comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ars ur̃i cerencii inuotescit. Porro co¬
inicis ⁊ tragitis ab euntib cum om¬
nia lentras occupau̾it: clientes eoꝵ
comecdi udelicet ⁊ tragedi ext̾mi¬
nati sunt. S eos in seruili conclitio¬
ne diutaxat plerunq repperies.
Quis uͦ usus eoꝵ extiterit: poetica
docens aꝑit. aut ꝓdesse uolunt. ant
delectare poete. aut suul ⁊ iocun
da ⁊ icdonea dicere uite. At nr̃a ẽ¬
tas plaxa ad fabulas. ⁊ que uis
inania. ũ modo aures ⁊ cor ꝓstitu¬
it uanitati: s ocłoꝵ ⁊ aurium uo¬
luptate suam mulcet desidiam.
luxuriam accendit. conquirens
undiq fomenta uicioꝵ. Nonnẽ
piger desiliam instiuit. ⁊ sõnos
ꝓuocat instrumentoꝵ suauitate
aut nocum moctulis. hilaritate ca¬
uentiun. aut fabulantium gr̃ã.
siue qd̾ tirpius ẽ ebrietate uł cra¬
pula.. Artem utiq legantiorem do¬
cuit flaccus. Ter uncti trananto
tib̾im somno quib ẽ opus alto.
Ait quoq concionator. Dulcis est

Expanded text:
ars nostri Terentii innotescit. Porro coars nostri Terentii innotescit. Porro comicis et tragicis abeuntibus, cum omnia levitas occupaverit, clientes eorum, comoedi videlicet et tragoedi, exterminati sunt. Sed eos in servili conditione duntaxat plerumque reperies. Quis vero eorum usus exstiterit, poetica docens aperit: Aut prodesse volunt, aut delectare poetae, Aut jucunda simul et idonea dicere vitae. At nostra aetas prolapsa ad fabulas, et quaevis inania, non modo aures et cor prostituit vanitati, sed oculorum et aurium voluptate, suam mulcet desidiam, luxuriam ascendit, conquirens undique fomenta vitiorum. Nonne piger desidiam instruit, et somnos provocat instrumentorum suavitate, aut vocum modulis, hilaritate canentium, aut fabulantium gratia, sive quod turpius est, ebrietate vel crapula? Artem utique elegantiorem docuit Flaccus: Ter uncti, Transnanto Tiberim, somno quibus est opus alto. Ait quoque concionator: « Dulcis est
Abbreviated transcription (Latin):
erogare ñ grauabatur. singulos
ꝓuit quisq platuerat: amplissiẽ
dignitatis nomine subornabat.
anos patricios. alios senatores di¬
tens. hos illustrium spectabiliũ¬
ne nominib illustrabat. Uin¬
um uͦ adhuc aliqui ꝓ par¬
te imittantur. ⁊ si feditate
illius nemo dignetur inuolu c̃
gr̃am suam histrionib ⁊ mimiꝰ
multi ꝓstituant. ⁊ in exhibenda
malicia eoꝵ ceca quadam ⁊ con¬
cemptibili magnificentia ñ tam
mirabiles qmͣ iniserabiles faciunt
sũptus. Inla tamen etas ut sic inte¬
rim dicam honestiores habuit hi¬
striones. si tamen aliquomͦ hone¬
strun est: quod omni homine li¬
bero comꝓbatur incdignum. Nec
tamen histrionem assero turpit̾
in arte sua u̾sari. ⁊ si indubitant
turpe sit ẽẽ histrionem.  quidem
histriones erant qui gestu corꝑis.
arteq u̾boꝵ. ⁊ modulatione factas
aut fictas huborias sub aspectu pu¬
blico referebant. quos apud plau¬
tum inuenis ⁊ menandeum. ⁊ qͥb

Expanded text:
erogare non gravabatur; singulos, erogare non gravabatur; singulos, prout quisque placuerat, amplissimae dignitatis nomine subornabat, alios patricios, alios senatores dicens. Hos illustrium spectabiliumve nominibus illustrabat. um vero adhuc aliqui pro parte imitantur, etsi foeditate illius nemo dignetur involvi, cum gratiam suam histrionibus et mimis multi prostituant, et in exhibenda malitia eorum caeca quadam et contemptibili magnificentia, non tam mirabiles quam miserabiles faciunt sumptus. Illa tamen aetas ut sic interim dicam honestiores habuit histriones, si tamen aliquo modo honestum est, quod omni homine libero comprobatur indignum. Nec tamen histrionem assero turpiter in arte sua versari, etsi indubitanter turpe sit esse histrionem. Et quidem histriones erant, qui gestu corporis arteque verborum, et modulatione vocis, factas aut fictas historias, sub aspectu publico referebant, quos apud Plautum invenis et Menandrum, et quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tedio auctiendi. simulato fiu̾e
elati suuit. Milites quoq uisi alio
u̾ba ꝓnunciante ñ appellabat.
Nec agebat quicqm serio ioco ue
quin phonascrs astaret: qui eũ
sius arteriis pairere hotaretur
Instrumentoꝵ quoq curiosissuꝰ
erat. ut eoꝵ ꝑiciam aliis iuuioet.
adeo ut publico testuonio se ci¬
tharedum peicipem gaucberet
appellari. Unde illud ettharedo pͥn¬
cipe natus nobilis. hec ultra quid
erit nisi luctus: In tanta quoq
mole imꝑii. omnem ꝑosus ẽ gra¬
uitatem. Philosophiam ꝑsequens
quasi maiestatis imꝑii inimicã
⁊ uobiliora ingenia ueritus. se con¬
siliis subdidit histrionum. quoꝵ
ipse ũ erubuit turpitudinem ex¬
cere. Huic illud quod ñ daut ꝓce¬
res dabit istrio. Cum nͦ ẽẽt omui¬
um auarissimns. ad eo ut milli qd̾¬
cunꝙ officium delegaret. quin ꝓse¬
queretur. nosti quid mͥ opus sit:
aut illud subiceret qui omuibus
preest omnib indiget. tam̃ istͥo¬
nib ⁊ mimis pecunias infinitas

Expanded text:
taedio audiendi, simulato funere taedio audiendi, simulato funere elati sunt. Milites quoque, nisi alio verba pronuntiante, non appellabat; nec agebat quidquam serio jocove, quin phonascus astaret, qui eum suis arteriis parcere hortaretur. Instrumentorum quoque curiosissimus erat, ut eorum peritiam aliis invideret, adeo ut publico testimonio se citharoedum principem gauderet appellari. Unde illud: Citharaedo principe natus Nobilis. Haec ultra nobis quid erit nisi ludus? In tanta quoque mole imperii omnem perosus est gravitatem. Philosophiam persequens quasi majestatis imperii inimicam, et nobiliora ingenia veritus, se consiliis subdidit histrionum, quorum ipse non erubuit turpitudinem exercere. Hinc illud: Quod non dant proceres, dabit histrio. Cum vero esset omnium avarissimus, adeo ut nulli quodcunque officium delegaret, quin prosequeretur: « Nosti quid mihi opus sit; » aut illud subjiceret: « Qui omnibus praeest, omnibus indiget: » tamen histrionibus et mimis pecunias infinitas
Abbreviated transcription (Latin):
ciis aꝑit. sentum limunib cinictũ
caput argus habebat. que omnia
unius fistule uoluptate. ñ tam so¬
pita sunt qm̃ extincta. Luquis es
qui te circumspectiorem ẽẽ confidise
beose cdictum est. Uides ne ut cinedꝰ
orbem cligito temꝑet: Cunis ille u̾¬
bi ꝑcussis amariitictine: os. manꝰ
⁊ aminum in enum ab huiusmͣ
leuitate. suspendit. habuitꝙ seꝑ̃
grãm exꝓbeanti. S longe setus ne¬
ro ñ imꝑatoꝵ sed hominum fecdissi¬
mus. qui adeo scribitur captus a¬
menitate uociscut ñ mͦ pomis cib̾¬
ꝙ nocentib abstineret. s enis gratia
conseruande frequenti disferio
nomituq purgaret᷑. plumbeãq
carthellam supmo uentre man¬
dato phisicoꝵ sepius ⁊ duitius su¬
stineret. Adeo uͦ delectabat᷑ in can¬
tu. ut nec t̾eatro t̾remotu concus¬
so cum semel ceꝑat egredetur.
anteqmͣ inchoata finiret. Nec
quenqͣm egredi eo cantante li¬
citum erat. Undi plu̾riq affecti

