comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rexit. Ac pͥmum omnium illam ip̃am galli¬
cam gentem non contentus moenib expulis¬
se cum per italiam naufragia sua latius tra¬
heret. sic psecutus est duce camillo: ut hodie
nulla senonum uestigia suꝑsint. Semel ap̃
Anienem trucidati sunt cum singulari certa¬
mine manlius aureum torquem barbaro in¬
ter spolia detraxit. Inde torquati. Iterum
pontino agro cum in simili pugna.L. Uale¬
rius insidenti gales sacra alite adiutus retulit
spolia et inde Coruini. Necnon tamen post
aliquot annos omnes reliquias eorum in ethi
ria ad lacum uadimonis dolobella deleuit. ne
quis extaret in ea gente qui incensam a se rõa¬
nam urbem gloriaretur.
Bellum latinum.

Expanded text:
rexit. Ac primum omnium illam ipsam Gallirexit. Ac primum omnium illam ipsam Gallicam gentem non contentus moenibus expulisse, cum per Italiam naufragia sua latius traherent, sic persecutus est duce Camillo, ut hodie nulla Senonum uestigia supersint. Semel apud Anienem trucidati, cum singulari certamine Manlius aureum torquem barbaro inter spolia detraxit, unde Torquati. Iterum Pomptino agro, cum in simili pugna Valerius, insidente galea sacra alite adiutus, tulit spolia; et inde Coruini. Nec non tamen post aliria ad lacum Vadimonis Dolabella delevit, ne quis extaret ex ea gente, qui incensam a se Romanam urbem gloriaretur. BELLUM LATINUM
Abbreviated transcription (Latin):
custodias fabium pontificem ab arce dimi¬
sit qui sollenne sacrum in quirinali monte
conficeret. Atq per media hostium tela inco¬
lumis religionis auxilio redit propiciosq de¬
os renuntiauit. Nouissime cum iam obsidio
sua barbaros fatigasset. mille pondo auri re¬
cessum suum meditantes. idq ip̃m per insolẽ¬
tiam. cum ad iniqua pondera adlito adhuc
gladio supbe uictis increparent. subito aggres¬
sus a tergo Camillus adeo cȩcidit: ut omnia
incendiorum uestigia gallici sanguinis in¬
undatione deleret. Agere gratias diis immo¬
talibus ip̃o tantȩ cladis nomine libet. pastoꝵ
casas ignis ille et fama pauptatem romuli
abscondit. Incendium illud quid egit aliud
nisi ut destinata hominum ac deorum domi¬
cilio ciuitas non delecta nec obruta: sed ex¬
piata potius et illustrata uideat᷑. Igitur post
assertam a manlio restitutam a Camillo urbẽ
acrius etiam uȩhementiusq in finitimos resur¬

Expanded text:
custodias Fabium pontificem ab arce dimicustodias Fabium pontificem ab arce dimisit, qui sollemne sacrum in Quirinali monte conficeret. Atque ille per media hostium tela incolumis religionis auxilio rediuit propitiosque deos renuntiauit. Nouissime cum iam obsidio sua barbaros fatigasset, mille pondo auri recessum suum uenditantes, idque ipsum per insolentiam, cum ad iniqua pondera addito adhuc gladio insuper «uae uictis» increparent, subito adgressus a tergo Camillus adeo cecidit, ut omnia incendiorum uestigia Gallici sanguinis inundatione deleret. Agere gratias dis inmortalibus ipso tantae cladis nomine libet. Pastorum casas ignis ille et flamma paupertatem Romuli abscondit. Incendium illud quid egit aliud, nisi ut destinata hominum ac deorum domicilio ciuitas non deleta nec obruta, sed expiata potius et lustrata uideatur? Igitur post adsertam a Manlio, restitutam a Camillo urbem acrius etiam uehementiusque in finitimos resur
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m quasi pntem iouem ut quem admõm ip̃i
ad defendendum templum eius concurrissent.
ita ille uirtutem eorum numine suo tueretur. Ade¬
rant interim galli: aꝑtamq urbem primo trepi¬
di nequis subeẽt dolus. mox ubi solitudinem
uident. pari clamore et impetu inuadunt. pa¬
tentes passim domos adeunt. Ubi sedentes in
curulibus suis praetextatos senes uelut deos ge¬
niosq uenerati mox eosdem postquam ẽẽ ho¬
mines liquebat alioquin nihil respondere di¬
gnantes pari uecordia mactant facesq tectis
iniiciunt. et totam urbemigne ferro manib¬
exequant. Sex mensib barbari quis crederet
circa montem unum pependerunt. nec dieb
modo sed noctibus quoq omnia exꝑti. Cum
tamen manlius nocte subeuntes clangore an¬
seris excitatus a summa rupe deiecit. Et ut
spem hostibus demeret quanꝗͣ in suma fame
tamen ad spem fiduciȩ panes ab arce iaculatꝰ
est. Et statuto quodam die per medias hostiũ

Expanded text:
ipsum quasi praesentem Iouem, ut «quem ad modum ipsi ipsum quasi praesentem Iouem, ut «quem ad modum ipsi ad defendendum templum eius concucurrissent, ita ille uirtutem eorum numine suo tueretur». Aderant interim Galli apertamque urbem primo trepidi, ne qui subesset dolus, mox, ubi solitudinem uident, pari clamore et impetu inuadunt. Patentis passim domos adeunt. Ibi sedentes in curulibus suis praetextatos senes uelut deos geniosque uenerati, mox eosdem, postquam esse homines liquebat, alioquin nihil respondere degnante pari uecordia mactant facesque tectis iniciunt et totam urbem ignexaequant. Sex mensibus barbari — quis crederet? — circa montem unum pependerunt, nec diebus modo, sed noctibus quoque omnia experti; cum tamen Manlius nocte subeuntis clangore anseris excitatus a summa rupe deiecit, et ut spem hostibus demeret, quamquam in summa fame, tamen ad speciem fiduciae panes ab arce iaculatus est. Et stato quodam die per medias hostium
Abbreviated transcription (Latin):
quabant. Erant nulla p̃sidia. Tum igitur aut
nunꝗͣ alias apparuit uera illa romana uirtus. lã
pͥdem maiores natu amplissimis usi honoribus
in forum coeunt. Ibi deuouente pontifice diis¬
se manib consecrant: statimq in suas quisque
edes regressi sicut in trabeis erant et amplissimo
cultu. incurullibus sellis sese posuerunt: ut cũ
uenisset hostis in sua dignitate morerentur.Põ¬
tisices et flamines quidquid religiosissimi intẽ¬
plis erat. partim in doleis defoss a terra recondũt
partim imposita plaustris secum auferunt. Uir¬
gines simul ex sacerdotio uestę nudo pede fu¬
gientia sacra comitantur. Tum excepisse fugi¬
entes unuse plebe fertur Albinus qui depositis
uxore et filiis uirgines in plaustrum recepit: ado
tum quoq in ultimis religio publica priuatis af¬
fectibus antecellebat. Iuuentus uero quam satis
constat uix mille hominum fuisse duce Man¬
lio arcem capitolini montis insedit. obtestata

