comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudãtur quedam fieri contenstatio litis. ꝓ
nĩchilo eameẽ. slicentiam eẽ. pꝰlus huius¬
moĩ contestatioẽm litis intra definitos .xx.
dies sic oĩa agere.tamquam sineꝙ abini¬
tio facta sit quedam contestatiolitis.Siui
repudians iudicem alium acceꝑit. non si¬
nimus eiꝰ eum qui petituẽ. rursus repu¬
dia̾re. sicut eius cumram habemus. sic
⁊̃ ꝑdilatioẽm agialiquidaduersus aue¬
tores moĩs oĩb aduersamur. ¶ Siuõ
⁊̃ quidam uirant quidem quia obẜuant᷑
zantequam contestatio litis fiat ab hac
maxime micħ disꝑant ciuitate. licentiã
eẽ. ⁊̃ non facta litis contestatiõe. adire aue¬
torepꝑ statutum iudicemꝰ hecdenuntia¬
re. ¶Illum nuõ siquidem aministratõ
sit. iibere oĩmõdo exiberi reum tamqũã
ꝑuirum. ⁊ pene sui accussatorẽ ꝑfugam
factum. siuõ non aministrabat ẜ datus
sit aquodam uidice. sue exsaera forte for¬
ma aut uissiõeaut : ab aliquo aministra¬
tiõe ad illum denuntiare at deducati

Expanded text:
tur quaedam fieri contestatio litis, pro nihilo eam esse, sed licentiam esse et post huiusmodi contestationem litis intra definitos viginti dies sic omnia agere, tamquam si neque ab initio facta sit quaedam contestatio litis. Caput IV Si vero semel repudians iudicem alium acceperit, non sinimus ei et eum qui petitus est rursus repudiare. Sicut enim eius curam habemus, sic etiam per dilationem agi aliquid adversus actores modis omnibus aversamur. Si vero etiam quidam iurent quidem quia observent, et antequam contestatio litis fiat, ab hac maxima dispareant civitate, licentiam esse etiam non facta litis contestatione adire actorem statutum iudicem et haec denuntiare, illum vero, si quidem administrator sit, iubere omnimodo exhiberi reum tamquam periurum et paene sui accusatorem per fugam factum; si vero non administret, sed datus sit a quodam iudice, sive ex sacra forte forma aut iussione aut etiam ab aliquo administratore, ad illum nuntiare, ut deducatur
Abbreviated transcription (Latin):
dicius sicutꝰ iunctoꝵ alt̃ dotem anͣtt¬
nuptialem doãtioẽm non faciens inops
aut uiraut mulier inueniatur. ⁊ moriens
quidem aut urraut femina lucuplex fui̾t
ille. ille uõ uł sũpstites panꝑ existat. nam
se res uiri conquirere ꝑante nuptialeo
doãtiꝰoẽm quod bic uolumus optinere.
nisi tm̃ ip̃e uir aut logatum ei aut aliquã
partem institutioĩs relinquit: fieri na qb
nullo inuidemus modo. ut inõĩb moĩsꝰ
cortantie legum ẜuentur.: inop̃iã conui¬
gis pdiuinas salueturalt̃ius. Queigitu
lert. effectinꝙ cẽ dere festinet ꝑ precepta a se
confinenda uniu̾sa faciens manifesta qua¬
tenus ip̃i secundum hec uiuant: conuer¬

Expanded text:
dicimus, si coniunctorum alter dotem aut antdicimus, si coniunctorum alter dotem aut antenuptialem donationem non faciens inops aut vir aut mulier inveniatur, et moriens quidem aut vir aut femina locuples sit, ille vero vel illa superstes pauper existat. Nam sse res viri conquirere per antenuptialem donationem. Quod etiam hic volumus obtinere, nisi tamen ipse vir aut legatum ei aut aliquam partem institutionis reliquerit; fieri namque hoc nullo invidemus modo, ut in omnibus nobis concordantiae legum serventur, et inopia coniugis per divitias alterius salvetur. Quae igitulere effectuique contradere festinet, per praecepta a se conficienda universis faciens manifesta, quatenus ipsi secundum haec vivant e
Abbreviated transcription (Latin):
ta neꝙ tos neꝙ ante nuptialis dcãtion
nich habere ualentes ẜ nouissima uiuen¬
tes inopia. ppea sanetimus ꝓuidentiam
fieri ⁊ Aurum insuccessioẽm morientis::
huiis moĩu orm̃ cum filiis uoxan:
sicut scripsimus legem uolentem. si nedo¬
te existentem uxorem uir dimiserit qr¬
tam partem eius sube habere mulierem:
siue plures siuc minus fuerint. Si tm̃
logatum aliquod relinquent ei  uirmi¬
nus qͣuarta parte cõnpleri hocsient lesas
eas iuuamus. si forte dimisse furrint aui¬
ris in dotate consistentes: itał si ꝑduraue¬
rint semꝑcumeis. ẽadem firiuatur ꝓui¬
dentia. scilic oĩb secundum ĩstar illius
nr̃e constitutioĩs que quartim decernit:
cis etiam hic ẜuandis. simili̾ter quidem
as mulier indomo uirraut alibi repoĩtas
habiũt. harum accoẽm r̾etentiõem hãt oĩ¬
moĩ rebuiri creditorib nullo modo ual¬
entib nisi forte secundum quod in illui
iure ex hac loge heres extitenta hoc itaꝙ

Expanded text:
ta neque dos neque antenuptialis donatio nihil habere valentes, sed novissima viventes inopia, propterea sancimus providentiam fieri etiam harum et in successione morientis et huiusmodi uxorem cum filiis vocari. Et sicut scripsimus legem volentem, si sine dote existentem uxorem vir dimiserit, quartam partem eius subsive plures sive minus filii fuerint. Si tamen legatum aliquod reliquerit ei vir minus a quarta parte, compleri hoc, ut sicut laesas eas iuvamus, si forte dimissae fuerint a viris indotatae consistentes, ita vel si perduraverint semper cum eis, eadem perfruantur providentia. Scilicet omnibus secundum instar illius nostrae constitutionis, quae quartam decernit eis, etiam hic servandis similiter quidem as mulier in domo viri aut alibi repositas habuerit, harum exactionem et retentionem habeat omodi rebus viri creditoribus nullo modo valentibus, nisi forte secundum quod in illius iura ex hac lege heres extiterit. Haec itaque
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe adeccłam aut ꝑtochio ad tpochuo.
aut xenodochio ad xenodochium. aut
sĩpłr uenerabilidomui adalienam uene¬
rabilem domum. hoc ẽ aut eccłam aut pto¬
chium aut moãst̾ium aduenerantam do¬
mumaut xenedochium aut nosõhomiũ.¬

Expanded text:
ecclesiam aut ptochio ad ptochium aut xenodochio ad xenodochium, aut simpliciter venerabili domui ad aliam venerabilem domum, hoc est aut ecclesiam aut ptochium aut monasterium aut venerandam domum aut xenodochium aut nosocomiu
Abbreviated transcription (Latin):
gi. ¶Quia igitur nuꝑ legem scripsim
medentes hisq̃ decccłasticie alienatioib fiũt.
ꝯuolentes siquidem publicum debitum sit.
posse eas alienare eum oĩsubtilitate secũt̃
legis obẜuatioẽm suioͣ priuatum debitũ.
ꝓsolutodare rem inmobilẽ.⁊ mullo udã

