comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s segatum.x. fructuano de¬
dit ad exibẽdum cum ñ tr̃rripa¬
lam ẽ. succurrẽdum̃ tñ legata¬
no adusus fructuarium mar¬
cellus ꝓbat Si adfiscum̃ porto
hr̃ditatis puem̃t. cessab̾ ista
stipło. quia no solet fiscus sat̾¬
dare. ¶Qui minorẽ ꝑtez hr̃¬
ditatis possi di cũ exmaiore ꝑte
hr̃s sit. si ꝗdem ip̃o iure minuat᷑
portio hrditatis seciror eĩt br̃.
n enim exmaiore ꝑte exstipla
tutũr legatariis quam exqua
hr̃s esi uero nom̃ ꝗdem hrdis
ap̃eos integ̾. maneat. uitam̃
effcũ minuss̃t hr̃ditatis ⁊ ca¬
uint legatorumnoĩe. indentũ
honerari. qr i p̃oiure ꝓ eaꝑte le¬
gata debẽt. ꝓqua br̃dess. s eni
cqssimum ẽ ñ maiorẽ ꝑtemile¬

Expanded text:
m fructuario dedit, ad exhibendum eum non teneri palam est: succurrendum tamen legatario adversus fructuarium Marcellus ait. Si ad fiscum portio hereditatis pervenerit, cessabit ista stipulatio, quia nec solet fiscus satisdare. Qui minorem partem hereditatis possidet, cum ex maiore parte heres sit, si quidem ipso iure minuatur portio hereditatis, securior erit heres: neque enim ex maiore parte ex stipulatu tenetur legatariis, quam ex qua heres est: si vero nomen quidem heredis apud eos integrum maneat, verumtamen effectu minus habeant hereditatis et caverint legatorum nomine, videntur onerari, quia ipso iure pro ea parte legata debent, pro qua heredes sint. sed enim aequissimum est non maiorem partem le
Abbreviated transcription (Latin):
liano fidciꝯmissario. utͣq ꝗdem
stipło committetur. s except̃. se
tueĩ hr̃s. quia caue̾ nõ debuit᷑.
S si ps brditatis restituta sit ab
utroq cauẽdumẽ. ¶Etia si
ab intestatodebeatur fideicom¬
delegatos tetant.utrisq sat̃cdat̃.
nec hoẽrari hr̃dem cum possit cos¬
dẽ fidenissores adutrãq stipłoẽ¬

Expanded text:
dem stipulatio committetur, sed exceptione se tuebitur heres, quia cavere non debuerit. sed si pars hereditatis restituta sit, ab utroque cavendum est. Etiam si ab intestato debeatur fideicomde legato contendant, utrisque satisdatur: nec onerari heredem, cum possit eosdem fideiussores ad utramque stip
Abbreviated transcription (Latin):
puĩtia eẽt adsat̃̾datõem fideicõ¬
missi noĩe. ĩꝓuintia fideiomissa¬
riũ remittẽdum eẽ. qrͣsi hr̃s in eũ
locũ caue̾di grãremitti desideret
ũ domiciliũ ht. legatius ãt ibi
cauĩ postulet ubi ẽ hrditas nõ

Expanded text:
fideicommissi nomine in provinciam fideicommissarium remittendum esse. quare si heres in eum locum cavendi gratia remitti desideret, ubi domicilium habet, legatarius autem ibi caveri postulet, ubi est hereditas, non
Abbreviated transcription (Latin):
naĩa distracta s̃uł testatoris ꝑ¬
um eorũ fideiomissi ẜuadi cã in
deposito habendum.
fideiꝯmissi. ꝗ cognoscit intaxati¬
oe quo fidenissores petunt. ¶A¬
monẽd̾i aũt sumꝰ. reb publicis
uolũtati defunti statum iri.

Expanded text:
am distracta sunt vel testatoris pum eorum fideicommissi servandi causa in deposito habendum. fideicommissi, qui cognoscit taxationem quoque fideiussores petuntur. Admonendi autem sumus rebus publicis voluntati defuncti statu iri.
Abbreviated transcription (Latin):
płanti legati nomiẽsi sponteat
hr̃s offilius aitita cauere deb̾e.
si is cums nõie eaueat uinãtan
¶Si .xͣ. q̃marcha erant m̃ legata
Saͣtibi eorum ususf. legatus sit.
sipure utriq legatum sit relic¬
tumas cui pprietas legata sit ip¬
soiure uẽdicabit.xfructuanũ

Expanded text:
anti legati nomine spondeat heres, Ofilius ait ita cauere debere, si is, cuius nomine caueat, uiuat, Si decem quae in arca erant mihi legata sint, tibi eorum usus fructus legatus sit, si pure utrique legatum sit relictum, is cui proprietas legata est ipso iure decem uindicabit, fructuarium
Abbreviated transcription (Latin):
deiꝯmissi. it ap̃ qͣ  hr̃ditas.
n omine p̃poĩta stipłone cautu
fuãt extitit. fidenissores infim
tm̃mi negãi. quianz ius neq ꝑ¬
sona eẽt ad qm u̾ba stipłonis di¬
rigipossint mp̃r. marcus anto¬
nino iulio babboipsit.eũ aquo
res fidciꝯmisse petebantur. cum
cuit pñcipi. post ꝓ uocatõe quo¬
q fi deiꝯmissi cantõem int̾poni.
uictoria.dilata petitõe nõ opor¬
tuit. s qrñ caueatur defidiomi¬
so qui ꝓuocauit si cauẽt adũsa¬
enim exigitur alegatanoince
mutua cautum. s uncariĩ custo

Expanded text:
deicommissi sit apud aliquem hereditas nomine proposita stipulatione cautum fuerat, extitit: fideiussores interim teneri negavi, quia neque ius neque psona esset, ad quam uerba stipulationis derigi possint. Imperator Marcus Antoninus Iulio Balbo rescripsit eum, a quo res fideicommissae petebantur, cum cuit principi post prouocationem quoque fideicommissi cautionem interponi: victoriam dilata petitione non oportuit. sed quare non caverat de fideicommisso qui provocaverit, si caveret adversaenim exigitur a legatario vice mutua cautum, sed vicaria custod
Abbreviated transcription (Latin):
ait. pap̃.si solus hr̃s sit.Cetu
si cobr̃dem hat. ⁊ cohr̃s adiit.ñ
ẽ cogẽdus. in ꝗd is ꝗ accep̃asta¬
tu lib̾o actoẽs eͥditorum susci¬
ꝑe. nã cum se filius abstmnet.id
debebit ꝯsequiiure p̃torio qd̾
emacipatus ꝯsequitur. qui hr¬
ditatem repudiaũ. quo facto.
statu lib̾.filio noĩatim pecuĩa
dare iussus potuiss non brdi
hr̃dis accipe no pot̾at. ¶Si
sepulcri molati filius a gͣet
qͣmuis br̃ditarii. qͦ nicħ exbo¬
ms patris cap̃. ñ uidebr̃ bonis¬
lans tenet.ñ ꝓhr̃de gerit. Nã
admissum ꝯtrariam uolũta¬
tem declarat qnt̃dum aũt a¬
nimus solus eum obstringi
hr̃ditati. ut puta sires nõ bor¬
ditaria qͣi heres usus sit. s ita
demum ꝓbr̃de gerẽdo adꝗret
brditatem.si iam sit ei delata.
Cetum exqbcaĩs repudian¬
temmch̾ agese diximꝰexeisde
caĩs nec ꝓherede gerẽdo. ꝗcqͣm
ageres. ¶Sciendum ẽ siqᷤᷤ
partẽ. ex q̃ institutus ẽ ignoã¬

