comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
menta Nam arumam ca sacrificus die moniorũ. non quo in qunabitur
Tunciudex nequissimus dictauit sententiamdicens. Affram publicam
mere tricem quae se ⁊p̃ianam professa est & noluit sacrificiis participari. ui¬
uam icendi p̃cipimus Statimq rapta aministris. ducta est in insulam flu¬
uii quaedicitur leche. ibique eam ex poliantes. adstipitẽ conligauerunt
Atilla eleuans oculossuos ad caelum cumla crimis orabat dicens Dñe ds̃¬
cuius ꝓmissiouera & manifesta est . quia dignatus esdicere qua hora conuer¬
susfuerit peccator a suis iiquitatibus. eadem hora nontere memoratũ pecca¬
tis eius accipe in hachora passionis meaepoenitentiã meã & perhunc ignẽ
tem poralem qui corpori meo paratus est. ab illo ignoͣ ieterno meliberaqui&
dignatus es hostiam habere ꝓnominetuo. qui proto tomundo solus hostia ob¬
latus es bicruce : Iustus probiustis. bonus ꝓmalis. benedictus ꝓmaledictis

Expanded text:
menta, nam animam meam sacrificiis daemoniorum non coinquinabo'. 2. menta, nam animam meam sacrificiis daemoniorum non coinquinabo'. 2. Tunc iudex nequissimus dictavit sententiam, dicens: 'Afram publicam meretricem, quae se christianam professa est et noluit sacrificiis participare, vivam incendi praecipimus'. Statimque rapta a ministris, ducta est in insolam fluvii quae dicitur Laechae, ibique eam expoliantes, ad stipidem ligaverunt. At illa elevans oculos suos ad caelum, orabat cum lacrimis, dicens: 'Dcuius promissio uera et manifesta est| quia dignatus es dicere . qua hora conuersus fuerit pecca| tor a suis iniquitatibus. Eadem hora non te memoratu| rum peccata eius . accipe + hac hora passionis| meae penitentiam . et per hunc ignem temporalem| qui corpori meo paratus est . ab illo igne aeterno me libera| qudignatus es hostiam habere| pro nomine tuo qui pro toto mundo solus hostia oblatus est| in cruce iustus . pro iniustis . bonus . pro malis . benedictus . pro ma| ledictis
Abbreviated transcription (Latin):
iectam qui adgloriosam confessionem nominis sui scĩꝑmitor accedere per
quã me credo omniũ meorũ scelerum indulgentiã accipere : Iudexgaiusdixit
Hoc fabulȩ sunt magissa crificadis perquossalutem consequaris. Sc̃a affra
respondit. Salus mea xp̃sest. quipendens incruce latroni confitenti bona
para dssi repromisit iudex dixit: Sacrificadiis nete hiconspectu ama¬
torum tuorũ quitȩ cũ turpiter uixerunt . catomiscȩ diiubeam Sc̃aas¬
fra respondit: Confusionulla est mihi nisi depeccatis meis Iudex dixxit:
Porro iam sacrifica qm̃ iniuria est mihi tecumtotiens conoertare : Certesi
nolueris ocidamte Beata affrarespondit. Hoc est qđ opto sitamen me¬
rear ut ꝑhanc confessionem digna efficiar requiem inuenire Iudecga¬
usdixit. Sacrifica namtor querite faciam. & posthaec uiuam hcen¬
di Sc̃a affrarespondit Corpus meũ qđ peccauit accpiat diuersator¬

Expanded text:
iectam, quia ad gloriosam confessionem nominis sancti permittor accedere, per iectam, quia ad gloriosam confessionem nominis sancti permittor accedere, per quam me credo omnium meorum scelerum indulgentiam accepturam'. Index Gaius dixit: 'Hoc fabulae sunt, magis sacrifica diis, per quos salutem consequaris'. Afra respondit: 'Salus mea Christus est, qui pendens in cruce latroni confitenti bona paradisi repromisit'. Iudex Gaius dixit: 'Sacrifica diis, ne te in conspectu amatorum tuorum, qui tecum turpiter vixerunt, catomis caedi iubeam'. Afra dixit: 'Confusio mihi nulla est, nisi de peccatis meis'. Index dixit: 'Porro iam sacrifica, quoniam iniuria est mihi tot oras tecum certare; certe si nolueris, occideris'. Afra dixit: 'Hoc est, quod opto, si tamen merear, ut per hanc confessionem digna efficiar requiem invenire'. Index Gaius dixit: 'Sacrifica, nam torquere te faciam et post haec vivam incendi'. Afra respondit: 'Corpus meum quod peccavit accipiat diversa tor
Abbreviated transcription (Latin):
manducare ꝑmisit Iudeo gaiusdidit: Magissa crifica utdiligaris ab
secinias excecrabiles iam numquam accipio. Nam & quas habiui expendi
qui a nonerant debona conscientia. Tamen nolentes accipere aliquantos
fratres meos pauperes &iam p̃cibus exoraui. ut amedignarentur accipere
& ꝓpeccatis ineisorare. Siergo quae habuiame abieci quomodo potest fieri
ut queram actipere quaeiam quasi sordos abieci : iudexdixit lamtea p̃s
dignam non hab & Sine causauis eum dm̃tuum dicere quia tesuam non
esse cognoscit. Meretrix enim quae est. dici non potest ap̃iana. Sc̃a af¬
frarespondit Xp̃iana quidem ego Nec dicimereor necuocari sedmi¬
sericordia di quae non demeo merito. sed desuapietate iudicat ipsame ad
hoc nomen ad misit Iudex gaiusdixit: Vnde nostiquiate ad hoc nomen
admisit: Beata affrarespondit In hoc me cognosco a faciedi non esse pro¬

Expanded text:
. manducare permisit| Iudex iagus dixit. Sacrifica ut diligaris ab . manducare permisit| Iudex iagus dixit. Sacrifica ut diligaris ab pecunias . execrebi| les iam numquam accipio nam et quas habui . expendi quia| non fuerunt de bona conscientia. Nam nolentes accipere. Ali| quantos fratres meos pauperes . etiam precibus. Exorabi . ut| a me dignarentur accipere et pro peccatis meis orare si ergo| que habui a me abieci quomodo potest. Fieri ut queram| accipere que iam quasi sordis abieci . iudex dixit . iam te . | christus dignam non habet sine causa uis eum desse cognoscit: meretrix enim quae est dici non potest christiana'. Afra respondit: 'Christiana quidem ego nec dici mereor nec vocari, sed misericordia Dei, quae non de, meo merito, sed de sua pietate iudicat, ipsa me ad hoc nomen admisit'. Iudex Gaius dixit: 'Unde nosti, quia te admisit ad hoc nomen?' Afra respondit: 'In hoc me cognosco a facie Dei non esse pro
Abbreviated transcription (Latin):
habebat facies publica quod est iupanaria apersecutoribus comp̃hen¬
di Quaecum fuisset iudicio ablata & interrogasset iudex & agnouis¬
set quaeesset dixitei Sacrificaduis quia expedit tibiuiuere : quam
inter tormenta deficere Beata affrarespondit. Sufficunt mihipec¬
catam ea quae ignorans bñ gessi Hoc autem qđ me iubesfacere num¬
quã factura sum Anthiocus udex dixxit. Accedens ad capitoliumĩ
crifica. Sca affrarespondit: Capitolium meũ xp̃s est quem habeoan¬
te oculosmeos ipsi cottidie criminȩ & peccatamea confiteor. Et quia in¬
digna sum ipsi sacrificiũ offerre. meipsam pronomine eius cupio sacrifi¬
care ut corpus in quo peccauidũ poenas pertulerit abluatur : Iude x
dixit: Si quidem ut audeo mere trixes sacrifica quia aliena esadõ
trix lacrimis rigauerit pedes eius & indulgentiã acceperit & mere¬
trices & publicanos numquã dispexerit . Quin immo &iam secum eos

