comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anie studiosiꝰ imploret᷑ auxilium.
ĩ sufficientie mee necessariũ. ae
debitũ aur̃a patͥnitate. pie oraciois
rẽ ur̃a ꝑfeciss autoritas. Paterne
gͥ filio ut̾i uri cõsulite. pat̾ne sue¬
currite. ut siqͥd ꝑ me diuina m anꝰ
ta enĩ ĩ ordinata fieri uicdeo ĩchomo
di que me torquent. maxime qd̾
uelĩ monendo. ĩ crepando. ex cõmuni¬
cando: altaria a me redime uolunt.
sub nomine ꝑsone. Siẽ ap̾ decessorib
meis ex praua cõsuetudine redłmert̃:
In quo maxime indigeo conzilio uestro.
si id tolerabile uobis uidet᷑. uel auxilio:
si ĩ tolerabile iudicat᷑ Ceta qͥde̾ to¬
lerabilia uł corrigibilia mͥ ĩparro
auxilio ad ordinẽ religi cogetur:
Decet̾o notũ facio beatitudini ur̃e.
de meldensi ⁊ trecassino me¬
accusau̾. dicens me maiestatẽ re¬

Expanded text:
udiosius imploretur auxilium, insufficientiae meae necessarium ac debitum a vestra paternitate piae orationis rem vestra perfecisset auctoritas. Paterne igitur filio uteri vestri consulite, paterne succurrite, ut si quid per me divina manus ta enim inordinata fieri video in domo Dei quae me torquent, maxime quodvelim monendo, increpando, excommunicando, altaria a me redimere volunt sub nomine personae, sicut a praedecessoribus meis ex prava consuetudine redemerunt. In quo maxime indigeo consilio vestro, si id tolerabile vobis videtur, vel auxilio, si id intolerabile judicatur. Caetera quidem tolerabilia vel corrigibilia mihi in parestro et auxilio ad ordinem redigi cogeretur. De caetero notum facio beatitudini vestradiae, Meldensi et Trecassino, hoaccusavit, dicens me in majestatem re
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie d̾i ĩ qua qͥlibet qd̃ libet auda.
⁊ quod audet fac̃ ⁊ qͥ fac̃ ĩpunitũ draͣ¬
sit. Anu̾sa anꝓsꝑa erga uos sint
tũ ds ordinauerit orare stude¬
amꝰs ut si ꝓsꝑa sint. firment᷑. si uͦ aduer¬
sa: pellant᷑. Si ueni̾t ad uos qͥdã ꝑꝑ ĩ
famiã de eccłia nr̃a pulsus. rogo ne
che eo qͣꝗͣ statuat᷑ donec auobis cau¬
sa eiꝰ pleniꝰ audiat᷑ Bñ ualeat sc̃itas

Expanded text:
Ecclesiae Dei, in qua quilibet quodlibet audet, et quod audet facit, et quod facit impunitum transit. Adversa an prospera erga vos sint,tum Dei donaverit, orare studeamus, ut si prospera sunt firmentur, si vero adversa pellantur. Si venerit ad vos quidam propter infamiam de ecclesia nostra pulsus, rogo ne de eo quidquam statuatur, donec a vobis causa ejus plenius audiatur. Bene valeat, sanctitas
Abbreviated transcription (Latin):
notensis. ep̾e. cũ sp̃a cõsilii sptͣi ha¬
be fortitudinis. Exemplar litterarũ
qͣs misi dño nr̃o regi caritati irrͣe
trans mitto. ut eãde̾ causã me br̾e
sciatis ꝗͣ & uos habetis. cur nupeiis
ad quas uocati estis sub trahe̾ uos de¬
betis. uos gͥ qͥ cõuenistis. nolite fieri
boni speculatores uidentes glachũ
mino suo philippo magnifico frã
et̾no. Qr̃ serenitati ur̃e dixi p̾sens an̾
iuram̃tũ urꝰm. ita nͨ scͥbo ab sens. qͥa
huie nuciarũ sollẽpnitati ad qͣm

Expanded text:
 consilii spiritum habere fortitudinis Exemplar litterarum, quas misi domino nostro regi, charitati vestrae transmitto, ut eamdem causam me habere sciatis quam et vos habetis, cur nuptiis, ad quas vocati estis, subtrahere vos debetis. Vos igitur qui convenistis, nolite fieri icut boni speculatores videntes gladium . EPISTOLA XV. Domino suo PHILIPPO magnifico Francaeterno. Sicut serenitati vestrae dixi praesens ante juramentum vestrum, ita nunc scribo absens, quia hui
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ pͥmũ agnus d̾i. & cunc petant ueniã unꝰqͥsq in loco suo
flectentes genua p̾t̾ ministros altaris. & facta tanta mora
ut dici possit unũ pat̾ nr̃. incipiat cantor scd̃m agnꝰ dei.
Qd̾ si dies fuerit ꝓsternendi dicto sc̃s sc̃s: incũbant super
formas qͦusq respondeant. & cũ spu tuo pꝰ pax dñi sit sẽꝑ uob̃c̃.¬

Expanded text:
post primum Agnus Dei. Et tunc petant veniam unusquisque in loco suo flectentes genua, praeter ministros altaris: et facta tanta mora ut dici possit unum Pater noster, incipiat cantor secundum Agnus Dei. Quod si dies fuerit prosternendi, dicto Sanctus, incumbant super formas quousque respondeant, Et cum spiritu tuo post Pax Domini. De
Abbreviated transcription (Latin):
reducant facies ad altare. Cantore aũ incipiente offerendã:
ꝯu̾tant se stantes sic̃ ante erant. Qͣ cantata. u̾tant se it̾mad
altare donec dicat sac̾dos orate frẽs. & sic resideant suꝑ mĩas

Expanded text:
reducant facies ad altare. Cantore autem incipiente Offerendam, reducant facies ad altare. Cantore autem incipiente Offerendam, convertant se stantes sicut ante erant. Qua cantata, vertant se iterum ad altare, donec dicat sacerdos Orate, fratres, et sic redeant super mis
Abbreviated transcription (Latin):
soriis ꝙͣ in u̾sibꝰ.Sciendũ etiã qͥa qͦtiens unũ solũ alła siue dicat᷑
responsoriũ siue ñ. ad missam dr. pͥmũ neuma de alła int̾mit¬
tat᷑. s pꝰ u̾sum in repetitione. idem alła cũ suo neumate integ̾
canat᷑. Cuͦ uͦ duo uł plura alła in una missa dicunt᷑. c̃ suis neuma¬
tib integre sine repetitione canant᷑: excepto eo qd ꝓximũ ẽ. cuͣ¬
głio. qͥa repetitur. & notandũ qd̃ inuigłia pasche. & pentec̃.¬
unũ solũ alła dr. s ñ repetitur. Ad finẽ uͦ cantꝰ añ eu̾głm reducãt
frẽs facies suas ad altare. et signent se cũ dixerint gła tͥ domine.
Qd̃ si credo in unũ dm̃. dicendũ fuerit. cantore subiungente. pa
trem oipẽm: u̾tat se chorꝰ contͣ chorũ. Et c̃ uen̾int ad hõ factꝰ:
petãt ueniã sic̃ in festis diebꝰ. & cũ dixerint. adorat᷑. inctinent
se erigentes se ad & cũglorificat᷑. & cũ dixerint & uitã fut᷑i scłi:

Expanded text:
antias evitandas. Sciendum etiam quia quoties unum solum Alleluia, sive dicatur Responsorium sive non, ad missam dicitur: primum neuma de Alleluia intermittatur, sed post versum in repetitione idem Alleluia cum suo neumate integro cantatur. Cum vero duo vel plura Alleluia in una missa dicuntur, cum suis neumatibus integre sine repetitione canantur, excepto eo quod proximum est Evangelio, quia repetitur. Et notandum quod in Vigilia Paschae et Pentecur sed non repetitur. Ad finem vero cantus ante Evangelium, reducant fratres facies suas ad altare, et signent se cum dixerint Gloria tibi, Domine: quod si Credo in unum Deum dicendum est, cantore subjungente, at se chorus contra chorum. Et cum venerint ad Homo factus est, petant veniam sicut in festis diebus. Et cum dixerint Adoratur, inclinent se, erigentes se ad Et conglorificatur. Et cum dixerint Et vitam futuri saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
de monast̾i̾o ñ eiciet. nec nouitiũ recipiet. nͥ uisserit abbas. Nec con¬
fessionẽ de cͥminalibꝰ nͥ in extremis positi recipiet᷑. Qui sac̾dos ñ fuĩt¬
s tm̃ diaconꝰ. liceat ei bñdictionẽ dare lectori in capitulo. in refectorio
cere. Ted̾in laudamꝰ inciꝑe. & lectionem de euͣgłio leg̾e.¬

Expanded text:
de monasterio non ejiciet, nec novitium recipiet, nisi jusserit abbas: nec conde monasterio non ejiciet, nec novitium recipiet, nisi jusserit abbas: nec confessionem de criminalibus, nisi in extremis positi, recipiet. Non eised tantum diaconus, liceat ei benedictionem dare lectori in capitulo, in refectorio, cere, Te Deum laudamus incipere, et lectionem de Evangelio dice
Abbreviated transcription (Latin):
nec loqͣtur cum pluribꝰ simul ꝙͣ cũ duobꝰ. & ħ in loco det̾minato. nͥ forte
absente abb̃e necesse fuĩt aliq̃n ꝓ aliqͦ consilio pluribꝰ loqͥ: aut ꝓtenendo
capło infirmis. Nam & adtenendũ cõmune capłm conuentꝰ. pot̾it ire. si
magna necessitas em̾serit: absente abb̃e. Confessiones etiã incapło si ab¬
b̾i uisũ fuĩt. recipiat. De cet̾o p̾sente & absente abb̃e uitus & foris de om̃ibꝰ
& in om̃ib ꝓuoluntate abb̃is seagat. excepto qͦd iocũ eiꝰ ineccła ñ occu¬
pabit. nec missas solłpnes ꝓeo cantabit. nec candelas. ciñes. ramos. ignẽ.
coronam nouitior bñdicet. Nec ad erẽ. ã. bñdictionẽ dabit. Infir mũ.
ñ unget. mortuũ ñ sepeliet. Nullum ꝓ mouebit uł degͣdabit. nec ordi¬
nare faciet. Nullum in gͣui culpa mittet: aut iñ absoluet. monachũ

Expanded text:
nec loquatur cum pluribus simul quam cum duobus, et hoc in loco determinato, nisi forte nec loquatur cum pluribus simul quam cum duobus, et hoc in loco determinato, nisi forte absente abbate necesse fuerit aliquando pro aliquo consilio pluribus loqui, aut pro tenendo capitulo infirmis. Nam et ad tenendum commune capitulum, conventus poterit ire, si magna necessitas emerserit, absente abbate. Confessiones in capiit, recipiat. De caetero praesente et absente abbate intus et foris de omnibus et in omnibus pro voluntate abbatis se agat, excepto quod locum ejus in ecclesia non occupabit: nec missas solemnes pro eo cantabit: nec candelas, cineres, ramos, ignem, coronam et novitium benedicet: nec ad Evangelium benedictionem dabit. Infirmum non unget: mortuum non sepehet: nullum promovebit vel degradabit, nec ordinare faciet: nullum in gravi culpa mittet aut inde absolvet: monachum
Abbreviated transcription (Latin):
nior mȩccła in pͥmoloco sinistͥ chori debet stare. In capło uͦ & ad
collationem uxta abb̾em in dextͣ᷑ parte sed̾e. Ebd̾am inuitatorii face.
luc si albas ñ ierit duc̾e. nec qñ ñ ierit nͥ subpͥori si subpͥor ad laborẽ ierit.
cõmit̾e. Ad conuocandos incapło fres cũ necessitas exegerit. cabulã ꝑcut̾e.
& signũ adlauandũ pulsare. Nolam refectorii in conuentu & ad seruitores
cũ affuerit pulsare. Si uͦ contig̾it ut deforis ueniens nolam pulsari uł u̾sũ
dici inuen̾it: ing̾diat᷑. subpͥore nola sufficient̾ pulsata in locũ suũ reu̾tente.
Qd si subpͥor iam resedĩt: ing̾diat᷑ ut ceti monachi. & ret᷑hente se paululũ
subpͥore. ad nolam sedeat. & suũ offm̃ deinceps exequat᷑. Qd̃ eciam ad ca-¬
płm & ad collationẽ faciat. Septumanã de coquina faciat. si maior utilitas
ñ impedit. & suo die seruiat. Si iĩfirmitorio ia cuerit restͥcͥtiꝰ se agat.

Expanded text:
n ecclesia in primo loco sinistri chori debet stare: in capitulo vero et ad collationem juxta abbatem in dextra parte sedere: hebdomadam invitatorii facereluc, si abbas non ierit, ducere, nec quando non ierit, nisi subpriori, si subprior ad laborem ierit, committere: ad convocandos in capitulo fratres, cum necessitas exegerit, tabulam percutere, et signum ad lavandum pulsare: nolam refectorii in conventu et ad servitores cum adfuerit, pulsare. Si vero contigerit ut deforis veniens nolam pulsari vel versum dici invenerit, ingrediatur, subpriore nola sufficienter pulsata in locum suum revertente. Quod si subprior jam resederit, ingrediatur ut caeteri monachi, et retrahente paululum se subpriore, ad nolam sedeat, et suum officium deinceps exequatur: quod etiam ad capitulum et ad collationem faciat. Septimanam de coquina faciat, si major utilitas non impedit, et suo die serviat. Si in infirmitorio jacuerit, restrictius se agat,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerint. abbasq illius cenobii. a qͦ consultũ flagitant locũ habilẽ
ꝓspexerit: suscipiat illũ si uoluerit. Ipsi uͦ clerici. uł laici si scẽ regłe
iugo se subde uoluerint. aut in loco illo abbatiã faciendã p̾stolent᷑. aut
dũ. ne isti aut ali aliqui sine regłari ꝓbatione aliqͣmͦ nr̃o collegio socien¬
tur. exceptis monachis qͦs beatꝰ suscipit benedictus.

Expanded text:
oluerint, abbasque illius loci a quo consilium flagitant, locum habilem perspexerit, suscipiat illum si voluerit. Ipsi vero clerici vel laici si sanctae Regulae jugo se subdere voluerint, aut in loco illo abbatiam faciendam praestolentur, aut dum ne isti aut alii aliqui sine regulari probatione aliquo modo nostro collegio socientur, exceptis monachis quos B. suscipit Benedictus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ibi opꝰ ẽ. pon̾e. Coqͥnã scopare. & quisqͥlias in locũ designatũ deferre.
Aꝙͣ ad mandatũ cũ opꝰ fuĩt calefac̾e. Ligna inscisa ad ignẽ in cstino accen

Expanded text:
quod ibi opus est ponere. Coquinam scopare, et quisquilias in locum designatum deferre. Aquam ad Mandatum, cum opus fuerit, calefacere. Ligna incisa ad ignem in crastino accen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuoluant se añgͣdum p̾sbit̾ii incipientes a dextra parte. dem̃
incurui ter dicant. Bñdictus es dñe. & accepta bñdictione erigen¬
tes se it̾m inclinent. & sic reu̾tant᷑ in chorum. Quos subseqͣnt᷑ ingre¬
dientes eo mͦ se ꝓuoluentes. & incͦui t̾ suũ u̾sũ dicentes. Qui bñdic¬
uͥ abbi uisũ fuĩt in illo int̾uallo inauti diurnalibꝰ & scapularibꝰ
suis sispaciũ habuerint hauriãt aꝙͣ ad manꝰ lauandã uͥ nece̾eᷤᷤ fuĩt
Et ĩg̾diente̾ coqͥnã. agãt siqͥd tc̃ agendũ ÷. Cũ due misse canende st̃ si am

