comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ue dixisse de quo cesarem dicere
solitum refert/ Cicero epłar ad si¬
thicum libro ixͦ magͥ refert quid
hic uelit sed quicquid ualde uolet
et ip̃e quidẽ in extremo toga capd
ob nubit leua q sinũ uestimenti
ad inferiores corꝑis ꝑtes extẽdit
quo caũ eẽt honestior Ita ille qͥtot
cerras pͥmũ post in urbe Roma
craꝵ orbem mira felicitate subeg
nem t̾ram auditꝰ ẽ Ruine fragor
ingẽtis ¶ Quã indigne aũt sit
occisus uel hinc pãtet ꝙ plures
ex his qui eũ ocaderũt in testa¬
mẽto eius filii siqͥs forte nascẽt᷑
tutores erant noĩati quidã quoq
in scdĩs he̾dibus sꝙͥpti erãt utꝰ
D. brutus qui maxie ĩ hac cede
p̃cipue uidet᷑ ĩpus fuisse quod
quidẽ testamẽtu paucis ante
mortẽ mẽsib fecerat / nã ĩ al¬
tero añ belli cuulis Iniciũ ut
qͥdam tradũt.G. pompeiũ geneꝵ
sui uincũ scͥpẜat hedem sed bello
exorto nuitandi cestamẽti iustis¬

Expanded text:
ve dixisse, de quo Cesarem ipsum dicere ve dixisse, de quo Cesarem ipsum dicere solitum refert Cicero epistolarum ad Atticum libro X: Magni refert, quid hic velit; sed quicquid volet, valde volet. Et ipse quidem in extremo toga caput obnubit, levaque sinum vestimenti ad inferiores corporis partes extendit, quo casus esset honestior. Ita ille, qui tot terras primum, post in urbe Roma terrarum orbem mira felicitate subegenem terram auditus est ruine fragor ingentis. Quam indigne autem sit occisus, vel hinc patet, quod plures ex his, qui eum occiderunt, in testamento eius filii, si quis forte nasceretur, tutores erant nominati; quidam quoque in secundis heredibus scripti erant, ut Decimus Brutus, qui maxime in hac cede ac precipue videtur impius fuisse. Quod quidem testamentum paucis ante mortem mensibus fecerat. Nam in altero ante belli civilis initium, ut quidam tradunt, Pompeium generum suum, unicum scripserat heredem; sed bello exorto, mutandi testamenti iustis
Abbreviated transcription (Latin):
in latere expedicõem ꝑthicam aĩo
agitans ibi dum assedisset ꝯurati
eu sub p̃cextu obsequii circũsistũt
cum cimber. Tulius qui pͥmas si¬
bi tanti facinõis ꝑtos assupserat
accedes nescio quid poposcit/ Negã¬
ti ĩpns inq aluid tpũs remta¬
henti ab utroq humo togam mai¬
bus arripuit exclamãtẽ ista qͥdẽ
uis ẽ Cassius infra Iugulũ unl¬
nãt cesar cassn pugione erepto
Brachio ꝙ eius trarecto dñ assuo¬
g̾ẽt a lio uulne̾ remoratus ẽ q̃d
unũ ex oĩb letale medici dixere
sed ad unã uitam finiendã cale
buliuis unũ satis est ¶ Tũm un¬
diq ab omib st̾cto ferreo petiui¬
dens neq soli inter tantos et ĩer¬
mi qͥdem auxilii suꝑesse intelligẽs
sp̃m Recollegit ne quid indecorum
moriens dice̾t aut facet᷑ neq oĩ¬
no aliquid dixit nsi quod ad pri¬
nũ uuluus parũꝑ infrenuit nul¬
la uoce tañ emuissa et .m. bruto ĩ se
Irruenti grecum fortͣ nescio qͥd bre¬

Expanded text:
in latere, expeditionem Parthicam animo in latere, expeditionem Parthicam animo agitans. Ibi dum assedisset, coniurati eum sub pretextu obsequii circumsistunt; quum Cimber Tullius, qui primus sibi tanti facinoris partes assumpserat, accedens nescio quid poposcit. Neganti in presens inque aliud tempus rem trahenti ab utroque humero togam manibus arripit: exclamantem: Ista quidem vis est: Cassius infra iugulum vulnerat. Cesar, Cassii pugione erepto brachioque eius traiecto, dum assurgeret alio vulnere remoratus est, quod unum ex omnibus letale medici dixere. Sed ad unam vitam finiendam tale vulnus unum satis est. Tum se undique ab omnibus stricto ferro peti videns, neque soli inter tantos et inermi quicquam auxilii superesse intelligens, spiritum recollegit, ne quid indecorum moriens diceret aut faceret, neque omnino aliquid dixit, nisi quod ad primum vulnus parumper infremuit; nulla voce tamen emissa, et Marco Bruto in se irruenti grecum fertur nescio quid bre
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliis est inuẽta et huic ortꝰ
dicit᷑ mos ille p̃cipue p̾ͥncipium
ut omez sꝙͥturã sibi oblatam ꝯfes¬
tim legant / Ceterum his atq aliis
moti quidam opmant᷑ cesarem et
mortem suam p̃scitisse et sic mori
uoluisse rram ⁊ apud penopho tẽ
cum ciri Reg̾is mortem et ordinatio¬
nem ultimã aliqñ lege̾t cõtempsit
lentum ac languidum mortis genꝰ
et p̾de ꝙͣ moreretur orta int̾ cenã
mencione de optimo gen̾ẽ moriẽdi
Ip̃e mortẽ subitamĩ expectatã ꝙ pͦ¬
tulerat et ĩ cotidiano ẜmone sepedi¬
cẽ solitus ferebatur fatio diu seul
nature uixisse uel glorie cuiꝰ inora¬
cione pro.m. Marcello Cicero meñt
uictũꝙ ea Res credita Cesar ydib
marciis curbate ualitudinis causã
aliꝙͣdiu domi decentus tandẽ .d. bru¬
to hortante ne expͤtantẽ senatum
frustraretur ad multũ diei spaciũ
hora scilicet qͥnta ueĩt ĩ curiam
pompeyanã que ẽ tarꝑe Rupis

Expanded text:
cum aliis est inventa. Et hinc ortus cum aliis est inventa. Et hinc ortus dicitur mos ille precipue principum, ut omnem scripturam sibi oblatam confestim legant. Ceterum his atque aliis moti quidam opinantur Cesarem et mortem suam prescisse et sic mori voluisse. Nam et apud Xenophontem quum Cyri regis mortem et ordinationem ultimam aliquando legeret, contempsit lentum et languidum mortis genus; et pridie quam moreretur, orta inter cenam contentione de optimo genere moriendi, ipse mortem subitam inexpectatamque pretulerat, et in quotidiano sermone sepe dicnature vixisse vel glorie. Eius in oratione pro Marco Marcello Cicero meminit. Utcumque ea res credita, Cesar Idibus Martiis turbate valetudinis causa aliquandiu domi detentus, tandem Decimo Bruto hortante, ne expectantem senatum frustraretur, ad multum diei spatium, hora scilicet V., venit in curiam pompeianam, que est Tarpeie rupis
Abbreviated transcription (Latin):
ciendo Rbicone ꝯsecratos et uagari sñ
cuscode ꝑmissos circa dĩe cedis/ et
pabulo ascinentes a lacͥmis manãtes
uberib ¶ Omitto plurmus hosciis nõ
litatũ ⁊ spurmẽ Aruspitis moĩtus
piculi ĩminentis et regaliolũ auem
in pomperana curia a diu̾sis uoluc̾¬
bus discerptã omitto suũ ⁊ uporis
sonnuni quesuit id genus om̃ĩa
que a uiro tam docto ta magnammo
iure optio nisi fallor sꝑu pot̾at /E
tũc uulgo obẜuari talia ymo et ꝓ¬
curari accuracius et cau̾i mos erat
Illud certe sapientissiõ duci oculos
aꝑusse debuerat ꝙ et fama cedis
in unilgus effusa erat / ut quod multi
nouant ille unus ciꝰ Res agebatur
uix ignorare potu̾it et ad locũ sue
mortis emiti quidã obuiꝰ sed igno¬
tus scͥpturã actulit quo monebat᷑
ne ad mortẽ iret accepit q illã nec
plegit sed sqͥpturis aliis qua sus¬
tra manu gestabat quasi statim po¬
stea lecturus ĩmiscuit que postea

