comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
undus michi cõmunis ẽ pupule
coh̾edi inco fundo reliquie sũt
condite quib religio abu tͥusq
partib debebatur. Nam parẽtes
dum nolunt ego ñ consentio
s portõem nicam possidere ma¬
lo cum unu̾sitatem em̃e ñ possĩ
⁊ uelim ꝓ meo arbitrio ex sequĩ
religionis quero an recte arbitͥ¬
um cõmum diuiflundo adhunc
fundum ꝑtientlum petam an⁊̃
his arbiter qui fauuliertiscunde
datur hiscem ꝑtib fungi possit
ut hanc possõem exceptis cet̾is cor¬
ꝑib hereditariis ꝓuire ouiq nob̾
patiatur. herenniuis modestinus
respondit nichil ꝓponi cur fami¬
liertiscunde iudicio adictus arbi
t̃ offm̃ suũ ⁊̃ in eius fundiꝰde quo
agitur diuisionem int̃ponere
ñpossit. s Religiosa loca inuidi¬
cium ñ decluci eoꝵ q ius insinguł
heredib insolidum competere.

Expanded text:
undus mihi communis est pupillae coheredi: in eo fundo reliquiae sunt conditae, quibus religio ab utriusque patribus debebatur, nam parentes dum uolunt: ego non consentio, sed portionem meam possidere malo, cum uniuersitatem emere non possim et uelim pro meo arbitrio exsequi ius religionis. quaero, an recte arbitrum communi diuidundo ad hunc fundum partiendum petam an etiam is arbiter, qui familiae erciscundae datur, isdem partibus fungi possit, ut hanc possessionem exemptis ceteris corporibus hereditariis pro iure cuique nobis partiatur. Herennius Modestinus respondit nihil proponi, cur familiae erciscundae iudicio ater officium suum etiam in eius fundi de quo agitur divisionem interponere non possit: sed religiosa loca in iudicium non deduci eorumque ius singulis heredibus in solidum competere.
Abbreviated transcription (Latin):
mana accõe petite litis estim ati¬
o obłtata sit. ut ⁊s qui obtule¬
rit adũsus dominum ueudican¬
tem exceptõe tuendus sit contra
q̃q si is heres cui pignus adiu¬
cdicandum sit. nelit totum red¬
dere licet debitor nolit audien¬
ous ẽ ñ idem dicipot̃. Si alterã
ꝑtẽm creditor em̃it ad iudicatio
enun necͣta ẽ. emptio uolunta¬
ria nisi obiciatur treclitori ꝙ
aiimose licitus sit. s huius rei
ratio hẽbitur qr s creditor egit
peo hẽndum ẽ. ac si debitor ꝑ pro¬
curatorem egisset ⁊ eius ꝙ ꝑꝑ ne¬

Expanded text:
ana actione petita litis aestimatio oblata sit, ut et is qui optulerit aduersus dominum uindicantem exceptione tuendus sit. contra quoque si is heres, cui pignus adiudicatum est, uelit totum reddere, licet debitor nolit, audiendus est. non idem dici potest, si alteram partem creditor emerit: adiudicatio enim necessaria est, emptio uoluntaria: nisi si obiciatur creditori, quod animose licitus sit. sed huius rei ratio habebitur quia quod creditor egit, pro eo habendum est ac si debitor per procuratorem egisset et eius,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis pigũi ccpiss ⁊ fame eas nͦ¬
hũiss dum ñ patit᷑ te eis cibaria
at fere inͣftm̃ accio dauda ẽ It̃ si
oum putat se ex lege capere pignꝰ
ñ ex lege ceꝑit ⁊ res tritas corrup¬
tasq reddat dicit᷑ legem aquiliã
locum hr̃ ꝙ dicendum ẽ ⁊ siex le¬
ge pignus cep̃. siquid tñ magr̃at᷑
aduersꝰ resistentem uiolentius fe¬
c̾it ũ teneb̾r aquilia. Nam ⁊t̃ pig¬
ñi seruum cepiss ⁊ ille se suspẽde¬

Expanded text:
aliquis pignori cepisset et fame eas nealiquis pignori cepisset et fame eas necauisset, dum non patitur te eis cibaria adferre, in factum actio danda est. item si dum putat se ex lege capere pignus, non ex lege ceperit et res tritas corruptasque reddat, dicitur legem Aquiliam locum habere: quod dicendum est et si ex lege pignus cepit. si quid tamen magistratus aduersus resistentem uiolentius fecerit, non tenebitur Aquilia: nam et cum pignori seruum cepisset et ille se suspende
Abbreviated transcription (Latin):
pulsa c̃ẽt infues anchoraꝵ al¬
fuis ⁊ naute fiłues p̾cidissent si
nullo alio mͦ nisi p̾tisis funib
explicarese potĩnt mulã accõem
dandam.: Id̾e q labeo ⁊ ꝓculus
a ñ piscium qui ideo capti ñ sũt
r ꝯfi̾ estimatõem c̃ inc̾tum fu̾it an
caꝑentrir idem ꝙ ⁊ inuenatorib
⁊ in aucupib probandum. ¶. Si
nauis alt̾am cc se ueniente̾ ob¬
riuss aut ingub̾natorẽ aũ ĩ cłuc¬
torẽ accõem compet̾e dampni in¬
uirie alphenus ait. S sitanta iͦ¬
ius nauis fc̃a sit q̃ temperari ñ
potuit nullã ĩ oñm dandam ac¬
cionem. s in aũ culpa naturaꝵ
id fc̃m sit puto aquilie suffic̾e.¬
¶Si fruem quoquis religata uains
erat p̃cictit de naue q̃ ꝑit ĩ ft̃m
agenclum.: Hac accẽe ex hoc le¬
gis capite de omnib animalib le¬
gisis que pecudes ñ sunt agendũ
puta ut decane sedet de apro ⁊
loone cetisq feris ⁊ auib sdẽ erit
les si dampnũ iuiria defłint pos¬
se aquilia teũi. Nam ⁊c̃ pecudes

Expanded text:
pulsa esset in funes anchorarum alterius et nautae funes praecidissent, si nullo alio modo nisi praecisis funibus explicare se potuit, nullam actionem dandam. idemque Labeo et Proculus non piscium, qui ideo capti non sunt, fieri aestimationem, cum incertum fuerit, an caperentur. idemque et in uenatoribus et in aucupibus probandum.Si nauis alteram contra se uenientem obruisset, aut in gubernatorem aut in ducatorem actionem competere damni iniuriae Alfenus ait: sed si tanta uis naui facta sit, quae temperari non potuit, nullam in dominum dandam actionem: sin autem culpa ‹n›autarum id factum sit, puto Aquiliae sufficere.Si funem quis, quo religata nauis erat, praeciderit, de naue quae periit in factum agendum.Hac actione ex hoc legis capite de omnibus animalibus laesis, quae pecudes non sunt, agendum est, ut puta de cane: sed et de apro et leone ceterisque feris et auibus idem erit les, si damnum iniuria dederint, posse Aquilia teneri. nam et cum pecudes
Abbreviated transcription (Latin):
lianus a marcello notatus ẽ scri¬
bens si fidenissor uim intulit ut ac¬
cepto lib̾atur ui reũ ñ restituendã¬
cẽ accõnem s fidenissorem nisi ad¬
u̾sus reum quoq accõem restitu¬
at. deb̾e inquadruplum condemp¬
nari. s ẽ uerius quod marcellus
notat. etiam aduersus reum com¬
petere hanc accõem cum in remsit
scripta. Gaius ł. iii.¬

