comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortis pecierant. Nam exh̾daci
nillo modo repellebant patro¬
num postea lege papia adauc¬
casunt uira patronorum quile¬
cupletores libtos hebant. Cautũ
c̃ enimut ex bonis eius cencum¬
tum milium patrimoniorum
reliqrat ⁊ pautiores quam tres
ubos hebat siue is testam̃to fr̃o
siue incestatꝰ mortuus erat. ui¬
ril pars patrono derebatur ita:
cum unum filium filianueh¬
eredm reliq̾rat lib̾tus. pin pars
dumidia patrono dbebatur ac si
is sine ullo filio filiaue intesta¬
cus d̾cessis cum duos duasue
hrdes reliq̾rat. Tercia pars db̃e¬
batur patrono. Si tres reliq̃rat
repellebatur patronus. ¶S
nr̃a ꝯstituto qua ꝓ omniũ notõ¬
ne greca lingua compendioso tͣs¬
tatuhito composinmꝯ. ita hui¬
modi cas diftinunt ut siquidẽ
ubtꝰ ⁊ lib̾ta minores centeñris
sint. i minꝯ centum aureis he¬
ant sbam sic enim legis papie
summam int̾pretati sumus
ut pro milie sext̃ciis unꝯ aure
computetur. nullum locum
heat patronus in eor suctom

Expanded text:
o petierant: nam exheredati nullo modo repellebant patronum. Postea lege Papia adaucta sunt iura patronorum, qui locupletiores libertos habebant. cautum est enim ut ex bonis eiustum milium patrimonium reliquerit et pauciores quam tres liberos habebat, sive is testamento facto, sive intestato mortuus erat, virilis pars patrono deberetur. itaque cum unum filium filiamve heredem reliquerit libertus, perinde pars dimidia patrono debebatur ac si is sine ullo filio filiave decessisset: cum duos duasve heredes reliquerat, tertia pars debebatur patrono: si tres reliquerat, repellebatur patronus. Sed nostra constitutio, quam pro omnium notione Graeca lingua compendioso tractatu habito composuimus, ita huiusmodi causas definivit, ut si quidem libertus vel liberta minores centenariis sint, id est minus centum aureis habeant substantiam sic enim legis Papiae summam interpretati sumus, ut pro mille sestertiis unus aureus computetur, nullum locum habeat patronus in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
recepta e ⁊ alia tuteia mã pa
cur. Namsiquis filium tela.¬
uł filiamnepotẽ aut neptem
st ania tutela que fiduciaria
filior suoru ul frie ui sororis et
cetorum efficumturlacqu le
tuo. libi qͦqeiue iegitimi fiũ

Expanded text:
recepta est et alia tutela, quae ur. nam si quis filium aut filiam, nepotem aut neptem Est et alia tutela, quae fiduciaria filiorum suorum vel fratris vel sororis et ceterorum efficiuntur. atqui tuo, liberi quoque eius legitimi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et ad semora referri tỹaer
ceptis illis causis quasa
dam post has nr̃as daras
leges aiudicis m̃te nr̃am
il legislacionẽ et sensuz
t̾ciam coactisumus poñei
constitucion ẽ ꝑ ꝗͣ iussimꝰ
si quis legitimam uxorẽ
hũc et legicimos ex ea fi¬
lios deinde ca moriente
aut matrimomo repudi¬
o soluto hũnt filios exaui¬
qua ad quiã iuptie non
int̾dicuntur post ꝙͣ u̾o bñ
nati sunt dotalia c̃ fec̃ in eã¬
a et docum enrea legitimos
eciam ita ei natos filios ensfe¬
stitutõne nõ ad iecim a ꝓ¬
te nałe horum legis iacio¬
nẽ eciam illis quorum pa¬
tres adħ sr̃ sunt. aut defũc
quidam arbitrati sunt i¬
nos millateꝰ uelle ea que¬

Expanded text:
et ad seniora referri tempora, exceptis illis causis, quas dam post has nostras claras leges audaci mente nostram ri legislationem et sensum, tertiam coacti sumus ponere constitutionem, per quam iussimus, si quis legitimam uxorem habens et legitimos ex ea filios, deinde ea moriente aut matrimonio repudio soluto habuit filios ex aliqua, ad quam nuptiae non interdicuntur, postquam vero hi nati sunt, dotalia confecit in eam documenta, legitimos etiam ita ei natos filios existestitutione non adiecimus aperte valere horum legislationem etiam in illis, quorum patres adhuc supersunt, aut defunctquidam arbitrati sunt nos nullatenus velle ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
huic nr̃e sacre legi decdlar¬
ancẽ qͥd competat una ꝙͣ
ne frigienõ ult̾ius quid
iea nõcupari. s decetõ comi

Expanded text:
huic nostrae sacrae legi declarantem, quid competat unamquanae Phrygiae, non ulterius quidem ita nuncupari, sed de cetero comi
Abbreviated transcription (Latin):
llires here quam si spali postea
uoluntate confirmentur. sec
diui fres seuerꝯ ⁊ anconinus
rtscripserunt ex hiis codicillis
qui cest̾m p̃cedunt possẽ fider¬
comissum peti si appareat eũ
a uoluntate qua codicillis ex¬
p̾sserat non recessisse. ¶ Co¬
dicillis autem ħrdicas n dari
n adimi pot̾ ne confundatur
ius cestorum ⁊ codicillorũ. ⁊ iõ
nec ex ħ̾rditatio scribi pocest.
Directo autem hrdicas codic¬
illis n darin adnni pot̾. Nã
ꝑ fidei comissum ħ̾rditas codi
fidi comissum h̾rditas codiciu
uire relinquicur nec conditõe
h̾rdi insticuto cidicilł adicere
n substicuere directo pocest
Codicillos autem ⁊̃ plures qͥs
facere pot̾ ⁊ nullam sollemp¬
nitatem odinatõnis d̾siderat.
c̃cio de hereditatibꝰ qͥ ab in¬
cestato deferuntur.

Expanded text:
ires habere quam si speciali postea voluntate confirmentur. sed divi Severus et Antoninus rescripserunt, ex his codicillis qui testamentum praecedunt posse fideicommissum peti, si appareat eum a voluntate quam codicillis expresserat non recessisse. Codicillis autem hereditas neque dari neque adimi potest, ne confundatur ius testamentorum et codicillorum, et ideo nec exheredatio scribi. directo autem hereditas codicillis neque dari neque adimi potest: nam per fideicommissum hereditas codifideicommissum hereditas codicillis iure relinquitur. nec condicionem heredi instituto codicillis adicere neque substituere directo potest. Codicillos autem etiam plures quis facere potest: et nullam sollemnitatem ordinationis desiderant. DE HEREDITATIBUS QUAE AB INTESTATO DEFERUNTUR
Abbreviated transcription (Latin):
recto autem ubcas cr̃ic dari
uidetur cum non ab alio fui
manumuti rogat. s ułut exs¬
uo cesto libcatem ei compete¬
uissit ¶Uerba autem fidei

Expanded text:
recto autem libertas tunc dari videtur, cum non ab alio servum manumitti rogat, sed velut ex suo testamento libertatem ei competere vult. Verba autem fidei
Abbreviated transcription (Latin):
q ensum ẽ. Siquis in auenu¬
uinum aut oleum id imisci¬
erit quo naturai bonitas iume
uioli corrumpetur ex hac ꝑtẽ¬
legis eum ceni¶Uud palã ẽ. sẽ¬
ex primo capite ita d̾mũ qͥsq¬
tenetur si culpa aut dolo eius¬
hoant quadrupes occiso. occisa¬
ne fu̾it. ita cx ħ capite ex dolo

