comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad ciuilia & bellica eiꝰ studia ꝑtineant: ñ ali¬
enũ erit sũmatĩ exponere. Fuisse tradit᷑ excełsa
statura. colore candido. teretibꝰ m̃bris. ore pau¬
lo pleniore. nigris uegetisq ocłis. ualitudine
ꝓsꝑa. nͥ qͦd tẽpore extremo repentȩ animo lin¬
qui: atq etiã ꝑ somnũ ext̾reri folebat. Comi¬
ciali qͦq morbo bis int̾res agendas correptꝰ est.
Circa corporis curã morosior. ut ñ solũ tondetur:
uero de formitatẽ iniqͥssime ferre¶ sepe obtrecta¬
toꝵ iocis obnoriã exꝑtus. Idõq & deficientẽ capil¬
lũ reuocare auertice assueuerat. & ex õibꝰ decretis
sibia senatu popłoq honoribꝰ ñ aliud aut recepit
aut usur pauit libentiꝰ ꝗͣ uts laurex coronȩ ꝑpetuo
gestandę. Etiã cultu notabilẽ ferunt. Usũ enĩ lato
cingeret᷑. et qͥdẽ fluxiore cinotura. unde emanas¬
se sillȩ dictũ optimates sepiꝰ ad monentis. ut male

Expanded text:
quae ad ciuilia et bellica eius studia pertineant, non aliquae ad ciuilia et bellica eius studia pertineant, non alienum erit summatim exponere. Fuisse traditur excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualitudine prospera, nisi quod tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat. comitiali quoque morbo bis inter res agendas correptus est. circa corporis curam morosior, ut non solum tonderetuuero deformitatem iniquissime ferret saepe obtrectatorum iocis obnoxiam expertus. ideoque et deficientem capillum reuocare a uertice adsueuerat et ex omnibus decretis sibi a senatu populoque honoribus non aliud aut recepit aut usurpauit libentius quam ius laureae coronae perpetuo gestandae. Etiam cultu notabilem ferunt: usum enim lato cingeretur, et quidem fluxiore cinctura; unde emanasse Sullae dictum optimates saepius admonentis, ut male
Abbreviated transcription (Latin):
bat. In pͥmis martis tẽplũ qͣntũ nusꝙͣ ẽẽt extruere.
repleto & cõplanato lacu in qͦ nauinachie specta¬
cłm edidat. theatrũq sũmȩ magnitudinis. tar pero
monti accubatis. Ius ciuile ad certũ modũ redigere :¬
atq exĩmensa diffusaq legũ copia optima quȩq
& necessaria in paucissimos c̃ ferre libros. bibliothẽ¬
cas grȩcas latinasq qͣsmaximas posset publicare.
data marco uarroni cura cõparandarũ ac digeren¬
darũ. siccare ꝓͥpͥtinas paludes. emitt̾e fulcinũ lacum.
uiã munire. amari suꝑo ꝑ appennini dorsũ ad tib̾in
usq ꝑfodẽ ischinũ. dacos qͥ se in pontũ & traciã effu¬
d̾ant: coercere. mox parthis inferre bellũ ꝑ arineniã
minorẽ. nec nͥante exꝑtos aggredi p̃lio. Talia agen¬
tẽ atq meditantẽ: mors p̃uenit. De qua pͥusꝗͣ dicam.
ea quȩ ad formã & abitũ. & cultũ & mores. nec minꝰ

Expanded text:
bat: in primis Martis templum, quantum nusquam esset, extruere bat: in primis Martis templum, quantum nusquam esset, extruere repleto et conplanato lacu, in quo naumachiae spectaculum ediderat, theatrumque summae magnitudinis Tarpeio monti accubans; ius ciuile ad certum modum redigere atque ex immensa diffusaque legum copia optima quaeque et necessaria in paucissimos conferre libros; bibliothecas Graecas Latinasque quas maximas posset publicare data Marco Varroni cura comparandarum ac digerendarum; siccare Pomptinas paludes; emittere Fucinum lacum; uiam munire a mari Supero per Appennini dorsum ad Tiberim usque; perfodere Isthmum; Dacos, qui se in Pontum et Thraciam effuderant, coercere; mox Parthis inferre bellum per Armeniam minorem nec nisi ante expertos adgredi proelio. Talia agentem atque meditantem mors praeuenit. de qua prius quam dicam, ea quae ad formam et habitum et cultum et mores, nec minus
Abbreviated transcription (Latin):
gris patrimoni is exulabant: parricidas & cicero
scribit bonis om̃ibꝰ. reliqͦs dimidia parte multa¬
uit. Ius laboriosissime ac seuerissime dix̃ repetun¬
darũ c̃uictos etiã ordine senatorio mouit. Dire¬
mit nuptias p̃torii uiri. qͥ digressã amarito post
biduũ statĩ duxerat. ꝗͣ uis sine ꝓbri suspicione.
Peregrinarũ mertiũ portoria instituit Lectica¬
rũ itsũ. itẽ conchiliate uestis & margaritarũ: nͥ certis
ꝑsonis & ȩtatibꝰ. ꝑq certos dies ademit. Legẽ p̃cipue
sũmptuariã exercuit. dispositis circa macellũ custo¬
dibus. qͥ obsonia c̃trauetitũ retinerent deportarentq
ad se. sũmissis ñ nũꝙͣ lictoribꝰ atq militibꝰ qͥ si qͣ cu¬
stodes fefellissent: iã apposita ẽ triclinio auferrent.
Nã de ordenanda instruendaq urbȩ. itẽ de tuendo¬
ampliandoq ĩꝑio: plura ac maiora in dies destina¬

Expanded text:
gris patrimoniis exulabant, parricidas, ut Cicero gris patrimoniis exulabant, parricidas, ut Cicero scribit, bonis omnibus, reliquos dimidia parte multauit. ius laboriosissime ac seuerissime dixit. repetundarum conuictos etiam ordine senatorio mouit. diremit nuptias praetorii uiri, qui digressam a marito post biduum statim duxerat, quamuis sine probri suspicione. peregrinarum mercium portoria instituit. lecticarum usum, item conchyliatae uestis et margaritarum nisi certis personis et aetatibus perque certos dies ademit. legem praecipue sumptuariam exercuit dispositis circa macellum custodibus, qui obsonia contra uetitum retinerent deportarentque ad se, submissis nonnumquam lictoribus atque militibus, qui, si qua custodes fefellissent, iam adposita e triclinio auferrent. Nam de ornanda instruendaque urbe, item de tuendoampliandoque imperio plura ac maiora in dies destina
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinuo italia ab eẽt. neu qͥs senatoris fili nͥ c̃tubnat
aut comesmagistratꝰ ꝑegre ꝓficisceret᷑ neue hi qui
pecuariã facerent: minꝰ teia parte pubum ingenu¬
onũ int̃ pastores habent. Oñisq medio iã romȩ
ꝓfessos & libaliũ arciũ doctores qͦ libentiꝰ & ipsiur¬
bẽ incolerent & cȩtĩ appecerent. ciuitate donauit.
De pecuniis mutuis disiecta nouarũ tabularũ expe¬
ctatione quȩ crebro mouebat᷑: decreuit tandem
ut debitores creditoribꝰ satisfacerent ꝑ estimati¬
onẽ possessionũ. qͣntiqͣsq ante ciuile bellũ cõpa¬
rassent. deducta sũma eris alieni: si qͥd usurȩ no¬
mine num̾ atũ aut ꝑseriptũ fuisset. Qua conditio¬
ne: qrta pars fere crediti deꝑibat. Cuncta collegia
p̃t̃ antiqͥt᷑ꝰ constituta de traxit. Pȩnas facinoꝵ auxit.
Et cũ locupletes eo faciliꝰ scelere se obligarent qͦd inte.¬

