comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sue ꝯu̾sationis implerero: ⁊ ꝓcedẽti
tẽpore underent animas suas ledi: dũ
ep̃c pecuniã habered iitã.⁊ multum
auri studium congregandi repudia¬
bant essecum eo ⁊ desertipocius ħ̃ita¬
culum diligebant. Dumq ille nesci¬
ens eorum uoluntatẽ. sibi eos ad esse
deposceret: postea uidens quia eis ip̃e¬
pocius displiceret: iratus int̾mina¬
batur eis. At illi hoc ꝑuipendentes.
ab scedunt. Porro theophilus cũ ani¬
mo feruens ess: nisus estut uiros il¬
los qua poss arde uexaret.⁊ fr̃em inte¬
rim eorum dioscoꝵ habebat odiosum.
Cõtristabatur enim quia eos turba
dilig̾et. ⁊ coleret monachoꝵ. ⁊ sciebat
quia eis alit̃ nocere ñ poss: nisimo¬
nachos debellaret. ꝓbau̾at quoq qr
crebro cum eis habido sermone faten
Et cum sic theophilus saꝑet. dam̃ ut
se iundicaret. ꝙ bene prius p̾dicau̾at
ĩmutauit. Mutens enim in h̾emum
plurimos monachoꝵ simpliciũ ⁊ sp̃n¬

Expanded text:
suae conversationis implerent, et procedenti suae conversationis implerent, et procedenti tempore videre pecuniam haberet multam, et multum auri congregandi studium, repudiabant esse cum eo, et deserti potius habitaculum diligebant. Dumque ille nesciens eorum voluntatem, sibi eos adesse deposceret; postea videns quia eis potius ipse displiceret, iratus interminabatur eis. At illi hoc parvipendentes abscedunt. Porro Theophilus cum animo fervens esset, nisus est ut viros illos qua posset arte vexaret. Et fratrem interim eorum Dioscorum habebat odiosum. Contristabatur enim, quia eos turba diligeret et coleret monachorum; et sciebat quia eis aliter nocere non posset, nisi monachos debellaret. Probaverat quoque quia, crebro cum eis habito sermone, faterEt cum sic Theophilus saperet, tamen ut se vindicaret, quod bene prius praedicaverat, immutavit. Mittens enim in eremum, plurimos monachorum simplicium et spir
Abbreviated transcription (Latin):
dei uultus. sic est sicite ⁊ nr anathma¬
tiza libros origenis. Ex ip̃is enim qui¬
dam adu̾santur opinioni nr̃e. Si enĩ
hoc nõ feceris: que imꝑitoꝵ.⁊ deo rebel¬
lum sunt a nobis sine dubio sustineb̾.
Ego inquit theophilus que uob̾ pla¬
cent facio. Nolite in me seuire. Nam
⁊ ego iminicus sum librorum orige¬
nis. ⁊ culpo suscipientes. Sic ergo mo¬
nachos declinauit: ⁊ forsitan ideo ħ q̃sti¬
s hactenus est ablata.
ost hec huimodi causa ꝓuenit.
Egypti monastiis qͣtuor uenerabiles
p̾sidebarituiri dioscorus ãmonius. eu¬
sebius. euthumius. g̾mani. Qe ꝓ cor¬
poris magnitudine longi uocabãtur.
sermoneq uitaq fulgentes.⁊ ꝓpt̾ea
apud alexandrinos egregii. S ⁊̃ theo¬
philus eos honorabat ep̃c. Quam¬
obrem dioscorum uiolent̾ tractum.
her mopoleos fecit ep̃m. Duos aut̃
eorum rogauit. ut h̃itarent cum eo:
q illi estuarent. eur minus ꝓpositũ

Expanded text:
Dei vultus sic est sicut et noster, anathemaDei vultus sic est sicut et noster, anathematiza libros Origenis. Ex ipsis enim quidam adversantur opinioni nostrae. Si enim hoc non feceris, quae impiorum et Deo rebellium sunt a nobis sine dubio sustinebis. Ego, inquit Theophilus, quae vobis placent facio, nolite in me saevire. Nam et ego inimicus sum librorum Origenis, et culpo suscipientes. Sic ergo monachos declinavit, et forsitan ideo haec quaestio hactenus est ablata. Post haec hujusmodi causa provenit. Aegypti monasteriis quatuor venerabiles praesidebant viri, Dioscorus, Ammonius, Eusebius, Euthymius germani, qui pro corporis magnitudine Longi vocabantur, sermone vitaque fulgentes, et propterea apud Alexandrinos egregii. Sed etiam Theophilus eos honorabat episcopus. Quamobrem Dioscorum violenter tractum Hermopoleos fecit episcopum; duos autem eorum rogavit ut habitarent cum eo, que illi aestuarent cur minus propositum
Abbreviated transcription (Latin):
A tẽpestate q̃stio mota est. maxi¬
certe incorporeus.⁊ scemate humano
õimodis alienus. Ex qua q̃stione oden¬
tiones.⁊certamina plurima surrexe¬
runt. aliis hoc. aliisaffirmantib aliud
Maxime tam̃ simplices monachorũ
corporeũ. shumane forme deum esse ui¬
dicabant. plurimi u̾o roborantes u¬
los. deum incorporeũ esse dicebant. ⁊
forma corporea segregatũ. Cũ quib
theophilus quoq alexandrimis cõso¬
nabat ep̃c: ita ut in ecclesia corã ppło
etra eos qui humane forme deum
asseu̾abant ꝯtẽderet ⁊ deum incorpo¬
reum suo doginate definiret. Hec ag¬
noscẽtes egyptioꝵ monachi uener̃t
alexandriam.⁊seditionẽ contra the¬
ophilũ uelut impiũ excitarũt. itaut
eum occidere nitentur. hoc ille cog¬
noscens. cogitauit quẽ admodũ eiu¬
taret mortẽ. Quos sub blandim̃to
suscipiens: hec eis locutus est. Sic in¬
quit nos uideo. sicuti dei uultũ. Hoc
dictu: monachos a suo impetu reuo¬
cauit. At illi. Suere inquit dicis. qr

Expanded text:
a tempestate quaestio mota fueracerte incorporeus, et schemate humano omnimodis alienus. Ex qua quaestione contentiones et certamina plurima surrexerunt, aliis hoc affirmantibus, aliud aliis: maxime tamen simplices monachorum corporeum et humanae formae Deum esse judicabant. Plurimi vero reprobantes illos, Deum incorporeum esse dicebant, et forma corporea segregatum. Cum quibus Theophilus quoque Alexandrinus consonabat episcopus, ita ut in ecclesia coram populo contra eos qui humanae formae Deum asseverant contenderet, et Deum incorporeum suo dogmate definiret. Haec agnoscentes Aegyptiorum monachi, venerunt Alexandriam, et seditionem contra Theophilum velut impium excitarunt, ita ut eum occidere niterentur. Hoc ille agnoscens cogitavit quemadmodum evitaret mortem. Quos sub blandimento suscipiens, haec eis locutus est: Sic, inquit, vos video sicut Dei vultum. Hoc dicto monachos a suo impetu revocavit. At illi: Si vere, inquiunt, dicis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ: relicto ꝓpͥo solo parẽtibq suisq b̾i¬
b: ad beatum uirum aruernoꝵ gleba¬
denus ꝑuenit. Cumq p̃p urbem pene
iam ꝑegrina grad̾etur. uir dñi in opi¬
natus ei obiuiam fc̃s est. Ipse aut̃ ru¬
biacense cenobium quod hinic uide¬
q montib septłi ab oriente pandit
additum. ⁊ haud ꝓcul eminet urbi
uisendi gr̃a consulendiq adire ppera¬
bat. Mulier in p̃o itinere humili eũ
adq suppliciuoce cõpellans: se ꝑegͥnã
⁊ ob eius famam ad uenisse p̾dixit. Cũ¬
q ille ut ei moris erat indigentẽ cog¬
nouiss: paululũ subsistit ⁊ quid nel¬
iet requisuit. At illa aduentus sin
causam ꝑ ordinẽ pandit: eumq sues
salutis apud omĩpotentẽ dominum de¬
clamat. Ille eius fidem atq deuotio¬
nẽ miratus. eam secum ad monast̾iũ
ire p̾cepit atq matri ip̃ius monast̾irt̃¬
dens sueq nepti in cetu uirginũ cõmẽ¬
dauit. Ubi aliqͣndu degens. post disces¬
sum beatiuiri ad ꝓprium repedans solũ

