comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pitur et ne in imensam altitudĩe
abducit. Quid porro mors leui¬
or inplano ẽ. quid hẽo ꝙ querar
sireꝵ natura me nõ uult iace̾ in¬
nobili lecto. Si mͥ uincit sui ꝑtẽ:
Egregie uõ agellius meus incli¬
to carmine si cadendum ẽ inꝗd
mͥ ecelo sedisse uelum. Idem lic
dicẽ si catedum ẽ cadam orbe cõ¬
cusso nõ qr fas est optare publicã
eladem.S qr ingens mortis solaci¬
um est t̾ram quoqͦ uidẽ mortalem
Illis quoq ꝓderit presumere aĩo n¬
chil horum deos facẽ. nec ita numi¬
rum aut celum conu̾ti: aut t̾ram
suas ista causas hñt. nec eximꝑio
seuiunt. s exquibdam uiciis ut
corpora nra turbãtur et tẽ cum fa¬
cere uidentur in uiriã accipunt
¶Nob aũt ignorãtib un ueniant
omĩa t̾ribiliora sũt utiq quoꝵ
metum raritas auget. lenius ac¬
ctount familiaria et exinsolito for¬
mido maiorem. Quare aũt quicqͣ
nob̾ insolutum ẽ qr nat̾ami insolutiꝰ

Expanded text:
pitur et me in immensam altitudinem pitur et me in immensam altitudinem abducit; quid porro? Mors leuior in plano est? Quid habeo quod querar, si rerum natura me non uult iacere ignobili leto, si mihi inicit sui partem? Egregie Uagellius meus in illo inclito carmine: "Si cadendum est", inquit, "e caelo cecidisse uelim". Idem licet dicere: si cadendum est, cadam orbe concusso, non quia fas est optare publicam cladem, sed quia ingens mortis solacium est terram quoque uidere mortalem. Illud quoque proderit praesumere animo, nihil horum deos facere, nec ira numinum aut caelum concuti aut terram: suas ista causas habent nec ex imperio saeuiunt sed quibusdam uitiis ut corpora nostra turbantur et tunc, cum facere uidentur iniuriam, accipiunt. Nobis autem ignorantibus uerum omnia terribiliora sunt, utique quorum metum raritas auget: leuius accidunt familiaria, at ex insolito formido maior est. Quare autem quicquam nobis insolitum est? Quia naturam oculis,
Abbreviated transcription (Latin):
horrẽ cum scias stillicidio ce ꝑire
posse. ¶Nullum maius solatium
est mortis qua ip̃a mortalitas nul¬
lum aũt omĩum istoꝵ que extrĩ¬
secus t̾rene quamqm innũalia ⁊¬
ꝑicula sunt nisu mp̃o ẽ sinu. Qͥd
eĩ clem̃tius quã ad tonitrua succi¬
dere et subtra se corriꝑe fulmina
metu.quid enim stultius quam
time̾ mutatõem t̾re aut subditos
motium lapsus et irruptõnes n¬
maris ex̃ litus eiecti cum mors
ubiq p̾sto sit. undiq occurrat.⁊
nichilq tam sit exiguum ꝙ non
inꝑniciem generis bumani satis
ualeat adeo nõ debent nos ista cõ¬
fundere tanquam plus inse mali
bant quam uulgaris mors ut cõt̃
cum sit necc̃m euita exire ⁊ aliq̃n
emittere aĩam et maiore ꝑire ra¬
tõne iuet. ¶Necẽc ẽ mori ubi¬
cumq qñq stet licet huius ista
humus et se tencat siuis finbꝰ nec
ulla iactetur iniuiria sup̃ me qnq
sa se mͥ imponat diductur et ingẽ¬
ti potentia nescio ciuus mali rum¬

Expanded text:
horrere, cum scias stillicidio perire te horrere, cum scias stillicidio perire te posse! Nullum maius solacium est mortis quam ipsa mortalitas, nullum autem omnium istorum quae extrinsecus terrent quam quod innumerabilia pericula in enim dementius quam ad tonitrua succidere et sub terram correpere fulminum metu? Quid stultius quam timere nutationem terrae aut subitos montium lapsus et irruptiones maris extra litus eiecti, cum mors ubique praesto sit et undique occurrat nihilque sit tam exiguum quod non in perniciem generis humani satis ualeat? Adeo non debent nos ista confundere, tamquam plus in se mali habeant quam uulgaris mors, ut contra, cum sit necessarium e uita exire et aliquando emittere animam, maiore perire ratione iuuet. Necesse est mori ubicumque, quandoque: stet licet ista humus et se teneat suis finibus nec ulla iactetur iniuria, supra me quansa se mihi imponat? Diducitur et ingenti potentia nescio cuius mali rum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ metuẽda circum spicite quam
leuib cãĩs discutiam̃ nõ cib nob̾.
Nõ humor. Nõ uigilia. Nõ sop̃¬
nus sinc m̃sura qͣdam salubria st̃
iam intelligetis nugatoria ẽẽ nrã
imbecilla corpuscula fluida ñ ma¬
subito dissipãtur acsuꝑ posita de¬
ducant. Magnise exstimat ꝗ flu¬
mina et motus traꝵ hiatꝰq fõmi¬
dat. uult ille im becillitatis sibi
sue ꝯscius timer: ꝑituram. Ita ui¬
delicet nati sumus tam felicia sor¬
tiri menbra inhãc magnitudinem¬
uł creuimus et obhoc nisi mundi ꝑ¬
tib motis ubi celum intonuerit
nisi t̾ra subsedĩt ꝑire no possumuc̨
uñ igitur tali nos ⁊ ne totius quidẽ
calor. s aliqua ablat̾e cius scissuras
ficit. Erego timeã tras trem̃tes quã
eͣssior saliuia suffocat. Ego ertimesca
cmotum sedibo suis mare.⁊e estus
maiore quam solet cursu plus aq̃¬
rum thens suꝑueniat cum quosdã
strangulauĩt potio male lapsa ꝑ
fauces. Quam stultum ẽ mare

Expanded text:
esse metuenda; circumspicite quam esse metuenda; circumspicite quam leuibus causis discutiamur: non cibus nobis, non umor, non uigilia, non somnus sine mensura quadam salubria sunt; iam intellegetis nugatoria esse nos et imbecilla corpuscula, fluida, non masubito dissipantur ac superposita deducunt! Magni se aestimat qui fulmina et motus terrarum hiatusque formidat. Uult ille imbecillitatis sibi suae conscius timere pituitam? Ita uidelicet nati sumus, tam felicia sortiti membra, in hanc magnitudinem creuimus! Et ob hoc, nisi mundi partibus motis, nisi caelum intonuerit, nisi terra subsederit, perire non possumus! Unguiculi nos et ne totius quidem dolor sed aliqua ab latere eius scissura conficit! Et ego timeam terras trementes, quem crassior saliua suffocat? Ego extimescam emotum sedibus suis mare, et ne aestus maiore quam solet cursu plus aquarum trahens superueniat, cum quosdam strangulauerit potio male lapsa per fauces? Quam stultum est mare
Abbreviated transcription (Latin):
na fortune et felicitatem cuius
exom̃ib reb humanis uelo¬
cissima est leuitas h̃ĩturam ina¬
liquo pondus ⁊ moram credimi
et ꝑpetua sibi omĩa ꝓmittentib
ĩmentem nõ uenit id ip̃m su ꝑ̃
ꝙstamꝰ stabile nõ eẽ. ¶Neq
enim cam panie istud u tyr a¬
aut achaie. S omĩs soli uicuiz
ẽ male coherere et excãis plurib
solui et sunima manere ꝑtibus
ruere. ¶Quid ago seiatium ad¬
uersus ꝑicula rara ꝓmiẜam ecce
undiq tuñda denuncio. Nego
quicquam ẽẽ quictis et̃ne quod
ꝑire possit et ꝑdere. Ego ueroħ̃
ip̃m solacii loco pono et quidem
ualentissimi qͣm quidem siñ re¬
medio timor stultis ẽ rõ t̾rorem prr¬
dentib excutit. Imꝑitis magna
fit ex desꝑatõe securitas. Hoc ita¬
ꝙ gñ humano dictum puta ꝙ il¬
lis subita captiuitate.int̾ ignem
et hostem stupẽti b dẽm est u̾na sa¬
lus uictis nullam sꝑare salutem.⁊
¶Siuultis nicħ timere. cogitate oĩa