Expanded text:
gi. Caput II Quia igitur nuper legem scripsimus gi. Caput II Quia igitur nuper legem scripsimus medentes his quae de ecclesiasticis alienationibus fiunt et volentes, si quidem publicum debitum sit, posse eas et alienare cum omni subtilitate secundum legis observationem, si vero privatum debitum, pro soluto dare
Abbreviated transcription (Latin):
nichił obscuritatis habente: mote sunt
questioes ab aliquib exstudicad suamin¬
tentioẽm obsturitatem ei introducentib.
cum enim lib̾tatis amatores scimue. nuꝑ
posuimus legem. ut non secundum anti¬
rifortunam. Exlib̾a namq matre ꝓcedere
ẜuilem partum natura benefaciens nolu¬
it lex qm̃diximus in lege siquidam ꝯiũc¬
tisunt mulierib siue̃ coniuncti fuerint.
⁊ filii ꝓcreantur. ita legem in his. quipere¬
antur ualere. Quidam autem sic fatue au
calide intp̃tãtisunt legem ut etiam siañ
constitioem natisunt aliqui. uł siualdcõt
senes putentent eos libari. tamquã eñimodo
hatos: non loge p̃cedentes logẽ cum utiq
nos hũc habuerimus intellectum. ut eo
herent iamquidam uxorib ⁊ post legem
filii ꝓcreati cẽnt aut non coherent quidem:
postea uõ nuptie fierent. post legẽ nati hab¬
liceat artib uti ⁊ malignari⁊ possessioñ
matribꝰ oẽ pretium antique ẜuandu̾m le¬

Expanded text:
nihil obscuritatis habente motae sunt quaestiones ab aliquibus ex studio et ad suam intenutionem obscuritatem ei introducentibus. Cum enim libertatis amatores simus, nuper posuimus legem, ut non secundum antiri fortunam. Ex libera namque matre procedere servilem partum nostra bene faciens noluit lex: quoniam diximus in lege, si quidam coniuncti sunt mulieribus sive etiam coniuncti fuerint, et filii procreantur, ita legem in his qui procreantur valere. Quidam autem sic fatue aut callide interpretari nisi sunt legem, ut etiam si ante constitutionem nati sunt aliqui, vel si valde sint senes, putent eos liberari tamquam enim modo natos et non longe praecedentes legem: cum utique nos hunc habuerimus intellectum, ut si cohaerent iam quidam uxoribus et post legem filii procreati essent, aut non cohaerent quidem, postea vero nuptiae fierent, post legem nati habNe igitur liceat artibus uti et malignari et possessionum matribus, omne praeteritum antiquae servandum le
Abbreviated transcription (Latin):
decretum int̾poãtur cum omniᷤ atilitate.
⁊iuire uirando. aput locoꝵ metropolitamħ
considari⁊ sireuera ꝓbatum fuĩt cumiure¬
iurando: quia utile ẽ utriꝙ parti hocagitat̃
ẽẽ ⁊ ualere. ⁊ non egere. necy sp̃ali uissiõe. nec¬
ꝙ diuio pmaticd typo habentib quippt
hisquiad talia conueniunt. magnĩ deuu¬
ditium. si quid puaricati fuerint hoꝵ que
conpetunt. aut quitum collidium fiataut
aliquid p̾ter utilitatem utriusq geratu
partis. Nametiam maledicta his omĩumt̃¬
ribilia inminebunt: que inferunt eloqui¬
a diuina peccantib quenunc dispoĩta sũt
siquidautem p̃termutatur: postea dem¬
ostretur maligne factum ꝓnon factoerit er¬
cipimus: hac lege scĩsimam maiorem eccle¬
siam sicut priori. ꝓhibitioealienationum
stare uolumus. qm̃ ⁊ hoc ipĩs gubnatorib
eius scĩssimis uiris uidetur. Tua igitur emi¬
nentia que nob̃ n bene̾scẽ uissa sunt legem¬
ꝑ hanc sacram decłata sunt logent õibus

Expanded text:
omni subtilitate et iureiurando; et apud locorum metropolitam haec considerari, et si revera probatum fuerit cum iureiurando, quia utile est utrique parti hoc agi, ratum esse et valere, et non egere neque speciali iussione nec divino pragmatico typo: habentibus quippe his qui ad talia conveniunt magni dei iudicium, si quid praevaricati fuerint horum quae competunt aut quoddam colludium fiat aut aliquid praeter utilitatem utriusque geratur partis. Nam etiam maledicta his omnium terribilia imminebunt et quae inferunt eloquia divina peccantibus, et quae nunc disposita sunt; si quid autem praetermittatur et postea demonstretur maligne factum, pro non facto erit. Excipimus namque in priori prohibitione alienationum stare volumus, quoniam et hoc ipsis gubernatoribus eius sanctissimis viris videtur. Tua igitur eminentia quae nobis bene et sancte visa sunt et per hanc sacram declarata sunt legem, in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cum forte uidex suspectus sitꝯsic agunt q̃
uolunt. ꝓsuis artib hoĩem statuentes quo
uolunt modo dceo agunt.  Sanctimus
igitur. dum anĩonitio obłata fuĩt alicui mo¬
dis oĩb offerri ubellumꝰ ño secundum anti¬
quitatem decẽdere solum modo dierum habe
alium iudicem petere. licentiam hat hoc fac̃t.
aut fogẽ eo agnoscere debitum ⁊ libart se ab
aduersarii sui contentioe amicabiliterõ non
ꝑcalumpniam: cirum uentioẽm subiudi

Expanded text:
t; et sic agunt quae volunt et sub suis artibus hominem constituentes quo volunt modo de eo agunt. Sancimus igitur, dum admonitio oblata fuerit alicui, modis omnibus offerri libellum, et non secundum antiquitatem decem solummodo dierum habere alium iudicem petere, licentiam habeat hoc facere aut forte cognoscere debitum et liberare se ab adversarii sui contentione amicabiliter, et non per calumniam et circumventionem sub iudi
Abbreviated transcription (Latin):
non gebunt gestis monumtor euiuscũ¬
q quantitatissint. Nonenim ẽ consequẽs.
ut noc inhis fiuatur inꝑiumapnuatis q̃
abeo p̃bentur illis hec autemꝰ equalitas fac¬
ta ẽ exnouitate. quam zenonis pie mem¬
orie introduxit constitutio ut imꝑiae dẽa¬
nentes ei exutroꝙ tenere hoc uolumus : his
doãtioĩb que abimpatorib in priuatis fiñt

Expanded text:
non egebunt gestis monumentorum, cuiuscumque quantitatis sint. Non enim est consequens ut nec his fruatur imperium a privatis quae ab eo praebentur illis. Haec autem inaequalitas facta est ex novitate quam Zenonis piae memoriae introduxit constitutio, ut imperiales donanentes ei ex utroque tenere hoc volumus et in his donationibus quae ab imperatoribus in privatis fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
le illititum. oporteret ẜuari uis uiranduo.
moĩ uisiurandum urauĩt. redere auiris¬
uirandi iuius amantudine. ⁊ caste uiuere
sine ꝑculo magis aũt dõamabilit penaꝑ
igentes eum qui p̃sum ẜit oĩo tale uisiur¬
andum acciꝑe.⁊ hanc scilie quantitatemeũ
ip̃i infelicidaĩ mulieri sanctimus adreliq̃
bõe figere uitam exigendum ꝑaministra.¬
tioẽm ꝓuintialẽ: dandum ei sciente uidi¬
xĩt. Si autem ip̃e ꝓuintie p̃sens uisiurand̾¬