Expanded text:
relicto proprio solo parentibusque suisque omnibus, ad beatum virum Arvernorum glebotenus pervenit. Cumque propter urbem pene iam peregrina gradaretur, vir Domini inopinatus ei obviam factus est. Ipse autem Rubiacensem cenobium, quod hinc indeque montibus septus, ab oriente panditur aditum et aut procul eminet urbi, visendi gratia consulendique adire properabat. Mulier in ipso itinere humili eum atque supplici voce conpellens, se peregrinam et ob eius famam advenisse praedixit. Cumque ille, ut ei moris erat, eam indigenam cognovisset, paululum substitit, et quid vellet, requisivit. At illa adventus sui causam per ordinem pandit eumque suae salutis apud omnipotentem Dominum auctorem declamat. Ille eius fidem atque devotionem miratus, eam secum ad monasterium ire praecepit atque matri ipsius monasterii tradens suaeque nepti in coetu virginum conmendavit. Ubi aliquamdiu degens, post discessum beati viri ad proprium repedans solu
Abbreviated transcription (Latin):
aruerne urbis ep̃i int̾uentionẽ apud
dñm cõmendares: nos credimus nec
dubium est quia uir sc̃s potest apud
dñm tuũ hunc alleuiare laborẽ. At il¬
la hoc audito gauisa sermone: foras se
ĩ remotiorẽ locum duci p̃cepit. Sca¬
timnq ut ex oratione a terra surrex̃:
lum̃ oculoꝵ ac membroꝵ recepie sa¬
nitatẽ uidensq erga se ob iuri dei

Expanded text:
Arvernae urbis episcopi intervencionem apud Arvernae urbis episcopi intervencionem apud Deum comendares, nos credimus, nec dubium est, quia vir sanctus potest apud Dominum tuum hunc allevare laborem'. At illa hoc audito gavisa sermone, foras se in remociorem locum duci praecepit, statimque ut ex oracione e terra surrexit, lumen oculorum ac membrorum recepit sanitatem. Viden
Abbreviated transcription (Latin):
uodam u̾o die dum uir domini
iter ageret:ei duo demoniaci
buii fc̃i. eum ut eis ꝯfirmandi gr̃a
manus imponeree dep̃ cati sunt. Sed
ille ignarus qd eos emula adu̾sarii
uexaret insania: orans atq eis manꝰ
mꝑonens confirmatis iter qd̃ ceꝑat
ꝑegit. S hii qui cum eo erant post¬
tergum respicientes. atq curiosius
ĩuestigantes: eos dem cruorẽ fundẽ¬
tes a demonib affirmant esse salua
cum fama beati pontificis celeb̾¬
Dim̃a haberetur. ut ñ solum in uieiis
urbib .s. ĩ oceani partib citra maris
litora insulã quam britannoꝵ gens
sita equoꝵ ꝯtinens uallat ꝑuenerit᷑
nam in eadem ꝓuincia mulier que¬
dam erat noĩe blanda. que duclum
lum̃ ocłoꝵ amiserat: necñ manuui
ac pedum offitio destituta manebat
Quadam namq die cum gentis sue
pegrini in domo eius hospitalitatis
gr̃a declinassent.⁊ ita ẽam corꝑis dif¬
fitultate laborantẽ cernerent: auit
ad eam. O mulier si assertioni nr̃e
accomodares fidem. ut beati bonitti

Expanded text:
uodam vero die, dum vir Domini iter ageret, ei duo demoniaci obvii facti, eum, ut eis confirmandi gratia manus inponeret, deprecati sunt. Sed ille ignarus, quod eos emula adversarii vexaret insania, orans atque eis manus inponens confirmatis, iter quod ceperat peregit. Sed hii qui cum eo erant postergum respicientes atque curiosius investigantes, eosdem cruore fundentes a demonibus adfirmant esse salvatcum fama beati pontificis celeberrima haberetur, ut non solum in vicinis urbibus, set aetiam oceanis partibus citra maris littora insulam, quam Britanorum gens sita aeccor continens vallat, pervenerit: nam in eadem provincia mulier quedam erat nomine Blada, qui dudum lumen oculorum amiserat necnon manuum hac pedum officio destituta manebat. Quadam namque die, cum gentis suae peregrini in domo eius hospitalitatis gratia declinassent et eam ita corporis difficultate laborantem cernerent, aiunt ad eam: 'O mulier, si adsercioni nostrae accomodaris fidem, ut beati Boniti
Abbreviated transcription (Latin):
dori solummodo quicum eo consul
fuit nom̃ ascriptũ est. Pro diu̾sis gͥ
causis multos sepius fiducialit̃ obiur¬
gabat.⁊ plurimis erat odiosus. Unde
theophilus alexandrine enutatis e¬
piscopus. mox post ordinationẽ cau¬
sas enis deiectionis inquisut: ⁊ aqͥb¬
dam parentib de eo latent̾ obloq̃ba¬
tur. multis ⁊ longe positis scribebat.
Contristabatur enim non solum ꝓ fi¬
aucia iohannis. s quia ⁊̃ ysodorum

Expanded text:
dori solummodo, qui cum eo consul dori solummodo, qui cum eo consul fuit, nomen 355 ascriptum est. Pro diversis igitur causis multos saepius fiducialiter objurgabat, et plurimis erat odiosus. Unde Theophilus, Alexandrinae civitatis episcopus, mox post ordinationem causas ejus dejectionis inquisivit, et quibusdam praesentibus de eo latenter obloquebatur, multis etiam longe positis scribebat. Contristabatur enim non solum pro fiducia Joannis, sed quia etiam Isidorum
Abbreviated transcription (Latin):
faciebant audientib fidem. Quis de¬
rogationib dedit augm̃tũ omelia
ꝯtra eutropium tunc plata. Eutropiꝰ
eum eunuchꝰ p̃positus impatoris. ⁊ha
care. studuit ab imꝑatorib legẽ po¬
ni. iubentẽ ud nullus ad ecclesiag
confug̾et: ĩmo qui dudum refuger¬
ant trah̾entur. S dei secutum est re¬
pente iudieium. Erat ergo ꝓposita
lex. post paucos u̾o dies cum ip̃e en¬
tropuis offendiss imꝑatorẽ: inter re¬
tropios sub altare iacente. nimioq
reꝑcusso timore. residens suꝑ ambo¬
nem ubi solebat pͥus facere. ꝯsuete i̾¬
monẽ: omeliã increpatoriã fec̃ adu̾¬
sus eum. unde magis plurimos of¬
fendebat: eo ꝙ homini in infelicitate
posico nõ solum miseratus ñ est. s ⁊̃
nec obuurgare desisteret. Igitur eutͦ¬
pui tunc consulatus dignitatẽ hñtis.
p̃p̃ quedam meia caput imꝑator ius¬
sid aufferri: ⁊ ex ordine consulũ eius
penitus abrogari. Quam obrẽ theo¬

