comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consulere/ ut prosis et placeas / ut sit enim in uerbo ueritas in ꝯsilio
fides in cõmisso silencium. in oiõnes uauitas euentum fortuna mo¬
Derabitur is consilio p̃cium dabit .G. p̃fecrus urbis sum /. Rõ. Bellu¬
am in d̾omicam. utq ait flaccus capitum multorum cenui frenas loro
arq immensam solus agitatam magnis fluctibus pupim regis ꝑua
⁊omus egre reginir magne urbis qͣ difficile iegimeꝵ sit iu̾eto paru¬
ne tibi curarum domi erat qui publicas adopcasti : Quid ꝙ nõ diffici¬
le mõ iam officium s uile est p̃fectum urbis uillicum satyricus
uocat scatum notans iprum illorum  qui si tunc uillicus quid nisi
nunc siluicus seu siluanus sit ceperat ea etate uilla esse roma
iam silua est/ .b. Sum preses ꝓ uincie. liõ. honorato ex ilio d̾am¬
natus/ ocium domesticum externa solicitudine ꝑ mutasti dulce ni¬
chil aut tranquillum speres amara et turbida p̾sidentium sors/

Expanded text:
consulere ut prosis et placeas. Ut sit enim in verbo veritas, in consilio consulere ut prosis et placeas. Ut sit enim in verbo veritas, in consilio fides, in commisso silentium, in oratione suavitas, eventum fortuna moderabitur, is consilio pretium dabit. Prefectus urbis sum. Beluam indomitam utque ait Flaccus capitum multorum tenui frenas loro, atque immensam solus agitatam magnis fluctibus puppim regis. Parva domus egre regitur; magne urbis quam difficile sit regimen videto. Parumne tibi curarum domi erat, qui publicas adoptasti? Quid quod non difficile modo iam officium, sed vile est? Prefectum urbis villicum satyricus vocat, statum notans temporum illorum; qui si tunc villicus, quid nisi nunc silvicus seu silvanus sit? Ceperat ea etate villa esse Roma, iam silva est. Sum preses provincie. Honorato exilio damnatus otium domesticum externa sollicitudine permutasti. Dulce nichil aut tranquillum speres; amara et turbida presidentium sors:
Abbreviated transcription (Latin):
officium domus tue limen attigit tibi uiuere desusti, libertas inde et ꝗes
et iocunditas abiere/ ꝓ his ẜuitus. labor occupatio metus dolor afflictõ
et mordates subierunt cure iam non uiuis et si spires occupatoꝵ eñ
uira mois est qui cum miẜzi omnes sint illi sunt omĩum mi ẜimi qui
ꝓ aliis maximeq ꝓ regibus aut tyramnis seu quibusq potentibus
occupantur/ .G. At sum uuex /. Rõ. Sic iudica quasi mox ab alio iu¬
Dicandiis unus est om̃ium udex unum tribunal in corruptum ante il¬
lud stabitis mortales Quid falsi corio udicis selle iudiciarie impiesso
et barbarica ad monirione iustitie opus est/ ea in sella quisq iudicum
sed̾et ubi si iniuste iudicabitur nec peccunia nec gracias nec falsi testes
nec in digne preces/. nec manes mine/ nec diẜti ꝓderunt patrons/. b.¬
Consul patrie mee sum /.Nõ. difficilima gloria/ rarum est quidem sic

Expanded text:
officium domus tue limen attigit, tibi vivere desiisti, libertas inde et quies officium domus tue limen attigit, tibi vivere desiisti, libertas inde et quies et iucunditas abiere; pro his servitutes, labor, occupatio, metus, dolor, afflictio et mordaces subierunt cure. Iam non vivis etsi spires: occupatorum enim vita mors est. Qui cum miseri omnes sint, illi sunt omnium miserrimi qui pro aliis maximeque pro regibus aut tyrannis seu quibuscunque potentibus occupantur. At sum iudex. Sic iudica quasi mox ab alio iudicandus. Unus est omnium iudex, unum tribunal incorruptum: ante illud stabitis mortales. Quid falsi corio iudicis selle iudiciarie impresso et barbarica admonitione iustitie opus est? Ea in sella quisquis iudicum sedet ubi, si iniuste iudicabitur, nec pecunia nec gratia nec falsi testes nec indigne preces nec inanes mine nec diserti proderunt patroni. Consul patrie mee sum. Difficillima gloria; rarum est quidem sic
Abbreviated transcription (Latin):
lio. Et iei publice inimicus/. Gi Negotio rum gestor iegius sum¬
.Rõ. Gua negotia geiere laboriosum est quid censeas aliena ⁊ p̾¬
cipueq potentium/ quibus placuisse ꝑpetua ẜuitus displicuisse
discrimen/ suꝑcilium graue paratum q ꝓ leui eciam offenssio ne suplicium¬
B. Nlegotia iegis ago/.liõ. kationem duro sub iudice redditurus nisi oĩi
spoliis tuo q odio et crimine uix implendam/ .G. Regis negotia procuro/¬
.Nõ. Uide̾ ne cum ꝓcuratio sit difficilis tum difficilior sit rõ. tamq in ex¬
tricabilis ut quod de multis iuidimuii patrimonium famam tuum q ca¬
plit implicet .G. Regius procurator sum /. Rõ. displicendum multis ad
exuemum domino quod ꝙ piculosius deo ꝓ q leui iegis emolumento gia¬
uia regni mala/ et ingentia danina populorum uł dissi mula nda uł perpe¬
tianda. G. ꝓ curator iegius factus sum. liõ. Quo pͥmum die inuisum hoc

Expanded text:
m. Et reipublice inimicus. Negotiorum gestor regius summ. Et reipublice inimicus. Negotiorum gestor regius sum. Sua negotia gerere laboriosum est; quid censeas aliena precipueque potentium, quibus placuisse perpetua servitus, displicuisse discrimen, supercilium grave paratumque pro levi etiam offensione supplicium? Negotia regis ago. Rationem duro sub iudice redditurus, nisi omnium spoliis tuoque odio et crimine vix implendam. Regis negotia procuro. Vide ne, cum procuratio ipsa difficilis, tamen difficilior sit ratio tamque inextricabilis, ut, quod de multis vidimus, patrimonium, famam tuumque caput implicet. Regius procurator sum. Displicendum multis, ad extremum domino quodque periculosius Deo proque levi regis emolumento gravia regni mala et ingentia damna populorum vel dissimulanda vel perpetranda. Procurator regius factus sum. Quo primum die invisum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ser est rerum noticia morumq couectio et ueldͣte mortalis ornam̃tum uel.
eteine aditus Reliquorum uero que ingens curba est/ pars qloriam petit
p̾mium in nane s fulgidum/ maiou autem parti unus fulgor peccune finis
est p̃mium non exiguum mõ s sordidum / et labori impar et in genuo ĩdi¬
gnum uisu hii q om̃ibus titulus et ut dixi habitus non spnendus quidem
ad id euim quod intendunt ualet/ Nempe omcum pene mortalium ⁊p̃stim
iuelgi horum ope egentis ani mus iudicium q umbris cluditur/ magna ꝑs
rerum xpp inionibus agitur. Ac uirtuti dedito citulis głoriari alienum pesus
atq ab sonum/ ymo uero nec possibile quid̾em reor/. G. Multa ꝓfiteor. Rõ.¬
p̾stat imum benefacere ꝙͣ multa ꝓmittere/ Bene irent autem res huãne
si quod ꝓfitentur homines id essent ẜs
de titulis negõcioꝵ
Kocurator iegis sum . R̾õ. Eigo hostis populi /. G. ꝓ curator fisci sũ.¬

