comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uicio meaꝵ ediũ tibi ꝯting.
nisi forte ita uiciose mee edes
funit ut qual ł mima tepesta¬
te ruerit. Hec oĩa uera sũt. S ⁊
inpulsu flius ruit edificul ande¬
teriꝯ añ stm̃ prea cecid̾it. ¶ It̃
uidamꝰ qñ dap̾nũ dari uideatur.
oꝑto uene putei p̾cise sũt an
tenear. Ait trebacio nõ tener
me dapm infecti. ñ eĩ exstĩari
opit unde uicio dãpnũ tibidai
mea re in qua ie tño usꝯ sũ.
sitũ tam alte fodia in meo ut
pies tuꝯ stare nõ possit dãpnũ

Expanded text:
num uitio mearum aedium ‹t›i‹b›i contingit: nisi forte ita uitiosae meae aedes fuerint, ut qualibet uel minima tempestate ruerint. haec omnia uera sunt. Sed et impulsu fluminis ruit aedificium an deterius ante factum postea ceciderit. Item uideamus, quando damn‹u›m dari uideatur: aperto uenae putei praecisae sunt: an tenear? ait Trebatius non teneri me damni infecti: neque enim existimari operis mei uitio damnum tibi dari in ea re, in qua iure meo usus sum. si tamen tam alte fodiam in meo, ut paries tuus stare non possit, damni
Abbreviated transcription (Latin):
aunͣt si inrare nõ possit iudicis
officio eitimand ẽ. ¶Eu
aut̾ ꝗ dolo malo fec̾it quo
minꝰꝰ possit restitu̾e. pinde
bñd̾ acsi posset. ¶ culpa
auoq ĩ ħ int̾dc̃o uenire erit

Expanded text:
 iudicis officio aestimandum est.Eum autem, qui dolo malo fecerit, quo minus possit restituere, perinde habendum, ac si posset.Culpam quoque in hoc interdicto uenire erit
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ adu̾sꝯ posẜorẽ oꝑis hoc ĩ¬
ter dcm̃ copetit. Id circoq si q¬
lib inscio. uł ⁊̃ ĩuito me opꝰ
ĩfundo mes fecerit int̾dicto
locꝯ erit. ¶Is cui fu̾dũ pas¬
tinãd̾ locau̾as. Si lapides sꝯtu¬
rit et ĩuicini ꝓiecit p̾dul ait
labeo te ꝙ uͣraut clam nõ te

Expanded text:
er aduersus possessorem operis hoc interdictum competit, idcircoque, si quilibet inscio uel etiam inuito me opus in fundo meo fecerit, interdicto locus erit.Is, cui fundum pastinandum locaueras, lapides sustulit et in uicini proiecit praedium. ait Labeo te ui aut c
Abbreviated transcription (Latin):
sit. iii sirac mẽte ei ded̾it numos
debitor ut eos creditori ꝑferret ꝓ¬
nã ei manẽi mimi debitoris cu
pinato: eos nõ eio noĩe accepit co
debitor i. iussit. ⁊ iuito dño cos xͣ

Expanded text:
sit, ut, si hac mente ei dederit nummos debitor, ut eos creditori perferret, pnam et manent nummi debitoris, cum procurator eos non eius nomine accepit, cuius eos debitor fieri uult, et inuito d
Abbreviated transcription (Latin):
at illiꝰ excrrore nõ phiretur.¬
Nei excertitui paratas prator
ueorigalium subici nõ placuit.¬
siscus abõium ueccigaliu p̾stͣ¬
toib In niunis est. ¶ Ser¬
catores aut̾ qui defundis fisca¬
in munitatem soluendi pu¬
blici necrigałib usurpare:
possũt. H erm̃.

Expanded text:
at, alius exercere non prohibetur.Res exercitui paratas praestationi uectigalium subici non placuit.Fiscus ab omnium uectigalium praestationibus immunis est. mercatores autem, qui de fundis fiscaimmunitatem soluendi publici uectigalis usurpare possunt. 10 Herm
Abbreviated transcription (Latin):
diꝯ e̾ ut si sorid̾ex hrditate ẜuaiͣ
ñ possit. ita dem̃ aliꝗ exhõis hr̃¬
disferat. si ppͥn c̾ditões hĩdi ͤ fu¬
erĩ dimissi. ꝙ sñ dubio admit¬
tẽdꝰ ẽ. cc̃acͥditces hidis. d̾ͥmissi s
hiditariis.Idem.¬

Expanded text:
dius est, ut, si solidum ex hereditate servari non possit, ita demum aliquid ex bonis heredis ferat, si proprii creditores heredis fuerint dimissi. quod sine dubio admittendum est circa creditores heredis dimissis hereditariis. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ỹrine nõ utit᷑ referre se nõ
aop̃sent̾e estat̾ẽ. s ad pͥorem
cebuit. ¶Essarẽ incipere sic
ꝑitiores tradidere ab equinocu¬
ouernani. et finiri aecminoctio
autũipnati. et ita seis m̃sibuꝰ
estatẽ excõꝑatione duaꝵ esta¬
tum accipe pp̃ hoc si estare ĩfdi

Expanded text:
hieme non utitur, referre se non ad praesentem aestatem, sed ad priorem debuit.Aestatem incipere sic peritiores tradiderunt ab aequinoctio uerno et finiri aequinoctio autumnali: et ita senis mensibus aestatem ex comparatione duarum aestatium ac
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃iora int̾dc̃a ad eos ꝑtmnent
qui acapite ducunt uł inpo¬
sita ẜuitute. ł qr putãt ĩposi¬
tam. ¶Eꝗssim̾ nisum ẽ ei
publicam fucipit. Castellũ
accipe si excastello ꝑmissũ¬

Expanded text:
riora interdicta ad eos pertinent, qui a capite ducunt uel imposita seruitute uel quia putant impositam: aequissimum uisum est ei publicam suscipit. castellum accipe.Si ex castello permissu
Abbreviated transcription (Latin):
siego ꝑmisero s et siꝓcura¬
tormẽs uł tutor hupillig
cutelamadmistiat uł cura¬
tor supilu ut furiꝯsi siue ad¬
olescentis dicendũ erit exce¬
ꝯtioni iocũ fore. ¶ plane
sipses ur ꝓcurator rei publi¬
ce ꝑmisserit ĩ puplico facere
Nerua scribit exceptionem
lecũ nõ h̾re qr et si ei locorũ
inquit ꝯublioꝵ ꝓcuratõ data
u̾m ẽ si nõ lex mimicipialis
ꝓcuratori pei. ꝑuƀ̃. ampliꝰ
cõcedat. ¶s ⁊ si aprĩcipe. uel
ab eo ciup̾nceps ho iꝯ coceden¬
di dederit idẽ erit ꝓband̾ ĩyubli¬
desendere aduersꝰ eos ꝙ ĩt̾dicẽ¬
dũ putãt. ne opꝯ fiat an uidea¬
tur definere iĩi facere. ⁊ mag̾ c̃
ut desmat simodo offerat sãtis

Expanded text:
 sed et si procurator meus uel tutor qui tutelam administrat uel curator pupilli furiosi siue adulescentis, dicendum erit exceptioni locum fore. Plane si praeses uel curator rei publicae permiserit in publico facere, Nerua scribit exceptionem locum non habere, quia etsi ei locorum, inquit, publicorum procuratio data uerum est, si non lex municipalis curatori rei publicae amplius concedat. sed et si a principe uel ab eo, cui princeps hoc ius concedendi dederit idem erit probandudefendere aduersus eos, qui interdicendum putant, ne opus fiat: an uideatur desinere ui facere? et magis est, ut desinat, si modo satis offerat et
Abbreviated transcription (Latin):
uł dãpmi ĩfecti nõ repmitebat᷑
fac̾e uideri cassiꝯ scͥbit eũ qͥ cela¬
uit adu̾sario n ei dem̃ciauit
si modo tumuit eiꝰ cotrousiã.
aut debuit time. Idẽ aristo ꝑuͦ¬
tat eũ qͦ clã fac̾e ꝗ celãdi aĩũ
h̾t eũ ꝙ̃. ꝓhibiturũ se ĩtellex̃.¬