Expanded text:
faciebant audientibus fidem. Sfaciebant audientibus fidem. Srogationibus dedit augmentum homilia contra Eutropium tunc prolata. Eutropius enim eunuchus praepositus imperatoris, et habcare, studuit ab imperatoribus legem poni jubentem ut nullus ad ecclesias confugeret, imo qui dudum refugerant, traherentur. Sed Dei secutum est repente judicium. Erat ergo proposita lex. Post paucos vero dies cum ipse Eutropius offendisset imperatorem, inter retropio sub altari jacente, nimioque percusso timore, residens super ambonem, ubi solebat prius consuete facere sermonem, homiliam increpatoriam fecit adversus eum. Unde plurimos magis offendebat, eo quod homini in infelicitate posito non solum miseratus non est, sed etiam nec objurgare desisteret. Igitur Eutropii, tunc consulatus dignitatem habentis, propter quaedam vitia caput imperator jussit auferri, et ex ordine consulum ejus nomen penitus abrogari . Quamobrem Theo
Abbreviated transcription (Latin):
baculo ꝑcusseris unu̾sos. Q dicto: ma¬
iora contra enm odia concitata st̃. Nõ
post muttũ u̾o tẽpus plurimos eleri¬
eorum ꝓ di̾sis exemit causis. At illi
spirartes adu̾sum eum. ⁊̃ de rogatiõib
apud ppłos uterantur. Quar̃ rerum fa¬
ciebat maximã fidẽ. eo qđ nec ullum
secum cõmedere patetur. necipsead
alium ĩuitatuis accederet. Dicunt enĩ
quidam ꝓpt̾ea noluisse eum eũ quoẽq
comedere. eo qd turpit̃ manducaret
escasq ꝑcipet. Alii nero pp̃ excellentẽ
cyborum continẽtiam. hoc eum fac̾e
referente audim. quia p̃pabstinentiã
capite. ⁊ stomacho sepedolebat. ⁊ ideo
ligebat eum: ꝓuipendens accusatoꝵ
uoces. Quales uero sint eius libri ñ o¬
portat nunc dici. qm̃ legentib pot̾unt
idicari. Igͥ dum clero tantũ modo esẜ
infensus. machinationes contra eu
mos ꝓeerum obiurgare cepiss. tũc
ĩuidia contͣ eum maioraccensa. Et qͥ¬
dem pluruma dicebantur. multa qͦ

Expanded text:
baculo percusseris universos. Quo dicto mabaculo percusseris universos. Quo dicto majora contra eum odia concitata sunt. Non post multum vero tempus, plurimos clericorum pro diversis exemit causis. At illi conspirantes adversus eum, etiam derogationibus apud populos utebantur; quarum rerum faciebant maximam fidem, eo quod nec ullum secum comedere pateretur, nec ipse ad alium invitatus accederet. Dicunt enim quidam propterea noluisse eum cum quoquam comedere, eo quod turpiter manducaret escasque perciperet; alii vero propter excellentem ciborum continentiam hoc eum facere referente audivi, quia propter abstinentiam capite et stomacho saepe dolebat, et ideo ligebat eum, parvipendens accusatorum voces. Quales vero sint ejus libri, non oportet nunc dici, quoniam legentibus poterunt indicari. Igitur cum clero tantummodo esset infensus, machinationes contra eum mos procerum objurgare coepisset, tunc invidia contra eum major accensa est. Et quidem plurima dicebantur, multa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
coru̾satus est. suit enim iur ut auint
p̃p celum castitatis seuerior .⁊ ãplius
qͣm habebat a iuuentute sua furori ma¬
gisqͣm reu̾entie se p̾bebat. Et p̃p uite rec¬
titudinẽ incautus ꝓspicere de fituris
pp̃ smplicitatẽ uero oris libertate ꝓfu¬
suis apud colloq̃ntes ñ medioerit̾ ute¬
batur. In docendo p̾cipuus erat: utius
ad corrigendos audientiũ mores. In cõ¬
fabulatione uerd arrogans anesciẽtib
putabatur. Cum ergo talis morro es¬
set: episcopatu suscepto maiori fastu
qͣm debuerat utebatur elericoꝵ suoꝵ
corrig̾e uitã uolens. Moxigitur ĩ ip̃o
inieio cum clericis asper uideretur ec¬
clesie: erat plurimis odiosus. ⁊ uelu¬
ti furiosum uniu̾si declinabant. Cõ¬
pellebat enim eum ut uelut om̃es
offenderet serapio dẏaconus eius. qua
aliqͣndo p̾sentib elericis hunc ꝓtulit
magna uoce sermonẽ. Numquã pode¬
ris o episcope hos corrigere: nisumo

Expanded text:
conversatus est. Fuit enim vir, ut aiunt, conversatus est. Fuit enim vir, ut aiunt, propter zelum castitatis severior, et amplius quam habebat a juventute sua, furori magis quam reverentiae se praebebat, et propter vitae rectitudinem incautus prospicere de futuris; propter simplicitatem vero, oris libertate profusus, apud colloquentes non mediocriter utebatur; docendo praecipuus erat, utilis ad corrigendos audientium mores; in confabulatione vero arrogans a nescientibus putabatur. Cum ergo talis moribus esset, episcopatu suscepto, majori fastu quam debuerat utebatur, clericorum suorum corrigere vitam volens. Mox igitur in ipso initio, cum clericis asper videretur Ecclesiae, erat plurimis odiosus, et veluti furiosum universi declinabant. Compellebat enim eum ut omnes offenderet Serapio diaconus ejus, qui aliquando praesentibus clericis hunc protulit magna voce sermonem: Nunquam poteris, o episcope, hos corrigere, nisi uno
Abbreviated transcription (Latin):
ysaurie. Tunc itaq isti fiunt discipuli
in lectione diuina theodori atq carterli
qui eo tẽpore sacris monast̾iis ꝑsideb¬
ant. S diodorus postea tharsi ordinat᷑
ep̃c. multos conseripsit libros. sacras
ad licc̾as intuens seripturas. Porro io¬
hannẽ degentẽ cum basiliõ. dunc ame¬
lecio fasto dẏacono.⁊ postea eesarie
cappadocie p̃sule ostracto ⁊⁊ eno ep̃c
abiherłimis reu̾tens. lectorẽ m ecele¬
sia antiochena ꝯscicuit. In quo adħͣ
officio posiais. librum edidit cõtrau¬
deos. ꝑost paucũ u̾o tẽpus. ⁊ dy̾acona¬
tum a meletio ꝑmerens. de sacerdotio
alium fecit libꝵ. alios plurimos expla¬
nauit. postea u̾o meletio in constan¬
tinopolitana urbe defuncto: recedẽs
ioh̃es ameletianis.⁊ neq paulio cõ¬
municans trib annis ꝯtume subqͥe¬
te degebat. Postea u̾o pauimo moriẽ¬
te: au euagrio enis successore p̾rb̾r or¬
dinatur. Ante episcopatũ itaq ħ mͦ

