comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ic põne ppendeus. sensus .n. ac rõ co¬
qiͣ q̃dami facultas facuitatis armonice in str̃a
sunt. sensus aut̃ confusum quidd̃ ac ꝓxime
tale. quale ẽ illud ꝙ sentit aduectit. io uo di¬
idicat incegritatem atq unam ꝑ sequitur
cepit u̾o a sensib confusam ac ꝓximam uerisi¬
militidiem nam scusus nicħ ꝯcipit integni¬
dicat uelut siquis mani criturũ scribat fortas¬
se eum n̾e cutulũ ẽẽ calꝰ arbitretiir. racionero
ẽ qm̃ scusꝰ ccͣ man̾iam uͥtitur sp̃es qr mea com¬
phendit. queita fant flideatq m ꝑtecte nec
detͥnĩate ati ad unguem expõite. sicut ẽ ip̃a
mendat aut complet ⁊ ꝑ ꝓcessus quid̾ rõnẽ
susa deliciens q ueluti baculo imitatur. Na̾
⁊ singuie artes hñt instr̃a quedã tiuib ꝑtim
ꝯfusẽ aliquid informent ut ascisculũ. ꝑtim

Expanded text:
pendens: sensus enim ac ratio, quasi quedam facultatis harmonie instrumenta sunt; sensus autem confusum quidam ac proxime tale, quale est illud quod sentit, advertit; ratio vero diiudicat integritatem atque una prosequitur cipit vero sensu confusam ac proximam verisimilitudinem. Namque sensus nihil concipit integridicat, velut si quis manu circulum scribat, fortasse eum circulum vere oculus arbitretur. Ratio vero ensus circa materiam vertitur speciesque in ea comprehendit, que ita sunt fluide atque imperfecte, nec determinate atque ad unguem expolite, sicut et ipsa mendat, aut complet. Et per processus quidem, rationi sus deficiensque, veluti baculo innitatur. Nam ut singule artes habent instrumenta quedam, quibus partim confusum aliquid informent, ut asciolam; partim
Abbreviated transcription (Latin):
si. ꝑ hanc quippe uoces acuciores gramõ¬
res qz ꝯcordant. ita ut quisquis abca dis¬
sonau̾it sensum auditus offendat. Emus
ꝯtraria ẽ dinphonia .i. uges discrepanteᷤᷤ
ur dissone. Enphonia ẽ suanitas nocis
ħ⁊ melos a suauitate ⁊ melle dc̃a. dyastͥ¬
de uno malto sono. tonꝰ ẽ acutant enũcia¬
tio uocis. Est enĩ amnonie dr̃ia ⁊ quantita

Expanded text:
lsu. Per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat; cuius contraria est diaphonia id est voces discrepantes  dissonae. Euphonia est suavitas vocis. Haec et melos a suavitate et melle dicta. Diastede uno in altero sono. Tonus est acuta enuntiatio vocis. Est enim harmoniae differentia
Abbreviated transcription (Latin):
.i. a uarictate ugum. ꝙ diusor sonos efficiat.
liram pͥmũ ⁊ mͥcirio inuẽtam fuisse dicũt.
l m̃o. Cum regredicus uilus in suoc meatꝰ
uana incamp̃is reliquisse anmalia relicta
⁊ testudo ẽ. Q cum ꝑutrefacra ess ⁊ nerui
cuis remanasseut extenti intra coriũ ꝓcussa
a nicimo sonitũ dedit. ad tuiꝰ sp̃em mͣcuriꝰ
uram feat ⁊orpheo tradidit. qui cius rei mxͣ¬
nie eat scudiosꝰ uñ ⁊ existimatur ead̾ arte
nõ feras tm̃. s ⁊saxa atq siluas cantus mo¬
dułone applicuisse ¶ẜmꝑanũ ẽ pelł uel
coriũ ligno ex mia ꝑte detensum. Est enim
ritum mediũ tympanũ dr̃. xp̃m ut sym pho¬
na ad u̾gulam patitur. ¶nbala acitab¬
bula quedam sunt que ꝑcussa ⁊ ĩuitẽ tãg̃n
se ⁊ souitũ faciũt /  Sitrum ab inuentrite no
uentur huiꝰ gen̾is mlr̾. uñ ⁊ aput amoroñs
sistro ad bellum femmaꝵ excertitus uocabatur.
¶ Intĩnabulum de sono uoas nomen h̃t si¬
racione opꝰ titu babit. uñ fit ut speculacio rõis

Expanded text:
est a varietate vocum, quod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Mercurio inventam fuisse dicunt, hoc modo. Cum regrediens Nilus in suos meatus, varia in campis reliquisset animalia, relicta ante testudo est. Que cum putrefacta esset, et nervi eius remansissent extenti intra corium, percussa a Mercurio sonitum dedit, ad cuius speciem Mercurius lyram fecit et Orpheo tradidit qui eius rei maxime erat studiosus, unde et existimatur eadem arte non feras tantum, sed et saxa atque sylvas cantus modulatione applicuisse. Tympanum est pellis vel corium ligno ex una parte extensum. Est enim ritum medium tympanum dicitur et ipsum ut symphonia ad virgulam percutitur. Cymbala acitabula quedam sunt, que percussa invicem tangunt se et sonum faventrix huius generis mulier. Unde et apud Amazonas sistro ad bellum feminarum exercitus vocabatur. Tintinabulum de sono vocis nomen habet, sirationis opus titubabit. Unde fit ut speculatio rationis
Abbreviated transcription (Latin):
lenarum est triformem constat ẽe naturay
p̾ma ẽ annonica que cxuocũ cantib ꝯstat
S̾a organita que ex flatu ꝯsistit. tertia ri¬
thunct᷑ que puisu digitoꝵ nũos recipit.
Nam aut uoce editur sonis. si cut ꝑ fauces
aut flatu. sicut ꝑ turbam auttibiam aut pl
cutiendo canoꝵ ẽ. De prima ꝑte uisice que¬
tis ꝑtim ad comedos tragedos. xxxii.

Expanded text:
triformem constat esse naturam. Prima est harmonica, que ex vocum cantibus constat. Secunda organica, que ex flexu consistit. Tertia rythmica, que pulsu digitorum numeros recipit. Nam aut voce editur sonus, sicut per fauces, aut flatu sicut per tubam aut tibiam, aut puliud quod percutiendo canorum est. DE PRIMA PARTE MUSICE QUEHis
Abbreviated transcription (Latin):
nanciam dicit. ncc̃e ẽ inquit uelociorem q̃
ma ciuss corporis ꝑte. qĩ reꝑuisꝯ itaco mo
tuitutitur. s tam iam cardior segnior nec
tediens mĩc primũ ueme̾nti graui lono sie
di cõcordiam similitudo nõ efficit. s difsiui¬
titudo quecum dist insingur uocib copłat
in mixtis. s huic pociuis nichomathꝰ fi con¬

