comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ueras laudes paululũ amplia¬
tis fuubrus ire libet si forte pau¬
cis licterulis meis saltem pro
parte notam indigne ob iectã
detori sue induitatis abstergere
queã Et ut alcuis in suã n lo¬
riã aliqrͣtisper assumiã phem¬
ces ut iãtis uulgatũ est populi
industria p̾clarissum ab extre¬
ma fere egixti plapa in syrũ
uemiẽtes litus plurimus et p̃¬
claras ibi condide̾ uebes Quib
uit̃ alios rex fuit a gen̾e nro
ne dum suo euo pre fulgidus
fama a quo genus dydoms i¬
clitũ manasse creditũ est Cuiꝰ
pater uelus phenicũ rex cum
cypro insula subactã clausisser
diem eã birginiculã cũ pigi¬
ualione frẽ hrandiustu lo phe¬
intũ reliquid fidei Qmi pigiia¬
lionẽ constituentes genitoris in so¬
liũ Elissam puellulam et forma
exiuã a c̾be seu sixes uel Sycar¬
be ut dicũt alii herculis sac doti qui
p̾mus euat post regẽ apud tyrios
ĩuicem stiisue se amarũt Erat
Ne cet̾is mortalibus cupidissimꝰ

Expanded text:
in veras laudes, paululum ampliain veras laudes, paululum ampliatis fimbriis, ire libet, si forte paucis literulis meis saltem pro parte notam, indigne obiectam decori sue viduitatis, abstergere queam. Et ut altius in suam gloriam aliquantisper assummam, Phenices, ut satis vulgatum est, populi industria preclarissimi, ab extrema fere Egypti plaga in syrium venientes litus, plurimas et preclaras ibidem condidere urbes. Quibus inter alios rex fuit Agenor, nostro, nedum suo, evo prefulgidus fama, a quo genus Didonis inclitum manasse creditum est. Cuius pater Belus Phenicum rex cum, Cypro insula subacta, clausisset diem, eam virgunculam cum Pygmaleone fratre grandiusculo Phenicum reliquit fidei. Qui Pygmaleonem constituentes genitoris in solium, Elyssam, puellulam et forma eximiam, Acerbe seu Syceo vel Sycarbe — ut dicunt alii — Herculis sacerdoti, qui primus erat post regem apud Tyrios invicem sanctissime se amarunt. Erat pre ceteris mortalibus cupidissimus
Abbreviated transcription (Latin):
Dunt tamẽ qui ueliue bellũ post
nptias exortũ Sed qualit̾tũ¬
gestum gestũ sit coustat lauimã
ex Eneo clarissimo p̾nciye cõtepisse
filiũ et eo aute diem partus a¬
uud nmicũ flumũ rebus hua¬
nis subtracto cũ astaniũ p̾mg¬
num regnãtem tu̾net secessisse
in siluas et ibi rosturiũ pexisse
atq ut uolunt aliqm Iuliũ no¬
minasse siluiũ Sane cũ micior
credito ess in nouercã astamiꝰ
et sibi albam ciuitatẽ condidi¬
ssi ultro secedens laiume regnũ
pataũ liquit Quod lauima
uectem pectori generositatem ge¬
reus honeste atqz pudice uinẽs
sũma cũ diligẽtia teniu illudq
cam dui Iuaint donec Siluio pu¬
bestenti resigret in nic hilo dum¬
nitum uolũt tamen eã a sil¬
ius reuocatum me laupodi cuid̃
npsisse et Siluium ab astamo
fraterua beniuolencia ed ucatũ
De dydont seu elissa tyria Cartha¬
ydo cui prius Elissa no¬
men Carthagnus en
coudit et regia fuit huiꝰ quidẽ

Expanded text:
Sunt tamen qui velint bellum post Sunt tamen qui velint bellum post nuptias exortum, sed, qualitercunque gestum sit, constat Laviniam ex Enea clarissimo principe concepisse filium et, eo ante diem partus apud Numicum fluvium rebus humanis subtracto, cum Ascanium privignum regnantem timeret, secessisse in silvas et ibi postumum peperisse atque — ut volunt aliqui — Iulium nominasse Silvium. Sane cum mitior credito esset in novercam Ascanius et sibi Albam civitatem condidisset, ultro secedens Lavinie regnum patrium liquit, quod Lavinia, veterem pectori generositatem gerens, honeste atque pudice vivens summa cum diligentia tenuit illudque tam diu servavit donec Silvio pubescenti resignaret in nichilo diminutum. Volunt tamen aliqui eam a silvis revocatam Melampodi cuidam nupsisse et Silvium ab Ascanio fraterna benivolentia educatum. XLII. De Didone seu Elissa Cartaido, cui prius Elyssa nomen, Cartaginis eque conditrix et regina fuit. Huius quidem
Abbreviated transcription (Latin):
auima laurenciũ regina
genus a daturns cretẽsi
ducent latii regis et adamate
Muigis eus filia fuit unnca et tã¬
dem Qnee strẽmussum troyanoꝵ
ducis cõmux magis belli Enee
turmqz rutuli causã clara qͣz alio
facinori suo hec quidez ob insigne
formositatis sue decus et pataũ
reguũ / cui successura indebat᷑ a
turno rotulorũ rege ardentissimo
petebat᷑. Eiq ex eo spem feca̾t
amata mater que ama deside¬
rio nepotis fauebat᷑. Impẽse S¬
ne latinus augut audi ueritus
cum ab oraculo sustexiss filiam
excero duci tradendam cõiigis
tardius ibat in uotũ quỹmo cũ
a troya profugus eueniss Eueas
latiuꝰ tam ob tenens claritatẽ
qͣz ob oraculi monitus eidem po¬
stenti amiatiã spospondit et fi¬
lium quã ob rem int Eneã tur¬
nũq bellũ sustitatũ est et post
multa certannã obtinentib trora¬
ns per uũlna̾ sanguinẽ mortes¬
q pluriũ nobiliũ ab enca ĩ la¬
iume imptias itum est mortua
iã ob indiguacionẽ amata laq̃o

Expanded text:
Lavinia Laurentum regina, genus a Saturno cretensi ducens, Latini regis et Amate coniugis eius filia fuit unica; et tandem Enee, strenuissimi Troianorum ducis, coniunx, magis belli Enee Turnique rutuli causa clara quam alio facinore suo. Hec equidem ob insigne formositatis sue decus et patrium regnum, cui successura videbatur, a Turno Rutulorum rege ardentissimo petebatur eique ex eo spem fecerat Amata mater, que, avia, desiderio nepotis favebat inpense. Sane Latinus augurandi peritus, cum ab oraculo suscepisset filiam extero duci tradendam coniugio, tardius ibat in votum; quin imo cum a Troia profugus advenisset Eneas, Latinus, tam ob generis claritatem quam ob oraculi monitus, eidem poscenti amicitiam spopondit et filiam. Quam ob rem inter Eneam Turnumque bellum suscitatum est; et post multa certamina obtinentibus Troianis per vulnera et sanguinem mortemque plurium nobilium, ab Enea in Lavinie nuptias itum est, mortua iam ob indignationem Amata laqueo.
Abbreviated transcription (Latin):
Deo ꝯcepis uerũ longe alirer ꝙͣ.
aibitraret. successit ex uerbo Ilamn
cum ob stupniss Paulma et in
mentez ex gestis auditisq reuo¬
cassi plurema confestin fraudem
sensit et turbata se ad unũ re¬
tulit eiq mũdi et sacerdotum
dolum ut ipã percipiebat ape¬
ruit Ex quo subsequtũ est ut
uir cõquereret. tyberio a quo cõ¬
uerta frande actũ est ut sacer¬
dotes affic̾e̾nt᷑. supplicio et mũdꝰ
multaret᷑. exilio et lusa pauli¬
na in Romam uulgi uerte̾tur
fabulam clarior simplicitate
sua et mũdi frande facta ꝙͣ ex