Expanded text:
ciendo Rubicone consecratos et vagari sine ciendo Rubicone consecratos et vagari sine custode permissos, circa diem cedis et pabulo abstinentes et lacrimis manantes uberibus. Omitto plurimis hostiis non litatum et Spurine aruspicis monitus periculi imminentis, et regaliolum avem in pompeiana curia a diversis volucribus discerptam. Omitto suum et uxoris sue somnium et que sunt id genus omnia, que a viro tam docto, tam magnanimo iure optimo, nisi fallor, sperni poterant. Sed tunc vulgo observari talia, immo procurari accuratius et caveri mos erat. Illud certe sapientissimo duci oculos aperuisse debuerat, quod et fama cedis in vulgus effusa erat, ut, quod multi noverant, ille unus, cuius res agebatur, vix ignorare potuerit. Et ad locum sue mortis eunti quidam obvius, sed incognitus, scripturam obtulit, qua monebatur, ne ad mortem iret; accepitque illam nec perlegit, sed scripturis aliis, quas sinistra manu gestabat, quasi statim postea lecturus, immiscuit, que postea
Abbreviated transcription (Latin):
bruitis ante cedis dncibus quoꝵ p̾nꝯ
atꝙ ułtimꝰ ex suoꝵ nũo erant meꝰ
semꝑ aduerse ꝑcis extitãt sed ueĩa
donatus ac ꝓuincia auctus aut abla¬
ta Respue ac ꝓfecto ipe quoq suus
ẽẽ debuerat sed uno mõ sui om̃es fu¬
erunt ꝑemptores et multa qͥdõ ꝯui¬
ratis fu̾e̾ consilia quałi atq ubi eũ
ꝑderent ¶Candem Genatus ẜdibus
Marciis in pompei curiam edicto et
locus placuit ot tempꝰ nec ip̃i qͥdem
lesari mors ignota eẽ debuerat insi
ꝙ piturus oculos obstruit fortuma
onntto cablam eneam forte capis pe¬
gis e Sepulcro eructam in qua grece
sc̾ptu erat hec sentẽtia ¶ Quando ãq
ossa capio deteeta essẽt fore ut iulo ꝓ¬
grratus manu suoꝵ necaretur mag̾nis¬
ꝙ mox Italie cladib unidicaretur
post em̃ eẽ res fabulosa ꝙuis eã Sue¬
comꝰ tr̃aquilus affirmet et Corne¬
liũ balbũ Cesaris familiarissimũ ꝑdu¬
cat auctorẽ/ omitto greges eqͦꝵ intrai¬

Expanded text:
Brutis tante cedis ducibus; quorum primus Brutis tante cedis ducibus; quorum primus atque ultimus e suorum numero erant, medius semper adverse partis extiterat, sed venia donatus ac provincia auctus, et aut oblata respuere, aut profecto ipse quoque suus esse debuerat. Sed uno modo sui omnes fuerunt peremptores. Et multa quidem coniuratis fuere consilia, qualiter aut ubi eum perderent: tandem, senatu Idibus Martiis in Pompeii curiam edicto, locus placuit et tempus. Nec ipsi quidem Cesari mors ignota esse debuerat, nisi quod perituris oculos obstruit fortuna. Omitto tabulam eneam forte Capis regis ex sepulcro erutam, in qua grece scriptum erat hac sententia: Quandocumque ossa Capis detecta essent, fore, ut Iulo prognatus manu suorum necaretur, magnisque mox Italie cladibus vindicaretur; potest enim esse res fabulosa, quamvis eam Svetonius Tranquillus affirmet, et Cornelium Balbum, Cesaris familiarissimum, producat auctorem. Omitto greges equorum in trai
Abbreviated transcription (Latin):
infanna ne dum morte et nõ ꝑociꝰ
multa laude dignissimũ ¶ Bed
expediamꝰ illam in expiabilem
dicũt Inuidie cam̃/ Benatũ se ade¬
iiti ⁊ honorificentissimis decreti
honestati nõ assurrexiss siue ꝓhi¬
bitus ut auĩt a cornelio balbo cum
uellet assurge smne sponte sua ne¬
ꝙ de assurgendo cogitans/ en gue
cͥmen cũ nr̃a etate filii Rusticor
Regibus atq pͥncpibus nõ assur¬
gant sed em̃ id maxime indigna¬
coem senatus anxit ꝙ ip̃e Cesar
sibi cͥumpliati nõ assurrexisse põ¬
tiũ aquilam egre tulerat en causa
ĩ pria natũ ẽẽ ꝑes facit sed nũꝙͣ
odio causa defuit qddũt suspicoez
Affectati Regni ab illo qui utiq Regibus
omibus maiou erat et maiorem esse se¬
nou̾ãt hee sunt fere cause hec sunt
enmã que desarẽ morte dignũ effec̾unt
et eoꝵ utor nerbo et iure cosus exisa¬
metur. Coniuratũ est in eũ lx. Sena
oibus Gaio cassio et marco ac deanio

Expanded text:
infamia, nedum morte, et non potius infamia, nedum morte, et non potius multa laude dignissimum? Sed expediamus illam inexpiabilem, ut dicunt, invidie causam: senatui se adeunti et honorificentissimis decretis honestanti non assurrexit, sive prohibitus, ut aiunt, a Cornelio Balbo, quum vellet assurgere, sive sponte sua neque de assurgendo cogitans. En grave crimen; quum nostra etate filii rusticorum regibus atque principibus non assurgant. Sed enim id maxime indignationem senatus auxit, quod ipse Cesar sibi triumphanti non assurrexisse Pontium Aquilam egre tulerat. En causa, in patria natum esse pares facit. Sed numquam odio causa defuit. Addunt suspicionem affectati regni ab illo, qui utique regibus omnibus maior erat, et maiorem esse noverat. He sunt fere cause, hec sunt crimina, que Cesarem morte dignum effecerunt, et eorum utor verbo ut iure cesus estimetur. Coniuratum est in eum a sexaginta senatoribus; Gaio Cassio et Marco ac Decimo
Abbreviated transcription (Latin):
longe abfuit ut si aut mitis iso¬
lentia quod uix esse potest ꝓfecto
tantos post uietorias desierat eẽ
mirabilis ⁊ gestarꝭ Reꝵ consciam
leuabatur dicũt eñ eum magr̃a¬
tus nõ sibi tm̃ sed aliis precer pa¬
trii moris obẜuanciam ⁊ ꝑticum
miuos sibi honores usur passes con¬
tiniũ ꝯsulatum ꝑꝑetuã dcaturam
ac censuram cognom̃ imꝑatoril ac
patris pat̾e que post multis longe
Imꝑibus contigunt scatuã int̾ re¬
ges suggestũ in orchestra qui certe
nõ petenti ymo et Recusanti merito
debebatur/ nec huanos tm̃ sed diui¬
nio sedem auream in curia tensã pro
tͥbunali templa eciam et aras in quo
modũ fateor suꝑgressus ẽ ¶As qͣs
seqͥtur quale est sinuilacrũ iuxta
doos et quos deos queso iouẽ for¬
sitan aut neptimum qui certe pe¬
dem Cesaris nõ ualebãt honnes
uiciosi ac ut sc̃ptum est omes dni
gentiu demoma despexisse eciam
fertur aruspitia et quid oro dignũ

