comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑ sue głe postmodum fore participem. Hisq demonum fallaciis deprauatus.
cepit multa turgide docere fidei sacre contraria. dictaq poetarum ꝑ omnia cre¬
denda ee asserebat. aduitimum uero hereticus ẽ reꝑtus. atq apontifice ipsiꝰ
urbis petro dampnatus. Plures etiam ꝑ italiã tc̃ huiꝰ pestiferi dogmatis st¬
reꝑti. qui ce ipsi aut gladus. aut incendiis ꝑierunt. Ex sardima quoq insu¬
la que his psimum habundare solet. ipso tempore. aliqui egressi partem
popti in hispania corrumpentes. & ipsi a uiris catholicis ext̾minati sunt. Quod
p̃sagium iohannis ꝓphetie congruit. quia dixit sathanan soluendum. et ex¬
pietis mule annis. de quib in t̾cioiam libello ꝓlixius tractabimus. Explic̃¬
& infra ut spopondimus. anno uidelicet millesimo nati cuncta
uiuificantis uerbi t̾cu sumanus incitamen huius oꝑis libelli¬

Expanded text:
insuper suae gloriae postmodum fore participem. Hisque daemonum fallaciis depravatus, insuper suae gloriae postmodum fore participem. Hisque daemonum fallaciis depravatus, coepit multa turgide docere fidei sacrae contraria, dictaque poetarum per omnia credenda esse asserebat. Ad ultimum vero haereticus est repertus, atque a pontifice ipsius urbis Petro damnatus. Plures etiam per Italiam tempore hujus pestiferi dogmatis reperti, quique ipsi aut gladiis aut incendiis perierunt. Ex Sardinia quoque insula, quae his plurimum abundare solet, ipso tempore aliqui egressi, partem populi in Hispania corrumpentes, et ipsi a viris catholicis exterminati sunt. Quod praesagium Joannis prophetiae congruit; quia dixit Satanam solvendum, expletis mille annis, de quibus in tertio jam libello prolixias tractabimus. LIt infra, ut spopondimus, anno videlicet millesimo nati cuncta vivificantis Verbi, tertii sumamus incitamen hujus operis libelli
Abbreviated transcription (Latin):
audiens u̾o sagacissimus episcopus noneẽ conuenientia. immo non magis turpia qͣ
damynabilia. ostendens hominem insanientem ħeticum factum. reuocauit ab
insania populum ex parte deceptum. catholice plenius restituit fidei. Atille cernes
se teuictum. atq ambitione uulgi destitutum. semet puteo ꝑiturus ĩmersit.
rauennam exortum ẽ malum. Quidam gͥ uilgardus dictus studio artis grama¬
tice magis assiduus quam frequens. sicut italicis mossẽꝑ fuit artes neglig̃e ctas illã
sectari. Isenim cum exscientia sue artis cepisset inflatus suꝑbia stultior apparereqͣ¬
dam nocte assumpsere demones poetarum species uirgilii & oratii. atq uiuenalis
apparentes ꝙ iIli fallaces retulerunt grates qm̃ suorum dicta uoluminum cariꝰ
amplectens exerceret. seq iliorum posteritatis felicem eẽ p̃conem. ꝓmiserunt ei

Expanded text:
Audiens vero sagacissimus episcopus non esse convenientia, imo non magis turpia quam Audiens vero sagacissimus episcopus non esse convenientia, imo non magis turpia quam damnabilia, ostendens hominem insanientem haereticum factum, revocavit ab insania populum ex parte deceptum, catholicae plenius restituit fidei. At ille, cernens se devictum atque ambitione vulgi destitutum, semet puteo periturus immersitnnam exortum est malum. Quidam igitur Vilgardus dictus, studio artis grammaticae magis assiduus quam frequens, sicut Italis mos semper fuit artes negligere caeteras, illam sectari. Is enim cum ex scientia suae artis coepisset, inflatus superbia, stultior apparere, quadam nocte assumpsere daemones poetarum species Virgilii et Horatii atque Juvenalis, apparentesque illi, fallaces retulerunt grates quoniam suorum dicta voluminum charius amplectens exerceret, seque illorum posteritatis felicem esse praeconem; promiserunt ei
Abbreviated transcription (Latin):
hec patrare ex mirabili dei reuelatione. Affluebat gͥ nimium sermonibus. utilita¬
te & ueritate uacuis. doctorq cupiens apparere. dedocebat magistrum doctri¬
ne. Nam decimas dare dicebat eẽ omnimodis suꝑfluum &. inane. Et sicut he¬
reses cet̾e ut cautius decipiant. scripturis se diuinis quibus etiam contrarie sunt
paluant. ita & iste dicebat ꝓpħ̃as ex parte narrasse utilia. ex parte non credenda:
Cuius etiam fama. quasi alicuius mente sani acreligiosi in breuiad se traxit.
partem non modicam uulgi. Q uod comꝑiens. uir eruditissimus iebuinus se¬
nex ep̃s in cuius scilicet erat diocesi. accersiri illum ad seiussit. Quem cum int̾ro¬
gasset de uniusis que dixisse. ł fecisse comꝑerat.cepit uenenum sue nequitie oc¬
cultare. cupiensq quod non didicerat descripturis sacris. testimonia sibi assum̾e

Expanded text:
haec patrare ex mirabili Dei revelatione. Affluebat igitur nimium sermonibus utilitahaec patrare ex mirabili Dei revelatione. Affluebat igitur nimium sermonibus utilitate et veritate vacuis, doctorque cupiens apparere, dedocebat magistrum doctrinae. Nam decimas dare dicebat esse omnimodis superfluum et inane. Et, sicut haereses caeterae, ut cautius decipiant, Scripturis se divinis, quibus etiam contrariae sunt, palliant, ita et iste dicebat prophetas ex parte narrasse utilia, ex parte non credenda. Cujus etiam fama, quasi alicujus mente sani ac religiosi, in brevi ad se traxit partem non modicam vulgi. Quod comperiens vir eruditissimus Gebuinus senex episcopus, in cujus scilicet erat dioecesi, accersiri illum ad se jussit. Quem cum interrogasset de universis quae dixisse vel fecisse compererat, coepit venenum suae nequitiae occultare, cupiensque, quod non didicerat, de Scripturis sacris testimonia sibi assumere.
Abbreviated transcription (Latin):
conico. leutarlus nomine quiut finis rei ꝓbauit. satant ligotius. pasi otut
Sonos enamuesanie puicatia hoc exordium babuit. Morabatur enamaliar¬
uo solus mageo. quippiam euralis opis pacturus. Qui ex labore somnorte plis
lusainr eani. grande eramen ayum i enis corpis ꝑsetreta i grieaeret natiures
quodetari ꝑ uius os nimio cum strepitu erumpens. erebris illumipt netior¬
busagiaba me esiui multum a gitato stimulis loqui ei uidet antit metor¬
ta horunum imposibilia pcipe ut ficeret.ł andem atgatusoruge r que¬
nit domum. dimitensq uxorem quasi ex p̃cepto euuanglico fecit diuortium. E¬
gressus autem uelut oraturus intrans eccłam. atripiensq crucem. &. saluatoris ima¬
ginem contriuit. Quod cernentes quiq t̾riti pauore. credentes illum ut erat in¬
sanum fore. Quibus etiam ipse ꝑsuasit. sicut sunt rustici mente labiles. uniu̾sa