Expanded text:
s sit: ceterum si coheredem habeat et coheres adiit, non est cogendus, inquit, is qui accepit a statulibero actiones creditorum suscipere: nam cum se filius abstinet, idem debebit consequi iure praetorio, quod emancipatus consequitur qui hereditatem repudiauit, quo facto statuliber filio nominatim pecuniam dare iussus potuisset non hereheredis accipere non poterat.Si sepulchri uiolati filius aget quamuis hereditarii, quia nihil ex bonis patris capit, non uidetur bonislans tenet, non pro herede gerit: nam admissum contrariam uoluntatem declarat.Interdum autem animus solus eum obstringet hereditati, ut puta si re non hereditaria quasi heres usus sit.Sed ita demum pro herede gerendo adquiret hereditatem, si iam sit ei delata: ceterum ex quibus causis repudiantem nihil agere diximus, ex isdem causis nec pro herede gerendo quicquam agere sciendum est.Si quis partem ex q
Abbreviated transcription (Latin):
q̃stus ⁊ ꝯpendii societas mitur:
qcquid exopissins sotius as¬
quisierit inmediũ ꝯferres sͥ
aũt quisq br̃ditatem acqrit.¬
Pterea nec fructuarius ꝗdem

Expanded text:
stus et compendii societas initur, quidquid ex operis suis socius adquisierit, in medium conferet: sibi autem quisque hereditatem adquirit.Praeterea nec fructuarius quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ cũ unum gerit. nec ꝑna
turam huane ꝯditõis aliu
ꝑtum formare pot̃. qd qde
post cͥtum tp̃c ꝯceptõis enei¬
et exꝑte dimidia ⁊ ignorãtẽ
forte hordemã ex qͣrta ut mł¬
putat sçĩa aũt uel opinio. si
filius. fam̃. uł ẜuus instituti
s.utrum ip̃orum an dñ uel
patris accipiẽda sit. finge pa¬
tre putasse p̃gnantem filiu
cͥtum ẽẽ finge. ⁊ sic adire. an
instituto relique ꝑtes accre¬
scunt. q̃ postumodate s̾ si c̾tu
sit non eẽ p̃gnantem. licet he¬
res ignoret.
tatem ñ põt̾ s ⁊ si scit se hr̃de¬

Expanded text:
ita et cum unum gerit nec per naturam humanae condicionis alium partum formare potest quod quidem post certum tempus conceptionis eueniet, ex parte dimidia et ignorantem fore heredem, non ex quartaputat.Scientia autem uel opinio, si filius familias uel seruus instituti sunt, utrum ipsorum an domini uel patris accipienda sit? finge patrem putasse praegnatem, filium certum esse fingere et sic adire, an instituto reliquae partes adcrescunt, quae postumo datae sunt, si certum sit non esse praegnatem, licet heres ignoret. tatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ee debeat se fłin non fecisse rec¬
t̾e adibit hr̃ditatem. sin aũt
alius ignẽtur citra ꝯscĩam eiꝰ ac
ñ pot̾ adĩre qĩ dubitet uerum
ẽẽ tastam̃tum.

Expanded text:
e debeat se falsum non fecisse, recte adibit hereditatem: sin autem alius argueretur citra conscientiam eius, non potest adire, quasi dubitet uerum esse testamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
metu u̾borum. uel aliquotio¬
re coactus falles adierit hr̃di¬
tatem.siue lib̾sit. hr̃dem fieĩñ
placet. siue seruus sit. dñm br̃¬
dem non facere.
duł. Si quis filium. fam̃.
prdem institũt. ⁊ ita scripẜit.
eunte iuissu patris substituti
excluditur. ¶Si filius pri
qͣm sciret se neccͣium extitisse
patri b̃rdem. decesẜit relicto fi¬
lio neccio. ꝑmittẽdum ẽ ne¬
poti abstinere seaui hr̃dita¬
te qr ⁊ patri eius id̾ tribuẽtur.¬
In oĩ successioẽ q ei hr̃s extitit.
ꝗͥ titio hr̃s fint. titio quo hr̃s

Expanded text:
metu uerborum uel aliquo timore coactus fallens adierit hereditatem, siue liber sit, heredem non fieri placet, siue seruus sit, dominum heredem non facere.um.Si quis filium familias heredem instituerit et ita scripserit: eunte iussu patris substitutus excluditur.Si filius prius quam sciret se necessarium exstitisse patri heredem decesserit relicto filio necessario, permittendum est nepoti abstinere se aui hereditate, quia et patri eius idem tribueretur.In omni successione qui ei heres exstitit, qui Titio heres fuit, Titio quoque heres
Abbreviated transcription (Latin):
toris inc̾tus sit. pat̾. Fam. an fi¬
lius. fam̃. sit. ñ potĩt adire hr̃¬
ditatem. ⁊ si eius ꝯditõis sit
inu̾itate ut testari possit.ꝯ
hostes decessit. an ciuis roany̾.
nire ẽ ut possit adiredicend̾
est posse adire.
se eam acquiret br̃ditatez iaz¬

Expanded text:
tus sit, pater familias an filius familias sit, non poterit adire hereditatem, etsi eius condicionis sit in ueritate, ut testari pot‹u›erihostes decessit an ciuis Romanus, in re est, ut possit adire, dicendum est posse adire. se eum adquirere hereditatem ia
Abbreviated transcription (Latin):
successor metu enĩtonerũ
tris timidius qͥs q̃ inpuberis
br̃ditatęmadibit alicgtim¬
ꝓspicit. nec honeribꝰ patris
pupun borditas inplicaretũ.
s qd̃ infrẽ scripsit. credoitam
telligẽdum. si ñ inpubis frat̾
fint s testatoris. Cet̃un utiq
si fr̃ patrem frĩs substitutus ĩ¬
pubi sit. sine dubio necc̃ius
hr̃s existet. ¶S insocieta

Expanded text:
successorem: metu enim onerum patris timidius quis etiam impuberis hereditatem adibit. alioquiprospicit, ne oneribus patris pupilli hereditas implicaretur. sed quod in fratre scripsit, credo ita intellegendum, si non impuberis frater fuit, sed testatoris: ceterum utique si frater a patre fratri substitutus impuberi sit, sine dubio necessarius heres existet.Si in soc
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃. Qui hr̃s institutuᷤᷤ
phibeatur ab eo qui una ĩsti¬
tutusiam hrditatem adut.
tabulaslitt̾as roẽs inspicere
mortui un scire poss an sibi
ad eunda eẽt hr̃ditas. nõ inmr
pherede gerere.

Expanded text:
m.Qui heres institutus prohibeatur ab eo, qui una institutus iam hereditatem adiit, tabulas litteras rationes inspicere mortui, unde scire posset an sibi adeunda esset hereditas, non uidetur pro herede gerere.
Abbreviated transcription (Latin):
ore nr̃e cuntatisn
pupillus n pupilla. sine tu¬
toris aucte. obligar possut.
br̃ditas aũt qn oblige̾t nos
eri alieno. ⁊ si nõ sit soluẽdo.
plus quam manfestum ẽtẽ
ea aũt hrditate loquimur. ĩ
q̃ nõ succedũt hunsmoi ꝑ¬
sone qĩ neccie. ¶Inpubes
qui inaltius potãte est.si ius.
silii capax non fu̾it. ei acꝗrit
hereditatem.
sit. l hunis etatis sit ut cãm
acqrende hr̃ditatis ñ intelliᷤ¬
gat.qmuis ñ uideatur scire hꝰ
auc̃te hr̃ditatem acquirere
pot̃. ħ enĩfauoãbilit ei pr̃atur.

