comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non ip̃m bonum. s aliud to¬
tum intenditur: Oculus ne
iste tenebrosus dicetur ex to¬
to ⁊ an ex parte caligans: Mi¬
chi quidem magis tenebro¬
sus ex toto uidetur: nam ⁊ si
lux deputetur in oꝑe⁊ nul¬
la tñ agnoscitur ininten¬
tione. Quomͦ autẽ bona in
tentio que bonũ non optat ⁊
aut quomͦ simplex. que sub
bone uelamine se ipsam oc¬
cultat In oculis uero spon¬
se utraq cõmendatur ⁊ sim¬
plicitas ⁊ sp̃nalitas. ideo co¬
lumbarũ dñr. Et bene in
amica sua pͥmo lucẽ cõmen¬
dat. ut sibi demonstret sunz¬
di.⁊ in quo tenebre ñ sunt
ulle. In sex rerũ conditione
lux omnium pͥma creata d̃r:
⁊ in describenda pulchritu¬
dine sponse lucis in pͥmis in¬
ducta decenter ẽ intimo. Ocii¬
li tui colũbarũ. Quid te ami¬
cam eẽ p̾sumis ⁊ tu que nes¬
cis oculos hr̃e columbe: Oꝑa
quantacũq fuerint: si im¬
purus ẽ animus. de pulchri¬
cudine frustra tibi applau¬

Expanded text:
non ipsum bonum, sed aliud tonon ipsum bonum, sed aliud totum intenditur? oculusne iste tenebrosus dicetur, ex toto, an ex parte caligans? Mihi quidem magis tenebrosus ex toto videtur. Nam etsi lux deputetur in opere, nulla tamen agnoscitur in intentione. Quomodo autem intentio bona, quae bonum non optat? aut quomodo simplex, quae sub boni velamine se ipsam occultat? In oculis vero sponsae utraque commendatur, et simplicitas, et spiritualitas: ideo columbarum dicuntur. Et bene in amica sua primo lucem commendat, ut sibi demonstret simi, et in quo tenebrae non sunt ullae . In sex dierum conditione lux omnium prima creata dicitur , et in describenda pulchritudine sponsae, lucis inprimis inducta decenter est mentio. 3. Oculi tui columbarum. Quid te amicam esse praesumis, tu quae nescis oculos habere columbae? Opera quantumcumque fuerint bona, si impurus est animus, de pulchritudine frustra tibi applau
Abbreviated transcription (Latin):
lucet opus. s oꝑis bonitatẽ
ñ intendit animus: quasi
corpore claro oculus cecatur.
Oꝑa quidẽ ipsa aliquotiens¬
⁊ ingenere suo bona sunt.
⁊ aluis cõmoda: s oꝑum bo¬
nitas in actorẽ non refunꝰ¬
ditur qui simplicẽ oculũ in
ipsis non habet. Ideo tenes¬
brosa sunt: qd̾ intentionis
sincere lumine carent. Sonꝰ
itaq simplex oculus non ha¬
bens ullã partẽ tenebrar̃:
conu̾sationis corpus totum
serenans. Lut totus enim
denebrosus est oculus. aut to¬
tus lutidus: aut habens ali
mixtam. Totus tenebrosus ẽ
cũ oꝑi malo ꝓpter malũ inten¬
dit. T̃otus lucidus: cũ oꝑibo¬
no non nisi ꝓpter bonũ in¬
tendit. Cum uero in oꝑe bo¬
no. non tm in ip̃m bonum
s etiam in alium aliquẽ fi¬
nem intentio dirigitur ul
cum in oꝑe non bono qd in¬
ẽẽ credebatur bonum erran¬
do diligitur ⁊ aliqua ex parte
oculus caligat: ⁊ ñ est mera
simplicitate purus. Qͥo cum
opus bonum p̃tenditur ⁊ et

Expanded text:
lucet opus, sed operis bonitatem lucet opus, sed operis bonitatem non intendit animus; quasi corpore claro oculus caecatur. Opera quidem ipsa aliquoties in genere sue bona sunt, et aliis commoda; sed operum bonitas in actorem non refunditur, qui simplicem oculum in ipsis non habet. Ideo tenebrosa sunt, quod intentionis sincerae lumine carent. Bonus itaque simplex oculus, non habens ullam partem tenebrarum, conversationis corpus totum serenans. Aut totus enim tenebrosus est oculus, aut totus lucidus, aut habens aliquam mistam. Totus tenebrosus est, cum operi malo propter malum intendit: totus lucidus, cum operi bono nonnisi propter bonum intendit. Cum vero in opere bono non tantum in ipsum bonum, sed etiam in alium aliquem finem intentio dirigitur; vel cum in opere non bono, quod inesse credebatur bonum, errando diligitur: aliqua ex parte oculus caligat, et non est mera simplicitate purus. Quid, cum opus bonum praetenditur, et
Abbreviated transcription (Latin):
quidem in ꝓcessu cantici: ꝑfe¬
ctiora ad sponsam dici opor¬
tuit. Hec a nobis de sinulium
distuictione uerboꝵ: uamq
suꝑ pulchritudinẽ sponse
interp̃tanda fuerant. copio¬
se ⁊ accurate suis explicata
sunt in locis. Et que uir utrui
eruditior. an eloquentior
nescio. suis disputauit in o¬
meliis: nec minimo ut sic
dicam digito. decuit a nobis
ad disscutiendũ attingi. Hoc
uͦ ñ negligenter attendũ ⁊ qd̾
post generalẽ cõmendatio¬
nem pulchritudins. parti¬
tulatim amicam depicturuᷤ:
loco pͥmo ab oculis orditur
prudenter quidẽ q̃m si sim¬
plex oculus fuerit totũ cor¬
pus lucidũ erit ⁊ ⁊ ideo co¬
lum barũ cõparat oculis: ut
iuxta euangelii doctrinam
amicam suam simplicẽ doce¬
at sicut colu̾bam. Demq u¬
niuersum corpus oꝑationis
simplex illustrat oculus in¬
dentionis : ⁊ facit ut coram
deo luceant oꝑa. que ꝑ se co¬
ram hominib poterant
lucere. Nam q̃n foris bonũ

Expanded text:
quidem in processu Cantici perfequidem in processu Cantici perfectiora ad sponsam dici oportuit. Haec a nobis de similium distinctione verborum. Nam quae super pulchritudine sponsae interpretanda fuerant, copiose et accurate suis explicata sunt locis. Et quae vir utrum eruditior, an eloquentior nescio suis disputavit in homiliis , nec minimo, ut sic dicam, digito decuit a nobis ad discutiendum attingi. 2. Hoc vero non negligenter attendendum, quod post generalem commendationem pulchritudinis, particulatim amicam depicturus, loco primo ab oculis orditur. Prudenter quidem, quoniam si simplex oculus fuerit, totum corpus lucidum erit . Et ideo columbarum comparat oculis, ut juxta Evangelii doctrinam, suam amicam simplicem doceat sicut columbam . Denique universum corpus operationis simplex illustrat oculus intentionis, et facit ut coram Deo luceant opera, quae per se coram hominibus poterant lucere. Nam quando foris bonum
Abbreviated transcription (Latin):
la ritas. ꝓpterea in hunc mo¬
dum amicam sponsus alloqui¬
tur. Quã pulchra es amica
mea ⁊ cetera. Similia fere di¬
cta sunt in p̃cedentib: ubi sic
legitur. Eoce tu pulchra es a¬
mica med: ecce tu pulchra.
Idem pene uidetur: ecce tu
pulchra es: ⁊ qͣm pulchra es.
Utrobiq pulchritudo pre¬
dicatur ipsius: ⁊ iterata com¬
mendatio confirmationem
declarat. S qͣntum ip̃e ad¬
uertere possum: aliquanta
hic innuitur distinctio. Nam
ubi dicit. ecce tu pulchra. a¬
git tm de pulchritudine:
hic uͦ. de nimietate pulchri¬
tudinis. Quã pulchra es a¬
mica mea: quã pulchra. Ibi
simplex attestatio. quasi
subito dep̾hense pulchritii¬
dinis: hic autẽ admiratio
nimietatis. Ibi attestatur qͣm
pulchra: hic oblectatur qd̾ tã
pulchra. Hic eñi maiore pro¬
nuntiatur cum pondere affe¬
ctuq nurantis ⁊ ꝓlationis
modus. motum oblectate ñi¬
tis declarat. Quam pulchra es
amica mea. quã pulchra. Et

