comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ysonganimitatis qͥs dicere ua¬
leat: Cum imꝰ ex discipłis de
ordine leuitarũ repetendi ad
ꝓpria hicentiã sͥ postularet. ille
dilectionis affectu ne aliqͥd ca¬
sus longi itin̾is accideret.
libertatem ei abeinndi ñ tribu¬
It. hic uero sp̃u armatus suꝑ¬
bie. uix curarũ obhuionẽ qͥes
prima laxauerat. cũ gradui
concito eũ uehicło fugam fa¬
einore stimulante arripuit. qͥ
ita digno cecitatis ꝑcutitur
supplicio. ut huc atq illuc ꝑ
totam noctem Incertus uacrio
labore discurreret. redlitoq
terris die. cursu in cassũ con¬
sum̃pto loco de quo festinꝰ iter
arripuit se consistere cernit.
Ad sacerdotem denq eui iã
ueniã facinoris petit. ⁊ geni¬
b adheret scĩs. gesta ꝑ orli¬
nem fatetur signoseit mens pi¬
etate. ꝓmptissima. Ilieo tribu¬
It ueniam conficenti. Et eñ
cont̃ pessimꝰ demon artib cũ

Expanded text:
onganimitatis, quis dicere valeat? 30. Cum unus ex discipulis de ordine levitarum repedandi ad propria licentiam postularet, ille dilectionis affectu, ne aliquid casu longaevi itineris accideret, libertatem ei abeundi non tribuit. Hic vero spiritu armatus superbiae, cum vix curarum oblivionem quies prima laxaverat, gradu concito cum vehiculo fugam facinore stimulante arripuit: qui ita digno caecitatis percutitur supplicio, ut huc atque illuc per totam noctem incertus vacuo labore discurreret. Reddito terris die, cursu incassum consumpto, in loco in quo festinus iter arripuit, se consistere cernit. Ad sacerdotem denique quem jam veniam facinoris petit, genibus adhaeret sanctis, gesta per ordinem fatetur. Ignoscit mens pietate promptissima, illico tribuit veniam confitenti. 31. Etenim pessimus daemon artibus c
Abbreviated transcription (Latin):
temuit scħ̾. aurũ spreuit. ar qu¬
trien rępbauit ut lutũ concii
celebrãt. ep̃os ꝑsinodos euo ca
monet crebro ne diuina omitran¬
tur mandata. prsus replicans
illud saluatoris mandatum.
Nolite possidere aurũ neq argen
fugienda. Ipse uͦ totis uirib
elaborabat. castigans corpus si¬
um ⁊ seruituti subitiens. ne se¬
te cum aliis p̃clicaret. ipse rep¬
b efficeretur. Multo ⁊ enĩ tenpe
ne a. fictibia. ⁊ marmorea ist in¬
pemetata constantia qui iutia
quid pulsatie humano feagl¬
tm ea alocuit que ipse priꝰ poĩa
eerat. nulli dubum est quod
magiuis in regno celoꝵ. Iste
fuit sace̾rdos cħ pontificale peta
Ngestans. qui insemet crucifi¬
do corpuis ⁊ ꝑsequendo uitia
ptus est nouum. ñ morte s
nis mortificatione martyri

Expanded text:
renuit saeculi, aurum sprevit, argentum reprobavit ut lutum. Concilia celebrat, episcopos per synodos evocat, monet crebro ne divina praetermittantur mandata, prorsus replicans illud Salvatoris mandatum: Nolite possidere aurum neque argenfugienda. Ipse vero totis viribus elaborabat, castigans corpus suum et servituti redigens, ne forte cum aliis praedicabat, ipse reprobus efficeretur. Multo etenim tempornea, fictilia, et marmorea. O intemerata constantia! quae vitia quibus pulsatur humana fragilcem ea docuit quae ipse prius per omnia fecerat, nulli dubium quod esset magnus in regno coelorum. Iste fuit sacerdos Dei pontificale petalum gestans, qui in semetipso crucifigendo corpus et persequendo vitia, adeptus est novum, non morte, sed carnis mortificatione martyri
Abbreviated transcription (Latin):
ille agnoscendus. ille glorifi¬
candus. ille laudandus est.
qui et inprima uocatione de¬
dit fidem. et in supprema passi¬
one uirtutem. Uultis nosse qͥa
utrũq donatũ est: Auchte apo¬
stolum paulum. Nobis inqͥt

Expanded text:
ille agnoscendus, ille glorificandus, ille laudandus est, qui et in prima uocatione dedit fidem et in postrema passione uirtutem. uultis nosse, quia utrumque donatum est, audite apostolum Paulum: uobis inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
leum uno miliario a mari.
Prefectꝰ autẽ gelasiꝰ cum na¬
iigass in suo suburbanio. ue¬
ut tempestas ualida. ⁊ mer
iactass eos aqua in locũ

Expanded text:
lium . unum miliarium a marim.| Praefectus autem cum nauigassit in suburbanum uenit| tempestas ualidam demersiactasset eos aquam in| loco
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ inachutoriũ. quia tu es be¬
nedictus inscła. Et subito uenit
angłs dñi. et seꝑauit ignem.
et flãmam excussit. Sc̃a autẽ
iuliana stans illesa. głificauit

Expanded text:
 ispacium| quia tu es benedictus in saecula. Et subito uenit an| gelus domini et siperauit ignem et flammam extinxit.| Sancta autem iuliana stans inlesa glorificabat
Abbreviated transcription (Latin):
ignis consumens est : Ergo cumbeatos de quibus loquimur persecutor
urgeret uehiculo conscenderunt : Quacausa : ut fugerent ab sit
Nonut fugerent : sedut ad martyrium citius peruenirent : Nonut
latitarent : sed ut sexp̃ia noscunctis transeuntibus manifestarent:
Ceterum occultius interplures inciuitate latere poterant : sed hoce
rem publicũ egreditur: illic non fugadicencia est seci sectus : Sc̃ieñ
ur boc facto uelit intrium phalicur ruposti contestabantur diaen¬
des caupen ecutor accoprosiciscimur eecepraecedimus : Qur dres¬
dest equid morars. Subsequeronñ uestigia  e dolimis enimanedet
oiurids ci a esoenam. qui proederenosprositemu adis s onlinuslor

