comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutib sublimatꝰ florebat. ut non¬
numquam ea que futura erant
p̾sciꝰ longe ante p̃nuntiaret. Ad
qͦd declarandum necessarium reor
uel pauca dͥe plurimis enarrare.
uodam itaq tempore:
rogabatur obnyor ab hercheno¬
aldo palati p̃posito. quanciam ob
causam ꝓcui ab oppido ficũ ꝑg̾e
ii comitatu. At ille multa secura
reputans. rennuebat p̃dictũ iter
eo tempore cum ipso arriꝑe. Coge¬
batur uͦ aseniorib ⁊ abbatib cuũ¬
tatis fu& ut quoqͦ modo satisface¬
rent uoluntati eiꝰ ne ꝓ excusatiõe¬
itiparis offendiculum uel inimi¬
ciam tam p̃stantissim iuri ĩcur¬
reret. Tandem aut̃ ab eis in ꝓpanulo
respondar compulsus. ait. Quid̃
taonem conatis ingerere: Ego pcł
dubio noui qͦd ues omnino nesciti:
dm in iuriam passuri sumus.
Hinc enĩ homo ꝑgens uacdit illuc
s uiuꝰ exinda non reu̾tit᷑ Illic.
enim moriet᷑. Porro post paucas
dies complet᷑ sermo eiꝰ Q. cũ uix

Expanded text:
tutibus sublimatus florebat, ut nontutibus sublimatus florebat, ut nonnumquam ea quae futura erant praescius longe ante praenuntiaret, ad quod declarandum necessarium reor vel pauca de plurimis enarrare. 27. Quodam itaque tempore rogabatur obnixae ab Herchenoaldo palati praeposito quandam ob causam procul ab oppido secum pergere in comitatu. At ille multa secum reputans, renuebat praedictum itiner eo tempore cum ipso arripere; cogebatur vero a senioribus et abbatibus civitatis suae, ut quo modo satisfaceret voluntati eiiculum vel inimicitiam tam praestantissimi incurreret viri. Tandem autem ab eis in propatulo respondere conpulsus, ait: 'Quid m vexationem conatis ingerere? Ego procul dubio novi, quod vos omnino nescitis,dem iniuriam passuri sumus; hinc enim homo pergens vadit illuc, sed vivus exinde non revertetur, illic etenim morietur'. Porro post paucos dies completur sermo eius, et cum vix
Abbreviated transcription (Latin):
se palam adesse. ⁊ seueriꝰ ĩeo cul¬
pam uindicare. dt ille a facie
eius eressus pro uichilo ducens mi¬
nas ep̃i: dies sues in negligentus con¬
siunebat. Transactis aut̃ paucis di¬
eb excõmunicationem hom̃is dei
ueluti tam inueteratam negligen¬
ter oblitterans. quadam die alt̾a
sacͥficium oblaturꝰ aggredit᷑. Cũq
pͥmam altaris partera intrepidꝰ
adiret. statim diuinitꝰ ꝑcussus ac
uehementer in t̃̾ram ꝑstratꝰ rispi¬
rauit. Ex qͦ facto cepit indignatio
eligii cunctis terribilis uideri. ser¬
moq eius iam apud om̃s oraculũ
celitꝰ computari. Ipse uͦ cũ copiss
int̾nitionem tam yxecrabilẽ ulis
miserandi. uehement̃ eũ luxit¬
⁊ multis demum male uiuentib
ad xiemplum corrigendde iuite eun¬
dem in argum̾tis pposuit. Pret̾e̾a
eligiꝰ in tm̃ m̃tis sinceritatẽ ꝑfece¬
rat. seclule deo in ymnis ⁊ oratõib
seruiens atq ita cunctis animriuir¬

Expanded text:
se palam adesse, et severius in eo culse palam adesse, et severius in eo culpam vindicare. At ille a facie ejus egressus, pro nihilo ducens minas ipsius, dies suos in negligentia consummabat: transactis autem paucis diebus, excommunicationem hominis Dei veluti jam inveteratam negligenter oblitterans, quadam die altare, sacrificium oblaturus, aggreditur; cumque primam altaris partem intrepidus adiret, statim divinitus percussus, ac vehementer in terram prostratus, ex spiravit. Ex quo facto coepit indignatio Eligii cunctis terribilis videri, sermoque ejus jam apud omnes oraculum coelitus computari. Ipse vero cum comperisset internecionem tam exsecrabilem illius miserandi, vehementer eum luxit, et multis demum male viventibus ad exemplum corrigendae vitae eumdem in argumentis proposuit. Praeterea Eligius in tantum mentis sinceritate profecerat, sedule Deo in hymnis et orationibus serviens, atque ita cunctis animi vir
Abbreviated transcription (Latin):
Euit qͥdam prb̾r in qͦdam diocesi eiꝰ
cuiꝰ płimi uicinoꝵ in honestum ual¬
de ferebant testimonium. Quem
eligiꝰ frequenter ũbis corripiens.
inquibat eum a pͥstino reuocare
contagio. Ctunq latius eiꝰ ĩfaustũ
crebres cerit uitum. non patiens ultͣ
eligiꝰ tanta nefanda audire de illo
dic quadam acceisitum ad se. cau¬
sam uulgati criminis ꝑcunctat᷑.
horitras eum inodeste ad emenda¬
nonem. inuitans lenitͣ ad confes¬
sionem At ille longe afe tale qͥd
factum abnegans audaciter cul¬
pam defendere nrrebatur plus
iudelicet ꝑtimescens hominaem.
quam diuinam metuens incicłe¬
ultionem. Tmc eligiꝰ cum nulla
eum ratione flectere poss ad em̃
dationẽ uel confessionem excõmu¬
ncauit eum. ut interim quo ad¬
pro admisso scelere publice peni¬
teret. nullo modo altare adiens.
sacra mysteria celebrare p̃sume¬
ret. Com minans multum atꝙ
pollicens. qͦd si ultra usurparet.
sese nullatenꝰ posse latere. s ilico

