comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& iãsi om̃s dies uitae meae ad hoc studiũ uacasste ascisci. Vnde
optarem scribi quae ad legendũ forent paruitati
meae utilia ad recolendũ desiderabilia & aliis ad demonstrandum
ut uram̃ dec& grauitatem laudabilia qr melius est bonũ nom̃ quã
diuitiae multae. ne de urã magnitudine ac modicitate mea ab aliquo
in post modũ scriberetur. qđ iste scs̃ mediator augustinꝰ ꝑ eadẽ sic scribit
epła. Quis deniq amicus non formidetur quanꝰ futuriis inimicus.
Si potuit inter hieronimũ & rufinũ hoc qđ plangimꝰ exoriri e Omisera
& miseranda conditio. O infida in uoluntatib amicoꝵ scientia p̃sentiũ
ubinulla est p̃sentia futurorum. Sed quid hoc alteri dealtero gem̃dũ
putem quando nec ipse quidem sibi homo ẽ not᷑ in posterũ. nouit enim
ut cunq uix forte nunc qualissit. qualis aut̃ postea futur̾ sit ignorat

Expanded text:
etiamsi omnes dies vitae meae ad hoc studium vacasset ascisci. Unde        etiamsi omnes dies vitae meae ad hoc studium vacasset ascisci. Unde        optarem scribi, quae ad legendum forent parvitati meae utilia, ad recolendum desiderabilia, et aliis ad demonstrandum, ut vestram decet gravitatem, laudabilia: quia melius est bonum nomen, quam divitiae multae, ne de vestra magnitudine ac modicitate mea ab aliquo in postmodum scriberetur. » Quod iste sanctus mediator Augustinus in eadem sic scribit epistola: « Quis denique amicus non formidetur quasi futurus inimicus, si potuit inter Hieronymum et Rufinum hoc quod plangimus exoriri? O misera et miseranda conditio! O infida in voluntatibus amicorum scientia praesentium, ubi nulla est praescientia futurorum! Sed quid hoc alteri de altero gemendum putem, quando ipse quidem sibi homo est ignotus in posterum? Novit enim utcunque forte, nunc vix qualis sit; qualis autem postea futurus sit ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
libertatem dũ amicitiae timent e& asperare dulcedinem : Qua ꝓpter
& sibos ut tibi uideris lassus senectute forte corporis ñ uigore animi:
tam̃ in area dominica fructuoso labore desudans ete sũsiquid ꝓperã
dixxi fortius fige pedem. ñ mihi eẽ deb& molestum pondiis aetatis tuae
dũ modo conterat᷑ palea culpae meae. Et sic addit: Proinde illud
qđ in extremo epłae tuae posiusti cũ magni desiderii suspirio uel lego
ł recolo Vtinã in quis mereremur complexus tuos. & collatione mutua
uel docerem aliqua ł disceremꝰ. Et ego dico. Vtinã merear iamiamq.
pat̾nitatis urãe optatos magisuita complexis: & collatione mutua
dulcedine paternitatis delibuta perfruui. Et utinã merear auiobis mibi
expedibilia discere. quẽ scio posse mihi omã quaeq necessaria excerere
Uã scio nunquã me ad comparationẽ urĩ scientia scriturarut̃ posse erudiri

Expanded text:
libertatem, dum amicitiae timent exasperare dulcedinem. Quapropter libertatem, dum amicitiae timent exasperare dulcedinem. Quapropter etsi bos, ut tibi videris, lassus senectute forte corporis, non vigore animi tamen, in area dominica fructuoso labore desudans; ecce sum, si quid perperam dixi, fortius fige pedem: non mihi esse debet molestum pondus aetatis tuae, dummodo conterantur paleae culpae meae. » Et sic addit! : « Proinde illud quod in extremo epistolae tuae posuisti, cum magni desiderii suspirio vel lego, vel recolo. Utinam, inquis, mereremur complexus tuos, et collatione mutua vel doceremus aliqua, vel disceremus! Et ego dico - Utinam merear jam jamque paternitatis vestrae optatos magis vita complexus, et collatione mutua dulcedine paternitatis delibuta perfrui! Et utinam merear a vobis mihi expedibilia discere, quem scio posse mihi omnia quaeque necessaria exerere! Nam scio nunquam me ad comparationem vestri scientia Scripturarum posse erudiri,
Abbreviated transcription (Latin):
caritas hab&e Et ego amicismam rephensionẽ gratissime accipiam
sinãsi rep̾bendi non meruit qđ recte defendi ñ potest: aut agnoscam
simul & beniuolentiã tuã & culpã meã. & quantũ dñs donat᷑ in alio
grat᷑ in alio emendatꝰ inueniar. Quid ergo fortasse dura sed certe
falubria uerba tua tanquã cestus entelli ptime sam:. Cedebatur ille
ñeurabat᷑. & ideo uincebat᷑ ñ sanabat᷑ Egoaut̃ si medicinalẽ correp¬
tionẽ cuã tranquillus accepero ñ dolebo Siaut̃ infirmitas ł human
łmea &iã cũ ueraciter arguor ñ potest nisi aliquantulũ contristari.
melius tumor capitis delet cũ curat᷑ : quã dũ ei parcitꝰ nec sanat᷑: Hoc est
enĩ quod acute uidit quidiaẽ utiliores eẽ plerũq inimicos iuirgantes
qiuiã amicos obiurgare metuentes Illi enĩdũ riaant᷑ dicunt aliquando
uera quae corrigamꝰ isti aut̃ minorẽ quã oportae exhibent iustitiae

Expanded text:
caritas habet. et ego amicissimam reprehensionem gratissime accipiam, caritas habet. et ego amicissimam reprehensionem gratissime accipiam, etiam si reprehendi non meruit, quod recte defendi potest, aut agnoscam simul et beniuolentiam tuam et culpam meam et, quantum dominus donat, in alio gratus, in alio emendatus inueniar. Quid ergo fortasse dura, sed certe salubria uerba tua tamquam caestus Entelli pertimescam? caedebatur ille, non curabatur, et ideo uincebatur, non sanabatur. ego autem, si medicinalem correptionem tuam tranquillus accepero, non dolebo. si uero infirmitas uel humana uel mea, etiam cum ueraciter arguor, non potest nisi aliquantulum contristari, melius tumor capitis dolet, cum curatur, quam, dum ei parcitur, non sanatur. hoc est enim, quod acute uidit, qui dixit utiliores esse plerumque inimicos iurgantes quam amicos obivera quae corrigamus: isti autem minorem quam oportet exhibent justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
aeq deuotionis assumpsi: Vnde & eiusdem uerba ad scm̃ ꝓlata hiero¬
nimum quae uos ñ spernere confido ꝓme uobis suadentia pono
inquientis: Curitaq conorcontra fluminis tractũ ac ñ potius¬
ueniam peto : Obsecro ergote ꝑmansuetudinem xpĩ. ut si laesi te
dimittas mihi. nec me uicissim laedendo malũ ꝓmalo reddas. Laed
aut̃ me similii tacueris errorẽ meum quẽ forte inueneris in factis
ł dictis meis Nam si ea in me reprehenderis q̃ reprehendenda ñ sunt
te laedis magis quã me: Quod absit amorib & scõ ꝓposito tuo ut hoc
facias uoluntate laedendi. culpans in me aliquid dente maledico
qđ mente ueridica scis ñ eẽ culpandũ. ac ꝑhoc aut beniuolo corde
argues & iãsi caret delicto qđ arguandũ putas aut pat̾no affectu
mulceas quem abicere nequeas . Potest enimfieri ut tibi aliud
iudeatꝰ quã ueritas hab& dumtamen abste aliud nonfiat quã