Expanded text:
launico, Leutardus nomine: qui, ut finis rei probavit, Satanae legatus credi potuit. launico, Leutardus nomine: qui, ut finis rei probavit, Satanae legatus credi potuit. Cujus etiam vesaniae pervicacia hoc exordium habuit. Morabatur enim aliquando solus in agro quidpiam ruralis operis peracturus. Qui ex labore somno depresst ei ut grande examen apum in ejus corpus per secreta ingrederetur naturae, quod etiam per illius os nimio cum strepitu erumpens crebris illum punctionibus agitabat, ac diu multum agitato stimulis loqui ei videbantur, et multa hominum impossibilia praecipere ut faceret. Tandem fatigatus, exsurgens venit domum, dimittensque uxorem, quasi ex praecepto Evangelico fecit divortium. Egressus autem velut oraturus, intrans ecclesiam, arripiensque crucem et Salvatoris imaginem contrivit. Quod cernentes quique territi pavore, credentes illum, ut erat, insanum fore. Quibus etiam ipse persuasit, sicut sunt rustici mente labiles, universa
Abbreviated transcription (Latin):
cireũiec tis uicinis non parua litigia. Contigit gͦ non longo post spacio temporis ut
uulan quandam. allanto cognomine sitam. in pago senonico. que etiam ex rectoꝵ
monasteru scẽ columbe uirginis largitione iuri illorum ꝓuenerat. S milites auti¬
sidori comanentes ipsam eis diripiendo abstiuierant. ipsi tamen toto nisu uliam sibire¬
dintegrari pararent. Cum uero iamplures dehac alt̾tatum annos fuisset. unoum¬
pemtatum die bellum inierunt meadem ulla partes utreq in quo etiam bello
inuat.e. nenbosus partibus sunt int̾empti. Ex supradicta quoq domo interꝰ
fili os st me potes und ecu cecid̾unt.In ꝓcessunamq temporis ĩminente uirgio
comentibiis q discardus ꝑourauere cedes innumere uiuis familie: ulorumqi
homicidi hostium usꝙ in tricesimum &. eoamplius annum. dc leautando
hons plebcius inigellũs apud uicum uirtutis uocabulo. in pago cata¬

Expanded text:
circumjectis vicinis non parva litigia. Contigit ergo, non longo post spatio temporis, ut circumjectis vicinis non parva litigia. Contigit ergo, non longo post spatio temporis, ut villam quamdam Allanto cognomine, sitam in pago Senonico, quae etiam ex rectorum monasterii sanctae Columbae virginis largitione juri illorum pervenerat; sed milites Antissiodori commanentes ipsam eis diripiendo abstulerant, ipsi tamen toto nisu illam sibi redintegrari pararent. Cum vero jam plures de hac altercatum annos fuisset, uno vindemiarum die bellum inierunt in eadem villa partes utraeque; in quo etiam bello multi ex ambabus partibus sunt interempti. Ex supra dicta quoque domo inter filios et nepotes undecim ceciderunt. In processu namque temporis imminente jurgio, crescentibusque discordiis, perduravere caedes innumerae illius familiae, illorumque homicidia hostium, usque in tricesimum et eo amplius annum. CAPUT XI. De mo plebeius in Galliis, apud vicum Virtutis vocabulo, in pago Cata
Abbreviated transcription (Latin):
er idem tempus contigit inburgundia apud castrum iaunniacum
ualde mirum & memorabile p̃sagium in domo cuiusdam nobuit
nomine arlebaudi. Nam ꝑtriennium fere continue ꝑ uniuersam illius domũ
indicibilit. ł ab acre. siue a tabulatu. distillauere magni atq parui lapides
ita ut aceruos cirea domum ex ipsis eiectis lapidibus usq nunc in promptu est
uidere. S cum die noctuq ꝑ domum ubiq pluerent. neminem tamen suo ic¬
tu ledebant. sed neq uas aliquod infringebant. Multi enim ibi limites quosa¬
lu bomnas nominant. suorum recognouere agrorum. Simul etiam de uiis
oe domibus. ac diuersis edificus. &. ꝓpe & longe constitutis. uue delati reꝑti
sint lapides. A uod etiam future pestis ilius domus familie fuisse indicium. re
ꝓbauit euentus. Nam extitat inr supradictus cum uxore sua de generosis aomo¬
dum parentibus icirco increu̾ant eiis filiis ac nepotibus pat̾norumfundorum. cũ

Expanded text:
Per idem tempus contigit in Burgundia apud castrum Jaunniacum Per idem tempus contigit in Burgundia apud castrum Jaunniacum valde mirum et memorabile praesagium in domo cujusdam nobilis, nomine Arlebaudi. Nam per triennium fere continue per universam illius domum indicibiliter vel ab aere, sive a tabulatu, distillavere magni atque parvi lapides, ita ut acervos circa domum ex ipsis ejectis lapidibus usque nunc in promptu sit videre. Sed cum die noctuque per domum ubique pluerent, neminem tamen suo ictu laedebant, sed neque vas aliquod infringebant. Multi enim ibi limites, quos alii bonnas nominant, suorum recognovere agrorum. Simul etiam de viis et domibus ac diversis aedificiis, et prope et longe constitutis, illuc delati reperti sunt lapides. Quod etiam futurae pestis illius domus familiae fuisse indicium rei probavit eventus. Nam exstiterat vir supra dictus cum uxore sua de generosis admodum parentibus. Idcirco increverant ejus filiis ac nepotibus paternorum fundorum cum
Abbreviated transcription (Latin):
cum uenisset adpontem quentam ligneum que fere in medio erat itinere. au¬
dierunt plures exuicinis. uoces quasdam ex lat̾e monasterii ꝓclamantes hu¬
iusmodi. Extrahe. extrahe. & educ ad nos uium quantotius. Quib ctiam uoci¬
bus tale responsum ẽ redditum. hunc interim non queo. alium tamen educam
si pctero. Statim uero ille qui ad eccłam ꝑgetat cernit ante se suꝑ pontem qua¬
si unum uicinorum suorum reuera gͦ diabolum contra seuenientẽ. dequoetiã
dubitare non posset. quin etiam nomine ꝓpͥo illum uocans. monuitq ut ꝓui¬
de transiret. Ilico autem malignus sp̃s turrigera specie in altum seerigens. cupiẽs¬
q deciꝑe hominem. ciis fallacem pompam uisib sequentem. Quamtamen
dum aspicet. eiuspes lapsus grauiter in ponte corruit. Qui citissime se erigens
muniensq se signo crucis. cognita maligni diaboli fraude. reg̾ssus domum cau¬