Expanded text:
ignis consumens est . Ergo cum beatos de quibus loquimur persecutor ignis consumens est . Ergo cum beatos de quibus loquimur persecutor urgeret, vehiculum conscenderunt. Qua causa? ut fugerent? absit. Non ut fugerent, sed ut ad martyrium citius pervenirent; non ut latitarent, sed ut Christianos se cunctis transeuntibus manifestius approbarent. Caeterum occultius inter plures in civitate latere potuerant, tutius perem publicum egreditur, illic non fuga dicenda est, sed profectus est. ri hoc facto velut in triumphali curru positi contestabantur, dicentes: Ecce persecutor, ecce proficiscimur, ecce praecedimus, quid resides? quid moraris? subsequere nostra vestigia; nolumus enim videri inviti duci ad poenam, qui praecedere nos profitemur ad glor
Abbreviated transcription (Latin):
iunctis mulabus cum secedere uoluissent . & non longe ab urbis moe¬
nibus iter agerent & unum animalde subiunctis subito corruis set
conprȩhensi : Quod factum quam glorio sum sit & adiuinitatedis¬
positum debemus aduertere : Semperenim ds̃ quoselegit. quasiuic¬
torescum subuectione sub limi in aulam regnicae lestis inducit : Nam
sicut helias curru applicato quasi ascendit in caelum : i ta &isti uehi¬
culo moto admarterium peruenerunt : Et quadriga sicut illum eue¬
xit adrequiem : ita & hos portauit ad gloriam : Et quam uisilla ignea
qua driga fuerit : haec tamen non inferior habenda est : Qui a illa
unum gestauit prophetam : haec tresmartyres sustentauit :Sed
dicit aliquis : Gloriosius gestauit quadriga ignea : quam terrena:
Nechoc plane defuit scĩs uiris : Nam sicut heliam igne a quadriga
portauit : ita & martyres fide signea iam ferebat : Ferebat illos in
quam xp̃s quilumen est. qui ignis est : de quo scriptum est : Ds noster

Expanded text:
junctis mulabus, eos secedere voluisse: et cum non longe ab urbis moenibus iter agerent, unum animal de subjunctis subito corruisse, auod factum quam gloriosum sit, et a divinitate dispositum, debemus advertere. Semper enim Deus, quos elegit, hos victores subvectione sublimi in aulam regni coelestis inducit. Nam sicut Elias curru applicito quasi ascendit ad coelum ; ita et isti, vehiculo admoto, ad martyrium pervenerunt: et quadriga sicut illum exit ad requiem, ita et hos portavit ad gloriam. Et quamvis illa ignea quadriga fuerit, haec tamen inferior non habenda est, quia illa unum gestavit prophetam, haec tres martyres sustentavit. Sed dicet aliquis: gloriosius est gestari quadriga ignea quam terrena. Non hoc plane defuit sanctis viris: nam, sicut Eliam ignea quadriga portabat, ita et martyres fides ignea jam ferebat. Ferebat, inquam, illos Christus, qui lumen est, qui ignis est, de quo scriptum est: Dominus noster
Abbreviated transcription (Latin):
opaternus proconsul eypriano. ep̃odixit. Sacratissimi imperato¬
res ualerianus & galienus. litteras ad medare dignatisunt. Quibus pro¬
ceperunt eos qui non romana. legem colunt debere eos ceremonia recog¬
noscere Ex quire tibi denominetuo quid mihi respondeas Cyprianus
unum & uerum dñ qui focit caelum & terrã mare & omniaquȩ in eissunt¬
ne atq utilius censiustis delatores non esse: Itaq: amedeferri nonposst̃¬
inciuitatibus suis inueniuntur: Paternus ꝓconsuldixit. A me inueni¬
untur. & adiecit: Praeceperunt &iamne aliquibus locis conciliabula
faciant aut cimiteria in grediantur. Siquis itaq hoctalem salũbre
praeceptum non obseruaberit. capteflectotur. Eyprianus ep̃sdicit¬
tanain qua exilio ex praecepto aspasi paterni pro consulis datus fuerat
adsesicut illiostensum fuerat cumillic demoraretur. Derepente hidieb:
septombribus tusco & busso consulibus uenerunt ad eũ principes duo

Expanded text:
o Paternus proconsul Cypriano episcopo dixit: sacratissimi imperatores Yalerianus et Gallienus litteras ad me dare dignati sunt, quibus praeceperunt eos qui Romanam religionem non colunt, debere Romanas caeremonias recognoscere. exquisiui ergo de nomine tuo, quid mihi respondes? Cyprianus unum et uerum Dne atque utiliter censuistis delatores non esse. Itaque detegi etisiti inuenientur. Paternus proconsul dixit: a me inuenientur. et adiecit: praeceperunt etiam, ne in aliquibus locis conciliabula fiant nec coemeteria ingrediantur. si quis itaque hoc tam salubre praeceptum non obseruauerit, capiteplectetur. Cyprianos episctana, in qua exsilio ex praecepto Aspasii Paterni tunc proconsulis datus fuerat,ad se, sicut illi ostensum fuerat: et cum illic demoraretur, repente idibus Septembris Tusco et Basso consulibus uenerunt ad eum principes duo,
Abbreviated transcription (Latin):
uitis meae ꝓpagines & meorum uiscerũ brutiones estote parate uigiles
atq ꝑ fecto. Uirginita senim primaost uirtutis in dicium & dodepoei
Nihilque ita est tenendũ nisi aut cũ uirginitate uiuamus aut qđ
est gloriosius ꝓuirginitate &iam moriamur. Quae sunt enimhuius
& cum ꝑpetuo merore discedunt faciunt momentaneũ risum ut ȩ¬
ternum fletum in fligant: Tribuunt fugitiuos flore s ut in acriores
perseuerantes aduectent : Mentiuntur securitatẽ transeuntis tẽporis
ut perpetius cruciatibus tradant : Ideoq carissimȩ uirginesquȩ mecũ
inagone uirginitatis fortiter cucurristiꝑ manete intimoredñimeli
do qđ uos mihi in tegras in libatas querestituat. Nolite itaq ex hocfa¬
ciem meã corporaliter querere. sed exemplum meũ anteo culos haben¬

Expanded text:
ites mei . et meorum uiscerum butriones | estote parate in domino Virginitas enim prima est uir| tutis indicium deo proximior nihil ita est enitendum, nisi cum virginitate vivamus: aut quod est gloriosius, pro virginitate etiam moriamur. Quae sunt hujus mundet cum perpetuo dolore discedunt: faciunt momentaneum risum, ut aeternum fletum infligant: tribuunt fugitivos flores, ut marcidiores perseverantes ad vectent: mentiuntur securitatem transeuntis temporis, ut perpetui saeculi cruciatibus tradant. Ideoque charissimae virgines, quae mecum in agone virginitatis nunc usque accurristis, permanete 577 in amore Domito qui credo quod uos mihi integres omnes . inlibatas | que restituet Nolite itaque ex hoc faciem meam . corporali| ter querere sed gesta et actus pe
Abbreviated transcription (Latin):
inspecie crucis dominicae exaptat. Et ita armis uexillis que religio¬
nis histructus. aduersus imn piorum armapro ficisertur Sed & hidex
torasuamanu signum nih lominus cruci s exauro fabre factum habuise pet hibe

