comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum debuimus illos
⁊popl̾m illoꝵ de pa¬
ce ⁊concordia ammo¬
nere ⁊predicare.semi¬
nauimus discordias
⁊incentores maloꝵ
fuimus.Unde nunc
incendimur in istis
tartareis suppliciis. ⁊

Expanded text:
dum debuimus illos, et populum illorum, de pace et concordia admonere et praedicare, seminavimus discordias, et incentores malorum fuimus; unde nunc incendimur in istis Tartareis suppliciis,
Abbreviated transcription (Latin):
mertissimi. auro tru¬
tinantes iusticiam.
precio uenditantes
canonum regulã.¬
de urbe inquam ⁊
urbicis. quicquid co¬
nabarer dicere preue¬
nerunt uersus hilde¬
berti cenomannensis
inseruero non ideo
faciam ut alieno la¬
bore partam gloriã.
in me transferam. sed
erit ingenue mentis
indicium. si eius nõ
iniidus gracie appo

Expanded text:
ertissimi, auro trutinantes justitiam, pretio venditantes canonum regulam;--de urbe, inquam, et urbicis quicquid conarer dicere praevenerunt versus Hildeberti Cenomannensis inseruero, non ideo faciam ut alieno labore partam gloriam in me transferam; sed erit ingenuae mentis indicium, si, ejus non invidus gloriae, appon
Abbreviated transcription (Latin):
carnis pronus. omni¬
umq fere uitioꝵ mã¬
cipium: quippe quem
subiugaret auaritia.
inequitaret suꝑbia. in

Expanded text:
carnis pronus, omniumque fere vitiorum mancipium; quippe quem subjugaret avaritia, inequitaret superbia, in
Abbreviated transcription (Latin):
meo ualde fessus.⁊
conterritus. Deniq sct¬
ant omnes uelint an
nolint qm̃ secundum
destinationem dei in
manu illius reuertet
totum imperium ro¬
manoꝵ. ⁊ quod suꝑ
ip̃m non preualeo a

Expanded text:
meo valde fessus et conterritus. Denique sciant omnes velint an nolint quoniam secundum destinationem Dei in manu illius revertetur totum imperium Romanorum: et quod super ipsum non praevaleo a
Abbreviated transcription (Latin):
Quo spacio elfredus
totam insulam pret̾¬
id quod dani habebãt.
animo subdiderat su¬
o.Uolentes etiam an¬
gli in cuius potestatẽ
concesserant.gauden

Expanded text:
Quo spatio Elfredus totam insulam, praeter quod Dani habebant, animo subdiderat suo; volentes enim Angli in ejus potestatem concesserant, gauden
Abbreviated transcription (Latin):
Qu postea defuncto
rege henrico.qui phi¬
lippum paruum reli¬
querat filim . reg¬
num francoꝵ nobi¬
liter aliquantis an¬
nis rexit: fideliterq
adulto. nam eius a¬
mitam uxorem ha¬
bebat: restituit. Hu¬
ius sub umbra. ei¬
ma securum trienni¬
um egit. Quo pera¬
cto: haroldus apud
oxenefordam mense
aprili defunctus. West¬
monasterio tumulũ
habet. Tunc anglis
⁊danis in unam sen¬
tentiam conuenienti¬
b propter hardecnit
missum. Ille ꝑ nor¬
manniam in angli

Expanded text:
qui postea, defuncto rege Henrico qui Philippum parvum reliquerat filium, regnum Francorum nobiliter aliquantis annis rexit, fideliterque adulto nam ejus amitam uxorem habebat restituit. Hujus sub umbra Emma securum triennium egit; quo peracto, Haroldus, apud Oxenefordam mense Aprili defunctus, Westmonasterio tumulum habet. Tunc Anglis et Danis in unam sententiam convenientibus, propter Hardecnut missum, ille per Normanniam in Angli
Abbreviated transcription (Latin):
scipendio accepit lo¬
tharingiam. Unde
fc̃m est ut orta int̾
papam ⁊ henricum
simultate. cum eo
ad oppugnandam
romam profectus.
eam partem muri
que uĩgiliis suis

Expanded text:
stipendio accepit Lotharingiam. Unde factum est, ut, orta inter papam et Henricum simultate, cum eo ad oppugnandam Romam profectus, eam partem muri quae vigiliis suis
Abbreviated transcription (Latin):
ne grossitudinis aꝑi-¬
retur. Ibi ingressus
trabem maximam
ꝑculit. ut fragmu¬
na in tota sparge¬
rentur ecclesia. Qͥn
⁊ crucifixi caput cũ
dextra tibia ⁊ ymagi¬
nem sancte mariẽ
deiecit. Secutus est
odor teterrimus. ho

Expanded text:
e grossitudinis aperiretur. Ibi ingressus trabem maximam 505 perculit, ut fragmina in tota spargerentur ecclesia, quin et crucifixi caput cum dextra tibia, et imaginem sanctae Mariae dejecit. Secutus est odor teterrimus, ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ego ⁊ coniunx feli¬
ces erimus. si a filia
religione uicti fueri¬
mus. Ita scĩmoniali¬
um habitum indu

Expanded text:
 ego et conjux felices erimus si a filia religione victi fuerimus. » Ita sanctimonialium habitum indu
Abbreviated transcription (Latin):
obsides quos habebat
magne nobilitatis
⁊ elegantie pueros:
narib ⁊ aurib tru-¬
cos. quosdam etiam

Expanded text:
obsides quos habebat, magnae nobilitatis et elegantiae pueros, naribus et auribus truncos, quosdam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iussit impelli. ac mi¬
litib ex omni regno mã¬
dauit. ut constituto ab
eo die ad eas ruenirent
loricis ac galeis decent̾
armati. Cuius uissis

Expanded text:
ussit impelli, ac militibus ex omni regno mandavit ut constituto ab eo die ad eas convenirent, loricis et galeis decenter armati. Cujus jussis
Abbreviated transcription (Latin):
urgebat: cum mani¬
festam iram dei per¬
sensit . Anmal nã¬
q familiare quo sede¬
re consueuerat.antea
uentis ꝑnitius quod
auras ipsas ꝑcurr̾et:
tunc nutu dei stabat

Expanded text:
urgebat, cum manifestam iram Dei persensit. Animal namque familiare, quo sedere consueverat, antea ventis pernicius, quod auras ipsas praecurreret, tunc nutu Dei stabat
Abbreviated transcription (Latin):
ut quos gladiꝰ non ex¬
tuxit. hõs ꝑ normãni¬
ca apita disꝑgeret. uio¬
lentia dire captiuitatis.
Uidens aũ rex suoꝵ ĩ¬
teritum qͣm citiꝰ ualuit
a normannis recessit.¬
⁊ ultra ad eos uenire ũ
apposuit. Qui diutius¬

Expanded text:
ut quos gladius non exstinxit, hos per Northmannica compita dispergeret violentia dirae captivitatis. Videns autem rex suorum interitum, quantocius valuit a Northmannis recessit et ad eos ultra venire non apposuit. Amiciti
Abbreviated transcription (Latin):
Tsupra pau¬
cis libaui¬
mus. ⁊ nũc
necessario
repetuntis:quod hen¬
gestus confirmato in
cantia regno. fratrem
ottam. ⁊ filium ebusã
tie uiros. ad occupan¬
das aquilonales brittã¬
nie partes miserit. Illi
preceptis insistentes: cõ¬
uenientem studiis sins
exitum habuere. Nẽ¬
q sepe numero cum
prouintialib congres¬
si. profligatisq qui re¬
sissendum putauerãt.
reliquos in fidem as¬
ceptos: placide quie¬
tis gr̃a mulcebant.
Ita eum ⁊ suis artib
⁊ subiectoꝵ fauore. nõ¬
nichil potestatis corras¬
sissent:nunquam ta¬
men regium nomen
temerare meditati. eiꝰ¬
dem mediocritatis for¬
mam. in proximos po¬
steros declinauerunt.