Expanded text:
nsum est, si quis in alienunum aut oleum id imerit quo naturalis bonitas vini olei corrumperetur, ex hac plegis eum teneri. Illud palam esex primo capite ita demum qtenetur, si dolo aut culpa eiusaut quadrupes occisus occisaerit, ita ex hoc capite ex dolo
Abbreviated transcription (Latin):
ti decremmꝰ lege Illo ui¬
delic nõ num̃atã pectu¬
risc ausa iuidicandasba¬
sente hac lege sr̃his q̃
postea future sunt nup¬
stant si quidem resrdĩ¬

Expanded text:
ti decrevimus lege, illo videlicet non numeratam pecuris, causa iudicanda. Valente hac lege super his quae postea futurae sunt nupstant, siquidem resi
Abbreviated transcription (Latin):
tib ex hoc ip̃o sumt sucẽ¬
siones certe etsi int̾le¬
gitimos quũ entur
mor lex incroducit
successionũ ĩ nos płi¬
mũ dehis cractans.
legitimũ si quidẽ ius
sic sehabet. ¶qd uero
ꝓcedens iegitimi aut
eciam in ẜintute nacu
silib̾tatem quid̃ mer¬
int. manseritaucce
naturale: hec modi
uariiad ius legitimui
fer̾. quos en̾antes sic
tatib mox utilis quẽ
theo dosiꝰ pie ⁊ none
introdurit memorie.
sanctitum namq est
ab eo ut possit natura¬
les filios. aut om̃saut
aliquos offerre curiis
aut filus curialibus
copulare. et qm mod̾
iste nõ simplicẽ habu

Expanded text:
tibus ex hoc ipso sunt successiones certae, et si inter legitimos connumerentur, mox lex introducit successionum modos, plurimum de his tractans. Legitimum siquidem ius sic se habet; quod vero procedens legitimis, aut etiam in servitute natum, si libertatem quidem meruerit, manserit autem naturale, hoc modi varii ad ius legitimum ferunt, quos enumerantes sic tatibus mox utilis, quem Theodosius piae et novae introduxit memoriae. Sancitum namque est ab eo, ut possit naturales filios aut omnes aut aliquos offerre curiis aut filias curialibus copulare. Et quoniam modus iste non simplicem habu
Abbreviated transcription (Latin):
modis accidit primolibro recu¬
uino G autem casu irrica fie¬
q̃ rumpantur irrita fiant et
que statimab inito nõ uire fi¬
unt irrita sunc ⁊ ea quire fcã
postea irrita fiunt. possumus
comodius erat singulas cãs sĩ
guł appellonibꝰ distingun ĩo q̃¬
dã nõ uire fc̃a dñr. queda iure

Expanded text:
modis accidit, primo libro retus. Hoc autem casu irrita fiequae rumpantur, irrita fiunt, ae statim ab initio non iure funt, irrita sunt: et ea quae iure onem irrita fiunt, possumus mmodius erat singulas causas lis appellationibus distingui, edam non iure facta dicuntur, quaedam iure
Abbreviated transcription (Latin):
tatem cestator amiserit aũ qͥ¬
se in adoptõm dedit. ⁊ mortistẽ
pore inadopcun patris potãce¬
sit. non pot̾ scripcus heres ẜ cab

Expanded text:
rtatem testator amisit aut si in adoptionem se dedit, mortis pore in adoptiui patris poteuit, non potest scriptus heres sec
Abbreviated transcription (Latin):
sirie suffragio ꝑcipiendis
nam que p̃cesser pridem
positis subiaceant legib
nulia pena horum queĩ
hac nr̃ra lege dec̾minara
sunt ĩminente accemis
ad mĩsratões hñtib. isi.
tũ ec ip̃i post ĩsimratõe

Expanded text:
sine suffragio percipiendis. Nam quae praecesserunt, pridem positis subiaceant legibus, nulla poena horum quae in hac nostra lege determinata sunt imminente hactenus administrationes habentibus, nisi tamen et ipsi post
Abbreviated transcription (Latin):
regasiano senatꝯ consulto fu¬
erat ut qn recusabat hrs scrip¬
cus sibi datam heditatem adi¬
re nccitas ei imponetur cotao
hrdicatem uolenti fid̾i comiss¬
ario restituere ⁊ omis ad ad eũ
⁊ ꝯtra eum cransire actõnes
⁊ ħ cransposuimꝯ ad senatus
ꝯfulcum crabellianum ut ex
ħ solo ⁊ neccitas ħrdu imponͣt᷑
siiso nolẽteadire fid̾i comissa¬
rius d̾sidat restici sibi ħ̾rdita¬
tem nullo nec dampno nec

Expanded text:
Pegasiani senatus consulti fuerat, ut, quando recusabat heres scriptus sibi datam hereditatem adire, necessitas ei imponeretur totam hereditatem volenti fideicommissario restituere, et omnes ad eum et contra eum transirent actiones, et hoc transposuimus ad senatus consultum Trebellianum, ut ex hoc solo et necessitas heredi imponatur, si ipso nolente adire fideicommissarius desiderat restitui sibi hereditatem, nullo nec damno nec
Abbreviated transcription (Latin):
ere. aut nõ facere cogitã¬
te quia semel alienata ẽ
ab euis sub̃a. s ip̃a m̃sura
ei nubenti rursus dare.
canꝙͣ si nec contigiss in¬
duatamshoc em̃ nob̾ mĩ¬
ciatũ ẽ. quia tͥginta librar
aur quidã pat̾ existens¬
.m. obtulit doce̾. deinde filra

Expanded text:
ere, aut hoc non facere, cogitantem quia semel alienata est ab eius substantia, sed ipsa mensura ei nubenti rursus dare, tamquam si nec contigisset viduatam. Hoc enim nobis nuntiatum est, quia triginta librarum auri quidam pater existens obtulit d
Abbreviated transcription (Latin):
ad inuentiones ostendim᷑
legitimas. atq disc̾unmus.
perfectionib distribuen¬
ces que meliora sunt et mi¬
nores exequare cis nõ pa¬
cientes. spłmia nãq nos
ad ħ ĩuicauerunt pͥmu
quidem alcera nr̃a lex si
filius mnortaꝵ filios ñ hñs
demde extitentib ita forte

Expanded text:
adinventiones ostendimus legitimas atque discernimus, perfectioribus distribuentes quae meliora sunt et minores exaequare eis non patientes. Plurima namque nos ad hoc invitaverunt. Primum quidem altera nostra lex, si filius moriatur filios non habens, deinde existentibus ita forte
Abbreviated transcription (Latin):
to damꝰ querelam ec
cenmũ. cũc neq mari¬
to. neq hrdib eiuo
querela erit tp̃c ad oĩa
sufficiente mulieriset
siqͥ intͣ etatẽ maritus
sit. et nõ queratur cãt
ad integr̃ resticutionẽ

Expanded text:
lam et cennium, tunc neque marito neque heredibus eius querela erit, tempore ad omnia sufficiente mulieri. Et si quidem intra aetatem maritus sit et non queratur, tantum ad in integrum restitutione
Abbreviated transcription (Latin):
utramq ꝑ consticutõm nos¬
tram quam d iure patronato
fecimꝯ penito euacuauimꝯ.
Cum enim ad similitudinẽ
successionis ingenuorũ liber¬
corum successiones posuimꝯ
quas usq ad quintu cĩnmodo
gradum coartauimo ut sit ali

