comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na ibidem lucentia. Rex itaq ac regina pedib
uore ac gemitu consolationẽ eiꝰ requirunt: et
qͥd sibi ad utilitatem atq salutem ꝑtinens essẽt
agendum. cũ magna expetunt deuotione:
parati audire. et oꝑe complere. que a sancto
pontifice discerent. Nam lumen qͦu eos exterius
ꝑfudit. etiam interius illuminauit: et ad que¬
rendum salubre consilium incitauit. Delecta¬
bantur nanq in uerbis illis que audierant:
licet exterriti essent de luminis claritate. At uͦ
uir sanctus sancta repletus sapientia. cepit eos
instruere hanc esse uisionis diuine atq: angli¬
ce consuetudinem: ut in aduentu suo terreant
corda mortaliũ ⁊ subsequenti consolatione de¬
mulceant precedentem tumorem: instruens eos
ex auctoritate sc̃arum scripturarũ. qͦmͦ singlis
quibꝰ ⁊: apparuerint ⁊ et in primordio apparitio¬
nis incusserint uidentib: se timorem: s. post
grãm consolationis gratissinam. eorũ cordib

Expanded text:
na ibidem lucentia. XXXVII. Rex itaque et regina pedibusna ibidem lucentia. XXXVII. Rex itaque et regina pedibusavore ac gemitu consolationem ejus requirunt, et quid sibi ad utilitatem atque salutem pertinent esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati audire, et opere complere quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exterius perfudit, etiam interius illuminavit, et ad quaerendum salubre consilium incitavit. Delectabantur namque in verbis illis quae audierant, licet exterriti essent de luminis claritate. At vero vir sanctus, sancta repletus sapientia, coepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant praecedentem timorem: instruens eos ex auctoritate sanctarum Scripturarum, quomodo singulis, quibus apparuerant, et in primordio apparitionis incusserint videntibus se timorem, sed post am consolationis gratissimam eorum cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
tiguum erat. ꝓcessit. Cũq illi tres. pontifex sci¬
licet et rex atq regina. dispositis sedilib con¬
sedissent. circumstantib quibusdam elericis
qͥ cum pontifice uenerant. et familiarib regis
tarib ac euangłicis disciplinis imbueret: acd
confirmandam uere fidei p̾dicationem ꝑ sc̃m̃
ubi sunt duo uł tres congregati in noĩe meo.
ibi sum e in medio eorũ: repente lux tam co¬
piosa totam repleuit eccłiam. ut clariratem e
uinceret solis: et cũ luce uox pariter audita ẽ¬
dicens. Pax uobis. Ego sum: nolite timere.
Wanete in dilectione mea. Et post hec uba
lux que aduenerat recesit: et meredibilis sua¬
uitatis odor. in eadem domo remansit: ut
patenter ostenderetur. illic actorem lucis et
timore ꝑculsi intueri ualuerunt. Tantaq cla¬
ritatis głia pontificem scm̃ ꝑfudit: ut splen¬
dor ex eo ꝓcedens. plus conspicuam domũ in
qua secdebant rectliderit. qͣm lucernarũ lumi¬

Expanded text:
tiguum erat, processit. Cumque illi tres, pontifex scitiguum erat, processit. Cumque illi tres, pontifex scilicet, et rex, atque regina, dispositis sedilibus consedissent, circumstantibus quibusdam clericis, qui cum pontifice venerant, et familiaribus registaribus, ac evangelicis disciplinis imbueret: ad confirmandam verae fidei praedicationem, per sanctum Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum : repente namque lux tam copiosa, totam replevit ecclesiam, ut claritatem solis evinceret, et cum luce vox pariter audita: Pax vobis; ego sum. Nolite timere; manete in dilectione mea. Et post haec verba lux, quae advenerat, recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansit: ut patenter ostenderetur, illuc auctorem lucis et timore perculsi, intueri valuerint, tantaque claritatis gloria pontificem sanctum perfudit, ut splendor ex eo procedens, plus conspicuam domum, in qua sedebant, reddiderit, quam lucernorum lumi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtis et breuib u̾bis instruxit. Et qͥa dies sc̃i
consuetudinem eis indixit. Die uͦ passionis
dñi quem parasceuen usus eccłi asticus uo¬
cat. pridie scilicet anteqͣm baptismi grãm
rex et ppłs eius ꝑcepturi erant ⁊ cũ sanctus re¬
migius et uenerabilis comunx regis rochil¬
dis. pro regis et ppłi eius salute in oratione
ꝑ noctarent : ep̃c in domo ante altare sc̃e ma¬
re effundens multas lacrimas. et regina in
oratorio sc̃i petri iuxta domũ regiam⁊ exple¬
ta oratione. pontifex ad ostium regii cubicu¬
li pulsaturus accessit: ut iidelicet peracta
silentia noctis aliis curis rege absoluto. libe¬
rius posset cõmitere sacra misteria uerbi. Quẽ
ostiis apertis cubicularii regis reuerent̾ susci¬
piunt: et cũ honore debito usq ad penetralia
regis introducunt. S et rex alacriter ei obiiã
ꝓsiliuit: eumq amplexus ⁊ cũ ipso et uenera¬

Expanded text:
apertis et brevibus verbis instruxit. Et, quia dies sancti apertis et brevibus verbis instruxit. Et, quia dies sancti stianorum consuetudinem eis indixit. Die vero passionis Domini, quem parasceuen usus aecclesiasticus vocat, pridie scilicet, antequam baptismi gratiam rex et populus eius percepturi erant, cum sanctus Remigius et venerabilis coniunx regis Hrothildis pro regis et populi eius salute in oratione pemoctarent, episcopus in domo ante altare sanctae Mariae multas effundens lacrimas et regina in oratorio sancti Petri iuxta domum regiam, expleta oratione, pontifex ad ostium regii cubiculi pulsaturus accessit, ut videlicet per alta silentia noctis aliis curis regi absoluto liberostiis apertis cubicularii regis reverenter suscipiunt, et cum honore debito usque ad penetralia regis introducunt. Sed et rex alacriter ei obviam prosiluit, eumque amplexus, cum ipso et venera
Abbreviated transcription (Latin):
saluatur uir infidelis ꝑ mulierem fidelẽ.
uocauit sc̃m remigium urbis remensis anti¬
stitem: dep̃cans eum. ut regi salutis uiam p̾di¬
caret. Quem sanctus sacerdos ꝑ multam salu¬
taris uite doctrinam. ad baptismũ uenire p̃¬
dicabat. Et ille ait. Libenter te audiam beatis¬
sime pater: s unum restat ⁊ qͥa popłs qͥ me se¬
quitur. ñ uult deos suos relinquere. Uadam
autẽ adhortari eos iuxta uerbum tuum. Et
ueniens rex acl popłm cepit adhortari eos. it
in dm̃ qui eis unctoriam dederat crecerennt:
quia dii illoꝵ in tribulatione sua nichil eis
ꝑdesse potuerunt. Acclamauerunt aut̃ om̃s
p̃curtente miscdia et potentia dei. Mortales
deos relinqͥmus głose rex: et uerum dm̃ im¬
mortalem quem remigns p̾dicat credere pa¬
rati sumꝰ. Nuntiantur hec sancto remigio.
Ille quoq gaucdio magno repletus: regem
et ppłm qualiter diabolo et oꝑibus et pom¬
pis eius renuntiare. et in dm̃ credere deberent.

