comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matio inalios. Diuersitas quoq sexus
maris ac femine erit an non erit: Si
eit sequentur et nuptie. et concubitꝰ
et generatio. Si non erit: sublata diuer¬
sitate sexus eadem corpora non resur¬
gent. aggrauat cuim terrena habita¬
tio sensum multa curantẽ: s tenuza
et sp̃alia dicente apło. Seminatur
corpus animale: surget corpus sp̃ale.
Ex quib omiub ꝓbare cupiebat ratio¬
nabiles creaturis obquedam uitia et
antiqua peccata incorꝑa ẽẽ de lapsas:
et ꝓdiuersitate ac meritis peccatorũ
tali uel tali conditione uenerari. ut
uel corporum saintate guiderent et
parentum diuitus ac nobilitate. uel
imnorbidas carnes. et domt in opum
uenientes penas pristinorum lucrent
delictorum: et p̃senti scło atq corꝑib
quasi carcere clauderentur. Quod cum
audisset et adme retulisset indicans
hominẽ michiq incubuisset necessi¬
as nequissime uiꝑe ac mortifere bes¬
tie resistendi. dequib psalmista com¬

Expanded text:
matio in alios. diuersitas quoque sexus matio in alios. diuersitas quoque sexus maris ac feminae erit an non erit ł. si erit, sequentur et nuptiae et concubitus et generatio. si non erit, subla tadiuersitate sexus eadem corpora non resurgent - ad grauat enim terrena habitatio sensum multa curantem —, sed tenuia et spiritalia dicente apostolo: seminatur corpus animale, resurgit corpus spiritale\' ex quibus omnibus probare cupiebat rationales creaturas ob quaedam uitia et antiqua peccata in corpora esse delapsas et pro diuersitate ac meritis peccatorum tali uel tali condicione generari, ut uel corporum sanitate gauderent et parentum diuitiis ac nobilitate uel i morbidas carnes et domos inopum uenientes poenas pristinorum luerent delictorum et praesenti saeculo atque corpore quasi carceri clauderentur. quod cum audisset et ad me retulisset indicans ho-.. minem mihique incubuisset necessitas nequissimae uiperae ac mortiferae besae resistendi, de quibus psalmista com
Abbreviated transcription (Latin):
sicictis. Ecce qui seruiunt mͥ lecabuntir
uos autẽ confundemini. Ecce qui serui¬
unt mͥ exultabunt ingaudio: uos autẽ
clamabitis obdolorẽ cordis: et ꝓpter con¬
trionen sp̃s ululabitis. Dixeram lacus
cam suꝑ fugisse contritos. ut fontem
dñm ripctiret: et possit leta canta¬
re. Sicut desiderat ceruus ad fontes
aquarum: ita desiderat anima mea ad
te d̾s. Sitiuit aninia mea addm̃ fontẽ
uiuum. Quando ueniam et apparcbo
ante faciem tuam: Taingam ergo bre¬
utter quomodo bereticorũ cenosos de¬
utauerit lacus: et ros iustar habuent
ehnicorum. Quidam ueterator et cal¬
lidus atq ut sibi uidebatur doctus.
ac sciolus: me nesciente cepit ei ꝓponere
questiones et dicere. Quid peccauit in¬
fans ut demone corripiatur: Inqua eta¬
te resurrecturi sumus: Si mipsa qua
morimur: ergo et nutricib post resur¬
rectionẽ opus erit. Si maltera: nequaꝙͣ
crit resurrectio mortuorum. s transfor¬

Expanded text:
sitietis. ecce, qui seruiunt mihi, laetabuntur, sitietis. ecce, qui seruiunt mihi, laetabuntur, uos autem confundemini. ecce, qui seruiunt mihi, exultabunt in gaudio, uos autem clamabitis ob dolorem cordis et propter contritionem spiritus ululabitis. dixeram lacus eam semper fugisse contritos, ut fontem dominum repperiret, ut posset laeta cantare: sicut ceruus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, deus. sitiuit anima mea ad deum fortem, uiuum: quando ueniam et parebo ante faciem dei? Tangam ergo breuiter, quomodo hereticorum caenosos deuitauerit lacus et eos instar habuerit ethnicorum. quidam ueterator callidus atque, ut sibi uidebatur, doctus ac sciolus me nesciente coepit ei proponere quaestiones et dicere: \'quid peccauit infans, ut daemone corripiatur ? in qua aetate resurrecturi sumus ? in ipsa, qua morimur? ergo et nutricibus post resurrectionem opus erit. in altera ? nequaquam erit resurrectio mortuorum, sed transfor
Abbreviated transcription (Latin):
diligimus: et adsentẽ quetunus. Cetetũ
illa impleuit cursum suũ fidemq ser¬
uauit: et uunc fruitur corona iustitie.
Sequitur agnum quocumq abierit.
saturatur quia esurunt: et leta decan¬
tat. Sicut audiuumis ita et iuidimus
inciuitate dñi iurtutum: inciuitate
dei nr̃i. Obeata rerum commnutatio.
fleuit ut semꝑ rideret: desperit lacus
contritos. ut foutẽ dñm reppeciret. Uesti¬
ta cilicio ẽ. ut nunc albis uestib uteret᷑
et diceret. Scidisti sacum meũ: et indu¬
isti me letitia. Cinerem quasi panem
manducauit: et potionẽ suam cum
ficcu miscebat. dicens. Fueriuit michi
lacrue mee panes die ac nocte: ut
ineternum angelorum pane uesceret᷑
et caneret. Gustate et iudete: qm̃ sua¬
uis ẽ dñs. Et eructauit cor meum uer¬
bum bonum: dico ego oꝑa mea regi
Et ysaie imo dñi ꝑysaiam inse cerne¬
ret uetba compleri. Eece qui seruiunt
mͥ manducabunt: uos autẽ elurietis.
Ecce qui seruiunt mͥ bibent: uos autẽ

Expanded text:
diligimus et absentem quaerimus. Ceterum diligimus et absentem quaerimus. Ceterum illa inpleuit cursum suum fidemque seruauit et nunc fruitur corona iustitiae. sequitur agnum, quocumque uadit, saturatur, quae esuriuit, et laeta cantat: sicut audiuimus, ita et uidimus in ciuitate domini uirtutum, in ciuitate dei nostri. o beata rerum conmutatio! fleuit, ut semper rideret, despexit lacus contritos, ut fontem dominum repperiret, uestita cilicio est, ut nunc albis uestibus uteretur et diceret: scidisti saccum meum et induisti me laetitia. cinerem quasi panem manducauit et potionem suam cum fletu miscebat dicens: fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte, ut in aeternum angelorum pane uesceretur et caneret: gustate e.t uidete, quoniam suauis est dominus, et: eructuauit cor meum uerbum bonum: dico ego opera mea regi, et Esaiae, immo domini per Esaiam, in se cerneret uerba conpleri: ecce, qui seruiunt mihi, manducabunt, uos autem esurietis. ecce, qui seruiunt mihi, bibent, uos autem
Abbreviated transcription (Latin):
P Al Ra ui ai. reputantur quod nos
una et breui sententiola exprimere pos¬
sumus. nequid nimis. Que in contẽp¬
tu ciborum tantam habebat ꝑtina¬
tiam: in luctu mitis erat. et suerum
mortib frangebatur maxime liberorũ
Nam et inuiri et infiliarum dormitio¬
ne: semꝑ ꝑiclitata ẽ. Et cum os stoma¬
crucis iuteretur impressione lenire
suꝑabatur affectu: et ctudelã mentem
parentis uiscera consternabant. Animoq
uincens fragilitate corꝑis uiucebatur.
quod semel langor arripiens longo tem¬
pore possidebat: ut et nob̃ in quietitu¬
diñe et sibi disctimen afferret. In quo
illa letabatur. ꝑmomenta cominemo¬
rans. Miser ego homo quis me liberabit
de corꝑe mortis huiusͦ Dicat lector pru¬
dens plaudib me uituꝑationẽ scribere
Testor iħm cui et illa seruiuit. et ego
seruire cupio: me inutramq pardem
et illius uitia aliorum cẽ uirdutes.
Uitia loquor scđm animum et omni¬
um sororuira ac fr̃m desidium qui illã

