comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitandas prohibeat et quea genda sunt utilit̃ agere suadeat .CxLVIIII DEEO quinanco¬
accestatuca t̃ran gressus suerit. Siqui statuta super gressus corruperit ł pronihilo
habenda putauerit sidaicus ẽ communione sidericus honore priuetur. CL¬
Vt aeclesia rũ negotia semꝑ primo aud ancur in causis. Deaedesiarũ negocisutabsq
dilacione ulla : contnuo audi anturuciudice CI. DE ep̃so non usurpando alterius fines p̃¬
Neep̃s alcerius epĩ plebes ł fines usurpat. Cii Denoniudicando ueltestificando quẽ¬
Qep̃s iectus uł suis carens reb: anteplenã resututimem non accusotur necillequisuis libere
stin cegerrime fruens bonis antequã familiarit̃ c̃uemia tꝰ neq respondere compella tur
nisi canonice uenert euocatus. Canon ca cestint cuba didicimꝰ qđ ep̃s eeccus łsus iẽbus

Expanded text:
vitanda sunt prohibeat, et quae agenda sunt utiliter agere suadeat. 149. De eo, qui non covitanda sunt prohibeat, et quae agenda sunt utiliter agere suadeat. 149. De eo, qui non coacte statuta transgressus fuerit. Si quishabenda putaverit: si laicus est, communione; si clericus, honore privetur. Ut ecclesiarum negotia semper primo audiantur in causis. De ecclesiarum negotiis, ut absque dilatione ulla continuo audiantur a iudice. 151. De episcopo non usurpando alterius fines pus alterius episcopi plebes vel fines usurpet. 152. De non iudicando vel testificando quempiscopus eiectus vel suis carens rebus ante plenam restitutionem non accusetur; nec ille, qui suis libere et integerrime fruens est bonis, antequam familiariter conveniatur; neque respondere conpellatur, nisi canonice venerit evocatus. Canonica testante tuba didicimus, quod episcopus eiectus
Abbreviated transcription (Latin):
CXLΥ Vł cunus piã gradus cdericus sine pontificis sui consensu nullum ad saecula reiudicius
ad oahere p̃sumat. Cericuscuius libit gradus sine pontificis sui permis sunullum ad sactu¬
lare iudiciũ p̃sumat ad erabere: Ne laico quẽ libet cdericũ in sacculari iudicio liceat accusare
cum pnua torũ xp̃ianorũ causas magis a postolus ad e desias deferri atq: ibideni t̃min¬
ri p̃cipuat .CXLVI. VTCLE sVCIuenationes non faciant cũ auibus uel canibas. Vt dericiuena¬
tiones nonagant nec acceptores uł falcones habeant CA VII. VT omni anno misteru
minis teriis teru sui reddat tam defide cacholica quam debaposmoatq deomini ondinem
terisuic x LVIii. Vcomnes epĩ parro ethnas suas annis gingulis cutũ eant. Vt singulis annis
unus quisq ep̃s parro ediã suam circum eat populũq: confirmet acdoceat: Et eaque

Expanded text:
145. Ut cuiuspiam gradus clericus sine pontificis sui concessa nullum ad iudicium seculare 145. Ut cuiuspiam gradus clericus sine pontificis sui concessa nullum ad iudicium seculare attrahere praesumat. Clericus cuiuslibet gradus sine pontificis sui permissu nullum ad seculare iudicium attrahere praesumat, nec laico quemlibet clericum in seculari iudicio liceat accusare, cum privatorum christianorum causas magis apostolus ad ecclesias deferri atque ibidem terminari praecipiat. 146. Ut clerici venationes non faciant cum avibus vel canibus. Ut clerici venationes non agant, nec acceptores vel falcones habeant. 147. Ut omni anno ministerministerii sui reddat tam de fide catholica, quam de baptismo atque de omni ordine ministerii. 148. Ut omnes episcopi parrochias suas annis singulis circumeant. Ut singulis annis unusquisque episcopus parrochiam suam circumeat populumque confirmet ac doceat, et ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
cuncois earũ ger legentib: liquit itsi nos abhis caueamus simili a nolis super uenire non dubitamꝰ
quia uindex ẽ. dr̃ dehis omnib: qua propt̃ sciat unus quisq nob̵ subietus qui in uno exus ꝑtus
atq: conuictus fuerit e honores si habet omnes perdere et in carterem seusq: adiustam e men¬
lationem atq perpublice paenitenciae sacis factionem recrudi et abomini fideliũ c̃sarci ofieri
alienũ Valde enim cauenda ẽ illa fouea : in quam alios cecdisse cognouimus. cxliiii
Derus prbis qui contra epõs suos saeculares defensores haberenos cuntur. Quodilli
prb̵i quisine epo proprio arbicno uiuentes saeculares defenseres habent contra epõs as corsum
bopulos congregant : eorũq erroneum minis cerium non in aeclesia sed ꝑ agrestia loca a mansi¬
unculas agunt et aedesias conturbant Tales sacerdoces uitandi  honore ꝓprio sunt priuandi
carceribusq uel monas oceuice sub paenitentia dieb: uite sue tradendimalaquae eget̃ luituri

Expanded text:
pervenire non dubitamus, quia vindex est Deus de his omnibus. Quapropter sciat unusquisque nobis subiectus, quia qui in uno ex his repertus atque convictus fuerit, et honores, si habet, omnes perdere, et in carcerem se usque ad iustam emendationem atque per publicae poenitentiae satisfactionem retrodi et ab omni fidelium consortio fieri alienum. Valde enim cavenda est illa fovea, in quam alios cecidisse cognovimus. 144. resbyteris, qui contra episcopos suos seculares defensores habere noscuntur. Quod illi presbyteri, qui sine episcopo proprio arbitrio viventes seculares defensores habent contra episcopos, et seorsum populos congregant, eorumque erroneum ministerium non in ecclesia, sed per agrestia loca et mansiunculas agunt et ecclesias conturbant, tales sacerdotes vitandi et honore proprio sunt privandi, carceribusque vel monasticae vitae sub poenitentia diebus vitae suae tradendi, mala quae egerunt luituri.
Abbreviated transcription (Latin):
ab ecdđe communione pellantur ł tut femines aeris al tarib nomminis trent uł aliqui dex hisquie
Quiũ quuidex oblatas sibimiuditio leges ułiuris speties audi renoluerit & contraei siudicauerit
exhacre conuictus in carcerem deputetur Demperitis ut peria sut peritis ñ p̃ferantur Nul de
inquĩ. ẽ ut in pertima gisens noui antiquis uł nides p̃ferantu remericis. Vt liceat liagacoribi
uiaaũ causa appellatonis rtmediosableuart Rut appellatores innullua custodic̃ redigunt᷑