Expanded text:
laritas. Propterea in hunc molaritas. Propterea in hunc modum amicam sponsus alloquitur: Quam pulchra es, amica mea! Similia fere dicta sunt supra in praecedentibus, ubi sic legitur: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra es . Idem pene videtur: Ecce tu pulchra es; et, Quam pulchra es! Utrobique pulchritudo praedicatur ipsius, et iterata commendatio confirmationem declarat. Sed quantum ipse advertere possum, aliquanta hic innuitur distinctio. Nam ubi dicit, Ecce tu pulchra, agit tantum de pulchritudine: hic vero de nimietate pulchritudinis, Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra! Ibi simplex attestatio quasi subito deprehensae pulchritudinis; hic autem admiratio nimietatis: ibi attestatur quam pulchra; hic oblectatur quod tam pulchra. Hic enim majore pronuntiatur cum pondere affectuque mirantis, et prolationis modus motum oblectatae mentis declarat: quam pulchra es, amica mea, quam pulchra! Et
Abbreviated transcription (Latin):
on ueretur ne suis intu¬
mescat laudib ⁊ huini¬
litatis lacturam faciat: cuius
ip̃i sibi pulcritudinẽ eum ex¬
pressione tanta sponsus com¬
mendat. Frequenter ex multo
placendi desid̾io sub est metꝰ
displicendi: ⁊ ꝓpensior deuo¬
tio conscientie securitatẽ im¬
minuit ⁊ furatur. Quid gͦ mi¬
rum si sponsus applaudit il¬
li de pulchritudine affectũq
blanda allocatione demulcet ⁊
quẽ metus inuexerat. Qua¬
nam eñi ratione deformitatẽ
ñ uereatur suã hominis aĩa
quelibet ⁊ que nr̃i salomonis
in matermoniũ assciscitur:
Aucliuit illũ in diademate suo.
in die desponsionis ⁊ leticie
cordis. in illa abysso głe soli¬
to festiuiorẽ: poteratq iure
uereri repulsam. si deformi¬
tatis ⁊ abiectionis sue respe¬
ctaret ad causam. O porturt i¬
taq ut securior reddita resu¬
meret animũ⁊ et in fusa ala¬
critas mentis faciem iuiido
quodã colore ꝓfunderet. Nam
totius uite ⁊ oꝑum pulchro uul¬
tui: plurimũ adicit mentis hy¬

Expanded text:
on veretur ne suis intumescat laudibus, et humilitatis jacturam faciat, cujus ipse sibi pulchritudinem cum expressione tanta sponsus commendat. Frequenter ex multo placendi desiderio subest metus displicendi; et propensior devotio conscientiae securitatem imminuit et furatur. Quid ergo mirum si sponsus applaudit illi de pulchritudine, affectumque blanda allocutione demulcet, quem metus invexerat? Quanam enim ratione deformitatem non vereatur 70 suam hominis anima quaelibet, quae nostri Salomonis in matrimonium asciscitur? Audivit illum in diademate suo, in die desponsationis et laetitiae cordis, in illa abysso gloriae solito festiviorem, poteratque jure vereri repulsam, si deformitatis et abjectionis suae respectaret ad causam. Oportuit itaque ut securior reddita resumeret animum, et infusa alacritas mentis faciem vivido quodam calore perfunderet. Nam totius vitae et operum pulchro vultui plurimum adjicit mentis hi
Abbreviated transcription (Latin):
hic crebro qd ibi continue
agemus: p̾occupemꝰ frequen¬
ter inquo indesmenter oc¬
cupandi erimus. Suminũ
nobis hic negotiũ sit: qd̾ so¬
lum ibierit. Contẽplatio
namq sapientie: eterna
refectio. Nichil omnino sp̃n¬
alib anime dentib dulcius
ruminatur: qͣm ille panis
unnis qui patri ait. Hec ẽ
uita eterna ut agnoscam
te uerum deum ⁊ quẽ nusisti

Expanded text:
hic crebro quod ibi continue hic crebro quod ibi continue agemus: praeoccupemus frequenter, in quo indesinenter occupandi erimus. Summum nobis hic negotium sit, quod solum ibi erit. Contemplatio namque sapientiae, aeterna refectio est. Nihil omnino spiritualibus animae dentibus dulcius ruminatur, quam ille Panis vivus, qui Patri ait: Haec est vita aeterna, ut cognoscant te verum Deum, et quem misisti
Abbreviated transcription (Latin):
chrũ: Nam que hic facile
poterant ablui: ibi non tã
cii ⁊ ardons purgantur. Et
felix qui de seculo ñ quasi
de ceno s quasi de lauachro
asoendit ⁊ ñ hñs necesse ut
aliquid in se lauet: s est mũ¬
dus totus. Iste plane dignꝰ
habebitur dealbatis dentib
idest anime sensib panem
angeloꝵ manducare: ñ iã
panẽ doloris. s panẽ qui le¬
tificat cor hominis: illum
utiq panẽ quẽ significauit
ꝓpħa dicens. Saciabor cũ ap¬
paruerit gła tua. Sic enun
illa nos gła dum apparet pas¬
cit: reficit dum reuelatur. Hu¬
ius siquidẽ głe reuelatio ple¬
na ⁊ quid ẽ nisi sap̃ia uera:
Que nos ad se ipsam edendũ
iniitans. ñ alias a nob̾ mai¬
ditur. nisi cũ illã meditamur
uelut uitales pure mentis de¬
litias: ⁊ indeficientẽ refecti¬
onem. Hic gͦ purgatos ⁊ exer¬
citatos animi sensus habea¬
mus ⁊ ñ iam ad discretionẽ
boni ⁊ mali: s tm ad ꝑcep¬
tionem tanti boni. Actitemꝰ