Expanded text:
ore nostrae ciuitatis neque pupillus neque pupilla sine tutoris auctoritate obligari possunt: hereditas autem quin obliget nos aeri alieno, etiam si non sit soluendo, plus quam manifestum est. de ea autem hereditate loquimur, in qua non succedunt huiusmodi sonae quasi necessariae.Impubes qui in alterius potestate est si iussuet consilii capax non fuerit, ei adquirit hereditatem. sit, licet huius aetatis sit, ut causam adquirendae hereditatis non intellegat, quamuis non uideatur scire huiauctoritate hereditatem adquirere potest: hoc enim fauorabiliter eis praestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nam eum ꝗ dubitat utrũ filiꝰ
fam̃. an pat̾. fam̃.morte prĩs
fes sit.posse adire hr̃ditate
mag̾admittit. ¶Intdu
filii. fa. a sine aditoe acquirẽt
hrditatem. his in quorum s̃
potãte. ut puta si nepos exfilio
exhr̃dato hr̃s sit institutus pa
filio ex hrdato necc̃̾tum eũ nõ
mortis tpr mnpotãte̾ nõ fuerit.
Nam peũ ꝗs existere necc̃ius

Expanded text:
nam eum, qui dubitat, utrum filius familias an pater familias morte patris factus sit, posse adire hereditatem magis admittit. interdum filii familias et sine aditione adquirent hereditatem his in quorum sunt potestate, ut puta si nepos ex filio exheredato heres sit institutus: pafilio exheredato, necessarium eum non mortis tempore in potestate non fuerit: na
Abbreviated transcription (Latin):
fint ꝯditio ⁊ si marbitrium
collata ẽ. ¶Siꝗs dubit᷑
uiuat testator nec nerepu¬
diãdo mehagsubstitutus
qͦꝓ simiłr.si an̾te repudiat
sine filio. altinociutriq aũt
possunt reꝑudiare.ꝯ¬
quł. ¶ dem ⁊̃ est silegitrĩa
b̾rditas filiis obuenit.
ui cũ sit uoluntanus. ñ po¬
putat necc̃ium uoluntariuᷤ
existere non poͬt.¬
rit.ata ⁊ repudiãdo amittit
brditatem. ¶Hrs institr¬
tus id̃p legittimus si qͣi ĩsti¬
tutus repudiam̃t. qĩ legit

Expanded text:
fuit condicio, etsi in arbitrium collata est.Si quis dubitet, uiuat testator nec ne, repudiando nihil agit.Substitutus quoque similiter si ante repudiat,sine filio alteri nocet: utrique autem possunt repudiare.um.Idem est etiam si legitima hereditas filiis obuenit. um, cum sit uoluntarius, non poputat necessarium, uoluntarius existere non potuirit, ita et repudiando amittit hereditatem.Heres institutus idemque legitimus si quasi institutus re
Abbreviated transcription (Latin):
uͣt.mł. recce distingunit intee
utrũ rem ceptam subpre ꝑfi¬
ciat an nouarmchoiui. nam
siꝗd nouum in societate ĩ cho¬
aint. ñ rideri miniscuisse hr¬
ditati patris. scripsit. ¶Siẜ¬
uumm pat̾num filiuꝰs maumi¬
ẜit. sine dubio miscuisse sepa¬
filius apr̃e decastrẽsi peculio
ẜues ꝯpasse eosq apatre maũ¬
mitt̾e rogatus cũ hr̃s eẽt ab eo
institutus q̃rebat si se absti¬
nuiss pat̾na hr̃ditate eosq
manumisiss anmiscuisse se
pat̾ne br̃ditati indeatur. dice¬
bamus nisi eindẽter qĩ heres
manumisiss nõ debere eum
calumpniã pati qi se misci̾t¬

Expanded text:
us recte distinguit interesse, utrum rem coeptam sub patre perficit an nouam inchoauit: nam si quid nouum in societat‹e› inchoauit, non uideri miscuisse hereditati patris scripsit.Si seruum paternum filius manumiserit, sine dubio miscuisse se pafilius a patre de castrensi peculio seruos comparasse eosque a patre manumittere rogatus, cum heres esset ab eo institutus: quaerebatur, si se abstinuisset paterna hereditate eosque manumisisset, an miscuisse se paternae hereditati uideatur. dicebamus, nisi euidenter quasi heres manumiserit, non debere eum calumniam pati, quasi se misc
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑. si tam̃ extit̾it ꝯditio. subqͣ
subͥstitutus ẽ Quid tñsi igno¬
rat an ꝯditõem extitisse. puto
posse adire hrditatem quead¬
modum si ignoret an cohr̃di
cui substitutus ẽ repudiatioe.
portio eiꝰ delata sit.

Expanded text:
rat, si tamen exstitit condicio, sub qua substitutus est. quid tamen si ignorat condicionem exstitisse? puto posse adire hereditatem, quemadmodum si ignoret, an coheredis, cui substitutus est, repudiatione portio ei delata sit.
Abbreviated transcription (Latin):
se abstinait. alt̃ pꝰa quam pͥor
abstinuut inscu̾iss. dicẽd̃
ẽ huncũ posseͥ recusare qͦminꝰ
tota honera brditana subeat.
qui enim scit aut scire potint.
illo abstinẽtese oninibo homi¬
b fore mplicitum ea ꝯ ditõe
adire indeatur.

Expanded text:
se abstinuit, alter posteaquam prior abstinuit immiscuit se, dicendum est hunc non posse recusare, quo minus tota onera hereditaria subeat: qui enim scit aut scire potuit illo abstinente se oneribus fore implicitum, ea condicione adire uidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sciñt hr̃ ditatiꝰ na qui iiiditiy
parẽtis oppugnamt nõd ex
oꝑtet. s marcellus elegãter di¬
stinguit. multum interẽe ut¬
trum exasse funi̾t institutus pa

Expanded text:
 hereditati: nam qui iudicium parentis oppugnauerit, non debet ex consequi. sed Marcellus eleganter distinguit multum interesse, utrum ex asse fuerit institutus in
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis bona fidem ser¬
uiat.ẜuns alienuis.iussu meo
hrditatem ad eundo.mchilꝓ
mouebit. nec ad quiret m̾nec
pum.uł collegiiał curie. hr̃si¬
stitutus. manumissus. ułalie¬
natus adibit hrditatem.¬
¶Si fisciscru̾sit institut ĩsu ꝓcuã¬
toris cesans adibit hrditate
ut ẽ sepe. ixptum. ¶Siquis
plane ẜuus fiñt pene effectus.
ad gladiumaił ad bestiasuł ĩ
metallum dãpnatus.si fu̾t h
hr̃s institutus. ꝓnõ script̃o hẽ¬

Expanded text:
ihi bona fide seru‹ia›t seruus alienus, iussu meo hereditatem adeundo nihil promouebit nec adquiret mihi, nec pum uel collegii uel decuriae heres institutus manumissus uel alienatus adibit hereditatem.Si fisci seruus sit, iussu procuratoris Caesaris adibit hereditatem, ut est saepe rescriptum.Si quis plane seruus poenae fuerit effectus ad gladium uel ad bestias uel in metallum damnatus, si fuerit heres institutus, pro non scripto h
Abbreviated transcription (Latin):
cum nõ obligari b̃rditati.Id̾
ergo dicẽm ut ait pop̃. si qͣi lib̾¬
tini sui. cũ is ingemiius eẽt.bo¬
na eius occupauit.nã ut qs ꝓ
br̃de gerẽdo obstringat se hr̃¬
tus pximus.usto testõ
scriptus hr̃s añ quam table
ꝓferantur. cum existimaret ab¬