Expanded text:
longe abfuit. Ut sit autem in illo insolonge abfuit. Ut sit autem in illo insolentia, quod vix esse posset, profecto tantas post victorias desierat esse mirabilis, et gestarum rerum conscientia levabatur. Dicunt eum magistratus non sibi tantum, sed aliis preter patrii moris observantiam impertitum, nimios sibi honores usurpasse, continuum consulatum, perpetuam dictaturam ac censuram, cognomen imperatoris ac patris patrie, que post eum multis longe imparibus contigerunt, statuam inter reges, suggestum in orchestra, que certe non petenti, immo et recusanti merito debebantur, nec humanos tantum, sed divinos, sedem auream in curia tensam pro tribunali, templa etiam et aras; in quo modum, fateor, supergressus est. At, quod sequitur, quale est? Simulacrum iuxta deos; et quos deos, queso? Iovem forsitan aut Neptunum, qui certe pedem Cesaris non valebant, homines vitiosi, aut, ut scriptum est: Omnes dii gentium demonia. Despexisse etiam fertur aruspicia. Et quid, oro, dignum
Abbreviated transcription (Latin):
dit ac licẽñ in Italia redeudi atq
ad honores ⁊ imꝑia bello p̾clusũ
aditũ aꝑuit ostẽdens u̾bis et que
uent nescũt rebus nullũ se hostẽ
post belloꝵ exitũ here de quo Cicero
et si post eus int̾itum obloquatur.
quod luitus lego tñ ante sic dixãt
uidimꝰ tua uictoriã p̾lioꝵ exitu
ternia tã gladiu uagia uacium
i urbe non uidimꝰ quos amismiꝰ
ciues eos martis uis ꝑculit non
ira uictorie ut dubitare debeat ne¬
mo qͥn multos si fieri posset Cesar
ab inferis excitaret qm̃ ex eadem
acie conẜuat quod potest hec leui¬
tas et hi mores Cesaris qui illũ
tocius huam gnͣs amore dignissi¬
mũ face debuissent sibi quod sus¬
picari quidem licet ꝑnitie attule¬
runt uisus est eni tuto ledi posse
qui om̃o om̃ib indulgẽ nichilso¬
leret ulcisci pretente tamẽ alie
cause sunt/ et facile ẽ causas uel
Inuenire nel fingẽ / Obicuĩt illi in¬
solenciã cui certe adiucta solet
ẽe crudelitas que ut liquet ab illo

Expanded text:
taliam redeundi, atque ad honores et imperia bello preclusum aditum aperuit, ostendens verbis, et, que mentiri nesciunt, rebus nullum de se hostem post bellorum exitum habere. De quo Cicero, etsi post eius interitum obloquatur, quod invitus lego, tamen ante sic dixerat: Vidimus tuam victoriam preliorum exitu terminatam, gladium vagina vacuum in urbe non vidimus. Quos amisimus cives, eos Martis vis perculit, non ira victorie, ut dubitare debeat nemo, quin multos, si fieri posset, Cesar ab inferis excitaret, quoniam ex eadem acie conservat, quos potest. Hec lenitas et hi mores Cesaris, qui illum totius humani generis amore dignissimum facere debuissent, sibi, quod suspicari quidem licet, perniciem attulerunt. Visus est enim tuto ledi posse, qui omnibus omnia indulgere, nichil soleret ulcisci. Pretente tamen alie cause sunt, et facile est causas vel invertire vel fingere. Obiciunt illi insolentiam, cui certe adiuncta solet esse crudelitas, que, ut liquet, ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
suũq nom̃e grandi aliquo faci¬
nore clarificaret, Qui quid mali
potu̾it accidere si uniet nõ iemo
Bans enĩ Cesar ut erat clemes
nichil aliud effice uolebat eciam
in ip̃o belli auilis ardore ꝙͣ ut bñ
meren de re pubᵃ uidetur auobꝰ
optimuis cuubus icerone et Ca¬
alteu clemẽtissiꝯ Cesar fuit alt̾i
Elemes ẽẽ nõ potunt quia eũ nõ
Iuuenit, Conscat aute ꝙ audico

Expanded text:
suumque nomen grandi aliquo facisuumque nomen grandi aliquo facinore clarificaret. cui quid mali potuerit accidere, si viveret, non invenio; Gaius enim Cesar, ut erat clemens, nichil aliud efficere volebat, etiam in ipso belli civilis ardore, quam ut bene mereri de Republica videretur, duobus optimis civibus Cicerone et Caalteri clementissimus Cesar fuit, alteri clemens esse non potuit, quia eum non invenit. Constat autem quod, audito
Abbreviated transcription (Latin):
secum q in cubiculum et platoio
smil et gladiui clam mexit
alt̾um qͦ mori uelet alt̾um qͦq
posset lecto igit᷑ ad luc̾nam libͦ
quo ad sibi lectiõe firuntati
amuni assumpsisse uisus ẽ pau¬
lulũ subticuit cũ gladio que
ad illũ diem ut auit̾ ĩcorrup¬
tum ab om̃i sede ẜuanerat in
se ip̃m scricto pectus illud quod
constãcie templũ aliquod habe¬
batur genno uulu̾e cõfipit
aliqͦ forsan indicio exꝑrecti me
ab illoꝵ uexacione li beraret
his digressis ⁊ ferro ut augu¬
cor ablaco suriexit ille iceꝵ
cuta g̾n̾osum spiritũ manu ex¬
truxit quã mortẽ seueca mi¬
excusac Angustinus rectius
et uituꝑat et accusat et michi
ꝓpsus sic uidetur. Cato magͥ
semꝑ et cõstantis sed in finem
se de canto uno loqui ausun
inconsulti p̾cipitis q et ut
uere dicã uam amuni fuisse
ecgregiis Cato uidet᷑ causam
quesisse moriendi. nõ tam uit Ce¬
sarem fuge̾t quã ut scoycoꝵ de¬
cretis obtemꝑaret quos sectabat᷑

Expanded text:
is simul et gladium clam invexit, alterum, quo mori vellet, alterum, quo posset. Lecto igitur ad lucernam libro, quoad sibi lectione firmitatem animi assumpsisse visus est, paululum subticuit; tum gladio, quem ad illum diem, ut aiunt, incorruptum ab omni cede servaverat, in se ipsum stricto, pectus illud, quod constantie templum aliquod habebatur, gemino vulnere confixit. Aliquo forsan indicio experrecti medab illorum vexatione liberaret. His digressis et ferro, ut auguror, ablato, surrexit ille iterum, cuta, generosum spiritum manu extrusit. Quam mortem Seneca miexcusat, Augustinus rectius et vituperat et accusat; et michi prorsus sic videtur. Catonem magni semper et constantis, sed in finem, si de tanto viro loqui ausim, inconsulti precipitisque et, ut vere dicam, vani animi fuisse. inquit, Cato videtur causam quesisse moriendi, non tam ut Cesarem fugeret, quam ut Stoicorum decretis obtemperaret quos sectabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mana plebe depositas restituit nec
passus est extinctis hostib nocẽ fa¬
uorem suu qͥ uiuentib nõ noceret¬
¶ demq om̃es Iniurias omib remi¬
sit/ Req alibi ꝙͣ in prelio ꝑiisse aliqͦs
suoꝵ hosciũ notum ẽ insi afframũ ut
ꝑhibent et fauscũ illam ac.l. Cesarẽ
Inuenẽ ꝙͣ qͣm et duo pͥmi accepta se¬
mel uera postmodũ Rebellassent
et de eoꝵ morte aliter sc̃pẜũt qui
Rebus int̾fuerũt et tercius ẜuos le¬
saris ac libertos ferro ⁊ igni condelit᷑
eneccisset ¶Sed ne hos quidem suouis¬
su sen cõsensu interfectos dicãt qͥ asẜũt
post uictoriam int̾fectos cũ n̾õ petẽtib
sigillatun ignouisset nouissime uni

