comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinianꝰ agnoscens eiꝰ inuasionẽ fugit
in illiricũ exꝑimento agnoscens quȩ
mala matris consilio fustmeret. Porro
theodosius audiensque a iustina fue¬
rant gesta & a tiranno scripta fugien¬
ti ualentiniano rescribit ñ eẽ miran¬
dum si imꝑatori quidã t̃ror tirannio
uero potestas ad cresceret dũ imꝑator
pietati rebellis extitisset. Tirannꝰ autẽ
ei auxcilia cõmodaret. ⁊ ꝓptea ille fu¬
geret. quidẽ nudꝰ ille uero armaret᷑
titutꝰ. contra tirannũ p̃parabat exer¬
citum. metuens ne quid etiã contra
uiniorẽ ualentinianũ insidie tiran¬
nice pͣualerent. Quo tempore filiꝰ¬

Expanded text:
tinianus agnoscens ejus invasionem fugit in Illyricum, experimento cognoscens quae mala matris consilio sustineret. Porro Theodosius audiens quae a Justina fuerant gesta, et a tyranno scripta, fugienti Valentiniano rescripsit non esse mirandum, si imperatori quidem terror, tyranno vero potestas accresceret, cum imperator impietati rebellis exstitisset, tyrannus autem ei auxilia commodaret, et propterea ille qugeret nudus, iste vero armareturtitutus contra tyrannum praeparabat exercitum, metuens ne quid etiam contra juniorem Valentinianum insidiae tyrannicae praevalerent. Ea tempe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cecidit ignis. Itaq turci habitantes
in castello intͣ ciuitatẽ. bellabant nob̾cũ¬
diẽ ac noctȩꝰ: qđ nichil aliud disseꝑabat
nos nͥ arma¶Aliquando exxiebant cũ¬
aliis quatuor amiralii qui erant om̃s
coopti auro. ⁊ equi eoꝵ similit̾ usq ad
uincturam geniũ: qui anuralii cõduce¬
bant eos. Uidentes hoc nr̃i qđ ñ potuis¬
sent dui pͥati : qm̃ qͥ habebat pane ñ lice¬
bat manducare. ⁊ qui habebat aqͣuã ñ
licebat bib̾e. Tuncs nrĩ fecert̾ murũ int̾

Expanded text:
 cecidit ignis. Itaque Turci habitantes in castello, intra civitatem bellabant nobiscudie ac nocte, quod nihil aliud disseparabat nos nisi arma. Aliquando exiebant cualiis quatuor Ammiralii qui erant omnes ro, et equi eorum similiter usque ad uncturam genuum. Qui Ammiralii conducebant eos. Videntes hoc nostri, quod non potuissent diu pati, quoniam qui habebat panem non licebat manducare, et qui habebat aquam non licebat bibere. Tunc nostri fecerunt murum int
Abbreviated transcription (Latin):
amissis: romane legiones sub iugũ parthi¬
cũ misse. egreq siria retenta ẽ. in asia tres
urbes hoc ẽ. laodicia. ierapoł. colesse. trȩ¬
motu concidert̃. At uero nero postquam
galbã in hispama imꝑatorẽ creatũ ab exer¬
citu cognoiit. totꝰ animo ac spe concidit.
Cumq incredibilia ꝑturbande ĩmo subru¬
endȩ rei publicȩ mala moliret᷑. hostis a sena¬
tu ꝓramciatꝰ ẽ: ⁊ ignominiosissime fugi

Expanded text:
amissis, Romanae legiones sub jugum Parthiamissis, Romanae legiones sub jugum Parthicum missae, aegreque Syria retenta est. In Asia tres urbes, hoc est Laodicea, Hierapolis, Colossae, terraemotu conciderGalbam in Hispania imperatorem creatum ab exercitu cognouit, totus animo ac spe concidit. cumque incredibilia perturbandae, immo subruendae reipublicae mala moliretur, hostis a senatu pronuntiatus et ignominiosissime fugie
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ penitꝰ censũ abstersit. Crudelitatis
autẽ rabie ita efferatꝰ ẽ. ut plurimã partẽ
senatꝰ int ficeret. e questrẽ ordinẽ pene des¬
tituerit. S ne parricidiis quidẽ abstinint
matrẽ. frẽm sororẽ uxorẽ. ceterosq om̃s cog¬
natos & ꝓpinquos sine hefitatione ꝓstrauit.
Auocit hanc molẽ facinorũ eiꝰ temeritas impi¬
etatis in dm̃. Bam primꝰ romȩ xp̃ianos sup¬
plicus & mortibꝰ affecit: ac ꝑ om̃s ꝓuaintias
pari ꝑsequutione eacruciari imꝑauit.Ipsũ¬
q nom̃ extirpare conatꝰ. beatissimos ap̃i
apłos Petrũ cruce. paulũ gladio occidit:
mox acerbatĩ miseri ã ciuitatis aborte un¬
diq oppssere clades. Nã subsequente autũp¬
no tanta urbi pestilentia incubuit: ut tri¬
ginta milia militũ funerũ inrationẽ libi¬
tine uenirent. Brictannica deinde dades
euestigio accidit: qua duo p̾clara oppida magna
crnũ sociorũq clade ⁊ cede direpta sunt.

Expanded text:
omnem penitus censum abstersit. crudelitatis omnem penitus censum abstersit. crudelitatis autem rabie ita efferatus est, ut plurimam senatus partem interfecerit, equestrem ordinem paene destituerit. sed ne parricidiis quidem abstinuit, matrem fratrem sororem uxorem ceterosque omnes cognatos et propinquos sine haesitatione prostrauit. auxit hanc molem facinorum eius temeritas impietatis in Deum. nam primus Romae Christianos suppliciis et mortibus affecit ac per omnes prouincias pari persecutione excruciari imperauit ipsumque nomen exstirpare conatus beatissimos Christi apostolos Petrum cruce, Paulum gladio occidit. moi aceruatim miseram ciuitatem obortae undique oppressere clades. nam subsequente autuno tanta urbi pestilentia incubuit, ut triginta millia funerum in rationem Libitinae venirent. Britannica deinde clades evestigio accidit, qua duo praecipua oppida, magna civium sociorumque clade et caede, direpta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cis itur tradit᷑. Deniq urb̃ romȩ incendiũ uo¬
luptatis suȩ spectaculũ fecit. ꝑ sex dies septẽ
noctes ardens cuntas regiꝰ obstauit aspectus.
Horrea quadro lapide structa. magneq ille ue¬
terũ insule quas discurrens flãma a dire non
potuerat: magnis machinis quondã ad exter¬
na bella p̃paratis. labefactate atq inflãmate
sunt. Ad monum̃toꝵ bustoꝵq diuersoria
infelici plebe compulsa. quod ipse ex altissima
illa mecenatiana turre ꝓspectans. letusq flã¬
mȩ ut agebat pulchritudine tragico habi¬
tu iliadã decantabat. Auariciȩ autẽ tã pre-¬
ruptȩ exctitit: ut post hoc incendiũ urb̃ romȩ
quã se augustꝰ ex latericia marmorea redisse
iactauerat: neminẽ ad reliquias rerũ suarũ
a dire ꝑmiserit. Cuncta enĩ quȩ flãmȩ quo¬
quomͦ suꝑerant ipse abstulit. Centies centena
milia sexcentiũ annua ad eapensã a senatu
conferri sibi imꝑauit. Phurimos senatoꝵ nul¬