Expanded text:
one pellantur. Et ut feminae sacris altaribus non ministrent vel aliquid ex his, quae re nolentibus. Quicumque iu lex oblatas sibi in iudicio leges vel iuris species audire noluerit et contra eas iudicaverit, ex hac re convictus in carcerem deportetur. 250. De inperitis, ut peritis non praeferantur. Valde iniquum est, ut inperiti magistris, novi antiquis, vel rudes praeferantur emeritis. 251. Ut liceat litigatoribus vitiatam causam appellationis remedio sublevare, et ut appellatores in nullam cus
Abbreviated transcription (Latin):
t hoc sum mopere abes p̃uideitur nealiqua cupiditaco ł in uida fiac. Si q̃ ep̃scorũ accusitꝰ ad summos pri¬
maces ausa defirat accusator qui adcrmius discutiantꝰ si caus a pietatis hocfiat necne qđsi alicuius inuidia aue
inimicioa ł prauacupiditate auc maliuo luntate accũ fuent: nullomodo talerecipiatur negocium
nm̃ in conueniens et t in. quithroni dĩ uocantur et in mobiles essedebent. prauorum accusationi
moueaturł ꝑ turbentur. Nãsicausa piaetatis agilnuentum fuerit: pacenter Audiatur . minus
neraciantur : eta nonicae corrigancur Qudd aduo cato agendũ sit quuindolo uł fraudere ꝑtus fuent¬
iiI Diaduo catus in causa suscepta inqua cupiditate fuericreptus a conuentu bonescorũ et auiditiorum com¬
numone sȩpantur. Etui deat nenuidicis it asseraoris ꝑsonã accipiat. Deb̵ qui contra suã profession

Expanded text:
t hoc summopere ab eis praevideatur, ne aliqua cupiditate vel invidia fiat. Si quis episcoporum accusatur, ad summos primates causa deferat accusator; qui attentius discutiant, si causa pietatis hoc fiat necne. Quod si alicuius invidia aut inimicitia vel prava cupiditate aut mala voluntate actum fuerit, nullo modo tale recipiatur negotium; quoniam inconveniens est, ut hi, qui throni Dei vocantur et immobiles esse debent, pravorum accusationibus moveantur vel perturbentur. Nam si causa pietatis agi inventum fuerit, patienter audiantur; minus ne, reiciantur et canonice corrigantur. 157. Quid de advocato agendum sit, qui in dolo vel fraude repertus fuerit. Si advocatus in causa suscepta iniqua cupiditate fuerit repertus, a conventu honestorum et a iudiciorum communione separetur, et videat ne iudicis et asserto
Abbreviated transcription (Latin):
absentã et ammarũ pericula et aedes arũ inquibus consatutis̃ neglegantur officio. DłCRNInibus
definitis minime refricandis. Dehis criminib: dequibus absolutus ẽ. accusacus : refricari accu¬
sacio non potest. DEAB probanda accusatione Siquis aduersariũ suumita apud iudicem eredi¬
derit accusandũ ut seas serat uiolentiã pertulisse: ad probationẽ Rei eum conuenic ad aeneri
PEΡRṼs quin consultis propris ep̃is in locis non consaratis missas agunt Si quis prbe in consul¬
to ep̃o agendam in quolibe loco uoluerio caelebrare ipsihonori soo concrarios &tint VIC̃ IN¬

Expanded text:
 et animarum pericula et ecclesiarum, in quibus constituti sunt, neglegantur officia. 163. De criminibus definitis minime refricandis. De his criminibus, de quibus absolutus est accusatus, refricari accusatio non potest. 164. De approbanda accusatione. Si quis adversarium suum ita apud iudicem crediderit accusandum, ut se asserat violentiam pertulisse, ad probationem rei eum convenit attineri. 165. De presbiteris, qui inconsultis propriis episcopis in locis non consecratis missas agunt. Si quis presbiter inconsulto episcopo agendam in quolibet loco voluerit celebrare, ipse honori suo contrarius existit.
Abbreviated transcription (Latin):
Deđris ł mona chis autlaicis conspirantib: Vtnit đrine monachi nec laii : conspirationem
uł insidias contra pascorem suum faciant. quodsi faenne canonicis subia ceant increpation
p̃ sumpsit in uadere cñ fructib: dupls. DE psus inflauł scsma facientib: Siquis prbt contra¬
seabep̃ sui comimnunione duxerit acsiparatim cum aliquib: scisma faciens sacrificium dõ opculerit loco
ammisso anathema habeatur. Nihl hominus e deciuitate et congregatione in qua fuent longius re
pellatur: neuł i gnorantes uel simplicit̃ uiuentes serpentina frade decipiat. Vt prbi indis crate¬

Expanded text:
nec monachi nec laici conspirationem vel insidias contra pastorem suum faciant. Quod si fecerint, canonicis subiaceant increpationipraesumpsit invadere, cum fructibus duplis. 161. De presbiteris infiatis se ab episcopi sui communione duxerit ac separatim cum aliquibus schisma faciens sacrificium Deo obtulerit, loco amisso anathema habeatur: nihilominus et de civipellatur, ne vel ignorantes, vel simpliciter viventes, serpentina fraude decipiat, quoniam sec
Abbreviated transcription (Latin):
ex poluaus naqua quã debit accusam uł iudicr anequam logaliter apleniet resciuato is
Si qu sueio libere fuis aeclesiae quesibi commisse et mege time fuenstel achonoribus sapit
ps ac cusacus criminibus prosequi ance nonbcat quam ab accusa conbus familia ricerut
emendire debeat superquibus resagiur ammonitus fuerte sunterse seminimeant piecauerint
canonite ad sinodũ conuocetur utabominbus qui hac p̃tor inisetint exuenq purte publict argu¬
antur a corrigartur qui familiarcer se esante corrigi noluer̃. quod s̃ sponte aut aliqua
neces sicace compulsus aut in fratrum conuentu Aut in quo libe loco non ca nonis
uocatur necolim fambariẽ commonitur uenent: anillo conpellacur ancequã hatfant

Expanded text:
uaquem debet accusari vel iudicari, antequam legaliter et pleniter restituatur. Si quis vero libere suis ecclesiaeque sibi commissae et integerrime fruens rebus ac honoribus super certis accusatus fuerit criminibus, prosequi ante non licet, quam ab accusatoribus familiariter ut ea emendare debeat, super quibus res agitur, ammonitus fuerit. Si inter se se minime ante pacaverint, canonice ad synodum convocentur, ut ab omnibus, qui haec praetermiserint, ex utraque parte publice arguantur et corrigantur, qui familiariter se et secrete corrigi noluerunt. Quod si sponte aut aliqua necessitate compulsus aut in fratrum conventu aut in quolibet loco canonice vocatus nec olim familiariter commonitus venerit, a nullo conpellatur, antequam haec fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
nide debit auteib ance dño uictor & siscae et non sic sacerdos sicot populus Neliqus
uero quia dastelesias suas remanent suos homines benearmatos nobscum aut cũ quibus
lemosinus ficiunt or antes dm̃ caoli utproficiamus intinere quo pergimus uiccoresq do amm¬
mculant & siscamas: Gencos enim etreges earum quae sa uerdotes secũ pignart ꝑen ser urt÷
non nillas qui ab as gentes itroges carũ feoisse cognoumus que pro pt̃ pdicum nefandis