Expanded text:
uit quidam presbyter in quadam dioecesi ejus, cui plurimi vicinorum inhonestum valde ferebant testimonium, quem Eligius frequenter verbis corripiens, nequibat eum a pristino revocare contagio; cumque latius infaustum ejus crebresceret vitium, non patiens ultra Eligius tanta nefanda audire de illo, die quadam accersitum ad se causam vulgati criminis percunctatur, hortans eum modeste ad emendationem, invitans leniter ad confessionem: at ille longe a se tale quid factum abnegans, audaciter culpam defendere nitebatur, plus videlicet pertimescens hominem quam divinam metuens ultionem. Tunc Eligius cum nulla eum ratione flectere posset ad confessionem, excommunicavit eum, ut interim qui pro admisso scelere publice poeniteret, nullo modo altare adiens sacra mysteria celebrare praesumeret, comminans multum atque pollicens, quod si id ultra usurparet, sese nullatenus posset latere, sed illico
Abbreviated transcription (Latin):
doctus. ⁊ ꝑiculum famis euasit.
⁊ herban uenena uitauit. Sed
longum est de omnib qui here¬
muni incolunt. comꝑta nobis
uel audita memorare. Annum
integrum ⁊ septem fere menses
intra solitudines constiturͦꝰ exegi.
magis uͥtutis admirator aliene
quam qͦd ipse tam arduũ atq
difficile potuerim temptare
ꝓpositum. Sepiꝰ tam̃ cum sene
illo qui puteum ⁊ bouem habe¬
bat habitaui.
uo beati antonii monesteria
adii. que hodieq ab eiꝰ disci

Expanded text:
doctus, et periculum famis euasit doctus, et periculum famis euasit et herbarum uenena uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta nobis uel audita memorare. annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, magis uirtutis admirator alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile potuerim temptare propositum: saepius tamen cum sene illo, qui puteum et bouem habebat, habitaui. Duo beati Antoni monasteria adii, quae hodieque ab eius disci
Abbreviated transcription (Latin):
illustre. que in ea parte deserti q̃¬
cum pͥmum se ad heremũ contu¬
lisset. ⁊ herbis herbaꝵq radicibus
quas p̃dulces int̃dum ⁊ saporis ã¬
imu fert harena uicturis. ignar
germinis eligendi noxa plerume
carpebat. Nec erat facile uim ra¬
dicum sapore discernere: qͥa omo
eque dulcia s pleraq occultid.
natura uixꝰ letale cohibebani
Cum gͦ edentem us it̃na torqͥirs
immiensis dolorib uitalia uniu̾¬
q̃ quaterentur.: ac frequens uomitꝰ
cruciatib ñ ferendis ipsam anime
sedam stomacho iam fatiscente dis¬
ulueret. omnia penitꝰ que essent
edenta formidaus. septimũ in ie¬
iunus diem sꝑu deficiente ducebar.
cum ad eum fera cui ybicis est no¬
men accessit. Huic ꝓpiꝰ astanti. fas¬
ciculum herbaꝵ quem collectũ¬
pridie attingere non audebat
obietit. S fera que uirulenta erãt
ore discutiens. que innoxia noue¬
rat eligebas. Ita uir sẽs esꝰ exẽplo
qͥd edere qͥd respuere deberet e¬

Expanded text:
illustre, qui in ea parte deserti, qillustre, qui in ea parte deserti, qcum primum se ad eremum contulisset, herbis herbarumque radicibus, quas praedulces interdum et saporis eximii fert arena, victurus, ignarus germinis eligendi, noxia plerumque carpebat. Nec erat facile vim radicum sapore discernere; quia omnia aeque dulcia; sed pleraque occultiore natura virus lethale cohibebant. Cum ergo edentem vis interna torqueret, et immensis doloribus vitalia universa quaterentur, ac frequens vomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho jam fatiscente dissolveret; omnia penitus quae essent edenda formidans, septimum in jejuniis diem spiritu deficiente ducebat. Tum ad eum fera, cui Ibicis est nomen, accessit; huic propius astanti fasciculum herbapridie adtingere non audebat, obiecit: sed bestia quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia nouerat eligebat. ita uir sanctus eius exemplo quid edere, quid respuere deberet e
Abbreviated transcription (Latin):
ducebat auachorita sequeretur.
Qͥa multis: Ad speluncam bestis
ꝑuenitur. ubi illa adultos iam
quinq catulos male feta nutͥebat.
Qui ut clausis luminib ex aluo
matͥs ꝯuerant: cicitate ꝑpetua
tenebant᷑. Quos singłos de rupe
ꝓlator. ante a nachorut pedes mat̃
exposuit. Tum demum sc̃s animad¬
uertit: qͥd bestia postu laret. Inuo¬
catoq dei nomine contrectauit ma¬
nu lumina clausa catuloꝵ. ac statĩ
ocitate depulsa aꝑtis oculis beste
diu negata luxx patuit. Ita frẽs illi
anachorita quem desiderbant usi¬
tato. cũ admodum fructuosa labris
sui mercede redierunt. qͥ in testimo¬
da uidissent. Mlira dicturꝰ sum. le¬
enam post dres quinq ad auctarẽ
tanti benesicii reu̾tisse. eidemqi
usitate fere pellem ꝓ munere demi¬
lisse: qua plerumq sc̃s ille qͣsi admu¬
niculo circomtectꝰ ñ dedignatꝰ it
munus ꝑ bestiam sumere: cuius
rat etiam alterius
anachorite in illis regionibꝰ nom̃

Expanded text:
ducebat, anachoreta sequeretur. ducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum demum Sanctus animadvertit quid bestia postularet, invocatoque Dei nomine, contrectavit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa, apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. Ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant visitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt: qui in testimoda, vidissent. Mira dicturus sum: leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii revertisse, eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus, non dedignatus est munus per bestiam sumere, cujus rem. XVI. Erat etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen
Abbreviated transcription (Latin):
olim ipsis in monastero conu̾satiõe
carus et familiaris fuiss auditis
eiꝰ uͥtutib tetenderunt. Quẽ diu
multumꝙ quesitũ tandem m̃se
septuno repꝑerunt in exrremo illo
deserto qͦd est mimphis qͦd est conti¬
guum demorantem. Quas ille soli¬
tudines: iam ꝑ annos duodetim di¬
cebatur habitare. Qui licer om̃ium
hominum uitaret occursꝰ. tamen
agnitos ñ refugit. seq carissimis
ꝑ tͣluum ñ negauit. Quarto dis
aliqͣntulum ꝓgressus cum ꝓseque¬
retur abeuntes. leenam mire mag¬
nitudinis adse uenire conspiciunt.
Bestia licet tͥb reꝑtis ñ incerta que
peterit. anachorite pedib aduoluit᷑.¬
⁊ cum fletu quodam ac lam̃tatõe
ꝓ cumbens. indicabat gem̾tis pari¬
ter ⁊ rogantis affectum. Mouit õs
⁊ p̃cipue illum qui se intellexerat
expetitũ. Precedantem secuntur.
Nam p̃iens ⁊ subinde restans sub¬
inde respectans: facile poterat in¬
telligi id eam uelle. ut quo illa

