comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saphiro p̃tiosiores. Mirum dictu fidelem
querens auditorem ⁊ quod contͣ naturam
est mortui cadau̾is de dentib eductis. stille
flipoer̃t cruoris huiꝰq monimenti usq ĩ
diem hodiernum testimoniũ a certa pre¬
bet eborea. adhuc eodem quo infusa fue¬
rat sanguine cum ibi seruandi mitte¬
rentur mirabile dictu cruentata.
Denouatum sane in hoc facto ĩmo i¬
Iteratum duune maiestatis optis
uenetamur. ꝙ in pͥmo muudane con¬
ditionis exordio editum legendo recorda¬
mur: quando de primi parentis latere
in paradyso dormientis costam eductam
legimus ⁊ eandemq ĩ mulietem formã
effigiatam audimus. olec non et illud ꝙ
eodem actu figurabatur. mysterium de la¬
tere uidelicet xp̃i in cruce dormientis cũ
aqua sanguinem eductum: qnͣdo patefac¬
to uite fonte mucrone militis. manauit
p̃cium nr̃e redemptionis: atq concissothes¬
auri sacculo sponsaus margariti egressa ẽ
plenitudo. Sotalis etiam pacti supͣ

Expanded text:
saphiro pretiosiores. Mirum dictu fidelem saphiro pretiosiores. Mirum dictu fidelem quaerens auditorem, quod contra naturam est! Mortui cadaveris de dentibus eductis stillae fluxerunt cruoris, huiusque monimenti usque in diem hodiernum testimonium acerra praebet eborea, adhuc eodem quo infusa fuerat sanguine, cum ibi servandi mitterentur, mirabile dictu! cruentata. Renovatum sane in hoc facto, immo iteratum divinae maiestatis opus veneramur, quod in primo mundanae conditionis exordio editum legendo recordamur, quando de primi parentis latere in paradyso dormientis costam eductam legimus eandemque in muliebrem formam effigiatam audimus, necnon et illud, quod eodem actu figurabatur mysterium, de latere videlicet Christi in cruce dormientis cum aqua sanguinem eductum, quando, patefacto vitae fonte mucrone militis, manavit pretium nostrae redemptionis, atque conscisso thesauri sacculo, sponsalis margareti egressa est plenitudo, dotalis etiam pacti supra
Abbreviated transcription (Latin):
leret inuiolatoꝵ portionem membroꝵ: u̾¬
tit audaces ut ita dicam ad cadauer me¬
morabile manus unguesq sp̃nalis nui¬
tuli cornua producentis et ungulas secuit.
que post obitum illius contͣ naturam ita
excreuerant. ut etiam manicas manuũ eiꝰ
cremento suo penetrarent. Nec non etbar¬
bam pontificis nostri. sellicet aaronis. post
sepulturam ip̃iꝰ recrescentem totondit. hec
uero omĩa sibi sũmo deuotionis obsequio
recondens. nec sibi tam suisq desideriis suffi¬
cere credens. ad os sacͣtissimum per quod di¬
uine pietati crebre or̃onum p̃ces fuerant
fuse ⁊ ac uariis ppłis frequentes predica¬
tiones directe ausus est manũ mittere: atq
si aliquem de dentib illius posset exunere
studuit pertemptare. S et cum hoc per eoꝵ¬
dem firmitate nequiret ꝑfic̾e: fabeili ĩstru¬
mento tenaci indelicet forcipe usus de gen¬
zuus pulchertim oris duos dentes eduxit:
rubicundo ebore ut credi decet ac antiquo

Expanded text:
leret inviolatorum portionem membrorum, verleret inviolatorum portionem membrorum, vertit audaces, ut ita dicam, ad cadaver venerabile manus unguesque spiritalis vituli cornua producentis et ungulassecuit. Quae post obitum illius contra naturam ita excreverant, ut etiam manicas manuum eius cremento suo penetrarent. Necnon et barbam pontificis, nostri scilicet Aaronis, post sepulturam ipsius recrescentem totondit. Haec vero omnia sibi, summo devotionis obsequio recondens nec sibi tamen suisque desideriis sufficere credens, ad os sacratissimum, per quod divinae pietati crebrae orationum preces fuerant fusae ac variis populis frequentes praedicationes directae, ausus est manum mittere, atque si aliquem de dentibus illius posset eximere, studuit pertemptare. Sed et cum hoc pro eorundem firmitate nequiret perficere, fabrili instrumento, tenaci videlicet forcipe usus, de gengivis pulcherrimi oris duos dentes eduxit, rubicundo ebore, ut credi decet, ac antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
memorabile ꝓdigium. Quali hec uisio
digna miraculo ⁊ qmͣq ĩmenso stupori
ꝓrima fuerit eloquentia humani inge¬
nii effari nequit. Quin minꝰ ariditas
ñri sermonis hec eplicare ut decet tenuis¬
simis ualeat u̾b̃: Stupefc̃s gͥ ut parerat
tam inopinati usione portenti: om̃ipo¬
tenti deo debitis laudid benedixit. tanto¬
rumq donoꝵ largitori grãs egit. Con¬
gaudens etiam tanti inuentione thesan¬
ti ⁊ non modico it̾um cepit sollicitudi¬
nis angore cruciarr: multa aĩo uoluens
quid ex ip̃o ad cõmemorationem sequen¬
tium ꝓ munere deberet auferri. Ubi u̾o
fluatuantem animum anchora consilii
stabiliuit: casulam qua erat indictus
a sacratissimo eiꝰ colio abstulit ⁊ eumdem¬
que in latus utrumq u̾sans. cannas ha¬
rundinũ fluuiales que sub ip̃o olim po¬
site fuerant ꝓpt̾ humorem aquatilem
subduxit. Idq suis desideriis mintis esse
ꝑpentens: nisi etiam ex corpore aliqmͣ tol¬

Expanded text:
memorabile prodigium. Quali haec visio memorabile prodigium. Quali haec visio digna miraculo quamque inmenso stupori proxima fuerit, eloquentia humani ingenii effari nequit, quin minus ariditas nostri sermonis haec explicare, ut decet, tenuissimis valeat verbis. Stupefactus igitur, ut par erat, tam inopinati visione portenti, omnipotenti Deo debitis laudibus benedixit tantorumque donorum largitori gratias egit. Congaudens etiam tanti inventione thesauri, non modico iterum coepit sollicitudinis angore cruciari, multa animo volvens, quid ex ipso ad commemorationem sequentium pro munere deberet auferri. Ubi vero fluctuantem animum anchora consilii stabilivit, casulam qua erat indutus a sacratissimo eius collo abstulit, eundemque in latus utrumque versans, cannas harundinum fluviales, quae sub ipso olim positae fuerant propter humorem aquatilem, subduxit, idque suis desideriis minus esse perpendens, nisi etiam ex corpore aliquam tol
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sitie de ossib eĩ tolleret aliqͣntam
portiunculam teliquiaꝵ. Interea omni
dubietate sũmota idem archicustos ad tu¬
mulum iam insuꝑficie pauimenti posi¬
tum humilit̾ accessit: atq oꝑculo lapidis
quo tegebatur remoto diligentius intro¬
sperit. Et ecce obtulit se obtutib illius uir
ca nocapite reuerendus ⁊ abstinentie acie¬
iunioꝵ macore quib comitib urcerat pal¬
lidus: sc̃itate morum meritoꝵ q p̃cipnus:
incorruptione quoq membroꝵ suaue
fraglantium qͣi aromatitus ac toto cor¬
pore incontaminatus: hoc solo qd ĩ sepul¬
chro iacebat dormienti simillimus ⁊ uesti¬
mentis pontificalib honesta pulcritudĩe
adornatus. Res raritate sui ualde mirabi¬
lis: atq ꝓ sui magnitudine humano ser¬
mone uix explicabilis. Qui enim puta¬
uerat se putrefacte caruis uti ĩ mortius
fieri assolet reliquias inuenturum rep¬
perit ultra estimationem ĩmiolati corporis