Expanded text:
quabant. Erant nulla praesidia. Tum igitur aut quabant. Erant nulla praesidia. Tum igitur aut numquam alias apparuit uera illa Romana uirtus. Iam primum maiores natu, amplissimis usi honoribus, in forum coeunt, ibi deuouente pontifice se diis manibus consecrant, statimque in suas quisque aedes regressi, sic ut in trabeis erant et amplissimo cultu, in curulibus sellis sese reposuerunt, ut, cum uenisset hostis, in sua quisque dignitate morerentur. Pontifices et flamines quidquid religiosissimi in templis erat, partim in doleis defossa terra recondunt, partim inposita plaustris secum Veios auferunt. Virgines simul ex sacerdotio Vestae nudo pede fugientia sacra comitantur. Tamen excepisse fugientis unus e plebe fertur Albinius, qui depositis uxore et liberis uirgines in plaustrum recepit. Adeo tunc quoque in ultimis religio publica priuatis adfectibus antecellebat. Iuuentus uero, quam satis constat uix mille hominum fuisse, duce Manlio arcem Capitolini montis insedit, obtestata
Abbreviated transcription (Latin):
Ea certe fuit uis calamitatis ut in expimentum
putem illatam diuinitus. scire uolentibus un moͬ¬
talibus diis an romana uirtus impium orbis me¬
reretur. Galli senones gens natura ferox moribꝰ
incondita. adhuc ip̃a corporum mole pinde
armis ingentib adeo omni genere terribilis
fuit. ut plane nata ad hominum interitum
urbium stragem uideretur. Hi quondam ab
ultimis terrarum oris et cingente omna occea¬
no. ingenti agmine profecti cum iam media
uastassent. positis inter alpes et padum sedib:
ne his quidem contenti per italiam uagabant᷑.
Tum clusium urbem obsidebant pro sociis. ac
foederatis romanus interuenit. missi ex more
legati. sed quod ius apud barbaros: ferocius
agunt exinde certamen. Conuersis igitur a clu¬
sio romamq uenientibus ad aliam Numen cũ
exercitu fabius consul occurrit. Non temere foe¬
dior clades Itaq hunc diem fastis roma dãna¬
uit. Iuso exercitu iam moenibus urbis appropin¬

Expanded text:
Ea certe fuit uis calamitatis, ut in experimentum Ea certe fuit uis calamitatis, ut in experimentum inlatam putem diuinitus, scire uolentibus inmortalibus dis, an Romana uirtus imperium orbis mereretur. Galli Senones, gens natura ferox, moribus incondita, ad hoc ipsa corporum mole, perinde armis ingentibus, adeo omni genere terribilis fuit, ut plane nata ad hominum interitum, urbium stragem uideretur. Hi quondam ab ultimis terrarum oris et cingente omnia Oceano ingenti agmine profecti cum iam media uastassent, positis inter Alpes et Padum sedibus, ne his quidem contenti per Italiam uagabantur; tum Clusium urbem obsidebant. Pro sociis ac foederatis Romanus interuenit; missi ex more legati. Sed quod ius apud barbaros? Ferocius agunt, et inde certamen. Conuersis igitur a Clusio Romamque uenientibus ad Alliam flumen cum exercitu Fabius consul occurrit. Non temere foedior clades; itaque hunc diem fastis Roma damnauit. Fuso exercitu iam moenibus urbis propin
Abbreviated transcription (Latin):
furiali more processerant. S hĩtus ille feralis
euersionis omen fuit. Ueui tum quanta res
suerit indicat decennis obsidio. Tunc primũ
hyematum sub pellibus. taxata stipendia hyb̾¬
na. ad actus miles sua sponte iureiuranolo ni¬
si capta urbe non remeare. Spolia de laerte to¬
lumnio rege ad feretrium reportata. deniq nõ
scalis nec irruptione: sed cuniculo et subterra¬
neis dolis ꝑactum urbis excidium. Ea deniq ui¬
sa est predę magnitudo cuius decimȩ Apollini
phytio mitterentur. uniuersusq ppłs ro. ad
direptionem urbis uocaret᷑. Hoc tunc ueii fue.
nunc fuisse quis meminit: qua reliquiȩ: qđ¬
ue uestigium: Laborat annalium fides ut
ueios fuisse credamꝰ Bellum gallicũ
lc siue inuidia deum siue fato ra¬
pidissimus procurrentis imperii cursus parum¬
per gallorum Senonum incursione suppͥmitur¬
Quod tempus ppł̃o romano nescio utrum clade
funestius suerit. an uirtutis expimentis speciosiꝰ

Expanded text:
furiali more processerant; sed habitus ille feralis furiali more processerant; sed habitus ille feralis euersionis omen fuit. Vei quanta res fuerit, indicat decennis obsidio. Tum primo hiematum sub pellibus, taxata stipendio hiberna, adactus miles sua sponte iure iurando ne nisi capta urbe remearet. Spolia de Lalumnio rege ad Feretrium triumpho reportata.Denique non scalis nec inruptione, sed cuniculo et subterraneis dolis peractum urbis excidium. Ea denique visa est praedae magnitudo, cuius decima Apollini Pythio mitteretur, universusque populus Romanus ad direptionem urbis vocaretur. Hoc tunc Veî fuere. Nunc fuisse quis meminit? Quae reliquiae? Quod vestigium? Laborat annalium fides, ut Veios fuisse credamus. BELLUM GALLICUM Hic sive invidia deum sive fato rapidissimus procurrentis imperii cursus parumper Gallorum Senonum incursione suppQuod tempus populo Romano nescio utrum clade funestius fuerit, an uirtutis experimentis speciosius.
Abbreviated transcription (Latin):
SSidui uero et anniuersarii hostes ab
ethruria fuere ueientes: adeo ut extͣ¬
ordinariam manum aduersus eos
promiẜit priuatumq gesserit bellum gens
una fabiorum satis suꝑq idonea clades. Cȩ¬
si apud cremeram. ccc. patricius exercitus. et
scelerato signatum nomine: quȩ proficisoẽtes
in p̃lium porta dimisit. S ea clades ingenti¬
bus expiata uictoriis. postꝗͣ per alios. atque
alios duces robustissima capta sunt oppida.
uario quidem euentu falisci se sponte dedi¬
derunt. Cremati suo igne sidenates. rapti fũ¬
ditus. deletiq ueientes. Falisci cum obsiderent᷑
mira uisa est fides impatoris. nec immerito ꝙ
ludi magistrum urbis proditorem cum iis qsͦ
adduxerat pueris. uinctum sibi ultro remisis¬
set. Eam nanq uir sanctus ac sapiens sciebat
ueram eẽ uictoriam quȩ salua fide et integra di¬
gnitate pararetur. Hodenae quia pares non erãt
ferro ad terrorem mouendum facibus arma¬
tȩ et discoloribus serpentum in modum uittis

