comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ cum fc̃m est. aũ fiat qͦ nunꝰ fund̾ ep̃tor
possideat. Erit gͦ ex empto actio: ñ ut uẽ.¬
ditor uacuam possessionẽ tͣdat. cum
multis modis acadere pot̾it: ne trade̾
possit. S ut si qͥd dolomalo fecit aut fa¬
q̃ro numqͥd .i .x. pedes qui tũc accesieñt
sub aqi sint. qr lacꝰ creuit. an ꝓximipe¬
cum quem emit rutiliapolla uenisse.
qͣtenus tunc fuit: ⁊ cuta eũ .x. pedes qͥ
tr̃ fuerunt. nec ob eam rẽ ꝙ lacꝰ pea cre¬
uit. latieũ possid̾e d qmemit.
posse pleriq existim au̾ut᷑. simͦ inter
ignorantes id fiat. ꝙ id̾ płacet. ĩ suien¬
ditor sciat: emptor aũignorat. ꝙ siep̃¬
torsciens liberum eẽ uendid̾it. em̾it. nł¬
aã: sextilio nero. in hec u̾ba resꝙͥserũt
cub m̃suris aũ p̾cũs negotiatores ui¬
nacomparent. inccͣhentium potestate
eẽ. seq enimquisqm cogit᷑ uẽd̾e. si aũ
p̾cium aũm̃sura displiceat. p̾stim si nͭ oͣ¬

Expanded text:
si per eum factum est aut fiet, quo minus fundum emptor possideat. erit ergo ex empto actio, non ut uenditor uacuam possessionem tradat, cum multis modis accidere poterit, ne tradere possit, sed ut, si quid dolo malo fecit aut faquaero, numquid et decem pedes, qui tunc accesserunt, sub aqua sint, quia l‹a›cus creuit, an proximi pecum, quem emit Rutilia Polla, uenisse, quatenus tunc fuit, et circa eum decem pedes qui tunc fuerunt, nec ob eam rem, quod lacus postea creuit, latius eum possidere debet quam emit. posse plerique existimauerunt, si modo inter ignorantes id fiat. quod idem placet etiam, si uenditor sciat, emptor autem ignoret. quod si emptor sciens liberum esse emerit, nu Sextio Uero in haec uerba rescripserunt: 'quibus mensuris aut pretiis negotiatores uina compararent, in contrahentium potestate esse: neque enim quisquam cogitur uendere, si aut pretium aut mensura displiceat, praesertim si n
Abbreviated transcription (Latin):
Dap̃ ał. P cła ꝯuenta q̃ postea fc̃a detra¬
hunt aliquid emptõm: contiñi ccͣclui
stetr. aut cum fideiuis ore cautio duple
prestetur. d ciꝰ quidem cãuagente ẽp̃to¬
renonualet pactum. Suires hẽbit.
iure exceptionis agente uenditore.
Can io̾ dici post poisit aucto postea uł
diminuto p̾cio ñ ĩmm̾ito q̃situm est. qͦ¬
niamempnionis suba osistit ex p̾cio.
tib de augendo. uł deminuendo p̾cior᷑¬
sus ouenit. recessũ a pͥore nͣtu. ⁊ noua
si aut publiciest. eiꝰ nich̾ uenit. sires ñ
musu publico s in pr̃monio fiscierit.
uenitio eius ualebit. nec uenditori
edificii nonest. ꝓphanus. nõ uenire
non pot̾. ¶Intra maceriam sepulch¬
rum ortis uł ceteris culturis loca pura¬
reis conditarum. possessio tͣdita uidet᷑.
si claues ap̃ horrea tͣclite sũt. Quo frõ:
festrm emptor dñium ⁊ possessionẽ

Expanded text:
acta conuenta, quae postea facta detrahunt aliquid emptioni, contineri contractui stetur aut ut cum fideiussore cautio duplae praestetur. sed quo casu agente emptore non ualet pactum, idem uir‹e›s habebit iure exceptionis agente uenditore. an idem dici possit aucto postea uel deminuto pretio, non immerito quaesitum est, quoniam emptionis substantia constitit ex pretio. tibus de augendo uel deminuendo pretio rursum conuenit, recessum a priore contractu et noua si aut publici est, eius nihil uenit', si res non in usu publico, sed in patrimonio fisci erit, uenditio eius ualebit, nec uenditori aedificii non est profanus et ideo uenire non potest.Intra maceriam sepulchrorum hortis uel ceteris culturis loca purareis conditarum possessio tradita uidetur, si claues apud horrea traditae sint: quo facto confestim emptor dominium et possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sione empta. siuon est dolo uendi¬
toris ffmsit. ad ꝑiculum emptoris fcm̃¬
sit. ꝑtinebit. ⁊̃ sires assignata non siti
stratione fundi frã: fines nõiari sr̃¬
nacimmest: sinominantur ĩ ip̃m
uenditorẽ nomĩare oportet. si forte
alium agrum cum finem possidi.
Quenditio consistat. an nicħ actum sit.
dam puto. Ideoq tocius fundiemptio
darem conuenit. emptionem puto eẽ
non condutionem. Tociens enim cõ¬
ductio alicuius reiest quociens mͣ inqua
aliquid prãtur. in eod̾ quid̾ statu eiusd̃
manet. Quociens uero ⁊ inmutatur. ⁊
alienatur. emptio mag̃ qm locatio
in telligi debet.
Domp̃a. nuendendo fundo quedam
ĩ si non dicantur prãnda sunt. ueluti
ne fundus euincatur: aut usus fructꝰ
euis. q̃ damiͣ dem̃ si dcã sit̃ ułuti uã. iter.
actum. aq̃ ductum. p̾stitum ii. Id̾ ĩ i

Expanded text:
ione empta, si non dolo uenditoris factum sit, ad periculum emptoris pertinebit, etiamsi res adsignata non sit. stratione fundi facta fines nominari superuacuum est: si nominentur, etiam ipsum uenditorem nominare oportet, si forte alium agrum confinem possidet.uenditio consistat an nihil actum sit. dam puto ideoque totius fundi emptiodarem conuenit, emptionem puto esse, non conductionem: totiens enim conductio alicuius rei est, quotiens materia, in qu‹a› aliquid praestatur, in eodem statu eiusdem manet: quotiens uero et immutatur et alienatur, emptio magis quam locatio intellegi debet.m. In uendendo fundo quaedam etiam si non dicantur, praestanda sunt, ueluti ne fundus euincatur aut usus fructus eius, quaedam ita demum, si dicta sint, ueluti uiam iter actum aquae ductum praestatu iri: idem et i
Abbreviated transcription (Latin):
u̾m est ꝙ quinto mutio płacebat. nõ
liberum: s quat eẽt fundus prãri
oportere. Id̾ un urbanis prediis dicẽ
dum est.
uenditionis dolia .lx. emptori accessu¬
ra. cum eẽnt .c. Inuenditoris fore po
est. sub conditione em̾e. q forte sꝑh¬
atur meum ẽẽ desinere.

