comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enerali definitione ꝯstitutõem
pͥstinam ampliantes. santimꝰ
nullam ẽe satis dationem uel
mandatum ꝓdote exigendu.
ab omnib ꝗdotem suscipiũt.
Si enim credendaz ẽẽ mulierez
sese suamqz dotem parti man¬
ti existimauit. quare fitle uis¬
ssor uł alius infressor exigit᷑:
ut cã ꝑfidie in conubio eoꝵ

Expanded text:
enerali definitione constitutionem pristinam ampliantes sancimus nullam esse satisdationem vel mandatum pro dote exigendum ab omnibus qui dotem suscipiunt. si enim credendam mulier se suamque dotem parti mariti existimavit, quare fideiussor vel alius intercessor exigitur, ut causa perfidiae in conubio eorum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ demũ bona fisco unclicãt᷑.
qͥ ꝯscientia delati admissiq cri¬
minis. nictuq futẽ sentrntie.
mans sibiintulcr. Ea ꝓpt̃ fir̾m
uł patiem tuũ in nullo delato
cͥminc. dolore aliquo corporis.
aut tectio uite aufurors. uł i

Expanded text:
 demum bona fisco vindicantur, qui conscientia delati admissique criminis metuque futurae sententiae manus sibi intulerint. Eapropter fratrem vel patrem tuum si nullo delato crimine, dolore aliquo corporis aut taedio vitae aut furore aut i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uc cxtestam̃to. siuc iure legiti¬
mo. frĩs tu filioꝵ tutele omis
adte ptincat. Uereri ñ debes de
his questiomb quas adu̾sus fra¬
trẽ quondam tibi funisse dicis.
Cum siqua emerscrit lis ꝓcura¬
tore dato. ⁊ illis curatore adui
tẽ ꝯstituto ⁊ sollẽntati uins ubi
tutor exigitur. ⁊ indepnitati

Expanded text:
 testamento sive iure legitimo fratris tui filiorum tutelae onus ad te pertineat, vereri non debes de his quaestionibus, quas adversus fratrem quondam tibi fuisse dicis, cum, si qua emerserit lis, procuratore datotem constituto et sollemnitati iuris, ubi tutor exigitur, et indemnitati
Abbreviated transcription (Latin):
talis debet ẽẽ cautio iudicãtis.
ut his uenturis ad iudicium.
ꝑ. ac cusatoirm aut abhis ꝑqͦt
fuerint postulati. sũptus cope¬
tentes dari p̾cipiat :idem uiris
ẽ. ⁊ si inpecuniaria causa testes
ab altutra parte ꝓducendi sũ¬

Expanded text:
talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iuris est et si in pecuniaria causa testes ab alterutra parte producendi sun
Abbreviated transcription (Latin):
iquidem auiã tuã ancillam
infamãdi cã rei publice cun¬
tatis cõmanensiũ dixit zeno¬
dorus. ac recessit in iunaꝵ ac¬
tõe statim ꝯuemri potest.flã
si ꝑseueret in causam. faculta¬
tem  habens agendi suꝑ hac de¬
ferri q̃relam. ac tunc demum

Expanded text:
Si quidem aviam tuam ancillam infamandi causa rei publicae civitatis Comanensium dixit Zenodorus ac recessit, iniuriarum actione statim conveniri potest. nam si perseveret in causa facultatem habens agendi, super hac deferri querellam ac tunc demum,
Abbreviated transcription (Latin):
erit causa recedunt ab hunius¬
modi cõmumone sese penitus
scpninios ¶ Roc q subsecuto
nulla licentia ꝯcedatur spreto
litigator ad altius aduocati
patrocimum ꝯuolare ne meli

Expanded text:
erit, a causa recedant ab huiusmodi communione sese penitus separantes: hocque subsecuto nulla licentia concedatur spreto litigatori ad alterius advocati patrocinium convolare, ne meli
Abbreviated transcription (Latin):
gtris. ꝯtra senatus ꝯsultum ma¬
cedonianum mutuam sũpsit
pecuman. actio de peculio ad¬
uersus te eo nomme efficaci¬
ł dirigi nequaquam potest.
d senatus ꝯsulti auxilium
licet filii familias meminit
ad nepotes ⁊ ad ꝓnepotes por¬

Expanded text:
gens contra senatus consultum Macedonianum mutuam sumpsit pecuniam, actio de peculio adversus te eo nomine efficaciter dirigi nequaquam potest. d senatus consulti auxilium, licet filii familias meminit, ad nepotes et ad pronepotes por
Abbreviated transcription (Latin):
aximum uitiu antiq̃ subtili¬
tatis. presenti lege corriginnos
q̃ putaint alia eẽ iura obser¬
uanda insuccessione parẽtu.
si extestam̃to ueniant ĩ mas¬
cuł. ⁊ mfeminis. cũ ab intesta

Expanded text:
aximum vitium antiquae subtilitatis praesenti lege corrigimus, quae putavit alia esse iura observanda in successione parentum, si ex testamento veniant, in masculis et in feminis, cum ab intesta
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ⁊ tituloꝵ subtilitatem que
̃momtoria cuis faceie. nullo
exint̾ pretationc coꝵ uitio ori
qua fiat inposterum dubit atõ.
as induxerunt enisdem codicis
textum ꝯscribi.etia sinmcra
libroꝵ significatur aut aliud
ꝗcquam. ne hec ⁊ enim ꝑ speci
prudentia una cum aliis facũ¬
dissimis uiris studeat. ⁊ tam sb̾¬
tili quam celcrrimo fimitrad̾e.
ut codex ꝯsumatus. ⁊ inqnqua¬
ginta libros digestis nob̾ of¬
feratur. in maximã ⁊ et̾na rei
memoriam d̾iq ommpotẽtis
proindentic argumtũ. ñrimi¬

Expanded text:
 titulorum subtilitatem quae admonitoria ejus facere, nullo ex interpretatione eorum vitio oriuqua fiat in posterum dubitatio, as induxerunt, ejusdem Codicis textum conscribi, etiamsi numerus librorum significetur, aut aliud quidquam; nec enim per speciaprudentia una cum aliis facundissimis viris studeat, et tam subtili quam celerrimo fini tradere; ut Codex consummatus, et in quinquaginta libros digestus nobis offeratur in maximam et aeternam rei memoriam, Deique omnipotentis prudentiae argum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e ratões. Qui scdłm bonam fidẽ.
coꝵ etimi q̃ patrem tuu m re ciꝰ
crugasse dicis admissa cõpensati¬
one. reliqui siquid ampluis de¬
letur. faciet ꝯdempnatõem. Sd
si sciens amplius miem suã crog̃¬
tum. agendu ꝓpterea tutele nõ
putai̾t cum ꝯtrario iudicio cõ¬

Expanded text:
e rationes. Qui secundum bonam fidem, eorum etiam, quae patrem tuum in re eius erogasse dicis, admissa compensatione, reliqui si quid amplius debetur faciet condemnationem. Quod si sciens amplius in rem suam erogatum agendum propterea tutelae non putaverit, eum contrario iudicio con
Abbreviated transcription (Latin):
si pat tuus quem ⁊priugi si
tutelam administrasse ꝓpoi̾s.
testam̃to recte facto pupillor
etiam quondã suo herede insti¬
tuto decessit. Qm̃ ñ nisi ꝓ portr̃e
nc ꝯstet extingui. ꝓ residua par¬
te succedente pat̾ri tutele te cõ¬
uenit apł ꝯpetentẽ iudicem irtl¬
E

