comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
societas: ut nͥ abinitõ pacisci p̾simꝰ̾ ut
hr̃s ⁊̃ succedat societati. ħita. ĩ pͥuatis
societatib. at ĩpͥisotietate uectigaliũ
nich̾omin̾ mant societas ⁊̃ p̾t̾ mõtẽ alic̾.
sz itademũ: sipãs defũcti ad ꝑͥm hr̃diseĩ¬
ad scͥpta sit. ut hr̃di dͦ ꝯfẽri opõteat.

Expanded text:
ocietas, ut nec ab initio pacisci possimus, ut heres etiam succedat societati. haec ita in priuatis societatibus ait: in societate uectigalium nihilo minus manet societas et post mortem alicuius, sed ita demum, si pars defuncti ad persona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝯueñ: ꝓ socio actõnẽ eẽ ¶ Siples sĩt
ĩt̃ eosdẽ societateses eoite: ad os socie¬
tates sussice̾ ħ unũ iudiciũ ꝯstat. ¶ Siꝙ
ex sociis ꝑꝑ societatẽ ꝓfect̾ sit. ueluti ad
nieces emẽdas: eos dũ taxat sũptꝰ soci¬
etati ĩputab̾. ꝗĩ eã rẽ ĩpẽsi st̃. ⁊iatiea

Expanded text:
 pro socio actionem esse. Si plures sint inter eosdem societates coitae, ad omnes societates sufficere hoc unum iudicium constat. Si quis ex sociis propter societatem profectus sit, ueluti ad merces emendas, eos dumtaxat sumptu‹u›m societati imputabit qui in eam ‹rem im›pensi sunt: uiatica
Abbreviated transcription (Latin):
tnsigendi animo accep̃: an ꝯstitutio
cessat. ⁊ puto cessare. sicuti ħ quoq
iudiciũ. neq eñ tnsactionib ẽ int̾cie¬
tum s sordidis ꝯcussionib Pecuma
aũ accepisse dicemꝰ ⁊̃ si aliquid pro
ligõne lib̾atus sit. pot̃ uidĩ acce¬
pisse. Idq si g̃tinta pecunia utenda
data sit. au inmoris locata. uendita¬
ue res sit Inec refeit ip̃e pecuniã acce¬
ꝑit an alii dare iussĩt. ł accept̃ suo no¬
mine iatumꝰ abu̾it.

Expanded text:
nsigendi animo accepit, an constitutio cessat? et puto cessare sicuti hoc quoque iudicium: neque enim transactionibus est interdictum, sed sordidis concussionibus. Pecuniam autem accepligatione liberatus sit, potest uideri cepisse: idemque si gratuita pecunia utenda data sit, aut minoris locata uenditaue res sit. nec refert, ipse pecuniam acceperit an alii dari iusserit uel accept‹u›m suo nomine ratum hab
Abbreviated transcription (Latin):
płiũ suoꝵ noĩe uu̾idicio sistendi ca u
na stiplone ꝓmnttat᷑. penã ꝗd̾ inte¬
gͣm cõmitidic unꝰ status ñ sit labe¬
oait. qr uoꝵ sit om̃s statos ñ cẽ uer̃
exceptiõne doli usur eũ quierhac

Expanded text:
um nomine iudicio sistendi causa una stipulatione promittatur, poenam quidem integram committi, licet unus status non sit, Labeo ait, quia uerum sit omnes statos non esse: uerum exceptione doli usurum eum, qui ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
sit᷑ ei dõlꝰ ꝑꝑ societate. ¶te si dũo re
nit. ꝯtempta sua ꝓmiłione tudi¬
cio sistendi cã facta. actor aũ abalio
uem pͥctat: ab asto penã ddefertionis:
petene piee u pcione sũmoue

Expanded text:
tem si duo rei erit contempta sua promissione iudicio sistendi causa facta, actor autem ab altero rem petat, ab altero poenam desertionis: petendo poenam exceptione summoue
Abbreviated transcription (Latin):
sistendi: milla neccitate urgente uõ¬
iuptatis cã in municipiũ ꝓfectꝰ sit.
ñne indignus ẽ cui ħ exceptio pat᷑¬
cinet᷑: Aũ quid si tẽpestas quid̾̃ ĩ ma¬
ri fuit. t̾ra aũ iste potuit uenire: ut
fium̃ cͥcuire: eque dicend̾ ẽ. Nonsẽꝑ
ei exceptionẽ ꝓdeẽ hi angustie ñ pa¬
⁊ flum̃ sic abundass ũ impless om¬
nẽ loc̃ in quo fisti oꝑtuit uł aliqua
fortuita calamitas eũ. d̾ loc̃ eu̾tit:
⁊ p̾sensetiã uenienti ꝑiculosã fecit:
ex bono et equo ⁊ hic exceptio ei acco¬
modanda ẽ. ¶ Simili mͦ exceptio ei¬
re noluit. a magistratu retentꝰ ẽ.⁊

Expanded text:
‹sis›tendi, nulla necessitate urguente uoluptatis causa in municipium profectus sit? nonne indignus est, cui haec exceptio patrocinetur? aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit uenire: uel flumen circumire? aeque dicendum non semper ei exceptionem prodesse: nisi angustiae non pavel flumen sic abundasset ut implesset omnem locum in quo sisti oportuit, vel aliqua fortuita calamitas eumdem locum evertit, vel praescientiam venienti periculosam fecit; ex bono et aequo et hic exceptio ei accommodanda est. Simili modo exceptio re volebat, a mag
Abbreviated transcription (Latin):
idicio sisti ꝓmisit: fu̾it t̾nsactũ S
ħ ita: si pͥus id negm̃ t̾nsactũ sit. qͣm
fisi oꝑtet Cerm si postea t̾nsactum ẽ.
except̾io doli oppomi dt. Quis u de
pena ꝓmissa laborat pꝰ negm̃ t̾nsac.¬
tũ: cũ ⁊ tͣnsacti negotii exceptionẽ¬

Expanded text:
icio sisti promisit, fuerit transactum: sed hoc ita, si ‹prius› id negotium transactum sit, quam sisti oporteret. ceterum si postea transactum est, exceptio doli op‹p›oni debet: quis enim de poena promissa laborat post negotium transactum? cum etiam transacti negotii exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
detr. ¶ Si desinat suus ẽẽ ꝓmissoris.
⁊ accio amissa sit. ñ uidi mead cã sta¬
tũ labco ait. Ut si is qͥ pari loco erat in
ntigando: cep̃ eẽ incduriore. ⁊ ioco. uł
ꝑsona mutata. Itaqi siquis ei qͥ ifcro
ꝓmissoris ꝯueniri ñ pot̃. uendito au
potentiori datꝯ sit: mag̃ ẽẽ putat uͥñ

Expanded text:
deterius. si de‹si›nat seruus esse promissoris uel actio amissa sit, non uideri in eadem causa statum Labeo ait: uel si qui pari loco erat in litigando, coepit esse in duriore, uel loco uel persona mutata: itaque si quis ei qui in foro promissoris conueniri non potest uenditus aut potentiori datus sit, magis esse putat, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
negat᷑ ĩ sua potestate. ẽẽ ꝯpelłud̾ putat
umdiꝰ. ⁊ iudicio eũ sisti ꝓmit̾te. uł
iudiciũ aecciꝑeᷤ. Ausi nolit defende:
cautur cũ prim̃ potint se exhibitur.
Sin uͦ falso. neget m sua potestate eẽ.
susceptur᷑ uidiciĩ sine nore deditiõe.
idq iuliãnꝰ scrib. ⁊ si doio fec̃it quo¬
minꝰ ineiꝰ potestate eẽti S sius pre¬
sens ẽ. dñs ab ẽ. nec quisꝗͣ sĩtũ defend̾.
ducendꝰ erit nissu p̃toris. S cã cog̃nita:
año postea dabr defensio. u̇ pomp̃ et
uindiꝰ scbunt. ñ ei absenta sua no¬
ceat. G⁊ actori accõ restituenda ẽ. ꝑẽp¬
ta. eo ꝗ ductus su̾ꝰ in bonis eiꝰ eẽ ceꝑit