Expanded text:
ciis aperit. Centum luminibus cinctum ciis aperit. Centum luminibus cinctum caput Argus habebat: quae omnia unius fistulae voluptate, non tam sopita sunt, quam exstincta. Tu quis es, qui te circumspectiorem esse confidis Cobrose dictum est: « Videsne ut cinaedus orbem digito temperet? » Cujus ille verbi percussus amaritudine, os, manus, et animum in aevum ab hujusmodi levitate suspendit; habuitque semper gratiam exprobranti. Sed longe secus Nero, non imperatorum, sed hominum foedissimus, qui adeo scribitur captus amoenitate vocis, ut non modo pomis cibisque nocentibus abstineret, sed ejus gratia conservandae, frequenti clysterio vomituque purgaretur, plumbeamque cartellam supino ventre, mandato physicorum, saepius et diutius sustineret. Adeo vero delectabatur in cantu, ut nec theatro, terraemotu concusso, cum semel coeperat, egrederetur, antequam inchoata finiret. Nec quemquam egredi eo cantante licitum erat. Unde plerique affecti
Abbreviated transcription (Latin):
obtegant᷑ uelo ũboꝵ quoꝵ tadem ẽ¬
substantia: nulla ꝓfecto difserentia
est. Que apud grecos coepulationis
censentur nomine. a nobis honesti¬
ori nomine coniuina nominant᷑.
setus siquidem coniuuentiũ qmͣ
coepłantium. aut compotantium
ꝑ se insanunt. nisi carminib exci¬
tentur : Nonue istud arguit dñs
dicens. Ue qui consurgitis mane
ad ebrietatẽ sectandam.⁊ potandũ
usq aduesꝑam. ut uino estuetis:
sythara. ⁊ lyra. ⁊ timpanum. ⁊ ti¬
bia ⁊ iunum in comiitiis ur̃is.
⁊ opus dm̃i ñ respititis. ⁊ oꝑa manu¬
um eius ñ consid̾atis: Quid quod
rex babilonis ñ nisi in coniniuo
uidit manum scribentis in pa¬
riete. mane. tethelphares qͦ reg¬
num dinumeratũ appensum
ctemintiatur ⁊ cissum: Ominosi¬
quidem uidicio pͥncipatui uidica¬
tur incdigniis. qui uasa dm̃ huma¬
na iidelicet corꝑa in uane uolup¬
tatis ganctia exponit. ⁊ spensi thala¬
mumum: maligni sp̃c inranindi¬

Expanded text:
obtegantur velo verborum, quorum eadem obtegantur velo verborum, quorum eadem substantia est, nulla profecto differentia est. Quae apud Graecos coepulationis aut compotationis censentur nomine, a nobis honestiori nomine convivia nominantur. Coetus siquidem conviventium, quam coepulantium aut compotantium satis insaniunt, nisi carminibus excitentur? Nonne istud arguit Dominus, dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuum, et tibia, et vinum in conviviis vestris; et opus Domini non respicitis, et opera manuum ejus non consideratis . Quid quod rex Babylonis non nisi in convivio vidit manum scribentis in pariete: Mane, thekel, phares , quo regnum dinumeratuur, appensum dennutiatur et scissum? Divino siquidem judicio principatu judicatur indignus, qui vasa Domini, humana videlicet corpora, in vanae voluptatis gaudia exponit, et sponsi thalamum maligni spiritus immundi
Abbreviated transcription (Latin):
quia non habet euentus sordicla
preda bonos. Que uͦ mentes emolli¬
unt. moresq subu̾tunt: a nr̃a etate
undiq asciscuntur. licet ipsa ultͣ
qm̃ satis ẽ uicis suis habundet.
Siquenqm eoꝵ qui uehementius
his infistunt gͣuem incł̾is. si mode¬
stum. si pudicum. uiris fortib nr̃o¬
rum tempoꝵ ipsum connumare
meiinis. qnͣdo quidem hec rara a¬
uis ẽ. Prouide quidam uen̾abiliꝰ iuir
cuxit̾ septingentaꝵ monialiũ. pr̾
hanc monasteriis suis presqͥpsit le¬
gem: ut omnia earum cantica to¬
tuis melice ꝓnunciationis exu¬
ant modos.⁊ ut sola psalmorum ⁊
lauctum fint significatiua ꝓnumn¬
tratione contenpte. Suspecta eqͣd̾
fuit sco uiro uoluptati cognata
mollicies. eo qd̃ uosuptas parens li¬
bicłinum ẽ. Quid qd̾ hec ipsa cotidia¬
norum comuinorũ: maliciã acuit
ac si uencua nsi tericata fiit no¬
cere ñ possint: Instipłam adde̾.
oleum camino. serpentem taxicare.
ñne dementia ẽ: licet rerum uicta

Expanded text:
quia Non habet eventus sordida quia Non habet eventus sordida praeda bonos. Quae vero mentes emolliunt, moresque subvertunt, a nostra aetate undique asciscuntur, licet ipse ultra, quam satis est, vitiis suis abundet. Si quemquam eorum qui vehementius his insistunt, gravem videris, si modestum, si pudicum, viris fortibus nostrorum temporum ipsum connumerare memineris. Quandoquidem haec rara avis est. Proinde quidam venerabilis vir, circiter septingentarum monialium Pater, hanc monasteriis suis praescripsit legem, ut omnia earum cantica, totius melicae pronuntiationis exuant modos, et ut sola psalmorum et laudum sint significativa pronuntiatione contentae. Suspecta equidem fuit sancto viro voluptati cognata mollities, eo quod voluptas parens libidinum est. Quid quod haec ipsa quotidianorum conviviorum malitiam acuit; ac si venena, nisi toxicata sint, nocere non possint? Igni stipulam addere, oleum camino, serpentem intoxicare, nonne dementia est? Licet rerum vitia
Abbreviated transcription (Latin):
res mulcens altissimi. ⁊ indignat̾o¬
nem eius prucdent̾ au̾tis. Qui aut̃
uoluptatis. aut uanitatis affectꝰ
expͥmit. qui uocis grãm ꝓstituit
concupiscenciis suis. qu lenocim¬
orum clientulam musicam facit.
ignorat quidem canticũ dm̃i. mo¬
dis babiloniis festunis in t̾ra alie¬
na. Qui nescio quo pacto plus pla¬
.Can ifr qiͣl a ntimur inuecitum
semꝑ cuputusqi negata ⁊ nque fur¬
tine dulciores. ⁊ panis absconditus
suamor ã. E quidem frigius moctus
decreto philosophoꝵ ab aula gr̃e iã
p̾dem missus est: ⁊ cet̾is quib descen¬
sus sit in lascuriam et corruptionẽ.
du ñ recolis ciconum matres ⁊ nurꝰ¬
pheum qui mares moctis siuis effe¬
minau̾at usq ad parcatum inui¬
cdiam effudisse. licet ille flex̾it ma¬
nes. duriciamq ditis mollierit. eu¬
ridicemq suam uocis gr̃a.⁊ si it¬
fausta sorte n̾uerit: Exinde huius¬
modi hominũ questus plerumq
felicem exitum ñ expectat. ⁊ forte