Expanded text:
Si pater tuus, quem et privigni sui tutelam administrasse proponis, testamento recte facto, pupillo etiam quondam suo herede instituto decessit, quoniam non nisi pro portione fusione constet extingui, pro residua parte succedentem patri tutelae te convenit apud competentem iudicem re
Abbreviated transcription (Latin):
si ciuinimpo momento neces¬
se habet eum ⁊ possid̾e̾ ⁊lib̾ta¬
te donare. intalem hoĩem q̃l
usus fructus patri potest adq¬
iqins nauiculanus fine tes¬
tamento ⁊ lib̾is. uł successorib
defunctussit. hereclitatem cius
ñ adfiscum. sed ad corp nauicu¬
larioꝵ ex quo fatali sorte sub¬
tractatus est. deferri p̃̾cipimus.¬

Expanded text:
si enim in ipso momento necesse habet eum et possidere et libertate donare, in talem hominem qualis usus fructus patri potest adqquis navicularius sine testamento et liberis vel successoribus defunctus sit, hereditatem eius non ad fiscum, sed ad corpus naviculariorum, ex quo fatali sorte subtractus est, deferri praecipimus
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulent᷑ oxcusat.¶Nuiiũ
enim pactummillã conuẽtio¬
nc̃. murum contractum intrr
cos inderi uolumiis sub sccutũ.
uente. ¶ Quod ados ctia ictũ
intprctationes.tamucteres ꝙͣ
nouellas trahi gencralit imꝑa¬
musait legis latori quod fic̾ri
sc sufficiat cct̾aq quasi exp̃ssa
exlegis liccat noluntate collige¬
relhoc ẽ ut ca que lege ficri pro¬
hibentur si fuerint facta. ñ so¬
lum mutilia. s ꝓ infectis etia
habemtin lcet logis lator fien
prohibit tantum ncc speciali¬
ter dixerit mutue esse debere qͥ
cutum exeo: uł obid. quod int̾¬
dicente lege factum e̾. illud qͦ
quamubiq suari factũ lege
prohibente censumꝰ. Certum
ẽ nec stipulationẽ ciusmodi
tenere. nec mandatũ illius ẽẽ
mom̃ti. nec sacram̃tum admit¬

Expanded text:
fraudulenter excusat. Nullum enim pactum, nullam conventionem, nullum contractum inter eos videri volumus subsecutum, bente. Quod ad omnes etiam legum interpretationes tam veteres quam novellas trahi generaliter imperamus, ut legis latori, quod fieri se sufficiat, cetera quasi expressa ex legis liceat voluntate colligere: hoc est ut ea quae lege fieri prohibentur, si fuerint facta, non solum inutilia, sed pro infectis etiam habeantur, licet legis lator fieri prohibuerit tantum nec specialiter dixerit inutile esse debere quod cutum ex eo vel ob id, quod interdicente lege factum est, illud quoquam ubique servari factum lege prohibente censuimus, certum est nec stipulationem eiusmodi tenere nec mandatum ullius esse momenti nec sacramentum admit
Abbreviated transcription (Latin):
aliqueat matrem tua. int̾uer¬
tende q̃stiomis mofficiosi causa
patrimomũ suũ donatõib in
unũ filiũ collatis ex hausisse
cũ adu̾sus coꝵ cogitatioes ꝙ
siliis supprenũ iudiciũ antici¬
pare ꝯtendunt. A actc̃es filioꝵ
exhaurumt. aditum q̃rele ra
tõ deposcat. N do̾itum ẽ ꝓratõe
quarte ad instar mofficiosi tes¬
tam̃ti niucti  deminuci ¶Naz
q̃ uxor amarito ise matrimo¬
nii tempore donatõis causa ⁊¬
collatum emancipato  fiuio  cõ¬
mum ꝯsentiẽte dño donauit

Expanded text:
liqueat matrem tuam intervertendae quaestionis inofficiosi causa patrimonium suum donationibus in unum filium collatis exhausisse, cum adversus eorum cogitationes, qui consiliis supremum iudicium anticipare contendunt et actiones filiorum exhauro deposcat, quod donatum est pro ratione quartae ad instar inofficiosi testamenti convicti deminuetur. Nam quod uxor a marito in se matrimonii tempore donationis causa collatum emancipato filio communi consentiente domino donavit,
Abbreviated transcription (Latin):
Mp. Constant.ã. Ad catul¬
limim.
mimẽ fas ẽ. ut inciuili negõ¬
tio libellis appellatoriis obla¬
tis aut carteris cruciatꝰ. aut
cunis libet in nine gcmisseu
tormẽta. uł ctiam ꝯtumclias
ꝑferat. appellator absq his cri¬
minalib causis. in qb etiam

Expanded text:
mp. Constantinus A. ad Catullinum. Minime fas est, ut in civili negotio libellis appellatoriis oblatis aut carceris cruciatus aut cuiuslibet iniuriae genus seu tormenta vel etiam contumelias perferat appellator, absque his criminalibus causis, in quibus, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
re curator u̾o solus ꝓuocatio¬
nis litem crercebit. ¶Sin at
int̾imi ad olesceas ueniam cta¬
tis impetrau̾it. uł ad legitimã
ctatem pucm̾t. postest suo no¬
mine appellationẽ exercere.

Expanded text:
re, curator vero solus provocationis litem exercebit. Sin autem interim adulescens veniam aetatis impetraverit vel ad legitimam aetatem pervenerit, potest suo nomine appellationem exercere.
Abbreviated transcription (Latin):
susceptos. ingenuam lib̾tatem
ñ mimcrito flagitare. si cum ꝑi¬
torib tractatum habuisses fa
factum palminene factionis:
donatr̃e uelud captiuum distc¬
tum. cẽ dicas. p̃ses ꝓuincie ĩge¬
nuitati suc ieddi cum efficiet.
crrore. scu malignitate quordũ
piniquum ẽ prestim cum ad¬
firmes du p̾sidem unum. atii
alteꝵ int̾pellatum ate uccitasse
diu̾sam partem.att ꝯtradictix
facet si deftisionib sins ꝯfidet.
unde ꝯstat merito rectorem ꝓ¬
umcie cõmotum allogationb
tins sententiam dedisse nedece¬
trio inꝗctudinẽ sustineres. Si

Expanded text:
susceptos ingenuam libertatem non immerito flagitare, si cum peritioribus tractatum habuisses, fafactum Palmyrene factionis dominatione velut captivum, distractum esse dicas, praeses provinciae ingenuitatis suae reddi eum efficiet. errore seu malignitate quorundam periniquum est, praesertim cum adfirmes diu praesidem unum atque alterum interpellatum a te vocitasse diversam partem, ut contradictionem faceret, si defensionibus suis confideret. Vnde constat merito rectorem provinciae commotum adlegationibus tuis sententiam dedisse, ne de cetero inquietudinem sustineres. Si
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam mmme postea
ne a se prouccetur relatione
promissa terreat litigantes.
mittatur aliꝗd q̃ plena ist

Expanded text:
sententiam, minime postea, ne a se provocetur, relatione promissa terreat litigantes, mittatur aliquid, quod plena inst
Abbreviated transcription (Latin):
Nuteris instrimĩto dequo. ali
accusatus falsi. inctus ẽ
paratus ẽ si ita uisum fuerit
a quo pecumã petis ciodem
crimiins te reã face̾ ⁊ discri¬
men piculi pene legis cornene
subne ñ oberit sententia aqui
nec is ꝯtra quem data c̃ appella¬
aut nec tu qtunc crinum ncras
subiectus appellaie debiusti.