Expanded text:
na fortunae, et felicitatem, cuius na fortunae, et felicitatem, cuius ex omnibus rebus humanis uelocissima est leuitas, habituram in aliquo pondus ac moram credimus; et perpetua sibi omnia promittentibus in mentem non uenit id ipsum supra quod stamus stabile non esse. Neque enim Campaniae istud aut Achaiae sed omnis soli uitium est, male cohaerere et ex causis pluribus solui et summa manere, partibus ruere. Quid ago? Solacium aduersus pericula rara promiseram: ecce undique timenda denuntio, nego quicquam esse quietis aeternae, quod perire possit et perdere. Ego uero hoc ipsum solacii loco pono et quidem ualentissimi, quando quidem sine remedio timor stultis est: ratio terrorem prudentibus excutit; imperitis magna fit ex desperatione securitas. Hoc itaque generi humano dictum puta quod illis subita captiuitate inter ignes et hostem stupentibus dictum est: "una salus uictis nulllam sperare salutem." Si uultis nihil timere, cogitate omnia
Abbreviated transcription (Latin):
enim illis ꝓmittit meliorib fũ¬
dam̃tis hoc aut illud solum staẽ
sortes sunt et si nõdum mota ta¬
men mobilia. Hũc formasse in
quo securius ꝯsistitis locum hec
nox aut bic añ noctem dies sind
unde scias anmelior conuim loco¬
rum conditio sit inquib iam
uires suas fortuna ꝯsũpsit aut
q̃ infutur rina sua data ẽ. Er¬
ramus enim si ullam t̾raꝵ ꝑtez
exceptam ĩ muneq ab hoc picr¬
lo credimus om̃s sub cadem iacẽt
lege. ¶Nichil ita ut ĩmobile eẽr
natura cepit alia tp̃rib aliis cad̃t
et quead mod̾ inurbib magnis
nũc hec domꝰ nuc̃ illa suspenditũ
lesit. Circuunt fatũ et siquidx
di pretiit repetit quedam rariꝰ
sollicitat sepius q̃dam. Nichil ĩ¬
munecẽ et in noxiu siit nõ ho¬
mines tm̃ que breuic et caduca
res nascũtur. S ⁊ urbes horeq
trarum et littora et ip̃m mare ĩ
ẜuitutem fati inuenit. Nõ tñ
nobis ꝑmansura ꝓmittimus bo¬

Expanded text:
enim illis promittit melioribus funenim illis promittit melioribus fundamentis hoc aut illud solum stare? sortis sunt et, si nondum mota, tamen mobilia: hunc fortasse in quo securius consistitis locum haec nox aut hic ante noctem dies scindet. Unde scis an ‹non› melior eorum locorum condicio sit in quibus iam uires suas fortuna consumpsit et quae in futurum ruina sua fulta sunt? Erramus enim, si ullam terrarum partem exceptam immunemque ab hoc periculo credimus: omnes sub eadem iacent lege; nihil ita ut immobile esset natura concepit; alia temporibus aliis cadunt et, quemadmodum in urbibus magnis nunc haec domus nunc illa suspenditur, laesit: circumit fatum et, si quid diu praeteriit, repetit. Quaedam rarius sollicite, saepius quaedam: nihil immune esse et innoxium sinit. Non homines tantum, qui breuis et caduca res nascimur, urbes oraeque terrarum et litora et ipsum mare in seruitutem fati uenit. Nos tamen nobis permansura promittimus bo
Abbreviated transcription (Latin):
appeat quod nõ ẽ saltem fuisse
S supra nobilissimas urbes sinc
ullo uestigio priorishitus solum
exteclitur nec desinit qui hoc genꝰ
mortis magis timeãt quo ĩ ab ru¬
tum cum sedib suis cunt et eni¬
uorum nuõ uiui auferutur tan¬
quam nõ om̃c fatuum adeundẽ
tininum ueniat. ¶Hoc h̃t inter
cet᷑a iusticie suenatura p̾cipuum
ꝙ cum exitum uẽtum est omnis
incquo sumus. Nichil itaꝙin
tus est utrum me lapis unus eli¬
dat an:an monte dato pmar u¬
ueniat unũ ⁊ sub exiguo eius cu¬
mulo ac puluẽ expirem. an cap̃
meũ totus t̾rarum orbis abscon.
an inuasto t̾rarum dehiscẽtium
sinu solus in illud ꝓfundum ã
cum magno comitatu ppłorum
ꝯcadetium ferar nichil int̾est m¬
mea qͣmtus circa mortem meã
tumultus sit. Ipã ubiq tm̃dem
est. ¶ ꝑinde magnum sumamꝰ
anim̾u adusus istam clade q̃
post hunc casum emig̃uerunt
negantq se ip̃os uiquam in
ip̃am regionem accessuros. Q

Expanded text:
appareat quod non est saltem fuisse, appareat quod non est saltem fuisse, sed supra nobilissimas urbes sine ullo uestigio prioris habitus solum extenditur. Nec desunt qui hoc genus mortis magis timeant quo in abruptum cum sedibus suis eunt et e uiuorum numero uiui auferuntur, tamquam non omne fatum ad eundem terminum ueniat. Hoc habet inter cetera iustitiae suae natura praecipuum quod, cum ad exitum uentum est, omnes in aequo sumus. Nihil itaque interest utrum me lapis unus elidat, an monte toto premar; uonus ueniat et sub exiguo eius cumulo ac puluere exspirem, an totus caput meum terrarum orbis abscondaan in uasto terrarum dehiscentium sinu; solus in illud profundum an cum magno comitatu populorum concadentium ferar; nihil interest mea quantus circa mortem meam tumultus sit: ipsa ubique tantundem est. Proinde magnum sumamus animum aduersus istam cladem, quae post hunc casum emigrauerunt negantque ipsos umquam in illam regionem accessuros: quis
Abbreviated transcription (Latin):
auxilii. S solac põt ubitunor fu¬
gam ꝑdidit. Quid ẽ inquã satis
miniitum. quid ad tutelam alt̾iuᷤᷤ
ac sui firmum. ¶Nec hostem mu¬
ro repellam. ⁊ prerupte altitudĩs
castella uł magnus excitus cum¬
difficultate additus morabunt
atem pestate nos uindicat portꝰ
nimborum uim effusam et sine
finc cadentes aquas testa repellũt
fugietes nõ sequitur incendiu
ad u̾sus tonitruum et minas cẽ¬
li subt̾rance domus et defossi in
altum specus remedia sũt ignis
ille celestis nõ fraus u̾berat tram
S exiguo eius obiectu retundr̃
Inpestiletia mutare sedes licet nł¬
lum malum sinc effugio ẽ ¶Nũ¬
quam flumina ppłos uisserunt
pestilens celum exhausit. urbes
nõ abstulit ¶Hoc malum latis¬
sime pate meuitabile auidum
publice noxium. Nõ enĩ domo
solum aut familias aut urbes
singulas haurit. S gentes totaᷤ
regionesq subm̃sit ⁊ mõ ruinis
op̾it mõ maltam uoraginẽ adit
acne idquidem relĩquet exquo

