comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modo & cum aliquanta differentia stoici. sed hi quidẽ om̃s in formẽ
eam. et siner ulla qualitate constituunt. Alii formã ded
quẽ ferunt ante om̃s naturalia eẽ. secreta rimatũ. cũ initium rerum
aquã eẽ dicat. opinor ideo ꝙ omnẽ uiotũ quo utunur quȩ uiuunt
hu mectũ uideret. Iniq eadem sententiã homerus esse inuenitur. cũ
occeanum & thethindicat parentes esse gmiturȩ. cumq uis uran¬
dũ deoꝵ constituat. aquã. quã quidẽ ipse appellat styga ͫ antiꝗtati
tribuens reuerentiam. &iure iurando nihil constituens reuerentius.
At uõ anaximenes. aera uidicans initium rerũ. initium quoq corpoꝵ
ceteroꝵ. utͤ ipsius aquȩ consentit heraclito caput rerũ igne putanti.
Om̃s ergo hiquił aquȩ. ł aer. ł igni tribuunt principatu. In motu po¬
sitam rerum originem censuerunt. Sunt tam̃ qui in mobilẽ fore de¬

Expanded text:
modo et cum aliquanta differentia Stoici. Sed hi quidem omnes informem modo et cum aliquanta differentia Stoici. Sed hi quidem omnes informem eam et sine ulla qualitate constituunt, alii formam dederunt, ut Thales, quem ferunt ante omnes naturalia esse secreta rimatum, cum initium rerum aquam esse dicat, opinor ideo quod omnem uictum quo utuntur quae uiuunt humectum uideret; inque eadem sententia Homerus esse inuenitur, cum Oceanum et Tethyn dicat parentes esse geniturae cumque iusiurandum deorum constituat aquam, quam quidem ipse appellat Stygem, antiquitati tribuens reuerentiam et iureiurando nihil constituens reuerentius. At uero Anaximenes aera iudicans initium rerum, initium quoque corporum ceterorum et ipsius aquae, non consentit Heraclito caput rerum ignem putanti. Omnes ergo hi qui uel aquae uel aeri uel igni tribuunt principatum in motu positam rerum originem censuerunt. Sunt tamen qui immobilem fore de
Abbreviated transcription (Latin):
natura suppeditet. naturȩ deus deo nemo apparͣuerit. quia deo nihil
sit anti quius. Ipe igitur siluestres impensas mundi fabrice sufficientes.
utiles constiuit. Multasq alias ꝓbationes afferunt. quas singulatim
ꝑsequi longũ est. Restat ut eoꝵ nunc quoq qui generatam esse co¬
poream siluam negant. sententias exequamur quarum ȩq diuerse opi¬
niones sunt. Sunt enĩ qui textum eius. & quasi continuationẽ quan¬
dam  corpusculis quȩ intellegantur potuis quã sentiantur. cũ exis sibi
inuicẽ asignant᷑. Adelunt alii qualitatẽ. ut anaxagoras. sed hic om̃ium¬
materiarum naturam ꝓprietatemq insingulis materiis congestam esse
censet. Alii ꝓpt̃ exiguitatẽ indiuiduoꝵ corpoꝵ quoꝵ numerus innullo
constitutionẽ constiuitionẽ ẽẽ. ꝓnuntiauer̃. censet eam una quadam ab
exordio usq ad finẽ continuatione porrectã. nec tam̃ om̃s eodem
modo. Aliter eñĩ phẏtagoras. & itẽ aliter plato. diuersoq aristotales.

Expanded text:
natura suppeditet, naturae deus, deo nemo apparauerit, quia nihil deo sit antiquius; ipse igitur siluestres impensas mundi fabricae sufficientes utilesque constituit. Multasque alias probationes afferunt quas singillatim persequi longum est. Restat nunc ut eorum quoque qui generatam esse corpoream siluam negant sententias exequamur; quorum aeque diuersae opiniones omnino sunt. Sunt enim qui textum eius et quasi continuationem quandam corpusculis, quae intellegantur potius quam sentiantur, conexis sibi inuicem assignent in almateriarum naturam proprietatemque in singulis materiis congestam esse censet; alii propter exiguitatem indiuiduorum corporum, quorum numerus in nullo constitutionem esse pronuntiauerunt censent eam una quadam ab exordio usque ad finem continuatione porrectam, nec tamen omnes eodem modo; aliter enim Pythagoras et item aliter Plato diuersoque Aristoteles
Abbreviated transcription (Latin):
nec quẽquã dubitat lacessere. ł hominũ. uł deoꝵ. nec abulla siuide t᷑
cȩde. aut flagitio tẽperare. Contra. cũ erit in salubri statu posita.
casteq cubitum ibit. rationabili qui dem mentis industria. uigilus
imperatis. ea que pasta sapienti uirtutis indagine. atq & ĩa libidine
noderate mansue facta. ut neq de in opia queri possi

Expanded text:
nec quemquam dubitat lacessere uel hominum uel deorum nec ab ulla sibi uidetur caede aut flagitio temperare. Contra cum erit in salubri statu posita casteque cubitum ibit, rationabili quidem mentis industria uigiliis imperatis eaque pasta sapienti uirtutis indagine atque etiam libidine moderate mansuefacta, ut neque de inopia queri possit
Abbreviated transcription (Latin):
U ob̾cũ sͦ dĩ grata propinquitas
& quũ quippe puto fedẽ celitũ
Que sectanda forent orsa ꝓbarier
n rĩ mauigenã pignoris incliti
I n nr̃is mito deg̾e sensibus.
Que nec frust᷑ mͥ insita ħaritas
N ic uibrata potest nosõe syđa¬
Q ualis sit numerꝰ marmoris haustib.
quantos rapiat margine cardines
Qu̾eq elem̃ta liget dissona nexio
ꝑq hinc ipse pat̾ fed̾a sancio
S forsan pietas sola recenseat.
Que parens ꝓbitas mun̾a pensitet.
Qui phebi ante uolans sepe iugalib
I n sortẽ famuli ñne relabit᷑
Hic qͦ sic patrius seruit honorib
Ut dubiũ ꝓp̾ũ qͥs mage uendicet
I llũ conubio rite iugarier
Suadentẽ m̾itis secla laborib
⁊ robur thalamos flagitat aditũ
At u̾go placuit docta qͥdẽ nimis
⁊ ꝯpar studio s cui t̾reus.
Ortꝰ ꝓpositũ in sydã tende.
Plerũq ⁊ rapidis p̾uolat axib
ac mundi eruꝑat sepe means globũ
Cune o officiant qͦ nichil edite
Censendũ suꝑi qͥq crepundia

