comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reus dĩpnifecera totuille quireu nfra mmunitatẽ reti& necreddere uilte soluere ogat
se cones ueniens liconciã habeat ipsũ hominẽ in fra inimunitate querendi ubicũq inuenire po¬
tuerit si aite in prima in quisitione comiti responsũ fuerit qđ reus in fraimmunitato quide fus¬
s& sed fuga lapsas sit: iuret qđ i pse oũ adiuseitiã cuius lib& faciendã fugere nonfecisses & sc
ei inhoc satis factũ : Si autẽ intranti in ipsã immunitate comiticollecta manu quis lib& ressto¬

Expanded text:
cerat, totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitione comiti responsum fuerit quod reus infra immunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, iuret quod ipse eum ad iustitiam cuiuslibet disfaciendam fugere non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam immunitatem comiti collecta manu quislibet res
Abbreviated transcription (Latin):
indicib uł earã comite increpatꝰ fuerit & negaro non potuerit : soł xyculpabilis iudet᷑ Xxui¬
soruirt uoluerit diffractaẽ : uuirgildũ eius componat : duas partes . lliquẽ in seruire uoli¬
merse : toiã regi etillo iterũ ꝑ p̃ceptũ legis lib̵tatẽ suã conquirat. xxuiii. Dohomine liberoq
. selo co imadiitradidit. Liber quise loco uua dn inalterius potestatẽ cõmiserit ibiq consteo¬
qul sus iuxta qualitatẽ reicogat᷑ em̃dare: si uero liberã feminã habuerit in fantos eius liberp

Expanded text:
iudicibus vel comite increpatus fuerit, et negare non potuerit, solidis 15 culpabilis iudiceturinservire voluerit disfacta est, widrigildum eius componat, duas partes illi quem inservire voluerit, tertiam regi; et ille iterum per praeceptum regis libertatem suam cqui se loco wadii tradit. Liber qui se loco wadii in alterius potestate commiserit, ibique constitmissus iuxta qualitatem rei cogatur emendare. Si vero liberam feminam
Abbreviated transcription (Latin):
s at uullustesemonũ dicat ait sacramitũ uret nisuouimnus & uetos cosprius quãmuront separaidiscitiant᷑ :
quidd̃ coro ueline doillare undetostimoniũ reddere debent .Iui Distitia euius libr&amullo quo lib÷
Alatanda. Ut nullus quilib&d mis su surt neq comes neq uidex auts cabimnei cuius lib& sustitia dilae aro p sima
sistatim a dimpleta potuorit eẽ secundũ rectitudinẽ neq pmia phoc aquolibet homimne ꝑaliquod inge¬
niũ malũ psumat accipere : Liii. Denon cogendo d pontẽ re causatelonei: t nullus cogar adͥpor¬
tõrrr ad fluiu trause unte ꝓptꝰ teloneicansas quando ille naliolo co conpensius illud flumentrars¬
siro potest. Similit̃ imnplano ã ponbipons nec erigectos ẽ omnimodis pcipimit ibiteloneum¬
nonexigat᷑ . Lu De lioc si prbt̃ sem chris ma dederit adinditiũ sabuiestenda: Ut nullusprbt

Expanded text:
t sacramentum iuret, nisi ieiunus. Et ut testes priusquam iurent, separatim discutiantur, quid dicere velint de illa re, unde testimonium reddere debent. 53. De iustitia cuiuslibet a nullo quolibet dilatanda. Ut nullus quilibet missus noster neque comes, neque iudex aut scabineus, cuiuslibet iustitiam dilatare praesumat, si statim adimpleta potuerit esse secundum rectitudinem, neque praemia pro hoc a quolibet homine per aliquod ingenium malum praesumat accipere. 54. De non cogendo ad pontem ire causa telonei. Ut nullus cogatur ad pontem ire ad fluvium transeundum propter telonei causas, quando ille in alio loco compendiosius illud flumen transire potest. Similiter in plano campo, ubi pons nec treiectus est, ibi omnimodis praecipimus ut non telone
Abbreviated transcription (Latin):
ac orudelit exigant᷑ .x. liii. De corporis dñi& sanguinis cõmunicatione laicorũ: Ut si non
frequentius uł ter laicihom ines in anno communicent : nisi foste quis maiorib quib: lib&
criminib: inpediatur xliiii Deeruditione filiorũ a parentib: & patrinis. Ut paren¬
tes filios suos & patrinis eos quos defonte lauarisuscipiunt erudire sũ mopere scudeant
Iili quia eos genuer̃ & eis ad nõ datisuint : istiuero quia peis fidetus soris existunt : lv
De ec desus antiquitus constitutes. Utecłȩ antiquitus constitute : nec decimis nec alia ul¬
lauꝗ possis sione priuent᷑ X L.VIDesepiltura: Ut de sepeliendis inbasilitis mostuis
illa consoitutio seruee. que ab antiquis patrib constituta t. EX PLICIT LABEB¬
DUS. INCIPIT TERTIUS. PRELOCUTIUNCULA LBELLI
ũperius induob libollis ecclosiastica prȩ fatorũ principũ domni laroli imperatoris

Expanded text:
impie ac crudeliter exigantur . 43. De corporis Domini et sanguinis communicatione laicorum. Ut si non impie ac crudeliter exigantur . 43. De corporis Domini et sanguinis communicatione laicorum. Ut si non frequentius, vel ter laici homines in anno communicent, nisi forte quis maioribus quibuslibet criminibus impediatur 44. De eruditione filiorum a parentibus et patrinis. Ut parentes filios suos, et patrini eos quos de fonte lavacri suscipiunt, erudire summopere studeant ; illi, quia eos genuerunt et eis a Domino dati sunt; isti, quia pro eis fideiussores existunt. 45. De ecclesiis antiquitus constitutis. Ut ecclesiae antiquitus constitutae nec decimis nec alia ulla possessione priventur. 46. De sepultura. Ut de sepeliendis in basilicis mortuis illa constitutio servetur, quae ab antiquis patribus constituta est. INCIPIT TERTII PRAELOCUTIUNCULA LIBELLI. Superius in duobus capitula ecclesiastica praefatorum principum, domni Karoli imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ enĩ se debet ex hbere subditis in halitu : in ueste & in omni coninctu: ut eis ad celes¬
tia regna ꝑgentib: ducatũpbeat i dciat &iam sẽ pro his quas in regimi ne accepit : incon¬
riunt᷑ : sed aliqui ex illis sacer dotũ nolunt a monitionib: aurẽ ac cõmodare uolentes
in pristinis ꝑdurare criminib: Quos apost& ꝑsecularis potentiȩ disciplinã. atã praua con¬
sue tudine coerceri : qui ꝑ saluti fera sacer dotũ monita noluer̃ reuocari. Quorũ ali¬
Quã obrẽ ura discernat mansue tudo : quid detalib: deinceps agendũ sit. xlii De domi¬
nis subditorũ ãmonendis. Ammonendi funt domini subdicerũ ut circaeos pie & mise¬
ricordit̃ agant : nec illos qualib& iniuste occasione condempnent nec ui obprimant : nec
llorũ substantiales in iuste tollant. neoi p̃sa debita quȩ a subditis reddenda sunt

