comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligens intelligente in doto
genere p̾stanti. Quocirca intelli¬
gentiam in animo. animũ con¬
cdusit. in corꝑe. Sic ratꝰ ẽ opus illusd
effectum eẽ pulcherrimũ. quãob
causam ñ ẽ cunctandũ ꝓfiteri si
mͦ inuestigari aliquid comectu¬
ra pot̃. hunc mundũ animal eẽ
idq intelligens. & diuina ꝓuidẽ¬
tia constitutũ. Hoc posito qd̃ seqͥt᷑
udendum ẽ cuinam animanti¬
um ds̃. infingendo mundo simi¬
litudinẽ secutus sit. Nullus ꝓfec¬
tocoꝵ quid: que st̃ nob nota ani¬
mantia. Sunt enĩom̃ĩa in q̃uadã
genera partita aut incohata nł¬
la ex parte ꝑfecta. In ꝑfecto aut̃
absoluta simile pulerhĩ eẽ nicħ
pot̃. Cuius gͦ om̃e animal quasi
particula quedam ẽ. suie in singu¬
lis. siue indu̾iso genere cernatur
eiꝰ fimilẽ mundũ ee dicamꝰ. Dñs
gͥ qui anmocernunt᷑ ⁊ ratione
intelligunt᷑ animantes: cõplexu
rationis umtelligentie sic hoĩes
hoc mundo pecudes:.⁊ omĩa quȩ
sub aspectum cadant comphen¬

Expanded text:
intellegens intellegente in toto genere praestantius. Quocirca intellegentiam in animo, animum inclusit in corpore. Sic ratus est opus illud effectum esse pulcherrimum. Quam ob causam non est cunaliquid coniectura potest, hunc mundum animal esse, idque intellegens et divina providentia constitutum. Hoc posito, quod sequitur, videndum est, cuiusnam animantium deus in fingendo mundo similitudinem secutus sit. Nullius profecto id quidem, quae sunt nobis nota animantia; sunt enim omnia in quaedam genera partita aut inchoata nulla ex parte perfecta; imperfecto autem nec absoluto simile pulchrum esse nihil potest. Cuius ergo omne animal quasi particula quaedam est, sive in singulis sive in universo genere cernatur, eius similem mundum esse dicamus. Omnes igitur, qui animo cernuntur et ratione intelleguntur, animantes conplexu rationis et intellegentiae sicut homines hoc mundo et pecudes et omnia, quae sub aspectum cadunt, conprehen
Abbreviated transcription (Latin):
driduo disputata st̃. Morte enĩ con¬
tempta & dolore patiendũ leuato.
adiunximꝰ sedationẽ egritudinis.
Qua nullũ homini malũ maius ẽ &
si enĩ om̃is animi ꝑturbatio grauisẽ
nec multũ differt abamͣ̃tia ita tam̃
cȩteros cum sunt maliqua ꝑturbati¬
one aut metus aut leticie aut cupidi¬
tatis cõmotos mͦ & ꝑturbatos dicere
seros afflictos crumnosos calamitosos.
ltaq ñ fortuito factum uidet᷑ s a te
ratione ꝓpositum. Ut seꝑatim de egri¬
tudine &e de cȩteris ꝑturbationib dis¬
putaremꝰ. I ẽ enĩ fons miseriarũ
& caput. s & egritudinis & reliquoꝵ
animi morboꝵ. Una sanatio ẽ. om̃is
opmabilis eẽ & uoluntarios. Care q̃
suscepi qͦd ita rectum eẽ uideat᷑ hunc
errorem quasi radicẽ om̃ium maloꝵ
stirpitꝰ philosophia se extracturã pol¬
licetur. Demus gͥ nos huic excolendos
patiamurq nos sanari. His enĩ malis
insidentib non mͦ beati. s ciesani qͥdẽ

Expanded text:
adriduo disputata sunt. morte enim conadriduo disputata sunt. morte enim contempta et dolore ad patiendum levato adiunximus sedationem aegritudinis, qua nullum homini malum maius est. etsi enim omnis animi perturbatio gravis est nec multum differt ab amentia, tamen ita ceteros, cum sunt in aliqua perturbatione aut metus aut laetitiae aut cupiditatis, commotos modo et perturbatos dicere seros adflictos aerumnosos calamitosos. itaque non fortuito factum videtur, sed a te ratione propositum, ut separatim de aegritudine et de ceteris perturbationibus disputaremus; in ea est enim fons miseriarum et caput. sed et aegritudinis et reliquorum animi morborum una sanatio est, omnis opinabilis esse et voluntarios ea reque suscipi, quod ita rectum esse videatur. hunc errorem quasi radicem malorum omnium stirpitus philosophia se extracturam pollicetur. demus igitur nos huic excolendos patiamurque nos sanari. his enim malis insidentibus non modo beati, sed ne sani quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ab ipso aut̃ socrate subleuatus.
cũ illa sibi signa s ratione abse deiec¬
ta diceret. Ergo ut optima quisq ua¬
letudine affectus pot̾ inderi ut nat᷑a
ad aliquẽ morbũ ꝓcliuior sic animus
alius ad alia uitia ꝓpensior. Qui aut̃
ñ natura s culpa uitiosi ẽẽ dicuntur
eoꝵ uitia constant ẽ falsis opinionib
rerumbonarũ & malarũ ut sit alius
ad alios motus ꝑturbationesq ꝓcli¬
uior. Inueteratio aut̃ ut incorꝑib e¬
grius depellit̾ quã ꝑturbatio. Citiꝰq
repentinꝰ ocłorum tumor sanat᷑ quã
diuturna lippitudo depellit᷑. S cog¬
nita iam causa ꝑturbationũ que om̃s
oriuntur ex uidiciis opinionum &
uoluntatib sit iam huiꝰ disputatio¬
nis modꝰ. Scire aut̃ uos oportet cogni¬
tis quoad possunt ab homine cognos¬
cibonorũ & malorũ finib nichil a
philosophia posse aut maiꝰ aut utiliꝰ
optari. Quam hec que anobis hoc qͣ¬

Expanded text:
rent, ab ipso autem Socrate sublevatus, rent, ab ipso autem Socrate sublevatus, cum illa sibi sic nata, sed ratione a se deiecta diceret. ergo ut optuma quisque valetudine adfectus potest videri ut natura ad aliquem morbum proclivior, sic animus alius ad alia vitia propensior. qui autem non natura, sed culpa vitiosi esse dicuntur, eorum vitia constant e falsis opinionibus rerum bonarum et malarum, ut sit alius ad alios motus perturbationesque proclivior. inveteratio autem, ut in corporibus, aegrius depellitur quam perturbatio, citiusque repentinus oculorum tumor sanatur quam diuturna lippitudo depellitur. Sed cognita iam causa perturbationum, quae omnes oriuntur ex iudiciis opinionum et voluntatibus, sit iam huius disputationis modus. scire autem nos oportet cognitis, quoad possunt ab homine cognosci, bonorum et malorum finibus nihil a philosophia posse aut maius aut utilius optari quam haec, quae a nobis hoc qu
Abbreviated transcription (Latin):
quis enĩ dubitarit quin egrotatio¬
nes animi qualis est auaricia głe
cupiditas ex eo qͦd magni estumet᷑
ea res exqua animꝰ egrotat oriatur:
unde intelligi debet ꝑturbationem
quoq om̃em eẽ inopinione. Et si
fidentia id est firma animi cõfisio
scientia quedam ẽ ce opinio grauis
ñ temere assentientis. Metus quoq ẽ defi¬
dentia expectati & impendentis mali
Et si spes ẽ expectatio boni. alali expe¬
ctationem eẽ necesse ẽ metum. Ut igit᷑
metus sic relique ꝑturbationes sunt
in malo. Ergo ut constantia scientie
sic ꝑturbatio erroris. ẽ. Qui aut̃ nat᷑a
dicunt᷑ iracundi aut misericordes aut
inuidi aut tale quid ei st̃ constituti
quasi mala ualctudine animi. Sana¬
bile ẽ tam̃ ut socrates dicitur cũ mul¬
ta inconuentu uitia collegisset in cũ
zopirus. qui se naturã cuiusq ex for¬
ma ꝑspicere ꝓfitebatur derisus ẽ a ce¬
teris. Qui illa in socrate uitia agnosce¬