Expanded text:
 in sua potestate esse, compellendum putat Uindius uel iudicio eum sisti promittere uel iudicium accipere, aut, si nolit defendere, cauturum, cum primum potuerit, se exhibiturum: sin uero falso neget in sua potestate esse, suscepturum iudicium sine noxae deditione. idque Iulianus scribit et si dolo fecs praesens est, dominus abest nec quisquam seruum defendit, ducendus erit iussu praetoris: sed causa cognita domino postea dabitur defensio, ut Pomponius et Uindius scribunt, ne ei absentia sua noceat: ergo et actori actio restituenda est, perempta eo quod ductus seruus in bonis eius esse coepit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qd̾ is neccẽ habu̾it ad iudiciũ nõ
uenire. teneat᷑ ex ħ edicto. gͣiiis qͥdã
ꝑutent ÷ͥ eũ ĩputare ꝗd c̾dulꝰ fuit.
direꝰ dolo actoris ñ stẽtit. ñ habeb
reus aduersꝰ eũ actioñ. ex ħ edicto. c̃
ꝯtentꝰ ẽẽ possit ex eeptione. si exstipu¬
latu ꝯueniat᷑ de pena: qd̾ ad iudicnĩ
ñ uen̾it. Ałr atq si ab aliosit ĩpeitꝰ
Nam actionẽ ꝓposita. adus eum ex¬
ceb Si ꝑlures ddolo fecint om̃s tenẽ¬
tur. S si uno p̃stit̾it ꝑenã. cet̾ lib̾an¬

Expanded text:
d is necesse habuerit ad iudicium non uenire, teneatur ‹ex› hoc edicto: quamuis quidam putent sibi eum imputare, qui credulus fuit. Si reus dolo actoris non steterit, non habebit reus aduersus eum actionem ex hoc edicto, cum contentus esse possit exceptione, si ex stipulatu conueniatur de poena, quod ad iudicium non uenerit. aliter atque si ab alio sit impeditus: nam actionem propositam aduersus eum exercebit. Si plures dolo fecerint, omnes tenentur: sed si unus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonalẽ Tutores siue pupilli eoꝵ.
dicendꝰ erit. ¶ Si fund̃ quẽ posside¬
bã ame pecieris: dem̃ c̃ scłm te ẽẽt
udicãt appłłaiũm. anpossõr eiꝰ dẽ
ꝑtinet᷑ ꝙ eũinci mͥ eapossĩo possit᷑.
Cossor aũ quis necne fi̾it: qꝑꝰ caũti¬
om̃s ex pectand ẽ. Nam̾ sicuti ei q̃ pꝯeet
cautione possionẽ uenctid mͥcħ obẽ:
ita nec ꝓ̃dẽ ei qui pꝰcautionẽ possi¬
dẽ ceꝑit.

Expanded text:
habet. Tutores, siue pupilli eorum dicendum erit. Si fundum, quem possidebam, a me petieris, deinde cum secundum te esset iudicatpertinet, quod euinci mihi ea possessio possit. Possessor autem quis nec ne fuerit, tempus cautionis spectandum est: nam sicuti ei, qui post cautionem possessionem uendidit, nihil obest, ita nec prodest ei, qui post cautionem possidere coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ette ꝙdã ꝓmisit. ⁊ lib factꝰ sistatur:
si de ipso cõu̾sia e. capitalnĩ actionũ ĩ¬
ueriaꝵq noĩe: ñ iecte sistitur: qr alr
de suo supplicio. ⁊ uerb̃ib de iniuria
satisfit ali de nibo uĩdicta sumit᷑. ł cõ¬

Expanded text:
e quidam promiserit et liber factus sistatur: si de ipso controuersia est capitalium actionum iniuriarumque nomine, non recte sistitur: quia aliter de seruo supplicium et uerberibus de iniuria satisfit, aliter de libero uindicta sumitur uel con
Abbreviated transcription (Latin):
mumcipio. qi neccͣia ẽ satisdatio. It
de restituẽda dño ꝓpͥetate is cui usꝰ
fructꝰ datiis e It̃ legatariꝰ u̾ eaueat
euicta hr̃ditate legata redli. ⁊ ꝙĩam¬
sõne disceilat ꝑatũq se dicat. ĩ mu¬
icipio caue. ĩ petrare ñ debeb. dussui¬
ẽ. Si sñ culpa au̾ dolo hr̃d missosit
inpossone. ¶Iubr nirate det̃alũpnia

Expanded text:
um›, quia necessaria est satisdatio: item de re restituenda domino proprietatis cuius usus fructus datus est: item legatarius, ut caueat euicta hereditate legata reddi, et quod amssessione decedat paratumque se dicat in municipio cauere: impetrare non debebit. diuersum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem. Iubetur iurare de ca
Abbreviated transcription (Latin):
diumirsi ẽ. datum sit. ¶ Qued& acc̾ones ꝑ pactũ
ipso nire tollunt᷑. ut inuiriar. item
furti. ¶ De pignore uire hõnorario
nascr̃ ex pacto aio ¶Totir aũ pex
ceptionẽ quoc̃s paciscor ne petam.¬
di exceptio ñ proderit. ¶Si pactus
sim ne ame. ne ue aticio petatur. ñ¬
ꝓderit ticio. ⁊ si hrs m̃ extitit. qr ex
scrib̾ in patre qui pactus erat ne a se

Expanded text:
us datum sit. Quaedam actiones per pactum ipso iure tolluntur: ut iniuriarum, item furti. De pignore iure honorario nascitur ex pacto actio: tollitur autem per exceptionem, quotiens paciscor ne petam.di exceptio non proderit. Si pactus sim, ne a me neue a Titio petatur, noderit Titio, etiamsi heres extiterit, quia ex scrib
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ: ac si ip̃feciss s si inscio dño fec̃
satis ẽẽ dñm uu᷑are: eas se rõnes ñ hr.
¶Si siuis pecłiarẽ faciat argentari¬
a: dñs de peculio. ł de mrẽ u̾so tene¬
solid̾ tenet᷑ ⁊ is ꝗ desiit argentariã
fac̾e. ad editionẽ ꝯpelłr. s ibi quise¬

Expanded text:
fecisset. sed si inscio domino fecit, satis esse dominum iurare eas se rationes non habere: si servus peculiarem faciat argentariam, dominus de peculio vel de in rem verso tenesolidum tenetur. Etiam is qui desiit argentariam facere, ad editionem compellitur. Sed ibi quis
Abbreviated transcription (Latin):
es amedia nocte incip̃. ⁊ seq̃ntis in¬
edia noctis parte fur. Itaq qułi ĩ his
aforensib tm negotiis dare uaccõnũ.
Ea aũ q̃ ad disciplinã milit̾arẽ ꝑtinẽt
⁊̃ feriatis dieb ꝑagenda. Int̾ q̃ custo̾di¬
ar᷑ quoq cognitionẽ ẽẽ:. ¶ ł et q fgũ

Expanded text:
es a media nocte incipit et sequentis noctis media parte finitur. itaque quidquid in hisa forensibus tantum negotiis dare uacationem, ea autem, quae ad ‹di›sciplinam militarem pertinent, etiam feriatis diebus peragenda: inter quae custodiar
Abbreviated transcription (Latin):
nidicatũ fu̾it. lege caut̃ ẽ: ne his di¬
⁊eb indicatũ sit̾. n ex uolũntate par¬
ciĩ. et qd̾ ałr adu̾sꝰ ea iudicat᷑ erit ne
qu̾is iudicat᷑ face. neue solu̾e debeãt.
neu̾e quis ad ꝗ̃ de ea re intus aditũ
erit. udicat̃ fac̃e cogat᷑.