Expanded text:
olvant se ante gradum presbyterii incipientes a parte dextra: deinde incurviter dicant Benedictus es, Domine: et accepta benedictione erigentes se, iterum inclinent, et sic revertantur in chorum. Quos subsequantur ingredientes eo modo se provolventes, et incurvi ter suum versum dicentes. Qui benedicubi abbati visum fuerit, in illo intervallo induti diurnalibus et scapularibus suis, si spatium habuerint, hauriant aquam ad manus lavandas,ubi necesse fuerit: et ingredientes coquinam agant si quid tunc agendum est. Cum du
Abbreviated transcription (Latin):
i elaustro uxta lauatoriũ uͥ necesse fuĩt. ministrare. aꝙͦ ad rasurã
fr̃m pparare. Quiad refectionẽ seruit nouitiis pͥusqͣm monachis
pulita deferat: sonitu eos aduocans. Fr̃ib qui ꝑꝑt̾ negligentiã u̾sus ex¬
cũ reliquiis eoꝵ inuenĩt: cũ scutellis nouitioꝵ seruitoꝵ mundet et
custodiat. Qd̾ cam̃ in est̾. ñ faciat usq pꝰ nonã. Ex hinc usq in ẽstinũ¬

Expanded text:
necesse fuerit ministrare: aquam ad rasuram fratrum praeparare. Qui ad refectionem servit novitiis, priusquam monachis pulmenta deferat sonitu eos advocans, fratribus qui propter negligentiam versus excum reliquiis eorum invenerit, cum scutellis servitorum mundet et custodiat: quod tamen in aestate non faciat usque post Nonam. Ubi autem quatu
Abbreviated transcription (Latin):
cerrtua eo̾solariõe refoueri. de¬
siderarẽ tͥ freqͣnt̾ estie meos effu¬
dere ꝑtͣbarionũ mearũ crebras ĩ¬
cursiones tus macioib ꝓpulsandaᷤ
ost̾nde. anussam qͥetẽ sp̃e terũ sepe
cde flere. in qua licebat aliqñ diuini
amoris dulcedinẽ apposita diuint u̾¬
đo remigasti ĩ altũ. ut recia laxares
ĩ capturđ amodo poteris extuis
rnea pensare: ꝑreła. qualia pͣlatos
ĩꝓfundo exꝑiri ꝓnunciat psalmista:
Ascendt usq ad celos ⁊ descendunt us

Expanded text:
consolatione refoveri. Desiderarem tibi frequenter aestus meos effundere, perturbationum mearum crebras incursiones tuis orationibus propulsandas ostendere, amissam quietem spiritus tecum saepe deflere; in qua licebat aliquando divini amoris dulcedinem apposita divini veDeo remigasti in altum, ut laxares retia in capturam, amodo poteris ex tuis mea pensare pericula, qualia praelatos in profundo experiri pronuntiat Psalmista: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuriũ arguar inc̾risse ⁊ maiestatẽ regiã
minuisse. Qd ut pace ura dicã rect̾iꝰ¬
ieum retorqueri pot̾ qͥuulnꝰ fom̃tis
ĩcurabile taꝗͣ. pii medici cauteriis
cõpetentib dissimulat urere uł me¬
dicinali ferro p̾cidere: Inq sententia
simecũ firmit̾ fuissetis: iã egrotũ noᷤᷤ¬
trũ ad sanitatẽ ꝑduxissetis Quod ouã¬
diu differtis. uidete si fidelitatẽ ꝗͣ. dhe¬
betis. plenit̾ exibetis. si officii ur̃i
munꝰ expletis: faciat gͦ dñs rex ad¬
u̾ sus paruitatẽ mea̾ quantũ dõ
ꝑmittente libuerit. ⁊ licuerit. ĩ¬
cludat. excludat. ꝓscb̾at. inp̾irante
dĩ gr̃a. ꝯꝓsequente decreui pati ꝓ
lege di mei. ner ulla rõne cogente
uolo eẽ. ei cõsentanens ĩ eulpa:qͥ nolo

Expanded text:
estatem regiam minuisse. Quod ut pace vestra dicam, rectieos retorqueri potest, qui vulnus fomentis incurabile tanquam pii medici cauteriis competentibus dissimulant urere, vel medicinali ferro praecidere. In qua sententia si mecum firmiter fuissetis, jam aegrotum nostrum ad sanitatem perduxissetis. Quod quandiu differtis, videte si fidelitatem quam debetis pleniter exhibetis, si officii vestri munus expletis. Faciat ergo dominus rex adversum parvitatem meam, quantum Deo permittente libuerit et licuerit, includat, excludat, proscribat, inspirante Dei gratia et prosequente, decrevi pati pro lege Dei mei, nec ulla ratione cogente vol
Abbreviated transcription (Latin):
tremo qr ñ deuitatis tͣmite s de odii
fomite mea ꝓcedit acc̾acio. apłixam sedẽ
appello. qͦd omib ĩcͥmine pulsatis apłica
meã discuciat. ⁊ cũ ꝑ oratũ fuerit: legi¬
timam sentenciã ꝓferri pcipiat: Ne
h mͥbene consciꝰ causa uitandi iudicii fa¬
cio. cũ manifesta ⁊ breuis sit ĩterrogatio
mea decͥmi ne ꝑiurii. qͥnulli hodie uiuẽ
silus ÷ ꝓ iͣcerto cõmͦ uł nullo certis ꝑi¬
cłis me opone: Cõductũ .N. adnõ meo
rege quesiui. nec hr̃e potui. Quantũ uͦ ex
int̾pretatisminis ĩtelligo.nlicẽt mͥ in
couentu ur̃o ĩ pune dice̾ uitatẽ. qͥ pro
ia dicta ui̾tate ⁊ apłice sedis obedien¬

Expanded text:
tremo quia non de veritatis tramite, sed de odii fomite mea procedit accusatio, apostolicam sedem appello. Quod omnibus in crimine pulsatis apostolmeam discutiat, et cum peroratum fuerit, legitimam sententiam proferri praecipiat. Neque hoc bene mihi conscius causa vitandi judicii facio, cum manifesta et brevis sit mea purgatio de crimine perjurii, qui nulli hodie viventconsilium pro incerto commodo vel nullo certis periculis me opponere. Conductum enim a domino meo rege quaesivi, nec habere potui. 17 Quantum vero ex intentatis minis intelligo, non liceret mihi in conventu vestro impune dicere veritatem; qui pro jam dicta veritate, et apostolicae sedi
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. iã uilescit tͥ mundus oĩs ua¬
na sp̾es eiꝰ: credimꝰ qr ꝓpiera diui¬
nitas inchoauit inpectore tuo
tẽplũ suĩ. ⁊locum scm habitati.¬
oĩs sue Un bonoꝵ omnĩ largi¬
tori aquo fit ħ deuetꝰtate ĩ no¬
uitatẽ laudanda mutacio grateᷤ
ex soluimꝰ. ⁊ bonis pͥncipiis feli
ab eodẽ oĩũ bonoꝵ largitore pꝰ¬
te diuina clem̃tia sollicite caue.
ne imundꝰ spc adte reu̾itens do¬
palliatõ ĩdurat.sicq nouissima
tua peiora pͥorib efficiat. Contͣ spiri¬
tales itaq neqͥciaᷤ pugnat᷑us. si
securꝰ uis pugnare. castris xp̃i
militũ ordinate pugnantiũ te