Expanded text:
in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillisque religioin speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillisque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in tra sua manu signum nihilominus crucis ex auro fabrefactum habuisse perhibe
Abbreviated transcription (Latin):
dem iam tunc xp̃ianȩ religionis fautor uerique dĩ uenerator nondum tam̃
ut est sollemne nr̃is iitiari signum dominicae passionis acceperat : Cumlgit᷑
anxius & multa secũ de iriminentis belline cessitate peruoluens iter
ageret atque ad caelum saepius oculos eleuaret : & in de sibi diuinum p̃¬
caretur auxilium uid et perserenum adorientis partem in caelo sig¬
num crucis igneo fulgore rutilare. Cumque tanto iuisu fuisset exterri¬
tus ac nouo perturbaretur aspectu. ad staresibi uid et angelos dicentes
tus redditus & deuictoria iam securus. signum crucis quod inicaelo uide¬
rat in sua fronte designat. Et ita caelitus inuitatus ad fidem non mihi
uidetur illo inferior cui simi liter decaelodictum est saulesaule quid me
persequeris egosum inc̃nazarenus nisiquia hic non ad huc persequens
sediam consequens inuitatur exin signum quod incaelo sibi fuerat de¬
monstratum bimilitaria uex illa transformat. aclabarum quem dicunt

Expanded text:
dem jam tunc Christianae religionis fautor verique Dei venerator, nondum tamen, ut est solemne nostris initiari, signa Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilium, vidit per soporem ad orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgure rutilare, cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos dicentes: tus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem, non mihi videtur illo inferior, cui similiter de coelo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris? ego sum Jesus Nazarenus , nisi quia hic non adhuc persequens, sed etiam exconsequens invitatur. Exin signum, quod in coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac Labarum, quem dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
erisicut eqiuus & mulus sed infreno & camo magxilla s eorum constringe¬
ret : Quis ost non agnos corent reges ut regerent sibi subditos Pronae
nuim potestas inuitium ferobatur & more pocudum uaga sese libidne
polluebant Ignorabant dm̃. restrin&xit eos crugedñi. & reuo cauit a
Eocuerunt se camo perfidiae susceperunt frenade uotionis & fidei
secuti dicentem: Tollite iugumimeum superuos Iugumenim meumsua¬
ue est & onusm eum leue est¬

Expanded text:
eri sicut equus et mulus ; sed in freno et chamo maxillas eorum constringeret, qui se non agnoscerent reges, ut regerent sibi subditos? Prona enim potestas in vitium ferebatur, et more pecudum vaga sese libidine polluebant. Ignorabant Deum, restrinxit eos crux Domini, et revocavit a  quaererent. Exuerunt se chamo perfidiae, susceperunt frena devotionis et fidei, secuti dicentem: Tollite jugum meum super vos . . . Jugum enim meum suave est, et onus meum leve
Abbreviated transcription (Latin):
l & trepidante uestigio quid ficeret nesciebat Pertendet tamen
aduib ule ueritais lignum reful st & gratia micuit &quidum
e nasporet. Bednecipsetitulus satis euidenter dominia prodelit
sqnapatibuli Iliciam humanae ambigutatis h cerum diuinun
Ebc&itus gelimonium Accidit in ea demurbe primaniam quanor
tocilius feminam graui aegritudine confectim : semi metemiace¬
ade ano quaedietun bebat deficxi sgenibus huus ceniodi ad dopors¬

Expanded text:
de, et trepidanti vestigio, quid faceret, nesciebat. Pertendit tamen de, et trepidanti vestigio, quid faceret, nesciebat. Pertendit tamen ad cubile veritatis, lignum refulsit, et gratia micuit. Et quia sed nec ipse satis evidenter dominici prodebat signa patibuli. Hinc jam humanae ambiguitatis incertum, divinum flagitat testimonium. Accidit in eadem urbe primariam quandam loci illius foeminam gravi aegritudine confectam, seminecem jacead eam, quae decumbebat, defixis genibus hujuscemodi ad De
Abbreviated transcription (Latin):
indaginem sp̃s sc̃s in spirat : Eoquo d duo latrones cum dño eru cifixifu¬
erint: Quaerit ergomedium lignum sod potuerat fieri ut patibula
biterseriuna confunderet. casus iuerteret. Redit adeuangeliila¬
tionem ihnuenit quia in eopatibulo prae latus titulus erat iñenara¬
renusrex iudeorum. Hinccollec taest series ueritatis titulo cru ⁊ c̃patu
s̃ seripsi Id est nonea scripsi quae uobis placerent sed que actas fũ¬
tura cognosceret. Non uobis sed posteritati propemodum dicens
Hlabect helena quod legat: unde crucem dũ recognoscat : I ueniter¬
gotitulum regom ad orauit non lignum. Vtique quia hic gentilis¬
est ertor et uanitas in piorumn Sedadoruit iluon qiui pependit in
lugno seriptus hlugno illum qus cut scurabeus damaut it persecutor¬
buisus peccatadonant: Auidimulior festinabat tangere remedium
nimortalitatis metuebat calcare sacra mentum salitis laeto cor

Expanded text:
indaginem Spiritus sanctus inspirat eo quod duo latrones cum Domino crucifixi fuindaginem Spiritus sanctus inspirat eo quod duo latrones cum Domino crucifixi fuerint. Quaerit ergo medium lignum. Sed poterat fieri ut patibula inter se ruina confunderet, casus inverteret. Redit ad Evangelii lectionem, invenit quia in medio patibulo praelatus titulus erat: Jesus Nazarenus, Rex Judaeorum . Hinc collecta est series veritatis, titulo crux patuit cripsi, 1211 scripsi , id est, non ea scripsi, quae vobis placerent, sed quae aetas futura cognosceret: non vobis scripsi, sed posteritati; propemodum dicens: Habeat Helena quod legat, unde crucem Domini recognoscat. 46. Invenit ergo titulum, Regem adoraest error et vanitas impiorum, sed oravit illum, qui pependit in tus in ligno, illum, qui: Sarabeus! clamavit, ut persecutoribus suis peccata donaret. Avida mulier festinavit tangere remedium immortali
Abbreviated transcription (Latin):
sedisut obstructos ab aliem gens puteos eruderauit nec latere aquam
passsest: Tollatur igi turriuna : ut uita appareat: Promaturgladi¬
us quoueri goliae caput est amputatum : Aperiatur humus uts alus
fulgoat: Quid egisti diabole ut absconderes lignim: uisuat iterum
uncereris: uicit temaria quaegenuit trium phatorem quae sine hm¬
minutione urginitatis edidit eum qui cruci fixusu incerette & mor¬
tuds subiugaret : Vinceris & hodie : ut muliertuas in sidias deprehen¬
dat: Illaquasi scãdñm gestauit: ego crucem eius in uestigabo illa
generatum docuit egore suscitatum. Illa fecit ut ds̃ in terhomine suide¬
retur : ego ad nr̃oꝵ remedium peccatorum diuinum deruinis cleuabo
uexillum A per it itaque humum. decutit pulucrem tri apatibu¬
la confusa repperit : quaeruina contexerat in imicus absconderat :
Sed potuit oblĩterari dep̃i triumphus incerto hȩret ut mulier sedertã

