comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
locus ¶suntelligatur uicium mor¬
b ue mancipu. ut pleriunz signis
quibdam solent demonstran ui¬
¶sciend̾ est morbum apud sabiñ
sic diffiitum ẽẽ hĩtum cuꝰcum corꝑi¬
ꝯͣ naturã. qui u̾sum eus ad id fa¬
cẽt dec̾iorem: tuius cã natura nob̾
eius cor̃is samtacem dedis. Id̾ autẽ
natus sit iutium a morbo multũ
differre: ut puta siquis balbus sit
nam hunc intiosũ magis eẽ ꝙͣ mor¬
bosucgo puto ediles tolłnde dubi¬
uitii sinc morbi qdusum mistiũq
honinus impediat᷑ id dabit redibiti¬
modicum. nullum ht̃ inse delictũ
ħ potu̾nt ¶ Bcempli itaq gr̃a re¬
fciamus. qui morbosi uitiosi sunt

Expanded text:
locus. Si intellegatur vitium morbusve mancipii ut plerumque signis quibusdam solent demonstrare viSed sciendum est morbum apud Sabinum sic definitum esse habitum cuiusque corad id facit deteriorem, cuius causa natura nobis eius corporis sanitatem dedit: id autem natus sit: vitiumque a morbo multum differre, ut puta si quis balbus sit, nam hunc vitiosum magis esse quam morbosum. ego puto aediles tollendae dubiuitii siue morbi, quod usum ministeriumque hominis impediat, id dabit redhibitimodicum nullum habet in se delictum, haec potuerunt. exempli itaque gratia referamus, qui morbosi uitiosique sunt
Abbreviated transcription (Latin):
int̾dictum est. mox abeo stipuler
meos tuo. nomine dedero uelut
tuos abscente ⁊ ignoranteͤ aristo
scͥbit ad quiri tibi ꝯdiccõnem Sut¬
ram ẽẽ auistonis sentũtiam necdb¬
bitari quin simeã pecumã tuo no¬
mine uoluntate tua dedero tibia¬
quiuat᷑ obligatio cum cctine c̾ditu¬
ri pecumã mutua̾. ab auo poscamꝰ
ut no norane c̾ditor mim̃et fu¬
turo debitori ur̃o. ¶ deꝑosui apudte
̃añqͣm moueantur ꝯdicere qua¬
si mutua cibi ħ posseauint .⁊̃ ue¬

Expanded text:
interdictum est, mox ab eo stipuler,.Si nummos meos tuo nomine dedero uelut tuos absente te et ignorante, Aristo scribit adquiri tibi condictionem: Iuram esse Aristonis sententiam nec dubitari, quin, si meam pecuniam tuo nomine voluntate tua dedero, tibi adquiritur obligatio, cum cottidie credituri pecuniam mutuam ab alio poscamus, ut nostro nomine creditor numeret futuro debitori nostro. Deposui apud te antequam moveantur, condicere quasi mutua tibi haec posse aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
dix na ciui rei adseltiamus alienã
fidem secuti mortui mox recepture
spẽm qͣm dedimus. alioquin ⁊ mo¬
datum erit aut deppĩtum. s idem gꝰ
nam si aliuid genus ueluti ut ꝓtͥcico
uinũ recipiamꝰ ñ erit mutuum mn¬
utui datio ꝯsistit in hiis reb q̃ ponre
datõne possumus ĩcreditum ire qr
ingu̾ẽ suo tunctionem recipiunt
ĩ solutõne magis qͣm sene nam ĩ
cecis reb ideo incredicum ire ñ possu¬
mus qr alud ꝓ aluid alio. ĩ uito creˢ¬
datore soluendo solui ñ pot̃.appel¬

Expanded text:
dixit. nam cuicumque rei adsentiamur alienam fidem secuti mox recepturi speciem quam dedimus alioquin commodatum erit aut depositum, sed idem genus: nam si aliud genus, ueluti ut pro tritico uinum recipiamus, non erit mutuum.Mutui datio consistit in his rebus, quae pondere datione possumus in creditum ire, quia in genere suo functionem recipiunt per solutionem quam specie: nam in ceteris rebus ideo in creditum ire non possumus, quia aliud pro alio inuito creditori solui non potest.Appel
Abbreviated transcription (Latin):
Siqius eo auimo cõrpus intułi̾t ꝙ co¬
gitaret in alio postea tumst̾re mag̃¬
q tp̃is grã deponere. qͣm ꝙ ibi sepeuret
mortuum u qĩ et̾̃na sete dare destina¬
q̃mlib recte ibi sepeliri estat ⁊̃ sñ ce¬
t̃orum ꝯsensu maxime cũ alias nõ¬

Expanded text:
im eo animo corpus intulerit, quod cogitaret inde alio postea transferre magisque temporis gratia deponere, quam quod ibi sepeliret mortuum et quasi aeterna sede dare destinaquemlibet recte ibi sepeliri constat etiam sine ceterorum consensu, maxime cum alius no
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝙ mutuũ datũ epat᷑ ꝑ uidi¬
bem pecitum  fisitum est esmis
temꝑis estimatõ fieret utr̃ cũ da¬
tum eẽt an cum licem contestatꝰ
fuisset. an cu ludicaretur. sabi
pporteat respondit. siꝯueĩsset
ut orito loco redo̾eti. qͣnti eoloco
eẽt si dictum ñ eẽt qͣnti ubi eẽt
petitum ⁊ ft̾camis.

Expanded text:
uod mutuum datum erat, per iudicem petitum est: quaesitum est, cuius temporis aestimatio fieret, utrum cum datum esset an cum litem contestatus fuisset an cum res iudicaretur.Sabinus porteat. respondit, si conuenisset, ut certo loco redderetur, quanti eo loco esset, si dictum non esset, quanti ubi esset petitum. 23 Africanus
Abbreviated transcription (Latin):
stipulari ñ potui i ẜuto posseł id̾ er̃
si apupulo fuero sinccutoris aucco¬
ritate stipulatus cuitutore ee cdidi¬
namiutunt manebit el ꝯdictio ex
imeratõnes Item q̃ui potest. Et
siqud̃ tibi nunaui. sub impossibi¬
li ꝯditione stipuler. cum enĩ nulla
sit stigulatio. manebit ꝯdictiols

Expanded text:
stipulari non potui? et puto posse.Idem erit, si a pupillo fuero sine tutoris auctoritate stipulatus, cui tutore ‹aucnam et tunc manebit mihi condictio ex numeratione.Item quaeri potest et si, quod tibi numeraui, sub impossibili condicione stipuler: cum enim nulla sit stipulatio, manebit condictio.S
Abbreviated transcription (Latin):
ei qui soluit reddatur.  aul.
pͥmo alti ꝯstitutum altĩ posea solu¬
tum est qr loco eius cuuam solutũ
est habĩ cebet is cui constitiut. ¶lp̃
Satuitur debitum sit u nulus ap¬
papet quinit̾im debeat ut puta si
ance adicam hx̃dicatem debitoris
ma ꝯstituta est.¶siqiuis centurui
aureos debens ducentos ꝯstituat. ĩ
ras q̃ ñ debebantur. constituit cene¬
bitur ĩ sortem dũtarat.  aut¬

Expanded text:
qui soluit reddatur. 10 Paupost alteri constitutum, alteri postea solutum est, quia loco eius, cui iam solutum est haberi debet is cui constituitur. 11 constituitur debitum sit, etiamsi nullus apparet, qui interim debeat: ut puta si ante aditam hereditatem debitoris nia constituta est. Si quis centum aureos debens ducentos constituat, iras quae non debebantur constituit, tenebitur in sortem dumtaxat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sot tuum lit uñdas an u̾o
in ip̃m corpus ꝙ tuum sit usũ
fructum nͥi uñdas. nam pͥore
casu ñ sistatim morieris nicħ
michi heres cuiis debẽt. hẽdi a¬
autem meo debebitur situ iiuiᷤ.
postĩore cau meo hr̃di nnch de¬
debitur heres tuus debebur.mͥ.¬