Expanded text:
lem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis ad coeleslem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis ad coelestia regna pergentibus ducatum praebeat. Sciat etiam, se pro his quas in regimine accepit, in conlor! repperiuntur. Sed aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonicionibus aurem accommodare, volentes in pristinis durare criminibus; quos oportet per saecularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine coerceri, qui per salutifera sacerdotum monita noluerint revocari; quorum aliiminibus. Quam ob rem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agendum sit. 93. De monendi sunt domini subditorum , ut circa suos pie et misericorditer agant, nec eos qualibet iniusta occasione condempnent, nec vi opprimant, nec illorum substantiolas iniuste tollant, nec ipsa debita, quae subditis reddenda sunt, impie
Abbreviated transcription (Latin):
creuimꝰ quorũ in una quaq: parro clna scãcorpora requiescunt : xxxiiiiDean¬
tiquis ecdesus ut honorẽ suũ habeant : Ecclesice antiquitus conscitutȩ nec decimis
nec ab alis possessionib: priuent᷑. it aut nouis oratoriis tribuat᷑. xxxvDes piri
lice inscruant xxxuI De hoc ut sacer dotes inrep̃ hensibiles sint: Utiuxta
apłi uocȩ sacer dotes in rep̃hensibiles sint & morib: ornatic̃ & nequa quã turpi¬
b lucris deseruiant ixta illud qđ ait scriptura: Ne momilitans dõ implicat
cipiant:. Diccuẽ nob qđ inquib:dã iacis epĩ & comites ab incestuosis & ab his quideci¬
at inces quosis i xta ca nomita se ntentiã spenitentiasi multent᷑. Quiuorodetimas
post erebras ad monetionos & pdicationes sacer dotu daro negbexerint : ex cõmuni¬
tene s ł uramienbo uerdeos cõnseringi nolumꝰ : ꝓpt pericubũ ꝑitrii. Xxoc uiii. Dedis¬

Expanded text:
uorum in unaquaque parrochia sancta corpore requiescunt. 34. De antiquis ecclesiis, ut honorem suum habeant. Ecclesiae antiquitus constitutae nec decimis nec aliis possessionibus priventur, ita ut novis oratoriis tribuatur. 35. De spirilice instruant. 36. De hoc, ut sacerdotes inreprehensibiles sint. Ut iuxta Apostoli vocem sacerdotes inreprehensibiles sint et moribus ornati et nequaquam turpibus lucris deserviant, iuxta illud quod ait Scriptura: Nemo militans Deo implicat cipiantur. Dictum est nobis, quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his, qui deciut incestuosi iuxta canonicam sententiam poenitentia multentur. Qui vero decimas post crebras admonitiones et praedicationes sacerdotum dare neglexerint, excommunicentur. Iuramento vero eos constringi nolumus propter periculum periurii. 275. De
Abbreviated transcription (Latin):
fora diem & adoreemberh & ad regines burg &adla triacũ &ut arma & brumies nonducant
aduenandũ Quods heo inuentif uerint postantes omnis substanti. eorĩ auserat abtis. Dsnicda
quidẽ pars partib palatii: alia uero medietas. int̃ iã dictos mis sos & inuentorẽ diauidet᷑ : un Decda¬
matorib uł causo dicis: Decla macorib: ulcauist dicis quinec niditio scabinorũ ad qtuescere nec
blos phe mare uolint : antiqua consuetudo seruet᷑: Ide ut in cuscochia recludant : donot anũ

Expanded text:
Forahheim, et ad Breemberg , et ad Reganesburg, et ad Lauriacum; et ut arma et brunias non ducant ad venundandum. Quod si inventi fuerint portantes, omnis substantia eorum auferatur ab eis; dimidia quidem pars partibus palatii, alia vero medietas inter iam dictos missos et inventorem dividatur. 7. De clamatoribus vel causidicis. De clamatoribus vel causidicis, qui nec iudicium scabiniorum adquiescere nec blasphemare volunt, antiqua c
Abbreviated transcription (Latin):
opi nos abbatos net conitos necuicar nec udices nuilusꝙ omimino submalaorcasone
maloingenior es pauperã uł minꝰ potentã. necemere nectollere audescant: sed
sicmis erces aliquid eon parare noluerit. inpublicoplacito corã idoneistestib e oũ
ratione hoc faciat. Ubicũꝙ aiutẽ alit̃ inuentũ fuerit factũ : hoc amin inoom̃detur
cimꝰ : hocs̃ diẽ deminicũ paschae cũ omnihionore & sobrie tate uenerari: Similimo¬
do. totã ebdomadã illã obseruare decreuimꝰ: Diem ascensionis dñi plenit̃ celobrare

Expanded text:
opi nec abbates nec comites nec vicarii nec iudices nullusque omnino sub mala occasione vel malo ingenio res pauperum vel minus potentum nec emere nec vi tollere audeat. Sed quisquis ex eis aliquid comparare voluerit, in publico placito coram idoneis testibus et cum ratione hoc faciat. Ubicunque autem aliter inventum fuerit factum, hoc omnino emendeturximus , hoc est diem dominicum paschae cum omni honore et sobrietate venerari, simili modo totam ebdomadam illam observare decrevimus; diem ascensionis Domini pleniter celebrare;
Abbreviated transcription (Latin):
CVI Deincestis & criminosis ac de infirmis & pe¬
nitentib atq de ieumio quatuor tẽpoꝵ¬
CVII Vt ep̃i uidices publicos moneant ut reicarcerib:
reclusi natiuitate cbũ. paschȩ. pente costȩ absoluaN
&missas illis audiant dieb: & refectifiant

Expanded text:
VI. De incestis et criminosis, ac de infirmis et poenitentibus, atque de jejunio quatuor tempocopi iudices publicos moneant, ut rei carceribus reclusi nativitate Domini, pascha et pentecoste absolvantur, et missas illis audiant diebus ac refecti fiant
Abbreviated transcription (Latin):
Defure quidomũ suffodiens reꝑt̃ fuarit¬
xuiii. Sieffregerit furdomũ. siue suffodiens fuerit inuent᷑ : & accepto uulnere mortuus fuerit
pcussor noneri reusscaoguonis. đ siorto sole hoc fecerit. homucidiũ ꝑp&rauit . & ipsomoriet̃
sinuentꝰ fuerit apud eũ qui furat ẽ uiuens. suiebos siue as in restituat᷑
De eo quile serit a grum ł uineam
Sileserit quispia agrũ uł uineã & dimiserit iuim̃tũ suum ut de pascat᷑ aliena