Expanded text:
auxilii sed solacii potest, ubi timor fugam perdidit? Quid est, inquam, satis munitum, quid ad tutelam alterius ac sui firmum? Hostem muro repellam, et praeruptae altitudinis castella uel magnos exercitus difficultate aditus morabuntur; a tempestate nos uindicat portus; nimborum uim effusam et sine fine cadentes aquas tecta propellunt; fugientes non sequitur incendium; aduersus tonitruum et minas caeli subterraneae domus et defossi in altum specus remedia sunt ignis ille caelestis non transuerberat terram sed exiguo eius obiectu retunditur; in pestilentia mutare sedes licet: nullum malum sine effugio est. Numquam fulmina populos perusserunt; pestilens caelum exhaisit urbes, non abstulit: hoc malum latissime patet ineuitabile, auidum, publice noxium. Non enim domos solum aut familias aut urbes singulas haurit, gentes totas regionesque submergit et modo ruinis operit, modo in altam uoraginem condit ac ne id quidem relinquit ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
trahe. nichil exhus que hẽmus
nec̃cium est. Ad legem nature
reu̾tamur. diuicie parate sunt
aut gratuitum est. ꝙ agimus
aut uile. Panem et aquam nͣ
desiderat. Nemo ad hec pauꝑ
est. Intra que quisquis deside¬
rium suum clausit. cum ipso
ioue defelicitate contẽdat. ut
ait epicurus cuius aliquam

Expanded text:
trahe. Nihil ex his, quae habemus, necessarium est. Ad legem naturae revertamur; divitiae paratae sunt. Aut gratuitum est, quo egemus, aut vile; panem et aquam natura desiderat Nemo ad haec pauper est, intra quae quisquis desiderium suum clusit, cum ipso Iove de felicitate contendat, ut ait Epicurus, cuius aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
assiduaiactatio. Is hẽbat sepe du¬
cẽtes. sepe decem ẜuos. mõ reges atq
tetrarchas. omĩa magna loquens
&ꝟ̾sit michi mensa tripes. ⁊ cõcha
salis puri. toga que defendẽ frigus
quauis crassa queat. Decies cente¬
na dedisses huic parco paucisq cõ¬
tento. quinq dieb nichilerat. Eo
istitales sunt qualẽ hunc describis
oratius flaceus nũqua eudem ne
similem quidem. sibi adeo indiu̾sum
aberrat. Muitos dixi ꝓpe est.ait om̃s
sint nemo nõ cotidie⁊ consiliũ mu¬
tat ⁊ uotum. codo uxorem uult ha¬
bere mõ amicam. Modo regnare ułt
mõ idagit ne quis sit offitiosior se¬
mis. Modo dilatat se usq adiuidiã
mõ subdidit et contrahit ĩnfra hu¬
militate uere iacentium Nunc pe¬
cuniam spargit nunc rapit.Sic ma¬
xime coarguitur aĩmus imprudẽs.
Alios prodit atq alios. ⁊ quo turpi¬
us nichil iudico impars ẽ. Mag¬
nam rem putaunum hoiem agere
pretsapiam  aut nemo unam agit.
cet̾i multi formes sumus. Modo i

Expanded text:
adsidua iactatio. Aliquis habebat saepe ducentos, Saepe decem servos; modo reges atque tetrarchas, Omnia magna loquens, modo " sit mihi mensa tripes et Concha salis puri, toga quae defendere frigus Quamvis crassa queat "; decies centena dedisses Huic parco, paucis contento; quinque diebus Nil erat. Homines isti tales sunt, qualem hunc describit Horatius Flaccus, numquam eundem, ne similem quidem sibi; adeo in diversum aberrat. Multos dixi ? Prope est, ut omnes sint. Nemo non cotidie et consilium mutat et votum. Modo uxorem vult habere, modo amicam, modo regnare vult, modo id agit, ne quis sit officiosior servus, modo dilatat se usque ad invidiam, modo subsidit et contrahitur infra humilitatem vere iacentium, nunc pecuniam spargit, nunc rapit. Sic maxime coarguitur animus inprudens; alius prodit atque alius et, quo turpius nihil iudico, impar sibi est. Magnam rem puta unum hominem agere. Praeter sapientem autem nemo unum agit, ceteri mu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uallum ẽ. Nõ ubiq se mor
tam ꝓpeostendit. ubiꝙ tam ꝓpe
est. Has tñbras discute. faciliꝰ
ca trades atq patus sunidociles
nec nos edidit ⁊ ratoe̾m dedit ĩꝑ¬
fectam. set que ꝑfici posset. D̾ iu¬
sticia michi depictate disputa.d
frugalitate depudicicia utͣq ⁊ illa
cuialiem corporis abstinẽtia ẽ et
hac cui sicura. Si me uolueris ꝑ
deuia duce̾ et facilius ad id quoi
tendo ꝑ ueniam.Nam ut ait ille
tͣgicus ueritatis simpħe orõ est.
Ndecq illam implicari nõ opor¬
ter. Nec enim quicquam min
conuenit quam subdola ista ca¬
liditas animi magna conãtib
uale.

Expanded text:
intervallum est. Non ubique se mors intervallum est. Non ubique se mors tam prope ostendit; ubique tam prope est. Has tenebras diDociles natura nos edidit et 12 rationem dedit inperfectam, sed quae perfici posset. De iustitia mihi, de pietate disputa, de frugalitate, de pudicitia utraque, et illa, cui alieni corporis abstinentia est, et hac, cui sui cura. Si me nolueris per devia ducere, facilius ad id, quo tendo, perveniam. Nam ut ait ille tragicus, Veritatis simplex oratio est. Ideoque illam inplicari non oportet; nec enim quicquam minus convenit quam subdola ista calliditas animis magna conantibus. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ niuet᷑ intͣꝑtas armata signꝰ
cruptõis expectaret ant posceret
cum hostilia inportis tela mbraret
et ip̃m solum suffossionib ⁊ cũ¬
culis trem̾et sedẽm cecciosus et
cusmodi q̃strũculas ponẽs ⁊q
nõ plrdistibẽs. Cornua autem
nõ ꝑdidisti cornua ergo hẽs. Alia¬
quod ad exeplum huuis acute
deliratois ꝯtinuata. Utqui eq
licet tibi demens uidea. sistis ĩ¬
ꝑicłm michi obsesso efrium in¬
mineret murus me meabhoste
se cernẽt. nẽ mortifera mecum sũt
Nũcuaco adistas ineptia ingens
negm̃ inmanibꝰ est. Quidagam:
Mors me sequitur fugit inta ad¬
u̾suc me doce aliquid. Effice ute¬
go mortem nõ fugiam. uita me
nõ effugiat. Exhortare adu̾sus ⁊
Doce nõ ẽẽ poĩtum bonum inte ĩ
spacio eius. s inusu posse fieri im
amplius. Dic exũti potes ut reu̾¬
ti: Dic redeũti potes nõ exire.Er¬
rassi innauigatõne tm̃ existĩac
minimum ẽc̃ quo morte uita
declucitur. Inomĩ loco eq̃ tenue