Expanded text:
 tuum sit, uendas, an uero in ipsum corpus, quod tuum sit, usum fructum mihi uendas: nam priore casu etiamsi statim morieris, nihil mihi heres tuus debebit, heredi autem meo debebitur, si tu uiuis: posteriore casu heredi meo nihil debebitur, heres tuus debebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣo sciendum est qũ ꝑfcã sit ẽp¬
tõ tunc enim sciemũs cuius ꝑ¬
icłmsit nam ꝑfecta emptõne ꝑi¬
culum ad emp̃torem respiciet᷑
iisi id ꝙ uenierit appareat quid

Expanded text:
o sciendum est, quando perfecta sit emptio: tunc enim sciemus, cuius periculum sit: nam perfecta emptione periculum ad emptorem respiciet. et si id quod uenierit appareat quid
Abbreviated transcription (Latin):
diuo ꝑio rescͥptum est. silib̾tina
senarorem deceperit qi ingenua
tum est ne tutor pupillam̃ uł
hostib capta fuit. aut falsis or̃oib¬
allegõnib acutela se excusaũt
ut ex sacris constitutionib ꝑitulũ¬

Expanded text:
divo Pio rescriptum est, si libertina senatorem deceperit quasi ingenua tum est, ne tutor pupillam vel hostibus capta fuerit aut falsis allegationibus a tutela se excusaverit, ut ex sacris constitutionib
Abbreviated transcription (Latin):
tum est delib̾ari pot̃ exemplo tñ
pupiue nupte tutori ꝙ ralictũ
est potest mulr consequi pecuĩa
tñ indocem datam mulr̃is hẽdi
restitui nc̃ce est. ꝓ aut.
btum eiudem tutorem pupille
eoꝙ in mrimoniũ collocata ip̃i
tutori suo uł filio eus senatus re¬
legandum censuit. senatus con¬
suti quo ꝓhibentur tutores ⁊fi¬
lu eorum pupillas suas ducere
puto hedem quo tucoris exͦueu¬

Expanded text:
tum est, deliberari potest: exemplo tamen pupillae nuptae tutori, quod relictum est potest mulier consequi. pecuniam tamen in dotem datam mulieris heredi restitui necesse est.tum eu‹n›demque tutorem pupillae eo, quod in matrimonium collocata ipsi tutori suo uel filio eius est, senatus relegandum censuit.Senatus consulti, quo prohibentur tutores et filii eorum pupillas suas ducere, puto heredem quoque tutoris ex
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃s pp̃ tutelam reuocari opporteat¬
de ulo uno dubitari potest. si amis
tutolam gessir neꝑtis ex filio emã¬
cipato nat᷑e an nepoti ex ait̾o filio
conccare possit sũ emanciꝑato sũ

Expanded text:
propter tutelam reuocari oporteat.De uno dubitari potest, si auus tutelam gessit neptis ex filio emancipato natae, an nepoti ex altero filio eam collocare possit siue emancipato siue
Abbreviated transcription (Latin):
Ctem cuis fuiuis tutoris ducere
uxorẽ ꝓ hibetur eam cuius tute¬
ie rõm obstrictus pr̃ fuit nec pb¬
to int̾est exstit̾it eiheres filiui an
asstuuũt pr̃ra hr̃ditate annec
hes fũ forte exh̾edatus aut p̾c̾cus¬

Expanded text:
tutoris ducere uxorem prohibetur eam, cuius tutelae rationi obstrictus pater fuit: nec puto interesse, exstiterit ei heres filius an abstinuerit paterna hereditate an nec heres fuit forte exheredatus aut praeter
Abbreviated transcription (Latin):
noluerit cui nuptui filia ꝯmu¬
nis collocaretur frustra tantũ
ab ea cuitor datus elegetur. n
ris cogitasse. cum ĩo maxime
nõem p̃tułit ne filide imptieis
turori ꝯmlcre̾t. mulier ub̾to
iuri. at proni sui malarõne.

Expanded text:
uoluerit, cui nuptum filia communis collocaretur, frustra tamen ab ea tutor datus eligetur: neqris cogitasse, cum ideo maxime matrem praetulit, ne filiae nuptias tutori committeret.Mulier liberto uiri ac patroni sui mala
Abbreviated transcription (Latin):
excusationem eiuus recipi ñ oppor¬
placet. Iniciuum eñ ÷ pp̃ dila¬
tionem q̃ forte ũ dolo s ã rxnt¬
cessitate ꝯtingit ñ excusari ur
nuptias impediri excusatõne
ꝓcepta qͣmuis u̾b̾ or̃onis cautum
sit neuxorẽ pupillam suam tu¬
tor ducat tñ inclłndum est ne
despondi. quid̃ posie nam cum qͣ¬
ua imptie contrahi ñ possunt h̃
plerimuz ne quidem desponderi
potest nam q̃ duci potest iuire deᷤᷤ¬
pondetur. quid gͦ si adoptimis
pupillam ulicite postea eman¬
cipatus fu̾it credendum de ad¬
Ioptuns mancipatis senatum
ñ sensisse qr post emantipatõnẽ
iutotum adoptiue familie obli¬
⁊ iuscuntur. natuules lib̃i l ĩ ad¬
optionem dati fuit senatus ꝯ¬
sulto continentur. quid gͦ sicu
⁊ tor datus ꝓ uocatu̾t .⁊ postͦeah̾os
enis nictͣus est p̃t̾ici tpĩs ꝑitulũ

Expanded text:
excusationem recipi non oporplacet: iniquum enim est propter dilationem, quae forte non dolo, sed quae ex necessitate contingit, non excusari uel nuptias impediri excusatione recepta.Quamuis uerbis orationis cautum sit, ne uxorem tutor pupillam suam ducat, tamen intellegendum est ne desponderi quidem posse: nam cum qua nuptiae contrahi non possunt, haec plerumque ne quidem desponderi potest: nam quae duci potest, iure despondetur. Quid ergo si adoptiuus pupillam illicite posteaque emancipatus fuerit? credendum est de adoptiuis emancipatis senatum non sensisse, quia post emancipationem in totum adoptiuae familiae obliuiscuntur. Naturales liberi licet in adoptionem dati fuerint, senatus consulto continentur. Quid ergo si tutor datus prouocauit et postea heres eius uictus es
Abbreviated transcription (Latin):
cusare aliquo citulo uec in p̃pti
ꝓbatõnes hr̃ec extusationis negõ¬
cium fuĩt dilatum. unt̾morag̾
sationem eius recipi opporteat. hã¬
⁊ si recipitur n excusau̾it impune
potest ducẽ siu̾o ñ debeat recipi pꝰ
officium funtum ñ recte ducit. et

Expanded text:
itulo nec in promptu probationes haberet, excusationis negotium fuerit dilatum et inter moras sationem eius recipi oporteat: nam si recipitur et excusauerit, impune potest ducere: si uero non debeat recipi post officium finitum, non recte ducit. et
Abbreviated transcription (Latin):
potãte siudeamus sititu filius dux¬
erit urorem eam ãtuatua pupia
fuit dem̃cicium uł filurm ei adop¬
taiñt maritũ eiꝰ puelle cuius cura¬
tor est. naifunta iã cutela ⁊ uus¬
ta puella ali u̾cor nelongum eͤ
adoptionem mariti eiꝰ impedire

