comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ia cobus ait ÷ Nolite detrahere alterutrum fr̃s mei : quia qui
detra hit fr̃i: aut qui iudicat fratrem suũ : detrahit legẽ. &
sedulȩ seruitutis obseqͥum: Spes aut̃ uocata: qđ sit ꝓgredi¬
enti pes qua si est pes: Vnde ẽ contrario dicitur dispera¬
tio. De est eñĩ illi ꝓgrediendi facultas quiadumquisq pec¬

Expanded text:
 Nolite, inquit, detrahere alterutrum, fratres mei, quia qui detrahit fratri, aut qui judicat fratrem suum, detrahit legi et sedulae servitutis obsequium. Spes autem vocata quod sit pes progrediendi quasi est pes. Unde econtrario dicitur desperatio, cui nulla est progrediendi facultas. Quia dum quisquis pec
Abbreviated transcription (Latin):
est Ue scđm capacitatẽ uiriũ uł corporis ułeta¬
tis. tantũ sibim& cibiuł potꝰ unus quisq: cõcedat : quan¬
tũ sus tentatio carnis. nõ quantũ desideriũ saturitatis ex pos¬
cit Inutraq enĩparte sustinebit magnũ de trim̃tũ quis quis
siȩ qualitatẽ tenens nunc uer rẽ ieiunioꝵ ariditate conses in

Expanded text:
est, ut secundum capacitatem uirium uel corporis uel aetatis tantum sibimet cibi unusquisque concedat, quantum sustentatio carnis, non quantum desiderium saturitatis exposcit. in utraque enim parte sustinebit maximum detrimentum, quisquis inaequalitatem tenens nunc uentrem ieiunior
Abbreviated transcription (Latin):
ant: Idest siȩtiam ipse aliter qđ
ab sit agat: Memores illud dñicũ
p̃ceptum: quȩ dicunt facite : quȩ aut̃
faciunt facere nolite: TEXTOS
Non uelle dici sanctum ante¬
quam sit. sed prius es se quod
uerius dicatur: EXPOSITG̃¬

Expanded text:
ire, etiamsi ipse aliter, quod absit, agat; memores illius Dominici praecepti: Quae dicunt facite; quae autem faciunt facere nolite . Non velle dici sanctum antequam sit, sed prius esse, quod verius dicatur: p
Abbreviated transcription (Latin):
nsi abulare sic̃ ille ãbulauit . Idt̃ contẽpnere omĩa ꝓspera sic̃ ille
mandauit. Sperare quȩ ꝓmisit & sequi quo ipse p̾cessit. Prestare be¬
neficiũ & iã ingratis. Nõ re tribuere scđm meritas uamaliuolis.
orarepiuimicis. A marebonos. misereriꝑuersos. Inuitare ad¬
uersos x suscipere in caritatẽ cõuersos: equanimiter pati subdo los

Expanded text:
are sicut ille ambulavit, nisi contemnere omnia prospera quae docereque mandavit, sperare quae promisit, sequi quo ipse praecessit, praestare beneficia etiam ingratis? Non retribuere secundum merita sua malevolis, et orare pro inimicis, amare bonos, misereri perversis, invitare adversos, suscipere in charitate conversos, et aequanimiter pati subdolos
Abbreviated transcription (Latin):
uersam esse diximus : Corporis castigationẽ non est tantũ¬
modo ieiunandum a cõcupiscentia oiborũ: sed & ab om̃il&icia

Expanded text:
versam esse dicimus corporis castigationem. Non est tantummodo jejunandum a concupiscentia ciborum, sed ab omni la
Abbreviated transcription (Latin):
ceis seenĩ est ut ẽe munda studeat manus : quȩ dilu¬
ere sordes alioꝵ curat: netacta quȩq decerius inqui¬
nae: si sordida insequens lutũ tenae Hinc ꝑ ꝓpham
uesa ferund abbates : qui ꝓximoꝵ animas ad interna
sacraria palucendas insuȩ couersationis fide susce¬
per̃ a puđ seme dipso sergo quantũ debeant mun¬
dani conspiciant : qui ad & ernitatis templũ. uasa
niuenta insinu ꝓpriȩ sponsionis porgant. Ergo qđ¬

Expanded text:
cesse est ut esse munda studeat manus quae diluere sordes aliorum curat, ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. Hinc namvasa ferunt, qui proximorum animas ad interna sacraria perducencendas in suae conversatione fidei suscipiunt. Apud semetipsos ergo quantum debeant mundari, conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae actionis portant. »
Abbreviated transcription (Latin):
lius ẽ ergo mẽo ut uiuat in monasterio sub disciplina uni¬
us patris multorũq: consortio : & ab alio discat humilita¬
tẽ : ab alio pacientiã. Unus eũ silentiũ : alt̃ doceat mãsue¬
tudinẽ. Nõ faciat qđ uult: comedat qđ iub&ur. habeat
quantũ acceperit. operis sui pensam ꝑ soluat. Subiciatur
cuinõ uult: lassus adstratũ ueniat: ambulansq dormita
necdũ expl&osomnosurgere compellat᷑ : passus in iuriã
zirouagũ. qui totã uitã suã ꝑdiuersas ꝓuincias ternis auc
quaternis diebus: perdiuer soꝵcellas hospitantur Sẽper

Expanded text:
it. Monachus vivat in monasterio sub unius disciplina patris, consortioque multorum, ut ab alio discat humilitatem, ab alio patientiam. Unus enim silentium, alter doceat mansuetudinem. Non faciat quod vult: comedat quod jubetur: habeat quantum acceperit: operis sui pensa persolvat. Subjiciatur cui non vult. Lassus ad stratum veniat, ambulansque dormitet, necdum expleto somno surgere compellatur. Passus injuriam gyrovagum, qui tota vita sua per diversas provincias ternis aut quaternis diebus per diversorum cellas hospitantur, semper
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ mercedẽ recipiunt. Ergo cũ aliquis suscipit nom̃
abbatis duplici deba doctrina suis precẽ discipulis
dest om̃a bona & sõa factis amplius quã uerbisos¬
tentiat. Caput namq sunt subiectoꝵ cuncti qui pre¬
sunt: & ut recta pedes ualeant itinera carpere : per

Expanded text:
 mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis: id est, omnia bona et sancta factis amplius quam verbis osret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec
Abbreviated transcription (Latin):
ut pocius noria illa plantatio rediuiua cõereuit que per
se uenitate᷑ succisa ẽ : quȩ int̃ mona chos ta derustabilis exe¬
crindaque iudicata est: nec aquoquã ultereis usierpa¬
caꝯquã diu illius tam discriccȩ formido sentetrie quenio¬
riȩ fideliũ inserta durauit: quãbeatus apłspredics s
noui sacinonis principes nõ penitẽ tiȩ mnoulla pas sulest
satis factione curari: sed perniciosi ssimũo teatũ celeri
morte succiditur Quinulla regula ad probati experien¬
tiam agistra sicut aurũ fornacis : Quinulla regulaleru