Expanded text:
crum? Nam quae hic facile crum? Nam quae hic facile poterant ablui, ibi non tam cii et ardoris purgantur. Et felix qui de saeculo, non quasi de coeno, sed quasi de lavacro ascendit, non habens necesse ut aliquid in se lavet, sed est mundus totus. Iste plane dignus habebitur dealbatis dentibus, id est animae sensibus, panem angelorum manducare: non jam panem doloris, sed panem qui laetificat cor h panem quem significavit propheta dicens, Satiabor cum apparuerit gloria tua . Sic enim illa gloria dum non apparet, pascit; reficit dum revelatur. Hujus siquidem gloriae revelatio plena, quid est, nisi sapientia vera? Quae nos ad se ipsam edendum invitans, non alias a nobis manditur, nisi cum illam meditamur velut vitales purae mentis delicias, et indeficientem refectionem. Hic ergo purgatos et exercitatos animi sensus habeamus, non jam ad discretionem boni et mali, sed tantum ad perceptionem tanti boni. Actitemus
Abbreviated transcription (Latin):
tera germinant: cũ hyempᷤ
transiit: cũ hymber abiit et
recessit. Ideoq siueteri ⁊ suꝑ¬
uacuo leuium ⁊ inanrũ re¬
rum uellere te inuolui ad¬
huc necessariũ ducis: non dĩi
tibi hyemalia congelate mͦ¬
tis frigora transiert. Bene
gͦ detonsi ⁊ de lauachro ascen¬
diuit: quasi nichil ueteris uel
sarcine uł sordis habentes. At¬
tendis qd̃ tͥ non sufficit deton¬
uum fieri. nisi statim ascen¬
das ⁊ sp̃u incedas. qui reno
Tu gͦ si ascendere disponis: as¬
cende semꝑ de lauachro. sẽꝑ
nouus ⁊ mundus ⁊ laua per
singulas noctes lectũ tuum
lacrimis: aut si te peccatiz
non quasi nox inuoluit. s
sicut nubes preteruolat
tu tñ lauare ꝑ singulas nii¬
bes : etiam leuium uestigia
delictoꝵ lacrimis dele. Hic
enim in conualle lacrima¬
rum locus est lauachri. ¶d
est consordes con gestas. et
peccati purgamenti futuri
reseruas lauachro seculi:
Quid scis. si ñ erit illic con¬
flatorium magis qͣm laua¬

Expanded text:
lera germinant, cum hiems lera germinant, cum hiems transiit, cum imber abiit et recessit. Ideoque si veteri et supervacuo levium et inanium rerum vellere te involvi adhuc necessarium ducis, nondum tibi hiemalia congelatae mentis frigora transierunt. Bene ergo detonsi et de lavacro ascendunt, quasi nihil veteris vel sarcinae vel sordis habentes. Attendis quod non tibi sufficit detonvum fieri, nisi statim ascendas, et spiritu incedas, qui renovTu igitur si ascendere disponis, ascende semper de lavacro, semper novus et mundus. Lava per singulas noctes lectum tuum lacrymis. Aut si te peccatum non quasi nox involvit, sed sicut nubes praetervolat; tu tamen lavare per singulas noctes, etiam levium vestigia delictorum lacrymis dele. Hic enim in convalle lacrymarum locus est lavacri. Quid est quod sordes congestas, et peccati purgamenta futuri reservas lavacro saeculi? Quid scis si non erit illic conflatorium magis, quam lava
Abbreviated transcription (Latin):
ni ⁊ boni: ñ tm̃ iudicantes
inter noctẽ ⁊ diem. s omnẽ
iudicantes diem. Et iure de
lauachro ascende dicit ut
inundando cordi studiosos
ꝓbet: eo qd̾ mundis corde
diuma sit repmissa cognitio.
uides quomͦ lotos ⁊ irrep̃¬
hinsibiles ẽẽ oportet eos qui
aliorũ excessus debent re¬
mordere ⁊ corriꝑe: Quomͦ
lotos ⁊ mundos corde. qui
diuini sermonis dispensa¬
re debent alimoniã ⁊ archa¬
nos fortioris uerbi discurre¬
re sensus: sapientie intima
runari ⁊ ruminare uiscera:
Dentes tui quasi grex deton¬
sarum. Quare g quasi grex:
Utiq qd sese ñ impugnens
iaduersentur sibi: s in
liplicitate ⁊ unitate sen¬
sus sui concinant ⁊ concor¬
dant eccłie dentes. Quasi
giyx detonsarũ que ascen¬
derunt de lauaero. Ueterem¬
et enim deponentes hominẽ.
⁊ honere suꝑuatuo leuati
ac loti: alacrius ad suꝑiora
conscendunt. Siquidem ip̃i
pili ueteres oneri iam ẽẽ in¬
cipiunt cũ pͥmum noua uel¬

Expanded text:
ni et boni, non tantum judicantes ni et boni, non tantum judicantes inter noctem et diem, sed omnem judicantes diem. Et jure de lavacro ascendere dicit, ut mundando cordi studiosos probet, eo quod mundis corde divina sit repromissa cognitio. Vides quomodo lautos et irreprehensibiles esse oportet eos, qui aliorum excessus debent remordere et corripere: quomodo lautos et mundos corde, qui divini sermonis dispensare debent alimoniam, et arcanos secretioris verbi discutere sensus, sapientiae intima rimari, et ruminare viscera. 8 Dentes tui quasi grex detonsarum. Quare ergo, quasi grex? Utique quod sese non impugnent, et adversentur 77 sibi, sed in simplicitate et unitate sensus sui concinunt et concordant Ecclesiae dentes, Quasi grex detonsarum quae ascenderunt de lavacro. Veterem enim deponentes hominem, et onere supervacuo levati ac loti, alacrius ad superiora conscendunt. Siquidem ipsi pili veteres oneri jam esse incipiunt, cum primo nova vel
Abbreviated transcription (Latin):
inter lupos: ut ipsos lupos
in oues rationabili toleran¬
tia ⁊ exhortatione cõmutent.
Et bene detonsarũ dñr ⁊ q̃d̃
illoꝵ ñ sint morsus fugien¬
di: qui bonoꝵ oꝑum exempla
sicuit uellera quedã subiectiᷤᷤ
ministrant. Non t̃n ufus des¬
tium: in alienis tm̃ remorden¬
dis et conumcendis errorib
estimatur. Est ⁊ potior qui¬
dam eoꝵ usus: si qui idonei
sunt. solidum celestis edul¬
lii mandere panẽ: ⁊ sublimi¬
ceis. Doctrine se cretos di¬
iudicare ⁊disserere intel¬
lectus. Quib non iam lacte
opus ẽ. s solido cibo: ipsũq
quodam mͦ attenuare ⁊ in¬
firmare possunt ⁊ ⁊ quodã
dẽꝑamento uł dispensano¬
nis uł disputationis illis
sobrium reddere qui ad
solidum ꝑ se insufficien¬
tes erant: s tantũ mͦ lacs
participes. Quodam enim
solidioris instrum̃ti ad
mandendũ utuntur m¬
nisterio. qui exercitatos ha¬
bent sensus ad discretionẽ
boni ⁊ mali immo etiã bo¬

Expanded text:
inter lupos , ut ipsos lupos inter lupos , ut ipsos lupos in oves rationabili tolerantia et exhortatione commutent. Et bene detonsarum dicuntur, quod illorum non sint morsus fugiendi, qui bonorum operum exempla, sicut vellera quaedam, subjecti ministrant. 7. Non tamen usus dentium in alienis tantum remordendis et convincendis erroribus aestimatur. Est et potior quidam eorum usus, si qui idonei sunt solidum coelestis edulii mandere panem, et sublimioris doctrinae secretos dijudicare et discernere intellectus, quibus non jam lacte opus est, sed solido cibo, ipsumque quodammodo attenuare et infirmare possunt, et quodam temperamento vel dispensationis vel disputationis illis sobrium reddere, qui ad solidum per se insufficientes erant, sed tantummodo lactis participes. Quodam enim solidioris instrumenti ad mandendum utuntur ministerio, qui exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali: imo etiam bo
Abbreviated transcription (Latin):
se canum officio exuant÷
in altero se canes exhibeatt
latrare ñ ualentes ⁊ non
desinentes lacerare. Talefu
sunt qui mincẽ mordent et
comedunt. ⁊ consununtur
ab inuicẽ. Ueniam huc usq
sufficiat. ut inuidẽ morde¬
ant ⁊̃ comedant: nec temp¬
tent ipsos detonsarũ lacera¬
redentes. Ipsi doctores eccle¬
sie ⁊⁊ p̃positi nonne tibi ui¬
dentur dentes quidã qui re¬
dargutionis beniuole ue¬
lut morsib subiectos con¬
uintunt. duudicant mani¬
festant: et ad meliorem e¬
molliunt stãtum: Qd̃ si tu
predurus es ⁊ emolliri ñ po¬
tes ⁊ quid remordere paras:
An non remordes qui uł in
occulto derrahis ⁊ uł palã
contradicise Quid dentem
contra dentẽ paras⁊ dentem
imꝓbum contra dentẽ pi¬
um: Mordere potes: s con¬
sumere ñ potes. Dentes em̃
sunt: dura sunt ⁊ firmi. ⁊
detrahentes ñ metuunt
memores se cum̃ ꝓpħa int̾
scorꝑiones ⁊ incredulos cõ¬
morariꝯ⁊ sicut oues missoᷤᷤ