Expanded text:
nantiam dixit. Necesse est inquit velociorem quiema eiusdem corporis parte, quasi repulsus iterato motu revertitur, sed iam tardior et segnior; necrediens, nunc primum venienti gravi sono simul di concordiam similitudo non efficit, sed dissimilitudo, que cum distet in singulis vocibus, copulatur in mixtis. Sed hinc etiam potius Nicomachus fieri con
Abbreviated transcription (Latin):
cantũ. faisis ẽ uocis cleuacio ħ ẽ iniciũ thesis ẽ
posicio nocis ħ ẽ finis. Suaues uoces sunt
sb̃tiles ⁊spisse clare acq acute. pspicue uoces
sut. que lõguis ꝑtrahũcur. ita ut om̃em im¬
pleant cõtumo locum. sicut clangor. tubarũ
Subtiles uoces sunt quib nõ ẽ sp̃c sicut est
infancium mulleium. uł egrotanciũ sicut
in ñuis. Queenĩ sb̃ccussime corde sunt. tuu¬
tilec ac tennes sonos emictunt. pingues sunt
demꝰ. dira iiox ẽ que molent emittit. sonos
sicut contru. sicut intudis sonꝰ. Quociens
iͥ durũ malleis ꝓcutitur ferrum. asꝑa nox ẽ
rauca ⁊ que disꝑgitur ꝑ multos ⁊ dissimiles
pulsus. eesa uox ẽ que mox ut emissa fuerit
ꝯticestit. atq suffocata nequaryͣ longius
ꝓducitur. sicut ẽ inficcilib. uniuola ẽ nox n¬
mollis atq flexibił ⁊ uiola dc̃a anmio.
suains ⁊ tlara alta ⁊ solimis efficiatur. Clare
mhiis que spũ reflante completa ĩ¬
uocis ammãtur. ut sunt tube talami.

Expanded text:
sis est vocis elevatio hoc est initium: thesis est positio vocis, hoc est finis. Suaves voces sunt subtiles et spisse, clare atque acute. Perspicue voces sunt, que longius protrahuntur, ita ut omnem impleant continuo locum, sicut clangor tubarum. Subtiles voces sunt, quibus non est spiritus, sicut est infantium, vel mulierum, vel aegrotantium, sicut in nervis. Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt demus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola est vox mollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a visuavis et clara. Alta, ut in sublimi sufficiat; clara, iis quae, spiritu reflante completaocis animantur, ut sunt tube, calami,
Abbreviated transcription (Latin):
cam agenaum genus poetarum ẽ. ꝙ nõ pociꝰ
speciuiasione ac racioue ꝙͣ naturali quodam
a musica seg̾gand̃ ẽ. tertiũ est ꝙ iudicandi ꝑi¬
tiam sumit᷑. ut Richinos cantilenas q to¬
tum qi oanuen possit ꝑpendere. Ꝙ .s. qm̃ to
tum in wo̾e ac sperulacione posicum ẽ. ħͣ ꝓprie
musice deputabr̃. Isꝙ ẽ musicus. cui ad est fa
sice cõuciiẽtem. de modis athinis deq gen̾¬
ib cantilenaꝵ ac de ꝑmntionib ac ¶Usi
de pectaꝵ carm̃b iudicandi. De Richardꝰ.¬

Expanded text:
cam agentium genus poetarum est, quod non potius speculatione ac ratione, quam naturali quodam que genus a musica segregandum est. Tertium est quod iudicandi peritiam sumit, ut rythmos cantilenasque totumque carmen possit perpendere. Quotum in ratione ac speculatione positum est, hoc proprie musice deputabitur. Isque est musicus, cui adest facusice convenientem, de modis ac rythmis, deque generibus cantilenarum, ac de permixtionibus et de poetarum carminibus iudicandi. DE
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ putandus ẽ somis. aut unam in hus ẽẽ
pcussionem. s tociens aer feritur. quociẽs eu
corda tremebunda ꝑcusfit. S qm̃ mũcte sunt
ueloatates sonoꝵ nulla int̾ capedo sentitur
aurib ⁊ sonꝰ unꝰ sensum pellit. uł grauis
uł acutus ꝙͣuis utͥq ex pliurib consfet. Gra¬
nis quid̃ ex tardiorib ⁊ sariorib acutus u̾o
ex celib ac spissis. unde liquet adiũctione qͥ¬
dam motuũ ex grauitate. accumen intendi
detraccione uo motuũ loxari ex accumine
grauitatem ex plurib enĩ motib acumẽ¬

Expanded text:
tantum putandus est sonus, aut unam in his esse tantum putandus est sonus, aut unam in his esse percussionem, sed totiens aer feritur, quotiens eum chorda tremebunda percusserit. Sed quoniam iuncte sunt velocitates sonorum, nulla inter capedo sentitur auribus et sonus unus sensum pellit, vel gravis, vel acutus, quamvis uterque ex pluribus constet; gravis quidem ex tardioribus et rarioribus, acutus vero ex celeribus ac spissis; unde liquet adiunctione quadam motuum ex gravitate acumdetractione vero motuum laxari ex acumine gravitatem. Ex pluribus enim motibus acume
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcurr̾e ut alt̾m implłatur ab alto. Si cũcus
stantib motu q tarentib mullũ fi ncc̃e est
sonũ. Idcuto definitur sonus ita. sonus ẽ ꝑcus¬
sio a eris indissoluta. us ad auditũ. motuu̾
u̾o alii sunt uelociores. aui sardiores. Eorum
d̾q motuũ. alii rariores siit. alii spissiores
Nam siquis in ꝯtimiũ motũ respiciat. aut
uelocitatem aut tarclitatem ucde est ꝯprehe¬
dat. Sĩ uo quis moueat manũ. uit ficq̃nti eã
motu mouebit autraro. Et sitardꝰ quid̃ fuit
tarior motꝰ grauer ncc̃e ẽ sonos effici ip̃a tar¬
ditate ⁊ raritate pelleudi. Sin u̾o fint m otꝰ¬
curo em̃ id̃ u̾mis si intẽdatur ampliꝰ acutũ
sonat. Si remuttatur graue. Qnͣto emĩ tẽ¬
sior ẽ uelociorem pulsum reddic. celius q
reũtitur ⁊ freqñtiꝰ ac spissius aerem ferit. Q
u̾o laxior ẽ solucos ac tardos pulsus effert. ra¬
ros q ip̃a in becillitate feriendi net diucius tre¬
mit ¶ Aeq enĩ quaciens corda pessitur miꝰ edi

Expanded text:
t alterum impellatur ab altero; sed cunctis stantibus, motuque carentibus, nullum fieri necesse est sonum. Idcirco diffinitur sonus ita. Sonus est percussio aeris indissoluta usque ad auditum. Motuum vero, alii sunt velociores, alii tardiores: eorum denique motuum, alii rariores sunt, aliis spissiores. Nam si quis in continuum motum, respiciat, aut velocitatem, aut tarditatem necesse est comprehendat. Sin vero quis moveat manum, aut frequenti eam motu movebit, aut raro. Et si tardus quidem fuerit aut rarior motus, graves necesse est sonos effici, ipsa tarditate et raritate pellendi. Sin vero sint motco enim idem nervus si tendatur amplius, acute sonat. Si remittatur, grave: quanto enim tensior est, velociorem pulsum reddit, celeriusque revertitur et frequentius ac spissius aerem ferit. Qui vero laxior est, solutos ac tardos pulsus effert, rarosque ipsa imbecillitate feriendi, nec diutius tremit neque enim quotiens chorda pellitur unus edi
Abbreviated transcription (Latin):
tib atqr ammo caꝑit ad ulud ⁊ nõ sponte cõ¬
u̾titur. ut motum quoq alꝙ̃ similem audite¬
cantilene corpꝰ effingat ⁊ ꝙ omĩno aliꝙ me¬
los auditũ sͥ memior animꝰ ip̃e decerpat. ut cx¬
hus omĩb ꝑspicue ne dubitant appeat ita
nob̃ musicum naturalr̾ ẽe ꝯm̃ctam. ut ea ne
siuelmmius cuud̾ car̃e possimꝰ Quo cuta inten¬
denda nis mentis ẽ. ut id ꝙ natura ẽ insitu
scĩa quoq possit conp̾hcusum ten̾i. Situt enĩ¬
masqr ꝯspitere ili cciam que sit hoꝵ ꝓpͥeta
inuestigau̾int. sic nõ sufficit cantilemi imufi