Expanded text:
us intra portas armata signum eruptionis expectaret aut posceret, cum hostilia in portis tela vibrarent et ipsum solum suffossionibus et cuniculis tremeret, sederem otiosus et eiusmodi quaestiunculas ponens: " Quod non perdidisti, habes. Cornua autem non perdidisti; cornua ergo habes " aliaque ad exemplum huius acutae delirationis concinnata. Atqui aeque licet tibi demens videar, si istis inulum mihi obsesso externum inmineret, murus me ab hoste secerneret; nunc mortifera mecum sunt. Non vaco ad istas ineptias; ingens negotium in manibus est. Quid agam ? Mors me sequitur, fugit vita; adversus haec me doce aliquid. Effice, ut ego mortem non fugiam, vita me non effugiat. Exhortare adversus dDoce non esse positum bonum vitae in spatio eius, sed in usu, posse fieri, imamplius." Dic exeunti: "Potes non reverti"; dic redeunti: "Potes non exire." Erras, si in navigatione tantum existimas minimum esse, quo a morte vita diducitur; in omni loco aeque tenue
Abbreviated transcription (Latin):
mis misceat securus aspiciet rup¬
tis ꝯpagibꝰ dehiscens solum. Illa ĩ
ferorum regna redegantur stabit
sr̃ illam uoraginem intrepidus fõ

Expanded text:
m, misceat; securus aspiciet ruptis compagibus dehiscens solum, illa licet inferorum regna retegantur. Stabit super illam uoraginem intrepidus
Abbreviated transcription (Latin):
stellas q̃ noctem uario decore distĩ¬
gunt que minime uacuum ⁊ ĩ
me intogauerit. Quare gͦ nõ quẽ¬
admodum .u.stellaꝵ ita harũ obs¬
uatus est ciusus. Huic ego iedeo
multa sũt que eẽ ꝯcedimus. qͣlia
imꝑio et impellimur et reuocam̃
om̃es fatemur. Quid tñ sit aĩus¬
deus ille rector dnĩsq nr̃i nõ magis tͥ
quisꝙ̃ expediet quã ubi sit alius il¬
quicalorem adeo aĩo nõ põt liquere
decetĩs reb. ut ad hic ip̃ẽ sequerat.
Quid ergo miranur cometas ta
rarum mudi spectacłm nodum te¬
neri certis legib. nec mitia illorũ
finesq notesce̾ quoꝵ exigentib in¬
t̃uallis recursus est. Nõdum sunt
anni millc quĩgenti exquo grecia
luna deficiat. Quem obumbret᷑. hec
apud nos quoꝙ nuꝑ rõ ad c̾tum p¬
duxit ueniet tpẽ quo ista q̃ nuc latẽt
ĩlucem dies extrahat er logioris e¬
urdiligentia. Ad inquisitoem eam
cet. Quio quodtam paucos aĩos

Expanded text:
stellas quae noctem decore uario distinstellas quae noctem decore uario distinguunt, quae minime uacuam et inme interrogauerit: Quare ergo non, quemadmodum quinque stellarum, ita harum obseruatus est cursus?, huic ego respondebo: multa sunt quae esse concedimus, qualia imperio et impellimur et reuocamur, omnes fatebuntur; quid tamen sit animus ille rector dominusque nostri, non magis tibi quisquam expediet quam ubi sit: alius ilqui calorem: adeo anime, non potest liquere de ceteris rebus ut adhuc ipse se quaerat. Quid ergo miramur cometas, tam rarum mundi spectaculum, nondum teneri legibus certis nec initia illorum finesque notescere, quorum ex ingentibus interuallis recursus est? Nondum sunt anni mille quingenti, ex quo Graecia ciunt cur luna deficiat, quare obumbretur: haec apud nos quoque nuper ratio ad certum perduxit. Veniet tempus quo ista quae nunc latent in lucem dies extrahat et longioris aeui diligentia; ad inquisitionem tacet: quid, quod tam paucos annos
Abbreviated transcription (Latin):
mũdus et̾nos qr ꝑtes eus sũt ⁊ o¬
ꝑa hi aut agunt aliqd ⁊ uag̾at᷑ ⁊ te¬
norez suum ẜuant paresq sũt.Nõ
alt̾ns dieb maiores minores ⁊¬
ue fierẽt sugnis eẽt collectꝰ ⁊ exaliq̃
cã repentinus. minor enim eẽt ac
maior ꝓpter plenius alc̾tur ma¬
ligniu̾s dicebam mõ nichildiutũ¬
num eẽ quod exarsit aeris incio
nunc amplius aditio morari ac
stare nullo mõ põt. Nam ꝯfax et
flumen et stella tnͣscurrens et quis¬
quis alius ẽ ignis aere expressus ĩ
fugam est. nõ apparet nisidum ca¬
dit᷑. Cometis ħt suam sedem ⁊ it̾o
nõ eito expellitur semittitur spa¬
insignifero eẽt. Quis unũ limi
st diuina compellit. Nempe hec
sydera que sola moiũ creditis ali¬
oset alios crculos b̃nt. Quare gͦ
nõ aliqua sin que inꝓprium iter
tes põt. Sicut alium hr̃et cͥculu
ut inhũc tam̃ aliqua ꝑte sui ĩ ci¬
dat quod fieri nõ est nec̃cium si
magis deccat magnitudĩe mũdi
ut inmulta itinera diuisus hinc

Expanded text:
mundus aeternos, quia partes eius sunt et opera. Hi autem agunt aliquid et uadunt et tenorem suum seruant paresque sunt. Non alternis diebus maiores minoresue fierent, si ignis esset collecticius et ex aliqua causa repentinus? Minor enim esset ac maior, prout plenius aleretur aut malignius. Dicebam modo nihil diuturnum esse quod exarsit aeris uitio; nunc amplius adicio: morari ac stare nullo modo potest; nam et fax et fulmen et stella transcurrens et quisquis alius est ignis aere expressus in fuga est nec apparet, nisi dum cadit: cometes habet suam sedem et ideo non cito expellitur sed emetitur spain signifero esset. Quis unum stellis stum diuina compellit? Nempe haec ipsa sidera quae sola moueri creditis, alios et alios circulos habent; quare ergo non aliqua sint quae in proprium iter tes potest sic alium habere circulum ut in hunc tamen parte aliqua sui incidat, quod fieri non est necessarium sed magis deceat magnitudinem mundi, ut in multa itinera diuisus circu
Abbreviated transcription (Latin):
iocũdius. s quia nichiluiuat ob¬
litum. ⁊ grauis male coscĩe lux ẽ
et omia cocupisẽetis aut cõtinre¬
tis. prout magno aut paruo em¬
pta sunt. fastidium ẽ. lum gratui¬
tum. Pretea luxiũosi uitã suã essẽ
inẜmonib dum imuit uolunt.
medut. multi amicas hit. t
int̾ istos nom̃ inueĩas. opus est.
nõ tatum luxĩosamrem. s noci¬
lem facere uitam occupata ciui¬
narantẽ audieramus. Erat ãt
fabulator elegãtissim habitas¬
se sese supra domũ spaniis. e cc
ex hac turba luci fugarũ audio
horam t̾ciam noctis fagellorũ
sonum. Quero quid fatiamt. dr
rõnes acciꝑe. Audio eura horã
tis.quid sibi ille sonus rotaruz