Expanded text:
uel potius noxia illa plantatio rediuiua concreuit, quae per seueritate succisa est: quae inter monachos tamdiu detestabilis execrandaque iudicata est nec a quoquam ulterius usurpata, quamdiu illius tam districtae formido sententiae memoriae fidelium inserta durauit, qua beatus apostolus praedictos noui facinoris principes non paenitentia, non ulla passus est satisfactione curari, sed perniciosissimum germen celeri morte succidit. itia magistra, sicut aurum fornacis; sed in plu
Abbreviated transcription (Latin):
aquo & aquẽ reffert᷑ incensa In quina metis omispibsõ
rum: In pec catiꝰ mortuos suscitat: languentes sanat ꝑ¬
ditos instaurat : spem disperatis inspirat. Pacificas
m̃tes in abitat fructuo sa inpenitentibus. leta in profi¬
nibus omnino fidelibus. qũa fides concipit Ad qua spes
currit Cui ꝑfectus omnium seruit. Exqua quic quid est
boni operis uiuit: subqua obȩdientia crescit. perquã pa¬

Expanded text:
ad quem refertur incensa, inquinamenti omnis rum, in peccatis suis mortuos suscitat, languentes sanat, perditos instaurat, spem desperatis inspirat, pacificat mentes, inhabitat fructuosa in poenitentibus, laeta profnibus omnino fidelibus. Quam fides concipit, ad quam spes currit, cui profectus omnium servit, ex qua quidquid est boni operis vivit, sub qua obedientia crescit, per quam pa
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ furor eoꝵ pulsauerit animũ. fraternꝰ amor comprimatu
be: sẽ ã nadulcedo tẽper& iracundiã Eratnalcaritas. tem¬
peras ano mostatẽ frat nadilettio mitig& indignationẽ Gran¬
de enĩ uiciũ ẽ iracundia Pirã sapientia pdtur fra usti ui
relinquitur Firã societas frat̃na dissoluitur ꝑira pacis con¬
cordia rũpitur Firã lex ueritatis amittitur. lracundis sti¬
mulis agitatũ cor pꝰ totũ tremit Linguabalbutit. Uult ignes¬
cr Cor palpitans tremulat : & occuli turbati caligant. Hȩc

Expanded text:
diae furor pulsaverit animum, fraternus amor comprimat illam, fraterna dulcedo temperet iracundiam, fraterna charitas temperet animositatem, fraterna dilectio mitiget indignationem. Grande enim vitium est iracundia: per iram sapipacis concordia rumpitur, per iram lex veritatis amittitur; iracundiae stimulis agitatum corpus tremit, lingua balbutit, vultus ignescit, cor palpitans tremulat, et oculi turbati caligant. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
nõ iniudieio decidatisꝰ ideco inquit uos a iurationis cul pr
compesco ne frequent uera iurando : aliquando &iã in ꝑ¬
iuriũ incidatis. Sed eo longiuꝰ apegeran do uiciostetis : qđ
nec uerũ denegare nisi ꝑxima necessitate uelitis sed & ille
sub iudiciũ reat decidit: qui & sinũ quã pe ierat crebrius
torũ qua opusest uerũ de ierat Quia nimirũ ipsa suꝑflua
locu tionis ociositate de linquit: offendit que iudicẽ. qui &
inutileuerbũ: & iuram̃tũ omne uetuit. Veritatẽ excor¬

Expanded text:
sub judicio decidatis. Ideo, inquit, vos a jurationis culpa compesco, ne frequenter vera jurando, aliquando etiam in perjurium decidatis; sed eo longius a pejerandi vitio stetis, quo nec verum dejerare nisi pro maxima necessitate velitis. Sed et ille sub judicium reatus decidit, qui etsi nunquam pejerat, crebrius tamen quam opus est verum dejerat: quia nimirum ipsa superfluae locutionis otiositate delinquit, offenditque judicem, qui et inutile verbum et juramentum omne vetuit. « Sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
mũ uerbũ discussionis senioris.
siue equi nomi. siue alicuius fr̃s
uenia petendaest Etã diuintra
prostratꝰ iaceat. donec senior
discussionẽ consumauerit Siaut̃
senior discussionẽ iterauerit. &
ipse ueniã iterare deb& Siquis
tar dior ad uenia inuentus fuerit.
Siue aliqua uerbareligionicon¬
traria. siue ꝓ excusatione delic¬
tisuiꝓtuler it mittendus est in
corigatur: si aut̃ obstinatus in¬
uenitur. separãdus esł a frĩbus

Expanded text:
mum verbum discussionis senioris, sive oeconomi, sive alicujus fratris, venia petenda est, et tandiu in terra prostratus, donec senior discussionem consummaverit: si autem senior discussionem iteraverit, et ipse veniam iterare debet. Si quis tardior ad veniam inventus fuerit, sive aliqua verba religioni contraria, sive pro excusatione delicti sui protulerit, mittendus est in corrigatur. Si autem obstinatus invenitur, separandus est a fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
egulalautẽ hane discripsimus
ut hanc obseruantes in monas¬
Cteridis aliquatenus uł onesta¬
temmorũ aut uiciũ conuersa¬
tionis nos de monstreius abere

Expanded text:
egulam autem hanc descripsimus, ut hanc observantes in monasteriis aliquatenus, vel honestatem morum, aut initium conversationis nos demonstremus habere.
Abbreviated transcription (Latin):
tur obȩdientia. usque ad mortẽ
facienda est. scđm exẽplũ dñi o
bȩdientis patri usque ad mortẽ:
& unũ quẽq oport& fr̃is uoserui¬
re. sicut abbi ꝓprio: uł patri sic̃
apłs dicit Seruite in uicẽ intimo¬
uis minima causa ab abħe ut
a quo cũ que priore suo corri¬
pitur qđ lib& modo uł ledit̃
senserit animus prioris cuius¬
cũ que contrase iratus uł com¬
motus quã uis mobice : mox
sine moratã diupstratꝰ interrã
ante pedesei: iaceat satis faci¬
ens usque dũbenedietione
san&ur illa cõmotio Hinc¬
obȩdiri oport& ei. quinos adopus
riens par uulis nutrici obtẽperat
adubera in uitanti: uł quo a fectu
om̃is homo suscipit abalico eaquȩ
amplius ꝓ eo qđ multa est precio¬
sior futura uita: quã p̃sens. Sic̃
& dñs dix̃ Quia mandatamea

