comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
partes hostiũ partib
nr̃oꝵ ab impetu reuer-¬
tentib fessis et eqͥs eoꝵ
deficientib cũ agasone
qđdã uexilloꝵ regis
deferente. separati ob-¬
uiasse Quos cũ ꝑfidi
sorte sinistra defatiga-¬
tos cõspexissent inmis¬
sis sagittis eqͦs ex facili.
ꝓstrauer̃. et milites ui
teloꝵ coactoᷤᷤ. qͦsdã mor-¬
ti tradider̃. et quosdam
captiuitatiᷤᷤ laqueis astric¬
tos. rege nesciente hala-¬
pu obtinens audito nũ¬
cio qͦsdã ad hãp effugiᷤ.¬
se et ibi ꝑmanere. ꝓ il¬
lis bis et t̾ enu̾̃ciata ui¬
ctoria: mut̾e festinauit:
Qͥ licet certo signo ⁊cer¬
tis indicus regẽ cũ uio-¬
toriȩ triũpho campii
obtinere ꝑsensissent. ad
ipsũ tam̃ partĩ timore
coacti. et part̃i uerecũ¬
dia p̾ssi: accede uerebã¬
tur: Hectam̃ reuerti de.¬
sinunt. ne penitꝰ defe¬
cisse uideant᷑: Rex itaq
penuria uictꝰ potꝰq co-¬
actꝰ. sero ꝓfectꝰ ad hab.
mane incãpũ reuertit᷑.
uulneratoᷤᷤ caͣpi et de-¬

Expanded text:
partes hostium partibus nostrorum ab impetu revertentibus fessis, et equis eorum deficientibus cum agasone, quoddam vexillorum regi deferente, separatim obviasse. Quod cum perfidi sorte sinistra defatigatos conspexissent, immissis sagittis equos ex facili prostraverunt, et milites vi telorum coactos quosdam morti tradidere, et quosdam captivitatis laqueis astrictos, rege nesciente Alapum obtinens, audito nuntio quosdam ad Hap effugisse, et ibi permanere, pro illis bis et ter enuntiata victoria mittere festinavit. Qui licet certo signo et certis indiciis rege cum victoriae triumpho campum obtinere persensissent, ad ipsum tamen, partim timore coacti, et partim verecundia pressi, accedere verebantur; nec tamen reverti desinunt, ne penitus defecisse teneantur. Rex itaque penuria victus potusque coactus, sero profectus ad Hap, mane in campum revertitur, vulneratos campi et de
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ rapatiũ p̃dis inhe-¬
rendo et deuorãdo secũq
abducendo ex rapto qͥc¬
qͥd potͣant repatriare
satageba̾t: Ipse euã rex
arabũ nomine debeĩs bo¬
chardꝰq pͥnceps suȩ gẽͣ¬
tis nominatissimꝰ i p u¬
res pͥncipũ qͥ cũ algazi
ĩ cõflictu extitͣant pꝰ pͥ¬
mos recedẽtes simili: ͦ
ꝓfecti s̃ Quiso algazi
anteꝗͣ rex adueniat ad ca-¬
piendũ castrũ insistit suis
uiribꝰ Magis aut̃ astutia fal.¬
lẽti oppic anoᷤ fallere nitit᷑:
Cisdẽ & enĩ spopoͬdit fide &
sacramto legis suȩ si minu-¬
tionẽ suȩ dñationi subde-¬
rent. eos sanoᷤ et intactos
suo ductu salubri ad me-¬
tã tutȩ euasioniꝰ ꝓuehi.
reb omĩũ saluis et intactiꝰ:
His auditis : parti coacti
uulneribꝰ. partĩ ex inercia
corporiꝰ pͥuati uirihꝰ fũpta
pͥncipis quosi fic̾tutia. peti¬
tioni nefancissimȩ hoc
pacto assensere: Dimissoq
oppido iussu ꝓphana pͥn¬

Expanded text:
porum rapacium, perfidis inhaeporum rapacium, perfidis inhaerendo et devorando secumque abducendo ex rapto quidquid poterant, repatriare satagebant. Ipse etiam rex Arabum, nomine Debeis, Bocardusque princeps suae gentis nominatissimus, et plures principum, qui cum Algazi in conflictu exstiterant, post primos recedentes simili modo profecti sunt. Quo viso, Algazi, antequam rex adveniat, ad capiendum castrum insistit suis viribus; magis autem astutia fallenti oppidanos fallere nititur. Eisdem etenim spopondit fide et sacramento suae legis, si munitionem suae dominationi subderent, eos sanos et intactos, suo deductu salubri, ad metam tutae evasionis provehi, rebus omnibus salvis et intactis. His auditis, partim coacti vulneribus, ex inertia corporis privati viribus, sumpta principis quasi fiducia, petitioni nefandissimae hoc pacto assensere, omissoque oppido, jussu profani prin
Abbreviated transcription (Latin):
spexisset ros nõ more pug¬
natoꝵ se hab̾e. s nec or¬
dinatiᷤᷤ aciebꝰ incedẽ. hor¬
ꝓ castris suis prudenter
existẽ. cõstãtiq animo
pati et inspicere. qͦusq
loco cõgregato uł simul
incedentes. posset eos
coͣp̃hende: Ipsi uͦ dolosa
calliditate pleni: in se¬
ro etiã uitabãt simul
hospitari. s in noctiꝰ cre¬
pusculo circa exercitũ
hospitati : sparsi tene̾¬
tes eqͦs manib ĩ singłis
ea nocte fuit idẽ seruuᷤ
petisset castrũ sardonaᷤᷤ
sibi redcdi. minis et blã¬
dicus t̾rorib pollicitiꝰᷤ
nec hab̃i potuisset: as¬
sultu et ingenio pͥori si¬
mili impetuose bis uł teR
indie. nocte etiã castrũ
aggredi ñ desistit: Ibi
aut̃ deficientibꝰ herbiᷤᷤ et
segetibꝰ. aqͥs etiã. hominũ
et equoꝵ uictui necessa¬
riis sub specie adqͥrendȩ
munitionis & stipendii
ꝑfidi gregati turchoma-¬
gnoꝵ et arabũ factiᷤᷤ mili-¬
bus ꝑ diuersaᷤ parteᷤᷤ qͥbꝰ
incedebãt. de more lu-¬

Expanded text:
s non more pugnatorum se habere, nec ordinatis aciebus incedere, horpro castris suis prudenter existere, constantique animo pati, et inspicere quousque loco congregatos, vel simul incedentes posset eos comprehendere. Ipsi vero dolosa calliditate pleni, in sero etiam vitabant simul hospitari, sed in noctis crepusculo circa exercitum hospitati sparsim, tenentes equos manibus in singulis: ea nocte fuit idem servus petiisset castrum Sardonas sibi reddi minis, et blanditiis, terroribus, pollicitis, nec habere potuisset, assultu et ingenio priori simili, impetuose bis vel ter in die, nocte etiam castrum aggredi non desistit: ubi autem deficientibus herbis et segetibus, aquis etiam hominum et equorum victui necessariis, sub specie acquirendae munitionis et stipendii, perfidi gregatim Turcomagnorum et Arabum factis millibus, per diversas partes quibus incedebant de more lu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iora sibi imminere: Ꝙ hȩc
corruptã hominis nat᷑am
ꝑtinere: Alt̾a enĩ ualet ad
miseriã: et alt̾a ad beati¬
tudinẽ: Pressi itaq tota
nocte et costricti : sequẽ¬
tis diei orto iã sole sole ĩ¬
quã eisdẽ nocte tenebro-¬
sa tenebrosiore : iussi s̃
sisti intentoriis quousq
decernat pͥnceps sceleri.
qͥd de eis animo suo suffi¬
cient᷑ fieri ualeat: Idq
placuit: nefando pͥnci¬
dus et fustib. flagelliᷤᷤ &
restib: ꝑ campoᷤ miliari
spacio cardonetiᷤᷤ et uepͥb
insitoᷤᷤ: ducti s̃ inuineam
uixta samartanũ nouit᷑
excultã. ubi pietaᷤᷤ huma¬
na naturali uire pͥuata.