Expanded text:
uteris instrumento, de quo alius accusatus falsi victus est, et paratus es, si ita visum fuerit a quo pecuniam petis, eiusdem criminis te reum facere et discrimen periculi poenae legis Corneliae subire, non oberit sententia, a qua nec is contra quem data est appellavit nec tu, qui tunc crimini non eras subiectus, appellare debuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
ententiis finita negotia. resqͦ¬
tis reuocari ñ oportet ¶Nec ei
q̃ ꝯstituta suntud ẽ ut aduo¬
toꝵ crror litigatorib ñ noce¬
at. tibictiam opitul.m post̾.
cũ te p̾sente. n cause palã ex

Expanded text:
Sententiis finita negotia rescriptis revocari non oportet. Nec enim quae constituta sunt, ut advocatorum error litigatoribus non noceat, tibi etiam opitulari possunt, cum te praesentem neque causae palam ex
Abbreviated transcription (Latin):
siqdẽ pot statutũ abitio tp
cõpletum malint reũ ꝓ quo
ouenit defende. lic̃e ci ħ facere
nisi paccitenor adhoc reclama¬
iit. si forsitansine defensione
facienda ꝑ eo fide iussit. s side¬
fensione subicrit. eã usq ad
finẽ adimple. milla ci ncentia
ꝯcedẽda in methio ꝑsona trade.
⁊ pecumaꝵ datõẽ effugere. sin
ci licentia ꝯcedatur. nec ad defen¬
sioms uemix p̃sidium. s om¬
mm penã ꝯferat. Nisi intra pͥr¬
mũ tp̃s qd̃ statutum ẽ itus pͥ¬
cipalis ab hac luce fint subit̃¬
tꝯ eĩ penitꝰ ab exactione pene
lib̾um custodir eũ oporteret
Dsi scdo tp̃r instante mortu
finit inchominus penaĩa com¬
missa afide nissore ecigatur.
ommbr q̃ infide uissore quã¬
do tali pen e fu̾ant illigati sta¬
tuumus ⁊ inhecles ꝓutilitate
eoꝵ obtinentib.¶B. ã. Iul.

Expanded text:
idem post statutum ab initio tempus completum maluerit reum pro quo convenitur defendere, licere ei hoc facere, nisi pacti tenor ad hoc reclamaverit, si forsitan sine defensione facienda pro eo fideiussit: sed si defensionem subierit, eam usque ad finem adimplere, nulla ei licentia concedenda in medio personam tradere et pecuniarum dationem effugere. Sin ei licentia concedatur nec ad defensionis venire praesidium, sed omnimodo poenam conferat, nisi intra primum tempus quod statutum est reus principalis ab hac luce fuerit subtexactione poenae liberum eum custodiri oportet. Quod si secundo tempore instante mortuus fuerit, nihilo minus poena iam commissa a fideiussore exigatur. Omnibus, quae in fideiussores, quando tali poenae fuerint illigati, statuimus, et in heredes pro utilitate eorum obtinentibus. D. VI k.
Abbreviated transcription (Latin):
iura ipatna successione adispis¬
cuntur q̃ recte fieri minime du¬
bium ẽ. Licet illustrem dignita¬
tem ex qua curialis fortune li¬
b̾atio cõpet̾r ñ potest: naturales
filii ante meruerunt. ne ꝑmit

Expanded text:
iura in paterna successione adipiscuntur  quod recte fieri minime dubium est, licet illustrem dignitatem, ex qua curialis fortunae liberatio competere non potest, naturales filii antea meruerunt, ne permit
Abbreviated transcription (Latin):
lo ne ẽ tutor leres cnis . Tutor ẽ
icntanũ cet̾aq instrum̃̃ta. si nõ
prostrat. in litez ius uiradum
adu̾sus se potest. admittrre. In
cĩ ses cis ita demu si iepta instrã
ĩ hereditate dolo malo ñ exhiben
seo cũ adusꝯ ip̃m tutorẽ lite
testatam cẽt dicats ⁊ ransftren¬
tib uob̃ inlxredes tiꝰ actõem. p̾so
prouincie patrs suas exhbebit.
ñ ignorãs nisi exhibeantur istru¬
nĩta. quatenus uixta formã istitu¬
tonũ pants suas debeat mod̾an.
Midoro.
ic aduss hercdom ob ñ factũm ĩ¬
uentamir nis uirandu ĩ accõc tu¬
rele p̃t̾mitti placuerit Iudicem
tamen uelut ex dolo tutoris al¬
is iudiciis mitructu. aduss eoc
senx sententiam conuenit. De¬

Expanded text:
o heres eius. tutor enim inventarium ceteraque instrumenta si non proferat, in litem iusiurandum adversus se potest admittere: at enim heres eius ita demum, si reperta in hereditate dolo malo non exhibeat. Sed cum adversus ipsum tutorem litem contestatam esse dicatis, transferentibus in heredes eius actionem praeses provinciae partes suas exhibebit non ignorans, nisi exhibeantur instrumenta, quatenus iuxta formam constitutionum partes suas debeat moderari. midoro. Licet adversus heredes ob non factum inventarium iusiurandum in actione tutelae praetermitti placuerit, iudicem tamen velut ex dolo tutoris aliis indiciis instructum adversus eos ferre sententiam convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
Antoñ. ã. seucro.
s qui ratres tuttle seu cure repos¬
at mintus in litem iurare cõpelli
ñ potest. s: si uolẽs ita demũ au¬
dicud ẽ. si lxres plongam succo¬
sionc̃ tutoris instrum̃ta pupilla¬
na dolo circum uemõdi pupilli
grã exhibere ñ mlt. smu̾o ni do¬

Expanded text:
Antoninus A. Severo. Is, qui rationes tutelae seu curae reposcit, invitus in litem iurare compelli non potest. sed volens ita demum audiendus est, si heres per longam successionem tutoris instrumenta pupillaria dolo circumveniendi pupilli gratia exhibere non vult. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ frr̃. ul lcgitimoł sola codiatõ is
iira lubente. intestatus uł intes¬
tata occesscrit. ñ excludi.a filii
successione matirm . sed una tũ
fir mortin uł mortut. si supstrs
ul filius uł pringnus ipsius
cũ sororib intestatus quis. uł
intestati moriatur. incapita di¬
stribuatur eius hrditasinet licc¬
at matri occisione soroꝵ mortin
uł mortue ampliorem partem

Expanded text:
 fratre vel legitimo vel sola cognationis iura habente intestatus vel intestata decesserit, non excludi a filii successione matrem, sed una cum fratre mortui vel mortuae, si superstes vel filius vel privignus ipsius cum sororibus intestatus quis vel intestata moriatur, in capita distribuatur eius hereditas nec liceat matri occasione sororum mortui vel mortuae ampliorem partem
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ alioꝵ negotioꝵ nidex ad
quem res exꝓuocatõe ducitur
cam exmimabit. Cuius ⁊ ipsi
iudicium ad scd̾am exquisitr̃e
minime decducetur occasione
legum. q̃ suꝑ adscrtoriis litib
postre sunti ¶ Sup petulio ei
eoꝵ uł. aliis reb aut causis ue