Expanded text:
habebat facies publica, quod esset lupanaria, a persecutoribus conprehenhabebat facies publica, quod esset lupanaria, a persecutoribus conprehenditur. Quae cum fuisset iudici oblata, et interrogasset iudex et agnovisset, quae esset, dixit ei: 'Sacrifica diis, quia expedit tibi vivere, quam in tormenta deficere'. Afra respondit: ' Sufficiunt mihi peccata mea, quae ignorans Deum gessi; hoc autem, quod me iubes facere, numquam factura sum'. Gaius iudex dixit: 'Accedens ad Capitolium, sacrifica'. Afra respondit: 'Capitolium meum Christus est, quem habeo ante oculos meos. Ipsi cotidie crimina et peccata mea confiteor et, quia indigna sum ipsi sacrificium offerre, me ipsam ego pro nomine eius cupio sacrificare, ut corpus in quo peccavi, dum poenas pertulerit, abluatur'. Iudex dixit: 'Sicut audio, meretrix es; sacrifica, quia aliena es a Deo trix rigauerit. Lacrimis pedes eius . et indulgentiam| Acceperet et meretrices et publicanos . numquam dispe| xit. Quin immo etiam sicum eos
Abbreviated transcription (Latin):
occidero compellar ire in abyssum. Tunc daemon adsensit & occidit
draconem & liberata est fonsadusum hominum usque ad hodiernũ
diem Perdies aut̃ plurimos docuit uerbum dĩ sc̃ narcissus ep̃s. &
baptira est Hilariacum filia sua a fra& cum puellis suis & cumom¬
Ni cognatione sua & cum omnibus carissius Et fecit domumhila
ipse autem sc̃ narcissus ep̃s ꝑfectis ordinibus post monses nouem ad
his paniam profectus est ad ciuitatem quãcdam inquamultum populũ
dõ pertres annos adquisiuit. Et ita demumad martrripalmamcũ sc̃õ
felice dia conosuo ad tincxit : Cuius passionis gloriam in sequentibus dice¬
mus nuncuero fructum doc trinae in beatam affram prosequemur
Apud prouintiam retiam inciuitate augusta cũ xp̃ianorũ essotglorio¬
sa ꝑsecutio & om̃s pro xp̃in omine uariis suppliciis afflicti ad sacrifi¬
candum idolis traherentur : Contigit scãm afframhanc quam notã

Expanded text:
occidero, conpellar ire in abyssum'. Tunc demon adsensit et occidit occidero, conpellar ire in abyssum'. Tunc demon adsensit et occidit draconem, et liberatus est fons ad usum omnium usque in hodiernum diem. 8. Per dies autem plurimos docuit verbum Dei sanctus Narcissus episcopus. Et baptizata est Hilaria cum filia sua Afra et cum puellis suis et cum omni cognatione sua et cum omnibus caris suis, et fecit domum HilarIpse autem Narcissus episcopus, perfectis ordine rebus, post menses novem ad Hispaniam profectus est ad civitatem Gerundam, in qua multum populum Deo per tres annos adquisivit, et ita demum ad martyrii palmam cum sancto diacono suo Felicae adtinxit. Cuius passionis gloriam in sequentibus dicimus; nunc vero fructum doctrinae eius in Afra prosequimurAput provincia Retia in civitate Augusta, cum christianorum esset gloriosa persecutio, et omnes pro Christi nomine variis suppliciis adflicti ad sacrificia traherentur, contigit, Afram hanc, quam notam
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃e iuramentitui quod dixisti antedm̃ & damihi animã cuius corpus
occidam & animã eius inecum habeam. Respondens que ei sc̃s narcissus
ep̃s & diait Et tumihi iura in nomine dñi mei iħu xep̃i quia statim int̃¬
mihid s̃ ut uadam in abyssum Dixitq eidaemon. Peripsum quinos cum
principe nr̃o uicit si non mi hi iubeat ire in abyssum. qui a statim inter¬
ficiam eum quem mihi dederis in potestate. Dixit que ei n arcissus
ep̃s. Vade iuxta fontem alpium iuli arum undenemo potest aquã
bibere non homo non pecus. nonfera aliquaquia draco ibi habitat.¬
& deflatueius omnes quiad fontem accesserint moriuntur . Hunc
draconem uade& interfice. & intuapotestate redige animam eius
Tunc exclamauit dae mondicens . Oepis copum mendo sum in super
&iam ligauit me iuram ento ut amicum meũoccidam: Quem si non

Expanded text:
anctae episcope, iuramenti tui, quod dixisti ante Deum, et da mihi animam, cuius corpus anctae episcope, iuramenti tui, quod dixisti ante Deum, et da mihi animam, cuius corpus occidam, et animam eius mecum habeam'. Respondensque ei sanctus Narcissus episcopus, dixit: 'Et tu mihi iura in nomine Dei mei, quia statim interme Deus, ut vadam in abyssum". Dixitque ei demon: Ter ipsum, qui nos cum principe nostro vicit, sic non me iubeat ire in abyssum, quia statim interficiam eum, quem mihi dederis in potestatem'. Dixitque ei Narcissus episcopus: 'Vade iuxta fontem Alpium Iuliarum, unde nemo potest aquam bibere, non homo, non pecus, non fera aliqua, quia draco ibi habitat, et de flatu eius omnes, qui ad fontem accesserint, moriuntur. Hunc draconem vade et interfice et in tuam potestatem redige animam eius'. Tunc exclamavit demon, dicens: 'O episcopum mentiosum! Insuper etiam me ligavit iuramento, ut amicum meum occidam, quem si non
Abbreviated transcription (Latin):
meum dotibi animam intracorpus inclusam. manducantis & bibentis
& dormientis & iterum uigilantis. Diat ei daemon Modo iubema
nere hic ista nocte. Dicit einarcissus ep̃s Si potes nobiscũ manere . ma¬
ne Respondit eidaemon Sinon ex pandas ad caelum manustuas&
non flectes genuatua & nonpsalla sdõtuo. possrm huic manere Cuin ar
cis sus ait Num quã tibi sit bene i munde sp̃s : Non solum aut̃igeo
una nobiscum canent Tuncdae mondira e uocis ululatũ tetherrimũ
emit tens nus quã conparuit: Sc̃sautem narcissus ep̃s fecit post ieiuniũ¬
reficore sceum afram cuĩmatresua & cum puellis sus quas trementespeo
quodauderant & uiderant suis monitis &orationibus confortauit Ipse
autem cum scõ felice diaconosuo non refecit sciens se lterum manecumdia
bolo iuctaturum: Tran sut itaque noxtota. orationibus & psalmorum ca¬
noribus plena Die autem horto ad est daemondicens Me moresto scãe

