comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morari. Nam ordinato lib̾ali uidi¬
cio int̾im ꝓ ub̾o hr̃etur. ⁊ sicut ipẽ
ex euentu aut utile iudiciũ erit
aut nullũ si ccͣ lib̾tatẽ ꝓnũciatũ
fui̾t. ¶Si is qui ĩ ubtatẽ̾ ꝓclamat
furti aũt dampni iniurie ab ali¬
quo arguatur. m ala ait int̾im
eum caue iudicõ se sisti. ne melio¬
sit qui dubie ubertatis est ꝙͣ qui
certe s sustinendũ iudiciũ ne p̃¬
iudiciũ lib̾tati fiat eã si cũ possõ¬

Expanded text:
ordinato liberali iudicio interim pro libero habetur, et sicut ipse ex euentu aut utile iudicium erit aut nullum, si contra libertatem pronuntiatum fuerit.Si is, qui in libertatem proclamat, furti aut damni iniuria ab aliquo arguatur, Mela ait interim eum cauere debere iudicio se sisti, ne meliosit qui dubiae libertatis est, quam qui certae: sed sustinendum iudicium, ne praeiudicium libertati fiat. aeque si cum poss
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ a credicore qui reũ postulau̾it
deceptus sit. creditor qui fideiusso¬
rem pro mutuo accepit. agit cͣcͣria
pignorantia accione in ꝙͣ actionẽ
ueniet qd̾ int̾est c̾ditoris. s ea ac¬
tio fideussorẽ honerare nd̃ pot̾it.
Non enĩ pro pignorare. s ꝓ pecu¬
nia mutua fidẽ suam obligat.
qnͣtã pecuniam ticio qñ credid̾o
dare spondes. ⁊ fideiussores acceꝑo
deinde cicio sepiꝰ credid̾o. nempe seiꝰ

Expanded text:
nem a creditore, qui reum postulauit, nem a creditore, qui reum postulauit, deceptus sit creditor, qui fideiussorem pro mutuo accepit, agit contraria pigneraticia actione, in quam actionem ueniet quod interest creditoris. sed ea actio fideiussorem onerare non poterit: non enim pro pignore, sed pro pecunia mutua fidem suam oblig‹a›t'quantam pecuniam Titio quandoque credidero, dare spondes?' et fideiussores accepero, deinde Titio saepius cre
Abbreviated transcription (Latin):
si diuidit ceꝑit. ut heredis. ita fis
nũ. tum ad fid̾iussoris qmͣ rei pro¬
mittendi ꝑiculũ spectat. noc ad rẽ
ꝑtinebit. si fid̾uissor ita sit accept᷑
qnͣto minus ex p̃tio pignoris. dis¬
tracti seruari potuerit. Istis eppr
ẜ fideuissores actione diuisa ꝯdemp¬
natus si desierit ẽẽ soluendo frans
uł segnicia cutorib qui iudicatũ
ꝑsequi potu̾nt dampriũ dabit. ꝙ
si diuisã accõnẽ int̾ eos qͥ soluen
do ꝯstabit. pupilli noĩe restitutõis
auxiliũ implorabitur. ¶ Fideius¬
sores a colonis datos. ⁊̃ ob pecunrã
dotis p̃dioꝵ teneri ꝯuenit. cũ ea
quocꝵ spẽs locatõnis uinculũ ad
se trahit sĩ mutat ꝯfestim. an ĩt̾¬
iecto tp̃r fidẽ suam astrinxerunt.¬
¶ Plures eiusdem pecunie c̾cden¬
de mandatores si unus in iudicõ
eligatur absolutionẽ quoꝙ se¬
tuta non liberantur. s om̃s libã¬
tur ꝓecunia soluta.
dem. P.apitis postulante rei fide¬
iussores ex contractu exͣ illã p̃scͥptio¬

Expanded text:
si diuidi coeperit, ut heredis, ita fiscnum tam fideiussoris quam rei promittendi periculum spectat, nec ad rem pertinebit, si fideiussor ita sit acceptus: 'quanto minus ex pretio pignoris distracti seruari potuerit': istis enim ter fideiussores actione diuisa condemnatus si desierit esse soluendo, fraus uel segnitia tutoribus, qui iudicatum persequi potuerunt, damnum dabit: quod si diuisam actionem inter eosdo, constabit, pupilli nomine restitutionis auxilium implorabitur. Fideiussores a colonis datos etiam ob pecuniam dotis praediorum teneri convenit, cum ea quoque species locationis vinculum ad se trahat: nec mutat, confestim an interiecto tempore fidem suam adstrinxerunt. Plures eiusdem pecuniae credendae mandatores, si unus iudicio eligatur, absolutione quoque secuta non liberantur, sed omnes liberantur pecunia soluta. m. Capitis postulati fideiussores ex contractu citra ullam praescriptio
Abbreviated transcription (Latin):
Sauł .ł Marctꝰ quidam uxo¬
ris sue heres petebat a suro pe¬
cuniam qmͣ ap̃ eũ deposuisse de¬
fũctam se absente dicebat. et ĩ eñ
rem unũ testẽ lib̾ti serui filium
furꝰ denegabat se accepisse. ⁊ tes¬
tumoniũ non opt̾e uniꝰ hominis
admitti. nec a questionib sole ĩci¬
pi. et si aliena eẽt ancilla ꝓcura¬
tor q̃onẽ de ancilla hau̾at. Nam ã¬
er appellatõne cognouisset imꝑator
ꝑnũciauit q̃one illicite habita u¬
miꝰ testimonio non ẽẽ credendum
ido̾q recte prouocatũ est.

Expanded text:
um Maritus quidam heres uxoris suae petebat a suro pecuniam, quam apud eum deposuisse defunctam se absente dicebat, et in eam rem unum testem liberti sui filium negabat se accepisse et testimonium non oportere unius hominis admitti nec solere a quaestionibus incipi, etsi aliena esset ancilla. procurator quaestionem de ancilla habuerat. cum ex appellatione cognouisset imperator, pronuntiauit quaestione illicite habita unius testimonio non esse credendum ideoque recte prouocatum.
Abbreviated transcription (Latin):
deteriorẽ cõdicõnẽ fuit redactus
cam penam subire cũ oꝑtebat
qmͣ sustineret si ui condicõre pͥore
durass. ¶ Gñalit̃ placet in legib
nũ qui ertu ordinem ꝯgnoscunt
p̃fecti uł p̃sides ut eis q penã petu¬
niariam egentes eludunt coħtionẽ
extra ordinariã inducant.

Expanded text:
it redactus, eam poenam subire eum oportebit, quam sustineret, si in condicione priore durasset. Generaliter placet, in legibus num qui extra ordinem cognoscunt praefecti vel praesides ut eis, qui poenam pecuniariam egentes eludunt, coercitionem extraordinariam inducant.
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. l Quod cõdicionis implen¬
de eã datur licet ñ ex bonis mor¬
tui ꝓficiscatur caꝑe tñ supͣ mo¬
dũ non pot̾it is cui c̾tũ modum
ad capiendũ lex concessit. certe ꝙ
a statu libero ꝯdicionis implende
cã datur ĩ dubitant̾ mͦ legati
cõcessio ĩputatur. Sic tm̃ si mor¬
tis tp̃r in peculio id habuĩt. ce¬
Ceterũ si post mortẽ uł ⁊̃ si
alus ꝓ eo dedit qr nõ fuit ex
hiis bonis c̃ mortis tp̃ cestator hu̾it

