comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut utrũq simł flirxt. simł off̾ utrũq
Unũ deme. crucis ñ paitaris opus.
hus ita p̃missis. secreto p̾sitet orat.
Secretas memorans assialãs os p̃ces:
Abscessit madicũ. ters precatꝰ ait:
h us p̃cib. ueluti laioꝵ uictima q̃dam:
Est oblata. typũ lgis ⁊ ip̃a gerens.
ꝓ se. ꝓ ppło. pro incipib q sacerdos.
S upp̃mus dño aistica dona dedit.
Nam sua. nan ppłi. nã pontificũ malefacta.
Portarũt ares. ⁊ caper. ⁊ uitulus.
Pontificũ utulus. ppłi mala ꝑtulit hyrcꝰ.
I p̃uis exessũ dux gregis igne fluit.
ħec tͥa aluator tͥplici p̃ce ꝯmemorauit.
I ani ũe ꝓ nobss omnib unus agens.
Iamcer humi strato: ꝯtritõ cordis. ⁊ ille
eubueniens. ad eam ꝯpaciendo redit.
Ioc eius uestes. has uiuis abluit udis.
Fons qui ꝑpetuo m̃estrua nr̃a lauat.
Fons tñ illa lauãs donͨ famsabit᷑ orbi.
Sol. uelut ĩmundus. atq lauandꝰ erit.

Expanded text:
Sicut utrumque simul fluxit, simul offer utrumque: Sicut utrumque simul fluxit, simul offer utrumque: Unum deme, crucis non imitaris opus.His ita praemissis, secreto presbyter orat, Secretas memorans, assimilansque preces, Abscessit modicum, terque precatus, ait:His precibus veluti labiorum victima quaedam Est oblata, typum legis et ipsa gerens. Pro se, pro populo, pro principibusque sacerdos Supremus Domino mystica dona dedit. Nam sua, nam populi, nam pontificum malefacta Portarunt aries, et caper, et vitulus. Pontificum vitulus, populi mala pertulit hircus, Ipsius excessum dux gregis ipse luit. Haec tria Salvator triplici prece commemoravit, Jam tunc pro nobis omnibus unus agens. Nam ter huSubveniens, ad eam compatiendo redit. Haec ejus vestes in vivis abluit undis, Fons qui perpetuo vulnera nostra sanat. Fons tamen illa lavans, donec famulabitur orbi Sol, velut immundus, atque lavandus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
Pret̾a donis q̃ plebs deuotior offert.
Sona domus uide ꝯmemorare licet.
Cũ salomon templũ. salomõ altare sacͣret
Oblata ppło uictima młta fuit.
Exẽplo uidea tuo plebs usa fidelis
a sari dat se. dat sua. tu nentrũ.
uel uinũ fertur. cui suꝑ addis aqͣm.
utraq danda dõ p̃signauere figure.
Traditio docuit. sanctior usus habet.
utraq sub tipico ritu. formaq futiͦ
melchisedech dño sacrificasse ferũt.
Utraq discipłis cenantib ip̃e redemptor
Tradidit in corpus utraq u̾sa suum.
Usus et ip̃e placet qͦ sic mactat᷑ in imis.
Ut sit in excelsis iuiuclata caro.
admixtũ uns laticẽ. miraris idip̃m.
Grande sacͣmentũ est. nec rat̾one uacat.
U tida fluens. aqua p̃ti̾ens. ea mixta lico.
Diudit unitos uel aqͣm uł uina m̾stͣ ns.
⁊̃ caput a menbrss seꝑat ip̃e suis.
Pret̾ea nil fons sũ sanguine. an sñ fonte:
Cũ rimarent᷑ pendentis uit̾a xp̃i:
L ancea. manauit sangui ⁊ ũda simł.

Expanded text:
Praeterea donis, quae plebs devotior offert, Praeterea donis, quae plebs devotior offert, Dona domus Judae commemorare licet. Cum Salomon templum, Salomon altare sacraret, Oblata a populo victima multa fuit, Exemplo, Judaea, tuo plebs usa fidelis, Altari dat se, dat sua, tu neutrum. Vel vinum fertur, cui superaddis aquam. Utraque danda Deo praesignavere figurae, Traditio docuit, sanctior usus habet. Utraque sub typico ritu, formaque futuri, Melchisedech Domino sacrificasse ferunt. Utraque discipulis coenantibus ipse Redemptor Tradidit in corpus utraque versa suum. Usus et ipse placet, quo sic mactetur in imis, Ut sit in excelsis inviolata caro Admistum vino laticem miraris, at ipsum Grande sacramentum est, nec ratione vacat. Unda fluens, homo praeteriens: ea mista liaeo, Dividit unitos, vel aquam, vel vina ministrans, Et caput a membris separat ipse suis. Praeterea nil fons sine sanguine, nil sine fonte Cum rimaretur pendentis viscera Christi Lancea, manavit sanguis et unda simul:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uelud a leua gens ydolatra suit
Ut dis attẽtus. paciens. erectus in hostẽ
Et caput. ⁊ bacłus. ⁊ status ip̃e docet.
Qi ꝑꝑe caput retegẽs artẽte audire mon̾is.
Stans discis. qm̃ stantes puguare solemꝰ
Et ꝯ te pugna sub uigili hoste manet.
hĩc et em̃ monstrat quãtũ ꝓfec̾it. in quẽ.
credid̾it. q̃ sit. qͥd ue datura fides.
Respond mibs. discipulus q. sequor.
Qũ aq notam pastor nouit ꝓpͥãq fatet᷑.
iac se signatã estificatur ouis.
Quamq ꝓbant. ipifex. ⁊ signifer. ⁊ cap̃ idẽ.
Ut sit ui hac stabilis. et suꝑ aptet opus.
Effectũ spondet chorlis. offertoria cantãs.
Tanꝙͣ si dicat credo. fatebor. agam.
Hinc est qd̾ post ħ offert sacr̃ada mist̾:
Dona. dehinc popłus qd̾ gͥ lege licet.
Ordo decens. euuãgłm preced̾e cernis.
Pone fidem pandi dona deiñ dari.
Audis ut credis. ⁊ crodis ut hostia fias.
Talit᷑ incipimus eẽ. sumus q dei.

Expanded text:
Et velut a laeva gens idololatra fuit. Et velut a laeva gens idololatra fuit. Ut sis attentus, patiens, erectus in hostem, Et caput, et baculus, et status ipse docet. Quippe caput retegens, attente audire moneris, Stans discis, quoniam stantes pugnare solemus, Quod te pugna gravis sub vigili hoste manet. Hic etenim monstrat, quantum profecerit, in quem Crediderit, quae sit, quidve datura fides. Respondet miles discipulusque: Sequor. Quamque notam pastor novit, propriamque fatetur, Hac se signatam testificatur ovis. Quaeque probant opifex, et signifer, et caput idem, Ut sit in hac stabilis, insuper aptet opus. Effectum spondet chorus offertoria cantans: Tanquam si dicat: Credo, fatebor, agam. Hinc est quod post haec offert sacranda minister Dona, dehinc populus, quod sibi lege licet. Ordo decens; Evangelium praecedere cernis, Pone fidem pandi, dona deinde dari. Audis, ut credas; et credis, ut hostia fias. Taliter incipimus esse, sumusque Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
uestib ille sacͥs tegitur. rexit ataro u̾bũ.
Tota carẽs macła tora sacrata dȯ.
Ile stat a dexrͥs qr quesiit actor manes.
Execrata deos. gens qͣsi dextra fuit.
Inceptũ complet uociferando chorus.
Incipiens memorat que saluatoris mortu:
Gaudia pastores. angelus edocuit
Cantica q̃ post hũc suꝑi cecinere recẽset.
hinc oraturꝰ alios hortatur ut orent.
Discipłos xp̃c uissit. et egit idem.
siam tꝰbas in monte docẽs orauit ⁊ ip̃is.
Orandi formam fratrib instituit.
edocet assensũ se tͥbuisse chorus.
Qũa pia laus oris sit comitata fidem.
plełs bacłos ponit. stat. retegit ꝙ castis
Ne ue suꝑueniẽs zizaniã seminet hostis.
frontib ĩ pͥmit᷑ mistica forma crucis.
Reiciente fide uidea. gratia xp̃i
Transiit ad gentes isrł eprat ad huc
Transitꝰ hic qͦtiens euãgłiũ recitat᷑.
nentib occ̾rit. exprimiturq loco.
Ad leuam legitur qr qͦ tͦnsiuit oberrãs.