Expanded text:
mana plebe depositas restituit, nec mana plebe depositas restituit, nec passus est extinctis hostibus nocere favorem suum, qui viventibus non noceret. Denique omnes iniurias omnibus remisit; neque alibi, quam in prelio, periisse aliquos suorum hostium notum est, nisi Afranium, ut perhibent, et Faustum Syllam ac L. Cesarem iuvenem; quamquam et duo primi, accepta semel venia, postmodum rebellassent et de eorum morte aliter scripserint, qui rebus interfuerunt, et tertius servos Cesaris ac libertos ferro et igni crudeliter enecasset. Sed ne hos quidem suo iussu seu consensu interfectos dicant, qui asserunt post victoriam interfectos. Quum vero petentibus singillatim ignovisset, novissime
Abbreviated transcription (Latin):
ut filio Iube Regis qui Regis alt̾uis cãz
fouebat ortis ut fit in cõtencõe uerbis
acͥorib barbam manu uiolent᷑ arriꝑ¬
et/ eund̃ ꝙ masutha in cusctodiã dus¬
cẽtibus eriꝑet/ enq q̃rentib occultaret¬
¶ Demq pretor pͥmũ in hispanã pro¬
ficiscens sua abditũ letica nulli cogͥtũ
asportaret/ Ac nõ ut anncitiaꝵ siciet
smuilcatũ tenax a nullo uinꝙp cã offẽ¬
sus qͥn facile et obliuiscentur et pãcet
Itaq et or̃onum et u̾suũ morsus fa¬
mosor qͥn et libroꝵ adu̾sus se ab in¬
uidis editoꝵ laceracões pacientissimo
ac cuuli tulit anmo neq grauiores
inurias si nõ uerbis sed Rebus ip̃is
illatus cũ posset ulcisci noluit et si
omno iusiurandi uinculo cogeretur
quãto qͥuit hũanius ultus est ¶Con¬
uirãcõnes contͣ se dep̾hiensas nõ piu¬
uit sed sibi notas esse ad monuit ma¬
le de se loq̃ntibus edixit ut desme¬
rent statuas sille atq pompei a Ro¬

Expanded text:
ut, filio Iube regis, qui regis alterius causam ut, filio Iube regis, qui regis alterius causam fovebat, ortis, ut fit, in contentione verbis acrioribus, barbam manu violenter arriperet, eumdemque Masintham in custodiam ducentibus eriperet, eumque querentibus occultaret, denique pretor primum in Hispaniam proficiscens sua abditum lectica, nulli cognitum, asportaret. At non ut amicitiarum, sic et simultatum tenax, a nullo unquam tam offensus, quin facile et oblivisceretur, et parceret. Itaque et orationum et versuum morsus famosorum, quin et librorum adversus se ab invidis editorum lacerationes patienti ac civili tulit animo, neque graviores iniurias sibi non verbis, sed rebus ipsis illatas, quum posset, ulcisci noluit, et, si omnino iurandi vinculo cogeretur, quanto quivit humanius ultus est. Coniurationes contra se deprehensas non punivit, sed sibi notas esse admonuit. Male de se loquentibus edixit, ut desisterent. Statuas Sylle atque Pompeii a ro
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝯrentur nõ tñ imprines sed ꝓ cuius¬
ꝙͣ culpa et increpiti ⁊ multati et hec̃
quidem cũ militibus ¶ Familiaritates
amncitias ⁊ clientelas suma fide co¬
luit ac pietate dum siluestie iter
agͥet Gaiuĩ ꝙ opiũ qui sibi annassimꝰ
et illo ĩ itinere comes erat unicus egri¬
cudo repentina corripuisset et forte
ibi Tuguriolu nõ iisi onius capax
eẽt inuetũ ibi amncũ agͦso ĩ lectuls
collocauit ip̃e sus al diua diuo muda
iacuit  humo et hec quide dum for¬
m̃ã adhuc eẽt huilior git cũ ad im¬
pium ascendisset nõ millos obscurassie
natos ad honores et magͥfica ꝓno¬
Ciassatoꝵ inquit atq Ciccarior in
deffendenda digͥtate mea usus essem
eque illis essem ¶ Bratus nõ enim
quis sed quid quisq ꝓ me gesẜit
ex ammo masincham̃ genosum ado¬
lescentẽ suam mclientelã ał mente
etate susceꝑat contra illũ hiespal
rex licigium hebat in quo eum Cesar
canta ope et sic ardenter aduunt

Expanded text:
sequerentur, non tamen impunes, sed pro culsequerentur, non tamen impunes, sed pro culpa cuiusque increpiti et multati. Et hec quidem cum militibus. Familiaritates, amicitias, clientelas summa fide coluit ac pietate. Dum, silvestre iter ageret, Gaiumque Oppium, qui sibi amicissimus et illo in itinere comes erat unicus, egritudo repentina corripuisset, et forte ibi tuguriolum nonnisi unius capax esset inventum, ibi amicum agresti in lectulo collocavit, ipse sub dio nuda iacuit in humo. Et hec quidem, dum fortuna adhuc esset humiliore. At quum ad imperium ascendisset, nonnullos obscurissime natos ad honores et magnifica prograssatorum, inquit, atque sicariorum ope in defendenda dignitate mea usus essem, eque illis essem gratus; non enim quis, sed quid quisque pro me gesserit, examino. Masintham, generosum adolescentem, suam in clientelam ab ineunte etate susceperat. Contra illum Hyempsal rex litigium habebat; in quo eum Cesar tanta ope et sic ardenter adiuvit,
Abbreviated transcription (Latin):
Seditionẽ militare gallicis om̃i¬
bus atq g̾manics ⁊ britanias
bellis nillã ꝑtulit/ existimo quia
iusta bella milites age sibi uiden¬
tur nichil aliud ꝙͣ pugnã et obe¬
dienciam cogitarent ac bellis ciui¬
libus aliquas/ Sed quot nõ faci¬
litate sed seu̾itate et auctoritate
ꝯplẽt qͥlis fuit illa ad placẽtiã
dumi p̃ore bello ex hispama re¬
mearet de qͣ dc̃m ẽ ⁊ alt̾a rome
decimãis missionẽ et p̃mia tu¬
multuosissima conspiracõe poscẽ¬
tibus qͦs qm̃ tũ maxĩe bellũ ĩ giffrica
repullularet annas dehortãtibus neq
diittẽdi tp̃us ẽẽ furimãtib dnnitt̾
uoluit ⁊ quatũ ĩ se eẽt dimisit Sed
quos Imꝑator dimttebat imꝑatoris
uox una detinuit ut cũ em̃ eos alloqͥ
maipiẽs nõ comilitones ut solebat sedꝰ
yutes appellass una itat uoce respõ¬
det se u̾o milites suos eẽ nec ampllos
loq passi recusantẽ licet in affricam