Expanded text:
eriora sibi imminere, et haec eriora sibi imminere, et haec corruptam hominis naturam pertinere. Altera enim, valet ad miseriam; et altera, ad beatitudinem. Pressi itaque tota nocte et constricti sequenti diei orto una sole, sole, inquam, eisdem nocte tenebrosa tenebrosiore, jussi sunt sisti in tentoriis, quousque decernat princeps sceleris quid de eis animo suo sufficienter fieri valeat. Idque placuit nefando princiiis et fustibus, flagellis et restibus per campos milliarii spatio cardonetis et vepribus insitos, ducti sunt in vineam, juxta Samartinum noviter excultam, ubi pietas humana natu
Abbreviated transcription (Latin):
letali tenta captiuoꝵ uul-¬
nera in tẽptari et afflic-¬
tos uulnerib gͣuib uir-¬
ga capilliᷤᷤ illita: foraᷤᷤ
ad decollandũ extͣhi
cet̾osq nocturno cruci-¬
amine affectos: cedi cͣsti¬
ne reseruari: Iopii itaq
leto animo scelerato dñi
sui parent imꝑio: Seqͥt᷑
aut̃ exscelesti imꝑio effectꝰ
scelestior: Ducti enĩ ad de¬
collãdũ alii. et alii nõ solũ
amputatiꝰ capitib manib
impioꝵ corruũt. uerũ etiã
abstracta cute uiui capitiꝰ.
et mediotenꝰ detrucati:
dirȩ mortiᷤ discidiũ subeũt:
Residui qͦq illato sibi ꝓmiᷤᷤ.¬
so cruciamine cũ cotume¬
liis et terrorib noctẽ illã
tenebrosã deducẽtes m̃tib
obtãt. uerbiᷤᷤ increpant.
mortẽ sepe uocatã et reuo¬
catã eisoẽ mestiᷤᷤ nõ uenire:
Uicissim tam̃ apđ se repu-¬
tant p̃sentiᷤᷤ uitȩ meritis exi¬
gentibꝰ id eis cõtigisse: Fa-¬
tent᷑q iuste. et merito de-¬

Expanded text:
lethali tenta captivorum vullethali tenta captivorum vulnera intentari, et afflictos vulneribus gravibus virga capillis illita, foras ad decollandum extrahi, caeterosque nocturno cruciamine affectos, caedi crastinae reservari; impii itaque laeto animo, scelerato domini sui parent imperio. Sequitur autem ex scelesti imperio effectus scelestior. Ducti etenim ad decollandum, alii et alii, non solum amputatis capitibus manibus impiorum corruunt, verum etiam abstracta cute vivi capitis, et medio tenus detruncati, dirae mortis discidium subeunt. Residui quoque illato sibi promisso cruciamine, cum contumeliis et terroribus noctem illam tenebrosam deducentes, mentibus obstant, verbis increpant mortem, saepe vocatam et revocatam eisdem moestis non venire. Vicissim tamen apud se reputant, praesentis vitae meritis exigentibus id eis contigisse; fatenturque juste et merito det
Abbreviated transcription (Latin):
et enĩ erat undiq te¬
loꝵ ac sagittarũ impe.¬
tus. qđ ex illoꝵ colli.¬
sione mutua. reuer.¬
b̃atis ictib etiã ꝑfidi
existẽtes fori secꝰ: ace¬
rrime plectebat᷑:
Nr̃i uͦ: multo ferociꝰ:
Nã ut aura breui hora
magniscedit imbribꝰ.
& ut fenũ exiccatũ ledit
grandinibꝰ: Sic gẽs
nrͣa cito lesa cessit cre¬
bris ictibꝰ. Inde tam̃
pars euasit ductu sũ.¬
mi iudicis: & pars
capta sorte mala ad¬
dicta suppliciis: duc.¬
ta fuit ad standale nefan¬
doꝵ pͥncipis: Seqͥt᷑ pena
peccantiũ: Ibi etenĩ iux¬
ta belli campũ captiui
qͥngenti uł plures at᷑¬
go retortis manib et
uinculis ferreis astrictiᷤᷤ
pedib. cũ cetis penis
strictissime de more ca-¬
nũ a collo bini et bini
copulati funibꝰ: corã ma.¬
gistro sceleris capitalẽ
sentenciã subire p̾stolã¬
tes: in giro humi uer-¬
si tenebant᷑ Impiꝰ autͣ
exiciali furia inuectꝰ
ministris cedis imꝑat.

Expanded text:
etenim erat undique teetenim erat undique telorum ac sagittarum impetus, quod ex illorum collisione mutua, reverberatis ictibus, etiam perfidi existentes forinsecus, acerrime plectebantur; nostri vero multo ferocius. Nam ut aura, brevi hora magnis cedit imbribus; et ut fenum exsiccatum laeditur grandinibus, sic gens nostra cito laesa cessit crebris ictibus; inde tamen pars evasit, ductu summi Judicis; et pars capta, sorte mala, addicta suppliciis, ducta fuit ad standale nefandorum principis. Sequitur poena peccantium. Ibi etenim juxta belli campum, captivi quingenti vel plures, a tergo retortis manibus, et vinculis ferreis astrictis pedibus, cum caeteris poenis strictissime, de more canum, a collo bini et bini copulati funibus, coram magistro sceleris capitalem sententiam subire praestolantes, in gyro humi versi, tenebantur. Impius autem exitiali furia invectus, ministris caedis imperat,
Abbreviated transcription (Latin):
etas xpͣi ad belial: Uos
diuiditis : s nõ ẽ equa
porcio: Cũ his uerbis:
ainralctũ auro textum
ante hostiu capellȩ lan¬
cea onrdet: ꝰ̃ ꝑ forauit.
cet̾osq inuadendo: ⁊̃ cõs¬
tituto dei t̾mino quẽ p̾te¬
rire nõ potuit: marti¬
rio hominẽ exuendo ad
qͥctis beatitudinẽ felici¬
t᷑ transmi grauit: Hȩc
int̃ discrimina cõuentꝰ
nrͣi harnesii cũ tocius
exercitꝰ suppellectili in
qͦdã mõte ꝓpe existẽte
se locauit. estimãs ibi
posse pͣstolari. aut ad¬
uenienciũ militũ sub¬
sidiũ: aut aliqͦmͦ inde
carꝑe euadendi refugi¬
ũ: Qd gͦ: Nõ multopꝰ
usis nr̃is in mõte collo¬
catis: ubi mors erat ui¬
cinior. estimabant &
querebãt uiuẽdi sola¬
ciũ: Cassa nãq spede.¬
cepti. hinc et inde cõ¬
fluentes. mõti ad here.¬
bãt inculcate qͥ in mo¬
m̃to ab impis sic obse¬
sus extitit. ut obsessi
mallent breui morte
mori: quã illoꝵ tela
pati. Iure qͥdẽ tantꝰ

Expanded text:
etas Christi ad Belial Vos etas Christi ad Belial Vos dividitis, sed non est aequa portio. » Cum his verbis amiraldum aure textum ante ostium capellae lancea corde tenus perforavit. Caeterosque invadendo, in constituto Dei termino, quem praeterire non potuit, martyrio, hominem exuendo ad quietis beatitudinem feliciter transmigravit. Haec inter discrimina, conventus nostri harnesii cum totius exercitus supellectili, in quodam monte prope existente se locavit, existimans ibi posse praestolari aut advenientium militum subsidium, aut aliquo modo inde carpere evadendi refugium. Quid ergo? Non multo visis nostris in monte collocatis, ubi mors erat vicinior, exstimabant et quaerebant vivendi solatium. Cassa namque spe decepti, hinc et inde confluentes monti adhaerebantinculcato; qui in momento ab impiis sic obsessus exstitit, ut obsessi mallent brevi morte mori quam illorum tela pati: jure quidem; tantus
Abbreviated transcription (Latin):
regis latinoꝵ scdĩ plebẽ
antiochenȩ dignitatiᷤᷤ uas¬
titate hostili pene extͣ¬
minatã de ore leonũ lib̃.¬
auit: Et qͦmͦ triũphale
nom bello pͥncipaliamiᷤᷤ¬
sũ eidẽ plebi uirtute cru¬
cis scissimȩ: bello rega.¬
li extitit reparatũ: Re-
mundi partib deforĩ¬
seuiebant gladus ad eo
belli campꝰ claudit᷑. et¬
mõciũ ualliũq aditꝰ es¬
carãnis obfuscant᷑. qđ
nec unꝰ fugienctũ illiba.¬
tus ꝑtrãsire potuit:
suꝑfuere gladiis : spe
pugnandi ad tentoria
uł fruendi caute fuga:
stupefacti deueniunt:S
hȩc iã manibꝰ impiorũ
asportata : nõ inueniũt.
exceptiꝰ pͥncipis et capel¬
lȩ tentorus in qͥb nefã¬
dassimi certatĩ auri &
argẽti ornam̃toꝵq pͥn¬
cipaliũ cupidine capti :
ensib cõtendebãt: Quo
uiso: ad est euterpiꝰ in
certamine corpori et
animȩ miles ꝓbatisimꝰ.
inqͥens his qͥ ante capel-¬
lã cõtendebãt: et ictibꝰ
decercabant: Que soci-¬

