comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bona cͦi puplicata sunt. utr̃ ueip̃i ea
readenda. au in puplicum deferenda sũt
si tũ naturale ⁊ us gentium iutueamut
ei qui dedit restituenda sunt. si cũ leuis
⁊ legũ ordinem mag̾ in puplicũ deferẽda
sunt. nam male meritut puplicent. exͦ.¬

Expanded text:
unt: utrumne ipsi haec reddenda an in publicum deferenda sint? si tantum naturale et gentium ius intuemur, ei qui dedit restituenda sunt: si ciuile ius et legum ordinem, magis in publicum deferenda sunt: nam male meritus publice, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
iuditium ñ ut arbitͥo nidicis restituatur
int̾funt id ñ ẽẽ factum ne alit̾ obscru¬
antib lex cͥcumstͥbatur. ¶ Si seriium
quem tu mͥ ꝓmiseras. asi occid̾it. de
dolo malo accõm ĩ eum dandã płeriq
recte putant. qr tu ame lib̾atꝰ sis. idõ¬

Expanded text:
udicium, non ut arbitrio iudicis res restituatur, interfuerit id non esse factum, ne aliter observantibus lex circumscribatur. Si servum, quem tu mihi promiseras, alius occiderit, de dolo malo actionem in eum dandam plerique recte putant
Abbreviated transcription (Latin):
ñ secuti in quo ꝓclimce sum ⁊ ideo si no¬
rtuus ÷ stichus repet̾e possũ qr ideo tͥ dedi
ut stichũ mͥ dares. finge .n. alienũ stichũ
oẽ. si de tñ eum tradidisse. repet̾e ade pocun¬
um pot̾o qr hoiem accipientis ñ fec̾is. et
rursus si tuus ÷ stichus ⁊ ꝓ eiuctõe eĩ ꝓra¬
itc̃e ñ uis. ñ lib̾abͥis quominis a de p̾ocu¬
mam repet̾e possum de ꝯdcõẽ ob turpen¬
aut datur ob rem aut obcam̃. ⁊ ob rem
aut ob turpem aut honestam. ob turpẽ
aũt. aut dantis fit durꝑitudo. ñ accipien¬
tis. aut accipientis dũtarat. ñ. ⁊̃ dantis.
aut utͥusq: ¶ ob rem gͥ honestã datum

Expanded text:
non secuta? in quod proclivior sum: et ideo, si mortuus est Stichus, repetere possum quod ideo tibi dedi, ut mihi Stichum dares. finge alienum esse Stichum, sed te tamen eum tradidisse: repetere a te pecuniam potero, quia hominem accipientis non feceris: et rursus, si tuus est Stichus et pro evictione eius promittere non vis, non liberaberis, quo minus a te pecuniam repetere possimrem datur aut ob causam, et ob rem aut turpem aut honestam: turpem autem, aut ut dantis sit turpitudo, non accipientis, aut ut accipientis dumtaxat, non etiam dantis, aut utriusque. Ob rem igitur honestam datum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ratum hu̾it ⁊̃ si debita poctã soluta
fiuss ab ip̃o ꝓcuratore repec̾etur ñ n. aĩ ĩd¬
ebitiim datũ repet̾etur s qi ob rem datum
nec res secuta sit ratib̃tõe ñ int̾cedente. ł
qd̃ furtũ faceret pectẽ falsus ꝓcimator cum

Expanded text:
ita pecunia soluta fuisset, ab ipso procuratore repetetur: non enim quasi indebitum datum repetetur, sed quasi ob rem datum nec res secuta sit ratihabitione non intercedente: vel quod furtum faceret pecuniae falsus procurator, cum
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ta sit nũmo estimitio .nͥ. forte deco ꝗs nret
qd̾su ĩt̾fuit nũmos sibi sua die readitos
eẽ. Qͥo .n. si sub peni pecc̃m debuit aut sb̃
d astractũ est
incẽps subire. curatores q pupilli .ł. adolos¬
centis ñ eẽ cogendos ulitẽ unare. srtis ĩp¬
atoeis nr̃i ⁊ diui pats ci xinetur Si tñ¬
cantam affectõm pupillo suo .ł. adoleicenti
titores .ł. curatores p̾stare uolunt. auccorit¬
as iur̃ ñ refragabitur. ꝗn iuditio qd̾ int̾
Aduloscentes eu siuelint iurut possũt ¶defe

Expanded text:
certa sit nummorum aestimatio. nisi forte de eo quis iuret, quod sua interfuit nummos sibi sua die redditos esse: quid enim, si sub poena pecuniam debuit? aut sub  distractum est?anceps subire. curatores quoque pupilli vel adulescentis non esse cogendos in litem iurare rescriptis imperatoris nostri et divi pattantam affectionem pupillo suo uel adulescenti tutores uel curatores praestare uolunt, auctoritas iuris non refragabitur, quin iudicio, quod inter adulescens vero si velit iurare potest. Defe
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ dare eũ tͥ oportuit lab̾o ait. posse ⁊̃ ad
exhibend̾ agi qm̃ fecit quo musiꝰ exhibet. s.
ꝓcuł dari oport̾e itiait. si fecisses eiꝰ hom̃
quo casu adexhibend̾ agẽ de ñ posse. s ⁊ situ¬
us mansiss: ⁊̃ finti de accur̾ cũ eo ꝗ re
aliena ita usus sit. ut sciret se ũ̾nto dño
utiaut dñm si sciret ꝓhibitur̾ eẽ¬

Expanded text:
portuerit. Labeo ait posse etiam ad exhibendum agi, quoniam fecerit quo minus exhiberet. sed Proculus dari oportere ita ait, si fecisses eius hominem, quo casu ad exhibendum agere te non posse: sed si tuus mansisset, etiam furti te acturum cum eo, quia re aliena ita sit usus, ut sciret se invito domino uti aut dominum si sciret prohibiturum e
Abbreviated transcription (Latin):
Si de qualidite unc̃ti fu̾it int̾ ꝑtes du¬
bititũ xeptio ei arbit̾o iudicantis est.
Rit p̾tor cũ a quo uisurand̾ pecetur solue
aut iurare cogam alt̾um ita eligt reus
uit soluat aut iuret si ñ iuret solu̾e agẽ¬
duserit a p̾tore dat iũ ⁊ aln facult¬
as reo ut si malit referat iuram̃tũ ⁊ si is

Expanded text:
it inter partes dubitatum, conceptio eius arbitri iudicantis est. Ait praetor: "eum, a quo iusiurandum petetur, solvere aut iurare cogam": alterum itaque eligat reus, aut solvat aut iuret: si non iurat, solvere cogendus erit a praetore. Datur autem et alia facultas reo, ut, si malit, referat iusiurandum: et si is
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpecit ei ꝗ dedit. plane si ñ mamuimisser¬
it ꝯstõ succedit facit qr eũ liberũ si ñdũ
penituit eũ qui in hoc dedit.
Itẽ siꝗi desit titio .x. ut seruũ enut ⁊
manumittat. denide penideat. si ꝗdẽ ñ¬

Expanded text:
petit ei qui dedit. plane si non manumiserit, constitutio succedit facitque eum liberum, si nondum paenituerat eum qui in hoc dedit. Item si quis dederit Titio decem, ut servum emat et manumittat, deinde paeniteat, si quidem no
Abbreviated transcription (Latin):
pniã ñ facit ĩ inriam ei ꝗ redemit .s ꝓ
.x. que accepit. ip̃m seruum q̃ne emit
testitu et aut si añ decessisse ꝓponitur
nl p̾stabit. si modo ꝑ ip̃m fcm̃ ñ est.
Q si fugit nͨ culpa cindtingit. ꝗ rede¬
mit. nͣł p̾stabit ¶ plane repuntt᷑e eũ
oportet. si in pot̾atem suã ꝑueniat.
restituturĩt.S si accepit pecrnum
ut seruum maiaumttat is ꝙ fug̾it pͥ¬
quã manumut tur. iudend̾ an adicipo¬
ssit ꝗ accepit.  siꝗdẽ distractur̾ erat
caueb̾it ut si ĩ pot̾atẽ suã ꝑuen̾it seris
restituat id qd̾ accepit. co minꝰ quo uilior

