comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ortunate insule hoc se uocabulo
significant omnia ferre bona
uasi felices q beate fructuũ ubertate.
Suapte enim natura p̾ciofarũ poma
siluarum ꝑturiũt. fortuitis uitib:
iuga collium uestiunt᷑. Ad herbarũ
uicem messes ⁊ olus uulgo est. Uñ
gentilium error ⁊ secularium carmĩa
poetarum. ꝓpt̾ soli fecunditatẽ easdẽ
briona dicitur. scd̾a iuniona. tcia the¬
ode. Quarta capraria. alia uinaria q̃
aere nebuloso ⁊ concreto est. Mox ca¬
uinatia: canib ĩmense magnitudinis
Allie insule st̃: q̃ ab elesponto usq ad
gades in mari magno sunt constitute.
Cyprus insula: a ciuitate cypro que in

Expanded text:
ortunatae insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices, et beatae fructuum ubertate. Suapte enim natura pretiosarum poma silvarum parturiunt. Fortuitis vitibus juga collium vestiuntur, ad herbarum vicem messis et olus vulgo est; unde gentilium error, et saecularium carmina poetarum, propter soli foecunditatem, easdem briona dicitur, secunda Iunonia, tertia Teode, quarta Capraria, alia Nivaria, quae aere nebuloso et concreto est. mox Canaria, canibus immensae magnitudinis Item insulae, quae ab Hellesponto usque ad Gades in mari magno sunt constitutae. Cyprus insula a civitate Cypro, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
ens appetitũ iusti: punitus
est: ut in separabilit̾ rõnali uolũ¬
tati adeẽ. quatinus in eo uł puni¬
retur si a iustitia reced̾e̾t: uel re¬
mun̾aretur. si in iusticia ꝑma¬
poss: si ꝯmodũ nullũ appeteret.
In ꝯmod̾ quippe nichil aliud ẽẽ cõ¬
stat. nisi qd̃ uoluntatis nate appe¬
titui contrariũ ẽẽ ꝓbatur. Qm̃ gͥ
homo appetitum iusticie deseru¬
it: appetitus ꝯmodi solus illi ad
penam remansit. In quo quidem
duplicit̾ punitur. siue cũ ab his
que ordinate appetit restͥngitur:
siue cũ ad aliã ꝯmoda que ordi¬
nate non possũt appeti. appetẽda
relaxatur. In alt̾o est pena. in al¬

Expanded text:
tento appetitu commodi punitus est ut inseparabiliter rationali voluntati adesset, quatenus in eo vel puniretur si a justitia recederet, vel remuneraretur si in justitia permaposset: si commodum nullum appeteret. Incommodum quippe nihil aliud esse constat, nisi quod voluntati suae sive appetitui contrarium esse probatur. Quia igitur homo appetitum justitiae deseruit; appetitus commodi solus, illi ad poenam remansit. In quo quidem dupliciter punitur, sive cum ab iis quae ordinate appetit restringitur, sive cum ad alia commoda quae ordinate appeti non possunt appetenda relaxatur. In altero est poena, in al
Abbreviated transcription (Latin):
album mutatur in nigrum tͥ¬
plici uia. scilicet ut primo sit sub¬
pallidum: ⁊ post ea pallidũ ⁊ sic de¬
inceps. Uel ꝙ primo sit subrubenm:
⁊ post da rubeũ. et sic deinceps. Uel
ꝙ primum sit uiride. ⁊ post ea ueni¬
at ad colorom medium: ⁊ tandem
ad nigredinem ꝑfc̃am. ⁊c̾. lxix.¬
album possit mutari in nigrũ
p artem et naturam: quare non ꝙ¬
libet nigrũ possit mutari in albũ
et aliũ colorẽ. Tinctores enim pan¬
num habentẽ nigrum colorẽ non pos¬
sunt mutare in album in album:¬

Expanded text:
album mutatur in nigrum tribus viis, scilicet ut primo sit subpallidum et postea pallidum et sic deinceps , vel quod primum sit subrubeum et postea rubeum et sic deinceps, vel ut primum sit viride et postea veniat ad colorem indicum et tandem ad nigredinem perfectam. Cum enialbum possit mutari in nigrum per artem et naturam, quare non quodlibet nigrum possit mutari in album vel alium colorem . Tinctores enim pannum habentem nigrum colorem non possunt mutare in album vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ duplex est generans. Uidelicet
generans ꝑ se sicut calidũ gen̾at
men generat calorem. ⁊ motus si¬
tes t̾restres: ⁊sic ꝑ consequens
ost generatiuũ nigri. ꝑtes enim
terrestres aduste. ꝑ seꝑationẽ ab
aereo et aqueo que fit in eis. com¬
primunt᷑ in seip̃is: et obstruunt᷑
pori. ita ꝙ non potest ois lux misce¬

Expanded text:
d duplex est generans, scilicet generans per se, sicut calidum generat men generat calorem, et sites terrestres, et sic per consequens est generativum nigri. Partes enim terrestres adustae per separationem ab aëreo et aqueo, quod fuit in ipsis, comprimuntur in seipsis et obstruuntur pori, ita quod non potest eis misce
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur et scd̾m hoc eum diffiuite cũ
dicit. Color est motiuũ uisus scd̃m
actum lucidi. ⁊ hoc est ip̃ius nat᷑a
actus enim lucidi: lumen ẽ. Et hãc
nequaꝙͣ dic̾et ẽẽ coloris naturam:
nisi aliquo modo daret illi ẽẽ ac spe¬
ciem.⁊ ẽ¬

Expanded text:
dum hoc diffinit eum, quando dicit: ‘Color est motivum visus secundum actum lucidi, et hoc est ipsius natura’. Actus enim lucidi lumen est, et hoc nequaquam diceret esse coloris naturam, nisi aliquo modo daret ei esse et speciem.
Abbreviated transcription (Latin):
ca. Iccirco prudenti pħico semꝑ ẽ ꝓui¬
dendũ: que sig̃na sol obtineat ⁊ qͥs
planeta sit cum ilło in eodem signo:
ulꝰ alia temꝑa. ut ꝯtͣ futuram tem¬
ꝑis qualitatẽ: p̾sto sit medicamem.

Expanded text:
ca. Ideo prudenti physico semper providendum est, quae signa sol obtineat, et quis planeta cum eo sit in eodem signo, et alia tempora, ut contra futuram qualitatem praesto sit m
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ hũoꝵ. iamq sol mediũ torti¬
mlt est remotus: est fregiditas.
S quiã iam dudũ defecit calor. qͥ
aerea desictat. paulisꝑ spissatur
aer in nubes. fit q tempus hũidũ.