Expanded text:
Quis enim dubitarit quin aegrotatioQuis enim dubitarit quin aegrotationes animi, qualis est avaritia, gloriae cupiditas, ex eo, quod magni aestumetur ea res ex qua animus aegrotat, oriantur? unde intellegi debet perturbationem quoque omnem esse in opinione. Et si fidentia, id est firma animi confisio, scientia quaedam est et opinio gravis non temere adsentientis, metus quoque est diffidentia expectati et impendentis mali, et si spes est expectatio boni, mali expectationem esse necesse est metum. ut igitur metus, sic reliquae perturbationes sunt in malo. ergo ut constantia scientiae, sic perturbatio erroris est. Qui autem natura dicuntur iracundi aut misericordes aut invidi aut tale quid, ei sunt constituti quasi mala valetudine animi, sanabiles tamen, ut Socrates dicitur: cum multa in conventu vitia conlegisset in eum Zopyrus, qui se naturam cuiusque ex forma perspicere profitebatur, derisus est a ceteris, qui illa in Socrate vitia non agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
gere nͥdissipatas animi partis rur¬
sum in suũ locum cogere: Aut roga¬
di orandi st̃. ut siquã hiit ulciscendi
ium differant intempꝰ aliud dũi de¬
feruescat ira. Deferuescere autͣ certe.
significat ardorẽ animi in uita rati¬
one excitatũ. ex quo illud laudatur
arthytȩ qui cũ iulico factus ẽẽt irati¬
or. quo te mͦ inquit accepissem nͥ rra¬
tus eẽm. Ubi sunt gͦ isti qui iracundi¬
am utilem dicunt. pot̾ utilis ẽẽ insa¬
nia: aut naturalem an quicquã ẽẽ
scđm naturam qͦd fit repugnante
ratione. Quomͦ aut̃ sinaturalis ira.
aut alius alio magis iracundus. aut
finem haberet priusquã eẽt ulla ul¬
ciscendi libido. Aut quenquã peni¬
teret qͦd defecisset ꝑiram ut alexan¬
drum regem uidemꝰ. Qui cum int̾¬
emisset clitum familiarem suũ uix
ase manus abstulit tanta uis fuit
penitendi. Quib cognitis quis ẽ qui
dubitet quia hic quoq motꝰ animi
sic totꝰ opinabilis ac uoluntarius:

Expanded text:
gere nisi dissupatas animi partis rurgere nisi dissupatas animi partis rursum in suum locum cogere?—aut rogandi orandique sunt, ut, si quam habent ulciscendi vim, differant in tempus aliud, dum defervescat ira. defervescere autem certe significat ardorem animi invita ratione excitatum. ex quo illud laudatur Archytae, qui cum vilico factus esset iratior, quo te modo inquit accepissem, nisi iratus essem! Ubi sunt ergo isti, qui iracundiam utilem dicunt —potest utilis esse insania?—aut naturalem? an quicquam est secundum naturam, quod fit repugnante ratione? quo modo autem, si naturalis esset ira, aut alius alio magis iracundus esset, aut finem haberet prius quam esset ulta, ulciscendi lubido, aut quemquam paeniteret, quod fecisset per iram? ut Alexandrum regem videmus, qui cum interemisset Clitum familiarem suum, vix a se manus abstinuit; tanta vis fuit paenitendi. quibus cognitis quis est qui dubitet quin hic quoque motus animi sit totus opinabilis ac voluntarius?
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uditio susceptam nͥ uoluntariã
& enĩ sinaturalis amor eẽt & amarent
om̃s &e semꝑ amarent & idem amarẽt.
Neq alium pudor. aliũ cogitatio. ali¬
um sacietas det̾reret. Ira uo que quan
dui ꝑturbat animũ dubitationem
secunt᷑ alternis enĩ uersib intorq̃n¬
tur int̾ fr̃s grauissime contumeliȩ.
Ut facile appareat atrei filios ẽẽ eius
qui meditatur penã in frc̃m nouã.
Maior mͥ moles maius miscendũ ma¬
lum qui illius coracerbũ contunda
& conprimã. Quogͥ hec erunt moles
audi tyestem ipsum. Hortatur me
fr̃ ut meos malis miser mandarem
natos eorũ uiscera apponit. Quid est
enim quo ñ ꝓgrediat᷑ eorũ ira quo
se id est de consiliode ratione de mͣte
horum enĩ potestas in totũ animũ
ẽẽ deboe his aut subtrahendi st̃ ei ĩ
quos impetum conat᷑ facere dũ se ip¬
si colligant. Quid ẽ aut̃ se ipsũ colli¬

Expanded text:
nisi iudicio susceptam, nisi voluntariam. nisi iudicio susceptam, nisi voluntariam. etenim si naturalis amor esset, et amarent omnes et semper amarent et idem amarent, neque alium pudor, alium cogitatio, alium satietas deterreret. Ira vero, quae quam diu perturbat animum, dubitationem secuntur; alternis enim versibus intorquentur inter fratres gravissimae contumeliae, ut facile appareat Atrei filios esse, eius qui meditatur poenam in fratrem novam: Maio/r mihi moles, ma/ius miscendu/mst malum, Qui illi/us acerbum co/r contundam et co/mprimam . quo igitur haec erumpit moles? audi Thyestem: Ipsus hortatu/r me frater, u/t meos mali/s miser Ma/nderem nato/s— eorum viscera apponit. quid est enim quo non progrediatur eodem ira, quo xisse de potestate, id est de consilio, de ratione, de mente; horum enim potestas in totum animum esse debet. His aut subtrahendi sunt ei, in quos impetum conantur facere, dum se ipsi conligant, —quid est autem se ipsum colli
Abbreviated transcription (Latin):
centes. sepe curandꝰ ẽ etiã nouo qͦ¬
dam amore ueterẽ amore tanquã
clauo clauũ eiciendũ putant. Ma¬
x ume aut̃ ãmonendꝰ quantꝰ sit fu¬
ror amoris. Om̃ib enĩ ex animi ꝑ¬
turbationib ẽ ꝑfecto nulla uehe¬
m̃tior ut si iam ipsa illa accusare
nolis. stupra dico &e corruptelas ⁊
adulteria incesta quorũ om̃ium
accusabilis ẽ turpitudo. s ut hȩc
omittas ꝑturbatio ipsa mͣ̃tis ina¬
more feda ꝑse ẽ. Nam ut illa pretͣ¬
eam que ẽ furoris hec ipsa ꝑsese ꝗͣ
habent leuitatem. que uident᷑ eẽ
mediocria: Inuiriȩ. suspitiones.
imimitiȩ. indutiȩ. bellũ. pax rur¬
sum incesta. hec sit ut postules ra¬
tione certa facere. Nichilo plꝰ agas
quam si des oꝑam ut cũ ratione
insanias. hȩc inconstantia mu¬
tabilitasq m̃tis quẽ non ipsa pra¬
uitate deterreat. Est enĩ illud qͦd
in om̃i ꝑturbatione dicit᷑ demon¬
strandum nullam eẽ nisi opmabilẽ