Expanded text:
i infecti non repromittebat, facere uideri Cassius scribit eum, qui celauit aduersarium neque ei denuntiauit, si modo timuit eius controuersiam aut debuit timere. Idem Aristo putat eum quoque clam facere, qui celandi animo habet eum, quem prohibiturum se intellexer
Abbreviated transcription (Latin):
du. nõ uidebradusariꝰ ni
fecisse. ⁊ ita labeo scribit. ¶¬
dem ait. ⁊ fite nolentẽ ad ꝑ¬
hibendũ uenire detimĩt a¬
liquis armis fortesine ullo
dolo malo m̾o ar p̃p her non
ueneris nõ uideri me ii fecis

Expanded text:
rsarius ui fecisse: et ita Labeo scribit. Idem ait et si te uolentem ad prohibendum uenire deterruerit aliquis armis forte sine ullo dolo malo meo ac propter hoc non ueneris, non uideri me uim fecis
Abbreviated transcription (Latin):
neant ⁊ ip̃i itaq c̾ditori ad ũ¬
sꝯ hos dab accõ. quos enum¬
endis erogauit. sũ ĩ familiaa¬
lenda. curãda ue.ł p̃dns fulci¬
endis uł reficiendis ł dãpno
li iuditõ defenso simͦ nori

Expanded text:
creditori aduersus hos dabitur actio, quos enumendis erogauit siue in familia alenda curandaue praediis fulciendis uel reficiendis uel damno li iudicio defenso, si modo non
Abbreviated transcription (Latin):
ñ st̃ resaut ꝑitura aut det̾¬
ior futͥa sit utiles ĩpẽsas eẽ
fulcuns ait q̃ meliorem
dotẽ faciat ñ detiorẽ ẽe sinũt¬
autẽ exqb redditꝰ mmulie

Expanded text:
non sint, res aut peritura aut deterior futura sit. 'Utiles impensas' esse Fulcinius ait, quae meliorem dotem faciant, non deteriorem esse non sinant, ex quibus reditus mulie
Abbreviated transcription (Latin):
iugẽ ꝓredditu appellari ñ
solũ. ꝙ frumẽtis aut le¬
lapidinis capit᷑ iulianꝰ
uescatur falsu̾ eẽm̃ eĩ car¬
nes aut aues feras ueaut
poma fruges diçi frumiẽt̾
aut̃ id ẽẽ ꝙ arista insetene¬
at recte gallũ diffimise
lupimũ u̾o ⁊ fabas fruges

Expanded text:
 reditu appellari, non solum frumentis aut lelapidicinis capitur, Iulianus uescatur, falsum esse: non enim carnem aut aues ferasue aut poma fruges dici. 'frumentum' autem id esse, quod arista se teneat, recte Gallum definisse: lupinum uero et faba‹m› fruges
Abbreviated transcription (Latin):
git ⁊ satis dederit dim̃mi ratã rẽ
Deri mox dnm̃ deeadem peciña
egit ⁊ litẽ amiserit ꝯmitti stip¬
ulacionẽ. ⁊ si ꝓturator eandem
at nõ mutilir̃ doli mali erceꝑ¬
cione adu̾sꝰ debitorẽ utiquia
natubale debitũ manet ¶Si
qs ꝓciatore status cõtron̾sia
paciatur satis acciꝑe d aꝓcu¬
ratore ne inpume sepiꝯ ꝓsu̾o sta¬
tu cõueniretur.⁊si dñs nenien¬
tesq ab eo ꝑsone ratũ nõ hue¬
pecierit. uł aduisꝰ ꝓtiratorẽ ex ẜ¬
nitute ĩubtate petitꝰ fu̾it qͣnti
⁊ pp̃ ĩpendia que ĩlite fecerit. s
labeo certam sinnã cõp̾rẽten¬
dã existimabat. quia extima

Expanded text:
inum ratam rem habere, mox dominus de eadem pecunia egit et litem amiserit, committi stipulationem: et, si procurator eandem at, non inutiliter doli mali exceptione adversus debitorem uti, quia naturale debitum manet. Si quis a procuratore status controversiam patiatur, satis accipere debet a procuratore, ne impune saepius pro suo statu conveniretur et, si dominus venientesque ab eo personae ratum non habuepetierit uel aduersus procuratorem ex seruitute in libertatem petitus fuerit, quanti et propter impendia, quae in litem fecerit. sed Labeo certam summam comprehendendam existimabat, quia aestima
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uemente mlgarido u̾bis
ut derato halentoł quoq pru¬
tur. alioquĩsino cõueniat. uec
c̃reditor mino cosenciat acc̃ce
uicto ꝓnocamt: stiplacioms
decisse cõdicionem apparint.

Expanded text:
bis de rato habendo haec quoque prutur: alioquin si non conueniat nec creditor minus consentiat, actionem uicto prouocauit: stipulationis defecisse condicionem apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
acuratore belindarii cautõ
exigi ñ deb̾e. c̃ ap̃side ex ĩꝗsiti¬
ratore ⁊ nõie college teñri.
It rscͥpẜu̾t q̃ d̾t̾iora fcã sut

Expanded text:
a curatore kalendarii cautionem exigi non debere, cum a praeside ex inquisitiratorem etiam nomine collegae teneri, Item resc
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ quiapportare nõ patitur
fectõi neccͣia sunt. longiori
itĩne uelit apportare. ut detĩ¬
orẽ cãmeñdi faciat ĩ pune ei¬
iꝯ uis fiet Ornia Pp̾e sibi ĩpedi¬
mento sit quominꝯ reficiat.
pparet g cũ qui nonA
patit᷑ hoc cogi uun face̾ quo
minꝯ quis ꝑticiat. plane siqꝙ
eñ posset aua parte agri sñ ĩ¬
comodo dm̃ fundi ĩpẽsã appor¬
tare id egit ur alia ꝑte appor¬
tet ĩpune ci nim fi recte pla¬
cuit. ¶ Lax ĩ t̾dictũ nõ iolu
dãdũ nõ ⁊̃ imibigendũ emꝑ¬
tori auoqꝵ dabitur. ⁊̃ empto

Expanded text:
ur fectioni necessaria sunt longiori itinere velit adportare, ut deteriorem causam eundi faciat, impune ei vis fiet, quia ipse sibi impedimento sit, quo minus reficiat.pparet ergo eum, qui non patitur haec congeri, vim facere, quo minus quis perficiat. Plane si quis, cum posset alia parte agri sine incommodo domini fundi impensam adportare, id egit, ut alia parte adportet, impune ei vim fieri recte placuit. Hoc interdictum non solum dandum non est ambigendum: emptor
Abbreviated transcription (Latin):
narist̃ ẜui quibus fidxiomi¬
ssa libtas ascͥpra est nõ isi
ex iusta cã ad u̾sus hr̃dẽ sb̃ ne¬
nunutẽ morã fec̾it si int̾ ea
enxafuit ꝯstitutue homõi¬

Expanded text:
nt serui, quibus fideicommissa libertas adscripta est, non nisi ex iusta causa aduersus heredem subuenumittere moram fecerit, si interea enixa fuerit, constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
citate nexar⁊ s̃ ses aĩadu̾tit
ut muni p̾fende pecͣcͥine nõ
sufficiat diunctat i aliũ cõs¬
tituat. ¶ Sorꝑis debilitas
primoio sufficientes ĩhoies
obiri post̾ insi c̾tis ⁊ receptis
babilib cãis nõ rermitunt.