Expanded text:
Seditionem militarem gallicis omniSeditionem militarem gallicis omnibus atque germanicis et britannicis bellis nullam pertulit, existimo, quod, quia iusta bella milites agere sibi viderentur, nichil aliud, quam pugnam et obedientiam cogitarent; sed bellis civilibus aliquot litate, sed severitate et auctoritate compesceret; qualis fuit illa ad Placentiam, dum priore bello ex Hispania remearet, de quo dictum est, et altera Rome de Cinnanis missionem et premia tumultuosissima conspiratione poscentibus; quos, quoniam tum maxime bellum in Africa repullularet, amicis dehortantibus neque dimittendi tempus esse firmantibus, dimittere voluit, et, quantum in se esset, dimisit; sed, quos imperator dimittebat, imperatoris vox una detinuit, ut, quum enim eos alloqui incipiens, non commilitones, ut solebat, sed Quirites appellasset; una statim voce responderent se vero milites suos esse, nec amplius loqui passi, recusantem licet, in Africam
Abbreviated transcription (Latin):
gentes consolari eos dux huerit
nõ pure giliis om̃ib in p̾ liis
ingentes hostĩ ex̾citus semꝑ lon¬
ge num̃o pauciores uicerĩt atq
delem̾int et ibid̃ una cohors Ce¬
saris qͣtuor pompeianas legio¬
nes aliquot horaꝵ spacio sic ꝑ¬
tulit ut pene om̃es confixi atq
obruti sagittis eent quarꝭ.4.
.xxxͫ. intra uallũ Reper ato ad
Cesarem relata et hec omes aut
multi quidem quid de singłis lo¬
quau nota est Oceue centuriõis
⁊ in buitania et ad diuachii
uirtus de qua suo dixunꝰ loco
et quod dicendi locus defuit ỹl¬
teoli militis ad massilia qui oũ
blo nauali hostilem in pupun
dextam Iuiecissent illa amputa¬
ca ixus altera nauim ꝙ ꝯste¬
deris scuto ĩ adu̾sos Impetum fe¬
cit et equauit tymgeri factum
quod lo catissime grecie laudib
in celũ usq sublatum est cũ par̾
uirtus Romam militis penesic̃
dãpnata Gilencio sic uerboꝵ illi
isti aũt reꝵ scudio dediti erant

Expanded text:
gentes consolari eos dux habuerit, gentes consolari eos dux habuerit, non punire; aliis omnibus in preliis ingentes hostium exercitus semper longe numero pauciores vicerint atque deleverint. Et ibidem una cohors Cesaris IIII pompeianas legiones aliquot horarum spatio sic perculit, ut pene omnes confixi atque obruti sagittis essent, quarum et CXXX millia intra vallum reperta atque ad Cesarem sunt relata. Et hec omnes, aut multi quidem. Quid de singulis loquar? Nota est Sceve centurionis et in Britannia et ad Durachium virtus, de qua suo diximus loco, et, quod dicendi locus defuit, Accilii militis ad Massiliam, qui, quum prelio navali hostilem in puppim dexteram iniecisset, illa amputata, nixus altera navimque conscendens, scuto in adversos impetum fecit, equavitque Cinigeri factum, quod loquacissime Grecie laudibus in celum usque sublatum est, quum par virtus romani militis pene sit damnata silentio. Sic verborum illi, isti autem rerum studio dediti erant.
Abbreviated transcription (Latin):
tam Rem unus ip̃e sufficeret
Centuriones legion singulos
equites sibi offerrent sua impẽ¬
sa et om̃es pedites cõicatis one¬
ribus et dictiorib quib q ultro
mopum curã in se cr̃asfentib g̃¬
tuitũ illi sine scipendio ac frũ¬
mento pollicentiur obseqͥum neq
in ta longo belli spacio quisꝙͣ
fere tnsfugit/ et capti aliqui su¬
orũ oblatam sibi uitam si contra
Ce sarem milicarent cõstantissime
respuerũt difficultates rerõĩ
um et excͦmã famẽ uł du ob¬
side̾ntur ab hostibus nel dum
ip̃i illos obside̾nt tanta ꝑtulẽ
cõstantia ut ad durachiũ pane
et herbis facto uitam sustenta¬
rent/ quo cõspecto Pompeius
rem sibi nõ cum homib red
cũ ferus aĩantib ẽẽ ait abiciq
eu iussit/ ne uisꝰ aĩos suor
debilitaret obstinacõe hosciũ in¬
tellecta fortitudo quoq nõ infe¬
rior ꝙͣ pacientia illis erat uicti
semel illis ĩ locis tã mesti sue¬
runt ut a se ip̃is supplicũi exi¬

Expanded text:
tam rem unus ipse sufficeret, tam rem unus ipse sufficeret, centuriones legionum singulos equites sibi offerent sua impensa, et omnes pedites, communicatis omnibus, et ditioribus quibusque ultro inopum curam in se transferentibus, gratuitum illi sine stipendio ac fructu pollicerentur obsequium. Neque in tam longo belli spatio quisquam fere transfugit, et capti aliqui suorum oblatam sibi vitam, si contra Cesarem militarent, constantissime respuerunt. Difficultates omnium rerum et extremam famem, vel dum obsiderentur ab hostibus, vel dum ipsi illos obsiderent, tanta pertulere constantia, ut ad Durachium pane ex herbis facto vitam sustentarent; quo conspecto, Pompeius rem sibi non cum hominibus, sed cum feris animantibus esse ait, abiicique eum iussit, ne visus animos suorum debilitaret, obstinatione hostium intellecta. Fortitudo quoque non inferior, quam patientia, illis erat. Victi semel illis in locis tam mesti fuerunt, ut a se ipsis supplicium exi
Abbreviated transcription (Latin):
sime pumebat/ ꝙ hec uicia nõ ad
singloꝵ mores sed ad sũmam Rer
ꝑtin̾ent ut nõ intentos ad prelia
reqͥrebat/ Sic pꝰ uictorias int̾dum
latuue militari ac leticie frena laxa¬
bat ut a diuturno labore recrearẽt
corpora militũ atq animi ¶ Et si ĩ
hoc argueret᷑ Rndebat milites mei
⁊ unguentati bene possunt et pugͣre
⁊ uinoe̾ illud q eis ꝑmittebat ut
auro et argento ornarent quo et as¬
pectu pulcor ẽẽt ex̾citus et uirtuti
insite dampni metus acced̾e̾t et eẽt
quisꝙ ad pugnãdũ acͥor dum et
uinci timet et spoliãi neq eos allo¬
q̃uo milites nũcupabat fed comilito¬
nes suos neq eos ut milites sedut
cede Titurn et Armiculei de qua
supͣ diximꝰ uarba ⁊ capillo incõsꝰ
acꝙͣ incultus tam dui fuerit donec
et fortissimos milites ⁊ sibi fi¬
dissimos fecit usq adeo ut ĩ ip̃o
pͥncipio auilis belli cũ ia a prĩa
scipendia negarentur neq ad tã¬