Expanded text:
o, dei, grata propinquitas, Aequum quippe puto foedere caelitum quae sectanda forent orsa probarier. Nostis Maiugenam pignoris incliti in nostris merito degere sensibus. Quae nec frustra mihi insita caritas, hic uibrata potest nosqualis sit numerus marmoris haustibus et quantos rapiat margine cardines, quaeque elementa liget dissona nexio, perque hunc ipse pater foedera sancio. Sed forsan pietas sola recenseat, quae parens probitas munera pensitet: qui Phoebi anteuolans saepe iugalibus in sortem famuli nonne relabitur? Hic quoque sic patruis seruit honoribus, ut dubium, proprium quis mage uindicet. Illum conubio rite iugarier suadent emeritis saecla laboribus, et robur thalamos flagitat additum. At uirgo placuit, docta quidem nimis et compar studio, sed cui terreus ortus, propositum in sidera tendere; plerumque et rapidis praeuolat axibus ac mundi exsuperat scunae ergo officiant quis nihil edita, censendum, superi, quique crepundia
Abbreviated transcription (Latin):
nauis eminus iuisa per exigua paret. deficiente ⁊ tẽplationis uigore. nec se
ꝑ omiã nauis membra fundente spũ. Turris itẽ quadrata rotunditatẽ
ilat cyliandri. atq & iã ex oblico uisa porticus in exili d
deprauatione. Sic etiam stellarum ignis exiguus apparet. atq ipse
sol multis partibus quã terra maior intra bi pedalis diametri abitum
cernitur. Sentire porro m̃tẽ putant. ꝑ inde. ut eam pepulerit sp̃s qui id
confusus porro ⁊ confetacior. atra & tenebrosa significat. similisq eius
passio est eoꝵ. qui marini piscis ꝯtagione turpent. siquidem ꝑ lignum
& arundinem ꝑq: manus serpat uirꝰ illud penetretq: intimum sensum
Cꝯeometre cum ꝑ hi patheticis ⁊cinentes. radu effusione uisum operari
putant. cũ ꝑfulgidam licidamq pupule stolam indirectum emicans
radius serenam porrigit lineam. quȩ giris oculoꝵ circũ uecta motibus
disꝑgat undiq lucem ⁊tẽplationis. quippe teres oculi globus & humori

Expanded text:
nauis eminus uisa perexigua apparet deficiente contemplationis uigore nec se per omnia nauis membra fundente spiritu; turris item quadrata rotunditatem simulat cylindri, atque etiam ex obliquo uisa porticus in exile deficit oculorum deprauatione. Sic etiam stellarum ignis exiguus apparet atque ipse sol multis partibus quam terra maior intra bipedalis diametri ambitum cernitur. Sentire porro mentem putant perinde ut eam pepulerit spiritus, qui id quod confusus porro et confaecatior atra et tenebrosa significat; similisque eius passio est eorum qui marini piscis contagione torpent, siquidem per linum et harundinem perque manus serpat uirus illud penetretque intimum sensum. Geometrae cum Peripateticis concinentes radii effusione uisum operari putant, cum per fulgidam lucidamque pupulae stolam in directum emicans radius serenam porrigit lineam, quae gyris oculorum circumuecta motibus dispergat undique lucem contemplationis; quippe teres et leuis oculi globus et humori
Abbreviated transcription (Latin):
factis cet̃is ornatib luminabat. Ast ut pͥmos orniati capitis radios in¬
g̃surus inmisit: ⁊̃ ipse iupit̾ paululũ recͦ gressus sub imñsi nitoris

Expanded text:
factis ceteris ornatibus luminauit. Ast ubi primos honorati capitis radios ingressurus immisit, ipse etiam Iuppiter paululum retrogressus sub immensi nitoris
Abbreviated transcription (Latin):
ex qua lux diem inuehens panditur. cognatũ & familiare corpus ocu¬
lorum diuine potestates cõmentȩ sunt . Intimũ siquidẽ nr̃i corporis
ignẽ. ut pote germanũ ignis lucidi sereni. & defecati liquoris ꝑ oculos
fluere. ac demanare uoluerunt: solis. & oculorum cognationem scit¬
ab ineunte aetate. cõmunis om̃ium anticipatio. quippe solmundi
oeudies appellaturunb omnibus. Ialeoq adem auctor in policia. solem
quide mfiiula cnum. ait esse iniusibilium deioculum po toiuis holelst¬
cialo quiddam ut sit eminens sol in intelligibili mundo suus huis
similis irin sensili glob iste ignitus lucifer. Cuius simulacrum id lune
quo illus tratur uisus animaliũ ÷ oculus Fluere porro uisum poculos
consenciunt tam phisici. quam &iã medici. quiex sectis capitis mẽbris
dum scrutantur naturȩ ꝓuidam sollertiam ferrebuuo tramite ignis

Expanded text:
ex qua lux diem inuehens panditur, domesticum et familiare corpus ocuex qua lux diem inuehens panditur, domesticum et familiare corpus oculorum diuinae potestates commentae sunt, intimum siquidem nostri corporis ignem, utpote germanum ignis perlucidi sereni et defaecati liquoris, per oculos fluere ac demanare uoluerunt, ut ab ineunte aetate communis omnium anticipatio, quippe sol mundi oculus appellatur ab omnibus ideoque idem auctor in Politia solem quidem simulacrum esse ait inuisibilis dei, oculorum uero solis et solstitiale quiddam, ut sit eminens sol intellegibili mundo suus, huic similis in sensili globus iste ignitus lucifer, cuius simulacrum id lumen quo illustratur uisus animalium, id est oculus. Fluere porro uisum per oculos consentiunt tam physici quam etiam medici, qui exectis capitis membris, dum scrutantur naturae prouidam sollertiam, notauerunt ferri biuio tramite ignis
Abbreviated transcription (Latin):
entes globos conplent munitos tegmine palpebrarũ. Ex quo appellan¬
tur orbes. Porro. ꝙ ex una sede progrediantur luciferȩ semitȩ. docet
quidem sectio principalit̃. nihil ominus tam̃ intellegitur ex eo quoq
uterq oculus moueatur una. nec alter sine altero.
at. Oculi porro ipsius ꝯtinentiã in quat tuor membranis. seu tuni¬
cis notauerunt. disparili soliditate : quarum differentiã ꝓprietatẽq
siquis ꝓsequi uelit. maiorem ꝓposita materia suscipiet laborẽ. Inte¬
rim uerbis platonis ex positis. Iquȩ sit in his naturalium archanorum
cõ p̃hensio atq ex pressio consideremus. Cum de sensibus loqueretur.
quos capitis instrumenta. ẽẽ. dixerat. ad didit. E quib primi luciferi¬
oculorum orbes coruscant. Et mox duȩ sunt opinor uirtutes ignis.
Altera edax. ⁊per emptoria. altera mulcebris in noxio lumine. huic igit᷑