Expanded text:
hec est rerum notitia morumque correctio, vel vite mortalis ornamentum vel hec est rerum notitia morumque correctio, vel vite mortalis ornamentum vel eterne aditus. Reliquorum vero, que ingens turba est, pars gloriam petit, premium inane sed fulgidum. Maiori autem parti unus fulgor pecunie finis est, premium non exiguum modo, sed sordidum et labori impar nec ingenuo dignum nisu; hisque omnibus titulus et, ut dixi, habitus, non spernendus quidem — ad id enim quod intendunt valet; mortalium et presertim vulgi, horum ope egentis, animus iudiciumque umbris eluditur: magna pars rerum opinionibus agitur —, at virtuti deditos titulis gloriari alienum prorsus atque absonum, immo vero ne possibile quidem reor. Multa profiteor. Prestat unum bene facere quam multa promittere. Bene irent autem res humane, si quod profitentur homines, id essent! 47 DE TITULIS NEGOTIORUM Procurator regis sum. Ergo hostis populi. Procurator fisci su
Abbreviated transcription (Latin):
cogitent agnuina ꝓ fessorum pene iam uulgus equãtia tã ruditate ꝙͣ
nũo que non una quidem parte sed nec una arte contenta ⁊ ex equo omnes
inuadunt .o. fiducia ingens s iam publica. 6ͣ. Quid de medicine tand̾e in¬
irium q ꝓ fessione dictiua es. Ad hoc egri cuiclientesq respondeant qd
illis unq̃ ad salutem corporis / uictoriam q causarum titulus iste ꝓ fuerit tibi
ad lucrum sepe forsan ꝓ fuit in hoc artes seu actium nomĩa quertis/ et
quod scientie defuerit supletur titulis arq habitu uerum q fit illud sa.¬
tirici puͣpua uendit causidicum uendunt ametistĩa / nec id mims ut rede¬
ant ueteres ceroni nemo ducentos Nunc dederit nũmos nis fulserit an¬
ulus ingens/ postremo hec tibi horum q om̃ium sũma eut esse quo sdam
raros quorum solida et honesta sint studia/ horum finis est ueritas/ ac uirtus

Expanded text:
cogitent agmina professorum, pene iam vulgus equantia, tam ruditate quam cogitent agmina professorum, pene iam vulgus equantia, tam ruditate quam numero, que non una quidem parte contenta, ex equo omnes invadunt. O fiducia ingens, sed iam publica! Quid de medicine tandem iurumque professione dictura es? Ad hoc egri tui clientesque respondeant quid illis unquam ad salutem corporis victoriamque causarum titulus iste profuerit: tibi ad lucrum forsitan sepe profuit. In hoc artes sive artium nomina queritis et quod scientie defuerit, suppletur titulis atque habitu verumque illud satyrici: Purpura vendit causidicum, vendunt amethistina, nec id minus: Ut redeant veteres, Ciceroni nemo ducentos nunc dederit nummos, nisi fulserit anulus ingens. Postremo hec tibi horum omnium summa erit, esse quosdam raros, quorum solida et honesta sint studia; horum finis est veritas ac virtus:
Abbreviated transcription (Latin):
elloquenria/ que ꝑ se ip̃am magna res est equa si lance li braueris obstu¬
sub scientie ꝓfessione, multiplicis ingno rantia delicescens necessaria
in aꝑtum exeat .h. At liberalium sum ꝓ fessor artium.liõ. sepe eciam
płus habet ea res aud̾atie q doctrine ad unaquãq artium bieuis ẽ uita
unus tu sufficis om̃ibus una ars uni ingenio satis est ut ad sũ mam
estuando et anbelando ꝑueniat multas degustasse quantum cepti necce¬
ssiras exposcit/ idq ip̃m nosse qr ꝓfessum esse modestius. addam ꝙ doctis¬
simis iusum est unam ip̃am ex omni ꝑte cognoscere nuli eciam illustii¬
un contigise/ de solla nempe rechorica norum illudꝰ senece/ M agna inat
et magna res est elloquentia/ nec ad hue ulli sic indussit ut tota cõ igẽt
saris felix est/ qui in aliquam eius ꝑtem receptus est I sane quibus uius
et quantis testibus ꝓbet audisti quod cum itasit quid agunt et ꝗd audent

Expanded text:
eloquentia, que per seipsam magna res est! Equa si lance libraveris, obstueloquentia, que per seipsam magna res est! Equa si lance libraveris, obstusub scientie professione multiplicis ignorantia delitescens necessario in apertum exeat. Liberalium sum professor artium. Sepe etiam plus habet ea res audacie quam doctrine; ad unamquanque artium brevis est vita: unus tu sufficis omnibus! Una ars uni ingenio satis est, ut ad summum estuando et anhelando perveniat: multas degustasse quantum cepti necessitas exposcit idque ipsum nosse quam professum esse modestius; addam quod doctissimis visum est, unam ipsam omni ex parte cognoscere nulli etiam illustrium contigisse. De sola nempe rethorica notum illud Senece: “Magna” inquit “et varia res est eloquentia nec adhuc ulli sic indulsit, ut tota contigeret. Satis felix est qui in aliquam eius partem receptus est”. Id sane quibus viris et quantis testibus verum probet audisti: quod cum ita sit, quid agant et quid audeant
Abbreviated transcription (Latin):
gi q studio rigetur aruerit/ .G. parta michi lauiea .liõ. ꝑtus labor ꝑ¬
nis liuor seu illa studꝰiorum seu armorum merces est Eener ille ramũ¬
lus animotuo nichil ommo signum uertici p̃̾buit in ane/ ostondens ꝙ
te multis. quos melus latuisses quid aliud ꝙ̃ ie morsibus obiecit ĩ ui¬
dic pace belsoq multis insignia nocuere/ .b. Artem oratoriam sum
ꝓ fessus . Rõ. Miium audio ea nempe in desuetudinem abisse iam pridem
iusa erat ut que immensis et in numerabilib rebus constat unde fitug
oratores ip̃is ociam uaribus rariores semꝑ fuerint ꝓ inde fuere ꝗdicerẽt
oratoris ꝓprium de omni re copiose oinato iy posse dicere/ quãuis ea sc̃¬
centia uelut arogantissi ma. sit reiecta. quãtis sane de rebus et si non ie
omnibus d̾icere hẽat orator ad hibita in singulis arificiosa et dulci qͣda