Expanded text:
continuo Italia abesset, neu qui senatoris filius nisi contucontinuo Italia abesset, neu qui senatoris filius nisi contubernalis aut comes magistratus peregre proficisceretur; neue ii, qui pecuariam facerent, minus tertia parte puberum ingenuorum inter pastores haberent. omnisque medicinam Romae professos et liberalium artium doctores, quo libentius et ipsi urbem incolerent et ceteri adpeterent, ciuitate donauit. de pecuniis mutuis disiecta nouarum tabularum expectatione, quae crebro mouebatur, decreuit tandem, ut debitores creditoribus satis facerent per aestimationem possessionum, quanti quasque ante ciuile bellum comparassent, deducto summae aeris alieni, si quid usurae nomine numeratum aut perscriptum fuisset; qua condicione quarta pars fere crediti deperibat. cuncta collegia praeter antiquitus constituta distraxit. poenas facinorum auxit; et cum locupletes eo facilius scelere se obligarent, quod inte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ parte dimidia qͦs popłs uellet ꝓnunciarent᷑: ꝓ
parte alt̾a qͦsipse dedisset. & edebat ꝑ libellos eircũ
too mia oissos script᷑a breui. Cȩsar dictator: Illi tribui
Co nido uob illũ orillũ.: ut ur̃o suffragio suã dignitate
ter eant idemisit ad honores a ꝓseriptou ligos. tate¬
dicia ad duo genera iudicũ redegit. eqstris ordinis
e senato ribtribinos erarios qͦd erat t̃ciũ: sustulit
Rece isii popłi nec more nec locosolito sui sts per
Aecos insularũ egit. atꝙ exuiginti arecenti mnuibꝰ
accipientiũ frum̃tũ e publico ad centũ qͥnquagunta
qttado po seene qͥ noui cȩtꝰrecensionis causamoueri
qͦndoq possent: instituit qͦt annis indemortaoer
locũ er his qͥrecensiti ñ eent subsorticio aptore tie¬
rec. Seloginta aut̃ ciuiũ milibꝰ inensmarinascolo¬
nias distraibutis. ut ex hauste qͦq uirbis frequentia
suppeceret: sanxit ne qͥs cius maior annis uiginti
minorue decẽ qͥ sac̾m̃to ñ teneret᷑: plus trienirio.

Expanded text:
quos populus uellet pronuntiarentur, pro parte altera quos ipse dedisset. et edebat per libellos circum tribum missos scriptura breui: 'Caesar dictator illi tribui. commendo uobis illum et illum, ut uestro suffragio suam dignitatem teneant.' admisit ad honores et proscriptorum liberos. iudicia ad duo genera iudicum redegit, equestris ordinis ac senatorii; tribunos aerarios, quod erat tertium, sustulit. Recensum populi nec more nec loco solito, sed uicatim per dominos insularum egit atque ex uiginti trecentisque milibus accipientium frumentum e publico ad centum quinquaginta retraxit; ac ne qui noui coetus recensionis causa moueri quandoque possent, instituit, quotannis in demortuorum locum ex iis, qui recensi non essent, subsortitio a praetore fieret. octoginta autem ciuium milibus in transmarinas colonias distributis, ut exhaustae quoque urbis frequentia suppeteret, sanxit, ne quis ciuis maior annis uiginti minorue †decem, qui sacramento non teneretur, plus triennio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dissimulationẽ int̾fuit. & formã qͦ ludũ gladiatortum
erat ȩdificat᷑us c̃sidauit. & ex consuetudine c̃ uiuio se fre¬
qͣnti dedit. Dein post soł occasũ mulis e ꝓximo pistri¬
no ad uehicłm iunctis: occultissimũ it̃ modico comi¬
tatu ingssuts est. Ꝙ cũ lum inibꝰ extinctis decessisset
uia: diu exabundꝰ tandẽ ad lucẽ duce reꝑto ꝑ angustis¬
simos tͣmites pedibꝰ etiasit. c̃ secutꝰq cohortes ad rubico¬
nẽ flumen qͥ prouinciȩ eiꝰ finis erat: paulũ constitit.
ac reputans quantũ moliret᷑: c̃u̾sus ad ꝓximos. etiã nõ
inqͥt regredi possumꝰ. qͦd si ponticłm tͣnsierimꝰ: oĩa
armis agenda erunt. Cunctanti. ostentũ tale factum
est. Quidã eximia magnitudine & forma inꝓxio
sedens. repente apparuit arundine cantns. Ad qͥm
audiendũ cũ p̃t̃ pastores plurimi etiã ex stationibꝰ
milites c̃currissent. int̾q eos & eneatores: rapta ab
uno tuba ꝓsiliuit ad flum̃. & ingenti sp̃u classieũ¬

Expanded text:
lationem interfuit et formam, qua ludum gladiatorium erat aedificaturus, considerauit et ex consuetudine conuiuio se frequenti dedit. dein post solis occasum mulis e proximo pistrino ad uehiculum iunctis occultissimum iter modico comitatu ingressus est; et cum luminibus extinctis decessisset uia, diu errabundus tandem ad lucem duce reperto per angustissimos tramites pedibus euasit. consecutusque cohortis ad Rubiconem flumen, qui prouinciae eius finis erat, paulum constitit, ac reputans quantum moliretur, conuersus ad proximos: 'etiam nunc,' inquit, 'regredi possumus; quod si ponticulum transierimus, omnia armis agenda erunt.' cunctanti ostentum tale factum est. quidam eximia magnitudine et forma in proximo sedens repente apparuit harundine canens; ad quem audiendum cum praeter pastores plurimi etiam ex stationibus milites concurrissent interque eos et aeneatores, rapta ab uno tuba prosiliuit ad flumen et ingenti spiritu classicu
Abbreviated transcription (Latin):
uolae qͥdẽ ꝓbandos. Nudi sc̃. recti & uenusti. om̃i ornati ora¬
tioris canquã ueste detracta.S dũ uoluit alios habs parata
borietila uolent calamistris inurere.Sanos qͥdẽ hõies ascriben¬
de detrun. De usdẽ cõm̃tarus hirciꝰ ita p̃dicat. Adcooiũ ndicio

Expanded text:
ualde quidem probandos: nudi sunt, recti et uenusti, omni ornatu oraualde quidem probandos: nudi sunt, recti et uenusti, omni ornatu orationis tamquam ueste detracta; sed dum uoluit alios habere parata, asse fecit, qui illa uolent calamistris inurere, sanos quidem homines a scribendo deterruit.' de isdem commentariis Hirtius ita praedicat: 'adeo pro
Abbreviated transcription (Latin):
endi tene. Eit ad corneliũ nepote de eodes sta que aoit sationẽ
seis eloauentie duntarat ad olescentos adbor gnti blensitsarie
serui uidet Cuł & ex oratione quȩ in scribit ꝓs aroii sd sare
arulla t̃astulit in diuinationẽ suam. F ronuntiasse alit dr uoce
asiat ardenti motu. gestuc ñ sine uenustate. Grationes asce
dul ecestimabit magis ab auctuaris exceptas. i ale subieqatib
uba dicentis quã ab ipso edita. Ha inqͥb dar enẽ plans insemo
ue anscriptã doẽ ꝓ metello. s quã scripsit metello cũ ex psona
cesaris sermo sit: metellũ seq adu̾sus cõmuniũ obtrestatpsero¬
manationes purgantis. Apud milites qͦ in hispania ide auet¬
orationẽ eẽ ipstꝰ putat. que tam̃ duplex fert. una quasi pore
habito plio. alta ptiore: quo asimꝰ pollio ne tep. quide c̃ cuonan¬
uiab abrosse en dicit. subita hostiũ incursione Resiit ⁊ ⁊cionar
suarĩ som̃t a ios eraslici cuulisq belli popeianisfa alex andriu