Expanded text:
meum do tibi animam intra corpus inclusam manducantis et bibentis meum do tibi animam intra corpus inclusam manducantis et bibentis et dormientis et iterum vigilantis'. Dicit ei demon: 'Modo iube me hic manere ista nocte'. Dicit ei Narcissus: 'Si potes nobiscum manere, mane'. Dicit ei demon: 'Si non expandas ad caelum manus tuas et non flectas genua tua et non psallas Deo tuo, possum hic manere'. Dicit ei Narcissus: 'Numquam una nobiscum canent. Tunc daemon dirae vocis teterrimum ululatum emittens nusquam comparuit. S. autem Narcissus episreficere Afram cum matre sua et cum puellis suis, quas trementes, pro eo quod audierant et viderant, suis monitis et orationibus confortavit. Ipse autem cum sancto Felice diacono suo non refecit, sciens se iterum mane cum demone luctamen habiturum. Transiit itaque nox tota orationibus et psalmorum canoribus plena. Die autem orto, adest demon, dicens: 'Memor esto, s
Abbreviated transcription (Latin):
animas a creatore suo & dño suotu se parasti Ego modo furem teteneo. & cre¬
ator creaturam suã restituo. Responditeidae mondicens Et ego creatura
eius nonsum : Ergo & mecreatori meo restituȩ. Diciteina rcissus ep̃s
do prohominũ peccatis passus est si & prodaemonũ impietatibus Passus
ess& restituerẽte creatorituo. Nunc aut̃ quia passus est ꝓpeccatis homi¬
num ut ur̃m principem religaret. uadead principemtuũ. Dixit ei
daemon Pacpietatẽ suꝑ me & damihi uelunam animam in potestatẽ
Dixit ei narcissus ep̃s. Sidederotibi animam in potestate quid de cafa¬
ces : Dae mon respondit Interficiam hominem & iucrabo animã cius
Ait ein arcissus ep̃s Mane primaluce ego dabotibi potestatem hanc ut hoc
facias. Dicit eidaemon. Dic mihi antedm̃ quia dasmibi animã intra
corpus hiclusam quam ego lucrem. Dicit ei narcissus ep̃s Ante dñm

Expanded text:
animas a Creatore suo et Domino suo tu separasti. Ego te modo furem teneo et Creanimas a Creatore suo et Domino suo tu separasti. Ego te modo furem teneo et Creatori creaturam suam restituo'. Respondit ei demon, dicens: 'Et ego creatura eius non sum? Ergo et me Creatori meo restituae'. Dicit ei Narcissus episcopus: do pro hominum peccatis passus est, sic et pro demonum impietatibus passus esset, restituebam te Creatori tuo. Nunc autem, quia sic passus est pro peccatis hominum, ut vestrum principem religaret, vade tibi ad principem tuum'. Dicit ei demon: 'Fac piaetatem super me et da mihi vel unam animam in potestatem'. Dicit ei Narcissus episcopus: 'Si dedero tibi animam in potestatem, quid de ea facies?' Dicit ei demon: 'Interficio hominem et lucro animam eius'. Dicit ei Narcissus episcopus: 'Mane prima luce ego dabo tibi potestatem hanc, ut hoc facias'. Dicit ei demon: 'Dic mihi ante Deum, quia das mihi animam intra corpus inclusam, quam ego lucrem'. Dicit ei Narcissus: 'Ante Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tentus est & catenis igneis est religatus Respondit ei sc̃s narcissus ep̃s &
dixit ei: Quod nomenest principis ur̃: Dixitei daemon Satane nom̃
est qđ interp̃tatur iitium mortis. Dicit eiscs narcissus ep̃s. Dic mihi quid pec
cauit dñsihs̃ xp̃s. ut tanta pateretur . Dixit ei daemon Num quam peccauit
Dixitei narcissus ep̃s Et quinum quam peccauit quare tanta ꝑpessus est : Res¬
pondit daemon Non prosuis peccatis passus est. sed palienis Dicite in arcis¬
sus ep̃s Exore tuo condemna ris in mundesp̃s Cumergo scias dñm meũ
hm xp̃m non prosuis sed ꝓ alienis peccatis occisum discede ab his mulierib:
quia & ꝓistis passus est qui ad eiusfidem & gratiã confugerent. Dixiteida÷¬
mon. Quare do c& lex scã & iubet ut resalienas non tollat aliquis : Tuqui

Expanded text:
tentus est et catenis igneis religatus'. Respondit sanctus Narcissus episcopus et tentus est et catenis igneis religatus'. Respondit sanctus Narcissus episcopus et dixit: 'Quod nomen est principis vestri?' Dicit ei demon: 'Satanan ei nomen est, quod interpretatur initium mortis'. Dicit ei Narcissus episcopus: 'Dic mihi, quid peccavit dominus Iesus Christus, ut tanta pateretur?' Dicit ei demon: 'Numquam peccavit'. Dicit ei Narcissus episcopus: 'Et qui numquam peccavit quare tanta passus est?' Respondit demon: 'Non pro suis peccatis passus est, sed pro alienis'. Dicit ei Narcissus episcopus: 'Ex ore tuo condempnaris, inmunde spiritus. Cum ergo scias, dominum meum Iesum Christum non pro suis, sed pro alienis peccatis occisum, discede ab bis mulieribus, quia et pro istis passus est, qui ad eius fidem et gratiam confugerunt'. Dicit ei demon: 'Quare docet lex sancta et iubet, ut res alienas non tollat aliquis? Tu, qui
Abbreviated transcription (Latin):
corpora diligit. Istȩ iam meae sunt. aliud esse non possunt. Num quidego
introubi castitas regnat : Num quid locum inuenio ubi est sp̃s castitatis
Huctu quid intrasti. ubi inquinata sunt corpora & pollute sunt animae
Tarenumtentum flagellatũ. sputis in faciem ad trectatũ spinis coronatũ
inrisum ligatum tractum cibatum felle. potatũ aceto ad fixum incru¬
ce mortuum & sepultum & die tertio amortuis resurrexisse Scis essehoc
factum : Respondit ei daemon & dixit. Vtinam mihi hoc nescire licuisset
Nam ex eah ora quacruci fixus est princeps nr̃ fugiens a facieeius intemplũ
dĩsemisit Etideo uelum templi scissum est . quia uirtutẽ ꝑ sequentis ferre non
potuit Tunc saxa ipsa solida findebantur & monum̃ta aꝑta sunt & surre¬
xerunt sc̃ĩ uiri qui hoc factum uiderant . qđ princepsnr̃ ab eo qui cruci fixus est