Expanded text:
utramque per constitutionem nostram, quam de iure patronatus fecimus, penitus vacuavimus: cum enim ad similitudinem successionis ingenuorum libertinorum successiones posuimus, quas usque ad quintum tantummodo gradum coartavimus, ut sit ali
Abbreviated transcription (Latin):
d̃e potũnt. modis legitin¬
is quia scd̾ hãc figuram
uir eam accepit domiait
urorẽ legitimã hab̾et et
filiorum legittimoꝵ mͣ

Expanded text:
e potuerit modis legitimis, quia secundum hanc figuram vir eam accepit domi ut uxorem legitimam haberet et filiorum legitimorum
Abbreviated transcription (Latin):
post cres exscͥpto contes¬
cacõnes cumt ali muliere
cum ĩuencũ talem quid̃
tanqͣ. ex hoc solo adult̾ii

Expanded text:
post tres ex scripto contestationes cum tali muliere eum inventum, talem quidem tamquam ex hoc solo adulteri
Abbreviated transcription (Latin):
spectabiles ordin ẽtur. ñ
solũ codicillos p̃stare s
eciam mandata dare ꝗb
ĩspectis oĩa gub̾nare la¬
udabit᷑ possint ideo libꝵ
mandacor cõposumiꝰ

Expanded text:
spectabiles ordinentur, non solum codicillos praestare, sed etiam mandata dare, quibus inspectis omnia gubernare laudabiliter possint: ideo librum mandatorum composuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
maneint affectus. nõ pͥ
quantitate datoꝵ eacł cõ¬
sistente iid̾i iudiatur
undiq sex si ille quid̾ scͥ¬
bat duo milia aureos.
mulr aũt forte sex mili

Expanded text:
maneant effectus, non prius quantitate datorum eadem consistente; et irrideri videatur undique lex, si ille quidem conscribat duo milia aureos, mulier autem forte sex mili
Abbreviated transcription (Latin):
scire cuules in diciscinr
oporceat talia et eccar¬
ce eraminar et em̃dari
aĩas delinquencium &
ecrͤasticam mulcta. scd̾
sac̃s ec diuinas regulas
quas eciam nr̃e sequi ñ
dedignantur leges ¶ei u̾e¬
d qued.ami p̃ contestatẽ
sunt lites. hec maneit
m ipo scemate uelocenꝰ
accipientes finesom̃aib
queiam a nobis societe
sunt. sinc sr̃ scissimis ec̃¬
sus. siũ sr̃ deo. amabilib̾

Expanded text:
scire civiles iudices, cum oporteat talia ecclesiastice examinari et emendari animas delinquentium per ecclesiasticam multam secundum sacras et divinas regulas, quas etiam nostrae sequi non dedignantur leges. Si vero quaedam praecontestatae sunt lites, hae maneant in ipso schemate velocem accipientes finem; omnibus quae iam a nobis sancita sunt sive super sanctissimis ecclesiis sive super deo amabilibus
Abbreviated transcription (Latin):
uolum ꝯ uirtutẽ q̃uiaũo¬
uare quid̃ ordinacões
hinc aũt scissime maiori
ecc̃e excellentem expesã
admedio crẽqͥdam atq
portabilem statum que¬
rere quantitatẽ. quate¬
nus ei multitudo expẽ¬
sarum minuatur ꝓpcer ho

Expanded text:
irtutem. Quia veviare quidem ordinationes, hinc autem sanctissimae maiori ecclesiae excellentem expensam ad mediocrem quandam atque portabilem statuere quantitatem, quatenus multitudo ei expensarum minuatur, propter ho
Abbreviated transcription (Latin):
largitates acced̾e ħ seru
decurialib mip posita
lex q̃ filus curialib aut
filiab curialib imbẽci¬
b noũiũciũ oĩo dar
uule. reliquo tͥñcio apa¬
rentib scõ potatẽ dispẽ¬
san dosom̃ib alus de in¬
officio positis legib et ꝑ̃¬
cute ẜuandis et d̾ ĩgratẽ
sola quãtitatẽ ꝙͣad p̃sẽs¬

Expanded text:
largitates accedere. Hoc sde curialibus nuper posita lex, quae filiis curialibus aut filiabus curialibus nubentibus noviuncium omnino dari vult, reliquo triuncio a parentibus secundum potestatem dispensando; omnibus aliis de inofficioso positis legibus et prservandis et de ingratis sola
Abbreviated transcription (Latin):
aũe et illud grãue exuᷤ¬
tens et hũs quid aliq̃le¬
galem oc̃cõe ĩ dirã tñ in¬
cide̾s creudelieatẽ et ama¬
¶Nͣtudinẽ nouimꝰ enĩ al
is mollit̾ acq remisse
fec̾unt in scitucões. uxor¬
ib siquid̾ om̃ẽ relinq̃¬
runt suarum reꝵ usu¬
fructum filiis au̾t ꝓpet¬
acem nudã ꝙ̈obrem ar¬
bitror studiũ esse iuꝰ¬
modi tescamentis ux

Expanded text:
autem et illud grave existens et habens quidem aliquam legalem occasionem, in diram tamen incidens crudelitatem et amaritudinem. Novimus enim alimis molliter atque remisse fecerunt institutiones: uxoribus si quidem omnem reliquerunt suarum rerum usumfructum, filiis autem proprietatem nudam. Quamobrem arbitror studium esse huiusmodi testamentis ux
Abbreviated transcription (Latin):
mũi eciam ꝓ uinciarum
iudices si hoc nec lexerũt
et defensores sinant cape
nõ modicam et ip̃i penã
sustinebunt.

Expanded text:
m etiam prouinciarum iudices, si hoc neglexerint et defensores sinant rapere, non modicam et ipsi poenam sustinebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾us et ingemius iudican
siũo ip̃e quid̾̃ nõ celebra¬
uit nuptias alt̾ius ꝑ sõe
dñs sciat aũt qd̾ agitur
ec exitudio taceat ut pꝰ¬
ea cãm faciat alti ꝯiũcco¬
rum ulciscimur hĩmo
rsus eciam hoc mm̃ tã
dĩo ad ingeunitatẽ ño
sexuilis ꝑsona rapia¬
cur hoc ip̃o euemente
efftũ siue con senfit

Expanded text:
liberis et ingenuis iudicari. Si vero ipse quidem non celebraverit nuptias alterius personae dominus, sciat autem, quod agitur, et ex studio taceat, ut postea causam sarciat alteri coniunctorum, ulciscimur huiusmrsus etiam hoc matrimondominio, ad ingenuitatem vero servilis persona rapiatur, hoc ipso eveniente effectu, sive consen
Abbreviated transcription (Latin):
uari .ut. ut si qnͣdo pa¬
rences inuenti fuerme
siue iudaico nestorii
furori dedici smne acep¬
halor am plectentes in
ĩstituere sibi. isi libos
orchodoxos et ecc̃e cacho¬
lice comumoantes. uł lib̾¬
is nõ existentib. agna¬
tos uł cognatos qui scilz
catholici sunt.¶qd̾ si force
ex filiis alii quidem sunt
mas uoluntates huiꝰ mõi

Expanded text:
ari, ut si quando parentes inventi fuerint sive Iudaico Nestorii furori dediti sive Acephalorum amplectentes insinstituere nisi liberos orthodoxos et ecclesiae catholicae communicantes, vel liberis non existentibus agnatos vel cognatos qui scilicet catholici sint. Quodsi forte ex filiis alii quidem sunt mas voluntates huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
denti. hãcaccepit forsan
celebratis documentũ aut n¬
celebratis quid̃ eins. iut
uoluntate cãm gub̾nã¬
te nõ erit iustũ tale nõ