Expanded text:
res mulces Altissimi, et indignatiores mulces Altissimi, et indignationem ejus prudenter avertis. Qui autem voluptatis aut vanitatis affectus exprimit, qui vocis gratiam prostituit concupiscentiis suis, qui lenociniorum clientulam musicam facit, ignorat quidem canticum Domini, modis Babyloniis festivus in terra aliena. Qui nescio quo pacto plus placeant, nisi quia Nitimur in vetitum semper, cupimusque negata. Et aquae furtivae dulciores, et panis absconditus suavior est. Et quidem Phrygius modus, decreto philosophorum, ab aula Graeciae jam pridem missus est, et caeteri quibus descensus fit in lasciviam et corruptionem. Annon recolis Ciconum matres et nurupheum, qui mares modis suis effeminaverat, usque ad Parcarum invidiam effudisse, licet ille flexerit manes, duritiamque Ditis mollierit, Eurydicemque suam vocis gratia, etsi infausta sorte meruerit? Exinde hujusmodi hominum quaestus plerumque felicem exitum non exspectat, et forte,
Abbreviated transcription (Latin):
coeqͣre. Ea si quidem ẽ ascendentti
descendentiq facilitas. ea sectio ł
genunatio nõtulaꝵ. ea replicatio
datio. sic acuta uł acutissi ma gͣui¬
bus ⁊ sub grauib temꝑant᷑. ⁊ it an¬
rib sm uicticii fere subirihat᷑ auc¬
toritas. ⁊ aminius quem demulsit
examinare ñ sufficit. Cum hec qui¬
dem moctum excesserint: lumboꝵ
puiriginen qm̃ deuotionẽ mentis
pot̾int citius excitare. Si uͦ mod̾a¬
tionis formula limitant᷑: animũa
curis retimunt ext̾minant tẽꝑa¬
lium sollicitudiuiem. ⁊ qͣdam par¬
ticipatione leticie ⁊ quietis. ⁊ amica
exultatione in cłm: mentes huma¬
nas trautunt ad societatẽ angłoꝵ.
S unde hanc mocdationis formulã
tia cordis os tuum laudem dñi mo¬
tuletur: si spũ psallis ⁊ mente. si¬
psallis deniq sapient̾: etiam citra
articłate uocis intelligentiam. rec¬
tissimam modestie regłam tenes.
⁊ ñ tam uocis qm m̃tis iubilo au¬

Expanded text:
coaequare. Ea siquidem est ascendendi coaequare. Ea siquidem est ascendendi descendendique facilitas; ea sectio vel geminatio notularum, ea replicatio datio; sic acuta vel acutissima, gravibus et subgravibus temperantur, ut auribus sui judicii fere subtrahatur auctoritas: et animus, quexaminare non sufficit. Cum haec quidem modum excesserint, lumborum pruriginem, quam devotionem mentis, poterunt citius excitare. Si vero moderationis formula limitantur, animum a curis redimunt, exterminant temporalium sollicitudinem, et quadam participatione laetitiae et quietis, et amica exsultatione in Deum, mentes humanas trajiciunt ad societatem angelorum. Sed unde hanc moderationis formulam bundantia cordis os tuum laudem Domini moduletur, si spiritu psallis et mente, psallis denique sapienter, etiam citra articulatae vocis intelligentiam, rectissimam modestiae regulam tenes, et non tam vocis quam mentis jubilo au
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Dolet igitur et ingemscit species
laudabilis discipline. ne ab se alieno
uicio deformari. ⁊ qd̃ facies metricis
facta ẽ ei: que uiriles quoq anmnos
ascend̾e consueu̾at ad uͥtutem. Ama¬
toria bucolicoꝵ apud uiros granes¬
&e. fuerat criminis. Hunc uͦ laucti du¬
citur. si uideas grauiores amatoria
que ab ipsis dicunt᷑ degantius stul¬
ticinia: ꝑsonare. Ipsum quoq cultũ
religionis incestat. qd̃ aute conspec¬
tum dñi in ipsis penetralib scuarii
lasciuientis uocis luxii. quadã ostũ¬
tione sui. mudiebrib modis notulaꝵ.
articłoꝵq cesuris stupentes ammulã
emollire nitunt᷑. Cum precinentium.
⁊ succinentiũ. canentiũ ⁊ decinenti¬
umant̾cinentiũ. ⁊ occinentiũ pre¬
molles moctulationes audieris: sire¬
naꝵ concentcis crectas e̾e ñ hominũ.
⁊ de uocum facilitate mirab̾is: qͥb
philomena uł sytacus. aut siquid̃
sonoruis ẽ: modos suos nequeunt

Expanded text:
tis. Dolet igitur et ingemiscit species tis. Dolet igitur et ingemiscit species laudabilis disciplinae, se ab alieno vitio deformari, et quod facies meretricis facta est ei, quae viriles quoque animos accendere consueverat ad virtutem. Amatoria bucolicorum apud viros graves esse, fuerat criminis; nunc vero laudi ducitur, si videas graviores amatoria, quae ab ipsis dicuntur elegantius stulticinia, personare. Ipsum quoque cultum religionis incestat, quod ante conspectum Domini, in ipsis penetralibus sanctuarii, lascivientis vocis luxu, quadam ostentatione sui, muliebribus modis notularum articulorumque caesuris, stupentes animulas emollire nituntur. Cum praecinentium, et succinentium, canentium et decinentium, intercinentium et occinentium, praemolles modulationes audieris, sirenarum concentus credas esse, non hominum et de vocum facilitate miraberis, quibus philomena vel psittacus, aut si quid sonorius est, modos suos nequeunt
Abbreviated transcription (Latin):
cte hilaritatis gr̃a pellit tͥsticiam.
⁊ siquid pulu̾is aut turbinis aut
nebularum cogitationib ipsis in¬
heserat: potenter abstergit. Ad mo¬
res itaq instruendos. ⁊ animos exul¬
tatione ũtutis t̾iciendos in cultum
dm̃i. ñ mͦ concentũ hominũ s ⁊ in¬
strumentoꝵ mͦs consueu̾unt sc̃i
patres dño applicandos. cum tem¬
plireu̾etiam dilatarent. E si mili¬
tantis eccłie tͥ parua uicdetur au¬
ctoritas uł tumphatrix illa p̃coma
si illos nindum audisti: regẽ au¬
dias exultantem. qui te regni et
exultationis sue uult ẽẽ partici¬
pem. dit enim. Sumite psalmũ
date timpanum ꝓsalt̾ium iocundũ
cum cychara. Adquid inquis: Ut lau¬
detis dñm in timpano ⁊ choro. in cor¬
dis ⁊ organo. Hic ẽ enim usus musi¬
ce. aut solus aut p̃cipuus. frigniᷤ
uͦ moctus. ⁊ cet̾a corruptionis leno¬
cinia: sane instidationis ñ habent
usum. s ꝓclunt maliciam ab uten¬

