comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
git iniuria et mouet & impedit. Caret autem ira sapiens: quam incitat
miurie species: nec aliter careret ira: nisi & iniuria quam scu sibi nõ posse
fieri. Inde tam erectus letusq est. Inde continuo gaudio elatus. Adeo au¬
n ad offensiones rerum hominumq non contrahitur: ut illa ipsi iniuri
usui sit: per quam experimentum sui capit et uirtutem tentat. Faueamus
obsecro uos huic proposito: equisq & animis & auribus assimus:dum
sapiens iniurie excipitur: nec quicquam adeo petulantie nostrae: aut rapa¬
cissimis cupiditatibus: aut certe temeritati superbieq detrahitur: saluis
uitis nostris: hac sapienti libertas queritur. non ut uobis facere non liceat
iniuriam agimus: sed ut ille omnes iniurias in altum dimittat: patientia¬
quoq se: ac magnitudine animi defendat. Sic in certaminibus sacris ple¬
riq uicere: cedentium manus: obstinata pacientia fatigando. Ex hoc pu

Expanded text:
llum iniuria, et movet et impellit, caret autem ira sapiens, quam excitat llum iniuria, et movet et impellit, caret autem ira sapiens, quam excitat iniuriae species, nec aliter careret ira nisi et iniuria, quam scit sibi non posse fieri. Inde tam erectus laetusque est, inde continuo gaudio elatus ; adeo autem ad offensiones rerum hominumque non contrahitur, ut ipsa illi iniuria usui sit, per quam experimentum sui capit et virtutem temptat. Faveamus, obsecro vos, huic proposito aequisque et animis et auribus adsimus, dum sapiens iniuriae excipitur ! Nec quicquam ideo petulantiae vestrae aut rapacissimis cupiditatibus aut caecae temeritati superbiaeque detrahitur. Salvis vitiis vestris haec sapienti libertas quaeritur. Non ut vobis facere non liceat iniuriam, agimus, sed ut ille omnes iniurias in altum demittat patientiaque se ac magnitudine animi defendat. Sic in certaminibus sacris plerique vicerunt caedentium manus obstinata patientia fatigando.
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse. Quod in uno sapiente est aliorum omnium non consilia: sed frau¬
des et insidia:& motus animorum inconditi sunt: quos casibus adnu¬
merant. Omne autem fortuitum circa nos seuit & iniuriatur.Illud quo¬
q cogita iniuriarum latissimam patere materiam illis:perquae periculũ
nobis quesitum est: ut accusatore submisso aut criminatione falsa: aut
irritatis in nos potentiorum motibus queq alia intra togatos latrocinia
sunt. Est et alia iniuria frequens: si lucrum alicui excussum est: ai
mium diu captatum: si magno labore affectata hereditas aduersa est. &
questuose domus gratia erepta. Haec effugier sapiens qui nescit nec inspe
nec in metu uiuere. Addice nunc ꝙ iniuriam nemo immota mente ac¬
cipit: sed ad sensum eius perturbatur. Caret autem perturbatione uir re¬
ctus: erroribus moderaturus suis alte quietis & placidae. Nam si illi tan¬

