comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑim. eaꝙͥ inre meã u̾sa fuit. condictio furioso
ad quirit. Nã ex quib causis ignorantib nob̾
actiones adquirunt᷑. ex hisdẽ etiã furiosi nõe
incipit agi posse: ueluti cũ ẜuis eius stipulat̃.
cũ furtũ ei fit aũt dãpnũ ei dando. inlegẽ aqui¬
liã cõmittif. aut si forte cũ creditor fuãt frau¬
dandi eius causa debitor alicuirẽ tradidĩt. ĩ¬
dẽq erit ⁊ sileget̃ ei uł si fidi comissũ ei relinq̃t̃.
furioso condictio adquirit᷑ itẽ si aliena pecu¬
niã credendi causa quis dedit dein cõposm̃tiᷤ
eẽ desierit. postea consũpta ea furioso cendicti¬
o ad quirit̃ iq̃ negotia furiosi gesst̃ negotioꝵ
gestoꝵ eiobligat᷑.¬

Expanded text:
o adquiritur: nam ex quibus causis ignorantibus nobis actiones adquiruntur, ex isdem etiam furiosi nomine incipit agi posse: ueluti cum seruus eius stipulatur, cum furtum ei fit, aut damnum ei dando in legem Aquiliam committitur, aut si forte, cum creditor fuerat, fraudandi eius causa debitor alicui rem tradiderit. idemque erit, si legetur ei uel fideicommissum ei relinquatur. furioso condictio adquiritur. Item si alienam pecuniam credendi causa quis dederit, deinde compos mentis esse desierit, postea consumpta ea furioso condic‹ti›o adquiritur. Et qui negotia furiosi gesserit, negotiorum gestorum ei obligat
Abbreviated transcription (Latin):
ligationẽ ũboꝵ natã manifestũ ẽ sed ide surde
idẽ dicit̃. quiȩtiã siloꝗ possit siue ꝓmittat ũba
stpulantis exaudire deb siue stipulet debiex¬
audire ũba ꝓmittentis. uñ apparet. ñ de eo nos
loqui quitardius exaudit. si qui om̃ino ñ exau¬
dit.
Dt .ii. institutionũ. C onsensu funt obligi¬
tones ineptionib uenditionib locationib cõ¬
ductionib societatib mandatis. Ideo aũt. istis
modis consensu dicimus obligationẽ contͣbi. q¬

Expanded text:
nem uerborum natura manifestum est. Sed et de surdo idem dicitur, quia etiamsi loqui possit, siue promittit, uerba stipulantis exaudire debet, siue stipuletur, debet exaudire uerba promittentis. unde apparet non de eo nos loqui, qui tardius exaudit, sed qui omnino non exaudit.. Consensu fiunt obligationes in emptionibus et uenditionibus, locationibus conductionibus, societatibus, mandatis. Ideo autem istis modis consensu dicimus obligationes contrahi, q
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit cius qui negoria gerunt consentire. Vn
int̾ absentes quoꝙ talia negotia cont᷑ bu̾nt̃: elu
quo p̃stare op̃ortet.
Paut.ł .ii. institutionũ. Obligationũ substã¬
ti a noninco comistit. ut᷑ aliquod corpus nr̃ma¬
ut ẜuitutẽ nrãm faciat. s ut aliũ nobis obstrin¬
gat addandũ aliquid uł faciendũ. uł pr̃andũ
TNonsatis aut̃ c̃ danͣtis ee nũmos ⁊ fieriaccipen¬
tis. ut obligatio nascat᷑. sictiã hoc animodari.
iaccipi. ut obligatio constituaf: Itacpsiquis pecu¬
niã suã donandi causa dedit mͥ quãquã ⁊donã¬
tis fuĩt. ⁊ mea fuit. tam̃ non obl̃gor ei. quia nõ

Expanded text:
sufficit eos, qui negotia gerunt, consentire. Unde inter absentes quoque talia negotia contrahuntur, ueluaequo praestare oportet.undo institutionum. Obligationum substantia non in eo consistit, ut aliquod corpus nostrum aut seruitutem nostram faciat, sed ut aliu‹m› nobis obstringat ad dandum aliquid uel faciendum uel praestandum. Non satis autem est dantis esse nummos et fieri accipientis, ut obligatio nascatur, sed etiam hoc animo dari et accipi, ut obligatio constituatur. itaque si quis pecuniam suam donandi causa dederit mihi, quamquam et donantis fuerit et me
Abbreviated transcription (Latin):
lipupillos quippe pubertatẽ st capaces et. Qd
en sidebitor ex dclegato pupillo petiumniã cre¬
dtoricius soluit. fingentis se inquit pubes cere
nc ꝓpt̃ malitie ignorantiã. his candẽ pecumã
consequat᷑: Idt̃. ẜuandũ infurioso ait sicũ existi¬
maret̃ cõposmñtis eẽ d iusserit debitorẽ credito
nis dolo exceptio oep̃tori ñ obicit̃. si aut accessiõe
auctoris utit̃ eqssimũ uisuẽ. cũ qui ex ꝑsona. auc

Expanded text:
i pupillos, qui prope pubertatem sunt, capaces esse. quid i pupillos, qui prope pubertatem sunt, capaces esse. quid m, si debitor ex delegatu pupilli pecuniam creditori eius soluit? fingendus est, inquit, pubes esse, ne propter malitiae ignorantiam bis eandem pecuniam consequatur. idem seruandum in furioso ait, si, cum existimaretur compos mentis esse, iusserit debitorem creditorris dolo exceptio emptori non obicitur. si autem accessione auctoris utitur, aequissimum uisum est ei, qui ex persona
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ cdistinguendũ ẽ cautũ sit eisoluendosit. anĩ
tutor. dũmodorẽ ad ministret. un em̃ diuinꝰa
tis. quicũtutore cont̃ hit planc simͥ ꝓponasco¬
llusisse aliquẽ tͣutore factũ suũ emocebri.TSi
quis ñturtor. s ꝓtutore negotiageral. andoluꝰ
ipsius nocea pupillo uideamus. ⁊ putẽ ñ noctsli
sibis qui ptutore negotia gerebat: rẽ uendidĩ. S
⁊usucapta sit exceptionẽ ñ nocẽ pupillorẽsuł
ꝑsequenti etiã siei cautũ sit. quia huic reꝵ pu¬
pilli administratio concessa r̃fuit: Scd̾m ħ
magis opmor de dolo tutoris. exceptionẽ pu¬
pillo ẽe obiciendã Que intutore diximus. Ea¬
dẽ incuratore. quoq furiosi. dicenda er: Si in¬
minoris atuainis exceptio utiq locũhabe¬
brt. Nã ⁊depupila dolo int̃ dũ cẽ. excipiendum
nequaquã ambigendũe: exeactate que dolo n̾ca¬
rcat. Deniꝙ iulianus quoꝙ sepissime scͥpsitꝰ. Do¬