Expanded text:
ia non facit iniuriam ei qui redemit, sed pro decem quae accepit ipsum servum quem emit restituet aut, si ante decessisse proponatur, nihil praestabit, si modo per eum factum non est. quod si fugit nec culpa eius contigit qui redemit, nihil praestabit: plane repromittere eum oportet, si in potestatem suam pervenerit, restitutum iri. Sed si accepit pecuniam ut servum manumittat isque fugerit pquam manumittatur, uidendum, an condici possit quod accepit. et si quidem distracturus erat cauebit, ut, si in potestatem suam peruenerit seruus, restituat id quod accepit eo minus, quo uilior
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ lqs cum debitore suo pepig̾it. nẽ ab
co pecti petitur si iutiss capitoltũ ñ assend¬
isse .ł. aliud qdlibet fecisse .ł. ñ fecisse is ꝙ
iurau̾it. ⁊ erceptio iur̃iurandi dari debebit
⁊ solutũ repeti potuit. ẽ .ii. iusti ꝯuentio si

Expanded text:
s cum debitore suo pepigerit, ne ab eo pecunia peteretur, si iurasset se Capitolium non ascendisse vel aliud quodlibet fecisse vel non fecisse, isque iuraverit, et exceptio iurisiurandi dari debebit et solutum repeti poterit: est enim iusta conventio, si
Abbreviated transcription (Latin):
anͥ xuͥ qr solu̾it qd̾ ⁊ ĩ fideiussore debiti distĩ¬
guend̾ : ¶ Ex duob reis ꝓmittenn pecu¬
it.: Erceptõ iur̃iurandi ñ tm̃ si ei cĩdẽ
negõ. gõꝵ. ue. societatis. cedasq similes
isurand̾ exactũ sit de uĩ exeisdẽ cãĩs c̾tũ¬

Expanded text:
an uero quia soluerit: quod et in fideiussorem debiti distinguendum est.Ex duobus reis promittendi eiuit.Exceptio iurisiurandi non tantum si ea negotiorum gestorum societatis ceterasque similes iusiurandum exactum sit, deinde ex isdem causis certu
Abbreviated transcription (Latin):
ctõe qr aliud ÷ furtũ fecisse quã mꝑuisse.¬
qd̃ uł clam ft̃ pot̃: Colonus : qͣuo. pp̃.
su tisas arboxs forte ageb̾atur ex locato.
si urrau̾it se ñ succidisse. sũ ex lege .iii.
tabulaꝵ de arborib succias. sũ ex lege
aqł dãrni ĩ iuria sũ int̾dco qd̾ ui aut
clam pea ꝯueniatur. ꝑ exceptõm iur̃¬
iurandi defendi pot̾it. ¶ Qͤ inrau̾it
diuortii cã serem ñ amouisse . ñ. d defe¬
ndi ꝑercertõm sicum ea ĩ remagatur
⁊ si xendat suam cẽ alio inre inrando opꝰ¬

Expanded text:
iud est furtum fecisse, quod vel clam fieri potest. Colonus, cum quo propter succisas forte arbores agebatur ex locato, si iuraverit se non succidisse, sive e lege duodecim tabularum de arboribus succisis sive e lege Aquilia damni iniuria sive interdicto quod vi aclam postea conuenietur, per exceptionem iurisiurandi defendi poterit.Quae iurauit diuortii causa rem se non amouisse, non debet defendi per exceptionem, si cum ea in rem agatur et, si contendat suam esse, alio iureiurando op
Abbreviated transcription (Latin):
noa. s illa sola bom inri arditratu usurũ¬
se fruiturum. ¶Si gͥ tradita sunt frue¬
ndi causi nemo dubitenon fieri enis qui
accerit. Non .N. ideo triduntirr. ut domini¬
um recedat ab eo qui tradidit. si utatur
fruatur legitarius Ergo cum non fa¬
nt fructuarii uasa. uendicari aꝓpͥetario
minem rem siam nisi a fure adicere

Expanded text:
a, sed illa sola 'boni uiri arbitratu usurum fruiturum'. si igitur tradita sunt fruendi causa, nemo dubitat non fieri eius qui accepit: non enim ideo traduntur, ut dominium recedat ab eo qui tradit, sed ut utatur fruatur legatarius. ergo cum non fiant fructuarii uasa, uindicari a proprietario minem rem suam nisi furi condicere
Abbreviated transcription (Latin):
luł Nunoi usu segato. licebitusicrar¬
io ⁊ exfero qd inannũ dũtaxat. suffici̾t
ciꝑe lic mediocͥs p̃dii e modo fruct᷑ ꝯsu¬
mitur. qr ⁊ domoꝵ seruo ita it̾etur. it i
alii fructꝰ noĩe sr̃cẽt. Si usus ciũ fũdi

Expanded text:
 Fundi usu legato licebit usuario et ex penu quod in annum dumtaxat sufficiat capere, licet mediocris praedii eo modo fructus consumantur: quia et domo et seruo ita uteretur, ut nihil alii fruct
Abbreviated transcription (Latin):
lana n angnis. n lacte usur̃ ħ .ni. mag̾ io
fructu eẽ. ħ ampli ⁊̃ ĩmodico lacte usurũ
puto rr .i. tĩ st̾cte int̾p̃tande sũt uolũtates
defũctor ¶ S si bouũ ariñti usus relinquat᷑.
an ⁊ domate possit. ⁊ ad uehc̃dũ subiugo
uti ⁊ si focte aͥirida fui. dr usus enior
relict᷑ ÷. ñ puto eũ ĩcirensib usur hiis qr¬

Expanded text:
lana neque agnis neque lacte usurum: haec enim magis in fructu esse. hoc amplius etiam modico lacte usurum puto: neque enim tam stricte interpretandae sunt uoluntates defunctorum. Sed si boum armenti usus relinquatur,ne et domare possit et ad uehendum sub iugo uti. et si forte auriga fuit, cui usus equorum relictus est, non puto eum circensibus his
Abbreviated transcription (Latin):
legatus ita fuiss an singłis amus ald̾uis.
mã ⁊ si ꝯicurtare uolent. aut ĩ pdiant ĩiucem
amoꝵ fructum uacabit¬
pot᷑. ita ⁊ capitis dimimitẽe amissus legari
pot. uit aditiatur quotiens. is capite minutꝰ
erit. et dołego .ĩ. sic quotiens amissus erit.
⁊ tũc si cipitis dimimutoẽ amittatur. repoti

Expanded text:
legatus ita fuisset an singulis alternis annis: nam si concurrere uolent, aut impedient inuicem annorum fructus uacabitapitis minutione amissus legari potest, ut adiciatur: 'quotiensque capite minutus erit, ei lego', uel sic 'quotiens amissus erit': et tunc, si capitis minutione amittatur, repeti
Abbreviated transcription (Latin):
as restitu̾it. planesi pꝑtes refitat. lic
om̃ĩs noua sit fcã aliud cr̃. nobis. dd̾.¬
de a gri .ł. loci ususf: legatus si fu̾it
ĩ undatus ut stangnũ ĩ sit. aut palut ꝓ¬
cul didbio exstĩguetur ususs. Se ⁊ sistĩg¬
sit facitis. ut mutata re usust᷑. astĩgiut᷑.

