comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. ¶nis dies uidemus eẽ iund̃icos.
uios tr̃ mane fenarum dies fas eutas
tenimis mensib ad reqũiem laboris
mdisgencior annus accepit estiuos sͥ¬
tem feruorib mitigaudis. ⁊ autĩptibs
tetibus decerpendis. ¶ calendarũ qͦq
ianuariarum consuetos dios ocio m¬
ancipani ħis adicimus natalicios di¬
co urbium manmarum rome atq¬
ꝯ constantinopons. inquib debent iuir¬
⁊ a distem. ⁊ quia ab ip̃is nata fut ¶ sa

Expanded text:
pu. Omnes dies iubemus esse iuridicos. Illos tantum manere feriarum dies fas erit, quos geminis mensibus ad requiem laboris indulgentior annus accepit aestivis fervoribus mitigandis et autumnis fetibus decerpendis. kalendarum quoque Ianuariarum consuetos dies otio mancipamus. His adicimus natalicios dies urbium maximarum Romae atque Constantinopolis, quibus debent iura differri, qui et ab ipsis na
Abbreviated transcription (Latin):
u Amilo uidice pinum deber.
ut auttor itate sua terias aliquas con¬
dat. uec enim impialos fenas uocan
¶oportet quas adminst̾tor edũit. atp
hoc. ii nonnne crimimtur: eciam tric¬
ñcarebunt.
cepras tua eciam fenatis geminis m̃¬
sib is. hoe ẽ fue alqͣ int̾misione oistĩ¬
guat pistoriis quar causis iscemdi¬
g̾bus iatũ ĩ fututum exameu adibeb

Expanded text:
ullo iudice praesumi decet, ut auctoritate sua ferias aliquas condat. Nec enim imperiales ferias vocari oportet, quas administrator edixerit, ac per hoc, si nomine eximuntur, etiam fructu carebunt sinceritas etiam feriatis geminis mensibus, hoc est sine aliqua intermissione, discingat. Pistoriis quoque causis isdem diebus ratum in futurum examen adhibeb
Abbreviated transcription (Latin):
ad hib̃i. alium in loco eorum uidicẽ
trbui qui negc̃m examinet. ne eiꝰ mͦi
casibus int̾uementib inpedim̃tum
aliꝙ inperseq̃ndis ncib afferatur.
m̃ꝑ. uist. Quedam sunt negãa inqͥ¬
bus suꝑfluum ẽ mod̾atorem expecta¬
re ꝓuicieꝰ ĩoq pedaneos iuidices hoe
ẽ qui negeia hmuiliora disceptent cõ¬
stituendi dannis p̃sidibus potestatem

Expanded text:
adhiberi, alium in locum eorum iudicem tribui qui negotium examinet, ne eiusmodi casibus intervenientibus impedimentum aliquod in persequendis litibus adferatur.io. Quaedam sunt negotia, in quibus superfluum est moderatorem exspectari provinciae: ideoque pedaneos iudices, hoc est qui negotia humiliora disceptent, constituendi damus praesidibus potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
nus milicia exuti penas luant corpo
macłas executorib impon̾e.simale fue¬
nut crrcanites ũsati ut sciant non eẽ
causas a se deluidendas nec nicu gra a
liquid eis uicium mponendᷤ. tepeda¬
no nonuicẽ presidis agentidandiui
dices int̃ priuatas ꝑsonas noncon¬
memimitis arbitr̃os dandos putauit
preudes dehis causis inquib ꝙ ip̃i
non possent cognosce antehãc pedem¬
edoindicos dabant nociõnis sue eia¬
men ad hibe ita tamen ut sus pẽ
derupationes publicas uł causaril¬
musstitudinem omĩa hui̾m nego¬
ia non potũit cognosce̾ iuidices dĩ¬
di hant potestatem/ ꝗd̾ ita accipi con¬
uenit uł in his cauns inquib sole¬
bant ex officio suo cognoscere iudi
sꝙ usq adeo inpsidum cognicione
retmendum est ut eorum indicia

Expanded text:
nus militia exuti poenas luant corpormaculas exsecutoribus imponere, si male fuerint circa lites versati, ut sciant non esse causas a se deludendas nec lucri gratia aliquod eis vitium imponenduNO udices inter privatas personas non commeministis arbitros dandos putavitpraesides de his causis, in quibus, quod ipsi non possent cognoscere, antehac pedaneos iudices dabant, notionis suae examen adhibere, ita tamen ut , si vel per occupationes publicas multitudinem omnia huiusmodi negotia non potuerint cognoscere, iudices dandi habeant potestatem. Quod non ita accipi convenit, ut etiam in his causis, in quibus solebant ex officio suo cognoscere, dandi quod usque adeo in praesidum cognitione retinendum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
s.Qum anob tũit ad appllacionẽ
consiutationem ue rescripnmsiue sit
impno uiditio petita dilatio suie eim
bita non sit. siuenec penta quid̾ eam
dare cinqͣm non licebit. ead incione q̃
nec udicus quid coggĩcionum nr̃a¬
rum dilacio tibin solet.
Imp: Ant̃ pnuatos ⁊ fiscumeiab qua
ns mota fuit. utuq parti petende dila¬
çiouis ꝑdetensores suos copia non ese
cenesi ꝓnda ishoc comoditatis racio po¬
mp ¶E de statuac patrimonio ntiga¬
tsb itñsmanna eciam dilacione ynu.¬
mentium spacia egredi concedant ot̃¬

Expanded text:
um a nobis fuerit ad appellationem consultationemve rescriptum, sive sit primo iudicio petita dilatio sive ea tributa non sit sive nec petita quidem, eam dare cuiquam non licebit eadem ratione, qua nec in iudiciis quidem cognitionum nostrarum dilatio tribui solet.Inter privatos et fiscum si aliqua lis mota fuerit, utrique parti petendae dilationis per defensores suos copia non est deneganda, si hoc commoditatis ratio po Nec de statu ac patrimonio litigantibus in transmarina etiam dilatione mensuum novem spatia egredi concedat
Abbreviated transcription (Latin):
seruar ut itaualeant si aduinsoicio¬
nem ꝑtineant delegantis. qd̾ siquis
aliene iirsdicionis camꝙedident
deleganaminec p̃cepro cognitorem
datum ꝓatenciam accomodare cen¬
legãti omĩa que ab ea delegacione
gerintur. ita ꝓmfectis haberi p̃cipi¬
mus ac si ip̃i qui delegaiunt aliene
iiridicionis iuidices resedułent. ut
nec appsandi quiõ necessitas uictis

Expanded text:
servari, ut ita valeant, si ad iurisdictionem pertineant delegantis. Quod si quis alienae iurisdictionis causam crediderit delegandam, nec praecepto cognitorem datum parientiam accommodare cenleganti, omnia, quae ab ea delegatione geruntur, ita pro infectis haberi praecipimus, ac si ipsi qui delegaverant alienae iurisdictionis iudices resedissent, ut nec appellandi quidem necessitas victis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit similim isp̃sidis ꝓuricie. si ad¬
est iłł defensoris locoꝵ ill magirra¬
cummmunicipi arhitrio dimenda
⁊eretitore neroci cui mandata est
ra abarbimo effectur mancipate. ni¬
si fiuie pũdcatum ⁊ tunc enĩ ip̃e qͥ iudi¬
cem an̾tea dedit qui suspectus uisus
e appstacione nutinata formam cãe