Expanded text:
cet non obligari eum hereditati. idem ergo dicemus, ut ait Pomponius, si quasi libertini sui, cum i‹n›genuus esset, bona eius occupauit. nam ut quis pro herede gerendo obstringat se heretus proximus iusto testamento scriptus heres, antequam tabulae proferantur, cum existimaret
Abbreviated transcription (Latin):
tit. qĩ legittimus ñ admittit
hr̃ditatem E si qĩ legittimu
repudiauĩt. si ꝗdem scit se hr̾¬
dem institutum.c̾dendum ẽ
ritrũqͣ repudiasse. si ignoa̾t.
adnentrũ ei repudiatio no¬

Expanded text:
rit, quasi legitimus non amittit hereditatem: sed si quasi legitimus repudiauit, si quidem scit se heredem institutum, credendus est utrumque repudiasse: si ignorat, ad neutrum ei repudiatio no
Abbreviated transcription (Latin):
adisse. dubitari pot̾. immo rr̃¬
us ẽ exhis omĩb aditõem ẽẽ ĩ¬
troducẽdam. ¶Pat filio ita
scripsit. scio fili. qd̾ ꝓtua pru¬
dẽtia inuigilabit hr̃oitati de¬
late tibi luta titiiputo iussu
patris adisse Qd̃ simãdauit.
si expedit adire adito. si putas
si coram titio iissit adire.siai¬
bitrio lutii titii recte putõns¬
sisse s si mãdauit qi exasse ĩsti¬
tuto ⁊ inueniatur exꝑtͣe. ñ pr¬
to exiussu adisse qd si exꝑte irꝰ¬
adiit. nam ñ puto ꝗcqͣm egis¬
bis substitutus. ⁊õ suffiẽnis¬
ditas. pot defendi iussu adis

Expanded text:
adisse, dubitari potest. immo uerius est ex his omnibus aditionem esse introducendam.Pater filio ita scripsit: 'scio, fili, quod pro tua prudentia inuigilabis hereditati delatae tibi Lucii Titii'. puto iussu patris adisse.Quid si mandauit: 'si expedit adire, adito'? 'si putas Si 'coram Titio' iussit adire, si 'arbitrio Lucii Titii', recte puto iussisse.Sed si mandauit quasi ex asse instituto et inueniatur ex parte, non puto ex iussu adisse. quod si ex parte iusadiit: nam non puto quicquam egisberi substitutus, non sufficit iusditas', potest defendi iussu adis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯseques est dr̃e eum adire.ma¬
xime cũ ħ suspitio. ncħ ei ob¬
fĩt. nec piculum ad tułit. fa¬
cilius ꝗs admittet. siqs pure
institutus putaũ se subꝯditi¬
c̃ẽ institutum.ꝯditõemq ĩple¬
qͣm excã substitutõis ei defera¬
tur br̃ditas ꝓhrde gesẜit. erit
hr̃s ex eã quoq substitutoĩ qmͣ¬
imnto qͦꝵ ei ace̾scit portio. Ide
ces p̾cedẽtis institutõis. ¶Si
exclusus ꝑꝯditõem sibidata
pat̾. filiuiussit adire dicend̾
erit eum ñ quesisse suam por¬
toẽm. s si exduo b filiis unu
nisserit. debebit ⁊ alium filiu
iubere adire.

Expanded text:
sequens est dicere posse eum adire, maxime cum haec suspicio nihil ei offuerit nec periculum adtulerit. facilius quis admittet, si quis pure institutus putavit se sub condicione institutum condicionemque impleequam ex causa substitutionis ei deferatur hereditas, pro herede gesserit, erit heres ex causa quoque substitutioque ei adcrescit portio. idem ces praecedentis institutionis.Si exclusus per condicionem sibi datam pater filium iussit adire, dicendum erit eum non quaesisse suam portionem.Sed si ex duobus filiis unum iusserit, debebit et alium filium iubere adire.
Abbreviated transcription (Latin):
uñ aliena ẽ potãte. nõ
pot̃ inintubrditati obligare
eum incuius ẽ potãtene eri a¬
lienopat̾ obligetur s in bõru.
quã citra uoluntatẽ agnorit
is qui potãti subiectus ẽ s sile¬
gittima hr̃ditas filio d̾lata sit
exsenatus ꝯsultꝰo orficiao ma¬
gris id̾ erit ꝓ bãdum. s ⁊ siñ ad¬
dient filius diuͣ tam̃ possedit.
pat hr̃ditatem cͥdendus ẽ ami¬
sisse hr̃ditatem ut onus ꝑuiꝰ

Expanded text:
n aliena est potestate, non potest inuitum hereditati obligare eum in cuius est potestate, ne aeri alieno pater obligaretur.Sed in bonorum quam citra uoluntatem adgnouit is qui potestati subiectus est.Sed et si legitima hereditas filio delata sit ex senatus consulto Orfitiano matris, idem erit probandum.Sed et si non adierit filius, diu tamen possedit pater hereditatem, credendus est admississe hereditatem, ut diuus Pius
Abbreviated transcription (Latin):
gnãs.sic accipiẽdum est.si
gnãtem eẽ adhuc adiri here¬
ditas ñ pot̾ finge obstetriceᷤ
dre qd si ipẽ putet solus.si ir¬
stã roẽ ductus ñ pot̾adire si
ẜm multorũ opimonẽ poͬt̾.¬
qd ergosi p̃gnans fuit cum
putaret eẽ heres non eẽ pgnã¬
ptio ꝓficit. quot̃. ꝯcurrit cũ

Expanded text:
gnas', sic accipiendum est, siaegnatem esse? adhuc adiri hereditas non potest: finge obstetrices dicere. quid si ipse putat solus? si iusta ratione ductus, non potest adire: sim multorum opinionem, potest.Quid ergo si praegnas fuit, cum putaret heres non esse praegnaptio proficit, quotiens concurrit cum
Abbreviated transcription (Latin):
tecipiẽdumut demui hr̃dita¬
de mãdeturplane si rumor fu¬
it lutumititium decestisse. po¬
terit eĩ mãdare.ut si scripsit eỹ
ad eat aut siclause ad huc ta¬
bulesint.⁊ sit in c̾tum an filiꝰ
scriptus sit br̃e. S ꝗd simada¬

Expanded text:
recipiendum, ut de uiui hereditate mandetur. plane si rumor fuit Lucium Titium decessisse, poterit ei mandare, ut, si scripsit eum, adeat: aut si clusae adhuc tabulae sunt et sit incertum, an filius scriptus sit heres.Sed
Abbreviated transcription (Latin):
si̾ ꝙo qi non hr̃s gerit. s q̃i alio
de gessisse ⁊ideo solẽt testari li¬
b̾i. qui necc̃ti existumt. nõ aĩo
brois se gerere q̃ gerunt. s aũ
pietatis aut custodie cã aut ꝓ
suout puta prẽm sepeliũ. uł
iustaͬ ei fec̃. si aĩo hr̃dis ꝓhr̃de
uitium̃ta aut paint.aut di¬
strax̾. si hoc ut hr̃s gessit ꝓbr
de.aut si nõ ut heres gesẜit. s¬
ut custodia. aut putañ sua.
aut dum delib̾at ꝗd fec̾. ꝯsu¬
lẽs ut salue fint res h̾rditaĩe.
si forte ei ñ placui̾t ꝓ hr̃de ge¬
rẽ apparet non inderi ꝓ hr̃de
gessisse ꝓm̃ ⁊ si fundos aũ edeᷤᷤ
locaũ. uel fulsit.uel siqd aliyd
fec̃ nõ hoc animo qiͣ hr̃de gere¬
ret. s dum ei ꝗ substitutus est
ł abintestato hr̃s estiturus ꝓ¬
spicit.aut res tp̃r ꝑituras di¬

Expanded text:
id quasi non heres egit, sed quasi alio de gessisse.Et ideo solent testari liberi, qui necessarii existunt, non animo heredis se gerere quae gerunt, sed aut pietatis aut custodiae causa aut pro suo. ut puta patrem sepeliuit uel iusta ei fecit: si animo heredis, pro herede uit iumenta aut pauit aut distraxit: si hoc ut heres, gessit pro herede: aut si non ut heres, sed ut custodiat, aut putauit sua, aut dum deliberat, quid fecit, consulens ut saluae sint res hereditariae, si forte ei non placuerit pro herede gerere, apparet non uideri pro herede gessisse. proinde et si fundos aut aedes locauit uel fulsit uel si quid aliud fecit non hoc animo, quasi pro herede gereret, sed dum ei, qui substitutus est uel ab intestato heres exstaturus, prospicit, aut res tempore perituras di
Abbreviated transcription (Latin):
petendo osequi pot̃. pꝯstat pro
hr̃de cumñ gessise cum petitõ
earum ⁊̃ creditorib ꝯpetat. et
maxiẽ futurarum ¶s ⁊ qui in
sepulcrum br̃ditanum mor¬
tinimintulit. obligari pat̾m
c̾ditorib. ñ ẽ estimandus.ut.

