comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatib incunbendũ studiis nil ram graue
qd̾ nõ leuet intentio nil tam duꝑ qd̾ nõ leniat
nil tam obtusum qd̾ nõ acuat nil tetam pigru
qd nõ uigeat nil demq tam defossũ tã absiru¬
sum qd̾ nõ eruat. tam sopitũ qd̾ nõ excitet .D.
Ingenio tardo sum. R. Qui uelocitatẽ In¬
genii laudem dicunt tarditatẽ dicturos infa¬
miam certe scio. Aalim tñ ingeniũ tardum
ac modestum ꝙͣ uelox ac p̾ruptum nan ut in̾
nõ insignis głie nec spes oꝑum magnorũ ita
hinc erroꝵ grauiũ ⁊ turpis ingnominie metus
ẽ.tollezabilius aũt multo ẽ fieri ingloriũ ꝙͣ ĩfa¬
men. D. Sngenio segni sum.R. Qd e¬
quis segnib fieri solet stimulos adhibe. Non hic
tibi torporis excusatio s laboris occasio data est
Sunt qui statim qd̾ nõ ultro prouen̾it deserẽdũ
putent At tu p̾me insta cõtẽde gnosum aĩum
difficultas erigit alit labor illic maxĩe nititur

Expanded text:
voluptatibus, incumbendum studiis. Nil tam grave voluptatibus, incumbendum studiis. Nil tam grave quod non levet, nil tam durum quod non leniat, nil tam obtusum quod non acuat, nil tam pigrum quod non urgeat, nil denique tam defossum tamque obstrusum, quod non eruat, tam sopitum quod non excitet intentio. Ingenio tardo sum. Qui velocitatem ingenii laudem dicunt, tarditatem dicturos infamiam certe scio; malim tamen ingenium tardum ac modestum quam velox et preruptum. Nam ut inde non insignis glorie nec operum magnorum spes, ita hinc errorum gravium et turpis ignominie metus est, tolerabilius autem multo est fieri inglorium, quam infamem. Ingenio segni sum. Quod equis segnibus fieri solet, stimulos adhibe, non hinc tibi torporis excusatio, sed laboris occasio data est. Sunt qui statim quod non ultro provenerit deserendum putent; at tu preme, insta, contende: generosum animum difficultas erigit, alit labor, illic maxime nititur,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptati. D Staue corpus aĩum premit. R¬
Ip̃m collige aĩum ⁊ enormẽ sarcinam magno ni¬
su ꝑfer ac cogita sepe celestia ingenia exhet faste
corporee molis erumpere et miram ⁊ alntudĩez
ꝑuenire. D. Corporis onere p̾grauor. R.¬
Et si uici nequeat/ natura. oĩ tñ studio enitere
ut in dies et uiribus tuis accedat/ aliꝗd et sa¬
zane detrahatur. ꝯ.¬
¶ De grauiis ĩgenii tar dtate .d.¬
T̾ graui duroq sum ingenio. R. ¶E¬
auedo molestior s hec quoq minuitur
si diligent̾ intenderis. D. Sr pigro
obtusoq sum ingenio. R. Quid tu ig̾r huic
morbo indignatione an lamentis sucturrendũ
putas longe alio remedio res eget Non ẽ in¬
dulgendũ sõno nõ libidini nõ cibo nõ uino non
in anib fabulis nõ captãde excusationũ cae̾ et
reflexa ĩ natura culpa mertie suctubendũ set ui¬
gilandum cogitandũ suspirandũ anhelandu
enitendũ assurgendũ incitanda uis ñ excuti¬
endus torpor. propellenda segnities abstinẽdũ

Expanded text:
oluptati. Grave corpus animum premit. Ipsum collige animum, et enormem sarcinam magno nisu perfer, ac cogita sepe celestia ingenia ex hoc fasce corporee molis erumpere, et miram ad altitudinem pervenire. Corporis onere pregravor. Etsi vinci nequeat natura, omni tamen studio enitere, ut in dies et viribus tuis accedat aliquid, et sarcine detrahatur. 100 DE GRAVIS INGENII TARDITATE At gravi duroque sum ingenio. Gravedo molestior, sed hec quoque minuitur si diligenter intenderis. At pigro obtusoque sum ingenio. Quid tu igitur, huic morbo indignatione an lamentis succurrendum putas? longe alio remedio res eget. Non est indulgendum somno, non libidini, non cibo, non vino, non inanibus fabulis, non captande excusationum cause, et reflexa in naturam culpa inertie succumbendum, sed vigilandum, cogitandum, suspirandum, anhelandum, enitendum, assurgendum, incitanda vis animi, excutiendus torpor, propellenda segnities, abstinendum
Abbreviated transcription (Latin):
q ⁊ alias propiã libertatẽ procul abice dicebam
modo. Caue ne qnͣ aliam p̃ter illam laudes ne¬
qnͣ ocdos ab illius fronte diu̾teris. ne solito
ꝑcius blandiaris. solito minus in sanias ꝗc¬
quid respueris capitale erit omĩs sanitas de¬
fectio. uiue deniq ad uxoris edictũ et mini
dñe suspensus obẜua mancipiu nõ marit
het facio si tanti extimas aliqͣ diu fomosam
thori sotiam amplecti leniq ad tp̃s cunte gau¬
dere et candido natos exutero tamq̃ poma
nobiliora pulcro deuase suscipe. Gi uxorem
habro formosam. x. Uenenũ dulçe conpe¬
des aureas. splendidam siututẽ. S̃ forma de¬
lector uxoris. R. Uana breuisas delectatio
nil formosa fugatius et prestim fẽminea
qui uxorẽ propter formã dilegit cito illam ode¬
rit .3
¶ Ditxore frcunda ⁊. facũda .6.

Expanded text:
que alias et propriam libertatem procul abice. Dicebam que alias et propriam libertatem procul abice. Dicebam modo: cave nequando aliam preter illam laudes, nequando oculos ab illius fronte diverteris, ne solito parcius blandiaris, solito minus insanias; quicquid respueris capitale erit, omnis sanitas defectio. Vive denique ad uxoris edictum et nutum domine suspensus observa, mancipium non maritus. Hec facito, si tanti existimas aliquandiu formosam thori sociam amplecti levique ad tempus cute gaudere et candido natos ex utero tanquam poma nobiliora pulchro de vase suscipere. Uxorem habeo formosam. Venenum dulce, compedes aureas, splendidam servitutem. Forma delector uxoris. Vana brevisque delectatio: nil forma fugacius et presertim feminea. Qui uxorem propter formam diligit, cito illam oderit. 67 DE UXORE FECUNDA ET FACUNDA
Abbreviated transcription (Latin):
amultio appetitur. G. forma ẽ uxoris excelles.¬
M Solet forma corporis ut multa alia pari¬
tate gaudere inparitatẽ / ac dissimilitudinẽ asꝑ̃¬
nari . dipar tibi igit forma e exerceberis alio¬
quin ꝯtepneris utũq laboriosu.G. formaco¬
iugis magna ẽ / Ri. Et magna suꝑbia iuxẽ
aliquid qd eque auiz tumefaciat et extollat. G.¬
sorma uxoris ẽ marma. Ri. Uide ne castitas par¬
ua sit scitum ẽ ilłd satyricum. Rara ẽ adeo cõ¬
cordia forme atq pudicitie/. Ut hec consteti
morũ insolentia quis ferat et quotidiana fa
dies ꝑegrinos nouosq habitus landa hinc cor¬
poris Habitudinẽ quã omĩa deceant hinc inge¬
niu inuẽtricis adcunta u̾satile tum iactura
parrimonii lucum uoca: G. habeo uyore
formosissimã.. R.. Habes ydolum litigiosu
insolens qd̾ affusus colas/ qd̾ ex̃ te zaptus stu¬
peas. qd adores uñ totus pendeas sub micte co¬
llum uigo et contentus forma coniugis curas¬