Expanded text:
centes saepe curandus est; etiam novo qucentes saepe curandus est; etiam novo quidam amore veterem amorem tamquam clavo clavum eiciendum putant; maxume autem admonendus est, quantus sit furor amoris. omnibus enim ex animi perturbationibus est profecto nulla vehementior, ut, si iam ipsa illa accusare nolis, stupra dico et corruptelas et adulteria, incesta denique, quorum omnium accusabilis est turpitudo,—sed ut haec omittas, perturbatio ipsa mentis in amore foeda per se est. nam ut illa praeteream, quae sunt furoris, haec ipsa per sese quam habent levitatem, quae videntur esse mediocria, Iniu/riae Suspi/ciones i/nimicitiae indu/tiae Bellu/m pax rursum! ince/rta haec si tu po/stules Ratio/ne certa fa/cere, nihilo plu/s agas, Quam si/ des operam, ut cu/m ratione insa/nias. haec inconstantia mutabilitasque mentis quem non ipsa pravitate deterreat? est etiam illud, quod in omni perturbatione dicitur, demonstrandum, nullam esse nisi opinabilem,
Abbreviated transcription (Latin):
qui nichil absit aut ñ multũ ab in¬
sania qualis inleucadia ẽ. Siquidẽ
si quisquã ds̃ cui ego sum curȩ at
id erat de his om̃ib curandũ quẽ
admodum hic frueret᷑ uoluptate
amatoria. Heu me infelice̾. nichil
uerius. ꝓbet ille. sanus ne es. qui te¬
mere lam̃tare sic insanus uidet᷑ &̾
suis. At quas tragedias fecit. & apol¬
inuoco uosq adeo uenti mundũ
totũ s amorem suũ subleuandũ cõ¬
uersurũ putat uenerẽ unã excludit
ut iniquã. Nam qͥd ego te appellem
uenus eam p̃lubidine negat cura¬
re quicquã. Quasi uͦ ipse non ꝓpt̃
lubidinẽ tanta flagitia ⁊ faciat oe
dicat. Sic gͥ affecto hȩc adhibenda
curatio ẽ. ut & illud qͦd cupiat ostẽ¬
dat quã leue quã contempnendũ
quã nichil sit om̃ino quã facile uł
negligi possit. Adducendꝰ etiam ẽ¬
ñnunquã ad alia studia sollicitu¬
dines curas negoria loci deniq mu¬
tatione tanquã egroti ñ conuales-¬

Expanded text:
qui nihil absit aut non multum ab inqui nihil absit aut non multum ab insania, qualis in Leucadia est: si quidem sit quisquam deus, cui ego sim curae— at id erat deis omnibus curandum, quem ad modum hic frueretur voluptate amatoria! heu me infelicem!—nihil verius. probe et ille: sanusne es, qui temere lamentare? sic insanus videtur etiam suis. at quas tragoedias efficit! Te, Apo/li/nvoco, Vosque a/deo, Venti! mundum totum se ad amorem suum sublevandum conversurum putat, Venerem unam excludit ut iniquam: nam quid ego te appellem, Venus? eam prae lubidine negat curare quicquam: quasi vero ipse non propter lubidinem tanta flagitia et faciat et dicat. —sic igitur adfecto haec adhibenda curatio est, ut et illud quod cupiat ostendatur quam leve, quam contemnendum, quam nnegligi possit; adducendus est etiam non nunquam ad alia studia, sollicitudines, curas, negocia; loci denique mutatione, tanquam egroti non convales
Abbreviated transcription (Latin):
quis aut de ganimedi raptu dubi¬
tat quid poctȩ uelint aut ñ intelli¬
git quid apud curipidẽ & loquat᷑
&e cupiat laus quid deniq homi¬
nes doctissimi &e sũmi poetȩ de se
ipsis & carminib edant & cantib
fortis uir insumma re.p. cognitꝰ qͣ
de uiuenũ amore scripsit alceus. Nã
anacreontis quidẽ tota poesis ẽ ama¬
toria. maxime uͦomium flagrasse
amore reginũ ibi cum apparet ex
scriptis atq hoꝵ om̃ium libidino¬
sos cẽ amores uidemꝰ philo sophi sum
exorti & auctore quidẽ platone quẽ
ñ iniuria dice archus accusat qͥ amo¬
riauctoritatem tribueremꝰ. Stoici
uero & sapientem amaturũ cẽ dict̃
& amorẽ ipsũ conatũ amiciciȩ faci¬
endȩ ex pulcrhitudinis spetie defi¬
niunt. Qui siquis ẽ inrerũ natura
sine solitudine sine desiderio sine
suspirio fit sane. Uacat enĩ om̃i lu¬
bidine. Hec aut̃ de lubidine oratioẽ
sin aut̃ est aliquis amor ut ẽ certe

Expanded text:
quis aut de Ganymedi raptu dubiquis aut de Ganymedi raptu dubitat, quid poëtae velint, aut non intellegit, quid apud Euripidem et loquatur et cupiat Laius? quid denique homines doctissimi et summi poë- tae de se ipsis et carminibus edunt et cantibus? fortis vir in sua re p. cognitus quae de iuvenum amore scribit Alcaeus! nam Anacreontis quidem tota poësis est amatoria. maxume vero omnium flagrasse amore Reginum Ibycum apparet ex scriptis. Atque horum omnium lubidinosos esse amores videmus: philosophi sumus exorti, et auctore quidem nostro Platone, quem non iniuria Dicaearchus accusat, qui amori auctoritatem tribueremus. Stoici vero et sapientem amaturum esse dicunt et amorem ipsum conatum amicitiae faciendae ex pulchritudinis specie definiunt. qui si quis est in rerum natura sine sollicitudine, sine desiderio, sine cura, sine suspirio, sit sane; vacat enim omni libidine; haec autem de libidine oratio est. sin autem est aliquis amor, ut est certe,
Abbreviated transcription (Latin):
ex tragedia princeps ille argo nau¬
tarum tu me amoris magis quã
honoris seruasti gr̃a quid gͦ hic
amor medee quanta miseriarũ ex¬
citauit incendia. Atq ea tam̃ apud
alium poetam patri dicere audoe
s coniugem habuisse Illũ amor
quẽ dederat qui plus pollet poti¬
orq ẽ patre. S poetas ludere sina¬
mus quoꝵ fabulis in hoc flagicio
uersari ipsum uidemꝰ iouem. Ad
magistros uirtutis philosophos
ueniam̃. Qui amorẽ negant stupͥ
eẽ ce in colitigant cũ epicuro nͣ mul¬
tum ut opinio mea fert m̃tiente.
Quis ẽ enĩ iste amor amiciciȩ cur
neq deformem adulescentẽ quisꝙ
uidetur. inquib isti liberi & conces¬
si st̃ amores. Bene gͦ enniꝰ flagitii
principiũ ẽ nudare int̃ ciiis corꝑa.
Qui ut sint qͦd fieri posse uideo pu¬
dici solliciti tam̃ & anxii st̃ eoq ma¬
gis qͦd se ipsi continent ce cohercent.
Atq ut muliebris amores omitam.
quib maiorẽ licentiã natura cõcessit.

