comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st. De arrsmoe macedonũ
gregarii misitis. filius
sua birtute nõ solũ prĩs hũsi¬
tatẽ excessit. f ex principib a¬
lerandri magin fc̃s et post mor¬
tẽ eiꝰ egipti rex pthosomeis ĩ
tã amplissimũ euasuris splen¬
dorẽ dedit ñciũ. Et si psures
int̾ asios tres tñ hũit filios ꝑ¬
thosomeũ bides cerainũ na¬
tu maiorẽ. et ꝑthosomeũ phi¬
ladesphũ. et Arsmoem filiam.
quã iuuẽcusã sisimaco macedo¬
me regi dedit bxorẽ. Et ad huc
Inuenis cõtra Ius genciũ phisa¬
desphũ asexãdrmoꝵ rettem cõ¬
stiint. qua ĩdignacõne ceraunꝰ

Expanded text:
. De Arsinoe Macedonum gregarii militis filius, sua virtute non solum patris humilitatem excessit, sed ex principibus Alexandri Magni factus, et post mortem eius Egypti rex, Ptholomeis in tam amplissimum evasuris splendorem dedit initium. Et si plures, inter alios tres tamen habuit filios: Ptholomeum videlicet Ceraunum, natu maiorem, et Ptholomeum Phyladelphum et Arsinoem filiam, quam iuvenculam Lysimaco Macedonie regi dedit uxorem; et adhuc vivens, contra ius gentium, Phyladelphum Alexandrinorum regem constituit. Qua ind
Abbreviated transcription (Latin):
uiro et fr̃ib regib ac regĩali
fincore suo cõspicua ꝙͣtũ a for¬
tuna subsimata est. tantũ et a
natura reꝵ eciã cõsosata. Nam
qd̾ sũmũ mulieꝵ et potissime
feliciũ dẽsideriũ est: ex lĩsimaco
uiro Lisimacũ et philippũ filio
Letabũda suscepit. tãta pultri .¬

Expanded text:
viro et fratre regibus ac reginali fulgore suo conspicua, quantum a Fortuna sublimata est, tantum et a natura rerum etiam consolata. Nam, quod summum mulierum et potissime felicium desiderium est, ex Lysimaco viro Lysimacum et Phylippum filios letabunda suscepit, tanta pulchri
Abbreviated transcription (Latin):
indignam. In Mulieres.
Landũ et ericiase ma¬
sũ musier. Paucis ad
ialutem añ cognitũ ꝙͣ exptũ.
Hec quidẽ ꝙ admodo dei uisi¬
penso iudicio non ad societati
ttradũ reassumendũ a quo suo
deiectesũt merito. qͥnymo dũ
niuido fulgidã oculos longes
sũ nasũ. eburneũ cossũ recte
ex rotũdis surgẽs humeris.
pectꝰ dupsici quadam duricie
at rotũda tumorisitate leuatũ
extẽsa brachia. manꝰ tenues
protensosqz digitos. et gracile

Expanded text:
II. In mulieres. Blandum et exitiale malum mulier, paucis ad salutem ante cognitum quam expertum. He quidem, quodammodo Dei vilipenso iudicio, non ad societatis gradum reassummendum, a quo suo deiecte merito sunt, quin imo dum nsum nasum, eburneum collum, recte ex rotundis surgens humeris, pectus duplici quadam duritie atque rotunda tumorositate levatum, extensa brachia, manus tenues, protensos digitos, et gracile
Abbreviated transcription (Latin):
Ommotꝰ in demẽciam
Gñram respiraturꝰ asi¬
ipͣtisper cõsederã. Nec moradũ
sedeo a nescis ac flentib sortẽ
suã circũsessus sũ. quos dũ ĩ¬
tueor satis adũto nõ solũ asiã
ruinas exptã ẽẽ. Nͨ in regee
tiñ fortune iacula fuisse mecta
Ueꝵ quibrcũq scandẽtibr᷑ semꝑ
fuisse casus. et elatis hom̃b:
pro matinitudĩe ĩpetꝰ adueĩsse
cõtrarios. Qd̾ et si iã dudũ i
asiquib ytalis ostensum sit
Nũc eciã ad cosdẽ uenocor. sic
ĩuitꝰ dõmesticas scriptarꝰ cla¬
des badam. Et silicuisset cũ
artasimo xerxis octisore mł¬
tis lacͥmis mitẽtis sin cepti
ĩfelicẽ exitũ flente mãsissẽ.
Sic et cũ ĩ medio itinẽ oẜuio
facto pasanto antiquissiõ spar¬
tanoꝵ duce se a tarãtims suis
ĩ erisiũ apud ẜrũdusiũ resi¬
itatũ q̃rente delicuissem. Sed
tractus dũ eo quo adnotor deue¬
nissẽ Cesonẽ quĩciũ uidi se
inuiste dãpnatũ exilio asẜẽ¬

Expanded text:
ommotus in dementiam nostram, respiraturus aliquantisper consederam. Nec mora, dum sedeo a mestis ac flentibus sortem suam circumsessus sum. Quos dum intueor satis adverto non solum Asyam ruinas expertam esse, nec in reges tantum Fortune iacula fuisse coniecta, verum quibuscunque scandentibus semper fuisse casus et elatis hominibus pro magnitudine impetus advenisse contrarios. Quod, etsi iam dudum in aliquibus Ytalis ostensum sit, nunc etiam ad eosdem revocor: licet invitus, domesticas scripturus clades vadam; et si licuisset, cum Artabano Xerxis occisore, multis lacrimis ingentis sui cepti infelicem exitum flente, mansissem. Sic et cum in medio itinere obvio facto Palanto, antiquissimo Spartanorum duce, se a Tarentinis suis in exilium apud Brundusium religatum querente, delituissem. Sed tractus dum eo quo advocor devenissem, Cesonem Quintium vidi se iniuste damnatum exilio asser
Abbreviated transcription (Latin):
uementẽ adu̾ti. qui esto os¬
sida ueste tacitꝰ ne illũ forte
cognoscerẽ ꝑtrãsiret: eiꝰ in
miseria delectatꝰ qm̃ ex la¬
tore segũ supbie et sibidimis
ob secutor euasit. in ip̃iꝰ de¬
decus et similiũ libẽs scrip

Expanded text:
 esto oblida veste tacitus, ne illum forte cognoscerem, pertransiret, eius in miseria delectatus, quoniam ex latore legum superbie et libidinis obsecutor evasit, in ipsius dedecus et similium, libens scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Nueuoꝵ sangumẽ ẽẽ nobilita¬
te clarissiniũ. qͣi celum micius
ẜarẜaroꝵ ꝙͣ ytalorum fibris
sucus infunderit. O ridicłm
profecto. Ni in extraneũ ab i¬
tentu diuerticusũ fsecterer fa¬
cise ꝙͣ scosidi dẽcipiant᷑ creca
hanc sangũs theutoig no¬
bisitatẽ oñderem ¶ Eehoc
igit᷑ tam illustri ymo ferasi
sanctiũe fredericũ pͥmũ Imꝑa¬