Expanded text:
ente, globos complent munitos tegmine palpebrarum, ex quo appellanente, globos complent munitos tegmine palpebrarum, ex quo appellantur orbes. Porro quod ex una sede progrediantur luciferae semitae, docet quidem sectio principaliter, nihilo minus tamen intellegitur ex eo quoque quod uterque oculus moueatur una nec alter sine altero moueri queat. Oculi porro ipsius continentiam in quattuor membranis seu tunicis notauerunt disparili soliditate; quarum differentiam proprietatemque si quis persequi uelit maiorem proposita materia suscipiet laborem. Interim uerbis Platonis expositis et quae sit in his naturalium arcanorum comprehensio atque expressio consideremus. Cum de sensibus loqueremur quos capitis instrumenta esse dixerat, addidit: «E quiboculorum orbes coruscant hac de causa dati. Duae sunt, opinor, uirtutes ignis, altera edax et peremptoria, altera mulcebris innoxio lumine. Huic igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
corporis facta membroꝵ exsectione rimati sunt. quod existimabant.
Ita demũ se su spicionibus atq opinionib certiores futuros. sitã ratio¬
ni uisus. quã ui sui ratio eieret. De monstranda gͥ oculi natura ÷.
de qua cum pleriq alii. tam̃ al medͥ crotoniensis inphisicis exercita¬
tus. quiq primus ex sectionẽ aggredi ÷ ausus. & callis tener aristotelis
auditor. ⁊ hero silus multa. & preclara in lucem protulerunt. duas
esse angustas semitas. quȩ acerebri sede. Inqua ÷ sita potestas animȩ
summa. & principalis ad oculoꝵ cauernas meent. naturalẽ spiritũ
ꝯtinentes. quȩ cum ex uno initio. eademq radice pro gressȩ aliquan¬
tis ꝑ con iunctȩ sunt. in frontis intunis separateͫ. buuis specie ꝓueniant
ad oculoꝵ concauas sedes. qua suꝑ ciliorum obliqui tramites porri¬
guntur. sinuatęq illic tunicarum gremio naturalem humorẽ recipi¬

Expanded text:
corporis facta membrorum exectione rimati sunt, quod existimabant corporis facta membrorum exectione rimati sunt, quod existimabant ita demum se suspicionibus atque opinionibus certiores futuros, si tam rationi uisus quam uisui ratio concineret. Demonstranda igitur oculi natura est de qua cum plerique alii tum Alcmaeo Crotoniensis, in physicis exercitatus quique primus exectionem aggredi est ausus, et Callisthenes, Aristotelis auditor, et Herophilus multa et praeclara in lucem protulerunt: duas esse angustas semitas quae a cerebri sede, in qua est sita potestas animae summa et principalis, ad oculorum cauernas meent naturalem spiritum continentes; quae cum ex uno initio eademque radice progressae aliquantisper coniunctae sint in frontis intimis; separatae biuii specie perueniant ad oculorum concauas sedes, qua superciliorum obliqui tramites porriguntur, sinuataeque illic, tunicarum gremio naturalem humorem recipi
Abbreviated transcription (Latin):
atri coloris uidentur: tribus gͥ his concurrentib uisus exsentit.
trinaq est ratio uidendi. lumen coloris intinao. goculos meanindur
principesis est causa dumen extra posetum & sanguieuuo bombrua nro
quod sunul operatur. & aduiuat. lumen quoq quod excorporibus
aisibilium specierum fluit. flamima. seu color. qui puo deresimentis ant
omia sine quib ꝓpositũ opus effici non potest.ut sine ferramentis quȩ
sunt operi faciendo necessaria. quoꝵ siquid de erit impediri uisu ne¬
cesse est. His tam plene. tam sdiligenter elaboratis. uniores philosophi
ut non optimi heredes paternũ censum infrustra dissi pantes. per¬
fectam atq uberem sententiam. in mutilas opiniunculas cecidert̃.
Quare faciendum. ut ad certam explorationẽ. platonici dogmatis.
cõm̃tum uetus ad uocetur medicoꝵ & itẽ phisicoꝵ. illustrium sane uiro¬
rum qui ad conprȩhendendã sanȩ naturȩ solerciam artus humani

Expanded text:
atri coloris uidentur. Tribus ergo his concurrentibus uisus existit atri coloris uidentur. Tribus ergo his concurrentibus uisus existit trinaque est ratio uidendi: lumen caloris intimi per oculos means, quae principalis est causa, lumen extra positum, consanguineum lumini nostro, quod simul operatur et adiuuat, lumen quoque quod ex corporibus uisibilium specierum fluit, flamma seu color, qui perinde est atque sunt omnia sine quibus propositum opus effici non potest, ut sine ferramentis quae sunt operi faciendo necessaria; quorum si quid deerit, impediri uisum necesse est. His tam plene tamque diligenter elaboratis iuniores philosophi, ut non optimi heredes paternum censum in frusta dissipantes, perfectam atque uberem sententiam in mutilas opiniunculas ceciderunt. Quare faciendum ut ad certam explorationem Platonici dogmatis commentum uetus aduocetur medicorum et item physicorum, illustrium sane uirorum, qui ad comprehendendam sanae naturae sollertiam artus humani
Abbreviated transcription (Latin):
facile obuiam lucem medietas. inqua constituit uis uiuendi de
ti corporis. & sincerȩ ꝓpe modumq: incorporeȩ p
admittit contem plationis ingressũ. Causaq: principalis uidendi
lumen est intimũ. nec tamen usq quaq perfecta. & sufficiens ad
muneris cõpetentis. ꝑ functionẽ. Opus ÷ quippe ad iumento cogna¬
ti extimi luminis. maxime quidem solsticialis. alias tam̃ & ĩ a
eoꝵ. quȩ lum̃ solis imitantur. Igitur extimũ lum̃. ac corporatũ
lumini ꝙ ex oculis fluit. confirmat illud. & facit idoneum op¬
tuti fluere. ꝓpterea duct̃ ex ipsis corporib quȩ uidentur colores.
colorem porro ꝓprium esse. uisus. sensus quis nesciat: Flamma ÷
erit aequalis oculoꝵ capacitati. manifesta sunt. atq erunt quae
uidentur cum uõ minor. clara. & candida. ut quȩ patulus & aꝑtꝰ
uisus admittat. siuõ maior erit color. quiex corporib: euaporat᷑.
quã ÷ oculoꝵ ambitus tegitur. Consundit᷑q acies. ẽquȩ uidentur

Expanded text:
 Medietas uero, in qua constituitur uidendi uis, delicati corporis et sincerae propemodumque incorporeae puritatis admittit contemplationis ingressum; causaque principalis uidendi lumen est intimum nec tamen usque quaque perfecta et sufficiens ad muneris competentis perfunctionem. Opus est quippe adiumento cognati extimi luminis, maxime quidem solstitialis, alias tamen etiam eorum quae solis lumen imitantur. Igitur extimum lumen accorporatum lumini quod ex oculis fluit confirmat illud et facit idoneum obtutibus fluere proptereaque ducit ex ipsis corporibus quae uidentur colores. Colorem porro proprium esse uisus sensum quis nesciat? «Flamma es superficiem»; quae cum erit aequalis oculorum capacitati, manifesta sunt atque erunt quae uidentur, cum uero minor, clara et candida, ut quae patulus et apertus uisus admittat; si uero maior erit color qui ex corporibus euaporatur quam est oculorum ambitus, tegitur confunditurque acies et quae uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
quippe neces hominũ partĩ conflagratione. part̃i in undationib: uastantib
con flagrasse. fabulosa quidẽ putatur. sed estuera. Fit enĩ longo int̃ uallo