Expanded text:
esse distinguendum, cautum sit ei an non, soluendo sit an non esse distinguendum, cautum sit ei an non, soluendo sit an non tutor, dummodo rem administret: unde enim diuinat is, qui cum tutore contrahit? plane si mihi proponas collusisse aliquem cum tutore, factum suum ei nocebit. Si quis non tutor, sed pro tutore negotia gerat, an dolus ipsius noceat pupillo, uideamus. et putem non nocere: nam si is, qui pro tutore negotia gerebat, rem uendiderit et usucapta sit, exceptionem non nocere pupillo rem suam persequenti, etiamsi ei cautum sit, quia huic rerum pupilli administratio concessa non fuit. Secundum haec magis opinor de dolo tutoris exceptionem pupillo esse obiciendam. Quae in tutore diximus, eadem in curatore quoque furiosiinque annis exceptio utique locum habebit: nam et de pupilli dolo interdum esse excipiendum nequaquam ambigendum, est ex ea aetate, quae dolo non careat. denique Iulianus quoque saepissime scribsit do
Abbreviated transcription (Latin):
titi imulieris.: cui pecunia quereret̃. an obstatu¬
ra cẽt exceptio. exꝑsonã mulieris. Et ait iulianꝰ
Simaritus ex ꝓmissione dotis abħede soceri
petat: ⁊ ħes excipiat dedolo filiȩ cuiea pecunia
ad quireret᷑: exceptionẽ obstare Dosenĩ quã ma¬
ritus abħrde soceri petit: intellegit᷑. inquit filia
ad quiri: cũ ꝑhoc dotẽ sit habitura. Illud ñ expli¬
cat uilianus. an⁊ dedolo mariti excipi possia fu¬
toaũt eũ hoc sentire ut etiã de dolo mariti noceat.
exceptio: licruideat᷑. nulla dos fili&. ut aitqueti
Illa etiã questio uentilata t̃ apud plerosꝙ ande
dolo tutoris exceptio pupullo exꝑienti. nocẽ dt¬
beat. Et ego puto utilius ⁊ siꝑeas ꝑsonaᷤpupillis
fauet᷑. tam̃dicndũ eẽ siue ꝗs emĩt atutore rẽ
pupilli siue contractũ sit. cũ ineo inrẽ pupilli. si¬
uedolo quid tutor fecit. ⁊ exeopupillus. locou¬
pletior factus c̃. pupillo nocẽ debere. Necillud

Expanded text:
riti et mulieris, cui pecunia quaereretur, an obstaturiti et mulieris, cui pecunia quaereretur, an obstatura esset exceptio ex persona mulieris. et ait Iulianus, si maritus ex promissione dotis ab herede soceri petat et heres excipiat de dolo filiae, cui ea pecunia adquireretur, exceptionem obstare: dos enim, quam maritus ab herede soceri petit, intellegitur, inquit, filiae adquiri, cum per hoc dotem sit habitura. illud non explicat Iulianus, an et de dolo mariti excipi possit: puto autem eum hoc sentire, ut etiam de dolo mariti noceat exceptio, licet uideatur nulla dos filiae, ut ait, quaeri. Illa etiam quaestio uentilata est apud plerosque, an de dolo tutoris exceptio pupillo experienti nocere debeat. et ego puto utilius, etsi per eas personas pupillis fauetur, tamen dicendum esse, siue quis emerit a tutore rem pupilli siue contractum sit cum eo in rem pupilli, siue dolo quid tutor fecerit et ex eo pupillus locupletior factus est, pupillo nocere debere, nec illud
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uditiũ dolo quid fecĩt et. excipiendũ Siuõ
ĩinrẽ suã dolũ p̃senͣtẽ exceptionẽ conftrend¬
ũ. Siaũt his ꝓcurator sit. cui om̃iũ reꝵ admi¬
nistratio concessa. tc̃ de omĩ dolo eius excipi
posse. Neratiuis scbit. T candainticioutate
stipularet̃. dem̃titius seo⁊ stipulatus ate se¬
ius ẽ. ⁊ iuditiũ edidit: an labeo excipiendũ cẽ
tã de meo. quã ⁊ desei idolo. Hrẽ querit̃. sidebi¬
torm̃s te cirtũ ueniebat. teꝙꝓmichi reũ dedert
ego aliste stipulatus fuero. Dem̃ petã. andolim¬
ali exceprio obstet: ⁊ magis c̃ ut ñ tibi ꝑmittat᷑ de
dolo debitoris mei adũsus me exciꝑe. cũñego re
circũ uenenĩ adũsus ipsũ aũt debitorẽ meũ po¬
teris expͥiris S issimuliẽr post admissũ. dolud
bitorẽ suũ marito indotẽ delegaiĩt. Idẽ ꝓban¬
duerit dedolo mulieris ñ cẽ ꝑmutendũ excipe.
ne indotata fiat. Tapud iulianũ quesitue. Sihe¬
ressocer a quo dos peteret̃. exciperet dedolo ma¬

Expanded text:
d fecerit, esse excipiendum, si uero non in rem suam, dolum praesentem in exceptione‹m› conferendum. si autem is procurator sit, cui omnium rerum administratio concessa est, tunc de omni dolo eius excipi posse Neratius scribit. Mandaui Titio, ut a te stipularetur, deinde Titius Seio, et stipulatus a te Seius est et iudicium edidit: ait Labeo excipiendum esse tam de meo quam et Seii dolo. Item quaeritur, si debitor meus te circumueniebat teque mihi reum dederit egoque abs te stipulatus fuero, deinde petam, an doli mali exceptio obstet. et magis est, ut non tibi permittatur de dolo debitoricircumuenerim: aduersus ipsum autem debitorem meum poteris experiri. Sed et si mulier post admissum dolum debitorem suum marito in dotem delegauerit, idem probandum erit de dolo mulieris non esse permittendum excipere, ne indotata fiat. Apud Iulianum quaesitum est, si heres soceri, a quo dos peteretur, exciperet de dolo ma
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ accepissi Nisiiã diũtit. itaꝙ conditiõe ten¬
et̃ debitor qui: delegauit. uł mulier. ut uł lib̾⁊
debitorẽ. uł si soluit ut pecunia ei reddat̃. Hõ
sicũt dedolo actiocerto tp̃r finit᷑. ita ctiã excep¬
toeodẽ tp̃r dandaẽ. Nã haec ꝑpetuo cõpetit.
cũ auctor quidẽ insua potestate habeat. qͣn

Expanded text:
tem accepisset? nisi iam diuertit. itaque condictione tentem accepisset? nisi iam diuertit. itaque condictione tenetur debitor qui delegauit uel mulier, ut uel liberet debitorem uel, si soluit, ut pecunia ei reddatur. non sicut de dolo actio certo tempore finitur, ita etiam exceptio eodem tempore danda est: nam haec perpetuo competit, cum actor quidem in sua
Abbreviated transcription (Latin):
al coet uonreldo inpensas : Actoris. quictigũ¬
dis pecum᷑is p̃positus ẽ. etiã posterior dolusono
noci. T Si seruus ueniit. ab cocuui hoc dñs ꝑͥmi¬
sit. ⁊rethibitus sit dñoagenti uenditon. dep¬
tio. exceptio opponunt᷑ ret hibitoria. lic e
tiahis quiuendidit dño p̃tiũ soluĩt. Etiã mer
cis ñ tradite exccptione submouet̃.⁊ qui petu¬
niã iã dño soluit. ⁊ idõ his qui uendidit. agit
adũ susdnm̃ tandẽ causã eẽ pedius ait. eius
quinegotiũ nr̃m gerens uendidit. Isicũ qͣui
uolebat michi donare supralegitimũ modũ
delegauero creditori mco ñ poterit adũsus pe¬
tentẽ uti exceptiõe. Qm̃ creditor suũ repent.
Incãdẽ causa. ẽ. maritus. nec hic eñ deb exce¬
ptione sũmoueri. qui suo nõe agit. nũquid gͦ
necͦdolo mulieris excipiendũ sit. adũsus ma¬
ritũ quidotẽ petit: ñ ducturus uxorẽ nisido¬