Expanded text:
ol medium torrimiliter est sol remotus, est frigiditas: sed quia jamdudum defecit calor, qui aera desiccat: paulisper spissatur aer in nubes, et fit tempus humidum.
Abbreviated transcription (Latin):
effici existimarẽt. dicentes hiẽ a sole
spm̃: ⁊ a luna corpus a marte sãgni
sit nob̾ in eis tempus dictõis .i. in di¬
uino uł humano officio fandi. S ex
hiis festi dies hominũ: tausa diuino¬

Expanded text:
effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurisit in eis nobis tempus dictionis, id est in divino vel humano officio fari. Sed ex his festos dies hominum causa in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ea turbinis rotunda facies est. In
codem .n. uestigio u̾satur: ⁊ colũpne
modo cirtuam gentis se uoluitꝰ. Ergo
ignẽ qui inclusus est: similem qͦ
illi ẽẽ oꝑtet: Hic aũt longus est
et disiectus: nec simul in orbem co¬
tñ in primis sciendum est cometas
nõ ĩ una celi ꝑte aspici: nec in signi¬
fo̾ tm̃ orbe: s tam in ortu ꝙͣ in occa¬
su frequentissime tñ circa septẽtri¬
tẽ barbe flãma dependet et eoꝵ qui un¬
diq circa se uelut comã sꝑgunt. et
u̾ticẽ tendens. isti tñ om̃s eiusdẽ note
sunt. comete q recte diꝯtur. Quoꝵ
cum post longum tempus appeant
est: ita dicit aut lucidiorẽ aut rubi¬
ꝯdiorẽ ẽẽ. crines q aut ĩ ñt̾iora deduc¬
tos aut ĩ lat̾a demissos. S siue sĩt¬

Expanded text:
t; turbinis autem rotunda facies est in eodem enim uestigio uersatur et columnae modo circumagentis se uoluitur: ergo ignem quoque qui inclusus est similem esse illi oportet, atqui longus est et disiectus minimeque similis in orbem co imprimis praesumendum est, cometas non in una parte caeli aspici nec in signifero tantum orbe sed tam in ortu quam in occasu, frequentissime tamen circa septentriem barbae flamma dependet, et eorum qui undique circa se uelut comam spargunt, et uerticem tendens, tamen omnes isti eiusdem notae sunt cometaeque recte dicuntur. Quorum cum post longum tempus appareanest, ita ait aut lucidiorem esse aut rubicundiorem et crines aut in interiora reductos aut in latera demissos. Sed siue sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ex solis cirtulo s ex lune tutsu enu¬
mantur ꝙ est de nona ad nonam.
Egyptii aut̃ p̾mi pp̃ lune uelociorẽ
cursum. et ne error ꝯputationis eiꝰ
uelocitate accide̾t: ex solis cursu di¬
em mensis adĩuen̾unt. quiã tardi¬
or solis motus facilius pot̾at ꝯp̾hẽ¬
di. Ianuarius m̃sis a iano dictus¬
est. cui fuit a gentilib ꝯsetratus. uł
quia limes ⁊ ianua sit anni. Unde
et bifrons idem ianus: piugitur. ut
introitus anni ⁊ exitus demonstret᷑.
tui eo mense sacrificabatur. Ex ꝯpo¬

Expanded text:
ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretuest Plutone, cui eo mense sacrificabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾ egyptios uchoat ab occasu solis:
scd̾ persas ab ortu solis. sed̾ atheniẽ¬
ses a .ui. hora diei: scdm romanos a
media nocte. Uñ ⁊ tunc galliciniũ ẽ:
cti st̾ aub dies a diis: quoꝵ nomina
romani quibdam syd̾ib sacrau̾nt.
Primũ .n. diẽ a sole appellau̾nt: qui ẽ¬
princeps om̃iũ syderũ sicut idem dies
uesꝑ uocatur. Qrͣtum a stella mercu¬
Quintũ a stella iouis quã fetũtem
aiunt. Sextũ a uen̾e stella. quã luci¬
ferũ asserũt. que int̾ om̃ia sydera plꝰ
lucis ht. Septimũ a stella saturni:
q̃ sexto celo locata. xxͣx. annis fertur
explere tirculũ suum. Proinde autẽ
ex hus .uii. stellis nõia dieꝵ genti¬
les dederũ: eo ꝙ ꝑ eoedẽ aliquia sͥ¬

Expanded text:
Aegyptios inchoat ab occasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, ies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est omnium siderum, sicut et idem dies Pyrois vocatur. Quartum a stella MercuQuintum a stella Jovis, quam Phaetontem aiunt; sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet; septimum a stella Saturni, quae septimo coelo locata XXX annis fertur explere cursum suum. 8. Proinde autem ex his septem stellis nomina diebus gentiles dederunt, eo quod per easdem aliquid s
Abbreviated transcription (Latin):
uł in obediẽtiã uł uiolentia. nec obui¬
ant sibi adinuicẽ telestia corꝑa. Qͣre
nullo modo: possunt se adinuicẽ p̾pe¬
dire in mouendo. Si aut̃em intendat ħ
questio quere an effectus uniꝰ plane¬
te impediatur ꝑ alt̾um: manifestũ ẽ¬
qm̃ ħ ẽ uerũ. quiã cũ alieni planete
oppõitur planeta sibi ꝯtrarius aut
aspectu: impedit opus altius. Sic̾¬
u̾bi grã cum saturnus opponit᷑ mar¬
ti in renouatõe anni: aut ꝯiungitur
ei scd̾m aspectũ aliquẽ. ⁊ p̾fu̾it mars
anno: diminuit talorẽ qui ex uirtute
nõ ẽ q̃stio s est suppositõ in astrono¬
mia. Huius ã demonstratio apud auͣ
motus. Om̃ĩs motus simplex: aut
cireularis aut rectus. Igitur planete
cum sint corꝑa simplicia: aut circu¬
larit̾ aut recte mouentur. Sa nõ nõ
mouẽtur scd̾m rectũ: quia om̃e qd̃
incorruptibile. Planeta u̾o non ꝑtici

Expanded text:
, inobedientia, vel violentia; nec obvi, inobedientia, vel violentia; nec obviant sibi invicem celestia corpora; quare nullo modo possunt se ad invicem prepedire in movendo. Si autem intendat hec questio quererere, an effectus unius planete impediatur per alterum, manifestum quoniam hoc est verum, quia cum alicui planete opponitur planeta sibi contrarius, autaspectu, impedit opus alterius. Verbi gratia: cum Saturnus opponitur Marti in renovatione anni, aut coniungitur ei secundum aspectum aliquem et prefuerit mars anno, diminuit calorem qui ex virtute non est questio, sed est suppositio in astronomia. Huius autem demonstratio apud Arismotus; omnis autem motus simplex, aut est circularis, aut rectus. Igitur planete cum sint corpora simplicia, aut circulariter, aut recte moventur, sed non moventur secundum rectum, quia omne quod ita i
Abbreviated transcription (Latin):
motibi planetaꝵ sit ordinatio:
hanc questionẽ qm̃ est ambigua di¬
nido. Potest .n. hec q̃stio q̃rere an in
motib ip̃oꝵ cecid̾it prius ⁊ post̾ius
ꝑe motus fu̾it qͣm reliquus. uł pot̾
quer̾e an motus unius sit naturi pͥor
motu alt̾ius uł potest quer̾e an mo
ꝓportiones musice ꝯmensuratas. Si
quetitur pͥmũ: dico ꝙ om̃s simul ĩ¬
ceꝑunt mou̾i. Om̃s .n. sꝑe simul tẽ¬
ꝑe create erant: ⁊ in treatione mo¬
u̾i ceꝑunt. Si queratur. scdm: dico
ꝙ om̃is sꝑa ⁊ om̃is planeta sicut ẽ
suꝑior in ordine situali sic ẽ pͥor na¬
tura ⁊ motus suꝑioris nͥ prior mo¬
tu inf̾ioris. Non .ni. mouetur inf̾i̾or
nͥ ꝑticipans uirtuce suꝑioris. Si u̾o
q̃ratur t̾ciũ: dico ꝙ in illoꝵ motibus
est ordinata ꝓportio musite. Aliter
.n. non eẽt mundus: aptissime et
utrũ motus unius planete possit
impediri ꝑ motũ alt̾ius. Rndeo ꝙ¬
in corporib celestib nõ ẽ ꝯtrarietas¬

