comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et urbe constantinopolicana re¬
latio grauis emersit. ꝙ sepissime
iam ad aures nr̃as puenit: quod
extranea. gens p orsus a dõ alie¬
na. generatio scilicet quȩ non di¬
rexit cor suum et ñ ẽ credicus
cum dõ sp̃s eius. terras illorum
xp̃ianorũ inuaserit. ferro. rapi¬
nis. incendio depopulauerit:
ipsosꝙ captiuos partim interrã
suam abduxerit. partĩq nece
miserabili prostrauerit. eccłasq
dĩ aut funditus euerterit: aut
suorũ ritui sacrorum mancipa¬
uerit. Altaria suis fȩditatibus
inquinata subuertunt. xp̃ianos
circumcidunt. cruoremq circũ¬
cisionis aut suꝑ altaria fundunt.
aut in uasis baptisterii inmer¬
gunt: & quos eis placet turpi oc¬
cubitu multare: umbilicum eis
ꝑforant. caput uitaliorum abstra¬
hunt. ad stipitem ligant. et sic
flagellando circumducuni. quo¬
adusq extractis uiscerib solo ꝓs¬
traci corruunt. Quosclam stipiti
ligatos sagittant: qͦs dam exten¬
to collo & nudato gladio appe¬

Expanded text:
et urbe Constantinopolitana reet urbe Constantinopolitana relatio gravis emersit, et saepissime jam ad aures nostras pervenit quod ns maledicta, extranea gens prorsus a Deo aliena, generatio scilicet quae non direxit cor suum, et non est creditus cum Deo spiritus ejus : terras illorum Christianorum invaserit ferro, rapina, incendio depopulaverit ipsosque captivos partim in terram suam abduxerit, partimque nece miserabili prostraverit ecclesias Dei aut funditus everterit, aut suorum ritui sacrorum mancipaverit. Altaria suis foeditatibus inquinata subvertunt, Christianos circumcidunt, cruorem circumcisionis, aut super altaria fundunt, aut in vasis baptisterii immergunt. Et quos eis placet turpi occubitu mulctare, umbilicum eis perforant, caput vitaliorum abstrahunt, ad stipitem ligant, et sic flagellando circumducunt, quoadusque extractis visceribus solo prostrati corruunt. Quosdam stipiti ligatos sagittant; quosdam extento collo et nudato gladio appe
Abbreviated transcription (Latin):
MA GRUM INTRATINS
gallie concilium celebratum in
aluernia scilicet in ciuitate quȩ
clarus mons appellatur. cui pa¬
pa urbanius scd̃s cũ romanis¬
eꝑis & cardinalib p̃fuit. Fuit
aũt̃ illud concilium ualde cele¬
berrimum: conuentu gallorũ
ac germanorum tã ep̃oꝵ quã
et principum. Ordinatis igit᷑
in eo reb eccłasticis. exint dõ¬
nus papa inquadam spaciose
lacitudis platea. qͥa ñ pot̾ãt¬
om̃s illos capere cuius libet edi¬
ficii clausura. Sui hac suadela
rethorice dulcedinis generalit̾
ad omnes in hec uerba ꝓrupit.
dicens. Gens francorũ. gens
transmontana. gens sicuti in plu¬
rib ur̃is elucet õperib a dõ elecꝰ¬
ta et cdilecta. tam situ terrarum
quam fide catholica. quã hono¬
re sc̃e eccłe ab uniuersis nationi
dirigitur. uobisq nr̃a ex horta
tio ꝓtenditur. Scire uos uolumꝰ
que lugubris causa ad ur̃os fines
nos adduxerit. quȩ necessita
ura cunctorumq fideliũ attra¬
xerit. Aihe rosolimorũ finibus

Expanded text:
magnum inter fines Galliae concilium celebratum est, in Arvernia scilicet, in civitate quae Clarusmons appellatur. Cui papa Urbanus secundus cum episcopis et cardinalibus praefuit. Fuit autem illud concilium valde celeberrimum, conventu Gallorum ac Germanorum, tam episcoporum quam principum. Ordinatis igitur in eo rebus ecclesiasticis, exivit dominus papa in quadam spatiosae latitudinis platea, quia non poterat illos capere cujuslibet aedificii clausura. Qui hac suadela rhetoricae dulcedinis, generaliter ad omnes in haec verba prorupit, dicens: « Gens Francorum, gens transmontana, gens, sicut in pluribus vestris elucet operibus, a Deo dilecta et electa, tam situ terrarum quam fide catholica, quam honore sanctae Ecclesiae, ab universis nationidirigitur, vobisque exhortatio nostra protenditur. Scire vos volumus quae lugubris causa ad vestros fines nos adduxerit, quae necessitas vestra cunctorumque fidelium attraxerit. Ab Hierosolymorum finibus
Abbreviated transcription (Latin):
nocitie tam p̃sentium quã fu¬
turorũ. ut ꝑ hoc et spes in dm̃
xp̃iana magis solidet᷑. & laus
eius ineorũ mentib uiuacior
incitetur. Nam quis regũ aut
principũ posset subigere cot ci¬
uitates et castella. natura. arte.
seu humano ingenio p̃munita.
nisi francorum beata gens. cu¬
elegit in hereditatem sibi: Infe¬
rat᷑ ergo nobis di sapientia quod
ad laudem sui nominis ꝓferamus.
& sciant qui hec legerint uel audi¬
erint. quia nichil friuoli. nichil
mendacii. nichil nugarũ. nsi qͦd
uerum ẽ enarrabim us.
EXPLET PRO LOS US

Expanded text:
notitiae tam praesentium quam funotitiae tam praesentium quam futurorum, ut per hoc et spes in Deum Christiana magis solidetur, et laus ejus in eorum mentibus vivacior incitetur. Nam quis regum aut principum posset subigere tot civitates et castella, natura, arte, seu humano ingenio praemunita, nisi Francorum beata gens, cuelegit in haereditatem sibi? Inferat ergo nobis Dei sapientia quod ad laudem sui nominis proferamus. Et sciant, qui haec legerint sive audierint, quod nihil frivoli, nihil mendacii, nihil nugarum, nisi quod verum est, enarrabimus. EXPLICIT PROLOGUS.
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris ac noui testamenti. mo¬
yses sẽs obtinet principatũ:
qui diuino sp̃u ꝓphetie. hebrai¬
ce ipse auctor exccitit. muncdi
descripsit exordium: et primȩ
etatis ac scd̃e. fac̾ta mirabiliora.
nec ñ et patriarcharũ gesta nob̃
adduxit in medium. Huius exem¬
plum imitati sunt iliy nauae. sa¬
muhel. et dauid: quorũ pͥmus
iosue librum. Scd̾s & tercius re¬
gum historias conscripserunt.
quia reuera dõ fit acceptabile.
ut ad nocitiam fideliũ suoꝵ lit¬
teris commendet᷑. cum interra
ꝑagit quod prefiris temporib
fieri disposuit aliqͦd opus mira¬
bile. Sed post creationẽ mundi¬
quid mirabilius facꝰtum ẽ. pre¬
ter salucifere crucis misteriũ.
quã quod modernis temporib
actum ẽ. in hoc itinere nr̃orũ
iherosolimitarum: Quod qͦnto
studiosius quisq aduertet: tan¬
to uberius intra mentis suȩ di¬
latatos recessus obstupescet. Noc
enĩ non fuit humanũ opus s
diuinũ: et idõ litterali compa¬
ginacione cõmendari debet