Expanded text:
are et non reddo impensas. Actoris, qui exigenare et non reddo impensas. Actoris, qui exigendis pecuniis praepositus est, etiam posterior dolus domino nocet. Si servus veniit ab eo, cui hoc dominus permisit, et redhibitus sit domino: agenti venditori de pretio exceptio opponitur redhibitionis, licet iam is qui vendidit domicis non traditae exceptione summovetur et qui pecuniam domino iam solvit et ideo is qui vendidit agit adversus dominum. eandem causam esse Pedius ait eius, qui negotium nostrum gerens vendidit. Si eum, qui volebat mihi donare supra legitimum modum, delegavero creditori meo, non poterit adversus petentem uti exceptione, quoniam creditor suum petit. in eadem causa est maritus: nec hic enim debet exceptione summoveri, qui suo nomine agit. numquid ergo nec de dolo mulieris excipiendum sit adversus maritum, qui dotem petit, non ducturus uxorem, nisi do
Abbreviated transcription (Latin):
na succurrendũ cierit: ut alioquin succurrit᷑. mnł
bconditione legaui intenm hr̃s sipetat doli ex¬
ceptione ñ ẽ sũmouendus. Cũ possit etiã deficere
conditio itaq legatoꝵ stipulationẽ int̃ponẽ de¬
bebit. si sinoncaueat ħrs. doli exceptiont sũmõ¬
uebit Et xpedit em̃ legat ario retinẽ sũmã quã
mitti inpossessionẽ ret ħrditariaꝵ. ISicui le¬
gata sit uia: ⁊hislegis falcidia locũhabenit. Totã
eã uindici: ñ oblata estimatione quarte partis.
sumorĩeũ doli exceptione marcellus ait Qm̃ sũ
o cõmodo ħrs consulit. ISi donaui alicuirẽ nectͣ¬
dido. ⁊ ille cuidonaui ñtradita possessioe incolo¬
co edificauĩt me scienͣte. Et cũ edificauĩt. nactus
sũ ego cã possessionẽ. ⁊ petat ame rẽdonatã ⁊ ego¬
excipiã. ꝙ supͣ legitimũ modũ facta ẽ. ande dolo
replicandũt᷑. Dolo enĩ fec quia passus sũ cũ edifi-¬

Expanded text:
rna, succurrendum ei erit, ut alioquin succurritur. 5 Prna, succurrendum ei erit, ut alioquin succurritur. 5 Pcondicione legaui. interim heres si petat, doli exceptione non est summouendus, cum possit etiam deficere condicio: itaque legatorum stipulationem inter ponere debebit. sed si non caueat heres, doli exceptione summouebitur: expedit enim legatario retinere summam, quam mitti in possessionem rerum hereditariarum. Si cui legata sit uia et is lege Falcidia locum habente totam eam uindicet non oblata aestimatione quartae partis, summoueri eum doli exceptione Marcellus ait, quoniam suo commodo heres consulit. Si donaui alicui rem nec tradidero, et ille cui donaui non tradita possessione in eo loco aedificauerit me sciente, et cum aedificauerit, nanctus sim ego possessionem, excipiam, quod supra legitimum modum facta est: an de dolo replicandum est? dolo enim feci, qui passus sum eum aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
Hac ꝑhoc intelleget cũnfundũ rursũ uendidis.¬
se quẽ inbonis nonhabi. Tenctus ca̾usa excepti¬
onẽ cassius ñpposucrat. conic̃ptus doli excepti¬
one quae ẽ gñał. Siutilius uisũẽ. etiã demetu o-¬
pponẽ exceptionẽ. ⁊ enĩ distat: aliquid adoli ex¬
ceptione: ꝙ exceptiodoli ꝑsonã cõplectit̃ eiusqui
dolo fecit: enĩ uõ metus causa exceptio inrẽ scͥpt
iciamus. an isquiagit metus causa fecit aliquid.
sed anom̃ĩno metꝰ causa factũ ẽ. in hacre aquo¬
cũꝙ ñ tantũ abeo quiagit. Et quãuis dedolo au-¬
ctoris exceptio non obitiat᷑. uerũtam̃b iure uti¬
m̃. ut demetu nontantũ ab auctore. uerũ aquo¬
cũq adhibito exceptio obicipossit. Illud sciendũ
c̃. hanc exceptionẽ demetu cũ obicere debe. quim¬
ctũ ñ apparente passus c̃. incuius fuit᷑ potestate sẽ¬
terũ parenti licere detĩorẽ. conditionẽ lib̾oꝵ in
reb peculiariis facc̃. si sise abstinuĩt ħrditate pat̾¬

Expanded text:
 rursum uendidisse, quem in bonis non haberet. Metus causa exceptionem Cassius non proposuerat contentus doli exceptione, quae est generalis: sed utilius uisum est etiam de metu opponere exceptionem. etenim distat aliquid doli exceptione, quod exceptio doli personam complectitur eius, qui dolo fecit: enimuero metus causa exceptio in rem scripiciamus, an is qui agit metus causa fecit aliquid, sed an omnino metus causa factum est in hac re a quocumque, non tantum ab eo qui agit. et quamuis de dolo auctoris exceptio non obiciatur, uerumtamen hoc iure utimur, ut de metu non tantum ab auctore, uerum a quocumque adhibito exceptio obici possit. Illud sciendum est hanc exceptionem de metu eum obicere debere, qui metum non a parente passus est, in cuius fuit potestate: ceterum parenti licere deteriorem condicionem liberorum in rebus peculiariis facere. sed si se abstinuerit hereditate pate
Abbreviated transcription (Latin):
dioporiti. Et ꝗ cũcui fecissi. quȩ uis amale¬
fitio ñ ab cẽt. ita᷑ oportet penas eũ pende. Si
si aliqua rixa ex litib ⁊ contentiõe nataeẽt.
aut aliqua iuf uiris retinendi causa facta
nusquisq meo locõ intellegit᷑. inquo ut sol¬
tp̃is estimano spectandae quosatis acceperit.
D ⁊ .xiii.q̃. PRaiccticie pecuni ẽ nõe siad
diẽ soluta ñ cẽt. penauti assol oboꝑas eius ꝗeã
pccuniã peteret instip̃. erat deducta. isqui cã
pec̃ petebat parte ex hactapete desierat. dem̃ in¬
t̃posito tpr̃ int̃pellare instituerat consultus. R¬
quoq eius quoq tp̃is quo int̃pellatus non ec̃t.
penã pati possi amplius etiã siõmo interpel¬

Expanded text:
di oportet. et quodcumque ui fecisset, quae uis a maleficio non abesset, ita oportet poenas eum pendere. sed si aliqua rixa ex litibus et contentione nata esset aut aliqua uis iuris retinendi causa facta nusquisque in eo loco intellegitur, in quo ut soltemporis aestimatio spectanda est, quo satis acceperit.ionum. Traiecticiae pecuniae nomine, si ad diem soluta non esset, poena uti adsolet ob operas eius qui eam pecuniam peteret in stipulationem erat deducta: is qui eam pecuniam petebat parte exacta petere desierat, deinde interposito tempore interpellare instituerat. consultus respondit eius quoque temporis, quo interpellatus non esset, poenam peti posse: amplius etia
Abbreviated transcription (Latin):
dolo malo fecisse: ⁊ tuncfacẽ cũ petat. Propt qd
exceptionẽ cẽ necessariã. Iadũsus parentes patro¬
nosqineq doli exceptio: Neꝙ alia quedẽ que pat̾¬
ni parẽstisue oppinionẽ apud bonos mores si¬
gilli cõpetẽ pot̃. Infactũ pot̾m ent excipiendũ. ũ
si forte pecunia łnonnumerat adicat᷑ obiciat᷑ ex¬
ceptio pecunie ñ nuãte. nichil aũt int̃c̃. itrũ patꝰ¬
nus ex suocctu a nuõ ex alieno conueniat᷑. Sẽꝑenĩ
reuerentia ei ex hibenda ẽ.: tã uiuo quã defuncto.
Siaũt cũ ħrde. libti. patronus agai. puto exciptre
deb̾e dedolo patroni ħrdẽ lib̾tilib̾tis aut̃ dedolo
patroni. ⁊ si abħrde eius conueniat᷑. minime exce¬
ptionẽ obiectur. nãq conuenit tã uiuo quã mor¬
tuo patrono a lib̾to honorẽ ex hib̃ȩ. Instipulatioẽ
plane ptd doli clausula nõerit dtraenda quia
ex do li clausula nõddolo actio int̾eortur set
erestipulatu. IIn hac exceptioe. ⁊ de dolo ẜin. uł

