comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut edificent sibi domum dm̃ in
muu̾b manus. aut lingue. aut
obsequii. aut eos substituant explã¬
tatis. quos elegit affectio carnis .i.
aut genitos a se: aut sibi ab alizs
carnaliter genitos. Immensum hic
aꝑitur opus ⁊ uia calamo cdilata¬
tur: ⁊ subsisto parcens articłis. qu
publicis aspectib ingeruntur. Si
quis autem hic quippiam dici du¬
rius cabampniatur: si ea que a
patrib dicta sunt leg̾it: mͥ facile
ueniam indulgebit. Si enim ti¬
rannus scłaris nire diuino ⁊ hu¬
mano ꝑimitur. quis tirannum
i sacerdotio diligendum censeat
aut colendum: Quod si istud̾ ui¬
detur acerbum. illum qui noti
nisi uera loquẽbat᷑ ⁊ dulcia. it
patrocinium aduoco beatũ gre¬
gorium qui acerbitis ista ꝑsequi¬
tur. Q ut cetera taceam. hoc ipsiuᷤᷤ
omnib notum ẽ: quia scire p̃lati
debent quod cum ipsi delunqũnt
tot mortib cdigni sunt: quot ad

Expanded text:
ut aedificent sibi domum Domini in ut aedificent sibi domum Domini in muneribus manus, aut linguae, aut obsequii, aut eos substituant explantatis, quos elegit affectio carnis, id est aut genitos a se, aut sibi ab aliis carnaliter genitos. Immensum hic aperitur opus, et via calamo dilatatur; sed subsisto parcens articulis, qui publicis aspectibus ingeruntur. Si quis autem hic quidpiam dici durius calumniatur, si ea quae Patribus dicta sunt, legerit, mihi facile veniam indulgebit. Si enim tyrannus saecularis, jure divino et humano perimitur, quis tyrannum in sacerdotio diligendum censeat, aut colendum? Quod si istud videtur acerbum, illum qui non nisi vera loquebatur et dulcia, in patrocinium advoco beatum Gregorium, qui acerbius ista persequitur. Et ut caetera taceam, hoc ipsis omnibus notum est, quia scire praelati debent, quod cum ipsi delinquunt, tot mortibus digni sunt, quot ad
Abbreviated transcription (Latin):
bitionis ⁊ uiciorum gradib inni¬
tenteni in ouile ascendit xp̃o con¬
na sinuosis anfractib luminaria
suffodit aut parietum uructuras
irrumpit aut ꝑ tegłas infustᷤꝰ il¬
uocante ingreditur. ⁊ postinodũ
sub umbra pastoris efficitur ꝑsecu¬
tor .i. spoliat. mactat. occidit. et
ꝑdit: fur inctubitatus est. Tu ui¬
de in quo gradu ponencti uideant᷑
quib non sufficit duum iuiris li¬
centia. tondere ⁊ deuorare pecus:
nisi scłarium legum implorent
auxilia. ⁊ officiales pͥncipum facti.
ea committ̾e non uerentur. que
facile alius quilibet publicamis
erubescat. Int̾im uoluptati serui¬
ent aut auaricie. ⁊ qui eos elege¬
runt uel admiserunt in custodi.¬
am sui: depopulantur ⁊ p̃munt.
mortemꝙ eorum desid̾ant quos
foueri oportebat in carne ⁊ spu.
Tenent ꝓfecto memorit̾ illud ꝓpħi¬
tum. ecce constitin te suꝑ gentes
i ecdifices.⁊ plantes. Que gͦ planta¬
ta muen̾unt intuntur auellere:

Expanded text:
bitionis et vitiorum gradibus innibitionis et vitiorum gradibus innitentem, in ovile ascendit, Christo conna, sinuosis anfractibus liminaria suffodit, aut parietum juncturas irrumpit, aut per tegulas infusus ilvocante ingreditur, et postmodum sub umbra pastoris efficitur persecutor, id est spoliat, mactat, occidit et perdit, fur indubitatus est. Tu vide in quo gradu ponendi videantur, quibus non sufficit divini juris licentia tondere et devorare pecus, nisi saecularium legum implorent auxilia, et officiales principum facti, ea committere non verentur, quae facile alius quilibet publicanus erubescat. Interim voluptati servient, aut avaritiae; et qui eos elegerunt, vel admiserunt in custodiam sui, depopulantur et premunt, mortemque eorum desiderant, quos foveri oportebat in carne et spiritu. Tenent profecto memoriter illud propheticum: Ecce constitui te super gentes, edifices, et plantes . Quae vero plantata invenerunt, nituntur evellere,
Abbreviated transcription (Latin):
de ieuimiis.⁊ quod u̾bis astrnunt:
oꝑib destriuint. in curru eumichi
regine ethiopum: clausts ocłis scuptu¬
ras loquuntur et lectitant. ⁊ eum
qui sicut ouis ad occisionem ductꝰ
est. ⁊ os suum coiam se tondente
non aꝑuit. respicere delignantur
aut nequennt. nec discipłm uerita¬
tis int̾pretem donec descendant
ad aquas quib mundentur ab
oꝑib mortus dignantur coligere.
Utiq licet scripturarum inficliãt
rotis. ⁊ penuatoꝵ animalium mi¬
petu ꝑferantur: lingua eoꝵ cum
de suꝑiorib disputauerit terram
lingit. nec scripturas intelligunt:
qia cor eoꝵ non aꝑit scientiarum
cdñs qui aꝑuit sicut in actib apło¬
rum scriptum est cor lidie purpa¬
rie ut audiret ea que dicebant᷑
a paulo. que fidelius humili o¬
bectientia mandatoꝵ qm̃ diͦpictatdes
u̾bosa dm̃ timentib innotescunt.
fur antem quis sit dupplici ratio¬
ne colligatur. Nam ille qui de conu̾¬
satione t̾rena ꝑ suꝑbie scalam am¬

Expanded text:
de jejuniis, et quod verbis astruunt, de jejuniis, et quod verbis astruunt, operibus destruunt: in curru eunuchi reginae Ethiopum clausis oculis Scripturas loquuntur, et lectitant, et eum qui sicut ovis ad occisionem ductus est, et os suum coram se tondente non aperuit , respicere dedignantur, aut nequeunt, nec discipulum veritatis interpretem, donec descendant ad aquas, quibus mundentur ab operibus mortuis, dignantur colligere. Utique licet Scripturarum insideant rotis, et pennatorum animalium impetu perferantur, lingua eorum cum de superioribus disputaverit, terram lingit: nec Scripturas intelligunt, quia cor eorum non aperit scientiarum Dominus, qui aperuit, sicut in Actibus apostolorum scriptum est , cor Lydiae purpurariae, ut audiret ea, quae dicebantur a Paulo, quae fidelius humili obedientia mandatorum, quam disputatione verbosa Deum timentibus innotescunt. Fur autem quis sit, duplici ratione colligitur. Nam ille qui de conversatione terrena, per superbiae scalam, am
Abbreviated transcription (Latin):
pateat: aut sannam ut ait sati¬
ricus posticam uereatur. Si tam̃
quispiam hoc presumꝑserit: ei u¬
no ualidissimo respondebitur al¬
g̾o. cui resistere ⁊ contͣcticere non
audebunt omnes adu̾sari nr̃i. Qͦ:
Inquis. Oꝑa inquam que ipsi fati¬
unt testimonium ꝑhibent de eis.
Si locum queris: effectum quo de
cause sincentate constet attende
Cuius enim opus bonum est: ip¬
sum quoq bonum est. Si aucto¬
rem: cum qui ait. a fructib eorũ
cognoscetis eos. Non potest enum¬
arbor mala fructus bonos facere.
aut conu̾sim arbor bona fructus
malos. Possent ꝓ eis siquis tamen
est qui eis censtat detrahenctum pła
ꝓpom. sed in defensione eorum hoc
unum sufficiat. Constat enim qr
apłoꝵ oportet a dorare uestigia. ⁊ illo
c̾e ut patres honorantlos. colendos
ut dños: qui eorum possident sedem.
⁊ muitant᷑ uitam. Illos potiuis hec
pagina respicit qu plumis uehun¬
tur pensilib in saturitate: disputãt