Expanded text:
 κακία reputantur: Quod nos una et brevi sententiola exprimere possumus: Ne quid nimis . Quae in contemptu ciborum tantam habebat pertinaciam: in luctu mitis erat, et suorum mortibus frangebatur, maxime liberorum. Nam et in viri et filiarum dormitione semper periclitata est. Et cum os stomacrucis niteretur impressione lenire; superabatur affectu, et credulam mentem, parentis viscera consternabant, animoque vincens, fragilitate corporis vincebatur: quam semel languor arripiens, longo tempore possidebat; ut et nobis inquietudinem, et sibi discrimen afferret. In quo illa laetabatur, per momenta commemorans; Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huiusr dicat prudens lector pro laudibus me uituperationem scribere. testor Iesum, cui illa seruiuit et ego seruire cupio, me in utraque parte et illius uitia aliorum esse uirtutes. uitia loquor secundum animum meum et omnium sororum ac fratrum desiderium, qui illam
Abbreviated transcription (Latin):
crementa surgentes: quindecim graduũ
nuinerum efficunt. Qui ꝓpter utriusꝙ
legis ꝑfetionẽ. in psaltetio mistice coñ¬
tiuentur: et in quo uas eloctionis apud
petrum icrosolimis commnoratur. Opor¬
tebat enum ut sacramentum quod legis¬
lator mannus erhibuit. hoc noue gre
predicatores suo nuniero designarent
Uiri fres oportet impleti scripturã

Expanded text:
crementa surgentes, quindecim graduum numerum efficiunt, qui propter utriusque legis perfectionem in Psalterio mystice continetur, et in quo Vas electionis apud Petrum Jerosolymis commoratur. Oportebat enim ut sacramentum quod legislator in annis exhibuit, hoc novae gratiae praedicatores suo numero designarent. Viri fratres, oportet impleri Scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
uiliana dixit. Confidere mͥ: cui homi¬
num inuiriam fecisti. Demon respon-
feci alios laqueis uitam fimre fcci.
alios in suo furore manib ꝓpriis ꝑn¬
mala que inmundo funt ego ipse

Expanded text:
uliana dixit . confitire mihi cui hominum| iniuriam fecisti. Demon sic caepfeci . alius autem laqueo| uita finire fice alios in suo furore manibus suis pernimala que In| mundo sunt facta ego ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cito miscrere niei: quia tues benedictꝰ
in scł̃a. Et ecce subito uenit angelus
di et sparsit ignem: et flaumam ex¬
tuixit. Scã autẽ uiliana stans in me¬
tus autẽ fremebat contra eã sicut fera
maligna: et cogitabat quali supplicio
subicetit cã. & iussit ollam affetri et
benc temꝑatum. Ex ipsa autẽ olla resi¬
liuit unda: et incendit de astantibus
hec uidens prefectus iratus scidit ues¬
timenta sua: et cum gemitu uituꝑa

Expanded text:
t ispacium| quia tu es benedictus in saecula. Et subito uenit an| gelus domini et siperauit ignem et flammam extinxit.| Sancta autem iuliana stans inletus uero fremibat contra ipsa sicut fera maligna| et cogitabat quali sublicia superaret illa .| Et iussit ollam afferri et atum. Ex ipsa autem ullam selliuit et in| cendit de adstantibus cum uidissit| praefectus iratus excidit uestimenta sua cum gemito et
Abbreviated transcription (Latin):
et dixit adcã. Iuliana: mala et pessima
tormenta parat tͥ prefectas. Modo
audi me: et salua eris. Et cumi te
foras decarcere tusserit cici accede
e sacrifica: et effugies tormenta. Pu¬
tabat autẽ scã uiliana quod angłs¬

Expanded text:
dicit ad illam. Iulia| na . alia pessima tibi tormenta para . Praefectus modo| audi me ut saluabiris . cum te de carcere iusserit| egredi . accide et sacrifica et efugies tormenta. Pota| bat autem sancta iuliana quod ang
Abbreviated transcription (Latin):
est uigilare ad dm̃. bonum ẽ penitere
incorde. bonum ẽ psallere frequent̃:
Nescimus eium frẽs quando uitam
finiamus. Rogo uos frẽs mei xp̃ĩani
ut oretis ꝓme ut digne accipiat dñs¬
omnib pacẽ: orauit dicens. Dñe d̃s
pater ommipotens. pater amator fidei.
nr̃oꝵ. nuiserere mei et auxiliare mi¬
chi. et inpace suscipe sp̃m incũ. Et¬

Expanded text:
est uigilare ad dominum. Bonum est pene| tire in corde . bonum est psallire frequenter. Nescimus fratris quando uita finiamus| Ego rogo uos fratris mei christiani ut oritis pro me ut digna| me accipiat domnibus pacem orabat dicens.| Domine deus omnipotens pater amatur fidei nostra miserire mei et auxiliari| mihi et cum paci suscipe spiritum m
Abbreviated transcription (Latin):
patris tui: Demon respondit. Beel¬
debul. Scã uliana dixit. Quod ẽ
opus ipsuis: Demon respondit. Co¬
uiliana dixit. Qui repulsi fuerint a¬
pondit. Mala et pessima tormenta pati¬
mur. Si missi fucruus contra iustum
ut subuertamuf cum et non poterimus.
timur. Quando cim quesiti fuerimꝰ
abillo et non fuerimus uuenti: deman
inueniri. Nccesse ẽ ͤ hob̾ agere ut grati

Expanded text:
isit| Demon respondit . belzebu. Sancta iuliana dixit . | quid est opus ipsius. Demon dixit . Tuiuliana dixit| Et qui repulsus est dixit . mala| et pessima patitur. Si missi fuerimus contra iustum ut| conuertamus eum et non potuerimus. timur . quando enim quaerimor ab illo| et fuerimus inuenti demandainuenire.| Necesse est ergo nobis facere et grati
Abbreviated transcription (Latin):
tari. Quintianus dirit. Apparet te
hoc eligere ut diuersa tormenta susti¬
tiam deuolutum: ut illos deos tuos
eremplo: Si eium ueti dii sunt: bonũ
tibi opͭaui: ut talis dua uita sit qualis
et illorũ fuisse ꝑhibetur. Si audẽ exe¬
craris eorũ consortia: mecum sentis. Dic
ergo eos tam pessimos ẽẽ et tam sordi¬
dissimos. ut qui maledicere uoluerit
aliquẽ. talem illũ oportet cẽ. qualis