Expanded text:
sed quia nihil iuvat solitum, et gravis malae conscientiae lux est, et omnia concupiscenti aut contemnenti, prout magno aut parvo empta sunt, fastidio est lumen gratuitum. Praeterea luxuriosi vitam suam esse in sermonibus, dum vivunt, volunt; medunt, multi amicas habent. Ut inter istos nomen invenias, opus est non tantum luxuriosam rem, sed notabilem facere; in tam occupata civinarrantem audieramus, erat autem fabulator elegantissimus, habitasse se supra domum S. Papini. Is erat ex hac turba lucifugarum. " Audio," horam tertiam noctis flagellorum sonum. Quaero, quid faciat; dicitur rationes accipere. Audio circa horam tis, quid sibi ille sonus rotaru
Abbreviated transcription (Latin):
dentes pheb producẽ flamas.s.
Sparg̃ẽ iubicundadies iam truti
huundo. Argutis redit usa cibos.
⁊ mitteͣ indis. Incipit ⁊ molli par¬
tibus ore ministrat. Narus eque
rum assectator. quas improbita¬
teligue merebat᷑ ex clamaiit. In¬
cipit buta dormire. Deinde cũ sub¬
inde iecitass. Iam sua pastores sta¬
bulis am̃ta locañtIam dare so¬
pitis nor pigra silentia t̾ris ĩcipit
Idem uarũs inquit. Quia dicit. i
lamnor ẽ ibo ⁊ butã salut abori
chil erat nocius hac eius uita. ĩ
cotrarium curcũ acta quaut dici
Nulti eodẽ tp̃r egerũt. Causa ãt
ẽ.ita uuiedi quibusdã. nõ quia

Expanded text:
dentes Phoebus producere flammas, dentes Phoebus producere flammas, Spargere se rubicunda dies, iam tristis hirundo Argutis reditura cibos inmittere nidis Incipit et molli partitos ore ministrat, Varus equesrum adsectator, quas improbitate linguae merebatur, exclamavit: " incipit Buta dormire." Deinde cum subinde recitasset: Iam sua pastores stabulis armenta locarunt, Iam dare sopitis nox pigra silentia terris Incipit, idem Varus inquit: " Quid dicis ? Iam nox est ? Ibo et Butam salutabo." Nihil erat notius hac eius vita in contrarium circumacta; quam, ut dixi, multi eodem tempore egerunt. Causa autem est ita vivendi quibu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͣ natura cõsuctudic̃m uelle. no¬
uissime. ĩ totum ab illa desistunt.
lucet sompnitempꝰ ẽ. qui es est
Nunc exerceamur. nũc gestemꝰ
nunc prandeamꝰ. Iam lux propi
accedit tp̃s ẽ. cene. Nõ o id face̾
quod ppłs. Res sordida ẽ. trita i¬
ac uulgari ua uiue̾: Dies publi¬
cus relinquat᷑. propnis nobis
ac peculare mane fiat Istiu̾o m
defunctoꝵ loco sunt. Quatulũ eĩ
afunẽ absunt.⁊ qui de aceruo. qͥ
adfaces et cereos uiuunt. banc
uitam agẽ codem tẽpore. multos
memininus. int̾ quos ⁊ aciliũ
but. ⁊ p̃toĩum. cui põt pat̾moniu
ingens cõsũptum tiberius paup¬
tatem cõfitenti. Ero inquit exper¬
rectus es. Eecitabat motan illiꝰ car¬
nem tolerabilis porte ⁊ amicitia
tyberii notꝰ.⁊ frigore ortus. ⁊ ocea¬
sus libẽtissime inserebat. Itaq cũ
ĩdignaret᷑ quida illũ totadie reci¬
tasse ⁊ negaret accẽdẽdũ adrecita
illum audire abortu adoccasum
Cum hos u̾sus recitass Incipit ar¬

Expanded text:
 naturae consuetudinem velle, novissime in totum ab illa desuescunt. " Lucet: somni tempus est. Quies est: nunc exerceamur, nunc gestemur, nunc prandeamus. Iam lux propius accedit; tempus est cenae. Non oportet id facere, quod populus. Res sordida est trita ac vulgari via vivere. Dies publicus relinquatur: proprium nobis ac peculiare mane fiat." Isti vero mihi defunctorum loco sunt. Quantulum enim a funere absunt et quidem acerbo, qui ad faces et ccreoscereos vivunt ? Hanc vitam agere eodem tempore multos meminimus, inter quos et Acilium Butam, praetorium, cui post patrimonium ingens consumptum Tiberius paupertatem confitenti " sero," inquit, " experrectus es." Recitabat Montanus Iulius carmen, tolerabilis poeta et amicitia Tiberi notus et frigore. Ortus et occasus libentissime inserebat. Itaque cum indignaretur quidam illum toto die recitasse et negaret accedendum ad recitas sum illum audire ab ortu ad occasum." Cum hos versus recitasset: Incipit ar
Abbreviated transcription (Latin):
ca cumarma mecuat adarma
ꝯfugiens. nõ amicorum fidei ẽ¬
dens. nõ pietate liborum. Qui
ubi circunspexit: queq fecit. q̃¬
q facturus est et ꝯscientiam ple¬
nam scelerib actorm̃tis ad ap

Expanded text:
ca, cum arma metuat, ad arma confugiens, non amicorum fidei credens, non pietati liberorum ; qui, ubi circumspexit, quaeque fecit quaeque facturus est, et conscientiam suam plenam sceleribus ac tormentis adap
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quoq afflatur nõ uides si
aĩus clanguit trahit mẽbra
tus est imp̃o incessu apparere
molitiam. Sulleacer est et fe¬
rox concitari gͣdum. si furit a¬
ut quod furori simile est. irasci¬
tur turbatum corporis motum
nec ure nec ferri quãto hec mag̃
accidere ingenio putas ꝙ toᷤ
tum anumdꝰ ꝑmixtum est ab
illo fingitur Illi paret. In lege
petit quomo mecenas uixit
notiꝰ est quam ut narrari nũc
debeat. quomo ambulauent
quam delicatus fui̾t quã cupi¬
erit iuderi quam uicia sua la

Expanded text:
hoc quoque adflatur. Non vides, si hoc quoque adflatur. Non vides, si animus elanguit, trahi membra tus est, in ipso incessu adparere mollitiam ? Si ille acer est et ferox, concitari gradum ? Si furit aut, quod furori simile est, irascitur, turbatum esse corporis motum nec ire, sed ferri ? Quanto hoc magis accidere ingenio putas, quod totum animo permixtum est; ab illo fingitur, illi paret, inde legem petit. Quomodo Maecenas vixerit notius est, quam ut narrari nunc debeat, quomodo ambulaverit, quam delicatus fuerit, quam cupierit videri, quam vitia sua la
Abbreviated transcription (Latin):
uare quibdam
tp̃rib ꝓuenerit corrupti gnĩs
or̃o queris⁊ quomõ ĩquedam
uicia inclinatio ingeniorum ⁊¬
fcãsit ut aliqñ infłata explica¬
tio iuget. aliqn ĩfracta. ⁊ ĩmo¬
rem cantici ducta. ¶Quare
alias sensus audaces ⁊ fidẽ eg̾ssi
placuerint. alias ab rupte sentẽ¬
tic ⁊ suspiciose in quib plus in¬
telligẽdum eẽt quam audiẽdũ
Quare aliqua etas fuerit quet
tñslationis iure utẽtur. inuere¬
cunde. hoc quod audire uulgo
cessit talis hominib fu̾it or̃o qͣl
uita. ¶Quẽ admodum unius¬
cuiusq actio dicendi similis est
Sic genus dicendi aliqñ ĩmitat᷑
publicos mores sic disciplina ciui¬
tatis laboa̾uit. ⁊ se indelicias dclit
Argum̃tum ẽ luxurie publice
or̃onis lasciuia simoro nõ ĩuno.
aut ĩ alt̾o fuit.set aꝓpbata est ⁊¬
recepta. ¶Nõ pot alius esse
ingenio alius animo color si
ille sanus est si ꝯpositus grauis
temꝑans. ĩ genium quoq tuũ
ac sobrium est. ¶Illo uiciato