Expanded text:
motibus planetarum sit ordinato. motibus planetarum sit ordinato. Quam questionem quoniam est ambigua divido. Potest enim hec questio querere, an in motibus ipsorum ceciderit prius et posterius pore motus fuerit quam reliquus vel potest querere, an motus unius sit natura prior motu alterius; vel potest querere an motcundum proportiones musice commensuratas. Si queritur primum, dico quod omnes simul inceperunt moveri; omnes enim sphere simul tempore create erant et in creatione moveri ceperunt. Si queratur secundum, dico quod omnis planeta sicut est superior in situali, sic est prior natura et motus superioris natura prior motu inferioris; non enim movetur inferior, nisi participans virtutem superioris. Si vero queratur tertium, dico quod in illorum motibus est ordinata proportio musice. Aliter enim non esset mundus aptissime et UTRUM MOTUS UNIUS POSSIT IMPEDIRI PER MOTUM ALTin corporibus celestibus non est contrarietas
Abbreviated transcription (Latin):
gaudens. libalis. eloquens. amans
uestes pulcras. rubens ⁊ pulc̾ facie.
fram ꝓspiciens. Mars est calidus¬
mundus. amans miliciã et castra.
pugnas ⁊ cedes. turpis. malignus. ĩ¬
compositus. Uenus est frigida. hu¬
mida. temꝑata: hñs de metalł latonẽ.
femina hñs uestimenta ornata et
redimicula aurea ⁊ argentea ⁊ cã¬
corpus hñs leue plenũ carne. medi¬
ocris stature. Wercurius ẽ calid̾.
siccus. s quia siccitas eius ẽ mul¬
tum passiua: ip̃e ẽ frigidus cũ fri¬
gidis humidus cũ hũidis ⁊ cũ om̃i
planeta ꝯu̾sibilis in suas qualita¬
tes. hñs in metallis argentũ uiuũ:
eloquens. ingoniosus. studens. a mãs
scientias mathematicas ⁊ diuina¬
tõnes. corpus hñs gͣcile. labia sub¬
tilia. cõpletam staturã. Luna est
stigida humida. fl eginatica: femina
argentea. mediatrix mundi suꝑioris
⁊ infi̾oris. amans geometriã et qͥcqͥd
ei atrinet rotunda facie: medioctis

Expanded text:
gaudens, liberalis, eloquens, amans gaudens, liberalis, eloquens, amans vestes pulchras, rubeus et pulcher facie, terram prospiciens. Mars est caldus, amans militiam et castra, pugnas et cedes turpes, malignus, incompositus. Venus est frigida, humida, temperata, habens de metallis latonem, feminina, amans vestimenta ornata et redimicula aurea, et argentea, et cancorpus habens leve, plenum carne, mediocris stature. Mercurius est calidus et siccus; sed quia siccitas eius est multum passiva, ipse est frigidus cum frigidis, humidus cum humidis, et cum omni planeta conversibilis in suas qualitates, habens in metalis argentum vivum, eloquens, ingeniosus, studens, amans scientias mathematicas et divinationes, corpus habens gracile, labia subtilia, completam staturam. Luna est frigida, humida, phlegmatica, feminima, argentea, mediatrix mundi superioris et inferioris, amans geometriam et quicquid ei attinet, rotunda facie, mediocris
Abbreviated transcription (Latin):
tib: a causa aliqua extrinseca erit¬
ira in affectu. nisi refrenetur ꝑ bonos
mores. Siłr in om̃i affectu animi
est motus sp̃uũ aꝓpriatus illi affec¬
tui: quem motũ efficit naturaliter
⁊ sigͣt planeta aliguis. Et scitur
de uno qͦ planeta quoꝵ affectuum
et cuius figure corꝑalis sit signifi
uen̾unt sẽꝑ ĩnato sub dñio solis:
affectus uniu̾sales ⁊ figurã corꝑalẽ¬
qͦs supͣdiximus. Et siłr in natis sub
reliquis planetis: inuenunt affc̾us
et figuras quos reliquis planetis ac¬
signau̾nt. xlu. De ꝓpriis effectib
Icet̾oꝵ planetarũ.¬
Eliquoꝵ planetaꝵ ꝓprietates
it uitẽ plixitatẽ absq expositõe nar¬
rabo: quia petito in naturis ⁊ astro¬
nomicis sufficiunt que dixi in expo¬
nendis ꝓprietatib solis. ad exponend̾
scurus amãs uestes nigras: tenax.
religiosus agri cultor. Iupit̾ est
calidus. hũidus. temꝑatus. aerens.
dulcis. sanguiueus. stagneus. sꝑans.

Expanded text:
 causa aliqua extrinseca erit causa aliqua extrinseca erit in affectu, nisi refrenetur per bonos mores. Similiter in omni affectu animi est motus spirituum appropriatus illi affectui; quem motum efficit naturaliter et significat planeta aliquis. Nam scitur de unoquoque planeta, quorum affectuum, et cuius figure corporalis sit significvenerunt semper in nato sub dominio solis, affectus universales et figuram corporalequas supra diximus: et similiter in natis sub reliquis planetis invenerunt affectus et figuras, quos reliquis planetis assignaverunt. DE PROPRIIS EFFECTIBUS CETERORUM PLANETARUeliquorum planetarum proprietates, ut vitem proxilitatem, absque expositione narrabo. Quia perito in naturis et astronomiis, sufficiunt que dixi in exponendis proprietatibus solis, ad exponendum scurus, amans vestes nigras, tenax, religiosus, agricultor. Iupiter est calidus, humidus, temperatus, aereus, dulcis, sanguineus, stanneus, sapiens,
Abbreviated transcription (Latin):
est colera in homine ꝙ ignis in mũdo:
et idem effector et significator ut̾usq
tas sit ꝑ actuitatẽ. femineitas u̾o ꝑ
palsibilitatẽ: paret qm̃ sol ẽ effecti¬
ue masculmꝰ. Sol quoq uirtute su¬
a mouet fumũ sulphureũ mũdũ.
et ꝯmiscet cũ argento uiuo mũdo:
⁊ dequoꝙͥ ea calore temꝑato. ⁊ sic ef¬
ficit aurum. Nicħ .n. ẽ autũ: nisi fumꝰ
sulphureus mundus. ꝯmixtus argẽ¬
to uiuo. decoctus calore temꝑato. Q
hoc ꝙ in locis quib p̾fu̾it sol ⁊ ĩ an¬
nis in quib dñatur sol. magis habũ¬
dant min̾e auree. Ꝙ aũt affectus
animi aitribuuntur planetis: in¬
telligendum est de affectibs quos ho
effectores et motores sp̃uũ mouẽtiũ¬
affectus. Scd̾m namq effc̾s animi
tus spuũ mouẽtur affectus. u̾ gra.
Cum irascitur homo: attenditur
sangius. ⁊ sp̃c qui sunt in corde. Et
ferunt᷑ sp̃c sese ĩpellentes: ⁊ supͣ se ip¬
sos impetuose mundantes. Et cum
talis fu̾it motus in spiritib ĩ spiri¬