Expanded text:
Salvatur vir infidelis per mulierem fidelem, Salvatur vir infidelis per mulierem fidelem, vocavit sanctum Remigium urbis huius Remensis antistitem, deprecans eum, ut regi salutis viam praedicaret. Quem sanctus sacerdos per multam salutaris vitae doctrinam ad baptismum venire predicabat. Et ille ait: 'Libenter te audiam, beatissime pater; sed unum restat, quia populus, qui me sequitur, non vult deos suos relinquere. Vadam autem adhortari eos iuxta verbum tuum'. Et veniens rex ad populum, cepit hortari eos, ut in Deum, qui eis, victoriam dederat, crederent, quoniam dii illorum in tribulatione sua nichil eis prodesse potuerunt. Acclamaverunt autem omnes, precurrente misericordia et potentia Dei: 'Mortales deos relinquimus, gloriose rex, et verum Deum, inmortalem, quem Remigius predicat, credere parati sumus'. Nuntiantur haec sancto Remigio. Ille quoque gaudio magno repletus, regem et populum, qualiter diabolo et operibus ac pompis eius abrenuntiare et in Deum credere deberent,
Abbreviated transcription (Latin):
decderis : et expertus fuero illam uircutem qͣm
de te popłi p̃dicant: credam tibi ⁊ et in noĩe
tuo baptizabor. Inuocaui em̃ deos meos: et ut
experior elongati sunt ab auxilio meo. Unde
credo eos nulla potestate esse p̾ditos: qͥ sibi cre¬
dentib ñ succurrunt. Te uͦ uerum dm̃ ac dñm
inuoco: et in te credere desidero: tantum ab
clamaret ⁊ alemanni in fugam terga dederir̃:
et ur uiderunt regem suum interfectum ⁊ chlo¬
douei potestati se subdunt dicentes. Parce p̃ca¬
mur dñe rex. ne pereat plus popłs: iam tui su¬
mus. Tunc iussit rex imminentem plagam
cessare ⁊ et alemannos cepit:ipsosq: ac terram
eoꝵ sub iugo tributario constituit. Sicq facta
uictoria. reuersus est in franciam ad reginam
suam: et narraiit ei qͣliter ꝑ inuocationem
noĩs iħu xp̃i uictoriam meruit optinere. Acta
sunt hec qͥntodecimo anno. chlodoueo regnante.
unc regina ut impleret᷑ dictum apłi

Expanded text:
dederis, et expertus fuero illam virtutem, quam dederis, et expertus fuero illam virtutem, quam de te populi predicant, credam tibi et in nomine tuo baptizabor. Invocavi enim deos meos, et, ut experior, elongati sunt ab auxilio meo; unde credo, eos nulla potestate esse preditos, qui sibi credentibus non succurrunt. Te verum Deum ac dominum invoco et in te credere desidero, tantum ut clamaret, Alemanni in fugam lapsi, terga dederunt, et videntes regem suum interfectum, Hludowici potestati se subdunt, dicentes: 'Parce, precamur, domine rex, ne pereat plus populus; iam tui sumus'. Tunc iussit rex imminentem plagam cessare et Alemannos cepit, ipsosque ac terram eorum sub iugo tributario constituit. Sicque, facta victoria, reversus est in Franciam ad reginam suam et narravit ei, qualiter per invocationem nominis Iesu Christi victoriam meruit obtinere. Acta sunt hec anno XV. Hludowico regnante. 14. Tunc regina, ut impleretur dictum apostoli:
Abbreviated transcription (Latin):
scdia p̾currente: recepit sanitatem. Regina
quoq non cessabat regi p̃dicare ut dm̃ uerũ
coleret: et ydola que colebat uana derelinqͥret.
S nullom̃ animũ eius ad credendũ poterat
mouere:donec tandem aliqͣndo bellum
contra alemannos sueuosq moueret: in qͦ
compulsus ẽ confiteri. quẽ antea negauerat.
actum est aut̃ bellantib inter se. fran¬
coꝵ scilicet exercitu. et alemannis atq:
sueuis: ut chlodouei exercitus nimis corrue¬
ret: aurelianus q consiliariꝰ eiꝰ intuens regem
ait. Dñe mi rex crede mͦ in d̾m celi. quẽ dña¬
mea regina p̃clicat: et dabit tͥ ipse rex regum
et ds celi ac terre uictoriam. Ille uͦ eleuatis in ce¬
lum oculis: commotus in lacrimis ait. Ih̾u xp̃e
quem rothildis regina mea p̾dicat esse filium¬
dei unuii: qͥ subuenis in tribulatione: qͥ das auxi¬
lium in te sperantib ⁊ tuum adiutorium de¬
uotus postulo: ut si mͥ uictoriam suꝑ hostes

Expanded text:
sericordia precurrente, recepit sanitatem. Regina sericordia precurrente, recepit sanitatem. Regina quoque non cessabat regi predicare, ut Deum verum coleret et idola quae colebat vana derelinqueret. Sed nullo modo animum eius ad credendum poterat commovere, donec tandem aliquando bellum contra Alemannos Suevosque moveretur, in quo compulsus est Deum confiteri, quem antea negaverat. Ͻ 13. Factum est autem, bellantibus inter se Francorum scilicet exercitu et Alemannis atque Suevis, ut Hludowici exercitus nimis corrueret, Aurelianus consiliarius eius, intuens regem, ait: mea regina praedicat, et dabit tibi ipse rex regum et Deus coeli atque terrae victoriam. Ille vero elevatis in coelum oculis commotus in lacrymas, ait: Jesu Christe, quem Clotildis regina mea pDei vivi, qui subvenis in tribulatione, qui das auxilium in te sperantibus, tuum adiutorium devotus postulo, ut, si michi victoriam super hos ostes
Abbreviated transcription (Latin):
eam audire. Interea regina parat filiũ ad
baptismum: ornat eccłiam uelis atq corti¬
nis ⁊ ut regis cor ad credendũ compungeret.
Baptiratus ẽ autẽ puer. quẽ ingomarum uo¬
cauit: quiq in albis discessit. Unde rex nmis
contristatus ⁊ reputabat regine increpando
dicens ad eam: qͥa si in noĩe deoꝵ meoꝵ puer
dedicatus fuisset ⁊ utiq incolumis dui uixis¬
set. Quia uͦ in noĩe dei nr̃i baptiratus ẽ: uiue¬
re non potint. Regina uͦ dicebat. Deo gr̃as ago:
quime non duxit indignam. ut de utero meo
pͥmogenitum. in regno suo recipere sit digna¬
tus. Ego autẽ nullum dolorem in corde meo
ꝓhac causa retineo. Postea uͦ genuit filium
alium: quẽ in baptismo chlodomirũ uoca¬
uit. Et hic cũ egrotare cepisset: dixit rex. Nos
potest nisi aliud et de isto sic fiat. qͦmodo
fuit de fratre eiꝰ: ut baptizatus in noĩe xp̃i
ur̃i cito moriatur. S orante regina. et dñi mi¬