Expanded text:
tur. Obedientia usque ad mortem facienda est, secundum exemplum Domini, obedientis Patri usque ad mortem . Et unumquemque oportet fratri suo servire, sicut abbati proprio vel patri: sicut Apostolus dicit: Servite invicem in timovis minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotioobedire oportet ei qui nos ad opus riens parvulus nutrici obedit ad ubera invitanti; vel quo affectu omnis homo suscipit ab aliquo ea quae amplius; pro eo quod multo est pretiosior futura vita quam praesens, sicut et Dominus dixit: Quia mandata mea
Abbreviated transcription (Latin):
oboerdientiȩ expectanda est
cenda est . & a primũ uerbum
senioris om̃squi audierint ex frib
ad surgere opport& & qui nõ
surrexerit ueniã p&at & pe¬
niteat quantũ iudicauerit se¬
nior & impleat qđ iussũ est

Expanded text:
e expetenda est, cenda est: et ad primum verbum senioris omnes qui audierint ex fratribus, assurgere oportet; et qui non surrexerit, veniam petat et poeniteat quantum judicaverit senior, et impleat quod jussum est
Abbreviated transcription (Latin):
dicat Corripe eũ interte & ipsũ
solũ. Utrũq enĩ faciendũ est sic̃
infirmitatis diuersitas ad mon&
eoꝵ quos utiq nõ ꝑdendos sed
corrigendos curandosq suscepi¬
mus: & alius sic alius aut̃ sic sanan¬
magist̃ ait. Infantulos uero usq
municare : sed precipimus uapu¬
lare ꝓculpis. Post quin decim ue¬
ro annosiã nõ uapulare sed ex¬
comunicari condec& quia iam
in telligunt quomodo penitere
& emendare debeant. Nã in for¬
tiomi &ate qui p̃sumpserit aliqua¬
tenus sine p̃cepto abbis uł in ip¬
sis infantib sine discretione ex¬
arserit: discipline re gulari

Expanded text:
dicat, corripe eum inter et ipsum solum. Utrumque enim faciendum est, sicut infirmitatis diversitas admonet  quos utique non perdendos, sed corrigendos curandosque suscipimus, et alius sic, alius autem sic sananMAGISTRI . Infantulos usque mmunicari, sed praecipimus vapulare pro culpis. Post 15 vero annos jam non vapulare, sed excommunicari condecet. Quia jam intelligunt, quomodo poenitere  mensura et ratione. Nam in fortiori aetate qui praesumpserit aliquatenus, sine praecepto abbatis, vel in ipsis infantibus sine discretione exarserit, disciplinae regulari
Abbreviated transcription (Latin):
tenus aurem acomodent
Etsinolenter audierint: ut in¬
tellexerit nulla tenuscõ soda¬
libus suis referant Qđ sihoꝵ
aliquid quȩ diximis ennsenes¬
si fueriut regulam poenitẽ n
ocustigentur Qđ si humilisa¬
tis factione pate fiant ꝓͣ humilitas
confitentis cernitur. ita delin¬
quentȩs culpa iudicetur
Siuero contumatiȩ crim̃ in cur¬
rit & modũ poenitentiȩ agebit
Similit̃ & qui presũpserit
claustra monasteru egredi uel
quocũq ire. uel quippiam
quãuis paruum sine iussione
abbatis facene
neque ex eundi in agrũ neque
ambulandi inmonas terio: Ne¬
que extra murũ monas terui
procedendiforas ab eat fa¬
cultatem nisi interro gauerit
p̃positum domꝰ & ille cõcesse¬

Expanded text:
tenus aurem accommodent; et si nolentes audierint, vel intellexerint, nullatenus consodalibus suis referant. Si horum aliquid, quae diximus, transgressi fuerint, regulari poenitentia castigentur. Si humili satisfactione patefaciant, prout humilitas confitentis cernitur, ita delinquentis culpa judicetur. Si vero contumaciae crimen incurrit, et modum poenitentiae augebitSimiliter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, vel quocumque ire, vel quippiam, quamvis parum, sine iussione abbatis facereneque exeundi in agrum, neque ambulandi in monasterio, neque extra murum monasterii procedendi foras habeat facultatem, nisi interrogaverit praepositum domus, et ille concesse
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fideliter & pure dm̃ diligit
& certus est de tribulacione
dnĩ. Pec sufficere sibiputat
eaquȩ in iunguntur. sed sẽꝑ aug¬
m̃ta operis querit & maiora quã
iniunguntur desiderat & exoptat:
iam supͣ uires uideantur eẽ qđ fac̃¬
Hinc cassianus dic̃ . Ila est uera
oboedientia quȩ quã uis aliquid
dificile ei imper&ur: Nichil
tamen discuciens sine aliquaesi

Expanded text:
i fideliter et puriter Deum diligit, et certus est de tribulatione Domini, nec sufficere sibi putat ea quae sibi injunguntur, sed semper augmenta operis quaerit, et majora quam injunguntur desiderat et exoptat etiamsi supra vires videatur esse quod fac CASSIANI . Illa enim vera obedientia est, quae quamvis aliquid difficile ei imperetur, nihil tamen discutiens sine aliqua cor
Abbreviated transcription (Latin):
ete t᷑ inmonas terio
om̃is p̃sũ cionis occasio
ordinamꝰ atq cõstituimus.
ut nulliliceat quẽ quã frin
suoꝵ ex comunicare antcede¬
re nisi cuipotestas ab abbe
data fuerit Ne enĩ seđm como¬

Expanded text:
etetur in monasterio omnis praesumptionis occasio. Ordinamus atque constituimus, ut nulli liceat quemquam fratrum suorum excommunicare aut caedere, nisi cui potestas ab abbate data fuerit. Peccantes autem co
Abbreviated transcription (Latin):
post sug gestionem suam
in sua sententia priorisim¬
perium ꝑ durauerit : sciatiu¬
uor ita sibi expedire & ex
caritate confidens de adiu¬
toriodĩ obediat Hinc basili

Expanded text:
post suggestionem suam, in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat. § II
Abbreviated transcription (Latin):
cõsanguinitats ꝓpinquitate iun¬
gantur. Nec qd̃ lib& modo idamo¬
nachis p̃sumatur: quia exinde
grauissimaoccasios canda loxum
ouripotest Qđ siquis hec trans¬
gressufuerit: acrius quo herce
atur. Hinc & alius pater ait Siquis
consilium dederit ut setar dius hu¬
miliet: Sciat se cũ illo similimodo¬
columbanus ait. Defendere ꝓximũ
uł consanguineum in monas terium
alium defendat. qui iã sibi nonui¬
uit: sed xp̃o quẽ imitatus manet
Sit er goei equs amor tã in consanguineũ
quã incetero frẽ. quia ei sanguinis
sitũ tueristudeat: neuitiũ defen¬
dendi inaliis dimit tat. Quienĩti¬