Expanded text:
t cholera in homine, quod ignis in mundo; et idem effector et significator utriusqutas sit per activitatem, feminitas vero per passibilitatem, patet quoniam sol est effective masculinus. Sol quoque virtute sua movet fumum sulphureum mundum, et commiscet cum argento vivo mundo, et decoquit ea calore temperato, et sic efficit aurum. Nihil enim est aurum, nisi fumus sulphureus mundus, commixtus argento vivo, decoctus calore temperato. Quod in locis quibus prefuerit sol et in annis in quibus dominatur sol, magis abundant minere auree. Quod affectus animi attribuuntur planetis, intelligendum est de affectibus quos haaffectores et motores spirituum moventium. Secundum namque affectus animi tus spirituum monentur affectus. Verbi gratia: cum irascitur homo, accenditur sanguis et spiritus qui sunt in corde, et feruntur spiritus sese impellentes, et supra seipsos impetuose inundantes, et cum talis fuerit motus in spiritibus,
Abbreviated transcription (Latin):
amplitudinẽ eoꝵ consid̾e̾s. siue¬
De
fulgorem. qui maior est cetis atq at
singulare: non in angustum ꝯiecta.
⁊ arctata s dimissa lib̾ius: ac młta

Expanded text:
amplitudinem eorum consideres siue fulgorem, qui maior est ardentiorque qquiddam et singulare, non in angustum coniecta et artata sed dimissa liberius et multa
Abbreviated transcription (Latin):
est: a maia mr̃e m̾curii. uel a maio
u̾o minorib. romani ꝯsecra uerunt
uñ ⁊ uinius dicit᷑. Antea .n. ppłs in
centuxias semoꝵ ⁊ iũnioꝵ diuisus
erat. Iulius aut̃ ⁊ augustus: de
pati sunt. Nam pͥus quintilis ⁊ sex¬
tił uocabãtur. Quintił quiã quitꝰ
erat a martio. quẽ pͥncipem ãni te¬
stantur ⁊̃ romani. Sextilis siłrr qr
sextus. Septemb̾ nomẽ ħt a min̾o

Expanded text:
s a Maia matre Mercurii; vel a maiorvero minoribus Romani consecraverunt. Unde et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de hpati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero
Abbreviated transcription (Latin):
et torpet. Inde ẽ ꝙ in fabulis poetaꝵ¬
.iIIIͬ. equi phebo attribuuntur: nõia
p̾dictis ꝓp̾etatib ꝯueniẽtia labentes.
Primus nempe eructeus .i. rubeus
dicit᷑. scd̃s lacteus .i. splendens. tertiꝰ
lampus .i. ardens. qͣrtus philogens .i.
amans t̾ram. In hiis usualib dieb:
tres in anno ꝯtingunt diu̾sitates. q̃¬
liqñ namq sunt equales noctib: ali

Expanded text:
et temperatur. Inde est quod in fabulis quatuor equi Phoebo attribuuntur, nomina praedictis proprietatibus convenientia obtinentes. Primus nempe Erytheus, id est, rubeus dicitur; secundus Acteus, id est, splendens; tertius lampas, id est, ardens; quartus Philogeus, id est, amans terram. In istis usualibus diebus tres in anno contingunt diversitates. Aliquando namque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mis p̾cedentis est humiditas. Cũ
u̾o ẽ in leone et uirgine exꝓpinqui¬
tate oꝑatur calorem. S qm̃ ex calo¬
re u̾is et ꝑtis estatis iam ẽ hũor de¬
siccatus: non ẽ quo temꝑetur calor.
nec est unde sit hũiditas. In de fit tẽ¬
pus calidum ⁊ siccũ.lxuiii. De au¬

Expanded text:
mis praecedentis humorem. Cum vero est in Leone et Virgine, ex propinquitate operatur calorem; sed quoniam ex calore veris et aestatis jam est humor desiccatus, non est quo temperetur calor, nec est unde sit humiditas; unde est tempus calidum et siccum. Cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
tur. t̾ra melancolia. senectus : qr st̃
frigide et sicce. In eo melius se hñt
sanguinei. peius melancolici. meliꝰ
pueri. peius senes. Pessima ẽ infir¬
mitas que nascitur ex melancoliã.
minus mala que ex sanguine. Ut
ma ẽ infirmitas que fit ex hũore
siłi temꝑi: qualitate .n. temꝑis augm̃¬
tatur mat̾ia morbi. Minus ẽ malã
que uenit ex humore ꝯtrario tem¬
pou. minuitur namq qͣlitate tẽpis
mat̾ia morbi. In ĩllo est utile uti cali
quo ⁊ exsuccis fructũ tunc habũdã¬
tiũ ꝑiclicantur hõies indiscreti. S¬

Expanded text:
terra, melancolia, senectus, quia frigidae et siccae sunt. In eo melius se habent sanguinei, peius melancolici, melius pueri, peius senes. Pessima est infirmitas quae nascitur ex melancolia; minus mala, quae ex sanguine. Ut ma est infirmitas quae fit ex humore simili tempori. Qualitatibus enim temporis augetur materia morbi. Minus est mala quae fit ex humore contrario tempori, minuitur nempe qualitate temporis materia morbi. In eodem est utile, uti caliquo et ex succis fructuum tunc abundantium, periclitantur indiscreti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dimidia ⁊ sexta ꝑte hore: silit̾ lib
occidit hora et t̾cia ꝑte. At scorpius di¬
minuit ortum: ⁊ auget occasũ. Oritͤ
hora semis et sexta ꝑte hore. Sagit¬
tarius oritur duab hons. ⁊ duodeci¬
ma ꝑte hore: occidit hora ⁊ deunce.¬

Expanded text:
et dimidia et sexta parte horae, similiterque Libra, occiditque hora et tertia parte. at Scorpius diminuit ortum et auget occasum; oriturhora semis et sexta parte horae. at Sagittarius oritur horis duabus et duodecima parte horae, occidit hora et deunce
Abbreviated transcription (Latin):
est: ħ̾baꝵ ⁊ arboꝵ radices desiccare.
flegmatici. peius colerici. meliũs de¬
crepiti: peius iuuenes. Pessima est
infirmitas que uenit ex colera. ut
canson t̾ciana: minus mala q̃ ex
utile est uti frigidis ⁊ hũidis: aug¬
mentandus ẽ potus. cibus ẽ miniũ
unde non ita cib dig̾itur. S qr potꝰ
tito transit in sanguinẽ: augmen¬

Expanded text:
est herbarum et arborum radices desiccare; elius se habent flegmatici, peius colerici, melius decrepiti, peius iuvenes. Pessima est infirmitas quae venit ex cholera, ut tertiana; minus mala, quae utile est uti frigidis et humidis. Augmentandus est potus, cibus minuendus.unde non ita cibus digeritur. Sed quia potus cito transit in sanguinem, augmen
Abbreviated transcription (Latin):
hos cometas existimat fieri: qua fi¬
unt ignes turbine eiecti. hoc unũ
int̾ ẽ ꝙ illi turbines ex suꝑion ꝑte
in t̾ras deprimũtur: hii de fra ĩ su¬
ꝑiora eluctantur. Adu̾sus hec multa
diꝯtur. Primũ si uentus ĩ cã eẽt:
nunꝙͣ cometes sine uento apꝑeret.
Nunc aut̃ ⁊ quietissimo aere apꝑet.
Deinde si uento fieret cum uento
ris ꝑtes impellit: cometes in uno
loco apꝑet ⁊ uentus in sublime nõ
ꝑuẽit: comete ã uidentur supͣire¬
uentis. At ĩꝙͥ quicꝙͥ hũidi aridiq
t̾ra efflau̾it: cũ in unũ coit. ipa
discordia corpoꝵ spm̃ u̾sat in tͣbinẽ
Tunc illa uis uenti circueũtis qͥc¬
quid intͣ se ꝯphendit. cursu accẽdit
et lenat in altum. ac tamdui mauer
sidit. Qui hoc dicit: non notat qͣlis
sit cursus turbinũ. et quał cometa¬
rum. Illoꝵ rapidus: ⁊ iuolentꝰ ip̃i¬
q uentis citatior est: cometaꝵ aũt
leius ⁊ qui ꝑ diem noctem q qnͣtũ
tnͣsierit abscondat. p̾t̾ea turbinum