Expanded text:
carnis sive de ossibus illius tolleret aliquantam carnis sive de ossibus illius tolleret aliquantam partiunculam reliquiarum. Interea, omni dubietate submota, idem archicustos ad tumulum, iam in superficie pavimenti positum, humiliter accessit atque, operculo lapidis quo tegebatur remoto, diligentius introspexit. Etecce! obtulit se obtutibus illius vir cano capite reverendus, abstinentiae ac ieiuniorum macore quibus comitibus vixerat pallidus, sanctitate morum meritorumque praecipuus, incorruptione quoque membrorum suave flagrantium quasi aromaticus ac toto corpore incontaminatus, hoc solo quod in sepulchro iacebat dormienti simillimus, vestimentis pontificalibus honesta pulchritudine adornatus. Res raritate sui valde mirabilis atque pro sui magnitudine humano sermone v̅ix explicabilis! Qui enim putaverat se putrefactae carnis, uti in mortuis fieri assolet, reliquias inventurum, reperit ultra aestimationem inviolati corporis
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ in tͥnsecus lutiuentis sordib seu a¬
que guttulis introitus patuit. Nec ĩme¬
rito credibile est deum qui õiũ creatura¬
rum naturas ꝓ suo arbitͥo in quascũq
uult rerum species transformat: ac tu¬
mescentia maria ꝓprio nutu harenis
quasi habenis fortissimis frenat. etiam
dilecti sui cadam̾i tanti honoris benefict¬
um prestare potusse ⁊ ut intͣ ip̃ius ur¬
ne uasculum quo p̃tiosum tenebatur
depositum nichil intraret sordium: ut cũc¬
tis fieret eiusdem uenerandi pontificis me¬
titum mantfestum. Eepletis gͥ missaꝵ
sollempniis ⁊ paueis secum quos uoluit
ex monachis retentis. ceteros absceden fecit
ac non tam temerario ausu qmͣ fidelis ani¬
mi deuotione feruens explorate diligentiꝰ
anuea curiositate dixit congruũ. qtud
sub occuus positum int᷑ uterum suum
teneret uasis receptaculum. Simulq e¬
stimamans necessarium. tit ad detiotio¬
nem honcrandam querentium de pulue

Expanded text:
tamen intrinsecus lutulentis sordibus seu atamen intrinsecus lutulentis sordibus seu aquae guttulis introitus patuit. Nec inmerito credibile est, Deum, qui omnium creaturarum naturas pro suo arbitrio in quascumque vult rerum species transformat ac tumescentia maria proprio nutu harenis quasi habenis fortissimis frenat, etiam dilecti sui cadaveri tanti honoris beneficium praestare potuisse, ut intra ipsius urnae vasculum, quo pretiosum tenebatur depositum, nihil intraret sordium, ut cunctis fieret eiusdem venerandi pontificis meritum manifestum. Expletis igitur missarum sollemniis, paucis secum quos voluit ex monachis retentis, ceteros abscedere fecit, ac non tam temerario ausu quam fidelis animi devotione fervens, explorare diligentius amica curiositate duxit congruum, quid sub oculis positum intra uterum suum teneret vasis receptaculum, simulque aestimans necessarium, ut ad devotionem honorandam quaerentium de pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
rum affiuentia penetraret atq ip̃m
curunflua humectatione et imꝓbo au
su contingendo iuolaret. Tandem gͦ
ancipiti dubietate sũmota. ad hoc se
saludre consilium sustulit diuino
ut credi decet instinatu animat᷑ꝰ qua¬
tenus ip̃am sacri corpusculi urnam de
inferiorib ad altiora subrigeret ⁊ eam¬
demq deinceps ab om̃i hac alluuione
tutissimam limosa q palude secretissi¬
mam sua ꝓuisione redd̾et.
ie gͥ constituta cłicoꝵ caterua ad
tanitim opus congregata. fossores
iecessarios adbibuit: atq sarcofago e¬
leuando plurimam diligentiam im¬
rendit. Quod sũma cautela ut dignũ
erat leuatum in sinistra parte deponi
fecit: ac festina celebritate ꝑ ampla edis
spatia lichnis relucentib. missaꝵ sollẽp¬
nia ꝓ tanti p̃sulis honore deuotissime
exorsus suꝑ euumdem tumulũ imple¬
uit. Et qmͣuis intircuitu ip̃iuis sepul¬
chri aquatilis humor extͥnsecus fu̾it: ñ

Expanded text:
rum affluentia penetraret atque ipsum rum affluentia penetraret atque ipsum circumflua humectatione et improbo su contingendo violaret. Tandem ergo, ancipiti dubietate submota, ad hoc se salubre consilium sustulit, divino, ut credi decet, instinctu animatus, quatenus ipsam sacri corpusculi urnam de inferioribus ad altiora subrigeret eandemque deinceps ab omni hac alluvione tutissimam limosaque palude secretissimam sua provisione redderet. Die igitur constituta clericorum caterva ad tantum opus congregata fossores necessarios adhibuit atque sarcofago elevando plurimam diligentiam impendit. Quod summa cautela, ut dignum erat, levatum, in sinistra parte deponi fecit, ac festiva celebritate per ampla aedis spatia, lichnis relucentibus, missarum sollemnia pro tanti praesulis honore devotissime exorsus, super eundem tumulum implevit. Et quamvis in circuitu ipsius sepulchri aquatilis humor extrinsecus fuerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
atq om̃e illud edicule ip̃uis spatium ꝙ
cura pedes adiacet suꝑfusisaquis impleret.
sictumq pergentib ibi gradiendi it̾ nega¬
ret. huĩ itaq incomoditatis t̾stis euent᷑ mo¬
nachoꝵ animis merorem non modicum
intulit. p̃cipue uero uenerabilem lotha¬
rium sacri templi illo tempore edituum
non mediocrit̾ ꝑtulit. Ouiꝰ sagacisanimi
industram oꝑumq efficatiam. et corpora
libroꝵ nr̃o archiuo indita. ac tocius ceno¬
bii in meliuis augmentata etiam si huma¬
na lingua taceat fabrice structura clamat.
hic gͥinsoliti ꝑ motus nouitate diluuii.
secum cepit pertractare mente sagaci qͥ¬
b modis ĩminenti succureret ꝑiculo: ac
tali ac tante ꝑniciei quali obsisteret suft᷑¬
gio. Sollicitus enim erat neusq ad p̃cio¬
sissimi thesauri depositum sacri uidelic
patris corpusculum. altiꝰ tellurint in
alt̾o sermone diximus a beate memorie
antistite eligio defossum. eadem aqua¬

