comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum adhuc uue̾t creauerat cesarẽ qui prius
ab imperatorib fuerat clericus et lector or¬
dinatus. s postea amilitib secluctus cingu¬
lum militarẽ suscepit. Iullianus a constãti¬
no cesare creatus cum de germanis et elema¬
nis magnifice triũphass er elatus de ꝓsꝑis
successib in quoddã templum intrass cõro¬
na q̃ sibi pen debat cecidit forte suꝑ capud ip̃iꝰ
Quo iuso milites ꝑ hoc signũ p̃dicant sibi
impium acliis aũguriatũ. ħ itaq augurio
er priori ꝓsperitate leuatus. Iullianus im¬
perii nomen usurpat ac fidẽ xp̃i omnino ꝯ¬
tempnit. Constantius int̾ea contrua persas pa¬
rat exercitũ: s frande Iulliani comperta ro¬
mam ad cuulle bellum reuertitur. s non
lianns igitur augustus creatus prima fronte
quasi facca p̃decessoꝵ suoꝵ argues p̃crpir ab exi¬
uis ep̃o renccari. Seinde arte potius ꝙͣ iuolleu¬
tia eccas dẽbillitare intemptar. Nam qͣi reli¬
gionis inturtu dicebar clericos aludis et ami¬

Expanded text:
dum adhuc viveret, creaverat caesarem; qui prius ab imperatoribus fuerat clericus et lector ordinatus: sed postea a militibus seductus, cingulum militare suscepit. Julianus a Constantio caesar creatus, cum de Germanis et Alemanis magnifice triumphasset elatusque de prosperis successibus in quoddam templum intrasset, corona quae ibi pendebat cecidit forte super caput ipsius; quo viso, milites per hoc signum praedicant sibi imperium a diis auguratum. Hoc itaque augurio et priori prosperitate levatus. Julianus, imperii nomen usurpat, ac fidem Christi omnino contemnit. Constantius interea contra Persas parat exercitum, sed fraude Juliani comperta, Romam ad civile bellum revertitur; sed nonlianus igitur augustus creatus, prima fronte quasi facta praedecessorum suorum arguens, praecepit ab exsiliis episcopos revocari; deinde arte potius quam violentia Ecclesias debilitare intentat. Nam quasi religionis intuitu, dicebat clericos a ludis et a mi
Abbreviated transcription (Latin):
quo imperium grecoꝵ ad francos ẽẽ deuolutũ
i te Pomens potificibus illius temporis et cro¬
nica diuersoꝵ:¬
¶De geonolocçia karoli magni atp̃r araui
sui pippini grossi. ⁊ qualit̾ ip̃a ꝓgeĩes obtinuit
regnũ francoꝵ q̃ postea sortitã est romanũ ĩꝑm̃.
⁊ totũ orbẽ.

Expanded text:
us imperium Graecorum ad Francos est devolutum; et de Romanis pontificibus illius temporis, et chronica diversoDe genealogia Caroli Magni, a temporibus atavi sui Pipini Grossi, et qualiter ipsa progenies obtinuit regnum Francorum: quae postea sortita est Romanum imperium, et totum orbem.
Abbreviated transcription (Latin):
imperator sccłs s rome hemicoꝵ regu
iii. numerandus ẽ fua̾t eĩ añ oms hẽ¬
ricos ⁊ añ om̃s otroes qͥdã hũricus rex
minatus auceps. Simiłr fuit añ om̃s
henricos pͥmꝰ conradus rex theotonicoꝵ¬

Expanded text:
imperator: sed, ratione Henricorum regum, tertius numerandus est. Fuerat enim ante omnes Henricos et ante omnes Othones, quidam Henricus rex,minatur Auceps. Similiter fuit ante omnes Conrados primus Conradus, rex Theutonico
Abbreviated transcription (Latin):
de originẽe regum francoꝵ ponimus in
hoc loco sb̃ titulo leonis imperatoris gre
coꝵ cuiꝰ temporib greti domnuum rome
omnino perdi derunt. et franci impenum
ex alfeida ducissa occulto coytu. Deinde ꝑ
pipinũ nanũ filium ipsus karoli marͣ¬
telli postea ꝑ karolum magnũ filium pi¬
pini nan primum imperatorẽ francorum
Denide ꝑ lodoicũ filium karoli er deinceps
usq inp̃sentẽ diem sic̃ inposterum diem¬
p distincra capitula sius locis et temporib
auctore domino referemus
De ultimo
uolutũ ⁊ d̾ romanis pontificib illiꝰ tp̃ris

Expanded text:
de origine Francorum ponimus in hoc loco, sub titulo Leonis imperatoris, cujus temporibus Graeci dominium Romae omnino perdiderunt, et Franci imperiumex Alpheida ducissa, occulto coitu. Deinde per Pipinum Nanum, filium ipsius Caroli Martelli. Postea per Carolum Magnum, filium Pipini Nani, primum imperatorem Francorum. Deinde per Ludovicum filium Caroli; et deinceps usque in praesentem diem; sicut in posterum per distincta capitula suis locis et temporibus, auctore Deo, referemus. De ultimo volutum; et de Romanis pontificibus illius temporis
Abbreviated transcription (Latin):
naturalis nos ignoramus. Itaq glodo¬
ueus subiugatis alemanis iam xp̃ianus
factus gottis ⁊ aquitaniis bellum indi¬
cit. Quo dum pergerer uotum uouir be¬
ato martino apͥud turoniam qui iã cẽ¬
tũ duodecĩ annos post obitum suum hẽ¬
gem occidiss rruersus turonum gratia
egit deo er beato martino. Dictata tunc eccͣa
sancti martu equin suum quẽ prius ituꝵ
ad plium sancto martino dederar ꝑ suam pec
cuniam redunere uolens.C. soldos custodi et¬
clie ꝓ equi ipsius redemptione transmisit. Eqꝰ
uero stetit inimobił. Hoc audiẽs rex consci de¬
rat beatum marrinum illud equi pcium ĩ¬
pariupendisse. Quare er alios .C. soldos in¬
suꝑ ꝓ equi redemptione porrexit. Quĩb da
tis uellocit̾ secutus est equs er regi rep̃sen¬
tatus uñ fertur dixisse glodoueus. ¶Sc̃s
martinus est bonus auxiliator s car negocia¬

Expanded text:
naturaliter, nos ignoramus. Itaque Clodonaturaliter, nos ignoramus. Itaque Clodovaeus subjugatis Alemannis, jam Christianus factus, Gothis, et Aquitanis bellum indicit. Quo dum pergeret, votum vovit beato Martino apud Turonum; qui jam CXII, annos post obitum suum habgem occidisset, reversus Turonum, gratias egit Deo et beato Martino. Ditata etiam tunc ecclesia Sancti Martini, equum suum, quem prius iturus ad pcuniam redimere volens, centum solidos custodi ecclesiae, pro equi ipsius redemptione transmisit. Equus vero stetit immobilis. Hoc audiens rex, considerat beatum Martinum illud equi pretium parvipendisse. Quare et alios centum solidos insuper pro equi redemptione porrexit: quibus enim datis, velociter secutus est equus, et regi praesentatus. Unde fertur dixisse Clodovaeus: « Sanctus Martinus est bonus auxiliator, sed carus negotia
Abbreviated transcription (Latin):
romanis qui egictio fauore uidebantur suos
tempus dicebatur agrippina p̃pepit ꝑꝑ incol
latum francoꝵ ꝑpetuo colloniam apessari. Mor¬
tuo autem egroio filius eius Siagrius in
cuitate suesona regnauit. Hildericꝰ rex uita
decedens glodoueo filio suo regnum dimi¬
sic. ¶Iste glodoneus primus xp̃ianus fuit
inr̾ reges francoꝵ abeato remigiobaptizat᷑
Si agͥus filius egidii dum contra glodone¬
um regnare aut c̾tare nõ posser secessit ad ⁊¬
Qui halancus nouus erat ab halarico i
magno rege gothoꝵ. aquo supͣ diximus
romã captã er depopulatã fuisse. Sia griꝰ
aglodo ueo repositur. alaricus cum remit¬
tit qui remissus neccatur omnesq roma¬
ni qui eũt ĩ galliis habitabant. ita sunt ⁊¬
extͥminati ur nec nnus poss momnnb gall
reperiri. Uidentur mͥ franci in ilł temporib
linguã romanã qua usq hodie utuntur
ab illis romanis qui ibi habitauerant cli¬
dicisse. Que aũt lingna prius eis fuerat