Expanded text:
olim ipsis in monasterii conuersatione olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. mouet omnes et praecipue illum, qui se inteexpetitum. Praecedentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat intelligi, id eam velle, ut quo illa
Abbreviated transcription (Latin):
consetuta. officii consuetudinem
depofito merore reꝑauit. Intuem̃i
cui sapit omue qͦd brutum est. cui
nute est omne qͦd suit. Lupa p̃stat
officium. lupa furti crim̃ agnoscit.
lupa conscio pudore confunditur.
uocata adest. caput p̃bet. et habet.
sinsum indulte sibi uemie. sicut
pudorem gessit erratꝰ. Tua hec iuitꝰ
serui tui: tua sunt. E in hoc ingemis¬
cimus qͦd maiestatem tuam fere sen¬
tiunt homines ñ uerent᷑.
e cui aut̃ hoc incredibile forte ui¬
deatur: maiora memorabo. Fidas
xꝑi adest me nicħ fingare neq ĩcertis
auctorib uulguta narrare. s que
mͥ ꝑ fideles iuros comꝑta st̃ explica¬
bo. Habitant pleriq in heremo sine
ullis tab̾naculis qͦs anachoritas uo¬
cant. Uiuunt herbaꝵ radicib nul¬
lo umqͣm certo lodo consistunt. ne
nox coegerit sedes habent. Ad quẽ¬
dam gͥ hoc ritu atq hac lege uiue¬
tem duo ex intria monachi licet
longa et diu̾sa regione. tamen qͥa

Expanded text:
consecuta officii consuetudinem consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intueminicui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit errati: tua haec uirtuserui tui, tua sunt, et in hoc ingemescimus, quod maiestatem tuam ferae sentiunt, homines non uerentur. Ne cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam certo loco consistunt, ne nox coegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia
Abbreviated transcription (Latin):
:deuorat. Dein ꝑpetrato scelere disce¬
dit. Regressus heremita uidit spor¬
tulam dissolutam ñ constante panũ
numero. dampnum rei familiaris
intelligit. acꝓpe limen panis assũp¬
n fraugmenta eognoscit. S ñ erat
incerta suspicio: que furtum ꝑsona
ficiss: Ergo cum sequentib dieb
scđm confurtudinem bestia ñ ueniss:
nimirũ audatis facti conscia ad eũ
uenire dissumulans cui feciss: ĩ ui¬
riam. egre patiebat᷑ heremita se a¬
lumpne solatio destinutũ. Postremo
illiꝰ oratione reuocata septimum
post diem affuit ut assolet ante e¬
nanti.S ut facile cerneres uerecon¬
diam penitentis. ñ ausa ꝓpiꝰ accecdẽ
deiectis in terram ꝓfundo pudore
luminib qͦd palam licebat ĩtelligi.
quandã ueniam p̃cabat᷑. Quam
illiꝰ confusionem heremita mise¬
ratus. iubet eam ꝓpiꝰ accedere.
ac manu blanda caput triste ꝑ¬
mulcet. Dain pane duplicato reã
suam reficit. Ita indulgentiam

Expanded text:
deuorat, dein perpetrato scelere discedeuorat, dein perpetrato scelere discedit. regressus eremita uidet sportulam dissolutam, non constantem panum numerum: damnum rei familiaris intellegit ac prope limen panis absumpti fragmenta cognoscit. sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona fecisset. ergo cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non ueniret nimirum audacis facti conscia ad eum uenire dissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Scum comediss abscessit. Nos hec
intuentes et acdhuc tremantes. facile
potiumus expendere. qͣnta in illo
fidei uirtus et quanta in nobis est.
infirmitas.
lium eque singularem uirum ui¬
dimus paruo tugurio. in qͦ ñ nis
unum recepi posse habitantem. De
hoc illudi ferebat᷑ qͦd ei lupa solita ura
astarz cenanti. nec facile umquam
bestia falleretur qͥn illi ad legimẽ¬
horam refectionis occurreret. ⁊ tan
diu ꝓforib expectaret. donec ille pa¬
illa manum eiꝰ lambere solita atq̃
ita quasi impleto officio ⁊ prestita
consolatione discederet. S forte acs¬
ait ut sc̃s ille dum frẽm qui at eũ
uenerat deducit abeuntem diut.
abesset. et ñ nisi sub nocte remeare
Interim bestra ad consueruduinem÷
lud cene tempꝰ occurrit. Uacua s¬
la cum familiarem patis num as
fentiret. ingressa curiosius explorãs
ubinam ess habitator. casu contigua
cum panib quinq palmitia spor¬
tella pendebat: exhis unũ p̃fumit

Expanded text:
et cum comedisset, abscessit. nos haec et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas. Alium aeque singularem uirum uidimus, paruo tugurio, in quo non nisi unus recipi posset, habitantem. de hoc illud ferebatur, quod ei lupa solita esset adstare cenanti, nec facile umquam bestia falleretur, qhoram refectionis occurreret; et tam diu pro foribus exspectaret, donec ille pailla manum ejus lambere solita, atque ita quasi impleto officio et praestita consolatione discedebat. Sed forte accidit ut sanctus ille, dum fratrem qui ad eum venerat deducit abeuntem, diutius abesset, et interim bestia ad consuetudinarium illud cenae tempus occurrit. uacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans ubinam esset habitator. casu contigua cum panibus quinque palmicia fiscella pendebat. ex his unum praesumens
Abbreviated transcription (Latin):
iam inclinante uisꝑa inuitat nos
ad arborm palmam. cuiꝰ int̾lum
pomis uti solebat: que fere du obus
milib aberat. Nam hee tantũ in
herenia arbores licet raro habunitur
tam̃. Qd utrum sollers antiquitas
ꝓcurauerit: an soli natura gignat
ignoro. nͥ d̃s p̃scius habitandam
quandoq a scĩs heremum hec seruis
suis ꝑauerit. Ex maiore enim parte
qui intra illa secreta consistunt.
cum alia ibi germina nulla sucee¬
aunt. istaꝵ arboꝵ pomis aluntur.
Ergo ubi ad illam adquam nos hu¬
manitas nr̃i hospitis ducebat arbo¬
rem ꝑuenimꝰ. leonam ibi offen¬
dimus. Quo iuso ego et ille dux
meus intrrmiuimus sẽs uero ille
uconstanter accessit. nos licet crepidi
secuti sumus. Fera paululum drnẽ:
imꝑata ab eo modaesta discessit et
constitit. dum ille attigua ramis hu¬
miliorib poma decerꝑet. Cumq pli¬
nam palmulis manum obtulisset
occurrit bestia accepit q tam libere
quam nullum animal domesticũ.