Expanded text:
e debet, auxiliante Domino victor existat, et non sit sacerdos sicut populus. Reliqui vero, qui ad ecclesias suas remanent, suos homines bene armatos nobiscum aut cum quibus blationes, elymosinas faciant, orantes Deum coeli, ut proficiamus in itinere quo pergimus, victoresque Deo amminiculante existamus. Gentes enim et reges earum qui sacerdotes secum pugnare permiserunt, nonnullasque alias gentes et reges earum feci
Abbreviated transcription (Latin):
in proprio ohoronon urga uerint it deiudicib: qui sua neglegentia causas differunt an
quis aliũ crediderit accusandũ apud prouinciae illius iudicem negocium suumꝓponat
omnẽ iac curã litis incurrat: quinon ante in ꝓprio foro iurga uerit. quod si perneglegentiã udi¬
cis causa definita non fuerit : tantũ enimfiscomõ iubemus & soluere quantum res ipsa dequa
agitur ualuis setognos citur et qui consilus suis aderent: ixilio deputentur Quod¬
insmiserorũ oppido sit succurrendũ. Ocurrere cente mniserorũ ruinis debe subsidio unis quisq
quo ualeat ex reuelatione alienae uindicte a sedi remouere uindictã libate enim dno prospera quiab
dicunt : cesi deciuitace iaccentur. Quod demetro politana sed etepore quo om̃s elgerint conpro iuino¬
ales ep̃i⁊ si đo dũ faciendã sic conueniendũ placuit definire ut pat̃ nis in sacucionibus olsequentes

Expanded text:
int. Et de iudi ibus, qui sua neglegentia causas differunt. Si quis alium crediderit accusandum, apud provinciae illius iudicem negotium suum proponat; et omnem iacturam litis incurrat, qui non ante in proprio foro iurgaverit. Quod si per neglegentiam iudicis causa definita non fuerit, tantum eum fisco nostro iuhemus exsolvere, quantum res ipsa, de qua agitur, valuisse cognoscitur. Et qui consiliis suis adhaerent, exilio deputenturitas faciat exsecrandos. Occurrere certe miserorum ruinis debet subsidio unusquisque quo valet, et relevatione alienae vindictae a se Dei removere vindictam: libat enim Domino prospera qui ab dicunt, caesi de civitate iactentur. 223. Quod in metropolitana sede, tempore quo omnes elegerint conprovinciales episcopi, ad synodum faciendam sit conveniendum. Pl
Abbreviated transcription (Latin):
sencentiuaȩ quaedam aero dmedio quuedau
autemn defue quie ualde netessana huben disunt
acq memoritor ntinenca Reliqua uerotam
abes dem quam etposta ad omno ludo uiuco
eius filio suisq proceribus aueta sunc
Deprimacu ecdesarum et sacer documꝰ
una que quae eđa siđ ruminus quis que saces¬
dos suum primatum teneat: si cut in anciquis
ca nonibus consticucum est .ii. Ut omnis
ordo dericorum etlaicorum ep̃o suo sub ietus
maneat: Clerici qui p̃ficiuntur in choicis uel
quior dinancur in monas terus ł ba silici siu
martrrũ: sub eporum quin una qua qua
ciuitates sunt sec đm scorum pacrum taditiones
potestacepermaneant. Ne percontumiciam
ab epo suo dissilant. quicumq uero audent
auertere huius cemodi formam quocũ ꝙ modo
nec proprio subiciuntur epo: si quidemđrici
sunc ca nonũ correptionibus subiciant. Si
uero laici uł mona chi fuerint Communio¬
ne priuentur iii Vt nemo clericorum relicco
epo propno: ad negocia secularia migra
Quod non oporteac sacer docem uel.

Expanded text:
 quaedam autem de fine. Quae valde necessaria habenda sunt, atque memoriter retinenda. Reliqua vero tam ab eisdem, quam et postea a domno Hluduwico filio eius suisque proceribus aucta sunt. 1. De primatu ecclesiarum et sacerdotum. Ut unaquaeque ecclesia sive unusquisque sacerdos suum primatum teneat, sicut in antiquis canonibus constitutum est. 2. Ut omnis ordo clericorum episcopo suo subiectus maneat. Clerici, qui praeficiuntur in ptochiis vel qui ordinantur in monasteriis vel basilicis martyrum, sub episcoporum, qui in unaquaque civitate sunt, secundum sanctorum patrum traditiones potestate permaneant nec per contumaciam ab episcopo suo dissiliant. Quicumque vero audent evertere huiuscemodi formam quocumque modo, nec proprio subiciuntur episcopo, siquidem clerici sunt, canonum correptionibus subiciant; si vero laici vel monachi fuerint, communione priventur. 3. Ut nemo clericorum relicto episcopo proprio ad negotia secularia migret. Quod non oporteat sacerdotem vel
Abbreviated transcription (Latin):
ar eã sant posulũ e firmare et plebes doc ereetinuestigare etpli berepagancis obseruatione
iuxta scẽrũ canone s ut uñquisq prbe in parrochiã habi cans ep̃o sabiec cussit illi neuꝰ parroslie
abituset semoꝑin qua drgmarationẽ et ordinẽ minis cerusiui siue deb aptsio sue defide
catholica siue dep̃cib: et ordine missarũ ep̃o reddat et ostendae : Et quando cũq iure canonico
ep̃s circũ eat parrohiã populos ad c̃firmandos : prłi sceꝑparat᷑ sit ad sus cipiendũ etm cũ collec¬
tione et adiatorio populi qͥ ibo ÷ firmaridebeo Etincenadũ seꝑ nouũ erisemna ab ep̃os ic quȩret¬

Expanded text:
 et populum confirmare et plebes docere et investigare et prohibere paganas observationes iuxta sanctorum canones, ut unusquisque pin quadragissima rationem et ordinem ministerii sui, sive de babtismo, sive de fide catholica, sive de precibus et ordine missarum, episcopo reddat et ostendat. Et quandocumque jure canonico episcopus circumeat parrochiam populos ad confirmandos, presbiter semper paratus sit ad suscipiendum episcopum, cum collectione et adiutorio populi qui ibi confirmari debet. Et in cena Domini semper novum cr
Abbreviated transcription (Latin):
cxx deꝓpris causs. Ne int ueneor q̃p̃scathedram aubi inc̃cessor ÷ sod eat lt̃ constitutũ ÷ : ut nalli inẽ¬
uencorũ licitũ sit cathedrã cuiint̃ cessordacus ÷ qͥb: libet populoꝵ scudus ł sedictionib recine¬
cxxi re. Quotiens deminorib: iud icib: edes iasticis ad maiores edessasticosiudices fuerit ꝓuocatũ ÷
eis denege tͥ qͥ prouo cauerint : placuit ut a quib: cũq iudicib: edesiasticis ad alias iudi