Expanded text:
tari. Quincianus dixit appare te tari. Quincianus dixit appare te hoc elegire ut di| uersa tormenta susteciam deuolutum ut illos | deos tuos exemplo . si enim dii tui sunt . bonum tibi opta| ui . ut talis uita tua sit qualis eorum fuisse hibetur| Si autem execraris eorum consortia m sentis. Dic ergo| tam pessimos esse tamque sordedissimos+ ut qui male| dicere uoluerit aliquem talem illum optit esse qualis|
Abbreviated transcription (Latin):
pidib obligarit obnoxios. Quintianus
dixit. Quicquid furioso ore blasphema¬
ueris: pene poterunt iundicare. Dic
tamen antequam adtormenta uenias
cͤ deorum scã contempnas. Agatha dixit
Noli dicere deorũ: s dic demonioriun.
Demonia enuim sunt isti quorum effi¬
gies inaeraicutum conucititis: et
quorum marmoreas et gypseas facies
inauratis. Quintianus dixit. Elige tͥ
unium quodcumq uolueris confiliũ
au̾diuersas penas inter dantpnatictos
quasi stultam incurrere. aut quasi sa¬
pieltẽ et nobilem quo te natura dicta
deos diuinitas demnonstrauit. absq¬
dixit. Sit talis uxor tua qualis dea
tua uenus fuit: et tu sis talis. qualis
ipit̾ deus tuus ertitit. Quintianus
diccus. Ininuiriam iudicis: noli te¬
merario ort garrire. Agatha dixit.
Dixristi deos tuos ẽẽ: quos uera diui¬
nitas demonstarauit. Sit ergo uxor tua
ut uenus. et tu ut iupit̾ut et uos pos¬
sitis indeoꝵ ur̃orũ nunero compu¬

Expanded text:
pedibus uos faciat obnoxios. Quintianus pedibus uos faciat obnoxios. Quintianus dixit quidquid furioso| ore blasphemaueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antequam ad tormenta uenias . cur deorum sancta contem| nis. Agathe dixit noli dicere deorum sed dic daemonum.| daemonia enim sunt quorum effigies in aeramento conuerti| tes quorum marmoreas et gypseas facies inauratis.| Quintianus dixit . eligae tibi unum  quodcumque uo| lueris consilium ut+ diuersus poenus inter torticios+ qua| si stulta in . aut quasi sapiens . et nobiles quod te| natura ditauera diuinitas esse demonstrat. dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus extitit. Quintianus et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit ergo talis uxor tua| ut uenus . et tu ut ioues . ut uos possitis in deorum numero con| pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ manere: abiit ad quintianum et
dixit ei. facilius possunt saxa molliti
a ferrum impluinbũ conuerti: quam
abinteritione xp̃iaua niens istius puel¬
le reuocari. Ego enim et filie mee sine
cessatione uicib nobis inuicem successi¬
mus: et ꝑdiem et ꝑnoctẽ nichil aliud
egiinus. nisi qualiter eius animumi
ad consensum boni consilii in cdinare¬
mus. Ego ei et gcininas et oenamenta
insignia. et uestuncnta auro tȩita ob
ego fanulaas diuersi sexus et etatis
dib suis conculcat. ita omnia pro
ꝓtribunali hoc initim sermonis
quintianis consularis arripuit. Cuiꝰ
conditionis es: Agatha respondit.
Non solum ingenua. s et spectabilis
gencre: sicut omnuis parendela mea
testatur. Quitianus dixit. A si ui¬
genua ꝓbaris et nobilis. cur morib
Quia ancilla xp̃i sum: ideo me serui¬
iem ostendo ꝑsonã. Quuitianus dixit.
Certe siingenua et nobilis eras. quo¬
dixit. Ingenuitas ur̃a ad tantam ꝑue
fecetit seruos uerum etiam ligno et la¬

Expanded text:
permanere. Abiit ad quintianum et dixit ei facilius pos| sunt saxa molliri et ferro in plumbo conuerti quam ab in| tentione christianae mens istius puellae reuoc. Ego| enim et filiae meae sine cessationibus nobis inuicem suc| cessimus . et per diem eemus qualiter eius animum ad consensum boni| consilii inclinaremus. Ego etiam et gemmas et ornamen| ta insinia et uestimenta auro texta obtego familias diuersi sexus  etatesdibus suis concul| cat . pro in tri| bunali . hoc inicium sermonis quintinus consularis ad| ripuit. Cuius conditionis es. Agathe respondit non so| lum ingenua . sed et spectabilis genere . ut omnes paren| tella mea testatur Quintianus dixit et si ingenua| probaris et nobiles . cur moribus quia ancilla christi sum.| Ideo me seruilem ostendo personam. Quintianus dixit| certe+ ingenua es  et nobiles quodixit ingenuitas uestra| ad tantam captt seruos . uerum etiam lignum et la
Abbreviated transcription (Latin):
git demens. Protinus sacerdos manum
cum crucis eleuat signo: arborem uertit
mirabiliter. in alteram partem. Puerum
abstraxit sospiteni: de mortis ꝑiculo. Et
cum iam refulgentib quem ad modum¬
norum miraculis uigente fide qua ubiq
cuncti patiter in dño crediderant saluato¬
re. ille dotius bouitatis emulus et huma¬
ni generis deceptor antiquuis maligni.s
quibdam iuris interno bello eccłiam
inpace quiescentẽs cum om̃i plebe uiti¬
tur impugnare et principem quendam
galliarum ꝓtunciarum cupiditatis ar¬
dorem infiammat: et occultis ꝑsuasiomib
urget ut bituricam plebeni cum eccłie
sacerdotib nefando censu conscribat.
Et uelut quandam bestiam bino ore si¬
bilantẽ binisq lingus diabolica uenena
uibrantem: ex sus fautorib unum memo¬
tatam plebem quatere mitit. S quia
diuina uittus et gr̃a inmaximo p̃cipu¬
oq certamine nunquam deserit suos.
multitudinẽ. xp̃ianam ꝑmanentẽ a scło¬