Expanded text:
lianus a Marcello notatus est scribens, si fideiussor uim intulit, ut accepto liberetur, in reum non esse restituendam actionem, sed fideiussorem, nisi adsus reum quoque actionem restituat, debere in quadruplum condemnari. sed est verius, quod Marcellus notat: etiam adversus reum competere hanc actionem, cum in rem sit scripta. Gaius li
Abbreviated transcription (Latin):
Ed ⁊ part ancillarum ⁊ fet᷑ pecoꝵ
⁊ fructus restitui et omirẽ causã
oportet. nec solum eos qui percep¬
ti sunt n̾um si plus ego percipere
potui ⁊ ꝑnictum ĩpeditus sum
hoc quoq pr̃abit.¶Queripo¬
t̃it anetiam ei quiuimfec̃it pas¬
souni restitui p̃toe uelit ꝑ hoc
torem opem ferre. Nam cum lice¬
at in quit uim ui repelłe ꝙ fẽc
passus est . q̃r ⁊ si metu te coeg̾it
sibi ꝓuntt̾e mox ego eũ coegero
metu te accepto lid̾are. nichil
ẽẽ quod ei resfituatur.¶Iuł.
ait. eum qui ium adhibuit de
bitori suo ut ei solueret hoc e
uis negari ñ possit in legem iu¬
liam eum de iu incidisse ⁊ ius
ihꝰ u̾ba optimũ ẽ ut si quas pu
aris cum martianus diceret mm¬

Expanded text:
ed et partus ancillarum et f‹e›tus pecorum et fructus restitui et omnem causam oportet: nec solum eos qui percepti sunt, uerum si plus ego percipere potui et per metum impeditus sum, hoc quoque praestabit.Quaeri poterit, an etiam ei qui uim fecerat passo vim restitui praetor velit per hoc torem opem ferre: nam cum liceat, inquit, vim vi repellere, quod fecit passus est. quare si metu te coegerit sibi promittere, mox ego eum coegero metu te accepto liberare, nihil esse quod ei restituatur. Iulianus ait eum, qui vim adhibitori suo ut ei solueret, hoc euis negari non possit in Iuliam eum de ui incidisse et ius in hec verba: Optimum est ut si quas putctionibus. Cum Martianus diceret
Abbreviated transcription (Latin):
tum adhibentis fidenissores accep¬
tilatione lib̾ati sunt etiam ad u̾¬
sus fideuissores agi posse ut se re¬
ponant inobligõe. ¶ simetu
ate coactus acceptam tibi stipu¬
lationem fec̾im arbitͣtu uidicis
ap̃ quẽ ex hoc edicto agitur ñ so¬
lum illud continet᷑ ut intu a
ꝑsona redhmtegͣtur obligatio
s ut fide uissores quoq ł cosdẽ ł
alios ñminus ydoneos adhibeas
pͥt̾ea ut ⁊pigña que ded̾as ĩ cand̃
cam restituas. Pauł. ł .iiii.

Expanded text:
tum adhibentis fideiussores acceptilatione liberati sunt, etiam aduersus fideiussores agi posse, ut se reponant in obligationem. si metu a te coactus acceptam tibi stipulationem fecerim, arbitratu iudicis, apud quem ex hoc edicto agitur, non solum illud continetur, ut in tua persona redintegretur obligatio, sed ut fideiussores quoque vel eosdem vel alios non minus idoneos adhibeas: praeterea ut et pignora quae dederas in eandem causam restituas. Paulus libro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta ⁊̃ suic inͣperfecta pessit ⁊ aq̃s¬
sio ⁊ exceptio decur. ¶uolenti a
datur ⁊ mrem accio ⁊ in personã
metus cã tradita ẽ ñ solum reo¬
oere uerum ⁊̃ de dolo repmitt̾e de¬
b̾eslicet tñ inrẽ accõem daudã e¬
existunemͣ quia res incns bonis
et qui uini passus ẽ uerum ñ
siue rõne dicitur si inqͣdruplum
lic̃ dictũm ẽ repmutat᷑ ne forte
oet̾iorres sit fc̃a ⁊ si acceptilatione
lib̾atio int̾ueñit restituendaerit
inpͥstinum statum obligatõ usq
restituta obligatione iudiqium ac¬
cipiatur qͣdruplo eum ꝯdempnã¬
diuss si per uim stipulanti pro¬
misero stipłatio accepto ferenda e¬
rit.s si ususfructus uł s̾uituces
amisse sunt restituende erunt.
Cum autem hec accio inrem scrip

Expanded text:
 siue imperfecta res sit, et actio et exceptio detur.Uolenti autem datur et in rem actio et in personam metus causa tradita est, non solum reddere, uerum et de dolo repromittere debere.Licet tamen in rem actionem dandam existimemus, quia res in bonis est eius, qui uim passus est, uerum non sine ratione dicetur, si in quadruplum sicut dictum est repromittatur, ne forte deterior res sit facta. et si acceptilatione liberatio intervenit, restituenda erit in pristinum statum obligatio, usqulvatur vel restituta obligatione iudicium accipiatur, quadruplo eum condemnandum. sed et si per vim stipulanti promisero, stipulatio accepto facienda erit. sed et si usus fructus vel servitutes amissae sunt, restituendae erunt. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
quis ñ restimu at. in qͣdruplum
ĩeũ iudiciũ pollicetur. Quadru¬
plabitur autem omne qͣ c̃q re¬
stitiui oꝑtec Satis clenient̃ cum
reo p̾tor egit. ut uaret ei restitu¬
enddi facultatem ułt penã eui¬
tare p̾ annũ u̾o insimplum acti
tur ut si alia accõ ñ sit tunc ħ
detur. Et sane ꝙ cũ ꝑ metũ facta
inurria ãno qͥdẽ utili exoleu̾it y
accõ ħ dari debeat. alia ã accio
cosic ẽt̃ pot̾ si is cui uis admissa ẽ
erit metus cã accio qͣmuis si an¬
uus langrretur eciã hr̃s inqua¬
oruplum experiri possit. Ideo ã
alius mnetum fec̾it sufficit enim
hoc docere metum sibi illatũ
ẽẽ uł ium ⁊ ex hat re enm qui
ꝯuenitur ⁊ si tͥ mine caret lucrĩ
trĩ sensisse. Namcum metus ht̃¬

Expanded text:
n restituat, in quadruplum in eum iudicium pollicetur: Quadruplabitur autem omne, quodcunque restitui oportuit. Satis clementer cum reo pretor egit, ut daret ei restituendi facultatem, si vult penam evitare. Post annum vero in simplum actiotur, ut si alia actio non sit, tunc hec detur. Et sane cum per metum facta iniuria, anno et quidem utili exoleverit, actio hec dari debeat. Alia autem actio sic esse potest: si is cui vis admissa esterit metus causa actio, quamvis, si annus largiretur, etiam heres in quadruplum experiri possit. ideo autalius metum fecit: sufficit enim hoc docere metum sibi illatum vel vim, et ex hac re eum qui convenitur, etsi crimine caret, lucrum tamen sensisse. nam cum metus h
Abbreviated transcription (Latin):
quis id ꝙ deb̾i sibi putat ñ per ꝑ¬
ludicem reposcit. quisquis gͥ
ꝓbatus mic hi fu̾it rem ullam
Debitoris ł peciriã debitam ñ
ab ip̃o s̃ spõte datam sine ullo ui¬
dice temere possidere ł accepisse
isq sibi ius uieam rem dirisse ius
crediti ñ hẽbit. lp̃. ł .xi.¬

