comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
daciũ est s quando illud ꝙ fingimꝰ ꝙ nichii
ueri significat tuuc est mendacũ. Cum at̃
ficcõ ura refertur ad aliquam significacõ
nou est mendacium s aliqua figura uerita¬
tis alioquui omia que asapientib ⁊ scĩs ui

Expanded text:
dacium est, sed quando id fingimus quod nihil significat, tunc est mendacium. cum autem fictio nostra refertur ad aliquam significationem, non est mendacium, sed aliqua figura ueritatis. alioquin omnia, quae a sapientibus et sanctis ui
Abbreviated transcription (Latin):
ut cumper aliquot dies apud regeni egip¬
ti sarra fuit eciam eius concubitu credat᷑
ẽẽ polluta. Qũi mos erat regiꝰ ance annũ
uaientis ⁊ uugencis diuprius accurato
corpore uulla intubat ad regem que dun
fierent afflictus est pharao de ianu dei
ut uiro redde̾t incactam qmͣ ip̃i deo uir
cõuus at tacens ꝙ uxor esset. S non mẽ¬

Expanded text:
ut, cum aliquot dies apud regem Aegypti Sarra fecerit, etiam eius concubitu credatur esse polluta. quoniam mos erat regius fomentis et unguentis diu prius accurato corpore nulla intrabat ad regem: quae dum fierent afflictus est Pharao manu Dei, ut viro redhiberet intactam, quam ipsi Deo maritus commiserat tacens quod uxor esset, sed non men
Abbreviated transcription (Latin):
cõmencõm itaq uxorem tacuit uon uegauit
cõmigis tuendam pudiciciam cõmuttens deo
Et humanas nicidias cauens ut homo qmĩ
sipiciduui quantũ cau̾i poterit uoncau̾et
iuagis temptaret deuni quantũ speraret
iudeum. Consiłr excusat eum xxiiͦ. concra¬
igitur abraham eo temꝑe uiueret in huma¬
uis quo quid̾ iam fres ex ncroq uel ex al¬
tero uł altera parente uatos uecti cõiugio
uonlicebat filios ac fratrũ aliosq longi¬
mirui si sororem suam .i. ex pr̃is sin songͥ¬
ne procreatam habebaui urorem uam hoc
ip̃e reddenti sibi eaui regi dixit depatre
esse sororem nõ de pre matre ubi certe
sororeui uentiretur. nullo i aui tuuore co¬
gelatur quando ille uyoremeius didisde¬
rat ⁊eaii diuiuitus territus cuin honore
redde bat fres auceu siuesorores geuerali
uoĩe consangumueos uł consauguiueas
solere ueteres appellan scriptura testatur
Nami⁊ cobias orans anteꝙͣ uxori misc̾et᷑

Expanded text:
est dictus. Itaque uxorem tacuit, non negauit, coniugis tuendam pudicitiam committens Deo et humanas insidias cauens ut homo; quoniam, si periculum quantum caueri poterat non caueret, magis tentaret Deum, quam speraret in Deum. igitur Abraham eo tempore uiueret in rebus humanis, quo quidem iam fratres ex utroque aut ex altero uel altera parente natos necti coniugio non licebat, filios autem fratrum aliosque longinquimirum, si sororem suam, id est ex patris sui sanguine procretam habebat uxorem? nam hoc ipse reddenti sibi eam regi dixit de patre esse sororem, non de matre: ubi certe ut sororem mentiretur , nullo iam timore cogebatur, quando ille uxorem eius esse didicerat et eam diuinitus territus cum honore reddebat. fratres autem siue sorores generali nomine consanguineos uel consanguineas solere apud ueteres appellari scriptura testatur. nam et Tobias
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtabunt mea. Et infrar et ent cubile
drachonũ ⁊ pascua scrucionũ et occurrẽt
demonia ⁊ honoscentamꝰ et pilosus cla¬
mabit alter ad alteruu ibi cubabit la¬
iia ⁊ iuueuit sibi requiem ibi hũit fo¬
ueam henciꝰ et enutriuit caculos et cu¬
cumfꝯdit ⁊ fouit inumbra eius illi con¬
gregati siuił nulu alter ad alteruu. Et¬

Expanded text:
tea infert: Et erit cubile draconum, et pascua struthionum. Et occurrent demonia, onocentaurus et pilosus clamabit alter ad alterum. Ibi cubauit lamia et inuenit sibi requiem. Ibi habuit foueam ericius, et nutriuit catulos, et circumfodit, et fouit in umbra eius. Illuc congregati sunt milui, alter ad alterum.
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtaculo sp̃c scĩ cuginiũ dy̾aboli que incede¬
bas cum fiduaa ut columba uere lates iu
tenebris sicut stilo que fulgebas ut aurũ
pp̃ uirgnutatis houorem nũc bilior fcã
es luto plateaꝵ ut eciam iudignoꝵ pedib
conculceris que fu̾as scella radiaris in
manu doͥ ueluti de alto ruens ecelo liuuen
tuũ extuictũ est cõuu̾sa es incarbonemi ue
temporis luxuriam ꝑ didisti ꝙͣ tibi spem
apud xp̃m dum reliquistis cuiꝰ iemibra

Expanded text:
habitaculo Spiritus sancti tugurium diaboli. Quae incedebas cum fiducia ut columba, nunc lates in tenebris sicut stellio. Quae fulgebas ut aurum propter virginitatis honorem, nunc vilior facta es luto platearum; ut etiam indignorum pedibus conculceris. Quae fueras stella radians in manu Domini, veluti de alto ruens coelo, lumen tuum exstinctum est, et conversa es in carbonem. CAPUT ropter parvi temporis luxuriam perdidisti! Quam tibi spem apud Christum Dominum reliquisti, cujus membra
Abbreviated transcription (Latin):
placuit auippe duine ꝓuidẽcie p̾para¬
re ĩposteꝵ bona iustis qͥbꝰ nõfinentͦ
ĩ iusti. Et mala ĩ pus quibꝰ nõ excm¬
ciarẽt ᷑ bom. Ista uero temporalia bona
et mala utrisqr noluit ẽe comm̃a ut n ͨ
bona cubidiꝰ alpetant q̃ maliqͦqr¬

Expanded text:
Placuit quippe diuinae prouidentiae praeparare in posterum bona iustis, quibus non fruentur iniusti, et mala inpiis, quibus non excruciabuntur boni; ista uero temporalia bona et mala utrisque uoluit esse communia, ut nec bona cupidius adpetantur, quae mali q
Abbreviated transcription (Latin):
lou ero uxor sua uisi uͥi de latrocuno diuici¬
as congreges aut iusi solita louotima qui¬
rat quo delectata uel libidiuem explebat
uł falcem uictũ h abebat uł uicedebat or
ab oꝑib mortius qñ accessit ad bapͭͫ habet¬
Q infundam entꝰ fidem que ꝑdileccõm ope¬
ratur ꝓ cul dubiꝯ plus tenebitur amore diue

Expanded text:
cinio diuitias congeras aut nisi solita lenocinia, quirat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore diuin
Abbreviated transcription (Latin):
l r̾ oꝑiitatibꝰ constrictiꝰ tibi q̃i
quadam sorte iiiguntur. Sĩc em̃.
ei qui nõ hẽret nͭ duobꝰ dari potu¬
isses si tibi occurerent duo quor
nuẽt aliũ uł in digenciam nł erga
te aliqua nc̃cundine suparet nich̾l
iustius facẽs ꝙͣ ut ẜtes elige legẽs
ci dandũ esset ꝙ dari ntriq no
poss sic in oĩbꝰ quibꝰ om̃ib ꝯsule¬
re uequeas pro sorte hñdum est
pro ut quisq cibi tp̃rałr colligatius