Expanded text:
git demens. Protinus sacerdos manum git demens. Protinus sacerdos manum cum crucis elevat signo, arboremque vertit in alteram mirabiliter partem, puerumque abstraxit sospitem de mortis periculo. 24. Et jam refulgentibus quemadmodummiraculis, vigente fide, qua ubique cuncti pariter in Dominum crediderant Salvatorem, ille totius bonitatis aemulus et humani generis deceptor antiquus, malignis quibusdam viris interno bello Ecclesiam in pace quiescentem cum omni plebe nititur impugnare, et principem quemdam Galliarum provinciarum cupiditatis ardore flammat, et occultis persuasionibus urget, ut Bituricam plebem cum Ecclesiae sacerdotiet velut quamdam bestiam bino ore sibilantem, binisque linguis diabolica venena vibrantem, ex suis factoribus unum, memoratam plebem quatere mittit. Sed quia divina virtus et gratia in maximo certamine praecipue nunquam deserit suos, multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Immense altitudinis cum crucis siguo
siamimis resistere parat. Iuco medio tago
auxilium apparet sc̃m columbe iuspecie:
non audent atontingere domos. Preptis
ouib pastor salutarib instituit monitis:
ꝑ cuius doctrinam inter easdem hodie cas¬
titatis ꝓpositum fulget. Que dum sapien¬
tie studio semet uestiunt non solum corꝑa
s et animas iurginitatis gr̃a consecrant:i
p̃parantes uasa munda ad sapientiam. Ex
quib duum uerbi concubitus scõs et imn¬
mortales expecunt: ex quib posteritas re¬
linquatur. nequaquam cortuptibili mor¬
talitati obnoxia. Abstinentie uero ac sobri¬
eratis et honestatis gr̃a quanta inter easde
pulchro decore refulgeat: iures edicere
non suꝑant. Nunc ad narrationis nr̃e re¬
deamus sermonem. Procul aburbe anatra¬
loco qui dicitur: securib precepit arborẽ
succidi inimanem. Que accu succisa: cor¬
ruit uelox. Unus expueris mente detentus
inaluid: attouitus sistens. mortem ñ refu¬

Expanded text:
las; immensae altitudinis cum crucis signo las; immensae altitudinis cum crucis signo flammis resistere parat Illico medio rogo auxilium apparet sanctum columbae in specie, non audent contingere domos. Ereptas oves pastor salutaribus instruit monitis, per cujus doctrinam inter easdem hodie castitatis propositum fulget. Quae dum sapientiae studio semet gestiunt, non solum corpora, sed et animas virginitatis gratia consecrant, aeparantes vasa munda ad sapientiam, ex quibus Divini verbi concubitus sanctos et immortales expetunt, ex quibus posteritas relinquatur nequaquam corruptelae mortalitatis obnoxia; abstinentiae vero ac sobrietatis et honestatis gratia quanta inter easdem pulchro decore refulgeat, vires edicere superant. Nunc ad narrationis nostrae redeamus sermonem. 23. Procul ab urbe, loco Anatra qui dicitur, securibus praecepit arborem succidi immanem; quo actu succisa corruit velox, unus ex pueris mente detentus in aliud attonitus sistens, mortem non refu
Abbreviated transcription (Latin):
uis increpuit. Ubi uir beatus sopore depͥ¬
nitur. insueto eandem ꝑ discipłm causam
ispit gesti. Cursu ꝑpeti ꝑgens flammarũ
iogum cum canticis sp̃alib circunt. Mi¬
is modis cum baculo derminum defigit.
gnei colles quẽ non transgredi queant
dmmi ex parte uicinas ad herentesq domos
lum tangerent: ad se reuerse restringunt᷑
summe in unum. Chaos fugiunt quod
an transgredi audent. Irpudians pater
ꝑsoluere laudes. Ad damis tertium mira¬
culum simile gestum.
onasterium quoddam ineadem
urbe: uir di summo construxerat
nisu. In quo urguim ac continentium
feminarum: incluserat agmen. Ubi struc¬
auam lapidum grandeuis extulit edibus
Casi cuuusdam de incautis cum noctis
slenua fierent abigne pariete prerepto
paulautim crescens extenditur. Moxdo¬
no prerupta uicinas attingere ꝓperat:
lumq moles flammarum: in magnum ex¬
teuerat montem. Tandem di sacer prece
ouium suarum accitus: oceurtit ad cau¬

Expanded text:
tus increpuit, ubi vir beatus sopore deprtus increpuit, ubi vir beatus sopore deprimitur consueto. Tandem per discipulum causam reperit gesti, cursu praepeti pergens flammarum rogum cum canticis spiritualibus circuit. Miris modis cum baculo terminum defigit, igneus collis quem non transgredi queat. Omni ex parte vicinas adhaerentes domos dum tangerent, ad se reversae restringuntur flammae in unum, chaos fugiunt quo non transgredi audent. Tripudians Pater persolvere laudes. 22. Addamus tertium miraculorum simile gestum. Monasterium quoddam in eadem urbe vir Dei summo construxerat nisu, in quo Virginum ac continentium feminarum incluserat agmen: ubi structuram lapidum grandaevis extulit aedibus. Casu cujusdam de incautis, cum noctis silentia fierent, ab igne parieti praerepto paulatim crescens extenditur: mox domo praerupta vicinas attingere praeparat. Jamque moles flammarum in magnum excreverat montem. Tandem Dei sacerdos ovium suarum accitu occurrit ad cau
Abbreviated transcription (Latin):
optimatib nomine theodigisilus iusendi
gr̃a adbeatum uenit autslitem. Dileca¬
onem adhibet: quam nouerat omnib
imꝑtire. & cum eẽt hyens: nimia cong¬
runtur pabula igni. Muustrorum ñ¬
tes fortasse dedente in aliuid de casu igis
ꝑunt quati uniuersa. Et minanti tu¬
ia ualidas reppiunt flammas. Copiosis
ignis: in pauore reddidat. uniuerso.
Ob difficulditẽ iuinzam cum nemo aul̃t¬
tectum ascendere: presidio desꝑati fugil
arripunt uuiuersi. Cum crucis ueill
manu sacerdos resistere nititur flamse
Sit amiartib om̃ib ita flammarum
globi excemplo restruct suit aute quiꝰ
ut si aquatum magni fluminis impetu
undiq fuissent uallati. Referamiis nem¬
pe huc simile gestum.
ꝗ fri menia urbis quedam de illustribus
femiua: spicis segetum horreum repleue¬
tat magnum. In tempesta nocte furtim
scelestus ingreditur. Igni comiecto mor fiã¬
me undiq cirtundant. Nec latere quiuit:
quod luctus omnium manifestat tumul¬

Expanded text:
optimatibus, nomine Theodegisilus, visendi optimatibus, nomine Theodegisilus, visendi gratia ad beatum venit antistitem. Dilectionem adhibet quam noverat omnibus impertiri; et cum esset hiems, nimia congeruntur pabula igni. Ministrorum mentes fortasse detentae erant in aliud, de casu ignis a coeperunt quati universa, et minante ruina validas reperiunt flammas: copiosus ignis in pavorem reddiderat universos. Ob difficultatem nimiam cum nemo auderet ascendere tecta, praesidio desperati fugam arripiunt universi. Cum crucis vexillo manu sacerdos resistere nititur flammis, et mirantibus omnibus ita flammarum globi extemplo restincti sunt, antequam ac si aquarum magni fluminis impetu undique fuissent vallati. 21. Referamus huic simile gestum. Infra moenia urbis quaedam de illustribus femina spicis segetum horreum repleverat magnum. Intempesta nocte furtim scelestus ingreditur, ignique conjecto mox flammae circumdant. Nec latere quivit, quod luctus omnium manifestat: tumul
Abbreviated transcription (Latin):
ełre loco fefeccionis grã cum fr̃ib discũ¬
bbbut. Interea anis quedanueminus¬
que consistebat: repeilte uinuit ma¬
nũ miisitas qui in conspectu. beati¬
antistitis. a sistebant. At illy ꝑuinum
ex conseruis: indicium rei ꝑcontarin¬
tuntur. R dum uentum ẽ ad locum:
indicat mulier quẽdam in una demer¬
sum sp̃u cariuisse. Tunc socios euocat:
pontifici minciat. Qui iubet abstractũ
corpus: ad nonam usq seruare. Et refecti
omnib: oeationis adiit locum. R quid̾e
statim ut poposcerat: uiuficationem
exantinis elicuerat. S ideo asexta trib
credidit uitercedere horis: ut nulli du¬
buun ẽẽt uere fuisse defunctum. Tan¬
dem aboratione surgit. et suo conspectu
exanituem p̃cepit sisti. Eleuataq maiui:
crucis impressit imagniẽ. Resumpto sp̃n
passim defuncti membra mouentur.
Ad uocem antistitis uelociter surgit in¬
columis. Recepto iugore: ꝓpriis remeat
gessib. Quodam tempore quidam de