Expanded text:
se canum officio exuant, se canum officio exuant, in altero se canes exhibeant: latrare non valentes, et non desinentes lacerare Tales sunt qui invicem mordent et comedunt, et consumuntur ab invicem. Utinam huc usque sufficiat ut invicem mordeant et comedant, nec tentent ipsos detonsarum lacerare dentes. Ipsi doctores Ecclesiae et praepositi nonne tibi videntur dentes quidam, qui redargutionis benevolae velut morsibus subjectos convincunt, dijudicant, manifestant, et ad meliorem emolliunt statum? Quod si tu praedurus es, et emolliri non potes, quid remordere paras? An non remordes, qui vel in occulto detrahis, vel palam contradicis? Quid dentem contra dentem paras, dentem improbum contra dentem pium? Mordere potes, sed consumere non potes. Dentes enim sunt: et duri sunt et firmi; et detrahentes non metuunt, memores se cum propheta inter scorpiones et incredulos commorari ; et, sicut oves, missos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sub nectitur: Dentes
inquit tui: qͣsi grex deton¬
sarum. Aduertis quales o¬
ues iste sint que possunt qui¬
dem detonderi: s dentes ea¬
rum ñ possunt conteri. De¬
adi possunt: ⁊ flecti neque¬
unt. Immo ipsi ꝑsecutores
infregert̃ suos: ⁊ inuincib¬
lis doctrine sermonib emol¬
litos quasi dentib mansos¬
infideliũ traiecer̃t unitatẽ.
Petro dictum est: macta ⁊
manduca. Et moysi dentes
non sunt moti. Dentes eñi
eoꝵ arma ⁊ sagite. Arma
spũalia potentia deo: ad de¬
bellandas munitiones. An ñ
quidam eccl̃ie dentes de quib
dicit apłs: Intret in fidelis
in faciem: ꝓnuntiat quia
uere in nobis sit deus. Noli¬
te fres istoꝵ uereri in cesus
dentium: non sunt canim s
ouim. Detonsatũ eñi gregi
conferuntur. In canib ñ
delaceratio. s latratus com¬
mendatur. Canes muti di-¬
cit isayas ñ ualentes latrare.
canes impudentussimi nesci¬
entes saturitatẽ. Ac si quib¬
dam expbret. qd̃ in altero

Expanded text:
quod subnectitur? Dentes, quod subnectitur? Dentes, inquit, tui quasi grex detonsarum. Advertis quales oves istae sint, quae possunt quidem detonderi; sed dentes earum non possunt conteri. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Imo ipsi persecutores infregerunt suos, et invincibilis doctrinae sermonibus emollitos quasi dentibus mansosfidelium trajecerunt unitatem. Petro dictum est, Macta et manduca . Et Moysi dentes non sunt moti . Dentes enim eorum arma et sagittae: arma spiritualia, potentia Deo ad debellandas munitiones. An non quidam Ecclesiae dentes, de quibus dicit Apostolus: Intret infidelis in faciem pronuntiat quia vere in vobis sit Deus . Nolite, fratres, istorum vereri morsus dentium: non sunt canini, sed ovini. Detonsarum enim gregi conferuntur. In canibus non dilaceratio, sed latratus commendatur. Canes muti, dicit Isaias, non valentes latrare: canes impudentissimi, nescientes saturitatem . Ac si quibusdam exprobret quod in altero
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum totus liquescit
boni ꝓpositi quẽ sibi fur¬
mariert̃ rigor: Istoꝵ tot
suffulta amminculis test¬
monia uix stare possunt:
illoꝵ tot repressa tormen¬
tis uberius erupert̃. Anñ
quantus numerus supplici¬
orum tantus ⁊ aceruns te¬
stimonioꝵ: Et si morte
affecti tota die.⁊ estimati
sicut oues occisionis: in
omnib tn suꝑuenerunt:
⁊ uelut suꝑ ascender̃t de
galaad: de aceruo mar¬
tyrii. Non enim de conser¬
uanda corporali uita certa¬
men inierunt sc̃i. sed de ui¬
ta fidei ex qua iustus uiuit: i¬
deoq in omnib suꝑant. qͥb
causa salua confistit. Quomͦ¬
ñ suꝑant eum aut ꝑsistendo
inconfessione redditi sunt e¬
ternitati : aut ꝑsuadendo ꝑ¬
secutores reformauer̃t ueri¬
tati: Deniq ⁊ si estimati st̃
situt oues dccisionis ⁊ quib¬
dam t̾n innocuis dentib ab
infidelitatis radice hostes
p̃cider̃t suos: ut inter et¬
clesie uitalia recond̾ent ui¬
talia. An ñ hoc sibi uult

Expanded text:
verbum totus liquescit verbum totus liquescit boni propositi, quem sibi firmaverant, rigor? Istorum tot suffulta adminiculis testimonia vix stare possunt; 76 illorum tot repressa tormentis uberius eruperunt. An non quantus numerus suppliciorum, tantus et acervus testimoniorum? Etsi morte affecti tota die, et aestimati sicut oves occisionis, in omnibus tamen superaverunt, et velut superascenderunt de Galaad, de acervo martyrii. Non enim de conservanda corporali vita certamen inierunt sancti, sed de vita fidei, ex qua justus vivit. Ideoque in omnibus superant quibus salva causa consistit. Quomn superant, cum aut persistendo in confessione redditi sunt aeternitati, aut persuadendo persecutores informaverunt veritati? Denique etsi aestimati sunt sicut oves occisionis, quibusdam tamen innocuis dentibus ab infidelitatis radice hostes praeciderunt suos, ut inter Ecclesiae vitalia reconderent viscera. 6. Au non hoc sibi vult
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓposito sibi gauddio
sustinuit crucem confusio¬
ne contẽpta atq in dexte¬
ra dn sedet. Recogitate
enim eum qui talẽ susti¬
nuit apeccatorib aduer¬
sus semet ip̃m contradich¬
onem: ut ne fatigemini
amims ur̃is deficientes. Non¬
dum eium usq ad sanguinẽ
restitistis. Illoꝵ eñi testimo¬
nia prerogatiua quadam
dñr testimonia id÷ marty¬
ria: qui ꝓ fide xp̃i sangui¬
nem fudernnt. Uidete pri¬
mum ip̃m martyrẽ stepha¬
num de quanto lapidũ a¬
ceruo ascend̾it ad xp̃m: quẽ
⁊ om̃s secuntur ⁊ amme
iuste. Quasi grex inquit
caprarum: que ascendert
de monte galdad. Gestabars
thesaurum fidei in uasr̃ fi¬
ctilib: s subluitas erat
uirtutis dei. Ideo quasi as¬
cendentes dũr: qd̵ eos im¬
mania dormenta ñ tam in¬
fregert̃ quã firmauert̃ ad
reddendũ testimoniũ uir¬
tute magna. Quid hic eis.
animi qui nec unam ⁊ oã
leuem ⁊ amicam p̃posito¬
rum increpationem susti¬
nent ⁊ s ad unũ austeriuiᷤᷤ