Expanded text:
icendi tenere; et ad Cornelium Nepotem de eodem ita scripsit: 'quid? genus eloquentiae dum taxat adulescens adhuc Strabonis Caesaris sed uerbum nonnulla transtulit in diuinationem suam. pronuntiasse autem dicitur uoce acuta, ardenti motu gestuque, non sine uenustate. orationes aliqugustus existimat magis ab actuaris exceptam male subsequentibus uerba dicentis, quam ab ipso editam; nam in quibusdam exemplaribus inuenio ne inscriptam quidem 'pro Metello,' sed 'quam scripsit Metello,' cum ex persona Caesaris sermo sit Metellum seque aduersus communium obtrectatorum criminationes purgantis. 'apud milites' quoque 'in Hispania' idem Augustus uix ipsius putat, quae tamen duplex fertur: una quasi priore habita proelio, altera posteriore, quo Asinius Pollio ne tempus quidem contionandi habuisse eum dicit subita hostium incursione. reliquit et rerum suarum commentarios Gallici ciuilisque belli Pompeiani. nam Alexandrini
Abbreviated transcription (Latin):
to. Gallici triũphi die uelabrũ prȩt̾uehens. pene
curru excussus ÷ axe diffracto. ascenditq capitoliũ
ad lumina. qͣdraguita elephantis dext᷑ atq sinistra
lichnucos gestantibus. Pontico triũpho: int̾ põpe

Expanded text:
to. Gallici triumphi die Velabrum praeteruehens paene to. Gallici triumphi die Velabrum praeteruehens paene curru excussus est axe diffracto ascenditque Capitolium ad lumina quadraginta elephantis dextra sinistraque lychnuchos gestantibus. Pontic
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ibꝰ ciuilibꝰ bellis nullã cladẽ nͥ ꝑ legatos suos passuᷤᷤ
est. Quoꝵ. G. curio in affrica ꝑiit. G. antoniꝰ i illiri¬
co in adu̾sarioꝵ deuenit potestatẽ.P. do labella classẽ
in eodẽ illirico. G.N. domitiꝰ calumꝰ in ponto exercitũ
amisert̃. Ipse ꝓsꝑrime sẽꝑ: ac ne ancipiti qͥdẽ unqͣm
fortuna p̃t̃ quã bis dimicauit. semel ad dirachtũ: ubi
pulsus ñ instante põpeio negauit eũ uincere scire. it̾ũ
in hispania ultimo p̃lio. eũ desꝑatis rebꝰ etiã de q̾cis en¬
da nece cogitauit. Confectis bellis: qͥnqͥes triũphauit.
Post deuictũ scipionẽ qͣt̾ eodẽ m̃se. s int̾iectis diebꝰ et
rursus semel post suꝑatos põpeii lib̾os. Primũ & excel¬
lentissimũ triũphũ egit gallicũ. sequentẽ alexandri¬
nũ. deinde ponticũ. huic ꝓximũ affricanũ. nouissi¬
mũ hispanensẽ. diu̾so quẽq apparatu & instrum̃¬

Expanded text:
omnibus ciuilibus bellis nullam cladem nisi per legatos suos passus omnibus ciuilibus bellis nullam cladem nisi per legatos suos passus est, quorum C. Curio in Africa periit, C. Antonius in Illyrico in aduersariorum deuenit potestatem, P. Dolabella classem in eodem Illyrico, Cn. Domitius Caluinus in Ponto exercitum amiserunt. ipse prosperrime semper ac ne ancipiti quidem umquam fortuna praeterquam bis dimicauit: semel ad Dyrrachium, ubi pulsus non instante Pompeio negauit eum uincere scire, iterum in Hispania ultimo proelio, cum desperatis rebus etiam de consciscenda nece cogitauit. Confectis bellis quinquiens triumphauit, post deuictum Scipionem quater eodem mense, sed interiectis diebus, et rursus semel post superatos Pompei liberos. primum et excellentissimum triumphum egit Gallicum, sequentem Alexandrinum, deinde Ponticum, huic proximum Africanum, nouissimum Hispaniensem, diuerso quemque apparatu et instrumen
Abbreviated transcription (Latin):
dias tendi uidebat. bellũ sane difficillimũ gessit.
nęq loco neq tẽpore eqͦ. s hieme an̾nui & int᷑ mȩnia
copiosissum ac sollertissimi hostis. in ops ipse omĩum
rerũ atq ĩpanatꝰ. Regnũ egypti uictor eleopatre frĩq
eiꝰ minori ꝑmisit. ueritꝰ ꝓuinciã facere. neqͣndoq uio¬
lentiorẽ p̃sidẽ nacta : nouarũ rerũ mat̾ia ẽẽt. Ab ale¬
randria in syriã. & inde pontũ tͣnsiit. urgentibꝰ de
farnace nunciis. qͦm mithridatis magni filiũ: ac t̾e
occasione tẽpoꝵ bellantẽ. iãq multiplici successu p̃fero¬
cẽ: intͣqͥnitũ ꝗͣ. affuerat diẽ. qͣttuor qͥbꝰ inc̃spectũ uenit
horis. una ꝓfligauit aciȩ. crebro cõmemorans põpeĩ
felicitatẽ. cui p̃cipua militiȩ laus de tã inbelligen̾e hos¬
tiũ c̃tigisset. De hinc scipionẽ ac iubã reliqͥas partiũ
in affrica refouentes deuicit. põpeii lib̾os in hispania.

Expanded text:
dias tendi uidebat, bellum sane difficillimum gessit, dias tendi uidebat, bellum sane difficillimum gessit, neque loco neque tempore aequo, sed hieme anni et intra moenia copiosissimi ac sollertissimi hostis, inops ipse omnium rerum atque inparatus. regnum Aegypti uictor Cleopatrae fratrique eius minori permisit, ueritus prouinciam facere, ne quandoque uiolentiorem praesidem nacta nouarum rerum materia esset. ab Alexandria in Syriam et inde Pontum transiit urgentibus de Pharnace nuntiis, quem Mithridatis Magni filium ac tunc occasione temporum bellantem iamque multiplici successu praeferocem, intra quintum quam adfuerat diem, quattuor quibus in conspectum uenit horis, una profligauit acie; crebro commemorans Pompei felicitatem, cui praecipua militiae laus de tam inbelli genere hostium contigisset. dehinc Scipionem ac Iubam reliquias partium in Africa refouentis deuicit, Pompei liberos in Hispania.
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ corfiniũ p̃sidio tenebat. inde ditionẽ redacto atq
dimisso: scđm suꝑũ mare brundisũitetendit. qͦ c̃sule ᷤᷤ
põpeiꝰq c̃fugerant ꝗͣ. pͥmũ tͣnsfretat᷑i. Hos frustra ꝑ
om̃s moras exitu ꝓ hib̾e conatꝰ. romã it̾ c̃uertit. Appel¬
latisq derepublica patribꝰ: ualidissimas põpeii co¬
pias quȩ sub tribꝰ legatis .m. petreio. & .l. a franio et
m. uarrone in hispania eratit inuasit. ꝓfessus ante
int̾ suosire se ad exercitũ sine duce. & inde reu̾surũ
ad ducẽ sine exercitu. & qͣ ꝙͣ ob sidione mafsilie quȩ
sibi in itinere portas o lauserat. sũmaq frum̃tariȩ rei
penuria retardante: breui tam̃ oĩa subegit. hinc urbe
ne menses maximis obsessũ oꝑibꝰ. ad extremũ p har sali¬
co pͣlio fudit. Et fugientẽ alexandriã ꝑsecutus ut oc¬
cisũ dep̃hendit: cũstho lomeo rege aquo sibi qͦq uisi¬