Expanded text:
Isauriae. Tunc itaque isti fiunt discipuli Isauriae. Tunc itaque isti fiunt discipuli in lectione divina Diodori atque Carterii, qui eodem tempore sacris monasteriis praesidebant. Sed Diodorus postea Tarsi ordinatus episcopus, multos conscripsit libros, sacras ad litteram intuens Scripturas. Porro Joannem degentem cum Basilio, tunc a Meletio factum diaconum, et postea Caesareae Cappadociae praesuleab Hierosolymis revertens, lectorem in ecclesia Antiochena constituit. In quo adhuc officio positus librum edidit contra Judaeos. Post paucum vero tempus etiam diaconatum a Meletio promerens, de Sacerdotio alium fecit librum, aliosque plurimos explanavit. Postea vero, Meletio in Constantinopolitana urbe defuncto, recedens Joannes a Meletianis, et neque Paulino communicans, tribus annis continue sub quiete degebat. Postea vero, Paulino moriente, ab Evagrio ejus successore presbyter ordinatur. Ante episcopatum itaque hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
na die sebruarii mensis: consulatu
honorii imꝑatoris. ⁊ eustichiam p̃fecti.
tibris quos reliquit agno satur. suiꝰ
uitã gemus. conu̾sationẽ. ⁊ quẽad mod̾
lit depositus.⁊ morte pocius honoratus¬
antiochenus filius secundi. ⁊ antuse
nobilium ꝑsonarłi discipłs sophiste
libanii.⁊ auditor andragathii phylo¬
sophi. Cumq se ad inuocatione p̃para¬
ret: considerans molestias litigantiũ
iniustumq uide ꝓpositum. pocns ẽle¬
git quiedẽ. Et hoc fecit emulatus eua¬
grium: qm̃ ⁊ ip̃e dum isdem stucdiis es¬
set nsus quietã magis secitais est uitã.
Mox ergo mutato seemate parit̾.⁊ m
cessu. minis lectionib incũbebat:⁊
freq̃ntius ad sc̃am concurrebat:. Hoca¬
gens ꝑsuasit q̃ theodoro ⁊ maximo qui
fuerant ꝯdiscipuli eius. apud sophys¬
tam libanium. ut pomposam relinq̃¬
rent uitã. ⁊ simplicẽ seq̃rentur. Qorum
theodorus. postea ep̃c mompsuestene or¬
dinatur ecciesie. maximus aut̃ selencie

Expanded text:
ma die Februarii mensis, consulatu ma die Februarii mensis, consulatu Honorii imperatoris et Eutychiani praefecti . libris quos reliquit agnoscitur. Cujus vitam, genus, conversationem, et quemadmodum sit depositus, et morte potius Antiochenus, filius Secundi et Anthusae nobilium personarum, discipulus sophistae Libanii, et auditor Andragatii philosophi. Cumque se ad advocationem praepararet, considerans molestias litigantium injustumque vitae propositum, potius elegit quietem. Et hoc fecit aemulatus Evagrium, quoniam et ipse dum iisdem studiis esset usus, quietam magis secutus est vitam. Mox ergo mutato schemate pariter et incessu, divinis lectionibus incumbebat, et frequentius ad sanctam concurrebat ecgens persuasit etiam Theodoro et Maximo, qui fuerant condiscipuli ejus apud sophistam Libanium, ut pomposam relinquerent vitam, et simplicem sequerentur. Quorum Theodorus postea episcopus Mopsuestenae ordinatur Ecclesiae, Maximus autem Seleuciae
Abbreviated transcription (Latin):
cõstantinopolitamiꝰ ep̃c defunctus est ..¬
sima die septẽbris mensis. Moxergo
studia generantur episcopatus: alus
alium ordinari cupientib. Nouissime
uero placuit. ut abantio chia rohan¬
nes uocaretur ecclesie. prbr. erat enĩ
eius doctrine fama mirabił. Intͣ pan¬
cum ergo tẽpus cõmuni decreto õim
clericoꝵ ⁊ laycoꝵ imꝑator archadru
euocauit eum. ⁊ pp̃ dignitatẽ ordinis
cum ad essent ex imꝑiali ussione pł¬
mi ep̃i. etiam theophylus uenit al¬
lexandrimis. Qui studebat quidem io¬
hanni detrahere. ⁊ ysidoꝵ suum p̾s¬
byt̾um ordinare: diligebat eũ ualde.¬
Uer̃ palacii iudices. p̃posuere io hem
Cũq muta theophilum accusarent:
libellos adu̾sus eum ꝑ diu̾sis cansit
p̾sentib ep̃is obtulerunt. Tune p̃põ¬
situs palacii entropins noĩe. sumens
accusationes: scripta obdulte theophi¬
lo dicens. Aut ordina ioh̾em: ant ac¬
cusationes uemient ad exam. hinc p¬
derritus theo phylus ioh̾em ordinauit

Expanded text:
Constantinopolitanus episcopus defunctus est cotima die Septembris mensis. Mox ergo studia generantur in episcopatum, aliis alium ordinare cupientibus. Novissime vero placuit ut ab Antiochia Joannes evocaretur, Ecclesiae presbyter. Erat enim ejus doctrinae fama mirabilis. Intra paucum ergo tempus communi decreto omnium clericorum et laicorum imperator Arcadius evocavit eum. Et propter dignitatem ordinis cum adessent ex imperiali jussione plurimi episcopi, etiam Theophilus venit Alexandrinus, qui studebat quidem Joanni detrahere, et Isidorum suum presbyterum ordinare. Diligebat enim eum palatii judices praeposuere Joannem. Cumque multi Theophilum accusarent, libellos adversus eum pro diversis causis praesentibus episcopis obtulerunt. Tunc praepositus palatii, Eutropius nomine, sumens accusationes scriptas, ostendit Theophilo, dicens: Aut ordina Joannem, aut accusationes veniant ad examen. Hinc perterritus Theophilus, Joannem ordinavit
Abbreviated transcription (Latin):
efuncto maiore theodosio
es imꝑio filn successer̃t
archadius inoriente: honorius in occi¬
dente. Hoc tẽpore in romana damas
ũsidebat ecclesia: in alexandrina theo¬
phylus. Iherosoluns iohannes: fla¬
uianus antiochenã tenebat sedẽ. cori¬
stantinopolitanãq nectatius. paueo

Expanded text:
efuncto igitur Theodosio, in ejus imperio filii successerunt, Arcadius in Oriente, Honorius autem in Occidente. Hoc tempore in Romana Damasus praesidebat Ecclesia, in Alexandria Theophilus, Hierosolymis Joannes, Flavianus Antiochenam tenebat sedem, Constantinopoli
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. Ille eius fidem atq deuotio¬
nẽ miratus. eam secum ad monast̾iũ
ire p̾cepit atq matri ip̃ius monast̾it̃¬
dens sueq nepti in cetu uirginũ cõmẽ¬
dauit. ubi aliqͣndu degens. post disces¬
sum beatiuiri ad ꝓprium repedans solũ
id est ad britannuitum rus regressa est.

Expanded text:
clamat. Ille eius fidem atque devotionem miratus, eam secum ad monasterium ire praecepit atque matri ipsius monasterii tradens suaeque nepti in coetu virginum conmendavit. Ubi aliquamdiu degens, post discessum beati viri ad proprium repedans solum, id est ad Britanicum rus regressa est.
Abbreviated transcription (Latin):
uariaq pictura suꝑficies nitet. Arbo¬
ribq generis duu̾si suo in tẽpore poma
magnitudine iurge dependente. Uite
frondes detecta ueluti serde ꝑticule.
aut densissime manerit. Odora lilia
cum rosis rubentib canderit. necnon
⁊ reliqui florum aurea luce splẽdent.
unde dibi gł̃as omips pater quẽ tnũ
cum filio paraelitoq spu sc̃o unius so̾¬
stantie. essentieq fatemur: patrũ nce¬
nensis confilii secirti decreta. Repudi¬
amus õim heresum nemus. falsaq
cõm̃ta. qui hec utilitati nr̃e ꝓ alump¬
ni facimus pena solari tartis non de¬
sinis bonis. Quem suꝑuis p̃ fatũ locũ
duclum genesuis nobilissimus ponti¬
fex cenobium in ꝓpria consutuit gle¬
ba: atq uirum uenerabilẽ euodum