Expanded text:
multis appetitur. Forma est uxoris excellens. Solet forma corporis, ut multa alia, paritate gaudere, imparitatem ac dissimilitudinem aspernari. Si par igitur tibi forma est, exerceberis; alioquin contemneris, utrunque laboriosum. Forma coniugis magna est. Et magna superbia; vix est aliquid quod eque animum tumefaciat et extollat. Forma uxoris est maxima. Vide ne castitas parva sit; scitum est illud satyricum: Rara adeo est concordia forme atque pudicitie. Ut hec constet, morum insolentiam quis ferat et quotidiana fasdies peregrinos novosque habitus; lauda hinc corporis habitudinem quam omnia deceant, hinc ingenium inventricis ad cuncta versatile: tum iacturam patrimonii lucrum voca. Habeo uxorem formosissimam. Habes idolum litigiosum, insolens, quod affusus colas, quod extra te raptus stupeas, quod adores, unde totus pendeas. Submitte collum iugo et contentus forma coniugis curas
Abbreviated transcription (Latin):
oquim qd̾ ꝓtt̾ gloriam solam fit. ueram
gloriam non meretur.. S. Exbonoru
conuictu gloriam spero. R. ꝯpes ꝗdẽ
magna nec inproba. qnͣ et inscientia et
in eloquentia et belli pacisq artibus
obseruando et imitando multi olim illu¬
sres exbonuictu illustrium euasere Slld
uide ne aut tͥ probonis ducib malos ele¬
geris errore aliquo aut bonorum flebili
raritate et u̾tutum. huiꝰ etatis in opia
prorsus assequi nequeas quod intendis.I.
¶De multplici spe. Spes.

Expanded text:
oquin quod propter gloriam solam fit, veram oquin quod propter gloriam solam fit, veram gloriam non meretur. Ex bonorum convictu gloriam spero. Spes quidem magna nec improba, quando et in scientia et in eloquentia et belli pacisque artibus observando et imitando fit. Multi olim illustres ex convictu illustrium evasere. Illud vide, ne aut tibi pro bonis ducibus malos elegeris errore aliquo aut bonorum flebili raritate et virtutum huius etatis inopia prorsus assequi nequeas quod intendis. 120 DE MULTIPLICI SPE
Abbreviated transcription (Latin):
Pero gloriam ex conuictu. R̾. Re¬
fert multum quibus cõuiuas. st̃
quidam utinamq non plurimi qͦ¬
rum conu̾satio sit infamis. S. Scio
nisi boms artibus aut bonoꝵ contuber¬
mio głam non queri. Ego ht ultimo
subnixus spero uł bonoꝵ exemplo. bonus
fieri uł si nichil aliud corum uł famili¬
aritatem solam glorie mͥ fore . R. Est id
quidem/ in adolostente precipie signum
optimum qui nͥ bonũ animũ hẽret neqͣ¬
qͣ iungi bonus optaret. Est ẽĩ amiciti¬
arum ac familiaritatũ fere omĩu cã
nexus q similitudo quedam. Age ergo
si quo imitaris cq̃ueriꝰ bñ erit siminus
modo qd̾ inte est nichil omiseris ip̃a uol¬
untas bona laudis ⁊ glorie premio non car¬
ebit. prima eĩ et maxima pres uirtutis est
bonum uelle qd̾ nͥ precesserit nõ sequet uir
tus . S. Samilraritate bonorum glorior.¬
R. laudo id quidem mͦ nec te lucri cuuᷤpi¬
am nec alia spes inducat. eoq tm̃ tua
pergat intentio. ut similis illis fias. Ali¬

Expanded text:
pero gloriam ex convictu. Refert multum quibus convivas; sunt quidam utinamque non plurimi!, quorum conversatio sit infamis. Scio nisi bonis artibus aut bonorum contubernio gloriam non queri: ego hoc ultimo subnixus spero vel bonorum exemplo bonus fieri vel, si nichil aliud, horum vel familiaritatem solam glorie michi fore. Est id quidem, in adolescente precipue, signum optimum qui, nisi bonum animum haberet, nequaquam iungi bonis optaret: est enim amicitiarum ac familiaritatum fere omnium causa nexusque similitudo quedam. Age ergo: si quos imitaris equaveris, bene erit; si minus, modo quod in te est nichil omiseris, ipsa voluntas bona laudis et glorie premio non carebit. Prima enim et maxima pars virtutis est bonum velle; quod nisi precesserit, non sequetur virtus. Familiaritate bonorum glorior. Laudo id quidem, modo nec te lucri cuiuspiam nec alia spes inducat eoque tua tantum pergat intentio, ut similis illis fias. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
olib modo sumpta est loquẽtia certe
quo maior eo danosior funestiorq silo¬
sa est. G. Eloquentra singłis ẽ.Rx.
et est que singulares uiros et gre¬
corum et nr̃os inꝑnitiẽ traxit. qd̾ ita
ẽẽ demoschenes et cicero et Antonius
non negabũt .G. Eloquentia plausibilis
est. Rx. Si in nocent̾ absq iactantia u̾¬
tare iux ulla re citius mulaitudinis am¬
orem tibi concilies. et gloriam queras
si quo nͥ mere uirtutis artificio queri põt
Sm arrogant̾ atq inprobe ꝑfacile. nbidi¬
scͥmen et multorũ odia conflaueris O¬
apientis dictum est cuidam. mors et ui¬
ta in manu lungue. nõ unius u̾o tñ hyo¬
minis s multorũ quoꝵdam limgue to¬
tas euertere res publicas euertentiiz pe¬
ssimũ nocentissimũq mali hominis ⁊¬
menbrũ lingua est. Nil ic Mollius nil
durius. G. Eloquentia sonora est. Re.¬
Et sonorum fulmen. Re. G. Eloquẽ¬
tia florida est. R̾. Et floridum acom¬

Expanded text:
olibet modo sumpta, eloquentia certe olibet modo sumpta, eloquentia certe quo maior, eo damnosior funestiorque, si sola est. Eloquentia singularis est. Hec est que singulares viros et Grecorum et vestros in perniciem traxit, quod ita esse Demosthenes et Cicero et Antonius non negabunt. Eloquentia plausibilis est. Si innocenter et absque iactantia utare, vix ulla re citius multitudinis amorem tibi concilies et gloriam queras, si quo nisi mere virtutis artificio queri potest; sin arroganter atque improbe, perfacile tibi discrimen et multorum odia conflaveris. Sapientis dictum est cuiusdam: “Mors et vita in manu lingue”, non unius vero tantum hominis, sed multorum. Quorundam lingue totas everterunt respublicas evertentque; pessimum nocentissimumque mali hominis membrum lingua est: nichil hac mollius, nichil hac durius. Eloquentia sonora est. Et sonorum fulmen. Eloquentia florida est. Et floridum acon
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ut animũ actollat atq adiuuet fre¬
num excipiat se se norit qd̾ agendũ ĩstat
examinet. ab sit insolentia parit̾ et cõ¬
tẽptus. Sim ꝓgressa liberius uiriũ ob¬
uisti cepit. iam nõ fiducia. s temeritas
et aucdatia. est. quo nichil est a sapie¬
nte remotius. hec in rebus om̃ib agendi
ut aspectu pretiosior sic effectu ꝑiculo¬
sior ignauia est. illa eĩz domi pigros et
inglorios tenet hec inpellit ardentes et
quos extimabat᷑ pronptiora precipitat. hec
sepe bellacissimos uios ostendit inbecilles
cantissimos probauit incautos. utq ad
te redeam ꝗ diẜtissimi uidebant᷑ in fanti¬
ssimos patefecit .u̾. Eloquentia inge̾s
est. Rx. Ut sit fides historico intͥuitia
infinita eloquentiã habitasse. ueriq lo¬
cum teneat auctoritas neq dubiũ sit
qd eloquẽne princeps in rethoricis scͥbit
eloquentia sine sapientia ẽẽ posse. que
ut liquet suꝑiorib adu̾sant᷑ ista tn qu¬