Expanded text:
ribus atque animo capit, ad illud etiam non sponte conribus atque animo capit, ad illud etiam non sponte convertitur, ut motum quoque alcantilene corpus effingat, et quod omnino aliquod melos auditum, sibi memor animus ipse decerpat: ut ex omnibus perspicue nec dubitanter appareat, ita nobis musicam naturaliter esse coniunctam, ut ea ne si velimus quidem carere possumus. Quocirca intendenda vis mentis est, ut id quod natura est insitum, scimasque conspicere, nisi etiam, quae sit horum proprietas, investigaverint: sic non sufficit cantilenis musi
Abbreviated transcription (Latin):
lan q monstrabit. in de euĩ ẽ ꝙ infantes. canti¬
lena duicis oblectat. aliquid uo asperum atq
inmitte ab audiendi uoluptate suspendit. m¬
mirũ io ⁊̃ omĩs cras patitur. omĩsq sexus.¶Que
l siuis actib distubuta fint. mna. tam̃ musica
celectatione ꝯiũcta sũt. Quid cĩ fit cum fletib
luctus ip̃oc modulentur dolentis qr marime mu¬
liebre ẽ. ut cum cantico quo quo m̃o duicior
fiat cã defienoi. Idu̾o ⁊̃ fuit antiqͥs in dul¬
tior moeem nt caritus tioꝵe luctib p̾ir. testis
ẽ papinus statius ħ uetsu ¶ Eormi grauemugͥ
adunco. tibia cui teneas ał teñ̾os suetũ ꝓducei
afficiat. s ꝙ qm̃dam insitam dulcedĩem ex aĩo
tium ammos tubaꝵ camũe accendi. ꝙͣ si u̾isi¬
mule ẽ. i animi pactato statu q̃m ꝙͣ ad furo¬
q turbate mentis. Nacundiam uł nmiam fu¬
proitatem modestior modus possicastĩgere.
Quid ꝙ cum anquis cantilenam libencius au¬

Expanded text:
larique monstrabit. Inde enim est quod infantes cantilarique monstrabit. Inde enim est quod infantes cantilena dulcis oblectat, aliquid vero asperum atque immite, ab audiendi voluptate suspendit. Nimirum id etiam omnis etas patitur, omnisque sexus; que licet suis actibus distributa sunt, una tamen musica delectatione coniuncta sunt. Quidluctus ipsos modulantur dolentes? Quod maxime muliebre est, ut cum cantico quodam dulcior fiat causa flendi. Id vero etiam fuit antiquis in morem, ut cantus tibiae luctibus praeiret. Testis est Papiadunco. Tibia cui teneras suevit producere afficiat, sed quod quandam insitam dulcedinem ex animotium animos tubarum carmine accendi? Quod si verisimile est ab animi pacato statu, quenquam ad furoquod conturbatae mentis iracundiam, vel nimiam cupiditatem modestior modus possit astringere. Quid quod cum aliquis cantilenam libentius au
Abbreviated transcription (Latin):
it. s ut similia breuit exempia conquiram. tͥ¬
pand̾. itq arion. mechyneus. lesbios atq io¬
nes grauissimis morbis cantus eripue presidio
Ismenias uo thebanꝰ boctiaꝵ płibi quos stiati¬
ti doloris tormenta nexabant moĩs fcctur cũctas
abstfisse molestias ¶S ⁊ empedoches cum eius
osis nis musite. irtis innotuit. ut puta goria
cam diuinas in sonno resolu̾ent curas quib¬
d̾ santilens ut̾entur. utcis lcuiꝰ ⁊ quieciꝰ sopor
ureꝑet. ¶ Itaq cxꝑrecti alus quibd̾ moĩs
stuporcm sompmi confusionẽq purgabant
Id ninirũ scientes. ꝙ tota nr̃e mnne corporis¬
q ꝯpago musica craptatione ꝯiũcta sit. Nã
ut sest corporis affectus iit. ita ⁊ pulsꝰ cordis
motib incitantur. Ad huc de cod. xiiii.
taq nõ p̃t dubitati. qui nr̃e ame ⁊ cor¬
poris status cisdem quodamino ꝓporcõib
uideatur ee compoitꝰ. quib armõnicas
mouulationes postĩor disputacio ꝯuĩgi copu¬

Expanded text:
. Sed ut similia breviter exempla conquiram. Terpander atque Arion Methimneus Lesbios atque Iones, gravissimis morbis, cantus eripuere praesidio. Hismenias vero Thebanus Boetiorum pluribus, quos schiatici doloris tormenta vexabat, modis fertur cunctas abstersisse molestias. Sed et Empedocles cum ejus us uis musicae artis innotuit, ut Pythagorici cum diurnas in somno resoluerent curas, quibusdam cantilenis uterentur, ut eis lenis et quietus sopor irreperet; itaque experrecti alus quibusdam modis stuporem somni, confusionemque purgabant. Id nimirum scientes, quod tota nostre anime corporisque compago, musica coaptatione coniuncta sit. Nam ut sese corporis affectus habet, ita etiam pulsus cordis motibus incitantur. ADHUC DE EODEM XIV .taque non potest dubitari, quin nostre anime corporisque status, eisdem quodammodo proportionibus videtur esse compositus, quibus harmonicas modulationes posterior disputatio coniungi, copu
Abbreviated transcription (Latin):
Chroma u̾o iam cĩ ab illa naturali inten¬
cione discẽdens. cum molliꝰ destidens. Euanno¬
mũ uo optime atq aꝑtime ꝯiuctum. Cum
sint igitur. quĩi tecra. corda hypactameson
sinẽ menon. uiezeumenon. Nyꝑboleon. In
hiis omp̃b sin diaconon. cancilene nox ꝓte¬

Expanded text:
Chroma vero, iam quasi ab illa naturali intentione discedens, est mollius decidens. Enarmonium vero optime atque apte coniunctum. Cum sint igitur quinque tetrachorda, hipaitommeson, sineumennon, viezeumenon, hiperboleon. In his omnibus diatonon cantilene vox proce
Abbreviated transcription (Latin):
disput. acio de uocib extitisi. s pͥncipiũ quodã¬
m̾o et qł amonicionis uicem tem a pditu pa¬
momenta sensusi ccõne ꝓducta sint millu
si irbiilĩ rõms abscedat. ꝓp̃e enĩ aensꝰ eque mẽ¬
mus minimis qr corrumpĩ. Nam n iimma
sentire ꝓp̾ ip̃oꝵ sensibilium puitatem pt ⁊ a me¬
iorib sepe contundr̃ ut ꝑ nocib uc in uocibus
h igitur maxime causa siit i e so esm¬
iua indicio pictagoras. sflauii imomera

