comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lius. Taximagulus. Segoriax: nuntios mutit atq his imꝑat
ut coactis omnibus copus castra naualia de improuiso adoriã¬
tur atq oppugnent. Hi cum ad castra uenissent nostri eru¬
ptione facta multis eorum interfedtis: capto etiam nobili duce
Cingentorige. suos in columes reduxerunt. Casiuellanus hoc
prelio nuntiato tot detrimentis acceptis. uastatis finibus ⁊
maxime etiam permotus defectione ciuitatum legatos per
A trebatem Comium de deditione ad cȩsarem mittit. Cȩsar cũ
constituisset hiemare in continenti propter repentinos galli&e
motus: neq multum ȩstatis superesset: atq id facile extrahi
posse intelligeret. obsides imperat. & qđ in annos singulos
uectigalia populo .ro. britannia penderet. constituit. Inter¬
dicit atq imperat Casiuellano ne Mandubracio: neu trinobã¬
tibus noceat. Obsidibus acceptis exercitum reducit ad mare:
naues inuenit refectas. His deductis qđ & captiuorum ma¬

Expanded text:
lius, Taximagulus, Segovax, nuntios mittit atque eis imperat lius, Taximagulus, Segovax, nuntios mittit atque eis imperat uti coactis omnibus copiis castra navalia de improviso adoriantur atque oppugnent. Ei cum ad castra venissent, nostri eruptione facta multis eorum interfectis, capto etiam nobili duce Lugotorige suos incolumes reduxerunt. Cassivellaunus hoc proelio nuntiato tot detrimentis acceptis, vastatis finibus, maxime etiam permotus defectione civitatum legatos per Atrebatem Commium de deditione ad Caesarem mittit. Caesar, cum constituisset hiemare in continenti propter repentinos Galliae motus, neque multum aestatis superesset, atque id facile extrahi posse intellegeret, obsides imperat et quid in annos singulos vectigalis populo Romano Britannia penderet constituit; interdicit atque imperat Cassivellauno, ne Mandubracio neu Trinobantibus noceat. Obsidibus acceptis exercitum reducit ad mare, naves invenit refectas. His deductis, quod et captivorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni militum iniuria prohibitis Cenimagni segontiaci
acalites bibroci cassi legationibus missis se se cȩsari decdũt
Ab uo cognoscit non longe ex eo loco oppidum Casiuellani
abesse. siluis palludibusq munitum: quo satis hominũ ma¬
gnus pecorisq numerus conuenerat. Oppidum autem bri¬
tanni uocant cum siluas impeditas uallo ac fossa mutuietũt.
quo incursionis hostium uitandȩ causa conuenire consueue¬
runt Eo proficiscitur cum legionibus. locum reperit egregie
natura atq opere munitum: tamen hunc duabus ex partibus
oppugnare contendit. Hostes paulisper morati militum nostro¬
rum impetum non tulerunt. se seq alia ex parte oppidi eiecer̃t.
Magnus ibi numerus pecorũ repertus. multiq sunt in fuga comp̃¬
hensi atq interfecti. Cum hȩc in his locis geruntur Casiuella¬
nus ad cantium quod esse ad mare supra demonstrauimues:
Iuibus regionibus quatuor reges preerant. Cingentorix: Carui¬

Expanded text:
ab omni militum iniuria prohibitis Cenimagni, Segontiaci, ab omni militum iniuria prohibitis Cenimagni, Segontiaci, Ancalites, Bibroci, Cassi legationibus missis sese Caesari dedunt. Ab his cognoscit non longe ex eo loco oppidum Cassivellauni abesse silvis paludibusque munitum, quo satis magnus hominum pecorisque numerus convenerit. Oppidum autem Britanni vocant, cum silvas impeditas vallo atque fossa munierunt, quo incursionis hostium vitandae causa convenire consuerunt. Eo proficiscitur cum legionibus: locum reperit egregie natura atque opere munitum; tamen hunc duabus ex partibus oppugnare contendit. Hostes paulisper morati militum nostrorum impetum non tulerunt seseque alia ex parte oppidi eiecerunt. Magnus ibi numerus pecoris repertus, multique in fuga sunt comprehensi atque interfecti. Dum haec in his locis geruntur, Cassivellaunus ad Cantium, quod esse ad mare supra demonstravimus, quibus regionibus quattuor reges praeerant, Cingetorix, Carvi
Abbreviated transcription (Latin):
ut neq longius ab agmine legionem discedere cęsar pateretur:
& tantum in agris uastandis incendusq faciendis hostibus
noceret. quantum labore atq itinere legionarũ milites effice¬
re poterant. Interim trinobãtes prope firmissima earum re¬
gionum ciuitas. ex qua Mandubracius adolescens Cesaris fidẽ
secutus ad eum in continentem galliam uenerat: cuius pater ĩ
ea ciuitate regnum obtinuerat. interfectusq erat a Casiuellano
ipse fuga mortem uitauerat. legatos ad cesarem mittunt. pol¬
licenturq se se ei dedituros atq imperata facturos. Petunt ut
Mandubratium ab iniuria Casiuellani defendat. atq in ciuitatẽ
mutat. qui pręsit. imperiumq obtineat. His Cȩsar imperat
obsides xl. frumentumq ad exercitum. mandubraciumq
ad eos mittit. Illi imperata celeriter fecerũt. obsides ad nu¬
merum. frumentumq miserunt. Trinobantibus defensis atq

Expanded text:
ut neque longius ab agmine legionum discedi Caesar pateretur, ut neque longius ab agmine legionum discedi Caesar pateretur, et tantum in agris vastandis incendiisque faciendis hostibus noceretur, quantum labore atque itinere legionarii milites efficere poterant. Interim Trinobantes, prope firmissima earum regionum civitas, ex qua Mandubracius adulescens Caesaris fidem secutus ad eum in continentem Galliam venerat, cuius pater in ea civitate regnum obtinuerat interfectusque erat a Cassivellauno, ipse fuga mortem vitaverat, legatos ad Caesarem mittunt pollicenturque sese ei dedituros atque imperata facturos; petunt ut Mandubracium ab iniuria Cassivellauni defendat atque in civitatem mittat, qui praesit imperiumque obtineat. His Caesar imperat obsides quadraginta frumentumque exercitui Mandubraciumque ad eos mittit. Illi imperata celeriter fecerunt, obsides ad numerum frumentumque miserunt. Trinobantibus defensis atque
Abbreviated transcription (Latin):
acutio sudibus prefixis munita. eiusdemq generis sub aqua defi¬
xe sudes flumine tegebantur. His rebus cognins ex captiuis
perfugisq Cȩsar prȩmisso equitatu confestim legiones subsequi
substinere non possent. ripasq dimitterent. ac se fugȩ manda¬
rent. Cassiuellanus ut supra demonstrauimus: omni deposita
spe contentionis dimissis amplioribus copiis: milibus circitert
quatuor essedariorum relictis itinera nostra seruabat: pauluq
ex uua extedebat. locisq impeditis atq siluestribus se se occul¬
tabat. atq his regionibus. quibus  ster facturos cognouerat.
pecora atq homines ex agris in siluas compellebat & cum eq¬
tatus noster liberiuᷤ predandi uastandiq causa se in agros
eiecerat omnibus uiis semitisq essedarios ex siluis emittebat¬
& cum magno peritulo nostrorum equitum cum iis conflige¬
bat: atq hoc metu latius uagari prohibehat. Relinquebat᷑