Expanded text:
qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta, atque in dextera Dei sedet. Recogitate enim eum qui talem sustinuit a peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ut ne fatigemini animis vestris deficientes. Nondum enim usque ad sanguinem restitistis . Illorum enim testimonia praerogativa quadam dicuntur testimonia, id est martyria, qui pro fide Christi sanguinem fuderunt. Videte primum ipsum martyrem Stephanum de quanto lapidum acervo ascenderit ad Christum, quem et omnes sequuntur animae justae. Quasi grex, inquit, caprarum quae ascenderunt de monte Galaad. Gestabant thesaurum fidei in vasis fictilibus, sed sublimitas erat virtutis Dei. Ideo quasi ascendentes dicuntur, quod eos immania tormenta non tam infregerunt, quam firmaverunt ad reddendum testimonium virtute magna. Quid hic eis animi est, qui nec unam, et eam levem, et amicam praepositorum increpationem sustinent; sed ad unum austerius
Abbreviated transcription (Latin):
rantes: in montib ⁊ in
speluncis ⁊ in cauernis ter¬
re. Qui om̃s testimonio fi¬
dei ꝓbati sunt. Uides qͣnto
sit eorũ fedes ꝓbata seruti¬
nio ÷ quib testimoniis exa¬
mmata: Quid a uobis tale
uł ex petitur. uł ex pectatur.e
Et nr̃a hec in inferiori gen̾e
destimonia credibilia satis
eo quidẽ credibiliora: qd̾ ñ
anecessitas imposuit. s sup¬
psuit se uoluntas. Uolun
Asgͦ uoluntas sit: ⁊ pͥme
libertatis iure nitatur. Li¬
beram se ad ꝑsistendũ exhi¬
beat: ñ existimet ad reces¬
dendum. Aguoscat necessr¬
tatis debitum: s ñ sentiat
iugum. In bono libera sit:
⁊ad bonum nichilominꝰ
libera. In illo qd̾ iam tenet.
⁊ ad illud quo tendere de¬
bet : ad ea que retro sunt
nullam sibi licentiam per¬
missam existimans.De qͣn¬
do aceruo testimonii pautꝰ
ascendĩt tandem audite. Ip̃e
dei. Quantus uno in hocio
testimonio aceruus: S fo¬
ris nunqͥd ñ ꝑhibuit testi¬
moniũ: Deo inquit atte¬
rum nondũ inquit mear¬

Expanded text:
tes, in montibus et in speluncis, et in cavernis terrae; et hi omnes testimonio fidei probati sunt . Vides quanto sit eorum fides probata scrutinio, quibus testimoniis examinata? Quid a vobis tale vel expetitur, vel exspectatur? Et vestra haec inferiori genere testimonia credibilia satis, eo quidem credibiliora, quod non ea necessitas imposuit, sed supposuit se voluntas. Voluntas ergo voluntas sit, et primae libertatis jure nitatur, liberam se ad persistendum exhbeat, non aestimet ad recedendum. Agnoscat necessitatis debitum, sed non sentiat jugum. In bono libera sit, et ad bonum nihilominus libera; in illo quod jam tenet, et ad illud quo tendere debet: sed ad ea quae retro sunt, nullam sibi licentiam permissam existimans. 5. De quanto acervo testimonii Paulus ascenderit, tandem audite. Ipse,Dei . Quantus uno in hoc testimonio acervus! Sed foris nunquid non perhibuit testimonium? Deo, inquit, atterum: Nondum, inquit, me ar
Abbreviated transcription (Latin):
ccl̾ie ut
ne.S quia tales sunt uũqͥd
rari sunt: Uide totũ corpꝰ eiꝰ:
quomͦ plenũ sit oculis ante et
eiꝰ sunt utroꝵq interp̾tes ⁊
doctores popłoꝵ: quoꝵ offi¬
cio sp̃ualia anime uł cõmo¬
da uł scandala.⁊ cernimꝰ. et
discernimꝰ.S nescio si om̃s
qui oculi hñt officiũ ⁊ tene¬
etiã uidentiũ: nonne uident᷑
oculi hr̃e. ⁊ locum ⁊ sp̃em. s
uirtute carere. Utinam uel
id sufficeret ⁊ uircute ꝓui¬
dendi bona carerent  essent¬
q ad cõmunes utilitates ceci:
dum ñ ad priuatas arguti
cõmoditates. Nunc auteni
⁊ ceci sunt ⁊ callidi ⁊ hebeteᷤᷤ
ad eccłe lucra: ad ꝓpria acu¬
ti. S quomͦ oculus est colum¬
be qui columbe non inseruit.
columbe ñ uidet. colũbe ñ ꝓ¬
uidet ⁊ qui columbã ñ ducit

Expanded text:
cclesiae, ut ne. Sed quia tales sunt, numquid rari sunt? Vide totum corpus ejus quomodo plenum sit oculis ante et ejus sunt utrorumque interpretes et doctores populorum: quorum officio spiritualia animae vel commoda, vel scandala, et cernimus, et discernimus. Sed nescio, si omnes qui oculi habent officium, teneet videntium, nonne videntur oculi habere et locum et speciem, sed virtute carere? Utinam vel id sufficeret, et virtute providendi bona carerent, essentque ad communes utilitates caeci, dum non ad privatas arguti commoditates. Nunc autem et caeci sunt, et callidi; hebetes ad Ecclesiae lucra, ad propria acuti. Sed quomodo oculus est columbae, qui columbae non inservit, columbae non videt, columbae non providet: qui
Abbreviated transcription (Latin):
qualia pariuili in xp̃o caꝑe
possunt. Audisti iã qui sunt
isti hymiuli ⁊ qͣre duo ⁊ ius
nosse quare gemelli: Quia
in fide ñ ẽ distinctio uidei ⁊
greci. Uacant ibi pͥuilegia
meritoꝵ: ⁊ regeneratio nul¬
los distinguit que cunctos
equaliter absoluit. Om̃s enĩ
egent gła dei: iustificati gra¬
dis ꝑ grãm ipsius. fides u¬
trosq popłos eque nobili¬
tat. s iudeus aliter reputat
In cõmuni ⁊mentia iura ͥ
priuata deposcit. Quid mi¬
rum si uult ẽẽ pͥmus ⁊ qͣn¬
do ualuit ẽẽ soluse :n uni¬
genitus ẽẽ ñ potest᷑. ill af¬
fectat uł pͥmogenitus.ui

Expanded text:
qualia parvuli in Christo capere qualia parvuli in Christo capere possunt. 3. Audisti jam qui sunt isti hinnuli, et quare duo. Vis nosse quare gemelli? Quia in fide non est distinctio Judaei et Graeci . Vacant tibi privilegia meritorum, et regeneratio nullos distinguit, quae cunctos aequaliter absolvit. Omnes enim egent gloria Dei, justificati gratis per gratiam ipsius . Fides utrosque populos aeque nobilitat; sed Judaeus aliter reputat: in communi clementia jura sibi privata deposcit. Quid mirum si vult esse primus, quando voluit esse solus? Unigenitus esse non potest, affect
Abbreviated transcription (Latin):
que debeant audire quos in¬
strius. Quid enĩ inde conse¬
quuntur si ambulas in mas¬
nis ⁊ in mirabilib ñ dico iu¬
per te s suꝑ eos qui assident:
Noli altũ alte saiꝑe: s condes¬
cende humilib. Sublimia lo¬
quens s ñ intẽpore qͥd aliud
affectare uid̾is ⁊ nisi ut tibi
soli taceant homines ⁊ dica¬
tur de te qd̃ dictum est de sal¬
uatore. qͥa num qͣm sic lo¬
quutus est homo: Ascendist
cathedram. ut alios edifice
non ut te ip̃m infles: ut un¬
pleas ñ ex mamas te ip̃m: nͥ for¬
te eo mͦ quo se saluator exina¬
niuit formã serui accipiens:
ut nos carnis sue lacte nutri¬
ret in salutẽ. Bonus imitator
magistri paulus. ubera ñ oc¬
cultat: s h̾re se iactat. Tanqͣm
paruulis inqͥt in xp̃o: lac uo¬
bis potũ dedi ñ escam. Et itẽ.
Nichil me arbitror scire inter
crucifixum. Ip̃e nouit cui
mensam parat: ⁊ quib u¬
bera porrigat. Ideo ubera eiꝰ
sicut hymiuli. quia doctri