Expanded text:
ctae hilaritatis gratia pellit tristitiam: ctae hilaritatis gratia pellit tristitiam: et si quid pulveris, aut turbinis, aut nebularum cogitationibus ipsis inhaeserat, potenter abstergit. Ad mores itaque instruendos et animos exsultatione virtutis trajiciendos in cultum Domini, non modo concentum hominum, sed et instrumentorum modos censuerunt sancti Patres Domino applicandos, cum templi reverentiam dilatarent. Et si militantis Ecclesiae tibi parva videtur auctoritas, vel triumphatrix illa praeconsi illos nondum audisti, regem audias exsultantem, qui te regni et exsultationis suae vult esse participem. Ait enim: Sumite psalmum, date tympanum, psalterium jucundum cum cithara . Ad quid, inquis? Ut laudetis Dominum in tympano et choro, in chordis et organo . Hic est enim usus musicae aut solus, aut praecipuus. Phrygius vero modus, et caetera corruptionis lenocinia, sanae institutionis non habent usum, sed produnt malitiam abuten
Abbreviated transcription (Latin):
natigeneris societite doceat᷑ ẽc̃ finiti¬
ma. Unde archano quodam meatu
nature. scc̃tisꝙ cunicuł uiuacitats
sue ingore ꝑ uniu̾sa discurrit. ⁊ ciu¬
uis nature subeq conformis: ratio¬
nis. sensus. uite. in singłis ꝓ diumne
dispensationis dec̾to efficatiam mo¬
dulatur. Ominib itaꝙ alimenta
dispensat. ⁊ sui puritate iuget i
singłis: isi molis corporee grauita
irruente quid potest e̾ẽ salubrius.
qm̃ si ut ita dicam suis nature uo¬
cib acompssione turbarum. ad se
ipsam anima reuocetur: Quis de
trat densitatem. ⁊ quasi tactui quo¬
dam mouet aminũ. ⁊ ꝓ arbitrio
suo nunc cdeicit minc extollit:
Certe ⁊ si nulla ratione sit spͣe. eã
quoddam uehicłm sp̃c eẽ certisfimũ
est. & ninc quidem humanũ. nunc
diunum. nunc ⁊ phitonicum gerit.
cum nͦ moctis suis elegantius su̾it
colorata: uenustate sui mentes eti¬
am seueriores capit. ⁊ qͣdam indu¬

Expanded text:
nati generis societate doceatur esse finitinati generis societate doceatur esse finitima. Unde arcano quodam meatu naturae, secretisque cuniculis, vivacitatis suae vigore per universa discurrit, et cuivis naturae substantiaeque conformis, rationis, sensus, vitae in singulis pro divinae dispensationis decreto efficaciam modulatur. Omnibus itaque alimenta dispensat, et sui puritate viget in singulis, nisi molis corporeae gravitairruente, quid potest esse salubrius, quam si, ut ita dicam, suis naturae vocibus a compressione turbarum ad se ipsam anima revocetur? Quid dentrat densitatem, et quasi tactu quodam movet animum, et pro arbitrio suo nunc dejicit, nunc extollit. Certe, etsi nulla ratione sit spiritus, eam quoddam vehiculum spiritus esse certissimum est. Et nunc quidem humanum, nunc divinum, nunc et pythonicum gerit. Cum vero modis suis elegantius fuerit colorata, venustate sui mentes etiam severiores capit, et quadam indu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾c dm̃ malus saulem inuasis¬
set: psallebat dauid cich̃a in ma¬
nui sua. donec sp̾̃c a regis infesta¬
tione quiesceret. Ut uero ñdũ
reueletur sp̃c qui latet in litt̾a:
equissimum ẽ aĩam cognati ge¬
mĩs gr̃a mansuescere. ⁊ omnein
dediserre alitnationem. titm ei ꝓprie
colcentus origins. ⁊ nature melioris
atchana resultant. Esam ex consonã¬
ciis musicis eẽ compositam: qmͣ płi¬
um oppinio uł scutencia est. Totius
Tenim philosophie pͥnceps plato. si ta¬
men aristotilici adquiescunt: cum.
tam ex substantia chuitua ⁊ indi¬
uictua finxisseti ⁊ eadem natura plas¬
maret ⁊ diu̾sa: ipsam ii posse consta¬
re credidit nisilunitũ qui utͥnq mul¬
tipharia sectione ab unitate ꝓfluxe¬
rant dissictentiam. enuoliis epistri¬
tis. ⁊ opogdois unret. limatis ⁊ co¬
matis habita ratione. ut sub exp̃s¬
sione paucoꝵ : ei qñtacunq distã¬
tia repugnantium concordia. cog¬

Expanded text:
spiritus malus Saulem invasisspiritus malus Saulem invasisset, psallebat David in cithara in mana sua, donec spiritus a regis infestatione quiesceret. Ut vero nondum reveletur spiritus, qui latet in littera, aequissimum est animam cognati generis gratia mansuescere, et omnem dediscere alienationem, cum ei proprie concentus originis, et naturae melioris arcana resultant. Eam ex consonantiis musicis esse compositam, quam plurimorum opinio vel sententia est. Totius enim philosophiae princeps Plato, si tamen Aristotelici acquiescunt cum eam ex substantia dividua et individua finxisset, et eadem natura plasmaret et diversa, ipsam non posse constare credidit, nisi limitum, qui utrinque multifaria sectione ab unitate profluxerant, dissidentiam, hemioliis, epitritis et epogdois uniret. Limatis et commatis habita ratione, ut sub expressione paucorum, ei quantacunque distantia repugnantium concordia, cog
Abbreviated transcription (Latin):
pictagoram. siue moyseu. siu: nubal.
patrem cauentiũ in cythar edicio¬
nis sue landet auctorem: ingentiũ
ht octum. ⁊ uͥtutis sue potentia.
specierumq uarietate. ⁊ sibi famu¬
lantib munis uniu̾sa complectit᷑.
omuum que sunt ⁊ que dicunt᷑
dissicdentem ⁊ dissonam multitu¬
dinem: ꝓportionum suarum id ẽ
quadam in equali equitatis lege
concilians. Hac ⁊ enim celestia tẽ¬
ꝑantur: mundana siue humana
reguntur. hac instrumenta morẽ
instruunt ⁊ informant: ipsiusq
uocis articłate. uł in articłate sub¬
stantiam: miro quodam natu re
opificio. melicis picturis richinoꝵ
metroꝵq colorib uestiunt: ⁊ qua¬
dam cultus uenustate ꝑornant.
Hanc ut suffragio commendatio¬
nis nr̃c ñ egeat: sci̾ pr̃es multis
laudum p̃coniis extulerunt. De¬
niq in eius uͥticte maligni sp̃e
miolentia cohibetur. ⁊ illius eti¬
am in subditis suis mminuit mu¬
sice gr̃a potestatem. Cum enim