Expanded text:
deo conceperis —. Verum longe aliter quam deo conceperis —. Verum longe aliter quam arbitraretur successit ex verbo. Nam cum obstupuisset Paulina et in mentem ex gestis auditisque revocasset plurima, confestim fraudem sensit et turbata se ad virum retulit eique Mundi atque sacerdotum dolum, ut ipsa percipiebat, aperuit. Ex quo subsecutum est ut vir conquereretur Tyberio; a quo, comperta fraude, actum est ut sacerdotes afficerentur supplicio et Mundus multaretur exilio et lusa Paulina in romani vulgi verteretur fabulam: clarior simplicitate sua et Mundi fraude facta, quam ex
Abbreviated transcription (Latin):
sum dedit exemplũ et eo accubitu
genusse per̾seum qui post medũ
in celum assuptus est Quibus
auditis Paulma letabunda peti¬
to amunt Intrat nũdus undus
pro anube lectũ et amplexu coitu¬
qz fruit᷑. optato S cũ iã nox iret
indiem abieus luse dixit eam
filiũ ꝯcepisse mane autẽ facto
sublato e templo sacerdotib lecto
paulina uiroq acta sunt retulit
Credidit insulsus homo et applau¬
sit ꝯuigi empure deũ Net dubiũ
qn ab ambobus fuissi expectatũ
pariendi tempus in Iunems ar¬
Deud mimũ me̾ꝰ cante dolum a¬
ꝑuisset Is quidem forte coustuis
eam ainde in amplexũ et coitũ
uenisse arbitratus si prostratam
a se Ingemo suo eius ostendiss pu¬
diciciã flexibilẽ magis et aindã
eque noctis futurã et sit faciliori
uia iterũ et sepus in concupitos
posse redire amplexus eunti ad
templũ pauline factus est obuiꝰ
dixitq ei noce submissa Beata
inq es Paulina cũ ex me Amibe

Expanded text:
sum, dedit exemplum, et ex eo accubitu sum, dedit exemplum, et ex eo accubitu genuisse Perseum, qui postmodum in celum assumptus est. Quibus auditis Paulina letabunda petito annuit: intrat Mundus nudus pro Anube lectum et amplexu coituque fruitur optato. Sed cum iam nox iret in diem, abiens luse dixit eam filium concepisse. Mane autem facto, sublato e templo a sacerdotibus lecto, Paulina viro que acta sunt retulit. Credidit insulsus homo et applausit coniugi enixure deum; nec dubium quin ab ambobus fuisset expectatum pariendi tempus, ni iuvenis ardens nimium minus caute dolum aperuisset. Is quidem forte conscius eam avide in amplexus et coitum venisse, arbitratus, si prostratam a se ingenio suo eius ostendisset pudicitiam, flexibilem magis et avidam eque noctis futuram; et sic faciliori via iterum et sepius in concupitos posse redire amplexus, eunti ad templum Pauline factus est obvius dixitque voce submissa: — Beata, inquam, es Paulina, cum ex me Anube
Abbreviated transcription (Latin):
collasniũ Que cũ audisset Paulma
obstitater suã hoc cõtunte̾ arlitrata
I i̾mensu ex dictis secũ ꝯloriata est
adeoq lera credidit uti adeo a nule
q suc retulit omiã Qui stolidior
ꝯuige auiunt retenti ut rer nos¬
taret in templo Stratur q. edei
sacra inuaris omĩbz utei eam et sa¬
cerdotes/ lectus deo dignns et tenebris
iam t̾raz obumbnͣtibus intrat I. au¬
liua locũ arbitrisqr remotis rost
orõnes et saca deũ exrectatura lectũ
adit Cui iam sõporate mũdus a
sacerdotibz introuussus et ex cem¬
uoito ornatu a mbis tectus affrut
et cupidus amate a se mulieris rmi
in ostula inbetqz excussa soigno
acqr olstu estenti bouo aiõ esse Ie
celo suis precibz atque deuocione
laysim et in euis uenisse contubitũ
ut ex se eaqz similis hine̾tur deꝰ
Que ante alia pecut ab amasio deo
nuĩquid superi aut possent a con¬
suenissent misteri mortalib Cui¬
euestigio mũdus rũ dit posse ioñe¬
qz per tegulas Ingremũ dais lap¬

Expanded text:
sset Paulina ob sanctitatem suam hoc contingere arbitrata, in immensum ex dictis gloriata secum est; adeoque vera credidit uti a deo Anube que suo retulit omnia. Qui stolidior coniuge, annuit petenti ut pernoctaret in templo. Stratur ergo ede in sacra, ignaris omnibus, preter eam et sacerdotes, lectus deo dignus; et tenebris in terram obumbrantibus, intrat Paulina locum arbitrisque remotis, post orationem et sacra, deum expectatura lectum adit. Cui iam soporate Mundus, a sacerdotibus intromissus et ex composito ornato Anubis tectus, affuit; et cupidus amate a se mulieris ruit in oscula iubetque excusse somno atque obstupescenti bono animo esse; se s precibus atque devotione lapsum et in eius venisse concubitum ut ex se eaque similis gigneretur deus. Que ante alia petiit ab amasio deo numquid superi aut possent aut consuevissent misceri mortalibus. Cuievestigio Mundus respondit posse, Iovemque per tegulas in gremium Danis lap
Abbreviated transcription (Latin):
in frandes uertit igeniũ Con¬
sueuerat autem xauliua ysidis
templu sumgulis dielz insitare sa¬
cusoꝵ cõtimus placue̾ a nbem Quod
cũ nouiss inuemis amore ostendente
Dolum manditũ excogitait et ra¬
tut a nubis sacerdotes lotis suis plu¬
ex eis se nectute lenãtilior lemẽti
more solito Iaulme placida uoce di¬
ceret noctu ad se leuisse anule in
eiqz iussisse ut et dice̾t se deuociont
slia del ectatũ xlirinũ sei eo in¬

Expanded text:
in fraudes vertit ingenium. Conin fraudes vertit ingenium. Consueverat autem Paulina Ysidis templum singulis diebus visitare sacrisque continuis placare Anubem. Quod cum novisset iuvenis, amore ostendente, dolum inauditum excogitavit; et ratus Anubis sacerdotes votis suis pluex eis senectute venerabilior, venienti more solito Pauline placida voce diceret noctu ad se venisse Anubem eique iussisse ut eidem diceret se devotione sua delectatum plurimum se
Abbreviated transcription (Latin):
aulma Romana mulier
quada ridicula sunplici¬
tate sua fere indelebile nomẽ cõ¬
seguta est hee tyberio cesare au¬
gusto Romains Impeuante uti
urecet̾is matronis formositate oris
et corporis uemustate habelat᷑. in¬
siguis sic mipta Inclite pudicicie
srecinen reputabat. a cũctis nel
aliud p̾ter uĩrũ studio cux ab at p̃¬
cipuo qͣz ut amibi et egiptiorũ
deo quem tota leneuacõne colebat
osequi posset et eis promereri
gram dane cũ ubiq a Iinuenib
sreciose amentur, et hee potesba
quib esi solers castimome cura
unlclritudins huiꝰ Innenis unꝰ
Romanus cui mu̾̃dus nourẽ exat
eam Imxense nĩc deulis gestib¬
atq fucetiis nuic̾ promissionib
atq nun̾ib nũc precib et tla¬
dicus soiatare ceperat si forte io¬
ssz obtine quod ardenter or talat
Sz onnã frustra castissima mulier
soli uiro dicata amiãtie cuncta si¬
uetat in auras qui dũ ceptis in¬
sistet̾ aduerteretq axto calle si¬
hi mulieris astantiã uiam p̾rixi