Expanded text:
atque omne illud aediculae ipsius spatium, quod atque omne illud aediculae ipsius spatium, quod circa pedes adiacet, superfusis aquis impleret siccumque pergentibus ibi gradiendi iter negaret. Huius itaque incommoditatis tristis eventus monachorum animis merorem non modicum intulit, praecipue vero venerabilem Hlotharium sacri templi illo in tempore aedituum non mediocriter perculit. Cuius sagacis animi industriam operumque efficaciam et corpora librorum nostro archivo indita ac totius coenobii in melius augmentata, etiamsi humana lingua taceat, fabricae structura clamat. Hic igitur insoliti permotus novitate diluvii, secum coepit pertractare mente sagaci, quibus modis imminenti succurreret periculo, aut tali ac tantae perniciei quali obsisteret suffragio. Sollicitus enim erat, ne usque ad pretiosissimi thesauri depositum, sacri videlicet patris corpusculum, altius telluri, ut in altero sermone diximus, a beatae memoriae antistite Elegio defossum, eadem aqua
Abbreviated transcription (Latin):
dis as scĩtatis mat̾ies infinita. Igitur anno
u̾bi carnemft̃i scilicet filn dei ꝓ salutt acre¬
demptiont humani gei̾us incaruati octiu¬
gentesimo nono. qui erat annusa tnͣ¬
situ iuiri dei amandi centesimus quin¬
quagesimus. pluruna ultͣ solitum aqͣꝵ
mundatio fc̃a multis in locis metas suas
excesserat: atq circumiacentes auminib
agros dampnosa segetum uacatione nu¬
daueiat. Quod ꝑiculi malum adeo usq
excteuerat: ut etiam intole flumimb
ꝓximi abitacula a uita cogerentur dese¬
rere ⁊ et insublimib collicuus donet de¬
crescerent mutatis tab̾naculis habita¬
re. Hec u̾o excrescentium aquaꝵ copia de
die indiem augmento imbrium ĩtumes¬
cens ⁊ etiam oras fluuii uocabulo iscarb
nimietate sua impleuerat: qui bĩssimi
patroni nr̃i amandi tumulo pene conti¬
guus. ñ amplius ab eo qmͣ uginti passib
distabat. E cotdiano cremento suꝑeffiu¬
ens in tantum excreuit: ut ad sacrpsantã
sacratissimi corporis sepulturam acced̾et

Expanded text:
anno verbi carnem facti, scilicet filii Dei pro salute ac redemptione humani generis incarnati, octingentesimo nono, qui erat annus a transitu viri Dei Amandi centesimus quinquagesimus, plurima ultra solitum aquarum inundatio facta, multis in locis metas suas excesserat atque circumiacentes fluminibus agros damnosa segetum vacuatione nudaverat. Quod periculi malum adeo usque excreverat, ut etiam incolae fluminibus proximi habitacula avita cogerentur deserere et in sublimibus colliculis, donec decrescerent, mutatis tabernaculis, habitare. Haec vero excrescentium aquarum copia de die in diem augmento imbrium intumescens, etiam oras fluvii vocabulo Iscarb nimietate sua impleverat, qui beatissimi patroni nostri Amandi tumulo pene contiguus, non amplius ab eo quam viginti passibus distabat. Qui cotidiano cremento supereffluens, in tantum excrevit, ut ad sacrosanctam sacratissimi corporis sepulturam accederet
Abbreviated transcription (Latin):
auiiss scĩs aub̾to et audomaro ep̃is felici
mutatione transiatus. Nunc autẽ quid
in eodem ep̃o post eiꝰ excessum uisum est:
dignum memoria referatur. Suꝑueni¬
ente gͥ tempore. domũcula in qͣ deo dilec¬
tus diem obiit: flamnus atepta atdere ce¬
pit. S uidente quadam religiosa femina
cussit: et ita ĩcolumis remansit. ut om̃s¬

Expanded text:
a viris sanctis Autberto et Audomaro episcopis felici a viris sanctis Autberto et Audomaro episcopis felici mutatione translatus. XXII. Nunc autem, quid in eodem episcopo post ejus excessum visum est dignum memoriae, referatur. Superveniente igitur tempore, domuncula, in qua Deo dilectus diem obiit, flammis arrepta ardere coepit. Sed vidente quadam religiosa femina cussit, et ita incolumis remansit cum
Abbreviated transcription (Latin):
iurib nequiuiss. Unde cunctos hortans ad
p̃cem: ip̃e pͥor illacͥmans suꝑ corpꝰ satͣtissimũ
incumbens or̃oni. in banc uocem merore cor¬
dis affectus erupit. Heu michi inquit o be
atissime pat̾ ÷ quid uis ut faciam qm̃ et
dios in uesꝑum se declinat. et om̃s qui ad
exequias tuas conuenerant. ad ꝓpͥa iam re¬
meare festinant: Permute obsecro te per¬
ferri ad locum: qui tibi filioꝵ cura p̃para¬
tus existit. Et his dictis: accipientes capu¬
lum in quo sc̃i uiri corpus iacebat exani¬
me ÷ nullum omis sentientes portaner̃t
eum subiectis humeris cum alacritate a¬
nimi ad sepulture locum. Sepelieruntq
eum in iam dc̃a eccłia bẽ dei genitͥtis sem¬
per uirginis marie indextera parte alta¬
ris ⁊ ubi quondam pontificalis cathedre
fungebatur offitio: nobilem terre condẽ¬
tes t̃rescurum. In quo loco ꝑ aliquot ia¬
cuit tempus: quo usq dño reuelante
ad locum ubi nunt fulget eiꝰ memoria ẽ

Expanded text:
uiribus nequiuisset. Unde cunctos hortans ad uiribus nequiuisset. Unde cunctos hortans ad precem ipse prior inlacrimans super corpus sacratissimum incumbens orationi in hanc uocem, maerore cordis afatissime pater, quid vis ut faciam, quoniam et dies in vesperum se declinat, et omnes qui ad tuas exequias convenerant ad propriam remeare festinant? Permitte, obsecro, te perferri ad locum, qui tibi filiorum cura praeparatus existit'. Et, his dictis, accipientes capulum, in quo sancti viri corpus iacebat exanime, nullum onus sentientes, portaverunt eum subiectis humeris cum alacritate animi ad sepulturae locum. Sepelieruntque eum in iam dicta ecclesia beatae Dei genetricis semper virginis Mariae, in dextera parte altaris, ubi quondam pontifungebatur officio, nobilem terrae abscondentes thesaurum. In quo loco per aliquod jacuit tempus, quousque Domino revelante ad locum, ubi nunc fulget ejus memoria, est
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ murum ciusdem cuutatis illum sepe¬
lite disponebant. Quib ille respondit sepiꝰ
ciuitatis locus debet ẽẽ uiuoꝵ non mortuoꝵ
uolebant siquidem illum in eccłia bẽ semꝑ
uirginis marie ubi sede pontificcili p̃sede¬
rat tumulati: ip̃e u̾o sepulture sue locum
in oratorio quod pauꝑe sumptu. id est lig¬
neis tabulis ꝓpt̾ litus crientionis fluioli
edificauerat fieri disposuisse cognostitur.
Quod licet ip̃e ꝓ humilitate qua semper u¬
sus est. fieri uoluisset: om̃s tamen qui ade¬
rant attendentes meritoꝵ eiꝰ insignia: in¬
dignum ducebant tanti uiri corpꝰ in loco hu¬
mili sepeliri debere. Presertim cum nec locꝰ
ip̃e habilis eẽt.tanto monumento: nec pa¬
lude obsitus eẽt accessibilis ppło. Dum talia
int̾ se quererent᷑. uenerabilis uir scopilio
doctus uirtute p̃cum ad solita sibi credidit
arma currendum. Ut uidelicet or̃o fidei ob¬
tineret: quod multa hominum manus

