, mali autem omn
Abbreviated transcription (Latin):
harum quid iguis uelũt supuis erpressimus
cum de mitutibꝰ phancium diceremus. quas so¬
ias quid astimaunt ẽe mitutes. tertie sim p¬
gati iam ceecanq mim i ab omi uusta¬
diuma non quas melcrione preferte. s sola
nosse. ⁊ hranꝙͣ nithil auud inier. tempantis
uincere ut nasci nesciat nchiu cpiat. Iustĩe
uta cum supna ⁊ diuina mente sclian ut̾ fuet
oromes defluunt. R aisi irium auaꝵ mu̾to
magis untutum ydeas ẽe in mente diuma cce
titudo ꝙ semꝑ idem est . n ͨ ini mutatir insti
ciad phenin lege a sempitua opi sui ꝯtua¬
cione non fleccitur.li .iiii. genera quatemaꝵ
uomitum in passionib homines menuit cũ¬
puniti dolent gandentꝰ marimam nñt siti

Expanded text:
Harum quid singulae uelint, superius expressimus cum de uirtutibus philosophantium diceremus, quas solas quidam aestimauerunt esse uirtutes. Tertiae sunt purgati iam defaecatique animi et ab omni mundivina non quasi in electione preferre, sed sola nosse et hec tantum, nihil aliud intueri. Temperantie, vincere, ut irasci nesciat, nihil cupiat. Iustitie, ita cum supera et diuina mente sociari ut serueordinem defluunt. Nam si rerum aliarum, multo magis virtutum ideas esse in mente divina cretitudo quod semper idem est, nec aliquando mutatur; iustitia quod perenni lege a sempiterna operis sui continuatione non flectitur. Hec quatuor genera quaternarum virtutum, in passionibus quibus homines metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, maximam habent sui
Abbreviated transcription (Latin):
cioriem Io sumiliore tã sius ad continen¬
Inquo uno enim mediũ accipere difficie. ẽ.u̾. gͣ
est. sic utiq ⁊ nasci facile ⁊ date peccũam. s cu¬
mus ꝙ qui tortuosa lignorum dirigunc faciũt.
in omni autem mag̾tauendum est cełctabue ⁊
dełctacio. Nion enim ideceptam iudicanus ca
Quodigitur plebis senes passi sunt ad helenam
hor nos pati ad dełttacionem. Sic enim ꝓiciẽ¬

Expanded text:
continenunoquoque enim medium accipere difficile est. Verbiest. Sic utique et irasci facile et dare pecuniam et cmus quod que tortuosa lignorum dirigunt, faciunt. In omni autem magis cavendum est delectabile et delectatio. Non enim indecepti iudicamus eam. Quod igitur plebis senes passi sunt ad Helenam, hoc oportet nos pati ad delectationem. Sic enim eam proiicien
Abbreviated transcription (Latin):
rent. metiatmu. gracia si nidet mulierem pul¬
cram ceperius. sumil ĩ cogitat. ꝙͣ iuł ⁊ feda. snt ĩ¬
terius ap̃aq uoluptas quam nupis sit. ee qua
iiinda quam breuis etiam ⁊ quam damꝑͭ¬
ia. simłr. ⁊ si hominem diuitem ⁊ ornatum or¬
natum ⁊iterius uideat. simul eciam quid sit ̃¬
teuis considerat net enim ꝓp̾ ista feliciorem te¬
putat. unde mallncia dicitur ab incue legerdo
ancconles. si imceis culis homines uteitur ut

Expanded text:
gratia: Si videt mulierem pulchram exterius, simul etiam cogitat, quam vilis et feda sit interius, ipsaque voluptas, quam turpis sit et quam immunda, quam brevis etiam et quam damnosa. Similiter etsi hominem divitem et ornatum exterius videat, simul etiam quid sit interius considerat nec eum propter ista feliciorem reputat. Unde intelligentia dicitur ab intus legendo. Aristoteles Si linceis oculis homines uterentur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
niriti ⁊ om̃e offutur ẽ defendendo. aut intiscendo
ppulsatur. Obsuancia est ꝑ qnam etateuł sa¬
pientia aut dignitate aliqua antecedentes ue¬
nenamur et colimus. u̾itas est ꝑ qm̃ opam da¬
nus ne quid aut nat autft̃m. uł futurum sit

Expanded text:
turum quod obfuturum est defendendo aut ulciscendo propulsatur. Observantia est per quam etate vel sapientia aut dignitate aliqua antecedentes veneramur et colimus. Veritas est per quam operam damus, ne quid aliter fiat aut factum vel futurum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tuis in .li. epłanim. oderunt peccare bom untu¬
ne. Item marinanus. desimus mais fugit in¬
dignata uoluntus Nec ꝙ no possum nd uolu¬
ille meum est. Itaclum traiimur. uicus trahi¬
murq uolentes. Et quod non capiunt peco¬
nuit implete mam balaam. s trita flagellir.
⁊ diuma uidens tardat. asella miam. ampłcci
mundũ quoꝵdam nota laborant. S notis
obstat uerbeit trita taro. Nam nos auiciis mũ¬
dams sepe retardat. Corporis aunetas eiai.
dampna fagella fames. Q uͥ tullius ad dy¬

Expanded text:
. Oderunt peccare manus Etruscus Deserimus vitiis, fugit indignata voluptas. Nec quod non possum, non voluisse meum est. Interdum trahimur vitiis trahimurque volentes. Et quod non capiunt pectoVult implere viam Balaam, sed trita flagellis. Et divina videns, tardat Asella viam. Amplecti mundum quorumdam vota laborant. Sed votis obstat, verbere trita caro. Nam nos a vitiis mundanis sepe retardat Corporis anxietas, damna, flagella, fames. QUOD VIRTUS
Abbreviated transcription (Latin):
men fortuna statqi taditq fide̾s. Nec facile in¬
uemes muicie ninilib unum. Untutem p̾ciumm
qui putet ẽe sui. ip̃e decor recti fc̃ĩ si premia desũt
Non mouet ⁊ gratis penicet ẽẽ ꝓbum. ml nisi
ꝙ ꝓrodest. canim est. eum detra hͥe menci. spem
suitus auide. nemo petendus ent. En redditus
iam quisq suos amat. ⁊ sibi quid sit. utile souc¬

Expanded text:
m fortuna statque caditque fides. Non facile invenies multis in millibus unum Virtutem pretium qui putet esse sui. Ipse decor recti, facti si praemia desunt, non movet, et gratis paenitet esse probum. nil nisi quod prodest carum est: sed detrahe menti spem fructus avidae, nemo petendus erit. at reditus iam quisque suos amat, et sibi quid sit utile, sollic
Abbreviated transcription (Latin):
amini aliquo stimulo ertitata. emcnto mas
untus quenon exmipetu nec subito. ł
equalterutil cu ppetuum tobor est. uͣ¬
⁊ illam supba i cedit cum magno utiuis ꝯtemꝑ
est ip̃ius dampinim. ueniet qui condicam ⁊ se¬
cuu sui malignitate conp̾ssam dies publicet
Idemm . lxxxii. Omis res quod non hũi sdecꝰ
ra morte. una res est mutus que nos in mortar¬
tate donare possit. et pares dies facere. la cran¬
scpiencis ꝯuicta sapicucia est. De e omonis