Expanded text:
aeque devotionis assumpsi. Unde et ejusdem verba ad sanctum prolata Hieroaeque devotionis assumpsi. Unde et ejusdem verba ad sanctum prolata Hieronymum, quae vos non spernere confido, pro me vobis suadentia pono, inquientis : « Cur itaqueniam peto? obsecro ergo te per mansuetudinem Christi, ut, si laesi te, dimittas mihi nec me uicissim laedendo malum pro malo reddas. laedes autem me; si mihi tacueris errorem I meum, quem forte inueneris in factis uel dictis meis. nam si ea in me reprehenderis, quae reprehendenda non sunt, te laedis magis quam me — quod absit a moribus et sancto proposito tuo, ut hoc facias uoluntate laedendi culpans in me aliquid dente maledico. quod mente ueridica scis non esse culpandum — ac per hoc aut beniuolo corde argues, etiam si caret delicto, quod arguendum putas, aut paterno affectu mulceas, quem abicere nequeas. potest enim fieri, ut tibi aliud uideatur, quam ueritas habet, dum tamen abs te aliud non fiat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sine caritate ꝓnihilo sunt. Nisi ergo tantũ impertiat᷑ cuiq sp̃s sc̃s ut
eum dĩ & ꝓximi faciat amatorem. asinistra nontransit ad dea terã
nec sp̃is ꝓprie dicit donum nisi ꝓpt̃ dilectionem. quã qui non habuerit
silinguis hominum loquat᷑ & angelorũ sonus aeramenti ẽ. & crmbalũ
tinniens. Et si habuerit ꝓph&iam & scierit omnia sacramenta &
omnẽ scientiã. & habuerit omnemfidẽ ita ut montes transferat. nihib ẽ
Et si distribuerit omnem substantiam suam & si tradiderit corpussuũ
ut ardeat. Nihil ei prodest Quantũ ergo bonũ est sine quo ad aet̾nã
uitam neminẽ bona tanta perducunt . e Et c&eera Multi auctoꝵ
ex hac multa loquunt᷑ sed istius unius deflorationẽ mihi odorari
suffecit. cuius tantae probitatis uiri ȩ molum̃ta non ostentando flagran¬
tiae uraẽ apposui. sed mediatoris officio paternae affectionis acfilialis

Expanded text:
sine charitate pro nihilo sunt. Nisi ergo tantum impertiatur cuique Spiritus sasine charitate pro nihilo sunt. Nisi ergo tantum impertiatur cuique Spiritus sanctus, ut eum Dei et proximi faciat amatorem, a sinistra non transit ad dexteram, nec Spiritus proprie dicitur donum, nisi propter dilectionem, quam qui non habuerit, si linguis hominum loquatur et angelorum, sonus aeramenti est, et cymbalum tinniens. Etsi habuerit prophetiam, et scierit omnia sacramenta, et omnem scientiam et habuerit omnem fidem, ita ut montes transferat, nihil est. Et si distribuerit omnem substantiam suam, et si tradiderit corpus suum ut ardeat, nihil ei prodest . Quantum ergo bonum est sine quo ad aeternam vitam neminem tanta bona perducunt? » et caetera. Multi auctorum ex hac multa loquuntur; sed istius unius deflorationem mihi odorari suffecit. Cujus tantae probitatis viri emolumenta non ostentando flagrantiae vestrae apposui, sed mediatoris officio paternae affectionis ac filialis
Abbreviated transcription (Latin):
tati q̃ dĩ ẽ in nob nullam in iuriam faciamꝰ timentes illud quod
scriptumest. Sp̃s sc̃s disciplinae effugiet fictũ. Et item. Quam cum
habere homo coeperit. spm̃ scm̃ habebit. Quam si ñ habuerit. sine
spũ scõ erit Et quomodo corpustuũ sine spũ quidem si fuerit mor¬
tuũ ẽ sic animatua sine spũ scõ id est sine caritate si fuerit mortua
deputabitur: Et item. Istius ergo caritatis magnitudinẽ qr nimirũ
iutorio uoluerit habere sicut iamdictũ ẽ. nullũ in eo uitiũ poterit
dominari: Et re uera cũ ipsa caritas ds̃ sit. qđ malũ p̃ualere contra
hominem poterit. in quo caritas ds̃ habitauerit. Et item Ipsa est
uirtꝰ nr̃ã quia si in illa ñ fuerim nihil ꝓdest quicquid aliud habuerimꝰ¬
Et item. Excellentia nanq caritatis ita ẽ ededõ. ut ipsa sit ds̃ Nullũ
est isto dĩdono excellentius : Solũ ẽ qđ diuidit int̾filios regni
aec̃uii & filios perditionis aet̃nae: Dantͥ & alia ꝑ spm̃ munera sed

Expanded text:
 nullam injuriam faciamus, timentes illud quod scriptum est, Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum . » Et item: « Quam cum habere homo coeperit, Spiritum sanctum habebit: quam si non habuerit, sine Spiritu sancto erit. Et quomodo corpus tuum, sine spiritu quidem si fuerit, mortuum est: sic anima tua sine Spiritu sancto, id est sine charitate si fuerit, mortua deputabitur. » Et item: « Istius ergo charitatis magnitudinem, quia nimirum jutorio voluerit habere, sicut jam dictum est, nullum in eo vitium poterit dominari. Et revera, cum ipsa charitas Deus sit , quod malum praevalere contra hominem poterit, in quo charitas Deus habitaverit? » Et item: « Ipsa est virtus nostra; quia si in illa non fuerimus, nihil prodest quidquid aliud habuerimEt item: « Excellentia namque charitatis ita est ex Deo, ut ipsa sit Deus. Nullum est isto Dei dono excellentius. Solum est quod dividit inter filios regni aeterni, et filios perditionis aeternae. Dantur et alia per Spiritum munera; sed
Abbreviated transcription (Latin):
& dũ uiuit ita a coetu & societate fideliũ remot̾. acorpore & sanguine
dnĩ separatꝰ ut nec infine cõmunionẽ accipiat neq corpus ipsius
more fidelium cũ oblationib & psalmis atq hymnis ad sepulturã
deducat᷑. Si clericus tanta cupiditate sacrilegii corruptus aut laicus¬
quicunq hac iniquitate deceptꝰ fuerit & cognoscens damnationẽ suã
poenitentiae remediis scđm ordinem & dispensationem sui ep̃i se sub¬
miserit uolumꝰ ut peruasa & p̃sũpta scđm qualitatẽ ꝑsonae aut¬
insimplũ. aut induplũ. aut intriplũ. aut inquadruplũ eccłae
cui damnũ illatũ ẽ primũ restituat. in de ꝓsacrilegio ab epõsuo
consiliũ salutis & poenitentiae modum suscipiat