Expanded text:
regis Latinorum secundi, plebem Antiochenae dignitatis, vastitate hostili pene exterminatam, de ore leonum liberaverit, et quomodo triumphale nomen bello principali amissum, eidem plebi virtute crucis sanctissimae, bello regali exstitit reparatum. Revemundi partibus de forinsaeviebant gladiis, adeo belli campo clauditur montium, valliumque aditus, escaramis? obfuscantur, quod nec unus fugientium illibatus pertransire potuit. superfuere gladiis, spe pugnandi ad tentoria, vel fruendi caute fuga stupefacti deveniunt. Sed haec jam manibus impiorum asportata, non inveniunt, exceptis principis et capellae tentoriis, in quibus nefandissimi certatim auri et argenti ornamentorumque principalium cupidine capti, ensibus contendebant. Quo viso adest Euterpius in certamine corporis et animae miles probatissimus, inquiens his qui ante capellam contendebant, et ictibus decertabant:
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ pedestris ut has
ꝓtegat et ab hi ꝓtege¬
tur: retro sistit᷑: Utrtꝰ
uꝰ regia harũ et aliarũ
ꝓtectiõi parata. incessit
ordine omibꝰ necessario:
Acieꝰ comitis tripolitani mi¬
litis strenuissimi adex¬
tris posita. atieb baro¬
nũ asinistris et pꝰ: iussu
regis qͥbꝰq suo loco positiᷤ:

Expanded text:
ris ut hos protegat et ab his protegatur, retro sistitur; virtus vero regia harum et aliarum protectione parata, incessit ordine omnibus necessario: acie comitis Tripolitani militis strenuissimi a dextris posita; aciebus baronum a sinistris et post, jussu regis quibusque suo loco positis.
Abbreviated transcription (Latin):
satagũ̾t: Statuto ittq
cõcilio in curia beati
petri ratione ꝑnecesa¬
ria : decretũ ẽ ut rex
cui equus et sũmꝰ arbit᷑
fere ome regnũ orien-¬
taliũ xp̃icolarũ subdi¬
d̾at : ꝓ effectu iusticiȩ
et ꝓ cõntuni utilitate

Expanded text:
satagunt. Statuto itaque satagunt. Statuto itaque consilio, in curia beati Petri ratione pernecessaria decretum est ut rex, cui aequus et summus Arbiter fere omne regnum orientalium Christicolarum subdiderat, pro affectu justitiae et pro communi
Abbreviated transcription (Latin):
eqͥtãtes. suosq ex itine¬
re fatigatoᷤ cõspexisset.
laude cleri totiꝰq ordiniᷤ
senatoꝵ cõsidata rati.¬
one: antiochiã reuers
ẽ Ubi dõ uocãte et ip¬
siꝰ dono ꝓmotꝰ. pͥncipatꝰ
dignitatẽ ad eptꝰ ẽ: lu¬
re quidẽ: Huiꝰ et enim
manu diuina ꝓuiden¬
cia ciues męnibꝰ ⁊ ur-¬
bẽ ciuib qͥb destitu¬
ta sorte miserrima fu.¬
erat: redde curauit:
Euentilata itaq cai¬
sa ꝓ imminẽti nego¬
cio necessaria. cũ hos¬
tes sint copiosi. fortes
sintq potentes in ma-¬
licia: patriarcha et
ordo clericalis cuiꝰ iuriᷤ
ẽ bona monere. facere
et docere. ui int̾ioriᷤᷤ ho-¬
miniᷤᷤ suffulti inqͥunt ꝑ-¬
fidos et increduloᷤ ex fa¬
cili posse flecti & ꝓst̾ni.
etiã paucoꝵ xp̃icolarũ
manibꝰ si uera iusticia
cũ eis comitãte legitime
pugnauerĩt: & ut hoc
fiat rex et cet̾i mores cor-¬
rigere hoꝵ cõsilio. et
aliis boniᷤᷤ inuigilare :¬

Expanded text:
equitantes, suosque ex itineequitantes, suosque ex itinere fatigatos conspexisset, laude cleri totiusque ordinis senatorum, considerata ratione, Antiochiam reversus est. Ubi, Deo vocante, et ipsius dono promotus, principatus dignitatem adeptus est, jure quidem. Hujus etenim manu, divina providentia, cives moenibus, et urbem civibus, quibus destituta sorte miserrima fuerat, reddere curavit. Eventilata itaque causa pro imminenti negotio necessaria, cum hostes sint copiosi fortes, sintque potentes in malitia, patriarcha et ordo clericalis, cujus juris est bona monere, facere et docere, vi interioris hominis suffulti, inquiunt perfidos et incredulos ex facili posse flecti et prosterni, etiam paucorum Christicolarum manibus, si, vera justitia cum eis comitante, legitime pugnaverint, et ut hoc fiat, rex et caeteri, mores corrigere horum consilio, et aliis bonis invigilare
Abbreviated transcription (Latin):
tu maior ꝓtectione ma¬
ximꝰ: Q intellexisset ꝑ-¬
infra xutẽ et carne̾ ac
mectullitꝰ exarsisse: nec
ipso alio retentos milite.
nͥ mariᷤᷤ unda deiscente:
tactꝰ dolore nimio. urbẽ
intrare festinauit. ñ ut
qͥesceret. s ut pͥmũ regnũ
dei quereret. et ipse pro
patria pugnaturꝰ in ec.¬
cła beati petri ut decebat
regẽ deuotissime dõ sup.¬
plicaret. quatenꝰ inde li¬
bere et ab solute ecc lasti.¬
co cõsilio corroboratꝰ it̾
sequendi ꝑfidoᷤᷤ tuciꝰ a̾su.¬
rrere potuisset: Nec id
distulit. s facta oratiõe
et uegetatꝰ patriar: hali
cõsilio motꝰ etiã ardore
duplici intrĩsec̾ aninu
anelãtis ad uindict et
extrinsecꝰ militar is offi.¬
cii incitantis ad miliciã
pͣmissiᷤᷤ speculatoribꝰ ad
insequedũ citiᷤᷤ gressib
et ordinatiᷤᷤ aciebꝰ it ar¬
ripit: Q cũ nũcioꝵ re¬
latu ꝑ sensisset eos ẽe re¬
motos et nusquã certo
loco pausates. s ciciꝰ soli¬
to quasi tomore subacti