Expanded text:
am.Quod condicionis implendae causa datur, licet non ex bonis mortui proficiscitur, capere tamen supra modum non poterit is, cui certum modum ad capiendum lex concessit. certe quod a statulibero condicionis implendae causa datur, indubitate modo leg‹e› concesso imputatur: sic tamen, si mortis tempore in peculio id habuit. ceterum si post mortem, uel etiam si alius pro eo dedit, quia non fuit ex his bonis, quae mortis tempore testato
Abbreviated transcription (Latin):
aui.i. Plluo gn̾alit̾ meminisse
oportebit᷑ donatõnes mortis tã ftãs
legatis compatratad. Q uodcũ igit᷑
in legatis uiris ẽ id ĩmortis cã donatio¬
nib erit accopiendũ. ¶ Iuł. ait. sicnis
seruũ mortis sibi cã donatũ uendid̾it¬
⁊ hoc uiuo donatore fecent p̃cu con¬
dictionẽ donator habebit si ꝯualuis¬
s ⁊ hoc donatorelegerit alioqͥn ⁊ ipm̃

Expanded text:
apiam.Illud generaliter m‹e›minisse oportebit donationes mortis causa factas legatis comparatas: quodcumque igitur in legatis iuris est, id in mortis causa donationibus erit accipiendum.Iulianus ait: si quis seruum mortis causa sibi donatum uendiderit et hoc uiuo donatore fecerit, pretii condictionem donator habebit, si conualuisset et hoc donator elegerit. alioquin et ip
Abbreviated transcription (Latin):
acceperit. pena legis cormelie afficit᷑
⁊ qui iudicẽ corruꝑit corrũpendũ¬
ue curau̾it. S et si iudex constitu¬
tõnes pͥntipũ neglexerit punitur.
¶Qui in rõnib tabulis cerers¬
ile. uł alia quãre. siue cõsignatõe
falsum fecĩt. ł rẽ amoui̾t ꝑ uiiͦ ex
hiis causis. atꝙ si errant falsarii
puniuntur. Sic a diuus seuerus
dita ẽẽ adu̾sariis sui̾s dicit accusa¬
ri eum falsi pͭ. ¶ Ad testã militũ¬
sibi legatũ fid̾ cõmissũ adscͥpse¬
rint. ¶Int filiũ ⁊ seruũ. ⁊ extra¬
ueũ testm̃ scribentes hoc int̾est
quoᷤ me exͣneo si specialit̾ subscͥp¬
tio facta est ꝙ illi dictaui ⁊ reco¬
gnoui pena cessat. ⁊ capi pot̾ in
filio ui seruo uł gu̾alis subscͥptõ
sufficẽt ad penam ouitandam¬
et ad canendũ. ¶ Ex illa cã quoq

Expanded text:
acceperit, poena legis Corneliae adficitur. et qui iudicem corruperit corrumpendumue curauerit. Sed et si iudex constitutiones principum neglexerit, punitur. Qui in rationibus tabulis cer‹i›sue uel alia qua r‹e› sine consignatione falsum fecerint uel rem amouerint, perinde ex his causis, atque si erant falsarii, puniuntur. sic et diuus Seuerus rodita esse aduersariis suis dicit, accusare eum falsi potest. Ad testamenta militusibi legatum fideicommissumue adscripserint. Inter filium et seruum et extraneum testamentum scribentes hoc interest, quod in extraneo, si specialiter subscriptio facta est 'quod illi dictaui et recognoui', poena cessat et capi potest, in filio uel seruo uel generalis subscriptio sufficit et ad poenam euitandamet
Abbreviated transcription (Latin):
trem. et auũ et aniam quos more
maioꝵ ꝓuntiri supͣdairimꝰ capitiᷤᷤ
pena pleccent᷑ ut ułtimo supplicio
maccentur. Sane si ꝑ furorem a¬
liquis parentẽ occident ĩpunttꝰ
erit. ut diui frõs rescripserunt
suꝑ eũ qui ꝑ furorẽ matrẽ neca¬
uerat. siam suffice̾ furore ulo eũ
puniri diligentiꝰ ꝙ custodiendũ
e̾e. aut ⁊̃ in uinculis cob̾cendum

Expanded text:
trem et auum et auiam quos more maiorum puniri supra diximus, capitis poena plectentur aut ultimo supplicio mactantur. Sane si per furorem aliquis parentem occiderit, inpunitus erit, ut diui fratres rescripserunt super eo, qui per furorem matrem necauerat: nam sufficere furore ipso eum puniri, diligentiusque custodiendum esse aut etiam uinculis coercendum
Abbreviated transcription (Latin):
art̃.ł D ena legis comelie ir¬
rogatur in esi qui falsas testatõ¬
nes faciendas testimoma ue falsã
inspicienda .d.i. cõieait. Itẽt ob
instruenda aduocatõnẽ testimo¬
nia ne pecuniam accepit. pactus¬
ue fu̾it societatẽ coierit ad oblig

Expanded text:
. Poena legis Corneliae irrogatur ei, qui falsas testationes faciendas testimoniaue falsa inspicienda dolo malo coiecerit Item ob instruendam aduocationem testimoniaue pecuniam acceperit pactusue f
Abbreviated transcription (Latin):
esserit licet nondũ heredi eiꝰ rõ¬
nẽ redlid̾it iure eũ contͣhere .S
si iure hereditario successerunt
in fiscalẽ cͣcͣtũ tutor uł curatoꝵ
licet añ rõnem redditam ñ puto
pena locsi hr̃e. licet adiuuat is

Expanded text:
esserit, licet nondum heredi eius rationem reddiderit, iure eum contrahere. Sed si iure hereditario successerunt in fiscalem contractum tutor uel curator, licet ante rationem redditam: non puto poenam locum habere licet adhuc uiuat is
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Quus adrianꝰ fertur cũ
ĩuenatõne filiũ suũ quidã uecauerat
qͥ nou̾cam adult̾abat in insula̾ eum
deportasse ꝙ latronis mag̃ cͣ patͥs
uire eũ interfetiss. Nam patria po¬
testat in pietate d. nori attrocitate
consistere.

Expanded text:
Diuus Hadrianus fertur, cum in uenatione filium suum quidam necauerat, qui nouercam adulterabat, in insulam eum deportasse, quod latronis magis quam patris iure eum interfecit: nam patria potestas in pietate debet, non atrocitate consistere.
Abbreviated transcription (Latin):
os eadem pena afficiendos sĩ solum¬
dẽ. ł. S i sciente creditore ad sce¬
lus cõmittendũ petuma sit subins¬
nistrata. ut puta si aduenẽ malicõ¬
ꝑationẽ. uł ⁊̃ ut latronib agg̃sso¬
rent parricidii pena tenebit᷑ qͥ
c̃ierit pecuniã qͥq eoꝵ ita c̾dide¬
rint. aut a quo ita cauerint.
intim decesserit siquide̾ sibi mor¬
tem cõscinit successorẽ fiscũ hr̃e
debebit si minꝰ es̃ quẽ uoluit. et
s nõ testm̃ fecit. si uero intestat᷑
decesserit. eos h̾edes hẽbit qͥ lege

Expanded text:
ena adficiendi suum. Si sciente creditore ad scelus committendum pecunia sit subministrata, ut puta si ad ueneni mali comparationem uel etiam ut latronibus adgressorent: parricidii poena tenebitur, qui quaesierit pecuniam quique eorum ita crediderint aut a quo ita cauerint. interim decesserit, si quidem sibi mortem consciuit, successorem fiscum habere debebit: si minus, eum quem uoluit, si modo testamentum fecit: si intestatus decessit, eos heredes habebit, qui lege
Abbreviated transcription (Latin):
tutelam uł curãtõnẽ cũ fisco ccͣbe¬
re non possunt. at siquis adu̾sꝰ
hnͣt legem p̃fectus errario ob te¬
pserit ut ꝑĩ pumatur. ac si fal¬
sũ omisiss. set ad illos ħoc ñ ꝑti¬
net ut idem pͥncipes resc̾pserunt
qͥ añ qmͣ tutelam susceꝑunt ħges
serunt. nec . N. excusationes amisi¬
sse. s fraudes exclusisse idẽ pͥncipe s