Expanded text:
gilique studio rigetur, aruerit. Parta michi laurea. Partus labor, pgilique studio rigetur, aruerit. Parta michi laurea. Partus labor, partus livor, seu illa studiorum seu armorum merces est. Tener ille ramulus animo tuo nichil omnino, signum vertici prebuit inane ostendensque te multis, quos melius latuisses; quid aliud, quam te morsibus obiecit invidie? Pace belloque multis insignia nocuere. Artem oratoriam sum professus. Mirum audio. Ea nempe in desuetudinem abiisse iam pridem visa erat, ut que immensis et innumerabilibus rebus constat; unde fit ut oratores ipsis etiam vatibus rariores semper fuerint. Proinde fuere qui dicerent oratoris proprium de omni re copiose ornateque posse dicere; quamvis ea sententia velut arrogantissima sit reiecta, quantis sane de rebus, etsi non de omnibus, dicere habeat orator, adhibita in singulis artificiosa et dulci quadam
Abbreviated transcription (Latin):
a est/ quis luc̾nam queso unĩ soli ut iuderetur adhibuit: M ułti et cum
lis tirualis obscuri et absꝙ his da uissimi euasere fepe mullum bonis cra¬
ium malis mercibus siguum fuit. G. Quid̾ ꝙ poetica lautea tomam stũ¬
xi. .Nõ. Superior unus est laboruerum querere sed hic duplex/ querere
et ornare/ atq ad haurium oblectationem fingere/ magna res ardua⁊ diffi¬
cilis eo q iarissima. ueri nempe poete utriq opam dant comunes uero pri¬
mum/ negligiuit concenti faleris /. G. karum lauree ꝑtum decus/. Rõ. q̃¬
situm unde rem publicam iemq familiarem uni post habeas cuie q̃situ
iter ad mopiam. ni sedenti ultio ꝓdigatibi opes cõuehat fortuna q̃situm
uinde aliis me amens/ aliip̃ in solens iudeare/ .G. micbi ip̃e lauream decer¬
psi/. Ro. Uirentissima arbor si decerpitur confestim nisi in genis uber i¬

Expanded text:
a est: quis lucernam, queso, unquam soli ut videretur adhibuit? Multi et cum a est: quis lucernam, queso, unquam soli ut videretur adhibuit? Multi et cum his titulis obscuri et absque his clarissimi evasere: sepe nullum bonis, claum malis mercibus signum fuit. Quid quod poetica laurea comam strinxi? Superior unus est labor, verum querere; sed hic duplex, querere et ornare atque ad aurium oblectationem fingere: magna res est, ardua, difficilis eoque rarissima. Veri nempe poete utrique operam dant, communes vero primum negligunt contenti phaleris. Rarum laure partum decus. Quesitum unde rempublicam remque familiarem uni posthabeas cure; quesitum iter ad inopiam, ni sedenti ultro prodiga tibi opes convehat fortuna; quesitum unde aliis amens, aliis insolens videare. Michi ipsi lauream decerpsi. Virentissima arbor si decerpitur, confestim, nisi ingenio uberi vi
Abbreviated transcription (Latin):
maribus circunscribunt et subsanduti ridenti q deo sue insolentis insi¬
cie leges ponunt isti uero de nature archanis irta disputant quasi ecelo
ueniant consilio q dei omĩpotentis interfuerint: obliti quod scriptũ est
Sensum domini quis nouit/ aut quis confiliarius eius finit᷑ neq nost¬
um audientem ambroxium qui sepe id multis ac uariss argum̃tis eo
autem libro in quo fratris obitum lugot p̃cise ad modum bieuit ꝙ p̃ħ
inquit de cello disputanter quid loquantur inanorant. b. artes ꝓ¬
fireor mulras. Rõ.facili mum id quidem multas nosse difficilluis meliõ
sane turior q confessio ꝙ eo ꝓfessio est/ illa enim humilitatis et ponitõ¬
ne bec leuitatis et i solentie plena est mułto certe faciliis indulgẽtiã
anfessi querinit ꝙ ẜ sapienriam ꝓfessi /.G.diuine atq humane supio.
ntulum consequutus sum. Rõ.Sapientia titulis non eger ꝑ se ip̃am ta¬

Expanded text:
smatibus circumscribunt et subsannanti ridentique Deo sue insolentis inscismatibus circumscribunt et subsannanti ridentique Deo sue insolentis inscitie leges ponunt: isti vero de nature arcanis ita disputant quasi e celo veniant consilioque Dei omnipotentis interfuerint, obliti quod scriptum est: “Sensum domini quis novit? Aut quis consiliarius eius fuit?” neque nostrum audientes Ambrosium, qui sepe id multis ac validis argumentis, eo autem libro in quo fratris obitum luget precise admodum breviterque: “Philosophi” inquit “de celo disputantes quid loquantur ignorant”. Artes profiteor multas. Facillimum id quidem; multas nosse difficilius. Melior sane tutiorque confessio quam professio est. Illa enim humilitatis et penitentie, hec levitatis et insolentie plena est. Multo certe facilius indulgentiam confessi querunt quam scientiam professi. Divine atque humane sapientie titulum consecutus sum. Sapientia titulis non eget, per seipsam clar
Abbreviated transcription (Latin):
uanitas s manis fructuum.b. titulis multis habuneo. Rõ.¬
Si ueris grauis sarcina/ sin falsis et feda etpudenda ꝗd opus
est titulis : quibus aut labor insit aut dedecus/ uirtus uno seu
pocius nullo titulo contenta ip̃a sibi est titulus . B. Eheo logie titulum
sum adeptus. Rõ. Erant oli in buius scientie ꝓ fessores bodie quod indi¬
guãs dico sacrum nomen ꝓ fani et loquaces dialetici dehonestant/ qd
nisi sic esset non hec tanta tam sub ito pululasset seges in utilium magr̃o¬
ium/.G. philosofie magisterium merui/ .Rõ. plña non sapientiam s am¬
orem sapientio pollicetur/ quisquis hanc igitur uult amando consequitur
non est ut quidam putant / oꝑosus aut difficilis hic titulus mĩo uerus amor
san nudam ꝙ dialecicam sunt iedacti/ Ittiq de deo illi hi autem de natura
temeiarie fabulantes/ illi omĩ potentissimam maiestatem uentosis sophi¬