Expanded text:
Romanis, qui Aegidio favere videbantur, suos Romanis, qui Aegidio favere videbantur, suos tempus dicebatur Agrippina, praecepit propter incolatum Francorum perpetuo Coloniam appellari. Mortuo autem Aegidio, filius ejus Siagrius in civitate Suessona regnavit. Hildericus rex, vita decedens, Clodovaeo filio suo regnum dimisit. Iste Clodovaeus primus Christianus fuit inter reges Francorum, a beato Remigio baptizatus. Siagrius filius Aegidii, dum contra Clodovaeum regnare aut certare non posset, secessit ad qui Alaricus, nonus erat ab quo supra diximus, Romam captam, et depopulatam. Siagrius a Clodovaeo reposcitur. Alaricus ei eum remittit. Qui remissus, necatur; omnesque Romani, qui tunc in Galliis habitabant, ita sunt exterminati, ut nec unus posset in omnibus Galliis reperiri. Videntur mihi Franci in illis temporibus linguam Romanam, qua usque hodie utuntur, ab illis Romanis qui habitaverant didicisse. Quae autem lingua eis prius fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
maniã aquitalluã usq in bauguariã sibi uen¬
dicant atq subitiunt. G lodoueo rege franceꝵ
defuncto miroucus filius eius a quo franci ⁊¬
mirouei sunc appłari successitin regnum Quo
merience Hyldericus successit. Qui dum lu¬
xuriose uiueret a suis expellitur et co regem⁊
manit receptus uxorẽ suã bisinã reginam pul¬
cerrimã latent̾ tetigit. Postea idem Ildericus
iteꝵ in regnũ francoꝵ per interuentum amicoꝵ
suoꝵ receptus est post cuius uestigia secuta est
Bisina regnia. Que int̾ogante hyldrioco re¬
ge ad quid uenisser respondit ad te uenio tec̃
ꝑmansura . Tenuit itaq rex cũ ꝓ uxore er ge¬
nuit ex ea filium glodoueum nomine. Sed
dum Hyldricꝰ expulsus aregͦ inturringia ut
diximus morarer/ egitius quidam romanu
loco eius sbstitutus est in regno francoꝵ. Post
UIII. annos hyldricus reuocatus in reguum
urbẽ agrippinã inuactit ⁊̃ eiectis iñ om̃ib

Expanded text:
maniam, ab Aquitania usque in Bavariam sibi vinmaniam, ab Aquitania usque in Bavariam sibi vindicant atque subjiciunt. Clodovaeo rege Francorum defuncto, Merovaeus filius ejus, a quo Franci Merovaei sunt appellati, successit in regnum. Quo moriente, Hildericus successit. Qui dum luxuriose viveret, a suis expellitur a regno, et amaniter receptus, uxorem suam Bisinam, reginam pulcherrimam, latenter tetigit. Postea idem Hildericus, iterum in regnum Francorum, per interventum amicorum suorum receptus est. Post cujus vestigia secuta est Bisina regina; quae, interrogante Hilderico rege ad quid venisset, respondit: « Ad te venio, tecum permansura. » Tenuit itaque rex eam pro uxore, genuitque ex ea filium Clodovaeum. Sed dum Hildericus expulsus a regno, in Thuringia, ut diximus, moraretur, Aegidius quidam Romanus loco ejus substitutus est in regno Francorum. Post octo annos Hildericus revocatus in regnum, urbem Agrippinam invadit, et ejectis inde omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
gasto illo. lex salita nom̃ accepit qua lege
usq hodie franci utuntur qui etiam salici
nuncupancur. Mortuo autẽ fertamundo
filius eius crinitus successit. A quo francoꝵ
reges crunti sunc apellati. Hiis temporib
frantia crescere roma aũt minui cepit.i
ut supͣ clixi. Gentes enim q̃ sub arce roma¬
nis fuerant iam ꝑ se ip̃as regnare clidicerũt.
Romani etonu̾so qui semꝑ imperauerant ẜ
iug gentib cogebantur. Gothi enim ⁊¬
cũ iã ip̃am urbẽ eẽnt depopullati ultra li¬
gerũ fluuium in gallia conseder̃. Bur¬
gondiones quoq uixͣ rodanũ habitauerũt.
Qui ⁊ ip̃i paulo post reges hr̃e ceperunt. Sic
ctiam franci reno transmisso romanos qui
illic habitabant sugauer postra captis
urbib tornaco er camereco atq inde ꝑa¬
ullatim ꝓgressi remis suesonam ⁊ aurel¬
lianũ ⁊ celoniam que tunc dicebantur agri¬
pina. Tieuerun ac pene totũ galliã atq ger¬

Expanded text:
gasto illo lex Salica nomen accepit; qua lege gasto illo lex Salica nomen accepit; qua lege usque hodie Franci utuntur, qui etiam Salici nuncupantur. Mortuo autem Pharamundo, filius ejus Crinitus successit, a quo Francorum reges Criniti sunt appellati. His temporibus Francia crescere, Roma autem minui coepit, ut supra dixi. Gentes enim quae subactae Romanis fuerant, jam per se ipsas regnare didicerunt. Romani e converso, qui semper impeothi enim cum ipsam Urbem essent depopulati, ultra Ligerim fluvium in Gallia consederunt. Burgundiones quoque juxta Rhodanum habitaverunt; qui et ipsi paulo post reges habere coeperunt. Sic etiam Franci, Rheno transmisso, Romanos, qui illic habitabant, fugaverunt. Postea captis urbibus Tornaco et Cameraco, atque inde paulatim progressi Remis, Suessonam et Aurelianum, et Coloniam, quae tunc dicebatur Agrippina, Treverim, ac pene totam Galliam, atque Ger
Abbreviated transcription (Latin):
mos libera esser ab omm tributo. Quare
germani ipsius głie cupiti aduersus ala¬
nos mouent exeratũ eosq uincũt er oĩo
extingunt. Uñ ⁊ ꝑ decẽ annos liberi atribu¬
to fuerunt. er ꝑꝑ candem uictoriam aua¬
lentimano imperatore. franci .i. feroces sunt
ꝑpetuo appellati. Expletis autẽ decem anins
dum romani afiuncis sollica tributa repete¬
rent franci ad ipãni lib̾tatem effrenes ia
facti ipsum tributum solu̾e renuerunt. Ha¬
buerunt autem int̾ se principes antiquos
ut dixi priamum t̾tium er antenorem t̾ti¬
um. Quappt̾ dum aromanis centra eos
pugnatur octiso mp̃lio pͥamo t̾tio rege eoꝵ
ipartes regni tunringit se contullerunt cũ
nomine marcometr er symone. Porro de¬
functo sy mone. communicato conscilio a¬
liun marchomettis nomine faramundũ
regem sibi creauenunr. Leges quoq ꝑ auc¬
tores suos suoc giusogastaloũ ⁊ sala gastũ
compositas ex nunc habere ceperunr asala¬