Expanded text:
Vestibus ille sacris tegitur, texit caro Verbum, Vestibus ille sacris tegitur, texit caro Verbum, Tota carens macula, tota sacrata Deo. 1137 Ille stat a dextris, quia quaesiit auctor inanes Exsecrata deos gens, quasi dextra fuit. Incoeptum complet vociferando chorus. Incipiens memorat quae Salvatoris in ortu, Gaudia pastores angelus edocuit. Cantica quae post hunc superi cecinere, recenset.orus. De Oratione. Hinc oraturus, alios hortatur ut orent, Discipulis Christus jussit, et egit idem: Nam turbas in monte docens, oravit, et ipsis Orandi formam fratribus instituit.Edocet assensum se tribuisse chorus. Quam pia laus oris sit comitata fidem DPlebs baculos ponit, stat, retegitque caput. Neve superveniens zizania seminet hostis. Frontibus imprimitur mystica forma crucis. Rejiciente fidem Judaea, gratia Christi Transiit ad gentes; Israel errat adhuc. Transitus is, quoties Evangelium recitatur, Mentibus occurrit, exprimiturque loco. Ad laevam legitur, quia quo transivit aberrans,
Abbreviated transcription (Latin):
est qiata semel. hostia uera deua
Inuolucrũ legis xp̃c patefecit. oũe:
Significatiuã. uera remouit oua
Presbit᷑ hãc offert. ⁊ in hãc cessaꝵ fig᷑as.
rem q figa̾ꝵ testificatur agi.
dic ⁊ enĩ templi. sic ⁊ cͥtis expͥmit ũa.
Ut sacra ꝯmemoret illius. huiꝰ agat
Ergo qͥd in missa uł agat᷑. uł memoret
Que qͥb assimiles. sub breuitate canã.
misteriũ fertur p̃cinuisse erucis.
hũc desid̾iis. hũc laudib. hũc p̃ce młta.
pre suspirauit. extulit. ex peciit.
hec tͥn ꝯmemorat. simili q sub ordĩe pouit
Int̾itꝰ misse quem chorus ante canit.
ante recensent᷑ suspiria. pꝰ ea laudes.
Inde p̃ces. in quo q̃q notant᷑ habes.
Expͥmit offitiũ suspitia. gła. laudes.
Kyrpeleison. ter triplicata preces.
Altaris dextͣm. dona datutꝰ adit.
Illius aduentus. quib o udea reuisit.
Te tuus ẽm anuel tempora plena notat.
Secreta si quidẽ ꝓcedit ab ede minist̾.
Ortii secreto uenit ad ima deus.

Expanded text:
era Deus. Involucrum legis Christus patefecit, ovemque Significativam vera removit ovis. Presbyter hanc offert, et in hac cessare figuras, Remque figurarum testificatur agi. Sic etenim templi, sic et crucis exprimit aram, Ut sacra commemoret illius, hujus agat. Ergo quid in missa vel agatur, vel memoretur Quae quibus assimiles, sub brevitate canam.Mysterium fertur praecinuisse crucis. Hunc desideriis, hunc laudibus, hunc prece multa Praesuspiravit, extulit, expetiit. Haec tria commemorat, similique sub ordine ponit Introitus missae, quem chorus ante canit. Ante recensentur suspiria, postea laudes, Inde preces, in quo quaeque notentur, habes. Exprimit officium suspiria, gloria, laudes; Kyrie eleyson ter triplicata preces. Altaris dextram, dona daturus, adit. Illius adventus, quibus, o Judaea, revisit Te tuus Emmanuel, tempora plena notat. Secreta siquidem procedit ab aede minister, Ortu secreto venit ad ima Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
catũ. Miracła fecit. qr d̾s erat. mortuns ÷ q
hõ erat. ste ip̃m mortuũ suscitauit. ut deus ẽ¬
deret᷑. In carne palpabłi post ea apparuit. ne
de sepeliri ꝑmisit. Aĩa uͦ uiua cũ dõ ꝑmanẽs.
in infͤ̾nũ ñ ut pat̾etur. s ut dñaret  descẽdit.
que lib̾atis inde qͦs dignos iudicauerat. at̾it
uͦ dimissis. corpꝰ suũ c̾cia die ressipsit. Resusci¬
c̃cis uicib apparẽs ⁊ ociã comedẽs qͣdragĩta di¬
eb mãsit. Qe ade agesimo die uidẽtib alis

Expanded text:
. Miracula fecit, quia Deus erat; mortuus est, quia homo erat. Seipsum mortuum suscitavit, ut Deus crederetur; in carne palpabili postea apparuit ne hde sepeliri permisit; anima vero viva, cum Deo permanens, in infernum, non ut pateretur, sed ut dominaretur, descendit, quae, liberatis inde quos dignos judicaverat, caeteris vero dimissis, corpus suum tertia die resumpsit. Ressuscicertis vicibus apparens et etiam comedens, quadraginta diebus ma
Abbreviated transcription (Latin):
nulicie .u. oues ⁊ boues ꝑuissit in fedꝰ. ut sanguĩe aĩa¬
lium ⁊ morte fed̾ ofirmaret᷑. ⁊ iacob fugiens uigalaad
fcõ iuram̃to c̃ auũeło suo laban: in molauit iuctimas ut
sangũe uictimaꝵ fed̾ uiram̃ti ꝯfirmaret᷑. ⁊ moyset ut
confirmaret testam̃tũ qd̾ accep̃ insyna e uictime sangui¬
nẽ asꝑsit ysopo intotũ pͥpͫ ⁊ tabernacłm. nͥ. ił. int̾cedeute

Expanded text:
us, id est oves et boves percussit in foedus, ut sanguine animalium et morte foedus confirmaretur . Et Jacob fugiens in Galaad, facto juramento cum avunculo suo Laban, immolavit victimas, ut sanguine victimarum foedus juramenti confirmaretur . Et Moyses, ut confirmaret testamentum quod accepit in Sina, victimae sanguinem aspersit hyssopo, in totum populum, et tabernaculum . Myste
Abbreviated transcription (Latin):
quem sensum iu hoc loco cͥeumastantes accipuiit᷑. õs ubiq fi¬
deles qui inunitate tocius corꝑis ⁊ sͥ. ad hent inuicem ⁊ sũ¬
ino capiti. ut qͥcqͥd boni fiat in toto corꝑẽ ab eo nullo modo
lice fidei cultorib solitariis dicentib freqñt ita̾ndas eẽ or̃o¬
nes ut saltẽ inportunitate uincat᷑ ds̾. Quoꝵ tͥ fides cognita

Expanded text:
quem sensum, in hoc loco circumastantes accipiuntur omnes ubique fideles, qui in unitate totius corporis, et sibi adhaerent invicem, et summo capiti, ut quidquid boni fiat in toto corpore, ab eo nullo modo licae fidei cultoribus a solitariis dicentibus frequenter iterandas orationes, ut saltem importunitate vincatur Deus. Quorum tibi fides cognita
Abbreviated transcription (Latin):
um accipias. ⁊ qi nr̃as ueres supplici ꝯfessiõe ragamus¬
admitti. Tegͥ clem̃tissime pat ꝑih̾m xͫ. fr tir dono.
suppli. irgamꝰ. Etiam sacͥfitium laudis acceptari ut lau¬
des uocum sub̾ale seqͣt᷑ sacͥficium. Ragamꝰ ⁊ petimus. Rõ¬
gatio ostendit hũlitate peticio ꝯfidentiã. Qui aliquid ĩ¬
plorat humilitatẽ debet ostendere. ⁊ de ĩpetratõe confid̾e.
Itaꝙ supplices rogamꝰ ofident᷑ petimꝰ. Uñ scptum ÷ petat
a dño nicħ hesitans. Qui enum hesitat: simił ÷ fluct᷑ ma.¬
⁊c̃. Et itese. Quicͥd credentes petieritis: accipietis. Uti as¬
ceꝑta haleas ⁊ benedicas. accepta : grata ⁊ placita ac¬
ceptahaleas: culpis nris data uenia. ñ offensus: iinmo
nr̃a de uotõe platatꝰ. Et bñdicas. Bũdicas. inultiplic̃ãdo
grãm. bũdicas: augendo dignitãtem immo du̾tendo inex¬
t̃sllentissimã ĩmortalitatis ⁊ incorruptõĩs creaturã he
dona hxc uiun̾a. hec donaq̃ tͥ donamꝰ. ut tͥ maneant ꝑ tuã