Expanded text:
variaque pictura superficies nitet. Arbovariaque pictura superficies nitet. Arboribusque generis diversi suo in tempore pomae magnitudine virgae dependent; vitae frondes detecta veluti serta perticulae aut densissimae manent. Odora liliae cum rosis rubentibus candent nec non et reliquae florum aurea luce resplendent. Unde tibi gratias, omnipotens pater, quem trinum cum filio paraclitoque Spiritu sancto unius substantiae essentiaeque fatemur! Patrum Nicenensis concilii secuti decreta, repudiamus omnium heresum nemus falsaque commenta; qui hec utilitatis nostrae pro alumni facimus poena, solari tantis non desinis bonis. Quem superius praefatum locum dudum Genesius nobilissimus pontifex coenobium in propria constituit gleba atque virum venerabilem Evodium
Abbreviated transcription (Latin):
tib densis. Amena iurent rigante am¬
ne florida erga ortulum cenobu pͣda:
patetq largum ab austro aditum tui¬
plici ualuarũ itinere clauditur limes.
uibare ꝑlustrante splendent sanctorũ
mrͣm aule. Insignis micat sc̃e semper
uirginis deiq genitricis marie atq cel¬
sior eminet turris. p entagono qua¬
drangulo emergit fulchro: supragͣ¬
diens ceterte p̾minet una. Quater se¬
na centra decora. inferius suꝑuis con¬
nexa surgunt. celsaq fastigia micant.
Apłorum aula ñ minus interea sulg
Quasi nota trigona sẽorum altaria
nitent. Centra hins in deq geminata
conectunt columpne priscorum stul¬
te fulgretidine emergere more. elate
mire camere. tigna laquariis affixa
consistunt. Necnon ⁊ domoꝵ candido
decore. rutilant muri urbis. modo ĩt̾
nemora pomarii sistunt. In fra biqͣdꝵ
claustra gemina munitione. erebͥsq
arcuum macherie foraminib mariẽt
Columpnar̃ capitib sculpta depictis

Expanded text:
tibus densis, amenia virent, rigante amtibus densis, amenia virent, rigante amne, florida erga ortulum cenobii prata patentque largum ab austro aditum; triplici valvarum itenere clauditur limes. Iubare perlustrante, splendent sanctorum martyrum aulae. Insignis micat sanctae semper virginis Deique genitricis Mariae, atque celsior eminet turris pentacona, quadriangulo emergeret fulchro: supragradiens ceteris, prominet una. Quater sena centra decora, inferius superius conexa, surgent celsaque fastigia micant. Apostolorum aula non minus interea fulget, quasi nota trigona, sanctorum altaria nitent; centra hinc indeque geminata conectunt columnae priscorum sculptae, a fulgretine emergere more elatae mire camerae. Tigna laqueariis affixa consistunt necnon et domorum candido decore rutilant muri urbis modo; inter nemorosa pomerii sistunt infra biquadrum claustra gemina munitione crebrisque arcuum macheriae foraminibus manent; columnarum capitibus sculpta depictis
Abbreviated transcription (Latin):
ex idem u̾o depus sẽm dei
uirum industriũ. atq excellẽtissi¬
mum ingenioq sagacissimum genea¬
logieq nobił apice el arum nodobertu
petiit: ut sibi successor plebisq sibi cõ¬
misse ex isteret rector atq patrie tutor
suo robore deo uiuante constant̾ mane¬
ret. Qua de re ad pͥncipẽ regni dignos
tali oꝑe cum plebis ecclesieq ꝯuenien¬
tia. dirigit oratores: idest cairtinum ar¬
chileurtece ministrũ ncc̃n relquos eiꝰ
dignos tali opere itinere comites apta¬
uit. Ꝙ cum sue petitionis effestu ad ui¬
rum dei reg̾ssi: eum magno cũ fauore
cunctorum. sc̃s sacerdos sue catheore so¬
lio sublimante
is ita ꝑactis: uir dm̃ in magnilo¬
censi cenobio sub sc̃o habitu atq
cultu sicut semꝑ optau̾at aliqͣntũ tem¬
pris deguit. Qui locus tam remotus.
aptusq sc̃e sophie apparet: ut ões eum
sui nominis auctorem affirment. Nam
omni ex ꝑte collium tuitione munitus
nemorib obumbratur: comis fronden¬

Expanded text:
er iddem vero tempus sanctum Dei virum industrium atque excellentissimum ingenioque sagacissimum genealogiaeque nobilem, apice clarum Nordobertum petiit, ut sibi successor plebique sibi commissae existeret rector atque patriae tutor suo robore, Deo iuvante, constanter maneret. Qua de re ad principem regni dignos tali opere cum plebis aecclesiaeque convenientia dirigit oratores, id est Cautinum archileviticae ministrum necnon reliquos eius dignos itinere comites aptavit. Qui cum suae petitionis effectu ad virum Dei regressi, eum magno cum favore cunctorum sanctus sacerdos suae cathedrae solio sublimavit. His ita peractis, vir Domini Magnilocensis coenobio sub sancto abitu atque cultu, sicut semper optaverat, aliquantum temporis deguit. Qui locus iam remotus aptusque sanctae sophiae apparet, ut omnes eum sui nominis auctorem adfirmant. Nam omni ex parte collium tuicione munitus, nemoribus obumbratur; comis fronden
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾et ueniam facinoris petit: geni¬
b adhered sc̃i: gesta ꝑ ordinẽ fatur.
Ignoscit mens pietate ꝓmꝑtissima:
ilico tribuit ueniam conficẽti. Etem̃
qͣnta quib q condra eum pessimus
demon artib eum uniu̾so exerertu
suo intentione pugnau̾it. adq suꝑ
omnes cet̾os qui ꝑ illud dẽpus ꝓxp̃i
noĩe colluctabantur noua ꝓtulerte
atq adu̾sum eum demonici furoris
arma cognoi̾ut: agnosc̃e eupiẽtib

Expanded text:
lateret, veniam facinoris petit, genilateret, veniam facinoris petit, genibus adhaeret sanctis, gesta per ordinem fatetur. Ignoscit mens pietate promptissima, illico tribuit veniam confitenti. 31. Etenim quanta quibusve contra eum pessimus daemon artibus cum universo exercitu suo intentione pugnaverit, atque super omnes caeteros qui per illud tempus pro Christi nomine colluctabantur, nova protulerit, atque adversus eum daemonici furoris arma commoverit, agnoscere cupientib
Abbreviated transcription (Latin):
uestigiis postulat facinoris ueniã.
Ilico nir pretate plenus indulget⁊
usib tribuit necessaria: monens
sepe ut potius petat quam rapiat.
mun̾e sibi optet conferri iuctũ non
rapina. Et quoniã in eo fute ꝑfecta
humilidas ꝓmpta miscdia. sancta
simplicitas ⁊ qͣnae uero pacie fuert
Nlonganimitatis quis dic̾eualeat:
un unus ex discipuł de ordine
leuitaꝵ repedandi ad ꝓpria licen¬
tiam sibi postularet: ille dilectionis
affestu nealiquis casus longem itine¬
ris accid̾it. libertatẽ ei abeundi non
tributt. Hic uexo sp̃n armatus super¬
die. iuix eurarũ obluuonẽ quies pri¬
ma laxarat. ⁊ statim concite cũ ue¬
hiculo sugam facinore stimulante
arripuit. Qui ita digno eecitatis
ꝑcuctuir supplicio: ut huc atq illuc
ꝑ totã noctẽ incertus uacuo labore dis¬
turreret. Reddito die terris: cursu in¬
cassum consũpto. in loco de quo festi¬
nus iterarripute se consist̾e cernie.
a sacerdote deniq quẽ nichil puto