Expanded text:
aulina romana mulier quadam ridicula simplicitate sua fere indelebile nomen consecuta est. Hec, Tyberio Cesare Augusto imperante, uti pre ceteris matronis formositate oris et corporis venustate habebatur insignis, sic nupta inclite pudicitie specimen reputabatur a cunctis nec aliud, preter virum, studio curabat precipuo, quam ut Anubi Egyptiorum deo, quem tota veneratione colebat, obsequi posset et eius promereri gratiam. Sane cum ubique a iuvenibus speciose amentur et he potissime quibus est solers castimonie cura, pulchritudinis huius iuvenis unus romanus, cui Mundus nomen erat, eam inpense, nune oculis gestibus facetiis, nunc promissionibus atque muneribus, nunc precibus et blanditiis sollicitare ceperat, si forte posset obtinere quod ardenter optabat. Sed omnia frustra: castissima mulier soli viro dicata, amantis cuncta sinebat in auras. Qui dum ceptis insisteret adverteretque aperto calle sibi mulieris constantia viam prerigi,
Abbreviated transcription (Latin):
feree uersam mestissime fle¬
uit Sic et a Pirro paridem
taicidatũ Inde aurib narib¬
q trũcatũ deiphebũ atq fede
examinatũ ylionẽ igm crema¬
ri dauao. policem patris nigre¬
mio confodi Prianũ ipm se¬
nem secus domesticas aras
exencerari Cassundrã filiã
adromacã mirũ seq captiuã
ab hostib trahi. Polisenaz ãce
achillis tumłu obtrũtari Astia¬
uactem nepotẽ ex latebris sur¬
reptum saxo illudi miseranda
aspexit Et postremo tracio in
litore tumulatũ adolestentulũ
polidorũ polimestoris frande
occisum comꝑit atq fleuit Qb̃
tot tamqz ĩmamb opp̾ssam do¬
loribz in rabiem uersam uolunt
aliqui tracios qz per agros ritu
ullulasse canum et sic mortuã
et in lumulo helles poucraci.
litoris, cui nomẽ a se tynosema
sepultam nõ nulli dicũt in
suitutẽ ab hostib cũ reliquis
tractam / et ne missiarũ ꝑticu
la illi deesset ulla uidisse ultio
cassandrã occifo iã agamenone

Expanded text:
fere eversam mestissime flefere eversam mestissime flevit. Sic et a Pyrro Paridem trucidatum, inde auribus naribusque truncatum Deyphebum atque fede exanimatum, Ylyonem igne cremari danao, Polytem patris in gremio confodi, Priamum ipsum senem secus domesticas aras exenterari, Cassandram filiam, Andromacam nurum seque captivam ab hostibus trahi, Polysenam ante Achillis tumulum obtruncari, Astianactem nepotem ex latebris surreptum saxo illidi miseranda conspexit. Et postremo tracio in litore tumulatum adolescentulum Polydorum, Polymestoris fraude occisum, comperit atque flevit. Quibus tot tanque immanibus oppressa doloribus in rabiem versam volunt aliqui traciosque per agros ritu ululasse canum; et sic mortuam et in tumulo hellespontiaci litoris, cui nomen a se Cynosema, sepultam. Non nulli dicunt in servitutem ab hostibus cum reliquis tractam et, ne miseriarum illi particula deesset ulla, vidisse ultimo Cassandram, occiso iam Agamenone,
Abbreviated transcription (Latin):
hostis surripuiss fortuna de
recuba regina troianorũ xͣ. 34¬
Ecuba troyauorũ pre¬
clauissima regnia fuit
eque ꝑituri splendoris fulgor
exinus et inifriarũ certissimũ
documẽtũ hec secũdũ quosdã
Dymantꝭ aouis filia extitit Alii
uero iysei regis tracie uolũt quod
quidem et ip̃e arbitior cũ sit op¬
pmetur a plurib Auposit hec
uirgo Priamo troyangiã regi
Ullustri ex eo nuxtim utruisi
sexus conceꝑit peꝑitqz filios
dẽcẽ et nouẽ Inter quos Iubuir
illud eximuũ frigie probitatis
hector cuiꝰ tantus fuit nulicie
fulgor, ut nõ se tantũ eterna
fama splendidũ facẽt qu̾ymo
et parentes iat̾uamq ꝑħem
nobilitaret gloria uerũ non tã¬
tũ felicis regni decore ac mul¬
tiplicis prolis serenitate fulgi¬
da facta est quin uigẽte adũsa
fortuna orbi toto longe deue¬
uiree coguita hectorem nempe
Dilectissimũ sibi et Troylum
adolestentt̃ et iã maiora urab
audentem manu achillis cesos
et ea cede regun solidaz basem

Expanded text:
hostis surripuisset fortuna. XXXIV. De Hecuba regina Troianorum. Hecuba Troianorum preclarissima regina fuit, eque perituri splendoris fulgor eximi<us> et miseriarum certissimum documentum. Hec secundum quosdam Dymantis Aonis filia extitit. Alii vero Cipsei regis Tracie volunt, quod quidem et ipse arbitror, cum sic opinetur a pluribus. Nupsit hec virgo Priamo Troianorum regi illustri, et ex eo mixtim utriusque sexus concepit peperitque filios decem et novem, inter quos iubar illud eximium Frigie probitatis Hector; cuius tantus fuit militie fulgor, ut non se tantum eterna fama splendidum faceret, quin imo et parentes patriamque perenni nobilitaret gloria. Verum non tantum felicis regni decore ac multiplicis prolis serenitate fulgida facta est, quin, urgente adversa fortuna, orbi toto longe deveniret cognita. Hectorem nempe dilectissimum sibi et Troilum adolescentem et iam maiora viribus audentem, manu Achillis cesos et ea cede regni solidam basem
Abbreviated transcription (Latin):
castris thalauis mã dauit nupleri
non aduertens quia quot annos
uiri Inuẽtuti neyotũ a aufferret ꝑ
stelus et fraudem tot sibi fedata igno¬
nõsi sui facruoris secula reffuabat
uolente indicio traculentus senex
euasisse non potuit quin ille non¬
nocius funderetur sanguis quem
tam molto nepotrẽ sangne redemi¬
s Qui tamen seu pulsus seu pro¬
fugus, seu uocacus trauffretauit in
hreciã et arginorũ reguũ ingemio
et uirib occupatũ tenint Quo sunt