Expanded text:
intra murum ejusdem civitatis illum sepeintra murum ejusdem civitatis illum sepelire disponebant. Quibus ille respondit, saepius civitas locus debet esse vivorum, non mortuorum. Volebant siquideuirginis Mariae ubi sede pontificali praesederat tumulari. Ipse uero sepulturae suae locum in oratorio quod paupere sumptu id est ligneis tabulis propter litus Crientionis fluuioli aedificauerat fieri disposuisse cognoscitur. Quod licet ipse pro humilitate qua semper usus est fieri uoluisset omnes tamen qui aderant attendentes meritorum eius insignia indignum ducebant tanti uiri corpus in loco humili debere sepeliri praesertim cum nec locus ipse habilis esset tanto monumento nec palude obsitus foret accessibilis populo. Dum talia inter se quererentur uenerabilis uir Scopilio doctus uirtute precum ad solita sibi credidit arma currendum ut uidelicet oratio fidei obtineret quod multa hominum manus
Abbreviated transcription (Latin):
ritum emisit. O dies sco letissima sac̾¬
doti s cuncto metissima ppło quem tan¬
tus stibito corporali uita deseruit pastor
Quem tamen sp̃uali neqͣ p deserit int̾¬
cessione: si sacre illuis admonitionis
uerba improbatissime uite uestigia seqͥ
non desistit. Conuener̃t itaq ad ultima
uenerandi uiri exequia. chorus et ppłs co¬
piosus: aliaꝵ q eccłiaꝵ sacerdotes p̾b̾ri ⁊
diaconi. S mirum int̾ lacrimantiũ
uoces in terra: psallentium ut fertur
a quibzdam religiosis uiris cetus andie¬
bantur in celo. Et dum digno honoris
offitõ feretrum in quo iacebat corpus
paratum staret in medio: accedentes
mouere eum non ualebant. Quid uero
agerent. ambigebant: quose uerterent
nesciebant. Sciscitabantur a scopilione
archipb̃ro uiro equidem religioso qui
secretariꝰ fu̾ait sermonũ scĩ dei ⁊ si aliꝙ
de sua eum testari sepultura memoraret
timentes ne forte illis hoc ideo accidisset qr

Expanded text:
ritum emisit. O dies sancto laetissima saceritum emisit. O dies sancto laetissima sacerdoti sed cuncto maestissima populo quem tantus subito corporali uita deseruit pastor, quem tamen spiritali numquam deserit intercessione si sacrae illius admonitionis uerba et probatissimae uitae uestigia sequi non desistit. Conuenerunt itaque ad ultima uenerandi uiri exsequia clerus et populus copiosus aliarumque ecclesiarum sacerdotes, praesbiteri et diaconi. Sed mirum, inter lacrimantium uoces in terra psallentium ut fertur a quibusdam religiosis uiris coetus audiebantur in caelo. Et dum digno honoris officio feretrum in quo iacebat corpus paratum staret in medio sed accedentes mouere non ualebant, quid uero agerent ambigebant, quo se uerterent nesciebant, sciscitabantur a Scopilione archipraesbitero uiro equidem relsecretarius fuerat sermonum sancti Dei, si aliquid de sua eum testari sepultura memoraret: timentes ne forte illis hoc ideo accidisset, quia
Abbreviated transcription (Latin):
one u̾itatis gaiscebant: in scĩtate xp̃ia¬
ne religionis letati sunt.
ostqm uero p̃dicator et sc̃s dei sacer¬
dos meritis maturus et annis p̃mia
sui laboris d̾õ dispensante accipere debuit:
in eadem attrabata eiu̾tate ualide ĩfirmi¬
tatis febre correptus est diuina ꝓuidente
miscdia ⁊ ut ubi plurimũ in dei sudauit
seruitio. inde ad palmam et̾ne b̃ĩtudinis
lioꝵ animam suo redderet creatori. Ut
uero sui obitum famuli deus designaret.
iusa est nocte quadam carissime colum¬
na lucis a culmine domus in qua sc̃s ia¬
cebat sacerdos. ⁊isq ad sũmũ celi horarũ
ferme spatio duaꝵ stare fastigium. Qd̾
cum iuro dei diceretur: intellexit statĩ
hoc signum suum demonstrare obitũ.
uoccunt suos ad se filios: ut eoꝵ p̾cibus
suam fideli conditori corendauit animã
Et post dulces pat̾ne pietatis admonitio¬
nes et extrema caritatis uerba. sacro scõ
corporis et sanguinis xp̃i confirmatus
uiatico: int̾ mantis lacͥmantium spi¬

Expanded text:
itatis gaudebant, in sanctitate christianae religionis laetati sunt. Postquam uero pius praedicator et sanctus Dei sacerdos meritis maturus et annis praemia sui laboris, Deo dispensante, accipere debuit, in eadem Atrabate ciuitate ualidae infirmitatis febre correptus est, diuina praeuidente misericordia, ut ubi plurimum in Dei sudauit seruitio, inde ad palmam aeternae beatitudinis iliorum animam suo redderet creatori. Vt uero sui obitum famuli Deus designaret, uisa est nocte quadam clarissimae columna lucis a culmine domus in qua sanctus iacebat sacerdos, usque ad summum caeli horarum ferme spatio duarum stare fastigium. Quod cum uiro Dei diceretur, intellexit statim hoc signum suum demonstrare obitum. Vocauit suos ad se filios ut eorum precibus suam fideli conditori commendaret animam. Et post dulces paternae pietatis admonitiones et extrema caritatis uerba sacrosancto corporis et sanguinis Christi confirmatus uiatico inter manus lacrimantium spi
Abbreviated transcription (Latin):
nia: ꝓ eiꝰdem honore patris: ultͣ solitum
deuotissime implenit Cuiꝰ in explicabił
melodre cantilenam dultrus ꝓtelatam.
ego ip̃e qui hec qualiacumq sunt desc̾bo.
coram positus et audiui aurib et ignem
occulis uidit: atq hos etiam uersiculos ĩ
ip̃i concentib tanto pontifici dixi. lumen
in ethereo: quo clarus haberes olimpo Mon¬
strasti monachis: p̾sul amandetius. Da
famulis ambire tue consortia nite u̾tua¬
leant donis: parcicipare tuis. H ocgͥ gemi¬
num diuinoꝵ beneficioꝵ. nimꝰ eleuatio¬
nem scilicet sacri corporis admirabilem
ac dationem ignis de delo missi memora¬
bilem sũmo deuotionis tͥpudio qui affu¬
ere celebrarunt: atq ut a posteris eoꝵ ho¬
noretur decreuerunt. credentes leuamẽ
adepturos et̾num. qui eiꝰ memoriam cũ
debita habuerint actione grãꝵ. Sxplicit