Expanded text:
duxerit uxorem eam, quae tua pupilla fuit, deinde Titium uel filium eius adoptauerit maritum eius puellae, cuius curator est. nam finita iam tutela et nupta puella alii uereor, ne longum sit adoptionem mariti eius impedire
Abbreviated transcription (Latin):
strau̾it uł cuutor negã gessit ea¬
q ñ dum recepta rõne decessit fi¬
liahẽde de̾licta q̃yitur an eam fili¬
osuo possit titius collocare inm̾m̃
simplex debitum aliocuũ oĩs de¬
bitor eam cui obligatus eẽt ex
aliqͣ rõne ꝓhibetur sibi filio suo
stinet bonis pr̃is sui rõnem eius
rei p̃sentare d ⁊ sifi̾ potest ⁊ si¬

Expanded text:
istrauit uel curator negotia gessit eaque nondum recepta ratione decessit filia herede relicta, quaerenti, an eam filio suo posset Titius collocare in matrimonium, simplex debitum: alioquin omnis debitor eam, cui obligatus esset ex aliqua ratione, prohibetur sibi filioque sustinet bonis patris sui, rationem eius rei praestare debet et fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
onest matmonium uł cutor ub
curitor pupillam suam intraxo
ub eam filio suo uincgat. quo fcõ
ut̾ infamatur.⁊ꝓ dignitate pu¬
pille exͣ ordineui coħcetur nec int̾¬
ẽfilius si iiris an in pr̃is potãte¬

Expanded text:
on est matrimonium, si tutor uel curatur pupillam suam intra uiuel eam filio suo iungat: quo facto uterque infamatur et pro dignitate pupillae extra ordinem coercetur: nec interest, filius sui iuris an in patris potesta
Abbreviated transcription (Latin):
lum ad cumꝑuenit indeamus
ne ex suĩam senatus consulti sit
ueluti si magistratus intutele ꝑ¬
iculum incidĩt uł fideuissit quĩe
tutele uł curacore qr nec iniimis¬
rum cͥum cutelaꝵ ħ imputant᷑.
.i conseq̃ns est ħ pare. quid gͦ si ho
nũquididem sit. s rõ incontrari¬
um ducit ꝙ dictum esti honorari¬
um tiuorem ꝑicłm solũe pati se
malo passus dit ad minuistrari tu¬
telam. quin autem ille quicumz
datus est tutor cessat in adiumi¬
stratione ꝑtineat ad orõnem ñ
est dubicandum. qr ꝑĩ tenerur
ex sacois constitutionib at sigeᷤ¬

Expanded text:
lum ad eum peruenit, uideamus ne extra sententiam senatus consulti sit: ueluti si magistratus in tutelae periculum incidit uel fideiusserit quis pro tutore uel curatore, quia nec in numerum trium tutelarum haec imputantur: et consequens est hoc probare.Quid ergo si honnumquid idem sit? sed ratio in contrarium ducit, quod dictum est et honorarium tutorem periculum so lere pati, si male passus sit administrari tutelam.Quin autem ille, qui cum datus est tutor, cessat in administratione, pertineat ad orationem, non est dubitandum, quia perinde tenetur ex sacris constitutionibus at
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfessions̃ tͣnsferri potĩt. quo cãuͥ ue¬
met ut non recce hominis libi nomin¬
une
accum sit cumeo qͥ ꝯfessus ÷.In
totum aut̃ ꝯfessiones. ita rare sunt
si id ꝙ inꝯfessione ueniet uis .
natura reciꝑe pot̃.  omp̃.
¶añ aditam heditatem seruum hẽ¬
ditarĩ meum ẽẽ respondeã ceneor
qr domnui loco hł h̾editas. ¶ mor¬
tuo suo q̃m quis iiure int̾regatus
ut post mortẽ enis non tenẽtur.u lp̃.¬

Expanded text:
fessionem transferri poterit. quo casu eueniet, ut non recte ‹h›ominis liberi nomine actum sit cum eo qui confessus est. In totum autem confessiones ita ratae sunt, si id, quod in confessionem uenit, et ius et naturam recipere potest.ante aditam hereditatem seruum hereditarium meum esse respondeam, teneor, quia domini loco habetur hereditas. Mortuo seruo, quem in iure interrogatus , post mortem eius non teneretur.
Abbreviated transcription (Latin):
põtest ita is uti q̃ui ex sua responsione ꝯ¬
uenitur. ueluti pacti auenti
obligant᷑. si eius nomine dequo
quis int̾rogatus sit cũ alicͦ sitaccõ
m nosmet ip̃os ex efessione nra cõ

Expanded text:
potest, qui ex sua responsione conuenitur, ueluti pacti conuentobligantur, si eius nomine, de quo quis interrogatus sit, cum aliquo sit actio, s esset, in nosmet confessione
Abbreviated transcription (Latin):
hus duob casib ñlib̾atur qui fecit
uł qui hr̃s est Inec ħ int̾ se eͣria sũt
nam suꝑiore casu ex ꝑsona serui du¬
o ⁊̃tenentur sicut ĩ psuo emuui
diximus ut aitero ꝯuento ait̃ quo
libatur sat is qui ꝯfitetur se occudli

Expanded text:
his casibus non liberatur qui fecit uel qui heres est. nec haec inter se contraria sunt: nam superiore casu ex persona serui duo tenentur, sicut in seruo communi dicimus, ubi altero conuento alter quoque liberatur: at is qui confitetur se occidi
Abbreviated transcription (Latin):
trd̃sc̾ĩt dicend̃ erit absolui eum de¬
lers nisi culꝑa dolo ꝓxima sit. ¶cel¬
sus scͥbit. lite sxsi pemtere si mulla
captõ ex eius penitentia sitaccoris
ꝙ inssimũ michi uide᷑. maxime.
siquis postea plemius instruitus
ꝙd faciat instrum̃tis ł epłis ami¬
coꝵ uiris sui edoctus auł.

Expanded text:
rit, dicendum erit absolui eum debere, nisi culpa dolo proxima sit. Celsus scribit licere responsi paenitere, si nulla captio ex eius paenitentia sit actoris: quod uerissimum mihi uidetur, maxime si quis postea plenius instructus quid faciat, instrumentis uel epistulis amicorum iuris sui ed‹o›ctus.
Abbreviated transcription (Latin):
oscribit. Od quid̃ ex alia rõne q̃ ea
que postea ciñgunt auxilio indi¬
gant. quid em̃ si occulte tabłe
nͦ remote postea ꝓlate sunt cur
ciosum uł irritum cestam̃tum
fuerit ꝓ munciatũ. non enũ inpe¬
sxit. s scͥptura duccus. ¶ Qͥ int̾co¬
gatus sxit. sic tenetur qͣsi exꝯtͣctu eu¬
obligatur ꝑ quo ꝑulsabitur dum
ab adu̾sario int̾cogatur. q si ap̃co¬
rs fuit int̾rogatus nncħ facit p̃to¬
ris auccoritas s ipĩus s̾sum sũ¬

Expanded text:
atione, quod ea quae postea emergunt auxilio indigent: quid enim si occultae tabulae et remotae postea prolatae sunt? cur ciosum uel irritum testamentum fuerit pronuntiatum: non enim impit, sed scriptura ductus. Qui interrogatus responderit, sic tenetur quasi ex cobligatus pro quo pulsabitur, dum ab aduersario interrogatur: sed et si a praetore fuerit interrogatus, nihil facit praetoris auctoritas, sed ipsius res
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ari dum semmoris porcionis ħe¬
dem aseuerat ¶ Int̾oum cñ iusta
rõne pot̾ opinari seeẽ hẽdem ex ini¬
nori ꝑce. qͥd enim sinescit s ꝑtem
acc̾uisie uł incerta ꝓso fuit institueĩ¬
tus curei responsũ noceat qui ta
cuit ap̃ p̃torem in ea cã est ut insti¬
tuta actone insoudum ꝯueniatux.