Expanded text:
ses animaduerterit, ut muneri perferendae pecuniae non sufficiat, d‹i›mittat et alium constituat. Corporis debilitas patrimonio sufficientis in homines obiri possunt, nisi certis et receptis probabilibus causis non remittuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
piend̾ sit uidẽd̃ est urr̃¬
eaque ignorantibus
dĩus sius abtulissent itẽ
et donata amamuisso¬
rib amplexi st̃ quodi
magis est UIpianus¬

Expanded text:
piendum sit, uidendum est, utrumne quae ignorantibus dominis abstulissent, item et donata a manumissoribus amplexi sint: quod magis est. 4 Pa
Abbreviated transcription (Latin):
au quis lib̾tus sit sũope
petantur sñ obsequiũ
defid̾etur sũ et famosa
uocetur qui se proiniz
dicit sũ ulla cã ĩt̾uem¬
at redditur p̾iudiciu
s et quociens quis lib̾¬
rm̃ quid̃se confitenir
lib̾tũ aut gan sen se ne¬

Expanded text:
an quis libertus sit, siue operae petantur siue obsequium desideretur siue etiam famosa uocetur qui se patronum dicit siue nulla causa interueniat, redditur praeiudicium. sed et quotiens quis libertinum quidem se confitetur, libertum autem Gaii Seii se ne
Abbreviated transcription (Latin):
Iq aut̃ de sccus dc̃me̾ ut et
net᷑. cã cognita se ftũrum
ptor edicit. Cause cognito
aut̾ ĩ h̾ecitut negantise
scciũ eẽ. aut ex dolidansula
obligato ñ succurat᷑. ꝑ auł.

Expanded text:
 autem de sociis dictum est, ut et nentur, causa cognita se facturum praetor edicit. causae cognitio autem in hoc erit, ut neganti se socium esse aut ex doli clausula obligato non succurratur.
Abbreviated transcription (Latin):
u nostro sbiecta ẽ. neq bõa fi¬
de nob̃ sint obligato millam
ad quirere posumꝰ plane siliber
homo nostto noĩe pecumaz da¬
ret uł sua uł nostram ut nob
soluet᷑ obligatõ nob̾pecimiecre¬
dite acquireret᷑. s ꝙ lib̾atꝰ prono

Expanded text:
 nostro subiecta est neque bona fide nobis servit, obligationem nullam adquirere possumus. plane si liber homo nostro nomine pecuniam daret vel suam vel nostram, ut nobis solveretur, obligatio nobis pecuniae creditae adquireretur: sed quod libertus patrono
Abbreviated transcription (Latin):
dns meus sodie sup̃ scripta sisa¬
tis eo noĩe satis factum nõ erittc̃
quo tp̃r po soluetur usurarimi
noie denarios uiii. prestaristi¬
płatꝰ ẽ iulius.zosas spopondit
flauiꝰ cadido dñs mers soscriy¬

Expanded text:
s meus. sub die supra scripta si satis eo nomine factum non erit, tunc quo post soluetur, usurarum nomine denarios octo praestari stipulatus est Iulius Zosas, spopondit Flauius Candidus dominus meus.' subscri
Abbreviated transcription (Latin):
sine usu fructu tradidit illeci
aũt nulla ꝑte obligatois exlo¬
nerat᷑ insi pleno iure fud estec¬
it scipłatoris grissogonꝰ flaui¬
icandidi ẜmus actor scripsit co¬
ram soscribente ⁊ assignante
dño meo accepisse meauilio
zesare agente rem uilii qu̾iti¬
liam absentis mutua denari¬
a mille q̃dati quitiliario hrdi¬

Expanded text:
ine usu fructu tradidit: ille hic nulla parte obligationis exoneratur, nisi pleno iure fundum effecerit stipulatoris. 'Chrysogonus Flauii Candidi seruus actor scripsit, coram subscribente et adsignante domino meo, accepisse eum a Iulio Zosa, rem agente Iulii Quintilliani absentis, mutua denaria mille. quae dari Quintilliano heredi
Abbreviated transcription (Latin):
tenidi ꝯsuetudinẽ deseruerint.¬
pͥalam ẽ eĩ alias cẽ feras galli¬
nas ⁊ aues feros anc̾es. Itaq si
quol mote anc̾es m̃i ⁊ galliñ
m̃e turbati turrate ue adeo
lõgius euolairt ut ignoreniꝰ

Expanded text:
tendi consuetudinem deseruerint.palam est enim alias esse feras gallinas et alios feros anseres. itaque si quolibet modo anseres mei et gallinae meae turbati turbataeue adeo longius euolauerint, ut ignoremus
Abbreviated transcription (Latin):
ctor atutore datꝰ ormodo ca¬
net actorcinititis. ñ ip̃e can¬
net. Nec minist̃ uinĩ sitatis.
nec curator bonis cõsensu cͥ¬
ditoꝵ datus.Ixem.

Expanded text:
ctor a tutore datus omnimodo cauet: actor ciuitatis nec ipse cauet, nec magister uniuersitatis, nec curator bonis consensu creditorum datus. 10
Abbreviated transcription (Latin):
sumquis possit auenare pot̾it et
cõsentire alienatiom. cuaut ali¬
enare nõcõceditur ꝓbiandu erit
nec si donationis causa cõsenẜit
ratam eiꝰ noluntatem hñdam.

Expanded text:
um quis possit alienare, poterit et consentire alienationi. cui autem donare non conceditur, probandum erit nec, si donationis causa consenserit, ratam eius uoluntatem habendam.
Abbreviated transcription (Latin):
nuire qili receptũ c̃ quociens p̃cũ
cuꝰ int̾est cõditom eiꝰ non im¬
ac si impleta cõditio fuisset quod
adubtatẽ et legata. et ad hr̃duĩ¬
stitutoes ꝓducitur quib exemplis
stipinatiõnes quoq cõmittuntur.
cũ o ymissorem factum cent quo
miriꝰ stipinator coditioni paiciat.

Expanded text:
ili receptum est, quotiens per eum, cuius interest condicionem non imac si impleta condicio fuisset. quod ad libertatem et legata et ad heredum institutiones perducitur. quibus exemplis stipulationes quoque committuntur, cum per promissorem factum esset, quo minus stipulator condi
Abbreviated transcription (Latin):
re accepn cu deuẽdedo pigno¬
re nich̾ cõneniss nẽdidit aut
añqm dies nẽdicoi deuiret
pecciũa nõ soluta id fec̾ furti

Expanded text:
rem accepit, cum de vendendo pignore nihil convenisset, vendidit, aut ante, quam dies venditionis veniret pecunia non soluta, id fecit: furti
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa ẽ. Estina at̾ ẽ caqua es¬
tate sola uti expedit Sic̾ dixi¬
mꝰ uestim̃ta estiua salto esti¬
nuir EEgo puto ꝓbandum
expposito utentis. ⁊ ex natura
tidiana discerni. Ram si sit
ca aq̃ã ꝑpetuo ducipossit. ego
tñ eitate sola sra utar. dicẽdũ
ea sit aqua q̃ nõ insicstate duci
possit estina dicet᷑. Et si ea sint
loca q̃ ña ñ adimitãt acrͣ nisi
estate dicẽdũ erit iccte eitina

Expanded text:
diuisa est. aestiua autem ea est, qua aestate sola uti expedit, sicuti dicimus uestimenta aestiua, saltus aestimur. ego puto probandum ex proposito utentis et ex natura ttidiana discerni: nam si sit ea aqua, quae perpetuo duci possit, ego tamen aestate sola ea utar, dicendum ea sit aqua, quae non nisi aestate duci possit, aestiua dicetur: et si ea sint loca, quae natura non admittant aquam nisi aestate, dicendum erit recte aestiuam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tam ĩbello ꝙͣ ĩpace / nͥ fedete
minii. ¶ Si quis capiat᷑ abl¬
c̾tõ sũt. ntru sui iuris factian
ad huc ꝓfiliis familias ꝯputẽ¬
t nã dfũcto illo apd̾ hostes ex
quo capiꝯe pre familiaꝵ ren̾¬