Expanded text:
petendo consequi potest. et constat pro herede eum non gessisse, cum petitio earum etiam creditoribus competat et maxime futurarum.Sed et qui in sepulchrum hereditarium mortuum intulit, obligari paternis creditoribus non est existimandus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃is spatiol ñ modicum sit.
exeodem prim legio cõpetat.
¶Mulier in q̃ tũpi suspitõ cadẽ
po̾t nec extestõmilitis aliqd
cape pot̃.ut diuus adrianus
iꝓsit. ¶Nec tutorem ei qĩ
aliena ẽ potate. miles dare pt̃.
¶Si miles exhr̃dam̃t filium .ł
sciẽs eum filium suum ẽẽ silẽ¬
tio p̃terierit. an legatum sub¬
stituto eius dare possit. qͣitu
ẽdixi nõ p̾se licet ampla lega¬
ta reliqrit s ex hrdatomiles ⁊
ema cipato filo substitue̾ pot
um hoc ius mhis exercebitũ
q̃ ab eo ad eum cui subscituit
⁊ filio suoanuo ad hucauosb̾¬
stitunt. p̾t acꝗsitam ani hr̃di¬
tatem ein ẽo dicẽt ad substity¬
tum ꝑtinẽ. ¶Similitis
adita non fint hr̃ditas an su̾¬
scitutio q̃m pupillo fecit ua
strũ. quamuis sibi non fecerit.

Expanded text:
ris spatio, licet non modicum sit, ex eodem privilegio competat. Mulier, in qua turpis suspicio cadere potest, nec ex testamento militis aliquid capere potest, ut divus Hadrianus rescripsit. Nec tutorem ei, qui in aliena est potestate, miles dare potest. Si miles exheredaverit filium vel sciens eum filium suum esse silentio praeterierit, an legatum a substituto eius dare possit, quaesitum est. dixi non posse, licet ampla legata reliquerit exheredato. Miles et emancipato filio substituere potest: verum hoc ius in his exercebitur, quae ab ipso ad eum cui substituit si filio suo uiuo adhuc auo substituit, post adquisitam ei aui hereditatem nemo diceret ad substitutum pertinere. Si militis adita non fuerit hereditas, an substitutio quam pupillo fecit ualstamentum, quamuis sibi non fecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
les cap̾tus ap̃ hostes decesserit.
dicemus legem corneliam q̃ al
pat̾ eius prius in crntate dece¬
ẜitrelicto nepot᷑e exfilio/ ansi¬
milit̾ testͣm patris rũpatura di
cẽdum ẽ non rũpi cestm̃ qr ex¬

Expanded text:
les captus apud hostes decesserit, dicemus legem Corneliam etiam pater eius prius in civitate decesserit relicto nepote ex filio, an similiter testamentum patris rumpatur. et dicendum est non rumpi testame
Abbreviated transcription (Latin):
ãnum ꝯditio institutõis exti¬
fit mortuo intra ãnum ⁊ideosi
Miles testm̃ fecerat. dem̃ ñ igͦ¬
minie cã missus rursus cinctuᷤᷤ
inalia ẽ militia. q̃rebatur ã te¬

Expanded text:
annum condicio institutionis exstiterit, mortuo eo intra annum. et ideo si Miles testamentum fecerat, deinde non ignominiae causa missus rursum cinctus est in alia militia: quaerebatur, an te
Abbreviated transcription (Latin):
R.militib quoquo mõuelĩt
cessum ẽe. ita tñ ut brcita sub¬
secutum eẽ. legictimis ꝓbatõs¬
miles testm̃ ita fec̃. pamphila
ẜua mea exasse mͥ hr̃s esto.alio
dem̃ capite. sepnio ꝯmilitoni
suo eãdem pafilam reliꝗdcinꝰ
fideiꝯmisit. ut eam mãumit¬
tet. Quero an hr̃s eẽt pãfila.
atq si directo accepiss lib̾ta
tutoẽ etiam lib̾tatem ei ꝯpet̾e
⁊ iõ sine cã pa acomilitone pe¬
tiss. ut eã dem manumuteret.
cũ exppria scriptura liba ⁊ hr̃s
fcã est. postea nuillo p̃inditio
uoluntatis frustra fcõ.legata

Expanded text:
militibus, quoquo modo velint concessum esse, ita tamen, ut hoc ita subsecutum esse legitimis probationimiles testamentum ita fecit: "Pamphila serva mea ex asse mihi heres esto": alio deinde capite Sempronio commilitoni suo eandem Pamphilam reliquit, cuius fidei commisit, ut eam manumitteret: quaero, an heres esset Pamphila atque si directo accepisset liberttutione etiam libertatem ei competere et ideo sine causa postea a commilitone petisse, ut eandem manumitteret: cum ex priore scriptura libera et heres effecta est, postea nullo praeiudicio vol
Abbreviated transcription (Latin):
catõẽquuałat sz siut miles fe¬
ciss testiñ agitare cep̃. qñ ad sũp¬
tus feciss postquam desut inu¬
meris eẽ utrum intra ãnum ã
post ãnum. cognom intra ãnũ
eũ adsũptum ergosi cũ adhyc
iuremititari ualetnirsus ⁊ eodẽ
iure posse destarinũꝗd ⁊ post ã¬

Expanded text:
si ut miles fecisset testamentum, agitare coepi, quando adsumptus fuisset, postquam desiit in numeris esse, utrum intra annum an post annum: cognovi intra annum eum adsumptum. ergo si, cum adhuc iure militari valeret, rursus eodem iure posset testari, numquid etia
Abbreviated transcription (Latin):
dcm̃ eẽt. in quoscripta erat. et
applłoneint̃põĩta ⁊ pendẽte di¬
em suum obiss. hr̃dib enis.
tutus abstimñt. q̃mus noĩe
sit hr̃s. patronꝰ admittitur. S¬

Expanded text:
m esset, in quo scripta erat, et appellatione interposita et pendente diem suum obisset: heredibus eius tutus abstinuerit, quamvis nomine sit heres, patronus admittitur. S
Abbreviated transcription (Latin):
ẽaut nõ est. nec hr̃s institutꝰ
c̃ ¶Lib̾tus si patronũ suu
ita hr̃dem scripẜitsi filui m̃s
me uiuo morietur. patronus
u̾o ꝑs suppleta ẽi legatis sine

Expanded text:
ut non est et nec heres institutus est.Si libertus patronum suum ita heredem scripserit: 'si filius meus me uiuo morietur, patronus uero pars suppleta est ei legatis siue
Abbreviated transcription (Latin):
bo. pos. summoueat. um est eĩ
eũ hr̃dem fr̃m. ¶Sititio
no ꝓdebira ꝑte ascripto brde
fuerit satiffcm. ¶Libtus
patronum⁊ exͣneum ꝯiucta