Expanded text:
Sed Isaac obstructos ab alienigenis puteos eruderavit, nec latere aquam passus est . Tollatur igitur ruina, ut vita appareat: promatur gladius, quo veri Goliae caput est amputatum : aperiatur humus, ut salus fulgeat . Quid egisti, diabole, ut absconderes lignum; nisi ut iterum vincereris? Vicit te Maria, quae genuit triumphatorem, quae sine imminutione virginitatis, edidit eum, qui crucifixus vinceret te, et mortuus subjugaret. Vinceris et hodie, ut mulier tuas insidias deprehendat. Illa quasi sancta Dominum gestavit, ego crucem ejus investigabo: illa generatum docuit, ego resuscitatum: illa fecit ut Deus inter homines videretur, ego ad nostrorum remedium peccatorum divinum de ruinis elevabo vexillum. 45. Aperit itaque humum, decutit pulverem: tria patibula confusa reperit, quae ruina contexerat, inimicus absconderat. Sed non potuit oblitterari Christi triumphus. Incerto haeret: haeret, ut mulier; sed certam
Abbreviated transcription (Latin):
erubosat iudaeus nec solum erubes cit: sedetiam torquotir quodipse
sibi auctor confusionis est : Dum in sultat xp̃o confessus est cumn regenis
Dum regem iud eorum a pollauit sacri legum scuum quinon aedidit confi
Quos nos ad oramus ipsi adorant . Ecce & clauus in honore est & quem
ad mortem in pressimus remedium salutis est: at i usibili qua damoo¬
testaitedemon estorquet Putabamus nosuicisse seduictos fatemur
iterum aep̃cresurrexit. & resurrexisse cum principesagnouerunt Ite¬
rum uuit quinonuidetur: Hinc maior nobis contentionun pugnaue¬
bementior aduer suseum cuiregna famulantur.: Ciuseruut pocetar ⁊¬
n dientur reģes adoant & fotimani duinitatem ciusnegant cadus
urt in peratorum in solentiam refrenaret. cempsi meretlicentuos
trtaunorum Quiquas equi i libi dines himnont. Quoatico¬
rorulbis cedulteria mn pune tomint tere quae nerenum quaet ade¬

Expanded text:
erubescit Judaeus: nec solum erubescit, sed etiam torquetur; quod ipse erubescit Judaeus: nec solum erubescit, sed etiam torquetur; quod ipse sibi auctor confusionis est. Dum insultat Christo, confessus est eum regem: dum regem Judaeorum appellavit, sacrilegium suum, qui non credidit, confiquem non adoramus, ipsi adorant. Ecce et clavus in honore est; et quem ad mortem impressimus, remedium salutis est, atque invisibili quadam potestate daemones torquet. Putabamus nos vicisse, sed victos fatemur. Iterum Christus resurrexit, et resurrexisse eum principes agnoverunt. Iterum vivit, qui non videtur. Nunc major nobis contentio, nunc pugna vehementior adversus eum. Cui regna famulantur, cui servit potestas, ies inclinantur. Reges adorant, et Photiniani divinitatem ejus negant? Clavum enum, nisi ut imperatorum insolentiam refrenaret, comprimeret licentiam tyrannorum, qui quasi equi in libidines adhinnirent; quod liceret illis adulteria impune committere? Quae Neronum, quae Cali
Abbreviated transcription (Latin):
constantinus & fidem transmisit ad postero sreges Principium itaque
credentium imperatorum sc̃m est quod superfrenum ex illo fides
ut persecutio cessaret deuotio succederet. Sapienter helenaquae
crucem incapite regum locauit ut xp̃i crux in regibus adoretur
Non in solentia ista. sed pietas est cum defertur sacrae redemptioni
uestit principum frontem ut sint predicatores quipersecutores esse
consuerunt. Recte in capite clauus ut ubi sensus est ibi presidium
in uertice corona in manibusfides. Habent coronam decruce ut
fides luceat. Habont quoque detruceut potestas rogit: Sit que uista
moderatio non iniusta precatio. Habebant hoc &iam prinapes ep̃i sibi
libertite concessum ut adimitationem dñi dicaturdeimpena toreromano
sosiustiin capite meo coronam delapide precioso Ex ilo gratulatarr enta

Expanded text:
Constantinus, et fidem transmisit ad posteros reges. Principium itaque Constantinus, et fidem transmisit ad posteros reges. Principium itaque credentium imperatorum sanctum est quod super frenum : ex illo fides, ut persecutio cessaret, devotio succederet. 48. Sapienter Helena, quae crucem in capite regnum locavit; ut crux Christi in regibus adoretur. Non insolentia ista, sed pietas est; cum defertur sacrae redemptioni.vestit principum frontem; ut sint praedicatores, qui persecutores esse consueverunt. Recte in capite clavus, ut ubi sensus est, ibi sit praesidium. In vertice corona in manibus habena. Corona de cruce, ut fides luceat: habena quoque de cruce, ut potestas regat: sitque justa moderatio non injusta praeceptio. Habeant 1212 hoc etiam principes Christi sibi liberalitate concessum, ut ad imitationem Domini dicatur de imperatore Romano: Posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso . 49. Ex illo gratulatur Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
cit Ad hibuit secundam. Nec sic quidem aliquiꝰ actum est. Vt uero ad¬
mo uit tertiam repente ada pertisoculis mulier consurrexit. & stabi¬
litate uirium recepta alacri ormulto quam cum sana fuerat. tota do mo
discurrere & magnificare dñi potentiam coepit. Sic euidenti indicio
reginauoti composeffecta templum miri ficum in eo loco inquo crucẽ
reppererat regia ambitione construxit : Ligniuero ipsius salutaris¬
partem detulit filio partem uero thecis argenteis conditam dereliquit
in loco quae etiam nunc ad memoriam sollicita ueneratione seruatur
Quae siuit &iam dauos quibus crucifixus est dñs & inuenit. Deuno
clauo frenos fieri praecepit. Vnum ad decorem alterum ad deuotionẽ
uertit. Visitataest maria ut euam liberaret. Visita a est helena
ut imperator redimerentur . Misit itaq filio suo constantino diade¬
magemiis in signitum. Quas pretiosior ferro innexas crucisredẽp¬
tionis diuinae gemmaconecterat . Misit & frenum utroq usus est