Expanded text:
cum fisco contrahere non possint ac, si quis aduersus hanc legem profectus aerario obrepserit, ut perinde puniatur, ac si falsum commisisset. Sed ad illos hoc non pertinet ut idem princ‹ipe›s rescripserunt, qui antequam tutelam susciperent haec gesserunt: nec enim excusationes admisisse, s
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Si medicus cui curan¬
dos suos oculos qui eis laborat
ꝯmiserit ꝑiculũ amutendorũ
eoꝵ ꝑ aduersa medicamenta ĩ¬
ferendo cõposuit ut ei possões
suas contta fidẽ bonã eg̾. uende¬

Expanded text:
num.Si medicus, cui curandos suos oculos qui eis laborabat commiserat, periculum amittendorum eorum per aduersa medicamenta inferendo compulit, ut ei possessiones suas contra fidem bonam aeger uende
Abbreviated transcription (Latin):
de .i. Ex contractib uenienteᷤᷤ
actiones in heredes dantur. licz de.¬
lictũ quoꝙ u̾setur. ueluti cũ ruror
in rutela g̾enda dolo fecĩt. aũ hiis ap̃
queꝰ depositũ est. quio casu ⁊̃ cum
filiꝰ famił. aut seruus tale ꝙͥ cõmi¬

Expanded text:
.Ex contractibus uenientes actiones in heredes dantur, licet delictum quoque uersetur, ueluti cum tutor in tutela gerenda dolo fecerit aut is apud quem depositum est: quo casu etiam cum filius familias aut seruus quid tale commi
Abbreviated transcription (Latin):
Iomp̃ .ł. Si seruus cõis. meni
ꝓ solus int̾im dñs inuenitur
Non enĩ siquis heredem potest¬
existere filio .ẜ. dixĩm stati ⁊ here¬
ditatẽ eus eẽ iam consegns erit.
Cum bñficium p̾napaliul cõstitu¬
tionum meo locũ ht̃. ut filius.
.ẜ. de peculio testari possit ꝙ p̾
uilegiũ cessat priusqmͣ testm̃ ad
eib. Cum si ticõ dari stipulatus
fuisset ticio adquireretur. ꝙ si
simplicit̾ concepta est stipulatio.
ueluti partẽ meq̃ que menii ẽ da¬
re spondes. non a diecto mͥ ꝓpe

Expanded text:
ionum. Si seruus communis Maeuii qui solus interim dominus inuenitur,non enim, si quis heredem existere filio familias dixerit, statim et hereditatem eius iam esse consequens erit, cum beneficium principalium constitutionum in eo locum habet, ut filius familias de peculio testari possit: quod priuilegium cessat, priusquam testamentum adiest, cum, si Titio dari stipulatus fuisset, Titio adquireretur. quod si simpliciter concepta est stipulatio, ueluti: 'partem ‹e›am, quae Maeuii est, dare s
Abbreviated transcription (Latin):
Nam diuus adͥanꝰ statilio scd̾o le¬
gato rescripsit. quociens quis cus¬
todiam militũ euaserit exquiri
oꝑtere. utrũ nunia negligentia
militũ euaserit an caũ. ⁊ utrsi u¬
nus ex płibꝰ. an una plures. ⁊ ia
demũ ad afficiendos supplicõ mi¬
lttes quoꝵ custodie tuaserit pł
si culps eoꝵ nimia dep̃hendat᷑. alio¬
qͥn ꝓ mõ culpe meos statuendũ ẽ.
Salino quoq legato eqͥtannie.⁊.
princeps rescripsit in eũ qui custodi¬
am dimiserit. aut ita scions huit ut
possit custodiam euad̾e aĩadu̾tendũ
sitãion ꝑ uiciũ. aut desidiã custodiᷤ
.iuenerit castigandũ cũ. et ĩ def̾io¬
rẽ militiam dari. si u̾o fortuta ad¬
misert ineum. nicħ statuend̾ si pa¬
ganus eueserit custodiã. idẽ puto
exquirendũ c circa militũ ꝑsonaᷤ
explorandũ retuli.

Expanded text:
nam diuus Hadrianus Statilio Secundo legato rescripsit, quotiens custodia militibus euaserit, exquiri oportere, utrum nimia neglegentia militum euaserit an casu, et utrum unus ex pluribus an una plures, et ita demum adficiendos supplicio milites, quibus custodiae euaserint, si culpa eorum nimia deprehendatur: alioquin pro modo culpae in eos statuendum. Saluio quoque legato Aquitaniae idem princeps re scripsit in eum, qui custodiam dimisit aut ita sciens habuit, ut possit custodia euadere, animaduertendum: si tamen per uinum aut desidiam custodis id euenerit, castigandum eum et in deteriorem militiam dar‹i›: si uero fortuito amiserit, nihil in eum statuendum. Si paganos euaserit custodia, idem puto exquirendum, quod circa militum personas explorandum rettuli.
Abbreviated transcription (Latin):
.ł Duius pius ad epłam¬
atoceseum. annocensium gͥte resẽpsit.
ñ ẽẽ ĩũcła oniciẽtũ eũ qui fidiusso¬
res dare ꝑatus ẽ. nisi tam gͣue. sce¬
lus admiisse eum constet. ut n

Expanded text:
. Diuus Pius ad epstulam Antiochensium Graece rescripsit non esse in uincula coiciendum eum, qui fideiussores dare paratus est, nisi si tam graue scelus admisisse eum constet, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
.S.s. teligari. uissa est ea q̃ ñ qͥdẽ
malo aĩo. s malo exemplo medi¬
camentũr ad conceptõnẽ dedit
si cui tenĩe aicutã salamandrã at¬
conitũ pictuo cãpas. aut bubostr̃.
mandragoram. et io ꝙ lustramẽ¬
ti causa ded̾it. cathandas pena
teneantur huiꝰ legis. Itẽ is cuiꝰ
familia sciente eo adipiscende
recuꝑande ue possonis causa ar¬
ma supp̃sserit. Itẽ qus accor sedr¬
tionis fu̾it. et qui naufragium
supp̃sserit qui ue faica iidiciq cõ¬
fessuis fu̾it conficenda ue curau̾it᷑
quo quis mnocẽs circsiueniretur.
¶ Qui hoĩem libidinis uł com̃¬
cii aĩ castrauerit ex .s.c. penam¬

Expanded text:
 relegari iussa est ea, quae non quidem malo animo, sed malo exemplo medicamentum ad conceptionem dedit,s‹i› cui temere cicutam salamandram aconitum pituocampas aut bubrostim mandragoram et id, quod lustramenti causa dederit cantharidas, poena teneantur huius legis. Item is, cuius familia sciente eo apiscendae reciperandae possessionis causa arma sumpserit: item qui auctor seditionis fuerit: et qui naufragium suppresserit: et qui falsa indicia confessus fuerit confitendaue curauerit, quo quis innocens circumueniretur: et qui hominem libidinis uel promercii causa castrauerit, ex sena
Abbreviated transcription (Latin):
a sufficitur. qui ĩ publicũ mala
medicamenta uendid̾it. ẜ hoĩs
necandi cã hũit. ¶ Adiectõ aũ
ista ueneni mali ostendit eẽ q̃¬
dam. et non mala uenena ergo
ergo nom̃ mediũ est. et cam
id ꝙ ad sanandũ. ꝙͣ id ꝙ ad occi¬
dendũ paratũ est̾ cont̾inet. set