Expanded text:
Pythagoram, sive Moysen, sive Tubal Pythagoram, sive Moysen, sive Tubal patrem canentium in cithara, editionis suae laudat auctorem, ingenuum habet ortum, et virtutis suae potentia, specierumque varietate, et sibi famulantibus numeris, universa complectitur, omnium quae sunt et quae dicuntur, dissidentem et dissonam multitudinem, proportionum suarum, id est inaequali quadam aequitatis lege concilians. Hac etenim coelestia temperantur, mundana sive humana reguntur: haec instrumenta mores instruunt et informant, ipsiusque vocis articulatae vel inarticulatae substantiam miro quodam naturae opificio, melicis picturis rhythmorum metrorumque coloribus vestiunt, et quadam cultus venustate perornant. Hanc, ut suffragio commendationis nostrae non egeat, sancti Patres multis laudum praeconiis extulerunt. Denique in ejus virtute maligni spiritus violentia cohibetur, et illius etiam in subditis suis minuit musicae gratia potestatem. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
facientem: Si dampnosa senem ui¬
uat alea: ludit ⁊ heres bullatus.
paruoq eadem mouet arma fretil¬
lo. ftierat quidem tenerior etas a
libidinib ⁊ uoluptate parente ui¬
ciorum arcenda ꝓpensius. ⁊ ne qͥd
licentius illis presentib a maiorib
fieret: diligentius precauendum.
quia ut ictem ait satiricus. forciꝰ
⁊ cicius nos corrumpunt niciorũ
exempla domestica: magnis cum
subernt auimos auctorib. ł gre¬
gie quidem eleararus cum redi¬
mende uite causa sollicitaretur
committ̾e in legem dñi: exempli
ꝑicłm opposuit dicens. Quid ego
sum eleazarus nonaginta annoꝵ
ut transeam ad uitam alienige¬
narum. ⁊ iuuenes religios seducã:
Nascrintur gͦ maiorib heredes qͥ¬
dem degenes ⁊ qui iurilem sexum
muliebri mollicie dehonestant.
musicam calumpniet᷑ aliguis so¬
ciatam. licet se beneficio eius conẽ¬
tur muigatoꝵ płimi commendare.
Disciplina siquidem lib̾alis ẽ. ⁊ siue

Expanded text:
facientem? Si damnosa senem jufacientem? Si damnosa senem juvet alea, ludit et haeres Bullatus, parvoque eadem movet arma fritillo. Fuerat quidem tenerior aetas a libidinibus et voluptate, parente vitiorum, arcenda propensius; et ne quid licentius illis praesentibus a majoribus fieret, diligentius praecavendum, quia, ut idem ait satyricus Fortius et citius nos Corrumpunt vitiorum exempla domestica, magnis Cum subeunt animos auctoribus. Egregiae quidem Eleazarus cum redimendae vitae causa sollicitaretur committere in legem Domini, exempli periculum opposuit, dicens: « Quis ego sum Eleazarus nonaginta annorum, ut transeam ad vitam alienigenarum, et juvenes religiosos seducam? » Nascuntur ergo majoribus haeredes quidem degeneres, et qui virilem sexum muliebri mollitie dehonestant. musicam calumnietur aliquis sociatam, licet se beneficio ejus conentur nugatorum plurimi commendare. Disciplina quidem liberalis est, et sive
Abbreviated transcription (Latin):
Chilon lacedemoniꝰ ningende societa¬
tis causa missus chornchum: duces
⁊ seniores popłi ludentes inuenit in
alea. Infecto itaꝙ negotio reu̾sus ẽ.
dicens se nolle głam spartanorum
quorum uituis constructo bissan¬
tio clarescebat hac macłari infamia.
ut dic̾ent᷑ cuin aleatorib contͣxisse
societatem. Regi quoq demet᷑o it ⁊ t d¬
obꝓbrium puerilis leuitatis. tali
aurei a rege parthoꝵ dati sunt. ẜo
siquidem munere ex honoranda ui¬
sa ẽ adolescentia semela que ĩ ma¬
iestate regni: leuia cominitt̾e mi¬
mine u̾ebatur. Nunc uͦ nobiliũ
in eo sapientia declaratur: si uena¬
ticam nou̾int. siͥnalea dampnabiliꝰ
fuerint instititi. si nature robur
effeminate uotis articulis fregerĩt.
si mocdis ⁊ musicis instrumentis uir¬
tutis immemores obliuiscant᷑ quod
nati sunt. Uerum a parentib hec ꝑ¬
nicies manat ad liberos. Quid enini
faciet filius nisi qđ̾ patreni uicłit

Expanded text:
Chilon Lacedaemonius jungendae societaChilon Lacedaemonius jungendae societatis causa missus Corinthum, duces et seniores populi ludentes invenit in alea. Infecto itaque negotio reversus est, dicens se nolle gloriam Spartanorum, quorum virtus constructo Byzantio clarescebat, hac maculare infamia, ut dicerentur cum aleatoribus contraxisse societatem. Regi quoque Demetrio in opprobrium puerilis levitatis, tali aurei a rege Parthorum dati sunt. Eo siquidem munere exhonoranda visa est adolescentia senilis, et quae in majestate regni levia committere minime verebatur. Nunc vero nobilium in eo sapientia declaratur, si venaticam noverint, si in alea damnabilius fuerint instituti, si naturae robur effeminatae vocis articulis fregerint, si modis et musicis instrumentis, virtutis immemores obliviscantur quod nati sunt. Verum a parentibus haec pernicies manat ad liberos. Quid enim faciet filius, nisi quod patrem viderit
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad lites homines. incurrunt
inimicitias. in miseram ⁊ si non
miserabilem incidunt egestatem.
Si demuntiationis queris auctorẽ:
illum agnosce. qui ñ sibi. sed toti ge¬
nitum se credidit orbi. Est tamẽ
cumꝰ aliqua specie sui licenter admit¬
titur. si absꝙ uicio curarum gͣuium
ponctus aleuiet. ⁊ sine u̾tutis dispen¬
ctio. iocundam int̾polat̾onem affe¬
bnrat gauitioꝵ. Omnis uͦ licentia mo¬
d̾ationis suffragio cõualescit: ⁊ solide
uͥtutis usus. ab intemꝑantia defor¬
matur. Totius u licentie mod̾atrye
est. loci. temꝑis. mocti. ꝑsone. ⁊ cause
premissa inspectio. que omniũ ne¬
gocioꝵ faciem decora uenustate cõ¬
mendati aut turpitudis condẽimat
obꝓbrio. Est gͦ in singłis plurium ha¬
benda ratio ꝑsonarum. cum natura.
conclitio. fortuna. siis singłe hominẽ
inctuant ꝑsonisi ex quib quid se de¬
ceat: erit unius cuiusq collig̾e̾. De¬
corum si quictem aliunde ñ ꝑuenit.

Expanded text:
tur ad lites homines, incurrunt tur ad lites homines, incurrunt inimicitias, in miseram, etsi non miserabilem, incidunt egestatem. Si denuntiationis quaeris auctorem, illum agnosce, qui Non sibi, sed toti genitum se credidit orbi. Est tamen cum in aliqua specie sui licenter admittitur, si absque vitio curarum gravium pondus alleviet, et sine virtutis dispendio jucundam interpolationem afferat gaudiorum. Omnis vero licentia moderationis suffragio convalescit, et solidae virtutis usus ab intemperantia deformatur. Totius vero licentiae moderatrix est loci, temporis, modi, personae et causae praemissa inspectio, quae omnium negotiorum faciem decora venustate commendat, aut turpitudinis condemnat opprobrio. Est ergo in singulis plurimum habenda ratio personarum, cum natura, conditio, fortuna, suis singulae hominem induant personis, ex quibus quid se deceat, uniuscujusque erit colligere. Decorum siquidem aliunde non provenit.
Abbreviated transcription (Latin):
tior tarto nequior: Aleator quicdem
omnis hic ẽ. Mendatioꝵ siquidem ⁊
ꝑuirioꝵ mater ẽ alea.⁊ ex alieni con¬
cupiscentia. sua ꝓdigiti ⁊ nullam ha¬
bens patrimonii reu̾ẽtiam: tum illd̾
effucłit: s infurta dilabit᷑ ⁊ rapi¬
nas. Illam nͦ ñ nulli preferunt in qua
ulixes lusisse legit᷑. coquod ingenii a¬
liquatenus multa meditatione ex¬
citare uideatur acumen. S ex eo
mͥ uidetur eẽ ꝑditior. cum nichil
infelicius sit: qmͣ in eo in quo mini¬
mum ꝓficias. plurimũ laborare.
Est euim inutilis importunitas de¬
precantis. qua inutilia adquirunt᷑.
⁊ querencti manis ẽ diligentia: cum
imienisse ñ ꝓderit. Posset utiq motꝰ
animi ⁊ mentis agitatio que ibi fru¬
stra cdistrahit᷑. reb pultriorib ⁊ melio¬
rib accõmodari. Alcam uͦ a regione
morum illius auctoritas ꝓrsus ex¬
t̾minat: qui uniu̾sum orbem docẽs
in filio. eam denuntiat omnib fu¬
giendam. Ab ea siquidem arman¬