Expanded text:
cum venisset ad pontem quemdam ligneum, qui fere in medio erat itinere, aucum venisset ad pontem quemdam ligneum, qui fere in medio erat itinere, audierunt plures ex vicinis voces quasdam ex latere monasterii proclamantes hujusmodi: « Extrahe, extrahe, et educ ad nos illum quantocius. » Quibus etiam vocibus tale responsum est redditum: « Hunc interim non queo, alium tamen educam si potero. » Statim vero ille qui ad ecclesiam pergebat, cernit ante se super pontem quasi unum vicinorum suorum, revera ergo diabolum, contra se venientem; de quo etiam dubitare non posset. Quin etiam nomine proprio illum vocans, monuit ut provide transiret. Illico autem malignus spiritus turrigera specie in altum se erigens, cupiensque decipere hominem, ejus fallacem pompam visibus sequentem. Quam tamen dum aspiceret, ejus pes lapsus, graviter in ponte corruit. Qui citissime se erigens, muniensque se signo crucis, cognita maligni diaboli fraude, regressus domum cau
Abbreviated transcription (Latin):
ego tibi custos extitero. Ex qua uisione securior effectus: ad se uenire mandãs
loci p̃positum nomine achardum. eruditissimum ualde uirum qui postea
eiuisdem monasterii abbas extitit. narrauit ei non solum p̾sentem s etiam p̃¬
t̾itam insionem ex ordine. Qui dixit ei. Confortare frater in domino. Sed
qm̃ ea uidisti que raro bumano uisin conceduntur. necesse habes ꝑsoluere
uniu̾se carnis debitum. ut in eorum quos uidisti possis admisceri consortiũ
conuocatisq cet̾is fr̃ibus secundum morem ei uisitationem fecerunt. Tercia nã¬
q die ꝑacta. incipiente nocte migrauit a corꝑe. Quemdum cuncti fr̃s ex more
abluere. ac pannis componere ꝑarent. signaq monasterii uniu̾sa pulsarent.
quidam laicus sed religiosus iuxta cõmanens. ignorans obitum fris. estimansq
ob nunciandos matutmos signa pulsari. exsurrexit ut solebat ꝑgere ad eccłam. Qͥ

Expanded text:
ego tibi custos exstitero. » Ex qua visione securior effectus, ad se venire mandans ego tibi custos exstitero. » Ex qua visione securior effectus, ad se venire mandans loci praepositum nomine Achardum, eruditissimum valde virum, qui postea ejusdem monasterii abbas exstitit, narravit ei non solum praesentem, sed etiam praeteritam visionem ex ordine. Qui dixit ei. « Confortare, frater, in Domino. Sed quoniam ea vidisti quae raro humano visui conceduntur, necesse habes persolvere universae carnis debitum, ut in eorum quos vidisti, possis admisceri consortium. » Convocatisque caeteris fratribus, secundum morem ei visitationem fecerunt. Tertia namque die peracta, incipiente nocte migravit a corpore. Quem dum cuncti fratres ex more abluere ac pannis componere pararent, signaque monasterii universa pulsarent, quidam laicus, sed religiosus, juxta commanens, ignorans obitum fratris, aestimansque ob nuntiandos matutinos signa pulsari, exsurrexit, ut solebat, pergere ad ecclesiam. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
indlulge um hodie ꝑ fatigatione rineris. ut dies crastina te ualentior en¬
dettat at a ie ai. Si hodie quantum suꝑ ẽ non expleuero ꝓut uales. tã
dit crastina nou̾itisme ex his mehil actutum. Qiui ludere uium etiti¬
mantes: ut erat semper alacri mente placidus: quod monuerat omiscrunt
Die autem altera uiucescente. p̃uentus acri dolore. accessit ꝓut poterat ad al¬
tare beate marie semꝑ uirginis sacramissarum celebraturuis. Quibus ꝑactis. re¬
cessit ad domum infirmorum fratrum. iam i minium dolentes artus com¬
posuit lecto. Cui ut talibus fieri solet. ceꝑunt palbebre sommnum qrere inter
angustias. Repente uero astitit ei uirgo splendita coruscans ĩmenso fulgore.
int̾rogansq illum quam mentis dubietatem haberet. Quam cum ipse intu¬
itus fuisset adiecit. Si de itinere metuis: non necesse ẽ enim ut paueas. qm̃

Expanded text:
indulge jam hodie pro fatigatione itineris, ut dies crastina te valentiorem inindulge jam hodie pro fatigatione itineris, ut dies crastina te valentiorem inveniat. » At ipse ait: « Si hodie, quantum superest, non explevero, prout valeo, jam die crastina noveritis me ex his nihil acturum. » Qui ludere illum existimantes, ut erat semper alacri mente placidus, quod monuerat omiserunt. Die autem altera illucescente, praeventus acri dolore accessit, prout poterat, ad altare beatae Mariae semper virginis, sacra missarum celebraturus. Quibus peractis, recessit ad domum infirmorum fratrum, jamque nimium dolentes artus composuit lecto. Cui, ut talibus fieri solet, coeperunt palpebrae somnum quaerere inter angustias. Repente vero astitit ei virgo splendida, coruscans immenso fulgore, interrogansque illum quam mentis dubietatem haberet. Quam cum ipse intuitus fuisset, adjecit: « Si de itinere metuis, non necesse est enim ut paveas, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
infra breue temporis spacium. nr̃o sunt addendi couegio. Preteahis qui missarum
reii ebat officium. finita oratione dominica. pacem omnibus dans misitq unũ
qui ipsi fñ pacis osculum daret. & ui cum fecisset. in nuit etiam ei ut ulum seq̃¬
retur .h isita conspetus. eum ueuet eos sequi disparuerunt. Intellexit quoq
tdrmnit. se inbiemi spacio ceiturum a scł̃o quod etiam sic contigit fierisn am in¬
se uunto iae decembro. post quam hec quȩ diximus: uiderat: sui abtã¬
is impio. precit autisiodorum gr̃a medicandi aliquorum in monastio bea¬
dionsfissoras xp̃igernam infirmantium fim̃. Erat enim meclicine artustu¬
duis instructus. U ui ueniens uluc. cepit comouere illos fr̃s ꝓ quox causa aci¬
uenerat uit quam eititius q̃ pro salute illorum agenda erant. exerte curarẽt
saguonerat eum ecitum suum primum fore. Cui dum respondent. quicai