Expanded text:
supra paucis libavimus et nunc necessario repetimus, quod Hengestus, confirmato in 61 Cantia regno, fratrem Ohtam et filium Ebusan,rientiae viros, ad occupandas aquilonales Britanniae partes miserit. Illi imperatis insistentes, convenientem studiis suis exitum habuere; namque saepenumero cum provincialibus congressi, profligatisque qui resistendum putaverant, reliquos in fidem acceptos placidae quietis gratia mulcebant. Ita cum et suis artibus et subjectorum favore nonnihil potestatis corrasissent, nunquam tamen regium nomen temerare meditati, ejusdem mediocritatis formam in proximos posteros delineaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsoluit. Illud cenobi¬
um. sicut ⁊ omnia e¬
iusdem regionis tẽ¬
pore danice infestati¬
onis quam dicemus
inferius deletum. ml¬
ta scõꝵ corpora ꝑdi¬

Expanded text:
solvit. Illud coenobium, sicut et omnia ejusdem regionis, tempore Danicae vastationis; quam dicemus inferius, deletum, multa sanctorum corpora perdi
Abbreviated transcription (Latin):
legittimum inter me¬
nia.. tutantes. por¬
tas occluserunt. Da¬
ni contra ferocius as¬
sistentes.spe glorie
uirtutem alebant.
Oppidani in mortẽ¬
alebant pro liberta¬
te ruebant: nullam
sibi ueniam futurã.
arbitrantes.si regem
desererent:quibz ip̃e
uitam suam com¬
miserat. Ita cum u¬
trunq acriter certare¬
tur. iustior causa iuui

Expanded text:
legitimum intra moenia tutantes, portas occluserunt. Dani contra ferocius assistentes, spe gloriae virtutem alebant: oppidani in mortem pro libertate ruebant, nullam sibi veniam futuram arbitrantes si regem desererent, quibus ipse vitam suam commiserat. Ita cum utrinque acriter certaretur, justior causa vi
Abbreviated transcription (Latin):
corbaguath quam¬
ius comitem cogno¬
sceret.solo tamen cor¬
pore mensus.simul
⁊fugere inglorium
arbitratus. audaciã
congressus morte ꝓ¬
pinqua luit. uitali
stati sp̃u priuat᷑.

Expanded text:
Corbaguath, quamvis comitem cognosceret, solo tamen corpore mensus, simul et fugere inglorium arbitratus, audaciam congressus morte propinqua luit, vitali statim spiritu privat
Abbreviated transcription (Latin):
rans gloriosumq ar¬
bitratratus si audaci¬
a sua ceteroꝵ metum
demeret. bellum egbir¬
tho induxit. Ille glorie
dampuum duces si ce¬
consertaq pugna fu¬
gitbernulfus uictus
miserabiliter. Hoc e
animumq ad altiora
extendens feruente ad¬
huc uictoria etheluul

Expanded text:
rans, gloriosumque arbitratus si audacia sua caeterorummetum demeret, bellum Egbirhto indixit. Ille, gloriae damnum ducens si ceconsertaque pugna fugit Bernulfus, victus miserabiliter. Factumanimumque ad altiora extendens, fervente adhuc victoria, Ethelwul
Abbreviated transcription (Latin):
tendit tamen nec absti¬
tit: totam uam salu¬
briter emensus.Mul¬
toq auro introitum
mercatus. illud xp̃i a¬
noꝵ decus. sepulchrũ

Expanded text:
tendit tamen, nec abstitit, totam viam salubriter emensus; multoque auro introitum mercatus, illud Christianorum decus, sepulchru
Abbreviated transcription (Latin):
rimoꝵ annoꝵ
intersticiis francia
ab hiis tumultuum
fragorib paulisper
sopita: iterum dana¬
marcha flaminiuo¬
mos exterminii iure
titione spargens plu

Expanded text:
rum annorum interstitiis, Francia ab his tumultuum fragoribus paulisper sopita, iterum Danamarcha flammivomos exterminii jure titiones spargens, plu
Abbreviated transcription (Latin):
ens. ab axe superbo.
smaragdis ⁊ iunio¬
nib composito. cau
ille contra: s protẽ¬
ta manu porrigit
epistolam. Demon
notum sigillum ñ
ausus contempn̾e:
legit scriptum. Mox¬
q brachiis in celũ
elatis. Deus inquit
tieris nequitias pa-¬
lumbi presbiteci:

Expanded text:
ens, ab axe superbo smaragdis et unionibus composito, causille contra, sed pertenta manu porrigit ei epistolam. Daemon notum sigillum non ausus contemmere, legit scriptum. Moxque brachiis in coelum elatis: « Deus, inquit, tieris nequitias Palumbi presbyteri
Abbreviated transcription (Latin):
bant nauigio in tu¬
to tamen inter tot ho¬
stium portus animo.
sanctis adoratis statĩ
repatriandum cense¬
bant. pedestri iua pe¬
nitus interclusa. Cu¬
mulabat quinimmo
difficultatem. quod
marcio mense tancre¬
dus discesserat. antio¬
chie principaturus.
⁊ nec ip̃e regi nec rex
ip̃i auxilium pro

Expanded text:
bant navigio, intuto tamen inter tot hostium portus animo, sanctis adoratis, statim repatriandum censebant, pedestri via penitus interclusa. Cumulabat quinimmo difficultatem quod Martio mense Tancredus discesserat Antiochiae principaturus, et nec ipse regi, nec rex ipsi, auxilium pro
Abbreviated transcription (Latin):
plane ⁊probos ui¬
ros. Ex hiis fuit wil¬
lelmus de alderia.
speciose ꝑsone homo
⁊ compater regis. Is
patibulo affigi uissus.

Expanded text:
plane et probos viros. 502 Ex his fuit Willelmus de Alderia, speciosae personae homo et compater regis. Is patibulo affigi jussus
Abbreviated transcription (Latin):
cesarem in latias leges
iurare compulsam
magna dignatione co¬
luere:⁊ut in annalib̾
legere.⁊ in ueterum e¬
dificioꝵ uestigiis est
udere. Ipsi etiam prin¬
cipes qui toti pene orbi

Expanded text:
esarem in Latinas leges jurare compulsam, magna dignatione coluere; ut et in annalibus legere, et in veterum aedificiorum vestigiis est videre. Ipsi etiam principes, qui toti pene orbi
Abbreviated transcription (Latin):
dehinc clamide opilio¬
nisse amitiens: septa¬
q gregum infatiga¬
biliter humeris deloco
ad locum ferens.nor

Expanded text:
Deinde chlamyde opilionis se amiciens, septaque gregum infatigabiliter humeris de loco ad locum ferens, Nor
Abbreviated transcription (Latin):
dem nominis princi¬
patum sortitus: ui¬
xit anno uix uno.
Opinio certe incerta
uagatur:quod con¬
iuentia fratris rod