Expanded text:
uare quibusdam temporibus provenerit corrupti generis oratio quaeris, et quomodo in quaedam vitia inclinatio ingeniorum facta sit, ut aliquando inflata explicatio vigeret, aliquando infracta et in morem cantici ducta ? Quare alias sensus audaces et fidem egressi placuerint, alias abruptae sententiae et suspiciosae, in quibus plus intellegendum esset quam audiendum ? Quare aliqua aetas fuerit, quae translationis iure uteretur inverecunde ? Hoc quod audire vulgo cessit: talis hominibus fuit oratio qualis vita. Quemadmodum autem uniuscuiusque actio dicenti similis est, sic genus dicendi aliquando imitatur publicos mores, si disciplina civitatis laboravit et se in delicias dedit. Argumentum est luxuriae publicae orationis lascivia, si modo non in uno aut in altero fuit, sed adprobata est et recepta. Non potest alius esse ingenio, alius animo color. Si ille sanus est, si compositus, gravis, temperans, ingenium quoque siccum ac sobrium est; illo vitiato
Abbreviated transcription (Latin):
cito ꝓpe est. ut iniq puniat qui
R Ixonem equitem romanuz
Imemoria nrã quia filium su¬
gusti cesaris auctoritas infestiᷤ
tam patrum quam filiorum
manibꝰ eripuit.

Expanded text:
ope est, ut inique puniat, qui Trichonem equitem Romanum memoria nostra, quia filium sugusti Caesaris auctoritas infestis tam patrum quam filiorum manibus eripuit.
Abbreviated transcription (Latin):
multa publice nichil amisic lem¬
ter ingenti malo ꝑstricta. ¶Uille
adiciunt᷑. hic illa sexcẽtarum. ouũ
gregem examiãtum et duuisas ⁊¬
statuas. Mote pꝰ ħ mentis aliquos
atq impotentes sui errasse. Qꝵ
ut causas excutiamus et ꝓpositi o¬
ꝑis contectus exigit. et ip̃e in hoc
tpẽ ꝯgruẽs cãus. Querenda sũt
treprdis solatia et demendus ĩgẽs
timor. Quid enim cuiq satis tutu
uiden põt. si mundus ip̃e ocutitur. ⁊
mobile est in illo firumq ut cũc
ta inse intenta substineat fluctuat
corꝑa receptaculum inuenient qͦ
solicita ꝯfugigient. Si abimo met̾
nascitur et fundit̾ trabit᷑. Cõster¬
natio õĩum est ubi recta trepuerũt
et ruia signum dedit. Tũc preces
quisq se ꝓripit et pẽnates suos
deserit ac sepublico credit. Qua
lateb̃m ꝓspicimus ꝙ auxilium
si orbis ip̃e ruinas agitat. Si hoc
quod nos tuetur ac substinet sup̃
ꝙ urbes site sunt ꝙ fundam̃tum
ac intulit quid tibi ẽẽ

Expanded text:
multa, publice nihil amisit leuiter ingenti malo perstricta: uillae Adiciuntur his illa: sexcentarum ouium gregem exanimatum et diuisas statuas, motae post hoc mentis aliquos atque impotentes sui errasse. Quorum ut causas excutiamus, et propositi operis contextus exigit et ipse in hoc tempus congruens casus. Quaerenda sunt trepidis solacia et demendus ingens timor. Quid enim cuiquam satis tutum uideri potest, si mundus ipse concutitur et uod unum immobile est in illo fixumque, ut ta in se intenta sustineat, fluctuatcorpora receptaculum inuenient, quo sollicita confugiant, si ab imo metus nascitur et funditus trahitur? Consternatio omnium est, ubi tecta crepuerunt et ruina signum dedit. Tunc praeceps quisque se proripit et penates suos deserit ac se publico credit: quam latebram prospicimus, quod auxilium, si orbis ipse ruinas agitat, si hoc quod nos tuetur ac sustinet, supra quod urbes sitae sunt, quod fundamentum ac titubat? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
expectes ut solutõem tibi ostendam
res int̾ animos geritur quod dico¬
uis pͥo ꝯtra oppinionem tuam pugt
rum sñe noĩe quas no ꝓpriis appel¬
latõib notamus. S aliis ꝯm̃datis
p̾edem ⁊ nr̃m dicimus etlecti ⁊ ueli.⁊
carminis. Cane et uenaticum ⁊ ma¬
rinum ⁊ sydus. Quia enim ñ suffi¬
cimus. ut singłis singła assignesꝰ
quõt opꝰ est mutuamur. fortitudo
est ꝑicula iusta ꝯtempnẽs aut scĩa
rum dicimus. tum et gladiatore
fortem iurum ⁊ ẜuum nequã quẽ
iꝯteptum mortis tem̃tas impu¬
lit. par symoĩa est sciã uitanoi sup̃¬
tus. cultus suꝑuacuos aut ars re fa¬
miliari moderate utendi. parcissim̃
⁊ contͣcti cum infinitũ int̾ sit inc̃
modum et angustias. Hecꝰ alia sit̃
natura. s efficit᷑. si dat inopia ỹmo¬
nis. ut hunc et illum ꝑcum uocemiꝰ
ut illefortis dicat᷑ cum rõne fortui¬

Expanded text:
expectes, ut solutionem tibi ostendam ; res inter animos geritur. Quod dicovis primo contra opinionem tuam pugnerum sine nomine, quas non propriis appellationibus notamus, sed alienis commodatisque. Pedem et nostrum dicimus et lecti et veli et carminis, canem et venaticum et marinum et sidus ; quia non sufficimus, ut singulis singula adsignemus, quotiens opus est, mutuamur. Fortitudo est virtus pericula iusta contemnens aut scientia rum ; dicimus tamen et gladiatorem fortem virum et servum nequam, quem in contemptum mortis temeritas impulit. Parsimonia est scientia vitandi sumptus supervacuos aut ars re familiari moderate utendi ; parcissimuet contracti, cum infinitum intersit inter modum et angustias. Haec alia sunt natura, sed efficit inopia sermonis, ut et hunc et illum parcum vocemus, ut et ille fortis dicatur cum ratione fortui
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa adaium referamus fecit qͥs
quãtum uoluit.⁊ cum pietas fides
iusticia omĩs deniq uirtus inł se
ꝑfcã sit etiam sulli manum exerẽ nõ
licuit. gratus quoq hõ põt ẽc̃ uolun¬

Expanded text:
omnia ad animum referamus, fecit quisque, quantum voluit ; et cum pietas, fides, iustitia, omnis denique virtus intra se perfecta sit, etiam si illi manum exserere non licuit, gratus quoque homo esse po
Abbreviated transcription (Latin):
qr nullum honestum. quam
tamem exillis muliercuł mͥ
dabis uix retractis arogo uix
a cadauere auulsis cui lacri¬
me intotum mẽsem duraue¬
rint. ¶Nulla res cicius in
odium uenit quam dolor.
qui recens consolatorem in¬
uenit ⁊ aliquos adse adoucit
Inuet̾atus uero deridetur nec
inmerito. aut enim simula¬
tus aut stultus est.¶Hec
tibi scribo. isqui amicum sere¬
num carissimum nuchita
inmodice fleui. ut ꝙ mĩme
uelim. inter exꝰ. sim eorum
quos dolor uincit. hodie tam̃
fcm meũ dãpno ⁊ ĩtelligo ma¬
ximam michi cãm sic lugẽ¬
di fuisse. quodnum ꝙ̃ cogita¬
ueram mori eũ añ me posse
hoc unum michi occurrebat