Expanded text:
iam inclinante uespera inuitat nos iam inclinante uespera inuitat nos ad arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbores, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi ad illam, ad quam nos humanitas nostri hospitis ducebat, arborem peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum,
Abbreviated transcription (Latin):
senem monachum sub radice mõtis
habitantem. Ibi qͦd in illis locis ra¬
rissimum est: puteus erat. Bouem
unum habebat: cuiꝰ hic erat totus
labor impulsa rota machina aquã
ꝓducere. Nam fere mille aut am¬
Ortus erat illic multis holerib co¬
piosus id qͥdem contra naturã he¬
remi. ubi omnia arentia exusta soł
ardorib muilliꝰ uinquam seminis
uel exiguam radicem deꝑisse fe¬
runt᷑. Uerum hoc sc̃o illi laborcũ
pecore communis. et ꝓpria p̃stabat
industria. Grequens enim inriganio
aquaꝵ tantam pinguedinem hare¬
nis dabat. ut mirum ĩmodum uire¬
re atq fructificare horti illiꝰ holera
udemmus. Ex his gͥ una cũ dño
bos ille uiuebat. Nobis qͦ txea copia:
cenam sc̃s deddit. Ibi uidi qͦd uos Galli
forte ñ credatis ollam cum holerib
que nobis in cenam p̃parabat᷑ sine
igne feruere. Canta uis est solis: ut
quib libet cocis etiam ad Galloꝵ pul¬
menta sufficiat. Post cenam autem

Expanded text:
 ad quendam senem monachum sub radice montis  ad quendam senem monachum sub radice montis habitantem. ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amhortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam radicem ferunt. uerum hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inrigatio aquarum tantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: nobis quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis, ollam cum holeribus, quae nobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tanta uis solis est, ut quibuslibet coquis etiam ad Gallorum pulmenta sufficiat. post cenam autem
Abbreviated transcription (Latin):
seruetit ingratus. miseratus est
potius quam insectatꝰ abruntem.
M neq illi irasciturꝰ a qͦ uidetur
abductꝰ. Ego aut̃ nisi istud uincẽ¬
de iracondie Postumianꝰ ꝑdiddiss
exemplum. grauit᷑ irascerir disces¬
sione fugirii. S quia irasciũ
licat. totã istoꝵ cõmemoratio que
nos conpungit abolenda est. te
inquam fostumiane te potiꝰ au
diendi uos uideo. S mem̃tote: quia
ñ sine fenore sstum apud uos depono
sermonem. Libens p̃sto qͦa poscitis
dum mͦ paulo post qͦa poposcero nõ
negetis. Nos uͦ inquam nicħ habemꝰ
i quo tͥ mutuum uel sinr fenore
restituere possimus. s tam̃ quicqͥd
putaueris imꝑato. dum mͦ ur ceꝑas
desidariis nr̃is satis facias Ualde entĩ
nos delectat tua oratio. Nichil inqͥt
postumianꝰ ur̃a studia fraudabo.
nouistis unturem referam adhuc
uobis pauca de płimis.
rgo u pͥma heremi ingressus sum
auodecim fer a nilo milib: ha

Expanded text:
seruerit ingratus, miseratus est seruerit ingratus, miseratus est potius quam insectatus abeuntem. sed neque illi irascitur, a quo uidetur abductus. Ego autem: nisi istud uincendae iracundiae Postumianus prodidisset exemplum, grauiter irascerer discessione fugitiui: sed quia irasci. non licet, tota istorum commemoratio, quae nos conpungit, abolenda est. te, inquam, Postumiane, te potius auddiendi uos uideo. sed mementote, quia non sine faenore istum apud uos depono sermonem: libens praesto quod poscitis, dummodo paulo post quod poposcero non negetis. Nos uero, inquam, nihil habemus, in quo tibi mutuum uel sine faenore restituere possimus.. sed tamen quidquid putaueris, imperato, dummodo, ut coeperas, desideriis nostris satisfacias: ualde enim nos delectat tua oratio. Nihil, inquit Postumianus, uestra studia fraudabo: nouistis uirtutem, referam adhuc uobis pauca de plurimis. Ergo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo milibus - hab
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ubi humana esset pacrenda
conu̾satio residissent.
Nhoc monasterio auos sanes ege
uidi. qui iam ꝑ quadraginia an¬
nos ibi degere ita ut nuniꝗͣ ini̾.
discesserint ferebant᷑. quoꝵ p̃ress¬
unda michi cõmemoratio non
et abbatis ipsius restimonio ⁊ om̃iũ
frm̃ auddierim sermone celebrari.
ꝯ unũ eon sol numꝙͣ uidiss epu¬
lantem. alterum numꝙͣ uidisl ira¬
tum. Add hec Gallꝰ me intuens. osi
ut ille nolo nom̃ edicere nũc adess.
uellem admodum istucd audirt
exemplum. qͦd in multoꝵ sepe ꝑso¬
nis nimium exꝑti sumus. uehem̃¬
ter urasci. S tam̃ quia inimicis
sius qͣntũ audio nuꝑ ignouit. si
istuci audiret magis magisq ꝓpo¬
sito confirmaretir exemplo. p̃c la¬
ram ess uirtutem iraconclia nõ
moueri. Netuͦ infisciabor iustas illi
causas iratum suisse: s ubi duri¬
or pugna ibi głosior est corona.
Unde quendam siagnoscis censeo u¬
re lauandum. qͦd cum lib̾tus de¬