Expanded text:
inem aliorum negotiorum iudex, ad quem res ex provocatione ducitur, eam examinabit, cuius et ipsius iudicium ad secundam exquisitionem minime deducetur occasione legum, quae super adsertoriis litibus positae sunt. Super peculio etiam eorum vel aliis rebus aut causis ve
Abbreviated transcription (Latin):
te absente codicillos mater
tua fccit. Hii qb procariis uer¬
bis. ad scrĩpta sunt relicta ca
se fac̾e certissimi niris c̃. si
igitur scriptura uelud codicil¬
loꝵ patris tui fint ꝓlata. ut
aliquid ex hac re peti possit
ad scueratiom tue mentis cũ
cõpott̾ fuisse negantis. fidẽm
ie inmitio quod fu̾at codi¬
sillis relicturo generalit̾. sue
nouissime relict sum mãda
nitꝰ. nullã ustam gerere sol

Expanded text:
te absente codicillos mater tua fecit, ii, quibus precariis verbis adscripta sunt, relicta capsse facere certissimi iuris est. si igitur scriptura velut codicillorum patris tui fuit prolata, ut aliquid ex hac peti possit, adseverationi tuae mentis eum compotem fuisse negantis fidem Sive initio quae fuerat codicillis relicturus generaliter, sive novissime relicta servari nitus nullam iustam gerere sol
Abbreviated transcription (Latin):
agis admatrem tuam ꝑtimint a
nec mux apatre tuo uenundat
c̃ cusq ꝓprictatẽ tibi uindica¬
ix paratus es. p̾ses punicie exh¬
bi emi uidebit. ut apd iudice
de rei u̾itate q̃rat᷑d. a. siro

Expanded text:
agis, ad matrem tuam pertinuit nec iure a patre tuo venumdata est eiusque proprietatem tibi vindicare paratus es, praeses provinciae exhiberi eam iubebit, ut apud iudicem de rei veritate quaeratur. PP. k.
Abbreviated transcription (Latin):
ad sumã ꝯdẽpnationẽ soluc̃̾da
ommimodo compellendo e ¶
ne si criminis publici accusatio¬
nẽ ꝓpt̾ urorẽ tuam asuo iaptã
ĩtendendam putaũns. notra do¬
minũ. sed ura eum qm facinꝰ
cõmsisse ꝓ poms. hanc infittu¬

Expanded text:
ad summam condemnationis solvendam omnimodo compellendus est. Sane si criminis publici accusationem propter uxorem tuam a servo raptam intendendam putaveris, non contra dominum, sed contra eum, quem facinus commisisse proponis, hanc institu
Abbreviated transcription (Latin):
trxmandum ẽe crecliderñt.&
dam iocusau̾int. excant dam̃ re¬
cusantes uolentes aũt rema¬
neant. Cause ⁊ enim t̾minus
maiifestare pot̾it. q timidnus
qq audacius iudicium uł re¬
liquerunt uł ꝓtulcrũt. nec ĩ
lnc parte litigatoribo danda
licentia. alios ꝓrecusantib sꝑb¬
ancimus om̃s iudices siue ĩ hac
florentissima cuntate. siue in
proumcus. siquando absens
psona citata postea apparue¬
rit. ñ alit̾ ei udicialem aditũ¬
reuclare./ sed ce̾mꝰ clauderc nidi
cioꝵ copiaminisi prius omĩa
dampna iestituat ex hinsmͦi¬
uitio adu̾saniis eius inflicta.
sine cirta ĩgressus litis. siue

Expanded text:
andum esse crediderint, quidam recusaverint, exeant quidem recusantes, volentes autem remaneant: causae etenim terminus manifestare poterit, qui timidius quique audacius iudicium vel reliquerint vel protulerint: nec in hac parte litigatoribus danda licentia alios pro recusantibus subancimus omnes iudices sive in hac florentissima civitate sive in provinciis, si quando absens sona citata postea apparuerit, non aliter ei iudicialem aditurevelare, sed omnem claudere ei ciorum copiam, nisi prius omnia damna restituat ex huiusmovitio adversariis eius inflicta sive circa ingressus litis sive
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑res defunctique in bonis eiꝰ
nuemuntur ad ꝓbationẽ fibi
debitr q̃mitatis solas suf icere
ñ posse sepe rescriptum ẽ.¶Ei¬
dem niris ẽ ¶⁊̃ si multima uolũ¬
tate defunctus certam pecunie
quantitatẽ. aut etiam ies cer¬
tas deberi sibi significau̾it.

Expanded text:
ationes defuncti, quae in bonis eius inveniuntur, ad probationem sibi debitae quantitatis solas sufficere non posse saepe rescriptum est. Eiusdem iuris est et si in ultima voluntate defunctus certam pecuniae quantitatem aut etiam res certas deberi sibi significaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
acuti inctis ꝯfessiq adscrieta¬
tem sceloꝵ uocantib eos. aqb
aꝑ p̾hensis custoditiue sunt.
facile crecli ñ oportet.ita sicin

Expanded text:
cuti convictis confessisque ad societatem scelerum vocantibus eos, a quibus apprehensi custoditive sunt, facile credi non oportet, ita, si
Abbreviated transcription (Latin):
specialia bñficia tam de aliis capi¬
tuns quam depecuns sup me¬
morata militia aparentibꝰ eor
datis ne mnlegitimã portionem
eis cõputc̃tur. rata ẽẽ p̾cipios.
incetis ũo ꝑsonis p̾dictam ob¬
fuationẽ tencie uoliumo.¬

Expanded text:
specialia beneficia tam de aliis capitulis quam de pecuniis super memorata militia a parentibus eorum datis, ne in legitimam portionem eis computentur, rata esse praecipimus: in ceteris vero personis praedictam observationem tenere volum
Abbreviated transcription (Latin):
missus es. frustra lib̾tatis ꝯtrou̾¬
siam sustines. maxime abhere¬
de cius ꝯmanumsit.Cum i si
iure libertas ñ ꝓcessit. respectu
tamen adite hxreclitatis uolũ¬
tatem defuncti suo ꝯscnsu fir¬
mare debint.¶a pp. Diccł¬

Expanded text:
missus es, frustra libertatis controversiam sustines, maxime ab herede eius qui manumisit, cum, etsi iure libertas non processit, respectu tamen aditae hereditatis voluntatem defuncti suo consensu firmare debuit. Impp. Dioc
Abbreviated transcription (Latin):
cord.ã. flauiano.
S subspecie honorariiq̃ aduoci¬
tousq ad certum modũdebi
potuiss. cam qͣntitatẽ quam
desidio cõplecteris te daturũ
carusti ⁊̃ quasi mutuã pecum¬
am acccpisses. cãte redditunĩ
promisisti. nec temporis spatõ.
gesto negotio ꝯsensum ac fidẽ
accõmodasti. competẽti excep¬
tionc ñnumerate pecume tu¬
tus es⁊ ex luc causa cautice:
int̾positu. usitato more potes

Expanded text:
A. Flaviano. Si sub specie honorarii, quod advocato usque ad certum modum deberi potuisset, eam quantitatem, quam desiderio complecteris, te daturum cavisti et, quasi mutuam pecuniam accepisses, eam te redditurum promisisti nec temporis spatio gesto negotio consensum ac fidem accommodasti, competenti exceptione non numeratae pecuniae tutus es et ex hac causa cautionem interpositam usitato more potes
Abbreviated transcription (Latin):
mptor fundi. nsi auctori
aut hecli eis denuntiau̾it.
euicto plion exstipulatu
n exclupla n exẽpto actoe
ꝯtrauenditorem ul fidenisso¬
res cius habet S ⁊ si ndicio
emptor ñ ad ffint aut p̾sẽs
ꝑ muniã udicis uictꝰ esti
absente auctore. uł fid̾nissore
regssum aduss eum ñ habu¬