Expanded text:
dem nominis, principatum sortitus, vixit anno vix uno. Opinio certe incerta vagatur quod conniventia fratris Ro
Abbreviated transcription (Latin):
filiam edelburgam
nuptum dedit. Karo¬
lum magnum regẽ
francoꝵ feequentib
legationib amicum
parauit quamius
non facile quod suis

Expanded text:
filiam Edelburgam nuptum dedit . Karolum magnum regem Francorum frequentibus legationibus amicum paravit, quamvis non facile quod suis
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis unquam
fuerit milite distaret.
nichil perterritus aci¬
em dispositam ⁊̃eos
constanter instituit.
Tum duchac mittit
aliquos qui prelia

Expanded text:
qui unquam fuerit milite distaret, nihil perterritus, aciem dispositam in eos constanter instituit. Tunc Ducah mittit aliquos qui praelia
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Fronte capillis nu¬
da. roboris ingentis
in lacertis. ut mag¬
no sepe spectaculõ
fuerit. quod nemo
eius arcum tend̾et.
quem ip̃e admisso
equo pedib neruo

Expanded text:
ra, fronte capillis nuda, roboris ingentis in lacertis, ut magno saepe spectaculo fuerit quod nemo ejus arcum tenderet, quem ipse admisso equo pedibus nervo
Abbreviated transcription (Latin):
cul dubio tot gentes
in unam coiere sentẽ¬
tiam. nunquam tã¬
ta barbaries imꝑio
uni ⁊pene nulli cer¬
uicositatem substra¬
uit suam. Precipu¬
um enim erat uide¬
re miraculum cum
tam infinita mul¬
titudo sensim per
tertas xp̃ianorum

Expanded text:
culdubio tot gentes in unam coiere sententiam; nunquam tanta barbaries imperio uni, et pene nulli, cervicositatem substravit suam. Praecipuum enim erat videre miraculum, cum tam infinita multitudo sensim per terras Christianorum
Abbreviated transcription (Latin):
Solus aduersũs pe¬
ctus hostib inferre.
solus inclinatam aci¬
em restituere. Osten¬
dunt ab accolis loca
singula. in quib uel
male fortune copiam.
uel bone ꝑsensit ino¬
piam. Cum elfredo
enim etiam iucto.
etiam iacente. luctan¬
dum erat. Ad eo cum
omnino contritum

Expanded text:
solus adversum pectus hostibus inferre, solus inclinatam aciem restituere. Ostenduntur ab accolis loca singula, in quibus vel malae fortunae copiam, vel bonae persensit inopiam. Cum Elfredo enim etiam victo, etiam jacente, luctandum erat; adeo, cum omnino contritum
Abbreviated transcription (Latin):
autem ipsi deo meo
omnipotenti ualde
humiliter gr̃as ago.
quod concessit in iu¬
ta mea beatos aplłos
petrum ⁊ paulum ⁊

Expanded text:
autem ipsi Deo meo omnipotenti valde humiliter gratias ago, quod concessit in vita mea beatos apostolos Petrum et Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
tris nimis proten¬
sa corpus regiim
deformaret. Com¬
mode ualitudinis.
ut qui nunquam
aliquo morbo peri¬
culoso preter in extre¬
mo decubuerit. exerci¬
tio nemoꝵ adeo de¬
ditus. ut sicut pre¬
dixi multa milia
eiectis habitatoribꝰ
siluescere iuberet.
in quib a ceteris
negotiis auocatus
animum remitte
inibat. natale do¬
mini apud gloece¬
stram. pascha apd̃
Wintoniam. pen¬
tecosten apud West¬
monasterium a¬
gens quot annis
quib in anglia
morari liceret. Os
eo cuiuscumq pro¬
fessionis magna¬
tes regium edictũ
accersiebant. ut ex

Expanded text:
tris nimis protensa corpus regium deformaret; commodae valetudinis, ut qui nunquam aliquo morbo periculoso praeter in extremo decubuerit; exercitio nemorum adeo deditus, ut sicut praedixi multa millia ejectis habitatoribus silvescere juberet, in quibus, a caeteris negotiis avocatus, animum remitterinibat; Natale Domini apud Gloecestram, Pascha apud Wintoniam, Pentecosten apud Westmonasterium agens quotannis quibus in Anglia morari liceret: omnes eo cujuscunque professionis magnates regium edictum accersiebat, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
a coempta. danemar¬
chiam solere mitt̾e.
puellas presertim
quas decus ⁊ etas p̾-¬
ciosiores facerent. ut
earum deformi com¬
mertio.cumulos o¬
pum aggeraret. Pt
eius obitum aliam
duxit.cuius genus ni
comperi de qua lib̾os
tulit᷑. haroldum sun¬
anum. tostinum. Wul¬
nodum. gircham. leo¬
fuinum. Haroldus
post eduuardũ rex
aliquot mensib fu

Expanded text:
a coempta, Danemarchiam solere mittere, puellas praesertim quas decus et aetas pretiosiores facerent, ut earum deformi commercio cumulos opum aggeraret. Post ejus obitum aliam duxit, cujus genus non comperi; de qua liberos tulit, Haroldum, Swanum, Tostinum, Wulnodum, Girtham, Leofwinum. Haroldus post Edwardum rex aliquot mensibus fu
Abbreviated transcription (Latin):
uirando defenderet.
Et hoc fecit coram scĩ
petri altare. S facto
uiramento cecidit co¬
ram altari. ⁊ mani¬
b famuloꝵ suoꝵ por¬
tatus est ad scolam
nocte uitam finiuit.
Et tunc aplicus ad
nos remisit:⁊quid
de eo ageretur a nob
consuluit. an cum ce¬
teris xp̃ianis corpus
illuis poneretur. Hiis
peractis ⁊ nobis re¬
nunciatis: optim a¬
tes nostre regionis.

Expanded text:
urando defenderet. Et hoc fecit coram sancti Petri altari, sed facto iuramento cecidit coram altari, et manibus famulorum suorum portatus est ad scolam nocte uitam finiuit. Et tunc apostolicus ad nos remiside eo ageretur a nobis consuluit, an cum ceteris Christianis corpus illius poneretur. His peractis et nobis renunciatis, optimates nostre regionis
Abbreviated transcription (Latin):
non eẽ suspires. Is
fuit hardinigus no¬
mine apud anglos
non itã reconditis
natalib procreatus
a puero scireburnie
monachus. S cum
adolescentem seculi
urtica sollicitaret:

Expanded text:
non esse suspires. Is fuit Hardingus nomine apud Anglos, non ita reconditis natalibus procreatus. A puero Scireburniae monachus; sed cum adolescentem seculi urtica sollicitaret
Abbreviated transcription (Latin):
Plures capti.⁊seui¬
cia sarracenorum
dilaniati. Inde cesa¬
ream palestine.bal¬
diunus totis iurib
⁊ obfirmato robore
obsidens.cum ude¬
ret ciuium ꝑtinaci¬
am.⁊expugnandi
difficultatem ma¬
chinas compagina¬
ri fecit. Facte ergo pe

Expanded text:
plures capti, et saevitia Saracenorum dilaniati. Inde Caesaream Palestinae Baldewinus totis viribus et obfirmato robore obsidens, cum videret civium pertinaciam et expugnandi difficultatem, machinas compaginari praecepit: factae ergo pe
Abbreviated transcription (Latin):
principib gentis ur̃e
⁊uniu̾so populo dei
edisserit. nequa quam
in orthodoxa eoꝵ do¬
ctrina quippiam eoꝵ¬
resistere debeatis.do