Expanded text:
castris, thalamis mandavit impleri; castris, thalamis mandavit impleri; non advertens quia, quot annos viridi iuventuti nepotum auferebat per scelus et fraudem, tot sibi fedata ignominiosi sui facinoris secula reservabat;volente iudicio, truculentus senex evasisse non potuit quin ille nocuus effunderetur sanguis, quem tam multo nepotum sanguine redemisset. Qui tandem, seu pulsus, seu profugus, seu vocatus, transfretavit in Greciam et Argivorum regnum ingenio et viribus occupatum tenuit. Quo sunt
Abbreviated transcription (Latin):
arbitratus est homo nequã paueos
fagidosg ãnos senectutis sue flori¬
Die adolestencie nepotũ suorũ ypo¬
nendos fore quod forsan tamꝙͣ ntilio¬
res euistimasset alius dimio sua¬
ssei honeste uerũ ꝑuulu̾a Iuuenũ
filioruz quesisse suũ prolongasse
non satellicũ manus s filias ar¬
maint stelus ut non tantũ nepotes
aufferret sz ut stelere filias funestas
haberet quas habere pietate potuiss
honestas Et dum bitã suare hoc
tanuẽ cupit non aduerłit isũtum
audatie ip̃tũ frandis ipc̃tum detestã¬
de euormitatis futis ꝑiculis ꝑui¬
ciosis mulierib infausti relicturꝰ
essi exemp li sidem cõiuqn talcau¬
feat perfidia ubi sacas inferri faces
thalanus puis iussisse parens de¬
buerat ne phastos g ladios impera¬
uit ubi in cõiigalem dilcõ natas
hortari confuemmꝰ is in odiũ aĩã¬
non fuiss in singulos natas ĩmisu
quod die non accẽptass nocte per¬
fici uoluit quod nõ presumpfiss in

Expanded text:
Arbitratus est homo nequam paucos Arbitratus est homo nequam paucos frigidosque annos senectutis sue floridis adolescentie nepotum suorum preponendos fore. Quod forsan, tanquam utiliores, existimasset alius, dummodo servasset honeste; verum per vulnera iuvenum filiorum quesisse suum prolongasse non satellitum manus, sed filias armavit in scelus, ut non tantum nepotes auferret, sed ut scelere filias funestas haberet, quas habere pietate potuisset honestas; et dum vitam servare hoc crimine cupit, non advertit quantum audacie, quantum fraudis, quantum detestande enormitatis, futuris pernitiosis mulieribus infausti relicturus esset exempli. Fidem coniugii calcafecit perfidia. Ubi sacras inferri faces thalamis pius iussisse pater debuerat, nephastus gladios imperavit; ubi in coniugalem dilectionem natas hortari consuevimus, is in odium animavnon fuisset, in singulos natas immisit; quod die non attentasset, nocte perfici voluit; quod non presumpsisset in
Abbreviated transcription (Latin):
aiu suir in lynuz seu linceũ uniũ
Iuũ ut moris est puellarũ enesti¬
gio biso sponso illũ dilig̃t et ob id
ei compassa ingẽti cum laude sua
a nephasta cedt abseuunt sua¬
Iu q Innem fugam qua tricatus
est utiũ cũ ceteris mane ob pa¬
tratum stelus trux pater applan¬
sisset y permestra sola obuirga¬
ta et carcere clausa pium aliqͣz¬
dui fleint opus Heu mist mor¬
tales qͣz cupido aĩõ q feruenti ꝑi¬
tiria concupistimꝰ et occasum ĩ tueu
mari posse fortunã et quod ridiculũ
ribz uolanlem fragilemqz uice hui
Dieculam non dicã longa̾e s ꝑpetua¬
re conam᷑ cũ in morte̾ ire cetos cur¬
su uoluca uideamus Quib de testã¬
dis consilus Quibz nechandis oꝑt¬
l dei Ir itamꝰ indiciũ ut alios sina
cestie infandus sit danans Quidã
Ilimo nepotũ sanguine suos iam
trenuules annos ampliare intitur io¬
busta seac splendida nepotũ nudarut
acie et phẽm labefactaiit infanna

Expanded text:
animum suum in Lynum seu Lynceum virum animum suum in Lynum seu Lynceum virum suum, ut moris est puellarum; evestigio, viso sponso, illum diligere et ob id ei compassa, ingenti cum laude sua a nephasta cede abstinuit suasitque iuveni fugam; qua tutatus est. Verum cum ceteris mane ob patratum scelus trux pater applausisset, Ypermestra sola obiurgata et carcere clausa, pium aliquandiu flevit opus. Heu miseri mortales, quam cupido animo, quam ferventi peritura concupiscimus et occasum intueri mur volubilem firmari posse fortunam! Et, quod ridiculum ribus, volatilem fragilemque vite huius dieculam, non dicam longare, sed perpetuare conamur, cum in mortem ire ceteros cursu volucri videamus! Quibus detestandis consiliis, quibus infandis operibus Dei irritamus iudicium! Ut alios sinam, testis infandus sit Danaus. Qui dum plurimo nepotum sanguine suos iam tremulos annos ampliare nititur, robusta se ac splendida nepotum nudavit acie et perenni labefactavit infamia.
Abbreviated transcription (Latin):
naus unus alter autẽ Egistus nũ¬
cupatus est nec prolis ambobus
fuit equa fortuna esto nũs esẜ
equus Ilam danao quĩquagĩta
fuere filie filii equidem totidem
egisto Sane cũ habiussi oraculo
danaus qm̃ magni nepotis ex fie
occideret. et clam augẽtur tunore
plurimo cũ ex tam ingẽti multitu¬
dine nestiret cuiꝰ suspectas debẽt
hr̃e manus contigit ut iã pubestẽ¬
tib utausqz filus pete̾t Egystus
ut dauai filie om̃s filus suis iñ¬
gerent᷑. cõmgio quod dauans seuo
excogitato facinore ultro cõtessit
desponsatsq filiabus negotib cũ
nixciale saciũ paret. eos omnes
sumoꝑe p̾mouuit ut si salutem
iuam uellent una queqz urrũ su¬
um nocte p̾ma dum unio eyulis¬
qz madentem sompnoq illigatũ
hraui cognosteret ferro perimẽt
Que om̃s tultus clain cu bieulis
suis illatis marcentes hesterna
erapula iuuenes iunssu interficere
parentis Ait ypermestra sola al¬
strunt apposuerat quiipe ungo iã