Expanded text:
quis id, quod deberi sibi putat, non per iudicem reposcit. Quisquis igitur probatus mihi fuerit, rem ullam debitoris vel pecuniam debitam, non ab ipso sibi sponte datam, sine ullo iudice temere possidere vel accepisse, isque sibi ius in eam rem dixisse: ius crediti non habebit. Ulpi
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ame ołm qtͦ emiss adhibitis
iniquis pond̾ib accepiss ut ĩ modo
ne falleret. ł emptor cͥtũscͥptus sit
a uenditore põdib minorib põp̃
ait psedici uenditorẽ sibi darc oꝑ¬

Expanded text:
quis a me oleum quod emisset adhibitis iniquis ponderibus accepisset, ut in modo me falleret, uel emptor circumscriptus sit a uenditore ponderibus minoribus, Pomponius ait posse dici uenditorem sibi dare op
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾e. sccłm que diceudñ ẽ. si nũmos
quos s̾ius iste mͥ subripu̾at tu igi¬
norans furtiuosẽe qͣi peculiares ad¬
em̾is ⁊ osumpsis ꝯdictio eo nomine
michi adu̾sus te ꝯpetet qͣi tes mea:
ad te sine cã ꝑuen̾it.  Si sciens
alicnã iẽ mͥ ignoranti uendicł̾is eciã
priucꝙͣ emĩcatur utilit̾ me ex empto
actuꝵ putaui in id qͣnti mea int̾ sit
meã cẽfactam. Qͣnius enĩ alioͥquĩ
ũm sit uenditorẽ actenꝰ ten̾i ut rẽ

Expanded text:
dicere. secundum quae dicendum: si nummos, quos seruus iste mihi subripuerat, tu ignorans furtiuos esse quasi peculiares ademeris et consumpseris, condictio eo nomine mihi aduersus te competet, quasi res mea ad te sine causa peruenerit. Si sciens alienam rem ignoranti mihi uendideris, etiam priusquam euincatur utiliter me ex empto acturum putauit in id, quanti mea intersit meam esse factam: quamuis enim alioquin uerum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Iecdsiomiuns eares emptori c̃alior
nib agriuenditi Perrore ł dolopl
demonstrau̾it. id tm̃ demõstratũ
accipi oꝑtet ꝙ dominus sensit. ⁊ idẽ
alphenus scripsit de uacua posses
ꝙͣ. si aut p̃tium nob̾ solutum sit: aũ
satis eo nomiͥne fc̃m.ł eciã fidem
hũcrimiꝰ emptori sine ulla satis¬
factione.d.

Expanded text:
i communis ea res emptori cum alio nibus agri uenditi uel errore uel dolo plus demon‹s›trauerit, id tamen demonstratum accipi oportet, quod dominus senserit: et idem Alfenus scripsit de uacua possessquam si aut pretium nobis solutum sit aut satis eo nomine factum uel etiam fidem habuerimus emptori sine ulla satisfactione.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ñ detur ab eo cui id fieret.¬
id aliter atq si arcam darẽ ubi ĩ¬
sulam edificares qm̃ tunc ame
cere potius ceb̾e uentlitori qui id
dix̃it. qͣm emptori. quia potuit re
integra aꝑtius dicere. lp̃. p¬
religiosi ẽ eius neñ nich tenebit᷑
ca loca ꝑtin̾e. Cet̾m si omne re¬
ligiosum ł sacrum ł priblicum
uenierit nuuã ẽẽ emptõem.¬

Expanded text:
ipsum non detur ab eo cui id fieret: aliter atque si aream darem, ubi insul‹am› aedificares, quoniam tunc a mecere potius debere venditori qui id dixerit quam emptori, quia potuit re integra apertius dicere. Vlpireligiosi est, eius uenit nihil' ca loca pertinere. ceterum si omne religiosum uel sacrum uel publicum uenierit, nullam esse emptionem
Abbreviated transcription (Latin):
sierit.: Societas soluit᷑ ex ꝑ¬
somis ex reb ex uoluntate. ex accõe.
idõꝙ siue hõies sine ressine uolũ¬
tas siue actio int̾ierit distrahi ru¬
detur societas Int̾eunt aũt ho¬
mines quid̃ marima aut medi¬
a capitis diiutõe. aut᷑ morte.
res uero c̃ ant nulle relinqͣntur:
aut Scditõẽ mutau̾ut. neq enĩ
eius rei q̃ iam nulla sit quisꝙͣ
socĩ. neq enis que ꝯsecrata pu¬
blicata uesit ugluntate distͣ¬
hitur societas reminti atõe
⁊ unisquisq eoꝵ sibi negocietur:
sine dubio ius focietatis dissol¬

Expanded text:
sierit. Societas soluitur ex personis, ex rebus, ex uoluntate, ex actione. ideoque siue homines siue res siue uoluntas siue actio interierit, distrahi uidetur societas. intereunt autem homines quidem maxima aut media capitis deminutione aut morte: res euro, cum aut nullae relinquantur aut condicionem mutauerint, neque enim eius rei quae iam nulla sit quisquam socius est neque eius quae consecrata publicataue sit. uoluntate distrahitur societas renuntiatione.et unusquisque eorum sibi negotietur, sine dubio ius societatis dissol
Abbreviated transcription (Latin):
Si seruo omup legatũ sñ ex lib̾¬
tate unus ex cdnͣs reliquit. hocad
cio ꝯmunicari deboat c̃ herede socii qͣr
respõdentẽ ñ ꝯmunicari. ⁊ pꝰse hanc
sũam defendi iuł ait ñ enĩ ꝓpt̃¬

Expanded text:
Si seruo communi legatum sine libertate unus ex dominis reliquit, hoc ad udicio communicari debeat cum herede socii, quarespondentem non communicari, et posse hanc sententiam defendi Iulianus ait: non enim p
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid fecit per ħ edictum re¬
stituit᷑. s ium accipimus atͦtẽ ÷
eam q̃ adu̾sus bonos inores fiat.
⁊ ñ eam qͣm magistrat᷑ recte intu¬
lit .s. iuire licito ⁊ iure honoris
quẽ sustĩnet. Cet̾m si ꝑ inuiriã
quid fec̃it ppłi romani magr̃a
ã alitui extorsit. Pauł. ł .xi.¬

Expanded text:
um restituitur. Sed uim accipimus atrocem et eam, quae aduersus bonos mores fiat, non eam quam magistratus recte intulit, scilicet iure licito et iure honoris quem sustinet. ceterum si per iniuriam quid fecit populi Romani magistram alicui extorserit. 4 Paulus li
Abbreviated transcription (Latin):
ebitor pactꝰ ẽ¬
ut quecumq iup̾dia pigñi data
inducta inuecta importata ibis
nata parta ue eẽnt pigñi eẽnt e¬
oꝵ p̾dioꝵ pars sine colonis fuit᷑ e¬
a que actori suo colenda debitor iͣ
tradidit assignaus ⁊ eis uis cultu¬
re uecͣtiis q̃ritur an ⁊ stichꝰ uilicus ⁊n¬
⁊ cet̾iẜ ui ad cult᷑am missi ⁊ stichi
taxat qui hoc aĩo adño inducti
ẽẽnt ut ibi ꝑpetuo eẽnt ñ tp̃is c̃a
accõmodarentur obliglatos.
tibi aut titio solutum quid̃ ticib