Expanded text:
is portionis heredem adseuerat. interdum tamen iusta ratione potest opinari esse heredem ex minore parte: quid enim, si nescit sibi partem adcreuisse uel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidum conueniatur,
Abbreviated transcription (Latin):
on alienum ẽ eum aquo dampni
infecti stpulari uelimus. int̾irga¬
re inuire anedes eius uł eius. locus
sit ex quo dampnum tumeatur ⁊ ꝓ
quã ꝑte ut sineget suũ p̃dium eẽ¬

Expanded text:
on alienum est eum, a quo damni infecti stipulari uelimus, interrogare in iure, an aedes eius uel locus sit, ex quo damnum timeatur, et pro qua parte, ut, si neget suum praedium e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ se hẽbitur..¶ Qui ex qͣdrante hr̃s
dem orasse. is exasse instituta accõe
ꝯueniatur. ¶ si cum eẽt quis ex se¬
misse heresdix̾it dix̾it se exq̃dran¬
te hõs iñdacii hanc penam feret ꝙ¬

Expanded text:
s edem ex asse, in assem instituta actione conuenietur. Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendacii hanc poenam feret
Abbreviated transcription (Latin):
Ind̾ q̃ritur an. quis cogatur respõdẽ
utrum extestam̃to hr̃s sit nutr̃ iuo
nomine ei q̃sita sit hereditas an ꝑ esᷤᷤ
quos suo uiri subicctos ht̃ uł ꝑ eũ
cui heres exditit. suminatĩ gͥ p̾cor
cognoscere debebit cum q̃ratur an
quis sẽ. debeat quo uire hr̃s sit. ut
si uaide int̾eẽ compit᷑ ple̾mus R̾cideri
iubeat q̃ optinere debent ñ solum

Expanded text:
quaeritur, an quis cogatur respondere, utrum ex testamento heres sit, et utrum suo nomine ei quaesita sit hereditas an per eos quos suo iuri subiectos habet uel per eum cui heres extitit. summatim igitur praetor cognoscere debebit, cum quaeratur, an quis respondere debeat quo iure heres sit, ut, si ualde interesse compererit, plenius responderi iubeat. quae optinere debent non solum
Abbreviated transcription (Latin):
brant successores int̾ est i uiuentium
ne p̃cipitarẽcur qͣm dui iuste delib̾a̾̃t
Qntoum̃ int̾rogatus quis anhr̃s sit¬
re ñ cogetur sxe. ut puta si ꝯtrou̾siam
hẽdem illigetur. ĩ ablata sibi pẽdita¬

Expanded text:
beant successores, interest et uiuentium, ne praecipitentur, quamdiu iuste deliberant. Interdum interrogatus quis, an heres sit, non cogitur respondere, ut puta si controuersiam heredem illigetur etiam ablata sibi heredita
Abbreviated transcription (Latin):
in posti̾ore t̾cius est. ¶sicecum cũ de
ypocheca paciscatur debitor dem̃d̃
cum alio cuauolintate scd̾s pocõrent
pecuma emĩ soluta scd̾o. anrursut
tencatur tibi recte q̃ritur. Eyit aut̃ P̃
fã qũo agitanda. quid unt̾ eos acc̃.
sit utrum is ut discedatur ab r̃¬
potheca in totum pͥor ꝯcessit cre¬
ditor alu obligari ypochecam an
ut ordo seruetur. por creditor secumdo
loco ꝯstituatur. Pap̃.

Expanded text:
in posteriore tertius est. Si tecum de hypotheca paciscatur debitor, deinde idem cum alio tua uoluntate, secundus potior erit: pecunia autem soluta secundo an rursus teneatur tibi, recte quaeritur. erit autem facti quaestio agitanda, quid inter eos actum sit, utrum, ut discedatur ab hypotheca in totum, prior concessit creditor alii obligari hypothecam, an ut ordo seruetur et prior creditor secundo loco constituatur. Pap
Abbreviated transcription (Latin):
Ni uire iudicatum ͤi pignus in cãm
iuditan ex auc̃t̃e eius qͣ iubere po¬
cĩam ⁊ accepit ypothetam ꝙͣus ẽ
alio añ ꝯuenerat. ut si ab eo pecu¬
nam acceꝑit sit pes obligata hͥ¬
lic aueo poste accepit. pot̾at enĩ
licet añ conuenit ñ acciꝑe ab eo pe¬
cumam. uideamus an id̾ dicẽdũ
si sub ꝯdicione stipłone fc̃a ypothe¬
ca data sit qͣ pendente auut credid
pure ⁊ accepit eandem ypotheca
tunt dem̃ prioris stipłonis existat
conditio. ut is sit qui postea credidi¬
sset: s ue̾or num ħ aluid sit dicẽ¬
dum. cum enĩ semel ꝯditõ extitit
ꝑinde hẽtur ac si intp̃r ilio quo¬
ꝯuenit ut inducta infũdum
alata ibi nata pignori eẽnt nañ¬
qͣm inducat alui ypothete nomũe
obligau̾it tunc dem̃ eã infund̃
indux̾it potior erit: qui sp̃alit᷑
accepit: qr ñ ex conũntõne pͥori
obligatur. s ex eo ꝙ in pͥoi induc¬
ta res est ꝙ post̾ius fcm̃ est. ¶ si de
futura iehuenit ut ypothece sit

Expanded text:
iure iudicatum et pignus in causa iudicati ex auctoritate eius qui iubere pocuniam et accepit hypothecam, quamuis cum alio ante conuenerat, ut, si ab eo pecuniam acceperit, sit res obligata, lhoc postea accepit: poterat  conuenit, non accipere ab eo pecuniam. Uideamus, an idem dicendum sit, si sub condicione stipulatione facta hypotheca data sit, qua pendente alius credidit pure et accepit eandem hypothecam, tunc deinde priori‹s› stipulationis exsistat condicio, ut potior sit qui postea credidisset. sed uereor, num hic aliud sit dicendum: cum enim semel condicio exstitit, perinde habetur, ac si illo conuenit, ut inducta in fundum illata ibi nata pignori essent, et antequam inducat, alii rem hypothecae nomine obligauerit, tunc deinde eam in fundum induxerit, potior erit, qui specialiter pure accepit, quia non ex conuentione priori obligatur, sed ex eo quod inducta res est, quod posterius factum est. Si de futura re conuenerit, ut hypothecae sit,
Abbreviated transcription (Latin):
sit obligata ħ m mod̾ supͣ ielatum
replicabit. sicũ alio possõre c̃di¬
torscd̾s agat iecte aget  adiudicari
ei pot̾i̾t ypotheca ut tñ pͥor cum eo
agendo auferat ei rem. ¶ a am̃ ñ
iestituat rem pigͦratam posiõr cõ¬
dempnatus ex p̃fatis mod̾. litis es¬
tumatõnem exoͣlu̾it an ꝑm̃ scdo̾c̃

Expanded text:
sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem. Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis litis aestimationem ex
Abbreviated transcription (Latin):
uncauoꝵ.⁊ puto ñ posse. s si ac¬
tum sit depeculio uicarii agi ꝑo¬
Itĩt uide peculio ordinarii. ¶pot̃ ẽẽ
apͥ me duplicis iuris peculium ut
putasiuis est dotalis pot̃ hr̃e pecu¬
liũ qd̃ adme respitiat pos̃  qd̾ ad
mullerem. nam qd̃ ex re mauti
adme respitiat utr̃ omme deduca᷑
aduxorem respicit an u̾o sepenius
causas qĩ induobꝰ peculiis ut ⁊ cã
debiti qd pecitur speccetur.ut sicͥd̾
exeo peculio agatur ꝙ adimilicrẽ