Expanded text:
natus Corfinium praesidio tenebat, in dicionem redacto atque natus Corfinium praesidio tenebat, in dicionem redacto atque dimisso secundum Superum mare Brundisium tetendit, quo consules Pompeiusque confugerant quam primum transfretaturi. hos frustra per omnis moras exitu prohibere conatus Romam iter conuertit appellatisque de re publica patribus ualidissimas Pompei copias, quae sub tribus legatis M. Petreio et L. Afranio et M. Varrone in Hispania erant, inuasit, professus ante inter suos, ire se ad exercitum sine duce et inde reuersurum ad ducem sine exercitu. et quanquam obsidione Massiliae, quae sibi in itinere portas clauserat, summaque frumentariae rei penuria retardante breui tamen omnia subegit. hinc urbe ne menses maximis obsessum operibus, ad extremum Pharsalico proelio fudit et fugientem Alexandriam persecutus, ut occisum deprehendit, cum Ptolemaeo rege, a quo sibi quoq
Abbreviated transcription (Latin):
exorsus. ꝑtendit ad alt̾am ripã. Tunc cȩsor eat᷑ inqͥt quo
deoꝵ ostenta. & inmicoꝵ iniqͥtas uocat. Iacta alea ÷ in¬
it. Atq ita tͣiecto exercitu ad hib̃itis tribunis
pleb̾ qͥ pulsi suꝑuenerant. ꝓcontione fidẽ mii¬
tũ flens ac ueste a pectore discissa in uocauit.
oistimat᷑ etiã ȩquestres census pollicitꝰ singłis. qͦd
accid̾it opinione falsa. Nã cũ in alloquendo exortan¬
doq sepiꝰ digitũ leuemanꝰ ostentans. affirmaret se
ad satisfaciendũ oĩbꝰ ꝑ qͦs dignitatẽ suã defensurꝰ eẽt.
anulũ qͦq eqͦ animo detͣct᷑ũ sibi: extrema c̃tio cui
faciliꝰ erat uidẽ c̃tionantẽ ꝗͣ. audire. ꝓdicto accepit
qͦdui su suspicabat᷑. ꝓmissũq ius anuloꝵ cũ milib
qͣdragenis fama distulit. Ordo & sũma rerũ qͣs dein-¬
ceps gessit: sic se habent. Picenum. ũbriã. etruriã occu¬
pauit. Et lucio domitio qͥ ꝑ tumultũ successor ei nomi¬

Expanded text:
exorsus pertendit ad alteram ripam. tunc Caesar: 'eatur,' inquit, 'quo deorum ostenta et inimicorum iniquitas uocat. iacta alea est,' inquit. atque ita traiecto exercitu, adhibitis tribunis plebis, qui pulsi superuenerant, pro contione fidem militum flens ac ueste a pectore discissa inuocauit. existimatur etiam equestres census pollicitus singulis; quod accidit opinione falsa. nam cum in adloquendo adhortandoque saepius digitum laeuae manus ostentans adfirmaret se ad satis faciendum omnibus, per quos dignitatem suam defensurus esset, anulum quoque aequo animo detracturum sibi, extrema contio, cui facilius erat uidere contionantem quam audire, pro dicto accepit, quod uisu suspicabatur; promissumque ius anulorum cum milibus quadringenis fama distulit. Ordo et summa rerum, quas deinceps gessit, sic se habent. Picenum Vmbriam Etruriam occupauit et Lucio Domitio, qui per tumultum successor ei nomi
Abbreviated transcription (Latin):
pensitatisq suis & in imicoꝵ uiribꝰ. usũ occasione
rapiende dñationis ꝗͣ etatę pͥma c̃cupisset. Qͦa exi¬
strmasse uidebat᷑ & cicero scribens de officiis t̾cio libro seꝑ
cȩsarẽ in ore habuiisse. Ist in phenissis. ei titi eta ea ai¬

Expanded text:
pensitatisque suis et inimicorum uiribus usum occasione pensitatisque suis et inimicorum uiribus usum occasione rapiendae dominationis, quam aetate prima concupisset. quod existimasse uidebatur et Cicero scribens de Officiis tertio libro semper Caesarem in ore habuisse est in Phoenissis: ei/per ga\r a
Abbreviated transcription (Latin):
causas aut̃ alias fuisse opinant᷑. Gneus põpeiꝰ ita dicti¬
tabat. qͦd neq oꝑa c̃sũmare quȩ instituerat. neq
popłi ex pectationẽ ꝗͣ de aduentu suo fecerat pͥuates
opibꝰ expłe posset : tͣbare oĩa ac ꝑmiscere uoluisse. Alii timuts¬
se dict̃. ne eoꝵ quȩ pͥmo c̃sulatu adu̾sus auspicia legesq & int̃¬
cessiones gessisset: rationẽ reddẽ cogeret᷑. cũ.M. cato iden¬
tidẽ nec sine iureiurando denuntiaret. delat᷑ũ se nomen
eiꝰ simul ac pͥmũ exercitũ ¶ atimisisset. cũq uulgo fore p̃dica¬
rent: ut si pͥuatꝰ redisset. milonis exẽplo circũ posias ar¬
matis causã apud iudices diceret. Qͦd ꝓbabiliꝰ fac̃ asiniꝰ poltio.¬
eũ adubũ dixisse referens. Hoc uoluert̃ tantis rebꝰ gestis
gaiꝰ cȩsar conden̾atꝰ eẽm: nͥ ab exercitu auxilium
petissem. Qldã putant captũ ĩꝑii c̃suetudine.

Expanded text:
causas autem alias fuisse opinantur. Gnaeus Pompeius ita dicticausas autem alias fuisse opinantur. Gnaeus Pompeius ita dictitabat, quod neque opera consummare, quae instituerat, neque populi expectationem, quam de aduentu suo fecerat, priuatis opibus explere posset, turbare omnia ac permiscere uoluisse. alii timuisse dicunt, ne eorum, quae primo consulatu aduersus auspicia legesque et intercessiones gessisset, rationem reddere cogeretur; cum M. Cato identidem nec sine iure iurando denuntiaret delaturum se nomen eius, simul ac primum exercitum dimisisset; cumque uulgo fore praedicarent, ut si priuatus redisset, Milonis exemplo circumpositis armatis causam apud iudices diceret. quod probabilius facit Asinius Pollioeum ad uerbum dixisse referens: 'hoc uoluerunt; tantis rebus gestis Gaius Caesar condemnatus essem, nisi ab exercitu auxilium petissem.' quidam putant captum imperii consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
etiã c̃sules e parte diu̾sa: senatũ litt̾is dep̃catꝰ est. ne sibi
beneficiũ popłi adimeret᷑. aut ut cȩt̾i qͦq ĩꝑatores ab
exercitib discedent. confisus ut putant. facilius se
simul atq libuisset ueteranos conuocat᷑um: ꝙͣ. põ¬
peiũ nouos milites. Cũ adit̾sari is aut̃ pepigit: ut di¬
missis octo legionib tͣns alpinaq gallia. due sibi legi¬
ones &e cisalpina ꝓuincia. uł etiã una legio cũ iͥliri¬
co c̃cedet᷑ qͦ ad consul fieret. Uerũ neq senatu int̾ue¬
niente. & adu̾sariis negantib ullã se de re publica fa¬
ct᷑os pactionẽ : tͣnsiit incit̾iorẽ galliã. conuentib q
ꝑ actis rauennę substitit: bello uindicat᷑us. si qͥd de tri¬
bunis plebis int̾cedentib ꝓ se grauiꝰ a senatu c̃stitu¬
tũ ẽẽt. Et p̃textũ qͥdẽ illi ciuiliũ armoꝵ: hoc fuit.