Expanded text:
est tam in bello quam in pace, nisi foedere minii. Si quis capiatur ab hincerto sunt, utrum sui iuris facti an adhuc pro filiis familiarum computentur: nam defuncto illo apud hostes, ex quo captus est, patres familiar
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ẽ. In pace at hiis ꝗ beno
capri erat. dequib nichil ĩpac¬
tis erat cõp̃hensu ꝙ id̾o placuis¬
se ẜuiꝰ sc̾bit. qr spẽ reutẽdi ci¬
uibus ĩu̾fute uellica magisq

Expanded text:
ium est, in pace autem his, qui bello capti erant, de quibus nihil in pactis erat comprehensum. quod ideo placuisse Seruius scribit, quia spem reuertendi ciuibus in uirtute bellica magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sb̾stitutio suas nires ncͣcio
ienz. ¶ Simortuo pr̃e capi¬
atur ĩpubes ĩstitutꝰ. nlex hr̃¬
datcã promptũe dr̃e legem
cornellã detabulis scdis nich
locͤͣutã eto dũ taxat ꝑsonã de¬
mõstrasse qui testĩ factic̾em
legit̾iã hr̃ditatẽ ꝑ legẽ corne¬
liam deferri. qm uerr ẽ nec ĩ¬
put̾ena ꝗdẽ factio̾e testam̃ti
habuisse ⁊ id̃o nõ ee auienu¬

Expanded text:
tio suas uires necessario tenet. Si mortuo patre capiatur impubes institutus uel exheredatus, in promptu est dicere legem Corneliam de tabulis secundis nihil locutam eius dumtaxat personam demonstrasse, qui testamenti factionem legitimam hereditatem per legem Corneliam deferri, quoniam uerum est ne impuberem quidem factionem testamenti habuisse: et ideo non esse alienu
Abbreviated transcription (Latin):
potin nõ possnt. ppt̾ nolũtite pi¬
ciose libiomis exͣ ordine pimni¬
res uł sti ĩquisfimo corruoto
rit aquas pingauit. fistulas.laco
quid ne aud. ad ĩ mriã public
cotimir arrit in quos grau̾it aid¬
ũtisol. ¶ qui pnero struprũ ab¬
co ab ducto nł cornpto comute

Expanded text:
 possunt, propter uoluntatem perniciosae libidinis extra ordinem punires, ueluti si quis fimo corrupto rit, aquas spurcauerit, fistulas la‹c›us quidu‹e› aliud ad iniuriam publicam contaminauerit: in quos grauiter animaduerti solet. Qui puero stuprum abducto ab eo uel corrupto comite
Abbreviated transcription (Latin):
es frãdita ẽ. nec suffic̾ op¬
ꝑmari. s ⁊ conat̾ eẽ oportet.
Sip̃r fuo ꝙ̃ in pottate hat
don. dein decedat. filio ꝓdo
nato nõ capiet usu. qm nu¬
lla donatõ fuit. ¶Siint̾
cessat usucapio. It̾ suurre
uxori donauit ⁊ diuorciu
int̾cesẜit. cessare usucapi¬

Expanded text:
tradita est: nec sufficit opinari, sed et donatum esse oportet. Si pater filio quem in potestate habet donet, deinde decedat, filius pro donato non capiet usu, quoniam nulla donatio fuit. Si inter cessat usucapio. item si uir uxori rem donauerit et diuortium intercesserit, cessare usucapi
Abbreviated transcription (Latin):
debet et pendente cõditt̃e riciꝰ
decesẜit qͣmius añ aditam br¬
ditatem cõdicio extiterit no¬
nacio fieret. hic cm̃ mor ꝓmi¬
soris nõ cxt̾iguitur stipło ł
sonam interim brditas susti

Expanded text:
debet, et pendente condicione Titius decesserit, quamuis ante aditam hereditatem condicio exstiterit, nouatio fieret: hic enim morte promissoris non extinguitur stipulatio, sed sonam interim hereditas susti
Abbreviated transcription (Latin):
sti dono ⁊ ꝑmito tͥ hitare ĩ ille
cenaculo. ecq de fũcto regulo
cõtrou̾cia hitatois paciebat᷑
ncostratus. ⁊ c̾ de eare mecũ
ꝯtulisl osciposse ⁊ defendi no
meram donatõ ẽe. um offĩ
magri q̃dam meiçede remu¬
neratu regulu. soq nõuidẽ
donato sequentis tpris uritam
eẽ. ꝙ si expulsus nicostrat ueia
adiudicem ad exẽplu int̾dicgi
qd fructuario ꝓponitur defẽde¬
d erit qͣ lico posẜoris costitu¬
t qusum cenach accepisset.¬

Expanded text:
disti, dono et permitto tibi habitare in illo cenaculo eoque uti". defuncto Regulo controversiam habitationis patiebatur Nicostratus et cum de ea re mecum contulisset, dixi posse defendi non meram donationem esse, verum officium magistri quadam mercede remuneratum Regulum ideoque non videri donationem sequentis temporis irritam esse. quod si expulsus Nicostratus veniat ad iudicem, ad exemplum interdicti, quod fructuario proponitur, defendendus erit quasi loco possessoris constitutus, qui usum cenaculi accepit
Abbreviated transcription (Latin):
nuẜit s et si sicsticꝰ lib̾ esto
siuestatĩ sũ ps tp̃s eique cum
dñdu est illud ꝯstat silib̾

Expanded text:
it.Sed et si sic: 'Stichus liber esto' siue statim siue post tempus 'eique, cum dicendum est.Illud constabit, si lib
Abbreviated transcription (Latin):
ut sititiꝰ añ ip̃a intadcessisẜ̾ ꝓ
petas ad eã rediret siprea suꝑst¬
tib lib̾is titii fuiss mortua fu¬
iss tũc ad cos bonͣ ꝑtinerẽt. gͥ si
res sigulas brdes titis hicu¬

Expanded text:
ut, si Titius ante ipsam uita decessisset, proprietas ad eam rediret, si postea superstitibus liberis Titii mortua fuisset, tunc ad eos bona pertinerent. igitur si res ‹s›ingulas
Abbreviated transcription (Latin):
occultauit. Mirtum est
tractio rei aliene frandu¬
losa iucri faciendi gra.l.
possonis ne. ꝙ lege natu¬
raliꝓhibitum est admi¬
itere. O aiꝰ.

Expanded text:
occultauerit. Furtum est contrectatio rei fraudulosa lucri faciendi gratia possessionisue. quod lege naturali prohibitum est admittere. 2 Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
que indeanur anlib̾o tp̃r redde
uolentibus reliqua hidibus:
quatuor mẽses apporri st̃ sollici¬
to testatoricacta cõi et moraz
eoꝵ per scͥbentẽ melis at ẽ pͥsũp

Expanded text:
uideatur an, libero tempore reddere uolentibus reliqua, heredibus quattuor menses appositi sint, sollicito testatore cunctationi et moram eorum proscribente. melius autem est p
Abbreviated transcription (Latin):
ita scͥpsir om̃s accores quos le¬
gauit uł masumẜo ĩtra qͣrrũ
mensem inortis meerões red¬
d̾e uolodmis quibus ame leg̃
ni redcli infra deinte alios acto
reddantur utrũ stans lib̾i ẽẽ d̾¬
siuãt an uicħ oiꝯ qũdo que pos¬
sint redlitaroe ex reliquis illa¬

Expanded text:
ita scripsit: 'omnes actores, quos legaui uel manumisero, intra quartum mensem mortis meae rationes reddere uolo et dominis, quibus a me legati sint, reddi'. infra deinde alios actorreddantur, utrum statuliberi esse desinant an nihilo minus quandoque possint reddita ratione et reliquis illa
Abbreviated transcription (Latin):
edere diem significat mci¬
ps deberi pectuma uenire
diẽ significat cũ diem ue¬
nisse quo ĩpeccm̃a peti pos¬
sit ubi pure quis stipuia¬
tꝯ fuerit et cessit ⁊uenit.
dies ubi nidiem. cessit
dies nõ dũ uenit ubisub
coditoe ñ cessit ñ uenit
dicopencente ad huc cõ¬
ditceses alienum est ꝙ noᷤ

Expanded text:
edere diem" significat incipere deberi pecuniam: "venire diem" significat eum diem venisse, quo pecunia peti possit. ubi pure quis stipulatus fuerit, et cessit et venit dies: ubi in diem, cessit dies, sed nondum venit: ubi sub condicione, neque cessit neque venit dies pendente adhuc condi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ystat nãq matorẽ sͥ elige cau¬
po uł stabulanis nõ nĩ nec repelle
pot iter agẽtes mbitatores nero ꝑ¬
si familia furtum fecisse¬

Expanded text:
caupo uel stabularius non uidetur nec repellere potest iter agentes: inhabitatores uero pSI FAMILIA FURTUM FECISSE
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cũ ꝗse p̾rẽ famil. dicit ego in
m̃a potestate ẽt. ⁊ iꝯ sum̃õ adisse.
hr̃ditatem dicã.tã de hõ. ditate
agioportere ꝙͣ adint̾dictũ defi¬
uo ducendo iri debere ait.