Expanded text:
mptor fundi, nisi auctori aut heredi eius denuntiaverit, evicto praedio neque ex stipulatu neque ex dupla neque ex empto actionem contra venditorem vel fideiussores eius habet. sed et si iudicio emptor non adfuit aut praesens per iniuriam iudicis victus est absente auctore vel fideiussore, regressum adversus eum non hab
Abbreviated transcription (Latin):
excedat. a quo si fint appella¬
tum executr̃e suspensa. decer¬
nẽdum putamꝰ. ut si res mo¬
bił ẽ adquam restituendu

Expanded text:
excedat. A quo si fuerit appellatum, exsecutione suspensa decernendum putamus, ut, si res mobilis est, ad quam restituend
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit incertas unciasfi poi
c̃ta uͥiba testam̃ti. cundem in
alias uncias. uł tantas uł qͣn¬
tascumq fi t̾rio uł aliam par¬
tem hr̃ditatis.uł quendam
unciaꝵ modum ille. aũt unã
institutionenuł duas admit¬

Expanded text:
scripsit in certas uncias et post certa verba testamenti eunem in alias uncias vel tantas vel quantascumque et tertio vel in aliam partem hereditatis vel quendam unciarum modum, ille autem unam institutionem vel duas admit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs filium suum ixredem expor¬
te instituit. E⁊ quenda ⁊ extra¬
ncum manam parttmi. quẽ
pupillarit substituit. Et por¬
quam testator decessit. pupis¬
lus qdem patriheres extitit.
extrancus aũt hereclitatem.
adiit ⁊ postca adhuc ĩprĩma
crate pupillus ꝯstitutus ab
hac lucc subtractꝰ ⁊ pupilla¬
ris substitutõ locum sibi um¬
dicauit. Cumq substitutus
candem partẽ admitt̾r nolu¬
it. q̃situm ẽ si potest iamlx

Expanded text:
redem ex parte instituit et quendam extraneum in aliam partem, quem pupillariter substituit, et postquam testator decessit, pupillus quidem patri heres extitit, extraneus autem hereditatem adiit, et postea adhuc in prima aetate pupillus constitutus ab hac luce subtractus est et pupillaris substitutio locum sibi vindicavit: cumque substitutus eandem partem admittere noluit, quaesitum est, si pot
Abbreviated transcription (Latin):
uł siciuitas tabularior ñ ha¬
beat. cũ trium testium suscͥp¬
tõe. Et hoc suffic̾e ad omez
temporalem int̾ruptõem. siue
trienini. siue longi tp̃ris. siue

Expanded text:
 si civitas tabularios non habeat, cum trium testium subscriptione: et hoc sufficere ad omnem temporalem interruptionem sive triennii sive longi temporis sive
Abbreviated transcription (Latin):
itigantib in amplissime p̃to¬
nant prefccture iudiciti. si cõt̾
ius se lesos adfumentiñ ꝓuo¬
cancli. scel supplicandi licentiã
ministramus. licet ꝓcuna. uel
qualibet publica utilitate. scu
alia cã dicatur plata sentrtia.
nec cuimpublico ꝓdest sĩgłis
legum adminicula denegari.
Ita indelicet ut intrabic̾mum
tãtum nõ numim ꝯtͣ cogniti¬
onales scdis p̾toriane p̾fectẽ
sententias. Uost successionem

Expanded text:
 in amplissimo praetorianae praefecturae iudicio, si contra ius se laesos adfirment, non provocandi, sed supplicandi licentiam ministramus, licet pro curia vel qualibet publica utilitate seu alia causa dicatur prolata sententia  nec enim publice prodest singulis legum adminicula denegari : ita videlicet, ut intra biennium tantum nostro numini contra cognitionales sedis praetorianae praefecturae sententias, post successionem
Abbreviated transcription (Latin):
t si p̾ses decreu̾it alienandumul
obliganduz pupilli sub ibanũ
uł rusticum predium. tamen ac¬
tõem pupillo si falsis allegatio.¬
nib cutum ucntam irligione
ciꝰ ꝓbaie possit. senatus resuabit.
quam cxercere tu quoq ñ uctan.

Expanded text:
tsi praeses decreverit alienandum vel obligandum pupilli suburbanum vel rusticum praedium, tamen actionem pupillo, si falsis adlegationibus circumventam religionem eius probare possit, senatus reservavit: quam exercere tu quoque non vetaris.
Abbreviated transcription (Latin):
cipib ante ñm imꝑium ⁊
triceps anra mansuctudĩe
indulta uel ꝯstituta sunt: sup
scĩs eccłiis ⁊ martyrus ⁊ rengio¬
sis ep̃is. clericis aut monachis
minolata scruentur. Sacro¬
scam queq hinus ieligiosissim̃
ciuitatis eccłam matrem m̃r
pictatis ⁊ xp̃ianoꝵ orthodore
ieligiomis omniũ ⁊ cuisdem ix

Expanded text:
cipibus ante nostrum imperium et deinceps a nostra mansuetudine indulta vel constituta sunt super sanctis ecclesiis et martyriis et religiosis episcopis clericis aut monachis, inviolata serventur. Sacrosanctam quoque huius religiosissimae civitatis ecclesiam matrem nostrae pietatis et Christianorum orthodoxae religio
Abbreviated transcription (Latin):
tib. instituti ⁊ mincem subi¬
tituti sunt. nec insubstitutr̃e
facta ẽ ullarum partium mi¬
tio.uerum ẽ ñ auas parits
testatorem substitutioni ta¬
cite inseruisse quamq̃ mai¬
feste institutiom expresse st̃.¬

Expanded text:
tibus instituti et invicem sutituti sunt nec in substitutione facta est ullarum partium mentio, verum est non alias partes testatorem substitutioni tacite inseruisse, quam quae manifeste in institutione expressae s
Abbreviated transcription (Latin):
uti adsertiomibr.: ica que iam
ꝑ orata sunt. it̾um iesuscitan.
S hec sola eis inscribere q̃ com¬
pendiosa narratione cas pro¬
uocatõis possunt explanare.
us aliquid noui ꝯtient. ud
adde quod derelictu ẽ. scitĩ

Expanded text:
uti adsertionibus et ea quae iam perorata sunt iterum resuscitare, sed haec sola eis inscribere, quae compendiosa narratione causas provocationis possunt explanare vel aliquid novi continent vel addere quod derelictum est: scit
Abbreviated transcription (Latin):
tte crꝑtus est tantũmodo sor
facta ꝯdẽpnatio eultia ñ potest
actres. alia sortis alia usuraꝵ.
rata actio iri iudicate cxccptio

Expanded text:
ertus es, tantummodo sortis facta condemnatio est, ultra non potes actiones alia sortis alia usurarumrata actio rei iudicatae exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
soli illi necesse ẽ adqsitionez
celebrari. mlto ⁊ cium ampli
oportet ualcre dm̃ci noĩs mė¬
tionẽ quam herilem iussionẽ.