Expanded text:
um est, quod Quinto Mucio placebat, non liberum, sed qualis esset, fundum praestari oportere. idem et in urbanis praediis dicendum est. venditionis dolia sexaginta emptori accessura: cum essent centum, in venditoris fore potest sub condicione emere, quia forte speratur meum esse desinere.
Abbreviated transcription (Latin):
aul.ꝓ. Arhorib quo uentodeiectiꝰ
uł anͣiumptis igne dcm̃ est. emptiõẽ
fundi nonuideri eẽ contractam. si cõ¬
templatione arboꝵ illa rum uelutio¬
liueti fundus comꝑabatur. siur sciẽ¬
te siue ignorante uenditore. suie aũ¬
emptor emꝑte sciebat sue ignorabat
uł uterq eorum ħ gnorabat. optin̾et
quȩ insuꝑiorib casib peclib dcã st̃.¬

Expanded text:
um. Arboribus quoque uento deiectis uel absumptis igne dictum est emptionem fundi non uideri esse contractam, si contemplatione illarum arborum, ueluti oliueti, fundus comparabatur, siue sciente siue ignorante uenditore: siue autem emptor sciebat uel ignorabat uel uterque eorum, haec optinent, quae in su
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .x. xui. Item sic possunt seruitu¬
tes imponi ut iboues ꝑ quos fundꝰ
colitur i nuicmo agro pascantur.ꝙͣ.
seruitutemimponi posse. neratiꝰ scͥbit.¬
ĩ uicini uincula uilla cogãtur. eo achi¬
q habeant᷑ u t peclamenta ad uineã
ex uicini prelio sumantie. conftitus
posse scribit. eo denuł ait uiciuo c̾¬

Expanded text:
 edictum Item sic possunt servitutes imponi, et ut boves, per quos fundus colitur, in vicino agro pascantur: quam servitutem imponi posse Neratius liin uicini uilla cogantur coactique habeantur et pedament‹a› ad uineam ex uicini praedio sumantur, constitui posse scribit. Eodem libro ait uicino, c
Abbreviated transcription (Latin):
actus. ia. aque cluctus. Iter est ius e¬
undi ambulandi hominis non ĩ iu¬
mentum agendi uł uehiculum Ac
t a contiet. ¶Aque ductus est ius¬
ͣ aque clucende ide ꝑfundumm auenuĩ.
Inpreliis insticis computanda sũt
aciue haustus. pecoris ad aciͣm appul¬
sus ius pascendi calcis coqñde harene
fidiende. ¶ Traditõ plane iꝰ patien¬
tia seruitutum inducet offitium pre
ꝑuicini domum uel pretorium uel ꝓtͤ¬
tum hr̃e licere. aque ductus austusa¬
que ꝑeundemlocimi ũ clucãtur. ⁊̃ pli¬
b concedi potest. ĩ in dĩeb uel horis du¬
catur: si aq̃ ductus uł haustusaque

Expanded text:
actus, via, aqueductus. Iter est ius eundi, ambulandi hominis, non etiam iumentum agendi vel vehiculum. Aca continet. Aqueductus est ius aquam ducendi per fundum alienum. In rusticis computanda sunt aquae haustus, pecoris ad aquam adpulsus, ius pascendi, calcis coquendae, harenae fodiendae. Traditio plane et patientia seruitutium inducet officium praeper uicini domum uel praetorium, uel protectum habere licere. Aquae ductus et haustus aquae per eundem locum ut ducatur, etiam pluribus concedi potestcatur: si aquae ductus vel haustus aquae
Abbreviated transcription (Latin):
dum tñ obnoctare ei nõliceat.
art̃ ł .ii. Penatus consulto caue᷑
ut de hiis qui ꝓuintias regentes
comires lie aut ub̾tini eorum añꝙͣ
tissime ius licat᷑ ita ut actiones q̃
obeam cãm institute nou ẽẽnt pꝰea¬
qmquis eoꝵ eã ꝓuintiã excessent
restituerentur. si quidtñ inuito ac¬
ccident ueluti si iniuriam aũ furt̃
passꝰ ÷. hactenꝰ ius dñd̾ est ut litem

Expanded text:
dum tamen abnoctare ei non liceat.dum tamen abnoctare ei non liceat.praesidis.Senatus consulto cauetur, ut de his, quae prouincias regentes, comites aut libertini eorum, anteqarcissime ius dicatur, ita ut actiones, quae ob eam causam institutae non essent, posteaquam quis eorum ea prouincia excesserit, restituerentur. si quid tamen inuito accidit, ueluti si iniuriam aut furtum passus est, hactenus ei ius dicendum est, ut litem
Abbreviated transcription (Latin):
tione dementie octisa. potes de mo
enis pene clissimulare cum satis fu¬
cliligentius erit ac si putab̾ ĩ uincu¬
lo erit colercendus. cũntam ad penã
qmͣ ad tutelam euis ⁊ secuitatemꝙ
xiiuorum ꝑtinebit. Siuerout ple¬
rumq assolet interuait quib dam
sensusanior in est. nͥe forte eomom̃¬
to scelus admiserit. nec morbo eius
danda est uemia d iligenter ex plo¬
rabis. ⁊ si quid tale compereris consu¬
les nos ut extimemus. anꝑinmani¬
tatem facmoris si cum possit uideri:
sentire cõmiserit. supplitõ affitiendꝰ
sit. Cum autẽ ex litt̾is tins cognou̾¬
fc̃ũrus nob̃ iud̾is si eos aquib illo
riculpa ens uideb̃r constitiu̾s. Nã
custos furiosis non ad hoc solum
adhibetur nequid ꝑuiti¬
osus ip̃iin se molliantur. S nealuis
quo exitio sint ꝙ si ꝯmittatur
non inm̾ito cui peeoꝵ ad scribend̃.
quineggligentiores in offõ suo fu
dum est. ne qui ꝓiuntiam regit fi.¬
nes eius excedit nͥ uoti soluendicã

Expanded text:
tione dementiae occisam: †potes de modo poenae eius dissimulare, cum satis fucustodiendus erit ac, si putabis, etiam uinculo coercendus, quoniam tam ad poenam quam ad tutelam eius et securitatem proximorum pertinebit. si uero, ut plerumque adsolet, interuallis quibusdam sensu saniore, non forte eo momento scelus admiserit nec morbo eius danda est uen‹i›a, diligenter explorabis et si quid tale compereris, consules nos, ut aestimemus, an per immanitatem facinoris, si, cum posset uideri sentire, commiserit, supplicio adficiendus sit. cum autem ex litteris tuis cognouerifacturus nobis uideris, si eos, a quibus illo ri culpa eius uidebitur, constitueris. nam custodes furiosis non ad hoc solum adhibentur, ne quid perniciosius ipsi in se moliantur, sed ne aliis quoque exitio sint: quod si committatur, non immerito culpae eorum adscribendum est, qui neglegentiores in officio suo fudum est, ne qui prouinciam regit fines eius excedat nisi uoti soluendi causa,
Abbreviated transcription (Latin):
se p̾est omniũ rome magr̃atuum ui¬
lp̃ .ł.uii. Congruit ibono igra E
u p̾sidi curare ut pacata aq quieta᷑¬
cue optinebit. si salliciteagat.ii
malis hominib ꝓuintia careat. eoᷤ ⁊¬
q conquirat. Nam isacrilegos latͦ
nes.⁊ plagiarios fures conqiuirere
deb:put quisq deliquerit mneum
animadu̾te̾ reteptoresq eoꝵ cohre¬
re. sme quib latro diutius latere ñ¬