Expanded text:
ex tragoedia princeps ille Argonauex tragoedia princeps ille Argonautarum? Tu/ me amoris ma/gis quam honoris se/rvavisti gra/tia. quid ergo? hic amor Medeae quanta miseriarum excitavit incendia! atque ea tamen apud alium poëtam patri dicere audet se coniugem habuisse illum, Amor quem dederat, qui plus pollet potiorque est patre. Sed poëtas ludere sinamus, quorum fabulis in hoc flagitio versari ipsum videmus Iovem: ad magistros virtutis philosophos veniamus, qui amorem negant stupri esse et in eo litigant cum Epicuro non multum, ut opinio mea fert, mentiente. quis est enim iste amor amicitiae? cur neque deformem adulescentem quisquavidetur, in quibus isti liberi et concessi sunt amores. bene ergo Ennius: Fla/giti princi/pium est nudare i/nter civis co/rpora. qui ut sint, quod fieri posse video, pudici, solliciti tamen et anxii sunt, eoque magis, quod se ipsi continent et coërcent. atque, ut muliebris amores omittam, quibus maiorem licentiam natura concessit,
Abbreviated transcription (Latin):
xum exoptans incũ. mͥ sededit quã
hec pulcra putet. ipse iam dicet. for¬
tunã ipsam antcibo fortunis meis.
hȩc leticia quã turpis sit satis ẽ di¬
ligent᷑ attendentem penit᷑ uidere¬
&e ut turpe sit qui ec ferunt se leticia.
Tum cũ fruunt᷑ ueneriis uolupta:¬
tib sic flagitio siqui eas inflãma¬
to anmo concupiscunt. Totus uero
iste qui uolgo appellat᷑ amor. nec
hercule inuenio quo nomine alio
possit appellari tantȩ leuitatis est
ut nichil uideam quod putem cõ¬
ferendum quem cecilius dm̃ qui ñ
summũ putet aut stultũ aut rerͣ
eẽ imꝑitum existumet cui nimanꝰ
sit quem cẽ dem̃tem uelit quẽ saꝑe
quem insanire quẽ in morbũ mi¬
ci. Quem contra amari quem expe¬
ti quẽ arcessiri. Op̃claram em̃datri¬
cem uitȩ poetacam que amorẽ fla¬
gitii &e leuitatis amorem incõcilio
dõꝵ collocandũ putet. De comedia
loquor. Que si hec flagicia nos ꝓba¬
remus nulla eẽt om̃mo quid aut

Expanded text:
xum exopta/ns meum, Mi/hi se dedet. quam xum exopta/ns meum, Mi/hi se dedet. quam haec pulchra putet, ipse iam dicet: Fo/rtunam ipsam antei/bo fortuni/s meis. haec laetitia quam turpis sit, satis est diligenter attendentem penitus videreEt ut turpes sunt, qui ecferunt se laetitia tum cum fruuntur Veneriis voluptatibus, sic flagitiosi, qui eas inflammato animo concupiscunt. totus vero iste, qui volgo appellatur amor—nec hercule invenio, quo nomine alio possit appellari—, tantae levitatis est, ut nihil videam quod putem conferendum. quem Caecilius deum qui non summum putet, aut stultum aut rerum esse imperitum existumat, Cui i/n manu sit, quem e/sse demente/m velit, Quem sa/pere, quem sana/ri, quem in morbum i/nici, Quem co/ntra amari, quem e/xpeti, quem arce/ssier. o praeclaram emendatricem vitae poëticam, quae amo- rem flagitii et levitatis auctorem in concilio deorum conlocandum putet! de comoedia loquor, quae, si haec flagitia non probaremus, nulla esset omnino; quid ait
Abbreviated transcription (Latin):
petur. Tam̃ cachinnatio. cod̃e enim
uitio ẽ ec fusio animi mleticia quo
in dolore contractio. eademq leuita¬
te cupiditas inappetendo qua leticia
infruendo:. ⁊ut nimis afflictio mole¬
stia sic animi leticia elati uire dicant᷑
leues. Et cum inuidere egritudinis
sit malis aut̃ alienis uoluptatẽ cape
leticiȩ utrunq mimanitate & feri¬
tate quadam ꝓponenda castigari so¬
let atq ut confidere decet timere ñ
decet. Sic gaudere decet letari ñ decet.
Qm̃ docendi causa agaudio leticiam
distinguimꝰ. illud iam supradiximꝰ
contractionem animi recte fieri nũ¬
quã posse elationẽ posse. Alit̃ enĩ ne¬
uianus ille gaudet hectori. letus sũ
laudari me abhoste pat̾ alaudato ui¬
ro. Alit ille apud trabeam lena dele¬
nita argento nutũ obseruabit meũ.
quid uelim. quid studeam adueniens
digito impellã ianuã fores patebunt
de inꝓuiso crhysis ubi me aspererit
a lacris obuiam mͥ uenit &e comple¬

Expanded text:
peretur tamen cachinatio. Eodem enim peretur tamen cachinatio. Eodem enim vitio est effusio animi in laetitia, quo in dolore contractio, eademque levitate cupiditas est in appetendo, qua laetitia in fruendo. Et ut nimis afflicti molestia, sic animi elati laetitia jure judicantur leves; et, cum invidere aegritudinis sit, malis autem alienis voluptatem capere laetitiae, utrumque immanitate et feritate quadam proponenda castigari solet; atque ut cavere decet, timere non decet, sic gaudere decet, laetari non decet, quoniam docendi causa a gaudio laetitiam distinguimus; illud iam supra diximus, contractionem animi recte fieri numquam posse, elationem posse. aliter enim Naevianus ille gaudet Hector: Lae/tus sum lauda/ri me abs te, pa/ter, a laudato/ viro, aliter ille apud Trabeam: Le/na deleni/ta argento nu/tum observabi/t meum, Qui/d velim, quid stu/deam. adveniens di/gito impellam ia/nuam, Fo/res patebunt. de i/nproviso Chry/sis ubi me aspe/xerit, A/lacris ob via/m mihi veniet co/mple
Abbreviated transcription (Latin):
nem unares uidetur causam cõtine¬
re om̃is eas ẽc̃ innr̃a potestate om̃is
uiditio susceptas om̃is uoluntarias.
Hic gͥerror ẽ eripiendꝰ hȩc detrahenda
opinatis tolerabilia. sic inbonis seda¬
tiora sunt efficienda ea que magna &
letabilia dicuntur. atq hoc quidẽ cõ¬
mune malorũ & bonoꝵ. Ut si iam dif¬
ficile sit ꝑsuadere nichil carũ rerũ
que ꝑturbent animũ aut inbonis
aut in malis ee habendũ. tam̃ alia ad
alium motũ curatio sit adhibenda.
Aliaq ratione maliuolus alia amator
alia anxius alia timidꝰ corrigendꝰ. at¬
q erat facile sequentem eam rationẽ
que maxime ꝓbatur de bonis ⁊ malis
negare unquã leticia affici posse insi¬
pientẽ qͦd nichilũ quã haberet boni.
S: loquor hic more cõmuni. sint sane
ista bona que putant᷑ honores diuitiȩ
uoluptates. Cętera tam̃ in eis ipsis po¬
tiundis crultans gestiensq leticia tur¬
pis ẽ ut si ridere concessum sit uitu¬