Expanded text:
cit. Adhibuit secundam, et ne sic quidem aliquid actum est. Ut vero admovit tertiam, repente adapertis Al. apertis oculis mulier consurrexit, et stabilitate virium recepta, aiacrior multo, quam cum sana fuerat, tota domo discurrere et magnificare Dei Al. Domini potentiam coepit. Sic evidenti indicio Regina voti compos effecta, templum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione construxit. partem detulit filio; partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco: quae etiam nunc ad memoriam sollicita veneratione serveturQuaesivit clavos, quibus crucifixus est Dominus, et invenit. De uno clavo frenos fieri praecepit, de altero diadema intexuit: unum ad decorem,alterum ad devotionem vertit. Visitata est Maria, ut Evam liberaret: visitata est Helena, ut imperatores redimerentur. Misit itaque filio suo Constantino diadema gemmis insignitum, quas pretiosior ferro innexas crucis redemptionis divinae gemma connecteret. Misit et frenum. Utroque usus est
Abbreviated transcription (Latin):
setfilius derderotur diuinis a dmonita uisionibust Ierosolinam
pere nqet queibi locum in quo sacro scm corpus acp̃i patibulo asiruom
peponderet ab bi colis perquirit: Quidairco adimuenienddum ditfia¬
asfrec in uodib ioitqui persecitoribuis simulacrum  in toueneris fucrat
desi curor ut siquis ap̃ianorum in locoillo ep̃m adornr uiolusat acno¬
ornt lods etur adoraro Et ob hoc in ftequens &e peneobliuionsda tuti¬
conslores etabulan am hanc primosfiliste ad seruee siciognca
onstontio seneori quipostea regnum ad epnius est Bonaistasulana¬
qurtuan dilugentor presepedñ requisiut : bonastabila ngant

Expanded text:
tamen Regina divinis admonita visionibus Hierosolimam petiit: atque ibi locum in quo sacrosanctum corpus Christi patibulo affixum pependerat: ab incolis perquirit: qui idcirco ad inveniendum diffiat, quod ab antiquis persecutoribus simulacrum in eo Veneris fuerat defixum, ut si quis Christianorum in loco Christum adorare voluisset, Venerem videretur adorare: et ob hoc infrequens et pene oblivioni datuonis. 42. Stabulariam hanc primo fuisse asserunt, sic cognitam Constantio seniori, qui postea regnum adeptus est. Bona stabularquae tam diligenter praesepe Domini requisivit. Bona stabularia,
Abbreviated transcription (Latin):
ct ei tribunus: Quaeratio est utiuir in iustris uice sacra iudicans. Non so¬
lum adistam in iuriam teredigi uelis uerum &iam praefecturae hono
hermesait Egoprae focturam non ꝑdlidi sed mutaui Nandigntaster¬
rena aterris tollitur acmutatur. Dignitas uero celestis ae terna subli¬
mitats sub sistat Dicit ei quirinus Mitorte prudentem uirun adtutã
sultitiam douenisse ut credaste ex traistam uetam aliquid habitirũ
post quam cinereshumanicorporis ita ad nihilum redigantur icene
dions hacc quirinus maledicere coepit alex androdicens derceia¬

Expanded text:
cit ei tribunus: lum ad istam injuriam te redigi velis, verum etiam praefecturae honorHermes ait: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, postquam cineres humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec diens haec Quirinus coepit maledicere Alexandro, et di
Abbreviated transcription (Latin):
um ia cobimultis satis factum esset & libenti animo audirent quae ia¬
cobus protestatus est coeperunt glori ficare dm̃ & dicere. Osanna fili
lefecimus tale testimonium prestare deihũ sed ascendamus & pres¬
cipitemus eum deorsum ut cȩ teri terre antur & non credant ei. S
it compleuerunt scripturam quae in libro sapientiae s cripta est dicente Aufera¬
Nostero gauimus ut errorem apopulo tolleres deihũ tuautem amplifi¬
casti: Quibus ia cobusdixit. Egoerrorem tuli & ueritatem ostendi¬
Sed cum haec agerentur & uiderent om̃s gratulari in predicatione eius & cre¬

Expanded text:
o Jacobi multis satisfactum esset, et libenter audissent quae Jacobus protestatus est, coeperunt glorificare Deum et dicere: Osanna filio le fecimus dare tale testimonium Ihesu. Sed ascendamus et precipitemus eum deorsum ut ceteri territi reuocentur». Et » Tunc adimpleverunt quod in libro Sapientiae scriptum est: Aufera« Nos te rogavimus ut errorem a populo de Jesu tolleres, et tu amplificasti. » Quibus ait Jacobus: « Ego errorem tuli, et veritatem ostendised cum ita agerent, et viderent omnes gratulari in praedicatione ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
rum fraterdñi ia cobus qui ab hominibus cognominatus est iustus : ab ipsis
dñi tem poribus perduransusque ad nos : Multi quidem ia cobiuo cati sunt
sed hic exuteromatrissuae sc̃s fuit. Vinum & siceram nonbibit. Neque
animalmanducauit. Ferrum in caput eius non ascendit. Oleo non est
perunctus balneis non estusus : Huic soli licebat introire in sc̃ã scõrum
Neque enim laneo utebatur indumento sed sindone solum  Ngredie¬
batur autem templum & iacebat superienuasua oranspopuli indulgen¬
tia ita ut orando callos faceret ingenibus inmodum cameli semperienua
flectendo neum quam ab oratione cessando : Itaque pro incredibili conti
nentia & summa iustitia appellatus est iustus & abba quod interprae¬

Expanded text:
lis frater Domini Jacobus, qui ab omnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab orationnentia, et summa justitia appellatus est Justus, et Oblias, quod interpre
Abbreviated transcription (Latin):
populus testimonium perhibemus quia iustus es & personam nullius
accipis Tuergo suade populum deihũ neerret . quia om̃stibi oboediemus
Ascende itaque i ex celsum locum pinnȩ templiut inedituo positus ap¬
cuiomnes nos obtemperare debemus quo populus omnise at post ihm̃
qui crucifixus est enuntia nobis quid sit hostium Tunc iacobus ac¬

Expanded text:
populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus apcui omnes nos obtemperare debemus, quoniam populus errat post Jesum, qui crucifixus est, enuntia nobis quod sit ostium Jesu. Tum Jacobus
Abbreviated transcription (Latin):
que die inuoca uerote uel o citer ex audime & ostende hominibus istis
eum & dixerunt imperatori Sacrificia deorum pereunt. nisi eum
ex terminaueris Om̃s enimisti incipient credere ei Tuautẽ noli
ei credere. Nam quicuratus est peruir tutem deorum curatus est
timihi & sacrificadiis. Videsenim quanti mortui sunt propter deos
Sc̃s pantaleon respondit : Quimortui sunt propter deos tuos. in aeter¬
num mortui sunt : Nam qui pro pt̃ x p̃m moriuntur in ae ternum
uiuent Maximianus imp̃rdixit : Noli nominare xp̃m. & libe¬
raiuuentutemtuam. Multa enim & magna tormenta tibi p̃parata
tua sustinere proptertep̃m: Maximianus dixit. Audisti panta

Expanded text:
que die invocavero te, velociter exaudi me: ostende istis mperatori: «Sacrificia deorum peribunt, nisi istum exterminaveris. Omnes enim isti incipiunt credere. Tu autem noli eum credere: nam que<m> curavit, per virtutem deorum curavit». ti michi, et sacrifica diis. Vides enim quanti mortui sunt propter deos? » Milianus episcopus dixit: «Qui mortui sunt propter deos tuos in eternum mortui sunt. Nam qui pro Christo mortui sunt in eternum vivunt». Maximianus dixit: «Noli nominare Christum, et libera iuventutem tuam. Multa enim et magna tormenta tibi parata ta sustinere propter Chrsitum». Maximianus dixit: «Miliane,
Abbreviated transcription (Latin):
decius : lamdepone ꝑfidiam artis magicae & dic nobis generositatemtuam :
Beatus laurentius dixit : Quantum adgenus his panus sum : Eruditus uel nu¬
tritus romanus & acunabulis xp̃ianus eruditus omnem legem sc̃am diuinã :
cis: Sacrificadus : Nam noxista inte expendetur cum suppliciis : Bectꝰ
laurentius dixit : Mea noꝵ obscurum non habet sed omĩa in luce clares¬

Expanded text:
i: « Jam depone perfidiam artis magicae, et dic nobis generositatem tuam. » Cui beatus Laurentius dixit: « Quantum ad genus, Hispanus sum eruditus vel nutritus Romanus, et a cunabulis Christianus, eruditus omni lege sancta et divina. » cius: Sacrifica diis; nam nox ista expendetur in te cum suppliciis. Mea, inquit Laurentius, nox obscurum non habet, sed omnia in luce clares
Abbreviated transcription (Latin):
contradecium sic dixit beatus laurentius : Ecce miser assasti unam par¬
um tiberi anum. relicto corpore suꝑcraticulam & iignem beatilau¬
rentii. Mane autem prima adhuccrepusculum rapuit corpus eius yp¬
politus & condiuit cum linteis & aromatibus deꝓpriosuo Mandauit hoc
emisis set sp̃m it qualiter decius caesar & ualerianus confusi ex hi de ex
laurentii archidia coni & martyris & uenerunt bnuia tibirtinam
praedium matronae uiduae quiriacȩ. Ad quam ipsebeatus martyr
fuerat noctu cui & linteum dedit unde pedesscorum ipse exterserat
Et ibi factamunditia posuerunt eum usque aduesperum. Iam horaues¬
pertina sepelierunt incripta inuia tiburtin ai praedium cyriaceui
uigilias noctis triduocum multitudine xp̃ianorum non cessabant mͥgites
lacrimarumdantes Beatus aut̃ iustinus pbt optulit sacrificium laudis

Expanded text:
ns oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam parns oculos contra decium. Sic dicebat beatus lauren| tius . ecce miser . assasti . unam parum. Ty| berianum relicto corpore supra graticula et igne beati| laurentii. Mane autem prima adhuc crepusculum| rapuit corpus eius yppolitus . et condiuit cum lenteis| et aromatibus de proprio suo mandauit . hoc . emisisset spiritum . et qualiter de| cius caesar . et ualerianus confusi . exinde ex|lau| renti . archi . diaconi et martyris. Et uenerunt in| uia tiburtina . in praedium . matrone uiduae| ciriacae ad quem ipse martyr . fuerat nocte.| Cui et linteum dedit . unde pedes sanctorum ipsi exter| serat . et ibi factum mundicia . posuerunt usque| ad uesperum. Iam hora uespertina sepelierunt| in cripta . in uia tiburtina . in praedium ciriacę| uigilias noctis triduo . cum multitudine| christianorum . non cessabant mugitum lacrimarum| dantes. Beatus aucem iustinus obtullit sacrificium| laudes
Abbreviated transcription (Latin):
caesaris inmodum craticulȩ : It ad latus est beatus laurentius & ex¬
incratem ferream & ad lati sunt batulicum prunis & miserunt sub
cratem ferream : Et cum furca ferreas cohartari fecit beatum lauren¬
tium : Et dixit decius caesar adbeatum laurentium : Sacrificadus :
Responđ beatus laurentius : Ego me obtuli sacrificium dõ iodorem
suauitatis quia sacrificium dõ est sp̃s contribulatus : Carni ficestam̃
urgentes ministrabant carbones mittentes subcratem & de suꝑcon¬
primentescum furcis ferreis : Beatus laurentius dixxit : Disce miser¬
eriane quanta est uirtus dñi dĩmei : Nam carbones tui mihi refrige¬
rium prȩstant : tibi enim aeternum supplicium : Quia ipse dñs nouitq̃r
a sago : Valeria ius praefectus dixit : Ubi sunt ignes quostudiis pro¬
mit tobas  Inipsa hora due bat beatus laurentius : Olni saniaur̃ain feli¬
ces Non cognoscitis quia arbones uri non ardorem. sed refrigerium mihi
prestant Itceperunt om̃s quiad erant mirari quomodo praeceperat deci

Expanded text:
atus beatus Laurentius in cratem ferream, et allati sunt batuli cum prunis. Et misserunt sub cratem ferream. Et cum furcis ferreis coartatus detium. Et dixit decius caesar| ad beatum laurentium . sacrifica diis. Respondit beatus laurentius| ego me obtulli sacrificium deo . in odorem suauitatis. Quia| sacrificium deo est spiritus contribulatus . carnifices tamen urgen| tes ministrabant primentes eum cum furcis ferreis. Sanctus Laurentius dixit: « Disce, misser, quanta est virtus domini Dei mei; nam carbones tui mihi refrigirium prestant; tibi enim aeternum supplias egi Valerianus praefectus dixit. Ibi sunt Ignis quos| diis promittebas . in ipsa hora dicebat beatus laurentius.| O insania uestra infelicis recognuscetis. Quia carbones| uestri non ardorem . sed refrigerium mihi praestant. Et coe| perunt omnes mirare quomodo praeceperat deciu
Abbreviated transcription (Latin):
fecto intermas olempia disparari sibitrihunal & pergit noctu adter¬
mas iux ta palatium salustii & iussit sibi beatum laurentium offerri
iuncyppolitus coepit tristis esse & plorare : Cuibeatus laurentius ita
dixit : Noliflere sed magistace & gaude. quia uado ad gloriam dĩ :¬

Expanded text:
fecto in termas olimpiadis parari sibi tribunal . et pergi nocte| ad terfecto in termas olimpiadis parari sibi tribunal . et pergi nocte| ad termas iuxta palatium salustiani . et iussit sibi beatum lau| rencium offerri; Tunc cępit ypolitus tristis plorare;| Cui beatus laurencius ita dixit; Noli flere sed magis tace| et gaudę quia uado ad gloriam; Di
Abbreviated transcription (Latin):
Video inte hominem pulcherrimum stantem cum linteo : & extergen
suum Neme dere linquas : Tunc decius furoreplenus & dolo dixit adualeri
anum : Victi sumus perartem magicam : Itius sit soliueum de catasta & le
ut eum offerret beato laurentio : Tunc decius coepit estuari & iussit ut yppo¬
lito red deret᷑ ibitantum i palatio : Venien s a ut̃ romanus afferens a quã
misit se ad pedes beati laurentii. & rogabat eum cum lacrimis ut baptita¬
retur : Et accepta aquabenedinit. & baptiz auit eum: Audiens decius
hoc factum dixit : Ex hibete eum cum fustibus : Et adductus ante conspec¬
tum deci caesaris. Non inter rogatus cepit clamare uoce magnadicens :¬
Xp̃ianussum : Etius sit eum decius caesar ut ipsa hora capitis subiret senten¬
tiam : Etductus foras muros portȩ salariae decollatus est quinto idus aug̃ :¬
Tuncuenit nocte iustinus prbt collegit corpus eius & sepeliuit eũ incripta
in agrum uerani : Fadem nocte iussit decius caesar unacum ualerianopre¬

Expanded text:
Video ante te juvenem pulcherrimum stantem cum linteo extergentelum suum, ne me deranum; Victi| sumus per artem magicam; Et iussit solui eum de catasta . et| ut eam offerret| beato lauren+; Tunc decius cepit estuari . et iussit ut| yppolito redderetur . tantum in palatio; Veniens autem ro| manus offerens aquam . misit se ad pedes laurentii| et rogabat . ut baptizaretur; Et accepta aqua . benedixit .| et baptizauit eum; Audiens decius hoc factum dixit;| Exibete eum cum fustibus; Et adductus est ante conspectum| decii cesaris . non interrogatus . cepit clamauit uoce| magna dicens; Christianus sum; Et iussit decius cesar| ut ipsa hora capitalem sententiam subiret; Et ductus| foras muros porte salariae . decollatus est| quarto idus augeius . et sepeliuit in cripta in agr\um/| uerano; Eadem nocte iussit decius cesar una cum ualeriano| prae
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc decius furore plenus : dicebat uocedara . Viri romani & caetus rei
publicȩ audistis amsolationem dae monum in sacrilego isto qui nec
deos nec principes nostros pauescit. Nec tormenta metuit ex quisita :
Et dixcit iterum decius caesar: Extendite eum & scorpionibus cedentes
ad fligite : Beatus laurentius prostratus incatasta subridens & gratias
agens dõ dicebat : Benedictus es dñe ds̃ pater dñiñri ihũ xp̃i qui nobis do

Expanded text:
coetus rei publi| ce audistis consolationes demonum in sacrilegum . quia| nec deos nec principes nostros pauescit iratos . nec tormen| ta metuit exquisita; Et dixit iterum decius cesar; Ex| tendite eum . et scurpionibus cedentes adfligite; Beatus| laurentius prostratus in catasta . subridens et gratias ag| agens dicebat; Benedictus es domine pa
Abbreviated transcription (Latin):
si adiutorem quaerens consortium passionis Totamherediatem tibi
dimitto quid presentiam meã requiris : Helias helis cum reliquit &
ur tutem non abstulit Itdicit beatus x sstus adbeatum lautium Ac¬
cipefacultates eccłae uelthes auros. & diuide quibus tibi uidetur : Tunde

Expanded text:
si adjutorem quaereres. Quid consortium passionis meae expetis? totam tsi adjutorem quaereres. Quid consortium passionis meae expetis? totam tibi haereditatem dimitto. Quid praesentiam meam requiris? Elias Eliseum reliquit , et virtutem non abstulit. Et dixit beatus Sixtus ad beatum Laurentium: Accipe facultates ecclesiae vel thesauros, et divide pauperibus quibus tibi vide
Abbreviated transcription (Latin):
decii duxcerunt cum in custodia priuata cumduobus dia conibus feli¬
coepit Quo progrederis sine filiopater : quo sacerdosscãe sinecliacono
properas : tunum quam sacrificastisineministro rec offerreainsuie¬
ris Quidmime ergo displicuit pater : Num degenerẽprobasti en¬
perire certe ut rumi doneum ministrum elegeris cuui cõmisisti domi
nici sanguinis consecrationem cui consummandorum consortum sa¬
eramentorum credidisti huic sanguinistiu consortium negas : uide
te neperi drtetur uidicium dum fortitudo laudatur Rbieetiodis¬
cipuli ei trimentum est magistri Quid qđ in lustrius pruoantis
uiri discipulorum certaminibus quam suis uincunt : deniqueabra¬
ham filium obtulit. petrus stephanum praemisit: Et tupateros¬
tende hi filio uirtutẽ tuã . & offerquem erudisti ut securus udicui
tui comitatu nobili peruenias ad coronam Iunc a ystus ep̃sdiget
mina: Nosquasi senes leuioris pugnae cursum sus ce pinus ue iua
bicmedius numerus dec& . Nonerat tuum sub magistio uncere qua¬

Expanded text:
ecluserunt eum in custodia privata, cum duobus diaconibus Felicoepit: Quo progrederis sine filio, pater: quo, sacerdos sancte, sine diacono properas 55 tuo? Numquam sacrificium sine ministro offerre consueveras. quid in me ergo displicuit, pater? Num degenerem probasti? Experire certe utrum idoneum ministrunici sanguinis consecrationem, cui consummandorum consortium sacramentorum credidisti, huic sanguinis tui consortium negas? Vide ne periclitetur judicium tuum, dum fortitudo laudatur. Abjectio discipuli detrimentum magistri est. Quid quod illustrius praestantes viri discipulorum certaminibus quam suis vincunt? Denique Abraham filium obtulit ; Petrus Stephanum praemisit. Et tu, Pater, ostende in filio virtutem tuam; offer quem erudisti, ut securus judicii tui comitatu nobili pervenias ad coronam. Tunc beatus Sixtus aitmina. Nos quasi senes levioris pugnae cursum recipimus, te quasi hic medius numerus decet. Non erat tuum sub magistro vincere, qua
Abbreviated transcription (Latin):
sius dictum qđ a parentibus suis illis traditum sit nondiscedere delocoil
loꝑ omnem generationem & ꝓ geniem suorum. eo qđ thes auri magnih
eodem locopositi essent. Et uere magnithes auri quos non erugo neque
tinea ex terminat. nec fures effodiant & furentur quia custos eorum
xp̃sest & locus eorum aula caelestis est quibus uiuere x p̃s fuit & mo¬

Expanded text:
sius, quod a parentibus suis illis traditum sit, non discedere de loco illo sius, quod a parentibus suis illis traditum sit, non discedere de loco illo per omnem generationem et progeniem suorum; eo quod thesauri magni in eodem loco positi essent. Et vere magni thesauri, quos non aerugo, neque tinea exterminat, neque fures effodiunt et furantur ; quia custos eorum Christus est, et locus eorum aula coelestis, quibus Vivere Christus fuit, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
acilaaruim artiris quod erat i ortopostum ex traciuitatem leuatũ
aesbas licam a postolorion quacest in romana transtulit : Vidimusenim
cadem diefiuis eteffusus Caput & amipsiusquocl ab inpus fueret aus¬
osun iutabitegrum at que in corruptim cum capilli capitis barbam ut
nobis iuderetur eodemtemp̃r quoleuabatur lotumatq conpostum
in sepulebro Et quid nirun quando quidem cdñ ho chneiuagelioarte
promisit quod capillus decapite eorum non peribit : &iam odore tan¬
torepletisumus ut omnium a romatum uincer& suauitatem Quoleua¬
tocorpore martrris & in lectica composito statim ad sc̃m cel sum martrrẽ
qui eodem horto piꝰsitus est cum scõsacerdote ad orationem ꝑreximus
Num quamtamen illum ante orasse in eodem lo co conpertum habemus
Sed hocerat signum reuelati martyris si sc̃s̃ sa cerdos ad locum ad quem
uumquam fuerat oratum esse cognouimus Tamena custodibus locup¬

Expanded text:
quod erat in horto positum extra civitatem, levatum ad basilicam Apostolorum, quae est in Romana, transtulit. Vidimus autem eodem die fuisset effusus. Caput etiam ipsius, quod ab impiis fuerat abscissum, ita integrum atque incorruptum cum capillis capitis atque barba, ut nobis videretur eodem tempore quo levabatur, lotum atque compositum in sepulcro. Et quid mirum, quandoquidem Dominus in Evangelio ante promisit, quod capillus de capite eorum non peribit Luc. XXI, 18? Etiam odore tanto repleti sumus, ut omnium aromatum vinceret suavitatem. 33. Quo levato corpore martyris, et in lectica composito, statim ad sanctum Celsum martyrem, qui in eodem horto positus est, cum sancto Sacerdote ad orationem perreximus. Numquam tamen illum antea orasse in eodem loco compertum habemus: sed hoc erat signum revelati corporis martyris, si sanctus Sacerdos ad locum, ad quem numquam antea fuerat, oratum isset. Cognovimus tamen a custodibus loci ip
Abbreviated transcription (Latin):
besalios tecum: hermolaus prbt dicit: Sunt duo fr̃s imperatordix̃
ipsixp̃i ani sunt imperatordixit Adducantur. Cumque ad ducti fuis
sent iussit eos imperatorintroduci Et ingressis dixit eis Vosestis
qui pantaleonem separastis adiis nr̃is : Etillidixerunt. Dignosuocat
ds nr̃t adse Maximianus imprdixit Ite & suadete eiut sacrificet

Expanded text:
bes alios tecum?» Hylarianus dixit: «Sunt duo fratres». Imperator dixit: ippus». Imperator dixit: «Adducantur». Et adducti sunt, et iussit eos ingredi, et, ingressi, dixit eis: «Vos estis qui Milianum separastis a diis nostris?» Illi dixerunt: «Dignos clamat Deus noster ad se». Maximianus respondit: «Ite, et suadete illi ut sacrificet
Abbreviated transcription (Latin):
domesticissuis Quid faciemus puero isti. qm̃ omnem populum separat
a sacrificis deorum: Et dixerunt ei : Iubefieri rotam & alligare in ea pan¬
taleonem & tollatur in altum locum. & demit tatur dealto ut uel sic
male carnes eius disrumpantur. & ita animam reddat. Etiussit im¬
perator sic fieri. E t icluserunt sc̃m panta leonem in carterem. quo ad
usque fabri caretur rota. Et post dies triginta nuntiatum imperato¬
mitti praeconem ut omnis populus uenir& & ex pectaret exitũ¬

Expanded text:
dixit domesticis suis: «Quid faciam puero isti, quoniam omnis populum separat a sacrificiis deorum?» Et dixerunt imperatori: «Iube fieri rotam, et ligetur ad ea<m>, et tollatur de alto loco, et dimittatur de alto, et sic male ex penis carnes eius disrumpantur, et sic potest animam reddere». Et iussit imperator sic fieri, et incluserunt Milianum in carcerem usque quo fabricata est rota. Et post dies triginta nuntiaverunt imperatomitti preconem, ut omnes populus expectaret exitu
Abbreviated transcription (Latin):
occidit depopulo animas quingentas & factus est timormagnus hilla
ciuitate imperator aut̃ timore ꝑterritus. uocauit eum adse &e dixitei
Pantaleonus que quo haecomnia facis : Aliosiurosseparasti alio socids
Ergo de no bisdicta sunt ista : quistehocdocuit : s q̃ pantaleon respod
dero Sc̃is pantaleon respondit : Si uolueris apparebittibi impenttor
diocit sermeam salutem quia magnum mihi beneficiũ prestar

Expanded text:
st timor magnus in illa civitate. Imperator, timore ductus, clamabat eum ad se, et dixit ei: «Miliane, usque quo haec omnia facis? Alios vivos separasti a diis, alio«Ergo de nobis dicta sunt verba ista? Quis te docuit?» Milianus respondit: re. Milianus respondit: «Si volueris, apparebit tibi». Imperator dixit: «Per meam salutem magnum beneficium».
Abbreviated transcription (Latin):
mante. Deo sblas phemare noli : beatus laurentius in ipsatormenta dice¬
bat : Ego quidem gratias ago dõ meo qui me dignatus est coniungere interser

Expanded text:
mante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicemante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quide