Expanded text:
fecit; ut animum attollat atque adiuvet, frefecit; ut animum attollat atque adiuvet, frenum accipiat, sese norit, quid agendum instat examinet: absit insolentia pariter et contemptus. Sin progressa liberius virium oblivisci ceperit, non iam fiducia, sed temeritas et audacia est, quo nichil est a sapiente remotius. Hec in rebus omnibus agendis ut aspectu speciosior, sic effectu periculosior ignavia est: illa enim domi pigros et inglorios tenet, hec impellit ardentes et quos extimabatur promotura precipitat, hec sepe bellacissimos viros ostendit imbelles, cautissimos probavit incautos utque ad te redeam, qui disertissimi videbantur, infantissimos patefecit. Eloquentia ingens est. Ut sit fides historico inter vitia infinita eloquentiam habitasse verique locum teneat auctoritas neque dubium sit quod eloquentie princeps in Rethoricis scribit, eloquentiam sine sapientia esse non posse, que, ut liquet, superioribus adversantur, ista tamen, qu
Abbreviated transcription (Latin):
stude .G. Eloquentia plena atq ꝑfec¬
ta est. Re. plleno atq perfecto nichil
de est. Deerit aut multũ si p̾missa de¬
fuerint. Ante igit᷑ qͣ de uniu̾so ꝓnũ¬
ties hi unũ tacttus tacitus tecum᷑ uo¬
lue. S. Eloquentia sũma est. Rx. Su¬
pra sũmum nichil est. his ergo cessa¬
ntibus iam sũma non erit s caducu
quiddam et informe cui fundamentũ
fastigiũq detraxeris. G. Eloquentia d¬
ulcis et ornata est. R. Dulçedo et Or¬
natus iste nescio quid blandum seu
dolosum. non uirile nec sincerũ p̃fert
s nõ pluris est apud rectos iuidices su¬
aus et comꝑta niri fallacis oratio qͣ u
merettis fucus uł mellitum uirus ul
frenetici robur ul auari aurũ quicꝗd
est q us appareat ac mulceat sipre¬
cipuũ essentrale defuerit nichil penit
ant nichilo proximũ uideri debet.G.
E lo quentie fidutia magna est. R.¬
Magna sepe fiducia magnis ꝑiculis iua

Expanded text:
stude. Eloquentia plena atque perfecstude. Eloquentia plena atque perfecta est. Pleno atque perfecto nichil deest; deerit autem multum, si premissa defuerint. Ante igitur quam de universo pronunties, hoc unum tacitus tecum volve. Eloquentia summa est. Supra summum nichil est. His ergo cessantibus, iam summa non erit sed caducum quiddam et informe, cui fundamentum fastigiumque detraxeris. Eloquentia dulcis et ornata est. Dulcedo et ornatus iste nescio quid blandum seu dolosum, non virile nec sincerum prefert; sed non pluris est apud rectos iudices suavis et compta viri fallacis oratio quam vel meretricis fucus vel mellitum virus vel phrenetici robur vel avari aurum: quicquid est, quamvis appareat ac mulceat, si precipuum essentiale defuerit, nichil penitus aut nichilo proximum videri debet. Eloquentie fiducia magna est. Magna sepe fiducia magnis periculis viam
Abbreviated transcription (Latin):
nes hinus laudis exortes sint. Ad qͣ
stilicet animi bona quibus carent uir¬
tus. ac sapientia. requiruntur. qd̾ ut
sic ẽẽ nõ intelligas dicam s memine¬
ris duaꝵ dequibus loquor ⁊erum diffi¬
nitiones inmentẽ redeant. quarũ alta
catonis ciceronis est alta. Ille ait. O¬
rator est iur bonus dicendi ꝑitus. Iste
aut̃ nichil est inꝗt aliud eloquentia
nisi copiose loquens sapientia. Ex his
udes ad oratoris atq eloquentie essen¬
tiam et honitatẽ et sapientiã. exigi. nec
tñ suffic̾e nͥ et ꝑita adsit et copra ita
ut pͥme ille due uirum bonũ sapientẽ¬
q dũ taxat. He aũt sole nec bonum
nec sapientẽ nec eloquentẽ quide effi¬
crant sed loquatẽ/ Cões u̾o coniũcte ꝑ¬
fitant oratorẽ eiusq artificiũ qd̾ prof¬
ecto rarius atq altius est qͣ ꝑutent a
in multiloꝗo situm sperant. Tuergo si
oratoris nomͣ et eloquentie ueram lau¬
dem queris uirtuti et sapientie pͥmu

Expanded text:
nes huius laudis exortes sint, ad quam nes huius laudis exortes sint, ad quam scilicet animi bona quibus carent, virtus ac sapientia, requiruntur. Quod si sic esse non intelligas, dicam. Sed memineris duarum, de quibus loquor, rerum: diffinitiones in mentem redeant, quarum altera Catonis, Ciceronis est altera. Ille ait: “Orator est vir bonus dicendi peritus”; iste autem “nichil est” inquit “aliud eloquentia nisi copiose loquens sapientia”. Ex his vides ad oratoris atque eloquentie essentiam et bonitatem et sapientiam exigi nec tamen sufficere, nisi et peritia adsit et copia. Ita ut prime ille due virum bonum sapientemque duntaxat, he autem sole nec bonum nec sapientem nec eloquentem quidem efficiant sed loquacem, omnes vero coniuncte perficiant oratorem eiusque artificium, quod profecto rarius atque altius est quam putent qui in multiloquio situm sperant. Tu ergo, si oratoris nomen et eloquentie veram laudem queris, virtuti et sapientie primum
Abbreviated transcription (Latin):
peretur. G. Copia eloquii ingens est.
R̾e. Siquidem uincta modestie magnũ
aliꝗd. supͣq coẽm hominũ mensurã nõ
infitior. Alioquim mutũ ẽẽ p̾stabat/.¬
G. Eloquentie satis est. R. Satis elo¬
quentie parum sapientie fuisse in hom¬
ine illo celestissimo ad pud crispum le¬
gis neq his quide̾ gi̾oriam eloquentie
quesiuit ullam. qͣqͣ altiore iuditio ñ
eloquentra s loquacitas illa fuit. De¬
rus enim orator hoc est eloquentie⁊
magister nͥ uir bonus ẽẽ nõ põt. ꝙ si
bonus et sapiens putabas ad oratorias
laudes ꝑfectũq munus eloquentie. hũc
uerborum Impetum. qui sepe procatibus
atq in̾uerecũdis uberior est siue hanc ip̃a
diçendi peritiq satis ẽe. fallebaris lunguͦ
uolubilitas et u̾borum copia atq etiã ars
quedam sceleratis piisq comunia esse
possũt. id qd̾ queris bonorũ est nõ oñs
quidem s paucissimoꝵ ita ut mali om̃¬