Expanded text:
acutis sudibus praefixis munita, eiusdemque generis sub aqua defiacutis sudibus praefixis munita, eiusdemque generis sub aqua defixae sudes flumine tegebantur. His rebus cognitis a captivis perfugisque Caesar praemisso equitatu confestim legiones subsequi sustinere non possent ripasque dimitterent ac se fugae mandarent. Cassivellaunus, ut supra demonstravimus, omni deposita spe contentionis dimissis amplioribus copiis milibus circiter quattuor essedariorum relictis itinera nostra servabat paulumque ex via excedebat locisque impeditis ac silvestribus sese occultabat, atque eis regionibus quibus nos iter facturos cognoverat pecora atque homines ex agris in silvas compellebat et, cum equitatus noster liberius praedandi vastandique causa se in agros eiecerat, omnibus viis semitisque essedarios ex silvis emittebat et magno cum periculo nostrorum equitum cum eis confligebat atque hoc metu latius vagari prohibebat. Relinquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
tatum cum .C. Trebonio legato misisset:. repente ex omnibus lociᷤᷤ¬
ad pabulatores euolauerunt siqti ab signis legionibusq nõ
absisterent. Nostri acriter in eos impetu facto repulerunt neq
finem sequendi fecerunt: quo subsidio confisi equites: cum post le¬
giones uiderent: precipites hostes egerunt: magnoq eorum nu¬
mero interfecto. neq sui colligendi. neq consistendi: neq ex esse¬
dis defiliendi fatultatem dederunt. Ex hac fuga protinus quȩ
undiq conuenerant auxilia discesserunt: neq post id tempus unꝗͣ
summis nobiscum copiis hostes contenderunt. Cęsar cognito cõ¬
silio eorum ad flumen thamesim in fines Casiuellani exercitum
duxit. Quod flumen uno loco omnino pedibus atq hoc egre transi¬
ri potest. Eo cum ueniss& animum aduertit ad alteram fluminis
ripam magnas esse copias hostium instructas. Ripa autem erat¬

Expanded text:
tatum cum Gaio Trebonio legato misisset, repente ex omnibus tatum cum Gaio Trebonio legato misisset, repente ex omnibus ad pabulatores advolaverunt, sic uti ab signis legionibusque non absisterent. Nostri acriter in eos impetu facto reppulerunt neque finem sequendi fecerunt, quoad subsidio confisi equites, cum post se legiones viderent, praecipites hostes egerunt magnoque eorum numero interfecto neque sui colligendi neque consistendi aut ex essedis desiliendi facultatem dederunt. Ex hac fuga protinus, quae undique convenerant, auxilia discesserunt, neque post id tempus umquam summis nobiscum copiis hostes contenderunt. Caesar cognito consilio eorum ad flumen Tamesim in fines Cassivellauni exercitum duxit; quod flumen uno omnino loco pedibus, atque hoc aegre, transiri potest. Eo cum venisset, animum advertit ad alteram fluminis ripam magnas esse copias hostium instructas; ripa autem erat
Abbreviated transcription (Latin):
tem armorum. qd neq insequi cedentes possent. nec a sig̾nis di¬
scedere auderent. minus aptos esse ad huius generis hoste: eqtes
autem magno cum periculo prelio dimicare: propterea qđ illi
ctiam consulto plerunq cederent: & cum paululum a legionibꝰ
nostros remonissent. ex essedis desilirent. & pedibus dispa¬
ri prelio contenderent. Equestris autem prelii ratio & cedẽ¬
tibus & insequentibus par atq idem periculum inferebat. Ac¬
cedebat huc ut nonꝗͣ conferti: sed rari magnisq interuallis p̃¬
liarentur. stationesq dispositas haberent. atq alios alii deincepᷤ
exciperent. in tegriq & recentes defatigatis succederent. Postero
die procul a castris hostes in collibus constiterunt: rariq se ostẽ¬
dere & lenius qͣ pridie nr̃os ȩquites preho lacessere ceperunt. Sed
meridie cum Cxsar pabulandi gratia tres legiones atq omnem equi¬

Expanded text:
tem armorum, quod neque insequi cedentes possent neque ab signis ditem armorum, quod neque insequi cedentes possent neque ab signis discedere auderent, minus aptos esse ad huius generis hostem, equites autem magno cum periculo proelio dimicare, propterea quod illi etiam consulto plerumque cederent et, cum paulum ab legionibus nostros removissent, ex essedis desilirent et pedibus dispari proelio contenderent. Equestris autem proeli ratio et cedentibus et insequentibus par atque idem periculum inferebat. Accedebat huc ut numquam conferti sed rari magnisque intervallis proeliarentur stationesque dispositas haberent, atque alios alii deinceps exciperent, integrique et recentes defetigatis succederent. Postero die procul a castris hostes in collibus constiterunt rarique se ostendere et lenius quam pridie nostros equites proelio lacessere coeperunt. Sed meridie, cum Caesar pabulandi causa tres legiones atque omnem equi
Abbreviated transcription (Latin):
stium essedarii acriter prelium cum ȩquitatu nostro in itine¬
re conflixerunt: tamen non ut omnibus partibus superiores
fuerint. atq omnes in siluas collesq compulerint: Sed cõ¬
pluribus interfectis cupidius insecuti non nullos ex suis ami¬
serunt. At illi intermisso spatio imprudentibus nostris atq oc¬
cupatis in munitione ealtrorum subito se ex silius eiecerunt.¬
impetuq in cos facto. qui erant in statione pro castrie collocati
acriter pugnauerunt. duabusq missis subsidio cohortibus a Cȩ¬
sare. atq his primis legionum duarum: cum hȩ intermisso ꝑ¬
exiguo loci spatio inter se constitissent. nouo genere pugnȩ
perterritis nostris per medios audacissime ꝓruperunt. seq
inde incolumes receperunt. Eo die. Q. Laberius durus tribu¬
nus militum interficitur. Ili pluribus submissis cohortibus repel¬
luntur. Toto hoc in genere pugnę cum sub oculis omnium ac
pro castris dimicaretur intellectum est nostros propter grauita¬