Expanded text:
dolo malo fecisse et tunc facere cum petat: propter quod exceptionem esse necessariam. Aduersus parentes patronosque neque doli exceptio neque alia quidem, quae patroni parentisue opinionem apud bonos mores suggillet, competere potest: in factum tamen erit excipiendum, ut, si forte pecunia non numerata dicatur, obiciatur exceptio pecuniae non numeratae. nihil autem interest, utrum patronus ex suo contractu an uero ex alieno conueniatur: semper enim reuerentia ei exhibenda est tam uiuo quam defuncto. si autem cum herede liberti patronus agat, puto excipere debere de dolo patroni heredem liberti. libertum autem de dolo patroni, etsi ab herede eius conueniatur, minime exceptionem obiecturum: namque conuenit tam uiuo qua‹m› mortuo patrono a liberto honorem exhiberi. in stipulatione plane doli clausula non erit detrahenda, quia ex doli clausula non de dolo actio intenditur, sed ex stipulatu. In hac exceptione et de dolo serui
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ñ cõsum⁊ stipulationẽ. ⁊ cont̃ si exstipula¬
tustichũ petierit. actionẽ. extestam̃to saluã
habebit. Qu̾a mitio itaconstituĩt. haȩduae ob¬
ligationes. ualta in iuditiũ deducta altã ni¬
cħ ominus integra remaneret.
aut ep̃tor intellegit᷑. qui dotẽ petit. porto.
cũ c̾reditor uł ẽp̃tor exlucratiua causa rẽ ha¬
bere ceꝑit. nichominus integras actiones re¬
tinent. sicut ex contͣrio quinonex causa luc̃¬

Expanded text:
tipulationem, et contra si ex stipulatu Stichum petierit, actionem ex testamento saluam habebit, quia initio ita constiterint hae duae ob, ut altera in iudicium deducta altera nihilo minus integra remaneret. aut emptor intellegitur, qui dotem petit. porro cum creditor uel emptor ex lucratiua causa rem habere coeperit, nihilo minus integras actiones retinent, sicut ex contrario qui non ex causa lucr
Abbreviated transcription (Latin):
actiones. quas appellamus. Negotioꝵ gestoꝵ.
quib eꝙ inuicc̃ ex piriposst̃. deeoꝗ exbona fi¬
de altrru alt̃i pstart oportet. Si neꝙ ex contrac¬
scunt᷑. Neq enĩhis ꝗ gessit. cũ ab sente credit̾ añ
cont̃xisse. neq ullũ malefitue. sine mandato
susciꝑe negotioꝵ. anministrationẽ. longe ma¬
gis hiscuius negotia gesta sunt ignorans. aut
contraxisse. aut deliquisse intellegi pot.Futi
idita receptũ ẽ. qui a plerũꝙ hoĩes co animo ꝑt¬
gere ꝓficiscunt᷑. quasi statĩ redituri. ncc obid u¬
llicurã negotioꝵ suoꝵ mandant. dem̃nouis
ausis int uenientib exnecessitate diutius abst.
quoꝵ negonia depire iniquũ ẽ. quae sane d¬
perirent. siuehis quioptulissi se negotus ge¬
rendis. nullã habiturus eẽt actione deeo qđ
utilit de suo impendissi. ⁊hiscuius gesta tẽnt.
adũ suscũ quimnuasissi. negotiaeius nulloiu¬
re agẽ possi. ¶ uteleq̃q iuditio quitenent̃. ñ

Expanded text:
actiones, quas appellamus negotiorum gestorum, quibus aeque inuicem experiri possunt de eo, quod ex bona fide alterum alteri praestare oportet. sed neque ex contracscuest sine mandatu suscipere negotiorum administrationem: longe magis is, cuius negotia gesta sunt, ignorans aut contraxisse aut deliquisse intellegi potest: sideo autem id ita receptum est, quia plerumque homines eo animo peregre proficiscuntur quasi statim redituri nec ob id ulli curam negotiorum suorum mandant, deinde novis causis intervenientibus ex necessitate diutius absunt: quorum negotia disperire iniquum erat, quae sane disperirent, si vel is, qui obtulisset se negotiis gerundis, nullam habiturus esset actionem de eo, quod utiliter de suo impe‹n›disset, uel is, cuius gesta essent, aduersus eum, qui inuasisset negotia eius, nullo iure agere posset. Tutelae quoque iudicio qui tenentur, non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥoipsius. ut conducto uł in quo gratis habita¬
bat deiectũ. effusũq aliquid ẽ. ita ut alicui
noceret. quasi ex maleficio tenĩ uidet̃ Idõ aũ
ñ ꝓpͥ e ex maleficio obligatus intellegit᷑. quia
plerũꝙ obaltius culpa tenet. aut ẜui. aut li¬
sũ apatre habitauĩt. ⁊ quid excenaculo eius de¬
iectũ effusuue sit: siue quid positũ suspensũue
habuit. cuiuscausus ꝑiculosus ẽ iuliano pla¬
cuit in patrẽ. neq depͣc̾culio. neq nox̃alẽ dan¬
dã cẽ actionẽ. si ciupso filio agenduᷤ I tẽ exerti¬
tor nauis aut Eupone. aut stabuili. dedãpno. a¬
ut furto ꝗ innaue aut cupona. aut stabulo fac¬
tus. quasiex malefirio teni uidet̃. simooip¬
sius nullũ c malefitiũ. sialicuuis eoꝵ quoꝵ o
ꝑa nauẽ aut cuponã. aut stabulũ exerteret. Cu

Expanded text:
ipsius uel conducto uel in quo gratis habitabat deiectum effusumue aliquid est ita, ut alicui noceret, quasi ex maleficio teneri uidetur: ideo autem non proprie ex maleficio obligatus intellegitur, quia plerumque ob alterius culpam tenetur aut serui aut lisum a patre habitauerit et quid ex cenaculo eius deiectum effusumue sit siue quid positum suspensumue habuerit, cuius casus periculosus est, Iuliano placuit ‹in› patrem neque de peculio neque noxalem dandam esse actionem, sed cum ipso filio agendum. Item exercitor nauis aut cauponae aut stabuli de damno aut furto, quod in naue aut caupona aut stabulo factum sit, quasi ex maleficio teneri uidetur, si modo ipsius nullum est maleficium, sed alicuius eorum, quorum opera nauem aut cauponam aut stabulum exerceret: cum
Abbreviated transcription (Latin):
re auctore in iuditio delatiofacta sit. ISi petitor
fundi nsurandũ detulerit adũsario ut siacut¬
or eius urass. suũ fundũ se tradidisse. ab ea con¬
troũsia discessu sc. exceptio possessori debitor.
TSi fide iussor iurauit. siquidẽ suã de ꝑsona tan¬
tũ iurauit. quasi se ñ eẽ oblig̾atũ nichil reo pdĩt.
¶suicro inrẽ iuirauit. dabit̃ exceptio reo quocp.
TSi manu misero eũ ẜuũ qui negoti a mea gesse¬
rat in ẜuitute. dem̃ stipulatus ab eofuero. ꝗ ne¬
gotiamea gesẜit. ł quic quid ꝙ obcãrẽ situmc lib
fuissi. cũ mdaret oporteret. iddari. dem̃ exstipu¬
latuagã. ñ fũmoiũ meexceptioẽ. Neq enĩ honera¬
tũ. sehoc noĩc pot̃. quer libtus. Silucrũ abrutũ
exrepatroni ñfaciat.TQueoͣnerande libtatis cau¬
sastipulatus sũ alibto. exigere ñpossũ Oncran¬
de aũt lib̾tatis causafacta bellissime ita definiũ¬
t̃. que ita inponunt̃. ut si patronũ libtus offendit.