Expanded text:
rtunitatibus constrictius tibi quasi quadam sorte iunguntur. sicut enimei qui non haberet, nec duobus dari potuisset, si tibi occurrerent duo, quorum neuter alium uel indigentia uel erga te aliqua necessitudine superaret, nihil iustius faceres, quam ut sorte eligeres cui dandum esset quod dari utrique non posset: sic in hominibus, quibus omnibus consulerprout quisque tibi temporaliter colligatius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ppłi ꝯfluũt ad ecc̃a casta celebri¬
cate. honesta uirtꝯq sexꝰ disc̾tõe
u̾ audiant ꝙ̃ bñ hic ad ip̃c uin̾e.
debeant. ut pꝰ hanc uitam b̾te sꝑq¬
tͥna defr̃ĩori loco in cospectu oĩ per¬
iudicium. qͦ et si uẽiant quidam ta¬
num p̾ceptoꝵ irrisores: oĩs eormi
peculancia aut repentma ĩ mutatõ¬
ne de põit. aut tĩore uꝰ pudure con¬

Expanded text:
 confluunt ad ecclesiam casta celebritate, honesta utriusque sexus discretione, ubi audiant quam bene hic ad tempus uiuere debeant, ut post hanc uitam beate strina de superiore loco in conspectu omnium periudicium. Quo etsi ueniunt quidam talium praeceptorum inrisores, omnis eorum petulantia aut repentina mutatione deponitur, aut timore uel pudore con
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ offensa ĩt̾ueĩre neq eĩ medicc̾s untꝰ
sac̾dotał ẽ cui canẽd̾ ne solũ grauiorib sit
nocet ꝯpaciat᷑ dolore mãsuetudĩe teneat.
pietatẽ diligat. nã repellat uł decoquat sic
quedã hꝰ plebis excitãde ad deuotõe mitisi¬
cante ad tͣnͣquillitatẽ¬

Expanded text:
ire. Neque enim mediocris virtus sacerdotalis est, cui cavendum non solum ne gravioribus vocet, compatiatur dolori, mansuetudinem teneat, pietatem diligat, iram repellat vel decoquat: sit quidam lituus plebis excitandae ad devotionem, mirificandae ad tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
uulnꝰ ĩsb̾ditis corrigẽdo restrĩgit᷑ magna
uiscera nõ ãmittat. curãd̾ quippe est ut
rectorẽ sb̾ditis ⁊ mrẽ pietas ⁊ pr̃e exhi¬
beat disciplina. atq ĩter hoc sollicita cir¬
cũspectio ne. ꝓuidẽd̾ ne a ͭ distͥctõ rigida a
pietas sit remissa. nã sĩc ĩ libris morali¬
b iã diximus disciplina uł mcd̃ia multũ
destituit᷑. si una sine alt̾a teneat᷑. hĩc uãq¬

Expanded text:
vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
quit tanꝙͣ non hũtes studendo dei ẜuicio ñ
open camali ꝙ utiq facit qui hũs uxorem
reddit ⁊ non exigit debitum. Et qui pp̃ in¬
firmitatem ꝓpriam duxit uxorem plaugẽs
pocius qr sine uxore ẽẽ non potuit ꝙͣ grtudẽs
quia duxit et maxime qui pan cousensu
continenciã ẜuant beaciora sane ut dicit¬

Expanded text:
quam non habentes, studendo Dei servitio, non operi carnis: Quod utique facit, qui habet uxorem; reddit, non exigit debitum. Et qui propter infirmitatem propriam ducit uxorem plangens potius, quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens, quia duxit, et maxime qui pari consensu continentiam servant. Beatiora sane c
Abbreviated transcription (Latin):
ris aguua ex equiaꝵ sumptuosa diligencia se¬
pulture mouinuentoꝵ opulenca constructõ
erognut᷑ ũ ẽdubicand̾ mortuos ad uuari ut
um loco suo do̾m emorantur oretur. ac pro illis
bitet suffragari pro quib orõnes deꝯ uõ inauit̾
allegautꝰ uou oiõ ambigẽd̾ est istaꝑdesse de¬
ffũctis s talib qui ica ie̾uuł aute mordelu¬
ut possuit eis hec utilia esse pꝰ mortẽ. nauiqͥ
siue fide que per dileccõm operatur: eiusq sa¬
cramentis de corporib exierũt frusta illis a su¬

Expanded text:
ris, agmina exsequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, monumentorum opulenta constructio, erogantur, non est dubitandum mortuos adjuvari; utum loco suo commemorantur, oretur, ac pro illis bitet suffragari, pro quibus orationes Deo non inaniter allegantur? Non omnino ambigendum est, ista prodesse defunctis; sed talibus qui iut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis, de corpore exierunt, frustra illis a su
Abbreviated transcription (Latin):
sͣ donatististas hͦ. s.. Siꝙ̃ forte cogerit ex̾ ma
ncc̃ita ubi catholicũ ꝑ ꝙ̃ baptisinũ accipiat nõ
in uenĩt et in aĩo pate catholica custodita ꝑ aliꝙ̃¬
qui exͣ unitatẽ catholicam positũ acceꝑit ꝙ erat
in ip̃a catholica unitate accepturꝰ si statim etiã
de hac uita emigrauit non eũ in catholicũ depu

Expanded text:
orte coegerit extrema necessitas, ubi catholicum per quem accipiat non inuenerit et in animo pace catholica custodita per aliquem extra unitatem catholicam positum acceperit quod erat in ipsa catholicae unitate accepturus, si statim etiam de hac uita emigrauerit, non eum nisi catholicum depu
Abbreviated transcription (Latin):
res in couspectu diũ ulc̾oso illi pauperi nũsts¬
reũ tuuuilũ s in abrahee suiũ sustułuit¬
rident .i. dendont hec illi doutra quos deftẽ
Et sepe uiun̾si excitus dum pro terreua prĩa
itorerentur ubi poidea iacerent ꝓ quibus
bestiis esta fierent non curanuit licuitq pos¬

Expanded text:
res in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministereum tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt . Rident haec illi, contra quos defendeet saepe universi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea jacerent, vel quibus bestiis esca fierent, non curaverunt; licuitque poe
Abbreviated transcription (Latin):
us adeo & hoc iuoleuit inaluu ut iam
quasi ex cousuecudine ueudautur leges
corrumpanturmra suĩa ip̃a uenalis sit Et
illa causa possit esse siue causa hec autẽ
diuiua sentencia que ad uulices loquitur
potest ⁊ ad clicos retorqueri qr ⁊ si nõ iui¬
nius sic̾ ait apoꝰ Neuio ulicans deꝯ obig
se negocis scłanbus uideum. inqua uou
iuilicare reuussis ac fluencib cuiucis. S̾
habenius uulicie ur̃e singulum quo testĩa
uic̾iora constrngimus de quo siugulo dũs
ait atd apostolos suos. suit lumbi ur̃i pre¬
siucti ⁊ lucerne aidentes in manb urĩs.