Expanded text:
tior, tanto nequior? Aleator quidem tior, tanto nequior? Aleator quidem omnis hic est. Mendaciorum siquidem et perjuriorum mater est alea, et ex aliena concupiscentia sua prodigit, et nullam habens patrimonii reverentiam, cum iliud effuderit, sensim in furta dilabitur et rapinas. Illam vero nonnulli praeferunt, in qua Ulysses lusisse legitur, eo quod ingenii aliquatenus multa meditatione excitare videatur acumen. Sed ex eo mihi videtur perditior, cum nihil infelicius sit, quam in eo, in quo minimum proficias, plurimum laborare. Est enim inutilis importunitas deprecantis, qua inutilia acquiruntur, et quaerendi inanis est diligentia, cum invenisse non proderit. Posset itaque motus animi, et mentis agitatio, quae ibi frustra distrahitur, rebus pulchrioribus, et melioribus accommodari. Aleam vero a regione morum illius auctoritas prorsus exterminat, qui universum orbem docens in filio, eam denuntiat omnibus fugiendam. Ab ea siquidem arman
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fructuosum ẽ num̃oꝵ nosse cer¬
tamina. qui depredatiom inueni¬
antur obnoxii ⁊ qua ratione i
castris sin alii tritiores omnium ꝑi¬
cłoꝵ ignari. nisi forte circumuenti
ab hostib captuent᷑. Huius uolũta¬
te certaminis tholomeum. alexan¬
druni. cesarem. catonem ipsum qͦ¬
q samiũ. gͣuiores oꝑas leginus tẽ¬
ꝑasse quo etiam int̾ ludenctũ id
ag̾ent: unde e̾e̾nt philosophicis ne¬
gotiis aptiores. Alea uͦ ex ciso regno Alo¬
asie int̾ manubias eu̾se urb̃ ñ fub
una tantum specie migͣnut ad gre¬
cos. Hinc thessara. calculus. tabła.
uriͦ uł darctana pugna. tricolus. se¬
nio. monarcꝰ. orbiculi. taliorchus.
nulpes. quoꝵ artem utilius ẽ cde¬
discere qmͣ docere. Quis enim nõ
erubescat si sortis sue grãm ñ uͥtitti
debeat scł taxillis: Quis fretilli cau¬
telam ẜ e peudentie non doleat ante¬
ferrie ⁊ Inne satis imꝓbata ẽ cuiusq
attis exercitatio: qua qnͣto quisq doc¬

Expanded text:
et fructuosum est, numerorum nosse ceret fructuosum est, numerorum nosse certamina, qui depraedationi inveniantur obnoxii, et qua ratione in castris sint alii tutiores, omnium periculorum ignari, nisi forte circumventi ab hostibus captiventur. Hujus voluptate certaminis, Ptolomaeum, Alexandrum, Caesarem, Catonem, ipsum quoque Samium graviores operas legimus temperasse quo etiam inter ludendum id agerent, unde essent philosophicis negotiis aptiores. Alea vero exciso regno Asiae, inter manubias eversae urbis non sub una tantum specie, migravit ad Graecos. Hinc tessera, calculus, tabula, urio vel dardana pugna, tricolus, senio, monarchus, orbiculi, taliorchus, vulpes, quorum artem utilius est dediscere quam docere. Quis enim non erubescat, si sortis suae gratiam, non virtuti debeat, sed taxillis? Quis fritilli cautelam suae prudentiae non doleat anteferri? Nonne satis improbata est cujusque artis exercitatio, qua quanto quisque doc
Abbreviated transcription (Latin):
lus asiaticꝰ si gentiliũ historuꝰ cre¬
ditur: hancludencti lasquiam dr
inuenisse ab exercitio num̾oꝵ pau¬
lulum deflexa matĩa. Cum enim
antiquiores illud ex̾citium cdum¬
taxat approbarent: qd̾ ad inuestiga¬
tionem ueri. disciplinasꝙ lib̾ales ꝓ¬
ficeret. uel recte uiuendi instrueret
usum. hic subtili quictem licet in¬
fructuosa inuentione uet̾is ex̾cini
duritiam non tẽꝑauit. s emollunt
multis adhuc in pristina manen¬
tib gͣuitaie. Amanib nanq greco¬
rum abacus ñqmͣ excidit. nt ratio A bacus¬
calculancdi aut luctus in quo plene
uicisse ẽ: ad denuntiatum calcłm
in campis actu̾sarii constituisse ꝑ¬
fectamet maximam armoniam.
Cum uͦ in eisdem armonica. arisme¬
thica uł geometͥca. t̾um t̾minorum
mecdietate exultat: semiplena uic¬
toria ẽ. Que uis aliarum ⁊ si con¬
tingant. citra triumphi głanuaut
ludentis felicitatem aut artũ ꝑi¬
ciam ꝓtestant᷑. Iocundum quidem

Expanded text:
lus Asiaticus, si gentilium historiis crelus Asiaticus, si gentilium historiis creditur, hanc ludendi lasciviam dicitur invenisse, ab exercitio numerorum paululum deflexa materia. Cum enim antiquiores illud exercitium duntaxat approbarent, quod ad investigationem veri disciplinasque liberales proficeret, vel recte vivendi instrueret usum, hic subtili quidem, licet infructuosa inventione, veteris exercitii duritiam non temperavit, sed emollivit, multis adhuc in pristina manentibus gravitate. A manibus namque Graecorum abacus nondum excidit, aut ratio calculandi, aut ludus in quo plene vicisse est, ad denuntiatum calculum, in campis adversarii constituisse perfectam et maximam harmoniam. Cum vero in eisdem harmonica arithmetica, vel geometrica trium terminorum medietate exsultat, semiplena victoria est. Quaevis alearum, etsi contingant citra triumphi gloriam, aut ludentis felicitatem, aut artis peritiam protestantur. Jucundum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
corem induet: si singła queq locũ
teneant sortita decenter. si fuerit
officiorum ñ confusio s dift̃butio.
hoc ita. si optimam uiuencti ducem
nat᷑am sequim᷑. Sed nuinc qd̾ medico¬
rum ẽ ꝓmittunt fabri medici fabͥ¬
lia tractant. ⁊ officium p̃sidendi:a
uenatorib ⁊ humiliorib officiiᷤ aut
etĩam maleficiis mutuatur ⁊ pri¬
uatorum temi̾tas aut discipline
ignorantia: se audet publicis offi¬
ciis immiscere.
tus egreditur: alie ⁊ si tacit᷑¬
mores ꝑstrepunt nuge. Tritum si¬
quidem ꝓu̾bium ẽ. Qui lepores a¬
gitat: u̾ba consumit. At si alios
diligentius intueris: consumunt
⁊ uitam. que nui̾eptiis ⁊ factiom¬
nib aut flagitiis tota u̾satur. Non¬
ne tibi uidetur aleatõ ineptus. qui
thessararum ñ tam uuit qmͣ ꝑit
ex gr̃a. ⁊ omnem iactum: sortis sue
presulem facit: Est ne ars accõmo¬
da rationi. cuius qnͣto quisq studẽ¬
tior tanto erit exstudiosior: Attha¬