Expanded text:
ae praeest, omnium Romae magistratuum uiit. Congruit enim bono et gravi praesidi, curare ut pacata et quieile obtinebit si sollicite agat, ut malis hominibus provincia careat, eosque conquirat. Nam et sacrilegos, latrones, fures, plagiarios conquirere debet, et prout quisque deliquerit, in eum animadvertere, receptatoresque eorum, sine quibus latro diutius latere n
Abbreviated transcription (Latin):
neant᷑. uͣ cliuus piꝰ rescpͥsit. Sane ex¬
cutiendũ liui fr̃s putau̾ũt ĩꝑsona
eius qui ꝑicidium admiserat. utrũ
simulato furore facinus ad misssi.
anuo reu̾a compos m̃tis. dinisisset.
noneẽt uti simulass plecteretur¬
arcest.ł.ii. Duus martꝰ i commodꝰ
scapte tertullio rescpͥser̃t. in hec u̾¬
ba. ¶ Sitͥ liquido ꝯꝑtum est elium pͥs¬
cum in eo furore eẽ ut continua m̃tis
auenatione oĩ ĩtellectu careat. nec ib̾¬
est ulla suspitio mr̃em abeo simula

Expanded text:
neantur. et ita diuus Pius rescripsit. sane excutiendum diui fratres putauerunt in persona eius, qui parricidium admiserat, utrum simulato furore facinus admississet an uero re uera compos mentis non esset, ut si simulasset, plecte‹re›tur.Diuus Marcus et Commodus Scapulae Tertullo rescripserunt in haec uerba: 'Si tibi liquido compertum est Aelium Priscum in eo furore esse, ut continua mentis alienatione omni intellectu careat, ne‹c› subest ulla suspicio matrem ab eo simula
Abbreviated transcription (Latin):
solamhĩdem debiturum. sin aietem
id actumsit ut ꝓmisioris clumtaxat
usus fructus reciꝑxt᷑. plenam ꝓpͥetatẽ
heredem eius debitim. ħita se hr̃e
manifestius in cã legatoꝵ apparet. ⁊ .ii.
si hĩs a quo detracto usufructuꝓpͥetas
legata sit: priusqͣm extestancnto a¬
geretur. decesserit minus lubitandũ
quinhr̃s eius plenam ꝓͥetatem sit de¬
biturus. Idemq en ⁊ si sub conditõe
similiter legatum sit. ⁊ pendente con¬
ditõe hr̃s decesũt. ¶Usus fructus ser¬
uiticõ legatus est. ⁊ cumꝑhr̃dem sta¬
ret quominus praret᷑ seruus mortuꝰ
ẽ. aliud d̾ non posseait. qmͣ obligat̃
eẽ hr̃dem qnͣti legatarii intersit. mo¬
ram fr̃am non eẽ. ut . s. ex eo temꝑe
indieminqͣ seruus sit mortinis: us
fructus estimetur. cui illitoqͦ conse

Expanded text:
ebiturum: sin autem id actum sit, ut promissori dumtaxat usus fructus reciperetur, plenam proprietatem heredem eius debiturum. hoc ita se habere manifestius in causa legatorum apparere: etenim si heres, a quo detracto usu fructu proprietas legata sit, priusquam ex testamento ageretur, decesserit, minus dubitandum, quin heres eius plenam proprietatem sit debiturus. idemque et si sub condicione similiter legatu‹m› sit et pendente condicione heres decessit.Usus fructus serui Titio legatus est: cum per heredem staret, quo minus praestaretur, seruus mortuus est: aliud dici non posse ait, quam in id obligatum esse heredem, quanti legatarii intersit moram factam non esse, ut scilicet ex eo tempore in diem, in quo seruus sit mortuus, usus fructus aestimetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem ł.uii. Quesitũmest sicum in
annos decem ꝓximos usum fructũ
oe te clari stipulatus eẽm ꝑ te stet̾it
quomimuis dares. ⁊ quinqũemũ
tͣnsierit: quidiuris sit. Item si stichi
rius. si nec ip̃e utatur. nec nomĩe
eiis alius puta qui emit. ł qui con¬
duxit. ł cuidonanis est. uł qͥ negonũ
eius gessit. plane illud interest. ꝙ si
uendidero usum fructum ⁊ siemptor
nonutatur: uideor usum fructum
retinere.¬

Expanded text:
m.Quaesitum est, si, cum in annos decem proximos usum fructum de te dari stipulatus essem, per te steterit quo minus dares et quinquennium transierit, quid iuris sit. item si Stichi rius, si nec ipse utatur nec nomine eius alius, puta qui emit uel qui conduxit uel cui donatus est uel qui negotium eius gerit. plane illud interest, quod, si uendidero usum fructum, etiamsi emptor non utatur, uideor usum fructum retinere
Abbreviated transcription (Latin):
arbitum sententiã dre quia pena
non pot̾ ĩamẽe atq si solutum est cõ¬
ꝓmissũ. d si hoc obtiũt futurum
ẽ. ut in pate eiusquem penitet com¬
ꝓmisse sitͥ compromissũ elud̾e. gͦ ad¬
u̾sus enm pena com mutendaest.
lite ap̃ iudicem suo ordĩe ꝑagenda.

Expanded text:
iam poena non potest esse, atque si solutum est compromissum. sed si hoc optinuerit, futurum est, ut in potestate eius, quem paenitet compromississe, sit compromissum eludere. ergo aduersus eum poena committenda est lite apud iudicem suo ordine peragenda.
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qͣm res deqͣ agͣr. ¶ Non cagetur
uuttat: nonerit pena com ro¬
missa pp̃ int̾cessiõenᷤ. Summa reiẽ
ut p̾tor se ũint̾ponat. siue ininitio
nullum sit conꝓpmissum. sũ sit. s
pẽdeat. anexeo pena exigi pot̾. siue
postea cefitiat pena. ¶ Comꝑmisso
solutodie. mortẽ acceptilatõe. iuditõ
pacto: Sacerdotõ obueniente inde¬
bnnus ancogat᷑: arbiter sũtentiã
uacare sacerdotes oportet. Ceterum
si postea suscep̃: iste quo om̃imͦ sr̃¬
tentiam ferre de. Item non est cogẽ¬
clus si denegõ tnͣfactum est. uł hõ o
iuortiuis est. de quo erat comꝓmis
umintersit. ¶ Iuł. i inlistincte scͥb̃
Si ꝑerroremn de famoso delicto adar¬
lntum itu est. uł de eare deqͣ pu¬
blicum iuditium constitutum est.
ueluti si deadult̾iis desicariis isimi

Expanded text:
poena quam res de qua agitur. Non cogetur romittat, non erit pecunia compromissa propter intercessionem. Summa rei est, ut praetor se non interponat, sive initio nullum sit compromissum: sive sit, sed pendeat, an ex eo poena exigi potest: sive postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obveniente videbimus an cogatur arbiter sententiam uacare sacerdotes oportet. ceterum si postea suscepit, iste quoque omnimodo sententiam ferre debet.Item non est cogendus, si de negotio transactum est, uel homo mortuus est de quo erat compromium intersit.Iulianus indistincte scribit: si per ‹er›rorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, uel de ea ‹re›, de qua publicum iudicium sit constitutum, ueluti de adulteriis sicarii
Abbreviated transcription (Latin):
minus ꝓbabilem sm̃i amequo aĩo
ferre debet. ¶Siplures arbitrifu̾int.
⁊ diu̾sã sentẽciam dyxcͣitͣ. licebit sẽ¬
tñtie eoꝵ noustari. S simaior
pars consentiat. e⁊ stabit᷑. alioqͥn
pena cõnuttit᷑. Idem querit᷑ aꝑud
uilim. Siextrib arbitris. unus qͥn¬
decim. alius decem. Tercius qͥnq
scͥibit. quĩq debere pr̃ari. quia in
hac summa om̃s consenserĩt.¬
¶ Et siquis litigatoꝵ de fuĩt. qr
peum factũ est quominus arbi¬
quidem dc̃a non coram litigatorib
non uaiebit. ĩ comꝓmissis ħ sp̃alit̾
exp̾ssum sit. uͥ ł uno uł utͦq absente
sententia ꝓmat᷑. penamaũ isqͥ de¬
fuit cominitrit. qr ꝑeum fc̃mest qͦ
mmꝰ arb̾itret᷑. Corã autẽ dr̃e sĩam¬