Expanded text:
um: et puto non posse. sed si actum sit de peculio uicarii, agi poterit et de peculio ordinarii.Potest esse apud me duplicis iuris peculium: ut puta seruus est dotalis, potest habere peculium, quod ad me respiciat, potest et quod ad mulierem. nam quod ex re mariti ad me respicit, utrum omne deducam ad uxorem respicit? an uero separamus causas quasi in duobus peculiis, ut et causa debiti quod petitur spectetur? ut, si quidem ex eo peculio agatur, quod ad mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
Accor conseqͣtur. Iclic ut melioris
Agui ut deci̾oris agri fcĩ cã finem
Dominus abduixit uñditor eid̃
seruu post cempus offen̾do quo
minus p̃itet qd̾ emꝑtoris int̾est ñ
recte diftenditur.⁊ dem.
Im cacondicõne prenus disthit᷑
ne quid euictõne secura editor p̃s¬
tet. qͣmuis p̃cium emptor. ñ sol¬
uit s uñditori cau̾it emp. euictõe
secuta nullam emꝑtor extept̃o¬
uem hẽbit quo minus p̃tium
soluat ¶ cditor qui ꝓ pecuna no¬
mn debitoris ꝑ delegatõnom secui
uiaunt. euictis pignorib q̃ pͥor edi¬
tor accepit muliqͥm actioꝵem cum

Expanded text:
ctor consequatur, scilicet ut melioris aut deterioris agri facti causa finem dominus abduxit venditor eundem servum post tempus offerendo, quo minus praestet quod emptoris interest, non recte defenm ea condicione pignus distrahitur, ne quid euictione secuta creditor praestet: quamuis pretium emptor non soluerit, sed uenditori cauerit, euictione secuta nullam emptor exceptionem habebit, quo minus pretium soluat.Creditor, qui pro pecunia nomen debitoris per delegationem s‹e›qui maluit, euictis pignoribus quae prior credito
Abbreviated transcription (Latin):
petats s siquis inunditõne sta¬
tu lib̾m ꝓfusorie dixĩt. Eondicõ¬
nem aut̃ ub̃tatis celauĩt empti
iudicio tenebr̃ sud nescierit ep̃¬
tor. ħ enim exp̾mitur eum qui
mñt. s emꝑti iudicõ tem̾. si modo
conditionẽ qͣmsciebat ꝓpoĩtam ẽẽ
celauit sicuti qui fundũ tradit
nicumsciat cercam seruitutẽ debĩ
ꝓfusorie dix̾it itinera actus qui¬
b sunt utiq sunt recte excipitur¬
ci euictionis quidem nomine seli¬
bãt s qr decepit emptorẽ emꝑti u¬
ditio tenetur. In fundo uñdito t̃
modus ꝓnuntiatus de est sumit᷑
dum caxat recipiendum. s ad ꝙ
id int̾est competit. Cigo ⁊ siminor
ẽẽ cepit dampnum emptoris. tr̃.¬
indotem dedit euicco eo anexemp
mulỹis dos est ita pr̃is ẽẽ dici pot̃
nec confis fũib cogitur dotem a
se ꝓfectam mamnte mr̃imonio
s iudeamus ne ũ ꝑabilius dicat᷑
t̾ est enim pr̃is filiamdotatam hr̃e

Expanded text:
ompetat.Sed et si quis in uenditione statuliberum perfusorie dixerit, condicionem autem libertatis celauerit, empti iudicio tenebitur, si id nescierit emptor: hic enim exprimitur eum, quinerit, sed empti iudic‹i›o teneri, si modo condicionem, quam sciebat praepositam esse, celauit: sicuti qui fundum tradit et, cum sciat certam seruitutem deberi, perfusorie dixerit: 'itinera actus quibus sunt utique sunt, recte recipitur', euictionis quidem nomine se liberat, sed quia decepit emptorem, empti iudicio tenetur.In fundo uendito cum modus pronuntiatus deest, sumitur dumtaxat recipiendum, sed ad id quod interest competit: ergo et, si minor esse coepit, damnum emptoris erin dotem dedit: euicto eo an ex emmulieris dos est, ita patris esse dici potest nec conferre fratribus cogitur dotem a se profectam manente matrimonio. sed uideamus, n‹e› probabilius dicatur terest enim patris filiam dotatam habe
Abbreviated transcription (Latin):
potest. ħ enim isi in remactio ẽ
soluta pecuma uñditori dissoliu᷑pi
im̃ fit ut emptori suo nomine.
fuit fundum petat utilis possori
ꝑ eittõe competit accõ tem sipͥ¬
uatus amilite petat cadem eqiui¬
tas est emptori restituende ꝓ eiuo¬
tõno accõms. ¶si scd̃s emptor nũ¬
ditorem einde emptorẽ adlitẽ
homĩs dedi̾t ꝓmuatorem  ñ res¬
tituto eo dampnatõ fui̾t secuta
ꝙ curu exca iudicati p̃stit̾it ꝓ¬
curator ut iuremsuam datusex
num eitõns ad ꝑsonam ꝑti¬
mut emꝑtoris qui mandati in¬
dicio nich ꝑcepturus est ñ mutiłr¬
aget ex uñdito diuisione ini̾co¬
hedes fc̃a. si ꝓcurator absentis

Expanded text:
potest: haec enim etsi in rem actio est, soluta pecunia uenditori dissoluitur: unde fit, ut emptori suo nomine nausa afuit fundum petat, utilis possessori pro euictione competit actio. item si priuatus a milite petat, eadem aequitas est emptori restituendae pro euicone actionis. Si secundus emptor venditorem eundemque emptorem ad litem hominis dederit procuratorem et non restituto eo damnatio fuerit secuta, quodcumque ex causa iudicati praestiterit procurator ut in rem suam datus, ex num evictionis ad personam pertinuit emptoris, qui mandati iudicio nihagetur ex uendito.Diuisione inter coheredes facta si procurator absentis
Abbreviated transcription (Latin):
cipia unoinstrum̃to emꝑtõnis
int̾poĩto m̃didĩt emitionis accõ
insingła capita mancipioꝵ spectaͣ
quidem emptionis int̾põitum
unum est euuit ionũ ã tot accõe ᷤ
sunt. quot usp̃os eaꝵ rerum sunt

Expanded text:
cipia uno instrumento emptionis interposito uendiderit, euictionis actio in singula capita mancipiorum spectaquidem emptionis interpositum unum est, euictionum autem tot actiones sunt, quot et species rerum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest undi hõ euictus cum pars
eius euicca est ¶sicum possit usu
cape emptor ñ usuceꝑit. culpasua
ħ fecisso iudetur. mñ si enctus ẽ
seruus ñ tenetur. muĩdicorlsi p̃sen

Expanded text:
non potest uideri homo euictus, cum pars eius euicta est.Si, cum possit usu capere emptor, non cepit, culpa sua hoc fecisse uidetur: unde si euictus est seruus, non tenetur uenditor.Si
Abbreviated transcription (Latin):
tori. nĩ ũnditori actulit/ si totus
fundꝰ q̃m flum̃ diminuerat e¬
uictus sit uire ñ diminuetur
cuctionis obligõ ñ magis qm
sucuria fundus aut sims tͣ
gro quifuerat craditus ingã do¬
centa ꝑ alluonẽ accesse̾nt ac
postea ꝓ indiuiso ꝑars. Eͣtociuis