Expanded text:
um quodammodo et quasi admonitionis vicem tenet auditus. Pomomenta sensuum occasione producta sint, nullum onis abscedat. Ipse enim sensus eque maximis minimisque corrumpitur. Nam neque minima sentire, propter ipsorum sensibilium parvitatem potest et a maioribus sepe confunditur: ut in vocibus,Hec igitur maxime causa fuit cur relicto aurium iudicio Pythagoras a
Abbreviated transcription (Latin):
usice gen̾a sunt tria. p̾ma quid̃ mũda¬
na cst. Sa u̾o humana. tertia instr̾ar.
Mundana ihus maxime ꝓspicienda
ẽ. que in ip̃o celo. ui comꝑage elementoꝵ ux
tempoꝵ uanetate nisuntur. Quonio enĩ fieri
pt. ut tam uelox teli machina tacito suentiz
tuisu moueatur. Etsi ad ñ.is aures somis ille
corpoꝵ nullos omĩo sonos cire. tum p̃stm tã¬
ta huut stellarũ cisꝰ ccaptatio ne cõmĩta. ut
nicħ oque compaginatum nicħ ita ꝯmietũ
possit intlligi. Nam alii excelsiorer ani infĩo¬
res ferũtur. itq ita om̃r equali incitacione
uo luũtur. ut ꝑ dispares mequalitates ratus
tursui ordo discatur nũ nõ p̃t ab hac celesti
uertigine ratus ordo modulaciome ab siscer
tias u̾ quedam armonia comũger. quomo¬

Expanded text:
usice genera sunt tria prima, quidem mundana est, secunda vero humana, tertia instrumentalis. Mundana in his maxime prospicienda est, que in ipso celo, vel compage elementorum, vel temporum varietate insunt. Quomodo enim fieri potest, ut tam velox celi machina, tacito silentique cursu moveatur. Etsi ad nostras aures sonus ille orum, nullos omnino sonos ciere, cum praesertim tanta sint stellarum cursus coaptatione conjuncti, ut nihil aeque compaginatum, nihil ita commixtum possit intelligi. Namque alii excelsiores, alii inferiores feruntur, atque ita omnes aequali incitatione volvuntur, ut per dispares inaequalitates ratus cursuum ordo ducatur. Unde non potest ab hac coelesti vertigine ratus ordo modulationis absistere. tias, nisi quaedam harmonia conjunger
Abbreviated transcription (Latin):
autute. ic drapason intripuci dic daꝑason ĩ
quadrupla pporcione consist̾e ⁊ tonũ sesquiot¬
tauani facere ꝓporcõm cumq induo. equa
obrtonis. Semitonio ꝙ ꝯsisfe. dennconia ĩo
ẽẽ duo maius ac minꝰ dẏapente. ant̾ trib
tonis. ic minore semitonio conti̾i dyapa sõ
sionem. sonũ u̾o nõ gen̾alem nuĩc uõlu¬
mus diffiure. s cum qui g̈te dr̃ ꝑthongos
dc̃us a similitudine loquendi. Int̾ualsum u̾o
ẽ soni acuti grauis distancia. Consonancia¬

Expanded text:
apente ac diapason tripla; bis diapason in quadrupla proportione consistere et tonum sesquioctavam facere proportionem, eumque in duo equa obus tonis semitonioque consistere: semitonia vero esse duo, maius ac minus. Diapente autem tribus tonis ac minore semitonio contineri. Diapasosionem. Sonum vero non generalem nunc volumus diffinire, sed eum qui grece dicitur pthongos, dictus a similitudine loquendi. Invallum vero est soni acuti gra
Abbreviated transcription (Latin):
sa nocatur. Eambuca in nllicis sp̃es est
simphoniatu. Est enĩ gemus ligni fragilis
uñ ⁊ tibie componũtur. Bandorius ab ĩen
calamos cera ꝯuĩgere p̾lures. Instituit par
curat ouer. ouiũq magi᷑. fuit .n. ap̃ genti¬
les deus pastorar. qui pr̃imꝰ dispares cala¬
mos ad cantum aptauit ⁊ stud iosa xxxiiii¬
mim̾os ⁊ pulsus aidantur sp̃es ci¬
ombalur sistium a citabula enea ⁊ argẽtea
uł alia que metallico ngore ꝓtussa reddũt

Expanded text:
sa appellatur. Sambuca in musicis species est symphoniarum. Est enim genus ligni fragilis, unde et tibiae conponuntur. Pandorius ab inven2: Pan primus calamos cera coniungere plures instituit, Pan curat ovis oviumque magistros. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum aptavit, et studiosa numeros et pulsus, cui dantur species ciimbalum, acitabula enea et argentea, vel alia que metallico rigore percussa, reddunt
Abbreviated transcription (Latin):
t⁊ letatus ẽ. linic ⁊ ductus longitudmem
crassitudiem ꝙ cordaꝵ ut cxaminaret agiłła
qr ut nullum in quiu̾tem dubio fałiatiudict
pecrus ꝯmestor in hystoria stolasticã. Iubał
filius lameti qui fuit pr̃ tanenciũ tiamra
⁊ organo. Non instroꝵ quo̾ que longe post
muenta sunt. s muentor fuit musite .i. qso
nanciaꝵ. ut labor pastorał quasi iñdelitits
de duob iudiciis ne piret are m̃uenta sc̃p¬

Expanded text:
etatus est. Hinc etiam ductus, longitudinem crassitudinemque chordarum ut examinaret aggressus que, ut nullum inquirentem dubio fallat iudicio. Petrus Comestor Historia scholastica Tubal filius Lamech, qui fuit pater canentium cithara et organo, non instrumentorum quidem, que longe post inventa sunt, sed inventor fuit musice, id est consonantiarum, ut labor pastoralis quasi in delicias de duobus iudiciis, ne periret ars inventa, sc
Abbreviated transcription (Latin):
une quis modꝰ audiendi sit xxuii.¬
disseram tale cnĩ quidd fĩ esueuit
ĩuoib: quale tum paludib ur quis¬
nis a quis iactum eminus mergitur saxum. pͥꝰ
ens in panussimũ orbem colligit midam dem̃
maiorib orbib midaꝵ globor sꝑgit. atq co
usqi dum fatigatꝰ motus ab elicicirois flucti¬
b conquiescat scuiꝑ q post̾ior ⁊ maior mi¬
dula pusu cebiliore difamdr̃. Ꝙ si quid sit ꝙ
crescentes ionias possit offendete. statim mo¬
tus ille icutitur ⁊q̃i ad centium. un de ꝓfectꝰ
fu̾at eisdem miduł retim datur. Ita igitur cu
acr ꝓuisus fecent sonũ psłit aliũ ꝑemin ⁊ q¬

Expanded text:
unc quis modus audiendi sit disseramus. Tale enim quoddam fieri consuevit in vocibus, quale cum paludibus vel quietis aquis, iactum eminus mergitur saxum: prius enim in parvissimum orbem colligit undam, deinde maioribus orbibus undarum globos spargit eo usque dum defatigatus motus, ab eliciendis fluctibus conquiescat: semperque posterior et maior undula, pulsu debiliore diffunditur. Quod si quid sit quod crescens undulas possit offendere, statim motus ille revertitur, et quasi ad centrum unde profectus fuerat, eisdem undulis retunditur. Ita igitur cum aer pulsus fecerit sonum, pellit alium
Abbreviated transcription (Latin):
ur quartam. uł quĩtam. Nam semp pars a
maiore nũo denomĩata ip̃a testrestit. Nam
cum tertia atrib denominata sit. Quarta
ꝙͣ tectia minucior ĩucuitur. sup uartiens ucro
quodãmo abmplicitate discedit. duas .n. ui
tres. uł quatuor ħt inst̾ partes ⁊ a simplise
disccdens crulit ⁊ quadam portiũ plr̃alitate
nursꝰ mulciplicita omĩs iuitcontate se con¬

