comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuatũ assidue perprouintias duob: tricliniis unoquosagati palliatiue: altero
quotogati cum in lustriorib prouintiarum discumberent: domesticam disciplinã
in paruis acmaiorib: reb: diligenter ad eo seuereq rex̃ ut pistorem alium quam sibi
panem conuiuiis subicientẽ compedib uinxerit libertum gratissimũ ob adultera¬
tam equitis romaniuxorem quãuis nullo quaerente capitali poena ad fecerit:
Pudititiae eius famã nihilquidem p̃ternicomedis contubnium laesit grauitamen &ꝑ
enni ob probrio & ad omniũ conuitia exposito: omitto calui licini notissimos uersus.¬
bitdrnia qui quid & p̃dicator caesaris umquã habuit praeter eoactiones dola¬
belle & curionis patris in quib cumdo labella pelicẽ reginae spondã interiorem regiae
lecticae adcurio stabulũ nicomedis & bithrnicũ fornicem dicunt missa &iam facio

Expanded text:
conuiuatum assidue per prouincias duobus tricliniis, uno quo sagati palliatiue, altero conuiuatum assidue per prouincias duobus tricliniis, uno quo sagati palliatiue, altero quo togati cum inlustrioribus prouinciarum discumberent. domesticam disciplinam in paruis ac maioribus rebus diligenter adeo seuereque rexit, ut pistorem alium quam sibi panem conuiuis subicientem compedibus uinxerit, libertum gratissimum ob adulteratam equitis Romani uxorem, quamuis nullo querente, capitali poena adfecerit. Pudicitiae eius famam nihil quidem praeter Nicomedis contubernium laesit, graui tamen et perenni obprobrio et ad omnium conuicia exposito. omitto Calui Licini notissimos uersusBithynia quicquid et predicator Caesaris umquam habuit. praetereo actiones Dolabellae et Curionis patris, in quibus eum Dolabella 'paelicem reginae, spondam interiorem regiae lecticae,' at Curio 'stabulum Nicomedis et Bithynicum fornicem' dicunt. missa etiam facio
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt usumenĩ lato clauo ad manus fimbriato Necumquam aliter quã suꝑ
eum cingeretur & quidẽ fluxiore cinctura unde emanasse spllaedictum: opti¬
mates saepius ad monentis ut malep̃cinctũ puerum cauerent: habitauit primo
in subura modicis edib: postaut̃ pontificatũ maximum insacrauia domopublica
mundiciarũ lautitiarumq studiosis simũ multi prodider uillam innemorensiam
fundamentis inchoatã magnoq: sũptu absolutã qui a non tota ad animũ ei respon¬
derat totam diruisse quanquã tenuem adhuc & oberatũ in expeditionib tessellata
et sec tilia pauimenta circumtulisse. britaniã petisse spemargaritarum quarum
amplitudinẽ conferentem interdũ sua manu exegisse pondus gemmas toreumata
signatabulas operis antiqui semꝑ animosissime comparasse.: seruitia retiora pol¬
litioraq in menso praetio & cuius ipse etiã puderet sicut rationib: uetaret inferri.

Expanded text:
ferunt: usum enim lato clauo ad manus fimbriato nec umquam aliter quam ut super ferunt: usum enim lato clauo ad manus fimbriato nec umquam aliter quam ut super eum cingeretur, et quidem fluxiore cinctura; unde emanasse Sullae dictum optimates saepius admonentis, ut male praecinctum puerum cauerent. habitauit primo in Subura modicis aedibus, post autem pontificatum maximum in Sacra uia domo publica. munditiarum lautitiarumque studiosissimum multi prodiderunt: uillam in Nemorensi a fundamentis incohatam magnoque sumptu absolutam, quia non tota ad animum ei responderat, totam diruisse, quanquam tenuem adhuc et obaeratum; in expeditionibus tessellata et sectilia pauimenta circumtulisse; Britanniam petisse spe margaritarum, quarum amplitudinem conferentem interdum sua manu exegisse pondus; gemmas, toreumata, signa, tabulas operis antiqui semper animosissime comparasse; seruitia rectiora politioraque inmenso pretio, et cuius ipsum etiam puderet, sic ut rationibus uetaret inferri;
Abbreviated transcription (Latin):
formam & habitũ et cultũ et mores. necminus quae ad ciuilia et bellica eius.
studia ꝑtineant. Non alienũ erit sũmatim exponere : fuis setraditur excelsa
statura colore candido teretib membris ore paulo pleniore nigris uegetis¬
q oculis ualitudine prospera nisi quod tempore extremo repente animo
linqui atq eciam ꝑ somnũ exterreri solebat comitiali quoq: morbobis inter
res agendascorreptus ẽ : circa corporis curam orosior ut non solum tonderetꝰ
diligenter acraderetur sed uelleretur. etiã ut quidã ex probrauer: caluitii
uero de formitatẽ iniquissime ferret sȩpe obtrectorũ iocis obnoxiam ex ꝑ¬
tus ideoq & deficientẽ capillum reuocare auertice adsueuerat & exomnib:
decretis sibi a senatu populoq honorib non aliud aut recepit aut usurpauit
libentius quamnis laureae coronae perpetuo gestandȩ &iamcultu notabilẽ

Expanded text:
formam et habitum et cultum et mores, nec minus quae ad ciuilia et bellica eius formam et habitum et cultum et mores, nec minus quae ad ciuilia et bellica eius studia pertineant, non alienum erit summatim exponere. Fuisse traditur excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualitudine prospera, nisi quod tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat. comitiali quoque morbo bis inter res agendas correptus est. circa corporis curam morosior, ut non solum tonderetur diligenter ac raderetur, sed uelleretur etiam, ut quidam exprobrauerunt, caluitii uero deformitatem iniquissime ferret saepe obtrectatorum iocis obnoxiam expertus. ideoque et deficientem capillum reuocare a uertice adsueuerat et ex omnibus decretis sibi a senatu populoque honoribus non aliud aut recepit aut usurpauit libentius quam ius laureae coronae perpetuo gestandae. Etiam cultu notabilem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam dcorrumdla instr uendiq urbe item detuendo ampliandoq imperio plura
ne malora in dies destinabat in primis marcis templũ quantũ ulisquaperie flut
rimpleto e conplanato lacuin quanium achiae ex pectaculũ ediderat anrru¬
trun er suminae imagnitudinis tarpeiomontitecubans : iuiscuule ad certũ modũ
padis ere as qieximmensa diffusaq legũ copiaoptima quieq & neces sarinodi
paucis simos conferre libros: biblothecas grecas litinasq quas maximas posse
publica redata marco uarroni cura comparandarum acdigerendarumlis¬
corennun ꝓersas paludes emit tere fucinũ lacũ uuã munire amari supero per
ap penninidor suma dtberimusq ꝑ fodere isthinum dacos qui scinpontu aer
biani effuderant coerceremex partis inferrebellum ꝑ armoenta montnore
nec nisi ante expertos ad gredi proelio
alia agente atq meditantẽ mors pracuenit dequa prius quã dicã ca quac ad