Expanded text:
eam audire. Interea regina parat filium ad eam audire. Interea regina parat filium ad baptismum, ornat aecclesiam velis atque cortinis, ut regis cor ad credendum conpungeret. Baptizatus est puer, quem Ingomirum vocavit, quique in albis decessit. Unde rex nimis contristatus, reputabat reginae, increpando dicens ad eam, quia: 'Si in nomine deorum meorum puer dedicatus fuisset, utique incolomis diu vixisset; quia vero in nomine Dei vestri baptizatus est, vivere non potuit'. Regina vero dicebat: 'Deo gratias ago, qui me non duxit indignam, ut de utero meo primogenitum in regno suo recipere sit dignatus. Ego autem nullum dolorem in corde meo pro hac causa retineo'. Postea vero genuit filium alium, quem in baptismo Chlodomirum vocavit. Et hic cum aegrotare cepisset, dixit rex: 'Non potest aliud, nisi et de isto sic fiat, quomodo fuit de fratre eius, ut baptizatus in nomine Christi vestri cito moriatur'. Sed orante regina et Domini mi
Abbreviated transcription (Latin):
discedere. Grandis timor et pauor pro hac cau¬
sa in francorum popło surrexit.
hlodoueus decimo anno regni sui cõmo¬
to exercitu: sibi torrigiam ꝓuinciam sub
iugauit. Inde gundebaudi regis burgundo¬
nium neptem. uidelicet fr̃is sui chilperici filiã.
quem gladio interfecerat. noĩe rothildem pul
cram satis puellam et ueram xp̃ianissim am:
incerueniente aureliano consiliario ac legata¬
rio luo. nutu diuino in coniugem sumpsit:
sicut lector in suo loco plemꝰ legere potest.
N diebus illis dilatauit rex chlodoueus regnũ
suum usq sequanam. Sequenti tempore: usq
ligerim fluinum occupauit. Accepitq aure¬
lianus castrum milidunense: qͦd et induca¬
tum obtinuit. Concepit demq ac peperit ro¬
thildis filium. Quem cũ sacro baptismate
consecrari uellet: rex non adqͥescebat ei. Nec¬
dum eñi credebat in dñm dm̃ celi. Regina
eñĩ illi cotidie p̾dicabat eum. At ille nolebat

Expanded text:
discedere. Grandis timor et pavor pro hac caudiscedere. Grandis timor et pavor pro hac causa in Francorum populo consurrexit. 12. Hludowicus decimo anno regni sui, commoto exejugavit: inde Gundebaudi regis Burgundionum neptem, videlicet fratris sui Chilperici filiam quem gladio intchram satis puellam et vere christianissimam, interveniente Aureliano consiliario ac legatario suo, nutu divino in coniugem sumpsit, sicut lector in suo loco plenius legere potest. In diebus illis dilatavit rex Hludowicus regnum suum usque Sequanam. Sequenti tempore usque fluvium Ligerim occupavit, accepitque Aurelianus castrum Milidunensem, quod et in ducatum obtinuit. Concepit denique ac peperit Hrothildis filium. Quem cum sacro baptismate consecrari vellet, rex non adquiescebat ei; necdum enim credebat in dominum Deum caeli. Regina enim cotidie illi predicabat eum; at ille nolebat
Abbreviated transcription (Latin):
po marcio. Sic eñĩ conuentũ illum uocabant
a marte. quem pagani dm̃ belli credebant: a
quo et marciũ mensem. et terciam feriam diem
martis appellauerunt. Quẽ conuentũ. posterio¬
res franci maii campum. qͣndo reges ad bella
solent ꝓcedere: uocari instituerunt. Uerum ubi
rex cunctũ exercitum circuiuit ⁊ uenit ad hoĩem
illũ qui urceum p̃terito anno cũ bipenn ꝑcus¬
serat: ait ad eum. Nullus hic tam inculta et
sordila arma habet. sicut tu habes: qͥa neq cli¬
peus. neq lancea. neq bipennis ẽ utilis. Acce¬
pit autẽ rex franciscam eiꝰ. que uocatur bipen¬
uis: et ꝓiecit in terram. Cũq ille se inclinasset
eam recolligere ⁊ rex statim eleuata manu fran¬
ciscam suam in caput ei dlefixit: et ait. Sicut
tu in suessionis ciuitate suꝑiori anno in urceo
illo fecisti: sic et facio tͥ. Mortuoq illo: exerci¬
tum rex de ipso campo ussit ad ꝓpria in pace

Expanded text:
po Marcio. Sic enim conventum illum vocabant po Marcio. Sic enim conventum illum vocabant a Marte, quem pagani deum belli credebant, a quo et Marcium mensem et tertiam feriam diem Martis appellaverunt; quem conventum posteriores Franci Mai campum, quando reges ad bella solent procedere, vocari instituerunt. Verum ubi rex cunctum exercitum circuivit, venit ad hominem illum, qui urceum preterito anno cum bipenna percusserat, et ait ad eum: 'Nullus hic tam inculta et sordida arma habet, sicut tu, quia neque clipeus neque lancea neque bipenna est utilis'. Accepit autem rex franciscam eius, quae vocatur bipenna, et proiecit in terram. Cum autem ille se inclinasset eam recolligere, rex statim, elevata manu, franciscam suam in caput eius defixit et ait: 'Sicut tu in Suessionis civitate superiore anno in urceo illo fecisti, sic et facio tibi'. Mortuoque illo, exercitum rex de ipso campo iussit ad propria in pace
Abbreviated transcription (Latin):
asportata uł adquisita fuerat. rogat afferri in
mediũ. Cumq oĩa fuissent in p̾sentiam regis
allata: dixit. Rogo uos o fortissimi pugnato¬
res: ut in dare urceum istum non negetis. hoc
rege dicente: illi franci qui bono animo fuerurs
aiunt. Omnia głose rex que cernis tuasunt: &¬
nos tuo domimo subiecti. Qa tibi bonum iuide¬
tur: hoc fac. Nullus eñi tue potestati resistere
audet. Cumq hec illi benigne dixissent ⁊ imuus
francus leuis. cũ uociferatione eleuata bipenni.
que alio noĩe appellatur francisca: ꝑcussit urce¬
um illum dicens. Tu nichil hinc accipies rex:
nisi qͦd tͥ sors uera donauerit. Opstupefactis
oranib. et rex iniuriam suam pacienter suffe¬
rens ⁊ acceptum urceum nuntio eccł̃iastico rectli¬
dit: seruans iram in corde absconsam. Trans¬
acto anno: cblodouens rex ut omniũ armorũ
nitorem uideret. omnem exercitum iussit cum
armoꝵ apparatu uenue scd̃m morem in cam¬