Expanded text:
cisse iter traditur. denique urbis Romae incendium uoluptatis suae spectaculum fecit; per sex dies septemque noctes ardens ciuitas regios pauit aspectus; horrea quadro structa lapide magnaeque illae ueterum insulae, quas discurrens adire flamma non poterat, magnis machinis quondam ad externa bella praeparatis labefactatae atque inflammatae sunt, ad monumentorum bustorumque deuersoria infelici plebe conpulsa. quod ipse ex altissima illa Maecenatiana turre prospectans laetusque flammae ut aiebat pulchritudine tragico habitu Iliadam decantabat. auaritiae autem tam praeruptae exstitit, ut post hoc incendium Vrbis, quam se Augustus ex latericia marmoream reddidisse iactauerat, neminem ad reliquias rerum suarum adire permiserit; cuncta, quae flammae quoquo modo superfuerant, ipse abstulit; centies centena milia sestertium annua ad expensas a senatu conferri sibi imperauit; plurimos senatorum nul
Abbreviated transcription (Latin):
extitere pͥncipiũ. Deinde succedens sibi
turba maior ac segnior: cũ iã neq ad
ꝓcurrendũ lib̾a neq ad pugnandũ eape¬
dita : neq ad fugiendũ promta soł mor¬
tib subigeret᷑. Triduo c̃tinuo ñ duoꝵ pug¬
na: s cedes uniꝰ pͦpłi fuit. Quarto autẽ
die cũ uidet leonida undiq hostẽ circũ ẜ¬
fundi hortat᷑ auxciliatores suos. ut subtra¬
herent sepugne. in cacum̃ montis euadant
ac se ad meliora tẽpora reseruent: sibi uͦ
cũ spartaniis suis aliã sortẽ ẽẽ subeundã:
plus se patrie debere quã uitȩ. Dimissis
sociis spartanos ammoneret de gła pluri¬
mũ. de uita nichil sꝑandũ neq expectan¬
dũ uł hostẽ uł diẽ: s occasione noctis per
rumpenda castra: cõmiscenda arma. con¬
turbanda agmina fore. Nusquã uicto¬
res honestiꝰ: quã in castris hostiũ eẽ ꝑitu¬
ros. ꝑsuasi igit᷑ morimalle in ultionem
futurȩ mortis armant᷑. tanquã ipsi

Expanded text:
exstitere principium. deinde succedens sibi exstitere principium. deinde succedens sibi turba maior ac segnior, cum iam neque ad procurrendum libera neque ad pugnandum expedita neque ad fugiendum prompta solis mortibus subrigeretur, triduo continuo non duorum pugna, sed caedes unius populi fuit. quarto autem die cum uideret Leonida undique hostem circumfundi hortatur auxiliares socios, ut subtrahentes se pugnae in cacumen montis euadant ac se ad meliora tempora reseruent; sibi uero cum Spartanis suis aliam sortem esse subeundam: plus se patriae debere quam uitae. dimissis sociis Spartanos admonet, de gloria plurimum, de uita nihil sperandum; neque exspectandum uel hostem uel diem, rumpenda castra, commiscenda arma, conturbanda agmina fore. Nusquam victores honestius quam in castris hostium esse perituros. Persuasi igitur mori malle, in ultionem futurae mortis armantur, tanquam ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tate atq amicoꝵ eiꝰ dirigit᷑ iero solimã: &
ꝑeũ multa a rege mittunt᷑ ad tẽplũ munera.
Insuꝑ c̃cessit rex: ut om̃s quicũq uellent
uidei in eiꝰ habitantes regno: reuerti cum
eo ierosolimã ad patriũq solũ nullo ꝓhiben¬
te eos. liceret cũ om̃ib que possidere uide¬
bant᷑ regredi. Exemplar enĩ epłȩ in qua
hec c̃tinebant᷑. ad isrłitos in edia habitantes
transmisit. Hi uͦ cognoscentes regis circa
dm̃ pietatẽ & fauorẽ quẽ in hesdrã habebat:
multi si quidẽ facultates suas deportantes
ad babiloniã uenert̃ ut ascenderent ieroso¬
limã cũ hesdra. Parit̃q sacerdotes ⁊ leuite
& ianitores. cantoresq ac serui sacri: qͦs
c̃gregans de captiuitate transeufraten

Expanded text:
tate atque amicorum ejus dirigitur Hierosolymam, et tate atque amicorum ejus dirigitur Hierosolymam, et per eum multa a rege mittuntur ad templum munera: insuper concessit rex ut omnes quicunque vellent Judaei in ejus habitantes regno, reverti cum eo Hierosolymam, ad patriumque solum, nullo prohibente eos, licere cum omnibus quae possidere videbantur, regredi. Exemplar etiam epistolae, in qua haec continebantur, ad Israelitas Media habitantes transmisit. Hi vero cognoscentes regis circa Deum pietatem et favorem quem in Esdra habebat, multi siquidem facultates suas deportantes ad Babyloniam venerunt, ut ascenderent Hierosolymam cum Esdra, pariterque sacerdotes et Levitae et janitores cantoresque ac servi sacri. Quos congregans de captivitate, trans
Abbreviated transcription (Latin):
de suis ꝑcunctant᷑. Postquã de clade suoꝵ
tacentib ilł uł gementib miseri in telli¬
gunt. tunc toto littore plangentiũ uoceᷤᷤ
tunc infeliciũ matrũ ululatꝰ : & flebiles
querele audiebant᷑. Int̾ hec ꝓcidit ⁊ ipse
de naui sua imꝑator sordida seruiliq
tonica distinatꝰ. ad cuiꝰ conspec tũ plangen¬
tia iungunt᷑ agmina: ipse quoq manꝰ ad
cȩlũ tendens. nunc suã nunc publicã infeli¬
citatẽ accusat: & deflet. Ad postremũ uoci¬
ferans ꝑ urbẽ. tandẽ in gressus domũ cun¬
ctos qui lacrimantes ꝓsequebant᷑: ultimo
dimisit allo quio. Ac deinde obseratis ianuis
ex clusisq etiã filiis: gladio dolorẽ uitãq¬
praces dario patri¬
in regnũ succedens. annqs uiginti imꝑa¬
Areedificatione uͦ tẽpli ierosolimis erat annꝰ
uicesimꝰ septimꝰ. Hesdras autẽ xerxis adep¬
tus grãm: cũ munificentissima illiꝰ largi¬

Expanded text:
de suis percontantur. postquam de clade suorum, de suis percontantur. postquam de clade suorum, tacentibus illis uel gementibus, miseri intellegunt, tunc toto litore plangentium uoces, tunc infelicium matrum ululatus et flebiles querellae audiebantur. inter haec procedit et ipse de nani saa imperator sordida seruilique tunica discinctus; ad cuius conspectum plangentia iunguntur agmina; ipse quoque manus ad caelum tendens nunc suam nunc publicam infelicitatem accusat et deflet; ad postremum uociferans per urbem, tandem ingressus domum, cunctos, qui lacrimantes prosequebantur, ultimo dimisit adloquio ac deinde obseratis ianuis exclusisque etiam filiis gladio dolorem uitamqrxes Dario patrin regnum succedens annis 20 imperareaedificatione vero templi Hierosolymis erat annus vigesimus septimus. Esdras autem, Xerxis adeptus gratiam, cum munificentissima illius largi
Abbreviated transcription (Latin):
trago ediarũ scriptor agnoscit᷑. Tunc eti¬
am bellũ qđ in marathonia gestũ ẽ. ut pͣ¬
misi & ea que de milicia describunt᷑ : & aris¬
anaxagoras auditor. anaxamenis rerũ
om̃iũ quas uidemꝰ effectorẽ diuinũ animũ
sensit: & diocit ex infinita matheria c̃stare
priis singula fierent: s animo faciente
s ⁊ eũ ẽẽ cõpotẽ diuine rationis sine qua
nichil ex eo fieri posse.¬
ymelcꝰ rex carthaginensiũ cũ in sici¬
lia bellum gereret: repente horribili
peste exercitũ amisit. Nec mora morb po¬
pło cateruatĩ cadente cito ͥqͥsq correptus
Mox mortuus: nec iam sepeliebat᷑. Cuius
mali nunciꝰ cũ ad tonitã repentino luctu
carthaginẽ repleuisset: ñ secꝰ ac si capta
ẽẽt turbata ciuitas fuit. Omĩa ululati¬
bus ꝑsonabant: clause ubiq ianue cunc¬
te. priuata publica officia dãpnata: uni¬
uersi ad portũ decurrt̃. E gredientesq
de nauib paucos qui cladis suꝑfuerant