Expanded text:
torum, ubi humana esset patienda torum, ubi humana esset patienda conuersatio, resedissent. In hoc monasterio duos ego senes uidi, qui iam per quadraginta annos ibi degere, ita ut numquam inde discesserint, ferebantur. quorum praetereunda mihi commemoratio non et abbatis ipsius testimonio et omnium fratrum audierim sermone celebrari, quod unum eorum sol numquam uidisset epulantem, alterum numquam uidisset iratum. Ad haec Gallus me intuens: o si uester ille — nolo nomen dicere - nunc adesset, uellem admodum istud audiret exemplum, quem in multorum saepe personis nimium experti sumus uehementer irasci: sed tamen, quia inimicis suis, quantum audio, nuper ignouit, si istud audiret, magis magisque proposito confirmaretur exemplo, praeclaram esse uirtutem iracundia non moueri. nec uero infitiabor iustas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior pugna, ibi gloriosior est corona. unde quendam, si agnoscis, censeo iure laudandum, quod cum eum libertus de
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Cum int̾erim ãmonitꝰ abbas
ille ꝑ sꝑm ut discpłm uifitaret.
pia sollicitudine cognoscere cupi¬
ens. qua uite fubstantia uix fi¬
delis alerenuir qui ministrari sͥ
panem ab homine noluiss. ad
reqͥrendum eiu ipse ꝓficiscitur.
Iule ubi eminꝰ senen uenire conspgx̃
occurrit. agit grãs. ducit ad cellu¬
lam. Cum ingressi pariter ambo
conspiciunt palmitiã sportã forib
tactu uͦ acsi ante re paululũ foci
ess ereptꝰ ostencutur. egyptii ram̃
panis forma ñ cernit᷑. Obstupefas¬
li ambo: munꝰ celeste cognoscunt
Cum ille hoc aduentui abbatis
p̃stitum fateret᷑. abbas uͦ illiꝰ ficd̾i
ac untuti id potiꝰ adscͥberet. ita
ambo celestem panem cũ multa
exultatione fregerunt. Qa cum
sengx ad monasterium pꝰ reg̃ssus
fr̃ib retuliss tantꝰ omniũ incen¬
derat ardor animos: ut certatm
ad herenum ⁊ sacras folitudim:
ire ꝑꝑarent. misaros se fatentes
qui diutiꝰ in congregatione mul¬

Expanded text:
bat-cmn interim admonitus abbas bat-cmn interim admonitus abbas ille per spiritum ut discipulum uisitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens, qua uitae substantia fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse proficiscitur. ille ubi eminus senem uenire conspexit, occurrit, agit gratias, ducit ad cellulam. cum ingressi pariter ambo, conspiciunt palmiciam sportam, calidotactu uero ac si ante paululum focis esset ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id potius adscriberet: ita ambo caelestem panem cum multa exultatione fregerunt. quod cum senex ad monasterium post regressus fratribus rettulisset, tantus omnes incesserat ardor animorum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire properarent, miseros se fatentes, si qui diutius in congregatione mul
Abbreviated transcription (Latin):
ex pectantib cunctis captiuã bestiã
refoluto pallio ñ fine iactantis tumo¬
re deposuit. D cum infantiũ fideni
atq uirtutem ceteri p̃dicarent: ab¬
bas ille altior consilio. ne infirma¬
etas insolesceret uirgis utrumq cum¬
pescuit. multum obiuirgatos cur
dissent. opus illua ñ sue fidei sed
diine fuisse uͥtutis. discerẽt potiꝰ
in humilitate deo seruire. et non
insignis et iurtutib głari. qͥa melior
ess infirmitatis conscientia uͥtutũ
uanitate. hoc ubi ille monachus
audiuit. ⁊ ꝑiclitatos infantulos¬
in serpentis occursu. et ipsos insuꝑ
multa u̾bera uicto serpente meritis¬
se abbatem obsecrat ne sibi pͦt hec
panis ullꝰ aut cib alicͥs miteret᷑.
Iamq octauus dies fuerat emensꝰ:
quo se homo xꝑi intra ꝑiculum
famis ipse concluserat. Arebant
manbra ieiunio. s deficere mens
in celo intenta ñ poterat. Corpus
in eclia fatiscebat: sides fuma aura¬

Expanded text:
inspectantibus cunctis, captiuam bestiam inspectantibus cunctis, captiuam bestiam resoluto pallio non sine iactantiae tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum obiurgatos, cur dissent. opus illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, non in signis et uirtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia uirtutum uanitate. Hoc ubi ille monachus audiuit, et periclitatos infantulos serpentis occursu et ipsos insuper multa uerbera uicto serpente meruisse, abbatem obsecrat ne sibi post haec panis ullus aut cibus aliqui mitteretur. iamque octauus dies fuerat emensus, quo se homo Christi intra periculum famis ipse concluserat - arebant membra ieiunio, sed deficere mens caelo intenta non poterat: corpus inedia fatiscebat, fides firma dura
Abbreviated transcription (Latin):
nutum illiꝰ potestatemq pendere.
Ex his sequi maiorm uͥtutem men¬
te concupiuerint. ut acturi solitariã
uitam se adheremum conferant.
ñ nisi ꝑmitente abbate discendũt.
Hec illoꝵ prima uirtꝰ est parere alie¬
no imꝑio. Transgressis ad heremũ
abbatis illiꝰ ordinatioe. panis uel qͥ¬
libet cyb aliꝰ ministratur. Casu ꝑ
illos dies quib ad illes ueneram
cuidam cui nuꝑ ad heremum se¬
cesserat. neq ampliꝰ ab hoc monast̾io
quiam sex milib tab̾natulum sibi
constituerat abbas panem ꝑ duos
pueros miserat. Quoꝵ maior habe¬
bat etatis annos qͥndecim: minor
dͥ uodennis erat. His gͦ inde rede¬
untib aspis mire magnitudinis
fit obiuia. Cuiꝰ occursu nicħ ꝑter¬
riti: ubi ante pedes eor uenit qua¬
si incantata carminib cerulea colla
deposuit: minorisq pueri manu
app̃hensa ac pallio in uoluta ferri
cepit. Dein monasterium quasi
iuctor ingressus in octursum frm̃

Expanded text:
nutum illius potestatemque pendere. nutum illius potestatemque pendere. ex his si qui maiorem uirtutem mente conceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, nonnisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est, parere alieno imperio. transgressis ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel quilibet cibus alius ministratur. casu per illos dies quibus illo adueneram cuidam, qui nuper ad eremum secesserat neque amplius ab hoc monasterio quam sex milibus tabernaculum sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat, quorum maior habebat aetatis annos quindecim, minor duodecim erat. his ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obuiam, cuius occursu nihil perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. minor e pueris manu adprehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictor ingressus in occursum fratrum,
Abbreviated transcription (Latin):
na doctrina est. Totus semꝑ in lecti¬
one: totꝰ in libris est. Non aie ñ noc¬
te reqͥescit. aut legit aliqͥd semper¬
aut scͥbit. Qͦd nͥ michi fuiss fixum
animo. ⁊ ꝓmissum deo teste ꝓposi¬
tum heremum adire. uiel gxigui
temporis puncto a tanto iuro disce¬
dere noliussem Huic gͦ traditis atq
cõmissis om̃ib meis omniq familia
que me contra uoluntatem animi
mei secuta tenebat iu plicitum exo¬
neratꝰ qͦdam modo graui fasce peni¬
tus ac liber regressus alexandriam.
uisitatis ibi fratͥb ad suꝑiorẽ inde
thebaydam. idest egypti extrema
contendi. Ibi enĩ uaste patentes.
heremi solitudines. plurimũ fere¬
bantur habere monachoꝵ.
ongum est si onmia cu pram
referre que uidi tamen pauca per¬
stringam eplurib haut longe ab
heremo contigua nilo: multa suns
inonasteria. Habitauit ĩ uno loco
plerumq centeni. Quib fumum¬
ius est sub abbatis imꝑio uiuere. ni¬
chil arbitrio suo agere omnia ad