Expanded text:
asportata vel adquisita fuit, rogat afferri in asportata vel adquisita fuit, rogat afferri in medium. Cumque omnia fuissent in presentiam regis allata, dixit: 'Rogo vos, o fortissimi pugnatores, ut michi dare istum urceum non negetis'. Hoc rege dicente, illi Franci, qui bono animo fuerunt, aiunt: 'Omnia, gloriose rex, quae cernis, tua sunt, et nos tuo dominio sumus subiecti. Quod tibi bonum videtur, hoc fac; nullus enim tuae potestati resistere audet'. Cum hec illi benigne dixissent, unus Francus levis, cum vociferatione, elevata bipenna, quae alio nomine appellatur francisca, percussit urceum illum, dicens: 'Tu nichil hinc accipies, rex, nisi quod tibi sors vera donaverit'. Obstupefactis omnibus, rex iniuriam suam patienter sufferens, acceptum urceum nuntio aecclesiastico reddidit, servans iram in corde absconsam. Transacto anno, Hludowicus rex, ut omnium armorum nitorem videret, omnem exercitum iussit cum armorum apparatu venire secundum morem in cam
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ rex faciens secus ciuitatem remensem.¬
ꝑ uiam usq que hodie ꝓpter barbaroꝵ ꝑ eam
iter. barbarica noncupatur: noluit in eandem
ciuitatem introire. ne ab exercitu suo aliqͦd ma¬
lum ibi fieret. Sine uoluntate aut̃ et conscien¬
tia ipsius pars quedam indisciplinatoꝵ. qm̃i
non erat potestas temporalis inhabitantiũ
que eis resisteret. eandem cuutatem intrauit:
t quedam ornam̃ta atq:sacra uasa inde ra¬
pientes. ut p̃dones solent asportauerunt.
Interque: uireum mire magnitudinis atq
pulcritudinis rapientes tulerunt.
anctus autẽ remigius missos suos ad
regem chlodoueum direxit: dep̃cans.
ut si aliud de sacris uasis eccłie recipere non
sticos. Seqͥmini nos usq suessionis ciuitatem:
qͥa ibi cuncta que adquisita sunt duuiden¬
da erunt. Cumq mn urceus ille in partem ob¬
uenerit: que ep̃c postulat adimplebo. ueni¬
ens aut̃ suessionis ciuitatẽ: cunctam p̃dam qͥ

Expanded text:
autem rex faciens secus civitatem Remi peautem rex faciens secus civitatem Remi per viam, quae usque hodie propter barbarorum per eam iter Barbarica nuncupatur, noluit in eandem civitatem introire, ne ab exercitu suo aliquod malum ibi fieret. Sine voluntate autem et conscientia ipsius pars quaedam indisciplinatorum, – quoniam non erat potestas temporalis inhabitantium, quae eis resisteret, – eandem civitatem intravit, et quedam ornamenta atque sacra vasa inde rapientes, ut predones solent, asportaverunt. Inter que urceum mirae magnitudinis atque pulchritudinis rapientes tulerunt. Sanctus autem Remigius missos suos ad regem Chludowicum direxit, deprecans, ut, si aliud de sacris vasis aecclesiae recipere non sticos: 'Sequimini nos usque Suessionis civitatem, quia ibi cuncta que adquisita sunt dividenda erunt. Cumque michi urceus ille in partem obvenerit, quae episcopus postulat adimplebo'. Veniens autem Suessionis civitatem, cunctam predam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
egidii dux romanoꝵ qui in gallus habitabat.
in suessionis ciuitate qͣm pater eius tenuerat
residebat: suꝑ quẽ chlodoueus cũ hoste adue¬
nit atq deuicit. Quemq ab alarico apud
quem in tolosa fugiens chlodoueum aliq̃n¬
dui habitauit. sibi transmissum recepit. &
occidi p̾cepit: et omĩa que illius erant sue pote¬
stati subegit. Eo tempore multe eccłie a chlodo¬
ueo exercitu dep̾date sunt. Frant aut̃ sicut et
rex illoꝵ fanatici & pagami. Attamen audien¬
tes miracła que fiebant ꝑbeatũ remigium:
reuere bantur eum. Et licet pagam diligeban
eum ⁊ in quo lux celestis gr̃e omnib resplende¬
bat: & rex illoꝵ libenter illũ audiebat ⁊ et au¬
dudo eo multa faciebat: & a multis neqͥcus se
mus ⁊ egregnis rethoricus. p̃clarus uirtutib:
cecis insum restituens ⁊ mortiuis uitam rẽpa¬
rans : demonia eiciens: omniũq infirmita¬
tum. langorib medelam p̃bens. Transitũ

Expanded text:
Egidii, dux Romanorum, qui in Galliis habitabant, Egidii, dux Romanorum, qui in Galliis habitabant, in Suessionis civitate, quam pater eius tenuerat, residebat. Super quem Hludowicus cum hoste advenit atque devicit; quemque ab Alarico, apud quem in Tolosa fugiens Hludowicum aliquandiu habitavit, sibi transmissum recepit et occidi precepit et omnia que illius fuerant suae potestati subegit. Eo tempore multae aecclesiae ad Hludowici exercitu depredatae sunt. Erant autem, sicut et rex illorum, fanatici et pagani. Attamen audientes miracula, que fiebant per beatum Remigium, reverebantur eum, et licet pagani, diligebant illum, in quo lux caelestis gratiae omnibus resplendebat; et rex illorum libenter illum audiebat, et audito eo, multa faciebat et a multis nequitiis smus, egregius rethoricus, preclarus in virtutibus, cecis visum restituens, mortuis vitam reparans, daemonia eiciens omniumque infirmitatum languoribus medelam prebens. Transitum
Abbreviated transcription (Latin):
filium clodoueũ: qͥ fuit rex magnus super
om̃s ante se reges francorũ. pugnator bellico¬
sissimꝰ atq egregius. In illis dieb uł temporib
ceperunt franci agripinam ciuitatem suꝑ
renum. qͣm coloniam uocauerunt: et treue
tea diruta & afflicta fuerat succendentes cepe¬
usq ligerim fluuium habitabant roma¬
ni: quorũ pͥnceps erat egidius. Ultra lige
rim dñabantur gothi: quorũ pͥnceps erat
alaricus. Burgundiones quoq arriani et
gothi habitabant iuxta rodanum fluuium
usq ad ciuitatem lugdunum. & ei confines
urbes: quoꝵ pͥnceps erat gundebaudus. Fo
tempore mortuus est egidius: et successit in
pͥncipatum romanorum. qͥ habitabant in
galliis. filius eius siarguis. Mortuo aut̃ chil¬
derico. qui aurelianis et andegauis ciuitates
cum suo exercitu francisco occupauit atq ua¬
stauit: chlodoueus filius eiꝰ sagaciter francoꝵ
regnum suscepit.
quinto cblodoueo regnante: siargns filiꝰ