Expanded text:
sedeat. Item constitutum est, ut nulli intersedeat. Item constitutum est, ut nulli interventori licitum sit cathedram, cui intercessor datus est, quibuslibet populorum studiis vel seditionibus retinere. 121. Quotiens de minoribus iudicibus ecclesiaticis ad maiores ecclesiasticos iudices fuerit provocatum, non eis denegetur qui provocaverint. Placuit, ut a quibuscumque iudicibus ecclesiasticis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ft erireb expoluatus et in accusatione palsat᷑ : or dimationepontificũ opportet prima sronte ÷ edete
utomimna q suꝑsagges ciones inim corũ amiserat legalit̃ potescati eni abhonorabil c̃cilioredinte¬
grent᷑ et p̃sul prius stcitu pristino reddat᷑ ipseq Demu mpotesttitiueñ subito seddiu dispsic
ordinaitisq: suis tunca d cẽpus ueniat adcaosã : et siiusceuide t᷑ accus antiũ ꝓpositionib: respondeat¬
cxuii. Delis quos loges sđi ñ ad mittunt indericorũ causis ñ admietendis. Quos legesscd ñ admittnt:
his dicendi in cognitionẽ ł ad sequendi aliqud denega pda ẽ. licentia .cx.uii. Deñ cogendo dłros inga¬
blicũ diceretestimoniũ : Clericideu dici sui cognitione ñ cogant᷑ in pablicũ diceretescimonium
exui. De accusatoris ꝑsonascelerũ maculis aspersa ad sacerdo cũ accusationt̃ ñ admittenda Si accusatoris
ꝑsona mnudicio eporum culpabilis iđ scelerib: inretica apparuerit : ad arguendũ ñ adimieta t̃nis

Expanded text:
t rebus expoliatus et accusatione pulsatus, odinatione pontificum oportet prima fronte cedere, ut omnia, quae per suggestiones inimicorum amiserat, legaliter potestati eius ab honorabili concilio redintegrentur, et praesul prius statui pristino reddatur; ipseque demum potestative, non subito, sed diu dispositis ordinatisque suis, tunc ad tempus veniat ad causam; et si iuste videtur, accusantium propositionibus respondeat. 117. De his, quos leges seculi non admittunt, in clericorum causis non admittendis. Quos leges seculi non admittunt, his dicendi in cognitionem vel adsequendi aliquid deneganda est licentia. 118. De non cogendo clericos in publicum dicere testimonium. Clerici de iudicii sui cognitione non cogantur in publicum dicere testimonium. 119. De accusato is persona scelerum maculis aspersa ad sacerdotum accusationem non admittenda. Si accusatoris persona in iudicio episcoporum culpabilis, id est sceleribus irretita apparuerit, ad arguendum non admi
Abbreviated transcription (Latin):
obuia uerint : sacerdotio priuentꝰ qr deceriores s̃ sȩcularib: cxxuiii. Vt unꝰ quisq sollicitꝰ sit
auiiuan te defensore ecłe neinsia parto chi agopal: opera diabdicaage : Decre uimꝰ ut seđim cano¬
nes nꝰ quisq eõs insua parrocdia sollicitudinẽ adiibeat ad iucinte grafione quidefensor ech õ
ut copulasdipaiganias ñ faciat . sedut om̃sspurtitias gentilietitis abiciat etres puat siue ꝓfana
sacrificici morcuor ũ siue sortilegos ł diuimossiue filac ceria et auguria siue in cantationes siue
hostias immolatitias quassculti homi nes uxta eđas ricupaigano faciune sub nomine sc̃orũ martir

Expanded text:
obviaverint, sacerdotio priventur, quia deteriores sunt secularibus. 128. Ut unusquisque sollicitus sit adiuvante defensore ecclesiae, ne in sua parrochia populus opera diabolica agat. Decrevimus, ut secundum canones unusquisque ut populus Dei paganias non faciat; sed ut omnes spurcitias gentilitatis abiciat et respuat, sive profana sacrificia mortuorum, sive sortilegos vel divinos, sive phylacteria et auguria, sive incantationes, sive hostias immolatitias, quas stulti homines juxta ecclesias ritu pagano faciunt sub nomine sanctorum martyr
Abbreviated transcription (Latin):
in sacra iñ como cono notur ettũ c̃silio mulcorũ bonorũ heminũ publice tñ occula ducenda e uxor

Expanded text:
in sacramentario continetur, et cum consilio multorum bonorum hominum, pin sacramentario continetur, et cum consilio multorum bonorum hominum, p
Abbreviated transcription (Latin):
aut com matrem spiritalẽ aut fracris uxorẽ aut neptẽ aut nouercã ut nurũ suã autcon sobrinã aqt
deppria cognatione uł quã cognatus habuit duxenc uxorẽ : A nathema sit etres ponder om̃s tercio
anachema si. Ite msiquis uiduã rapuerit uł foratꝰ fuent in uxorẽ ł an sencientes ei anathema sit
et res ponder̃ om̃s tertio a nidemasit si quis uirginẽ nisi desponsauerit ete mrapuent uł furator fuerit¬
in uxorẽ uł consencientes e. anathema sit. Etres ponder̃ om̃s t̃cio a nachema sit : Et alibi in canonibus
ꝓceptũ ẽ ut nemo usq affiniticis linae ex propinquicate suis anguinis comulia ducat neq urginib is
sine benedictone sa cerdocis quis nubiene p̃sumat oppido enim ista omimia cauendas̃ ne fiant sed pose¬
quã ista omuia ꝓbata fuennt at mhinpediennt tunc siuirgo fuerit cũ benediccione sacor docis s