Expanded text:
nia pro eiusdem honore patris ultra solitum nia pro eiusdem honore patris ultra solitum devotissime implevit. Cuius inexplicabilis melodiae cantilenam diutius protelatam ego ipse, qui haec qualiacumque sunt describo, coram positus et audivi auribus et ignem oculis vidi atque hos etiam versiculos in ipsis concentibus tanto pontifici dixi: Lumen, in aetherio quo clarus haberis Olimpo, Monstrasti monachis, praesul Amande, tuis; Da famulis ambire tuae consortia vitae, Ut valeant donis participare tuis. Hoc igitur geminum divinorum beneficiorum munus, elevationem scilicet sacri corporis admirabilem ac dationem ignis de caelo missi memorabilem, summo devotionis tripudio qui adfuere celebrarunt atque, ut a posteris eorum honoretur, decreverunt, credentes levamen adepturos aeternum, qui eius memoriam cum debita habuerint actione grat
Abbreviated transcription (Latin):
tis maiestate tantis uicib apparuit in¬
uncibilis. Qui itaq super hac repentini
nouitate miraculi gaudio summo atto¬
niti tandemq dormitum euntes stupidos
occulos sopori fere tradidere quieti. Iamq
nex ip̃a tanto illustrata lumine ꝓpe tran¬
sierat: et aurora rubescente matutinoꝵ sol¬
lempnitas ꝓpinquabat. Cum uiterea custo¬
des grabbatis quib quieuerant surrexerũt.
ac de cereis septem maxinus qui ad caput
uiti dei sub ip̃o mansoleo intͣ cancellos suib
conclaui posui stabant duos gemini cando¬
re flagrantes reppererũt Ex illo aut̃ ad pe¬
des posito quem paulo ante accendi iuderãt.
unde isti ad caput statuti accensi fuerũt
non dubitabant finitis uero matutinoꝵ
sollempniis ac die iam clarescente uulga¬
ta facti fama omne monachoꝵ agnien ĩ
bafilicam uenit: atq summe sc̃e et indi¬
indue tͥnitati excelsis laudib uocibq iu¬
bilantib benelixit. Missaꝵ deude sollẽp¬

Expanded text:
tis maiestate tantis vicibus apparuit intis maiestate tantis vicibus apparuit invincibilis. Diu itaque super hac repentini novitate miraculi gaudio summo attoniti tandemque dormitum euntes, stupidos oculos soporiferae tradidere quieti. Iamque nox ipsa tanto illustrata lumine prope transierat et, aurora rubescente, matutinorum sollemnitas propinquabat, cum interea custodes grabattis quibus quieverant surrexerunt ac de caereis septem maximis, qui ad caput viri Dei sub ipso mausoleo intra cancellos sub conclavi positi stabant, duos gemino candore flagrantes repererunt. Ex illo autem ad pedes posito, quem paulo ante accendi viderant, unde isti ad caput statuti accensi fuerint, non dubitabant. Finitis vero matutinorum sollemniis ac die iam clarescente, vulgata facti fama, omne monachorum agmen in basilicam venit atque summae sanctae et individuae trinitati excelsis laudibus vocibusque iubilantibus benedixit, missarum deinde sollem
Abbreviated transcription (Latin):
dum ab aliis estimat ssluminatum ite¬
rato credidit extinguendum. Sica sin¬
gulis uiussim sibi succadentib tertio extin¬
apparuit celesti igne chortiscus. Qua de
re quod suꝑerat in unũ conuenientes. ac
singuli se enindem extinxisse memoran¬
tes ÷ et qui ip̃m reascenderit conquiren¬
tes: ita eumdem denuo extinguendum pu¬
tauer̃t̃ ⁊ ut etiam carbonem qui ex filo
remanserat emunctoriis digitis adime¬
rent: ꝓbare uolentes utrum rursus re¬
petito luminis candore radiatilis appare¬
ret. Nec dum quippe rem tanci muaculi
plenit̾ agnoscebant: qmͣdam tañ auimo
sollicitudinem de hoe facto iam oĩmodis ca¬
piebant. Qua de re dum cereum quarto re¬
accensum compiscerent: stupefc̃i immo
ꝑt̾rit. quod qͣi temerario ut ita dixerim
atisu eidem prodigio obuiare exunguen¬
do temptauissent: ip̃m totrens euendica¬
tum alumine ip̃i concesser̃t. Quid mul¬
tis: Permisus est eiꝰ esse uiris: cuiꝰ uirtu¬

Expanded text:
dum ab aliis aestimat illuminatum, itedum ab aliis aestimat illuminatum, iterato credidit extinguendum. Sic a singulis vicissim sibi succedentibus tertio extinaelesti igne coruscus. Qua de re quod supererat in unum convenientes ac singuli se eundem extinxisse memorantes et, quis ipsum reaccenderit, conquirentes, ita eundem denuo extinguendum putaverunt, ut etiam carbonem, qui ex filo remanserat, emunctoriis digitis adimerent, probare volentes, utrum rursus, repetito luminis candore, radiatilis appareret. Necdum quippe rem tanti miraculi pleniter agnoscebant, quandam tamen animo sollicitudinem de hoc facto iam omnimodis capiebant. Qua de re dum ipsum caereum quarto reaccensum conspicerent, stupefacti, immo perterriti, quod quasi temerario, ut ita dixerim, ausu eidem prodigio obviare extinguendo temptavissent, ipsum totiens evindicatum a lumine ipsi concesserunt. Quid multis? Permissus est eius esse iuris, cuius virtu
Abbreviated transcription (Latin):
dine temporis p̃cedebat. t̾minata sinaxi
uesꝑtine celebritatis: non ita pleno ut dig¬
num erat appatatu luminis. neq etiam
festiuo conuentu ut decebat turbe popula¬
tis. Soluebat sol iam a curru flammeo ig¬
niuomos quadrupids ac fr̃no amore soro¬
ri sinthie uica. tiam functionem p̃bebat.
hacq uicissitudine alt̾nante emula nox
ceruleo cutumamicta peplo ueniebat. Cõ¬
pletoriisq completis tenebraꝵ horroe iam
lucernas egebat: ac qm̃ quiescendi tempꝰ
iam uenerat monachoꝵ singuli lesti ster¬
na petier̃t custodib in aula basilice re¬
lictis. Qui more sibi solito luc̾nis noc¬
turnis horis ardere suetis accensis. atq u¬
niu̾sis ꝑ tota edisspatia cereis extinctis ⁊
dum unꝰ eoꝵ post parussimi int̾ capedinẽ
temporis diligentiam templi obseruãs
redisset: cereum ad sc̃i uestigia arcere so¬
litum ac paulo ante extinctum. fuso ce¬
litus ignis candore reꝑꝑit radiantem. Quẽ