Expanded text:
Nam de ornanda instruendaque urbe, item de tuendo ampliandoque imperio plura Nam de ornanda instruendaque urbe, item de tuendo ampliandoque imperio plura ac maiora in dies destinabat: in primis Martis templum, quantum nusquam esset, extruere repleto et conplanato lacu, in quo naumachiae spectaculum ediderat, theatrumque summae magnitudinis Tarpeio monti accubans; ius ciuile ad certum modum redigere atque ex immensa diffusaque legum copia optima quaeque et necessaria in paucissimos conferre libros; bibliothecas Graecas Latinasque quas maximas posset publicare data Marco Varroni cura comparandarum ac digerendarum; siccare Pomptinas paludes; emittere Fucinum lacum; uiam munire a mari Supero per Appennini dorsum ad Tiberim usque; perfodere Isthmum; Dacos, qui se in Pontum et Thraciam effuderant, coercere; mox Parthis inferre bellum per Armeniam minorem nec nisi ante expertos adgredi proelio. Talia agentem atque meditantem mors praeuenit. de qua prius quam dicam, ea quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
pruererant qutos constiuta distrae poenas facinorlop eribit cuncta co li ctia¬
tes es faoilues scelere seobligarent quo dintegs patrim nue te ce ainle np .e¬
cidasut aiceroseribit ben s omnib reliquos dimta partomus quit bus labori¬
Sissome ac seneris simedox̃ repetundarũ conuiccos etiã ordine sena ensi omouit
direnue niuptias p̃torii uri quidigres sam amarito postbidenatoriomouit¬
rut quamuis sine probri suspitione peregrinarũ mercuimipor fortuinsa¬
tu lept carũ tosũ item conciliate uestis & margiritarũ uisicertis ꝑsonis ris ue¬
tirtib ꝑqicertos diesademit legẽ praccipuae suptuaria exercuit pis posicis
sercumic elluã custodib: qui obsonia contrauetitũ retinerent deportarentq ad
se subapis sis tiondumq uater porib Atq militib quisi qua custodes fefellssent
iam ad posite trilinio auferrent

Expanded text:
praeter antiquitus constituta distraxit. poenas facinorum auxit; et cum locuplepraeter antiquitus constituta distraxit. poenas facinorum auxit; et cum locupletes eo facilius scelere se obligarent, quod integris patrimoniis exulabant, parricidas, ut Cicero scribit, bonis omnibus, reliquos dimidia parte multauit. ius laboriosissime ac seuerissime dixit. repetundarum conuictos etiam ordine senatorio mouit. diremit nuptias praetorii uiri, qui digressam a marito post biduum statim duxerat, quamuis sine probri suspicione. peregrinarum mercium portoria instituit. lecticarum usum, item conchyliatae uestis et margaritarum nisi certis personis et aetatibus perque certos dies ademit. legem praecipue sumptuariam exercuit dispositis circa macellum custodibus, qui obsonia contra uetitum retinerent deportarentque ad se, submissis nonnumquam lictoribus atque militibus, qui, si qua custodes fefellissent, iam adposita e triclinio auferrent.
Abbreviated transcription (Latin):
ex hauste quoq urbis frequentia suppeteret sanxit neqͥsciuis maior annis uigin¬
timinor uedecem quis a cramento nonteneretur plus triennio continuo italia
ab ess& neu quis enatoris filius nisi contubernalis aut comes magis tratus peregre
proficisceretur ne uehi qui pecuariam facerent minus tertia parte puberũ
ingenuorũ inter pastores haberent omnisq medicinã romae professos etdibe¬
ralium artioia doe tores quo libentius & ipsiurbem in colerent et ceteri ad pete¬
tent cuutate denauit depecumis mutuis disiettan ouarli tabii Ctreuor e appite¬
fione quaet r ebreino uebutur decreuit tandem ur dubrtorab chet itoi cesfati
fasern ꝑdestronati meo possessionũ quanti quasq antecu leb ellrm snpa¬
rafient de fucto sioi uone ceris aliem si quidusumie abmine nuene eolli co so mo¬
pi fuisset qua comdi cione quartpars fieret crediti deperibat cunti aollesgri

Expanded text:
exhaustae quoque urbis frequentia suppeteret, sanxit, ne quis ciuis maior annis uiginexhaustae quoque urbis frequentia suppeteret, sanxit, ne quis ciuis maior annis uiginti minorue †decem, qui sacramento non teneretur, plus triennio continuo Italia abesset, neu qui senatoris filius nisi contubernalis aut comes magistratus peregre proficisceretur; neue ii, qui pecuariam facerent, minus tertia parte puberum ingenuorum inter pastores haberent. omnisque medicinam Romae professos et liberalium artium doctores, quo libentius et ipsi urbem incolerent et ceteri adpeterent, ciuitate donauit. de pecuniis mutuis disiecta nouarum tabularum expectatione, quae crebro mouebatur, decreuit tandem, ut debitores creditoribus satis facerent per aestimationem possessionum, quanti quasque ante ciuile bellum comparassent, deducto summae aeris alieni, si quid usurae nomine numeratum  fuisset; qua condicione quarta pars fere crediti deperibat. cuncta collegia
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis consulatus competitor̃ib decetero Numero candidatorũ proparte dimidia
quos populus uellet ꝓnuntiarentur. proparte altera quos ipse dedis set edebat
ꝑlibellos circum tribũmissos scriptura breui caesar dictator illi tribui com¬
mendo uobis illum & illum ut ur̃o suffragio suã dignitatẽ teneant admisit ad ho¬
nores et proscriptorum liberos iudicia ad duo genera iudicium redigiteques¬
tris ordinis ac senatorii tribunos aerarios quoderat tertium sus tulit.
Lecensum populi nec more nec loco solito seduicatim ꝑdominos insularũ egit atq
exuiginti trecentisq milib accipientium frum̃tũ epublico adcentũ quinquagin¬
ta retraxit ac nequi noui coetus recensionis causa moueri quandoq possent insti¬
tuit quot annis indemortuorũ locũ ex his qui recensi noneẽnt . subortitio a prae¬
tore fieret octoginta aut̃ uuiũmilib intrans marinas colonias distributis. ut