Expanded text:
adficitur, qui in publicum mala medicamenta uendiderit uel hominis necandi causa habuerit. Adiectio autem ista 'uen‹en›i mali' ostendit esse quaedam et non mala uenena. ergo nomen medium est et tam id, quod ad sanandum, quam id, quod ad occidendum paratum est, continet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nissent. p̃sentes ñ hrẽm uictum
remansisse. nist sł cum furti agam
coꝵ memoria ⁊ p̃sentia ad fidem
credite petͤ. uti possim.e¬
ip̃ .u. C utor admĩstratõnẽ
quidem reꝵ pupillaꝵ ht̃. ⁊ int̃¬
cipiendi autẽ potestas ei ñ dat᷑.
et id̾o siquid furandi aĩo amou¬
erio furtũ facit. nec usu capi res
p᷑. set ⁊ furti accione teneturꝰ. qmͣ¬
nis et tutele agi cũ eo possit. ꝙ ĩ
tutore scriptũ est. idem er̃ ⁊ ĩ cu¬
rtore adolescontis. cet̾isq curato¬
ribus.
auł. R s qui opẽ furtũ fa¬
cienti fert. nũcħͣ manifestus ẽ. Ita¬
q accidit ut̃ is quidẽ qui opem
tulit nec manifesti furti. Is auĩ
qͥ dep̃hensus est ob eandẽ rem

Expanded text:
nis‹s›ent, praesentes non haberem, uictum nis‹s›ent, praesentes non haberem, uictum rem amississe: nunc uero, cum furti agam, eorum memoria et praesentia ad fidem creditae pecuniae uti possum.inum.Tutor administrationem quidem rerum pupillarium habet, intercipiendi autem potestas ei non datur: et ideo si quid furandi animo amouerit, furtum facit nec usucapi res potest. sed et furti actione tenetur, quamuis et tutelae agi cum eo possit. quod in tutore scriptum est, idem erit et in curatore adulescentis ceterisque curatoribus.um.Is, qui opem furtum facienti fert, numquam manifestus est: itaque accidit, ut is quidem, qui opem tulit, furti nec manifesti, is autem, qui deprehensus est, ob eandem rem
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .ł. S et ⁊ si ẜmaginẽ quis
luł librum deleuenit. et hic te¬
netur dampni iniurie qi cor¬
ruꝑit. ¶ Si quis tabulas ĩstru¬
mentoꝵ rei .p. municipii alicꝰ
aut surripuerit. aut int̾leu̾it
lab. ait fuirti eũ teneri. Idẽq
sctibit. ⁊ de ceteris reb .p. deq
societatib.
estimationt̃ faciendã in furti accio¬
ne estimat. qr si iudici ap̃ quẽ far¬
ti agatur. possit ꝓrobari qnͣtum
debitũ fuerit. possit ⁊̃ ap̃ eũ i¬
dicẽ eadẽ probare. ap̃ ꝙ̃ pecuniuã
petat. Si uero in furti tudicõ ꝓba¬
renon potest. nec ulud qͥdẽ pos¬
se ostendi. qnͣti euis intersit. set
potest post furtum fcm tabłas
nactus ẽẽ actor. ut ex hoc ꝓber
qnͣti suũ int̾fuerit si tubulas
nactus non eẽt de lege aquilia
as probare non patitur dampñ.
Quid ergo si forte pecuniã sub cõ¬
dicione credid̾it. ⁊ int̾im testimo¬
possit̃ mori pendente ꝯdicõne
aut puta me petisse creditũ. et
qr testes ⁊ signatores qͥre̾ memi¬

Expanded text:
d et si imaginem quis vel librum deleverit, et hic tenetur damno iniuriae, quasi corruperit. Si quis tabulas instrumentorum rei publicae municipii alicuius aut subripuerit aut interleverit, Labeo ait furti eum teneri: idemque scribit et de ceteris rebus publicis deque societatibus. aestimationem faciendam in furti actione existimant, quia, si iudici, apud quem furti agatur, possit probari, quantum debitum fuerit, possit etiam apud eum iudicem eadem probare, apud quem pecuniam petat: si vero in furti iudicio probare non potest, ne illud quidem posse ostendi, quanti eius intersit. sed potest post furtum factum tabulas nanctus esse actor, ut ex eo probet, quanti sua interfuerit, si tabulas nanctus non esset. De lege Aquilia as probare, non patitur damnum. quid ergo, si forte pecuniam sub condicione credidit et interim testipossunt mori pendente condicione? aut puta me petisse creditum et, quia testes et signatores, qui rem memi
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. huit ꝓximus c̃ cͥeuis
etatis est ut non dũ intelligat
pagatur. s ꝙ adhue benigna
acceptũ ẽ. Nam qui lociui potest
creditur ⁊ siuulari. ⁊ ꝓmitt̾e ret¬
te posse. ¶Mutũ nicb ꝑtinere
ad obligõnẽ uboꝵ natura manises¬
tũ est. s ⁊ de surdo idem dicit᷑ qmi
⁊̃ si iociui possit. siue ꝓmittit uͥ¬
da stipulantis exaudite d. sũ stipn¬
letur d ex auoire uba ꝓmitetis¬
id uñ. apparet non de eõ nos loqͥ qui
nes ĩ emptõnib uendicõnib lo¬
catõnibꝰ ꝯductõnib societatibus
mandatis. iõ aũ istis modis ꝯsen

Expanded text:
tum est.Huic proximus est, qui eius tum est.Huic proximus est, qui eius aetatis est, ut nondum intellegatagatur: sed quod ad hunc benignius acceptum est: nam qui loqui potest, creditur et stipulari et promittere recte posse.Mutum nihil pertinere ad obligationem uerborum natura manifestum est.Sed et de surdo idem dicitur, quia etiamsi loqui possit, siue promittit, uerba stipulantis exaudire debet, siue stipuletur, debet exaudire uerba promittentis. unde apparet non de eo nos loqui, qui iones in emptionibus uenditionibus, locationibus conductionibus, societatibus, mandatis.Ideo autem istis mod
Abbreviated transcription (Latin):
igatõ ꝯtrahiturꝰ ex int̾rogatõne
⁊ responsione cum quid dari fieri¬
ue nobis stipulemur. s aut ꝓpͥo
noi̾e quisꝙ obligatur aut alieno.
qͥ aũ alieno noĩe obligat᷑ fideuissor
mine obligattirus. alios accipimꝰ
qui eadem obligõne taneantur
dũ curamus ut cꝑ s obligatõne de¬
duximus tucius nob̾ debeatur ta
le sit ut dari ñ possit. palam est
naturali rõne ĩutilẽ ẽẽ stipło¬
ne. ueluti si de homine libero
uł iam mortuo uł elib deustis
fcã sit stipulatoꝰ int̾ eos qͥ igno¬
rauerunt eũ hoĩem liberũ ẽe. ut
mortuũ ẽẽ uł edes deustas e̾e. idẽ
iuris est. siquis locũ sacrũ aũ religi¬
osũ dari scipulatus fu̾it. nͨ minus
inutilis est stipuło sicͥs rẽ suam
ignorans suã ẽẽ stipulatus fu̾it:¬
Itẽ sub inpossibili condicõne ftam̃
strpulo̾nẽ constat inutilẽ esse¬
¶ Furiosum siue stipuletur siue ꝓ¬
mi̾tat nicħ ag̾e natura manites¬