Expanded text:
principibus gentis vestrae, et universo populo Dei, edisserit, nequaquam in orthodoxa eorum doctrina quippiam resistere debeatis, Do
Abbreviated transcription (Latin):
iudisti anicula est
nitas ista eut situ
decrepita. cuius iã
uetustate quassa
menia. ⁊ iicinam
riunam minantia.
reparatorem deside¬
rant. S tu eã mu-¬
ris reformans ⁊opi¬
gnies tuo. ⁊ regna

Expanded text:
idisti anicula est civitas ista, aevi situ decrepita; cujus jam vetustate quassa moenia, et vicinam ruinam minantia, reparatorem desiderant. Sed tu eam muris reformans et opignies tuo, et regna
Abbreviated transcription (Latin):
anselmus archiep̾c
ista corrigere conatꝰ.
s societate suffraga¬
neoꝵ suoꝵ destitutus.
sponte discesserit. ne¬
quicie temporis ce

Expanded text:
Anselmus archiepiscopus ista corrigere conatus, sed societate suffraganeorum suorum destitutus, sponte discesserit, duritiae temporis ce
Abbreviated transcription (Latin):
sto perpetratis. thea¬
trum efficitur domus¬
nes.trucidantur se¬
nes.depopulatur ci-¬
uitas. diriuint᷑ a fun-¬
damentis menia. Huiꝰ¬

Expanded text:
sto perpetratis, theatrum efficitur Dei domusnes, trucidantur senes, depopulatur civitas, diruuntur a fundamentis moenia.
Abbreviated transcription (Latin):
fenestram cenaculi
despiciens uidit cleri¬
cum equitantem.
Primo quod uisu he¬
betatus. s rediligentiꝰ
explorata. pudore ⁊
indignatione obinu¬
tuit. Int̾ea hesitanti
utrum pc̃cm impu¬
nitum dimitteret. ł
peccantes honeste re

Expanded text:
fenestram coenaculi despiciens videt clericum equitantem: primo quidem visu hebetatus, sed, re diligentius explorata, pudore et indignatione obmutuit. Interea haesitanti utrum peccatum impunitum dimitteret, vel peccantes honeste re
Abbreviated transcription (Latin):
nulla fuit penis il¬
luuies. que non cõ¬
tinuo uel ducum
austeritate uel epi¬
scopoꝵ sermone cor¬
rigeretur. Nulla
predandi ꝑ terras
nulla inter se con¬
trouersia que non
facile mediatorũ
uidicum cognitio¬
ne recideretur.
Q uapropter quia
tam ordinati exer¬
citus laus ad pre¬
latoꝵ redundat
gloriam.singuloꝵ
procerum facta ⁊

Expanded text:
nulla fuit penis illuvies, quae non continuo vel ducum auctoritate vel episcoporum sermone corrigeretur. Nulla praedandi per terras nulla inter se controversia quae non facile, mediatorum judicium cognitione, recideretur. Quapropter, quia tam ordinati exercitus laus ad praelatorum redundat gloriam, singulorum procerum facta
Abbreviated transcription (Latin):
hiis ⁊ huiusmodi rob̃¬
tus dux tertorib ppłm
frenans:tum ob amo¬
rem iusticie quem di¬
rat. tum pro subditoꝵ
concordi ⁊quieta uita.
tum pro sui honoris
tranquillo statu.duca¬
tum sibi a deo attributũ.
temꝑe longeuo pacifice

Expanded text:
His et hujusmodi Rollo dux terroribus populum frenans, tum ob amorem justitiae, quem dibus, tum pro subditorum concordi et quieta vita, tum pro sui honoris tranquillo statu, ducatum sibi a Deo attributum tempore longaevo pacifice
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sydonem. ⁊ acha¬
ronem.⁊caypham.
⁊cesariam palestine
transeuntes.ibi a dex¬
tra dimittentes mari¬
tima peruenerunt
ramulam. a quib

Expanded text:
 Sydonem, et Acaronem, et Caipham, et Caesaream Palestinae transeuntes, ibi a dextra dimittentes maritima, pervenerunt Ramulam; a quib
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginem expresse
locutam. clericos eo¬
rumq fautores con¬
fudisse. S adhuc nõ
sedatis animis: calne
consilium indictum.
Ybi cum in cenaculo
absente propter etatẽ
rege.considentib to¬
cius anglie senatori-¬
b. magno conflictu ⁊
controuersia res age¬
retur. ⁊ ualidissimũ
illum eccłe murum
dunstanum dico. ml

Expanded text:
maginem expresse locutam clericos eorumque fautores confudisse: sed, adhuc non sedatis animis, Calnae concilium indictum; ubi cum in coenaculo, absente propter aetatem rege, considentibus totius Angliae senatoribus, magno conflictu et controversia res ageretur, et validissimum illum Ecclesiae murum, Dunstanum dico, m
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ uirtute prouintia
que hantunscire dicit᷑.
in obsequio detenta. Ue¬
rum cum nec sic cessa¬
ret.⁊nece cuiusdam
cũ brani. qui fide¬
lissume sibi adhese¬
rat. ceteros in exiciũ
.sui armasset: ad ab¬
dita ferarum spelea

Expanded text:
 virtute provincia quae Hamtunscire dicitur in obsequio detenta . Verum cum nec sic cessaret, et nece cujusdam Cumbrandi, qui fidelissime sibi adhaeserat, caeteros in exitium suum armasset, ad abdita ferarum spela
Abbreviated transcription (Latin):
nationes angloꝵ pre¬
ter northanimbros ⁊¬
tinuis uictoriis domi¬
tas sub iugum traxit.
Et ut externoꝵ quoq
familiaritatem ascisce
tiis sibi conciliauit. Tũ
uero francoꝵ contur¬
bernio gens eatenus
barbarã. ad unas con¬
suetudines confederata
siluestres animos in
dies exuere.⁊ ad leuio¬
res mores declinare. his
addebatur letardi ep̃i
qui cum regina uene¬
rat celebs ad modum
uita: qua regem ad
xp̃i domini cõgnitionẽ
etiam tacens inuita¬
bat. Quo factum est:
ut postea beato augu¬
stino predicanti regi¬
us animus iam emol¬
litus facile cederet.⁊ pri¬
mus de numero patrũ
suoꝵ sacris sacrilegis
renuntiaret: ut quõs

Expanded text:
nationes Anglorum praeter Northanimbros continuis victoriis domitas sub jugum traxit; et, ut exterorum quoque familiaritatem asciscertiis sibi conciliavit. Tum vero Francorum contubernio gens eatenus barbara ad unas consuetudines confoederata, silvestres animos in dies exuere, et ad leviores mores declinare. His addebatur Letardi episcopi, qui cum regina venerat, caelebs admodum vita, qua regem ad Christi Domini cognitionem etiam tacens invitabat: quo factum est, ut postea beato Augustino praedicanti regius animus jam emollitus facile cederet, et primus de numero patrum suorum sactis sacrilegiis renunciaret ; ut quos
Abbreviated transcription (Latin):
wellis ep̃c. Tercius:
nepos eius dunstanꝰ.
Quartus: egelgarus.
qui noui monasterii
wintonie abbas pri¬
mus. deuide cicestren¬
sis ep̃c. Quintus: sy¬
ricus. qui factus ar¬
chiep̃c nutricule sue.
uii. dedit pallia. de
quib in anniuersa¬
rio suo tota antiqua