Expanded text:
naque doctrina est. Totus semper in lectinaque doctrina est. Totus semper in lectione, totus in libris est. Non die, non nocte requiescit: aut legit aliqaut scribit. Quod nisi mihi fuisset fixum animo et promissum, Deo teste, propositam eremum adire, vel exigui temporis punctum a tanto viro discedere noluissem. Huic ergo traditis atque commissis omnibus meis, omnique familia, quae me contra voluntatem animi mei secuta tenebat implicitum, exoneratus quodammodo gravi fasce penitus ac liber, regressus Alexandriam, visitatis ibi fratribus, ad superiorem inde Thebaidam, id est ad Aegypti extrema contendi. Ibi enim vastae patentis eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. Longum est, si omnia cupiam referre quae vidi: tamen pauca perstringam e pluribus. X. Haud longe ab eremo, contigua Nilo multa sunt monasteria. Habitant uno loco plerumqius est, abbatis imperio uiuere, nihil suo arbitrio agere, per omnia ad
Abbreviated transcription (Latin):
nimie nos notatos. tta illi fremer
aicunt᷑. cum in illo opusculo scͥp¬
tum legunt. Celibem sꝑnit uirgo
Germanum trẽm: querit yxtrane¬
um. Ad hec ego. Nimium inquam
Galie ꝓgrederis. Caue ne et re aliqͥt
qͥ hec fortassis agnoscis exaudias.
teq una cum iheronimo ĩ cipias.
ñ amare. Nam qͥa scolasticꝰ esͥ nõ
ĩmerito te u̾su chomici illiꝰ adno¬
nebo. Obseqͥum amicos: uerita:
odrum parit. Tu a nob̾ potiu
ut ceꝑas postumiane repetatur
entalis oratio. Ego inquit ut dice
re institueram: apud iheronimuni
sex mensib fui. Cui iugis adũsus ma¬
los pugna: ꝑꝑetuum q certamꝰ consci¬
ut odia ꝑditoꝵ. Oderunt eum he¬
retici: quia eos impugnare ñ desinit
Oderunt eum clerici: quia uitã eoꝵ
insectatur et cͥminat᷑. S plane¬
cum boni homines ammirantur
et duiligunt. Nam qͥ eum hereticũ
esse arbitrant᷑ insamiunt. Uere dyx¬
erim catholica hominis scientia: sa¬

Expanded text:
nimiae nos notatos, ita illi fremere nimiae nos notatos, ita illi fremere dicuntur, cum in illo opusculo sctum legunt: Coelibem spernit virgo germanum, fratrem quaerit extraneum. Ad haec ego, Nimium, inquam, Galle, progrederis: cave ne et te aliquis, qui haec fortassis agnoscit, exaudiat, teque una cum Hieronymo incipiat non amare. Nam quia scholasticus es, non immerito te versu Comici illius admonebo: Obsequium amicos, veritas odium parit. Tua nobis potius, ut coeperas, Postumiane, repetatur orientalis oratio. Etum legunt: Coelibem spernit virgo re institueram, apud Hieronymum sex mensibus fui, cui iugis aduersum malos pugna perpetuumque certamen consciuit odia perditorum. Oderunt eum heretici, quia eos impugnare non desinit. Oderunt eum clerici, quia uitam eorum insectatur et crimina. Sed plane boni eum omnes et admirantur et diligunt. Nam qui eum hereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim: catholica hominis scientia sa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uobis ꝑ multa que scͥpsit opera
nium quendam illiꝰ libellũ legi.
un qͦ tota nr̃oꝵ natio monachoꝵ ab
eo uchem̃tissine uexat᷑ et carpit᷑.
Unde intͣdum belgieꝰ nr ualde nasci
solet: qͦa axc̾it nos usq ad uomitũ
saciari. Ego aut̃ inquam gallꝰ illi
iuro ignosco atq ita senno de orien¬
chis quam de occidentalib siam
edacitas in grecis gula ẽ. in gallis na¬
tura. Tum ego Scolastice inquã calle
defendis gentem tuam. S queso te
liber iste numqͥd hoc solum uitiũ
dampnat in monachis: Inmo uͦ
peret. lacerͣet. exponeret. Precipus
Auaritiam nec minꝰ uanitate
insectatꝰ est. MNulta de fuꝑbia. non
pauea de suꝑsticione disseruit.
Uers fatebor purcisse mͥ uider᷑ uina
multoꝵ. Ceterum de familiari tatib
uirginum ⁊ monachoꝵ atq enã
clericoꝵ: quam uera quani fortia.
aisputauit. Unde aqͥbdam quos
nominare nolo dr᷑ ñ amari. Nam
ficut belgicꝰ nr̃ irascit᷑ edacitatie