Expanded text:
Suevorum sanguinem esse nobilitaSuevorum sanguinem esse nobilitate clarissimum, quasi celum mitius barbarorum quam Ytalorum fibris sucus effuderit. O ridiculum profecto! Ni in extraneum ab intentu diverticulum flecterer, facile quam stolidi decipiantur circa hanc sanguinis theotonici nobilitatem ostenderem. Ex hoc igitur tam illustri, imo ferali, sanguine Fredericum primu
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc. et ecce affint
guydo de lisigniano flens mi¬
sere ꝙ opere sasadimi Regni ie¬
xososiitani sposiatꝰ eo pͥua¬
tus deductus sit btłicardo an¬
gloꝵ regi insulam cipri sibi
resiquisq deiectis tãꝙͣ hospita¬
le resugiuĩ postularet ¶ Eqͣs
fere lacrimas iohẽs brẽnẽsis
haud songe ab eo fundebat
Derfidiam execrans Fredexici
Imperatoris generis sui. qua
regno ierososmitano exutus
priuatꝰq resictꝰ ad p̃fecturã
misitũ in gasliã et salpmã
deductꝰ sit ¶ODuic et si
multi essent asii. eminẽcior
inter om̃es apparuit Hẽxicꝰ
clandiꝰ frederici p̃dc̃i pͥmoge¬
intꝰ qui exaustis uiribz ef¬
feto corpore et turpi gtracisi ᷤᷤ
macie paloreqz respersꝰ car¬
cereo habũdantissimis cũ
lacrimis manuẜias ꝯpede  qz
rubigine turpes pondere
ĩportabises et artitudĩe exi¬
ciales mõstrabat paixisq
execrabat seuiciã. Cuiꝰ ego
miẜiaꝵ piꝰ effectus. ut pios
esto indigne orb̾ tociꝰ¬

Expanded text:
adhuc, et ecce affuit adhuc, et ecce affuit Guido de Lisignano, flens misere quod, opere Saladini regno ierosolymitano spoliatus et privatus, deductus sit ut Riccardo, Anglorum regi, insulam Cypri sibi reliquisque deiectis tanquam hospitale refugium postularet. Equas fere lacrimas Iohannes Brennensis haud longe ab eo fundebat, perfidiam execrans Frederici imperatoris, generi sui, qua regno ierosolymitano exutus, privatusque relictus, ad prefecturam militum in Galliam Cisalpinam deductus sit. Hinc, etsi multi essent alii, eminentior inter omnes apparuit Henricus Claudus, Frederici predicti primogenitus, qui exhaustis viribus, effeto corpore, et turpi gracilis macie, palloreque respersus carcereo, habundantissimis cum lacrimis manubias compedesque, rubigine turpes, pondere importabiles, et artitudine exitiales, monstrabat, patrisque execrabatur sevitiam. Cuius ego miseriarum pius effectus, ut pios est, esto indigne, orbis sci
Abbreviated transcription (Latin):
bessici deficerẽt aut ess sociis
tediosũ. ad ingemũ bersꝰ frau¬
de qua plimũ theotones bafẽt
Iuuenẽ guissermũ ĩ simusatã
concordiã trarit. ex qua dũ płi¬
mũ cõfidentie sumeret. in pa¬
normo nil tale timẽs cũ soro¬
xiẜ capit᷑. et uiuꝰ presentat ᷑
henrico. Net mora regecap¬
to. xegnũ om̃e capit᷑ a germais
Penricꝰ autẽ cũ seuisset
in multos. Inuenẽ regẽ exauc¬
toratũ miseꝵ mestũq una cũ
alteria et cõstançia/ ⁊ madoĩa
sororib in alamaniã captiuũ
mittit. eũq priuatũ oculis ut
de Iure hereditatis future siti¬
gandi subripet cam̃ posteris.
eumicũ fieri uissit. carceriq
dãpnanit perpetuo. Et sic
guissermꝰ ex rege captinus.
ex desiciis nactalis soli ĩ carce̾
asieno sub celo inter obscenaᷤᷤ
Barbaroꝵ ĩmaniũ spurcicia ᷤ
sumĩe priuatꝰ et effeminat᷑
Longis fletib q̃resisq fessã
emisit animam. Cemẽtes
Uissermo compaciefar

Expanded text:
bellici deficerent, aut esset sociis bellici deficerent, aut esset sociis tediosum, ad ingenium versus, fraude, qua plurimum Theotones valent, iuvenem Guilielmum in simulatam concordiam traxit, ex qua dum nimium confidentie summeret, in Panormo, nil tale timens, cum sororibus capitur et vivus presentatur Henrico. Nec mora, rege capto, regnum omne capitur a Germanis. Henricus autem, cum sevisset in multos, iuvenem regem exautoratum, miserum mestumque, una cum Alteria et Constantia et Madonia sororibus, in Alamaniam captivum mictit, eumque privatum oculis, ut de iure hereditatis future litigandi surriperet causam posteris, eunucum fieri iussit, carcerique damnavit perpetuo. Et sic Guilielmus, ex rege captivus, ex delitiis natalis soli in carcere, alieno sub celo, inter obscenas barbarorum immanium spurcitias, lumine privatus, et effeminatus, longis fletibus querelisque fessam exalavit animam. XV. Gementes Guilielmo compatiebar
Abbreviated transcription (Latin):
¶An bero dicũt ꝙ cũ ioacams
quidã casater propẜetico dotat
spũ rogerio predixisset hanc
regni desolacõnẽ futurã. ut
spes ꝓlis auferret᷑. et inde re¬
gni desolacio ab eodẽ icsusã
equidẽ ea tempestatẽ iãz senex.
opere emusoꝵ fantredi hẽrico
imꝑatori sũmo dispenssante
pontifice. in ꝯiugem data est.
et regnũ qd̾ ad eã spectare dece¬
bat eidem cũ ea cõcessũ Qui
bemẽs regnũ sũpturꝰ dotale.
timentib incolie theotonicã
seueritatẽ tancredo fauere psu¬
rimiũ quãobrem songius ꝙͣ
arẜitraret᷑ fessũ ꝓtractũ est.
Attñ eo instante mortuo tan¬
credo a fantorib guissermus
eiꝰ filiꝰ sublimatꝰ est. et rex ⁊̃
pocitatꝰ qui pociorẽ regiii ptẽ
tenẽs adu̾sꝰ henricũ qui ma¬
rimia germanoꝵ manu stipatꝰ
uemiebat. terr estree naualesq¬
appanitꝰ cossegit ¶Ueruz
Henritꝰ non ĩmenor ꝙͣdiu
frustra neaposim ob sedisset.
ueritꝰ ne diutine more sũptꝰ

Expanded text:
i vero dicunt quod, cum Ioachinus quidam, calaber, prophetico dotatus spiritu, Rogerio predixisset hanc regni desolationem futuram, ut spes prolis auferretur et inde regni desolatio, ab eodem inclusam Que, ea tempestate, iam senex, opere emulorum Tancredi, Henrico imperatori, summo dispensante pontifice, in coniugem data est, et regnum quod ad eam spectare dicebant eidem cum ea concessum. Qui veniens regnum sumpturus dotale, timentibus incolis theotonicam perfidiam, Tancredo favere plurimum. Quam ob rem longius quam arbitraretur bellum protractum est. Attamen, eo instante, mortuo Tancredo, a fautoribus Guilielmus, eius filius, sublimatus est, et rex etiam vocitatus.I° Qui, potiorem regni partem tenens, adversus Henricum, qui maxima Germanorum manu stipatus veniebat, terrestres navalesqapparatus collegit. Verum Henricus, non immemor quam diu frustra Neapolim obsedisset, veritus ne diutine more sumptus
Abbreviated transcription (Latin):
et dũ uellet motu proprio se piũ
ad se ouceret᷑ infelix. Quem dũ
sun incertũ custodes ad prẽm tra¬
uiciã timuisse. et nemeũ cora
quo insidebat bnctũ sese ex põte
seu ex rupe dedisse precipitem.
euentu tai diro ac
detestabisi odio pr̃is in
filiũ libet te quibz possum lau¬
dibr in celũ effexre p̃rna pietas
qua ab micio seculoꝵ factũ est
Ut lonceuꝰ ordo nature tã pul¬
trũ diuine benignitatis opꝰ in
nos usqz perseueratũ sit. Te
quippe a gente auxii binicuntur
Labores quoꝵ opera nascentiũ
educat᷑ et seruat᷑ tutat᷑: infãcia
nutrit. et seruat᷑ puericia. ado¬
lescencia castigat᷑ et instruit᷑ do