Expanded text:
corpora| diligit. Iste iam meae sunt . aliud esse non possunt. Num| quid ego corpora| diligit. Iste iam meae sunt . aliud esse non possunt. Num| quid ego intro ubi castitas regnat. Numquid locum inuenio|  ubi est spiritus castitatis . hic tu quid intras ubi in| quinata sunt corpora et pollute sunt animae.m meum ihesum nazarenum tentum . flagellatum .| Sputamentis in facie adtrectatum . Spinis coronatum . Inrisum .| ligatum . tractum . cibatum felle . putatum . Aceto adfixum| in cruce . Mortuum et sepultum . die tercia surrexisse a mor| tuis scis . esse . hoc factum . respondit . demon et dixit . utinam| mihi hoc nescire licuisset . nam ex ea ora . qua crucifixus est .| princeps noster fugiens a facie eius . in templum dei misit se .| et ideo uelum templi scisum est . quia uirtutem persequentis| ferre non potuit . tunc saxa ipsa solida findebantur . et mo| numenta aperta sunt . et surreerunt hoc factum, quod princeps noster ab eo qui crucifixus est
Abbreviated transcription (Latin):
iueri seuidenter exponis Dicergo culturam ur̃am. Hilaria respondit
Parentes mei genere cypriifuerant: Vn de uenerunt autem inde cumsa¬
cra sueneris Et uenus coli non potest cumaliis feminis quae fuerant forni¬
bulomanere ꝑmisi credens hoc quod mihiesset propitia uenus. si filiã
meã diuinis eius imnitationibus occupassem Nam quantũ plures ama¬
tores poterit habere mulier quae ueneri seruit tanto plus ueneri pla¬
cere posse a sacerdotibus ueneris ad firmatur. Audiens haec uirdĩ nar
cissus ep̃s ingemuit & lacrimas fudit. Dixitq ad felicem diaconem suũ
Surge frater & demus lamentũ superistã talem culturã & rogemus dñm
ut ubi habundauit iniquitas suꝑ habundet gratia. Factum est aut̃ cum
orassent apparuit egyptius quid am nigrior coruonudus & uulnerib:
Osc̃ienarcisse ep̃e quid tibi cum casamea quid tibicum ancillis meis
quasego semꝑ lamea famibiahabui dstuus mundasanimas & munda

Expanded text:
lueris, evidenter exponas. Die ergo culturam tuam'. Hilaria respondit: lueris, evidenter exponas. Die ergo culturam tuam'. Hilaria respondit: 'Parentes mei genere Cypri fuerunt; inde venerunt cum sacris Veneris, et Venus coli non potest, nisi ab his feminis, quae fuerint fornibulo manere permisi, credens hoc, quod mihi esset propitia Venus, si filiam meam divinis eius imitationibus occupassem. Nam quanto plures amatores potuerit habere mulier, quae Veneri servit, tanto plus Veneri placere posse, a sacercissus . ingemuit. Et lacrimas fudit dixit| que ad diaconum suum filicem surge frater . et demus lamen| tum super talem culturam et rogemus dominum . ut ubi abunda| uit iniquitas . superabundet gratia. Factum est autem| cum orassent . apparuit egypcius quidam . nigrior cor nu| dus . et uulneribus e. O sanctae narcisse episcope . quid tibi cum| casa mea . quid tibi cum ancillis meis quas ego semper in mea| familia habui deus tuus mundas animas et munda
Abbreviated transcription (Latin):
iuerit. rogaeum. Vespere autem facto rogauit scã affra ep̃m narcis¬
sum & migrauit admatrem suam Ingresso autẽ domũ narcissoep̃o
factum est gaudium magnum : itaut hilaria ꝑtres horas teneret plan¬
taseius. & diceret. Obserotedñe ut & me facias mundari apeccatis
meis Tunc sc̃s narcissus ep̃s dixit ei. Beata est fidestua quae ante quã
disceres uerbum ueritutis ipsam ueritatem quã peruerbum uix agnos¬
cere possunt homines intuamente fundasti. Tamen quia uideote capa¬
cem esse uerbidĩ. hodiern a die simul incipite ieiun are ie iunium. & ꝑ
septem diesieiunantes. audite sermonem ueritatis. Oc tauo aut̃ die
purificamiꝰ abomni peccato & eritis tales quales fuistis in fantes non haben
cimus quod colimus & itademũ docenos qđ colamus Dicit ei sc̃s narcissus
ep̃s in hoc apparet quia bene poterissus cipere qđ colere debeascum quid co¬

Expanded text:
luerit, roga eum'. 5. Vespere autem facto, rogavit sanctum Narcisluerit, roga eum'. 5. Vespere autem facto, rogavit sanctum Narcissum, et migravit ad matrem eius. Ingresso autem domum Narcisso episcopo, factum est gaudium magnum, ita ut Hilaria per tres horas teneret plantas eius et diceret: ' Obsecro te, domine, ut et me facias mundari a peccatis meis'. Tunc sanctus Narcissus episcopus dixit ei: 'Beata est fides tua, quae, antequam disceris verbum veritatis, ipsam veritatem, quam per verbum vis agnoscere possunt homines, in tua mente fundasti. Tamen, quia video te capacem esse verbi Dei, hodierna die simul incipite ieiunare ieiunium, et per septem dies ieiunantes, audite sermonem veritatis; octavo autem die purificamini ab omni peccato, et eritis tales, quales fuistis infantes, non habencimus, quod colimus, et ita demum doce nos, quod colamus'. Dicit ei Narcissus episcopus: 'In hoc apparet, quia bene poteris suscipere, quod colere debeas, cum, quid co
Abbreviated transcription (Latin):
amen Et lux fulgoris illius paulatim recessit ab oculis nr̃is Post haec
misime ad pedeseius & dixiei. Domine in iuriam grandem tibi fecisti.
qđ ad me introisti. Sum enim mulier peccatrix. Et illemihidixit : Quo
med ñ sm̃s fecit iigredi: illuc introii Mane autem facto circa horã tertiã
ostenderant semihi: Qui antequã iucesceret insidiati fuerant scõnar¬
cisso ep̃o ut ex euntes tenerent & occiderent eos Sed cum non exirent.
conuenerunt me. Ego uero ubi fasces ligni habeo abscondieos & timeo
nescrutentur locum: Siiubes dominamater. hic eos transire faciam qr
ꝓmisit mihidicens faciote xp̃ianam & omnia peccatatua del ebun¬
tur Audiens haec matereius gaudio repleta est & dixit ad filiã suã¬
Praestet ds̃ ut & mihi hoc contingat . Cui dixit beata affra. Ergo nocte
ueniente : & trans migro eos huc. Cui respondit matersua. Etiam sino¬