Expanded text:
e cautum est, ne his diebus iudicium sit nisi ex uoluntate partium, et quod aliter aduersus ea iudicatum erit ne quis iudicatum facere neue soluere debeat, neue quis ad quem de ea re in ius aditum erit iudicatum facere cogat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. nicħ int̾ ẽ sifti. S ẽ alienũ
negͣm inslipłando eg̾it. pot̾ defendi
ñ ꝓcuratoris. s eiꝰ curꝰ negm gessit.
utilitatẽ mnea re spectandã ẽe ut ꝗ̃tũ
dm̃ litis int̾fuit sisti tm̃ ex ea stipłone¬

Expanded text:
 alienum negotium in stipulando egerit, potest defendi non procuratoris, sed eius cuius negotium gesserit utilitatem in ea re spectandam esse: ut quantum domini litis interfuit sisti, tantum ex ea stip
Abbreviated transcription (Latin):
famuł miles aꝯmilitõe hr̃s ĩstitut᷑.
neseiat sͦ ÷ sine pat᷑ lice̾t adire ⁊̃ ꝑ¬
⁊ id ei dies aditõi cediͣt. ¶ S teng᷑¬
tãtia ita demũ cuiq ñ nocr: siñ
ei sũm negligẽtia obiciat᷑. Qlud
eat: ⁊ rectelabeo distimuit sciẽti¬

Expanded text:
s institutus nesciat sibi etiam sine patre licere adire per cet ideo ei dies aditionis cedit. Sed facti ignorantia ita demum cuique non nocet, si non ei summa neglegentia obiciatur: quid orat? et recte Labeo definit scienti
Abbreviated transcription (Latin):
sicubi res p̾tulat. ⁊ hĩi ꝗb ñ ĩt̃dĩcit᷑
testimõiũ. nͨ ulla lege adic̃ido testi¬
ãplissi̾̃ nĩis testiũ diffiit᷑ sit: tñ¬
exꝯstitutõib pͥncipũ ħ licẽtia adtus¬
ficiẽtẽ nũm testiũ coãtat᷑. ut iudi¬
ces moderẽt᷑.⁊ eũ solũ nũm testiũ
q̃ necariũ ẽẽ putauerĩt. euocaiͣ pan¬
ant᷑. ne effrenata potestate adue¬
xãdos hões suꝑflua mltͣitudo testũꝓ¬

Expanded text:
sicubi res postulat, ex his quibus non interdicitur testimonium nec ulla lege a dicendo testiamplissimus numerus testium definitus sit, tex constitutionibus principum haec licentia ad sufficientem numerum testium coartatur, ut iudices moderentur et eum solum numerum testium, quem necessarium esse putauerint, euocari patiantur, ne effrenata potestate ad uexandos homines superflua multitudo test
Abbreviated transcription (Latin):
maxĩo idẽ prĩceps ĩ ħ u̾ba rescͥpsit.
alia ẽ auctoĩtas p̃sẽtiũ testiũ alia
testinoĩoꝵ q̃ recitai sol⁊ tecũ gͦ
delibã. ut si retine eos ueł: ces eis
ĩpõdia ¶ Lege iuł de ii enuet᷑ ne
hac lege ĩ reũ testimẽiũ dice̾ ueẽt
ꝗse ab eo parẽtͥeue eiꝰ lib̾aiũt. ꝗue
ĩ pubes ei̾t. ꝙq iudieio publico dãs̃¬

Expanded text:
ba rescripsit: "Alia est auctoritas praesentium testium, alia testimoniorum quae recitari solent: tecum ergo delibera, ut, si retinere eos velis, des eis impendia". Lege Iulia de vi cavetur, ne hac lege in reum testimonium dicere liceret, qui se ab eo parenteve eius liberaverit, quive impuberes erunt, quique iudicio publico da
Abbreviated transcription (Latin):
decretũ est. ¶Mulaer gͣuida repu¬
diata. filiũ enxa absẽte marito.
ut spuriũ ĩ actis ꝓfessa ẽ. Q̃sitũ ẽ.
anĩs ĩpotestate patͥs sit. i mat ne¬
tata mo̾tua. iꝰ su eiꝰ hr̃ditatẽ matͥsꝰ
adire p̃sit. nͨ obsit ꝓfsessio amatre
De fide ĩstr̃oꝵ ⁊ amissione eoꝵ. R

Expanded text:
d‹e›cretum est'.Mulier grauida repudiata, filium enixa, absente marito ut spurium in actis professa est. quaesitum est an is in potestate patris sit et matre intestata mortua iussu eius hereditatem matris adire possit nec obsit professio a matre DE FIDE INSTRUMENTORUM ET AMISSIONE EOR
Abbreviated transcription (Latin):
ut puxͥillo caueretut.
dẽ.¶ iũgẽta restam̃to tͥ legata
Refet duplicãe legatũ uoluit.an
repete. ⁊ oblit̾ se ĩ testõ legasse. id
da ẽ. pͥma frõte equs ur̃: ut peti

Expanded text:
ut pupillo caveretur.genta testamento tibi legata refert, duplicare legatum voluerit an repetere et oblitus se in testamento legasse id da est? prima fronte aequius videtur, ut peti
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. i. Labeo ait. nẽo si. sit ꝗ apãte
ꝓmissoris ĩt̃pellaĩ tͣiectine pecĩe
possit: id ip̃m te̾statõe ꝯplẽcti de
cłũ spectat ereditorẽ. ex qͣ nauẽ na¬
iugae cõueniat.
ꝑieło credito̾i̾s acceptasit. an post
ius legitima usuta feñ ñ debetur
cusso ꝑieło. Nlec yignõa ypothece¬

Expanded text:
abeo ait, si nemo sit, qui a parte promissoris interpellari traiecticiae pecuniae possit, id ipsum testatione complecti debculum spectat creditorem, ex quo navem navigare conveniat.periculo creditoris accepta sit an post ius legitima usura faenus non debebitur, cusso periculo: nec pignora vel hypothec
Abbreviated transcription (Latin):
asi ĩ siõib qͣs p̃posuꝰ licẽtia ꝯce¬
adu̾saĩo suo de reiuettate ĩ uirãd̾
iudex iuram̃ti fidẽ secut᷑: ita suã
sũa p̃sit fõmaẽ. iure reterẽde re
religiõis ei yuãdo. S ħ uͥ d̾ solitõe¬
expõĩta eẽ dicar. ⁊ ĩ oscrete loꝗtur.
bitũ ẽẽ ostẽoẽ. ꝙ ĩcauiõnẽ deduxir¬

Expanded text:
isionibus quas praeposuimus licentia conceaduersario suo de rei ueritate iusiurandum iudex iuramenti fidem secutus ita suam sententiam possit formare, iure referendae religionis ei seruando.Sed exposita esse dicatur et indiscrete loquitur, bitum esse ostendere, quod in cautionem deduxi
Abbreviated transcription (Latin):
si boũ ãmẽtius relĩqͣt᷑: oemu¬
sũ habebit: ad arãd̾. ⁊ adcet̃a ad
gato usu: uidẽd̾ ne ⁊ dõie p̾sit.
⁊ ad uehẽd̃ nb iugo uti ⁊ sifõtẽ
auriga fuit is. cui eqͦꝵ relict᷑ ẽ.

Expanded text:
boum armenti usus relinquatur, omnem usum habebit et ad arandum et ad cetera, ad gato usu uidendum, ne et domare possit et ad uehendum sub iugo uti. et si forte auriga fuit, cui usus equorum relictus est,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidis ꝓuincie calndo ꝯmͣto incłis
accusatõis instigator finsse. pudor po
passꝰ atq inea re m̃tentionẽ ap̃ p̃fectꝰ
p̾torio recitauit. p̃foctꝰ fid̾ ñ habita te¬
stõnis: nuliã imuriã luciũ ticiũ aga

Expanded text:
sidis prouinciae 'callido commento uideris accusationis instigator fuisse' pudor potpassus atque in eam rem testationem apud praefectum praetorio recitauit: praefectus fide non habita testationis nullam iniuriam Lucium Titium passum
Abbreviated transcription (Latin):
relegau̾it. dicend̾ erit duriori sña ẽ
oo t̾nsacͥtũ. de extimõe erꝰ. icccoq ñ
ẽẽ infame ¶ S si mcã furti si manif¬
esti inquadruplũ udex ꝯ dempnaũit.
hoñauit quid̃ reũ pena aucta. Niam
ex farco ñ manfesto induplũ ꝯueni¬
ri debuit. ũm hac rem extimatõnẽ ez
ñ ꝯseruasse qͣuis si in pena ñ pecumaia

Expanded text:
erit duriori sententia cum eo transactum de existimatione eius idcircoque non esse infamem. sed si in causa furti nec manifesti in quadruplum iudex condemnauit, oneratum quidem reum poena auct‹a›, nam ex furto non manifesto in duplum conueniri debuit: uerum hanc rem existimationem ei non conseruasse, quamuis si in poena non pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
sña ẽ. ¶ Quantũ adinfamiã ꝑtinet.
mult᷑ int̾ ẽ anͣ incã que agebatur.
cã cognita aliquid ꝓnuͣnciat᷑ sit: an
qued extͥnseco sint elocuta. nã ex his
infamia ñ urogat᷑ ¶Lena guice ul¬
tra legẽ imposita estimatione ꝯsuat.