Expanded text:
minus probabilem sententiam aequo animo ferre debet'.Si plures arbitri fuerint et diuersas sententias dixerint, licebit sententia eorum non stari: sed si maior pars consentiat, ea stabitur, alioquin poena committetur. inde quaeritur apud Iulianum, si ex tribus arbitris unus quindecim, alius decem, tertius quinque scribit quinque debere praestari, quia in hanc summam omnes consenserunt.Si quis litigatorum defuerit, quia per eum factum est, quo minus arbiquidem dicta non coram litigatoribus non ualebit, nisi in compromissis hoc specialiter expressum sit, ut uel uno uel utroque absente sententia promatur: poenam autem is qui defuit committit, quia per eum factum est quo minus arbitretur.Coram autem dice
Abbreviated transcription (Latin):
una contignatõne tectas: utras ꝙ.
ddin̾sis legauit: a¶ q mag̃ placet
tignum posse duoꝵ ec̃ ita ut certe
partes cuiusq sint contignatõis:
ex regione cuiꝰq domini fore tingua
net ullam inuitem hĩturos. actionẽ
ius nonẽẽ ĩmissum hr̃e nec inter est

Expanded text:
una contignatione tectas: utrasque diuersis legauit. dixi, quia magis placeat tignum posse duorum esse ita, ut certae partes cuiusque sint contignationis, ex regione cuiusque domini fore tigna nec ullam inuicem habituros actionem ius non esse immissum habere: nec intere
Abbreviated transcription (Latin):
terea ut aꝙͣ unusquisq inquilinus
auis incenaculo hẽat. iuberet᷑ ãmon̾e¬
Adu̾sus capsarios. quo quim̾cede.
seruanda inbalneis uestim̃ta suscipi¬
unt. iudex est constitutus. ut siquid
ter ignem ap̃se hñt potes fustibus
sẽ. ad fabium cylonem p̾fectũ urbiꝰ
amicum nr̃m remit̾e. fugniuos cõ¬
quire re eos q dñis redd̾e debes.

Expanded text:
aeterea ut aquam unusquisque inquilinus aeterea ut aquam unusquisque inquilinus in cenaculo habeat, iub‹e›tur admonere.Aduersus capsarios quoque, qui mercede seruanda in balineis uestiment‹a› suscipiunt, iudex est constitutus, ut, si quiter ignes apud se habuerint, potes fustibus abium Cilonem praefectum urbi amicum nostrum remittes: fugitiuos conquirere eosque dominis reddere debes.'
Abbreviated transcription (Latin):
bunis ⁊ suꝑ omnes spect abili uiro qͥ pͥ¬
fectus ugiliun apellatur. ¶Cognos.¬
cit p̾fectus uigiliun deincencdiariis.
effractorib furib raptorib. raptano ¶¬
nib receptatrorib nisi siqͣtam atͦx
tamq famosa sit ꝑsona. ut p̾fecto
urbis remitat᷑. Et qr᷑ pnpuum̃q
incenclia culpa fuĩt inhĩtantiuin.
aut fustio castigat eos qui neg¬
gligentius irben habuerunt ignẽ
aut seueraint̾ locutõe comminat᷑.
sustium castigationẽ remiitut. Eftrac¬
ture siñt plerumꝙ ininsulis inhor¬
reisq uͥ homines p̾ciosi sũmã ꝑtẽ for¬
tunaꝵ suarum reponunt cum uel
cella effringit᷑. uel armarium uł ar¬
cha. Et custodes pletumq piiunt᷑
hr̃e. deseruis custodibis  licet ũꝑ
sis ipsius imꝑatoris portio eẽt ¶ Sci¬
enclum est añ p̾fc̃m uigilum ꝑ to¬
tani noctẽ ugilare debere i cõerra¬
dolabris ut curam ad hibeat omnes
inquili nos amm one eggligen.¬
ta aliqua incendiicaus oriatur. p̾¬

Expanded text:
bunis et super omnes spectabili uiro qui praefectus uigilum appellatur. Cognoscit praefectus uigilum de incendiariis effractoribus furibus raptoribus receptatoribus, nisi si qua tam atrox tamque famosa persona urbi remittatur. et quia plerumque incendia culpa fiunt inhabitantium, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, aut seuera interlocutione comminatus fustium castigationem remittit.Effracturae fiunt plerumque in insulis in horreisque, ubi homines pretiosissimam partem fortunarum suarum reponunt, cum uel cella effringitur uel armarium uel arca: et custodes plerumque puniunthabere de serius custodibus, licet in illis ipsius imperatoris portio esset.Sciendum est autem praefectum uigilum per totam noctem uigilare debere et coerradolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. pr
Abbreviated transcription (Latin):
fructus hr̃e posũti fructus .ni. sołe infal¬
cicliam imputari ñ est incognitum.
bͦisi abinitõ exsemisie hĩs institutus
roget᷑ post deccimium restitu̾e hr̃ditatẽ
tamportionẽ eiꝰꝙ fructus medio t̃ꝑre
cog̾e. ¶ Si quis urritum dicat eẽ testa¬
m̃tum uł ruptum un offõsum conditõ
ei clifferri debeat. utrum prius mou̾e uo¬
let. ¶ Si filius exhrclatꝰ inpossessiõe
sit hr̃ditatis. scͥptus quidem hr̃s petet
hr̃clitatem filius in modum contͣdictõ¬
nis querel am inlucat quemad̾m age¬
ret si non possideret. s pet̾et. ¶Meni¬
nisse aũoportebit eum qui tesfam̃tum
inoffõsum impbe dixit. inon optinit.
id quod intestam̃to acceꝑit: id ꝑd̾e. ud
afiscouendicãi. quͣndig no ablatum
S ei denum aufertur q nod intestam̃¬
to datum est. qui usq ad sententiam ĩ¬
rum si añ sñiamdestitit ut decessit:
nonei aufertur: ꝙ datum est. ꝓinde
emolum̃tum ad eumꝑtinet. Cet̾isi
id rogatus fu̾it restituere: non debet