Expanded text:
hos cometas existimat qua fiunt ignes turbine eiecti; hoc unum interest, quod illi turbines ex superiore parte in terras deprimuntur, hi de terra in superiora eluctantur. Aduersus haec multa dicuntur. Primum si uentus in causa esset, numquam cometes sine uento appareret: nunc autem et quietissimo aere apparet. Deinde si uento fieret, cum uento ris partes impellit, cometes uno loco apparet; et uentus in sublime non peruenit, cometae autem uisuntur suprquid umidi aridique terra efllauit, cum in unum coit, ipsa discordia corporum spiritum uersat in turbinem; tunc illa uis uenti circumeuntis quicquid intra se comprehendit cursu suo accendit et leuat in altum, ac tam diu manet sidit. Qui hoc dicit, non notat qualis sit turbinum cursus et qualis cometarum: illorum rapidus ac uiolentus et ipsis uentis citatior est, cometarum lenis et qui per diem noctemque quantum transierit abscondat. Deinde turbinum
Abbreviated transcription (Latin):
cerint alii nescio. duo nr̃a etate
fecere. Demũ u̾o om̃e ꝙ causa tem¬
ꝑalis accẽdit: cito int̾cidit. Nam¬
⁊ fax ⁊ fulmen ⁊ stella tisscurrẽs.
⁊ quisqͥs ẽ alius ignis aere exp̾ssus
in fuga ẽ: nec appet nisi dum cadit.
cito expellitur s spatium suũ eme
titur nec extinguitur s excedit. At¬
inquit. si erratica stella esset: ĩ sig¬
nifo ẽẽt. S quis unũo stellis limi¬
tẽ ponit. Quis in angustũ diuina
ꝯpellit: Nempe hec ip̃a soda que so¬
la moueri cͥditis: alios ⁊ alios cirtu¬
los hñt. Cur gͦ nõ ⁊̃ aliqͣ sint. q̃ in
ꝓprium it̾ ⁊ ab istis remotũ seces¬

Expanded text:
fecerint nescio, duo nostra aetate fecerunt. Deinde omne quod causa temporalis accendit cito intercidit: et fax et fulmen et stella transcurrens et quisquis alius est ignis aere expressus in fuga est nec apparet, nisi dum cadit: cito expellitur sed emetitur spatium suum, nec extinguitur sed excedit. APUT 24 Si erratica, inquit, stella esset, in signifero esset. Quis unum stellis limitem ponit? Quis in angustum diuina compellit? Nempe haec ipsa sidera quae sola moueri creditis, alios et alios circulos habent; quare ergo non aliqua sint quae in proprium iter et ab istis remotum seces
Abbreviated transcription (Latin):
namq humani corꝑis ex frigiditate
ꝯstringuntur: nec potest calor ouapo¬
rare qui intus remanens plus ꝯsu¬
mit. Contͣ gͥ int̾iorem defectionem:
necesse est infundere ext̾iorẽ refectõ
pinguis uentrẽ pingebatur. ⁊ ab
ĩmundicia paludis spurius uocaba¬
tur. In eodem calidis uti ⁊ siccis est

Expanded text:
enim humani corporis ex frigiditate constringuntur, nec potest calor evaporare qui intus remanens plus consumit; contra igitur interiorem decoctionem necesse est infundere exteriorem refectiopinguis ventre pingebatur, et ab immunditia paludis Spurius appellabatur. In eodem bonum est uti calidis et
Abbreviated transcription (Latin):
melancolici. peius sanguinei. meliꝰ
senes peius pu̾i. Pessima ẽ infir¬
mitas que uenit ex sanguine. ut
si nota: minus mala que ẽ ex me¬
lancolia. ut qrͣtana. In eodem ẽ cõ¬
ueniens uti frigidis ⁊ siccis.
Um aũt sol usq ad cancrũ ascẽ¬

Expanded text:
 habent melancolici, peius sanguinei, melius senes, peius pueri. Pessima est infirmitas quae venit ex sanguine, ut sinocha; minus mala quae venit ex melancolia, ut quartana. In eodem est conveniens uti frigidis et siccis. m sol usque ad Cancrum asce
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑent. Constat ã post fc̃m mundum.
exqͣlitate cursus soł temꝑa in t̾nos mẽ¬
ses fuisse diuisa. Quoꝵ ⁊̃ temꝑũ. ta
t̾cio p̾ceps. Sic de estate et cet̾is. Bc̃n¬
culo. Uñ ⁊ hoc tempꝰ bruma dr: quasi
maior sit uescendi appetitꝰ. Edacitas
.n. g̾te bruma appellatur. Uñ ⁊ imbru¬
mati diꝯtur: quib fastidiũ ẽ ciboꝵ.¬
Hec temꝑa singulis ⁊̃ celi ꝑtib ascri¬
tior sit. Hyems septẽtrioni: eo ꝙ fri¬
gorib ⁊ perpetuo gelu torpet. autũp¬
nus occiduo: qr gͣues morbos ht̃: et
tunc om̃ia. folia arboꝵ defluũt. ut
ã autũpnꝰ habundet morbis: facit ħ
ꝯfiniũ frigoris ⁊ caloris. et ꝯpugnã¬
tia int̾ se ꝯtrarioꝵ aeꝵ. Ex compoto¬

Expanded text:
nt. Constat autem post factum mundum ex qualitate cursus solis tempora in ternos menses fuisse divisa. Quorum temporum taltertio praeceps. Sic et aestas in suis culo. Unde et hoc tempus bruma dicitur quasi major sit tunc vescendi adpetitus, edacitas enim Graece bruma appellatur, unde et inbrumati dicuntur, quibus fastidium est ciboec tempora singulis etiam coeli partibus ascriantior sit; hiems Septentrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpeat; autumnus Occiduo, eo quod graves morbos habet; unde et tunc folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit 229 hoc confinium frigoris et caloris, et compugnantia inter se contrariorum aerum. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
lanus. in puteolanis collib ytalie col
q frangendos opponitur. Nã m̾sus a¬
quis fit lapis ꝓtinus. undis q cotidie
fortior effectus in saxũ mutat᷑. sicut
argilla igne in lapidem u̾tit᷑. Gleba uꝰ¬

Expanded text:
lanus in Puteolanis Italiae colligitur que frangendos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidie fortior effectus in saxum mutatur, sicut argilla igne in lapidem vertitur. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
re fixus .uii. stellis iñ se reuolutis
plaustri u̾tit᷑ ͤ nr̃i eam septẽtrionẽ
aratorii: dcĩ eo ꝙ t̾rã t̾ant. quasi t̾i¬
ones. Septem triones non occid̾e. axis
uicinitas facit: quia in eo fixe sũt.
cem ursam seqͣ undẽ ⁊ bootẽ dixe¬
cunt: eo ꝙ plaustro het signũ młtis
spectabile stellis: int̾ quas arcturus
est. Arcturus ẽ stella post caudam
maioris urse: poĩta in signo boote.
uñ ⁊ arctutus dicta est: quasi actuso
cia: quia bootis p̾cordiis collocata ẽ.
Oritur aũt autũpnali temꝑe. Cri¬
on astrum: ante tauri uestigia ful¬
get. ⁊ dictus ẽ orion: ab urina .i. ab in¬
undatõe pluuiaꝵ. Temꝑe .ni. hyemis
obortus: mare ⁊ t̾ras aquis ⁊ tempe¬
statib turbat. Hunc latini iugulã
nocant: eo ꝙ sit armatus ut gladius.
et stellaꝵ luce t̾ribilis atq clarissimꝰ.
In quo si hec fulgent om̃ia: serenitas
portenditut. Si obscurat᷑ hiis eiꝰ aciest