Expanded text:
naus unus, alter autem Egystus nunnaus unus, alter autem Egystus nuncupatus est. Nec prolis ambobus fuit equa fortuna, esto numerus esset equus: nam Danao quinquaginta fuere filie filiique totidem Egysto. Sane, cum habuisset oraculo Danaus quoniam manu nepotis ex fratre occideretur, et clam angeretur timore plurimo, cum ex tam ingenti multitudine nesciret cuius suspectas deberet habere manus, contigit ut, iam pubescentibus utriusque filiis, peteret Egystus ut Danai filie omnes filiis suis iungerentur coniugio. Quod Danaus, sevo excogitato facinore, ultro concessit; desponsatisque filiabus nepotibus, cum nuptiale sacrum pararetur, eas omnes summopere premonuit ut, si salutem suam vellent, unaqueque virum suum nocte prima, dum vino epulisque madentem somnoque illigatum gravi cognosceret, ferro perimeret. Quod omnes cultris clam cubiculis suis illatis, marcentes externa crapula iuvenes iussu interfecere parentis; ast Ypermestra sola abstinuit. Apposuerat quippe virgo iam
Abbreviated transcription (Latin):
ssa est infelicem eoiũ sangnem mi¬
steu prohibiusse non potuit Quis
nõ cõpaciet᷑. Inuenib quis tã in¬
felici exitiu lac̾mulã saltem̃ una
non concedet saxeus erit Amarũt
pueri non em ol hoc infortũͫ
mem̾e cuuentu Slorentis etatis
amor camẽ est nec horrendũ so¬
lutis camẽ in ꝯuigũ ire pota̾t
peccauit sors pessima et forsamaui¬
seri peccauere ꝑentes uensu qͥe
fernandi sunt Inuenũ impetus
ne dum repẽtmo obite illis obsiste̾
uolumꝰ desperantes in p̾cipiciũ
nupellamus Inmoderat uigoris
est cuxidinis passio et adolesten¬
cium fere pestis et cõe flagiciũ
in quibz edepol paciẽt aiiuo tol¬
leranda est qm̃ sic rerũ uolente
nus in defectũ cortuat si cortus
tate clara Danay arguo
regis filia et luicei quĩx
fuit Colligit᷑. mitẽ ex historus ã¬
tiquorũ Duos quomdã in egipto
fuisse fratres bel p̾sti filios specta¬
uili peminẽtes Imꝑio quorũ da¬

Expanded text:
ssa est, infelicem amborum sanguinem missa est, infelicem amborum sanguinem misceri prohibuisse non potuit. Quis non compatietur iuvenibus? Quis tam infelici exitui lacrimulam saltem unam non concedet? Saxeus erit. Amarunt pueri: non enim ob hoc infortunium meruere cruentum. Florentis etatis amor crimen est, nec horrendum solutis crimen; in coniugium ire poterat. Peccavit fors pessima et forsan miseri peccavere parentes. Sensim quippe frenandi sunt iuvenum impetus, ne, dum repentino obice illis obsistere volumus, desperantes in precipitium inpellamus. Immoderati vigoris est cupidinis passio et adolescentium fere pestis et comune flagitium, in quibus edepol patienti animo tolleranda est, quoniam sic rerum volente nus in defectum corruat, si coitus tate clara, Danai, Argivorum regis, filia et Lyncei coniunx fuit. Colligitur autem ex hystoriis antiquorum duos quondam in Egypto fuisse fratres, Beli prisci filios, spectabili preminentes imperio, quorum Da
Abbreviated transcription (Latin):
subsidia et aiam retmne̾ ostulis et ample¬
uu alupͣ diu conata est uerũtũ nec
uerbum hairrie possi sensiss qz ml pẽ¬
Di cam feruẽti pridie desiderio optata
lasia et amãtem ad mortẽ festiuare
uideret᷑. rata qm̃ eum nõ comꝑisset
occisum in acerbum factũ tũ Dilco
a se puero amore parit et dolore sua¬
detibus ire disposuit et arrepto capu¬
locenus ex uuln̾e̾ gladio cũ genitu
ploratuq in aximo nomẽ ĩnocauit
pyramu oram̃tqz ut Tysbem suam
saltem mouẽtem aspiceret et exeũ¬
tem expectaret aias et̃ i̾ucem in
quastũq sedes nicede̾nt mirũ dictu
seusit moriẽtis deficiẽs intellectus
amate uirgnus nom̃ nec extremũ
negare postulatũ passus oculos ĩ
morte grauatos aꝑuit et ĩuocãtem
asperit Que confestun pectori ado¬
lestentis cultroqz super incubuit et
effuso sanguine sequta est aiãt iã
de functe Et si quos amplexu pla¬
cido nũda fortuna nĩgi minime pa¬

Expanded text:
subsidia et animam retinere osculis et amplesubsidia et animam retinere osculis et amplexu aliquandiu conata est. Verum cum nec verbum aurire posset sensissetque nil pendi tam ferventi pridie desiderio optata basia, et amantem in mortem festinare videret; rata, quoniam eam non comperisset, occisum, in acerbum fatum cum dilecto a se puero, amore pariter et dolore suadentibus, ire disposuit; et arrepto capulotenus ex vulnere gladio, cum gemitu ploratuque maximo nomen invocavit Pyrami oravitque ut Tisbem suam saltem morientem aspiceret et exeuntem expectaret animam, ut invicem in quascunque sedes incederent. Mirum dictu! Sensit morientis deficiens intellectus amate virginis nomen, nec extremum negare postulatum passus, oculos in morte gravatos aperuit et invocantem aspexit. Que confestim pectori adolescentis cultroque superincubuit et effuso sanguine secuta est animam iam defuncti. Et sic, quos amplexui placido invida fortuna iungi minime pa
Abbreviated transcription (Latin):
liquit et abnt Interim tardior pira¬
uius eque relicta domo Deuemt ĩ
siluã dũq per silencia noctis ĩ¬
rentus cõperisset lacãturyciuẽtũq
palliũ tysbis iatus eã a bebra d̾e¬
uoratam plangõe plirrimo locion
compleut se nussuz incusans upt
dilectissime uirgun sene mortis
causain de disset et ex asperuans
de cetouitam exempto quẽ gess̾at
gladio moribundus secus fontem
uectori nupegit suo net mora ls¬
hes potatam leenã abusse ratas
ne decepisse inderet᷑. amãtez aut
dui expectatione suspensum tenẽt¬
pedetentĩ ad fontẽ reg̾di cepit Cui
iã ꝓpniq̃ palpitãtem ad huc pyramũ
senciẽs pauefacta ferre itrm abuit tã¬
Dem lune lumine ꝑcepit quĩ iacens
suus ess pyramtꝰ et dum eiꝰ in am¬
plexus festinaret eñ sangm per
uulnus effuso incubantẽ atq iam
om̃ez effũdentẽ aiãt comperit Que
cũ aspectu obstupuissi p̃mo mesta tã¬
dem ingẽti cũ fletu faistra prestare

Expanded text:
liquit et abiit. Interim tardior Pyraliquit et abiit. Interim tardior Pyramus, eque relicta domo, devenit in silvam; dumque per silentia noctis intentus comperisset laceratum cruentumque pallium Tisbis, ratus eam a belua devoratam, plangore plurimo locum complevit, se miserum incusans quoniam dilectissime virgini seve mortis causam ipse dedisset; et aspernans de cetero vitam, exerto, quem gesserat, gladio, moribundus secus fontem pectori impegit suo. Nec mora; Tisbes potatam leenam abiisse rata, ne decepisse videretur amantem aut diu expectatione suspensum tenerepedetentim ad fontem regredi cepit. Cui iam propinqua, palpitantem adhuc Pyramum sentiens, pavefacta fere iterum abiit; tandem lune lumine percepit quoniam iacens suus esset Pyramus; et, dum eius in amplexus festina iret, eum sanguini per vule nus effuso incubantem atque iam omnem effundentem animam comperit. Que cum aspectu obstupuisset primo, mesta tandem ingenti cum fletu frustra prestare
Abbreviated transcription (Latin):
ucẽtiã seꝑe suspraa lac̾mas fer¬
uores de sideria et passiones om̃s
aꝑiebant suas nõ nũꝙͣ etiã orare
iuicem pacẽ anmorã amplexus
et ostula pietatem fidem dileccio¬
nemqz ꝑpetuã Tandem excrestente
incendio de fuga nuere consilĩ
statuentes ut nocte scquẽti qͣr p̾mũ
poss quis suos fallere domos exi¬
ret et se ĩuicem si quis p̾mũ eua¬
deret in nemus ciuitan proximtẽ
a biens penes fontem num regis bus¬
cui proxi ͫ. cardiorẽ oꝑiretur Ardencior
forte lisbes p̾ma suos fefellit et a¬
micta pallio in temxesta nocte sola
pat̾az donũ exunt et luna mon¬
strante uiã in nemus intrepida abn
et dum secus foutẽ expectaret et
ad quẽtũq rei motum sollicita caput
extolleret leenã uenientẽ aduer¬
tens relicto in aduertẽter pallio au¬
fugit in bustũ leena aut̃e pasta
siti posita comꝑto pallio et aliꝙͣdiu
ad illud caiẽto ore de more ex firca¬
to atq exterso unguibus laceratũ