Expanded text:
e, si adest, vel defensoris locorum vel magistratuum municipii arbitrio dirimenda et exsecutore negotii, cui mandata est ta ab arbitris effectui mancipante, nisi fuerit provocatum. Tunc enim ipse, qui iudicem antea dedit qui suspectus visus est, appellatione trutinata formam causae
Abbreviated transcription (Latin):
crum calliditatos amputicionibus¬
rare ꝓꝑantes censemus ut siquis cer¬
ta quantitate sibimer debita suꝑ am¬
pliorem pecuniam ꝑ dolum ⁊ machi¬
nacionem caucionem exegerit. et ad
iudiciĩ debitorem uocauue. siquidem
penitear ⁊ intatem debiti confessus
fiñt mullo e̾um dupendio p̃graua¬

Expanded text:
tium calliditates amputare properantes censemus, ut, si quis certa quantitate sibimet debita super ampliore pecunia per dolum et machinationem cautionem exegerit et ad iudicium debitorem vocaverit, si quidem paeniteat et veritatem debiti confessus fuerit, nullo eum dispendio pra
Abbreviated transcription (Latin):
ea re dubitatur lice ei qui fuspectũ
sioi eẽ iudicem dicit ip̃m p̃sidem adi¬
ret hec facẽ mactis manifestum siu
at nõn e modator ꝓuincie inp̃facolo¬
coheceadem ap̃ defeniorẽ iocoꝵuel

Expanded text:
ea re dubitatur, licere ei, qui suspectum sibi esse iudicem dicit, ipsum praesidem adire et hoc facere in actis manifestum: sin autem non est moderator provinciae in praefato loco, haec eadem apud defensorem locorum vel
Abbreviated transcription (Latin):
cionis tp̃r dampno existimãt. confe¬
renda. Si at̃ confusionẽ bonoꝵ⁊ doã¬
cionis elegint. oiã ea que fiscus ł ib̾¬
ferenda custodienda ent.
qd̃ ab sit ꝓscripcõnis exceꝑit: uxor res
ꝓp̾as ex qnocũq nitulo sibi q̃sitasue¬
luti manu ̃ iecta mox m̃dicerant ẽ¬
te quoqmõ occupatas statĩ recipiat. ⁊
cos nõ que aliquociens dotaliũ ust
num̃toꝵ tenore cõscribitur. s qͣlẽ se
corporalit̾ tradidisse dociñt rep̃sente¬
tur ea eciã que ab in norio adhucm¬
anto añ nupcias titulo donacõnis ac¬
ceꝑit ił durãte. mmo. larͣgicione ui¬

Expanded text:
timant conferenda. Sin autem confusionem bonorum et donationis elegerint, omnia ea, quae fiscus libeferenda custodienda erit.quod absit, proscriptionis exceperit, uxor res proprias ex quocumque titulo sibi quaesitas veluti manu iniecta mox vindicet aut certe quoquo modo occupatas statim recipiat. Dos etiam, non quae aliquotiens inanitrumentorum tenore conscribitur, sed quam se corporaliter tradidisse docuerit, repraesentetur. ea etiam, quae ab innoxio adhuc marito ante nuptias titulo donationis acceperit, vel durante matrimonio largitione vi
Abbreviated transcription (Latin):
intra ꝓ iũtram ꝑ qͣlitate delictistilũ
ꝑ scͥpcionis incuirerit pordinarii of¬
ficii solicitudĩem bonoꝵ eius ĩdago
diligẽtissime celebretuir nequid rei
pͥuate comodis ꝑ gr̃am atq colludiũ
finto fubducatur⁊ plena desqͥpcio cõ¬

Expanded text:
intra provinciam pro qualitate delicti stilum proscriptionis incurrerit, per ordinarii officii sollicitudinem bonorum eius indago diligentissime celebretur, ne quid rei privatae commodis per gratiam atque colludium furto subducatur. Et plena descriptio com
Abbreviated transcription (Latin):
mp. theo .ã. Ouando quis quonbet
cmine dãpnatuscapitalẽ penã iss depo¬
itationẽ fustineat. siqͥd̾ fũ lib̾is mori¬
potes exdefũctis fitiis relicti er. om̃ndia
ꝑte erauo uẽdicata. alia eis reĩuet. dẽ
ẽ ⁊ si postumos deliq̃tit ¶ decurioib̾¬
dar cura. bonaꝙ umũsa detineataũ
a subroͥui. si ap̃erit soboles cimali et¬
sieanẽc dum ꝓcreata ẽ ĩtegͥs panis
fortums fulciatur. si filia ł filie fũnt
parsdimidia ad easdeueniat facłtatũ.
ꝑs altã ad cuna. si at mares cuitales fu¬
ent int̾mutidimidia pais eis curie

Expanded text:
 . Quando quis quolibet crimine damnatus capitalem poenam vel deportationem sustineat, si quidem sine liberis mortpotes ex defunctis filiis relicti erunt, dimidia parte aerario vindicata alia eis reservetur. Idem est et si postumos dereliquerit Decurioni vdat curia bonaque universa detineat aut a subiturum. Sin autem erit suboles curiali, etsi ea necdum procreata est, integris patris fortunis fulciatur. Si filia vel filiae fuerint, pars dimidia ad eas deveniat facultatum, pars ad curiam. Sin mares curiales fuerint intermixti, dimidia pars eis curiae
Abbreviated transcription (Latin):
tutorib facra. auxilio cetis ẽ. nihis q̃ se¬
buerunt. cum gͥ tres curatoret hah¬
cõuenire. ñ ꝓhibebis.
d.ãã. ¶ um tuꝓponas cum sorore
tua de heditate te tñsegisse ⁊ iõ ẽtam
pecinnam ce ei debe caisse.⁊ si nuila
litis trm̃saccione int̃poĩta pecimnia ca¬
lita recte inflłigitur. ex qua cñsa si
fiscõ soluisses rẽpetẽ nõ posseᷤ. si nõ sol¬
nisses iure cõpenireris.
ꝙ pat eiꝰ cur̾atortibi datus. negotia
tua gest̾ĩt. ⁊ si apur iudicẽ tuum ne¬
gabit se accione teñi. qm̃ tnͣsactio.
⁊ aquilma stipulãtio. int̃poĩta ẽ iu¬
dex contemplacione indicii ꝙ ẽ bo¬
ne fid̃ĩ q̃ret. de qͣntã pecumia nomi¬
natĩ tnͣsactũ sit. ⁊ si apparũt de in¬

Expanded text:
tutoribus facta auxilio ceteris est in his, quae sedebuerunt. Cum igitur tres curatores habconvenire non prohiberis.. Cum te proponas cum sorore tua de hereditate transegisse et idpropter certam pecuniam te ei debere cavisse, etsi nulla litis transactione interposita pecunia recte cauta intellegitur. Ex qua causa si fisco solvisses, repetere non posses: si non solvisses, iure convenireris.quod pater eius curator tibi datus negotia tua gesserit, et si apud iudicem negabit se actione teneri, quoniam transactio et Aquiliana stipulatio interposita est, iudex contemplatione iudicii quod est bonae fidei quaeret, de quanta pecunia nominatim transactum sit: et si apparu
Abbreviated transcription (Latin):
d̃.a̾ã. Siactionẽ legatiul fidi comissi.
qmͣ adñsus ħedes marici qͦ ndã tinhĩnsti.
te affeccione hedum aliis remisisse ꝓbetur
exceptionẽ ꝑacticcͣ debitores tibi mstituen¬
ti acciones. noc̃e minime posse ĩtlligas