Expanded text:
um accipias. Et quia nostras voces supplici confessione admittis, Te igitur, clementissime Psupplices rogamus, et reale sacrificium acceptari, ut laudes vocum substantiale sequatur sacrificium. Rogamus et petimus. Rogatio ostendit humilitatem, petitio confidentiam; qui aliquid implorat humilitatem debet ostendere et de impetratione confidere. Itaque supplices rogamus, confidenter petimus. Unde scriptum est: Petat a Domino nihil haesitans. Qui enim haesitat, similis est fluctui maris . Et iterum: Quidquid credentes petieritis, accipietis . Uti accepta habeas et benedicas. Accepta, id est grata et placita. Accepta habeas, culpis nostris data venia non offensus, imo nostra devotione placatus. Et benedicas, multiplicando gratiam, augendo dignitatem, imo convertendo in excellentissimam immortalitatis et incorruptionis creaturam. Haec dona. Haec don
Abbreviated transcription (Latin):
monũ criminib polluat᷑. Custodure. in ip̃a pace. oldunare.
ne scismatib ullis ⁊ h̾esib diuidat᷑. s in unitate sacm̃toꝵ¬
⁊ catholice fidei mõĩb tota adunet᷑ erlia. Et irg̾e digne¬
ris. toto orbe ter. Ut in siuis ꝯsiliis dypsitõib iudiciis. de¬
cretis. institutis. actõib. nlło decipiat᷑ errore. s in õĩb tuo
ducat᷑ moda̾miue. Una cum famso tuo pͣp nr̃o. ⁊ antists nr̃o.¬

Expanded text:
Adunare. Ne schismatibus ullis et haeresibus dividatur, sed in unitate sacramentorum catholicae fidei, in omnibus tota adunetur Ecclesia. Et regere digneris toto orbe terrarum. Ut in suis consiliis, dispositionibus, judiciis, decretis, institutis, actionibus nullo decipiatur errore, et in omnibus tuo ducatur moderamine. Una cum famulo tuo papa nostro, et antistite no
Abbreviated transcription (Latin):
douis. Donũ ÷ adlandem dand̾. ⁊̃ si ñ det᷑ patatum. donũ
a deo nob̾ ꝑata. data sũt q̃ utiłr dari possunt dona sunt
panis ⁊ uini. data qñ sumimꝰ inaltari. qñ reficim̃ in sẽ¬
altare in sacͣm̃to. dona iicelo nuda ⁊ aꝑta: data in alta¬
ri tecta sensibilib ⁊ ccculta. tñ hͥ ⁊ ibi ⁊ eadẽ ⁊ uera. hostiã
p̃aui: antiq̃ uet̾is legis hostie deurõabilib aĩalib carnaleᷤ
erant. sqͣlorib spureicie carnał uidoribꝙ plene. ⁊ dentiũ

Expanded text:
detur, paratum. Donum a Deo nobis parata. Dona sunt, quae utiliter dari possunt. Dona sunt panis et vini; data quando sumimus in altari, quando reficimur inde sento; data, super altare in sacramento. Dona, in coelo nuda et aperta; data, in altari, tecta sensibilibus et occultata: tamen hic et ibi, ea vera. Hostiam puram. Antea veteris legis hostiae de irrationalibus animalibus carnales erant, squaloribus spurcitiae carnalibus, nidoribusque plenae,
Abbreviated transcription (Latin):
in m.n. Inde ꝓ pace dona nobis pacẽ. ⁊ sic finis ⁊ consum¬
matio sacrificis fit depace: ut maneamꝰ in pace. Uñ ⁊ in
consummatõe ssacrifici oscłm pacis sumimus qͦ ⁊ ur̃m sa¬
crifitio assen sum participatõe ostendimꝰ. ⁊ qd̾ debeamꝰ in
pace manẽ sig̃camꝰ. ¶ Scissimi altaris. canonis textustu¬
diuscuł litti̾s p̃notes. ⁊ ꝑiodos inquib totum qͣtuarius
distinguit op̾cłm. capitalib lit̾tis illumĩes. apõitis tituł.
q̃tiuꝰ ⁊ ꝑiodoꝵ diu̾sitas pͥma fronte p̾clare effulgeat: ⁊
sugłoꝵ capitłoꝵ pͥncipia. pͥmo uisu se offerant intuen¬
tib ⁊ colei ⁊ cõmata coufusis distinctõib ũ otbent.¬

Expanded text:
m pro pace: Dona nobis pacem. Et sic finis et consummatio sacrificii fit de pace, et maneamus in pace. Unde in consummatione sacrificii osculum sumimus: ificio assensum et participatione ostendimus, et quod debemus in pace manere signamus. CONCLUSIO. Sanctissimi canonis textu studiusculis litteris praenotes, et periodos in quibus totum quaternarius concludit opusculum capitalibus litteris illumines, appositis titulis quibus et periodorum diversitas prima fronte praeclare affulgeat, et singulorum capitulorum principia primo visu se offerant, et immutata cola, et commata, confusis distinctionibus sent
Abbreviated transcription (Latin):
dũe famuloꝵ famulaꝵ ꝙ tuaꝵ. Et qr ꝯseqñs inqͥb dã codici¬
b inuenit᷑. N. litr̾a aliqͦ⁊ fieri memoriam noiatim sig̃cat᷑. Uñ
quidam usum tenent. ħ in loco memorandi qͦs cariores hñt con¬
seq̃nt᷑ subiungentes ⁊ oĩum cͥcumastantium. ut fcã memoria
caioꝵ: absentium fiat. ⁊ astantium.⁊ oĩum cͥeumastantium.
eccłia ⁊ maximo in cenobiis solitarias fieri missas. Et cum
salutatões: conu̾tunt se ad eccliant dicentes se iecrͣ eccłam sa

Expanded text:
cibus invenitur N littera, aliquorum fieri memoriam nominatim significatur. Unde quidam usu tenent hoc in loco memorandi, quos chariores habent, consequenter subjungentes: Et omnium circumastantium, ut, facta memoria charorum absentium, fit et astantium. Et omnium circumstantium. et maxime in coenobiis fieri missas. Et cum salutationes, convertunt se ad Ecclesiam, dicentes se Ecclesiam in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ in ouenieritius qm ialiis ponenda fuit. ¶Septimꝰ
atoris reqͥriuit᷑. mens. manꝰ ⁊ lingua. ħ eadem ulxo or
dĩe oꝑant᷑. Lingua format uocem manus piugit cͧdem.
mens mouet utrumꝙ .i linguam ad foͣrndam uoõe ⁊
in cdinata÷ pay simulata ẽ pax inqͥnatarẽ pax scele¬
unt inferiori sicut adam uxori ⁊ iõ sẽp̃m ⁊ suꝑiore ⁊
in fi̾orẽ ꝑdidit. Scd̾s uͦ adam maluit obedire pat ꝙͣ sy¬
uagoge mat̾. ⁊ id̾o setp̃m recepit cum amortuis resur¬
rexit. ⁊ prẽm seruauit: ⁊ nirẽm in fine recep̃. Cui syna¬
gege matis opaciendo pat dicebat pat̾ si fi pot̃ tñ. amr
oi tc. Non enuim passcem̃ timebat ⁊ subt̾fug̾e uolebat. s qr
synagogã ex sua passoe ꝑiturã seiebat: affcũ pietatis con¬