Expanded text:
quia nullum honestum. Quam quia nullum honestum. Quam tamen mihi ex illis mulierculis dabis uix retractatis a rogo, uix a cadauere reuulsis, cui lacrimae in totum mensem duraverint? Nulla res citius in odium venit quam dolor, qui recens consolatorem invenit et aliquos ad se adducit, inveteratus vero deridetur, nec inmerito. Aut enim simulatus aut stultus est. Haec tibi scribo is, qui Annaeum Serenum, carissimum mihi, tam inmodice flevi, ut, quod minime velim, inter exempla sim eorum, quos dolor vicit. Hodie autem factum meum damno et intellego maximam mihi causam sic lugendi fuisse, quod numquam cogitaveram mori eum ante me posse. Hoc unum mihi occurrebat
Abbreviated transcription (Latin):
diem cum mala
ualitudĩe diuisi ante meridianũ
illa sibi uendicauit.post meridi¬
anum michi cessit.Itaq lectoẽ
primum tẽptaui aĩum. D̾ ind̾
cum hanc recepiss plus illi im¬
ꝑare ausus sum inmo ꝑmit¬
terc aliquidscpͥsi. et quidem in¬
tentius quã soleo dum cũ
difficili contẽdiet iunci nolo do¬
nec int̾uenerunt amici quimi¬
chiium afferret et tamꝙͣ egrum
intemꝑãtem coherceñt. In locu
stili ẜmo successit ex quo eum
ꝑtem adte ꝑferam quemlite ẽ.
Te arbitrum adduximus plus
negocii hẽs quamexistimas. ⁊¬
Triplex cã causa est. dicũt ut sci
stoici nñ duo ẽẽ intetu natura
exquib omiã fiunt cãm ⁊ ma¬
teriam. mat̾ia iacet mers.res
adomna pata cessatura. Si ned
teriam format et quocũq uult
uersat ex illa uaria oꝑa ꝓducit
ẽc̃ ergo debet unde fiat aliquid
uoles diu facere nõ potis. aĩ¬
mum feminis adlugendu
ꝯstituere maiores. nõ ut tam
lugerent. s ne diutius uirs
nullum legittimum tp̃s est

Expanded text:
i cum mala valetudine; antemeridianum illa sibi vindicavit, postmeridiano mihi cessit. Itaque lectione primum temptavi animum. Deinde cum hanc recepisset, plus illi imperare ausus sum, immo permittere; aliquid scripsi et quidem intentius quam soleo, dum cum materia difficili contendo et vinci nolo, donec intervenerunt amici, qui mihi vim adferrent et tamquam aegrum intemperantem coercerent. In locum stili sermo successit, ex quo eam partem ad te perferam, quae in lite est. Te arbitrum addiximus. Plus negotii habes quam existimas; triplex causa est. Dicunt, ut scis, Stoici nostri duo esse in rerum natura, ex quibus omnia fiant, causam et materiam. Materia iacet iners, res ad omnia parata, cessatura, si nemoteriam format et quocumque vult versat, ex illa varia opera producit. Esse ergo debet, unde fiat aliquiduoles, diu facere non poteris. Annum feminis ad lugendum constituere maiores non ut tam diu lugerent, sed ne diutius: uiris nullum legitimum tempus est
Abbreviated transcription (Latin):
eorum qui sapientie alludũt
quam no quidem ꝯtigerunt
inconspectu tamen ut ita di¬
cam subictu hñt hii nõ eutiũ¬
tur nec defluuĩt quidem nõdũ
insrmo iam inportu sunt. er¬
go cum tam magna sint int̾
iumos ymosq discrimina cũ
medios quoq seq̃tur fructus
suus scquatur ingens ꝑicu¬
lum adextiora redeundi nõ
debemus occupatȯib indul¬
gere et excludende sunt si se¬
mel intrauint in locum suũ
ał substituerit principiis illarũ
obstemus melius nõ incipiẽt
quam desmẽt uale. ⁊ ꝯ¬

Expanded text:
eorum, qui sapientiae adludunt, quam non quidem contigerunt, in conspectu tamen et, ut ita dicam, sub ictu habent; hi non concutiuntur, ne defluunt quidem. Nondum in sicco, iam in portu sunt. Ergo cum tam magna sint inter summos imosque discrimina, cum medios quoque sequatur fluctus suus, sequatur ingens periculum ad deteriora redeundi, non debemus occupationibus indulgere. Excludendae sunt; si semel intraverint, in locum suum alias substituent. Principiis illarum obstemus. Melius non incipient, quam desinent. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ siũ inicium aliquod ẽ illi.
sihec queris occeanus et quodcũq
exillo mari t̃ras int̾fuit fluat di¬
cant quidam flumina quoq i
quorum menarrabilis natuã c̃
cum ip̃o mũdo traxisse principia
ut hystrum. ut nilum uastos ⁊¬
amnes magisq insignes quaz
ut dicipossit eandem illis origĩe
quam cetĩs eẽ. ¶ Hec ẽ ergo aqͦua
la excuciunt ext̾renis alie sunt.⁊
ut ita dicam suꝑ natantes que ĩ
suma humo reppũt alie abdite q̃¬
rum retdita ẽ rõ. Quare queda

Expanded text:
semper, siue initium aliquod est illi, semper, siue initium aliquod est illi, sit haec quaeris? Oceanus et quodcumque ex illo mare terras interluit. Iudicant quidam flumina quoque, quorum inenarrabilis natura est, cum ipso mundo traxisse principia, ut Histrum, ut Nilum, uastos amnes magisque insignes, quam ut dici possit eandem illis originem quam ceteris esse. Haec est ergo aquarla excutiunt; ex terrenis aliae sunt ut ita dicam supernatantes, quae in summa humo repunt, aliae abditae, quarum reddita est ratio. Quare quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
etas donec exsiceet clementia ẽ
et nimia gͣuitate defertur in sõp¬
num sic huiꝰ aque sulphurea ui
⁊b̃ns quoddã aer exaere noxio
uirus m̃tem aut furorẽ mouet a¬
ut sopore opprimit. hoch̃t malilĩ¬
teus amnis. Qm̃ quicumꝙ pa¬
rum mod̾ato gutture t̃xit. aut
alit titubat quam simera uina
bibiss. In quosdam specus qui
despexere moriũtur. Cam uelox
malum est ut tnͣsuolantes areꝰ
deiciant. Tal ẽ aer. talis locus ex
quo letalis aqua distillat. Qḋ
si remissior fuĩt aeris et loci pestis
Ip̃ã quoq temꝑatior noxa nicħ
amplius quam temptat nẽuos
uelut ebrietate torpentes. Nec
miror si locus atq aer aquas in¬
ficit similesq regionib retlit
ꝑquas et exquib uenuint pa¬
buli sapor apparet in lacte⁊ iuni
uis existit maccto. Nulla resest
que nõ eius quo nascitur notas
redlat. Aliuid ẽ aquaꝵ genus
quod nobis placet cepisse cum.
siue ille et̃nus est. Hoc quo fuit