Expanded text:
stium essedariique acriter proelio cum equitatu nostro in itinere conflixerunt, tamen ut nostri omnibus partibus superiores fuerint atque eos in silvas collesque compulerint. Sed compluribus interfectis cupidius insecuti nonnullos ex suis amiserunt. At illi intermisso spatio imprudentibus nostris atque occupatis in munitione castrorum subito se ex silvis eiecerunt,mpetuque in eos facto qui erant in statione pro castris collocati, acriter pugnaverunt, duabusque missis subsidio cohortibus a Caesare atque eis primis legionum duarum, cum hae perexiguo intermisso loci spatio inter se constitissent, novo genere pugnae perterritis nostris per medios audacissime perruperunt seque inde incolumes receperunt. Eo die Quintus Laberius Durus, tribunus militum, interficitur. Illi pluribus submissis cohortibus repelluntur. Toto hoc in genere pugnae, cum sub oculis omnium ac pro castris dimicaretur, intellectum est nostros propter gravita
Abbreviated transcription (Latin):
gnis enim iacturis sibi quisq eorum aios militũ concilia¬
bat. Hȩc dum apud hostes geruntur Photinus nutriͤues
pueri. & proturator regni in parte Cesaris: cum ad achil¬
lam nuntios mitter&. hortareturq ne negocio desister&:
ne ue animo defficer&. indicatis deprehensisq internũ¬
tiis a Cesare est interfectus:

Expanded text:
gnis enim iacturis sibi quisque eorum animos conciliagnis enim iacturis sibi quisque eorum animos conciliabat. haec dum apud hostes geruntur, Pothinus, nutricius pueri et procurator regni, in parte Caesaris, cum ad Achillam nuntios mitteret hortareturque, ne negotio desisteret neve animo deficeret, indicatis deprehensisque internuntiis a Caesare est interfectus.
Abbreviated transcription (Latin):
bus ad eum supportari possent. Deduxit᷑ circum omnes pro-¬
uincias propinquas: atq inde auxilia euocauit. Reliquis op¬
pidi partibus sic est pugnatum uti ȩquo prelio discederetur.
& neutri pellerentur. ld efficiebant angustiȩ loci. paucisq
utrinq interfectis. Cęsar loca maxime netessaria est comple.¬
xus. noctu p̃munit. nec tractu oppidi pars erat regia exigua:
in qua ipse habitandi causa initio erat inductus. & theatrũ
coniunctum domuiͣ quod arcis tenebat locum. aditusꝰ ha¬
bebat ad portum: & ad reliqua naualia. Has munitiões
insequentibus auxit diebus: ut pro muro obiectas habe¬
ret: neu dimicare inuitus cogeretur. Interim filia minoͣ
ptholomei regis: uatuam possessionem regni sperans ad
A chillam se se ex regia traiecit. unaq bellum administra¬¬
re cepit. Sed celeriter est inter eos de principatu contro¬
uersia orta. Quȩ res apud milites largitiones auxit. ma-¬

Expanded text:
bus ad eum subportari possent. dimisit enim circum omnes probus ad eum subportari possent. dimisit enim circum omnes propinquas provincias atque inde auxilia evocavit. reliquis oppidi partibus sic est pugnatum ut aequo proelio discederetur et neutri pellerentur — id efficiebant angustiae loci — paucisque utrimque interfectis Caesar loca maxime necessaria conplexus noctu praemuniit. in eo tractu oppidi pars erat regiae exigua, in quam ipse habitandi causa initio erat inductus, et theatrum coniunctum domui, quod arcis tenebat locum aditusque habebat ad portum et ad regia navalia. has munitiones insequentibus auxit diebus, ut pro muro obiectas haberet neu dimicare invitus cogeretur. interim filia minor Ptolomaei regis vacuam possessionem regni sperans ad Achillam sese ex regia traiecit unaque bellum administrare coepit. sed celeriter est inter eos de principatu controversia orta, quae res apud milites largitiones auxit; ma
Abbreviated transcription (Latin):
in nauabus intendit. qđ tam lata tueri tam parua manu
non poterat: confestimq ad pharum nauibus milites expo¬
suit. Pharus est in insula turris magna altitudine. mi¬
rificis operibus instructa: quȩ nomen ab insula accepit.
Hȩc insula obiecta alexandrię portum efficit. sed a supe-¬
rioribus regionibus in longitudine passuum. dccccͣ. in
mare iactis mollibus: angusto itinere & ponte cum oppi-¬
do coniungitur. In hac una sunt insula domicilia egi¬
ptiorum. & uicus oppidi magnitudine. queq ubiq naues
imprudentia aut tempestate. paululum suo cursu deces¬
serunt: has more predonum diripere consueuerũt. his
autem inuitis a quibus pharus tenetur non potest esse ꝑꝑ
angustos aditus nauibus introitus in portum. Hoc cum ue¬
ritus eẽt Cȩsar. hostibus in pugna occupatis militibusq ex¬
positis pharum comprehendit: atq ibi presidium posuit. Iui-¬
bus est rebus effectum: uti tuto frumentum auxiliaq naui¬

Expanded text:
in navalibus, incendit, quod tam late tueri parva manu in navalibus, incendit, quod tam late tueri parva manu non poterat, confestimque ad Pharum navibus milites exposuit. Pharus est in insula turris magna altitudine, mirificis operibus extructa; quae nomen ab insula cepit. haec insula obiecta Alexandriae portum efficit; sed a superioribus regibus in longitudinem passuum dcccc in mare iactis molibus angusto itinere et ponte cum oppido coniungitur. in hac sunt insula domicilia Aegyptiorum et vicus oppidi magnitudine; quaeque ubique naves imprudentia aut tempestate paulum suo cursu decesserunt, has more praedonum diripere consuerunt. iis autem invitis, a quibus Pharos tenetur, non potest esse propter angustias navibus introitus in portum. hoc tum veritus Caesar hostibus in pugna occupatis militibusque expositis Pharon prehendit atque ibi praesidium posuit. quibus est rebus effectum, ut tuto frumentum auxiliaque navi
Abbreviated transcription (Latin):
dispositis per uiam cohortibus impetum eius substinuit eo¬
demq tempore pugnatum est ad portum.: ac longe maximã
ea res attulit dimicationem Simul enim deductis copiis
pluribus uiis pugnabatur & magna multitudine naues¬
longas occupare hostes conabantur: quarum erant. L. auxi¬
lio missȩ ad Pompeium. prelioq in thesalia facto domum
redierant. Illȩ triremes omnes & quinq̃remes aptȩ instru¬
ctȩq erãt omnibus rebus ad nauigandum. prȩter has . xxii. erãt¬
quȩ prȩsidũ causa alex andriȩ esse consueuerant. rostra¬
te omnes. Iuas si occupassent: classe Cȩsaris erepta: por¬
tum ac mare totum in sua potestate haberent: cõmea¬
tu auxiliisq Cęsarem prohiberent. Itaq tanta est con-¬
tentio facta quanta agi debuit. cum ille in classe celerẽ
uictoriam. iiq salutem suam consistere uiderent. Sed
rem obtinuit Cęsar. omnesq eas naues: & reliquaᷤ quȩ erãt