Expanded text:
etiam consules e parte diuersa, senatum litteris deprecatus est, ne sibi etiam consules e parte diuersa, senatum litteris deprecatus est, ne sibi beneficium populi adimeretur, aut ut ceteri quoque imperatores ab exercitibus discederent; confisus, ut putant, facilius se, simul atque libuisset, ueteranos conuocaturum quam Pompeium nouos milites. cum aduersariis autem pepigit, ut dimissis octo legionibus Transalpinaque Gallia duae sibi legiones et Cisalpina prouincia uel etiam una legio cum Illyrico concederetur, quoad consul fieret. uerum neque senatu interueniente et aduersariis negantibus ullam se de re publica facturos pactionem, transiit in citeriorem Galliam, conuentibusque peractis Rauennae substitit, bello uindicaturus si quid de tribunis plebis intercedentibus pro se grauius a senatu constitutum esset. Et praetextum quidem illi ciuilium armorum hoc fuit;
Abbreviated transcription (Latin):
uebat: ne cȩsarẽ qͥdẽ exciꝑet ꝑ obliuionẽ. ac mox le¬
ge iã in es ineisa &⁊ erartũ c̃dita: corrigeret errorẽ. Nec
contentꝰ marcellus ꝓuincias cȩsari & pͥuilegiũ ertꝑe: retti¬
lit etiã ut colonis qͦs rogatione uaticinia nouũ comũ dedu¬
xisset: ciuitas adimeret᷑. qͦd ꝑ ambitionẽ & ultͣ p̃seriptũ
data eẽt. Cõmotꝰ hiscȩsar: ac iuidicans qͦd sepe ex eo audi¬
tũ ferunt: difficilius se pͥncipẽ ciuitites a pͥmo ordine
in scd̾m ꝗͣ. ex scdõ in nouissimũ detrudi: sũma ope
restitit. partĩꝑ int̾cessores tribunos. partĩ ꝑ seruium
sulpitiũ alterũ c̃sulẽ. In seqͤnti qͦq anno gaio marcel¬
lo qͥ fr̃i patrueli suo marco in c̃sulatu succes serat eadẽ
tẽptante: collegã eiꝰ emiliũ paulũ gaiĩq curionem
uiolentissimũ tribunoꝵ ingenti mercede defensore ᷤᷤ
parauit. S cũ obstinatius oĩa agiuidẽt. & designatos

Expanded text:
uebat, ne Caesarem quidem exciperet per obliuionem, ac mox leuebat, ne Caesarem quidem exciperet per obliuionem, ac mox lege iam in aes incisa et in aerarium condita corrigeret errorem. nec contentus Marcellus prouincias Caesari et priuilegium eripere, rettulit etiam, ut colonis, quos rogatione Vatinia Nouum Comum deduxisset, ciuitas adimeretur, quod per ambitionem et ultra praescriptum data esset. Commotus his Caesar ac iudicans, quod saepe ex eo auditum ferunt, difficilius se principem ciuitatis a primo ordine in secundum quam ex secundo in nouissimum detrudi, summa ope restitit, partim per intercessores tribunos, partim per Seruium Sulpicium alterum consulem. insequenti quoque anno Gaio Marcello, qui fratri patrueli suo Marco in consulatu successerat, eadem temptante collegam eius Aemilium Paulum Gaiumque Curionem uiolentissimum tribunorum ingenti mercede defensores parauit. sed cum obstinatius omnia agi uideret et designatos
Abbreviated transcription (Latin):
set a se. His plane palã bello ciuili opꝰ eẽ dicebat.
Nec minore studio reges atq ꝓuincias ꝑ t̾rarũ orbẽ
alliciebat: aliis captiuoꝵ milia dono offerens. aliis
cit᷑ senatꝰ popłiq auctoritatẽ qͦ uellent & qͦtiensuelens
aux ilia sũmitens. suꝑq italiȩ galliarũq & hispani¬
arũ. a siȩ qͦq & greciȩ potentissimas urbes p̃cipuis oꝑi¬
bꝰ exornans. donec attonitis iã om̃ibꝰ. & qͦrfũ illa tendẽs
reputantibis: marcꝰ claudiꝰ marcellus c̃sul. edicto pͣ¬
fatꝰ de fũma se re publica acturũ: retulit ad senatum
ut ei succede̾t᷑ ante tẽpus. qm̃ bello ẽfecto pax eẽt. ac
dimitti deb̾et uictor exercitꝰ. & ne absentis ratio comi¬
tiis hab̾et᷑: qͣndo nec plebis scito põpeiꝰ postea abro¬
gasset. Accid̾at aut̃ ut is legẽ de ure magistratuum
ferens. eo capite qͦ ap̾petitione honoꝵ absentes sũmo¬

Expanded text:
set a se; his plane palam bello ciuili opus esse dicebat. set a se; his plane palam bello ciuili opus esse dicebat. nec minore studio reges atque prouincias per terrarum orbem adliciebat, aliis captiuorum milia dono offerens, aliis citra senatus populique auctoritatem, quo uellent et quotiens uellent, auxilia submittens, superque Italiae Galliarumque et Hispaniarum, Asiae quoque et Graeciae potentissimas urbes praecipuis operibus exornans; donec, attonitis iam omnibus et quorsum illa tenderent reputantibus, Marcus Claudius Marcellus consul edicto praefatus, de summa se re publica acturum, rettulit ad senatum, ut ei succederetur ante tempus, quoniam bello confecto pax esset ac dimitti deberet uictor exercitus; et ne absentis ratio comitiis haberetur, quando nec plebi scito Pompeius postea abrogasset. acciderat autem, ut is legem de iure magistratuum ferens eo capite, quo petitione honorum absentis submo
Abbreviated transcription (Latin):
armorũ ꝑitoserudiebat : p̃cib enitens qͦd epłis eiꝰ ostendi¬
tur. ut disciplinã singłoꝵ susciꝑent: ipsiq dictata exer¬
centib darent. Legionib stipendiũ ĩꝑpetuũ dupplica¬
uit. Frum̃tũ qͦtiens copia eẽt: etiã sin mͦ mensuraq p̃bu¬
it. ac singła int̾dũ mancipia & p̃dia uirit̾i dedit. Ad re¬
tinendã aut̃ põpeii necessitudinẽ ac uoluntatẽ: ocͣtͣaui¬
am sororis suȩ neptẽ quȩ gaio marcello nupta erat. con¬
ditione ei deculit. sibiq filiã eiꝰ in macrimoniũ petiit.
fausto sille destinatã. Om̃ib uͦ circa eũ atq etiã par¬
te magnia senatꝰ gratuito aut leui fenore obstrietis:
ex reliquo qͦq ordinũ genere uł inuitatosuł sponte
Tũ reoꝵ aut oberatoꝵ aut ꝓdige iuuentutis sub sidiũ
umeũ ac ꝓmtissimũ erat: nͥ qͦs grauior eriminũ uł
in opiȩ luxurieue uis urgeret ꝗͣ ut subueniri pos¬

Expanded text:
armorum peritos erudiebat, precibus enitens, quod epistulis eius ostendiarmorum peritos erudiebat, precibus enitens, quod epistulis eius ostenditur, ut disciplinam singulorum susciperent ipsique dictata exercentibus darent. legionibus stipendium in perpetuum duplicauit. frumentum, quotiens copia esset, etiam sine modo mensuraque praebuit ac singula interdum mancipia e praeda uiritim dedit. ad retinendam autem Pompei necessitudinem ac uoluntatem Octauiam sororis suae neptem, quae Gaio Marcello nupta erat, condicionem ei detulit sibique filiam eius in matrimonium petit Fausto Sullae destinatam. omnibus uero circa eum atque etiam parte magna senatus gratuito aut leui faenore obstrictis, ex reliquo quoque ordinum genere uel inuitatos uel sponte tum reorum aut obaeratorum aut prodigae iuuentutis subsidium unicum ac promptissimum erat, nisi quos grauior criminum uel inopiae luxuriaeue uis urgeret, quam ut subueniri pos
Abbreviated transcription (Latin):
nominatiq gneũ põpeiũ fieri censuisset: egit cũ tribu¬
nis plebis collegã se põpeudestinantibꝰ. id potiꝰ ad popłm
peticio scdĩ c̃sulatꝰ daret᷑. ne ea causa mat᷑ius & ĩꝑfecto ad¬
huc bello decedẽt. Qͦd ut adeptꝰ est: altiora iã meditans.
s spei plenꝰ: nullũ largitionis aut officioꝵ in qͣnꝙͣ genꝰ pu¬
blicȩ pͥuatiq omisit. Foꝵ de manubits in choauit. cuiꝰ area
suꝑ sex t̾eiũ milies constitit. Munꝰ popło epulũq ꝓnunciauit
in filiȩ memoriã. qͦd ante eũ nemo. Quoꝵ ut m᷑ax ime
expectatio eẽt: ea quȩ ad epulũ ꝑtinerent. qͥnuis macella¬
riis ab locata. etiã domesticatĩ apparabat. Gladiatores no¬
tos sicubi infestis spectatorib dimicarent. ui rapiendos
reseruandoiq mandabat. Tirones neq in ludo neq per
lanistas. s indomibꝰ ꝑ eqͥtes romanos atq etiã ꝑsenatores