Expanded text:
peretur. Copia eloquii ingens est. peretur. Copia eloquii ingens est. Si quidem iuncta modestie, magnum aliquid supraque communem hominum mensuram non inficior; alioquin mutum esse prestabat. Eloquentie satis est. Satis eloquentie, parum sapientie fuisse in homine illo scelestissimo Catilina apud Crispum legis, neque is quidem gloriam eloquentie quesivit ullam — quamquam altiore iudicio non eloquentia, sed loquacitas illa fuit —. Verus enim orator, hoc est eloquentie magister, nisi vir bonus esse non potest. Quod si bonus et sapiens putabas ad oratorias laudes perfectumque munus eloquentie hunc verborum impetum, qui sepe procacibus atque inverecundis uberior est, sive hanc ipsam dicendi peritiam satis esse, fallebaris: lingue volubilitas et verborum copia atque etiam ars quedam sceleratis piisque communia esse possunt; id quod queris bonorum est, non omnium quidem, sed paucissimorum, ita ut mali om
Abbreviated transcription (Latin):
iositate melius fuerit dapnosa reiciat
stringat utilia. neq tam sedulo que
delectent aggreget qͣ que prosint .G.
ADemoria optima est.R̾. Optimo ⁊¬
nichil est melius ꝙ si fidem dicto q¬
ueris. ut inoptimis te memorem pr¬
ebeas. opportet. Memento pectati tui
ut doleas. Memento mortis ut desi¬
nas. Memento diuine iustitie ut li¬
meas. Nemento miẜicordie ne despe¬
res.3.
T pRedarum est eloquium.R¬
atio. Mag̾num fateor Instrumẽ¬
tum glorie. sed anceps cuspide ge¬
mina. et hic quoq qualr uti stras refe¬
rt plurimũ. G. Eloquiũ torrẽs est et
rapidum. R̾. Haud inepte quidam stu¬
lti atq in probi eloquentiam furiosi gl¬
adio equiꝑant. utrumq eĩ publice ex¬
pedit merine̾ ẽẽ. U. Eloquium claru
est. Re. Clarum aliquid uarie dicitur.
clarus sol. Glarum incendiũ. U. plref¬
ulgidum eloquium est. Re. Et lugu¬
bres comete et insti giadii. et hostles
galee fulgent. Ut fulgor eloquentie gl¬
oriosus sit. sanctitate et sapientia tem¬

Expanded text:
iositate melius fuerit, damnosa reiciat, stringat utilia, neque tam sedulo que delectent aggreget quam que prosint. Memoria optima est. Optimo nichil est melius. Quod si fidem dicto queris, ut in optimis te memorem prebeas oportet, memento peccati tui ut doleas, memento mortis ut desinas, memento divine iustitie ut timeas, memento misericordie ne desperes. t preclarum est eloquium. Magnum, fateor, instrumentum glorie, sed anceps, cuspide gemina; et hoc quoque qualiter uti scias refert plurimum. Eloquium torrens est et rapidum. Haud inepte quidam stulti atque improbi eloquentiam furiosi gladio equiparant: utrunque enim reipublice expedit inermem esse. Eloquium clarum est. Clarum aliquid varie dicitur: clarus sol, clarum incendium. Prefulgidum eloquium est. Et lugubres comete et infesti gladii et hostiles galee fulgent. Ut fulgor eloquentie gloriosus sit, sanctitate et sapientia tem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fata hoĩu atq urbiũ int̾esse. ꝙ illa ꝑꝑ ĩ nu¬
merabilem infinitanq frequentiam et uitebre¬
uitatem quondie incculis sũt hec ꝑꝑ raritatẽ
atq euũ longius uix semel multis inseculis
et cum stupore cernuntur hec te cogitatio fir¬
miorem contra omẽs casus tam pultos ꝙͣ pͥua¬
tos faciet hec tibi demum et si non ameña at
ut cũq tollerabilem uiã sternet at in opiam
ad exilium et ad mortem. docebitq hoc propͥũ
patrie tue malũ qd̾ oĩb est cõe .3.
¶ De discordia animi fluc¬

Expanded text:
inter fata hominum atque urbium interesse, quod illa propter innuinter fata hominum atque urbium interesse, quod illa propter innumerabilem infinitamque frequentiam et vite brevitatem quotidie in oculis sunt, hec propter raritatem atque evum longius, vix semel multis in seculis et cum stupore cernuntur. Hec te cogitatio firmiorem contra omnes casus tam publicos quam privatos faciet, hec tibi demum etsi non amenam atque utcunque tolerabilem viam sternet ad inopiam, ad exilium, et ad mortem, docebitque non hoc proprium patrie tue malum, quod omnibus est commune. 75 DE DISCORDIA ANIMI FLUC
Abbreviated transcription (Latin):
hic pietate hĩc terrorib animos p̾laca. si nil
apd homines profiçis deum ora. opta ciuium
resipiscentiam ⁊ salutem patrie modisq oĩb
boni ciuis officium inple. S. Bello cuuli oes¬
publiça mexiremo est. R. Ne ꝗd uł ciuibus
uł ext̾ns bellis in opinũ accidat nequis im¬
paratum casus oppͥmat semꝑ hot unũ uolue
animo non homines modo. s pretͥ animos
humana oĩa esse mortalia. ee ut hominibus
sic urbibus ⁊ magnis inperiis suos morbos
nũc extrinsecus obrepentes. nũc ip̃m intracõ¬
pus exortos inquibus seccessiones et simili¬
tates. et discordie et bella çiuilia esse om̃ibus
constitutũ tͥminũ qui pret̾iri non pot̾it. Suũ
finem cuntis que uident᷑ instare et si paulu¬
Lum differatur affuturu m. Ubi sũt urbes
darissime fuisse siluas. asperimas et futuras
eẽ. Stulte de se sperare urbem aliquã. ꝗd as¬
sequi regina Urbium xoma nequiuerit hot

Expanded text:
hinc pietate, hinc terroribus animo placa. Si nil hinc pietate, hinc terroribus animo placa. Si nil apud homines proficis, Deum ora, opta civium respicentiam et salutem patrie, modisque omnibus boni civis officium imple. Bello civili Respublica in estremo est. Ne quid vel civilibus vel externis bellis inopinum accidat, ne quis imparatum casus opprimat, semper hoc unum volve animo, non homines modo, sed, preter animos, humana omnia esse mortalia; esse, ut hominibus, sic urbibus et magnis imperiis, suos morbos, nunc extrinsecus obrepentes, nunc ipsum intra corpus exortos; in quibus sunt secessiones, et simultates et discordie et bella civilia. Esse omnibus constitutum terminum, qui preteriri non poterit, suum finem cuncti que videntur instare, et si paululum differatur, affuturum tamen ubi sunt urbes clarissime. Fuisse silvas asperrimas et futuras esse. Stulte de se sperare urbem aliquam, quod assequi regina urbium Roma nequiverit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aluerint mul ei facũt un moꝵ queratt
quasi ab altero inflictum uulnus suis manib
factum lugent.ulti iam suo incendio piere
qs si tibi nichil es. conscius pius est dolor bo¬
nĩ ciuis incalamitate pũbta s quẽ solemap uui¬
nocentia humanis ei in malis nulu flebilu
culpa est imo quidem ut quibusdam maximis iui¬
ris pat placet nullum aliud ẽ malum. D. Ciui¬
li ueramur bello. R. Un furore ciuiũ te seque¬
strum paçis exhibe. si id frustra est at tu saltẽ
pro libertate uł solus pro iustitia partes fat. qd
et si patrie forrassis inutile at tibi certe laudabile
uiriusq rei exemplum. una tibi urbs dabit. Ao¬
nenniuĩ agrippam. et pornum catonẽ hũc no¬
uissimũ . D. Sm placabile ciuibus belli est¬
R si nil opis in te est ambi alios increpa
deprecare obstare castiga obsecra ingere quib
potes publicam ruinã que pͥuatas inse continet
et cum nullius propͥa uideatur est omĩu deniq