Expanded text:
a est.Quantum ad infamiam pertinet, multum interest, in causa quae agebatur causa cognita aliquid pronuntiatum sit an quaedam extrinsecus sunt elocuta: nam ex his infamia non inrogatur.Poena grauior ultra legem imposita existimationem conseruat,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ legitim partũ edidit: putat sta¬
tim possȩ niptiis se collo̾care. Q ue¬
r̃ puto.¶Nonsolent aũ lugĩ ut ne¬
titiꝰ ait. ostẽs. ꝑ duellionis dãpnati.
nͥ suspendiosi. nͥ ꝗ manꝰ s intuler
ñ cechio uite. s mala conscĩa. si q̃ gͥ
po hina mõi exitm mariti nuptiis

Expanded text:
imum tempus partum edide‹rit›, putat statim posse nuptiis se collocare: quod uerum puto.Non solent autem lugeri, ut Neratius ait, hostes uel perduellionis damnati nec suspendiosi nec qui manus sibi intulerunt non taedio uitae, sed mala conscientia: si quis ergo post huiusmodi exitum mariti nuptum
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃tu ꝓficiscunt᷑ lic̃et famose sĩt
ẽẽ sciret. ne ignorantia puniatur.
S cum t̃pꝰ luctus ꝯtĩnuũ ẽ m̃ito ⁊
ignoranti cedet exdie mortis mariti
et id si pot legitim̃ tempꝰ cognou̾it.
labeo ait ipso die. ⁊ sum̾e eam lugu
g̾e ñ ꝯpellunt᷑. S ponsi u nũilio
luctus ẽ.¬
d.i.uiii. ad Solet apncipe ĩ¬
peiri ut int̾ legitimũ tp̃ꝯ mulie¬
ti nube lic̾eat ħ̃ uir elugi int̾ idt̃pꝰ
sponsam fuisse ñ nocẽt.
tiis ñ eł u si tał sit maritus ꝗ̃ mo¬
re mͣaioꝵ lugi ñ oꝑtet: ñ posse eã
nuptui int̾ legitimũ tempꝰ collo

Expanded text:
ctu profi‹cis›cuntur, licet famosae sint esse sciret', ne ignorantia puni‹a›tur. sed cum tempus luctus continuum est, merito et ignoranti cedit ex die mortis mariti: et ideo si post legitimum tempus cognouit, Labeo ait ipsa die et sumere eam lugubgere non compell‹u›ntur.Sponsi nullus luctus e.Solet a principe impetrari, ut intra legitimum ‹tem›pus mulieri nubere liceat.Quae uirum eluget, intra id tempus sponsam fuisse non nocet. tiis non est.Etsi talis sit maritus, quem more maiorum lugeri non oportet, non posse eam nuptum intra l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit: necꝙ ĩ pͥstinũ statũ restitin
pꝰse. Nẽ uiris ĩ itine̾ ⁊ actucusto¬
diẽo ẽẽ ait. labr̃. deqb reb ego
necsi sĩm ag̃ra sublata exfũdo mõ
alieo regesta eẽt. id ci̾os meũ so¬

Expanded text:
it, neque in pristinum statum restitui posse.Idem iuris ‹in› itinere et actu custodiendum esse ait Labeo: de quibus rebus ego Nec si summa terra sublata ex fundo meo et alia regesta esset, idcirco meum so
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ hostes uidicauit ł releg̾ati utiq
usq adõ: ut cuut̾atẽ ãmutãt. ¶Nuc res¬
ea capitis oiminutione: q̃ salua ciurtate
ꝯcerit: ꝑ ꝯuã publica iura ñ ĩfu̾ti cõ¬
Dauł. ¶utelas ⁊̃ ñ amitit capitis dim¬
mitio: exceptis his q̃ ĩ uirẽ aliend ꝑsoĩs

Expanded text:
 utique usque eo, ut ciuitatem amittant. Nunc resea capitis deminutione, quae salua ciuitate accidit, per quam publica iura non interuerti coum. Tutelas etiam non amittit capitis minutio exceptis his, quae in iure alieno personis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ abstinẽdi cã. ĩnm̃. restituta fu̾t.
ẜuos hr̃ditarios ex fid̾i ꝯmino ab ea
recte maniissos: retinẽ lib̾tatẽ
respõdi. nec er̃ coͣgẽdi .xx. aureos ꝓ
lib̾tate retinẽda depẽde: iure quam
optimo ꝯsecuti iudẽt᷑. nã ⁊⁊ si ꝗdã ex

Expanded text:
tem abstinendi causa in integrum restituta fuerit, seruos hereditarios ex fideicommisso ab ea recte manumissos retinere libertatem respondi: nec erunt cogendi uiginti aureos pro libertate retinenda dependere, quam iure optimo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝯdit᷑iõn. nec alit̃ audiri opoter:
cetͦqͣsi exuolũtate adolescẽtis p̾tulẽt.
aut eĩ uite six adolescẽs: ut mẽito
⁊̃ bõns ei debeat ĩt̃dici. ¶ Si peennuã
qͣ mutuã minor accep̃ dissipaũ: de¬
negare deb̾ ꝓcõsul creditoi̾ adu̾sus
eũ actõnẽ. Quod si egẽtiminor cre¬

Expanded text:
oportere, quam si ex uoluntate adulescentis postulent aut eius uitae sit iste adulescens, ut merito etiam bonis ei debeat interdici. Si pecuniam, quam mutuam minor accepit, dissipauit, denegare debet proconsul creditori aduersus eum actionem. quod si egenti minor cre
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ꝑdonationẽ successio facta sit.¬
¶ Cum possessor aliene hr̃ditatis
ue si paciscat᷑ ne apatre dño ue pe
paciscant᷑. q cũ ipsis. siue de
ceptionẽ id ẽ.⁊ m his qui bonat᷑.
sinũt. Item si filiaf. pactus fu̾it. ne
a se petatur: proderit ei. ⁊ pat̾ quoq

Expanded text:
et si per donationem successio facta sit. Cum possessor alienae hereditatis us seruusue si paciscantur, ne a patre dominoue paciscantur, quod cum ipsis, siue de ceptionem. idem est et in his, qui bona fide seruiunt. item si filius familias pactus fuerit ne a se petatur, proderit e
Abbreviated transcription (Latin):
u solidũ alt̾ pet̾e possit.: sid labeo.
Nam nec noua re aliuĩ posse: quis
ei recte soluat᷑. Sic i ⁊ his qui ĩnr̃a.
potestate s̃ recte solui q edidint.
licet nouare ñ possint: qđi ÷ u̾m.
Idemꝙ. in duob r̃eis stipłandi diceᷤ
s e. Si cum reo adc̃cum tꝑꝯ pac¬
tio facta sit. ultra neq reo. neq fi¬
denissori ꝓde̾ ¶Qd si sine ꝑsona su¬
a reus pepigit. ne afioeuissore pe¬
tatur: nicħ id ꝓdẽe fidenissori ꝗdã.
putant. qͣmꝗ̃ id rei int̾sit. Quia de
ñ ea ꝯpet̾e ei debeat exceptio q̃ et
reo. Ego didici prodeẽ fidi iussori
ꝑͣm ad quiri: quã iꝑsi qui pactus
fit ꝯfuli uidemꝰ quo uireunmur.
Sdctus. ne petet. p ea ꝯuenit ut
pet̾et. pͥus ꝑactũ ꝑ poffius elidetu.