Expanded text:
19. De fure, qui domum suffodiens repertus fuerit. Si effregerit fur domum sive suffodiens fuerit inventus et accepto vulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis. Quod si orto solo hoc fecerit, homicidium perpetravit et ipse morietur. Si inventum fuerit apud eum quod furatus est vivens, sive bos sive asinus, restituatur. 20. De eo, qui lese it agrum vel vineam. Si leserit quispiam agrum vel vineam et dimiserit jumentum suum, ut depascatur aliena,
Abbreviated transcription (Latin):
stipendia : & n quasi suis sod quasi cõmendatis uti debere. Doquib omib: sciant serationẽ red dietrs
in conspec cudiuine maiostatis. Etnisi eas fidolit pauperib & his quib p̃mis sũ ẽ ad minis trauerint
conde pnatione patiendos. Qualit uerodis pensari debeant canones sacriinsttenant. Scilicet ue qu¬
tuor pastos eexomnib: fiant una od fabricã ecclosiȩ roue landã altera pauperib: distribuonda tertua
prbocũ sius dericis habenda quas tacporosortuanda & quic quit ex inde poncifex iusserit :̃ prudenti

Expanded text:
stipendia, et non quasi suis, sed quasi commendatis uti debere; de quibus omnibus sciant se rationem redditurus in conspectu divinae maiestatis, et nisi eas fideliter pauperibus et his, quibus praemissum est, administraverint, condempnationem patiendos. Qualiter vero dispensari debeant, canones sacri instituunt: scilicet ut quatuor partes ex omnibus fiant, una ad fabricam ecclesiae relevandam, altera pauperibus distribuenda, tertia presbitero cum suis clericis habenda, quarta episcopo reservanda. Et quicquid exinde pontifex iusserit, prudenti
Abbreviated transcription (Latin):
uit abiline cossitate suã relinquat eccłam. Vt nequis dũmoadurare potuerit : qualib ne
si. Pulsatus antesiũ iudicẽ causa dicat & noante snũ iudicẽ pulsat si uoluerit tacoat &
ur prilsato quocions appolla teri : induciȩdent. Dehis qui famosos libollos logort ant can¬
intica famosa cantare psumunt Hiqininuenti fuerint libros famosos legere uł canta¬
timonia dixorin. seu qui ad sosti legos magosq: cõcucurrerint : mullate n adacousati¬
onẽ uł ad testimo niũ er ad mittendi. Dehis qui diui nos id mathe mati consulere p̃sii¬
nunt eccla. Quides alnoo printipis. uł sumaroi publicȩ mathe maticos a riolos
arus picos. natuinatores consulit : cũ oo quiros ponderit capito priniat. Do nuccori

Expanded text:
vitabili necessitate suam relinquat ecclesiam. Ut ne quis, dum in ea durare potuerit, qualibet nesit. Pulsatus ante suum iudicem causam dicat; et non ante suum iudicem pulsatus, si noluerit, taceat. Et ut pulsato, quotiens appellaverit, induciae dentur. 368. De his qui famosos libellos legere aut cantica famosa cantare praesumunt. Hi, qui inventi fuerint libros famosos legere vel cantatimonium dixerunt, seu qui ad sortilegos magosque cucurrerunt, nullatenus ad accusationem vel ad testimonium erunt admittendi. umunt. Qui de salute principis vel summa rei publicae mathematicos, ariolos, aruspices, vaticinatores consulit, cum eo qui responderit capite puniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ece lxidelis quiin aleertus fama auo cus criprura ane uerba cõcumeliosa cõfixerint. Quimaltontoso
in publicoscriptarã aut uerba cotumeliosa confixor
ndebit Noc inẽ ẽ uerũ in parontos ati inexera neos talis sic factadonatio Dt serus nncap it
dominia quoquã none rogandis. Serui incaput domini. noqiapsido noquo apturatore
noqitã in pecumarus. quã incapitalib: causis. incrogari pos tant. Dohis qui irati crimori

Expanded text:
. 361. De his qui in alterius famam aut scripturam aut verba contumeliosa confixerint. Qui in alterius famam in publico scripturam aut verba contumeliosa confixerit, idebit. Nec interest, utrum in parentes an in extraneos talis sit facta donatio. 363. De servis in caput domini a quoquam non interrogandis. Servi in caput domini neque a praeside, neque a procuratore, neque tam in parvis quam in capitalibus causis in
Abbreviated transcription (Latin):
efficione. Orinis quifalsa alis inculerit puniat᷑ & ꝓfalsitate ferat infamiã ceo .xlini. Se cori¬
ꝓuincia lisr nodo retractanda ꝑuicarios urbisromȩ epĩ ece .xluii. Vteõꝓuuincialis sinod retrat¬
accuset quã oũ familiarit cõueniat atq ab eo familiarẽ iustitiã petat .ccc.l. Siquis aduersas epm
caus a habuorit nõ prius al ioseposuł alios iudices adeat ut eũ accuset quã familiarit̃ et suã indi¬
c& querelã & ab eo aut in iustã em̃dationẽ autrationabilẽ ꝑcipiat excusationẽ ipsa nos infru¬
e ueritate. Si peccauerit inte frat̃tuus uade & corripe eũ inẽte & ipsã solũ site nõ a¬
lego de quo cũq negotioliceat quandoq: aduersus religiosũ xp̃i anũ quãuis humilis seruilisq ꝑso¬
na sit testimoniũ dicere : noc de quatũq reactione uł inscriptione xp̃ĩ anũ inpetere. Vt caulȩ¬

Expanded text:
inrogant. Omnis qui falsa aliis intulerit, puniatur, et pro falsitate ferat infamiam. XLII XXXIX. De provinciali retractanda per vicarios urbis Romae episcopi. Ut provincialis synodus ratracaccuset, quam eum familiariter conveniat atque ab eo familiarem iustitiam petat. Si quis adversus episcopum causam habuerit, non prius alios episcopos vel alios iudices adeat, ut eum accuset, quam familiariter ei suam indicet querelam, et ab eo aut iustam emendationem aut rationabilem percipiat excusationem, ipsa nos instruente veritate: Si peccaverit in te frater tuus, vade et corripe eum inter te es ipsum solum. Si te non alego de quocumque negotio liceat quandoque adversus religiosum christianum, quamvis humilis servilisque persona sit, testimonium dicere, nec de quacumque re actione vel inscriptione christianum inpetere. 352. U
Abbreviated transcription (Latin):
Egnitis & cognuti. Auumcnli uero auenculoru fili: cognitis nonagnati ceo xli. Delis quisemie¬
to aut trore sorui eẽ. m̃titisunt. Quimetuot in prossione alicuiusterroris a pud acta p̃sidis so
alla sie cepaueruit. esre gerut. expignauerint. siquide id tarba cĩto la coue ta fereruiti cante pionant᷑
Cuorũ citẽ eppellatione : omnia ex quib salici homnis uoceri possit accipi untur. Dt Iixenula trones
it reliquos malefactores sus coperut. Receptores ad gresserũ uemq latro nũ eadẽ poemi efficiuntur qua
psi letrones : dibletisemi susceptoribus : crassenciũ cupido cũ quui es eit.: eco .xlx. Dehus quimcen diũ fite¬
rint. Si aliqnis malitiȩ scudio incendiũ miserit : de hoc crimine conuitus penis grauissine inbet᷑ in¬
÷ fici. Qđ si ꝑnoggenciã factũ incendiñ conꝓbat : dãnũ qđ cuicũq in latũ fuorit. resq incogdiõpe¬
perit duplisaitis factione sartiat. DENoR ualendis constientionib: contracanones uł docrota p̃salũ ant