Expanded text:
infra breve temporis spatium nostro sunt addendi collegio. » Praeterea is qui missarum infra breve temporis spatium nostro sunt addendi collegio. » Praeterea is qui missarum explebat officium, finita oratione Dominica, pacem omnibus dans, misit unum qui ipsi fratri pacis osculum daret. Qui cum fecisset, innuit etiam ei ut illum sequeretur. His ita conspectis, cum vellet eos sequi, disparuerunt. Intellexit quoque idem frater se in brevi spatio exiturum a saeculo; quod etiam sic contigit fieri. Nam mense quinto, id est Decembri, postquam haec quae diximus viderat, sui abbatis imperio perrexit Antissiodorum gratia medicandi aliquorum in monasterio beati confessoris Christi Germani infirmantium fratrum. Erat enim medicinae artis studiis instructus. Qui veniens illuc coepit commonere illos fratres pro quorum causa advenerat, ut quam citius quae pro salute illorum agenda erant exercere curarent. Cognoverat enim exitum suum proximum fore. Cui dum responderent: « Quieti
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis dominice. eiusdemq ascensionis. & aduentus sp̃s scĩ in plerisq
diu̾sar̃ regioñ locis mosẽ psallere responsorra: uerbis ualde honestissimis cõ¬
posita. ac suaui sonoritate referta. & ut mens ualet humana deifice trmitat
sollempnia eiusdem trinitatis antiphonam intonans celebrare. Interim uo
ꝑcunctatus ẽ supradictus fr̃. qui aut unde essent: proqua ue causa illuc deue¬
nissent. Cui satis leuiter tale dederunt responsum: ẜfessionem inquiunt xp̃i¬
anitatis gestamus. sed ob tutelam patrie catholiceq plebis defensionem gla¬
dius nos in bellosatracenorum seꝑauit ab humanorum corporum habitatiõe.
Iecirco nos omnes pariter diuine uocatio nunc transfer insortembeatarum. Sed
ideo ꝑ hanc ꝓuntiam nobis contingit habere transitum. qm plures ex hac regione

Expanded text:
surrectionis Dominicae, ejusdemque Ascensionis, et adventus Spiritus sancti, in plerisque surrectionis Dominicae, ejusdemque Ascensionis, et adventus Spiritus sancti, in plerisque diversarum regionum locis mos est psallere responsoria, verbis valde honestissimis composita ac suavi sonoritate referta, et, ut mens valet humana, Deificae Trinitati solemnia, ejusdem Trinitatis antiphonam intonans, celebrare. Interim vero percunctatus est supradictus frater, qui, aut unde essent, pro quave causa illuc devenissent. Cui satis leniter tale dederunt responsum: « Professionem, inquiunt, Christianitatis gestamus, sed ob tutelam patriae Catholicaeque plebis defensionem, gladius nos in bello Sarracenorum separavit ab humanorum corporum habitatione. Idcirco nos omnes pariter divina vocatio nunc transfert in sortem beatorum. Sed ideo per hanc provinciam nobis contingit habere transitum, quoniam plures ex hac regione
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit die quadam dominica itisio satis credulitati cõmoda. Nam dum pꝰ
expletionem matutinalium laudum in supradicto oraturus quieuisset. mo¬
nasterio ceteris fr̃ibus inde aliquantulum ad pausam redeuntibus. subito re¬
pletus ẽ totius eiusdem eccłe ambitus uiris scilicet uestibus albis indutis.
ac purpureis stolis insignitis. quorumetiam continentie grauitas plurimũ
de ipsis instiruebat eos cernentem. Qui uero eos p̃cedebat crucem manu gestan
episcopum se eẽ multarum dicebat plebium. Ibiq die ipso sacra missarum celebra¬
re se oportere ꝑhibebat. Referebat etiam tam ipse quam cet̾i seillius noctis cũ
fratribus eiusdem monasteru matutinales interfuisse sollempnes. asserebant
insuꝑ optime laudis officium quod audierant illi diei congruere. Erat aũ
dominica dies octaua pestecosten. in qua propter expletionem gaudure¬

Expanded text:
apparuit die quadam Dominica visio satis credulitati commoda. Nam, dum per apparuit die quadam Dominica visio satis credulitati commoda. Nam, dum per expletionem matutinalium laudum in supradicto oraturus quievisset monasterio, caeteris fratribus inde aliquantulum ad pausam redeuntibus, subito repletus est totius ejusdem ecclesiae ambitus viris scilicet vestibus albis indutis ac purpureis stolis insignitis, quorum etiam continentiae gravitas plurimum de ipsis instituebat eos cernentem. Qui vero eos praecedebat crucem manu gestans, episcopum se esse multarum dicebat plebium, ibique die ipso sacra missarum celebrare se oportere perhibebat. Referebat etiam tam ipse quam caeteri se illius noctis cum fratribus ejusdem monasterii matutinales interfuisse solemnes. Afferebant insuper optimae laudis officium, quod audierant illi diei congruere. Erat autem Dominica dies octava Pentecostes, in qua, propter gaudii expletionem Re
Abbreviated transcription (Latin):
ne egressa ẽ ab affricanis partib occupans pene uniuersam hispanie regionem usq
in australes galliarum fines. plurimasq xp̃ianorum dedere strages. S licet impar
exercitu. sepius tamen inut cum eis p̃lia. Willelmus dux nauarie cognomento sc̃s
Tunc etiam ob exercituf raritatẽ compulsi sunt regionis illuis monachi sumere ar¬
ma bellica. Cese deniq grauiter utreq partes. tandem concessa xp̃ianis uictoria
post grande suorum dispendium qui suꝑfuere sarracenorum. ad affricam fecere
confugium. S & in illis dutinis conflictib p̃liorum. constat xp̃ianorum reli¬
giosos plures occubuisse. qui potius ob frat̃ne caritatis amorem cupierant dec̃¬
tare quam ꝓpter aliquam głam laudis pompatice. Erat quippe eo tempore fr̃
quidam uulferius nomine. dulcis admodum moribus econu̾satione in mona¬
stio cognomento reoma magensse quod ẽ situm. in pago tarnoderense cui etiã