Expanded text:
denti hanc accepit, forsan celebratis documentis, aut ncelebratis quidem, eius autem voluntate causam gubernante, non erit iustum tale no
Abbreviated transcription (Latin):
in solis filiis legitinus
morumtiur. nõ ẜuare eis
lucra exmorturs eor pa¬
rentib sedalis ea tnͣs¬
mitt̾e scinc ꝯuid erit p̾¬
nosi filiis ⁊ uarẽtib nõ
tũgratis. ¶ꝓptea igͥ sãc

Expanded text:
in solis filiis legitimis moriuntur, non servare eis lucra ex mortuis eorum parentibus, sed aliis ea transmittere? Scilicet quid erit pretiosius filiis a parentibus non ingratis
Abbreviated transcription (Latin):
uĩctõnes. felix quid̃ et be¬
atũ est ucrũq contͣhẽ¬
ciũ ꝑdurare in priore
caugio. et nõ procrẽatĩ so¬
bolemi sequentib prio¬

Expanded text:
siunctiones felix quidem et beatum est utrique contrahentium perdurare in priori coniugio et non procreatam sobolem sequentibus mat
Abbreviated transcription (Latin):
si omissa actõne qͣ facilime so¬
lidũ ex ꝯͣctu ꝯsequi possit se ad
difficultatẽ ꝓducat ꝓbandi

Expanded text:
si omissa actione qua facillime solidum ex contractu consequi possit, se ad difficultatem perducat probandi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ILud quo adicientes qm
et hoc dubitatũ ẽ siue
aliqui filu post dotalia
non nascantur attr̃
y̾cedentes l ante doc al¬
ia nati sunt int̾ suos
ascnbi patre pupile qui

Expanded text:
lud quoque adicientes, quoniam et hoc dubitatum est, ut vel si aliqui filii post dotalia non nascantur, attamen praecedentes, licet ante dotalia nati sunt, inter suos ascribi, patre qui
Abbreviated transcription (Latin):
teosim acciꝑe p̃sũpserit ꝙ
nõ licet. aut cemporalem
at quidem de ẽficeosim. et
quod datum ẽ maneat
ap̃ uen̾abilẽ dom̃ det ãt
continuo et post casum ey¬
hiceomatis qͣtũ futurus

Expanded text:
teosin accipere praesumpserit, quod non licet, aut temporalem at quidem de emphyteosi, et quod datum est maneat apud venerabilem domum, det autem continuo et post casum emphyteomatis, quantum futurus
Abbreviated transcription (Latin):
siqñ deciuitate. añ ad cimi¬
tatẽ uemiunt n augarus
n descͥptionibꝰ aũ aliis ex¬
pensis collatores gͣuãe s
ex deputatis sibi d̾ fisco
anionis expensas fac̾e

Expanded text:
si quando de civitate aut ad civitatem veniunt, neque angariis neque descriptionibus aut aliis expensis collatores gravare, sed ex deputatis sibi de fisco annonis expensas face
Abbreviated transcription (Latin):
mansiss. exigi.hiꝯ moĩ
dispens atõnes ꝑiculo eoᷤ
c̃stituentĩ. iet utilitatib
quib deputatia sunt re¬
seruãi si quis aũ exp̃dicto
dispensatorib mefficax
ĩ ueniacur. repente h̃t re¬
mou̾i iubemꝰ. aliũq pro
eo eta sc̃ss imo cuitatis
ep̃o. et resiquis possessioi¬

Expanded text:
mansisse, exigi huiusmodi dispensatores periculo eos constituentium et utilitatibus quibus deputata sunt reservari. Si quis autem ex praedictis dispensatoribus inefficax inveniatur, repente hunc removeri iubemus aliumque pro eo et a sanctissimo civitatis episcopo et reliquis possessori
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitur dicñdum. mi¬
llum in ꝓumciis fieĩ lo¬
co ẜuatorem p̃ fectoꝵ mn
si ꝑ nr̃am scͥptam iussi¬
one. In expeditis ubi uti¬
litas exigit. et loci ẜuacorẽ
mitti eiusdem p̃fectẽ qui
debeat ꝓuide militãb
expensis siquid aũ erͣ hoc
est loci ẜuatorem suũ fec̾
.xx. librarũ auri pena ex¬
igatur. restituei econe¬

Expanded text:
simpliciter dicendum, nullum in provinciis fieri loci servatorem praefectorum, nisi per nostram scriptam iussionem in expeditis, ubi utilitas exigit et loci servatorem mitti eiusdem praefecturae, qui debeat providere militaribus expensis. Si quid autem extra haec em loci servatorem suum fecit, XXX auri librarum poenam exig
Abbreviated transcription (Latin):
fiat: licencia hab̾ uni¬
ep̃m ec eius pͥmates ũ ie¬
ponde ꝓmemoratis capi¬
tͥuuis cͦalib ꝑsonis: rete¬
rre añt ad nos : uͥ ħ agni¬

Expanded text:
fiat, licentiam habere uniepiscopum et eius primates non respondere pro memoratis capitulis talibus personis, referre autem ad nos, ut hoc agn
Abbreviated transcription (Latin):
cuilib maioi aut minoii
militai iudiciaũ lacronũ
ĩ secucores aũ uiolẽtiaꝵ in¬
hibicores. añ tͥbimos. pro
talib causis inꝓuiicus
ordina̾e. añ qui debeat
aliquos ex̾armare Ioc nõ
ꝑtales oceasiones. aplioreᷤᷤ
uiolencie in ferancur pro¬
unicialib. siquis aũ iudi¬

Expanded text:
libet maiori aut minori militari iudici aut latronum insecutores aut violentiarum inhibitores aut tribunos pro talibus causis in provinciis ordinare, aut qui debeant aliquos exarmare, ut non per tales occasiones ampliores violentiae inferantur provincialibus. Si quis autem iudi
Abbreviated transcription (Latin):
eas ꝑ fecte ꝓspiciences iu¬
bemꝰ nullã gĩo ẽẽ licen¬
ciam fiscaliũ exactorib
ib et frum̃tis cuntatum
et a queductis. ut aliis qui¬
riis deputata sunt. aureti¬
nere aliquid exeis. aũad
ꝓͥũ lucrũ redig̃e s sine a¬
liq̃ dͦilacione aũ ĩmunici¬
one hoc p̃bere. ut ꝑficiãt
inquib ab inicio deputa

Expanded text:
iubemus nullam omnino esse licentiam fiscalium exactoribus eribus et frumentis civitatum et aquaeductis aut aliis quiriis deputatae sunt, aut retinere aliquid ex eis aut ad proprium lucrum redigere, sed sine aliqua dilatione aut imminutione has praebere, ut proficiant in quib
Abbreviated transcription (Latin):
icũitur culpare nõ consi¬
d̾antes quia oꝑe semper
uocante ꝯsonas ẽ cãis
poñe leges compellũt
ẽ semꝑ ĩopinabile eg̃¬
em̃gat ec abhiis queiã
posita sunt mederi ñ ua

Expanded text:
adiciuntur culpare, non consrantes, quia opere semper vocante consonas causis ponere leges compellimur, cum semper inopinabile emergat et ab his quae iam posita sunt mederi non va
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens. fieni curialis.⁊
ca fortie quam fimcti¬
ios no hat. naturales
aũt ei solũmodo fint li¬
ceat ei ciie honore scribe¬
re eos hrdes conscriptu¬
ram ꝓ oĩi oblatione cõ