Expanded text:
eteris Testamenti Moses sanctus obtinet principatum, qui divino spiritu prophetiae, Hebraiipse autor exstitit, mundi descripsit exordium, et primae aetatis ac secundae facta mirabiliora, nec non et patriarcharum gesta nobis adduxit in medium. Hujus exemplum secuti sunt Jesus Nave, Samuel et David, quorum primus Josue librum, secundus et tertius Regum historias conscripserunt. quod revera Deo sit acceptabile, ut ad notitiam fidelium suorum litteris commendetur, cum in terra peragit quod praefixis temporibus fieri disposuit, aliquod opus mirabile. Sed quid post creationem mundi mirabilius factum est, praeter salutiferae crucis mysterium, quam quod modernis temporibus actum est in hoc itinere nostrorum Hierosolymitarum? Quod quanto studiosius quisque adverterit, tanto uberius intra mentis suae dilatatos sinus obtupescet. Hoc enim non fuit humanum opus, sed divinum. Et ideo litterali compaginatione commendari debet
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ claustrum cuiusclam cellȩ sc̃i
Reoisii. consticute in episcopatu
remensi. Si nomen auctoris exigi¬
tur. qui eam cõposuit: Robertys
appellat ur.

Expanded text:
e claustrum cujusdam cellae S. Remigii constitutae in episcopatu Remensi. Si nomen auctoris exigitur, qui eam composuit, ROBERTUS appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nea milites xp̃iam pro ueneratiõe
militis xp̃i. ep̃m elegerunt. electũ
constituerunt: constitutũ. decimis
omniũ diuitiarũ suarũ ditauert̃.
Et dignũ erat ut georG̃ius iinctus
miles. eoꝵ militie signifer. istũ ab
eis honorẽ reciperet. Remansit ita¬
q illic ep̃c cũ suis diues auro & ar¬
gento. equis & animalib: & ad ci¬
uitatẽ scãm ierusalem direxit iter
xp̃ianus e.xercitus. inuirtute no¬
minis illius qͥ mea mortuus iacuit.
& die tertia resurre.xit: cui est cũ¬
patre & sc̃o spũ equa potestas & gła
interminabilis: am̾

Expanded text:
In ea milites Christiani pro veneratione In ea milites Christiani pro veneratione militis Christi episcopum elegerunt, electum constituerunt, constitutum decimis omnium divitiarum suarum ditaverunt. Et dignum erat ut Georgius invictus miles, eorum militiae signifer, istum ab eis honorem reciperet. Remansit itaque illic episcopus cum suis, dives auro et argento, equis et animalibus. Et ad civitatem statim Hierusalem direxit iter Christianus exercitus, in virtute nominis illius, qui in ea mortuus jacuit, et die tertia resurrexit, cui est cuPatre et sancto Spiritu aequa potestas et gloria interminabilis. Am
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uenerunt ad urbem Ba¬
Ruth. supra mare sitam. deinde
ad aliam quȩ dicit᷑ sagitta. P ost
hanc ad aliam quȩ sur dicitur.
deinde ad aer aor. de acra ad cas¬
trũ cui nomen caiphas: & sic ad
ces area insignis ciuitas pale
autẽ inlitore maris sita. olim bir¬
gos idest turris stratonis appellata.
sed abherode rege nobilius & pul¬
chrius contra uim maris utilius e&¬
tructa: in honorem cȩsaris augusti
cesarea est cognominata: cui etiã
inea templũ albo marmore constru¬
xit. in quo nepos eiꝰ herodes est ab
angło ꝑcussus: corhelius centuri¬
o baptizatus. & agabus ꝓpħa zona
pauli est ligatus. luxta illam nr̃i
sua tentoria firerunt. & scm̃ dñĩ
pentecosten cȩlebrauert̃. Denide
uenerunt ad urbem Ramolam.
quã sarraceni propter metũ eoꝵ
dimiserant uacuam: iuata quã
erat illustris eccłia sc̃i Geors iĩ
martyris. in ꝗͦ sc̃issi.mũ eiꝰ corpus
requieuit. & quo in loco ipse pro
xp̃i nomine martyriũ suscepit:

Expanded text:
Tunc venerunt ad urbem BaTunc venerunt ad urbem Baruth supra mare sitam; deinde ad aliam, quae vocatur Sagitta; post haec ad aliam quae Sur dicitur; deinde ad Acram; de Acra ad castrum, cui nomen Caiphas; et sic ad Caesarea insignis civitas Palaeautem in littore maris sita, olim Pigos, id est turris Stratonis, appellata. Sed ab Herode rege nobilius et pulchrius et contra vim maris utilius exstructa, in honorem Caesaris Augusti Caesarea est cognominata, cui etiam in ea templum albo marmore construxit, in qua nepos ejus Herodes est ab angelo percussus, Cornelius baptizatus, et Agabus propheta zona Pauli est ligatus. Juxta illam nostri sua tentoria fixerunt; et sanctam Domini Pentecosten celebraverunt. Deinde venerunt ad urbem Ramolam, quam Sarraceni propter metum eorum dimiserant vacuam, juxta quam erat illustris ecclesia Sancti Georgii martyris, in qua sanctissimum ejus corpus requiescit; quo in loco ipse pro Christi nomine martyrium suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
babiloniȩ inferre minabatur
superare. xꝑianus efficeret᷑: &
regis ierłm dicioni subiceretur.
fuerunt autẽ apud tripolim ꝑ dies
tres. Uidentes igitur. ꝓceres & uiri
bellatores quia iam tẽpus nouarũ
frugum instabat: concordati sunt
quod ieros olimitanum iter ex to¬
to arriperent. & omissis omnib
rectiorem uiam denerent. Erat au¬
tẽ mai dies quartꝰ cũ de tripoli ex¬
ierunt: & ꝑ queda ardua monta¬
na ascendentes: ad castrũ cui no¬
men Betelor ꝑuenerunt. Altera
die uenerunt ad urbem que dicit᷑
Rebaris: incuns confimo iuchil
aquȩ potunit inueniri qua ea tingue¬
retur eorũ ininia sitis. Estus quippe
erat. & equi & omnis hominum
multitudo sitiebat. In crastinũ ue¬
nerunt ad flumen eui nomen bra¬
im. Ibi gͥ ꝑ noctauerunt. & sitim
suã deposuert᷑. No& subsequens fu¬
it dñice ascensionis: & ipsi ascende¬
runt montẽ in quo erat uia nimis
angusta. in qua putauert̃ occur
lienus. fecit eos in offensos transire.