Expanded text:
si totus fundus quem flumen deminuerat euictus sit, iure non deminuetur euictionis obligatio, non magis quam si incuria fundus aut seruus tgro qui fuerat traditus ducenta iugera per alluuionem accesserunt ac postea pro indiuiso pars quinta totius
Abbreviated transcription (Latin):
dictum fuit inuntendo ut simpla
ꝓrittatur. uł t̾plum aut q̃druplũ
ꝑmitetur exempto ꝑpetua accõnẽ
agipotĩt. ñ tñut uulgus oppinat᷑
a satisdare d qui dupiã ꝓmutit
s sufficit nuda reꝓmissio uͥ auud
ꝯuenĩt. ¶ si compomisero ⁊ ꝯme da¬
ta fuĩt sñtñcia. nulla mͥ accõ de
euitõne danda estadususum̃dito

Expanded text:
ndendo, ut simpla promittatur, uel triplum aut quadruplum promitteretur, ex empto perpetua actione agi poterit. non tamen, ut uulgus opinatur, etiam satisdare debet qui duplam promittit, sed sufficit nuda repromissio, nisi aliud conuenerit.Si compromisero et contra me data fuerit sententia, nulla mihi actio de euictione
Abbreviated transcription (Latin):
pere q̃ extestõ impleta conditione
ex p̃ato postit obugaa ehting̾ẽ Et
ideo sip̃sens testaĩnto ub̾tas data
tiauit euictõnis nomine tenetur¬
¶saosuis amistatu lib̾m tradit sic̃¬
tam conditionẽ ꝓnũtiauit subaͣ
dicit ei lib̾tatem datam det̾ĩorẽ cõ¬
ditionem suamfetisse estimabitur
qr ñ onnnem cãm slatute lib̾tatis.
cẽpuse iudebitur. ueluti siqus ho¬
annum lib̾ esto eiuccõnis obligõe
tenebitur. Quid gͦ si quis. x dire¬

Expanded text:
ex testamento impleta condicione ex praeterito possit optingere: et ideo si praesens testamento libertas data tiauit, euictionis nomine tenetur.Rursus qui statuliberum tradit, si certam condicionem pronuntiauerit, sub qua dicit ei libertatem datam, deteriorem condicionem suam fecisse existimabitur, quia non omnem causam statutae libertatis, cepisse videbitur: veluti si quis hoannum liber esto", evictionis obligatione tenebitur. Quid ergo, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
qr᷑ tradita hẽtur euictõns noĩe
obligari placet. ¶Siti qui ũn
dit mͥ płes he̾des ꝯostitunt una de
euutõs obligõ est. omnib q deũ¬
tiari ⁊ omines desuñd̾e debent. si de
indust̾a ñ uenerunt inuiditiũ
uuus tñ exhus lici subsistit pp̃
denuntiatõnis ingorẽ ⁊ p̃dc̃am
absentiam omĩb uincit aut iĩ

Expanded text:
ro tradita habetur, euictionis nomine me obligari placet.Si ei qui mihi uendidit plures heredes exstiterunt, una de euictione obligatio est omnibusque denuntiari et omnes defendere debent: si de industria non uenerint in iudicium, unus tamen ex is liti substitit, propter denuntiationis uigorem et praedictam ab
Abbreviated transcription (Latin):
iudeanus. nũ isi ab cõ qui iucte
donata ẽ logata ue res fuĩt emꝑ¬
tori eq̃ dicendum sit exstiꝑlatu
ducẽt uł aunfferret dõauĩt aut le¬
gauĩt aliociui semel ꝯmissa
stipuło resolui ñ potest. ⁊ abeo.

Expanded text:
ideamus, num et si ab eo qui uicerit donata legataue res fuerit emptori, aeque dicendum sit ex stipulatu duceret uel auferret donauerit aut legauerit: alioquin semel commissa stipulatio resolui
Abbreviated transcription (Latin):
sus est im̃did̾it ⁊imaiorem ꝑetu¬
inam inꝯdicione ẽẽ dixĩt qͣm
dare uissus est. seriis exempto
tenetur simodotał ẽ conditõ ut
Ademptorem tnͣsiret .l. si hẽdida¬
re uissus est seruus. Naisiami
dare iuslus qͣmius gmuis uam

Expanded text:
sus est, uendiderit et maiorem pecuniam in condicione esse dixerit quam dare ei iussus est, ex empto tenetur, si modo talis est condicio, ut ad emptorem transiret, id est si heredi dare iussus est seruus: nam si alii dare iussus, quamuis ueram
Abbreviated transcription (Latin):
siilit ñ eẽ computand̾ peculium
qapͥ me est qr iam mecum agi de
peculio ñ posłet. sin autem intraa
alienaro homine ꝓmittũdum c̾dito
Ncim m̃dicore. icum emptore
Sage ¶Si actum sit depeculio cum
eo qui nsumtruccũ inseruo habet
umnus conseentus ⁊ ceeditor ñ
uitium. ut exuniuso eiꝰ peculio sũ
apud fruccuarium su apud ꝓͥetari¬
¶um or̃rem consegͥtur. nutħ int̾:¬

Expanded text:
similiter non esse computandum peculium quod apud me est, quia iam mecum agi de peculio non posset. sin autem intra alienato homine permittendum creditori et cum uenditore et cum emptore agere.Si actum sit de peculio cum eo qui usum fructum in seruo habet et minus consecutus sit creditor, non est iniquum, ut ex uniuerso eius peculio, siue apud fructuarium siue apud proprietarium erit, rem consequatur. nihil int
Abbreviated transcription (Latin):
auo uuln̾e.. periit. postĩorem te¬
Aius. ¶ Siplures trabem driec̾int lpĩ¬
a nemoposserit eque uet̾i̾b placet õs
legeaduilia ceneri. Item ucumeo qͥ¬
canemi irtuatu̾at᷑ iẽffecerat ut aliq̃m
Smorderet. qͣmuis eum ñtenuit ꝓxu¬
lus iespondit aquilie accõnem ẽẽ.s
iulicais eum demum aquilia teni
ait. qui cenuit ⁊ effecit ut alicĩm
morderet cetm si ñ tenuit in fcm
agendum. ¶legis aut̃ aquilie actio

Expanded text:
o uulnere periit, posteriorem teius. Si plures trabem deiecerint oppresserint, aeque ueteribus placet omnes lege Aquilia teneri. Item cum eo, quauerat et effecerat, ut aliquem morderet, quamuis eum non tenuit, Proculus respondit Aquiliae actionem esse: sed Iulianus eum demum Aquilia teneri ait, qui tenuit et effecit ut aliquem morderet: ceterum si non tenuit, in factum agendum. Legis autem Aquiliae actio
Abbreviated transcription (Latin):
lege aquilia tener. Siseriuis.
hereditauus otcidatur. queritur a̾s
aquilie agat. cum dominus nul¬
lus sit hurus serur ⁊ ait celsus le¬
gem domino dampna saiua eẽ uo¬
nisie. dominus gͦ hẽditas hẽbitur.
ꝙͣ aditahẽditate heres pct̾it expiri

Expanded text:
lege Aquilia mihi teneri. Si seruus hereditarius occidatur, quaeritur, quis Aquili‹a› agat, cum dominus nullus sit huius serui. et ait Celsus legem domino damna salua esse uoluisse: dominus ergo hereditas habebitur. quare adita hereditate heres poterit exp
Abbreviated transcription (Latin):
hero competit. h est domino.Simo
homine q̃m cibi redibiturus ecm dãp¬
num iniuria datũ. ⁊eẽt Nulianꝰ
ait legis aquilie accõnem incomꝑe¬
tere meq cum cepero redibereᷤ resti¬