Expanded text:
culi vero et avunculorum filii cognati sunt, non agnati. 342. De his qui se metu aut terrore servos esse mentiti sunt. Qui metu et inpressione alicuius terroris apud acta praesidis servum t, expugnaverint, siquidem id turba cum telis coacta fecerint, capite puniantur. Telorum autem appellatione omnia, ex quibus saluti hominis noceri possit, accipiuntur. 344. De his qui latrones vel reliquos malefactores susceperint. Receptores adgressorum itemque latronum eadem poena afficiuntur, qua ipsi latrones: sublatis enim susceptoribus crassantium cupido conquiescit. 345. De his qui incendium fecerint. Si aliquis malitiae studio incendium miserit, de hoc crimine convictus poenis gravissimis iubetur interfici. Quod si per neglegentiam factum incendium conprobatur, damnum quod cuicumque inlatum fuerit, res quae incendio perierit, dupli satisfactione sarciatur. 346. De non valendis constitutionibus contra canones vel decreta praesulum aut
Abbreviated transcription (Latin):
LVIII Depontibus publicis : Vt pontes publici qui perbannũ ficrisolebant : anno prȩsente in omni locorestau¬
eritur : Luiui Dedericis monachis & seruis fugitius : NUt clerici & monachi & serui fugt
nec coies nec abbatissa: centenarium comitis aduocatũ abeat : Exi deuicaris uł centenari s si latro

Expanded text:
. 58. De pontibus publicis. Ut pontes publici, qui per bannum fieri solebant, anno praesente in omni loco restau. 58. De pontibus publicis. Ut pontes publici, qui per bannum fieri solebant, anno praesente in omni loco restaurentur. 59. De clericis, monachis et servis fugitivis. Ut clerici et monachi et servi fugitivi nec comes, nec abbatissa, centenarium comitis advocatum habeat. 61. De vicariis vel centenariis, si atro
Abbreviated transcription (Latin):
quos liber forines ol ser ua redebert: consftitatio gentoris uri paenitusol seruandi atque te sendla
estituidelaet mnanno triuasolimodo generalia placita obseruen & nillus eosanplus placitaos¬
seruire compellat nisi forte quilib& aut accusatis fuerit aut alium accusa uerit. aut altast¬
menum per iibendum uocatus fuere: A d cetera uero quȩ centenaruten& non alius uenire
iubtatur: nisi quiautlitigat. aut iudicat aut quitestificatur : LuI De debito adopus dominicĩ
reguadi ato: Ut debito qđ ad opus nrmñ fuerit reuuadiatum talis consederatio fiat ut isqui
ignorantes peceauit nontotũ secundũ legem cõponerecogatur sed ux taqđ possibile uisim fue¬
rto : Isuero qutantũ mula uoluntate pec cauit : totã legis cõpositionẽ cogatur ex soluerg
luii Delus qͥ ad palatiũ uł in hostẽ ꝓgunt uł in deredeunt ÷̃ Et nullus ad palatiũ uł in hostem
pgens uł de palatio aut de sioste rediens tributũ quod toruinsitinis uocant. soluere cogatur¬

Expanded text:
 constitutio genitoris nostri penitus observanda atque tenenda est, ut videlicet in anno tria solummodo generalia placita observent, et nullus eos amplius placita observare compellat; nisi forte quilibet aut accusatus fuerit, aut alium accusaverit, aut ad testimonium perhibendum vocatus fueiubeatur, nisi qui aut litigat, aut iudicat, aut testificatur. 56. De debito ad opus dominicum rewadiato. Ut de debito quod ad opus nostrum fuerit rewadiatum, talis consideratio fiat, ut is qui ignoranter peccavit, non totum secundum legem conponere cogatur, sed iuxta quod possibile visum fuerit. Is vero qui tantum mala voluntate peccavit, totam legis conpositionem cogatur exsolvere. 57. De his qui ad palatium vel in hostem pergunt vel inde redeunt. Ut nullus ad palatium vel in hostem pergens, vel de palatio vel de hoste rediens, tributum quod transturas vocant, solvere cogatur
Abbreviated transcription (Latin):
renuud:. Delis qͥ per occasionẽ im munitatis iustitiã facererennaunt ut hoc obseruet᷑ qđ a noł contitu¬
causis plabenuis: De noua monetu & deffalsa mon&a & dedispectu litierarũ nra nũ & delatronibus
coercendis ał puniendis & de fiuidis pacandis. dehocidis ꝓhibendis deꝑiuriis & sal si testibus com¬
pescendis delis om̃b uł ceteris hissimilibus hoc quo modo constituimus omnib: aed nuntietur & i
at quie quid dehis causis uł simul uđ singillatim emendarepotuerint omendent : &s tã quae enĩ¬
dauerint diligenter scriptis notent : & hoc semꝑagerecurent quatenus ustereprehendi
aque quuã uullaten possuñt: & quȩ facere debent aut possunt nullatenus pretermittant : brimo
aue toit me nđ abst alt grã alicuius aut honore aut timore siue odu caua illud qđagere debet
omittant: & sunmopere studeant ut hoc qđ se eficere non postint nobis aotu facuut: &om¬
miodis puideant ut ꝑ singula capitala tim uerbis quãq scriptis decomnib quȩ illie ꝑ eger int

Expanded text:
est. 9. De his qui per occasionem inmunitatis iustitiam facere rennuunt, ut hoc observetur quod a nobis constituitutum est. 12. De nova moneta, et de falsa moneta, et de dispectu litterarum nostrarum, et de latronibus coercendis vel puniendis, et de faidis pacandis, de homicidiis prohibendis, de periuriis et falsis testibus conpescendis, de his omnibus vel caeteris his similibus hoc quod modo constituimus, omnibus adnuntietur et in ut quicquid de his causis vel simul vel singillatim emendare potuerint, emendent, et ea quae emendaverint, diligenter scriptis notent. Et hoc sic peragere curent, quatenus iuste reprehendi a quoquam nullatenus possint. Et quae facere debent aut possunt, nullatenus praetermittant; immo caveant, ne, quod absit, aut gratia alicuius, aut honoris aut timoris sive odii causa, illud quod agere debent omittant. Et summopere studeant, ut hoc quod per se efficere non possunt, nobis notum faciant. Et omnimodis praevideant, ut per singula capitula, tam verbis
Abbreviated transcription (Latin):
tinis dedurare eriminib: Quos eportet ꝑ sđłaris pocentiȩ dis ciplinã atã pꝰ uac̃ suetudire
cohorceri qͥ ꝑs aluti fera sa c̃ dotũ monita noluer̃ reuocari : quoꝵ aliss iã e c̃munuca¬
uimꝰ. sđ illi hoc parui pendentes in isdẽ ꝑdurar c̃riminib: quã obrẽ urã decornat man¬
suctudo : quid detalih dein cops agendũ sit : Demagicis artis cincantationib: ã mone