Expanded text:
t: plane si per partes reficiat, licet omnis noua facta sit, aliud erit nobis dicendum. Agri uel loci usus fructus legatus, si fuerit inundatus, ut stagnum iam sit aut palus, procul dubio extinguetur. Sed et si stagsit fac
Abbreviated transcription (Latin):
culio dispensatoris. si exꝯducto age uelit
uł depoculio incarii ꝙ ei m̾cem uendendã
mandaĩum. p̃tiũ q quo emisti inremtu
nnu̾sa uideri pot̾it. eo qd̾ debitor seruitu¬
lẽ ħ Habebat ꝗs seruũ m̾ci olearie p̃ͥpo¬
sitũ arelate eiradem. ⁊ mutius pecuni¬
is accipiendis acceꝑat pectãm nutium
xntans cuditor adm̃ces eum cepisse. egit
accepisse. lic ꝯssipta ÷ actio nec amplius

Expanded text:
culio dispensatoris, si ex conducto agere velim, vel de peculio vicarii, quod ei mercem vendendam mandaverim: pretiumque, quo emisti, in rem tuam versum videri poterit eo, quod debitor servi tuHabebat quis seruum merci oleariae praepositum Arelate, eundem et mutuis pecuniis accipiendis: acceperat mutuam pecuniam: putans creditor ad merces eum accepisse egit a
Abbreviated transcription (Latin):
eet ꝯpͥhensum ut uineas ponet. nloᷤ
t. q̃situm ÷ si dñs istum colonum e
ectum fundo penũonum debitarũ
noiẽ ꝯueniat an sũptus utilit̾ fcõs ĩ
umeis instiuendi reꝑutare possit. opo¬
sita dołi mali exceptoe. Ri .ł. expensas¬
Nauẽm uipn̾t ut de ꝓuintr cyrenẽsi
inquiliam nuigaret. Qei metretis
tͥb milib ĩpositis. frum̃ti modiis oc¬
to milib certa m̾cede. S euenit it lo¬
u̾ata nauis in ip̃a ꝓuintia .ix. m̃sĩb
retmnetur ⁊ homis ĩpositum ꝯmisso
tolłetur. q̃situm ÷ an uecturas quas
coruperit cuum ꝑicimlum est¬
pauł. mimo si soli intio id accidit tu¬

Expanded text:
esset comprehensum, ut uineas poneret, niht. quaesitum est, si dominus istum colonum fundi eiectum pensionum debitarum nomine conueniat, an sumptus utiliter factos in uineis instituendis reputare possit opposita doli mali exceptione. respon.Nauem conduxit, ut de prouincia Cyrenensi Aquileiam nauigaret olei metretis tribus milibus impositis et frumenti modiis octo milibus certa mercede: sed euenit, ut onerata nauis in ipsa prouincia nouem mensibus retineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est, an uecturas quas corrumpit, tuum periculum est.Paulus: immo si soli uitio id accidit
Abbreviated transcription (Latin):
caroruelit suo tp̃r possit itaq si ea do
nec ostend̾e alicui possit. nͥl locatori ddu¬
ctorem p̾raturumm a deo ut nec cogi ꝗdẽ
poss. ex klł iuniis refecta domo ħitare
fullone .s. uidicem eistintatu. an pos¬
sic adu̾sus furem mag̾ ag̾e ⁊ ab eo tu¬
is res ꝯsequi fullonis uidl̾t̾ sũptib s:
si ħ tͥ inpossibile cẽ. ꝓspent. tunc fullo¬
nein ꝗdem. tͥ. ꝯdempnabit. tuas autẽ
actiones cedi te ei prestare compellet.¬
Lege dcã domus facienda locata enit. ita
ut ꝓbõ aut inꝓbatio locatoris ait łir¬
dis eius eẽt. redemptor eruolũtate locait¬
oris q̃dam in oꝑa ꝑmutau̾it. Ri opꝰ

Expanded text:
uelit suo tempore possit. itaque si ea domnec ostendere alicui posset, nihil locatori conductorem praestaturum, adeo ut nec cogi quidem posset ex kalendis Iuliis refecta domu habitarfullone, sed iudicem aestimaturum, an possis aduersus furem magis agere et ab eo tuas res consequi fullonis uidelicet sumptibus: sed si hoc tibi impossibile esse perspexerit, tunc fullonem quidem tibi condemnabit, ‹t›uas autem actiones te ei praestare compellet.Lege dicta domus facienda locata erat ita, ut probatio aut improbatio locatoris aut heredis eius esset: redemptor ex uoluntate locatoris q
Abbreviated transcription (Latin):
is fił mͥ ꝯuenit int̾ nos ut ⁊ tu meũ ma¬
numitt̾es ⁊ ego tuum. ego manumisitu¬
actatus ĩspici potest ꝙ in hiis ꝯpecit spẽ¬
b aut .n. do tͥ ut des. aut dout fatas. ail
fatio ut des. aut fatio ut fatias ĩ ꝗb qͣ:¬
que obligõ nascatur s⁊ si ꝗdem peccãm
dem ut rem accipiam emptio ⁊ uenditio:
Sm aũt rem do ut rem accipram qr ñ pł¬
acet ꝑmutatõm rei. ꝑnemptõm eẽ. dubi¬
um ñ ÷ nasdi ciuilem obligõm in ua
de quo ꝯuenit acciie. uł si in eũ reciꝑe
uelii repedam id quod datum ÷ aĩ ob
rem datum re ñ idcuta S sicĩphos tͥ
dedi ut sthicum mͥ dares ꝑiculo meo sti¬
chus erit. ac tu ounntaxat culpam p̃rare
at cim do ut fatas si tale sit fcm̃ quol
locari solet. puta ut tabulam pingas.
pectã data locatio erit. sicut sr̃iore casu
emptio. Si res. ñ erit locatio s nascetur
uł cuuł actio in hoc quod mea int̾est
est fcm̃ quod locari ñ possit. puta ut
seruum nimumittas. sũ seruum cͥt¬

Expanded text:
ihi: conuenit inter nos, ut et tu meum manumitteres et ego tuum: ego manumisi,actatus inspici potest. qui in his competit speciebus: aut enim do tibi ut des, aut do ut facias, aut facio ut des, aut facio ut facias: in qquae obligatio nascatur. Et si quidem pecuniam dem, ut rem accipiam, emptio et venditio est: sin autem rem do, ut rem accipiam, quia non placet permutationem rerum emptionem esse, dubium non est nasci civilem obligationem, in qua d quo conuenit accipere: uel si meum recipere uelim, repetatur quod datum est, quasi ob rem datum re non secuta. sed si scyphos tibi dedi, ut Stich‹u›m mihi dares, periculo meo Stichus erit ac tu dumtaxat culpam praestare At cum do ut facia‹s›, si tale sit factum, quod locari solet, puta ut tabulam pingas, pecunia data locatio erit, sicut superiore casu non erit locatio, sed nascetur uel ciuilis actio in hoc quod mea interest est factum, quod locari servum manumittas, sive certum t
Abbreviated transcription (Latin):
ittes ⁊ manumisisti ⁊ is queni dcm̃ur¬
cessas dare. nll̃ erit entił agio ⁊ ideo
de dolo dabitur S si facio ut faci
ti sumus ut cu a meo debitore cartagi¬
ne engas. ego a tuo rome .ł. ut tu ĩ meo
ego ĩ cuo solo edificem ⁊ ego edificaui ⁊
tu cessas. ĩ pͥore spẽ mandatũ quodã uͤ