Expanded text:
dine temporis praecedebat, terminata sinaxi dine temporis praecedebat, terminata sinaxi vespertinae celebritatis non ita pleno, ut dignum erat, apparatu luminis neque etiam festivo conventu, ut decebat, turbae popularis, solvebat sol iam a curru flammeo ignivomos quadrupedes ac fraterno amore sorori Cinthiae vicariam functionem praebebat, hacque vicissitudine alternante, aemula nox caeruleo circumamicta peplo veniebat, completoriisque completis, tenebrarum horror iam lucernis egebat. Ac quoniam quiescendi tempus iam venerat, monachorum singuli lectisternia petierunt, custodibus in aula basilicae relictis. Qui more sibi solito lucernis, nocturnis horis ardere suetis, accensis atque universis per tota aedis spatia caereis extinctis, dum unus eorum post parvissimi intercapedinem temporis diligentiam templi observans redisset, caereum ad sancti vestigia ardere solitum ac paulo ante extinctum, fuso caelitus ignis candore, reperit radiantem. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem diuinum. qui ꝑ loth figura¬
tur. quasi ꝑlusum loqui uideamꝰ ⁊ terti¬
bilia q p̃cepta mortem ac ꝑditionem
minantia. iuixͣ ꝓpħam in cantitum oris
nr̃i uertamus. Quid itaq isto de quo
loqui incipimus. signo ignis udelcet di¬
uini accensione nos admonitos putare
debemus ⁊ nisi ut flãmam gemine dilec¬
tionis dei uidelicet ⁊ ꝓrimi ĩ nr̃is cordib
accendamꝰ. qua in conspectu sũme ma¬
iestatis lucere ualeamus uitioꝵq rubi¬
ginem de actib nt̃is ardore illius ignis.
quem dñs nr̃in t̾ram. hoc est terrena cor¬
da misit. ad purum expurgemus ⁊ ut de¬
pulsa plumbi idest iniquitatis et põci
a nob̃ grauedine ad celeste dỹadema nr̃i re-¬
gis quasi autũ purissimum nos p̃pare¬
mus: S de hiis satis qiͣus p̃postero ordi¬
ne dicenda fuerint p̃occupando diximus:
nunc ad ip̃iꝰ signi magnitudinem lingne
plectro et oalamo scͥbe accedamus.
le gͥ qui iam dictam eleuationem or¬

Expanded text:
sermonem divinum, qui per Loth figurasermonem divinum, qui per Loth figuratur, quasi per lusum loqui videamus terribiliaque praecepta, mortem ac perditionem minantia, iuxta prophetam in canticum oris nostri vertamus. Quid itaque isto, de quo loqui incipimus, signo, ignis videlicet divini accensione, nos admonitos putare debemus, nisi ut flammam geminae dilectionis, Dei videlicet et proximi, in nostris cordibus accendamus, qua in conspectu summae maiestatis lucere valeamus, vitiorumque rubiginem de actibus nostris ardore illius ignis, quem Dominus noster in terram, hoc est terrena corda, misit, ad purum expurgemus, ut, depulsa plumbi, id est iniquitatis et peccati, a nobis gravidine, ad caeleste diadema nostri regis quasi aurum purissimum nos praeparemus? Sed de his satis, quamvis praepostero ordine dicenda fuerint, praeoccupando diximus; nunc ad ipsius signi magnitudinem linguae plectro et calamo scribe accedamus. Die igitur, qui iam dictam elevationem or
Abbreviated transcription (Latin):
mensis septembris. celebritas anniuer¬
saria sepediste eleuationis illiꝰ ĩmine¬
bat: que minꝰ digno deuotionis studio
sollempnis extabat. Siquidem cotidia¬
nis dieb consucto contenta offitio: nul¬
lo feriali honorabilis erat obsequio. Quã
negligentiam diuimno correptam ꝓdigio:
sequenti manifestiꝰ liquebit eloquio. Nd̃
enim ut aliquid etiam in transcursu
dicamꝰ dei om̃ipotentis miracula. siue ꝑ
ip̃m siue ꝑ ministros suos acta. tantum
ad strepitum et plausum fauoremq uul¬
gi excitandum credimus patrata: s ad fi¬
dem corroborandam credentium correctio¬
nem q aĩaꝵ eirantium celestia terrigeniᷤᷤ
monstrari oꝑa tenemus certissimum ⁊
ut quia cotidianis p̃ceptoꝵ sacroꝵ admo¬
nitionib non emendamur: portentis
quibrdam quasi stimuloꝵ aculeis corui¬
gamur. Et quia more generoꝵ loth obdu¬
rati ut ꝑiture sodome terga fugiendo pre¬
beamus. atq ad montem uirtutum as¬
cendamꝰ obedire uolumus: fit ut nobis

Expanded text:
mensis Septembris celebritas anniversaria saepedictae elevationis illius imminebat, quae minus digno devotionis studio sollemnis extabat. Siquidem cotidianis diebus consueto contenta officio nullo feriali honorabilis erat obsequio, quam neglegentiam divino correctam prodigio sequenti manifestius liquebit eloquio. Non enim, ut aliquid etiam in transcursu dicamus, Dei omnipotentis miracula, sive per ipsum sive per ministros suos acta, tantum ad strepitum et plausum favoremque vulgi excitandum credimus patrata, sed ad fidem corroborandam credentium correctionemque animarum errantium caelestia terrigenis monstrari opera tenemus certissimum, ut, quia cotidianis praeceptorum sacrorum admonitionibus non emendamur, portentis quibusdam quasi stimulorum aculeis corrigamur. Et quia more generorum Loth obdurati, ut periturae Sodomae terga fugiendo praebeamus atque ad montem virtutum ascendamus, oboedire nolumus, fit, ut nobis
Abbreviated transcription (Latin):
te sc̃ĩtate. s etiam doctrina u̾itatis castra dei
uirilit̾ defendere ualeant. has uero pie mo¬
nitionis luterulas. non quasi nescienti di¬
rexi: s ut uere caritatis in meo pectore fidẽ
ostenderem. Quid facit amicus ⁊ si u̾bis
se ip̃m non ostendit: Si diuites pauꝑũ
munuscula ñ spernunt ⁊ cur et nr̃e flu¬
mina. sap̃ie nr̃e riuulos intelligentie po¬
stre respuere debent: Ilam et maiores am¬
nes rulis augentur influentib: etiã
ip̃e dñs uidue laudauit duo minuta.
que ex mopia sue pauꝑtatis larga manu
deo ꝙ habuit obtulit. Et ego qmuis icĩa
mops tamen fr̃no fidelis amore. ur̃e hec
munuscula direxi pietati obsecransut
tam humili fr̃nitatis intuitu respicere
digneris. qmͣ nos pia denotionis carita¬
te illa uob̃ dirigere studuimꝰ. Omp̃c deus