Expanded text:
filium Chludowicum; qui fuit rex magnus super filium Chludowicum; qui fuit rex magnus super omnes ante se reges Francorum, pugnator bellicosissimus atque egregius. In illis temporibus ceperunt Franci Agrippinam civitatem super Rhenum, quam Coloniam vocaverunt, et Trevertea diruta et afflicta fuerat, succendentes cepeusque Ligerim fluvium habitabant Romani, quorum princeps erat Egidius; ultra Ligerim autem dominabantur Gothi, quorum princeps erat Alaricus. Burgundiones quoque Arriani, ut et Gothi, habitabant iuxta Rodanum fluvium usque ad civitatem Lugdunum et ei confines urbes, quorum princeps erat Gundebaudus. Eo tempore mortuus est Egidius, et successit in principatum Romanorum, qui habitabant in Galliis, filius eius Siagrius. Mortuo autem Childerico, qui Aurelianis et Andegavis civitates cum suo exercitu Francico occupavit atque vastavit, Hludowicus, filius eius, sagaciter Francorum regnum suscepit. Anno quinto Chludowico regnante, Siagrius, filius
Abbreviated transcription (Latin):
pars eoꝵ indelicet duodecim milia in finiti¬
mas pannonie partes secus meotidas paludes
ꝑuenerunt: ibiq ciuitatem aduenientes edi¬
ficauerunt : qͦm ob suam memoriam sicam¬
bricam uocauerunt: in qua multis annis
habitauerunt: et in gentem magnam usq
ad tempora ualentiam imꝑatoris creueru
Et ita sub pͥncipib crinitis iuxta morem gen¬
tis sub inde succedentib : per toringiam regio¬
nem germanice. a castello cdispargo in quo diu
habitauerunt. ad belgice ꝓuincie tornacum
atq camaracum ciuitates aggͥssi sunt. Inc̾e
usq ad sumnam fluuiũ. partem belgice pro¬
uicie occupauerunt ⁊ ubi plurimis tempo¬
rib deguerunt. sub clodione et meroueo rege
utili: a cuiꝰ celeberrimo noĩe franci uocati sua
merouingi : sicut a ualentimiano imperatore
attica lingua uocati sunt franci. hoc est fero¬
ces. Cui meroueo in pͥncipatum successit chil¬
dericus: qͥ de basma regina tornigorũ. habuit

Expanded text:
pars eorum, videlicet duodecim milia, in finitipars eorum, videlicet duodecim milia, in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenerunt, ibique civitatem advenientes aedificaverunt, quam ob suam memoriam Sicambriam vocaverunt; in qua multis annis habitaverunt et in gentem magnam usque ad tempora Valentiniani imperatoris creverunt. Et ita sub principibus crinitis iuxta morem gentis subinde succedentibus per Toringiam regionem Germaniae a castello Dispargo, in quo diu habitaverunt, ad Belgicae provinciae Tornacum atque Camaracum civitate s aggressi sunt. Indeque usque ad Sumnam fluvium partem Belgicae provinciae occupaverunt, ubi plurimis temporibus deguerunt sub Chlodione et Meroveo rege utili, a cuius celeberrimo nomine Franci vocati sunt Merovingi; sicut a Valentiniano imperatore Attica lingua vocati sunt Franci, hoc est feroces. Cui Meroveo in principatum successit Childericus, qui de Basina regina Toringorum habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ultimo sp̃u positus credere se fateretur & bapti¬
rari deposceret: egroco abrenuntiante. & bene¬
dicto fonte sanctus nemigiis ab p̃sbitem loci
illius exorcitatum oleum et crisma quesiuit.
Qui simplex oleum se habere: s oleum exorci¬
tatum & crisma. in ampullis in quib fuerats
penitus iam defecisse respondit. Sanctus aũt
rmnigius ipsas ampullas sibi afferri p̃cepit:
quas uacuas suꝑ altare misit ⁊ et se in oratione
ꝓtrauit Surgens aũt̃ ab oratione: ampullam
in qua breuis habebatur unctio olei exorcitati:
qui ante renuntiauerat ⁊ post abrenuntiatio¬
nem oleo exorcizato ꝑunxit: demũ baptida¬
tum scđm traditionem eccł̃iasticam crismate
sacro liniuit. Qui mox anime sanitate recep¬
ta: etiam corporis incolumitatẽ ꝓmeruit.
um gentis francorũ ut historie ꝓdunt
de troia ciuitate. impugnantib & expug¬
nantib grecis. pars cũ enea in ytaliam ꝑrexit:

Expanded text:
ultimo spiritu positus, credere se fateretur et baptiultimo spiritu positus, credere se fateretur et baptizari deposceret, aegroto abrenuntiante et benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum et chrisma quesivit. Qui simplex oleum se habere, sed oleum exorcizatum et chrisma in ampullis in quibus fuerant penitus iam defecisse respondit. Sanctus autem Remigius ipsas ampullas sibi afferri precepit, quas vacuas super altare misit et se in orationem prostravit . Surgens autem ab oratione, ampullam, in qua brevis habebatur olei exorcizati, qui ante abrenuntiaverat, post abrenuntiationem oleo exorcizato peruncxit, demumque baptizatum secundum tradicionem aecclesiasticam chrismate sacro linivit. Qui mox, animae sanitate recepta, etiam corporis incolomitatem promeruit. um gentis Francorum, ut historiae produnt, de Troia civitate, impugnantibus et expugnantibus Grecis, pars cum Aenea in Italiam perrexit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑos quo intrauit egressus est. S paulopost
discedente pontifice: sub ipsius tam̃ hore spacio.
dum nummio fessa labore nutaret: inte calore
decepta. sp̃m salutis amisit. Iteratis gͦ p̾cibus:
supplicantium turba recurrit ad medicum.
Uir aut̃ sc̃s sese accusat pocius ꝑpetrasse faciñ.
qͣm sanitatis p̾mium indulxisse: et extitisse
homicidii reum. ñ contulisse remedium. Add
bat exanime. popłi obtentus dep̾catione re¬
greditur: ibiq sc̃s remignis cũ lacrimis ad
pamm̾̃ta sc̃õrum in orationem ꝓsternitur ⁊
et reliq̾s ut ita facerent adhortatur. Et effuso
lacrimanim ymbre: consurgens suscitauit
mortuam: quam prius sanauit egrotam. Ap¬
p̃hendens nanq manũ eius dixit. Puella: in
lumitate sic̃ ipsa postea fatebatur. ab inferni
claustris surrexit: & ad ꝓpna feliciter remeauit
eniq cum quidam egrotus familie non
ignobilis. necdum baptizatus. se a sancto
remigio uisitari postularet ÷ & iam uelut in