Expanded text:
tectione maximus. Qui cum intellexisset peinfra cutem et carnem, ac medullitus exarsisse, nec ipsos alio retentos milite nisi maris unda dehiscente, tactus dolore nimio, urbem intrare festinavit; non ut quiesceret, sed ut primum regnum Dei quaereret, et ipse, pro patria pugnaturus, in ecclesia beati Petri, ut decebat regem, devotissime Deo supplicaret quatenus inde libere, et absoluto ecclesiastico consilio roboratus, iter sequenti perfidos tutius assumere potuisset. Nec id distulit, sed facta oratione et vegetatus patriarchali consilio, motus etiam ardore duplici, intrinsecus, animi anhelantis ad vindictam, et extrinsecus, militaris officii incitantis ad militiam, praemissis speculatoribus, ad insequendum citis gressibus et ordinatis aciebus iter arripuit. Qui cum nuntiorum relatu persensisset eos esse remoto, et nusquam certo loco pausantes, sed citius solitos, quasi timore subacti
Abbreviated transcription (Latin):
erat: pͥncipatũ entio¬
chiȩ cũ filia sua tͣderet.
si eã ducturꝰ et t̾rã. pͥncipa¬
tꝰ ipsiꝰ cõsilio et auxilio ꝓ¬
tecturus aduentret: Hoc
etiã cõsidato moderami¬
ne iusticiȩ decretu ẽ ut
illi qͥ intͣra aliena ex do-
meliis et t̾rorib effusiõe
etiã sui sanguinis & pa-
rentũ suoꝵ in defensio¬
nores acqͥsierãt nulla
mutatione xp̃ianȩ do-¬
minationiꝰ. habita et
pos essa amiterent. s
iure he: editario posside.¬
rẽt: Ido uerb et manu
regia sanccitũ : et cꝯfir-¬

Expanded text:
Antiochiae cum filia sua traderet, si etiam ducturus, et terram, principatus, ipsius consilio et auxilio protecturus adveniret. Hoc etiam considerato moderamine justitiae, decretum est ut illi qui in terra aliena, ex dono meliis et terroribus, effusione etiam sanguinis sui et parentum suorum, in defensionores acquisierunt, nulla mutatione Christianae dominationis habita et possessa amitterent, sed jure haereditario possiderent. Idque verbis et manu regia sancitum et confir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsepe nocentes et detur¬
bantes destruere cona
ꝑ plana illa lib̃e ꝑcur.
clientela sua cõpͣhendẽ
moliebant᷑ Qđ monas¬
teriũ cũ die quodã in¬
cursu maliuolo circũ¬

Expanded text:
epe nocentes et deturbantes destruere conabplana illa libere discurreat cum clientela sua, comprehendere moliebantur. Quod monasterium cum die quodam incursu malevolo circu
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑: nequaquã pro-¬
inde mulcebant᷑. qͥn
ꝓptͣ amorẽ dei cuncta
quȩ possidebant reli¬
querent. indubitant᷑
credentes. centuplum
sit sequentib se: Tũc
coniua cõiugi pone¬
bat t̾minũ reuertedi :
Qđ si uixerit. infratre
annoᷤ ad eã repatria¬
bit: Cõm̃dabat sic eaͣ
dño osculũ porrigens
et pollicẽs se rediturũ:
Illa autͣ timẽs nõ ampliꝰ
uidere eũ nõ ualebat
pͣ dolore se sustentare
quin ad tͣram rueret
exanimis. lugens pro
amico suo quẽ ꝑdit
uiuum quasi iã mor¬
tuũ: Ille uͦ tamquam
nil pietatis habens.
et tam̃ habens. nec fle¬
tui uroris suȩ neq fili.¬
cũq condolens ⁊ tam̃
clã cõdolens: s duro ani¬
mo cõstans abibat:
Tristicia remanẽtib
gaudiũ aut̃ euntib
erat: Quid dicere poᷤ.¬
sumꝰ inde: A dño fac.¬
tũ est istud et est mira

Expanded text:
rentur, nequaquam prorentur, nequaquam proinde mulcebantur quin propter amorem Dei cuncta quae possidebant relinquerent, indubitanter credentes centuplum sit sequentibus se . Tunc conjux conjugi ponebat terminum revertendi, quod, si vixerit, infra tres annos ad eam repatriabit. Commendabat sic eam Domino, osculum porrigens, et pollicens se rediturum. Illa autem timens non amplius videre eum, non valebat prae dolore se sustentare, quin ad terram rueret exanimis, lugens pro amico suo, quem perdidit vivum, quasi jam mortuum. Ille vero tanquam nil pietatis habens, et tamen habens, nec fletui uxoris suae, neque filiocunque condolens, et tamen clam condolens, sed duro animo constans abibat. Tristitia remanentibus, gaudium autem euntibus erat. Quid dicere possimus inde? A Domino factum est istud
Abbreviated transcription (Latin):
cõueniẽciũ. ut de lin¬
guis pluribꝰ et regioni¬
bus multiᷤᷤ uideretis
multitudine̾ infinitã:
Nõ tamͣ om̃s inunum
exercitũ cõgregati fue.¬
rũt: donec ad niceã
urbẽ ꝑuenimꝰ: Quid
gͦ dicam: Insule ma¬
riũ & om̃iũ terrarum
regna ad eo cõcussa st̃.
ut sit credendũ adim¬
pleri dauidis ꝓphecia
qua in psalmo dixit:
Om̃s gentes quascũq fe-¬
cisti uenient & adora¬
bunt corã te dñe. et
ut ure tandẽ dicant
illuc. ꝑuenietes: Adora¬
bimꝰ in loco ubi steterͣ
pedes eiꝰ De hoc itine¬
re etiã plurima in ꝓ-¬
pheciis legimꝰ: O quan¬
tus erat dolor. qua̾ta
suspiria. quot ploratꝰ.
quot lam̃ta int̾ amico.
cũ maritꝰ derelĩquer&
uaorẽ suã sibi tã dilec¬
tã. pueros quoq suo ᷤᷤ.
possessioneᷤᷤ quãtas li¬
bet. uł patrem uł ma¬
trẽ. uł fr̃s. aut paren¬
tes: Et quãuis tot la¬
crime ꝓ amicis ituris
sic ante eosdẽ ab ocu-¬
lis remanenciũ funde¬

Expanded text:
convenientium, ut de linconvenientium, ut de linguis pluribus et regionibus multis videretis multitudinem infinitam. Non tamen omnes in unum exercitus congregati fuerunt, donec ad Nicaeam urbem pervenimus. Quid ergo dicam? Insulae marium, et omnium terrarum regna concussa a Deo sunt, ut sit credendum adimpleri Davidis prophetiam, qua in psalmo dixit: Omnes gentes quascunque fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine , et ut de jure tandem dicant illuc pervenientes: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus . De hoc itinere etiam plurima in prophetiis legimus. O quantus erat dolor! quanta suspiria! quot ploratus! quot lamenta inter amicos! cum maritus derelinqueret uxorem suam sibi tam dilectam, pueros quoque suos, possessiones quantaslibet, vel patrem, vel matrem, aut fratres, aut parentes. Et quamvis tot lacrymae pro amicis ituris sic ante eosdem ab oculis remanentium funde
Abbreviated transcription (Latin):
patria iuit cũ gente
multa: Raimũdꝰ uͦ co¬
mes ꝓuincialis cũ go¬
this et guasconibꝰ. epͣs¬
ciã uł sclauoniã tran¬
sier̃: Petrus heremita
qͥdã multis sibi adiec¬
tis peditib. sed militi¬
bus paucis: primitꝰ
ꝑ ungariã ꝑrexit :
Cuiꝰ gentis postea satra¬
pha fuit quidã gual.¬
terus sine peccunia
dictꝰ. miles qͥdẽ opti¬
mus. qͥ postea intra
nichomediã et niceã
urbes cũ multis cõso¬
eiis suis a turcis occis
fuit: Mense uͦ septem¬
bri rodbtꝰ normannię
comes. guillelmi regiꝰ
angloꝵ filiꝰ iter arri-¬
puit. collecto sibi exer¬
citu magno de nor¬
manniᷤ. et anglis. atq
britannis. cũ qͦ uiit
etiã Stepħs comes ble¬
sensis teot baldi filiꝰ.
et rodbertꝰ comes flã.¬
driȩ. adiectis his mul¬
tis aliis nobilibus:
Itaq tanto collegio
ab occidentalibꝰ partibꝰ
ꝓcedente : paulatim
ꝑ uiã diatĩ de innume.¬
ra gente cõcreuit ex-¬
ercitꝰ. exercituũ undiq