Expanded text:
vanitas, sed inanis fructuum. Titulis multis abundo. vanitas, sed inanis fructuum. Titulis multis abundo. Si veris, gravis sarcina, sin falsis, et feda et pudenda. Quid opus est et titulis quibus aut labor insit aut dedecus? Virtus uno seu potius nullo titulo contenta sibi est titulus. Theologie titulum sum adeptus. Erant olim huius scientie professores: hodie, quod indignans dico, sacrum nomen prophani et loquaces dialectici dehonestant; quod nisi sic esset, non hec tanta tam subito pullulasset seges inutilium magistrorum. Philosophie magisterium merui. Philosophia non sapientiam, sed amorem sapientie pollicetur; quisquis hanc igitur vult amando consequitur. Non est, ut quidam putant, operosus aut difficilis hic titulus: modo verus amorsam nudamque dialecticam sunt redacti itaque de Deo illi, hi autem de natura temerarie fabulantes, illi omnipotentissimam maiestatem ventosis sophi
Abbreviated transcription (Latin):
magistur defut/ At nunc michi de co munibus ẜmo est/. G. M agist̃ dica.¬
.lo. Multis ne magistri ueri essent magisteru falsum nom̃ obsatit da
q de se plus om̃ĩbus q sibi dum q quod dicebantur s non eitnt essi
crediderunt/ quod esse poterant non fueumt. G. Magisterio clarus suni¬
.Rõ. uidisti uini acidi tabernam picturis aus floribus uernis in signem
ubi siciens uiator falli potssit s nũquid et caupo suis fallitur artibus
sunt certe aliqui sie fallacuis assuefacti. ut longo usu fallendi alios
ad extiemum et se fallo ie incipiant quodq d̾m suasere alliis aliꝙꝵ
ꝑsuad eant sibi et quod falsum sciuerint uerum credant/ Cu urlibẽꝵ
magisteuo gloriare quod si digno obtigit nichil noui. si mdigno duo
bes mala secum actulit/ ut et discere pudeat/ et notior ingnocantia tua
de uariis titulis studioꝵ. gaudiu.¬
Inilis multis ac uariis exornor . Nõ. Eecunda frondium est

Expanded text:
magister defuit; at nunc michi de communibus sermo est. Magister dicormagister defuit; at nunc michi de communibus sermo est. Magister dicor. Multis ne magistri veri essent magisterii falsum nomen obstitit: dum de se plus omnibus quam sibi dumque quod dicebantur, sed non erant, esse crediderunt, quod esse poterant non fuerunt. Magisterio clarus sum. Vidisti vini acidi tabernam, picturis aut floribus vernis insignem, ubi sitiens viator falli possit; sed nunquid et caupo suis fallitur artibus? Sunt certe aliqui sic fallaciis assuefacti, ut longo usu fallendi alios ad extremum et se fallere incipiant quodque diu suasere aliis aliquando persuadeant sibi et quod falsum sciverint verum credant. Tu ut libet magisterio gloriare, quod si digno obtigit, nichil novi, sin indigno, duo hec mala secum attulit, ut et discere pudeat et notior ignorantia tua DE VARIIS TITULIS STUDIORUM Titulis multis ac variis exornor. Fecunda frondium est
Abbreviated transcription (Latin):
tempus elabitur. extra uos rapti sopitiq non aduertirtis donee ẜo uos
senecrus exciter ac pauꝑtas. h. Scribo cãm fame cupidus.Riõ. m irum
studium de labore uentum querere/ certe ego uentos optare nauric¬
um putabanz R
de magisterio. gaudiu.¬
E magisterio insiguitus sum cłio. M allem fateor disciplina
magistro enim indisciplinaro et iudi nichil est tiupius.G. ox¬
gisser ex merito factus sum .łõ. Ut magister digne sis nõ
nisi discipulus meriusti/ obsequentem atq humilem te do¬
ciłem q prebueris opporter Alioꝗn aberrasti in uia que ad magisteriũ
ducebat/ en si non ingnorem quosdam sine maglo ad scientie gradui
altissimum conscendisse id q de ip̃is uiros magni noyũs p̃dicasse lit¬
eus q mandasse s his labor et in genium et discendi ardor et incentio
et assiduitas et ꝑseuerantia ꝓ mag̃ĩo fuit nec interuis in silentio

Expanded text:
tempus elabitur; extra vos rapti sopitique non advertitis, donec sero vos tempus elabitur; extra vos rapti sopitique non advertitis, donec sero vos senectus excitet ac paupertas. Scribo tamen fame cupidus. Mirum studium de labore ventum querere! Certe ego ventos optare nauticum putabam. 45 DE MAGISTERIO At magisterio insignitus sum. Mallem, fateor, disciplina: magisterio enim indisciplinato et rudi nichil est turpius. Magister ex merito factus sum. Ut magister digne sis, non nisi discipulus meruisti; obsequentem atque humilem te docilemque prebueris oportet: alioquin aberrasti in via que ad magisterium ducebat, etsi non ignorem quosdam sine magistro ad scientie gradum altissimum conscendisse idque de se ipsis viros magni nominis predicasse literisque mandasse. Sed his labor et ingenium et discendi ardor et intentio et assiduitas et perseverantia pro magistro fuit, nec internus in silentio
Abbreviated transcription (Latin):
ẜcor sunt namq si nescis qui non scribunt nisi quia nequeunt desineͣ
at uelut ex p̃cipiti decurrentes uolentes q sub sisteͣ rapiunt᷑ . G. Scci¬
bendi impetus ingens est .bõ. melancolie species infiniras ferũt ali
lapides iactant alii libros scribunt huic scribere fuioris micium fuit
huit exitus. G. Scripsi multa et scribo. Rõ. Si posteris ꝓfururus ni¬
chil sarius si tibi nudum nom quesiturus nichił uanius .6. mulra scͥ¬
si .Rõ. o p̃claram insaniam. et miramur si membrane solito cariores
sunt . G. Scribo et hine famam spero/. Rõ. dixi iam melius forsitan
arares aut foderes messem sperans h unii enim turius ꝙ in uento serit̃
Atqui fame studium / et ꝑcinaꝵ scribendi opera / ut quosdam claros sic
in numerabiles stultos atq mopes in senum misit nudosq et loquaces
spectaculum uulgo fecit Eccedum scribis melioribus curis idoneu