Expanded text:
. Si actionem legati vel fideicommissi, quam adversus heredes mariti quondam tui habuisti, te adfectione heredum aliis remisisse probetur, exceptionem pacti contra debitores instituenti actiones nocere tibi minime posse intellegis
Abbreviated transcription (Latin):
uł ucenciam ei p̃stare ꝓecede quid̃ ascͥpt᷑a
suo at iuire uti sancimꝰ nemini hic̃e adũs
pacta sua uenire. ⁊ cont̾hentes deciꝑe. si em̃¬
⁊ ip̃o edicto p̃toris pacta cõuenta que neq ꝯͣ
leges neq dolo malo inita fint. om̃imoco
obsuanda sunt. qͣre ⁊ inħ causa ꝑacta ñ
uasant cũ alia regula ẽ iuris antiqͥ om̃s
licẽciam hr̃e is que ꝓ se introdncta sunt
renũciaꝵe. om̃s itaqͣ indices nr̃i ħ inli¬

Expanded text:
centiam ei praestari decedere quidem a scriptura, suo autem iure uti: sancimus nemini licere adversus pacta sua venire et contrahentes decipere. Si enim ipso edicto praetoris pacta conventa, quae neque contra leges nec dolo malo inita sunt, omnimodo observanda sunt, quare et in hac causa pacta non valent, cum alia regula est iuris antiqui omnes licentiam habere his quae pro se introducta sunt renuntiare? Omnes itaque iudices n
Abbreviated transcription (Latin):
ficas ⁊̃genĩ fecisse ñ ind̾at᷑ nec asseũa¬
qiõ ꝯseni tii ĩgenuitatis iꝰ tͥbuere potint
d̾.a. L ib̾tine ꝯdicioñ ꝯstitutis pͥuatis
pactis mutare statũ ñ licẽ iuinano sena¬
t̾ cõfulto eẽ collusorẽpẽna statuta.p̃mio¬

Expanded text:
ificas, ingenuum fecisse non videatur, nec adseveratio consensus tui ingenuitati. Libertinae condicionis constitutis privatis pactis mutare statum non licere ninniano senatus consulto contra collusorem poena statuta praemio
Abbreviated transcription (Latin):
suam ⁊ tipis coniũctionis macisiam
ex cogitande ingenntatis costufioe
ac false capt᷑ntatis uelam̃to ap̃ con¬
petentẽ iudicem obtegẽ uoluisse ꝓpo¬
nas nec libtatem ei matiem tuã dẽdisse

Expanded text:
ctionis maculam excogitandae ingenuitatis collusione ac falsae captivitatis velamento apud competentem iudicem obtegere voluisse proponas nec libertatem ei matrem tuam dedisse,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fidepiente. qm̃ necesse ẽ añ sciri fi de¬
lictum ꝓbatum fũit. utrum inlib̾a
⁊ ingenuam anut mnancillãm con
pateris lite p̾ri libali tm̃mata si prote
eum qui se dñm tuum eẽ contendit
non phib̾is qd si iõ te ab accrsacione
lib̾ale iudicium cessat. causeaũt exa¬
minacio ap̃ eum qui iuidicat ostẽd
uirum ne accusacio induci debeat
pp̃statum ꝑsone an euanescat.
mouen: te debita uelle p̃etere come¬
mores ordinanium ẽ prius sollemp¬
nib int̃poĩts si ħ uirus admisit m̃tio
cãm libalem ap̃ p̃sidem ꝓuincie de¬
cidi ut si lib fĩris. uł suus noñ ẽe ꝓnũ¬
ciatusu tunc tibi iure debita restitiu
uibeat. ⁊ cumħ ieto. utium ne tsbi
debitorim suoꝵ urgen ñ oporteat

Expanded text:
praebente, quoniam necesse est ante sciri, si delictum probatum fuerit, ut in liberam et ingenuam an ut in ancillam constPateris, lite prius liberali terminata, si pro te eum, qui se dominum tuum esse contendit, non prohiberis. Quod si ideo te ab accusatione liberale quidem iudicium cessat, causae autem examinatio apud eum qui iudicat ostendet, utrumne accusatio induci debeat propter statum personae, an evanescat.et te debita velle petere commemores, ordinarium est prius sollemnibus interpositis, si hoc iuris admiserit ratio, causam liberalem apud praesidem provinciae decidi, ut, si liber fueris vel servus non esse pronuntiatus, tunc tibi iure debita restitui iubeat, cum hoc incerto, utrumne tibi debitorem tuum urgueri non oporteat
Abbreviated transcription (Latin):
dis.hnq uslibtatem ꝓclamaũunt cã
ubalis prius adñsus eos ⁊ tunc damp̃i¬
datrrerumq amotarum lis ap̃ p̃sidẽ
ꝓuincie contestanda ẽ ut siquid libi¬
mũ damꝑm datiramotarum rerum

Expanded text:
in libertatem proclamaverunt, causa liberalis prius adversus eos et tunc dami rerumque amotarum lis apud ovinciae contestanda est, ut, si quidem libmum damni dati
Abbreviated transcription (Latin):
mio rensam ꝓponas nũc tibi seruiu¬
ꝓuncie. qui de cansa libali cognoscet
iure latur snam sciens neq hmnꝰ matͥs
condicionem noq captinitatem reu̾sis
de statu ꝓstino quicqmͣ posse detrabere
les ingenuis si mutentur. iminime nocee.
cessir ticiãiis s ngeni constituti operif
m̃cede placita locastis nec statm quicqͣm
ur̃o derogandum ẽ nec ad conuencioni¬
statum comissum plagii ncħ ꝓmõtiet si
abuciam natales quib nata eͥ post hinc
eciam cãum optine conueuit¬

Expanded text:
minio reversam proponas et nunc tibi servituminio reversam proponas et nunc tibi servituprovinciae, qui de causa liberali cognoscet iure laturus sententiam, sciens neque huiusmodi matris condicionem neque captivitatem reversis de statu pristino quicquam posse detrahere.les ingenuis si mutentur, minime nocet, naecessit titulus, sed ingenui constituti operas mercede placita locastis, nec statui quicquam vestro derogatum est nec ad conventionis istatum commissum plagii nihil promovet, sed abductam natales, quibus nata est, post hunc etiam casum obtinere conveni
Abbreviated transcription (Latin):
qui siis eẽ dr. inalio iudicio eum accusa¬
uint. p̃terqmͣ si eiusoccasionem ip̃e qui
re priuabuntur
ti aũt ex mra lege qmͣ deassertione tollẽ¬
da posuimus inquandam disficultatem
so temedio filciendam ẽẽ censentus. c̃
tabatur si mmedio assertore litemagẽ¬
te assertus ab huice fuĩt subtractꝰ nece¬
sfitas inponeb̾atur uichominꝰ assertori
litem inple̾. ut emptor si uictus erat et
ꝓlib̾tate fr̃t ꝓnunciatum habeat regr¬
essum adũsus uenditorem ut ei ꝙͣi li be
psone uenditor reddat id qd̾ empcion¬
ali instium̃to continebatur. uł nat᷑am
cc̃tus eugebat inp̃sentiat᷑ quia asseitor
cione lisagitur mortua fu̾it q̃ madinod̾
iudicium pot̾ admpli una tm̃mo ꝑsona
inuidicio ueniente sancimus itaq mp̃