Expanded text:
igatio contrahitur ex interrogatione igatio contrahitur ex interrogatione et responsu, cum quid dari fieriue nobis stipulemur.Sed aut proprio nomine quisque obligatur aut alieno: qui autem alieno nomine obligatur, fideiussor mine obligamus, alios accipimus, qui eadem obligatione teneantur. dum curamus, ut quod in obligationem deduximus, tutius nobis debeatle sit, ut dari non possit, palam est naturali ratione inutilem esse stipulationem, ueluti si de homine libero uel iam mortuo uel aedibus deustis facta sit stipulatio inter eos, qui ignorauerint eum hominem liberum esse uel mortuum esse uel aedes deustas esse. idem iuris est, si quis locum sacrum aut religiosum dari sibi stipulatus fuerit.Nec minus inutilis est stipulatio, si quis rem suam ignorans suam esse stipulatus fuerit.Item sub impossibili condicione factam stipulationem constat inutilem esse.Furiosum, siue stipulatur siue promittat, nihil agere natura manifes
Abbreviated transcription (Latin):
adibet. si aliꝰ diligẽtior custodire po¬
terit. s ĩ maiorib cãib si culꝑa euit.
int̾ueniat tenetur. ueluti si c̃i ams.¬
cos ad cenã inuitaturꝰ argentũ ꝙ ĩ
eam rem utendũ accepit ꝑegre ꝓsi¬
ciscens secũ porture uoluent.⁊ id aut
naufragio aut p̾̃domĩ hom hostiĩ¬
ue in cursu amiserit. ¶ Is quoq
ap̃quem re̾ aliquẽ deponimꝰ re nob̾
teneturꝰ ꝙ et ip̃e de ea re qmͣ accepit
restituenda cenetur. s is ⁊ si negli¬
gent̾ rem custoditam amiserit se¬
curus est. qr enĩ non suagatia acce¬
pit. s eiꝰ a qͦ recep̃. ĩ eo solo tenetur
si quidẽ dolo ꝑierit. negligentie u̾o
noĩe id̾o non tenet᷑ qr qͥ negligẽti
amico rem custodicudã ꝯmutit
de se ãri d magnã cñ negligenti
placuit ĩ doli crimen cadere. ¶ Eie¬
ditor ꝙͦ qͥ pignus accepit retenetur
qr ip̃e de ea re ip̃a qͣ accepit res¬
tituenda tenetur. ¶Nerbis obł¬

Expanded text:
adhibet, si alius diligentior custodire poadhibet, si alius diligentior custodire poterit. sed et in maioribus casibus, si culpa eius interueniat, tenetur, ueluti si quasi amicos ad cenam inuitaturus argentum, quod in eam rem utendum acceperit, peregre proficiscens secum portare uoluerit et id aut naufragio aut praedonum hostiumue incursu amiserit, Is quoque, apud quem rem aliquam deponimus, re nobis tenetur: qui et ipse de ea re quam acceperit restituenda tenetur. sed is etiamsi neglegenter rem custoditam amiserit, securus est: quia enim non sua gratia accipit, sed eius a quo accipit, in eo solo tenetur, si quid dolo perierit: neglegentiae uero nomine ideo non tenetur, quia qui neglegenti amico rem custodiendam committit, de se queri debet. magnam tamen neglegentiam placuit in doli crimine cadere.Creditor qquam accepit restituenda tenetur.Uerbis obl
Abbreviated transcription (Latin):
Iuce.i. Obligõnes aut ex cõttͣ¬
tu nascunturꝰ. aut ex maleficio.
aut ꝓprio quodam uire ex uariis
cãꝵ figuris. ¶ Obligatõnes ex
ꝯtractũ aut re ꝑtrahunt᷑. aut abis
aut osansu. ¶ Recontͣhit᷑ obligs̃
mutui datione. Hutus aũ datio
ꝯsistit ĩ hiis rob q̃ pond̾e num̾o
mensura ue constant ueluti uino.
oleo frumento. pecunia nu̾ata qͣs
res in hoc damus. ut accipientis¬
fiant. postea alias recepturi eiꝰdẽ
alicẜͣ cõmodamus re nõbis obligat᷑.
s is de ea ip̃a re qmͣ acceꝑit restitu¬
enda tenetur.⁊ ille qͥdẽ qui mutuũ
accepit si quolib caũ ꝙ accepit
amiserit nichominꝰ obligatꝰ ꝑma¬
net. Is uo qui utendum accepit
si maiore casu cui infirmita hũa¬
na resist̾e non potꝰ ueluti incẽdio
ruina. naufragio rẽ quã accepit
amiserit securus ẽ. alia s tñ exac¬
tissimã diligentiam custodien de¬
tei pnĩre compelłr ñ suffiat ei ean.¬
dẽ cdiliget̾iam ad hibere amͣ suss reb

Expanded text:
um. Obligationes aut ex contractu nascuntur aut e‹x› maleficio aut proprio quodam iure ex uariis causarum figuris. Obligationes ex contractu aut re contrahuntur aut uerbis aut consensu. Re contrahitur obligatio mutui datione. mutui autem datio consistit in mensuraue constant, ueluti uino oleo frumento pecunia numerata, quas res in hoc damus, ut fiant accipientis, postea alias recepturi eiusdem aliquam commodamus, re nobis obligatur, sed is de ea ipsa re quam acceperit restituenda tenetur.Et ille quidem qui mutuum accepit, si quolibet casu quod accepit amiserit, nihilo minus obligatus permanet: is uero qui utendum accepit, si maiore casu, cui humana infirmitas resistere non potest, ueluti incendio ruina naufragio, rem quam accepit amiserit, securus est. alias tamen exactissiman diligentiam custodiendestare compellitur, nec sufficit ei eandem diligentiam adhibere, quam suis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
rum n scripture ulla ꝓprietas
desideratur. s sufficit eos qͥ nego¬
tiagerunt consentire. Uñ int᷑ ab¬
sentes quoꝙ talia negotia ccͣhunt᷑

Expanded text:
rum neque scripturae ulla proprietas desideratur, sed sufficit eos, qui negotia gerunt, consentire.Unde inter absentes quoque talia negotia contrahuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
auł.ł. Siquis sernũ meũ. uł
filiũ ludibrio hãt. licet cõsenti¬
entẽ. tñ ego iniuriã udeor acti¬
ꝑe. ueluti si in popinã dux̃it illũ
qui suadet animũ inuirie faciede
qui didunũ ignoret. ⁊ Ido incip̃. s̾

Expanded text:
um.Si quis seruum meum uel filium ludibrio habeat licet consentientem, tamen ego iniuriam uideor accipere: ueluti si in popinam duxerit illum, qui suadet animum iniuriae faciendae qui dominum ignoret: et ideo incipit s
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Euriosus ⁊ pupillus il
ex re accõ uenit obligantur. ⁊̃ sñ
curatore uł tutoris aucͭ ͤ ueluti si
cõmunẽ fundum habeo cũ hus ⁊
aliquid ĩ eũ impendeo ut damp¬
nũ in eo pupillus ded̾it. nã iudi¬
cio cõi diuidundo obligabuntur.
int̾ẽe queras. utrs̃ aliquis obli¬
getur. an aliquis lib̾etur il de obli
si hãmus occõnẽ ad negand̃. i
deliberando. qr̃ ex diu̾so ut faci¬
lior sis ad liberationẽ.