Expanded text:
pateat, aut sannam, ut satypateat, aut sannam, ut satyricus ait, posticam vereatur. Si tamen quispiam hoc praesumpserit, ei uno validissimo respondebitur argumento, cui resistere et contradicere non audebunt omnes adversarii nostri. Quo? inquis. Opera, inquam, quae ipsi faciunt, testimonium perhibent de eis. Si locum quaeris, effectum quo de causae sinceritate constet, attende; cujus enim opus bonum est, ipsum quoque bonum est. Si auctorem? eum qui ait: A fructibus eorum cognoscetis eos. Non enim potest arbor mala fructus bonos facere; aut conversim, arbor bona fructus malos . Possent pro eis, si quis tamen est, qui eis censeat detrahendum, plura proponi; sed in defensione eorum hoc unum sufficiat. Constat enim quia apostolorum oportet adorare vestigia; et illos esse ut Patres honorandos, colendos ut dominos, qui eorum possident sedem et imitantur vitam. Illos potius haec pagina respicit, qui plumis vehuntur pensilibus, in saturitate disputant
Abbreviated transcription (Latin):
nos ut solicdent suos. u̾bis p̃dicẽt
pauꝑtatem ⁊ criminib ad cdiuici¬
as ꝓꝑent. bonorum sp̃ualium dãp¬
nent comm̾cura ut cum eis cͥtum¬
taxat i talib contrahere liceat.
it agentes ut̾ omnib sint t̾rori.
amentur a nullo. quietẽ doceane
ut faciant rixas. humilitatẽ indicãt
ut simulent ⁊ uencticent fastum.
alienam pulsautes ⁊ suam fouenteᷤ
auariciam. dictantes largitatem te¬
nacitati insistentes. ⁊ ut pautis lo¬
ci hurus anfractus et spaciosa uo¬
lumina complectar: cum scełatis ⁊
flagitiosis omnib ponentes portio¬
nem. aut flagicia uencdicantes in
solidum: ut uideatur concilium
uanitatis. miqua gerentiũ syna¬
goga. eccłia malignantium. in quo¬
ritm manib iniquitates sunt. ⁊
dextera eoꝵ repleta est muni̾bus:
Absit ut hoc quisqm audeat su̾pi¬
cari. ne cadat in quemqͣm scilus ut
que non sunt pudenda denudet.
Omnia eorum alba sunt ⁊ decora.
nacħ in eis ẽ quod canino morsu

Expanded text:
nos, ut solident suos, verbis praedicent nos, ut solident suos, verbis praedicent paupertatem, et criminibus ad divitias properent, bonorum spiritualium damnent commercia, ut cum eis duntaxat in talibus contrahere liceat, id agentes ut omnibus sint terrori, amentur a nullo, quietem doceant, ut faciant rixas, humilitatem indicant et simulent, ut vindicent fastum, alienam pulsantes, et suam foventes avaritiam, dictantes largitatem, tenacitati insistentes; et, ut paucis loci hujus anfractus et volumina spatiosa complectar, cum sceleratis et flagitiosis omnibus ponentes portionem, aut flagitia vindicantes in solidum, ut videantur concilium vanitatis, iniqua gerentium in synagoga, ecclesia malignantium, in quorum manibus iniquitates sunt, et dextera eorum repleta est muneribus? Absit ut hoc quisquam audeat suspicari! ne cadat in quemquam tantum scquae non sunt pudenda denudet. Omnia eorum alba sunt et decora, nihil in eis est, quod canino morsui
Abbreviated transcription (Latin):
tens auctore deo ⁊ nutrinila fictei
⁊ morum est. ⁊ non potest ab hõĩe
iudicari ⁊ argui celesti priuilegio mu¬
nita relinquoinitactam. nec enim
incredibile est quod ea cominittere
presumant: uel dignentur que de
pucdentia hoc attemptare audeat
discipłs crucifixi. uicarius petri. pa¬
stor animarum. quod iugente in¬
fidelium disciplina incaruis imꝑa¬
toris sub officio consulis. rector cor¬
porum presum̾e non audebat: Re¬
na repetundarum ex suꝑiorib li¬
quet: ⁊ tam institutis legum qmͣ
historiarum exemplis scło nr̃o in¬
notuit ⁊ quod nisi in causa escule¬
ti ⁊ poculenti uidici a ꝓuincialib
acciꝑe non licebat. ita taten ut
accepta nequaqͣm cecderent in mu¬
nis rationem. Quis gͦ credet quod
patres eccłie uidices orbis. et ut i¬
ta dicam clanssima lumina mim¬
chi. cdiligant niun̾a. seqntur ret̾bu¬
tiones ꝓuincias concutiant ut ex¬
cutiant. loculos exinaniant alie¬

Expanded text:
rens auctore Deo et nutricula fidei, rens auctore Deo et nutricula fidei, et morum est, et non potest ab homine judicari et argui, coelesti privilegio munita, relinquo intactam: nec enim credibile est, quod ea committere praesumant vel dignentur, quae de pudentia hoc attentare audeat discipulus crucifixi, vicarius Petri, pastor animarum, quod vigente infidelium disciplina, vicarius imperatoris sub officio consulis, rector corporum praesumere non audebat? Poena repetundarum ex superioribus liquet, et tam institutis legum, quam historiarum exemplis saeculo nostro innotuit, et quod nisi in causa esculenti et poculenti judici a provincialibus accipere non licebat, ita tamen ut accepta nequaquam cederent in muneris rationem. Quis ergo credet, quod Patres Ecclesiae, judices orbis, et, ut ita dicam, clarissima lumina mundi, diligant munera, sequantur retributiones, provincias concutiant, ut excutiant loculos, exinaniant alie
Abbreviated transcription (Latin):
luxurient᷑. Hos uix ni̾cennarios
dixerim qui ñ laborant ut mãdu¬
cent. sed sine labore ñ manctucare
quod neccessitatis est. sed occiari⁊
lixuriari desiderant. Omnib qu
pastoris exercent officium: gr̃a d̃e¬
betur ⁊ reuerentia ⁊ qui xp̃m qua¬
cunꝙ ratione accipiant. ⁊ lucrum
facuint cum sua tamen ⁊ ꝓ sua
utilitate animarum. pastoribus
i salitis dispensatorib aggregen¬
tur. sint q amici. sint ⁊ uen̾abiles.
⁊ patrum latentur honore. ⁊ si mer¬
cerinarii surit: mercecte sua nimꝙͣ¬
me prirabunt᷑ auctore. Utinam in
istis sit qui u̾bum dei loquatur. qͥ
etificet eccłiam dei. uł ad lucrum.
Non inuicteo lucro si oꝑa autecedat.
Qui uͦ sic inhrant lutris ut quexp̃i
sunt uniuiersa contempnant ⁊ si
nec heresim doceant. nec contempti¬
onib eccłiam scuidant. nec pastoris
nec mercennariz digni funt nec
honore nec nomine. Non loquor de
legatis. eccłiam romanam que pa¬