Expanded text:
tteres, et manumisisti et is quem dedi euicessas dare, nulla erit ciuilis actio, et ideo de dolo dabitur. sed si facio ut faciati sumus, ut tu a meo debitore Carthagine exigas, ego a tuo Romae, uel ut tu in meo, ego in tuo solo aedificem, et ego aedificaui et tu cessas, in priorem speciem mandatum q
Abbreviated transcription (Latin):
uisum ÷ hanc accõm ꝓpostu quoti¬
ens .N. de nose c̃ĩtus alicuis ambigͥ¬
etur ꝯuemret disi aliauam accõm da¬
ri dandam exstimatortam p̾scͥptis
u̾bis actõm est .N. negotium ciuile
gestum et ꝗdem bona fide q̃r ⁊ hec¬

Expanded text:
 hanc actione‹m› proponi: quotiens enim de nomine contractus alicuius ambigeretur, conueniret tamen aliquam actionem dari, dandam aestimatoriam praescriptis uerbis actionem: est enim negotium ciuile gestum et quidem bona fide. quare
Abbreviated transcription (Latin):
uenditor sit : młtum q diff̾unt ens¬
pͥstatões. emꝑtor .n. nͥ nũmos accipien¬
cis fec̾it. tenetur ex uendido uendito
sufficit ob̾ euictom se obligare. ⁊ trad̾e̾
oport. si meyx neutͥus s cum debeit
una cademq res ⁊ ueniat ⁊ p̾cium sit
eiuꝑtionis uñ si ea res quam acceꝑim
.l. ded̾un postea euncatut in factum

Expanded text:
uenditor sit, multumque differunt praestationes. emptor enim, nisi nummos accipientis fecerit, tenetur ex uendito, uenditori sufficit ob evictionem se obligare possessioneoportet, si merx, neutrius. sed cum debeat una eademque res et ueneat et pretium sit emptionis.Unde si ea res, quam acceperim uel dederim, postea euincatur, in factum
Abbreviated transcription (Latin):
Procł̃  uir upori sue fundos uendis
si ea nupta ei eẽ desiss: ut eos fundos su p̃e
ulset eorẽ p̾cio mulr̃ iscͥberet. uiro ĩ fcm̃¬

Expanded text:
rum.Si uir uxori suae fundos uendidisi ea nupta ei esse de‹s›isset, ut eos fundos, si ipse uellet, eodem pretio mulier transcriberet uiro: in f
Abbreviated transcription (Latin):
ssumus fatile decendaius ad eas q̃
ĩ fcm̃ aplłantur. s ne res er̾s egeat
paucis agim: dño m̃cis ĩ magastũ
uauis si sit inc̾tum utr̃ nauem uu¬
r̾it an m̾ces uehendas lacau̾it. cunl¬
em accõni ĩ fcm̃ eẽ dandim labõ scͥbit.¬
Itẽ si es ẜ̾tium expłorandi grã rem tra¬
dat. n depositum n comodatum erit.
s ũ exhibita fide ĩ fcm̃ ciuił subicit᷑ actio:¬

Expanded text:
ssumus, facile descendemus ad eas, quae in factum appellantur. sed ne res exemplis egeat, paucis agam.Domino mercium in magistrum nauis, si sit incertum, utrum nauem conduxerit an merces uehendas locauerit, ciuilem actionem in factum esse dandam Labeo scribit.Item si quis pretii explorandi gratia rem tradat, neque depositum neque commodatum erit, sed non exhibita fide in factum ciuilis subicitur actio
Abbreviated transcription (Latin):
Q si sũ diffmitie mulionẽ a me duus¬
ti ⁊ ego eum tͥ dedissem cinus negligent¬
ia uin̾itũ ꝑierit. illan quor culpam me ⁊ͥ
p̃riturum aio quod eum tibi clegissem
qui hunismodi de afficeret¬
uehnculũ diunsti ut homs tuum port¬
aret secũ iter fac̾es ÷ cum pontem tran¬
siret redemptae eiꝰ pontis portoriũ sintm
ab eo engebat. qrebatur an ⁊̃ ꝓ ip̃a sola
uacua reda portorium diturus fuit. pu

Expanded text:
a me conduxisti et ego eum tibi dedissem, cuius neglegentia iumentum perierit, illam quoque culpam me tibi praestaturum aio, quod eum elegissem, qui eiusmodi damno te adficeret.Uehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorium ab eo exigebat: quaerebatur, an etiam pro ipsa sola reda
Abbreviated transcription (Latin):
Mandiui tͥ ut excutes qñti uillã edifica¬
ie uelles. remuntiasti mͥ ducentoꝵ. ĩ pers
ercut̾e certa m̃cede opiis tͥ locaui. post
ag̾e ut ꝑeccr̃m mͥ reliquun restituꝵs:¬
Mensem ĩ spitientem colono cum alierã
ee ñ ignorares sustulisti aduce tͥ frum̃tũ¬
dñm posse labeo ait. ⁊ ut io fatut colonũ
Ier oeucto cum dño accurum¬
Laccito horrei ꝓpositum hũit se aurũ
argentum. margaritam ñ recipere suo
ꝑiculo deuide cum sciret has res ĩfri p¬
ssus÷. ꝓinde eum futurũ tͥ obligatum
dui ac si. ꝓpositum fu̾it remissum:
Seruũ meum mmuilionem duusti negl¬
igenta eus mulus tinis piit. si ip̃e locas¬

Expanded text:
uanti uillam aedif‹ica›re uelles: renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa mercede opus tibi locaui, postea agere, ut pecuniae mihi reliquum restituas.Messem inspicient‹e› colono, cum alienam esse non ignorares, sust‹u›listi. condicere ‹tbeo ait, et ut id faciat, colonum ex conducto cum domino acturum.Locator horrei propositum habuit se aurum argentum marg‹ar›itam non recipere suo periculo: deinde cum sciret has res inferri, passus est. proinde eum futurum tibi obligatum dixi, ac si propositum fuit, remissum uidetur.Seruum meum mulionem conduxisti: neglegentia eius mulus tuus perit. si ipse se locas
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. S isponsus sponse datuͣus cͣ¬
did̾it ticio ut is sponse daret de¬
inde ticius tradid̾it post nuptias
secutas siꝗinde eu int̾poss̾nt mo¬
ritus donascõe non ualere que pt᷑
ꝯtinctas miptias ꝑficiatur Siuo

Expanded text:
. Si sponsus sponsae donaturus tradiderit Titio, ut is sponsae daret, deinde Titius tradiderit post nuptias secutas: si quidem eum interposuerit maritus, donationem non ualere, quae post contractas nuptias perficiatur: si
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ꝯsequatur.⁊ mag̾. est ut
ꝯsequi debeat duas portes .x. iitii
onem reꝵ quas ĩ doter acciperat
dicat sedonas cõis cã anxute re¬
mediũ mõstrauit Impator m̃ ẽ
diuo patre slio restrepsĩt cuiꝰ n¬

Expanded text:
quantum consequatur. et magis est, ut consequi debeat duas partes decem, ut ionem rerum quas in dotem accepit dicat se donationis causa auxisse, remedium monstrauit imperator noster cum diuo patre suo rescripto, cui
Abbreviated transcription (Latin):
tur ita tam̃ ut non ad maturli¬
cencia marito eam reuotore qr ⁊i
mors eius expectanda est ut tũc
plenissima ẜ̾eat fremitate qũ
abfac luce fu̾it ib̾tractus siue re¬
Usus fu̾it siue ad buc ĩpena con

Expanded text:
tur, ita tamen, ut non adimatur licentia marito eam reuocare, quia et mors eius exspectanda est, ut tunc plenissimam habeat firmitatem, quando ab hac luce fuerit subtractus, si‹ue› reuersus siue adhuc i
Abbreviated transcription (Latin):
dur ei cui tonatur estConcessade¬
nato est sepulture ca hia seplcũe
cã iocu marito abuxore uł ꝯtra po¬
ae dam gstat ⁊ si quide intułrat fa¬
ciet᷑ locui mortum rengiosushoc
aũt exeouenit quod disfiniri idl
eam demũ donascione impediriso¬
iere que ⁊ tonacõem pauxiorem ⁊