Expanded text:
sidui uero et anniuersarii hostes ab Etruria fuere Veientes, adeo ut extraordinariam manum aduersus eos promiserit priuatumque gesserit bellum gens una Fabiorum. Satis superque idonea clades. Caesi apud Cremeram trecenti, patricius exercitus; id scelerato signat nomine quae proficiscentes in proelium porta dimisit. Sed ea clades ingentibus expiata uictoriis, postquam per alios atque alios robustissima capta sunt oppida, uario quidem euentu. Falisci sponte se dediderunt, crematae suo igne Fidenae, direpti funditus deletique Veientes. Falisci cum obsiderentur, mira est uisa fides imperatoris, nec inmerito, quod ludi magistrum, urbis proditorem, cum his quos adduxerat pueris uinctum sibi ultro remisisset. Eam namque uir sanctus et sapiens ueram sciebat esse uictoriam, quae salua fide et integra dignitate pareretur. Fidenae quia pares non erant ferro, ad terrorem mouendum facibus armatae et discoloribus serpentium in modum uittis
Abbreviated transcription (Latin):
ctu ab hostium obiuo equite cunto per
ilia ictus inguinum tenus uulneratus ẽ¬
et inter effusionem nimii sanguinis cum
suorum ordines licet saucius instauras¬
set. cuntantem animam multa suos al¬
locutus efflauit.
si suscepit exercitum. Cum commeatus de¬
ficerent. et uia in reditu prolyxior immine¬
ret: persȩ crebris excursionibus nunc afrõ¬
te. nunc a tergo. mediorum quoq latera¬
incursantes iter agminis morarentur. con¬
sumptis aliquot diebus tanta reuerentia
romani nominis fuit: ut a persis prius de¬
pace sermo haberetur: ac reduci confectus
inȩdia exercitus sineretur. condicionibus
quod nunꝗͣ antea accidit dispendiosis,
romanȩ rei.p. impositis: ut nisibus pars
messopothamiȩ traderetur. Ouibus cupi¬
dior regni ꝗͣ gloriȩ louianus imperio ru¬
dis acquieuit.
Uam magna deinceps tua o princeps
inlyte sunt personanoda quibus me
licet imparem dicendi usu et euo graiuo¬
rem parabo. Maneat modo concessa dei

Expanded text:
ctu ab obuio hostium equite conto per ctu ab obuio hostium equite conto per ilia ictus inguinum tenus uulneratus est. Inter effusionem nimii sanguinis, cum suorum ordines licet saucius instaurasset, cunctantem animam multa suos adlocutus efflauit. s suscepit exercitum. Cum commeatus deficerent et uia in reditu prolixior inmineret, Persae crebris incursibus nunc a fronte, nunc a tergo mediorum quoque laterncursantes iter agminis morarentur: consumptis aliquot diebus tanta reuerentia Romani nominis fuit, ut a Persis prius sermo de pace haberetur ac reduci confectus inedia exercitus sineretur condicionibus quod numquam antea accidit dispendiosis Romanae rei publicae inpositis ut Nisibis et pars Mesopotamiae traderetur, quibus cupidior regni quam gloriae Iouianus in imperio rudis adquieuit. Quam magno deinceps ore tua, princeps inuicte, facta sunt personanda! Quibus me licet inparem dicendi nisu et aeuo grauiorem parabo. Maneat modo concessa dei
Abbreviated transcription (Latin):
rum oppida et castella aut suscepit de¬
dita aut manu cepit. Cum contra cthe¬
siphontem in ripa tygridis. et euphratis
iam mixti castra herent. ludosq campe¬
stres ut hostibus sollicitudinem demẽt
per diem agitasset noctis medio imposi¬
tos nauibus milites in ulteriorem ripam
repente transtulit.Qui per ardua nitentes
qua cdissicilis etiam per diem et nullo ꝓ¬
hibente fuisset ascensus persas terrore
subito miscuerunt uersisq agminibus
totius gentis. apertis Ethesiphontem poͬ¬
us uictor miles intrasset nisi maior p̃da¬
rum occasio fuisset ꝗ cura uictoriȩ. Tan¬
tam adeptus uictoriam cum de reditu
a comitibus admoneretur: in tentioni
suȩ magis credidit et exustis nauibus
cum a transfuga. qui se ad fallendum ob¬
iecerat in ductus uiȩ ad mademam com¬
pendia sectaretur: dextrum iter aduer¬
sa tygridis ripa nudato militum latere¬
legens. cum incautius per agmen erraet
excito puluere ereptus e suorum conspe¬

Expanded text:
rum oppida et castella aut suscepit derum oppida et castella aut suscepit dedita aut manu cepit. Cum contra Ctesiphontem in ripa Tigridis et Euphratis iam mixti castra haberet, ludosque campestres, ut hosti sollicitudinem demeret, per diem agitasset, noctis medio inpositos nauibus milites in ulteriorem ripam repente transtulit. Qui per ardua nitentes, qua difficilis etiam per diem et nullo prohibente fuisset ascensus, Persas terrore subito miscuerunt uersisque agminibus totius gentis apertas Ctesiphontis portas uictor miles intrasset, nisi maior praedarum occasio fuisset quam cura uictoriae. Tantam adeptus gloriam, cum de reditu a comitibus admoneretur, intentioni suae magis credidit et exustis nauibus, cum a transfuga qui se ad fallendum obiecerat inductus uiae in Madaenam compendia sectaretur, dextrum aduersa Tigridis ripa nudato militum latere iter relegens, cum incautius per agmen erraret, excito puluere erepto suorum conspe
Abbreviated transcription (Latin):
hostis affectus est. Narsanensi autem bel¬
lo ubi narsetis occiditur. supiores discessi¬
mus. Nocturna uero prope syngaram pu
peditionum compensatus fuiss euentus
si locis et nocte aduersantibus percitos fero¬
cia milites ab intem pestiuo pugnandi tem¬
pore impator ip̃e alloquendo iruocare po¬
tuisset. qui tamen inuicti uiribus impro¬
uisis aduersus sitim aquarum subsidiis ĩ¬
cumbente uespe. castra persarum aggres¬
si ruptis munitionibus occuparunt. fu¬
gatoq rege cum a p̃lio respirantes praetẽ¬
tis luminibus corpore inhiarent aquȩ nĩ¬
bo sagitarum obruti sunt. cum stolide ad
dirigendos in se iactus lumina per noctẽ¬
ip̃i accensa p̃berent. Iuliano in ext̾nos
hostes expta felicitate Principi aduersus
persas modus defuit. Is enim ingenti
apparatu utpote totius orbis regnator
infesta in parthos signa commouit. ĩstru¬
cta commeatibus classe. per euphratem
inuexit. strenuus ingressu multa persa¬

Expanded text:
hostis adfectus est. Narasarensi autem,hostis adfectus est. Narasarensi autem, ubi Narseus occiditur, superiores discessimus. Nocturna uero Eliensi prope Singaram pugpeditionum conpensatus fuisset euentus, si locis et nocte aduersantibus, percitos ferocia milites ab intempestiuo pugnandi tempore imperator ipse adloquendo reuocare potuisset. Qui tamen inuicti uiribus, inprouisis aduersum sitim aquarum subsidiis incumbente iam uespere, castra Persarum adgressi ruptis munitionibus occuparunt, fugatoque rege, cum a proelio respirantes praetentis luminibus repertae inhiarent aquae, nimbo sagittarum obruti sunt, cum stolide ad dirigendos certius in se ictus lumina ipsi per noctem accensa praeberent. Iuliano in externos hostes expertae felicitates principi aduersum Persas modus defuit. Is enim ingenti apparatu, utpote totius orbis regnator, infesta in Parthos signa commouit, instructam commeatibus classem per Euphraten inuexit. Strenuus in ingressu multa Persa
Abbreviated transcription (Latin):
durauit. Constantinus rerum domi¬
nus extremo uitȩ suȩ tempore expeditio¬
nem parauit in persas toto enim orbe
pacatis gentibus. et recenti de gothis tuc¬
uictoria glĩosior multis in psas descende¬
bat agminibus. Sub cuius aduentu au¬
dito babyloniȩ in tantum omnia regna
trepidauerunt ut supplex ad eum lega¬
tio persarum occurreret. facturosq impera¬
ta promitterent. nec tamen pro assiduis eru¬
ptionibus quas sub constantino cȩsare per
orientem temptauerant ueniam meruerũt.
Constantius in persas uario ac magis diffi¬
cili pugnauit euentu. praeter leues excubã¬
tium in limite congressiones acriori acie
nouies decertatum est. per duces suos se¬
pties. Ip̃e prȩsens bis affuit ueris et graui¬
bus pugnis Berna et syngarena et iterũ
syngarena presente constantio. ac segarena
Graue sub eo principe res. p. uulnus acce¬
pit. Ter autem est a persis obsessa nisibis.
sed maiore suo detrimento dum obsidẽt