Expanded text:
sereor; sunt namque, si nescis, qui non scribunt nisi quia nequeunt desinere sereor; sunt namque, si nescis, qui non scribunt nisi quia nequeunt desinere et velut ex precipiti decurrentes nolentesque subsistere rapiuntur. Scribendi impetus ingens est. Melancholie species infinitas ferunt: alii lapides iactant, alii libros scribunt; huic scribere furoris initium est, huic exitus. Scripsi multa et scribo. Si poteris profuturus nichil satius; si tibi nudum nomen quesiturus, nichil vanius. Multa scripsi. O preclaram insaniam! Et miramur si membrane solito cariores sunt! Scribo et hinc famam spero. Dixi iam: melius forsitan arares aut foderes messem sperans; humi enim tutius quam in vento seritur. Atque fame studium et pertinax scribendi opera ut quosdam claros, sic innumerabiles stultos atque inopes in senium misit nudosque et loquaces spectaculum vulgo fecit. Ecce dum scribitis, melioribus curis idoneum
Abbreviated transcription (Latin):
unum d̾uos ue aur omĩno p̃ autos libros/ bone scribere/ multi nego ciu
est laboris. tot unum milia scripsisse non tam est ciedere q mirari
sũmi tam̃ atestantur ciuctores quibus non credere durum sit qui q
hune nu merum non auditu sibi nec iusu solo s eoꝵ libioꝵ lectioners¬
ꝑtim dicant quoͭ si ionum omẽs legere potuisse mirabile quanto mi¬
rabiluis est scripsisse long̾um est enumerare qui uiri apud nos ꝗ ue
apud grecos/ et que scripẜunr / quorum nulius ad plenum studiotum for¬
nimatius fuit s horum aliqua: illorum autem magna pars/ quorundam
om̃ia periere tu de cuis quid p̃sagias uilito. 6. Scribo et a ea interi¬
michi uoluptas imica.Ro. Si ut ingenium exceas sçribendo q aliis
redoceas si ut obli uiscaris temporum / p̾teritiq memoria p̾ntis cedium
effugias/ excuso/ si ur scribendi morbo oculto et in sanabili medeare uni¬

Expanded text:
unum duosve aut omnino paucos libros bene scribere multi negotium unum duosve aut omnino paucos libros bene scribere multi negotium est laboris, tot unum milia scripsisse non tam facile est credere quam mirari. Summi tamen attestantur auctores, quibus non credere durum sit quique hunc numerum non auditu sibi nec visu solo sed eorum librorum lectione compertum dicant. Quos si unum omnes legere potuisse mirabile, quanto mirabilius est scripsisse! Longum est enumerare, qui viri apud vos, qui vero apud Grecos et que scripserint, quorum nullus ad plenum studiorum fortunatus fuit, sed horum aliqua, illorum autem magna pars, quorundam omnia periere. Tu de tuis quid presagias videto. Scribo et ea michi interim voluptas unica. Si ut ingenium exerceas scribendoque aliis te doceas, si ut obliviscaris temporum preteritique memoria presens tedium effugias, excuso; si ut scribendi morbo quidem occulto et insanabili medeare, mi
Abbreviated transcription (Latin):
lius arares campum/ gregem pasceres celam rexeres/ maria nauigures/
contia aliquos phie aptos naros in aruis aut pascuis in sca̾pus opificũ
aur nautoꝵ traustris fortuna derinuit / Uñ effectum ꝙ mirentꝰ caus aꝵ ĩsci
ut in mart̾medo aut rure in siluis otq offĩcinis acria et erecta reꝑiant᷑
in genia. cum in scolis ex anguia ac deiecta suit difficile enim u̾ncitur.
natura. si uincitur /. Gi Scribo ardentei/. Ro. Quãto ardentius olim mł¬
ti quoꝵ ardor sie extractus est / ut̃ scripsisse illo nisi ud alii scriberent
nescireturi nullum opus humanium semꝑ durat et mortalis labor ni¬
chil efficit immortale/. G. S cribo multa. Nõ. Quãto plura alii : quis
ciceronis libros aut uaronis enumeret  quis titiliuii aut plini opera.
metiatur Grecorum unus sex milia libroꝵ edidisse traditur/ o ardẽ¬
tem spiritum si uera est res/ o longum ocium ac tranquilum: cerre si

Expanded text:
lius arares campum, gregem pasceres, telam texeres, maria navigares. lius arares campum, gregem pasceres, telam texeres, maria navigares. osophantur; contra aliquos philosophie aptos, natos in arvis aut pascuis, in scamnis opificum aut nautarum transtris fortuna detinuit, unde effectum, quod mirentur causarum inscii, ut in mari medio aut rure, in silvis inque officinis acria et erecta reperiantur ingenia, cum in scholis exanguia ac deiecta sint. Difficile enim vincitur natura, si vincitur. Scribo ardenter. Quanto ardentius olim multi, quorum ardor sic extinctus est, ut scripsisse illos nisi id alii scriberent nesciretur? Nullum opus humanum semper durat et mortalis labor nichil efficit immortale. Scribo multa. Quanto plura alii! Quis Ciceronis libros aut Varronis enumeret, quis Titi Livii aut Plinii opera metiatur? Grecorum unus sex milia librorum edidisse traditur: o ardentem spiritum si vera res est, o longum otium ac tranquillum! Certe si
Abbreviated transcription (Latin):
ceronis ecate rarum fuit nunc comune est omnes igitur attingunt ꝗa
eandem licenriam uolunt omnes sic se mutuo cobortantur impellunt q se¬
bencos in ania et laudantes/ laudem q similium falfis de laudibus aucu¬
pantes hinc illa igitur scribentium audatia: rerum q confusio ne tu
uald̾e tibi placeas libros scribens. bĩ Scribo libios/.Rõ. m eluis for¬
rasis illos legeres / optime in uite regulam lecta co nuerteres tũc ẽ urilis
nontia luterarum dum in acru transit seq ip̃am iebus aꝓpbat non uerlis
alioqn uerum sepe dep̃henditur quod scriptum est scientiam inflare cla¬
re uelociterq intelligere multa simuri et grandia/ eadom q tenacit̾ me¬
mĩsse et ornare loqui/ et artificiose scribere et ꝓ nũciare suauit̾ hec
omĩ a nisi ad uitam referant᷑ quũ sunt aliud q in ang instruũta iac¬
tantie: in utilis q labor ac strepicus / .G. libros scribo. Rõ. Forsitan uti¬

Expanded text:
ceronis etate rarum fuit nunc commune est: omnes igitur attingunt, quceronis etate rarum fuit nunc commune est: omnes igitur attingunt, quia scilicet eandem licentiam volunt omnes; sic se mutuo cohortantur impelluntque scribentes inania et laudantes laudemque similium falsis de laudibus aucupantes: hinc illa igitur scribentium audacia rerumque confusio, ne tu valde tibi placeas libros scribens. Scribo libros. Melius fortassis illos legeres, optime autem in vite regulam lecta converteres; tunc enim est utilis notitia literarum, dum in actum transit seque ipsam rebus approbat, non verbis; alioquin verum sepe deprehenditur quod scriptum est: “scientiam inflare”. Clare velociterque intelligere multa simul et grandia, eademque tenaciter meminisse et ornate eloqui et artificiose scribere et pronuntiare suaviter, hec omnia nisi ad vitam referantur, quid sunt aliud quam inanis instrumenta iactantie inutilisque labor ac strepitus? Libros scribo. Forsan uti
Abbreviated transcription (Latin):
cui precepto contentores p̃ceptorum omium / omnes obediunt/ omẽs
scribunt qd̵ si in his qui alienob̾ uete̾s scribunt libros magni dixi¬
mus esse ꝑiculi quanti putat in his qui ꝓ roprios recentesꝙ quibus dui¬
bias et damnatas mũdo muehunt discip linas seu quod in his malis est
louissimum/ stillo ob tundiuir in condito et agresti sic uruirtus in genii
iactura salcem cemporis/ laborq aurium tedium q non ceerit hic uraꝵ
hodie non alius fructus in uentionum / aut inficeie aut afficere, refficer
aurem nunqͣ aut ꝑraro/ om̃s tamen assidue libros scribunt nec ulli en¬
ti canta uł scribentium uł disserentium copia/ tanta scientium atꝙ
efloquentium fuit mopia / horum ie libris accidit quod ibidem cicero idem
ait iraq suos libros inquit ipĩ legunt cum suis nec quisq actingit p̾t
eos qui eandem sibi scribendi licentiam ꝑmitti uolunt quod quidem ci¬