Expanded text:
quippe neces hominum partim conflagratione partim inundationibus uastantibus conflagrasse, fabulosa quidem putatur, sed est uera. Fit enim longo interuallo
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ ł &iã t̾renã. conplosionẽ similit̃ atq lubricas uiolentasq: uentorum
ꝓcellas. hisq: int̃pellationib: om̃ib ꝑ corpus ad animã cõmeantib stimulata
ens estuare. Qui quidẽ estus ꝓp̃terea nc usq: sensus cogno

Expanded text:
sionem uel etiam terrenam complosionem, similiter aquae lubricas uiolentasque uentorum procellas hisque interpellationibus omnibus per corpus ad animam commeantibus stimulate mens aestuaret; qui quidem aestus propterea et in
Abbreviated transcription (Latin):
summo : tunc certe medietas asummo. & itẽ imo nichil diffent u¬
Rursumq illis extimis ad medietatis conditionẽ atq ad eiusdẽ parilitatẽ

Expanded text:
summo, tunc certe medietas a summo et item imo nihil differt rursumque extimis illis ad medietatis condicionem atque ad eiusdem parilitate
Abbreviated transcription (Latin):
dit dariꝰ ꝯsorcio patrẽ uinonis herentẽ. ꝗͣ nou̾at suffragari plurinũ ac
faue comuibiis : letꝰ pͥmo oie iplaq ꝯcilians in cuiꝰ arbitͥo positã marit

Expanded text:
dit Clarius consortio patrem Iunonis haerentem, quam nouerat suffragari plurimum ac fauere conubiis, laetus primo omine ipsamque concilians, in cuius arbitrio positam marit
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ foliis. uc̾tisq semuulsis. q̃s in cumeno antͦ pꝰ sybulam
frust᷑ in cassũq disꝗrit᷑. Iãpdẽ qͥppe offensus contamune mo

Expanded text:
admodum foliis uittisque semiuulsis, quas in Cumano antro post Sibyllam frustra incassumque disquiritur. Iam pridem quippe offensus contamine mo
Abbreviated transcription (Latin):
inundationis euͦ in finita p̃cesserint de indeꝙ optimũ ur̃orum maiorũ
genus nesciatis ex quotu. & atheni enses ceteris estis exiguo semine facto.

Expanded text:
inundationis, cum infinitae praecesserint, dehinc quod optimum uestrorum maiorum genus nesciatis ex quo tu et Athenienses caeteri estis exiguo semine fact
Abbreviated transcription (Latin):
prefectis nuptiarũ. quo quisq fortunã suȩ sortis in prosperam culpet. nec prelationẽ
lterius. H ocquiꝰque memoria tenemus : Illud etiam ꝓmulgi

Expanded text:
praefectis nuptiarum, quo suam quisque fortunam sortis improsperam culpet nec praelationem doleat alterius? Hoc quoque memoria tenemus. Illud etiam promulg
Abbreviated transcription (Latin):
genus ex cogitauit hoc pacto. ex indiuidua semperq insue statu
perseuerante substantia. Itemq alia que inseparabilis corporum comes ꝑ eadẽ
corpora sindere seputatur. Tercium substancie genus mixtum locauit mediũ
inter utramq sub stantiã. Eodemq modo ex gemina bi formiq natura.
quippe cuius prars idem pars diuersum uocetur. tertium naturȩ genus cõm̃tus :
q medium locauit inter indiuiduam. & int̃ corporea coniugatione diuiduã
substantiam . triaq hec omiã in una specie ꝑmiscuit diuersa illaq natura
con crecioni atq ad unationi generum repugnante. Quib cũ substantia
mixtis & ex trib: in unũ redactis. rursum totũ hoc unum diuisit in partes
conpetenter quo singule partes constarent ex substantia diuersi : etutem

Expanded text:
genus excogitauit hoc pacto: ex indiuidua semperque in suo statu perseuerante substantia itemque alia, quae inseparabilis corporum comes per eadem corpora scindere se putatur, tertium substantiae genus mixtum lo cau it medium inter u tramque sub s t antiam eodemque mo do ex gemina biformique natura, quippe cuius pars idem, pars diuersum uocetur, tertium naturae genus commentus est, quod medium locauit inter indiuiduam et item coniugatione corporea diuiduam substantiam triaque haec omnia in unam speciem permiscuit diuersa illa natura concretioni atque adunationi generum repugnante. Quibus cum substantia mixtis et ex tribus in unum redactis rursum totum hoc unum diuisit in partes competenter, quo singulae partes constarent ex substantia diuersi et item
Abbreviated transcription (Latin):
officus militariisq tractares subiit quȩdam me exrecordacione miratio ñ sinehis
deo dici quȩ diceres si quidẽ quã constitebas oratione re publicã. eadẽ aut certe
ꝓxime similitudinis uideretur ei quã ex cõmemoratione criciȩ compererã. reti¬
cuitam̃. uen̾tꝰ nesi q̃ sitũ aliquid ame foret dehinc obliuionis in cõmꝰ minime expe

Expanded text:
officiis militaribusque tractares, subiit quaedam me ex recordatione miratio non sine officiis militaribusque tractares, subiit quaedam me ex recordatione miratio non sine deo dici quae diceres, siquidem, quam constituebas oratione rem publicam, eadem aut certe proximae similitudinis uideretur ei quam ex Critiae relatione compereram; reticui tamen ueritus ne, si quaesitum aliquid a me foret, dehinc obliuionis incommodo minime expe
Abbreviated transcription (Latin):
uis potentiaq collecta & armata. nrãm solo. ur̃amq regionẽ hoc amplius.
sgentes quae int̃ herculis colum nas consistunt. ad oriri.
gestiit. Tunc gͦ ur̃ȩ ciuitatis uirtus ultra omem głam enituit. ꝙ pro cõmun
om̃ium salute ac libertate. desperantib deserentib:q metii cõmunẽ custodiam
cunctis magnitudine animi. bellicisq artib conse quuta ẽ. ut ꝑ ex trema discri¬
mina erũ peris. hostes humani generis pͥmo fugaret. dehinc funderet liberatẽ
sub iugatis red deret. in tactos in sua libertate conseruaret. Neq: unta iulro pon
accidit. ut motu terrȩ & illu uone diei noctisq iugiᷤ : p̃clara illa ur̃a militaris. fr
periret iuuentus. te ath lantis insula . totasine in dicio prioris existentiȩ sub mer¬
geretur. nisi ꝙ pelaguu illud pigrius quã cȩta. crasso de hiscentis insulȩ limo
e suꝑnȩ fluctib conueid papenriq÷ adsunt o socrates que cricias uetũ uran
e fluctib concretoo. habetur. Nȩc sunt o so crates que cricia