Expanded text:
nominatimque Gnaeum Pompeium fieri censuisset, egit cum tribunominatimque Gnaeum Pompeium fieri censuisset, egit cum tribunis plebis collegam se Pompeio destinantibus, id potius ad populum petitio secundi consulatus daretur, ne ea causa maturius et inperfecto adhuc bello decederet. quod ut adeptus est, altiora iam meditans set spei plenus nullum largitionis aut officiorum in quemquam genus publice priuatimque omisit. forum de manubiis incohauit, cuius area super sestertium milies constitit. munus populo epulumque pronuntiauit in filiae memoriam, quod ante eum nemo. quorum ut quam maxima expectatio esset, ea quae ad epulum pertinerent, quamuis macellaris ablocata, etiam domesticatim apparabat. gladiatores notos, sicubi infestis spectatoribus dimicarent, ui rapiendos reseruandosque mandabat. tirones neque in ludo neque per lanistas, sed in domibus per equites Romanos atque etiam per senatores
Abbreviated transcription (Latin):
impet᷑uit. Gessit aut̃ nouẽ annis qͥb in imꝑio fuit. hec fere.
Omnẽ galliã quȩ a saltu pyreneo alpibꝰq & monte gebenna.
fluminib rehmo acrhodano c̃tinet᷑: patetq circũitu adbis
& tricies centũ milia passuũ: p̃t̃ socias ac bene meritas ciuitates
inꝓuincie formã redegit. eiq in singłos annos stipendii nonũ
imposuit. Germanos qͥ tnsrhenũ in colunt. pͥmꝰ romanoꝵ
ponte fabricato aggresfus: maximis affecit cladibus. Agg̃ss.
ẽ & brittannos ignotos antea. suꝑatisq pecunias & obsides
ĩꝑauit. ꝑ tot successuster nec ampliꝰ adũsũ casũ exꝑtꝰ iN
brutannia classe ui tẽpestatis ꝓpe ab sũpta. & ingallia
ad gergouiã legione fusa. & in germanoꝵ finibꝰ titurio
& aurunculeio legatis ꝑ insidias cesis. Fodẽ tẽporis spatio.
matrẽ pͥmo. dem̃ filiã nec multo post nepotẽ amisit. Intimq
c̃stnata publii dodii cede re publica. cũ senatꝰ unũ consule

Expanded text:
impetrauit. gessit autem nouem annis, quibus in imperio fuit, haec fere. Omnem Galliam, quae saltu Pyrenaeo Alpibusque et monte Cebenna, fluminibus Rheno ac Rhodano continetur patetque circuitu ad bis et tricies centum milia passuum, praeter socias ac bene meritas ciuitates in prouinciae formam redegit, eique cccc in singulos annos stipendii nomine inposuit. Germanos, qui trans Rhenum incolunt, primus Romanorum ponte fabricato adgressus maximis adfecit cladibus; adgressus est et Britannos ignotos antea superatisque pecunias et obsides imperauit; per tot successus ter nec amplius aduersum casum expertus: in Britannia classe ui tempestatis prope absumpta et in Gallia ad Gergouiam legione fusa et in Germanorum finibus Titurio et Aurunculeio legatis per insidias caesis. Eodem temporis spatio matrem primo, deinde filiam, nec multo post nepotem amisit. inter quae, consternata Publi Clodi caede re publica, cum senatus unum consulem
Abbreviated transcription (Latin):
tice addit᷑ stella. Curiã inqͣ occisus ÷ obstrut placuit. idꝰq marcias par¬
ricidiũ noĩari. ac ne unꝗͣ eo die senatꝰ ag̾et᷑. ꝑcussoꝵ aut̃ fereattr
triennio qͥsquã ampliꝰ suꝑiuix̃. neq sua morte defunctꝰ ÷. Dãpnati õs.
aliꝰ alio casu ꝑũt. pars. naufragio. pars p̃lio. ñ nulli semet eodẽ illo pu¬

Expanded text:
tice additur stella. Curiam, in qua occisus est, obstrui placuit Idusque Martias Partice additur stella. Curiam, in qua occisus est, obstrui placuit Idusque Martias Parricidium nominari, ac ne umquam eo die senatus ageretur. percussorum autem fere neque triennio quisquam amplius superuixit neque sua morte defunctus est. damnati omnes alius alio casu periit, pars naufragio, pars proelio; nonnulli semet eodem illo pu
Abbreviated transcription (Latin):
Illud plane iit̾ om̃s fere c̃stitit. talẽ ei mortẽ pene ex sententia ob s¬
tigisse. Nã &e qͦndã cũ apud renophontẽ legisset cirũ ultima uali¬
tudine mandasse quedã de funere suo: asꝑnatꝰ tã lentũ mortis
genꝰ. subitã sibi celerẽq optau̾at. & pͥdie quã occid̾et᷑. insermone
nato suꝑ cȩnã apud marcũ lepidũ quisnã eẽt finis uitȩ cõmodissimꝰ. re¬
pentinũ inopinatũq p̃tulerat. Perũt sexto & qͥnquagesimo etatis
anno. atq in dõꝵ num̾ũ relatꝰ ÷. ñ ore mͦ dec̾nentiũ: s & ꝑsuasione
uulgi. Siqͥdẽ lud qͥs pͥmo c̃secͣtos ei heres augꝰtꝰ edebat. stella crinita
ꝑ septẽ dies c̃tinuos fulsit. exoriens cuca undecimã horã. creditũq
÷ aĩam eẽ cesaris in cȩlũ recepti. & hac de causa simulachroeiꝰ in uer¬

Expanded text:
illud plane inter omnes fere constitit, talem ei mortem paene ex sententia obillud plane inter omnes fere constitit, talem ei mortem paene ex sententia obtigisse. nam et quondam, cum apud Xenophontem legisset Cyrum ultima ualitudine mandasse quaedam de funere suo, aspernatus tam lentum mortis genus subitam sibi celeremque optauerat; et pridie quam occideretur, in sermone nato super cenam apud Marcum Lepidum, quisnam esset finis uitae commodissimus, repentinum inopinatumque praetulerat. Periit sexto et quinquagensimo aetatis anno atque in deorum numerum relatus est, non ore modo decernentium, sed et persuasione uolgi. siquidem ludis, quos primos consecratos ei heres Augustus edebat, stella crinita per septem continuos dies fulsit exoriens circa undecimam horam, creditumque est animam esse Caesaris in caelum recepti; et hac de causa simulacro eius in uer
Abbreviated transcription (Latin):
rebat: occidit. caputq eiꝰ p̃fixũ hastȩ cirẽtulit. Postea solidã colũnã
pe .xx. pedũ lapidis numidici in foro statuit. scripsitq. Parenti patͥe.
apud eã longo tp̃re sacrificare. uota susciꝑe. controu̾sias qͣsdã int̾posito
ꝑ cesarẽ uire uirando distrahe ꝑseu̾auit. Suspicionẽ cesar qͥbꝰdã suoꝵ
glexisse. St̃ qͥ putent c̃fisũ eũ nouissimo illo senatꝰ c̃sulto ac iureui¬
rando. &̃ custodias hispandꝵ cũ gladiis ad inspectantiũ se remouisse.
alii ediu̾so opinant᷑: insidias undiq ĩminentes sub ire semel ꝗͣ ca-¬
uere solitũ fer̃. ñ tã sua quã rei publi̾cȩ int̾ee̾ uti saluus e̾et. Se̾
iã pͥdẽ potentiȩ głȩq abunde adeptũ. rẽ publicã si qͥd sibi eueniret
neq qͥetã fore. & aliqͣnto det̾iore c̃ditione ciuilia bella subiturã.