Expanded text:
cimus, jam vilescit tibi mundus et omnis vana spes ejus, credimus quia propitia divinitas inchoavit in pectore tuo templum suum, et locum sanctum habitationis suae; unde bonorum omnium largitori, a quo fit haec de vetustate in novitatem laudanda mutatio, grates exsolvimus, et bonis principiis felicab eodem omnium bonorum largitore poe divina clementia sollicite cave, ne immundus spiritus ad te revertens, dopalliatos inducat, sicque novissima tua pejora prioribus efficiat . Contra spirituales itaque nequitias pugnaturus, si securus vis pugnare, castris Christi militum ordinate pugnantium te
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alit̾ hoc cõmole ꝑuos sedari ñ potit:
ñ pͥꝰ ad aures publicas causa hec ꝓdeat.
qͣm adme deferat᷑: ut studeam uł in¬
moderatũ zelũ illum tẽꝑare. uł de¬
mum canonice seueritati uires dare:
In exꝑtꝰ eni aurigadũ nescit srena
moderari:
Primo cursu cogit
equum aceleraciõe lassari Cuͣ gͦ sit ars
dissimulareqͥd debeat imꝓntu uindicare:
qͥsciat dethes auro suo ꝓferre noua ⁊ ue¬
coherent lapicles. qͥ frequentꝰ colli mati
ĩ eqͣlitatẽ suã deposuer̃t. freqͣnti limat᷑e
excicio Qd̾ si forsitan cõtigerit eũ ĩ cau¬
sis ext̾iorib minꝰ eẽ exercitatũ ad dispo¬
nenda omĩa sibi cõmissa. iuuabit eũ bu¬
na cõsciencia ⁊bonũ testimõiũ. Ipse ⁊ꝰ faci
nutͥende fr̃ne dilectioni: Multa loqͦr.
s qͣsi nẽ demũ uos ab lactans. uetlẽ uos
ĩ innib ee ĩstruetos: ut que st᷑ recta

Expanded text:
 si hoc commode per vos sedari non poterit,  si hoc commode per vos sedari non poterit, non prius ad aures publicas causa haec prodeat quam ad me deferatur, ut studeam vel immoderatum zelum illum temperare, vel demum canonicae severitati vires dare. Inexpertus enim auriga, dum nescit frena moderari, primo cursu cogit equum acceleratione lassari. Cum ergo sit ars dissimulare, quid debeat in promptu vindicare, stra, qui sciat de thesauro suo proferre nova et vecohaerent lapides, qui frequenter collimati, inaequalitatem suam deposuerunt frequenti limaturae exercitio. Quod si forsitan contigerit eum in causis exterioribus minus esse exercitatum , ad disponenda omnia sibi commissa, juvabit cum bona conscientia et bonum testimonium. Ipse etiam facianutriendae fraternae dilectioni. Multa loquor, sed quasi nunc demum 16 vos ablactans vellem vos in omnibus esse instructos: ut quae sunt recta
Abbreviated transcription (Latin):
sume̾ ñ possitis. qͤrite uobis mat᷑m optiuã
de cuiꝰ ub̾ib lac sugatis: ne aliqui ur̃m
ante tempꝰ ab lactati. mat᷑m qͣm expectant
non inueniant: et sic ad solidam es¬
cam non ꝑueniant: In eligeado itaq õs
ĩ cõmune consulite. ut nemo iͥ pͥuatã
occasionẽ attendat. nemo depͥuata excel¬
lencia intumescat. nemo ⁊tentiosꝰ exis¬
tat. nec ille humilit̾ subdi refugiat: quẽ
fr̃na cõcordia ꝓuisa utilitate sibi p̾ferri
ex postulat. Sui t̾n tanto nc̃ diligentiꝰ auo¬
bͣ ÷ discutiendꝰ: qͣnto p̾ea ñrepͣhendendꝰ:
s ab omib eꝯuanunit᷑ ÷ tolerandꝰ. Nolo
auͣ certã uob designare ꝑsonã. s hr̃e
liberũ electiois arbitriũ. ut elect̾ũ
ur̃m eo equanimiꝰ toletis. Quo eu uo¬
hr̃e uoluero: mͥ sic̃ patͥ filiũ tnsmittatis.
ꝯsicubi eummane uoluero: sñ scanda¬
lo cõcedatis. Qua ĩre uob̾ ñ ÷ formidan¬
dũ qr satis ĩ boc seruabo modũ hoc
ꝑantia zeli adu̾sꝰ alt̾malt̾ exarserit.¬

Expanded text:
sumere non possitis, quaerite vobis matrem adoptivam, de cujus uberibus lac sugatis, ne aliqui vestrum ante tempus ablactati, matrem quam exspectant non inveniant, et sic ad solidam escam non perveniant. In eligendo itaque omnes in commune consulite, ut nemo ibi privatam occasionem attendat, nemo de privata excellentia intumescat, nemo contentiosus existat, nec illi humiliter subdi refugiat, quem fraterna concordia provisa utilitate sibi praeferri expostulat. Qui tamen tanto nunc diligentius a vobis est discutiendus, quanto postea non reprehendendus, sed ab omnibue liberum electionis arbitrium, ut electum vestrum eo aequanimius toleretis quo eum vohabere voluero, mihi sicut patri filium transmittatis, et sic ubi eum manere voluero, sine scandalo concedatis. Qua in re non est vobis formidandum, quia satis in hoc servabo modum. Hoc perantia zeli adversus alterum alter exarserit,
Abbreviated transcription (Latin):
cłis unũ ÷ singłare cõsiliũ. qͣtinꝰ toto affec¬
tu clamemꝰ ad dnm cuimare ⁊ uenti
dormiens ut exꝑiat᷑ sustinẽtiã nrãm
lect̾o. qr leta tua ⁊tͥstia tua meast᷑. sic̾
mea tua ẽẽ ñ ambigo Uale

Expanded text:
is unum est singulare consilium, quatenus toto affectu clamemus ad Dominum, cui mare et venti dormiens, ut experiatur sustinentiam nostram, lecto, quia laeta et tristia tua mea sunt, sicut mea tua esse non ambigo. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
monicione met᷑ politani mei ꝓtͣhere
nitimmi eausã meam extra ꝓuincia.
quod eũ multis sanctionibꝰ scõꝵ patrũ
p̾scisũ sit.: unã exmultis beati stephani
pape ⁊ inr̾is ꝓducã ad mediu que tan¬
ꝙͣ gladius biceps utͥq ĩ tencionẽ reuer¬
beret ͣuitantis scł ꝯaccꝰantis. Dic̃ .n. bea

Expanded text:
ere nitimini causam meam extra provinciam. Quod cum multis sanctionibus sanctorum Patrum praecisum sit, unam ex multis beati Stephani papae et martyris producam ad medium, quae tanquam gladius biceps utriusque intentionem reverberet, invitantis scilicet et accusantis. Dicit enim bea
Abbreviated transcription (Latin):
& ad matutinalẽ missam. qñ duȩ misse cauendȩ st̃. ad initiũ
introitus sacdos & ministͥ ing̾diant᷑ ad altare. Ad reliqͣs aũ usq
ad głam sustineãt.¬

Expanded text:
 ad matutinalem missam quando duae missae canendae sunt, ad initium introitus sacerdos et ministri ingrediantur ad altare. Ad reliquas autem usque ad Gloria sustineant.
Abbreviated transcription (Latin):
si refectio abbis ultͣ frm refectionẽ ꝓducta fuĩt cognito qd conuentꝰ ad
ȩccłam ierit accepta ab abbate licentia reu̾tat᷑ in claustrũ. Porro sociꝰ eius
mox ut a conuentu ordinate diũt̾ẽ potui̾t ad ostiũ refectorii ueniens socio
suo se p̾sentet. & nutu eus remaneat. aut ad seruiendũ ab̃bi si necesse fuĩt
exiens. pꝰqͣm refecerit mappulas & uasa recolligat cyphos & iꝰticias mona¬
choꝵ si affuerint ini refectorium referat. & cet̾a quȩ soci us eiꝰ facẽt. oĩa cõp le¬
rit abbas in hospitio. Sabb̃o eadẽ hora qͣ gn̾ales coci. clauẽ & utensilia co¬
qͥne intͣnti socio reddat. Et sciendũ qͦd ad lectionẽ m̃se tam absente qm pre¬
sente abbate scribantur.