Expanded text:
patriam ivit cum gente patriam ivit cum gente multa. Raymundus vero comes Provincialis, cum Gothis et Gasconibus, epissis, per Sclavoniam transierunt. Petrus Eremita quidam, multis sibi adjectis peditibus, sed militibus paucis, primitus per Hungariam perrexit; cujus gentis postea satrapa fuit quidam Galterius, Sine-pecunia dictus, miles quidem optimus, qui postea intra Nicomediam et Nicaeam urbes, cum multis consociis suis a Turcis occisus fuit. Mense vero Septembri Robertus Northmanniae comes, Guillelmi regis Anglorum filius, iter arripuit, collecto sibi exercitu magno de Northmannis, et Anglis, atque Britannis; cum quo ivit etiam Stephanus comes Blesensis, Theobaldi filius, et Robertus comes Flandriae, adjectis his et multis aliis nobilibus. Itaque tanto collegio ab occidentalibus partibus procedente, paulatim per viam, diatim, de innumera gente concrevit exercitus exercituum undique
Abbreviated transcription (Latin):
seu septẽbri. atq octo¬
bri. ꝓ ut suͣptuũ oportu.¬
nitaᷤᷤ occurrit subsecuti
sunt: Quo anno par &
ingens habundancia
frumti et uini ꝑ cuncta
t᷑rarũ limata exubera.¬
uit. disponẽte dõ ne pa.¬
nis inopia in uia defice.¬
rent qͥ cũ crucibꝰ suis
iuxta eiꝰdem pͣcepta eũ
seqͥ elegerãt: Et qͥa com¬
petens est principu sic
ꝑegrinaciũ nomina in
memoria teneri: ugonẽ
magnũ philippi regis
frãcoꝵ fr̃em nomino.
qͥ pͥmus heroũ mare
transiens apud duraciũ
urbe in bulgaria cum
suis allitauit: S impru¬
dent᷑ cũ agmine raro
uade̾s ibi ab ipsis ciuib
captꝰ est. et usq ad im¬
ꝑatorẽ cõstãtinopolita¬
nũ ꝑductꝰ ubi ꝑ aliquã:¬
tũ temporis noͣ omĩno
liber moratꝰ est: Postq
eũ buamundus apuluᷤ
rotb̃ti guischardi fili.
origine tam normannꝰ.
ꝑ eundẽ tramitẽ cũ exer¬
citu suo meauit: Gode¬
fridus qͥppe dux regni
lotariensis ꝑ ungaroꝵ

Expanded text:
seu Septembri atque Octoseu Septembri atque Octobri, prout sumptuum opportunitas occurrit, subsecuti sunt. Quo anno pax et ingens abundantia frumenti et vini per cuncta terrarum climata exuberavit, disponente Deo, ne panis inopia in via deficerent, qui cum crucibus suis, juxta ejusdem praecepta, eum sequi elegerant. Et quia competens est principum sic peregrinantium nomina in memoria teneri, Hugonem Magnum, Philippi regis Francorum fratrem, nomino, qui primus heroum mare transiens, apud Duratam urbem in Bulgaria cum suis applicuit, sed imprudenter cum agmine raro vadens, ibi ab ipsis civibus captus est, et usque ad imperatorem Constantinopolitanum perductus, ubi per aliquantum temporis non omnino liber moratus est. Postque eum Bujamandus Apulus, Roberti Guischardi filius, origine tamen Northmannus, per eumdem tramitem cum exercitu suo meavit. Godefridus quippe dux regni Lothariensis per Hungarorum
Abbreviated transcription (Latin):
bus omniũ europȩ. pax.
bonitas. fides. in eccłiis
et extra tã amaloribus
quã minorib uilit̃ subi¬
gebant᷑: necesse erat
ut malis tantimodiᷤᷤ di¬
missis. monitione a pa.¬
pa urbano sic exorsa. coͣ.¬
tra paganoᷤᷤ saltẽ certa¬
mina intͣ se et coͣtra se
dudũ cõsueta distendẽt:
Nunc gͥ ad inceptũ reuer¬
ti cõgritũ ẽ Nam deit᷑
agentibꝰ hierosolimam.
et qͥd euntibꝰ accidit. et
quantũ res et labor ipse
paulatim iuuante deo
ꝓficiendo claruit: decet
ampliꝰ nescientibꝰ enucle.¬
ari. qđ ego ipse Fulche.¬
rius carnotẽsis cũ cetͣis
ꝑegrinis iens. postea sic̃
ocłis uidi diligent᷑ et
sollicite. in memoriam
posteris collegi: hic incip̃¬
NNo ab incar¬
natione dñi
mense marcio pꝰ cõciliũ
de qͦ dictũ ẽ aruernicũ
qđ in mense nouembri
domnꝰ Urbanꝰ tenuit.
alii paratu ꝓmpciores
aliis. iter scm carꝑe ce.¬
perͣ. alii qͥdẽ mense apͥ¬
ue iulio. nec nõ augusto.

Expanded text:
bus omnibus Europae, pax, bus omnibus Europae, pax, bonitas, fides, in Ecclesiis et extra, tam a majoribus quam minoribus viriliter subigebantur, necesse erat ut malis tanti modis dimissis, monitione a papa Urbano sic exorsa, contra paganos saltem certamina inter se et contra se dudum consueta distenderent. Nunc igitur ad incoeptum reverti congruum est. Nam de iter agentibus Hierosolymam, et quid euntibus accidit, et quantum res et labor ipse paulatim, juvante Deo, proficiendo claruit, decet amplius nescientibus enucleari. Quod ego ipse Fulcherius Carnotensis, cum caeteris peregrinis iens, postea, sicut oculis vidi, diligenter et sollicite in memoriam posteris collegi. CAPAnno ab Incarnatione Domimense Martio, post concilium, de quo dictum est, Arvernicum, quod in mense Novembri dominus Urbanus tenuit, alii paratu perniciores aliis, iter sanctum carpere coeperunt; alii quidem mense Aprve Julio, nec non Augusto
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ratione et deuotione
suscipiendũ: Debet sus-¬
ceptor noͣ ꝓ honore tu¬
mere. sed cõmissũ sibi
fidelit᷑ ꝓcurare. et quȩ
dignitati honoris tãti
ꝑtinent: si disꝑsa fuerit
oportune regregare :
Nec mirũ si mundus
tunc inqͥetaret᷑ totꝰ et
cõturbaret᷑. qm si roma¬
na ȩccła in qua prĩci¬
palitas correctionis uni-¬
uersȩ xpͣianitatiᷤᷤ obti-¬
net᷑. turbine qͦlibet cõ¬
fundit᷑ : cõfestim acci¬
dit. membra sibi subdi¬
ta a capitaneiᷤᷤ fibriᷤᷤ do-¬
lore diriuato passibilit̾
cõpacient᷑ debilitari:
Ca enĩuero ȩccła mater
scilicet nr̃a lacte cuiꝰ e¬
ducabam᷑. docum̃to in¬
strui ualebamꝰ. coͣsilio
muniebam. ab illo suꝑ¬
bo guib̃to uehement᷑
ꝑcussa erat: Cũq ca-¬
put sic tritũ ẽ. mẽbra
cõtinuo lesa sunt: Si
caput egrotet : cetera
mẽbra dolent: S quia
capite sic leso etiã mem¬
bris marcescentibꝰ dolo.¬
re diriuato. qͥa in parti¬