Expanded text:
re auctore in iudicio delatio facta sit. Si petitor fundi iusiurandum detulerit aduersario, ut, si auctor eius iurasset suum fundum se tradidisse, ab ea controuersia discessurum se, exceptio possessori fundi dabitur. Si Fideiussor iurauit, si quidem de sua persona tantum iurauit, quasi se non esse obligatum, nihil reo proderit: si uero in rem iurauit, dabitur exceptio reo quoque. Si manumisero eum seruum, qui negotia mea gesserat in seruitute, deinde stipulatus ab eo fuero, quod negotia mea gesserit, quidquid ob eam rem, si tunc liber fuisset, eum mihi dare oporteret, id dari, deinde ex stipulatu agam, non summoueri me exceptione: neque enim oneratum se hoc nomine potest queri libertus, si lucrum abruptum ex re patroni non faciat. Quae onerandae libertatis causa stipulatus sum, a liberto exigere non possum. onerandae autem libertatis causa facta bellissime ita definiuntur, quae ita imponuntur, ut, si patronum libertus offenderit,
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. ł . lxx .i. acdect. S filiꝰo familias delatũ sit
ius uirandũ. ⁊ uãuũt patrẽ suũ dare ñ oportere.
danda ẽ. parriexceptio. ISia ᷤ eͤ ãrẽ uendã aut
ludã. ⁊ euictare conueniar. exceptione sũmonebi¬
t̃ ẽp̃tor. ISi. ẜuis ꝓ mittat dnõ peciiniã. ut ma¬
numiitat᷑ cũalias ñeet manumissurus dñs. cãq
lib factus spondeat. dicit᷑ ñ obstare exceptionẽ p¬
atrono. sieã petat. Nonenĩ honerande libtatis
causa. ħ pecuma ꝓmissa ẽ. Alioqum iniquũ¬

Expanded text:
agensimo primo ad edictum. Si filio familias delatum sit iusiurandum et iurauerit patrem suum dare non oportere, danda est patri exceptio. Si in alea rem uendam, ut ludam, et euicta re conueniar, exceptione summouebitur emptor. Si seruus promittat domino pecuniam, ut manumittatur, cum alias non esset manumissurus dominus, eamque liber factus spondeat: dicitur non obstare exceptionem patrono, si eam petat: non enim onerandae libertatis causa haec pecunia promissa est. alioquin iniquu
Abbreviated transcription (Latin):
te: ex qua aliquã finnã innominib excalenda¬
ris uti dart. stpulanti. spopõdit. R. Dec func¬
touenditore ħrditatis. Falsũ testam̃tũ septicuᷤ
accusare cepit: ⁊ ħrditatẽ ab ẽptore pett. Et ne
quid extaminueret impetranti:. quesitũẽ cog¬
Pnitione falsipendente. anhides exstipulatu
desuenditoris. Si añeuentũ cognitionis ꝑgãt.
petẽ exceptioe dolimali posse sũmoiũ.¶Mari
filiã suã expͥore matͥmonio itabrdẽ instituãt¬
meuia filiamea exsexuncus hrdes michiesto.
sicũ cobrdib tuis parẽ rationẽ fecẽris: ꝓmea
portiot̃ fecĩs indiẽ mortis mee eius actus. qui
pendat extutela tua. quãtitius pat̃ms auus
tuus administrauit. quesitũ ẽ. anquia subꝯ
ditionẽ instituta filia ẽẽt. si omitteret ħrditatẽ.
uti saluã tutele actionẽ hab̃i. legataq sibi am¬
atre data. consequi possit .R. scd̃m ea que ꝓpo

Expanded text:
aliquam summam in nominibus ex kalendario uti daret, stipulanti spopondit: defuncto uenditore hereditatis falsum testamentum Septicius accusare coepit et hereditatem ab emptore petit et ne quid ex ea minueret, impetrauit: quaesitum est, cognitione falsi pendente an heredes ex stipulatu des uenditoris, si ante euentum cognitionis pergant petere, exceptione doli mali posse summoueri. Marifiliam suam ex priore matrimonio ita heredem institueuia filia mea ex sex unciis heres mihi esto, si cum coheredibus tuis parem rationem feceris pro mea portione in diem mortis meae eius actus, qui pendet ex tutela tua, quam Titius pater meus, auus tuus administrauit'. quaesitum est, an, quia sub condicione instituta filia esset, si omitteret hereditatem, uti saluam tutelae actionem haberet, legata sibi a matre data consequi possit. respondit
Abbreviated transcription (Latin):
infringẽ actionẽ potest. doli exceptione tu
tusest.
chil expatris iuditio meruer. fuptotestamto
uissuũ conseruandũ ẽ nec opponet̃ dolimali
exceptio. ꝗ ñ solũ in ꝑsonã eoꝵ. si in ħrdib in

Expanded text:
infringere actionem potest, doli exceptione tutus est. hil ex patris iudicio meruerunt, rupto testamento ius suum conservandum est, nec opponetur doli mali exceptio. quod non solum in persona eorum, sed in heredibus in
Abbreviated transcription (Latin):
factussit. T preterea sciendũẽ. siquis quid extesta¬
m̃to contrauolutatẽ petat: exceptioe eũ dolima¬
scͥptus exquaducenta consequi potuit. Dem̃ ꝓp¬
t̃hoc legatũ. inquocentũ erant p̃tulit: nemole¬
stius hrditarus inplicaret̃. an silegatũ petat: ex

Expanded text:
factus sit. Praeterea sciendum est, si quis quid ex testafactus sit. Praeterea sciendum est, si quis quid ex testamento contra uoluntatem petat, exceptione eum doli mascriptus, ex qua ducenta consequi potuit, deinde propter hoc legatum, in quo centum erant, praetulit, ne molestiis hereditariis implicaretur: a
Abbreviated transcription (Latin):
ut nom̃ emeret deq̃ eare ep̃tor stipulãtus ẽ. de¬
in creditor eã pecuniã retim: quã ꝑiudicc̃ abst¬
ulit. anc̃ptor exstipulatu possit exoiri: ⁊ ofili¬
us putat siuenditor nõis paratus non sit. redd¬
re. quantũ ab ẽprore acceꝑit non nociturã exce¬
ptionẽ dolimali. Et putosententiã ofilui uerã.
¶Labeo ait. Side homine pctito. scđm auctorẽ
fuĩt iudicatũ. ⁊ iussuuidicis satisdatũ sit hõẽ.
intra certũ diem tradi. Et sitraditus ñ fuissipe
nã quoꝙ stipulatus sit: petitorẽ ꝗi hoiemuind¬
icat ⁊penã petit exceptiõe cẽ repellendũ. Iniqũs
nionẽs tibi pignori dedo. ⁊ conuenĩt. ut soluta
pecunia redderent᷑: ⁊ n̾uniones culpatua perie¬
rint: ⁊ pccuniã petas. extat nerue et attillicimi
sententia dicentiũ. ita ẽẽ excipiendũ sunt̃me ⁊¬
te ñ conuenit. ut soluta pecunia uniones michi
reddant̃: si ẽ uerius exceptionẽ dolimali nocere
m̃ta reddat. Et siquis aliuᷤd sũptus ꝓbabił incũ