Expanded text:
ebitor pactut quaecumque in praedia pignori data inducta inuecta importata ibi nata parataue essent, pignori essent: eorum praediorum pars sine colonis fuit eaque actori suo colenda debitor ita tradidit adsignatis et seruis culturae necessariis: quaeritur, an et Stichus uilicus et ceteri serui ad culturam missi et Stichi  eos dumtaxat, qui hoc animo a domino inducti essent, ut ibi perpetuo essent, non temporis causa accommodarentur, obligatos.  tibi aut Titio solutum quidem Titio
Abbreviated transcription (Latin):
Dam ⁊ si obligatus soluero ꝙ ame
pet̾e uelles. huic edicto locus nerit.¬
¶ Situtor prpilli łagnatus furiosi
alien au̾it: utił accio opetit. quia
re de possessõnib quas sibi donatas
ẽẽ dicebat: Ꝙ sũ ẽ. Si iudicii mutãdi
cã donatio fc̃a fu̾it: priorẽ dñm exꝑi¬
ri oport̾e. ut rẽ mag̃ qͣm litẽ in miui
tem transtulissȩcredatur. ¶arcũ
tandicã rẽ alienau̾it ex lege licinia
int̾dicit᷑ ne omuni didinido iudi¬
cio exꝑiat᷑. uerbi gr̃a ut potentior

Expanded text:
am et si obligatus solvero quod a me petere velles, huic edicto locus non erit. Si tutor pupilli vel adgnatus furiosi alienaverint, utilis actio competit, quia re de possessionibus, quas sibi donatas esse dicebat, responsum est, si iudicii mutandi causa donatio facta fuerit, priorem dominum experiri oportere, uttem transtulisse credatur. 12 Marctandi causa rem alienauerit, ex lege Licinnia ei interdicitur, ne communi diuidundo iudicio experiatur: uerbi gratia ut potentior
Abbreviated transcription (Latin):
te sł res fu̾int usucapte ab eo cui a¬
licnate sunt nec peti ob hoc possunt:
Mocum ht̃ hoc elictum.. Itemq
siꝰ potest ut sine dolo᷑ m alo quid̃ p̾
sidere desicritium iudicii mutãdi
cã iofiat. Sunt zalia ꝙͣ plura ta¬
lia Pot̾ aliquis dolo desiñe possid̾e̾:
nec hoc edicto teneri neq enĩ alie¬
nat qui dum taxat omittit pꝰsessi¬
tanti h̾uit rͧesarere. ne ꝓpter eã sey¬
puis litigaret. ħ enĩ uerecumla co¬
gitatio eiuis qui litẽ euis execrat᷑ ñ ẽ
molestũ adu̾sarium ꝓse subiciat. co
onͣsolũ ad dñii translatõẽ hoc ecli¬
alioqum is cum quo uirẽ agebatur
inquid si pꝰsessõnẽ cessit ñte̾nebit᷑.¬
Siquis aut̃ obualitudinẽ aut etatẽs
aut ocmupationes necessarias litem
ĩalium transferat. mea cã ñ ẽ ut hoc
elictoteneatur. c̃ ĩ hoc elicto doli
mali fiat m̃tio. Cet̾m erit int̾dictũ
fuit pꝰetitoris. aut si ni qui aͣlienatus ẽ
sñ culpa decessit. cessat iudicium

Expanded text:
tem si res fuerint usucaptae ab eo cui alienatae sint nec peti ab hoc possint, locum habet hoc edictum.Itemque fieri potest, ut sine dossidere desierit, verum iudicii mutandi causa id fiat. Sunt et alia complura talia. Potest autem quis dolo malo desinere possidere, nec hoc edicto tenebitur, neque enim alienat, qui dumtaxat omittit possessitanti habuit re carere, ne propter eam sepius litigaret. Hec verecunda cogitatio eius qui lites execratur non est molestum adversarium pro se subiiciat. Pedius non solum ad dominii translationem hoc edialioquin cum quo in rem agebatur, inquit, si possessione cessit, non tenebitur.Si quis autem ob ualetudinem aut aetatem aut occupationes necessarias litem in alium transtulerit, in ea causa non est, ut hoc edicto teneatur, cum in hoc edicto doli mali fiat mentio. cetes non fuit petitoris aut si is qui alienatus est sine culpa decessit, cessat iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
sit. alienare intelligitui ⁊̃ qui alienã
rẽ uendidit. s heredẽ instituendo
ł legando siquis alicirẽt.huic edit¬
to locusũ erit. ¶ Siquis alienai̾t
de inde rẽcepͣerit: ñ tenebit᷑ hoc ecli¬
cto. ¶: Quiuenditori suo redhibet:
Iaguntur. ⁊ ideo ñ uicetur uiditii m¬
utaudi cã alienare qui redhib nisi

Expanded text:
sit.Alienare intellegitur etiam qui alienam rem uendidit.Sed heredem instituendo uel legando si quis alienet, huic edicto locus non erit.Si quis alienauerit, deinde receperit, non tenebitur hoc edicto.Qui uenaguntur: et ideo non videtur iudicii mutandi causa alienare qui redhibet: nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sit ag̃e exemptorputo actenus
ut aut stet᷑ emptõni aut disce
buus actionẽ exempto ũclixiꝰ ĩ¬
suꝑiore casu. ¶: Siquis apupillo
sinc tutoris austoritate em̃it ex
it obligatus ẽ pupillo puplllũ sibi
ñobligat. ESi uenditor hĩtatõ¬
uẽ exccꝑit ut inqͣuilino liteat hĩ¬
tare . i colono ut ꝑfriu liceat ad c̾¬
tũ tp̃s. mag̃ ẽẽ ẜ uinꝰ putabat ex
uenctito acõm. deniq tub̾o ait. si
iste colosi uampnũ ded̾itiempto¬
rem exempto agentẽ cog̃e posse
uenditorẽ ut ex locato t̃ colono
emptori reodat. ¶ Edib distͣc¬

Expanded text:
sit agere ex empto? et puto hactenus, ut aut stetur emptioni aut discedbimus actionem ex empto, ut dixieriore casu. Si quis a pupillo sine tutoris auctit, obligatus est pupillo, pupillum sibi non obligat. Si uenditor habitationem exceperit, ut inquilino liceat habitare, uel colono ut perfrui liceat ad certum tempus, magis esse Seruius putabat ex uendito esse actionem: denique Tubero ait, si iste colonus damnum dederit, emptorem ex empto agentem cogere posse uenditorem, ut ex locato cum colono emptori reddat. Aedibus distrac
Abbreviated transcription (Latin):
undi nichil ẽ nici ꝙͣ trã continetur
ediũ aut̃ multa cẽ que edib affixa ñ
st̃ ignorariñ oꝑtet. ut puta seras cla¬
ues claustra multa ⁊̃ defossa eẽ neq
tũ funti aut uiue hr̃i ut puta nasa
uinaria tortularia. qm̃ ħ instrim̃ĩ¬
ta magis sũt etiã siedificio ñ coͣħe¬
tos uinee ñ eẽ ostat fundo uendito
uł legato st̃quilirũ ⁊ stram̃ta emp¬
toris ⁊ legatarii sunt. ligna aut̃ uẽ
ad eam rem sꝑata sunt. Instqullino

Expanded text:
undi nihil est, nisi quod terra se tenet: aedium autem multa esse, quae aedibus adfixa non sunt, ignorari non oportet, ut puta seras claues claustra: multa etiam defossa esse neque tamen fundi aut uillae haberi, ut puta uasa uinaria torcularia, quoniam haec instrumenti magis sunt, etiamsi aedificio cohaetos uillae non esse constat. Fundo uendito uel legato sterculinum et stramenta emptoris et legatarii sunt, ligna autem uenad eam rem comparata sunt. in sterculino
Abbreviated transcription (Latin):
uille eẽ. Ea quoq q̃ ex edificio di¬
stracta sunt ut reponant᷑ edificii
s̃. atqs ꝑaͫ ta sunt ut ĩponant᷑ ñ
sunt eclificii P̃ali qui itinee cã ꝑati
sunt añ qͣm collotent᷑ fundi ñ it
S qui exemꝑti sunt hͣ m̃te ut col¬
locentur fucli sunt. aboł. E.uii.¬
ranaria q̃ extabłis fĩsolent ita edi¬
uuisunt si stipites eoꝵ ĩt̾ra de fossi
qͣmud regendi gr̃a allate sunt. ut
rutis ⁊ cesis hͣnͣr. aliud uiris ẽ in his
q̃ derracte sunt ut repon̾ent᷑ edib em̃