Expanded text:
le illicitum, oportet servari iusiurandum, modi iusiurandum iuraverit, recedere a iurisiurandi huius amaritudine et caste vivere sine periculo, magis autem deo amabiliter, poena igentes eum qui praesumpserit omnino tale iusiurandum accipere. Et hanc scilicet quantitatem ipsi infelici dari mulieri sancimus ad reliquam bonae figurae vitam, exigendam per administrationem provincialem et dandam ei; sciente iudierit. Si autem ipse provinciae praeses iusiurand
Abbreviated transcription (Latin):
stodiant usuirandũ. ꝑꝑea suam ꝓstitutuẽ
castitatẽ. cum oporteret agnoscere: quia hꝰ¬
moĩ tñs gressioẽs magis placent dõquãiui:¬
ris uisuirandi obẜuauõe. Non enimsiqui
abaliquo uisuirandum acceꝑit. quia occi¬
d feosan. aut adultabitur aut aliquit ta

Expanded text:
stodiant iusiurandum propterea suam prostituere castitatem: cum oporteret agnoscere quia huiusmodi transgressiones magis placent deo quam iurisiurandi observationes. Non enim si quis ab aliquo iusiurandum acceperit, quia occidet forsan aut adulterabitur aut aliquid a
Abbreviated transcription (Latin):
sine hoc egernt: s inꝓuintis cuip̃sunt p¬
ꝑpeximus huic adicere legi. ut sicut ab in¬
ꝑio inalios facte doãtioẽs non egent gestis
ilete: subscriptioẽm habentes: cius qui fe¬
cit. testium aliam doãtimuim obsuatiõe¬

Expanded text:
n hoc egerint, sed in provincia cui praesunt put II Illud quoque perspeximus huic adicere legi, ut sicut ab imperio in alios factae donationes non egent gestis pletae et subscriptionem habentes et eius qui fecit et testium et aliam do
Abbreviated transcription (Latin):
ce constitui forsan suspecto. forfaning̃to.
lum babentem tp̃s adagnoscendum. in
quib conuentus occintit. suscepto uero
libello sola ꝑ sonali fideilissiõe abeotuta. et
sportulis secundum sacram nram p̃bitĩ
constitutiõe subscribere libelloqui appe̾¬
ellus datus ẽ. nez obhoc ars fiat quedao
cumq futura ẽ celebrari conistat̾io litis a¬
numerum tunc fieri litis contestationeor
In medio autem licentiãẽt repudiare iu¬
dicem ⁊ alium petere aut  cum eo uidicẽ
ꝑcip̃e. aut certe absolui amicabilit̃. nicħ¬

Expanded text:
ce constitui forsan suspecto, forsan ingratolum habente tempus ad cognoscendum, in quibus conventus occurrit. Suscepto vero libello, sola personali fideiussione ab eo data et sportulis secundum sacram nostram praebitis constitutionem, subscribere libello qui appelellus datus est, ne etiam ob hoc ars fiat quaedam, cumque futura est celebrari contestatio litis ase viginti dierum numerum, tunc fieri litis contestationem. In medio autem licentiam esse ei repudiare iudicem et alium petere aut etiam cum eo iudicem percipere aut certe absolvi amicabilit
Abbreviated transcription (Latin):
nist᷑. An honestas pignoratioẽo: odi¬
biles suꝑis exaccoẽs płime quidem̃ alie
leges odio ħnt. precipueaũt a nob poĩ¬
te. S nescimus quẽ admodum eã lic
neꝙ iniagrs. neq in cuitatib necm

Expanded text:
ndo. Inhonestas pignorationes et odibiles super his exactiones plurimae quidem et aliae leges odio habent, praecipue autem a nobis positae; sed nescimus quemadmodum causa licet neque in agris neque in civitatibus neque
Abbreviated transcription (Latin):
am forte declinare hãc obyuatiõems anctoꝰ
hic uidicem aut glorisimum nr̃m questorẽ
sacris nr̃is ministrantem lit̾tis. siquid tale a¬
liquid egere uidatur. ñ auter ad aliam exibg
ꝓuintiam reͣm antequa fideuissorem p̃bat
actͣor iuditiari. qͣuofuturus ẽ reͣmͥ. deduce̾.
quia dabit ẜ d̾um locoꝵ spatium aurum
quantum ꝙ decentum aurum fu̾it fugien¬
ti sinon exequatur aut exequens non uĩcat
causam: ibi oĩã quecumq in exibitioẽm de¬
creuimue. definitum uõ aurum afideuissori¬
b exigendum ẽ ⁊dandum ei qui decluctus
ẽ. p̃bendo quoꝙ ab illo uire uirandousq¬

Expanded text:
am, forte declinare hanc observationem, sancimus am, forte declinare hanc observationem, sancimus hic iudicem aut gloriosissimum nostrum quaestorem sacris nostris ministrantem litteris, si quid tale agere iubeatur, non aliter ad aliam exhiberi provinciam reum, antequam fideiussorem praebeat actor in iudicio, in quod futures est reum deducere, quia dabit secundum locorum spatium aurum quantumcumque decretum fuerit fugienti, si non exequatur aut exequens non vincat causam, et ibi omnia agi quaecumque in exhibitione decrevimus, definitum vero aurum a fideiussoribus exigendum et dandum ei qui deductus est, praebendo quoque ab illo etiam iureiurando usq
Abbreviated transcription (Latin):
cra ña iussiõe. aut exdecretis iudicialib
ãmiseriam quidem ꝑ hocaguntur: coacti¬
pus ueniunt ad det̾minatũ iuditiuor.
hii quiabeie ꝯuenti sunt. ip̃i remaneãt
inꝓuintia afIgi in ꝑegrinatioẽm sũp¬
tib exibitum. aut p̃sentatum relinqñ
tes. hocigitur miserantes sanctimus. si
quid fiat tale. tempus impleatur. quodꝰ
incautiõe exinbitioes aut p̃sentatioĩs ip
dies.x. uenit inꝓiuntiam actor occurrtrit:
reum quidem ingredientem aput iudiceor:¬
⁊ hec decentem repente dimitti. Iure uirã¬
doaũt euis uidicetur deoĩb exspensis. quã
ꝑtulit cuta uiam: circa ꝑogrinattiᷤ habitatio¬
nemꝯ bisuidices ad dicant acctorem conue¬
titate dederint qr exequuntur causam: suꝵ¬
scipiunt sententiam Hancquidem quanti¬
tatẽ oĩo eos exigi ad̾tar frustra calũpłnao¬
erit. certamen quantitate: definita aduidie.
quam leges taxatioẽm uocant: suꝑhoc exig¬
i. utagnoecant ñ ludere uitas aliẽnas. s in ꝓ¬

Expanded text:
cra nostra iussione aut ex decretis iudicialibus, et ad miseriam quidem pus veniunt ad determinatum iudicium hi qui ab eis conventi sunt, ipsi remanent in provincia, affligi in peregrinatione sumptibus exhibitum aut praesentatum relinquentes. Caput I Hoc igitur miserantes sancimus, si quid fiat tale et tempus impleatur quod in cautione exhibitionis aut praesentationis ipreus venerit in provinciam actor occurrerit, reum quidem ingredientem apud iudicem et haec docentem repente dimitti, iureiurando autem eius iudicetur de omnibus expensis quas pertulit circa viam et circa peregrinam habitationem, et his iudices addicant actorem convetitate dederint, quia execuntur causam et suscipiunt sententiam, hanc quidem quantitatem omnino eos exigi et dari frustra calumnverit, certa tamen quantitate definita a iudice, quam leges taxationem vocant, etiam hoc superexigi, ut agnoscant non ludere in vitas alienas, sed in p
Abbreviated transcription (Latin):
ne tp̃s ñ habenteeopenas int̃minantes
nouissimas hisquitalos fideussioẽs exi¬
guunt insup ripõs fideuissores sinc ob¬
uigatiõe recedert : nullam inferri eis noc¬
essitatẽ ꝑsoãrum har̃ p̃sentatioẽs. Srĩp̃
sentitioõs conꝑimus crudelem quandã
xinportabilem calumpniam cc̾ stutendã
a nob̾ fieri castitaẽ. Quͥa enim cos fideuiꝰ¬
sorẽs acciꝑe ꝓhibuimus inuenisse illos
aliam uiam a dimpietatem ducentem maio