Expanded text:
animi, aliquo stimulo excitata, quanto magis virtus, que nec ex impetu, nec subito, sed equaliter valet, cui perpetuum robur est. Uet illam supnon ipsius est damnum. Veniet qui conditam et saeculi sui malignitate conpressam dies publicetad Lucilium Omnis res quod non habuit decus, ra morte Una res est virtus, que nos immortalitate donare possit et pares diis facere. Lactanscientia iuncta sapientia est.
Abbreviated transcription (Latin):
mentem. ⁊uires ietiretuas s fortis es
mande. Srandia si fragilis. humuis impo¬
ne miꝯra. Si dolcas sine feste dole. mentis¬
q doborem ignoret funies. si posse fit artum
duates amiũ. si corpus debuemens sit. fortis
⁊ etiguas ires smple memento. spe grandi.
remoq reguntur. arte leuicturrus. arte regendus

Expanded text:
Et vires metire tuas; si fortis es, aude Grandia; si fragilis, humeris impone minora. Si doleas, sine teste dole, mentisquo dolorem, Ignoret facies, si posse sit, arctum. Dilates animum, si corpus debile, mens sit Fortis et exiguas vires supplere memento, Spe grandi. rates remoque reguntur. Arte levis currus, arte regendus
Abbreviated transcription (Latin):
homines ea que sunt fundamenta nature cũ
unutate. ib honestace se nĩgunt. omnes eim ex¬
pomius utilitatem ad eam querapimur. Ide̾¬
in .ii. de ꝑadoris. Quod honestum est id solum
ẽe comii cete e stoici cestantur disputant sto¬
p̾t multa turpia praua hominũ ꝯsuetudienet
honesta ẽẽ. ut paricidi. aduitium ⁊ incestu
ruiis simiua. rnsumq re honesta homib iu
deri turpia. ut lib̾os ꝓcreare maatom uentus
trepitu digere. amninsterore releuaremesicam
urine effusione laxare. hecaton stoitus. omne

Expanded text:
homines ea quae sunt fundamenta naturae, cum utilitatem ab honestate sejungunt. Omnes enim expetimus utilitatem, ad eamque rapimur, ne M. Brutum Quod honestum est, id solum esse bonum stoici testantur. Disputant stoici, multa turpia, prava hominum consuetudine, verbis honesta esse, ut parricidium, adulterium, incestum et his similia. Rursumque honesta hominibus videri turpia, ut liberos procreare, inflationem ventris strepitu digerere, aluum stercore relevare, vesicam urine effusione laxare. Hecaton Stoicus Omne
Abbreviated transcription (Latin):
sm ordinem supra ĩuẽtore¬
pt̃n: Dicendum est. de
practicis. ut enm dicu
icaraus de sc̃o intiore
prima õm̃i comꝑanda
est elcquencia. ⁊ ideo ex¬
petenda est logica. Deĩ¬
de uero ꝑ ethitam purificandus est quius
sit ad renoricam transem dum est. pracutt ñ
m̃a cst ethica siue morar scientia. morał tae
snentia panq stactius accipitur ꝓula pate
ethice que dicitur monastica. augͦ.de nuta¬
uenam phiam ad corrigendoe mores compo¬
nendosq aerisse memoratur. cum anteisum
ones magis phicis a naturalib reb ꝓsau

Expanded text:
m ordinem supra tactum, dicendum est de practicis. Ut enim dicit Richardus de Sancto Victore: Prima omnium comparanda est eloquentia et ideo expetenda est logica. Deinde vero per ethicam purificandus est oculus et sic ad theoricam transeundum est. Practica autem ipsa est ethica sive moralis scientia; moralis tamen scientia plerumque strictius accipitur pro illa parte ethice que dicitur monastica. Augustinuversam philosophiam ad corrigendos componendosque mores flexisse memoratur; cum ante illum omnes magis physicis, id est, naturalibus, rebu
Abbreviated transcription (Latin):
magnam̃ ⁊ excelsarum cum imini ampla qua¬
dam ⁊ splendica ꝓpõne cogitatio atq ad mĩstra¬
tio. fidencia est ꝑqnam magnis ⁊ houestis in re¬
b multum ip̃e anmus n se fiducie certe cum spe
colcnuit. Pacĩa est honestatis aut utilitatis
causa rerum arluanim ac difficilium uolũta¬

Expanded text:
magnarum excelsa, cum animi ampla quadam et splendida propositione, cogitatio atque administratio. Fidentia est per quam magnis et honestis in rebus multum ipse animus in se fiducie certa cum spe collocavit. Patientia est honestatis aut utilitatis causa, rerum arduarum ac difficilium, volu
Abbreviated transcription (French):
rattum tradimus. ea uerd ti que eit untus
inata sunt asnꝑauitate ⁊ indigencia cormũpi
inchil ommo timẽt. cudax. Siłiter antem ⁊qui
omem nomptatem hc i anulla semotil oĩt
incõnemens. qui antcmom̃e tugit insensiilis
eorumu enm castitas ⁊ foraimdo a supfur¬
fate i mdigencia a medietate auteiu saluar
liguum autem or facere intinu noinptateni
us tusticalio rndr ist gaudet. castus. qui aut
instatur. Inꝯmiens. ⁊ quisquis suftcit prula ⁊

Expanded text:
actum tradimus. Ea vero circa que est virtus, innata sunt a superfluitate et indigentia corrumpi. nihil omnino timet, audax. Similiter autem et qui omnem voluptatem habet et a nulla semotus est, incontinens; qui autem omnes fugit, insensibilis. Corrumpitur enim castitas et fortitudo a superfluitate et indigentia; a medietate autem salvatur. Signum autem oportet facere habituum voluptatem us et hoc ipso gaudet, castus; qui autem tristatur, incontinens; et quisquis suffert pericula et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dingitur. Nam i om̃is oꝑatio. nromis pasuo
suscipit medietatem. Quedam eim morno¬
minata ꝯuicta sunt. cum mnaio ut ruudiee.
aduituim. fuitum. ⁊ simmna. que dicintur ẽe
ipcmala. non eoꝵ suꝑfluitates. ⁊ deficiencie.