Expanded text:
luxurientur. Hos vero mercenarios luxurientur. Hos vero mercenarios dixerim, qui non laborant ut manducent, sed sine labore non manducare, quod necessitatis est, sed otiari et luxuriari desiderant. Omnibus quidem qui pastoris exercent officium, gratia debetur et reverentia, et qui Christum quacunque ratione annuntiant, et lucrum faciunt, cum sua tamen, et pro sua utilitate, animarum pastoribus et salutis dispensatoribus aggregentur, sintque amici, sint et venerabiles, et Patrum laetentur honore; etsi mercenarii sunt, mercede sua me nunquam privabuntur auctore. Utinam sit in istis, qui verbum Dei loquatur, qui aedificet Ecclesiam Dei, vel ad lucrum! Non invideo lucro, si opera antecedant. Qui vero sic inhiant lucris, ut quae Christi sunt, universa contemnant, et sic nec haeresim doceant, nec contentionibus Ecclesiam scindant, nec pastoris nec mercenarii, digni sunt nec honore, nec nomine. Non loquor de legatis. Ecclesiam Romanam, quae pa
Abbreviated transcription (Latin):
in captitram animarum et rerum:
illi res piscantur diuntaxat. contẽp
to animarum ꝑicło. E sepe turbãt
omma: quo piscancti ad uotum
ub̾ior succedat occasio. Mitibenᷤ
uariam supellectilem ⁊ cresi ut
dicitur facultates aputt eos qui
non coguntur stipenidizs militare:
euingelitant ut comedant. et eu¬
unͣgłistarum stipenctiis abutan¬
tur. Calicem quicdem in quo iospph
augurari consueu̾at in sacci sui o¬
re reuoluunt. sed non descencdit in
manus. Lingua siquidem sacerdo¬
tis calix est eius qui in u̾itate ẽ.
⁊ prefiguratione nominis interp̃¬
tatur saluator muncdi instittus
ut uaticinetur abscondita. ⁊ fide¬
lium m̃tes potet eo spũ qͦ tepleti
Discipłi t̾bum fidei ⁊ salutis eructuan¬
tes in uicdea: ebris reputati sunt dispẽ.¬
santes gramĩ frumenti quod in t̾¬
ram corcdis eoꝵ cecid̾at. ⁊ iam in cas¬
titate eloquii eorum fructum płi¬
mum cdño germinabat. Ali quidẽ
bene si uiuunt tantum ut ñ etiam

Expanded text:
in capturam animarum et rerum, in capturam animarum et rerum, illi res piscantur duntaxat, contempto periculo animarum. Et saepe turbant omnia, quo piscandi ad votum uberior succedat occasio. Miraberis variam supellectilem, et Croesi, ut dicitur, facultates apud eos, qui non coguntur stipendiis militare, evangelizant, ut comedant, et evangelistarum stipendiis abutantur. Calicem quidem in quo Joseph augurari consueverat, in sacci sui ore revolvunt, sed non descendit in manus. Lingua siquidem sacerdotis, calix est ejus, qui in veritate est, et praefiguratione nominis interpretatur salvator mundi, institutus ut vaticinetur abscondita, et fidelium mentes potest eo spiritu, quo repleti discipuli, verbum fidei et salutis eructantes, in Judaea ebrii reputati sunt, dispensantes granum frumenti, quod in terram cordis eorum ceciderat, et jam in castitate eloquii eorum, fructum plurimum Domino germinabat. Alii quidem bene si vivunt tantum, ut non etiam
Abbreviated transcription (Latin):
derent episcoꝑari. cuni quod appe¬
tunt adepti fuerit. otio marcent:
aut quod turpius ẽ in uanitatis
oꝑib occupantur. Qnͣta currat᷑
ambitione uolui quidem suꝑus.
sed ut se res habet plene non po¬
tui explanare.⁊ ꝓfeecto qmͣ inuti¬
liter multi uersentur in gractu op¬
tato: referre difficilius potero. uiũ
tamen scio quia non ea aiiditate
turrunti ut ꝓ aliis animas ponant
qui fortune miuiulcula uł quod
rectins dixerim. gr̃e cłi temꝑalia do¬
na in hunc tamen concessa usum
ut ꝓmereantur et̾ua: recusant in
neccessitate fratrib erogare. Hanc
tamen ẽẽ temporalis officii formã:
premonstrauit tam exemplo qmͣ u̾¬
bo pastoꝵ princeps. Ergo tanto currẽ¬
tes ambitu. mercennari ꝓperant aũ
fures fieri. Bene tamen agitur tum
ouib que illius custoctie demandã¬
tur qui eas uel ad precium pascat.
Nam ⁊ in ipsis m̃cenuariis gradꝰ
⁊ differentie sunt. Laxant quidem
omines retia in capturam. sed hii

Expanded text:
derent episcopari, cum quod appederent episcopari, cum quod appetunt adepti fuerint, otio marcent; aut, quod turpius est, in vanitatis operibus occupantur. Quanta curratur ambitione, volui quidem superius, sed ut se res habet, plene non potui explanare; et profecto quam inutiliter multi versentur in gradu optato, referre difficilius potero. Unum tamen scio, quia non ea aviditate currunt, ut pro aliis animas ponant, qui fortunae munuscula, vel, quod rectius dixerim, gratiae Dei temporalia dona, in hunc tamen concessa usum, ut promereantur aeterna, recusant in necessitate fratribus erogare. Hanc tamen esse pastoralis officii formam, praemonstravit tam exemplo quam verbo pastorum princeps. Ergo tanto currentes ambitu, mercenarii properant, aut fures fieri. Bene tamen agitur cum ovibus, quae illius custodiae demandantur, qui eas vel ad pretium pascat. Nam et in ipsis mercenariis, gradus et differentiae sunt. Laxant quidem omnes retia in capturam; sed hi
Abbreviated transcription (Latin):
ris habet nec sp̾em. ⁊ nec ad lucrũ
pascit: secd suum lucrum repitat
ctiam cum occidit. Pastori itaq
debetur amor quia cdiligit. m̾cẽn¬
nario pacientia. quia uidetur aman¬
tem untitari. furi uero: non debet
eccłia nisi penam. Si sciret pater¬
familias qua hora fur ueniret. iugi¬
laret utiꝙ ⁊ nin sineret ꝑfocti domũ
siram. Uocem pastoris aucdiunt oues
⁊ sequuntur. Uocem m̾cennariz in¬
terctum audiunt. sed eum quia n
uadit ad uitam: sequi contempñt.
Uocem furis asꝑnantur horrent
⁊ fuguinit. quia in manui eius ui¬
dent ⁊ in ore aucliunt oꝑa mortis.
Si quidem non mͦ fur ẽ ⁊ latro. s
lupiis rapax: sequrpeda leonis qͥ
rugiens circuit querens quem de¬
uoret. Quis gͦ illum non repellat.
aut saltem fugiat. qui ad hoc oui¬
le ingretitur ut mactet et occidat:
Siquis inquit episcopatum deside¬
rat bonum: opus defiderat. sed nes¬
cio quo pacto res in contrarium
uersa est ut cum omnes fere desi¬