Expanded text:
one submoveatur: verum est enim eum heredem factum. Si Titio pro debita parte a scripto herede fuerit satisfactum. Libertus patronum et extraneum coniunctim
Abbreviated transcription (Latin):
intutis. perẽdi se in lib̾tatem
ꝯdixit. uerum is ꝗ ex lib̾tate pe
um dicat.ł ꝗd aliud. qd̾ hr̃e nõ
pos in eo ñ ẜuus sit an repella¬
tur qĩ in ẜuitutem petierit. qd̃
tem ⁊ optinũit. mox cognita
irĩtate passus sit in lib̾tate mo¬
rari. ñ debet et obẽẽ maxiẽ si ba

Expanded text:
uitutis, petenti se in libertatem contradixit, uerum is, qui ex libertate petum dicat uel quid aliud, quod habere non potest in eo, nisi seruus sit, an repellatur quasi in seruitutem petierit? quod tem et optinuerit, mox cognita ueritate passus sit in libertate morari, non debet ei obe
Abbreviated transcription (Latin):
sededrrit. drn scriptus oniẜit
cirotatem.pationus totorũ bõ¬
⁊ exalt̃o filio duoh nepotib he¬
potes ñ admittẽti.qͣm diu filiꝰ
tatem libti uocari mamfestũ ẽ.¬
¶Si aũt exouob patroms alter
inum filium alt̃ duos reliqnͣ.
dix̃ uiles int̾ eos ꝑtes fieri.

Expanded text:
se dederit, deinde scriptus omiserit hereditatem: patronus totorum boo filio duobus nepotibus, nepotes non admittentur, quamdiu filius tatem liberti uocari manifestum est.Si autem ex duobus patronis alter unum filium, alter duos reliquisset, dixi uiriles inter eos partes fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
morte subtc̃tus ẽ. ¶Si patro¬
ni filius aduocatõem acc̃atori
hib̾ti p̾stitit. ñ ẽ repellendus.n
enim aduocatus accãt. ¶Si
pat̾ testõ cauerĩt ut acc̃aretur
lib̾tus.qi uenenum sͥ parasset.
aut qd aliud inse adiisisset.
ñ sponte accauerunt s ⁊ si accã¬
ꝙ in lib̾to ꝓbãtum ẽ meruerat
capitis penam. benignius ãt ẽ
pimitus lib̾tus ueluti tm̃ rele¬
gatus decalũpmatore eniz sẽ¬
sit pretor

Expanded text:
morte subtractus est.Si patroni filius aduocationem accusatori liberti praestitit, non est repellendus: neque enim aduocatus accusat.Si pater testamento cauerit, ut accusaretur libertus, quasi uenenum sibi parasset aut quid aliud in se admisisset: t, qui non sponte accusauerunt.Sed et si acc in liberto probatum est, meruerat capitis poenam, benignius autem punitus est libertus, ueluti tantum relegatus: de calumniatore enim sensit praetor
Abbreviated transcription (Latin):
uictum. ꝯpetit ei legittimum
auxilrum. quia id qd̾ sepauit.
se h̃ĩturum non htis ⁊ si nõto¬
tum einctum sit.um̃aliquom
minus h̃t qͣm putaulerit ei sub¬

Expanded text:
uictum, competit ei legitimum auxilium, quia id, quod sperauit se habiturum, non habet. sed et si non totum euictum sit, uerum aliquo minus habet q
Abbreviated transcription (Latin):
numincidẽt al tumno faclle in¬
petraretis e̾te siabo utõem publ¬
ic̃e dadam.repetit iammaior.di¬
cẽdum ẽ. hunc cẽ remouẽdi
maior enim fẽs potinit sine tĩo¬
re deserere abolitam accãtionez.
tio appetit. cuius pena aut suppl¬
itium huĩt aut exilim. ꝙ situi¬
ce deportatõis uͥ cuntas adiitti¬
turssi tͣm quis lib̾tum eo erims̃e
ac c̃auerit.cꝰ pena nõ est capitis.

Expanded text:
num incideret, alterum non facile impetretur. certe si abolitione publice data repetit iamiam maior, dicendum est hunc esse removendum: maior enim factus potuit sine timore deserere abolitam accusationem. cio appetit, cuius poena aut supplicium habuit aut exilium, quod sit uice deportationis, ubi ciuitas amittitur.Si tamen quis libertum eo crimine accusauerit, cuius poena non est capitis,
Abbreviated transcription (Latin):
filium emancipatũ subodi¬
tr̃e hr̃dem institr̃t a defitiẽte
gdicttẽ suhstitutus adierit.
q̃ro utrum patrono adu̾sus
substirurimiuptẽ debitam
p̾tor an emãcipato filio.totã

Expanded text:
filium emancipatum sub condicione heredem instituerit et deficiente condicione substitutus adierit, quaero, utrum patrono adversus substitutum in partem debitam praetor an emancipato filio in totam
Abbreviated transcription (Latin):
geã⁊cum al nonualeat. ¶Si
patroni fiaus. priore gͣ̃cla sit
hr̃s scriptus ẜo exhrdatus hu¬
ic ñ nocet exbrdatio cum uorẽ¬
tate patrisuł extitit hr̃s uł exi¬
stere potint:Neq enim d uire¬
ri pat indignus extimasse fili¬
um bomis libtorum.q̃m ad br̃¬
ditatem suam primum uecare¬
rithac ne eum quidem existim¬
mãdum ẽ summom̃ abonis
lib̃ti. qui aprimog̃du exhr̃da¬
tus ⁊idem substitutus ẽ. ergo
qui institutus sit hr̃s.uł prĩo
graduul seq̃ntiail aliquogra

Expanded text:
geat, cum alias non ualeat.Si patroni filius priore gradu sit heres scriptus, secundo exheredatus, huic non nocet exheredatio, cum uoluntate patris vel extiterit heres vel existere potuerit: neque enim debet videri pater indignum existimasse filium bonis libertorum, quem ad hereditatem suam primum vocaverit. ac ne eum quidem existimandum est summoveri a bonis liberti, qui a primo gradu exheredatus et idem substitutus est. ergo is, qui institutus sit heres vel primo gradu vel sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾num petierit. nec nomine
tissactum non entatant ali ã¬
plius sua portõe exbons niberti
teanq̃tur ei cui satfactumns
erit.ita actio da br̃ ut ͤ  ortio
datus ẽ. ahons lib̾torum enis
summonĩ. apatrs uo sui ubẽ¬
torum bonis non excludi ꝙsi
apr̃e sit exh̃rdatus abauo ñsit.
abauo exhrdatus ⁊ ipẽ non sit.
posse nepotem auitorũ lib̾toꝵ.
ter me exhrdauent.auus meỹ
patrem meuma prior auusd̃¬
cesẜit abutriusq lib̾tisme re¬
pellit s si añ pater decessiss pa
auus dicẽdum erit.nchil mͥ
tre suosit exhrdatus ego neq