Expanded text:
et diligitur, nam neque omnis operatio neque omnis passio suscipit medietatem. Quedam enim mox nominata coniuncta sunt cum malo, ut invidia, adulterium, furtum et consimilia, que dicuntur esse ipsa mala, non eorum superfluitates et d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in cgestate. s iopulencia temꝑanter ux¬
isse londandum est. aliqquĩ cecitas ⁊ pomptar
sole nitutum głiam sorcitur. Iua quia nõ
udet. ut cupiat ista quia nonht. ut capiat.
fios autem qui nullius medie lege ꝑstangi¬
mur ad bñ uiuendum libero incitamur atbi¬
to uet uolimtariam continenciam digna ie¬
munatio ꝯsequatur. Dedit eĩ nob̃ multas
natara blandicias. quas plit urtus toħt.¬

Expanded text:
anter vixisse laudandum est, alioquin cecitas et paupertas sole virtutum gloriam sortiuntur. Illa quia non videt ut cupiat, ista quia non habet ut capiat. Nos autem qui nullius inedie lege perstringimur, ad bene vivendum libero incitamur arbitrio, ut voluntariam continentiam digna remuneratio consequatur. Dedit enim nobis multas natura blandicias, quas plerumque virt
Abbreviated transcription (Latin):
neus. nauet ergd ẽe btitudiem statum ionoꝵ e
mũ ⁊ gregacione ꝑtcm. Quem ut diius n
mortues om̃ diuerso tramite adipisci cona¬
nir. est eiuĩ hõnu mentib ueri bom nacurale
isita cupiditas. s ad fła ceuius ertor abduc

Expanded text:
nens. Liquet ergo esse beatitudinem statum, bonorum omnium congregatione perfectum. Quem, ut diximus, mortales omnes diverso tramite adipisci conantur. Est enim hominum mentibus veri boni naturaliter insita cupiditas, sed ad falsa devius error abduc
Abbreviated transcription (Latin):
se generosus ammus ꝙ concitaturaduthoneo¬
ta iuaguarum itium speties. io se nocat ⁊ dito¬
lit. aunuus enim ni ad modum flauit. imo¬
tu estrcomobiior ⁊ aituosior quoneheneci
tuetit. S fenx qui ad meliora hiene n¬
petum dedit. ponit se cx̃ius aioner cu

Expanded text:
osus animus, quod concitatur ad honesta. Magnarum rerum species ad se vocat et attolit. Animus enim noster ad modum flati in motu est eo mobilior et actuosior, quo vehementior fuerit, sed felix, qui ad meliora hunc impetum dedit, ponet se extra ius dicionemqu
Abbreviated transcription (Latin):
lasse ⁊ la uorasse udr̃ monstra an uero nitrt
dicit de pͥmo quidem uñuolencius sutpicon¬
et sũui dei uolmitate essecredepat. unde non
cas putabat nisi nundata mente posse ten¬
prehendi. ⁊ io piugande ronis morib uite ten¬
lebat iustandum. lit ceprimentio loriountu¬

Expanded text:
lasse ac laborasse uidetur industria, an uero, sicut de illo quidam beneuolentius suspicanac summi Dei uoluntate esse credebat; unde non eas putabat nisi mundata mente posse conprehendi; et ideo purgandae bonis moribus uitae censebat instandum, ut deprimentibus libidin
Abbreviated transcription (Latin):
At in ionguni ĩmo lesione cessante pacifi¬
catur ⁊ amino. at a masculi ꝑsecucione ces¬
sans post coitũ frequenti caude motu ⁊ rost
se aquis in mergeus purificat. Oleres sine
cigni. qñ ad.ilia loca pibuli gr̃a migratu¬
risunt ꝯg̾gati ꝯmeant tali ordine natan¬
di. ut nuĩpt̾tu rostrato ferantur. quo facili
agnien ¶ eolla p̾cedentib imponũt. fesso qi
duce tergo illum rccipiũt. Cignus in capite
ꝑcussus facile moritur. qui tũ alias inuittis
sustin̾e p̃t lesiones Instante morte ꝑcimam
inc̾ebro figit. ⁊ sic duicit canit. ¶ Aaturalr̃¬

Expanded text:
rat in longum, immo lesione cessante, pacifirat in longum, immo lesione cessante, pacificatur et animo; ac a masculi persecutione cessans, post coitum, frequenti caude motu et rostri, se aquis immergens, purificat. Olores sive cigni, quando ad alia loca pabulli gratia migraturi sunt, congregati commeant tali ordine natandi, ut impetu rostrato ferantur, quo facilius agmen; colla precedentibus imponunt, fessoque duce, tergo illum recipunt. Cignus in capite percussus facile moritur, qui tamen alias multas sustinere potest lesiones. Instante morte, pennam in cerebro figit et sic dulciter canit
Abbreviated transcription (Latin):
mora mascuiꝰ a pastu rediens. in femĩa
sua cenũ adult̾ii depbendit ⁊ ad horam
dissmmlans abiit. itũsusq secunda die
maximam acomaꝵ multicudineni secũ
ad dixit. que singuie aduitam aggresse
nuis. mmi crudeli lamam̾nt morte. Cignꝰ
plinuas ht aibas. s ratnes nigras forti¬
tudiem suam ht in alis. s catues ingr̃ar.
colice oplrionis ẽ ⁊ ob ħ yracundus dentes
ht in rostro munitissimos. Uñ cibos incidͭ
Ouers inpaciens ẽ. ns nrent nolat. s in stagnis
requiescẽ dełctatur. eum uno pede natat. ⁊ tu
alio se regit ueli m̾o. Cum piscib nutritus
eis ẽ moxius. Sr aquas indificat/m pullis
educandis sollicitus. conꝑe coitus bland̾ũt
u̾ ĩuicem mas ⁊ femĩa ⁊. alt̾riatim capita
sus collic inflectunt. uetut ampix̃andi gr̃a.
Nec mora ubi coiernt mas constiꝰ leuonis
infemina fugit ab ea. S illa inꝑaciens fu¬
giẽtem insequit᷑. S neqͣꝙͣ rancorille ꝓseu̾¬

Expanded text:
mora, masculus a pastu rediens, in feminam mora, masculus a pastu rediens, in feminam suam cenum adulterii deprehendit et ad horam dissimulans abiit. Reversusque secunda die, maximam ciconiarum multitudinem secum adduxit, que singule adulteram aggresse, miseram crudeli laniaverunt morte. Cignus plumas habet albas, sed carnes nigras; fortitudinem suam habet in alis; cholerice complexionis est et ob hoc iracundus. Dentes habet in rostro minutissimos, unde cibos incidit: oneris impatiens est, nec libenter volat, sed in stagnis requiescere delectatur. Cum uno pede natat et cum alio se regit veli modo: cum piscibus nutritus, eis est innoxius. Super aquas nidificat, in pullis educandis solicitus: tempore coitus blandiuntur sibi invicem mas et femina, et alternatim capita suis collis inflectunt, velut amplexandi gratia nec mora, ubi coierint mas conscius lesionis in femina, fugit ab ea; at illa impatiens, fugientem insequitur; sed nequaquam rancor ille perseve
Abbreviated transcription (Latin):
nisidiatur. eos qr comedit. ⁊ alia uenenata.
nc tam̃ moritur. bnfonem aut̃ no insi in
magna fame comedit. in quo naturale
bufonis malũ notatur. ur̃ ⁊ ciconia ca¬
put hr̃e reumaticum. qr rostro cius aqua
tere ꝯtinue distillat. ⁊ ħ hyeme iagis
uentriculus eurs ꝯ̃ ueuenata temeolũ ẽ
hec nidos suos annuo repetunt ⁊ unũ efeci¬
b sins domino ioci sb̾ quo fecificant pluma¬
tũ ciͣ tubutũ ut fertur eicĩt. s forte causa
mag̾ e tediũ muriendi. Abiture. uit ut d̃
Nec dubium eas castitatis: tatrices esse
tedusq ꝯnigui adĩuicem suare. unde feit᷑
trm eminencori loco domꝰ cuiꝰ d̾ domꝰ unũ
siconiux parhitabat. cuiꝰ mare ad pastu
recedente fixqnt aliuis mas aduemes fem¬
nam adult̾mo coitu polluebat at illa sta¬
tim eminꝰ in fonte se ingebat. sicq scelꝰ
adultii ꝑ aque lauam̃tum delen marẽ
eam a fonte ne lauaretur ꝓhibuit. nec