Expanded text:
si refectio abbatis ultra fratrum refectionem producta fuerit, cognito quod conventus ad si refectio abbatis ultra fratrum refectionem producta fuerit, cognito quod conventus ad ecclesiam ierit, accepta ab abbate licentia revertantur in claustrum. Porro socius ejus mox ut a conventu ordinate divertere potuerit, ad ostium refectorii veniens socio suo se praesentet, et nutu ejus remaneat ad serviendum abbati, si necesse fuerit; exiens postquam perfecerit mappulas et vasa recolligat, scyphos et justitias monachorum, si adfuerint, in refectorium referat, et caetera quae socius ejus faceret, omnia complerit abbas, in hospitio. Sabbato eadem hora qua generales coci, clavem et utensilia coquinae intranti socio reddat. Et sciendum quod ad lectionem mensae tam absente quam praesente abbate scribantur.
Abbreviated transcription (Latin):
oci abb̃is coqͥnam ꝑ septimanã uicissim faciant. Si q̃n uͦ solus
implere nequiuit socium suũ in auxiliũ uocare pot̾it. S ad refectionẽ
amibo ñ seriuant. Silentiũ more solito ceueant. In coqͥnam nullũ intͦmutãt.
Cuiꝰ clauem custodiant. Necñ & laicꝰ hospitał altãm hãt. Qui ipsos in om̃ib.
debet adiuuare. & utensilia ipsius coquine sic̃ & monachi custodire. Coqͥ¬
nam monachoꝵ & refectoriũ ꝓ offitio suo licet eis intͣre. Missassic̃ suꝑiꝰ ordina¬
umꝰ audiant. Qͥ septimanariꝰ ẽ. mane pꝰ primã scapulari. & diurnalibꝰ in¬
ducus tancũ leguminis accipiat. ut abb̃i ⁊ suꝑuenientibꝰ hospitibꝰ sufficere
lit. Añ horam refectionis mensam abb̃is preparet. Si hospites d
quos abbas secũ comed̾ẽ uoluit monachos ꝑ signũ aduocet. eorq sciphos &
iꝰticias deferatͥ. Qui monachi mox ut u̾sum pꝰ refectionẽ compleuerint.
inclinantes & licentiam ñ expectantes discedant. nͥ abbas retinuerit. Qd̃

Expanded text:
oci abbatis coquinam per septimanas vicissim faciant. Si quando vero solus implere nequiverit, socium suum in auxilium vocare poterit: sed ad refectionem ambo non serviant, silentium more solito teneant. In coquinam nullum intromittant, cujus clavem custodiant. Necnon et laicus hospitalis alteram habeat, qui ipsos in omnibus debet adjuvare, et utensilia illius coquinae sicut et monachi custodire. Coquinam monachorum et refectorium pro officio suo licet eis intrare. Missas, sicut superivimus, audiant. Qui septimanarius est, mane post Primam, scapulari et diurnalibus indutus, tantum leguminis accipiat ut abbati et supervenientibus sufficere possit. Ante horam refectionis mensam abbatis praeparet; si hospites defuerint, duos quos abbas secum comedere voluerit monachos, per signum advocet, eorumque scyphos et justitias deferat: qinclinantes et licentiam non exspectantes discedant, nisi abbas eos retinuerit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ ꝓbat᷑ dilectio di ⁊ ꝑximi. tanqͣm
parietes sp̃uał edificii. his õĩb suꝑ¬
ad dit᷑ uite cecti celsitudo speique
ꝓcessit ĩpetendo usq ad ĩtiora ue¬
laminis. Soͥptũ ẽ autẽ ab̃ eod. apło:
gñ fide in possibile ÷ placere do:
sides gͦ si euellat᷑. tota edificatio
sp̃uał ꝓcul dubio destruit᷑ Reliqua
uͦ edificia si aliqͣ uotustate atte¬
rant̾. aliqͣ lesione minuunt᷑. sacͣ¬
macłatũ ẽ asꝑitate penitentie n¬

Expanded text:
batur dilectio Dei, et proximi, tanquam parietes spiritualis aedificii. His omnibus superadditur vice tecti, celsitudo spei, quae procedit penetrando usque ad interiora velaminis. Scriptum est autem ab eodem Apostolo: Sine fide impossibile est placere Deo . Fides ergo si evellatur, tota aedificatio spiritualis procul dubio destruitur. Reliqua vero aedificatio, si aliqua vetustate atteritur, aliqua laesione minuitur, sacrmacularum est, asperitate p
Abbreviated transcription (Latin):
uult̾iꝰ beluacensis monast̾ii sc̃isi¬
phouani monachus uir prudens
& religiosus simili decausa rel icto
monastiom̾ cantoriense monast̾iũ
regit: sic multi alii¬

Expanded text:
ulfus Belvacensis monasterii Sancti Simphoriani monachus, vir prudens et religiosus, simili de causa relicto monasterio, nunc Cantuariense monasterium regit. Sic et multi alii
Abbreviated transcription (Latin):
contͣria sĩt in eoreꝑta non fuerĩt :
rogamꝰ ⁊ monemꝰ ut in eo caritat᷑e
consirmetis. ⁊ ad pacis conpagẽ festin¬
bili causa monast̾iis suis ad clunia¬
cense monast̾iũ ł ad alia monasteria
ascendert̾. Exqͥb duo demonas¬
terio orucis litt̾ati ⁊ religiosi.gũ¬
miundus ⁊ rob̃tus. alt̾ ad ep̃atũ au̾¬
sensem. alt̾ ad gubernationẽ mo¬
nastersĩ sc̃i laurencii adu̾ sensis

Expanded text:
rta non fuerint, rogamus et monemus ut in eo charitatem confirmetis, et ad pacis compagem festinui relictis probabili causa monasteriis suis, ad Cluniacense monasterium , vel ad alia monasteria ascenderunt. Ex quibus duo de monasterio Crucis, litterati et religiosi, Guimundus et Robertus, alter ad episcopatum Aversensem, alter ad gubernationem monasterii Sancti Laurentii
Abbreviated transcription (Latin):
in litteris tuuis notart potuit. qͥnee no¬
men metpolitani siõ in litt̾is excusatorñs
fieri solet ĩ terposuisti. nec adeũ aliqͣ
excusatoria u̾ba direxisti Nosautẽ
t adño metropolitano impet᷑uimꝰ.
Monendo itaq mandamꝰ. ⁊ mandan¬
do monemꝰ ut t̾o p̃sentiã tuã remota
õĩ occasioue dõno metͦpolitano exhibeas:
satiꝰfact᷑uꝰ dobiectiᷤ. Q̾si ad eẽ neglexeris:
Is omũe tͥ securitatẽ in p̾sentia tocius
concilii ꝓmisit: Uał.

Expanded text:
litteris tuis notari potuit, quod nec nomen metropolitani, sicut in litteris excusatoriis fieri solet, interposuisti, nec ad eum aliqua excusatoria verba direxisti. Nos autemtibi a domno metropolitano impetravimus Monendo itaque mandamus et mandando monemus ut tunc praesentiam tuam remota omni excusatione domno metropolitano exhibeas, satisfacturus de objectis. Quod si adesse neglexeris, is omnem tibi securitatem in praesentia totius concilii promisit. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
causã ur̃am iudiciali sententia t̾mi¬
narip̾cipiat . Uał.¬
gohumił carite .m. monachis dolen¬
sis monasterit.unanimes habitare in
domo Uenientes ad nos qͥdã de uro
monast̾io dii̾sa sentientes. notificauiađ
nob̾ dissensionẽ quȩ int̾ uos orta est
de eleccione fr̃is qr̾i bernerii: quondã
scientes. qr satanas expetiuit uos ⁊ tim̃¬
tes ne ista occasione uos inuicẽ mordeatiᷤ.