Expanded text:
corem induet, si Singula quaeque locum corem induet, si Singula quaeque locum teneant sortita decenter si fuerit officiorum non confusio, sed distributio. Hoc ita si optimam vivendi ducem naturam sequimur. Sed nunc quod medicorum est Promittunt fabri, medici fabrilia tractant, et officium praesidendi a venatoribus et humilioribus officiis aut etiam maleficiis mutuatur; et privatorum temeritas aut disciplinae ignorantia, se audet publicis officiis immiscere. tus egreditur, aliae, etsi taciturniores, perstrepunt nugae. Tritum siquidem proverbium est: « Qui lepores agitat, verba consumit. » At si alios diligentius intueris, consumunt et vitam, quae in ineptiis et factionibus aut flagitiis tota versatur. Nonne tibi videtur aleator ineptus, qui tesserarum non tam vivit, quam perit ex gratia, et omnem jactum sortis suae praesulem facit? estne ars accommoda rationi, cujus quanto quisque studentior, tanto erit exstudiosior? Atta
Abbreviated transcription (Latin):
unt contrahendos. Porro de uirtu¬
te ⁊ u̾itate canonum. uenatica
cdientulis suis ñ modo claudit
ascensum. s summi etiam sacer¬
dotii gractum. actimit iam adep¬
tum. Preclare illud ut multa fer¬
tur cdixisse themistodes. Magistra¬
tus a ludis ⁊ quib cumq leuiorib s
ẽẽ arcencdos. ne rei publicaᷤ ludere
uideatur defectumq sui. relicta gͣ¬
uitate ꝓnunciet. Si tamen maio¬
rib qd̾ quid̾ rarũ ẽ eos exoccupari
contigerit: in annis adolescentie ex
dispositione etatis ꝑmittuntur
aliquid subtrahere gͣuitati. ⁊ in
se clementiores eẽ quod mat᷑itatis
ꝓcessu: rei publice itilitate com¬
pensent. Hec ille ⁊ utiuam audi¬
retur a nr̃is. ut saltem in ꝓuec¬
tiori etate nugis suis rei publice
seria anteferrent. Tunc ⁊ enim to¬
tum rei publice corpus roboris
sui integritate uigebit: tunc op¬
time compositionis specie uenus¬
tabit᷑. ⁊ elegantis pulcritudinis de¬

Expanded text:
unt contrahendos. Porro de virtuunt contrahendos. Porro de virtute, et veritate canonum, venatica clientulis suis non modo claudit ascensum; sed summi sacerdotii gradum adimit jam adeptum. Praeclare illud ut multa fertur dixisse Themistocles: « Magistratus a ludis et quibuscunque levioribus esse arcendos, ne respublica ludere videatur, defectumque sui, relicta gravitate, pronuntiet. » Si tamen majoribus, quod quidem rarum est, eos exoccupari contigerit, in annis adolescentiae, ex dispensatione aetatis permittuntur aliquid subtrahere gravitati, et in se clementiores esse, quod maturitatis processu, reipublicae utilitati compensent Haec ille: « Et utinam audiretur a nostris, ut saltem in provectiori aetate, nugis suis reipublicae seria anteferrent! » Tunc etenim totum reipublicae corpus roboris sui integritate vigebit, tunc optimae compositionis specie venustabitur, et elegantis pulchritudinis de
Abbreviated transcription (Latin):
consoetib ñ irrogetu inuria ⁊
locus celehritate sui sit reu̾entia
ab is inquietationi ñ eximat᷑.
Qui enim in alia tencria usmpa¬
tione irruit: laqueissiris teuetur
ad penam. Is uͦ mod laudabilis
est: cum mod̾ation idhibita p̾¬
denter ⁊ si fieri pote utilit̾ exerce¬
turzut mandato conici ad quies¬
cas. Nequid niissiam ⁊ insa¬
nn sapiens nomeu fret equus inz¬
qui: ultia qmͣ satisst uirtutem
pius ẽc qmͣ in risun contuentiũ
ora relaxarerdum discenti ꝓpo¬
sito uehementius isistis arti ꝙͣ
nescias: ut si linguau quam non
noris facetus attertes. Sunt
uͦ ꝑsone que ñ mͦ a oc sed ab aliiͤ
quibdam utpote lorib ⁊ uolup¬
tuosis studiis imꝑꝓtuum submno¬
uent᷑ ut in sacris orInib consticu¬
tut qui gerunt amplissimos ma¬
gistratui. Quod eniin in aliis futu¬
rum erat leuioris culpe. hoc in is¬
tis sepe fit criminis. & quidẽ sẽꝑ
maiora sunt que celebratos contͣc¬
tus rescinctunt. ꝙͣn que impedi¬

Expanded text:
consortibus non irrogetur, injuria, et locus celebritate sui aut reverentia ab his inquietationibus non eximatur. Qui enim in aliena temeraria usurpatione irruit, laqueis juris tenetur ad poenam. Is vero modus laudabilis est, cum moderatione adhibita prudenter, et si fieri potest, utiliter exercetur, ut mandato comici acquiescas: « Ne quid nimis. » Nam et Insani sapiens nomen feret, equus iniqui, Ultra quam satis est, virtutem pius est quam in risum contuentium ora laxare, dum non discendi proposito, vehementius insistis arti, quam nescias, ut si linguam quam non noveris, facetus attentes. Sunt vero personae, quae non modo ab hoc, sed ab aliis quibusdam, utpote levioribus et voluptuosis studiis, in perpetuum submoventur, ut qui in sacris ordinibus constituti, et qui gerunt amplissimos magistratus. Quod enim in aliis futurum erat levioris culpae, hoc in istis saepe fit criminis. Et quidem semper majora sunt quae celebratos contractus rescindunt, quam quae impedi
Abbreviated transcription (Latin):
lore sauciatas recentium ix frica¬
tione uuln̾um gͣuius ulceremits.
Domestica nanq sunt exempla ꝙͣ
plurimis. In cantam uͦ quidam hꝰ
uanitatis nstĩctu etuꝑe uesaniã:
ut hostes nature fierent: conditiois
sue iminemores. diuin niticii cõ¬
tenptorec. dum in uuindictã fe¬
rarum iir agineui cłi exquifitis
suppliciis subiugarent. Nec ueriti
sunt hoiniuem ꝓ bestiola ꝑdere. ꝙ̃
uigenitus cłi filius redemit san¬
guine suo. Que fere nature sunt
⁊ de iure occupantium funt sibi
audet humana teni̾tras inspicien¬
te dño uencticare.⁊ idem uitis in
ominib uͥcunq sunt statuit. ac si
claustri sui indagine unin̾sa cit¬
xisser. Qd̾q magis mirere. pe clicas
parare auib. laqueos texere. allicẽ¬
modis uł fistula aũt qͥbrcũq i stdiis supplãtare..¬