Expanded text:
ris habet, nec speciem, et nec ad lucrum ris habet, nec speciem, et nec ad lucrum pascit, sed suum lucrum reputat, etiam cum occidit. Pastori itaque debetur amor, quia diligit. Mercenario patientia, quia videtur amantem imitari. Furi vero non debet Ecclesia, nisi poenam. Si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Vocem pastoris audiunt oves, et sequuntur . Vocem mercenarii interdum audiunt; sed eum, quia non vadit ad vitam, sequi contemnunt. Vocem furis aspernantur, horrent et fugiunt, quia in manu ejus vident, et in ore audiunt opera mortis. Siquidem non modo fur est et latro, sed lupus rapax, sequipeda leonis, qui rugiens circumit, quaerens quem devoret . Quis ergo illum non repellat, aut saltem fugiat, qui ad hoc ovile ingreditur, ut mactet et occidat? Si quis, Apostolus inquit, episcopatum desiderat, bonum opus desiderat . Sed nescio quo pacto res in contrarium versata est, ut cum omnes fere desi
Abbreviated transcription (Latin):
tuaria plena. cibis ⁊ uasis onusta m̃¬
sa. inactmirationem intuentiũ splẽ¬
deat. uar̾e ⁊ pretiose suppellectilis o¬
ꝑosus cultus habundet. honce antur
⁊ colantur a turbis. ditentur uisitẽ¬
tur a subditis in mun̾ib. sit demiꝙ li¬
b̾um impine ⁊ sine nota fac̾e quic¬
quid libido dictau̾it. ad singła di¬
cent euge euge. ut uixta increpatio¬
nem ꝓpħam luto absꝙ paleis linisse
peccati inturati parietem uideant᷑.
qui precipiente dño fuerat foctien¬
cdus ut rueret. ⁊ abhominationes
pessime a domo dñ disꝑirent. hiz
sunt qui consinint puluillos sub
capite uniu̾se etatis ceruicalia sub¬
ponentes ut caprant animas. et
lac comedant. ⁊ lanis oꝑiant᷑ ouiũ.
quasi in sompnum negligentie
uł aucdacie induxerunt. ¶tur aũ
cum uncitur ab oꝑib suis. quia
non uenit nisi furentur. ⁊ occidat.
⁊ macter. ⁊ ꝑdat. Inimicus utiq ꝑ¬
niciosus ⁊ aꝑtus. qui nec rem pasto¬

Expanded text:
tuaria plena , cibis et vasis onusta metuaria plena , cibis et vasis onusta mensa in admirationem intuentium splendeat, variae et pretiosae supellectilis operosus cultus abundet, honorentur et colantur a turbis, ditentur, visitentur a subditis in muneribus, sit denique liberum, impune, et sine nota facere quidquid libido dictaverit: ad singula dicant: Euge, euge , ut, juxta increpationem propheticam, luto absque paleis livisse peccati indurati parietem videantur, qui, praecipiente Domino, fuerat fodiendus ut rueret, et abominationes pessimae a domo Domini disperirent. Hi sunt qui consuunt pulvillos sub capite universae aetatis , cervicalia supponentes ut capiant animas, et lac comedant, lanis operiantur ovium, quas quasi in somnum negligentiae vel audaciae induxerunt. Fur autem convincitur ab operibus suis, quia non venit nisi ut furetur, et occidat, et mactet, et perdat . Inimicus utique perniciosus et apertus, qui nec rem pasto
Abbreviated transcription (Latin):
sanis itiq mutus latrare nͥ ualẽs
ut uł clamore ⁊ tumultu lupũ ab¬
sterreat uenientem. siquidem eum
timet qui temꝑalium diripit fa¬
cultatem: et eum non attencdit qͥ
ammam cruciaturus est in geben¬
na. Cecus siquidem est ad granctia.
i que nullius sunt ꝑhorrescit. De
his inquit ue ꝓpħis insipientib qui
siquuntur sp̃m suum. ⁊ nichil uidẽt.
Quasi uulpes indefertis ꝓpħe tui urł.¬
Non ascenclistis ex auerso. neꝙ op¬
posuistis murum ꝓ domo isrł. ut sta¬
recis in prelio indie tbñi Nichil enĩ
in eis lib̾tatis est. ut muncti potesta¬
tib obloquantur. nichil uirtittis
ut m̾itatem in ꝑicło tucant᷑. in om¬
mb lucrum. mñ nuilł aut paucis q̃¬
runt salutem animarum. dum
i suis obtineant. dum ad ambi¬
tionis aut auaricie succedat uotũ.
eorum que ihu xp̃i sunt iactura cõ¬
tempnitur. fiat pax uidieb eoꝵ.
sint fetose oues. boues crasse. promp¬

Expanded text:
Canis utique mutus latrare non valens Canis utique mutus latrare non valens , ut vel clamore et tumultu lupum absterreat venientem. Siquidem eum timet, qui temporalium diripit facultatem, et eum non attendit, qui animam cruciaturus est in gehenna. Caecus siquidem est ad grandia, et quae nullius sunt perhorrescit. De his inquit: Vae prophetis insipientibus qui sequuntur spiritum suum, et nihil vident. Quasi vulpes in desertisso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Nihil enim in eis libertatis est, ut mundi potestatibus obloquantur, nihil virtutis, ut veritatem in periculo tueantur: in omnibus lucrum, in nullis, aut paucis quaerunt salutem animarum. Dum in suis obtineant, dum ad ambitionis aut avaritiae succedat votum, eorum quae Christi sunt, jactura contemnitur; Fiat pax in diebus eorum, sint fetosae oves, boves crassae, promp
Abbreviated transcription (Latin):
trahant. ⁊ aliis comparent aliena.
At in prelato ratio exigit equitatis.
ut quod aliis imponit onus ipse
preferat. ⁊ quod docere uoluerit: o¬
ꝑe studeat adimplere. Hoc ẽ euim
tate ⁊ potentia imperare. Quod u¬
tiꝙ faciunt qui humeris hominũ
alligant onera grauta ⁊ ĩportabin
⁊ digito suo contingere recusant. Uñ
sequitur. et cum purissimã aqm̃ bibe¬
ts reliqm pedib nr̃s ẽe turbaͣtis. et o¬
ues mee hiis que concultata fuerant¬
pascebantur. ⁊ que pedes ur̃i turba¬
u̾ant. ħ bibebant. Propt̾ea etce ipse
uidico inter petus pugue ⁊ macilet¬
tum. ꝓ eo quod laterib ⁊ humn̾s im¬
pingebatis. ⁊ cornib nr̃is uentilaba¬
tis omuia infirma pecora donec disꝑ¬
genttir foras¶Mercennarius autem
ones quidem uł spetie pascit. sed quia
fatit ad precium. si lupĩt iucdeat ir¬
tuentem dimittit oues ⁊ fugit. quia
non pastor sect m̾cennatius est: nec
qui dem ouium sed lutri curam h̃t.