Expanded text:
„Amen". Et lux fulgoris illius paulatim recessit ab oculis nostris. Post haec „Amen". Et lux fulgoris illius paulatim recessit ab oculis nostris. Post haec misi me ad pedes eius et dixi illi: „Domine, iniuriam tibi grandem fecisti, quod ad me introisti; sum enim mulier peccatrix". Et ille dixit: 'Quo me Dominus meus fecit ingredi, illuc introivi". Mane autem circa tertiam horam ostenderunt se mihi, qui, antequam lucescerit, insidiati fuerant, ut exeuntes tenerent et occiderent eos; sed cum non exirent, convenerunt ad me. Ego vero, ubi fascinas lini habeo, abscondi eos et timeo, ne scrutentur locum; si iubes, domina mater, hic eos transire faciam, quia promisit mihi, dicens: „Facio te christianam, et omnia peccata tua delebuntur". Audiens haec mater eius, gaudio repleta est et dixit: 'Prestet Deus, ut et mihi hoc contingat'. Cui dixit Afra: 'Ergo, nocte veniente, transmigro eos huc'. Cui respondit mater sua: 'Etiamsi no
Abbreviated transcription (Latin):
bant frontessuas signo crucis. quo xp̃seorũ passusest. Dicit ei scã afra
Ad me mere tricem habebant intrare. si xp̃ianiessent : ad menonueni¬
unt nisi quiꝰ eisimilessunt. Ab uit & hic & nuntia uit omnia quaediae¬
rat quȩque audierat his qui quȩ rebant eos Tuncbeata a fra abit ad
adme nesciens quo li traret & pertotam noctem ex pandens man
suas ad dm̃ suum canens ei quod nouit & nos fecit simuloraresecum
Circa uero pullorum cantu. ex tinxit selumencicendile : Ego uero coepi
festinare ut incenderem & non poteram. Tunc dixit mihidia conuseius
Noliquȩrere iumenextingiubilei. modo tibi ostenditurlux quae ex¬
emtuã & saliuerimus Venit fulgurde caelo sicut coruscus uenire solet
ante tonitruum. & non recessit sed tam diustetit . quamdiu aurora inci¬
peret It dum orationem suam finiss& uissit nos ibi respondere & dicere

Expanded text:
bant frontes suos signo crucis, quo Christus eorum passus est'. Dicit ei Afra: bant frontes suos signo crucis, quo Christus eorum passus est'. Dicit ei Afra: 'Ad me meretricem habebant intrare, si christiani essent? Ad me non veniunt, nisi qui mei similes sunt'. Abiit et hic et nuntiavit omnia, quae dixerat, quaeque audierat, his qui querebant eos. 4. Tunc abiit Afra ad ad me, nesciens, quo intraret, et tota nocte expandens manus suas ad Deum suum, cantans ei quod novit, nos fecit simul orare. Circa vero pullorum cantus extincxit se lumen cicindili, et coepi festinare, ut incenderem, et non poteram. Tunc dixit mihi diaconus eius: „Noli querere lumen extinguibile; modo tibi ostenditur lux, quae exem tuam, et salvi erimus", venit fulgor de caelo sicut sol, et sicut coruscus venire solet ante tonitruum, et non recessit, sed tamdiu stetit, quamdiu aurora inciperet. Et dum ille orationem suam finisset, iussit nos sibi respondere etdicere;
Abbreviated transcription (Latin):
suscipe intelumen fidei. ut purificatõ abomin peccatõ posis dem eointro¬
ituꝑtua a lacritate gaudere. Dict eiaffra. Igo quac plura peccata com¬
misi plusquam sunt capilli capitis inei. quomodo possum a tantissordibus
rata fueris ab omni poteri semundarepeccato: Quid uobis uidetur : Res¬
pondentes autem Digna & eumenia & eu prepia . dixerunt Tunr̃a
dominaes Et si secutȩ sumuste ad inquinamenta facinorum quomodote
Non sequemur ad indulgentiã peccatorum : Tu caput nr̃mes quocũ que
ierit caput: mem bra sequantur necesse est : Initerea cum sermocinantur
Hospites amatores i eimanserunt & abierunt ad sacrificandum Illi a ut̃
audientes abierunt ad sacrificandum putantes eos ad capitolium uel
adtemplum abisse: Remansit autem unus exeis quididitadeam Ego cog¬
nouullos qui sero uenerant quia xp̃ianierant. Namom nihora signa¬

Expanded text:
suscipe in te lumen fidei, ut purificata ab omni peccato, possis de meo introsuscipe in te lumen fidei, ut purificata ab omni peccato, possis de meo introitu perpetua alacritate gaudere'. Dicit ei Afra: 'Ego, qui plura peccata commisi, quam quanti sunt capilli mei in capite, quomodo possum a tantis sordibus zata fueris, ab omni poteris emundari peccato". Quid vobis videtur?' Respondentes autem Digna et Eumenia et Euprepia, dixerunt: 'Tu nostra domina es, et secutae sumus te ad inquinamenta facinorum; quomodo te non sequimur ad indulgentiam peccatorum? Tu caput nostrum es; quocumque ierit caput, membra sequantur necesse est'. 3. Interea cum sermocinantur, 'Hospites amatores mei manserunt et abierunt ad sacrificandum'. Illi autem audieutes: 'Ad sacrificandum', putantes eos ad Capitolium vel ad templum abisse, habierunt. Remansit autem unus ex eis, qui dixit ad eam: 'Ego cognovi illos, qui sero venerunt, quia christiani erant, nam omni hora signa
Abbreviated transcription (Latin):
bat nesciens qđ intraret profugus ad meretricem in gressus est a fram no¬
mine cumdia conosuo nomine felice. Illa aut̃ uidens honestos uiro sad¬
uenturos aestimans inpudicos. parat cenam & omnia quae solitomo¬
recum tribus puellis parare consueuerat. Epis copus aut̃ uenien s utcibũ
caper& orarecoepit & psallere. Affra aut̃ quȩ num quã hoc necaudi¬
erat nec uiderat. stupe facta. coepit in quirere quis esset & did cithunc
esse ep̃m. Illa audiens ꝓtinus cetidit ante pedeseius dicens. Domine indig¬
nasum & inistaciuitate nullame turpior in ueniri potest. Cui n arcissus
ep̃sait . Saluator noster atur pissi motactu i quinari non potuit Illius
enim sanctitas om̃s sordes eius diluit att mundauit: Non sordes i¬
quinatȩ potuerunt in quinare dñi claritatem Nam & lux decaelo
ueniens & splendorsolis dumcirta cloacas & lutulentas plateas fundit
mundus funditur a caelo mundus leuatur in caelum : Vnde & tufilia