Expanded text:
tinis durare criminibus; quos oportet per saecularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine coerceri, qui per salutifera sacerdotum monita noluerint revocari; quorum aliquos iam excommunicavimus; sed illi hoc parvipendentes, in eisdem perdurarunt criminibus. Quam ob rem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinc
Abbreviated transcription (Latin):
accxixii m̃a lignari. Quodotnib quiluit pulsati fuerint nõ aliubi quã min ꝓ priofero iurgandũ fit. Clorieꝰ di
acce xxi si crimine autlitt pulsatus fuertino aliubꝰ quã inforosuo uocatus aadiat᷑. Vt appellantes nulla cru¬
int̃ decentione. Appellantẽ non deb & afflictio ulla aut carceris ant detintiones in iuriare tcus¬
todia : & liceat appellatoriuiciatã appellationis rtmedio suble uare . Dehis quicon ropto fidi

Expanded text:
ite malignari. 332. Quod omnibus, qui lite pulsati fuerint, non aliubi quam in proprio foro iurgandum sit. Clericus vel laicus si crimine aut lite pulsatus fuerit, non aliubi, quam in foro suo vocatus audiatur. 333. Ut appellantes nulla arceantur detentione. Appellantem non debet a flictio ulla aut carceris aut detentionis iniuriare custodia. Et liceat appellatori vitiatam causam appellationis remedio subleva
Abbreviated transcription (Latin):
arceat᷑ hȩc etiã & deuiro inpenicentia posico plactnt obseruare De his quirẽ alterius uea¬
dendã accoperint sieminꝰ uondiderint p̃tiũ qđ eis mandatũ fuerat soluere cogant᷑
rescindi nõ potest. De eo qui seruũ bona fide comparauerit si seruus expriori tino
ugerie quid agendũ sit. Seruus lona fide conparat si ex neteri uicio fugerit ñto¬
R & ordinari Sunt nõ nulli quiindis cussos pocestate trrannica ñ canonica autoricat
danant & sicut nonullos gratia fauoris sublimant Ita quosdã odio inuidiaq: ꝑ
humiliant & leniopimionis atra cõdẽpnant : quorũ crimina nõ ꝓbant. Idõq: comunide

Expanded text:
arceatur. Haec etiam et de viro in poenitentia posito placuit observare . 318. De his, qui rem alterius renarceatur. Haec etiam et de viro in poenitentia posito placuit observare . 318. De his, qui rem alterius rendendum acceperint, si eam minus vendiderint, pretium, quod eis mandatum fuerat, solvere cogantur. rescindi non potest. 319. De eo, qui servum bona fide conparaverit, si servus ex priori vitio fugerit, quid agendum sit. Servus bona fide conparatus si ex veteri vitio fugerit, non taibus et ordinari. Sunt nonnulli qui indiscussos potestate tyrannica, non canonica auctoritate dampnant; et sicut nonnullos gratia favoris sublimant, ita quosdam odio invidiaque permoti humiliant, et levi opinionis aura condemnant, quorum crimina non adprobant. Ideoque c
Abbreviated transcription (Latin):
ciã ad mdicnũ de uocet᷑ sed uocato eo cinonitȩ in boco omnib: cõgruocem pr̃ sinodali a bomnib:¬
con ꝓiincialib: epis audiat̃ : qui concorde suꝑcũ canonicã quȩ ꝓferre debent sententiã q sibi
minorib: tã dericis quã laicis concessue quanto magis deepis seruari conuenit : Nã si ipse me¬
tro politanũ aut iud cessus pectos habuerie : aut infestos senserit . apud primatẽ diocos ros
aut apud romanȩ sedis pontificẽ indicet᷑. Drepis quiro manu appellant pontificẽ . Placint it
si ep̃s accusatus appolla uerie romanũ pontificẽ : id statnendu qđ ipse tensuerit DE PRIS quinfus¬
parro dnis aliquid paganis miagere ꝑmittunt & de agris in quib: hȩc acta et̃ noscunt᷑ qul
idũ sit Siinalicunus prbi parro dnȩ infideles ant faculas accenderine. Anit arboros¬
fontes ant saxa uenerant᷑ si hoc eruere neglexerit : sacrilegureũ se. eẽ cognoscat. Domis¬
quȩ de functis uiris aliis nubere p̃sumunt Penitens que defuncto uiro alio nubere p̃fat

Expanded text:
tiam ad iudicium devocetur. Sed vocato eo canonice in loco omnibus congruo, tempore synodali, ab omnibus provincialibus episcopis audiatur, qui concordem super eum canonicamque proferre debent sententiam. Quia si hoc minoribus tam clericis quam laicis concessum est, quanto magis de episcopis servari convenit? Nam si ipse metropolitanum aut iudices suspectos habuerit aut infestos senserit, apud primatem dioceseos aut apud Romanae sedis pontificem iudicetur. 315. De episcopis, qui Romanum apepiscopus accusatus appellaverit Romanum pontificem, id statuendum quod ipse censuerit. XXIV parrochiis aliquid paganis agere permittunt, et de agris, in quibus haec acta esse noscuntur, quid agendum sit. Si in alicuius presbiteri parrochia infideles afontes vel saxa venerentur, si haec eruere neglexerit, sacrilegi se eoenitentibus, quae defunctis viris aliis nubere praesumunt. Poenitens, quae defuncto viro alio nubere praesu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere : Multi c̃tra canonũ constituta sic ȩccłas quas edifica uerint postulant c̃ se¬
crari : ut dotẽ quã eiꝰ ȩcđȩ contulerint censeant ad epĩ orilinationẽ ñ ꝑtinere : qđ fac¬
tũ ot in p̃terito displicet et in futuro ꝓhib& sed oma scđm constitutionẽ antiquã

Expanded text:
rtineat. Multi contra canonum constituta sic ecclesias quas aedificaverint postulant consecrari, ut dotem quam ei Ecclesiae contulerint censeant ad episcopi ordinationem non pertinere, quod factum et in praeterito displicet et in futurum prohibetur; sed omnia secundum constitu
Abbreviated transcription (Latin):
canis epid: reta : Causa iupicina epi quiasic nob̵ placuit illic uilemꝰ audiri cuimultũ eisepius
dente negotioa cõmunione uideamꝰ fuisse suspensũ Adiectũ & iãẽ illud qđ siuio cemmere
suꝑ ordinat᷑ eẽ cognoscit᷑ qͥ ñ debut ordinari ante ꝗ lupicinꝰ in p̃senti positꝰ aut̃ p̃fatat᷑ aut
certe c̃fessiuste possit subiaceresententiaȩ : ut uacantẽ locũ quẽ ad modũ disciplina eccłas¬
tica exut  his qͥ consecrabat᷑ acciper& : Siq: uͦ alie emerserit causae quȩ ađ statũ eccłarũ¬
ad c̃cordiã ꝑtineant sac̃dotũ illic obtimore dnĩ uolumꝰ ut modo uentilent᷑ i ł t dt cõponenđ
adq: cũ positis om̃ib: ad nos relatio plena imitat᷑ : V⁊ ea quȩ iusta acclasticomor e iuste ae
rationabilit̃ fuerint definita : nrã qͦq: sententia roborant᷑ : Ex his enĩ possumꝰ cog noscore : qͣlit̃
peratorũ edictis ex libro .x.Vi. T̃ eod o siu imperatoris dehis qͥ su ꝑreligione c̃tendunt : impera¬