Expanded text:
Cui precepto contemptores preceptorum omnium omnes obediunt, omnes Cui precepto contemptores preceptorum omnium omnes obediunt, omnes scribunt. Quod si in his qui alienos scribunt libros magni diximus esse periculi, quanti putas in his qui proprios recentesque quibus dubias atque damnatas mundo invehunt disciplinas seu, quod in his malum est levissimum, stilo obtundunt incondito et agresti, sic ut cui vis desit ingenii iactura saltem temporis laborque aurium tediumque non deerit? Hic vestrarum hodie, non alius, fructus inventionum: aut inficere aut afficere, reficere autem aut nunquam aut perraro: omnes tamen adsidue libros scribunt nec ulli etati tanta vel scribentium vel disserentium copia, tanta scientium atque eloquentium fuit inopia. Horum de libris accidit, quod ibidem Cicero idem ait: “Itaque suos libros” inquit “ipsi legunt cum suis nec quisquam attingit preter eos, qui eandem scribendi licentiam sibi permitti volunt”. Quod quidem Ci
Abbreviated transcription (Latin):
alii legerent uł audirent Ira ne ꝑua animi uoluptas in tellige̾ est nisi
manus ad calamum p̃s umtuosa festiner et qusquis libri ꝑticulam ĩ tellex
seu in tellex isso iusus es sibi illico libros scribere uideatur ydoneus he¬
rerer urinam memorie unum ciceronis nostri dictum in tusculani suiue¬
subulo/ ne quem lareat claro silicer ac patenti loco poĩtum/ sieri enim ĩar
porest / ut recte quis senciat et uꝰ quod sentit pollire loqui non possit et sea
s mandare quẽq̃ cogitationes suas luteris qui eas nec disponere nec il¬
lustrare possit nec dellectatione aliqua alicere lectorem/ homis ẽ intempe¬
ranter ab utentis et ocio et litteris. Sunt ꝗdem ciceroĩana ista nou̾issi maꝵ
s ear iam usq adeo uulgaris abusio est/ ut nemo non sibi uni dictum ꝑ¬
cet quod illi olim sacratissimo exuli qui non de arescentibus ri uulis

Expanded text:
alii legerent vel audirent. Itane parva enim animi voluptas intelligere est, nisi alii legerent vel audirent. Itane parva enim animi voluptas intelligere est, nisi manus ad calamum presumptuosa festinet et quisquis libri particulam intellexit seu intellexisse visus est, sibi illico libros scribere videatur idoneus? Hereret utinam memorie unum Ciceronis nostri dictum in Tusculani sui vestibulo, ne quem lateat claro scilicet ac patenti loco positum: “Fieri enim” inquit “potest ut recte quis sentiat et id quod sentit eloqui polite non possit”; et sequitur: “Sed mandare quenquam cogitationes suas literis, qui eas nec disponere nec illustrare possit nec delectatione aliqua allicere lectorem, hominis est intemperanter abutentis et otio et litteris”. Sunt quidem ciceroniana ista verissima, sed ea iam usque adeo vulgaris abusio est, ut nemo non sibi uni dictum putet quod illi olim sacratissimo exuli, qui non de arescentibus rivulis
Abbreviated transcription (Latin):
Multos in uinculis tenes / qui si forsan eiumperent et lo qui pessent ad
indꝰitium te priuati carceus euocarent nunc flent taciti multa ꝗdem
noiãtim illud̃ quod ꝑ sepe unus urheis affłuit auarus quibus multi
egeant studiosi/ ⁊ de scriptoꝵ forma. gaudiu.¬
unꝰ ꝙ ip̃e libros scribo. Rõ. m orbus publicus contagiosus in sana¬
obilis om̃s sibi usurpant scribendi officium quod paucorum est
unus hoc coreptus malo multos ifficit Enulari enim ꝓ num imita¬
u ardium unde in dies crescit egio tantium numerus si mulq
uis egritudiis in gemiscit quotidie plures quotidie peius scribunt qͣm̃
sequi faciluis q assequi / Scitum ieq comꝑtum/ et cum tempore cfarius
est illud sapientis hebreoꝵ faciendi plures libros nultos est fiius . u. Selo¬
.Nõ. Suis utinam se finibus teneient honues rerum q ordo constaret ꝙ
mortalium cemerirate confundirur scriberent qui sciunt etqui possut

Expanded text:
Multos in vinculis tenes, qui si forsan erumperent et loqui possent ad Multos in vinculis tenes, qui si forsan erumperent et loqui possent ad iudicium te privati carceris evocarent; nunc flent taciti multa quidem, nominatim illud quod persepe unus iners affluit avarus, quibus multi egeant studiosi. 44 DE SCRIPTORUM FAMA Quiuod ipse libros scribo? Morbus publicus, contagiosus, insanabilis! Omnes sibi usurpant scribendi officium quod paucorum est; unus hoc correptus malo multos inficit. Emulari enim pronum, imitari arduum, unde in dies crescit egrotantium numerus simulque vis egritudinis ingravescit; quotidie plures, quotidie peius scribunt, quoniam sequi facilius quam assequi; scitum reque compertum et cum tempore clarius est illud sapientis Hebreorum: “Faciendi plures libros nullus est finis”. Scribo. Suis utinam se finibus tenerent homines rerumque ordo constaret qui mortalium temeritate confunditur! Scriberent qui sciunt et qui possunt;
Abbreviated transcription (Latin):
sepe uiaꝵ multip licitas uiatorem/ et qui uno cale certus ibat hesit ĩ biuis
multo q maior est error triuii aut quad riuii sic sepe qui librum unum
efficaciter legisset in utiliter multos apeiuir euoluitq multa sũt one¬
rosa d̾iscentibus/. doctis pauca sufficiunt nimia utrisq sunt ĩportuna
si fortioribus humeris subuectantur agilius/ .G. librorum nobilium ma¬
qnum numerum contraxi /. Rõ. libiorum nuoͣ nemo quod nunc occurat
p̾t̾ regem illum egiptium nobilitatus est neq uꝰ sibi tam numerus ded̾it
q famo sa translatio had dubie mirum opus tot in genioꝵ / nisi unius
post in genii miracu lum maius esser calle alio nici oportet ut ex libus glo¬
riam queras non habendi. s noscendi/ neq bibliotece s memorie ꝯmictẽdi
ceiebro non armario concludendi sunt Alioqn uł librario publito uel
armario ip̃o/ gloriosior nemo eut/.G. multos egregios libros seruo.Rõ.