Expanded text:
sit: fructus enim solere in Falcidiam imputari non est incognitum. ergo et si ab initio ex semisse heres institutus rogetur post decennium restituere hereditatem, debitam portionem eiusque fructus medio tempore cogere. Si quis et irritum dicat testamentum vel ruptum et inofficiosum, condicio ei deferri debet, utrum prius movere volet. Si filius exheredatus in possessione sit hereditatis, scriptus quidem heres petet hereditatem, filius vero in modum contradictionis querellam inducat, quemadmodum ageret, si non possideret, sed peteret. Meminisse autem oportebit eum, qui testamentum inofficiosum improbe dixit et non optinuit, id quod in testamento accepit perdere et id fisco vindicari quasi indigno ablatum. sed ei demum aufertur quod testamento datum est, qui usque ad sententiam rum si ante sententiam destitit vel decessit, non ei aufertur quod datum est: proinde emolumentum ad eum pertinet: ceterum si id rogatus fuit restituere, non debet
Abbreviated transcription (Latin):
Rrs .i. uumexpiurab tutorib unius
ꝙ ceterinonsunt y donei conueniturr
postulante eo ad omnes eumdemindi¬
cem mittuttur ⁊ ħ res cͥtis principũ
continentur. De seruo corrupto
seruam ue auenum alienam ue re¬
cepisse ꝑsuasisse ue quidei dicitur de¬
tlomalo quoeun eam ue deteriorẽ
faceret. ineumqnͣti ea rexerit inclu¬
punm indicium dabo. ¶ Qui boͣn ꝗsu̾ũ
emit hoc etlicto non tenebitur. ideo¬
qr nec ip̃e porerit serui corrupti ag̾t
q eius nicħ intexest s̾uum ñ corrũ
piisane siciuis hoc admiserit euẽi¬
et nͣuob actõ seruitorrupti cõpe¬
tãt ꝙ est absurclum. s nec eum cui
bonafi de homoliber seruit. hãc actio
nem posse exercete opinamur.¶ Q
antem pretot ait recepisse ita actipi¬
emus. si siscepent seruum alienum
adse. ⁊ est ꝓprie recipere resugium ab¬
scondenclicausa seruo pr̃are. uł in suo
agrouł in alieno loco eclifitioue.¬
¶ꝑsuadere autem est plus qmmͣ cõ¬
fatiat de teriorem. Qͥ gͥ seruum sol¬

Expanded text:
.Cum ex pluribus tutoribus unus, quod ceteri non sint idonei, conuenitur, postulante eo omnes ad eundem iudicem mittuntur: et hoc rescriptis principum continetur. DE SERUO CORRUPTOseruam alienum alienam recepisse persuasisseue quid ei dicetur dolo malo, quo eum eam deteriorem faceret, in eum quanti ea res erit in duplum iudicium dabo.' Qui bona fide seruum emit, hoc edicto non tenebitur, quia nec ipse poterit serui corrupti agere,  eius interest servum non corrumpi: et sane, si quis hoc admiserit, eveniet, ut duobus actio servi corrupti competat, quod est absurdum. sed nec eum, cui bona fide homo liber servit, hanc actionem posse exercere opinamur.Quod autem praetor ait 'recepisse', ita accipimus, si susceperit seruum alienum ad se: et est proprie recipere refugium abscondendi causa seruo praestare uel in suo agro uel in alieno loco aedificioue.Persuadere autem est plus quam comfaciat deteriorem. qui igitur seruum sol
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł. xxui. Heratius ait. postea fur¬
ta fcã mestimationem nonuenire.ꝙͣ
sententiamueram puto. Nam ⁊ su ier¬
baeclicti qnͣti ea reserit omne detͥmen¬
tum recipiunt. ¶Seruo ꝑsuasi ut
cyrographa debitoꝵ corrumpat. uide¬
licet tenebor. S si consuetudine pec¬
candi postea ⁊ rõnes icetera hiis siłia
instrumenta subtraxerit uł inter le¬
u̾it. deleu̾it⁊ dicendum est corruptoꝵ
hoꝵ noĩe ñ teni. ꝗͣuis aũ rerũ subtrac¬
taꝵ nomine serui corrupti competit
actio. tñ ⁊ furi agere possumus. Ope
enim ⁊ consilio sollicitatoris. uidentur
res abeẽ nec sufficiet alterutra actõe
egisse. qr altera alteram non minuit.
Id̾ ⁊ incum qui seruum recep̃ i celauit.
⁊ deteriorem fecit. nł scribit. Sunt¬

Expanded text:
 postea furta facta in aestimationem non uenire. quam sententiam ueram puto: nam et uerba edicti 'quanti ea res erit' omne detrimentum recipiunt.Seruo persuasi, ut chirografa debitorum corrumpat: uidelicet tenebor. sed si consuetudine peccandi postea et rationes ceteraque similia instrumenta subtraxerit uel interleuerit deleuerit, dicendum erit corruptorem horum nomine non teneri.Quamuis autem rerum subtractarum nomine serui corrupti competat actio, tamen et furti agere possumus, ope enim consilio sollicitatoris uidentur res abesse: nec sufficiet alterutra actione egisse, quia altera alteram non minuit. idem et in eo, qui seruum recepit et celauit et deteriorem fecit, Iulianus scribit: sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ait. S cur deteriorem facit: ust̾. condi¬
tionem socii agentis sicum socio agat
qͣm si cum extraneo agit: Nam qui cum
extranco agit siue recip̃. suie cormuꝑit
agere poterit: qui uero cum socio sine
Alternatione .i. si corrupit nisi forteñ
potest dici di enin tem̾. ¶ Si inseruo
ego usum fructum hẽam tũ ꝓpͥetaten.
siquidem a me sit det̾ior fc̃s. poteris met̃
exꝑiri. Situ feceris ego ag̾e utiliactione
tecumpossum. Ad om̃s enim corrupte¬
las: ħactio ꝑtinet. ⁊ interẽẽ fructnarii
uidetur bone frugi seruum eẽ. in quou¬
sum fructu ht̃. Et si forte aluiseum rece¬
ꝑit uł corruperit utił actio fruduario
competit. Datur aũ ħ actio qͣnti ea res
ent eius clupli. S questionis est esti¬
matio utrum eus clumtaxat feͥri de¬
beat quod seruus incorpore uł̾ in aĩo
dampii senserit ħ ẽ qnͣtouilior seruꝰ
factussit. anuero ⁊ ceterorum ineratiꝰ
ait tm̃ tantiodempnand̃ corrupto¬
rem. qͣnti seruus ob idꝙ corruptus s
minoris siti¬

Expanded text:
ait. sed cur deteriorem facit Iulianus condicionem socii, si cum socio agat, quam si cum extraneo agit? nam qui cum extraneo agit, siue recepit siue corruperit agere potest, qui cum socio, sine alternatione, id est si corrupit. nisi forte non potest defendi teneri eum.Si in seruo ego habeam usum fructum, tu proprietatem, si quidem a me sit deterior factus, poteris mecum experiri, si tu id feceris, ego agere utili actione possum; ad omnes enim corruptelas haec actio pertinet et interesse fructuarii uidetur bonae frugi seruum esse, in quo usum fructum habet. et si forte alius eum receperit uel corruperit, utilis actio fructuario competit.Datur autem actio quanti ea res erit eius dupli.Sed quaestionis est, aestimatio utrum eius dumtaxat fieri debeat, quod seruus in corpore uel in animo damni senserit, hoc est quanto uilior seruus factus sit, an uero et ceterorum. et Neratius ait tanti condemnandum corruptorem, quanti seruus ob id, quod subpertus sit, minoris sit
Abbreviated transcription (Latin):
possessionem acceperat. nec erat lĩs
ria creclitorib ceteris teneatur.R ab
hiis qui nonĩiure interrõgassent. eũ
exR so suo conueniti non posse. de qͥ
familie hcistunde agatur. ⁊ int̾ br ad eũd¬
eos comimii diuidim do aũ finiumd
regundoꝵ eundem iudicem sumend̾
preterra quo facilius coire coheredes.
uł socĩposs̃unt in eundem locum oĩũ¬