Expanded text:
m.Furiosus et pupillus, ex actio uenit, obligantur etiam sine curatore uel tutoris auctoritate, ueluti si communem fundum habeo cum his et aliquid in eum impendero uel damnum in eo pupillus dederit: nam iudicio communi diuidundo obligabuntur. interesse, quaeras, utrum aliquis obligetur an aliquis liberetur: ubi de obligsi habeamus occasionem, ad negandum: ubi de liberando, ex diuerso, ut facilior sis ad liberationem.
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃at̾men a iudicibus. ñ in occasi
potu̾it facere. et an ante ꝙͥ fecert
⁊ an cogitauerit. et an sqne mentis
fuenit. nec lubricũ linge ad penam
facile tenendũ est. qm̃qmͣ enĩ tem̃¬
erarii digni pena sunt. tm̃u̾nsans

Expanded text:
rimen a judicibus non in occasiopoterit  an cog‹i›tauerit et an sanae mentis fuerit. nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quamquam enim temerarii digni poena sint, ta
Abbreviated transcription (Latin):
o idem pompero rescripsert᷑ ñ ui¬
deri ccͣ maiestatẽ fieri ob y̾mag¬
agines imꝑatoris iam cõsecrata ᷤᷤ¬
ꝯflauerit. aliud ne quid si male
di ñ hñt sine uua dubitatõne ad¬
mittũtur ad hnͣc accusationẽ. Set
Dmilites qͥ cãs alias defend̾e non

Expanded text:
 Idem Pontio rescripsit non uideri contra maiestatem fieri ob imagagines imperatoris iam consecratas conflauerint aliudue quid simile di non habent, sine ulla dubitatione admittuntur ad hanc accusationem. Sed et milites, qui causas alias de
Abbreviated transcription (Latin):
rator egiss dño. auo ipo iire. aũ
pp̃ exceptõnẽ accio mutilis eẽ
¶Qui patris noĩe iniuriaꝵ ag
ob eam rem ꝙ filius eus uerbera¬
tus pulsetus ue in stipłone co¬
gendus est. filii quoq ꝑsonam
comp̃hend̾e̾ p̃sertim cum fueri
possit. ut pat̾ añ discedat. qmͣ
saret ꝓcuratore suũ egiss. et ita
iniuriaꝵ accio redeat ad filium.
s et si nepoti ĩuinia fcã fuenit
⁊ ꝓcurator aui pp̃ hanc cãm. in¬
iuriaꝵ aget non solũ filii. set
⁊̃ nepotis ꝑsona ꝯphenda erit

Expanded text:
iure aut propter exceptionem actio inutilis esset. Qui patris nomine iniuriarum agit ob eam rem, quod filius eius uerberatus pulsatusue sit, in stipulatione cogendus est filii quoque personam comprehendere, praesertim cum fieri possit, ut pater ante decedat, quam sciret procuratorem suum egisse, et ita iniuriarum actio redeat ad filium. Sed et si nepoti iniuria facta fuerit et procurator aui propter hanc causam iniuriarum aget, non solum filii, sed etiam nepotis persona comprehende
Abbreviated transcription (Latin):
ri eius qui mortuns erat sñ indi¬
ce soluta fuerint legata. stipło
cõmittetur. nisi ratum heres ha¬
buerit. Utiq si debita fuerintꝰ. tt̃
enĩ non dubie int̾est stipłatoris
ratam sołoem ab hr̃de haberi. ne
estimari doli clausulam cõmtti.
Sane cũ ꝑ inprudentiã hee ꝑsoẽ
ꝯmittantur. actio ex doli cłausu¬
la competit. ¶ Si procurator faltꝰ¬
iudiciũ de hereditate edid̾it. dem̃
dñs fundum ex ea hr̃ditate pe¬
tierit scipło ratam rem haberi
conuttitur. qr si uerus ꝓcuntor
fuiss exceptto pei iudicate dñm sũ

Expanded text:
ri eius, qui mortuus erat, sine iudice soluta fuerint legata, stipulatio committetur, nisi heres ratum habuerit, utique si debita fuerint: tunc enim non dubie interest stipulatoris ratam solutionem ab herede haberi, ne existimari doli clausulam committi. sane cum per imprudentiam hae personae omittantur, actio ex doli clausula competit. Si procurator iudicium de hereditate ediderit, deinde dominus fundum ex ea hereditate petierit, stipulatio ratam rem haberi committetur, quia, si uerus procurator fuisset, exceptio rei iu
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus ꝓcuratorem tutorẽ ĩmuni¬
int̾clici posse. ¶ Sicud seriuis m̃s
facit non obid metũ actõ ẽ. s ob iõ
c meo noĩe aut suo fecerit. slam
si tuũ seruũ m̾cennariũ habuero.
id non tecũ. s metũ cuiꝰ iussu aut
noĩe id opus a seruo tuo faccũ fu̾it
agendũ erit hoc int̾tlicto. Similit̃
cũ eo cuius noĩe iusserit. ħ acͨtio ⁊
Nam si ꝓcurator. tutor uł curator
duũim municipii. ideo ꝙ eius no¬
mine ageret cuiꝰ negotiũ ꝓtura¬
ret fĩ usserit. ob id agendũ erit
cũ co cuiꝰ noĩe fcm̃ quid erit. non
cũ eo quid tta iusserit. Et si t̾ mã¬
dau̾o ut opus fieri iuberes. ⁊ ĩ ea
re mͥ parueris. metũ inquid ñ tecũ
erit accio. ¶ Et cũ int̾clictũ sit
scriptũ si ꝙui aut clam fcm̃ est
son ita cꝑui aut clam fecisti laciꝰ
porrigi qmͣ ad has ꝑsonas quas
supͣ nuauimus. labeo putat
⁊ hoc iure utunur. ut siũ egofe¬
tissem suĩ fieri iussi. hoc interdcõ
ꝙ ui aut clam tenear.

Expanded text:
rem curatorem› muniinterdici posse. Si quid seruus meus fecit, non ob id mecum actio est, sed ‹si› id meo nomine aut suo fecit: nam si tuum seruum mercennarium habuero, id non tecum, sed mecum, cuius iussu aut nomine id opus a seruo tuo factum fuerit, agendum erit hoc interdicto. Similiter cum eo, sed cuius nomine iusserit, haec actio est. nam si procurator tutor curator duumuir municipii, quod eius nomine ageret, cuius negotium procuraret, fieri iusserit, ob id agendum erit cum eo, cuius nomine factum quid erit, non cum eo, qui ita iusserit. et si tibi mandauero, ut opus fieri iuberes et in ea re mihi parueris, mecum, inquit, non tecum erit actio. Et cum interdictum sic sit scriptum 'quod ui aut clam factum est', non ita 'quod ui aut clam fecisti', latius porrigi quam ad has personas, quas supra numerauimus, Labeo putat. Et hoc iure utimur, ut, siue ego fecissem siue fieri iussi, interdicto quod ui aut clam tenear.
Abbreviated transcription (Latin):
opus se fcũrũ. eiq denũciatum
ess ne fac̾et ⁊ fecerit. utiliꝰ puto
ꝓbandũ uim eum fecisse. hec Eba
ꝙ ui aut clam fcm̃ est. ait mucius
aut tuo uissu fcm̃ est. labõ ait pl¬
ures ꝑsonas cõtineri huis u̾bis. nã