Expanded text:
aut commatrem spiritualem, aut fratris uxorem, aut neptem, aut novercam, aut nurum suam, aut consobrinam, aut aut commatrem spiritualem, aut fratris uxorem, aut neptem, aut novercam, aut nurum suam, aut consobrinam, aut de propria cognatione, vel quam cognatus habuit duxerit uxorem, anathema sit: et responderunt omnes tertio, Anathema sit. Item: Si quis viduam rapuerit, vel furarapuerit vel furatus fuerit, vel consentientes ei, anathema sit: et responderunt omnes tertio, Anathema sit. Et alibi in canonibus praeceptum est, ut nemo usque ad affinitatis lineam, et propinquitatem sui sanguinis connubia ducat, neque virginibus, sine benedictione sacerdotis, quis nubere praesumat, oppido enim ista cavenda sunt ne fiant. Sed postquam ista omnia probata fuerint, et nihil impedierit, tunc si virgo fuerit, cum benedictione sacerdotis sicut
Abbreviated transcription (Latin):
lium publicis nupcis honestata in coniugio lioce sum̃da et omnib: dieb: uitesuae nisi ex consensu a tausa
acandi dm̃ nũ quã propt̃ hominẽ seperanda. Et si fornicata fuerit at ureius uoluerit dimittend
sid illa uiuente altera ñ ducenda : quia adulteri regnũ dĩ nom possidebt̃. et paenitentia illiaccipien¬
da. Noliteuos uiri habere uxores quorũ priores marioiuuanc Adulcerina enim sunt ista coniugia
Et hoc ut dixim: omnino prouidendũ ẽ neius sit pro pinqua quia sonptũ ẽ omnis homo ad eximã
sanguinis suiñ accedat utreuelitur pitudinẽ eiꝰ. Similiter scriptũ ẽ cũ uxore ꝑximitui non cobibis na
minis eius cõmixtione macula bens. Etinde cretalibus papie gragori legitꝰ. Si quis dia conã iut manachã

Expanded text:
lium publicis nuptiis honestata, in conjugio licite sumenda, et omnibus diebus vitae suae, nisi ex consensu et causa lium publicis nuptiis honestata, in conjugio licite sumenda, et omnibus diebus vitae suae, nisi ex consensu et causa vacandi Deo, nunquam propter hominem separanda, et si fornicata fuerit, et vir ejus voluerit, dimittenda, sed illa vivente, altera non ducenda, quia « adulteri regnum Dei non possidebunt : » et poenitentia illi accipienda. Nolite vos, viri, habere uxores, quarum priores mariti vivunt, adulterina enim sunt ista conjugia. Et hoc, ut diximus, omnino providendum est, ne ejus sit propinqua, quia scriptum est: « Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat, ut revelet turpitudinem ejus . » Similiter scriptum est: « Cum uxore proximi tui non coibis, nec seminis ejus commistione maculaberis . » Et in decretalibus papae Gregorii legitur : Si quis diaconam, aut monacham,
Abbreviated transcription (Latin):
e qđ peius ẽ dicere consinguneis ad cres cunt uł id cumolantur. Exbis iutem procreari solent caeci
claudi gibbi et lippidi siue ali curpib maculis a s ꝑsi. Et hoc nede inceps fat : omnibus cauendum ẽt
Sed prius conuenienđ ẽ sacerdos incuius parro ehiae nuptiae fieri debent in aeclesia corã populo etibi
in quirere unacũ populo ipse sa cerdos debet sieius ꝓpinqua sit annon autaltenus uxor uł sponsa uel ad
ulteia. Et silicita ebonesca omnia paricer inuenent tunc perconsilum etbene dictionem sacerdotis
st tonsult aliorũ bonorũ hominum ẽ sponsare &legitime dota redebet. Scribit nãq delegitti moma¬
nmomiobatꝰ aguscinus ita Talis eẽ debt quae uxor habenda ẽ scđm legem sit casta inurginitat
et dotata lego metta parentibus tradita sponso t a paranimfis accipienda etica scđm logem euangȩ¬

Expanded text:
et quod peius est dicere consanguineis, accrescunt, vel accumulantur. Ex his autem procreari solent coeci, et quod peius est dicere consanguineis, accrescunt, vel accumulantur. Ex his autem procreari solent coeci, claudi, gibbi et lippi sive alii turpibus maculis aspersi. Et hoc ne deinceps fiat, omnibus cavendum est. Sed prius conveniendus est sacerdos, in cuius parrochia nuptiae fieri debent, in ecclesia coram populo. Et ibi inquirere una cum populo ipse saceultera. Et si licita et honesta pariter omnia invenerint, tunc per consilium et benedictionem sacerdotis, et consultu aliorum hominum bonorum, eam sponsare et legitime dotare debet. Scribit namque de legitimo matrimonio beatus Augustinus ita: Talis esse debet quae uxor habenda est, ut secundum legem sit casta in virginitate, et dotata legitime, et a parentibus tradita sponso, et a paranymphis accipienda, et ita secundum legem, et Evange
Abbreviated transcription (Latin):
deni cum uel cesomoniũ nonsus o piendis Vcom̃s qui infide xpĩ cacholia sus peco sune: inaceusacune sacot¬
decim uele samenio humano dubi habeartur necretipiantur. Quid sint delacores uelquid de
diNufaciendo sic. Delacores dicontur quaut facolates prodiderint alienis. auctaput in pecant alie num
Quis cenuicti fuerine : continuo scraingulentur. Serius super dominum fuerie delacor: &ram¬
Impetacur uł ille aliquã que scionẽ reculent: ꝑ epõsiudices causa fimatꝰ siue quos eis primats dederine
siue quos ipsiui cinos e consensu delegerint ut Nullus occulcas nuptias auc raptũ faciat uł ꝓpiquã su am
Aat quã suus ꝓ pinquus habuit ducat uxorem sed dotatam et a parenab: tradica perbene diccionẽ sacerdotũ¬
exomi Acciput quiuuil nubere coniugẽ. Sancicum ẽ ut publice nupcie ab his quia uberecupunt fiant qt sepe
in nupcuis dam factis grauia peccata tam ins ponsis aliorũ quã atin ꝑropin quis siue ad ulcerinis coniugus

Expanded text:
catholica suspecti sunt, in accusatione sacerdotum vel testimonio humano dubii habeantur nec recipiantur. 177. Quid sint delatores, vel quid de eis faciendum sit. Delatores dicuntur, qui aut facultates prodiderint alienas aut caput inpetunt alienum. Qui si convicti fuerint, continuo strangulentur. Servus si super dominum fuerit delator, eos iudices causa finiatur, sive quos eis primates dederint, sive quos ipsi vicinos ex consensu delegerint. 179. Ut nullus occultas nuptias aut raptum faciat, vel quam propinquus suus habuit ducat uxorem; sed dotatam et a parentibus traditam per benedictionem sacerdotum accipiat, qui vult nubere, uxorem. Sancitum est, ut publicae nuptiae ab his, qui nubere cupiunt, fiant: quia saepe in nuptiis clam factis gravia peccata tam in sponsis aliorum, quam et in propinquis sive adulterinis coniugiis,
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ ẽ : Qui uero ł uxore uiuente quamuis dissociatũ uideat᷑ esse coniugium ad
aliam copulam fescinar̃ neposs ad alteri non uideri. In tantũ ut etiã haepersone quib:
coniunctisunt adulteri essemonstrent᷑. Lxxiii. Depotes tace ep̃ in parrochia sua
Vt unus quisq: ep̃s ab eat suae parrochiae potescatem et regat iuxtar euerentiam singulis
ũpetente: et ꝓuidentiam gerat omnis possessionis quae sub eius ẽ potestate : LxXU
Vt ne moclericorum absq: consensu epi sui principem ad eat. Si q̃ adireprincipom ecessa¬
ria causa deposcit : hoc agatur cũ consilio et traccatu metropolitani et ceterorũ ep̃orum
ipsius ꝓuinciae. Exxvi. Depotestate ep̃ in rebi edes asticis. Ep̃s eclesi asticarum rerum
l.beut potescactim addisptisire la erȩa oñs quindi gert cunsanmartuer ei ta et einore di ꝓee napet ꝯs¬