Expanded text:
soli illi necesse est adquisitionem celebrari: multo etenim amplius oportet valere dominici nominis mentionem quam herilem iussionem.
Abbreviated transcription (Latin):
rscnti lege deceriumus ꝑ oĩa
loca ualtura excepta hac urse
irgia. in qua noc duunitatẽ
pro pitia degentes. quotiens
usus exegerit ĩuocati singłĩ
causis. atq ꝑsonis p̾sentanc̾
ꝯstituta p̾stamus: nullos pem¬
tusciuus cũq ꝯdicionis desacr̃¬
scĩs cecłiis ordoxethodoxe fid̾i
expelli. aut tradi.uł ꝓtrals
aut ieligiosos yconomor cͥrigi
q̃ debcantur. abcis quiher moᷤ¬
lmaut facere. aut nuda saitẽ
cogitatione atq tractͣtu ausi fu¬
crint tcmptare. capitali ⁊ ultĩa.
supplici anim adu̾sione plcc¬
ituois. ¶Exhis ergo loris cor¬
q fimb quex anterioꝵ legumi
ꝑscripta sanꝰxcrunt. muloc ex¬
iełli aut cici aliquando patim̃.
ncc imp̃is eccłiis iruciendis:
ita quemquã ietmneriatq cõs¬
tringi ut ci anquid. aut iuctũ¬
aluum reꝵ aut uestis negit᷑.
aut requics. s si quicẽ ip̃i refu

Expanded text:
senti lege decernimus per omnia loca valitura, excepta hac urbe regia, in qua nos divinitate propitia degentes, quotiens usus exegerit, invocati singulis causis atque personis praesentanea constituta praestamus nullos penitus cuiuscumque condicionis de sacrosanctis ecclesiis orthodoxae fidei expelli aut tradi vel protrahi aut religiosos oeconomos exigi, e debeantur ab eis: qui hoc moliri aut facere aut nuda saltim cogitatione atque tractatu ausi fuerint temptare, capitali et ultima supplicii animadversione plectendi sunt. ex his ergo locis eorumque finibus, quos anteriorum legum praescripta sanxerunt, nullos expelli aut eici aliquando patimur nec in ipsis ecclesiis reverendis ita quemquam detineri atque constringi, ut ei aliquid aut victualium rerum aut vestis negetur aut requies. Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
filio suo impubi cos una cũ
alio t̾rio substituit. ⁊ u̾ba tri¬
tamenti ita composugrit. ꝗs
ulpianum ĩuenims. mortut
ĩ pulxie fiuo q̃rebatur. quo¬
modo ad substitutoem uocã¬
tur tres substituti: utrimine
duo priores ꝗ ⁊ patrilriedes
fũant scripti induidiam uo

Expanded text:
filio suo impuberi eos una cum alio tertio substituit et verba testamenti ita composuerit: " qUlpianum invenimus, mortuo impubere filio quaerebatur, quomodo ad substitutionem vocentur tres substituti: utrumne duo priores, qui et patri heredes fuerant scripti, in dimidiam vo
Abbreviated transcription (Latin):
milium modioꝵ capacem. añ
felicem emuolam.ur publica¬
ꝵ specicrum transuecto: aut
prilegio dignitatis. aut ir¬
ligionis intuitu. aut preroga¬
tuia ꝑsone puplicis utilitati¬
tib ercusan posse. subtract.am.
Dec si cclestr ꝯtra ꝓfrratur ora¬
culum. suc annotatio sit. siuc
diuma pragmatica. ꝓuidentis¬
sime legis iegulas expugnare
debebit.Od etiam in omnb
causis cupinius obsuari ut ge¬
neralit᷑ siqd ciusmodiꝯtrauis¬

Expanded text:
m ante felicem embolam vel publicarum specierum transvectionem aut privilegio dignitatis aut religionis intuitu aut praerogativa personae publicis utilitatibus excusari posse subtractam. Nec si caeleste contra proferatur oraculum, sive adnotatio sive sit divina pragmatica, providentissimae legis regulas obpugnare debebit. Quod etiam in omnibus causis cupimus observari, ut generaliter, si quid huiusmodi contra i
Abbreviated transcription (Latin):
ualcte. cam partem quam de
fir̃ tuo accepit tibi restituere:
aut eestimata tua parte ad c̃¬
ditorem fris tui data pecuma
quanti estimaunt cam trans¬

Expanded text:
alere, eam partem quam de fratre tuo accepit tibi restituere aut aestimata tua parte ad creditorem fratris tui data pecunia quanti aestimaverit eam trans
Abbreviated transcription (Latin):
possidentib uendicata mancip¬
ia quoꝵ dominũ aduos ptine
ꝯtenditis. si postquam inipleue¬
ritis intentionc̃ hec ñ restituãt᷑
citum ẽ male fidei possessores.
om̃s fructꝰ solere cum ip̃a it p̃¬
tare. Dona fidei nͦ extantes. pot
tũ ablatum. alii ex nulla nis¬
ta causa distraxerunt. uindica¬
ti tibi dĩmi. soluendi ptiũ nul¬
la necessitas megitur.

Expanded text:
possidentibus vindicata mancipia, quorum dominium ad vos pertinere intenditis, si, posteaquam impleveritis intentionem, haec non restituantur, Certum est mala fide possessores omnes fructus solere cum ipsa re praestare, bona fide vero extantes, postper furtum ablatum alii ex nulla justa causa distraxerunt, vindicanti tibi dominum, solvendi pretium nulla necessitas irrogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ d obsuatur ⁊ si pestibilis funda
idest pestibulas uł herbamletife¬
ram habens. ignorante empt. ne
distractussit. Nam in hoc etiam ca¬
su ꝑeandem actionẽ eum quoq

Expanded text:
em observatur et si pestibilis fundus, id est pestibulas vel herbas letiferas habens, ignorante emptore distractus sit : nam in hoc etiam casu per eandem actionem eum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
abhis descri atq destitur. omĩ
cultuuacare omĩb sacris et
solitis iuduare mift̾iis:omĩ
splendore priuari. Nullis ppłoꝵ
ꝯuentionib: nullis clericoꝵ ob¬
ẜuationib celebrari: ⁊ ex hoc si

Expanded text:
ab his deseri atque destitui, omni cultu vacare, omnibus sacris et solitis viduari mysteriis, omni splendore privari, nullis populorum conventionibus, nullis clericorum observationibus celebrari et ex hoc si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentiby compartur. ¶Do¬
mus ctiam. aliasq res supius
nominatas adcuram memo¬
rati uir ꝑtincntes ul post mo¬
dum quolibet modo ad cius
sollicitudinemuł ꝗ post cum
ad ciusdem orphinotrophuc̾a
uccati fuit puenturas ad ms¬
star maioris uencrabił eccłe
mnus inclite urbis omnibꝰ pͥ¬
ulegiis que eadem sc̃a eccła uł
nunc adipiscitur. uł postea me¬
rebitur ꝑ petuo potiri pietatis
initintu decernimus.d .a. se
ubemus. ad scrip̃ticioꝵ cracatio¬
cs scd̃m ucterem ꝯstitutionc
insi dominoꝵ possessioncũ un¬
de oriundi sunt eindens ꝯ curre¬
rit ꝯscusus. Millius penitus cẽ
excercenditanqua si milla cre¬
atio int̾cessiss. tribin facultatr̃