Expanded text:
ero competit, hoc est domino. Si in eo homine, quem tibi redhibiturus essem, damnum iniuria datum esset, Iulianus ait legis Aquiliae actionem me, cum coepero redhibere,
Abbreviated transcription (Latin):
eorum culp̃a eiłm lego aquilia ce¬
mi. ꝓculus intonsore eẽ culpam. ⁊
sano si ibicondebat uͥ exconsuetudi¬
ne ludebaturꝰ Eu̾cnͣsitus frequens
ouit est ꝙ ei inputetur. qͣmius nec
illud maledicatur. si inloco ꝑiculo¬
so sellam hñti consori se quis cõmi¬
sĩt ipm̃ dese q̃ui debere. ¶ Si alius te¬
liuit aliuis int̾emit. Is quitenuit
q̃ cãm mortis p̃buit intc̃m actõne

Expanded text:
eorum culpa sit, eum lege Aquilia teeorum culpa sit, eum lege Aquilia teneri. Proculus in tonsore esse culpam: et sane si ibi tondebat, ubi ex consuetudine ludebatur uel ubi transitus frequens erat, est quod ei imputetur: quamuis nec illu‹d› male dicatur, si in loco periculoso sellam habenti tonsori se quis commiserit, ipsum de se queri debere. Si alius tenuit, alius interemit, is qui tenuit, quasi causam mortis praebuit, in factum actione
Abbreviated transcription (Latin):
dem suis supposuit uideatur occidis¬
se sin uero dedit ut sibi dedit mulier
offerret factum actõnem dandam q̃
sña uera est magis enim cãtro
mortis p̃stitit qͣm occidit. ¶ Siquis ꝑ iũ
uł ꝑsuasum m̃dicam̃tum alicui ĩ¬
fundit uł ore uł clistẽ. uł siunxit ma¬
loueneno lege aquilia eum cem̾ ꝙp̃¬
ad̾m obstetͥx supponens tenetur.ẜi¬
Ignus hominem fame necau̾it ĩfcm̃
num meum equitantẽ ⁊citato eqrio
effeceris influmen p̾cipitate atid̾o
filius ant scͥbit q̃mad̾ siseriuis meu̾
abalio ininsidias deductus ab alio
eẽt occisus s si plusum. aiaculantibꝰ
cum alii intampo ĩacularentur. ser¬
uus ꝑ eum locum tͣnsierit. aquilia
cessat qr ñ debint ꝑcãpũ iaculatoriũ
ut intempestiue t̾aters. qui tñ dat᷑aᷤ
tem mela sebit᷑. sicumpila  lp̃.¬
quidã lud̾ent uehem̃tuis quipuaꝑ
cussa. ĩ ponsoris manus eam deis¬
ceris. ⁊ siłerui quẽ tonsor hẽbat gu¬
la sit p̃cisa deiecto cutello. in quoc̾os

Expanded text:
us supposuit, uideatur occidisse: sin uero dedit, ut sibi mulier offerret, in factum actionem dandam, quae sententia uera est: magis enim causam mortis praestitit quam occidit. Si quis per uim uel suasum medicamentum alicui infundit uel ore uel clystere uel si eum unxit malo ueneno, lege Aquilia eum tedum obstetrix supponens tenetur. Si quis hominem fame necauerit, in factum ruum meum equitantem concitato equo effeceris in flumen praecipitari atque filius scribit: quemadmodum si seruus meus ab alio in insidias deductus, ab alio esset occisus. Sed si per lusum iaculantibus cum alii in campo iacularentur, seruus per eum locum transierit, Aquilia cessat, quia non debuit per campum iaculatorium iter intempestiue facere. qui tamen data tem Mela scribit, si, cum pila quidam luderent, uehementius quis pila percussa in tonsoris manus eam deiecerit et sic serui, quem tonsor habebat, gula sit praecisa ‹a›diecto cultello: in quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
quos int̾im emptor ꝓcepisset ħ
agi itelligñdum est ut emptor
s si fundus reuenisset. aristo. ex¬
istimabat uñditori de hus iuditiũ
inemptorem dand̾ est eẽ qr nitħ
penes ełu residere opporteret exea
re inqua lidem fefellisset. Sceu̾
im̃ditor uelit fundos mnemptos

Expanded text:
quos interim emptor percepisset, hoc agi intellegendum est, ut emptor rciperet: sed si fundus reuenisset, Aristo existimabat uenditori de his iudicium in emptorem dandum esse, quia nihil penes eum residere oporteret ex re, in qua fidem fefellisset. 6 Scaeuenditor uelit, fundos inemptos
Abbreviated transcription (Latin):
¶dͣ s. si ex iege tempti sunt fim¬
di. noid ꝙ accessurura dictum est
emptori deber. ¶ ꝓpst diem legen
em reliq̃ petume uñditor legem
dictam ñ exc̾cuisset iꝑtemtelicru
debiti accepisiet. inderi recessum a
ꝯmissoria Hermo
Dost diem ꝯmissorie legi p̃stitutum
siuũditos p̃cium ꝑetat᷑ legi ꝯmuissi¬
gĩe remintiatũ ur nec uariare ⁊
ceptis arre nomine ẽtis petunus
statuta sunt ꝙp̃a solutõnis reliq̃pe
pattus est ut artam ꝑderet ũemp¬
te uulle eẽnt die statuto. emꝑtorte¬
status est se peciũam omẽm relꝗͣ
paratum fuisse exsoluere.  saccu¬
lum cum pecuña signatoꝵ signiseb¬
signauit. defuisse aut̃ uũditricem
postiõr aũ die nomine fiscitestato
ditrice uũdicat debeant ex ruũtoe

Expanded text:
dit, si ex lege inempti sint fundi, nec id, quod accessurum dictum est, emptori deberi. Post diem lege cem reliquae pecuniae venditor legem dictam non exercuisset et partem reliqui debiti accepisset, videri recessum a commissoria. Hermoost diem commissoriae legi praestitutum si uenditor pretium petat, legi commissriae renuntiatum uidetur, nec uariare etacceptis arrae nomine certis pecuniis statuta sunt tempora solutioni reliquae pactus est, ut arram perderet et inemptae uillae essent. die statuto emptor testatus est se pecuniam omnem reliquam paratum fuisse exsoluere et sacculum cum pecunia signatorum signis obsignauit, defuisse autem uenditricem, poste riore autem die nomine fisci testatonditrice uindicari debeant ex conuentione
Abbreviated transcription (Latin):
ninuta sine dolo ũditoris non
¶ p̃stabuntur. ¶ Mud ãlitum est
anuñditor hrditatis ob debitum
ue eiꝰ cuꝑs hr̃ditatem uñdidiss
p̃stare ebeat emptori. uiusum
⁊ quicquid d̾taxat de peculio filu¬

Expanded text:
deminuta sine dolo malo uenditoris non estabuntur.Illud quaesitum est, an uenditor hereditatis ob debitum ue ei, cuius hereditatem uendidisset, praestare debeat emptori. et uisum est, quidquid dumtaxat de peculio fil
Abbreviated transcription (Latin):
te adeum qui uñdidit hr̃ditatem
ꝑuenit. exempto actõi locum hãt¬
sit. dicñdum erit ñ impubĩs hr̃dita¬
tem muñditõnem uenire. maxĩe
si iam delata unpubit hr̃ditate ue¬
merit hr̃ditas ⁊ ꝑuenisse adim̃di¬
torem hõditaus quomodo iudeatur
q̃pitur. li ego puto añqͣm ꝙcorꝑa
rerum hr̃ditaritaꝵ nactus uñditor
sit. hactenus uideri adeum ꝓue¬
nisse. qͣtems mandare potost. eaꝵ
uerum ꝑsecutõnem accõnes q uei
atribuerẽ. Enĩu̾o uͥ corꝑa nactus sit
uł debita exegit. plenius ad eum
I puenisse sumd tenendum cum esfẽ¬