Expanded text:
e, vellet motu proprio se pium ad se deduceretur infelix. Quem dum sui incertum custodes ad patrem travitiam timuisse, et ne in eum coram quo insidebat vinctum, sese ex ponte seu ex rupe dedisse precipitem, eventu tam diro, ac detestabili odio patris in filium, libet te quibus possum laudibus in celum efferre, paterna pietas, qua ab initio seculorum factum est ut longevus ordo nature tam pulchrum divine benignitatis opus in nos usque perseveratum sit. Te quippe agente, anxii vincuntur labores, quorum opera nascentium educatur et tutatur infantia, nutritur et servatur pueritia, adolescentia castigatur et ins
Abbreviated transcription (Latin):
Altis pro cõperto hẽt᷑
a Roberto guiscardo
osim normando seu bt aliis pla¬
cet a Rogerio frẽ eiꝰ quis armi ᷤᷤ
regnũ sicilie quesuere: guisser¬
mosos manasse reges. Quoꝵ
cũ scds̃ misso herede resictoclan¬
sisset diem. tancredꝰ ex Rogerio
xotterni pͥmi retts genito filiꝰ
regnũ sibi tãꝙͣ sxreditariũ oc¬
cupauit. Ueꝵ aduersus hãc
extempso bellũ exortũ. fuerat
eidẽ rogerio remi pͥmo fisia cui

Expanded text:
atis pro comperto habetur a Roberto Guiscardo olim Normando, seu – ut aliis placet – a Rogerio, fratre eius, qui sibi armis regnum Sycilie quesivere, Guilielmos manasse reges. Quorum cum secundus nullo herede relicto clausisset diem, Tancredus, ex Rogerio, Rogerii primi regis genito, filius, regnum sibi tanquam hereditarium occupavit. Verum adversus hunc extemplo bellum exortum. Fuerat ei
Abbreviated transcription (Latin):
Quo durante et eiꝰ excrescente
nequicia henricꝰ ea modestia et
hũilitate qua debet uti filiꝰ exga¬
prẽm: eũ sepiꝰ ab obsimac̃one cõ¬
cepta retrahere conatꝰ est. Et
post het cũ reuerencia salubribz
cepit hr̃e suspectũ. et ne ineuz
seuire temere bideret. asserunt.
subripere regnũ sicilie boluiss.
Iniqui pr̃is iussu captꝰ cũ duob

Expanded text:
Quo durante, et eius crescente Quo durante, et eius crescente nequitia, Henricus, ea modestia et humilitate qua debet uti filius in patrem, eum sepius ab obstinatione concepta retrahere conatus est, et post hec cum reverentia salubribuscepit habere suspectum, et ne in eum sevire videretur temere, asserunt surripere regnum Sicilie voluisset;iniqui patris iussu captus, cum duobus
Abbreviated transcription (Latin):
genuit fredericũ. ex quo hen¬
tus est. Quicũ eẽt anoꝵ cla¬
ritate cõspicuꝰ. Nec sosũ ĩꝑia¬
sis aule et regnoꝵ factura
successione splendidꝰ. sed et
puscra fxm̃ caterua stipatus
fisioꝵqz parens egregiꝰ. in
tantũ illi lecior arrisit fortũa.
ut iã dc̃is asio fulgore sr̃addito
iuuentute florente. eq̃ sueuis
et ansonicis amabilis oꝑãte
pre a principibz asamame
in romanũ regem electus ef¬
fussit. et sic tãto decoratꝰ tituso
iam bita durante securꝰ augnsta¬
lis eminencie qͣi sol alter ex su¬
blimi cesarea spetula mũdi pͥn¬
cipib. apparesut. Sed tam letis
iniciis exitꝰ songe alios inuida
fortũa parauit. Nã fredericꝰ
pr̃ ambitiosꝰ nimiũ hõ ĩmemor
ꝙ in ulins sũmoꝵ pontifitũ edu¬
catꝰ et eoꝵ opere ad imperatus
apicem subsimatꝰ sit. dũ sp̾tan¬
tia Iuri diumo ĩ expsebisis occu¬
pare nitit᷑. N  retrahit᷑ monitus
non indignacõnẽ tm̃ beꝵ bellũ
exiciale in se suosq contraxit.

Expanded text:
o Hentus est. Qui, cum esset avorum claritate conspicuus, nec solum imperialis aule et regnorum futura successione spectabilis, sed et pulchra fratrum caterva stipatus, filiorumque parens egregius, in tantum illi letior arrisit Fortuna ut, iam dictis alio fulgore superaddito, iuventute florente, eque Suevis et Ausonicis amabilis, operante patre, a principibus Alamanie in romanum regem electus effulsit. Et sic, tanto decoratus titulo, iam vita durante securus augustalis eminentie, quasi sol alter, ex sublimi cesarea specula mundi principibus apparebat. Sed tam letis initiis exitus longe alios invida Fortuna paravit. Nam Fredericus pater, ambitiosus nimium homo, immemor quod in ulnis summorum pontificum educatus et eorum opere ad imperiatus apicem sublimatus sit, dum spectantia iuri divino inexplebilis occupare nititur, nec retrahitur monitus, non indignationem tantum, verum bellum exitiale in se suosque contraxit.
Abbreviated transcription (Latin):
qñq paululũ cesses: młico ar¬
mati securib bruti maurilii
cassiq consurgũt. phisippi
herodes. atq frederici furiis
infernalib agitati in hũani
geñis desosacõnẽ prorũpẽtes
adueniũt. Assis gͦ opportu¬
nissima reꝵ / et efferrata corda
mitigãs: dũ prẽs facis miteᷤ
in filios opꝰ tam admirabile
et ab Inicio diuina manu cõ¬
positũ ad etern regis laudes
ĩperpetuũ usq cõserues. In
hos bero qui tã obfimatã se¬
uitia te ignorant. uti fecisse
legimiꝰ fredericũ: insurgat tel¬
lus. armet᷑ humanũ genus.
et deus desuper fulmina uibret.
ut una cũ suo nõie deleantur.
et qui uenturi sunt terze fact
tam acriindicio mansuestãt

Expanded text:
que paululum cesses, illico armati securibus Bruti, Manlii, Cassiique consurgunt, Phylippi, Herodes atque Frederici, furiis infernalibus agitati, in humani generis desolationem prorumpentes adveniunt. Assis ergo oportunissima rerum; et, efferata corda mitigans, dum patres facis mites in filios, opus tam admirabile et a principio divina manu compositum ad eterni regis laudes in perpetuum usque serves. In hos vero, qui tam obstinata sevitia te ignorant – uti fecisse legimus Fredericum – insurgat tellus, armetur humanum genus, et Deus desuper fulmina vibret, ut una cum suo nomine deleantur, et qui venturi sunt, terrefacti tam acri iudicio, mansuescant
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾citib ira excãdescẽte iuẜẽtis.
tã ornatꝰ regis prece ptor ĩ spͨta¬
cusũ atq sudibriũ deductꝰ est. q̃
cũ nũdũ satis rabiẽ imperãtis
explessent. postremo canea ĩ¬
clusꝰ est. et cũeo canis unꝰ qͥcti ᷤ
lacessiti infestator assiduus.
Cuiꝰ post młta misertus sisi¬
matꝰ nobisis ex macedonia iuue¬
nis assuetꝰ nõ nũꝙͣ aħ eodẽ uir¬
tutũ p̾cepta et reꝵ audire cãs.
Ut morte fimret ãguistias illi
qͣi cibũ porrectur᷑ꝰ nõ ĩpue be¬
nemũ exhibuit. et sic post tot
est ¶ Queso dicatis segnes
amme quid in subsidiũ scolide
oppĩois br̃e appositure estis.
postꝙͣ ĩ castra phĩe potuit tͣns¬
uosasse fortuna. An longos
sompnos cenas opipare ᷤᷤ xii¬
tilas auro uestes obscenas li¬
bidines ⁊. fluxos ĩ om̃e dedecꝰ
mores. arma friola hec st.
Quid g ͦ : extutite cernicis du¬
riciẽ apite ocłos mẽns et ui