Expanded text:
tempus non habentes, et poenas interminantes novissimas his qui tales fideiussiones exigunt, insuper et ipsos fideiussores sine obligatione recedere et nullam inferri eis necessitatem personarum harum praesentationis. Sed in praesenti comperimus crudelem quandam et inportabilem calumniam contra studendam a nobis fieri castitatem. Quia enim eos fideiussorem accipere prohibuimus, invenisse illos aliam viam ad impietatem deducentem maior
Abbreviated transcription (Latin):
dem benefaciens ossuit nuncͣ studio machi¬
nãtur nrãñ logum clementiam occasioẽm
facientes suarum calumpniarũm. uetust¬
ate namq uolente conuentioĩs libellum
suscipientesi dieb eque .x. lib̾atioem hab̾e.
ribere misso libello. ⁊uditiales inplere cau¬
tioẽs quidamͦ non respitientes ad nrasn
lẽgẽ. que post litis contestatioẽm neꝙ ref¬
utare iudicem. neq alium petere ꝑmutũt.¬
nicħ scient̃e conpellunt facere litis contͤsta¬
tiõẽ. ut semel sublitis contestatiõe constitu
cãm ar̃te machinãtur.⁊ maxime excͤuturi¬
b taliatolose adinuenientib moxuto¬
blata fũt quelibamonito forte neq lib

Expanded text:
dem bene faciens disposuit, nunc autem studio machinantur, nostrarum legum clementiam occasionem facientes suarum calumniarum. Vetustate namque volente conventionis libellum suscipientem diebus aeque decem deliberationem habere, ribere misso libello et iudiciales implere cautiones, quidam vero respicientes ad nostras leges, quae post litis contestationem neque refutare iudicem neque alium petere iuhil scientem compellunt facere litis contestationem, ut semel sub litis contestatione constituam arte machinantur, et maxime executoribus talia dolose adinvenientibus, et mox ut oblata fuerit quaelibet admonitio, forte neque lib
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ trahebat mulieris res dicẽns.
fr̃m quidem suͣmeas exsp̾ense se uõ ap̃ mu¬
uierem uidere pat̾nas res. quas pat̃ ñ existẽ¬
tib filiis. restitui p̃ceꝑat eiꝰ.: reciꝑpe exõib eas
instabat. neꝙ cessabat. doẽc satis facc̃onr̃e
legͥi ꝑ oĩa poĩa ueniret. ẜ ingemescebitiu¬
sit mulier. ⁊dicembat miustum eẽ. quasi
ꝑ deceꝑ ĩ oẽm dominum quit urum fieri
totis tͥotus. ⁊ si p̃mori mulieremꝯtigiss
lucrum haber ẜ pactum quia uõ uit mor¬
tuus ẽ. seignorante restitutiorm amissi-¬
oĩs ꝑieulum sustinere. S hͣic quidem data
ẽ negotio forma quam bene se habere py¬
tiuimus Rursus aũt alt̃ supplex apparu¬
it dicens uxoris patrem sułam eius substi¬
tuisse aliis suis filiis. paruulamꝙ partem
solam aput unsisse manere.: magnum si

Expanded text:
voluntatem, et trahebat mulieris res, dicens voluntatem, et trahebat mulieris res, dicens fratrem quidem suum eas expendisse, se vero apud mulierem videre paternas res, quas pater non existentibus filiis restitui praeceperat ei, et recipere ex omnibus eas instabat neque cessabat, donec satisfactio nostrae legi per omnia perveniret. Sed ingemiscebat iuste mulier et dicebat iniustum esse quasi per detentionem dominum quidem. virum fieri dotis totius, et si praemori mulierem contigisset lucrum habere secundum pactum, quia vero vir mortuus est, se ignorantem restitutionem amissionis periculum sustinere. Sed hic quidem data est negotio forma quam bene se habere putavimus. Rursus autem alter supplex apparuit dicens uxoris patrem substantiam eius substituisse aliis suis filiis parvamque partem solam apud eam iussisse manere, et magnum si
Abbreviated transcription (Latin):
tutiõe : multa quetum erat ⁊̃ cirea pai¬
ip̃am ũboꝵ differentiam questi̾o. utr̃i
defunctus p̃cepiss res que remanerent
post mortem eius qui grauabatur resti¬
tutiõe. oportere restitui: anabsolute resti¬
tui ꝙ restilictum erat. post detentioẽm leg¬
itime partis iuberet: ⁊ introducebantur s̃
fidei cõmissi ꝑsecuti oẽs ⁊ exinopia mrẽmiꝰ
dudum hec sanantes. lẽge̾ scripsimus mo¬
dis oĩb ꝓhibentes restitutiõe grauatas rẽ
aut alienai. aut obligari. s cum ꝓpria ãb¬
ulare fortima. ⁊ aput quecumꝙ fuerint:
ñ manere firme. s reũti ad illum cuitari
iusse sunt. et facta lex iam quodam modo
longeuat̃: in uiditio aꝓpbata frequẽtatu.
s futurum erat quod p̃diximus ut quode
ferre oĩa cõsue̾uit tp̃s. ostend̾itim indige̾
quadam exceptiõe necessaria lege. adierũt
oĩs ante nuptias facte partem. seu ꝑꝑ nu¬
ptias qũa uir mors ei tabat. defimti nõ fr̃
aliunde uendicabat res.⁊ patris ꝓferebat

Expanded text:
ulta quaedam erat etiam circa ipsam verborum differentiam quaestio, utrum defunctus praecepisset res quae remanerent post mortem eius qui gravabatur restitutione oportere restitui, an absolute restitui quod relictum erat post detentionem legitimae partis iuberet? Et introducebantur etiam fideicommissi persecutiones et ex inopia in dudum haec sanantes legem scripsimus, modis omnibus prohibentes restitutione gravatas res aut alienari aut obligari, sed cum propria ambulare fortuna, et apud quemcumque fuerint non manere firme, sed reverti ad illum cui dari iussae sunt. Et facta lex iam quodammodo longaeva est et in iudicio approbata frequentatur: sed futurum erat, quod praediximus, ut quod ferre omnia consuevit tempus ostenderet indigere quadam exceptione necessaria legem. Adieruntonis ante nuptias factae partem seu propter nuptias quam viri mors ei dabat; defuncti vero frater aliunde vindicabat res et patris proferebat
Abbreviated transcription (Latin):
excĩpi moĩs oĩb ad restitutioẽm ruptialia
docum̃ta.⁊ suꝑhis factas alienatioes. aut
ypothecas. ÷ sigrauata sit ꝑscã aut uiri aut
mulieris restitutiõe tałi liceit ⁊ ei nunccupa¬
tim ant̃ nuptialẽ. seu ꝑꝑ nuptias doãtioem
offerre. nicħ quatum in illis reb rescitutiõe
ualente. simulier restitutiõe grauetur. ñũ
pedim̃tum fieri ad dotis oblatioe. Ea eñĩq̃¬
munĩt oĩb ꝓsunt. hisq̃ specialit̃ quib tam
cutilia s. p̃ponim. Sitꝙ hoc nuptialibꝰ blati¬
õib harum exaccõib priuilegium. Siem̃
añt nos exgñalib ypothecis płima ꝑp̃sũpti¬
oẽm aexẽꝑunt. cum utiꝙ ñ ita nob̾ neccessaĩ¬
ea consistant quomodo ñ nos exmaiore: me