Expanded text:
durauit. Constantinus rerum domidurauit. Constantinus rerum dominus extremo uitae suae tempore expeditionem parauit in Persas. Toto enim orbe pacatis gentibus et recenti de Gothis uictoria gloriosior cunctis in Persas descendebat agminibus. Sub cuius aduentu Babyloniae in tantum regna trepidarunt, ut supplex ad eum legatio Persarum adcurreret, facturos se imperata promitterent, nec tamen pro adsiduis eruptionibus, quas sub Constantio Caesare per Orientem temptauerant, ueniam mererentur. Constantius in Persas uario ac magis difficili pugnauit euentu. Praeter leues excubantium in limite congressiones acriori Marte nouiens decertatum est, per duces suos septiens, ipse praesens bis adfuit. Verum pugnis Sisaruena, Singarena et iterum Singarena, praesente Constantio, ac Sicgarena,graue sub eo principe res publica uulnus accepit. Ter autem a Persis est obsessa Nisibis, sed maiore sui detrimento dum obsidet
Abbreviated transcription (Latin):
tis. castra super tygridem hẽret ui fulmi¬
nis ictus interiit.Sub Dioclitiano pͥn¬
cipe pompa uictoriȩ nota de persis est.
Maximianus cȩsar prima congressione cũ
contra innumeram multitudinem cum
paucis acriter dimicasset. pulsus recessit.
ptus est: ut ante carpentum eius per aliqͦt
millia passuum cucurrerit purpuratus. et
cum uix impetrasset ut reparato de limita¬
neis daciȩ exercitu euentum martis repet̾et.
in armenia maiore ip̃e impator cum duob
equitibus explorauit hostes: et cum xxͫ
stium subito innumera persarum agmi¬
na aggressus. ad internicionem cȩcidit.
Rex persarum narsetis effugit. Uxor eius
et filiȩ captȩ sunt: et cum maxima pudi¬
ciciȩ custodia reseruatȩ. Pro qua admira¬
tione persȩ non modo armis sed etiam
moribus romanos supiores ẽẽ confessi sũt.
Messopotamiam cum transtygrinis quin¬
q regionibus reddiderunt. fax facta ẽ et¬
usq ad nr̃am memoriam rei.p. utilis per¬

Expanded text:
tis castra supra Tigridem haberet, ui fulmitis castra supra Tigridem haberet, ui fulminis ictus interiit. Sub Diocletiano principe pompa uictoriae nota de Persis est. Maximianus Caesar prima congressione, cum contra innumeram multitudinem cum paucis acriter dimicasset, pulsus recessit ptus est, ut ante carpentum eius per aliquot milia passuum cucurrerit purpuratus. Et cum uix impetrasset, ut reparato de limitaneis Daciae exercitu euentum Martis repeteret, in Armenia maiore ipse imperator cum duobus equitibus explorauit hostes, et cum uigistilibus subito innumera Persarum agmina adgressus ad internicionem cecidit. Rex Persarum Narseus effugit, uxor eius et filiae captae sunt et cum maxima pudicitiae custodia reseruatae. Pro qua admiratione Persae non modo armis, sed etiam moribus Romanos superiores esse confessi sunt. Mesopotamiam cum Transtigritanis regionibus reddiderunt. Pax facta usque ad nostram memoriam rei publicae utilis per
Abbreviated transcription (Latin):
persarum rege suꝑatus est. et captus in de¬
decore uitȩ suȩ consenuit. Dub galliẽo
messopothamiam inuaserant et assyriam¬
renus collecta Syriorum agrestium manu
acriter restitisset. et fusis aliquotiens ꝑsis
non modo nr̃m militem defendisset: sed et̾
ad cthesiphontem romani ultor impii qđ
maius est dictum penetrasset. Aureliaĩ
impatoris gliȩ zenobia odenati uxor acces¬
sit. etenim post mortem mariti foeminea
dicione orientis tenebat impium. quam
aurelianus multis clypeatorum. et sa¬
gittariorum frȩtus milibus apud hymas
haud procul ab antiochia uicit: et captã
romam triumphans ante currum duxit.
Cari imꝑatoris uictoria de persis nimi¬
um potens supno numini uisa est. Nam
ad in uidiam cȩlestis indignationis perti¬
nuisse credendum est. Is enim in gressus
persidam quasi ei nullo obsistente uasta¬
uit. Cochen et cthesiphontem urbes no
bilissimas cepit. Cum uictor totius gen¬

Expanded text:
Persarum rege, superatus est et captus in dePersarum rege, superatus est et captus in dedecori seruitute consenuit. Sub Gallieno Mesopotamia inuasa etiam Syrrenus, collecta Syrorum agrestium manu acriter restitisset et fusis aliquotiens Persis non modo nostrum limitem defendisset, sed etiam ad Ctesiphontem Romani ultor imperii, quod mirum dictu est, penetrasset. Aureliani imperatoris gloriae Zenobia, Odenathi uxor, accessit. Ea enim post mortem mariti feminea dicione Orientis tenebat imperium. Quam Aurelianus multis clibanariorum et sagittariorum milibus fretam apud Immas haut procul ab Antiochia uicit et captam Romae triumphans ante currum duxit. Cari imperatoris uictoria de Persis nimium potens superno numini uisa est. Nam ad inuidiam caelestis indignationis pertinuisse credenda est. Is enim ingressus Persidam quasi nullo eam obsistente uastauit, Cochen et Ctesiphontem, urbes Persarum nobilissimas, cepit. Cum uictor totius gen
Abbreviated transcription (Latin):
mina ex uictoriis acquisita sunt. Nam aza¬
ueicus parthicus enim et arabicus est cogͦ¬
minatus. Intoninus cognomento caracal¬
la. filius seueri impatoris expeditionem ĩ
persas parans in ostrena apud odosam ciui¬
tatem propria morte obiit et ibidem sepul¬
tus est. Murelius alexander. quasi fato qͥ¬
dam in exicium persicę gentis natus uue¬
nis admodum romani gubernacula susce¬
pit impii. Is persarum regem nobilissiũ
Dansem gliose uicit. Hic Alexander seri
fiducia iiuentutis principis rebellantes paͬ¬
thi ingentibus p̃liis concussi sunt. Isq de
perside uictor rediens. fraude philippi qui¬
prȩfectus prȩtorio erat occisus est. milites
ci tumulum in uigesimo miliario a Cir¬
rento castro quod nunc extat adificaue¬
runt. atq exequias eius romam cum ma-
ni infausti principis fortunam tȩdet re¬
ferre. Is cum gallieno suscepit imꝑium
peratorem fecit. In messopothamia adu¬
sus psas ualerianus congressus a Sapore

