comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ quȩ dehis tamquã existentib habetur. Igitur ignẽ quoq eũ esse¬
uere putandũ. qui semꝑ idẽ. ẽ. & omẽ cuiꝰ ꝓprietas manet. At uõ id in quo fieri
singula hȩc uidentur & demũ dissolui. ꝑeuntiaq ad alias inde transire
s. solum illud appellandũ puto certo ꝓnomine. recte quip.
posse hoc uł illud. Porro quod recipit. Iualitatẽ.uł etiã uerti potest. in contra¬
rias qualitates. calidũ diici. uł candidũ ꝓprioq & certo nomine appellari.
quod incertũ & in mutabile minime conuenire. sed opinor aꝑtius etiam
e eodem erit dissertare conandum. Siquis erũ cunctas
atq alias reformet. Tunc siquis electa qualibet una figura quȩrat. quȩ
sit opinor posse firme. & diligenter ac sine rep̃hensione responderi. aurũ
illud esse nec addere tri anguli. cẏlindriue cuius ue alterius uidebitur.

Expanded text:
lationem quae de his tamquam existentibus habetur. Igitur ignem quoque eum esselationem quae de his tamquam existentibus habetur. Igitur ignem quoque eum esseuere putandum, qui semper idem est, et omne cuius proprietas manet. At uero id, in quo fieri singula haec uidentur et demum dissolui pereuntiaque ad alias inde transire formas, solum illud appellandum puto certo pronomine recte quippe de eo dici posse 'hoc' uel 'illud' -- porro quod recipit qualitatem uel etiam uerti potest in contrarias qualitates calidum dici uel candidum, proprioque et certo nomine appellari quod sit incertum et mutabile minime conuenire. Sed, opinor, apertius etiamnunc de eodem erit dissertare conandum. Si quis enim cunctasatque alias reformet, tunc, si quis electa qualibet una figura quaerat quae sit, opinor posse firme et diligenter ac sine reprehensione responderi aurum illud esse nec addere trianguli cylindriue cuiusue alterius uidebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
& diffluens discretaq: uarie inhumore sp̃m & aerias auras dissoluit᷑. Aer
rro ex ustus ignẽ creat. rursumq: extinctus ignis. aera co
instituit. Aer itẽ crassior factus. in nube nebulasq: c̃cresct. Ꝙb elisis. & ex¬
p̃ssis. pluuiȩ. stagnorũq: & fontiũ largitas . demũq: ex aqua t̾renae moles
aggerant᷑. Atq: ita circuitu qͦdam uires fom̃taq: gnr̃ationis corporibus
icẽ sibi mutuantib nec in una eademq: forma ꝑseuerantib quȩ tandẽ
erit certa eoꝵ & acunctatione semota cõp̃hensio : nulla certe : Qua ꝓpt̃
decunctis huiꝰ modi mutabilib ita est habendũ ͥ ꝙͦ sepe alias alit̃ formatu nob
uidetur & plerumq: iuxta ignis effigiem ñ est opinor ignis. s igneũ ꝗd dã¬
nec aer sed aeriũ. nec omnino ꝗc quã uelut habens ullã stabilitatem.
neͣ ꝓ nominib quidẽ ullis dignanda sunt. quib inde mon
uti solemus cũ dicimus hoc uł istud. fugiunt enĩ nec expectant eã. appel¬

Expanded text:
 diffluens discretaque uarie in humorem, spiritum et aereas auras dissoluitur; aer porro exustus ignem creat rursumque extinctus ignis aera corpulentior factus instituit, aer item crassior factus in nubes nebulasque concrescit, quibus elisis et expressis pluuiae stagnorumque et fontium largitas demumque ex aqua terrenae moles aggerantur. Atque ita circuitu quodam uires fomentaque generationis corporibus inuicem sibi mutuantibus nec in una eademque forma perseuerantibus quae tandem erit certa eorum et a cunctatione semota comprehensio? Nulla certe. Quapropter de cunctis huius modi mutabilibus ita est habendum: hoc quod saepe alias aliter formatum nobis uidetur et plerumque iuxta ignis effigiem non est, opinor, ignis sed igneum quidnec aer sed aereum, nec omnino quicquam uelut habens ullam stabilitatem. Denique ne pronominibus quidem ullis signanda sunt quibus in demonstratione uti solemus, cum dicimus 'hoc, uel'illud,; fugiunt enim nec expectant eam appel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit maciesius trea cedit. & thereũ q uenit sine mortis legibꝰ euũ. Uorũ
duia cũ inmortalitatis eã pocłm cernet ebibisse.: quo &chieris illã celũ ꝑge

Expanded text:
it macies, uis terrea cedit aethereumque uenit sine mortis legibus aeuum. Verum diua cum immortalitatis eam poculum cerneret ebibisse, quo e terris illam caelum pe
Abbreviated transcription (Latin):
aensui aẽtes ipsi dicunt᷑ dii. ⁊ cclices alias phibent᷑ causarũ q latenciũ
arcana ꝯponunt. Sunt enĩ puriores. nec admodũ cos mortaliũ curarũ

Expanded text:
antes ipsi dicuntur dii, et caelites alias perhibentur causarumque latentium arcana componunt. sunt enim puriores, nec admodum eos mortalium curaru
Abbreviated transcription (Latin):
prestanti ꝗc quã facere nisi pulchrũ. eratq certum tantȩ diuinitati.
nihil eoꝵ que sentiuntur. habens dum taxat. nec intellegens. melius. eẽ.
intellegente. intellectũ porro non nisi animȩ ꝓuenire. Hac gͥ reputatione

Expanded text:
praestanti quicquam facere nisi pulchrum eratque certum tantae diuinitati nihil eorum quae sentiuntur, hebes dumtaxat nec intellegens, esse melius intellegente, intellectum porro nisi animae non prouenire. Hac igitur reputatione
Abbreviated transcription (Latin):
& mox aut aliqͣnto pꝰ futura portendant. ł cũ insolitis
rursus emergunt. & apparent qͣntos denuntient motus. his ꝗrationẽ motꝰ earum
intellegere possunt : Qua ꝓpterea quȩ desi derib uisibilibq diuinis potestatib dictas
satis suꝑque dicta finẽ habeant suum. At uõ in uisibiliũ diuinarũ potestatũ. quae
de mones nuncupant᷑. p̃stare rationẽ mauis est opus. quã ferre ualeat hõis ingenium
Igitur cõpendiũ ex credulitate sumat᷑. Credamꝰꝗ his apud scłm pͥus cũ ipsi cogitati¬
onẽ ꝓpinꝗtatẽq diuini gñris p̃ferrent. de natura deoꝵ maiorũ atq auoꝵ deque
iris singuloꝵ ȩt̃na monim̃ta in libris posteritatis reliquerun
filiis aut nepotib satis in religiosum quãuis in congrues. s necessariis ꝓbationibus

Expanded text:
 mox aut aliquanto post futura portendant, uel cum insolitis horis curriculisque temporum rursus emergunt et apparent, quantos denuntient metus his qui rationem motus earum intellegere possunt, cunctaqusatis superque dicta finem habeant suum. At uero inuisibilium diuinarum potestatum quae daemones nuncupantur praestare rationem maius est opus quam ferre ualeat hominis ingenium; igitur compendium ex credulitate sumatur. Credamus ergo his qui apud saonem propinquitatemque diuini generis praeferrent, de natura deorum, maiorum atque auorum deque genituris singulorum aeterna monumenta in libris posteritati reliquerunt. Certe deorum filiis aut nepotibus non credi satis inreligiosum; quamuis incongruis nec necessariis probationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ohẏmenee decens cypridis qui marima cura es.
Hurc tibi nam flagͣns re cupido micat
Seu tͥ qđ bacchiis pat̾ est placusse choreas
C antare ad thalamos. seu genitͥcis habes
Com̃e u̾nuficis florentia limina sertis
Seu ꝯsanguineo gr̃a trina dedit.
C onubiũ diuũ ꝯponens calliophea senoui

Expanded text:
Hymenaee decens, Cypridis quae maxima cura es hinc tibi nam flagrans ore Cupido micat, seu tibi quod Bacchus pater est placuisse choreas, cantare ad thalamos seu genetricis habes, comere vernificis florentia limina sertis seu consanguineo Gratia trina dedit: conubium divum componens Calliopea carmi
Abbreviated transcription (Latin):
resplenduit. At cingłm qͦ pectꝰ annectẽt. sib i prudens mat̾ absctũ.
& ne pbilologia ipsiꝰ honestis careret ornatib eiꝰ pectori qͦ ueriꝰ comet᷑ apporit.
Calieos uͦ p̃t̾ea ex papyro textili subligauit. Neqͥd eiꝰ m̃bra pollueret morticirũ.

Expanded text:
resplenduit. At cingulum, quo pectus annecteret, sibi prudens mater exsoluit et, ne Philologia ipsius Phronesis careret ornatibus, eius pectori quo uerius comeretur apponit; calceos praeterea ex papyro textili subligauit, nequid eius membra pollueret morticinu
Abbreviated transcription (Latin):
intior illo resplendebat amnis quẽ p̃t̃ aetos fortunarũ ille ꝯsistẽs ppls appetebat
Quarũ alias eiꝰ odor ⁊ halatꝰ illexerat: alias lenis unde canor ꝑmulsere mo

Expanded text:
ior resplendebat amnis, quem praeter ceteros Fortunarum ille consistens populus appetebat, quarum alias eius odor et halatus illexerat, alias lenis undae canori permulsere mod
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius uimgente uͥga
Dirũ stupet uenenũ c̃iu urꝰ om̃o fanti¬
Orbe facit gemellũ
est doctꝰ ille aucũ s aoctior puella
Nunc ñc baant᷑ artes
Quassic sacͣtis ãbo Ut aẽt meare celo
Reserent caducis astͥ
aclucidã usq ad eł̾rã łia sibuolare uota

Expanded text:
cuius uigente uirga dirum stupet uenenum; cui uirus omne fantrbem facit gemellum. Est doctus ille diuum, sed doctior puella. Nunc nunc beantur Artes, quas sic sacratis ambo, ut dent meare caelo, reserent caducis astra ac lucidam usque ad aethram pia subuolare uota.
Abbreviated transcription (Latin):
his ꝗꝑpe oraculis ostendet᷑ penes laiũ fuisse ne sereret: quȩ p̃cessio ẽ. Qđ porro
insecutũ ẽ. iamñ in potestate laii: sed potius innecessitate fatali iuita meritũ¬
fatali¬
p̃cessioĩs. Qđ si neceẽ eet̃ laio sortẽ illã incurere. aut iam dudũ immineret clades
illa m ex inuitabili ratie ẽ necessitate. uacaret sciscitatio. uacaret etiã p̃dictio. Sed
ille ꝗdẽ ut pote p̃scus quę sequerent̾. sem̃tẽ uixta fatũ fieri uetabat. sciens in po¬
testate eiꝰ positũ si abstinere uellet. lauis uõ ut hõ nescius futuroꝵ ab eo ꝗsciret ꝗd a¬
ndũ sibi eẽt sciscitabat᷑. Seuit aut̃ ñ fato eliciente. sed uictꝰ ini
fama futũm. si rediret ad patͥam longa uitȩ spatia portendi sine gła. bellaũ tam̃.
nulla fati cogente uiolentia. Nulla ꝗꝑpe in optioẽ ancipiti. sed tãquã bilis uiolentia

Expanded text:
His quippe oraculis ostendit penes Laium fuisse ne sereret, quae praecessio est; quod porro His quippe oraculis ostendit penes Laium fuisse ne sereret, quae praecessio est; quod porro insecutum est, iam non in potestate Laii sed potius in necessitate fatali iuxta meritufatalipraecessionis. Quod si necesse esset Laio sortem illam incurrere aut iam dudum immineret clades illa ex ineuitabili necessitate, uacaret sciscitatio, uacaret etiam praedictio. Sed ille quidem, utpote praescius quae sequerentur, sementem iuxta fatum fieri uetabat sciens in potestate eius positum, si abstinere uellet; Laius uero, ut homo nescius futurorum, ab eo qui sciret, quid agendum sibi esset sciscitabatur, seuit autem non fato eliciente sed uictus intefama futurum; si rediret ad patriam, longa uitae spatia portendi sine gloria. Bellauit tamen nulla fati cogente uiolentia, nulla quippe in optione ancipiti, sed tamquam bilis uiolentia,
Abbreviated transcription (Latin):
Ẽitẽ clata huic informatio rẽ omẽm recte regendi. lex quȩ in munere
atq actu posita fatũ etinet. ht̃ trctũ et c̃sequentiã talẽ. Si ħ erit. seꝗt᷑
a fato plurimũ differẽs. ut suit tna. đ in nob positũ ẽ & ipsũ fatũ . & ꝙ
scdĩ fati legẽ ꝓmeritis ĩminet. Deiñ ipsius legis uerba ponit. qua se comitẽ
dõ fecĩt anima eoꝵq aliꝗd uidit̃ q̃ uere st̃ uiq ad altĩus circuitꝰ tp̃serit
in columis. ac si fidẽ hfaciet. sẽꝑ in columis manebit. est gͥ totũ ħ leret
et edictũ. ꝙ farũ pͥe uocat᷑. Secutũ uõ soeratẽ legis edictũ dõ se comitẽ p̃buisse.
ꝓpnũ socratis op̃. Porro ꝙ cũ ita uiuet̃ socrates. anima eiꝰ usq ad altĩus circuit᷑
laio sẽꝑ incolumis erit iunta fatũ. hac ratioẽ laio p̃dictũ ẽ ab apolline. Caue uecitos
libeꝵ sulcos seras. Gnãtꝰ ille te mactabit impie. & oĩs aula resperget᷑ sanguine.

Expanded text:
substantia positum, est item data huic informatio rem omnem recte gerendi lex, quae in munere atque actu positum fatum continet et habet textum et consequentiam talem: «si hoc erit, sequetur a fato plurimum differens, ut sint tria: quod in nobis positum est et ipsum fatum et quod secundum fati legem pro meritis imminetdeo fecerit anima eorumque aliquid uiderit quae uere sunt, usque ad alterius circuitus tempus erit incolumis, ac si semper hoc faciet, semper incolumis manebit». Est igitur totum hoc lex et edictum quod fatum proprie uocatur, secutum uero Socratem legis edictum deo se comitem praebuisse proprium Socratis opus; porro quod, cum ita uiueret Socrates, anima eius usque ad alterius circuitus  in Socrate, semper incolumis erit iuxta fatum. Hac ratione Laio praedictum est ab Apolline: Caue uetatos liberum sulcos seras: generatus ille te mactabit impie et omnis aula respergetur sanguine.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tumatiã. uelut edicto cõplectiur. Anĩ adũsioẽs porro uel p̃m̃ia exorunt᷑
scđm collocati meriti p̃cessionẽ. Collocati aut̃ in alterutrã partẽ meriti p̃cessio

Expanded text:
contumaciam uelut edicto complectitur. Animaduersiones porro uel praemia exoriuntur contumaciam uelut edicto complectitur. Animaduersiones porro uel praemia exoriuntur secundum collocati meriti praecessionem; collocati autem in alterutram partem meriti praecessio
Abbreviated transcription (Latin):
potentiãq intelligẽs principalẽ causã om̃uĩ q̃ in mundo c̃sequent᷑. c̃tinueq fiunt.¬
h̃ porro anima ẽ mundi triꝑtita.ꝙ in sub̾a positũ fatũ insuꝑ iorib diximꝰ. Scitũ
porro lex dĩ ẽ. quã in excusabilẽ fore asseruimꝰ ob in euitabilẽ causã . h porro
lex et oratio ẽ et sanctio ꝗ sancx̃ ds̃ animȩ mundi ad ꝑpetuã rerũ omiũ gub̾na¬
sionẽ. scilicet ut ingeometrica inicia ex pressioẽ sunt. theoremata uõ scdm̃
p̃cessionẽ. Concessis ꝗ ꝑpe iniciis ut note. et itẽ linee cetoꝵ̃q huimodi uelut
originibꝰ elem̃tisq. theoremata scđm cc̃essionẽ aꝑuint̾ qͣsi. q̃ hnt̃ c̃sequentiã
dentes ex meritis nr̃is ht̃ ut initia quedã. Quȩ poro necessitatib ẽstricta ꝓ¬
ueniunt. uixta p̃cessionẽ necessitatẽq eiꝰ c̃sequent᷑ eueniunt. Ginitiũ diuinȩ
legis .i. fati: ꝓuidentia. fatũ uõ qđ et parendi sibi obsequii uĩ : et ñ parcendi

Expanded text:
potentiamque intellegens principalem causam omnium quae in mundo consequenter ctantia positum fatum in superioribus diximus. Scitum porro dei lex est, quam inexcusabilem fore asseruimus ob ineuitabilem causam. Haec porro lex et «oratio» est et «sanctio», quam sanxit deus animae mundi ad perpetuam rerum omnium gubernacundum praecessionem, scilicet ut in geometrica initia ex praecessione sunt, theoremata uero secundum praecessionem; concessis quippe initiis, ut notae et item lineae ceterorumque huius modi uelut originibus elementisque, theoremata secundum praecessionem aperiuntur, quasi quae habeant dentes ex meritis nostris habet ut initia quaedam; quae porro necessitatibus constricta proueniunt, iuxta praecessionem necessitatemque eius consequenter eueniunt. Ergo initium diuinae legis, id est fati, prouidentia, fatum uero quod et parendi sibi obsequium et non parendi
Abbreviated transcription (Latin):
bentam & uiuum ppłm quondam fuusse ꝓpugnatoresq: quos iste institu¬
ebat. ad tolle rantiam laborum uirtitemq animi. gimnasus & musica
mansuetudine maiores nr̃os fuisse. qͦs ille sacerdos aegyptius p̃dicaret qͣ ndo
acta eoꝵ nutrimentis ad hꝰ memo ratis institutisq coni
quippe nobis a socrate muneri ñ alit̃ satis fieri arbitror ꝑnisi consensum
urbeni uario sermone ueteres athenas fuisse. Quare misocrate fierihui
cemodi remuneratione contẽptus estima : nullã uõ aliam ericia magis
apꝓbabo : quã istam ipsam quȩ est ꝓpria pͣsentiũ feriarũ magnificum
uõ illud non fictam cõm̃ticiamq fabulã. sed ueram historiã intȩ possibilis

Expanded text:
et uiuum populum quondam fuisse, propugnatoresque, quos iste instituebat ad tolerantiam laborum uirtutemque animi gymnasiis et musica mansuetudine, maiores nostros fuisse, quos ille sacerdos Aegyptius praedicaret, quando facta eorum nutrimentis ab hoc memoratis institutisque conueniant. Imperato quippe nobis a Socrate muneri non aliter satisfieri posse arbitror nisi consensu  depinxit urbem ueteres Athenas fuisse. Quare, mi Socrate, fieri remuneratione contentus aestima. Nullam uero aliam, Critia, magis approbo quam istam ipsam quae est propria praesentium feriarum, magnificum uero illud non fictam commenticiamque fabulam, sed ueram historiam uitae possibilis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in aliqua obscuritate uersantur. Est gͥ anima uixta platonem
antiani. carens corpore. semet ipsã mouens rationabi
quodam sensibus excitato. Sed quia cuncta quȩ sunt diuiduntur in
.xͦ. gnr̃a ¶ cuiusq generis suscipiet ꝓprietatẽ eidem generi sociabitur.
stat porro inter om̃s ex om̃ib cathegoriis proprium essentiȩ fore.
suscipere ⁊ trarias passiones uicissim. & esse antiquissimã p̃nosciq gen¬
rib cȩteris. Ut gͥ corpus. ut puta hominis essentia ÷ sine ulla dubitatio¬

Expanded text:
quae in aliqua obscuritate uersantur. Est igitur anima iuxta Platonem substantia carens corpore semet ipsam mouens rationabilquodam sensibus excitato —, sed quia cuncta quae sunt diuiduntur in decem genera, quod cuiusque generis suscipiet proprietatem eidem generi sociabitur. Constat porro inter omnes ex omnibus categoriis proprium essentiae fore suscipere contrarias passiones uicissim et esse antiquissimam praenoscique generibus ceteris. Vt igitur corpus, ut puta hominis, essentia est sine ulla dubitatio
Abbreviated transcription (Latin):
niuib candicabat. licet ⁊̃ ille puer posse fieri credet᷑. Eiꝰ qiux gͣn¬
aeua corpulenta ꝙ mat̾ qͣuis fecunda cͥeũfusaq partubꝰ tũ Nordam

Expanded text:
niuibus candicabat, licet ille etiam puer posse fieri crederetur. Eius coniunx grandaeua corpulentaque mater quamuis fecunda circumfusaque partubus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
factos quoq: memoria comitabit᷑. At uõ simulacroꝵ quȩ inspeculis oboriunt᷑ umbrarũ
etiã quȩ in humida cernunt᷑ suꝑ ficie facilis assecutio ẽ. Si quidẽ utriusq ignis tã intimi
quã extra positi c̃ cursu incedente. int̾sitã aliquã leuẽq materiae suꝑficiem. formatiq
in multas & uarias figuras simulacra. ex leuigati corporis conspectu resultant. dexterȩ
quȩ sunt sinistrȩ uident᷑ in hisdẽ speculis in solito qͦdã more : ꝓpterea
ꝓ dextris partib uisus c̃tra sinistrã parte speculi sinistris itẽ contra dexteram
positis motu facto corporis ex ad uerso partis eius unde motꝰ sit gesticulatꝰ motus
imago. At uõ dexterȩ corporis partes. dexterȩ ita ut sunt. inspeculis quoq: sinistrȩ
itẽ sinistrae uidentur. cũ ex coitu uisus & splendoris. & specul
c̃globata imago recidet. Qđ sit quotiens teres speculi serenitas hinc inde tumidi-

Expanded text:
factos quoque memoria comitabitur. At uero simulacrorum quae in speculis oboriuntur, umbrarum etiam quae in humida cernuntur superficie, facilis assecutio est, siquidem utriusque ignis tam intimi quam extra positi concursu incidente in tersam aliquam leuemque materiae superficie in formatique in multas et uarias liguras simulacra ex leuigati corporis conspectu resultant. Dextrae porro partes quae sunt sinistrae uidentur in isdem speculis insolito quodam more, propterea quod dextris partibus uisus contra sinistram partem speculi, sinistris item contra dextram positis, motu facto corporis ex aduerso partis eius unde motus fit gesticulatur motus imago. At uero dextrae corporis partes dextrae ita ut sunt in speculis quoque sinistraeque item sinistrae uidentur, cum ex coitu uisus et splendoris e speculo corpulentior conglobata imago recidet; quod fit, quotiens teres speculi serenitas hinc inde tumidi
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. ⁊ qcqͥd apprẽderat uenustabant. x ue qͥdẽ uͥginẽ pꝰꝗ lumine
repleue: musis iã mixtȩ ⁊̃ gesticłationes ꝯsonas atq hymeneia dede̾ tͥpu

Expanded text:
bantur et quicquid apprehenderant uenustabant: quae quidem uirginem postquam lumine repleuere, Musis admixtae etiam gesticulationes consonas atque hymeneia dedere tripu
Abbreviated transcription (Latin):
nihil ẽẽ. mirũ. sicũ initia. & quasi quȩdam fundamenta doginatis.
in becilla & minus idonea iacta sint totum eoꝵ dogma nutet. uȩ
est enĩ eoꝵ de anima opinio: nẽpe ꝙ exmisuitis corpusculis con¬
stet. Ergo corpus initium est animȩ & erit animȩ ꝓpria nulla
stantia. sed potius corporis. corpus enĩ animam cri¬

Expanded text:
nihil esse mirum si, cum initia et quasi quaedam fundamenta dogmatis nihil esse mirum si, cum initia et quasi quaedam fundamenta dogmatis imbecilla et minus idonea iacta sint, totum eorum dogma nutet. Quae est enim eorum de anima opinio? Nempe quod ex minutis corpusculis constet. Ergo corpus initium est animae et erit animae propria nulla substantia, sed potius corporis; corpus enim animam cr
Abbreviated transcription (Latin):
sapiamus. quando scientia. disciplineq assiduo sensus. exercitio
corroborentur. prudentieq initium ex aliquo temptamento orsũ.
usq assiduo ꝓmotũ ꝑueniat ad ꝑfectionẽ. dũ frequens obseruatio
rudim̃ta creat. rudimenta itẽ artem. quȩ temporȩ atq usu con¬
firmata. fit disciplina. Idem negant principalẽ animȩ uĩ consistere
in capite.ꝓpterea ꝙ pleraq animalia capite secto uiuant ad tẽpꝰ
& agant solita tamquã nullo dãpno. allato corporis uniuersitati.
ut apes & item fuci. quȩ licet capitibus abscisis u̾iuunt & uolant
admonumentũ aculeisq scđm naturam suã defendunt quȩ non
facerent. si in capite consisteret. ꝙ est in anima principale. &iã in cor¬
de negant. crocodillos enĩ auulsus cordib aliquan du uiuere. &
resistere aduersum uiolentiã. hoc idẽ etiam intestudinib obserua¬
tum marinis & terrestrib: capris. Aduersumq̃: respondetur ab aliis.

Expanded text:
sapiamus, quando scientiae disciplinaeque assiduo sensus exercitio sapiamus, quando scientiae disciplinaeque assiduo sensus exercitio corroborentur prudentiaeque initium ex aliquo temperamento orsum usuque assiduo promotum perueniat ad perfectionem, dum frequens obseruatio rudimenta creat, rudimenta item artem quae tempore atque usu confirmata fit disciplina. Idem negant principalem animae uim consistere in capite propterea quod pleraque animalia capite secto uiuant ad tempus et agant solita tamquam nullo damno allato corporis uniuersitati, ut apes et item fuci, quae licet capitibus abscisis ad momentum uiuunt et uolant aculeisque secundum naturam suam se defendunt, quae non facerent, si in capite consisteret quod est in anima principale. Illud etiam in corde negant; crocodilos enim auulsis cordibus aliquamdiu uiuere et resistere aduersum uiolentiam, hoc idem in testudinibus obseruatum marinis et terrestribus capris. Aduersum quae respondetur ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
sentiendi & int̃ mnare adcȩterũ corpus Isq cõmunis sensus est tactꝰ
sed sit ꝓpitius ob diuersitatẽ m̃brorũ quibus sentimus. Qualia enim
fueruit organa sentiendi. talis sensus existit. ut ꝑ oculos uisus. auditꝰ:
ꝑ aures. atq in eundẽ modũ ceteri unus tamen est sp̃s qui in multis
de formatur. Aut enĩ moles quȩdam sunt. leues & globose he edẽq
ad modũ delegatȩ .ex quibus anima subsistit quod totũ sp̃sest
ut a sclepia desputat. aut ignote atomi iuxta de mocritum. qui
ex hisdem conporibus ignẽ & animã censet excudi. ł id ipsum a tomi
casu quodam & sine ratione concurrens inunũ & animã creante
acerba quȩdã qui hoc uident assidue spuunt increm̃to saliuȩ. &
cũ oscitantib simuloscitent alii. inque consonis rithmis moueri nos
iuxta sonos. Quȩ cũ ita sint quęrunt qui magis capite . quã pedibus

Expanded text:
sentiendi et intermanare ad ceterum corpus. Isque communis sensus est tactus, sentiendi et intermanare ad ceterum corpus. Isque communis sensus est tactus, sed fit proprius ob diuersitatem membrorum quibus sentimus. Qualia enim fuerint organa sentiendi, talis sensus existit, ut per oculos uisus, auditus per aures, atque in eundem modum ceteri; unus tamen est spiritus, qui in multis deformatur. Aut enim moles quaedam sunt leues et globosae eaedemque admodum delicatae, ex quibus anima subsistit, quod totum spiritus est, ut Asclepiades putat, aut ignitae atomi iuxta Democritum, qui ex isdem corporibus et ignem et animam censet excudi, uel id ipsum atomi casu quodam et sine ratione concurrentes in unum et animam creantes, acerba quaedam, qui hoc uident assidue spuunt incremento saliuae et cum oscitantibus simul oscitant alii, inque consonis rhythmis moueri nos iuxta sonos. Quae cum ita sint, quaerunt qui magis capite quam pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui rationabilis motus principalis animȩ potestas est ꝓptereaq princi¬
palem animȩ potestatem asserit incapite sedes habere. Sed qm̃ de hoc
diuersȩ opiniones. philo sophorũ tã ueterũ. quã nouorũ exuterint.
ueritatẽ p̃stet platonis fiet palã. Qui diuiduã fore siluę substantiam
censuerunt. in ter ponentes in menso in animo. ex tertia modo partes
quidẽ. sed in differenter sui similes. tum a tomos. ł solidas moles. nullũ
locũ certũ definitũq principali animȩ parti dederunt. Sp̃s quippe
ut ipsi asseuerant ꝑ fauces ad pulmonẽ cõmeans in respiratione attenuat᷑.¬
ad cordis sedem facit transitũ. Deinde ꝑ arterias quȩ sunt a corde
porrec te ꝑuenit. ad caroticas. ita appellatas uenas ꝙ̃ hȩ edẽ uulne¬
rate mortem asferant soporiferam. Perquas idẽ sps ad caput fertur
ꝑtenuis neruoꝵ angustos meatus. atq ibi pͥmũ nasci dicunt initiũ

Expanded text:
motum, qui rationabilis motus principalis animae potestas est; proptereaque princimotum, qui rationabilis motus principalis animae potestas est; proptereaque principalem animae potestatem asserit in capite sedes habere. Sed quoniam de hoc diuersae opiniones philosophorum tam ueterum quam nouorum extiterunt, eris ad ueritatem praestet Platonis fiat palam. Qui diuiduam fore siluae substantiam censuerunt interponentes immenso inani modo expertia, modo partes quidem, sed indifferentes, sui similes, tum atomos uel solidas moles, nullum locum certum definitumque principali animae parti dederunt. Spiritus quippe, ut ipsi asseuerant, per fauces ad pulmonem commeans, in respiratione attenuatad cordis sedem facit transitum, deinde per arterias quae sunt a corde porrectae peruenit ad caroticas ita appellatas uenas quod eaedem uulneratae mortem afferant soporiferam; per quas idem spiritus ad caput fertur per tenues neruorum et angustos meatus, atque ibi primum nasci dicunt initium
Abbreviated transcription (Latin):
Demonstrat ȩtiam quȩ principales cause sint. quȩ itẽ principalib accidant.
Quȩ itẽ sintꝰ ipsa quidem in mobilia moueant᷑ tamen aliaq demũ quȩ¬
ab his ipsis mouentur ex aliqua necessitate. q̃q curatione mouent. ad
im rei utilis alicuius. q̃q sine ratione. & ut libet. Orditur deniq
acapite. quã partẽ corporis principali quadam esse eminentia dicit. ꝓp¬
tereaq oportuisse in excelso atq eminenti loco tamquã arcem totius cor¬
poris collocari indomicilium ẽẽt. partis animȩ principalis. ꝙ hegemo
opinatris. altera uixta quã sapientia cũ disciplina. & itẽ prudentia cum
rectis opinionib conualescunt. Quas duas diuinas circũ actiones animȩ
idem auctor appellat. uixtaq eas diuinas potestates. quę fingebant
corpora hominũ adsimilitudinẽ mundani corporis formas sedicit caput
lũ. & globosum cuiq informato. conexuisse rationabilẽ

Expanded text:
Demonstrat etiam quae principales causae sint, quae item principalibus accidant, Demonstrat etiam quae principales causae sint, quae item principalibus accidant, quae item sint ipsa quidem immobilia moueant tamen alia, quae demum ab his ipsis mouentur ex aliqua necessitate quaeque cum ratione mouent ad effectum rei utilis alicuius, quaeque sine ratione et ut libet. Orditur denique a capite, quam partem corporis «principali quadam» esse «eminentia» dicit proptereaque oportuisse in excelso atque eminenti loco tamquam arcem totius corporis collocari, ut domicilium esset partis animae principalis, quod hegeopinatrix altera, iuxta quas sapientia cum disciplina et item prudentia cum rectis opinionibus conualescunt. Quas duas diuinas circumactiones animae idem auctor appellat iuxtaque eas diuinas potestates, quae fingebant corpora hominum, ad similitudinem mundani corporis formasse dicit caput rotundum et globosum eique ita informato conexuisse rationabilem
Abbreviated transcription (Latin):
exanima & corpore. Quotus quisq gͥ utriusq curauit. erit in colomis
& fortis. qui neuirũq mancus. & debilis. qui alterũ ex duob clauđ gͦ
in docilis. & corpori tantũ diligentiam imꝑtiens. claudam habebitꝰ uitã
ꝓculdubio claudã quoq etiam illius animã fore. cuius recte quidem
snt opiniones. sed nequaquã sacris intelligibilium archunoꝵ sit ini¬
tiatus. Simul quia de totius hõis constitutione. disseruit. integre per
partes. nc̃ m̃bratĩ. quȩ sicut inmundani corporis constitucione fecerat
utilitatẽ cuiꝰq m̃bri reuelat. causasq reddit uisus nr̃i. & auditus. sen¬
suum . quoq utilitatem ꝑsequitur. & eoꝵ m̃broꝵ. quȩ sensum ad uiuant:
Dicit etiam dememoria. dicit de somnus. eorum quoq causas reddit. quae
inspeculis simulacra cernuntur. & eoꝵ om̃i ũ causas rationesq sub diuidit.

Expanded text:
ex anima et corpore. Quotus quisque igitur utrumque curabit, erit incolumis ex anima et corpore. Quotus quisque igitur utrumque curabit, erit incolumis et fortis; qui neutrum, mancus et debilis; qui alterum ex duobus, claudus. Ergo indocilis et corpori tantum diligentiam impertiens claudam habebit uitam procul dubio; claudam quoque etiam illius animam fore cuius rectae quidem sint opiniones, sed nequaquam sacris intellegibilium arcanorum sit initiatus. Simul quia de totius hominis constitutione disseruit integre per partes, nunc membratim, sicut in mundani corporis constitutione fecerat, utilitatem cuiusque membri reuelat causasque reddit uisus nostri et auditus. Sensuum quoque utilitatem persequitur et eorum membrorum quae sensum adiuuant. Dicit etiam de memoria, dicit de somniis. Eorum quoque causas reddit quae in speculis simulacra cernuntur et eorum omnium causas rationesque subdiuidit.
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ in qͦ sunt opmdtiones . quam subegerint atq: inseruitiũ
relegerint sensus usq: ad eo. ut cũ seruiat dominari seputet. &
aliquid expͥstino splendore. ac dignitate retinere. Aonequis eũ
putaret deanima: cuius libet animalis hȩc dicere addidit :
Crescente uõ hõe. post quã in crem̃ti nutricationisq tenui iam¬
nuo meatus effluet. animeq circuitus tranquillio remotu uitam
suam ꝑ aget. ꝓcessuq tp̃ris sed atiores erunt. Merito. fit eñi melior
indies quanto fit ꝑfectior. & in cognitione rerũ exercutauor Tc̃
quippe nunci sensus minoris er̃ auc toritatis minorisq apud animã
sidei de p̃hensa fallendi consuetudine maxime. sisit inquit studus
elegantiorib erudita immunis. om̃i ꝑturbatione. atq aegritudine
deget acuum sineglegetꝰ. claudum it̃ uitȩ serpens cum fumiliari demũ
stulticia reuocabitur ad inferna. Consequenter nãq sibi hõem cõponit

Expanded text:
animae, in qua sunt opinationes, quam subegerint atque in seruitium animae, in qua sunt opinationes, quam subegerint atque in seruitium redegerint sensus usque adeo ut, cum seruiat, dominari se putet et aliquid ex pristino splendore ac dignitate retinere. Ac ne quis eum putaret de anima cuiuslibet animalis haec dicere, addidit: crescente uero homine «postquam incremriuo meatus effluet animaeque circuitus tranquilliore motu uiam suam peragent processuque temporis sedatiin dies, quanto fit perfectior et in cognitione rerum exercitatior; tunc quippe nuntii sensus minoris erunt auctoritatis minorisque apud animam fidei deprehensa fallendi consuetudine. Maxime si sit studiis, inquit, elegantioribus erudita, «immunis omni perturbatione atque aegritudine deget aeuum; si negleget, claudum iter uitae serpens» cum «familiari demum stultitia reuocabitur ad inferna». Consequenter sibi; namque sibi hominem componit
Abbreviated transcription (Latin):
stantes in leua nr̃a certe habemus. cẽ stantiũ dextras partes. Itẽ illi
similit̃ nr̃as. rursumq leuas partes indexteram. Sigͥ inquid alter ex
duob recte. & scđm naturã stet. Alter uõ ita ut caput solo sigat.
pedes ꝓcapute substollat. & sint ex ad uerso. tunc se in spicientes inuicẽ
opinabuntur dexteras partes sinistras. sinistras. dextras. in uicẽ tale
aliquid pati dicit animas quoq uxta rerũ contẽplationẽ interinua
& rec̃s in corporatas. Cũ gͥ ita se habȩbit. & audiet intellegibilẽ esse na¬
m. & sine corpore quȩ sola uere ꝑpetuoq: eadẽ sit. ruri¬
quȩ nascuntur. & occidunt .i. de corporib atq sensilib: ꝙ fluida sint.
& mutabilia. opinor tẽ ad uocatus sensib puerilis anima testimo¬
nis eoꝵ facile credens intellegibilẽ quidem naturam nullam esse
taq p̃sumens non opinor m̃tis. intellectusq: cõposerit. Ideoq: ad didit.

Expanded text:
stantes in laeua nostra certe habemus contra stantium dextras partes, item illi stantes in laeua nostra certe habemus contra stantium dextras partes, item illi similiter nostras rursumque laeuas partes in dextra. «Si igitur, inquit, alter ex duobus recte et secundum naturam stet, alter uero ita ut caput solo figat, pedes pro capite sustollat et sint ex aduerso, tunc se inspicientes inuicem opinabuntur dextras partes sinistras, sinistras dextras inuicem». Tale aliquid pati dicit animas quoque iuxta rerum contemplationem inter initia et recens incorporatas. Cum igitur ita se habebit et audiet intellegibilem esse naturam et sine corpore, quae sola uere perpetuoque eadem sit, rurquae nascuntur et occidunt, id est de corporeis atque sensilibus, quod fluida sint et mutabilia, opinor tunc aduocatis sensibus puerilis anima testimoniis eorum facile credens intellegibilem quidem naturam nullam esse itaque praesumens non, opinor, mentis intellectusque compos erit. Ideoque addidit:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s opiniones supinas uocat. cum ea quȩ lȩdunt comoda. quȩq ꝓs̃.
ia esse arbitrantur. iđ cũ ad uoluptatẽ ꝑniciosam feru
duntur aũt salubri labore. Qđ ꝓfecto numquã contigeret. nisi nimiũ
sensib crederent. qui natura plurimũ inuipiendo iugent. Atq ut torã
rẽ. plane expediret. exemplo quoq utitur ꝑspicuȩ claritudinis. Sũma
dementia ÷ cũ quis non solum ignoret. sed id ipsum ꝙ ignoret. nesciat.
ꝓptereaq falsis consentia imaginib quȩq uera sunt. falsa eẽ. p̃sumat.
ut cũ maliciã quidẽ ꝓdeẽ. uirtutẽ uõ ob esse ꝑniciemq afferre arbi¬
trantur. Quȩ quidẽ opinio usq ad nouissimã ȩtatẽ plerosq: cõmitatur
ifacere in iuriã cõmodissimũ recte dãpnosum putant.
execrantur. Hos aristotiles senes pueros uocat. qđ mens eorum amente
puerili minime differat. exemplum ꝙ diximus later ẽ. ex ad uersum

Expanded text:
omnes opiniones «supinas» uocat, cum ea quae laedunt commoda quaeque prosomnes opiniones «supinas» uocat, cum ea quae laedunt commoda quaeque prosunt noxia esse arbitrantur, id est cum ad uoluptatem perniciosam feruntur, offenduntur autem salubri labore. Quod profecto numquam contingeret, nisi nimium sensibus crederent, qui natura plurimum in decipiendo uigent. Atque ut totam rem plane expediret, exemplo quoque utitur perspicuae claritudinis. Summa dementia est cum quis non solum ignoret sed id ipsum quod ignoret nesciat proptereaque falsis consentiat imaginibus quaeque uera sunt falsa esse praesumat, ut cum malitiam quidem prodesse, uirtutem uero obesse perniciemque afferre arbitrantur; quae quidem opinio usque ad nouissimam aetatem plerosque comitatur, qui facere iniuriam commodissimum, recte damnosum putant proptereaque execrantur. Hos Aristoteles senes pueros uocat, quod mens eorum a mente puerili minime differat. Exemplum quod diximus tale est: ex aduerso
Abbreviated transcription (Latin):
atq agere actus in congruos. cogentes falsis opinionib credere.
illas ait . & analogias tamquã regiones sua & loco pulsas. quȩ
consentaneos motus animȩ cę̧lestib tramitib dirigebant.
Illud significans. ꝙ in pueris mens quidẽ intellectusq om̃ino
sit ociosus. & uelut constrictus uinculis. motus eius ꝓhibentib: ratio
tam̃ agat aliquid. cũ uł appetit quid tenera ętas uł udicat.
uł imaginatur non recte. licet ad hȩc trahentibus eam sensibus
atq ea gnr̃ȩ circũ scribentib: obsupͣdictas causas. rerumq: ignoratio¬
nẽ. In quo etiam aristotiles consentit: dic̃s. initio pueros &iam¬
nũ latentis ętatis. om̃s quidẽ uiros putare patres. om̃s aut̃ feminas.
matres. ȩtatis tam̃ accessu discernere. & non nũquã indiscretione
falsi. sepe etiã falsis captos imaginib: porrigere ad ignem: manus. easq

Expanded text:
atque agere actus incongruos, cogentes falsis opinionibus credere.atque agere actus incongruos, cogentes falsis opinionibus credere.illas ait et analogias tamquam regione sua et loco pulsas, quae consentaneos motus animae caelestibus tramitibus dirigebant, illud significans quod in pueris mens quidem intellectusque eius omnino sit otiosus et uelut constrictus uinculis motum eius prohibentibus, ratio tamen agat aliquid, cum uel appetit quid tenera aetas uel iudicat uel imaginatur, non recte licet, ad haec trahentibus eam sensibus atque eo genere circumscribentibus ob supra dictas causas rerumque ignorationem — in quo etiam Aristoteles consentit dicens initio pueros etiamnum lactentis aetatis omnes quidem uiros putare patres, omnes autem feminas matres, aetatis tamen accessu discernere et non numquam in discretione falli, saepe etiam falsis captos imaginibus porrigere ad imaginem manus — easque
Abbreviated transcription (Latin):
tione gustato. Quos quidẽ sensus: ait & initio. & nc̃ usq: maximos.
& uiolentos motus ciere . quippe sensus auxiliante silua. nimio
in ordinatoq fluxu totam animã. actusq om̃s eius uiolentas con¬
cussiones turbare cũq sit anime pars altera sanctior. diuiniorq
quȩ mens. atq intellectus est numquam ex orbitans neq ullis
errorib falsisue opinionib deriuabilis. huius quidem motũ
cohibuerunt. dominationemq eius in tota anima conpescu¬
erunt. contrarios motus agentes. ut esset quidẽ intellectus
in anima. sed nihil ageret. in pedientibus sensib At uõ illam
alterã partẽ animȩ quȩ est opinio ꝑdere quidẽ omino non
poterant. nã hȩc quoq erat p̃dicta diuina potentia. nec solui
nisi ab eo solo qui conexuerat uolebat ante fatale animȩ corpo¬
risq diuigium. Coegerunt tamen aduersum naturã suã niti.

Expanded text:
tione gustatu. Quos quidem sensus ait et initio et nunc usque «maximos tione gustatu. Quos quidem sensus ait et initio et nunc usque «maximos et uiolentos motus ciere», quippe sensus auxiliante silua nimio inordinatoque fluxu totam animam actusque eius omnes uiolenta concussione turbare. Cumque sit animae pars altera sanctior diuiniorque, quae mens atque intellectus est, numquam exorbitans neque ullis erroribus falsisque opinionibus deriuabilis, huius quidem motum cohibuerunt dominationemque eius in tota anima compescuerunt contrarios motus agentes, ut esset quidem intellectus in anima sed nihil ageret impedientibus sensibus. At uero illam alteram partem animae, quae est opinio, perdere quidem omnino non poterant — nam haec quoque erat praedita diuina potentia nec solui nisi ab eo solo qui conexuerat ualebat ante fatale animae corporisque diiugium —, coegerunt tamen aduersum naturam suam niti
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. nondum ratione firmata . e inde obnimiũ calorẽ humoremq
in illa ȩtate habundantiã. sicut ipse ait in legib. Pueros nimio ignis
luctari calore. ꝓptereaq in ordinate sine uiditio in ꝓbeq omĩno motꝰ
naturales in pueris cȩle brari. Vnde ait. In menso quippe gurgite
in rigante. & immoderate effluente. In rigante quidẽ cũ nimio
calore cito confectus cẏb resumitur sepius. Effluente uõ iuxta neces¬
sitatẽ egestionis. Testatur hẏpocrates esse cibo nimio recreanda pu¬
erilia: sanciens corpora. ne consumantur dãpnis egestionis. sed ad hi¬
to cẏbo. tenera ȩtas delectatur : inminuto aut denega
Ex quo fit. ut uoluptate quidẽ amplexetur tam quã bonũ. offendatur
aut̃ dolore. tã quã malo. Etiã quȩ extrinsecus accidunt frigus &
siccitas asperior & durior tactus. Quȩ omĩa sensus excitant asperos.
Quȩq his contraria sunt. uicundos & uoluptarios. intactu. odora¬

Expanded text:
tatem nondum ratione firmata, deinde ob nimium calorem humoremque in illa aetate abundantem, sicut ipse ait in Legibus pueros nimio ignis luctari calore proptereaque inordinate sine iudicio improbeque omnino motus naturales in pueris celebrari. Vnde ait: «Immenso quippe gurgite inrigante et immoderate effluente», inrigante quidem cum nimio calore cito confectus cibus resumitur saepius, effluente uero iuxta necessitatem egestionis. Testatur Hippocrates cibo nimio recreanda esse puerilia sanciens corpora, ne consumantur damnis egestionis. Sed adhibito cibo tenera aetas delectatur, imminuto aut denegato dolet; ex quo fit ut uoluptatem quidem amplexetur tamquam bonum, offendatur autem dolore tamquam malo. Etiam quae extrinsecus accidunt, frigus et siccitas, asperior et durior tactus; quae omnia sensus excitant asperos, quaeque his contraria sunt iucundos et uoluptarios in tactu odora
Abbreviated transcription (Latin):
cant corpus eẽ. antiꝗus animadant corpori principatũ. id porro
eadem patiatur. quȩ corpus. Mutabitur ergo tẽpore. & senio. etis¬
itẽ. quȩ fert naira corporis. at tẽptabitur. Atq ita male sundata
sententia. honestũ inuenire non potest exitum. At uõ ex illis qui uigẽ
putant esse siluam. & ad unatione. quadam sibi continuatam empe¬
docles quidẽ principalẽ animȩ iũ constituit in corde sic dic̃s. Sangui¬
ne cordis enĩ nr̃ uiget intellectus. Si quidẽ intimis sensib nr̃is senti¬
amus. ea quȩ sunt extranos ꝓpt̃ cogit ationẽ. Ideoq ait. Terrã t̃reno
sentimus. at ȩthera flammis. Humorẽ humecto : nr̃o spirabi lȩ flatu.
Sed dehis om̃ib qualia sint. quantãue int̾se habeant differentiam.

Expanded text:
cant corpus esse antiquius anima, dant corpori principatum. Id porro eadem patietur quae corpus; mutabitur ergo tempore et senio, ceteitem quae fert natura corporis attemptabitur. Atque ita male fundata sententia honestum inuenire non potest exitum. At uero ex illis, qui iugem putant esse siluam et adunatione quadam sibi continuatam, Empedocles quidem principalem animae uim constituit in corde sic dicens: Sanguine cordis enim noster uiget intellectus, siquidem intimis sensibus nostris sentiamus ea quae sunt extra nos propter cognationem. Ideoque ait: Terram terreno sentimus, at aethera flammis, humorem humecto, nostro spirabile flatu. Sed de his omnibus, qualia sint quantamue inter se habeant differentiam
Abbreviated transcription (Latin):
alias c̃sanguneas. Ne in reputatiõe qͥdẽ ⁊ c̃sidratioẽ. uere existentiꝰ. uereq ꝑ uigilis
gibile atq incorporeũ genꝰ. ꝙ sẽꝑ idẽ ẽ pͥncipalit̃ꝙ subsistat. sine ortu sine occasu
minime mutabilẽ nullã habenꝰ cũ sensib societatẽ. pura m̃te ꝑceptibile. dm̃ uidł
n cogitatioẽs eiꝰ intelligibiles atq incorporea spẽs. Has porro eẽ ꝗdã negant ꝙ hiꝰ usu
accidit. ex alto: ꝓfundo sopore. Demq si ꝗs eoꝰ ad c̃tẽplatiõe ueram minimeq soporitã
excitet ȩt̃nau ỹ in mortaliũ rerũ: indignant̃ ac moleste fert̃ .s. milit̃ ut in policra

Expanded text:
alias consanguineas ne in reputatione quidem et consideratione uere existentis uereque peruigilis gibile atque incorporeum genus, quod semper idem est principaliterque subsistit sine ortu, sine occasu, minime mutabile, nullam habens cum sensilibus societatem, pura mente percipibile, deum uidelicet et cogitationes eius, intellegibiles atque incorporeas species. Has porro esse quidam negant, quod his usu accidit ex alto et profundo sopore. Denique si quis eos ad contemplationem ueram minimeque soporatam excitet aeternarum et immortalium rerum, indignantur ac moleste ferunt, similiter ut in Politia
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽq intellegentiã. Motũ eiꝰ rationabilẽ. sine uoce. sine sono. cũ  sensibile
spectat circulusq: diuersi gñris sine errore fert᷑. ueridico sensu. & certa nunti

Expanded text:
e sint futura metitur, motusque eius rationabilis sine uoce, sine sono cum quid sensile spectat circulusque diuersi generis sine errore fertur ueridico sensu et certa nunti
Abbreviated transcription (Latin):
titit regum. om̃em insulam finitimasq alias optinentiũ. maximeq¬
parti continentis. dominatium. siquidem tertiȩ mundi partis. que libi a dicitur
usq ad agiptum imperarunt. Europe uõ usq ad tyrrenu mare. Quȩ quidem

Expanded text:
titit regum, omnem insulam finitimasque alias obtinentium maximparti continentis dominantium, siquidem tertiae mundi parti, quae Libya dicitur, usque ad Aegyptum imperarunt, Europae uero usque ad Tyrrhenum mare. Quae quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ꝗdq tẽpore tam nascatur. quã occidat. ꝓptereaq de existentib geni¬
turam fieri. & in existens desinere quod finiatur. immortalib ꝑseue¬
rantib a quo fit &itẽ ex quo fit ꝙ gignitur. Rep̃hendunt &iam ꝙ
cum sint in eminenti. p̃stantissimaq & uetere existente alia substan¬
tia rerum om̃ium exempla. mundũ sensilem. uxta immortale exẽ¬
plum adõ factum esse dicat plato. Non enĩ opꝰ ullo exemplo fuisse
quando seminũ ratio incurrens aliquã concipientem. cõ p̃henden¬
temq naturam totum mundum quęq. in eo sunt enixa sit. hęc stoici
de silua deq initus rerũ. partim aplatone usurpantes partim cõm̃tis.
ut facile sit intellegere nullam eos ne suspicaripotuisse diuinam

Expanded text:
quo quidque tempore tam nascatur quam occidat — proptereaque de existentibus geniquo quidque tempore tam nascatur quam occidat — proptereaque de existentibus genituram fieri et in existens desinere quod finiatur, immortalibus perseuerantibus, a quo fit et item ex quo fit quod gignitur. Reprehendunt etiam quod, cum sint in eminenti praestantissimaque et uetere existente alia substantia rerum omnium exempla, mundum sensilem iuxta immortale exemplum a deo factum esse dicat Plato; non enim opus ullo exemplo fuisse, quando seminum ratio incurrens aliquam concipientem comprehendentemque naturam totum mundum quaeque in eo sunt enixa sit. Haec Stoici de silua deque initiis rerum partim a Platone usurpantes partim commenti, sic ut facile sit intellegere nullam eos ne suspicari quidem potuisse diuinam
Abbreviated transcription (Latin):
mundum ex ornauerit eum adhant qua nunc illu stratur uenusta¬
tẽ quẽ quidẽ beatũ animal & dm̃ apellant. Ergo corpus uniũ sũ
uxta stoicos de terminatũ est. et unũ totũ. & essentia. totum: quidem
qui a nihil ei partiũ deest.Alnũ aut̃ quia inseparabiles partes e iuesto
um uice sibi choerent. Essentia uõ. quia princeps silua est omntũ corpo¬
reu. ꝑ quã ire dñt rationẽ solidam. atq. in uni uersam ꝑuide. ut semem
pmemoris gentalia. Quã quidẽ rationem ipsũ fore opificẽ uolunt. Corpꝰ
uo coherens & sine qualitate: patibile totũ. & cõmutabile. siluã sine essen¬
nã. quȩ uertat᷑ quidẽ nec intereat tam̃ neq tota neq. partium excidio
Ideo quia philosophorum om̃ium cõmune dogma est neq. quid fieri
ex nihilo nec innihilum interire. Licet eñi cuncta corpora casu aliquo
diffluant silua tamen semꝑ est & opifex ds̃. ratio silicet inquasit fixũ

Expanded text:
mundum exornauerit eum ad hanc qua nunc illustratur uenustatem. Quem quidem beatum animal et deum appellant. Ergo corpus uniuersum iuxta Stoicos determinatum est et unum et totum et essentia: totum quidem quia nihil ei partium deest, unum autem quia inseparabiles eius partes sunt et inuicem sibi cohaerent, essentia uero quia princeps silua est omnium corporum; per quam ire dicunt rationem solidam atque uniuersam, perinde ut semen per membra genitalia. Quam quidem rationem ipsum fore opificem uolunt, cohaerens uero corpus et sine qualitate, patibile totum et commutabile siluam siue essentiam, quae uertatur quidem nec intereat tamen neque tota neque partium excidio, ideo quia philosophorum omnium commune dogma est neque quid fieri ex nihilo nec in nihilum interire — licet enim cuncta corpora casu aliquo diffluant, silua tamen semper est et opifex deus, ratio scilicet in qua sit fixum
Abbreviated transcription (Latin):
fendant & eandem ex omibus in unã molem redactã. unũ omĩa eẽ.
censentes immobile: sine ortu: & sine interitu. ut exe nos fanes. me¬
lissus. parmenides. quidẽ unum omne ꝑfectum & definitum ꝓ

Expanded text:
fendant et eandem ex omnibus in unam molem redactam, unum omnia esse fendant et eandem ex omnibus in unam molem redactam, unum omnia esse censentes immobile sine ortu et sine interitu, ut Xenophanes, Melissus, Parmenides; sed Parmenides quidem unum omne perfectum et definitum