Expanded text:
ente iubentis, tam ornatus regis preceptor in spectaculum atque ludibrium deductus est. Que cum nondum satis rabiem imperantis explessent, postremo cavea inclusus est et cum eo canis unus quietis lacessiti infestator assiduus. Cuius post multa misertus Lysimacus, nobilis ex Macedonia iuvenis, assuetus non nunquam ab eodem virtutum precepta et rerum audire causas, ut morte finiret angustias, illi quasi cibum porrecturus, non impune venenum exhibuit. Et sic post tot absumptus est. Queso dicatis, segnes anime: quid in subsidium stolide onis vestre appositure estis, postquam in castra phylosophie potuit transvolasse Fortuna? An longos somnos, cenas opipares, rutilas auro vestes, obscenas libidines et fluxos in omne dedecus mores? Arma frivola hec sunt. Quid ergo? Excutite cervicis duritiem, aperite oculos mentis et vi
Abbreviated transcription (Latin):
et honestissimis eusdez la
rib obu̾satũ. Neq decere ho¬
minẽ nedũ dĩna ĩbutũ scĩa
Ueꝵ n ͨ mercẽnariũ ydiotã:
se stolidis figm̃tis trahi ꝑ¬
mitti. stultisqz crede̾ fabulis.
atq hoĩe seu creaturã aliã
tãto turpiꝰ ꝙͣto nõ bera tm̃
doctrina uirtutes extollere
opportet. et depͥmere uicia
sed saudabisibita exempsisq do¬
cere spͤtãtes. cuiꝰ ip̃e ꝓfessor artĩ
existeret. A quo cõmẽdabisi ꝓpo¬
sito cũ constãtissimꝰ hõ reuelli
nõ poss ĩ irã sͥ familiarissiã
asexãder facise cõcidĩt. eiꝰq sua¬
siõe neglecte ĩ se relictioĩs gͣuis¬
simas dare penas ĩnocuũ biꝵ
coegit. Nam Iussu suo cũ ante
scĩs occupatũ cõtẽplacõnb ho¬
minẽ bnacũ płib ĩ se ꝯiurasse
fiuxiss. calisten effossi st̃ ocłi.

Expanded text:
et honestissimis eiusdem in et honestissimis eiusdem in laribus observatum; neque decere hominem, nedum divina imbutum scientia, verum nec mercennarium ydiotam, se stolidis figmentis trahi permicti, stultisque credere fabulis, atque hominem seu creaturam aliam tanto turpius quanto non vera tantum doctrina virtutes extollere oporteret et deprimere vitia, sed laudabili vita exemplisque docere spectantes cuius ipse professor artis existeret. A quo commendabili proposito cum constantissimus homo revelli non posset, in iram sibi familiarissimam Alexander facile concidit, eiusque suasione neglecte in se religionis gravissimas dare penas inno. cuum virum coegit. Nam iussu suo, cum ante sanctis occupatum contemplationibus hominem una cum pluribus in se coniurasse finxisset, Callistheni eff
Abbreviated transcription (Latin):
prospͨtãtib sui iuris oĩa ẽẽ
mõstraret. ĩ accessoriã pħi
sublimitatẽ iacula bertit.
Actrĩqz ẽ bt succedentibus
alexãdri botis et płib occu-¬
patis iã regnis. darioq cũ
dis accederet preda ut oblitꝰ
sue mortalitats alexãder
ausꝰ sit uelle a suis in deũ.
more persico adorari. Qd̃
quidẽ et si egre macedones e¬
ruditi ferrent: p̃cet̾is caliste¬
nes tusit egerrime. N ͨ solũ
aĩo. sz asperrimis redargucio¬
nib tã stolidã tãq detestabi¬
lẽ reitis fatuidãpnauit insa¬
niã ¶Memimerat ꝓfecto
honestissimꝰ hõ ut alexãdri
parentes natĩtatẽ et pu̾iciã
frigiditate cõtractis nerius.
ĩ fere letifeꝵ ĩcidisse lãgorẽ
et dei mune ac medici opere
nõ sua dĩnitate sanatũ. No¬
uerat uino et ira sepissime
suꝑatũ. alto pressũ dolore.
et grauissimis agitatũ cu¬
xis. accidẽcia oĩo a dĩnitate
exͣnea. seqz uersauice lacte
phie messifsuo educatum
scĩssimo nutritũ ĩ gremio.

Expanded text:
sui iuris omnia esse monstraret, in accessoriam phylosophi sublimitatem iacula vertit; actumque est ut, succedentibus Alexandri votis et pluribus occupatis iam regnis Darioque cum tam grandis accederet preda ut, oblitus sue mortalitatis, Alexander ausus sit velle a suis ut deum more persico adorari. Quod quidem etsi egre Macedones eruditi ferrent, pre ceteris Callisthenes tulit egerrime: nec solum animo, sed asperrimis redargutionibus tam stolidam tanque detestabilem regis fatui damnavit insaniam. Meminerat profecto honestissimus homo – ut Alexandri parentes, nativitatem et pueritiam frigiditate contractis nervis, in fere letiferum incidisse languorem, et dei munere ac medici opere, non sua divinitate sanatum. Noverat vino et ira sepissime superatum, alto pressum dolore, et gravissimis agitatum curis: accidentia omnino a divinitate extranea; seque, versa vice, lacte phylosophie mellifluo educatum, sanctissimo nutritum in gremio,
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ ig̃r apꝰasios noticia
clare origimis regia p̃decesso¬
xũ ĩsigma admirãda eoꝵdẽ
facmora splendoris płimũ
uidẽt᷑ afferre: in phĩs per¬
minimũ est. Qd ẽĩ maioꝵ¬
diademata. quid auoꝵ sceptra.
quid parẽtũ ymagĩes. suꝑati
reges orbisq subactꝰ possẽt
pho inclite claritatis aug̾e.
cũ nõ solũ quos manis ful¬
gores mortasiũ casce terat
perãbulãs. ĩcõp̃ hẽfibih qͣdã
luce decoret. nõ gͦ ut subli¬
miorẽ casistenẽ nẽm facia¬
mꝰ eiꝰ est exꝯuirẽda ꝓpa¬
go/ ¶As quidẽ a sua ĩeũte

Expanded text:
d igitur apud alios notitia clare originis, regia predecessorum insignia, admiranda eorundem facinora, splen· doris plurimum videntur afferre, in phylosophis perminimum est. Quid enim maiodyademata, quid avorum sceptra, quid parentum ymagines, superati reges, orbisque subactus possent phylosopho inclite claritatis augere? Cum non solum quos mavis fulgores mortalium calce terat perambulans incomprehensibili quadam luce decoret. Non ergo ut sublimiorem Callisthenem nostrum faciamus, eius est exquirenda propago. Is quidem a sua ineunte
Abbreviated transcription (Latin):
pe mirabili p̃ditꝰ ingeĩo
cognoĩe clarꝰ auditores ha¬
buit. quibz et ip̃e magister
rer reẜaret archana. Ce¬
teꝵ. cum issã ingẽtẽ expe¬
dicõnẽ sũpturꝰ eẽt Alexãder
macedo aristotili p̃ceptor
suo maiorib ꝓculdubio o¬
perã dãti poposcit. Ut ex
sius issi comicẽ aliquẽ da¬
ret. cuiꝰ aduitꝰ doct̾na bet̾a
forsan memoratu dignũ age¬
ret. srĩs eciã trade̾t᷑. Cuius
botis ut se facilẽ exhiberet
ũceptor egregiꝰ int̾ cetos suoᷤᷤ
tã ingenio ꝙͣ biris ⁊ uasidos.
tãto regi calistenẽ insignem
biꝵ et eloquẽcia facũdũ. iti¬
neris sociũ documẽtoꝵq ma¬
fastigiũ: grande et illustre
illi concessũ fuit officiũ. Re¬
gere scilz doctrina mores eiꝰ
qui tot tãq irãdes imꝑio
regebat ex̾citꝰ. et eũ redar¬
guere bocib. qui regeᷤᷤ maxi¬
mos uocib arguebat. Fortu¬