Expanded text:
consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fueratur. Hinc et alius Pater ait: Si quis consilium dederit, ut se tardius humiliet , sciat se cum illo simili modoCOLUMBANI . Defendere proximum vel consanguineum in monasterio alium defendat, qui jam sibi non vivit, sed Christo, quem imitatus, manet Sit ergo ei aequus amor tam in consanguineo quam in caetero fratre, qui ei sanguinis situm tueri studeat, ne vitium defendendi in aliis dimittat. Sit
Abbreviated transcription (Latin):
sed plena fide ac deuocione quie¬
quid dictũ fuerit nontã quã ab
homine sed tã quã ad eo sibi suscipi
Imperatum Ita enĩ om̃ib: uir tuti¬
bus p̃ferri deb& obȩdientia ut
hic omĩa pꝰponantur Et uniuersa
dispendia incħs subire contentꝰ
sit: Dũ modo hoc bonum innullo
uio lare uideatur
MONASIEIIONÕ T̃ SŨMATANT
ATEΝVM DEFFEΝDERE

Expanded text:
sed plena fide ac devotione quidquid dictum fuerit, non tanquam ab homine, sed tanquam a Deo sibi suscipit imperatum. Ita enim omnibus virtutibus praeferre debet obedientiam, ut huic omnia postponantur, et universa dispendia monachus subire contentus sit, dummodo hoc bonum in nullo violare videatur. MONASTERIO NON PRAESUMAT ALTER ALTERUM DEFENDERE
Abbreviated transcription (Latin):
monas teruimisus ire noluerit
aut certe ambulans mur mura¬
uerit uł cũ aliquatar ditate ex¬
ire uoluerit si placuerit abbi
iam non mutatur & statimex¬
comunicationis poe nã suscipiat
& sciat se adeptum suꝑ biam¬
& preceptionire pugnare di

Expanded text:
monasterii aut noluerit ire, aut certe ambulans murmuraverit, vel cum aliqua tarditate exire voluerit, si placuerit abbati, jam non mittatur: et statim excommunicationis poenam suscipiat, et sciat se adeptum superbiam praeceptioni repugnare di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissum. nõ solũ decellaexi
re sed nec naturali necessita¬
ti satisfacere suo auctoritate
pre suma Nec illa & iamquȩ
utilia sunt iđt aut cellam
mundare aut aqua deferre.
aut siquid aliud oportunum
est sine conscientia & ordina¬
qos sui semoris usurp&idu¬

Expanded text:
missu non solum de cella exire, sed ne communi ac naturali necessitati satisfacere sua auctoritate praesumat: nec illa etiam quae utilia sunt, id est, aut cellam mundare, aut aquam deferre, aut si quid aliud opportunum est, sine conscientia et ordinatione sui senioris usurp
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ eni amodica scintillagnis excres¬
cens magnã sepe siluã incendit : i ta
in cõtinentia linguȩ suis nutrita leui¬
multos uitȩ spalis fructus ubiad ta¬
minauerit ꝑdit: Sed & innumera
plerũq obtimeq uidebant᷑ . locutionis

Expanded text:
Sicut enim a modica scintilla ignis excrescens magnam saepe silvam incendit, ita incontinentia linguae suis nutrita levimultos vitae spiritalis fructus, ubi attaminaverit perdit, sed et innumera plerumque quae optima videbantur locutionis
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: Qui hab& aures audien¬
primo ammon& aurẽ quẽ quã ci¬
tius a comodare docenti : Sero aut̃
os ad docendũ aperire: Quiergo
quirat: & inter agendũ suã cau¬
tis sime linguã non solũ ab otio¬
sis sermonib coerceat: uerũ
& ab ipsa quã nuꝑ didicit ueri¬
tate p̃licanda contineat: Nã¬
olescentss uitam de scribens modes¬
tiam taciturnitatis interprima
uirtutũ studia conputat: Bonũ ẽ
uiro in quid cũ portauerit iugum
ab adolescentia sua sedebit solita

Expanded text:
 audienprimo admonet, aurem quemque citius accommodare docenti, sero autem os ad docendum aperiquirat, et inter agendum suam cautissime linguam, non solum ab otiosis sermonibus coerceat, verum et ab ipsa, quam nuper didicit veritate praedicanda contineat. olescentis vitam describens, modestiam taciturnitatis inter prima virtutum studia computat. Bonum est vero, inquit, cum portaverit jugum ab adolesce
Abbreviated transcription (Latin):
acuidere ñ didicit. Quieiꝰ. placere conspectib: continua inten¬
& ipse meo Sit ergotibi dom̃ ds̃ : & esto domus dĩ : mane indõ &
maneat inteds̃. Maneat inte ds̃: utte c̃tineat: maneas indõ neca¬
das. Serua mandata eiꝰ : tene haritatẽ : noͣ diuellere afide illius ut
glorieris in ꝑsona ipsius: & securꝰ manebis ineo Iuxta illiit ineter nũ¬

Expanded text:
ac videre non didicit, qui ejus placere conspectibus continua intenac videre non didicit, qui ejus placere conspectibus continua intenet ipse in eo. Sit ergo tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus ut te contineat, manes in Deo ne cadas. Serva mandata ejus, tene charitatem. Noli te divellere a fide illius, ut glorieris in praesentia ipsius, et securus manebis in eo, modo per
Abbreviated transcription (Latin):
peteati desiderus seruiamus. Et quidẽ diligere dm̃. isulli occu¬
durr unaisãs eontipere fruende uisionis eiꝰ affectu stcatasor¬
mũ modũz necꝑ uertere dileccionis or dine consticutũ Hordi¬
neti dilacttonis illi puentunt : nec modum diligendicustodi¬
unt qui aut mullum qui contempnendus est diligunt aut
corporas uaminus diligenda plus diligunt ut proxi
mos sicut se ipsos auedim̃ plus quam ceipcos for te noncdisigẽt
Illidm̃ ꝑfecte diligunt: quiuo lendo qđ uult ds̃ exnolendo qđ non
uult: nec ullispeccatis quib offenditur ad quies cunt: x sẽꝑ se adiur¬
tutes quas ipse dignat᷑ donare diligendas & ad bendas ostendunt
seruat uerbũ es. uere in eoharitas dĩ ꝑfecta est: Ille itaq uere dñm
nouit: quiei: mandata seruando karitatẽ se eiꝰ haberx cõꝓbat. hoc
est enĩ dm̃ nosse qđ amare. Nã quis eũ nõ amat ꝑ fecto ostendit
quia quã sit amabilis ñ nouit. Quã sit suauis & dulcis dñsgustare

Expanded text:
peccati desideriis serviamus. Et quid est diligere Deum, nisi illi copulari animo, concipere fruendae visionis ejus affectum, peccati omum modum, nec pervertere dilectionis ordinem constitutum? Ordinem dilectionis illi pervertunt, nec modum diligendi custodiunt, qui aut mundum, qui contemnendus est, diligunt, aut corpora sua minus diligenda plus diligunt, aut proximos non sicut se ipsos, aut Deum plus quam se ipsos forte non diliguntilli perfecte Deum diligunt, qui volendo quod vult Deus, et nolendo quod non vult, nec ullis peccatis quibus offenditur, acquiescunt; et semper se ad virtutes, quas ipse dignatur donare, diligendas et habendas, extenduntservat verbum ejus, vere in eo charitas Dei perfecta est. Ille itaque vere Deum novit, qui ejus mandata servando charitatem ejus se habere comprobat; hoc est enim Deum nosse, quod amare. Nam quisquis eum non amat, profecto ostendit quod quam sit amabilis non novit, quam sit suavis Dominus et dulcis gustare
Abbreviated transcription (Latin):
deo Qui quidiis habere habe hoc solum non habeas: nic hil aibi pmd¬
est Alu si non habes hoc habe : & implesti legem. Qui eñi diligt
idem a płs ait Raris simidiligamus inuicem quoniam Raritase
deo est : & om̃is qͥ diligit ex deo nacus est & cognoseit deum: Qui no
lexit nosi& nos debemus alterutrum diligore. Sidiligonus inui