Expanded text:
possessionem acceperat nec heres erat,possessionem acceperat nec heres erat,ria creditoribus ceteris teneatur? respondit ab his, qui in iure non interrogassent, ex responso suo cfamiliae erciscundae agetur et inter eosdem communi diuidundo aut finium regundorum, eundem iudicem sumendum: praeterea, quo facilius coire coheredes uel socii possunt, in eundem locum o
Abbreviated transcription (Latin):
sam suꝑiore casu ex ꝑͣ serimnduotenẽt᷑.
Situt inseruo cõi diximꝰ ubi a ltero couẽto¬
alter quo liberatur. sedis qui confite¬
tur se occicdisse uł uulnerasse suono¬
mine tenetur. necdebet inpunitum
cẽ delictum eius qui fecit pp̃ eum qui
hedit nisi qiͣ defensoreuis admisit. ut̾
hr̃dis litem subit hoc genere. Tunc eͥ
in frm̃ exceptione data submouendus
est actor q ille negõꝵ gestorum uel
mandati actione recepturus est. qd̾
p̾stiterit iI dem est in co quimandato
as eum defendere uellet. ¶Iniure int̾¬
possessorem fundi debere coguy dere.
quota exparte funcium possiderat. nt
siminore ex ꝑte possidere seclieat. ĩ ali¬
am ꝑtẽ que non defenderetu. inposses¬
sionem actor mittatin. Idem est ⁊sidãp
ꝑtemstipilationem accommodenus.
pena autem̃ non ꝓmutentis ħ est ut
inpossessionemeamus. ⁊ ideo ꝑtinet sci
debitum fiscale interrogante unus
ex filiis. si debitoris. qui nec bonorum

Expanded text:
nam superiore casu ex persona serui duo tenentur, nam superiore casu ex persona serui duo tenentur, sicut in seruo communi dicimus, ubi altero conuentoalter quoque liberatur: at is qui confitetur se occidisse uel uulnerasse suo nomine tenetur, nec debet impunitum esse delictum eius qui fecit propter eum qui respondit: nisi quasi defensor eius qui admisit uel heredis litem subiit hoc genere: tunc enim in factum exceptione data summouendus est actor, quia ille negotiorum gestorum uel mandati actione recepturus est quod praestitit: idem est in eo, qui mandatu alias defendere uellet. In iure interpossessorem fundi cogi quota ex parte fundum possideat, ut si minore ex parte possidere se dicat, in aliam partem, quae non defenderetur, in possessionem actor mittatur. Idem et si damni partem stipulationem accommodemus: poena autem non repromittentis haec est, ut in possessionem eamus, et ideo eo pertinet scirdebitum fiscale interrogante unus ex filiis, qui nec bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ om̃s menti sunt cum insua pͥateñ
eẽ. uł quidam ex ilł aut fecerunt dolo¬
quo minus sit. inpotestate imusquis¬
q illoꝵ tenebitur insoudum quem ad̾
tenerẽtur. si hrẽnt in potestate. Is uero
qui nichil dolo fecerit quo minus in
potestate hr̃et uł non negauit nõ ten¬
ebitur.
rat uł cum ab sentem cohereden su¬
um defendere nult᷑ ut satudationis
honus euitari possit. R̾d̾. sit se solum
est. querebat actor cum ip̃e soluendoñ
eẽt an recisio superiore suꝑiore uiditõ
in eum quireuͣ heres erat. actio daride¬
beret. ꝓ culus R. rescisso iuditio posse
taceret interrog atus. omna ꝑinde
obseruanda eiunt ac si noueẽt interro¬
gatus.
auł.⁊ .ii. Qui sermumalienum iꝵ der ͭ
sium eẽ si noxau inclitio conuentus sit:
clũmliberat. Alitec atq siquis confessuᷤ
sit. se acridisse seruum quen alius ocad̾
uł si quis Ryderit se heredem eẽ. Namhis¬
duob casib non liberatur qui fecit. uł
quiheres est. nec ħ iuter se contraria sũt.

Expanded text:
et omnes mentiti sunt eum in sua potestate non esse uel quidam ex illis, aut dolo fecerunt quo minus sit in potestate, unusquisque illorum tenebitur in solidum, quemadmodum tenerentur, si haberent in potestate: is uero, qui nihil dolo fecerit quo minus in potestate haberet uel non negauit, non tenebitur.rat cum absentem coheredem suum defendere uellet, ut satisdationis onus euitare possit, respondit se solum est: quaerebat actor, cum ipse soluendo non esset, an rescisso superiore iudicio in eum, qui re uera heres erat, actio dari deberet.Proculus respondit rescisso iudicio posse taceat interrogatus, omnia perinde obseruanda erunt, ac si non esset interrogatus.um.Qui seruum alienum responderit suum esse, si noxali iudicio conuentus sit, dominum liberat: aliter atque si quis confessus sit se occidisse seruum quem alius occidit, uel si quis responderit se heredem: nam his casibus non liberatur qui fecit uel qui heres est. nec haec inter se contraria sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
adulteraret. uł ⁊̃ ut rõnem sibi cõmissa
notat pretoreius qui ꝑsuadet. Ceterum
siqiuid̾ sine dolo ialo deterioren fecerit
non notatur. ⁊ silusus grã fecerit nonte
netur. undequeritur. Siquis seruo ali¬
enosuaserit intectum a scendere uelĩ
puteum descendere ulle parrus a scende
nt descenderit. ⁊i cericłit. ciusq uł ad
aliud freg̾it uł ꝑierit. anteneatuR.
Et si quidem si ne dolo fecetit non te net᷑
ge aquilia ciuntem̃.
recipit referendum est. ut uon aliui te¬
neatur. nisiquidolo m alo recepit. Cete¬
rum siquis ut om̃ custodiret recep̃. uel

Expanded text:
commissam notat praetor eius qui persuadet: ceterum si quis sine dolo deteriorem fecerit, non notatur, netur.Unde quaeritur, si quis seruo alieno suaserit in tectum ascendere uel in puteum descendere et ille parens ascenderit uel descenderit et ceciderit crusque uel quid aliud fregerit uel perierit, an teneatur: et si quidem sine dolo malo fecerit, non tenetur, ge Aquilia eum tenerirecepit referendum est, ut non alius teneatur, nisi qui dolo malo recepit: ceterum si quis, ut domino custodiret, recepit uel
Abbreviated transcription (Latin):
uit quemad̾ delinqueret⁊ ten̾i eum.
Imuio isierat seruus omnino fugi¬
turus uł furtum fcũrus. hic nͭdnͦ sau¬
dator huius ꝓpõĩti extitit tenctur. Il
Nemmoportet laudando augeri mali¬
tiam. Sĩi gͦ bañ seruũ quis fecͥit ma¬
lum siue malum fecerit det̾iorem cor

Expanded text:
in quem modum delinqueret, teneri eum. immo et si erat seruus omnimodo fugiturus uel furtum facturus, hic uero laudator huius propositi extitit, tenetur: non enim oportet laudando augeri malitiam. siue ergo bonum seruum fecerit malum siue malum fecerit deteriorem, cor
Abbreviated transcription (Latin):
tit. absoli eum dobere. nisi culpado¬
lomalo ꝓximasit. ¶ Celsus scrib
licere R̾dente penit̾e siniha captio
euis penitentia sit actoris. ꝙ i̾uissim̃
mͥ uidct᷑. Maxime siquis pꝰea plemius
uistructu⁊ quid faciat instrumentis
uel epistolis amicoꝵ uiris sui edoctꝰ.
paterna hereditate in iure utetio¬
gatus Rd̾i. se heredem eẽ teneb̃r. Nã
ita r̃dendo ꝓ hẽrede gesusse indetir.
¶Sĩ ã filius quise absimuit int̾