Expanded text:
Babyloniae inferre minabatur, Babyloniae inferre minabatur, superare, Christianus efficeretur, et regis Jerusalem ditioni subjiceretur. Fuerunt autem apud Tripolim per dies tres. Videntes autem proceres et viri bellatores, quod jam tempus novarum frugum instabat, concordati sunt, quod Hierosolymitanum iter ex toto arriperent, et omissis omnibus, rectiorem viam tenerent. Erat autem dies Maii quarta, cum de Tripoli exierunt, et per quaedam ardua montana ascendentes ad castrum, cui nomen Betelon, pervenerunt. Altera die venerunt ad urbem quae dicitur Zabaris, in cujus confinio nihil aquae potuit inveniri, qua exstingueretur eorum nimia sitis. Aestus quippe erat, et equi et omnis hominum multitudo sitiebat. In crastinum venerunt ad flumen, cui nomen Braim. Ibi igitur pernoctaverunt, et sitim suam deposuerunt. Nox subsequens fuit Dominicae Ascensionis; et ipsi ascenderunt montem, in quo erat via nimis angusta, in qua putaverunt occurlienus, fecit eos inoffensos transire.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit multa digna relatu ꝑ egit.
quib illud p̃ferendum. ẽ. quod¬
aqui cingeusis cȩnobii indefessus
ad iutor in omnib eatitit. Simili¬
ter ibi mortuus est Pontius balo
tus lapidis. tormento iaculati.
Gyillel mus picardꝰ. & Guarinus
de petra
mora. primꝰ iacu¬
lo. alter
obiit sagita.
illam nr̃i dimĩserunt. quia illud
in eapugnabile castrũ nullam ti¬
mebat uiolentiam impugnantiu᷑
Detensis itaq tentoriis ad tripo¬
lim ꝑgunt: & pacem diu a rege
& ciuib quesitam stabiliunt. Patis
igitur inuicem dextris. fidei illoꝵ
intantũ se ꝓceres cõmendauerunt:
quia usq ad palatium regis ciuita¬
tẽ introierunt. Rea autẽ ut fidu¬
tia pacis tenendȩ ea sua parte cer¬
tior crederetur. trecentos peregͥ
ditos: misitq omni erercitui
mercatũ laudabile. qͦd omnino
pͥuauit illos ab omni necessitate.
Pepigit etiã & iurauit illis. quia
si ierusalem sibi possent ad quire¬
re. & bellum quod eis amiraldꝰ

Expanded text:
fuit, multa digna relatu peregit, fuit, multa digna relatu peregit, quibus illud praeferendum est, quodAquiscingensis coenobii indefessus adjutor in omnibus exstitit. Similiter ibi mortuus est Pontius Balontus lapidis, tormento jaculati. Willermus Picardus, et Guarinus de Petra Mora, primus jaculo, alter obiit sagitta. illam nostri dimiserunt, quia illud inexpugnabile castrum nullam timebat violentiam impugnantium. Detensis igitur tentoriis, ad Tripolim pergunt, et pacem a rege et civibus diu quaesitam stabiliunt. Datis igitur invicem dextris, fidei illorum in tantum se proceres commendaverunt ut usque ad palatium regis civitatem introierint. Rex autem ut fiducia pacis tenendae ex sua parte certior crederetur, tditos, misitque omni exercitui mercatum laudabile, quod omnino privavit illos ab omni necessitate. Pepigit etiam et juravit illis ut si Jerusalem sibi possent acquirere, et bellum quod eis admiraldus
Abbreviated transcription (Latin):
onsultione cisternarũ
multũ¬
landren ingemuerunt.
Qua ce¬
sis cus de ꝑ acta. nr̃i minime contenti¬
ñ falli quia ibi nichil lucrati erant nisi te¬
tur en la & indumentorũ spolia: insupra¬
sis. Urbe dictam uallem desen cucurrert.¬
sibello & absq numero. oues. boues. asi¬
tatuiq̃ nos. diuersiq geueris pecudes dep̃¬
sub dati sunt: & tria milia camelorum¬
I dere bel simul rapuerunt. Tanta bestiarũ
menter mirati sunt. quia in eadẽ
ualle quindecim dieb hospitati
fuerunt. Illi cũ tanta redeunt ad
castra rapina. Nulla unquã mo¬
pia fuit in obsidione illa: quia na¬
ues ad quendam portũ ueniebat.¬
quȩ omnia necessaria afferebant.
Dominicũ pascha cȩlebrauerunt¬
ibi: quod fuit tunc .iiiͦi. idꝰ aprilis.
Durauit autẽ illud obsidere trib¬
mensib : una die minus.
uit autẽ ibi mortuus anselorꝰ
le Ribõdi monte. uir ꝑ multa
laudabilis: & in suo militari ordi¬
ne prȩcipuus. Qui dũ inmundo

Expanded text:
tione cisternarum tione cisternarum multum ingemuerunt. Qua caede peracta, nostri minime contenti, quia nihil ibi lucrati erant, nisi tela et indumentorum spolia, in supra dictam vallem Desen cucurrerunt, et absque numero oves, boves, asinos, diversique generis pecudes depraedati sunt, et tria millia camelorum simul rapuerunt. Tanta copia menter mirati sunt, quia in eadem valle quindecim diebus hospitati fuerunt. Illi cum tanta redeunt ad castra rapina. Nulla unquam inopia fuit in obsidione illa, quia naves ad quemdam portum veniebanquae omnia necessaria afferebant. Dominicum Paschae celebraveruntibi, quod fuit tunc quarto Idus Aprilis. Duravit autem illa obsessio tribmensibus, una die minus. Fuit autem ibi mortuus Ansellus de Ribodimonte, vir per multa laudabilis, et in suo militari ordine praecipuus, qui dum in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. principi ciuitatis pac̾e qͣm
sepe iam quesierat mandauit. Pa¬
ce igitur facta pacteq promissionis
munerib receptis: ad speratũ bel¬
lum conuolarunt. & ad obsidionem
quȩ erat apud supradictũ castrum
comienerunt. & in alteram fluminiᷤᷤ
suerunt. Sed cum dua uideret qr
nichil ꝓficeret: contra tripolim di¬
rex it acies. cunctosq paratos ibi¬
reperit hostes. Tensis enĩ arcub.
nr̃is hostesse opposuerunt. sed no¬
stri ꝓiectis clipeis arcũ & sagit¬
tas uelut stipulas contẽpserunt.
Pugna itaq cõmittitur. sed non
equa lance: qmͣ tractis sagittis illi
ut eoꝵs consuetudo. ẽ. fugere uo¬
luerunt. sed nr̃i inter ipsos & ci¬
uitatẽ obstaculũ se statuerunt.
Et quid plurib uterer uerbis.
Tantũ ibi humani sanguinis fusum
est: quia aqua rubicunda facta est¬
Dua Go quȩ inciuitate fluebat. & eoꝵ cister¬
defirid nas replebat. Nobiliores ipsius ciui¬
enefid. mauserunt. de con¬
tamina¬