Expanded text:
r agnoscitur. Tunc etiam bellum, quod in Marathonia gestum est, ut praemisi, et ea quae de Melchiade scribuntur et ArisAnaxagoras auditor Anaxamenis, rerum omnium quas videmus, effectorem divinum animum sensit, et dixit ex infinita materia constare priis singula fieri, sed animo faciente sed eum esse compotem diuinae rationis, sine qua nihil ex eo fieri possemelcho rex Carthaginiensium cum in Sicilia bellum gereret, repente horribili peste exercitum amisit. nec mora: morbis, populo cateruatim cadente, cito quisque correptus, mox mortuus, iam nec sepeliebatur: cuius mali nuntius cum attonitam repentino luctu Carthaginem repleuisset,. non secus ac si capta esset turbata ciuitas fuit. omnia nlulatibus personabant, clausae ubique ianuae, cuncta publica priuataque officia damnata, uniuersi ad portum decurrunt egredientesque de nauibus paucos, qui cladi superfuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
to: inuenta sunt hominũ centũ tͣisginta
milia. Ergo anno nono post exactos reges
noua dignitas ẽ. creata: dictatura scilicet
& magister equitũ qui dĩctatori obsequeret᷑.
cassius fuit. Tunc ellanicꝰ historio graphus¬
& democretiꝰ philosophus ⁊ eraclitꝰ cogno¬
m̃to tenebrosus: & anaxagoras phisicus¬

Expanded text:
to, inventa sunt hominum centum viginti millia. Ergo anno nono post exactos reges, nova dignitas est creata, dictatura scilicet, et magister equitum, qui dictatori obsequeretur. us claruerunt Ellanicus hystoriographus, Democritus phylosophus, Eraclius cognomento tenebrosus, Anaxarus et Di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdictꝰ ãmiraliꝰ antiochie legatioᷤ ei mise¬
rat: quo sibi succurret in oportuno tẽꝑe.
qm̃ gens fortissima atq robustissima fran¬
coꝵ eũ inpeditũ grauit̃ obsidebat antiochiã:
⁊ si aduitoriũ ffidelit s mnpendẽt antiochia

Expanded text:
us praedictus, Antiochiae legationem ei miserat, quo sibi succurreret in opportuno tempore, quoniam gens fortissima atque robustissima Francorum eum impeditum graviter obsidebat Antiochiae, et si adjutorium fideliter impenderet, Antiochia
Abbreviated transcription (Latin):
signũ: arripuert̾ om̃ia honorabia ornam̃ta
⁊ spolia: ⁊ fugert. Hr̃i uͦ paulatim milita¬
bant ubi maxima uirtꝰ eoꝵ erat. scilicet
ad ȩͥoꝵ tentoria. Duoc godefredꝰ ⁊ flandrensis
comes Raimundꝰ.⁊ hugo magnꝰ equita¬
bant uixta aquã: ubi maximasiurtꝰ illoꝵ

Expanded text:
signum, arripuerunt omnia honorabilia ornamenta, et spolia et fugerunt. Nostri vero paulatim militabant, ubi maxima virtus eorum erat, scilicet ad eorum tentoria. Dux Godefridus, et Flandrensis comes Rotbertus, et Hugo Magnus, equitabant juxta aquam, ubi maxima virtus i
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑauit honorabile uexillũ deferri sur¬
sũ corã castello in quodã monte. Oñs gͦ¬
parit᷑s nimis stridebant in cuutatẽ. Sũmno
aut̃ diluculo audientes illi qui foras erant
ad tentoria̾ uehem̃issimũ rumorẽ streꝑe
in ciuitatẽ exiert̃ festinantes ⁊ iudunt bo¬

Expanded text:
imperauit honorabile uexillum deferri sursum ante castellum in quodam monte; <omnes namque nimis stridebant in ciuitate>. 9.319 Summo autem diluculo, audientes illi, qui erant foris ad tentoria, uehementissimum rumorem strepere in ciuitate exierunt festinantes. 9.320
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit. de qua innumerabilia narrant᷑.¬
ec namq uirũ animo habitu filiũ gerens
lier: qͦs a uiro suo tẽ solo bellatore. qͥn qua¬
ginta annis adquisitos susceꝑat: ethiopiã¬
n bello pressã. sanguine interlitta suo imꝑio
adiecit. Indis quoq bellũ intulit: quo pret̃
illã &̾ alexcandrũ nullus intrauit. Quo
eo tẽpore id̾o crudeliꝰ grauiꝰq erat. quã¬
n nunc ẽ. ꝑsequi. & trucidare pͦpłos in pace
uiuentes: qr tunc apud illos nec foris erant
ulla incendia belloꝵ: nec domi tanta ex¬
ercitia cupiditatũ. Hec libidine ardens:
sanguinẽ sitiens. int̾ incessabilia stupra
Mretricie habitos ccubitu oblectasset occi¬
deret. tandẽ filio flagiciose c̃cepto: impie
eaposito. incesto cognito: priuatã igno¬
miniã publico scelere obtexit. Precepit
Menĩ ut int̾ parentes ac filios. nulla delata
reuerentia nature de ciugiis appetendis.
ut cuiq libitũ eẽt liberũ fieret. Illa nãq¬
regni suscepit. Quo regnante usq adeo¬

Expanded text:
2, de qua innumerabilia narrantuessit, uirum animo, habitu filium gerens,lier, quos a uiro suo tunc solo bellatore in quinquaginta annis adquisitos susceperat, Aethiopiam bello pressam, sanguine interlitam, imperio adiecit. Indis quoque bellum intulit, quo praeter illam et Alexandrum Magnum nullus intrauit. quod eo tempore ideo crudelius grauiusque erat quam nunc est, persequi et trucidare populos in pace uiuentes, quia tunc apud illos nec foris erant ulla incendia bellorum, nec domi tanta exercitia cupiditatum. haec, libidine ardens, sanguinem sitiens, inter incessabilia et stupra retricie habitos, concubitu oblectasset, occideret, tandem filio flagitiose concepto: impie exposito, inceste cognito, privatam ignominiam publico scelere obtexit. Praecepit enim, ut inter parentes ac filios nulla delata reverentia naturae, de conjugiis appetendis ut cuique libitum esset, liberum fieret. 40 CAannis 20. Quo regnante usque adeo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ gentiũ nationũq imꝑiũ penes reges
erat: qͦs ad fastigiũ huiꝰ maiestatis. n on am¬
bitio p̾płaris s expectata in bonis modera¬
fines imꝑii tueri magis quã ꝓferre mos
erat. Intra suã cuiq patriã regnũ finie¬
bat᷑. Primꝰ omniũ ninus rex assirioꝵ uete¬
npiditate mutauit. Hic primꝰ bella intulit
finitiis: & rudes adhuc ad resistendũ
popłos. ad t̾̃minos usq libie ꝑdomuit. Et
paulõpost. Hinꝰ inquid magnitudinẽ que¬
nsitȩ dñationis: c̃tinua possessione firma¬
uit. Domitis gͥ ꝓximis cũ accessione uiri¬
num fortior ad alios transiebat. & ꝓrima
queq uictoriȩ ꝑ instrumentũ sequentiᷤᷤ
dũ eẽt totiꝰ orientis pͦpłos subegit. Hinc