Expanded text:
Wellis episcopus; tertius nepos ejus Dunstanus; quartus Ethelgarus, qui novi monasterii Wintoniae abbas primus, deinde Cicestrensis episcopus; quintus Siricus, qui factus archiepiscopus nutriculae suae septem dedit pallia, de quibus in anniversario ejus tota antiqua
Abbreviated transcription (Latin):
nemarchiam ⁊ hi¬
berniam profugerãt.
⁊ ualida cõngregata
manu terciõ añno
redierant.anglige¬
nam exercitum. ⁊
ducem obiecit. nor¬
mannos feriari ꝑ¬
mittens ingens si¬
bi leuamen proui¬
dens. utrilibet uin¬
cerent.Nec enun

Expanded text:
nemarchiam et Hiberniam profugerant, et valida congregata 429 manu tertio anno redierant, Angligenam exercitum et ducem objecit, Normannos feriari permittens; ingens sibi levamen providens, utrilibet vincerent. Nec eu
Abbreviated transcription (Latin):
rela archiep̃i ebora¬
censis de clamore ĩ
Wigornensem. ⁊
dorcãcestrensem epi¬
scopos decisa ⁊ sopi¬
ta est. Namq di¬
cebat eos sue dicioni
subiacere debere. Q

Expanded text:
rela archiepiscopi Eboracensis de clamore in Wigornensem et Dorcacestrensem episcopos decisa et sopita est, namque dicebat eos suae ditioni subjacere debere; q
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur compet̾ͬe.
Itaq tyrocinium ru¬
dimentoꝵ in scolis
transegit litteralib.
⁊ libroꝵ mella adeo
auidis medullis ĩ¬
didit. ut nulli post¬
ea belloꝵ tumultꝰ.
nulli curarum me¬
tus. eas illustri ani¬
quamuis ipse nec
multum palam le¬
geret.nec nisi sum¬
misse cantitaret. Eu¬
erunt tamen ei ut
uere confirmo litt̾e
quamius tumultu¬
arie libate. magna

Expanded text:
videretur competere. Itaque tyrocinium rudimentorum in scholis egit literalibus, et librorum mella adeo avidis medullis indidit, ut nulli postea bellorum tumultus, nulli curarum motus, eas Quamvis ipse nec multum palam legeret, nec nisi summisse cantitaret; fuerunt tamen ut vere confirmo literae, quamvis tumultuarie libatae, magna
Abbreviated transcription (Latin):
tissima mustum fra¬
trem consiliis iuua¬
re. in urbib extruen¬
dis non minus ua¬
lere.non discernas po¬
tiore fortuna uł ur¬
tute. aut mulier iu¬
ros domesticos prote¬
geret.alienos terreret.
Decessit germanum
quinquennio.sepul

Expanded text:
tissima multum fratrem consiliis juvare, in urbibus exstruendis non minus valere; non discernas potiore fortuna an virtute ut mulier viros domesticos protegeret, alienos terreret. Decessit ante germanum quinquennio, sepul
Abbreviated transcription (Latin):
breui complices suos
effecisse. Eus consilio
ferreum uncum ad
nature requisita sedẽ¬
ti. in locis ꝑo. esterio¬
rib adegisse. Frater
euis ex matre eduiui

Expanded text:
brevi complices suos effecisse. Ejus consilio ferreum uncum, ad naturae requisita sedenti, in locis posterioribus adegisse. Frater ejus ex matre Edwiu
Abbreviated transcription (Latin):
si alter occumberet.
alter infirmior rema¬
neret. cum nullus
fratrum preter ip̃os
suꝑeẽt. S ⁊ trium̃ mi¬
lium marcarum pro¬
nussio. leuem comitis
ut procinctu soluto de
tanta peccuma menti
blandiretur sue. Qs
ille posteriori statim
anno uoluntati regi¬
ne libens quod illa
peteret condonauit.
osteriori anno
rebellauit robertus

Expanded text:
si alter occumberet, alter infirmior remaneret, cum nullus fratrum praeter ipsos superesset. Sed et trium millium marearum promissio lenem comitis ut, procinctu soluto, de tanta pecunia menti blandiretur suae, quam ille posteriori statim anno voluntati reginae libens, quod illa peteret, condonavit. § 396. Posteriori anno rebellavit Robertus
Abbreviated transcription (Latin):
eius ip̃a diemoritur.
totaq carnotena urbᷤ
incendio consumitur.
belli regressus. mortu¬
osq repperiens: miseri

Expanded text:
ejus ipsa die moritur, totaque Carnotena urbs incendio consumitur. e ad campum belli regressus mortuos reperit, et miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑior sermo nõ
occuluit.
Quapropter pater¬
na benedictione ⁊
materna hereditate
simul ⁊ multiplici¬
b thesauris nixus
suꝑcilium gernano¬
rum parum facie¬
bat. utriq uel assi¬
stens uel aduersans

Expanded text:
ut superior sermo non occuluit. Quapropter paterna benedictione et materna haereditate, simul et multiplicibus thesauris nixus, supercilium germanorum parum faciebat, utrique vel assistens vel adversans
Abbreviated transcription (Latin):
nias aspirabat᷑. Tũc
legittimis uxorib ex¬
clusis. multi contrahe¬
bant diuortium. ali¬
enum expugnantes
matruonium. Qre

Expanded text:
nias aspirabat. Tunc, legitimis uxoribus exclusis, multi contrahebant divortium, alienum expugnantes matrimonium; q
Abbreviated transcription (Latin):
redire.Tunc illa occa¬
sionem aucupata: le¬
tumq subridens:⁊ u¬
bi sunt inquit domi¬
strepitus. ubi aulea si

Expanded text:
ratur. Tunc illa occasionem aucupata, laetumque subridens: « Ubi sunt, inquit, domistrepitus, et aulaea Si
Abbreviated transcription (Latin):
erubesceret.nec mori
timeret. Illic non reue¬
ritus aspectus homi¬
num. istic occultum di
equanimiter expectãs
arbitrium. Sepe ui do

Expanded text:
erubesceret, nec mori metueret; hic non reveritus aspectus hominum, illic occultum Dei aequanimiter expectans arbitrium. Saepe, vi do
Abbreviated transcription (Latin):
cum parilib adole¬
uit annis. Nam
ita ⁊ a patre inscitu¬
tus eram. ut si ad di¬
uersa declinarem stu¬
dia. eẽt anime dispẽ¬
dium.⁊fame pericu¬
lum. Quo circa me¬
Imor sententie. cupi¬
as quodcumq neces¬
se est. extorsi iuuentu¬
ti mee. ut libenter uel¬
lem quod non uelle
honeste non possem.