Expanded text:
ne, egressa est ab Africanis partibus, occupans pene universam Hispaniae regionem usque ne, egressa est ab Africanis partibus, occupans pene universam Hispaniae regionem usque in Australes Galliarum fines, plurimasque Christianorum dedere strages. Sed licet impar exercitu, saepius tamen iniit cum eis praelia Willermus dux Navariae, cognomento Sanctus. Tunc etiam ob exercitus raritatem compulsi sunt regionis illius monachi sumere arma bellica. Caesae denique graviter utraeque partes, tandem concessa Christianis victoria post grande suorum dispendium, qui superfuere Sarracenorum ad Africam fecere confugium. Sed et in illis diutinis conflictibus praeliorum constat Christianorum religiosos plures occubuisse, qui potius ob fraternae charitatis amorem cupiebant decertare, quam propter aliquam gloriam laudis pompaticae. Erat quippe eo tempore frater quispiam Wlferius nomine, dulcis admodum moribus, ex conversatione in monasterio Reomagense, quod est situm in pago Tarnoderense, cui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
q insuꝑiores burgundie partes. Qui franciam rediens. post ħ tamen licet tar¬
dius ad se reu̾sis burgundionibus ꝓspe uniu̾sam obtinuit regionem. de fame
Iodem autem tempore ualida &. infestatione sarracenorum:¬
facta ẽ fames p̃ualida quinquenno in uniuerso romano orbe. siquidem
iit nulla audiretur non in obs regio & indigens pane. Multiq exhausti media.
de populo ꝑierunt. Tunc etiam ꝑ plura loca trarum. non solum ĩmundorum a¬
nimalium & reptilium. uerumetiam uirorum ac mulierum infantiumq car¬
nes compulit fames horrida sumere in cibum. nulla ł parentum obstante neces¬
situdine. Nam eo usq deuenerat huius seuitia famis. ut iam adulti filii con¬
sumerent matres. ipseq in paruulos remota pietate materna iddem excerent.
Sudsequente namq tempore gens sarracenorum cum rege suo almuror nomi¬

Expanded text:
que in superiores Burgundiae partes. Qui Franciam rediens, post haec tamen licet tarque in superiores Burgundiae partes. Qui Franciam rediens, post haec tamen licet tardius ad se reversis Burgundionibus, prospere universam obtinuit regionem. CAPUT IX. De fame valida et infestatione Sarracenorumfacta est fames praevalida quinquennio in universo Romano orbe, siquidem ut nulla audiretur non inops regio et indigens pane. Multique exhausti inedia de populo perierunt. Tunc etiam per plura loca terrarum, non solum immundorum animalium et reptilium, verum etiam virorum ac mulierum infantiumque carnes compulit fames horrida sumere in cibum, nulla vel parentum obstante necessitudine. Nam eo usque devenerat hujus saevitia famis, ut jam adulti filii consumerent matres, ipsaeque in parvulos, remota pietate materna, idem exercerent. Subsequente namque tempore, gens Sarracenorum cum rege suo, Almuzor nomi
Abbreviated transcription (Latin):
sens auxilium. Nam eiusdem castri uniusa capacitas. ita repletaẽ in hora pͥli teter¬
tina nebula. ut nemini hostium aforis ꝑuius foret iaculandi aditus. cum ab intro
repng nantib cernerent se graui cede ꝓsterm. Sicq cum fuorum maxime nor¬
manporum concisione. dimserunt castrum incolume. quos licet tarde penitu¬
it. acdusus magni meriti locum arma sumpsisse. Contigit etam ut hora quarte¬
gis eeiritus aouersus locum sacrum certamen inire cepisset. uir religiosus gis¬
leb̾tus eiusdem loci monachus suꝑ altare beate marie semꝑurginis quod
decentius ceteris inuertice eiusdem constat eccłẽ. quemad modum hora diei
t̃cia cotidie consueuerat. missarum sacramenta celebtare inciꝑet. Quod scilicet
factum: satis celitus p̾stite congruit uictorie. Sequenti igitur die egrediens rex
inde ꝓcessit igne cremando res hominum p̃ter ciuitates. & castra tutissima. us¬

Expanded text:
sens auxilium. Nam eiusdem castri vniuersa capacitas ita repleta est in hora prœlij tetersens auxilium. Nam eiusdem castri vniuersa capacitas ita repleta est in hora prœlij teterrima nebula, vt nemini hostium a foris peruius foret iaculandi aditus, cum ab intro repugnantibus cernerent se graui cæde prosterni. Sicque cum suorum, maxime Normanit adversus magni meriti locum arma sumpsisse. Contigit etiam ut, hora qua regis exercitus adversus locum sacrum certamen inire coepisset, vir religiosus Gislebertus ejusdem loci monachus, super altare beatae Mariae semper virginis, quod decentius caeteris in vertice ejusdem constat ecclesiae, quemadmodum hora diei tertia quotidie consueverat, missarum sacramenta celebrare inciperet. Quod scilicet factum satis coelitus praestitae congruit victoriae. Sequenti igitur die, egrediens rex inde processit igne cremando res hominum, praeter civitates et castra tutissima, us
Abbreviated transcription (Latin):
one dignaretur eriꝑe. Sexto igitur obsidionis die illucescente. nimio rex arreptus furore
indutus lorica simul &. galea omnemq exercitum dictis eracuens habensetiam secũ
hugonem eiusdem urbis pontificem. solum ex omni burgundia parti regis fauentem. E¬
idem namq regi in ꝓcinetu iam constituto occurrit suppradictus abba odilo illum
increyans eiusq primates redarguens. cur adusus tantum dei ponuificem scuicet
germanum bostili manii insurrexissent. cui specialit̃. ut ingestis illius inuenitur
uesui fuit deiauxilio & bella compescere plurima. & rrgum ferocitati resistere. Cuĩ
erbis minus auditum p̾bentes quo tendebant ꝑuenerunt. Cingentesq supra¬
dietum castrũm corone modum. certatim illud ex pugnatuti plium itierum : llt¬
sis quoq partibus diumultũꝙ de ceitantib domus sue parti dei subito affuit pre¬

Expanded text:
one dignaretur eripere. Sexto igitur obsidionis die illucescente, nimio Rex arreptus furore, one dignaretur eripere. Sexto igitur obsidionis die illucescente, nimio Rex arreptus furore, indutus lorica simul & galea, omnemque exercitum dictis exacuens, habens etiam secum Hugonem eiusdem vrbis Pontificem, solum ex omni Burgundia parti Regis fauentem. Eidem namque Regi in procinctu iam constituto occurrit supradictus Abbas Odilo, illum increpans, eiusque Primates redarguens, cur aduersus tantum Dei Pontificem, scilicet Germanum, hostili manu insurrexissent: cui specialiter, vt in gestis illius inuenitur, vsui fuit Dei auxilio, & bella compescere plurima, & Regum ferocitati resistere. Cuius verbis minus auditum præbentes, quo tendebant peruenerunt, cingentesque supradictum castrum in coronæ modum, certatim illud expugnaturi pręlium inierunt. Alternis quoque partibus diu multumque decertantibus, domus suæ parti Dei subito affuit præ
Abbreviated transcription (Latin):
numquam fraude. uł hoste fuisse decepta. Relicta namq ciuitate rex. cum unu¬
sobellico apparatu. conutit se ad castrum beati p̃sulis germani expugnandum quod my¬
nitoagg̾e p̃pollens heret ciuitati .u allauerat enim illud landrici comitis exercitus. nec
non eusdem loci familiares uiri hostium siquidem metuentes sacrigregis dirẽpti¬
onem. Occurrit int̾ea furenti regi. Odilo uenerabilis abbas clumacensis morastem
cupiens int̾uenire partesutrasq siquidem ut regi exhib̾etur honorificentia. solida¬
retur concordia principum pax patrie firmatetur. Qui minus posse fieri cernens quod
decreuerat. hortabatur fr̃s octotantũ nũo qͥ ad c̃fessoris custodiam relictifuerant. nã
ceteros cum suo abbate. Hilderico nomine uissio regis inde exire compulerat. ut
orationi instarent. assidue. si forte dominipictas eos pariter &. locum. atanta obsidi