Expanded text:
ceptis consulatus conpetitoribus de cetero numero candidatorum pro parte dimidia ceptis consulatus conpetitoribus de cetero numero candidatorum pro parte dimidia quos populus uellet pronuntiarentur, pro parte altera quos ipse dedisset. et edebat per libellos circum tribum missos scriptura breui: 'Caesar dictator illi tribui. commendo uobis illum et illum, ut uestro suffragio suam dignitatem teneant.' admisit ad honores et proscriptorum liberos. iudicia ad duo genera iudicum redegit, equestris ordinis ac senatorii; tribunos aerarios, quod erat tertium, sustulit. Recensum populi nec more nec loco solito, sed uicatim per dominos insularum egit atque ex uiginti trecentisque milibus accipientium frumentum e publico ad centum quinquaginta retraxit; ac ne qui noui coetus recensionis causa moueri quandoque possent, instituit, quotannis in demortuorum locum ex iis, qui recensi non essent, subsortitio a praetore fieret. octoginta autem ciuium milibus in transmarinas colonias distributis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Conuersus hunc addor dinandum reipublicae statum fastos correxiam pridẽ
uitio pontificum ꝑ inter calandilicentiã adeo turbatos utrieq messium feriue
aestate. ueq uindemiarũ aut tum no competerent annumq adcursum solis
ac cõmodauit ut trecentorum sexagintaquinq dierum eet . & intercalariomen¬
se sub latounus dies quarto quoq anno inter calaretur. quo autẽ magis in pos¬
terum ex lalendis i anuariis nobis temporum ratio congrueret intertiouembrẽ
acdecembrem mensem interiect duos alios fuitq is annus quo haec constitue¬
bantur quindecem mensium cum intercalario qui ex consuetudine in eum annũ
inciderat senatũ suppleuit patricios ad legit p̃torum edilium questorũminorũ
etiã magis tratuum numerũ ampliauit Nudatos opere censorio aut senentia
iudicum deambitu comdempnatos restituit comitiã cumpopulo partitus ẽ utex¬

Expanded text:
Conuersus hinc ad ordinandum rei publicae statum fastos correxit iam pridem Conuersus hinc ad ordinandum rei publicae statum fastos correxit iam pridem uitio pontificum per intercalandi licentiam adeo turbatos, ut neque messium feriae aestate neque uindemiarum autumno conpeterent; annumque ad cursum solis accommodauit, ut trecentorum sexaginta quinque dierum esset et intercalario mense sublato unus dies quarto quoque anno intercalaretur. quo autem magis in posterum ex Kalendis Ianuariis nouis temporum ratio congrueret, inter Nouembrem ac Decembrem mensem interiecit duos alios; fuitque is annus, quo haec constituebantur, quindecim mensium cum intercalario, qui ex consuetudine in eum annum inciderat. senatum suppleuit, patricios adlegit, praetorum aedilium quaestorum, minorum etiam magistratuum numerum ampliauit; nudatos opere censorio aut sententia iudicum de ambitu condemnatos restituit. comitia cum populo partitus est, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
in quateuor d etumseena porchestrã transut cirtensibs patio arti abittrso
parae producto etin grnu euripo addito quadrigas bigisq & quos de sulto¬
pios aoutaner or obilis sim uuenestro iamlusit turma duplex mauioruiminoit
acies qui genis peditib elephantis uicenis tricenis equitib hinc & indetom¬
mifsis tiam quo laxius dimicaretur sublate mete inq s earum locumbina
casta ex aduersum constitutiterant ab letac: stadio ad tempus extructore¬
gione marcifampicertauer ꝑtriduum iauali proelio inminore codeta
de forso lacubi remes ac triremes quadriremesq triae &c aegyptiacdas sĩ
magio pugnatorum tiumero conflixerunt adq omã spectacula tantum
undiq confluxit hominumut pleriq aduenȩ autinter iuicos autinter
uias tabernaculis positis manerent acsepe p̃turba elisi exanimatiq sint
plurimi. & in his duo senatores.

Expanded text:
in quattuordecim e scaena per orchestram transiit. circensibus spatio circi ab utraque in quattuordecim e scaena per orchestram transiit. circensibus spatio circi ab utraque parte producto et in gyrum euripo addito quadrigas bigasque et equos desultorios agitauerunt nobilissimi iuuenes. Troiam lusit turma duplex maiorum minorumacies, quingenis peditibus, elephantis uicenis, tricenis equitibus hinc et inde commissis. nam quo laxius dimicaretur, sublatae metae inque earum locum bina castra exaduersum constituta erant. athletae stadio ad tempus extructo regione Marti campi certauerunt per triduum. nauali proelio in minore Codeta defosso lacu biremes ac triremes quadriremesque Tyriae et Aegyptiae classis magno pugnatorum numero conflixerunt. ad quae omnia spectacula tantum undique confluxit hominum, ut plerique aduenae aut inter uicos aut inter uias tabernaculis positis manerent, ac saepe prae turba elisi exanimatique sint plurimi et in his duo senatores.
Abbreviated transcription (Latin):
pȩfercula trium uerborum p̃tulittitulũ: ueni. uidi uici: Nonac tabelli signifi¬
cantem sicut ceteris sed ccleriter confeccilio tamueteranis legionib p̃dȩnomine¬
in penlios sin gulos upbiiusesertia quacimnitio ciulis tumultus rumnerauerat
quespa sualoruamlb uunu toelit adignaut et agror sednon continuosere
quis possen oruos cepoelleretur populo pifrument dinos imnorlos an iatido
hac am plius c en tenos pr einori annua etia habitationo romis usq lidbma
mulis. mamono mnitalia non ultra quingenos sesten cos romist adiati epula
num praebutt ea diedit oespectacula ut rigeneris munus gladi a toriiasudos
c ruenre ionatim urbetota & quidem ꝑominum linguar ii histartionesittit
cirpenses atb letos uuumabiamunero in foro depugnauit furius leptinis str¬
requanos onnu suũ eit donatusq quingentis sestertus &r a nulo aurcosessi

Expanded text:
pae fercula trium uerborum praetulit titulum veni · vidi · vici non acta belli signifipae fercula trium uerborum praetulit titulum veni · vidi · vici non acta belli significantem sicut ceteris, sed celeriter confecti notam. ueteranis legionibus praedae nominn pedites singulos super bina sestertia, quae initio ciuilis tumultus nuuicena quaterna milia nummum dedit. adsignauit et agros, sed non continuos, ne quis possessorum expelleretur. populo praeter frumenti denos modios ac totidem t hoc amplius centenos pro mora. annuam etiam habitationem Romae usque ad bina milia nummum, in Italia non ultra quingenos sestertios remisit. adiecit epulum mum praebuit. edidit spectacula uarii generis: munus gladiatorium, ludos etiam regionatim urbe tota et quidem per omnium linguarum histriones, item circenses athletas naumachiam. munere in foro depugnauit Furius Leptinus stirRomanus mimum suum egit donatusque quingentis sestertiis et anulo aureo sessum
Abbreviated transcription (Latin):
CN. domitius lauinus inponto exercitum amiser : ipseprosperrime semꝑ acne an¬
cipiti qui demumquã fortuna praeter quãbis dimicauit semel ad drrachium:
ubi pulsus non instante pompeio negauit eum uincere scire: iterum in his pania
ultimo proeliocum desperatis reb: etiam de consciscenda nece cogitauit
Confectis bellis quinquies quinquen nitrium phauit. post deiuictum scipionem qua¬
ter eodem mense sed inter iectis dieb: & rursus semel post superatos pompei libe¬
ros: primũ & excellentis simũ trium phumegit gallicũ sequentẽ alexan drinum
deinde ponticũ huic proximũ a fricanũ nouissimũ his paniensem diuerso quẽ¬
q apparatu et instrum̃to gallici triump hi dieũelabrũ p̃ter uehens paene cur¬
ruexcussus ẽ: axe diffracto ascenditq capitolium adlimina qua d raginta
elephantis dextraq sinistra irchnucos gestantib: pontico triumpho in t̃pom¬