Expanded text:
insidiatur, eosque comedit et alia venenata, insidiatur, eosque comedit et alia venenata, nec tamen moritur. Bufonem autem non nisi in magna fame comedit in quo naturale bufonis malum notatur, videtur autem ciconia caput habere valde rheumaticum, quia rostro eius aqua fere continue distillat et hoc hyeme magis. Ventriculus eius contra venenata remedium est. He nidos suos annuo reperunt, et unum e fetibus suis domino loci sub quo fetificant, plumatum, quasi tributum, ut fertur, deiiciunt. Sed forte causa magis est tedium nutriendi. Abiture autem, ut dcque recedunt. Nec dubium eas castitatis sectatrices esse, fedusque coniugii ad invicem servare. Unde fertur quod in eminentiori loco domus cuiusdam, unum ciconiarum par habitabat, cuius mare ad pastum recedente, frequenter alius mas adveniens, feminam adulterino coitu polluebat. At illa statim eminus in fonte se mergebat, sicque scelus adulterii per aque lavamentum delens, marem eam a fonte ne lavaretur prohibuit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ auis ꝑua. ꝓpe ꝯsimir alaude. colore fu sca.
plumꝰ despecta. s mir modulacione uocir
audientes letificat. om̃i q iuures auiũ ex¬
p̾ssissime mitati. Itaq qũ capta ergastu¬
lo includitur iͥ qͦ captiuitatis ⁊ calami¬
tatis sue oblita. ux iamhorã diei sine
cautu pͥet̾it. a deo q spaciari diu̾sis auium
cantib gaud ut n ͨ auii sollicita sit. Car¬
duclis ẽ auis ꝑua. nĩgro croceo q in corpe
rubro u̾o incpite colore nenustata. Mirũ
que talem astuciam ei dedit. ꝙͣ n ͨ bon ns¬
ut iudel ergastulo cdausa suppoĩtam aqm̃
ab imo ꝑ futim uasculo suspenso ad se cũ
rostro traliat. pediq fuo mt̃o̾ suppõito cũ
atig̾it uasculum sitm potu sedat. ¶ anste
ut d̾icit solinus aues sunt. que npine
flaminas ĩuolant. ita ut ne ꝓlume nec
cames catum aamis Igniũ anquateꝰ
cedant. A cicorna ⁊ tigno
cricio tantus honor ẽ inthessalia ait
capitale fu̾it ccudisse ciconiam sicut
⁊ hominem. Multi planie nam sparcibuc

Expanded text:
rva, prope consimilis alaude, colore fusca, plumis despecte, sed mira modulatione vocis audientes letificat, omniumque voces avium expressissime imitatur. Itaque quando capta ergastulo includitur, ibi quoque captivitatis et calamitatis sue oblita, vix unam horam diei sine cantu preterit, adeoque spatiari diversis avium cantibus gaudet, ut nec cibi solicita sit. Carduelis est avis parva, nigro croceoque in corpore, rubro vero in capite, colore venustata. Mirum que talem astutiam ei dedit quam nec bout videlicet ergastulo clausa, suppositam aquam, ab imo per filum, vasculo suspenso, ad se cum rostro trahat, pedeque filo interdum superposito; cum attigerit vasculum, sitim potu sedat. Cariste, ut dicit Solinus, aves sunt, que impune flammas involvunt, ita ut nec plume, nec carnes earum, flammis ignium aliquatenus cedanexitio tantus est honor in Thessalia, ut capitale fuerit occidisse ciconiam, sicu hominem. Multifarie namque serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ncuustate clarissima. In dorso colorẽ ht int̾
uindem ⁊ cemlcũ in pectore re uo re p̃fcit yme¬
gĩem cartonũ ardenciũ duoc tm̃ ħt in pede
digitos ungues ad nucos. s rostrũ puũ ac
diritum. cuta aquas assidua ẽ pisciculis
ac fetus facit. E hac oꝑmatur uulgus qd
si pellem cum plumis aui morme detrahat
io pieti mfigas. omi ainno plimas ac siclł
in corpore ꝯmutabit.Elentides sit auei
u dicit plimꝰ quaꝵ iuffragiũ a deo petunt
nicole monts crdnu cũ alcustis fuuges illiꝰ
uastintur. Itaq adeo misse laustas deppła¬

Expanded text:
colorem habet inter viridem et ceruleum, in pectore vero prefert imaginem carbonum ardentium: duos tantum habet in pede digitos et ungues aduncos, sed rostrum parvum ac directum, circa aquas assidua est, pisciculis ac fetus facit. De hac opinatur vulgus, quod si pellem cum plumis avi mortue detra omni anno plumas, ac si esset in corpore, commutabit. Zeleutides sunt aves, ut dicit Plinius, quarum suffragium a deo petunt incole montis Cadmicum: a locustis enim fruges illius vastantur; itaque a deo misse locustas depopula
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ usq ad . xxu. deciunt. Ex hac homo fit hĩl
ad genacionem. qr natura confortat meo se¬
min̾alem ututem. Si tamen hinc luxurie
frena larentur naturales corporis inres exban¬
nũtur. Unde cõsultum ẽẽt ꝑrudenti cuu usq
ad innos .xxii. conubia difterre. qr tunc ꝑfre̾
ncrui mebroꝵ ⁊ ossiũ ligamenta confortant.
anno. xx. usq ad .l. hunc cnĩ ꝑfecte stature:
iobur accipit homo in longitũdsem ⁊ lantudi¬
me. pauluu mod̾ata libidine disponitur ad
naturar exceracia fortiomis ⁊ iracundie.
sr̃bie q sb̃iacet uiciis. Quĩta ẽ senentus ab
anuo.lais ad.lxx. uł. lit. Est aut̾ senctꝰ
pucitas sangiũs. ¶ Unde qui parum uĩt de
sanguie cito senescunt. huic incipit homo de¬
cicscere tam uirib ꝙͣ corpore. In nãc oniã
uicia nmuutur in iomine. excepta cupioi¬
tate. quia da se uio ad gcasum tende fiuis
post moditũ seneatuti decrepite. Sexta ẽ cuos
deurꝑita. que ab anno. lxx. iapit ⁊ us ad

Expanded text:
et usque ad XXX decurrit. Et hac etate homo fit habilis ad generationem, quia natura confortat in eo seminalem virtutem. Si tamen huic luxurie frena laxentur, naturales corporis vires exhauriuntur: unde consultum esset prudenti cuilibet, ad annos XXII connubia differre; quia tunc perfecte nervi membrorum et ossium ligamenta confortanturanno XXX usque ad L. Hinc enim perfecte stature robur accipit homo in longitudine et latitudine, paululumque moderata libidine, disponitur ad naturalis exercita fortitudinis et iracundie superbieque subiacet vitiis. Quinta est senectus ab anno L usque ad LXX vel LXXX. Est autem senectus paucitas sanguinis, unde qui parum habent de sanguine, cito senescunt: hinc incipit homo decrescere tam viribus quam corpore; in hac omnia vitia minuuntur in homine, excepta cupiditate, quia dum se videt ad occasum tendere, filpost modicum senectuti decrepite. Sexta est etas ipsa decrepita, que ab anno LXX incipit et usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
suic ad dolorem corꝰ uutem ꝙ pmis intege̾
tanꝙͣ organũ contemp atum ⁊ dispositum
ut in elor misicus in se contineret ⁊ motum
resonaret. mĩc confractum ⁊ ĩutue crrccõe
ias. animauo iecunentib ad regiones
icceneat. requiesct. ab hus tm̃ motibus
quib corꝰ ꝑ tempꝰ uloum mouebat. ⁊p̃a