Expanded text:
icitur, in alio iudicio eum accusaverint praeterquam si eius occasionem ipse qui re privabuntur. ti autem ex nostra lege, quam de adsertione tollenda posuimus, in quandam difficultatem so remedio fulciendam esse censemus. Cum tabatur, si in medio adsertore litem agente adsertus ab hac luce fuerit subtractus, necessitas imponebatur nihilo minus adsertori litem implere, ut emptor, si victus erat et pro libertate fuerat pronuntiatum, habeat regressum adversus venditorem, ut ei quasi liberae personae venditor reddat id, quod emptionali instrumento continebatur vel natura contractus exigebat. In praesenti autem, quia adsertorum us condicione lis agitur, mortua fuerit, quemadmodum iudicium potest adimpleri una tantummodo persona in iudicium veniente? Sancimus itaque
Abbreviated transcription (Latin):
filios suos constituta cumsi his uberi
munstĩum᷑ tibi tradẽ ꝓmisisse probe¬
tuir parere placitis non conpellinir.
endidnti qui tam ꝓxima uecessitate ꝯ
uinctus condicionis ignorantiam si¬
mulare noñ pot: nirꝰq sociis crimin

Expanded text:
filios suos constituta cum his libera in ministerium tibi tradere promisisse probetur, parere placitis non compellitur.vendidisti, qui tam proxima necessitudine coniunctus condicionis ignorantiam simulare non potest, utrisque sociis crimin
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sed̾a insuitute ꝓetitio eiꝰ danitibiñ
deb. s si postea qm cognõiusti de sñia
iudicis appllasti amure lata sit ĩnau
cis qd̾ eam uendente fisco. conparasti.
s nec ħ adp̃scupcionem operatur qd̾
uendicionis tp̃r maior .xx. annis fuit.
cum etatis allegacio non alias possit
p̃scͥpcionem aduisus ciuem romanũ a¬
comodare qm̃ si patricipandi p̃recii
gr̃a consensũ suituti dedisse ꝓbetur.
ꝓbacionis sanecum ex suitute homis
uslib̾tatẽ asseritur ad serecẽpit. q̃ ad
firmacionem suam non inplear. in cõ¬
gissum possessionisius. obtinebis.
gis cum eas scripturas dare conpul¬
manumissus es. fiustra lib̾tatis con¬
trou̾siam sustines maxime abħ̾ede :
eiꝰ quitemanumisit cum ⁊ si iupedi¬

Expanded text:
ecunda in servitutem petitio eius dari tibi non debet. sed si, posteaquam cognovisti de sententia iudicis, appellasti, an iure lata sit, in audcis, quia eam vendente fisco comparasti. Sed nec hoc ad praescriptionem operatur, quod venditionis tempore maior viginti annis fuit, cum aetatis adlegatio non alias possit praescriptionem adversus civem Romanum accommodare, quam si participandi pretii gratia consensum servituti dedisse probetur. Probationis sane onus, cum ex servitute in libertatem adseritur, ad se recipit. qui si adfirmationem suam non impleat, inconcussum possessionis ius obtinebis.gis, cum eam scripturam dare compulmanumissus es, frustra libertatis controversiam sustines, maxime ab herede eius qui manumisit, cum, etsi iure
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponis filios ingenuos are uenunda¬
tos. s quia fcm̃tuum filiis obeẽ non
deb adi conpetentem indicem. si nis
ur causa agatin: scdm ordinem us¬
d̾.a. Sihn quos fuos tuos ẽẽ dicis.
nbi ee adiũsa parre dicantur. de statu
eoꝵ more soliro q̃n oportet. nec enrm
ies iud̾icata q̃ deppͥetate coꝵ ꝓnuncia¬
tum ẽ. oppoꝑi eause libali pot¬
denunciatum ut se abstineret: seruᷤ
domini mulieris non fit
qmͣuis apsente te. eã cognta ꝓnũtiat

Expanded text:
ponis filios ingenuos a te venumdatos. sed quia factum tuum filiis obesse non debet, adi competentem iudicem, si vis, ut causa agatur secundum ordinem . Si hi, quos servos tuos esse dicis, liberi esse a diversa parte dicuntur, de statu eorum more solito quaeri oportet: nec enim res iudicata, qua de proprietate eorum pronuntiatum est, opponi causae liberali potdenuntiatum, ut se abstineret, servus domini mulieris non fit.quamvis absente te causa cognita pronuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
eusdem eiu ap̃ aliud inditim patu
untur matrum condicionib utiqͣꝵ
mox isc̃ĩb exponuntur. añ item uõ
natisuo om̃s noĩe inq̃stionem uocarẽt᷑
qm̃ eos solos qui uilite natierunt õmẽ
fortunam incãm conplectioporter.⁊
aut ustis tradi dñs aut lb̾tate cũ

Expanded text:
eiusdem Aelii apud aliud iudicium patueuntur matrum condicionibus uti, quarum mox visceribus exponuntur. ante litem vero nati suo omnes nomine in quaestionem vocentur, quoniam hos solos, qui in lite nati erunt, omnem fortunam matrum complecti oportet et aut iustis tradi dominis aut libertate cum
Abbreviated transcription (Latin):
uniissionis rectefce nslum aufferunt p̃¬
stite libtati puudicium ita si suum ad lib¬
tatem ꝓduxisti instrum̃toꝵ amissio. nicħ¬
d .a. Sicut datam libtatem manumis¬
lis adime patronus nonpot. ita mami¬
nissionis instrm̃tum p̃stare cogitur.
d .a. ¶ mĩanus simota q̃stionẽ aleoni¬
toum̃ non rectepetitus ẽ eoheseciam rͥ
ab amano datus conludens cum eo fiue
inspiciatur condicio. s nec matm̃ aui
dignitas sola sufficit cũlicet auia quoi
libera ꝑban possir misitis tũ ex causis sta
redemptam incuiꝰ fuit contubino si

Expanded text:
umissionis recte factae nullum adferunt praestitae libertati vitium, ita si servum ad libertatem produxisti, instrumentorum amissio ni. Sicut datam libertatem manumissis adimere patronus non potest, ita manumissionis instrumentum praestare cogitur.. Arrianus si mota quaestione a Leoniiterum non recte petitus est. Coheres etiam tibi ab Arriano datus colludens cum eo sive inspiciatur condicio. sed nec materni avi sola sufficit, cum, licet avia quoque libera probari possit, multis tamen ex causis statredemptam, in cuius fuit contubernio, si
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ const .a. Siqñ negocium stat᷑¬
fũit exortum N ab eiꝰ parce quidicit
sinsanquid dicatur dñs abripiusse.
priꝰ consid̾ari placet utrum de posse¬
ssione suitutis intib̾tatem reclamã¬
dum putetan uõ ex po ssessioẽ hb̾ta¬
tis insu̾itutem uocatur. arsieũ d̾ ob¬
seqͣuiis fuilib lib̾tatem constitit fla¬
gitare anã decidi status conuenit cau¬
sam. atq ita p̃bi direp̃toꝵ negocioꝵ
sires exeg̃it audiẽciam. E qd̾ si ei qui
adsintutem uocatur quioqͣm direptũ
eẽ memoretur. unnĩsa que constĩt
ablata. ita demũ reddiconienit ei qͣ
suuis eẽ contenditur simõ saluã rem
futuram. ꝑidoneos fidenissores ꝓmi¬
bitur seq̃strari. meum diem in quo ꝯ¬
troũsia sopiatur. ita ut exhisd̾ si aliq̃
facisltas eẽ non potũit rantum litis sũ¬
pͣttis ⁊ alimonie homini subministr¬
entur qnͣtum mod̾ate iudicis arbi¬
ret de statu controũsiam mouit. nece¬
ssitatem habebit ⁊ sine satisdacione