Expanded text:
mos libera esset ab omni tributo. Quare mos libera esset ab omni tributo. Quare Germani, ipsius gloriae cupidi, adversus Alanos movent exercitum, eosque vincunt, et omnino exstinguunt, unde per decem annos liberi a tributo fuerunt; et propter eamdem victoriam a Valentiniano imperatore Franci, id est feroces, sunt perpetuo appellati. Expletis autem decem annis dum Romani a Francis solita tributa repeterent, Franci ob ipsam libertatem effrenes jam facti, ipsum tributum solvere renuerunt. Habuerunt autem inter se principes antiquos, ut dixi, Priamum et Antenorem. Qua propter dum a Romanis contra eos pugnatur, occiso in praelio Priamo rege eorum, in partes regni Thuringiae se contulerunt cum nomine Marcomede et Sunone. Porro defuncto Sunone, communicato consilio, filium Marcomedis, nomine Pharamundum, regem sibi creaverunt. Leges quoque per auctores suos Guisogastaldum et Salagastum compositas, extunc habere coeperunt. A Sala
Abbreviated transcription (Latin):
er qualiter a romanorum principatu se¬
iuncti inpropria sua auctoritate ⁊ potesta¬
te man̾e ceperunt. Tempore igit quo ene¬
as post troie destructionem mytallia ue¬
nit. Priamus uinior nepos magni pria¬
mi ex sorore et cũ eo antenor troianorum
per mare illiricũ inuenetias ueuerunt. ibi
paclua ciuitatẽ hedificantes in qua hodie ip̃e
antenor honorifice sepultus more regio mie¬
nitur. ꝑ meocidas palludes insiciam regionẽ
Sedes suas posuerunt cuutatẽ sicambriam⁊
hedificantes. Uñ etiam sicambri sunt nomi¬
nati. Cum auis̃ toto orbe inpunitiam roma¬
noꝵ sub abacco ip̃i ⁊̃ int̾ alios subacti fuissõr
Elapso tp̃r enam germaniam occupauerunr
ubi enam germani deter̾o sunt uocati. Dem̃
cum imperator ualentiniantis impugnatos
alanos ⁊ int̾ incotidas palludos reciptos de¬
lere nõ potiuss ecdictũ ꝓtullit ut gens q̃cũq
alanos uincerer ac delerer ꝑ decẽ annos ꝓxi¬

Expanded text:
et qualiter a Romanorum principatu seet qualiter a Romanorum principatu sejuncti, in propria sua auctoritate et potestate manere coeperunt. Tempore igitur quo Aeneas post Trojae destructionem in Italiam venit, Priamus junior, nepos magni Priami ex sorore, et cum eo Antenor, Trojanorum per mare Illyricum in Venetias venerunt. Ibique Paduam civitatem aedificantes, in qua hodie ipse Antenor honorifice sepultus, more regio invenitur, per Maeotidas paludes in Scythiam regionem sedes suas posuerunt, civitatem Sicambriam aedificantes, unde etiam Sicambri sunt nominati. Cum autem toto orbe in provinciam Romanorum subacto, ipsi etiam inter alios subacti fuissent, elapso tempore Germaniam occupaverunt, ubi etiam Germani de caetero sunt vocati. Deinde cum imperator Valentinianus impugnatos Alanos, et inter Maeotidas paludes receptos, delere non potuisset, edictum protulit, ut gens quaecunque Alanos vinceret ac deleret, per decem annos proxi
Abbreviated transcription (Latin):
Gregorius cũ theodoxio star ppͣ scds.
Annis ip̃e decẽ fucrat urb̃ ⁊ orbis alũpnꝰ.
Ter t̾nos m̃ses r̾ tullir octo lies
Tempore gregorii p̃sul uonifatiꝰ extat.
Sede maguntina miracła płima p̾stat.
Gratia baptisim tentona regna tullit.
uocatus leo ymagines domini iussir in¬
denli er sanctos sue iquitati resistentes
decollari. Int̾ quos passa ẽ scã theo doria
cuiꝰ corpꝰ ad huc integrũ constantinopo li
cum nigenti ueneratione seruatur. Greg̃
ppͣ cũ uidiss imperatorẽ leonẽ iniquin
er incorrigibilẽ totã ytaliã asuo imꝑio¬
ctiscede᷑ ꝑsuasit. Eo tp̃r reliqiie sã augu¬
stim de sarclinea ĩ ꝑ apiã Alcuprando re¬
ge lombardoꝵ deportantur. Tunc ⁊ beda
sarracem conscantinopolĩ ꝑ tricinum ⁊¬
obsidione cinxẽr. Tandemq sine uctoria
am tunc perierunt. Leo imperator imꝑii¬
TIPERI
p romisisse me
memini narra¬
turum qualiter
stanci quorum
facimus hic m̃¬
tionem ingalli¬
am uencrunt

Expanded text:
dosio stat papa secundus, Annis ipse decem fuit Urbis et Orbis alumnus, Ter ternos menses, ter tulit octo dies. Tempore Gregorii praesul Bonifacius exstat, Sede Moguntina miracula plurima praestat, Gratia baptismi Teutona regna tulit.vocatus Leo, imagines Domini jussit incendi, et sanctos suae iniquitati resistentes decollari. Inter quos passa est sancta Theodoxia, cujus corpus adhuc integrum, Constantinopoli cum ingenti veneratione servatur. Gregorius papa cum vidisset imperatorem Leonem iniquum et incorrigibilediscedere persuasit. Eo tempore reliquiae sancti Augustini de Sardinia in Papiam a Luprando rege Lombardorum deportantur. Tunc etiam BSaraceni Constantinopolim per triennium obsidione cinxerunt; tandemque sine victoria am tunc perierunt. Leo imperator, imperius promisisse me memini narraturum qualiter Franci, quorum facimus hic mentionem, in Galliam venerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ ñ locali s potẽtiałr dix̃. dominus
enĩ ñ ex ĩdigẽtia fecir oꝑa sua s ex bñficia ⁊
neq çoꝵ ĩdiget q̃ fecir. Indigens quippe atq
egenꝰ amor subicit᷑ reb quas diligir aliquis.
Ideo dc̃s ẽ suꝑferri creature sp̃s sc̃s. Quia nõ¬

Expanded text:
 Dominus, non ex indigentia fecit opera sua, sed ex beneficentia: neque horum indiget quae fecit. Indigus quippe atque egenus amor subjicitur rebus quas diligit: ideo dictus est superferri creaturam Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
E dño Henrico filio dñ fre derici augusti.
adhuc adoloscente gesta nõ tenemus.ui¬
deamus tam eius ellegãtissimã forma
landabilẽ militiã audatiã ⁊ largitatem
bemuolentiã pietatẽ iustitiã ⁊ uutatẽ atꝙ
mus optare. Q ui licet natura ⁊ litera tu¬
ra suꝑ omnes coctaneos sapĩa ⁊ sensuum
subtilitate urdeatur pollere. Nos qui si
pła nescimꝰ plura tamẽ salua eiꝰ mayesta¬
te cogitauimus ut ei aliquas admomti
informerur ⁊ ad regias uirtutes quibus
imperiũ u̾sib etronicis ammetur.
Item
de rege henrico ad huc adoloscente q̃dã