Expanded text:
dispositis per vias cohortibus impetum eius sustinuit. eodispositis per vias cohortibus impetum eius sustinuit. eodemque tempore pugnatum est ad portum, ac longe maximam ea res adtulit dimicationem. simul enim diductis copiis pluribus viis pugnabatur, et magna multitudine navislongas occupare hostes conabantur. quarum erant l auxilio missae ad Pompeium proelioque in Thessalia facto domum redierant, quadriremes omnes et quinqueremes aptae instructaeque omnibus rebus ad navigandum, praeter has xxii, quae praesidii causa Alexandriae esse consueverant, constratae omnes; quas si occupavissent, classe Caesari erepta portum ac mare totum in sua potestate haberent, commeatu auxiliisque Caesarem prohiberent. itaque tanta est contentione actum, quanta agi debuit, cum illi celerem in ea re victoriam, hi salutem suam consistere viderent. sed rem obtinuit Caesar omnesque eas naves et reliquas, quae erant
Abbreviated transcription (Latin):
rumq regionum. Multi preterea capitis damnati exulesq
conuenerant. fugitiuisq omnibus nostris certus erat alexan¬¬
driȩ receptus: certaq uitȩ condicio: ut dato nomine militu
essent numero: quorum siquis a domino premeretur consesu
militum eripiebatur. Qui uim suorum: qui in simili culpa
uersabantur ipsi pro suo periculo defendebant. Hi regum ami¬
cos ad mortem deposcere: hi bona lotupletum diripere. stipẽ¬
dii augendi causa regis domum obsidere. regno expellere alioᷤ.
alios accersere. uetere quodam alex andrini exercitus insti¬
tuto consuruerant. Erant preterea equitum milia duo qui ĩ¬
ueterauerant. Hi homines compluribus alexandriȩ bellis ptho¬
litaris habebant. His copiis fidens Achillas paucitatemq
militum Cęsaris despiciens occupabat alex andriam. Pre¬¬
terea oppidi partem: quam cȩsar cum militibus tenebat pri¬
mo impetu domum eius irrumpere conatus est. Sed Cȩsar

Expanded text:
rumque regionum. multi praeterea capitis damnati exulesque rumque regionum. multi praeterea capitis damnati exulesque convenerant. fugitivis omnibus nostris certus erat Alexandriae receptus certaque vitae condicio, ut dato nomine militum essent numero. quorum siquis a domino prehenderetur, consensu militum eripiebatur, qui vim suorum, quod in simili culpa versabantur, ipsi pro suo periculo defendebant. hi regum amicos ad mortem deposcere, hi bona locupletum diripere, stipendii augendi causa regis domum obsidere, regno expellere alios, alios arcessere vetere quodam Alexandrini exercitus instituto consuerant. erant praeterea equitum milia duo. inveteraverant hi omnes compluribus Alexandriae bellis, Ptolitaris habebant. His copiis fidens Achillas paucitatemque militum Caesaris despiciens occupabat Alexandriam praeter eam oppidi partem, quam Caesar cum militibus tenebat, primo impetu domum eius inrumpere conatus. sed Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
ctum eius uenissent: priusꝗͣ audiret. aut cuius rei causa mis¬
si essent cognosceret: corripi atq interfici iussit. Quorũ
alter accepto uulnere occupatus per suoᷤ pro occiso sublatus
alter interfectus est. Quo facto regem ut in sua potestate
haberet. Cȩsar efficit. magnamq regium nomen apud ciues¬
suos auctoritatem habere existimans: & ut potius priuato
paucorum & latronum consilio ꝗͣ regio susceptum bellum
uideretur. Erant cum Achilla copiȩ ut neq numero neq
genere hominum. neq usu rei militaris contemnende uide¬¬
rentur. Mił. enim .xx. in armis habebat. Hi constabant
ex gabinianis militibus: qui iam in consurtudinem alexã¬
drine uitȩ ac licentiae uenerant: & nomen discipliuamq
populi romani didicerant: uxoresq duxerant. ex quibus
pleriq liberos habebant. Hue accedebant collecti ex pre-¬
donibus latronibusq syriȩ ciliciȩq prouinciae finitima¬

Expanded text:
ctum eius venissent, priusquam audiret aut, cuius rei causa misctum eius venissent, priusquam audiret aut, cuius rei causa missi essent, cognosceret, corripi atque interfici iussit; quorum alter accepto vulnere occupatus per suos pro occiso sublatus, alter interfectus est. quo facto, regem ut in sua potestate haberet, Caesar effecit, magnam regium nomen apud suos auctoritatem habere existimans, et ut potius privato paucorum et latronum quam regio consilio susceptum bellum videretur. Erant cum Achilla eae copiae, ut neque numero neque genere hominum neque usu rei militaris contemnendae viderentur. milia enim xx in armis habebat. haec constabant ex Gabinianis militibus, qui iam in consuetudinem Alexandrinae vitae ac licentiae venerant et nomen disciplinamque populi Romani dedidicerant uxoresque duxerant, ex quibus plerique liberos habebant. huc accedebant collecti ex praedonibus latronibusque Syriae Ciliciaeque provinciae finitima
Abbreviated transcription (Latin):
occupationes poni non potuissent. apud pompeium sunt de¬
positȩ altere eodem exemplo relictȩ atq obsiguatȩ ale¬
xandriȩ proferebantur. De his omnibus cum agere¬
tur apud Cȩsarem isq maxime uellet pro communi
amito atii arbitro controuersias regum componere. su¬
bito exertitus regius ȩqui tatusq oninis uenire ad ale¬
xandriam nuntiatur. Cesaris copie nequaꝗͣ erant tãtę
ut eis extra oppidum si esset dimicandum confider&
Relinquebatur ut se suis lotis oppido teneret tute consi¬
liumq Achillae cognosceret. tamen omnes in armis eẽ
iussit: regemq hortatus est ut ex suis necessariis quos
haber& maxime auctoritatis legatos ad Achillam mitte¬
ret. & quid ess& suȩ uoluntatis ostender&. A quo missi
Dioscorides & Serapion: qui ambo legati romȩ fuerant.
magnamq apud patrem Ptholͤmeum auctoritatem habue¬
rant ad Achillam peruenerunt. Quos ille cum in cõspe¬