Expanded text:
 convenientius quam et aliis ponenda fuit. CAP. IX. atoris requiruntur: mens, manus et lingua; haec eadem in hoc operantur. Lingua format vocem, manus pingit crucem, mens movet utrumque, id est linguam ad formandum vocem, inordinata, est pax simulata, est pax inquinata, et pax sceleunt inferiori, sicut Adam uxori, et ideo seipsum superiorem et inferiorem perdidit. Secundus vero Adam maluit obedire Deo Patri quam Synagogae matri, et ideo seipsum recepit cum a mortuis resurrexit, et Patrem servavit, et matrem in fine recipiet. Cui Synagogae matri compatiendo Patri dice passionem timebat vel subterfugere volebat, sed quia Synagogam ex sua passione perituram sciebat, affectu pietatis con
Abbreviated transcription (Latin):
tes. anime regnum celoꝵ conscenderunt. De ceteris
autẽ qui inpaice eccł̃ie tͣnsierunt incertum ÷ utrum
adhue in alia uita aliquis expiandum hãnt. sicut de
paschasio diacono refert b̾s Gregorꝰ. qd̾ ⁊ post mortem
fletib ñ extinxit. Salitari hostia post mortem ñ iu
digebimꝰ: si ante mortem hostia deo ip̃i fuerimus.

Expanded text:
derint. De caeteris autem qui in pace Ecclesiae transierunt, incertum est utrum adhuc in alia vita aliquid expiandum habeant. Sicut de Paschasio diacono refert beatus Gregorius, quod et post mortem fletibus non exstinxit. Salutari hostia post mortem liberari merebimur, si ante mortem Deo ipsi hostia fuerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
adeceł̾iam tnͣsituram. o Similit̾ ⁊ sacram̃to altaris re¬
nouat᷑ eccłia ⁊ sc̃ificat᷑. Sunt aũ uii. que in sacramento
altaris utilit̾ attendunt᷑. scł̾ que sint canse misse. que dif¬
ferentia que finis. que uirtus. quis ordo. q̃ ratio. q̃ utilitaᷤ.
Causa misse tͥꝑtita est. scł honor scõꝵ. salus uinoꝵ ⁊ reqͥes
defunctoꝵ. Premittit᷑ aũ qͣi ꝓlogus. oratio ⁊ inueatio tri¬

Expanded text:
ad Ecclesiam transituram. Similiter et sacramento altaris read Ecclesiam transituram. Similiter et sacramento altaris renovatur Ecclesia et sanctificatur. Sunt autem septem quae in sacramento altaris utiliter attenduntur, scilicet quae sit causa missae, quae differentia, quis finis, quae virtus, quis ordo, quae ratio, quae utilitas. Causa missae tripartita est, scilicet honor sanctorum, salus vivorum, et requies defuncto
Abbreviated transcription (Latin):
tus autem sus excludit u̾bositatẽ contẽptus mundi. euri¬
ositatem. amor dei. iniquitatem. timor libidinem. De tͥb
saluatur. In narareno: spes. Nl arareth enim flors interp̾¬
tatur. de quofructus speratur. In rege iudeoꝵ caritas.
que ÷ exellentior uia. que reges ⁊ sacerdotes facit. fide
autem illuminat ratõẽm qmͣ suꝑbia excecabat. ⁊ exeludit
suꝑbiam. Spes aute subleuat concupiscentiã qͣmͣ auaritia
inclinabat ⁊ ereludit auaritiam. Caritas tẽꝑat ⁊ ordinat
iram qm inuidia corrumpebait. ⁊ exeludit inudiam. Sic
gͥ uirtute sc̃e crucis. ⁊ efficatia: exuimͦ nr̃a uetustate. ⁊
iulabat. ꝑqm de pͥncipe huius mundi tͥumphabat. ꝑ qmͣ
⁊ grãm transferebat. Uñ tacob filios ioseph bñdicturus.
eum maior ad dext̾a̾m ⁊ minor adsinistm eẽt põttũs: fcã
gruce suꝑ m̃inorem posuit dextãm: ⁊ suꝑ maiorẽ sinstimͣ

Expanded text:
tus autem sui excludit verbositatem, contemptus mundi curitus autem sui excludit verbositatem, contemptus mundi curiositatem, amor Dei iniquitatem, timor libidinem. Sequitursalvatur, in Nazareno spes; Nazareth enim flos interpretatur, de quo fructus speratur. In rege Judaeorum charitas, quae reges et sacerdotes facit. Fides autem illuminat rationem, quam superbia excaecabat, et excludit superbiam; spes autem sublevat concupiscentiam, quam avaritia inclinabat, et excludit avaritiam; charitas temperat et ordinat iram, quam invidia corrumpebat, et excludit invidiam. Sic igitur virtute sanctae crucis et efficacia exuimur nostra vetustate, et julabat, per quam de principe hujus mundi triumphabat, per quam  benedictionem transferebat. Unde Jacob filios Joseph benedicturus, cum major ad dextram et junior ad sinistram esse positus, facta cruce super minorem posuit dexteram, et super majorem sinistram,
Abbreviated transcription (Latin):
Co eius con .ini. sibi. Ecce iniquitas. Egrediebat᷑ foras ꝑ
libidinem Corrumpim etiam in mente tͥplici cor¬
ruptõe. In rõne nat᷑ali ꝑ suꝑbiam. In concupiscen ia per
auaritiam. Inira ꝑ inuidiam.
unt aũt in cruce qͣtuor dim̾siões. latitudo longi¬
tudo. sublimitas ⁊ ꝓfundum. Et tres intitulo diftĩe
Prosundũ sap̃ie in creulta potestate. qͣ hec omnia fecit. qua
⁊ in nouissimo iudicabit. ꝓfundum crucis crułtum erat.
⁊ causam manifestam portabat. sic potestas ad huc orcul¬
ta ẽ qua dñs ih̾c om̃ia p̾dc̃a fecit. s cum in fine uidicabit:¬
tunc manifesta erit. sicut scͥptum ÷. Cognoscet᷑ dñs iudi¬
tia faciens. Uñ ⁊ inqͣrto ordine canonis. memoria de tͥb
manifestis p̾mittit᷑. de . iiii. autẽ .i. de ꝓfundo qi ecultum ẽ:
tacet᷑. Quartus ordoz. uñ ⁊ memores d̾ ⁊ c̃. Itẽ inpas
sione contemptꝰ sui. fuit. In resurrectõe contemptus mũdi.
In ascensiõe amator dei. In oculta potestate timor. Contẽp¬

Expanded text:
sibi , ecce iniquitas. Egrediebatur foras , per libidinem. Corrumpimur etiam in mente triplici corruptione. In ratione naturali, per superbiam; in concupiscentia, per avaritiam; in ira, per invidiam. Sunt autem in cruce quatuor dimensiones, latitudo, longitudo, sublimitas et profundum, et tres in titulo distincProfundum sapientiae in occulta potestate, qua haec omnia fecit, qua et in novissimo judicabit. Profundum crucis occultum erat, et caetera manifesta patebant. Sic potestas adhuc occulta est qua Dominus Jesus omnia praedicta fecit; sed cum in fine judicabit, manifesta erit, sicut scriptum est: Cognoscetur Dominus judicia faciens . Unde et in quarto ordine Canonis memoria de tribus manifestis praemittitur. De quarto autem, id est profundo quia occultum est tacetur. Quartus ordsione contemptus sui fuit, in resurrectione contemptus mundi, in ascensione amor Dei, in occulta potestate timor. Contemp
Abbreviated transcription (Latin):
plicet ꝓ offe̾nte. ꝓ offe̾nte resput᷑ q̃ qͣntum sua refert ã ccep
pios dampnat. piis ꝓdest ad sałt: nocet impiis addampna¬
tõnabilem. acceptabilẽq. S qi ħ oĩa clausa erant minꝰ ut
intłłigebant᷑ minꝰ patebãt. aꝑuit hostium patefecit totum.
inom̃ib bñdicta. ascͥpta iata rationabił. acceptabiłꝙ. Ut
nobis corpꝰ ⁊ sanguis fiat. Sigñat̾ posuit̃. nobis .i. catholice
fidei cultorib. Nolus exclusit paganos. exelusit iudos. exclu¬
sit ħeticos. uob̾ omunicantib memoriam scõꝵ uena̾ntib sĩ
ẽ enin lorus ueri sacrificii ẽ t̃ catholieam ercliam.