Expanded text:
nem, una res videtur causam continenem, una res videtur causam continere, omnis eas esse in nostra potestate, omnis iudicio susceptas, omnis voluntarias. hic igitur error est eripiendus, haec detrahenda opinatis tolerabilia, sic in bonis sedatiora sunt efficienda ea quae magna et laetabilia ducuntur. atque hoc quidem commune malorum et bonorum, ut, si iam difficile sit persuadere nihil earum rerum, quae perturbent animum, aut in bonis aut in malis esse habendum, tamen alia ad alium motum curatio sit adhibenda aliaque ratione malevolus, alia amator, alia rursus anxius, alia timidus corrigendus. atque erat facile sequentem eam rationem, quae maxume probatur de bonis et malis, negare umquam laetitia adfici posse insipientem, quod nihil umquam haberet boni; sed loquimur nunc more communi. ista bona quae putantur, honores, divitiae, voluptates caeteraque; tamen in eis ipsis potiendis exsultans gestiensque laetitia turpis est. Ut si irridere concessum sit, vitu
Abbreviated transcription (Latin):
Est cnĩ metus ut egritudo p̾sentis
sic illi futuri mali. Itaq nonnulli
egritudinis partem quanda metũ
cc̃ dicebant. Alii aut̃ metũ p̃mole¬
stiam appellabant. qͦd ẽ quasi dux
consequentis molestie. Quib gͥ rati¬
onis instantia ferunt᷑. eisdem con¬
femnunt᷑ sequentia. Nam uiden¬
dum ẽ in utrisq nequit humile
summissũ molle ec feminatum
fractum abiectumq faciamꝰ. S quã¬
quam de ipsius motꝰ inconstantia
imbecillitate leuitate dicendum ẽ.
tam̃ multum ꝓdest ea quȩ metuuĩ¬
tur ipsa contempnere. Itaq siue ca¬
su accidit siue consilio ꝑ cõmode fa¬
ctum qͦd cis de reb que maxime me¬
tuuntur de morte & de dolore primo &
ꝓrimo die disputatũ ẽ que siꝓbata st̃
metu magna ex parte liberati sumus.
Ae de malorũ opinione hactenꝰ. Uide¬
amus nunc de bonoꝵ id ẽ de leticia &
de cupiditate mͥ quidẽ in tota ratiõe
ea que ꝑtinent ad animi ꝑturbatio¬

Expanded text:
est enim metus, ut aegritudo praesentis, est enim metus, ut aegritudo praesentis, sic ille futuri mali. itaque non nulli aegritudinis partem quandam metum esse dicebant, alii autem metum praemolestiam appellabant, quod esset quasi dux consequentis molestiae. quibus igitur rationibus instantia feruntur, eisdem contemnuntur sequentia. nam videndum est in utrisque, ne quid humile summissum molle ecfeminatum fractum abiectumque faciamus. sed quamquam de ipsius metus inconstantia inbecillitate levitate dicendum est, tamen multum prodest ea, quae metuuntur, ipsa contemnere. itaque sive casu accidit sive consilio, percommode factum est, quod eis de rebus quae maxime metuuntur, de morte et de dolore, primo et proxumo die disputatum est. quae si probata sunt, metu magna ex parte liberati sumus. Ac de malorum opinione hactenus; videamus nunc de bonorum, id est de laetitia et de cupiditate. mihi quidem in tota ratione ea, quae pertinet ad animi perturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
sedationẽ animi humana inconspe¬
ctu natura posita que quo facilius
expͣssa cernatur explicanda ẽ oratio.¬
ne cõmunis condicio lexq uitȩ. Ita¬
q ñ sine causa cũ orestem fabulã di¬
ceret euripides primos tris uersus
reuocasse dicitur socrates. Neq tam
tͣribilis ulla fando ratio ẽ nec fors.
nec ira cęlitum inuentũ malũ qͦd
ñ natura humano patiendo hec fe¬
rat. Est aut̃ utilis ad ꝑsuadendũ ea
que accider int ferrice posse ce opor¬
tere enumeratio eorũ qui tulerunt
& si egritudinis sedatio & hesterna
disputatione explicata ẽ & incon¬
solationis libro quem in medio ñ
enim sapientes eramꝰ merore & do¬
lore conscripsimꝰ. Quodq uetat cri¬
sipus. ad recentis quasi tumores a¬
nimi remediũ adhibere id nos fe¬
cimus. Natureq uim attulimꝰ ut
magnitudini medicinȩ doloris ma¬
gnitudo concederet. S egritudini
de qua satis ẽ ꝑtractatum finitimꝰ
ẽ satus de quo pauca dicenda sunt.

Expanded text:
sedationem animi humana in conspesedationem animi humana in conspectu posita natura; quae quo facilius expressa cernatur, explicanda est oratione communis condicio lexque vitae. itaque non sine causa, cum Orestem fabulam doceret Euripides, primos tris versus revocasse dicitur Socrates: Neque ta/m terribilis u/lla fando ora/tio est, Nec fo/rs nec ira cae/litum invectu/m malum, Quod no/n natura huma/na patiendo e/cferat. est autem utilis ad persuadendum ea quae acciderint ferri et posse et oportere enumeratio eorum qui tulerunt. etsi aegritudinis sedatio et hesterna disputatione explicata est et in Consolationis libro, quem in medio—non enim sapientes eramus—maerore et dolore conscripsimus; quodque vetat Chrysippus, ad recentis quasi tumores animi remedium adhibere, id nos fecimus naturaeque vim attulimus, ut magnitudini medicinae doloris magnitudo concederet. Sed aegritudini, de qua satis est disputatum, finitimus est metus, de quo pauca dicenda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
moneant. tam̃ sit uitiosa ipsa com¬
motio. Constantẽ enĩ quendã uo¬
lumus sedatũ grauẽ humana om¬
nia pͣmentẽ. illũ eẽ quã magnani¬
mum ce fortem uirũ dicimꝰ. Ialis
aut̃ nec merens nec timens nec eu¬
piens nec gestiens eẽ quisquã pot̾. Corũ
enĩ hȩc sunt qui euentꝰ humanos su¬
piores quã suosanimos eẽ dicunt. Qa¬
re om̃ium philosophorũ ut antedixi
una ratio ẽ medendi. ut nichil qua¬
le sit illud qͦd ꝑturb& animũ. s de
ipsa sit ꝑturbatione dicendũ. Itaq
primũ in ipsa cupiditate cum id so¬
lum agitur ut ea tollatur que ẽ quȩ¬
rendum bonũ illud nec ne sit quod
libidinem moueat. S lubido ipsa
tollenda ẽ ut siue qͦd honestum est
id sit summũ bonũ siue uoluptas si¬
ue horum utrumq coniunctũ siuc
tria illa genera bonorũ. Iam̃ etiã si
uirtutis ipsius uehem̃tior appetitꝰ
sit. eadem sit om̃ib ad det̾rendũ ad¬
hibenda oratio. Continet aut̃ omnẽ