Expanded text:
excipi modis omnibus a restitutione nuptialia documenta et super his factas alienationes aut hypothecas, et vel si gravata sit persona aut viri aut mulieris restitutione tali, liceat etiam ei nuncupatam antenuptialem seu propter nuptias donationem offerre, nihil quantum in illis rebus restitutione valente; et ei mulier restitutione gravetur, non impedimentum fieri ad dotis oblationem. Ea enimnibus prosunt his quae specialiter quibusdam utilia sunt praeponimus. Sitque hoc nuptialibus oblationibus et harum exactionibus privilegium. Si enim et ante nos ex generalibus hypothecis plurima per praesumptionem exceperunt, cum utique non ita nobis necessaria consistant, quomodo non nos ex maiori e
Abbreviated transcription (Latin):
stitutiõe. hec nos merito cõmoueruntꝰ meliꝰ
arbitrati sumus nr̃am cõrigere legẽ. qũ a su¬
biectos despicere. ꝑieulum sustinentes max¬
tes. hoc uõ n nouantes solum mõ. ut siquis
decet̃o restitutiõe fecerit. suarum rerum ꝗd̾¬

Expanded text:
stitutione. Haec nos merito commoverunt, et melius arbitrati sumus nostram corrigere legem quam subiectos despicere periculum sustinentes, maxtes, hoc vero innovantes solummodo, ut si quis de cetero restitutionem fecerit suarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
hãc legemiñ illam concedimus fieri lesioẽm.
ut siqua mulier paruam hñs dotem.: deint
legẽ cognoscens nofiram aut siquis uir
mediocrem fecit ante nuptialẽ toãtioẽm ad
cutum uentioẽm legis uelit augm̃tũ aut
dotis aut ante nuptiał facere doãtioisn. Hoc

Expanded text:
 enim illam concedimus fieri laesionem, ut si qua mulier parvam habens dotem, deinde legem cognoscens nostram, aut si quis vir mediocrem fecerit antenuptialem donationem, ad circumventionem legis velit augmentum aut dotis aut antenuptialis fac
Abbreviated transcription (Latin):
Occursd⁊ uarietas humane nature.
paulatim egens curatiõe ñ aliteꝵ
abene se habendum reuocatur. lic pri
ꝯstituatur sub transquillitate: quie¬
te. ut legi cõueniens. quale scilie ꝗdã.
⁊̃ nũc emergens ad leg̾is nocꝰ post ad¬
.duxit. scimus enimquia ⁊ dudum¬

Expanded text:
o et varietas humanae naturae et paulatim egens curatione non aliter ad bene se habendum revocatur, licet prconstituatur sub tranquillitate et quiete ut legi conveniens. Quale scilicet quiddam etiam nunc emergens ad legis nos opus adduxit. Scimus enim quia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tieis ordei alam spẽmqłe infructus añdoᷤᷤ
ẽ dederunt. hoc redoito in p̾senti cum parte
modii octaua ꝓsingulo modio inuno quo¬
ꝙ anno prãnta tersilas colonis restituere.
nemine penitus eor audente terulas deti
Ias dedit: nicħ amplius quã unam sialiq̃
ꝓsingulo solido anuam p̃starẽ.⁊ hanc salu¬
berimam legem inom̃s estendimusᷤ p̃senti
cum uł ordum feneratum ł aliĩ aridi frue¬
tus. ereditores. tam quod tederunt accipit̃¬
tes. quã pusuris octauam modii partem
anuam ꝓsingulis modiis. uł siliquẽ ꝑsi
tes. siue t̃rulas. suic aliũm pignus acceꝑũt:

Expanded text:
ei vel aliae speciei quae in fructus aridos est dederint, hoc reddito in praesenti cum parte modii octava pro singulo modio in unoquoque anno praestanda terrulas colonis restituere; nemine penitus eorum audente terrulas detinias dedit, nihil amplius quam unam siliquam pro singulo solido annuam praestare. Et hanc saluberrimam legem in omnes extendimus, ex praesenti cum vel hordeum feneratum vel alii aridi fructus, creditores tam quod dederunt accipientes quam pro usuris octavam modii partem annuam pro singulis modiis, vel siliquam pro t
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ emnduram adꝙ in buminam.
que ultra oẽm inpietatẽ⁊ auariti
ant ꝑspetimus lege saluberima san¬
are.⁊ comunemꝰ oĩb deponere medici
aures quostam ininisia secunda ꝓu¬
intia quã aministrans auare: nocessita¬
te tp̃oꝵ captata ad quostam feneraticͥoᷤ
fecisse cõtractatus.⁊ paucam mensuram
ex hac causa quo̾dam collonoꝵ fuge lat¬
ebras petisse. alios fame ẽẽ necatos. ⁊ tristis

Expanded text:
em duram atque inhumanam et quae ultra omnem impietatem et avaritiam fit perspeximus lege saluberrima sanare et communem omnibus deponere medicinaures quosdam in Mysia secunda provincia quam administras avare temporum necessitate captata ad quosdam feneraticios fecisse contractus, et paucam mensuram axisse, et ex hac causa quosdam colonorum fugae latebras pet
Abbreviated transcription (Latin):
Iũsis capitulis ad nos relatis. ne¬
cessarium ẽe ꝓspeximuo gñaliha¬
clẽge disponere. Sanctimus igitun
licentiam eẽ : matri ꝯ auie. aliisq paren¬
tib pꝰ quam relinquerint filiis part̃e.¬

Expanded text:
sis capitulis ad nos relatis necessarium esse perspeximus generali haec lege disponere. Caput I Sancimus igitur licentiam esse et matri et aviae aliisque parentibus, postquam reliquerint filiis parte
Abbreviated transcription (Latin):
ptias reliquos añ aũt õs p̃ter eos quima¬
ximis sicut dictũ ẽ dignititib decoratis̃
sint euuis lib sint dignitatis aut militi¬
e aut studii. si quid̾ uoluĩnt aut potu̾int.
ñ ꝓhibemus cum doralib instrum̃tis du¬
lo affectu celebratas nuptias firmas eẽ sãc¬
p̃cipientem ut siquis uyorem aliquãto
sine dotalib acceꝑit cum affectu nuptiali:
hãc sine causa legib agͥti ꝑiecerit acciꝑe
uxorẽ ꝑaffectum solum acceꝑit:⁊ usqi ad
mortem cum ea uiũns p̃moriatur acciꝑe
similit̃⁊ eam quartam illius sube portiõe.
ita tñ ut ñ tñscendat hec centum auriu
brarum quantitatt p̃sentĩ melius utrãq
legem disponentes sanctimus ĩnu̾troq¬