Expanded text:
cum parilibus adolevit annis: nam et ita a patre institutus eram, ut, si ad diversa declinarem studia, esset animae dispendium, et famae periculum. Quocirca memor sententiae, « Cupias quodcunque necesse est, » extorsi juventuti meae ut libenter vellem quod non velle honeste non possem.
Abbreviated transcription (Latin):
modi boni odoris floscu¬
lus. in laicali habitu
redolens gemma xp̃i
egritudine corporis ce¬
pit uehementer aggra¬
uari. conuocatoq ro¬
dulfo comite suo equi

Expanded text:
modi boni odoris flosculis in laicali habitu redolens gemma Christi, aegritudine corporis coepit vehementer aggravari. Convocatoque Rodulfo comite, suo equi
Abbreviated transcription (Latin):
Dubium certamen fu-¬
pro gloria. summa ope
conantib. Taudem
dui cũctata uctoria.
in iustiorem partem
declinauit. Ita miser
ille nequaquam forti¬
ter faciens animam

Expanded text:
dubium certamen fupro gloria, summa ope conantibus: tandem diu cunctata victoria in justiorem partem declinavit. Ita miser ille, nequidquam fortiter faciens, animam
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosi regis an¬
gloꝵ ⁊ducis nor¬
cepto eusdem ale¬
xandri pape annu¬
ente eodem rege ĩ
de primatu quem
lanfrancus dorob̾¬
nensis archiep̃c su¬
per eboracensem
ecclesiam iure sue
ecclesie proclama¬
bat. ⁊ de ordinatio¬
nib quorumdam
quem specialiter ꝑ¬
tinerent. certum mi¬
tandem aliquan¬
do diuersis diuersa¬
rum scripturarum
auctoritatib pro¬
batum atq osten¬
sum est. quod ebora¬
censis ecclesia cantu¬
ariensi debeat sub¬
iacere. eiusqz archi¬
ep̃i. ut primatis to¬
tius brittanne dis¬
positionib in hiis
que ad xp̃ianam
religionem ꝑtinẽt
in omnib obedire.

Expanded text:
gloriosi regis Anglorum et ducis Noraecepto ejusdem Alexandri papae, annuente eodem rege, inde primatu, quem Lanfrancus Dorobernensis archiepiscopus super Eboracensem Ecclesiam jure suae Ecclesiae proclamabat, et de ordinationibus quorumdam quem specialiter pertinerent certum mitandem aliquando diuersis diuersarum scripturarum auctoritatibus probatum atque ostensum est quod Eboracensis aecclesia Cantuariensi debeat subiacere, eiusque archiepiscopi ut primatis totius Britanniae dispositionibus in iis que ad christianam religionem pertinent in omnibus oboedire.
Abbreviated transcription (Latin):
ringia quasi regnũ
lotharii dicitur. ⁊ in
tota ytalia cum ro-¬
ma. In extremo ui-¬
te aduersa ualitudi¬
ne uexatus. seculo re¬
nuntiauit. uir omni

Expanded text:
ringia quasi regnum Lotharii dicitur, et in tota Italia cum Roma. In extremo vitae adversa valetudine vexatus, seculo renunciavit; 154 vir omni
Abbreviated transcription (Latin):
Cunctis ad audiendũ
erectis. ipse contractis
undecumq auxiliis.
exploratoribq premis¬
sis de sede barbarorum
certior redditus. eosq
repente adorsus: incre

Expanded text:
Cunctis ad audendum erectis, ipse, contractis undecunque auxiliis, exploratoribusque praemissis, de sede barbarorum certior redditus, eosque repente adorsus, incre
Abbreviated transcription (Latin):
nostris quasi prouo¬
lutus ego ⁊ .xii. cauo¬
nici mei genib ur̃is
fuissemus. promitti¬
mus deum clementẽ
orare pro uobis. Et
modo reliquias quaᷤ

Expanded text:
nostris, quasi provolutus ego et duodecim canonici mei genibus vestris fuissemus, promittimus Deum clementem orare pro vobis. Et modo reliquias, qua
Abbreviated transcription (Latin):
pulit:flandrensib ab
eius fidelitate auulsis.
Qui indecenter a suis
destitutus. normanno¬
rum ducem festinant̾
aggreditur. suffragiũ

Expanded text:
pulit, Flandrensibus ab ejus fidelitate avulsis. Qui indecenter a suis destitutus, Northmannorum ducem festinanter aggreditur, suffragiu
Abbreviated transcription (Latin):
in primo francoꝵ
aduentu oppidani
exploratis õmniũ
ducum nostrorum
morib ipsum in
patronum elegere.
quod multi eõ ante¬

Expanded text:
in primo Francorum adventu oppidani, exploratis omnium ducum nostrorum moribus, ipsum in patronum elegere, quod multi, eo ante
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑitissimi quiq in
nobis dicunt quod
contra canones. ⁊apo¬
stolica statuta que no¬
bis a patre beatissĩo

Expanded text:
ac peritissimi quique in nobis dicunt, quod contra canones et apostolica statuta, quae nobis a patre beatissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ricardo. cum exercitu
normannoꝵ copioso.
antisiodoꝵ tam diu ob¬
sedit.donec landricum
cum urbe obsidib sũp

Expanded text:
Richardo cum exercitu Northmannorum copioso, Autisiodorum tandiu obsedit, donec Landricum cum urbe, obsidibus sump
Abbreviated transcription (Latin):
indigenarum ore.
quam nostro stilo pĩ¬
guntur.
¶Propter hoc tota
europa laudes eius
predicabat: uirtutẽ
in celum ferebat. Ee¬
lices se reges alient

Expanded text:
indigenarum ore quam nostro stylo pinguntur. § 135. Propter haec tota Europa laudes ejus praedicabat, virtutem in coelum ferebat: felices se reges alien
Abbreviated transcription (Latin):
impendere. Ille solitꝰ
salutem suam mu¬
ris committere. non
in hostem excurrere.
lundonie degebat ꝓp¬
ter proditores ut aie¬
bat nusquam proce

Expanded text:
impendere. Ille solitus salutem suam muris committere, non in hostem excurrere, Londoniae degebat propter proditores, ut aiebat, nusquam proce
Abbreviated transcription (Latin):
sent qui eas abriꝑent.
Elemosinis intentus.
priuilegia ecclesiarũ
sicut pater statuerat
roborauit. ⁊ trans ma¬
re romamn.⁊ ad sanc

Expanded text:
sent qui eas abriperent. Eleemosynis intentus privilegia ecclesiarum, sicut pater statuerat, roboravit; et trans mare Romam, et ad Sanc
Abbreviated transcription (Latin):
nnis
abhinc trib emẽ¬
sis. henricus burgundi¬
onum dux moritur
absq liberis. robertum
francoꝵ regem sui du¬
catus relinquens here
dricum intra antisiodo¬
rebellandum. Quoꝵ¬

Expanded text:
nnis abhinc tribus emensis, Henricus Burgundionum dux moritur absque liberis, Robertum Francorum regem sui ducatus relinquens haerem intra Antisiodorebellandum su
Abbreviated transcription (Latin):
ges immaturas mes¬
ses coaluerant.Eamu¬
la est cuutatula mu¬
ro inliga. beati ge¬
orgii si fame credimꝰ
martyrii conscia. Cu¬
ius ibi ab antiquo
fundatam ecclesiam
turci non nichil de¬
formauerant. tunc
metu francoꝵ subrep

Expanded text:
ges in maturas messes coaluerant. Ramula est civitatula, muro indiga, beati Georgii, si famae credimus, martyrii conscia; cujus ibi ab antiquo fundatam ecclesiam Turci nonnihil deformaverant, tunc metu Francorum, subrep
Abbreviated transcription (Latin):
rarentur in ecclesia.
inter cubicularios
archiep̃i ⁊ abbatis iur¬
guim agitatum. utro¬
rum dominus iuxta

Expanded text:
rarentur in ecclesia, inter cubicularios archiepiscopi et abbatis jurgium agitatum utrorum dominus juxta
Abbreviated transcription (Latin):
dies pugne illucesce¬
bat . transfuga uilis
ad hostes concessit::
prius ꝑ nuntios mo¬
nitos quod cauerent.
⁊ quamius pro cul¬
pa ꝑfidie filium eiꝰ
rex excecari iusserit:
iterum rediit. iterum¬
q defecit. Northã¬
nimbria tota popu

Expanded text:
dies pugnae illucescebat transfuga vilis ad hostes concessit, prius per nuncios monitos quid caverent; et quamvis pro culpa perfidiae filium ejus rex excaecari jusserit, iterum rediit, iterumque defecit. Northanhimbria tota popu
Abbreviated transcription (Latin):
limina enucleatim
retexere: Altioris st̃
ista negocii. ⁊ ociosi¬
oris animi. Uix ħ
auderet uel cicero
in prosa. cuius ado¬
bat sales latinitas

Expanded text:
limina, enucleatim retexere? altioris sunt ista negotii et otiosioris animi. Vix haec auderet vel Cicero in prosa, cujus adorat sales tota Latinitas
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ in altum cum
reliquiis prouectus:
ab oriente usq in
austrum mari brit¬
tannie circuito ad
sanduuic applicuit.