Expanded text:
uis potentiaque collecta et armata nostram, o Solo, uestramque regionem, hoc amplius eas gentes quae intra Herculis columnas consistunt, adoriri et expugnare gestiit. Tunc ergo uestrae ciuitatis uirtus ultra omnem gloriam enituit, quod pro communi omnium salute ac libertate, desperantibus deserentibusque metu communem custodian cunctis magnitudine animi bellicisque artibus assecuta est ut per extrema discrimina erumpens hostes humani generis primo fugaret, dehinc funderet, libertatem subiugatis redderet, intactos in sua genuinaque libertate seruaret. Neque ita multo post accidit ut motu terrae et illuuione diei noctisque iugi praeclara illa uestra militaris iuuentus periret et Atlantis insula tota sine indicio prioris existentiae submergeretur, nisi quod pelagus illud pigrius quam cetera crasso dehiscentis insulae limo et superne fluctibus concreto habetur".» Haec sunt, o Socrate, quae Critias uetus a e fluctibus concreto habetur." Haec sunt, o Socrate, quae Critia
Abbreviated transcription (Latin):
orib & ꝓuectis in molẽ laterib dexterã uisus partẽ in leua speculi. leuã item
in dexteriora deiecit. Cuiꝰspeculi demũ sitalis facta erit conuersio. ut elatiores ille
partes altera superior. altera inferior locentur. resupini uultus apparebt̃ uidentis
endore luminis esuperiore margine cũ summis partib: ori
ad inferiora de iectis. similis porro ut m̃to. genisq: ad superiora sub latis. ꝗ quidẽ
sensus famulant᷑. actib opificis dei. sũmã optimãq: & pͥmariã . speciem molientis

Expanded text:
oribus et prouectis in molem lateribus dextram uisus partem in laeuam speculi, laeuam item in dexteriora deiecit. Cuius speculi demum si talis facta erit conuersio, ut elatiores illae partes altera superior altera inferior locentur, resupini uultus apparebunt uidentis splendore luminis e superiore margine cum summis oris partibus et ipso capite ad inferiora deiectis, similis porro ut mento genisque ad superiora sublatis. Qui quidem sensus famulantur actibus opificis dei summam optimamque et primariam speciem molientis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽstant. Et motus eorũ: & ꝓrsus hȩc omĩa spectante o. ut concipiatur
animȩ uitȩ puerilis. am̃tia quoq modo sensus excitetur. om̃ib anima¬
libus scđm naturam eoꝵ. sex illi motus familiares sunt. Est quippe
in his ignis. cuius natura summa. & alta selpessit. Est etiam terrȩ
aliquantum quȩ media mundi sedem optinet. Est aeriũ quiddam.
& humectum. quȩ duo huc atq illuc late. & ꝓrsus ad omĩa natura
sua feruntur. Quoꝵ motuũ copos est animal Nobilior porro anima
puerilis & in quieta. maxime quidẽ ob irrationabilẽ mentis imbȩcill

Expanded text:
constant et motus eorum; et prorsus haec omnia spectant eo ut concipiatur constant et motus eorum; et prorsus haec omnia spectant eo ut concipiatur animae uitae puerilis amentia quoque modo sensus excitetur omnibus animalibus secundum naturam eorum. Sex illi motus familiares sunt; est quippe in his ignis, cuius natura summa et alta semper capessit, est etiam terrae aliquantum, quae mediam mundi sedem obtinet, est aereum quiddam et humectum, quae duo huc atque illuc late et prorsus ad omnia natura sua feruntur; quorum motuum compos est animal. Mobilior porro anima puerilis et inquieta maxime quidem ob inrationabilem mentis imbecill
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrio corpora tẽ non obsequebantur. animȩ porro acorporibus
demũ nontenebantur. quippe: cũ ipsa corpora ambitum anime cir¬
cum tenerentur. & sine conplexione eius mox dissi parentur. Sed ui
gente indigentia corporis. Ferebant uõ eadem corpora uitã salutẽq
hisdem ꝓcurando. quod est ꝓprium munus animarũ. hoc aut̃ utrũq
non est sine uiolentia. qm̃ nec animȩ uoluntate ꝓpria in uicia reci¬
debant. nec corporib placebat naturales indigentias ferre ac susti¬
nere patient᷑. ut pote quȩ naturȩ suȩ disso lutionẽ dissipationemq
ferrent. contigebat gͦ ut totũ animal moueretur. precipti tam̃.
& in ordinata iactationȩ. Preclare neq enĩ quod mouet. sine eo
quod mouetur. motũ potest edere. neq demũ ꝙ mouetur. sine
mouente. sed utriusq opus est p̃entia. Et est opinor quod quidẽ
mouet anima. quod uõ mouetur corpus. ex quib & animalia

Expanded text:
arbitrio corpora tunc non obsequebantur. Animae porro a corporibus arbitrio corpora tunc non obsequebantur. Animae porro a corporibus demum non tenebantur, quippe cum ipsa corpora ambitu animae circumtenerentur et sine complexu eius mox dissiparentur. «Sed ui m ad uitia cogente indigentia corporis, ferebant uero eadem corpora uitam salutemque isdem procurando, quod est proprium munus animarum. Hoc autem utrumque non est sine uiolentia, quoniam nec animae uoluntate propria in uitia recidebant nec corporibus placebat naturales indigentias ferre ac sustinere patienter, utpote quae naturae suae dissolutionem dissipationemque ferrent. Contingebat ergo, «ut totum animal moueretur, praecipiti tamen et inordinata iactatione». Praeclare; neque enim quod mouet sine eo quod mouetur motum potest edere neque demum quod mouetur sine mouente, sed utrique opus est alterius praesentia. Et est, opinor, quod quidem mouet anima, quod uero mouetur corpus, ex quibus et animalia
Abbreviated transcription (Latin):
porro & separationẽ. inimiticiã uocans ueluti stoici corpoꝵ diuer¬
soꝵ usq quaq concretionẽ. Quoꝵ omĩum quendã nodũ concatenati¬
onemq dicit esse inminutis solidisq corpusculis quȩ gõphos cogno¬
minat. Taligͥ humani corporis ex edifficationẽ aet̃nȩ animȩ duos
stantia gͦ animȩ minime est ociosa. Undiq gͥ corpus humanum.
duab in mortalis animȩ circũ actionib obligatũ. totum atq ex
omibus regionibus uitali sustentatur uigore: irriguum porro flui¬
iq corpus uocat. ob p̃dictas egestionis & ex saturatio
Circuitus porro inquit. ut torrenti rapido de fluoq obligati. torrentem
uocat siluã corpoream. ꝓpterea. ꝙ fluere non desinit. neq umquã
maneat incerta & instabili constantia nec teneatur. animas ait
orpora non tenuisse. nec uõ ipsas acorporib potuisse
animȩ corpora non regebant. quia nutui suo. & uelut refrenationi ꝓ