Expanded text:
nunquam fraude vel hoste fuisse decepta. Relicta namque civitate, rex cum univernunquam fraude vel hoste fuisse decepta. Relicta namque civitate, rex cum universo bellico apparatu convertit se ad castrum beati praesulis Germani expugnandum, quod munito aggere praepollens haeret civitati. Vallaverat enim illud Landrici comitis exercitus nec non ejusdem loci familiares viri, hostium siquidem metuentes sacri gregis diremptionem. Occurrit interea furenti regi Odilo venerabilis abbas Cluniacensis monasterii, cupiens intervenire partes utrasque: siquidem ut regi exhiberetur honorificentia, solidaretur concordia principum, pax patriae firmaretur. Qui minus posse fieri cernens quod decreverat, hortabatur fratres octo tantummodo, qui ad confessoris custodiam relicti fuerant nam caeteros cum suo abbate Hilderico nomine jussio regis inde exire compulerat, ut orat
Abbreviated transcription (Latin):
decembrio uesꝑe sadbati ante diem dominice natiuitatis. apparuit maere portentũ i¬
bile species uitdicet seu ipsa moles ĩmensi traconis a septemitrionali plaga. egredi¬
ens cum minia coruscatione. petebat austrum. Quod ꝓdigium penes homines u¬
niu̾sos quiuidere infra gallias t̃ruit. Sequentidemq anno. ascendit rob̾tus rex in
burgundiã cum magno exercitu pugnatorum. ducens etiam secum ricardum ro¬
tomagorum comitẽ cum triginta milib normannorum. qm bugundiones ei
fuere rebelles nolentes eum susciꝑe in cuutatibus & castris. que fuerant ducis hen¬
rici eius uidelicet auunculi. quin potius sibi in proprias diuisere partes. deueniens
quoq rex p̃rimitus. cum omni exercitu. ciuitatem. autisioderum cant obsidione circ̃¬
dedit. Qͥ dui ibi ẽbris assultibꝰ fatigatus residens. non adiisus eam p̃ualuit. q̃ fertur

Expanded text:
Decembri vespere Sabbati ante diem Dominicae Nativitatis, apparuit in aere portentum miDecembri vespere Sabbati ante diem Dominicae Nativitatis, apparuit in aere portentum mirabile: species videlicet seu moles ipsa immensi draconis, a septentrionali plaga egrediens, cum nimia coruscatione petebat austrum. Quod prodigium pene homines universos qui videre, infra Gallias terruit. Sequenti denique anno ascendit Rotbertus rex in Burgundiam cum magno exercitu pugnatorum, ducens etiam secum Ricardum Rothomagorum comitem cum triginta millibus Normannorum, quoniam Burgundiones ei fuere rebelles, nolentes eum suscipere in civitatibus et castris quae fuerant ducis Henrici, ejus videlicet avunculi; quin potius sibi in proprias divisere partes. Deveniens quoque rex primitus cum omni exercitu civitatem Antissiodorum, eam obsidione circumdedit. Qui diu ibi crebris assultibus fatigatus residens non adversus eam praevaluit, quae fertur
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ad illius famam scĩtatis confluxere ex uniu̾so romano orbe. uiri & mulie¬
res. utrorumq ordinum plurimi exinde referentes. diu̾sarum infirmitatũ grã
sanitatis. Descuiebat eodem tempore dades pessima in hominibus ignis scilicet oc¬
cultus qui quodcumq menbrorum arripuisset exurendo truncabat a corpore. Płõsq
etiam inspacio unius noctis huius ignis consumpsit exustio. S cum in pluritns
scõrum memoriis huius tremende pestis. sint inuenta remedia. maximus tam
concursus factus ẽ. ad trium sc̃orum confessorum eccłas. Martini scilicet turonoꝵ atq
odolrici baioariorum. nec non ex istius uenabilis patris maioli optateq salutis. in¬
gitur annotrio de supradicto millesimo moritur inburgundia dux henricus. a¬
pud castrum pulliacum. suꝑ atarim fluuium sepultureq autisioderi apud exi¬
mium confessorem germanum traditur octobrio mense. Sequente uero mense

Expanded text:
Nam ad illius famam sanctitatis confluxere ex universo Romano orbe viri et mulieNam ad illius famam sanctitatis confluxere ex universo Romano orbe viri et mulieres utrorumque ordinum plurimi, exinde referentes diversarum infirmitatum gratiam sanitatis. Desaeviebat eodem tempore clades pessima in hominibus, ignis scilicet occultus, qui quodcunque membrorum arripuisset, exurendo truncabat a corpore. Plerosque, etiam in spatio unius noctis, hujus ignis consumpsit exustio. Sed cum in plurimis sanctorum memoriis hujus tremendae pestis sint inventa remedia, maximus tantum concursus factus est ad trium sanctorum confessorum ecclesias, Martini scilicet Turonorum, atque Odolrici Bajoariorum, nec non et istius venerabilis patris Maioli, optataeque salutis ine Burgundiae. Igitur anno tertio de supradicto millesimo moritur in Burgundia dux Henricus apud castrum Pulliacum super Ararim fluvium, sepulturaeque Autissiodori apud eximium confessorem Germanum traditur Octobri mense. Sequente vero mense
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝓfessione decidere. Statim uero uorax flamma abietinas deserens trabes dis¬
paruit. Fer idem tempus obierunt in italia &. in gallus qui p̃cipui erant pontifices
& duces. nec non &e comites. Primitus quoq papa iohannes. deinde hugo marchi¬
onum optimus. post hec uero ꝑ italiam quiq nobiliores. ingallus namq odo
& herib̾tus quorum pͥor tutonorum. carnotiq sequens uero meldorum atq
trecorum comes extitit. Tunc temporis etiam dux rotomagorum ricardus obuit.
qui monasterium edificauerat nimium locuplex in loco qui dicitur fiscamp̾
in quo etiam sepultus quiescit. Willelmus quoq pictauorum dux sub eodem tẽ¬
tempore uitam finiuit. Pontificesitẽ ĩgalliis quĩq religiosiores & scł̃o excercerũt
necnon &e iebomus catalonorum cum alus płibus. Inter quos etiam bone memo¬
rie sanctus uidelicet maiolus. apud siluiniacum cenobium uite psentis t̃mi¬
num consecutus. Cuius scilicet uite honestate p̃ciosus etiam cõmendat transitus.