Expanded text:
ptias. Reliquos autem omnes praeter eos qui maptias. Reliquos autem omnes praeter eos qui maximis, sicut dictum est, dignitatibus decorati sunt, cuiuslibet sint dignitatis aut militiae aut studii, si quidem voluerint aut potuerint, non prohibemus cum dotalibus instrumentis dulo affectu celebratas nuptias firmas esse sancposuimus praecipientem, ut si quis uxorem aliquando sine dotalibus acceperit cum affectu nuptiali et hanc sine causa legibus agnita proiecerit, accipeuxorem per affectum solum acceperit et usque ad mortem cum ea vivens praemoriatur, accipere similiter et eam quartam illius substantiae portionem, ita tamen ut non transcendat haec centum auri librarum quantitatem, in praesenti melius utramque legem disponentes sancimus, in utroq
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ dotata ⁊uge natiꝰ p̃uditiũ fiei̾s c̃ aliis filiis ex sod̾a
natis uxore q̃cum dotalib instrum̃tis co¬
upulata ẽ ad parris⁊ illos hereditatẽ uocaĩ.
cum ⁊ ex solo affectu possit ꝯsistere mĩnꝙ¬
similĩt ualere uolumus̃ sipnus quideo
cum dotalib instrum̃tis uingatur aliqui
uxori.p̃. illam uõ altãmducat solonup
tulimũs iubente aut dotalur fieridocũ¬
ap̃eccłe defensores. ꝑ quas nuptias ꝯpetat
ꝯ firmai̾ aut certe sacram̃ta p̃beri. inp̃sẽti
ꝑspeximus melius disponere eaq̃ dehis
talia seribantur instrum̃ta nisi tñ aliꝙ
ante quã mereretur huius mõĩ dignita.¬
tõs. ex affectu solodix̃ uxorem. tales enior
nuptias ante dignitatẽ factas ⁊ postdi¬
p̃cipĩmus. ut exhis natos legitimos ẽt fi
dignitatib. ñ alit̃ duceretur uxoros. nisieũ
dotalib instrum̃tis. hãc aũt legis subtilita
lie dignitatib huius mõi dẽcoratisunt ut
⁊̃ sub affectu possunt ip̃i uolentes eehere ny¬

Expanded text:
ex indotata coniuge natis praeiudicium fieri, sed cum aliis filiis ex secunda natis uxore, quae cum dotalibus instrumentis copulata est, ad patris et illos hereditatem vocari, cum etiam ex solo affectu possit consistere msimiliter valere volumus, etiamsi prius quidem cum dotalibus instrumentis iungatur aliquis uxori, post illam vero alteram ducat solo nupgem dudum protulimus iubentem aut dotalia fieri documapud ecclesiae defensores, per quas nuptias competat confirmari, aut certe sacramenta praeberi, in praesenti perspeximus melius disponere ea quae de talia scribantur instrumenta, nisi tamen aliquis antequam mereretur huiusmodi dignitates ex affectu solo duxit uxorem. Tales enim nuptias ante dignitatem factas et post dicipimus, et ex his natos legitimos esse fidignitatibus, non aliter ducere uxores nisi cum dotalibus instrumentis. Hanc autem legis subtillicet dignitatibus huiusmodi decorati sint, ut etiam nudo affectu possint ipsi volentes contrahere nu
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝙ legitim is ͥ n r̃e ꝯferunt lege̾. ut pote ip̃o
patre. sicuri dictum ẽ. filios ꝓprios uocante¬
cos ex hoc eñĩ⁊ cum eors matre demostratur
legitimum habuisse matrimonũi ut neꝙ
abea ꝓnuptiar̃ fide alia ꝓbatio requiratu.
Siaũt pat̃ ex ip̃a muliere multos filios hab¬
ens uni ex eis testimonium quõ ub
muliere nãtiᷤad legitima uira patris te
exñscripto ꝑaffectum nuptialem uxoaeo
acceꝑit ⁊ exea filios ꝓcreauit. soluto aũt m̃mͦ¬

Expanded text:
 utpote ipso patre, sicuti dictum est, filios proprios eos vocante. Ex hoc enim et cum eorum matre monstratur legitimum habuisse matrimonium, ut neque ab ea pro nuptiarum fide alia probatio requiratur. Si autem pater ex ipsa muliere multos filios habens uni ex eis testimonium quolibet emuliere natis ad legitima iura patris tesex non scripto per affectum nuptialem uxorem acceperit et ex ea filios procreaverit, soluto autem m
Abbreviated transcription (Latin):
te mulieres. ita tm̃ sinip̃e huius moĩgub̾¬
natioẽm susciꝑe uolum̃t. siũo forsan hi
qui reliquid. aut doãnt. nullumhis dispẽ¬
satorem᷑ t̃mina̾uĩt. aut ab cotatus. huius¬
mõĩ gubãtioẽm subire noluĩt. aut moria¬
tur añt illiꝗ̃ ꝑfecte sint etatis. iubemus i¬
iuidic̃e ꝯ petentẽ curator̃e fideidignum cũ
logitima fideuissi õe reb tam ub ordinare.
dictum ẽ. etatem ꝑueniant. in illis enimca¬
sib legem q̃ usum pa̾rentib p̃b uolumuᷤ:

Expanded text:
es, ita tamen si et ipsae huiusmodi gubernationem suscipere voluerint. Si vero forsan is qui relinquit aut donat nullum his dispensatorem determinaverit, aut ab eo datus huiusmodi gubernationem subire noluerit, aut moriatur antequam illi perfectae fiant aetatis, iubemus iudicem competentem curatorem fide dignum cum legitima fideiussione rebus talibus ordinare, dictum est, aetatem perveniant. In illis enim casibus legem quae usum parentibus praebet volumus
Abbreviated transcription (Latin):
soĩs siquid ꝑfecte sĩt etatis. lieꝯ subpot¬
estare sint. ctatis licctiã hãt qͦ uoluĩnt mdis¬
po̾nere⁊ siũo etate minores sĩt. ꝑquẽ
ꝑsperĩt testaito᷑ aut doãtor. hcc gubuñt̃.
doc̃e illi quib doãta sũt aut relicta. ad ꝑfec¬
.tã etatẽ ꝑueniant: uicentiã hĩne testatore.

Expanded text:
fectae sunt aetatis, licet sub potestate sint, licentiam habeant quo volunt modo disponere. Si vero aetate minores sint, per quem perspexerit testator aut donator haec gubernentur, donec illi quibus donata sunt aut relicta ad perfectam aetatem perveniant; licentiam habente testatore
Abbreviated transcription (Latin):
luid ẽt monumtoꝵ ꝓprium ñ ualente cͥaris¬
simo ꝓuintie iudice ꝓͥbere. ꝙ agẽnde ẽ. aut
p̃ciꝑe. quia ñuelit aliquid agi ut actum ñ
cioãbiles nutus atꝙ p̃ceptioẽs s⁊̃ agerere q̃¬
uintie sp̃sidem aut quãlib poteniium n:
hoc ꝓhibere oportirenim sic agẽ eos quiat
ministratiõib sũt auinqualib potestate. n ut
ꝓhibeãt q̃tam fieri eẽ se gesta s ita inculpabi