Expanded text:
per os quo intravit egressus est. Sed paulo post, per os quo intravit egressus est. Sed paulo post, discedente pontifice, sub ipsius tamen hore spatio, dum nimio labore fessa nutaret, vitae calore decepta, spiritum salutis amisit. Iteratis ergo precibus supplicantum turba recurrit ad medicum. Vir autem sanctus se accusat pocius perpetrasse facinus, quam sanitatis praemium indulsisse et extitisse homicidii reum, pus jacebat exanime, populi obtentus deprecatione, regreditur, ibique sanctus Remigius cum lacrymis ad pavimenta sanctorum in oratione prosternitur, et reliquos, ut ita facerent, adhortatur. Et effuso lacrymarum imbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Apprehendens namque manum ejus, dixit: Puella, in lumitate, sicut ipsa postea fatebatur, ab ipsis inferni claustris surrexit, et ad propria feliciter remeavitenique cum quidam egrotus familiae non ignobilis necdum baptizatus se a sancto Remigio visitari postularet et iam, velut in
Abbreviated transcription (Latin):
ricum regem gothorum. qͥ mn tolosana ciuita¬
te sedem suam constituit. et unam cũ regne
gothico magnam galliarũ sibi obtint. p̃¬
dicte puelle parentes ualde honorati ac fami¬
liares. et ut ferebatur carne ꝓpinqui ciꝰ erant:
cũ legatis ac litteris ipsius ad beatum remigi¬
um ꝓ emundatione sepe dicte puelle ab an¬
tiquo hoste. in hanc urbem illam secum
uinctam adducentes uenerunt: ut xpisti
ꝑ eum uirtutem agnoscerent in purgatione
sobolis : qͣm p̾scierant confessione latronis.
Beatus aut̃ remigius. cũ diuturna reluctatio¬
ne se non ẽẽ ad tantũ opus dignum assereret.
et consueta patientia repugnaret: p̾cibus ẽ
ppłi supplicantis uictus. ut orationem pro
ipsa funderet ⁊ et parentum lacrimis condo¬
leret. Tunc meritis sc̃itatis armatus: uerbi
p̾cepit imꝑio. ut iniquus predo ꝑ qͦd ingres¬
sus fuerat discederet ⁊ et xp̃i famulam rela¬
xaret. Itaq cũ nimio uomitu et obsceno fetore:

Expanded text:
ricum regem Gothorum, qui in Tolosana civitaricum regem Gothorum, qui in Tolosana civitate sedem suam constituit et una cum regno Gothico magnam partem Galliarum sibi obtinuit, predictae puellae parentes valde honorati ac familiares et, ut ferebatur, carne propinqui eius erant, cum litteris ac legatis ipsius ad beatum Remigium pro emundatione sepe dictae puelle ab antiquo hoste in hanc urbem, illam secum vinctam adducentes, venerunt, ut Christi per eum virtutem agnoscerent in purgatione subolis, quam prescierant confessione latronis. Beatus autem Remigius cum diuturna reluctatione se non esse ad tantum opus dignum assereret et consueta patientia repugnaret, precibus est populi supplicantis evictus, ut orationem pro ipsa funderet et parentum lacrimis condoleret. Tunc meritis sanctitatis armatus, verbi precepit imperio, ut iniquus predo per quod ingressus fuerat discederet et Christi famulam relaxaret. Itaque cum nimio vomitu et obsceno fetore
Abbreviated transcription (Latin):
obsidiose captiua. Qũa cũ tenero amore dilige¬
rent pussum genitores: ad scĩ petri sepulcrum
in romanam urbem cũ plurima multitudine
et multa deuotione duxerunt. In eisdem nãq
partib erat tunc uir uite uenerabilis. gr̃a et
noĩe benedictus ⁊ plurimis fulgens uirtutib:
cuiꝰ famam audientes ipsius puelle parentes.
ad eundem dei famulũ illam ꝑduxerunt.
Qui multis ieuinus et orationib ꝓ ipsuis e¬
mundatione ab infestissimo demone laborans:
dñi potentiam studuit exorare. Qũã cũ nulla
potuisset int̾cessione purgare ⁊ nec ab ipsa cal¬
lidi cdemonis uirus ualuisset expellere: multis
ac ualidissimis exorcismis adiiratus. hoc res¬
ponsum antiquus hostis recłlidit. diumi nõis
obtestatione constrictus: qͦd nunqͣm alteruis de
eodem habitaculo. nisi buiꝰ beatissimi remigii
antistitis orationib posset expelli. Tunc paren¬
tes eiꝰ cũ ipsius uiri benedicti littenis: remorũ
ciuitatem adire ceperunt. Et qm̃ apud ala¬

Expanded text:
obsidione captiua quam +| tenero amore diligerent piissimi genetoris ad sancte petri| sepulchrum in romana urbe cum plurima multitudi| nem et multa deupartibus erat tunc vir vitae venerabilis, gratia et nomine Benedictus, plurimis effulgens virtutibus. Cuius famam audientes ipsius puellae parentes, ad eundem Dei servum illam perduxerunt. Qui multis ieiuniis et orationibus pro ipsius emundatione ab infestissimo demone laborans, Domini potentiam studuit exorare. Quam cum nulla potuisset intercessione purgare nec ab ipsa callidi daemonis virus valuisset expellere, multis ac validissimis exorcismis adiuratus, hoc responsum antiquus hostis reddidit, divini nominis obtestatione constrictus, quod numquam alterius de eodem habitaculo, nisi huius beatissimi Remigii antistitis, orationibus posset expelli. Tunc parentes eius cum ipsius viri Dei Benedicti litteris hanc Remorum civitatem adire coeperunt. Et quoniam apud Ala
Abbreviated transcription (Latin):
euis mense reliquias colligebant: discedeb af
ali saturi: accedebant aliisaturandi. Sic man¬
nescebat feritas aunim: in oꝑatione inirtutũ
balestatio nanq illc alis erat in li lanntate ca¬
rorum sicut de beato iob legimus. qm̃ ñ cade¬
bat lux uultus eiꝰ in terrã. qͥa nimirũ in tanta
gͣuitate uultũ tenere consuerat. ut nunqͣm
contemptibili leticia resolueret᷑ ⁊s quotiens¬
cũq hylariorem se p̾sentib exhiberet: semꝑ
hoc cansa utilitatis eoꝵ faceret. Ita et hic sc̃s
religiosa gͣuitate discretus in omnib: ⁊ ñ ua¬
nitatis iactantia hoc uł dissolutione agebat.
s: ut dei ostenderet᷑ collata sibi gr̃a⁊ et acl euis