Expanded text:
et uobis per multa quae scripsit opera et uobis per multa quae scripsit opera nium quendam illius libellum legi, in quo tota nostrorum natio monachorum ab eo uehementissime uexatur et carpitur. unde interdum Belgicus noster ualde irasci solet, quod dixerit, nos usque ad uomitum solere satiari. ego autem illi uiro ignosco, adque ita sentio, de orienchis quam de occidentalibus disputasse. nam edacitas in Graecis gula est, in Gallis natura. Tum ego, scolastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam: sed quaeso te, liber iste numquid hoc solum uitium damnat in monachis? Immo uerperet, laceraret, exponeret: praecipue auaritiam nec minus uanitatem insectatus est. multa de superbia, non pauca de superstitione disseruit: uere fatebor, pinxisse mihi uidetur uitia multorum. Ceterum de familiaritatibus uirginum et monachorum adque etiam clericorum quam uera, quam fortia disputauit! unde a quibusdam, quos nominare nolo, dicitur non amari. nam sicut Belgicus noster irascitur, edacitatis
Abbreviated transcription (Latin):
animadũsionib sacerdotum: sed
ne quaꝙͣ. tam late potuiss effu¬
dere nisi contentione creuisset.
Isti modi gͦ t᷑batione cum ueni
Alexandriam fluctuabat. Me qͥdẽ
ep̃c illiꝰ ciuitatis benigne admo¬
dum et meliꝰ quam opinabat᷑
exeepit. et secum tenere tempta¬
bat. s ñ fuit aniniꝰ ibi consist̾e.¬
ubi recens fraterne cladis feruebat
inuidia. Nani et si fortassa uideantꝰ
tam̃ multitudinem tantam sub xꝑi
confessior̃ iuuentem p̃sertim ab
ep̃is oportusset affrigi.
Gitur inds diq̾̃ssus bethleem oppidũ
petii. qͦd ab iherosolimis sex mmlib
seꝑat᷑. ab alexandria aut̃ seddecim¬
rochia ẽ ep̃i. qui iherosolimã tenet.
Michi iam pͥdem iheronimꝰ suꝑiore
illa mea ꝑegͥnatione comꝑtꝰ facile
petendum rectiꝰ arbitrarer. Uiretiã
pret̃ fidei meritum dͥotemiq uir¬
tutum. ñ solum latinis atq grecis.
est. ut se illi in omniscientia nemo
a udeat comꝑare. Miror aut̃ si nõ

Expanded text:
animaduersionibus sacerdotum, sed animaduersionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consisterubi recens fraternae cladis feruebat inuidia. nam etsi fortasse uideantur causam multitudinem tantam sub Christi confessione uiuentem, praesertim ab episcopis, oportuisset adfligi. Igitur inde digressus Bethleem oppidum petii, quod ab Hierosolymis sex milibus separatur, ab Alexandria autem sedrochia est episcopi, qui Jerosolymam tenet. Mihi jampridem Hieronymus, superiore illa mea peregrinatione compertus, facile petendum rectius apraeter fidei meritum dotemque uirtutum non solum Latinis adque Graecis, est, ut se illi in omni scientia nemo audeat conparare. miror autem, si non
Abbreviated transcription (Latin):
sionis etiam diabolum redẽpturꝰ
quia hoc bonitati illiꝰ pietatiq
congrueret ut ꝑditum hominẽ
reformasset. ꝑlapsum quoq angł̾m
lib̾aret. Cum hec atq alia istiꝰmodi
ab ep̃is ꝓderent᷑. exstudus partium
orta selitio est. Que cũ repͥmi sacer¬
dorum auctoritate ñ possat: seuo
exemplo ad regendam eccłie disci¬
plinam p̃fectus assumit᷑. Cuius
trore disꝑsi frẽs. ac ꝑ diu̾sas oras
monachi sunt fugati: ita ut p̃posinꝰ
edictis in nulla consistere secie sine¬
rent᷑. Illud me admodũ ꝑmoue¬
bat: qͦd ieronimꝰ uir matime ca¬
tholicꝰ et sacre legis ꝑitissimꝰ. ori¬
geuem secutus pͥmo tempore pu¬
tabatur: quem nunc idem p̃cipus.
uel omnia illiꝰ scͥpta dampnaret.
Nec uͦ ausus sum de qͦquam temere
iudicare. Prestantissimͥ tam᷑ uiri
⁊ doctissimi ferebantur in hoc cer
tamine dissidere. s tamꝰ siue illud
error est ut ego sentio. fiue heresis
ut putat᷑. ñ solum repͥmi ñ potuit

Expanded text:
sionis etiam diabolum redempturus: sionis etiam diabolum redempturus: quia hoc bonitati illius pietatique congrueret, ut qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. Cum haec atque alia istiusmodi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta est seditio: quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, scaevo exemplo ad regendam Ecclesiae disciplinam praefectus assumitur, cujus terrore dispersi fratres, ac per diversas oras monachi sunt fugati, ita ut propositis edictis in nulla consistere sede sinerentur. Illud me admodum permovebat, quod Hieronymus, vir maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, quem nunc idem praecipue, vel omnia illius scripta damnaret. Nec vero ausus sum de quoquam temere judicare; praestantissimi tamen viri et doctissimi ferebantur in hoc cetamine dissidere. sed tamen siue ille error est, ut ego sentio, siue haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis
Abbreviated transcription (Latin):
prauis et cum ipso auctore damp¬
nare. quia satis suꝑ q sufficerent:
libri quos eccłia recepiss. respuen
uam penitꝰ esse lectionem que plꝰ
ess nocitura insipientib quam
yfutura sapientib Michi autẽ
ex illis libris quedam curiosius
indaganti admodum multa pla¬
cuerunt. s ñnulla rep̃henddi in
quib illum praua sensisse non
dubiũ est: que defensores eius
falsata contendunt. Ego mi ror
esse potuisse. ut in ea parte qua
ꝑbatur qua neminem post apłos
habeat equalem in ea uͦ qua iure
repͣhenditur. nemo deformiꝰ doce¬
atur errasse. Nam cum ab ep̃is
excerta de libris illiꝰ multa lege¬
rent᷑. que contra catholicam ficie᷑
constarent. locus ille uel maximã
ꝑabat inuicdiam. in qͦ editum le¬
gebat᷑. quia dñs iħc sicut ꝓ redẽp¬
tione hominis in carne uenisser.
crucem ꝓ hominis salute ꝑpessus.¬
mortem ꝓ hominis et̾nitate gu¬
stasset. ita esset eodem ordine: pas¬