Expanded text:
mina ex uictoriis quaesita sunt; nam Aziamina ex uictoriis quaesita sunt; nam Aziabenicus, Parthicus, Arabicus est cognominatus. Antoninus, cognomento Caracalla, filius Seueri imperatoris, expeditionem in Persas parans, in Osrhoena apud Edessam propria morte obiit et ibidem sepultus est. Aurelius Alexander quasi fato quodam in exitium Persicae gentis renatus iuuenis admodum Romani gubernacula suscepit imperii. Persarum regem nobilissimum Xersem gloriose uicit. Hic Alexander scriniuuentatis fiducia principe, rebellantes Parthi ingentibus proeliis contusi sunt. Isque rediens uictor de Perside fraude Philippi, quipraetorio eius erat, occisus est. Milites ei tumulum in uicensimo miliario a Circensio quod nunc exstat aedificauerunt atque exequias eius Romam cum maxini, infausti principis, fortunam taedet referre. Is cum Gallieno suscepit imperiuperatorem fecisset, in Mesopotamia aduersum Persas Valerianus congressus a Sapore,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam et cthesiphontem. et babyloniam
accepit. et tenuit: usq ad indie fines pt
silexandrum accepit. in mari rubro classe
instituit. prouincias fecit Armeniam. Mes¬
sopotamiam. et Assyriam: quȩ inter tygn¬
dem atq euphratem sita. irriguis amnib:
instar aegypti fȩcundatur. A drianum
głiȩ Traiani certum est in uidisse qui ei
successit impio. Hic sponte ꝓpria reuoca¬
tis exercitibus. armeniam. messopothamiã¬
ac assyriam concessit et inter romanos ac
conini duo Marcus et seuerus hoc est socer
et gener. pariter augusti impium orbis aqͣ¬
ta primum potãte tenuerunt. Sed ex his
Antoninus iunior in expeditionem parthi¬
cam profectus est. Multa et ingentia ad¬
uersus persas gessit feliciter. Seleuciam as
cepit. Ingenti gliã de persis cum socero
triumphauit. Seuerus natione afer acer¬
rimus impator parthos strenue uicit. Azat¬
tenos deleuit. Arabes interiores obtriuit
et arabiam prouinciam fecit. huic cogno¬

Expanded text:
ciam, Ctesiphontem, Babyloniam ciam, Ctesiphontem, Babyloniam accepit ac tenuit, usque ad Indiae fines post Alexandrum accessit. In mari rubro classem instituit. Prouincias fecit Armeniam, Mesopotamiam, Assyriam, quae inter Tigridem atque Euphraten sita inriguis amnibus instar Aegypti fecundatur. Hadrianum gloriae Traiani certum est inuidisse. Qui ei successor in imperio sponte propria reuocatis exercitibus Armeniam, Mesopotamiam, Assyriam concessit et inter Romanos ac onini duo, Marcus et Verus, hoc est socer et gener, pariter Augusti, imperium orbis aequata primum potestate tenuerunt. Sed ex his Antoninus iunior ad expeditionem Parthicam profectus est; multa et ingentia aduersus Persas feliciter gessit; Seleuciam, Ashostium cepit; ingenti gloria de Persis cum socero triumphauit. Seuerus, natione Afer, acerrimus imperator, Parthos strenue uicit, Aziabenos deleuit, Arabas interiores obtinuit et in Arabia prouinciam fecit. Huic cogno
Abbreviated transcription (Latin):
quo scripti thesauri. continerentur obtu¬
intentius ultro aggressus gladio uulne¬
rauit. ꝓcussor quidem a militib confos¬
sus est Claudius uulneratus reuersus ĩ
syriam. obiit. Parthi ad satisfactionem
tam audacis admissi obsides tunc pri¬
mum octauiano cȩsari dederunt. et ere¬
pta sub crasso signa retulerunt.
A catis gentib orientis Augustus
cȩsar etiam indorum legationẽ
pͥmus accepit. N ero quem turpissi¬
mum impatorem romana res. p. est pas
sa amisit armenias. Quȩ tune romanȩ
dedecori romani exercitus sacramenta foe¬
darunt. E raianus qui post augustum ro¬
manȩ rei. p. mouit lacertos armeniam re¬
cepit a parthis. Sublato diademate regi ar¬
meniȩ maioris reꝯnum ademit. Albanis
regem dedit. Hyberos. bosphoranos. col¬
chos in fidem romanȩ dictionis accepit.
Oserenorum loca. et arabum occupauit Car¬
duenos et Marcumedos. Obtinuit Antemu¬
sium optimam persidis regionem. Seleu¬

Expanded text:
quo conscripti thesauri continerentur, obtuquo conscripti thesauri continerentur, obtuintentius, cultro adgressus Claudium uulnerauit. Percussor quidem a militibus confossus est. Claudius ex uulnere, regressus in Syriam, obiit. Persae ad satisfactionem tam audacis admissi obsides tunc primum Octauiano Caesari Augusto dederunt et erepta sub Crasso signa rettulerunt. Pacatis gentibus Orientis, Augustus Caesar etiam Indorum legationem primus accepit. Nero, quem turpissimum imperatorem Romana est passa res publica, amisit Armeniam. Duae tunc Romanae dedecore Romani exercitus sacramenta foedarunt. Traianus, qui post Augustum Romanae rei publicae mouit lacertos, Armeniam recepit a Parthis, sublato diademate Armeniae maioris regnum ademit. Albanis regem dedit, Hiberos, Bosphorianos, Colchos in fidem Romanae dicionis recepit, Osrhoenorum loca et Arabum occupauit, Carduenos, Marcomedos obtinuit, Anthemusium, optimam Persidis regionem, Seleu
Abbreviated transcription (Latin):
cum paucis fugauit. Labienum occidit.
ꝑsecutus est persas et ad internitionem
strauit. qua congressione pachorum regis
filium eadem die: qua Crassus uictus
fuerat occidit. ne aliquando romani du¬
cis mors inulta relinqueretur. Uentidiꝰ
de ꝑsis primum triumphauit. Marcꝰ
Antonius mediam ingressus. quȩ nunc
Medena appellatur bellum parthis intu
tempestatib p̾meretur uix per armen¬
am persis insequentib reuocauit ex̾citu
tanto per momenta tempoꝵ terrore per¬
cussus ut a gladiatore suo ꝑcuti postula¬
ret: ne uiuus ueniret in hostium potestatẽ
Dub octauiano cęsare augusto armenia¬
cum parthis conspirauit. Claudius cȩsar
nepos augusti cum exercitu missus ad ori¬
entem. cum pro maiestate romani noĩs
facile cuncta sedasset: atq ei se armeni
qui tunc temporis ualidiores erant par¬
this dedissent iudicesq ex instituto pom¬
peii p̃dictis gentibus claudius cęsar do
posuerat ꝓditione simulata libellum in