Expanded text:
tae sanctitate, sed etiam doctrina veritatis castra Dei tae sanctitate, sed etiam doctrina veritatis castra Dei viriliter defendere valeant. Has vero piae ammonitionis litterulas non quasi nescienti direxi, sed ut verae caritatis in meo pectore fidem ostenderem. Quid facit amicus, si verbis se ipsum non ostendit? Si divites pauperum munuscula non spernunt, cur et vestrae flumina sapientiae nostrae rivulos intellegentiae respuere debent? Nam et maiores amnes rivulis augentur influentibus, etiam et ipse Dominus viduae laudavit duo minuta, quae ex inopia suae paupertatis larga manu Deo quod habuit optulit. Et ego, quamvis scientia inops, tamen fraterno fidelis amore vestrae haec munuscula direxi pietati, obsecrans, ut tam humili ea fraternitatis intuitu respicere digneris, quam nos pia devotionis caritate illa vobis dirigere studuimus. Omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
rum honestas uite. aliis sit doctna salu¬
tis. Curamq ubiq habeas. maxime pau¬
ꝑum uiduaꝵ et orphanoꝵ: ut audias in
die tremendo a do xp̃o cum aliis elemosinã
facientib. Quam diu uni ex minimisi¬
stis fecistis: mͥ fecistis. Esto miseris ut pat̾
et causam ad te ciamantium diligent̾
discute. Et parce in te peccantib: ut deustu¬
iustus iniudiciis: et misericors in debitis.
Magist̾ uirtutum ⁊ morib honestus: uer¬
bis iocundus. Uita laudabilis: in om̃io¬
pere dei deuotꝰ. fr̃s quoq cobartare: ut scãs¬
scͥpturas diligentissime legant. Non confi¬
dant in lingue notitia: s in ueritatis in¬
telligentia ut possint contͣdicentib ueri¬
tati resistere. Sunt tempora ꝑiculosa ut
gent. nouas introducentes sectas. qui catho¬
lice fidei puritatem impiis assertionib
maculare nitentur. Ideo necesse est eccłiã
plus habere defensores. qui non solum ui¬

Expanded text:
orum honestas vitae aliis sit doctrina saluorum honestas vitae aliis sit doctrina salutis. Curamque ubique habeas maxime pauperum, viduarum et orfanorum, ut audias in die tremendo a deo Christo cum aliis elemosinam facientibus: Quamdiu uni ex his minimis fecistis, mihi fecistis. Esto miseris ut pater et causam ad te clamantium diligenter discute et parce in te peccantibus, ut Deus tuustus in iudiciis et misericors in debitis, magister virtutum, moribus honestus, verbis iocundus, vita laudabilis, in omni opere Dei devotus. Fratres quoque cohortare, ut sanctas diligentissime legant scripturas. Non confidant in linguae notitia, sed in veritatis intellegentia, ut possint contradicentibus veritati resistere. Sunt tempora periculosa, utgent, novas introducentes sectas, qui catholicae fidei puritatem impiis adsertionibus maculare nituntur. Ideo necesse est, ecclesiam plurimos habere defensores, qui non solum vi
Abbreviated transcription (Latin):
res boni exempliᷤ et sedula ammonitiõe
erudiant iuniores: illos q diligant ut
filios ⁊ et illi quasi patres eos honorificent
illoꝵ om̃i alacritare obediant p̃ceptis. Tua
uero uenerande fili conu̾satio: om̃ib sit
exemplum salutis. Caue ne minimus
quis in tua scandalizetur uita ⁊ et edifice¬
tur et roboretur in uia ueritatis: quia tͥ
ex illoꝵ salute merces iutlicabitur et̾na.
Cani capilli: extremum denuntiant ꝓpe¬
rare diem. Qua ꝓpt̾ paratꝰ esto om̃i hora ĩ
occursum dñi dei tui. Silectio frat̾na. et
elemosine miseroꝵ. et uite castitas: p̃parẽt
tͥ gradum incelis. Diligent̾ elabora: nũc¬
nosti dies felices. honor secularis quem
habes: sp̃uali tͥ habundet ingła festiuis dic¬
b ueniente in eccłiam ppło: fac eis predica¬
re u̾bum dei. Et quocumq uadas. cł̾ici qui
seruitium dei plenit̾ peragant tecum eãt
sobrietate ornati. non ebrietate assueti: qͦ¬

Expanded text:
res bonis exemplis et sedula ammonitione res bonis exemplis et sedula ammonitione erudiant iuniores illosque diligant ut filios, et illi quasi patres eos honorificent, illorum omni alacritate oboediant praeceptis. Tua vero, venerande fili, conversatio omnibus sit exemplum salutis. Cave, ut nec minimus quis in tua scandalizetur vita, sed aedificetur et roboretur in via veritatis, quia tibi ex illorum salute merces indicabitur aeterna. Cani capilli extremum denuntiant properare diem. Quapropter paratus esto omni hora in occursum domini Dei tui. Dilectio fraterna et elemosinae miserorum et vitae castitas praeparent tibi gradus in caelum. Diligenter elabora aeternos tibi dies felices. Honor saecularis quem habes spiritalem tibi habundet in gloriam. Festivis diebus, veniente ad ecclesiam populo, fac eis praedicari verbum Dei, et quocumque vadis, clerici, qui servitium Dei pleniter peragant, tecum eant, sobrietate ornati, non ebrietati adsueti; qu
Abbreviated transcription (Latin):
re domum dei optime habes ornatam. et lar¬
gissimis donis decoratam. ⁊ ita tͥ subiectos
bonis morib ornari contende: et eos ĩdig¬
na laude deuotissime fac consistere. Et ꝙ
angłi semꝑ agunt in celis: hoc fr̃s uigit̾
faciant in eccłiis. Tuñ est p̃cipere illoꝵ o
bedire. Tuñ p̃ire: illoꝵ subsequi. Om̃iũ
itaq in seruitio dei una debet esse tolun¬
tas ut una fiat in regno dei remuneratio.
Nullus horis canonicis se diuinis subtͣrat
laudib: ne ꝓpt̾ aliqm negligentiam euis
locus in conspeatu dei uacune inueniatur.
Et uerba dei ineccłiis intimo cordis affectu
ꝓferantur. et cum magna reu̾entia oĩpo¬
tentis officia celebrentur. Omne u̾o mini¬
st̾ium xp̃i: humilit̾ deuote impieatur.
Omnis itaq obelientia in seculi necessita¬
tib: fidelit̾ et strenue ꝑagatur. fiat equi¬
dem uit̾ om̃s concordissima pax. et scĩssima
caritas et deuotio uite regularis. Semo¬