Expanded text:
rebat, occidit caputque eius praefixum hastae circumtulit. postea solidam columnam rebat, occidit caputque eius praefixum hastae circumtulit. postea solidam columnam prope uiginti pedum lapidis Numidici in foro statuit inscripsitque parenti patriae. apud eam longo tempore sacrificare, uota suscipere, controuersias quasdam interposito per Caesarem iure iurando distrahere perseuerauit. Suspicionem Caesar quibusdam suorum glexisse. sunt qui putent, confisum eum nouissimo illo senatus consulto ac iure iurando etiam custodias Hispanorum cum gladiis †adinspectantium se remouisse. alii e diuerso opinantur insidias undique imminentis subire semel quam cauere solitum ferunt: non tam sua quam rei publicae interesse, uti saluus esset: se iam pridem potentiae gloriaeque abunde adeptum; rem publicam, si quid sibi eueniret, neque quietam fore et aliquanto deteriore condicione ciuilia bella subituram.
Abbreviated transcription (Latin):
pars incuria pompeũ destinaret: repente duo qͥdã gladũs succinctiac
bina iacła gestantes. ardentib cereis succender̃. c̃festĩq curc̃stantiũ
turba uirgulta arida & cũ subsellus tribunalia. qͥcqͥd p̾tẽa ad donũ
aderat c̃gessit. Deinde tibicines & scȩnici artifices uestẽ quã ex in
iniecere flãmȩ. & uet̾anoꝵ militũ legionarũ arma sua qͥb exculti
funꝰ celebrabant. Matronȩ &̃ plerȩq ornam̃ta suaque gerebant. &
lib̾oꝵ bullas atq p̃textas. In sũmo publico luctu ext̾arũ gentiũ mul¬
titudo ꝗrculatĩ suo q̃q more lam̃tata ÷̃. p̃cipueq iudĩ. qͥ&̃ noetib¬
c̃tinius bustũ freqͤntar̃. Nlebs statĩ afun̾e ad domũ bruti & cassũ cũ
fascib tetendit. atq egre repulsa: obuiũ sibi heuilũ cuã ꝑerrorẽ
nominis quasi corneliꝰ is e̾e̾t. quẽ gͣnit̾ pͥdie c̾cionatũ de cesare requi¬

Expanded text:
pars in curia Pompei destinaret, repente duo quidam gladiis succincti ac pars in curia Pompei destinaret, repente duo quidam gladiis succincti ac bina iacula gestantes ardentibus cereis succenderunt confestimque circumstantium turba uirgulta arida et cum subselliis tribunalia, quicquid praeterea ad donum aderat, congessit. deinde tibicines et scaenici artifices uestem, quam ex triniecere flammae et ueteranorum militum legionarii arma sua, quibus exculti funus celebrabant; matronae etiam pleraeque ornamenta sua, quae gerebant, et liberorum bullas atque praetextas. In summo publico luctu exterarum gentium multitudo circulatim suo quaeque more lamentata est praecipueque Iudaei, qui eticontinuis bustum frequentarunt. plebs statim a funere ad domum Bruti et Cassii cum facibus tetendit atque aegre repulsa obuium sibi Heluium Cinnam per errorem nominis, quasi Cornelius is esset, quem grauiter pridie contionatum de Caesare requi
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓ rostris aurata edes ad simulachrũ tẽpli uen̾is genitricis collo.¬
cata. intͣ q̃ lectꝰ eburneus auroac purpura stratꝰ. & ad caput tro.¬
pheũ cũ ueste in qͣ fuerat occisꝰ. p̃ferentib mun̾a qr suffecturꝰ dies ñ
uidebat᷑: p̃ceptũ ut omisso ordine qͥbꝰ qͥsq uellet itin̾ib urb porta.¬
ret ĩ eãpũ. Int̾ ludos cantata st̃ q̃dã ad miserationẽ & inuidiã cedis eiꝰ
acc̃modata. ex pacuuii armoꝵ iudicio. Menseruasse ut e̾ent qͥ me
ꝑd̾ent: Q ex electra acilii ad similẽ sententiã. Laudationis loco cõ¬
sul antoniꝰ ꝑ p̃conẽ ꝓnuntiauit senatꝰ confultũ: qͦ oĩa simul ei di¬
uina ac humana detreu̾at. Itẽ iꝰurandũ qͦse cuncti ꝙ salute imiꝰ
astr iuxerant. qͥb ꝑpauca asẽ u̾ba addidit. Lectũ ꝓrostris infoꝵ magistratꝰ
& honorib functi detuler̃. Quẽ cũ pars in capitolini iouis cella cremare.

Expanded text:
pro rostris aurata aedes ad simulacrum templi Veneris Genetricis collopro rostris aurata aedes ad simulacrum templi Veneris Genetricis collocata; intraque lectus eburneus auro ac purpura stratus et ad caput tropaeum cum ueste, in qua fuerat occisus. praeferentibus munera, quia suffecturus dies non uidebatur, praeceptum, ut omisso ordine, quibus quisque uellet itineribus urbis, portaret in Campum. inter ludos cantata sunt quaedam ad miserationem et inuidiam caedis eius accommodata, ex Pacuui Armorum iudicio: men seruasse, ut essent qui me perderent? et ex Electra Acili ad similem sententiam. laudationis loco consul Antonius per praeconem pronuntiauit senatus consultum, quo omnia simul ei diuina atque humana decreuerat, item ius iurandum, quo se cuncti pro salute unius astrinxerant; quibus perpauca a se uerba addidit. lectum pro rostris in forum magistratus et honoribus functi detulerunt. quem cum pars in Capitolini Iouis cella cremare
Abbreviated transcription (Latin):
pisone socero testam̃tũ esꝰ aꝑit᷑. recitat᷑q in antonũ domo. qd̾
idib septẽbris ꝓrimis in lauicano suo fec̾at. demandaũatq u̾¬
gini uestali. Maxime qͥntꝰ tub̾o tͣdit. heredẽ ab eo scribi solitũ ei
c̃sulatu ipsiꝰ pͥmo usq ad initiũ ciuił belli. G̃.N. po̾peiũ idq mi¬
litib ꝓ contione recitatũ. S nouissimo testam̃to tres instituit
heredes soroꝵ nepotes. gaiũ octauiũ ex dodrante & luciũ pina¬
riũ. & qͥntũ pediũ ex qͣdrante. reliqͦs in ima cera: gauĩ octauiũ
cẽ in familiã nom̃q ad optanit. Plerosq ꝑcussoꝵ in tutoribꝰ filã
siqͥs sibi nasceret᷑ noi̾auit. deciũ brutũ ꝙẽ in scdis heredibꝰ. sopło
hortos circa tib̾im publice. & uiritĩ trecenos sest̾tios legauit.
fun̾e indicto: rogus exstructꝰ ÷ ĩ marcio cãpo uxta uiliȩ tumulũ.