Expanded text:
rissimo provinciae iudice prohibere quod agendum est, aut praecipere quia non velit aliquid agi aut actum non tionabiles nutus atque praeceptiones: sed etiam rovinciae praesidem aut quemlibet potentum, neque hoc prohibere. Oportet etenim sic agere eos qui in administrationibus sunt aut in qualibet potestate, non ut prohibeant quaedam fieri contra. se gesta.,
Abbreviated transcription (Latin):
ca hanc dignitatem facti fuĩt industrii m¬
aior eos sedes excipi honestior dignitas.
⁊ cognoscant. quantum ⁊ẽ ꝙ cum honesta¬
te uiuitur. quãbant ꝯtempnere. ut aũt
multis manib ⁊ ꝑ eas impie agere. ꝓpt̃
nr̃os subditos inuitare quid̾ ꝑ heredemiñ
extimauimus oportere occasioẽm: solanũ
tm̃ eis tare.⁊ hoĩes honoratos ad medum
tes ⁊ uiceni triceni matricaruĩ quos nũc nõ
cõstitumus dispoĩtioĩb obsequentos eoꝵ.
ꝯsiibi ubi hii eos. quiindecent̃ agũt deu¬
nuĩt ꝯpetenti ordine t̾dant. Oportetaũ
cos scire manifeste. Quod simũdus sem tͥ¬
ip̃os custodit.: dei auxium habebunt: nr̃a
placatioẽ ñ fraudabũtur: longior eis di¬
tiatur. scrupulose ĩquirant dignitatem
eius. doccant̾. ĩ quib occitãt hoĩe aufert̃¬
aut m̃brum aut tale aliquid sciscitates
ab ip̃o głioso p̾fecto.s ⁊ hoc p̃uiderit. ut ẽ
subtilitate ꝓferant̃ snãm aut aĩam aucꝰ

Expanded text:
ca hanc dignitatem facti fuerint industrii, mca hanc dignitatem facti fuerint industrii, maior eos sedes excipiet et honestior dignitas, et cognoscent quantum est, quod cum honestate vivitur, quam hanc contemnere, uti autem multis manibus, et per eas impie agere et posnostros subiectos iuvare quidem per hanc aestimavimus oportere occasionem et solacium tantum eis dare, et homines honoratos ad medium tes et triceni matricarii, quos nunc nos constituimus, dispositionibus obsequentes eorum, et sicubi hi eos qui indecenter agunt detinuerint, competenti ordine tradant. Oportet autem eos scire manifeste quod, si mundos semetipsos custodierint, et dei auxilium habebunt et nostra placatione non fraudabuntur et longior eis disubiciatur, scrupulose inquirant dignitatem eius, et doceantur, in quibus occidunt hominem aut auferunt membrum aut tale aliquid, sciscitantes et ab ipso glorioso praefecto, si et hoc praeviderit, ut cum subtilitate proferant sententiam aut animam aut
Abbreviated transcription (Latin):
mñseunt adire. adũsariis: mũcdis utimani¬
bꝯ resecare om̃ia q̃ p̃cepta sunt. siuie u¬
definto siue de aliis delictis ĩncuutatemi
nob̾ emundare abhis q̃ fura oꝑantur be¬
stiis ĩuris ĩ dustrus. ut ad hec ministris: ꝓͥo
offitio offerri ꝯpetent̃ quatenus timoreo
habat sui iudicis oĩa agunt cum ueheõi¬
łia ⁊ boã uoluntate. Si enĩ uelint recteag¬
ere. ⁊ digne iuiditio dese. neq multi aliꝗt
fures erunt. ⁊ furta celerĩt inueniunt. p
cecantes minuuntur. tim̃tes dignitatẽs.
quã nemo ꝯ paret peccuniis ꝯ s criminał᷑ si
uehem̃tia sĩt. cognoscent.: ppłaes sicabt̃ t̾bas.¬
nob ip̃is obsequentes ⁊ oĩdignos eos hono¬
re tamquã iudices minores adiudice ma¬
iore euacuent eius sollicitudines. ncħ eli¬
tet eos p̃sentes ẽẽ ministrare. ⁊ maxiũmb¬
amͦpus habere ut fures⁊ subtrahentes
ĩ felicissim oꝵ res eriꝑere. saluare quantũ
possunt res abignis iuolentia enim sic̾¬

Expanded text:
nseunt, odire et aversari et mundis uti manibus et resecare omnia quae praecepta sunt sive furto sive de aliis delictis, et civitatem nobis emundare ab his qui furta operantur bestiis, et viris industriis uti ad haec ministris, et proprio officio offerri competenter, quatenus timor eos habeat sui iudicis et omnia agant cum vehementia et bona voluntate. Si enim velint recte agere et digne iudicio de se, neque multi aliqui fures erunt et furta celeriter inveniuntur et peccantes minuuntur, timentes dignitatem quam nemo comparet pecuniis. Sed et crimina, vel si vehementia sint, cognoscent, eipsis obsequentes, et omni dignati ab eo honore, tamquam iudices minores a iudice maiore; et evacuent eius sollicitudines, nihil elitet eos praesentes esse et ministrare, et maximum hoc opus habere, ut fures et subtrahentes infelicissimorum res eripere, et salvare, quantum possunt, res ab ignis violentia. Etenim si cir
Abbreviated transcription (Latin):
aliquas magnas digͥtates administratus.
atꝙ circa inꝑum sunt. ⁊pꝰ hec ñ dignati de
hac resolllitudinẽ fieri paulatĩ itares abie¬
licissime huius ciuitatis. ⁊ multa exoodine
eoꝵ istam suscipientes dignitatẽ ⁊ admini¬
strasse eam oĩo pessime. Et enĩ siquis accipi
gnosc enim eam: for p̾um ⁊ offitiũ ꝯmẽ¬

Expanded text:
aliquos magnas dignitates administrantes, quae circa imperium sunt, et post haec non dignatos de hac re sollicitudinem fieri: paulatim ita res abielicissimae huius civitatis, et multa ex ordine eorum istam suscipientes dignitatem et administrasse eam omnino pessime. Etenim si quis aspiciagnoscet enim eam et forum proprium e
Abbreviated transcription (Latin):
qui maiorib eriminib capiũtur. decnutent ĩ
carcerẽ. ⁊ mittent ad ꝓuintie p̃sidẽ. sic enior
frumur ciuitas una quacyeura iudicialis õs
gẽs submaiore ꝯstituta iudice maiorem se:
cuit cumciuitatum defensores semip̃ĩs eã
inponunt :⁊ leuigant p̃sidum quas ꝓõĩb
hab sollicitudufrs ip̃i particulant remou¬
entes eaq̃ uimpacientib ĩferunt᷑ aut dũbi¬
tatiões soluentes.: honestos sic̃ sepe dictũ c̃
eos qui madimnistratiõib sũt demostran¬
teo. siuio detineantur abaliqiuib publice
functioee gentium p̃sides deferisorib ĩpe¬
trabunt cc̃ detentatores exactioõs u̾orsħ¬
eos adiuuent. siquauõ deffensoris pter h
fiat ordiãtio aut reminit aliquis defen-¬
soris offitium in sctĩpũm ueniẽs. suie di¬
gnͣtatis sũ militie.¶ pͣriuilegiisiũ alt̾ui
cuius piam occasioe: iste .u. librar̃ auri subiec¬
tus pene:⁊ sic p̾lus eius eraminaͤtiõe ad
oꝑã ciutati ꝓficientẽ. cogatur defensoris

Expanded text:
ioribus criminibus capiuntur, detrudent in carcerem et mittent ad provinciae praesidem. Sic enim fruitur civitas unaquaeque cura iudiciali, et omnis gens sub maiori constituta iudice maiorem sentcurae, cum civitatum defensores in semetipsis eas imponunt et levigant praesidum, quas pro icitudines, ipsi particulariter removentes ea, quae vim patientibus inferuntur, aut dubitationes solventes, et honestos, sicut saepe dictum est, eos qui in administrationibus sunt demonstrantes. Si vero etiam detineantur ab aliquibus publicae functiones, gentium praesides defensoribus imperabunt contra detentatores exactiones, ueos adiuvent. Si qua vero defensoris praeter haec fiat ordinatio, aut renuerit aliquis defensoris officium in semet ipsum veniens, sive dignitatis sive militiae sive privilegii sive alterius cuiuspiam occasione, iste quinque librarum auri subiectus poenae etiam sic post eius exactionem ad opera civitatis proficientem cogatur defensoris
Abbreviated transcription (Latin):
petenti eura disposuius statuẽtes ⁊̃ reddi
eis omẽm quã ꝯtingit cautioẽm occasioẽm
scełis huius exspoĩ neꝙ ꝑmisumus scele¬
stes leõẽs. siquit deder̃ eĩ hoc abeis auferr̃e.
s ⁊̃ ip̃os leõnes iussim extrahãc fieri felici¬