Expanded text:
 quartam, vel quintam. Nam semper pars a majore numero denominata ipsa decrescit. Nam cum tertia a tribus denominata sit, quarta quam tertia minutior invenitur. Superpartiens vero jam quodammodo a simplicitate discedit. Duas enim, vel tres, vel quatuor habet insuper partes, et a simplicitate discedens, exuberat a quadam partium pluralitate. Rursus multiplicitas omnis in integritate se con
Abbreviated transcription (Latin):
dria urdiciũ. putagorit emĩ consonancias
diapente ac diatessaron simplices arbitraba¬
turan ce hus miam dyapason ulam tripli
banc quadrupli. diapason u̾o ac dintessa¬
ron. consonanciã esse nõ cxistimant. Idcuto
paracoe. s mͥ młtĩplici sir̃ partiente. uexi.¬

Expanded text:
ia iudicium. Pythagorici enim consonantias diapente ac diatesseron simplices arbitrabantur atque ex his unam diapason illam tripli, hanc quadrupli: diapason vero ac diatessaron consonantiam esse non estimant, idcircoparatione, sed in multiplici superpartione. DE
Abbreviated transcription (Latin):
tracta ẽ amusit grauitatis atq untutis mod̾
⁊ pene intmpitudĩem ꝓlapsa mininiũ antiq̃
sp̃em fuat. uñ plato prcupit mĩme oportere
pũos ad oũis modor cradiri. s pociꝰ ad ualẽces
⁊ simplices atq hic maxime retm end̾ ilsud eft
miniũ. usq deladi. Idcpto magnam c̃e tustod¬
am iri .p. plato arbitatur musicam optime
moratam prudenc̃q ꝯiũctam. ita ut sic mo¬
desta ac simpit᷑ ⁊ mafula n ͨ effemĩata. nec
fera. n nana. de uarus erfectib musice.¬

Expanded text:
itatis atque virtutis modum et pene in turpitudinem prolapsa, minimum antique speciem servat. Unde Plato precipit minime oportere pueros ad omnes modos erudiri, sed potius ad valentes et simplices. Atque hic maxime retinendum illud estanimum usque delabi. Idcirco magnam esse custodiam reipublice Plato arbitratur, musicam optime moratam, pudenterque coniunctam, ita ut sit modesta ac simplex et mascula, nec effeminata, nec fera, nec varia. DE VARIIS EFFECTIBUS MUSICE
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcordia. Que u̾o sunt inequalia quĩ int̾se
moĩs iequalitatis mouĩta custodiũt.uit
enĩ. alt̾m ab alt̾o multiplitate tñscenditur
aut singuł ꝑtib aut pliib. aut multi plua¬
te ⁊ parte. aut multiplitate ⁊ ꝑtib ¶Et pri¬
mũ quid̃ incqualitatis gemus multipix. ap¬
plłatur. Est uo multiplx u̾ maior nu̇s mi

Expanded text:
lia, quinque inter se modis inaequalitatis momenta custodiunt. Aut enim alterum ab altero multiplicate transcenditur, aut singulis partibus, aut pluribus, aut multiplicitate et parte, aut multiplicitate et partibus. Et primum quidem inaequalitatis genus multiplex appellatur. Est vero multiplex ubi ma
Abbreviated transcription (Latin):
alia humcnia. alia instrãł. mim¬
dana. alia in elementis. alia in pla¬
nens alia intemporib. In cieuientis. aua in
ponde. alia in uuo. alia in mensura. In pla¬
netis. alia insitu. alia in motu. alia ĩ nata
In temporib. ilia in amus .s. nuitacione ueris
estatis autũpm. hyemis. alia in mensib .s. in
na. alia incorpore alia. in anima⁊ in ꝯuexu
utrius. Incorpore alia in uegetacionib. aliai
humorib alia iopõnib. prima euenit õib¬
nascentib. S̾ a sensibilib tercia. rõnalib.
musica in aĩa aliant in potenciis ut ira rõ
alia i mitutib. ut iustĩa. fortitudo. Musipa
in ꝯnexu ntriusq ⁊ illa naturał amiticia. qͣ
cordis. alia in flatu ut inꝙ̃bue ⁊ organic. a a

Expanded text:
alia humana, alia instrumentalis. Mundana, alia in elementis, alia in elementis, alia in planetis, alia in temporibus. In elementis, alia in pondere, alia in numero, alia in mensura. In planeQuae in temporibus, alia in annis, ut in mutatione veris, aestatis, autumni, et hiemis; alia in mensibus, ut inna alia in corpore, alia in anima, alia in connexu utriusque. In corpore alia in vegetationibus, alia in humoribus, alia in o Tertia rationalibus: musica in anima, alia in potentiis, ut ira, ratio; alia in virtutibus, ut iustitia, fortitudo. Musica in connexu utriusque, est illa naturalis amicitia, qua chordis, alia in flatu, ut in tibiis et organis, alia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os cadem similituome conpactos cẽ ꝯgnosci¬
mꝰ amica ẽ cuĩ sumlitudo. dissimilitudo odi
unt. lascus quippe animꝰ. ux ip̃e lasciuioru
celctatur modis. iii sepe eosdem. iudiens. emo¬
litur aut frangitur. Rinsus aspior mens uł i¬
titationib gauo. uł cudem aspatur. hme ⁊¬
tr moĩ ⁊̃ musiti gencui uocabulo sesignan st̃
ut lidius modiꝰ ⁊̃ frigiꝰ. Quo emi quasi que
grns gaud eodem modꝰ ꝓp̾e nucrabulo nũcupa
adnectatur. in gaudeant. s amorẽ delitacõi¬
qr ut dc̃m ẽ. snmitudo ꝯciliat. ⁊ e obfuãcia
dum cristimat ne debene morata musita.
musica aniquid ꝑmutetur. negat
tiũ e̾ẽ posse ullam tantam moꝵ m ix ꝓublita
labcm ꝙͣ paulatim depudenti ac modestia n¬
uonesti ac recti recine uẽstiqul. si ue ꝑ lascuiores
modos innerecund̾ aliquid ui ꝑ aspiores. feroꝵ
atq iumane mencib illabatur. Ausla emm

Expanded text:
ipsos eadem similitudine compactos esse cognoscimus. Amica enim similitudo, dissimilitudo odiount; lascivus quippe animus, vel ipse lascivioribus delectatur modis, vel sepe eosdem audiens emollitur aut frangitur. Rursus asperior mens, vel incitatioribus gaudet, vel eisdem asperatur. Htiam musici gentium vocabulo designati sunt, ut lidius modus et frigius. Quo enim quasi unaqueque gens gaudet, eodem modus ipse vocabulo nuncupatannectantur, aut gaudeant. Sed amorem delectationemque, ut dictum est, similitudo conciliat. DE OBSERVAdum existimat, ne de bene mutata musica aliquid permutetur. Negat enim esse posse ullam tantam morum in republica labem, quam paulatim de pudenti ac modesta monesti ac recti retinere vestigium, si vel per lasciviores modos, inverecundum aliquid vel per asperiores ferox atque immane, men
Abbreviated transcription (Latin):
colliqueret. mutare rt̾ se mallcos npanit.
S sonoꝵ ꝓprictas nõ in hõmi lacentis berclut
s nutatos malleos comitabatur. u̾ igitur id
am̃aduatit malleor pondꝰ craminat. Et
cum quĩq essent forte mallei dupli repti sũt
pondere qui sͥ sin dnapason consonanciam
kendeb. int cũ dꝑm criam qui duplus clł nio
atesseron sonabat. Ad aliũ u̾o quenidm ꝯ
cidem diupente consonantia uigebatur cund
siioris duplum reppit ẽẽ. Sesquattum due
sio ini ad quos sñor duplt. Sesquit̾tuis ⁊ ses¬
quait̾ ꝓbatur ẽ ad se iuicem. Sesqui octaua
ꝓporcõm ppeusi sunt tustodire ¶ Quitus uo est
iticttus. qui tũctis erat incõsonans. Cum ꝯ¬