Expanded text:
licentiam, sepe suspiria lacrimas ferlicentiam, sepe suspiria lacrimas fervores desideria et passiones omnes aperiebant vias, non nunquam etiam orare invicem pacem animorum amplexus et oscula, pietatem fidem dilectionemque perpetuam. Tandem, excrescente incendio, de fuga inivere consilium, statuentes ut nocte sequenti, quam primum quis posset suos fallere, domos exiret; et seinvicem, si quis primus evaderet, in nemus civitati proximum abiens, penes fontem Nini regis bustui proximum, tardiorem operiretur. Ardentior forte Tisbes prima suos fefellit et amicta pallio, intempesta nocte, sola patriam domum exivit et, luna monstrante viam, in nemus intrepida abiit; et dum secus fontem expectaret et ad quemcunque rei motum sollicita caput extolleret, leenam venientem advertens, relicto inadvertenter pallio, aufugit in bustum. Leena autem pasta, siti posita, comperto pallio, aliquandiu ad illud cruento ore de more exfricato atque exterso, unguibus laceratum
Abbreviated transcription (Latin):
isbes babillonia uirgo in¬
felicis amoris exitu ma¬
gis ꝙͣ opere alio int mortales ce¬
lebris facta est huiꝰ et si non a ma¬
ioribz nrĩs qui parentes fueruit
habuerimꝰ intra cañ Babillora
habuisse cum pyramo etatis sue
puero cõtingas domos satis creditũ
est Quorũ cũ ess iure cõnicinii
quaĩ quictus assiduus et inde eis
ad huc pueris puerilis affeccio
egit iniqua sors ut crestemtibz ãnis
cũ aubo formosissum essent pueu¬
lis amor in maximũ augẽtur ince¬
diũ illudq mt̃ se muitibus saltem
tes etatẽ Sane cũ iã grandiustu¬
la fieret lystes a parẽtibz in futuros
hymeness doun detineu cepta est
Quod cũ egeruime ferrẽt aibo q̃¬
rerentqz solliciti qua uia possent
saltem aliqñ colloqui nulli ad huc
bisam coĩs parietis ĩuene̾ in se yo¬
sito runulam ad quã duzclam cõ¬
uenissent sepius et cõsuetudine
paululũ colloquendo pariete eciã
obice quomĩꝰ eru bestebat᷑ amplia¬
ssent exp̾mendi affeccõnes suas

Expanded text:
isbes, babilonia virgo, infelicis amoris exitu magis quam opere alio inter mortales celebris facta est. Huius etsi non a maioribus nostris qui parentes fuerint habuerimus, intra tamen Babiloniam habuisse cum Pyramo, etatis sue puero, contiguas domos satis creditum est. Quorum cum esset iure convicinii quasi convictus assiduus et inde eis adhuc pueris puerilis affectio, egit iniqua sors ut, crescentibus annis, cum ambo formosissimi essent, puerilis amor in maximum augeretur incendium illudque inter se, nutibus saltem, tes etatem. Sane, cum iam grandiuscula fieret Tisbes, a parentibus in futuros hymeneos domi detineri cepta est. Quod cum egerrime ferrent ambo quererentque solliciti qua via possent saltem aliquando colloqui, nulli adhuc visam comunis parietis invenere in seposito rimulam; ad quam dum clam convenissent sepius et, consuetudine paululum colloquendo, pariete etiam obice, quo minus erubescebant, ampliassent exprimendi affectiones suas
Abbreviated transcription (Latin):
el pro eo lynus ip̃e regͣuit arginis
eductaqz e carce̾ ypermnestra eaq me¬
lioir horẽ sibeauc̾ta cõigio reg̾ par¬
ticipem fecit Que non solum re¬
gina refulsit s innois argine sa¬
cerdos effecta candore splendoris dui¬
plicis ornata comparuit et cũ soro¬
res in turpem abussent infannã
ip̃a ab ꝯmedabilem pietatem no¬
mẽ suũ lande dignũ ad nos us̃q
dimisit insigne de nyobe regiã

Expanded text:
e regnavit Argivis eductaque e carcere Ypermestra, eaque meliori omine sibi iuncta coniugio, regni participem fecit. Que non solum regina refulsit, sed, Iunonis argive sacerdos effecta, candore splendoris duplicis ornata comparuit; et, cum sorores in turpem abiissent infamiam, ipsa ob commendabilem pietatem nomen suum laude dignum ad nos usque dimisit insigne. XV. De Nyobe regi
Abbreviated transcription (Latin):
uitror landandas cui profecto
Semproma insistebat Sunt
preterca qui ueluit hanc tã
indomice fuisse cernicis ut
il aduersus indiaũ suũ fac¬
tum quod reliquent si diurer᷑.
facultas iultum et ob id arbitrã¬
tur eam in mortem Eaipionis
uiri sui prestitisse cõssum es q
dirata numãtia rogatus sen¬
tenciã dice̾ nũ quid iuste cesũ
existimaret lybenũ nullo habi¬
to ud affuntatem respectu sedi¬
ciosi hoĩs tacculentã landait

Expanded text:
bitror laudandas; cui profecto bitror laudandas; cui profecto Sempronia insistebat. Sunt preterea qui velint hanc tam indomite fuisse cervicis ut nil adversus iudicium suum factum quod reliquerit, si daretur facultas, inultum; et ob id arbitrantur eam in mortem Scipionis viri sui prestitisse consensum eo quod, diruta Numantia, rogatus sententiam dicere numquid iuste cesum existimaret Tyberium, nullo habito ad affinitatem respectu, seditiosi hominis truculentam laudaverit
Abbreviated transcription (Latin):
obierat et alter a dolestentulꝰ
pauloante patris Ruinã Romis
diem clausiat et tercius infatu¬
lus post gentoris cedem postu¬
nus natus apud mitritem a¬
leret᷑. ad huc constantissimo p ͭ¬
tore et acu uultu nulla ex ꝑte
t̾rta exͣneũ temerariũq eq̾tin
clarũ genus graccõꝵ mendati
demoustracõe fedare conãtem
a se ignonnõse rerecit nec ad
idugendum quod uuebat᷑ blłis
Imxis aut minis induci po¬
tuit aut flecti Que tã am¬
mose eqigio data repul sa
et insam hoĩo ꝓterma fuistra¬
ta et a tubums accura luis
exquisito regno cognita et
generosi amim mulieris per¬
senerencia laudatu est Ert̃
forte qui Dicũt esto Iure ma¬
iotũ suorũ dempromia me¬
ruu᷑ non tamen hac obstã¬
tiam mi claras fuisse ponẽ¬
dam eo ꝙ quodam mãlo sibi
more mulieres in quotũis
ꝓposito obsturate opinonis
utq inflexibilis ꝑinacie sũ
Ego aucẽ dato nõ inficiar eas
tamẽ si ueritati mitant᷑ ar¬