Expanded text:
Cn. Domitius Caluinus in Ponto exercitum amiserunt. ipse prosperrime semper ac ne anCn. Domitius Caluinus in Ponto exercitum amiserunt. ipse prosperrime semper ac ne ancipiti quidem umquam fortuna praeterquam bis dimicauit: semel ad Dyrrachium, ubi pulsus non instante Pompeio negauit eum uincere scire, iterum in Hispania ultimo proelio, cum desperatis rebus etiam de consciscenda nece cogitauit. Confectis bellis quinquiens triumphauit, post deuictum Scipionem quater eodem mense, sed interiectis diebus, et rursus semel post superatos Pompei liberos. primum et excellentissimum triumphum egit Gallicum, sequentem Alexandrinum, deinde Ponticum, huic proximum Africanum, nouissimum Hispaniensem, diuerso quemque apparatu et instrumento. Gallici triumphi die Velabrum praeteruehens paene curru excussus est axe diffracto ascenditque Capitolium ad lumina quadraginta elephantis dextra sinistraque lychnuchos gestantibus. Pontico triumpho inter pom
Abbreviated transcription (Latin):
anni & in tramoenia copiosissimi acsolertis simi hostis in ops ipseomniũ
rerum atq in paratiis regnũ aegyptiuictordeo patre fratriq: eius minori
permisit ueritus prouintiã facere: Nequandoq uiolentiorem praesidenac¬
ta nouorũ rerum materies set ab alex andria in srriã &inde pontũ transut.
Argentib: dephar nace nuntus quẽmi thridacis magnifilium hactuncoccasio¬
ne tem porum bellantẽ iamq multiplici successu prae ferocem intraquintum
quam ad fueratdiem quat tuor quib in conspectũuenit horis una pro fligauit
acie crebro commemorans pompeifelicitate cuip̃cipua militiae laus detam
inbelligenere hostium contigis sec: dehincscipionẽ aciubam reliquias partiũ
in africam refouentis deuicit : pompei liberos in his paniã omribrciui lib bellis:
nullam cladem nisi ꝑlegatossuos passusẽ quoꝵ ccuriora fricaperiit :can oniuis inil¬
lirico in aduersariorũ deuenit potestatẽ : P. do labella classem in codem illirico:

Expanded text:
anni et intra moenia copiosissimi ac sollertissimi hostis, inops ipse omnium rerum atque inparatus. regnum Aegypti uictor Cleopatrae fratrique eius minori permisit, ueritus prouinciam facere, ne quandoque uiolentiorem praesidem nacta nouarum rerum materia esset. ab Alexandria in Syriam et inde Pontum transiit urgentibus de Pharnace nuntiis, quem Mithridatis Magni filium ac tunc occasione temporum bellantem iamque multiplici successu praeferocem, intra quintum quam adfuerat diem, quattuor quibus in conspectum uenit horis, una profligauit acie; crebro commemorans Pompei felicitatem, cui praecipua militiae laus de tam inbelli genere hostium contigisset. dehinc Scipionem ac Iubam reliquias partium in Africa refouentis deuicit, Pompei liberos in Hispania. omnibus ciuilibus bellis nullam cladem nisi per legatos suos passus est, quorum C. Curio in Africa periit, C. Antonius in Illyrico in aduersariorum deuenit potestatem, P. Dolabella classem in eodem Illyrico,
Abbreviated transcription (Latin):
te domũ suã palmã in conpluuium deorum penatium transtulit. utq co ales¬
ceret magno opere curauit. apud insulam capreas ueter rima eilicis dimis¬
sosiam ad terrã languentisq ramos conualuisse aduentusuo ad eo letatus ẽ.
ut eaͦscumre .p. nea politanorũ ꝑmutauerit. aenariadata obseruabat. et dies

Expanded text:
te domum suam palmam in conpluuium deorum Penatium transtulit, utque coaleste domum suam palmam in conpluuium deorum Penatium transtulit, utque coalesceret magno opere curauit. apud insulam Capreas ueterrimae ilicis demissos iam ad terram languentisque ramos conualuisse aduentu suo, adeo laetatus est, ut eas cum re p. Neapolitanorum permutauerit Aenaria data. obseruabat et dies
Abbreviated transcription (Latin):
remansis set concursu hostium confossa atq: lacerata ipse ẽĩ ꝑomne uerpluri¬
ma et formidulosissima et uana e tirrita uidebat reliquo tempore rariora
etminus uana cumdedicatã in capitolio edemto natiioui assidue frequenta¬
ret somniauit quaeri capitolinum iouem cultores sibi abduciseq respondisse
tonantẽ proianitore ei appositum ideoq mox tintinnabulis fastigium aedis
redimiit quod ea fere ianuis dependebant. ex nocturno uisu etiam stipem
quo Tannis die certo emendi cabat epopulocauam manũ asses porrigentibus
praebens
Auspicia et homina quaedam procertissimis obseruabat si manesibi calceus ꝑpe¬
ram acsinister prodextro induceretur ut dirum siterra mariue ingrediente
selonginquã profectionẽ forteroras set ut letũ maturiq & prosperireditus.
sed & ostentis praecipue mouebatur. eanatam inter iuncturas lapidum an¬