Expanded text:
colliqueret, mutarent inter se malleos imperavit. Sed sonorum proprietas non in hominum lacertis haerebat, sed mutatos malleos comitabatur. Ubi igitur id animadvertit, malleorum pondus examinat. Et cum quinque essent forte mallei, dupli reperti sunt pondere qui sibi secundum diapason consonantiam respondebant. Eumdem etiam qui duplus esset alio, diatessaron sonabat. Ad alium vero quemdam, qui eidem diapente consonantia jungebatur, eumdem superioris duplum reperit esse sesquialterum. Duo vero hi ad quos superior duplex, sesquitertius et sesquialter probatus est, ad se invicem sesquioctavam proportionem perpensi sunt custodire. Quintus vero est reiectus, qui cunctis erat inconsonans. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
parem uãm parit duidr̃. quous ad ĩdiuisi¬
bilem ꝑueniat uuitatem. ut puta sexagnita
quatuor h̃t medietatem .xxii. hic . iutͣ. lexde¬
cim sexdecim uero occo. ⁊ atarius quatuor. qͥ¬
t̾narius duo. binariꝰ unũ. qui sungularis ĩ¬
d uisibilis ẽ. parit̾ ipar est qui nn paites
equas iecipit ł seccionem. s parces eius uox¬
mox indͥssecabiles ꝑmanent. ut sexdecim ⁊

Expanded text:
parem numerum pariter dividitur, quousque ad indivisibile perveniant unitatem: utputa sexaginta quatuor habet medietatem trigintaduo, hic autem sedecim, sedecim vero octo et octonarius quatuor, quaternarius duos, binarius unum, qui singularis indivisibilis est. Pariter impar est, qui in partes equas recipit sectionem, sed partes eius mox indissecabiles permanent, ut sex decem,
Abbreviated transcription (Latin):
muũ oꝵ natura onsis astioꝵ cursut omis¬
q astronomica põ ꝯłtituta ẽ sic cm̃ortͣ
occasus q collioii⁊ sic carditates. uelocita¬
tes qr canciu. s derum q custodimꝰ. S ͨ de¬
fectus ⁊ multiplices luineuqnetates agno¬

Expanded text:
strorum cursus, omnisque astronomica ratio constituta est: sic enim ortus occasusque colligimus, sic tarditates velocitatesque errantium syderum custodimus, sic defectus et multiplices lune varietates agno
Abbreviated transcription (Latin):
poita significat unitatem. uł untates. Ins¬
stdo̾ denanũ. ur denarios. in tertio tcẽcenatũ
uł tentenatios. In quarto millenanu ur ml¬
lenanos. etut breuiꝰ icquar quel figura po
utis figuns rep̾scutare .x. si enĩ soaberem
figuram unntatis in primo uro ⁊ candem in¬

Expanded text:
posita significat unitatem, vel unitates: in secundo denarium, vel denarios. In tertio centenarium, vel centenarios. In quarto millenarium, vel millenarios. Et ut brevius loquar, quelibet figura pohis figuris representare decem, si enim scriberemus figuram unitatis in primo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ multa. uł incorpoꝵ. uł in animoꝵ affeccio¬
nb miranda ꝑfecerit. Cui tnĩ ẽ illud ignot
ꝙ putagoras ebriũ adolestentem cãduntani¬
niu sb̃ frigui modi sono mctatum spondio luc¬
cincute reddid̾it miciorem ⁊ sui com potem.
luisse desist̾e mitari inod̃ p̃cepit. acq ita furẽ¬
tis. mimiũ a dolestentis. ad statum mẽtis pacatis¬

Expanded text:
 multa vel in corporum, vel in animorum affectionibus, miranda perfecerit. Cui enim est illud ignotum, quod Pythagoras ebrium adolescentem tauromitanum, sub phrigii modi sono incitatum, spondeo succinente, reddiderit mitiorem atque sui compotem? Nluisse desistere, mutari modum precepit atque in furentis animum adolescentis ad statum mentis pacacis
Abbreviated transcription (Latin):
Uini dełccetur. sepinc si dultes ccaptati q mõi
sint angatur u̾o si dissipati ator incohentes
feciantꝰ sensum. Unde fit ut cum sint quatu¬
or mathcoscos discipline cec̃e quid̃ ad ĩuesti¬
gatiõcin ilitatis laborent. Musica u̾onõ mio

Expanded text:
iam delectetur saepius, si dulces coaptatique modi sint, angatur vero, si dissipati atque incohaerentes feriant sensum. Unde fit, ut cum sint quatuor matheseos disciplinae, caeterae quidem ad investigationem veritatis laborent; musica vero non modo
Abbreviated transcription (Latin):
qui altisesꝰ positi sunt si uĩgantur ⁊ hii nu¬
narii uini dupli erunt. Nam siͥ tres sunt du
.x. quinariuc rursus medietas ẽ. ħ id̾ mõi¬
b num̾is euenit. usq dum ad unitatis t̾¬
minũ ꝑ queni q̃at. Sola.n. unitas catum
se duo tetminos nõ ht̃. atq ideo erꝰ qui ꝓp
se c̃. solius medietas est. Nam Iue unũ sol
bmarius natuuliͥ ꝯstitutus ẽ. cuiꝰ unitas
medietas. Quare ẽẽ ꝯstat pͥmam unita¬
tim cũctoꝵ qui sunt nͣli dispone mu̾oꝵ ⁊ eã¬

Expanded text:
qui altrinsecus positi sunt, si iungantur, etiam hi quinarii numeri duplices erunt. Nam subter tres sunt duo, X, quorum quinarius rursus medietas est. Hoc idem in omnibus numeris evenit, usque dum ad unitatis terminum perveniri queat, sola enim unitas circum se duos terminos non habet; atque ideo eius qui prope se est solius medietas est. Nam iuxta unum solus binarius naturaliter constitutus est, cuius unitas medietas est. Quare constat primam esse unitatem cunctorum qui sunt naturali dispositione
Abbreviated transcription (Latin):
faciũt. ursumi in aliam medietatẽ scx. dem̃
in aliam tres. et ultra diuisionem nõ recipit
seccio illa. s ance nuitatem ĩuenitur t̾iumꝰ
quem secare nõ possis inꝑit impar ẽ. qui au
⁊quĩquies. qui uigies qͥnqmes. Inpariu
nuoꝵ aui simplices sunt. aiii ꝯpõiti alii me¬
diocrer simplices sunt. qui nulsam aliam
hũt partem. nsi solam unitatem ut t̾nariꝰ
solam t̾ciam ⁊ quinaniꝰ solam quĩtam sep¬

Expanded text:
faciunt, rursum in aliam medietatem sex, deinde in aliam tres et ultra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Impariter impar est, qui ab quinquies quini, vigies quinquies. Imparium numerorum, alii simplices sunt, alii compositi, alii mediocres. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent, nisi solam unitatem; ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, e
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sunt qualitates. qnͣtitates forme magni¬
tudines ꝓuitates cqualitates. hitudines. actͦ
dispõnes. loca. tempora. ⁊ quicquid ad hunatũ
quod̾no corporib slgintur. Que ip̃a q̃uidam
natura incorporea sunt ⁊ liuut ⁊ iiuutabius¬