Expanded text:
 rege Henrico, filio domini Friderici Augusti, adhuc adolescente, gesta non tenemus. Videmus autem ejus elegantissimam formam, laudabilem militiam, audaciam et largitatem, benevolentiam, pietatem, justitiam, et veritatem; atque escentum possemus optare. Qui licet natura et litteratura super omnes coaetaneos, sapientia et sensuum subtilitate videatur pollere, nos quidem si plura nescimus, plura tamen temte, cogitavimus, ut ei aliquas admonitiinformetur, et ad regias virtutes, quibus imperium, versibus heroicis animetur. Item de rege Henrico sexto, adhuc adolescente
Abbreviated transcription (Latin):
isti ⁊ posuir te suꝑ thronũ ifrł: eo ꝙ dile¬
xerit dominus isrł insempiternum. Et ꝯ¬
stituit te regẽ ut faceres uiditiũ ⁊ iustiriã.
Dedir ergo regi centũ iugniti tallenta ɨ¬
auri ⁊ aromata mulra nimis ⁊ gemas
p̃tiosas. Nõ sũt aliata tã utilia aromata
tã multa ꝙͣ ea q̃ dedit regina saba salo¬
moni. S clausis iñ q̃ portabat aurũ de
offyr actulit ex ophyr ligna cetina multa
nimis ⁊ gcẽmas p̃tiesas/. Eec̃q rex de lignis
cethynis pulcrã domũ domini ⁊ domũ
regiã ⁊ cytharas lyrasq cantãtib nõ siur
aliata. huiꝰscemodi ligna ⁊ cerhena neq
nasa usq ĩ p̃sentẽ diẽ. Rex aũt salomon de

Expanded text:
isti, et posuit te super thronum Israel, eo quod dilexerit Dominus Israel in sempiternum, et constituit te regem, ut faceres judicium et justitiam. Dedit ergo regi centum viginti talenta auri, et aromata multa nimis, et gemmas pretiosas: non sunt allata ultra aroma dedit regina Saba regi Salomoni sed et classis Hiram quae portabat aurum de Ophir adtulit ex Ophir ligna thyina multa nimis et gemmas pretiosas fecitque rex de lignis thyinis fulchra domus Domini et domus regiae et citharas lyrasque cantoribus non sunt adlata huiuscemodi ligna thyina neque visa usque in praesentem diem rex aut
Abbreviated transcription (Latin):
Ex autem salamon a mauit mulieres ali¬
enigenas multas filiam quoque ꝓharaoĩs
ti moabitudas eramanicidas idum̃ cas. er
Sydomas ⁊ etheas de gentib super quibus
dixir dominus filiis isrł. Non ingrediemi¬
in ad eas neque de illis ingredientur ad
uestras. Certissime eĩ auertent corda nr̃a¬

Expanded text:
ex autem Salomon amavit mulieres alienigenas multas: filiam quoque Pharaonis, et Moabitidas, et Ammonitidas, Idumaeas, et Sidonias, et Hethaeas: de gentibus, super quibus dixit Dominus filiis Israel, non ingrediamini ad eas: neque de illis ingredientur ad vestras: certissime enim avertent corda
Abbreviated transcription (Latin):
lent ⁊ da pliuuã suꝑ t̾rã tuam quã dedi¬
sti ppło tuo ĩ posessionẽ fames si aborta fui̾t
interra aur pestillentia aut correptus aer
uersa plaga infirrutas concta deuoratio
⁊ ĩpcatio q̃ acciderit omnibus hominibus
de ppło tuo isrł siquis cognouit plagã cor¬
dis siu et expanderib manus suas ĩ domo
hac tu exaudies incelo ĩ loco hĩtationis
tue. Et reppitiaberis ⁊ facies ur des uni

Expanded text:
am, quam dedisti populo tuo in possessionem. Fames si oborta fuerit in terra, aut pestilentia, aut corruptus aer,versa infirmitas, cuncta devotio, et imprecatio, quae acciderit omni homini de populo tuo Israel, si quis cognoverit plagam cordis sui, et expanderit manus suas in domo hac, tu exaudies in coelo, in loco habitationis tuae, et repropitiaberis, et facies, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
dio fornacis ferree ur sinr occuli tui aperti¬
puli isrł. Et exaudies eos ĩ uniu̾sis ꝓ quib
inuocauer te. Tu eĩ superasti eos. tibi in he¬
reditatẽ de uniu̾sis ppłis i̾re. sic̃ locutus es
ꝑ moysem seruũ tuum quando eduxisti pa¬

Expanded text:
o fornacis ferreae, ut sint oculi tui apertipuli tui Israel, et exaudies eos in universis pro quibus invocabunt te. Tu enim separasti eos tibi in haereditatem de universis populis terrae, sicut locutus es per Moysen, servum tuum, quando eduxisti pa
Abbreviated transcription (Latin):
ts est salamon ardentissimo amore. Fuer̃
eruxores quasi regine septingente ⁊ ꝯcu¬
bine trecente. et adu̾terunt mulieres cor
eius. Cumq iã esser senex dampnatum ẽ
ꝑ mulieres coreius. Ut sequeretur deos alie¬
nos/ nec erat cor eus perfecrum coram dño
deo suo. Sic̃ cor dauid patris euis. S collebat
salomiõ astharthen deã syndomorum ⁊ cha
taꝵ. Eecitq salomon qd̾ non placuerat co¬
ram domino et non adimpleuit arr sequere¬
tur dominum sic̃ dauid pat̾ eius. Tunc
hedificauir salomon fanum clamos ydo¬
lum moab in monte qui ẽ contra yerusa¬
lem et molothidolum filiorum amon. Atq
in hunc modum fecit unuiersis uxoribus
sius alienigenis q̃ adolebãc thura ⁊ y mol¬
labãt diis sius. Igitur iratus ẽ dominus
salomoni eo ꝙ auersa ẽet mens eius adño
deo isrł. qui apparuerar ei ẜo ⁊ preceperat de
uerbo hoc ne seq̃retur deos alienos et non
custodunt q̃ mandauir ei. dominus. Dix
itaq dominus salomoni. Quia habiusti ħ

Expanded text:
rdentissimo amore fueruntque ei uxores quasi reginae septingentae et concubinae trecentae et averterunt mulieres cor eius cumque iam esset senex depravatum est per mulieres cor eius ut sequeretur deos alienos nec erat cor eius perfectum cum Domino Deo suo sicut cor David patris eius sed colebat Salomon Astharthen deam Sidoniorum et tarum fecitque Salomon quod non placuerat coram Domino et non adimplevit ut sequeretur Dominum sicut pater eius tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab in monte qui est contra Hierusalem et Moloch idolo filiorum Ammon atque in hunc modum fecit universis uxoribus suis alienigenis quae adolebant tura et immolabant diis suis igitur iratus est Dominus Salomoni quod aversa esset mens eius a Domino Deo Israhel qui apparuerat ei secundo et praeceperat de verbo hoc ne sequeretur deos alienos et non custodivit quae mandavit ei Dominus dixit itaque Dominus Salomoni quia habuisti hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ auffert᷑ de gen̾e tuo uir de solio isrł. Si
aũt en̾sione auersi fueritis uos ⁊ filii ur̃i ñ
sequentes me neq custodiẽtes mãdata mea.
et collueritis deos alienos er adorauitis eos
anfferã isrł d̾ suꝑfice t̾re quã dedi eis et d̾¬
tẽplũ qd̾ scĩficaui ĩ noĩe meo ꝑitiã ĩ ꝯspectu
meo. Eritq isrł ĩ ꝓ u̾biũ ⁊ ĩ fͣabulã conctis
ppłis ⁊ domus hecͣ erit ĩ exẽplũ. Omins ꝙ¬
pettransierit ꝑ eã stupebit ⁊ sibilabit erͣ
dicer. Quare fẽc̃ doꝰ sic t̾re huic et domiu
huic. Et respondebunt qr relinquer̃ dñm
deũ suũ qui eduxit patres eoꝵ de t̾ra egyp¬
ti. ⁊ secuti sũt deos alienos. ⁊ addorauerũr
eos ⁊ colluerunt. Ideo induxit dominus