Expanded text:
occupationes poni non potuissent, apud Pompeium sunt deoccupationes poni non potuissent, apud Pompeium sunt depositae — , alterae eodem exemplo relictae atque obsignatae Alexandriae proferebantur. De his rebus cum ageretur apud Caesarem, isque maxime vellet pro communi amico atque arbitro controversias regum componere, subito exercitus regius equitatusque omnis venire Alexandriam nuntiatur. Caesaris copiae nequaquam erant tantae, ut eis, extra oppidum si esset dimicandum, confideret. relinquebatur, ut se suis locis oppido teneret consiliumque Achillae cognosceret. milites tamen omnes in armis esse iussit regemque hortatus est, ut ex suis necessariis, quos haberet maximae auctoritatis, legatos ad Achillam mitteret et, quid esset suae voluntatis, ostenderet. a quo missi Dioscorides et Serapion, qui ambo legati Romae fuerant magnamque apud patrem Ptolomaeum auctoritatem habuerant, ad Achillan pervenerunt. quos ille, cum in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
atq eius sororem Cleopatram. exercitus quos haberẽt
dimittere: & de controuersiis iure apud se potius. qͣ in¬
ter se armis disceptare. Erat in procuratione regni pro¬
pter etatem pueri nutritius eius eũnuchus nomine pho¬
tinus. Hic primum inter suos queri atq indignari cepit
regem ad dicendum causam euocari. deinde ad uitorer
quosdam conscios sui nactus ex regis amicis: exertitum
a pelusio elam alex andriam euocauit. atq eundem achil¬
lam. cuius supra meminimus omnibus copiis prefecit.
Hunc incitatum suis. & regis inflatum pollicitationibus
quę fieri uell& litteris. nuntusq edocuit. In testamẽ¬
to pthaloͣmei patris heredes erant scripti: ex duobus
Hȩc ut fierent. per omnes deos. perq federa ^ romȩ feciss&:
eodem testamento Etholoͤmeus populum romanum obtesta¬
batur. Tabulȩ testamenti unȩ per legatos eius romȩ erãt
allatȩ. ut in erario ponerentur. Hȩ tum propter publicaᷤ

Expanded text:
atque eius sororem Cleopatram exercitus, quos haberent, atque eius sororem Cleopatram exercitus, quos haberent, dimittere et de controversiis iure apud se potius quam inter se armis disceptare. Erat in procuratione regni propter aetatem pueri nutricius eius, eunuchus nomine Pothinus. is primum inter suos queri atque indignari coepit regem ad causam dicendam evocari; deinde adiutores quosdam consilii sui nanctus ex regis amicis exercitum a Pelusio clam Alexandriam evocavit atque eundem Achillam, cuius supra meminimus, omnibus copiis praefecit. hunc incitatum suis et regis inflatum pollicitationibus, quae fieri vellet, litteris nuntiisque edocuit. in testamento Ptolomaei patris heredes erant scripti ex duobus haec uti fierent, per omnes deos perque foedera quae Romae fecisset, eodem testamento Ptolomaeus populum Romanum obtestabatur. tabulae testamenti unae per legatos eius Romam erant allatae, ut in aerario ponerentur — hae cum propter publicas
Abbreviated transcription (Latin):
ma rerum gestarum infirmis auxiliis proficisci non du¬
hitauerat: omnem sibi locum tutum fore existimans. ale¬
xandriȩ de Pompeu morte cognoscit: atq ibi primũ
e naui egrediens clamorem militum audit: quos rex
in oppido presidii causa reliquerat: & concursum ad se
fieri uidet. qđ faces anteferrentur. In hec omnis mul¬
titudo maiestatem regiam minui predicabat. Hoc seda-¬
to tumultu crebre continuis diebus ex concursu multitu¬
dinis cõcitationes fiebant: compluresq milites huius
urbis omnibus partibus interficiebantur. Quibus rebus
animaluersis legiones sibi alias ex asia adduci iussit:
quas ex pompeianis militibus confererat. Ipse enim ne-¬
cessario ethesiis tenebantur: qui nauigantibus alexã¬
dria fuint aduersissimi uenti. Interim controuersiaᷤ
mans. atq eo magis officio suo conuenire qđ superiori¬
erat facta: Ostendit sibi platere regem ptholomeum

Expanded text:
ma rerum gestarum infirmis auxiliis proficisci non duma rerum gestarum infirmis auxiliis proficisci non dubitaverat aeque omnem sibi locum tutum fore existimans. Alexandriae de Pompei morte cognoscit atque ibi primum e navi egrediens clamorem militum audit, quos rex in oppido praesidii causa reliquerat, et concursum ad se fieri videt, quod fasces anteferrentur. in hoc omnis multitudo maiestatem regiam minui praedicabat. hoc sedato tumultu crebrae continuis diebus ex concursu multitudinis concitationes fiebant conpluresque milites in viis urbis omnibus partibus interficiebantur. Quibus rebus animadversis legiones sibi alias ex Asia adduci iussit, quas ex Pompeianis militibus confecerat. ipse enim necessario etesiis tenebatur, qui navigantibus Alexandria flant adversissimi venti. interim controversias mans, atque eo magis officio suo convenire, quod superiorsulto societas erat facta, ostendit sibi placere regem Ptolomaeum
Abbreviated transcription (Latin):
ris armata ciuitas discurrer&. Hoc idem ptholomaide
accidit. Pergami in occultis ac reconditis templi: quo
preter sacerdotes adire fas non est: quȩ grȩti adita ap¬
pellant timpana sonuerunt. Item tralibus in templo ui¬
ctoriȩ ubi cȩsaris statuam conse crauerant: palma per eos
dies in tecto inter coagmenta lapidum ex pauimento exti¬
tisse ostendebatur. Cęsar paucos dies in asia moratus cũ
audisset Pompeium typri uisum. coniectans eum egiptũ
iter habere propter necessitudines regni: reliquasq eius
loci opportunitates: cum legionibus: una quam ex the¬¬
salia se sequi uisserat. & altera quam ex achaia . a. Q¬
Fusio legato euocauerat. equitibusq ditc & nauibus lõ¬
gis rhodiis .x. & asiaticis pautis alex andriam perue¬
nit. In his erant legionibus hominum iii . c. relu
Uulneribus & preliis & labere ac magnitudine itineris
confecti consequi non poterant. Sed tesar confisus fa¬