Expanded text:
Usque adeo autem hoc inolevit malum, ut jam quasi ex consuetudine vendantur leges, corrumpantur jura, sententia ipsa venalis sit, et nulla jam causa possit esse sine causa. Hac autem divina sententia, quae ad milites loquitur, potest etiam ad clericos retorqueri; quia etiamsi non mimus, sicut ait Apostolus, Nemo militans Deo, obligat se negotiis saecularibus : videmur, inquam, non militare remissis ac fluentibus tunicis: sed habemus militiae nostrae cingulum, quo castimoniae interiora constringimus; de quo cingulo dominus ait ad Apostolos suos, Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in
Abbreviated transcription (Latin):
mur de aliqͥbꝯ purganẽtis ꝯsolam ᷑ tũ ef
depliibꝰ ornamentis nolite ergo ꝓpt̾ am᷑¬
ca qua occsi nr̃i offendñt᷑ torcularia de¬
testari Uñ apth apothece domunte fruc¬
tu olei linmosiores ĩ plentͦ¬

Expanded text:
mur de aliquibus purgamentis, consolamur tamen etiam de pluribus ornamentis. nolite ergo propter amurcam, qua oculi uestri offenduntur, torcularia detestari, unde apothecae dominicae fructu olei luminosioris implent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ asiuo arut qui recipit euugeliũ cũ iudeo¬
r̃ obẜuancia que pcessit ĩ umbra. ¶In
bone quoq bñ operauciũbica ĩ asuo stuito¬
sapieus nõ beue cõiũgunt᷑ ut buus pͥcipiat
⁊ ałr obediat nouut equali potestate uer¬

Expanded text:
Judaeorum observantia, quae praecessit in umbra. In bove quoque bene operantium vita, in asino stultosapiens bene conjunguntur, ut unus praecipiat et alter obediat, non ut aequali potestate ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eius menibra sunt integra aut eo ꝙ uul¬
loꝰ traitautur a tactu cumpossint diuersis
liqũ saluti opitulantes hec sibi fatiãt
que ab orret aspectus obstetuꝑ uirguus
cuiꝰ dam integritatem mnauu rielid explo¬
raus seu maliuolencia seu iuscĩa siue cru
dum iuspexit ꝑdidit. Non oppinor quem¬
qui cam stulce sapere ⁊hĩc puse aliquid ex¬
tunet eciam de ip̃iꝰ corporis sãcate quuus

Expanded text:
 eius membra sunt integra, aut eo, quod nullo contrectantur adtactu, cum possint diuersis liquando saluti opitulantes haec ibi faciant, quae horret aspectus. Obstetrix uirginis cuiusdam integritatem manu uelut explorans siue maleuolentia siue inscitia siue casu, dum inspicit, perdidit. Non opinor quemquam tam stulte sapere, ut huic perisse aliquid existimet etiam de ipsius corporis sanctitate, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
mobediencia caris ex hac lege pccĩ et
liter opus ht̃ ut non solũ ad regnũ dei per¬
ducatur ueꝵ et̃ apcã dampnacõne liberet ͦ
sumul ĩ. q ꝑccõ et morti p̾m hominis obnox¬
ii nasciit᷑ in carne. Et simł iusticie uite q
eterne scd̃i hominis sciciati renascũt᷑ in

Expanded text:
oedientia carnis, ex hac lege peccati erari spiritaliter opus habet, ut non solum ad regnum dei perducatur, uerum etiam a peccati damnatione liberetur. simul itaque peccato et morti primi hominis obnoxii nascuntur in carne et simul iustitiae uitaeque aeternae secundi hominis sociati renascuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
atgit iudonuta cupidicas ad corrumpendum
aĩuũ atq corpus suũ flagiciũ uoratur qd̾
ora sunt que cum exmanin̾int aĩmũ et ad
quenid̃ egestateni ꝑdux̾uit infatinora ꝓ¬
silitur quib remoneautur iupedunenta
flagicioꝵ aut adiuuamenta querautur so¬

Expanded text:
agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium uocatur; quod ora sunt. quae cum exinaniuerint animum et ad quandam egestatem perduxerint, in facinora prosilitur, quibus remoueantur impedimenta flagitiorum ant adiumenta quaerantur
Abbreviated transcription (Latin):
cã opp̾ssisti de falsitate uicisti qr uides
multos hoñstissimos ⁊ d̾c̾tissimos uiros
n ͨ solũ ĩpune uerũ et głose uider sͥ comͣ¬
tere ꝙͣ ciul ĩ quol officio militãti redele
ncͣc ͫ hõie temusti ne resist̾et uixisci.
ne fug̾et ĩclusisti. postremo ãt srueĩente
lite exhibuisti a ͭ finita dimisisti. s icur
ad uocato nõ dicat᷑ ĩ prop̾tũ ẽ. qr .s. non¬
uult hõ iͣ repetere ꝙ patrono ut malo
nĩc̾et dedit sic nõ nult redcłe qd̾ ab aduer¬
sario cũ male uicisset accepit. qͥs tãdẽ ad¬
uocatus a ͭ ex aduccato.iͥ uir optimus
facile reꝑit᷑ qui suscepto suo dicat recipe
adu̾sario tuo qd̾ me agẽte ĩiq abstulisti

Expanded text:
causam oppressisti, de falsitate uicisti, quod uides multos honestissimos et disertissimos uiros non solum impune uerum etiam gloriose uideri sibi committere, quam cuiquam in quolibet officio militanti: Redde,  hominem tenuisti, ne resisteret, uinxisti, ne fugeret, inclusisti, postremo aut permanente lite exhibuisti aut finita dimisisti. sed illud cur aduocato non dicatur. in promptu est, quia uult homo repetere, quod patrono, ut male uinceret, dedit, sicut non uult reddere, quod ab aduersario, cum male uicisset, accepit. quis tandem aduocatus aut ex aduocato ita uir optimus facile reperitur, qui suscepto suo dicat: Recipeaduersario tuo, quod me agente inique abstulisti
Abbreviated transcription (Latin):
tifere curacõnis aupiliũ cirtumtisio in lege tont᷑
originalis ꝓcc̃i uulnus agebat ꝙ baptisinus age̾
reuelate grẽ temꝑe consueuit excepto ꝙ regni cele¬
stis ianuam nec dum intrarepoterant donec ad¬
ueniens bñdictõnem daret quilegem dedit ut ui¬
derei poss deus deoꝵ in syontm̃ in sinu abrahe pꝰ
mortẽ beata requie consolati suꝑne patis ĩ g̾ssum
spe felici exspectabant.