Expanded text:
 vir de genere tuo de solio Israel. Si autem aversione aversi fueritis vos et filii vestri, non sequentes me, nec custodientes mandata mea, et colueritis deos alienos, et adoraveritis eos: auferam Israel de superficie terrae, quam dedi eis: et te in fabulam cunctis populis et domus haec erit in exemplum omnis qui transierit per eam stupebit et sibilabit et dicet quare fecit Dominus sic terrae huic et domui huic et respondebunt quia dereliquerunt Dominum Deum suum qui eduxit patres eorum de terra Aegypti et secuti sunt deos alienos et adoraverunt eos et coluerunt idcirco induxit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
audias ĩ loco habitaculi tui ĩ celo. ⁊ cum
exaudieris ꝓpitius eris si peccauerit homo
ĩ ꝑximũ siuim. ⁊ habuerit aliqd̃ uiram̃¬
tum quo teneatur abstrictus ⁊ uen̾it ꝓpt̾
uiram̃tũ corã altari suo ĩ domũ tuã tu
ex andies ĩ celo ⁊ faties ⁊ iudicabis ẜuos

Expanded text:
audias in loco habitaculi tui in coelo, et cum exaudieris, propitius eris. Si peccaverit homo in proximum suum, et habuerit aliquod juramentum quo teneatur astrictus, et venerit propter juramentum coram altari tuo in domum tuam, tu exaudies in coelo, et facies
Abbreviated transcription (Latin):
me suꝑ thronũ isrł i tam̃ si custodieñt
filii tm uiã suã ut ambulẽt coram me sic̃¬
tu ambulasti ĩ conspectu meo. Et nũc dñe
drus isrł firmenr̃ u̾ba tue̾a q̃ locutus es ẜ
no tuo dd patri meo. Ergo ne putandũ ẽ
li celoꝵ te cape nõ possũt quãto mag̾ do

Expanded text:
ronum Israel, ita tamen si custodierint filii tui viam suam, ut ambulent coram me sicut ambulasti in conspectu meo. Et nunc, Domine Deus Israel, firmentur verba tua quae locutus es David servo tuo patri meo. Ergone putandum est li coelorum te capere non possunt, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
I nde rates perennt homines m̾guntur ĩ ip̃is.
Gurgitis unda furi dampna ꝑicula parit.
K arlo uidens loculis quẽ dampna ferũt᷑ ab ilł.
Miratur patrias ethne rutillare fauillis
U rbi mesane clixit amica ualle.
Transit abinde farũ q̃ gurgite sensit amaꝵ.
R eꝵ multaꝵ cernes ibi dampna suaꝵ.
U nde ferunt regẽ nõ doluisse parum.
Suscipit hunc calaber ꝓperãt uexilla potẽtũ.
O m̃e solum capunt sũbita ꝓbitate retẽtu.
Undiq cum pace subdita terra iacer.
U nde ꝑ ampulliã mirãda potẽtia romã.
U enit ⁊ imperii gestanit ĩ urbe coronam.
Organa cũ cythara fistula trũpa sonant.
Tunc aron rex ꝑsaꝵ karlo remeante.
M unerib placiit eũ mittẽs elephãtẽs
U asaq tunc auri plurima misit ibi.
Angelus domim precepir karolo pergere ꝯ̃
yspanos.

Expanded text:
Inde rates pereunt, homines merguntur in ipsis, Inde rates pereunt, homines merguntur in ipsis, Gurgitis unda Pharo damna pericla parit. Carolus videns loculis, quae damna feruntur ab illis, Miratur patrias, Aetnae rutilare favillis, Urbi Messanae dixit, amica vale. Transit ab inde Pharum quem gurgite sensit amarum, Rerum multarum cernens ibi damna suarum, Unde ferunt regem non doluisse parum. Suscipit hunc Calaber, properant vexilla potentum, Omne solum capiunt subita probitate retentum, Undique cum pace subdita terra jacet. Inde per Apuliam miranda potentia Romam Venit, et imperii gestavit in urbe coronam, Organa cum cithara, fistula, trumba sonant, Tunc Aaron, rex Persarum, Carolo remeante, Muneribus placavit eum, mittens elephantem, Vasaque tunc auri plurima misit ei Angelus Domini praecepit Carolo pergere contra Hispanos.
Abbreviated transcription (Latin):
Arolus ausonie tandẽ lucratus honores.
Inde yerosolimã subiir cũ pace labores.
I am crucis alimfice solu̾e uota uolens.
U isitar illoꝵ uestigia scã locoꝵ.
Q ua natus qua passus erat deus ip̃e deoꝵ.
Qua tullit ethereum uirgo maria thoꝵ.
R ex ut adorauir Iordams lauãdus yauit.
Reb honorauit regalia menia dauid.
Tunc regnũ siculi naue reuersus adir.
karolus reuertitur ayerosolimms.
U in race festina regẽ uehit ũda marina.
Urbe panormina portum capit absq ruyna.
Om̃e solum siculi munera soluir ei.
Rarolus hic siculũ recreata baptismate regẽ.
Quẽ uiber ecclie romane sũmẽ legem.
Catholici ppłi dogina tullere dei.
Mons ibi srat magnꝰ qui dĩ eẽ rolandꝰ.
Alt̾ oliuerius simili ratõe uocandus.
Het memorãda truces ꝯstruere duces.¬
it Mons ibi fiamaꝵ quas euomit echua nocat᷑.
Q uo lapis ignitus cũ sulfure p̃cipitatur.
Hoc ibi tartareũ dr̃ ẽẽ capud.
L atrat ibi filla dat plima dãpna caripdis.

Expanded text:
arolus Ausoniae tandem lucratus honores, Inde Hierosolymam subiit cum pace labores, Jam crucis almificae solvere vota volens. Visitat illorum vestigia sancta locorum, Qua natus, qua passus erat, Deus ipse deorum, Qua tulit aethereum virgo Maria thorum. Rex ut adoravit, Jordano lavandus hiavit, Rebus honoravit regalia moenia David, Tunc regnum Siculi nave reversus adit. Carolus revertitur a Hierosolymis. Dum rate festina regem vehit unda marina, Urbe Panormita portum capit absque ruina, Omne solum Siculi munera solvit ei. Carolus hic Siculum recreat baptismate regem, Quem jubet Ecclesiae Romanae sumere legem, Catholici populi dogma tulere Dei, Mons ibi stat magnus, qui dicitur esse Rolandus, Alter Oliverius, simili ratione vocandus, Haec memoranda truces constituere duces. Mons ibi flammarum quas evomit Aetna vocatur, Quo lapis ignitus cum sulphure praecipitatur, Hoc ibi tartareum dicitur esse caput. Latrat ibi Scylla, dat plurima damna Charybdis,
Abbreviated transcription (Latin):
Efuncto
gregorio
uII. papa
apud sal¬
lemnum
Gilberro
imperato¬
rem cate¬
dram et
urbemi
possidente pauci romani ꝓpter metum ĩ¬
peratoris abbatẽ desiderum de monte
cassino ĩ uit̾ ad papatum traxerunt. Qͥ
etiã daco p̾tio custotib occulce qui cuu¬
tatẽ leoninã custodiebant sub sillentio
noctis eum apud sanctum pecrum incã¬
thedra posuerunt. ⁊ uictorem eum noĩ¬
nauerunt. Ip̃e u̾o fluxu uentris statĩ
detentus iutam fimuit. cuĩ loco ep̃in
stituerumt. ¶ Eodem tp̃r ciuitas yersin