Expanded text:
cum paucis fugauit, Labienum occidit, cum paucis fugauit, Labienum occidit, persecutus Persas ad internicionem strauit. Qua congressione Pacorum regis filium eadem die, qua Crassus fuerat uictus, occidit, ne aliquando Romani ducis mors inulta relinqueretur. Ventidius de Persis primus triumphauit. M. Antonius Mediam ingressus, quae nunc Madaena appellatur, bellum Parthis intultempestatibus premeretur, uix per Armeniam, Persis insequentibus, reuocauit exercitum, tanto per momenta temporis terrore perculsus, ut a gladiatore suo percuti postularet, ne uiuus ueniret in hostium potestatem. Sub Octauiano Caesare Augusto Armeniacum Parthis conspirauit. Claudius Caesar, nepos Augusti, cum exercitu missus ad Orientem, cum pro maiestate Romani nominis facile cuncta sedasset atque ei se Armenii, qui tunc temporis ualidiores erant, cum Parthis dedissent iudicesque ex instituto Pompei praedictis gentibus Claudius Caesar praposuerat, proditione simulata, libellum, in
Abbreviated transcription (Latin):
est cinctus exercitus. et ui tęlorum obrutꝰ
lp̃e crassus cum ad colloquium sollicitatus
uiuus pene capi posset repugnantibus tri¬
bunis euaserat: et dum fugam petit occi¬
sus est. Caput eiuis cum lextra manu re¬
sectum ad regem platum est atq ita ludi¬
brio hĩtum: ut faucibus eius aurum liq̾¬
factum infunderet᷑. scilicet ut qui ardẽs
cupiditate p̃dandi. pacem regis rogatus
abnuerat. etiam mortui eius reliquias auiͣ
flama comburreret. Lucius Cassius quȩ¬
stor crassi uir streniuuis reliquias fugi colle¬
git exercitus contra persas insyriam irrũ¬
pentes ter cum suma admiratione cõflxit
cosq trans fuphratem transiectos uastauit.
Parthi labieno duce qui pompeianarũ
partium fuerat: et uictus ad persas refu¬
gerat. in syriam irruꝑunt: ac totam pro¬
uinciam occupauerunt. Publius uen¬
tidius bassus. parthos qui duce labieno sy¬
riam inuaserant. occurrens: in capro mõte

Expanded text:
est cinctus exercitus et ui telorum obrutus. est cinctus exercitus et ui telorum obrutus. Ipse Crassus cum ad conloquium sollicitatus uiuus paene capi posset, repugnantibus tribunis euaserat et fugam petens occisus est. Caput eius cum dextera manu resectum ad regem perlatum est atque ita ludibrio habitum, ut faucibus eius aurum liquefactum infunderetur: scilicet ut qui ardens cupiditate praedandi pacem regi dare rogatus abnuerat, etiam mortui eius reliquias auri flamma conbureret. Lucius Cassius, quaestor Crassi, uir strenuus, reliquias fusi collegit exercitus. Contra Persas in Syriam inrumpentes ter cum summa admiratione conflixit eosque trans Euphraten reiectos uastauit. Parthi Labieno, qui Pompeianarum partium fuerat ac uictus ad Persas refugerat, duce in Syriam inruperunt ac totam prouinciam occuparunt. P. Ventidius Bassus Parthos, qui ducente Labieno Syriam inuaserant, occurens in Capro monte
Abbreviated transcription (Latin):
ei se oblato diademate apud artaxata dedit.
Receptȩ sunt ab eo Messo potamia. syriȩ et
aliquanta pars phoenicis: atq intra armẽĩ¬
am minorem regnare ꝑmissus est. H dem
pompeius bosphoranis et colchis aristarchũ
regem imposuit. Cum albanis conflixit. Or¬
chodi albanorum regi ter uicto pacem de¬
dit. Hyberiam cum apsace rege in deditio¬
nem accepit. Sarracenos et arabes uicit. Iu¬
dea capta hierosolimam obtinuit. Cum per¬
sis foedus fecit. Rediens apud antiochia:
dannensem lucum delectatus amoenitate¬
loci. et aquarum abundantia. adito nemoeͬ
consecrauit. Marcus crassus consul aduer¬
sus rebellantes parthos missus est.Is cum
pacem missa a persis legatione rogaretur
apud cthesiphontem responsurum se ait: q¬
apud Temam traiecit eufratem. et a transfu¬
ga quodam mauro inductus ad ignotam
campoꝵ solitudinem descendit. Ibi undi¬
q circum uallantibus sagittariorum agmĩ¬
nibus cum Silate. et Silen pixfectis regiis

Expanded text:
ei se oblato diademate apud Artaxata dedidit. ei se oblato diademate apud Artaxata dedidit. Receptae ab eo sunt Mesopotamia, Syriae et aliquanta pars Phoenices; atque intra Armeniam maiorem regnare permissus est. Idem Pompeius Bosphorianis et Colchis Aristarchum regem inposuit, cum Albanis conflixit, Orhodi, Albanorum regi, ter uicto pacem dedit, Hiberiam cum Artace rege in deditionem accepit, Saracenos et Arabas uicit. Iudaea capta Hierosolymam obtinuit, cum Persis foedus icit. Rediens apud Antiochiam Daphnensem lucum, delectatus loci amoenitate et aquarum abundantia, addito nemore consecrauit. Marcus Crassus consul aduersum rebellantes Parthos missus est. Is cum pacem missa a Persis legatione rogaretur, apud Ctesiphonta responsurum se ait. Apud Zeugmam traiecit Euphraten et a transfuga quodam Mazzaro inductus ad ignotam camporum solitudinem descendit. Ibi undique circumuolantibus sagittariorum agminibus cum Silate et Surena praefectis regiis
Abbreviated transcription (Latin):
ac tenuit. L lucullus mithrydatem reg
ponti exutum ad armeniam ꝑsecutus est.
Tygranem armenioꝵ regem cum septem
milib clypeatis et centum triginta milib
sagitariorum. ip̃e cum decem et octo ro¬
manoꝵ milibus uicit. Iygranoeretam ma¬
ximam armeniȩ ciuitatem expugnauit.
Madenam optimam armenioꝵ regionẽ
obtinuit. Per melitenam ad Messopotha¬
miam descendit. Nisibium cum fratre re¬
gis cepit. tendere in persas paratus succes¬
sorem accepit. E neus pompeius exper¬
tȩ felicitatis ad mithrydaticum bellum mis¬
sus. Mithrydatem in armenia minore noctur¬
no aggressus p̃lio suꝑauit. cęsis duobus et aLͣ
hostium. castra eius inuasit. Mithrydates
cum uxore et duobus comitibus in bospho¬
ros fugit. Ibi desꝑatione rerum uenenum
hausit et cum uis ueneni parum ageret a
milite suo ut ferro ꝑcuteretur impetrauit.
P ompeius auxiliatorem mithryolatis ty¬
granem armenioꝵ regem ꝑsecutus est. Ille