Expanded text:
rum gentium nationumque imperium penes reges erat, quos ad fastigium huius maiestatis non ambitio popularis, sed spectata inter bonos moderafines imperii tueri magis quam proferre mos erat; intra suam cuique patriam regna finiebantur. Primus omnium Ninus rex Assyriorum ueteperii cupiditate mutauit. Hic primus intulit bella finitimis et rudes adhuc ad resistendum populos ad terminos usque Libyae perdomuit.\' Et paulo post: \'Ninus, inquit, magnitudinem quaesitae dominationis continua possessione firmauit. Domitis igitur proximis cum accessione uirium fortior ad alios transiret et proxima quaeque uictoria instrumentum sequentis esset, totius Orientis populos subeg
Abbreviated transcription (Latin):
tria. sicionioꝵ. egiptioꝵ. assirioꝵ. S assirioꝵ
multo potentiꝰ erat: atq sublimiꝰ. Nam rex
ille ninꝰ beli filiꝰ: excepta india uniuersȩ asiȩ
uersa asia nuncupat᷑. Quã quidẽ in altera
duarũ : pleriq autẽ in t̾cia totiꝰ orb parte
posuert̃. ut sint om̃s asia. europa & affrica:
qđ ñ ȩquali diuisione fecert̃. Namq ista
que asia nuncupat᷑: a meridie ꝑ orientẽ.
atͥq ad septẽtrionẽ ꝑuenit. Europa uͦ a
septẽtrione usq ad occidentẽ. atq in de
affrica ab occidente usq ad meridiẽ. Unde
uident᷑ orbẽ dimidiũ tenere. europa ⁊ af

Expanded text:
tria, Sicyoniorum, Aegyptiorum, Assyriorum. Sed Assyriorum multo erat potentius adque sublimius. Nam rex ille Ninus Beli filius excepta India uniuersae Asiae uersa Asia nuncupatur, quam quidam in altera duarum, plerique autem in tertia totius orbis parte posuerunt, ut sint omnes Asia, Europa et Africa; quod non aequali diuisione fecerunt. Namque ista, quae Asia nuncupatur, a meridie per orientem usque ad septentrionem peruenit; Europa uero a septentrione usque ad occidentem, adque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde uiden
Abbreviated transcription (Latin):
gandȩ dñationis libidine arma foras ex¬
tulit: cruentãq uitã qͥnquaginta annis
ꝑ totã asiã belł egit. A meridie atq a ru¬
bro maris surgenᷤᷤ sub ultimo septẽ trione
euxinũ pontũ uastando ꝑdomuit. Scithi¬
cãq barbariã adhuc tunc inbellẽ & inno¬
centẽ ac torpentẽ: eaxitare seuicie uires
suas nosse. & ñ lac iã peccudũ. s sanguinẽ
hominũ bibere. ac postremũ uincere : dũ
uincit᷑ edocuit. N ouissime zoroastrẽ bac
reꝑtorẽ: pugna oppressũ int̾fecit. De qͦ¬
centũ milia uersuũ : ab ipso condita indi¬

Expanded text:
gandae dominationis libidine arma foras extulit cruentamque uitam quinquaginta annis per totam Asiam bellis egit; a meridie atque a Rubro mari surgens, sub ultimo septentrione Euxinum pontum uastando perdomuit, Scythicamque barbariem, adhuc tunc inbellem et innocentem, torpentem excitare saeuitiam, uires suas nosse, et non lacte iam pecudum sed sanguinem hominum bibere, ad postremum uincere dum uincitur edocuit. nouissime Zoroastrem Bactrtis repertorem pugna oppressum interfecit. centum milia versuum ab ipso condita indi
Abbreviated transcription (Latin):
planctui: reu̾sꝰ est in se & aixit. forsitan
creditis huic semicano imprudenti mi¬
liti. Nũquã uere audiui de milicia aliqͦ

Expanded text:
planctui, reversus est in se, et dixit: « Forsitan creditis huic semicano imprudenti militi? Nunquam vere audivi de militia aliq
Abbreviated transcription (Latin):
noscunt᷑. Simonides uͦ liricꝰ ⁊ pocilides
clarihabent᷑. Tunc anacreon liricꝰ poeta
darꝰ habet᷑. Hippacꝰ & hippias athenis tu¬
rannidẽ exercent. Quo in tẽpore armo¬
niꝰ & aristoicon hipparcũ int̾fecert̃ tyran¬
nũ. S dũ leuna meretria eoꝵ amicator¬
m̃tis cogeret᷑ ut socios ꝓderet: linguã
suã morsib amputauit. Eo tempore
phitagoras phisicꝰ & philo sophusclarꝰ cȩlebra¬

Expanded text:
noscuntur, Simonides vero Lyricus, et Phocilides clari habentur. Tunc Anacreon Bericus poeta clarus habetur. Hypparcus et Hyppias Athenis tyrannidem exercent. Quo in tempore Armonius et Aristotton Hyppareum interfecerunt tyrannum. Sed dum Leuna meretrix, eorum amica, tormentis cogeretur, ut socios proderet, linguam suam morsibus amputavit. Eo tempore Pythagoras, physicus et philosophus clarus, celebra
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Dñe om̃ps quousq ñ misereb̾is ierłm
& ciuitatib iude quas disꝑsisti. Hic annus
septuagesimꝰ ẽ. Ergo uenia ȩdificandi tẽ¬
pli: sub cyro exordiũ habuit. Causis uͦ earis¬
tentib impedim̃ti ut p̾dixcimꝰ: manet inꝑ-¬
fectũ. usq ad darii regis imꝑiũ : cuiꝰ regni
anno scđo a zorobabel & iħu construit᷑.
& quarto opꝰ edificationis ab eis c̃sũmat᷑ anno.
Iosephus enĩ septimo anno ꝑfectũ dicit tẽ¬
plũ a p̃dictis uiris qui ẽ nonꝰ regni regis
darii: ꝓpħantib ultimis aggeo atq zacha¬
ria & uno ex duodecĩ qͥ dicit᷑ angłs apud
udeos. hic namq finis t̃cii nr̃i oꝑis erit
libri : qui c̃tinet in se a prima edificatione
tẽpli sub salomone usq ad scdam reedifi¬
cationẽ sub dario: scđm quosdã qͥngentos