Expanded text:
« dum vivit, ita a coetu et societate fidelium remotus, a corpore et sanguine Domini separatus, ut nec in finem communionem accipiat, neque corpus ipsius more fidelium cum oblationibus et psalmis atque hymnis ad sepulturam deducatur. quicunque hac iniquitate deceptus fuerit, et cognoscens damnationem suam poenitentiae remediis secundum ordinem et dispositionem sui episcopi se submiserit, volumus ut pervasa et praesumpta secundum qualitatem in simplum, aut in duplum, aut in triplum, aut in quadruplum ecclesiae cui damnum illatum est, primum restituat. Inde pro sacrilegio ab episcopo suo consilium salutis, et poenitentiae modum suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
apłicae sedis potestas nulli cõparae. nec moleste ferat quuisquã sibieams
eẽ platã qui asuis oboedientiã subditis requirit. sed parientiã quã asuis
expectat eã singularit̃ ad nõ ñ ab alio plate quisquã expendat aniillo
detrahat᷑ decũius munere uenit ut quisq qđ hab& acceperit. aniullo
uit iudicio. Itaq domine pat̾ dignemini sincerit̃ anĩ aduertee cur
talia uobis dico. primo qr minat᷑dñs qui amat patrẽ plus quãme. ñ est
me dignꝰ Ergo unũ corpus sumꝰ in aep̃o alt̃ alteriuis mẽbra : Sed& caput

Expanded text:
niversalis apostolicae sedis potestas nulli comparetur, nec moleste ferat quisquam sibi eam niversalis apostolicae sedis potestas nulli comparetur, nec moleste ferat quisquam sibi eam esse praelatam, qui a suis obedientiam subditis requirit: sed patientiam, quam a suis exspectat, eam singularem a Domino non ab alio praelato quisquam expendat, a nullo detrahatur de cujus munere venit ut quisque quod habet acceperit; a nullo vit judicio. Itaque, domine pater, dignemini sinceriter animadvertere cur talia vobis dico. Primo quia minatur Dominus, Qui amat patrem plus quam me, non est me dignus . Ergo unum corpus sumus in Christo, alter alt
Abbreviated transcription (Latin):
ptine cuius omĩs potestas infringit᷑ nisi uniũsa ꝑpaeuasint q̃ semel adñ
sacerdotib statuunt᷑ qđ ita contingere poterit si successoris actib non
tribuerit firmitatẽ & roborandð q̃ gestast̃ faciat rata eẽ q̃ gesserit:
Et ideo domine pat̃ qr immobile ẽ istoꝵ fundam̃tũ ac in concussũ in con¬
cutiendũq in discutiendũ quoq ꝑmanae aedificiũ inquib ẽ sp̃s unus
&euna fides corunũ & anima una. nolite at tẽptare q ñ poteritis
stabilire ut ea q̃ isti suis sanxer̃ decretis uris molianini resistere re¬
pagulis Ordinata est enĩ caritas. potimini inea & peã auctoritate
arꝰh episcopali sicut apłicae sedis decreta & canonescoꝵ astipulatione
roborati p̃figunt ut ur̃ĩs apta coepĩs forma simplicit᷑ sitis Episcopit

Expanded text:
pertinere, cujus omnis potestas infringitur, nisi universa perpetua sint quae semel a Domini pertinere, cujus omnis potestas infringitur, nisi universa perpetua sint quae semel a Domini sacerdotibus statuuntur: quod ita contingere poterit, si successoris actibus non tribuerit firmitatem et roborando quae gesta sunt faciat rata esse quae gesserit. » Et ideo, domine pater, quia immobile est istorum fundamentum, ac inconcussum inconcutiendumque, indiscutiendum quoque permanet aedificium, in quibus est spiritus unus, et una fides, cor unum et anima una. Nolite attentare, quia non poteritis stabilire, ut ea quae isti suis sanxerunt decretis, vestris moliamini resistere repagulis. Ordinata est enim charitas, potimini in ea et per eam auctoritate achiepiscopali, sicut apostolicae sedis decreta, et canones eorum astipulatione roborati praefigunt, ut vestris apta coepiscopis forma simpliciter sitis. Episcopalis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ep̃s nisi in legitima sy nodo & suo tẽpore apłica uocatione congregata
diffinite dã nari potest. neq ulla unquã concilia ratalegunt᷑ q̃ pt̃ sunt
fulta apłica auctoritate. Hic anim aduerto qđ inquat᷑nionib uris
scripsistisita. Epła uero felicis ex epła iulii pendet. Hic enĩẽ mosapłicȩ
sedis pontificib ut uerba decessoꝵ suoꝵ quasi ꝓpria insuisponant epłisi
sicut quilegit intelligit. Omnino uerissimũ ẽ qr ille mosẽ aplicȩ sedis¬
pontificib ut uerba decessoꝵ suoꝵ quasi ꝓpria insuir ponant epłis . &
idcirco magis & penitꝰ consonaesibi & minꝰ acnihil dissonae inueniunt᷑
apłicae sedisepłae. nec constitutiones eoꝵ in aliquo in sese aduersae.
scribente ex hoc eadẽ sr̃ macho papa. ad eoniũ epm̃. Quanta eñĩ uicarus
beatissimi paeri apłi iudicabit᷑ eẽ reuerentia si q̃ in sacerdotio p̃cipiunĩ
eisdem transeuntib dissoluant᷑. qr ad ipsã sacroscam religionẽ credimꝰ

Expanded text:
regata, diffinite damnari potest: neque ulla unquam concilia rata leguntur, quae non sunt fulta apostolica auctoritate. » Hic animadverto quod in quaternionibus vestris scripsistis ita, « Epistola vero Felicis ex epistola Julii pendet: hic enim est mos apostolicae sedis pontificibus, ut verba decessorum suorum quasi propria in suis ponant epistolis, sicut qupontificibus, ut verba decessorum suorum, quasi propria in suis ponant epistolis. Et idcirco magis et penitus consonae sibi, et minus ac nihil dissonae inveniuntur apostolicae sedis epistolae, nec constitutiones eorum in aliquo in sese adversae, scribente ex hoc eadem Symmacho papa ad Aeonium episcopum . Quanta enim vicariis beatissimi Petri apostoli judicabitur esse reverentia, si quae in sacerdotio praecipiunt, eisdem transeuntibus dissolvantur: quia ad ipsam sacrosanctam religionem credimus
Abbreviated transcription (Latin):
tredine tabe fierae In primis igit᷑ ꝓpt̃ ꝑtinaciã multorũ quicũ sist
sacrilegi tẽplũ dĩ insemet ipsis corrũpentes sacras res exoblatione & uoto
fidelim sacris locis contraditis inuadere ñtiment. statuimꝰ scđm re¬
gulã antiquã patrũ nr̃oꝵ ut siquis oblationes fructuũ & rerũ omniũ
quae ministris eccłae conferunt᷑ aut collatae sunt extra ecđam acciperi