Expanded text:
copis directa. Causam Lupicini episcopi, quia sic nobis placuit, illic iubemus audiri; cui multum et saepius mmerito eum pendente negotio a comunione videbamus fuisse suspensum. Adiectum etiam illud est, quod huic temere superordinatus esse cognoscitur, qui non debuit ordinari, antequam Lupicinus in presenti positus aut confutatus aut certe confessus iuste possit subiacere sententiae, ut vacantem locum, quemadmodum disciplina aecclesiastica exigit, qui consecrabatur acciperad concordiam pertineat sacerdotum, illic ob timorem Domini volumus, ut modo ventilentur et de conponendis atque conpositis omnibus ad nos relatio plena mittatur; ut ea, quae iuxta ecclesiasticum morem iuste et rationabiliter fuerint definita, nostra quoque sententia roborentur. Ex his enim possumus cognoscere, qualiter et imperatorum edictis ex libro 16. Theodosii imperatoris de his, qui super religione contendunt. Impera
Abbreviated transcription (Latin):
derum Dce sidieus uel ceteris empublicam agereuolentibus nesi neliters ep̃i suicõmunicent &c̃ie
centir a dsciplinã egerint ex comoncentur: ex cał arelatense. Depridib qui fideles ad psidacũpsila
dia placuit ut cũ pmotisuerint literas accipiant cccłasticas idẽ cõmunicatorias : Ito tano
ut inqb eũq locis gesserint abepõeide loci cura illiagat᷑ utcũ ceptrint contra disciplinã pulli¬
pelericiul lauci ineliena ecłañ cõmunicent sineliteris ep̃isui ex cł cartaginis c̃on¬
tã maiomis erdinis quã et in ferioris pecoatũ egerit &uocat᷑ sui epi auctoritate adom̃li¬
tibno aspenutentiã ueni re distulerit : tã diu sit ab ȩccła ex torris & ad cacholicorium
c sodtio sequestratꝰ qͦusq qđ inlicite c̃misit em̃det. acreatũ suũ usq ad sacis fuctionem
canauoe diluat atq rec̃ciliatione ꝓpri epĩ diunus p̃cib iudul gentiã c̃ sequat &ueniã

Expanded text:
De praesidibus vel ceteris rem publicam agere volentibus, ne sine litteris episcopi sui communicent. Et cum contra disciplinam egerint, excommunicentur. Ex concilio Arelatense. De praesidibus, qui fideles ad praesidaa placuit, ut, cum promoti fuerint, litteras quidem accipiant ecclesiasticas communicatorias, ita tamen, ut, in quibuscumque locis gesserint, ab episcopis eiusdem loci cura illis agatur, et si coeperint contra disciplinaclerici vel laici in aliena ecclesia non communicent sine litteris episcopi sui. Cassianus Usulis, peccatum egerit, et vocatus sui episcopi auctoritate ad emendationem ac poenitentiam venire distulerit, tandiu sit ab Ecclesia extorris, et catholicorum consortio sequestratus, quousque quod commisit emendet, ac reatum suum usque ad satisfactionem canonice diluat, atque reconciliatione proprii episcopi divinis precibus indulgentiam consequatur,
Abbreviated transcription (Latin):
siues extra iudicẽ necant : Siq̃ seriũ propriũ sine conscientia iudici s occiderit . ex cõmuni catione
uł penicentia biennui reatũ sanguinis emundabit : DeHIISqͥ ad pacõ non reuertunt᷑. deduob¬
dis cordantib Ulacuit utsicut plerũ q: fit qͥ cũq: hodio aut longin quo intselite discesserint.
et ad pacõ reuocari diut᷑ na intentione neqͥuerint : adciuitatis primit sac̃ dotib argu¬
ant᷑ Qusi inmnicitias deponero ꝑnitiosa intentione noluerint de ȩccłae coctu lustis¬
sima ex cõmunicatione pellant᷑: Dł tus quuntrant in eccłam et ꝓpt̃ niniã luxu¬
riã suã asa cram̃tose abstinent : siq̃ intrat in eccłamdĩ et sa crasscripturas non audit
et pluxuria sua auertitse a cõmunione sacram̃ti et in obseruandis misteriis declinat

Expanded text:
suos extra iudicem necant. Si quis servum proprium sine conscientia iudicis occiderit, excommunicatione suos extra iudicem necant. Si quis servum proprium sine conscientia iudicis occiderit, excommunicatione vel penitentia biennii reatum sanguinis emundabit. 50. De his, qui ad pacem non revertuntur. Placuit, ut, sicut plerumque fit, quicumque odio aut longinqua inter se lite discesserint et ad pacem revocari diuturna intentione nequiverint, a civitatis primitus sacerdotibus arguantur. Qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de ecclesiae coetu iustissima excommunicatione pellantur. 51. De his, qui intrant in ecclesiam et propter nimiam luxuriam suam a sacramento se abstinent. Si quis intrat in ecclesiam Dei et sacras scripturas non audit et pro luxuria sua avertit se a communione sacramenti et in observandis mysteriis declinat
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ redigamꝰ simundũ uolum uincere : Aliquando quidẽ suo exẽploxpianus fieri : Imitatore s lubet
dicendo Inutatores mei estete sic̃ & egexpi : Aliquando qͥdẽ dere resipiscens addm̃ ad ipsius nos
imitationẽ horta t᷑ dicens Estote imitatores dĩsic̃ filii carissimi : lã uero demonstrans quia
nichil hanc imitationẽ pariat : Quã siita uiuat aliquis ut bonũ ei inc̃mune ꝓficiat: atq uniũ¬
sis utiliora ꝓuideat ad iunx. ambulate incaritate : Ideo cũ dixis sed. imitatores mei estote
ti nuo de caritate disseruit quia hȩ cp̃cipueuirtꝰ homines dõ ꝓximos facit: DEC
ut canonici łri canonicȩ uiuant: obseruantes diunȩ scripturȩ doctrinã & document a scorũ
patrũ et nil sine licentia epĩ suiuł magistrieorũ cõposite agere p̃sumant : DeNISqͥ seruos