Expanded text:
et, deque ea re emptor stipulatus est, deinde creditor eam pecuniam retinet, quam per iudicem abstulit, an emptor ex stipulatu possit experiri? et Ofilius putat, si uenditor nominis paratus non sit reddere, quantum ab emptore acceperit, non nocituram exceptionem doli mali: et puto sententiam Ofilii ueram. Labeo ait, si de homine petito secundum actorem fuerit iudicatum et iussu iudicis satisdatum sit hominem intra certum diem tradi, et, si traditus non fuisset, poena‹m› stipulatus sit, petitorem, qui et hominem uindicat et poenam petit, exceptione esse repellendum: iniquum uniones tibi pignori dedero et conuenerit, ut soluta pecunia redderentur, et hi uniones culpa tua perierint et pecuniam petas. exstat Neruae et Atilicini sententia dicentium ita esse excipiendute non convenit, ut soluta pecunia uniones mihi reddantur": sed est verius exceptionem doli mali nocere menta reddat et si quis alius sumptus probabilis in eum
Abbreviated transcription (Latin):
uti posst. uideamus. Et cassius existimasse
ur seium refert. creditorẽ. quidẽ minime c̃ẽ su¬
bmouendũ. exceptiõe. Quia suũ recepit sũerũ¬
tam̃ lib̾tũ patrono posse condicẽ. si non transigẽ¬
de conrou̾si e grã id fecit. Itẽ silib̾tus debitorem
suũ patrono delegiuũt. nulla exceptiõe sumorin¬
lus c̃. patronus s libtus a patrono ꝑconditionẽ
hocrepcttt. Haec exceptioñtantũ rõ ubtoueꝵ suc

Expanded text:
uti possit, uideamus. et Cassius existimasse uti possit, uideamus. et Cassius existimasse Urseium refert creditorem quidem minime esse submouendum exceptione, quia suum recepit: uerumtamen libertum patrono posse condicere, si non transigendae controuersiae gratia id fecit. Item si libertus debitorem suum patrono dele gauerit, nulla exceptione summouendus est patronus, sed libertus a patrono per condictionem hoc repetet. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbandũ. Et h tam̃ causa cognita. siliquido app¬
areat. lib tũmctu solo. uł ninui a patrono reucrẽ¬
tia ita se subictisse: ut uł penali quadãstipula¬
tione se subiceret. Tsi honerande libtatis cius¬
a. socieratẽ lib̾tus cũ patrono cogerit. Et parro¬
nus cũ libto ꝓsotio agat. anexceptio haec sit neces¬
saria. ⁊ puto ipso iurt tuũeẽ libtũ. adũfus ex ha¬
arcodatus fuĩt. siue ħrs ei extittt. Cu eñud ꝓpo¬
sitũ sit p̃tori. in huius mõi obligationib reosuc¬
curtere. ñ ẜuaturũ ꝓpositũ suũ. nisi fide tussotẽ
Nuoꝙ et euqui rogatu libtus reus factus fuĩt ad
libti patrono cogaf dare. anpint posita fide ius¬
soris ul rei psona.ISiue aut ipĩ patronosit. ꝓ¬
missũ. Siuc ali uoluntate patroni. honcrande.
libratis causa uidet factũ. ⁊ idõ hac exceptiolo¬
cũ habebit. Quod si patronis. lib tũ suũ deleg¬
uĩt creditori. an adũsus creditorẽ cui delegatus E¬
pmisit. libtatis causa honcrande exceptione ist

Expanded text:
bandum et hic, tamen causa cognita, si liquido appareat libertum metu solo uel nimi‹a› patrono reuerentia ita se subiecisse, ut uel poenali quadam stipulatione se subiceret. Si libertatis causa societatem libertus cum patrono coierit et patronus cum liberto pro socio agat, an haec exceptio sit necessaria? et puto ipso iure tutum esse libertum aduersus exaa reo datus fuerit siue heres ei exstiterit. cum enim propositum sit praetori in huiusmodi obligationibus reo succurrere, non seruaturum propositum suum, nisi fideiussorem quoque et eum, qui rlibertus patrono cogatur dare an per interpositam fideiussoris uel rei personam. Siue autem ipsi patrono sit promissum siue alii uoluntate patroni, onerandae libertatis causa uidetur factum et ideo haec exceptio locum habebit. Quod si patronus libertum suum delegauerit creditori, an aduersus creditorem, cui delegatus promisit libertatis causa onerandae, exceptione ista
Abbreviated transcription (Latin):
ego repudiaui hrditatẽ tua sc̃pnio cesscris p̃tioa¬
ccepto hiscame petat hrditatẽ. exceptionẽ doli
mali eius quieicessit. ñ pot̃ pati. TSiquis aũt excau¬
salegati uindic⁊ aut is cui excausa donationis res
p̃stita c̃. uindic⁊ ande dolo exceptionc̃ patiat᷑. ex
causaeius incuius locũ succesẜri: ⁊magis putat põ¬
ũ.. ponius sũ mouendũ. ⁊ egoputo exceptiõe eoscẽ re¬
pellendos. cũ lucratiuã causã sint nacti aliud¬
Ił naũt ẽ. tmere.: aliud ex hiscausis succede iđ trac¬
Ftat põpomus. ⁊ incũ qui pignori accepit. sifiuana
t uł hypothetaria actione txꝑiat̃: Na ihunc putat
põponius sumouendũ. ꝗares ad cũ ꝗdolo fecit re¬
ũ sura e sa uctoris aut dolus sicut diximus c̃ptori
non obiciet᷑. sedhoc inẽptore solo ẜuabimus: ̃tẽ
ineo qui ꝑmutauĩt uł in solutũ acccꝑti. It insimi¬

Expanded text:
ego repudiavi hereditatem, tu eam Sempronio cesseris pretio accepto isque a me petat hereditatem: exceptionem doli mali eius, qui ei cessit, non potest pati. Si quis autem ex causa legati vindicet aut is, cui ex causa donationis res praestita est, vindicet, an de dolo exceptionem patiatur ex causa eius, in cuius locum successerit? et magis putat Pomponius summovendum: et ego puto exceptione eos esse repellendos, cum lucrativam causam sint nancti: aliud est enim emere, aliud ex his causis succedere. Idem tractat Pomponius et in eum, qui pigneri accepit, si Seruiana uel hypothecaria actione experiatur: nam et hunc putat Pomponius summouendum, quia res ad eum qui dolo fecit reuersura est. Auctoris autem dolus, sicut diximus, emptori non obicitur. sed hoc in emptore solo seruabimus: item in eo, qui permutauerit uel in solutu
Abbreviated transcription (Latin):
furioso delegatus creditoti eius soluat. quẽ cõ¬
poiẽ m̃tis cius cẽ existimabat. nta cũcoagat. ex¬
⁊ pactuserat. ut ip̃e aleret filia suã. eiusꝙ hões
Id÷ hõrusticanus generoscͥpsit quasiusuras p̃¬
itritas exdotis ꝓmissioẽ: quesitt̃ ẽ. cũipse filiã
suã exhib̾uit. ⁊ maritus nulla inpensã fecĩt. an¬
ex errographo. exstipulatii agenti genero. exce.¬
tioni. Tauus nepotib exfilia. Legauit singłis
centena.⁊ adiecit hacũba. ignoscite. nãpotue¬
rã uobis amplius relinquere. nisi me fronto pat̃
fere om̃e substantiã abstuler̃. Quesitũ ẽ. ansia¬
mali exceptiõe sũmoueat. R. exceptionẽ absta¬