Expanded text:
cum ratione et devotione cum ratione et devotione suscipiendum. Debet susceptor non pro honore tumere, sed commissum sibi fideliter procurare; et quae dignitati honoris tanti pertinent, si dispersa fuerint, opportune regregare. Nec mirum si mundus tunc inquietaretur totus, et conturbaretur, quoniam si Romana Ecclesia, in qua principalitas correctionis universae Christianitatis obtinetur, turbine quolibet confunditur, confestim accidit membra sibi subdita, a capitaneis fibris dolore dirivato, passibiliter compatientia debilitari. Ea enimvero Ecclesia, mater scilicet nostra, lacte cujus educabamur, documento instrui valebamus, consilio muniebamur, ab illo superbo Guiberto vehementer percussa erat. Cumque caput sic tritum est, continuo membra laesa sunt. Si caput aegrotet, caetera membra dolent. Sed, quia capite sic laeso, etiam membris marcescentibus dolore dirivato, quia in parti
Abbreviated transcription (Latin):
mã transier̃: totã om̃i¬
no potestatẽ apłicã ad.¬
eptꝰ est. auxilio cuiꝰdam
nobilissimȩ matronȩ
maltildis nomine. quȩ
in romana patria tunc
potestate multa uige¬
bat: Guitb̾tꝰ uͦ tunc in
alemãnia erat: Itaq
duo papȩ romȩ p̾erãt.
S cui hoꝵ obediret᷑: a
quãplurimis ignorabat᷑.
uł a qͦ cõsiliũ posceret᷑
uł qͥs egrotiꝰ mederet᷑:
Alii huic. alii alteri faue¬
bant: Q ut aspectibꝰ ho¬
minu patebat. urbanꝰ
ꝓsꝑior & iustior erat:
Putandꝰ ẽ recte forcior.
qͥ cupiditateᷤᷤ tãquã hos¬
tes subicit: Rauennȩ
urbiᷤᷤ guib̾tꝰ ep̃s erat.
honore et diuiciis opu-¬
lentꝰ ualde splẽdebat.
mirandũ quare sibi ta
locupleti tantũ nõ suf¬
ficiebat: Qui etiã ab
omnib exemplar ius-¬
tȩ actionis ⁊ humilita¬
tis cõsiderari debebat.
cur temere philopom¬
pus inuade p̃sũpsit
regendũ sceptrũ im¬
peru dei : Sane no ẽ
ui rapiendũ. uerum

Expanded text:
mam transierunt, totam omnimam transierunt, totam omnino potestatem apostolicam adeptus est, auxilio cujusdam nobilissimae matronae, Mathildis nomine, quae in Romana patria tunc potestate multa vigebat. Guibertus vero tunc in Alemannia erat. Itaque duo papae Romae praeerant, sed cui eorum obediretur, a quamplurimis ignorabatur, vel a quo consilium posceretur, vel quis aegrotis mederetur. Alii huic, alii alteri favebant. Prout aspectibus hominum patebat, Urbanus prosperior et justior erat; putandus est recte fortior, qui cupiditates, tanquam hostes subjicit. Ravennae urbis Guibertus episcopus erat, honore et divitiis opulentus valde splendebat. Mirandum, quare sibi tam locupleti tantum non sufficiebat. Qui etiam ab omnibus exemplar justae actionis et humilitatis considerari debebat, cur temere philopompus invadere praesumpserit regendum sceptrum imperii Dei? Sane non est vi rapiendum, verum
Abbreviated transcription (Latin):
dũ pͣdecessor gregoriuᷤ
qͥ et hildebrannꝰ in sede
ure habebat᷑ apłicatꝰ
officiũ usurpare cepit.
ipso gregorio aliminibꝰ
basilicȩ sc̃i petri excluso:
Et qͥa ꝑuerse sic egit:
popłs cũ melior cognos-¬
cere noluit: Urbano au¬
tẽ recte electo. & ab epͣis
cardinalib cõsecrato. ma¬
ior et sanctior pars ppłĩ
pꝰ hildebranni excessũ:
obediendo aspirauit:
Guitb̃tꝰ aut̃ sustentami¬
ne imꝑatoris p̾dicti et
plerorũq ciurũ romano¬
rũ irritam̃to animatꝰ.
urbanũ quam diu potu¬
it a monastĩo scĩ petri
alienũ fecit: S dũ ab
ȩccła illa sic eliminatꝰ
erat. ꝑ regiones ince-¬
dens popłm in aliquan¬
tis deuiũ dõ cõciliabat:
cipatũ turgidꝰ. papam
ꝓcliuem oberrãtibꝰ se
ostendebat: et apłatꝰ offi¬
ciũ licet intuste int̾ con¬
senciẽtes exercebat. & ur¬
bani facta tãquã irrita
uilipendebat: Urbanꝰ
tam̃ eo anno qͦ pͥmitus
frãci hierłm ituri ꝑ ro-¬

Expanded text:
dum praedecessor Gregorius, dum praedecessor Gregorius, qui et Hildebrannus, in sede jure habebatur, apostolicatus officium usurpare coepit, ipso Gregorio a foribus basilicae Sancti Petri excluso. Et quia perverse sic egit, populus eum melior cognoscere noluit. Urbano autem recte electo et ab episcopis cardinalibus consecrato, major et sanctior pars populi, post Hildebranni excessum, obediendo aspiravit. Guibertus autem sustentamino imperatoris praedicti, et plerorumque civium Romanorum irritamento animatus, Urbanum quandiu potuit a monasterio Sancti Petri alienum fecit. Sed dum ab Ecclesia illa sic eliminatus erat, per regiones incedens, populum in aliquantis devium Deo conciliabat. cipatum turgidus, papam proclivem oberrantibus se ostentabat, et apostolatus officium, licet injuste, inter consentientes exercebat, et Urbani facta tanquam irrita vilipendebat. Urbanus tamen eo anno, quo primitus Franci, Hierusalem ituri, per Ro
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ: Qđ si bonũ ẽ
bene meditari : meliuᷤᷤ
patrari : optimũ est gͦ
cõpendiũ salutare qđ
tur animȩ uictui nac¬
tũ est: Unꝰquisq gͥbo
nũ cogitet. qđ oꝑe dig¬
no meliorando cõpleat.
ut optimũ qđ nõ defi¬
ciet in ȩtͣnũ emeritꝰ
tandẽ miles ꝑcipiat:
Talit᷑ urbanꝰ uir pru-¬
dẽs & uenerandꝰ ẽ me-¬
ditatꝰ opꝰ. qͦ postea flo¬
ruit orbis: Nã pacẽ re¬
modoᷤᷤ in pͥstinos resti¬
tuit. sed et paganos
de terris xp̃ianorum
instinctu uiuaci effu¬
cuncta quȩ deis exalta¬
re omĩmode studebat.
om̃s fere patͣnitati suȩ
sub obediencia libent᷑ se
dediderunt: S diabolꝰ
qͥ ad detrimẽtũ hominũ¬
semꝑ insistere nitit᷑. et
ueluti leo querit circi¬
nando quẽ deuoret. huic
aduersariũ quendã no-¬
mine Guitb̃tũ. suꝑbiȩ
stimulo irritatũ. ad cõ¬
fusionẽ popłi cõcitauit.
qͥ dudũ imꝑatoriᷤᷤ baio¬
ariorũ ꝓtͣuitate suffultꝰ.

Expanded text:
animae. Quod si bonum est animae. Quod si bonum est bene meditari, melius patrari. Optimum est ergo compendium salutare, quod m animae victui nactum est. Unusquisque igitur bonum cogitet, quod opere digno meliorando compleat, ut optimum, quod non deficiat in aeternum, emeritus tandem miles percipiat. Taliter Urbanus, vir prudens et venerandus, est meditatus opus, quo postea floruit orbis. Nam pacem remodos in pristinos restituit. Sed et paganos de terris Christianorum instinctu vivaci effucuncta quae Dei sunt exaltare omnimode studebat, omnes fere paternitati suae sub obedientia libenter se dediderunt. Sed diabolus, qui ad detrimentum semper insistere nititur, et veluti leo quaerit circinando quem devoret , huic adversarium quemdam, nomine Guibertum, superbiae stimulo irritatum, ad confusionem populi concitavit; qui dudum imperatoris Bajoariorum protervitate suffultus,
Abbreviated transcription (Latin):
quã dicunt treuiã in¬
uicẽ tenẽdã cõstituer̃.
deinceps uͦ multi cuiꝰli¬
bet artis fungẽtes officio.
cõꝑta remissione pecca¬
toꝵ se ꝓfecturoᷤᷤ defecca¬
tȩ mtis intencione de¬
uouer quorsũ ire uissũ
fuerat: O quã dignum
erat ⁊ amenuͣ nob̾ om¬
nib cruces illaᷤ cernen¬
tibꝰ uł sericaᷤᷤ uł auro in¬
tertextaᷤ aut qͦlibet
genere pallu decoras.
quas in clamidib suis
aut birris siue tuniciᷤ
ꝑegrini iussu pape pͥ¬
dicti. pꝰ uotũ eundi suꝑ
humeroᷤᷤ suos cõsueba̾t:
Sane pugnatores dei
merito uictoriȩ signo
insigniri ⁊ muniri de¬
bebant. qͥ obhonorẽ eiꝰ
ad pͣliandũ se pͣparaba̾t:
Et qm significãs sub ag¬
nitione fidei circa se
sic pinxer̃: deniq diri-¬
uatũ significatũ ueriꝰ &
adepti sunt: Speciẽ in¬
signier : ut rem speciei
consequerent᷑. Patet
qͥdẽ. qͥa meditatio bo¬
na: bonũ opꝰ machina.¬
tur agendum: Opus uͦ
bonũ : salutẽ lucrat᷑