Expanded text:
ris armata civitas discurreret. hoc idem Ptolomaide ris armata civitas discurreret. hoc idem Ptolomaide accidit. Pergamique in occultis ac reconditis templi, quo praeter sacerdotes adire fas non est, quae Graeci adyta appellant, tympana sonuerunt. item Trallibus in templo Victoriae, ubi Caesaris statuam consecraverant, palma per eos dies in tecto inter coagmenta lapidum ex pavimento exstitisse ostendebatur. Caesar paucos dies in Asia moratus cum audisset Pompeium Cypri visum, coniectans eum Aegyptum iter habere propter necessitudines regni reliquasque eius loci opportunitates cum legione una, quam se ex Thessalia sequi iusserat, et altera, quam ex Achaia a Q. Fufio legato evocaverat, equitibusque dccc et navibus longis Rhodiis x et Asiaticis paucis Alexandriam pervenit. in his erant legionariorum milia tria cc; reliqui vulneribus ex proeliis et labore ac magnitudine itineris confecti consequi non potuerant. sed Caesar confisus fa
Abbreviated transcription (Latin):
bello predonum apud eum ordinem duxerat: nauiculã
paruulam conscendit tum paucis suis: & ab Achilla &
Septimio interficitur. Item . L. Lentulus comprehenditur
a rege & in custodia necat᷑. Cȩsar cum in asiam ueniss
reperiebat. T. Appium conatum esse tollere pecunia
epheso ex phano dianȩ eiusq rei causa senatores omnes
ex prouintia euocasse: ut iis testibus ea pecuni& sum a¬
uteretur: sed interpellatum aduentu Cȩsaris profu¬
gisse. Ita duobus temporibus ephesiȩ pecuniȩ cęsar
auxiliũ cõtulit. Item constabat elyde in templo mi¬
nerue repetitis atq enumeratis diebus: quo die preliṽ
secundum Cȩsar fecisset simulacrum uictoriȩ. quod añ
ipsam mineruam collocatum ess&. & ante simulacru¬
mineruȩ spectabat: ad ualuas se templi limenq conuer¬
tisse. Fodemq die anthiochiȩ in syria bis tantus exer¬
citus clamor & signorum sonus exauditus est: ut in mu¬

Expanded text:
bello praedonum apud eum ordinem duxerat, naviculam bello praedonum apud eum ordinem duxerat, naviculam parvulam conscendit cum paucis suis; ibi ab Achilla et Septimio interficitur. item L. Lentulus comprehenditur ab rege et in custodia necatur. Caesar cum in Asiam venisset, reperiebat T. Ampium conatum esse pecunias tollere Epheso ex fano Dianae eiusque rei causa senatores omnes ex provincia evocavisse, ut his testibus in summam pecuniae uteretur, sed interpellatum adventu Caesaris profugisse. ita duobus temporibus Ephesiae pecuniae Caesar auxilium tulit. item constabat Elide in templo Minervae repetitis atque enumeratis diebus, quo die proelium secundum Caesar fecisset, simulacrum Victoriae, quod ante ipsam Minervam collocatum esset et ante ad simulacruvisset, ad valvas se templi limenque convertisse. eodemque die Antiochiae in Syria bis tantus exercitus clamor et signorum sonus exauditus est, ut in mu
Abbreviated transcription (Latin):
militibus regis colloqui ceperunt: eosq hortari ut suum
officium pompeio prestarent. ne ue eius fortunam despice¬
rent. In hoc erant numero complures sompeii milites:quos
ex eius exercitu acceptos in syria Gabinius alexandriam
traduxerat. belloq confecto apud ptholomeum patrem
pueri reliquerat. His tunc cognitis rebus amiti regis: qui ꝑꝑ
ȩtatẽ eius in procuratione erant regni: siue timore addu¬
cti ut postea predicabant: ne solicitato exercitu regionẽ
Pompeius alex andriam egiptumq occupar&. siue despe¬
cta eius fortuna Cut plerunq in calamitate ex amicis ini¬
mici existuntꝰ his: qui erant ab eo missi palam liberali¬
ter responderunt: eumq ad regem uenire iusserũt. Ipsi
clam consilio inito Achillam prefectum regium: singula¬
ri hominem audatia. &. L. Septimium tribunum militũ
ad interficiendum sompeium miserunt. Ab his liberaliter
ipse appellatus. & quadã notitia septimii perductus: qđ

Expanded text:
militibus regis colloqui coeperunt eosque hortari, ut suum militibus regis colloqui coeperunt eosque hortari, ut suum officium Pompeio praestarent neve eius fortunam despicerent. in hoc erant numero complures Pompei milites, quos ex eius exercitu acceptos in Syria Gabinius Alexandriam traduxerat belloque confecto apud Ptolomaeum, patrem pueri, reliquerat. His tum cognitis rebus amici regis, qui propter aetatem eius in procuratione erant regni, sive timore adducti, ut postea praedicabant, sollicitato exercitu regio, ne Pompeius Alexandriam Aegyptumque occuparet, sive despecta eius fortuna, ut plerumque in calamitate ex amicis inimici exsistunt, iis qui erant ab eo missi, palam liberaliter responderunt eumque ad regem venire iusserunt; ipsi clam consilio inito Achillam, praefectum regium, singulari hominem audacia, et L. Septimium tribunum militum ad interficiendum Pompeium miserunt. ab his liberaliter ipse appellatus et quadam notitia Septimi perductus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
derent. contra uoluntatem suam naues soluere iubebantur.
uibus cognitis rebus fompeius deposito adeundi syriam
consilio petunia societatis sublata: & a quibusdam priua¬
tis sumpta: & ȩris magno pondere ad militarem usum
in naues posito. duobusq milibus hominum armatoꝵ. par-¬
tim quos ex familiis societatum delegerat: partim a nego¬
tiatoribus coegerat. quosq ex suis quisq ad hanc rẽ ido¬
neos existimabat. pelusium peruenit. Ibi casu rex erat
P tholomeus puer ȩtate. magnis copiis: cum sorore eleopatra¬
bellum gerens: quam paucis ante mensibus per suos propin¬
quos atq amitos. regno expulerat. castraq cleo patre non
longo spatio ab eius castris distabant. Ad eum Pompeius
misit: ut pro eius hospitio atq amicicia patris alexandria
reciperetur. atq illius opibus a calamitate tegeretur. Sed
qui ab eo missi erant. confecto legationis officio liberius cũ