Expanded text:
teriis comparetur. Domus etiam aliasque res superius nominatas ad curam memorati viri pertinentes vel postmodum quolibet modo ad eius sollicitudinem vel qui post eum ad eiusdem orphanotrophii curam vocati fuerint perventuras ad instar maioris venerabilis ecclesiae huius inclitae urbis omnibus privilegiis, quae eadem sancta ecclesia vel nunc adipiscitur vel postea merebitur, perpetuo potiri pietatis intuitu decernimus. LEO EIubemus adscripticiorum creationes secundum veterem constitutionem, nisi dominorum possessionum, unde oriundi sunt, evidens concurrerit consensus, nullius penitus esse exercendi, tamquam si nulla creatio intercessisset, tribui facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
eius cuntatis omnimodo he¬
recditutem nanciscisci ꝑ excno¬
dochum incgrotantes fien pa¬
trimonii distributionem. ẜm
preddituum annaliu eroga¬
tionem.ais ꝑuenditionem reꝵ
mobilum. uel sese mouentiũ.
ut exhis res immobiles com¬
parentur.⁊ amninis inctus egro¬
tantib accedat. Quis enĩ pa
⁊ sius corporib laborantes: ne¬
cess.mrium uictum sͥ non posst̃
afferre. Licentia omĩmododam¬
da ⁊ inpriore et inscła spͥecie.
⁊ actionem mou̾e ⁊ debita exi¬
gere. ut incaptiuq uł megro¬
tantes ꝯsumantur. Si cĩ here

Expanded text:
ejus civitatis omnimodo haereditatem nancisci, et per xenodochum in aegrotantes fieri patrimonii distributionem, secundum per redituum annalium erogationem, vel per venditionem rerum mobilium, vel sese moventium, ut ex his res immobiles comparentur et annuus victus aegrotantibus accedat. Quis enim pauet suis corporibus laborantes necessarium victum sibi non possunt adferre? Licentia omnimodo danda et in priore et in secunda specie et actionem movere et debita exigere, ut in captivos vel in aegrotantes consumantur. Si enim here
Abbreviated transcription (Latin):
ducrsus petitiones adusari. sꝗ
niris habes uti eo potes. rgnorare ⁊¬
aut ñ debes ñ numerate pecume ex¬
ceptionem ibilocum habere. ubi qͣ¬
si crectita pecuma petit. Cum aũt
expcedenti causa debiti. incirgariphũ

Expanded text:
dversus petitiones adversarii si quid iuris habes, uti eo potes. ignorare autem non debes non numeratae pecuniae exceptionem ibi locum habere, ubi quasi credita pecunia petitur, cum autem ex praecedenti causa debiti in chirographu
Abbreviated transcription (Latin):
tino de his ꝗ munoꝵ spectabiium
offitiis militait scolc a gentũmie
b quacũq sub ieptione post com¬
pictam militiam socictur neagẽti
inces nini clarissimi principis accipi¬
at facultatẽ. siqs aũt aduersus hec
militia spoliatur ꝓscriptionis pena

Expanded text:
m spectabilium ducum officiis militaverint, scholae agentum in rebus quacumque subreptione post completam militiam societur, ne agendi vices viri clarissimi principis accipiat facultatem. si quis autem adversus haec militia spoliatus proscript
Abbreviated transcription (Latin):
ilites. in cxpolitiont degentes
siuuores aut filio aut amicor
aut cõmilito es sucs postirmo
cuius libet gencris homines
amplocti uou̾unt suppreme
uoluntatis affectu. quomo¬
do possint ac uclint testentur.
ncc uxorem aut filioꝵ corui
cum uoluntatẽ patris ixporta¬
u̾nt. mentum aut lib̾tas dig¬
nitasq q̃ratur: Dro inde sicir
uins ratiomby licuit. ac semp
licebit. sid inuagi.na. aut i
clippeo littis sanguine suo
rutilantib. ad notau̾int. aut
inpulucit inscripẜint gladio
sub ip̃o tp̃r quo in prcuo uite
sortem derelinqunt Iuus¬
mõi uoluntatem stabilemtẽ

Expanded text:
ilites in expeditione degentes, si uxores aut filios aut amicos aut commilitones suos, postremo cuiuslibet generis homines amplecti voluerint supremae voluntatis adfectu, quomodo possint ac velint testentur, nec uxorum aut filiorum eorum, cum voluntatem patris reportaverunt, meritum aut libertas dignitasque quaeratur. Proinde sicut iuris rationibus licuit ac semper licebit, si quid in vagina aut in clipeo litteris sanguine suo rutilantibus adnotaverint, aut in pulvere inscripserint gladio sub ipso tempore, quo in proelio vitae sortem derelinquunt, huiusmodi voluntatem stabilem esse
Abbreviated transcription (Latin):
rũ maticur militarib itfer¬
n uidcantur. nullatenus ĩul¬
tims a se ꝯficiendis uolunta¬
tioꝰ iuns militans iubere fa¬
ocre militib trstam̃ta quom

Expanded text:
aribus referri videantur, nullatenus in ultimis a se conficiendis voluntatibus iuris militaris habere falicere militibus testamenta quom
Abbreviated transcription (Latin):
hoc seruandum cẽ censemus.
Ut marito ꝗͦuxore mortua nõ
extantib filiis cumsolis nepo
pluresue nepotes ex filio imo
uł plurib qmpotestate defe

Expanded text:
hoc observandum esse censemus, ut maritus, qui uxore mortua, non extantibus filiis, cum solis nepotpluresve nepotes ex filio uno vel pluribus, qui in potestate defe
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt ꝓcreati sunt. hoc iure
utatur. qd̃ defiliis ẽostitutu
ẽ. Nam licet hoc nouum p̾sẽs
lex ꝯstituat in nepotes. n est

Expanded text:
cerunt, procreati sunt, hoc iure utatur, quod de filiis constitutum est. Nam licet hoc novum praesens lex constituat in nepotes, non est
Abbreviated transcription (Latin):
urbrome.
iuiua matre emancipati sunt
filii ⁊ postea mat̾ decessit. qm̃:
omi cõmodo destitintur patcr
nec retinet usum frũctum. um¬
les ei int̾ finos siue unus. seu:
plures sunt. usus fructus tribu¬
iius portões. Siu̾o mulier mo¬
riẽs alios ex filiis emancipatoc
Eapatre. alios inpatria poteftate¬
s dimiserit. in hoc casu dispaniu
Etitur maritꝰ defuncte beneficio
quo casu utriqͣ ꝓsposximus. io¬
est circa coꝵ ꝗdem portionem.
quor adhuc insacris retinet. u¬
sum fructum ex legum auctori¬
tate retinebit. ⁊ p̾mu delate
cum uolet emancipationis ac¬
cip iet. meoꝵ u̾o pat e quos exõ¬
se depotestate iuua matre cõs¬
tif̾it. usum fructum in rilis ĩt

Expanded text:
urbis Romae. Si viva matre emancipati sunt filii et postea mater decesserit, quoniam omni commodo destituitur pater nec retinet usum fructum, viriles ei inter filios, sive unus seu plures sunt, usus fructus tribuimus portiones. Si vero mulier moriens alios ex filiis emancipatos a patre, alios in patria potestate dimiserit, in casu dispari utitur maritus defunctae beneficio, quod casui utriqest circa eorum quidem portionem, quos adhuc in sacris retinet, usumfructum ex legum auctoritate retinebit et praemium delatae, cum volet, emancipationis accipiet: in eorum vero parte, quos exisse de potestate viva matre constiterit, usumfructum virilis int
Abbreviated transcription (Latin):
tiam finti actione tributoru
cxactor tenctur. si nõn cessante
te intributma eractõr. scicns
q̃ nicħ debetur anciiã tinupris
ab dixit. aut uendidit. que
ies facit. ut nec emptor usu¬
caperet. lundicatio qͦ tibi ip̃rꝰ

Expanded text:
tiam furti actione tributorum exactor tenetur, si non cessante te in tributoria exactione sciens, quod nihil deberetur, ancillam tui iuris abduxit aut vendidit. Quae res facit, ut nec emptor usucaperet vindicatioque tibi ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ubtracto finto. uł ni ab repto
mancipio. quãius hoc iebꝰ hu¬
mams ñ oblatum fu̾it cxc̃p̃¬
tumtam ad raptort̾ quai ad
fiurem picuiu irlundabit.