Expanded text:
Pisone socero testamentum eius aperitur recitaturque in Antoni domo, quod Pisone socero testamentum eius aperitur recitaturque in Antoni domo, quod Idibus Septembribus proximis in Lauicano suo fecerat demandaueratque uirgini Vestali maximae. Quintus Tubero tradit heredem ab eo scribi solitum ex consulatu ipsius primo usque ad initium ciuilis belli Cn. Pompeium, idque militibus pro contione recitatum. sed nouissimo testamento tres instituit heredes sororum nepotes, Gaium Octauium ex dodrante, et Lucium Pinarium et Quintum Pedium ex quadrante reliquos; in ima cera Gaium Octauium etiam in familiam nomenque adoptauit; plerosque percussorum in tutoribus fili, si qui sibi nasceretur, nominauit, Decimum Brutum etiam in secundis heredibus. populo hortos circa Tiberim publice et uiritim trecenos sestertios legauit. Funere indicto rogus extructus est in Martio campo iuxta Iuliae tumulum et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsilire: alio uuln̾eꝰ tardatꝰ ÷. Utq aĩadu̾tit undiq se strictis pugio¬
nib peti: toga caput obuoluit. simul sinistra manu sinũ ad ima crura
dedux̃. qͦbonestiꝰ cadet ẽ inferiore corporis parte uelata. Atq ita
trib & uiginti plagis confossus ÷ uno mͦ ad pͥmũ ictũ gemitu sine
uoce edito.Ice sic̃ tͣdider̃ quidã marco bruto irrtenti dixisse. kaio
tulixor. Exanimis disfugientibꝰ cunctis aliqͥndiu iacuit. done
lectice ĩpositũ dependente brachio tres seruuli domũ retuler
Nec in tot uuln̾ib ut antistiꝰ medicꝰ existimabat letale ullũ reꝑtũ
e nͥ qd̾ scd̾o loco in pectore acceꝑat. fuerat animꝰ c̃iuratis corpoc¬
cisi in tib̾um traħe. bona publicare. acta rescinde. s metu marci
antonũ c̃suł & magistri eqͥtũ lepidi destiter̃. Postulante gͦ lucio

Expanded text:
prosilire alio uulnere tardatus est; utque animaduertit undique se strictis pugioprosilire alio uulnere tardatus est; utque animaduertit undique se strictis pugionibus peti, toga caput obuoluit, simul sinistra manu sinum ad ima crura deduxit, quo honestius caderet etiam inferiore corporis parte uelata. atque ita tribus et uiginti plagis confossus est uno modo ad primum ictum gemitu sine uoce edito, etsi tradiderunt quidam Marco Bruto irruenti dixisse: kai\ su\ te/knon; exanimis diffugientibus cunctis aliquamdiu iacuit, donec lecticae impositum, dependente brachio, tres seruoli domum rettulerunt. nec in tot uulneribus, ut Antistius medicus existimabat, letale ullum repertum est, nisi quod secundo loco in pectore acceperat. Fuerat animus coniuratis corpus occisi in Tiberim trahere, bona publicare, acta rescindere, sed metu Marci Antoni consulis et magistri equitum Lepidi destiterunt. postulante ergo Lucio
Abbreviated transcription (Latin):
to adhortante ne frequentes ac iã dudũ oꝑientes destitueret. qͥnta
fere hora ꝓgressus ÷ libellũq insidiarũ indicẽ ab obuio qͦdã porre¬
ctum. libellis cet̾is quos sinistra manu tenebat quasi mox lecturꝰ
cõmiscuit. Dem plurib hostuis cesis. cũ litare ñ posset: introũt
curiã spreta religione. spurinnãq irridens. & ut falsũ arguens.
qd̾ sine ulla fua noxia idꝰ marciȩ ade̾ent. Quanꝗͣ is uenisse quidẽ
eas diceret: s ñ p̃t̾isse. Assidentẽ c̃p irati specie officũ circ̃̾stetert̃. S yspira ⁊ & it¬
Ilicoq cĩb̾tulliꝰ qͥ pͥmas partes susceꝑat. qͣsi aliqͥd rogaturꝰ ꝓpiꝰ acces-¬
sit. Eenuentiq & gestũ in aliud tẽpꝰ differenti. ab utroq humero togã
app̃hendit. Deinde clamantẽ. ista qͥdẽ uis ẽ: alt̾ cassiꝰ adu̾sũ uuln̾at
paulũ infra iugulũ. cesar casce brachiũ arreptũ gͣphio tͣiec̃. Conatꝰq

Expanded text:
to adhortante, ne frequentis ac iam dudum opperientis destitueret, quinta to adhortante, ne frequentis ac iam dudum opperientis destitueret, quinta fere hora progressus est libellumque insidiarum indicem ab obuio quodam porrectum libellis ceteris, quos sinistra manu tenebat, quasi mox lecturus commiscuit. dein pluribus hostiis caesis, cum litare non posset, introiit curiam spreta religione Spurinnamque irridens et ut falsum arguens, quod sine ulla sua noxa Idus Martiae adessent: quanquam is uenisse quidem eas diceret, sed non praeterisse. assidentem conspirati specie officii circumsteterunt, ilicoque Cimber Tillius, qui primas partes susceperat, quasi aliquid rogaturus propius accessit renuentique et gestum in aliud tempus differenti ab utroque umero togam adprehendit: deinde clamantem: 'ista quidem uis est!' alter e Cascis auersum uulnerat paulum infra iugulum. Caesar Cascae brachium arreptum graphio traiecit conatusque
Abbreviated transcription (Latin):
familiarissimꝰ cȩsaris. Proximis dieb equoꝵ greges qͦs intraͥciendo
ruhicone flumine consec̾rat. ac uagos & sine custode dimiserat: cõ¬
ꝑit ꝑtinacissime pabulo abstin̾e. ub̾timq flere. & ĩmolantem
aruspex spurisna monuit caueret ꝑicłm. qd̃ ñ ultra marcias idꝰ
ꝓferret᷑. Pridie aut̃ easdẽ idꝰ. auẽ regaliolũ cũ laureo ramulo
põpeianȩ curiȩ se inferentẽ: uolucres uarũgn̾is ex ꝓximo nemo¬
re ꝑsequente ibidẽ discerpser̃. Ea uͭ: die cui illux̃ dies cedis: & ipse
sibi ussus ÷ ꝑ quietẽ int̾dũ supͣ nubes uolitare. alias cũ ioue dext̾ã
iungere. & calphurnia uxor imaginata ÷ collabi fastigiũ domꝰ. ma-¬
ritũq in gremio suo confodi. ac subito cubiculi fores sponte pa-¬
tuer̃. Ob hȩc simul & ob infirmã ualitudinẽ diu cunctatꝰ anse
c̃tinꝰet. & quȩ apud senatũ ꝓposuerat agere differret: tandẽ decio bru-¬

Expanded text:
familiarissimus Caesaris. proximis diebus equorum greges, quos in traiciendo familiarissimus Caesaris. proximis diebus equorum greges, quos in traiciendo Rubiconi flumini consecrarat ac uagos et sine custode dimiserat, comperit pertinacissime pabulo abstinere ubertimque flere. et immolantem haruspex Spurinna monuit, caueret periculum, quod non ultra Martias Idus proferretur. pridie autem easdem Idus auem regaliolum cum laureo ramulo Pompeianae curiae se inferentem uolucres uarii generis ex proximo nemore persecutae ibidem discerpserunt. ea uero nocte, cui inluxit dies caedis, et ipse sibi uisus est per quietem interdum supra nubes uolitare, alias cum Ioue dextram iungere; et Calpurnia uxor imaginata est conlabi fastigium domus maritumque in gremio suo confodi; ac subito cubiculi fores sponte patuerunt. Ob haec simul et ob infirmam ualitudinem diu cunctatus an se contineret et quae apud senatum proposuerat agere differret, tandem Decimo Bru