Expanded text:
xe fixus septem stellis in se revolutis plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia ineo sunt. 8. Helicem Ursam sequitur. Eumdem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis inspectabile stellis, inter quas Arcturus est. 9. Arcturus est sidus post caudam majoris Ursae poUnde Arcturus dicta est, quasi ἄρκτου οὐρὰ, quia Bootis praecordiis conlocata est. Oritur autem autumnali tempore. Orion austro ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus mare et terras aquis ac tempestatibus turbat. Hunc Latini Iugulam vocant, quod sit armatus, ut gladius, et stellarum luce terribilis atque clarissimus; in quo si haec fulgent omnia, serenitas portenditur, si obscuratur his acies,
Abbreviated transcription (Latin):
li credat. Deĩ ⁊̃ si u̾tices isti ꝯp̾hẽ¬
d̾e̾ t̾cena huidaq ⁊ ox hũili in altũ
expͥm̾e possent : nõ tñ supͣ lunam
efferrent. Om̃is .n. illis in nubilo
uis est. Cometas aut̃ in mixtos stel¬
lis uidemus: ꝑ suꝑiora labentes.
Itaq u̾isiłe non est in tantũ sꝑa¬
tium durare turbinẽ: qui quo ma¬
ior ẽ maturus corũpitur. Nemo q¬
it̾ ẽ; utiq ab illo motu qui uniu̾sũ
trahit solu̾etur. Quid .n. ẽ illa ꝯu̾si¬
one mundi citatiũs. H ac om̃ium
uentoꝵ in unũ ꝯgesta uis dissipa¬
retut: ⁊ ⁊̃ t̾re solida fortis q ꝯpages.
n̾e non potest in alto ignis turbine

Expanded text:
si uertices isti comprehendere terrena umidaque et ex humili in altum exprimere possent, non tamen supra lunam efferrent: omnis illis usque in nubilum uis est; cometas autem immixtos stellis uidemus per superiora labentes. Ergo ueri simile non est in tantum spatium perseuerare turbinem, qui quo maior est maturius corrumpitur. Utrumliiter est, utique ab eo motu qui uniuersum trahit solueretur: quid enim est illa conuersione mundi citatius? Hac omnium uentorum in unum congesta uis dissiparetur et terrae solida fortisque compages, nere in alto non potest ignis turbine
Abbreviated transcription (Latin):
Anicula stella que ⁊ syrius dicit᷑.
estiuis mensib in medio cẽtro
celi est. Et idum sol ad eam ascend̾it:
ꝯiuncta cum sole duplicatur talor
eius. et dissoluũtur corꝑa et uapo¬
rantur. Uñ ⁊ ex ip̃a stella dies can
sit ut p̾ tet̾is luc̾e uidẽatur. Pͥlimiꝰ¬
.ii .l̾. Canicule exortu. solis uapores¬
accendi quis ignorat: cuius syderis
effectus amplissimi in t̾ra sentiũ t᷑.
feruent maria exoriente eo: fluctu¬
ant in cellis uina. mouent᷑ stagna
originẽ appellat egyptꝰ ferã. quã ĩ
exortu eius qͣ stare ⁊ ꝯtueri tradit.
ac uelut orare cum sternuerit. Ca¬
nes quidem eo toto spacio maxĩe

Expanded text:
anicula stella, quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies canisit ut prae ceteris lucere videatur. I Nam caniculae exortu acendi solis vapores quis ignorat? cuius sideris effectus amplissimi in terra sentiuntur: fervent maria exoriente eo, fluctuant in cellis vina, moventur stagna. orygem appellat Aegyptus feram, quam in exortu eius contra stare et contueri tradit ac velut adorare, cum sternuerit. canes quidem toto eo spatio maxime
Abbreviated transcription (Latin):
uidimꝰ spectandũ se p̾buit. In diu̾sũ
illi clandiano tircuactus. Ille ⁊ .n.
a septemtrione in u̾ticẽ surgens o¬
eadem ꝑte cepit. s in occidentẽ ten¬
dens ad meridiẽ flexit: itaq se ocu
motus sit ille in sinistrũ. Om̃ib aũt
stellis ĩ eãdem ꝑtẽ cursus ẽ: idẽ mũ
do ꝯtrarius. Hic .n. ab ortu uoluitur

Expanded text:
 spectandum se praebuit, in diuersum illi Claudiano circumactus: ille enim a septentrione in uerticem surgens oeadem parte coepit sed in occidentem tendens ad meridiem flexit et ibi motus sit, ille in sinistrum; omnibus autem stellis in eandem partem cursus est, id est contrarius mundo hic enim ab ortu uoluitur
Abbreviated transcription (Latin):
uis ẽ quia cit̃o illas idẽ cursus qͥ
ad mou̾at abstrahit. Uide mꝰ ⁊̃ solem
cometes aliqñ senis mensib manẽt
pretea stellis intra signiferũ curs
ꝙͣ locus ullus ultra ꝙ̃ non exeant.
Diacet itaq nr̃is: cõmetas sicut
so aere creari. Ideo circa septẽtriõnẽ
frequẽtissime appent: quiã illic plu¬
rimũ ẽ aeris pigri. Ideo u̾o nõ stat
a retroiciens ip̃e descendit. In aero

Expanded text:
breuis est, quia cito illa idem cursus qui admouerat abstrahit; uidemus solem et cometae senis mensibus manentt. Stellis intra signiferum cursuquam locus ullus ultra quem non exeant.acet ergo nostris cometas, sicut so aere creari. Ideo circa septentrionem a frequentissime apparent, quia illic plurimum est aeris pigri. Quare ergo non stat a retro iens ipse descendit. In aere
Abbreviated transcription (Latin):
aries tota estate in dextro lat̾e et
tota hyeme in siuistro tubat: sic sol
sub illo signo gͣdiens: dext̾am ꝑtem¬
tus radioꝵ suoꝵ cornua sortitus
erexit: et t̾ram arabilem reddit.