Expanded text:
ens, quousque non misereberis Hierusalem et civitatibus Judae, quas dispersisti? Hic annus septuagesimus est. Ergo venia aedificandi templi sub Cyro exordium habuit. Causis vero existentibus impedimenti, ut praediximus, manet imperfectum usque ad Darii regis imperium; cujus regni anno secundo a Zorobabele et Jesu construitur, et quarto opus aedificationis ab eis consummatur anno. Josephus enim septem annis perfectum dicit templum, a praedictis viris, qui est nonus regni regis Darii, prophetantibus ultimis, Aggaeo et Zacharia, et uno ex duodecim, qui dicitur Angelus apud Judaeos. Hic autem finis tertii nostri operis erit libri, qui continet in se a prima aedificatione templi sub Solomone, usque ad secundam reaedificationem sub Dario, secundum quosdam, quingento
Abbreviated transcription (Latin):
babilonie erat scałonis ciuitati ubi p̃ꝑarabat se
qualit̾ posset expugnare ierłm. deferens se¬
cũ cathenas ⁊ alia ferrea cũ quibꝰ iuuienes xp̃ia¬
noꝵ ligasset : qui in seruitute ampliꝰ habeant᷑
illis ⁊ eoꝵ generi. Senesq om̃s utriꝰq sexus ius¬
serat intfici. Qͦd cũ uidisset conies eusta cliꝰ
⁊ tancredus cũ magno gaudiꝗuẽnerũt ꝑ mõ

Expanded text:
Babyloniae erat Scaloniae civitati, ubi praeparabat se qualiter posset expugnare Hierusalem, deferens secum catenas, et alia ferrea, cum quibus juvenes Christianos ligasset, qui in servitute amplius habeantur illis, et eorum generi, senesque omnes utriusque sexus jusserat interfici. Quod cum vidisset comes Eustachius, et Tancredus, cum magno g
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ista animalia deduxerut ad exercitũ xp̃i.
unde saitis fuit leta tota xp̃i milicia. Naues qͥppe
nr̃e uenerut ꝓpe nos in quõda portu.ꝗͣ. diu
fiũm in illa obsessione. deferentes maximum
mercatũ scilicet frum̃tũ. ⁊ uinũ ⁊ carnẽs. ⁊
caseõs. oleum. ⁊ or deum. unde maxina ub tas

Expanded text:
lia deduxerunt ad exercitum Christi, unde satis fuit laeta tota Christi militia. Naves quippe nostrae venerunt prope nos in quodam portu, quandiu fuimus in ea obsessione, deferentes maximum mercatum, scilicet frumentum, vinum, et carnes, et caseos, et oleum, et hordeum, unde maxima ubertas
Abbreviated transcription (Latin):
timorẽ t̃ anĩ obsedert̾ nos ita circa ciuitatẽ.
qđ nullus nr̃oꝵ audebat exire ciuitatẽ
aut itrare nͥ nocte furtim. Itã uͦ erani

Expanded text:
timorem. Tamen obsederunt nos ita circa civitatem quod nullus nostrorum audebat exire civitatem aut intrare, nisi nocte furtim. Ita ver
Abbreviated transcription (Latin):
demõ merio. ⁊ guilłmꝰ de sabra. ⁊ ali quoꝵ nomina
ignoro. Cũꝙ militarent ad porti. Diuiserus se tri¬
gunta nulites ex nris ab aliis : scilic: gudinarus.
⁊ a chardus. ⁊ inuenerũt septingentos arabes. ⁊
turcos ⁊ sarracenos Quos inuaserut sortit̃ xp̃i
milites: setitã magna fuit uirtus paganoꝵ super¬

Expanded text:
de Mommerlo, et Guillelmus de Sabra, et alii, quorum nomina ignoro. Cumque militarent ad portum, diviserunt se triginta milites ex nostris ab aliis, scilicet Gaudemarus, et Achardus, et invenerunt septingentos Arabes, et Turcos, et Sarracenos, quos invaserunt fortiter Christi milites. Sed tam magna fuit virtus pagano
Abbreviated transcription (Latin):
oc tauanꝰ totã hspimã ꝑ se fubugauit: ubi ⁊ gloria
magni alexrandri in eũ refusa ẽ ꝑlegatos indoꝵ &
p suos legatos unuiersũ sibi subiect orbe.a¬
De prelus ab herode gestis cũ rege arabũ ⁊ qualit̃ gram
octainani cesaris adeptꝰ sit . XUII. De oꝑib ab herode

Expanded text:
Octavianus totam Hispaniam per se subjugavit. Ubi et gloria Magni Alexandri in eo refusa est per legatos Indorum , quam etiam per suos legatos, universum sibi subjecit orbeDe praeliis ab Herode gestis cum rege Arabum; et qualiter gratiam Octaviani Caesaris adeptus sit. Igitur Herode
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpũ. ⁊ spartico bello moa ẽ. extinctꝰ. oe patre cua¬
⁊ matre herodis & fr̃ib atq sorore ⁊ qđ alt̃ affrica¬
nus historio graphus quã ios ephus de eodẽ patre he¬
rode sentiret.III. De sucullo qiu mitriditẽ ⁊ ciga¬
ne bello ucit ⁊ de popeio eiꝰ si ecessore qri maroas s¬

Expanded text:
 Parthico bello mox est exstinctus. De patre etiam matreque Herodis, et fratribus atque sorore. Et quod aliter Africanus historiographus quam Josephus de eodem patre Herodis sentiret. De Lucullo, qui Mithridatem et Tigranem bello vicit. Et de Pompeio, ejus successore, qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
antipat̃ gr̃am cesaris sit adeptꝰ: cu etiã nudato corpo¬
re uulera quę pro eo eocceꝑat ostendit dũ ab antigo¬
no accusaret᷑. ⁊ acceptã potestatẽ uideȩ int̃ filios fuos
herodẽ & faselũ diuisit.  De nece antipatris gem
toris herodis ⁊ qualit̃ gr̃am antonii sint accepti he¬

Expanded text:
Antipater gratiam Caesaris sit adeptus: cui etiam nudato corpore vulnera quae pro eo acceperat ostendit, dum ab Antigono accusaretur: et acceptam potestatem Judaeae inter filios suos Herodem et Faselum divisit. itoris Herodis. Et qualiter gratiam Antonii sint adepti He
Abbreviated transcription (Latin):
niis a crit̾ suꝑ illos ⁊ fortit̾ in uaser̃.¬
Illi aut̃ arrĩpuerunt celerẽ fugam ꝑ
mediũ pontis angusti. ad illoꝵ int̾eritũ.
Illi qͥ uiui nͣ poͣtuert ꝑ pontẽ tͣnsire.

Expanded text:
nimis acriter super illos, et fortiter invaseruIlli autem arripuerunt celerem fugam per medium pontis angusti, ad illorum interitum. Illi, qui vivi non potuerunt pertransire
Abbreviated transcription (Latin):
egidii.⁊ dux godefredus. ⁊ rotbtus comes flã¬
drensis. ⁊ rotb tus fioimãnꝰ ⁊ alii ꝑegrini. ⁊ ex
alia pargte uidentes fructus nouos ꝓꝑasse qͣmͣ in
in medio quoq apͥlis nouu frunitũ cõsiliati ma¬
iores siue minores dicentes ꝗͦd bonũ esset ihero

Expanded text:
ux Godefridus, et Rotbertus comes Flandrensis, et Rotbertus Northmannus, et alii peregrini, et ex alia parte videntes fructus novos properasse, quoin medio quoque Aprili novum frumentum, consiliati majores sive minores dicebant, quod bonum esset Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib qͥ in illo erant collegio. Hec sunt ar¬
scilicet in europa que ẽ. mundi pars t̾rial
quib putant᷑ acͣ confidunt nos expellẽ
⁊ ꝓpulsare ultͣ corosani confinia ⁊ delere
Iomĩa nra nomina ultͣ amatonia flumi¬
na qͥ ꝓpulsert̾ om̃s nr̃os parentos aroma¬
nia ⁊ antiochia ciuitate regia que hono