Expanded text:
furioso delegatus creditori eius soluat, quem compotem mentis esse existimabat, et ita cum eo agatur: exet pactus erat, ut ipse aleret filiam suam eiusque omnes: idem homo rusticanus genero scripsit quasi usuras praeteritas ex dotis promissione: quaesitum est, cum ipse filiam suam exhibuex chirographo ex stipulatu agenti genero excetioni. Avus nepotibus ex filia legavit singulis centena et adiecit haec verba: " ignoscite, nam potueram vobis amplius relinquere, nisi me Fronto paterfere omnem substantiam abstulerunt". quaesitum est, an, si amali exceptione summoveatur. respondit
Abbreviated transcription (Latin):
cepta. dãpnari se passussit. Et cũ dño uidicati
agat̃ tuebit᷑ sẽ dolimali exceptione. ncchoc ꝙ
accepit ꝓcurator auferri ab eo pot. nãt᷑̃pit̃ ac¬
cepta petunia uistius penes tũcẽ. qui decept᷑
sit. quã qui decepit.
in area sibi donata aliquid edificassi. pleris¬
ꝙ placet dolimali exceptione oppositarẽ ẜ¬
uariposse.
de dołoeius excipi ñ debi. qui alienalis ẽ isqͥ
rei ext̾ncusẽ. neꝙ alienus dolus. nocere alten
deb si post litt̃ contestatã dolo quid fecũ. an
exceptio eonoĩe inudiciuã obicienda sit du¬
bitari pot̃. qui alitis contestatione res ꝓcura¬
toris fit. eãꝙ suoiã ꝗd ãmodo noiẽ exequit̃.
Et placet depcuratoris dolo excipiendũ ẽt
Ioͬ detutore qui pupilli noĩe agit dicendũ est.

Expanded text:
cepta damnari se passus sit et cum domino iudicati cepta damnari se passus sit et cum domino iudicati agatur, tuebitur s‹e› doli mali exceptione. nec hoc, quod acceperit procurator, auferri ab eo potest: nam turpiter accepta pecunia iustius penes eum est qui deceptus sit quam qui decepit. in area sibi donata aliquid aedificasset, plerisque placet doli mali exceptione posita rem seruari posse. de dolo eius excipi non debet, quia aliena lis est isque rei extraneus, neque alienus dolus nocere alteri debet. si post litem contestatam dolo quid fecerit, an exceptio eo nomine in iudicium obicienda sit, dubitari potest, quia litis contestatione res procuratoris fit eamque suo iam quodammodo nomine exequitur. et placet de procuratoris dolo excipiendum esse. idem de tutore, qui pupilli nomine aget, dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
auis. ł .ccc. adeđp. SIoꝑa creditoris accidit.
Ut debitor pecuniã quã soluturus erat ꝑderi.
exccptiõc dolimali creditor remouebitor. idẽ
⁊ sicreditori eius nũãtã pecuniã ratã creditor
non habeat.
lp̃. ł. lxx.ui. adeđ. Iulianus ait. Si pecu¬
niã quãme tibi deb̾e existilmabã. iussu tuo
spoponder̃ ei cuidonare uolebas: exceptioe
dolimali potero metueri. et p̃terea condictio
mͥadũsus stipulatorẽ cõpetit. ut meliberet ĩ¬
dẽ ulianus ait. Si ei quẽ creditorẽ tuũ puta¬
basiussu tuo pecuniã quã me tibi deb̾e existi¬
mabã ꝓmiscro petẽtẽ dolimali exceptione fũ
moui. deb̾e. Et ãplius agendo cũstipulatore
consequar ut mͥ acceptã faciat stipulationẽ.
Et hab hec sententia iuliani humanitatẽ. ut
etiã adũ sus huncutar exceptiõe ⁊ conditioe
cuisũ obligatus.
Paut ł .xi. adplautiu. Dolofacti quipẽnt
quod redliturus eͥ sic si hers dãpnatus sit ñ
pec̃e ad ebitore. potest uti exteptione dolima

Expanded text:
uinciale. Si opera creditoris acciderit, ut debitor pecuniam, quam soluturus erat, perderet, exceptione doli mali creditor remouebitur. idem est et si creditori eius numeratam pecuniam ratam creditor non habeat.si pecuniam, quam me tibi debere existimabam, iussu tuo spoponderim ei cui donare uolebas, exceptione doli mali potero me tueri et praeterea condictio mihi aduersus stipulatorem competit, ut me liberet. Idem Iulianus ait, si ei, quem creditorem tuum putabas, iussu tuo pecuniam, quam me tibi debere existimabam, promisero, petenteet amplius agendo cum stipulatore consequar, ut mihi acceptam faciat stipulationem. et habet haec sententia Iuliani humanitatem, ut etiam adversus hunc utar exceptione et condictione, cui sum obligatus. sexto ad Plautium. Dolo facit, qui petit quod redditurus est. Sic, si heres damnatus sit non petere a debitore, potest uti exceptione doli mal
Abbreviated transcription (Latin):
eũ submouendũ: ꝙ sia substituto p̃tiũ accepit.
ł quodp̃cu. locohab̃i possi. ncad eat ħrditatẽ.
pͥetens legatũ dolomnquit facẽ intellegit᷑ hac ꝑ
hoc doli exceptiõe rep̃ellit̃. Quesitũ ẽ. sicũ fundi
usũ fructũ hab̃ẽ. eũ fundũ uolente me uendidłis.
aniundicanti mͥusũ fructũ exceptiosit obicien¬
da: ⁊ ħ iure utimur ut exceptio doli noceãt᷑.¬
Sy marcellus ait adũsus doli exceptionẽ ñdari repli
sit exeoꝙ ꝑ fide gestũe auctorẽ. nichil conseq.¬

Expanded text:
eum summouendum. quod si a substituto pretium accepit uel quod pretii loco haberi posset, ne adeat hereditatem, petens legatum dolo, inquit, facere intellegetur ac per hoc doli exceptione repelletur. Quaesitum est, si, cum fundi usum fructum haberem, eum fundum uolente me uendideris, an uindicanti mihi usum fructum exceptio sit obicienda. et hoc iure utimur, ut exceptio doli noceat. Marcellus ait aduersus doli exceptionem non dari replicsit ex eo, quod perfide gestum est, actorem ni
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse. initti se ⁊ petitaꝵ Int̃ queͣrit̃. sista¬
tulibum mercatus quis fuĩt iussũ decc̃ dare.
cũ hignoraret. ⁊ duplã stipulatus ẽ fuĩt: dem̃
decẽ acceꝑit. ⁊ uicto eo inlib̾tait agẽ exduple
stipulatiõe pot̃. si nisi decẽ quae inplende
conditionis causa acceꝑit deduxit excepti¬

Expanded text:
uenisse interim se non petiturum. Item quaeritur: si statuliberum mercatus quis fuerit iussum decem dare, cum hoc ignoraret, et duplam stipulatus fuerit, deinde decem acceperit euicto eo in libertatem agere ex duplae stipulatione potest, sed nisi decem, quae implendae condicionis causa acceperit, dedux
Abbreviated transcription (Latin):
uuo mandassent creditores hrditanii: ut adi¬
ret ħrditatẽ. unus non mandassi. decipiendi
cius causa mandaturus. Alioquin siñ foret.
hic aditurus. dem̃agai ancixceptiõe repellat᷑.
iait celsus. dolicũ exceptioe repellendũ. Iuli¬
anus scͥbit. Siquis cũ ãureos uxoris fuae conso¬
brino. spopondissi. Uolens scilici eã pecuniã ad
mulierẽ ꝑuenire dem̃ conualiũt. an exceptiõe
uti possit. si conueniat᷑. ⁊ refert labeomi placuis¬
⁊ sc dolimali uti cũ posses fiarbitrũ cõpmiserimꝰ.