Expanded text:
aries, tota aestate in latere dextro ac tota hieme in sinistro cubat. Sic sol sub illo signo gradiens dextram coetus radios suos, ut cornua fortius exerit, et terram arabilem reddit.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ex .u. stellis planens: noctẽ ducẽs.
et solem sequens. Fertur ã ꝙ hec stel¬
la oriens luciferũ: occidens uesꝑum
fac̾. De qͣ stacius. Et alt̾no dependit᷑
s lucifer cum ante solem uidetur
in mane. hesperus aũt qñ post eũd̾
uidetur in uesꝑe. Uñ q̃stio ẽ: an in
eodẽ anni tẽꝑe possit ẽẽ lucifer et
hesꝑus. Et dicunt quidam hoc eẽ
non posse. Cum .ni. ꝑis uelocitatis
cum sole sit: ⁊ fere in eodẽ spacio cur¬
sum suũ ꝑficiens. quomͦ in una et
eadem nocte uesꝑe sequeretur solẽ.
et in mane p̾cederet. In uno iguur
cifer: in alio sequitur. ⁊ tunc ẽ hes¬
ꝑus alii dicunt eam in uno ⁊ eodẽ¬

Expanded text:
ipsa ex quinque stellis planetis noctem ducens, et Solem sequens. Fertur autem, quod haec stella Oriens Luciferum, Occidens Vesperum facit. De qua Statius: Et alterno dependitur sed Lucifer quando ante solem videtur in mane, Hesperus quando post eundem videtur. Unde est quaestio: An in eodem tempore anni possit esse Lucifer et Hesperus? Dicunt quidam hoc esse non posse. Cum enim sit paris velocitatis cum sole, et fere in eodem spatio cursum suum perficiens, quomodo in una et eadem nocte, in vespere sequeretur solem et in manc praecederet. In uno ergo acifer: in alio subsequitur, et tunc est Hesperus. Alii dicunt in uno eode
Abbreviated transcription (Latin):
N medio aũt firmam̃ti sunt .xii.
signa ꝑ tnͣsu̾sum disposita: qͣlit̾ ꝑ
tircuitũ distincta. Hoꝵ dispositio
grece d̾r zodaicus. latine signifer.
eo ꝙ in eo signa sunt que aĩaliũ

Expanded text:
In medio firmamenti sunt duodecim signa per transversum disposita, aequaliter per circuitum distincta. Horum dispositio dicitur Graece zodiacus, latine signifer, eo quod fert signa quae animalium
Abbreviated transcription (Latin):
quippe suo: efficiunt pluiiãs. Uñ ⁊
latini eas succulas appellau̾nt. St
ante genua tauri: ex quib sex uidẽ¬
tur. Nam latet una. Has latini uer¬
gilias dicũt: a temporis signific atõe
suo hyemem: ortu estatẽ. pͥmeq na¬
uigationis tempus ostendũt. Cõ

Expanded text:
quippe suo efficiunt pluvias, unde et eas Latini succulas appellaverunt, ante genua Tauri, ex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latini Vergilias dicunt, a temporis significatione,suo 163 hiemem, ortu aestatem, primaeque navigationis tempus ostendunt. 14.
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ si insolite ꝓdieriñt: spectaculum
dulce fiant. Hic itaq cetus astroꝵ
quib immẽsi corꝑis pulchritudo distĩ¬
guitur: ppłm nõ cõuocat. At cum aliꝙͥ
ex more mutatũ ẽ: om̃iũ uultꝰ in celo
est. Sol spectatorẽ nisi defec̾it nõ ħr:¬

Expanded text:
 si insolitae prodierunt, spectaculum dulce fiat. Hic itaque coetus astrorum, quibus immensi corporis pulchritudo distinguitur, populum non conuocat: at cum aliquid ex more mutatum est, omnium uultus in caelo est. Sol spectatorem, nisi deficit, non
Abbreviated transcription (Latin):
Saturno in scorpione. ioui. in uͥgũ.¬
marti in leone: soli. in geminis:
uen̾is in sagittario. m̾curio ĩ capu¬
corno lune in atiete. mediis om̃iũ
ꝑtib. Et eꝯͣrio: Ad t̾re centrũ hu¬

Expanded text:
Saturno in scorpione, Jovi in Marti in leone, soli in geminis, Veneri in sagittario, Mercurio in capricorno, lunae in ariete, mediis omnium partibus, et e contrario ad terrae centrum hu
Abbreviated transcription (Latin):
płes uidebuntur quo fi̾antur albes
Si stellaꝵ etrantiũ aliꝙͣ orbis ĩclu¬
sit: imbrem p̾tendit. Sũt ã ĩ signo
cancri due stelle ꝑue a selli appella¬
atrox hyems sequitur. Si alt̾a eaꝵ
agiuiloniam caligo abstulit: auster
euit. Si aust̾nam: aquilo .lu. De

Expanded text:
e videbuntur, quo ferentur albescsi stellas errantium aliquas orbis incluserint, imbrem significant. Sunt in signo cancri duae stellae parvae aselli appellaatrox hiems sequitur; sin alteram earum aquiloniam caligo abstulit, auster saevit; si austrinam, aquilo. E
Abbreviated transcription (Latin):
dore letat᷑. uii. stelle singulis circulꝰ
ꝯtra mundũ ferunt᷑. ⁊ obuagum
Sicut musca si in rota circum ferre¬
nem eius ire uideret᷑. Hii planete
nunt infius nunc supetius ꝓpter
obliquitatẽ signiferi uagantes ra¬

Expanded text:
oc septem stellae singulis circulis contra mundum feruntur, et ob vagum sicut musca si in rota molendini circumferrenem ejus ire videretur. Hae nec inferius nec superius propter obliquitatem signiferi vagantes, ra
Abbreviated transcription (Latin):
scitur in qnͣto temꝑe circulũ suũ
unaqueq stella ꝑcurrat. siue ꝑ lõ¬
gitudinẽ: siue latitudinem. Na in
luna .xuiii. anius fertur explere
circulum suum. Mercurius anius
.xx. lucifer. aunis .ix. Sol anuus .xix.¬

Expanded text:
suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive per latitudinem. Nam Luna totannis fertur explere circulum suum, Mercurius annis XX, Lucifer annis IX, Sol annis XIX
Abbreviated transcription (Latin):
oñis planete sint sicut unum
efficiens ad gn̾̃atõem uniuscuiꝰq. uł
possit unus illoꝵ ꝑ se aliquid efficere
ad ꝙ respondeo. ꝙ om̃e ꝙ efficitur in
mundo inf̾iori: ab om̃ib planetis effi¬
citur. ⁊ oms participant in efficiẽ¬
tia uniusc̾q effecti. Et ⁊̃ cõꝑticipat
eis in efficiendo sĩgulare alicuius sp̃ei
ymago aliqͣ celestis. Planete nãq ss̃
effectores ⁊ significatores uniu̾sales:¬

Expanded text:
nes planete sint sicut unum efficiens ad generationem uniuscuiusque, vel possit unus illorum per se aliquid efficere. Ad quod respondeo, quod omne quod efficitur in mundo inferiori, ab omnibus planetis efficitur et omnes participant in efficientia uniuscuiusque effecti; et etiam comparticipat eis in efficiendo singulare alicuius speciei, imago aliqua celestis; planete namque sunt effectores et etiam significatores. Universales
Abbreviated transcription (Latin):
ol gͥ uirtute sua calefacit ⁊ de¬
siccat mundum inf̾i̾orẽ: et ge
lib ⁊ augmentat ĩ natis calorem.
punctũ u̾nalem in tropicum estiuũ.
renouatur gen̾atõ in t̾re nascentib
et aĩalib pleris q: ⁊ uigoratur uis
augmẽtatiua. Uñ ip̃e ẽ significator
uite aĩalis: que uiget ꝑ calorẽ tẽ¬
ꝑatũ. Cum u̾o recedit a nob̾: corrũ¬
puntur plera ꝙ t̾re nascentia et
aĩalia. ⁊ debilitat᷑ uis augmẽtatĩa
et nutritiua pp̃ defectũ caloris ui¬
tał: ⁊ suꝑ habundantiã frigidita