Expanded text:
porro et separationem inimicitiam uocans, uel, ut Stoici, corporum diuerporro et separationem inimicitiam uocans, uel, ut Stoici, corporum diuersorum usque quaque concretionem. Quorum omnium quendam nodum concatenationemque dicit esse in minutis solidisque corpusculis, quae gomphos cognominat. Tali igitur humani corporis exaedificatione aeternae animae duos stantia ergo animae minime est otiosa. Vndique igitur corpus humanum duabus immortalis animae circumactionibus obligatum totum atque ex omnibus regionibus uitali sustentatur uigore. «Inriguum» porro «fluidumque corpus» uocat ob praedictas egestionis et exsaturationis uices. «Circuitus porro, inquit, ut torrenti rapido defluoque obligati». Torrentem uocat siluam corpoream propterea quod fluere non desinat neque umquam maneat in certa et in stabili constantia nec teneatur. Animas ait corpora non tenuisse nec uero ipsas a corporibus potuisse cohiberi. Quare animae corpora non regebant? Quia nutui suo et uelut refrenationi pro
Abbreviated transcription (Latin):
soliditate non est. Est & iã calidũ aliud. idemq uisibile. porro quȩ
talia sunt. sine igni esse non possunt. est p̃terea plenũ sp̃s ut sunt hȩuene
quȩ asteriȩ nuncupantur. Est etiã humor. ut sanguis & cȩ̃ta. quȩ ma¬
nant excorpore. sed neq: humor sine aqua. neq sp̃s sine aere c̃sistet
nec inmerito quia totus munđ & itẽ totus hõ. ex hisdẽ sunt omnib:
corpore quidem easdem materias habente. animã quoq unius eiꝰdẽq
naturȩ in uisibiles porro conuinctiones. gõphos appellat. uł minorum
corpusculoꝵ co aceruationẽ ut diodorus uł eoꝵdẽ similiũ interse
conglobationẽ formabilẽ ut anaxagoras. ł supra dictoꝵ multi formẽ
in plicationẽ. ut de mocritus. & leo cyppus. uł in t̃dũ concretionẽ. int̃dũ
discretionẽ utem pedo cles. concretionẽ quidẽ amicitiam discretionẽ

Expanded text:
soliditate non est, est etiam calidum aliud idemque uisibile — porro quae soliditate non est, est etiam calidum aliud idemque uisibile — porro quae talia sunt sine igni esse non possunt —, est praeterea plenum spiritus, ut sunt hae uenae quae arteriae nuncupantur, est etiam humor, ut sanguis et cetera quae manant ex corpore. Sed neque humor sine aqua neque spiritus sine aere consistet nec immerito, quia totus mundus et item totus homo ex isdem sunt omnibus, corpore quidem easdem materias habente, anima quoque unius eiusdemque naturae. Inuisibiles porro coniunctiones gomphos appellat, uel minorum corpusculorum coaceruationem, ut Diodorus, uel eorundem similium inter se conglobationem formabilem, ut Anaxagoras, uel supra dictorum multiformem implicationem, ut Democritus et Leucippus, uel interdum concretionem interdum discretionem, ut Empedocles, concretionem quidem amicitiam, discretionem
Abbreviated transcription (Latin):
tã ad bonitatẽ. quã admalitiã inclinationes hñt. Ex quo fit. ut sepe
sibi ipsi sint auctores maloꝵ. Talis gͦ suit ordinatio opificis dĩ summi.¬
ut ꝙ erat incorpore mortali. minime mortale. sed diuinũ potuꝰ. &
sempit̃num ipse construerȩt. Porro quȩ dissolubilia ũ quã eẽnt futura.
minorib efficienda mandaret .¶Deniq: conpleta dispositione in suo inꝗ
effectu manebat. quidẽ nimirũ. ut ꝓuidentia sua. cunctis tã ex t̃ni¬
tate. quã natiis. gnr̃atisq consuleret diuinis quidem. & ȩternis in¬
mortalitatẽ ꝓ pagans. tẽporariis uõ. ꝑ ennitatẽ. non uigẽ. & in tegram.
sed ex successione. De inde docet ipsam humani corporis. edifficatio
sentiendiq tausam. & cȩt̃a quȩ sensum secuntur. Exmundi inquit
Est eñi quiddã in his contiguum. quod tactui resistit. idq sine t̾rena

Expanded text:
tam ad bonitatem quam ad malitiam inclinationes habent, ex qutam ad bonitatem quam ad malitiam inclinationes habent, ex quipsi sint sibi auctores malorum. Talis ergo fuit ordinatio summi opificis dei ut quod erat in corpore mortali minime mortale sed diuinum potius et sempiternum, ipse construeret, porro quae dissolubilia umquam essent futura minoribus efficienda mandaret. Denique «completa dispositione in suo, inquit affectu manebat». Quid est? Nimirum ut prouidentia sua cunctis tam ex aeternitate quam natiuis generatisque consuleret, diuinis quidem et aeternis immortalitatem propagans, temporariis uero perennitatem, non iugem et integram, sed ex successione. DE sentiendique causam et cetera quae sensum sequuntur. «Ex mundi, inquit,Est enim quiddam in his contiguum, quod tactui resistit, idque sine terrena
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtiã inlunari globo. consistant hoes. etiã incęteris errantib stellis. iuxtas
seuͦ ꝙ in aliis libris idẽ asserit. alt̾na uice fungi. munere animas. quibus
rerum terrenarum tutela mandatur ita. ut quȩ iamq fungentur munere
pͥmȩ ferantur in terrã. quȩ post lunari globo acde inceps aliis globos con¬
sequent̃. Deinde iubet factis a sedis. idem stellis. fingere humana corpora
nimarũ conpetentium receptacula. hisdemq: adhibere
cula uitalis substantiȩ. principio appetitũ qui diuiditur in iracundiam.
& cupiditatẽ. sine quib: corpus. mortalis animantis. neq: esse. neq uõ
aministrari potest. de inde. artes. quȩ uictũ necessariũ largiuntur. cęt̃aq
omĩa uixta iures. ut quã optime mortalis natura regatur: iuxta uires
uidelicet. non efficientium. sed eoꝵ quȩ efficiebantur. ꝓpterea. ꝙ hoes