Expanded text:
te ad eum qui uendidit hereditatem peruenit, ex empto actioni locum facsit, dicendum erit etiam impuberis hereditatem in uenditionem uenire, maxime si iam delata impuberis hereditate uenierit hereditas.Peruenisse ad uenditorem hereditatis quomodo uideatur, quaeritur. rerum hereditariarum nactus uenditor fuerit, hactenus uideri ad eum peruenisse, quatenus mandare potest earum rerum persecutionem actionesque tribuere: enimuero ubi corpora nactus est ‹u›el debita exegit, plenius ad eum peruenisse. illud tenendum est cum effec
Abbreviated transcription (Latin):
tim atz ꝯmissa lex est cauele uñ¬
dicorem dobẽ utrum ꝯmislori¬
am uolit ex̾cere an potius p̃tium
petẽi posse si ꝯmissoriã eleg̾it:
solum sol ꝯuenire. ut sum̃ditor

Expanded text:
tim atque commissa lex est statuere uenditorem debere, utrum commissoriam uelit exercere an potius pretium petere, nec posse, si commissoriam elegit, hoc solet conuenire, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut. scͥbit uale̾ talem stipłatio¬
nem cum morieris dotis uoĩe
ot dari qr ⁊ pascilti soleant ue
ea mua excipiatur. ꝙ ñ eẽ
simile accepi aliud enĩ differre
exaccõnem. anud abinitio in
idtp̃ł stipulari quo m̾m̾ futͣm¬

Expanded text:
us scribit ualere talem stipulationem: 'cum morieris, dotis nomine tot dari?' quia et pacisci soleant, ne a uiua exhibeatur. quod non esse simile accepi: aliud est enim differre exactionem, aliud ab initio in id tempus stipulari, quo mat
Abbreviated transcription (Latin):
dauis iuoliuntate ses oxsaro h
enĩ m pignoris ꝑscentõ concednda
nonest creditori. nec itti suffitiat
iad comietũdã utilem pignorati¬
nore ut crsuo mñdatõ arguatur ru¬
Ie resistit. quo nmus utił actõ¬

Expanded text:
a uoluntate, heres extitero: hoc enim modo pignoris persecutio concedenda non est creditori, nec utique sufficit ad competendam utilem pigneratinore, ut ex suo mendacio arguatur, improbe resistit, quo minus utilis act
Abbreviated transcription (Latin):
trtui pignoris ħobẽe qd̾ debitor tes¬
tm̃ ẽ ditoris in quo se emusse pignꝰ
ecp̃ssir signalie ꝓpnitur.¶ Ap̃.¬
itor a creditore pignus qd̾ dedit fruᷤ¬
taemt. cumrei sue nulla empto
fit. nec simmoris emĩt urtat pis
debitumi ofte̾nti exeditoꝵ poslõm re

Expanded text:
tui pignoris non obesse, quod debitor testamentum creditoris, in quo se emisse pignus expressit, signasse proponitur. itor a creditore pignus quod dedit frustra emit, cum rei suae nulla emptio sit: nec si minoris emerit et pignus debitum offerenti creditor po
Abbreviated transcription (Latin):
siquid suꝑ est sorti accepto fende
nec audicñdus est debitor sicuom
parum i doneũ se ẽe sciat elegit
auonomine exhon̾ari pignus su.¬
um malit. ¶ꝑignus mane ꝙ
etate debitoris. solam possõncm tus¬
fert ad creditorem: potest tñ ut p̾ca

Expanded text:
accepto ferendum est: nec audiendus est debitor, si, cum parum idoneum se esse sciat, eligit, quo nomine exonerari pignus suum malit.Pignus manente proprietate debitoris solam possessionem transfert ad creditorem: potest tamen et pre
Abbreviated transcription (Latin):
indelicet uiumiins reddñdis. Sti
did̾it quidẽ creditor pignus płisqͣm
debitumerat. ñ dum ap̃cium ab
emptorẽ exegͣit anpignoratitõ iudi
duenri possit Ad supluũ reddñ¬
dum̃. sin ũs uł exspeccars debeat quo¬
q dep̃tor soluat u suscipoaccõnes as¬
lisus emptorẽ i arbiccor ñ se urgñd
adsolutonem coeditorẽ. s aũ exe¬
tare debe̾ debitorẽ. aut si ñ exspeccar
mãdet ei accõnes adu̾sus emptorẽ
picłotũ unditoris qd si accepit iam
peciñam nec sc̃łluum readit. in pigͣ¬
noratitõ iudic̃õ uenit. ¶Et siꝓigno¬
ridatas male cractauit cõror ur ser¬
uos debilitauit plane si ꝙ malefitu
sis odħcuit ułumxit. ux ꝯpauit p¬
fecture. uł p̾sidi dicend r pignora¬

Expanded text:
uidelicet nummis reddendis.Si uendiderit quidem creditor pignus pluris quam debitum erat, nondum autem pretium ab emptore exegerit, an pigneraticio iudicio conueniri possit ad superfluum reddendum, an uero uel exspectare debeat, quoad emptor soluat, uel suscipere actiones aduersus emptorem? et arbitror non esse urguendum ad solutionem creditorem, sed aut exspectare debere debitorem aut, si non exspectat, mandandas ei actiones aduersus emptorem periculo tamen uenditoris. quod si accepit iam pecuniam, superfluum reddit.In pigneraticio iudicio uenit et si res pignori datas male tractauit creditor uel seruos debilitauit. plane si pro maleficiis suis coercuit uel uinxit uel optulit praefecturae uel praesidi, dicendum est pignera
Abbreviated transcription (Latin):
Iuii uitiaru  ccedid̾it cum addiem
recunia ñ solũctur uitẽ in flunune
sua auccͣe. decinuit. postea q fr¬
men creu̾it. ii ratem abstulit. sũ
de contesuss ut retinetur dulpam
eidum carat p̃standã ñ iu marore
Diteruuł pignori datus crooi ictan
cꝓsisciens furẽ pignori indedit.n¬

Expanded text:
cum ad diem pecunia non solueretur, ratem in flumine sua auctoritate detinuit: postea flumen creuit et ratem abstulit. si ite concessisset, ut retineret, culpam dumtaxat ei praestandam, non uim maioreeruus pignori datus creditori fuere: quod si sciens furem pignori mi
Abbreviated transcription (Latin):
deu actd ꝯtiaria ñ tã sic ut cogatuo
sius careis ꝓ qͣntitate sumpouũde¬
buoꝵ situt᷑ et̃ negligere ceditorẽ
dolus ͣ culpa qͣm pstat non patitie
ita nec talem effic̾e rẽ pignoratã ut
gͣuis sit debitori adrecipiend̃ puta
saititm gͣndem pignori datũ ablo¬
mine aui ux luere pot nedu e¬
cose cu exacceptum pignori excosu

Expanded text:
o contraria, non tamen sic, ut cogatur seruis carere pro quantitate sumptuum debitor. sicut enim neglegere creditorem dolus et culpa quam praestat non patitur, ita nec talem efficere rem pigneratam, ut grauis sit debitori ad reciperandum: puta saltum grandem pignori datum ab homine, qui uix luere potest, nedum excolere, tu acceptum pignori excolui
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i pot̃. s siignorante eodatasit i
ratum huit pignus ualebit. ¶ sꝑͥł
pigmoraticia. ¶ Into̾. isi souita sit
pecina tũ pignoratitia accõ in hibẽ¬
da est ueuiti si c̾ditor ꝑignus tum̃¬
mi enm adebitore: dem

Expanded text:
d et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus ualebit.Si pluripigneraticia.Interdum etsi soluta sit pecunia, tamen pigneraticia actio inhibenda est, ueluti si creditor pignus suum