Expanded text:
capitulum: « In primis igitur, propter pertinaciam multorum, qui cum sint sacrilegi, templum Dei in semetipsis corrumpentes, sacras res ex oblatione et voto fidelium sacris locis contraditas invadere non timent, statuimus secundum regulam antiquam patrum nostrorum, ut si quis oblationes fructuum, et rerum omnium quae ministris
Abbreviated transcription (Latin):
enerabili remorũ archiep̃o hincmaro epõrũ minimus scãe laudu¬
nensis eccłae hincmarus. salutis xpicolae munificentiã. Quia ad eo
lit teras mei consensus in ex cõmunicatione a uobis facta requiritis. re¬
mandate litteris. quoq urĩs si ea in eadem addidistis &iã q̃ tantillitati
meae uideri rationi ac auctoritati congruere per heddonẽ paruitatis
meae legatũ accomministrũ mihieccłae quinetiã cui indignus prae¬
sideo praepositum non abre ut utiq reor uobis intimaui. Et equidem
ipse demum de meo consensu ꝓut res deposcit co apto tempore suscepto
qđ omni subsole adiacet rei locoq ꝓspecto nihilominus regulariter
congruo funditus & dispectiue non detrectatiue tractanda ꝑtractats
litteris dante dõ canonicis rescribendo respondere uoto cõpote & uita
comite cum actutũ tum accuratim ꝓcurabo. Alioquin reminiscor
& in hoc negotio illius sapientis cuius crebro agitis mentionẽ dicentis.

Expanded text:
enerabili Rhemorum archiepiscopo HINCMARO, episcoporum minimus Laudunensis Ecclesiae HINCMARUS salutis Christicolae munificentiam. Quia adeo litteras mei consensus in excommunicatione a vobis facta requiritis, remandate litteris mihi quoque vestris, si ea in eadem addidistis etiam, quae tantillitati meae videri rationi ac auctoritati congruere per Heddonem, parvitatis meae legatum, ac comministrum mihi, Ecclesiae quinetiam cui indignus praesideo praepositum, non ab re ut utique reor, vobis intimavi. Et equidem ipse demum de meo consensu, prout res deposcit, coopto tempore suscepto, quod omni sub sole adjacet rei locoque prospecto nihilominus regulariter congruo, funditus et despective non detrectative tractandam pertractans, litteris dante Deo canonicis rescribendo respondere, voto compote et vita comite, cum actutum tum accuratim procurabo. Alioquin reminiscor et in hoc negotio illius sapientis, cujus crebro agitis mentionem dicentis:
Abbreviated transcription (Latin):
illã legem puniat᷑. In aliis aut̃ regionib regninrĩ scđm regiũ capi¬
tulare sicut falsã monetã ꝑcutiens manũ ꝑdãt. Et liber homo qͥ hoc
consenserit sicut in p̃fato continet᷑ capitulo bannũ nrm. id est soł. Lx¬
p̃decessorũ nr̃oꝵ consuetudo fuit componat
t in omni regnonrõ ñ amplius uendat libra auri purissime cocti. pisi
duodecĩ libar argenti de nouis & nouis denariis. Illud uero aurum
qđ coctũ fuerit: sed non tantũ exeo de auratura fieri possit. libra una
de auro uendat᷑ decẽ libris argenti de nouis & meris denariis: Et om¬
ni modis ꝓuideant tã comites quã caeteri om̃s ministrirei publicae.
ne aliqua adiectione ł fraude ꝑ occasionẽ aliquid amplius uendatur
sicut de sus honorib. uolunt gaudere. Et quicunq hanc cõmenda¬
tionẽ nram̃ aliquo ingenio infirmare ł fraudarĩ seu alit̃ immutare

Expanded text:
illam legem puniatur; in aliis autem regionibus regni nostri, secundum capiillam legem puniatur; in aliis autem regionibus regni nostri, secundum capitulare regium, sicut falsam monetam percutiens, manum perdat. Et liber homo qui hoc consenserit, sicut in praefato continetur capitulo, bannum nostrum, id est solpraedecessorum nostrorum consuetudo fuit, componat. 24. Ut in omni regno nostro non amplius vendatur libra auri purissime cocti, nisi duodecim libris argenti de novis et meris denariis. Illud vero aurum quod coctum quidem fuerit, sed non tantum ut ex eo deauratura fieri possit, libra una de auro vendatur decem libris argenti de novis et meris denariis. Et omnimodis provideant tam comites, quam ceteri omnes ministri rei publicae, ne aliqua adjetione vel fraude per occasionem aliquid amplius vendatur, sicut de suis honoribus volunt gaudere. Et quicumque hanc commendationem nostram aliquo ingenio infirmare vel fraudare seu aliter immutare
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse ꝑfide iussores sires & mancipia in illo comitatu non hab&.
ad p̃sentiam nram̃ cũ ipso auro ł argento adducat᷑. ut nosinde cõm̃demꝰ
qualit̃ culpabilis iudicet᷑. Si uero res & mancipia ł mobile ꝑquae
distringi legalit̃ possit inipso comitatu habuerit. scđm legẽ ad nrãm
p̃sentĩa uenire iubeat᷑. Et siquisquã inuentꝰ fuerit suũ aurũ ł argem¬
ł qđ cunq fabriciniũ ex auro ł argento portare ad fabrũ ut purg&
piudeant reipublicae ministri nehac occasione ab eo qđ suũ fuerit
tollant. Qđ sifecerint & ad nos inde reclamatio uenerit. sicut ille
qui tortũ in suo comitatu ł ministerio fecerit. in nrã ł fideliũ nr̃orũ
p̃sentia culpabił iudicabit᷑. Faber uero qui post p̃fatas Rł cõꝓbatus
in illis regionib: inquib: iudicia scđm legẽ romanã t̃minant᷑ iuxta

Expanded text:
et ipse per fidejussores, si res et mancipia in illo comitatu non habet, et ipse per fidejussores, si res et mancipia in illo comitatu non habet, ad praesentiam nostram cum ipso auro vel argento adducatur, ut nos inde commendemus qualiter culpabilis judicetur. Si vero res et mancipia vel mobile, per quae distringi legaliter possit, in ipso comitatu habuerit, secundum legem ad nostram praesentiam venire jubeatur. Et si quisquam inventus fuerit suum aurum vel arge quodcumque fabricinium ex auro vel argento, portare ad fabrum ut purgetur, provideant rei publicae ministri, ne hac occasione ab eo quod suum fuerit tollant. Quod si fecerint, et ad nos inde reclamatio venerit, sicut ille qui tortum in suo comitatu vel ministerio fecerit, in nostra vel fidelium nostrorum praesentia culpabilis judicabitur. Faber vero qui post praefatas Kalendas coin illis regionibus in quibus judicia secundum legem Romanam terminantur, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
quaerimus datum sed fructũ. Idest non inde requirimꝰ in honestũ
lucrũ sed regni ex castigatione ꝓfectũ. Et non solũ in pauperibus
sed & iã indiorib considerare uolumꝰ discretionẽ quã decessores nr̃i
reges in quarto libro capitulorũ posuer̃ cap̃ lu il. decernentes ut de de¬
bito inquiunt qđ adopus nrm̃ fuerit reuuadiatum talis consideratio
fiat. ut is qui ignorant᷑ peccauit ñ totũ scđm legem componere cogat᷑.
sed iuata qđ possibile uisum fuerit. Is uero qui tantũ mala uolun¬
tate peccauit. totã legis cõpositionẽ cogatur ea soluere
Vt nullus deinceps in regnonrõ mixturam aurił argenti aduendendũ
facere uel consentire p̃sumat. & nullus amissa scĩ remigii idest apocimis
Nł octobr aurũ ł argentũ aduendendũ ł emendũ nisi purificatũ ꝓferat
portare aministris reipublicae ipsĩ quod portauerit ab eo tollatur