Expanded text:
paternum petierit, nec nomine tisfactum non erit ita, ut alii amplius sua portione ex bonis liberti relinquatur: ei, cui satisfactum non erit, ita actio dabitur, ut eius portio edatus est, a bonis libertorum, eius summoueri, a patris uero sui libertorum bonis non excludi: quod si a patre sit exheredatus, ab auo non sit, ab auo exheredatus, ipse non sit, posse nepotem auitorum libertoruter me exheredauit, auus meus patrem meum et prior auus decesserit, ab utriusque libertis me repelli: sed si ante pater decessisset, postea avus, dicendum erit nihil mihi tre suo sit exheredatus, ego neque
Abbreviated transcription (Latin):
x.ł minoris p̃tii manuntte i
nquum ẽ⁊ legatum uelle p̃ci¬
te debita accepta ⁊ adlegata tẽ¬
pare alib̾tatem int̾ponere ñ co¬
gine ẜuum forte dese malem̃¬
tum.cogatin manumittere.
Quid ergo si solo eodẽ hrde ĩ¬
stituto. idem lib̾tus petieri̾t sisb̾¬
stitutum hẽbit. eque dec̾ti renx¬
diũ pot̾it ꝓcedere. ut accept᷑a de¬
bita por̾toẽ.cet̾a ꝑs adsubstitu¬
tum ꝑueniat.ita ut si forte ẜuꝰ
redim᷑ potuiss. praretur lib̾tã.
cessante uo substitutõe. patro¬
num hr̃ditatem lib̾ti amplec

Expanded text:
 minoris pretii, manumittere? iniquum est et legatum uelle perciparte debita accepta et legato temperare et libertatem imponere non cogi, ne seruum forte de se male meritum cogatur manumittere. quid ergo si solo eodem herede instituto idem libertus petierit? si substitutum habebit, aeque decreti remedium poterit procedere, ut accepta debita portione cetera pars ad substitutum perveniat ita, ut, si forte servus redimi potuisset, praestaretur libertas: cessante vero substitutione patronum hereditatem liberti
Abbreviated transcription (Latin):
me eũ capitis punĩ desidãint.
ñ d repelli hoc edco cõ puto et
si ab eo petitus. retorsit meum
crimina.ignoscẽdura ẽ em̃ ei
si uoliit se ulcisci ꝓuocatus.
ei succurrẽdun  .silib̾tum pat᷑¬
mortis patris aut cubiculai
aũt eum dicimꝰ. q cruinna ob¬

Expanded text:
mniae eum capitis puniri desideravit, non debet repelli hoc edicto. idem puto et si ab eo petitus retorsit in eum crimina: ignoscendum enim est ei, si voluit se ulcisci provocatus. ei succurrendum, si libertum pateforte patris aut cubiculariautem eum dicimus, qui crimina ob
Abbreviated transcription (Latin):
tutus. ¶Si patroñ subodi¬
tõe sit institutus ea q dietio
uiuo testatore extitit.s̃.ta.bo.
tis tp̃r pendet.extitit tam̃ añ ꝙͣ
patrono deferatur.bo. pos. hor

Expanded text:
tutus.Si patronus sub condicione sit institutus eaque condicio uiuo testatore extitit, contra tatis tempore pependit, extitit tamen, antequam patrono deferatur bonor
Abbreviated transcription (Latin):
legatoqiõ patronosñctim.
ꝯtitio datum fĩ̾tut ꝑs lega¬
tiinportaem tebiram.patro¬
no ĩputetur exreliqua ꝑtetã¬
tum titio detrabatu qntũ ab

Expanded text:
legato, quod patrono coniunctim et Titio datum fuerit, ut pars legati in portionem debitam patrono imputetur, ex reliqua parte tantum Titio detrahatur, quantum ab
Abbreviated transcription (Latin):
L p̃. Si patronus testõurr̾.
militari fco filium silẽtio ex¬
hordauent debebit nocere ei ex¬
hr̃datio. uerum est enim hũc
exhrdatum ẽẽ. ¶Siꝗs lib¬
Siqs liber

Expanded text:
 Si patronus testamento iure militari facto filium silentio exheredaverit, debebit nocere ei exheredatio: verum est enim hunc exheredatum esse. Si quis liber
Abbreviated transcription (Latin):
fit.optet hr̃ditatem aditam
tisse. ¶Patronus ẽc ea bona
lib̾ti oĩo nõ admittiturq̃ ine
castriss̃ q̃sita. ¶Sideporta¬
tus patromis restitutus sit. li
tutodicẽdum est. ¶Siꝗs fi¬
lius. fam̃. ẜuum decastrẽsi pec¬
culio manumẜit. exꝯstitutõ¬
ne diui adriani patronꝰ est.et

Expanded text:
sit, oportet hereditatem aditam tisse. Patronus contra ea bona liberti omnino non admittitur, quae in castris sunt quaesita. Si deportatus patronus restitutus sit, libtuto dicendum est. Si quis filius familias servum de castrensi peculio manumiserit, ex constitutione divi Hadriani patronus est
Abbreviated transcription (Latin):
patroni. pete potunt exilla pte
edci. q̃ primis ñ petẽtib ant ⁊
nolẽtib ad se ꝑtin̾e. seq̃ntib
datur.atq si priores exeo nũo
ñ eeñt s si patronus hr̃s insti¬
tutus uiuo lib̾to decessiss suꝑ¬
stĩ.bo. pos. pet̾e possint ⁊ eo decur
tima hrditas adnepotem pti¬
lorum ꝯsecutus sit lib̾tus apͥn¬
cipe adu̾sus hꝰ. tab̾. uenit pato¬
nus ut multis ixpt̾. ꝯtinetur.
hic enimuunt qiingeniius.
moritus qĩ lib̾tus plane sina¬
talib redditus sit cessat.s̃.ta.¬
A

Expanded text:
erunt ex illa parte edicti, qua, primis non petentibus aut etiam nolentibus ad se pertinere, sequentibus datur, atque si priores ex eo numero non essent.Sed si patronus heres institutus uiuo liberto decessisset supsionem petere possint: et eo decurstima hereditas ad nepotem pertilorum consecutus sit libertus a principe, adversus huius tabulas venit patronus, ut multis rescriptis continetur: hic enim vivit quasi ingenuus, moritur quasi libertus. Plane si natalibus redditus sit, cessat contra
Abbreviated transcription (Latin):
pos. dãda enit. si deportatꝰ patro¬
bẽtim⁊ dissimile ẽ si patronus
ap̾ hostes sit. nã ꝑꝑspem post li¬
minii. obstat filiis suis. ¶Si
exͣnens lib̾to hr̃s institutus.
rogatus sit filio hrditate re¬
stituẽ cum exsenatus ꝯsulto
trebelliano restituta hr̃ditate
h̾rdis loco filius hẽtur.patronꝰ
submouendus est.

Expanded text:
io danda erit. Si deportatus patrohabetur. et dissimile est, si patronus apud hostes sit: nam propter spem postliminii obstat liberis suis. Si extraneus a liberto heres institutus rogatus sit filio hereditatem restituere, cum ex senatus consulto Trebelliano restituta hereditate heredis loco filius habetur, patronus summovendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
bos enis ineãdem portõem sub¬
stitue deb.ut l patron̾ uiuo
lib̾to mortuus fiñt.satisfem
uideatur lib̾is enis. ¶Si pa¬
troni filium emãcipatum⁊ ne
ti satisfacere debebit lib̾tus hec
adrem ꝑtinet qd̾ ad parentis
bona ꝑariter uocantur.