Expanded text:
 ex aedificio detracta sunt ut reponantur, aedificii sunt: at quae parata sunt ut imponantur, non sunt aedificii. Pali, qui uineae causa parati sunt, antequam collocentur, fundi non sunt, sed qui exempti sunt h‹a›c mente ut collocentur, fundi sunt. 18 Iauranaria, quae ex tabulis fieri solent, ita aedium sunt, si stipites eorum in terra defossi quamuis tegendi gratia allatae sunt, in rutis et caesis habentur: aliud iuris est in his, quae detractae sun
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ distinctõ trebatii ꝓbanda ẽ ut si
quidẽ st̾corandi agri causa dꝑatũ sit
emptorẽ scqͣt᷑. s iuendendi uenditorẽ
nisi si aluidactũ ẽ. Nec int̾ ẽ instabu¬
lo iaceat an ac̾uus sit. ¶. Que tabłe a
picte ꝓtectorio indudunt᷑. It̃ q cruste
marmore ͤ coñ sunt. ret̾itili cuta co¬
lumpnas. platei cirta parietes. It̃ ceͫ¬
licia uela edium ñ sunt. It̃ ꝙ insule
causa ꝑarũ ẽ. si ñ dum ꝑfedum ẽ qͣm¬
uendicõe ea placint ruta que cruta
sunt ut arena creta ⁊ siłia cesa eẽ ea
ut arbores cesas ⁊ carbones ⁊ is siłia.
Gallus aũ aquiliuis ciu mela refert o¬
pmionẽ recte ait. frustra inlege uendi
tionis de ruptis ⁊ cesis ꝯtiñi. Q uia
si ũ sp̃alit̾ uenierĩt ad exhibend̾ de
his agi potest. Neq enĩ magis de
mat̾ia cesa aut decem̃tis ã de arena
cauendũ ẽ uenditori qͣm de cet̾isq̃
sunt p̾ciosiora. ¶: Lab̾o gñaliter
putei opercła puteoꝵ eͥpit᷑onea fistu¬

Expanded text:
autem distinctio Trebatii probanda est, ut, si quidem stercorandi agri causa comparatum sit, emptorem sequatur, si uendendi, uenditorem, nisi si aliud actum est: nec interest, in stabulo iaceat an aceruus sit. Quae tabulae pictae pro tectorio includuntur itemque crustae marmoreae aedium sunt. Reticuli circa columnas, plutei circa parietes, item cilicia uela aedium non sunt. Item quod insulae causa paratum est, si nondum perfectum est, quamuenditione, ea placuit esse ruta, quae eruta sunt, ut harena creta et similia: caesa ea esse, ut arbores caesas et carbones et his similia. Gallus autem Aquilius, cuius Mela refert opinionem, recte ait frustra in lege uendtionis de rutis et caesis contineri. Quia, si non specialiter venierint, ad exhibendum de his agi potest. Neque magis de materia caesa aut de cementis aut de cauendum est uenditori quam de ceteris quae sunt pretiosiora. Labeo generaliter putea, opercula puteorum, epitonia fistu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetit. nisi ex ꝯdempnatione fu̾it
ei petunia soluta. tc̃ enĩ pp̃ aucto¬
ritatẽ rei iudicate repititio qͥdẽ
oacessat. Ip̃e aut̃ stellconatus cri¬
mine ꝑꝑsuã calliditatẽ plectet᷑.
fideuissor si solus tp̃r lib̾atus tñ
solu̾it creditori recte mandati ha¬
bebit accõnem adu̾sus renm qͣm¬
qͣm enim iam lib̾atus soluit tñ fi¬
dem impleit ⁊ debitorẽ lib̾auit᷑
Si igitur paratus sit defendere reũ
aduersus creditorem equissimum

Expanded text:
competit, nisi ex condemnatione fuerit competit, nisi ex condemnatione fuerit ei pecunia soluta: tunc enim propter auctoritatem rei iudicatae repetitio quidem cessat, ipse autem stellionatus crimine propter suam calliditatem plectetur. Fideiussor, si solus tempore liberatus tamen solverit creditori, recte mandati habebit actionem adversus reum: quamquam enim iam liberatus solvit, tamen fidem implevit et debitorem liberavit: si igitur paratus sit defendere reum adversus creditorem, aequissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ei si non diu manit debitorẽ
soluisse. debitor enim debuit noꝰ¬
tũ face fideuissori iamse soluisse
ne forte creditor obrep at. ⁊ ig¬
nor antism eius circuinueniat
⁊ excuciat eisũmã inquã fidenis.¬
sit. hoc idem tractari. ⁊ infidens¬
sore potest. si eum solu̾it ⁊ ñ e̾ci¬
orauerit reum sic deuide reus so¬
luit qiuod ansluere eum ñ oꝑte¬
bat.⁊ credo sicum poss eum certi¬
orare ñ fecit oꝑtere maudati agẽ¬
tẽ fidenissorẽ repelli. dolo em̃ ꝓxi¬
mũ ẽ si pꝰsolutionẽ ñ nunciau̾it
debitori. cedere aut̃ reus in debiti
actionem fidenissori deb̾et. ne du¬
plum creditoroseqͣtur q̃udam tũ
⁊ si sciens omittat ficeuissor caret
fraude. ut puta si exceptionẽ ꝓc i n¬
atoriam omisit: siũ sciens sue
ignarus de bona fide enĩagitur
cuiñ ꝯgrunrit de apicibꝰ iuiris
disputare. S de hoc tm̃ debitor fu̾¬
it nec ne.. In omnib aũ aiuisi¬
onib que ꝓposite sunt ubi creditor
atam it̾m accepit repiticio ccͣ eũ

Expanded text:
ei, si non divinavit debitorem solvisse: debitor enim debuit notum facere fideiussori iam se solvisse, ne forte creditor obrepat et ignorantiam eius circumveniat et excutiat ei summam, in quam fideiussit. Hoc idem tractari et in fideiussore potest, si, cum solvisset, non certioravit reum, sic deinde reus solvit quod solvere eum non oportebat. et credo, si, cum posset eum certiorare, non fecit, oportere mandati agentem fideiussorem repelli: dolo enim proximum est, si post solutionem non nuntiaverit debitori: cedere autem reus indebiti actione fideiussori debet, ne duplum creditor consequatur. Quaedam tamen etsi sciens omittat fideiussor, caret fraude, ut puta si exceptionem procuratoriam omisit sive sciens sive ignarus: de bona fide enim agitur, cui non congruit de apicibus iuris disputare, sed de hoc tantum, debitor fuerit nec ne. In omnibus autem visionibus, quae praepositae sunt, ubi creditor eratam iterum accepit, repetitio contra eum
Abbreviated transcription (Latin):
hũit int̾pellandi manumissi¬
onẽ serui quẽ in hoc solumac¬
ceperam ut manimuttẽ uelu-¬
tisi cõꝑerit enm p̃ca falsas rõ¬
nes ꝯfecisse insidias uite prioris
dm̃i instrurisset renebor nisi
denuntiatõeni ꝓcuratoris paru¬
ero. Siuero nulla iusta causa ꝓ¬
curatori fuit deuinciandi ne
seruus manimutere rur ñ pot̃¬
it mecum agi qͣmuis adlib̾tam

Expanded text:
uit interpellandi manumissionem serui, quem in hoc solum acceperam, ut manumitterem, ueluti si compererit eum postea falsas rationes confecisse, insidias uitae prioris domini struxisse, tenebor, nisi denuntiationi procuratoris paruero: si uero nulla iusta causa procuratori fuit denuntiandi, ne seruus manumitteretur, non poterit mecum agi, quamuis ad liberta
Abbreviated transcription (Latin):
equendi gr̃a facta si bona fide
facta sunt restitui omnimͦ debr¬
ent nec ad rem ꝑtinet qd̾ is qui
maudass potinis si ip̃e negoci¬
um g̾eret. minuis impend̾e.
Si mandato meo ticio credicłis.