Expanded text:
derent, contra voluntatem suam naves solverant.derent, contra voluntatem suam naves solverant.Quibus cognitis rebus Pompeius deposito adeundae Syriae consilio pecunia societatibus sublata et a quibusdam privatis sumpta et aeris magno pondere ad militarem usum in naves imposito duobusque milibus hominum armatis, partim quos ex familiis societatum delegerat, partim a negotiatoribus coegerat, quosque ex suis quisque ad hanc rem idoneos existimabat, Pelusium pervenit. ibi casu rex erat Ptolomaeus, puer aetate, magnis copiis cum sorore Cleopatrabellum gerens, quam paucis ante mensibus per suos propinquos atque amicos regno expulerat; castraque Cleopatrae non longo spatio ab eius castris distabant. ad eum Pompeius misit, ut pro hospitio atque amicitia patris Alexandria reciperetur atque illius opibus in calamitate tegeretur. sed qui ab eo missi erant, confecto legationis officio liberius cum
Abbreviated transcription (Latin):
una nocte constitit. & uocatis ad se amphypoli hospitibuᷤ.
& pecunia ad necessarios sumptus erogata cognitoq Cȩ¬
saris aduentu: ex eo loco discessit. & mithilenas paucis
diebus uenit. Biduum tempestate retentus: nauibusq
aliis additis actuariis in ciliciam atq exinde ciprum per¬
uenit. ibi cognosct consensum omnium anthiocensium
ciuiumq romanorum qui illie negociabantur. arcem : ca¬
ptam esse excludendi sui causa: nuntioq dimissos ad eos
qui se ex fuga in finitimas ciuitates recepisse dicerent᷑: ne
anthiochiam adirent. Id si fecissent. magno periculo eorũ
capitis futurum. Idem hoc.L. Lentulo: qui superiore an¬
no consul fuerat. &. P. Lentulo consulari & non nullis ali¬
is acciderat rhodi. Nam quicunq ex fuga Pompeium
sequerentur atq in insulam uenissent: oppido ac portu re¬
cepti non erant: missisq ad eos nuntiis ut ex ipsis locis disce¬

Expanded text:
una nocte constitit et vocatis ad se Amphipoli hospitibus una nocte constitit et vocatis ad se Amphipoli hospitibus et pecunia ad necessarios sumptus conrogata cognitoque Caesaris adventu ex eo loco discessit et Mytilenas paucis diebus venit. biduum tempestate retentus navibusque aliis additis actuariis in Ciliciam atque inde Cyprum pervenit. ibi cognoscit consensu omnium Antiochensium civiumque Romanorum, qui illic negotiarentur arcem captam esse excludendi sui causa nuntiosque dimissos ad eos, qui se ex fuga in finitimas civitates recepisse dicerentur, ne Antiochiam adirent; id si fecissent, magno eorum capitis periculo futurum. idem hoc L. Lentulo, qui superiore anno consul fuerat, et P. Lentulo consulari ac nonnullis aliis acciderat Rhodi; qui cum ex fuga Pompeium sequerentur atque in insulam venissent, oppido ac portu recepti non erant missisque ad eos nuntiis ut ex his locis disce
Abbreviated transcription (Latin):
cto in thesalia cognitum est: ut ipsis pompeianis fides fie¬
ret. Nam ante id tempus fingi hoc a legatis amicisq cȩ¬
saris arbitrabãtur. Quibus rebus cognitis Cassius ex his
locis cum classe discessit. Cesar omnibus rebus relictis
persequendum sibi Pompeium existimauit quancunq in
partem se ex fuga recepiss&: ne rursus copias comparare
alias & bellum renouare possit. & quantuncunq itineris eq¬
tatu efficere poterat. quotidie progrediebatur: legionemq
unam minoribus itineribus subsequi iussit. Frat edictũ
Pompeii nomine amphypoli propositum: uti omnes eius pro¬
uncię iuniores. greci: tuiesq romani: iurandi causa conue¬
nirent. Sed utrum auertendȩ suspitionis causa Pompeius
proposuiss&. ut ꝗͣ dutissimȩ longioris fuge consilium oc¬
cultaret: an nouis delectibus: si nemo premeret: macedoniã
tenere conaretur: existimari non poterat. Ipse ad anchorã

Expanded text:
cto in Thessalia cognitum est, ut ipsis Pompeianis fides fiecto in Thessalia cognitum est, ut ipsis Pompeianis fides fieret; nam ante id tempus fingi a legatis amicisque Caesaris arbitrabantur. quibus rebus cognitis ex his locis Cassius cum classe discessit. Caesar omnibus rebus relictis persequendum sibi Pompeium existimavit, quascumque in partes se ex fuga recepisset, ne rursus copias comparare alias et bellum renovare posset, et quantumcumque itineris equitatu efficere poterat, cotidie progrediebatur legionemque unam minoribus itineribus subsequi iussit. erat edictum Pompei nomine Amphipoli propositum, uti omnes eius provinciae iuniores, Graeci civesque Romani, iurandi causa convenirent. sed utrum avertendae suspicionis causa Pompeius proposuisset, ut quam diutissime longioris fugae consilium occultaret, an novis dilectibus, si nemo premeret, Macedoniam tenere conaretur, existimari non poterat. ipse ad ancoram
Abbreviated transcription (Latin):
allati. existimabant pleriq futuru fuisse uti^ amitteretur: sea
opportunissime nuntiis allatis oppidum fuit defensum. Cas-¬
siusq ad sulpitianam inde classem profectus est & libonem.
Applicatisq nostris ad terram nauibus propter eundem timo¬¬
rem. pari ut antea ratione egit. Cassiusq secundum nactus
uentum onerarias naues circiter.xl. preparatas ad incendi¬
um immisit: & flamma ab utroq cornu comprehensa: na¬
ues sunt combustȩ .U. Cum autem ignis magnitudine ⁊¬
uenti latius scerperet: milites qui ex ueteribus legionibus
erant relicti presidio nauibus ex numero egrorum igno¬
miniam non tulerunt: sed sua sponte naues conscende¬
runt. & a terra soluerunt: impetuq facto in cassianam
classem. quinq̃remes duas: in quarum altera erat Cassius ce¬
perunt. Sed Cassius exceptus scapha refugit: preterea due
sunt deprehensȩ triremes. Neq multo post de prelio fa-¬