Expanded text:
 PP. Si quando negotium statuquidem ab ejus parte, qui dicitur servus, aliquid dicatur dominus abripuisse prius considerari placet, utrum de possessione servitutis in libertatem reclamandum putet, an vero ex possessione libertatis in servitutem vocetur. At si eum de obsequiis servilibus libertatem constiterit flagitare, ante decidi status convenit causam, atque ita praeberi direptorum negotiorum si res exegerit audientiam. Quod si ei qui ad servitutem vocatur, quicquam direptum esse memoretur, universa, quae constiterit ablata, ita demum reddi convenit ei qui servus esse contenditur, si modo salvam rem futuram per idoneos fidejussores promibitur, sequestrari in eum diem, in quo controversia sopiatur, ita ut ex iisdem si aliqua alia facultas esse non poterit tantum litis sumptus, et alimonia homini subministretur, quantum moderato judicis arbiret, de statu controversiam movit, necessitatem habebit et sine satistione
Abbreviated transcription (Latin):
qd ap̃sium dñs peculi noĩe. collecaũat.
eags que testam̃to. iss donacione q̃sitas¬
unt aut q̃ exatum rerum emolumẽtis
empta confectaq sunt: eid̾ ingenuo de¬
putentur que tñ uniuĩsa exatto libtan
tudicio que asupͣdicts reb disẽnuntur.
inseq̃stro eẽ oportet. ut hisabutroq de¬
ducuis atq ĩmedio iire collocatis ad eo¬
rum ꝓpetatem ut̃q contẽndat. de ord¬
ssus es status controũsiam repãciontim¬
ti qua rõne postistas pͥqmͣ decondicione
constaret tua accusandi tibitribii facul¬
tatem cẽeum qui te fĩmmeẽ cõntẽdit
cum gͥ fic̃ allegas. statu tm gñis fretus
esiux uis ordinariũm p̃sidem pete. qui
tognita puslibalicã ex euentu uidĩo¬
i quid de crimine staruere debeat nõ
disbitabiꝑ.
teheditate agitetur ordinanda quid
ẽ cã lib̾tatis. s sufficit ei qui lib̾ta¬
te utitur adinctoriam de ħeditate

Expanded text:
d servum dominus peculii nomine collocaverat. Ea vero, quae testamento vel donatione quaesita sunt aut quae ex earum rerum emolumentis empta confectaque sunt, eidem ingenuo deputentur. Quae tamen universa exacto libertatis iudicio, quoad a supra dictis rebus discernuntur, in sequestri esse oportet, ut his ab utroque deductis atque in medio iure locatis ad eorum proprietatem uterque contendat. Dssus es status controversiam pati, qua ratione postulas, priusquam de condicione constaret tua, accusandi tibi tribui potestatem contra eum, qui te servum esse contendit? cum igitur, sicut adlegas, statu generis fretus es, iuxta ius ordinarium praesidem pete, qui cognita prius liberali causa ex eventu iudicii, quid de crimine statuere debeat, non dubitabit. de hereditate agetur, ordinanda quidem est causa libertatis, sed sufficit ei, qui libertate utitur, ad victoriam de hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
numissampostea ingenuam sollemp¬
tito flagitare. si cumpiciorib tractatũ
habutsses. facile cõgnosces.¬
ingenuũ redemptum palmurene fac¬
tionĩ  oñacione aiłut captiuũ dis¬
trattum eẽ dicas. p̃sens ꝓuincie ingen¬
uitan sue ueddi eum efficiet.
da. Difamanstatum ingenuoꝵ. se
uenore seͥmalignitate quordam: per¬
unquũ ẽ. p̃sectuꝵ cum asfirmes diu p̃¬

Expanded text:
numissam postea ingenuam sollemnrito flagitare, si cum peritioribus tractatum habuisses, facile cognosceingenuum, factum Palmyrene factionis dominatione velut captivum, distractum esse dicas, praeses provinciae ingenuitatis suae reddi eum efficiet.. Defamari statum ingenuorum seu errore seu malignitate quorundam periniquum est, praesertim cum adfirmes diu p
Abbreviated transcription (Latin):
dudum ⁊ scõa ⁊ t̃cia uiceasserconias littes
eraminari p̃cipiebant inpostum con¬
quiescentib cum sit uistum p̾mam
diffinicionem in suis man̾e uirib cũꝑ
uocatio misla oblata fuĩt quã porrecta
ad fislitudinẽ alior negocioꝵ uder ap̃
q̃m res exꝓuocatione ducitur e miexa¬
minabit. cuiꝰ⁊ ip̃iꝰ iudicium ad scdaer¬
quisicionem minime reducetur. ocasi¬
one legum que suꝑ asseitoriis. iuib
poñe funt. suꝑ peculio eciam ẽor łalii
reb aur causis uetẽm defensoris obier¬
uacionem tollimꝰ. p̃cipientes illoꝵ tm̃¬
modo pecistra qui expossõne suituris sr̃
lib̾a condicione litigant. stasq ies q̃
uendicantur intutõ ꝓ dispoĩcione iudi¬
cis collocmiꝰ. ¶ om̃s uero qui lib̾tate ꝑi¬
ctitantur si quid̃ possunt fidẽnissorẽ da

Expanded text:
ice adsertorias lites examinari praecipiebant, in posterum conquiescentibus, cum sit iustum primam definitionem in suis manere viribus, cum provocatio nulla oblata fuerit: qua porrecta, ad similitudinem aliorum negotiorum iudex, ad quem res ex provocatione ducitur, eam examinabit, cuius et ipsius iudicium ad secundam exquisitionem minime deducetur occasione legum, quae super adsertoriis litibus positae sunt. Super peculio etiam eorum vel aliis rebus aut causis veterem defensoris observationem tollimus, praecipientes illorum tantummodo peculia, qui ex possessione servitutis super libera condicione litigant, aliasque res quae vindicantur in tuto pro dispositione iudicis collocari. Omnes vero, qui pro libertate periclitantur, si quidem possint fidei
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ diccł. Nonatit̃ noĩatus tutorp
tipilloꝵ agendonõie licex ex eoꝵ ꝑsona
numctamipleat intentionem eice¬
pcione situtor nonẽ submouetur si
tores quos pernstided̾unt am̃ tu cc̃ sexꝰ
conduccionẽ aliciniex ea obligacione
obsincta es ꝗuo ruo ꝑicło tutores filiis
tius dari postulasti

Expanded text:
. Non utiliter nominatus tutor pupillorum agendo nomine, licet ex eorum persona iniunctam impleat intentionem, exceptione " si tutor non est" submovetur. DIquos petisti dederunt, quam tu contra sexus condicionem alicui ex ea obligatione obstricta es, quod tuo periculo tutores filiis tuis dari postulasti
Abbreviated transcription (Latin):
os⁊ tutorem fr̃ ħ orta siñe dubitatio adi¬
litate ⁊ comũctione ꝓpendet ubi puer
ap̃ quẽ educari debeat. ns nẽcesfitatem
habebit ħfacẽ quod p̃ses issent.¬
apte an pͣatruũ sirum morati debar.
exsingłoxasfeccione ⁊ quimanis ad
fuspicionẽ exspesuccestioĩs ꝓpriorfit.