Expanded text:
gitur virtute sua calefacit et desiccat mundum inferiorem et genelibus, et augmentat in natis calorem epunctum vernalem in tropicum estivum, renovatur generatio in terre nascentibus et animalibus plerisque, et vigoratur vis augmentativa; unde ipse est significator vite animalis, que viget per calorem temperatum. Cum vero recedit a nobis, corrumpuntur pleraque terre nascentia et animalia, et debilitatur vis augmentativa et nutritiva, propter defectum caloris vitalis et superabundantia
Abbreviated transcription (Latin):
co gͥ ꝙ sol ẽ calidus. siccus. igneus.
colericus. masculinꝰ. aurens. regnan¬
di cupidus. auri ambiciosus. amans
muncliciam. gͣuis in eloquio: mag¬
nificus. carnosus. pulcher facie. Has
tales ꝓprietates insint uł meẽ pos¬
suit celestib substantiis: cum nõ
ꝑticipẽt ꝯͣuetate nec sexuũ diu̾sita¬
te nec effectionũ animi mutabili¬
tate: s qr celestia corꝑa sunt effici¬
entia et sigͥntia tales ꝓprietates ⁊
eaꝵ renouatões ⁊ defectiones in reb
mutabilib muntli infioris alt̾abi¬
uis: et icõm om̃s ꝑtes sui corrupti¬
bilis. Om̃ia .n. que renouantur in
mundo infĩori: pt̃ ea que causant᷑
a suꝑiori facie rõins nr̃e : hñt suas
causas efficientes in mũdo suꝑiori
ĩ alt̾abili et incorrruptibili. Cuius
Qua pp̃ om̃ia renouata in mũdi infĩ¬
ori. tum fu̾int potentia pͥusꝙͣ actu:
le hñs. necesse ẽ ꝓdire in effc̃m. Oĩa
aut corꝑa celestia sunt semꝑ uno
mͦ in se ip̃is se hũtia: renouantia so¬

Expanded text:
od sol est calidus, siccus, igneus cholericus, masculinus, aureus, regnandi cupidus, auri ambitiosus, amans munditiam, gravis in eloquio, magnificus, carnosus, pulcher facie. Has tales proprietates insint, vel inesse possint celestibus substantiis, cum non participent contrarietate, nec sexuum diversitate, nec affectionum animi mutabilitate, sed quia celestia corpora sunt efficientia et significantia tales proprietates et earum renovationes et defectiones in rebus mutabilibus mundi inferioris, alterabilis et secundum omnes partes sui corruptibilis. Omnia enim que renovantur in mundo inferiori, preter ea que causantur a superiori facie rationis nostre, habent suas causas efficientes in mundo superiori, inalterabili et incorruptibili. Cuius Quapropter omnia renovata in mundo inferiori, cum fuerint potentia priusquam actu, bens, necesse est prodire in effectum; omnia autem corpora celestia sunt semper uno modo in seipsis se habentia, renovantia so
Abbreviated transcription (Latin):
estimant: hoc in adiutorium sui erro¬
ris assumũt. ꝙ noua stella exiĩt cũ
in carne dñs apparuit: cuius fatũ
eandẽ que apꝑuit stellã fuisse putãt
licet non puer ad stellam s ad pue
tum stella cuturtit: si clici liceat. nõ
paruit puer fuit. S absit a fideliũ
cordib. ut eẽ aliquid fatũ dicant. Ui¬
tam quippe hominũ solus conditor
qui creauit administrat. Neq enim
ꝓpt̾ stellas homo: s stelle pp̃ hominẽ
fce st̃. Et si stella fatũ hominis diciͦ.
ip̃is suis minist̾iis subẽe ꝑhibetur.

Expanded text:
et hoc in adjutorium sui erroris assumunt, quod nova stella exiit cum Dominus in carne apparuit, cujus fuisse fatum eamdem quae apparuit stellam putant.  non puer ad stellam, sed stella ad puerum cucurrit, si dici liceat, non i apparuit puer fuit. Sed a fidelium cordibus absit ut aliquid esse fatum dicant. Vitam quippe hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo
Abbreviated transcription (Latin):
ficant. Has naute obseruant in gu¬
bernandis remigiis: contẽ plantes ea
status celi futurus ostenditur. S et
om̃s hoĩes eas intendunt: ad p̾uidẽ¬
das aeris qualitates ꝑ estatẽ ⁊ hye¬
stellaꝵ fulgor obscuratur. ut id neq¬

Expanded text:
ia eas nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes acietatus coeli futurus ostenditur. 5. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem, et hiest
Abbreviated transcription (Latin):
eis in efficiendo ꝯꝑticipet aliqua de ce¬
sunt effectrices: ac significatrites sp̃eꝵ
specialis simaꝵ mũdi t̾restris. Demõ¬
stratõ aũ ꝙ om̃s planete sunt sicut
unũ efficiens. et non possit aliquis
eoꝵ ꝑ se ag̾e in hec inferiera: hec est.
Uirtus inf̾ior non agit nisi per uir¬
tutẽ suꝑiorem. Sed duo que distant
aliquib mediis naturałr int̾poĩtis.
nõ agunt uł patiũtur adinuicẽ ab¬
sq medio. Pter hoc nullus planeta

Expanded text:
et in efficiendo aliqua de imsunt effectrices et etiam significatrices specierum specialissimarum mundi terrestris. Demonstratio autem quod omnes planete sunt sicut unum efficiens, et non possit aliquis illorum per se agere in hoc inferiori, hec est; quod virtus inferior non agit, nisi per virtutem superiorem, et duo que distant aliquibus mediis naturaliter interpositis non agunt vel patiuntur ad invicem absque medio. Propter hoc nullus planeta
Abbreviated transcription (Latin):
in confinio nostre habitabilis ⁊ torti¬
de zone. Deinde leo obliquando descẽ¬
dit u̾sus orientẽ: post uirgo. deinde li¬
bra: in medio torride zone existens.
Ultra quã est scorpius: deinde sagitta¬
rius. Post quem ẽ capricornus. a nob̾
remotissimus: deunide obliq a scendẽdo
est aquarius. Post illum pisces. de m̃
aries. in medio tortide libre oppositꝰ¬

Expanded text:
in confinio nostrae habitabilis et torridae. Deinde Leo aliquanto descendit versus Orientem, post Virgo; deinde Libra, in medio torridae zonae existens; ultra quam es Scorpius, deinde Sagittarius; post quem est Capricornus, a nobis remotissimus; deinde oblique descendendo est Aquarius, postea Pisces; deinde Aries, in medio torridae zonae Li
Abbreviated transcription (Latin):
xima ĩ primo cirtulo fert᷑. Huius cor¬
illuminatur. Et ideo luna qͣi luci¬
nia .i. a luce nata nominatur. Q
ã quasi nubecula in ẽa uidetur. ex
minaret. et ima obuicinitatẽ ma¬
ximo aridore uastaret. Globus eurs:¬

Expanded text:
in primo circulo fertur. Hujus corilluminatur. Et ideo luna, quasi lucina, id est, a luce nata, nominatur. Quod autem quasi nubecula in ea videtur, ex straret. Imo ob vicinitatem maximo ardore vastaret. Globus
Abbreviated transcription (Latin):
biles: respondeo cũ augustino. ꝙ ñ
solum planete s om̃is treatura ex
se ip̃a dissolubilis est atq corrupti¬
Om̃is ã t̾atura est ex nichilo: ideo
q ꝑiodus eius est in nichilũ. U̾mp¬
dissolubile: siue corruptibile. Dr᷑¬

Expanded text:
biles. Ad quod respondeo cum Augustino, quod non solum planete, sed omnis creatura ex seipsa est dissolubilis et corruptiomnis autem creatura est ex nihilo, quare periodus eius est in nihilum. Verudissolubile, sive corruptibile; d