Expanded text:
moveant, tamen sit vitiosa ipsa commoveant, tamen sit vitiosa ipsa commotio. constantem enim quendam volumus, sedatum, gravem, humana omnia spernentem illum esse, quem magnanimum et fortem virum dicimus. talis autem nec maerens nec timens nec cupiens nec gestiens esse quisquam potest. eorum enim haec sunt, qui eventus humanos superiores quam suos animos esse ducunt. Quare omnium philosophorum, ut ante dixi, una ratio est medendi, ut nihil, quale sit illud quod perturbet animum, sed de ipsa sit perturbatione dicendum. itaque primum in ipsa cupiditate, cum id solum agitur ut ea tollatur, non est quaerendum, bonum illud necne sit quod lubidinem moveat, sed lubido ipsa tollenda est, ut, sive, quod honestum est, id sit summum bonum sive voluptas sive horum utrumque coniunctum sive tria illa genera bonorum, tamen, etiamsi virtutis ipsius vehementior adpetitus sit, eadem sit omnibus ad deterrendum adhibenda oratio. continet autem omnem
Abbreviated transcription (Latin):
quidem solet eis etiam accidere qui
illa mala eẽ censent ferenda tam̃e
quo animo arbitrant᷑. Putat aliqͥs
cẽ uoluptatem bonã alius aut̃ pecu¬
niã. Tam̃ oe ille ab intemꝑantia &e
hic abauaricia uocari pot̃. Illa aũ
altera ratio & oratio que simul & o¬
pinionẽ falsam tollit &e egritudinẽ
detrahit. ẽ ea quidẽ utilior s raro
ꝓficit neq est ad uolgus adhiben¬
da. Quedam aut̃ st̃ egritudines qͦs
leuare illa medicina nullo mͦ possit.
ut siquis egre ferat nichil inse ẽẽ
uirtutis. nichil animi nichil officii
nichil honestatis ꝓpt̾ mala is quide
angatur.s alia quedam sit ad eũ
admouenda curatio: italis quidẽ
que possit ec̃ om̃ium etiã de cȩt̾is
reb discrepantiũ philosophorũ.
Int̾ om̃is enĩ conuenire oportet cõ¬
motiones animorũ a recta ratione
auersas ẽẽ uitiosas ut &e si nec mala
sint illa que metũ egritudinẽ ne.
nec bona que cupiditatẽ leticiaue

Expanded text:
quidem solet eis etiam accidere, qui quidem solet eis etiam accidere, qui illa mala esse censent, ferenda tamen aequo animo arbitrantur. putat aliquis esse voluptatem bonum, alius autem pecuniam; tamen et ille ab intemperantia et hic ab avaritia avocari potest. illa autem altera ratio et oratio, quae simul et opinionem falsam tollit et aegritudinem detrahit, est ea quidem utilior, sed raro proficit neque est ad volgus adhibenda. quaedam autem sunt aegritudines, quas levare illa medicina nullo modo possit, ut, si quis aegre ferat nihil in se esse virtutis, nihil animi, nihil officii, nihil honestatis, propter mala is quidem angatur, sed alia quaedam sit ad eum admovenda curatio, et talis quidem, quae possit esse omnium etiam de ceteris rebus discrepantium philosophorum. inter omnis enim convenire oportet commotiones animorum a recta ratione aversas esse vitiosas, ut, etiamsi vel mala sint illa, quae metum aegritudinemve, vel bona, quae cupiditatem laetitiamve
Abbreviated transcription (Latin):
dum ex quo suscepta sit egritudo
an om̃ium rerum toleranda om̃i¬
no egritudo ut siquis egre ferat
se paupem eẽ. id ne disputes pau¬
ꝑtatem malũ non eẽ. anhominẽ
egre ferre nichilo postere.nimirũ
hoc melius. Nesi forte de pauptate
ñ ꝑsuaseris sit egritudini conce¬
dendum. Egritudine aut̃ subla¬
ta ꝓpriis rationib quib heri usi
sumus quodam mͦ etiam pauꝑta¬
tis malum tollitur. S om̃is eiꝰ modi
ꝑturbatio animi placatione ab-¬
luatur. illa quidem cũ doceas oe
bonum illud eẽ ex quo leticia aut
libido oriatur. Nec malũ ex quo
aut metus aut egritudo. uerun
tam̃ hȩc ẽ certa & ꝓpria sanatiosi
doceas ipsas ꝑturbationes ꝑse eẽ
uitiosas. Nec habere quicquã aut
naturale aut necessariũ ut ipsam
egritudinẽ leniri uidemꝰ. Cũ obici¬
mus merentib inbecillitatẽ ani¬
mi ecfeminati cũq eorũ grauita¬
te constantiaq laudamꝰ qui ñ tur¬
bulente humana patiunt᷑. Quod

Expanded text:
dum, ex quo suscepta sit aegritudo, dum, ex quo suscepta sit aegritudo, an omnium rerum tollenda omnino aegritudo, ut, si quis aegre ferat se pauperem esse, idne disputes, paupertatem malum non esse, an hominem aegre ferre nihil oportere. nimirum hoc melius, ne, si forte de paupertate non persuaseris, sit aegritudini concedendum; aegritudine autem sublata propriis rationibus, quibus heri usi sumus, quodam modo etiam paupertatis malum tollitur. sed omnis eius modi perturbatio animi placatione abluatur illa quidem, cum doceas nec bonum illud esse, ex quo laetitia aut libido oriatur, nec malum, ex quo aut metus aut aegritudo; verum tamen haec est certa et propria sanatio, si doceas ipsas perturbationes per se esse vitiosas nec habere quicquam aut naturale aut necessarium, ut ipsam aegritudinem leniri videmus, cum obicimus maerentibus imbecillitatem animi ecfeminati, cumque eorum gravitatem constantiamque laudamus, qui non turbulente humana patiantur. quod
Abbreviated transcription (Latin):
dia morbis animorũ adhibeantur.
Est enim quedam medicina certe
nec tam fuit hominũ generi infẽ¬
saatq inimica natura ut corꝑib
tot res salutaris animis nulla m
uenerit. De quib hoc etiam ẽ me¬
rita melius quod corpum adu¬
m̃ta adhibent᷑ extrinsecꝰ. Animo¬
rum salus indusa inhis ipsis ẽ. s
quo maior ẽ in eis p̾stantia &e diui¬
nior comaiore indiget diligentia.
Ittq bene adhibita ratio cernit
quid optimũ sit. nec lecta multis
implicatur errorib. Ad te gͥ mͥ ĩa
conuertenda om̃is oratio ẽ. Simu¬
las enim querere te de sapiente.
do una ratione sedat᷑. Alia ẽ enĩ
lugenti alia miseranti. aut inui¬
denti adhibenda medicina. Est cẽ
in om̃ib quatuor ꝑturbationib
illa distinctio utrũ ad unuersã
ꝑturbationẽ que ẽ asꝑnatio rõnis.
aut appetit᷑ uehem̃tior. an ad singłas
ut ad metum libidinem reliquias
melius adhibeatur oratio. & utrũ
illud ne ñ uideatur & egre ferun¬