Expanded text:
fecisse, quod in uno sapiente est. Aliorum omnium non consilia, sed fraufecisse, quod in uno sapiente est. Aliorum omnium non consilia, sed fraudes et insidiae et motus animorum inconditi sunt, quos casibus adnumerat ; omne autem fortuitum circa nos saevit et in vilia. Illud quoque cogita, iniuriarum latissime patere materiam in illis per quae periculum nobis quaesitum est, ut accusatore submisso aut criminatione falsa aut irritatis in nos potentiorum odiis quaeque alia inter togatos latrocinia sunt. Est et illa iniuria frequens, si lucrum alicui excussum est aut praemium diu captatum, si magno labore adfectata hereditas aversa est et quaestuosae domus gratia erepta. Haec effugit sapiens qui nescit nec in spem nec in metum vivere. Adice nunc quod iniuriam nemo inmota mente accipit, sed ad sensum eius perturbatur, caret autem perturbatione vir ereptus erroribus, moderator sui, altae quietis et placidae. Nam si tangit i
Abbreviated transcription (Latin):
at iniuriam ab homine: nec tantum dicere putas: sed nec a fortuna quide.
que quotiens cum uirtute congressa est: nunquam par recessit. Si maxi¬
mum illud ultra quod nihil habent irate leges: ac seuissimi domini mi
nantur: in quo imperium suum consumit fortuna: &quo placidoq animo¬
q accipimus: et scimus mortem malum non esse: ob hoc ne iniuriam ꝗde
multo facilius alia tolerabimus.Damnum & dolores & ignominias: loco¬
rum commutationes:orbitates: discidia:qua sapientem etiam si uniuersa
circunueniant non mergunt: nedum ut ad singulorum impulsus moere¬
at. Et si fortunae iniurias moderate fert: quanto magis hominum poten¬
tium: quos sit fortune manus esse. Omnia itaq sic patitur: ut hyemis
rigorem: et intemperantiam celi: ut feruores morbosq: & caetera sorte ac¬
cidentia. Nec de quoꝗͣ tam bene iudicat: ut illum quicꝗͣ putet consilio

Expanded text:
at iniuriam—ab homine me tantum dicere putas ? Ne a fortuna quidem, at iniuriam—ab homine me tantum dicere putas ? Ne a fortuna quidem, quae quotiens cum virtute congressa est, numquam par recessit. Si maximum illud ultra quod nihil habent iratae leges ac saevissimi domini quod minentur, in quo imperium suum fortuna consumit, aequo placidoque animo accipimus et scimus mortem malum non esse, ob hoc ne iniuriam quidem, multo facilius alia tolerabimus, damna et dolores, ignominias, locorum commutationes, orbitates, discidia, quae sapientem, etiam si universa circumveniant, non mergunt, nedum ut ad singulorum impulsus maereat. Et si fortunae iniurias moderate fert, quanto magis hominum potentium quos scit fortunae manus esse! Omnia itaque sic patitur ut hiemis rigorem et intemperantiam caeli, ut fervores morbosque et cetera forte accidentia, nec de quoquam tam bene iudicat, ut illum quicquam putet consilio
Abbreviated transcription (Latin):
qualescunq potest aliqua res depellere. et in medio intercipere. ut et facte
sint: nec accepte. Preterea nihil iniustum iusticia pati potest: quia non
mireris si nemo potest illi iniuriam facere: nec prodesse quidem quisꝗ:
et sapienti nihil deest quod accipere possit loco muneris: et manus nihil
potest tribuere sapienti. Habere enim prius debet quem dare. Nihil au¬
tem habet quod a se transferri sapiens gauisurus sit. Non potest ergo ꝗsꝙ
aut nocere sapienti aut prodesse. Quemadmodum diuina nec uiuari desi¬
derant: nec ledi possunt. Sapiens autem uicinus proximusq diis consistit.
cepta mortalitate similis deo. At illa nitens petensq excelsa: ordinata: in¬
pida: equali et concordi cursu fluentia: secura benigna: bono publico nata:
et sibi & aliis salutaria. Nihil humile concupiscet: nihil flebit: qui rationi
innixus perhumanos casus: diuino incedit animo.Non habet ubi accipi¬