Expanded text:
ut solidum alter petere possit. idem Labeo: nam nec nouare alium posse, quamuis ei recte soluatur: sic enim e‹t› his, qui in nostra potestate sunt, recte solui quod crediderint, licet nouare non possint. quod est uerum. idemque in duobus reis stipulandi dicendum est. Si cum reo ad certum tempus pactio facta sit, ultra neque reo neque fideiussori prodest. quod si sine persona sua reus pepigerit, ne a fideiussore petatur, nihil id prodesse fideiussori quidam putant, quamquam id rei intersit: quia ea demum competere ei debeat exceptio, quae et reo. ego didici prodesse fideiussori beram personam adquiri, quam ipsi, qui pactus sit, consuli uidemur. quo iure utimur. Pactus, ne peteret, postea conuenit ut peteret: prius pactum per posterius elidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ta: om̃nib ꝓsũt quoꝵ obligõnẽ
chisłolutã eẽ eiꝰ ꝗ paciscebat᷑ inter¬
fuit. Itãq debitoris ꝯuentio fideui.
afidenissore petatur. Te i fidenissor
exceptione n utetui.

Expanded text:
ta omnibus prosunt, quorum obligationem dissolutam esse eius qui paciscebatur interfuit. itaque debitoris conuentio fideiussa fideiussore petatur: tunc enim fideiussor exceptione non utetur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sĩpat̃ pactus sit ne ase neue afi¬
uo petatur mag̾ ẽ ut pacti ereep¬
tio fiiof. danda nõ sit: s. doli pr̃o¬
sit. ¶ Fia .f. pacisci pot̾. ne de do¬
te agat. cum sui ĩuris ẽẽ cẽꝑit.
¶tem filief. de eo qułi sub ꝯditione
legͥatũ ẽ: recte paciscatu ¶ nͣs ꝙ¬

Expanded text:
si pater pactus sit, ne a se neve a filio petatur, magis est ut pacti exceptio filio familias danda non sit, sed doli prosit. Filia familias pacisci potest, ne de dote agat, cum sui iuris esse coeperit. Item filius familias de eo, quod sub condicione legatum est, recte paciscetur. In
Abbreviated transcription (Latin):
els.. In fũdo alieno q̃ ĩprudes
emas edificasti: aut ꝗẜuissi. deiñ¬
ũ eiũcit᷑. bͥonꝰ uidex uarie exͣ ꝑsõis cai¬
usisq ꝯstitit. Fĩge drim eadẽ fac¬
iuiꝑ suisse. reddat ĩpẽsã ⁊ fũdũ

Expanded text:
.In fundo alieno, quem imprudens emeras, aedificasti aut conseruisti, deinde euincitur: bonus iudex uarie ex personis causisque constituet. finge et dominum eadem facturum fuisse: reddat impensam, ut fundum
Abbreviated transcription (Latin):
iuł. Si p̃sessor expecĩa hr̃ditaiã hõiẽ
enũt. ⁊ abeo petat᷑ hr̃ditas: ita ueiẽ
ĩhr̃ditatis petitõnẽ: sihr̃ditatis ĩtfu¬
it eũ emi sisuu cã emit. p̃tiũ ueĩe Di¬
mili mͦ. ⁊ si fuid̾ hr̃ditãui diftͣ ei̾t sñ

Expanded text:
um, si possessor ex pecunia hereditaria hominem emerit et ab eo petatur hereditas, ita uenire in hereditatis petitionem, si hereditatis interfuit eum emi: at si sui causa emit, pretium uenire.Simili
Abbreviated transcription (Latin):
ĩhr̃ditatis petitionẽ uenit. Srr̃o¬
pomiꝰ ait actorẽ deb̾e elige̾. u
uelit sibi eũ ꝯdẽpaiaĩ. ⁊ ut caue¬
at se ñ actũꝵ lege aqlia: an malit
ĩtegrã sibi ẽẽ actõnẽ legis aque. o
missa eĩ reiestimatõe arudice q̃ elec¬

Expanded text:
reditatis petitione ueniet: sed Pomponius ait actorem debere eligere, utrum uelit sibi eum condemnari, ut caueat se non acturum lege Aquilia, an malit integram sibi esse actionem legis Aquiliae omissa eius rei aestimatione a iudice. quae elec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsieĩt p̾sessõem ⁊ si fideisões qͣs
dedaͣt ad litẽ ñ sufficiãt uib̾e eũ
eũ debebit ꝓꝯsũl ut ydoneẽ ca¬
ueat. eidiuerso qͦ sipauciões p̃c¬
e p̃sidebit. ꝗͣ ĩmitõ p̃sidebat si
m io sine dolo eiꝰ aecidit᷑. ib soliude¬
br.ꝙ. ad eas res qͣi desut pꝰ side ꝑu¬

Expanded text:
it possessionem. et si fideiussores, quos dederat, ad litem non sufficiant, iubere eum debeb‹i›t proconsul ut idonee caueat. ex diuerso quoque si pauciores postea possidebit, quam initio possidebat, si modo id sine dolo eius acciderit, absolui debet quod ad eas res quas desiit posside
Abbreviated transcription (Latin):
age. Oꝑã aũ eodãte: tẽ ⁊ añ pec̃iã solu¬
c̃ĩã mutuã accep̃ agaio seio sub pigͦre
culleoꝵ istos cullẽos cũ sei̾ ĩ oͣreo hr̃et.
miss exossõ ãnone cẽturio. culicosad
ãnonã sustulit. ac p̃tea ĩ stãtia gaii se¬

Expanded text:
eo data tunc et ante pecuniam solupecuniam mutuam accepit a Gaio Seio sub pignore culleorum: istos culleos cum Seius in horreo haberet, missus ex officio annonae centurio culleos ad annonam sustulit ac postea instantia Gaii Se
Abbreviated transcription (Latin):
rosq mãdare scio: neuectores reciꝰ¬
piãt e sit ut ce̾ta regiõe :⁊ ce̾to mari
negõẽt᷑. ut ecce. st̃ naues q̃brũdisi¬
ũ ⁊ caspia. ł adurachio. uectores tra¬
hiciũt. ad honã ĩ habiles. It̃ q̃dã capa¬

Expanded text:
rosque mandare scio, ne uectores recipiant, et sic, ut certa regione et certo mari negotietur, ut ecce sunt naues, quae Brundisium a Cassiopa uel a Dyrrachio uectores traiciunt ad onera inhabiles, item quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pigͦri excoliusti. sicut magni
p̃tii facẽs alioqn ñ ẽ equũ. aut q̃re
me anos creditores. aut cogi distͣ¬
actũ deresiq̃re. mediegͥ hec auidi¬
ce er̃ dispiciẽda. ut neq delicat᷑ debitor

Expanded text:
tum pignori excoluisti sic, ut magni pretii faceres. alioquin non est aequum aut quaerere me alios creditores aut cogi distractum derelinquere. medie igitur haec a iudice erunt dispicienda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ant laboriosũ. aut curacẽ. aut¬
uigilacẽ ẽẽ. aut exfrugalitate sua
pecłiũ accrrẽtẽ. affirmaũt. ⁊ is exdi¬
u̾so leuis ꝓt̃uus. desidios. sopricu¬
los piger. tãd̾. ꝯmessor. ĩ uenat᷑.¬

Expanded text:
tem aut laboriosum aut curracem uigilacem esse, aut ex frugalitate sua peculium adquirentem adfirmauerit, et is ex diuerso leuis proteruus desidiosus somniculosus piger tardus comesor inueniat
Abbreviated transcription (Latin):
litigãtiũ ĩ tsit᷑. ¶uli.m̾ ĩdistĩcte
scͥbit. siꝑ errorẽ de famoso delic¬
to ad arbitrũ itũ ẽ ł de ea re
de qͣ pulicũ. iuidiciũ ꝯstitutũ sit.
ueluti de adult̾iis. sicariłs. ⁊ siłi¬
b uetare debr p̃tor sñam dicere:
nec de dicte execitĩonẽ. ¶Deli¬
berali cã coͣpmisso fcõ: recte nõ
ꝯpellit᷑ ãbit̃ sñam dicẽ quia fa¬
uor lib̾tatis ẽ ut maiores iudioe̾
hr̃e debe̾at. eadẽ dicẽda st̃: siue
de ĩgenuitate. sie de libertair¬

Expanded text:
litigantium intersit. Iulianus indistincte scribit: si per errorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, vel de ea re, de qua publicum iudicium sit constitutum, veluti de adulteriis sicariis et similibus, vetare debet praetor sententiam dicere nec dare dictae exsecutionem. De liberalicompelletur arbiter sententiam dicere, quia fauor libertatis est, ut maiores iudices habere debeat. eadem dicenda sunt, siue de ingenuitate siue de liberti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa tales adhibuit. et iõ ⁊ si deces¬
serĩt. ñ releuabr̃ ¶Seruoꝵ aũ suoꝵ¬
noĩe: noxali dũtaxat. tenr̃. Nã cũ
auienos adhib: explorare eũ opõ¬
ter: cuiꝰ fidĩ. c̃ ĩneẽtie sc̃t. In suis.