Expanded text:
manifestum est. Qui vero vel uxore vivente, quamvis dissociatum videatur esse coniugium, ad manifestum est. Qui vero vel uxore vivente, quamvis dissociatum videatur esse coniugium, ad aliam copulam festinarunt, nec possunt adulteri non videri, in tantum ut etiam hae personae, quibus coniuncti sunt, adulteri esse monstrentur. 74. De potestate episcopi in parrochia sua. Ut unusquisque episcopus habeat suae parrochiae potestatem, et regat iuxta reverentiam singulis competentem, et providentiam gerat omnis possessionis quae sub eius est potestate. 75. Ut nemo clericorum absque consensu episcopi sui principem adeat. Si quis adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum consilio et tractatu metropolitani et ceterorum episcoporum ipsius provintiae. 76. De potestate episcopi in rebus ecclesiasticis. Episcopus ecclesiasticarum rerum habeat potes
Abbreviated transcription (Latin):
submanu positũ sacerdotis ł quire conciliatum se eẽ dixerit sine consensu et litteris ep̃i ł¬
Adclerũ criminos neque ant ꝓ moueri : et in clero positis in aliquib: criminib: inuenti fue¬
rint A sus offitiis arceant᷑. Lxuiiii. Dehis quiuaris passionib in recitisunt
Demoniis aliisq passionib: in retitis : miniscerias acra tractare ñ licet . Lxx. Demort
temere ñ iudicandis: Non est temere iudicandũ dehis : qui a d dĩ migrauerunit
IXXI Dec ontentione uittnda : Summopere : contentio ẽ uicanda Lxxii. Quod inali bona
inis trando sibi noceant : Malibona minis crando sibi tantũ modo nocent. Nec ecđce sar¬
m̃ ta cõmaculant. Lxxiii. Vt uiuente uiro ł uxore pemo eorũ alteri coniugio copalet
Qui int̃uenienterpudio alio sema trimomo copula runt : quos in utroq parte adulteros eẽ

Expanded text:
sub manu positum sacerdotis, vel qui reconciliatum se esse dixerit, sine consensu et litteris episub manu positum sacerdotis, vel qui reconciliatum se esse dixerit, sine consensu et litteris epiAd clerum criminosi nequeant promoveri; et in clero positi si in aliquibus criminibus inventi fuerint, a suis officiis arceantur. 69. De iis qui variis passionibus irretiti sunt. De moniis aliisque passionibus inretitis ministeria sacra tractare non licet. 70. De mortuis temere non iudicandis. Non est temere iudicandum de his, qui ad Deum migraverunt. 71. De contentione vitanda. Summopere contentio est vitanda. 72. Quod mali bona ministrando sibi noceant. Mali bona ministrando sibi tantummodo nocent, nec ecclesiae sacramenta commaculant. 73. Ut vivente viro vel uxore nemo eorum alteri coniugio copuletur. Qui interveniente repudio alio se matrimonio copularunt, hos in utraque parte adulteros esse
Abbreviated transcription (Latin):
quia difficile ẽ. in c̃uendentis ementis que commertiũ non int̃ uenire peccatũ. Lxiii.
Dereatu potentũ : Reatum aiore delinquid qui pociore honore ꝑfruitur : et maiora facit uitia delio¬
torũ sublimitas dignitatum. lxiiii. Vt praui ñ consecrent᷑ : Quis quis prauorum consecrator
extiterit sacer docũ factũ suũ ipse dissolucit : et qđ cõmisit inlicite aut a decessorib: suis inuenit
dmissum si pro prium periculũ uult uit are dã nabit. LXV. Vt iniusta populi petitio effectuca¬
at : Nec tantũ putemus petitiones ualere populorũ ut cũ his parere cupimꝰ contrauoluntatem
dñi dĩ nr̃i qui peccarȩ ꝓhibet aliquid agtimꝰ. LxVI. De potestate data ponabutenda
riuigium meret᷑ amictere : qui ꝑ missa sibi abutit᷑ potestate . lxuii. Vt nomopenitentem
alterius parro chiȩ absoluat : Nullus sacerdos in alterius ciuitate ł dioces penitentem uel

Expanded text:
quia difficile est inter vendentis ementisque commercium non intervenire peccatum. 63. quia difficile est inter vendentis ementisque commercium non intervenire peccatum. 63. De reatu potentum. Reatu maiore delinquit, qui potiore honore perfruitur; et maiora facit vitia delictorum sublimitas dignitatum. 64. Ut pravi non consecrentur. Quisquis pravorum consecrator extiterit sacerdotum, factum suum ipse dissolvat; et quod commisit illicite aut a decessoribus suis invenit admissum, si proprium periculum vult vitare, dampnabit. 65. Ut iniusta populi petitio effectu careat. Nec tantum putemus petitiones valere populorum, ut, cum his parere cupimus, contra voluntatem domini Dei nostri, qui peccare prohibei, aliquid agamus. 66. De potestate data non abutenda. Privilegium meretur amittere, qui permissa sibi abutitur potestate. 67. Ut nemo poenitentem alterius parrochiae absolvat. Nullus sacerdos in alterius civitate vel diocesi poenitentem, vel
Abbreviated transcription (Latin):
do dubia ł obscura teneantur. Ix his que uel dabia uel obscora fuerint id nouerimꝰ sequen¬
dũ qđ nec praeceptis euangelicis contraciũ pecdecretis scõrum inuenit᷑ aduersam¬
Lviii. De axorib: et concobinis Non omnis malier uiro iuncta uxor ẽuiri : neq: omnis
filius heresem patris: ltaq aliud ẽ uxor : aliud concubina sic et aliudancilla aliada
ubera. et alibi Non ẽ dubium eã mulierẽ non ꝑtinere ad matrimonũ : Inqua doce¬
e  nupticile non fuisse misceriõ Ix. De concabinis relinquendis. Non est comiugui
iplicatio quando ancilla relicta uxor ad sumitur : so pro fectus ẽ hones catis . .Lxi. De abstinendo alici
Oportet qͥ proinlicitis ueniã poscit : etiã multis licitis abstinere. Lxii. Quod penitentib: nulla lucra
negotiations exercere conueniat. Nulla lucra negotiationis penitentib: ex ercere conuenit