Expanded text:
requirimus datum, sed fructum, id est non inde requirimus inhonestum requirimus datum, sed fructum, id est non inde requirimus inhonestum lucrum, sed regni ex castigatione profectum. Turpe vel inhonessed etiam in ditioribus, considerare volumus discretionem quam decessores nostri reges in quarto libro Capitulorum posuerunt, capitulo 57 decernentes: Ut de debito, inquiunt, quod ad opus nostrum fuerit rewadiatum, talis consideratio fiat, ut is qui ignoranter peccavit, non totum secundum legem componere cogatur, sed juxta quod possibile visum fuerit. Is vero qui tantum mala voluntate peccavit, totam legis compositionem cogatur exsolvere. 23. Ut nullus deinceps in regno nostro mixturam auri vel argenti ad vendendum facere vel consentire praesumat: et nullus a missa sancti Remigii, id est a proximis Kalendis Octobris, aurum vel argentum ad vendendum vel emendum nisi purificatum proferat.portare, a ministris rei publicae ipsum quod portaverit ab eo tollatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am̃ in issinrĩ adducant quatinꝰ ꝑ nram harmiscara ita castigent᷑
ne ulterius tali colludio eos delect& opprimere pauperer
t a colonis qui iam ꝓreietione bonoꝵ denarioꝵ flagellati ł flagellandis̃
pnlla silra ecegetio erequirat᷑: Et si ab aliquo eoru aliquid acceptũ fuit
amissisur̃is cogat᷑ restitui. Et quibeneficia ł alodes induob. ł tribur
plen qpannuo comitatib habent & ñ habent in uno comitatu unde
plenũ bannĩ ualeant soluere. ł qui in uno tantũ comitatii alodems
ł beneficiũ habent. & non tantum ibi habent unde plenũ bannũ ua¬
leant soluere. missis nr̃ĩs hoc notum faciant. et hoc ab eisdem missisnrĩs
diligent̃ in breuetur & nobis renuntiet᷑. ut nra discretione discernamꝰ
qualit̃ & castigatio ex compositione fiat. & homines ultra mensuram
& indebite non grauentur. Quia sicut scã seriptura dicit. ñ inde

Expanded text:
nostram missi nostri adducant; quatenus per nostram harmiscaram ita castigentur, nostram missi nostri adducant; quatenus per nostram harmiscaram ita castigentur, ne ulterius tali conludio eos delectet opprimere pauperes. 22. Ut a colonis qui jam pro rejectione bonorum denariorum flagellati vel flagellandi sunt, nulla alia exactio requiratur; et si ab aliquo eorum aliquid inde acceptum fuit, a missis nostris cogatur restitui. Et qui beneficia vel alodes in duobus vel tribus aut quatuor comitatibus habent, et non habent in unoquoque comitatu unde plenum bannum valeant solvere, vel qui in uno tantum comitatu alodem l beneficia habent, et non tantum ibi habent unde plenum bannum valeant solvere, missis nostris hoc notum faciant, et hoc ab eisdem missis nostris diligenter inbrevietur, et nobis renuntietur, ut nostra discretione decernamus, qualiter et castigatio ex compositione fiat, et homines ultra mensuram et indebite non graventur: quia, sicut sancta Scriptura dicit, non inde
Abbreviated transcription (Latin):
modio adistorib qui panẽ uendunt fieri faciant. Quos sunuenti fueiunt
aod ulterare ł minorare ut sip dixim̃ scđm suũ modiũ cul pabiles iudicent
hominesce iã qui ꝓuidentiã habere debebunt ne mancas mensu rae fiant
sedm legẽ puniant᷑ sicut infine capituli decimi ex libro .III. capitulo
habet᷑ & postra ab epo publicã poenitentiã deperiurio accipiant
It quia pertres iam annos bannũ ꝓreuectione bonorũ denarios ꝑdonaui
diatũ ꝓsoluat᷑. Et ubi reuuadiatũ ñ est reuuadi&: & soluat᷑ quatin
& exhoc & ex disciplina constitita ita constrtati. de inceps cessent
denarios bonos reicere. Et qm̃ audiutmꝰ occasione accepta ꝓreuua diato
banno quosdã plus a pauperib accepisse quã bannꝰ leua: hoc amisnsirã
diligent̃ requiri uolum̃. Et quicunq plus ab eis acceper qua iusium.
cogant᷑ illis restituere & illos absq ulla excusatione ad praesentiam

Expanded text:
modio a pistoribus qui panem vendunt, fieri faciant: quos si inventi fuerint modio a pistoribus qui panem vendunt, fieri faciant: quos si inventi fuerint adulterare vel minorare, ut supra diximus, secundum suum modum culpabiles judovidentiam super hoc habere debebunt ne mancae mensurae fiant,secundum legem puniantur, sicut in fine capituli decimi ex libro tertio Capitulorum habetur, et postea ab episcopo publicam poenitentiam de perjurio accipiant. 21. Ut quia per tres jam annos bannum pro rejectione bonorum denariorum perdonavidiatum persolvatur, et ubi rewadiatum non est, rewadietur et solvatur: quatenus et ex hoc et ex disciplina constituta ita constricti, deinceps cessent denarios bonos reicere. Et quoniam audivimus, occasione accepta pro rewadiato banno quosdam plus a pauperibus accepisse quam bannus levet, hoc a missis nostris diligenter requiri volumus. Et quicumque plus ab eis acceperint quam jussimus, cogantur illis restituere, et illos absque ulla excusatione ad praesentiam
Abbreviated transcription (Latin):
aut re publicac sẽ cautt custodiant ne ꝓhac occasione ducti cupi ditate
paliiđ malũ ingeniũ aliberis hominib ł colonis seuser ir sta inuusit
tollant ex sunde ad nos lamor uenerit & inde conuicti firint siq
inustitiã istã exsoluent sicut illi qui in suo ministerio tortũ faciunt
ipsamlegem coꝰmmittentes talia iudicent᷑ qr suꝑ illã legẽ ł contra
ipnã ege pet antecossores nrĩ qđ cunq capitulũ statuer̃: nec nos aliqui
constrauim̃. Similit̃ ꝑciuitates & uicos atq ꝑmaercata minisfsi e
pscblacae ꝓuideant. ne illi qui panẽ coctũ aut carnẽ ꝑdeneratas & uinũ
psesta na uendunt adulterare & minuere possint sed quantos iñ surabiles
panes inunaquaq: ciuitate deiustomodio epñ ł abbatis seu comitis minis¬
reodales apistorib sus recipiunt. tantos inensurabiles panes dẽ aequo