Expanded text:
drae loco refectionis gratia cum fratribus discumdrae loco refectionis gratia cum fratribus discumbebat. Interea anus quaedam eminus consistebat, et repente innuit manu ministris qui conspectu antistitis sistebant. At illi per unum ex conservis indicium rei percunctari nituntur, et dum ventum est ad locum, indicat mulier quemdam in ima demersum spiritu caruisse. Tum socios evocat, et pontifici nuntiat qui jubet abstractum corpus ad Nonam usque servari. Et refectis omnibus, orationis adiit locum. Et quidem statim ut poposcerat, vivificationem ex animis elicuerat; sed ideo a Sexta tres credidit intercedere horas, ut nulli dubium esset vere fuisse defunctum. Tandem ab oratione surgit, et suo conspectui exanimem praecepit sisti, elevataque manu crucis impressit imaginem, resumptoque spiritu passim defuncti membra moventur: et sic ad vocem antistitis velociter surgit incolumis, et recepto vigore propriis remeat gressibus. 20. Quodam tempore quidam de
Abbreviated transcription (Latin):
tiis beati sulpicii. Tum indigene loci
genib ad herent scĩ exorant ut sibi sãc¬
dos subueniat: quia multos ꝓpinquos
famulosq ibidem amisisse plangebant.
At ille ut semꝑ ita toto affectu misertus
ctisma cum oleo et aqua commiscere.
tradidit: precipiens ut instar helise ꝑ¬
phete diceret. hec dicit dñs. Sanau aqͣs
chas et non erit ineis ultra mors neꝙ
sterilitas. Quod cum factum fuisset sub¬
ito pessimus hostis ex eodẽ loco ita fugatꝰ
ẽ ut cum felicitate ex tunc uniuersi tran¬
seant: et piscium copia littore trahatur
et nemo ꝑiculum sentiat. Reddita est gͥ
populo salus: ablata ẽ infiriitas aque:
Non longum post tempus: sequitur
longe clarior uirtus. Cum urus ex rus¬
ticis obmatigandum estutum fertiorẽ
ulter̾ius se ꝓiecisset in fiumen: ilico sa¬
tane. laqu̾cis uiuctus uitam iuolenter
aͥrtipit. Hic locus non lõge abasilice po¬
iitur dõmo: ubi di sc̃s ĩncuiusdam exe¬

Expanded text:
tu B. Sulpicii. Tum indigenae loci tu B. Sulpicii. Tum indigenae loci genibus adhaerentes sanctis exorant, ut suis sacerdos subveniat, quia multos propinquos famulosque ibidem se amisisse plangebant. At ille, ut semper, ita toto affectu miseratus, chrisma cum oleo et aqua commisceri mtradidit, praecipiens, ut ad instar Elisaei prophetae diceret: Haec dicit Dominus: Sanavi aquas has, et non erit in eis ultra mors, neque sterilitas. . Quod cum factum fuisset, subito pessimus hostis ita fugatus est, ut sub felicitate ex tunc universi transeant, et piscium copiam in littore trahant, et nemo periculum sentiat. Reddita est igitur populo salus, ablata est infirmitas aquae. 19. Non longum post tempus sequitur longe clarior virtus. Cum unus ex rusticis ob mitigandum aestivum fervorem ultroneus se projecisset in flumen, illico Satanae laqueis vinctus, vitam violenter abrupit. Hic locus non longe a basilicae ponitur domo, ubi Dei sanctus in cujusdam exe
Abbreviated transcription (Latin):
fici nunciat. Rursum ille terte ꝓstrat᷑
ingemuit fundit preces diu in suꝑiis
remanet. Pleuato udelicet capite suꝑ ex¬
anumis ossa calidam iuibet fundere aqͣm
Interea di sacerdos sine intermissione
ꝓeodem tonso pectore dñm postulabat.
Ceꝑunt defuncti membra moueri pau¬
latim: et famulantia usib in officium pͥs¬
tinum ossa redire. E licet tenuis: mora¬
tione durante beato post pedes cuis euol¬
uitur. Et tacto uestigio: pristinum col¬
legit robur. Afamis ꝑnicie tutus: hodie
creditur suꝑ eẽ. Et enum tempore mul¬
to apud nos commoratus c̃de inceps.
Nondum tempore multo emenso: me¬
moratur etiam abeo aluid diunitus.
gestum. Qurges quidam erat uirsio sio¬
nensium situs agello aquarum mole ita¬
copiosus: ut pote demonib consecratus:
ut siquis causa qualibet ingrederetur
euudem repente funib demonib cirtũ¬
plexus. amittebat crudeliter uitam. S¬
ꝑ ałi auxilium affuit aliquando ad uen¬

Expanded text:
fici nuntiat. Rursum ille terrae prostratus fici nuntiat. Rursum ille terrae prostratus ingemuit, fundit preces, diu in suspiriis permanet, elevatoque capite super exanimis ossa, calidam jubet perfundi aquam. Interea Dei sacerdos sine intermissione pro eodem, tunso pectore, Dominum postulabat. Coeperunt defuncti membra se movere paulatim, et famulantia usibus in officium pristinum ossa redire. Et licet tenuis, in oratione durante beato, post ad pedes ejus evolvitur, et tacto vestigio pristinum collegit robur. Sic a famis pernicie hodie creditur superesse: etenim tempore multo apud nos commoratus est deinceps. 18. Nondum temporibus multis emensis, memoratur etiam ab eo aliud divinitus gestum. Gurges quidam erat in Virisionensium situs agello, aqua rum mole copiosus, utpote daemonibus consecratus: et si aliquis causa qualibet ingrederetur eumdem, repente funibus daemonicis circumplexus amittebat crudeliter vitam. Sed Dei auxilium adfuit aliquando adven
Abbreviated transcription (Latin):
tis ceneretur patilo idugentius. hab̃e
sinopem
cepit. Qui frigore inediaq simul consũp¬
tus: in fornacẽ se balnearum iniecit. Et
cum sp̃u tenui membra iam fessa trahe¬
re nequisset: tandem exanimatus interig
ꝑcontatis omnib aliquando minister
cuncta penitrans et nusquam indicia
de puero reꝑiens antistes beatus aminis¬
tro reposcit commendatum. At ille genib
ob uolutus eum ꝑdidisse fatetur. Proti¬
nus uir beatus ingreditur cellulam: ꝓst̃¬
nitur terre fundit uberes fletus. Gemi¬
nat alta suspiria: dñm supplicat iħm ut¬
tandem suis optutib redderetur. In tan¬
tum enim dure acceꝑat que audierat
talesq fletus cum uocib emittebat. qͣi
ꝓprium facinus lugens ac ante tribu¬
nal eterui iudicis anima defuincti de
eius manib requireretur. Inderea cui offi¬
cium erat: ad fornacem ꝓꝑat succendendã
& reꝑto cadauere: rigida membra trahere
niaitur. Agnitoq exanime : beato ponti¬