Expanded text:
remansisset, concursu hostium confossa atque lacerata est. ipse per omne uer pluriremansisset, concursu hostium confossa atque lacerata est. ipse per omne uer plurima et formidulosissima et uana et irrita uidebat, reliquo tempore rariora et minus uana. cum dedicatam in Capitolio aedem Tonanti Ioui assidue frequentaret, somniauit queri Capitolinum Iouem cultores sibi abduci seque respondisse Tonantem pro ianitore ei appositum; ideoque mox tintinnabulis fastigium aedis redimiit, quod ea fere ianuis dependebant. ex nocturno uisu etiam stipem quotannis die certo emendicabat a populo cauam manum asses porrigentibus praebens. Auspicia et omina quaedam pro certissimis obseruabat: si mane sibi calceus perperam ac sinister pro dextro induceretur, ut dirum; si terra mariue ingrediente se longinquam profectionem forte rorasset, ut laetum maturique et prosperi reditus. sed et ostentis praecipue mouebatur. enatam inter iuncturas lapidum an
Abbreviated transcription (Latin):
Non ad sẽprimo animaduersã sed antiquis iamtunc curae fiusse
ugenia sacculisiu omnibus modis fouit recitantis & benigne et patienter audut
nẽc tantum carmina & historias sed et orationes etdialogos componitamen ali¬
quid dese nisi et serio et a prestantissimis offendebatur ad monebatq practore
nepaterentur nom̃ suũ commissionibus obsole fieri
Cirta relegiones talem accepimus tonitrua et fulgura paulo in firmius expaues¬
cebat ut sempetuibiq pellem uituli marini circum ferret proremedio atq
adomnem maioris tempestatis suspicionem in abditum & concamaratum locũ
seretiperet consternatus olim ꝑ noctur num itertranscursu fulguri sut p̃diximꝰ
Somnia neqisua neq aliena de seneglegebat philippensi acie quamuis statuis¬
sec nionegredi tabernaculo propt᷑ ualitudinẽ egressus ẽ tamen amici somnio
monitus cessitq res prospere quando captis castris lectica eius quas iibi cubans

Expanded text:
non a se primo animaduersam, sed antiquis iam tunc curae fuisse. non a se primo animaduersam, sed antiquis iam tunc curae fuisse. Ingenia saeculi sui omnibus modis fouit. recitantis et benigne et patienter audiit, nec tantum carmina et historias, sed et orationes et dialogos. componi tamen aliquid de se nisi et serio et a praestantissimis offendebatur, admonebatque praetores ne paterentur nomen suum commissionibus obsolefieri. Circa religiones talem accepimus. tonitrua et fulgura paulo infirmius expauescebat, ut semper et ubique pellem uituli marini circumferret pro remedio atque ad omnem maioris tempestatis suspicionem in abditum et concamaratum locum se reciperet, consternatus olim per nocturnum iter transcursu fulguris, ut praediximus. Somnia neque sua neque aliena de se neglegebat. Philippensi acie quamuis statuisset non egredi tabernaculo propter ualitudinem, egressus est tamen amici somnio monitus; cessitque res prospere, quando captis castris lectica eius, quasi ibi cubans
Abbreviated transcription (Latin):
gr andem natu apolloniã quoq secum aburbe iuiuenis adhuc eduxerat dein¬
de eruditione etiamuaria repletus sperarei pholosophi filiorumq: eius dionisi
etiuic anoris contibernium tiontam̃ ut aut loqueretur expedite aut componere
aliquid auderet nam & siquid res exigeret latine formabat uertendumq
aludabat sed plane poematum quoq: Non imperitus delectabatur &iamco¬
moe diaueteri & saepe eam ex hibuit spectaculis publicis i neuoluendis utrius¬
q linguae auctorib nihileq sectabatur quam praecepta etexemplapubli¬
cue uel priuatũ sa lubria eaq: ad uerbum excerpta aut ad domesticos aut
ad exercitum prouintiarumq rectores aut a durbis magistatus plerumq
mit tebat prout quiq monitione indigerent etiam libros totos & senatui redi¬
tauit et populo notos ꝑ edictum sȩpe fecit ut orationesq metelli deprole au¬
genda etrutili demodo aedificiorum quo magis persuaderet utramq rem

Expanded text:
grandem natu Apolloniam quoque secum ab urbe iuuenis adhuc eduxerat, deingrandem natu Apolloniam quoque secum ab urbe iuuenis adhuc eduxerat, deinde eruditione etiam uaria repletus sper Arei philosophi filiorumque eius Dionysi et Nicanoris contubernium; non tamen ut aut loqueretur expedite aut componere aliquid auderet; nam et si quid res exigeret, Latine formabat uertendumque alii dabat. sed plane poematum quoque non imperitus, delectabatur etiam comoedia ueteri et saepe eam exhibuit spectaculis publicis. In euoluendis utriusque linguae auctoribus nihil aeque sectabatur, quam praecepta et exempla publice uel priuatim salubria, eaque ad uerbum excerpta aut ad domesticos aut ad exercituum prouinciarumque rectores aut ad urbis magistratus plerumque mittebat, prout quique monitione indigerent. etiam libros totos et senatui recitauit et populo notos per edictum saepe fecit, ut orationes Q. Metelli 'de prole augenda' et Rutili 'de modo aedificiorum,' quo magis persuaderet utramque rem
Abbreviated transcription (Latin):
Votaui et incrrographoeius illa praecipuae non diuidite uerba nec ab extrema
parte uersuum abundantis litteras in alterum trans fert sed ibidem statim
subicit circum ducitq: orto graphiam idẽ. formulam rationemq scribendi a
gram maticis institutã non ad eo ciis todiit acui detur eorum potius sequi opi¬
nionem qui ꝑ inde scribendum acloquamur existiment Nam quod sȩpenon
litteras modo sed syllabas aut ꝑmutata aut p̃teriit cominunis hominum
error ẽ. nec ego id notarem nisimihi mirũ uideretur tradidisse aliquos
le guto eum consulari succes sorem dedisse utrudietindocto cuius manuixipr
ipsi serixtume o nimaduerterit quotiens autem ꝑnotas scribit S ROAIC
probacdeinceps eadem ratione sequentis littertis ponit pro x aut̃ duplex &
Pegre carũ quidem disciplinarũ leui orestudio tenebatur inquib: & ipsis praes¬
tabat dargiter magistro dicendi usus apollo doro pergameno quem iam

Expanded text:
Notaui et in chirographo eius illa praecipue: non diuidit uerba nec ab extrema Notaui et in chirographo eius illa praecipue: non diuidit uerba nec ab extrema parte uersuum abundantis litteras in alterum transfert, sed ibidem statim subicit circumducitque. orthographiam, id est formulam rationemque scribendi a grammaticis institutam, non adeo custodiit ac uidetur eorum potius sequi opinionem, qui perinde scribendum ac loquamur existiment. nam quod saepe non litteras modo sed syllabas aut permutat aut praeterit, communis hominum error est. nec ego id notarem, nisi mihi mirum uideretur tradidisse aliquos, legato eum consulari successorem dedisse ut rudi et indocto, cuius manu 'ixi' pro ipsi scriptum animaduerterit. quotiens autem per notas scribit, B pro A, C pro B ac deinceps eadem ratione sequentis litteras ponit; pro X autem duplex A. Ne Graecarum quidem disciplinarum leuiore studio tenebatur. in quibus et ipsis praestabat largiter magistro dicendi usus Apollodoro Pergameno, quem iam
Abbreviated transcription (Latin):
Et quadam epistola agrippinȩ neptis ingeniũ conlaudans etopus ẽ. inquitdare te
operã nemoleste scribas etdoquaris.
Cotidianosermone quaedã frequentius et notabilit̃ usurpasse cum litterae ipsius
auto graphȩ ostentant in quib: identidem cum aliquos num quã soluturos signifi¬
care uult ad Rł grecas soluturos ait & cumhortatur ferenda eẽ. praesentia qua¬
lia cumq: sint contentisumus hoccatone et ad exprimendã festinaterei uelocitatẽ
celerius quã as paragi cocuntur ponit assidue et prostulto baceolũ apud pullum
pulle iaceum & pro cerrito uacerrosum et uapide sehabere promale & betizare
prolanguere quoduulgo lachanizare dicitur. Itemsimus prosumus et domos
genitiuo casu s ingulari prodomuos necumquam aliter haecduonequis mendã
magis quam consuetudinẽ putet.