Expanded text:
os et tutorem super hoc orta fuerit dubitatio, adilitate et coniunctione perpendet, ubi puer apud quem educari debeat, is necessitatem habebit hoc facere, quod papud te an patruum suum morari debeat, ex singulorum adfectione et qui magis ad suspicionem ex spe successionis propior sit,
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa. Homiã pĩnoꝵ debitoꝵ si idoẽa
culpam tntoꝵ miniis idonea tp̃rtucele
ẽẽ ceꝑunt iudex qui sr̃ eadatus fũit re¬
dispiciet ⁊ si palam dolo tutorisułima¬
ntesta negligentia cessatum ẽ tutele
iudicio dampnum qd̾ excessicioneac¬

Expanded text:
bitorum si idonea culpam tutorum minus idonea tempore tutelae esse coeperunt, iudex qui super ea re datus fuerit dispiciet: et si palam dolo tutoris vel manifesta neglegentia cessatur, tutelae iudicio damnum, quod ex cessatione ac
Abbreviated transcription (Latin):
tibinegaiũ eumgessisse anqr imiifus
suos comise pecume fũt legimafufu¬
ras ab eo accipere. scd̃m qd̾ iudextutele
indicio redoitis ꝑtem religionus mp̃l
pans scõm edicti formam abstentus ẽ.
ħ editanis accionib conueniri mula
rõ suad necad rem facit qd̾ adũsus
curatores uł tutores simcõsulte abstẽ¬
tus sit accio ei conpetar. nicħ qͣmppe
mea que exoffcõ gesta sue̾ issgeridebe¬
bunt nemet. s culpa sotũmodo q̃miꝙ

Expanded text:
tibi negotium eum gessisse, an, quia in usus suos conversae pecuniae sunt, legitimas usuras ab eo accipere: secundum quae iudex tutelae iudicio redditus partem religionis implernis secundum edicti formam abstentus est, hereditariis actionibus conveniri nulla ratio suadet. Nec ad rem facit, quod adversus curatores , si non consulte abstentus sit, actio competat: nihil quippe in ea quae ex officio gesta sunt vel geri debebunt veniet, sed cul
Abbreviated transcription (Latin):
esałienũ qd mełiꝰ ẽ intenĩ tacen qmͣ
pnpiior signarinondudio agepro
ferre debebimt. ea q̃ uir bonꝰ arbitrab¬
itur. digneac mĩto ad exibicionem
educaciomiq ministĩa studuꝙ eiro¬
gatadẽ nec ferendꝰ ẽ unienisqui cũ
betsumptuiq recusetamentoupxĩt.¬

Expanded text:
erim taceri quam, pupillorum signari, non dubio accepto ferre debebunt ea, quae vir bonus arbitrabitur merito ad exhibitionem educationis ministeria studiaque erogata esse. Nec ferendus est iuvenis, qui, cum robet, sumptusque recuset, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑ. alex̃. Quod ꝑlerumq postula¬
tir ut arburio p̃toris alim̃ta ꝓmodo
facstatũ pupillisuł inienib consti¬
tuantur ꝓ osficiosuo hii qmaliena
ũstam hãne faciunt. cetum sibonus
mr⁊ in noces tutorarbitrio suo aluit

Expanded text:
rumque postulatur, ut arbitrio praetoris alimenta pro modo facultatum pupillis vel iuvenibus constituantur, pro officio suo hi qui aliena versiam habeant, faciunt. Ceterum si bonus vir et innocens tutor arbitrio suo aluit
Abbreviated transcription (Latin):
isstimam uotuntatem sucscimũ mi.
filio cõĩ tutoremdatũ ꝓbau̾is eum sine
dampno exstimacionis atureia remon¬
endum p̃tor decerner que rescupto s ĩ e
fraidẽ ꝯuict̃ fũ̾ie non suffragabitur.¬

Expanded text:
timam voluntatem fuscinium filio communi tutorem datum probaveris, eum sine damno existimationis a tutela removendum praetor decernet. Quae rescriptio, si in fraude convictus fuerit, non suffragabitur
Abbreviated transcription (Latin):
iumamatre. ⁊temq auo pat̾no amĩst̃¬
ta eorumq noĩe indempnitatẽ us pio¬
missam ẽẽ asseu̾atis q̃ si ita fu̾r ⁊ idẽ pu¬
pilli legime eratis effecti non adũ fuᷤ
matrem fuã itemq auñ. s cc̃ nos congre¬
dimalunt non m̃nerito indempnitatẽ
ab his p̃stari desid̾abitis quos ⁊ ad mĩstra¬
cione suo ꝑicło pͥdem suicepisse ꝓpoĩtis.
amatre petitum frustra ub̃ eamteñi con¬
tenditis cum non nisi spãlit̾ eiꝰ ꝑicło dari

Expanded text:
paterno administrata eorumque nomine indemnitatem vobis promissam esse adseveratis. Quae si ita sunt et idem pupilli legitimae aetatis effecti non adversus matrem suam itemque avum, sed contra vos congredi malunt, non immerito indemnitatem ab his praestari desiderabitis, quos et administrationem suo periculo pridem suscepisse proponitis a matre petitum frustra vobis eam teneri contenditis, cum non, nisi specialiter eius peri
Abbreviated transcription (Latin):
rumtuoxstrcciorib remediis adhibitis oĩ¬
mõ admĩstracionis offcm̃ conpellet agnosc̾e
qo si in ead̾ contitmnacia ꝑseũaũnt fuspecroᷤᷤ
postislare uralii in locum eorum petantur.
non ꝓhiberis.¬
daa. cm̃tẽstam̃to pr̃is tutorem datũ
tutoribisencuratorib noniures prĩmoio¬
rumpͥncipalir̾. s an nich signiter nichil
frandulent̃ gãtur perpendi oportet.
mpgor.a.. Dietatis fungis mim̃e qui
tus cui fiioi ut necessitudo sangͥnis suad
ꝓtegẽ conaris. si gͥ iutores isł curatores eor
non recteamñstrane suspectis eis postitatis
atq ostensis utalii inloco eoꝵ constituãt᷑.
facile inpetrabis qd sinicħ infrandẽ eg̃ũt.
gendꝰ fit curator ami idoneꝰ facłtatib fit. re¬
ctor ꝓuĩcie e xciͣmabi remouendiat ncen¬
cia non solum pentib utriiq sexꝰ s ecia

Expanded text:
rum tuorum strictioribus remediis adhibitis omnimodo administrationis officium compellet agnoscere. Quod si in eadem contumacia perseveraverint, suspectos postulare, ut alii in locum eorum petantur, non prohiberisam testamento patris tutorem datum tutoribus seu curatoribus non vires patrimoniorum principaliter, sed an nihil segniter, nihil fraudule. Pietatis fungeris munere, qui fratris tui filios, ut necessitudo sanguinis suadet, protegere conaris. Si igitur tutores vel curatores eorum non recte administrant, suspectis eis postulatis atque ostensis, ut alii in loco eorum constituantur, facile impetrabis. Quod si nihil in fraudem egerunt, gendus sit curator, qui idoneis facultatibus sit, rector provinciae aestimabit. Removendi autem licentia
Abbreviated transcription (Latin):
dicantem agenda erit curarores pupillo
gitimo frũ tui fstioꝵ tutele honis ad te
ꝑtinear ũeri non debes dehis q̃onib quas
adũais spẽm crm quondã tibi fuisse di¬
as cumsiquã em̃sit lis ꝓcuratore dato ⁊
illis curatore adutem constituto ⁊ sollem¬
pnitati uiris ubi curor exigitur⁊ idemp