Expanded text:
autem rei publicae se caute custodiant, ne pro hac occasione ducti cupiditate autem rei publicae se caute custodiant, ne pro hac occasione ducti cupiditate per aliquod malum ingenium a liberis hominibus, vel colonis, seu servis, sua injuste tollant; quia si inde ad nos clamor venerit, et inde convicti fuerint, sic injustitiam istam exsolvent, sicut illi qui in suo ministerio tortum faciant. judicia, juxta ipsam legem committentes talia judicentur; quia super illam legem vel contra ipsam legem nec antecessores nostri quodcumque capitulum statuerunt, nec nos aliquid constituimus. Similiter per civitates et vicos atque per mercata ministri rei publicae provideant, ne illi qui panem coctum aut carnem per deneratas, aut vinum per sextaria, vendunt, adulterare et minuere possint. Sed quantos mensurabiles panes in unaquaque civitate de justo modio episcopi vel abbatis seu comitis ministeriales a pistoribus suis recipiunt, tantos mensurabiles panes de aequo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit᷑. hoc unde mensurã adulterauit idest uinũ & annona aministris
Siaut̃ colon ł seruus inde reputat᷑ fuerit. aut iudicio dĩ se examinet. aut
siinde conuictꝰ fuerit hoc ut supͣdia imꝰ unde mensurã adulterauit ꝑdat
Insup& uirgis nudo corpore uapul&. Et siliber ł colonꝰ ł seruis de hoc
conuit fuerit. pͥlegalẽ emendationẽ episcopale iudiciũ suscipiat : quia
contra tale interdictum dnĩ fecit dicentis. qui pecuiniã suã ñdedit adusurã
unde regnumdĩ sibiclauisit & infernum sibi aperuit. qđ peccatũ inter
illa criminalia peccata computat᷑ de quib dicit apłs. qđ qui ea fecerit
cuiuuius mnodi nec cr̃bum sumere expiano lica : & unde sacri niceñ canones
cloricos gradus ꝑdere iubent . Et detalicausa unde sacculares ho¬
mines uitã pdunt inde deri ecclesi astici gradũ amittant Alinism

Expanded text:
fuerit, hoc unde mensuram adulteravit, id est vinum et annona, a ministrifuerit, hoc unde mensuram adulteravit, id est vinum et annona, a ministriSi autem colonus vel servus inde reputatus fuerit, aut judicio Dei se inde examinet, aut si inde convictus fuerit, hoc, ut supra diximus, unde mensuram adulteravit, perdat, insuper et virgis nudo corpore vapulet. Et sive liber sive colonus vel servus de hoc convictus fuerit, post legalem emendationem episcopale judicium suscipiat, quia contra tale interdictum Domini fecit, dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram; unde regnum Dei sibi clausit, et infernum sibi aperuit. Quod peccatum inter illa criminalia peccata computatur de quibus dicit Apostolus, quod qui ea fecerit, cum hujusmodi nec cibum sumere christiano licet; et inde sacri Nicaeni canones clericos gradus perdere jubent. Et de tali causa unde seculares homines vitam perdunt, inde clerici ecclesiasticum gradum amittunt. Ministri
Abbreviated transcription (Latin):
cuius quc coritate mutata fuer̃ & ipsumbreuem uñquisq comes ad pocimũ
placi tuntm nob apporta. ut deceruere posĩmꝰ quatenꝰ necessaria & utilio
o qͣ pauetor taceis sunt maneant. q̃ uero supflua int̾elicant᷑ ł locis ilus pesti¬
tuant &mercata die dominico in nullo loco habeant᷑ sicut in primo libro
amansuaruis F absus quicensum debent maior modius nisi sicut consuetuo
fuit eeigat᷑. Et ipsi homines qui ꝑuillas dedenariis ꝓuidentiã iurati
habebunt ipsi. &iã demensura ne adulteret᷑ ꝓuideant. sicut in libro. ul.
capitulorum. cãp .c continet᷑. Et siquis reputat̾ fuerit m̃surã adulte¬
rasse lecũ maiori modio ł sestario annonã ł uinũ accepisse & cũ minori
msura uenundare. siliber homoẽ aut scđm suã legem se inde sacram̃to
ndoneũ reddat: Qut si hoc fecisse ł fieri iussisse autꝰ consensisse cõꝓbatus

Expanded text:
cujus auctoritate mutata fuerunt. Et ipsum brevem unusquisque comes ad proximum cujus auctoritate mutata fuerunt. Et ipsum brevem unusquisque comes ad proximum placitum nostrum nobis adportet, ut decernere possimus, quatenus necessaria et utilia et quae per auctoritatem sunt maneant, quae vero superflua, interdicantur, vel locis suis restituantur. Et mercata die Dominico in nullo loco habeantur, sicut in primo libra mansuariis vel ab his qui censum debent, major modius, nisi sicut consuetudo fuit, exigatur. Et ipsi homines qui per villas de denariis providentiam jurati habebunt, ipsi etiam de mensura, ne adulteretur, provideant, sicut in libro tertio Capitulorum, capitulo 90, continetur. Et si quis reputatus fuerit mensuram adulterasse, et cum majori modio vel sextario annonam vel vinum accepisse, et cum minori mensura venundare, si liber homo est, aut secundum suam legem se inde sacramento idoneum reddat, aut si hoc fecisse vel fieri jussisse aut consensisse comprobatus
Abbreviated transcription (Latin):
reddere noluerit. in prima contradictione soł ar. culpabilis iudicetur
Si nec ad t̃tiã in quisitionẽ consentire noluerit quicquidreus damni fecit
totũ ille quieũ infra immunitatem retin& nec reddere iult soluere coratur
& ipse comes ueniens licentiã habeat ipsũ hominem in fra immunitatẽ quae¬
rendi. ubi cunq eum inuenire potuerit: Si aut̃ in prima inquisitione comit
responsũ fuerit qđ reus infra immunitatẽ quidem fuisse sed fuga lapsuis sĩt.
iur& qđ ipse eum adiustitiã cuuis lib& disfaciendã fugere ñ fecisia & sit ei
in hoc satis factum. Siuero intranti in ipiã immunitatẽ ł incuiliba hominis
potestatẽ łꝓprietatẽ comiti collecta manu quilib& resistere temptauent
moneat falsie de naris custodiri possit. uolumꝰ ut unquisq comes decomitat
suo oma mercita inbreuiari faciat & sciat nobis dicere quae mercata tem