Expanded text:
etas, donec exsiccetur, dementia est etas, donec exsiccetur, dementia est et nimia grauitate defertur in somnum, sic huius aquae sulphurea uis habens quoddam acrius ex aere noxio uirus mentem aut furore mouet aut sopore opprimit. Hoc habet mali "Lynceius amnis, quem quicumque parum moderato gutture traxit, haut aliter titubat, quam si mera uina bibisset." In quosdam specus qui despexere, moriuntur; tam uelox malum est, ut transuolantes aues deiciat: talis est aer, talis locus, ex quo letalis aqua destillat. Quod si remissior fuit aeris et loci pestis, ipsa quoque temperatior noxa nihil amplius quam temptat neruos uelut ebrietate torpentes. Nec miror, si locus atque aer aquas inficit similesque regionibus reddit, per quas et ex quibus ueniunt: pabuli sapor apparet in lacte, et uini uis existit in aceto. Nulla res est, quae non eius, quo nascitur, notas reddat. Aliud est aquarum genus, quod nobis placet coepisse cum mundo: siue ille aeternus est, haec quoque fuit
Abbreviated transcription (Latin):
um hec medietas põm. hec grauẽ¬
spm̃ coloremꝙ autnumum ri¬
gorem. Int̾est utrum loca sulfue̾
bitumine plena triseant. hac roe
corrupte cum uite ꝑicło bibũtur.
Illic illud dequo oiidius ait. flu¬
men habẽt cicones quod potum
saxa redelit uiscera ꝙ tactis ĩducit
marmora reb medicam̃tũ est. ⁊ eiꝰ
nature h̃t limũ ut corꝑa agluti¬
net et obduret. Quemadmod̾
git sacum est.sic eõrio hec aqua
si solidum tetigit heret ⁊ affigit᷑
Inde est quod adiecte incundem ⁊¬
lacum lapidee subinde ext̾hunt᷑
Quod in ytalia quib dam ĩlocis
euenit. siue uirgam siue frondem
dimersens lapidem post paucos di¬
es extrahis. Circum fuditur enim
corporilimus allunturq paulatiz
hoc minus t̾ uidetur mirum si no¬
tauĩs albulas ⁊ fere sulfuratam aꝙ̃
circa canales suos nuos ꝙ durari
quos quisq fancib ausit ut idẽ
pocta ait. Aut furit aut patituri
mirum gͣuitate saporem.Simi¬
rem. Nam quemadmedum ebri¬

Expanded text:
um, hae medicatam potentiam, hae graueum, hae medicatam potentiam, hae graueaut calorem aut nimium rigorem. Interest utrum loca sulphure bitumine plena transierint; hac ratione corruptae cum uitae periculo bibuntur. Illinc illud, de quo Ouidius ait "flumen habent Cicones, quod potum saxea reddit uiscera, quod tactis inducit marmora rebus;" medicatum est et eius naturae habet limum, ut corpora adglutinet et obduret. Quemadmodumgit, saxum est, sic e contrario haec aqua, si solidum tetigit, haeret et affigitur. Inde est quod res abiectae in Uelinum lacum lapideae subinde extrahuntur; quod in Italia quibusdam locis euenit: siue uirgam siue frondem demerseris, lapidem post paucos dies extrahis; circumfunditur enim corpori limus adliniturque paulatim. Hoc minus tibi uidebitur mirum, si notaueris Albulas et fere sulphuratam aquam circa canales suos riuosque durar"quos quisquis faucibus hausit", ut idem poeta ait, "aut furit aut patitur mirum grauitate soporem;" simirem nam quemadmodum ebri
Abbreviated transcription (Latin):
pisces quos ignoto ante camdiez
celo nouus annus ostendit. Nec
iomirum. Erant enĩ piguia et
differta ut exlongo ocio corpoã
cetum in ex̾citata et tenebris sagi¬
nata et lucis exꝑcia exq̃ salubritaᷤ
ducitur. Nasciaũt pisces posse i
illo t̾rarum ꝓfundo sit indiciu
quod anguille latebrosis locis na
penitus abscondit. ht ergo ñ tm̃
uenas aq̃rum t̾ra exquib. cõri¬
uatis flumina effici possunt. Set
amnes magnitudinis uaste qͦꝵ
alus semꝑ inccculto cursus ẽ doñ
aliquo sinu fre deuorẽtur. Alii sub¬
aliquo lacu em̃gunt. Iam quis ig¬
rat. quedam stag̾. siue fundo. quo¬
sus hoc ꝑtinet: ut appareat hanc
aquã magnis amnib etna eẽ i
mat̾iam cuius nõ tangũtur extre
or causas. Exsolo pͥma est ꝑquod
fer̾tur. Scd̾a ex eadem simulatõe
ciꝰ nascitur. t̾cia exspũ qui inaqͣ
tͣnffiguratus est. Quarta cxuicio
qd̃ sepe cõcipiunt corrupte ꝑĩuiriã
hec cause saporem dant a quis uaiͣ¬

Expanded text:
pisces, quos ignoto ante eam diem pisces, quos ignoto ante eam diem caelo nouus amnis ostendit. Nec id mirum: erant enim pinguia et differta ut ex longo otio corpora, ceterum inexercitata et tenebris saginata et lucis expertia, ex qua salubritas ducitur. Nasci autem posse pisces in illo terrarum profundo sit indicium, quod anguillae latebrosis locis naspenitus abscondit. Habet ergo non tantum uenas aquarum terra, ex quibus conriuatis flumina effici possint, sed amnes magnitudinis uastae, quorum aliis semper in occulto cursus est, donec aliquo sinu terrae deuorealiquo lacu emergunt. Nam quis ignorat esse quaedam stagna sine fundo? Quorsus hoc pertinet? ut appareat hanc aquam magnis amnibus aeternam esse materiam, cuius non tanguntur extremor causas: ex solo prima est, per quod fertur; secunda ex eodem, si mutatione eius nascitur; tertia ex spiritu, qui in aquam transfiguratus est; quarta ex uitio, quod saepe concipiunt corruptae per iniuriam. Hae causae saporem dant aquis uari
Abbreviated transcription (Latin):
uenas agat. Eocc sanguineuz pu¬
tes uẽtrem quam lucidum. Quã
cerulcumꝙ subipo tympore efful¬
sit iam porrigitur ⁊ pallet ⁊ inunũ
colorem ꝯpõitur. Exhiis neõ mo¬
rienti amico assidet nemo uidere
mortem patris sui sustinet quam
optauit. Quictus quisq funus et¬
tomesticum adrogum sequitur
fr̃m ꝓpĩquorumq extrema hora de¬
seritur romortem nulli concurrit᷑.
Nichil ẽ enim formosiꝰ. Nõ temꝑo
michi quin utar intdum tem eã¬
rie u̾bis et ꝓprictatis modum exce¬
dam. N onsunt ad popinã dẽtib
et uentre ⁊ ore otenti. occłis quoq
gulosi fũt. S ut ad ꝓpositum re¬
uertar accipe argum̃tum magñã
uim aquarum in subt̾ra neis oc¬
cultis fertilem fedorum sicu pis¬
scium. Siqñ erupit effert secu
imm̃sam a ĩalium turbam hor¬
ridam aspici et turpem ac noxiaz
gustu. Certe cum ĩparia circa rõ¬
unum urbem talis exiliiss un¬
da. ꝑierunt quicumq illos ederã

Expanded text:
uenas agat! ecce sanguineum puuenas agat! ecce sanguineum putes uentrem! quam lucidum quiddam caeruleumque sub ipso tempore effulsit! iam porrigitur et pallet et in unum colorem componitur." Ex his nemo morienti amico assidet, nemo uidere mortem patris sui sustinet, quam optauit. Quotusquisque funus domesticum ad rogum prosequitur? Fratrum propinquorumque extrema hora deseritur; ad mortem mulli concurritur: "Nihil est enim illa formosius." Non tempero mihi quin utar interdum temerarie uerbis et proprietatis modum excedam: non sunt ad popinam dentibus et uentre et ore contenti: oculis quoque gulosi sunt. Sed ut ad propositum reuertar, accipe argumentum, magnam uira aquarum in subterraneis occuli fertilem foedorum situ piscium: si quando erupit, effert secum immensam animalium turbam, horridam aspici et turpem ac noxiam gustu. Certe cum in Caria circa Idymum urbem talis exiluisset unda, perierunt quicumque illos ederant