Expanded text:
dia morbis animorum adhibeantur. dia morbis animorum adhibeantur. est enim quaedam medicina certe, nec tam fuit hominum generi infensa atque inimica natura, ut corporibus tot res salutaris, animis nullam invenerit; de quibus hoc etiam est merita melius, quod corporum adiumenta adhibentur extrinsecus, animorum salus inclusa in is ipsis est. sed quo maior est in eis praestantia et divinior, eo maiore indigent diligentia. itaque bene adhibita ratio cernit, quid optumum sit, neglecta multis implicatur erroribus. ad te igitur mihi iam convertenda omnis oratio est; simulas enim quaerere te de sapiente, do una ratione sedatur alia est enim lugenti, alia miseranti aut invidenti adhibenda medicina; est etiam in omnibus quattuor perturbationibus illa distinctio, utrum ad universam perturbationem, quae est aspernatio rationis aut adpetitus vehementior, an ad singulas, ut ad metum lubidinem reliquas melius adhibeatur oratio, et utrum illudne non videatur aegre ferun
Abbreviated transcription (Latin):
dum ce anxiũ & timidũ censemꝰ eẽ
sapientem: de cuius excellentia mł¬
ta quidem dici quanuis fuse late¬
q possit s breuissime illo mͦ. Sapi¬
narum scientiã cognitionẽq Quȩ
cuiusq rei causa sit ex quo efficitur
ut diuina imitetur humana om̃ia
inferiora uirtute ducat. In hanc tu
gͥ tanq in mare qͦd ẽ uentis subiec¬
tum ꝑturbationẽ cadere tͥ dixisti
uideri. Quid est qͦd tantã grauitatẽ
constantiãq ꝑturbet: an in ꝓuisũ
aliquid aut repentinũ: quid potͣ
nimia resecari oportere. Naturalia
relinqui. quid tandẽ potest eẽ na¬
turale. qͥd idem nimiũ eẽ possit:
Sunt enĩ om̃ia ista ex errorũ orta
radicib que euellenda ce extrahen¬
da penitꝰ ñ cireũcidenda nec am¬
putanda sunt. S qm suspicor te
ñ tam de sapiente quã de te ipso
querere. illum enĩ prtas om̃i ꝑtͣ¬
batione eẽ liberum. te uis uideamꝰ
quanta sit que philosophia reme¬

Expanded text:
dum et anxium et timidum censemus esse dum et anxium et timidum censemus esse sapientem? de cuius excellentia multa quidem dici quamvis fuse lateque possunt, sed brevissime illo modo, sapinarum scientiam cognitionemque, quae cuiusque rei causa sit; ex quo efficitur, ut divina imitetur, humana omnia inferiora virtute ducat. in hanc tu igitur tamquam in mare, quod est ventis subiectum, perturbationem cadere tibi dixisti videri? quid est quod tantam gravitatem constantiamque perturbet? an inprovisum aliquid aut repentinum? quid potest nimia resecari oportere, naturalia relinqui, quid tandem potest esse naturale, quod idem nimium esse possit? sunt enim omnia ista ex errorum orta radicibus, quae evellenda et extrahenda penitus, non circumcidenda nec amputanda sunt. Sed quoniam suspicor te non tam de sapiente quam de te ipso quaerere—illum enim putas omni perturbatione esse liberum, te vis—, videamus, quanta sint quae a philosophia reme
Abbreviated transcription (Latin):
ratione non potͣ. Nos aut̃ ut testificor
sepe de sapiente querimꝰ. At etiã ȩmu¬
lari utile est obtrectari. misereri.
Cur miscreare potius quã feras op̃ẽ
siid facere possis. An sine miscđia li¬
berales ẽẽ non possumus: Non enĩ
susciꝑe ipsi egritudines ꝓpt alios de¬
bemus. s alios si possumꝰ leuarr egri¬
tudine. Obtrectari uͦ alteri. aut illa
uitiosa emulatione quȩ riualitati si¬
milis est emulari. quid hab&e utili¬
tatis cũ sit emulantis angi alieno
bono qͦd ipse ñ habeat. Obtrectantis
autem angi alieno bono qͦd id etiam
alius habeat. Qui si apꝓbari possit
egritudinem suscipe ꝓexpientia
siquid habere udis. Nam solum ha¬
bere uelle sumia clemͣtia ẽ. Medio¬
critates aut̃ malorũ quis laudare
recte possit quis enim pot̾ in quo li¬
bido cupiditas ue sit ñ libidmosus
& cupidus eẽ in quo ira ñ iracundus
in quo angor ñ anxius. in quo timor
ñtimidus: Libidinosum qͥ & iracũ¬

Expanded text:
ratione non potest. nos autem, ut testificor ratione non potest. nos autem, ut testificor saepe, de sapiente quaerimus. At etiam aemulari utile est, obtrectare, misereri. cur misereare potius quam feras opem, si id facere possis? an sine misericordia liberales esse non possumus? non enim suscipere ipsi aegritudines propter alios debemus, sed alios, si possumus, levare aegritudine. obtrectare vero alteri aut illa vitiosa aemulatione, quae rivalitati similis est, aemulari quid habet utilitatis, cum sit aemulantis angi alieno bono quod ipse non habeat, obtrectantis autem angi alieno bono, quod id etiam alius habeat? qui id adprobari possit, aegritudinem suscipere pro experientia, si quid habere velis? nam solum habere velle summa dementia est. Mediocritates autem malorum quis laudare recte possit? quis enim potest, in quo libido cupiditasve sit, non libidinosus et cupidus esse? in quo ira, non iracundus? in quo angor, non anxius? in quo timor, non timidus? libidinosum igitur et iracun
Abbreviated transcription (Latin):
trancactis & p̾teritis orationes scri
uincite num aut egisse umquã ira¬
tum esopum aut scripsisse existimaᷤᷤ
iratum actium. Agunt᷑ ista p̃clare
& aboratore quidẽ meliꝰ si modo est
orator quam abullo istrione.S a¬
guntur lenit̾ & m̃te tranquilla.
Libidinem uͦ laudare cuius ẽ libi¬
dinis themistoclem & demosthenẽ
ꝓfestis additis pytagoran democri¬
tum platonem quid uos studia libi¬
dinem uocatis uł optimarũ rerũ ut
ea sunt que ꝓfestis sedata tam̃ & trã¬
quilla cẽ debent. lam egritudinem
laudare imamrem maxime detesta¬
bilem quorũ est tandem philosopho¬
rum. accomode dixit afranius. Dũi
mͦ doleat aliquid doleat quidlib&e. Di¬
xit enim de adulescente pdito ac dis¬
soluto. Nos aut de constanti uiro ac
sapienti querimꝰ. Et quidẽ illam ip¬
sam rem centurio habeat aut signi¬
fer uł cȩteri de quib dici non necesse
ẽ ne rethorum apiamus misteria.
Utile ẽ enim uti motii animi qui uti