Expanded text:
tem redigamus, si mundum volumus vincere. Aliquando quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet tem redigamus, si mundum volumus vincere. Aliquando quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resipiscens ad Deum, ad ipsius nos imitationem hortatur dicens: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines Deo proximos facit. 48. canonici clerici canonice vivant, observantes divinae scripturae doctrinam et documenta sanctorum patrum, ut nil sine licentia episcopi sui vel magistri eorum composite agere praesumant. 49. De his, qui servos
Abbreviated transcription (Latin):
et lites uł rixas amare. in placitis scłarib: disputare. excepta defensione ersanorũ
antĩ conductores aut procuratoreseẽ sclariũ rerũ turpis uerbi uł facti ioculatorẽ ex̃ uł
uł regulã & ebrictatẽ seqͥ pondera iniusta uł m̃suras habere : Negotiũ iniustũ exerco
e n tam̃ iustũ negutiũ .ẽ. coradicendũ ꝓpt̃ necessicates diũsas qr legitim scõfas¬
ñ obseruantes eos qͥ st̃ inimicicrucis xpĩ qͦrũ finilnterit quore ds̃ uent̃ ẽ: & gła inẽfusio
et̃ desiderant: et fidẽ uitã atq: industriã eorũ ꝑqdģ alla meruer̃nitunt᷑ immitani : ut
dũ ẽ etiã ipsã apłm in semet ipsotriũ phasse depotestatib: hiui mundi sic̃ ded nõ dixerat. cuise
inimicatorẽ ee proficet᷑ : Imitem ergo et nos illũ siõ uortat᷑ et castigemꝰ corpꝰ nrm̃ et in seruitu¬

Expanded text:
et lites vel rixas amare, in placitis saecularibus disputare, excepta defensione orfanorum et lites vel rixas amare, in placitis saecularibus disputare, excepta defensione orfanorum aut viduarum, conductores aut procuratores esse saecularium rerum, turpis verbi vel facti ioculatorem esse, vvel gulam et ebrietatem sequi, pondera iniusta vel mensuras habere, negotium iniustum exercere, non tamen iustum negotium est cont adicendum propter necessitates diversas; transeat: canes et aves sequi ad venandum, in omnibus, quibuslibet sit causis, superfluum esse. Ecce e desiderant: et fidem, vitam atque industriam eorum per quae illa meruerunt, nituntur imitari, ut dum, etiam ipsum apostolum in semetipso triumphasse de potestatibus huius mundi, sicut de Domino dixerat, cuius se imitatorem esse profitetur. Imitemur ergo et nos illum, sicut hortatur, et castigemus corpus nostrum et in servitu
Abbreviated transcription (Latin):
re debutoris prius nouendat qut̃ eñ dosolntione ẽ cõuemat. Creditor sisine conditione pigo sibi dep¬
sitẽ tenens tordabitort̃ conuenerit. ue solaco debico pignora sua recipiat . & dobitor noluerit poli uis
ammoniciones soluto debito pignerasua ratipere : credieor distrahendi pignoris labebt liber
Quibente sacor dore ꝓ quacũq culpa ab ecđa exirt contempserint : ꝓnorxa contumacie ca¬
dius recipianẽ aduoniã. De dericis increpationib: in obȩdientib: uerberanđ. Clerici ques in¬
s abois aliquid debet᷑ ut in salutionẽ conputent᷑. ccc ur. Si quis dobeat alican solides

Expanded text:
vendat, priusquam eum de solutione ter conveniat. Creditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens ter debitorem convenerit, ut soluto debito pignora sua recipiat, et debitor noluerit post tres admonitiones soluto debito pignora sua recipere, creditor distrahendi pignoris habebit liberQui iubente sacerdote pro quacumque culpa ab ecclesia exire contempserint, pro noxa contumaciae tardius recipiantur ad veniam. 302. De clericis increpationi inoboedientibus verberandis. Clerici, quos ins aliquid debent, et
Abbreviated transcription (Latin):
ministerio acor ep̃is aliquid accepis se. qr nihil indante erat qđ aliquis horũ accipert potu¬
isset Rm̃ qđ nõ habut quis eorũ dare non potiat. Na ep̃ nonerant q nec ad quandã ciuita¬
tis epis copalẽ sede titelatierant nec canonice ad trib: epis ordinati: idõ de epis copali minis teo¬
rio mililagert potuer &iderr cononos tendit̃ gescũ qđ p̃fixi agere pucauer quia qđ non
habner̃ mallatonus dare potuer̃ Idõnaq: nulla causa ꝑmit eit ut uideat᷑ iteratũ. qđ de
catisis momoratis acanonicȩ ordinatis ep̃is cognoscit᷑ regularit̃ ꝑ actũ. Vnde & cũ sepo
questio domale accopto honore nascatꝰ quis ambigat nequia quã . eẽ. tribuendũ qđ non
do cet fuisse collatũ : scimꝰ em̃ sicut & antiquis patrũ logimꝰ decretis : posse uera acus¬
talegitimi ep̃ĩ bene dictio anferre omine uiciũ qđ atitioso fuerat miectũ Dereb ie
quo quo meodo deteriorare p̃sumat. Nãde nas tantib: aełas earũq res nibuil ali ud

Expanded text:
 aliquis horum accipere potuisset; quoniam quod non habuit quis eorum, dare non potuit. Nam episcopi non erant, quia nec ad quandam civitatis episcopalem sedem titulati erant, nec canonice a tribus episcopis ordinati. Ideo de episcopali ministerio nihil agere potuerunt. Et idcirco non ostenditur gestum, quod praefixi agere putaverunt; quia quod non habuerunt, nullatenus dare potuerunt. Ideo namque nulla causa permittit, ut videatur iteratum, quod de causis memoratis a canonice ordinatis episcopis cognoscitur regulariter peractum. Unde et cum saepe quaestio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam esse tribuendum, quod non decet fuisse collatum. Scimus enim, sicut et in antiquis patrum legimus decretis, posse veram ac iustam legitimi episcopi benedictionem auferre omne vitium, quod a vitioso fuerat iniectum. 261. De quoquo modo deteriorare praesumat. Nam devastantibus ecclesias earumque res nihil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Con uictus iniuditio deeuidendi uio lentie crimine : reus capite pumat᷑ ccxxviii Ve saci¬
docos de incognitis reb: nihil idicare psumant. Nos quisacerdocũ dnĩ matura uolum
eẽ iuditia : nihil possumus de incognitis rebus incuius quã partis p̃iuditiũ definire. prius

Expanded text:
Convictus in iudicio de evidenti violentiae crimine reus capite puniatur. 233. Ut saceConvictus in iudicio de evidenti violentiae crimine reus capite puniatur. 233. Ut sacerdotes de incognitis rebus nihil iudicare praesumant. Nos qui sacerdotum Domini matura volumus esse iudicia, nihil possumus de incognitis rebus in cuiusquam partis praeiudicium definire, priu
Abbreviated transcription (Latin):
nadas sieut ab ep̃o ulabillo q consticutus ẽ abeo nocant᷑ ad e iuratẽ conuomant absq ulla dilario¬
sibi conscitutas conue niant discendigratia : ut aliqua pars in parrechuis prborũ remanoat
nepopuli d ecelesiȩ dĩ absq offitiosint & aliqua utilia inciuutate discant ut moliores ad par¬
ato sine asuis bene dorcis minis eris bono animo in seiruane desacris loccionib & dinims cul¬
nb: & scis canonib: siune de biptis mais sactumto at q misserũ soleminus & pcib & dere liquis offi¬
cus omnib sibi neces sariis plenit̃ & discinte hac singillatim inbuant᷑. & ominia que illi ꝑ par¬
phensibilit̃ ducant : & aliis beno inuendo bonũ exemplũ absq tilla offensione p̃beant. &eorum
minis teria sapient᷑ & racionabi lit̃ adimplanit. ut innullã qđ ab sit offensionẽ incidant sed di
gratiã ꝓmereri ualeant. Quid de conuictis in iuditio deeuidenti uiolentia faciendũ sit