Expanded text:
ac meruit. Lucius Lucullus Mithridaten, regno ac meruit. Lucius Lucullus Mithridaten, regno Ponti exutum, ad Armeniam persecutus est. Tigranen, Armeniorum regem, cum septem milibus clibanariis et centum uiginti sagittariorum, ipse cum decem et octo Romanorum milibus uicit. Tigranocertam, maximam Armeniae ciuitatem, expugnauit. Madaenam, opimam Armeniorum regionem, obtinuit, per Melitenam ad Mesopotamiam descendit, Nisibin cum fratre regis cepit. Tendere in Persas paratus successorem accepit. Cn. Pompeius expertae felicitatis ad Mithridaticum bellum missus Mithridaten in Armenia minore, nocturno adgressus proelio superauit, caesis duobus et quadraginta milibus hostium castra eius inuasit. Mithridates cum uxore et duobus comitibus in Bosphoron fugit, ibi desperatione rerum suarum uenenum hausit et cum uis ueneni parum ageret, a milite suo, ut ferro percuteretur, impetrauit. Pompeius auxiliatorem Mithridatis Tigranen, Armeniorum regem, persecutus est: ille
Abbreviated transcription (Latin):
euentu uario dimicauerunt. quater a¬
missa. quater accepta messo pothamia ẽ
ac Dioclitiani temporibus uictis p̾ma
constictatione romanis: secundo autem
constictu suꝑato rege Narseo. et uxore eiꝰ
ac filiabus captiuis cum sum ma pudici¬
ciȩ custodia reseruatis pace facta messo¬
pothamia est restituta. contra ripam ty¬
gridis limes est reformatus. ita ut quin¬
q gentium trans tygridem constitutaꝵ
dicionem assequeremur. Quȩ condicio
foederis in tempus diui constantini con¬
seruata durauit:
Cio nunc inclyte pͥnceps quo tua uer¬
gat intentio. Requiris profecto quo¬
tiens babyloniȩ romanoꝵ arma collata st̃.
et quibus uicibus sagutis pila contenderĩt.
breuiter euentus numerabo bellorum. Fu¬
rore hostes in paucis inuenies ẽẽ lȩtatos. Ue¬
ra autem uirtute semper romanos proba¬
bis extitisse uictores. Primum a lucio
Sylla proconsule Arsaces rex parthorum
missa legatione amiciciam ppli ro. rogauit

Expanded text:
euentu uario dimicarunt, quater aeuentu uario dimicarunt, quater amissa, quater recepta Mesopotamia est; ac Diocletiani temporibus, uictis prima congressione Romanis, secundo autem conflictu superato rege Narseo, uxore eius ac filiabus captis et cum summa pudicitiae custodia reseruatis, pace facta Mesopotamia est restituta et supra ripas Tigridis limes est reformatus, ita ut quinque gentium trans Tigridem constitutarum dicionem adsequeremur. Quae condicio foederis in tempus diualis Constantii reseruata durauit. Scio nunc, inclyte princeps, quo tua pergat intentio. Requiris profecto, quotiens Babyiloniae ac Romanorum arma conlata sint et quibus uicibus sagittis pila contenderint. Breuiter euentus enumerabo bellorum. Furto hostes in paucis inuenies esse laetatos, uera autem uirtute semper Romanos probabis exstitisse uictores. Primum a Lucio Sylla pro consule Arsaces, rex Parthorum, missa legatione amicitias populi Romani rogauit
Abbreviated transcription (Latin):
mam Octauiani cȩsaris augusti tempori¬
bus accepit. Et pͥmum alexandrinos Cõ¬
nelius gallus romanus iudex administra¬
uit. Per confinia armeniaꝵ primum
sub lucio lucullo romana transtaurum
arma transmissa. Hsarchi sarracenorum
ethirenas cessere suꝑati. In messopotamia
ab eodem lucullo iubis capta est. Postea p
pompeium eadem loca armis obtenta sũt
ssyrii. ac phenices a tygrane armenio¬
rum rege bello recepti sunt. Arabes et
ludei in palestina uicti sunt. Ad extre¬
mum sub traiano principe maioris arme¬
niȩ diadema sublatum est. et per traianũ
armenia Messopotamia. Assyria. Arabia
prouinciȩ facte sunt. Ac limes orientalis
supra ripam Numinis tygridis institutus.
S Adrianus qui successit Traiano inuides
głiȩ traiani sponte sua armeniam. messo¬
potamiam et assyriam reddidit ac me¬
dium inter persas et romanos eufratem
ẽẽ uoluit. Et post sub Antoninis duobꝰ
cipibus romanis qui aduersus parthos

Expanded text:
mam Octauiani Caesaris Augusti temporimam Octauiani Caesaris Augusti temporibus accepit: et primum apud Alexandrinos Cornelius Gallus Romanus iudex administrauit. Per confinia Armeniarum primum sub Lucio Lucullo Romana trans Taurum arma transmissa sunt. Phylarchi Saracenorum in Osrhoena cessere superati. In Mesopotamia ab eodem Lucullo Nisibis capta est. Postea per Pompeium eadem loca armis obtenta sunt. Syriae et Phoenice bello a Tigrane, Armeniorum rege, receptae sunt. Arabes et Iudaei in Palaestina uicti sunt. Ad extremum sub Traiano principe regi maioris Armeniae diadema sublatum est et per Traianum Armenia, Mesopotamia, Assyria et Arabia prouinciae factae sunt ac limes Orientalis supra ripas Tigridis est institutus. Sed Hadrianus qui successit Traiano, inuidens Traiani gloriae, sponte sua Armeniam, Mesopotamiam, Assyriam reddidit ac medium inter Persas et Romanos Euphraten esse uoluit. Sed post sub Antoninis duobuscipibus Romanis, qui aduersum Parthos
Abbreviated transcription (Latin):
lsauros. qui se pirhatis et p̃donibus mariti¬
mis unxerant. Seruilius proconsul ad p̃¬
donum bellum missus subegit. et uiam p
taurum montem primus instituit. Isq de
cilicibus et lsauris trium ꝑhauit: atq Isau¬
rius est cognominatus. Eyprus famosa
diuitiis. paupertatem ppłi ro. ut occuparet᷑
sollicitauit. Eam rex foederatus regebat. S:
tanta suit penuria aerarii romani. et tam
ingens fama opum cypriarum: ut lege
data cyprus confiscari iuberetur. Quo ac¬
cepto nuncio rex cyprius uenenum sũpsit.
quo uitam prius ꝗͣ diuitias amitteret. Ca¬
to cyprias opes romam aduexit. ita ut ius
eius insule auarius magis ꝗͣ iustius simus
assecuti. Lyrenas cum cęteris ciuitatib
libyȩ pentapolis. ptolem ȩi antiquioris libe¬
ralitate suscepimus. L ibyam sup̃mo a¬
pionis regis arbitrio sumus assecuti. E gy¬
ptus omnis sub amicis regibus fuerat.S:
uicta cum Antonio Cleopatra ꝓuincie fõ¬