Expanded text:
 se patrem familias dicat, ego in mea potestate esse et iussu meo adisse hereditatem dicam, tam de hereditate agi oportere quam ad interdictum de filio ducendo iri debere ait.
Abbreviated transcription (French):
tuoꝵ de cͥminibꝰ p̾sidẽ o. ante
diẽ pała fac̾e cꝯtodias se audit᷑¬
iim. ne bnͣꝗͣͣ defẽdẽdi sũt subitis
acc̃atoꝵ criminib oppͥmãtur.
tulãte reo negarinõ. orsadent

Expanded text:
turum de criminibus praesidem oportet ante diem palam facere custodias se auditurum, ne hi, qui defendendi sunt, subitis accusatorum criminibus obprimantur: tulante reo negari non oportet
Abbreviated transcription (Latin):
ubetur heres extest̾o. ⁊ nt obli¬
get sibi legaiũ tantu de e ⁊ si
dampnat fuerit alicui uẽd̾e nł
locire nã uẽdendo nł lecado ⁊ lib̾a¬
bit᷑ extesto h̾res. et obligat sibi
legatariũ.

Expanded text:
etur heres ex testamento et obliget sibi legatarium. tantundem est et si damnatus fuerit alicui uendere uel locare: nam uendendo uel locando et liberatur ex testamento heres et obligat sibi legatarium.
Abbreviated transcription (Latin):
abaliquãdo euenit ut uniami¬
matce dne obligatc̃es tollãt
imomomẽte ueluti siquis
pignꝰ ꝓdebito uẽdiderit credi¬
tori euenit em̃ ut exnẽdito to¬
llatur.obligato ⁊ debiti. Itez
sipupillo q sine tutoris auc¬
toritate mutua peccuũa accep̃
legatũ acreditore fuerit sb̃ ea

Expanded text:
euenit, ut una numeratione duae obligationes tollantur uno momento: ueluti si quis pignus pro debito uendiderit creditori: euenit enim, ut et ex uendito tollatur obligatio et debiti. item si pupillo, qui sine tutoris auctoritate mutuam pecuniam accepit, legatum a creditore fuerit sub ea
Abbreviated transcription (Latin):
fiscinsimis eius collara sinx re¬
uocanda ¶si sb̾ condõne alicui
peciũa debeatur quasi statu lib̾
erir adebirore maniunissꝯ nt
pendeat ub̾tas excontone¶Si¬
ex nolutatepr̃is filius urami:

Expanded text:
n sinus eius collata sunt, reuocanda.Si sub condicione alicui pecunia debeatur, quasi statuliber erit a debitore manumissus, ut pendeat libertas ex condicione.Si uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
uersus singulas actioncs
uimũq indicati fine suf¬
ficere ꝓbabili ratione.
plac̾uit. nc alit̾ modo liti¬
um multiplicatus. sum¬
manlatq merplicabiẽ
facut difficultatem. ana¬
xiiuic sidiuersa ꝓnuncia¬
rentur. parere cͥrgo cxcep¬
tiom iciuidicatẽ freques
qł. Clpranuis

Expanded text:
versiis singulas actiones unumque iudicati finem sufficere probabili ratione placuit, ne aliter modus litium multiplicatus summam atque inexplicabilem faciat difficultatem, maxime si diversa pronuntiarentur. parere ergo exceptionem rei iudicatae frequens est. Vlpianus
Abbreviated transcription (Latin):
aditã b̾rditatẽ faria senilla. .
alia p̃dia emerãt c̃ ꝯnieiret᷑¬
ꝓpt̾ hr̾ditatẽ moschidis reliq̃
dicebat hndoi moschidis u¬
doneos cẽ ⁊ młtos alios ex bi¬
dẽ ldisemisse. equu putauit

Expanded text:
aditam hereditatem Faria Senilla et alii praedia emerant. cum conuenirentur propter Moschidis reliqua et dicebant heredes Moschidis idoneos esse et multos alios ex isdem bonis emisse, aequum putauit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓĩcia ĩqͣ quis ad mĩstrt he¬
dificare ꝓpiretur. ¶Fncõ
ꝯpensationẽ opponit. fisco ĩtͣ
duos m̃ses debitũ gͥ dec̾e d sñt
debitoribus fisci ꝙ fiscoꝰ ꝯpẽse¬

Expanded text:
incia, in qua quis administrat, aedificare prohibetur.Fiscus compensationem opponit fisco, intra duos menses debitum sibi docere debet.Ut debitoribus fisci quod fiscus debe
Abbreviated transcription (Latin):
ũꝙ̃ sr̃ficios sñ solo capi longo
tempore poteit. Idem.
sucapio ualet. sinlła donatit
nila cos. nllũ lgat᷑̾ sit. Id̃ ⁊ in
litis exstlatõ plac. ut nͥ uere
ꝗslitis exstĩatõ ¶̃ierit usut¬

Expanded text:
uperficies sino solo capi longo tempore potest. 27 Idesucapio ualeat, si nulla donatio, nulla dos, nullum legatum sit. idem et in litis aestimatione placet, ut, nisi uere quis litis
Abbreviated transcription (Latin):
tatis maie si ñ tam corporis ht̃¬
hat nexatõm ꝙͣ peccũie erog̃¬
to ĩ dicti mun̾is ad mĩstrato
⁊ex ea sit cinitate ĩ qua ñ faci
munũ lib̾oꝵ adexcusationẽ
municipaliũ munieꝵ ꝓdc̃e er
rescͥptis dimi elu ꝑnnacis. Nã¬

Expanded text:
oris habeat uexationem quam pecuniae erogationem indicti muneris administratio, et ex ea sit ciuitate, in qua non facilumerum liberorum ad excusationem municipalium munerum prodesse ex rescriptis diui Heluii Pertinacis. na
Abbreviated transcription (Latin):
sialt quor responderit duobus
aut reis ꝯstitutis qũi lib̾u sit
tero duz tarat fide uissore: ac¬
cipere nõdubito.s ⁊siaduob
reis stiplandi interogatus re¬
pondiss uni sesponare eisolitẽ.