Expanded text:
etiam in lunari globo consistant homines et etiam in ceteris errantibus stellis, iuxta se etiam in lunari globo consistant homines et etiam in ceteris errantibus stellis, iuxta se uero quod in aliis libris idem asserat alterna uice fungi munere animas quibus rerum terrenarum tutela mandatur, ita ut quae iam iamque fungentur munere primae serantur in terra, quae post has in lunari globo ac deinceps in aliis globis. Consequenter deinde iubet «factis a se diis», id est stellis, fingere humana corpora animarum competentium receptacula, isdemque adhibere cuncta adminicula uitalis substantiae: principio appetitum qui diuiditur in iracundiam et cupiditatem, sine quibus corpus mortalis animantis neque esse neque uero administrari potest, deinde artes quae uictum necessarium largiuntur, ceteraque omnia «iuxta uires, ut quam optime mortalis natura regatur» — «iuxta uires» uidelicet non efficientium sed eorum quae efficiebantur, propterea quod homines
Abbreviated transcription (Latin):
eris illa mundi circũ accio. cuncta earum uicia. exigni. & aqua. terraq
& aere contracta. om̃emq illiuuem. de terserit in consultis. & in moderatis:
errorib ad modum. rationisq tẽperiem redactis. E andemq sem ꝑ circum¬
actionem motus intellegentis anime significans. similẽ uõ euis cũ delibe¬
rat ut intellegat. hȩ quippe uirtutes. sunt animȩ rationabilis. In consultos
porro. & immoderatos errores animȩ dicit esse. qui exigni terraq: & cȩteris
corporeis elementis oboriuntur. aduersum quos optinens. anima reuertit᷑.
ad antiquã diuinitatẽ suã. & habebit naturã bonis meritis conpetentemi
Has leges ait amagno opifice dõ animis eẽ. intimatas causamq intimatio¬
nis ostendit. Neq penesse. de inceps. exreticentia noxe resideret auctoritas.
sed ipsorum uł in prudentia uł depͣuatione. deinde post expositionẽ legum

Expanded text:
cris illa mundi circumactio cuncta earum uitia ex igni et aqua terraque cris illa mundi circumactio cuncta earum uitia ex igni et aqua terraque et aere contracta omnemque illuuiem deterserit inconsultis et immoderatis erroribus ad modum rationis temperiemactionem» motus intellegentis animae significans, «similem» uero eius, cum deliberat ut intellegat; hae quippe uirtutes sunt animae rationabilis. «Inconsultos» porro et «immoderatos errores» animae dicit esse qui ex igni terraque et ceteris corporeis elementis oboriuntur, aduersum quos obtinens anima reuertitur ad antiquam diuinitatem suam et habebit naturam bonis meritis competentem. Has leges ait a magno opifice deo animis esse intimatas causamque intimationis ostendit: «ne qua penes se deinceps ex reticentia noxae resideret auctoritas», enire hominibus sed ipsorum uel imprudentia uel deprauatione. Deinde post expositionem legum
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ impius artus. diis epulum libans. seua p̃ce t̃rita m̃te hostia. luctifica
sunestatur dape m̃sa. natusitẽ ut pecudes cedit. matremq patremq
eg̃s homicidia nonne uidetis. Mandere uos ꝓprios artus acuis cera
urã. Sed plato non putat rationabilẽ animam uultũ atq hos ratione
carentis animalis induere. sed ad inciorũ. reliquias accedente cor¬
poree. incorporationis auctis animȩ intiis efferari. Ex instruto uitȩ
leonis. ferũ uõ & eundẽ rapacẽ ad pximã lupaꝵ naturȩ similitudinẽ
ꝑuenire ceterorum itẽ. Sed cũ sit reditus animis ad fortunã pͥorẽ
ħ uõ fieri non potest nisi prius reditus factus erit acclemens. & hominẽ
dignũ institutũ. Rationabilis porro consilii correctio quȩ penitudo est.
non ꝓueniet in his quȩ sine ratione uiuunt. Animaquid ẽ hominis
ne quaquã transit adbestias. uixta platonem . De inde dicit. Causamq:
maloꝵ non prius fore. quã consecuta eas rata similis. eandemq semꝑ uolu¬

Expanded text:
pater impius artus dis epulum libans. Saeua prece territa mente hostia, luctifica funestatur dape mensa. Natus item ut pecudes caedit matremque patremque mprimite, o gentes, homicidia! Nonne uidetis mandere uos proprios artus ac uiscera uestra? Sed Plato non putat rationabilem animam uultum atque os ratione carentis animalis induere, sed ad uitiorum reliquias accedente corpore incorporationem auctis animae uitiis efferari ex instituto uitae leonis, ferum uero et eundem rapacem ad proximam luporum naturae similitudinem peruenire, ceterorum item. Sed cum sit reditus animis ad fortunam priorem — hoc uero fieri non potest nisi prius reditus factus erit purus ad clemens et homine dignum institutum —, rationabilis porro consilii correctio, quae paenitudo est, non proueniat in his quae sine ratione uiuunt, anima quondam hominis nequaquam transit ad bestias iuxta Platonem. Deinde ait: «Pausamque malo
Abbreviated transcription (Latin):
silua coniunetam tamen esse semꝑ. & in se parabilit choerere
alicui qualitati. cũq tam̃ sine ortũ sit. quã sine interitu. quia
neq de non existente subsistit nec consum metur in nihilum ñ
de esse ei sp̃m ac uigorẽ exę̧ternitate ꝗ moueat eam rationa¬
bilit̃ interdũ non num quã proportione quȩ cause sitã crebre
tamq uehementis uniuersȩ rei conuersionis sp̃m porro motiũ

Expanded text:
siluae, coniunctam tamen esse semper et inseparabiliter cohaerere siluae, coniunctam tamen esse semper et inseparabiliter cohaerere alicui qualitati; cumque tam sine ortu sit quam sine interitu, quia neque de non existente substitit nec consumetur in nihilum, non deesse ei spiritum ac uigorem ex aeternitate, qui moueat eam rationabiliter totam interdum, non numquam pro portione, quae causa sit tam crebrae tamque uehementis uniuersae rei conuersionis; spiritum porro motiuum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ subditũ est corporib qualitates habentibus ipsum ex natura
ꝓpria sinequalitate. Pleriq tam̃ siluã separant ab escentia. ut zeno &
crisippus. Siluã quippe dnt esse id ꝙ ÷ sub his om̃ib quȩ habent qua¬
ferrũ & cętera huius modi silua est eoꝵ. quȩ ex hisdẽ fabre fiant.
non tam̃ essentia. At uõ quod tã his quã cęteris. ut sint causa est. ipsũ
essentia siluam uõ contẽplationis opificis dictã. ꝙ ea fingat & for¬
met. De inde zeno hanc ipsã essentiã finitã eẽ. dicit unãq eam cõ¬
munẽ om̃ium quȩ sunt esse substantiã: diuinã quoq & usq. quaq.
mutabilẽ. Partes quippe eius uertis sed non interire. ita ut de exi¬
stentib consumantur innihilũ. sed ut cũ inmunerabilium di¬
uersarũ &iã rerũ figurarũ. sic neq formã neq figurã nec ullam
omnino qualitatẽ fore pro priã censet fundamenti rerũ om̃ium