Expanded text:
quam dicunt Treviam, inquam dicunt Treviam, invicem tenendam constituerunt. Deinceps vero multi cujuslibet artis fungentes officio, comparata remissione peccatorum, se profecturos defaecatae mentis intentione devoverunt quorsum ire jussum fuerat. O quam dignum erat et amoenum, nobis omnibus cruces illas cernentibus, vel sericas vel auro textas, aut quolibet genere pallii decoras, quas in chlamidibus suis, aut birris, sive tunicis, peregrini, jussu papae praedicti, post votum eundi, super humeros suos consuebant! Sane pugnatores Dei merito victoriae signo insigniri et muniri debebant, qui ob honorem ejus ad praeliandum se praeparabant. Et qui significans sub agnitione fidei circa se sic pinxerunt, denique dirivatum significatum verius adepti sunt. Speciem insignierunt, ut rem speciei consequerentur. Patet et quidem, quia meditatio bona bonum opus machinatur agendum; opus vero bonum salutem lucratur
Abbreviated transcription (Latin):
mici dñi. illic amici
eiꝰ erunt: Ituris autͣ :
mora nõ differat iter:
S ꝓprus locatis. sũpti¬
busq collectis. cessãte
bruma. uerno subse-¬
quente. dño pͣuio:
tramite̾ a lacrit᷑ intrẽt:
His dictis. et audiẽtibꝰ
gratant᷑ ad hoc anima¬
tis: nichil actu tali
dignius estimãtes. statim
plures astãciũ se ituroᷤ
et cetͣos absentes inde
diligent᷑ se exortaturoᷤᷤ
spoponder̃ De qͥb fuit
unus epͣs podie̾sis ade¬
marus nomine. qui
postea uice fungens
apłica. cunctũ dei exer¬
citũ prudent᷑ & cõsul¬
te rerit. et ad negocia
ꝑagenda uiuacit᷑ ani-¬
mauit: Talit᷑ in cõci¬
lio que diximꝰ statutiᷤᷤ.
et ab omibꝰ bene cõfir-¬
matis. ab solutionis be¬
nedictione data tum
discesser̃. et hȩc nesci.¬
entib post modũ ad
mansiones suas regres¬
si. prout gestũ fuerat
dilucide diuulgauer̃:
Qđ ut passim ꝑ prouin¬
ciaᷤ edictũ ẽ : iuris uirã¬
di firmitudine pacem

Expanded text:
mici Domini, illic amici mici Domini, illic amici ejus erunt. Ituris autem mora non differat iter, sed propriis locatis, sumptibusque collectis, cessante bruma, verno subsequente, Domino praevio tramitem alacriter intrent. » His dictis, et audientibus gratanter ad hoc animatis, nihil actu tali dignius aestimantes, statim plures astantium se ituros, et caeteros absentes inde diligenter se evocaturos spoponderunt. De quibus fuit unus episcopus Podiensis, Ademarus nomine, qui postea vice fungens apostolica, cunctum Dei exercitum prudenter et consulte rexit, et ad negotia peragenda vivaciter animavit. Taliter in concilio quae diximus statutis, et ab omnibus bene confirmatis, absolutionis benedictione data, tunc discesserunt, et hoc nescientibus, postmodum ad mansiones suas regressi, prout gestum fuerat dilucide divulgaverunt. Quod ut passim per provincias edictum est, jurisjurandi firmitudine pacem,
Abbreviated transcription (Latin):
tra paganos dimican¬
do. uitã finierint:
peccaminũ remissio
pͣsens aderit: Qđ itu¬
ris annuo: dono tan¬
to inuestit᷑ a deo: O
quantũ dedecus si ge̾s
tã spta degener & de¬
monib ancilla. gen-¬
tẽ cunctipotẽtis dei fide
p̾ditã. et xpͣi nomine
splendidã sic suꝑaue-¬
rit: O quanta impro¬
ꝑia uob̃ ab ipso dño
imputabunt᷑. si eos noͣ
iuueritis: qͥ ꝓfessione
tra infideles ad pugnã:
iã incipi dignaͣ. et tro¬
pheo explendã qͥ abu¬
suiei pͥuatũ certamen
cõtrã fideles cõsuesce¬
bant distendere quon¬
dam: Nũc fiant mili.¬
tes: qͥ dudũ extiterũt
raptores Nunc uire
cõtra barbaros pug¬
nent. qui olim cõtra
fr̃ẽs ⁊ cõsanguineos
dimicabãt: Nũc g̨tͣna
pͥmia nanciscant᷑. qͥ¬
dudũ ꝓ solidis pauciᷤ
mercẽnarii fuer̃ Pro
honore duplici labo¬
rent. qͥꝓ detrim̃to cor-¬
poriᷤᷤ et anime se fati-¬
gaba̾t: Qum immo:
Hic tristes et pauꝑes.
illic locupletes. hic mni¬

Expanded text:
tra paganos dimicantra paganos dimicando, vitam finierint, peccaminum remissio praesens aderit: quod ituris annuo, dono tanto investitus a Deo. O quantum dedecus, si gens tam spreta, degener et daemonibus ancilla gentem cunctipotentis Dei fide praeditam et Christi nomine splendidam sic superaverit! O quanta improperia nobis ab ipso Domino imputabuntur, si eos non juveritis qui professione tra infideles ad pugnam jam incipi dignam, trophaeo explendam, qui abusive privatum certamen contra fideles consuescebant distendere quondam. Nunc fiant milites, qui dudum exstiterunt raptores. Nunc rite contra barbaros pugnent, qui olim contra fratres et consanguineos dimicabant. Nunc aeterna praemia nanciscantur, qududum pro solidis paucis mercenarii fuerunt. Pro honore duplici laborent, qui pro detrimento corporis et animae se fatigabant. Quinimo hic tristes et pauperes, illic locupletes; hic ini
Abbreviated transcription (Latin):
tantib. auxilio ur̃o iã
sepe ꝓclamato indigis.
accelerato itinere suc¬
curratiᷤ: Inuaser̃ enim
cos sicuti plerisq ur̃m
iã dictũ ẽ usq ad mare
medi terraneũ. ad illud
scilicet qđ brachiũ sc̃i ge¬
orgii uocant turci et
arabes apud romaniȩ fi¬
magis magisq occupã.¬
do lite bellica iã uice
septuplicata uictoᷤ suꝑa-¬
uer̃. multoᷤ occidẽdo uł
captiuando. ȩccłasq sub-¬
uertendo. regnũ quoq
uastando: Quos qͥdẽ
si sic aliquãdiu qͥete
ꝑmiseritiᷤᷤ. multo laciꝰ
fideles dei suꝑ grediẽt᷑:
Qua de re supplici p̃-¬
ce ortor nõ ego s dñs
ut cunctiᷤᷤ cuiꝰ libet ordi¬
nis tã peditibꝰ quã eqͥtibꝰ.
tã pauꝑibꝰ quã diuitibꝰ.
edicto frequenti uo̾ xp̃i
pͣcones suadeatis. ut
ad id genus nequã e
regionib nr̃atib extͣ¬
minandũ : tempestiue
tagant: Presentibꝰ di¬
co. absentibꝰ mando.
tis aut᷑ illuc euntib.
si aut gradiendo. aut
trãsfritando. siue cõ¬