Expanded text:
vestigiis postulat facinoris veniam. vestigiis postulat facinoris veniam. Illico vir pietate plenus indulget, et usibus tribuit necessaria, monens saepe ut potius petat quam rapiat; munere sibi optet conferri, non rapina. En quam in eo fuit perfecta humilitas, prompta misericordia, sancta simplicitas: quantae vero patientiae fuerit et longanimitatis, quis dicere valeat? 30. Cum unus ex discipulis de ordine levitarum repedandi ad propria licentiam postularet, ille dilectionis affectu, ne aliquid casu longaevi itineris accideret, libertatem ei abeundi non tribuit. Hic vero spiritu armatus superbiae, cum vix curarum oblivionem quies prima laxaverat, gradu concito cum vehiculo fugam facinore stimulante arripuit: qui ita digno caecitatis percutitur supplicio, ut huc atque illuc per totam noctem incertus vacuo labore discurreret. Reddito terris die, cursu incassum consumpto, in loco in quo festinus iter arripuit, se consistere cernit. Ad sacerdotem denique quem jam nihil puto
Abbreviated transcription (Latin):
nus qui aderat int̾iturũ sepreceps ĩ¬
iecte. Nichilominus cum eũ uorax
gia postulabat. Tum uir dei octur¬
su ueldei aduentans: iubet post el¬
apsum quemdam de pueris descen¬
derenexum. satis monens diligen¬
tia sũma scelestum trah̾e eircũplex¬
um. Cũq omnes ñ posse iam uiue¬
re clamitarent. quem dante alticu¬
dinis terre hiatus uorauerat: S po¬
tius ab omnib iam int̾isse credetur.
imꝑat puersi iussis obedire nelocit᷑
ingreoitur famulus: nec cunctatꝰ
signaculo uiri sc̃i armatus alaerẽ
repperit quẽ omnes eredebant esse
exanimẽ. Conexũ sunib captuisi
ad patriũ reuocat solum. sonstipã¬
tur menia agminib ppłoꝵ ⁊ ad s¬
spectatulli tante rei penetota cõ¬
fluxerat ciuitas: cõplosis manib
uoces õĩm ꝑstrepebant. Mirãtur
sospite: quem tante altitudinis ꝓ¬
fundomerssi iam putabant esse de¬
functũ. Hactenus criminosus alto
m̃tis stupore discussus. sc̃i ꝓstratus

Expanded text:
nus qui aderat, interiturum se praeceps innus qui aderat, interiturum se praeceps injecit. Nihilominus cum eum vorax gia postulabat. Tum vir Dei occursu veloci adventans, jubet post elapsum quemdam de pueris descendere innexum, satis monens diligentia summa scelestum trahere circumplexum. Cumque omnes non posse jam vivere clamitarent quem tantae altitudinis terrae hiatus voraverat, sed potius ab omnibus jam interiisse crederetur, imperat puerum jussis obedire velociter. Ingreditur famulus, nec cunctatus signaculo viri sancti armatus, alacrem reperit quem omnes credebant esse exanimem. Connexum funibus captivum ad patrium revocat solum. Constipantur moenia agminibus populorum: ad spectaculum tantae rei pene tota confluxerat civitas; complosis manibus voces omnium perstrepebant; mirantur sospitem quem tantae altitudinis mersum baratro jam putabant esse defunctum. Hactenus criminosus alto mentis stupore discussus, sanctis prostratus
Abbreviated transcription (Latin):
g̾it pauca ꝑ ꝑlecte contẽdamus.
empore quodã unus desceła¬
dis.⁊ut pote indigentib ĩ pi¬
tuariũ beati uiri se noctu molentus
miecit. Statim dixiꝑe nititur: q̃
atroci m̃te facinus furci conceperat
Et ab ire festinans. nullus remeati
patet exitus.⁊ munimine õi ꝯstruc¬
to qͣi carcere septus reus undiq li¬
gatur. Noctis ergo docius itin̾e in¬
cassum ꝯsu̾pto: facilis qui fuerae ĩ¬
gressus. nec tenuis ꝑatet regressus
Int̾ea lucis splendor mundum ir¬
tadiad: et uir deiunũ decustodib
euocat. mittẽs ad sociũ mandat. nt
quẽ errore lassacĩ ⁊ uelut quip¬
dam artatũ uinculis ita in nexũ ini
Quo uocato scelestum repꝑiunt ĩtro:
⁊ut attraherent ꝓtinus cõp̾hendũt.
Int̾ hoꝵ manus: lubricus repente ẽ¬
labitur. Et cum se crimine eerneret
cireũseptũ ⁊ undiq aturbis uaslatũ
malens subire celerẽ mortẽ quam
longos facinoris trahere cruciatus
in pudeo cubitoꝵ fere octoginta emi¬

Expanded text:
it, pauca perplectere contendamus. Tempore quodam unus de sceleratis et ut pote indigentibus, in promptuarium beati viri se noctu violentus injecit; statim diripere nititur quod atroci mente facinus furti conceperat; et dum abire festinat, nullus remeandi patet exitus, et munimine omni constructo quasi carcere septus, reus undique ligatur. Noctis ergo totius itinere incassum consumpto, facilis cui fuerat ingressus, nec tenuis patet regressus. Interea lucis splendor mundum irradiat, et vir Dei unum de custodibus evocat, mittens ad socium mandat, ut quem errore lassatum, et velut quibusdam arctatum vinculis ita innexum crimiquo vocato scelestum reperiunt intra; et ut attraherent protinus comprehendunt. Inter horum manus lubricus repente elabitur: et cum sese criminibus cerneret circumseptum et undique a turbis vallatum, malens subire celerem mortem, quam longi facinoris trahere cruciatus, in puteum cubitorum fere octoginta, emi
Abbreviated transcription (Latin):
de fare. sua sepe larga munera direxit.
Ad urbem u̾o parisiacam ad sc̃oꝵ basili¬
cas. seu monastia.⁊ uillas magnas. et
multas ꝯtulit. ⁊ mun̾ib plucimis di¬
tauit. Quid plura: Ut dixumis. hoc
narrare ñ ualemus ꝑ singula. S neq

Expanded text:
ti Farae, sua saepe larga munera direxit. ti Farae, sua saepe larga munera direxit. Ad urbem vero Parisiacam ad sanctorum basilicas seu monasteria et villas multas et magnas contulit, et muneribus plurimis ditavit. Quid plura? ut diximus, hoc narrare non valemus per singula. Sed neq
Abbreviated transcription (Latin):
so ⁊ siluam magnã ex fisco ubi ip̃m ce¬
nobium fr̃m situm ẽ ⁊ multa munera
⁊ pastus de fisco dominico ad ip̃m monaᷤ¬
t̾ium estruendũ concessit. Quaritaq uͦ
⁊ uillam magnã. uocabulo nugaretum
italenta multa argenti. uł auri: ⁊ ip̃m
regale quo ip̃a cingebatur cingulũ. de su¬
pra sacris lumbis suis deuote abstulit:
⁊ ft̾ib in elemosinã ip̃m direxit. Et hoc
totũ hylari uultuac benigno dispẽsat
animo. Ut enim scriptura dicit. hylarẽ
datorẽ diligit deus: simiłrad fontenel¬
lam eulogia plura cõcessit ⁊ cõpendia.
Quanta enim ad luxouium uel ad re¬
liqua monast̾ia inburgundia. ⁊ iullas
multas indegras concessit.⁊ pecuniã
innumerabilẽ direxit. Quid ad ioteũ
monast̾ium un de illas sacras uirgines
cũ p̾fata domina bertilane abbatissa ad
nala suũ monast̾ium arcessiuit. qnͣta
ibi munera. ⁊ de agris. ⁊ pecunia młta
cõtulit. Simiłr ⁊ ad monast̾ium sãc¬