Expanded text:
cipiens fieri curialis et tam fortunae quam functiios non habeat, naturales autem ei solummodo sint, liceat ei cum curiae onere scribere eos heredes; et scriptura pro omni oblatione co
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ str̃ cotum ꝑ se conscͥpfit
atq supleit supleut
aut si eciam qui hoc con
tur.ut compacõi nõ fiat
locus sint ẽciam sic c̃ di

Expanded text:
 totum per se conscripsit atque supplevit, aut si etiam qui hoc constur, ut comparationi non fiat locus, sint etiam sic credi
Abbreviated transcription (Latin):
cor raptor in ip̃o d̾licto siue nõ.
ridiculume eni lemoris ẽẽ co¬
ditonis eum quiui raꝑuit ꝙͣ
quiclam amouet. Quia cͥn

Expanded text:
r raptor in ipso delicto sive non. ridiculum est enim levioris esse condicionis eum qui vi rapit quam qui clam amovet. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
u et̾um legñ constituta
examinari. et in dep̾cipi
siumꝰ. ut nulla dehis in
iudiciis dubitatõ gn̾ec/s
udendas aũt calũpniose
mouẽtiũ incentiones. et
executoꝵ fraudes. et alud
adinuenit ꝓuidentia nr̃a
remedium.sancimꝰ eiũ
om̃s uidices. si qñ aliquoᷤᷤ

Expanded text:
erum legum constituta examinari et vim praecipimiam nulla de his in iudiciis dubitatio genereturudendas autem calumniose moventium intentiones et executorum fraudes et aliud invenit providentia nostra remedium. Sancimus enim omnes iudices, si quando aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
horum minores eficimꝰ¬
quatemis timore pene
cicius licant quod confi¬
tĩ com pecit sm talib it a
dem pnatõne hoc fieni
uolumus modo eesi p̃c
hec egerit. iudicem scire
quia transcendens lege
ab renũciãs.sacramento
rei nũc us negationez
lead eg̃it siquid̃ mox et¬
ab ĩicio post ab negatonẽ
intułit iusiurandũ. et u¬
le continuo confessꝰ fint
quod ĩ negacõnẽ deductũ
erit sine ꝑiculo sit q̃tum
adcluplum siuo longiori
fr̃a litete actor in ferat sa¬
cramentũ at illeq̃ sic qd̾
infertur ꝓfiteatur dedup¬
li quid̃ eum exrimimꝰ pe¬
na. Iom̃s u̾o expensas
eum qui ab inicio quid ne¬
gauit. posteaũo confessꝰ
ẽ uibemꝰ. ¶ si quis at̾ ãnum̃¬

Expanded text:
horum minores efficiquatenus timore poenae citius dicant, quod confiteri competit. In talibus itaque demnationem hoc fieri volumus modo, et si praeter haec egerit, iudicem scire, quia transcendens legemabrenuntians sacramento rei nunc usque negationem quid egerit, si quidem mox ab initio post abnegationem intulerit iusiurandum, et ille continuo confessus fuerit quod in negationem deductum erit, sine periculo erit quantum ad duplum. Si vero longiori facta lite tunc actor inferat sacramentum, at ille etiam sic, quod infertur, profiteatur, de dupli quidem cum eximimus poena; omnes vero expensas,cum qui ab initio quidem negavit, postea vero confessus est, iubemus. Si quis autem adnum
Abbreviated transcription (Latin):
pioeo ⁊ ticio sponderes. ¶e
si sineusuris crederes auena
tantum gra mecedit mand¬
det ut pecumias cuas pocio in
emptõnes pͥdiorum colloces
in emptones p̾diorũ colloces.
nꝯ generis mandatu mae
consium ẽ quam mãda cuł
obidnonẽ obligatoriu qr ne¬
dabitur cum uberum sit cui
quam apud se exꝑlorare an
&xpediat consiliisitacy si ꝯcosã
peccuiuam domi te ħnte hor¬
tatꝯ fuit aliquis ut re aliqua
emeres uleam credes quãuis
non expediat cibi eam re enus
seuł credidisse non t̾n cibima¬
daticenetur ẽ t ad̾o ħica sunt
ut q̾situm sit an mandatige¬
neatur ꝗ mandauit tibiu ci
cio peccumam fenerare sS op

Expanded text:
pro eo et Titio sponderes. Tua uodsi ut sine usuris crederes, aliena tantum gratia intercedit mandtibi, ut pecunias tuas potius in emptiones praediorum colloces in emptiones praediorum colloces: cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nedabitur, cum liberum cuique sit apud se explorare, an expediat consilium. itaque si otiosam pecuniam domi te habentem hortatus fuerit aliquis, ut rem aliquam emeres vel eum crederes, quamvis non expedierit tibi eam emisse vel credidisse, non tamen tibi mandati tenetur. et adeo haec ita sunt, ut quaesitum sit, an mandati teneatur qui mandavit tibi, ut Titio pecuniam fenerares:
Abbreviated transcription (Latin):
b cogirare
s quatemis ꝑse quidẽ cͥo¬
quiescunt. unandali uͦ cũ
mauris obediunt. arche¬
donii ãt.antiꝙͣ recipien¬
nũc prinim sub roman¬
orum fcĩ republica int̾

Expanded text:
 cogitare, sed quatenus Persae quidem quiescant, Vandali vero cum Mauris oboediant, Carchedonii autem antiquam recipiennunc primum sub Romanorum facti republica inter
Abbreviated transcription (Latin):
facientes quia sub̃e qͥd̃
illius hr̃des fũt. ecm in
hoc aquiescunt lis que
abeo disposita sunt. que
ũo dixit cum iure iuiran.
do ħ nequaꝙͣ rata man̾e
n custodire ea scd̃ com
meum transuicit hr¬
ditatem iõ nullus eidẽ

Expanded text:
facientes, quia substantiae quidem illius heredes fiunt et in hoc adquiescunt his quae ab eo disposita sunt, quae vero dixit cum iureiurando, haec nequaquam rata manere neque custodire ea secundum eum transmittet hereditatem, ideoque nullus eunde
Abbreviated transcription (Latin):
romanorum uiad
oĩa sufficient᷑ ab imci¬
o ꝓ mulgatũ s mul¬
tã in digecorrectõe
ut ad nature uarieca¬
cem et eius machina¬
tõe sufficiatfigitur d̾
hiis qui ex naturali¬
brad ius suorũ ꝑue¬
niunt mustas et uari¬
as conscͥysimꝰ leges
exlius aũt que anatu¬
ra rerum ꝑ singula
moliũtur ĩuemiẽtes

Expanded text:
Romanorum videtur ad omnia sufficienter ab initio promulgatum, sed multa indigere correctione, ut ad naturae varietatem et eius machinationes sufficiat. Igitur de his qui ex naturalibus ad ius suorum perveniunt multas et varias conscripsimus leges, ex his autem quae a natura rerum per singula moliuntur invenientes
Abbreviated transcription (Latin):
lib ec mux figã factas
lanceis. et que a p̃ his.au¬
ros noĩ̾antur mo noca¬
pia et appellacos suit in¬
nos seu miss ibilia ĩ fr̾
ec a spide̾s siũ scuta ⁊ ga¬
leas. seu cassides. em ista
alii cuidam ĩstruere
simmꝰ prec cos qui depu

Expanded text:
libet modo vel figura factas lanceas, et quae apud Isauros nominantur monocopia, et appellatos siginnos seu missibilia, insuper et aspides sive scuta et galeas seu cassides: nec alio cuidam instruere nimus praeter eos qui depu
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ ꝙͣ tempis spaciũ nec
documẽtis integritas nec
quia largitatis nr̃e causar
nõ occurrit. ingustia cu
ratione simulac religio¬
ne ccͣcantes p̃dictũ prim¬
legiuĩ. usq. ad pꝰsibilẽ
mod̾ duc̃e. exꝑim̃to retr¬
axim. eciubemꝰ ĩ nego¬
ciis q̃ añ hac tͥginoa an