Expanded text:
iis teneretur, paulo indiligentius habere iis teneretur, paulo indiligentius habere inopem coepit. Qui frigore inediaque consumptus, in fornacem se balnearum injecit, et cum spiritu tenui membra jam fessa trahere nequivisset, tandem exanimatus interiit. Percunctatisque omnibus aliquando minister, cuncta penetrat, et nusquam indicia de puero reperit. Sed antistes beatus a ministro reposcit commendatum. At ille ejus genibus obvolutus, eum se perdidisse fatetur. Protinus vir beatus ingreditur cellulam, prosternitur terrae, fundit uberes fletus, geminat alta suspiria, Dominum supplicat Jesum, ut suis obtutibus redderetur. Intantum enim dure acceperat quae audierat, talesque fletus cum vocibus emittebat, quasi proprium facinus lugens, ac si jam ante tribunal aeterni Judicis anima defuncti de ejus manibus requireretur. Interea is cujus officium erat, ad fornacem properat succendendam et reperto cadavere rigida membra retrahere nititur agnitoque exanimi beato ponti
Abbreviated transcription (Latin):
gutur ita adheserat lingue ut sermo
formatus nunquam de ore eius fuisset
glatius ante pedes beati uiri ex posuit:
cuusam in notuit omnem. At ille hu¬
nino miseratus affectu cum gemitu
csuspiruis ocłas simul ad celum deten¬
it et palmas: xp̃m qui ẽ suꝑ omnia
ss teta fide fusis lacrimis inuocat. L
ratione p̃missa linguam pueri contre¬
utauit: et signum ei crucis imp̃ssit. Ili¬
co lingua resoliuitur: et uariis sermonũ
tesponsionib usq hodie mirabiliter
loquitur. Preclaris głiosisq signis: stu
aifera fames ut pote omnes ꝓuincias
populata fuisset: puer quidam fame
premortuus genib sc̃i sp̃u tenu uol¬
untur. et ut sui misereret᷑ exorat. Cu
msertus uir pietate plenus respiciens
ad eum qu pre erat domui: hunc inqͣt
sumimo stucdio subtestimonio xp̃i tibi
commendo. Tũta ille sicut precipiebat
adhabiturum se diligentiam pollicetur.
ꝙ dum hut atip illuc occupationib tia:¬

Expanded text:
gutturi ita adhaeserat lingua, ut sermo gutturi ita adhaeserat lingua, ut sermo formatus nunquam de ore ejus fuisset prolatus, ante pedes beati viri exposuit, causam innotuit omnem. At ille, humano miseratus affectu, cum gemitu et suspiriis oculos ad coelum simul tetendit et palmas, Christum qui est super omnia Deus, tota fide fusis lacrymis invocans, et, oratione praemissa, linguam pueri contrectavit, et signum ei crucis impressit. Illico lingua resolvitur, et variis sermonum responsis usque hodie mirabiliter loquitur. Praeclaris gloriosisque signis stupere quo mortifera fames, ut pote omnes provincias populata est, puer quidam fame praemortuus, genibus sancti spiritu tenui provolvitur, et ut sui misereretur, exorat. Cujus misertus vir pietate plenus, respiciens ad eum qui praeerat domui: Hunc, inquit, summo studio sub testimonio Christi tibi commendo. Tum ille sicut praecipiebat adhibiturum se diligentiam pollicetur: et dum huc atque illuc occupationibus var
Abbreviated transcription (Latin):
corda resplenduissent radiz obstupen¬
tes. ac reuelata facie di głiam intuen¬
tes antiquos penitentes errores. fideli
cium confessione uenientes abipso pon¬
tifice baptrati sunt. Diuino igitur
munere bellator egregius p̃dam imimi¬
co abstraxit: auctori restiturt. De pens¬
tralib cordis: xp̃i amore in fidelitatis
expulit maculam. Non nulli ex ipsis
sub nr̃e fidei religione hodie deguis.
Breue et enun post tempus tanta i
apłos fierent. Nam cũ paulo suꝑus
diximus quod demones uetbo fugatit
t egros oratione curaret: ad didit ds
ñr magnificari insc̃m suum ita ut ii
passu temporis cecis uisum. surdis au¬
atum. locutionem redderet mutis. ui¬
tam mortuis. mancis dexteras. claudis
restitueret gressus: et alia quam plura
quod longum ẽ. enarrare ꝑsingula.
Dequib cłi fauor ad iuuerit optamus
ystringere pauca. Cya age sermo quod
spondes. Guntho aldus quidam filium
sum annorum circiter decem cuius

Expanded text:
corda resplenduissent radii, obstupescencorda resplenduissent radii, obstupescentes, ac revelata facie Dei gloriam contuentes, antiquos poenitentes errores, fideli cum confessione venientes, ab ipso pontifice baptizati sunt. Divino igitur munere bellator egregius praedam inimico abstraxit, Auctori restituit, de penetralibus cordis Christi amore infidelitatis maculam expulit. Nonnulli ex ipsis sub nostrae fidei religione hodie degunt. 15. Breve etenim post tempus tanta inapostolos fierent. Nam cum paulo superius dixerimus quod daemones verbo fugaret et aegros oratione curaret, addidit Deus noster magnificari in sancto suo, ita ut in processu temporis caecis visum, surdis auditum, locutionem redderet mutis, vitam mortuis, mancis dexteras, claudis gressus restitueret, et alia quamplura, quae longum est narrare per singula, de quibus, si Dei favor adjuverit, optamus perstringere pauca. Eia age, sermo, quod spondes. 16. Gunthoaldus quidam filium suum annorum circiter decem, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
turalis exigeret. hunc non supra stratus
moliciem qua uñquam uti consueue
tate uite et anime uirtutib darus:
non magni pendebat sermonis ornatũ.
Scilicet quia in eo erat anima diui¬
nis ornata uirtutib simul et signoꝵ
cessa. Augens cotidie p̃dicationẽ uer¬
bi cłi: et salutaria semina regni celoꝵ
ꝑ omnẽ terram latus serens. Mox
quidem intautum ademendandum
populum uideorum uetustis infectũ
uenenis ꝓfecit: ut quasi nouellam lu¬
cem ueritatis sibi aspicere uiderentur
& cum religionis ductor multa qͥdem
uerbis. plura tamen doceret exemplis
ne uideretur ab xo discipulis imꝑari
qđ non prius ipse fecisset: nullum si¬
ne mora absq baptismi gr̃a in urbe
sibi celitus tradita uideum habitare
ꝑmisit. Nam cum ꝓeoꝵ conuersione
dñm iugiter p̾caretur ac doceret eos
ꝑbaptismum habere peccatorum re¬
missionẽ et non aliter posse eos intrare
inregnum di: quasi ueri solis ineorũ