Expanded text:
 Quidquid vis habe; hoc solum non habeas, nihil tibi prodest: alia si non habeas, hoc habe, et implesti Legem. Qui enim diligit itum erroris. carissimi, diligamus inuicem, quoniam caritas ex deo est, et omnis qui diligit ex deo natus est et cognoscit deum. qui nonlexit nos, et nos debemus alterutrum diligere. deum nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ligit & quasi unius ꝓximi inmentis archano om̃iũ amorẽ recõ¬
dit. Uere beata quȩ nutrit uirtutes: & del& peccata. Ob primit
irã redudithodiũ Expellit auariciã : comprimit rixã & fu¬
gat om̃a parit̾ uicia. Om̃a colerat. om̃a credit. om̃a sperat. Int̃
lis durat In cõcussa ꝑseuerat: In corrupta letitur Ligam̃¬
tũ est eni : om̃iũ uirtutũ Glutensest animarũ: Cõcordiam̃

Expanded text:
ligit, et quasi unius proximi in mentis arcana omnium amorem recondit. Vere beata, quae nutrit virtutes, et delet peccata, opprimit iram, recludit odia, expellit avaritiam, comprimit rixam, effugat pariter omnia vitia, omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, inter lis durat, inconcussa perseverat, incorrupta laetatur; ligamentum est omnium virtutum, gluten est animarum, co
Abbreviated transcription (Latin):
lantib : Aliut uero stultis & nescientib: est adibendũ Qui
enĩ infirmo ꝑconpassionem communicat : & cribulanti con¬
solationis c̃siliũ subministrat : sine dubio pauperes recre at
similit̃ & qui doc trinã stultis & scientiȩ uerbũ ministrat ig¬
naris: clemosinarii dignꝰ est laudari preconiis Nudumꝰ¬

Expanded text:
est adhibendum: qui enim infirmo per compassionem communicat, et tribulato consolationis consilium subministrat, sine dubio pauperes recreat. Similiter et qui doctrinam stultis, et scientiae verbum ministrat ignaris, eleemosynarii dignus est laudari praeconiis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpaua Infirmũ uisitare. Uisitare debemꝰ in firmos quia in
ipsis dnm̃uisitam. Ip̃se enĩ int̃ c&era nob̵ dicturꝰ est misođȩ
opera infirmꝰfui & uisitastis me. Uisitemꝰ & causa cõpunctio¬
nis infirmos: ut cũ paulo quis infirmat᷑ & egonom firmor di¬
cere possimus. Visitemꝰ & causa uicissitudinis. idest ut cũ fue¬
rimus infirmi : uisitemꝰ a sanis: Visitem & gr̃a dilectionis quia
scriptũ est. Nõte pigeat uisitare infirmos: exipsis enĩ indilec¬

Expanded text:
e, inquit, debemus infirmos, quia in ipsis Dominum visitamus; ipse enim inter caetera nobis dicturus est misericordiae opera: Infirmus fui et visitastis me. Visitemus et causa compunctionis infirmos, ut cum Paulo: Quis infirmatur, et ego non infirmor? dicere possimus. Visitemus et causa vicissitudinis, ut cum fuerimus infirmi, visitemur a sanis. Visitemus et causa dilectionis, quia scriptum est: Non te pigeat visitare infirmos. » Denique
Abbreviated transcription (Latin):
potero ducereuitã : sime ñ maculaue¬
rit cogitatio praua. Neq enĩ potest
sine macula uiuere: cuiꝰ iniqua cogi¬
tatiopolluit m̃tẽ. Sed illetantũ bene
in maculatꝰ uiuit: quise ab inquitate
prauȩ cogitationis custodit. Et ne ali¬

Expanded text:
ere vitam, si me non maculaverit cogitatio prava; neque enim potest sine macula vivere, cujus iniqua cogitatio polluit mentem, sed ille tantum bene immaculatus vivit, qui se ab iniquitate pravae cogitationis custodit. » Vol
Abbreviated transcription (Latin):
Viasquȩ ad extris sunt nouit dñs. ꝑ¬
uersȩ uero sunt quȩ a sinistris sunt
Intelligitur & dehereticis quoꝵ dog¬
ma illis uid&ur rectũ. sed acatholicis
uiris discernit᷑ & iudicat᷑ eẽ prauũ
quia sequaces suos deducit ad tarta¬

Expanded text:
Vias que a dextris sunt, novit Dominus, perverse vero sunt que a sinistris suntIntelligitur et de haereticis, quorum dogma illis videtur rectum, sed a catholicis viris discernitur, et judicatur esse pravum, quia sequaces suos ducit ad tarta
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs in firmita tẽ hominis quẽ portabat
ostendens ait Pat̃ sifieri potest tran¬
seat a me calix iste. Et exẽplũ disci¬
pulis suis tribuens. ut nõ uoluntatẽ
suã sed dĩ faciant : addidit. Verum¬
tam̃ nõ qđ ego uolo sed qđtu. Etalio
loco dic̃. Descendi decelo ñ ut faciã
uoluntatẽ meã: sed eiꝰ quimisit me

Expanded text:
nus, infirmitatem hominis quem portabat ostendens, ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Et exemplum discipulis suis tribuens ut non voluntatem suam sed Dei faciant, addidit dicens: Verumtamen non quod ego volo, sed quod tu . Et alio loco dicit: Non descendi de coelo ut faciam uoluntatem eius qui misit me.
Abbreviated transcription (Latin):
tationis decipiunt᷑ nunc ꝑdiabolum
homines : qui ꝓtoplausti in paradi¬
so sunt decepti. Diabol enĩ quando
decipere aliquẽ cupit prius natu¬
rã unius cuiusq intendit & inde se
ap plicat unde aptũ hominẽ ad pec¬

Expanded text:
nto decipiuntur nunc per diabolum homines, quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiodecipere quemquam quaerit, prius naturam uniuscujusque intendit, et inde se applicat, unde aptum hominem ad pec
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit. Non ẽ tim̃dũ sibonama¬
laq incogitationẽ ueniant : sed magis
Pectu rationis discernat Et qđ int̃bo
Cogitatio uero hominis tunc dõ cõfi¬
tet᷑. quando peccata p̃terita humili
satisfactione ab illo dã pnant᷑. Quia
dũ unꝰquisq: diuina illuminatione
p̃uenit᷑ statim molestiis turpiũ cogi¬
tationũ pulsa t᷑. sed eas dño cõfiteri
sit cir ca cogitationes suas ꝑuer¬
sas: dicat sẽꝑ utilis fr̃ incorde
suo Tuncero in macula tus corã
eo si obserua uero me ab iniqͥtate ma¬