Expanded text:
qualescumque potest aliqua res repellere et in medio intercipere, ut et factae qualescumque potest aliqua res repellere et in medio intercipere, ut et factae sint nec acceptae. Praeterea iustitia nihil iniustum pati potest, quia non mireris ; si nemo illi potest iniuriam facere, ne prodesse quidem quisquam potest. Et sapienti nihil deest quod accipere possit loco muneris, et malus nihil potest dignum tribuere sapiente ; habere enim prius debet quam dare, nihil autem habet quod ad se transferri sapiens gavisurus sit. Non potest ergo quisquam aut nocere sapienti aut prodesse, quoniam divina nec iuvari desiderant nec laedi possunt, sapiens autem vicinus proximusque dis consistit, excepta mortalitate similis deo. Ad illa nitens pergensque excelsa, ordinata, intrepida, aequali et concordi cursu fluentia, secura, benigna, bono publico nata, et sibi et aliis salutaria nihil humile concupiscet, nihil flebit. Qui rationi innixus per humanos casus divino incedit animo, non habet ubi accipi
Abbreviated transcription (Latin):
cubat: adulter exit: quauis illa adulteram sit. Aliquis mihi uenenum
dedit: seduim suam remixtam cibo perdidit. Uenenum illud dando sce¬
leri se obligauit: etiam si non nocuit. Non minus latro est cuius telum
opposita ueste eclusum est. Omnia scelera: et ante effectum operis quã¬
tum culpae satis est perfecta sunt. Quedam eius conditionis sunt et hac
uice copulantur: ut alterum sine altero esse non possit. Quod dico cona¬
bor facere manifestum. Possum pedes mouere: ut non curram: currere
non possum: ut non moueam. Possum quis in aqua sim non natare. si na¬
to: non possum in aqua non esse: Ex hac forte: et hoc est de quo agitur. si
iiuriam accepi: necesse est factam esse: si est facta non est necesse accepisse
me. Multa enim incidere possunt qua immoueant iniuriam: ut in terra
manum deiicere aliquis casus potest:et emissa tela declinare.Ita inuirias

Expanded text:
cumbat, adulter erit, quamvis illa adultera non sit. Aliquis mihi venenum cumbat, adulter erit, quamvis illa adultera non sit. Aliquis mihi venenum dedit, sed vim suam remixtum cibo perdidit; venenum ille dando sceleri se obligavit, etiam si non nocuit ; non minus latro est, cuius telum obposita veste elusum est. Omnia scelera etiam ante effectum operis, quantum culpae satis est, perfecta sunt. Quaedam eius condicionis sunt et hac vice copulantur, ut alterum sine altero esse possit, alterum sine altero non possit. Quod dico conabor facere manifestum. Possum pedes movere, ut non curram ; currere non possum, ut pedes non moveam. Possum, quamvis in aqua sim, non natare ; si nato, non possum in aqua non esse. Ex hac sorte et hoc est de quo agitur. Si iniuriam accepi, necesse est factam esse ; si est facta, non est necesse accepisse me; multa enim incidere possunt quae submoveant iniuriam. Ut intentatam manum deicere aliquis casus potest et emissa tela declinare, ita iniurias
Abbreviated transcription (Latin):
modum crebro gignuntur. Caeterum hic ipse. M. Cato:a cuius mentio¬
ne hec disputatio processit. Uereor ne supra nostrũ exemplar sit. Demq
ualidius debet esse quod ledit eo quod leditur. Non estautem fortiorØ
equitia uirtute. Non potest autem ledi sapiens.Iniuria in bonos no¬
tatur nisia malis. Bonis inter se pax est. Mali tam bonis perniciosi sunt¬
quem mali inter se. Quod si ledi nisi infirmior non potest. nec inuiria
honis: nisi a dispari uerenda est. Iniuria in sapientem uirum non cadit.
Illud enim iam es admonendus neminem bonum esse nisi sapientem.
Sed iniuste inquis. Socrates damnatus est. Iniuriam accepit. hoc loco ĩ¬
telligere nos oportet posse euenire: ut faciat aliquis iniuriam mihi: &
mea ponat ille furtum fecerit: ego nihil perdiderim. Potest aliquis noces
fieri: quãuis non nocuerit. Siquis cum uxore tanquam cum aliena con¬