Expanded text:
si alter quoque responderit. Duobus autem reis constitutis quin liberum sit tero dumtaxat fideiussorem accipere, non dubito. Sed si a duobus reis stipulandi interrogatus respondisset uni s
Abbreviated transcription (Latin):
aut ni aut clã fcm ẽ. S ĩt̾du
euenit. ut ꝙ ni aut ⁊ clã fiat
ut puta cũ ꝓhiberẽ fuldamẽt
posuisti. postea cũ cõuenissem
ne resiquũ opꝰ fieret. ⁊ ab¬
senre et ignorante me reliqu¬
ta clam fecissi temde cet̾a me¬
ꝓhibente edificasti hoc iure
tutoris iꝯsu aut curatoris
fcm̃ sit cũ placeat ꝙ cassiꝰ ꝓ¬
bat ex dolo tutoris uł curato¬
ris pupillũ. ⁊ furiosũ nõ teñ
euemiet. ut ĩ ip̃m tutorẽ cura¬

Expanded text:
aut ui aut clam factum est. sed interdum euenit, ut quid et ui et clam fiat, ut puta cum prohiberem, fundamenta posuisti: postea cum conuenissem, ne reliquum opus fieret, absente et ignorante me reliquta clam iecisti, deinde cetera prohibente me aedificasti. hoc iure tutoris iussu aut curatoris factum sit, cum placeat, quod Cassius probat, ex dolo tutoris vel curatoris pupillum vel furiosum non teneri, eveniet, ut in ipsum tutorem cura
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ demiciandũ. Nam si
quis inquit in fu̾dũ uẽdid̾it.
et necdũ tradid̾it. ⁊uicinos
cũ om fac̾e uellet. ⁊ sciret me
emisse et ĩfũdo morari m de¬
nĩciauerit esse eum tutum

Expanded text:
denuntiandum: nam si quis, inquit, fundum mihi uendiderit et necdum tradiderit et uicinus, cum opus facere uellet et sciret me emisse et in fundo morari, mihi denuntiauerit, esse eum tutum
Abbreviated transcription (Latin):
dicto uideamꝰ. Et extat sẽtẽ¬
cia extimaciu nichilom̃iꝰ ⁊
copet̾e ei int̾dictũ. nec finiriuẽ¬
ditcẽ. S nec exempto actioẽ
quicꝙͣ p̾stand̾ erit emptori ex
eo oꝑẽ ꝙ añ nenditionẽ factũ
uiliori p̾diũ distraxent. Certe
et sinõ niliori p̃diũ uendid̾it
idẽ erit ꝓband̃. plane si post
uenditionem fu̾di or factũ
est. ⁊ si ip̾e exꝑiatur uenditor.
qr nõdũ traditio facta ẽ tu̾D
exẽpto actione emitori teneb̃.¬

Expanded text:
it, uideamus. et extat sententia existimantium nihilo minus competere ei interdictum nec finiri uendition‹e›: sed nec ex empto actione quicquam ei praestandum emptori ex eo opere, quod ante uenditionem factum uiliori praedium distraxerit. certe etsi non uiliori uendidit, idem erit probandum. Plane si post uenditionem fundi opus factum est, etsi ipse experiatur uenditor, quia nondum traditio facta est, tamen ex empto actione emptori tenebitu
Abbreviated transcription (Latin):
placet et ĩhiis ĩt̾ cdc̃o loc esse
Et sane dicẽdu̾ ẽ sĩqua sepulc
ordinandi cã appd̃ĩta sit sepuleͥ
ẽẽ uidet᷑. Idẽ ẽ et si hostiũ euel¬
iat uł effrĩgat. ¶ Siquis in
uineas meas ueñit. et in te ra¬
dices abstulerit hoc ĩ t̾dc̃o tene¬
bitur. ¶ Eait p̾tor. ꝙ uia¬

Expanded text:
placet et in his interdicto locum esse. et sane dicendum est, si qua sepulchri ornandi causa adposita sint, sepulchri esse videri. idem est et si ostium avellat vel effringat. Si quis in vineas meas venerit et inde ridicas abstulerit, hoc interdicto tenebitur. Quod ait praetor: "qu
Abbreviated transcription (Latin):
iobtio si honus darasit uł indis¬
te homo legatus sit nõ pot̾ hr̃s:
quosdami uł omĩs manumirendo
aut euert̾e aut ĩ muere ius ełco¬
uis nam obtõe sine eleccõeẜ m
data quosdã mõsingłi sb̾ condõ¬
ne legatiudentur Ipianus

Expanded text:
i optio hominis data sit uel indistincte homo legatus sit, non potest heres quosdam seruos uel omnes manumittendo aut euertere aut minuere ius electionis: nam optione siue electione serui data quodammodo singuli sub condicione legat
Abbreviated transcription (Latin):
ri cus appuisꝰ debeat᷑ totũ corr̾u¬
¶ Marcellꝰ aũt ait siqͥs iꝯ hñs pe¬
coris ad acnã appirãdi plura pͤ¬
cora apprlerit ñ ĩ oĩb pecoribus
demũ ĩt̾dictũ ħ hr̃e ꝗ se putat
suo nire uti. ñ tñ ꝗ scit nullu
iꝯse hr̃e. iutit᷑. ¶ Idẽ ait eũ¬

Expanded text:
ri, cui adpulsus debeatur, totum corrum Marcellus autem ait, si quis ius habens pecoris ad aquam appellendi plura pecora adpulserit, non in omnibus pecoribus demum interdictum hoc habere, qui se putat suo iure uti, non eum, qui scit se nullum ius habere et utitur. Idem ait eu
Abbreviated transcription (Latin):
¶pane naqua sudorib manã
ibi appatere ĩ cipit eiꝯ ł caput
se putauit. c̾ ñ ĩiure s ĩ fc̃̾o erra¬
uit dicẽdũ ẽ. eoq iure utimur.
ut ĩtcc̃o hoc uti possit. sufficit.
n. si nireduc̾e se putauit. Nui
ñ clã. nͥ p̾cario dixit. ¶ Illud
qͣrit᷑ utrũ ea tm̃ a qͣ hiis ĩt̾ dcĩs¬

Expanded text:
plane si aqua sudoribus manando ibi apparere incipit, eius hoc caput se putauit, cum non in iure, sed in facto errauit, dicendum est eoque iure utimur, ut interdicto hoc uti possit: sufficit enim, si iure se ducere putauit nec ui nec clam nec precario duxit. Illud quaeritur, utrum ea t
Abbreviated transcription (Latin):
emerit ⁊ exagro ĩguẽ lar auo
aꝙͣ dux̃it poitea fũdi empei no¬
mine uelit aquã duc̾e. ita re¬
mũ eũ recte ħ ĩt̾cc̃o uri. ut teiti¬
nere actuo uti prtat. ut semel

Expanded text:
emerit et ex agro, in quem hoc anno aquam duxerit, postea fundi empti nomine uelit aquam ducere, ita demum eum recte hoc interdicto ut de itinere actuque uti putant, ut semel
Abbreviated transcription (Latin):
reuccet᷑ .i. testatõis ⁊ ip̃io.si u̾o
ditũ hĩert᷑: nom̃ eio ł dulctu¬
dine usuraꝵ .ł q̃ alia it̾e secuti
sut. dicẽd̾ ẽ n reuocari ex hus
qͥtestator alienauit. ¶ Inpũ¬
reꝯ prĩ hĩs extitit. eiꝯ mort¬
ui bõa uenat. st patt̾e ĩ petta

Expanded text:
 testatoris et ipsius: si uero ditum habuerunt nomen eius uel dulcitudine usurarum uel qua alia ratione secuti sunt, dicendum est nihil reuocari ex his, quae testator alienauit.Si impubes patri heres extiterit eiusque mortui bona ueneant, separatione impetrata
Abbreviated transcription (Latin):
ñ seqt᷑. nisi id crimẽ exea accõe
fuit. q̃ etiã ĩprinato indico
ĩfamia ꝯtẽpnato ĩportat. ẜ¬
nti furti. uibonoꝵ raptorũ.
ĩiuriarum. aulus.

Expanded text:
non sequetur, nisi id crimen ex ea actione fuit, quae etiam in priuato iudicio infamiam condemnato inportat, ueluti furti, ui bonorum raptorum, iniuriarum. 8 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵ publicoꝵ uemu̾ ut uilia
maiestatis. iulia de adultiis cor¬
nelia desiccariis ⁊ ueneficiis. põ¬
peia de parricidus. uilia pectu¬
latꝯ cornelia de testis.inliade
in pͥuata. ulia de in publica.
nilia abit.mlia repetundaꝵ.
uii. deannona. Paulus.