Expanded text:
divit, principi civitatis pacem, quam divit, principi civitatis pacem, quam saepe jam quaesierat, mandavit. Pace igitur facta, pactaeque promissionis muneribus receptis, ad speratum bellum convolarunt, et ad obsidionem, quae erat ad supra dictum castrum, convenerunt, et in alteram fluminis suerunt. Sed cum dux videret quod nihil proficeret, contra Tripolim direxit acies, cunctosque ibi paratos reperit hostes. Tensis enim arcubus hostes se nostris opposuerunt, sed nostri praejectis clypeis arcus eorum et sagittas velut stipulas contempserunt. Pugna itaque committitur, sed non aequa lance, quoniam tractis sagittis illi, ut eorum consuetudo est, fugere voluerunt, sed nostri inter ipsos et civitatem obstaculum posuerunt. Et quid pluribus utar verbis? tantum ibi humani sanguinis fusum est quod aqua rubicunda facta est, quae in civitatem fluebat, et eorum cisternas replebat. Nobiliores ipsius ciemanserunt, de contamina
Abbreviated transcription (Latin):
presũptio. nos antiochiam aliasq
urbes subegimus. nos tot ac tañ¬
ta bella deuicimus: quia ꝓ certo
nũquã superassent. nisi cum eis
fuisset ꝑ quẽ reges regnant. Cũ
uͦ dua ducũ. & miles militũ Gode¬
fridus audisset felices euentus in¬
signesq tropheos pugnantium
relo uictoriandi animatꝰ. tunc pͥ¬
mũ tam ipse quã flandrensis co¬
mes. & Boamundꝰ castra ab antio¬
chia mouerunt: & ad Liciam ci¬
uitatẽm uenerunt.
bi quippe diuisit se Boamundꝰ
Lab eis. & ab omni erercitu dĩ.
habuitq a patre suo qui francige¬
nafuit optima principia. sed a ma¬
ar quȩ apuliensis exrtitit retinuit
uestigia. Tunc dur & comes ad
urbem quȩ Gibellum uocatur aci¬
essuas direxerunt: eamq obsidio¬
ne cinxerunt. Illa siquidẽ temꝑis
hora uenit nuncius ad comitẽ scĩ
eõidii. quia turci preparauerant
Protinus comes misit nunciũ duci
& filandrensi comiti. ut celerrime
xilium ferrent. Quod ubi dux au¬

Expanded text:
praesumptio: « Nos Antiochiam aliasque praesumptio: « Nos Antiochiam aliasque urbes subegimus: nos tot ac tanta bella devicimus. » Quia pro certo nunquam superassent, nisi cum eis fuisset ille per quem reges regnant. Cum vero dux ducum et miles militum Godefridus audisset felices eventus, insignesque triumphos pugnantium, zelo victoriae animatus tunc primum tam ipse quam Flandrensis comes et Boamundus, castra ab Antiochia moverunt, et ad Liciam civitatem venerunt. Ibi quippe divisit se Boamundus ab eis et ab omni exercitu Dei, habuitque a patre suo qui fuit Francigena, optima principia; sed a matre, quae Apuliensis exstitit, retinuit vestigia. Tunc dux et comes ad urbem, quae Gibellum vocatur, acies suas direxerunt, eamque obsidione cinxerunt. Illa siquidem hora, venit nuntius ad comitem Sancti Aegidii quod Turci praeparaverant rmaximum. Protinus comes misit nuntium duci et Flandrensi comiti, ut celerrime xilium ferrent. Quod ubi dux au
Abbreviated transcription (Latin):
angulo secesserunt. feceruntq
tota nocte immensos rogos igni¬
um. ac si totus ad e̾ẽt retro cõma¬
nens ea ercitus xp̃ianoꝵ. Quib
flammarũ globis. gens quȩ erat
inciuitate ꝑterrita. e& istimas¬
tes qͦd nr̃i om̃s ad essent. om̃s
subito confugerunt: ciuitatẽq
plenam bonis opib reliquerunt.
Est autẽ ciuitas illa om̃i necessitate
prorsus aliena. in optimo portu
pelagi constituta.
n crastinim cũ nr̃i ad eam sicut¬
ad expugnandum uenerunt. om¬
nino uacuam inuener̾t. Summas
igit᷑ laudes dõ referentes eam intra¬
uerunt: & quandiu apud archam
durauit obsidio: ibi remanseruñ.
ab ea quȩ dicitur Maraclea. cuiꝰ
princeps pace̾ cũ illis iniit. ipsosq
& eoꝵ uexilla introrsus recepit.
Omira di uirtus. mirandaq po¬
tentia. Cum ꝓcul ab essent prin¬
cipes qui uidebantur regere popu¬
lum & sustentare. ꝑ pauciores &¬
quasi minores cȩpit dñs etiã ipsos
reges superare. ne dicat humana

Expanded text:
angulum secesserunt; feceruntque angulum secesserunt; feceruntque tota nocte immensos rogos ignium, ac si totus adesset retro commanens exercitus Christianorum. Quibus flammarum globis gens quae erat in civitate perterrita, existimantes quod nostri omnes adessent, omnes subito confugerunt, civitatemque plenam bonis opibus reliquerunt. Est autem civitas illa omni necessitate prorsus aliena, ut in optimo portu pelagi constituta. In crastinum cum nostri ad eam expugnandam venerunt, omnino vacuam invenerunt. Summas igitur laudes Deo referentes, intraverunt eam, et quandiu apud Archas duravit obsidio, ibi remanserunt. ab ea quae dicitur Maraclea, cujus princeps pacem cum eis iniit, ipsosque et eorum vexilla in urbem recepit. O mira Dei virtus, mirandaque potentia! Cum procul abessent principes, qui videbantur regere populum et sustentare, per pauciores et minores coepit Dominus etiam ipsos reges superare, ne dicat humana
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is militib ocio uacare nescientes
erga tripolim ꝑrererunt. & se.ra¬
gnita turcos inuenerunt qͥ multoᷤᷤ
captiuos & plusquã mille quinqua¬
ginta animalia rapuerant. & ande
se ducebant. Quos ut nr̃i uidert᷑.
licet ꝑ pauci eent: in cęlum manꝰ
ꝓtendentes. regemq sabaoth in¬
uocantes. militariter inuaserunt:
& dño exercituum adiuuante
suꝑauerunt. Ser de illis occidert̃.
& eoꝵ equos retinuerunt. & ouan¬
tes ad castra cũ in mensa preda re¬
meauerunt. Ingens gaudiũ fuit
inomni erercitu de paucoꝵ mag¬
na uictoria. & multa rapina. Cũq
hec uiderent alii. exierunt plu¬
res de exercitu Raimundi ⁊elo
ꝓbitatis accensi. quib p̾fuerunt. Rai¬
mund̾ piletꝰ. & Raimundꝰ uice co¬
mes de tentoria. & uexillis maltũ
ꝓtensis: equi tauerunt aduersum
cutatem quȩ tortosa dicit᷑. Ad
quã ꝑuenientes forti impetu ag¬
grediunt᷑. sed die illa nichil fȩcert:
nocteq suꝑueniente in quodam

Expanded text:
nostris militibus otio vacare nescientes, nostris militibus otio vacare nescientes, erga Tripolim perrexerunt, et sexaginta Turcos invenerunt, qui multos captivos, et plus quam mille et quinquaginta animalia rapuerant, et ante se ducebant. Quos ut nostri viderunt, licet perpauci essent, in coelum manus protendentes, regemque Sabaoth invocantes, militariter invaserunt; et Domino exercituum adjuvante, superaverunt, et sex de illis occiderunt, et eorum equos retinuerunt, et ovantes ad castra cum immensa praeda remeaverunt. Ingens gaudium fuit in omni exercitu de paucorum magna victoria, et multa rapina. Cumque haec viderent alii, exierunt plures de exercitu Raimundi zelo probitatis accensi, quibus praefuerunt Raimundus Piletus, et Raimundus vicecomes de Tentoria, et vexillis in altum protensis, equitaverunt adversus civitatem quae Tortosa dicitur. Ad quam pervenientes forti impetu aggrediuntur; sed illa die nihil fecerunt; noctoque superveniente in quemdam
Abbreviated transcription (Latin):
Dex tripolis. eodẽ terrore
ꝑmotus misit equos decem &
mulas quatuor. similiter rogans
ea quȩ pacis erant: sed dona quidẽ
receperunt. illiq quia nunquam
pacem cum eo haberent nisi xꝑi¬
anus efficeretur remandauerunt.
Comes enĩscĩ es ioii multũ deside¬
rabat terrã illius quia optima erat.
norabilius. Itaq quatuordecĩ dieb
explicitis. quinto decimo exierunt
de optima ualle. & abierunt ad qͦd¬
dam antiquissimũ castrũ: cui aR¬
uod licet haberet nom̃ castri.
tamen egregiis urbib poterat
equiperari: & loci positione. & clau¬
sura muroꝵ. & eminentia turriũ.
Inhoc propter fortitudinẽ gens mag¬
na conflurerat. quia nec arma nec
hostem nec aliquod ingeniũ me¬
tuebat. Hoc tamen nr̃i obsidione
gressi sunt: sed eoꝵ impetũ castella¬
in uiriliter sustinuerunt. Sepius
illos inuaserunt omĩ genere telo¬
rũ & tormentoꝵ. & non p̃ualue¬
runt: s magis quã lucrarentur
ꝑdiderunt. Tunc quatuordec̃i de

Expanded text:
ex Tripolis eodem terrore permotus, misit equos decem et mulas quatuor; similiter rogans ea quae pacis sunt. Sed dona quidem receperunt, illique quod nunquam pacem cum illo haberent, nisi Christianus efficeretur, remandaverunt. Comes enim S. Aegidii multum desiderabat terram illius, quia optima erat, norabilius. Itaque quatuordecim diebus explicitis, quinto decimo exierunt de optima valle, et abierunt ad quoddam antiquissimum castrum, cui nuod licet haberet nomen castri, tamen egregiis urbibus poterat aequiparari, et loci positione, et clausura murorum, et eminentia turrium. In hoc propter fortitudinem gens magna confluxerat, quia nec arma, nec hostem, nec aliquod ingenium metuebat. Hoc tamen nostri, celeri gressi sunt; sed eorum impetum castellani viriliter sustinuerunt. Saepius illos invaserunt omni genere telorum et tormentorum; et non praevaluerunt, sed magis quam lucrarentur perdiderunt. Tunc quatuordecim de
Abbreviated transcription (Latin):
uit. quia si nr̃is placuisset auctorib
non ierusalem. sed .R. in .s. muta¬
ta. it̃us alem debusset uocari.
& sic in nr̃o eloquio salus pacifica
potuisset inter pretari.P rohis &
huius modi figuratiuis actionib
forma est & mysticũ sacramentũ
illius ierusalem cȩlestis de qua dicit᷑.
Urbs fortitudinis nr̃e syon: salua¬
tor ponetur in ea murus & ante mu¬
rale. Aperite portas. & ingrediet᷑
gens iusta custodiens ueritatem.
Ne huius laude cuncta referre non
possumuis que dicta sunt a prophe¬
tis & legis doctorib. Hec ueroter¬
rena. nr̃a ȩtate fuit a dõ derelicta.
& odio habita: a malitia in habi¬
tantiũ inea. Cum autẽ ipsi dño pla¬
cuit addurit francigenam gentẽ
ab extremis terre: & ꝑ eã ab immũ¬
dis gentib liberare illam uoluit.

Expanded text:
vit, quia si nostris placuisset auctoribus, vit, quia si nostris placuisset auctoribus, non Jerusalem, sed r in b mutata Jebussalem debuisset vocari, et sic in nostro idiomate salus pacifica potuisset interpretari. Pro his et hujusmodi figurativis actionibus, forma est mysticum sacramentum illius Jerusalem coelestis, de qua dicitur: Urbs fortitudinis nostrae Sion Salvator, ponetur in ea murus et antemurale. Aperite portas, et ingredietur gens justa, custodiens veritatem . De hujus laude cuncta referre non possumus quae dicta sunt a prophetis et legis doctoribus. Haec vero terrena nostra aetate fuit a Deo derelicta, et odio habita, a malitia inhabitantium in ea . Cum autem ipsi Domino placuit, adduxit Francigenam gentem ab extremis terrae, et per eam ab immundis gentilibus liberare eam disposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ieros olima appellatur: & quasi de su¬
o nomine ierusalo nomia intelligat᷑.
hec a poetis solima corrupte uoca¬
tur. & a prophetis syon dicitur:
quod in nostra lingua speculatio
inter pretatur: pro eo quod in
monte constituta de lonse ue¬
mentia contemplatuR
erusalem autẽ in nrõ sermone: pa¬
eifica trans fertur. De antiqua huiꝰ
głosa opulentia scriptũ inuenimꝰ
inlibris regum: quia fecit s alomon
ut tanta habundantia argenti
esset in ierusalem: quanta & lapi
nimuero
multo copiosius ditior em¬
tdut. cũ mea dĩ filius ꝓ generali
omnũ redemptione crnc̃e susti¬
nuit: celum suis syderib obnubi¬
lauit: & derra tremuit. Petre scisse
sunt: monumenta aꝑta sunt: &
multa corꝑa sc̃oꝵ qͥ dormierant
surrexrerunt. In qua eiuitate con¬
tigit unquã tam mirabile misteriũ.
de quo emanaret salus om̃iũ fideliũ.
Ea quo hoc comeitur quod hanc ita
di filius sua gloriosa morte illustra¬

Expanded text:
Hierosolyma appellatur, et quasi de suHierosolyma appellatur, et quasi de suo nomine Hierosalomonia intelligitur. Haec a poetis Solyma corrupte vocatur, et a prophetis Sion dicitur, quod in nostra lingua speculatio interpretatur, pro eo quod in monte constituta, de longe venientia contemplatur. Jerusalem autem, in nostro sermone, pacifica transfertur. De antiqua hujus gloriosa opulentia scriptum invenimus in libris Regum, quia Salomon fecit ut tanta abundantia argenti esset in Jerusalem, quanta et lapidum. Enimvero multo copiosius ditior enituit, cum in ea Dei Filius, pro generali omnium redemptione, crucem sustinuit, coelum suis sideribus obnubilavit, et terra tremuit, petrae scissae sunt, monumenta aperta sunt, et multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt. In qua civitate contigit unquam tam mirabile mysterium, de quo emanavit salus omnium fidelium? Ex quo hoc conjicitur quod hanc ita Dei Filius sua gloriosa morte illustra
Abbreviated transcription (Latin):
piebantur.datis etiã munerib
De his ꝑegrinis & portis ꝑ isaiam
dicitur: & porte duȩ eis aperient᷑
iugiter. die ac nocte non claudent᷑.
Hec ꝓphetia nr̃is temꝑib ad mi¬
pletur. quia nunc portȩ ierusałe
filiis peregrinorũ aperiunt᷑. quę
eis in antea. die ac nocte claude
finem retinet sicut & medium:
nulli inconsonũ uideat᷑. si incal¬
ce huius operis quis eã primitꝰ
fecerit. quis ita appellauerit in¬
seribitur. Melchisedech fertur
eam post diluuiũ condidisse. quẽ iu¬
dei asserunt filium Noe fuisse. Hãc
insiria conditam saleo appellauit.¬
& in ea deinceps ꝑ multa tempora
regnauit. Quã postea iebusei denu¬
erunt : & pardẽ sui nominis quȩ. ẽ.
iebiis ei addiderunt: & sic collectis
munũ nominib .R. in .s. mutata :¬
ierus alem uocauerunt. Postea a
salomone nobilius composita. &
templo dñi. & sua domo regia. mul¬
tisq aliis fabricis. & hortis. & piscinis.

Expanded text:
piebantur, datis etiam muneribus. piebantur, datis etiam muneribus. De his peregrinis et portis per Isaiam dicitur: Et portae tuae eis aperiuntur jugiter, die ac nocte non claudentur . Haec prophetia nostris temporibus adimpletur, quia nunc portae Jerusalem filiis peregrinorum aperiuntur, quae eis antea die ac nocte claudebfinem retinet sicut et medium, nulli inconsonum videatur, si in calce hujus operis, quis eam primitus fecerit, quis ita appellaverit, inscribatur. Melchisedech fertur eam post diluvium condidisse, quem Judaei asserunt filium Noe fuisse. Hanc in Syria conditam Salem appellavit, et in ea deinceps permulta tempora regnavit; quam postea Jebusei tenuerunt, et partem sui nominis, quae est Jebus, ei addiderunt, et sic collectis in unum nominibus, b in r mutata Jerusalem vocaverunt. Postea vero a Salomone nobilius composita et templo Domini et sua domo regia, multisque aliis fabricis et hortis et piscinis
Abbreviated transcription (Latin):
rant quieuerunt: utq fatigati
somnũ suũ dormier̾t. Utq di¬
es terrii aurora p̾ueniente red
fere ad duo milia ꝓrimare cepe¬
runt. sicut tͥumphatores in sonu¬
ere tubis. sistris. & cornib. atq
latis timnitib responderent: &
quodãmodo eũ eis dño iubilarẽt.
Tunc realiter implebat᷑. quod
spũaliter ꝑ is aiam de eccłia fi¬
deliũ dicit᷑. Montes & colles can¬
tabunt corã uobis laudẽ. Frat aũ
ad modũ grata multifidaq suam¬
tate delectabilis armonia. cũ uoci
militũ. sonituiq tubarũ econiza¬
rent tinnitus montiũ. cumcaua
rupiũ & ima conualliũ. Cum uͦ
Ante fores urbis uenirent. abhis
qui remanserant cũ diuinis laudi¬
bus & non iam aterrenis montib
sed a celestib laudes dño prȩconan¬
tur. Et merito ds̃ suꝑ hoc lauda¬
batur. qm̃ nunc peregrim sui
portis apertis recipiuntur cũ lau¬
dib : qui olim cũ magna diffi¬
cultate in magnis iniuriis susci¬

Expanded text:
rant, quieverunt, utque fatigati, rant, quieverunt, utque fatigati, somnum suum dormierunt. Utque dies terris aurora praeveniente, reditati fere ad duo millia proximare coeperunt, sicut triumphatores insonuere tubis, sistris et cornibus, atqulatis tinnitibus responderent, et quodammodo cum eis Domino jubilarent. Tunc realiter implebatur quod spiritualiter per Isaiam de Ecclesia fidelium dicitur: Montes et colles cantabunt coram vobis laudem . Erat autem admodum grata multi fidaque suavitate delectabilis harmonia, cum voci militum sonituique tubarum echonisarent tinnitus montium, concava rupium, et ima convallium. Cum vero ante portas urbis venirent, ab his qui remanserant, cum divinis laudibus, non jam a terrenis montibus, sed a coelestibus praeconantur. Et merito Deus super hoc laudabatur, quoniam nunc peregrini sui portis apertis recipiuntur cum laudibus, qui olim cum magna difficultate in magnis injuriis susci
Abbreviated transcription (Latin):
dariȩ. cacabi. lecta. & eoꝵ exuuiȩ.
cophini pleni auro & argento aure¬
isq uestib. om̃isq eoꝵ apparatus
ibi inuentus. ẽ. Ditissima preda lo¬
cupletati sunt: qui tentoria am¬
mirausi regalib referta diuitiis ha
tandarum quod ẜ buert̃.
insummitate argentee haste pomũ
habebat aureũ. comes normanme
obtulit sepulchro dñi. fuitq app̃¬
ciatũ pretio uiginti marcarum.
Ensem uͦ alter emit se.x aginta bi¬
zanteis. Dũ uͦ nr̃i sic triumphali¬
ter reuerterentur. iueniebant
agmina rusticorũ uasa uinaria
& a quatilia deferentiũ. quȩ ne¬
cessaria esse putabant in obsidione.
suoꝵ usib dominoꝵ. Qui uelut
bestiȩ stupefacti nusquã diuerte¬
bant: sed inclinatis uerticib en¬
ses nr̃orũ expectabant. Pleriq in
mortuorũ sanguine se uolupta¬
bant. & quasi mortui inter
mortuorũ corꝑa latitabant.
Ut autẽ nr̃i ꝑuenerunt ad flu¬
men ubi patriarcham de relique¬

Expanded text:
dariae, cacabi, lecti, eorumque exuviae, dariae, cacabi, lecti, eorumque exuviae, cophini pleni auro argentoque, aureisque vestibus, omnisque eorum apparatus ibi inventus est; ditissimaque praeda locupletati sunt, qui tentoria admiravisi regalibus referta divitiis habuerunt. Standardum quod in summitate argenteae hastae pomum habebat aureum, comes Northmanniae obtulit sepulcro Domini, fuitque appretiatum pretio viginti marcarum. Ensem vero alter emit sexaginta byzanceis. Dum vero nostri sic triumphaliter reverterentur, inveniebant agmina rusticorum, vasa vinaria et aquatilia deferentium, quae necessaria esse putabant in obsidione, suorum usibus dominorum: qui, velut bestiae, stupefacti nusquam divertebant, et inclinatis verticibus, enses nostrorum exspectabant. Plerique in mortuorum sanguine se volutabant, et quasi mortui inter mortua corpora latitabant. Ut autem nostri pervenerunt ad flumen, ubi patriarcham derelique
Abbreviated transcription (Latin):
positi palpitabant. & clementi qui
illic eos adduarerat maledicebant.
fercur tunc clemens henilando fle¬
uisse: & nr̃os maledixisse.
Rant autẽ in mari qͦd ad iacet
ciuitati nautȩ & naues circũia¬
centiũ mari regionũ. qui iussu am¬
miranisi attulerant totius oppulen¬
tiȩ supplementũ. ad obsidionem
urbis ierłm necessariũ. Qui ut
iuderunt suos & dominũ suũ tã
turpiter confusum. timore ꝑterri¬
ti uela suspenderunt & in alto ma¬
rise impulerunt. Nr̃ĩ uͦ cũ manib
erectis ad cęlũ cordib do grãs retu¬
lerunt. & ad eoꝵ tentoria reuer¬
tentes aurũ argentũ & innumera
spolia uestiũ copiamq ciboꝵ. mul¬
ta genera animaliũ. om̃iũ instru¬
menta armoꝵ inuenert̃. Inuene¬
runt etiã equos & iumenta mulos
& mulas. asellos & asinas. & drome¬
dariũ unũ. Quid de ouib & arie¬
tib aliisq pecorib referã. quȩ ad
esum parata erant: Lebetes & cal¬

Expanded text:
positi palpitabant, et Clementi qui positi palpitabant, et Clementi qui illuc eos adduxerat maledicebant. Fertur tunc Clemens ejulando flevisse, et nostros maledixisse. Erant autem in mari, quod adjacet civitati, nautae et naves circumadjacentium regionum, qui jussu admiravisi attulerant totius opulentiae supplementum ad obsidionem urbis Jerusalem necessarium. Qui ut viderunt suos et dominum suum tam turpiter confusum, timore perterriti vela suspenderunt, et in altum mare se impulerunt. Nostri vero cum manibus erectis ad coelum, cordibus Deo gratias retulerunt, et ad eorum tentoria revertentes aurum et argentum, et innumera spolia vestium, copiamque ciborum, multa genera animalium omnium, instrumenta armorum, invenerunt. Invenerunt etiam equos et jumenta, mulos et mulas, asellos et asinas, et dromedarium unum. Quid de ovibus et arietibus, aliisque pecoribus referam, quae ad esum parata erant? Lebetes et cal
Abbreviated transcription (Latin):
est nũquã deinceps honorẽ habuit.
sed destructa & conculcata & ad ni¬
chilum redacta inultotiens fuit.
Cunis gͥ culpa ita degeneres effici¬
mur. cũ omnẽ tibi exhibemus ho¬
norem: & nulła nob̾ rependis incẽ:
ierus aleo ciitas
seductria & adultera. si ullo tẽ¬
pore contingeret qͦd in nr̃is manib
deuenires: totã te solo coequarem.
& sepulti tui sepulchrii funditus
exterminarẽ. Cũ hȩc & his eqͥpol¬
lentia clemens ammiranisus uoce
querula rotaret: nr̃i assuecȩ uir¬
tutissue ñ immemores. ante urbis
ianuam tanto impetu inbabiloni¬
os irruerunt. quia neminẽ eoꝵ
nisi mortuũ aut plagis exhaustũ
ea tra ianuã reliquerunt. Tali ita¬
q modo diuina uirtus bellũ deui¬
er. & nr̃os uictoria cõmendauit:
Et quis ad plenũ ualet referre. quot
occisi sunt inangusto introitu portȩ.
Lunc clemens iure flere potuit. cũ
tot ante se suoꝵ cadauera e& tincta
uidit. Quida adhuc insu premo sp̃u

Expanded text:
est, nunquam deinceps honorem habuit, est, nunquam deinceps honorem habuit, sed destructa et conculcata, et ad nihilum redacta multoties fuit. Cujus igitur culpa ita degeneres efficimur, cum omnem tibi exhibeamus honorem, et nullam nobis rependis vicem? O Jerusalem! civitas seductrix et adultera, si ullo tempore contingeret ut in manus nostras devenires, totam te solo coaequarem, et sepulti tui sepulcrum funditus exterminarem. » Cum haec et his aequipollentia Clemens admiravisus voce querula rotaret, nostri assuetae virtutis suae non immemores, ante urbis januam tanto impetu in Babylonios irruerunt quod neminem eorum nisi mortuum aut plagis exhaustum extra januam reliquerunt. Tali itaque modo divina virtus bellum devicit, et nostros victoria commendavit. Et quis ad plenum valet referre quot occisi sunt in angusto portae introitu? Tunc Clemens jure flere potuit, cum tot ante se suorum cadavera exstincta vidit. Quidam adhuc in supremo spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
longe ab ea preuenerunt faciem me¬
am. Quẽ honorẽ habebo ulterius in
terra mea. cũ sic me de honestat
gens aduena popłs alienus: Oma¬
thome mathoine. quis unquã uenu¬
stiori dte cultu colitur in delubris
auro argentoq insignitis. pulchris¬
q: dete imaginib decoratis. & ce¬
rimoniis & sollempnitatib om̃iq
ritu sacroꝵ: Sed hoc.ẽ. qͦ xp̃iani
nobis insultare solent. quia maior est
uitus crucifiri quã tua. qm̃ ipse po¬
tens est incęlo & interra. Apparet au¬
tẽ nunc qm̃ qui in eo confidunt uin¬
cunt. illi uͦ uincuntur. qui te uene¬
rantur. Sed hoc non erigit ineuria
nr̃a. qm̃ auro. geminis. cunctisq o¬
pib preciosis magis insignita est¬
cua sepultura quã sua. Ciuitas illa qͦ
tuo nobilitatur corꝑe. nũquã deci¬
sa est ab honore: sed omni sublimi¬
tate semꝑ excreuit: omĩq famu¬
latu debitȩ uenerationis enituit.
sta uͦ inqua erucifixus tumulatꝰ

Expanded text:
longe ab ea praevenerunt faciem melonge ab ea praevenerunt faciem meam. Quem honorem habebo ulterius in terra mea, cum sic me dehonestat gens advena, populus alienus? O Machomet! Machomet! quis unquam venustiori cultu te colitur, in delubris auro argentoque insignitis, pulchrisque de te imaginibus decoratis, et caerimoniis et solemnitatibus omnique ritu sacrorum? Sed hoc est quod Christiani nobis insultare solent, quia major est virtus Crucifixi quam tua, quoniam ipse potens est in coelo et in terra. Apparet autem nunc quoniam qui in eo confidunt vincunt; illi vero vincuntur, qui te venerantur. Sed hoc non exigit incuria nostra, quoniam auro, gemmis, cunctisque opibus pretiosis, magis insignita est sepultura tua quam Christi. Civitas illa quae tuo nobilitatur corpore, nunquam decisa est ab honore, sed omni sublimitate semper excrevit, omnique famulatu debitae venerationis enituit. Ista vero in qua crucifixus tumulatus
Abbreviated transcription (Latin):
que bellatores tuos olim fortes. ne̾¬
debilitatos amittis: Quȩ gens ul¬
terius poterit huic nefarie genti
resistere. cum gens tua contra eam
nec ad horam potest subsistere.
Heu heu nunc fugiunt qͥ nũquam
fugere didicerunt: & turpit̾ ꝓster¬
nunt᷑ qui alios ꝓsternere consueue¬
runt. Proh dolor. omĩa nobis cȩdũt
incontrariũ. Uincere solebamus.
& uineiur: in lȩtitia cordis assidue
uersari: & nc̃ merore afficimur.
Quis enĩ ualet ocłos suos alacrimis
abstinere. & erũpentes ab ntimo
corde singultus cohibere: Dui est
qͦd incollectione huiꝰ exercitꝰ curã
magne sollicitudinis eapendi. mul¬
tũq tempus frustra consumpsi. for¬
tores totius orientis milites in nu¬
merabili prȩcio conduai. & ad hoc
bellum adduxri. & nunc ad eꝙtre¬
nũ & ipsos & preciũ amisi. Multo
argenti dispendio parauerã ligna
ad construendas turres ligneas.
& omni generis machinas incircui¬
tu ierłm ut eos obsiderem: & ipsi