Expanded text:
do aubia vel obscura teneantur. In his, quae vel dubia vel obscura fuerint, id noverimus sequendo aubia vel obscura teneantur. In his, quae vel dubia vel obscura fuerint, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis euangelicis contrarium, nec decretis sanctorum invenitur adversum. 59. De uxoribus et concubinis. Non omnis mulier viro iuncta uxor est viri, neque omnis filius heres est patris. Itaque aliud est uxor, aliud concubina. Sic et aliud ancilla, aliud libera. Et alibi: Non est dubium eam mulierem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse mysterium. 60. De concubinis relinquendis. Non est coniugii plicatio, quando, ancilla relicta, uxor assumitur, sed profectus est honestatis. 61. De abstinendo a liciti. Oportet, qui pro inlicitis veniam poscit, etiam a multis licitis abstinere. 62. Quod poenitentibus nulla lucra negotiationis exercere conveniat. Nulla lucra negotiationis poenitentibus exercere convenit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequendis Alit nob̵ cõmissos regereñ possimꝰ pisieos quis ꝑditores aut ꝑditi zelo fidendom¬
hicȩ ꝗ sequamur : et sani sin tib: nepestis haec lacius diuulget᷑ seueritate qua possumꝰ abscidamꝰ
L. De plebenduersus sur ilegos custodienda: Ante cribunaldm̃ dereatone glegentiae señ poterit
excusare: qui plebẽsuẽ contrasacri lege ꝑ suasi ons auc tores noluerit custodire LuI
Deuntane pregs etpascoris. Alic̃ unꝰ grex ecumuis piscor ñ sumus : pis quẽ ad modũ apł docet
dicens simus autẽꝑfecti in eo dẽ sensuet ine adẽ sapientia . Luiii. Detepidis doctorib:: Ipterio¬
rũ or dinũ culpȩ adnullos nagis referende sunt quam addesides neglegentes q: doctores : quimul¬
cũ saepenutriunt pestilenti ã dum necessariã dissimolant aaiibere me dicinã . LUII. Quomo¬

Expanded text:
De pravis persequendis. Aliter nobis commissos regere non possumus, nisi eos, qui sunt perditores aut perditi, zelo fidei domDe pravis persequendis. Aliter nobis commissos regere non possumus, nisi eos, qui sunt perditores aut perditi, zelo fidei dominicae persequamur, et sanis mentibus, ne pestis haec latius devulgetur, severitate qua possumus abscidamus. 55. De plebe adversus sacrilegos custodienda. Ante tribunal Domini de reatu neglegentiae se non poterit excusare, qui plebem suam contra sacrilegae persuasionis auctores noluerit custodire. 56. De utilitate gregis et pastoris. Aliter unus grex et unus pastor non sumus, nisi quemadmodum apostolus docet dicens: Simus autem perfecti in eodem sensu et in eadem sapientia. 57. De tepidis doctoribus. Interiorum ordinum culpae ad nullos magis referendae sunt, quam ad desides neglegentesque doctores, qui multam saepe nutriunt pestilentiam, dum necessariam dissimulant adhibere medicinam. 58. Quomo
Abbreviated transcription (Latin):
Sstadese pocipiom̃ noui cati : tradtũ nołaputrib or dinẽ calcabimos. xlon Eltuillus suer¬
dos ideerius parrochia aliquit p̃siumat: Sit unꝰ quisq sacerdis concessi ssibicontentus luns¬
os npec inalterius patrochia quiequã p̃sumat᷑. peu surpatione locos alicius a cerderi ln eeras
cedatur inuiriã . xl .ui. Denon ignorandis canonib:: Nulli s acerdoti: liceat ca nones gnorare
Depepolo docendo. Docend ẽ populas. ñ sequenđ .Li. ut aliqua conditione obligatus absq peti¬
tone domini sui ñ ordine ẽ. Quiorigmali aut alicuiꝰ conditi one obligatis. ñ debent ab cp̃is ordi¬
nari :pois. forte eorũ pecitioaut uoluntas accesserit quiali quid sibi in eos uindicat potestatis
Debet enĩ ec̃ inmunis ab aliis : qͥ diuinȩ miliciȩ fuerit ad greganđ .Lii. Demalis funditus ab sci¬
dendis : Eaq male pollu lant radicitus euellant᷑ : et messem dominicã ⁊it amapulla corrũ pañ

Expanded text:
calcabimus. 48. Ut nullus sacerdos in alterius parrochia aliquid praesumat. Sit unusquisque sacerdos concessis sibi contentus limitibus, nec in alterius parrochia quicquam praesumat; ne usurpatione locus alicui sacerdoti in alterius concedatur iniuriam. 49. De non ignorandis canonibus. Nulli sacerdoti liceat canones ignorare. De populo docendo. Docendus est populus, non sequendus. 51. Ut aliqua conditione obligatus absque petitione domini sui non ordinetur. Qui originali aut alicuius conditione obligati sunt, non debent ab episcopis ordinari, nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis: debet enim esse inmunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus. 52. De matis funditus abscidendis. Ea quae male pullulant radicitus evellantur, et messem dominicam zizania nulla corrumpant.
Abbreviated transcription (Latin):
do cib: omnib: Cl XXXΙ Studendũ ẽ ep̃is ut dissidences fratres magis ad pace quã adiudiciũ
cho astentꝰ auctoritas etclesiastica atq canonica docit: non dibere absq sententia romani pon¬
dficis conolia caelebiare. łp̃ĩ int̃ aessione prescent his: quuniqua uiopprimuntur Null
ps nisi in legitimas y nodo esuo tempr aposcoliaa atq: canonicauocacione c̃gregata suꝑ quib: dã en¬
minib: pulsacꝰ audiat᷑. Nemo e pm apudiudicis saeculares accusare p̃sumat : sed apud primates
suos. Accusacores st accusationes quas leges scb ñ ad sciscunc : canonica fundicus repellẽ auctoro
uaris decrationb: eaccusationb: ñ decet labefician orimatẽ : sed magis patrũ guls roboran, Nar
eliberus papa ꝓ atha nasio duiob anns inȩxilio crusus c̃ eomilt alin cp̃ quicũ limpnare noluer hilioselonp¬

Expanded text:
d pacem, quam ad iudicium cohortantur. Auctoritas ecclesiastica atque canonica docet, non debere absque sententia Romani pontificis concilia caelebrare. Episcopi intercessionem praestent his, qui iniqua vi opprimuntur. Nullus episcopus nisi in legitima synodo et suo tempore apostolica atque canonica vocatione congregata super quibusdam criminibus pulsatus audiatur. Nemo episcopum apud iudices seculares accusare praesumat, sed apud primates suos. Accusatores et accusationes, quas leges seculi non adsciscunt, canonica funditus repellit auctoritas. Variis detractionibus et accusationibus non decet labefactari primatem, sed magis patrum regulis roborari. Nam Liberius papa pro Athanasio duobus annis in exilio trusus est, et multi alii episcopi, qui eum damnare noluerun
Abbreviated transcription (Latin):
demnceps sãmo pereominb nobis erouidendum ẽ nepto dicois inlicts espurtes sins lixnis
lis quod ab sit careamus Nam mule regiones qua ererum aclesuarũ muessones uestauiore