Expanded text:
fidei professione decedere. Statim vero vorax flamma, abietinas deserens trabes disparuit. Per idem tempus obierunt in Italia et in Galliis, qui praecipui erant pontifices et duces, nec non et comites. Primitus quoque papa Joannes, deinde Hugo marchionum optimus. Post haec vero per Italiam quique nobiliores. In Galliis namque Odo et Heribertus, quorum prior Turonorum Carnotique, sequens vero Meldorum atque Trecorum comes exstitit. Tunc temporis etiam dux Rothomagorum Ricardus obiit, qui monasterium aedificaverat nimium locuples, in loco qui dicitur Fiscampus, in quo etiam sepultus quiescit. Viellermus quoque Pictavorum dux sub eodem tempore vitam finivit. Pontifices item in Galliis quique religiosiores a saeculo excesserunt. nec non et Geboinus Catalaunorum, cum aliis pluribus. Inter quos etiam bonae memoriae sanctus videlicet Maiolus apud Silviniacum coenobium vitae praesentis terminum consecutus. Cujus scilicet vitae honestatem pretiosus etiam commendat transitus.
Abbreviated transcription (Latin):
eque tale muisterio dignꝰ Odoliiu sellicet
Iigonesio eccđae archidiacomo sugdim coslituerce
ontificem Pix prmis ut suggestus fuerat specosi simõ
adhornatu indumctis ad y fata illa destmauit sese
Ilico nempe reblitata e tolius ꝓuncia requies & pas
lu optata. cid. gaudio Noslmodas uͦ gbs Hongiore¬

Expanded text:
isterio dignum, Odolricum, scilicet Lingonensis Ecclesiae archidiaconum, Lugduni constitueret pontificem. Qui protinus, ut suggestum fuerat, speciosissimis adornatum indumentis ad praefatam illum destinavit sedem. Illico nempe restituta est totius provinciae requies et pax diu optata, cum gaudio. Postmodum vero gens Hungror
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem burchardi archipsulis iugdunensis de ysuiatu ipsius se¬
dis qliam plures non iustis appetebant meritis. sed instinctu supbe clationis pꝰ¬
mus ominum p̃dicti burchardi. nepos eiusdem equuocus supraraeum suꝑ¬
busimus relicta lecie ꝓpiia augustano eiiitatis ꝓcaciter. lugdiunensem arripurt.
Qui post multas ꝑpetratas nequitias captus amilitibus imꝑatoris. ꝓpetuo ẽ
condempnatus exilio. Post ipsum uero quidam comes. girardum suum filiũ
Epuerulum quendam arroganter ibidem sola psumptione auetare substi¬
tuit. & ipse post modicum. non ut pastor ouium. sed ueluti mercernariusi
fugam uersus delituit. Q ue omnia dum plata fuissent romano poritifici.
suggestum e ei auiris fidelibus. ut sua auctoritate rarrem ocuonent elier¬
ligniis mnonastemi. ab batemabidem eligeret consecrari pontisicem s cilem̃
totius cieri ac piebis optans acciamabat a euocio. & ui ꝓtimus mittens ei dem

Expanded text:
post mortem Burchardi archipraesulis Lugdunensis de praesulatu ipsius sepost mortem Burchardi archipraesulis Lugdunensis de praesulatu ipsius sedis, quam plures non justis appetebant meritis, sed instinctu superbae elationis. Primus omnium praedicti Burchardi nepos, ejusdem aequivocus, supra modum superbissimus, relicta sede propria, Augustanae civitatis, procaciter Lugdunensem arripuit. Qui post multas perpetratas nequitias, captus a militibus imperatoris, perpetuo est condemnatus exsilio. Post ipsum vero quidam comes Girardum suum filium puerulum quemdam arroganter ibidem, sola praesumptione auctore, substituit, et ipse post modicum, non ut pastor ovium, sed veluti mercenarius, in fugam versus delituit. Quae omnia dum perlata fuissent Romano pontifici, suggestum est ei a viris fidelibus ut sua auctoritate patrem Odilonem Cluniacensis monasterii abbatem ibidem eligeret consecrari pontificem. Sic enim totius cleri ac plebis optans acclamabat devotio. Qui protinus mittens eidem
Abbreviated transcription (Latin):
nfessoris ferebant supplementum suis filu odonis. Pre
& eo amplus. uiii arinis in strcti. absq sanguinis effusione in plio capti sint. de
detembrium hora tcia eiusdem diei facta ẽ nr̃o in tempore. t̃cia eclypsis solis. tu¬
na ciumtaxat uicesima octana. Qm̃ neq solis aliquando eclypsis. nisi in uice¬
sima octaua luna. nec lune. nisi in quartadecima luna ꝓueniet. dicitur enim e¬
clypsis: defectus siuc defectio. non quod sibimet res. sed nobis impedita potius
deficiat. Ipsis quoque diebus referente widone remorum archis sule didicimus
quod uisa sit a sius stella bosforus que & lucifer uespe sursum atq deorsum agi¬
tari quasi cominans trigenas idemtitabat. huiusmodi quippe ostentis celitus
emissis. t̃ruerunt quamplurimos sue prauitates. ut ad correctionis uiã peni¬
tendo redirent. Tunc inter ceteras rerum inopias. uini tanta raritas extitit. ut
uiginti quatuor solidorum foret p̃cium unius modu. de dissensione lugdu

Expanded text:
nfessoris ferebant supplementum suis filii Odonis. Praet eo amplius viri armis instructi absque sanguinis effusione in praelio Decembrium, hora tertia ejusdem diei, facta est nostro in tempore tertia eclipsis solis, luna duntaxat vicesima octava, quoniam neque solis aliquando eclipsis nisi in vicesima octava luna, nec lunae nisi in quarta decima luna proveniet. Dicitur enim eclipsis defectus, sive defectio, non quod sibimet res, sed nobis impedita potius deficiat. Ipsis quoque diebus, referente Widone Remorum archipraesule, didicimus quod visa sit a suis stella Phosphorus, quae et Lucifer, vespere sursum atque deorsum agitari, quasi comminans terrigenas idemtitabat  sic . Hujusmodi quippe ostentis coelitus emissis, terruerunt quamplurimos suae pravitates, ut ad correctionis viam poenitendo redirent. Tunc inter caeteras rerum inopias vini tanta raritas exstitit, ut viginti quatuor solidorum foret pretium unius modii. CAPUT IV. De dissens
Abbreviated transcription (Latin):
Dumg ꝓsatue abbas accersitus fuisset. ait ci.
Depone baculu regmnis pasloralis. quem credis
Cargltione mortalio hommo debere peslari. Sien
h a se siccsset suscipies illu Rex imnposut
dextere magmis paluatoris. Uade inquieno abbati¬
⁊ susciye elll de manu onipotero regi. necsiu
olera pio eo debetor alicuius moitalio sed lbere
otere eo ue decet culme tuti nommis Le ipse
gauder illo suscipiens plurmis de tali facto
etq h ermania symomiacae yhilargirie crassari
cup iditatem coadunari fccit ex oni impio suo ean
arebipresules s cateros potificeo l tale eis ntulit
collo quit: Iugens uobio mcpio loqui qui uice CGnslo
in cccla costituti esto quam sse sibi deBosaut
ac pcio sui sagumis redemil F isecut enim ise