Expanded text:
tus, et in altum cum reliquiis provectus, ab oriente usque in austrum mari Britanniae circuito, ad Sandwic appulit.
Abbreviated transcription (Latin):
mum uectigal pen¬
sitaret.S ille ut cre¬
ditur pro serri iniu¬
ria ⁊ cyboꝵ media
beneficio oportun e
mortis post triduũ
perpetue ignominie
exemptus est.Tum
martellus cui ne ꝙͥ

Expanded text:
um vectigal pensitaret: sed ille, ut creditur, pro ferri injuria et ciborum inedia, beneficio opportunae mortis post triduum perpetuae ignominiae exemptus est. Tum Martellus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
stria abbatis accederet
fauori pontificis: tunc
res monasterii in im¬
mersum efferri. tunc
monachi undiq con

Expanded text:
stria abbatis accederet 44 favori pontificis, tunc res monasterii in immensum efferri, tunc monachi undique con
Abbreviated transcription (Latin):
eisq semꝑ numero ⁊
preliandi scientia pre¬
starent. Ita hostes mi¬
litib contemptui. re¬
gi risui erant. Deniq
noui qui ductu cuius¬
dam ad eluuoldi filii

Expanded text:
eisque semper numero et praeliari scientia praestarent. Ita hostes militibus contemptui, regi risui erant. Denique novi, qui ductu cujusdam Aethelwoldi filii
Abbreviated transcription (Latin):
Ihis uerbis le¬
gis. sap̃iam ⁊ pieta¬
tem eus. in dei reb
suscipere par est. Sa¬
pientiam: quod ani¬
maduerteret iuue¬
nis presertim non
ẽẽ deo gratiosum.
de rapina deo holo¬
caustum. Pietãtem:
quod munus ultio¬
ne diuina collatũ:
ip̃i potissimum deo

Expanded text:
his verbis regis sapientiam, et pietatem ejus in Dei rebus, suspicere pars est: sapientiam, quod animadverteret, juvenis praesertim, non esse Deo gratiosum de rapina holocaustum; pietatem, quod munus, ultione divina collatum, Deo potissimum no
Abbreviated transcription (Latin):
dibrio fuisse willelmo.
Coactis itaq omni¬
b uirib ⁊ copiis bi¬
pertitis. totam inun¬
dauit normanniam.

Expanded text:
dibrio fuisse Willelmo; coactis itaque omnibus viribus, et copiis bipartitis, totam inundavit Normanniam
Abbreviated transcription (Latin):
dam abbatem misimꝰ.
Atille accipiens lega¬
tionem ip̃am. segnit᷑.
unmo insipienter de¬
duxit sed modo tibi

Expanded text:
dan abbatem misimus; at ille, accipiens illam legationem, segniter, imo insipienter, deduxit. Sed modo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Willelmo cucurrerat.
tunc quoq ianuas
adolescentie pariter
urgebant. conuictus
familiaritatem. fa¬
miliaritas amicicias
parauerat. Huc acce

Expanded text:
Willelmo cucurrerat, tunc quoque januas adolescentiae pariter urgebant. Convictus familiaritatem, familiaritas amicitias paraverat. Huc acce
Abbreviated transcription (Latin):
barbaroꝵ ircuptioni¬
b. atq hostili gladio
concidere:piget referre
nobilissimoꝵ cenobioꝵ.
tam uroꝵ quam fe¬
minarum. deo deuote

Expanded text:
barbarorum irruptionibus atque hostili gladio concidere? Piget referre nobilissimorum coenobiorum, tam vivorum quam feminarum Deo devote
Abbreviated transcription (Latin):
uita dampno proĩ¬
cialium comparans
militum. Secundus
patri quam fratri
morigeratior. inui¬
ctum animum int̾
aduersa ⁊prospera
rexit.Cuius si expe¬
ditiones attendas
ig¬
nores cau

Expanded text:
ita damno provincialium comparans favorem militum. Secundus, patri quam fratri morigeratior, invictum animum inter adversa et prospera rexit: cujus si expeditiones attendas, ignores cau
Abbreviated transcription (Latin):
non minus decoquere¬
tur ualitudine. Cum¬
q morb increscens.
iam quateret uitalia.
socio ad se delato. solo
nutu ualedixit. Sed
nec ille prestantius
ualuit rependere offi¬
cium ut pote qui pro¬
pinquiorem tendebat
ante benedictum defun-¬
ctus est. Successit celfri

Expanded text:
non mitius decoqueretur valetudine. Cumque morbus increscens jam 83 quateret vitalia, socio ad se delato solo nutu valedixit. Sed nec ille praestantius valuit rependere officium, utpote qui propinquiorem tendehat ante Benedictum defunctus est. Successit Chelfri
Abbreviated transcription (Latin):
ob paruam occasum¬
culam in transione
precepti herilis .xxu.
secundos euentus tur¬
ꝑi fine fortuna conclu¬
sit.dum tanti regni

Expanded text:
ob parvam occasiunculam in transgressione praecepti herilis, viginsecundos eventus turpi fine fortuna conclusit, dum tanti regni
Abbreviated transcription (Latin):
positum accidit. Ui¬
sam enim adeo inar¬
sit: ut dissimulato
odio comitem in sil¬
uam wereuuelle gr̃a
uenandi accitum. ia¬
culo traiceret. Ubi

Expanded text:
positum accidit. Visam enim adeo inarsit, ut, dissimulato odio, comitem in sylvam Werewelle, gratia venandi accitum, jaculo trajiceret. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tum promouerit.Cete¬
rum horret animus
meminisse impieta¬
tis. quam in beatissi¬
mum wilfridum gͣs¬
satus euomuit: quan¬
do bonitatis illuis ⁊¬
nausiam concipiens.
patriam clarissimo
lumine uiduauit. Idẽ
in supplices proteruꝰ.
quo morbo tyrannoꝵ

Expanded text:
tum promoverit. Caeterum, horret animus meminisse impietatis quam in beatissimum Wilfridum grassatus evomuit, quando, bonitatis illius nauseam concipiens, patriam clarissimo lumine viduavit. Idem in supplices protervus, quo morbo n
Abbreviated transcription (Latin):
Iacentis femur un
nilitum gladio
proscidit. Unde a
Willelmo ignomi¬
nie notatus quod¬
ad rem ignauam
⁊ pudendam fecis¬
set. milicia pulsus
est.