Expanded text:
s. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis lectu rationis discernat. 10. Item nihCogitatio hominis, ait, tunc Deo confitetur, quando peccata praeterita humili satisfactione ab illo damnantur; quia dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur, sed eas Domino confiteri sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo, si observavero me ab iniquitate m
Abbreviated transcription (Latin):
Sicũ rebus suis introierit¬
nouitius Iunc ille breuis
uł donatiorerũ suarumdõ
uł monasterio facta ipsius
donatoris manu super al
tare ponatur. Dicente ipso
fr̃ẽ. Ecce dñe cum animamea
& pauper tate mea quic quid
michi donasti tibire consigno
& offero. Et ibi uolo ut sintres
meae ubi fuerit cormeum&.
anima mea sub potestate ta¬
menmonasterii & ab bisquȩ̃
michidñe inuice tua timendũ
preponis cum eis dicis. Qui
uos audit me auditꝰ Quiuos
spernt mespernit. Quã¬
dũ posuerit: incipiat ipse no¬
uitius mox hunc uersum. Sus¬
tuũ & uiuam: & non consun¬
dasme ab expectationemea
quam uersum om̃is congrega¬
tio terciores pondeat: adiun¬
gentes gła patri. Tunc ille fr̃
nouitius: prosternatur sin¬
gulorũ pedibus ut orene peo
Eciam exilla die in cõgregati¬
one reputetur. Uloxpeniten¬

Expanded text:
si cum rebus suis introierit, tunc ille brevis, vel donatio rerum suarum Deo vel monasterio facta, ipsius donatoris manu super altare ponatur, dicente ipso fratre: Ecce, Domine, cum anima mea, et paupertate mea, quidquid mihi donasti, tibi reconsigno et offero: et ibi volo ut sint res meae, ubi fuerit cor meum, et anima, sub potestate tamen monasterii et abbatis, quem mihi, Domine, in vice tua timendum praeponis; cum eis dicis: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit . Udum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc versum: Suson confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Re
Abbreviated transcription (Latin):
uicius fr̃ responsorium hoc
Post hocresponsoriun dicat
abbas hunc uersum. Confir¬
ma hoc dĩ qđ operatus es in
nobis Post quemuersundic¬
tum mox data ei ab om̃ibus
pace compleat abbas. Hinc¬

Expanded text:
novus frater responsorium hoc:. Post hoc responsorium dicat abbas hunc versum: Confirma hoc, Deus, quod operatus es in nobis . Post quem versum dictum, mox data ei ab omnibus pace; compleat abbas,
Abbreviated transcription (Latin):
sermodr̃. Inter quas & tria respon¬
soria cantentur. Duo responso¬
ria sine gła dicantur. Post terciã
uero leetionẽ : qui cantat dicat
głam. Quamdũ incipit cantor di¬
cere. mox gĩs desedilib suis fur¬
gant obhonorem & reuerentiã sc̃ẽ
trinitatis:
Codices aut̃ legantur inuigilus diumę
auetoritatis tã ueteris testam̃m quã
noui

Expanded text:
lectiones, inter quas et tria responsoria cantentur. Duo responsoria sine Gloria dicantur. Post tertiam vero lectionem, qui cantat, dicat Gloriam. Quam dum incipit cantor dicere, mox omnes de sedilibus suis surgant ob honorem et reverentiam sanctae Trinitatis. Codices autem legantur in vigiliis Dominicae auctoritatis tam Veteris Testamenti quam Novi
Abbreviated transcription (Latin):
AESTATIS TEPORE AGAT NOCTNA LAVS
pascha aut̃ usq ad heł nouem¬
¶bris. om̃is ut supra dictũ est
psalmo diȩ quantitas teneatur.
Excepto qđ lectiones in eodice ꝓpt̃
breuitatẽ noc tiũ minime legant᷑
Sed ꝓipsis trib: lectionib: una deuee
ri testam̃to memorit̃ dicatur. Quã
breue responsoriũ subsequatur
Et reliqua om̃a : ut dictũ est imple¬
antur. Idest ut nũ quã minus aduo¬
decimpsalmorũ quantitate ad
uigilias noctur nas dicantur. Ex¬
ceptis tercio : & nona gesimo quar¬
DIEB: DOMUNICIS UIGILIAE AGANT
gatur aduigilias. inquib
uigiliis teneat᷑ mensura. Idest mo¬
dulatis ut supͣ disposaimꝰi sexpsalmis

Expanded text:
aestatis tempore agatur nocturna laus. A Pascha autem usque ad calendas Novembris, omnis ut supra dictum est psalmodiae quantitas teneatur: excepto quod lectiones in codice, propter brevitatem noctium, minime legantur; sed pro ipsis tribus lectionibus, unari Testamento memoriter legatur, quam breve responsorium subsequatur. Et reliqua omnia, ut dictum est, impleantur. Id est ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio et nonagesimo quardiebus vigiliae agantugatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
ista. ieru salem tangit gloriosa
fastigia: Nam sicut suꝑbiamergit
ad tartare : ita ista tollit ad cȩlũ
Ista quippe humiliatio qualepre¬
mium habeat consequenter ex po¬

Expanded text:
ista Jerusalem tangit gloriosa fastigia; nam sicut superbia mergit ad tartarum, ita ista tollit ad coelum. Ista quippe humiliatio quale praelium habeat consequenter expo
Abbreviated transcription (Latin):
tibus cunctis disposite & ꝑhor dinẽ in sub¬
sellus legant᷑ in quodice ut supͣdiximꝰ quat¬
tuor lectiones cũ responsoriis suis. Ubitan¬
tũ in quarto responsorio dicat᷑ a cantante

Expanded text:
tibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis: ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante
Abbreviated transcription (Latin):
A pascha usq ad supra dictas Rł
nouembris sic tẽ per&ur hora ui¬
giliarũ agenda paruissimo in ter¬
uallo quo fr̃s ad necessaria naturae
exeant. Mox matutini qͥ incipien¬
te luce agendis subsequant᷑ UIIII

Expanded text:
a autem usque ad supra dictas Kal. Novembris sic temperetur hora vigiliarum agenda, ut parvissimo intervallo, quo fratres ad necessaria naturae exeant, mox matutini, qui incipiente luce agendi sunt, subsequantur. § I
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est eñi : Inlectulo meo que siuiquẽ
diligitanima mea. que siui & non in¬
ueni illum : Non enim in lectulo car¬
naliũ uolupta dilectus xp̃sinueni¬
cur : sed in laborib sc̃is ex cubissa¬
cris& orationib inuenitur crebris :
non in somni torpore: sed inuigilia¬
rum oratione & orationis inuenit᷑
Non nulli ignorantes expletis ma¬
tutiniꝰ himnis. rursum reuertent᷑