Expanded text:
turalis exigeret, hunc non supra strati turalis exigeret, hunc non supra strati mollitiem, qua nunquam uti consuevertate vitae et animae virtutibus clarus, non magnipendebat sermonis ornatum, scilicet quia in eo erat anima divinis ornata virtutibus, simul et signorucessa, augens quotidie praedicationem verbi Dei, et salutaria semina regni coelorum per omnem terram latius serens. 14. Mox quidem intantum ad emendandum populum Judaeorum vetustis infectum venenis profecit, ut quasi novellam lucem veritatis sibi aspicere viderentur. Et cum religionis doctor multa quidem verbis, plura tamen doceret exemplis, nec viderent ab eo discipulis imperari quod non prius ipse fecerit, nullum sine mora absque baptismi gratia in urbe sibi coelitus tradita Judaeum habitare permisit. Nam cum pro eorum conversione Dominum jugiter precaretur, ac doceret eos per baptismum habere peccatorum remissionem, et non aliter eos posse intrare in regnum Dei; quasi veri solis in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
labore oratione sua eum paulo aute de
mortis traxerat p̃cipicio. Tandem celes¬
ti indulgentia princeps altus traxit
consilium cupiditatis represso ueneno
spretis malorum suasionib sine dilati¬
one uissit implere quod diuine fuerat
ꝓuidentie. W ita dño ꝓcurante. ep̃alis
apicis emetuit prime aquitanice sed̾e. scde¬
Dei et ecum affuit uoluntat. ut diuer¬
santes uter se populi. et animos dissi¬
deutes ad amorem pontificis uelox con¬
uersio reuocaret: et subito urano con¬
sensu federaret. Decus igitur pontifi¬
cale nactus: oneri succubuit non hono¬
ri. Factus ẽ demiq omnib omnia non
querens que sibi utilia eẽt̾: s quod mul¬
tis utc saluii fierent. R subito uelut lam¬
padem quandam: sacerdotẽ suum do¬
minus accendere ꝓperat. Integre et enĩ
iur beatus tradidit semet ipsum in abs¬
tinentia plurima. inieiuniis indesinen¬
tib inuigiliis pene uigib: itaut si qͣn¬
do parum aliquid somni necessitas na¬

Expanded text:
labore, oratione sua eum paulo ante de labore, oratione sua eum paulo ante de mortis traxerat praecipitio. Tandem coelesti indulgentia princeps altius ore traxit consilium, cupiditatisque represso veneno, spretis malorum suasionibus, sine dilatione jussit impleri quod divinae fueratidentiae. Et ita Domino procurante episcopalis apicis meruit primam Aquitaniae sedem. Dei enim fuit voluntatis, ut diversantes inter se populos et animos dissidentes ad amorem pontificis velox conversio revocaret, et subito in uno consensu foederaret. 13. Decus igitur pontificale nactus B. Sulpicius, oneri succubuit non honori; factus est denique omnia omnibus, non quaerens quae sibi utilia essent, sed quae multis, ut salvi fierent. Et subito velut lampadem quamdam sacerdotem suum Dominus accendere properat. Integre etenim vir beatus tradidit semetipsum in abstinentia plurima, jejuniis indesinentibus, in vigiliis pene jugibus; ita ut si quando parum aliquid somni necessitas na
Abbreviated transcription (Latin):
rib conseusum p̃berent. et ꝑmortalem
ꝓteruumq p̃feccumi cum infinitis pon¬
dibus auri argentiq relationis intulissẽt
regi consensum. ut scđm illam sacrilegã
in fandi symonis sectam celestem grãm
contra ius fasq p̃riꝑent. nr̃i uero quos
saluator alloquitur noli timere pusillus
grex. quia complacuit patri ur̃o dare uo¬
bis regnum abimmortali xp̃o d̾oq ꝑfec¬
to beatum uirum sibi poscerent sacerdotẽ
fore: nichil ominus tenuem cum paucis
uerbis legationis formulam mittunt.
aurib patefiunt. Cumq is ut solet ple¬
tumq humane cupiditatis ueneno in¬
fectus ad copiosan illatam pecuniam am¬
num haberet inflexum uxor eus amore
succensa diuzno uirum suum monbas.¬
dignum iustumq clamitans fore post
talis tantiq uiri excessum hunc sue p̃¬
mittere sedi qui par merito ac miracu¬
lorum signis et uirtutum gr̃a eẽt de¬
core simili fultus. & illud mulier głio¬
sa adiuri memoriam reuocabat: quo

Expanded text:
ribus consensum praeberent, et per mortalem ribus consensum praeberent, et per mortalem protervumque praefectum cum infinitis ponderibus auri argentique relationes intulissent regis ad consensum, ut, secundum illam sacrilegam infandi Simonis sectam, coelestem gratiam contra jus fasque praeriperent; nostri vero, quibus Salvator loquitur: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum ab immortali Christo Deoque perfecto, beatum virum sibi poscerent sacerdotem fore; nihilominus tenuem cum paucis verbis legationis formulam mittunt auribus patefaciunt. Cumque is ut solet plerumque humanae cupiditatis veneno infectus, ad copiosam illatam pecuniam animum haberet inflexum, uxor ejus, amore succensa divino, virum suum monebadignum justumque clamitans fore, post talis tantique viri excessum hunc suae permittere sedi, qui pari merito ac miraculorum signis et virtutum gratia, esset decore simili fultus. Et illud mulier gloriosa ad viri memoriam revocabat, quo
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ sumpturum. Itaq dies ad est: uotis
omnium expectata. Sacerdotis ꝓmissa
complentur: principi uelox medela tri¬
buitur. Omnium manib głioso triũ¬
pho. sacerdos attollitur: et regali conuz¬
uie magnis honorib euocatur. Erat
quippe ꝑhec: carus omnib et acceptus
A q̃m que amaiorib nr̃is coeuis beati
fide ut ad uos ꝑuenit stilo digessimus:
uunc a nr̃o tempore partim que inspe¬
ximus partim uero Acondiscipulis nr̃is
nobis sunt tradita sumamius ex ordium
et adposteritatis memoriam reluiquamꝰ.
Cum igitur de euis iurtutum florib et gr̃a
signorumq gemnis. aula regis pulchro
decore uernaret. et uelut splendor quidã
luminis mundo huic offulfisset. et odoris
sui flagrantia longe lateq complesset: fac¬
tum est ut ep̃s sacer cuius paulo suꝑus
fecius mentionẽ głioso excessu migraret
alius de alio ut fieri solet intalib concla
gi clieutis fauore inquibdam deprimo¬