Expanded text:
 ab illo, qui constitutus est ab eo, vocantur, ad civitatem conveniant absque ulla dilatiosibi constitutas conveniant discendi gratia, ut aliqua pars in parrochiis presbiterorum remaneat, ne populi et ecclesiae Dei absque officio sint; et aliqua utilia in civitate discant, ut meliores ad parrest, in civitate sive a suis bene doctis ministris, bono animo instruantur de sacris lectionibus et divinis cultibus et sanctis canonibus, sive de baptismatis sacramento atque missarum solemniis et precibus, et de reliquis officiis omnibus sibi necessariis pleniter et distincte ac singillatim imbuantur. Et omnia, quae illi per parpraehensibiliter ducant, et aliis bene vivendo bonum exemplum aliisque ulla offensione praebeant, et eorum ministeria sapienter et rationabiliter adimpleant, ut in nullam, quod absit, offensionem incidant, sed Dei gratiam promereri valeant. 232. Quid de convictis in iudicio de evidenti violentia faciendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
luste iaditate filii homipũ. Et in quo cõq iuditio itdicaueritis iudicabie deuobis & iterũ. Mane¬

Expanded text:
Iuste iudicate, filii hominum. Et: In quocumque iudicio iudicaveritis, iud cabitur de vobisIuste iudicate, filii hominum. Et: In quocumque iudicio iudicaveritis, iud cabitur de vobis
Abbreviated transcription (Latin):
dotũ atq maxime cunctorũ fideliũ nr̃oꝵ depurgatione criminateꝵ sacer docũ tanta erac tauimus
abeato gregorio papaeẽ definitã Nã cũ uuor matu gnerale cõuentũ abuis sem : ad lataẽ nob̵
ueritatẽ ius iuirandũ erit in medio & illũ testẽ ꝓferat de in nocentiȩ suȩ puritate cuinuda & aꝑta
sunt om̃ia sicq maneat in ꝓpriogradu. Ista uero omnia qł uires nras excedunt in iuditio e põrũ ux¬
ta canonicã sanctionẽ definiendã relinquimꝰ : ut hȩc quando orta fuerint itadefinire satagant
ur nec scđm seculũ iuscã reprehensionẽ nec penes dm̃ qđ ab sit danationẽ . sed ȩc̃ne beatitudinis
ipsoauxiliante quiominia in fucata prestat p̃mia conse quant᷑. DeR eC toruditio abomnib: iudi
Ixxxii cando & debictis & continentib: cauendis. Om̃s monemꝰ ut lites ul contentiones non recte iudicatͥis

Expanded text:
dotum atque maxime cunctorum fidelium nostrorum de purgatione criminatorum sacerdotum tanta tractavimus dotum atque maxime cunctorum fidelium nostrorum de purgatione criminatorum sacerdotum tanta tractavimus gorio papa esse definitam. Nam cum Wormatiae generalem conventum habuissemus, allata est nobis veritatem dicant, ius iurandum erit in medio, et illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nuda et aperta sunt omnia; sicque maneat in proprio gradu. » Ista vero omnia, quia vires nostras excedunt, in iuditio episcoporum iuxta canonicam sanctionem definienda relinquimus; ut haec quando orta fuerint, ita definire satagant, ut nec secundum seculum iustam reprehensionem, nec penes Deum, quod absit, damnationem, sed aeternae beatitio ab omnibus iudicando. Et de litibus et contentionibus cavendis. Omnes monemus, ut lites vel contentiones non recte iudicatas
Abbreviated transcription (Latin):
ietamũ soluunt. Quida s abbato scõ abhoranonaie iunium soluitat coniaus ueunt . &dũ sol ipse
eadẽ die tenebris palleatus lumine subduxerit : ipsaque elem̃ta turbata mes titiã totius mundios¬
tenderine. Ili it iuniũ tanti diei polluunt opulisq in seruiunt. & quia totũ iundẽ diẽ uniuer¬
salis eđa ꝓpt̃ passionẽ dñi in merore & abstinentia ꝑagit quicũq in eo ieuiniũ ꝓpt̃ paruulos senes
&e languidos ante ꝑ actas indulgontie p̃cessoluerit apis caligaudio depellꝗt̃. Necineo sacram̃ tũ
corperis & sanguinis dͥñi ꝑxipiat. quidiẽ pas sionis ei ꝑ abstinentiã nõ honorat. Derura gatione sacer¬
do cũ qualit̃ uiior matia secunda uice adomno Rarlo &asuis tractata atq: sopita .ẽ. Ominib: nub̵̃tã p̃sen¬
tib quã &futaris serre cupimꝰ qł idõ consultu sedis apos colice & omniũ nrorũ eperũ acre liquorũ sacer¬

Expanded text:
ieiunium solvunt. Quidam sabbato sancto ab hora nona ieiunium solvunt, conviviis utuntur; et dum sol ipse eadem die tenebris palliatus lumina subduxerit ipsaque elementa turbata moestitiam totius mundi ostenderint, illi ieiunium tamen diei polluunt, epulisque inserviunt. Et quia totum eundem diem universalis ecclesia propter passionem Domini in moerore et abstinentia peragit, quicumque in eo ieiunium praeter parvulos, senes et languidos ante peractas indulgentiae preces persolverit, a paschali gaudio depellatur; nec in eo sacramentum corporis et sanguinis Domini percipiat qui diem passionis eius per abstinentiam non honorat. 281. De purgatione sacerdotum, qualiter Wormatia secunda vice a domno Karolo atque a suis tractata atque sopita est. Omnibus vobis, tam praesentibus quam et futuris, scire cupimus, quia ideo consultu sedis apostolicae et omnium nostrorum episcoporum ac reliquorum sacer
Abbreviated transcription (Latin):
tũ predictos antẽ cor epos om̃s ꝓcepit damnart : & iexilio re trudi Ista uorb emis mai¬
me pogni nob ado cõmissi ep̃i cũ todẽ arnone ꝑmietente pfaco a postoli comitius tractantis
merent. mec ipsi de inceps a quo quã fierent quigradus siupericulũ uitare uellet Decretuna¬
ꝗ ẽ in illa si nodo quã reginis buro ꝓ eadẽ uł palus causis a postolica auecoritate p̃fato p̃ter¬
co habum. enhil eaep̃dictis a quoquã eorũ agere nec facere uolentib consentiro sed quic quid

Expanded text:
repiscopos omnes praecepit damnare et in exilio detrudi. Ista vero omnes, maxime regni nobis a Deo commissi episcopi cum eodem Arnone, permittente praefato apostolico mitius tractantes,merent, nec ipsi deinceps a quoquam fierent, qui gradus sui periculum vitare vellet. Decretum namque est in illa synodo, quam Reginisburc pro eadem vel pro aliis causis apostolica auctoritate praefato praetexto habuimus: nihil ex praedictis a quoquam eorum, agere nec facere volenti