Expanded text:
trahant, et aliis comparent aliena. trahant, et aliis comparent aliena. At in praelato ratio exigit aequitatis, ut quod aliis imponit onus, ipse praeferat, et quod docere voluerit, opere studeat adimplere. Hoc est enimtate et poenitentia imperare. Quod utique faciunt, qui humeris hominum alligant onera gravia et importabilia, et digito suo ea contingere recusant. Unde sequitur: Et cum purissimam aquam biberetis, reliquam pedibus vestris turbabatis, et oves meae his, quae conculcata pepascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant. Propterea ecce ego ipse judico inter pecus pingue, et macilentum, pro eo quod lateribus et humeris impingebatis, et cornibus vestris ventilabatis omnia infirma pecora, donec dispergerentur foras . = Mercenarius autem oves quidem vel specie pascit, sed quia omnia facit ad pretium, si lupum videat irruentem, dimittit oves et fugit, quia non pastor, sed mercenarius est, nec quidem ovium, sed lucri curam habet .
Abbreviated transcription (Latin):
de caligin ẽ. inctucam eas m t̾rã
suam. ⁊ pascam eas in montib ifrł.
in riuis ⁊ incunctis sedib terre. i
pascuis uberrimis. in montib ꝯcea¬
sis erunt pascue earum. requiescent
in herb̾ urentib. ⁊ in pascuis pingui¬
bus pascentur suꝑ montes ifrł.
fascam eas ⁊ accubare fatiam. quod
ꝑierat requiram. quod abiectum
rectucam quod cum fractum fuerat
alligabo. ⁊ qd̃ infirimum erat con¬
soliclabo. ⁊ quod pingue ⁊ forte cu¬
stodiam. Hec est enim diligentia
qua gregib dẽbent unngilare pasto¬
res. Quod autem subuingit et pas¬
cam illas in uidicro ⁊ iusticia. ei uti¬
q respondet quod premisit. s cum
austĩtate imꝑabatis eis ⁊ cum po¬
tentia. Scriptum est enim quia
pondusret pontus mensura ⁊ me̾¬
sura utrumq abhominabile est.
apud dm̃. Apud homines tamen
qui negociationem exercent gran¬
dis uidetur ẽẽ prudentie. s tamen
illicite que calliditas ⁊ dolus est:
si alio pondere ⁊ mensura sua dis¬

Expanded text:
ucam eas in terram suam, et pascam eas in montibus Israel, in rivis, et in cunctis sedibus terrae, in pascuis uberrimis, in montibus excelsis erunt pascua earum, requiescent in herbis virentibus, et in pascuis pinguibus pascentur super montes Israel. Pascam eas, et accubare faciam, quod perierat requiram, quod abjectum erat reducam, quod confractum fuerat, alligabo, et quod infirmum erat consolidabo, et quod pingue et forte custodiam . Haec est enim diligentia, qua gregibus debent invigilare pastores. Quod autem subjungit: Et pascam illas in judicio et justitia , ei utique respondet quod praemisit, sed cum austeritate imperabitis eis et cum potentia. Scriptum est enim quia pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Apud homines tamen qui negotiationem exercent, grandis videtur esse prudentiae, sed tamen illicitae, quae calliditas et dolus est, si alio pondere vel mensura sua dis
Abbreviated transcription (Latin):
ponilit. eas usq quaꝙ suffice̾r donec
cisa lor ugmis parcum. Quod
ĩ xꝑo noto impletum ẽ ea corruente
et fis a: quia humanũ contiahit᷑.
ubi diumum imꝑium dilatatur.
Cum uͦ res ꝑ quietem alio nunciã¬
te clarescit. si tamen enunciantis
honesta cuiq ꝑsona sit. ⁊ uenera¬
bilis: in oracłoꝵ spẽm cadit. Est e¬
nim oratłm ut ait quidam. diui.¬
na uoluntas ore hominis enuncia
alia creatura. Persona autem cui
honest ẽsi uen̾abilis: aut nat᷑a
aut pa rucis. aut conditione. ⁊ũt
dñi. aut morib ut religiosi. aut
fortuna ut magistratus. aut re¬
ligione ut dei. angłi. hominis ue
satris ⁊ cerimoniis diuinis consecͣt
Ex qͦus apparet.⁊ si ñ simpliciter:
tamen scctm quid ꝑsonas arte cõ¬
mectoria ñ modo honestas s ⁊ cle¬
testabiles uen̾abilium nomine clan¬
di. Sicut enim catholice religionis
uiri. uero des el ꝑ que mun̾e eius
sacra sunt piam uen̾ationem im¬

Expanded text:
pondit eas usquequaque sufficere, donec pondit eas usquequaque sufficere, donec irginis partum. Quod isto nato impletum est, ea corruente et fracta, quia humanum contrahitur, ubi divinum imperium dilatatur. Cum vero res per quietem alio nuntiante clarescit, si tamen enuntiantis honesta cuique persona sit et venerabilis, in oraculorum speciem cadit. « Est enim oraculum, ut ait quidam, divina voluntas ore hominis enuntiatalia creatura. Persona autem cujusque honesta est et venerabilis, aut natura, ut parentis; aut conditione, ut domini; aut moribus, ut religiosi; aut fortuna, ut magistratus; aut religione, ut Dei, angeli, hominisve, sacris et caeremoniis divinis consecrati. Ex quo apparet, etsi non simpliciter, tamen secundum quid personas arte conjectoria non modo honestas, sed et detestabiles venerabilium nomine claudi. Sicut enim Catholicae religionis viri, vero Deo, eisque quae munere ejus sacra sunt, piam venerationem im
Abbreviated transcription (Latin):
ł r̃dia patric inserente: ad desig¬
nancum t̾rorem cuinm qui erãt
ꝑ mntuis inuiriam opprunendi:
ing. ns uisa cdriti patrie trepidantis
inias Dici suo demitians: ne cõ¬
cuiee armis cuuilib impugnaret.
Rubliti nanq imago imꝑii. publi¬
ci metus: ⁊ cesa red nomine ꝓstrate
urb̃ erat iaclicio Quod si imꝑii
nullam mu̾itate que sic appare¬
ret credit quis fuisse unaginem:
historiarum cerciorabitur. Cum eĩ¬
 maiestatem urb̃ principe:
infibili sp̾e censuerint honorandã.
exquisito artificio muliebrẽ for¬
mam que orbem dextra centinet:
in eris man̾a fieri stlu uerunt. sa
uͦ ꝑfecta in fo ua eg egia. uenusta
quanoiene as a partium disposi¬
tione. memoris quoꝙ condecentib ⁊⁊
sibi inuicem congruentib uniu̾sis.
cum non tam popłi examinationẽ
qmͣ adminationem plena sui com¬
mendatione deposceret: quidam so¬
las tibras tante moli ꝑferende in¬
habiles e̾ẽ cãti sunt. Quib fab̾ res¬

Expanded text:
bellum patriae inferente, ad designandum terrorem civium, qui erant per concivis injuriam opprimendi, Ingens visa duci, patriae trepidantis imago, duci suo denuntians, ne concives armis civilibus impugnaret. Publici namque imago imperii, publici metus, et Caesareo nomine prostratae urbis erat indicio. Quod si imperii nullam in veritate, quae sic appareret, credidit quis fuisse imaginem, historiarum fide certiorabitur. Cum enim majestatem urbis principes visibili specie censuerunt honorandam, exquisito artificio muliebrem formam, quae orbem dextra contineret, in aeris materia fieri studuerunt. Ea vero perfecta in forma egregia, venusta quantitate, apta partium dispositione, membris quoque condecentibus, et sibi invicem congruentibus universis, cum non tam populi examinationem, quam admirationem, plena sui commendatione deposceret, quidam solas tibias tantae moli perferendae inhabiles esse causati sunt. Quibus faber res
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. e̾e oppositam. ⁊ sapĩam fine uir¬
tute ẽẽ non posse. quid ex sola lectiõe
nisi ad sit gr̃a illustratrix. creatrix.
uunficatrixq uirtutum. credat
posse fieri hominem sapientem:

Expanded text:
sistit, esse oppositam, et sapientiam sine virtute esse non posse, quis ex sola lectione, nisi adsit gratia illustratrix, creatrix, vivificatrixque virtutum, credat posse, fieri hominem sapientem
Abbreviated transcription (Latin):
attrahitur. deinde quadam distribu¬
tone nature digeritur ꝑ plantaꝵ
membra. ⁊ cum sua dero. ⁊ ioue ꝓfece¬
rit.:turgescit in surculos ⁊ quo acd
sustentationem sui ñ incdiget: in
folia et fructus enititit. qu. cũ ma¬
turau̾iuit: in musta despimant.
⁊ sic ꝑ int̾ualla tempoꝵ consueto
usu uina parturiunt. Si uͦ occulta
dispositione cłi quib dam nature
cunicłis digestus ⁊ matitratus hu¬
mor absq temꝑis instticio inopina¬
tum uertatur in uinum: miracłm
quidem ẽ quia altitucto diume dis¬
pẽsatiͦnis ur̃m transcendrr. ntellec¬
tum. S ut sapiens ait. cedat in sci¬
cie nubilus erroe. cessent profecto
mira uideri. Ntnc tamer. marabi¬
lium dei fidem uł auctoritatem ĩ¬
fringo. s altitudinẽ diuitiarum
sapientie ⁊ scientie sue pleua humi¬
litate uen̾or ⁊ admiror. sciens qͥ a
quod stultum ẽ dei: sapientius ẽ
hominib. In multis ⁊ enim labi:
humana infirmitas ẽ. sicut it

Expanded text:
attrahitur, deinde quadam distribuattrahitur, deinde quadam distributione naturae, digeritur per plantarum membra, et cum de sua decoctione profecerit, turgescit in surculos, et quo ad sustentationem sui non indiget, in folia et fructus emittit, qui cum maturuerint, in musta despumant, et sic per intervalla temporum consueto usu vina parturiunt. Si vero occulta dispositione Dei, quibusdam naturae cuniculis, digestus et maturatus humor absque temporis interstitio, inopinatum vertatur in vinum, miraculum quidem est, quia altitudo divinae dispensationis nostrum transcendit intellectum. « Sed, ut ait Sapiens, cadat inscitiae nubilus error, cessent profecto mira videri. » Non tamen mirabilium Dei fidem vel auctoritatem infringo; sed altitudinem divitiarum sapientiae et scientiae suae, plena humilitate veneror et admiror, sciens quia quod stultum est Dei, sapientius est hominibus. In multis etenim labi, humana infirmitas est, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
iucro platonem sequim᷑ qui asse¬
rit nat᷑am ẽe cłi uoluntatem:ꝓ
tecto nichil istoꝵ euenit contͣ natam.
cum ille omma quecunq uoluit fe¬
cerit. Ile quidem drim rerum causas
exequitur: finem omniũ duinam
astruit bonitatẽ. Optimus est ingnit
porrro ab optimo longe relegata est
ominis miridia. Itaq consequenten
cuncta sui similia. ꝓut natura cuiꝰ¬
ꝙ beatituctinis capax ẽẽ poterat. es¬
ficiuoluit. qm̃ quidem dei uolũa¬
tem certissimam rerũ originem ee
siquis ponat: recte eum putare con¬
sentiam. se quidem sapientia dei
allius qui fecit celos in intellectu.
ab et̾no constit̾unt: suo priuat effe¬
ctii. In sunt itaq reb seraales euẽ¬
tuum cause. ⁊ originarie rationes: q̃
preordinato temꝑe in suos ꝓcetunt
effectus. ex eo ndem mirabiles nõ
qd̾ nullas sed qd̃ occultissimas ba̾n̾t
rationes. Huinor siquidem de intumᷤ
terre uiscerib ab arboꝵ uł inuearũ
radicib appetitiua quã. am iritute

Expanded text:
ro Platonem sequimur qui asserit naturam esse Dei voluntatem, profecto nihil istorum evenit contra naturam, cum ille omnia quaecunque voluit fecerit. Ille quidem dum rerum causas exsequitur, finem omnium divinam astruit bonitatem. « Optimus est, » inquit. Porro ab optimo longe relegata est omnis invidia. Itaque consequenter cuncta sui similia, prout natura cujusque beatitudinis capax esse poterat, effici voluit, quam quidem Dei voluntatem, certissimam rerum originem esse, si quis ponat, recte eum putare consentiam. Et quidem sapientia Dei illius, qui fecit coelos intellectu, ab aeterno constiterunt, suo privat effectu. Insunt itaque rebus seminales eventuum causae et originariae rationes, quae praeordinato tempore in suos procedunt effectus, ex eo quidem mirabiles, non quod nullas, sed quod occultissimas habeant rationes. Humor siquidem de intimis terrae visceribus, ab arborum vel vinearum radicibus, appetitiva quadam virtute
Abbreviated transcription (Latin):
te uestigio: hemafrocditum indu¬
it. qui quodam delinquent nat᷑e
ludibrio sic itͥusq sexus ostendat
imaginem: ut neutruis retineat
u̾itatem. Hac antem poetici nube
figmenti nugarum curialium re¬
presentatur imago que uros abie¬
ne retenta ꝑuertunt. Qui curia¬
lium ineptias intfuit. ⁊ philosophi
uł boni iiri officium pollicetitr:
hermafroditus est. qui duro uultu
⁊ hispido muliebrem decurpat uenꝰ¬
tatem ⁊ uirum muliebrib polluit¬
⁊ incestat. Res siquidem monstino
ẽẽ affectat neutrum ẽ: eo qd curia
ad omnem curram cõꝑatio transit.
s ad illam dumtaxat que infipien¬
tis distemꝑatur arbitrio. Qui enum
sapiens est nugas abigit. componit
domum. ⁊ uniu̾sa illuis subicit ra¬
tionĩ. Ut eium ait sapientia que
communicatio sc̃o homini ad canẽ.
aut luci ad tenebras: Omne annmual

Expanded text:
te vestigio, hermaphroditum indute vestigio, hermaphroditum induit, qui quodam delinquentis naturae ludibrio, sic utriusque sexus ostentat imaginem, ut neutrius retineat veritatem. Hac autem poetici nube figmenti nugarum curialium repraesentatur imago, quae viros abjene retenta pervertunt. Qui curialium ineptias induit, et philosophi, vel boni viri officium pollicetur, Hermaphroditus est, qui duro vultu et hispido muliebrem deturpat venustatem, et virum muliebribus polluit, et incestat. Res siquidem monstruosum utrumque esse affectat, neutrum est, eo quod curia ad omnem curiam comparatio transit, ed ad illam duntaxat, quae insipientis distemperatur arbitrio. Qui enim sapiens est, nugas abigit, componit domum, et universa illius subjicit rationi. Ut enim ait Sapientia: Quae communicatio sancto homini ad canem, aut luci ad tenebras? Omne animal
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ de ante acta nita cuiuscunq
sustra presut᷑ cum int̾ curiales
urxe possit innocentia retineri. Qͥs
st enuim cui uirtutẽ ñ excutiant
amialium nuge: Quis ẽ tantus
quis tam solidus ut corrumpi ñ
psit: Optimꝰ ẽ qui resistit diutiuᷤ.
qui ualidius. qui corrrũpit᷑ minuᷤ.
lim ut sit uircus incolumis: a cu¬
allium nia diu̾tendum ẽ. Pinde
pisuis hoc qycerit et peudenter
curie naturam expressit. Exeat au¬
la: qui uult ẽe puis. Unde elegant̾
fons salmacis. infa ania molliciei ĩ¬
signis. eidem cõꝑatur. Ut enim in fa¬
bulis ẽ. unda illius aspectu decora ẽ.
gustu dulcis. suauis tactu. ⁊ omniu̾
sensirum usu gͣtissima. sed tanta
mollicie ingredientes eneruat: ut
uiris effeminatis nobiliorẽ adimat
sexum. nec ante quisqmͣ egredit᷑:
qmͣ stupeat. ⁊ doleat se mutatum
c̃ẽ in feminam. Aut enum cedens
omnino sexus in det̾iorem degen̾at.
aut uet̾is dignitatis aliquo manẽ¬