Expanded text:
obierat et alter adolescentulus obierat et alter adolescentulus paulo ante patris ruinam Rome diem clauserat, et tertius infantulus, post genitoris cedem postumus natus, apud nutricem aleretur adhuc, constantissimo pectore et acri vultu nulla ex parte territa, extraneum temerariumque Equitium, clarum genus Graccorum mendaci demonstratione fedare conantem, a se ignominiose reiecit, nec ad id agendum quod iubebatur ullis imperiis aut minis induci potuit aut flecti. Qua tam animose Equitio data repulsa, et insani hominis protervia frustrata, et a tribunis, accuratius exquisito negocio, cognita et generosi animi mulieris perseverantia laudata est. Erunt forte qui dicant, esto iure maiorum suorum Sempronia meruerit, non tamen hanc ob constantiam inter claras fuisse ponendam, eo quod, quodam innato sibi more, mulieres in quocunque proposito obstinate opinionis atque inflexibilis pertinacie sint. Ego autem, dato non inficiar, eas tamen, si veritati innitantur, ar
Abbreviated transcription (Latin):
ob deletam Cartaginẽ postea
conscqutus est et soror in fuꝑ
lybern et gani gractorũ am¬
plitudine et constancia amim
a maioribz non de generans
suis huic enĩ post cesos fra¬
tres obsediciones suas aĩt
cõtigisse ut a tubuno plebis
coram pplõ In indicio tra he̾t̾
non quidem absq maxiã cõ¬
sternatõne mentis Ibi m̃t
fauente multitudine et pote¬
tate tribunitia gnm̃ instante
ut deoscularet᷑ equitu ex¬
fimo ał firmo piceno homiez
tamqͣ nepotẽ suũ et tyberii
graca fratus sui filiũ eũq
ex semproma famuilia susti¬
peret cogebat᷑. Que guidem
et si ex in loco consistet̾ in q ͦ
eciam p̾ncipes trem̾e̾ ꝯsuene¬
rant et huic inde dissoins
clamorib Imperite multitu¬
dinis age̾tur minaret᷑. ne ex
aduerso torua facie sublimis
taibimorũ auctãs in nichilo
muliebris constãtia fracta ẽ
quõmo menior Tilerio fratu
preter tres filios non fuisse
quorũ alter Innenis dum ĩ
sardima stipendia mereret᷑.

Expanded text:
ob deletam Cartaginem postea ob deletam Cartaginem postea consecutus est, et soror insuper Tyberii et Gaii Graccorum, amplitudine et constantia animi a maioribus non degenerans suis. Huic enim post cesos fratres ob seditiones suas aiunt contigisse ut a tribuno plebis coram populo in iudicium traheretur, non quidem absque maxima consternatione mentis. Ibi autem, far vente multitudine et potestate tribunitia omni instante, ut deoscularetur Equitium, ex Firmo piceno hominem, tanquam nepotem suum et Tyberii Gracci fratris sui filium, eumque ex Sempronia familia susciperet cogebatur. Que quidem, etsi eo in loco consisteret in quo etiam principes tremere consueverant, et hine inde dissonis clamoribus imperite multitudinis ageretur minareturve, ex adverso torva facie sublimis tribunorum autoritas, in nichilo muliebris constantia fracta est; quinimo memor Tyberio fratri preter tres filios non fuisse, quorum alter iuvenis, dum in Sardinia stipendia mereretur,
Abbreviated transcription (Latin):
gniã et magm mitridatis
filiã legimꝰ quã et si cõmendabi¬
lem fecit̾ ea fides, qua ꝑentibz su¬
mus ob noxni plus satis nre indi¬
ce in audito illam quodã opt̾ me¬
morabilẽ fecit natura parens
Nã si codicibus ueterũ adhibenda
fides est hec cũ gemuno denciũ
ordine nata monstruosum de se
spectatulũ a syaticis om̃ibus ta¬
uint eus suo que et si nullum
in mandendo atam ĩnsitata dẽ¬
ciĩ qztitate susceperit impedim̃t¬
tũ insign tamẽ de formitate
nõ caruit quã ut iã p̾tactũ est
landabile fide compestuit Nam
suꝑatũ a Pompeyo magno nu¬
tudatẽ genitorẽ suũ millis ꝑi¬
culis aut laboribz indulgendo
semꝑ sequta est et obsequio tã
fideli restata nature c̾ nina ii¬
putari ꝑeutib non deberi
De Semproma gracci Rubrica
Emproma filia fuit Ti¬
li semproun graccii suo
tpr̃ clarissim ura sustepta ex cor¬
nelia olim muioris uapionis at¬
fricam filia fuit et insuper
qmux splendidi uiri stipionis
emuiliam qui et aui cohnomẽ

Expanded text:
ginam et magni Mitridatis filiam legimus. Quam etsi commendabilem fecerit ea fides qua parentibus sumus obnoxii, plus satis, me iudice, illam inaudito goodam opere memorabilem fecit natura parens. Nam, si codicibus veterum adhibenda fides est, hec, cum gemino dentium ordine nata, monstruosum de se spectaculum Asyaticis omnibus tribuit evo suo. Que etsi nullum in mandendo a tam inusitata dentium quantitate susceperit impedimentum, insigni tamen deformitate non caruit quam, ut iam pertactum est, laudabili fide compescuit. Nam superatum a Pompeo magno Mitridatem genitorem suum, nullis periculis aut laboribus indulgendo, semper secuta est et obsequio tam fideli testata nature crimina imputari parentibus non deberi. LXXVI. De Sempronia Gracci. empronia filia fuit Titi Sempronii Gracci, suo tempore clarissimi viri, suscepta ex Cornelia, olim maioris Scipionis Africani filia. Fuit et insuper coniunx splendidi viri Scipionis Emiliani qui et avi cognomen
Abbreviated transcription (Latin):
be Eam tamẽ apud Siculos clau¬
sisse diẽ legnuꝰ et ibidem diũ ciꝰ
tumũlũ ab nicolis demõstratũ est
Studus igit᷑. ⁊ di̾na gra Illustres effi¬
ciui. que uenum se dignũ faciẽti
de uegata sunt ꝙy si spectaremꝰ de¬
sidia torpentes sencrenur plaie
ꝙ tp̃e perdito ab utero eciã ãnosi
morientes de feram᷑. intumulum
demũ si ingenio et diuinitate ꝑ¬
ingiles ualent fẽme quid hoĩbus nu¬
sis arbitrandũ est quib ad omiã
uia in ipam̃ quippe euade̾nt deita¬
tem ffleant igitur et tabestant qͥbus
tam grande donũ iuercia sublatũ
est Et se mnt̾ hoiẽs aĩtos fateãtur
lapides quod fiet dũ suũ c̾men con