Expanded text:
reddere noluerit, in prima contradictione solidis quindecim culpabilis judicetur.reddere noluerit, in prima contradictione solidis quindecim culpabilis judicetur.Si nec ad tertiam inquisitionem consentire voluerit, quidquid reus damni fecit, totum ille qui eum infra immunitatem retinet, nec reddere vult, solvere cogatur, et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem in prima inquisitione comiti responsum fuerit, quod reus infra immunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, juret quod ipse eum ad justitiam cujuslibet disfaciendam fugere non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si vero intranti in ipsam immunitatem, vel in cujuslibet hominis potestatem vel proprietatem, comiti collecta manu quilibet resistere tentaverit, monetae falsae denariis custodiri possit, volumus, ut unusquisque comes de comitatu suo omnia mercata inbreviari faciat, et sciat nobis dicere, quae mercata temp
Abbreviated transcription (Latin):
monetã percutiens aut denariũ falsum de noua moneta adnegotiandũ pferets
ut constringi & puniri ñ possit sicut ẽ constitutũ infiscũ nrm ł inquãcunq
in munitatẽ. aut alicuius potentis potestatem ł ꝓprietatẽ confugerit suin
nrm̃ confugerit fiscũ requirat᷑ aministronr̃o. Et si ille eũ defendent uel
occultauerit nuntiet᷑ nob̵ quatenꝰ ita in eo scđm capitulare regiũ uindica&.
ne ullus unquã falsitatem. nrã auctoritate ł potestate consentire aut defen¬
dere audeat. Si aut̃ in immunitatẽ ł potestatem aut ꝓprietatem alicuius
potentis confugerit. scđm qđ intertio libro capitularis xͦi cãp continetur
de his qui furtum ł homicidiũ ł qđ lib&e crim̃ foris cõmittens infra immunitat
tatem ł ꝓprietatem confugerit ut reddat eireum. si ille contradiacerit &. eum

Expanded text:
monetam percutiens, aut denarium falsum de nova moneta ad negotiandum proferens, monetam percutiens, aut denarium falsum de nova moneta ad negotiandum proferens, ut constringi et puniri non possit, sicut est constitutum, in fiscum nostrum vel in quamcumque immunitatem, aut alicujus potentis potestatem vel proprietatem, confugerit, si in nostrum confugerit fiscum, requiratur a ministro nostro. Et si ille eum defenderit aut occultaverit, nuntietur nobis, quatenus ita in eo secundum capitulare regium vindicetur, ne ullus alius unquam falsitatem nostra auctoritate vel potestate consentire aut defendere audeat. Si autem in immunitatem vel potestatem aut proprietatem alicujus potentis confugerit, secundum quod in tertio libro Capitularis, 26 capitulo, continetur, de eo qui furtum aut homicidium vel quodlibet crimen foris committens infra immunitatem tatem vel proprietatem confugerit, ut reddat ei reum. Si ille contradixerit et eum
Abbreviated transcription (Latin):
It si aliquis homo a pa imis let iuił dehac noua nra moneta murtũ lienarus
quã debeat pensante denarium inuenerit constringateũ quaipsic̃ denarma
ad agotiandum ptulit & ipie dicat a quo eũ accepit. Et sie demanu admanũ
ueniat usq dum ad falsitatis auetorem ꝑueniat᷑. Et inuent̾ mixti ł minꝰ
quã debeat pchsantis denarii monetator. in illa t̾ra inqua iudicia scđmlegẽ
romanã t̃minant᷑ scđin ipsã legẽ iudicet᷑. Et in illa tra inqua iudicia scam
legẽ romanã p̃iudicant᷑ monctarius sicut sup̃dixcimꝰ falsi denarii manum
ria ꝓuideant ne alico loco oculta ł fraudulenta moneta fieripossit
Et siinuent̾ ac cõpbat̾ quilib& fuerit fraudulentã monetã ꝑcutiens sicut
constitũ ẽ defalso monetario ex p̃fato capitulari p̃decessorũ nrõrũ man̾¬
ł colonꝰ nudus cũ uirgis uapul&.
Et si falsus monetarius aut de illis locis inquib monetã fieriiussim aut oculte

Expanded text:
uis homo a proximis Kalendis Julii de hac nova nostra moneta mixtum vel minus quam debeat pensantem denarium invenerit, constringat eum qui ipsum denarium ad negotiandum protulit, et ipse dicat, a quo eum accepit; et sic de manu ad manum veniat, usque dum ad falsitatis auctorem perveniatur. Et inventus mixti vel minus quam debeat pensantis denarii monetator, in illa terra in qua judicia secundum legem Romanam terminantur, secundum ipsam legem judicetur; et in illa terra in qua judicia secundum legem Romanam non judicantur, monetarius, sicut supra diximus, falsi denarii manum ria provideant, ne in aliquo loco occulta vel fraudulenta moneta fieri possit. Et si inventus ac comprobatus quilibet fuerit fraudulentam monetam percutiens, sicut constitutum est de falso monetario, ex praefato capitulari praedecessorum nostrorum, manvel colonus, nudus cum virgis vapulet. 18. Et si falsus monetarius, aut de illis locis in quibus monetam fieri jussimus, aut occulte
Abbreviated transcription (Latin):
Non aliquo dominationis fastu. sed humillima et concordi
ad ministratione sicut dñsait. Nueni ministrari sed mi¬
nistrare. Et alibi Quimaior ẽ urm̃ erit minister uest
Vbi ñ aliquis dominationis fastꝰ intelligi poterat quise soli
idit̃se aut uicissim iudicarent. aut uicissim spernerent.
e&̃q ordo confusiis. Et quod in eodem continet᷑ capitulo
intueamur sed hoc obseruent qđ ab apłis ac patrib ex p̃rae¬
decessorib nrĩs ẽ statutũ & a nobis confirmatũ. id est siquis
me ropolitañ ep̃s nisi qđ ad suã solũ modo ꝓpriã ꝑtinet parro

Expanded text:
« Non aliquo dominationis fastu, sed humillima et concordi « Non aliquo dominationis fastu, sed humillima et concordi administratione, sicut Dominus ait: Non veni ministrari, sed ministrare ; et alibi: Qui major est vestrum, erit minister vester . » Ubi non aliquis dominationis fastus intelligi poterat, qui se soli inter se aut vicissim judicarent, aut vicissim spernerent, essetque ordo confusus. Et quod in eodem continetur capitulo intueamur: « Sed hoc observent quod ab apostolis ac Patribus ex praedecessoribus nostris est statutum, et a nobis confirmatum, id est, Si quis metropolitanus episcopus, nisi quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
nicare ł iudicare. aliquidue agere absq eius consilio ł iudicio
Ñuidet᷑ hic primafib decõprimatib ł m&ropolitanis de cõmaero¬
politanis id inculcasse cũ expunã diocesiani ecłam ł parro¬
echianũ ł aliquid eius parroechiae. sed ibi absq ambigultate
intelligendũ ẽ qđ ñ licet agere primati multo minꝰ &ia metro¬
politano ut diocesiani eccłam ł parroechianũ ł aliquid eius
parroechiae p̃sumat excommunicare ł iudicare: Nec minꝰ ibi
patet quia ñ lic& maeropolitano inparro echia suumaropoli¬
tani hoc usurpare qđ neq indiocesiani sibi concedit᷑ at tẽptare
Sed ostendit᷑ in eodem capitulo quid illiliceat ac expediat.
ubi annectit᷑sic Sed quicquid deꝓuincialiũ epõꝵ causos eoꝵq
eccłarum et clericoꝵ atq saeculariũ necessitatib agere aut
disponere necesse fuerit. hoc cũ omni consensu cõpiuncialium
agat᷑ pontificum. Nec tacuit &iã actionis modum dicens