Expanded text:
aluerint. Multi enim faciunt unde mox queratur, et, aluerint. Multi enim faciunt unde mox queratur, et, quasi ab altero inflictum, vulnus suis manibus factum lugent. Multi iam suo incendio periere. Quod si tibi nil es conscius, pius est dolor boni civis in calamitate publica, sed quem soletur innocentia. Humanis enim malis, nullum flebilius culpa est, immo quidem, ut quibusdam maximis viris placet, nullum aliud est malum. Civili vexamur bello. In furore civium te sequestrum pacis exhibe. Si id frustra est, at tu saltem pro libertate, vel solus et pro iustitia partes fac, quod et si patrie fortassis inutile, at tibi certe laudabile. Utriusque rei exemplum, una tibi urbs dabit: Menenium Agrippam, et Porcium Catonem hunc novissimum. Implacabile civibus bellum est. Si nil opis in te est, ambi alios, increpa, deprecare, obtestare, castiga, obsecra, ingere quibus potes publicam ruinam, que privatas in se continet, et, cum nullius propria videatur, est omnium; denique
Abbreviated transcription (Latin):
ffrita cum anibale gestum est nec meld̾ insatui
aciem nec acrius potuisse pugnari ur deuictore
uictus. sic ⁊ deuicto itidem uictor ip̃e confessus
est ut̾q ingens zerum talium extimator ꝗd a¬
misit aũt qui uera artis sue gloriam et bene ge¬
ste rei conscientiã nõ amisit.S..¬
¶ Debello ciuili dolor.¬
Ello quatimur ciuili. R. Nome
ht acunbus ractum. et in unus es ci¬
uium. Uide ergo ne et unus sis huic
malo fomenta prebentium et uirili parte culpe
non careas. hic eĩ est mos. Alter alterum. in¬
flamat donec singł̃i furorẽ pubcum ex̃ciu̾unt
cum demu furor publicus singlos urget ac ꝓ¬
cipitat ñ umꝙͣ pubcum malũ at se incipit ꝙͫ¬
uis accessioẽ. nuctũ totam infecerit siue enam
ou̾terit ciuitatẽ si pͥmam tñ queris originem
singlorũ in eroribus ⁊adicatum estio sacẽia ut
qs cauendũ moneo ne tu quoq unus fueris ex
his qui uł materia uł flatu ciuile/ incendium

Expanded text:
Africa cum Hannibale gestum est, nec melius instrui Africa cum Hannibale gestum est, nec melius instrui aciem, nec acrius potuisse pugnari, ut de victore victus, sic et de victo itidem victor ipse, confessus est, uterque ingens rerum talium extimator. Quid amisit autem, qui veram artis sue gloriam et bene geste rei conscientiam non amisit? 74 DE BELLO CIVILI Bello quatimur civili. Nomen hoc a civibus tractum, et tu unus es civium. Vide ergo ne et tu unus sis huic malo fomenta prebentium, et virili parte culpe non careas. Hic enim est mos: alter alterum inflammat, donec singuli furorem publicum exciverint; tum demum furor publicus singulos urget ac precipitat, nec unquam publicum malum a se incipit, quamvis, accensione auctum, totam infecerit, sive etiam everterit, civitatem. Si primam tamen queris originem, singulorum in erroribus radicatum est. Hoc est autem quod cavendum moneo, ne tu quoque unus fueris ex his qui, vel materia, vel flatu, civile incendium
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multa alibi illic omia posse illam. peribent¬
D p̾relio uictus excessi. R. At non con
continuo nudus.possunt arma uictis auferri
uera aũt bona que sũt arma animi enã qui ui¬
dentux. uicti retinet ea ei ut ex incendio aut
naufragio sic adu̾so exprelio efferuntur nec illa
tm̃i que in animis abdita ferro tanginequeũt s
illa quoq que maxime ꝑiclitariinpreliis ac fer¬
eo ex posita uidentur. Etaq non quisꝗs bello uin¬
citur bellicis simł spoliatꝰ laudibus. licet armis
amissis exacie fugientem. qd̾ q̃ ẽ maius inaciẽ
per euntem secum ducis eximii nomẽ ferre. nã
et ad athemopͥhilas leonidam nõ tam iuctũ
ꝙͣ uincendo fatigatũ in t̾ ingentes steatorũ ho¬
stium. cumulos occedisse cũ suis grece memorat
historie quadeiphebo famam maro applicat et in
campis ⁊ machiis si lucano creditꝰ stent ordie̾
certo infelii acies et nouissimo prelio qd̾ ina

Expanded text:
cum multa alibi, illic omnia posse illam perhibentcum multa alibi, illic omnia posse illam perhibent. Prelio victus excessi. At non continuo nudus: possunt arma victis auferri; vera autem bona, que sunt arma animi, etiam qui videntur victi retinent. Ea enim ut ex incendio ac naufragio, sic adverso ex prelio efferuntur. Nec illa tantum que in animis abdita ferro tangi nequeunt, sed illa quoque que maxime periclitari in preliis ac ferro exposita videntur. Itaque non, quisquis bello vincitur, bellicis simul spoliatur laudibus; licet etiam armis amissis ex acie fugientem, quodque est maius, in acie pereuntem, secum ducis eximii nomen ferre. Nam et ad Thermopylas Leonidam non tam victum quam vincendo fatigatum, inter ingentes stratorum hostium cumulos occidisse, cum suis Grece memorant historie; quam Deiphebo famam Maro applicat; et in campis Emathiis, si Lucano creditur, stetit ordine certo infelix acies. Et novissimo prelio quod in
Abbreviated transcription (Latin):
ge ne iacens nusq̃ clarius qͣ intͥ fortune uur¬
n̾a prominet animi magnitudo. nũc noste te
ip̃m quantarũq sis uirium ualde ictus intellige.¬
D ⁊  peratam uictoriã amisi. R si in¬
speratã prudentiã quesiuisti non sꝑnenda rerũ
permutanio uideri debet. d̾. Uictus sum be¬
llo R Hello uictus libertatem rennet
ac uitam. uino aũt uictus utramq amictit
quisquis illi igit᷑ suctumbit u̾e uincit̾. D.
Dictus sum. R. Quid scia an ilłd magͦ
ponpeio Tesalico dictum. die ⁊ tibi conuẽ¬
niat uincere peiusᷤ ẽrat ut dapm̃ plus sic
pecan minus solet hr̃e ꝗ uincitur lucru sigẽs.¬
qd optantes quidam non uinci modo s mori etiaz
elegorunt et profecto mereantir egregie qui
morte corporis querit anime salutẽ. s pleriq m¬
alis suis gaudẽt bonis anguntꝰ tanta hoĩu men¬
tes hẽt cecitas. D. Uicnis sum. R. Potest
id tibi quidem non scientie militaris in opia ẜ