Expanded text:
ubtracto furto vel vi abrepto mancipio, quamvis hoc rebus humanis non oblatum fuerit exemptum, tam ad raptorem quam ad furem periculum redundabit
Abbreviated transcription (Latin):
inqua ẽ martimopolis uł abrcnĩ
⁊ primã ⁊ scd̾am armeniã ⁊ pontũ
pole momacum. tue cuie cu siis
ducib cõmisimus comite amie¬
ne penitus sub lato. cunctoq subdi¬
mus numeroe. ñ modo que inp̃sẽ¬
ti nouos ꝯstitumo. sed etiam dep̃¬
sentalib ⁊ orientalib ⁊ aliis. g¬
minib segregatis. ñ tam̃ q̃ntita¬
tem coꝵ agminc mumentts. sco

Expanded text:
in qua est Martyropolis, Balabitenam et primam et secundam Armeniam et Pontum Polemoniacum tuae curae cum suis ducibus commisimus, comite Armeniae penitus sublato, certosque subdidimus numeros, non modo quos in praesenti novos constituimus, sed etiam de praesentalibus et Orientalibus et aliis agminibus segregatos, non tamen quantitatem eorum agminum minuentes: s
Abbreviated transcription (Latin):
armeniaci potum polemiam cũ
⁊ gentes cum ꝓpitia diuinitate ro¬
manum nob̾ sit delatum imꝑui
solita cura cauta diligentia per¬
tranctãtes ꝓsperimo õportere ⁊
partilii arm̾eme ⁊ ponto poucm¬
aco ⁊ gentib ꝓpͥum magistrum
militum plr̾mc legem ꝯstituere.
tuamq magnitudinẽ q̃ nob̃ ex
cante gestis optim̃ comota c̃ ido¬
neam adtale fore dignitate ꝯfi¬
dentes cligimiscertasq ꝓuincias

Expanded text:
Armeniam et Pontum Poleniacum et gentes. Cum propitia divinitate Romanum nobis sit delatum imperium, sollicita cura cauta diligentia pertractantes perspeximus oportere etiam partibus Armeniae et Ponto Polemoniaco et gentibus proprium magistrum militum per hanc legem constituere, tuamque magnitudinem, quae nobis ex ante gestis optime commendata est, idoneam ad talem fore dignitatem confidentes elegimus certasque provincias
Abbreviated transcription (Latin):
ã. Diotime.
aca lege p̾dium uendidisti. ut
nsi intra certum tempꝰ p̃tium
fuisset ex solutum. emptrix ar¬
neret. fides ꝯtenctus ẜuanda ẽ.
uendiderunt. ut siue ipsi siue
heredes eoꝵ emptori p̃tium qͣn¬
doq̃ uł nitra certa tempora op¬
tulissent. restitueret. teq para¬
to satis fac̾e condiciom dicte

Expanded text:
ae Diotimae. Si ea lege praedium vendidisti, ut, nisi intra certum tempus pretium fuisset exsolutum, emptrix arneret, fides contractus servanda est. vendiderunt, ut, sive ipsi sive heredes eorum emptori pretium quandoque vel intra certa tempora obtulissent, restitueretur, teque parato satisfacere condicioni dict
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ int̾lictum tutorib uł cura¬
torib.i si ex co titulo iudicati. de¬
bitores sunt ꝯstituti. cũ sua cau¬
sa res suas alicnare. potiit er¬
go curator tuus fundum suuz
cũ suo onere obligare fisco mõ
nam ⁊ pͥuato potinsset. De pactis

Expanded text:
on est interdictum tutoribus vel curatoribus, etsi ex eo titulo iudicati debitores sunt constituti, cum sua causa res suas alienare. potuit ergo curator tuus fundum suum cum suo onere obligare fisco nostro: nam et privato potuisset. D. non.
Abbreviated transcription (Latin):
te de eo q̃ de ẽ millam hbeat
q̃sticem ⁊unc ⁊ enim omn
exclusus q̃rella pat̾mũ ꝓplos¬
ti cõpelictur iudiciũ. Que oĩ
sanctio suas radices extendai
ñ solum ad filium uł filiam.
sed etiam ad om̃s ꝑsonas que
de mofficioso q̃relam ꝯtra mor¬

Expanded text:
llam habet quaestionem: tunc etenim omni exclusa querella paternum amplecti compellitur iudicium. Quae omnis sanctio suas radices extendat non solum ad filium vel filiam, sed etiam ad omnes personas, quae de inofficioso querellam contra mor
Abbreviated transcription (Latin):
tã obẜuatõem testam̾̃toꝵ mul¬
tis uigiliis excogitatã atq in¬
lic̃tam:. uelle euerti ¶ Illud q̃
sancimus. ut siquis apatre
certas res uł pecumas acccpis¬
s. ⁊ pactus finss quatenus de
i officiosi q̃la adu̾sus testamẽ¬
tũ pat̾nũ minime au eo moue¬
retur. Et post obitũ patris. filiꝰ
cognito pat̾no testam̃to nõ
agnou̾it eis nidicium. sed oꝑ¬
pugnadũ putau̾it. uͤterũ iur¬
gio exploso huiꝯmodi pac¬
to filium minime grauari
secũdũ papimam responsũ.
ĩquo defimiuit magis meri¬
tis filies apatna bona obseta
q ꝓuoxandos. quã pactioibꝰ
adstringẽdos. sed hx ita
admittimꝰ insi transactioes
adheredes patnos filis celebra¬
u̾it Inqu aꝑtissime uidiciũ
patris agnoint. Et generali¬
t̾ definims quãdo pat̾ minꝰ
legitima portõe filio reliq̃rit
uł aliq̃ dederit. uł mortis cã¬

Expanded text:
tam observationem testamentorum multis vigiliis excogitatam atque inventam velle everti. Illud etiam sancimus, ut, si quis a patre certas res vel pecunias accepisset et pactus fuisset, quatenus de inofficiosi querella adversus testamentum paternum minime ab eo moveretur, et post obitum patris filius cognito paterno testamento non agnoverit eius iudicium, sed oppugnandum putaverit, vetere iurgio exploso huiusmodi pacto filium minime gravari secundum Papiniani responsum, in quo definivit meritis filios ad paterna obsequia provocandos quam pactionibus adstringendos. Sed hoc ita admittimus, nisi transactiones ad heredes paternos filius celebraverit, in quibus apertissime iudicium patris agnoverit. Et generaliter definimus, quando pater minus legitima portione filio reliquerit vel aliquid dederit