Expanded text:
be; eam tamen apud Syculos claube; eam tamen apud Syculos clausisse diem legimus et ibidem diu eius tumulum ab incolis demonstratum est. Studiis igitur et divina gratia illustres efficimur; que nemini se dignum facienti denegata sunt. Quod si spectaremus, desidia torpentes, sentiremus plane quod, tempore perdito, ab utero, etiam annosi morientes, deferamur ad tumulum. Demum si ingenio et divinitate pervigiles valent femine, quid hominibus miseris arbitrandum est, quibus ad omnia via, in ipsam quippe evaderent deitatem. Fleant igitur et tabescant quibus tam grande donum inertia sublatum est; et se, inter homines animatos, fateantur lapides! Quod fiet dum suum crimen conf
Abbreviated transcription (Latin):
sit in Riuius maiestatẽ siuat ue¬
terem et admracõnem prestat
ad huc intuenti magnnitudinis
sue Sunt pretea qui dicãt hac
Enee profugo ducatũ ad infe¬
ros p̃stitisse ꝙ ego non ciedo s
de hoc alias qui aut̃ illaz plã
indisse secula uolunt asẜunt eã
uenisse Roman et Tarquio pristo
nouẽ actulisse libros ex quibus
cũ negaret᷑ a Tarquimo p̾cium
postulatũ tres eo uidente conbussit
et cuz dis sequẽti ex sex reliquis
illud idem p̾ciũ quod aute ex
uouẽ petiuerat postulasset a¬
ss uissecqz indaretur tres euesti¬
gio exusturã et die sequẽti reli¬
quos a Tarquimo petitũ suste¬
pit Quos cũ suasset a posteris
oxtum est eos Romauoiũ facta
dnuã contine quã ob tam̃ maui¬
ua cum diligẽcia post hec roma¬
ui seruan̾e et iuxta oportunita¬
tũ ex igẽtiam de futuris consulca¬
ri ad eosdem quãi ad oraculum re¬
ciurrelãt Michi quidẽ durũ est cre¬
de̾ hanc eãdem extitisse cũ deiphe¬

Expanded text:
sit, in ruinis maiestatem servat vesit, in ruinis maiestatem servat veterem et admirationem prestat, adhuc intuenti, magnitudinis sue. Sunt preterea qui dicant hanc Enee profugo ducatum ad inferos prestitisse, quod ego non credo; sed de hoc alias. Qui autem illam plura vidisse secula volunt, asserunt eam venisse Romam et Tarquinio Prisco novem attulisse libros, ex quibus, cum negaretur a Tarquinio precium postulatum, tres, eo vidente, combussit; et cum die sequenti ex sex reliquis illud idem pretium, quod ante ex novem petiverat, postulasset asseruissetque, ni daretur, tres evestigio exusturam, et die sequenti reliquos, a Tarquinio petitum suscepit. Quos cum servasset, a posteris compertum est eos Romanorum fata omnia continere. Quam ob causam maxima cum diligentia post hec Romani servavere et iuxta oportunitatum exigentiam de futuris consulturi ad eosdem, quasi ad oraculum, recurrebant. Michi quidem durum est credere hanc eandem extitisse cum Deyphe
Abbreviated transcription (Latin):
lmathea ungo quã quidã
deiphetẽ glaua filiam
uocant ex cumis calchidiensium
cãpanie uet̾ĩ oppido originẽ duxi¬
sse creditur et cum ex dibillis
extiterit una Troyane de solacõ¬
nis tpr̃e floruisse atq in cã lon¬
hũ deuenisse enũ ut ad pristi tar¬
quini Romanorũ regis usq txũs
ꝑuemit arbitrãtur aliqui ffuit
huic autiquorũ testimomo tr̃¬
ti uirginitas ut tot seculorũ
spacio nulla urr cõtagione fe¬
dãiͣ passa su Et qn roetarã
bie testent hant a phebo dilectas
et eus mun̾e ⁊ longeuos annos et
diuitatem obtiuuisse ego quidem
reor uirginitatis miͣto eam ab ipõ
uero sole qui illuminat omez hoĩ¬
nem uementem in hunc mũduz
uaticum sustepisse lumẽ quo
multa p̾dixit stripsitq futuris
huic in suy in Baione litore secꝰ
Auerm lacũ dicũt insigne fuisse
oraculum quod quidem et ego
uidi audunqz ꝙ seruet ab ea co¬
gnomẽ usq in hodiernũ quod
et si corõsum sit uetustate pluru¬
ma et in curia semirutũ etiã

Expanded text:
lmathea virgo, quam quidam Deyphebem Glauci filiam vocant, ex Cumis Calchidiensium, Campanie veteri oppido, originem duxisse creditur; et, cum ex sybillis extiterit una, troiane desolationis tempore floruisse atque in tam longum devenisse evum, ut ad Prisci Tarquinii, Romanorum regis, usque tempus devenerit, arbitrantur aliqui. Fuit huic, antiquorum testimonio, tanti virginitas ut tot seculorum spatio nulla viri contagione fedari passa sit. Et quanquam poetarum itere testentur hanc a Phebo dilectam et eius munere et longevos annos et divinitatem obtinuisse, ego quidem reor virginitatis merito illam ab illo vero Sole, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, vaticinii suscepisse lumen, quo multa predixit scripsitque futuris. Huic insuper in baiano litore secus Averni lacum dicunt insigne fuisse oraculum, quod quidem et ego vidi audivique quod servet ab ea cognomen usque in hodiernum; quod etsi corrosum sit vetustate plurima et incuria semirutum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eque cum uiribus ÷ dicendi pose¬
tas aufferret᷑. et acu morsu
linguã p̾cidit suã et expini
et sic actu unico s clarissimo sꝑẽ
omem̃ a se nostendi quod exqui¬
rebat᷑. tortoribus abstulit Quis
Dicet leeuã insi fortune c̾mĩe
fornces habilasse profecto nõ
eam norat qui fe̾mus dixit id
tace̾ quod nestĩt heu in non
nũqꝙͣͣ lascmens opulentia domꝰ¬
et peutũ indulgẽcia mua birgi¬
nes deduxit in lubritu quarũ
ueculca facilitas in ausserilis
cohreatur frems et a matubus
potissime obsuancia retͣhatur
ingili aliqñ etiã non Impulsa
labit᷑. et si laysus a desperacõne
decoris honestatir pristme cal¬
cetur a nullis denũ uirib ⁊euo¬
catur Hac ego puto de sidia le enã
corrusse, non nature malicia
et poussime dũ uiule eis rohur
circa laiciatus intieor. Quo
equidem nõ miꝰ et muta ure¬
uis prins. et inde p̾cisa eis li¬
qua sylendoris conse quta est
qͣ florida uer sepe orõne apud

Expanded text:
eque cum viribus et dicendi poteeque cum viribus et dicendi potestas auferretur; et acri morsu linguam precidit suam et expuit; et sic actu unico, sed clarissimo, spem omnem a se noscendi quod exquirebatur tortoribus abstulit. Quis dicet Leenam, nisi fortune crimine, fornices inhabitasse? Profecto non eam norat qui feminas dixit id tacere quod nesciunt. Hei michi! Non nunquam lasciviens opulentia domet parentum indulgentia nimia virgines deduxit in lubricum; quarum petulca facilitas, ni austerulis coherceatur frenis et a matribus potissime observantia retrahatur vigili, aliquando, etiam non inpulsa, labitur; et si lapsus a desperatione decoris honestatis pristine calcetur, a nullis demum viribus revocatur. Hac ego puto Leenam desidia corruisse, non nature malitia; et potissime dum virile eius robur circa cruciatus intueor. Quo equidem non minus, et muta prius et inde precisa eius lingua, splendoris consecuta est, quam florida pers