Expanded text:
ge, ne iaceas: nusquam clarius quam inter fortune vulge, ne iaceas: nusquam clarius quam inter fortune vulnera prominet animi magnitudo. Nunc nosce te ipsum, quantarumque sis virium valde ictus intellige. Speratam victoriam amisi. Si insperatam prudentiam quesivisti, non spernenda rerum permutatio videri debet. Victus sum bello. Bello victus libertatem retinet ac vitam, vitio autem victus utranque amittit; quisquis igitur illi succumbit vere vincitur. Victus sum. Quid scis an illud Magno Pompeio Thessalico dictum die, et tibi conveniat: Vincere peius erat? Ut damni plus, sic peccati minus solet habere qui vincitur: lucrum inged optantes quidam non vinci modo, sed mori etiam elegerunt. Et profecto mercantur egregie qui, morte corporis, querunt anime salutem; sed plerique malis suis gaudent, bonis anguntur: tanta hominum mentes habet cecitas. Victus sum. Potest id quidem tibi non scientie miltaris inopia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
non cõspiratione regum ac gentiu non tor ia¬
felicibus preliis ac ⁊uinis pene ultimis uicdi
sunt nulla uinq apud illos pacis mentio n¬
ullum diffidentie uestigium milla denq nͥ
alta prorsus et inuicta consilia. lꝑt sane ꝗd
est aliud ꝙͣ uitute animi fortune duritie
mollixe aiq illam. inpudorem sui ⁊ amorem
tui cogͥ̾e tandem igit᷑ ut dignum erat/ emer¬
sere ⁊ milies strati surexere Alnus ut non ho¬
stes tm suos modo tam formidabiles s totuz
mor ex ordine terraꝵ orbem u̾tus illis ac sor¬
tura subiceret. D̾. Uictus sum fateor. R.¬
Añc demum incipis nosse forrinam ⁊ hec sal¬
tem boni fugiens inuenisti nemo ferme res
magnas gratis disat multos decet expientia
quos stola non docuit et preceptorib suredum
caput hausit oculis. quod aurib non uale¬
bat. nulla rerum humanaꝵ certior magẽa
ꝙͣ adu̾sitas nulla discutiendis exxorib aptior.¬
S Magno fornine uulneie coreui. R Aur¬

Expanded text:
non conspiratione regum ac gentium, non tot innon conspiratione regum ac gentium, non tot infelicibus preliis ac ruinis pene ultimis victi sunt, nulla unquam apud illos pacis mentio, nullum diffidentie vestigium, nulla denique nisi alta prorsus et invicta consilia. Hoc sane quid est aliud quam virtute animi fortune duritiem mollire, atque illam in pudorem sui et amorem tui cogere? Tandem igitur, ut dignum erat, emersere, et milies strati surrexere altius, ut non hostes tantum suos modo tam formidabiles, sed totum mox ex ordine terrarum orbem, virtus illis ac fortuna subiceret. Victus sum fateor. Nunc demum incipis nosse fortunam, et hoc saltem boni, fugiens, invenisti: nemo ferme res magnas gratis discit; multos docet experientia, quos schola non docuit, et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod auribus non valebat. Nulla rerum humanarum certior magistra quam adversitas, nulla discutiendis erroribus aptior. Magno fortune vulnere corrui. Sur
Abbreviated transcription (Latin):
sic futurum esse desiit qd timebas. D. Magno
prelio uictus sum. R. Tum ne animo uictus
sis nempe ille si cecidit actum est. Aeministi
ut marcellus prelio uictus de proximo maciẽ
rediit uictoremq suum maigrẽ q̃ abillo pridie
uictus erat prehio uicit etulius cesar ad du¬
eacchium inferior ad pharsaliam mox ingẽti
prelio uictor fuiti. multi prehio uicti. bello fu¬
ere uictores non cadunt/ animi inrorũ fortũ
unius lucis euentus. non magnanimi tm̃ sẽt
longanimes. sunt. Uictus hodie cras pugnabis
cautius. ducis artem infansta prelia quasita¬
stes fudiq edctent magri.atq ubi sit erratũ
plagis admonẽt sic agricolam sterilitas. nrchi¬
tectum lapsus edium equidem casus crebri na¬
utam graues acuunt procelle. erando distirr.¬
. Uictus sum. R. Non est uictus. nisi
qui se uictũ credit. cuiꝰ spes obruta et extita
est cuiꝰ animus amara deposuit. Aspice ro¬
manos animos cum semꝑ tura preẜtim bello
punico secundo. Non tam defectione sonorum

Expanded text:
sic futurum esse desiit quod timebas. Magno prelio victus sum. Tantum ne animo victus sis. Nempe ille si cecidit, actum est. Meministi ut Marcellus prelio victus, die proximo in aciem rediit, victoremque suum maiore quam ab illo pridie victus erat, prelio vicit; et Iulius Cesar, ad Dyrrachium inferior, ad Pharsaliam mox ingenti prelio victor fuit. Multi, prelio victi, bello fuere victores. Non cadunt animi virorum fortium unius lucis eventu: non magnanimi tantum, sed longanimes sunt. Victus hodie, cras pugnabis cautius. Ducis artem, infausta prelia, quasi tristes fidique edocent magistri, atque ubi sit erratum plagis admonent. Sic agricolam sterilitas, architectum lapsus edium, equitem casus crebri, nautam graves acuunt procelle: errando discitur. Victus sum Non est victus nisi qui se victum credit, cuius spes obruta et extincta est, cuius animus arma deposuit. Aspice Romanos animos: cum semper, tum presertim bello Punico secundo, non tanta defectione sociorum,
Abbreviated transcription (Latin):
D. Quis tam multa mendatia. R. Si
mendatio offenderis ueritati stude. D. Quis
tot ubiq tyramnides. R. Non te hinc
arma nec opes expedient sola iurtus est
libera.D. Tocus orbis odio mͥ est. R¬
Miserari magis miseros decet ꝙͣ hodiesse
nͥ ut dixi sponte sint miẜi ꝗn tu mundo
suos mores limq tuos reformare stude. et
ab aliis au̾sos inte ip̃m oculos reflecte. Sic
et redium eiraseris et cũ mũdũ nequeas
id qd̾ potes et debes te met ipm̃ corriges
Non ẽ quo te frustra natum credas si hoc
feceris.3..¬
¶ Demimitis tediis reꝵ uariad̾
Urbidos urbium clamores odi .R.
Ruris ergo silentiũ siluasq ama