Expanded text:
ciorum publicorum veniunt, ut Iulia maiestatis, Iulia de adulteriis, Cornelia de sicariis et veneficis, Pompeia parricidii, Iulia peculatus, Cornelia de testamentis, Iulia de vi privata, Iulia de vi publica, Iulia ambitus, Iulia repetundarum, Iulia de annona. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
qi inter uallonm tp̃ris it modi¬
cus actus ꝙ modo contranus
obligatom nõ sit nicħ mpedit
quomimꝰ duo rei sit fidenissor
q interogat unit duoꝵ respõ¬

Expanded text:
tamen interuallum temporis, item modicus actus, qui modo contrarius obligationi non sit, nihil impedit, quo minus duo rei sunt. fideiussor quoque interrogatus
Abbreviated transcription (Latin):
cend̾ ẽ huic inficõ lcc̾ fore.
¶at p̃tor quo itiñe actuq ħ̾ ãn¬
no ñ ui ñ cla ñ pcario abalio
int̾dco uti uol is ad u̾sario da¬
pͥmi ĩ fecci ꝙ ꝑer eiꝰ uitiũ datũ
sit caueat. ¶utilitas suasit h

Expanded text:
cendum est hoc interdicto locum fore. Ait praetor: 'Qu‹o› itinere actuque hoc anno non ui non clam non precario ab aliointerdicto uti uolet, is aduersario damni infecti, quod per eius uitium datum sit, caueat
Abbreviated transcription (Latin):
inde ab duc̾e liceat uĩ fĩ neto⁊ tec
hac int̾dictũ ꝓꝓdĩtur inquilins.
qui solita pensione uult migrae¬
re. nãcolono nocopetit. cin rei. ⁊¬
i cxtra ordinẽ subuc̾i̾ri pot̾. etgoee
infrequẽs est hoc int̾dictũ ¶ si

Expanded text:
inde abducere liceat, uim fieri ueto'. Hoc interdictum proponitur inquilino, qui soluta pensione uult migrare: nam colono non competit. Cui rei etiam extra ordinem subueniri potest: ergo infrequens est hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ lib̾ata fi̾it. ¶ illud nõnd̃
ẽ p̾torẽ ħ̾ nõ exigiste ut ĩbõis
fu̾it ꝯductoris nec ut ess pig¬
nori res illata s ut pignor is su¬
rioĩe ĩducta sit. prñ ⁊si alie¬
na sũt ⁊ talia q̃ pignoris noĩe
teñi nõ potuert᷑ pignoris tamẽ
noĩe ĩtroductasit. int̾dc̃o huic¬

Expanded text:
 liberata fuerint. Illud notandum est praetorem hic non exegisse, ut in bonis fuerit conductoris, nec ut esset pignori res illata, sed si pignoris nomine inducta sit. proinde et si aliena sint et si talia, quae pignoris nomine teneri non potuerint, pignoris tamen nomine introducta
Abbreviated transcription (Latin):
quodcagitur nõ ẽ rehi
is rebus decib m̃t̾ te et auctorẽ
cõuenit. nt que meã hĩtatioe
qͣ deagitur introducta ĩporta¬
ta ibi nata factaue eẽnt. ea pi¬
gnori. ¶ promercede ei habi¬
tationis eẽnt siue ex his rebꝰ
ceñt iea merces tibi soluta co¬
uc noic sãtiftactũ c̾. aut ꝑtes¬
tat quo nũꝰ somatur quomiꝰ¬

Expanded text:
quo de agitur, non est ex his rebus, de quibus inter te et actorem conuenit, ut, quae in eam habitationem qua de agitur introducta importata ibi nata factaue essent, ea pignori tibi pro mercede eius habitationis essent, siue ex his rebus es‹t› et ea merces tibi soluta eoue nomine satisfactum est aut per te stat, quo minus soluatur: it
Abbreviated transcription (Latin):
idapmi ĩfectitautionẽ pollicet᷑¬
reficere cloasas et pirgare ꝑ¬
mutendñ fuit ita dicẽdũ ꝙ ne
dãpinii edib alienis detur. d¬
tituratur. It nequid fiat ĩminta¬
ad pubucas cloacas ꝑtinet.
sr ĩadcloacas ĩmitas ne ue fa¬
ciats quonsq dex̾ior sit neue

Expanded text:
infecti cautionem pollicetureficere cloacas et purgare permittendum fuit, ita dicendum, ne damnum aedibus alienis detur. titua‹s›. item ne quid fiat immittaad publicas cloacas pertinet, ne quid ad cloacam immittas neue facias, quo usus deterior sit neue
Abbreviated transcription (Latin):
daip̃no dato ulła nob̃ ꝯꝓetat
actio non ĩ t̾posita aña cauł.
ułuti si uicim edes ruinose ĩ
meas edes ceciderĩt./ ad̾ea ut
plisq placu̾it nõ cogi ꝯdẽ eu
posse ut rudera tollit. si modo

Expanded text:
damno dato nulla nobis competat actio non interposita antea cautione, ueluti si uicini aedes ruinosae in meas aedes ceciderint: adeo ut plerisque placuerit nec cogi quidem eum posse, ut rudera tollat, si m
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus uictinuurplane
Si muius uoltrũ in conun¬
in loco quit faciat non.
hibebo comum .di. iudicio
uel per p̾torem E qd̃
Si socui᷑ meus indoi in¬
sula opus uouũ faciat
ego ꝓplaui habe.aiii cumi
uoce̾.it .au. opus nouũ
uũciare ei possũ Et pu¬
tat labeo uõ posse ꝑ ei nũ¬
care. quia polllu eum
alia rõne prohibere ediłi¬
care hoc est uel per p̾torẽ
opus nouũ fnciat biciuu
au. polliu nũciare mouz
qd quasi in quil mnꝰ sum
S ptoruuchi utilem iurẽ
acciouem dat Et ideo et
seruitutũ causa accio in
dibitur et operis uoui nũ

Expanded text:
e si unus nostrum in communi loco faciat, non hibebo communi diuidundo iudicio uel per praetorem.Quod si socius meus in communi insula opus nouum faciat et ego propriam habeam, cui nocetur, an opus nouum nuntiare ei possim? et putat Labeo non posse nuntiare, quia possum eum alia ratione prohibere aedificare, hoc est uel per praetoreo‹p›us nouum fiat a uicino, an possim nuntiare? mouet, quod quasi inquilinus sum: sed praetor mihi utilem in rem actionem dat, et ideo et seruitutium causa actio mihi dabitur et op
Abbreviated transcription (Latin):
tĩg̾it ut de eo qͦ caueat᷑ aut si
putat q utiliꝰ acc̃o daturꝯ sit:
deẜ nat. ¶ Si pupillꝰ tutorez
nõ h̾at quo au̾ctore dãpm ĩ fec.
ꝓmittat qĩ nõ defendat᷑ missio

Expanded text:
tigerit, ut de eo quoque caueatur, aut, si putat, quod utiliter actionem daturus sit, decernat.Si pupillus tutorem non habeat, quo auctore damni infecti promittat, quasi non defendatur, missio
Abbreviated transcription (Latin):
cretoꝵ ait dãpni infecti suo noĩe ꝓ¬
mitti. alieno satisdari iubeo ei
quirau̾at nõ calũpniose cã id̾
se postulare. eũ uecuuꝰ noĩe
agit postulatuꝵ fuisse ĩ eãdie
ꝙ̃ ca̾ cognita statu̾o ⁊ si ꝯtrou̾¬
sia erit. dñs sit nec ñe ꝗcauel¬

Expanded text:
etor ait: 'damni infecti suo nomine promitti, alieno satisdari iubebo ei, qui iurauerit non calumniae causa id se postulare eumue cuius nomine aget postulaturum fuisse, in eam diem, quam causa cognita statuero, si controuersia erit, d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmstatur si uidicatꝰ fuit. siue
tes defendat. ⁊ dedolo malo ib̾¬
cipimꝰ. nõ si unũ ł alt̾u cem̃¬
tũ fuit positu set si ꝓponatur
instar qd̾dã oꝑis ⁊ qi facies q̃dã
stĩ oꝑis. Siue aut̃ res iudi