Expanded text:
pe, mirabili preditus ingenio cognomine clarus auditores habuit, quibus et ipse magistre rerum reseraret archana. Ceterum cum illam ingentem expeditionem sumpturus esset Alexander Macedo, Aristotili preceptori suo, maioribus procul dubio operam danti, poposcit ut ex suis illi comitem aliquem daret, cuius adiutus doctrina vetera forsan memoratu dignum ageret, literis etiam traderetur. Cuius votis ut se facilem exhiberet, preceptor egregius inter ceteros suos, tam ingenio quam viribus validos, tanto regi Callisthenem, insignem virum et eloquentia facundum, itineris socium documentorumque mafastigium, grande et illustre illi concessum est officium: regere scilicet doctrina mores eius qui tot tanque grandes imperio regebat exercitus, et eum redargueret vocibus qui reges maximos c
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. ueꝵ fere sacrimas ex¬
cerpsit. Hec aureã cesariq
distractã manib et decorã
faciẽ bngiubr infestis rigatã
cũ scissa atqr turpissĩã ueste
fsetu habũdãtissiõ humectã ᷤ
ora. pectꝰ q pugnis tundens
anriũ. tristicũ boce uiduita¬
tẽ suã frĩs mr̃imõiu nator
cedem et suũ lamẽtabat᷑ exili¬
ũ. Que ut sic aliis prout mͥ
pietatẽ miciãt expsicare mẽs

Expanded text:
tuit, verum fere lacrimas excerpsit. Hec, auream cesariem distractam manibus, et decoram faciem unguibus infestis rigatam, cum scissa ac turpissima veste, fletu habundantissimo humectans ora, pectusque pugnis tundens anxium, tristi cum voce viduitatem suam, fratris matrimonium, natorum cedem et suum lamentabatur exilium. Que, ut sic aliis prout michi pietatem iniciant, explicare mens
Abbreviated transcription (Latin):
et Antictonꝰ eiꝰ dẽ frat᷑ a lisima¬
co socero se necatũ clamabat
Et eurudicẽ ꝯuigem carcere
mãçipatã ¶Et huic deme¬
triꝰ primiꝰ affsictãs se aiebat
antigonũ prem nõ solum a
selenco p̃lio fusũ s occisum
seqr post multa insigmia fa¬
cnora cũ honeste mori poss
fallaci spe tractꝰ turpissime
eiꝰ dẽ captũ sũpsisse cathenaᷤᷤ¬
¶ Erant p̃t̾ea peuscetes
babiloma priuatꝰ a selenco.
Et amiritas qui bactrianis
p̾erat ab eodẽ uictꝰ sugatꝰ. 
dolentes. ¶Nec muniꝰ fere
om̃es indiani p̃fecti macedoneᷤ¬
uarios oñdentes ictꝰ se ab an¬
drocoto hoĩe ẜuĩssima ex pro¬
gemie fato tã leto tñ omme.
pͣ prrtute mirabisi uege facto
cesos q̃rebant᷑. ¶ Post qͦs
et ip̃e sesentꝰ plorans dicebat
Nion ei dei anulũ nõ exbtero
mris ĩ femore ancorã tractã
nõ insicnẽ miliciã post alexã¬
drũ actã nõ sũptũ reniũ dec᷑

Expanded text:
et Antigonus, eiusdem frater, a Lysimaet Antigonus, eiusdem frater, a Lysimaco socero se necatum clamabat et Euridicem coniugem carcere mancipatam. Et huic Demetrius proximus, afflictans se, aiebat Antigonum patrem non solum a Seleuco prelio fusum, sed occisum; seque, post multa insignia facinora, cum honeste mori posset, fallaci spe tractus, turpissime eiusdem captivum sumpsisse catenas. Erant preterea Peustetes Babilonia privatus a Seleuco et Amintas, qui Battrianis preerat, ab eodem victus fugatusque dolentes. Nec minus fere omnes Yndiani prefecti macedonesostendentes ictus, se ab Andrococo homine, humillima ex progenie sato, tam leto tamen omine quam virtute mirabili rege facto, cesos querebantur. Post quos et ipse Seleucus plorans dicebat, non dei anulum, non ex utero matris in femore ancoram tractam, non insignem militiam post Alexandrum actam, non sumptum regium decus,
Abbreviated transcription (Latin):
thodis fine ĩ reliqͥas
magii alexãdri fere uelim no¬
sim tractꝰ accedo. Tumustus
erat ingẽs tãbiroꝵ claman¬
ciũ ꝙͣ ususanciũ musierum
Et ante alios occurrẽ oclĩs
Barsanes et rhosãnes q̃
abiecto om̃i cultu regtio scissilz
semitecte palliastro quasi er
asexandri ncliti orbis uicto¬
ris se ulnis distractas iob¬
sidionẽ pͥmũ. demũ ĩ carc̾em
a cassandro antiprĩs miectas
aiebãt. filios q ex regte tam
claro conceptos bnasetũ ab eodẽ
tociꝰ regieꝓsis int̾fectore miẜri¬
me cesos ¶ Sat ⁊ thesaso¬
nices aridei regis fisia ĩcusati
cassandri dudũ ꝯĩx femineo
deflens ritu se paruo tẽporis
tractu cassandro uiro et phisip¬
po filio orbatã. et post hoc ab
antipr̃o asto euisdẽ nato yul
busentib p̃cib̾ aut sacrimis
scelestissime ĩtemptẽ ¶ Nec
aberat asexãder asiꝰ ex eadem
et cassandro temitꝰ se deceptũ
q̃rens et per insidias a deme¬
trio rette asie truadatũ ¶ Sic

Expanded text:
todis fine in reliquias magni Alexandri fere, velim nolim, tractus accedo: tumultus erat ingens, tam virorum clamantium quam ululantium mulierum. Et ante alios occurrere oculis Barsanes et Rosannes, que, abiecto omni cultu regio, scissili semitecte palliastro, quasi ex Alexandri incliti orbis victoris ulnis distractas in obsidionem se primum, demum in carcerem a Cassandro Antipatris iniectas aiebant, filiosque ex rege tam claro conceptos una secum ab eodem totius regie prolis interfectore miserrime cesos. Erat et Thesalonices, Aridei regis filia, incusati Cassandri dudum coniunx, femineo deflens ritu se parvo temporis tractu Cassandro viro et Phylippo filio orbatam, et post hoc ab Antipatro, altero eiusdem nato, nil valentibus precibus, aut lacrimis scelestissime interemptam. Nec aberat Alexander, alius ex eadem et Cassandro genitus, se deceptum querens et per insidias a Demetrio rege Asye trucidatum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
ĩperiũ fere deuenit ad nchisũ.
Quã ob cãm magis ridẽdi st̃
qui se propter illud piclitant ᷑
nisane. Quoꝵ globus una
cadẽqz qͣi ꝓcessa prostratus cũ
romulde satrimas en arrassem
cõfestim affuit ¶Quos mnt̃
Iustimanꝰ naso priuatꝰ ⁊ labro
ab ĩperio deiectꝰ et exiliũ pas¬
sus et iteꝵ reassũptꝰ. et postre¬
mocesus. miserrimꝰ incedebat.¬
Simisit̾ et liunciꝰ eqͣ oris
de formitate se ab augustasi de¬
iectũ apite carceres ⁊ cathenas
exꝑtũ deflebat ¶ Sic et ti¬
deiecto sconcio et ĩꝑio occupa¬
to uidicasse bideret᷑ ab eodẽ
captꝰ et unacũ leoncio misri¬
me ĩ mortẽ bractꝰ sit ¶ Dost
hos uero deflebat philippicus
ꝙ occiso sustimano et augusti
nõĩe sũpto bellũ adu̾sꝰ yͣgines
creatoris scõꝵq quas quoꝵdã
ꝑia deuocio ĩ eccliis pnigicura¬
uerat assũpsiss. qd̾ ob m̾itũ
a romanis eiꝰ nomen lege ab¬
rasũ et ip̃e ab anastasio deiectꝰ