Expanded text:
equendi gratia facta si bona fide facta sunt, restitui omnimodo debent, nec ad rem pertinet, quod is qui mandasset potuisset, si ipse negotium gereret, minus impendere. Si mandatu meo Ti
Abbreviated transcription (Latin):
niã soluerit ex causa fidenissoris:
anmandati iudicio ꝑsequi pos¬
sit id ꝙ solu̾̃it q̃rit᷑ : sit ⁊ siqui¬
dẽ sciens p̃t̾miserit exceptionẽ ł
doli ł ñ num̾ate pecunie iuidet᷑
dolo uersaͥ dissoluta enĩ negligẽ¬
tia ꝓpe dolum ẽ. ubi uero ignora¬
uit nichil ẽ quod ei imputẽt᷑.
pari rõne ⁊ si aliq̃ exceptio debito¬
ri ꝯpetebat: pacti forte ꝯuentił
cinuis alterius re ⁊ ignarus hãc
exceptõe ñ exercebit.: dicioꝑtet
mandati ei accõemo petere: po¬
tuit enĩatq debinit reusꝑmit᷑.¬
tendi certiorare fideuissorem s¬
ũ ne forte iguarus soluat inde ꝓ
¶ñ male tract̾abit᷑ si cum  sp¬
ignoraret fideuissor inutiliter se:.
obligatum solu̾it an mandati
actionem habeat ⁊ siquidẽ fact̃ũ
ignorauit recipugnorãtiaeuisꝑi
pot̃. S i uero ius aliud dici deb.
Sic̃um debitor soluis iͣgnarus fi¬
deuissor solu̾it: puto eum manda¬
ti hr̃e accõem. Igno̾cendũ ẽ enim

Expanded text:
niam, solverit ex causa fideiussionis, an mandati iudicio persequi possit id quod solverit, quaeritur. et si quidem sciens praetermiserit exceptionem uel doli uel non numeratae pecuniae, uidetur dolo uersari dissoluta enim neglegeprope dolum est: ubi uero ignorauit, nihil ‹est› quod ei imputetur. pari ratione et si aliqua exceptio debitori competebat, pacti forte conuenti uel cuius alterius rei, et ignarus hanc exceptionem non exercebit, dici oportet ‹ma›ndati ei actionem competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare fideiussorem suum, ne forte ignarus soluat indebitum. Non male tractabitur, si, cum ignoraret fideiussor inutiliter se obligatum, soluerit, an mandati actionem habeat. et si quidem factum ignorauit, recipi ignorantia eius potest, si uero ius, aliud dici debet. Si, cum debitor soluisset, ignarus fideiussor soluerit, puto eum mandati habere actionem: ignoscendum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. epellend̃ putat uindiuis ł iu¬
dicio eum sisti ꝓmitt̾e łiudicium
acciꝑe. Aut si nolit defend̾e tautu¬
ꝵ eũ pͥmũ potuit se exhibiturũ.
Sin uͦ falso neget in sua pͭtate
ẽẽ susceptuꝵ iudicium fine noxe

Expanded text:
e, compellendum putat Uindius uel iudicio eum sisti promittere uel iudicium accipere, aut, si nolit defendere, cauturum, cum primum potuerit, se exhibiturum: sin uero falso neget in sua potestate esse, suscepturum iudicium sine noxae
Abbreviated transcription (Latin):
Hĩqulis cum de qͦ noxalis ⁊ ue¬
actio ẽ uidicio susti ꝓmisit p̾cor a¬
it inead cã eum exhib̾e in qͣ tc̃ ẽ.
donec iudicium accipiatui. In ca¬
dencã quid sit uideamus ⁊ puto
uerns ẽẽ uideri eum ineadẽ cã
sistere. qui ad exꝑiend̾ ñ fãt̃ nis
actoris det̾uis. ¶ Si desinat seru̾
c̃ẽ ꝓmissoris łactiõ amissa sit
ñ uideri incad̾ cã statũ lab̾o ait¬
ł si is qui pari loco erat inlitigã¬
nanuit᷑ata. Itaq siquis ei qui ĩ
faro ꝓmissoris oueniri ñ potest¬
uenditus aut poteutori datus sit
mag̃ ẽẽ putat. ut ñ uideat᷑. ine¬
adem cã sisti.S si noxe deditus sit
offilius ñ putat incad̾ cã sisti. cũ
nõre dedicõe. Cet̾is noxalẽ actõem

Expanded text:
i quis eum, de quo noxalis actio est, iudicio sisti promisit, praetor ait in eadem causa eum exhibere, in qua tunc est, donec iudicium accipiatur. 'In eadem causa' quid sit, uideamus: et puto verius eum videri in eadem causa sistere, qui ad experiendum non facit ius actoris deterius. si desinat servus esse promissoris vel actio amissa sit, non videri in eadem causa statum Labeo ait: vel si qui pari loco erat in litiganna mutata: itaque si quis ei qui in foro promissoris conveniri novenditus aut potentiori datus sit, magis esse putat, ut non videatur in eadem causa sisti. sed et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione ceteris noxalem actionem
Abbreviated transcription (Latin):
debet dariputa plebeio adu̾sus
consularem p̾cepte auctoritatis
uł liicuriosq atq ꝓdigo aut
alias uili adu̾sus hominem ui¬
te em̃datioris ⁊ ita lab̾o. Quid
ergo ẽ inhorum ꝑsona dicend̾
ẽ infc̃m ũbis temꝑandam accõe
adu̾sus heredes ue uolo accõ
erit danda. ¶ Item incanse co¬
iricõne ũsarilab̾o ait. ne in
pupulum de dolo deturaccio nͥ
forte nomine herelitarioͣ cõ¬
ueni atur. Ego autem ar biror
et ex suo dolo ꝯueniendum. si
tore petitoris ut ab eo absolue.¬
tur uł side tutore m̃ititus ẽ ꝙ¬
ñemit pecum ã accepit. ł alia
similia aomisit: q̃ ñ magnã
inachinatõnem exigunt.¬

Expanded text:
debe‹t› dari: puta plebeio aduersus consularem receptae auctoritatis, uel luxurioso atque prodigo aut alias uili aduersus hominem uitae emendatioris. et ita Labeo. quid ergo est? in horum persona dicendum est in factum uerbis temperandam actionem adversus heredes de dolo actio erit danda. Item in causae cognitione versari Labeo ait, ne in pupillum de dolo detur actio, nisi forte nomine hereditario conveniatur. ego arbitror et ex suo dolo conveniendum, si tore petitoris, ut ab eo absolveretur, vel si de tutore mentitus pecuniam accepit, vel alia similia admisit, quae non magnam machinationem exigunt
Abbreviated transcription (Latin):
locuplectior puto meum dan¬
dam accionem sicut᷑ exceptio
datur. ¶S aninmuncipes
de dolo detur accio dubitabat᷑
et puto ex suo quidem dolo nõ
muncipes dolõface possit.
seclsiquid ad eos ꝑuenit ex do
locoꝵ qui res eoꝵ aoministͣnt
putantlam. de dolo autem dẽ¬
cuionum in ip̃os decuriones
dabitur de dolo accio. Item si
quidex uolo ꝓcurator is ad