Expanded text:
causam vestram judiciali sententia terminari praecipiat. Vahumilis minister, monachis Dolensis monasterii, unanimes habitare in domo. Venientes ad nos quidam de vestro monasterio diversa sentientes, notificaverunt nobis dissensionem quae inter vos orta est de electione fratris vestri Bernerii quondam Bscientes, quia Satanas expetivit vos, et timentes ne ista occasione vos invicem mordeatis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ maiorib studiis uiuat᷑ ⁊ merias
S qͥa neminicito manꝰ inponendaẽ.
sud ad p̾sens ad plenũ dep̾hendẽ
non u aletis differendũ mͥ hoc ne¬
gotiũ usq ad fut̾am synodũ uide¬
ret᷑: ꝙ tc euidentiꝰ discuterentur.
⁊ eligentiũ studia. & electoꝵ merita:
ꝑꝑ tirannidẽ qua in nos excercent.
ex auctoritate apłica a nob̾ ex cõnu¬
nicatos. p̃cando insistimꝰ ⁊ in sisten¬
do p̾cam ũit uos quoq ex c̃omunicetis.
aut male inuasa nob̾ restitui faci¬
atis: Sic .N. antiqͥtꝰ est institutũ ⁊ nu
ꝑ inuiuͥnensi cõcilio õiũ ep̃oꝵ qui
ad erant assensu ꝯsirmatũ. ut ab
uno ep̃o quẽ libet ꝓ iniuriis ecdia¬
sticis ex cõmunicatu  uicini quoq
ep̃i ex cõmunicent Qd sicausatur
iniuste se ẽẽ ex cõmunicatĩ ueni¬
at ad eccłiam cuicalũpnia̾ facit.
aqua nullã in iurĩa ꝑtulit. audiet Tõ
tentiã. Apłica au̾ actoritate a nob̾
eã ex cõmunicat᷑a exẽplar apłican

Expanded text:
 majoribus studiis juvatur et meritis. Sed quia nemini cito manus imponenda est, si id ad praesens ad plenum deprehendere non valetis, differendum mihi hoc negotium usque ad futuram synodum videtur, ut tunc evidentius discutiantur et eligentiupropter tyrannidem quam in nos exercent, ex auctoritate apostolica a nobis excommunicatos precando insistimus, et insistendo precamur, ut vos quoque excommunicetis, aut male invasa nobis restitui faciatis. Sic enim antiquitus est institutum, et nunensi concilio omnium episcoporum qui aderant, consensu confirmatum, ut ab uno episcopo quemlibet pro injuriis ecclesiasticis excommunicatum, vicini quoque episcopi excommunicent . Quos si causatur injuste se excommunicatam, veniat ad Ecclesiam cui calumniam facit, et a qua nullam injuriam pertulit; audiet Deo tentiam. Apostolica autem auctoritate a nobis eam esse excommunicatam, exemplar apostolicarum
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑ atq diripiunt᷑: sanccimꝰ. ut pꝰc̃
sulto pͥncipe ad resecandã tã p̾sĩ tiuã
factionẽ ⁊ cognoscendu utrũ sit illa c̃¬
cessio: an inuasoris p̃ sũpcio. Qd si pͥncipis
in ordinata fuerit largitio: ĩpse sit prin¬
ceps ꝓ em̃datione redar guendus Siaũ¬
inuasoris declarat᷑ p̃sũ ptio ũsq ad em̃ da¬
cione ex comunicationis sit uindicta
gatio ep̃i qͣ se ꝓmisit obseruaturum
consuetudines eiꝰdẽ ciuitatis nil p̃iudi
cauit legib eccłiasticis. Pacta eñĩ ⁊ c̃ su
canonicas. auctoritate scoꝵ patrũ sic̃
uos ipsi bñ nostis. nulliꝰ st̃ mom̃ti Dic̃ eni

Expanded text:
dit atque diripiuntur sancimus, ut prius consulto principe, ad resecandam tam praesumptivam factionem, cognoscendum utrum illius sit concessio, an invasoris praesumptio. Quod si principis inordinata fuerit largitio, ipse sit princeps pro emendatione redarguendus: si auinvasoris declaratur praesumptio, usque ad emendationem excommunicationis sit vindicta gatio episcopi qua se promisit observaturum consuetudines ejusdem civitatis, sive cant legibus ecclesiasticis. Pacta enim et consticanonicas et auctoritates sanctorum Patrum, sicut vos ipsi bene nostis, nullius sunt momenti. Dicit enim
Abbreviated transcription (Latin):
cut legitima & iusta suc cess ore
cõuenit custodire. Itadebet ⁊̃ ma¬
dim̃tũ illatũ fuisse molendino.
qͦminꝰ officiũ suũ faceret: nͥ ipse eos qͥ
impediunt. ꝓ potestate sui officii
uere conat᷑. legat᷑ sententia de c̃o¬

Expanded text:
cut legitima et justa successorem convenit custodire ita debet etiam madimentum illatum fuisse molendino, quo minus officium suum faceret, nisi ipse eos qui impediunt pro potestate sui officii vere conatur, legat sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
ordine ⁊ etate ꝯꝑimꝰ: ħ solũ abbas ⁊
monachi ob iecer̾. qͣsi ne licentia fra¬
trũ amonastio dicesserit. s huiꝰ dis¬
cessionis causã ⁊ ꝑ nosscientes ⁊ per
alios sub tiliꝰ inqͥrentes: cognoui¬
mꝰ. qr eo tp̃r quodiscessit: in ag¬
na in eo monast̾io ꝑtur batio
fuit. qͣm  abbas eiꝰde loci ferre ñ
ualens: ad maiꝰ monast̾iũ in quo
ad ꝯuersionẽ uen̾at: necessitate
bas discessit. pp reuerentiã monas¬
tici ordinis: meliꝰ ẽ silere quã re¬
uelare Qua ꝑꝑ illa dic essio qͤ
illi fr̾r multis aliis pie sen entib ui¬
sa ẽ in meliꝰ mutatio. nullũ eiꝰ uidet᷑ ĩpedim̃tũ¬
si uota õiuim ur̃m ł melioꝵ in eo con¬
ueniant: ⁊ maioraes monastico re¬
gimini ñ ꝯ gruentes inipediant:
maxime cũ sumniꝰ pontifex cuiꝰ¬
÷ de oi eccłia iudicare: eũ ab ħuin¬
culo ab soluerit: missas ab eo audi¬
erit. ⁊inõib sacͣ m̃tis eccłiasticis co¬
rã religiosis ꝑitis ei c̾municau̾it:¬

Expanded text:
ordine comperimus. Hoc solum abbas et monachi objecerunt quod sine licentia fratrum a monasterio discesserit. Sed hujus discessionis causam et per nos scientes, et per alios subtilius inquirentes, cognovimus, quia eo tempore quo discessit, magna in eo monasterio perturbatio fuit, quam etiam abbas ejusdem loci ferre non valens, ad majus monasterium, in quo ad conversionem venerat, necessitate bas discessit, propter reverentiam monastici ordinis melius est silere quam revelare. Quapropter illa discessio, quae illi fratri et multis aliis pie sentientibus visa est in melius mutatio, nullum nobis videtur eisi vota omnium vestrum vel meliorum in eo conveniant, et mores monastico regimini non congruentes impediant, maxime cum summus pontifex  de omni Ecclesia judicare, eum ab hoc vinculo absolverit, Missas etiam ab eo audierit, et in omnibus sacramentis ecclesiasticis coram religiosis personis saepe communicaverit
Abbreviated transcription (Latin):
antiqua institucione ꝓuincialem
sinodũ celebrare ur̃a sollicitudo dis¬
posuit. in qͣ ad correctionẽ prauoꝵ ꝓ
mulganda st̃ instituta apłica ⁊ cano¬
nica: paruitat̃e mea quã inuitatis li¬
cet minꝰ utiłe. sub traħe nec uolo nec de¬
beo: sit̾i diuina miseracio lib̾tate mͥ
conseruauerit . sospitatẽ ꝑ ꝗͥ c̃q aut̃
uiã eadẽ diuina miseratio uenire me
c̃o cesserit: ante aliqͦt dies p̃mando uo¬
b̾ut in loco cõpetenti qũa securiorẽ
ꝯductũ potestis mͥ trans mittatis:
Deelectione aũt niuernensiũ in qͣse¬