Expanded text:
plicet pro offerente. Pro offerente respuitur, quae quantum sua refert acceptatpios damnat. Piis prodest ad salutem, nocet impiis ad damnationabilem, acceptabilem. Sed haec omnia clausa erant, minus intelligebantur, minus patebant; aperuit ostium, patefecit totum, in omnibus benedicta, ascripta, rata, rationabilis, acceptabilisque. Ut nobis corpus et sanguis fiat. Signanter posuit  nobis , id est catholicae fidei cultoribus. Nobis exclusit paganos, exclusit Judaeos, exclusit haereticos. Nobis communicantibus, memoriam sanctorum venerantibus. Non est enim locus ve
Abbreviated transcription (Latin):
dus existñdi utriusꝙ ÷ añ mundi ꝯstitutõem. ⁊ post
niundi ꝯsummatõem. uñ deseraphin legit᷑ qi duab
alis uelabant cap̃. ⁊ duab pedes. ⁊ duab uolabant. In
capite pͥncipiũ. In pedib finis. Qd̾ enim fuit anto mũdi
ostitutoem. uł quidema futurũ sit post mundi osũma¬
toem arcultum ÷ ⁊ uelatum. Duab uͦ alis uolabant .i.
ad noticiam hõm deferebant. que inmedio ad salutẽ
ꝑtinebant. In qͥnta couce intelligit᷑ spẽ.s. cum patre¬

Expanded text:
di utriusque, et ante mundi constitutionem, et post mundi consummationem. Unde de seraphim legitur quod duabus alis velabant caput, et duabus pedes, et duabus volabant . In capite principium, in pedibus finis. Quid enim fuit ante mundi constitutionem, vel quid futurum sit post mundi consummationem, occultum est et velatum. Duabus alis volabant, id est ad notitiam hominum deferebant, quae in medio ad salutem hominum pertinebant. In quinta cruce intelligitur unitas Spir
Abbreviated transcription (Latin):
Suscipe scã tͥnitas. Ibi enimcontinet᷑ ut scĩs̃ ꝓficiat ad ho¬
noiẽ nob̾ ad salutẽ ⁊ c̾. Tciꝑtita÷ diffen̾tia scd̾m enim dif¬
serentiam fum partum ccłie: Dunt tres missaꝵ difeũ¬
qui subiacent tẽpori .i uanitati. Uñ apłs. uanitati subiecta¬
÷ creatura nolens. ⁊ c̃. In expectatõe sit fideles defuncti qui

Expanded text:
ad honorem, nobis ad salutem, etc. Tripartita est differentia. Secundum enim differentiam trium partium Ecclesiae, sunt tres missarum differequi subjacent tempori, id est vanitati. Unde Apostolus: Vanitati subjecta creatura n
Abbreviated transcription (Latin):
titam optinieamus grãm. ꝑ qmͣ digne offeramꝰ ⁊ sumamꝰ
salutarem hostiam. ⁊ eidem in formati in sõꝵ osortium
mẽam᷑ ad mitti. Dñs ih̾c in passoẽ sua fuit lostia pura.
Ei gͦ assimilari ⁊ conformari debemꝰ qui ad ip̃m offen̾dum¬
⁊ sum̃dum accedimꝰ. s qi hx ñ pot̃ fieri nͥ passoẽm eiꝰ ⁊ re¬
surrectoẽm. ⁊ ascensicem̃ eiꝰ studeamꝰ unitari. ꝓpte̾a istoꝵ¬

Expanded text:
artitam obtineamus gratiam, per quam digne offeramus et sumamus salutarem hostiam, et eidem conformati, in sanctorum consortium mereamur admitti. Dominus Jesus in passione sua fuit hostia pura, Ei ergo assimilari et conformari debemus, qui ad ipsum offerendum accedimus, sed quia hoc non potest fieri nisi passionem, resurrectionem et ascensionem studeamus imitari, p
Abbreviated transcription (Latin):
ria ⁊ renouet᷑ ⁊ scĩficet᷑ eccłia. Duplici aũt renouam ratione.
uͭ scł pͥus exuam uetustate. ⁊ induam᷑ ͥ nouitate. Non eñi
potest fieri ut remanentes in uetustate: induam᷑ xͥ nouita¬
te nec poterat fieri qd̾ paulus dicebat ex ꝑsona infirmi. No¬
lumus ex poliari s suꝑuestiri. Uñ filiis rebedei petentib ut
unus sedẽt ad dext̾am ⁊ alius ad sinistram. dictum ÷. Potes¬
tis bibere calicem quem ego bibisumẽ Quasi dicẽt. Prius
compatiendo ⁊ cõmoriendo. oportet uos exui uetustate. iit pꝰ¬
ea possitis ad dexta̾m mẽa uł ad sinistmͣ sedere quod÷ indui
nonitate. Hoc enim ñ ÷ meũ dare uobis .i. uet̾ib. s quib ꝑa¬
tum ÷ a patre meo .i. in nouatis. Proptẽa ⁊ ip̃e dũs iħc prius
quidem cruci figi uoluit in ligno inferiori. dem̃ glificari in
ligno suꝑiori ut scł pͥus erueret nos uetustate. dem̃ indue̾t
sua nouitate. Prius eñĩ legit᷑ crucifixus. dem̃ titulus suꝑ¬

Expanded text:
ia. Duplici autem renovamur ratione, ut scilicet prius exuamur vetustate, deinde induamur novitate. Non enim potest fieri ut remanentes in vetustate induamur Christi novitate, nec poterat fieri quod Paulus dicebat ex persona infirmi: Nolumus exspoliari, sed supervestiri . Unde filiis Zebedaei petentibus ut unus sederet ad dexteram et alius ad sinistram dictum est: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Quasi diceret: Prius compatiendo et commoriendo oportet vos exui vetustate, ut postea possitis ad dexteram meam vel ad sinistram sedere, quod est indui novitate. Hoc enim non est meum dare vobis, id est veteribratum est a Patre meo , id est innovatis. Propterea et ipse Dominus Jesus prius quidem voluit pati in ligno inferiori, deinde glorificari in ligno superiori. Ut scilicet prius exueret nos vetustate, deinde indueret nos sua novitate. Prius enim legitur crucifixus, deinde titulus sup
Abbreviated transcription (Latin):
miracłm istud otigit. inuiuariensi eclia p̾mostrateusis
oidinis C Qum celebraret᷑ missa in p̾fata ecełia. qͥdã
claritate. Cepit gͥ ammirari ⁊ ãmirando intueri ⁊ subito
stupe fc̃s̃. ⁊ t̾ritus. amisso uisu cecidit in cloro ꝓstrat᷑. Quẽ
frẽs admanꝰ extra choꝵ deducentes ⁊ euentꝰ uitatẽ ꝑ quirẽteᷤ.