Expanded text:
quae debeant audire quos inquae debeant audire quos intruis. Quid enim inde consequuntur, si ambulas in magnis et in mirabilibus, non dico super te, sed super eos qui assident? Noli altum alte sapere, sed condescende humilibus. Sublimia loquens, sed non in tempore, quid aliud affectare videris, nisi ut tibi soli taceant homines, et dicatur de te quod dictum est de Salvatore, quia nunquam sic locutus est homo? Ascendisti cathedram, ut alios aedifices, non ut te ipsum infles: ut impleas, non exinanias te ipsum, nisi forte eo modo quo se Salvator exinanivit, formam servi accipiens , ut nos carnis suae lacte nutriret in salutem. Bonus imitator Magistri Paulus ubera non occultat, sed habere se jactat. Tanquam parvulis, inquit, in Christo lac vobis potum dedi, non escam ; et item, Nihil me arbitror scire inter et hunc crucifixum . Ipse novit cui mensam paret, et quibus ubera porrigat. Ideo ubera ejus sicut hinnuli, quia doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
cunt humilia ⁊ plana dice¬
re: ut sola hec scisse uide.¬
antur: e rubescunt ub̾a. ħre
nudare mãmam: lactare
paruulos. Quid istud ẽ Ido¬
ne consedisti in medio cathe¬
dram tenea ut scĩam iactes ÷
an ut teneram subditoꝵ la¬
ctes infantiam: Subtilia
texis. artem qui audiunt
mirantur eloquentiam lau¬
dant e Bene quidem: t̃n si
grãm sentiunt si te dispu¬
tante audientiũ mouetur
affectus: intellectus instrii¬
itur. Alioquin quid ad pre¬
sens negotium ꝑegrina
quedã adducere que auscul¬
tantes ñ capiant: Mag¬
na eloquentie laus ẽ causã
qͣm susceꝑis apte erequi. ad
eius cõmodũ cuncta referre:
suscepto inseruire negotio.
Nusquã euiden.: tius elo¬
quentie tue signũ dabis. qͣn
si humilem materiã exequa¬
ris ornate et sermonis tem¬
ꝑamento attollas. que ꝑ se
lacere uidebantur: ⁊ uelut
contemptibiles sententias cõ¬
mendabiliores efficias. Nec
tam debeo attend̾e que te dre
deceat hominẽ litterarũ: qͣm

Expanded text:
cunt humilia et plana docecunt humilia et plana docere, ne sola haec scisse videantur. Erubescunt ubera habere, nudare mammam, lactare parvulos. Quid istud est? Ideone consedisti in medio cathedram tenens, ut scientiam jactes, an ut teneram subditorum lactes infantiam? Subtilia texis: artem qui audiunt mirantur; eloquentiam laudant. Bene quidem, tamen si gratiam sentiunt, si te disputante audientium moveatur affectus, intellectus instruatur. Alioquin quid ad praesens negotium peregrina quaedam adducere, quae auscultantes non capiant? Magna eloquentiae laus est, causam quam susceperis apte exsequi, ad ejus commodum cuncta referre, suscepto inservire negotio. Nusquam evidentius eloquentiae tuae signum dabis, quam si humilem materiam exsequaris ornate; et sermonis temperamento attollas, quae per se jacere videbantur, et velut contemptibiles sententias commendabiliores efficias. Nec tam debes attendere quae te dicere deceat hominem litteratum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
stica. In hac duplici mat̾ia
uelut duo ubera porrigit:
doctrine planiors lacta uer¬
ba paruuł tẽꝑans. Interna
cõpassio ubera quidẽ ħt: s
coaptatio foris ubera exibot.
Illa miseretur. s ista medet᷑.
Quid eñi mͥ ꝓdest. si tantũ cõ¬
pateris ⁊ ⁊ infirmitati ⁊ qͣsi
infantie mee contẽꝑare te
cõmode nescis. Quid mͥ ꝑdest
si cõpatientis affectu causã
in te meam transfers ⁊ si cu¬
ram qͣm debes ñ affers. Utͣq
necessaria ẽ.⁊ cõpassio ⁊ que¬
dam discipline ⁊ doctrine
cõpositio. Cõpassio affectũ cor¬
format: cõpositio te ad lactai¬
dum paruulos utiliter incur¬
uat. Neutro ingenere sc̃i
doctores auditorib desunt: fa¬
cti sicut illi ⁊ pietatis affectii
⁊ conformationis usu. Utinã
istud attendant qͥ factu in con¬
uentu fr̃m sermonẽ student
magis alta qͣm apta dicere.
facientes apud infirmas in¬
telligentias mrraculũ sui ñ
ip̃oꝵ salutẽ oꝑantes. Erubes¬

Expanded text:
stica. In hac duplici materia stica. In hac duplici materia velut duo ubera porrigit doctrinae planioris lactea ubera parvulis temperans. Interna compassio ubera quidem habet, sed coaptatio foris ubera exhibet. Illa miseretur, sed ista medetur. Quid enim mihi prodest si tantum compateris, et infirmitati et quasi infantiae meae contemperare te commode nescis? quid mihi prodest si compatientis affectu causam in te meam transfers, si curam quam debes non affers? Utraque necessaria est, et compassio, et quaedam disciplinae et doctrinae compositio. Compassio affectum conformat, compositio te ad lactandum parvulos utiliter incurvat. Neutro in genere sancti doctores auditoribus desunt, facti sicut illi, et pietatis affectu, et conformationis usu. 2. Utinam istud attendant qui facturi sunt in conventu fratrum sermonem. Student magis alta quam apta dicere, 88 facientes apud infirmas intelligentias miraculum sui, non ipsorum salutem operantes. Erubes
Abbreviated transcription (Latin):
factus quasi hinnulus: qͥ factꝰ
ẽ. quasi paruulus: Unde foue¬
bat filios quasi nurrix ⁊ si ñ
habebat ubera: Quasi duo hui¬
nuli capree. duo filii eccłie:
alter de circũtisione alter de
gentib. Uide quomͦ paulus
urisq ubera coaptabat. Factꝰ
sum in qͥt iudeis quasi iude¬
us:his qui sine lege erant.
qͣsi sine lege essẽ. Om̃ib om̃ia
factus sum: ut om̃s lucrifaciã.
An ñ ubera hynnulis istis. co¬
aptauerat. omnia factꝰ om¬
iub. Omnib omĩa factus est.
ñ simulantis astu. s cõpacien¬
as affectu: ⁊ habitu coaptan¬
as. Deniq utrisq se confor¬
mabat. nunc se cum illis ali¬
cttis cohibens. nunc ad licita
condescendens: utroꝵq ubiq:¬
decliuans scaudalũ uͥ fidei ñ
obsistebat iniuria. Omĩb oĩa
factus ẽ uec iudeis ritũ in
initus licitũ tollens: uec ad
nib omnna factus ẽ ꝓ audi¬
entiũ capacitate.⁊ precipi¬
ens moralia: ⁊ disserens my¬