Expanded text:
tiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit, excepto quod regni coelestis januam necdum intrare poterant, donec adveniens benedictionem daret, qui legem dedit, ut videri posset Deus deorum in Sion, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici exspectabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ malioꝵ quoq bñficium qui ꝓpͥam non hñt .s. qͦ¬
adactum potest acomodari. Qiid enĩ filio uidue
ꝓfuit fides sua ꝙͣ utiq mortuꝰ non hẽbat cuitũ ꝓ
fuit mat̾s ut resurg̾et. Quianto ergo pociꝰ fides a¬
liena potest consułe puulo cui sua ꝑfidia nõ pote¬

Expanded text:
 aliorum quoque beneficium, qui propriam nondum habent, potest aliena commodari. Quid enim filio viduae profuit fides sua, quam utique mortuus non habebat; cui tamen profuit matris ut resurgeret? Quanto ergo potius fides aliena potest consulere parvulo, cui sua perfidia non pote
Abbreviated transcription (Latin):
dicat laudo quoo q̃ritis S pͥus disci¬
te quod queritis nedum nos met¬
npõs. metiri uegligitis tauto fedi¬
or ur̃a rep̾h ensibilitas yateat ꝓto¬
et acuuctis cõspici ĩ honoris arce festi

Expanded text:
dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis: ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas pateat, quet a cunctis conspici in honoris arce festi
Abbreviated transcription (Latin):
Et exi inquit in uias ⁊ sepes ⁊ cõpelle u¬
Qua pp̃. si eubularetis quieti ex tra hoc cou¬
uuuuiu scẽ uuitatis ecc̃e tamꝙ̃ in uiis uos
uiueuirenius. Nunc uero quia per iuulta
iuala ⁊ seua que in iud̃s cõuuttitis tuiuꝙ̃ spiuus
et aspencate plemestis uos tauiꝙ̃ uiseꝑibus
Q iuenmus ⁊ uitrure compelliuus
Qui compellitur quo non uult cogitur. sed
cum intrau̾it iam uoleus pascitur. Cohibe

Expanded text:
 exi, inquit, in uias et saepes et compelle ir, si ambularetis quieti extra hoc conuiuium sanctae unitatis ecclesiae, tamquam in uiis uos inueniremus; nunc uero, quia per multa mala et saeua, quae in nostros committitis, tamquam spinis et asperitate pleni estis, uos tamquam in saepibus inuenimus et intrare compellimus. qui compellitur. quo non uult, cogitur, sed, cum intrauerit, iam uolens pascitur. cohibe
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃d hẽticos et sicmaticos datũ bap nole¬
bat cognoscẽ dũ eos nimis de tetestaret᷑¬
S tanta eiꝰ m̃ita us ad trimuphũ mͣtii
secuta st̃. ut et caritatis luce qua excelle¬
bat obumbratõ illa fugaret᷑. Et ꝙ purg
andum erat false passionis colleretur. Nͤ

Expanded text:
apud haereticos vel schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere, cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
cogita de iude lugubris tibi acapienda est
uestis ⁊ mens ⁊ ineuibra singula castiga cõ
pumenda ampucentur criues qui per ua¬
uani gliau eccasionem luxurie p̾sticeriut
defluant oculi lacruuas qui masculum aspe
iale sͥ. de pulcritudiue placuit cor liero sit
liquesceus tãꝙͣ cera ieunuis inquierans se¬
ip̃m ⁊ oogictacõnib uentilans quare sit ab
ununto subuisum sensus eciam crucientur
ualo cessit ĩpio talis uicatalis accõ pũe si

Expanded text:
est vestis, et mens ac membra singula digna castigatione punienda. Amputentur crines, qui per vanam gloriam occasionem luxuriae praestiterunt. Defluant oculi lacrymis, qui masculum non smale sibi de pulchritudine placuit. Cor vero sit liquescens tamquam cera, jejuniis inquietans seipsum, et cogitationibus ventilans, quare sit ab inimico subversum. Sensus etiam crucietur; malo cessit imperio. 36. Talis vita, talis actio poeni
Abbreviated transcription (Latin):
pocest absotm ablui porest lauent lacruue
delictum ꝙ uoce pudor est cõfici ⁊ ueme fle
loquutur latruue crimen siue coufessione
ue̾cũdie conficentur. laciuue ueniam non
postulant ⁊ iuerencur. Inueui cur tacu̾it
petrus uetam cico uenie pecicio plus offen¬
deret auce flendum est sic p̾candũ est bo¬
ue lacume que lauaut culpani deuiq quos
ih̾c respicit plorant delictum uegauit pͥo
petrus ⁊ uoufleuit qr uon respeyat dũs¬

Expanded text:
potest ablui potest. lauent lacrimae delictum. quod uoce pudor est confiteri. et uenialoquuntur, lacrimae crimen sine offensione uerecundiae confitentur, lacrimae ueniam non postulant et merentur. inueni cur tacuerit Petrus, ne tam cito ueniae petitio plus offenderet, ante flendum est, sic precandum. bonae lacrimae, quae lauant culpam. denique quos lesus respicit plorant. negauit primo Petrus et non fleuit, quia non respexerat d
Abbreviated transcription (Latin):
tas legĩt uotasq hũit et si non intelłetu.
iã tñ łctione dũ taxat easq appelłat᷑ canon¬
ite nazcett̃as secͤis leget fide ũitatis instr¬
uctꝰ ne p̾occupent in becillũ aĩu et ꝑiculo¬
sis mendaciis atq fantasticis eludentes
p̾indicent aliqͥd cõt̾ sana incelligenciam

Expanded text:
as, et si nondum intellectu, jam tamen lectione, duntaxat eas quae appellantur canonicae. Nam caeteras securius leget, fide veritatis instructus, ne praeoccupent imbecillum animum, et periculosis mendaciis atque phantasmatis eludentes praejudicent aliquid contra sanam intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
plagam in qua nine producunt᷑ indi¬
cari sigurałr arbitror carmina poeta¬
cum. Qͥ mnaniquadam et in flata mod¬
ulatione uł ut ranaꝵ sonis et cantibꝯ
mundo hinc deceptõis fabulas intule¬
nocis inprobis et in portimis clamori¬
bꝯ reddit. Post hec simphes producũ¬
tur. hoc eĩ aĩał pems quidem suspẽd
uolantem uroete qus nõ ualet sẽciat
stumilancem hoc gͦ aĩał geuꝯdigtussi¬
me putoarti dyaletice compari q̃ in
mimutis et sb̃tilibꝰ u̾boꝵ stmais Das¬

Expanded text:
plaga in qua inducuntur ranae, indicari figuraliter arbitror carmina poetarum; qui inani quadam et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibus, mundo huic deceptionis fabulas intuleocis improbae importunis clamoribus reddit. Post cinifex producitur. Hoc animal pennis quidem suspendiuam videre quis non valet, sentiat stimulantem. Hoc ergo animalis genus dignissime puto arti dialectices comparari, quae minutis et subtilibus verborum stimulis a
Abbreviated transcription (Latin):
ad sr̃ et miramtibꝰ cuntis occłos aꝑio
canto lacͥmaꝵ mibre ꝑfusos ut eciam
in creduł fidem facent erdolore. Nec nͦ
sapor ille fuerat aut nana sompmia qͥbꝰ
gas sencisse ꝑꝯ sop̃mĩ et tanto de huic
studio diuina legit᷑ se quanto mortalia

Expanded text:
 cunctis, oculos aperui:  cunctis, oculos aperui: tanto lacrymarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerem ex dolore. Nec vero sopor ille fuerat, aut vana somnia, quibus gas sensisse per somnium: et tanto dehinc studio divina legisse, quanto mortalia
Abbreviated transcription (Latin):
horrebat ncultꝰ. Et qr lumen cecis oc¬
ulis nõ uidebam. nõ occłoꝵ culpam.
putabam ẽẽ s solis. Dũ ita m̃ antiqꝰ
ẜpens illuderet inmedia freme q̃dra¬
gesima medullis infufa febriscorꝰ in
depasta est ut ossibꝰ ure herere ĩtĩm
probantur ereque et untalis amine
calor toto frigessente iam corͤ in solo tm̃
repente pectusculo palpitabat. dunc
ncium claritate fulgoris ut proiectus
in trãm sursum aspicẽ nõ auderem. In
cor timm. Ilico obimitui et inter ũbera
In inferno aũt qͥs confitebit᷑ tibi Elam¬
are aũt cepi et emlans dicẽ mifere m̃i
dñe miẜere mei. hec nox int̾ flagella¬
re sonabat. Tandẽ adp̾sidentis gemia
proflluti qui astabant p̾cabantur ut
uẽĩam tribueret adoloscencie et erro
ssem. Ego qui intanto cost̾ctꝯ articulo
uellem maiora et promitẽ deierare ce¬
pi et nom̃ eiꝯ obtestans dicẽ. Dñe si in¬
quam ħũo codices scłates si legõ te ne¬
gami. In hec sac̃mẽti ũba dimissꝰ reutor