Expanded text:
efuncto Gregorio VII, papa apud Salernum, Gilberto imperatorem cathedram et urbem possidente, pauci Romani propter metum imperatoris abbatem Desiderium de Monte Casino, invitum ad papatum traxerunt; qui etiam dato pretio custodibus occulte, qui civitatem Leoninam custodiebant, sub silentio noctis eum apud Sanctum Petrum in cathedram posuerunt, et Victorem eum nominaverunt. Ipse vero fluxu ventris statim detentus, vitam finivit. Cujus loco episcopum constituerunt. Eodem
Abbreviated transcription (Latin):
arma cominouit. atq ex ctuisis natõib
c. nullia hoĩm adarma collegit. eisq
duces subscriptos prefecit. Ducem lo¬
tharingie. gottifreclun d̾ bolion comi¬
tem scĩ egidii reimundum comitẽ flã¬
drie rob̾tum ⁊ hugonẽ frẽm philippi
regis frantie curã autẽ oiũm eoꝵ inxͤ¬
ep̃o podiensi cõmisit rumores istos alii
gnatores. Gottifredo igitur duce per
bulgariam cũ magna difficultate i¬
constantino polim peruenerum. ubi
multum dolum et impedimentũ arege
alexio pplexi cõmissa cum grecis pugna
pontem urb̃ regie expugnant ⁊ trañse¬
unte suburbium succendũt. Ibi recẽ¬
sitis. ccre millib bellatoꝵ ĩ niceua¬

Expanded text:
arma commovit, atque ex diversis nationibus centum millia hominum ad arma collegit, eisque duces subscriptos praefecit, ducem Lotharingiae Gotfridum de Boillon, comitem Sancti Aegidii, Reinmundum comitem Flandriae, Robertum et Hugonem fratrem Philippi regis Franciae. Curam autepo Fodiensi commisit. Rumores istos alii gnatores. Gotfrido igitur duce, per Bulgariam cum magna difficultate Constantinopolim pervenerunt, ubi multum dolum et impedimentum a rege Alexio perpessi, commissa cum Graecis pugna pontem urbis regiae expugnant, et transeuntes suburbium succendunt. Ibi recensitis trecentis millibus bellatorum in Nica
Abbreviated transcription (Latin):
ilno ab incarnatione domim.cccxc. ho¬
norius occidẽtis ⁊ fr̃ eius archaduis horiẽtis
post mortẽ pat̾s sui theodosii sortiũtur impe
theofilo in alexãdria Ioh̾e yerosolimis flaui¬
ano anthiocrie ⁊ nephario ꝯstantinopoli ep̃is¬
p̃sidentib. hiis dieb. Quidã monachus

Expanded text:
no ab Incarnatione Domini 390, Honorius Occidentis, et frater ejus Arcadius Orientis, post mortem patris sui Theodosii sortiuntur imperTheophilo in Alexandria, Joanne Hierosolymis, Flaviano Antiochiae, et Nectario Constantinopoli praesidentibus. His dieb
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ acceptis barus ꝓfẽcti exadu̾so. castra
mentati sunt contra quasi duo parui gre¬
ges capraꝵ. Syri qͦ repleuẽr t̾ram. et ac¬
cedẽs uir unus dei dix̃ ad regẽ israel.
hec dic̃ dominus qr dix̾unt syri. Deus
mũtiũ est dominus er nõ ẽ d̾s uallium:
dabo om̃em multitudinem grandemꝰ
hãt ĩ manu tua et scietis qr egodñs. Di¬
rigebãt.uii. dieb ex aduerso. bii atii
illi aties. Septimo añt die ꝯmissũ est

Expanded text:
sunt et acceptis cibariis profecti ex adverso castraque sunt et acceptis cibariis profecti ex adverso castraque metati contra eos quasi duo parvi greges caprarum Syri autem repleverunt terram et accedens unus vir Dei dixit ad regem Israhel haec dicit Dominus quia dixerunt Syri deus montium est Dominus et non est deus vallium dabo omnem multitudinem grandem hanc in manu tua et scietis quia ego Dominus dirigebant septem diebus ex adverso hii atque illi acies septima autem die commissum es
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eos ifrł. Eugitq benadap rex syne in
equo cũ equitib. Nec nõ egressus rex ifrl
ꝓcussir equos et currus. et petcussir syriã
ꝑlaga magna.
Ecetens autẽ ꝓpħa ad regẽ isrł dix̃ ei. Ua¬
de et confortare er scito ⁊ iude quid fatias
Deq̃nti ⁊̃ anno rex syrie ascender contrate
Serui u̾o regis syne dixũr ei. Dii mũti¬
um sunt dii eoꝵ Ideo supauer nos. Sed
melius est ut pugnemꝰ contra eos ĩ capestͥ¬
b. et obtinebimꝰ eos. Tu ergo u̾bii hoc fac
Ammoue reges singłos ab excitu suo er
pone principes ꝓ eis ⁊ instaura num̾um ⁊¬
militũ qui ceciderunt de tius. et equos se¬
condũ equos pͥstinos et currus secondum
currus quos añ hĩisti ⁊ pugnabunꝰ contͣ
eos ĩ campestrĩb er uideb̾ quomͣ optine¬
bumis eos. Credidit cõscilm̃ eoꝵ ⁊ fecit
ita. Igitur postꝙͣ amns mĩsie̾rat recẽsi¬
uit benadap syros ⁊ ascẽdir ĩ afec. ut pu¬
gnarer contra ifrł. Porro filii isrł recensiti

Expanded text:
 eos Israhel fugit quoque Benadad rex Syriae in equo cum equitibus necnon et egressus rex Israhel percussit equos et currus et percussit Syriam plaga magna accedens autem propheta ad regem Israhel dixit ei vade et confortare et scito et vide quid facias sequenti enim anno rex Syriae ascendet contra te servi vero regis Syriae dixerunt ei dii montium sunt dii eorum ideo superaverunt nos sed melius est ut pugnemus contra eos in campestribus et obtinebimus eos tu ergo verbum hoc fac amove reges singulos ab exercitu suo et pone principes pro eis et instaura numerum militum qui ceciderunt de tuis et equos secundum equos pristinos et currus secundum currus quos ante habuisti et pugnabimus contra eos in campestribus et videbis quod obtinebimus eos credidit consilio eorum et fecit ita igitur postquam annus transierat recensuit Benadad Syros et ascendit in Afec ut pugnaret contra Israhel porro filii Israhel recensiti
Abbreviated transcription (Latin):
Or̃o bena dap rex syrie congregauir õem
ex̾citum suũ ⁊ triginta ⁊ duos reges secum
⁊ equos ⁊ currus: et ascendẽs pugnabat ꝯͣ
samariã ⁊ obsidebar eam. mutẽsq nũtios
ad ahab regẽ isrł ĩ ciuitatẽ air. Hec clicit
benadap. Argentũ nũ ⁊ auꝵ tuũ mecum
est. et uxores tue ⁊ silii tui optimi mei sũr.
Respõditq rex isrł. Iuxta u̾bũ tuũ domine
mi rex. tuus sum ego er omĩa mea. Reu̾¬
tẽtesq nũtii dixũt. Hec dic̃ bena dap qui
imsit nos ad te argentũ tuũ ⁊ anrũ tuum¬

Expanded text:
orro Benadad, rex Syriae, congregavit omnem exercitum suum, et triginta duos reges secum, et equos, et currus, et ascendens pugnabat contra Samariam, et obsidebat eam. Mittensque nuntios ad Ahab regem Israel in civitatem, ait: Haec dicit Benadad: Argentum tuum et aurum tuum meum est, et uxores tuae, et filii tui optimi, mei sunt. Responditque rex Israel: Juxta verbum tuum, domine mi rex, tuus sum ego, et omnia mea. Revertentesque nuntii, dixerunt: Haec dicit Benadad, qui misit nos ad te: Argentum tuu
Abbreviated transcription (Latin):
bibebat ip̃e ⁊ reges ĩ umbraculis ⁊ air ser¬
ius sius. Circũdate cuutatẽ ⁊ circũ dederũt
eã. et ecce ꝓpħa unus accedens ab ab regẽ
isrł air ei. Hec dicit dominus. Certe uidi¬
sti om̃em multitudinẽ hãc numã. et ego
tradã eã ĩ manũ tuã hodie utscias ꝗa.
ego sum dñs ⁊ ait ãhab. ꝑ quẽ dixit eĩ ħ
tuaꝵ erait. Quis incipier p̃liari. Et ille di¬
xit. tu. Recessunt a hab pueros pͥncipũ x¬
ꝓuntiaꝵ er reperit numerũ ducẽtorũ
trignita duoꝵ. Et post eos recensiuit po¬
pulũ om̃s filios istł. septẽ millia. Et ingreᷤᷤ¬
si sunt meridie. Benedap aũt bibebat tu¬
mullentꝰ ĩ umbraculo suo ⁊ reges trigĩta
duo cũ eo bibebãt qui ad auxilium eiꝰ uen̾ãt