Expanded text:
tur ei, cui donatum est. Concessa donatio est sepulturae causa: nam sepulturae causa locum marito ab uxore uel contra posse donari constat et si quidem intulerit, faciet locum religiosum. hoc autem ex eo uenit, quod definiri solet eam demum donationem impediri solere
Abbreviated transcription (Latin):
posuit ⁊ accone ip̃e ip̃e maritꝰ cũ
ici suo mortis cã acceperat unno
Uali tindid̾it nͥ agitur ea tradiscõe
qr nõ añ ultimu inte tempꝰ młrs
nerit sꝑiane in quib casib placeat
uetro agi conacione etiai ꝯseꝙ̃s tͥdi¬

Expanded text:
posuit et actionem ipse maritus cum posuit et actionem ipse maritus cum ito suo mortis causa acceperat, uiuo eo alii tradiderit, nihil agitur ea traditione, quia non ante ultimum uitae tempus mulieris fuit. plane in quibus casibus placeat retro agi donatione
Abbreviated transcription (Latin):
tis cũ isq adbuc ẜuus ded̾it młrid̾
inde mortis tempr hiber inuemat᷑
cantũde ẽẽ dicend idem mar n
tractat si is qui int̾ .is est postea¬
ꝙͣ dedit młri decesẜ̾it uir̾o ad buc do¬
natore tonacõem euantide qr de¬
betat alid̾ momĩto int̾põito int̾poi¬
co fi eius ⁊ sic ad młre trausire qd̾
ita procedit si ea cuidonabatur eur
inc̾posu̾̃it non is qui donabat. por¬
ro fiamarito int̾põitus est res eius
statim fc̃a est ⁊ łi an̾ morter marĩ¬
ti tradiderit ⁊ decess̾it tradiscõ eius
egit aliquid pendeat donec more se¬
quatur ¶ iuxor rem açio dedis et
ie marito mortis cã trad̾et ea quede¬
fucta iuitis ẜrdib eius icius mor¬
tis cã marico ded̾it int̾est utr amł¬
iere sit int̾ͥpd̾itin ticius anu̾o am¬
arito ciui conalutur. si amłre init̾¬
põitus obligauit se ꝯdistione sima¬
rito tradid̾it si aũt amarito ũt int̾¬
poitus mortua młre ꝯfestim fundu
efficitur eius que maritus interᷤ¬

Expanded text:
 isque adhuc seruus dederit mulieri, deinde mortis tempore liber inueniatur, tantundem esse dicendum. Idem Marcellus tractat, si is qui interpositus est, posteaquam dederit mulieri, decesserit uiuo adhuc donatore, donationem euanescere, quia debeat aliquo momento interposito fieri et sic ad mulierem transire: quod ita procedit, si ea cui donabatur eum interposuit, non is qui donabat. porro si a marito interpositus est, et res ipsius statim facta est et, si ante mortem mariti tradiderit et decesserit, traditio eius traditio pendeat, donec mors sequatur. Si uxor rem Titio dederit, ut is marito mortis causa traderet eaque defuncta inuitis heredibus eius Titius marito dederit, interest, utrum a muliere sit interpositus Titius an uero a marito cui donabatur: si a muliere interpositus est, obligabit se condictione, si marito tradiderit, si autem a marito sit interpositus, mortua muliere confestim fundus efficietur eius quem maritus inter
Abbreviated transcription (Latin):
ainũ .ẜ. qui amarito acciperet eiꝙͣ t¬
derectemde cũ moritur maritus pat̾
ta inuenitur anuoleat tradic̾o et
ait ꝯseꝙ̃s eẽ dicit tradicoe ualere ꝙ
sui uiris esfectus ẽ eo tp̃r ad quẽ tra¬
dicio redigitur. Idem cũ maritus n¬
ento fĩ airo at huc marit. An

Expanded text:
as, qui a marito acciperet eique traderet: deinde, cum moritur maritus, pater familias inuenitur: an ualeat traditio? et ait consequens esse dici traditionem ualere, quia sui iuris effectus est eo tempore, ad quod traditio redigitur, id est cum maritus ento fieri, si uiuo adhuc marito sui
Abbreviated transcription (Latin):
uendicastionem inc̾uiꝵ turorem
lgna Ne gestam nõ ietinctari¬
¶ ei tibi maritus pignora pp̃ dete
⁊ peccuma credita datu non tot¬
ascd̃is cã uendidit quod bon ũdẽ
geitũ est manebit ratũ ꝑt sl att¬
us idnascõis quesitus ostendatu
acq do uendistõe irricam eid cõ¬

Expanded text:
uenditionem inter uirum et uxorem bona fide gestam non retractari. 'Si tibi maritus pignora propter dotem et pecuniam creditam dat‹a› non donationis causa uendidit, quod bona fide gestum est, manebit ratum. at si titulus donationis quaesitus ostenditur atque ideo uenditionem irritam esse co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recta rõem hiic sm̃e delsus adie¬
at q pliniq mag̾. adem. ex soluũt
⁊̃ boc casu qua tonascõe nec de suo
putant ꝓacisci quod de alieno pls¬
nꝰ restituit uolũtate defũcti secu¬
ti nec ĩ m̾io sepe credimꝰ aliquid de¬
fuctũ uoluisse ⁊ tñ nõ rogasse que¬
siña br põem ⁊ mag̾ ĩ eo qui nõ erat
de ducta quarta rogatus restitũe
tus. ħ ita si nõ per errorem calculi
fecit cet̾u indebiti ad̾i ꝯmissi eẽ
recertõem mlła dubitacõ est cũ .n.

Expanded text:
 rationem huic sententiae Celsus adiecit, quod plerique magis fidem exsoluunt in hunc casum quam donant nec de suo putant nius restituunt uoluntatem defuncti secuti: nec immerito saepe credimus aliquid defunctum uoluisse et tamen non rogasse. quionem magis in eo, qui non erat deducta quarta rogatus restituere tus. hoc ita, si non per errorem calculi fecit: ceterum indebiti fideicommissi esse repetitionem nulla dub
Abbreviated transcription (Latin):
uł. Deoq est ⁊ simortis cã trudi¬
tur̃ mͥ uissim uxori tradere nec i¬
sterre ꝯualu̾it donacor anmortu¬
us est sit mͦ extimandus est sidi¬
x̾imꝰ ualere dononacone nõ fieri
me pauꝑiorei qr sine ꝯualu̾it do

Expanded text:
um. Idemque est et si mortis causa traditurum mihi iusserim uxori tradere, nec referre, conualuerit donator an mortuus sit. neque existimandum est, si dixerimus ualere donationem, non fieri me pauperiorem, quia siue conualuerit d
Abbreviated transcription (Latin):
simat̾ finio qui ĩ patris pot̾ate est
tonet nuis mom̃ti erit donacõ qr
pr̃i queritur S si incastra eunti fi
hĩo slo donauit nõ irrita donacõs ꝓ
is qui est ĩ soceri pot̃nte simõ mar¬
itus sit ĩ pat̾s põcate ¶ Ab uxoris mi¬
rusue parte prohibitũ est tonari
tu uł in quoꝵ st̃ pot̾ate non uale¬
dit tonatio Si mõ uir ⁊socer me
Ot̾u ũ alia familia est marit