Expanded text:
horrebat incultus; et quia lumen caecis oculis non videbam, non oculorum culpam putabam, sed solis. Dum me itaque antiquus serpens illuderet, in media ferme Quadragesima medullis infusa febris corpus depasta sunt, ut ossibus vix haererent. Interim parabantur exequiae, et vitalis animi calor, toto frigescente jam corpore, in solo tantum tepente pectusculo palpitabat. Cum ntium claritate fulgoris, ut proiectus in terram sursum aspicere non auderem. Intcor tuum. Ilico obmutui et inter verberaIn inferno autem quis confitebitur tibi? Clamare tamen coepi et heiulans dicere: Miserere mei, domine, miserere mei Haec resonabat. Tandem ad praesidentis genua provoluti qui astabant, precabantur, ut veniam tribueret adolescentiae, et errorssem. Ego qui in tanto constrictus articulo, vellem etiam majora promittere, dejerare coepi, et nomen ejus obtestans, dicere, Domine, si unquam habuero codices saeculares, si legero, te negavi. In haec sacramenti verba dimissus, rever
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eoꝵ canꝙ̃ aurũ ec argencum qd nõ ip̃i
inscicuerũt. s de quibꝰdam q̃ĩ metalium
dĩne prom̃dẽcie q̃ nbiq in fusa est erue¬
runt et quo ꝑũse atq in umose adoꝰse¬
quia demomiii abutuncur cũ ab eoꝵ mi¬
sera societate sese aĩo sepat deb ab ors
auferre xͥanꝯ ad nsꝰ inscũ p̾dicandi en¬
aci quain hac uita carere no possimius¬
si accpꝑe atq ħere licuerit in usum conũ
auro et argenco et neste suffraacinato
exierũt de egipto cihanꝯ coctor suamssi¬

Expanded text:
aurum et argentum, quod non ipsi instituerunt, sed de quibusdam quasi metallis diuinae prouidentiae, quae ubique infusa est, eruerunt et quo peruerse atque iniuriose ad obsequia daemonum abutuntur, cum ab eorum misera societate sese animo separat, debet ab eis auferre christianus ad usum iustum praedicandi eu humanae societati, qua in hac uita carere non possumus, accipere atque habere licuerit in usum conuerauro et argento et ueste suffarcinatus exierit de Aegypto Cyprianus, et doctor suauissi
Abbreviated transcription (Latin):
storiam. Cũ añ anuos płmios domo pa¬
rentibꝰ sorore cognatis et qd̾ hñs diffi¬
ciliꝯ ẽ consuetũdine lantõris cibi pp̃ cel¬
rome sũmo studio ac labore confecam
carere nõ pot̾am Itaq miẜ ego lect᷑ꝯtu
llium ieninabam post noctium crebras

Expanded text:
sserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et quod his difficilius est  consuetudine lautioris cibi propter coelcum summo studio ac labore confeceram, carere non poteram. Ita miser ego lecturus Tullium jejunabam: post noctium crebras
Abbreviated transcription (Latin):
foris mollis quo corꝑꝯ nõ reficitur sec
in pletur ut sit mag̃ om̃i ꝙͣ usui quał
p̃t. nam quadam philosophie seductõ¬
ne et quoda sonoro facundie plansu
pompam mag̾ ꝙͣ utilitatem aliquam
demostrat. s hec dinturna desctamen¬

Expanded text:
foris mollis est, quo corpus non reficitur, sed inpletur, ut sit magis oneri quam possunt, inani quadam philosophiae seductione, et quodam sonoro facundiae plausu pompam magis quam utilitatem aliquam demonstrantes. Sed haec diuturna oblectamen
Abbreviated transcription (Latin):
reperet s in telliget eiusq ueutati consona
cum adeius cutelam aduersus contrarias
potestates et cauituu ualebit ut si aute ma¬
iores usuiuetatis ex hac uita ungrau̾it ꝑ¬
ipmsacinẽcum cõmendate ecc̃e cariͭ ͤ ab
illa condempnacõne que per buũ hoĩem iu¬
trauit i uiũduu xp̃iano adiutorio libere¬
tur hoc qui noucredit ⁊ fĩ arbitratur nõ

Expanded text:
repetet, sed intelleget eiusque ueritati consona tum ad eius tutelam aduersus contrarias potestates et tantum ualebit, ut, si ante maioris usum ex hac uita emigraueritipsum sacramentum commendante Ecclesiae charitate, ab illa condemnatione, quae per unum hominem intravit in mundum , christiano adjutorio liberetur. Hoc qui non credit, et fieri non
Abbreviated transcription (Latin):
quau uifantes nec cet̾e gences salui fieni
saugͥ̾nem ip̃ius. Unde illi quiper illã gr̃nu¬
uouliberant᷑ siue quia audire nõdũ potuert
siue quia nõ dũ audire uoluenuit siue eciã
cui per ecr̃ami audire nou possent per ꝙ sal¬

Expanded text:
qua nee infantes nec aetate grandes salui fieri sanguinem ipsius. unde hi qui non per illam liberantur. sicut quia audire nondum potuerunt siue quia oboedire noluerunt sine etiam, cum per aetatem audire non possent
Abbreviated transcription (Latin):
uen ue obsit eius eiẽ societas oarius põa qua
gumatur eciã in corꝑe exncet uisi dum iucor¬
pore uuut salutari remedio fu̾it expiata.Cui¬
rant ixitur adulti currunt pro se ipĩs nupen¬
daut eciam ꝑuuł sacrienta fidei suscipiat
ip̃i fideui cum satramentis ut ꝑuulos iuxp̃o
reuatos fides ecõe tueatur ⁊ adultos cuu
satramentis opera dei cõuuctent᷑ ⁊ ĩͣ. sic̃¬

Expanded text:
a gravatur etiam corpore exuta, nisi dum in corpore vivit, salutari fuerit remedio expiata. Currant igitur adulti, currant pro se ipsis; impendant etiam parvulis Sacramenta fidei, suscipiant Christi fidem cum Sacramentis, ut parvulos in Christo renatos fides Ecclesiae tueatur, et adultos cum Sacramentis opera fidei comitentur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
sautille dissiliunt de fero rubigo uutrit᷑
morbos aspides sibilant. et uiulier fim¬
dit coucupiscencie pestilencia. Iu risu¬
⁊ ꝙ ueuenosius est sr̃ cucta psallere
delectatur aut cauere eius cautus tolle¬
rabilius est audire basilistum. s̾ ꝯ qr¬