Expanded text:
. Quis tam multa mendacia? Si . Quis tam multa mendacia? Si mendacio offenderis, veritati stude. Quis tot ubique tyrannides? Non te hinc arma neque opes expedient: sola virtus est libera. Totus orbis odio michi est. Miserari miseros magis decet quam odisse, nisi, ut dixi, sponte sint miseri; quin tu mundo suos mores linque, tuos reformare stude, et ab aliis aversos, in te ipsum oculos reflecte. Sic et tedium evaseris, et, cum mundum nequeas, id quod potes et debes: temet ipsum corriges. Non est quod te frustra natum credas, si hoc feceris. 90 DE MINUTIS TEDIIS RERUM VARIARUM Turbidos urbium clamores odi. Ruris ergo silentium silvasque ama
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ alibi ꝙͣ int̾tenebras gratior lux. nũꝙͣ
alibi ꝙͣ int̾uitia uirtus ẽ clarior. ꝗd quer¬
eris aliena feditas tuo adicier decori.D.
Quis hos morbos aioꝵ atq hos ꝑferant in¬
uidos. R. Aimq inandos sibi. neq illis
alium cupias tortorem satis ip̃i se rorque̾t
et suis malis et alienis aguntur. ac rabes¬
cunt bonis non ẽ ꝯpatiendum sponte lam¬
guentibus nõ sũt aut̃ ꝯtagiosi ut corporũ
sic animorũ morbi non iranserũt ad nole¬
ntes uno uͦ nobilis aĩs uitiorũ odio ad
maiorẽ u̾tutis accenditur. D. Quis tot fe¬
rati insolentias. R. Bumilitas eo acce¬
ptior qͦ pluribus ẽ obsessa suꝑbiis. D. Q¬
ius tot fraudes quis tot artes auaritie qs
tot speties libidinũ. R. Que tibi merito
displicent declina. ⁊ que inaliis damnas ut
inte damnẽt alii caueto. D. Quis hoc gu¬
le regnũ . R. Maxime int̾ ebrios spetiosa
sobrietas ubi eque boni om̃s nullas ex cellit¬

Expanded text:
Nusquam alibi quam inter tenebras gratior lux, nusquam Nusquam alibi quam inter tenebras gratior lux, nusquam alibi quam inter vitia virtus est clarior. Quid quereris? Aliena feditas tuo adiciet decori. Quis hos morbos animorum atque hos perferat invidos? Linque invidos sibi, neque illis alium cupias tortorem: satis ipsi se torquent; et suis malis et alienis anguntur ac tabescunt bonis. Non est compatiendum sponte languentibus; non sunt autem contagiosi, ut corporum, sic animorum morbi; non transeunt ad nolentes. Immo vero nobilis animus, vitiorum odio, ad amorem virtutis accenditur. Quis tot ferat insolentias? Humilitas! eo acceptior, quo pluribus est obsessa superbiis. Quis tot fraudes, quis tot artes avaritie, quis tot species libidinum? Que tibi merito displicent declina, et, que in aliis damnas, ne in te damnent alii, caveto. Quis hoc gule regnum? Maxime inter ebrios speciosa sobrietas! ubi eque boni omnes, nullus excellit
Abbreviated transcription (Latin):
Alos mores hominum egre fero. R¬
Ai caritate motus laudo. si ira uł indi¬
gnatione non laudo. Quid ad te eĩm
quibus moribus sint alii modo ru sis bonis
Sn nũc pͥmũ intelligis uulgi mores. An tibi
negotii parum. sentis uitam cõponere. nisi
inuigiles aliene ⁊ illd̾ aggrediare qd̾ nec ars
umꝙͣ effice̾ ualuit nec natura unde nichil
umq̾ speres nisi tedia ⁊ labores fuerũt he
mn saͫ phis cure quoꝵ alter in publictũ egredies
semꝑ flebat alter ꝯtͣ mores hominũ ridebat
Neut̾ sine cã sed illd̾ pietati hec suꝑbie propi¬
nquabat. D. Quis enormes ac subi¬
tos hos habitus ferat. R. Malo te ꝑu
um dehonestari ferres si necesse ee̾t ꝗ spõte
sua alios deformatos pati nequeas. siñ illos
indui ut libet tu ut licet atq ut decet indue¬
re/. atq ita te ulcistere non minus lasciuos ocu¬
los honesçi hĩtus offendunt ꝙͣ modestos in¬
honesti. illi igitur uoluptatẽ consilio adhibe¬
ant suarum rerum. tu adhibeas honestatem

Expanded text:
alos mores hominum egre fero. Si caritate motus, laudo, si ira vel indignatione, non laudo: quid ad te enim, quibus moribus sint alii, modo tu sis bonus? an nunc primum intelligis vulgi mores? an tibi negotii parum sentis vitam tuam componere, nisi invigiles aliene, et illud aggrediare, quod nec ars unquam efficere valuit nec natura, unde nichil unquam speres nisi tedia et labores? Fuerunt he tamen et Philosophis cure, quorum alter in publicum egrediens semper flebat, alter contra mores hominum ridebat; neuter sine causa, sed illud pietati, hoc superbie propinquabat. Quis enormes ac subitos hos habitus ferat? Male te per vim dehonestari ferres, si necesse esset, qui sponte sua alios deformatos pati nequeas. Sine illos indui ut libet, tu ut licet atque ut decet induere, atque ita te ulciscere: non minus lascivos oculos honesti habitus offendunt, quam modestos inhonesti; illi igitur voluptatem consilio adhibeant suarum rerum, tu adhibeas honestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tu multos segregari eĩ ista ne queu̾t semꝑ¬
q metu mens queritur. Poscis hui dicti
cam Illa profecto est qua ouidius naso ait
qr quẽ metuit quisq perire cupit/. dictũ p̾¬
us est ab ẽmo/ Quem metuũt inquit ode¬
rũt que quisq odiit puisse expedit. eras
intua arce metuendus set ⁊ metuens et quoᷤ
inquies metuebam. Ymo uͦ quos nõ om̃es
metuet qui ceperit. s illos in pͥmio aquib
ip̃e metuit. Nam cicero eĩ secutus. ꝗ se
quit metu uolẽt aquibus metuent᷑ eosd̃
metuant ip̃i necesse ẽ. Sepe idem repeto qa
ita se res habt nec aduertitis in hoc ceci
ut indeliquis dum supͣ omẽs eẽ nitimini
infra om̃s es

Expanded text:
 tu multos? segregari enim ista nequeunt, semp tu multos? segregari enim ista nequeunt, semperque metu metus queritur. Poscis huius dicti causam? illa profecto est, quam Ovidius Naso ait: Quia quem metuit quisque perire cupit, dictum prius est ab Ennio: Quem metuunt, inquit, oderunt, quem quisque odit periisse expetit. Eras in tua arce metuendus, sed et metuens. “Et quos, inquies, metuebam?” Immo vero quos non? Omnes metuet, qui metui ceperit, sed illos in primis a quibus ipse metuitur. Nam et Cicero Ennium secutus. “Qui se, inquit, metui volent a quibus metuentur, eosdem metuant ipsi necesse est.” Sepe idem repeto, quia ita res se habet; nec advertitis, in hoc ceci, ut in reliquis; dum supra omnes esse nitimini infra omnes es
Abbreviated transcription (Latin):
ssima m aex dirructa ẽ. R. Quo eẽt tu¬
ra que periit ip̃e tecuĩ cogita ego aũt tibi o¬
stendam munitissimã tutissimaq arce̾ sin̾
muris sine turribus sine ullo prorsus oposũ
rerũ apparatu. Suus tuto uiuere bñ uiue
Nil uͥtute securius. bene aũt uiue̾ non hac
dico suꝑbe laute ponpance. s iuste s sobrie
s modeste. Aullis opus ẽ arcibus. q̃ nõ tu¬
tũ te prestiterit s solicitũ formidabile̾ at mo¬
lestum. Que ẽ aũt hec uoluptas metui
nec amari an illud laberii notissimũ nõ au¬
disti Necesse est multos timeat quẽ m̃łti
timẽt hoc ille dixit insuliũ cesarẽ. ꝙͣto id
inalios illo et minores ⁊ formidabiliores
rectius di põt. Aestio quidem cur ram mlti
cupiãt timeri. Nemo eĩ gratis metuit᷑ una
⁊ metuit et ꝑiculosius uiue̾ multos metuere.
ꝙ̃ multis unu̾/ Non ne satius multo ẽ ꝙ nlls
te metuat/ et tu nullũ ꝙͣ ꝙ te multi metuãt¬