Expanded text:
modum crebro gignuntur. Ceterum hic ipse M. Cato, a cuius mentiomodum crebro gignuntur. Ceterum hic ipse M. Cato, a cuius mentione haec disputatio processit, vereor ne supra nostrum exemplar sit. Denique validius debet esse quod laedit eo quod laeditur ; non est autem fortior nequitia virtute ; non potest ergo laedi sapiens. Iniuria in bonos nisi a malis non temptatur ; bonis inter se pax est, mali tam bonis perniciosi quam inter se. Quodsi laedi nisi infirmior non potest, malus autem bono infirmior est, nec iniuria bonis nisi a dispari verenda est; iniuria in sapientem virum non cadit. Illud enim iam non es admonendus neminem bonum esse nisi sapientem. " Si iniuste," inquit, " Socrates damnatus est, iniuriam accepit." Hoc loco intellegere nos oportet posse evenire, ut faciat aliquis iniuriam mihi et mea ponat, ille furtum fecerit, ego nihil perdiderim. Potest aliquis nocens fieri, quamvis non nocuerit. Si quis cum uxore sua tamquam cum aliena con
Abbreviated transcription (Latin):
strictis gladus nuda pro pecuma corpora opponunt: qui hostem onerato
nu fugiunt. Erga ista habes Serene perfectum illum uirum huma
diuinisq uirtutibus plenum:nihil perdere.Bona eius solidis et mexu¬
perabilibus munimentis praecisa sunt. Non Babylonis illi muros con¬
tuleris: quos Alexander intrauit.Non Carthaginis aut Numantie me¬
nia: una manu capta.Non capitolium: arcemue habent ista: non hosti
uestigium:uel illa qua sapientem tuentur:a flamma et ab incurs
tuta sunt:nullum introitum habent nec praebent:excelsa inexpugnabi¬
lia diis equa. Non est quot dicas ista ut soles: hunc sapientem nostrũ
nusquam inueniri.Non fingimus istud humani ingenii uanum decꝰ.
nec ingentem imaginem false uirtuti concipimus: sed qualem confirma¬
mus exhibuimus: et exhibemus. Raro forsitan magnisq etatum inter¬
illis inuenitur.Neq enim magna et excedentia solitum ac uulgai

Expanded text:
strictis gladiis nuda pro pecunia corpora opponunt, qui hostem onerato strictis gladiis nuda pro pecunia corpora opponunt, qui hostem onerato sinu fugiunt." Ergo ita habe. Serene, perfectum illum virum, humanis divinisque virtutibus plenum, nihil perdere. Bona eius solidis et inexsuperabilibus munimentis praecincta sunt. Non Babylonios illis muros contuleris, quos Alexander intravit, non Carthaginis aut Numantiae moenia una manu capta, non Capitolium arcemve, habent ista hostile vestigium. Illa, quae sapientem tuentur, et a flamma et ab incursu tuta sunt, nullum introitum praebent, excelsa, inexpugnabilia, diis aequa. Non est quod dicas, ita ut soles, hunc sapientem nostrum nusquam inveniri. Non fingimus istud humani ingenii vanum decus nec ingentem imaginem falsae rei concipimus, sed qualem conformamus, exhibuimus, exhibebimus, raro forsitan magnisque aetatium intervallis unum; neque enim magna et excedentia solitum ac vulgarem
Abbreviated transcription (Latin):
rem crescere:ac nulla machinamenta posse reperiri:que bene fundatum
animum agitent. Eripimus eriinis domos et incendiis undiq relucen¬
tibus: Flammas per sanguinem fugi.Filias meas qui casus habeat:an
eior publico nescio. Solus et senior:et hostilia circa me omnia uide
tamen integrum incolumenq esse censum meum profiteor te nõ habes
quicquid mei habui. Non est ꝙ me uictum uictoremq te credas. Uicit
fortuna tua fortunam meam. Caduca illa: et dominium mutantia ubi
sint nescio. Quid ad res meas pertinet:mecum sunt: mecum erunt. Per¬
liderunt isti diuites patrimonia.Libidinosa amores suos:et magn
pudoris impendio dilecta scorta. Ambitiosi curiam et forum: et loca ex¬
ercendis inpublico uitiis destinata. Feneratores perdiderunt tabellas suas
quibus auaritia falso leta diuitias imaginatur. Ego quidem omnia inte¬
gra illibataq: habeo. Proinde istos interroga qui flent: qui lamentant᷑.