Expanded text:
opus se facturum eique denuntiatum opus se facturum eique denuntiatum esset ne faceret, fecerit, utilius puto probandum ui eum fecisse. Haec uerba 'quod ui aut clam factum est' ait Mucius aut tuo iussu factum est'. Labeo autem ait plures personas contineri
Abbreviated transcription (Latin):
ad quẽ percimuit ñ face̾. uł cõsutto
tisẽ demĩciat adu̾sario cũ eũ scit nõ
posse ꝓhib̾e uł tam sero pronũciat
non posseit ⁊ hoc ita labeonem
ꝓbare aristo ait. ¶ Siquis denũ¬
clam fecisse si post denũciatõne̾ fec̾it
debebit enĩ ⁊ ita labeo ⁊ diẽ ⁊ horã
denũciatõne complecti. ⁊ ibi cy opus
aut obscure dice aut de nũciare. n
tam artare adu̾sariũ. ut intͣ diem
occurrere ad ꝓhibendũ ñ possit. ⁊
si forte non sit tui denũcietur. recꝓ
dolo malo fcm̃ sit. nec sit amit̾is de¬
niq aut ꝓcurator. aũ ad demum
denũciandũ est. s et seruius recte
ait suffice̾ femine uiro uotũ fac̾e
opus se facturũ uł deniq sciente
di animũ non hr̃e. ¶ Ite ait sicͥs
ei stͣcuratori rei .p. denũciet. ¶Eo
sicrius dũ putat locũ tuũ esse
qui est meus celandi tui ñ mei cã
⁊ si serui mei uł ꝓcuratoris ce¬
landi cã fcm̃ sit. michi int̾cdcm cõ¬
petere. ¶ Siquis cũ denũctasset

Expanded text:
ad quem pertinuit non facere: uel consulto tum denuntiat aduersario, cum eum scit non posse prohibere: uel tam sero pronuntiat,non possit. et haec ita Labeonem probare Aristo ait. Si quis se denunclam fecisse, si post denuntiationem fecerit: debebit enim et ita Labeo et diem et horam denuntiatione conplecti et ubi et quod opus aut obscure dicere aut denuntiare: neque tam artare aduersarium, ut intra diem occurrere ad prohibendum non possit. Et si forte non sit, cui denuntietur, neque dolo malo factum sit ne sit, amicis denique aut procuratori aut ad domum denuntiandum est. Sed et Seruius recte ait sufficere feminae, uiro notum facere opus se facturum: uel denique sciente di animum non habere. Item ait, si quis ei, si curatori rei publicae denuntiet. Si quis, dum putat locum tuum esse, qui est meus, celandi tui, non mei causa  si serui mei uel procuratoris celandi causa factum sit, mihi interdictum compe‹te›re. Si quis, cum non denuntiasset
Abbreviated transcription (Latin):
Saur .U. Debonis eoꝵ qui ex s¬
uitute aut ex lsb̾tinitate ĩ ingenui¬
tatẽ uendicati sunt senatus osiatsĩ
fcm̃ ẽ qͦ cauetur de hus quide̾ qͥ er
seruitute defensi eẽnt ut id dũtarat
ferrent ꝙ ĩ domo cuiꝰc inturiss in
eoꝵ aũ bonis qͥ pꝰ mamimissionẽ repe¬
tere origenẽ suam uoluiss hoc af¬
plius ut ꝙ post manum issionem
ꝙẜ ad quisiss ñ ex re manumissorᷤ
secũ ferant cet̾a bona relinq̃rent illi er
cuiꝰ familia eriss.

Expanded text:
arum De bonis eorum, qui ex servitute aut libertate in ingenuitatem vindicati sunt, senatus consultum factum est, quo cavetur de his quidem, qui ex servitute defensi essent, ut id dumtaxat ferrent, quod in domo cuiusque intulissent: in eorum autem bonis, qui post manumissionem repetere originem suam voluissent, hoc amplius, ut, quod post manumissionem quoque adquisissent non ex re manumissoris, secum ferant, cetera bona relinquerent illi, ex cuius familia exissent.
Abbreviated transcription (Latin):
tur mariti ip̃m honerat ñ mulierem
excusat. unde ãri pot̾ an ã quidẽ de
adult̾io cogͦscit statũe ĩ maritũ ob
lenociniũ possit. ⁊ puto posse. slam cla¬
udius gorgus uir clarissimꝰ uxorẽ ac¬
cusans cũ decectus ẽẽt urorẽ ĩadiat᷑io
dep̾hensam retinuisse uł accusatõe¬
⁊ sine accusatore lenocinis dampnatꝰ est
a diuo seuero. exͣneus autẽ neqͣqn
lenociniũ obiciens. postea qmͣ reus
factus est se reuesabio. nec maritum
pene subiciet. ¶ Si simul ad accusa
eũ accusationẽ credendũ est ĩ taã ut
⁊ si pat᷑ p̃uen̾it. et libellũ in scͥptio¬
nũ deposui̾t marito sĩ negligente
nec retoͦrdante. s accusatõnẽ ꝓbante

Expanded text:
tur mariti ipsum onerat, non mulierem tur mariti ipsum onerat, non mulierem excusat. Unde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio deprehensam retinuisse, et sine accusatore lenocinio damnatus est a diuo Seuero. Extraneus autem nequaquam lenocinium obiciens, posteaquam reus factus est, se releuabit, nec maritum poenae subiciet. Si simul ad accusateum accusationem credendum est, in tantum, ut et si pater praeuenerit et libellos inscriptionum deposuerit, marito non neglegente nec retardante, sed accusationem parante
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł. Hec lex lata est a diuo au
est ab adultõ incipere. qr mulier anͦ
densiciationẽ nupsit. ñ alias ad mu¬
lerem possit ꝑuenire. nisi reũ ꝑege¬
rit. ꝑegisse ant̃. non alis quis ur᷑.
nͥ ⁊ condẽpnauit. ¶MHarito iure
mariti accusanti illa p̾scriptõ ad hi¬
betur si legẽ ꝓdidisse dicatur. ob hoc
ꝙ adgͥ sus accasationẽ adut̾ii acta¬
sare desistit. ¶ Lenociniꝰ quidẽ cͥmẽ
iege Iuł. de adult̾iis p̃scriptũ eso. cũ
sit in eundem maritũ pena statuta
quideꝰ adult̾is uxoris sue quid ceꝑit.
Item in eũ qui in adult̾io dephen¬
sam retinuerit. Cetm̃ qui patitur
¶Qui hoc dicit lenocuuo mariti se
fecisse releuare quidem uult cͥmero
suũ. s non est hiꝰ compensatõ admissa
Ideo si maritũ uelit ceus adult̾q leno¬
cinii reũ facẽ semel delatus non audi¬
etur. ¶ Si iudicõ .p. martais uporẽ¬
suam ream fac̾iat.an lenoticinii alo¬
gatio repellit ⁊ maritũ ab accusatio¬
ne. et putẽ non repellẽ lenociniũ igi¬

Expanded text:
iis. Haec lex lata est a diuo Augest ab adultero incipere, quia mulier ante denuntiationem nupsit, non alias ad mulierem possit peruenire, nisi reum peregerit. peregisse autem non alias quis uidetur, nisi et condemnauerit. Marito iure mariti accusanti illa praescriptio obicitur, si legem prodidisse dicatur ob hoc, quod adgressus accusationem adult destitit. Lenocinii quidem crimen lege Iulia de adulteris praescriptum est, cum sit in eum maritum poena statuta, qui de adulterio uxoris suae quid ceperit, item in eum, qui in adulterio deprehensam retinuerit. Ceterum qui patitur ligitur. Qui hoc dicit lenocinio mariti se fecisse, releuare quidem uult crimen suum, sed non est huiusmodi compensatio admissa. ideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur. Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: lenocinium igi
Abbreviated transcription (Latin):
Laur. ł. Quod dicit᷑ prẽm
filio utilit᷑ stipulari quasisi¬
bi ille scpuletur. hoc in hus
ri patri possunt alioquin si fac¬
tum conferaturꝰ in ꝑsonam
filii initibs erit stipulatõ. Uelitt
ut tenere ei. uł ire ag̾e liceat ⁊¬