Expanded text:
omnibus qui in illo erant collegio: « Haec sunt arscilicet in Europa, quae est mundi pars tertia, quibus putant ac confidunt nos expellere et propulsare ultra Corosani confinia, et delere omnia nostra nomina ultra Amasonia flumina, qui propulserunt omnes nostros parentes a Romania et Antiochia civitate regia, quae hono
Abbreviated transcription (Latin):
cum gentes alanoꝵ sueuoꝵ gandaloꝵ
multeq cũ his alie ꝑterritis francis
transito reno totas ꝑ gallias seuirent:
apud brictannas gratianꝰ municeps
tirannꝰ creat᷑ & occidit᷑. Huiꝰ loco cos¬
tantinꝰ ex infima militia propt̃ solã
spem nominis fine merito uirtutis
eligit᷑. qui continuo ut inuasit im¬
ꝑium in gallias transiit. Ibi sepe a bar¬
baris incertis fȩderib illusus. detrim̃¬
to magis rei publioȩ fuit. Unde mox
iubente honorio costantiꝰ comes in
galliã cũ exercitu ꝓfectus. apud are¬
latẽ ciuitatẽ eũ clausit. cepit occidit.
costantẽq filiũ eiꝰ quẽ ex monacho
cesarẽ fecerat: gerontiꝰ comes fuus
apud uiennã interfecit. Fracta ẽ.

Expanded text:
cum gentes Alanorum, Suevorum, Vandalorum, cum gentes Alanorum, Suevorum, Vandalorum, multaeque cum his aliae protritis Francis, transito Hreno, totas per Gallias saevirent, apud Brittanias Gratianus municeps tyrannus creatur et occiditur. Hujus loco Constantinus ex infima militia, propter solam spem nominis sine merito virtutis eligitur: qui continuo ut invasit imperium in Gallias transiit; ibi saepe a barbaris incertis foederibus inlusus detrimento magis reipublicae fuit: unde mox jubente Honorio Constantius comes in Galliam cum exercitu profectus, apud Arelatem civitatem eum clausit, cepit, occidit: Constantemque filium ejus quem ex monacho Caesarem fecerat, Gerontius comes suus apud Viennam interfecit. Fracta est
Abbreviated transcription (Latin):
norio cuiꝰ temporib pelagius contra
auxiliũ gr̃ȩ suꝑnȩ uenena suȩ ꝑfidiȩ
longe lateq disꝑsit. utens cooꝑatore
iuliano de campania. quẽ dudũ amis¬
si ep̾atus in temꝑans cupido exagitabat.
Quib sanctꝰ augustinꝰ sicut & ceteri pa¬
tres orthodoxi. multis sententiarum
catholicarũ milib respond̾unt nec
eoꝵ tamen dementiã corrigere uale¬
bant. S quod grauiꝰ ẽ. correpta eoꝵ
uesania magis augescere contradicen¬
^do
quã fauendo ueritati uoknt emun¬
dari. Quod pulchre uersib heroies
prosper rethor insinuat cum ait.
Contra augustinũ narrat᷑ serpere
quidam scriptor: quẽ dudũ liuor
adurit edax. Quis caput obscuris
contectũ ut cumq cauernis tollere
humo miserũ ꝓpult anguiculum
aut una fruge sua ȩquorei pauere
brictanni. aut hic campano grami:¬
ꝑium filio theodosũ maioris loco
ab augusto quadragefimo quarto
ante bienniũ romanȩ irruptionis
que ꝑ alaricũ regem gõthoꝵ facta est

Expanded text:
 Cujus temporibus Pelagius Britto contra auxilium gratiae supernae venena suae perfidiae longe lateque dispersit, utens cooperatore Juliano de Campania, quem dudum amissi episcopatus intemperans cupido exagitabat: quibus sanctus Augustinus sicut et caeteri Patres orthodoxi multis sententiarum catholicarum millibus responderunt, nec eorum tamen dementiam corrigere valebant: sed quod gravius est correpta eorum vesania magis augescere contradicendo quam favendo veritati voluit emundari: quod pulchre versibus heroicis Prosper rhetor insinuat, cum ait: Contra Augustinum narratur serpere quidam Scriptor, quem dudum livor adurit edax. Quis caput obscuris contectum utcunque cavernis Tollere humo miserum propulit anguiculum? Aut hunc fruge sua aequorei pavere Britani, Aut hic Campano gramigusto filio Theodosii minore, loco ab Augusto quadragesimo quarto, ante biennium Romanae inruptionis quae per Alaricum regem Gothorum facta est,
Abbreviated transcription (Latin):
int regio. Cui filius successit clodio
crinitꝰ. Illo in temꝑore francoꝵ regeᷤᷤ
criniti habebant᷑. Finitimos itaq
bello lacessendo toringoꝵ qui ger¬
maniã incolunt fines depopulanteᷤᷤ
castellũ quoddã dispargũ nomine
ꝑio aferri firmitate in testaceam
decidente fragilitatẽ burgundio¬
reni fluenta ac amnis ligeris deter¬
minant. Rex autẽ angustas regni
fines dilatare cupiens: exploratoreᷤᷤ
a dispargo tranfrenũ mittit. & ipse
cũ exercitu subsequutꝰ: camaracũ

Expanded text:
nt regio. Cui filius successit Clodio Crinitus. Illo in tempore, Francorum reges criniti habebantur. Finitimos itaque bello lacessendo, Thoringorum, qui Germaniam incolunt, fines depopulantes, castellum quoddam Disbargum nomine mperio a ferrea firmitate in testaceam decidente fragilitatem, BurgundioRheni fluenta ac amnis Ligeris determinant. Rex autem Clodio angustos regni fines dilatare cupiens, exploratores a Disbargo trans Rhenum dirigit, et ipse cum exercitu subsecutus Cameracum
Abbreviated transcription (Latin):
gressus cedis ac rapinis cuncta uastauit.¬
uero imꝑatore fraude ricimini gene¬
rigunt legatũ : ut sibi aliquis mitte
honore insignitũ: ad partes italiȩ tu
iacebant in campo. Hlos circum fusos¬
theo dericus sterit fugat. ipsumq odo¬

Expanded text:
 caedibus ac rapinis cuncta vastavit.vero imperatore fraude Ricimiri generigunt, oratum, ut sibi aliquis mitterhonore insignitum ad partes direxit Italie tutaiacebant in campo. Hos ergo circumfusos sternit fugatque ipsumque Odo
Abbreviated transcription (Latin):
quintiliꝰ ⁊ quintinꝰ magistri mi¬
litũ collecto exercitu germania pel¬
lere moliti sunt franccos. Quos pͥma
quidem acie suꝑasse iusi sunt. Post¬
modũ tam̃ cũ maiores copias iunctis
sibi eraclio ac iouiniano romanȩ mi¬
litiȩ principib asciuissent cõmissa
pugna tantã ex romanis franci fũ
gatis eraclio ac iouimano ediderunt:
ut cunctis in circuitu nationib hec
audientib terrorem suȩ uirtutis
incuterent. Hec fuit in reliquum
gens quȩ francos iure belli fub iugo
redigeret tributi. Sane arbogastes
eiusdem gentis comes ad romanos se
contulit. & uictꝰ bello a francis primo
congressu aufugit: postinodũ tamen
uita pugna non paruã multitudinẽ
manu fudit. Cum residuis pacẽ firma¬
uit ut in uita beati ambrosii plenius
mueniri ualet. Treueroꝵ urbẽ franci
motus: eo quod cognouisset ab auito
galliarũ augusto uxorem suã stu¬
pro maculatã. atq callando sibi au¬
disset eũ dicente quod calidas quidẽ