Expanded text:
sime puniebat, quod hec vitia non ad sime puniebat, quod hec vitia non ad singulorum mores, sed ad summam rerum pertinerent. Ut vero intentos ad prelia requirebat, sic post victorias interdum lascivie militari ac letitie frena laxabat, ut a diuturno labore recrearentur corpora militum atque animi, et, si in hoc argueretur, respondebat: Milites mei et unguentati bene possunt et pugnare et vincere. Illud quoque eis permittebat, ut auro et argento ornarentur, quo et aspectu pulchrior esset exercitus, et virtuti insite damni metus accederet, et esset quisque ad pugnandum acrior, dum et vinci timerent et spoliari. Neque omnes alloquens milites nuncupabat, sed commilitones suos, neque eos ut milites, sed utcede Titurii et Arunculeii, de qua supra diximus, barba et capillo intonsus atque incultus tam diu fuerit, donec et fortissimos milites et sibi fidissimos fecit usque adeo, ut in ipso principio civilis belli, quum iam a patria stipendia negarentur, neque ad tan
Abbreviated transcription (Latin):
rissioꝵ Res gestas cũ tuis nͨ ꝯteçio¬
nũ magͥtudĩe nec numĩo p̾lioꝵ nec
Sarietate Regionũ nͨ celoritate cõfi¬
ciendi nec dissimilitudĩe bellor pos¬
se cõferri nec nõ disiuctissiãs terras
riis iblustrate sũt ¶Que quidem ego
nisi ita ee magna fatear et ea uix
cuiusꝙͣ mẽs aut cogitacõ caꝑe possit᷑
amens sum Milites nõ urbanitate nec
piquo hoste omib horis magis duri¬
us ꝙͣ nocturns ꝑatos eos ad iter od
prignam exigebat/ Ideoq nuꝙͣ pugͣ
tempus demĩciabat aut itineris ut
om̃e tpũs sibi denĩciatũ cred̾e̾nt et
semꝑ ꝑati qͦciens ꝓ feccoĩs aut pugne
signum sonuiss inueurentur et sepe
nulla cã Rei cniuispiã signũ dabat ut
ꝯdisc̾ent laborare et repentinis imꝑi¬
is p̃sto ẽẽ peccata militũ nõ omia
castigabat/ et multa dissimilabat scies
genꝰ hominũ ad peccand̃ ꝓnũ nec
facile nam et ꝯsuetudiem nerbis ex¬
cir pari seditiosos ac deẜtores seueris¬

Expanded text:
s cum tuis nec contentionum magnitudine, nec numero preliorum, nec varietate regionum, nec celeritate vincendi, nec dissimilitudine bellorum posse conferri; nec vero disiunctissimas terras d victoriis illustrate sunt. Que quidem ego nisi ita esse magna fatear, ut ea vix cuiusquam mens aut cogitatio capere possit, amens sim. Milites non urbanitate, necpinquo hoste omnibus horis, non magis diurnis, quam nocturnis, paratos eos ad iter et ad pugnam exigebat, ideoque numquam pugne tempus denuntiabat aut itineris, ut omne tempus sibi denuntiatum crederent et semper parati, quotiens profectionis aut pugne signum sonuisset, invenirentur, et sepe nulla causa rei cuiuspiam signum dabat, ut condiscerent laborare et repentinis imperiis presto esse. Peccata militum non omnia castigabat, et multa dissimulabat, sciens genus hominum ad peccandum pronum, nec facile naturam et consuetudinem verbis extirpari. Seditiosos ac desertores severis
Abbreviated transcription (Latin):
solitus et preẜtim suũ ut eqͥto
cũ peditib disc̾mĩe et seposato
fuge spe quasi uirũ unũ firma¬
ret exercitũ preter aut̃e artes
Impatorias / militis officia tam
melior foret itaq melmatã aciem
sepe solus erexit ut p̾ẜtim mudeñ die
factu eẽ narrauimꝰ cohibes fugã et
in adusos manu ac uoce retorquẽs
touerit usq adeo ut ĩ manu eius sg¬
coũ relmq̃ret abuet q et ip̃e ex Impa¬
tore dexillifer remearet de hat uesnca
uirtute ac felicitate p̾cipuaq ceboritate
et si habũde sit dictum neq aliud
tota die hec dicat historia nõ tamẽ
iqs libent̾ crebris usurpare ꝓ mõib¬

Expanded text:
solitus et presertim suum, ut, equato solitus et presertim suum, ut, equato cum peditibus discrimine, et seposita fuge spe, quasi virum unum totum firmaret exercitum. Preter autem artes imperatorias militis officia tam melior foret. Itaque inclinatam aciem sepe solus erexit, ut presertim Mundensi die factum esse narravimus, cohibens fugam et in adversos manu ac voce retorquens terruerit usque adeo, ut in manu eius signum relinqueret abiretque, et ipse ex imperatore vexillifer remaneret. De hac bellica virtute ac felicitate precipuaque celeritate etsi abunde sit dictum, neque aliud tota hec dicat historia, non est tidque libenter crebris usurpare sermonib
Abbreviated transcription (Latin):
eet/ an circũspͤtor cautior q cele¬
ritatis nõ tantu mire sed incre¬
dibłis fuit quã et ingemio et ĩ¬
corpore p̃scitit ita ut si qͥd inge¬
mo agendum eet ante ꝑficerẽt
ꝙ̃ cepisse crede̾tur et corpore itide
no ire sed uolare uisus centena
milia passuũ in singłos dies exi¬
get et obiectos ammes aut nãdo
aut ĩflatis utͥbus pedibus arre¬
migando traioet ¶ Ita ut dc̃u
mirũ sepe nuicii ad eius adiẽtũ
urbibus iuciandũ p̾missi cũ eo
cuesum ꝑueissent eum iã p̾ue¬
insse acconiti reꝑirẽt ⁊ hinc ce¬
leritati iõsitas quedã merat atq
audatia ita ut sepe tcͥbulentissume
tẽpestatibus qñ nemo eciã pͥnatꝰᷤ
iter ingredi audẽt ip̃e cũ toto ꝓ̃pe¬
rares ed̾citu ⁊ cũ p̃uẽisẜ euestigi
scupentes hostes aggrede̾tur nuil¬
lũ ꝙ respiramẽtũ illis aut re¬
sumendi aiõs spaciui daret quoti¬
exis ꝑiculũ anceps eẽt eqͦs abicẽ

Expanded text:
esset, an circumspectior cautiorque. Celeesset, an circumspectior cautiorque. Celeritatis non tantum mire, sed incredibilis fuit, quam et ingenio et corpore prestitit ita, ut, si quid ingenio agendum esset, ante perficeret, quam cepisse crederetur; et corpore itidem non ire, sed volare visus centena millia passuum in singulos dies exigeret, et obiectos amnes aut nando aut inflatis utribus pedibus arremigando traiceret, ita ut, dictu mirum, sepe nuntii ad eius adventum urbibus nuntiandum premissi, quum eo cursim pervenissent, eum iam prevenisse attoniti reperirent. Et huic celeritati animositas quedam inerat atque audacia, ita ut sepe turbulentissimis tempestatibus, quando nemo etiam privatus iter ingredi auderet, ipse cum toto properaret stupentes hostes aggrederetur, nullumque respiramentum illis aut resumendi animos spatium daret. Quotiens periculum anceps esset, equos abiicere
Abbreviated transcription (Latin):
unnumcuiꝰ supͣ menumꝰ dũ ab
inter alios Cicerone qui pace
dixim tanta uiri se pe ⁊ multiũ
in illuis amicicia uariauit Ecy¬
sit et a dolescentib mlta q ꝑseqͥ
longum est calis ille in rebus
igemi ¶Nam in reb bellicis
nulli hom̃z sedus suisse non
ambigitur Ita nempe de illo
sipͥtum est uir. qui nemo uinꝙͣ
bellis magis eituit in quibus
quidem uꝙͣ ip̃e sibi peꝑcit in¬
dulxitq aliquid pͥmus ĩ agnue
eques int̾dum pedes sepuis cer¬
nebatur nͨ gelu nec sole nec
labore engens atq cõsir mans
nullꝰ en locꝰ erat ignaie ubi
suũ imꝑatore p̾entem uidebat
Iubententem q non ne sed
uenure ⁊ se sequi ad pericula
uenio uinꝙͣ promptior
uero in ꝑiculis Cantior
nuꝙͣ duce̾t insi itinerib explora¬
tis aut ꝑ alios aut ꝑ se ip̃m nõ¬
nuꝙͣ int̾ hostes illoꝵ hitu crascꝭꝰ¬
sus ĩcogͥtis ⁊ ad sũma libratis
om̃ib dubitari poss an aĩosior