Expanded text:
utem quod prius integrum tanquam organum contemperatum et dispositum erat, ut melos musicum in se contineret et tactum resonaret, tunc confractum et inutile e regione jacet. Anima vero recurrentibus ad regiones exerceat, requiescit ab his tantum motibus, quibus corpus
Abbreviated transcription (Latin):
plimꝰ. alia uox fit. mutatur ⁊ color. ab es¬
ni quoq ucrm temporis aucto estri in toco
alia nox fit. muitatur ⁊̃ color linguis eaꝵ
tenuitas ma nõ ẽ cet̾is auib. P Ita ẽ ams
culidissima alba ⁊ ngra ueasetate distuta
liugm̃ bñs laciorem qua ẜmonẽ mmutatur
huanũ. Adum suũ mnt lea spmosa cõstitu¬
it cum q tetra interius ⁊i sꝑinis cetenꝰ in tir¬
cuitu subtus ac desuꝑ duntissime sepit ac
muuit. arccissimũ uero foramen tm̃ ꝑsmͥ
ab homine nisum sentit. Oua tnͣstert. alias
comodicate digitoꝵ inuante. ¶ Cumq selaq̃e
se nou̾it dep̾hens.ii. toto corꝑe ducta quiera
ẽ. solo rostri iisu laqueũ apꝑire laborans i
us ad extcemam desꝑaciõmi reliqua ꝑ te cor¬
poris mouctur. Cames pulioꝵ eius ad acum̃

Expanded text:
ox fit, mutatur et color: ab exitu quoque verni temporis, aucto estu in totum alia vox fit, mutatur et color, lingue earum tenuitas illa, non est ceteris avibus. Pica est avis calidissima, alba et nigra varietate distincta, linguam habens latiorem, qua sermonem imitatur humanum. Nidum suum inter loca spinosa constituit, eumque terra interius, et spinis exterius in circuitur subtus ac desuper diligentissime sepit ac munit. Arctissimum vero foramen tantum, pab homine visam se senserit, ova transfert alias, commoditate digitorum iuvante. Cumque laqueo se noverit deprehensam, toto corpore quieta est, solo rostri nisu laqueum aperire laborans, nec usque ad extremam desperationem reliqua parte corporis movetur. Carnes p
Abbreviated transcription (Latin):
aut corporis dispõitionem diu̾sificantur sõp¬
nia ¶Cura u̾ͥ eni ⁊ autumpnũ turbida fũt
talsa. ututi ab ip̃a ꝯtinuao esta sumpta. Ma¬
tutmn auo cessante iam ꝑcurbacione plra ⁊ n
qui supini dormũt sompinant pni uo minus
uit alt accessura presignificare. De morte ⁊
sicut tenebre priuacio lucis. iita calida
Nẽ ttiuunda. mors u̾o ⁊ frigida ⁊ sicca u̾
sicut taloꝵ igneus in lumudo mictuoso mitrt̾¬

Expanded text:
aut corporis positionem diversificantur somnia. Circa ver enim et autumnum turbida fiunt et falsa, veluti ab ipsa contino esca sumpta, matutina vero, cessante iam perturbatione pura: et iterum qui supini dormiunt, somniant; proni vero minus nt, aut aliter accessura, presignificare. DE MORTE ETsicut tenebre privatio lucis. Vita calida est et humida, mors vero frigida et sicca; unde calor igneus in humido
Abbreviated transcription (Latin):
ificacione quio̾ ⁊ sensificacione descendit
ad corꝰ p̾sencia namq sua mmficat ulud
⁊ ĩ unũ cossigit. in uno ten difllue acq ꝯ¬
tabescere nõ suũt congiuẽtiam euis ac mo¬
do ac gĩgnendo. dehme ium abiles onĩar sa¬
uuificat ⁊ sic collig̾ata est ci. nõ uo cum
uelit se inde seggare possit n ͨ retn. cũ ius¬
sionem sui creatoris audierit. Corpacõstat
cxofficialib mẽbris. Officialia ex confilib
Consmuliã ex linmorib. huinorer extibis
Gibi ꝙ clementis. Et mc̾ boꝵ ẽ anima. s
in istis tanꝙͣ in organis agit. Que cn tẽꝑ
ata ⁊ confilsa fu̾ut. inuita recedit᷑. qmine
secai trahens omĩa .s. sensum ⁊ ẜmagĩacõ

Expanded text:
ificatione quidem et sensificatione descendit ad corpus; presentia namque sua vivificat illud et in unum colligit, in uno tenet, diffluere atque contabescere non sinit, ut congruentiam eius ac modo ac gignendo, dehinc innumerabiles divivificat et sic colligata est ei, ut nec cum velit se inde segregare possit, nec retinere cum iussionem sui creatoris audierit. Corpus constat ex officialibus membris, officialia ex consimilibus, consimilia ex humoribus, humores ex cibis, cibi ex elementis et nihil horum est anima, sed in istis tamquam in organis agit. Que cum tempata et confusa fuerint, invita recedit anima, secum trahens omnia, id est sensum et imagina
Abbreviated transcription (Latin):
ipetum tatit este motatõm. uñ ⁊ aturbulẽ¬
ti sompmi ad digestionem nõ sufficiũt. ꝑ collc¬
entes formositatis .n. increm̃tum in sangnine
caliditas facit. et ꝑ hoc eciam si sudant. impliꝰ
qr talidum in unũ locum intꝰ ꝯglolatum cito
loluit camem ⁊ plus facit cuaporacionem. Si¬
q sudor emittitur nõ tx toto corpore. s circa

Expanded text:
e motationem, unde et turbulenti somni ad digestionem non sufficiunt: per collecentes. Formositatis enim incrementum in sanguine caliditas facit; per hoc etiam et sudant amplius, quia calidum in unum locum intus conglobatum, cito solvit carnem et plus facit evaporationem; sicque sudor emittitur, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
pulloe ociꝰ inpĩguari ud̾it. coi ioq iostro
eos in pedib uiuu̾at ut sic matulentos estia¬
at. wlt᷑ au adultus fu̾it matremq senem ⁊
ad uolatum debilem urdit eam occidit. Idem
cum herodio pugnat. ⁊ in ip̃m tuit. S cũ h̃o¬
diꝰ. igir sit cumi impetu ruenti cedit. auisq gͣ¬
uda se retin̾e nõ ualens scinip̃m occidit. chexi¬
grata nigredine decentissima. In de.
Id̾oq titũ ht uolatũ. diem p̾cinendo mĩciat
doruentes exatat ⁊ ad laudem crxatoris ius¬
tat. huiꝰ sangius extrateꝰ de su̾ ala dextra
reppit᷑ aduentꝰ sui temꝑa custodit ⁊ aduẽtu
suo ueris miciũ ꝓdiit. tebaꝵ testa sbire ne¬