Expanded text:
so et silvam magnam ex fisco ubi ipsum coeso et silvam magnam ex fisco ubi ipsum coenobium fratrum situm est, et multa munera et pastus de fisco dominico ad ipsum monasterium construendum concessit. Quantaque vero et villam magnam vocabulo Nugaretum, et talenta multa argenti vel auri etiam ipsum regale quo ipsa cingebatur cingulum de supra sacris lumbis suis devote abstulit, et fratribus in eleemosynam ipsum direxit. Et hoc totum hilari vultu ac benigno dispensabat animo. Ut enim Scriptura dicit: Hilarem datorem diligit Deus. Similiter ad Fontenellam eulogia plura concessit et compendia. Quanta enim ad Luxovium, vel ad reliqua monasteria in Burgundia, et villas multas integras concessit, et pecuniam innumerabilem direxit. Quid ad Jotrum monasterium, unde illas sacras virgines cum praefata domna Bertilana abbatissa ad Kala suum monasterium arcessivit, quanta ibi munera et de agris et pecunia multa contulit. Similiter et ad monasterium sanc
Abbreviated transcription (Latin):
yi inu̾itate deuota id uoluntate cõp leu̾
Rẽceundum ñ est qr adlaudẽ dei ꝑtinet¬
dicit scriptura mirabił aeus ĩsc̃ĩs
p bonam uoluntatẽ ut scriptũ est. Om¬
ni uolenti bonũ ds̃ cooꝑator est illi: sic̃
⁊ isti magne femine constat u̾aciter suis¬
se. ut enim p̾fati sumus. neq nr̃a. ne¬
q cuiuslibet ut arbitror ungna qͣmuis
erudrta enarrare eis omnia bona ua¬
let. Quantas consolationes. Laducora
sa largita est: qualeq monastium qued
uocatur corbegia inambianensi parro¬
chia suo oꝑe construxit ubi nen̾abilis
comnus teudo fredꝰ. nunc enim ep̃c: tunc
u̾o abba magno gregi fr̃m p̾fuit. Quẽ de
luxoiuo monasterio p̾fata domna baltil¬
dis. a reu̾entissimo uiro domno galb̾to
quondã abbate expetiuit.⁊ mirabilit̾ ad
ip̃m cenobũi fr̃m cõdirexit: qui nẽ usq
⁊ laudabilit̾ constat. Quid enim: Ad
gemiticũ dño phileberto uiro religio.¬

Expanded text:
et in veritate devota id voluntate complevit. et in veritate devota id voluntate complevit. Praetereundum nDeus in sanctis per bonam voluntatem, ut scriptum est: Omni volenti bonum Deus cooperator est illi , sicut et isti magnae feminae constat veraciter fuisse. Ut enim praefati sumus, neque nostra, neque cujuslibet, ut arbitror, lingua quamvis erudita enarrare ejus omnia bona valet: quantas consolationes vel adjutoria sa largita est, qualeque monasterium quod vocatur Corbegia in Ambianensi parconstruxit, ubi venerabilis vir domnus Teudofredus, nunc enim episcopus, tunc vero abba magno gregi fratrum praefuit: quem de Luxovio monasterio praefata domna Balthildis a reverentissimo viro domno Galberto quondam abbate expetivit, et mirabiliter ad ipsum coenobium fratrem condirexit, qui nunc ipse et laudabiliter constat. 8. Quid enim? ad Gemeticum domno Phileberto viro religio
Abbreviated transcription (Latin):
mines sobolẽ suã int̾ire pocnus qͣm nutͥ¬
restudebant. dum diuidebat actones
publitas que eis ex ꝯsuetudme ingere¬
bantur acciꝑe. ut ilł ex hoc grauissimĩt
rerũ suar̃ inferrent dampnum. ꝓhibu¬
it hoc ip̃a domina ꝓ mertede sua: ut hoc
nulłs facere p̾sumeret. Ex quo fc̃o co¬
piosam. ⁊ ualde magnã mercedẽ expec¬
tat. Quis enim ualeat dicere qͣnta et
qͣm magna cõmoda ꝑ religiosoꝵ ceno¬
bia largiendo integra psidia ⁊ siluasmg¬
nas ad cellulas seu monast̾ia ostruenda
concessit: Quod ⁊̃ ⁊ ip̃a uelitt ꝓpͥas seu
⁊ peculiares dei causas idest kala inpa¬
risiaco adeo sacratas puellas cenobrũ
magnũ uirginũ edificauit. Ubi dei fa¬
mulam religiosam ualde puellã berti¬
iam in locum matris ẽe pͥmam ꝯsticuit.
In quo ⁊ ip̃a uenerabił domna batildis
deinde conu̾sari sub integra regula re¬
ugionis.⁊ in pace requiescere ꝯsueu̾at

Expanded text:
mines sobolem suam interire potius quam nutrmines sobolem suam interire potius quam nutrire studebant, dum dividebat actiones publicas quae eis ex consuetudine ingerebantur accipere, ut illis ex hoc gravissimum rerum suarum inferrent damnum. Prohibuit hoc ipsa domna pro mercede sua, ut hoc nullus facere praesumeret, ex quo facto copiosam et valde magnam mercedem exspectat. 7. Quis enim valeat dicere quanta et quam magna commoda per religiosorum coenobia largiendo integra praesidia, et silvas magnas ad cellulas seu monasteria construenda concessit? Quo etiam et ipsa velut proprias seu et peculiares Dei causas, id est, Kala in Parisiaco Deo sacratas puellas coenobium magnum virginum aedificavit, ubi Dei famulam religiosam valde puellam Bertilam in locum matris esse primam constituit. In quo et ipsa venerabilis domna Balthildis dein conversari sub integra regula religionis, et in pace requiescere consueverat,
Abbreviated transcription (Latin):
aco.⁊ domno audeno. sen ⁊ ebroio ma¬
iore domus. cum reliquis seniorib ł
cet̾is qͣm plurib. ⁊ regno quidẽ frari¬
corum in pace ꝯsistenti. Tunc enim nu¬
ꝑ. ⁊ austrasi pacifico ordine ordinante
baltilde ꝑ consilium quidẽ semoꝵ. rece¬
ꝑunt childericum filium eius regẽ aus¬
tri. burgundiones u̾o ⁊ franci faccisũt
uniti. Et credimus deo gubernante iux¬
ta domine baltilclis magnã fidẽ. ip̃a tͥa
regna dunc int̃ se denebant paeis cõcor¬
dram. fadtũq est tunc ꝑ eam nutu dei
exhortantib bonis sacerdotib. ut heses
symoniaca que prauo usu maculabat
dei eccͣam. ita ut dando p̾mia cõtra or¬
dinẽ episcopatus acciꝑet. ut p̾fata dõp¬
na baltildis hoc impium nefas ꝓ hib̾et.
ut nullũ p̾mium ꝓ percipiendis sacͥs
gradib omnino int̾curreret. Ordinaũ
⁊ enĩ immo ꝑ eam dñs ⁊ ut alia pessĩa
⁊ impia cessaret ꝯsuetudo. ꝑ qͣ plures ho¬