Expanded text:
icare, aliquidve agere, absque ejus consilio vel judicio, non videtur hic primatibus de comprimatibus, vel metropolitanis de commetropolitanis id inculcasse, cum expunxit dioecesiani ecclesiam vel parochianum, vel aliquid ejus parochiae: sed ibi absque ambiguitate intelligendum est, quod non licet agere primati, multominus etiam metropolitano, ut dioecesiani ecclesiam vel parochianum, vel aliquid ejus parochiae praesumat excommunicare vel judicare. Nec minus ibi patet, quia non licet metropolitano in parochia sui metropolitani hoc usurpare, quod neque in dioecesiani sibi conceditur attentare. Sed ostenditur in eodem capitulo quid illi liceat ac expediat, ubi annectitur sic, sed quidquid de provincialium episcoporum esiarum et clericorum atque saecularium necessitatibus agere aut disponere necesse fuerit, hoc cum omni consensu comprovincialium agatur pon
Abbreviated transcription (Latin):
inflatꝰ fuerit & sine omnium cõpuuncialium p̃sentia ł consilio ẽpõꝵ
aut eorum aut alias causas nisi eastantum quae ad ꝓpriam suam¬
ptinet parroechiam agere aut eos grauare uoluerit. ab omnib. districi
corrigatur. ne talia deinceps prae̾sumere audeat. Si uero incorrigibilis
eisq inoboediens apparuerit. adhanc apłicã sedem cui omã ep̃oꝵ iudicia
terminare p̃cepta sunt eius contumacia referat᷑. ut uindicta de eofiat
causam deferre fuerit: tunc adeius primatem causa deferat᷑. et penes
ipsũ huius scaẽ sedis auctoritate iudicetuir : Similit̾ si aliquis epõꝵ
ꝓprium metropolitanũ suspectũ habuerit. apud primatẽ dioceseos
Aut apud hanc apłicam sedem audiat᷑. Qui maior est urm̃ scđm

Expanded text:
inflatus fuerit, et sine omnium provincialium praesentia vel consilio episcoporum inflatus fuerit, et sine omnium provincialium praesentia vel consilio episcoporum aut eorum, aut alias causas nisi eas tantum, quae ad parochiam pertinent agere, aut eos gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, ne talia deinceps praesumere audeat, Si vero incorrigibilis eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnia episcoporum judicia referri praecepta sunt, ejus contumacia referatur, ut vindicta de eo fiat, causam deferre fuerit, tunc ad ejus primatem causa deferatur, et penes ipsum hujus sanctae sedis auctoritate judicetur. Similiter, si aliquis episcoporum proprium metropolitanum suspectum habuerit, apud primatem dioeceseos, aut apud hanc apostolicam sedem audiatur
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullus metropolitanꝰ absq ceteroꝵ omniũ cõpiuncialiũ e põrum
instantia aliquoꝵ audiat causas qr irritae erunt. et ipse causam ꝓ
facto dabit: Ecce qr iste archiepis &iã audire causas queritantiũm
sine praesentia cõꝓuincialium ꝓhibuit. et qr incapitulo ur̃o qđ p̃posui
habetursic. sed hisꝰ scilic& uerbis calisti & aliis regularum constitutionib
inuenies hoc obseruare debere unũ quenq metropolitanũ in ꝓuinci
alterius in eropolitani. accedat p̃decessor istoꝵ romanae sedis aeque
antistes anicius & si haec ñ sufficiunt ominẽ amphibologiã huius in¬
telligentiae omnimodis ꝓcul remoueat: Inquit enimꝰsic. Ipse aut̃
archieps̃ nihil de coep̃oꝵ causis aut aliis communib iuata statuta apłoꝵ
absq cunctoꝵ illoꝵ agat consilio: nec illi nisiquantum ad pprias parro¬
echias ꝑtinet sine suo qm̃ taligaudae ex concordia altissim et ꝗloriat᷑
ñ primates sed metropolitani nominent᷑. Siaut̃ aliquis metropolitanor

Expanded text:
omnium comprovincialium episcoporum instantia, aliquorum audiat causas, quia irritae erunt, et ipse causam pro facto dabit. » Ecce quia iste archiepiscopos etiam audire causas queritantium sine praesentia comprovincialium prohibuit. Et quia in capitulo vestro quod praeposui, habetur sic, « Sed his scilicet verbis Callisti, et aliis regularum constitutionibus, invenies hoc observare debere unumquemque metropolitanum in provincia alterius metropolitani, » accedat praedecessor istorum, Romanae sedis aeque antistes Anicius, et si haec non sufficiunt, omnem amphibologiam hujus intelligentiae omnimodis procul removeat. Inquitde eorum causis, aut de aliis communibus juxta statuta apostolorum absque cunctorum illorum agat consilio; nec illi, nisi quantum ad proprias parochias pertinet sine suo, quoniam tali gaudet concordia Altissimus et gloriatur non primates, sed metropolitani nominentur. Si autem aliquis metropolitanorum
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim ed uiuente alteri nupserit. ad ultera iudicabit᷑. Similit̃ & ille
si alteram sponte duxerit adult̃ aestimabit᷑ & cõmunione priuabitur:
auctoritate archiepiscopali presbiteros acdiacones ordinarets ac de eis
eoꝵq causis sine uoluntate ipsorum solus pt̃ sr nodũ iudicia termina¬
retis. ac aliarũ rerum dispositiones uobis euindicareis qđ nulla in ue¬
qđ in hoc capitulo habetur . qm̃ sicut alterius uocor nec adulterari ab a¬
liquo ł iudicari aut disponi nisi aꝓprio uiro eo uiuente ꝑmittitur¬

Expanded text:
bitur. Similiter et ille si alteram sponte duxerit, adulter aestimabitur, et communione privabitur. » trorum auctoritate archiepiscopali presbyteros ac diacones ordinare eos, ac de eis eorumque causis, sine voluntate ipsorum, solus praeter synodum judicia terminaretis, ac aliarum rerum dispositiones vobis vindicaretis: quod nulla invertinere poterit quod in hoc capitulo habetur, quoniam sicut alterius uxor nec adulterari ab aliquo, vel judicari, aut disponi, nisi a proprio viro eo vi
Abbreviated transcription (Latin):
Et illud multo maioris est potestatis sicut ascĩs patrib institutumest
necesse fuerit si nihil contradictionis emerserit unde appellet᷑ tractetis
ac ꝑfecte diffiniatis. et dehis tantũ q̃ratio et necessitas exposcit consensũ
cõpiuncialiũ coarchiepõꝵ requiratis Scripsit &iã p̃fat̾ papa calistus
in alio capitulo dehac eademre ad locũsic: Nullus primas nullus

Expanded text:
et illud multo majoris est potestatis, sicut a sanctis Patribus institutum est, et illud multo majoris est potestatis, sicut a sanctis Patribus institutum est, e aut disponere necesse fuerit, si nihil contradictionis emerserit, unde appelletur, tractetis ac perfecte diffiniatis, et de his tantum quae ratio et necessitas exposcit consensum comprovincialium coarchiepiscoporum requiratis. Scripsit etiam praefatus papa Callistus in alio capitulo de hac eadem re ad locum sic : « Nullus primas, nullus