Expanded text:
rit absolui eum debere, nisi culpa dolo proxima sit.Celsus scribit licere responsi paenitere, si nulla captio ex eius paenitentia sit actoris: quod uerissimum mihi uidetur, maxime si quis postea plenius instructus quid faciat, instrumentis uel epistulis amicorum iuris sui ed‹o›ctupaterna hereditate, in iure interrogatus responderit se heredem esse, tenebitur: nam ita respondendo pro herede gessisse uidetur. sin autem fil
Abbreviated transcription (Latin):
seruum suum eẽ confitendo. liberi
autem hominis nomine qiuiacũ
alio actiononest nec ꝑinterroga¬
tionem quidem aut cõfessionem
tnͣsferri poterit. quo causu conueniet
ut non recte liberi hominis nomine¬
actum sit cum eo quiconfessus est.¬
In totum autem confessiones ita rͦte
sunt si id ꝙ inconfessione ueniet.
ius ⁊ natura reciꝑe pof̃.¬
ump̃ .l. S iante aditam herecli¬
tatẽ serum herecditarium meũ eẽ
tas mortuosno qneni s̃ iure in t̾roga¬
tus suumeẽ ꝯfessus sit. nontenetur is

Expanded text:
servum suum esse confitendo: liberi autem hominis nomine quia cum alio actio non est, ne per interrogationem quidem aut confessionem transferri poterit. quo casu eveniet, ut non recte hominis liactum sit cum eo qui confessus est.In totum autem confessiones ita ratae sunt, si id, quod in confessionem uenit, et ius et naturam recipere poum.Si ante aditam hereditatem seruum hereditarium meum esse tas.Mortuo seruo, quem in iure interrogatus suum esse confessus sit, non tenetur is
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nichu interest. neget ciuis anta¬
ceat interrogatus anobscure respõ¬
deat incertum dimittat interro¬
gatorem¶ ex causa sucturti ei qui
interrogatus R̾dat uon clubitamꝰ.
stã siquis interragatut anprĩs he

Expanded text:
Nihil interest, neget quis an taceat interrogatus an obscure respondeat, ut incertum dimittat interrogatorem. Ex causa succurri ei, qui interrogatus respondit, non dubitamus: nam et si quis interrogatus, an patri he
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus Rderit sic tenetur. qĩ ex cõ¬
trastusit obligatꝰ ꝓ quo puisabã. dũ
ab ad u̾sario interrogatur.S si a p̾¬
tore fuit int̾rogatus nich facit pre¬
toris auctoritas sed ip̃ius R̾ sum siue
mendatiũ. ¶ Q iusto errore ductus

Expanded text:
errogatus responderit, sic tenetur quasi ex contractu obligatus pro quo pulsabitur, dum ab aduersario interrogatur: sed et si a praetore fuerit interrogatus, nihil facit praetoris auctoritas, sed ipsius responsum siue mendacium.Qui iusto errore ductus
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ decurrit᷑. Ceterum omnib postu¬
lantib ⁊iurantib non calumpnie
cã pet̾e rões q̃ ad se ꝑtineat̃ ecliubet.¬
ad nos eñi ꝑtinet uantm̃ cum ipicõ¬
traxerimꝰ. uł successimus ei qͥ contrax̃.
s ĩ si is ciui innr̃a potestate ÷ dͣxit.¬
aius. ł .i. Argentarus rõnes edere
uibetur. nec int̾est cum ip̃o argenta¬
rio controu̾sia sit. ancum alio. Idõ
autẽ argentarios tm̃n alios uulos
astus suirões diligenter confitiant.¬
Cdi autem rõ ita intelligitursi a
tas fiat. S ut ea solaꝑs rõnum que
ad instruend̾ auꝙ̃ ꝑtineat. inspitia᷑
⁊ describat᷑. Cum aũ id actõ competit
qnͣti agentis inter sit eclitas sͥ rõnes
eẽ: eueniet. ut siquid suie quis con¬
dempnatus sit. sue quid petierit
non optinu̾it. eo ꝙ non habu̾it rões
ex quib causam suam tueu possit.
eum ⁊ argentarium iudicat. potest
potuisse. poterat i tunc ꝓbare. s nõ
ꝓbauit. aut si ꝓbantẽ. iuidex noncͤa¬

Expanded text:
urritur.Ceterum omnibus postulantibus et iurantibus non calumniae causa petere rationes, quae ad se pertineant, edi iubet.Ad nos enim pertinet non tantum cum ipsi contraximus uel successimus ei qui contraxit, sed etiam si is qui in nostra potestate estale.Argentarius rationes edere iubetur: nec interest cum ipso argentario controuersia sit an cum alio.Ideo autem argentarios tantum neque alios ullos actus sui rationes diligenter conficiant.Edi autem ratio ita intellegitur, si a tas fiat, sed ut ea sola pars rationum, quae ad instruendum aliquem pertineat, inspiciatur et describatur.Cum autem in id actio competit, quanti agentis intersit editas sibi rationes esse: eueniet, ut, siue quis condemnatus sit siue quod petierit non optinuerit eo, quod non habuerit rationes ex quibus causam suam tueri possit,eum et argentarium iudicat, potest potuisse, poter‹a›t et tunc probare: et si non probauit aut probantem iudex non cura
Abbreviated transcription (Latin):
est simmpetrass̃ creclitor a cessare ut pignꝰ
ia contractu retessum immo utilis exẽp̃¬
to accominodanda la est. quemad̾m
si ꝓsoluto ei res data fu̾it. ut inqͣntita¬
tem debiti ei satis fiat. uel inqͣntum eiꝰ
int̾si t compens ationem hr̃e potest cre¬
ditor. si forte pignor atitia uel ex alia
causa cumeo agatur. ¶Ꝙreꝓbos nũ¬
mos soluit creclitori anhãt pignorã¬
titiam actionem: quasi soluta pecimia

Expanded text:
est, si impetrasset creditor a Caesare, ut pignus et a contractu recessum. immo utilis ex empto accommodata est, quemadmsi pro soluto ei res data fuerit, ut in quantitatem debiti ei satisfiat uel in quantum eius intersit, et compensationem habere potest creditor, si forte pigneraticia uel ex alia causa cum eo agetur.Qui reprobos nummos soluit creditori, an habet pigneraticiam actionem quasi so
Abbreviated transcription (Latin):
poterit. s stipulatio usurarum fu̾at.
⁊ pꝰ quinqñnium forte qͣm acceperat¬
p̃cium ex te obligata meitus eam
emptori restituit ei ͣ melii temꝑis
usuras a debitore petere p. qr nichei
lam fc̃m̃est. S si simplum prestit̾it
dou exceptione replłendus erit ab
usura mͣ petitione .n. quiahũit u¬
sum pecunie p̾tii ꝙ ab emptore ac¬
ceperat.