Expanded text:
t in Vivariensi ecclesia Praemonstratensis ordinis. Cum celebraretur missa in praefata ecclesia, quidam claritate. Coepit igitur admirari, et admirando intueri: et subito stupefactus et territus amisso visu cecidit in choro prostratus. Quem fratres ad manus extra chorum deducentes, et eventus veritatem perquirent
Abbreviated transcription (Latin):
mis uit̾ discipłos. fregit. Erat integ̃ ⁊ diuidebat᷑ in ꝑtes. In
manib tenebat seip̃m: ⁊ demanib porrigebat se discipłis e¬
distͥbuat᷑ in diuisus. sic̃ ꝓꝰ resurrectiẽm palpaud̾ tͥbuit spũale
bimꝰ ipãm substantiam corporis ⁊ sangͥnis xͥ. subeisdem qͣli¬
tatib mitata sub̾a. ut sub figa ⁊ sapore sub̾e pͥoris. fcã sit

Expanded text:
mis inter discipulos. Erat integer, et dividebatur in partes; in manibus tenebat seipsum, et de manibus discipulis distribuitur indivisus, sicut post resurrectionem, palpandum praebuit spirituale bimus ipsam substantiam corporis et sanguinis, sub eisdem qualitatibus mutata substantia: ut sub figura et sapore substantiae prioris, facta sit
Abbreviated transcription (Latin):
stꝰ hũe nͭ pͥma anime simł c̃ corꝑe. sed̾a aĩe relicto corꝑe t̾cia
aĩe resumpto corpors ꝙ erit in resurrectõe. In pͥma uita par
ciat a t̾rore. Uͣ in exeqͥis mortuoꝵ dr. Non penał timor extru
abutroꝙ .i. acmĩe ⁊ t̾rore ꝯsu̾mata gła ⁊ bĩtudĩe. Ido gͦ tres
cruces facimus ⁊ ꝑuͥtutem crucis adistam t̾plicem pacẽ

Expanded text:
turae: Prima, animae simul cum corpore; secunda, animae relicto corpore; tertia, animae, resumpto corpore: quae erit in resurrectione. In prima vita pax ciat a terrore, unde in exsequiis mortuorum dicitur: Non poenalis timor excrua crimine et terrore, consummata gloria et beatitudine. Ideo ergo tres cruces facimus, ut per virtutem crucis ad istam triplicem pacem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ones in ħ ordine rõnabiles oriunt᷑. prima uidelicet qͣr
corpꝰ dñi integrum in euisdem erucib faciendis manu
teneat᷑. Teicia qͥrͣ in hoc ordine prus qm in aliis. orõ dĩicͤ
ed̾a calici cceqͣt᷑. T̃ercia infra calicem coartat᷑. Qrͣta
eadem ÷. cum.tͣ Qͥnta aute calicem de pingit᷑. In pͥma
gͥ cruce et̾uitas fili intellr᷑ cum pr̃e. In sed̾a eqͣlitas.¬

Expanded text:
es in hoc ordine oriuntur. Prima videlicet quare , quare corpus Domini integrum in eisdem crucibus faciendis manu teneatur; tertia, quare in hoc ordine potius quam in aliis Oratio DominiSecunda calici coaequatur. Tertia infra calicem coarctatur. Quarta eadem est cum prima. Quinta ante calicem depingitur. In prima ergo cruce aeternitas Fili
Abbreviated transcription (Latin):
domi nr̃e cõditũ putatemus. Quãdo illa stusntũ ꝙ deberet
lam penatiã .t.p. nr̃e nutͥõe pleb roane sicilĩa nõinatat. noᷤ
u̾o exꝑti sumus italico maxĩo difficillimoq bello scciliã nõbis
ñ ꝓpenuria cella. s ꝓ eirario illo maiors uetere ac referto fuiꝰxe.
Nam ĩñ ullo sũpti nt̃o. coriis. tunicis. frum̃toq supꝑeditato.
maxĩos exercitus nr̃os uestiuit. aluit. apmauit. Quid illa q̃
facile excutiunt. ubi libñt̃ negotiũ gerant. quos illa pͦtĩ m¬
cib sicppeditandis cũ questu cõpñdioq dimittit. barnĩ retinet
ut arare. ut pasce̾. ut negotian libeat. ut d̾mq sedes ac dõi¬

Expanded text:
domi nostrae conditum putaremus. Quando illa frumentum, quod deberet, domi nostrae conditum putaremus. Quando illa frumentum, quod deberet, lam penariam reipubl. nostrae, nutricem plebis Romanae Siciliam nominavit. nos vero experti sumus Italico maximo difficillimoque bello, Siciliam nobis non pro penaria cella, sed pro aerario illo maiorum vetere ac referro fuisse: nam sine ullo sumptu nostro, coriis, tunicis, frumentoque suppeditato, maximos exercitus nostros vestiri valuit, armavit. Quid illa, quae facile excurrant, ubi libenter negotium gerant: quos illa partim mercibus suppeditandis cum quaestum, compendioque dimittit; partim retinet, ut arare, ut pascere, ut negotiari libeat, ut denique sedes, ac domi
Abbreviated transcription (Latin):
sũt numꝗͣ pꝰea defic̾e̾nt. plereq aũt ⁊ maxĩe inlusttes ĩ ami¬
citia ppetuo manerãt. Ittq maiorib nris in afticã ex hac ꝓũ¬
cia gradus inperĩ factus ÷. Neq enĩ tñfaciles oꝑes cartaginis
tante concidissũt nͥ illo ⁊ rei frum̃tai̾e subsidium &s̃ recepiti cu¬
lum classib. nr̃s pateret. Ꝙ uate .p̃. africanis cartagiẽ celeta
siclõꝵs utbes signis moni m̃tisꝙ pus cherrimis ecornauit. ut
quos uictõi̾a p̃it̃. maxĩe letari arbititibatur. apd̾ eos moĩnĩnta
iuctoi̾e płima collocat&. Deniq ille ip̃e. m. marełłs cuiꝰ insi¬
cilia uͥuitẽ ostes mĩam uict fideu cẽtĩ siculi ꝑspexenunt ñ sotum
pul cħrrinã sirecusas. q̃ cũ manu miũtissima eẽt. tũ loci namira
terra ac inat olauderetur. cũ ui consilioq cepissos . nõ solũ inco¬
hñdum sicilie putauit. ut ne hostiũ qͥdẽ urbẽ ex socioꝵ in sula
tolłndã arbitraretur. Itaq ad om̃s tes sicilia ꝓunꝗa sꝑ usi

Expanded text:
em et maxime illustres in amicitia perpetuo manerent. Itaque maioribus nostris in Africam ex hac Provincia gradus imperii factus est. Neque enim tam facile opes Carthaginis tantae concidissent, nisi illud et rei frumentariae subsidium, et receptaculum classibus nostrispateret. Quare P. Africanus, Carthagine deleta Siculorum urbes signis, monimentisque pulcherrimis exornavit, ut, quos victoria populi Rom. maxime laetari arbitrabatur, apud cos monimenta victoriae plures collocaret. Denique ille ipse M. Marcellus, cuius in Sicilipulcherrimam Syracusas, quae cum manu munitissima esset, tum loci natura terra ac mari clauderetur,—cum vi consilioque cepisset, non solum incoille honorem habendum Siciliae putavit ut ne hostium quidem urbem ex sociorum insula tollendam arbitraretur. itaque ad omnis res sic illa provi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ fidelitatẽ: ꝓpinqutate ẽẽ & let. hinc p̾cipualex inurio
definit᷑. s mista ip̃a sicilia. quera exẽpsũ foris. hoc ip̃o excon¬
cilio utar exẽplis. c̃. marcelle te appello. sicilie ꝓuin e cu¬
acte sũt. neq ego hoc intua laude pono. alia sunt tua fac¬
ta ator c̃silia. suma laude dig ia.quib illã tu ꝓinnciã at¬
flictã. ꝑdita crexisti att recreast. nã hec decella ante le
pidiis quidã fecerat. cui tu successisti que sũt cibi gͥ exẽ¬
pla insierlii celle si hoc cͥͣm ñ modo marcelli facto s ne lepi

Expanded text:
tem, fidelitatem, propinquitatem esse debet, huic praecipua lex iniuriae definitur? sed in ista ipsa Sicilia non quaeram exemplum foris, hoc ipso ex consilio utar exemplis. C. Marcelle, te appello, Siciliae actae sunt? Neque ego hoc in tua laude pono. Alia tua sunt facta, atque con silia summa laude digna, quibus illam ta provinciam afflictam, et perditam erexisti; atque recreasti: nam hoc de cella ante ne Lepidus quidem fecerat; cui tu successisti: quae sunt tibi igitur exempla in Sicilia cellae, si hoc crimen non modo Marcelli facto, sed ne Lepid
Abbreviated transcription (Latin):
mius uos ut̃is p̃diis maxime delectaminis sic ꝑ riticunda
ientia. uirtus. frugalitasq ÷. ut pxĩe adntãm disciplinã
lła ueterem. nõ hane que nunc increbiuit. uideantur ac¬
edcte. Nicħ ceroꝵ simile grecoꝵ. nlła desidia. ulła luxurra:
õtra: sumus labor ĩ publias. pͥuatis ꝙ. reb sũma parsimioĩa.
u̾mna c̃iligãtia. Sic po̾to nt̃os hoĩnes diligunt᷑. nt his solis
req publicanus. neq negotator odio sit. M ãgłłratuũ aũt

Expanded text:
is vos vestris praediis maxime delectamini, sic populo Romantientia, virtus, frugalitasque est, ut proxime ad nostram disciplinam illam veterem, non hanc, quae nunc increbuit, videantur accedere, nihil ceterorum simile Graecorum, nulla desidia, nulla luxuria: contra summus labor in publicis, privatisque rebus, summa parsimonia, summa diligentia. Sic porro nostros homines diligunt, ut his solis neque publicanus, ne que negotiator odio sit: magistratuum autem
Abbreviated transcription (Latin):
pdis p̃sẽtis ĩꝑio maiorẽ eẽ uĩ. quã ĩ bonoꝵ abserttiũ patrocinio.
re uidelier aliꝗo te. de magͥtudiñ macelloꝵ pirtasi. itaꝙ nẽ si¬
i tantã uirtutẽ eẽ aut digͥtatẽ arbitratꝰ es iet conarere clie̾¬
telẽ tã splendidã. tã ĩllustris ꝓuncie transdrae̾ ade. austrr
acertissimis antigssimis᷑ pat᷑nis. tu ista neꝗtia. stattitia. ĩcaa
ñ mͦ totĩ sicilie. s uniꝰ tenuissimi sicłi eliẽcelã tueri potes.
ħibi ma̾celli statua ppatibulo ĩeliẽtes m acelloꝵ fuae. tu ex illiꝰ
honores ĩeos ip̃os ꝗ honorẽ illi habuerãt. supplicia qͣr elat̃ ꝗdͥ
tarttani statuã istiꝰ. quã sibi ꝓpͣt marcellos altine etiã basipo¬
ni iusserat. Acurbarut si mł ac sueressũ eẽ isti audierũt. De¬

Expanded text:
probi praesenti Imperio maiorem esse vim, quam in bonorum absentium patrocinio? re videlicet aliquid te de magnitudine Marcellorum putasti: itaque nunc Site tantam virtutem esse aut dignitatem arbitratus es ut conarere clientelam tam splendidae, tam inlustris provinciae traducere ad te, auferre a certissimis antiquissimisque patronis? tu ista nequitia, stultitia, inertia non modo totius Siciliae, sed unius tenuissimi Siculi clientelam tueri potes? tibi Man idcelli statua pro patibulo in clientis Marcellorum fuit? tu ex illius honore in eos ipsos qui honorem illi habuerant supplicia quaerebas? quid nam Tyndaritani statuam istius, quam sibi propter Marcellos altiore etiam basi poni iusserat, de- turbarunt simul ac successum isti audierunt. de
Abbreviated transcription (Latin):
pr miinuta hospitiũ spoliatũ. ac ꝓclitũ ab alienat scelere istꝰ
a nob̾ om̃esreges aucissim nationes ⁊ que in eoꝵ reguo ac dictõe
sũt ⁊ am rege̾s sy rie. regis antiochi filios pueros. scitis rome nuꝑ¬
fuuse qͥ uenant nõ ꝓpter syrie reguũ n id sine controuersia.
optinebant ut a pͥatre. ⁊ amaiorib acceꝑ ant s regẽ egipti ad
se. ⁊ ad selenẽ nrrm suã ꝑtinere arbirrabant᷑ hi posfeaꝙͣ tꝑib

Expanded text:
abalienati scelere istius a nobis omnes Reges amicissimi. nationesque, quae in eorum regno, ac ditione sunt: nam Reges Syriae, Regis Antiochi filios pueros, scitis Romae nuperfuisse, qui venerant, non propter Syriae regnum: nam id sine controversia obtinebant, ut a patre et maioribus acceperant: sed regnum Aegympti ad se, et ad Selinem matrem su
Abbreviated transcription (Latin):
plis ĩ pbi uoicia ac pericło lipe rabiit. Piacent nob̃
hoĩmi mores placr ita geri. magistrat ut gerruit. ꝑla¬
es socios sic tractari. ꝙ reitat ut ꝑhec tẽpora tractatos
uidetis cur h̾ ame oꝑa consumit. quid sedetiscur ñ ĩ medi¬
a or̃oẽ m̃a ꝯsurgitis atq disceditis. uultis aũt istoꝵ au¬
dacias ac libidines auqua exparte rerecare dennite
du itare. utrũ si utiliu propt̾ multos ĩprobos uni par¬
cere. an uni ĩprobi supplicie. mulcoꝵ ĩprobitatẽ coher¬
dere. Gamet siquie ista sunt exẽpla multoꝵ. nã cũ ĩcau¬
a canta cũ incrimine maximo. diei aderensore ceptũ
e. factuatũ ẽẽ aliꝗd. expectant in qui audiũt. exẽpla ex
uitere meinoria. ex monum̃tis ac litteris. plena digni¬
taus. plena antiquitatis hoc ẽ plurimũ solent. ⁊aue¬
toritatis nab̾e ad pbandũ.⁊ iocunditati ad iudien¬
dũ. africanos mͥ ⁊eatones. ⁊ ielios cõmemorabis. ⁊ eos

Expanded text:
plis improbi iudicio ac periculo liberabuntur. Placent vobis plis improbi iudicio ac periculo liberabuntur. Placent vobis hominum mores placet ita geri Magistratus, ut geruntur? placet socios sic tractari, quod restat, ut per haec tempora tractatos videtis? cur haec a me opera consumitur? quid sedetis, cur non in media oratione mea consurgitis atque disceditis? vultis autem istorum audacias ac libidines aliqua ex parte resecare? desinite dubitare, utrum sit utilius, propter multos improbos uni parcere, an unius improbi supplicio multorum improbitatem coercere. 3. Tametsi quae ista sunt exempla multorum? nam cum in causa tanta, cum in crimine maximo dici a defensore coeptum est, factitatum esse aliquod: exspectant ii, qui audiunt, exempla ex vetere memoria et monimentis, ac litteris, plena dignitatis, plena antiquitatis: haec plurimum solent et auctoritatis habere ad probandum, et iucunditatis ad audiendum. Africanos mihi et Catones, et Laelios commemorabis? et eos
Abbreviated transcription (Latin):
exeo ꝙ aliq fecerit idꝙ rep̃ henoit. ecte factũ eẽ desen¬
des fecerut aĩiq alia quã muita cur in aoc uno erum¬
ne isto genere defensiõĩs uteris sunt queda oĩo inte sin¬
quedã tibi cũ mult cõmunia. ꝙ ut comitta tu̾oi nẽ¬
culatus ut obuis oicendũ pec̃. accepta. ut eiꝰmon u¬
ista ratiõe defendes fecisse alios ut ego assentiar oratio
defensionẽ tam̃. ñ ꝓlubo pociꝰ enĩ te damnato. ceteri.
angustior locꝰ improbitatis defendende reunquẽt᷑ quã
te absoluto alii ꝗ audacissime fecerunt. rȩcte fecisse
existim̃tur. lungent õs ꝓuincie. querunt᷑ õs liberi płi.
regna deniq inoĩa de nr̃is cupiditatib ⁊ iniurin expo¬
stiuant. locuis intra oceanũ iã nullus ẽ. neq tã iongin¬
ñ iũ. n arma. ñ bellũ. seo luctũ. lacrimas. querimoni¬
as ñ por. ineiꝰ modi re acmorib sus ꝗerit adductꝰ inui¬
dieiĩ. cũ manifestis ĩ flagitiis tenebit᷑. alios aadẽ fecis¬