Expanded text:
Sed et de anteacta vita cujuscunque, Sed et de anteacta vita cujuscunque, frustra praesumitur, cum inter curiales vix possit innocentia retineri. Quis est enim cui virtutem non excutiant curialium nugae? Quis est tantus, quis tam solidus, ut corrumpi non possit? Optimus est qui resistit diutius, qui validius, qui corrumpitur minus. Nam ut sit virtus incolumis, a curialium vita divertendum est. Provide, quisquis hoc dixerit, et prudenter curiae naturam expressit: exeat aula, Qui vult esse pius. Unde eleganter fons Salmacis, infamia mollitiei insignis, eidem comparatur. Ut enim in fabulis est, unda illius aspectu decora est, gustu dulcis, suavis tactu, et omnium sensuum usu gratissima, sed tanta mollitie ingredientes enervat, ut viris effeminatis nobiliorem adimat sexum; nec ante quisquam egreditur, quam stupeat et doleat se mutatum esse in feminam. Aut enim cedens omnino sexus in deteriorem degenerat, aut veteris dignitatis aliquo manen
Abbreviated transcription (Latin):
transisbau̾tt. ⁊ in occasu nadentũ
quieuit ira cti. tactus est q̃ ũ
domim ad moysen dlicens. sell
cimcłos pͥncipes ppłi. ⁊ suspende
eos contra solem in patibulis. Pec¬
cau̾at quidem ppłs ⁊ fornicatio pͥn¬
apum non expͥmitur: rapi tam̃ pre¬
apuntur peincipes ad patibulum.
⁊mpena eorum quies delinquenti
ropło reparatur. eo qd̾ ex negligentia
presidentium sepissime ꝓuenit ex¬
essus subditoꝵ. Reset itaq potes¬
aatisistoꝵ cohibere maliciam. ⁊ eisl
de publico ꝓuidere. ut omnis gͣssan¬
dioctasio subtrahatur. Quod ⁊ in ui¬
te romano antiquitus cautum ẽ. A¬
hiaqum auctor indebitur maleficii:
quod pret̾imisso officio em̃dare coti¬
tempnit. His enim flagellis ho¬
minum innocentumq tortorib.
quo peeclarior ⁊ ꝑotentior: eo plenior
it ꝑniciosior est curia. frequens et.¬
mim ẽ ut curia recipiat uł faciat
unciosos. apud quos inualescit au¬
datia deluquendi: cum ex famili¬
intate potentũ uiciis indulget᷑.

Expanded text:
ntum quievit ira Dei. Factus est ergo sermo Domini ad Moysen dicens: Tolle cunctos principes populi, et suspende eos contra solem in patibulis . Peccaverat quidem populus, et fornicatio principum non exprimitur, rapi tamen praecipiuntur principes ad patibulum, et in poena eorum quies delinquenti populo reparatur, eo quod ex negligentia praesidentium saepissime provenit excessus subditorum. Refert itaque potestatis istorum cohibere malitiam, et eisdem de publico providere, ut omnis grassandi occasio subtrahatur. Quod et in jure Romano antiquitus cautum est, alioquin auctor videbitur maleficii, quod praetermisso officio emendare contemnit. His enim flagellis hominum, innocentiumque terroribus, quo praeclarior et potentior, eo plenior et perniciosior curia est. Frequens etenim est, ut curia recipiat vel faciat vitiosos, apud quos invalescit audacia delinquendi, cum ex familiaritate potentum, vitiis indulgetur.
Abbreviated transcription (Latin):
liditatẽ ⁊ extreme cutis claustrũ na¬
tura diligentissima parens circum¬
posuit intestinis. quo adu̾sus omnẽ
ixt̾iorem uolentiam fierent tutiora.
et eis quod necesse est ministrat. nec
unqͣm sine salutis sue dispendio ex¬
t̾iorib exponunt᷑. Oportet autẽ inre¬
publica hanc natue opificis serua¬
n imaginem. ⁊ hiis nec̃cioꝵ copian
de publico ministrari.

Expanded text:
liditatem, et extremae cutis claustrum, naliditatem, et extremae cutis claustrum, natura diligentissima parens, circumposuit intestinis, duo adversus omnem exteriorem violentiam fierent tutiora, et eis, quod necesse est, ministrat, nec unquam sine salutis suae dispendio, exterioribus exponuntur. Oportet autem in republica hanc naturae opificis servari imaginem, et his necessariorum copiam de publico ministrari.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipso uita ꝓcecdit. Est itaꝙ ꝓradꝰ¬
dum potestati: ne consiliarii eins
inctigeant. ne aliena ĩmod̾atius ani¬
cupiscãt. Quod ctiam ad cos us ꝓ
tenditur: qui in corꝑe rei publice in¬
t̾iorum obtinent iucem. quos que¬
stores ⁊ commentarienses ⁊ rerum
priuatarum comites ẽẽ prediximus.
hec enim omnia ad sacietatẽ reficiẽ¬
da sunt: et hanc ex necc̃itate ⁊ usu.
habita ratione ꝑsonarum oportet
int̾pretari. Si enim reficiantur a¬
uiduis ⁊ minus cdig̾ant: generant
morbos. aut incurabiles. aut diffici¬
les. Impossibile siquidem ẽ quenqͣm
iusticiam ⁊ pecuniam sequi. Aut enĩ
um istoꝵ qui libet adherebit ⁊ alt̾m
contempner: aut corquebitur alt̾o.
melioris exꝑs. Auaro nanq teste sa¬
pientia nichil celestius est: ⁊ nichil
imquius qmͣ amare pecuniã. Hac
enim amiiam suam uenalem h̃t.
⁊ iuita sua ꝓiecit intina sua. Et
fiete ideo crates pectoris costarũq so¬