Expanded text:
factus quasi hinnulus, qui factus factus quasi hinnulus, qui factus est quasi parvulus? Unde fovebat filios quasi nutrix, si non habebat ubera? Quasi duo hinnuli capreae duo filii Ecclesiae: alter de Circumcisione, alter de Gentibus. Vide quomodo Paulus utrisque ubera coaptat. Factus sum, inquit, Judaeis quasi Judaeus: his autem qui sine lege erant, quasi sine lege essem. Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifaciam . An non ubera hinnulis istis coaptaverat, omnia factus omnibus? Omnibus omnia factus est non simulantis astu, sed compatientis affectu et habitu coaptantis. Denique utrisque se conformabat, nunc se cum illis a licitis cohibens, nunc ad licita condescendens; utrorumque ubiqdeclinans scandalum, ubi fidei non obsistebat injuria. Omnibus omnia factus est, nec Judaeis ritum in initiis licitum tollens, nec ad nibus omnia factus est, pro audientium capacitate et praecipiens moralia, et disserens my
Abbreviated transcription (Latin):
succis herbarũ distenta. uba
ad paruulos iterato reportet.
S que de uberib istis dicen¬
da sunt. ñ possunt aures fan¬
gate forsitan ⁊ hora fugien
portare mͦ: ⁊ potum lactis ab
uberib istis exprimere. Ube¬
ruis ocium ⁊ horam lib̾iorẽ
orantib uob̾. cum dñs ded̃it:
oris ur̃i officium ũ denegabo:
ip̃o in eiꝰ preconia prestante
copiam qui prestat affectũ xp̃o
idetis
frẽs quomͦ nec ubera spon¬
se laude priuantur: Et qui¬
dem uberũ usurpatio frequen
tum in aliis locis: tum in istis
p̾cipue canticis. Uino ubera p̃¬
fert ⁊ botro confert: assimilat
turri. ⁊ qd̃ nunc in p̃sentie.
duo inquit ubera tua. sicut
hinnuli capree gemelli qui
pascuntur in liliis. Uidetis qͣs
multiplex ub̃um cõmendatio:
Si mater es: maternũ pectus
uberib carere ñ decet. Ubera
nouerat paulus hr̃e cũ diceret.
facti sumu̾m. paruuli in medio
ur̃m: quom si nutrix foueat
filios suos. An ñ tibi uidetur

Expanded text:
succis herbarum, distenta ubera succis herbarum, distenta ubera ad parvulos iterato reportet. Sed quae de uberibus istis dicenda sunt, non possunt aures fatigatae forsitan et hora fugiens portare modo, et potum lactis ab uberibus istis exprimere. Uberius otium et horam liberiorem orantibus vobis, cum Dominus dederit, oris nostri officium non denegabo, ipso, in ejus praeconia praestante copiam, qui praestat affectum, Christo idetis, fratres, quomodo nec ubera sponsae laude privantur. Et quidem uberum usurpatio frequens tum in aliis locis, tum in istis praecipue Canticis. Vino ubera praefert , botro confert , assimilat turri : et quod nunc in praesenti est, Duo, inquit, ubera tua sicut duo hinnuli capreae gemelli, qui pascuntur in liliis. Videtis quam multiplex uberum commendatio. Si mater est, maternum pectus uberibus carere non decet. Ubera noverat Paulus habere cum diceret: Facti sumus parvuli in medio vestrum, quomodo si nutrix foveat filios suos . An non tibi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
humili capree gemelli. Bona
turris sponsa. que se ꝑ conũ¬
sationis disciplinã undiq clau¬
dit ⁊ ꝑscͥpturarũ doctrinam
Sͥclipeos copiose appendit: et
ꝑ contẽplationis excessũ subl¬
me assurgit. Ipsius etiã conti¬
nentia fortis. ⁊ doctrina fideł:
⁊ excessus celestis. Tamen et eiꝰ
sublimitas condescend̾e didi¬
cit: ⁊ doctrine copia ad so¬
brietatẽ deducit ⁊ ⁊ rigor li¬
quescere in qͣndam rõnabilis
lactis dulcedinẽ. ⁊ arma tor¬
tium in infirmoꝵ ubera conĩ¬
ti. Ubiq illam urget caritas
xp̃i. sursum ad illũ rapiens.
deorsum ꝓpter ip̃m trahens: s
non tenens diutius. dũ ad sii¬
as subinde delitias in excelsũ
recurrit. Ideo dicit. Ubera tua
sicut hẏmnuili capree gemelli
qd̃ semꝑ circũspicit montes
pascue sue : qd̃ ad pastue lo¬
cum illam conu̾tat. ⁊ rapiat
nota refectio ⁊ qd̃ ad sponsi li¬
lia leui saltu subito relabat᷑:
unde delicate refecta celestiũ

Expanded text:
hinnuli capreae gemelli. Bona hinnuli capreae gemelli. Bona turris sponsa, quae se per conversationis disciplinam undique claudit, et per Scripturarum doctrinam sibi clypeos copiose appendit, et per contemplationis excessum in sublime assurgit. Ipsius etiam continentia fortis, et doctrina fidelis, et excessus coelestis: tamen et ejus sublimitas condescendere didicit, et doctrinae copia ad sobrietatem deduci, et rigor liquescere in quamdam rationabilis lactis dulcedinem, et arma fortium in infirmorum ubera converti. Ubique illam urget charitas Christi, sursum ad illum rapiens, deorsum propter illum trahens, sed non tenens diutius, dum ad suas subinde delicias in excessum recurrit. Ideo dicit, Ubera tua sicut hinnuli capreae gemelli; quod semper circumspicit montes pascuae suae, quod ad pascuae locum illam convertat et rapiat nota refectio, quod ad sponsi filia levi saltu subito relabatur, unde delicate refecta coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas ⁊ uirtus. An ñ tibi
delicate ꝓtectus uidet᷑. qͥ talib
coronatur ⁊ ⁊ circũdatur uiz¬
diq seutis ante ⁊ retro: fi¬
delis paxillus in quo tot diu̾¬
sa uasoꝵ genera pendent.
Bene hec a collo caritatis pen¬
dent ⁊ qd̾ ipsa sit unctio que
nos docet de omnib. ⁊ omĩa
suggerit: qd̃ in ip̃o omnes
grãtie conferuntur ⁊ refe¬
runtur ad ipsã . ⁊ ex ipsius
pensantur ⁊penduntur men¬
sura. Mille clipei pendent ex
ea: om̃is armatura fortium.
Armatura plane qͣm paulus
ad ephesios numerat. Omnis
armatura fortiũ: idest aman¬
tium. Fortis est eñi ut mors chi¬
lectio. Quid gͦe Tantum ibi
sunt arma fortiũ ⁊ ñ infanti¬
um uberaꝰ Si excedit quasi
turris quedã caritas ⁊ ñ con¬
descendit: Siue mente exce¬
diuius deo. siue sobrii sumꝰ
uob̾: caritas xp̃i urget nos. Au¬
distis excedentẽ ⁊ uultis sobriã
⁊ condescendentẽ acciꝑe sponsã:
Ubera inquit tua: sicut duo