Expanded text:
bat, nesciens, quo intraret, profugus ad meretricem ingressus est Afram nomin e cum diacono suo nomine Felice. Illa autem videns honestos viros, adventores exestimans inpudicos, parat caenam et omnia quae solito more cum tribus puellis suis parare consueverat. Episcopus autem veniens, ut cybum caperet, orare coepit et psallere. Afra autem, qui numquam hoc nec audierat nec viderat, stupefacta coepit inquirere, quis esset. Et didicit, hunc esse episcopum, et protinus cecidit ante pedes eius, dicens: 'Domine, indigna sum, et in ista civitate nulla me turpior inveniri potest'. Cui Narcissus episcopus: 'Salvator meus a turpissima tactu inquinari non potuit; illius enim sanctitas omnes sordes eius diluit adque mundavit. Non sordes inquinatae potuerunt inquinare Domini claritatem, nam et lux de caelo veniens et splendor solis, dum circa cloacas et lutulentas plateas funditur, mundus funditur de caelo, mundus levatur in caelum. Unde et tu, filia,
Abbreviated transcription (Latin):
uitis meae ꝓpagines & meorum uiscerũ brutiones estote parate uigiles
atq ꝑ fecto. Uirginita senim primaost uirtutis in dicium & dodepoei
Nihilque ita est tenendũ nisi aut cũ uirginitate uiuamus aut qđ
est gloriosius ꝓuirginitate &iam moriamur. Quae sunt enimhuius
& cum ꝑpetuo merore discedunt faciunt momentaneũ risum ut ȩ¬
ternum fletum in fligant: Tribuunt fugitiuos flore s ut in acriores
perseuerantes aduectent : Mentiuntur securitatẽ transeuntis tẽporis
ut perpetius cruciatibus tradant : Ideoq carissimȩ uirginesquȩ mecũ
inagone uirginitatis fortiter cucurristiꝑ manete intimoredñimeli¬
do qđ uos mihi in tegras in libatas querestituat. Nolite itaq ex hocfa¬
ciem meã corporaliter querere. sed exemplum meũ anteo culos haben¬

Expanded text:
ites mei . et meorum uiscerum butriones | estote parate in domino Virginitas enim prima est uir| tutis indicium deo proximior nihil ita est enitendum, nisi cum virginitate vivamus, aut quod est gloriosius, pro virginitate etiam moriamur. Quae sunt hujus mundet cum perpetuo dolore discedunt: faciunt momentaneum risum, ut aeternum fletum infligant; tribuunt fugitivos flores, ut marcidiores perseverantes advectent: mentiuntur securitatem transeuntis temporis, ut perpetui saeculi cruciatibus tradant. Ideoque charissimae virgines, quae mecum in agone virginitatis nunc usque accurristis, permanete in amore Dominito qui credo quod uos mihi integres omnes . inlibatas | que restituet Nolite itaque ex hoc faciem meam . corporali| ter querere sed gesta et actus pe
Abbreviated transcription (Latin):
quirem publicam conaris euertere . & ꝑsua sionibus atq: ad hortationibus
malis populum adeorum recedere suadis culturam : Beatus stephanus
ut derelictis dae moniis quiadorantur iidolis. ad dm̃ uiuum & uerum rede¬
ant creatorem caeli & terrat. Et cognoscant xp̃m ihm filiũ dĩ dm̃essequicum
patre & spu scõ solus est sempiternus ut non pereant cumdiabolo in in¬
teritũ sempiternũ. Valeri anus dixit: Nunc enim tutraderis ꝑditio¬
martis & ibidem dic tata sententia capite truncari. sinon ad quies cer& ad¬
orare ne fandi martis simulachrum. Tuncbeatus stephanus ductus amiliti¬
bus foras muros appiȩ portae adtem plum martis . leuatis ad caelum oculis¬
i babylone destruxisti. destruenunc & hunc locum ubi diabolica super¬
stitione ꝑidolorum culturã anim aepereunt populorum. Et statim fac¬
it maxima pars templi sacrilegi. Quod cernentes milites pauefacti

Expanded text:
qui rempublicam conaris evertere, et persuasionibus atque hortationibus malis populum a deorum recedere suades cultura? Beatus Stephanus ut, derelictis daemoniis quae adorantur in idolis, ad Deum vivum et verum redeant creatorem coeli et terrae, et cognoscant Christum Jesum Filium Dei Deum esse, qui cum Patre et Spiritu sancto solus est sempiternus, ut non pereant cum diabolo in interitum sempiternum. Tunc Valerianus jussit eum duci ad tMartis, et ibidem dictata sententia capite truncari, si non adoraret nefandi Martis simulacrum. Perductus beatus Zefanus a militibus foras muros Appiae portae ad templum, levatis occulis ad coelum dixit Babyloniae destruxisti, destrue nunc et hunc locum, ubi diabolica superstitione per idolorum culturam animae pereunt populorum. Et statim facit pars maxima templi sacrilegi, et milites pavefacti
Abbreviated transcription (Latin):
mus nunca dillut tempus quo protus & iachinctus auferentes eugeniam
abierunt. Basternaigitur iumentis ꝑ ambulantibus. uacuare uertitur¬
torio om̃ssimul mugitum red diderunt. Pit repente totiusciuitatis strepi¬
Erat itaq planctus inestimabilis fletus in mensus lugebantq: uniuer
ror. & infinita animi tribulatio ł it ꝑ totampuntiam in qustio hnt̃¬
rogantur aruspices in quiruntur phitones sacrificis idolasciscitantur Om
tam: Credit factum pater & fletum ad consolationẽ reuocans. datfestares¬
ponsis atque deorum illam numero consecrans ex auro puro eius fecit fusile
simulacrum Mater tamen eius cdaudia & fratreseius abitus & sergius nulla

Expanded text:
mus nunc ad illud tempus | quo protus et hyacintus auferentes eugeniam abierunt | baster. Igitur iumentis perambulantibus et puerim | uacuum omnes simul mugitum rediderunt Fit repente | totius ciuitates strepiErat itaque planctus instimabilis fletus inmensus | Lugebant uniuersror ot | Infinita animi tribulatio fit per totam prouintiam .| inrogantur auruspices inquiruntur phi| tones sacrificiis quoque t Credit factum pater . et fletum ad consola| cionem reuocans dat festa responsis Et deorum illam | numero consecrans ex auro puro . eius fecit fusile | simulachrum
Abbreviated transcription (Latin):
politus dixit uocedara. Militia mea haec est xp̃ianum firmũ memilitare
unde cupio celeriter ad palmam cum fructu uenire : Decius caesar iracundia
plenus diit adualeri anum prefectum Accipeom̃s facultates eius & inter¬
fice eum crudelie aminatione. Fodem die ualerianus praefectus ex quisi¬
ta omni facultate eius inuenit indomoyppolitiomnem familiam xp̃ianam

Expanded text:
martir dixisset: « Militia mea hec est, christianum firmum militare, unde cupio ad celerem palmam cum fructu venire, » iracundia plenus Decius dixit Valeriano: Accipe omnes facultates ejus, et interfice eum crudeli exanimatione. Valerianus itaque, exquisita omni facultate ejus, invenit in domo Hippolyti omnem familiam Christianam
Abbreviated transcription (Latin):
est: Galienus uero dixit o limpio Olimpi quidem ad huc differo
poenarũ in ferri supplicia. Sed & detua conscientia dubius non sum qđ
Nam & tormentis multis affectos. usque ad effusionem sangunis ꝑse¬
quebaris quicum que non praeberent consensum sacrificarediis nr̃is Respon¬
dit olimpius. Et ego quidem feci non quasi olimpius sed quas impius & crudelis
sroquibus malis commissis peniteor & effundo lacrimas amaritudinis incons
mittere iniquitatẽ quam ex ercui in sangiuine scõrumeius quem ego feci effun¬
tia . ducti sunt ante statuam solis. iuxta amphiteatrum. Fixisq stipiti¬
bus ligatis manibus deuin xerunt igneque subposito cũ congeriae sarm̃¬