Expanded text:
uos ocius impinguari viderit, dolet; ideoque rostro eos in pedibus vulnerat, ut sic macilentos efficiat. Vultur cum adultus fuerit, matremque senem et ad volatum debilem viderit, eam occidit. Idem cum herodio pugnat et in ipsum ruit; sed cum herodius agilis sit, cum impetu ruenti cedit, avisque gravida se retinere non valens, semetipsam occidit. DE HIgrata, nigredine decentissima, in ventideoque citum habet volatum, diem precinendo nuntiat, dormientes excitat et ad laudem creatoris invitat. Huius sanguis extractus de sub ala dextra reperitur. Adventus sui tempora custodit et adventu suo veris initium prodit. Theba
Abbreviated transcription (Latin):
tib appent sompina quoni̾o inhuuido ꝑt ͦ¬
buto nulla aꝑꝑet uiubra. uł ĩ indetur ꝑturbata
Silente uo hmudo pura appent in dorimendo
pbantasinata ⁊ reliqui motus qui astnsibus
actidunt. Itaq ⁊ melancoliais ⁊ febricicantib ⁊
inebrians uisiones appent turluce. Inflacione
u̾o sedente ⁊ sanguine discrcto. sculoꝵ motus
ex nio quoq seu̾sibiliũ conscintista rordĩn
facit ⁊ sompnia. uidetur aut̃ murauile. ꝙ cor

Expanded text:
 apparent somnia quoniam in humido perturbato, nulla apparet umbra, vel etiam videtur perturbata. Silente vero humido pura apparent in dormiendo phantasmata et reliqui motus qui a sensibilibus accidunt. Itaque melancholicis, et febricitantibus, et inebriatis, visiones apparent turbate. Inflatione vero sedente et sanguine discreto, sensuum motus ex unoquoque sensibilium, consequentia et ordinata facit somnia. Videtur autem mira
Abbreviated transcription (Latin):
us ad secreta nature ꝑtingit. pullos suos
langũe lat̾is sui niuificat. cum eos pp̃ inpor¬
tintatem suam atiditas uł aspence qui eis
ilidiatur intemptos incuen̾it. post sangͥ¬
nis a̾ cffusiõm adco debilitatur. ut erire de
indo nõ uałat. s eiuis pulli ꝓ cibatione ens
cum illa post oualestenciam uderit. pios filios
mitrit. Imꝑios ł abicit ⁊ ꝯtempint.
e Odie ẽ anis dolosa ⁊ lurinosa mascur
ꝓfemuus diicantib uitti calcant᷑. miccor¬
binuusto coitu. mat uolat in cutuitu uena¬
tor̾: quous ꝑulli sui fugiant ⁊ post fugani
nocte ꝯ̃illis post̾iorib ꝑdices sedent. ⁊ l uroĩs
tempe lĩgins ad ĩucem extentis pre desid̾io.
comuis ortuant.Eum. iut in gurguais ab iu¬
ne discint misa sequens ur retracrat piqulũ
iam cuptiue. sociax delusa ⁊sorcio. Canies
ꝑdix testante piuo nõ ꝑĩgnesct fel eius
tum melle equo ponde prodest. ad cheeͦu.¬

Expanded text:
usque ad secreta nature pertingit. Pullos suos usque ad secreta nature pertingit. Pullos suos sanguine lateris sui vivificat, cum eos propter importunitatem suam occiderit, vel a serpente qui eis insidiatur, interemptos invenerit. Post sanguinis autem effusionem adeo debilitatur, ut exire de nido non valeat, sed eius pulli pro cibatione eiuscum illa post convalescentiam viderit, pios filios nutrit, impios autem abiicit et contemnit. Perdix est avis dolosa et luxuriosa, masculis pro feminis dimicantibus; victi calcantur a victoribus iniusto coitu. Mater volat in circuitu venatorum, quousque pulli sui fugiant et post fugam nocte conversis posterioribus perdices sedent et libidinis tempore linguis ad invicem extentis, pre desiderio coitus estuant. Cum autem in gurgustio retinec discernit misera sequens, vel retractat periculum iam captive, sociorum delusa consortio. Carnes Perdix testante Plinio non pinguescit: fel eius cum melle equo pondere, prodest ad ocul
Abbreviated transcription (Latin):
colorem ꝑ totum hũt. ⁊ tam̃ gẽmantes ccuuiꝰ
cm in cet̾is auro ur saphiro diũsis coloribus
intent. In hus ⁊ albo splendore disc̾ĩtur. ac res¬
plen deut. ꝑ auones lñt ⁊̃ descita silueitres. s ue¬
tiuaꝙ m ntore colore. ui cauda domesticis fues
Nec mnũ. quia si caudaꝵ eus pondus natura tre¬
ass poruis undetur ou̾asse uolantes ꝙͣ in exptos
honcrasse glia uolutres. Se pegaso⁊ pellicano
hñs ialas ut aquila. s muito maiores¬
ẽapud cornib amiatum adeoq monstuosũ
ut ip̃e aucta fere. mimancia terreat¶ e̾mmq
sit grauis corpore alaꝵ adintꝰ itmedio. fuga
mirioili pocius curit. ꝙͣ ꝑuolat ⁊ acre colli¬
so nrtute pemiaꝵ ad instur turbomĩs. ue̾tos
umpellit. Escas multas deuorat. ⁊ in quie
tocodrilli uiuit. ꝙ utiq bestia pre nunia ma¬
miuaꝵ hm̃idancia in aliquo palustr lax in
magua qnͣtitate cicit. uñ ⁊ cocodrillũ libẽt᷑
pellicanꝰ scquitur .hi. uus sꝑ macie affictur¬

Expanded text:
totum habent et tamen gemmantes oculi, qui in ceteris auro vel saphiro diversis coloribus nitent, in his etiam albo splendore discernuntur ac resplendent. Pavones habent etiam deserta sylvestres, sed nequaquam in nitore, colore vel cauda domesticis similes; nec mirum, quia si caudarum eis pondus natura creasset, potius videretur onerasse volantes, quam inexpertos honorasse gloria volucres. DE PEGASO ET PELLICANO habens et alas ut aquila, sed multo maiores;caput cornibus armatum, adeoque monstruosum, ut ipse cuncta animantia terreat. Cumque sit gravis corpore, alarum adiutus remedio, fuga mirabili potius currit quam pervolat et aere colliso, virtute pennarum ad instar turbinis ventos impellit; escas multas devorat et inquietecrocodili vivit, quod utique bestia pre nimia mammillarum abundantia, in aliquo palustri loco, in magna quantitate eiicit: unde et crocodilum libenter pellicanus sequitur. Hec avis macie
Abbreviated transcription (Latin):
ũt corpora dormieciũ ip̃ quietem. ucluci cnĩ de¬
fectꝰ sp̃c ex membris fit concuuacio canido
ad id ꝙntꝰ ẽ. Solucionẽ aut̃ hunditatis
grauitatis sequit᷑ lenĩgancia. quia sp̃t̃ ⁊ talor
crtentus ⁊ infians in foto corpore facit ullud
leuiꝰ¶ Ex eadem quoq tã algidiores funt dor¬
incrassari. Eui comp̾ssum et cmĩ dalidim ac
totũ int̾rꝰ cumiuatum facile ⁊ cico dig̾it. ita
ut mnutribiliora ⁊ ꝑuignnora sint corpora.