Expanded text:
imperium fere devenit ad nichilum. imperium fere devenit ad nichilum. Quam ob causam magis ridendi sunt qui se propter illud periclitantur insane; quorum globus, una eademque quasi procella prostratus, cum Romulde lacrimas enarrassem, confestim affuit. Quos inter Iustinianus, naso privatus et labro, ab imperio deiectus, et exilium passus, et iterum reassumptus, et postremo cesus, miserrimus incedebat.I Sic et Leontius, equa oris deformitate, se ab augustali deiectum apice, carceres et catenas expertum deflebat. Similipato, vindicasse videretur, ab eodem captus et una cum Leontio miserrime in mortem tractus sit. Post hos vero deflebat Phylippicus, , occiso Iustiniano et Augusti nomine sumpto, bellum adversus ymagines Creatoris sanctorumque, quas quorundam pia devotio in ecclesiis pingi curaverat, assumpsisset. Quod ob meritum a Romanis eius nomen lege abrasum, et ipse ab Anastasio deiectus
Abbreviated transcription (Latin):
pisi sũmitatẽ genitalib ĩfigi.
affixamqz ligari. totoq ex̾citui
detecto eiꝰ facinore desudendam
tradi. Qd̾ cũ esset non absq
maxĩo mentis. et corꝑis ĩfelicis
dosore peractũ: Primꝰ accedens
Inquit ad miserã. quẽ muisti
uirũ obsceua cõcessi. et abiens
cõfestum ceteri more suo uerbis
actibqz turpissimis absq int̾¬
missione per diem rubore plu¬
ximo respersam flentemqz lu¬
serũt. Que tandẽ tam cordis
mesticia ꝙͣ ninia corporis afflic¬
cione suꝑata: infandũ. ipiorem
plorans eiecit cũ syĩ ¶ Aostu¬
lisse romulde ducẽ fortũe fint
pct̃m̃. Illã in tã extremã miseriã
de duxisse meritũ. Flebise unũ.
nõ curabise resiquũ. Nã issud
aufugisset ducissa. Istud non
sosũ sponte s⁊ ardenter ab ea pe¬
titũ est. Imꝑatores płres mmẜi
Fsentesq Cangobardi¬
Tout ob rubiginem
r. sic ob segniciẽ pͥnci¬
pũ ab armis barbaris sensim
dimintũ seruato noie roͣnũ

Expanded text:
pili summitatem genitalibus infigi, pili summitatem genitalibus infigi, affixamque alligari, totoque exercitui, detecto eius facinore, deludendam tradi. Quod cum esset non absque maximo mentis et corporis infelicis dolore peractum, primus accedens inquit in miseram: – Quem meruisti virum, obscena, concessi –. Et abiens confestim, ceteri more suo verbis actibusque turpissimis absque intermissione per diem rubore plurimo respersam flentemque luserunt. Que tandem, tam cordis mestitia quam nimia corporis afflictione superata, infandum amorem plorans eiecit cum spiritu. Abstulisse Romulde ducem Fortune fuit peccatum, illam in tam extremam miseriam deduxisse meritum: flebile unum, non curabile reliquum. Nam illud aufugisset ducissa: istud non solum sponte, sed ardenter ab en petitum est. IV. Imperatores plures miseri flentesque LangobardiProut ob rubiginem ur, sic ob segnitiem principum ab armis barbaris sensim diminutum, servato nomine, romanum
Abbreviated transcription (Latin):
due romulde cũ filii aufugissẽt
deducte sunt. Nomuldã autẽ
ex excidio suoꝵ ductara tũphũ.
regis iussu induta regalibus
per mediũ suoꝵ sanguinẽ cele¬
bratura nuptias regnia ꝓces¬
sit in castra ¶ Catanꝰ autẽ
ne posset uiolate fidei rep̃hẽdi
per spaciũ noctis sese libidini
et amplexibz ardentissime nui¬
lieris concessit. Inde ne scele¬
ustũ. ex ułnis eiuissꝰ romulde
uocatis duodecĩ ex auarib qͦs
basidiores arẜitrabat᷑. ad mu¬
lieris prurigmnẽ extinguendã
eis issã ex regina incl̾ita iam
in quo forsan equos retios ob¬
seruabant. ad sacietatẽ usq eĩ
sixuriã contuserũt ¶Que
Illi mẽs fuerit postꝙͣ uicta libi¬
do cessit seqz amore suo ac op¬
pimone frustratã cõꝑuit biditq
tã turpiscemate inter lixas fuis¬
resinquo ¶ Catanus autẽ
surgente. solo mediis in castris
pilũ preacutũ erigi iussit. fes¬
samq labore nocturno capi ⁊

Expanded text:
due Romulde – cum filii aufugissent due Romulde – cum filii aufugissent – deducte sunt. Romulda autem, ex excidio suorum ductura triunphum, regis iussu induta regalibus, per medium suorum sanguinem celebratura nuptias, regina processit in castra. Catanus autem, ne posset violate fidei reprehendi, per spatium noctis se libidini et amplexibus ardentissime mulieris concessit. Inde, ne scelet, ex ulnis evulsus Romulde, vocatis duodecim ex Avaribus quos validiores arbitrabatur ad mulieris pruriginem extinguendam eis illam, ex regina inclita iam pernaculum, in quo forsan equos regios servabant, ad satietatem usque eius luxuriam contuderunt. Que illi mens fuerit, postquam victa libido cessit, seque amore suo ac opinione frustratam comperit, viditque se tam turpi scemate inter lixas delurelinquo. Catanus autem, surgente sole, mediis in castris pilum preacutum erigi iussit, fessamque labore nocturno capi, et
Abbreviated transcription (Latin):
rutisantibz armis equoq acri¬
ter insidentẽ. ex turri romulda
cõspicẽt. et in eũ illico exardes¬
cens: omissis mortis gisusphi
lacͥmis et puͭ ͤ saluti uigilãcia
mentẽ oẽm in austerũ hostis
aspectũ cõuertit. Nil magis
cupiẽs ꝙͣ ut eiꝰ potiret᷑ ãplexi¬
hz. Obone deꝰ ꝙͣ fera pestis
cupido. Mirant᷑ nõmiss ab
hac letis in rebz mentes qñqz
laqueari atqr uinciri. Quid si
nõ dicã mediis in lacriis seu
inter armoꝵ fragores ueꝵ in
obsessos in plenũ tela uideat
iacientẽ: Sed de hoc asias/.
uritur. nec sui compos, muliebrz
rubore posito. Incliti uiri uusne¬
rib adhuc cruore recẽti manã¬
tib. csam per int̾nũcios adu̾sa¬
rio regi si suas uesit nupcias ce¬
Nex esto barbarꝰ cognita mu¬
siebri sibidine ac bisipẽsa. ĩpii
cupidꝰ. petitis ãnuit. Et sic
clam auares ĩ castro recepti oẽs
occidere uiros mulierib ĩ ẜu¬
ciũ reseruatis. Int quas filie