Expanded text:
dicantem agenda erit, curatores pupillodicantem agenda erit, curatores pupillogitimo fratris tui filiorum tutelae onus ad te pertineat, vereri non debes de his quaestionibus, quas adversus fratrem quondam tibi fuisse dicis, cum, si qua emerserit lis, procuratore dato et illis curatore ad litem constituto et sollemnitati iuris, ubi tutor exigit
Abbreviated transcription (Latin):
d.aã. E um̃q̃m ut suspectum turorel
curatore accusas pendente cã cognicionis.
abstine ab admĩstracõne rerum tuarim
cie iubebit aliꝰt̃ int̃ ea in locum eiꝰ mad¬
mĩstracione reniim ordĩnandꝰ ẽ.¬
mp̃.suipꝰa. Smonsuspectum contu¬
torẽtuum postilare acremoue ab admĩ¬
stracõne bonox pupillicuraũis admuti
neqͣ qmͣ põt racio desdi tuiram nũc pos¬
tissantis tũtelam tibi nomine eĩtempu¬
pilli restitin.
eos eciamqui obnegligẽtiam remoit᷑
infames fieri maiifestum ẽ. Le mlitẽ
defendentib tutorib tuis. cum⁊ sialios
tutores non habent adħ genus utis defẽ¬
dicacio conpetat iscuiꝰ de eare nocio ẽ extim¬
abit. respicẽat᷑ debes offcm̃ in quo te ẽẽtur¬
oremdicis ne obenmͦ peticõnem enicõne
secura isttra p̃cii qnͣtitatemanctoris ħed̃
pupislum tiũ hoñes qui Iaudatui ꝑte
defendi deb̾ae. cum aue conpensacioñs
rõnem hr̃e aut ccͣrio tutele indicio exꝑiri
eam rem defendendam que adũsus tener¬

Expanded text:
. Eum, quem ut suspectum tutorem vel curatorem accusas, pendente causa cognitionis abstinere ab administratione rerum tuarum, ciae iubebit. Alius tamen interea in locum eius in administratione rerum ordinandus e. Si non suspectum contutorem tuum postulare ac removere ab administratione bonorum pupilli curaveris, admitti nequaquam potest ratio desiderii tui iam nunc postulantis tutelam tibi nomine eiusdem pupilli restitui. etiam eos, qui ob neglegentiam remoti sunt, infames fieri manifestum est. DIOCL. ETdefendentibus contutoribus tuis, cum et, si alios tutores non haberent, ad petat, is cuius de ea re notio est aestimabit. Respicere autem debes officium, in quo te esse tutorem dicis, ne ob eiusmodi petitionem evictione secuta ultra pretii quantitatem auctoris heredem pupillum tuum oneres, qui laudatus per te defendi debeat, cum aut compensationis rationem habere aut contrario tutelae iudicio experiri atur, ad eam rem defendendam, quae adversus te vin
Abbreviated transcription (Latin):
ur tm̃mo lirem scdm legumordinem
ꝓ pupillo issadulto iliriq ꝑ sonisuisti¬
ruãt ncẽciam ex hacmrã auctoritare hab¬
entes sine decreto res quarũ gubuacio¬
nemingunt ꝓcautela litis fubsignare
omẽm aut̃ dnbitacionẽ ꝓ defensione pu¬
pilloꝵ iss adultoꝵ aliatũo ꝑsonarũ pen¬
ius ãputantes. sancimus om̃itutores ł
cumtores non aliascieari nisi priꝰcum
almͥ sollempnib ũbis que ꝓ gub̾naci¬
one renĩtam inigestis qmͣ incauciõib
abhis conscrbuntur⁊ ħ spãir exp̃ser¬
nirqd̃ omĩmõ sine islladilacione de¬
fensionẽ ꝓ pupistis ⁊ adiltis aliisq
supͣmemoratis ꝑsoĩs fubire eos nece
pitulo ambiguitatẽ relinq̃ntes tur¬
orib ⁊ om̃ĩb curatorib lic̃e frucins
finequiexredditib p̃dioꝵ colligunt᷑.

Expanded text:
m legum ordinem pro pupillo vel adulto aliisque personis instruant, licentiam ex hac nostra auctoritate habentes sine decreto res quarum gubernationem gerunt pro cautela litis subsignare. Omnem autem dubitationem pro defensione pupillorum et adultorum aliarumque personarum penitus amputantes sancimus omnes tutores vel curatores non alias creari, nisi prius cum aliis sollemnibus verbis, quae pro gubernatione rerum tam in gestis quam in cautionibus ab his conscribuntur, et hoc spequod omnimodo sine ulla dilatione defensionem pro pupillis et adultis aliisque supra memoratis personis subire eos necesin hoc capitulo ambiguitatem relinquentes tutoribus et omnibus curatoribus licere fructus, sive qui ex reditibus praediorum colligun
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.aa. Ad ẽos qui inalia ꝓm̃ciatute
pupilli gunt non porrigitur de ꝑicł̃e
mp̃.fslipꝰ. Sires pupillares quas
inhorre conduras hr̃e aut eciã uemim¬
dase debnisti ĩ hospicio tuo ut asseũ¬
as ui ignis ab sũpre st̃. cisꝑam seu se¬
gniciem tuam non ad tuũ dampnũ
s ad pupislitui spectare dispendium

Expanded text:
. Ad eos, qui in alia provincia tutepupilli gerunt, non porrigitur. ALEpus . Si res pupillares, quas horreo conditas habere aut etiam venumdare debuisti, in hospitio tuo, ut adseveras, vi ignis absumptae sunt, culpam seu segnitiam tuam non ad tuum damnum, sed ad pupilli tui spectare dispendium
Abbreviated transcription (Latin):
uidex non ignorat non eẽ adcat. unai¬
mittentos aduecigalia conducerdia
eos qui pupslioꝵ iss adolescentiũ turelã
sencuram a dmĩstrãt ł eiꝰ admĩstraconis
unemmondum reddioune s. qmus¬

Expanded text:
udex non ignorat non esse admittendos ad vectigalia conducenda eos, qui pupillorum vel adulescentium tutelam seu curam administrant vel eius administrationis rationem nondum reddide
Abbreviated transcription (Latin):
daa. ¶ umͣuire hñt tutorẽ rutordan
non possit. mtlłigis mariẽ non offt̾m pi¬
efatis impetendo tutorẽ deserinsse. s urẽ
muntam mĩto filio fuo tutorem non
tendis tutorib debito non fũgatur offtõ.
petere tutores potes.¬
mp̃zens. Patres naturalib ⁊ filĩs
adsmslitudiẽm eoꝵ qui ex iustisac le¬
gitimis iꝑcris funt ꝑcreati petẽdoꝵ
tutoꝵ necessitatib subiaceal. nissla eis
ignorãcia iutis ad euitanda legibꝰus sa
eris conssitucionib disfimta si peticionẽ
tutor minus curau̾int ꝓtutura. ubi pe¬
originem ꝑcõdicionem pri oucũt uł
udieoꝵ funt facustates tutores isłcura¬
tores hisqm̃ primũ scõm formã ꝓpetiuĩ
dare curabunt. qd s fllii tuneqͣ: possid¬
ent quicqͣm inꝑiũcta isbi morãtur ne
inde originẽ ducunt restituti ap̃ patriã
suam ⁊ ubi pr̃imõĩum hñt morabunt
ut ibi defensores legitimos sorciant᷑ce