Expanded text:
 Gallienus itaque dixit Olympio: Adhuc quidem differo poenarum tibi inferre supplicia, qui de tua conscientia dubius non sum, qunam et tormentis multis persequebaris, usque ad effusionem sanguinis, qui non praeberent consensum sacrificare diis nostris. Olympius respondit: Ego quidem feci non quasi Olympius, sed quasi impius et crudelis. Pro quibus commissis poeniteo, et effundo lacrymas amaritudinis in consmittere iniquitatem quam exercui in sanguine sanctorum ejus, quem feci effuntur. Ducti sunt itaque ante statuam Solis, fixisque in terram stipitibus, ligatis manibus devincti sunt, ac in congerie sarmen
Abbreviated transcription (Latin):
berii indudit eus ebium prbm in quodam cubi culo domussuae. qđ humi¬
liserat in latitudine pedum quattuor. & ibi multis mensibus in oratione
constanter ꝑ seuerans. inclausustamen post menses septem dormitionẽ
accepit nono decimo Ralendas septembris Cuius corpus collegit grego¬
rius & orosius prbi & parentes eius & sepelierunt incrypta iuata corpͥ
beatis yxtimartpris & ep̃iuia appia in cimiterio calisti. ubi& titulum
ipsiusseribentes posuerunt ꝓ cõmemorationẽ eius eusebio hominidĩ
fodem tempore auditum est a constantio imperatore eo qđ gregorius &
praecepit gregorium: Tuncorosius prbt collegit semiuiuumbeatum gregorũ
noctu occulte propt̃ constantium augustum & emissospũ sepeliuit eũ

Expanded text:
berii includit Eusebium presbyterum in quoddam cubiculum domus suae, quod humile erat in latitudine pedibus quatuor, et ibi multis mensibus in oratione constanter perseverans, inclusus tamen post menses septem dormitionem accepit, Nona decima Kal. Septembris, cujus corpus collegerunt Gregorius et Orosius prebeati Sixti martyris et episcopi, via Appia in coemeterio Callisti, ubi et titulum ipsius scribentes posuerunt pro commemoratione ejus: Eusebio homini Dei. Eodem tempore auditum est a Constantio imperatore eo quod Gregorius et praecepit Gregorium. Tunc Orosius presbyter collegit semivivum beatum Gregorium noctu occulte propter Constantium Augustum, et emisso spiritu sepelivit eum
Abbreviated transcription (Latin):
emuenit indomum suam & dedit pacem omnibus &iam seruis suis &
Sancillis & communi cauit desacrificio altaris beati laurentii mar¬
tyris Et posita mensa prius quã cibum sumeret. uenerunt milites &
tenuerunt eum & perduxerunt eum ad decium caesarem: Quemuidens¬
decius caesar. subridens dixit ei Num quid & tu magus effectusesq corp
magus sed quasi xp̃ianus. Quo audito decius caesar furore arreptus
iussit utcim lapidibus os eius tunderetur. Et expoliauit eũ ueste qua
induebat᷑ in habit xp̃iano. & dixit ei Sacrificadiis & ad qui osce prae¬

Expanded text:
em ad domum suam rediens, dedit pacem omnibus servis suis et ancillis; et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martyris. Et posita mensa, priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt et perduxerunt ad Decium. Quem ut vidDecius subridens dixit ei: « Numquid et tu magus efectus es, qui corpus magus sum, quasi christianus. » Decius furore arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et expoliavit eum veste, qua induebatur habitu christiano, et dixit ei: « Sacrifica diis, et vives,
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes. ꝑ quosdam fideles tanti uiri corpꝰ
quo iacebat ex humo tollentes. & deducentes
ad amnem isaram puppi imponentes. accensis
cereis amnis fluenta descensione. sequuti ft̃.
usq ad danubium amnem. Cui contra ortũ
fluenti. tanta ꝓsperitate iter celerime ꝑ tot
spacia nauigio perrexerunt. quasi extenso
uelo fuisset in prosperitate peractum. S ed
ni honorifice tradenda. Nam inter tot
uentorũ flabra & ꝓcellarum fluctuosa spi¬
ramina. & ꝓmiscuam inundantiam aquarũ¬
et super noꝵ infusionem ymbrium. et sub¬
ternorum intumescentium amnẽ undarũ.
ex his lampadib non exxtinguerentur
lumina. sed tanta securitate quetissimam
in altum flammȩ direxerunt aciem. ac¬
si in cubiculo tranquilissimo sine cõmotione¬
aeris stetissent. Hi uero qui secus amniũ
fluenta commorabantur. dum tantum in
lampadib in extinctis martyris uidissent
meritum. sua ꝑcucientes pectora. infacies

Expanded text:
venientes, per quosdam fideles tanti viri corpus venientes, per quosdam fideles tanti viri corpus quo iacebat ex humo tollentes et deducentes ad amnem Isuram, poppi inponentes, accensis caereis, fluminis fluenta discensione secuti sunt usque ad Danubium amnem. Cuius contra ortum fluentibus tanta prosperitate iter celerrime tot spatium navigio perrexerunt, quasi extenso velo fuisset in prosperitate ventorum peractntemplatione honorifice tradenda: inter tot ventorum flabra et procellarum, fluctuosa et promiscua inundantia aquarum, supernorum infusione imbrium et subternorum intumiscentium amnium undarum, ut ex his lampadibus non extinguerentur lumina, sed tanta securitate quietissimam in altum flamme direxerunt atiem, acsi in cubiculo tranquillissimo sine coaeris stetissent. Hii vero, qui secus amnium fluentis commorabant, dum tantum in lampadibus inextinctis martyris cernissent meritum, suoque percutientes pectore, in facies
Abbreviated transcription (Latin):
exc pleuerunt. & ad eccłam beati petri apłi
inuillã publicam aschaim nuncupatam
Habitatorib sepelientes regressi sunt. Sed
ibi diẽ. quia ut longe superius memoriã
fecimus. quod de ciuitate radasbona cum¬
plac uisset amenitas. ut remunerationis post
eui ruinam expectans diẽ corpus suum
iluc deferri uoluisse dubium non est.
ed res mira. ut aer eius obtemperaret uo¬
luntati. qui commotus a parte occidentalis
plagȩ fauonio impetu fortitudinis suȩ. ita
ut nubium densitate facies cęli uel aretur.
& pluuia inundabat suꝑ terram & discur¬
torrentes in amnes excreuerant. ut repleti
ab his ꝓcedentes perplana & campestria. ita
ut penitus facies telluris uelaretur. et nisi tanti
uiri & dĩ martyris ad urbẽ duxissent corpꝰ
elementa aquarum ruinam prouintiȩ mina¬
rentur. Tunc non nullis fidelib: uiris perdĩ
dispensationẽ reuelatum fuerat pernocturnas
cum principe & sacerdotib inito consilio con¬