Expanded text:
Titio mandassent creditores hereditarii, ut adiret hereditatem, unus non mandasset decipiendi eius causa, mandaturus alioquin, si non foret hic aditurus, deinde agat, an exceptione repellatur: et ait Celsus doli eum exceptione repellendum. Iulianus scribsit, si quis, cum abrino spopondisset, uolens scilicet eam pecuniam ad mulierem peruenire, deinde conualuerit, an exceptione uti possit, si conueniatur. et refert Labeoni placuisse doli mali uti eum posse. Si in arbitrum compromisserimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quo alio cẽtu. locuplepior factus sit. Dandã eẽ
exceptionẽ ideq ⁊incẽt̾is cĩt dicendũ quib ñ
recte soluit᷑. Nã ⁊ si facti sint locupletiores. ex¬
ceptio locũ habebit.
¶p̃ labeoscbit Si quis fugitiuũ ec̃ sciensemãt
ẜui. ⁊ sistipulatus fuit fugitiuũ ñ ee. demagat
exstipulatuñct̃ eũ xceptione. repellendu. qm̃
hocconuenti. quãuis exẽpto actionẽ ñ haberet.¬

Expanded text:
ior factus sit, dandam esse exceptionem. idemque et in ceteris erit dicendum, quibus non recte soluitur: nam si facti sint locupletiores, exceptio locum habebit. Item Labeo scribit, si quis fugitiuum esse sciens emerit seruum et si stipulatus fuerit fugitiuum non esse, deinde agat ex stipulatu, non esse eum exceptione repellendum, quoniam hoc conuenit quamuis ex empto actionem non haberet
Abbreviated transcription (Latin):
ris. dem ꝑinprudent̾iã. penãcentũ stipulatus
fiũs. Labeo putat conuenire offitio arbitri. ui¬
betantũ tibi dati: quantũ reuera debeat᷑. ⁊ sin
siat non uetare neꝗd amplius petat᷑. s etã fud
omis sũ fuĩt peti posse ꝗ debet̃. labco dicit. ⁊ sifo¬
rte pena petat̃ dolimali exceptionẽ ꝓfutura. Tsi

Expanded text:
enam centum stipulatus fueris. Labeo putat conuenire officio arbitri iubere tantum tibi dari, quantum re uera debeatur, et, si non fiat, non uetare, ne quid amplius petatur: sed etiamsi id omissum fuerit, peti posse quod debetur Labeo dicit, et si forte poena petatur, doli mali exc
Abbreviated transcription (Latin):
re seruitutis qã quis hãt alieno
agro inpoĩtam opus inalienofa
tere ansatsdare debeat uideam
mõur: quod inalieno facit. ꝗaũ
de alieo cau: satiscdare deb ꝗ
de suo repmittere. Unde labeo
uuli faciendi causa opus facet.
etiam satis qͥare debe. quia in alieno solo facẽt
stipulatio ꝯsequenser̃t̃ dicere
sufficere repromisionem. Quõ¬
daminodo enĩ dere sua cauy.

Expanded text:
re seruitutis, quam quis habet alieno agro impositam, opus in alieno fatere an satisdare debeat, uideamus. mouet, quod in alieno facit: qui autem de alieno cauet, satisdare debet, qui de suo, repromittere. unde Labeo iui faciendi causa opus faceret, etiam satisdare debere, quia in alieno solo faceret. stipulatio, consequens erit dicere sufficere repromissionem: quodam modo enim de re sua cauet.
Abbreviated transcription (Latin):
Iy lianus. libro quadragesimo.iiII. di¬
gestoꝵ. Q hilegatoꝵ ẜuandoꝵ causa ꝓ¬
in possessionẽ mittit᷑. non interpellat pos¬
sessionẽ eius. quiꝓ herede usu capit : custos
leta usucapione. iispignoris ꝑtinebit. ut ͤ¬
nompus discedat. quã si solutũ ei legatũ fuerit
aut conõe satis datũ. TQuod uulgo responde.n
tur. causã possessionis neminẽ sibi mutare ꝓoᷤ¬
se. sic accipiendũẽ. ut possessio nonsolũ cuuit.
sedeua naturał intellegat᷑. ⁊ p̃terea responsũ ẽ.
neꝙ colonu. neq eũ ap̃quẽ res deposit  aut cu

Expanded text:
us libro quadragensimo quarto digestorum.Qui legatorum seruandorum causa in possessionem mittitur, non interpellat possessionem eius, qui pro herede usucapit: custodialeta usucapione ius pignoris retinebit, ut non prius discedat, quam si solutum ei legatum fuerit aut eo nomine satistur causam possessionis neminem sibi mutare posse, sic accipiendum est, ut possessio non solum ciuilis, sed etiam naturalis intellegatur. et propterea responsum est neque colonum neque eum, apud quem res deposita aut cu
Abbreviated transcription (Latin):
usu capere posse. ꝓcloñato ꝑz
AU LIIS. Lib quinquagesimo .iii.
ad edictũ. Prodonato. hisusucapit.
cuidon aioins causa res tradita ẽ. Nec
sufficit opinari. sed ÷ donatũ ee oportẽt. ⁊ Si
pat̃ filio quẽ in potestate hab. dom. deinde
decedãt. filius. ꝓdoñato non capri usu. q̃m
nulla donatio fuit. I Suin tuiꝵ ⁊uxorẽ dona
tio facta sit. cessat usucapi Otẽ siur uxorirẽ¬

Expanded text:
usucapere posse. PRO DONATO 1 Paulus libro quinquagensimo quarto ad edictum.Pro donato is usucapit, cui donationis causa res tradita est: nec sufficit opinari, sed et donatum esse oportet.Si pater filio quem in potestate habet donet, deinde decedat, filius pro donato non capiet usu, quoniam nulla donatio fuit. Si inter virum et tio facta sit, cessat usucapio. item si vir uxori re
Abbreviated transcription (Latin):
ñ portt. ib ho quibona fide nobi ẜuit isdẽ mo¬
dad quirere solemus: quare sicut traditione.
itausucapione rẽntãm faciemus. int̾ueni¬
ente liba ꝑsona q⁊̃ sipẽculu nõe ꝙ nossequi
deb ẽptio contracta fũt etiã ignorantes u¬
sucapiemus.¬
dem. libro scdo exminitio. Siquiscum a¬
sciret uenditorẽ pecuni ã statim consũpti¬
prũ seruos ab eo emissi. pleriq responder᷑ cũ
nichilominus bone fides ẽptorẽ ẽẽ. idꝙ uen¬
us est: quomodo eñĩmala fide emisse uidẽt᷑.¬
fioso ⁊ ꝑtinis scortodaturo pecumã. ẜuos e

Expanded text:
n poterit.Liber homo, qui bona fide nobis seruit, isdem moum nostrum adquirere solemus: quare sicut traditione, ita usucapione rem nostram faciemus interueniente libera persona, et si peculii nomine, quod nos sequi debet, emptio contracta fuerit, etiam ignorantes usucapiemus.dem libro secundo ex Minicio.Si quis, cum sciret uenditorem pecuniam statim consumpturum, seruos ab eo emisset, plerique responderunt eum nihilo minus bona fide emptorem esse, idque uerius est: quomodo enim mala fide emisse uideturrioso et protinus scorto daturo pecuniam seruos e
Abbreviated transcription (Latin):
ðem. libiouicsimo quinto digestoꝵ. In¬
testate sororis hereditas obuenit. duob fr̃ib
quoꝵ alt̃ absens erat. alt̃ p̃sens p̃sensetiã ab¬
sentis causã agebat. ex qua hereditate suo et
frĩs sui nomine. fundũ insolidũ uendidit lu.¬
cioticio bonafide em̃ti: quesitũ ẽ cũscient
tris uenisse. ꝑ longũ tp̃s cepisset. Pro ħrde

Expanded text:
 libro uicensimo quinto digestorum.Intestatae sororis hereditas obuenit duobus fratribus, quorum alter absens erat, alter praesens: praesens etiam absentis causam agebat, ex qua hereditate suo et fratris sui nomine fundum in solidum uendidit Lucio Titio bona fide ementi: quaesitum est, cum scierit tris uenisse, per longum tempus cepisse. PRO HE