Expanded text:
od subditum est corporibus qualitates habentibus, ipsum ex natura od subditum est corporibus qualitates habentibus, ipsum ex natura propria sine qualitate». Plerique tamen siluam separant ab essentia, ut Zeno et Chrysippus. Siluam quippe dicunt esse id quod est sub his omnibus quae habent qualitferrum, cetera huius modi silua est eorum quae ex isdem fabrefiunt, non tamen essentia; at uero quod tam his quam ceteris ut sint causa est, ipsum essentia, siluam uero contemplatione opificis dictam, quod eam fingat ac formet. Deinde Zeno hanc ipsam essentiam finitam esse dicit unamque eam communem omnium quae sunt esse substantiam, diuiduam quoque et usque quaque mutabilem; partes quippe eius uerti sed non interire ita ut de existentibus consumantur in nihilum. Sed ut innumerabilium diuersarum, etiam cerearum figurarum, sic neque formam neque figuram nec ullam omnino qualitatem propriam fore censet fundamenti rerum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ditos facientẽ. & quod fit: ac patiur f cerpus esse. diuersa uõ uirture
quia faciat dñi. quia fiat siluã fore. Quoꝵ abre non erit opinio¬
nẽ diligentius explicari. Aiunt enĩ ut enea quęq ex ȩresint. argen¬
teaq exargento sic corporeas materias ex silua fore. cum hisdem
minus siluestres materias. aliasq aliis corpulentiores. quarũ tamen
eordium fore unam quadam antiquiorem cõmunem omĩũ siluã
Atq ut statua quȩ cũ sit formatũ corpus. habet tamen subiectam sibi
antiquiorẽ substantiami sic es informe corpus cõpos
choerens sine qualitate. patibile totũ. com mutabile ꝙ simul sil uã &
essentiã apellant hactenus definientes. Essentia & silua est ꝙ subiacet
corpori cuncto. uł ex quo cuncta sunt corpora. uł in quo ꝓueniunt
rerum sensibilium cõmutationes ipso statu ꝓprio manente. Itemq¬

Expanded text:
ditos, facientem et quod fit ac patitur corpus esse, diuersa uero uirtute, ditos, facientem et quod fit ac patitur corpus esse, diuersa uero uirtute, quia faciat deum, quia fiat siluam fore. Quorum ab re non erit opinionem diligentius explicari. Aiunt enim ut aenea quaeque ex aere sint argenteaque ex argento, sic corporeas materias ex silua fore cum isdem, uam magis, alias minus siluestres materias, aliasque aliis corpulentiores, quarum tamen exordium fore unam quandam antiquiorem communem omnium siluam. Atque ut statua quae, cum sit formatum corpus, habet tamen subiectam sibi aeris antiquiorem substantiam, sic aes informe corpus, composcohaerens sine qualitate, patibile totum et commutabile, quod siluam, simul essentiam appellant hactenus definientes: «Essentia et silua est quod subiacet corpori cuncto, uel ex quo cuncta sunt corpora, uel in quo proueniunt rerum sensibilium commutationes ipso statu proprio manente, item qu
Abbreviated transcription (Latin):
& turpitudo siluȩ ꝓptereaq & iã malefitientiam. & ideo siluã
de finit seu potius apellat corpus incorporeum. ut possibilitate
qui dẽ sit corpus effectũ uõ atq operationẽ nullum corpus. Hȩc
aristoteles de sibua sententia. nisi quod addit tria illa platonem
nominib tantũ attigisse. effectũ aut̃ duo posuisse initia corpo¬
reȩ rei. speciem. & minimũ grande. quod sit silua. Non ergo tria
sed duo hȩc erunt in quit initia. species & silua quam ait exnatura
nullã habere substantiã. Aut simquid grande hȩc minimũ caren¬
tiã fore intellegendũ est rursum silua p̃tere unda erit. & duo ui¬
debuntur initia rerũ. species atq carentia. Stoici quoq. reiciunt
ortũ siluȩ. quin potius ipsam. & dm̃. duo tocius rei sumunt initia. Dm̃
ut opificẽ. siluam. ut que operationi subiciatur una quidẽ essentia. pre¬

Expanded text:
et turpitudo siluae, proptereaque etiam maleficentia. Et ideo siluam et turpitudo siluae, proptereaque etiam maleficentia. Et ideo siluam definit seu potius appellat corpus incorporeum, ut possibilitate quidem sit corpus, effectu uero atque operatione nullum corpus. Haec Aristotelis de silua sententia, nisi quod addit Platonem tria illa nominibus tantum attigisse, effectu autem duo posuisse initia corporeae rei, speciem et minimum grande, quod sit silua. «Non ergo tria sed duo haec erunt initia, inquit, species et silua», quam ait ex natura nullam habere substantiam. «Aut si, inquit, grande hoc minimum carentiam fore» intellegendum est, rursum silua praeterita erit et duo uidebuntur initia rerum, «species» atque «carentia». Stoici quoque ortum siluae reiciunt, quin potius ipsam et deum duo totius rei sumunt initia, deum ut opificem, siluam ut quae operationi subiciatur; una quidem essentia prae
Abbreviated transcription (Latin):
erit. alterum perimit. cupiditatẽ uõ negat esse talẽ. qualis :
animalium. Sed ut cũ quid cȩ̨ptum atq. in choatũ. dr̃ ꝑfectio¬
nẽ desiderare. sic opinor & iã silua speciem cupit. Potest eñĩ eius
florere cõpositio. Ergo iusta anstotelẽ. ꝓpriȩ quidem & prin¬
cipalit̃ existens est species. ex accidenti uõ esse dr̃ silua ꝓpte¬
rea ꝙ natura talis est ut recipiat formã. Rursum ꝙ minime
est ꝓprie quidem & principaliter carentia ex accidenti uõ silua.
patitur quippe id ꝙuere atq ex natura non est iđ carentiã. Ergo
silua.alio quodã genere est. alio itẽ non est. Et potest aliquid ex ea
fieri. ut de re non existente. non una tam̃. sed diuersas significatione.
Con sequenter ergo dicemus. malitiã esse atq initium malorum
non sil uam sed carentiã hȩc est eñĩ in formitas. & nullus cultus.

Expanded text:
erit alterum perimit. Cupiditatem uero negat esse talem qualis est erit alterum perimit. Cupiditatem uero negat esse talem qualis est animalium, sed ut, cum quid coeptum atque inchoatum dicitur perfectionem desiderare, sic, opinor, etiam silua speciem cupit; potest enim eius florere consortio. Ergo iuxta Aristotelem proprie quidem et principaliter existens est species, ex accidenti uero esse dicitur silua, propterea quod natura talis est ut recipiat formam. Rursum quod minime est proprie quidem et principaliter, carentia. Ex accidenti uero silua, patitur quippe id quod uere atque ex natura non est, id est carentiam. Ergo silua alio quodam genere est, item alio non est, et potest aliquid ex ea fieri ut de re non existente, non una tamen sed diuersa significatione. Consequenter ergo dicemus malitiam esse atque initium malorum non siluam sed carentiam; haec est enim informitas et nullus cultus