Expanded text:
pse et reges in umbraculis et ait servis suis circumdate civitatem et circumdederunt eam et ecce propheta unus accedens ad Ahab regem Israhel ait haec dicit Dominus certe vidisti omnem multitudinem hanc nimiam ecce ego tradam eam in manu tua hodie ut scias quia ego srum et ait quis incipiet proeliari et ille dixit tu recensuit ergo pueros principum provinciarum et repperit numerum ducentorum triginta duum et post eos recensuit populum omnes filios Israhel septem milia et egressi sunt meridie Benadad autem bibebat temulentus in umbraculo suo et reges triginta duo cum eo qui ad auxil
Abbreviated transcription (Latin):
ad enum benadap ⁊ leuauit ahãb eũ in
currũ suũ. Nui dix̃ ei. Ciutates quas
tullit pat̾ meus apatre tuo recddã ⁊ p̃la¬
teas fac tĩbi in damasco. sic̃ fẽc̃ pat̾ meus
ĩ samaria. Et ego fedeatus recedã ate. Pe¬
p̃igit ergo fedus ⁊ clumsit eum. De i¬

Expanded text:
ad eum Benadad, et levavit eum in currum suum. Qui dixit ei: Civitates quas tulit pater meus a patre tuo, reddam, et plateas fac tibi in Damasco, sicut fecit pater meus in Samaria, et ego foederatus recedam a te. Pepigit ergo foedus, et dimisit eum .
Abbreviated transcription (Latin):
gobertus regnabat. Pipinus uo grossus
m aiordomus omnem regni honorem er
potestatẽ habebar Eo tpr populus roma¬
nus statuit rectare ip̃ius philipici inec¬
cłia uł etiã uissa eius rome reciperentur:
cũ er̃t Hereticus neq nom̃ eius int̾ missaꝵ
sollempnia recitarẽt. Iste cũ indie sc̃o pente¬
costen egressus abalneo post mendiẽ lecto
cubaret aruffino er theodoro ꝑ aureã portã
ingressis ꝯp̃hensus neccatur post annum
et undecim menses ex quo ceperat regnae.

Expanded text:
gobertus regnabat. Pipinus vero Grossus majordomus omnem regni honorem et potestatem habebat. Eo tempore populus Romanus statuit ne chartae ipsius Philippici in Ecclesia, vel etiam jussa ejus Romae reciperentur, cum esset haereticus; neque nomen ejus inter missarum solemnia recitaretur. Iste cum in die sancto Pentecostes, egressus a balneo, post meridiem lecto cubaret, a Ruffino et Theodoro per Auream Portam ingressis, comprehensus excaecatur post annum et undecim menses, ex quo coeperat regnare.
Abbreviated transcription (Latin):
ab anguio arnoldi ep̃i merensis qui pri¬
mus fuerat dux francoꝵ et maior domus.
¶Eo tempore grossus pipinus filius an¬
gissi factus maior domus totum regnũ
administabar francoꝵ. cuiꝰ pipimi gros¬
si ab hoc loco ĩ aña añ ⁊ gesta ponuntut
incathalogo regũ francoꝵ. Reges enim
francoꝵ a temporib istus pipini grossi¬
filii ansgisi qui erat maiordomus om̃ib
regni negotiis ⁊ honorib denudati no¬
mine solo regnabant. Erontra maioẽs¬
domus curã ⁊ fortitudinem rogni tene¬
bant. ¶Iustinianus alcontio patricio
quem ip̃e ꝑ tres annos in unculis tenu¬
erat naso et labro mutilat᷑ ꝗ leontius
ꝑ tres annos occupat imperium ip̃o mi¬
ꝑatore mutilaco. incerĩ m exilio detento

Expanded text:
 filio Arnoldi episcopi Metensis, qui prius fuerat dux Francorum et majordomus. Eo tempore Pipinus, filius Ansgisii, factus majordomus, totum regnum administrabat Francorum. Cujus Pipini Grossi, ab hoc loco in antea anni et gesta ponuntur in Catalogo regum Francorum. Reges enim Francorum a temporibus istius Pipini Grossi, qui erat majordomus, omnibus regni negotiis et honoribus denudati, nomine solo regnabant; econtra majoresdomus, curam et fortitudinem regni tenebant. Justinianus a Leontio patricio, quem ipse per tres annos in vinculis tenuerat, naso et labro mutilatur: qui Leontius per tres annos occupat imperium, ipso imperatore mutilato interim in exsilio detento
Abbreviated transcription (Latin):
ulcisci desiderãs festino cursu ĩ ytaliã ur-¬
bẽ obsedit. Qiũb contra eũ ĩ caute ꝓgres¬
sis płes cepit. Quos fere om̃s aut cecauit
aut denastauit. Dem̃ reu̾sus ĩ patriãm
morboq correptus obiit. Et incuutate spi¬
ra nͥ eccłiam supramemoratã ꝯpleuit at¬
q dicauit sepultus ẽ uixͣ patrẽ ⁊ auum

Expanded text:
ulcisci desiderans, festinato cursu in Italiam, Urulcisci desiderans, festinato cursu in Italiam, Urbem obsedit: quibus contra eum incaute progressis, plurimos cepit, quos fere omnes aut caecavit, aut denasavit. Deinde reversus in patriam, morboque correptus, obiit, et in civitate Spira, ubi Ecclesiam supra memoratam complevit atque ditavit, sepultus est juxta patrem et avum
Abbreviated transcription (Latin):
ante pedes imperatoris. Tantus eĩ om̃iᷤᷤ
terror inuaserat ut aliquis uolutati
sue resistere nõ au deret. Ceteꝵ ĩ ip̃a nup¬
pũ ꝯspitatoes ⁊ ex tũc tã maĩfeste ꝙͣ occul¬
te multi incipũit rebellare. Ex ꝯscilio at
⁊ suggestione archiep̃oꝵ. frederici.s. collo
gelasui rome pontificatũ acceperat im¬
peratorẽ excoĩcatoĩs uinculo innodauit.
Scismate itaq renouato ĩperator romã
ꝑgens Rurdm natiõe yspanũ ĩ cathedrã
ꝑsua uiollentia collocauit. Q uẽ romani
ap̃ sutriũ postea captũ ⁊ camello ur dici¬
tur suppositũ cũ ignominia deportauer̃
diderũt. Imperator uidens a se paullatĩ¬
gẽbat᷑ collecta gen̾ali curia ap̃ normãti
lum in manꝰ legati apłici noĩe lamb̾ti
qui postea fuit papa honorius publice
ppͣ quoq impatõi tale p̾iulegiũ scͥpsit.
ut ep̃i om̃s cã as alpimi ꝙͣ citra nõ prius
ep̃i ordinentur ꝙͣ ꝑ manus ĩꝑatois de re¬
galib sint inuestiti. Imperator d̾ romanis