Expanded text:
t Quintinus, magistri militum, collecto exercitu Germania pellere moliti sunt. Quos prima quidem acie superasse sibi visi sunt. Postmodum tamen, cum majores copiae, junctis sibi Heraclio ac Joviniano, Romanae militiae principibus, ad se ivissent; commissa pugna, tantam ex Romanis Franci stragem, fugatis Heraclio ac Joviniano, ediderunt, ut cunctis circuitu nationibus haec audientibus terrorem suae virtutis incuterent. Nec fuit in reliquum gens quae Francos jure belli sub jugo redigeret tributi. Sane Arbogastes ejusdem gentis comes ad Romanos se contulit, et victus bello a Francis primo congressu aufugit. Postmodum tamen inita denuo pugna non parvam multitudinem manu fudit, cum residuis vero pacem firmavit: uti in vita beati Ambrosii plenius inveniri valet. Trevirorum urbem Franci, ndignatione commotus, eo quod cognovisset ab Avito, Galliarum Augusto, uxorem suam stupro maculatam, atque cavillando sibi audisset eum dicentem quod calidas quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ theodosius imꝑator post laborẽ
publicũ corpore fatigatus: & sꝑans
se ea egritudine non moriturũ: po¬
tius de re publica cogitabat conside¬
rans que solent hominib ꝓuenire
imꝑatore moriente. Filũ itaq hono¬
riũ de constantinopolim uelocit᷑ uo¬
caiit: ordinare uolens partes hes¬
ꝑias. Cumq filius mediolanũ uenisset
ex egritudine releuatꝰ: circũ de uic¬
toria cȩlebrabat. & ante prandiũ
quidem expectaculũ quasi sanus ex¬
hibuit. Post prandiũ repente p̾gra¬
uatꝰ ẽ. & ad spectaculũ uenire ñ po¬
tuit. filiũ tamen ludis adesse p̾cepit.
ianuarii mensis anno primo ducente¬
simo nonagesimo quarto olimpiadis.
Uixcit autem imꝑator theodosius an¬
nis sexaginta: ex quib sexdecĩ imꝑa¬

Expanded text:
Igitur Theodosius imperator, post laborem publicum corpore fatigatus, et sperans se ea aegritudine moriturum, potius de republica cogitabat, considerans quae solent hominibus provenire imperatore moriente. Filium itaque Honorium de Constantinopoli velociter evocavit, ordinare volens partes Hesperias. Cumque filius Mediolanum venisset, ex aegritudine relevatus, circum de victoria celebrabat. Et ante prandium quidem spectaculum quasi sanus exhibuit. Post prandium repente praegravatus est, et ad spectaculum venire non potuit; filium tamen ludis adesse praecepit. decima die Januarii mensis, anno primo ducentesimae nonagesimae quartae olympiadis. Vixit autem imperator Theodosius annos sexaginta, ex quibus se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ infugã uertit inimicos. fitq denuo
ea hora miraculũ. Uentꝰ enim uehemen¬
tissimꝰ inspirans emissa iacula ab eugenii
partib contra eos reuocabat: ⁊ a partibꝰ
imꝑatoris ad hostescũ magna fortitu¬
dine deferebat. Iantũ ualu̾it imꝑatoris
oratio. hoc itaq modo dimicatione con
miltib capite sectus ẽ. Hec gesta sunt
septima decima die septembris mensis
consulatu archadii tercio: & honorii
secundo. Arbogastis autẽ tantoꝵ causa
maloꝵ: post duos congressionis dies fu¬
ga lapfus dum cognouisset quia uiuere
ñ posset: ꝓprio gladio se ꝑhemit. Casi¬

Expanded text:
et in fugam mox vertit inimicos. Fitque denuo et in fugam mox vertit inimicos. Fitque denuo ea hora miraculum; ventus enim vehementissimus inspirans, emissa jacula ab Eugenii partibus contra eos denuo revocabat, et a partibus imperatoris ad hostes cum magna fortitudine deferebat. Tantum valuit imperatoris oratio. Hoc itaque modo dimicatione consmilitibus capite sectus est. Haec gesta sunt septima decima die Septembris mensis, consulatu Arcadii tertio, et Honorii secundo . Arbogastes autem tantorum causa malorum, post duos congressionis dies, fuga lapsus, dum cognovisset quia vivere non posset, proprio gladio se peremit. S
Abbreviated transcription (Latin):
ta alter se philippũ dicebat apłm. hac
uisione comꝑta: nequaquã ab oratione
cessauit. s lacrimas uberiores effudit.
Que insio etiã alicui militi reuelata est
⁊ ꝑdiuersos ꝑuenit ad principẽ. At ille.
Hon propt̃ me inquit hȩc iste uidit. sed
ne quis crederet quia finxi quod ego
uidi. Ideoq etiã isti monstratũ ẽ. Nam
pͥmo michi hec dñs cõmunis ostendit.
bulo frigidũ. Igit᷑ in parte qua romam
contra romanos confligebant bella
erant ȩqualia. Unde uero barbari auai¬
latores imꝑatoris pars eugenii potior
esse uidebat᷑. Imꝑator autẽ uidens bar-¬
baros deꝑireꝰ. maxximã ueniens estuationẽ
ꝓstrauit semet ipfum in terrã auctorẽ
inuocansdm: ⁊ petitione frustratꝰ ñ ẽ.
Quidam enĩ bacuriꝰ magister militum eiꝰ
repente sic confortatꝰ ẽ. ut cũ primo
ducib c̃curreret ad eã partẽ qua barbari
premebant᷑. Quo facto: difrupitacies

Expanded text:
tam, alter se Philippum dicebat apostolum. Hac tam, alter se Philippum dicebat apostolum. Hac visione comperta, nequaquam ab oratione cessavit, sed lacrymas uberiores effudit. Quae visio etiam alicui militi revelata est, et per diversos pervenit ad principem. At ille: Non propter me, inquit, haec iste vidit; sed ne quis crederet quia finxi quod ego vidi. Ideoque etiam isti monstratum est; nam primo mihi hoc Dominus communis ostendit. bulo Frigidum. Igitur in parte qua Romani contra Romanos confligebant, bella erant aequalia. Unde vero barbari auxiliatores imperatoris, pars Eugenii potior esse videbatur. Imperator autem videns barbaros deperire, in maxima veniens aestuatione, prostravit semetipsum in terra, adjutorem invocans Deum, et petitione frustratus non est. Quidam enim Bacurius magister militum ejus repente sic confortatus est, ut cum primis ducibus concurreret ad eam partem qua barbari premebantur. Quo facto disrupit acies,
Abbreviated transcription (Latin):
nauit eutropiũ ei muchũ sibimet fide¬
lissimũ. aut ut eũsi uellet uenire dedu¬
ceret: aut nolentẽ de euentu belli reqͥ¬
reret. At ille ioħm quidẽ deducere ñ
preualuit: s mandatũ retulit eiꝰ quia
bellũ uinceret. ⁊ ꝑimeret tirannũ. &
post uictoriã in italia moreret᷑.
contra eugeniũ bellaturꝰ plurimi trans
istrũ barbari sunt sequuti cum eopugna¬
turi contratirannũ. Paruo quoq tẽpore
nt ad gallias. Illic enĩ preparabat bellũ
ubi iam multa milia habebat exercitꝰ.
Cum gͥ in quodam monte oratoriũ inue¬
nisset : ibi nocte dño supplicabat. Et cir¬
ca galli cantũ sopore cõpressus: uidit in
somnis quasi iaceret in campo ⁊ astitis¬
sent ei duo quidam uiri in uestibꝰ alb ⁊
equis candidissimis residentes. eũq iuben¬
tes habere fiduciã: & diluculo armare
milites ad uictoriã. dicebantq se ꝓ sola¬
tio destinatos. Quoꝵ alter ioħs euangłis¬