Expanded text:
unum, cuius supra meminimus, dum ab unum, cuius supra meminimus, dum ab inter alios Ciceronem, qui, pace dixerim tanti viri, sepe et multum in illius amicitia variavit. Scripsit et adolescentulus multa, que prosequi longum est. Talis ille in rebus ingenii; nam in rebus bellicis nulli hominum secundus fuisse non ambigitur. Ita nempe de illo scriptum est: Vir, quo nemo unquam bellis magis enituit. In quibus quidem numquam ipse sibi pepercit, indulsitque aliquid. Primus in agmine, eques interdum, pedes sepius, cernebatur, nec sole nec mans. Nullius enim locus erat ignavie, ubi summum imperatorem preeuntem videbant iubentemque non ire, sed venire et se sequi ad pericula. Nemo unquam promptior, nemo in periculis cautior, numquam duceret, nisi itineribus exploratis aut per alios aut per se ipsum; nonnumquam inter hostes illorum habitu transgressus incognitus, ut ad summam, libratis omnibus, dubitari posset, an animosior
Abbreviated transcription (Latin):
fere omnes facuint qui diuiti¬
as querunt sed ut largiretur.
libalit̾ q diffuderet Ita duor
auaricie malorum alterum
nestiobat al tero la borabat
unde et in hispania in gallia
in egipto multa quidem Rome
autẽ effracto errano unu̾sa
diripuit s nõ ut abstuencie
sic eloꝙͣnaie moys fuit qua ⁊
omnum seculoꝵ duces haud
dubie ancessit et sumos equa¬
unt oratores quod ita esse ora¬
corum p̾ͥnceps et Cesaris ho¬
sces cicero confirmat et quod
iueris ad Buicũ scribens neq
tm̃ militari hand oratoria eliꝙ¬
tia que hetur ad putes enituit
 et libros scͥpsit ieꝵ aute ali¬
lucõ editi unde hoꝵꝭ que de re¬
bus cerar̃ scͥysimꝰ maxͣ pars
decerpca est Ocripsit et alios
plines qui ita sibi ꝓpt̾ ingemi
uelocitate adeo nichil hand mo¬
dicum tp̃rs occupabant obsta¬
uantq negotiis ut quosdam
exeis in alpĩ transitu belli
gallici tpris quosdam in medro
ꝑiculosissimor ardore bellor

Expanded text:
omnes fere faciunt, qui divitiomnes fere faciunt, qui divitias querunt, sed ut largiretur liberaliterque diffunderet. Ita duorum avaritie malorum alterum nesciebat, altero laborabat; unde etiam in Hispania, in Gallia, in Egypto multa quidem, Rome autem effracto erario universa diripuit. Sed non ut abstinentie, sic eloquentie inops fuit, qua et omnium seculorum duces haud dubie antecessit, et summos equavit oratores. Quod ita esse oratorum princeps et Cesaris hostis Cicero confirmat, et, quod mireris, ad Brutum scribens. Neque tantum militari aut oratoria eloquentia, que habetur ad presentes, enituit, sed et libros scripsit rerum ante alilucem editi; unde horum, que de rebus Cesaris scripsimus, maxima pars decerpta est. Scripsit et alios plures, qui ita sibi propter ingenii velocitatem adeo nichil aut modicum temporis occupabant obstabantque negotiis, ut quosdam ex eis in Alpium transitu belli gallici temporibus, quosdam in medio periculosissimorum ardore bellorum,
Abbreviated transcription (Latin):
lasset nillo licet accusante mor¬
te multau̾it nõ cane pudicicia
quã in alio exigebat in se p̾sti¬
cit Infamatus et rome illustri¬
um adult̾iis feminarum in
quibus collegarum eius Cras
et preẜtim in galliis quodq
est altius regniarum in quib
nomen habet, Sures mai¬
tame et aute omes egipti Re¬
gnia Cleopatra cuius supra
mentione fecimꝰ cũ qua nõ¬
nõ contentus in medio belli
Cuulis ardore uoluptati mul¬
tuz tpr̃is impendisse post
belli finem in brbẽ Romai
enocatam nec insi multis
honoribus ac donis ornatã
redue cribuit in egiptum
filiumq ex ea susceptum agno¬
unt suũ illi q nomen imponi
non erubuit quem quidam
Cesari et aspectu et incessu
ꝑ similem prodidere Incer
hec tamen et tibi prorsus
in differentis et ꝑcissimus
unu fuit ut mirari posses
quid sibi sũ bacho et cibis
le moribus uellet uenus
neq nero feminarum ꝙͣ di¬
uitiarum appetentiori fuit
Ut non eas ieconderet quod

Expanded text:
lasset, nullo licet accusante, morlasset, nullo licet accusante, morte multaverit. Non tamen pudicitiam, quam in alio exigebat, in se prestitit; infamatus et Rome illustrium adulteriis feminarum, in quibus collegarum eius Crasset presertim in Galliis, quodque est altius, reginarum, in quibus nomen habet Euries Mauritanie, et ante omnes Egypti regina Cleopatra, cuius supra mentionem fecimus, cum qua tentus in medio belli civilis ardore voluptati multum temporis impendisset; post belli finem in urbem Romam evocatam, nec nisi multis honoribus ac donis ornatam redire tribuit in Egyptum, filiumque ex ea susceptum agnovit, suumque illi nomen imponi non erubuit, quem quidam Cesari et aspectu et incessu persimilem prodidere. Inter hec tamen et cibi prorsus indifferentis et parcissimus vini fuit, ut mirari posses, quid sibi sine Baccho et cibis lenioribus vellet Venus. Neque vero feminarum, quam divitiarum, appetentior fuit, ut eas reconderet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
linqui solitus et ꝑ quietẽ uisis
concuti in corꝑis culti curiosior
egre tulit renocare capillum
a utice in fronte cõsuetus ⁊ e
cuctis honorib a Denatu et ppło
sibi oblatis nllum recepit amn¬
calintiũ tegeretur Reliqͦ etiam
cultu corꝑis in signẽ extitisse
et in pace constat et in bello
mudum p̾cerea delicatũ intidũ¬
q ultra ꝙͣ satis eẽt bno forti
et ieꝑ taliũ scudiosum fuisse
nota res ẽ bsq adeo ut uillã
a fundametis sũptuosissiẽ extruc¬
tam ꝙ nõ plene oculis respon¬
deret funditꝰ enteret idq tñs
etiã mope fecisse atq erep̾ssũ
alieno margaritar et gẽmar
⁊ core muatũ et signoꝵ et pic¬
tarum et tabulaꝵ Aindissimꝰ
discipline nõ domestice tenax
ualde nõ magnis in rebus mõ
sed in ininus ita ut pistorem
ꝙ cõmius nõ eundẽ quẽ sibipa¬
nem nũstraret uiniculis ĩnec¬
t̾ẽt et lib̾tum sibi acceptissimũ
ꝙ Romani equitis uxorem bio¬