Expanded text:
veritas, et virtus. An non tibi veritas, et virtus. An non tibi delicate protectus videtur, qui talibus coronatur et circumdatur undique scutis ante et retro? Fidelibus paxillus, in quo tot diversa vasorum genera pendent. Bene haec a collo charitatis pendent, quod ipsa sit unctio quae nos docet de omnibus, et omnia suggerit: quod in ipsa omnes gratiae conferuntur, et referuntur ad ipsam, et ex ipsius pensantur et penduntur mensura. Mille clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium. Armatura plane, quam Paulus ad Ephesios numerat . Omnis armatura fortium, id est amantium. Fortis est enim ut mors 87 dilectio . Quid ergo? tantum ibi sunt arma fortium, non infantium ubera? si excedit quasi turris quaedam, charitas non condescendit? Sive mente excedimus, Deo; sive sobrii sumus, vobis. Charitas Christi urget nos . 9. Audistis excedentem: vultis sobriam et condescendentem accipere sponsam? Ubera, inquit, tua sicut duo
Abbreviated transcription (Latin):
crecario sponsi ÷ in thalamo ue¬
ritatis ⁊ nonne tͥ uideris deli-¬
cato ꝓtectus dipeo : Et nescio si
qd̾ scritum ad ꝓtegendũ effica¬
tius sit: quã talis amplexus d¬
lecti. Igneus est: ⁊ ideo omnia
tela nequissimi ignea extinguit᷑¬
⁊ ignis ignẽ consumit. Si fidei
scutum illa extinguit ⁊ quomͦ
ñ magis ueritatis: Bono ꝓte¬
gitur elipeo: qui absconditur
in calore eiꝰ. Est em̃ ueritatis fer¬
uida meditatio: ⁊ suggestio¬
nes inimici male ignitas an¬
te extinguit qͣm ad mentẽ ꝑ¬
tingant. Inter sponsi ample¬
xus ⁊ caritatis interna ne¬
gotia: ñ uacat sponse dela¬
ꝑegriua susciꝑe. Bene talis
det. eo qd̾ tam succensi am¬
plexus grãm exꝑitur sola di¬
lectio: sola tales nouit exces¬
sus ⁊ mentẽ fatiens adhe-¬
ure deo: unũ ad horã cũ il¬
lo sp̃m efficit. Beatum pla¬
ne collum. in quo sermo do¬
mini igneus moratur ⁊ a qͦ
uelut scutũ gratis dependet
amplexib patris uerbum:

Expanded text:
cretario sponsi, in thalamo vecretario sponsi, in thalamo veritatis: nonne tibi videris delicato protectus clypeo? Et nescio si quod scutum ad protegendum efficacius sit, quam talis amplexus dilecti. Igneus est, et ideo omnia tela nequissimi ignea exstinguit, et ignis ignem consumit. Si fidei scutum illa exstinguit, quomodo non magis veritatis bono protegitur clypeo, qui absconditur in calore ejus? Est enim veritatis fervida meditatio, suggestiones inimici male ignitas ante exstinguit, quam ad mentem pertingant. Inter sponsi amplexus et charitatis negotia, non vacat sponsae peregrina tela suscipere. Bene talis det, eo quod tam succensi amplexus gratiam experitur sola dilectio, sola tales novit excessus: et mentem faciens adhaerere Deo unum ad horam cum illo spiritum efficit. Beatum plane collum, in quo sermo Domini igneus moratur; a quo velut scutum gratis dependet amplexibus Patris Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
pretis maligni ꝓpulsans in¬
sidias. lu quoq si fueris
mediator quidam ⁊ sequest̃
inter homines ⁊ d̃m. ⁊ uelut
collum corpus ⁊ caput con¬
iungens. mille clipei in te
pendeant. om̃imodi clipei di¬
uini sermonis: sacra tibi
presto sit actoritas. ⁊ ad om¬
ne patrocinetur nego tium:
ñ t̃m ut tͥ sufficiat: s ut
retiquis habundet. Esto pa¬
ratus ad reddendã rationẽ
omni poscenti de ea. que in
te est fide ⁊ spe. Quasi posce¬
re uidetur fidei tue ratio¬
nem. qui fidei contraria ꝑ¬
suadere conatur: ⁊ ipsam in¬
fringere. Bonum gͦ acollo
tuo scutũ pendet. si fueris
scuto fidei munitus: scuto ue¬
ritatis ⁊ scuto bone uolunta¬
tis. sacri scuto sermonis. On¬
nes hos in scripturis clipeos
legis. S ⁊ si fueris in sublime
ꝑ caritatẽ erectus uelut tur¬
ris: si ꝑ contẽplationis gra¬
tiam quasi collam reliqui
corpus excedens. accedas ad
caput dñi ⁊ abscondaris
in abscondito faciei dñi: in se¬

Expanded text:
pretis maligni propulsans inpretis maligni propulsans insidias. 8. Tu quoque si fueris mediator quidam et sequester inter homines et Deum, et velut collum corpus et caput conjungens; mille clypei in te pendeant, omnimodi clypei divini sermonis. Sacra tibi praesto sit auctoritas, et ad omne patrocinetur negotium, non tantum ut tibi sufficiat, sed ut reliquis abundet. Esto paratus ad reddendam rationem omni poscenti de ea, quae in te est, fide et spe . Quasi poscere videtur fidei tuae rationem, qui fidei contraria persuadere conatur, et ipsam infringere. Bonum ergo a collo tuo scutum pendet, si fueris scuto fidei munitus, scuto veritatis, scuto bonae voluntatis, sacri scuto sermonis. Omnes hos in Scripturis clypeos legis. Sed et si fueris in sublime per charitatem erectus velut turris; si per contemplationis gratiam, quasi collum, reliquum corpus excedens, accedas ad caput Domini, et abscondaris in abscondito faciei Domini, in se
Abbreviated transcription (Latin):
det autẽ ueritati ⁊ e̾: usq ñ
excidit. Uides quot ꝓpugna¬
culis currita consistat: Num¬
quid ñ ista concorporalia ca¬
ritati uidentur. ⁊ uelut de
fundamento eiꝰ exurgere:
Et t̾̃n istos affectus quos ca¬
ritas quasi naturaliter gig¬
nit. doctrina dirigit disci¬
plina regit. erigit exercita¬
tio. ⁊ bonum originale qͣn¬
tum ad caritatẽ ordo ab exꝑ¬
tis p̾scͥptus uł fouet ne de¬
ficiat. uel ꝓ mouet ut cres¬
cat. Ideo caritas interna
inspiratione ñ contenta
sermonis sacriundiq sibi
uelut clipeos institutiones
memoriter appendit. Ipsum
inspice sponsũ qui media¬
cor ⁊ sequester quidã est in¬
ter homines ⁊ d̾m. quasi
collum medram inter corpꝰ
⁊ caput ⁊ turris fortitudiniᷤ
a facie inumici: ipsũ inquã
inspice qͥue ꝓpriis habunda¬
bat: quomͦ assũpserit scrip¬
ture clipeos ⁊ ⁊ uelut ad au¬
ctoritatem se contulit: scuto
ueritatis fraudulentas int̾¬

Expanded text:
det autem veritati, etc. usque non det autem veritati, etc. usque non excidit . Vides quot propugnaculis turrita consistat? numquid non ista concorporalia charitati videntur, et velut de fundamento ejus exsurgere? Et tamen istos affectus, quos charitas quasi naturaliter gignit, doctrina dirigit, disciplina regit, erigit exercitatio; et bonum originale, quantum ad charitatem, ordo hic ab expertis praescriptus, vel fovet, ne deficiat; vel promovet, ut crescat: ideo charitas interna inspiratione non contenta, sermonis sacri undique sibi, velut clypeos, institutiones memoriter appendit. Ipsum inspice Sponsum, qui mediator et sequester quidam est inter homines et Deum, quasi collum medium inter corpus et caput, turris fortitudinis a facie inimici: ipsum, inquam, inspice, qui propriis abundabat, quomodo assumpsit Scripturae clypeos, et velut ad auctoritatem se contulit, scuto veritatis fraudulentas inter