Expanded text:
re domum Dei optime habes ornatam et larre domum Dei optime habes ornatam et largissimis donis decoratam, ita tibi subiectos bonis moribus ornari contende et eos in divina laude devotissime fac consistere, et quod angeli semper agunt in caelis, hoc fratres iugiter faciant in ecclesiis. Tuum praecipere, illorum oboedire; tuum praeire, illorum subsequi. Omnium itaque in servitio Dei una debet esse voluntas, ut una fiat in regno Dei remuneratio. Nullus horis canonicis se divinis subtrahat laudibus, ne propter aliquam neglegentiam cuiuslibet locus in conspectu Dei vacuus inveniatur, et verba Dei in ecclesiis intimo cordis affectu proferantur, et cum magna reverentia Dei omnipotentis officia celebrentur. Omne vero ministerium Christi humiliter et devote impleatur. Omnis itaque oboedientia in saeculi necessitatibus fideliter et strenue peragatur. Fiat equidem inter omnes concordissima pax et sanctissima caritas et devotio vitae regularis. Senio
Abbreviated transcription (Latin):
Ulcissimo dilectionis filio
Radoni abbati. humilis
leuita albiuꝰ salutem. Di¬
lectionis ur̃e uenerabi¬
cellentissimis meritis dignum dicere ua¬
luissem: s quod nichil tue reuerentie
uissis denegare ratum putaui. Idcirco
ad te maxime ꝑtinet harum laus. uel
uituꝑatio litterarum. Utinam tͥ et fr̾ib
quales cumq sint placeant: deprecans
ut meum laborem or̃onũ ur̃aꝵ solat̃o
remunerare dignemini ⁊ et unꝰ merear
ẽẽ ur̃m in caritatis comunione: illius
semper memores mandati qui dixit. Hoc
est mandatum meum ut diligatis inui¬
cem. In hoc enim mandato om̃ium salꝰ
consistit. Hoc cunctis per necessarium
cẽ constat: et maxime his qui gregem
xp̃i regendum accipiũt. Qua ꝓpt̾ tu ka¬
rissime fili gregem quen accepisti regen¬
dum fr̃no amore diligent̾ erudire stube¬
to et scĩs admonitionib eum per pas¬
cua uite deducere satage. habes in om̃io¬
pere bono xp̃m adiutorem: scm̃ quoq ue¬
dastum int̾cessorem. Sicut magno labo¬

Expanded text:
ULCISSIMO DILECTIONIS FILIO RADONI ABBATI HUMILIS LEVITA ALBINUS SALUTEM. Dilectionis vestrae venerabicellentissimis meritis dignum dicere valuissem, sed quod nihil tuae reverentiae iussis denegare ratum putavi, – idcirco ad te maxime pertinet harum laus vel vituperatio litterarum; utinam tibi et fratribus, qualescumque sint, placeant! – depraecans, ut meum laborem orationum vestrarum solatio remunerare dignemini, et unus merear esse vestrum in caritatis communione: illius semper memores mandati, qui dixit: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem. In hoc enim mandato omnium salus consistit; hoc cunctis pernecessarium esse constat et maxime his, qui gregem Christi regendam accipiunt. Quapropter tu, carissime fili, gregem quam accepisti regendum fraterno amore diligenter erudire studeto et sanctis ammonitionibus eum per pascua vitae deducere satage. Habes in omni opere bono Christum adiutorem, sanctum quoque Vedastum intercessorem. Sicut magno labo
Abbreviated transcription (Latin):
utbis noĩe que iam ruinis crebriorib
obsolenerat uocitetur. Est namq et lar¬
gitione fidelium sublimatus: et agmĩe
monachoꝵ et alioꝵ d̾o deuotoꝵ grege re¬
fertus ⁊ ubi incessant̾ cotidie diuna ce¬
lebrantur p̃conia: et frequent̾ fc̃a sũc
celestia. et fuint miraculoꝵ signa. Que
iam magis cernentium ore narxantur:
qmͣ dictanti stilo scribantur. felix equi¬
dem atrebatum ciuitas tam excellenti
munita patrono: et si muroꝵ ruinis¬
uilescat: illiꝰ tamen metitoꝵ nobilitate
clarescit. Totꝰͦq ꝓ eius sc̃itatis int̾cessio¬
ne gaudeat ppłs: om̃ipotentiq deo eter¬
nas referat laudes ⁊ qui tam clarum iłt
perdonauit auctorem: cuiꝰ p̃dicatione
iuam agnouit u̾itatis cuiꝰ p̃cib simfi
dei firmitate et uite scĩtate consistitab
oñi adusitate secura ꝑmanebit: et usq
ad ꝑfectam beatitudinis głam peruemet.

Expanded text:
urbis nomine, quae jam ruinis crebrioribus pene urbis nomine, quae jam ruinis crebrioribus pene obsoleverat, vocitetur. Est namque et largitione fidelium sublimatus, et agmine monachorum, et aliorum Deo devotorum grege refertus: ubi incessanter quotidie divina celebrantur praeconia, et frequenter coelestia facta sunt et fiunt miraculorum signa, quae jam magis cernentium ore narrantur, quam dictantis stylo scribantur. Felix equidem Atrebatum civitas, tam excellenti munita patrono, etsi murouilescat illius tamen meritorum nobilitate clarescit, totusque pro eius sanctitatis intercessione gaudeat populus omnipotentique Deo aeternas referat laudes qui tam clarum illis perdonauit doctorem. Cuius praedicatione uiam agnouit ueritatis, cuius precibus si in fidei firmitate et uitae sanctitate consistit, ab omni aduersitate secura permanserit et usque ad perfectam beatitudinis gloriam perue
Abbreviated transcription (Latin):
le quid animo gereret: et quid sibi diui¬
nitus eẽt ostensum referens: pari uoto
cõmuniq consilio cum magno ppłoꝵ
gaudio qui undiq confluxerantad locũ
designatum bĩssimum transtulerunt ue¬
dastum. In qua translatione ꝑhibetur
bratus audomarus lumen recepisse otulo¬
rum. S ilico p̃cib eandem qmͣ ultroneꝰ
ferebat reimpetrasse cecitatem. Parupen¬
debat quippe lumen carnalium oculorũ:
qui lumen ciuium meruit suꝑnoꝵ. Por¬
ro aut̃ miracula que et tunc gesta ꝑhi¬
bentur. et que iam ꝑ annos ferme cen¬
tum sexaginta ꝑmerita sci uedasti pa¬
trata sunt. nullo sunt stilo memorie
tradita: excepto quod nocib cantoꝵ hu¬
iusmodi capitur antiphona. Hic est bs̃
uedastus: cui demplum fieri ab angłis
iussum est hominib. Est autem locus
ip̃e ñ longe abeadem uebe: qui ꝓ nobi¬
litate sui nobiliacus pͥmo est appeliatus:¬
s ꝓcedente tempore tam insignis effc̃s: ut

Expanded text:
le quid animo gereret et quid sibi diuile quid animo gereret et quid sibi diuinitus esset ostensum referens pari uoto communique consilio cum magno populorum gaudio qui undique confluxerant ad locum designatum beatissimum transtulerunt Vedastum. In qua translatione perhibetur beatus Audomarus lumen recepisse oculorum sed illico precibus eandem quam ultroneus ferebat reimpetrasse caecitatem. Parui pendebat quippe lumen carnalium oculorum qui lumen ciuium meruit supernorum. Porro autem miracula quae tunc et gesta perhibentur et quae iam per annos ferme centum sexaginta per merita beati Vedasti patrata sunt nullo sunt stilo memoriae tradita excepto quod uocibus cantorum huiusmodi canitur antiphona: «Hic est beatus Vedastus cui templum fieri ab angelis iussum est hominibus.» Est autem locus ipse non longe ab eadem urbe qui pro nobilitate sui Nobiliacus psed procedente tempore tam insignis effectus, ut