Expanded text:
us mensae reliquias colligebant. Discedebant alii saturi, accedebant alii saturandi. Sic mansuescebat feritas avium in operatione virtutum. Delectatio namque illius talis erat in hilaritate carorum, sicut de beato Iob legimus, quoniam non cadebat lux vultus eius in terram, quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut numquam contemptibili letitia resolveretur, sed quotienscumque hilariorem se presentibus exhiberet, certa semper hoc causa utilitatis eorum faceret. Ita et hic sanctus religiosa gravitate discretus in omnibus, non vanitatis iactantia hoc vel dissolutione agebat, sed ut Dei ostenderetur collata sibi gratia, et ad ei
Abbreviated transcription (Latin):
mandamꝰ. In his ugilantiam tuam. in his cu¬
ram. fraterne monita exhortationis ottencimꝰ
His ea qͣnta dignũ est reuerentia custoditi
nullum relinquit culpe locum. sancte obser¬
uationis obstaculum. Ibi fasq nefasq p̃sino¬
tum ẽ: ibi ꝓhibitum. ad qͦd nullus audeat
aspirare : ibi concessum. qͥd debeat mens dec
placitura p̾sumere. Quotiens uniuersale pos¬
cit religionis causa concilium: te cuncti fr̃s
euocante conuemiant. Et si quos eorũ speci alis
negocii pulsat intentio: iurgia inter eos obor¬
ta compesce: discussa sacra lege det̾minando
certamina. Quicqͥd autem illic ꝓ fide et ue¬
ritate constitutũ. ul ꝓuida dispensatione p̃¬
ceptum. uł ꝑsone nr̃e auctoritate fuerit con¬
firmatum: totũ ad scientiam nr̃am instru¬
cta legationis atcestatione ꝑueniat. ło fit:
ut et noster animus officii caritate dati. et
tuus securitate ꝑfruatur accepti. Ds̃ te incolu

Expanded text:
mandamus. In his vigilantiam tuam, in his cumandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce discussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum, vel personae nostrae auctoritate fuerit confirmatum, totum ad scientiam nostram instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. Deus te incolu
Abbreviated transcription (Latin):
ciis tanta longinquitate disiunctis. et apłice
sedis ugorem. et patrum regulis studeas adhi¬
bere custodiam. Nices itaq nr̃as ꝑ omne reg¬
num dilecti et spiritalis filiĩ nr̃i chlodonei.
quem naꝑ adminiculante suꝑna gr̃a. pluri¬
mis et apłorum temporib equiperandis signo¬
rum miracłis p̾dicationem salutiferam comit¬
tantib ad fidem cũ gente integra conuertisti.
et sacri dono baptismatis consecrasti. saluis pͥ¬
uilegiis que et metropolitanis decreut antiqui¬
tas. p̾senti auctoritate cõmittimꝰ: augentes stu¬
dii bunis participatione ministerii dignitatẽ:
releuantes nr̃as eiusdem remedio dispensatio¬
nis excubias. Et licet de singłis ñ indigeas edlo¬
cerĩ a quo iam ꝓbammus acutius uniu̾sa
seruari: gratius tamen eẽ solet. si ituris trames
ostenditur : et laboraturis inuncti oꝑis forma
monstratur. Paternas gͥ regulas. et decreta scĩs¬
simis diffinita conciliis: ab omnib seruanda

Expanded text:
ciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae ciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum dilecti et spiritalis filii nostri Hludowici, quem nuper, adminiculante superna gratia, plurimis et apostolorum temporibus aequiperandis signorum miraculis predicationem salutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate committimus, augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo iam probavimus acutius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda
Abbreviated transcription (Latin):
ea die consul et augustus appellatus est. S et
hormisda romane sedis pontifex. sancto remi¬
gio antiq metropolis ep̃o. qui cunc temporis
habebat sub se duodecim ciuitates. et totidem
ep̃os eisdem p̾sidentes: uices suas in regno
conuersi ꝑ scãm enis p̾dicationem. dño co¬
operante et sermonem confirmante seqͤntib
signis: commisit hoc modo. Dilectissimo fra¬
tri remigio hormisda. Suscipientes plena fra¬
ternitatis tue congratulatione colloqͥa. quib
germane salutis tue letificauit indicio corpo¬
rali cum sp̃ualib officiis incolumitate subnixa
congruum esse ꝑspeximus. hanc ipsam qͣm
mente gerimus uerbis aperire leticiam. Agis
eñ sumini documenta pontificis: dum et
p̃dicanda facis⁊ et insinuare non differs. Pre¬
rogatiua gͥ de nostri sumpsimꝰ electione iudi¬
cii. qͣndo id oꝑatum te esse didicimus. qͦd cete¬
ris agendum obiuxius imperamꝰ: ut in ꝓui¬

Expanded text:
ea die consul et augustus est appellatus. Sed et ea die consul et augustus est appellatus. Sed et Hormisda Romanae sedis pontifex sancto Remigio, antiquae metropolis episcopo, quae tunc temporis habebat sub se duodecim civitates, et totidem episcopos eisdem praesidentes, vices suas in regno conversi per sanctam eius predicationem, Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc modo. Dilectissimo fratri Remigio Ormisda. Susdpientes plena fraternitatis tuae congratulalatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae letificavit indicio, corporali cum spiritalibus officiis incolomitate subnixa, congruum esse perspeximus, hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et predicanda facis et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione iudicii, quando id operatum te esse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provin
Abbreviated transcription (Latin):
gium indita. more fontis mundatione reple¬
tur. Mouit autẽ rex cunctum exercitũ suum
de ppło francorum uersus pictains ciuitatem:
ibi em̃ tunc alaricus rex gothorũ cõmoraba¬
tur: et sic ꝑ pagum turonicũ ꝑgens et reue¬
rentiam beato martino atq sancto hylario
exbibens. sic̃ locis suis lector inueniet: cum
alarico rege gotborum in campo moglothise
bellum conseruit. Iuisq inter se compugnan
contis eum ex aduerso in latera feriunt: s
remigii patris et patroni sui adiiunt eum.
Datrata siquidem uictoria. et mr: ciuita¬
tib sue ditioni subiugatis. usq tolo am ꝑrexit:
et thesauros alarici accipiens ⁊ ꝑ equolisinam
ciuitatem cuius ante conspectum corruerunt.
interfectis gothis arrianis qui ibi aderant: cũ
głosa uctoria de multis ciuitatib ad ꝓpria
ueus rex ꝓconsulatu accepit. Cum quib codi¬
cellulis etiam illi anastasius coronam auream
cum gemimis et tunicam blatteam misit: et ab