Expanded text:
decesserint, non releuabitur. seruorum aunomine noxali dumtaxat tenetur: nam cum alienos adhibet, explorare eum oportet, cuius fidei, cuius innocentiae sint: in suis
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Siqua militi accusatõ ꝯpe
quis siuir expena et ĩrogara: eni
restirutionẽ ĩpetͣuit ab alio usur¬
pãtr̃ ex bõiĩ que ñ erãt adepta ꝓ¬
barũ fue̾it. sue cãe restituẽd̾ ẽ.¬
uił. Siquis titio legauĩt: si mõ¬
tis sue tp̃r ĩytaliã eẽt: aut ĩ ãnos

Expanded text:
.Si qua militi accusatio compquis fuit ex poena ei irrogata, cuius restitutionem impetrauit, ab alio usurpatum ex bonis, quae non erant adempta, probatum fuerit, suae causae restituendum ei quis Titio legauerit, si mortis suae tempore in Italia esset, aut in annos
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩ. uͥt ñ alias audiat᷑ desid̾ans ut
arbit̃ sñam dicit: ꝗͣsi se defentai.¬
Si is faciat cotͦũsiã urditim̃ q
diciũ hr̃ditati: si arbit̾ snãm di¬
cat. gͣ ĩterea inhibẽd̾ ẽ arbit̃ ¶ Di¬
dẽ s cũ uissu arbitͥ eã ꝑfẽri necõe¬

Expanded text:
tioni, ut non alias audiatur desiderans ut arbiter sententiam dicat, quam si se defendat.Si is faciat controuersiam hereditatis, qui udicium hereditati, si arbiter sententiam dicat: ergo interea inhibendus est arbiter.Dione, sed cum iussu arbitri eam proferri nec
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ. ꝗa iã pena ñ pot eẽ: atq si
solu̾tũ ẽ ꝯꝓmissũ S⁊ si ħ obtinue¬
rit. fuam ẽ. ut ĩ potestate eĩ quẽ
pent cõꝓmisisse sit: cõꝓmissum
elud̾e. g adũsus eũ pena cõmntẽ¬
da ẽ: lite ap̃ iudice suo orome ꝑ¬

Expanded text:
dicere, quia iam poena non potest esse, atque si solutum est compromissum. sed si hoc optinuerit, futurum est, ut in potestate eius, quem paenitet compromississe, sit compromissum eludere. ergo aduersus eum poena committenda est lite apud iudicem suo ordine
Abbreviated transcription (Latin):
uĩt: cõi dundũdo iudicio si agẽ
uelit: ñ audie̾t᷑. ¶s ił ꝗ emit siex¬
piͣ uelit. ex illa pãte edicti u̾etat᷑.
q̃ cauet᷑. ne qͣ alienatio iugͣn mutã¬
di cã fiat. De receptis arbits ꝗ ãbi¬

Expanded text:
uerit communi diuidundo iudicio si agere uelit, non audietur: is uero qui emit si experiri uelit, ex illa parte edicti uetatur, qua cauetur, ne qua alienatio iudicii mutandi causa fiat. DE RECEPTIS: QUI ARBI
Abbreviated transcription (Latin):
biciunt᷑ ħ bona rõne accep̃ ab alio
mutuã.⁊ usuris quia ñ soluit. ñ qr
ex negociis q̃ gebat ad se pecumã
aũ refert. incipiat ne debitũ: an
ante noͣm fu̾it debitoris. qd̾ satis :
ex ñ usurario face usurarnũ.
et ignorante lib̾at eum. Q autẽ
alicin debr. aliꝰ sine uoluntate erꝰ
ñ pot iure erĩge̾. Naturał eñ simł

Expanded text:
biciuntur: hic bona ratione accepit ab alio mutuum et usuris, quia non soluit, non quia ex negotiis quae gerebat ad se pecuniam autem refert, incipiat nunc debitum an ante nomen fuerit debitoris, quod satis est ex non usurario facere usurariumet ignorante liberat eum: quod autem alicui debetur, alius sine uoluntate eius non potest iure exigere. naturalis enim si
Abbreviated transcription (Latin):
debitã mito usuras boñe. f. iudicio
pr̃atur. s quas usuras debeat iuidea¬
mo utr̃ eas quib aliis id cͥditor fene¬
rasset. an ⁊ marimas usuras. Qm̃ u̾
quis eiꝰ pocumã cuiꝰ tutelam: negã¬
ue amnstũit. aũ magistratꝰ muni¬
cipii publicã in usus fuos ꝯucit. Ma¬
rimas usuras pr̃at. ut ẽ istitutum
mos. s ab amico accep̃. ⁊ ant̃ negõꝵ
aministroñ gestoꝵ Riam illi de qui
gram. ⁊ abstinentẽ om̃i lucro prãre
fis debent. licentia qua uideant᷑ abiti.¬
maximis usuris ui̾ce cuiꝰ pene su

Expanded text:
usuras bonae fidei iudicio praestaturum. sed quas usuras debebit, uideamus: u‹t›rum eas, quibus aliis idem creditor faenerasset, an et maximas usuras: quoniam ubi quis eius pecuniam, cuius tutelam negotiaue administrat, aut magistratus municipii publicam in usus suos conuertit, maximas usuras praestat, ut est constitutum mos, sed ab amico accepit et ante negotiorum administrationem. nam illi, de quigram et abstinentem omni lucro praestare fidem deberent, licentia, qua uidenmaximis usuris uice cuiusdam poenae su
Abbreviated transcription (Latin):
quas in litẽ fec̃. pot desidare ii sibi
ex iudicati acc̃one satis fiat. si dñs
ratorio nomine ꝯdempnatꝰ eẽt.
hr̃s exstit̾it dñolitis. iuidicati accõnẽ
ñ recte recusab. ħ si exasse. Sin aũ
exparte hr̃s exstit̾it.⁊ totũ soluĩt:
siquid̾ ei m̾andat̃ ẽ ii quoq ũ soluat
mandati accõnẽ aduersꝰ cohrdes hẽ¬
bit si n sit mandatũ: negͥoꝵ gesto¬

Expanded text:
quas in litem fecit potest desiderare, ut sibi ex iudicatione satisfiat, si dominus ratorio nomine condemnatus esset, heres extiterit domino litis: iudicati actionem non recte recusabit. hoc si ex asse. sin autem ex parte heres extiterit et totum soluerit, si quidem ei mandatum est hoc quoque ut soluat, mandati actionem aduersus coheredes habebit: si non sit mandatum, negotiorum gesto
Abbreviated transcription (Latin):
omnia iudicia ab eo t̃nffeire patus
ẽ. Ceti̾n si ułit quedã tnffeĩre. quedã
relinque: iuste ꝓcurator hanc in¬
ꝯstantiã recusab¶  ħ ita si mandato
am̃ ꝓcurator eg̃. Cet̾̃m si mandat
ñ ẽ. cũ neq iniudiciuĩ quiꝗ̃ deduxit.
ħaũ cognitio ꝓcuratoris mutandi
p̃toris. ¶Si ex parte accoris tͣnslatio¬

Expanded text:
omnia iudicii ab eo transferre paratus sit. ceterum si uelit quaedam transferre, quaedam relinquere, iuste procurator hanc ‹in›constantiam recusabit. sed haec ita, si mandato domini procurator egit. ceterum si mandatum non est, cum neque in iudicium quicquam deduxerit, haec autem cognitio procuratoris mutandi praetoris est. Si ex parte actoris litis tra
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ ordinariũ admittẽ. Ꝙ ex rescͥpto
nomine quis accõñ datis postilab̾ c¬
is eũ uiri bom arbitratu defendat.¬
⁊ ei ͤ quo nomĩe ag᷑. id ratũ hr̃e cum
adq̃ ea res ꝑtinet boni uiri arbit̃tu.¬