Expanded text:
quae bellatores tuos olim fortes nquae bellatores tuos olim fortes ndebilitatos amittis! Quae gens ulterius poterit huic nefariae genti resistere, cum gens tua contra eam nec ad horam poterit sustinere? Heu! heu! nunc fugiunt, qui nunquam fugere didicerunt, et turpiter prosternuntur qui alios prosternere consueverunt. Proh dolor! omnia nobis cedunt in contrarium. Vincere solebamus, et vincimur. In laetitia cordis assidue versari, nunc moerore afficimur. Quis enim valet oculos suos a lacrymis temperare, et erumpentes ab intimo corde singultus cohibere? Diu est quod in collectione hujus exercitus curam magnae sollicitudinis expendi, multumque tempus frustra consumpsi. Fortiores totius Orientis milites innumerabili pretio conduxi, et ad hoc bellum adduxi, et nunc ad extremum et ipsos et pretium amisi. Multo argenti dispendio paraveram ligna ad construendas turres ligneas, et omnis generis machinas in circuitu Jerusalem, ut eos obsiderem, et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus hominũ fex. rubigo & sco¬
ria: Gens inquã quȩ a nr̃a solita e¬
rat querere panem. quȩ nichil ꝓr¬
sus habebat nisi baculum & peram:
Totiens eis elemosinã dedimus. totieis
eoꝵ miserti sumus. Hen heu quare
eis pepercimus: Cur illoꝵ miseriȩ
indulsimus: Quare non om̃s occidi¬
mus: Nunc scire possumus quia
huc ueniebant non ut ueri ad ora¬
tores. sed ut subdoli exploratores.
Gloriã nr̃e felicitatis uiderunt. di¬
uitias nr̃as concupierunt. concupi¬
scentiã secum in terrã suã detulert̃.
& istis nunciauert̃. Nune gͥ isti si¬
tiunt aurũ argentũq nr̃m. & ob
hoc tam crudeliter effundunt san¬
guinẽ nr̃m. Ergone sunt homines
isti qui tantã habent potestatẽ.
aut certe infernales dii : forsitan
infernus ruptꝰ. ẽ. & inde populus
iste erupit. Abyssus crepuit. & in¬
de gens ista efferbuit. Nulla enim
habent uiscera humanitatis. nulla
indicia pietatis. Si homines essent
mori timerent. sed unde emerse

Expanded text:
prorsus hominum faex, rubigo et scoprorsus hominum faex, rubigo et scoria. Gens, inquam, quae a nostra solita erat quaerere panem, quae nihil prorsus habebat nisi baculum et peram? Toties eis eleemosynam dedimus, toties eorum miserti sumus. Heu! heu! quare eis pepercimus? Cur illorum miseriae indulsimus? Quare non omnes occidimus? Nunc scire possumus quod huc veniebant non ut veri adoratores, sed ut subdoli exploratores. Gloriam nostrae felicitatis viderunt, divitias nostras concupierunt, concupiscentiam secum in terram suam detulerunt, et istis nuntiaverunt. Nunc igitur isti sitiunt aurum argentumque nostrum, et ob hoc tam crudeliter effundunt sanguinem nostrum. Ergone sunt homines isti, qui tantam habent potestatem, aut certe infernales dii? Forsitan infernus ruptus est, et populus iste eruptus est. Abyssus crepuit, inde gens ista efferbuit; nulla enim habent viscera humanitatis; nulla indicia pietatis. Si homines essent, mori timerent, sed unde emerser
Abbreviated transcription (Latin):
quacib suis fugiendi prestant con¬
sortium. Et ut uentus aquilo dissi¬
pat nubes. & inmissus turbo aggerataᷤᷤ
stipularũ: sic nr̃i dissipabant alas
fierent. dũ sic milites xp̃i satellites
diaboli destruerent. & comes sci e¬
gidii qui uarta mare pugnabat
absq numero perimeret. & mul¬
to plures in mari p̃cipites ire cõpelle¬
ret. quid clemens nunc uͦ demens
ammiraiusus stans ante portã as¬
calonie dixerit audiamus. sicut
supradictiis ꝓselitus ierosolimis de¬
inceps retulit. qui iuata illũ erat
ut assecla & domesticus uerna illiꝰ.
lemens ut demens dicebat.
dũ gentẽ suã gens xp̃iana de¬
truncabat. O mathome p̃ceptor
nr̃ & patrone. ubi. ẽ. uirtus tua:
cũ quib ipse głaris. Ubi. ẽ. cre¬
atoris efficaa potentia. cui semꝑ
astat tua presentia: Ut quid sic de¬
reliquisti gentẽ tuã. quã in misericor¬
gens pauꝑrima & pannosa. gens a¬
liarũ gentiũ peripsima. omniumq

Expanded text:
quacibus suis fugiendi praestant conquacibus suis fugiendi praestant consortium. Et ut ventus aquilo dissipat nubes, et immissus turbo aggeres stipularum, sic nostri dissipabant alas fierent, dum sic milites Christi satellites diaboli destruerent, et comes Sancti Aegidii qui juxta mare pugnabat, absque numero perimeret, et multo plures in mare praecipites ire compelleret, quid Clemens, nunc vero demens admiravisus stans ante portam Ascalonae dixerit, audiamus, sicut supra dictus proselytus Hierosolymis deinceps retulit qui juxta illum erat, ut assecla, et domesticus et verna illius. Clemens igitur ut demens dicebat, dum gentem suam gens Christiana detruncabat: « O Machomet praeceptor noster et patrone, ubi est virtus tua? cum quibus ipse gloriaris? Ubi est Creatoris efficax potentia, cui semper astat tua praesentia? Cur sic reliquisti gentem tuam, quam immisericorgens pauperrima et pannosa gens, aliarum gentium peripsema, omniumque
Abbreviated transcription (Latin):
conflictus intur. usq quo sol cen¬
trũ poli suꝑius conscendit. hora
ascendit: ipsa eadẽ hora om̃e ro¬
bur contrariȩ gentis emarcuit.
Qui ita sensu mutati sunt. quia
nec fugere poterant. nec se defen¬
dere ualebant.
rbores ascendebant. putan¬
tes ut ibi sic tuerentur. ne a
nr̃is intuerentur. Nr̃i uero sagit¬
tabant illos sicut aucupes uolati¬
lia. & ad terrã demersos trucida¬
bant ut inmacello carnifices ani¬
malia. Alii autẽ tenentes gladi
re contra xp̃ianos non audebãt.
Iam uͦ prima pars babilonici ea¬
ercitus tota fugiebat. & posterior de
uictoria cunis erat adhuc dubita¬
bat: nisi quia nichil unquã minꝰ
toriam xp̃ianoꝵ. Cũ enĩ suos con¬
spicabatur ꝑ plana campoꝵ fugi¬
endo discurrere. estimabat illos
ꝑsequi &p̃ianos & uelle occidere.
Sed post quã cõpererunt qͥa xp̃i¬
anis erat uictoria. gaudiũ quod
habuerant superauit mestitia.
Tunc &e ipsi ꝑterriti fugiunt. & se¬

Expanded text:
conflictus initur usquequo sol cenconflictus initur usquequo sol centrum poli conscendit, hora  crucem ascendit; ipsa eadem hora omne robur contrariae gentis emarcuit, qui ita sensu mutati erant quod nec fugere poterant, nec se defendere valebant. Arbores ascendebant, putantes quod sic se tuerentur ne a nostris intuerentur. Nostri vero sagittabant illos sicut aucupes volatilia, et ad terram demersos trucidabant, ut in macello carnifices animalia. Alii autem tenentes gladiose contra Christianos non audebant. Jam vero prima pars Babylonici exercitus tota fugiebat, et posterior de victoria cujus esset, adhuc dubitabat, quia nihil unquam minus toriam Christianorum. Cum enim suos conspicabatur per plana camporum fugiendo discurrere, aestimabat illos persequi Christianos, et velle occidere. Sed postquam compererunt quod Christianorum erat victoria, gaudium quod habuerant, superavit moestitia. Tunc et ipsi perterriti fugiunt, et se