Expanded text:
. Cum iure habenti tutorem tutor dari non possit, intellegis matrem non officium pietatis in petendo tutore deseruisse, sed iure munitam merito filio suo tutorem nontendis tutoribus debito non fungatur officio, petere tutores sZeno . Matres naturalibus etiam filiis ad similitudinem eorum, qui ex iustis ac legitimis nuptiis sunt procreati, petendorum tutorum necessitati subiaceant, nulla eis ignorantia iuris ad evitanda legibus vel sacris constitutionibus definita, si petitionem tutorum minus curaverint, profutura. ZEoriginem per condicionem patris ducunt vel ubi eorum sunt facultates, tutores vel curatores his quam primum secundum formam perpetuam dare curabunt. Quod si filii tui neque possident quicquam in provincia, ubi morantur, neque inde originem ducunt, restituti apud patriam suam et ubi patrimonium habent morabuntur, ut ibi defensores legitimos sortiantur
Abbreviated transcription (Latin):
icrals sine omi dampno celebrata ħ per¬
misit. quo fubsecuto si ⁊ iundex ꝓnuĩcian¬
uit ⁊ debitor ꝑsolũit sequitur hicansã
plen̾issima securitasut nemo inpostu
Resuscitari. non at hac̃ legem extendimꝰ
eciã nihis solucionib que usexred n.¬

Expanded text:
icialis sine omni damno celebrata hoc permiserit. Quo subsecuto, si et iudex pronuntiaverit et debitor persolverit, sequitur huiusmodi causam plenissima securitas, ut nemo in posterum resuscitari. Non autem hanc legem extendimus etiam in his solutionibus, quae vel ex r
Abbreviated transcription (Latin):
datas atq intemꝑantes ꝓspeẽ mino¬
rib cqueplerumq nois maritisũ
lolumres filioꝵs eciã itã addicũt.
huic accedit qd̃ ip̃i pecunie mqna
chilĩ minoꝵ prĩmonia deducunt᷑
iam quoq uendicio tutoris mulas¬
it sine int̃poĩcione decreti exceptis
Dumtaxat uestib que deltenisn

Expanded text:
atas atque intemperantes prospexit minoribus, quae plerumque novis maritis non solum res filiorum, sed etiam vitam addicunt. Huic accedit, quod ipsius pecuniae, in qua nihilum minorum patrimonia deducuntur. Jam ergo venditio tutoris nulla sit sine interpositione decreti: exceptis his duntaxat vestibus, quae detritae usu
Abbreviated transcription (Latin):
nem qm ꝑlite succeꝑunt recusare. s ab ĩ¬
miciolitis mis om̃ib memoratas ꝑ sõai
defendẽ et litem p̃patam scdm leges nist¬
ruere scientes qd ⁊ ħ̃ miꝰ necessariũ ẽtã
subire distissine. non solumut pote su̾¬
pectiamoueantur amissa eoꝵ estimiati¬
one. s eciam ex sub̾a sua omẽ detrim̃tũ
qd̃ añ lateꝑsone ex recusacione defenfio¬
¶ns substinet resarcire cogantux. s ⁊ siqͥs
etẽti iudicio ordinari cura ⁊ ꝓuisione
ut non abeo institura lisduiciꝰ ꝓtrah¬
arur necessitatẽ habente creandoturo¬
re ł curatore defensionẽ sisbire ⁊ cetera
alii conpellẽtib eos quos ordinaũunt
tutores uł curatores ppar̃are ralẽ subire
curacõe remoueãtur. netesfitatem in¬
ponimꝰ memoratis ꝑsonisalios turores
⁊ curatores ordinare imp̃is gestis in quibꝰ
turoresisscurarores creantur exsua conf¬
essione declarãtes talem fubire defenssio¬
nem. ne at rales ꝑsone sine ꝓuisione de¬

Expanded text:
t recusare, sed ab initio litis modis omnibus memoratas personas defendere et litem praeparatam secundum leges instruere scientes, quod et hoc munus necessarium est tam subire distulerint, non solum utpote suspecti amoveantur amissa eorum existimatione, sed etiam ex substantia sua omne detrimentum, quod antelatae personae ex recusatione defensionis sustineant, resarcire cogantur. 1a . Sed etetenti iudicio ordinari cura et provisione ut non ab eo instituta lis diutius protrahatur: necessitatem habente creando curatore defensionem subire et cetera alii, compellendis eos, quos ordinaverint tutores vel curatores, praeparare talem subire curatione removeantur, sic necessitatem imponimus memoratis personis alios tutores vel curatores ordinare in ipsis gestis, in quibus tutores vel curatores creantur, ex sua confessione declarantes talem subire defensionem. 2b . Ne autem tales personae sine provisione de
Abbreviated transcription (Latin):
uł fr̃silł ext̾nei eẽt turorisscuratorqm
scciptus amarre tutoris. fũat hes mp̃
senti spe manifestissimũ erat stare tu¬
torem isscuratorẽ inp̃cipiti loco. siue
ei auctoritatẽ suamiss consenfũ. dad¬
eundã ħ editatem p̃stare pupillo. ład¬
ilto minime uoliũr. ne ex h cã sua
iura aliqd̾ paciãtur p̃uidiciũ. satisẽi
ĩminei picłm tutele issutiis negaci¬
orum gestoꝵ accionis. ne pupistus ł
a disi tnsurpore ex illiustarditate lefũ
em̃gebae dum eĩ ani consentit ip̃e sua
uira poittuidebatur⁊ enĩ confurmare
matus fue uidiciũ qd̾ opugnandũ eẽ
existimabat. ⁊ młte alie inst̃ spẽs ori¬

Expanded text:
 vel extranei esset tutor vel curator, qui scriptus a matre tutoris fuerat heres, in praesenti specie manifestissimum erat stare tutorem vel curatorem in praecipiti loco. Sive enim auctoritatem suam vel consensum ad adeundam hereditatem praestare pupillo vel adulto minime voluerit, ne ex hac causa sua iura aliquod patiantur praeiudicium, satis ei imminet periculum tutelae vel utilis negotiorum gestorum actionis, ne pupillus vel adultus utpote ex illius tarditate laesus emergebat: dum enim alii consentit, ipse sua iura perdit: videbatur etenim confirmare matris suae iudicium, quod oppugnandum esse existimabat. Et m
Abbreviated transcription (Latin):
sine duricia iss media atq ũberib eosa¬
sfictar. nec enĩ dños execrantur s magis
antiqͣ frt. tĩnic enĩ remota t̾muoꝵ tus¬
todia ectam iuutaminoꝵ sepiꝰ ꝓdẽbatur.
necnõ domninendere liceat inqnad

Expanded text:
sive duritia vel inedia atque verberibus eos asive duritia vel inedia atque verberibus eos adficiat. Nec enim dominos execrantur, sed magiantiqua sit: tunc enim remota servorum custodia etiam vita minorum saepius prodebatur. Nec vero domum vendere li