Expanded text:
 sunt qualitates, quantitates, formae, magnitudines, parvitates, aequalitates, habitudines, actus, dispositiones, loca, tempora, et quidquid adunatum quodammodo corporibus invenitur. Quae ipsa quidem natura incorporea sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fas ẽ. Et qui sĩ duos mos sunt. qui me
nus media portio ẽ. Et rursus illoꝵ qui st̃
srͥ scdo loco uictos. cum ip̃i quoq sunt ꝯpositi pͥ¬
oris nus medietatis lax ẽ. Et ħ ent usq d̾
ecturrers unitas terimuũ ponat. ut si ponat

Expanded text:
as est. Et qui super duos illos sunt, qui medpradictus numerus media portio est, et rursus illorum qui sunt super secundo loco iunctos, cum ipsi quoque sint compositi, prior his numerus medietatis loco est; et hoc erit usque dum occurrens unitas, terminum ponat, ut si ponat
Abbreviated transcription (Latin):
monaditum .i. tuarius nũs. qui .rx. menlirat
terterm. et quĩdecĩ tec quimi Itera patiũ mi¬
m̾oꝵ alii sunt siflui alii diuntim. ali pe¬
fr̃. si flui sunt quoꝵ ꝑtes sunul ducce plenitu¬
dĩem suã acedunt. ut puta duodena rius
ht̃ enĩ parces quĩq. duodeaimam ꝙ ẽ unũ.
Sextam ꝙ duo. Qnartam ꝙ tria. terciam q
quatuor. diundiam ꝙ sex. uͥnu enĩ et duo ⁊
tria. et quatuor ⁊ scx. simul ducca sexdecim fa¬
ciũt nonge. aduodenatio excedunt. Suodem
puta deuatiꝰ cuiꝰ ꝑtes sũt tres. decĩa ꝙ c̃ unũ
⁊ quĩ simul ducta ectonanũ facũt longe
a denario minorẽ. Sinuł ẽ huic ectonarius
ur aui płimmi qui in parces redata .i. ꝯsistunt
scnariꝰ. ht enĩ tres partes. sertam tercia ⁊ oi¬
midiam. Sextum eius unũ. tercia duo. dĩ¬
dia tres. hec ꝑtes in sumam ducte .i. uniũ ⁊¬
intra centenanũ uiguiti acto. Intra millenari

Expanded text:
arius numerus; quia novem mensurat ter terni, et quindecim ter quini. Item parium numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul ductae plenitudinem suam excedunt, ut puta duodenarius. Habet enim partes quinque: duodecimam, quod est unum; sextam, quod duo; quartam, quod tria; tertiam, quod quattuor; dimidiam, quod sex. Unum enim et duo, et tria, et quattuor, et sex simul ducta XVI faciunt et longe a duodenario excedunt: sic et puta denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; et quinque simul ducta, octonarium faciunt, longe a denario minorem. Similis est huic octonarius, vel alii plurimi, qui in partes redacti infra consistuntsenarius; habet enim tres partes, sextam, tertiam et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. He partes, in summam ducte, id est narium VI, intra centenarium XXVIII, intra millenari
Abbreviated transcription (Latin):
deniib cam nõ sccenit. dimilr abstrahit es¬
timacio formam nõ mat̾ialem. qm̃uis acci¬
dat ei ẽẽ in mat̾ĩa. sicut amiciciã ⁊ ĩmuiticia
que ẽ in cane ⁊ lupo. abstrahit ⁊ mntlłctus
nda ⁊ ab omĩ mat̾ia. ꝙͣuir ⁊̃ accidat eis
ẽe in mat̾ia sicut trangularitatem. cutu¬
lacionem. stec curat in quo sb̃iecto sint ista.
positĩ. siut unũ tm̃ tcueat. ꝙ demonstratiue
ꝓ̾batur. obħ cciam ap̃ arabes nomĩatur scĩa

Expanded text:
 eam non secernit. Similiter abstrahit estimatio formam non materialem, quamvis ei accidit esse in materia, sicut amicitiam et inimicitiam, que est in cane et lupo. Abstrahit etiam intellnuda ab omni materia, quamvis et accidit eis esse in materia, sicut triangularitatem, circulationem. Nec curat in quo subiecto sint ista, t ut unum tantum teneat quod demonstrative probatur. Ob hoc etiam apud Arabes nominatur scient
Abbreviated transcription (Latin):
mios. afisa est scĩa cõgregandi alia dupli¬
candi aliano multipiicandi. Iua u̾o que
disĩg̾e dec. alia ẽ scĩa mimiendi ilia me¬
diandi. alia uiuidendi. Scĩa uo radicis iue¬
mendi. sõutra q ꝯtietur ⁊ iadre diuidendo
⁊ nuatiplicando inuenitur. hiꝰ. aut̃ practite
lp̃es mute funt. alia namq ẽ scĩa ncudẽdi ⁊
emendi. alia mutucaroi ⁊ ꝯmodandi. alia
educendi ⁊ locandi. alia expendendi ⁊ scruã¬
di ⁊ ane multe de quib plenissime hetur ĩ
libro qui apud arabes .ui. ¶ Isiõ. uͥ iup̃¬

Expanded text:
o, alia est scientia congregandi, alia duplicandi, alia vero multiplicandi: illa vero que disiungere docet, alia est scientia minuendi, alia mediandi, alia dividendi. Scientia vero radicis inveniendi sub utraque continetur, et radix dividendo et multiplicando invenitur. Huius etiam practice species multe sunt; alia namque scientia vendendi et emendi, alia mutandi et commodandi, alia conducendi et locandi, alia expendendi et servandi et alia multe, de quibus plenissime habetur in libro qui apud Arabes mahalehe dicitur. DE NU
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙͣ forma uisibił fm lincam̃ta dmisionem
amimo imp̃ssa. Qnͣtitas. i alia ẽ discaera ã
mulatudo dr̃. ut grex. ppis. alia contuua
sex quit᷑asi. magnitudo nͥo. alia ĩiobił. ut si¬
ra terre. alia mobił. ut spera firiam enñ. Mp¬
titudo discreta. ad aliud mat̾ia ẽ musite̾. coa¬
gnitudo imobir matĩa ẽ geonict̾e. mobilis
aut̾ astronomie. Sunt ĩgͣ. hec .iiii. sp̃es ma¬
thematice. archmetica tractat de minis.
Musica depporcione. G̃eometria de spacio.
Astrononna de motu. Elementũ aithinctite
c̃. unitas. mulite miłscriũ. Geometrie pũctũ
astrono mie instans. Itaq arbmetica ẽ mim̾o¬
m̾ũ sc̃a. Musita ẽ pliũ dissimiliũ in unũ re¬
dactoꝵ ꝯcordia. Gcometria ẽ discipima ma