Expanded text:
sepe viarum multiplicitas viatorem et qui uno calle certus ibat, hesit in bivio sepe viarum multiplicitas viatorem et qui uno calle certus ibat, hesit in bivio multoque maior est trivii error aut quadrivii; sic sepe qui librum unum efficaciter elegisset, inutiliter multos aperuit evolvitque. Multa sunt onerosa discentibus, doctis pauca sufficiunt; nimia utrisque sunt importuna, sed fortioribus humeris subvectantur agilius. Librorum nobilium magnum numerum contraxi. Librorum numero nemo qui nunc occurrat preter regem illum Egyptium nobilitatus est neque id sibi tam numerus dedit, quam famosa translatio; haud dubie mirum opus tot ingeniorum, nisi unius post ingenii miraculum maius esset. Calle alio niti oportet, ut ex libris gloriam queras; non habendi sed noscendi, neque bibliothece sed memorie committendi cerebroque, non armario, concludendi sunt; alioquin vel librario publico vel armario ipso gloriosior nemo erit. Egregios multos libros servo.
Abbreviated transcription (Latin):
.Rõ. ͣ mallem ingonio et elloquentia et doctrina multo q maxime mo¬
contia ac uitute / s hec uenalia non habentur ul at libri et si baberentur
nescio an emptores totidem repeitura. quot libri ili enim muros uestiunt
hec animos qui quoniam occulis non udoitur ab hominibus negliguntur
ir ꝓfecto si libroꝵ copia dectos faceret aut bonos edcrissimi omnium optimi
esso possent qui ditissimi cuius sepe ꝯtrarium iudemus .G. Admĩcula ad di¬
scendum libros habeo . Rõ. uide autem ne impei imenta sint potius ut nõ¬
rum/ sic multicudo librorum multis ad discendum nocuit/ et ex copia ut fit
mopia orta est/ qui si ultro assint/ non abiciendi equidon s sequestrandi
euint utendum q meliorib et cauendum ne qui forsan in tempore ꝓ furupͣ
essent/ intenpestiui obsint .G. mulci et uaui michi sunt libri. Rõ. Fallit

Expanded text:
. Quam mallem ingenio et eloquentia et doctrina multoque maxime inno. Quam mallem ingenio et eloquentia et doctrina multoque maxime innocentia et virtute! Sed hec venalia non habentur ut libri et si haberentur nescio an emptores totidem reperturi quot libri. Illi enim muros vestiunt, hec animos, qui, quoniam oculis non videntur ab hominibus, negliguntur. At profecto si librorum copia doctos faceret aut bonos, doctissimi omnium atque optimi sepe esse possent qui ditissimi, cuius sepe contrarium videmus. Adminicula ad discendum libros habeo. Vide autem ne impedimenta sint potius: ut nonrum, sic librorum multitudo multis ad discendum nocuit et ex copia, ut fit, inopia orta est; qui si ultro adsint non abiciendi equidem, sed sequestrandi erunt utendumque melioribus et cavendum ne qui forsan in tempore profuturi essent intempestivi obsint. Multi et varii michi sunt libri. Fallit
Abbreviated transcription (Latin):
lucra captanrium q studiosorum publicis ꝙ iobus p̾sideitium culꝑa ẽl ꝯbi
nulla unq̃ rei huius cura fuit obliris quid eusebio palestine ostantinus ĩ¬
uinxerit ut libri salicet non nisi ab artificibus his ꝙ antiquariis et ꝓfes¬
te arrem scientibus scriberentur/. G. libroum copia bona est .Rõ. Duid
si capax aius non est o eministi sabinum illum apud senecam ẜuoum
suoium scĩã glouantem / quid int̾ te ac illum iterest nisi ꝙ aliquã de tu stub¬
tior uterq equidem alieno / ueum ille ẜuorum et certe suorum. at tu libero¬
rum uł adre ꝑtinentium ingeno głoriaris Sunc qui quidquid in libris scͥp¬
tum domi hab̾ent nosse sibi iuideantur  cunq ulla de re mentio incidit hic
liber inquiunt in armario meo est hoc tm̃ id q suffice̾ opinantes qiͣ simul
in pectore sit/ ellato suꝑcilio conticestunt ridiculum genus. G. libris afluo¬

Expanded text:
lucra captantium quam studiosorum publicisque rebus presidentium culpa est, quibus lucra captantium quam studiosorum publicisque rebus presidentium culpa est, quibus nulla unquam rei huius cura fuit, oblitis quid Eusebio Palestine Constantinus iniunxerit, ut libri scilicet non nisi ab artificibus iisque antiquariis et perfecte artem scientibus scriberentur. Librorum bona copia est. Quid si capax animus non est? Meministi Sabinum illum apud Senecam servorum suorum scientia gloriantem: quid inter te atque illum interest, nisi quod aliquanto tu stultior? Uterque equidem alieno, verum ille servorum et certe suorum, at tu librorum nil ad te pertinentium ingenio gloriaris. Sunt qui quicquid in libris scriptum domi habent nosse sibi videantur cumque ulla de re mentio incidit, “hic liber” inquiunt “in armario meo est”: hoc tantum idque sufficere opinantes, quasi simul in pectore sit, elato supercilio conticescunt. Ridiculum genus! Libris affluo
Abbreviated transcription (Latin):
le aliquid sensisse licinius infestus luteris ut scriptum est quas uirus
ac pestem publitam noĩabat s ougo illum rustica foisan excuset et sic̃ĩ
usq ad cesareum nomon ascendisser. naturam tamen non eyuerar. Ueꝵ
q est illud flacci fortuna non murat genus h quid nobilibus uesris de¬
cam / qui non mõ perue litteras ꝑ aciirriir / s exoptant uotis. Equidẽ hic
rei pulcerimo contenitus atq bec odium breuluos in ꝑfundum ingnoĩatie
demeeserunt/ Accedẽt ne apposiro deerram et scriptores nuilla fienati
lige nullo probati ex amine/ nullo uiditio ellecti non fabris/ non agrico¬
sis non rextoribus non fere usli artium licentia est cum sit in aliis beue
ꝑiculum in hac graue sine dellectu tamen ad scribendum riunt o mneb
et cũcta uastantibus certasunt p̃cia nec uoͣ hec scriptoꝵ magis humano mõt