Expanded text:
et quadam epistula Agrippinae neptis ingenium conlaudans: 'sed opus est,' inquit, 'dare te et quadam epistula Agrippinae neptis ingenium conlaudans: 'sed opus est,' inquit, 'dare te operam, ne moleste scribas et loquaris.' Cotidiano sermone quaedam frequentius et notabiliter usurpasse eum, litterae ipsius autographae ostentant, in quibus identidem, cum aliquos numquam soluturos significare uult, 'ad Kalendas Graecas soluturos' ait; et cum hortatur ferenda esse praesentia, qualiacumque sint: 'contenti simus hoc Catone'; et ad exprimendam festinatae rei uelocitatem: 'celerius quam asparagi cocuntur.' ponit assidue et pro stulto 'baceolum apud pullum pulleiaceum' et pro cerrito 'uacerrosum' et 'uapide' se habere pro male et 'betizare' pro languere, quod uulgo 'lachanizare' dicitur; item 'simus' pro sumus et 'domos' genetiuo casu singulari pro domuos. nec umquam aliter haec duo, ne quis mendam magis quam consuetudinem putet.
Abbreviated transcription (Latin):
sitiones urbib: ad dere neq: coniunctiones scepius iterare dubitauit quaed etrac¬
tȩ afferunt aliquid obscuritatis et sigratiã augent cacorelos et antiquarios ut di¬
uerso genere uitiosos parifastidio sp̃uit exagitabatq nonnumquã in primis mȩ¬
cenatem suum cuius mrro brechis ut ait cincnnosusq quaq persequitur etimitan¬
do ꝑ iocum irridet sed nec tiberio parcit & exoletas interdum etreconditas uoces
aucupanti .M. quidem antonium utinsanum increpat quasi ea scribentem quae
mirentur potius homines quam intellegant deinde ludens malum et in constans
ineligendo genere dicendi eius addit haec
Tuq dubitas umber neannius anueranius flaccus imitandi s int tibi ita ut uerbis
quaecrispus sallustius excerpsit ex originib catonis ut aris anpotius asiaticorum
oratorum in anib: sententiis uerborum uolubilitas in nrm sermonẽ trans ferenda

Expanded text:
sitiones urbibus addere neque coniunctiones saepius iterare dubitauit, quae detracsitiones urbibus addere neque coniunctiones saepius iterare dubitauit, quae detractae afferunt aliquid obscuritatis, etsi gratiam augent. cacozelos et antiquarios, ut diuerso genere uitiosos, pari fastidio spreuit exagitabatque nonnumquam; in primis Maecenatem suum, cuius 'myrobrechis,' ut ait, 'cincinnos' usque quaque persequitur et imitando per iocum irridet. sed nec Tiberio parcit et exoletas interdum et reconditas uoces aucupanti. M. quidem Antonium ut insanum increpat, quasi ea scribentem, quae mirentur potius homines quam intellegant; deinde ludens malum et inconstans in eligendo genere dicendi ingenium eius, addit haec: 'tuque dubitas, Cimberne Annius an Veranius Flaccus imitandi sint tibi, ita ut uerbis, quae Crispus Sallustius excerpsit ex Originibus Catonis, utaris? an potius Asiaticorum oratorum inanibus sententiis uerborum uolubilitas in nostrum sermonem transferenda?'
Abbreviated transcription (Latin):
mina cumiamsenior exmagna parte legisset fatigatus tiberio traduidit ꝑlegen¬
diitemortationes ad philosophiã et aliquadeuitasua quam tredecimlibris
cantabrico tenus bello ne ultra exposuit poctica sum matim at tingitunus liber
extat s criptus ab eo ex ametris uersib: cuius et argumentũ et tit ulus ẽ scilia
exian alter aeqimodicus epigramatum quae feretempore balinei me ditabat᷑¬
riam trago ediam magno impetuexorsus non succedenti stilo aboleuit. qude¬
rentibi qi amicis quidñam ai ax ager& respondit aic cemsuum irs phongeã
in cubuis se
Venus oloquendi secutus ẽ. dogans et temperatum uitatis sententiarũ in eptus atq
concnicitate &neconditorũ uerborum ut ipsedicit foctorib p̃cipuamq curam
duxit sen sum animiquã apertissime ex primere quod quo faciluus efficertam
aut nec ubi lettorem uel auditorem obturbaret acmoraretur sieq praepo¬

Expanded text:
mina cum iam senior ex magna parte legisset, fatigatus Tiberio tradidit perlegenmina cum iam senior ex magna parte legisset, fatigatus Tiberio tradidit perlegenda; item 'hortationes ad philosophiam,' et aliqua 'de uita sua,' quam tredecim libris Cantabrico tenus bello nec ultra exposuit. poetica summatim attigit. unus liber extat scriptus ab eo hexametris uersibus, cuius et argumentum et titulus est 'Sicilia'; extat alter aeque modicus 'epigrammatum,' quae fere tempore balinei meditabatur. nam tragoediam magno impetu exorsus, non succedenti stilo, aboleuit quaerentibusque amicis, quidnam Aiax ageret, respondit Aiacem suum in spongiam incubuisse. Genus eloquendi secutus est elegans et temperatum uitatis sententiarum ineptiis atque concinnitate et 'reconditorum uerborum,' ut ipse dicit, 'fetoribus'; praecipuamque curam duxit sensum animi quam apertissime exprimere. quod quo facilius efficeret aut necubi lectorem uel auditorem obturbaret ac moraretur, neque praepo
Abbreviated transcription (Latin):
E to quert mnistunlis cuo abealia abaetate prima et cupido edaboriosissime
feertut mutine riibello intantamole rerũ & legisse et scripsis se a dedamis¬
Apuoridie troditur uam deinceps neq in senatuneq a putpopusumnat
a pndi ilites locutusẽ umquã nisi meditata et composita gratons qui nuis
rende ficeretur adsubita extemporali facultate ac nepericulũme moriata di¬
sincaut nediscendo temous assumer& instituut recitarcomã sermones quoq cũ
sir ub satqetium cumluia sua grauiores Nonnisi scriptis et qlibello habeb at
pepolus nonusule loqueretur eetempore pronuntiabat dulciȩtpro prio qt¬
amonis sono dabatq: assidue phonais cooperã sed nonium quã in frrmatas
faucib: praeconis uoce ad populũ concionatus ẽ
ulta uaru generis prosa oratione composuit ex quib Non nulla in coetufa¬
milia rium uelut in auditorio recitauit sicut rescripta bruto decatone qua e uolu¬