Expanded text:
poterit. sed si stipulatio usurarum fuerat poterit. sed si stipulatio usurarum fuerat et post quinquennium forte, quam pretium ex re obligata victus eam emptori restituit, etiam medii temporis usuras a debitore petere potest, quia lam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurarum petitione, quia habuit usum pecuniae pretii, quod ab emptore acceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
ratum debitori tradidecłit quera bõa
fide pignori acceꝑat. Natnsieg̾it qd̃
metuscã frm̃ est. ⁊ quadruplum sit cõ¬
secutus uichñ restituet ex eoꝙ consecu¬
tus est. nec debito imputabit. ¶i
predo rempignori declit comꝑetit eri
defructiba ignorantia actio qͣmͣius ip̃e
fructus suos non facit. Ap̃done enim
fiuctus. uendecari extantes possunt
⁊ consumpti condici ꝓderit sͥ ei qd̃
creclitor bona fide posseũor fuit ¶ si pꝰ
distractumpignus debitor quip̾car io
rogauit. uł concluxit pignus posses¬
sionem non restituat. contrario iudi¬
tio tenetur. ¶Sicreditor cumuen¬
deret pignus duplam ꝓmisit. nam
uentus obeuittionem erat ⁊ condẽp¬
actionis. ⁊ pot̾ dici eẽ regressum simͦ
sine doio ⁊ culpa si nẽdid̾ iut pr̃fa¬
milias diligens id gesũt. si nullum¬
uͦ emolumentum talis uẽditõ attulit
s tantiuenderet qnͣtiuendere potu¬
it. ⁊̃ si ħ non promͥsit regressum nõ
adebitore qmͣ debiticonseqͥ summã

Expanded text:
atum debitori tradiderit, quem bona fide pignori acceperat: nam si egerit quod metus causa factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit. Si praedo rem pignori dederit, competit ei et de fructibus pigneraticia actio, quamuis ipse fructus suos non faciet a praedone enim fructus et uindicari extantes possunt et consumpti condici: proderit igitur ei, quod creditor bona fide possessor fuit. Si post distractum pignus debitor, qui precario rogauit uel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario iudicio tenetur. Si creditor, cum uenderet pignus, duplam promisit nam uentus ob euictionem erat et condemactionis? et potest dici esse regressum, si modo sine dolo et culpa sic uendidit et ut pater familias diligens id gessit: si uero nullum emolumentum talis uenditio attulit, sed tanti uenderet, quanto uendere potuit, etiamsi haec non promisit, regressum non a debitore quam debiti summa consequi
Abbreviated transcription (Latin):
datasit usus fructus ꝗ pꝰea ad creũ
pignori erit. Cadem causa est al¬
luuionis. ¶Sifundus pignoratꝰ
uenierit manerecãm pignoris ꝙ
cum sua cã fundus transcat sicut
in ꝑtu ancille qui post uenditionẽ
natus sit. ¶ Sigiis cau̾it ut silua
sibipignori ect nauem exea m fcãm
nonẽẽ pignori: cassius ait. qr aliud
sit mat̾ia aliud nauis. ⁊ ideo nomĩa¬
timindando pignore adiciendum
eẽait q̃i ex silua fr̃anata uesint¬
¶ Seriuis rempetuliarem sipigno¬
ri decłit tuendus est. siliberam peculii
admmistrationem hũit. Namet¬
alienare eares potest
milias dicta intelligimus
Dari uoluntate domim potest. d
⁊ sugnorante eo datum sit ⁊ ratũ
habu̾it pignus ualebit. ¶ Sipłi¬
b res simul pignori detur equalis
omuium causa est. ¶ Si ꝑ creclitorẽ
stenit quꝰ minus eisoluatire rec¬
te agit᷑. pignorantia. ¶ Interdũ ⁊ si
soluta sit pecunia. tñ pignorantia ac¬
cio imbenda est. uelu si creditor pig

Expanded text:
data sit, usus fructus, qui postea adcreuerit, pignori erit: eadem causa est alluuionis. Si fundus pigneratus uenierit, manere causam pignoris, quia cum sua causa fundus transeat, sicut in partu ancillae, qui post uenditionem natus sit. Si quis cauerit, ut silua sibi pignori esset, nauem ex ea materia factam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et ideo nomitim in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'.Seruus rem peculiarem si pignori dederit, tuendum est, si liberam peculii administrationem habuit: namalienare eas res potest. milias dicta intellegemus.dari uoluntate domini potest: sed et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus ualebit. Si pluribus res simul pignori detur, aequalis omnium causa est. Si per creditorem stetit, quo minus ei soluatur, recte agitur pigneraticia. Interdum etsi soluta sit pecunia, tamen pigneraticia actio inhibenda e
Abbreviated transcription (Latin):
d .ł. uDomo pignori data ⁊ artͣa t¬
eg̾it creclitor. totum quiccnud ꝑce¬
ꝑit debito eum imputari papianꝰ
confitetur. Et est uerum. Etiam si cul¬
pacreclitoris fcm̃sit furtum multo
magis ħ eut dicendũ ĩ coꝗ ex condi¬
tione consetutus est. S quo dip̃e debi¬
tor furti actione prestitit creditorił
conclictione andebito sit imputand̾
uideamus.: ⁊ quidem non oportere:
ideirestitiu. ꝙ. ip̃e ex furti actione ui¬
p̾stitit. ꝑeq relatum est itraditum

Expanded text:
.Domo pignori data et area egerit creditor, totum, quidquid percepit, debito eum imputare Papinianus confitetur, et est uerum, etiamsi culpa creditoris furtum factum sit. multo magis hoc erit dicendum in eo, quod ex condictione consecutus est. sed quod ipse debitor furti actione praestitit creditori vel condictione, an debito sit imputandum videamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praestitit, peraeque relatum est et traditum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ auos possint uel agere uł conueni¬
ri. ¶Dari autem ꝓcurator ⁊ ab sens
sit quidatus intelligitur ⁊is ratum
habu̾it furiosus non ẽ hñdus ab sen¬
tis loco qr in eo animꝰ deest ut ratũ
cliem ⁊ sub conditione iusq ad diem

Expanded text:
alios possint uel agere uel conueniri. Dari autem procurator et absens psit qui datus intellegetur et ‹is› ratum habuerit. furiosus non est habendus absentis loco, quia in eo animus deest, ut ratumdiem et sub condicione et usque ad diem
Abbreviated transcription (Latin):
dum dare ꝓcuratorem potest. siqua
Leisit actio. qua ip̃e exꝑrripotest. non
solum si castrense petulium hẽat. s ĩ
n̾uis fulius famił ut putainiuriam
paũus dabit adiiursaꝵ actionem
si forte neq pr̃ p̾sens sit. nec pr̾is
ꝓxurator uelit exꝑrri. ⁊ erit iure ab ip̃o
fuo famił. ꝓcuratordatus. hoc am¬
pluis iul. scripsit. iͣ filio familias pñ
ꝑfilium enis meadem potestate. manẽ¬
prẽmprocura torem dare ad a ulciscen¬
daminiuriam qmnepos absentis pas¬
sus sit. Ad defendendum quo pot̾it
filius familiaᷤᷤ procuratorem dare:
S ⁊ filia famil̃ poterit dare pro
curatorẽ ad iniriaꝵ actionem.
trem dare ex filie uolinitate. S puto
si forte pater absent sit. uł puto tꝰ

Expanded text:
dum dare procuratorem potest, si qua sit actio, qua ipse experiri potest: non solum si castrense peculium habeat, sed et quiuis filius familias: ut puta iniuriam passus dabit ad iniuriarum actionem, si forte neque pater praesens sit nec patris procurator uelit experiri, et erit iure ab ipso filio familias procurator datus. hoc amplius Iulianus scribit et si filio familias patri per filium eius in eadem potestate manenpatrem procuratorem dare ad ulciscendam iniuriam, quam nepos absentis passus est. ad defendendum quoque poterit filius familias procuratorem dare. sed et filia familias poterit daractionem ctrem dare ex filiae voluntate. sed puto, si forte pater absens sit vel suspectae