Expanded text:
linqui solitus, et per quietem visis linqui solitus, et per quietem visis concuti. In corporis cultu curiosior egre tulit, revocare capillum a vertice in frontem consuetus, et e cunctis honoribus a senatu et populo sibi oblatis nullum recepit avicalvitium tegeretur. Reliquo etiam cultu corporis insignem extitisse et in pace constat et in bello, mundum preterea, delicatum nitidumque ultra, quam satis esset viro forti. Et rerum talium studiosum fuisse nota res est usque adeo, ut villam a fundamentis sumptuosissime extructam, quod non plene oculis responderet, funditus everteret; idque tunc etiam inopem fecisse atque ere pressum alieno. Margaritarum et gemmarum et toreumatum et signorum et pictarum tabularum avidissimus; discipline vero domestice tenax valde, non magnis in rebus modo, sed in minimis ita, ut pistorem, quod convivis non eumdem, quem sibi, panem ministraret, vinculis innecteret, et libertum sibi acceptissimum, quod romani equitis uxorem vio
Abbreviated transcription (Latin):
aĩs ip̃a bñficentia grauis erat et
unũ omia posse mltis ntile sed mo¬
lestum omib huic nñdie icremẽ¬
ta qͥd facent imꝑatori impio qui
pati clementẽ pͥncipe ⁊ miificum
neqͥuerũt unde ercle amoĩe oun
mobatur Inde orm ferme odia
et pancoꝵ insidias et ad ultimũ
tamẽ mortis meiit de quai extͤ¬
mo dicã eo ꝙ extremꝰ huanoꝵ
accuũ sic mori Ante tamon de
quibusdã que ad corꝑis hĩtum
formã q et ingeniũ eloq̃ntiã et
mores domescicã uiri uitam acti¬
nẽt accingendũ puto scdm ꝙ a
p̾claris auctorib spsim tradita elice
et in unu scudio collige dabit᷑ nõ
quide omia nec oportet sed que
uel utilia cogtu nel deleccabilia
uidebinntur. ¶ Corpore quide altus
fuit tandidus teres maximarum
uiriũ ꝑitia iei militaris exuua
incredibili patientia laboꝵ uulcu
modice sopleno occulis ingris atq
uinacibus ualicudie usq sub extre¬

Expanded text:
animis: ipsa beneficentia gravis erat, et animis: ipsa beneficentia gravis erat, et unum omnia posse multis utile, sed molestum omnibus. Hinc invidie incrementa. Quid facerent raptori impio, qui pati clementem principem et munificum nequiverunt? Unde hercle amorem omnium merebatur, inde omnium ferme odia et paucorum insidias et ad ultimum causam mortis invenit. De qua in extremo dicam eo, quod extremus humanorurm actuum sit mori. Ante tamen de quibusdam, que ad corporis habitum formamque et ingenium et eloquentiam et mores domesticamque viri vitam attinent, attingendum puto, secundum quod a preclaris auctoribus sparsim tradita elicere, et in unum studio colligere dabitur; non quidem omnia, nec oportet, sed que vel utilia cognitu vel delectabilia videbuntur. Corpore quidem altus fuit, candidus, teres, maximarum virium; peritia rei militaris eximia, incredibili patientia laborum; vultu modice subpleno, oculis nigris atque vivacibus, valetudine usque sub extre
Abbreviated transcription (Latin):
tes certabat eũ honoĩb ouera¬
re poite in templis ymagnies
suggestus in cmͣa fastigiũ ĩ domo
mensis in celo ip̃e pater patͬe
ꝓpetiuis q dictator. Ita em̃ hec
onna scp̃ta sũt Ipe sũã ome
clemẽcia in uictos oe suã potẽ¬
tiam in cuies effundere nichil
sꝑuet iam sibi etas de uexa p̾stabat
negaie nõ possu quin in ie prͦ.
Inneĩs paulo ipetuosior et pͥnci¬
pacus semꝑ appetentior fuit ꝙͣ
sac Õ ne si hoc negͣe ip̃e meis scy¬
tis aignar et his auctorib unde
illa decerꝑẜun si quis uirtutes
alias uiri huis enuet qui illã
uncã habunde landauit qua om̃s
uiat pͥncipes clementia E quid
agat quo ne se uertant honnes
uoiq ꝑiculum nichil cutũ uens¬
smiũ q ille liricũ / Quid quisq
uitet imneͣ honi sans cautũ et
in horas exilio cesẜat Affricanus ĩm¬
die Cesar bnficiis obsciterat totus
illud appuit iem uerissima sed
mirabile et indigna dicã delicatis

Expanded text:
tes certabant eum honoribus onerare. Posite templis imagines, suggestus in curia, fastigium in domo, mensis in celo, ipse pater patrie perpetuusque dictator. Ita enim hec omnia scripta sunt. Ipse suam omnem clementiam in victos, omnem suam potentiam in cives effundere. Nichil sperneret, iam sibi etas devexa prestabat. Negare non possum, quin in republica iuvenis paulo imperiosior, et principatus semper appetentior fuerit, quam sat est, ne, si hoc negarem, ipse meis scriptis arguar et his auctoribus, unde illa decerpserim. Sed quis virtutes alias viri huius enumeret? Quis illam unicam abunde laudaverit, qua omnes vicit principes, clementiam? Sed quid agant, quove se vertant homines? Ubique periculum, nichil tutum, verissimumque illum Lyricum: Quid quisque vitet, numquam homini satis cautum est in horas. Exilio cesserat Africanus invidie, Cesar beneficiis obstiterat: tutius illud apparuit. Rem verissimam, sed mirabilem et indignam dicam delicatis
Abbreviated transcription (Latin):
quis nouit dicũt tñ et quidam
reꝵꝭ ambignitas duraiit don¬
qͥuq cohortes hostiũ a labieno
castris laborantibus auxilio di¬
recte mediãq ꝑ aciẽ ꝓperantes
fuge spem pretenderũt ¶ Ofortua
in om̃i re ut cͤditur potẽs sed
in bello potẽtissia Diquidem
Cesar sine illas ne sugẽ arbit᷑¬
tus sine crudelitatẽ simmulans
ducũ sagacissimꝰ uelut in ꝓfu¬
gas ipecum fecit aĩosꝙ et suis
addidit ut fuge̾ hostes cati seq̃¬
rentur. et hostib dep̾sit ut dũ
Ita labienus Cesaris deẜtor.
ac trasfuga sui q p̾stui ducis
ducis hostis ĩ exorabilis cui pa¬
rare ꝑiitiẽ q̃ rebat / uictoriam
eñ pͥlio et ip̃e cõcidit unaq se

Expanded text:
quis novit? Dicunt tamen et quidam, quis novit? Dicunt tamen et quidam, rerum ambiguitas duravit, donec V cohortes hostium, a Labieno castris laborantibus auxilio directe mediamque per aciem properantes, fuge speciem. pretenderunt. O fortuna in omni re, ut creditur, potens, sed in bello potentissima! Siquidem Cesar, sive illas vere fugere arbitratus, sive credulitatem simulans, ducum sagacissimus, velut in profugas impetum fecit, animosque et suis addidit, ut, fugere hostes rati, sequerentur, et hostibus dempsit, ut, dum Ita Labienus, Cesaris desertor ac transfuga suique pristini ducis hostis inexorabilis, cui parare perniciem querebat, victoriam enim prelio et ipse concidit unaque se