Expanded text:
 dimensionem anime impressa. Quantitas autem alia est discreta, que multitudo dicitur, ut grex, populus: alia continua sesquitertium. Magnitudo vero alia immobilis, ut sphera terre. Alia mobilis, ut sphera firmamenti. Mutitudo discreta ad aliud, materia est musice. Magnitudo immobilis, materia est geometrie; mobilis autem astronomie. Sunt igitur he quatuor species mathematice. Arithmetica tractat de numeris: musica de proportione: geometria de spatio: astronomia de motu. Elementum arithmetice est unitas, musice unisonum, geometrie punctum, astronomie instans. Itaque arithmetica est numerorum scientia: musica est plurium dissimilium in unum redactorum concordia: geometria e
Abbreviated transcription (Latin):
que omĩa accusatinum casun oeignnt.
ideoq insimle est. ꝙ quando ulud abuerbi¬
um in constiuctionẽ sine uerbo d pom cum
accusatiuo casu. ut ecce illum .i. ecre inde illũ
Qnͣdo non ponitur in ꝯstructione. cum alio
uerbo ut hic. Ecce rex uenit tunc non o tl ac
cusatiuum admĩgi. s nomĩatinum quod qñ
fit ꝑ cefectum. ut ecte homo. ⁊ sb̾ncelli¬
gitur uenit. ux aliquid aliud huiusmoĩ¬

Expanded text:
gunt. Ideoque verisimile est, quod quando illud adverbium in constructione est sine verbo, debent poni cum accusativo casu, ut ecce illum, id est ecce vide illum; quando tamen ponitur in constructione cum alio verbo, ut hic, ecce rex venit, tunc non oportet ei accusativum adiungi, sed nominativum; quod quandoque fit per defectum, ut ecce homo et subintelligitur venit vel aliquid aliud huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
Osth agit de fignra de qua ⁊ intracca¬
tu nominis sufficienter dc̃m est. Itaq
dicit ꝙ om̃e ꝓnomen simplr est uł com¬
põsitum. Nuinin enim decompositum inuei¬
ꝓnomima ꝑ nominatinos cans componut
.s. aste. hic ił. Quedam aua componsitur. ꝑ obli¬
quos. ut eccum .i. ecce cumellum .i. ecte illum.
Componũtur autem tria predc̃a sic. ut queda
corum ponantur unum simnil cum alio ult istu
ab iste ⁊ istre. hicistre ab iste ⁊ hec. istoc ab istud
tud. Is uero componitur cum demum ꝑ apcro¬
pam. nd̾. cum dicitur Idem ꝙ cum mascuimur
est ꝓduct .i. penultinam cum nentrum corri¬
pitcandem .i. ⁊ est Idem quasi itiu is. Et saen¬
dumi ꝙis ꝓprie primam facit relacionem id ͤ
uero tam. ut uirgilius scripsit bucolica. es
ꝯ torgicã. Idem cueida. Illud ĩ addit ꝙ idem

Expanded text:
oc agit de figura, de qua etiam in tractatu nominis sufficienter dictum est. Itaque dicit quod omne pronomen simplex est aut compositum. Nullum enim decompositum invenionomina per nominativos casus c iste, hic, is. Quedam alia componuntur per obliquos, ut eccum, id est ecce eum, ellum id est ecce illum. Componuntur autem tria predicta sic, ut quedam eorum ponantur unum simul cum alio, ut istic ab iste et hic, et istec ab ista et hac, istoc ab istud istud. Is vero componitur cum demum per apocopam um, cum dicitur idem, quod cum masculinum est, producit i penultimam cum neutrum, corripit eamdem i, et est idem, quasi iterum is. Et sciendum quod is proprie primam facit relationem, idem vero secundam: ut Virgibus scripsit Bucolica, is Georgica, idem Eneida. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpositum cx licte. ⁊ ne. S e. mutaurm. I.
urenem incompõne. Smit tamen qui dicũt
ꝙ totum hoc .i. cme additur ei ꝓnomini ꝙ est
bes ut non tm̃i in ce. adiciatur ei s ⁊ cue. Il¬
lud quaꝵ addit. qd̾ in nominatiuo plurau
tm anciquos additur ce. s intͥponitur .s. cau
ce. aduerbio illic. ut dicatur illicce. ⁊ tune est
accentus st̃ penult̾iam. unde fr̃a est quasi apo¬
copa facta uicine siuabite remanet ulic ac¬
cenͣtus infine scd̾m tłam apccopatanim.
¶ uod autem egom iħmus moĩ alia non
unt composita ꝓbat ex eo quidem omne qd
componitur ⁊ cecormptis in duas intlłigi¬
bues partes diuidicur s met. a ꝑte. ⁊hunis¬
mõi alia nichil ꝑse dant inisłigere. quare

Expanded text:
ositum ex hocce et ne, sed e mutatur in i brevem in compositione. Sunt tamen qui dicunt, quod totum hoc, id est cine additur ei pronomini quod est hoc, ut non tantum ce adiiciatur ei, sed etiam cine. Illud quoque addit, quod nominativo plurali secundum antiquos, additur ce, sed interponitur s, causace adverbio illic, ut dicatur illice, et tunc est accentus super penultimam. Unde facta est quasi apocopa ultime syllabe et remanet illic accentus in fine, secundum regulam apocopatorum. Quod autem egomet et huiusmodi alia, non sunt composita, probat ex eo quidem. Omne quod componitur etiam ex corruptis, in duas intelligibiles partes dividitur; sed met et pte et huiusmodi alia, nihil per se dant intelligere, quare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnomiima cib ip̃is nominib. ut meus. a. u
Mobilitas quaꝵ ꝓnominum ẽ uła ciue re¬
ꝑta est ccͣ ꝓnomiiia. ut ille. la. lud. S quo
hñt eam nomina quedam abipis ꝓuonãb
ꝓnomna tuum sint generum. ui i una
nentu. Queritur tũcur ꝓnonien prime ⁊ secũ¬
de ꝑsone h̃tneutrum gemus tum pronomen
mie psone semꝑ design loquentem de se nũgͣ
autan lequitur de se insi mas uł femina nul
solutio est ꝙ in marib inueniũtur ⁊̃ queda
õm naniq sunt temiuina. Est it̾m alia soło
significans posita ⁊uir enim ⁊ iur ⁊ mã¬
aipͦuim põt dicere fuus meus .i. ẜuus mei

Expanded text:
eus, a, um. Mobilitas quoque pronominum est illa, que reperta est circa pronomina, ut ille, illa, illud: sed quoque habent eam nomina quedam ab ipsis pronomipronomina trium sunt generum, vel in una neutri. Queritur tamen cur pronomen prime et secunde persone, habet neutrum genus, cum pronomen prime persone semper designat loquentem de se, nunquam autem loquitur de se, nisi mas vel femina. Huius solutio est, quod in maribus inveniuntur et quedam onem namque sunt feminina. Est iterum alia solutio, significant, posita. Et vir enim et mulier et mancipium potest dicere, servus meus, i
Abbreviated transcription (Latin):
casus preter nominatinm singularem ⁊
accusatium lĩt composidos cx integro ⁊ corm¬
ꝑto. ut eiusdem. unde ⁊ in composito plurali
mu euitur eidem ⁊ eisdem uł ud̾ usdem. Ita tñ
isde ꝑ eoc caũs tantum qui desimuir. in .s. ab¬
sq datmuo hinc ꝙ non componitur l desmat
in .c. ⁊ puto ꝙ ideo non componinir quia hũ
non h̃tis ꝓprie. s causa emprome. Quidam
tamen dicunt istic ⁊ huiusmoĩ alia non fier

Expanded text:
casus preter nominativum singularem et accusativum, habet compositos ex integro et corrupto, ut eiusdem. Unde etiam composito plurali invenitur eidem et eisdem, vel iidem iisdem. Ita tamen iste, per eos casus tantum, qui desinunt in c, absque dativo huic, quod non componitur, licet desinat in c. Et puto quod ideo non componitur, quia huic non habet c proprie, sed causa euphonie. Quidam tamen dicunt istic et huiusmodi alia, non fieri