Expanded text:
scintillae dissiliunt, de ferro rubigo nutritur, morbos aspides sibilant, et mulier fundit concupiscentiae pestilentiam quam Squod eat uenenosius super cuncta psallere delectatur ant canere? cuius cantu tolerabilius est audire basiliscum s
Abbreviated transcription (Latin):
iusi magua latrocinia quia latrecaa quid
uisi pua regua. Mragna et em̃ip̃a hom̃i est
imperio principis regitur pacto societutis a¬
stuugitur plasiti lege p̾da diuiditur ħ ialũ
si uit̾ imꝑatoꝵ nuꝑditoꝵ honu accessibus
cresait ut alta loca feneat. sedes conscicuat
ciuitates crcupet populos sub inget euideu¬
sto confert noudempta cupiditas s addica
impunicas. Eleganter ei ⁊beracit̾ alexau¬
dro illi maguo quid̃ comp̾heusꝰ pirata rũ¬
dit./ Nam cum idem rex hosem interregass
quid ei uideretur ne mare hẽret infestũ
ille libera contumacia ait ꝙ tibi ut orbẽ
latro uocor quia tu in magua classe impa¬

Expanded text:
nisi magna latrocinia? quia et latrocinia quid sunt nisi parua regna? Manus et ipsa hominum est, imperio principis regitur, pacto societatis adstringitur, placiti lege praeda diuiditur. Hoc malum si in tantum perditorum hominum accessibus crescit, ut et loca teneat sedes constituat, ciuitates occupet populos subiuget, euidensto confert non demta cupiditas, sed addita inpunitas. Eleganter enim et ueraciter Alexandro illi Magno quidam conprehensus pirata respondit. Nam cum idem rex hominem interrogaret, quid ei uideretur, ut mare haberet infestum, ille libera contumacia: Quod tibi, inquit, latro uocor; quia tu magna classe, impera
Abbreviated transcription (Latin):
de quoꝵ ꝓpͥis officiis niis lõgum est̃.¬
ipõs cͥminũ cłtores. ac ĩ hoc offitio nõ ira¬
ꝓpͥa xitatos. s legũ mĩstros n ͨ suaꝵ sen
alienaꝵ ĩ iuriaꝵ exaĩataꝵ uidices. Qua¬
les aũt iudices ẽẽ debẽt cẽsuit cẽsura di¬
uina ut cogitare ut sͥ ꝓpt̾ sua pcc̃a d̾i miẜ¬
icordiã ncc̾ia nec putarẽt ad culpã su of¬
ficii ꝑtin̾e. si qͥd erga eos med̾it̾ ag̾ent qͦr¬

Expanded text:
de quorum propriis officiis nimis longum est eipsos criminum propria concitatos sed legum ministros nec suarum sed alienarum iniuriarum examinatarum uindices, quales iudices esse debent, terruit censura diuina, ut cogitarent sibi propter sua peccata dei misericordiam necessariam nec putarent ad culpam sui officii pertinere, si q
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmũdũ ⁊ ĩqͥnatũ uocasse. s stultũ ẽ nb̾cum
agere de scͥptuns cũ ⁊ r̾e pollicẽdo decipiatis
⁊ eos libros ĩqͥb magna ẽ religioĩs auctori¬
tas fallacus capitib ĩmissis cormptos ẽc̃
tes carnes ꝯquinẽt. si sine ulla offẽsione
sine ulla ĩfirma oppimone siñ ulla libidiẽ¬

Expanded text:
immundum et inquinatum vocasse? Sed stultum est vobiscum agere de Scripturis, cum et rationem pollicendo decipiatis, et eos Libros, in quibus magna est religionis auctoritas, falsis capitibus immissis corruptos esse tem carnes coinquinent, si sine ulla offensione, sine ulla infirma opinione, sine ulla libidi
Abbreviated transcription (Latin):
cuniculo demigrare. q ex̾citũ fidei cep̾tatõ
uerũ ⁊ ip̃i peclitari solẽt. Quẽ gͥ gub̾nato¬
rẽ reqͥramꝰ. illũ utiq qͥ nõ ẜuiat. s ĩperet
bat corꝑis sop̾no cũ ĩcẽdet dĩnitatis mĩste¬
rio. ubi eĩ sapꝰ ubi u̾bũ. nichil sine u̾bo fit
expͥmit᷑ securitas pocestatis. Qño oĩb tim̃¬
tib solꝯ ĩtrepidus quiescebat. nõ gͦ est
ꝯsors natẽ q̃ nõ ẽ ꝯsors ꝑicłi. Et si corꝰ dor¬
mit oꝑat̾ diuinitas. oꝑat̾ fides. demq di¬

Expanded text:
curriculo demigrare, quia exercitium fidei tentatio rum et ipsi periclitari solent. Quem igitur gubernatorem requiramus? Illum utique qui non serviat, sed imperet bat corporis somno, cum intenderet divinitatis mysterio; ubi enim sapientia, ubi verbum, nihil sine verbo fit, exprimitur securitas potestatis, quod omnibus timentibus, solus intrepidus quiescebat. Non est ergo consors naturae, qui non est consors periculi. Et si corpus dormit, operatur divinitas, operatur fides. De
Abbreviated transcription (Latin):
ratus est se obduratuni de bitum et quis¬
quis aduitus est se aduitũ gratis aguosdat¬
ergo magna bonitate et obdurat nullami¬
quitate ut nec liberatus de sius mu̾itis głiet᷑
nec dampnatus insi de suis mentis conque¬
uitur. Sola eiũ gr̃a redemptor discerut aꝑ
ditis quos iuuua ꝑdiciois concreau̾at. mas¬
sa aborignie dicta perdiccõius caus a cõi
uiuũ sum quippe genus humanũ iudicio¬
dei taui iusto in apostatica radice dampna¬
tum est ut eciaui si nullꝰ inde li bentretur
uenio recte posset incupenare dei iusticiam
Illis uero qui liberantur oũditur. płibus
nõ liberatis ⁊ iudampnacõne iusta dẽlictis

Expanded text:
um debite et quisquis adjutus, se adjutum gratis agnoscaergo magna bonitate et obdurat nulla iniquitate, ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia Redemptor discernit a perditis, quos in una perditionis concreaverat massa ab origine ducta perditionis causa communis. Universum quippe genus humanum tam justo judicio Dei in apostatica radice damnatum est, ut etiam, si nullus inde liberaretur, nemo recte posset vituperare Dei justitiam. In illis vero qui liberantur ostenditur, pluribus non liberatis, et in damnatione justa derelictis
Abbreviated transcription (Latin):
uica egerunt penitenciaiu ideo fructuo¬
sam uelud in hoc atgro seuimantes uiqͦ
postea cuuleticia meteretur. Et tũ quis
deus poc̃ores non soluin iratus uerum eci¬
aui miseratus euertut. Eũtunt᷑ autem poc̃o¬
res duobus modis aut sicut sodomuteut
autur friũ est ergo ꝙ doꝰ predix̾at. Eu̾sa
est inuiue que iuala erat et boua hedifica¬
ta est in morib que nou erat scantib eĩ
ineuibus atq domibus euersa est ciuicas