Expanded text:
aco et domno Audoeno, seu et Ebroino maaco et domno Audoeno, seu et Ebroino majore domus cum reliquis senioribus vel caeteris quampluribus, et regno quidem Francorum in pace consistenti. Tunc enim nuper et Austrasii pacifico ordine ordinante domna Balthilde per consilium quidem seniorum receperunt Childericum filium ejus regem Austri, Burgundiones vero et Franci facti sunt uniti. Et credimus Deo gubernante juxta domnae Balthildis magnam fidem ipsa tria regna tunc inter se tenebant pacis concordiam. 6. Factumque est tunc per eam nutu Dei exhortantibus bonis sacerdotibus, ut haeresis simoniaca quae pravo usu maculabat Dei Ecclesiam, ita ut dando praemia contra ordinem episcopatus acciperet, ut praefata domna Balthildis hoc impium nefas prohiberet, ut nullum praemium pro percipiendis sacris gradibus omnino intercurreret. Ordinavit etenim, imo per eam Dominus, et ut alia pessima et impia cessaret consuetudo, pro qua plures ho
Abbreviated transcription (Latin):
consolans iuxta fidem ⁊ deuotionẽ eiꝰ
dedit ei ad iutorium suum fidelem
famulũ abbatẽ genesium. ꝑ eiuus o
manus miuistrans ip̃a sacerdotib et
panꝑib pascebat egenos.⁊ ĩduebat
uestib nudos. studiose sepelire ordi¬
nabat mortuos. dirigens ꝑ ip̃m ad
cenobia uiroꝵ ac uirginum. auri uł
argenti largissima munera. Ce ip̃e
xp̃i famulus dompnus genesius. pꝰt¬
ea xp̃o iubente luganno gallie ordi¬
nat᷑ ẽ ep̃e. Tunc enum inpalatio frã¬
corum erat assiduus. Perquẽ ut dixi¬
mus ip̃a domna baltildis una cũ regis
elodouei imꝑio. ⁊ sugg̾ente ip̃o dei fa¬
mulo incuntus pauperib largaꝑ ce¬
debat regis elemosina ꝑ loca iuiͦta.
Quid plura. Deo iubente rex clodoneꝰ
iuir enis migrauit a corpore. Relictaq
sobole filioꝵ cum matre. suscepit ilico
post eum filius eius clotaruis quondã
francoꝵ regnum. Tunc ⁊ enim p̾cellẽ¬
tib principib chrodoberto eẜ̃o parisi¬

Expanded text:
consolans juxta fidem et devotionem ejus, consolans juxta fidem et devotionem ejus, dedit ei adjutorium suum fidelem famulum abbatem Genesium, per cujus manus ministrans ipsa sacerdotibus et pauperibus, pascebat egenos, et induebat vestibus nudos, studioseque sepelire ordinabat mortuos, dirigens per ipsum ad coenobia virorum ac virginum auri vel argenti largissima munera. Qui ipse Christi famulus domnus Genesius postea Christo jubente Lugduno Galliae ordinatus est episcopus. Tunc enim in palatio Francorum erat assiduus, per quem ut diximus ipsa domna Balthildis una cum regis Clodovei imperio et suggerente ipso Dei famulo in cunctis pauperibus larga procedebat regis eleemosyna per loca multa. Quid plura? Deo jubente rex Clodoveus vir egregius migravit a corpore; relictaque sobole filiorum cum matre, suscepit illico post eum filius ejus Clotarius quondam Francorum regnum. Tunc etenim praecellentibus principibus Chrodoberto episcopo Parisi
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝯtẽpserat. ad regis copulã ꝑuem¬
rat: atq ex ip̃a regar soboies ꝓceder.
Quod nunc ꝑactum est sicut omirib
patet:. ip̃a enis nunc regali regnante
ꝓgenie. S t ip̃a collata sibi a deo pru¬
dentie gr̃anigilanti sudio ⁊ regi obtẽ¬
ꝑabatut dño: ⁊ principib se ostedebat
ut mat̾. Sacerdotib ut filia. iuuenib¬
ut filia seu adolescentib ut optima nu¬
trix. eratq amabił om̃ib. Diligẽs ual¬
de sacerdotes ut patres .⁊i monacips nt
fr̃es. pauꝑes ut ꝑia nutrix. largasq ele¬
mosinas distribuens singuł. princi¬
pum honorẽ conseruans. consiliaq
eorum ꝯgrua retinens. Iuuenes ad
religiosa scudia semꝑ exhortans regi
humilit̾. ⁊ assidne ꝓ eccliis ⁊ pauꝑib ⁊
sugg̾ens. Iam enim sub seculari hĩtu
xp̃o ministre cupiens. freq̃ntabat or̃o¬
nem cotidie cõmendans se cum lacri¬
mis xp̃o regi celesti. Quam ip̃e rex piꝰ

Expanded text:
gis contempserat, ad regis copulam pervengis contempserat, ad regis copulam perveniret, atque ex ipsa regalis soboles procederet. Quod nunc peractum est, sicut omnibus patet, ipsa ejus nunc regali regnante progenie. 4. Sed et ipsa collata sibi a Deo prudentiae gratia, vigilanti studio et regi obtemperabat ut domino, et principibus se ostendebat ut mater, sacerdotibus ut filia, juvenibus seu adolescentibus ut optima nutrix, eratque amabilis omnibus. Diligens valde sacerdotes ut patres, et monachos ut fratres, pauperes ut pia nutrix, largasque eleemosynas distribuens singulis. Principum honorem conservans, consiliaque eorum congrua retinens. Juvenes ad religiosa studia semper exhortans, regi humiliter et assidue pro ecclesiis et pauperibus suggerens. Jam enim sub saeculari habitu Christo ministrare cupiens, frequentabat orationem, quotidie commendans se cum lacrymis Christo regi coelesti. Quam ipse rex pius
Abbreviated transcription (Latin):
tildem honestissimã uirginẽ in thoro ma¬
tronali sibi sociaret. Quam rẽ ip̃a cõꝑ
Et cũ iam uocaretur ad principis crcbi¬
culum: secreto se ip̃o abscondit in ãgu¬
lo suꝑiectis sibinilib pannusculis.
ita ut nemini pateret illic aliquẽ la¬
tere potuisse. Ip̃a u̾o ut prudens.⁊ astu¬
ta uirgo. iam tunc honores uanos fu¬
giens. ihumilitatẽ diligens. tẽpta¬
bat ut pot̾at humanum deuitare tho¬
rum. ut m̾eretur ad spũalẽ celestẽq
ꝑ uenire sponsum. S ⁊ illud ꝓculdu¬
bio diuina ꝑagebatur ꝓuidentia. ut
ip̃e princeps ipam tunt quesitã mi¬
nime inueniret ⁊ sibiad diugium
aliam sociaret. Et tunc ita demum
baluldis puella unuenta est. nutu u̾e
der: ut qui pͥncipis nuptias deuitarat
postea chlodeueum dagob̾ti quõdã re¬
gis filium inconingnim acciꝑet. ut m̃i¬
tum humilitatis ad altiorẽ gradum eã
atconleret. In quo gradu ip̃am diuina¬
uerat honorare. ut dum ministrũ re¬

Expanded text:
thildem honestissimam virginem in thoro mathildem honestissimam virginem in thoro matronali sibi sociaret. Qua re ipsi compertEt cum jam vocaretur ad principis cubiculum, secreto se ipsa abscondit in angulo, superjectis sibi vilibus pannusculis, ita ut nemini pateret illic aliquem latere potuisse. Ipsa vero ut prudens et astuta virgo jam tunc honores vanos fugiens et humilitatem diligens, tentabat ut poterat humanum devitare thorum, ut mereretur ad spiritualem coelestemque pervenire Sponsum. Sed et illud procul dubio divina peragebatur providentia, ut ipse princeps ipsam tunc quaesitam minime inveniret, et sibi ad conjugium aliam sociaret. Et tunc ita demum Balthildis puella inventa est nutu vere Dei, ut quae principis nuptias devitarat, postea Clodoveum Dagoberti quondam regis filium in conjugium acciperet, ut meritum humilitatis ad altiorem gradum eam attolleret. In quo gradu ipsam diverat honorare, ut dum ministrum re