Expanded text:
 si iudica tum fuerit siue res defendatur: et de dolo malo subcipimus non, si unum uel alterum cementum fuit impositum, sed si proponatur instar quoddam operis et quasi facies quaedam facta operis.Siue autem res iudi
Abbreviated transcription (Latin):
lit refic̾e ł purgar̾ opis noui ñ¬
salutis ⁊ securiratis int̾sit ⁊ cloacͣt¬
mora ꝑicłmn aliq̾d allatura ẽ. nã
ĩ hus quoq otẽpnenda putau̾
opis noui nũciato. quis eĩ du¬
bitat młto melio ee omiitti oꝑ

Expanded text:
el purgare, operis noui nusalutis et securitatis intersit et cloacas etmora periculum aliquod allatura est: nam in his quoque contemnendam putauit operis noui nuntiationem. quis enim dubi
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝗd ⁊ põp ꝓbat. ¶ ueretũde at
domo sua. ¶Sz domũ inqua de¬
git denũciari sic acciꝑe detemus
ut ⁊̃ si malt̾na tomo hicet ibiei
ad ip̃ prediũ erit demĩciand̾. nł

Expanded text:
bat: uerecunde autem domo sua. sed 'domum, in quam degit denuntiari' sic accipere debemus, ut et si in aliena domo habitet, ibi ei ad ipsum praedium erit denuntiandum uel
Abbreviated transcription (Latin):
sto n heccõ cauetur: cũ el aialia q̃
nora comisũt nẽ ultra nos solat
hoñare ꝙ̃ ut nore ca demo. multo
mag̾ ca q̃ aĩa carent ultra nos n
debent᷑ hon̾are p̾sertan cũ res ꝙ¬

Expanded text:
to cauetur: cum enim animalia, quae noxam commiserunt, non ultra nos solent onerare, quam ut noxae ea dedamus, multo magis ea, quae anima carent, ultra nos non deberent onerare, praesertim cum res q
Abbreviated transcription (Latin):
poss succurre maluit resiq̃re ami¬
misisse eũ p̾toris bnficiũ / ñ sipꝰea
sugurri ei uelit audied̾ eũ ¶cassi
at᷑ aitͦ si metu rume recesẜit. noħ
aiõ ut edeficia t̾elinq̃r restituend̾¬

Expanded text:
posset succurrere, maluit relinquere, amississe eum praetoris beneficium neque, si postea succurri sibi uelit, audiendum eum.Cassius autem ait, si metu ruinae recesserit, non hoc animo, ut aedificia derelinqueret, restituend
Abbreviated transcription (Latin):
ficium facturum eiq rat̾one
Hactemis is qui rei non defẽ¬
deret pumiretur ut deiure ⁊¬
suo ꝓbare necesse h̾eret idẽi
esse petitoris ꝑtes sustinere.

Expanded text:
im facturum. eaque ratione hactenus is, qui rem non defenderet, punietur, ut ‹de› iure suo probare necesse haberet: id enim esse petitoris partes sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
teret qͣi alt̾ius dieb ducẽs ĩt̾¬
dix̾it nichil ei ꝓdẽe uidet᷑. ¶ p̃¬
tea ilud sciendũ ẽ. sicũ aquã
duxisses adusariꝯ te ꝓhiberet.
deinde tu int̾im iꝯ aque ducẽ¬
de amiriꝰ ĩ restitutce hoc ueĩre
ut tibi p̾̃stet᷑ ꝑhoc ĩt̾dictũ ꝙ a
misisti. ⁊hoc ueꝵ puto. ¶ui
fũdũ ad quẽ aquã ducebas ⁊

Expanded text:
i alternis diebus ducens interdixerit, nihil ei prodesse videtur. Praeterea illud sciendum est, si, cum aquam duxisses, adversarius te prohibuerit, deinde tu interim ius aquae ducendae amiseris, in restitutionem hoc venire, ut tibi praestetur per hoc interdictum quod amisisti: et hoc verum puto. Si fundum, ad quem aquam ducebas,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝙ̃ plura delicta conc̾rẽtia
facuit ut milliꝰ inpimita
detur. neq en̾idelictumab
aliud delictum mimiit pe¬
na qui igitur hoiem surri¬
ꝓuit et ccciderit. qr surripu¬
it finti qr cctidut. acquilia
tenetur. neq alt̾a haꝵ acci¬
onumi. alt̾am consinit.
Idemdicendum sirapuit
et occiditnam ⁊ in borim
raptorum ⁊ maquilia te¬

Expanded text:
m plura delicta concurrentia faciunt, ut ullius impunitas detur: neque enim delictum ob aliud delictum minuit poenam. Qui igitur hominem subripuit et occidit, quia subripuit, furti, quia occidit, Aquilia tenetur, neque altera harum actionum alteram consumit. Idem dicendum, si rapuit et occidit: nam et ui bonorum raptorum et Aquilia te
Abbreviated transcription (Latin):
ancillam alienam sube¬
que accione tenebitur.i
Nam et ẜmcormupti agi
poterit ⁊ finrti. ¶ Item si
quis ẜinim milneranit
ꝙ surrupuerat eque due
acciones lccum Rebint.
acquilie et finti. IR¬
⁊quis acciones q̃ue ermnͣ¬
lefiiciis oriuntur nelit
erit nec cogendus crit i
crimine soscritere. etrro¬

Expanded text:
ancillam alienam subaque actione tenebitur, nam et serui corrupti agi poterit et furti. Item si quis seruum uulnerauit, quem subripuerat, aeque duae actiones locum habebunt Aquiliae et furti. quis actionem, quae ex maleficiis oritur, uelit erit nec cogendus erit in crimen subscribere: e
Abbreviated transcription (Latin):
et legitarius nõminus ꝙͣ hr̃s
si aute mau̾missiõ decesẜm
successores eius debent maũ¬
mit̾e. QDuius auconinꝰet
pertiuxir sepsert̃ hrditatefis¬
couenditara qui racite quis
rogitus eiqui capere nonpo¬
terat restitũe h̾reditate et dixͤ
to perfideiomissum datas lib̃

Expanded text:
Et legatarius non minus quam heres si ante manumissionem decesserit, successores eius debent manumittere. Divus Antoninus et Pertinax rescripserunt hereditate fisco vindicata, quoniam tacite quis rogatus erat ei, qui capere non poterat, restituere hereditatem, et directo et per fideicommissum datas lib
Abbreviated transcription (Latin):
tore rectissie retin. ¶Ifas
pomd̾e recce pot̾ situtore ⁊¬
auctore cepit. nã iudiciu
ĩ fantis supplet᷑ auc̃ce tuto.¬
ris. utilitans eĩ cã h̃ receptũ
est. nã alioqn ullo sensꝯ ẽ
infantis accipiẽdi possom.¬

Expanded text:
torem rectissime retinet. Infans possidere recte potest, si tutore auctore coepit, nam iudicium infantis suppletur auctoritate tutoris: utilitatis enim causa hoc receptum est, nam alioquin nullus sensus est infantis accipiendi poss
Abbreviated transcription (Latin):
quasdaz sum as acolonis exac
rõibus nõ ĩtułit hr̃dita tẽq spo¬
liauit apt̾ clam orreissblara¬
q supellectili et uasis et aporle¬
chis exaiustis an nõ pͥus eifid̾¬
icomissi libtas debeatur ꝗqua

Expanded text:
quasdam summas a colonis exactis rationibus non intulerit hereditatemque spoliauerit apertis clam horreis sublatisque supellectili et ueste et apothecis exhaustis: an non prius ei fideicommissa libertas debeatur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽlib̾tatem ꝯpet̾edicemus er
sanehoc nire utiuuir ĩ statub¬
mortis restatoris dare iusse
firir deinde hr̃s cardius adi¬
erit trebatius et labeo et siñ
dolo malo tardius adierit

Expanded text:
libertatem competere dicemus. et sane hoc iure utimur in statulmortis testatoris dare iussus fuerit, deinde heres tardius adierit, Trebatius et Labeo, si sine dolo malo tard