Expanded text:
si mater filio, qui in patris potestate esset, donet, nullius momenti erit donatio, quia patri quaeritur: sed si in castra eunti fillio do nauit, non erit irrita donatio. Pris, qui est in soceri potestate, si modo maritus sit in patris porusve parte prohibitum est donari tum, vel in quorum sunt potestate, non valebit donatio, si modo vir et socer in ceterum si in alia familia est maritu
Abbreviated transcription (Latin):
mixta sit a seꝑari nõ pot̾ nec do¬
nascione impediri si ceꝑari pot̃
cetera uałre aͥd donaturu sit
non ualere  Sidebitor urri pro¬
ori promiẜit nicbil agitur ¶Si uror
uiri oditori donationis cũ ꝓmiẜit¬

Expanded text:
xta sit, si separari non potest, nec donationem impediri, si separari possit, cetera ualere, id quod donatum sit non ualere. Si debitor uiri pori promiserit, nihil agitur. Si uxor uiri creditori donationis causa promi
Abbreviated transcription (Latin):
legatu repudiet placet nob̾ uaie¬
re tonastõe si młr sbstituta fit i
legato uł ⁊ si ꝓponas eam hredeni
ĩstitutam ¶ Siquis rogatus sit pͥ¬
cepta c̃ca quantitate uxori sue qͣn¬
titate restitũe ⁊ hiie sũ deductõe

Expanded text:
repudiet, placet nobis ualere donationem, si mulier substituta sit in legato uel etiam si proponas eam heredem institutam. Si quis rogatus sit praecepta certa quantitate uxor‹i› suae hereditatem restituere et is sine deductione
Abbreviated transcription (Latin):
Aunquid sͦ ⁊ iuo nondum redempto
aiterur quoq anenare poiłłt qt
pot ait̾u redim̾e an ħ non debet
recipi ut miꝰ indote ilt certe expꝰ
eto udebitur recte alienatus illo

Expanded text:
iam illo nondum redempto alterum quoque alienare possit, quia potest alterum redimere? an hoc non debet recipi, ut nullus in dote sit? certe ex post facto uidebitur recte alienatus illo
Abbreviated transcription (Latin):
utiues inpensas p̾standas amłre ei¬
utimo nec puto fundui det̾iorem
eise sitales st lapidigne ĩquib la¬
pis ccecere possit ¶ Si per mlrez
mora fieret quo minꝰ estĩacioner
ptis fundi uirs ĩolu̾et ⁊ fundũ re¬
cipet cũ ħ pictu esset fundi fruc¬
tus nit̾mi ꝑceptos ad uir ꝑtinere
ait iabeo ꝑuto pocus proporcione¬

Expanded text:
utiles impensas praestandas a muliere existimo nec puto fundum deteriorem esse, si tales sunt lapidicinae, in quibus lapis crescere possit. Si per mulierem mora fieret, quo minus aestimationem partis fundi uiro solueret et fundum reciperet, cum hoc pactum erat: fructus interim perceptos ad uirum pertinere ait
Abbreviated transcription (Latin):
erit si peccume modũ recitsau
ip̃a p̾dia restitui detere suñꝑtuũ
deductis rõib aroitrabiti i arbi¬
trio gͥ mariti erit quid p̾stitut᷑
malit id mlris est ⁊ st eptiurioi
mli d̾iinore eristimatione que¬
ratur nec aliud momodo estĩato
dato obẜuari solet ut. pop̃.ł u

Expanded text:
e modum recusabis, ipsa praedia restitui debere sumptuum deductis rationibus arbitrabitur'. in arbitrio igitur mariti erit, qui‹d› praestitum malit. idem iuris est et si e contrario mulier de minore aestimatione queratur. nec aliud in commodato aestimato dato obseruari solet, ut Pomponiu
Abbreviated transcription (Latin):
deri. si si nõ totus q uł aliqua poro
ex es uendicari possit simoto ali¬
qua ꝑs ad doter supiendos desituo
dum carat ex eo reman̾e ap̃ młi¬
aindũ docis nõie meuio tradid̾it ⁊
ticio fundũ tradidisset/ Siwus

Expanded text:
 totus, sed uel aliqua pars ex eo uindicari possit, si modo aliqua pars ad dotem supplendam desit, id dumtaxat ex eo remanere apud mulifundum dotis nomine Maeuio tradit, Titio
Abbreviated transcription (Latin):
du est ne dici possit ⁊ debitorez
lib̾atu ⁊ nũos fc̃os mariti an uxs¬
oris nar sidonacio iure ciuili non
impediretur cu rei geste ordĩe
futuru ut peccunia. ad te adedi¬
core. tuo deinde ate ad mirem
peruenirat nai celeritate ꝯuing¬
occultari Icet̾u creditori debitore.
dare ⁊ creditore uxori nec nouu
ued miꝵ esse quod peir aliũ acci ꝑ¬
pias te accipere na ⁊ is qui credi¬
toris cui se ꝓcuratore esse aimła¬
u̾it additore tuo uibente te pcc̃i¬
am occepit ⁊ furti acconem tehre

Expanded text:
dum esse, ne dici possit et debitorem liberatum et nummos factos mariti, non uxoris: nam et si donatio iure civili non impediretur, eum rei gestae ordinem futurum, ut pecunia ad te a debitore tuo, deinde a te ad mulierem perveniret: nam celeritate coniungoccultari, ceterum debitorem creditori dare, creditorem uxori. nec nouum aut mirum esse, quod per alium accipias, te accipere: nam et si is, qui creditoris tui se procuratorem esse simulauerit, a debitore tuo iubente te pecuniam acce
Abbreviated transcription (Latin):
duapione ⁊̃ pars ꝯtinetur prom¬
de Nue suie totũ p̾diũ ĩtoter mͥ sit
datu siue pars predii alieuari ñ
potit ⁊toc iuire utimur ¶ Dotune ꝑ¬
questũ ẽ ut tũc demui alienacio ꝵ¬
piteatur  xredi quoq młris idem
auxiliũ ꝓstabitur quod młri pstab¬
atur. ¶Emixore pcde instituta fun¬
dus tocar fu̾it iegatus ũ quider de¬
Suctis legatis iułr ꝙͣtrrater detis ir
ditate ẜitura est ualet iegatum¬

Expanded text:
atione etiam pars continetur. proinde siue totum praedium in dotem sit datum siue pars praedii, alienari non poterit: et hoc iure utimur. Dotale pquaesitum est, ut tunc demum alienatio prohibeatur. Heredi quoque mulieris idem auxilium praestabitur, quod mulieri praestabatur. Si uxore herede instituta fundus dotalis fuerit legatus, si quidem deductis legatis mulier quantitatem dotis in hereditatem habitura est, ualet
Abbreviated transcription (Latin):
qui ibi manẽt ꝯͣ mandata ualebit
donaco qr nupcie nõ st̃. ł fas nõ
est ens donascões ratas esse ne me¬
lor sit ꝯdistio eoꝵ qui denquerũt
Dius cũ seuenis niliberta paulim ꝑ¬
cu senatoris ꝯtra statint qr non ei¬

Expanded text:
qui› ibi meret, contra mandata, ualebit donatio, quia nuptiae non sunt. sed fas non est eas donationes ratas esse, ne melior sit condicio eorum, qui deliquerunt. diuus tamen Seuerus in liberta Pontii Paulini senatoris contra statuit
Abbreviated transcription (Latin):
p. MOrib Aꝑõ dos
recept̾ est ne int̾ uiriu cueoremto̾¬
nascoes uaierentsm aũt recertum
est ne mutuo amore inuceriepo¬
uarent conacõib non obtempantõᷤ
umi pous educandi lb̾os sbertus
ebut qr sepe futurũ esfet ut disti

Expanded text:
 Moribus apud nos receptum est, ne inter virum et uxorem donationes valerent. hoc autem receptum est, ne mutuo amore invicem spoliarentur donationibus non temperantes, eros potius educendi. Sextus ebat, quia saepe futurum esset
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃ Si marito debicori fundi i
id ꝙ debet doti młr uiro promis¬
it dotaiem fundũ effici Quodsi
intote sit Quod pimdñ stichu
aut fundur debiit maritus et
ꝙ debuit doci promissũ sit sticho
morcuo firnd̾ indote esse husco̾¬
sdꝙ̃s esse ait ei ut si cornenanũ
aut sempronianũ fundũ deben¬
ti id quod debet doti expronisiu