Expanded text:
unt corpora dormientium propter quietem. Veluti enim defectus spiritus in membris fit, concumulato calido ad id quod intus est. Solutionem autem humiditatis et gravitatis sequitur alleviatio, quia spiritus et calor extentus et inflammans in toto corpore, facit illud levius. Ex eadem quoque causa algidiores fiunt dorincrassari. Compressum etenim calidum ac totum interius cumulatum, facile et cito digerit, ita ut et nutribiliora
Abbreviated transcription (Latin):
ł uome ꝯtextim .i. ꝯtinue post coitũ gen̾ant t
minmi qr .x. dieb oua in uto maturestũt ⁊ pꝰ¬
ea pariũt. Iurtur sociũ diligit eo q mortuo
uł capto alti se no uĩgit. s incedens solitare
sicas arboꝵ ramis insid gemẽs. ie tusdie milli
auia ẽ infesta. s ad om̃i infestaciones paciẽ¬
tissimam locis tutissimis ⁊ dełctabilib hĩtat
ꝑcotam hy̾emem incõcanis arborib in pluuis
iacet. uere. x ꝓducitur. multe quid̃ caꝵ terras
calidas hỹeme petunt ⁊ multe remant. si locũ
hant soli oppoi̾tum ⁊ ad quiescend aptum.

Expanded text:
est continuo post coitum generant; et mirum, quia decem diebus ova in utero maturescunt et postea pariunt. Turtur socium diligit, eoque mortuo vel capto, alteri se non iungit, sed incedens solitarie, siccis arborum ramis insidet gemens ac tristis; nulli avium est infesta, sed ad omnium infestationes patientissima. In locis tutissimis ac delectabilibus habitat; per totam hyemem in concavis arboribus implumis iacet, vere autem producitur. Multe quidem earum, terras calidas hyeme petunt et multe remanent, si locum habent soli oppositum et ad quiescendum aptum.
Abbreviated transcription (Latin):
ulas crigit. adcoq in tara aunt ut equos chrax¬
telitate pcedat. ht aut̃ miguias bisulcas ad
ꝯp̃heudcudos lapides quos emttit infuga ⁊̃
inseq̃nte. fcitmi comedit ac dig̾it. qr rali¬
dissime nature ẽ. Equũ naturaliꝰ odit ⁊
qũ ꝓuocatur ad iram ¶In pectore lĩo magi¬
nũ os. et latũ ad ꝓteccomi magrii corporis
s creatũ. porro solditas ei tanta ẽ. ut cũ
fitice colła occultauit. reliqui corpis altitu¬
diem lat̾e ccedat. Naturaliꝰ aut̾ caluestit.
⁊ ita ptumas ceuit. ut ĩ nudis fere remane¬
at s coriũ ũt fortisamũ. quo in pluuis
ꝑtegiau ab importumitate fugoris. Corꝰ
plitu dine sua. Sturu sinit aues ẜue ad
holand extente fusco nitentes color̾e. ¶a
ourora iubente murmur excitant. demu no¬
dinse ꝑ turuat ad cibũ uolantꝰ Enago¬
phaies ẽ auis in ethiopia fenigie sdlore
maior qͣ aquila. Caput ht ut ꝑheme
excipto ꝙ nico cornua ht. ut aues onid

Expanded text:
alas erigit, adeoque in terra currit, ut equos celeritate precedat: habet autem ungulas bisulcas ad comprehendendos lapides, quos emittit in fuga contra insequentes. Ferrum comedit ac digerit, quia calidissime nature est: equum naturaliter odit et quando provocatur ad iram, in pectore vero magnum os et latum ad protectionem magni corporis sibi creatum. Porro stoliditas ei tanta est, ut cum frutice colla occultaverit, reliqui corporis altitudinem latere credat. Naturaliter autem calvescit et ita plumas exuit, ut et nudus fere remaneat: sed corium habet fortissimum, quo implumis protegitur ab importunitate frigoris. Corpus plitudine sua. Sturni sunt aves parve, ad volandum extente, fusco nitentes colore: cateaurora rubente murmur excitant, domum vero per turmas ad cibum volant. Tragophales est avis in Ethiopia ferruginei coloris, maior quam aquila; caput habet ut pahenix, excepto quod in eo cornua habet ut aries; und
Abbreviated transcription (Latin):
uita hominis ꝑ .ui. crates. ad mortem curnt. p̾a
ẽ infancia cetis purior. qr n ͨ ore corrup telam
ꝯhit. et excendit. se usq dum loqui possit. S̾a
pite lr̃ frontem desicretur. et cesta capitis in so
honm ꝯͣhatur pũi qui tarclius ire mcpiunt.
⁊ dr̃ puer a ꝑmitate. que tamen in paucissĩs
hodie man ꝑms. us ad stacutum t̾minu

Expanded text:
 ad mortem currit. Prima est infantia, ceteris purior, quia nec ore corruptelam contrahit; et extenditur usque dum loqui possit. Secupite super frontem desiccetur et testa capitis in solidum contrahatur: pueri qui tardius ire incipiunt, et dicitur puer a puritate, que tamen in paucissimis hodie manet pueris, usque ad statutu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdcunt. gauma qñ tubat in calida estate. fi¬
dutur õuoꝵ teste ꝑse. ⁊cxeunt pulli ciciꝰ
ꝙͣ in fuigido tempore ¶ Quedam aut̃ gemel
efficitur monstruosꝰ. In gauia uisꝰ ẽ ꝑuuꝰ
gallie cum duob capitib ⁊ uno corpore
aibo cibos oapiebant ⁊ in unũ corꝰ tanci¬
ebant. Quatuor pedes hcbat. s duo pen¬
debant mutiles ceteris cuitebat. puui cełiꝰ
tonat sepe fallunt ⁊ accipitas audita no¬
ce uiciantur. Remediũ est ꝯ̃ tonitrꝰ clauꝰ

Expanded text:
prodeunt. Gallina quando cubat in calida estate, fiprodeunt. Gallina quando cubat in calida estate, finduntur ovorum teste per se, et exeunt pulli citius quam in frigido tempore. Quedam semper gemellefficitur monstruosus. In Gallia visus est pullus galline cum duobus capitibus et uno corpore; ambo cibum capiebant et in unum corpus traiiciebant, quatuor pedes habebat, sed duo pendebant inutiles, ceteris currebat. Pulli celerius tonat, sepe fallunt et accipitris audita voce vitiantur. Remedium est contra tonitru clavus
Abbreviated transcription (Latin):
tucuroiib d̾lumen nimanb app̾hensis
punis ⁊ umꝰ modi color pluceat. estimant᷑
quaꝵ exꝑnũtum ẽ. Ram onũ in ane fluctu¬
at iiectum aqua sb̾sidens u̾o plemũ ẽ. Sub¬
nis Incubacõmꝰ datur micui post noua̾m lu¬
nam qr priꝰ nichoata sepe fallunt. Optĩa
fotura ande u̾nũ equin octiũ post soisticu
uo nõ implent iustam magnitudiem ta¬
mest in medio incelli parua illud uelut sã¬
id gigui semꝑ opmantes ħ guita ious
sali̾t sp̃u q palpitat. ał ⁊ cr omĩ alio liqs¬
re oui uo incorporatur aliquid pullo/ cib
aut̃ cius ẽ in uitello urluceo¶Omĩb intus
caput toto corpore mains ẽ. caui comꝑssi
capite maiores. Incscente uo pullo candor
audr̃. cib eo itaq plumescit ita positus ut
caput. supra dexcium pedem hat ialam dex
dior postiores pulli partes ¶In egipto hoĩes
ona stercore iuoluũt ⁊ sabuid ccopiunt
sicq debito tempe sine fonura galline com¬
pleniut. ⁊ eis exattis teste findłntur i pulli