Expanded text:
lore sauciatas, recentium refricalore sauciatas, recentium refricatione vulnerum, gravius ulceremus. Domestica namque sunt exempla quam plurimis. In tantam vero quidam hujus vanitatis instinctu erupere vesaniam, ut hostes naturae fierent conditionis suae immemores, divini judicii contemptores, dum in vindictam ferarum, imaginem Dei exquisitis suppliciis subjugarent. Nec veriti sunt hominem pro bestiola perdere, quem Unigenitus redemit sanguine suo. Quae ferrae naturae sunt, et de jure occupantium fiunt, sibi audet humana temeritas, inspiciente Domino, vindicare, et idem juris in omnibus ubicunque sint statuit, ac si claustri sui indagine universa cinxisset. Quodque magis mirere, pedicas parare avibus, laqueos texere, allimodis, vel fistula, ac quibuscunque insidiis supplantare
Abbreviated transcription (Latin):
tes in popło: Nunquid secrates. plato.
ax. seneca. soramis. aut qui totius
ñ urbis. s orbis euacuauit miracła.
omnium in se aminirationẽ sapiẽ¬
tia et uͥtute conu̾tens. archita tarẽ¬
timis: Ut redeamus ad nr̃os qui ⁊
u̾itate doctrine uͥtutis exemplo. et fi¬
dei auctoritate precellunt: quos
angustinos. Ieronimos. laurencios.
uincentios. quos deniq de toto cetu
patrum uexationis huius agitauit
insania: ⁊ Iroꝵ quoq temporum
luctuosis instrumur exemplis. ab
huiusmodi inquietudine cemꝑa¬
re. cum ꝓceres nr̃os int̾ ueuandũ
ueris. uarii:q miracłis incuignatio
diuina ꝑcusserit. bestialemq sepe
inuen̾int exitum uite. qui ctum
licuit bestialiter uixerant. Regib
quoq ipsis manus diñ ñ peꝑcit.
⁊ in maliciam eorum condignam
⁊ głosam exercuit ultionem. Non
equidem eorum nomina uł exem¬
pla ex inopia reticentur. nisi ex ea
forte qm parit copia: s ne mẽtes
lugentium adhuc iminodaro do¬

Expanded text:
tes in populo? Nunquid Socrates, Plato, tes in populo? Nunquid Socrates, Plato, Aristoteles, Seneca, Soranus, aut qui totius non urbis, sed orbis evacuavit miracula, omnium in se admirationem sapientia et virtute convertens, Archytas Tarentinus? Ut redeamus ad nostros, qui et veritate doctrinae, virtutis exemplo, et fidei auctoritate praecellunt, quos Augustinos, Hieronymos, Laurentios, Vincentios, quos denique de toto coetu Patrum vexationis hujus agitavit insania? Nostrorum quoque temporum luctuosis instruimur exemplis, ab hujusmodi inquietudine temperare, cum proceres nostros inter venandum veris variisque miraculis, indignatio divina percusserit, bestialemque saepe invenerint exitum vitae, qui dum licuit bestialiter vixerant. Regibus quoque ipsis manus Domini non pepercit, et in malitiam eorum condignam et gloriosam exercuit ultionem. Non equidem eorum nomina, vel exempla ex inopia reticentur, nisi ex ea forte quam parit copia, sed ne mentes lugentium adhuc immoderato do
Abbreviated transcription (Latin):
celi ludunt: Ac si tacita subiectione
pronuntiet eos quoꝵ uita iocris ẽ
suis euanuisse cum auib. eosq sub¬
iecta ꝓnuntiatione ad inferos des¬
cendisse commemorat. Int̾roga pa¬
tres tuos. ⁊ annunciabunt tibi.
maiores tuos. ⁊ dicent se nusqͣm
scm̃ legisse uenatorem. Quod si
nomini uenatorum de ꝓphica pro¬
missione blandiris qua se uenatorẽ
missurum dñs pollicetur. qui de
umbrosis et excelsis uenentur er¬
roneos. bestilium uitam nou̾is in¬
crepari. ñ commendari uenantium
uanitatem. Nec te placidus uel
eustachius martyr quidem insig¬
nis. quem de pia ñ tamen canonica.
scriptura uenantem asseris a dõ¬
mino uisitatum nimis demulce¬
at. nisi forte ꝑsequitoꝵ eccłie ra¬
biem laudas eoqd̾ incde ad apłatũ
uocatus ẽ paulus. ⁊ int̾ alios factꝰ
egregius euuangłii predicator. Si
fuerint uiri illustres alexandri for¬
forte uł cesares uenatui dediti. nũ¬
quid philosophi aut aliqui sapien¬

Expanded text:
coeli ludunt? Ac si tacita subjectione coeli ludunt? Ac si tacita subjectione pronuntiet eos, quorum vita jocus est. Suis evanuisse cum avibus, eosque subjecta pronuntiatione ad inferos descendisse commemorat. Interroga patres tuos, et annuntiabunt tibi, majores tuos, et dicent se nusquam sanctum legisse venatorem. Quod si nomini venatorum de prophetica promissione blandiaris, qua se venatores missurum Dominus pollicetur, qui de umbrosis et excelsis venentur erroneos, bestialium vitam noveris increpari, vanitatem. Nec te Placidus, vel Eustachius martyr quidem insignis, quem de pia, non tamen canonica scriptura venantem asseris a Domino visitatum, nimis demulceat, nisi forte persecutorum Ecclesiae rabiem laudas, eo quod inde ad apostolatum vocatus est Paulus, et inter alios factus est egregius Evangelii praedicator. Sed fuerint viri illustres, Alexandri forte, vel Caesares, venatui dediti; nunquid philosophi, aut aliqui sapien
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾ib ñ est ueritus adorari.
enationis aerie auctorem iacti¬
tant fuisse machabenm qui maiori¬
b occupatus huius uoluptatis ut
crectitur uitam duxit exortem. ł gͤ¬
gie si quidem bella gessit t̃ratribus
restituit lib̾tatem. leges erexit. ceri¬
monias innouauit. nu̾dauit sc̃a.
templi faciem aunde sibi credebat
ꝓuenisse uictoriam: coronis aureis
decorauit. nullosq illius mactus
surrepsit. partemq tulit sibi nata
noluptas. Postremo pro salute fr̃m
fusus macie germanos legitimi bel¬
li reliquit heredes. Ab etate peima
tͥp rationis legem natura prescrip¬
serat inspice patriarchas. data lege
transi ad duces. procede ad iudices.
ad reges ꝓgredere. ꝑcurre seriẽ ꝓ¬
pħarum. fidelis populi officia ⁊ stu¬
dia ꝑscrutare. quos in serie uet̾is in¬
strumenti legis exercuisse uenaticã:
Nempe ytumeos ⁊ ismahelitas ⁊ ge̾¬
tes que cdñm nesciebant. Ubi siuit ĩ¬
quit ꝓpħa. aut si mauis dum tam̃
in sp̃u notarius ꝓpħe qui in auib

Expanded text:
muneribus, non est veritus adorari. Venationis aeriae auctorem jactitant fuisse Machabaeum, qui majoribus occupatus hujus voluptatis, ut creditur, vitam duxit exortem. Egregie siquidem bella gessit, fratribus restituit libertatem, leges erexit, caeremonias innovavit, inundavit sancta, templi faciem, unde sibi credebat provenisse victoriam, coronis aureis decoravit, nullosque illius in actus subrepsit, partemque tulit sibi nata voluptas. Postremo pro salute fratrum fusus in acie, germanos legitimi belli reliquit haeredes. Ab aetate prima cui rationis legem natura praescripserat, inspice patriarchas, data lege transi ad duces, procede ad judices, ad reges progredere, percurre seriem prophetarum, fidelis populi officia et studia perscrutare, quos in serie Veteris Instrumenti legis exercuisse venaticam? Nempe Idumaeos, et Ismaelitas, et gentes quae Dominum nesciebant. Ubi sunt inquit propheta, aut si mavis, dum tamen in spiritu, notarius prophetae qui in avibus