Expanded text:
Eloquentiam studiaque liberalia ab aetate prima et cupide et laboriosissime Eloquentiam studiaque liberalia ab aetate prima et cupide et laboriosissime exercuit. Mutinensi bello in tanta mole rerum et legisse et scripsisse et declamasse cotidie traditur. nam deinceps neque in senatu neque apud populum neque apud milites locutus est umquam nisi meditata et composita oratione, quamuis non deficeretur ad subita extemporali facultate. ac ne periculum memoriae adiret aut in ediscendo tempus absumeret, instituit recitare omnia. sermones quoque cum singulis atque etiam cum Liuia sua grauiores non nisi scriptos et e libello habebat, ne plus minusue loqueretur ex tempore. pronuntiabat dulci et proprio quodam oris sono dabatque assidue phonasco operam; sed nonnumquam infirmatis faucibus praeconis uoce ad populum contionatus est. Multa uarii generis prosa oratione composuit, ex quibus nonnulla in coetu familiarium uelut in auditorio recitauit, sicut 'rescripta Bruto de Catone,' quae uolu
Abbreviated transcription (Latin):
potius nauigabat uerum tantã infirmitatem magnacura tuebatur: primis
lauandi raritate unguebatur enim sȩpius aut sud abat ad flammã de inde
per fudebatur egelida aqua uel solemulto tepefacta at quotiens neruorũ
causa marinis albulisq calidis utendum eet̃ contentus hocerat ut insidens
ligneo solio quod ipse hispanico uerbo duretã uocabat manus acpedes alter¬
nis iactaret.
xercitationes cam pestres equorum & armorum statim postciuilia bella omi¬
sit et ad primam primo folliculumq transuit mox nihil aliud quam uectaba¬
tur &deambulabat itaut in extremis spatiis subsultim decur reret sestertio
uello dcola inuolutus animilanxandicausa modopiscabatur hamomodo
tits antabilis undiq conquirebat praecipuemiturs etrrofacae  imi pos
abdi di stortos etominis generis eiusdem utiudr bria naturae milique i omins
ab horrebat.

Expanded text:
potius nauigabat. uerum tantam infirmitatem magna cura tuebatur, in primis potius nauigabat. uerum tantam infirmitatem magna cura tuebatur, in primis lauandi raritate; unguebatur enim saepius aut sudabat ad flammam, deinde perfundebatur egelida aqua uel sole multo tepefacta. at quotiens neruorum causa marinis Albulisque calidis utendum esset, contentus hoc erat ut insidens ligneo solio, quod ipse Hispanico uerbo duretam uocabat, manus ac pedes alternis iactaret. Exercitationes campestres equorum et armorum statim post ciuilia bella omisit et ad pilam primo folliculumque transiit, mox nihil aliud quam uectabatur et deambulabat, ita ut in extremis spatiis subsultim decurreret †sestertio uel lodicula inuolutus. animi laxandi causa modo piscabatur hamo, modo garrulitate amabilis undique conquirebat, praecipue Mauros et Syros. nam pumilos atque distortos et omnis generis eiusdem ut ludibria naturae malique ominis abhorrebat.
Abbreviated transcription (Latin):
redactus contrariã et ancipitẽ rationẽ medendi necessario subiit quia calida
fomenta non proderant frigidis curari coactus auctore antoniomusa
uasdam & tuni uersarias ac tempore certore currentes experiebatur. nam
subnatalem suum plerumq: languebat. etinitio ueris p̃cordiorum inflatione
temptabatur: austrinis autem tempestatib grauidine quare quassa tocor¬
pore neq frigora neq aestus facile tolerabat: hie me quaternis cum pingui
togatunicis & subuculȩ thorace laneo et feminalibus et tibi alibus muniebatur
aestate aꝑtis cubi culi forib: ac saepe imperi stilo saliente aqua atq: etiãuentilan¬
te aliquo cubabat solis uerqne hiberni quidem paciens domiquoq non nisi pe¬
ta satus sub diuo spatiabatur itinera lectica et noctib fere eaq: lenta acminuta
faciebat ut praeneste ueltiburi biduo procederet acsiquoꝑ ueni remariposs&

Expanded text:
redactus contrariam et ancipitem rationem medendi necessario subiit: quia calida redactus contrariam et ancipitem rationem medendi necessario subiit: quia calida fomenta non proderant, frigidis curari coactus auctore Antonio Musa. Quasdam et anniuersarias ac tempore certo recurrentes experiebatur; nam sub natalem suum plerumque languebat; et initio ueris praecordiorum inflatione temptabatur, austrinis autem tempestatibus grauedine. quare quassato corpore neque frigora neque aestus facile tolerabat. hieme quaternis cum pingui toga tunicis et subucula et thorace laneo et feminalibus et tibialibus muniebatur, aestate apertis cubiculi foribus ac saepe in peristylo saliente aqua atque etiam uentilante aliquo cubabat. solis uero ne hiberni quidem patiens, domi quoque non nisi petasatus sub diuo spatiabatur. itinera lectica et noctibus fere eaque lenta ac minuta faciebat, ut Praeneste uel Tibur biduo procederet; ac si quo peruenire mari posset,
Abbreviated transcription (Latin):
Corpore traditur maculo so dis ꝑsis ꝑpectus atq aluum genͥtiuis notis in modũ
et ordinẽ ac numerũ stellarum caclestis ursae sedet callis quib dam expra¬
rigine corporis aedsiduoq & uehementi strigili usu plurifariam concretis
adimpetiginis formã coxaindice et femore. etcrure sinistrononꝑ inde ua¬
lebat ut saepe etiã inclaudicaret sed remedio harenarũ atq harundinum
confirmabatur. dextrȩquoq: manus digitũ salutarem tam imbecillum int̃¬
dum sentiebat ut torpentem contractũq frigore uix cornei circulo supple¬
mento scripturae ad moueret. questus ẽ et deuesicacuius dolore calculis de¬
mum perurinam eiectis leuabatur.
raues et periculosas ualitudines ꝑ omnemuitã aliqͣuod exꝑtus ẽ praecipuȩ
cantabria domita cum etiã distillationib: iocine reuitiato ad desperationẽ