Expanded text:
allati, existimabant plerique futurum fuisse, uti amitteretur. sed allati, existimabant plerique futurum fuisse, uti amitteretur. sed opportunissime nuntiis allatis oppidum fuit defensum; Cassiusque ad Sulpicianam inde classem profectus est Vibonem, adplicatisque nostri ad terram navibus propter eundem timorem pari atque antea ratione egerunt; Cassius secundum nanctus ventum onerarias naves circiter xl praeparatas ad incendium immisit, et flamma ab utroque cornu comprensa naves sunt conbustae quinque. cumque ignis magnitudine venti latius serperet, milites, qui ex veteribus legionibus erant relicti praesidio navibus ex numero aegrorum ignominiam non tulerunt, sed sua sponte naves conscenderunt et a terra solverunt impetuque facto in Cassianam classem quinqueremes duas, in quarum altera erat Cassius, ceperunt, sed Cassius exceptus scapha refugit; praeterea duae sunt depressae triremes. neque multo post de proelio fa
Abbreviated transcription (Latin):
inopia a portu insulaq expelli potuit. lisdem fere tempo¬
ribus Cassius cum classe syrorum & phenicum & cilicium in
siciliam uenit: & tum ess& Cȩsaris classis diuisa in duas parteᷤ.¬
& dimidię parti preesset. P. Sulpitius pretor: Liboq ad fretũ:
dimidiȩ .Mar. fomponius ad messanam: frius Cassius
ad messanam nauibus aduolauit. ꝗͣ fomponis de eius aduẽ¬
tu cognosceret: perturbatumq eum nactus nullis custodiis
neq ordinibus certis magno uento & secundo completas one¬
rarias naues tedam & picem & stupam reliquasq reh quȩ
sunt aptae ad intendia: in pompͦsianam classem immisit: atq
omnes naues incendit .xXXU. e quibus erant .XXU. rostratę.
tantus q eo facto timor intessit: ut cum esset legio prȩsidio
messane uix oppidum defenderetur. Et nisi eo ipso tempore
quidam nuntiĩ de Cesaris uictoria per dispositos ęquites essẽt

Expanded text:
inopia ex portu insulaque expelli potuit. Isdem fere tempoinopia ex portu insulaque expelli potuit. Isdem fere temporibus Cassius cum classe Syrorum et Phoenicum et Cilicum in Siciliam venit, et cum esset Caesaris classis divisa in duas partes, dimidiae parti praeesset P. Sulpicius praetor Vibone ad fretum, dimidiae M. Pomponius ad Messanam, prius Cassius ad Messanam navibus advolavit, quam Pomponius de eius adventu cognosceret, perturbatumque eum nactus nullis custodiis neque ordinibus certis, magno vento et secundo conpletas onerarias naves taeda et pice et stuppa reliquisque rebus, quae sunt ad incendia, in Pomponianam classem immisit atque omnes naves incendit xxxv, e quibus erant xx constratae. tantusque eo facto timor incessit, ut cum esset legio praesidio Messanae, vix oppidum defenderetur, et nisi eo ipso tempore quidam nuntii de Caesaris victoria per dispositos equites essent
Abbreviated transcription (Latin):
dio in castris fuerant se se sylle dediderunt. Multi prete¬
rea in finitimas ciuitates refugerunt. Signaq militaria ex
prelio ad cȩsarem sunt relata. clxxx. & aquilȩ nouem.
L. Domitius ex castris in montem fugiens cum uires eius las¬
situdine defecissent ab xquitibus est interfectus. Fodem tp̃r
.D. Lelius cum classe ad brundusium uenit: eademq ratione qͣ
factum a Libone antea demonstrauimus: insulam obiectam
portui brundusino tenuit. Similiter Uatinius qui brun¬
dusĩ preerat tectis instructisq scaphis sequũtur naues lelia¬
nas. atq ex iis longius productam unam quinq̃ remem & mi-¬
nores duas in angustus portus cepit. Item per equites dispo
anni commodiori usus ad nauigandum: onerariis nauibu
coreyta. dirachioq sus aquam supportabat. neq a proposito
deterrebantur. neq ante prelium in thesalia factum cognitu:
aut ignominia amissarum nauium: aut necessariarum rerum

Expanded text:
dio in castellis fuerant, sese Sullae dediderunt — multi praetedio in castellis fuerant, sese Sullae dediderunt — multi praeterea in finitimas civitates refugerunt, signaque militaria ex proelio ad Caesarem sunt relata clxxx et aquilae viiii. L. Domitius ex castris in montem refugiens, cum vires eum lassitudine defecissent, ab equitibus est interfectus. Eodem tempore D. Laelius cum classe ad Brundisium venit eademque ratione, qua factum a Libone antea demonstravimus, insulam obiectam portui Brundisino tenuit. similiter Vatinius, qui Brundisio praeerat, tectis instructisque scaphis elicuit naves Laelianas atque ex his longius productam unam quinqueremem et minores duas in angustiis portus cepit, itemque per equites disposanni commodiore usus ad navigandum onerariis navibus Corcyra Dyrrachioque aquam suis subportabat neque a proposito errebatur neque ante proelium in Thessalia factum cognitum aut ignominia amissarum navium aut necessariarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
apud eos de lenitate sua locutus. quo minore essent ti¬
more omnes conseruauit: militibusq suis iussit. ne ꝗs
eorum uiolaretur: neu quid eorum desiderarent. hac ad¬
hibita diligentia: ex castris sibi legiones alias occurrere
& eas quas secum duxerat inuicem requiescere atq in ca¬
stra reuerti iussit. eodemq die larissam peruenit. In eo
prelio non amplius. cc. milites desiderauit. sed centurio¬
nes fortes uiros circiter .xxx. amisit. Interfectus est etiam
fortissime pugnans Crastinus cuius mentionem supra fetimꝰ:
gladio in os aduersum coniecto: neq id fuit falsum quod ille
in pugnam proficiscens dixerat. Sic enim Cesar existima¬
bat eo prelio excellentissimam uirtutem Crastini fuisse: opti¬
meq eum de se meritum iudicabat. Ex pompeiano exercitu
circiter milia .xu. cetidisse uidebãtur. Sed in deditionem ue¬
nerunt amplius. mił.xxiiii. Hanq etiam cohortes. quȩ presi-¬

Expanded text:
apud eos de lenitate sua locutus, quo minore essent tiapud eos de lenitate sua locutus, quo minore essent timore, omnes conservavit militibusque suis commendavit, nequi eorum violaretur, neuquid sui desiderarent. hac adhibita diligentia ex castris sibi legiones alias occurrere et eas quas secum duxerat, invicem requiescere atque in castra reverti iussit eodemque die Larisam pervenit. In eo proelio non amplius ducentos milites desideravit, sed centuriones fortes viros circiter xxx amisit. interfectus est etiam fortissime pugnans Crastinus, cuius mentionem supra fecimus, gladio in os adversum coniecto. neque id fuit falsum, quod ille in pugnam proficiscens dixerat. sic enim Caesar existimabat eo proelio excellentissimam virtutem Crastini fuisse optimeque eum de se meritum iudicabat. ex Pompeiano exercitu circiter milia xv cecidisse videbantur, sed in deditionem venerunt amplius milia xxiiii — namque etiam cohortes, quae praesi