Expanded text:
transactis et praeteritis orationes scribtransactis et praeteritis orationes scribvincite!—num aut egisse umquam iratum Aesopum aut scripsisse existimas iratum Accium? aguntur ista praeclare, et ab oratore quidem melius, si modo est orator, quam ab ullo histrione, sed aguntur leniter et mente tranquilla. Libidinem vero laudare cuius est libidinis? Themistoclem mihi et Demosthenen profertis, additis Pythagoran Democritum Platonem. quid? vos studia libidinem vocatis? quae vel optimarum rerum, ut ea sunt quae profertis, sedata tamen et tranquilla esse debent. Iam aegritudinem laudare, unam rem maxime detestabilem, quorum est tandem philosophorum? at commode dixit Afranius: dum modo doleat aliquid, doleat quidlibet. dixit enim de adulescente perdito ac dissoluto, nos autem de constanti viro ac sapienti quaerimus. et quidem ipsam illam iram centurio habeat aut signifer vel ceteri, de quibus dici non necesse est, ne rhetorum aperiamus mysteria. utile est enim uti motu animi, qui uti
Abbreviated transcription (Latin):
rabie quicquã fortit᷑ facere posse. Qͥd
storci qui om̃s insipientes insanos ẽẽ
dicunt. Nonne ista colligunt remo¬
ue pturbationes maxime que ira¬
cundiã iam uidebunt᷑ monstrum
dicere. Nunc aut̃ ita disserunt sic
se diceit om̃s stultos insanire ut male
olere om̃e cȩnum. At ñ semꝑ cõmoue
senties sic iracundꝰ non semꝑ iratus ẽ.
lacesse iam uidebis furentem. Quid
ista bellatrix iracundia cũ domum
rediit qualis ẽ cum uxore cũ liberis
cum familia. Antum quoq ẽ utilis.
est gͥ aliquid quod ꝑturbata mens
melius possit facere quam consta̾s:
Anquisquã potest sine ꝑturbatiõe
m̃tis irasci: Bene gͥ nr̃i cum omĩa
eẽnt in morbis uitia quod nullũe¬
rat iracundia fedius iracundos so¬
los. snorosos nominauerunt. Orato¬
rem uero irasci mimme decet simu¬
lare non decet. An tibi trasci tũ uide¬
mur cum quid in causis acriꝰ &e ue¬
hem̃tius dicimus: quid cũ iam reb

Expanded text:
rabie quicquam fortiter facere posse? Quid? rabie quicquam fortiter facere posse? Quid? Stoici, qui omnes insipientes insanos esse dicunt, nonne ista conligunt? remove perturbationes maxumeque iracundiam: iam videbuntur monstra dicere. nunc autem ita disserunt, sic se dicere omnes stultos insanire, ut male olere omne caenum. at non semper. commove: senties. sic iracundus non semper iratus est; lacesse: iam videbis furentem. Quid? ista bellatrix iracundia, cum domum rediit, qualis est cum uxore, cum liberis, cum familia? an tum quoque est utilis? est igitur aliquid quod perturbata mens melius possit facere quam constans? an quisquam potest sine perturbatione mentis irasci? bene igitur nostri, cum omnia essent in moribus vitia, quod nullum erat iracundia foedius, iracundos solos morosos nominaverunt. Oratorem vero irasci minime decet, simulare non dedecet. an tibi irasci tum videmur, cum quid in causis acrius et vehementius dicimus? quid? cum iam rebus
Abbreviated transcription (Latin):
legi summe in ꝑpetiendis reb obtẽ¬
ꝑans uł conseruatio stabilis iudicii
in eis reb que formidolose uidentur
subeundis & repellendis uł scientia
rerum formidolosarũ contrariar̃q
Aut om̃ino negligendarũ. conser¬
uans earum rerum stabile iuditiũ.
Uel breuius ut crisipus. nam suꝑi¬
ores definitiones erant pheri homi¬
nis inprimis bene defmientis ut
putant stoici. Sunt enĩ om̃mo om̃s
fere similes. sed declarant cõmunis
notiones alia magis alia. Quomͦ gͥ
crisippus fortitudo est inquit sci¬
entia rerum ꝑferendarũ uł affectio
animi in patiendo ac ꝑferendo sũ¬
me legi parens sine timore. Quãuis
licet insectem᷑ istos ut carneades so¬
lebat metuo ne soli philosophi sunt.
Que enim istarum definitionũ nõ
aꝑit notionẽ nrãm quã habemꝰ
om̃s de fortitudine tectam atq in¬
uolutam qua aꝑta quis est qui aut
bellatori aut imꝑatori aut oratori qͣ¬
rat aliquid. Neq eos ex istumet sine

Expanded text:
animi legi summae in perpetiendis rebus obtemanimi legi summae in perpetiendis rebus obtemperans vel conservatio stabilis iudicii in eis rebus quae formidolosae videntur subeundis et repellendis vel scientia rerum formidolosarum contrariarumque aut omnino neglegendarum conservans earum rerum stabile iudicium vel brevius, ut Chrysippus nam superiores definitiones erant Sphaeri, hominis in primis bene definientis, ut putant Stoici; sunt enim omnino omnes fere similes, sed declarant communis notiones alia magis alia—quo modo igitur Chrysippus? fortitudo est inquit scientia rerum perferendarum vel adfectio animi in patiendo ac perferendo summae legi parens sine timore. quamvis licet insectemur istos, ut Carneades solebat, metuo ne soli philosophi sint. quae enim istarum definitionum non aperit notionem nostram, quam habemus omnes de fortitudine tectam atque involutam? qua aperta quis est qui aut bellatori aut imperatori aut oratori quaerat aliquid neque eos existumet sine
Abbreviated transcription (Latin):
Nescio ec quid ipsi nos fortit᷑ in re . p.
fecerimus siquid fecimus. certe ira¬
ta non fecimus. Anẽ quicquã si¬
milius insania quã ira: quam bñ
ennius mitium dixit insaniȩ color
uox oculi sp̃s impotentia dictorũ
ac factorum quam partem hñt
sanitatis. Quid achille homerico
fedius: qui agam̃mnone in uirgio.
namaiacem quid̃ẽ ira ad furorem
mortemq ꝑduxit. Nongͥ desid̾at
fortitudo ad uocatam iracundiam.
satis ẽ instructa pata armata ꝑsese.
Namisto mͦ quidem licet dicere u¬
tilem quolentiam ad fortitudinem
utilem etiam dem̃tiam qͦd & insa¬
niet ebrii multa faciunt sepe ue¬
hem̃tius. Sempaiax fortis. fortissi
mus in furore. Nam facinus fecit
maximum. cũ danais inclinantib
summã rem ꝑficit manꝰ prelium
restituit insaniens. Dicamꝰ gͥ utilẽ
insaniã tracta definitione. fortitu¬
dinis intelliges eam stomaco non
egere. Fortitudo gͥ est animi affectio

Expanded text:
nescio, ecquid ipsi nos fortiter in re p. nescio, ecquid ipsi nos fortiter in re p. fecerimus: si quid fecimus, certe irati non fecimus. an est quicquam similius insaniae quam ira? quam bene Ennius initium dixit insaniae. color, vox, oculi, spiritus, inpotentia dictorum ac factorum quam partem habent sanitatis? quid Achille Homerico foedius, quid Agamemnone in iurgio? nam Aiacem quidem ira ad furorem mortemque perduxit. non igitur desiderat fortitudo advocatam iracundiam; satis est instructa parata armata per sese. nam isto quidem modo licet dicere utilem vinulentiam ad fortitudinem, utilem etiam dementiam, quod et insani et ebrii multa faciunt saepe vehementius. semper Aiax fortis, fortissimus tamen in furore; nam Fa/cinus fecit ma/ximum, cum Da/nais inclina/ntibus Summa/m rem perfeci/t manu. proelium restituit insaniens: dicamus igitur utilem insaniam? Tracta definitiones fortitudinis: intelleges eam stomacho non egere. fortitudo est igitur adfectio