Expanded text:
uita egerunt paenitentiam et ideo fructuosam, uelut in hoc agro seminantes, in quo postea cum laetitia meteretur; et tamen quipeccatores Deus non solum iratus, uerum etiam miseratus euertat? Euertuntur enim peccatores duobus modis, aut sicut Sodomitae, ut antur. Factum est ergo quod praedixit Deus; euersa est Nineue quae mala erat, et bona aedificata est quae non erat. Stantibus enim moenibus adque domibus euersa est ciuitas
Abbreviated transcription (Latin):
at set oĩa ꝯsulendi caritate et uł fiet ĩ
ut n ͨ ĩ t̾ cessoris roligio ꝯtẽpnat ᷑ qr ĩplet¬
tẽco et ignoscento hoc solu̾ b̾ne agit᷑ ut
et ĩ pietas ut ei cortigẽde n ͨ disciplina ⁊¬
poss ꝓdesse nͨ nema abonis tamen ĩ tẽ
te siue lentate nõ nͥ. officiu dilectõĩs
ĩ plet

Expanded text:
at sed omnia consulendi caritate et nihil fiet ut nec intercessoris religio contemnatur, quia et plectendo et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut et impietas, ut ei corrigendae nec disciplina possit prodesse nec uenia, a bonis tamen intentite siue lenitate non nisi officium dilectionis implet
Abbreviated transcription (Latin):
q muembra imgła omidant᷑. Nam et suꝑ¬
dĩ ptc̃ate diexit. Et saclegiũ qr deꝰ no
uit in mortem. Et formcatio spñalis
Quia integritas mencis hũane ẜpent¬
ina suasione corrupta ẽ. Et furtũ. Uina
cibꝯ ꝓhibitꝰ usurpatꝰ ẽ. Et anaricia. Ꝙ

Expanded text:
 membra singula dividatur. Nam et supDei potestate dilexit; et sacrilegium, quia Deo non ecipitavit in mortem; et fornicatio spiritalis, quia integritas mentis humanae serpentina suasione corrupta est; et furtum, quia cibus prohibitus usurpatus est; et a
Abbreviated transcription (Latin):
diñci calicis ait. Si quis de añcessoribus
mĩs uł ignoranter uł simpͥ nõ hoc obeuauit
docuit p̃t fimplicitati eiꝰ de indulgentia dm̃
uenia concedi. Nob u̾o non p̃t ignosci qͥ nũc
a dño moniti et instructi sumus et calioe

Expanded text:
frater carissime, si quis de antecessoribus nostris uel ignoranter uel simpliciter non hoc obseruauit docuit, potest simplicitati eius de indulgentia Domini uenia concedi: nobis uero non poterit ignosci, qui nunc a Domino admoniti et instructi sumus, ut calicem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣn & ucqͣ mistet᷑ et adinatione confusa sͥ
in uicez copulantur ẽẽ sac̃nentuz spale et ce¬
leste efficitur. Si u̾o calre dm̃i nõ ẽ aqua so¬
la aut uinu solũ insi utͣq comisceatur.
nis unis conpage soldatũ. aliꝰ ẽ ĩtroitus ĩui¬

Expanded text:
fusa sibi inuicem copulatur, tunc sacramentum spiritale et caeieste perficitur sic uero calix Domini non est aqua sola aut uinum solum nisi utrumque sibi misceatur, nis unius conpage solidatum. quo et ipso
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ teiud. qr cũ dixis̃ ad ymagiiẽ nr̃aiu stat̃i
subiũxit et hẽ lut potestatem piscium iuanis
Et uolatiluun celi et ceteroꝵ aĩalium iõius
exꝑtiũut iudelicet intelliganius ineo fcũi ho¬
iodius appellatur uude et apoꝰ dicit reuoua¬
creatus ad ymaginem dei quia uoncorporeis
lunauientis s quadam forma intelligibilis

Expanded text:
cum dixisset: ad imaginem nostram, statim subiunxit: et habeat potestatem piscium maris et uolatilium caeli et ceterorum animalium rationis expertium, ut uidelicet intellegamus in eo factum houocabulo commodius appellatur. unde et apostolus dicit: renouacreatus ad imaginem dei, quia non corporis liniamentis, sed forma quadam intellegibili
Abbreviated transcription (Latin):
scum .cͦ. lxxxuͦ cuui ergo uir iustus si forte
sub rege hoĩe ⁊̃ sacrilego nulitet recte poss
illo iubente bellare ciuicte pacis ordiuemi
seniaus auuid ꝙ iubetur uł uou esse cou¬
tra deipreceptum certum est uł utiuu sit
certum nou estrica ut fortasse remu regem
faciat iuiquitas impandi. Inuocautem
autem nulitem ostendat ordo ẜiendi ꝙͣto
magis in adiunustracõne belloꝵ inuocen¬
tissuue u̾satur. quideo inbeute belligerat
quem uale aliquid iubere nouposse nẽo

Expanded text:
siue sinente. cum ergo uir iustus, si forte sub rege homine etiam sacrilego militet, recte possit illo iubente bellare ciuicae pacis ordinem seruans — cui quod iubetur, uel non esse contra dei praeceptum certum est uel utrum sit, certum non est, ita ut fortasse reum regem faciat iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo seruiendi — quanto magis in administratione bellorum innocentissime deuersatur, qui deo iubente belligerat, quem male aliquid iubere non posse nemo,
Abbreviated transcription (Latin):
rare uuillũ pcc̾mi est. s longius remotus
est amiraudo fłm qui nec iuirare consuence
ꝙͣ qui u̾m iurare ꝓcliuus est. mualuit nos
doꝰ nõ uirantes nou recedere auero ꝙͣ uerũ
iurontes ꝓpinquare ꝑiurio. Itaq ⁊ apoꝰ¬
uiraut ue iurnudi cou suetudiue alũ uel ue¬
cis iurasse inuenitur ue quisꝙͣ putaret eci¬
aui u̾m iuiraudo peccani s pocius iutellige̾t
humane fragilicatis cordauou iurando tuciꝰ

Expanded text:
rare nullum peccatum est, sed longius remotus est a falsum iurando, qui nec iurare consueuit. quam qui uerum iurare procliuis est, maluit nos dominus et non iurantes non recedere a uero quam uerum iurantes propinquare periurio. itaque et apoiurauit, ne iurandi consuetudine aliquando uel necis iurasse inuenitur. ne quisquam putaret etiam uerum iurando peccari. sed potius intellegeret humanae fragi. litatis c
Abbreviated transcription (Latin):
phecas uec enuͣgeliũ iuquib aꝑtissuue sc̃p¬
tuui est eccami xp̃i per om̃s geuces este disa.¬
saii⁊ audit scismaticos noude igllauique
nou liberum ⁊ aurem dexteraui se hr̃e p̾scis¬
sam petrus eĩ erriis in amors do᷑ sero uõ
liberꝰ aurem dexteram p̾scidit. Ex quo sigui¬
ficat eos quigladio scisutis feriuutur et
ẜuos ẽẽ carualiũ desiderioꝵ nondim educ¬
tos iulib̾tate spc̃ scĩ ut iam uon conadant

Expanded text:
phetas et euangelium in quibus apertissime scriptum est ecclesiam Christi per omnes gentes esse diffusam, et audit scismaticos non dei gloriam snon liberum, et aurem dexteram se habere praecisam. Petrus enim errans in amore Domini, servo, non libero, aurem dexteram praecidit. Ex quo significat, eos qui gladio schismatis feriuntur, et servos esse carnalium desideriorum, nondum eductos in libertatem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
as signficat quatuuc ille infelix ecc̃am
qui ocrid̾it gladio gladio morietur S
qui gladio usus fi̾nt iuquit gluidio mo¬
netur ergo ille ꝑcussit ecodui liugua liti¬
giosa qua nũc ip̃e cousciditur ut oĩo di¬
speat atq moriatur Et tũ illud tuuc
tuui auiore diũi fecerat utiq ãmoĩtus re¬
condit gladiuni. Iste autem uoc uictus hoc
fecit si qͥuid cum ep̃o ceciliauo causam aiuudi¬
ceret audientib epis rome quos ip̃e peciue¬
rut uichil eoy