Expanded text:
od aliquis fecerit, id, quod reprehenditur, recte factum esse defendes? fecerunt aliqui alia quam multa, cur in hoc uno crimine isto genere defensionis uteris? sunt quaedam omnino, in te sinquaedam tibi cum multis communia. ergo, ut omittam tuos peculatus, ut ob ius dicendum pecunias acceptas, ut eius modi cista ratione dedefen sionem tamen non probabo: potius enim, te damnato ceteris angustior locus improbitatis defendendae relinquetur, quam te absoluto, alii, quod audacissime fecerunt, recte fecisse existimentur. 2. Lugent omnes provinciciae: quaeruntur omnec liberi populi: regna denique iam omnia de nostris cupiditatibus, et iniuriis expostularint: locus intra Oceanum iam nullus est, neque tam longinnon vim, non arma, non bellum, sed luctum, lacrimas, querimonias non potest. in eius modi re ac moribus, si is qui erit adductus in iudicium, cum manifestis in flagitiis tenebitur, alios eadem fecis
Abbreviated transcription (Latin):
hanc t̾renã ĩm̃sitatẽ athlantici maris ãbi¬
tu coherceri. ĩ sułãq hanc unã eẽ. cũ ĩsulis
nores cͥcũ fũdit occeanꝰ. Q tñ m̃ito uidẽt᷑ ignote.
cũ ne hanc qͥd̾ cuiꝰ cultores sumꝰ õs ꝑagrare
possumꝰ. Nam sic̃ he ĩ sule int̾ fliũtur q̃ st̃
ĩ nr̃o mari. ita ille uniu̾so salo fretis lacio
nexus artis affinitatib ĩplicãtur. ⁊ qͥnq ꝯ¬
iuges copule his ordinate uitib attinẽtur.
ut adhereant ⁊ gͣuiorib leuiora. Aquã ĩse ht̃
tellus ⁊ aqua ut alii putant ue hit t̾rã. der
ex aqua gignitur. Ignis aeria densitate ꝯfla¬
tur. Ether uicissim ignesq illi ĩ mortalis dł
niuacitate flãmãtur. huꝰiꝰ diuini ignis origi¬
ne ĩ censi: ꝑtociꝰ mũdi ꝯuexa illustrib facibꝰ
ignescunt suꝑna. Qua ꝑ dii suꝑi sedes hñt
ĩ fima cet̾oꝵ animãtiũ t̾rena possident gn̾a.
ꝑ q̃ serpunt ⁊ erũ punt. ⁊ scatent Flumina.

Expanded text:
hanc terrenam inmensitatem Atlantici maris ambihanc terrenam inmensitatem Atlantici maris ambitu coerceri insulamque hanc unam esse cum insulis nores circumfundit Oceanus, quae tamen merito uidentur ignotae, cum ne hanc quidem, cuius cultores sumus, omnem peragrare possimus. Nam sicut hae insulae interfluuntur, quae sunt in nostro mari, ita illae in uniuerso salo fretis latiorse mutui nexus artis adfinitatibus inplicantur, et quinque coniuges copulae his ordinatae uicibus adtinentur, ut adhaereant et grauioribus leuiora: aquam in se habet tellus aut aqua, ut alii putant, uehit terram; aer ex aqua gignitur, ignis aeria densitate conflatur; aether uicissim ignesque illi inmortalis dei uiua- citate flammantur. Huius diuini ignis origine incensi per totius mundi conuexa inlustribus faci- bus ignescunt. Superna quapropter dii superi sedes habent, infima ceterorum animantium terrena possident genera, per quae serpunt et erumpunt et scatent flumina,
Abbreviated transcription (Latin):
caloris asflatu nitescit ac sinceriore interdũ
luce uestitur. huiꝰ sepe mutabilis ꝯu̾titur spe¬
cies. cũ sit natura uiciabili. ⁊ innubes cogit᷑
.ĩ reciꝓcis flabris aꝑitur. ⁊ nĩbis uehem̃tibꝰ
rũpitur. niuib ⁊̃ ⁊ glacie in horrescit: ⁊ p̾ci¬
piti grandine de suꝑ u̾batur. Turbine. fla
ħ freqñtat᷑ animantib. hec siluarũ uiridi¬
tate uestit᷑. ħ fontiũ ꝑ hẽnitate rec̾at᷑. ħ
fluminũ frigidos lapsus nc̃ errorib t̾re¬
nis uehit. mͦ ꝓ fundo ĩ mari confundit.
cad̾ ĩ finitis colorib flores altitudine mon¬
ciũ. campoꝵ eqͦre. nemoꝵ opacitate uariatur si¬
nuosis inflexa littorib distincta insulis. iulluł.
urbibq ꝯlucens. qͣs sapiens genꝰ hõ ꝯmunib
usib fabricatur. hec sũ nesciꝰ płosq huiꝰ oꝑis
auctores t̾rarũ orbẽ ita diuisisse. Partẽ eiꝰ in¬
sulas ẽẽ. partẽ uͦ ꝯtinẽtẽ uocare. nescii omẽm

Expanded text:
caloris adflatu nitescit ac sinceriore interdum caloris adflatu nitescit ac sinceriore interdum luce uestitur. Huius saepe mutabilis conuertitur species, cum sit natura uitiabili: et in nubes cogitur et reciprocis flabris aperitur et nimbis vehementibus rumpitur, niuibus etiam et glacie inhorrescit et praecipiti grandine desuper uerberatur; turbinum flatHaec frequentatur animantibus, haec silua- rum uiriditate uestitur, haec fontium perennitate recreatur, haec fluminum frigidos lapsus nunc erroribus terrenis uehit, modo profundo in mari confundit; eadem infinitis coloribus floret, altitu- dine montium, camporum aequore, nemorum opacitate uariatur, sinuosis inflexa litoribus, dis- tincta insulis, uillulis urbibusque conlucens, quas sapiens genus, homo communibus usibus fabricatur. Nec sum nescius, plerosque huius operis auctores terrarum orbem ita diuisisse: partem eius insulas esse, partem uero continentem uocauere, nescii omnem
Abbreviated transcription (Latin):
neris stella censetur. De inde soł ẽ orb̾. ⁊ oi
ultima luna. altitudinis etherie pͥncipia dis¬
tͥminãs q̃ diuinas ⁊ ĩ mortales iiuacitates
ĩgeniũ pascens: ordinatis ac sẽꝑ eqͣlib ĩ uec¬
q̃ sc̃i etheris finib cohertet᷑: cuiꝰ m̃sa pensa¬
q distinctũ ẽ. ⁊ natura ĩ mutabilis regio ⁊ mor¬
talis ac iam pene t̾rena. Cuiꝰ pͥme sunt par¬
tes tenuiores. ⁊ uaporate qͥppe cũ finitimis
etheris attĩgitur atenigitur ardorib qͣntũ
maximis parua ⁊ qͣnͣtũ rapidis possunt pi¬
griora ꝯtingi. S ea parte q̃ curricłis fraiti¬
mi inuritur soł se iaculari atq emicare iscin¬
tillare flãme q̃dã ostense ocłis nr̃is uidẽt᷑
qͣs g̾ci cometas ⁊ cidas. ⁊ botinos. appellant
quasq labi. ⁊ fluere freqñt̾ uidemus luc̾e
turbidior ĩ funditur. Cui ꝑmixtꝰ ẽ. glaciał
rigor. s suꝑioris uicinia claritatis ⁊ ꝓpinqͥ

Expanded text:
neris stella censetur. Deinde lolis est orbis et neris stella censetur. Deinde lolis est orbis et ultima omnium luna, altitudinis aethereae principia disterminans, quae diuinas et inmortales uiuacitates ignium pascens, ordinatis ac semper aequalibus inuecquae sancti aetheris finibus coercetur, cuius mensa pensaque distinctio est et natura inmutabilis, regio est mortalis ac iam paene terrena, cuius primae sunt partes tenuiores et uaporatae, quippe cum finitimis aetheris adtin- gantur ardoribus, quantum maximis parua et quantum rapidis possunt pigriora contingi. Sed ex ea parte, quae curriculis finitimi inuritur solis, se iaculari atque emicare et scintillare flammae quaedam ostensae oculis nostris uidentur, quas Graeci cometas et docidas et bothynos appellant quasque labi et fluere frequenter uidemus, lucerturbidior infunditur, cui permixtus est glacialis rigor; sed superioris uicinia claritatis et propinqui