Expanded text:
antiqua institutione provincialem synodum celebrare vestra sollicitudo disposuit, in qua ad correctionem pravorum promulganda sunt instituta apostolica et canonica, parvitatem meam quam invitatis, licet minus utilem, subtrahere nec volo nec debeo, si tamen divina miseratio libertatem mihi conservaverit et sospitatem. Per quamcunque autem viam eadem divina miseratio venire me concesserit, ante aliquot dies praemando vobis ut in loco competenti quam securiorem conductum poteritis mihi transmittatis. De electione autem Nivernensium, in q
Abbreviated transcription (Latin):
fres qͥ die dñica adħ ꝓnuntiati st̃ in capło. induentes scapula¬
ria seqͣnt᷑ ordine suo hospitalẽ: & uenientes ad hospites. deponant
caputia. Qͥ pͥor ẽ. pͥma die abluat pedes: iunior t̾gat. s ñ osculent᷑.
Scd̾a die fiat econu̾so. & sic ꝑcͦrant cet̾os dies alt̾natun. Qͦ fact̾o. ab¬
luant manꝰ & t̾gant. Deiñ ordinati ita ut pͥores sint in medio flexis
poplitibꝰ. & manib int̾ra demissis. ante hospites dicant. Suscepimꝰ.

Expanded text:
res qui die Dominica ad hoc pronuntiati sunt in capitulo, induentes scapularia sequantur ordine suo hospitalem, et venientes ad hospites deponant caputia. Qui prior est, prima die abluat pedes, junior tergat, sed non osculentur: secunda die fiat e converso, et sic percurrant caeteros dies alternatim: quo facto abluant manus et tergant. Deinde ordinati, ita ut priores sint in medio, flexis poplitibus, et manibus in terra demissis ante hospites dicant, Suscepim
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Qd̃ si aliqͣ gͣui necessitate impediente tabulam pulsare. & labo¬
rem sic̃ dictum ẽ. ordinare ñ pot̾it subpͥor uł cuiꝰ iniunctũ fuerit
retin̾e uoluerit. qui retinet᷑ signũ faciat ei qͥ tabulam ꝑcutit.
Si añ laborẽ facẽ ñ potuerit. pꝰlaborẽ innuat. ferram̃ta & alia
instrum̃ta ad laborem necessaria pͥor diuidat ꝓut uidit expedire.
Exeunces aũ seqͣnt᷑ pͥorem uł quẽ pͥor uisserit. Similit̾ pꝰ laborẽ.
Puideat aũ abbas aliquẽ maturũ frẽm qͥ conuentũ subsequatur.
cũ ad laborẽ terit. uł in redierit. ꝑ uenientes uͦ ad laborem ñ mul¬
tiplicent int̾ se signa. nec p̾sumant loqͥ nͥ forte de ipso labore
breuit̾ ⁊ uecessario. & silent̾. cum pͥore seorsũ afr̃ibꝰ. S & pͥor
raro loqͣt᷑ absente abbe. p̾sente uͦ ob reu̾entiam ipsiꝰ rarissime.¬

Expanded text:
rit. Quod si aliqua gravi necessitate impediente tabulam pulsare, et laborit. Quod si aliqua gravi necessitate impediente tabulam pulsare, et laborem, sicut dictum est, ordinare non poterit; subprior vel cui injunctum fuerit retinere voluerit; qui retinetur, signum faciat ei qui tabulam percutit: si ante laborem facere non potuerit, post laborem innuat. Ferramenta et alia instrumenta ad laborem necessaria prior dividat prout viderit expedire. Exeuntes autem sequantur priorem, vel quem prior jusserit: similiter post laborem.qui conventum subsequatur cum ad laborem ierit, vel inde redierit. Pervenientes vero ad laborem non multiplicent inter se signa: nec praesumant loqui, nisi forte de ipso labore breviter et necessario et silenter cum priore seorsum a fratribus. Sed et prior raro loquatur absente abbate, prae
Abbreviated transcription (Latin):
inito capło & p̃paratis fr̃ibꝰ ad laborẽ. pulset᷑ tabula apͥore
uł subpͥore. uł certe ab alio si pͥor uisserit ipsis cam̃ maiori uti¬
litate forsitan occupatis. Ad cuiꝰ sonitũ conueniant om̃s exceptis
infirmis & uariis officiis deputatis. Seruitor tam̃ in firmoꝵ nͥ appa¬
ratu infirmor detentꝰ fuerit: & cantor & sacͥsta. & hospitał & ma-¬
gist̾ nouitioꝵ sic̃ & alii conuemant nͥ aliqͦs hoꝵ ꝓ maiori forte oc¬
cupatiõe abbas incapło inde absolu̾it. pͥor si domi fuerit semꝑ
tabulam pulset. & ordinet laborẽ suũ in auditorio. Si uͦ extͣ chor
fuerit: suppͥor uł cui iniunctũ fuerit pulset tabulã. pͥor tñ nicħ¬
ominꝰ resi dens in auditorio ordinet laborẽ suũ: Tunc siqͥs ꝓ qͣlibi
necessitate reman̾e uoluerit ostendat ei causã suã. & qd̾ priori
uisũ fuerit faciat. Qd̾ si concesserit reman̾e ꝓuideat ipse illo
frẽ cõmonente. qͥd facẽ debeat pꝰquã illud compleu̾it ꝓ qͦ remanse¬

Expanded text:
inito capitulo et praeparatis fratribus ad laborem, pulsetur tabula a priore vel a subpriore, vel certe ab alio si prior jusserit: ipsis tamen majori utilitate forsitan occupatis. Ad cujus sonitum conveniant omnes, exceptis infirmis et variis officiis deputatis. Servitor tamen infirmorum, nisi apparatu infirmorum detentus fuerit, et cantor, et sacrista, et hospitalis, et magister novitiorum, sicut et alii conveniant, nisi aliquos horum pro majori forte occupatione abbas in capitulo inde absolverit. Prior si domi fuerit, semper tabulam pulset, et ordinet laborem suum in auditorio. Si vero extra chorum fuerit, subprior vel cui injunctum fuerit pulset tabulam: prior tamen nihilominus residens in auditorio ordinet laborem suum. Tunc si quis pro qualibet necessitate remanere voluerit, ostendat ei causam suam et quod priori visum fuerit, faciet: quod si concesserit remanere, provideat ipse, illo atre commonente, quid facere debeat, postquam illud compleverit pro quo remanse
Abbreviated transcription (Latin):
auditoriũ uł claustrũ fuerint. qn p̾dictũ signũ audieruit
onera sua ad destinatũ locum bauilent. & sic se ad horã p̃para¬
re festinent. At si qͥd portauerint qͦd sine dampno negligent᷑
relinqͥ ñ possit. sic̃ panẽ uł uinũ uł annonã & cet̾a huiꝰmodi.
aptũ locum querant. & ibi dimittant. Si extͣ t̾minos laboraue¬
rint. & ad horam in monast̾iũ occurrere ñ debueruit. dicant
ibi horam. & pꝰ ea oña resumant. Reu̾tentes aũ de ipso labore
ponent instrum̃ta qͣ deculerant uͥ ad laborẽ p̃parari solent aut