Expanded text:
 Si marito debitori fundi id quod debet doti mulier promiserit, dotalem fundum effici. Quod squid in dote sit. Quod si Stichum aut fundum debuit maritus et quod debet, doti ei promissum sit, Sticho mortuo fundum in dotem esse. His consequens esse ait, ut, si Cornelianum aut Sempronianum fundum debenti
Abbreviated transcription (Latin):
itorem eiꝰ dins int̾cessoẽs factas.
hił .ł. dig̃. scͥbit. uã ꝓsotio ap̃ pͥmũ aliã¬
ꝓ pͥo apud crediterm euis ⁊ ideo ⁊ pͥo restit¬
ui obligõm ⁊ adu̾sus eum. marcił a̾ notat
initio miłir in alt̾ius locum suboatur
⁊ honus debitoris a quo obligõm transf̾re
creditor uoluit. suscipiat. an so qĩ debitͥr del¬

Expanded text:
alienam recepisse neque ueterem neque nouam, sed ipsam fecisse hanc obligationem. Si mulier apo apud creditorem eius, et ideo et Primo restitui obligationem et aduersus eum. Marcellus autem initio mulier in alterius locum subdatur et onus debitoris, a quo obligationem transferre creditor uoluit, suscipiat, an uero quasi debitrix del
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ lrtm siam ꝓcinitordatus post litẽ ..
utetur ¶Creditor ꝯpensare ũ cagitur qd̾ ali¬
i qnam debitori suo debet puã ius creditor eꝰ ꝓ
tara uolutatĩ oo soluit. qb debitũ recde sol¬
ui poduit. obligõ pͥstina manebit. s. dabitur
ei ꝯpensitio peculii in id qd̾ seruus puplicus
habebit.

Expanded text:
n rem suam procurator datus post litis conutetur. Creditor compensare non cogitur quod alii quam debitori suo debet, quamuis creditor eius pro citra uoluntatem eorum soluit, quibus debitum recte solui potuit: obligatio pristina manebit, sed dabitur ei compensatio peculii fini, quod seruus publicus habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
tõe ¶Siꝗs gͥ ꝯpensare potens soluit Aic¬
ere potit. qĩ indebito soluto.Qͥtiens ex
malefitio oritur acto ut ꝑnta ex cã furtiua
cetͥo. q̃i malefitior. si de ei pecuna ut̾ agat᷑
pensatio locum ht̃ lidẽ: ⁊ si dicaturer

Expanded text:
tur compensare potens soluerit, condicere poterit quasi indebito soluto. Quotiens ex maleficio oritur actio, ut puta ex causa furtiua ceterorumque maleficiorum, si de ea pecuniarie agitur, compensatio
Abbreviated transcription (Latin):
¶tĩ sidẽ uult titio donare accepit ame ma¬
ñ int̾cedit. nũmos seratꝰ .ii. obligate mulieri
fuccurri uoluit. non donaaiti hoc ideo qr faci¬
lius mult᷑ se obligat. quã alicui donat.
an quãlibet suam rem ĩ solutũ det Inã ⁊ si
uendid̾it rem sim sũ pͥtium acceptũ ꝓ al¬
io soluit. sũ emptorem delegauit creditori

Expanded text:
i, dum vult Titio donatum, accepit a me munon intercedit: senatus enim obligatae mulieri succurrere uoluit, non donanti: hoc ideo, quia facilius se mulier obligat quam alicui donat. an quamlibet suam rem in solutum det: nam et si uendiderit rem suam, siue pretium acceptum pro alio soluit siue emptorem delegauit creditori
Abbreviated transcription (Latin):
in diem debetur ũ ꝯpensabitur ante quã
dies ueniet. quã quã dari oporteat: si rom̃
aliuo dicam si reꝓbalut ⁊ pensatõm q ñex¬
istente debito timc .i. rei iudicate mͥ nocebit
exceptio:
cum actore lis ꝯtestata ÷ ne diligentior ꝗasti
det̾ioris ꝯditõnis habeatin. si ꝯpensatio
ei denegetur

Expanded text:
in diem debetur, non compensabitur, antequam dies uenit, quamquam dari oporteat. Si ratioaliud dicam, si reprobauit pensationem quasi non existente debito: tunc enim rei iudicatae mihi nocebit exceptio. cum actore lis contestata est, ne diligentior quisque deterioris condicionis habeatur, si compensatio ei denegetur
Abbreviated transcription (Latin):
es s Neya mancipia emit. ⁊ muticĩ pec¬
man accepit. sub faenissore mirito eĩ q
soluit uenditori. postea maritꝰ decedens ñ
soluendo ĩ fraudẽ creditoris cauit ĩ cestam̃¬
to se eam pectãm uniu̾sam debere. q̃r
sue maritꝰ obligauit semꝑrio ob ⁊ ditõm
mox mulr̃ a meiuo sua fide mutuã reci¬
tiam acceptã sub obligoẽ eidẽ fundi solut

Expanded text:
 Seia mancipia emit et mutuam pecuniam accepit sub fideiussore marito eamque soluit uenditori: postea maritus decedens non soluendo in fraudem creditoris cauit testamento se eam pecuniam uniuersam debere: quaeritur, suae maritus obligauit Sempronio ob conductionem: mox mulier a Numerio sua fide mutuam pecuniam acceptam sub obligatione eiusdem fundi solu
Abbreviated transcription (Latin):
peccã uiro refet ⁊ hunc fund̾ uendicat
exceptio ꝗdẽ oponitur ei de re cmpta . ł tra¬
dita is reꝑlicabitur amulrẽ aut sici uen¬
dit. ¶ Si mulx̃ ne ipã int̾ced̾e̾t. aliintĩ¬
daret ut fac̾et. an in ipꝰi psona locus sit¬

Expanded text:
am uiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem opp‹o›nitur ei de re empta et tradita, sed replicabitur a muliere: 'aut si ea uendit. Si mulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret ut id faceret, an in huius persona locus
Abbreviated transcription (Latin):
stituto tito. cum de ad heunda ħrditate
dubitauit. qm̃ male gesta cutela uideat᷑.¬
estimaretur ꝑ suadente matre pupilli
ut suo ꝑicło adhiret. ⁊ adhit. stꝙpła¬
tus q ÷ de ea cã indeminem se eo wiẽ
p̾stari si ex ea cã titiͦ pupillo aͥd p̾stro̾it¬

Expanded text:
stituto Titio: cum de adeunda hereditate dubitaret, quoniam male gesta tutela existimaretur, persuadente matre pupilli, ut suo periculo adiret, adiit stipulatusque de ea est indemnem se eo nomine praestari. si ex ea causa Titius pupillo ali
Abbreviated transcription (Latin):
tit̾oꝵ alius h̾rc estit̾it. ⁊ debitor alt̾i ħrdum
obligatus mult ꝯpensare quod ab ab alio debe¬
tiro non audietur ¶Cum intra dim. idni¬
dicati executõm datum adiudicatus sit aitio
agit cum eodẽ titio ꝗ ⁊ ipẽ pͥdem illi iuditat᷑
est. ⁊pensatio adinittetur. alind .N. diem eb¬
ligõis. ñ. fuisse. aliud ÷ humanitatis grãtp̃s