Expanded text:
ficat, qua tunc ille infelix Ecclesiam Qui occiderit gladio, gladio morietur; sed, Qui gladio usus fuerit, inquit, gladio morietur. Ergo ille percussit Ecclesiam lingua litigiosa, qua nunc ipse conciditur, ut omnino dispereat atque moriatur. Et tamen illud tunctamen amore domini fecerat. itaque admonitus recondit gladium; iste autem nec uictus hoc fecit, siquidem cum episcopo Caeciliano causam cum diceret audientibus episcopis Romae, quos ipse petiuerat, nihi
Abbreviated transcription (Latin):
mors per qmͣ fit eciam ut ꝯmia delicta di
iuittant᷑ ⁊ merta cumulariꝰ augeaut᷑. u
euiuicanci sunt merici quicũ mortem differ¬
re uoupost̾ possent bap ͭͥ suut de lesis q oĩ¬
bus pecratis ex hac iuca enugrarunt quanti
suut hii qui mortẽ ditferre cũ possent ideꝯ
uoudistulunt quia malu̾unt xpm̃ cõfitẽ¬
do fiuire bicaui ꝙͣ eui negando ad eius lap¬
tisiuũ ꝓueuire ꝙ utiq si fecissent ⁊ hoc eis
iu illo lauacio diutteret. ꝙ tuuore mortis
uegau̾ant xpñ inquo lauatro ⁊ illi fecimꝰ
sent ut euuncanto iice discrimiuẽ sub
tanta spe ueiire uegare nõpossent. Mors gͥ¬

Expanded text:
it ut et delicta omnia dimittantur et merita cumulatius augeantur? Neque enim tanti sunt meriti, qui, cum mortem differre non possent, baptizati sunt deletisque omnibus peccatis ex hac uita emigrarunt, quanti sunt hi, qui mortem, cum possent, ideo non distulerunt, quia maluerunt Christum confitendo finire uitam quam eum negando ad eius baptismum peruenire. Quod utique si fecissent, etiam hoc eis in illo lauacro dimitteretur, quod timore mortis negauerant Christum, in quo lauacro et illis facinus sent, ut eum in tanto uitae discrimine sub tanta spe ueniae negare non possent? Mors
Abbreviated transcription (Latin):
et theas de gencib sr̃̾ quib dicit doꝰ filiis
irł uõ iugredienũ ac eas neq de illis iugre¬
diencur aduos certissum eĩ au̾tent corda ur̃a
ut sequamiur deos eaꝵ hiis itaq copulatus
est rex salonon ardentissimo amore fũut¬
q ei uxores quasi regi septingente. Et cõcu¬
biuie quasi trecente ⁊ au̾tenuit mulieres cor

Expanded text:
 filiis Israhel non ingrediemini ad eas neque de illis ingredientur ad vestras certissimo enim avertent corda vestra ut sequamini deos earum his itaque copulatus est Salomon ardentissimo amore fueruntque ei uxores quasi reginae septingentae et concubinae trecentae et averterunt mulieres cor
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩus diũ potencius ⁊ excelleucius ĩuemimꝰ
ac ip̃e cum alapa ꝑcussus ess ioh.xuiiiͦ.
uondixit ecce altera maxilla. d ait
si uale dixi exproba de mualo si aut̃ bũ
quid iuecedis ubi oũdit illam p̾racõm
et ip̃e cum ess alaꝑa ꝑcussus aute pouti¬
de abbate. Et tu sedes iudicare me ẜu
uituens sac̾docium indeoꝵ iauidale fcũ fu¬
isse ut uouue fori cecus uiteset intruisecꝰ
auteu luceis concupisdenciis sorderet ꝙ trã¬
siturum uiudictadiũ iudebat iuspũ cum illd̾
diceret. S tũ cor patuui hẽbat nonsolum ad
alias alapas accipiendas. s̾ eciamquel
tormenta pro ueritate patienda cuiu eoꝵ
dileciune aquib illa pateretur. ꝑ cuceretur¬

Expanded text:
ipsius domini potentius et excellentius inuenimus. at ipse, cum alapa percussus esset, non ait: ecce altera maxilla, sed ait: si male dixi, exprobra de malo; si autem bene, quid me caedis? ubi ostendit illam praeparatet ipse, cum esset alapa percussus, ante pontidealbate; et tu sedes iudicare me secintuens sacerdotium iudaeorum iam tale factum fuisse, ut nomine forinsecus niteret, intrinsecus autem luse uindicta domini uidebat in spiritu, cum illud diceret; sed tamen cor paratum habebat non solum ad alias alapas accipiendas, sed etiam quaelibet tormenta pro ueritate patienda cum eorum dilectione, a quibus illa pateretur. Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
y̾pocrisis est .i. sumilacio saterdotalem pro¬
fereus diguitatem ⁊ sub hoc uoĩe tanquĩ
candido degnuue sr̃iore .q. luteam turpitu¬
peni sarerdotuui ac si dic̾e̾t ego alium. si¬
ihm xpm̃scio principem sacerdotum pro
cuius uoĩe ista sustiueo cui maledicere fas
nou est au nos maledicitis cuiu iu me uich̾

Expanded text:
hypocrisis est, id est simulatio sacerdotalem praeferens dignitatem, et sub hoc nomine tanquam candido tegmine interiorem quasi luteam turpituest sacerdotum: tanquam si diceret, Ego alium scivi principem sacerdotum, pro cujus nomine ista sustineo, cui maledicere fas non est, et cui vos maledicitis, cum in me nihil
Abbreviated transcription (Latin):
posset cauere illud p̃s luii. patum cor me
gere cũ illum a quo fenuitur iguorant at
xp̃ ip̃e deus qui utiq p̾cepta que dedit p̾¬
uius ad implenit ꝑcucenti se in maxillam
uũstro sacerdotis non p̾but aliam s in sr̃
dixit. ioh .xuiii. si uale locutus sum ex pro¬
ba de malo sui autemi beue cur me cedis nõ

Expanded text:
tum cor meuere vero illum a quo feriuntur ignorant. At vero ipse Dominus, qui utique praecepta quae docuit primus implevit, percutienti se in maxillam ministro sacerdotis non praebuit alteram; sed insuper dixit: Si male locutus sum, exprobra de malo; si bene, quid me caedis ? Non
Abbreviated transcription (Latin):
ut nacꝰ eẽt ꝙ̃libet hocũ dicat᷑ ut siue
homo ꝑadysum oꝑaret᷑ ꝑ agͥ culturam
et custodiret ꝑ diciplinam sine ip̃m ho¬
minem deus oꝑaretur ut bonꝯ eẽt et cu¬
stodiret ut natꝰ eẽt q̃dlibet hoꝵ intell¬
igas ratõni nt̃q intelłrtꝰ congrint. fło¬

Expanded text:
et horum dicatur, sive homo paradisum operaretur per agriculturam, et custodiret per disciplinam; sive ipsum hominem Deus operaretur ut bonus esset, et custodiret ut tutus esset: quodvis horum intelligas, rationi uterque intellectus congruit.