Expanded text:
rdinarium admittere: quod et ex rescripto nomine quis actionem dari sibi postulabiis eum uiri boni arbitratu defendat: et ei quo nomine aget id ratum habere eum ad quem ea res pertinet, boni uiri arbitratu
Abbreviated transcription (Latin):
rer̃ s ⁊̃ mactionib que ei. ł adusꝰ
tis. siue lib̾tatis de suo statu litiget.
osse manifestũ÷ ¶ P ublice utile ÷¬
absences aquib ẽꝙ aefeudi ham
incapitalib uidiciis aefensio datu¬
ubicumq itaq absens quis dampn¬
⁊ innocentiã excusantẽ. audiri eqũ

Expanded text:
actionibus, quae ei uel aduersus tis siue libertatis de suo statu litigat. osse manifestum est. Publice utile bsentes a quibuscumque defendi: nam et in capitalibus iudiciis defensio datubicumque itaque absens quis damnt innocentiam excu
Abbreviated transcription (Latin):
boni arbitratu litẽ defendẽ. isꝗ
actorem frustrando efficiat. ne ad ex¬
itum ꝯtusia deducat᷑. ¶ Ad dũas res
petenctas ꝓcurator datus. si unã rẽ
petat. exceptione ñ excluđr. ⁊ rem ĩ

Expanded text:
› arbitratu litem defendere is, qui actorem frustrando efficiat, ne ad exitum controuersia deducatur. Ad duas res petendas procurator datus si unam rem petat, exceptione non excluditur et rem in
Abbreviated transcription (Latin):
decto dubitetur puto in t̾ponendã¬
⁊ de rato cautionẽ actor itaq iste
ꝓcuratoris partib fimgr̃. ⁊ iudica¬
ti actio ei exedicto ñ datur. nͥ in rẽ¬
suã datus sit. ⁊ ꝯstitin eĩ pot̃. ¶ Eã¬
his dem causis mutandi actoris po¬
testas erit. ex quib ⁊ ꝓcuratoris. ¶q̃c es
nomĩe accioñ pretor ded̾ ita⁊ ad¬
uerso cosiustissime edic̃d putauit.
S ⁊ legato ꝙ in negm̃ p̾ublic̃ sump¬
tũ fec̃. puto dandã actiõne̾ in mnu¬
nicipos. ¶ Siquid uniu̾sitati debr
s gudi debent. ¶In decurionib aliis
uiuu̾sitatib nicħ refert utr̃ om̃s
id̾ maneant. an pars maneat. łos
ĩmutati s̃. S si uniu̾sitas ad unũ
red: mag̃ admutit᷑ posse cũ ꝯueni¬
re ⁊ ꝯueniri. cum iꝯ omniũ inun̾
recidit ⁊ stet nomĩ uiuu̾sitatis.

Expanded text:
nendat de rato cautionem. actor itaque iste procuratoris partibus fungitur et iudicati actio ei ex edicto non datur nisi in resuam datus sit. et constitui ei potest. eisdem causis mutandi actoris potestas erit, ex quibus etiam procuratoris. actor nomine actionem praetor dedit, ita et aduersus eos iustissime edicendum putauit. sed et legato, qui in negotium publicum sumptum fecit, puto dandam actionem in municipes. Si quid uniuersitati debetur, singuli debent. In decurionibus uniuersitatibus nihil refert, utrum omnes idem maneant an pars maneat uel omnes immutati sint. sed si uniuersitas ad unum  magis admittitur posse eum conuenire et conueniri, cum ius omnium in recciderit et stet nomen uniuersitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Dauls. ⁊ .i. manuals Constitui
tionꝰ ⁊ ad stipłones int̾ponendas.
ueluti. legatoꝵ. dampni infecti. ui¬
dicat̃ solui. ꝗͣuis suoꝰ potiꝰ emitatiᷤ
cau̾i debeat. S ⁊ si actori cautũ fu̾it.
u̾tił actio. ad ãministratorẽ rer̃ en¬
tatis dabitur. d nogotiis gestis.¬

Expanded text:
 primo manualium. Constitui ationem et ad stipulationes interponendas, ueluti legatorum, damni infecti, iudicatum solui, quamuis seruo potius ciuitatis caueri debeat: sed et si actori cautum fuerit, utilis actio administratori rerum ciuitatis dabitur. DE NEGOTIIS GESTIS
Abbreviated transcription (Latin):
d.i .u.ad e itio cum absentem
defendet satisded. ⁊ pͥusꝗ iudiciũ
acciꝑet. desinit reus soluendo ẽẽ ꝗ̃
obcãm defensor recusabat iudicuĩ
ciꝑe. cum ad fideuissores eiꝰ in possit.
et hii quicqͥd p̃stit̾int a defensore cõ¬
sequuturi sint.

Expanded text:
ium. Titius cum absentem defenderet, satisdedit et prius quam iudicium acciperet desiit reus soluendo esse: quam ob causam defensor recusabat iudicium cipere, cum ad fideiussores eius iri possit et hi quidquid praestiteri‹n›t a defensore consecuturi sint.
Abbreviated transcription (Latin):
torem eundq possorem fundi de¬
fendebat. ⁊ iudic̾nũ nom̃ie eiꝰ accipie.¬
bat: postulabat a uenditoro fundi
ut abeo defenditur. Uenditor desi¬
da̾bat. caĩ s ratam rem emptorẽ
habitur. P uto eum uenditor de
ratꝰo sausdare debe. Quia si fundũ a¬

Expanded text:
torem eundemque possessorem fundi defendebat et iudicium nomine eius accipiebat, postulabat a venditore fundi, ut ab eo defenderetur: venditor desiderabat caveri sibi ratam rem emptorem habiturum: puto eum venditori de rato satisdare debere, quia si fundum a
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm suũ hrdem. qui⁊ ipse decessit.
⁊ ꝑficdicomissũ nom̃ debitoris ticio
religuit eiq mandate s̃ actiones ab
hrdib quero. cum tã tutele accio. ꝙͣ
pecum̾e cdite ex ħrditate simplioni
descendant. an ñ alr manctata accõ
ei detim. qͣsi defendat hrdes. a quib ei
Actiones mandate s̃ . R. debere defen

Expanded text:
rem suum heredem, qui et ipse decessit et per fideicommissum nomen debitoris Titio reliquit eique mandatae sunt actiones ab heredibus: quaero, cum tam tutelae actio quam pecuniae creditae ex hereditate Sempronii descendant, an non aliter mandata actio ei detur, quam si defendat heredes, a quibus ei actiones mandatae sunt. respondi debere defen
Abbreviated transcription (Latin):
ficet cum quẽ ad uersꝰ eũ ꝓcurato¬
rem.⁊ in qua cã fec̃it rat̾umq se ha¬
b̾itur. qd cum eo ac tum sit. ħ en̾im
casu lut̾is eiꝰ approbatis uelut p̃sen¬
tis ꝓcuratorẽ int̾uenire intłłndꝰ ẽ.¬

Expanded text:
ficet, quem aduersus eum procuratorem et in qua causa fecerit, ratumque biturum quod cum eo actum sit: hoc enim casu litteris eius adprobatis uelut praesentis procuratorem interuenire inte
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. Q si nemo eos defendat. qd̾
coꝵ cõmune erit possidi.⁊ si ammño¬
uiti ñ excitent᷑. ad sui defensionem
uen᷑re se iussur ꝓ conful ait ⁊ qui¬
d̾ ñ ẽẽ actorẽ. ł sindic̃ tũc quoq in¬
tłłimꝰ. cum is absit. aũ ualitudiuẽ
impediatur. aũ m̃abił sit ad agẽd̾.
ꝙ si extranes defende uelit uni¬
u̾sitatem ꝑmittit ꝓ consul. sicut
inpͥuatoꝵ defensionib obsu̾atur.
quia eo mͦ melior. ꝯditio uniu̾sita
det accorẽ: ñ ent id dicend̾. qĩ apłi¬