Expanded text:
em substituere debet, ut, licet patronus vivo liberto mortuus fuerit, satisfactum videatur liberis eius. Si patroni filium emancipatum et nti satisfacere debebit libertus: nec ad rem pertinet, quod ad parentis bona pariter vocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorãtem nec mãdantẽ pͥi¬
pilla. ñ recte ei atutore petitũ
uideri. picłinq eorum q̃ cura¬
tor ñ iure datus gessit. nõ siñ
rõe eum ꝗ petit. cogẽdum agro¬
scẽ ⁊ alia ꝑte eiꝰdem libriita.R.¬

Expanded text:
ignorante nec mandante pupilla non recte ei a tutore petitum uideri periculumque eorum, quae curator non iure datus gessit, non sine ratione eum qui petit cogendum agnoscere. et alia parte eiusdem libri ita r
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ⁊ eam mrem ꝯstitutõe ꝯtinei̾.
q̃ apatre ñ legittime tutores
testõ uel codicilł datos filiis in¬
pubib ñ postulauit. dec̾to cõ¬
firmarism aũt idoneis datis
tutorib płib unus eorumuł
alium ñ petit. qr nũs relinquo¬
rum aministratoĩ tutele sufficic¬
batincidit. ꝗdeminuba ꝯstity¬
totutore pupilli accãto. dectu
enit ei adrũgi alios mat eos quo¬
ꝯstitutõis. ¶Hec aũt mat̾
aboĩ ꝗdem bõrum uedicatõe
intestatorum filiorũ repelłr si
uõmaritus ei fideis.afilio reli¬
q̃ritcui mułr non petit tutorẽ
si sine lib̾is decesẜit: uel subhac
ip̃a ꝯditoẽ si intestatus mortu¬
us erit. fideiomissi petitio q̃ exa¬
lieno niditio descendit non ẽ
nõ fecit. nec u̾bisnec siña ꝯsti¬

Expanded text:
stitutione contineri, quae a patre non legitime tutores testamento uel condicillis datos filiis impuberibus non postulauit decreto confirmari. Sin autem idoneis datis tutoribus pluribus unus eorum uel alium non petit, quia numerus reliquorum administrationi tutelae sufficiebat, incidit quidem in uerba constituto tutore pupilli accusato decretum erit ei adiungi alios, mater eos quostitutionis. Haec autem mater ab omni quidem bonorum uindicatione intestatorum filiorum repellitur. si uero maritus ei fideicommissum a filio rel‹i›querit, cui mulier non petit tutorem, 'si sine liberis decesserit', uel sub hac ipsa condicione 'si intestatus mortuus erit', fideicommissi petitio, quae ex alieno iudicio descendit, non est non fecit, nec uerbis nec sen
Abbreviated transcription (Latin):
tris sollicitudoin
petendis filio tuto¬
rrib non ⁊̃ curaco¬
rib obsuatur. nisi quo cãuin¬
pub̾i curapor petendus ẽ.

Expanded text:
tris sollicitudo in petendis filio tutoribus, non etiam curatoribus observatur, nisi quo casu impuberi curator petendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ fcã diuidicare ⁊ estiãre ui¬
rił an̾imi ẽ. ⁊ pot̃ q̃ delicta igro¬
rare mat̾.satis que ẽ eam petis
iõ nec iuditium eius suffiẽ ad
eligẽdos tutores. s inqͣnisitio
fit. ⁊ si maxime in bona ꝓpria.
libis sins testõ tutores dedit᷑.
De ad ministratõe tutoꝵ łcuãto

Expanded text:
modi facta diiudicare et aestimare uirilis animi est et potest etiam delicta ignorare mater, satisque est eam petissideo nec iudicium eius sufficit ad eligendos tutores, sed inquisitio fit, etiamsi maxime in bona propria liberis suis testamento tutores dederit. DE ADMINISTRATIONE ET PERICULO
Abbreviated transcription (Latin):
adlep̃tõĩid oft ẽ ut cogat sig̃to¬
re ueĩre ⁊ sigilla sua recognõscere.
se. pͣł eni expedit supp̃ma ho¬
Inmũ iuditia nexitum br̃e
Set si maior ꝑs signa¬
torum fiñt muẽta pof̾it ip̃iꝰ
ubi ipe sit utiagnoscat.na
reuocan eum agnoscẽdi cã.
hoẽrosum ẽ quippe sepe cum
magna captõe arebnrĩs re¬
uocamur. ⁊ sit imiquum dãp¬
nosum cinꝙ eẽ offitium su¬
um. nec adrem ꝑtinet unus
int̾uemẽtib optime opimo¬
tũ ⁊ recognitum fcm ab eisdẽ
ubi ip̃i signatores sint ad in¬
spicienda sigilla sũa.
pianturattam̃ si seorsinͭ ea
signatas restator reliq̃rit pre¬
tor eas aꝑiri ñ cã cogm̃ta ñ¬

Expanded text:
aetoris id officium est, ut cogat signatores conuenire et sigilla sua recognoscere 5 se: publice enim expedit suprema hominum iudicia exitum habeSed si maior pars signatorum fuerit inventa, poterit ipsis ubi ipse sit, uti agnoscat: nam revocari eum adgnoscendi causa onerosum est. quippe saepe cum magna captione a rebus nostris revocamur et sit iniquum damnosum cuique esse officium suum. nec ad rem pertinet, unus intervenientibus optimae opinitum et recognitum factum ab isdem, ubi ipsi signatores sint, ad inspicienda sigilla sua. 8perirentur, attamen, si seorsum eas signatas testator reliquerit, praetor eas aperiri nisi causa cognita n
Abbreviated transcription (Latin):
etc̃m. ad circo ꝓpõĩtum est. ne
bona hr̃oitanianacua siñ do¬
mino diutius iacerẽt. et cre¬
ditoribo longiormora fieri
bñ igitur pretor putaut. p̃¬
stituere tp̃c hiis quib.bo. pͦ.¬

Expanded text:
tum idcirco propositum est, ne bona hereditaria uacua sine domino diutius iacerent et creditoribus longior mora fie‹re›t. e re igitur praetor putauit praestituere tempus his, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
it ⁊ abintestato succedere. ipse s̾
buitur.in honorem sangums.
indelicet qr artandiñ erant qui
placint eis prestitui annum.s
tant. ut si repudiare se dicant.
sciãt ꝗd e̾ditores sibi agendũ
sit. si delib̾are se adhuc dicant. p̃¬
cipitandi ñ sunt. ¶Siquis
aut apatre suo mpubi filiosit
substitutus. non int̾ annu. s

Expanded text:
it et ab intestato succedere, ipse sibi buitur, in honorem sanguinis uidelicet, quia artandi nonerant, qui placuit eis praestitui annum, scilicet tant, ut, si repudiare se dicant, sciant creditores, quid sibi agendum esset: si deliberare se adhuc dicant, praecipitandi non sunt.Si quis autem a patre suo impuberi filio sit substitutus, non intra annum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pos daĩpõt. Siqinis eorum au
dari gͥnoluent aut indieb sta¬
clusus est. tp̃ruł repudiatione.
nec cefis defertur. s ĩp̃e sibi suc¬
cedit. ex hac successoria ꝑteama
gis est ut succeda̾t. ut unde lib
possit pet̾e ⁊ post hos suo ordine
exilla ꝑte. unde pximi cognati
uecãtur: ⁊ hoc iure utimum: ũ ad¬
mittantur. pot̾it igitur exeq̃nti
pte. succede ip̃e sibi. Itemq hoc

Expanded text:
o dari potest, si quis eorum aut dari sibi noluerit aut in diebus staclusus est tempore aut repudiatione: ceteris defertur: sed ipse sibi succedat ex hac successoria parte? et magis est, ut succedat, ut unde legitimi possit petere et post hos suo ordine ex illa parte, unde proximi cognati uocantur. et hoc iure utimur, ut admittatur: poterit igitur ex sequenti parte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiñ ꝓcurator m̃s.sine meauo¬
est ne possit. s ille exauẽte tu¬
toris repudiare pot. ¶Funo¬
si curatornequa q̃m pofit re¬
fiscum inuitare. ¶ Decretalis.
est. quia ñ dum delata ẽ. nisi c̃
fuerit dect᷑a rursum. pꝰa qua
decta est.sera repudiatio ẽ.qr

Expanded text:
curator meus sine mea uoest, ne possit: sed ille ex auctoritate tutoris repudiare potest. Furiosi curator nequaquam poterit rem possessio aut fiscum inuitare.Decretalis est, quia nondum delata est, nisi cum fuerit decreta: rursum posteaquam decreta est, sera re