Expanded text:
 puto in eum dandam actionem, sicut exceptio datur. Sed an in municipes de dolo detur actio, dubitatur. et puto ex suo quidem dolo non municipes dolo facere possunt? sed si quid ad eos pervenit ex dolo eorum, qui res eorum administrant, puto dandam. de dolo autem decurionum in ipsos decuriones dabitur de dolo actio. Item si quid ex dolo procuratoris ad
Abbreviated transcription (Latin):
Der familie herciscunde accõem
diiditur hereclitas siue ex te¬
stam̃to siue ab intestato siue
ex lege .xii. tabulaꝵ sine ex alt¬
diuidi hereditas pot̃ quoꝵ pot̃
ẽẽ hereditas.  Si quarta ad a¬
liquem ex constitutõe diuii pii
arrogatum deferratur qr hic
neq hẽs ueq bonoꝵ possor sir
utile erit famsliat herciscuntle
si filii familias militis peculiũ
sit. fortius defendi pot̾ here¬
ditatem effect᷑am ꝑ constitucoes
⁊ ideo huic iudicio locus erit.¬
Infamilie herciscunde uidiciũ
unus quisq heredam ⁊ reiz acto¬
ris ꝑtem sustinẽt. . Dubitan¬
dum aut̃ non ẽ quin familie her¬
ciscunde uidiciũ ⁊ int̃ pautiores
herede ex płib accipi possit: In
hoc uidicium ⁊ si nominañ ue¬
niunt. cm̃. si stipidatione int̾posi¬
te fuint de diuisione eoꝵ ut te

Expanded text:
er familiae erciscundae actionem diuiditur hereditas, siue ex testamento siue ab intestato, siue ex lege duodecim tabularum siue ex alidiuidi hereditas potest, quorum peti potest hereditas.Si quarta ad aliquem ex constitutione diui Pii adrogatum deferatur, quia hic neque heres neque bonorum possessor fit, utile erit familiae erciscundae si filii familias militis peculium sit. fort‹i›us defendi potest hereditatem effectam per constitutiones, et ideo hoc iudicio locus erit.In familiae erciscundae iudicio unusquisque heredum et rei et actoris partes sustinet.Dubitandum autem non est, quin familiae erciscundae iudicium et inter pauciores heredes ex pluribus accipi possit.In hoc iudicium etsi nomina non ueniunt, tamen, si stipulationes interpositae
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ constitui q̃ iuter cos res
heret̾utarie distribuerentur¬
Que quidem accio nlomiuus ei
ꝙq ip̃o iure conpẽtit qui suã
ꝑteni possidet. S si is qui pos¬
sidet neget eum sibi cohere¬
dem. ẽẽ potest eum exclud̾e
ꝑ hanc exceptiõnem. Si in ea
re qua de agͣ p̾iudicim he¬
reditati ñ fiat. Ꝙ si possideat
eam ꝑtem licet negetur ẽẽ
coheres ñ nocet tał exceptio.
Quo fit ut eo casu ĩp̃e uidex ap̃
quẽ hoc iudicium agit᷑ cognos¬
cat alicoheres sit uisi euimi ne¬

Expanded text:
nstitui, qua inter eos res hereditariae distribuerentur.Quae quidem actio nihilo minus ei quoque ipso iure competit, qui suam partem non possidet: sed si is qui possidet neget eum sibi coheredem esse, potest eum excludere per hanc exceptionem 'si in ea re, qua de agitur, praeiudicium hereditati non fiat'. quod si possideat eam partem, licet negetur esse coheres, non nocet talis exceptio: quo fit, ut eo casu ipse iudex, apud quem hoc iudicium agitur, cognoscat, an coheres sit: nisi enim
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ta ꝯstituta an p̾sit ł legatariã q̃.
ñ lib̾auit ł heredem pr̃onũ hr̃e. Nã¬
⁊ cet̾i duo abherede manumissi sint
ẽꝑti uidiciũ ad eã quoq sp̃emsuf¬
fic̾e existimo. Non enĩ p̃tiũ ꝯtinet
t̃m. s omne quod int̾ẽ emptoris ser¬
re de tanta sũma ueluti si ꝓponas
agitatorẽ pꝰea fc̃m ł pãroninimũ
euictumẽe eũ qui minimo uenit
p̃cio. iniquũ uidet᷑ in magnã qͣn¬
titatẽ obligari uenditorẽ. ffric̃.¬

Expanded text:
liberta constituta? an possit uel legatariam quae non liberauit uel heredem patronum habere? nam ceteri duo ab herede manumissi sunt.eam quoque speciem sufficere existimo: non enim pretium continet tantum, sed omne quod interest emptoris serre de tanta summa ueluti si ponas agitatorem postea factum uel pantomimum euictum esse eum, qui minimo ueniit pretio, iniquum uidetur in magnam quantitatem obligari uenditorem, 44 Afric
Abbreviated transcription (Latin):
serimus ad ire hereditatem ⁊ s
⁊ si ticio qui scio heres extitit nos
heredes fc̃i sumus sicuti ticii here¬
ditatẽ nr̃am eẽ intendere possum᷑:
ita ⁊ sei ł ab intestato fortet sun
h̾edes defuntto sumus ł agnati. ł

Expanded text:
serimus adire hereditatem: sed et si Titio, qui Seio heres extitit, nos heredes facti sumus, sicuti Titii hereditatem nostram esse intendere possumus, ita et Seii uel ab intestato forte quod sui heredes defunct
Abbreviated transcription (Latin):
is ł añ abunꝑatore indulgetur:
Est cansara cuc ꝓp̃ ualitudines
laborib milicie᷑ soluit. Est ⁊ ig¬
nomniosa. Ignomuniosa aut̃
missio tociensẽ. quotiens is qͥ
mittit ad ierirnonunat ĩ ig¬
nomne cã se mittere semꝑ
enim deb addere cur miles mit¬
tatur. S ⁊ si cum exauct̃orau̾it
.i. insignia militaria detraxerit
int̾ infames effecit. licet non adi¬
diss ignominie cã cum ex aũc¬
torasse Est ⁊ qͣrtum gẽnus mis¬
sionis siquid̃ euitandor muner̃
cã miliciã subiss. hec aũt mis¬
sio estimatõem ñ led̾it. ut ẽ sepiͦ¬
sime rescͥptum. : miles qui le¬
ge iulia de adult̾iis fu̾it damp¬
natus. ita in famis ẽ ut ⁊̃ ip̃a sẽ¬
tentia cum sacm̃to ignomini¬
e c̃a soluat Ignominie ã causa
missis neq inurbe. neq alibi
ubi imꝑator ẽ morarilicet
ait ptor qui iuscẽnã ꝓdierit
ĩ famis c̃. scena ẽ. ut lab̾o diffi¬
nit que ludoꝵ faciendoꝵ cã qͦ li¬
b loco ubiquisostat moueat᷑¬

Expanded text:
 ab imperatore indulgetur: e‹s›t causaria, quae propter ualetudinem laboribus militiae soluit: est ignominiosa. ignominiosa autem missio totiens est, quotiens is qui mittit addidit nominatim ignominiae causa se mittere: semper enim debet addere, cur miles mittatur. sed et si eum exauctorauerit, id est insignia militaria detraxerit, inter infames efficit, licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctorasse. est et qsionis, si quis evitandorum munerum causa militiam subiisset. Hec autem missio estimationem non ledit. Ignomisime rescriptum. Miles, qui lege Iulia de adulteriis fuerit damnatus, ita infamis est, ut etiam ipsa sententia eum sacramento ignominiae causa soluat. Ignominia autem missis neque in urbe neque alibi, ubi imperator est, morari licet. Ait praetor: 'qui in scaenam prodierit, infamis est'. scaena est, ut Labeo definit, quae ludorum faciendorum causa quolibet loco, ubi quis consistat moueatu
Abbreviated transcription (Latin):
puiocailit pendente iudicio ñ dñ
int̾ fãmosos hetur. Si aut̃ oĩatẽ¬
ꝑa puocatõnis lapsa sunt retro
int᷑amis ẽ qͣmius si iniusta ap¬
¶płsatio eius us a sit. hõdie nota¬
Eriputo sĩ retro notatur.  Siciuiꝰ
alieno nomine ꝯdempnat᷑ fũt
ñ laborat ĩ famia. ⁊ ideo nec ꝓcũ¬
rator meꝰ ł defemor łtutor ł tu¬