Expanded text:
um.Quod dicitur patrem filio utiliter stipulari, quasi sibi ille stipularetur, hoc in his ri patri possunt: alioquin si factum conferatur in personam filii, inutilis erit stipulatio, ueluti ut tenere ei uel ire agere liceat
Abbreviated transcription (Latin):
ceptio dicta est
qĩ quedam exclusio q̃ int̾ꝑoni
actioni cuiꝰq rei solet ad excluden¬
dũ id ꝙ in intentõnẽ cõdempnatõ¬
nẽ ue deluctũ est. ¶ Replica¬
tiones nicħ aliud sunt qmͣ excep¬
tiones. et aꝑte actoris ueniunt
q̃ quidem id̾o neccĩe sunt ut excep¬
tiones excludant semꝑ enĩ repłcõ
icirco obigitur ut exceptõnẽ obp¬
ugn. ¶ Illud tenendũ ÷ oẽm ex¬
ciptionẽ uł replicõnẽ exclusori¬
am ẽẽ. ¶ Exceptõ accorẽ ex¬
cludit. Replicõ reũ. s ⁊ccͣ repli¬
cationẽ solet dari duplicõ. ⁊ contͣ¬
nem rursus ⁊ deinceps multiplicant᷑
toi̾a. dũ auteꝰ reus ant actor obicit᷑¬
¶ Sane solemꝰ dice̾ qͣsclam exceptõnes
ee duatorias. quasdã ꝑemptoriass
tem inficiatur. s ꝑsonam euitat᷑
duatorie. ¶Perpetue atq ꝑemp¬
torie sũt q̃ sem̃ꝑ locũ hñt. nec eus¬
tari possunt qualis ẽ doli mali. et

Expanded text:
ceptio dicta est quasi quaedam exclusio, quae opponi actioni cuiusque rei solet ad ‹ex›cludendum id, quod in intentionem condemnationemue deductum est. Replicationes nihil aliud sunt quam exceptiones, et a parte actoris ueniunt: quae quidem ideo necessariae sunt, ut exceptiones excludant: semper enim replicatio idcirco obicitur, ut exceptionem oppugnet. Illud tenendum est omnem exceptionem uel replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatio reum. Sed et contra replicationem solet dari triplicatinem rursus et deinceps multiplicantur nomina, dum aut reus aut actor obicit. Sane solemus dicere quasdam exceptiones esse dilatorias, quasdam peremptorias: tem infitiatur, sed personam euitat. dilatoriae. perpetuae atque peremptoriae sunt, quae semper locum habent nec euitari possunt, quali
Abbreviated transcription (Latin):
torem cui uississ dñs tradi possom
ñ admisit Igitur int̾clictũ. Unde
ui colono competiturũ ipm̃q si¬
milr modo int̾clicto locatori ob¬
structũ fore ꝙ̃ deiecisse tũc uideᷤ.
cũ emptori possõnẽ non tradid̾it
uisi forte pp̃ iustam ⁊ ꝓbabilem
cãm hoc feciss.

Expanded text:
ptorem, cui iussisset dominus tradi possessionem, non admisit. igitur interdictum unde vi colono competiturum ipsumque simili interdicto locatori obstrictum fore, quem deiecisse tunc videretur, cum emptori possessionem non tradidit, nisi forte propter iustam et probabilem causam id feciss
Abbreviated transcription (Latin):
ħ inf̾tlucto. S et siquis postea qmͣ
ꝯstituatur usus fructus. S ut p̾ti¬
ta cã ⁊ dampnũ p̃c̾itũ sarciaturꝰ¬
¶ Heres quoq siłi m debebit in
Dum ĩmunicipes mͥ int̃tlictũ reddẽ¬

Expanded text:
 interdicto. sed si quis, posteaquam constituatur usus fructus, sed ut praeterita causa et damnum praeteritum sarciatur. Heres quoque simili modo debebit in pum, in municipes mihi interdictum redde
Abbreviated transcription (Latin):
tus possor. Plus dr̃ ⁊ si merines ue¬
uenerant eos ꝓcesserint ut fustes
aut lapides sum̾ent .iꝰ. erit armata.
¶Qarmati uen̾ũt. et sinon armis
usi sunt ad deiciendũ. s deiet̾unt.
armata uis fcã eẽ uidetur̾. Sufficit p¬
.N. tremor armoꝵ ut uideantur ar¬
mis deiecisse. ¶ Siquis añ uisis ar¬
matis qui alio tendebant. metuq h
qr̾ non hoc aĩo fuerit qͥ armati erat
s alio tendebant. ꝓm̃ ⁊ ficũ arma

Expanded text:
tur. Plus dicitur, et si inermes ue inermes uenerant eo processerunt, ut fustes aut lapides sumerent, uis erit armata. Qui armati uenerunt et si armis non sunt usi ad deiciendum, sed deiecerunt, armata uis facta esse uidetur: sufficit enim terror armorum, ut uideantur armis deiecisse. Si quis autem uisis armatis, qui alibi tendebant, metu hoc quia non hoc animo fuerunt qui armati erant, sed alio tendebant
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciũ restitu̾e cogaturꝰ. ubi enĩ
quis inquid deierit ꝑ eũ stecisse
uideturꝰ qͦ minꝰ restitueret. et.¬
icuto ostare ait. eũ qui ui deietͥi
int̾clicto tem̃i. ¶Qbi aũ ait pre¬
tor ut ne quis ⁊ q̃ illic ñ hũit cõ¬
plectaturꝰ. Sane ꝙait p̃tor ibi
qũo accipimꝰ utrũ in eo loco
unũ quis ui deiectus ẽ. an ui

Expanded text:
tuere cogatur: ubi enim quis, inquit, deiecit, per eum stetisse uidetur, quo minus restitueret. Idcirco constare ait eum, qui ui deiecit interdicto teneri. 'Ibi' autem ait praetor, ut ne quis et quae illic non habuit, complectatur. Sane quod ait praetor 'ibi', quomodo accipimus? utrum in eo loco, unde quis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ex int̾clicto uñ ui ⁊̃ is qui non
possidet restituere cogetur¶ In¬
terlictũ hoc qr atrocitatẽ facino¬
ris in se contin q̃sitũ ẽ an lib̾to
in prõnum uł liberis adu̾sus ꝑen¬
tes competit. et ueriꝰ est nec lib̾to
in pr̃onũ. nec in ꝑentis lib̾is dan¬
dum ẽe. melius ꝙͥ erit in fcm acti¬
onem hiis competere. Aliter attẜ
si ui armata usus sit adu̾sus sib̾¬
tum prõnus uł adu̾sus liberos pa¬
rens. nam ħ int̾tliccũ competit. ħ
int̃clictum ⁊ herel. ⁊ ceters succõ¬
rib compecit. ¶ Non aui autem

Expanded text:
 Ex interdicto unde ui etiam is, qui non possidet, restituere cogetur. Interdictum hoc quia atrocitatem facinoris in se habet, quaesitum est, an liberto in patronum uel liberis aduersus parentes competit. et uerius est nec liberto in patronum nec in parentes liberis dandum esse meliusque erit in factum actionem his competere. aliter atque si ui armata usus sit aduersus libertum patronus uel aduersus liberos parens: nam hic interdictum competit. Hoc interdictum et heredi et ceteris successoribus competit. Non alii autem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ armis uenit possumꝰ armis dei¬
cere. s hoc̃ statĩ non ex interuano
dũ mõdo scamus non solũ resis¬
uenit. ⁊ ipẽ dñs armis deietisse ur̃
sui mandauit sũ ut iuł ait. ratũ
huĩt. ⁊ hoc łꝰ familia dd̾ est. Nlam¬

Expanded text:
ssumus armis repellere, sed hoc confestim, non ex interuallo, dummodo sciamus non solum resisuenit, et ipse dominus armis deiecisse uidetur, siue mandauit siue, ut Iulianus ait, ratum habuit. Hoc et in familia dice