Expanded text:
navit Eutropium eunuchum sibimet fidenavit Eutropium eunuchum sibimet fidelissimum, ut aut eum, si vellet venire, deduceret, aut nolentem de eventu belli requireret. At ille Joannem quidem deducere non praevaluit; sed mandatum retulit ejus, quia bello vinceret, post victoriam in Italia moreretur.contra Eugenium bellaturus, plurimi trans Istrum fluvium barbari sunt secuti, cum eo pugnaturi contra tyrannum, parvoque tempore it ad Gallias. Illic enim praeparabat bellum, ubi jam multa millia habebat exercitus. ur in quodam monte oratorium invenisset, ibi nocte Domino supplicabat, et circa galli cantum sopore compressus, vidit in somnis quasi jaceret in campo, et astarent sibi duo quidam viri in vestibus albis et equis candidissimis residentes, eumque jubentes habere fiduciam, et diluculo armare milites ad victoriam; dicebantque se pro solatio destinatos. Quorum alter Joannem evangelis
Abbreviated transcription (Latin):
es itaq
publica eo tempore ꝓ huiꝰ causa
turbabat᷑. In occidentis partibꝰ grã¬
maticꝰ quidam nomine eugeniꝰ lit¬
terarũ doctor relinquens scolas su
as in palacio militabat᷑. Eratq im
tiam a multis honorabat᷑. Tunc ergo
fert᷑ non mediocrit᷑ cogitans coo
ꝑatorem assumpsit arbogastũ de mi¬
norib galliis ortum militaris ordi¬
nis ducẽ : uirũ seuũ & nexib prepa¬
ratũ. Quo facto dedinauit ad tiran¬
nidem. Igit᷑ uterq contra imꝑatorẽ
ualentimanũ necẽ machinabat᷑. cubi¬
cularios corrumpentes & eunuchos.
Hoc eugeniꝰ repente cognoscens: imꝑio
potitꝰ esꝑiȩ. agebatq quod trranno
poterat conuenire. hec audiens theo¬
dosius imꝑator: rursus sollicitudini¬
bus obstrictꝰ. secunda certamina post
maximũ preparabat. Congregansq
militarem uirtutẽ ⁊ honoriũ desig¬
nans imꝑatorẽ consulatu suo & habun¬
dantii decimo die ianuarii mensis: de¬
nuo ad partes hesꝑias magnostudio

Expanded text:
es itaque publica hoc tempore pro hujusmodi causa turbabatur in Occidentis partibus. Grammaticus quidam nomine Eugenius, litterarum  in palatio militabat, eratque imptiam a multis honoratus. Tunc ergo fertur, non mediocriter cogitans, cooatorem assumpsit Arbogasten, de minoribus Gallis ortum, militaris ordinis ducem, virum saevum et necibus praeparatum. Quo facto declinavit ad tyrannidem. Igitur uterque contra imperatorem Valentinianum necem machinabantur, cubicularios corrumpentes cunuchos. Hoc Eugenius repente cognoscens, imperio potitur Hesperiae, agebatque quod tyranno poterat convenire. Haec audiens Theodosius imperator, rursus sollicitudinibus obstrictus, secunda certamina post Maximum praeparabat. Congregansque militarem virtutem, et Honorium filium designans imperatorem consulatu suo et Habundantii , decimo die Januarii 351 mensis, denuo ad partes Hesperias magno studio
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ imꝑator & aliã utilitatis occasio¬
nẽ ꝑ quam de bonis oꝑib triũpharet.
tamen se ipsam ꝑfecte priꝰ erudiens.
Hon enĩ regni fastigiis eleuata ẽ. s potiꝰ
magnitudo maiꝰ eiꝰ desideriũ benefac
adhibebat. Repentẽ nam ut uenit
ad purpurã claudoꝵ atq debiliũ
maximã habebat curã. Hon seruis
ñ aliis ministris utens s ꝑsemet ip¬
sam agens. & ad eoꝵ habitacła uemi¬
ens ⁊ unicinq quod opus erat pͣbetis.
Sic etiã & ꝑ eccłarũ xenodaxia dis¬
currens suis manib ministrabat infir¬
mis. Ollas eoꝵ extergens ius gustans¬
q ministrans cibosq diluensꝰ i alia
cuncta faciens que seruis ⁊ ministriᷤᷤ
mosẽ. oꝑari hii autẽ qui eã de reb
talib intebant᷑ ꝓhibere. dicebat
Aurũ distribuere: opus imꝑu ẽ. Ego
autẽ ꝓ ipso inꝑio hoc opusoffero
michi bona omnia conferenti. Nã
uiro suo sepe dicebat. Oportet᷑ sẽꝑ
marite cogitare qui dudũ fuisti

Expanded text:
igitur imperator et aliam utilitatis occasionem, per quam de bonis operibus triumpharet. tamen prius perfecte erudiens. Non enim regni fastigiis elevata est, sed potius magnitudo majus ei desiderium benefactoris exhibebat. Repente namque ut venit ad purpuram, claudorum atque debilium maximam habuit curam, non servis, non aliis ministris utens; sed per semet ipsam agens, et ad eorum habitacula veniens, unicuique quod opus haberet prebebat. Sic etiam per aecclesiarum xenodochia discurrens, suis manibus ministrabat infirmis, ollas eorum tergens, jus gustaque ministrans, calices abluens, et alia cuncta faciens quae servis et ministris mos est celebrare. His autem, qui eam de rebus talibus nitebantur prohibere, dicebat: Aurum disautem pro ipso imperio hoc opus offero, bona mihi omnia conferenti. Nam viro suo saepe dicebat: Oportet te semper, marite, cogitare qui dudum fuisti,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑant. Uerũ imꝑator theodosius dũ
tirannũ aggrederent᷑ cognoscentes
nec fame ipsius impetũ sustinere
p̾ualuert̃. s apprehendentes aran¬
nũ unctũ eiꝰ ꝓtinꝰ obtulerunt. Qui
septima die augusti mensis. Andratiꝰ
autẽ qui ꝑeinerat gratianũ in tici¬
no fluuio semetipsũ ꝓiciens expi¬
rauit.
T unc igit᷑ imꝑatores ualentinianꝰ & the¬
odosiꝰ uenert romã. Dumq in urbe ro¬
heodosius igitꝰ᷑ imꝑator in romana
urbe positus multũ ꝓfuit ciuitati.
Alia prebendo: alia auferendo. Latro¬

Expanded text:
. Verum imperator Theodosius, dum tyrannum aggrederetur, cognoscentes nec famae quidem ipsius impetum sustinere praevaluerunt; sed apprehendentes tyrannum, vinctum ei protinus obtulerunt. Qui ma et vigesima die Augusti mensis. Andragatius autem, qui peremerat Gratianum, in vicinum fluvium semetipsum projiciens exspiravit. Tunc igitur imperatores Valentinianus et TheodosiTheodosius igitur imperator in Urbe Roma consistens multum profuit civitati, alia praebendo, alia utiliter a