Expanded text:
magis quam temporis spatium nec documentis integritas nec de quia largitati nostrae causarum non occurrit angustia, cum ratione simul ac religione tractantes praedictum privilegium usque ad possibilem modum ducere experimento retraximus, et iubemus, in negotiis, quae antehac triginta an
Abbreviated transcription (Latin):
unciũ audiuimꝰ atu¬
Acelsitudine occasionẽ¬
isti em̃ pecrum et eulogñi
qui consueuerunt niudia
seu negociacorib nuicua¬
re an eoꝵ ⁊ iaxie ĩ mãi n¬
gocia facientib et hache¬

Expanded text:
Nuntium audivimus a tua celsitudine, cui occasioneisti enim Petrum et Eulogium quia consueverunt naucleris seu negotiatoribus mutuare aurum et maxime in mari negotia facientib
Abbreviated transcription (Latin):
cã erig̾e. donecuendi cõ¬
cĩgat honꝰ. parcentes.
ap̃. aliũ ẽẽ debitũ nõ red¬
aendũ duas parces cen¬
re usuras ⁊ mucare mor
mutuũ. et t̾renũ tnͣspo¬

Expanded text:
causa exigere, donec vendi contingat onus; parcentes apud alium esse debitum non reddendum, duas partes cenre usuras, et mutare mox mutuum et in terrenum transpo
Abbreviated transcription (Latin):
ageissa c̃ noc asse naue
łos quib hoc mutura cure
qua fuit. Illos aũadir
i antũ adicientes ceoi¬
moniu ⁊ hibiise. modos
rib insingulis peciar¬
m̃cedẽ publicis p̃b̾et pro
celonariis s ꝙͣtum ada
ip̃os sine teloneo nainga¬
renaues. ec hc hãc fr̾ctũ
ec aurũ ꝙͣs c̃ diderunt pec

Expanded text:
mam. Itaque nos delegasse tibi dubitationis naturam o fuit; illos autem et iusiurandum adicientes testimonium perhibuisse, modos ribus, in singulis mercedem publicis praebere pro eo teloneariis, sed quantum ad ipsos sine teloneo navigare naves, et hunc habere fructum earum quas crediderunt pec
Abbreviated transcription (Latin):
ori nr̃a ꝯstituto quam d̾ eman¬
cipatone liborum fecimꝯ õĩbo
parentib eisd̃m manumisso¬
ribꝰ ꝯͣcca fiducia manumissio¬
nem facere dedit ut ip̃a manu¬
missio eorum ħ uire heat priui¬
rum bonorum possõ. Sublatigͥ

Expanded text:
onstitutio, quam de emancipatione liberorum fecimus, omnibus parentibus eisdemque manumissoribus contracta fiducia manumissionem facere dedit, ut ipsa manumissio eorum hoc in se habeat privicta bonorum possessio. sublat
Abbreviated transcription (Latin):
Emtabulas bonorum possõnes
admisimꝰ ut poce necessarias ꝯ¬
sticutas nec non ab incestato. uñ
ubi ⁊ unde legicimi bonorũ pos¬
sessiones. ¶Que autẽ ĩ pre¬
toris ed icto quinto loco posita

Expanded text:
secundum tabulas bonorum possessiones admisimus utpote necessarias constitutas, nec non ab intestato unde liberi et unde legitimi bonorum possessiones. Quae autem in praetoris edicto quinto loco posita
Abbreviated transcription (Latin):
ne legatum sit. Nec ex mili¬
tis quid̃ cestõ tasia legata ua¬
lebant ꝙ̃uis alie militũ uolũ¬
cates in ordinandis testamcis
ualde obẜuabantur. ¶Qui

Expanded text:
ne legatum sit. nec ex militis quidem testamento talia legata valebant, quamvis alias militum voluntates in ordinandis testamentis valde observantur. qui
Abbreviated transcription (Latin):
bonis uidamus. Oli itaq uiꝰ¬
cebat liberto patronum suũ
impune cesto p̾tire. Namita
libti uocabat patronũ si inces¬
tatꝰ mortuꝯ eet libto nullos
suo hrde relicto. Itaq intestato
quoq mortuo lib̾to si is suum
ħ̾rdem reliquiss nͥ i bonis eiꝰ
patrono uris erat. ⁊ siquid̾m
ex naturaliby libis aliquẽ su¬

Expanded text:
nis uideamus. 40 Olim itaque licebat liberto patronum suum impune testamento praeterire. nam ita ditatem liberti uocabat patronum, si intestatus mortuus esset libertus nullo suo herede relicto. itaque intestato quoque mortuo liberto, si is suum heredem reliquerat, nihil in bonis eius patrono iuris erat; et si quidem ex naturalibus liberis aliquem su
Abbreviated transcription (Latin):
et alia nr̃a dicit licenciã
eẽ uiro et mulieri ad me¬
liora migranti tͣnsire mͣ¬
tͥmoiñ ecab scede quodã
brein dimisso. et oblaco
ei qui relĩquitur. Qc̃z eĩ
pacti fuerit ꝯͣ hẽtes ex mor

Expanded text:
et alia nostra dicit licentiam esse viro et mulieri ad meliora migranti transigere matrimonium et abscedere, quodam brevi dimisso solacio ei qui relinquitur. Quodcumque enim pacti fuerint contrahentes ex mor
Abbreviated transcription (Latin):
ẽdicor ĩpignore corꝑali ele¬
g̾it accipe rem ĩmobilem
ecc̃asticam aut ꝓticã ĩ dom¬
ib forsanaut suburbanis
et dedit aur̃. ob hoc cadat c̃¬
Ditoret hãt lucrum qd̃ mu¬
tuũ accepit scĩssima ecc̃a.
aut ueñabilis domus. qͦd
mutuatũ ẽ auru eciam cõta¬
celebrantẽ mutuũ uconom̃
aue renodocumaut ꝓcotro¬
aut assist̾u aũ aliorum ue¬
n̾abilium collegioꝵ c̃dito¬
ri accione manẽte hus
oĩb eciam ĩ abbatissis mu¬

Expanded text:
editor in pignore corporali elegerit accipere rem immobilem ecclesiasticam aut ptochicam, in domibus forsan aut suburbanis et dederit aurum ob hoc, cadat credito, et habeat lucrum, quae mutuum accepit, sanctissima ecclesia aut venerabilis domus quod mutuatum ecelebrantem mutuum oeconomum, aut xenodochum, aut brephotroaut asceterii, aut aliorum venerabilium collegiorum creditori actione manente, his ibus etiam in abbatissis mu
Abbreviated transcription (Latin):
mobis lexapta est iud¬
amus at̾ quosdam co¬
deinde morientes et fili¬
os quidem ex lege ueez uoca¬
tos ad pat̾nam hr̃dieatẽ
mulieris ãc licet decies
milies ĩstatu legitune
ꝯiugis manseris actͣn
eo qd̾ nõ sit fr̾a neq¬

Expanded text:
obis lex aptata est, videmus autem quosdam codeinde morientes, et filios quidem ex lege vocatos ad paternam hereditatem, mulieres autem, licet decies milies in statu legitimae coniugis manserint, attamen eo quod non sit facta neq
Abbreviated transcription (Latin):
erint ei uit minꝰ. qrͣta
ꝑte compler hoc ut sic̃
lesas eas iuuamus si for¬
te dimisse fuunt auiris
in dotate consicrentes
ita ut si ꝑ durau̾nt sẽper
idencii scilic om̃ib
scõ istar illius nr̃e con¬
sticutõis que qrͣtam dec̃¬
uit ers eciam hic ẜuã¬
dissimiłr quid̃ ĩuiris