Expanded text:
atus abbas accersitus fuisset, ait ei: Depone baculum regiminis pastoralis, quem credis largitione mortalis hominis debere gestari. » Quem cum a se projecisset, suscipiens illum rex, imposuit dextere illum de manu omnipotentis regis, nec sis ultra pro eo debitor alicujus mortalis, sed libere utere eo, ut decet culmen tanti nominis. » At ipse gaudenter illum suscipiens, plurimis de tali facto atque Germaniam Simoniacae philargyriae grassari cupiditatem, coadunari fecit ex omni imperio suo tam archipraesules quam caeteros pontifices, et tale eis intulit colloquium: « Lugens vobis incipio loqui, qui vice Christi in Ecclesia constituti estis, quam ipse sibi desponsavit, ac pretio sui sanguinis redemit. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex romane eccłe ob dignitatem apostolice sedis cet̾is in orbas constitutis
reu̾entior habeatur. non tamen ci licet transgredi in aliquo canonici moda¬
minis tenorem. Sicut enim unusquisq orthodoxe ecłe pontifex. acsponsus
ꝓpͥe sedis uniformiter spetiem gerit. saluatoris. ĩta gen̾aliter nulu conuenit.
quippiam in aiterius ꝓcaciter: patrare episcopi diocesi. de portento aurelian e

Expanded text:
icae sedis caeteris in orbe constitutis reverentior habeatur, non tamen ei licet transgredi in aliquo canonici moderaminis tenorem. Sicut enim unusquisque orthodoxae Ecclesiae pontifex ac sponsus propriae sedis uniformiter speciem gerit Salvatoris, ita generaliter nulli convenit quidpiam in alterius procaciter p
Abbreviated transcription (Latin):
dedit Ite & ego quod ad religione ipsuo ꝓtinit
gratis impendam Uolo si placet Ut EuoI
smilet saciatio Nplo quog in tempore Remana
sedes q̃ uniuesalio uire habetur in orbo trarum
pitato morbo pestisere ꝑ diginti quinq amorum
facia mserrime lasorauerit. fuerat enin cisem

Expanded text:
dedit, » ita et ego quod ad religionem ipsius pertinet gratis impendam. Volo, si placet, ut et vos similiter faciatis. Ipso quoque in tempore Romana sedes, quae universalis jure habetur in orbe terrarum, praefato morbo pestifero per viginti quinque annorum spatia miserrime laboraverat. Fuerat enim ei
Abbreviated transcription (Latin):
deuenisset. suggatum ẽ tam̃ ab ep̃is. quam ab orim pledt. at uiium e ie iali
ministerio dignum odalricum scixei linguonensis eccłe archidiaconum
lugdum constitueret pontifictm. Qui ꝓtinus ut suggisium fuerat speciosissi¬
mis aornatum indumentis. ad p̃fatam ui:sia destinauit sedem: lioc nempe
restituta ẽ totius ꝓuitie requies. & par diu optata er ingui postadũ
uero gens hgrorum iam secundo p̾dicto regiellis. adu̾sus
cundem p̃liari disposuit. Contra quem egress.sid
ercitu ipsius plusquam sexmilia uirorum : cum in ngrorum falati gibus
ab macen ur ducenta milia armatorum. E rant etiam cum rege qu am¬
ulures ep̃i. umi cłicis muttis qui pietatis gra inermes cumeo iner anien in
rartem. d arhaa se portimi quis illorum poscet agnoscere. exercitui quoq
regis uidebatur clarissims sot̾t urcum & in sui ꝑiuitiatut. C in tortiter di¬
micins miumn̾abiu eede ꝑstrauit adũsarios. fugauitq cum desuis ꝑpauci

Expanded text:
devenisset, suggestum est, tam ab episcopis quam ab omni plebe, ut virum aeque tali ministerio dignum, Odolricum, scilicet Lingonensis Ecclesiae archidiaconum, Lugduni constitueret pontificem. Qui protinus, ut suggestum fuerat, speciosissimis adornatum indumentis ad praefatam illum destinavit sedem. Illico nempe restituta est totius provinciae requies et pax diu optata, cum gaudio. Postmodum vero gens Hungrorum, jam secundo praediceumdem praeliari disposuit. Contra quam egressus, lon enim erant in exercitu ipsius plusquam sex millia virorum, cum in Hungrorum phalangibus aestimarentur ducenta millia armatorum. Erant etiam cum rege quamplures episcopi cum clericis multis, qui pietatis gratia inermes cum eo in certamen ipartem, ut vix juxta se positum quis illorum posset agnoscere. Exercitus quoque regis videbatur clarissimo sole circum et infra perlustratus. Qui fortiter dimicans innumerabili caede prostravit adversarios fugavitque, cum de suis perpauci
Abbreviated transcription (Latin):
me manet usq dum ego recedere compello. Cum uero ad hec respondentes
sciscitaremus an uigil scu in somnis hoc cerneret subiunxit. ꝑ singulas pe¬
ne noctes eripit me angelus a lectulo uxore mea ignorante. qui post multa
colloquia. salutans me atq deosculans recedit. Nos quoq expoliatum calli¬
ditatibus intelligentes mendacium : cognouimus uirum non angelicũ
quin potius fraudis ac malignitatis ministrum Pret̾ea pontifices rite ꝑa¬
gentes ob quam uenerant eccłe cinsecrationem. intromiserunt cum ceteris
reliquiarum pignoribus ossa illius ꝓfani astu adinuenta non tamen sine
miug i. atiriusq plebis erultatione que innumerabilis ulluo conuenerat. son

Expanded text:
me manet, usque dum ego recedere compello. » Cum vero ad haec respondentes me manet, usque dum ego recedere compello. » Cum vero ad haec respondentes sciscitaremus, an vigil seu insomnis hoc cerneret, subjunxit: « Per singulas pene noctes eripit me angelus e lectulo, uxore mea ignorante, qui post multa colloquia salutans me atque deosculans recedit. » Nos quoque exspoliatum calliditatibus intelligentes mendacium, cognovimus virum non angelicum, quin potius fraudis ac malignitatis ministrum. Praeterea pontifices rite peragentes, ob quam venerant, Ecclesiae consecrationem, intromiserunt cum caeteris reliquiarum pignoribus ossa illius profani astu adinventa; non tamen sine magna utriusque plebis exsultatione, quae innumerabilis illico convenerat. Con