Expanded text:
ssima michi arx diruta est. Quomodo esset tussima michi arx diruta est. Quomodo esset tuta que periit, ipse tecum cogita; ego autem tibi ostendam munitissimam tutissimamque arcem sine muris, sine turribus, sine ullo prorsus operoso rerum apparatu: si vis tuto vivere, bene vive. Nil virtute securius; bene autem vivere, non hoc dico superbe, laute, pompatice, sed iuste, sed sobrie, sed modeste. Nullis opus est arcibus, que non tutum te prestiterint, sed, sollicitum, formidabilem ac molestum. Que est autem hec voluptas, metui nec amari? an illud Laberii notissimum non audisti: Necesse est multos timeat, quem multi timent? Hoc ille dixit in Iulium Cesarem: quanto id in alios, illo et minores et formidabiliores, rectius dici potest; nescio quidem, cur tam multi cupiant timeri. Nemo enim gratis metuitur, una et metuit; et periculosius uni est multos metuere, quam multis unum. Nonne satius multo est quod nullus te metuat, et tu nullum, quam quod te multi metuant, et
Abbreviated transcription (Latin):
Alidis arcibus spoliatus sum. R. Ad¬
huc ergo tyrandis suꝑ erant semina
que iam tandem amissis arcibus abie¬
cisti non ẽ satis uenenosiĩ stipitẽ precidisse inra¬
dicem uulseris qui arcibus fidit tyrãnus ẽe
non desiit. D. Adontana arce priuatus sũ.¬
R. Ubiq arces sũt conpedes libertatis At
in montibus m̃bi etiam quodam modo quidã¬
sunt unde ur̃a superbia in subiectos tonet
ac fulminet his pͥuari nõ mͦ nõ flebile set
oprandũ ẽ. Sunt eĩ aliqua exhis etiã que bo¬
na uulgus appellat quibus boni quoq modesti¬
q animi teneretur atq ad illicitũ urgeant᷑ ꝗb
motib si obstare uirtutis ꝓ ope nõ nõ ualeas
ꝗd tu optanda sit amissio eaꝵ rerum. que
hos pariũt motus. D. Recem fornssia
amisi. R. Tu fortissimã dicis fragilẽ
probat euentus amisisti potius rem usu iͥ¬
eptam diffiçilemq custodia rem inutile̾ tibi
uicinis omĩħ odiosam. iam dormire noctib
incipies ⁊ dormire alios sines. D. Tun¬

Expanded text:
alidis arcibus spoliatus sum. Adhuc ergo tyrannidis supererant semina, que iam tandem amissis arcibus abiecisti? non est satis venenosum stipitem precidisse, ni radicem vulseris: qui arcibus fidit, tyrannus esse non desiit. Montana arce privatus sum. Ubique arces sunt compedes libertatis, at in montibus nymbi etiam quidam sunt quodammodo, unde vestra superbia in subiectos tonet ac fulminet. His privari non modo non flebile sed optandum est. Sunt enim aliqua ex his etiam, que bona vulgus appellat, quibus boni quoque modestique animi tententur, atque ad illicitum urgeantur; quibus motibus si obstare virtutis ope non valeas, quidni optanda sit amissio earum rerum, que hos pariunt motus? Arcem fortissimam amisi. Tu fortissimam dicis, fragilem probat eventus. Amisisti potius rem usu ineptam, difficilemque custodia, rem inutilem tibi, vicinis omnibus odiosam. Iam dormire noctibus incipies, et dormire alios sines. Tuti
Abbreviated transcription (Latin):
me et urãm et proximoꝵ inpernice̾ comqui¬
rentes. ad ꝗd ei arces iste. nisi adurãm sinl
alienanq molestiã. ut neq uos umq̃ sal
animantib lustra sufficu̾it at nidi solua ho¬

Expanded text:
me et vestram et proximorum in perniciem conquime et vestram et proximorum in perniciem conquirentes! Ad quid enim arces iste, nisi ad vestram simul alienamque molestiam, ut neque vos unquam scilicet animantibus lustra sufficiunt ac nidi: solus ho
Abbreviated transcription (Latin):
infra om̃s estis quid ẽ eim timore depssius sic
conatus omis uester in aduersu desinit. de.¬
Arcem mͥ carissimã amisi. R. Ac tibi cati¬
orem aliam qua non perdas. Cizcum ualla
aĩum piis intentioĩb honestis intam actib
prudentiam ac fortitudinem an̾ fores leca u¬
stitiam atq modestĩa in propugnaculis huma¬
nitatem. ac mansũctudine̾ undiq in muris
stem fidem caritatẽ arcis in medio prouiden¬
tiam supreme turris inu̾tice bonam fama
incircuitu dei atq hoĩu ad sĩt amor. absit
metus dignos cole cetos ṕñ neq cultos neq
offensos ita nec te alius nec tu alium contra¬
mistes. et in domo humili tutius uiues
ꝙͣ inarce uixisti hanc tibi arcem nemo usꝙ
inuadebit. hãc tibi nemo pot̾t aut uolet
erpere. hac malos instuporẽ bonos in amore
imitandiq studiũ excitabis /o ꝙͣ facile erat
tramquillam serenamq uitam agere. niuos
eam inquietam ac turbidã fecissetis omĩa fer¬

Expanded text:
infra omnes estis: quid est timore depressius? sic conatus omnis vester in adversum desinit. Arcem michi carissimam amisi. Fac tibi cariorem aliam quam non perdas; circumvalla animum piis intentionibus, honestis vitam actibus; prudentiam ac fortitudinem ante fores loca, iustitiam atque modestiam in propugnaculis, humanitatem ac mansuetudinem undique in muris, spem, fidem, caritatem arcis in medio, providentiam supreme turris in vertice, bonam famam in circuitu. Dei atque hominum adsit amor, absit metus; dignos cole, ceteros preteri, neque cultos neque offensos; ita nec te alius, nec tu alium contremisces, et in domo humili tutius vives, quam in arce vixisti. Hanc tibi arcem nemo usquam invidebit, hanc tibi nemo poterit aut volet eripere; hac malos in stuporem, bonos in amorem imitandique studium excitabis. O quam facile erat, tranquillam serenamque vitam agere, ni vos eam inquietam ac turbidam fecissetis, omnia fer
Abbreviated transcription (Latin):
ulcra inspice testarũ dentes arentium pͥmũ
quidem terrifice albicantes mox ruptis uul¬
sos radiçibus atq effusos uideas nõ num̾us
nõ hic robur decorq ualuerit. filia mitrida¬
tis ponti regis utroq gemino ordine dentiũ
fuisse legitur prusie uͦ hithinie regis filius
pro suꝑi ordine dentẽ unum inferioribus.

Expanded text:
ulcra inspice: testarum dentes arentium, primum ulcra inspice: testarum dentes arentium, primum quidem terrifice albicantes, mox ruptis vulsos radicibus atque effusos videas; non hic numerus, non hic robur decorque valuerit. Filia Mithridatis Ponti regis, utroque gemino ordine dentium fuisse legitur; Prusie vero Bithynie regis filius, pro superiori ordine dentium, unum inferioribus