Expanded text:
rutilantibus armis equoque scrirutilantibus armis equoque scriter insidentem, ex turri Romulda conspiceret, et in eum illico exardescens, omissis mortis Gisulphi lacrimis et publice salutis vigilantia, mentem omnem in austerum hostis aspectum converteret, nil magis cupiens quam ut eius potiretur amplexibus. O bone Deus, quam fera pestis cupido! Mirantur non nulli ab hac letis in rebus mentes quandoque laqueari atque vinciri; quid si, non dicam mediis in lacrimis seu inter armorum fragores, verum in obsessos in plenum tela iacientem videant? Sed de hoc alias. uritur, nec sui compos, muliebri rubore posito incliti viri vulneribus adhuc cruore recenti manantibus, clam per internuntios adversario regi, si suas velit nuptias ceum. Rex, esto barbarus, cognita muliebri libidine ac vilipensa, imperii cupidus, petitis annuit; et sic clam Avares in castro recepti, omnes occidere viros, mulieribus in servitium reservatis, inter quas filie
Abbreviated transcription (Latin):
quib defũctis parẽtib młtis
exanelatis laboribz clara for¬
tuna fiut ¶Ter ut hos
omiserim de rebz romulde
cũ gisulpho trãquissis agen¬
tib turbo cũcta circũ agitãs
repente exortꝰ est. Nã catanꝰ
auaroꝵ rex cõgregata arma¬
toꝵ mltitudĩe hostilit᷑ gisul¬
phi fines mgressꝰ cũ occur¬
xisset gisulphꝰ suꝑiuruẽte
in eũ suosqz auaroꝵ młtitu¬
dme. nõ solũ suꝑatꝰ. sed oĩs
fere nobisitas cuz eocesa subcu¬
buit. et mititudo resiqͣ in fugã
uersa pro parte trũcata aut
captiura deducta est a uictore
catans ¶ Dat tã ĩgẽti strage
perculsa romulda. cũ nõ p̃sta¬
ret ᷑ sacͥmis tẽpꝰ. cossectis ex a¬
gris reliquins sese in castro fo¬
roiusn oẜsidionẽ passura re¬
cepit ¶Auares autẽ cũ oem
prouĩciã popusassent. castrũ oẜ¬
sidione smxexũt. In cuiꝰ expugͣt¬
cionẽ cũ multa parassent. cir¬
uiuẽtute ssorentẽ et spłendidũ

Expanded text:
quibus, defunctis parentibus, multis quibus, defunctis parentibus, multis exanclatis laboribus, clara fortuna fuit. Verum, ut hos omiserim, se rebus Romulde cum Gisulpho tranquillis habentibus, turbo cuncta circumagitans repente exortus est. Nam Catanus, Avarorum rex, congregata armatorum multitudine hostiliter Gisulphi fines ingressus, cum occurrisset Gisulphus, superirruente in eum suosque Avarorum multitudine, non solum superatus, sed omnis fere nobilitas cum eo cesa subcubuit, et multitudo reliqua, in fugam versa, pro parte truncata aut captiva deducta est a victore Catano. Hac tam ingenti strage perculsa, Romulda, cum non prestaretur lacrimis tempus, collectis ex agris reliquiis, se in castro Fori Iulii obsidionem passura recepit. Avares autem, cum omnem provinciam populassent, castrum obsidione cinxerunt, in cuius expugnationem cum multa parassent, ciriuventute florentem et splendidum
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã tristes angu
Uaserã a bruni sti¬
chisde regnia. Et
coram stetit heraclitꝰ august
tenso epate ac facie hurida
sitibũdꝰ. indignãter deo ydro¬
pisim suã marcentẽ ĩproꝑãs
¶Quẽ cõstantinꝰ seq̃bat᷑.
successor. Flens ꝙ discurren¬
tib ytasiam acarens apᵈ
siragusas asius sit ĩ halneo
trucidat. ¶Cuiꝰ post tergũ
erat et filiꝰ. non ueritus sua
mercia primꝰ tributarium
¶ Quos ego cũ aliis hunsce¬
modi psures ĩdignãs błtro poꝰ¬
posui. et ineoꝵ dedecꝰ muliercu¬
lã flentẽ romuldã feroiulia¬
noꝵ ducissam uolẽs assũpsi.
De Romulda feroiulianor Du¬
asẜomi regis pͥmus
ex sagoẜardis ytasiã occupan¬
tibz a patruo foro iulianoꝵ dux
cõstitutꝰ est. Huic fuit Romul¬
da ꝯiuĩx equa nobilitate insi¬
gnis. que et si płimũ ãplissiõ
ducatu refulgeret: nũosa ĩsx̃
prole felicitata gaudebat Nã
melioris sexꝰ ex uiro fisios iiiͣ.
genuerat. dũas autẽ ex resiqͦ

Expanded text:
Quidam tristes Augusti. Evaseram a Brunichilde regina, et coram stetit Heraclius Augustus, tenso epate ac facie lurida, sitibundus, indignanter Deo ydropisim suam marcentem improperans. Quem Constantinus sequebatur successor, flens quod, discurrentibus Ytaliam Agarenis, apud Syragusas a suis sit in balneo trucidatus. Cuius post tergum erat et filius, non veritus sua inertia primus tributarium  Quos ego cum aliis huiuscemodi plures indignans ultro postposui, et in eorum dedecus mulierculam flentem, Romuldam, Foroiulianorum ducissam, volens assumpsi. III. De Romulda, Foroiulianoroini regis, primus ex Langobardis Ytaliam occupantibus a patruo Foroiulianorum dux constitutus est. Huic fuit Romulda coniunx, equa nobilitate insignis. Que, etsi plurimum amplissimo ducatu refulgeret, numerosa insuper prole felicitata gaudebat; nam melioris sexus ex viro filios quatuor genuerat, duas autem ex reliquo,
Abbreviated transcription (Latin):
stulticiã suã exẽcrebat᷑ ꝙ cum
inter se et boioarioꝵ ducem
in gallias ad sufficiẽciã sũp¬
tũ ncitas pondere tractꝰ sub¬
focatꝰq in ticmo sit. ¶ Qͦ
om̃es, et asios psures sibuit
emisisse cũ bidi desideriuon
mestũ in suꝑ benientẽ. et eo
ꝙ Langobardoꝵ regnũ at¬
q superbiã in eiꝰ ĩfortumũ
finẽ sũpserit. Quis ille fu̾it
exitꝰ enarrasse reor officio¬
sũ existere. De desiderio. Rege

Expanded text:
stultitiam suam execrabatur, quod stultitiam suam execrabatur, quod inter se et Baioariorum ducem am in Gallias ad sufficientiam sumptum; natans pondere tractus suffocatusque in Ticino sit. Quos omnes et alios plures libuit omisisse, cum vidi Desiderium mestum insuper venientem; et eo quod Langobardorum regnum atque superbiam in eius infortunium finem sumpserit, quis illi fuerit exitus enarrasse reor officiosum existere. V. De Desiderio, rege
Abbreviated transcription (Latin):
cerdociũ cooctꝰ sit ferre ãxie
renes exat. fsene acriter ꝙ cõ¬
stantiopositana ĩperatrix
tã mortebiri ꝙͣ oculorũ filii
eiecciõe constituta a incephoro
fr̃e deiecta sit. et apud lesbos
in exisiũ acta. et ĩ eadẽ misera
senectute consũpta ¶ Post
dentes laruãtos ꝙͣ flentes
miseros extimarem. Erant
eĩ eis a ceruice ĩ occipiciũ capi¬
ta depiscta. et a la teribus i
et a semitecta crimbz facie bar¬
Ba unicuiq ꝓsixa decsinabat
in pectꝰ. Uestes issi sarge atq
fluxe uarnis cõtexte cosoribz
albisqz fasceosis infra furas
fere oĩb sigata ceura. Hiis
in suꝑ calciamẽta aꝑta fere
ta. Quos ego post pausuluz
mirabũdꝰ aspexi. Langobardos
ẽẽ cognoui./ et añ alios nepha¬
rios ausꝰ suos in grimoaldũ
deflebat supus. seq ꝓfugu
et inde captiuũ atq grimoal¬
di iussu ultimo iugulatum.¬
¶ Sic et asachis seu ara
regno priuass seq ab eodẽ
ticinensiũ frande prinatum
atq occisum ¶Hnc ariꝑt᷑