Expanded text:
competenti cura disposuimus, statuentes etiam reddi eis omnem quam contigit cautionem occasione sceleris huius exponi; et neque permisimus scelestos lenones, si quid dederunt eis, hoc ab eis auferre: sed etiam ipsos lenones iussimus extra hanc fieri felici
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ luxuriã teduciõib ꝓhibemꝰ b moĩs.
⁊ nulli fidutiã eẽ pascẽ meretricẽ ⁊ ĩdomol
abere mulieres aut pͭ. ꝓstituere ad luxuĩao
⁊ ꝓalio quodã negocio talia mercaĩ necꝓ c̃o¬
scriptioẽs suꝑ hoc ꝑciꝑe. neꝙ fideussores eu¬
gere nec aliuid taleagẽ ꝙ cogat miseras: in¬

Expanded text:
ium luxuriant deduci omnibus prohibemus modis, et nulli fiduciam esse pascere meretricem et in domo habere mulieres aut publice prostituere ad luxuriam, et pro alio quodam negotio talia mercari, neque conscriptiones super hoc percipere neque fideiussores exigere nec aliquid tale agere, quod cogat miseras
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝯficitur.⁊ nequa quã inucnies aput eõ
płimum tp̃oꝵ poni monum̃tũillũt peni¬
tus s adheredes coꝵ aut alias successioẽs bĩ
disposiumus : maiores potestates eoꝵꝓĩgẽ¬
tibi fecimus ⁊ pieul abeis ẽ ⁊ ĩspectio eiuua¬

Expanded text:
ficitur, et nequaquam invenies apud eos plurimorum temporum poni monumentum ullum penitus, sed ad heredes eorum aut alias successiones his disposuimus et maiores potestates eorum in gentibus fecimus, et procul ab eis e
Abbreviated transcription (Latin):
uoluint. p̃t illa sola q̃ uiris diccõe egerẽt ⁊
ex ip̃a iudicum auctoritate p̾end̃ dẽinde eos
qui ⁊ publicas exaccões habent. ciuitatũ defẽ¬
ficri uelocit: inteẽ: ut inornante agentes iii¬
teant is ip̃is testimoniũ ꝑhibe ł publicuor
remouere tumultum: ab solute iubicum ob.¬
tinere ordinẽ. maxime qñ ab sut.⁊ offitales
ꝓuintie. quic̃q inciuitate sũt illa inquade¬
fensor ẽ obedire illi⁊ adiuuare. ut absentib¬
tib sub illoꝵ p̃sentia sexpuntiali aut offitio
habert ⁊ exceptorem eis ministrantẽ: duos o¬
ffitia les qui eaq̃ abeis decermintur adinple¬
ant ⁊ iudicare ĩ causis õib peccuniaris usq
ad aureos trecentos. ñ ualentib nr̃is subietti
trabere sibim obligatos apud clarissimos
ꝓumtiar̃ iutices siusq ad p̃dictam trecentoꝵ

Expanded text:
uerit, praeter illa sola, quae iurisdictione egent et ex ipsa iudicum auctoritate pendent. Deinde eos qui et publicas exactiones habent civitatum defeninornate agentes videant, et his ipsis testimonium perhibere, vel publicum removere tumultum: et absolute iudicum obtinere ordinem, et maxime quando absunt. Et officiales provinciae, quicumque in civitate sunt illa in qua defensor est, oboedire illi et adiuvare: ut absentibtibus sub illorum praesentia. Ex provinciali autem officio habere et exceptorem eis ministrantem et duos officiales, qui ea quae ab eis decernuntur adimpleant. Et iudicare in causis omnibus pecuniariis usque ad aureos trecentos: non valentibus nostris subiectis trahere sibimet obligatos apud clarissimos provinciarum iudices, si usque ad praedictam trecentorum
Abbreviated transcription (Latin):
dum erum spectabiles pretores p̾porũ
talibi bͥnerauimus doãtiõib dignos eos
suam purtatem: ĩ oĩb uigilantiã: cuncta
agere equali: iusta ꝯscientia: pura manu.
sienim aliquid apparuĩnt delinquentes.
aut furantes aut furib acquiescentes nisi
oĩb resecauĩnt moĩs : dignos quide mor¬
te supplitiis subdere. medioc̾irea uõagete

Expanded text:
dum enim spectabiles praetores populorum talibus honoravimus donationibus, dignos eos suam puritatem et in omnibus vigilantiam, et cuncta agere aequali et iusta conscientia et pura manu. Si enim aliquid apparuerint delinquentes aut furantes aut furibus adquiescentes, nisi omnibus resecaverint modis, et dignos quidem morte suppliciis subdere, mediocria vero agente
Abbreviated transcription (Latin):
a quodam ĩꝓuintia. Qui hoꝵ hãt custodiam.
quatenus incorruptum maneant hem uelo¬
cĩt ĩueniantur adrequirẽtib ⁊ sit apud eos
tatum extraõe cõmodum fie̾t.⁊ ꝓdecretis eoꝵ
dabuntur aurei foro tue sublimitatis. Siuo
minores .iii. sic̃ iam dudum nris ꝯ sfitutum
ẽ legib suĩo quetum salaria hñt publicaꝰ

Expanded text:
 quodam in provincia qui horum habeat custodiam: quatenus incorrupta maneant haec et velociter inveniantur a requirentibus, et sit apud eos tatum extra omne commodum fient, et pro decretis eorudabuntur aurei foro tuae sublimitatis, si vero minores, tres, sicut iam dudum nostris constitutum est legibus. Si vero quaedam salaria h
Abbreviated transcription (Latin):
dispenͣdi& ad tefensorib appellatioẽs ad ip̃os
ferri iudices.¶ Siuio eregint aliquidinun¬
osum circa defensores offitiales tuc ꝓũtia¬
rum p̃sides ultisei castigare offitiales. licẽ.¬
tiamenim damus defensorib. si hoc neglȩxerit̃
gentiũ p̃sudes seditue᷑ eminentie hec nĩti¬
are. ut intetur auxiliũ eiẜ ĩdictam ꝯ petẽs.
uidiciare clantas honestatis inmitatiõe ẜ̃
sicade ꝯtingit ciuitatis defensorem. mox.
adalium ferri decret᷑um quid excirculo uoc¬
at̾ cum dudum dicto iure uirando: suscip¬
sorib uices agentes sicut p̃diximus tarine
rursus priorio fusiõi demus quãĩ ratiõabiles

Expanded text:
Et a defensoribus appellationes ad ipsos ferri iudices. Si vero egerint aliquid iniuriosum circa defensores officiales, tunc provinciarum praesides ulcisci et castigare officiales. Licentiam enim damus defensoribus, si hoc neglexerint gentium praesides, sedi tuae eminentiae haec nuntiare, ut inde detur auxilium eiiudiciariae claritatis honestatis imitationem. Et si cadere contigerit civitatis defensorem, mox ad alium ferri decretum, qui ex circulo vocatur, cum dudum dicto iureiurando, et suscipsoribus vices agentes, sicut praediximus, dari, ne rursus priori confusioni demus quasi rationabilem