Expanded text:
gium indita, more fontis inundatione replegium indita, more fontis inundatione repletur. Movit autem rex cunctum exercitum suum de populo Francorum, versus Pictavos civitatem: ibi enim tunc Alaricus rex Gothorum commorabatur, et sic per pagum Turonicum pergens, et reverentiam sancto Martino atque beato Hilario exhibens, sicut locis suis lector inveniet, cum Alarico rege Gothorum in campo Moglotinse bellum conseruit. Illisque inter se compugnantcontis eum ex adverso in latere feriunt: sed nem S. Remigii, patris et patroni sui, adjuvit eum Patrata siquidem victoria, et multis civitatibus suae ditioni subjugatis, usque Tolosam perrexit: et thesauros Alarici accipiens, per Engolismam civitatem, cujus muriante conspectum ejus corruerunt, interfectis Gothis Arianis, qui ibi erant, cum gloriosa victoria de multis civitatibus ad proprvicus rex pro consulatu accepit. Cum quibus codicillis etiam illi Anastasius coronam auream cum gemmis et tunicam blatteam misit: et ab
Abbreviated transcription (Latin):
ceteri metũ habeant. Et item scͥptum ẽ. Qui
confessus fuerit peccata sua et reliquerit ea:
misccłiam consequetiurr¬
enescente aut. a sancto remigio. et dei
sp̃u sibi reuelante qm̃ habundantiam
ipsius anni secutura esset fames ⁊ secutus scĩ
ioseph ꝓuidentiam. de annona que in uil¬
lis episcopii nata fuerat. qͣm ab aliis opauerat.
peciit. Cui et benedictionem dedit ⁊ et iucto¬
riam in uerbo xp̃i spopondit: deditq illi ple¬
num uas. qͦd uulgaris consuetudo flasconẽ
appellat. de uino qd̾ benedixit ⁊ sic̃ etiam fece¬
rat qͣndo post baptismum contra gundeban¬
dum ꝑrexerat: p̃cipiens illi. ut tam longe ad
bellum ꝓcederet. qͣndui illi et suis quibus
inde dare uellet. illud uinum de p̃dicto flas¬
cone non deficeret. Bibit gͦ mole rex. ac fami¬
lia regalis. numerosa turba ppłr et exinde u¬
berrime saciantur. Et uas ium detumentum
ñ patitur: s benedictione dei ꝑ sanctum remi¬

Expanded text:
ceteri metum habeant. Et item scriptum est: Qui ceteri metum habeant. Et item scriptum est: Qui confessus fuerit peccata sua et reliquerit ea, misericordiam consequeturenescente autem sancto Remigio et Dei spiritu sibi revelante, quoniam habundantiam ipsius anni secutura esset fames, secutus sancti Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, . Cui et benedictionem dedit, et victoriam in verbo Christi spopondit: deditque illi plenum vas, quod vulgaris consuetudo flasconem appellat, de vino quod benedixit, sicut et fecerat, quando post baptismum, contra Gundebaldum perrexerat, praecipiens illi, ut tam longe ad bellum procederet, quandiu illi et suis, quibus inde dare vellet, illud vinum de praedicto flascone non deficeret. Bibit ergo inde rex, ac regalis familia et numerosa turba populi, et exinde uberrime satiantur: et vas vini detrimentum non patitur, sed benedictione Dei, per sanctum Remi
Abbreviated transcription (Latin):
omnib post allocutionem sancti remigii.
ut hereticus ille aliqͥd diceret ⁊ nichil potuit
loqui: s ad uestigia sancti remigii pronus
dei uimi. si ita de eo recte sentis loquere: et de
illo sicut catholica credit eccłia. crede et confite¬
et catholicus. et catholicam fidem de sancta ce
inseparabili trinitate. et de xpisti incarnatio¬
ne catholice confessus est: et in eadem confes¬
sionis sue fide se ꝑmansurum ꝓfessus. Sicq
anima ꝑ infidelitatem perdito. et corporali
uoce ꝓpter suꝑbiam condempnato. uirtute
diuina sanctus remigius et anime sanitatẽ
lecturi seu hec audituri erant sacerdotib pa¬
tenter ostendens. de male sentiendo peccante
in xp̃m. qͥ per humanitatẽ ꝓximus et frater
nobis fieri dignatus est: quomͦ erga peccan¬
tes inse uł in eccłiam atq rebelles. et post re¬
cognoscentes et penitentes debeant agere.
Deccantes in qͥt apłs coram omnib argue: ut

Expanded text:
omnibus, ut post allocutioomnibus, ut post allocutiohaereticus ille aliquid diceret, nihil potuit loqui. Sed ad vestigia sancti Remigii pronus Dei vivi, si ita de eo recte sentis, loquere, et de illo, sicut catholica credit Eccet catholicus catholicam fidem de sancta et inseparabili Trinitate et de Christi incarnatione catholice confessus est et in eadem confessionis sue fide se permansurum professus est. Sicque anima per infidelitatem perdito et corporali voce propter superbiam condempnato virtute divina sanctus Remigius et animae et corporlecturi seu haec audituri erant sacerdotibus patenter ostendens de male sentiendo peccante in Christum, qui per humanitatem proximus et frater nobis fieri dignatus est, quomodo erga peccantes in se vel in aecclesiam atque rebelies et erga post recognoscentes et paenitentes debeant agere. Peccantes, inquid apostolus, coram omnibus argue, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in pago parisiaco cum omnib ad se ꝑtinen
biter extitit ordinatus. donauit. In qua uilla
plenus uirtutib migrans ad dnm̃: in eccłia
qͣm ipse edificauerat. corpore fuit in pace se¬
pultus. Cum ep̃i demum gallie. acd belgice
ꝓuinciarũ causa fidei ad smodum conuene¬
runt: beatum remigium undecũq doctis¬
simum. et inscripturis sanctis crudissimũ.
ac in eccliasticis ddogmatib exercitatum. ad
idem concilium uenire pecierunt. Eu sino¬
do. arrianis quidam hereticus disputator
clusionib confisus. et inde nimis elatus:
intererat. Ingrediente autẽ scõ remigio ep̃oꝵ
concilium: a multitudine fratrũ expectantiũ
assurgentib omnib reuerenter sicut angls dei
suscipitur. Superbus autẽ hereticus. et male
de uero dei filio sentiens: delignatus est ei as¬
surgere. Qui ꝓtimis cũ sanctus remigus ante
cum tͣnsiit ita obmutuit: ut nec uerbũ qͥdem
ullum effari potuerit. Expectantib autem

Expanded text:
in pago Parisiaco cum omnibus ad se pertinin pago Parisiaco cum omnibus ad se pertinbiter extitit ordinatus, donavit. In qua villa plenus virtutibus migrans ad Dominum, in aecclesia quam ipse aedificaverat corpore fuit in pace sepultus. 21. Cum episcopi demum Galliae ac Belgicae provinciarum causa fidei ad synodum convenerunt, beatum Remigium undecumque doctissimum et in scripturis sanctis eruditissimum ac in aecclesiasticis dogmatibus exercitatum ad idem concilium venire petierunt. Cui synodo Arrianus quidam hereticus, acerrimus onclusionibus confisus et inde nimis elatus, intererat. Ingrediente autem sancto Remigio episcoporum concilium, a multitudine fratrum exspectantium, assurgentibus omnibus, reverenter, sicut angelus Dei, suscipitur; superbus autem hereticus et male de vero Dei filio sentiens dedignatus est ei assurgere. Qui protinus, cum sanctus Remigius ante eum transiit, ita obmutuit, ut nec verbum quidem ullum effari potuerit. Exspectantibus autem