Expanded text:
 coactus sit, ferre anxie renes erat, flens acriter quod, constantinopolitana imperatrix, tam morte viri quam oculorum filii electione, constituta, a Nicephoro fratre deiecta sit, et apud Lesbos in exilium acta, et in endem misera senectute consumpta. Post hdentes larvatos quam flentes miseros extimarem. Erant enim eis a cervice in occipitium capita depilata, et a lateribus in et a semitecta crinibus facie barba unicuique prolixa declinabat in pectus; vestes illis large atque fluxe, variis contexte coloribus, albisque fasceolis infra suras, fere omnibus, ligata crura; his insuper calciamenta aperta fere laqueis. Quos ego postquam paululum mirabundus aspexi, Langobardos esse cognovi. Et ante alios, nepharios ausus suos in Grimoaldum deflebat Lupus, se profugum atque captivum atque Grimoaldi iussu ultimo iugulatum. Sic et Alachis seu Aracregno privasset, seque ab eodem Ticinensium fraude privatum atque occisum. Hinc Aripertus
Abbreviated transcription (Latin):
tur integxã: in solidacõnẽ
credulitatis iã sũpte ꝓceden¬
dũ est. ut dũ promissa seq̃m᷑
fides etiã maioꝵ delectorũ co¬
pia ampliet᷑. Ad qd̾ grãdis
nimũ et infesta lugienciũ ⁊̃
eo selecto quẽ mallẽ ĩnoĩa¬
tos cet̾os abire permitterẽ.
Is eĩ fuit. Harcus mausiꝰ
capitosmꝰ. qui dũ agente
se fascĩ. Ex claro satis for¬
tune situ: in turbidas tib̾is
undas cũ dedecore precexs

Expanded text:
tur integram, in solidationem tur integram, in solidationem credulitatis iam sumpte procedendum est, ut, dum promissa sequemur, fides etiam maiorum deiectorum copia amplietur. Ad quod grandis nimium et infesta lugentium, etieo selecto quem mallem, innominatos ceteros abire permicterem. Is enim fuit Marcus Manlius Capitolinus, qui, dum agente se credit, ex claro satis Fortune situ in turbidas Tiberis undas cum dedecore preceps
Abbreviated transcription (Latin):
Quisse reor a¬
liꝙͣtisper ab ob¬
stinata olim du¬
Exicie p̃sidenciũ aĩos. et exem¬
plis tã ingentib elatorum
spũu ĩsolenciã terruisse.
Quis eĩ tã saxeꝰ legisse po¬
tuit ut dẽ resiquis taceam.
Priamũ tot sufultũ auxiliis¬
E cecidisse. Astiagẽ potẽtissimũ
medoꝵ regẽ regno cessisse/.
Cresũ lidoꝵ ap suos ⁊ extos
disectissimũ regno ꝑdito pͥua¬
tũ bixisse. Tarquimũ roͣnoꝵ¬
I pulsũ ĩ senectutẽ miẜã de ue¬
Anisse. Nerxem persarũ, tam
magins copiis greciã ĩuadẽ¬
A. tẽ. solũ fuctientẽq asiatico
ĩlitore aspexisse. Alxtaxer¬
Erem eiꝰ dem successorẽ affec¬
tũ tedio expirasse. ꝙ horrore
quodã ꝑcitꝰ qͣi ĩ p̃cipicio poĩtꝰ¬
I. sibi ꝓspexisse nõ debeat. Ne¬
⁊minẽ sensibilẽ credã. quãob
rẽ cũ iã taliuĩ salutẽ sperare
Lpossumꝰ nõ frustra laborasse
gaudeamꝰ ¶ Sane cũ edu¬
Exisse sopuratos in bigiliam
satis nõ sit ni inlricẽ deducã¬

Expanded text:
isse reor aliquantisper ab obstinata olim duritie presidentium animos, et exemplis tam ingentibus elatorum spirituum insolentiam terruisse. Quis enim tam saxeus legisse potuit – ut de reliquis taceam – Priamum tot suffultum auxiliis cecidisse; Astyagem potentissimum Medorum regem regno cessisse; Cresum Lydorum, apud suos et exteros dilectissimum, regno perdito privatum vixisse; Tarquinium Romanorum,. pulsum, in senectutem miseram devenisse; Xerxem Persarum, tam magnis copiis Greciam invadentem, solum fugientemque asyntico in litore aspexisse; Artaxerxem, eiusdem successorem, affectum tedio expirasse; quod, horrore quodam percitus, quasi in precipitio positus, sibi prospexisse non debeat? Neminem sensibilem credam. Quam ob rem, cum iam talium salutem sperare possimus, non frustra laborasse gaudemus. Sane, cum eduxisse soporatos in vigiliam satis non sit, ni in lucem deducan
Abbreviated transcription (Latin):
resocũ. frandẽ regnũ occupare
disposuit. At ego fraude illũ
cui nõ sufficiebat cũ libertate
exisiũ. in carcerẽ cathenasqz
cõieci. Arte ꝯuidẽ ludende st
artes. Ex bne tñ oĩb infe¬
licissimũ me issũ gm̃ fere ĩma¬
morẽ existimo. ¶ Insurgebat
acrior adu̾sꝰ hec irritatꝰ senex
Ast ego tã ĩhũana tãbestia¬
sici audisse faftidiẽs/ data re¬
pulsa. theseo calamũ p̃statu¬
rus assũpsi / De theseo. Rege

Expanded text:
re locum. Fraude regnum occupare re locum. Fraude regnum occupare disposuit: at ego fraude illum, cui non sufficiebat cum libertate exilium, in carcerem catenasque conieci. Arte quidem ludende sunt artes. Ex his tamen omnibus infelicissimum me, illum omni fera immaniorem existimo –. Insurgebat acrior adversus hec irritatus senex; ast ego, tam inhumana tam bestialia audisse fastidiens, data repulsa, Theseo calamum prestaturus assumpsi. X. De Theseo, rege
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑst. Qdecenaꝵ regnum
duoꝵ capar/ et iã dnob dĩsũ
dũ sibisoli insidns occupare
conat᷑ om̃e: iusti sibi exilii cã¬
adĩuenit. Que ĩaudita faci¬
nora eciã ĩtosserabisia bt p᷑¬
garẽ. dũ forte uires nõ suffice¬
rẽt. ad artes quas ip̃e dosi fa¬
bricator eximiꝰ docuerat. qͣs
agẽdõ p̃mõstrau̾at ip̃e tãtũ
ĩfortumũ meũ du̾tẽdũ cen¬
sui. Ea feci quib ip̃e cãz dedit
fisios edendos dedi Rateor qͦs
suspicatꝰ fuiss. Ergo ĩfelix
ego añ uroris adult̾io. Infe¬
lix fraude frĩs. Infelix expia¬
cionis desiderio. qd̾ morͣsiũ
menciũ coĩs est morb. Un¬
felix/ qz ĩ nepotes seu pͥmgnoᷤ
seuire opportint. Uolui blcõ¬
nẽ equalante cũ offensione
pensare. Meũ biosau̾at thoꝵ
Iuã uiosaui mẽsã. In meo rto
suoᷤ cõceꝑat filios in suo aluo
cõdendos existimaui. Non
poterã asit̾ nephastos ortus ĩ
pristinũ tãꝙͣ nõ fuissẽt reuoca¬

Expanded text:
supersunt. Micenarum regnum, supersunt. Micenarum regnum, duorum capax et iam duobus divisum, dum sibi soli insidiis occupare conatur, omnem iusti sibi exilii adinvenit causam. Que inaudita facinora etiam intolerabilia ut purgarem, dum forte vires non sufficerent ad artes quas ipse, doli fabricator eximius, docuerat et quas agendo premonstraverat, ipse in tantum infortunium meum divertendum censui; ea feci quibus ipse causam dedit: filios edendos dedi – fateor – quos suspicatus fuisset. Ergo infelix ego ante uxoris adulterio; infelix fraude fratris; infelix expiationis desiderio, quod mortalium mentium communis est morbus; infelix quis in nepotes seu privignos sevire oportuerit. Volui ultionem equa lance cum offensione pensare. Meum violaverat thorum: suam violavi mensam; in meo utero suos genuerat filios: in suo alvo condendos existimavi. Non poteram aliter nephastos ortus in pristinum, tanquam non fuissent, revoca