Expanded text:
erit ei vir minus a quarta parte, compleri hoc, ut sicut laesas eas iuvamus, si forte dimissae fuerint a viris indotatae consistentes, ita vel si perduraverint semper videntia. Scilicet omnibus secundum instar illius nostrae constitutionis, quae quartam decernit eis, etiam hic servandis similiter quidem in viris,
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus si ꝯiũctorum alẽ
docem aut añ nuptialẽ
donatõnẽ nõ faciẽs ĩ ops ui¬
aut iurant mułr ĩueni¬
atur ec moriens quid aut
.iuir aut femina locuplex
pauꝑ etistat/nam si aliũ¬
deforsam kãr nõ offerẽ¬
tem docemaut non dan¬
nõ erit iustum grauare
filios ꝑsuccessionẽ q̃m
iexalia ẽ nr̃a dicẽs docẽ
nõ auferentem nõ posse
resurl conquirere ꝓpante¬
nupcialem donationez
quod eciam hoc uolumꝰ
aut leg̃atum ei aut aliqͣ
ptem ĩstitutõis relique¬
rit. ¶ fieri nãq ħ nulo
ĩuidemꝰ modo ut ĩ oĩb
modis concordancie le¬
gum seruentur et in o

Expanded text:
torum alter dotem aut antenuptialem donationem non faciens inops aut vir aut mulier inveniatur, et moriens quidem aut vir aut femina locuples pauper existat. Nam si aliunde forsan habeat, non offerentem. dotem aut non dannon erit iustum gravare filios per successionem, quoniam lex alia est nostra dicens don posse res viri conquirere per antenuptialem donationem. Quod etiam hic volumus aut legatum ei aut aliquam partem institutionis reliquerit; fieri namque hoc nullo invidemus modo, ut in omnibus nobis concordantiae legum serventur, et ino
Abbreviated transcription (Latin):
qr sane iniquũ erat ĩ uniusuo
eas quasi ex traneas repelli p̾cor
eas ad bonorũ possõm admictit
ca ꝑte qua ꝓrimitatis nomine
bonorũ possom pollicetur. ex q̃ ꝑ¬

Expanded text:
 sane iniquum erat in universum eas quasi extraneas repelli, praetor eas ad bonorum possessionem admittebat ea parte qua proximitatis nomine bonorum possessionem pollicetur: ex q
Abbreviated transcription (Latin):
tas cohita sit. morte uniꝯ socu
¶ tem si alicuiꝯ rei contracta so¬
cietas sit. ⁊ finis negõ inpoĩtꝰ ẽ
finitur societas. ¶ Publi¬
catõne quoq distrahi societa¬
tem manifestum ẽ. scił. si uni¬
ũsa bona socii publicent᷑. ¶la c̃
in iocum eius aliꝯ succedit pro

Expanded text:
tas coita sit, morte unius sociItem si alicuius rei contracta societas sit et finis negotio impositus est, finitur societas. Publicatione quoque distrahi societatem manifestum est, scilicet si universa bona socii publicentur: nam cum in eius locum alius succedit, pro
Abbreviated transcription (Latin):
caunt ut ꝓtinꝯ adoptone fc̃a in¬
cipiat germanico augusti nepõ
eẽ. ¶ E put catonem un scriptũ
refert antiquitae ẜuisi a dño a¬
dopcati fuerint: ex ħ ip̃o posse lib¬
Derariũn⁊ nos cruditiin nr̃a ꝯsti¬

Expanded text:
tavit: ut protinus adoptione facta incipiat Germanicus Augusti nepos esse. Apud Catonem bene scriptum refert antiquitas, servi si a domino adoptati sint, ex hoc ipso posse liberari. unde et nos eruditi in nost
Abbreviated transcription (Latin):
ciet que gertur ab eis
et si quid egerunt per
dolum auc lucrum aut
machiuatõnẽ hoc insu¬
is recipient ar̃ib uiuẽ¬
tes et morientes. ¶ siũo
priuatus as c̃ditor fuerit
possit scd̃ ꝓ soluto sce¬
ma acciꝑe ĩmobiles pos¬

Expanded text:
cit quae geruntur ab eis. Et si quid egerint per dolum, aut lucrum, aut machinationem, hoc in suis recipient animabus viventes ac morientes. Sivero privatus aliquis creditor fuerit, possit secundum pro soluto schema accipere immobiles pos
Abbreviated transcription (Latin):
et eius ꝯfinia et ꝙronio
domos quarum ip̃a
curam suscepit oĩbuc
ercepimꝰ modis que
de hoc iam sanctita st̃
anobis in sua uiituce
durancibꝰ. ¶si aũt et

Expanded text:
et ejus confinia, et orationum domos, quarum ipsa curam suscepit, omnibus excipimus modis quae jam de hoc sancita sunt a nobis, in sua virtute durantibus. Si aute
Abbreviated transcription (Latin):
solũmodo. Audietur.cum
nullus legitimoꝵ filiorũ
existit hoc itaq deobla¬
tionib sit ꝙ indifferent̾
sãcicum ẽ a nobis in liac
p̃senti lege rec̃̾dicũ nõ at
simplicit̾ neq forcune
oblatio ẽ. oporcet em̃ ⁊

Expanded text:
solummodo audietur, cum nullus legitimorum filiorum existit. Hoc itaque de oblationibus sit, quod indifferenter sancitum est a nobis in hac praesenti lege reconditum. Non autem simpliciter neque fortuite oblatio est; oportet e
Abbreviated transcription (Latin):
nunquam udit hrdes instit¬
grinatos ignorans ꝗ eent hr¬
des instituerit. Ignorancia enĩ
fac̾e. ut puta si ille heres non
erit. ille h̾rs esto. ⁊ dinceps ĩ qͣncũ
uelit testacor sbstitũe poc̾⁊ in

Expanded text:
vidit, heredes institgri natos, ignorans qui essent, heredes instituerit: ignorantia enim facere, ut puta ‘ si ille heres non erit, ille heres esto ’; et deinceps, in quantum velit, testator substituere po
Abbreviated transcription (Latin):
cocedunt. ¶Si ẜuuscum pe¬
culio fu̾it legatus mortuo ser¬
uo ulmanumisso ⁊ alienͣto.
⁊ peculii legatum extinguit᷑.
nam fundo alienato. ⁊ instri
iegatum excinguitur. ¶Si

Expanded text:
cedant. sed si servus cum peculio fuerit legatus, mortuo servo vel manumisso vel alienato, et peculii legatum extinguitur.nam fundo alienato et instrumenti legatum extinguitur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sues pecõdum appellone con¬
cinentur quia ⁊ his gregatiz
pascuntur. Sic d̾niq ⁊ homiꝰ
in odissuis ait. Sic elius mar¬
cianꝯ in suis insticutõnibus

Expanded text:
 sues pecorum appellatione continentur, quia et hi gregatim pascuntur: sic denique et Homerus in Odyssea ait, sicut Aelius Marcianus in suis institutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
di p̃cipimꝰ. ¶si uo quidã
sibi. aũ alt̾utris cestificẽt.
maxime uidices hocam¬
adũtere. et siue raciora tes¬
tificatis diũsitates ĩ uen̾ĩt
elciant quidem huiꝰmo di
cesraciones. eaaũt quead
digmorib fidem et płimis
dicta fuerint ꝯsicłent. sũo
astu appauit malignãtes.
et ex hoc incidences in cont̾
lin qui. msi sccłm aliquẽ
agentes. postea mox ut cõ¬
cluserint et excepta fuerĩt¬
c̃c secestimomiatemptan¬
ces inc̃pellationib noms
in porcuni ẽẽ et uelle etiã
quat̃ duc̃e testes sancin¬
mꝰ nr̃os iudices hoc marĩe