Expanded text:
expleverunt ad ecclesiam beati Petri apostoli expleverunt ad ecclesiam beati Petri apostoli in villa publica Aschaim nuncupantem habitatoribus, sepelientes regressi sunt. Sedibi diem, quia, ut longe superius memoriam fecimus, quod ei ad urbem Radasponam cumplacuisset amoenitas, ut illuc remunerationis post evi ruinam expectaret diem, cadaver illuc se deferre vellisse dubium non est. 32. Sed res mira, ut aer eius obtemperaretur voluntati, qui commotus a parte occidentali plage flante fabunio inpetu fortitudinis suae, ita ut nubium densitate facies caeli velaretur. Et pluvia inundabat super terram cum discurtorrentes in amnes decreverant, repletis albeis procedentes per planitias campestrium, ita ut facies telli velaretur; et nisi tanti viri et Dei martyres ad urbem duxissent corpus , elimenta aquarum ruinam provincie minarentur. Tunc nonnullis per Dei dispensationem revelatum fuerat per nocturnas cum principe et sacerdotibus, inito consilio, con
Abbreviated transcription (Latin):
Humus aut̃ in hinc indeq exaltatis depri¬
mitur ripis. ut ꝓlidius fundendi cursus spa¬
cium non sineret. sed infra deprimente ripa
relaxato sinu. ita ut lacum efficiat pulcher¬
rimum. Cuius inseptemtrionis plaga amenis¬
muris inmartyris laudẽ constructa constat
aeccła. ubi innumeri cȩci recipiunt uisum.¬
& gressũ claudi. Multorũ namq linguȩ
uincula. ad głam & laudem dĩ martyris
disrupte & solutȩ declarant. Sed et si de
his locis et illoꝵ miraculis ordinabiliter
disponere debemus. quanta iam ibi cho¬
ruscasse ꝑdĩ dispensationẽ in beati heime¬
ramni martyris xxp̃i gloriã miracula quȩ
oculis propriis uidi. siue fideliũ narratio¬
ne didici. dies utiq prius cessat quam
sermo. Sed ne fastidium legentib gigesem.
de sacri martyris corpore quod in pͥmis¬
scĩ uiri anima cunctis qui aderant uiden¬
tib resoluta corporali uinculo ȩthereum¬
cum penetrar et cȩlum. ut perhenni frueret᷑

Expanded text:
Humus vero hinc indeque exaltatis depreHumus vero hinc indeque exaltatis depremitur ripis, ut prolixius fundendi cursus spatium non siniret, sed infra deprimentia ripa relaxato sino, ita ut lacum efficiat pulcherrimum. Cuius in septentrione plage moeneis in martyris laudem constructa constat ecclesia, ubi innumeri caeci recipiunt visum et claudi gressum, mutorum namque linguae vincula in gloriam et laudem Dei martyris disrupte solutionem declarant. 31. Sed si de his locis et eorum miraculis ordinaliter disponere debemus, quanta iam ibi coruscasse per Dei dispensatione in beati Haymhrammi martyris Christi gloriam miracula, quae oculis propriis vidi sive fidelium narratione didici, dies, ut opinor, prius cessat quam sermo. Sed ne fastidium legentibus gignem, de sacri martyris corpore redeamviri anima, cunctis qui aderant videntibus, resoluta corporali vincula, remota aere, penetraret caelum, ut perennem frueret
Abbreviated transcription (Latin):
amoenitatis crescere. ubi beatus episcopus
membroꝵ sectionem passus fuerat. ut in
cubin altitudinẽ se coaceruaret. & aniuiũ
infusione atq hẏemali soliditate se defen¬
deret. ut palam daretur intellegi. quib
dignus fuisset meritis martyr. dũ elementa
suȩ uirtutis in eum non preualuerunt locu.
sed insua usq ad tempus ꝑmansit iocunditate.
Dum aut̃ non nullis res in notuisset. ut longe
lateq commorantes ad uidendum amoenis¬
simum locum pergerent. & ibi scã religione
xp̃ianitatis in honore beati martyris dõ
funderent preces. Res tandẽ cunctis in¬
notuit. unde cumq confidenter ƿeterent.
ex auditos se cernebant. Tunc quidem
xpĩani inito consilio in eode loco aecclam
in honore ipsius martyris xp̃i menibus
construxerunt. ubi perhenniter innumera
choriiscant miracula. Est aut̃ in eodẽ loco¬
ꝑspicuus fons. qui distat ap̃dicta a ecclesia
quantum quis lapide ꝓpria eicere p̃ualet
manu. sed sua fluenta secus fundit ecclesiã.

Expanded text:
amoenitatis crescere, ubi beatus episcopus membrorum sectionem passus fuerat, ut in cubitis altitudinem se coacervaret et a nivium infusione atque gemali soliditate se defenderet, ut palam daretur intellegi, quibus dignus fuisset meritis martyr, dum elimenta suae virtutis in eum non praevalerunt locum; sed in sua usque ad tempus permansit iucunditate. Dum autem nonnullis res innotuisset, ut longe lateque commorantes ad videndum amoenissimum locum pergerentur et ibi sancta religione christianitatis in honore beati martiris Deo funderent praeces, res tandem cunctis innotuit; undecumque confidenter peterentur, exauditos se cernebant. Tunc quidem christiani, inito consilio, in eodem loco ecclesiam in honorem ipsius martyris Christi moeniis construxerunt, ubi perenniter innumera coruscant miracula. Est autem ibi perspicuissimus fons, qquantum quis lapidem propria eicere praevalebit manu, sed suamque fluentam secus effundit ecclesiam.
Abbreviated transcription (Latin):
dextra manu. circum uoluto pallio ut mos
nuptiarum compellit. corã asstantib conseruis
coniuge & ꝓle hylari uultu tradidit illi
inmatrimonium. quia ꝓpter peritiã artis
illius dilexerat eum nimis. Tunc religiosus
senex cum sua recepta sotia illius habitaculũ¬
intrassent. et alimentum scdm̃ nuptiarum
consuetudinẽ recepissent. in lectum quem
ipsa parauerat ingressi sunt. Cui religiosus
senex monita ut potuit impendere studuit¬
dicens. ꝓ uide inquit Rarissima soror. ne
incommixtione hac dilectum. supernũ
& summũ offendamus artificem rerum. qͥa
temporalis uitȩ uoluptuosa gaudia in pau¬
cis deficiunt diebis. & uentura animarum
artificii mei indeliciis. luchra. tantũ hoc mihi¬
concede. ut non me copulationis uigo uiuente
conuige precipites in animȩ interitum meȩ.

Expanded text:
illum A manum, circumvoluto pallio, ut mos nuptiarum conpellit, coram adstantibus conservis, coniuge et prolibus hilari vultu tradidit eam illi in matrimonium; quia propter peritiam artis illius dilexerat eum nimis. Tunc religiosus senex cum sua recepta sotia ad illius habitaculuintrassent et alimentum secundum nuptiarum consuetudine recepissent, in lectum quam ipsa paraverat ingressi sunt. Cui religiosus senex monita, ut potuit, inpendere studivit: 'Provide namque, karissima soror, ne vi huius commiscionis delictum supernum et summum offendamus artificem rerum; quia temporalis voluptuosa gaudia in paucis deficitur diebus et Ventura animarum artificii mei in diliciis lucra; tantum hoc sustenta, ut ne me copulationis iugo, vivente coniuge, praecipites in animae interitum'. 40