Expanded text:
tum est in lectulo meo! Quaesivi quem diligit anima mea; quaesivi eum et non inveni eum: non enim in lectulo carnalium voluptatum dilectus Christus invenitur, sed in laboribus sanctis, excubiis sacris et orationibus invenitur crebris: non in somni torpore, sed in vigiliarum oratione, et orationis invenitur nonnulli ignorantes expletis matutinis hymnis rursum reuertuntur
Abbreviated transcription (Latin):
iorũ uicis & suis uirtutib est ela¬
tꝰ ad ruinã : ita nos nõ nostraso¬
lum pigricia s& et meliorum uir¬
tutib inspectis humiliem̃ ad głam
Qa tenꝰ unus quisque nr̃m haec apud
se supplex ac sũmissus obsecr&
quia non sum sic̃ innumeri seruitui:
contemptu scłi sublimis: Iustitiae
merito gloriosuc astitatis laude ange¬
liciuel eti am multulloꝵ qui post
flagiti a publica penitendo tibi meruer
ẽẽ deuoti qui & iam siquid bonitu a gr̃a
largiente fecero: quo fine hoc faciam.
qu aue ate districtione pensetur ignoro.

Expanded text:
jorum vitiis, et suis virtutibus, est elajorum vitiis, et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecretquia non sum sicut innumeri servi tui, contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti. Qui etiam, si quid boni, tua gratia largiente, fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur, ignoro.
Abbreviated transcription (Latin):
ee humiliato: Inmonasterio. in or¬
to inuia. in agro. uł ubicumq se¬
dens. ambulans. uł stans. inclina
sit semꝑ capite. defixis in t̾ram as¬
pectib : reũ se om̃ihora depeccatis
suis existimans. lã se trem̃do iudicio
representari estim &. Dicenssibi in
cor de suosẽꝑ illut: qđ puplicanꝰ ille euan¬
glicus fixis in terra occulis dixit. Dñe
nõ sũ dignꝰ egopeccator leuare occulos mõs ad
Quan tumueniȩ fiduciam dignȩ poeca¬
nitẽ tibi p̃b& . qđ publicanus quireatũ
suȩnequitiȩ ꝑ fectȩ cognouit fleuit. con¬
fessus est & si iniustus ad tẽplumuenit.
iustificatꝰ ad templum redut. Vnus eñi¬
superbiendo recessit humiliatꝰ: alt̃
lamentando apꝓpinquare meruit
exaltatus Quia om̃is quise ex al¬
tat humiliabit᷑ & qui se humiliat
exaltabitur. Qua ꝓpt̃ & de uerbis
elati pharisei quib humiliarime¬
ruit : possumus ex diuerso formam
humilitatis qua sublimemꝰ assu¬
mere : ut sic̃ ille cõsideratis. & pe¬

Expanded text:
in oratorio, in monasterio, in horto, in via, in agro, vel ubicunque sedens, ambulans, vel stans inclinato sit semper capite, defixis in terram aspectibus, reum se omni hora de peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio Dei repraesentari existimet, dicens sibi in corde semper illud, quod Publicanus ille evangelicus fixis in terram oculis dixit: Domine, non sum dignus ego peccator levare oculos meos adQuantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet, quod publicanus, qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatsuperbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Et de uelati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille consideratis et pe
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ad quisitã : uł emergens quedã.
redundantia humanarũ natura¬
liũ polluat. uł in lusio corrũpat ini¬
mici : uł certe intercedens. & iampo¬
ri ac simplicis somni re fectio interrũ¬
pat sp̃snri feruorẽ hactepefactos sõ¬
nitõpore ꝑ totũ diei spatium in ertes.
deinceps imauosq traducat: Hinc

Expanded text:
us acquisitam, vel emergens quaedam redundantia humorum naturalium polluat, vel illusio corrumpat inimici, vel certe intercedens etiam puri ac simplicis somni refectio interrumpat spiritus nostri fervorem, ac tepefactos somni torpore per totum diei spatium inertes deinceps ignavosque traducat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis linguosi possint dic̃: & illi
qui linguȩ urbertate facundisunt
tam̃ illis hȩc specialiter nom̃ constat
in positũ qui in cõsiderata locutio¬
neuerbosi sunt: Sic enĩ contrarios
sapientib & diuersosse tactantes
omnis homo uelox ad audiendũ:
tardꝰ aut̃ ad loquendũ: Tales eñi
suꝑ terrã minime dirigunt᷑ : quia
flebibtate sua frequent̃ excedunt
difficile ẽ eni in deliberatũ rectum
ec̃ sermonem

Expanded text:
Quamvis linguosi possint dici et illi qui linguae ubertate facundi sunt, tamen illis hoc specialiter nomen constat impositum, qui inconsiderata locutione verbosi sunt. Sunt enim contrarii sapientibus, et diverso se more tractantes. omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum . Tales enim super terram minime diriguntur, qui a levitate sua frequenter excedunt. Difficile est enim indeliberatum rectum esse sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
Si eñ maior fuerit uox quãres itquirit
cum possit audire illes uiloquitur:
& iamsileuius loquamꝰ iam noneri tuox
sedclamor: Quodẽ notabilenisi forte
grauior sit auditus eiuscuiloquimus&
neces sitasnoscogat adclamancdum:¬

Expanded text:
Si vero major sit quam res requirit, cum possit audire ille cui loquimur, etiamsi lenius loquamur, jam non erit vox, sed clamor, quod est notabile: nisi forte gravior sit auditus ejus cui loquimur, et necessitas nos cogat ad clamandum
Abbreviated transcription (Latin):
Deofficus diuirus innoctibus.
usq: in pascha: iuxta cõsiderationẽ
racionis octaua hora noetissur gendũ ẽ
Vmodice ampliũ demedia nocte pausent᷑
septima noctistota: & octauadimi¬
dia: Tuncpul sato signo om̃s parit̃
surgant & sic illa quȩ restat dimi
dia octaua inter signoꝵ explice¬
tur int̾eualla ut abhora noctis no¬
nain coetur psalli laus ipsa noc¬

Expanded text:
ibus, usque in Pascha, juxta considerationem rationis, octava hora noctis surgendum est, ut modice amplius de media nocte pausentur, septima noctis tota, et octava dimidia; tunc pulsato signo omnes pariter surgant, et sic illa quae restat dimidia hora de octava inter signorum explicetur intervalla, ut ab hac hora nona noctis inchoetur psalmi laus ipsa noc
Abbreviated transcription (Latin):
est incaritate: In taliui delic& carita¬
te quȩ ad imitationẽ diuinȩ bonitatis.
&iam inimicis benefacere. & hos dilige¬
renouit: Sed ꝑfecta in quid caritas. foris
at districtus uidex. & seminꝰ castigatũ
uersitatum timorẽ ꝑfecta karitas ei¬
cit ex amiino qͣuã habere quer ebat qui
dño supplicans agebat. A timore inimi¬
ci eripe animã meã. Quã & ille habe¬
bat qui dicebat. Ius nos separabit aha¬
ritate xp̃i : Tribulatio An angustia¬