Expanded text:
esse sumpturum. Itaque dies adest votis esse sumpturum. Itaque dies adest votis omnium exspectata: sacerdotis promissa complentur, principi velox medela tribuitur, omnium manibus glorioso triumpho sacerdos attollitur, et regali convivio magnis honoribus evocatur. Erat quippe per hoc charus omnibus et acceptusam quae a majoribus nostris coaevis beati fide ut ad nos pervenerunt, stylo digessimus, nunc a nostri temporis parte quam inspeximus, parte vero a condiscipulis nostris nobis tradita sumamus exordium, et ad posteritatis memoriam relinquamus. 12. Cum igitur de virtutum ejus floribus et gratia signorum atque gemmis aula regis pulchro decore vernaret, et velut splendor quidam luminis mundo huic effulsisset et odoris sui fragrantiam longe lateque complesset, factum est ut episcopus sacer cujus paulo superius fecimus mentionem glorioso excessu migraret alius de alio ut fieri solet cum talibus  Algi clientis favore in quibusdam de primo
Abbreviated transcription (Latin):
mus uinguntur pianctib dñe lacrime
famulorum. Adbeatissimum et cium
uirum cumcurrunt genib ad herent
sc̃i lacriiis pedes rigant: ut regia ꝓsa
lute puis sacerdos orationẽ dño funde¬
ret. lis autẽ cuius spes inomipotenti
deo consistebat. irrigat fletib uultum:
ac pectore tonso egra suspiria ꝑ trahit
Uigiliis ieuinzoq continuat: ugiter
fundit preces ꝓ egro. ꝑ actis dieb quinq:
tex magis magisq ꝓcliuis ad mortẽ dela¬
bitur. sum ad consodalib sacerdos rogat᷑.
it nimiam obtemꝑandam inediam cy¬
borum capiat paruitatem. Non come¬
dam inquit: donec sospitatẽ principi
optinere queam axp̃o dũo cui seruio.
hiuero cum principẽ iam iamq spũ
deficientẽ et pene ex animem et longeua
inedia frustra corpus insontem clamita¬
rent affligere: ille cuius salus indeo for¬
titer ꝑdurabat. pollicetur dieb septem
expletis principem pristino recepto ingo¬
re. cum eodem ceterisq sodalib cibum

Expanded text:
mus, junguntur planctibus dominae lacrymae mus, junguntur planctibus dominae lacrymae famularum. Ad beatissimum etenim virum concurrunt, genibus adhaerent, sanctis lacrymis pedes rigant, ut regia pro salute pius sacerdos orationem Domino funderet. Is autem, cujus spes in omnipotente Deo consistebat, irrigat fletibus vultum, ac, pectore tunso, aegra suspiria protrahit, vigilias jejuniaque continuat, jugiter fundit preces pro aegro. Peractis diebus quinque rex magis magisque proclivius ad mortem dilabitur. Tum a consodalibus sacerdos rogatur, ut nimiam ob temperandam inediam ciborum capiat parcitatem. Non comedam, inquit, donec sospitatem principis obtinere queam a Christo Domino, cui servio. Hi vero cum eum principe jam spiritu deficiente et pene exanimi, longaeva inedia frustra corpus insons clamitarent affligere, ille cujus salus in Deo fortiter perdurabat, pollicetur, diebus septem expletis, principem, pristino recepto vigore, cum eodem caeterisque sodalibus cibum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ salute sua ac exertitus su licentia dait̃
ut uir beatus in sus castris abbatis oficio
potiretur. Deniq cum in suis suorumq
ounium sumptib mnistratio fieret ii¬
duana sufficientia unius diei seruati:
reliqua indigentib erͦgabat. Cumq sui
metu necessitatis musitarent: occłm in¬
quit mentis ur̃e ofilii indño fi gte al¬
uatoris. Regnum eius primum quati
et iustitiam: et omnia apponentur udu
Recordamiui illud ꝓpheticum: iuqui¬
rentes autem dñm non deficient omil
bono. Nimirum tanta ei subito afideals
ciborum opulentia mittebatur: ut nonl
absurde illo centuplicato fenore quod las
discipulis retributor fidelis ꝓmilerat. d
humana głia se accepisse gauaert. lis
dem euoluti s dieb paucis rer crudli
afficitur morbo. Et uirusdiffusum pit̃
picit uestimenta. disrumpit crines.
genasq dilacerat: et iam amissim
quasi coniugem deflet. Curbuatur do¬

Expanded text:
pro salute sua ac exercitus sui licentia daretur, pro salute sua ac exercitus sui licentia daretur, ut vir beatus in suis castris abbatis officio fungeretur. Denique cum in suis suorumque omnium sumptibus ministratio fieret triduana, sufficientia unius diei servata, reliqua indigentibus erogabat. Cumque sui metu necessitatis mussitarent: Oculos, inquit, mentis vestrae, o filii, in Domino figite Salvatore. Regnum ejus primum quaerite et justitiam ejus, et omnia apponentur vobis. Recordamini illud propheticum: Inquirentes autem Dominum non deficient omni bono . Nimirum tanta ei subito a fidelibus ciborum opulentia mittebatur, ut non absurde illud centuplicarum fenus quod suis discipulis Retributor fidelis promiserat absque humana gloria se accepisse gauderet. 10. Tandem, evolutis diebus paucis, rex crudeli afficitur morbo, et virus diffusum  Prprojicit, vestimenta dirupit, crines genasque dilacerat, et jam amissum quasi conjugem deflet. Turbatur do
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatẽ tacita quadam predicatione dñi
di ñri ueritas nosceretur: cumq p̃lerũꝙ
ut assolet alios pie credentes splendor
lucis accenderet. aliof impie p̃rogan¬
tes ꝑfidie nebulose tetra caligo suffum¬
deret: ita ut completum uideretur
quod scriptum ẽ ingenesi quia egyp¬
tiis erant tenebre crasse et palpabiles.
filiis autẽ isrł erat lux inomnib suy.
pente fama de eo longe lateq respsa p̃
cipue inparte que sub axe ponitur oc¬
cidentis ꝑ agrans euolasset: poposcit aus¬
trigisilus biturice urbis ep̃s theodorcũ
principẽ ut sibi licentia daretur partici¬
pationem docendi ei in eccł̃ia tradere eo
quod ad ipsum doctrine gr̃a multitudinõ
conuolarent. Nec mora regia defertur
auctoritas: ut decisa cesarie dericatuis sus¬
ciꝑet onus. Et succedentib gradib anno
Interea magis magisq signorum gr̃a cn¬
gebutur. R. cum afidelib clotatio prina¬
pi fuisset suasum: illico ep̃m posct ut

Expanded text:
bonitatem tacita quadam praedicatione Dei bonitatem tacita quadam praedicatione Dei nostri veritas nosceretur; cumque plerumque ut assolet alios pie credentes splendor lucis accenderet, alios impie derogantes perfidiae nebulosae tetra caligo suffunderet, ita ut completum videretur quod scriptum est in Genesi, quia Aegyptiis erant tenebrae crassae et palpabiles, filiis autem Israel erat lux in omnibus suipente fama de eo longe lateque respersa, et praecipue in partem quae sub axe ponitur Occidentis peragrans evolasset, poscente Austregisilo Bituricae urbis episcopo a Theoderico principe, ut sibi licentia daretur participationem docendi ei in ecclesia tradere, eo quod ad ipsum doctrinae gratia multitudines convolarent; nec mora, regia defertur auctoritas ut, decisa caesarie, clericatus susciperet onus. Et succedentibus gradibus, anno ministravit. 9. Interea magis magisque signorum gratia cingebatur; et cum a fidelibus Clotario principi fuisset suasum, illico ab episcopo poscit ut