Expanded text:
Isauros, qui se piratis ac praedonibus maritiIsauros, qui se piratis ac praedonibus maritimis iunxerant, Seruilius pro consule ad praedonum bellum missus subegit et uiam per Taurum montem primus instituit; isque de Cilicibus et Isauris triumphauit atque Isauricus est cognominatus. Cyprus, famosa diuitiis, paupertatem populi Romani, ut occuparetur, sollicitauit. Eam rex foederatus regebat, sed tanta fuit penuria aerarii et tam ingens opum fama Cypriarum, ut lege data Cyprus confiscari iuberetur. Quo accepto rex Cyprius nuntio uenenum sumpsit, ut uitam prius quam diuitias amitteret. Cato Cyprias opes Romam nauibus aduexit. Ita ius eius insulae auarius magis quam iustius sumus adsecuti. Cyrenas cum ceteris ciuitatibus Libyae Pentapolis Ptolomaei Antiquioris liberalitate suscepimus. Libyam supremo Appionis regis arbitrio sumus adsecuti. Aegyptus omnis sub amicis regibus fuerat, sed uicta cum Antonio Cleopatra prouinciae for
Abbreviated transcription (Latin):
padociȩ maxima. çȩsarea nuncuparet.
Postremum cum sub impatore claudio
çȩsare Archelaus ex cappadocia roma
uenisset ibiq diu detentus occubuisset
in prouinciȩ speciem cappadocia migra¬
uit. P ontus per pompeium uicto mi¬
thridate rege pontico. formam ꝓuinciȩ
accepit. Paphlagoniam philimenes
rex amicus ppłi ro. ui tenuit. Sepe ex
ea pulsus regno a nobis est restitutus
ouo mortuo prouincia paphlagonib
imposita ẽ. U ltra uiga tauri montis
quemadmodum possessio romana pre¬
xerit consequenti locorum magis qͣ tempo¬
rum seruata digestione monstrabitur. Anti¬
ochus syriȩ rex potentissimus bellum formi
falcatis etiam curribus et elephantis aciem in¬
struxit. A Scipione consule fr̃e Scipionis a¬
fricani. in asia apud magnesiam uictus pa¬
ce accepta intra taurum regnare pmissus ẽ.
Eius filii. regnum syrię sub clientela ppłi ro¬
mani retinuerunt. Quibus defunctis syria¬
rum prouinciis pociti sumus. Cilices et

Expanded text:
padociae maxima, Caesarea cognominaretur. padociae maxima, Caesarea cognominaretur. Postremo sub imperatore Claudio Caesare cum Archelaus rex Cappadocum Romam uenisset et ibi diu detentus occubuisset, in prouinciae speciem Cappadocia migrauit. Pontus, per Pompeium uicto Mithridate rege Pontico, formam prouinciae accepit. Paphlagoniam Pylaemenes rex, amicus populi Romani, tenuit. Saepe ex ea pulsus regno a nobis est restitutus, quo mortuo prouinciae ius Paphlagonibus inpositum est. Vltra iuga Tauri montis quemadmodum possessio Romana perexit, consequenti locorum magis quam temporum seruata digestione monstrabitur. Antiochus, Syriae potentissimus rex, bellum formidfalcatis etiam curribus et elephantis aciem instruxit; a Scipione consule, fratre Scipionis Africani, in Asia apud Magnesiam uictus, pace accepta, intra Taurum regnare permissus est. Eius filii regnum Syriae sub clientela populi Romani retinuerunt; quibus defunctis Syriarum prouinciis potiti sumus. Cilices et
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuit. B ithyniam lefuncti regis in
comedis testamento sumus assecuti. E allo¬
grȩciam hoc est gallaciam Sunt et enim
ut nomen resonat. ex gallis gallatȩ ꝙ an¬
tiocho contra romanos auxilium p̃buisset
inuasimus. Mũmius ꝓconsul gallatas ꝑ¬
secutus est et confugientes partim in olỹ¬
pum partim in magabiam montem qui
nunc modiacus dicitur de arduis eos in
plana detrusit. Uictos in ꝑpetuam pace
redegit. Postea gallatiam Deiotarus et¬
thraces nobis ꝑm̾ittentib tenuit. Ad ex¬
tremum sub octauiano cęsare augusto gal¬
latia in prouintiȩ sp̃em redacta est. Eam
primum lelius ꝓprȩtõ administrauit.
Cappadoces p̾mo societatem nr̃am sub
africa petiuerunt. Posteaq ariobarzaẽs
rex cappadocum a mithrydate expulsus
romanoꝵ armis restitutus est. semperq
auxilia nr̃a fuere cappadoces: et ita ma¬
iestatem coluere romanam: ut in hono¬
rem augusti cȩsaris Magaza ciuitas cap¬

Expanded text:
obtinuit. Bithyniam Nicomedis defuncti obtinuit. Bithyniam Nicomedis defuncti regis testamento sumus adsecuti. Gallograeciam, hoc est Galatiam sunt etenim, ut nomen resonat, ex Gallis Galatae, quod Antiocho contra Romanos auxilium praebuissent, inuasimus. Mummius pro consule Galatas persecutus est et confugientes partim in Olympum, partim in Magabam montem, qui nunc Modiacus dicitur, de arduis eos in plana detrusit, uictos in perpetuam pacem redegit. Postea Galatiam Deiotarus tetrarches, nobis permittentibus, tenuit. Ad extremum sub Octauiano Caesare Augusto Galatia in speciem prouinciae redacta est et eam primus Lollius pro praetore administrauit. Cappadoces primum societatem nostram sub Apafrace rege petiuerunt posteaque Ariobarzanes rex Cappadocum, a Mithridate expulsus, Romanorum armis est restitutus. Semper inter auxilia nostra fuere Cappadoces et ita maiestatem coluere Romanam, ut in honorem Augusti Caesaris Mazaca, ciuitas Cap
Abbreviated transcription (Latin):
arces romanȩ urbis sunt constitutȩ. Constan¬
Unc ergo has partes. totumq orientem
ac positas sub uicino sole ꝓuincias ꝗ
auctores sceptris tuis parauerint explicabo.
quo studium clȩmentiȩ tuȩ. quod in eisde
propagandis habes. am plius excitet᷑. Asia
societate Aitali regis nota romanis est:eamq
attali testamento relictam hereditario iure
rum rege maximo est uendicata. E adem
occasione etiam lydia. sedes antiqua regno¬
rum. caria. helespontus ac phrygiȩ in po¬
testatem ppłi romani iuncta dictione uene¬
runt. Rhodiis et insularum ppłis experti
pͥmum infestissimi facti sumus. Post iisdẽ
fidelissimis auxiliatoribus usi. Ita rhodus
et insulȩ pͥmum libere agebant. postea in
consuctudinem parendi romanis elȩm̃tia
ꝓuocati ꝑuenerunt. Et sub uespasiano
principe insularum ꝓuincia facta est P a¬
philiam phrygiam pisidiam Seruilius
ꝓconsul ad bellum pirhatarum missus

Expanded text:
arces Romani orbis sunt constitutae. Narces Romani orbis sunt constitutae. Nunc Eoas partes totumque Orientem ac positas sub uicino sole prouincias, qui auctores sceptris tuis parauerint, explicabo, quo studium clementiae tuae, quod in isdem propagandis habes, amplius incitetur. Asia societate Attali regis nota Romanis est eamque Attali testamento relictam hereditario iure rum rege maximo, est uindicata. Eadem occasione etiam Lydia, sedes antiqua regnorum, Caria, Hellespontus ac Phrygiae in potestatem populi Romani iuncta dicione uenerunt. Rhodiis et insularum populis experti primum infestissimis sumus, post isdem fidelissimis auxiliatoribus utebamur. Ita Rhodus et insulae primum libere agebant, postea in consuetudinem parendi Romanis clementer prouocantibus peruenerunt et sub Vespasiano principe Insularum prouincia facta est. Pamphyliam, Lyciam, Pisidiam Seruilius pro consule ad bellum piratarum missus