Expanded text:
ante pedes inperatoris; tantus enim terror omnes invaserat, ut aliquis voluntati sue resistere non auderet. Ceterum in ipsa nuppum conspirationes, et extunc tam manifeste quam occulte multi incipiunt rebellare. Ex conscilio autem et sugestione archiepiscoporum, Frederici scilicet Gelasium Rome pontificatum acceperat, inperatorem excomunicationis vinculo innodavit. Scismate itaque renovato inperator Romam pergens natione Yspanum in cathedram per suam violentiam collocavit, quem Romani apud Sutrium postea captum et camello, ut dicitur, suprapositum cum ignominia deportaverundiderunt. Inperator videns a se gebatur; collecta generali curia apud Wormatialum, in manus legati apostolici, nomine Lamberti, qui postea fuit papa Honorius, publice Papa quoque imperatori tale privilegium scripsit, ut episcopi omnes tam Cisalpini, quam citra, non prius episcopi ordinentur, quam per manus imperatoris de regalibus sint investiti. Imperator de Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
Iste siluest̾ anno .iiii. imperii constan¬
tim factus ẽ. pp̃. et eum bapti auit
S sicut triꝑtica narrat ystorian⁊ ense¬
bius cesariensis intronicis testatum
ipẽ postea babtizatus aquodã euxebi¬
o arriano ep̃o nicomechie inuilla que
uocatur aquilona.¬

Expanded text:
Iste Sylvester, anno quarto imperii Constantini, factus est papa, et eum baptizavit. Sed, sicut Tripartita narrat historia, et Eusebius Caesariensis in Chronicis testatur, ipse postea rebaptizatus est a quodam Eusebio Ariano, episcopo Nicomediae, in villa quae vocatur Aquilona.
Abbreviated transcription (Latin):
constãs edomittis gallis ⁊ ĩ pace re¬
ceptis in yspaniã occissis ẽ. Constãtin
autẽ fratͣ suo cõstantio bellum inferre
pararer nixͣ aquillemã ẽ occisus. Sic
ad constantauim monarchia pueit
Qͥ in hrsim arrianoꝵ lapsus ⁊ ab eis
rebaptizatus granissimã catholicis
intullit ꝑsecuticem. Cuiꝰ auxiliis ar¬
riam omnes catholicos epõs cart̾ib
⁊ aliis naniis tormentis sunt demoli¬
ti. In qͣ ꝑsecutõe fuir athanasius alle¬
xandrinus ep̃s. Illarius pictauensis
et cusebius uercellẽsis. constãtissimi.

Expanded text:
Constans, edomitis Gallis, et in pace receptis, in Hispania occisus est. Constantinus autem, dum fratri suo Constantio bellum inferre pararet, juxta Aquileiam est occisus. Sic ad Constantium monarchia pervenit: qui in haeresim Arianorum lapsus, et ab eis rebaptizatus, gravissimam Catholicis intulit persecutionem. Cujus auxiliis, Ariani omnes Catholicos episcopos carceribus et aliis variis tormentis sunt demoliti. In qua persecutione, Athanasius Alexandrinus episcopus, Hilarius Pictaviensis, et Eusebius Vercellensis,
Abbreviated transcription (Latin):
dãm sb̃secutꝰ adiũxit. Neq corruptio ĩcorrup¬
tellã possidebit. Quib scͥhebat apls. Nempe
hiis ꝗ dicebãt. Mãducemꝰ ⁊ bibamꝰ cras eĩ
Quid dicemꝰ de hiis quib scͥpsit idem apłs. uoᷤᷤ
aũt ĩ carne nõ estis s ĩ sp̃n. Nũquid nam ro¬

Expanded text:
dam modo, subsecutus, adjunxit: Neque corruptio incorruptionem possidebit. Quibus scribebat Apostolus? Nempe his qui dicebant: Manducemus et bibamus; cras enim quid dicent de his quibus scribit idem apostolus, Vos autem in carne non estis, sed in spiritu? Numquidnam Ro
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am eiꝰ ꝑtinet resuge̾ s sine ulla corrup¬
ne ad ernã felicitatẽ ita ĩpii ad et̾nã resur¬
gẽt miẜia.

Expanded text:
naturam ejus pertinet resurgere; sed sine ulla corrupne ad aeternam felicitatem, ita impii ad aeternam resurgent miseriam.
Abbreviated transcription (Latin):
E st uice papa dei ꝗ benedic̃ ei.
Testis enim michi psalmis erit ꝗ cãtica uĩxit
Inueni dauid ẜuũ michi quẽ deus unxi.
U nxi nõ unxit litt̾a narrar ibi.
I pe quidẽ samuel saul psonalit̾ unxit.
Nec legitur samuel unxit s ego deus uxi.
Ex olleo sc̃o celitus ip̃e meo.
Sic olleo nõ corporeo dyadema sacratur.
Materiale tamẽ olleum sacrare putatur.
Pontificisq manus conficit alma sacrũ.
S i queris quid papa gerit quid honoris hẽbic
Claugerũ loquor ethercũ cui mũdus obedir.

Expanded text:
Est vice papa Dei qui benedicit ei. Est vice papa Dei qui benedicit ei. Testis enim mihi psalmus erit, qui cantica junxit, Inveni David servum mihi, quem Deus unxi, Unxi, non unxit, littera narrat ibi. Ipse quidem Samuel tunc personaliter unxit, Nec legitur, Samuel unxit: sed ego Deus unxi Ex oleo sancto coelitus ipse meo Sic oleo non corporeo diadema sacratur, Materiale tamen oleum sacrare putatur, Pontificisque manus conficit alma sacrum. Si quaeris quid papa gerit, quid honoris habebit? Clavigerum loquor aethereum, cui mundus obedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Enbere uera uolẽs q̃ sũt loca prima coroẽ.
Quatuor impii sedes uideo ratioẽ.
Nomine ꝓponam sic̃ ⁊ acta sonant.
Prius aquis granis locꝰ ẽ post hec arelati.
Inde modoctie regali sede locari.
Post soller ytallie suma corona dari.
Cesar romanus cũ uult diademate fongi.
Deber apostolicis manib reu̾ent᷑ ł mũgł.
Percipierq patrẽ cui loca sc̃a patent.
Absq manu pape quẽ p̃tulit aurea roma.
N on decer ut capiar moderator ĩ urbe coronã.
Celica tũc dona gretia sũma tonar.
Islud abimperio fieri de more fatem̃.
Nam placare deuin sacͣ suscipiẽdo solemꝰ.
P lacat pontificẽ rex ⁊ honore fouer.
Talia uire fori nulli tribuunt honori.
Iure polli soli petri donantur amori.
Nã ratioẽ polli cõcedet illa colli.
C cui bene rex offert illud ⁊ om̃e decus.
Dum sacra pontificis manꝰ hc̃ benedice̾ sistit
Longa manus xp̃i sua munera dirigit isti.
Tonaq missa dei pornigit uictor ei.
U nctio pontificis dat ei dyademate tãgi.

Expanded text:
bere vera volens, quot sint loca prima coronae, Quatuor imperii sedes video ratione: Nomina proponam, sicut et acta sonant. Primus Aquisgrani locus est, post haec Arelati, Inde Modoetiae regali sede locari, Post solet Italiae summa corona dari, Caesar Romano cum vult diademate fungi, Debet apostolicis manibus reverenter inungi, Percipietque patrem cui loca sancta patent. Absque manu papae quem protulit aurea Roma, Non decet ut capiat monocrator in Urbe coronam. Coelica tunc dona gratia summa tonat. Illud ab imperio fieri de more fatemur, Nam placere Deum sacra suscipiendo solemus, Placat pontificem rex, et honore fovet. Talia jure fori nulli tribuuntur honori, Jure poli soli Petri donatur amori, Nam ratione poli, condecet illa coli. ae corde videtur, Cui bene rex offert illud et omne decus. Dum sacra pontificis manus hunc benedicere sistit, Longa manus Christi sua munera dirigit isti, Donaque missa Dei porrigit unctor ei. Unctio pontificis dat ei diademate fungi,