Expanded text:
prauis et cum ipso auctore damprauis et cum ipso auctore damnari, quia satis superque sufficerent libri, quos ecclesia recepisset: respuendam esse penitus lectionem, quae plus esset nocitura insipientibus quam profutura sapientibus. mihi autem ex illis libris quaedam curiosius indaganti admodum multa placuerunt, sed nonnulla deprehendi, in quibus illum praua sensisse non dubium est, quae defensores eius falsata contendunt. ego miror uesse po. tuisse, ut in ea parte, qua probatur, neminem post Apostolos habeat aequalem, in ea uero, qua iure reprehenditur, nemo deformius doceatur errasse. nam cum ab episcopis excepta in libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constaret, locus ille uel maxime parabat inuidiam, in quo editum legebatur, quia Dominus Iesus, sicut pro redemptione hominis in carne uenisset et crucem pro hominis salute mortem pro hominis aeternitate gustasset; ita esset eodem ordine pas
Abbreviated transcription (Latin):
rosꝑoq cursu septimo die algx¬
andriam ꝑuenimꝰ ubi feda
inter ep̃os atq monaches certa¬
mina geribantur. ex ea occasi ꝯne
uel causa. quia congregati ĩ unũ
sepius sacerdotes frequentibus
decreuiss synoddis uidebantur.
ne quis origenis libros legeret
aut haberet. qui rractator scrip¬
niraꝵ sacraꝵ ꝑitissimus habebat᷑
S ep̃i quedam in libris ipsius in¬
saniꝰ scripta memorabant. que
assertores eius defendere ñ ausi
ab hereticis potiꝰ fraudulenter
inserta dicebant. ⁊ ideo ñ ꝓpter
illa que in rep̃hensionem merito
uocarent᷑. etiam reliqua esseti¬
nanda. cum legentium fides
facile possir habere discrimen ns
falsata sequirent᷑. ⁊ tam̃ catholio
disputata retineret. non esse
aut̃ mirũ si in libris neutericis
et recens scriptis fraus heretica
fuiss oꝑata: que in quibusdam
locis timuisset incidere euuas¬
gelicam ueritatem. Adu̾sũ bui
ep̃i ebstinatiꝰ renitentesꝓ postalb s¬
cogebant. recta uniu̾sa etiam cũ

Expanded text:
roque cursu septimo die Alexandriam peruenimus, ubi foeda inter episcopos adque monachos certamina gerebantur ex ea occasione uel causa, quia congregati in unum saepius sacerdotes frequentibus decreuisse synodis uidebantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet, qui tractator scripturarum sacrarum peritissimus habebatur. sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant, quae adsertores eius defendere non ausi ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant: et ideo non propter illa, quae in reprehensionem merito uocarentur, etiam reliqua esse damnanda, cum legentium fides facile possit habere discrimen, ne falsata sequerentur et tamen catholice disputata retinerent. non esse autem mirum, si in libris neotericis et recens scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in quibusdam locis non timuisset inpetere euangelicam ueritatem. aduersum haec episcopi obstinatius renitentes pro potestate cogebant recta etiam uniuersa cum
Abbreviated transcription (Latin):
orantib Quodq iam hodie p̃stare
dignatꝰ est: uidendum ingła sui
sepe p̃bebit et assidua sicut ante
paululum fecit benedictione ne
ꝓteget. Inde sccłm ordinem usie¬
nis qua eelum sequentib se pari¬
re monstrauit. quo seq̃uendus
ess eciocuit. quo spes nr̃a tendñ¬
da quo animus airigendus in¬
struxit. Quiã tamen fiet frates
potero. Ita sarcina molesta ms
gato in astra consensu seira mise¬
rabibem ducit in tartara. Spes ta¬
nreu suꝑ est illa sola: illa postrema.
ut qͥa ꝑ nes obtinere non possumꝰ
saltem pro nob orante martino mẽ¬
reamur.E quid te frat᷑ duitiꝰ
occupo epła tam loquaci: demoror¬
ꝙ uenturum: Simiil ram pagi¬
na impleta non recipit. Michi
aut̃ hec fuit ratio sermonem istũ
iongiꝰ ꝓferendi: ut quia doloris
nutium epła deferebat. eadem
ribi ex quadam nr̃i confabulatiõe
prestarer carta solatium. E

Expanded text:
orantibus: quodque iam hodie praestare orantibus: quodque iam hodie praestare dignatus est, uidendum se in gloria sua saepe praebebit, et adsidua, sicut ante paululum fecit, benedictione nos proteget. inde secundum ordinem uisionis caelum se sequentibus patere monstrauit et quo sequendus esset edocuit: quo spes nostra tendenda, quo animus dirigendus, instruxit. quid tamen fiet, frater? netrare non potero: ita sarcina molesta me essum, negato in astra conscensu, saeua miserabilem ducit in tartara. spes tamen superest, illa sola, illa postrema, ut quod per nos obtinere non possumus, saltim pro nobis orante Martino mereamur. sed quid te, frater, diutius occupo epistula tam loquaci demororque uenturum? simul iam pagina inpleta non recipit. mihi tamen haec fuit ratio, sermonem istum longius proferendi, ut quia doloris nuntium epistula deferebat, eadem tibi ex quadam nostri confabulatione praestaret charta solacium. E
Abbreviated transcription (Latin):
tito semꝑ exsuꝑat fortitudo uin¬
ceni. pacientia sxpectandi. equa¬
nimitas sustinendi: Ouere ĩ effa¬
etram scło frigente frigescit: in
illo tam usꝙ ad finem aucta ĩ dies
ꝑseuerauit. Quo gͦ illiꝰ bono uel
specialit᷑ fruitꝰ sum: cum me ĩdig¬
num et ñ merentem unice ailige¬
bat. En rutsus lacrime fiuunt
imoq de pectors gemitꝰ erumpit.
In quo mͥ post hoc homine similis r¬
quies : In cuiꝰ erit caritate solatiũ
Me miserum. me infelicem. Poter ne
umquani si duitiꝰ uixero ñ delere
qͦa martino suꝑstes sum : Erit pt
hec uita ioconda erit dies aut ho¬
ra sins lacrimis: Aut tecum frater
ailectissunt potero illiꝰ mentionẽ
habere sine fietu aut umꝙͣ loq̃us
apudte aliua quam de illo loqui
potero : S quid̃ te in lacrimis
fletꝰꝙ comioueo : Ecce nunc con¬
solatum esse te cupio: me qui con
solari ñ possum. Non deerit nob̃
ille michi crede. non deerit. Inter¬
exit de se sermocinantib: astabit

Expanded text:
tito semper exsuperat fortitudo uintito semper exsuperat fortitudo uincendi, patientia expectandi, aequanimitas sustinendi. o uere ineffasaeculo frigente frigescat, in illo tamen usque ad finem aucta in dies perseuerauit! quo ego illius bono uel specialiter fruitus sum, cum me indignum et non merentem unice diligebat. en rursus lacrimae fluunt imoque de pectore gemitus erumpit. in quo mihi post haec homine similis requies, in cuius erit caritate solacium? me miserum, me infelicem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Martino superstes sum? erit post haec uita iucunda, erit dies aut hora sine lacrimis? aut tecum, frater dilectissime, potero illius mentionem habere sine fletu? aut umquam loquens apud te aliud quam de illo loqui potero? sed quid te in lacrimas fletusque commoueo P ecce nunc consolatum esse te cupio, qui me solari ipse non possum. non deerit nobis ille, mihi crede, non deerit: intererit de se sermocinantibus, adstabit