Expanded text:
deinceps summopere omnibus nobis providendum est, ne pro praedictis inlicitis et spurcissimis luxuriis deinceps summopere omnibus nobis providendum est, ne pro praedictis inlicitis et spurcissimis luxuriis his
Abbreviated transcription (Latin):
patrum edicta haet eadem tosctantur quae scrutan escire cupientibus perfaciler
patent Cł VI Desceleribus nefindis obq̃ rogna pertus sa sint ut pae nitus caueatur
Dro hibemus ommino sub poena sacrilegi generalitr ommibus cunctarũ aedes arũreru
in uahonss: uistationes aliena cones sacet decũq: ereliquorum seruorum dicpprerpodes¬
ueca tiones ae ianctorũ gnerum inurias net nonet cuncos utriusq Esas hienmilbus
d ultra ferncaciones: sodom cigasq luxurias atq incesca uel cunta in licita cor¬
ga homicidia imusta periurta filsa ces cimona Etomnia inlicta : pro quib n solũ regnar
areges sedetiã homines ineis cõma nantes perire cognouimus Sedq do auxibance porane¬
tntes etint cessione sidrũ serucrũ q: di quos sublinare ehonorarecurauim: adq curamis
acaemas nos ie sucessores ii regua eiegiones ad quisiumus etuctoras multas haburus

Expanded text:
patrum edicta haec eadem testantur: quae scrutari et scire cupientibus perfacile patrum edicta haec eadem testantur: quae scrutari et scire cupientibus perfacile patent. 143. De sceleribus nefandis, ob quae regna percussa sunt, ut penitus caveantur. Prohibemus omnino sub poena sacrilegii generaliter omnibus cunctarum ecclesiarum rerum invasiones, vastationes, alienationes, sacerdotumque et reliquorum servorum Dei opprevexationes atque cunctorum generum iniurias, necnon et cunctis utriusque sexus hominibus adulteria, fornicationes sodomiticasque luxurias atque incesta vel cuncta illicita coniugia, homicidia iniusta, periuria, falsa testimonia, et omnia illicita, pro quibus non solum regna et reges sed etiam homines in eis commanentes perire cognovimus. Sed quia Deo auxiliante per merita et intercessionem sanctorum servorumque Dei, quos sublimare et honorare curavimus atque curamus, actenus nos et successores nostri regna et regiones adquisivimus, et victorias multas habuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
e succes sorũ m̃orũ temporibus : poenis sacrilegi subiaceat et a nobis adq suces sonbus inis¬
mt̃is q udiob uel comitibus sicut sagilegus ehomicida uł fur sacrilagus legalicerpun iacur
rib sp̃ͥsat̃is. ama thematiaetur. Iaut monrtuus etã sepul tura et uncos di acdde sia
s̃ ab is itobla cienibus artat. net aelemosinã siam quis quã retipiat qđ autem maxinẽ Pcn¬
igium sit res acłae auferte inuadere alienare uastareuel subripi miximȩ omnes sers¬
tur diine tescantur: etbeatus simachus pas sino dalis ententa cunccos feriendodicit
in quum ẽ inquid et sacri legi iiscar ut quae uł pro salute uł prere quie animarõ sanuns¬
qusq uenerabil ae desiae pauperum causa contulent auterte reliquerit: abhis quibs tigxnns
sriañ conuenerat aiferri aut in alud trans ferri. Ecmulta scõrũ ca nonum decrea eseo rũ

Expanded text:
et successorum nostrorum temporibus poenis sacrilegii subiaceat, et a nobis ac successoribus noset successorum nostrorum temporibus poenis sacrilegii subiaceat, et a nobis ac successoribus nostris iudicibus vel comitibus, sicut sacrilegus et homicida legaliter puniatur et ab episcopis anathematizetur, suam quisquam recipiat. Quod autem maximum sacrilegium sit res ecclesiae auferre, invadere, alienare, vastare vel subripi, maxime omnes scripturae divinae testantur. Et beatus Symmachus papa synodali sententia cunctos feriendo, dicit: « Iniquum est, inquit, et sacrilegii instar, ut quae vel pro salute vel pro requie animarum suarum unusquisque venerabili ecclesiae pauperum causa contulerit aut certe reliquerit, ab his, quibus maxime servari convenerat, auferri aut in aliud transferri. » Et multa sanctorum canonum decreta et sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
desta perdider̃ atq propriis beredita tibus cauer̃ etactenus carent. Queomnio uit¬
tes ne taba facere. Nec consentire nec in fantibus aut successoribus nostris xem plum dore
uolumus : sed quantum ualemus et possumus ad iuncto leonis papȩ stomnum epis coporum
contes tamurq: ne taba faciant uel facere uolencibus consenciant : Sed adiutores
ł defensores ado sublimatores aedes arum ettunatorum seruorumd puirib & siscant
nenfoucimin quim p̃ dictireges et gnacetidet̃ cadant aut in profuindi quod abiset inserm denat¬
sonture et uthaan d ocius perfitura tempora conseruentus pgrecipientos iusbereas sa
nllus cam itis quã fucuris cẽporibus a nob̵ uel suces seribus mt̃s ullo umqũ temapere ad sa
uon sen sa muosuntate epõrum in quorũ parro dnis er̃ noscontur resaedes arũ petete aatinua¬
uoreudi ascare aucguo cũ q ingeno alienare p̃ sumat. Quod siquis fcorita ñs quam

Expanded text:
coelestia perdiderunt atque propriis hereditatibus caruerunt et actenus carent. Quae omnia vitcoelestia perdiderunt atque propriis hereditatibus caruerunt et actenus carent. Quae omnia vitantes, nec talia facere nec consentire nec infantibus aut successoribus nostris exemplum dare volumus; sed quantum valemus et possumus, adiuncto Leonis papae et omnium episcoporum,  merita prohibemus contestamurque, ne talia faciant vel facere volentibus consentiant; sed adiutores et defensores atque sublimatores ecclesiarum et cunctorum servorum Dei pro viribus existant; ne in foveam, in quam praedicti reges et regna ceciderunt, cadant, aut in profundum, quod absit, inferni demergantur. Et ut haec devotius per futura tempora conserventur, praecipientnullus tam nostris quam futuris temporibus, a nobis vel successoribus nostris, ullo unquam tempere absque consensu et voluntate episcoporum, in quorum parrochiis esse noscuntur, res ecclesiarum petere aut invadere, vel vastare aut quocunque ingenio ali