Expanded text:
acentis femur unus militum gladio proscidit; unde a Willelmo ignominiae notatus, quod rem ignavam et pudendam fecisset, militia pulsus est.
Abbreviated transcription (Latin):
regionis. quod pater
uester ediiardus ꝑ
luteras se commenda¬
uit consortio frat̾nita¬
tis scĩ sansonis sum¬
mi confessoris. ac le

Expanded text:
regionis, quod pater vester Edgvardus per litteras se commendavit consortio fraternitatis sancti Samsonis summi confessoris ac
Abbreviated transcription (Latin):
latione ciues omnes
effusi. obiuam uad̾t.
Prorupit omnibus
portis turba salutan¬
tium. auctorib mag¬
natib. precipue stĩ¬
gando archiep̃o can

Expanded text:
latione cives omnes effusi obviam vadunt. Prorupit omnibus portis unda salutantium, auctoribus magnatibus, praecipue Stigando archiepisc
Abbreviated transcription (Latin):
sancti Medardi atton¬
so. Qui postea inde
per fugam elapsus
aquitaniam regressus.
multo tempore fugi¬
endo ibi latuit. iterũ¬
q a ranulfo prefecto
per fidem deceptus cõ-¬
prehensus est⁊ ad
karolum adductus.

Expanded text:
sancti Medardi attonso: qui postea inde per fugam elapsus, et Aquitaniam regressus, multo tempore fugiendo ibi latuit, iterumque, a Ranulfo praefecto perfide deceptus, comprehensus est, et ad Karolum adductus
Abbreviated transcription (Latin):
diuerticulũ feci:
puto non inhonestũ.
si dicam quod in sa¬
xonia tempore regis
istius accidit. ⁊ non
adeo notum:ante do¬
minice incarnationis
millesimo duodecuo.
Melius est interim
spaciari in talib: ꝙͣ

Expanded text:
diverticulum feci, puto non inhonestum si dicam quod in Saxonia tempore regis istius accidit, et non adeo notum, anno Dominicae incarnationis millesimo duodecimo. Melius est interim spatiari in talib
Abbreviated transcription (Latin):
dedignabatur: asserẽs
se non inferiorem uł
genere uel uirtute.
S a procerib qui
fide obstricti fuerant.

Expanded text:
dedignabatur, asserens se non inferiorem vel genere vel virtute: sed a proceribus, qui fide obstricti 196 fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
omnesq circumstan¬
tes uiuido ꝑstringẽs
oculo. quis inquit
me deiecit: Musitã¬
tib cunctis. miles au

Expanded text:
omnesque circumstantes vivido perstringens oculo, « Quis, inquit, me dejecit? » Mussitantibus cunctis, miles au
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. Elemosine curã
habuit. transmarinis
ecclesiis multas pos¬
sessiones in angłia
largitus. Nec ul

Expanded text:
tulit: eleemosynae curam habuit: transmarinis ecclesiis multas possessiones in Anglia largitus; nec ul
Abbreviated transcription (Latin):
dolore femina pectus
saucia: continuo de¬
cubuit. Sentiensq
morbum perrepere
ad uitalia: suꝑstites
liberos monachum
⁊ monacham ꝑnici¬
b inuitauit epistoł.
Aduenientes uoce sĩ¬
gultiente alloquitur.
Ego filii quodam me¬
o miserabili fato. de¬
monicis semꝑ artib
inseruii. Ego uitioꝵ
omnium sentina. e¬
go illecebraꝵ magi¬
stra fui. Erat tamen
inter hec mala spes
ur̃e religionis. qui
miseram palparet a¬
nimam. Se me despe¬
rata in uobis recli¬
nabar. Uos propo¬
nebam propugna

Expanded text:
dolore foemina pectus saucia continuo decubuit; sentiensque morbum perrepere ad vitalia, superstites liberos, monachum et monacham, pernicibus invitavit epistolis. Advenientes voce singultiente alloquitur: « Ego, filii, quodam meo miserabili fato daemonicis semper artibus inservii; ego vitiorum omnium sentina, ego illecebrarum magistra fui. Erat tamen, inter haec mala, spes vestrae religionis quae miseram palparet animam; de me desperata, in vobis reclinabar; vos proponebam propugna
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum uno et
xxx̃. annis. nec ignaue
nec unmodeste reg¬
nasset: seu rerũ gło¬
ria elatus quod nich
sibi obiuaturum cre¬
deret. seu potestati sue
metuens contra quã
kineardum sigebrihte

Expanded text:
Nam cum uno et triginta annis nec ignave nec immodeste regnasset, seu rerum gloria elatus, quod nihil sibi obviaturum crederet, seu posteritati suae metuens, contra quam Kineardum Sigebe
Abbreviated transcription (Latin):
tur absoluta propri¬
um locum receperit.
beatam ⁊ undiq li¬
beram participat
fortitudinem.quomo¬
documq diuine natu¬
re in usibilitate com¬
municans. Pemino
ergo functa officio. cor¬
pori uitam ministrat

Expanded text:
tur absoluta, proprium locum receperit, beatam et undique liberam participat fortitudinem, quomodocunque divinae naturae invisibilitati communicans. Gemino ergo functa officio, corpori vitam ministrat
Abbreviated transcription (Latin):
ut beatum se in pri¬
mis astruat. qui ce¬
nobium illius uel
numero uel ualenti
illustrat. Ipsi quoq
reges alioꝵ domini
seruos se illiuis glori¬
antur. ⁊ coronam ei
regiam missitant:
magno si uti uolũt
redimentes commer¬
tio. Exactores uecti

Expanded text:
ut beatum se in primis astruat qui coenobium illius vel nummo vel valenti illustrat. Ipsi quoque reges, aliorum domini, servos se illius gloriantur, et coronam ei regiam missitant, magno si uti volunt redimentes commercio. Exactores vecti
Abbreviated transcription (Latin):
udiens autem elph¬
stannus angloꝵ¬
rex tam magnificam
incliti ducis famam.
legatos illi mittit: orãs
ut ludouicum suum
uidelicet nepotem ka

Expanded text:
udiens autem Elstannus, rex Anglorum, tam magnificam inclyti ducis famam, legatos illi mittit, orans ut Ludovicum, suum videlicet nepotem, Ca
Abbreviated transcription (Latin):
guinem traho.dicen¬
di tale temperamen¬
tum seruabo. bene
gesta quantum cog¬
noscere potui sine fu¬
co palam efferam.
ꝑperam acta quan-¬
sciri. leuiter ⁊ quasi
transeunter atrin

Expanded text:
guinem traho, dicendi tale temperamentum servabo: bene gesta, quantum cognoscere potui, sine fuco palam efferam; perperam acta, quanntiae, leviter et quasi transeunter attin
Abbreviated transcription (Latin):
quum postulatu ut
imperio decedat qd̾
tanto fauore cuuũ
regendum suscepe¬
rit. Hoc nec prouin¬
tialib gratum. nec
¶Ita reuertebant᷑

Expanded text:
quum postulat ut imperio decedat, quod tanto favore civium regendum susceperit; hoc nec provincialibus gratum, nec Ita revertebant
Abbreviated transcription (Latin):
iterum coram dño
papa ⁊ michi ualde
displicere dixi. ꝙ mei
archiep̃i in tantum
angariabantur um-¬
mensitate pecuniaꝵ.
que ab eis exꝑeteba¬
tur dum pro pallio
accipiendo secundũ
morem. apli̾cam se

Expanded text:
iterum coram domino papa, et mihi valde displicere dixi quod mei archiepiscopi in tantum angariabantur immensitate pecuniarum quae ab eis expetebantur, dum pro pallio accipiendo secundum morem apostolicam se