Expanded text:
auditorium vel claustrum fuerint quando praedictum signum audierint, auditorium vel claustrum fuerint quando praedictum signum audierint, onera sua ad destinatum locum bajulent, et sic se ad horam praeparare festinent. Et si quid portaverint quod sine damno negligenter relinqui non possit, sicut panem vel vinum vel annonam vel caetera hujusmodi, aptum locum quaerant et ibi dimittant. Si extra terminos laboraverint, et ad horam in monasterium occurrere non debuerint, dicant ibi horam, et postea onera resumant. Revertentes autem de ipso labore, ponant instrumenta quae detulerant, ubi ad laborem praeparari solent, aut
Abbreviated transcription (Latin):
int̾inittant opꝰ. etiam si ibi st᷑ horam cantaturi. Et qͥ in eccła fue¬
rint: cicius cantent. seruato cam̃ modamine gͣuitatis. Si pͥor sig¬
nũ ñ audierit. qͥ audit tam tp̃r secationis qmͣ alio significet ei.
Qͥ laborẽ seruat etiam si sac̾dos ñ fuerit orationes añ hora̾ t̾mi¬
net ipse semꝑ. Uersiculos & responsoria ipse ꝑ se dicat aut alii
iniungat. Si uͦ sac̾dos fuerit absente ebdomadario etiã horas
incipiat. capicula. Pat̾ nr̃. & colłas aut ipse suppleat aut alii in¬
iungat. Prior cam̃ ⁊ subpͥor si diacones fuerint. pat̾ nr̃ sibi reser¬
uent. si infra: qui cantat horam totũ compleat. Cũ ꝯuentꝰ infra
t̾minos laborau̾it. & forte baiulau̾it ligna uł tale qͥd qͦd sine
dampno relinqͥ pot̃. qñ audierint signũ qͦd añ horã pulsat᷑.
dimittat᷑ ibi qͦd bauilant & festinent ad horam uenire. Si intͣ

Expanded text:
intermittant opus, etiamsi ibi horam cantaturi sunt. Et qui in ecclesia fueintermittant opus, etiamsi ibi horam cantaturi sunt. Et qui in ecclesia fuerint, citius cantent, servato tamen moderamine gravitatis. Siminum non audierit, qui audit tam tempore secationis quam alio significet ei. Qui laborem servat etiamsi sacerdos non fuerit, orationes ante horas semper ipse terminet. Versiculos et responsoria ipse per se dicat aut alii injungat: si vero sacerdos fuerit, absente hebdomadario, etiam horas incipiat, Capitula, Pater noster et Collectas aut ipse suppleat aut alii injungat. Prior tamen et subprior, si diaconi fuerint, Pater noster sibi reservent: si infra, qui cantat horam totum compleat. Cum conventus infra terminos laboraverit et forte bajulaverit ligna vel tale quid quod sine damno relinqui possit: quando audierint signum quod ante horam pulsatur, dimittant ibi quod bajulant, et festinent ad horam venire. Si intra
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ĩt. si necesse fuerit. Subpͥori uͦ etiam abb̃e & pͥore absentebꝰ
confessionẽ ibi reciꝑe ñ liceat. nͥ dealiqͣ parua re utpote de illu¬
sione sompnii. uł cũ ibi dealiꝗͣ re qͥs aliqͥd dereliq̃rit. & ħ tam̃ bre¬
uit̾ ⁊ stando. Nam illis p̾sentibꝰ nullomͦ se intͦmictet. Non re¬
pausent nec dig̾diant᷑ alicubi qͣcũq necessitate sine licentia.
S si contig̾it dig̾di expleta necessicate ad laborẽ ciciꝰ reu̾tant᷑.
Si lector uł quoquus uł refectorariꝰ ibi fuerint audito siguo ad
laborau̾int qͤrant a pͥore licentiã eundi. qͥd etiã pꝰ mixtũ fac̾e debe
ant int̾rogent. Cũ repausau̾int scd̃m qͦd qͣlitas aeris & sitꝰ loci
ꝑmiserit cͥca pͥorem repausent. Qmdui aũ repausau̾int int̾ se
ñ significent. Et sciendũ qͦd tp̃r laboris. nec legẽ nec etiam ad la-¬
borẽ librũ deferre cuiꝗͣ liceat. Nullus etiã sine cuculla uł sca¬
pulari uł ibi uł alibi loquat᷑. uł significet. Audito signo adhorã

Expanded text:
fuerit. Subpriori vero etiam abbate et priore absentibus confessionem ibi recipere non liceat, nisi de aliqua re, utpote de illusione somnii, vel cum ibi quis aliquid deliquerit, et hoc tamen breviter stando: nam illis praesentibus nullo modo se intromittet. Non repausent nec digrediantur alicubi quacunque necessitate sine licentia. Sed si contigerit digredi, expleta necessitate ad laborem citius revertantur. Si lector vel cocus vel refectorarius ibi fuerint, audito signo ad laboraverint, quaant. Cum repausaverint secundum quod qualitas aeris et situs loci permiserit, circa priorem repausent. Quandiu autem repausaverint, inter se non significent. Et sciendum quod tempore laboris nec legere, nec etiam ad laborem librum deferre cuiquam liceat. Nullus etiam sine cuculla vel scapulari, vel ibi vel alibi loquatur vel significet. Audito signo ad horam
Abbreviated transcription (Latin):
debita obedientiã cũ fidelioronũ obse¬
qͥd Pat̾ni tatẽ ur̃am apłici culminis
uitas gratulat᷑. & sũme ꝓSidentie gr̃as
iñ referens ut de bonis pͥncipiis meli¬
ores exitꝰ ꝓueniant: ꝓ modulo suo
dm̃ cotidianis oracionibꝰ dep̃cat᷑. Cre¬
dimꝰ etũ religionẽ ur̃am xelũ di actenꝰ
gradus accepisse cognouimꝰ. sũ mũ desi¬
icurreremꝰ de nob̾ uera fatendo ł ꝑicłm
lapsus aĩe qͦd nob ĩminet uera negando:
inhis que salubrit᷑ i utilit̾ reuerentie ur̃e sug¬
gesserit : tanꝗͣm me ipsũ audiatis: ualꝰ.¬

Expanded text:
debitam obedientiam cum fideli orationum obsequio. Paternitatem vestram apostolici culminis vitas gratulatur, et summae providentiae gratias inde referens, ut de bonis principiis meliores exitus proveniant, pro modulo suo Deum quotidianis orationibus deprecatur. Credimus enim religionem vestram zelum Dei hactenus gradus accepisse cognovimus, summum desiincurreremus de nobis vera fatendo, vel periculum lapsus animae quod nobis immineret vera negando. in his quae salubriter et utiliter reverentiae vestrae suggesserit, tanquam meipsum audiatis. Val
Abbreviated transcription (Latin):
cã monacbi ꝙͣ nouitii ueniãt ꝑ suꝑiorem intͦitũ chori ⁊ ꝑ medi¬
ipsiꝰ oratorii. Fĩnita a. sac̾dos int̾mitcens asꝑsionis offm. u̾sus ad al¬
tare dicat colłam. Exaudi nos. in loco qͦ stat. Et incepta t̾cia pꝰ
gła patͥ ceptam subsequat᷑ asꝑsionẽ. Que si forte ad głam pͥmi
psalmi ñ dum ꝑacta fuerit. presbit̾ stans in eodem loco usq pꝰ
gła patͥ asꝑsionem int̾mittat.
Qua ꝑacta redeat in loc̃
suum. & sedeat cum ministͥs
Deĩ sec retariꝰ porcet aqͣ
hospitibꝰ & familie ⁊ ponat iñ inuã und̾

Expanded text:
tam monachi quam novitii, veniatam monachi quam novitii, veniaipsius oratorii. Finita Antiphona sacerdos intermittens aspersionis officium, versus ad altare dicat Collectam, Exaudi nos, in loco quo stat. Et incoepta Tertia post Gloria Patri, coeptam subsequatur aspersionem. Quae si forte ad Gloria primi psalmi nondum peracta fuerit, presbyter stans in eodem loco usque post Gloria Patri aspersionem intermittat: qua peracta, redeat in locum suum et sedeat cum ministris. Deinde secretarius portet aquam hospitibus et familiae, et ponat inde in vas unde