Expanded text:
Corpore traditur maculoso dispersis per pectus atque aluum genetiuis notis in modum Corpore traditur maculoso dispersis per pectus atque aluum genetiuis notis in modum et ordinem ac numerum stellarum caelestis ursae, sed et callis quibusdam ex prurigine corporis adsiduoque et uehementi strigilis usu plurifariam concretis ad impetiginis formam. coxendice et femore et crure sinistro non perinde ualebat, ut saepe etiam inclaudicaret; sed remedio harenarum atque harundinum confirmabatur. dextrae quoque manus digitum salutarem tam imbecillum interdum sentiebat, ut torpentem contractumque frigore uix cornei circuli supplemento scripturae admoueret. questus est et de uesica, cuius dolore calculis demum per urinam eiectis leuabatur. Graues et periculosas ualitudines per omnem uitam aliquot expertus est; praecipue Cantabria domita, cum etiam destillationibus iocinere uitiato ad desperationem
Abbreviated transcription (Latin):
ne uelta citus a eleostra squillo serenoq ut quidã e primoribegallil iuser or¬
fet us sit intensuoseo sẽ ihibitum hacremollitũ quominus tdestrurco
entra nsdii el pium persimulationẽ conloquii proprius adͥmissus in prarcipi¬
tium pro pelleretoculos habuit daros autidos quibi etdan exs stpuruole¬
lebat nessequĩ lam diuiniuigoris gaudebat q siquisibi acrius contuart qula¬
si ad fulgorem solis uultũ summit teret sedinsenectasinis trominus uidet. dentes
rinos &exiguos et s cabros capillũ leuiter inflexim et subflauum suꝑcilia con¬
ione tinnediocres aures Nasum & a sũmo eminentiorem et abimo deductiorẽ
coleremn interaquilũ candidumq staturã breuem quam tam̃ iulias marehis
commoditate et equita temembrorum occuleretur ut nonnisi eecomganatu¬
ne astantis alicuius procerioris intellegi posset

Expanded text:
ne uel tacitus adeo tranquillo serenoque, ut quidam e primoribus Galliarum conne uel tacitus adeo tranquillo serenoque, ut quidam e primoribus Galliarum confessus sit inter suos, eo se inhibitum ac remollitum, quo minus, ut destinarat, in transitu Alpium per simulationem conloquii propius admissus in praecipitium propelleret. oculos habuit claros ac nitidos, quibus etiam existimari uolebat inesse quiddam diuini uigoris, gaudebatque, si qui sibi acrius contuenti quasi ad fulgorem solis uultum summitteret; sed in senecta sinistro minus uidit; dentes raros et exiguos et scabros; capillum leuiter inflexum et subflauum; supercilia coniuncta; mediocres aures; nasum et a summo eminentiorem et ab imo deductiorem; colorem inter aquilum candidumque; staturam breuem,—quam tamen Iulius Marathus commoditate et aequitate membrorum occuleretur, ut non nisi ex comparatione astantis alicuius procerioris intellegi posset.
Abbreviated transcription (Latin):
ftcupiebat ib idone resedia diurmi actus aut omnia aut camaxima partecon
barꝰ prrare utcuenit non posset lec toribi aut fabula coribi arcesli is mosum¬
bat pro doceb at e ultra primã saepelucem. Nec intenebrls iagilslits roscue
tusi assidente alie uyatucina uigiliaof fendebatur i siugilotticuuedia¬
ero causa maturuos ueglandũ es set neid contra commo dus fact offi uelsa¬
soio aiuus cumiq doniesticorum caenaculomanebat siequo qsaiepe inugens
sonuoettiuri ꝑuicos deportaretur et deposita lertisa inter sai quin iicoris
condormiebat
oo a ssuit edimia et ꝑ om̃s aetatis gradus uenustissima quã quã etomnis
i mocru ee legens incapite comendo tamincuriosus ut raptim complurib:
simul tonserib operam daret acmodo tonderit modora deret lurbaincoq¬
ie sotiripons aut legenet aliquid aut etiam scriberet uultuerat ur linse enio¬

Expanded text:
recipiebat; ibi, donec residua diurni actus aut omnia aut ex maxima parte corecipiebat; ibi, donec residua diurni actus aut omnia aut ex maxima parte com reciperare, ut euenit, non posset, lectoribus aut fabulatoribus arcessitis resumebat producebatque ultra primam saepe lucem. nec in tenebris uigilauit umquam nisi assidente aliquo. matutina uigilia offendebatur; ac si uel officii uel sacri causa maturius uigilandum esset, ne id contra commodum faceret, in proximo cuiuscumque domesticorum cenaculo manebat. sic quoque saepe indigens somni, et dum per uicos deportaretur et deposita lectica inter aliquas moras condormiebat. Forma fuit eximia et per omnes aetatis gradus uenustissima, quamquam et omnis lenocinii neglegens; in capite comendo tam incuriosus, ut raptim compluribus simul tonsoribus operam daret ac modo tonderet modo raderet barbam eoque ipso tempore aut legeret aliquid aut etiam scriberet. uultu erat uel in sermo
Abbreviated transcription (Latin):
quã ego hodie seruaui qui inbalineo demũ posthorã primã noctis duas buccas
manducauis prius quã ungui inciperem
Ex hac in obseruantia nonnum quã uel ante initium uel post dimissum conuiuiũ
solus cinitabat cum pleno conuiuio nibiltangeret uiniquoq natura parcssi¬
mus erat non amplius terbibere eum solitum suꝑcenam in castris adpudnuti¬
nam cornelius nepos tradit postea quotiens largissime seinuitaret senos sex¬
tantes non excessit aut siexcessis sec reiciebat . & maxime delectatus ẽ. retico.
Neq temere inter diubibit propositione sumabat̃ ꝑ fusum aqua frigida pa¬
nem aut cucumeris frustum uel lactucula & hrrsum aut recens aridum ue
pomum suciuiniosioris
Post cibum meridianum it autuestitus calciatusq erat recectis pedibus paulis¬
ꝑ conquiescebat opposita adoculos manu. acaena in lecticulã selucubratoriã

Expanded text:
quam ego hodie seruaui, qui in balineo demum post horam primam noctis duas buccas quam ego hodie seruaui, qui in balineo demum post horam primam noctis duas buccas manducaui prius quam ungui inciperem.' ex hac inobseruantia nonnumquam uel ante initum uel post dimissum conuiuium solus cenitabat, cum pleno conuiuio nihil tangeret. uini quoque natura parcissimus erat. non amplius ter bibere eum solitum super cenam in castris apud Mutinam, Cornelius Nepos tradit. postea quotiens largissime se inuitaret, senos sextantes non excessit, aut si excessisset, reiciebat. et maxime delectatus est Raetico neque temere interdiu bibit. pro potione sumebat perfusum aqua frigida panem aut cucumeris frustum uel lactuculae thyrsum aut recens aridumue pomum suci uinosioris. Post cibum meridianum, ita ut uestitus calciatusque erat, retectis pedibus paulir conquiescebat opposita ad oculos manu. a cena in lecticulam se lucubratoriam