Expanded text:
 alius heres exstitit et debitor alteri heredum obligatus uult compensare quod ab alio debetur, non audietur. Cum intra diem ad iudicati exsecutionem datum iudicatus Titio agit cum eodem Titio, qui et ipse pridem illi iudicatus est, compensatio admittetur: aliud est enim diem obligationis non uenisse, aliud humanitatis gratia tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mag quã silitigiosũ ꝑͥdium seruus aut
libum hoem em̃it. ¶ Uror debit̾ee siã
uno delegauit. ut uit creditori eꝰ peccãm
soluet. ⁊ fidẽ suã qnã ꝓ ea delegaint. ap̃
uir̃ obligauit. locũ excertio .s.. ñ.it̃. qr

Expanded text:
n magis, quam si litigiosum praedium seruus aut liberum hominem emerit. Uxor debitricem suam uiro delegauit, u‹t› uir creditori eius pecuniam solueret: si fidem suam pro ea quam delegauit apud uirum obligauerit, locum except
Abbreviated transcription (Latin):
competat. ¶ Marelł qu&e scͥbit. si mul¬
anem .N. obligõm dimisit. ¶ Si mulr̃
post int̾cessom̃ sic solu̾it. ne repet̾e possit.
iuste pͥordebitor actõm recusat ¶ cũ re¬
lenatur reus si mislier sic soluit. ut re¬
Pet̾e ñ possit. ⁊ cum ei mulrĩ q ne repet̾e
ñ pot̾at si soluiss accepto tulit creditoe si¬
milr̃ releuitur reus. ¶Qmauã in õs
qui lib̾ati sũt restituitur actio ñ cñ omib resti

Expanded text:
competat. Marcellus quoque scribit, si mulanem enim obligationem dimisit. Si mulier post intercessionem sic soluerit, ne repetere possit, iuste prior debitor actionem recusat. sed cum releuatur reus, si mulier sic soluit, ut repetere non possit, et cum ei mulieri, quae repetere non poterat, si soluisset, accepto tulit creditor, similiter releuatur reus. Quamquam in omnes qui liberati sunt restituitur actio, non tamen omnibus resti
Abbreviated transcription (Latin):
ssilib̾i sint sũ serui factum p̃stare:
si in ip̃a naui dampnũ aitum sit. cc̃cm si
extra nauini. lic a nautis ñ p̾stibit Idẽ
si p̾dixit ut nnus ꝗsa uecto. res sinis.
seruet. nec dãrnũ se p̾statur̃. ꝓsenserit¬

Expanded text:
si›n‹t› siue serui, factum praestare: si in ipsa naue damnum datum sit: ceterum si extra nauem licet a nautis, non praestabit. item si praedixerit, ut unusquisque uectorum res suas seruet neque damnu
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑiunt. ñ ꝓcustadia s nauta ut
trasncit uectores. eniꝑi ut iuatores
man̾ie ĩ caupona patiat᷑. stabularius
ut ꝑmictut utũta ap̃ eum stabułari
et tã custodie noiẽ tenẽtur. Enã fullo ⁊
sarcuiator ñ ꝓcustodta. s ꝓ aite m̾ce
dem recipiunt. ⁊ tñ custodie noĩe ex

Expanded text:
accipiunt non pro custodia, sed nauta ut trajiciat vectores, caupo ut viatores manere in caupona patiatur, stabularius ut permittat jumenta apud eum stabulari, et tamen custodiae nomine tenetur, nam et fullo et sarcinator non pro custodem accipiunt, et tamen custodiae nomine ex
Abbreviated transcription (Latin):
auã quo. sũt deb̾et solui. ⁊ ideo si pigni¬
ori m̾ces accepo ob peccãm nuutica. mͥ
mag̾. quam debitori nluta tenebitur.
Recipit nĩt saluũ fore uts si in nauẽ
res misse sint. recepte uidentur.⁊ uiuo¬

Expanded text:
quam quorum sunt, debent solui. et ideo si pignori merces accepero ob pecuniam nauticam, mihi magis quam debitori nauta tenebitur, em saluum fore utrum si in nauem res missae ei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe .s. sue ꝗ tales adhibint. ⁊ ideo si decesser¬
it ñ reuelabitur. Seruoꝵ. aũt suoꝵ noẽ
noxili dũtarit tenetur. nã cum a lienos
adlbet. explorare eum oportet.cꝰ. fidei
.c̾ sinceridatis sint ĩ sitis uenia dignus

Expanded text:
e qui tales adhibuit: et ideo et si decesserint, non releuabitur. seruorum autem suorum nomine noxali dumtaxat tenetur: nam cum alienos adhibet, explorare eum oportet, cuius fidei, cuius innocentiae sint: in suis uenia dignus
Abbreviated transcription (Latin):
tus xepti dotis fiunt. ⁊ cũ ea restitiunntur
edẽ roẽ ĩ fructib p̾dio. urbano.
colam an fructꝰ oundi debeant. p. deduction¬
em ĩpensa ⁊ puto diuidendos. In cet̾is quor
bone fidei iudiciis. fructus oĩmod p̾stant᷑.
Si dos plegata fiuit. añ inptias ꝑcepti fructͤ
ĩ cã legati ueniunt.

Expanded text:
restituuntur. Eadem ratio est in fructibus praediorum urbanorum. colam, an fructus diuidi debeant post deductionem im pensarum? et puto diuidendos. In ceteris quoque bonae fidei iudiciis fructus omnimodo praestantur. Si dos praelegata fuerit, ante nuptias percepti fructus in causa legati ueniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsolidũ cũ ip̃o .ł. cum patre dũtarat de pe¬
reiᷤ sit᷑ alt̾ius mora alti ñ nocItẽ si
fideuissor solus morã fec̾it᷑. nͣdefietur. sicu¬
ti si stichũ ꝓmissũ occidit. s utił ĩ hunc¬
itati d p̾ses ꝓuincie. dũ modo acerbũ se ex¬
actorem ñ gumeliosũ pbeat .s mod̾atiumn
⁊ tñ efficatia benignũ ⁊ cum ĩ stantu huni¬

Expanded text:
at de pesint, alterius mora alteri non nocet. Item si fideiussor solus moram fecerit, non tenetur, sicuti si Stichum promissum occiderit: sed utilis itati debet praeses prouinciae, dummodo non acerbum se exactorem nec contumeliosum praebeat, sed moderatum et cum efficacia benignum et cum instantia hum
Abbreviated transcription (Latin):
pecunĩe illate usuras debexet. ñ nͥ exmora
usuras p̾stare debet. ¶Fiscus ex suis cc̃ti¬
b usiras ñdat. s ip̃e accipit. ut solet a fen¬
teaxiis qui taroius pectam ĩferunt yẽ ex
rectigalib cumaũt inlas p̾uati successitꝰ
⁊ dari solet ¶ Si debitores qui minors sem¬
istib p̾scabant usuras. fisci eẽ coeꝑunt. post¬
q̃ ad fiscum transi erunt. sernides cogendi
sunt pͥstire. Eos qui exadministratõe rer
ciuitatũ ꝯueniuntur usuris obnorios eẽ sa¬
tis notũ ÷ idem scruatur ĩ oꝑum curatori¬
b s peccã apud cos remansit. s mea quã
redemꝑtorib ⁊miscrunt ⁊̃ si negligent᷑

Expanded text:
pecuniae illatae usuras deberet, non nisi ex mora usuras praestare debet. Fiscus ex suis contractibus usuras non dat, sed ipse accipit: ut solet a foricariis, qui tardius pecuniam inferunt, item ex uectigalibus. cum autem in loco priuati successit, etiam dare solet. Si debitores, qui minores semissibus praestabunt usuras, fisci esse coeperunt, postquam ad fiscum transierunt, semisses cogendi sunt praestare. Eos qui ex administratione rerum ciuitatium conueniuntur usuris obnoxios esse satis no‹tum› est. idem obseruatur in operum curatoribus, si pecunia apud eos remansit. sed in ea quam r