Expanded text:
tra lumen in manibus apprehensis, purus et uniusmodi color perluceat, estimanturquoque experimentum est, nam ovum inane fluctuat iniectum aqua, subsidens vero plenum est. Subnis. Incubationi datur initium post novam lunam, quia prius inchoata sepe fallunt. Optima fotura ante vernum equinoctium; post solstitium vero non implent iustam magnitudinem; tainest in medio villi parva velut sanid gigni semper opinantes. Hec gutta in ovis salit, ipsumque palpitat animal, et ex omni alio liquore ovi non incorporatur aliquid pullo; cibus autem eius est in vitello vel luteo, omnibus intus caput toto corpore maius est, oculi compressi capite maiores. In crescente vero pullo, candor auditur: ab eo itaque plumescit, ita positus, ut caput super dextrum pedem habeat et alam dextdior, posteriores pulli partes. In Egypto homines ova stercore involvunt et fabulo cooperiun; sicque debito tempore sine fotura galline complentur, et eis extractis teste finduntur, et pulli
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ẽ notua notis tenchͣs amat hẽmm¬
⁊ solem uid̾e non patitur. lucifuga ci hñt.
e ⁊ nocte cibos tuos querit. Nam si dedie uola n .ł. o¬
ret. acct̾is anib impet̾etur. Nocte ut nuigus opi¬
natur. mortem hoĩm p̾mũciare udr̃. uocib imꝑ¬
cums. eaput htingens. n ͨ ut mues tet̾e foratum
rostrũ ht ad michũ ut uisꝰ. unguet rama¬
tos ⁊ aspos. In domiciliis ⁊ pietib n bent̾ hitat
⁊ pullos suos fouet. humanis stercorib dełc¬
tatur. mines ⁊ om̃e genꝰ ea ꝵ ꝑsequitur. huiꝰ
ꝯtra ccceras aues solax ẽ dimicatio ¶ Enm eĩ
ab homine. uł auib Impetit᷑. resupinata Iatẽ
rostro pedior q repugnat ⁊ se defendit. Aux¬
iliatur. aut̃ ci accipiter. quod̾ nature collegio
bellũ q partitur. Innilula irera si qñ noctua
lticos uiuant Isus ẽ auis nobix forma ac
robore minor ꝙͣ bodius. s unus ẽ color pluuax
ambob. ⁊ tamen scoaliꝰ uolare recusant. Na
ĩuidia fatur. ⁊ fastu ⁊ cum impetit auem solꝰ

Expanded text:
ipsa est noctua, que noctis tenebras amat et solem videre non patitur: lucifuga enim est et nocte cibos suos querit; nam si de die volaret, a ceteris avibus impeteretur. Nocte, ut vulgus opinatur, mortes hominum prenunciare videtur vocibus importunis, caput habet ingens, nec ut aves cetere formatum; rostrum habet aduncum ut nisus, ungues hamatos et asperos. In domiciliis vel parietibus libenter habitat et pullos suos fovet; humanis stercoribus delectatur, mures et omne genus earum persequitur. Huius contra ceteras aves solers est dimicatio. Cum enim ab homine vel avibus impetitur, resupinata iacens rostro pedibusque repugnat et se defendit. Auxiliatur autem ei accipiter, quodam nature collegio bellumque partitur. In insula Creta si quando noctualyticos iuvant. Nisus est avis nobilis forma et robore, minor quam herodius, sed unus est color plumarum ambobus et tamen socialiter volare recusant; nam invidia fertur et fastu et cum impetit avem, solus
Abbreviated transcription (Latin):
ti sñma equitate cibũ alt̾uant ⁊ notabili
mundicia extremĩta pmuoꝵ egerũt. adulcõ¬
ies aut̃ catũagi docẽt. ⁊ foras saturitatẽ emit
celidoniam portãt. Haꝵ pulli qui hũc lapi¬
dem uortant hñt. in ł ꝯgnostũtur si ꝑ sign

Expanded text:
tu summa equitate cibum alternant et notabili munditia excrementa pullorum egerunt: adultos autem circumagi docent et foras saturitatem emittcelidoniam portant. Harum pulli qui hunc lapidem habent, in hoc cognoscuntur, si pro signo
Abbreviated transcription (Latin):
dut femme in simstra. feĩgm ꝓferũt illa
q̃ in acimũs leco retũdiora sñt. Oblonga u̾o
⁊ in fine acuta mares ꝑanũt iħi ip̃a gra¬
cioris saporis funt. Gallus gassinam ad¬
uccans pascit. ⁊ cac cam ad labores in p̾gc¬
onis ⁊ ꝑtus cogit. In ouando quoq multũ
laborat ⁊ tam̾en post ꝑtum cuntat. ei uen¬
docibum pulu̾em cum pedib utit ⁊ sic uii¬
tum acquint. Multe gaiiue ⁊ ꝑauones ⁊
anses ouauenti facumt .i. oua sine toitu.
que parua sinit ⁊nsiꝑida ac cet̾is humidi¬
ora. Et siquis alupcoꝵ posũ it ad fouen¬
dum nõ nuitabĩ modꝰ cuuc s manebit
it ouũ. ⁊ post ab acuta plimꝰ actor ẽ ꝙ eo
die quo gallina ouũ reddid̾it aspidi ictu
nõ moritur ĩmo paissiꝰ ẽ med̾i̾a. Quedam
ꝙallinae gemĩa ona ꝑiuĩt ⁊ gemĩos int̾dũ¬

Expanded text:
autem femine, in sinistra. Feminam proferunt illa que in acuminis loco rotundiora sunt, oblonga vero et in fine acuta mares pariunt et hec ipsa gratioris saporis sunt. Gallus gallinam advocans pascit et tunc eam ad labores impregnationis et partus cogit. In ovando namque multum laborat et tamen post partum cantat. Querendo cibum pulverem cum pedibus vertit et sic victum acquirit. Multe galline, et pavones, et anseres ova venti faciunt, id est ova sine coitu, que parva sunt et insipida, ac ceteris humidiora. Et si quis aliquod eorum posuerit ad fovendum, non mutabitur modus eius, sed manebit xit ovum et post ab acuta. Plinius auctor est, quod eo die quo gallina ovum ediderit, aspidis ictu non moritur, immo percussis est medicina. Quedam galline gemina ova pariunt