Expanded text:
fiat. Quod si nemo eos defendat, quod eorum commune erit possideri et, si admoniti non excitentur ad sui defensionem, uenire se iussurum proconsul ait. et quidem non esse actorem uel syndicum tunc quoque intellegimus, cum is absit aut ualetudine impedietur aut inhabilis sit ad agendum. Et si extraneus defendere uelit uniuersitatem, permittit proconsul, sicut in priuatorum defensionibus obseruatur, quia eo modo melior condicio uniuersitatdet actorem, non erit dicendum quasi a pluri
Abbreviated transcription (Latin):
erit sũand. nͥ lex muncipii. ł ꝑpẽ¬
tua ꝯsuetudo ꝓhibeat. ¶Si decu¬
riones decreu̾int accionẽ ꝑ eum
mouendã ꝗ̃ dui̾ũ uni eleg̾nt. ĩs
uidr ab ordine electus.⁊ ĩõ ex ꝑiri
pot̃. Parui enĩ refert an ip̃e ordo
eleg̾it. an ĩs cui ordo nẽgm̃ ded.¬
¶ S si ita decreu̾int. ũ quec̃q inci¬
disset c̾cu̾sia eiꝰ petende neg̃m¬

Expanded text:
erit seruandum, nisi lex municipii uel perpetua consuetudo prohibeat. Si decuriones decreuerunt actionem per eum mouendam quem duumuiri elegerint, is uidetur ab ordine electus et ideo experiri potest: parui enim refert, ipse ordo elegerit an is cui ordo negotium dedit. sed si ita decreuerint, ut quaecumque incidisset controuersia, eius petendae neg
Abbreviated transcription (Latin):
sultis.⁊ pͥncipalib ꝯstitõnib ca res
cohrcetur:. Paueis ad mod in causis
ꝯcessa s̃ hui modi corpa. il ecce uec
fodinaꝵ. ⁊ salmaꝵ. Item collegia
rome c̾ta s̃. quoꝵ corpꝯ senatus con¬

Expanded text:
 principalibus constitutionibus ea res coercetur. paucis admodum in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce uectfodinarum et salinarum. item collegia Romae certa sunt, quorum corpus senatus con
Abbreviated transcription (Latin):
dñs pͥoi̾ iudicio litis estimatõnẽ suf¬
fe̾re. ł eidẽ ł alii exalio maleficio agẽ
si nolit susciꝑe iu̾diciũ. ł ea cã resẽ
ut debeat noxe dedẽ eũ c̾ noĩe uidi¬
clũ ñ suscipr̃. aut sris ñ faciat: iu¬
 diciũ suscipiat oĩo. s ñ alias ꝯdẽpna¬
bit᷑: ꝗͣ si ĩpotestate hat. doloue malo

Expanded text:
dominus priori iudicio litis aestimationem sufferre, uel eidem uel alii ex alio maleficio agentsi nolit suscipere iudicium, in ea causa res est, ut debeat noxae dedere eum, cuius nomine iudicium non suscipitur: aut si id non faciat, iudicium suscipiet omnimodo, sed non alias condemnabitur, quam si in potestate habeat doloue malo
Abbreviated transcription (Latin):
necẽe ẽ. ¶ Si ĩ̾iurãd̾ exig̃ actor. reusq
uirauit: de iñ p̾cea noxali uelit actor
exꝑiͣ: iudẽd ẽ. an exorptõ iuris iurãdi
debeat adu̾s actorẽ daiͣ ⁊ sabiñ pu̾tit
ñ ẽẽ dãdã. qiͣ de alia re sit uiratũ. ħẽ.
tẽ ñ fiusse ĩ potestate. mͦ uͦ cũ ĩ ꝑotesta¬
te dep̃hẽdat᷑ de fcõ eĩ agi p̃se. Nexãt¬

Expanded text:
necesse est. Si iusiurandum exegit actor reusque ‹iu›rauit, deinde postea noxali uelit actor experiri, uidendum est, an exceptio iurisiurandi debeat aduersus actorem dari. et Sabinus putat non esse dandam, quasi de alia re sit iuratum, hoc est tunc non fuisse in potestate: modo uero cum in potestate deprehendatur, de facto eius p
Abbreviated transcription (Latin):
tes suas desiẽĩt p̾sid̾e: electõ eĩt acto¬
ris utrũ directo age̾ uelit. cũ eoꝙ
p̾sid. an p̃toĩa eũ eo ꝗdolo desiit
pside̾. ¶ Si Fuũ alienũ alius ĩ iirre
suũ eẽ Rdĩt: altõ soluẽte aliꝰ libat᷑.

Expanded text:
tes suas desierint possidere, electio erit actoris, utrum directo agere uelit cum eo qui possid‹e›t an praetoria cum eo qui desiit possidere. Si seruum alienum alius in iure su
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ ꝓ consulẽ oꝑtet s cum ingemo.
ne ꝯtemptibił iudeat᷑. i adeo dissim¬
ulare. si quos causaꝵ ꝯcinatores. uꝰł
pot expedire .h. u obsequiũ parentib
et patͦms lib̃is ꝙ pat̾noꝵ ex hibi iube¬
at. Cõminari ⁊ ⁊ t̾rere filtũ apatre ob

Expanded text:
e proconsulem oportet, sed cum ingenio, ne contemptibilis videatur, nec adeo dissimulare, si quos causarum concinnatores vel potest expedire haec: ut obsequium parentibus et patronis liberisque patronorum exhiberi iubeat
Abbreviated transcription (Latin):
bono et g̃mi p̃sidi curare. ũ pacca¬
ta atq quieta ꝓuincia sit qͣm reg̃.
qd̾ ñ difficile obtineb̾ si sollicite agat.
ut m̃at hominub ꝓuincia care̾at.
cosq ꝯqͣuirat. Nam ⁊ saclegos. latͦne.¬
plagiarios. fies ꝯquir̾e debet et ꝓu̾¬
quisq deliqu̾it ineũ animadũtere
receptores q eoꝵ cohicẽ sine quib lat᷑
cutiend̃ diui fr̃s putauer̃. ĩ ꝑsona erꝰ
qui pairicidiũ adiniserat utr̃ sun¬
ulato furore facinꝰ ad inifiss an uͦ re
u̾a compos m̃tis ñ eẽt. ut ⁊ sisimul¬
Diuus marchꝰ ⁊ cõmotiꝰ scapule
tetullo rescͥpser̃ in ħ u̾ba. ¶ Si tibi
liquido ꝯꝑtum ẽ eliũ pͥscum in eo
furore cẽ. ut continua m̃tis aliena¬
tione omi intellectu careat. nͥ sub
ulla suspitio matrẽ ab eo simulatõe
clem̃tie occisã. potes de mͦ penc en dis¬

Expanded text:
bono et graui praesidi curare, ut pacata atque quieta prouincia sit quam regit. quod non difficile obtinebit, si sollicite agat, ut malis hominibus prouincia careat eosque conquirat: nam et sacrilegos latplagiarios fures conquirere debet et quisque deliquerit, in eum animaduertere, receptoresque eorum coercere, sine quibus latro cutiendum diui fratres putauerunt in persona eius, qui parricidium admiserat, utrum simulato furore facinus admississet an uero re uera compos mentis non esset, ut si simulDiuus Marcus et Commodus Scapulae Tertullo rescripserunt in haec uerba: 'Si tibi liquido compertum est Aelium Priscum in eo furore esse, ut continua mentis alienatione omni intellectu careat, ne‹c› subest ulla suspicio matrem ab eo simulatione dementiae occisam: †potes de modo poenae ei
Abbreviated transcription (Latin):
quib ino tꝑr obseruatꝰ ẽẽt uocan̾is.
et cã tante negligentie exeusseris. et
hoñari culpa eiꝰ uideir constitius.
Nam custos furiosis ĩ adħ solum
ad hib̃r. nequid ꝑiciosiꝰ ipsi in se
moltant᷑. Si ne aliis quoq exicio sit.

Expanded text:
ruatus esset, uocaueris et causam tantae neglegentiae excusseris et onerari culpa eius uidebitur, constitueris. nam custodes furiosis non ad hoc solum adhibentur, ne quid perniciosius ipsi in se moliantur, sed ne aliis quoque exitio sint: