comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. Certe eã qnͣtitatem qͣm pr̃so¬
lebat subministrares Sifilius accep̃
mutuã pecc̃ ut eum libaret qͥ sipe¬
teret exceptione ⁊ nõ submou̾et᷑.
senatus consulticessabit exceptio.
ħ amplius cessabit senatꝰ ꝯsultum
si pr̃ soluere cepit quod filiꝰ famił
nutuũ sũpserit qͣ ratum hu̾it. s̾
cesiabit senatus osultum nec repetẽ

Expanded text:
cessit, certe eam quantitatem, quam pater solebat subministrare. Si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qui, si peteret, exceptione non summoveretur, senatus consulti cessabit exceptio. Hoc amplius cessabit senatus consultum, si pater solvere coepit quod filius familias mutuum sumpserit, quasi ratum habuerit. Si cessabit senatu
Abbreviated transcription (Latin):
milias creclident utrum pruatus anci¬
uitas. Naminciuitate q̃qͥ senatũ .s. loc̃¬
aut.ł.iiii. Si filius famił absente pr̃e
qͣiex mandato eius pect̃ acceꝑat cauisset
i ad prẽmlitteras emisit ut eampect̃ in
ꝓuintia solu̾et debet pr̃ si actum filii sui
iprobat otinuotestationem int̾ponere
contrarie uoluntatis.
mutu ampect̃. ut eã ꝓsorore sua indotem
oaret pr̃ eius. de in rem actione tenebit᷑
Ip̃i eñi mortua nim̾m̾o puella repetitõ¬

Expanded text:
milias crediderit, utrum priuatus an ciuitas: nam in ciuitate quoque senatus crum Si filius familias absente patre, quasi ex mandato eius pecuniam acceperit, cavisset et ad patrem litteras emisit, ut eam pecuniam in provincia solveret, debet pater, si actum filii sui improbat, continuo testationem interponere contrariae voluntatis.mutuam pecuniam, ut eam pro sorore sua in dotem daret, pater eius de in rem uerso actione tenebitur: ipsi enim mortua in matrimonio puella repetit
Abbreviated transcription (Latin):
cui exceptionemdet tameir sciendũ
est ⁊ hr̃dem filii. si pr̃ familias decesser
⁊ pr̃em eius. si filius famił. decesserit
exceptione un posse ¶Interdum ⁊ si
senatus consulto locussit tñ in aliũ
claturactio. ut puta si filius familiaᷤ
in̾titor mutu ampetumã accep̃. S cri¬
bit enim uił. ł .i. ip̃m d institorẽ ex

Expanded text:
cui exceptionem det, tamen sciendum cui exceptionem det, tamen sciendum est et heredem filii, si pater familias decesserit, et patrem eius, si filius familias decesserit, exceptione uti posse. Interdum tamenetsi senatus consulto locus sit, tamen in alium datur actio, ut puta filius familias institor mutuam pecuniam accepit: scribit enim
Abbreviated transcription (Latin):
s si fraus sit senatus consulto ad hĩta
puta frumento uł uino uł oleo mutuo
datout hiis clistractis fiuctib uteretur
pecunia. subuenienclum est filio fann¬
lias. ¶ Sifilius in alterius erat pͭate
cum mutua pecuni a datur. nunc maltiꝰ¬
ceptio. ¶S si pr̃ieus nonmors s aliacã
inciderit qͥuo minus sit inciuitate dacẽd̾.
senatus consulto locum eẽ. Non solũ
ei quimutuam decliss s isuccessorib
eius deneganda est actõ. ꝓm̃ i si alius o¬
nuituam dedit petuni am alius stipula¬
tus est dabrturadu̾sus eum exreptio. licet
hic non decłit. S ⁊ si alt̾uter iͣgnorauit
inpr̃is eẽ potestate uerius dicendũ ÷
utriq nocere. i denͤi in duob reis sti¬
pulandi. It̃ si filios famił duos acce¬
ꝑo reos. S alterum putaui prẽm famił
intererit. ad quem pecunia ꝑuenit ut
si eum sciui filiũ famił ad quem pecc̃ ꝑ
uenit exceptione subinoueat. Siue
suris ad senatus consultum spectat.
¶ Qm̃qm auttm non declaret senat᷑

Expanded text:
 si fraus sit senatus consulto adhibita, puta frumento uel uino uel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur pecunia, subueniendum est filio familias. Si filius in alterius erat potestate, cum mutua daretur, nunc in alterceptio. Sed et si patri eius non mors, sed alia causa inciderit quo minus sit in ciuitate, dicendum senatus consulto locum esse. Non solum ei, qui mutuam dedisset, sed et successoribus eius deneganda est actio. Proinde et si alius mutuam dedit, alius stipulatus est, dabitur aduersus eum exceptio, licet hic non dederit. sed et si alteruter eorum ignorauit in patris esse potestate, seuerius dicendum est utrique nocere. idem est et in duobus rei‹s› stipulandi. Item si duos filios familias accepero reos, sed alterum putaui patrem familias, intererit, ad quem pecunia peruenit, ut, si eum sciui filium familias ad quem peruenit pecunia, exceptione summouear, si suris, ad senatus consultum spectat. Quamquam autem non declaret senatus,
Abbreviated transcription (Latin):
auł.ł. i. A deo quidem ut ñ suffi:¬
bum corruꝑit non similiter hic
edicitur. ut infurto ne in reliquos
actio detur. si t̃m domiꝰ cum defen¬
d̾e eun uoluit uniꝰ nomine p̾stit̾i̾t
quantumlib̾ prãret. fortasse. qr
hic i conteniꝑra maiestas p̾toris iuĩ¬
dicatur. ĩ pͣlura fca intelligunt᷑.
qiuemad̾m cum płes serui iniuriã
fecerunt uł dampnum doderuit.
quia pła fc̃asunt ñ ut in furtouñ.
octauenꝰ ħͥ quo domi nosucturẽ¬
dum ait. s hoc potest dici si dõlo
malo curau̾int. ut ab alio album
corrumꝑet᷑. qr tunc ꝓnumni cõ sciliũ¬

Expanded text:
um adeo quidem, ut non suffibum corruperit, non similiter hic edicitur ut in furto, ne in reliquos actio detur, si tantum dominus, cum defendere voluit, unius nomine praestiterit, quantum liber praestaret: fortasse quia hic a intelleguntur: quemadmodum cum plures servi iniuriam fecerunt vel damnum dederunt, quia plura facta sunt, non ut in furto unum. Octavenus hic quoque domino succurrendum ait: sed hoc potest dici, si dolo malo curaverint, ut ab alio album corrumperetur, quia tunc unum consiliu
Abbreviated transcription (Latin):
possenĩonem dare possessionem mit¬
tere pupillis non hñtib tutores can¬
stituere iuicdices litigantib dare.
Laut merum est. Merumẽ imꝑium
hr̃e gladuii patem animadũtendi¬
infacmorosos homines ꝙ ĩ potestas
apellatur Mixtum est imꝑium cui
⁊̃ iurisclictio mest ꝙ indanda bono¬
rum possessione consistit. Iuris dcõ
est eti am iudicis dandi tte lñia.
Imꝑii mag̃ ẽ qmͣ uirisdictionis.

Expanded text:
potest et in possessionem mittere, pupillis non habentibus tutores constituere, iudices litigantibus dare. tum est. merum est imperium habere gladii potestatem ad animadvertendum facinorosos homines, quod etiam potestas appellatur. mixtum est imperium, cui etiam iurisdictio inest, quod in danda bonorum possessione consistit. iurisdictio est etiam iudicis dandi licentia. Iimperii magis est quam iurisdictionis.
Abbreviated transcription (Latin):
tantum distent ut ꝓspici non possit.
aut meclius mons earum conspectũ
auferat seruitus imponi non potest
dem.ł .i. I emo enim ꝓpͥis edifitiis
seruitutem impon̾e potest nisi us qͥ
celit us cui ceclitur. inconspectu ha¬
bent ea edifitia ut officere altenim
alteri possit.
tendinon habuerunt aꝑto ꝑite com¬
muni nullo iure fenestram inmisi sie
uerit legauit. iuxͣ eandem domum
ortus ⁊ cenaculum ꝙ olimpico lega¬
tumnon cẽ. fuerunt ad ortum autẽ
⁊ cen aculum semꝑ ꝑdomu cuius
habitatio relicta erat aditus fuit. q̃¬
commemorata sunt posse. dum nõ
liceat legatario. ¶Lucuis ticius aꝑ¬
to pariete domus sue quatenus sti¬
llicidii rigor itignorum ꝓtectus cõ¬
petebat iamiã ĩ publico aperiut.
quero cunin luminib publii meuii
uicini. n itini nicini officeret. neq¬

Expanded text:
tantum distent, ut prospici non possint, aut medius mons earum conspectum auferat, seruitus imponi non potestm nemo enim propriis aedificiis servitutem imponere potest, nisi et is qui cedit et is cui ceditur in conspectu habeant ea aedificia, ita ut officere alterum alteri possit. tendi non habuerunt, aperto pariete communi nullo iure fenestras immississe veret, legavit: iuxta eandem domum hortus et cenaculum, quod olympico legatum non est, fuerunt: ad hortum autem et cenaculum semper per domum, cuius habitatio relicta erat, aditus fuit: qucommemorata sunt posse, dum non noceat legatario. Lucius Titius aperto pariete domus suae, quatenus stillicidii rigor et tignorum protectus competebat, ianuam in publico aperuit: quaero, cum neque luminibus Publii Maevii vicini neque itineri vicini officeret neq
Abbreviated transcription (Latin):
rat eni submou̾e possum. siue ip̃e
utilemmͥ replicanonem doli mali
turum qmuis sciens alienumpssi
deamaliꝯquin si aliter constituat᷑
futurum uͭ summa iniquitate bõe
fidei possessor afficiatur. Si cum ip̃o
iure noxalis actio adu̾sus eũ compe¬
tit nccĩtas ei imponatur ut litis esti¬
mationem sufferat. Eademq dicẽ¬
da suntr ⁊ sicum ab eo nan defend̾et᷑
iuissu p̾toris eumduxenm. q̃m isto
quo cãu iustam cãm possidendi hc̃o¬

Expanded text:
rat, eum summouere possum, siue ipse rat, eum summouere possum, siue ipse utilem mihi replicationem doli mali turum, quamuis scdeam: alioquin si aliter constituatur, futurum, ut summa iniquitate bonae fidei possessor adficiatur, si, cum ipso iure noxalis actio adversus eum competit, necessitas ei imponatur, ut litis aestimationem sufferat. eademque dicenda sunt et si, cum ab eo non defenderetur, iussu praetoris eum duxerim, quoniam isto quoque casu iustam causam possidendi h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe nolu̾it ꝓ consilem interuenturũ
⁊ pignoris ꝑ secutionem uł usas frnc¬
tus actionem neganirum quocasudͥ
potest ip̃o iuire pignus liberari. Nullu
eñi pignꝰ est cuius ꝑ secutio negatur.
ususfructus autẽ ⁊̃ si ꝑsecntio eiis de¬
negetur. ipõ uirecdurat eo usꝙ douͤ
nonutendo don er constituto tp̃e ꝑsat¬
¶ Exhiis que diximus semo qui ali¬
cui pignoris uire obligatus est. ⁊ de
statu adero ⁊ de eo cuius usus frnctꝰ
alienuis est: apparet cum qui alicñ
seruum n iure suum eẽ rederit qͣm¬
ius noxali uditiotenetur. non tñ
posse deditio. e ip̃o iure liberari. qr
nullum ad acdoem dñium tnͣfferre
passunt: cum ip̃ionuni ñ sit̃. certe
tũsiex eacã traditun postea dominus
uendicet nec litis estinationem offe
niserui nomme qui tͥ tꝰta serutute c̃¬
uiret noyali tecum eg̾im tuꝵ eum
dominus eum uendicet exceptime
doli malinͥlitis estimationemot̾e¬

Expanded text:
pere noluerit, proconsulem interuenturum pere noluerit, proconsulem interuenturum et pignoris persecutionem uel fructus actionem negaturum. quo casu dici potes‹t› ipso iure pignus liberari nullum enim pignus est, cuius persecutio negatur: usus fructus autem, etiamsi persecutio eius denegetur, ipso iure durat eo usque, donec non utendo constituto tempore pereat. Ex his quae diximus de seruo qui alicui pignoris iure obligatus est deque statulibero et de eo cuius usus fructus alienus est, apparet eum, qui alienum seruum in iure suum esse responderit, quamuis noxali iudicio teneantur, non tamen posse noxae deditione ipso iure liberari, quia nullum ad actorem dominium transferre possunt, cum ipsi domini non sint. certe tamen, si ex ea causa traditum postea dominus uindicet nec litis aestimationem offerni serui nomine, qui tibi iustam seruitutem seruiret, noxali tecum egerim tuque eum dominus eum uindicet, exceptione doli mali, nisi litis aestimationem offe
Abbreviated transcription (Latin):
sine noxe declitione conueniatur. Iõ
⁊ si negau̾is seruum in tua potestate eẽ
postea fater pot̾is nisiiam lis adu̾sus
te contestata est. Nam tinic audiriõ
debebis. ut labeo ait. Octauenus ex cã
ĩ lite contestata tͥ succurrendum a¬
it utiq si etas tua easit. ut ignos
citͥ debeat. ¶ Si absente domino
causa sit. ut in integri restitui poᷤ¬
siti defensio ꝑmittatur. euis nomĩe
quiluctus est. Pastulantib eninł
exhiberieum ad defendendum in dł
gere p̾tor debet. Idem concedend̃ est¬
ric nomĩe obligatus est. si p̾sens dñs
defend̾e nalu̾it. ne alterius dolus aut
desidia aliis noceat. Idem pr̃andum
sens nolu̾it defend̾e̾. s iactioni hiis ca¬
sib succurrend̾ ẽ. qr plac⁊ dñii adqͥ¬
sitione extingui actionem. Iussu.ii.
pretoris ductus in bonis sit euis qui o¬
uuxit.
de seruo qui pignoris iure tenetur.
aut de eo cuꝰ usus fructus alteruis est.
admonendi sumus si creditor uł usu¬
fructu aruis presens defensionein sci¬

Expanded text:
sine noxae deditione conueniatur. et ideo si negaueris seruum in tua potestate esse, postea fateri poteris, nisi si iam lis aduersus te contestata est: nam tunc audiri non debebis, ut Labeo ait: Octauenus ex causa etiam lite contestata tibi succurrendum, utique si aetas tua ea sit, ut ignosci tibi debeat. Si absente domino t in eadem causa sit, ut in integrum restitui po‹ssi›t, defensio permittitur eius nomine qui ductus est: postulantibus enim exgere praetor debet. idem concedendum esris nomine obligatus est, si praesens dominus defendere noluerit, ne alterius dolus aut desidia aliis noceat. idem praestandum sens noluit defendere. sed et actori his casibus succurrendum est, quia placet dominii adquisitione extingui actionem: iussu enim praetoris ductus in bonis fit eius qui duxit. de seruo qui pignoris iure tenetur aut de eo cuius usu‹s› fructus alterius est, admonendi sumus, si creditor uel usufructuarius praesens defensionem susci
Abbreviated transcription (Latin):
desũt poiũdere. ¶ Siseruum alieñ
alius iniure suum ẽe responderit. aͣli¬
¶uente alter liberatur. Siis quem de¬
sieris dolo posũdere decesserit. pͥusqͣm
actione conuenireris. liberans qr hec
actio inlocum durecte actionis succe¬
clit. diu̾sum dicemus si moram fece¬
ris ininditio accipiendo. si inhr̃clifi:ĩ¬

Expanded text:
desiit possidere. Si seruum alienum alius in iure suum esse responderuente alter liberatur. Si is, quem desieris dolo possidere, decesserit, priusquam hac actione conuenireris, liberaris, qui‹a› haec actio in locum directae actionis succedit: diuersum dicemus, si moram feceris in iudicio accipiendo. Neque heredi
Abbreviated transcription (Latin):
edicto exꝑiri. ¶ Tenapus autẽ recdibiti¬
onis sex menses utiles ht̃. Si autem mã¬
cipium non reclhibeatur. s qnͣtominoris
agttur anais utilis: est. s tempus re¬
dhiltionis ex die uenditionis currit. a il
si dcm ꝓmissum ue quidest.¬
auis .ł. Diuero ante uendatiõis tp̃e :
dcla intercesserit. deiñ post aliquor dies
uineonomine posse agere.¬
lp̃.ł. Rcclibere est fatere ut iirsus heat
uerditor ꝙ habuerat. ⁊ qr reddendoid fie¬
bat idcuro reclibaibitio est apellata. ciua si
recliditio. ¶Cumrecdditur ab empto¬
re manti pium uenditori de dolo malo ma¬
ꝓmitti oportere. eum pomp̃ait. udeo cauti¬
oneii necessauam eẽ. ue forte aut pign̾i
datus sit: seruus ab emptore ant eius uis¬
su furtum siue clampnum a licui datum
sit. ¶ Id̾ pomp̃ait. intertlum ⁊̃ duplia¬
ter cautiones interponideb̾e. alias in pre¬
teritum alias infuturum. ut puta si eiuis
seruinomine qui reclhibetur emptor ꝓ¬
curator ue euis iudicium accepit. ł quod

Expanded text:
edicto experiri. Tempus autem redhibitionis sex menses utiles habet: si autem mancipium non redhibeatur, sed quanto minoris agitur, annus utilis est. sed tempus redhibitionis ex die uenditioni‹s› currit aut, si dictum promissumue quid estrulium.Si uero ante uenditionis tempus dictum intercesserit, deinde post aliquot dies um, eo nomine posse agerelium Redhibere est facere, ut rursus habeat venditor quod habuerit, et quia reddendo id fiebat, idcirco redhibitio est appellata quasi redditio. Cum redditur ab emptore mancipium venditori, de dolo malo promitti oportere ei Pomponius ait et ideo cautiones necessarias esse, ne forte aut pignori datus sit servus ab emptore aut iussu eius furtum sive damnum cui datum sit. Idem Pomponius ait interter cautiones interponi debere, alias in praeteritum, alias in futurum, ut puta si eius serui nomine qui redhibetur emptor procuratorue eius iudicium accepit, uel quod
Abbreviated transcription (Latin):
tionib conuen̾i potest. Ca ã soladeĩ suie
ꝓmissa ad mittenda sunt. quetumq sic
clicuntur ut p̾stentur. nonut iactentrar.
¶ Iuad sciendum est siquis artificem ꝓ¬
muent ł dixerit. non utiq ꝑfectum eum
pr̃are debet. s ad aliquem modum ꝑitũ.
ut neq eum sumine scientie accipias n
rursus indoctumeẽ: in artifitum. Suf
ficit gͥ talem eẽ. quales ulgo artifices
dicinntur. ¶Deiñ aiut ediles emptori.
omnib q ad quos eares ꝑtinet. iudicium
dabimus. pollicettur emptori actionem
⁊ successorib euis qiui in umu̾isum ius:
succedunt᷑. Emptoremenim accipere debe¬

Expanded text:
tionibus conveniri potest. Ea autem sola dicta sive promissa admittenda sunt, quaecumque sic dicuntur, ut praestentur, non ut iactentur. Illud sciendum est: si quis artificem promiserit vel dixerit, non utique perfectum eum praestare debet, sed ad aliquem modum peritum, ut neque consummatae scientiae accipias, neque rursum indoctum ficiet igitur talem esse, quales uolgo artifices dicuntur.Deinde aiunt aediles: 'emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus'. pollicentur emptori actionem et successoribus eius qui in uniuersum ius succedunt. emptorem accipere debe
Abbreviated transcription (Latin):
cipiatur: cuin in se iũstrib ielata ẽ.
constitictio diui marri fantari. In h
quoq defuncti uoiuntatem uaud̾a
ẽẽ constat. nec a legatario remissa
hr̃cdli satisdatio ꝑ pactione in expeni¬
tentia reuocaĩ debet. cum liceat us
suiꝑsecutionem. aũ spẽ fute᷑ ꝑcep¬
tionis det̾iorem ꝯstituere.
se saluturum istiꝑulanti spopond̾at.
post uendator eaunt sibiconu eiuusie
ut ꝯtentuseẽt tres detim. ii ea intra
pͣfinita te mpora acciꝑet debitor ad
coꝵ sdlonem conuentu pactusest.¬
ut siea souita intraptinstlim te᷑m pꝰ
nonẽent. ut expͥma cautõe ab co pe¬
titio eẽt q̃ situm est. ancum posterio¬
ri patto. satis fc̃m ñsit. omne debttũ
quo rõnem implicitam hẽbat: ꝓp̃
accepta ⁊ data debttorem sibi consti¬
tuit. ⁊ ab eo epłam ãccepͥit. in ħ u̾ba.¬

Expanded text:
estribus relata est constitutio divi Marci servari in hoc quoque defuncti voluntatem, validum esse constat. nec a legatario remissa heredi satisdatio per pactionem ex paenitentia revocari debet, cum liceat sui iuris persecutionem aut spem futurae perceptionis deteriorem constituere.se soluturum et stipulanti spoponderat: postea uenditor cauit sibi conuenisse, ut contentus esset tredecim et ut ea intra praefinita tempora acciperet: debitor ad eorum solutionem conuentus pactus ‹estsi ea soluta intra praefinitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab eo petitio esset. quaesitum est an, cum posteriore pacto satisfactum non sit, omne debitum quo rationem implicitam habebat propter accepta et data, debitorem sibi constituit et ab eo epistulam accepit in ha
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ł. xi. Duntra ilium diem debiti
non ht̃. pacti tñ exceptionem com¬
pet̾e debitori constitit.
rius tribirti preclii pignorati nõ
agnosceret. s euis souiendi ncͣtitas:
debitorem spectaret. talem conuen¬
tionem qnͣtum ad fis ci rõnem uoncẽ
seruandam. R pactis eteñi pͥuatoꝵ
formam iuris fiscaus conuelli non
quidq exoͣrio emptor. ꝙ siin cchen¬
do aliciuid exceptum fu̾it: id obser¬
uari debebit.
ut abhereditate pr̃is abstineretur.
Tutor cum plerasq creditarib decid̾
ut certam portionem acciꝑent. Id̾
curatores cum auiis fecetunt. Quero
anatutor. idemq creditor pr̃ĩs cand̾
portionem retinere debeat .R̾. eum

Expanded text:
. 'Intra illum diem debiti non habet, pacti tamen exceptionem competere debitori constitit. nus tributi praedii pignerati non adgnosceret, sed eius soluendi necessitas debitorem spectaret. talem conuentionem quantum ad fisci rationem non esse seruandam respondi: pactis etenim priuatorum formam iuris fiscalis conuelli non quidque ex contrario emptor: quod si in contrahendo aliquid exceptum fuerit, id seruariut ab hereditate patris abstineretur, tutor cum plerisque creditoribus decidit, ut certam portionem acciperent: idem curatores cum aliis fecerunt. quaero, an et tutor idemque creditor patris eandem porti
Abbreviated transcription (Latin):
nerale sit. locum inter heredes qͦ li¬
tigantes hẽbit. ¶Qui ꝓnocauit pac¬
tusest intradiem ceitran pecuniaqͣ
tnͣsegerat. non soluta uidicatis sesa¬
tis fcurum uidex aplłatõus nullo a¬
lio depͥncipaui cã discusio ustamcõ
fei uentionem ueluti con fessi seqt᷑.
Post diuisionem bonoꝵ ⁊eris a¬
liem singuli creditores a singnus he¬
reclib non int̾põitis delegationib
incolidum ut conuenerãt usuras
ꝓ ꝑtib hñt impeliende nouerũt
si non singuli ꝓfide reigeste tatũde¬
bitum singuł offerant. pr̃ quidotẽ
ꝓmisit pactucest. ut qni mortem
sitam inmr̃imonio sine liberis de¬
functa filia: portio dotis apud here¬
dem suum frẽmmaue̾t. ea conuen¬
tĩo uiberis a socero postea susceptis ⁊
hetedib testam̃to relictis. ꝑ excepti¬
omem dou proderit. cum inter ꝯͣ hẽ¬
tes id actiunsit ut heredib consula¬

Expanded text:
nerale sit, locum inter heredes quoque litigantes habebit.Qui prouocaui‹t›, pactus est intra diem certum pecunia, transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustam conventionem velut confessi sequetur. Post divisionem bonorum et aeris alieni singuli creditores a singulis heredibus non interpositis delegationibus in solidum, ut convenerat, usuras  habent, impediendae non erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant. Pater, qui dotem promisit, pactus est, ut post mortem suam in matrimonio sine liberis defuncta filia portio dotis apud heredem suum fratrem remaneret. ea conventio liberis a socero postea susceptis et heredibus testamento relictis per exceptionem doli proderit, cum inter contrahentes id actum sit, ut heredibus consula
Abbreviated transcription (Latin):
remanserunt. apud mẽ ad mensam
apudme tacitam habes refundamtͥ
lutius ticius ante hoc cyiographũ
seio numimulario mandau̾at. ut
putata. ceteras obligõnes man̾e.
insua cã.¬

Expanded text:
remanserunt apud me ad mensam apud me tacitam habes, refundam tibi. Lucius Titius ante hoc chirographum Seio nummulario mandauerat, utcomputata, ceteras obligationes manere in sua c
Abbreviated transcription (Latin):
pro sondo auis alia attribuat. q sepe
solutio ⁊ exactio partiumũ minuma
tributio illud efficit ut quis solus
totum debeat. uł totum a licui soli
debeatur. S siue agendimi sit ꝑtim
suo ꝑtimꝓcuratorio nõie agatur.
siuecum eo agatur ꝑtim suo ꝑtu
ꝓcuratorio nomint conueniatur.
ditorib cum sugulis exꝑuindi. tñ ⁊
hiis lilera potestas suoloco substituẽ
Ueos. inquos hanera actionis affõ

Expanded text:
pro solido aliis alia adtribuat, quia saepe et solutio et exactio partium non minima t haec adtributio illud efficit, ut quis solus totum debeat uel totum alicui soli debeatur, sed ut, siue agendum sit, partim suo partim procuratorio nomine agat, siue cum eo agatur, partim suo partim procuratorio nomine conueniatur. ditoribus cum singulis experiundi, tamen et his libera potestas est suo loco substituendi eos, in quos onera acti
Abbreviated transcription (Latin):
potest.s adexibendum agere pot̃.
ut separentur itunc uendicẽtur.s.
extepto eo quod casiuis deferumina¬
tione scrib̾. Bicit enim si statue sue
feruminatione᷑ iunctum bchiũ unita¬
te maioris ꝑtis consumi. ⁊ quod semel

Expanded text:
potest, sed ad exhibendum agere potest, potest, sed ad exhibendum agere potest, ut separentur et tunc uindicentur: scilicet excepto eo, quod Cassius de ferruminatione scribit. dicit enim, si statuae suae ferrumination‹e› iunctum bracchium sit, unitate maioris partis consumi et quod semel
Abbreviated transcription (Latin):
aułꝰ .xxi. In rem actio compent
ei qui aut uire gentiur au iure ciui¬
li dominũ adquisiuit. ¶boca sacra:
item religiosa qiͣ nr̃a in remi actione pe¬
ti non postunt. ¶ Siquis rei sue alienã
rem ita adiecerit ut pars eins fieret. ue¬
lun siquis statue sue brachium aut pedẽ
alienum a diecerit aut cypho ansam
uł funclum uel candelabro sigillum
aut mense pedem dñmtotius reieffici
uereq statuam suam dc̃urum. ⁊ cyph¬
umpleriq recte lñt. ¶ S ⁊ id quodĩ
carta mea scribituraut intabula pĩ¬
gitur. statim meum fit. licet de pictu¬
ra quid contra senserint. pp̃pretium¬
picture ncc̃e est ei rei cecli. ꝙ. sũ illaeͤ
non potest. In omnib gͥ istis inquib
mea res ꝑ preualentiam a liena mrẽ
trahit. meamq efficit si eam remuẽ¬
dicem. ꝑ exceptionem dolimali capor
preciumeuis qued accesserit dare. ¶ ¶¬
cem quetumq aliis adiuncta siue
a diecta accesuonis loco cedunt ea ꝙͣ¬
clui coherent dominus uenclicare ñ

Expanded text:
um. In rem actio competit ei, qui aut iure gentium aut iure ciuili dominium adquisiit. Loca sacra, item religiosa quasi nostra in rem actione peti non possunt. Si quis rei suae alienam rem ita adiecerit, ut pars eius fieret, ueluti si quis statuae suae bracchium aut pedem alienum adiecerit, aut scypho ansam uel fundum, uel candelabro sigillum, aut mensae pedem, domuereque statuam suam dicturum et scyphum plerique recte dicunt. Sed et id, quod in charta mea scribitur aut in tabula pingitur, statim meum fit: licet de pictura quidpicturae: sed necesse est ei rei cedi, quod sine illa esse non potest. In omnibus igitur istis, in quibus mea res per praevalentiam alienam rem trahit meamque efficit, si eam rem vidicem, per exceptionem doli mali cogar pretium eius quod accesserit dare. Item quaecumque aliis iuncta siue adiecta accessionis loco cedunt, ea quamdiu cohaerent dominus uindicare non
Abbreviated transcription (Latin):
scrib̾. Siu̾o custodiendus fu̾it ĩ ip̃uis
nomine dampnari debeb̾. ut tĩnsinsu
eum nonceꝑit actor ei actionib suis ce¬
uͥ pp̃fugam seruu posesĩor ab soluit᷑.¬
⁊ si non cogitur cauere de ꝑseq̃nda e a¬
re tam̃ cauere debet. possessor. si
remnactus fu̾it ut eam restituat. Idẽq
pomp̃.ł.xxxiiii. uariarum lectionum

Expanded text:
scribit. si uero custodiendus fuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, actor ei actionibus suis cepropter fugam serui possessor absoluitur, etsi non cogitur cauere de persequenda re, tamen cauere debere possessorem, si rem nanctus fuerit, ut eam restituat, idque Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
intãtã qnͣtitatẽ tenet᷑ que tunc inpec̃.
fuit c̃ sr̃nam dicebat. Index tunc litem
suam facere intłłigr̃ cumdolo malo in
frandẽ legis sententiam dixerit. dolo
malo aũ uidet᷑ ħ facere. si euidens argua¬
ut uerã estimatiõem litispr̃ãe cogã.¬

Expanded text:
in tantam quantitatem tenetur, quae tunc in peculio fuit, cum sententiam dicebat. Iudex tunc litem suam facere intellegitur, cum dolo malo in fraudem legis sententiam dixerit dolo malo autem uidetur hoc facere, si euidens arguaut ueram aestimationem litis praestare coga
Abbreviated transcription (Latin):
enim existimare ansua sit uirisdictõ.
uocati autẽ non ꝯtempn̾e auctorita¬
tem p̾toris. nam ilegati cet̾iq quire¬
uocandi domum uis habent inea st̃
cã ut iniusuocati: ueniant pͥulegia¶
sua allegaturi.

Expanded text:
stimare, an sua sit iurisdictio, uocati autem non contemnere auctoritatem praetoris: nam et legati ceterique qui reuocandi domum ius habent in ea sunt causa, ut in ius uocati ueniant priuilegia sua allegaturi.
Abbreviated transcription (Latin):
re in ꝙ̃ diemꝰꝓmntat. S utrum nuda
cautione an satis datione marcełł du¬
bitat. mͥuidet᷑ sola ꝓmissione ꝙ unela
scribit. Auoquin compellet᷑ uiditium
acciꝑe. qm inuenire eos ꝗ satis ꝓ eodẽt.
¶ n omnib autem inquib ꝓtelat᷑
no creclitoris oportet. ¶Hiis dat᷑ mł¬

Expanded text:
re in quem diem promittat. sed utrum nuda cautione an satisdato, Marcellus dubitat: mihi uidetur sola promissione, quod et Mela scribit: alioquin compelletur iudicium accipere quam inuenire eos qui satis pro eo dent. In omnibus autem, in quibus protelatur no cre
Abbreviated transcription (Latin):
rem commode explicandi: aut si re¬
cliuidet in eum captio qui suscepit
mandatum. Et quid̃si is qͥ manda
uit ut aliquid mercaretur. mer¬
catus non sit. n renunciat̾nt se nõ
empturunatq sua non alt̾is culpa¬
fec̾it: mandatieum actione ten̾i con¬
uenit. ħ amplius tenebituꝵ sicuti ie¬
la qͦ scͥsit si eo tp̃r ꝑfraudem renim¬
ciau̾it. cum iam recte ein nou possit.

Expanded text:
rem commode explicandi aut si rerem commode explicandi aut si redundet in eum captio qui suscepit mandatum. et quidem si is cui mandatum est ut aliquid mercaretur mercatus non sit neque renuntiauerit se non empturufecerit, mandati actione teneri eum convenit: hoc amplius tenebitur, sicuti Mela quoque scripsit, si eo tempore per fraudem renuntiaverit, cum iam recte emere non posset.
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ si sine uolmntate eins uenditort ti oͣ
tradid̾it tunc passe ine exempto ag̾e
ut mͥ etͦs uenditor traderet. uendi¬
toremq ꝑ conditionem atino repe¬
titurum. si seruos tradid̾it titio qͦs
non debu̾it. cum debere se existima¬
ret ¶ Si curator bonorum uenditi¬
onem quidem fecerit. pecuniam aũ
creclitorib non solu̾it. trebatiusofiliꝰ.
hiis autem qui absentes fuerunt ne¬
gotioꝵ gõꝵ actionemẽe. at quin
sip̾sentium mandatum executus
id egit. negõrum gõꝵ actio absentib
non est. uisiforte adu̾sus eos quiman¬
clauerunt curatori. tamqmͣ si ne gõa
absentium gessint. Quod si cumcoli
creclitores seẽe existimarent: i d mã¬
dau̾int infactum actio absentibus.
danda est in eos. qui mandau̾int.
Sicut autem lib̾m ẽ mandatũ
non isceꝑi susciꝑe: ita suscep¬
tum consummari oꝑtet. nisi renun¬
ciatum sit. Reuuntiari autem ita
pͭ. ut integruum ius mandatori re¬
seruetur. uł ꝑ se uł ꝑ alium eandẽ

Expanded text:
d si sine uoluntate eius uenditor Titio tradiderit, tunc posse me ex empto agere, ut mihi eos uenditor traderet, uenditoremque per condictionem a Titio repetiturum, si seruos tradiderit Titio quos non debuerit, cum debere se existimaret. Si curator bonorum uenditionem quidem fecerit, pecuniam autem creditoribus non soluerit, Trebatius Ofiliushis autem qui absentes fuerunt negotiorum gestorum actionem esse. atquin si praesentium mandatum exsecutus id egit, negotiorum gestorum actio absentibus non est nisi forte aduersus eos qui mandauerunt curatori, tamquam si negotia absentium gesserint: quod si, cum soli creditores se esse existimarent, id mandauerint, in factum actio absentibus danda est in eos qui mandauerint. Sicut autem liberum est mandatum non suscipere, ita susceptum consummari oportet, nisi renuntiatum sit renuntiari autem ita potest, ut integrum ius mandatori reseruetur uel per se uel per alium eandem
Abbreviated transcription (Latin):
ut nuure interrogatus exominb
sit ab sens. i̾dere debebit. i sie dent ł¬
tacu̾it tenebitur. ¶ Qui alieuo noĩe
agit quacumq actione id ratum
hĩturum eiun ad ꝙ̃ eares ꝑtinebiti
uirauitq absentidaĩ oportere. agiti

Expanded text:
ut in iure interrogatus ex omnibusit absens, respondere debebit et si renomine agit quamcumque actionem, id ratum habiturum eum ad quem ea res pertinebit iurauit absenti dari oportere: agit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓruratorio nomine agit uelutiep̃¬
tor hr̃ditatis. andebeat inuicez uẽ¬
dutorem de fend̾e. ⁊ placet si bõa fide
i ñ infraudemeoꝵ qui ĩuicem ag̾e̾
uellent. gestum sit negatiũ. ñ opor¬
tere iuuicem eum defend̾e.¬
debebunt defendere. quib sine mã¬
cau̾i de bebit ab sentem defendere. ĩ
competenti tribunali. ⁊ ead̾ ꝓuĩtia.
Ceccrum cogi eum ĩ ĩ ꝑumtiã de
ẽ ¶Hefendere autẽ ẽ id facere ꝙ
dñs inlitẽ faceret. i cauereydonee
nec debebit dut ior conditio ꝓcu¬
ratoris fieri qmͣ est domini: p̾tcͣim
insatis daudo. ¶ꝑter sans danõẽ
ꝓcuratorira defendere ur᷑. sruidici¬
uinaccipiat. uñq̃sitũ est apd̾ in łan¬

Expanded text:
procuratorio nomine agit, ueluti emptor hereditatis: an debeat inuicem uenditorem defendere? et placet, si bona fide et non in fraudem eorum qui inuicem agere uellent gestum sit negotium, non oportere eum inuicem defendedebebunt defendere, quibus sine mancaueri: debebit absentem defendere in competenti tribunali et eadem prouincia. ceterum cogi eum etiam in prouincia de est.Defendere autem est id facere quod dominus in litem faceret, et cauere idonee: nec debebit durior condicio procuratoris fieri quam est domini, praeterquam in satisdando. praeter satisdationem procurator ita defendere uidetur, si iudicium accipiat. un
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ est isihr̃s ꝓcurator non extit̾it. et
soluerit. ¶Unius litispłium pet¬
sonarum plures dare puncuratores
non est ꝓhibitum. ¶ Iuł. ait eũ
qui declit diu̾sis temporib ꝓcurato¬
res duos. posteriorẽ dando: pͥorem ꝓ¬
hibuisse uideri.
auł.ł .ix. Nurib ꝓcuratorib in
soliclum simul datis occupantis me¬
lior conditio erit. ut posterior non
sitĩ eaq pͥor ꝑetit procurator.
milias procuratorem posse hr̃e aiĩt
teᷤ Iqͣntum ad filium fanuł uerumẽ.
Inseruo uo̾ subsistimus. Et uegotia
quidem peculi aua serui posse gerere
aliquem. ⁊ hoc cãu ꝓcuratorem eius
admisimus eẽ. ꝙ ⁊ labeoni uidetur.
actionem autemintend̾e uetanus¬

Expanded text:
 et si heres procurator non exstiterit et soluerit.Unius litis plurium personarum plures dari procuratores non est prohibitum.Iulianus ait eum, qui dedit diuersis temporibus procuratores duos, posteriorem dando priorem prohibuisse uideri.um.Pluribus procuratoribus in solidum simul datis occupantis melior condicio erit, ut posterior non sit in eo quod prior petit procurator.milias procuratorem posse habere aiunt. et quantum ad filium familias uerum est: in seruo subsistimus. et negotia quidem peculiaria serui posse gerere aliquem et hoc casu procuratorem eius esse admittimus, quod et Labeoni uidetur: actionem autem intendere ueta
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł. ix. Om̃iumaũ actionum no
plureᷤ intendat actionos. iin singłas.
singłi existant defensores. suscip
parati. iuderieum recte defendiuil.
ait. quo uire nos uti pomp̃. scribit.
usi .x. petant᷑. ⁊ extant duo defensores
nib ⁊ interaicti stipulationib d¬

Expanded text:
.Omnium autem actionum nomplures intendat actiones et in singulas singuli existant defensores suscipere parati, uideri eum recte defendi Iulianus ait. quo iure nos uti Pomponius scribit.ut, si decem petantur et exstant duo defensores nibus et interdictis et in stipulationibus d
Abbreviated transcription (Latin):
s ĩ mactionib que eiuł adu̾sus e¬
um competunt. suie ex possessione
seruitutis siue libertatis. de suo sta¬
tu utigat. Ex contrario quoq eũ
ꝓcuratorem dari posse manifestũ ẽ.
Epubliceutile est absentes a quibꝰ¬
cumq defendiestam ⁊nicapitalib
iudiciis defensio catur. u̾cumq iͨ ꝙ¬
ab sens quis dampnar potest lquem
uis u̾ba pro eo facentem inocenti¬
am excusantem auduiequum est.
S nromune quis actionem sibidan po¬

Expanded text:
 in actionibus, quae ei uel aduersus eum competant, ex possessione siue seruitutis siue libertatis de suo statu litigat. ex contrario quoque eum procuratorem dari posse manifestum est. Publice utile est absentes a quibuscumque defendi: nam et in capitalibus iudiciis defensio datur. ubicumque itauis uerba pro eo facientem et innocentiam excusantem audiri aequum est s nomine quis actionem dari
Abbreviated transcription (Latin):
quas ht̃ adu̾sus eum a quo comꝑa¬
uit. plane si eam petuniam deł̾it q̃
erat ex peculio ad bone fideiempto¬
remꝑtin̾eͭ nulle ei inquit iuł. m̃a
dari actiones possutit. qr nullas ht̃.
cumei suos nummnos emptor de¬
d̾it. quinimmo inquit ex uendito
est. quia qnͣtum fu̾it consecutus:
tantum ep̃ti uiditio ncc̃e hẽbuit prãre.¬
¶ Mandati actio tunc competit.
cum cepit int̾eẽ eiꝰ qui mandauit.
Ceterum sinicħ interest: dessat mã¬
dati actio. ⁊ eatenus competit qͣtenꝰ ĩ¬
terest. ut puta mandauitͥ ut fun¬
clum em̾es siint̾erat mea emi. tene

Expanded text:
quas habet aduersus eum a quo compaquas habet aduersus eum a quo comparauit. plane si eam pecuniam dederit, quae erat ex peculio ad bonae fidei emptorem pertinente, nullae ei, inquit Iulianus, mandari actiones possunt, quia nullas habet, cum ei suos nummos emptor dederit: quinimmo, inquit, ex uendito est, quia quantum fuerit consecutus, tantum empti iudicio necesse habebit praestare. Mandati actio tunc competit, cum coepit interesse eius qui mandavit: ceterum si nihil interest, cessat mandati actio, et eatenus competit, quatenus interest. ut puta mandavi tibi, ut fundum emeres: si intererat mea emi, teneb
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ qͣm enim uulgo dicatur ꝓcura¬
torem aute litem contestatam fac̾e̾
ꝓcuratorem non posse. tñ mandati
actõ ẽ ad agendum enimduntaxat
hoc facere nonpͭ. ¶Si tutores m̃a¬
daũint contutori suo mancipium
emĩdum pupillo. ille non emerit:
ausit mandati actõ. uitrum t̾mmã¬
ut emeret. Nam i si suꝑuacuum
mandassent tenerentur tutele. cur
dauint quia emerant en̾e debuerãt
plane heliunt nichoniinus mandati
actoem quia mandato nonẽ obtẽꝑ¬
mit mandati actionemi hr̃e ad u̾sus
ꝯtutores suos. ¶Siliber homocum
bona fide seruiret mandau̾t titio:¬
ut redimeretur. ⁊ muimimos ex eo petu¬
lio decłit. ꝙ ip̃m sequinon apud bo¬
nefidei emptorem relĩqui debuit. ti¬
ciusq p̾tio soluto liberum illum ma¬
muinserit mox ingenuus ꝓminci¬
atus est. hr̃e eum mandati actionẽ
iulait. adu̾sus eumeni se reclimen¬
dam mandauit. s hoc tm̃ inẽẽ man¬
dati uidicio ut sibiactiones mand⁊

Expanded text:
quamquam enim volgo dicatur procuraquamquam enim volgo dicatur procuratorem ante litem contestatam facere procuratorem non posse, tamen mandati actio est: ad agendum enim dumtaxat hoc facere non potest. Si tutores mandaverint contutori suo mancipium emendum pupillo et ille non emerit, an sit mandati actio, et utrum taut emeret. nam si superuacuum mandassent, tenerentur tutelae, cur dauerunt, quia emere debuerunt. plane habebunt nihilo minus mandati actionem, quia mandato non est obtempmit mandati actionem habere aduersus contutores suos.Si liber homo, cum bona fide seruiret, mandauut redimeretur et nummos ex eo peculio dederit, quod ipsum sequi, non apud bonae fidei emptorem relinqui debuit, Titiusque pretio soluto liberum illum manumiserit, mox ingenuus pronuntiatus est, habere eum mandati actionem Iulianus ait aduersus eum cui se redimendum mandauit, sed hoc tantum inesse mandati iudicio, ut sibi actiones mandet,
Abbreviated transcription (Latin):
pacta accesserat adi talem redempti¬
onem. marcelł autem sic loquitur.
dreo qui pecunia accepta spopondit.
Cuinsiquidem hoc fidu actum est.
ut suoꝑiculo sponderet nulla acti õẽ
agat. Siuero non hoc actumẽ utił
eipotiꝰ actio competit. que sententia:
siderandument. an la borem domi¬
nus remunerare uolu̾it. atq ideo fi¬
demhri. placitis aporteat. anei̾ntũ
litium maioris pecunie p̾mio. contͤ
bonos mores ꝓcurator redem̃it.
nec instrumenta mͥ cãe reddat. qua
actione mͥteneatur. ⁊ labeo putat
mandati eumiten̾i. nec ẽẽ ꝓbabilem
sententiam existimautuim. Ex hac
adu̾sarius. mandatieum cen̾i. s si sal¬
uendo non sit tunc de dolo actionem
adu̾sus reumqui ꝑ collusionem abse¬
lutus sit dandamait. S ⁊ delite qͣm scͥe¬
pit exeq̃nda n mandati eum tem̾
stat¶ Si ciuis mandau̾it alicui gerẽ¬
da negotia eius qunp̃e sͥ mandaue¬
rat. hebit mandati actionem. qr ⁊
ipẽtenetur. tenet᷑ aũ: qr ag̾e potest

Expanded text:
pacta accesserat ad talem redemptionem. Marcellus autem sic loquitur de eo qui pecunia accepta spopondit, ut, si quidem hoc actum est, ut suo periculo sponderet, nulla actione agat, sin vero non hoc actum est, utilis ei potius actio competat: quae sententia siderandum erit, laborem dominus remunerare voluerit atque ideo fidem adhiberi placitis oporteat an eventum litium maioris pecuniae praemio contra bonos mores procurator redemerit.nec instrumenta mihi causae reddat, qua actione mihi teneatur? et Labeo putat mandati eum teneri nec esse probabilem sententiam existimantium ex hac adversarius, mandati eum teneri: sed si solvendo non sit, tunc de dolo actionem adversus reum, qui per collusionem absolutus sit, dandam ait. Sed et de lite quam suscepit exsequenda mandati eum teneri constat. Si quis mandaverit alicui gerenda negotia eius, qui ipse sibi mandaverat, habebit mandati actionem, quia et ipse tenetur tenetur autem, quia agere potest:
Abbreviated transcription (Latin):
clitoris sui negotiagesut. ¶Mariꝰ
paurꝰ quidam fideiussat. ꝓ dãpni¬
de merredẽ pactus obfideuissionẽ¬
suam. ⁊ subnomuie alt̾ius exeuen¬
tu litis caueͬat. sibi certam qnͣtitate
darib aclaudio sat᷑uino p̾tore ma¬
iores fructus inferre u̾suserat. i ad¬
uocationib ei rõne saturninus int̾¬
dixerat. udebatur autem mͥ udica¬
tumsolui. fideiꝰsisse. ⁊ qiͣ redemptor
litis extitisse. ⁊ ue aͣdamyni ce man¬
dati iuditõ consarui ꝙ erat condẽp¬
natus. S rectisume diui frẽs rescpͥ

Expanded text:
.Marius Paulus quidam fideiusserat pro Daphnide mercedem pactus ob suam fideiussionem et sub nomine alterius ex euentu litis cauerat sibi certam quantitatem dari: hic a Claudio Saturnino praetore maiores fructus inferre iussus erat et aduocationibus ei idem Saturninus interdixerat. uidebatur autem mihi iudicatum solui fideiussisse et quasi redemptor litis extitisse et uelle a Daphnide mandati iudicio consequi, quod erat condemnatus. sed rectissime diui fratr
Abbreviated transcription (Latin):
gesuũet. ¶ Siꝑaũus simaliquim
ꝓme fide iubere. uł alias interuem¬
re. mandati teneor: misi ꝓinuitoqͥs
int̾cessit. aut donandiamimo. aut
negotuin gerens ent mandati actõ.¬
Rei turpis nullum mandatiunẽ
udeo hac actione non agetur. ¶ Si¬
tͥ mandau̾o ꝙͥ ^ eͥa ñ inter erat. uł ut
ꝓseio int̾uenias. uł ut titio credas.
erit mͥ tecum mandati actiout celẽ
gatus. plane sitibim audauero qd̃
tua int̾erat nullaerit mandati acc̃.
nisimea quoq int̾fuit᷑ ut si noneẽs
fc̃urus. nisi ego mandassem. ⁊ si m̾a
non intͥ fuit tamem erit mandati

Expanded text:
gessisset.Si passus sim aliquem pro me fideiubere uel alias interuenire, mandati teneor et, nisi pro inuito quis intercesserit aut donandi animo aut negotium gerens, erit mandati actio.Rei turpis nullum mandatum est et ideo hac actione non agetur.Si tibi mandauero quod mea non intererat, ueluti ut pro Seio interuenias uel ut Titio credas, erit mihi tecum mandati actio, ut Celsgatus.Plane si tibi mandauero quod tua intererat, nulla erit mandati actio, nisi mea quoque interfuit: aut, si non esses facturus, nisi ego mandassem, etsi mea non interfuit, tamen erit mandati
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣslatio earum litium non est tͥ nc̃ca.
ne aliena fcõ honereris. ¶ hec autem
cognitio ꝓcuratoris mutandi: p̾toris

Expanded text:
nslatio earum litium non est tibi necessaria, ne alieno facto onereris. haec autem cognitio procuratoris mutandi praetoris
Abbreviated transcription (Latin):
sicnud fruluum nomine consecutus est:
id prẽt. Item silegatimi ł hr̃litas seruo ob¬
uen̾it neq refeit. potu̾it hoc consequi uẽ¬
ditor directo. annon potu̾it. fiseruum nõ
uendidass. Pe n amꝰ es̃italem eẽ: quica

Expanded text:
si quid fructuum nomine consecutus est, si quid fructuum nomine consecutus est, id praestet: item si legatum uel hereditas seruo obuenerit. neque refert, potuerit haec consequi uenditor an non potuerit, si seruum non uendidisset: p
Abbreviated transcription (Latin):
clicenclum est eorum quoq nomine qͥ ĩ
alieua potestate sunt. competere ꝓinde
⁊ si filia. fanił. uł ancilla daistraxit. eq̃
dicenclum est actiones eclilicias locum
hr̃e. hes ¶ Heẽ actões que exboc edc̃o
oruntur. ⁊̃ adu̾sus heredes omnes cõ¬
petunt. ¶ Et si bona fide nob̾seruiẽt
lib̾i forte hommes ł serui alieni qͥ uen¬
daderunt potest dici ĩ nos hoc edicto ⁊
ti̾i. ¶Inlianus ait. Iuditium recdhi¬
bitorie actionis utrumq idẽr uendito¬
stituere debere. quare siue emptori s̾inis fͣ¬
tumfecerit. siue alii cuilib⁊ obꝙ furtum
ampliꝰ esm p̾cio condempnabitur. Et hoc
detrimentum sua culpa emptorem pas
uenit restitu oportet. ñ solum si ip̃e frust᷑
ꝑceꝑit. mercedes ue a seruo ł conductore
seriu accepit: s ĩ sia uenditore fu̾it id cͥco
conserutus ꝙ tardius ei homine m restitu¬
it. S si a quo uis alio posiõre fructus acce¬
pit emptor restituere eos debebiti. S et

Expanded text:
dicendum est eorum quoque nomine qui in dicendum est eorum quoque nomine qui in aliena potestate sunt competere. proinde et si filia familias uel ancilla distraxit, aeque dicendum est actiones aedilicias locum habere. Hae actiones quae ex hoc edicto oriuntur etiam aduersus heredes omnes competunt. Et si bona fide nobis seruient liberi forte homines uel serui alieni qui uendiderunt, potest dici etiam hos hoc ediredhibitoriae actionis utrumque, id est uenditorestituere debere. Quare siue emptori seruus furtum fecerit siue alii cuilibet, ob quod furtum amplius quam pretio condemnabitur: et hoc detrimentum sua culpa emptorem passeruenit, restitui oportet, non solum si ipse fructus percepit mercedesue a seruo uel conductore serui accepit, sed etiam si a uenditore fuerit idcirco consecutus, quod tardius ei hominem restituit: sed et si a quouis alio possessore fructus accepit emptor, restituere eos debebit: sed et
Abbreviated transcription (Latin):
consequatur qͣm quod hr̃et si uendi¬
tio fcãnoneẽt. ¶ Excipitur ⁊̃ille qͥ
capitaiem frandem ad miteit est. tale
aliquid delinquere. pp̃ ꝙ capite punien¬
Dusfit. ueteres enim fraudem ꝑpena po¬
nere solebãt. capitalem fraudem admi¬
siũe. accipiemus dolo malo. ⁊ ꝑ nequi¬
tiam. Ceterum siquis errore siqiͣis cãu
fraudem uid̾i ad misisse. excipitur et
ille qui mortis ⁊ͥ contistende cã quid fe¬
ceriti malus seruus creclitut᷑ eẽ. qui ad
facit. quomagis se reb humanis extra¬
hat. ut puta laciueumtorsit. siue medu¬
camentum ꝓ uenenobibit. p̾cipitem¬
ue sese exalto miserit. alindue quid fe¬
ceriti quol fcosperaiit mortem: ꝑuen¬
turam. tamqͣm non nim inalium au¬
surus. quibec adu̾susse ausus est. ¶ Si
seruus sit quauendidit. ł filius falias ĩ¬
clũm ł prẽm de peculi o eclilitia actiocõ¬
petit. qmͣuis enimpenales uendentur
actiões. tñ qm̃ ex contractu ueniunt:

Expanded text:
consequatur, quam non haberet, si uendiconsequatur, quam non haberet, si uenditio facta non esset.Excipitur etiam ille, qui capitalem fraudem admittere est tale aliquid delinquere, propter quod capite puniendus sit: ueteres enim fraudem pro poena ponere solebant. capitalem fraudem admisisse accipiemus dolo malo et per nequitiam: ceterum si quis errore, si quis casu fraudem uideri admisisse. Excipitur et ille, qui mortis consciscendae causa quid fecerit. malus seruus creditus est, qui aliquid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit siue medicamentum pro ueneno bibit praecipitemue se ex alto miserit aliudue quid fecerit, quo facto sperauit mortem peruenturam, tamquam non nihil in alium ausurus, qui hoc aduersus se ausus est. Si seruus sit qui uendidit uel filius familias, irem de peculio aedilicia actio competit: quamuis enim poenales uideantur actiones, tamen quoniam ex contractu ueniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ix eoꝙ eg̾it. ad eumꝑuen̾it dolo ue
maloł culpa eius fadumsit quomi¬
nus ꝑuemret. hiisdem dieb reddi id̾ a¬
it. futuritp̃ris noĩe cauttonẽ eiqui sci¬
ens uendid̃ fieri sołe. ¶ Siinfuga est
homo sine cuipa emptoris nichominuᷤ
odempnatur uenditor. tut .ni. cau̾e
oportere ut empror hominem ꝑsequa¬
tur. i sua potestate reclactum uendi¬
toi recddat.¬
aiuic .ł. Et nequr ꝑse neq ꝑheredem
suum firturum. quominus eum hoĩẽ
⁊ cetius mantipium siue aĩo sũcorꝑe:
abemptore factũ est. prãbit emptor
uenditori ut putasi strupͥͣtrum sit.
aut seintia emptoris fugitiuumeẽ. ce
causa det̾nis factunisit id arbitrio uidi¬
cis estimetur. ⁊ uendatori prestetur. qd̃
sisme uidice homo redibitus sit reliqua
autem que clixiuuis nolit emptor redd̾e
suffitiat uenditori ex uendito actio.¬
Iubentecliles restimi. ⁊ quoduendit¬
ori accessit. ⁊ siqͣs actiones ip̃e p̾stit̾it.
ut uterq resoluta emptõe nicħ ampltͦ

Expanded text:
 egerit ad eum peruenerit doloue malo uel culpa eius factum sit, quo minus perueniret isdem diebus, reddi. Idem ait futuri temporis nomine cautionem ei, qui sciens uendidit, fieri solere, si in fuga est homo sine culpa emptoris et nihilo minus condemnatur uenditor: tum enim cauere oportere, ut emptor hominem persequatur et in sua potestate redactum uenditori reddatlium. et neque per se neque per heredem suum futurum, quo minus eum hominemdeterius mancipium siue animo siue corpore ab emptore factum est, praestabit emptor uenditori, ut puta si stupratum sit aut saeuiticausa deterius factum sit, id arbitrio iudicis aestimetur et venditori praestetur. quod si sine iudice homo redautem quae diximus nolit emptor reddere, sufficiat uenditori ex uendito actio.Iubent aediles restitui et quod uenditioni accessit et si quas accessiones ipse praestiterit, ut uterque resoluta emptione nihil amplius
Abbreviated transcription (Latin):
aux.x.x. Siciuis donaturus usufr¬
uctuario spoponderit seruo inquem
usum fructum hãt stipłãti ip̃i usu fr¬
uctuario obligabitur. q ut eisiius
seruo fructuario donandicã dũuult fr¬
uctuario prãri: dũdlum sieisoluatur:¬

Expanded text:
um. Si quis donaturus ‹us›ufructuario spoponderit seruo in quem usum fructum habet stipulanti, ipsi usufructuario obligabitur, quia ‹u›t ei sseruo fructuario donandi causa, dum uult fructuario praestitum, dicendum, si ei soluatur
Abbreviated transcription (Latin):
cã ubertas deberi dicat᷑. Idemdñdum
est inpopu lari actõne. ¶ Si seruus cõ¬
ꝓunserit ñ cogendũ eẽ sũtentiam arꝰ¬
bitrum. nec si clixerit: pene executõe
octauenus.S anfiliber cum eo ͦ cͤomꝓ¬
imsit: executõ adu̾sus liberum detur:
udeamꝰ. s mag̃ ẽ ut nondet᷑. Itẽ sicͥs
rome comꝓmisit mox romam in le¬
gatõemueu̾it᷑: ñ ẽ cogẽdꝰ arbit̾ sentẽ¬
tiamdrẽ. ñ mag̃ ꝙͣ cogeret᷑ si litẽ añ

Expanded text:
causa libertas deberi dicatur. idem dicendum est in populari actione. Si servus compromiserit, non cogendum dicere sententiam arbitrum, nec si dixerit, poenae exsecutionem Octavenus. sed an, si liber cum eo compromiserit, exsecutio adversus liberum detur, videamus: sed magis est, ut non detur. Item si quis Romae compromiserit, mox Romam in legationem venerit: non est cogendus arbiter sententiam dicere, non magis quam cogeretur, si litem ante