Expanded text:
tantibus, auxilio vestro jam saepe proclamato indigis, accelerato itinere succurratis. Invaserunt enim eos, sicuti plerisque vestrum jam dictum est, usque mare Mediterraneum, ad illud scilicet quod Brachium Sancti Georgii vocant Turci et Arabes, apud Romaniae fimagis magisque occupando, lite bellica jam vice septuplicata victos superaverunt, multos occidendo vel captivando, ecclesiasque subvertendo, regnum quoque vastando. Quos quidem si sic aliquandiu quiete permiseritis, multos latius fideles Dei supergredientur. Qua de re supplici prece hortor, non ego, sed Dominus, ut cunctis cujuslibet ordinis tam peditibus quam equitibus, tam pauperibus quam divitibus, edicto frequenti, vos Christi praecones, suadeatis, ut ad id genus nequam e regionibus nostratibus exterminandum tempestive tagant. Praesentibus dico, absentibus mando: tis autem illuc euntibus, si aut gradiendo, aut transfretando, sive con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mediã caͣpaniã & apu-¬
liã euntes ꝑuenimꝰ ba¬
rũ. que ciuitas optima
in maris margine sita
nicholai fusiᷤᷤ ad dm̃ pͣ¬
cib nr̃is: portũ tunc
adeũtes sine mora tũc¬
trãs fretare. putauimꝰ. s
obsentib nautis ⁊ pͣuari¬
cante fortuna. tẽpꝰ eciã
tũc erat hiemale qđ nob̃
nocuũ obiecer̃ : oportuit.
Rob̃tũ comitẽ normãniȩ
in calabriã diuertere
et toto brumali tẽpore
illic hiemare Tũc tam̃
comes flãdrensiᷤᷤ Rob̃tꝰ
cũ cohorte sua transfre¬
tauit: Tum plurimi
de pauꝑiorib uł igna¬
uis. inopiã futurã me-¬
tuẽtes: arcub suis uẽdi.¬
tis. et baculis ꝑegrina¬
tionis resũptis : ad man-¬
siones suas regressi sũt:
Qua dere uiles tã deo
quã hominib facti s̃.
et uersũ est eis in obpro¬

Expanded text:
per mediam Campaniam et Apuper mediam Campaniam et Apuliam euntes, pervenimus Barrum, quae civitas optima, in maris margine sita Nicolai fusis ad Deum precibus nostris, portum tunc adeuntes, sine mora transfretare putavimus. Sed absentibus nautis et praevaricant fortuna, tempus etiam tunc erat hiemale, quod nobis nocivum objecerunt, oportuit Rotbertum Comitem Northmanniae in Calabriam divertere, et toto brumali tempore illic hiemare. Tunc tamen comes Flandrensis Rotbertus cum cohorte sua transfretavit. Tunc plurimi de pauperibus vel ignavis inopiam futuram metuentes, arcubus suis venditis, et baculis peregrinationis resumptis, ad mansiones suas regressi sunt. Qua de re viles tam Deo quam hominibus facti sunt, et versum est eis in o
Abbreviated transcription (Latin):
pe urbẽ illã urbanum
mes Rob̃tꝰ normãnꝰ et
comes Stepħs: Nõ qͦq
ceteri qui uoluimꝰ: Et
ab eo benedictione sus.¬
cepta. gaudent᷑ romã
iuimꝰ: & cũ in basilica
beati petri introissemꝰ:
inuenimꝰ ante altare
homines guidbti papę
stolidi. qͥ oblationes alta¬
ri suꝑpositas gladios
suos in manib tenẽtes
iniq abripiebãt: Alii
uͦ suꝑ trabeᷤ eiꝰdẽ monas¬
terii cursitabant. et in¬
de deorsũ ubi ꝓstrati
orabamꝰ. lapides iacie¬
bant: Nã cũ uiderent
aliquẽ urbano fidelem:
ilico trucidare eũ uole¬
baͣt: In arce autͣ una
monasteru mnerant ho¬
mines urbani. qͥ eã solli.¬
cite custodiebãt in ipsiꝰ
urbani fidelitate̾. & ad¬
uersantib sibi ꝓut po¬
terãt obsisteba̾t: Satis
ꝓinde doluimꝰ. cũ tãtã
neqͥciã ibi fieri uidimꝰ:
S nil aliud facere potui¬
tã inde fieri obtauimꝰ:
Nec mora deinde facta.
multi qͥ nob̃cũ illuc usq
uenerãt ad domoᷤᷤ suas
ignaui redier̃: Noᷤᷤ aut̃

Expanded text:
banum mes Robertus Northmannus, et comes Stephanus, nos quoque caeteri qui voluimus. Et ab eo benedictione suscepta, gaudenter Romam ivimus. Et cum in basilica Sancti Petri introissemus, invenimus ante altare homines Guiberti papae stolidi, qui oblationes altari superpositas, gladios suos in manibus tenentes, inique arripiebant; alii vero super trabes ejusdem monasterii cursitabant, et inde deorsum ubi prostrati orabamus lapides jaciebant. Nam cum viderent aliquem Urbano fidelem, illico trucidare eum volebant. In arce autem una monasterii inerant homines Urbani, qui eam sollicite custodiebant in ipsius Urbani fidelitatem, et adversantibus sibi, prout poterant, obsistebant. Satis proinde doluimus, cum tantam nequitiam ibi fieri vidimus. Sed nil aliud facere potuitam inde fieri optavimus. Nec mora inde facta, multi, qui nobiscum illuc usque venerunt, ad domos suas ignavi redierunt. Nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
Regnante in alaeman¬
nia hainrico imꝑato¬
re dicto. in francia re¬
ge philippo. cũ uniuer¬
sis europȩ partibꝰ. ma¬
la multimoda uacil¬
lante fide inolesce¬
rẽt: perat urbi ro-¬
mȩ papa scđs urba¬
nus. uir egregius ui-¬
ta. & moribꝰ. qͥ semꝑ¬

Expanded text:
regnante in Alemannia Hainrico imperatore dicto, in Francia rege Philippo cum in universis Europae partibus mala multimoda, vacillante fide, inolescerent, praeerat urbi Romae papa secundus Urbanus, vir egregius vita et moribus, qui sem
Abbreviated transcription (Latin):
eos exierant impulissent:
S cũ quatriduo ibi mora̾teᷤᷤ
nil ampliꝰ ꝓfecissent. ad sua
remeare statuer̃ iã eni ali-¬
monioꝵ penimr a uexabat᷑:
Goscelrꝰ uͦ comes int̃ritoro
antiocheno tũc rema̾sit:
Et cũ usq ptolomaidã re

Expanded text:
 exierant impulissent. Sed cum per quatuor dies ibi morantes nil amplius fecissent, ad sua remeare statuerunt, jam alimoniorum penuria vexati. Goscelinus vero comes in territorio Antiocheno tunc remansit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
audito mutat᷑ cõsiliũ. et
mutat᷑ ilico edici reditũ:
Et cupientes sibi aliqͥd ꝓ¬
desse. cornicine signifi-¬
cãte diuerter̃ ad urbẽ ca-¬
liptũ. et uastauer̃ et dis-¬
sipauer̃ om̃ia quȩ extrin-¬
secꝰ repꝑer. cũ pͥmitꝰ intra

Expanded text:
audito, mutatur consilium, et jubetur illico edici reditus. Et cupientes sibi aliquid prodesse, cornicine significante, diverterunt ad urbem Caliptum; et vastaverunt et dissipaverunt omnia quae intrinsecus repe
Abbreviated transcription (Latin):
nedictꝰ autͣ sit uniuer¬
salis dñs qͥ uolu̾̃tatẽ suã
et potestatẽ ita modi¬
ficat: ut potentẽ & po¬
testatẽ de excelso cum
uult pͣcipitet. et de
puluere pauꝑẽ subli.¬
met Mane itaq bal-
euã du gratũ. idõ tͣreniᷤ
inhiare nõ ẽ bonu. s cor
nec coͣfidamꝰ in caducis.¬

Expanded text:
nedictus autem sit universalis Dominus, qui voluntatem suam et potestatem ita modificat ut potentem de excelso, cum vult, praecipitet, et de pulvere pauperem sublimet! Mane itaque Baldetiam diu gratum: ideo terrenis inhiare non est bonum, sed cor nec confidam