Expanded text:
tale aliquid sensisse Licinius infestus literis, ut scriptum est, quas virus tale aliquid sensisse Licinius infestus literis, ut scriptum est, quas virus ac pestem publicam nominabat. Sed origo illum rustica forsan excuset; etsi enim usque ad Cesarem nomen ascendisset, naturam tamen non exuerat. Verum est enim illud Flacci: Fortuna non mutat genus. Sed quid de nobilibus vestris dicam, qui non modo perire literas patiuntur, sed exoptant votis? Equidem huius rei pulcherrime contemptus atque odium brevi vos in profundum ignorantie demerserint. Accedunt, ne a proposito deerrem, et scriptores nulla frenati lege, nullo probati examine, nullo iudicio electi; non fabris, non agricolis, non textoribus, non ulli fere artium tanta licentia est, cum sit in aliis leve periculum, in hac grave. Sine delectu tamen ad scribendum ruunt omnes et cuncta vastantibus certa sunt pretia. Nec vero hec scriptorum magis humano more
Abbreviated transcription (Latin):
tot ruinas litere sacre stant tum maiore ho minum studio cum uł
maxime ꝓ tegente sua. sancta poemata. suas sanctas historias. di¬
ui nas q suas leges auctore illarum deo/. suam q ꝑhemnitatem suis
in uentio nibus largiente keliquaꝵ nobillissime peieunt et iam magna
ex parte periere sic ingentis danni nullum est itemedium quia
nullus est sensub neq id nouum hac in re/ et uritutum et morum dãp¬
na ingentia negliguntur. cum tanto studio minoribus occuratui. lite¬
rarum iacturam int̾ minimas numeratis sunt qui numerant int̾ lucia
fuit nuꝑ non in agris aut in siluis s in maxima fbo rentissima q erq̃d
stupeas iube itala/ neq is pastor arator ue. s uir nobilis magni q apud
suos ciues loci. qui uuraier magno se p̃cio empturum nequis unꝙͣ suã
ꝑ atriam litteratus incolerer/ aut intraret o uox sapei pectoris fertur

Expanded text:
tot ruinas litere sacre stant, cum maiore hominum studio, tum vel tot ruinas litere sacre stant, cum maiore hominum studio, tum vel maxime protegente sua sancta poemata, suas sanctas historias divinasque suas leges auctore illarum Deo suamque perennitatem suis inventionibus largiente; reliquorum nobilissime pereunt et iam magna ex parte periere. Sic ingentis damni nullum est remedium quia nullus est sensus neque id novum hac in re, et virtutum et morum damna ingentia negliguntur: cum tanto studio minoribus occurratur, literarum iacturam inter minimas numeratis; sunt qui numerent inter lucra. Fuit nuper non in agris aut in silvis, sed in maxima florentissimaque et, quod stupeas, urbe Italie neque is pastor aratorve, sed vir nobilis magnique apud suos cives loci, qui iuraret se magno pretio empturum ne quis unquam suam patriam literatus incoleret aut intraret. O vox saxei pectoris! Fertur
Abbreviated transcription (Latin):
q medebitur corũpenti omĩa miscentiq cuius metu multa iam
ut auguror amagnis operibus clara ingenia refrixerunt meritoq
id patitur ignauissima eras hec culine solitita litterarum negligens
et cotos examinans non scriptores. quisquis itaq pingere aliquũ ĩ
membranis manuq calamum uersare didicerit scriptor habebit᷑
doctrine om̃ĩs ingnarus/ expers ingenii. artis egens Non quero iam
nec queior orto giophiam que pridie interiit / quallt̾tunq urinam scri¬
berent quod iubentur appaieiet scriptoris in fantia ierum substantia
non lateier. nuc confusis ex emplaribus et exemplis/ unum scribere
polliciti sic aliud scribunt ut quod ip̃e dicraueris non agnoscas, Ansi
redeat aicero aut liuius multiq alii uecerum illustrium añ om̃s plimꝰ
secundus sua scripta relegentes intelligent/ et non passi i hesitãtes
nunc aliena credent esse/ nunc barbara. Inter humanaꝵ in uẽtionũ

Expanded text:
que medebitur corrumpenti omnia miscentique? Cuius metu multa iam, que medebitur corrumpenti omnia miscentique? Cuius metu multa iam, ut auguror, a magnis operibus clara ingenia refrixerunt meritoque id patitur ignavissima etas hec, culine sollicita, literarum negligens et coquos examinans, non scriptores. Quisquis itaque pingere aliquid in membranis manuque calamum versare didicerit, scriptor habebitur, doctrine omnis ignarus, expers ingenii, artis egens. Non quero iam nec queror orthographiam, que pridem interiit: qualitercunque utinam scriberent, quod iubentur! Appareret scriptoris infantia, rerum substantia non lateret! Nunc confusis exemplaribus et exemplis, unum scribere polliciti, sic aliud scribunt, ut quod ipse dictaveris non agnoscas. An si redeat Cicero aut Livius multique alii veterum illustrium, ante omnes Plinius Secundus, sua scripta relegentes, intelligent et non passim hesitantes, nunc aliena credent esse, nunc barbara? Inter humanarum inventionum
Abbreviated transcription (Latin):
satis habuit negotii/ libros ip̃os ac libroꝵ citulos et auctoꝵ nomĩa/ et uolu¬
minum formas nimieim q cognoscere ꝑ ulcra uero ars que de pho libra¬
uum facit Crede michi non est hoc nutrire scriptis ingenium/ s necare
mole recum atq  rueie uł fortase mediis in undis more cantaleo siti
animam torquere rebus atto nitam/ degustantem nichil acq omnib
in hiancem b. libri in numerabiles sunt michi. lõ. Et errores i¬
numeri / quidam ab impiis alii ab imoctis editi / Illi quidem religio ni ac
pietaci et diuinis litteris/ hi nature ac iustitie moribusq ac liberalib
disiplinis seu historie rerum q gestarum fidey omnes autem uero ad¬
ueisi Inq omĩbus et p̃sertim primis / ubi maioribus agitur de rebus
et uera falsis im mixta sunt ꝑdifficilis ac periculosa discietio est utq
ad plenum auctoꝵ constet in cegritas quis scriptoꝵ inscicie in bertie¬

Expanded text:
satis habuit negotii libros ipsos ac librorum titulos et auctorum nomina et volusatis habuit negotii libros ipsos ac librorum titulos et auctorum nomina et voluminum formas numerumque cognoscere? Pulchra vero ars, que de philosopho librarium facit: crede michi, non est hoc nutrire scriptis ingenium, sed necare mole rerum et obruere, vel fortasse mediis in undis more Tantaleo siti animam torquere, rebus attonitam, degustantem nichil atque omnibus inhiantem. Libri innumerabiles sunt michi. Et errores innumeri, quidam ab impiis, alii ab indoctis editi. Illi quidem religioni ac pietati et divinis literis, hi nature ac iustitie moribusque et liberalibus disciplinis seu historie rerumque gestarum fidei, omnes autem vero adversi inque omnibus et presertim primis ubi maioribus agitur de rebus et vera falsis immixta sunt, perdifficilis ac periculosa discretio est. Ut ad plenum auctorum constet integritas, quis scriptorum inscitie inertie