Expanded text:
uidam sibi aut alterutris testificentur, maxime iudices hoc animadvertere, et si veraciora testificatis adversitates invenerint, eiciant quidem huiusmodi testationes, ea autem quae a dignioribus fide et plurimis dicta fuerint considerent. Si vero astu apparuerint malignantes et ex hoc incidentes in contralinqui nisi secundum aliquem agentes postea, mox ut concluserint et excepta fuerint testimonia, temptantes interpellationibus nobis importuni esse et velle et quater deducere testes, sancimus nostros iudices haec maxime
Abbreviated transcription (Latin):
seant. ec̃ sinichiloffende¬
rint parentes confundũ¬
turectriũcium diuidene
solumuł sidecem forte aut
antplius fũit et paupes
erut filii donec iuxerut
patres ỹdonei. ¶hec nos
mouerunt corrg̾e legem
et non eam despic̾e semꝑ
erubescente taliq modo
decͥminare camsut si quid
umꝰ est filu pat̾ aut mat

Expanded text:
stant, etiamsi nihil offenderint parentes, confunduntur et triuncium divident solum, vel si decem forte aut amplius fuerint, et pauperes erunt filii donec vixerint patres idonei. Caput I Haec nos moverunt corrigere legem, et non eam despicere semper erubescentem, talique modo determinare causam, ut, si quidem unius est filii pater aut mater
Abbreviated transcription (Latin):
de possõe aut y poteca
islic eciam iuri subia
d̾auimꝰ et ultra tm̃mno
litigare nõ q̾rat siue ẽi
bmagna delicta sint sũ
contractus consistãt. o¬
ers et conuentõẽ et̃. et se¬
pcuramsio pus fu̾it ex

Expanded text:
de possessione aut hypotheca illic etiam iuri subiacderavimus, et ultra terminos litigare non quaerat. Sive enim magna delicta sint sive contractus consistunt, oeis et conventionem esse et scripturam, si opus fu
Abbreviated transcription (Latin):
cãm uam et dignita¬
cum casum eis it̾imi¬
namꝰ. et penan iuce¬
narum librarum auri
ec eorum confilianos
ex ip̃a pelli cuntatei
¶tua igitur eminẽtaq̃
isa c̃ nobiꝰ et ꝑhac
diumam delarata si

Expanded text:
am. Nam et dignitatum casum eis interminamus et poenam vicenarum librarum auri, et eorum consiliarios ex ipsa pelli civitate Tua igitur eminentia quae visa sunt nobis et per hanc divinam declarata s
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ illiꝯ ꝯscitutõnis cenorẽ ꝓcedãt.¬
Possunt autem om̃c cester¬
unoanulo signare testam̃tum
Quid enim si septem anuli unͣ
quoq anulo liez signare.¶Tes¬
tec autẽ adhibi possunt hii cum
quibꝰ cestam̃ti facio ẽ S neq in¬

Expanded text:
 illius constitutionis tenorem procedant.Possunt autem teuno anulo signare testamentum quid enim, si septem anuli una quoque anulo licet signare. Tes autem adhiberi possunt ii cum quibus testamenti factio es
Abbreviated transcription (Latin):
beribꝰ quos in pocate quis itu¬
h non solũ itaut supradi cõe.¬
des ei non extiterint aliꝯ ei sit

Expanded text:
 quos in potestate quis habet, non solum ita, ut supra di ut, si heredes ei non extiterint, alius ei sit
Abbreviated transcription (Latin):
Ontãtino diue memo¬
rie lex sqͥpta ẽ ꝑ antiq̃
plicieatẽ. porro
causaꝵ uarietas. ec na¬
tura eas frequent mu¬
tans. egere leges illas
emendatone nr̃a p̃pa ra¬
uit licit itaq lex moriẽ
sunt parentes. om̃bus
mõis int̾ filios tenere ⁊
tantũ eos erũbescit pa¬
rentes existentes. qui a eis
ecclarã rerum ꝯceditsig
aũt ex quibdã uiclicus
et ꝯieccuris. et qualib scͥ¬
ptura et sic eas ua łe. et
hoc in suis et emancipa¬
tis filiis ait Insuꝑ ecthe¬
odosiꝰ dec̾nit. noͣ ĩpacri¬
b solum hoc disponens
s ã in matrib. et asce¬
dencib ucriusq nate
hac app̃hendentes licẽ¬
ciam hoĩes incantam
eg̾ssi sunt obscuritatẽ

Expanded text:
onstantino divae memoriae lex scripta est per antiquae plicitatem, porro causarum varietas et natura eas frequenter mutans egere leges illas emendatione nostra praeparavit. Dicit itaque lex oportere sunt parentes, omnibus modis inter filios tenere, et tantum eos erubescit parentes existentes, quia eis et claram rerum concedit sigautem ex quibusdam indiciis et coniecturis et qualibet scriptura, et sic eas valere: et hoc in suis et emancipatis filiis ait; insuper et Theodosii decernit, non in patribus solum haec disponens, sed etiam in matribus et ascendentibus utriusque naturae. Hanc adprehendentes licentiam homines in tantum egressi sunt obscuritate
Abbreviated transcription (Latin):
neq fennnͣ solum ad na¬
ciuitatis ꝓpagatõnẽ suf¬
ficiens est s sicut ucrũ
coapeauit deus adgñacõi
opusita et nos eãdem utͥ¬
sq seruamꝰ equalitatẽ.
s necus in hoc statuimꝰ
legẽ ħ̾ emĩ dicim⁊ ⁊ ĩ illis
filiis qui ex mrpcirs sũt
legitinns l nõ sint secute

Expanded text:
femina solum ad nativitatis propagationem sufficiens est, sed sicut utrumque coaptavit deus ad generationis opus, ita et nos eandem utrisque servamus aequalitatem. Sed nec usque in hoc statuimus legem. Haec enim dicimus et in illis filiis, qui ex nuptiis sunt legitimis, licet non sint secutae
Abbreviated transcription (Latin):
ipothecas seꝑari dec̃iumꝰ
et in hisnac distinctionẽ
tenere. et si quid̃ speciales
res mobiles. uł ĩmobiles.
aut se mouẽces nõatim
fuit ipochecide supposite ai¬
cert quidem debicori eãs
ad debiti quãtitatẽ satis¬
fac̃et credicori. si an̾thoc
debicor nõ fecerit. damꝰ
uenditam suppositam

Expanded text:
ypothecas separari decernimus et in his hanc distinctionem tenere, ut si quidem speciales res mobiles vel inmobiles aut se moventes nominatim fuerint hypothecae suppositae, liceat quidem debitori eas ad debiti quantitatem satisfaceret creditori. Si autem hoc debitor non fecerit, damusrem venditam suppositam
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnificent temer̾rũ
in casu horum que ab
eo data sunc. dotis dici¬
mus aut pp̃ nupt̃ dona¬
ciquiores quid̃ płimos
faciebant auiersos q
tracratus cheod osius at̾

Expanded text:
damnificent temerarium in casu horum quae ab eo data sunt, dotis dicimus aut propter nuptias donaantiquiores quidem plurimos faciebant diversosque tractatus, Theodosius a