Expanded text:
uoca‹u›it, pendente iudicio nondum inter famosos habetur: si autem omnia tempora prouocationis lapsa sunt, retro infamis est: quamuis si iniusta appellatio eius uisa sit, hodie notari puto, non retro notatur. Si quis alieno nomine condemnatus fuerit, non laborat infamia: et ideo nec procurator meus uel defensor u
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝓ sono hr̃s snonõie ꝯdempna¬
neq in societatẽ sũccedit. s tñai.
in es alienum defuncti cõncci
agitur. s ce całculo qui fe̾re iudi¬
Itio solet dirimi. Pauł.ł .u. ad̾.¬
Nicet fãmose sunt ⁊ dampͥnati no¬
tantur accñ pactus ñ notatur. ax¬
rito qm̃ exhiscãis ñ tam turpis est

Expanded text:
suo nomine damnaneque in societatem succedit, sed tantum in aes alienum defuncti. Contraragitur, sed de calculo, qui fere iudicio solet dirimi. Paulus licet famosae sint et damnati notantur, attamen pactus non notatur, merito: quoniam ex his causis non tam turpis est
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtisurcessor ẽ ⁊ circa societates uecti¬
galiũ cet̾orum q id obseruacꝰ ut
hr̃s socuis ñ sit nisi fu̾it aseriptus.
uerũptũ oẽ emolum̃tũ societatis ad
cum ꝑtincat simili mͦ ⁊ dampnũ ag¬
noscãt ꝙ otuigit suie adhuc ꝓ uiuo

Expanded text:
menti successor est. et circa societates uectigalium ceterorumque idem obseruamus, ut heres socius non sit nisi fuerit adscitus, uerumtamen omne emolumentum societatis ad eum pertineat, simili modo et damnum adgnoscat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fac̾e socius ũ possit. sclł. nuda ꝓ¬
missio. ꝙ magis dicendũ Arbutror.
Si cũ tres cẽnt egerit c̃ nuo ex sociis
socius ⁊ ꝑtẽ suã integram sit osecu¬
tus de uide alius socuns c̃ eod̾ agat
facere solidũ ñ pot̾. an hic qui mi¬
nus ꝯsecutus ẽ c̃ eo ag̃e possit qui
soliduni accepit ad ꝯmunicãdas
ꝑtes int̾ eos .i. exequendas q̃i iniqũ
sit ex ead̾ societate aliũ plus aliũ
minus ꝯ sequi. s mag̃ cẽ ut ꝓsocio
accõe ꝯsequi possit ut utͥusq por¬
tio exequetur q̃ sententia ht̃ eqͥ

Expanded text:
d facere socius non possit, scilicet nuda promissio: quod magis dicendum arbitror. Si, cum tres socii essent, egerit cum uno ex sociis socius et partem suam integram sit consecutus, deinde alius socius cum eodem agat facere solidum non potest, an hic qui minus consecutus est cum eo agere possit qui solidum accepit ad communicandas partes inter eos, id est exaequandas, quasi iniquum sit ex eadem societate alium plus, alium minus consequi? sed magis est, ut pro socio actione consequi possit, ut utriusque portio exaequetur
Abbreviated transcription (Latin):
dolo malo fct̾int quo munus possĩt.
ꝯdempuari o port̾e. hoc enĩ summã
tatis in se h̾at.: uidẽd̾ ẽ au ⁊ fideuis¬
sori sociĩ id p̃stari debeat anuero ꝑ¬
sonale bñficiũ sit .ꝙ. m̾agͣ is ueꝵ  ẽ.

Expanded text:
nt quo minus possint, condemnari oportere. hoc enim summam tatis in se habeat. Uidendum est, an et fideiussori socii id praestari debeat an uero personale beneficium sit, quod magis uerum est.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inpat᷑ni defensore acciꝑe deb̾e ait:
⁊ utiq idẽq erit muniu̾sis qui ĩ id
ꝙ facere possunt ꝯuemũt᷑ patri
aut̃ ł domino sociisi ussueoꝵ soci¬
etas cͣcͣcta sit. ñ ẽẽ hauc exceptõẽ dã¬
dam. quia nec h̾edi sociicetisq suc¬
cessorib hoc pr̃abitur᷑. ¶ Id ꝙ so¬

Expanded text:
re accipere debere ait: et utique idem erit in uniuersis, qui in id quod facere possunt conueniuntur. Patri autem uel domino socii, si iussu eorum societas contracta sit, non esse hanc exceptionem danda‹m›, quia nec heredi socii ceterisque successoribus hoc praestabitur: quia
Abbreviated transcription (Latin):
omunib serius uenalib ad fugã
erumpentib uulũ̾atus ẽ. unpensã
qͣm incurando se fcc̾it nec ꝯsetut᷑ũ
ꝓsocio accõe labo ait. quia idñ in
saut legatũ p̃t̾mi siss aut patri¬
moniũ suũ negligentius ad mini
si ꝓpt̾ societatẽ fuiss institutus.
est repecere potest. quod uerũ ẽ.
decesserit: egoq cum putarẽ ticii ħe¬
ditatẽ ad s eiũ ꝑtiñe omnuit c̃ eo
rem uendiłini⁊ partẽ pecuie ex uẽ¬
dicĩoe redacte ego partẽ seius abstu
łit. te qui reu̾a ticio heres es ꝑtẽ a
me redacte pecunie sccietatis iudi¬
cio ñ secutuꝵ ne ratio ⁊ aristoni
placebat. qͣuia mee dumtarat ꝑ¬
tis p̃cia ꝑcepissem. neq intereẽ u
trius partes meas uendidissẽ an
ominit̾ c̃ eo qui reliqͣs ꝑtes ad se ꝑ¬
tiuere diceret. Alio quin euentuꝵ
ut ⁊̃ si duo socii rẽ uendiłint unꝰ¬
quisq quod ad se ꝑuen̾it partẽ al¬
t̾i. societatis iudicio pr̃are debeat.
s nec te exparte qͣm hereditatis pe

Expanded text:
munibus seruis uenalibus ad fugam erumpentibus, uulneratus est: impensam, quam in curando se fecerit, non consecuturum pro socio actione Labeo ait, quia id non in set aut legatum praetermisisset aut patrimonium suum neglegentius administsi propter societatem heres fuisset institutus est recipere potest, quod uerum est.decesserit egoque cum putare‹m› Titii hereditatem ad Seium pertinere, communiter cum eo res uendiderim et partem pecuniae ex uendte, qui re uera Titio heres es, partem ad me reda‹c›tae pecuniae societatis iudicio non consecuturum Neratio et Aristoni placebat, quia meae dumtaxat partis pretia percepissem, neque interesse, utrum per se partes meas uendidissem an communiter cum eo, qui reliquas partes ad se pertinere diceret. alioquin euenturum, ut etiam, si duo socii rem uendiderint, unusquisque quod ad se peruenerit partem alteri societatis iudicio praestare debeat. sed nec