Expanded text:
ex ipso vita procedit . Est itaque provideex ipso vita procedit . Est itaque providendum potestati, ne consiliarii ejus indigeant, ne aliena immoderatius concupiscant. Quod etiam ad eos usque protenditur, qui in corpore reipublicae, interiorum obtinent vicem, quos quaestores et commentarienses, et rerum privatarum comites esse praediximus. Haec enim omnia ad satietatem reficienda sunt, et hanc ex necessitate, et usu, habita ratione personarum, oportet interpretari. Si enim reficiantur avidius, et minus digerant, generant morbos, aut incurabiles, aut difficiles. Impossibile siquidem est, quemquam justitiam et pecuniam sequi. Aut enim uni istorum quilibet adhaerebit, et alterum contemnet, aut torquebitur altero, melioris expers. Avaro namque, teste sapientia, nihil scelestius, et nihil iniquius quam amare pecuniam. Hic enim animam suam venalem habet, et in vita sua projecit intima sua. Et forte ideo crates pectoris, costarumque so
Abbreviated transcription (Latin):
Gła senum canicies. Cam sunt sen¬
sus hominis. ⁊ etas senectictis uita
iminacłata. Beatus plane qͥ hanc
apprehendit etatem. ut de inuocen¬
tia uite conscientie sue testimonio
gaułeat. S dicis forte. quis est hic
⁊ laudabim̾us eum: Utiq ñ eum ar¬
bitror expectandum danclis conalis
qui peccatum ñ fecerit. sed quẽ pti¬
care ñ uiuat. qui peccatum od̾it iur¬
tute gaucleat. ⁊ eam magno desicłio
concupistat. homineni . s. bone uolm¬
tatis. S nec istud ad unguem relcan¬
dum este beingniori potius ut dicit᷑
min̾ua. qui non fimpliciter ħ alix
collatione innocens iucteat᷑. Quis e¬
nim głabitur se usꝙ qͣ castum here
cor:tum ⁊ astra munda ñ sint inc̾s¬
pectu illius. qui in angłis suis repis
pͣuitatemꝰ. Iniqui gͦ arcencti funt.
suꝑbi. ⁊ auari. ⁊ omnis huiusmd.
pestis hominũ. Hicħ enim picul¬
us est: iniguo cliuitis confiliaris
inquit custoclia serua cor tuũ gis

Expanded text:
Gloria senum canities . Cani sunt senGloria senum canities . Cani sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Beatus plane qui hanc apprehendit aetatem, ut de innocentia vitae, conscientiae suae testimonio gaudeat. Sed dicis forte: Quis est hic, et laudabimus eum? Utique non eum arbitror exspectandum dandis consiliis, qui peccatum non fecerit, sed quem peccare non juvat, qui peccatum oderit, virtute gaudeat, et eam magno desiderio concupiscat, hominem scilicet bonae voluntatis. Sed nec istud ad unguem resecandum est, benigniori potius ut dicitur Minerva, qui non simpliciter, sed aliorum collatione innocens videatur. Quis enim gloriabitur, se usquequaque castum habere cor, cum et astra munda non sint in conspectu illius, qui in angelis suis reperit pravitatem? Iniqui ergo arcendi sunt, superbi et avari, et omnis hujusmodi pestis hominum. Nihil enim perniciosius est iniquo divitis consiliario. Omni, inquit, custodia serva cor tuum, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
quicł sit timor. S utinam consis¬
tat in corde: cuuis appellatio tociẽs
ũsatur in ore. Si enm mentesi
ille tetigerit. lingua efficatins et
sibi salubrius disputabit. ⁊ Iam
i ore frustra uoluunt᷑ uerba. si uͥ¬
tutis deficiunt oꝑa. Est autem ti¬
mor dei sicut beatissimus papa gre¬
gorius afferit: nicħ eoꝵ que agenta
siuit pretermntere. Hoc itiq pre¬
termitoit᷑. quod nec oꝑe nec uoluri¬
tate impłetur. Qiuicquid eium ius
⁊ ñ potes. factum d̾s repitae. eo qͦd
uoluntas plena totius oꝑis m̾oedem
consequitur. Cercum ẽ autẽ qr qui
dm̃ cunet nicħ negligit. ⁊ bona fac̃.
Qui uͥ diligenter omina iuestigat.¬
quitur. ꝓculctubio sapiens ẽ. ⁊ aptis¬
simus consiliis pͥncipum. Ubi canta¬
ꝑis frustra ꝯuisꝙ causatiuit Hic et
enim seuex quem p̃eligenctum con¬
siliis: sapientie monita docenti dit
enim. Senectus uen̾abis ẽ ñ diut᷑ra.
neq itmo annoꝵ compittatata.

Expanded text:
quid sit timor. Sed utinam consisquid sit timor. Sed utinam consistat in corde, cujus appellatio toties versatur in ore. Si enim mentem ille tetigerit, lingua efficacius, et sibi salubrius disputabit. Nam in ore frustra volvuntur verba, si virtutis deficiunt opera. Est autem timor Dei, sicut beatissimus papa Gregorius asserit, nihil eorum quae agenda sunt, praetermittere. Hoc utique praetermittitur, quod nec opere, nec voluntate impletur. Quidquid enim vis, et non potes, factum Deus reputat, eo quod voluntas plena totius operis mercedem consequitur. Certum est autem, quia qui Deum timet, nihil negligit, et bona facit. Qui vero diligenter omnia investigat, etquitur, procul dubio sapiens est, et aptissimus consiliis principum seu acorporis frustra quisque causatur. Hic est enim senex, quem praeeligendum consiliis, sapientiae monita docent. Ait enim: Senectus venerabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata .
Abbreviated transcription (Latin):
quia sap̃ĩa unciat᷑ ĩ timore ⁊ quod
sc̃s timor dm̃i ꝑmanet in scłm scłi.
Manet itaq radix ⁊ incrementiꝰ gr̃e
inualescens in ramos uirtutũ ꝓfic̃.
⁊ uis enus ad fructum ꝑfecte harita¬
tis usq ꝑtingit. que penarum nes¬
cit acultoꝵ:. cum non sit metus in
karitate. qui penam habet. ⁊ sit ti¬
moris inditium qd̾ boua oꝑa iugitꝰ
facit. ⁊ uisticie continens eandem
app̃hondit. Metus gͦ uidet᷑ cedere:
dum gr̃a ꝓficit ad u̾tutem. q iam
non timet seruiliter: qui filiali affectu
at reu̾entiam ⁊ bona oꝑa imitatur.
Semꝑ inquit beatus iob quasi tum̃¬
tes fluctis suꝑ me timui dm̃. ⁊ pou¬
ꝑfectum ẽs non ctubitas cii ipsiis
dñi cestimonio uir fimilis ñ erat.
in t̾ra. Hec eum metu penarũ Na¬
ritate dedii. cta cretibile ẽ a malis
temꝑasse. quem in ꝑfectione iusti¬
cie fuisse non ambigis confũmatũ.
Iam in commendatione timoris
sermo ꝓcefsit: et ñdum innotunt

Expanded text:
quia sapientia initiatur in timore, et quod quia sapientia initiatur in timore, et quod sanctus timor Domini permanet in saeculum saeculi. Manet itaque radix, et incrementis gratiae invalescens in ramos virtutum proficit, et vis ejus ad fructum perfectae charitatis usque pertingit, quae poenarum nescit aculeos, cum non sit metus in charitate, qui poenam habet, et sit timoris indicium, quod bona opera jugiter facit, et justitiae continens eamdem apprehendit. Metus ergo videtur cedere, dum gratia proficit ad virtutem; qui jam non timet serviliter, qui filiali affectu ad reverentiam, et bona opera incitatur. Semper, inquit beatus Job, quasi tumentes fluctus super me timui Deum, et ponperfectum esse non dubitas, cui ipsius Domini testimonio, vir similis non erat in terra. Nec eum metu poenarum, charitate deducta, credibile est a malis temperasse, quem in perfectione justitiae fuisse non ambigis consummatum. Jam in commendatione timoris sermo processit, et nondum innotuit,