Expanded text:
est in charitate. In tali videlicet charitate quae ad imitationem divinae bonitatis etiam inimicis benefacere et hos diligere novit. Sed perfecta charitas foras at districtus Judex, et se minus castigatum versitatum timorem, perfecta charitas ejicit ex animo. Quam habere quaerebat, qui Domino supplicans aiebat: A timore inimici eripe animam meam . Quam habebat qui dixit: Quis nos separabit a charitate Chri
Abbreviated transcription (Latin):
athumilitatis axp̃o: deuotionis
Obȩdientiȩ : ad abrahã. Pacien¬
& iob. Castimoniȩ: a ioseph.
Mansu& udinis: a moysi Cõstan¬
tiȩ : a iosue. Benignitatis: a samu
orũ quo labore quo moderamine.
quaue intentione uł cõpunctio¬

Expanded text:
humilitatis ex Christo, devotionis obedientiae ex Abraham, patienob, castimoniae ex Joseph, mansuetudinis de Moyse, constantiae de Josue, benignitatis de Samueorum quo labore, quo moderamine, quave intentione, vel compunctio
Abbreviated transcription (Latin):
lectiones cur esponsoria sua: se¬
quantur reliquis ex psalmi cũ alła
canendi. Post hos lectio a płi se qua¬
tur ex corde recitanda: & uersus.
Et supplicatio l& aniae : iđt hyrrie
lerson: & sic finiant᷑ uigiliȩ noctur nę¬

Expanded text:
lectiones cum responsoriis suis sequantur reliqui sex psalmi cum alleluia canendi. Post hos lectio Apostoli sequatur ex corde recitanda: et versus et supplicatio Litaniae, id est, Kyrie eleison. Et sic finiantur vigiliae nocturn
Abbreviated transcription (Latin):
giut digesti a somno fr̃s uigila nti¬
& digesto sensuopusdĩ sobriȩ com¬
pleant: & qđ dicunt agnoscant:
Et ideo int̾ uallũ ponitur ut ꝓlixa
nocte somnigrauitas finiatur:¬
N ecũ ante pulloꝵ cantu in breuib
noctib cocti fuerint fr̃s surgere
ad huc crudi ab in coato somno.
cũ in ipso impetu uenarum sangui¬
nis & humor ꝑuenas bullescit: a
armonia grauedinis suscitatisõ¬
nidiscocunt m̃bra escam quã sũp¬
serant in ipso adhuc in cocti occisi
incendio : nõsuscitati: sed potius oc¬
cisicũ inchoati fuerint fr̃s surgere
graui adhuc capite & indigestu
ruptu effugent spũsscĩ carismata: Seqͥt᷑
qui psalterii uł lectionũ aliquid in¬
digent: meditationi inseruiat᷑¬

Expanded text:
ut digesti a somno fratres vigilanti, digesto sensu opus Dei, ei, quod dicunt, agnoscant. Et ideo intervallum ponitur, ut prolixa nocte somni gravitas finiaturne ante pullorum cantum cum in brevibus noctibus coacti fuerint fratres surgere, adhuc crudi ab inchoato somno, cum in ipso impetu venarum sanguis et humor per venas bullescit, et in harmonia gravedinis succussati somni discoquunt membra escam quam sumpserant, in ipso adhuc incocti cibi incendio, non suscitati, sed potius occisi, cum coacti fuerint fratres surgere, gravi adhuc capite et indigesto ructu, effugent Spiritus sancti charismata. Et qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviat
Abbreviated transcription (Latin):
prius res humanas cogitabat cor¬
quando ad confessionis medicabile
donum : diuina gr̃a miserante ꝑuon
Consusus : quando illa quȩ malages¬
serat enitentiȩ ꝓfessione dãpnaut
Obeata confusio quȩ et̃ nũ tollis ob¬
ꝓbrium. Nam quiquiel in reatum
uenerit poenitentum ꝑpetuis scłis
red ditur obsolutũ: Et itẽ Bonũ mi

Expanded text:
ium res humanas tumido corquando ad confessionis medicabile donum, divina gratia miserante, pervenit. Confusus, quando illa quae 298 male gesserat poenitentiae professione damnavit. O beata confusio quae aeternum tollis opprobrium! Nam quidquid in reatum venerit poenitentium, perpetuis saeculis redditu
Abbreviated transcription (Latin):
napietas liumnitatis ostencditur ut
ad solam ꝓnuntiationẽ deuotionis subi¬
iudicat piumuotum quẽ ad modum
operationis effectum Dixit em̃ in cor¬
desuo dño nõtacere que gesserat : &
tam quã iam cuncta ꝓdide rit ita
illiremis s̃ sunt quȩ uoluit cõfiteri:¬

Expanded text:
initatis ostenditur, ut ad solam promissionem devotionis subijudicat pium votum, quemadmodum operationis effectum. Dixit enim in corde suo, Domino non tacere quae gesserat; et tanquam jam cuncta prodiderit, ita illi remissa sunt quae voluit confiteri
Abbreviated transcription (Latin):
habere uos propriũ reputetis.
sed sint uobis cuncta cõmunia.
quȩ uobis abb̃is imperio dispen¬
sentur Non ȩqualit̃ om̃ibus. sed
sicut ratio dispensationis aut cau¬
sa infirmitatis exigerit. Vnicui¬
q tam̃ scđm quo opus fuerit tribu¬
atur. Hec feliciores iudicent. quib:¬
infirmitate prestat᷑ qđ sanis ꝓob
seruantia rigore subtrahitur: & si
eis quos parentes deliciosius aluer̃
uictus aut uestim̃ta largius tribu¬
untur : Nõ obhoc deb& cõmoue
ri fraternitas qđ fortiorib: cor¬
pore ꝓ constitutione regulȩ de¬
negatur : qđ illis caritatis cõside¬
ratione tribuitur. Ante om̃a

Expanded text:
habere vos proprium reputetis, sed sint vobis cuncta communia, quae vobis abbatis imperio dispensentur, non aequaliter omnibus, sed sicut ratio dispensationis, aut causa infirmitatis exegerit; unicuique tamen, secundum quod opus fuerit, tribuatur: infirmitate praestatur quod sanis pro observantiae rigore subtrahitur; et si eis quos parentes deliciosius aluerunt victus aut vestimenta largius tribuuntur, non ob hoc commoveri debet fraternitas, quod fortioribus corpore pro constitutione regulae denegatur, quod illis charitatis ratione tribuitur. Quia