comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuto sciper fluo. ad minoris partis
quantitatẽ concurrat. Siquidtñ
lucratus fuit ex dote maĩtus muli¬
ere mortua. uł simulier lucretur
exdõãtiõe ꝑpt̃ nuptias mortuo ma¬
rito hoc habeat plenoiuire. ⁊ hãt po¬
testatem quo uoluerit modo eandẽ
c̃sumẽ. siue ꝑlegatoꝵ titulũ. siue
paliã queuis alienatioẽ. Sinaũ
decedens eas res nõ alienauĩt. uł
oms uł quasdã ex hiis maneãt
apud liberos p̃cipiu honoris uite.
q̃tale lucrum senseĩt suie non. nͥ
forte ingrati circa eã ꝑsonã extite
int̃ cuuos siue intestam̃tosuo. Attñ
hr̃des eius eascdẽ res capiant. exclusiᷤ
uidelicet modis oĩb lib̾is. Nlad aũt
certum ẽ qd̃ si filii sint. ⁊ ex añ defũe¬
tis filiis nepotes paĩt cum suis parru¬
is siue auunculis mneundẽ honorem
ꝑueniant. sitam̃ sui patris heredita¬
tem amplectant᷑. hoc aut̃ ñ solũ ĩdote
⁊ dõãtionẽ ꝓpt̃ nuiptias teneat. s ⁊̃ in

Expanded text:
nuto superfluo ad minoris partis nuto superfluo ad minoris partis quantitatem concurrat. Si quid tamen lucratus fuerit ex dote maritus muliere mortua, vel si mulier lucretur ex donatione propter nuptias mortuo marito, hoc habeat pleno iure, et habeat potestatem, quo voluerit modo, eam consumere, sive per legatorum titulum, sive alia quavis alienatione. Sin autem decedens eas res non alienaverit, vel omnes, vel quasdam ex his, maneant apud liberos praecipui honoris vice, quae tale lucrum senserit, sive non, nisi forte ingrati circa eam exstiterinter vivos, sive in testamento suo, attamen heredes eius easdem res capiant, exclusis videlicet modis omnibus liberis. Illud certum est, quod si filii sint et ex ante defunctis filiis nepotes, pariter cum suis patruis sive avunculis in eundem honorem perveniant, si tamen sui patris hereditatem amplectuntur. Hoc autem non solum in dote et donatione propter nuptias teneat, sed etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
tere sine paĩnoconsensu. Idẽ dicimꝰ
et infilia familias uxore. Nam necei
repudid mittẽ sine pat̾no cõsensu.
marito suo ꝑmittit᷑. Alioquin dotẽ
quampat suscepit. uł ꝓpt̃ nuptias
donationẽ non cogat᷑ reddere. Si
morte solutum sit matrimonium
n de lucrodotis ⁊ ante nuptias dona¬
tionis.
imorte mariti uł uxoris m̃m̃ solu¬
Dtum fuerit. suꝑstes ꝑsona dotẽ uł
ꝓptẽnuptias dõatiõe scdm pactiões fac¬
tas lucret᷑. Itatam ut dispares ñ sint
pactioẽs. non enĩ admutimꝰ talẽ con¬
uentionẽ que marito quo dimidiã
partem docis muliere moriente p̃s¬
tat. uxori aũt tertiã partẽ ꝓpt̃ nup¬
uas donatiõis moriente marito. exe¬
quari enĩ pactioẽs abutraq ꝑsona
decet. Ideq suꝑfluũ unius portio¬
nis tollimus. ut ⁊ inpersoã maĩti
tertiapars dotis expectet᷑. exequa¬
tionem enĩ partiũ ita fieri consti¬
tutioiubet. ut maior pars dimi¬

Expanded text:
tere sine paterno consensu. Idem dicimus tere sine paterno consensu. Idem dicimus et in filiafamilias uxore, nam nec ea repudium mittere sine paterno consensu marito suo permittitur; alioquin dotem, quam pater suscepit, vel propter nuptias donationem non cogitur reddere. Si morte solutum sit matrimonium, et de lucro dotis vel ante nuptias donationis Si morte mariti vel uxoris matrimonium solutum fuerit, superstes persona dotem vel propter nuptias donationem secundum pactiones factas lucretur, ita tamen, ut impares non sint pactiones. Non enim admittimus talem conventionem, quae marito quidem dimidiam partem dotis moriente muliere pori autem tertiam partem propter nuptias donationis marito moriente. Exaequari enim pactiones ab utraque persona decet. Ideoque superfluum unius portionis tollimus, ut etiam in persona mariti tertia pars dotis exspectetur; exaequationem enim partium ita fieri constitutio iubet, ut maior pars demi
Abbreviated transcription (Latin):
Niquis sine dotalib instraum̃tis affec¬
tione maritali uxorem duxit. nõ
audeat sine causa legib cognita.
repudiũ ei mitt᷑e. alioꝗn quartam
partẽ subẽ sue decepte mulieri pr̃et
Hec aũt quarta pars. talẽ distinetioe
recipiat. Nã siquidẽ qua dringentaꝵ¬
libraꝵ auri facultatẽ maritus hab̾at
uł minus quartam partẽ omĩmodo
res hãt facultates. Qd̾ sitantas hãt
opes. ut etiam quadringentarum
libraꝵ auri quantitatem excedat.
tunccentum tantum modo libras
marit᷑ ei prebeat. S⁊ siquidẽ ꝑ mai̾¬
tum scet̃it quominus matrimoniũ
consistat. et sine causa reptidium
miserit in hoccasu soluto mm̾o an¬
num expectet mulier posteaq uero
quomagis mm̃ dissoluat᷑. quinq
annos expectet:⁊ hiis transactis ad
scdas nuptias migrari pot̃ siuelit.
De repudiis que fili famił miserĩt
ifilius famił uxorẽ duxit. ñ bãt
ucentiam cxorisue repudiũ mit¬

Expanded text:
Si quis sine dotalibus instrumentis adfecSi quis sine dotalibus instrumentis adfectione maritali uxorem duxerit, non audeat sine causa legibus cognita repudium ei mittere; alioquin quartam partem substantiae suae deceptae mulieri praestet. Haec autem quarta pars talem distinctionem recipiat: nam si quadringentalibrarum auri facultates maritus habeat vel minus, quartam partem omnimodo sres habeat facultates. Quod si tantas habeat opes, ut etiam quadringentarum librarum auri quantitatem excedant, tunc centum tantummodo libras ei maritus praebeat. Sed si quidem per maritum steterit, quominus matrimonium consistat, et sine causa repudium miserit, in hoc casu soluto matrimonio annum exspectet mulier, posteaque siquo magis matrimonium dissoluatur, quinque annos exspectet, et his transactis ad secundas nuptias migret, si velit. De repudiis, quae a filiis familiarum filiusfamilias uxorem duxerit, non habeat licentiam uxori suae repudium mit
Abbreviated transcription (Latin):
legitime contrahi posst̃. Et iste quidẽ
cause sunt ꝑquas boã gr̃a matͥmonia
dissoluunt᷑. hiis aut̃ annumerari de.¬
bent ⁊̃ ĩexpeditione degentis magistͥ
militis dissolutio dequa dicendũ est
incompetñtitpr̃. in quo etiã causas
repudii subtilius dicturi sumus.
Soluto matrimonio ut inannum
abstineat nuptiis mulier.
lludcertum ẽ qd̾ in hiis causis ĩqͥb
matrimonium absoluit᷑. siuelit
mulier postea nubere. annũ prius ex¬
pectare debet. propt̃ sanguinis cõfusi¬
onem. Sialienis ascriptitiis liberã¬
mulierẽ uxorẽ duxerit
lienus ascriptitius liberam mulierẽ
nonducat uxorẽ. neꝙ nesciente
neq consentiente dno. Qd̾ si aliqͥd¬
tale ausus fueĩt facẽ. liceat dño. et
retrahere eũ modica castigatione
siue ꝑse siue ꝑmagistratũ et copti¬
latam sibi mulierem disiungere
Talesenim nuptie. nec nuptie sunt
nec dos ulla ẽ. nec doãtio ꝓpt̃ nupti¬
as intelligat᷑. De nuptiis sine dota¬
libus instrum̃tis contractis.

Expanded text:
stae quidem causae sunt, per quas bona gratia matrimonia dissolvuntur. His autem adnumerari debet etiam in expeditione degentis mariti militis dissolutio, de qua dicendum est in competenti tempore, in quo etiam causas repudii subtilius dicturi sumus. Soluto matrimonio uti anno abstineat nuptiis mulier Illud certum est, quod in his causis, ex quibus matrimonium soluitur, si velit mulier postea nubere, annum prius exspectare debet, propter sanguinis confusionem. Si alienus adscripticius liberam uxorem duxerit Alienus adscripticius liberam mulierem non ducat uxorem, neque sciente, neque consentiente domino. Quod si tale aliquid ausus fuerit facere, liceat domino et retrahere eum cum modica castigatione sive per se, sive per magistratum, et copulatam sibi mulierem disiungere; tales enim nuptiae nec nuptiae sunt, nec dos ulla est, nec donatio propter nuptias intelligitur. De nuptiis sine dotalibus instrumentis contractis
Abbreviated transcription (Latin):
puniat᷑. Qd̾ suncertũ sit utrũ ab
hostib capta ꝑscã uiuat annon. tẽ
ea ꝑsoã q̃ inciuitate ẽ expectet qͥnq̃n¬
nium quo transacto. licebit ⁊ maĩto
uxorẽ ducere. ⁊ mulieri ad scdãs nup-¬
tias migrare. Alioquoq mͦ boã gr̃a
matͥmonia dissoluunt᷑. ueluti si uir
uł mulier ex sentñtia iudiciali in
ẜuitutẽ deducat᷑. forte enĩ lib̾tini cõ¬
stituti ingrati ergasuũ patronum
extit̾int. S ⁊ inhoceasu tm̃ lucrari
oportet ea ꝑsoã q̃ ĩ suo statu ꝑdura¬
uit qͣntũ lucͥ cepiss ab ea ꝑsona q̃

Expanded text:
ncertum sit, utrum ab hostibus capta persona vivat, an non, tunc ea persona, quae in civitate est, exspectet quinquennium, quo transacto, licebit et marito uxorem ducere, et mulieri ad secundas nuptias migrare. Alio quoque modo bona gratia matrimonia dissolvuntur, veluti si vir vel mulier ex sententia iudiciali in servitutem deducantur, forte enim libertini constituti ingrati erga suum patronum exstiterunt. Sed et in hoc casu tantum lucrari oportet eam personam, quae in suo statu perduravit, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
casib exigi precipiũt. De probanõ
possessorũ. ⁊ exceptioĩb.
Siquis rey detentator mrẽ acc̃onẽ ab
aliquo conuentꝰ dixerit actorẽ rey
dñm non eẽ. actor aũt ꝓbau̾it suum
dnĩum eẽ. et ꝓbationib conuctꝰ reus
postea dicat ypothecaꝵ titulo. uł alio
quodam iure adse res ꝑtine̾. tali pene
subiciat᷑. ut adhuc lite in suspenso
constitutares adactorẽ tͣnsferat᷑ :⁊ pꝰ
translatã possessiõe̾ tẽ siqͣs sibi puta¬
uĩt accões compete eas moueat is qͥ

Expanded text:
t. De improbis possessorum exceptionibus Si quis rerum detentator in rem actione ab aliquo conventus dixerit actorem rerum dominum non esse, actor autem probaverit suum dominium esse, et probationibus convictus reus postea dicat hypothecarum titulo vel alio quodam iure ad se res pertinere, tali poenae subiiciatur, ut adhuc lite in suspenso constituta, res ad actorem transferantur, et post translatam possessionem, tunc si quas sibi putaverit actiones competere, eas moveat is, q
Abbreviated transcription (Latin):
iquis neq legitimã cixorẽ hñs neq li¬
beros legib cognitos ancillam aut̃ silã
concubinam hũit ⁊ libõs ex ea susceꝑit
posteaꝙ eam cũ libĩs manumiserit. ⁊ iꝰ
aureoꝵ anulorũ eis impetrauĩt. ⁊ nata¬
lib eos restitiũt. instrum̃taq dotalia
conscr⁊ pseĩt. quãuis postea nullos ha¬
buĩt libõs. attam̃ ⁊ uxor legitima sit
⁊ lib̾i ante dotalia instrum̃ta natist̃.
tam legitimi ꝗ inpotestate patris sui¬

Expanded text:
quis neque legitimam uxorem habens, neque liberos legibus cognitos, ancillam autem suam concubinam habuerit, et liberos ex ea susceperit, posteaque eam cum liberis suis manumiserit, et ius aureorum annulorum eis impetraverit, et natalibus eos restituerit, instrumentaque dotalia conscripserit, quamvis postea nullos habuerit liberos, attamen et uxor legitima sit, et liberi, qui ante dotalia instrumenta sunt nati, tam legitimi
Abbreviated transcription (Latin):
censũ sic̃ diximus. Cet̃m si alit̃ obser¬
uatum fuerit. ea pena tabellionib
immineat quam superius diximus
aliiscartis quam inhisque proto¬
colla habent. ut tamen protocollum
tale sit qd hãt nom̃ głosissimi coĩtis
largitionum.⁊ tp̃s quo carta ẽ sc̃p
ta. alioqum si aliã scripturam car¬
ta hãt. non admitant eam tabellio¬
nes. Hoc autem ius habeat insola cõs¬
tantinopolitana ciuitate. Qd̾ si adu̾¬
sus eam fecerint pene falsitatis subi

Expanded text:
census, sicut iam diximus. Ceterum si aliter obsercensus, sicut iam diximus. Ceterum si aliter observatum fuerit, ea poena tabellionibus immineat, quam superius diximus. aliis chartis, quam in his, quae protocolla habent, ut tamen protocollum tale sit, quod habeat nomen gloriosissimi comitis largitionum, et tempus, quo charta facta est. Alioquin si aliam scripturam charta habeat, non admittant eam tabelliones. Hoc autem ius teneat in sola Constantinopolitana civitate. Quod si adversus ea fecerint, poenae falsitatis s
Abbreviated transcription (Latin):
sionem. Ita auĩt ut si discipuluᷤ eorũ
missus fuerit adinstrum̃ ti cõpositiõe
ipsehãt ius statiois. Qd̾ sundignus di
scipłs auetaritate stationis committi
pͥor quidẽ tabellio modis omĩb remo¬
ueat᷑. Alius aũt ꝓeo dignus stationẽ
accipiat. Ita tam̃ ut nullũ sentiant
dampnũ dñs statioĩs s hãt redditus
integros. tabellio aũt amittat ius sta¬
tioĩs ꝗa dedignatus est cõuenire cum
reis qui instrum̃ta cõponi sibi deside¬
rauerint. Nullã aut̃ excusationẽ hãt̃
belliones morbi. uł occupatioĩs. duo¬
rum aũ alt̾m necẽẽ ẽ. uł causas eos
cognoscere. et instrum̃ta eoꝵ facere.
ur sugnorent. nec facere. Instrum̃¬
et licentiam ei dare. facere instrum̃
ta desiderantib ineoꝵ staticẽ et in sol¬
uendis instrum̃tis uenire: et nulli
ali licentiã hoc facere. nisiei qui ta¬
bellionib p̃positus ẽ ap̃magistratũ

Expanded text:
sionem, ita, ut si discipulus eorum sionem, ita, ut si discipulus eorum missus fuerit ad instrumenti compositionem, ipse habeat ius stationis. Quod si indignus sit discipulus auctoritatem stationis suscipere, prior quidem tabellio modis omnibus removeatur, alius autem pro eo dignus stationem accipiat, ita tamen, ut nullum sentiat damnum dominus stationis, sed habeat reditus integros, tabellio autem amittat ius stationis, quia dedignatus est convenire cum eis, qui instrumenta componi sibi desideraverunt. Nullam autem excusationem habeant belliones morbi vel occupationis: duorum enim alterum necesse est, vel causas eos cognoscere, et instrumenta earum facere, vel si ignorent, nec facere. In Conset licentiam ei dare, et instrumenta facere desiderantibus in eorum statione, et in absolvendis instrumentis venire, et nulli alii licentiam esse hoc facere, nisi ei, qui tabellionibus praepositus sit apud magistrum
Abbreviated transcription (Latin):
comm̃tarienses. ⁊ lampadarios. ⁊ omẽ
deinceps ordine ẜ annonas simili tñ
tã cõm̃dantes eũ qualitatẽ suam
disposuit. quomodo distribui de¬
ei fori prescriptio. subiunxit aut̃ et
notitia impensax. et est ꝓmulgata h̃
Ui appellatiolitis usq ad ꝗugentos soł
ꝑtinentis usq ad scd̾am armeniã
similis appellatio orta fuerit. in t̾tia
pducat᷑. De sacerdotib aut̃ uł cõsecra¬
tionib ut de metropolitana iure epi¬
copoꝵ nichil constitutio innouauit.
Tertie aũt armenie cõiti ⁊̃ simił sub¬
iecit. ⁊ iussit eũ audire. ⁊ militares
causas militũ ex legitimo calculo
abelliones ipsi ꝑse¬
conueniant cum eis qui instrum̃ta.
quedam componẽ uolunt. ⁊ ñ aliter
cartã complere audeant nisi causa
fieri desiderauĩnt: hoc aũ obtineat tã
in constantinopolitana ciuitate quã
maliis prouinciis. penam aut̃ cõsti¬
tutio disfiniuit. aduersus eos tabel¬
liones qui alit̃ fecerĩt stationũ amis¬

Expanded text:
em deinceps ordinem, sed et annonas militum tam comitatensium, quam limitatensium disposuit, quomodo distribui deei fori praescriptio. Subiunxit autem et notitiam impensarum. Et est promulgata haec Si appellatio litis usque ad quingentos solidos pertinentis usque a secunda Armenia osimilis appellatio orta fuerit, in tertiam perducatur. De sacerdotibus autem, vel consecrationibus, vel de metropolitano iure episcoporum nihil constitutio innovavit. Tertiae autem Armeniae comiti etiam milites subiecit, et iussit eum audire et criminales causas militum, et legitimo calculo Tabelliones ipsi peconveniant cum eis, qui instrumenta quaedam componere volunt, et non aliter chartas complere audeant, nisi causas fieri desideraverunt. Hoc autem obtineat tam in Constantinopolitana civitate, quam in aliis provinciis. Poenam autem constitutio definivit adversus eos tabelliones, qui aliter fecerint, stationum amis
Abbreviated transcription (Latin):
sua subscͥptioẽ. Qd̾ supse suscͥb̾e nolit:
faciat libos suos subscri bẽ. int̃ quos ꝯ rex
butioĩs uoluntate parens eoꝵ decessiss&.
xerit talem scͥpt᷑am suã ñ eẽ: ut postea
uł silittas quidẽ suas agnouĩt. dixerit
aũt pecuniã sibi numeratã acreditore

Expanded text:
sua subscriptione. Quod si ipse subscribere nolit, faciat liberos suos subscribere, inter quos et rerum butionis voluntate parens eorum decessissexerit talem scripturam suam non esse, ut postea vel si litteras quidem suas agnoverit, dixerit autem pecuniam sibi numeratam a creditore
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fessus fũit: duplicẽ qͥdẽ penã nec sic eui¬
tabit. Coat̃ aũt õs impñsas q̃s actor ꝓp̃t̃
pecuniã postea aũt confessus fuĩt ⁊ dixe¬
nt seetiã particulares solutioẽs soluisse.
quamus reuera ꝑsoluit. attam̃ nichilo¬
minus in tegrã sortem ex soluat. S ⁊ sireꝰ
luteras actoĩ protulerit easq suas eẽ
actor negauĩt. ⁊ posteareus ueritatem
ꝓbare potuerit: cogat᷑ actor non solũ
uentiletur. pone enĩ pͥncipales ꝑ sõas
inpubẽs ẽẽ. ł adolescentes. tunc pene

Expanded text:
confessus fuerit, dupli quidem poenam evitabit, cogatur autem omnes impensas, quas actor propter esse pecuniam, postea autem confessus sit, et dixerit etiam se particulares solutiones soluisse, quamvis revera persolverit, attamen nihilominus integram sortem exsoluat. Sed et si reus litteras actoris protulerit, easque suas esse actor negaverit, et postea reus veritatem probare potuerit, cogatur actor non solum ventiletur, - pone enim principales personas impuberes esse vel adolescentes, - tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ec tollant.
deor Ut nullus homoinpalatio cẽ¬
tenarui. neq ad mortẽ neq adliberta¬
temsuamamittendam aut remred¬
dendam uel mancipia iudicetur set
ea omĩ amp̃sentia comitis aut missoc¬
rumnrõꝵ iudicentur.
diant ꝯdiscernant.

Expanded text:
 solebant. 4. Ut nullus homo in placito centenarii, neque ad mortem neque ad libertatem suam amittendam, aut ad res reddendas vel mancipia, iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel missorum nostrorum iudicentur. di
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ inuenire potiuĩt. de honore ul¬
de gradu. eum scđm eccła̾sticos cano¬
nes reiciat. ⁊ tunc competẽs udex ip¬
sum comp̃hñdat. ⁊ scdm leges litigiũ
discernens finẽ ei ĩponãt. Sin autẽ¬

Expanded text:
ritatem invenire potuerit, de honore vel gradu eum secundum ecclesiasticos canones reiciat, et tunc competens iudex ipsum comprehendat et secundum leges litigium discernens finem ei imponat. Hoc aute
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor si aliquas pr̃ent. siuero
abeatissimo patarcha missus execu¬
monitionẽ obtulit alicui de memo¬
ratis ꝑsoĩs. non ultra solidũ accipiat.
S et siplures pro una eadẽꝙ causa con-¬
uenti fuerĩt. non plus sportularũ noĩe
pr̃ent quã siuna ꝑsona conuenta

Expanded text:
quatuor siliquas praestent. Si vero quatuor siliquas praestent. Si vero a beatissimo patriarcha missus exsecumonitionem obtulerit alicui de memoratis personis, non ultra solidum accipiat. Sed et si plures pro una eademque causa conventi fuerint, non plus sportularum nomine praestent, quam si una persona conventa
Abbreviated transcription (Latin):
assistĩo nõdetrahat᷑. s procuratores
abhis prepom iubemꝰ qui pro negotio
respondebt̃. monachis aũt liceat siũ
ꝑse siue ꝑprocuratores suos uł assiste¬
rii causas ꝑagere. sciente eo quihoc tͣn
cutor litis. qͥ ⁊ cingulo spoliabitur
cdeba& exigere abeo uir magnificus
comes rex priuataꝵ. executor autẽ
ꝑicła patiat᷑. et inexilio mittatur.
religiosis locoꝵ ep̃is prospitientib ut
nichil istis contrariũ fiat. uł siquid
peccatũ fuerit ut p̃dicto cõertio fiat.
p̃sidẽ aũt undictam differentẽ im¬
ponere ad nr̃am scientiã ep̃s referat.
De sportulis religiose ꝑsone.
isportulax noĩe quec̃ꝙ ꝑsõa inqͦcꝙ¬
eccłastico ordine cõstituta idem
diaconissa. ⁊ moãchꝰ ⁊ assistĩa. et
moãcha ꝑquãcũq criminalem uł
pecuniariam causã cuiuscũq sit.
quantitatis. siue adõ siue abaliquo
militante ammonitiõem susceperĩt
siue inimperiali ciuitate siue inꝓ
uintiis in quib degũt nõ plus quã

Expanded text:
asceterio non detrahatur, sed procuratorem ab his praeponi iubemus, qui pro negotio respondebit. Monachis autem liceat sive per se, sive per procuratores suas vel asceterii causas peragere, sciente eo, qui transgcutor litis, quod et cingulo spoliabiturdebet exigere ab eo vir magnificus comes privatarum, exsecutor autem et pericula patiatur, et in exsilium mittatur, religiosis locorum episcopis prospicientibus, ut nihil istis contrarium fiat, vel si quid peccatum fuerit, ut praedicta coërcitio fiat; praeside autem vindictam differente imponere, ad nostram scientiam episcopus referat. De sportulis religiosae personae Sportularum nomine quaecumque persona inconstituta, item diaconissa et monachus et ascetria et monacha pro quacumque criminali vel pecuniaria causa, cuiuscumque sit quantitatis, sive a clerico sive ab aliquo militante admonitionem susceperint, sive in imperiali civitate, sive in provinciis, in quibus degunt, non plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
actionẽ uł exactionẽ patiantur. nisi
forte ei mandatũ ẽ ab epĩs uł yconomĩ
quos clam conuenire. ip̃is enĩ quicõ¬
ueniunt᷑ soł prãmus facultatẽ. siqͣs
aduersus apocrisarios eas mouere. s&
obligauint se in eotpr̃e quo a pocrisa¬
ri officiũ ꝑagãt. ⁊ exhis causa acc̃ones
suscipiant. De ep̃is ⁊ dericis prociuita¬
te uł eccłasua uel consecratiõe ep̃o
quocumq loco peruenientibus.
p̃i uł clerici prociuitate uł eccła su¬
Ia legatiois causa uł cõsecratiois ep̃i¬
patiantur. nam qui obnoxios eos
habere putauĩnt. postquã prouintiã
reuertentur pulsare eos potuerit. nul¬
loeis p̃iuditio generando intempo¬
rali prescriptione ꝓpt̃ tempus qđ
intali profectiõe transactũ ẽ.
tio uł exactio afferat propecuniaĩa
causa. siue puplica siue priuata

Expanded text:
actionem vel exactionem patiatur, nisi actionem vel exactionem patiatur, nisi forte ei mandatum est ab episcopis vel oeconomis quosdam convenire; ipsis enim, qui conveniuntur, solis praestamus facultatem, adversus apocrisiarios eas movere. Sed si obligaverint se in eo tempore, quo apocrisiarii officium peragunt, et ex his causis actiones suscipiant. De episcopis et clericis pro civitate, vel ecclesia sua, vel consecratione in qualemcumque locum pervenientibus Episcopi vel clerici pro civitate vel ecclesia sua legationis causa vel consecrationis epipatiantur; nam qui obnoxios eos habere putaverint, postquam in provinciam revertantur, pulsare eos poterunt, nullo eis praeiudicio generando in temporali praescriptione, propter tempus, quod in tali profectione transactum est.tio vel exsecutio afferatur pro pecuniaria causa sive publica sive privata
Abbreviated transcription (Latin):
apud pͥum ep̃m cui subiecti sint res¬
pondere. ⁊ rationes sue amminstrati¬
onis facere. ⁊ executionẽ suscipere. et¬
siquid abhis debitum apparuerit.¬
fuerit comprobatũ. ut hoc ei loco red¬
datur cuius aministratiõe debitum
apparuerit. Sin aut̃ putauĩt sese p̃¬
grauatũ. post exactionẽ metropolitan
rem discernat. Sin aut̃ metropolitañ
sit qui iudicauĩt ⁊exegit. ⁊ ille quiex¬
actionẽ passus ẽ. putauit se lesũ fuis¬
se: amministrationis illius beatissimus
patarcha rem discernat. non enĩ cõcedi¬
mus antefactis persõis immemoratis ca¬
usa ante disceptationẽ ⁊ exacticẽ ĩ debi¬
ti suos ep̃os deferre.⁊ in alia per uenire
iuditia. De heredib eoꝵ quires uenera¬
bilium locorum gesserint.
iquis exhis quib amministratio re¬
ligiosiloci commissa ẽ. ante quã ra¬
tioes ex poãt. ⁊ debitam a se quantita¬
tem ex soluat. decesserit. hr̃deseius si¬
milit̃ irationib ⁊ exactioĩb subitiãt᷑.¬
De apocrisariis.

Expanded text:
um episcopum, cui subiecti sunt, respondere, et rationes suae administrationis facere, et exactionem suscipere, si quid ab his debitum fuerit comprobatum, ut hoc ei loco reddatur, cuius ex administratione debitum apparuerit. Sin autem putaverint sese praegravatos, post exactionem metropolitanus rem discernat. Sin autem metropolitanus sit, qui iudicavit, et exegit, et ille, qui exactionem passus est, putaverit se laesum fuisse, administrationis illius beatissimus patriarcha rem discernat. Non enim concedimus antefatis personis in memoratis causis ante disceptationem et exactionem debiti suos episcopos deserere, et in alia pervenire iudicia. De heredibus eorum, qui res venerabilium locorum gesserunt Si quis ex his, quibus administratio religiosi loci commissa est, antequam rationes exponat, et debitam a se quantitatem exsoluat, decesserit, heredes eius similiter et rationibus et exactionibus subiiDe apocrisiariis
Abbreviated transcription (Latin):
tium discernat. ⁊ siquis iudicantis cõtͣ¬
dixit. ad patriarchã illius regiõis refe¬
ratur. ⁊ ille scd̃m canones ⁊ leges finẽ
ci p̃beat. Siquis contra metropolitanũ
adire potestatem maluerit.
icontra metropolitanum adire qͥspiã
uelit. regionis illius patͥarcha negotiũ
discernat. De epĩs apud iudicẽ uocãdis.
Iuicumq ep̃s apudquẽuis iudicem
accusatus fu̾it. omĩno neq nullã fide¬
iussiõẽ. neq ꝓmissioe̾ plitigio facere
cõpellant᷑. Sic tam̃ ut oꝑam daret in¬
tentiones ⁊ causas accusatioĩs dissoluẽ¬

Expanded text:
is contradixerit, ad patriarcham illius regionis res referatur, et ille secundum canones et leges finem ei praebeat. Si quis contra metropolitanum adire potestatem maluerit Si contra metropolitanum adire quispiam velit, regionis illius patriarcha negotium discernat. De episcopis apud iudicem vocatis Quicumque episcopus apud quemuis iudicem accusatus fuerit, omnino nullam neque fideiussionem, neque promissionem pro litigio facere compellatur, sic tamen, ut operam daret intentiones et causas actoris dissolve
Abbreviated transcription (Latin):
adiuinominist̾io. ⁊ moãst̾iis tradant᷑.
Procͥminalib aut̃ causis sifalsũ testi¬
monium dixi̾nt: clericatus honore
ecclastico relati. sifalsum testimoniũ
inquac̃q siue pecuniaria siũ cͥmina li¬
causa dixisse conuncant᷑. ordine eccle¬
siastico reiecti. legitimis eohertioĩb
subitiant᷑.¬
ht̃ aliquã accõẽ adu̾sus religiosissi¬
mum ep̃m. cui eoꝵ unusquisꝙ sub¬
iectus ẽ. ille aũ rem int̃ ipõs discernat
⁊ siquidem utraq pars iudicati acqui¬
escat. iubemus p̃sides locoꝵ ea executiõe
plenissime tradi. Sinaut̃ unus exliti¬
gatorib intra .x. dies contradixerit
iudicatis. tunc locoꝵ p̃ses rem cogͦscat
Et sunuenit᷑ iudicatũ recte platum.
⁊ suo calculo hoc confirm. ⁊ executioĩ
tradat. iudicata. ⁊ non liceat ei qͥ ĩtali
re uictus ẽ ꝓuocare. Sinaut̃ calculꝰ
p̃sidis contrai̾ũ ep̃ali calculo. tunc
locum hãt appellatio. contra calculũ
p̃sidis. ⁊ ea scd̾m legis ordinẽ referãt᷑

Expanded text:
a divino ministerio, et monasterio tradantur. Pro criminalibus causis si falsum testimonium dixerint, clericatus honore ecclin quacumque re, sive pecuniaria, sive criminali dixisse convincantur, ordine ecclesiastico reiecti legitimis coërcitionibus subiicianthabeat aliquam actionem, adeat prius religiosissimum episcopum, cui eorum unusquisque subiectus est; ille autem rem inter ipsos discernat, et si quidem utraque pars iudicatis adquiescat, iubemus per praesidem locorum ea exsecutioni plenissimae tradi. Sin autem unus ex litigatoribus intra decem dies contradixerit iudicatis, tunc locorum praeses rem cognoscat, et si invenerit iudicatum recte prolatum, et suo calculo hoc confirmet, et exsecutioni tradat iudicata, et non liceat ei, qui in tali re victus est, provocare. Sin autem calculus praesidis contrarius sit episcopali calculo, tunc locum habeat appellatio contra calculum praesidis, et ea secundum legis ordinem referatur
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid el aquocõsecratus ẽ. uł alie
cuicũq ꝑsone ĩsolã aũt consuetu¬
dines consecrantis ministͥ ex more ca¬
pientib unius anni nõ cõcedentes
det᷑. Ut locorum uenerabiliũ ãmi¬
nstratores sine pecunia fiant.
ullus neq xenodochus. neq ptocho¬
trophus. neꝙ nosochomus. neꝙ alius
religiose domus amministrator. uel
cuiuscũq cure eccłastice gestor pr̃ꝰ.
aliquid ei a qͦ p̃ponit᷑. uł ciuc̃q ꝑsoẽ¬

Expanded text:
quid ei, a quo consecratur, vel aliae cuicumque personae, solas autem consuetudines consecratoris ministris ex more capientibus unius anni dona non excedentes detur. Vt locorum venerabilium administratores sine pecunia fiant Nullus neque xenodochus, neque ptochotrophus, neque nosocomus, neque alius religiosae domus administrator, vel cuiuscumque curae ecclesiasticae gestor praestet aliquid ei, a quo praeponitu
Abbreviated transcription (Latin):
posita crimina eũ amisisse. tunc ipse
gradu. quẽ sustin⁊ eitiat. Iudex aũt
stitisse. liceat ei honoris expoliatioẽ
differre. sic tam̃ ut talis ꝑsoã suble¬
gitima cautela fiat. ⁊ ita adnos cã
niaria causa contra p̃dictas ꝑsonas ali
iudicare. licentiã hãt actor ciuilẽ p̃si¬
dẽ adire. sic tam̃ ut accusata ꝑ sona
theca suaꝵ rex exponere. Sinaut pro
criminali causa accusatio oc memora¬
tas ꝑsoãs depoãt̾ sub legitima cautela
accusata persoã fiat.
Demerserit. non magistratus s religio¬
sus ep̃s̃ scd̾m sacros canones impoa̾t
negotio finẽ.
de eccłastico iure uł de aliis negotus
pͥus metropolitanꝰ eoꝵ cum aliis quib dã
concilii sui considerans rẽ iudicet. et si
non acquiescat utraq persoã. iudicãtiᷤ.
tunc bãtissimꝰ patͥarcha illius regioĩs
int̃ ipõs audiat.⁊ qd̾ eccłasticis canoĩb

Expanded text:
posita crimina eum admisisse, tunc ipse gradu, quem sustinet, separet, iudex autem ei non iuste constitisse, liceat ei honoris exspoliationem differre, sic tamen, ut talis persona sub legitima cautela fiat, et ita ad nos cauniaria causa contra praedictas personas aliqinter eos iudicare, licentiam habeat actor civilem praesidem adire, sic tamen, ut accusata persona theca suarum rerum exponere. Sin autem pro criminali causa accusatio contra memoratas personas deponatur, sub legitima cautela accusata persona fiat. emerserit, non magistratus, sed religiosus episcopus secundum sacros canones imponat negotio finem. de ecclesiastico iure, vel de aliis negotiis, prius metropolitanus eorum cum aliis quibusdam concilii sui considerans rem iudicet; et si non adquiescat utraque pars iudicatis, tunc beatissimum patriarcha illius regionis inter ipsos audiat, et quod ecclesiastici
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t hec q̃ disposuimꝰ dedĩt aliqͥd uel ac¬
ceꝑit. uł mediator factꝰ fui̾t sacerdo¬
uo uł clero. uł commissã sibi amminis¬
trationẽ nudabit᷑. his que datast̃ uin¬
dicandis religiosoloco cuius talis ꝑsõã
consecrationẽ uł curam. uł ãministra¬
plum abeo exigat᷑. ⁊ religiosoloco inqͦ
talis ꝑsona uł amministratiõe uł cõse¬
crationẽ uł curam accepit. prã¬

Expanded text:
derit aliquid, vel acceperit, vel mediator factus fuerit, sacerdotio vel clero vel commissa sibi administratione nudabitur: his, quae data sunt, vindicandis religioso loco, cuius talis persona consecrationem vel curam vel administraplum ab eo exigatur, et religioso loco, in quo talis persona, vel administrationem, vel consecrationem, vel curam accepit, pra
Abbreviated transcription (Latin):
rbi. diaconi. subdiaconi. lectores.
⁊cantores. quos om̃s cleros uocamus
uenientes. habent inpropͥam potesta¬
tem ad similitudinẽ castrensis pecu¬
lii. urliceat eis dõare. ⁊ scd̃m leges eaᷤᷤ
testari. quãius inparentũ suorũ
fuerĩt potestate. sic tam̃ ut libi eoꝵ¬

Expanded text:
ri, diaconi, et subdiaconi, lectores, et cantores, quos omnes clericos vocamusminium pervenientes habeant in propria potestate ad similitudinem castrensis peculii, ut liceat eis donare, et secundum leges in eas testari, quamvis in parentum suorum fuerint potestate, sic tamen, ut liberi eo
Abbreviated transcription (Latin):
icłicus cuiuscũꝙ gradꝰ. siue amminis¬
trator cuiuscũq religiosi loci ante cõ¬
secratiõe uł amministratiõẽ uł curam
sibi cõmissã. uł postea uoluit aliquid
de pͥis reb offerre ȩccłẽ inqua cõsecrat᷑
uelloco cuius amministrationẽ uel cu¬
ram recepit. non solum non prohibemꝰ
hoc fieri. s magis exortamus talia ꝓ
salute anime sue facẽ. Nos enĩ illa tm̃
sonis pr̃ant᷑. non ea que sacroscĩs eccłi¬
is uł aliis religiosis locis offeruntur.
liber ⁊ ingenuus fiat. Si enĩ ignorãte
anõ consecratiofacta fuĩt. liceat dño
mus ex ip̃o honore cłicatus lib̾tatẽ
meritus. postea eccłasticũ ministiũ
reliq̃rit. ⁊ alioꝵ uitam transierit.
anõ suo inẜuitio tradat᷑.
bus inquib censitꝰ ẽ cłicus fiat ꝗͣuiᷤ
inuito dño hoc fuit factũ sic t̃n¬

Expanded text:
ue gradus sive administrator cuiuscumque religiosi loci, vel ante consecrationem vel administrationem vel curam sibi commissam, vel postea voluerit aliquid de propriis rebus offerre ecclesiae, in qua consecratur, vel loco, cuius administrationem vel curam recipit, non solum non prohibemus hoc fieri, sed magis exhortamur talia pro salute animae suae facere; nos enim illa tantum ersonis praestantur, non ea, quae sacrosanctis ecclesiis vel aliis religiosis locis offeruntur. liber et ingenuus fiat. Si enim ignorante domino consecratio facta fuerit, liceat domino imus, ex ipso honore clericatus libertatem meritus, postea ecclesiasticum ministerium reliquerit, et ad laicorum vitam transierit, domino suo in servitio tradatur.bus, in quibus censitus est, clericus fiat, quamvis inuito domino hoc fuerit factum, sic t
Abbreviated transcription (Latin):
siquis aduerstis sentñtiã iudicis
Iprouocauĩt. et inuidicio appella¬
tionib destinaro p̃stonon fui̾t. lice¬
ar liugatorib aduer sario eius ab sen¬
te intrare inuidiciũ in quo prouo¬
catio exerceridebeat. int̾ biennũ tñ
ut unus uerbigra mensis sciꝑsit. et
dicat suas allegatioes iudicib etiã
absente eo qui ꝑtiocauit. Iudiees aũ
non om̃imodo ꝓ eo qui p̃sto ẽ sentñtiã

Expanded text:
icis provocaverit, et in iudicio appellationibus destinato praesto non fuerit, liceat litigatori adversario eius absente intrare in iudicium, in quo provocatio exerceri debeat, intra biennium tamen, ut unus, verbi gratia, mensis supersit, et dicat suas adlegationes iudicibus etiam absente eo, qui provocavit. Iudices autem non omnimodo pro eo, qui praesto
Abbreviated transcription (Latin):
ubenius ꝑsingulas ꝓuincias canonica¬
nos destinari tͥbuta ꝑiculo noĩatoꝵ
exige̾ debeant. expellectas aũt nullo
modo cũ is transmittimꝰ. Sinaut̃ ca¬
nonicarios quimissus ẽ minus idone¬
os apparuit. sub eo modo alius in loco

Expanded text:
ubemus per singulas provincias canonicarios destinari, qui tributa periculo nominatorum exigere debeant, expelleutas autem nullo modo cum eis transmittimus. Sin autem canonicarius, qui missus est, minus idoneus appar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊omĩa que ĩere repperiunt᷑ ut ita
ea excipiãt curiales siue exactoẽs
uel uindices. uł officiales. quatenꝰ
si postea inuentus cuilegitimo modo
adiungidebeant quicquid deminutũ
fuerit a p̃dictis personis. de reb suis
Storcollatores exigant᷑ prohis quoꝙ in
eare. uł specieb ꝑsoluent. s nec aliud

Expanded text:
et omnia, quae in ea reperiuntur, ut ita et omnia, quae in ea reperiuntur, ut ita eam excipiant curiales sive exactores, vel vindices, vel officiales, quatenus si postea inveniatur, cui legitimo modo adiungi debeat, quidquid deminutum fuerit a praedictis personis, de re sua recpica dicuntur, collatores exigantur pro his, quae in aere vel speciebus persolvent; sed nec aliud
Abbreviated transcription (Latin):
mittat᷑. sin aũt canonicarios solatioᷤ
sibi constitutis. nec aliqd̃ colla tõib
eiusdẽ substantie coactꝰ fcierit susci¬
ꝑe ex eodẽ tp̃r tributa eiusdẽ agri de¬
bent agnoscere. ex quo susce p̃eum
Susciꝑe aũt non alit̾ desertum agni
cõpellat᷑. nisi dehoc apud iudicẽ pro¬
uincie scͥpti q̃situm fuerit.⁊ abeo
suscipere ⁊ deẜtũ agrum decreuerit.
appellari possit. contra sententias eiꝰ
si sibi uideatur in iusta. Appellatioĩs
aũt̃ inuidicio ap̃ prefectum p̃toi̾ũ
t̃minet᷑.¬
uotiens dñs alicuius possessionis
non appar& uł non solũ soluendo
ẽ ut necessitas fiat impositiois. opor.¬
tet confestim eam possessionẽ coniũ¬
gere eis qd̾ eodẽ pat̾monio agnos pos¬
sideãt cum instructo instrum̃to ꝙ
qui predicta suscipiũt possesfionem¬
cogatur uł aliomodo impositiosiue
mactio item deferant᷑ conuenit a p̃
udicẽ ꝓuincie int̃ acta referri. qua¬
litatẽ siue statutum uł possessioĩs

Expanded text:
tenti sint autem canonicarii solatiis sibi constitutis, nec aliquod detrimentum eiusdem substantiae coactus fuerit suscipere, ex eodem tempore tributa eiusdem agri debet agnoscere, ex quo suscepit eum. Suscipere autem non aliter desertum agrum compellatur, nisi de hoc apud iudicem provinciae scriptis quaesitum fuerit, et ab eosuscipere desertum agrum decreverit, appellare possit contra sententiam eius, si sibi videatur iniusta; appellationis autem iudicium apud praefectos praetorio terminetuotiens dominus alicuius possessionis non apparet, vel non solvendo est, ut necessitas fiat impositionis, oportet confestim eam possessionem coniungere eis, qui de eodem patrimonio agros possideant, cum instructo instrumentoququi praedictam suscipiat possessionem, vel alio modo impositio sive iniectio item differatur, convenit apud iudicem provinciae inter acta referri qualitatem sive statum possessionis,
Abbreviated transcription (Latin):
deo: ¶t nullus comitis minist̾i¬
oquibniustitiam factam ht̃ missin
ostriduitius nonmorentur neq il¬
luc multitudinem conuenire fati¬
ant sibimoras fatiant ubi uistiti
amminus negligenter factã in

Expanded text:
 in illius comitis ministerio qui bene iustitias factas habet, idem missi diutius non morentur, neque illuc multitudinem convenire faciant; sed ibi moras faciant, ubi iustitia vel minus, vel neglegenter facta
Abbreviated transcription (Latin):
ut primũ ꝑoptimos quosꝙ inqui¬
niri possit tune ꝑcos quipost illos ĩ
u̾tas inueniripossit: tuncliceat li¬
tigatoib exutraq parte testes ad
netur

Expanded text:
timos quosque inquin possit, tunc per eos qui post illos in veritas inveniri potest, tunc liceat litigantibus ex utraque parte testes adhnentur
Abbreviated transcription (Latin):
tributum sibi ꝑdonatum possit osten
quamantecessores siu adaliquã ecc¬
lamuel aduillamnrãm dederunt nr¬
latems cam scdm legeitenere põt
isuille uoliuĩt ad cuius potestatemil
ead̾terranrã adtenendũ placita sit.S
in hacre consid̾andumẽ utrũ ille qui
horumneutrum huĩt ergahunc mi¬
sericordit̃ agendum ẽ ne extotodiᷤ¬
polictur. ut inegestate incidat aut
talem censũinde ꝑsoluat qual ci fu¬
erit constitutus uel portiom ĩn aliq̃
in benefinum accipiat. uñse sustinẽ

Expanded text:
tributum sibi per donatum possit ostendquam antecessores sui, vel ad aliquam ecclesiam vel ad villam nostram dederunt, nullatenus eam secundum legem tenere potest, nisi ille voluerit, ad cuius potestatem veeadem terra ad tenendum placita sit. Sed in hac re considerandum est, utrum ille qui horum neutrum habet, erga hunc misericorditer agendum est, ne ex toto expoliatus in egestatem incidat; ut aut talem censum inde solvat, qualis ei fuerit constitutus, vel portionem aliquam inde in beneficium accipiat, unde se susten
Abbreviated transcription (Latin):
Iullus ep̃s inuitus cogat᷑ tere.
subiectum sibi clericũ qualemẽq
de suoelero dimittẽ.
De his quisine causa excoĩcant.
aliquẽ antequã causa probet᷑. ꝓpt̾ quã
ecclastici canones iubent hoc fieri.
Siquis aũt adu̾sus ea excomunica¬
uerit aliquẽ. ille quidẽ qͥ excoĩcat᷑ꝰ ẽ.
maioris sacerdotis auctoritate ad
gram scẽ comunionis redeat. is autẽ
qui non legitime excomunicauit.
intantum abstineat tp̃s a sacroscã
comunione. quantum maiori sacer¬
doti uisum fuerit. Ut qd iniuste fe¬
cit. ipse iuste patiatur¬
Si ep̃s expulsus. ausus fuĩt ingͣdi
ciuitatem deq̃ repuilsus ẽ. uel exire
de loco inquo degere iussus ẽ. iubemꝰ
eummonasterio in alia prouintia cõ¬
stituto tradi. ut queq in sacerdotio
peccauit degens. inmonastio corri¬
gat. Quales homines clici fiei̾ debe
Ion alium clerum conceant.

Expanded text:
Nullus episcopus inuitus cogatur subiectum sibi clericum qualemcumque de suo clero dimittere. De his, qui sine causa excommunicanaliquem, antequam causa probetur, propter quam ecclesiastici canones hoc fieri iubent. Si quis autem adversus ea excommunicaverit aliquem, ille quidem, qui excommunicatus est, maioris sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctae communionis redeat; is autem, qui non legitime excommunicavit, in tantum abstineat a sacra communione tempus, quantum maiori sacerdoti visum fuerit, ut quod iniuste fecit, ipse iuste patiaturscopus expulsus ausus fuerit ingredi civitatem, de qua repulsus est, vel exire de loco, in quo degere iussus est, iubemus eum in monasterio in alia provincia constituto tradi, ut quae in sacerdotio peccavit, degens in monasterio corrigat. Quales homines clerici fieri debent Non alium clericum conce
Abbreviated transcription (Latin):
tropolitanus subiectos sibi ep̃os semel
aut bis ꝑsingulos amos apud se con¬
uocare debet. ⁊ oms causas subtiliter
cognoscere. quas ep̃i uł elici uel mo¬
nachi secum hñt. eas componẽ. ⁊ siqͥd
extra canones ex quaẽq persona ad¬
missum ẽ. em̃dare. De ep̃opis et ali.¬
is religiosis uiris non tabulantib¬
neꝙ stibdiaconus. neq lector. neq
aliuseuiuscumq religiosi consortis
uel abitu constitutꝰ. tabulare audãt
uel socius ludentiũ fieĩ. uel spectator
uel inquocũꝙ spectaculo. spectandi
causa uenire. ac siquis contra hec fecĩt.
ꝑtres annos abom̃ĩ sacro ministio pro¬
hibeat̃. ⁊ in moastĩo mittat᷑. Sin aũt
derit: statim reuocet᷑. ⁊ dignosacerdo¬
tio reddat᷑. uł ministĩo suo scientib
sacerdotib qui talia pecc̃a scienter dis¬

Expanded text:
tropolitanus subiectos sibi episcopos semel aut bis per singulos annos apud se convocare debet, et omnes causas subtiliter cognoscere, quas episcopi vel clerici vel monachi secum habent, easque componere; et si quid contra canones ex quacumque persona admissum est, emendare. De episcopis et aliis religiosis viris tablizantibneque subdiaconus, neque lector, neque alius cuiuscumque religiosi consortii vel habitus constitutus tablizare audeat, vel socius ludentium fieri, vel spectator, vel in quocumque spectaculo spectandi causa venire. Ac si quis contra haec fecerit, per tres annos omni sacro ministerio prohibeatur, et in monasterium mittatur. Sin autem derit, statim revocetur, et dignus sacerdotio reddatur, vel ministerio suo: scientibus sacerdotibus, qui talia peccata scientes dis
Abbreviated transcription (Latin):
deor: Ut liber homo qui inmoastio
regłaricõmã deposuĩt. ⁊ ressuas ibi de¬
legauit ꝓmissiom factam scd̾m legẽ
firmit̃ teneat.
intiumdĩ se tradere uoluerunt. ut pͥ¬
usboc ñ fatiant quamanobis licenti¬
ampostulent. hoc aũt̃ dm̃s iõquia ap¬
diuimus aliquos exiilis ñ tmn causad̾¬
uotionis hoc facere. quam ꝓexercitu
seu aliqua functione regali fugienda
quos tamuõ cupiditatis cã abhis qui
resilloꝵ concupiscunt circumuentoᷤ
audimmus: hocideofieri ꝓhibemus.

Expanded text:
 Ut liber homo, qui in monasterio regulari comam deposuerit et res suas ibidem delegaverit, promissionem factam secundum regulam firmiter teneat. servitium Dei se tradere volunt, ut prius hoc non faciant, quam a nobis licentiam postulent. Hoc ideo, quia audivimus aliquos ex illis non tam causa devotionis hoc fecisse, quam pro exercitu seu alia functione regali fugienda, quosdam vero cupiditatis causa ab his qui res illorum concupiscunt circumventos audivimus. Et hoc ideo fieri prohibemu
Abbreviated transcription (Latin):
oypr̃pip̃: It eccłe baptis males scu
oracisla: quieas alongotpẽ restaura¬
uñt moxitm̃restaurare deb ꝯtamcũ¬
ts regia quam longo bardi talesibi ha¬
beant domiriationes qualis illorum
alongotpẽ fuit consuetudo.

Expanded text:
Kap. 1. Ut aecclesias baptismales seu oraculas qui eas a longo tempore restauraverunt mox iterum restaurare debeant, et tam curtis regia quam et Langobardos talem inibi habeant dominatione, qualem illorum a longo tempore fuit consuetudo.
Abbreviated transcription (Latin):
ipupillus redditus hãt igit᷑ suffi¬
Icientes. eos tutor impñdat. Sin
aut̃ ampliores redditꝰ sint quã sũptꝰ
tũc id qd̾ suꝑ fuerit deponat᷑. Qd̾ si
substantia impubis mobilis sit. tũc
idtantũ tutor mutuare deb& qd̃ scis¬
ficiat adamministrationũ pupilla¬
rum reꝵ. Qd̾ aut̃ suꝑfluũ fit. hoc de¬
ponatur. Eadẽq dicimus. ⁊ de curato¬
rib omĩũ ꝑsonaꝵ. licebit aũt tutoi
uł ctratori subtilit̃ inquirere. siꝗͣ
redditũ cõparare pupillo. uł fortẽ
adolescenti possit. ex suꝑflua pec̃a ut
ntributa leuia sint ⁊ uenditor locui¬
plex. ⁊ redditus fertilis. Sciat aũt̃ qd̃
exea amministratioes ĩ posteꝵ solũ¬
modo explicentur. tunc mutuare
tutor uł curator eã deb&e cũ cogita¬
tione celestis iudicii.

Expanded text:
pupillus reditus habeat sibi sufficientes, eos tutor impendat. Sin autem ampliores reditus sint, quam sumptus, tunc id, quod superfuerit, deponatur. Quod si substantia impuberis mobilis sit, tunc id tantum tutor mutuare debet, quod sufficiat ad administrationem pupillarium rerum, quod autem superfluum sit, hoc deponatur. Eademque dicimus et de curatoribus omnium personarum. Licebit autem tutori vel curatori et subtiliter inquirere, si quem reditum comparare pupillo vel forte adolescenti possit ex superflua pecunia, ut et tributa levia sint, et venditor locuples, et reditus fertilis. Sciat autem, quoex ea administrationes rerum ipsius solummodo explicentur, tunc mutuare tutor vel curator eam debebit cum cogitatione caelestis iudicii.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtas melius cognosciualcat quamꝑ
illos quiuicimoressunt. Sictñut cõ¬
tentioque int̃ eos exortaẽ. sunconfi¬
nioduoꝵ ꝯmitatiñ fuĩt. liceat eis d
uicina centena adiacentis ꝯmitatus
adeausã suamtestes hr̃e.¬

Expanded text:
i veritas cognosci valeat, quam per illos qui viciniores sunt. Si tamen contentio quae inter eos exorta est, in confinio duorum comitatuum fuerit, liceat eis de vicina centena adiacentis comitatus ad causam suam testes habe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipimus ut nullus p̃sumat com¬
matremsuam uxoremducere. S
nec filiam quã desacro fonte leuaũ
nec filius eius p̃sumat. filiamilliꝰ
uxorem ducere quieum dfonte su¬
scepit quia spiritales germani eẽ¬
noscuntur. ꝯ qui hoc malũ facere tẽp¬
tali illicito matrimonio nascuntur
beredes eẽ non deb̃ nisi ꝓpinquipa

Expanded text:
praecepimus, ut nullus praesumat commatrem suam uxorem ducere, sed nec filiam quam de sacro fonte levavit; neque filius ejus praesumat filiam illius uxorem ducere, qui eum de fonte suscepit; quia spirituales germani essnoscuntur: et qui hoc malum facere tentali illicito matrimonio nascuntur, haeredes esse non debent, sed propinqui pa
Abbreviated transcription (Latin):
romanoꝵ impr̃. ã omib. Qm̃nobis
diume pietatis ꝓuidentia imꝑialis
officu. curam comissam c̃dimus noꝰ
quoꝙ erga ea que adxpĩanas religi
cum regiuniũsali conuentunrõꝵ

Expanded text:
nobis divinae pietatis providentia imperialis officii curam commissam credimus, nos quoque erga ea, quae ad christianas religiocum Turegi universali conventu nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
bem. Qunee ꝓanima sua adcasã
dĩtradere maliũt domuitraditiõm
fauat coramtestib legiuinis ꝯ q̃m
hoste factt sunt actenus traditiõe:
de quib nulla questioest stabiles ꝑma¬
neant. Siũo aliquis alu ressuas tradid̃¬
rit ꝯmhoste ꝓfectus fuĩt ⁊lle cuires
traditesunt intĩm mortuus fuĩt. ipe

Expanded text:
 pro anima sua ad casam ei tradere voluerit, domi traditionem faciat coram testibus legitimis. Et quae in hoste factae sunt traditiones, de quibus nulla est quaestio, stabiles permaneant. Si vero aliquis alii res suas tradiderit et in hostem profectus fuerit, et ille cui res traditae sunt interim mortuus fue
Abbreviated transcription (Latin):
culib facere. ñsicut actenus fieri
tiat unus quis ꝙ dereb sus quodue¬
cere traditiones. S post quã unam
derebsius traditiõm facẽit. aliam
de ip̃ĩs reb fatiendi nullam hãt pote¬

Expanded text:
it, non sicut actenus fieri ciat unusquisque de rebus suis quod vecere donationis. Set postquam unam de rebus suis traditionem fecerit, aliam de ipsis faciendi nullam habeat pote
Abbreviated transcription (Latin):
facere debẽt eoꝵ intributis eius in¬
dicẽs in qua erogate s̃ imputare. qd̾
siultra pensationem annone erogati
sint sumptꝰ ẽ id quod suꝑ impenscĩ ẽ
exonuĩ canone eiusdẽ ꝓuintie repu¬
tare debebunt. Qd̾ sinec ex omĩb tri¬
butis eiusdẽ ꝓuintie sufficiant ĩpen
se. abunaquaq uenerabi li arca
p̃fecti p̃tor debet. uł ex tributis seq̃ntiᷤᷤ
indicens retineri acollatoreb seu re¬
putaĩ abhis qui tribuita puplica exi¬
untiis cuiuscumq prouintie. nec
non iuditiũ et officialiũ eoꝵdẽ. et ex¬
ceptoꝵ et curialium. ⁊om̃ium adqͦs
cura pertinet.
eꝙ magistri militum neꝙ militã.
occasione transitꝰ sui rogationẽ ali¬
quam aciuitatib uł ꝓtuntiis exi¬
gere audeant. alioquin induplũ
quid quod acceꝑint restituere com¬
pelluntur.

Expanded text:
facere debent eorum, et in tributis eius infacere debent eorum, et in tributis eius indictionis, in qua erogati sunt, imputare. Quod si ultra pensitationem canonis erogati sunt sumptus, id quod superimpensum est, ex omni canone eiusdem provinciae reputare debebunt. Quod si nec ex omnibus tributis eiusdem provinciae sufficiant, impen ab unaquaque generali arca praefecti praetorio debent, vel ex tributis sequentis indictionis retineri a collatoribus, seu reputari ab his, qui tributa publica exiuniuscuiusque provinciae, nec non iudicum et officialium eorundem, et exceptorum, et curialium, et omnium, ad quos cura pertinet. Idem Neque magistri militum, neque milites occasione transitus sui adaerationem aliquam a civitatibus vel provinciis exigere audeant; alioquin in duplum, quidquid acceperint, restituere compellantur.