Expanded text:
rem crescere, at nulla machinamenta posse reperiri, quae bene fundatum rem crescere, at nulla machinamenta posse reperiri, quae bene fundatum animum agitent. Erepsi modo e ruinis domus et incendis undique relucentibus flammas per sanguinem fugi; filias meas quis casus habeat, an peior publico, nescio ; solus et senior et hostilia circa me omnia videns tamen integrum incolumemque esse censum meum profiteor. Teneo, habeo quicquid mei habui. Non est quod me victum victoremque te credas. Vicit fortuna tua fortunam meam. Caduca illa et dominum mutantia ubi sint nescio ; quod ad res meas pertinet, mecum sunt, mecum erunt. Perdiderunt isti divites patrimonia, libidinosi amores suos et magno pudoris impendio dilecta scorta, ambitiosi curiam et forum et loca exercendis in publico vitiis destinata ; feneratores perdiderunt tabellas, quibus avaritia falso laeta divitias imaginatur. Ego quidem omnia integra illibataque habeo. Proinde istos interroga qui flent, lamentantur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
in rapinam tumultum:inter flammas & sanguinem:stragemq ĩpulse
ciuitatis: inter fragorem templorum:super deos suos cadentium uni
homini pax fuit.Non est itaque ꝙ audax iudices promissum: cuius
ibi si parum fidei habeo:sponsorem dabo.Uix enim credit tantu
mitatis in homine:aut tantum animi magnitudinem cadere.sed si pro¬
dit in medium qui dicat: Non est quot dubites:an tollere se homo natus
supra humana possit an dolores: damna: ulcerationes:uulnera:magnos
motus rerum circa se frementium securus aspiciat: & dura placide serat
ecunda moderate: nec illis cedens:nec is fretus.Unus idemq: inte
diuersa sit nec quicꝗͣ suum. nisi se putet esse: ea quaq parie qͥ melior
est. Tamen assum hoc uobis probaturus subisto tot ciuitatum euersore:
munimenta incursu aeris labefieri et turrium altitudinem cuniculis ac
latentibus fossis repente rescidere: et aequaturum aeditissimas arces:agge¬

Expanded text:
in rapina tumultum, inter flammas et sanguinem stragemque impulsae in rapina tumultum, inter flammas et sanguinem stragemque impulsae civitatis, inter fragorem templorum super deos suos cadentium uni homini pax fuit. Non est itaque, quod audax iudices promissum, cuius tibi, si parum fidei habeo, sponsorem dabo. Vix enim credis tantum firmitatis in hominem aut tantam animi magnitudinem cadere ; sed is prodit in medium qui dicat : " Non est quod dubites, an attollere se homo natus supra humana possit, an dolores, damna, ulcerationes, vulnera, magnos motus rerum circa se frementium securus aspiciat et dura placide ferat et secunda moderate, nec illis cedens nec his fretus, unus idemque inter diversa sit nec quicquam suum nisi se putet, et se quoque ea parte qua melior est. En adsum hoc vobis probaturus, sub isto tot civitatium eversore munimenta incussu arietis labefieri et turrium altitudinem cuniculis ac latentibus fossis repente desidere et aequaturum editissimas arces agge
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: ab hoc Stilpon philosophus interrogatus: Nunquid aliquid perdi¬
disset: Nihil inquit. Omnia namq: mea mecum sunt. Atqui & primo¬
nium eius in praedam cesserat: & filias rapuerat hostis et patriam uiolaue¬
rat. ille illi uictoriam excussit: & se urbe capta: non uctum tantum sed in¬
demnem esse testatus est.Habebat ergo natura secum bona: in que non
est manus interiectio. At ea quae dissipata et direpta ferebantur: non iudi¬
cabat sua: sed aduentitia: & nutum fortune sequentia.ideo ut non propria
dilexerat. Omnium enim extrinsecus effluentium lubrica:et incerta pos¬
sessio est. Cogita nunc:an huic fur:an caluniator:aut uicinus:aut po¬
s:aut diues aliquis: regnum urbe senectutis exercens:facere iniuri
possit. Cui bellum & hostis ille egregiam artem quassandarum urbium
professus:eripere nihil possit.Inter nutantes usq gladios: et militarem

Expanded text:
fuit. Ab hoc Stilbon philosophus interrogatus, num aliquid perdifuit. Ab hoc Stilbon philosophus interrogatus, num aliquid perdidisset : " Nihil," inquit, " omnia mea mecum sunt." Atqui et patrimonium eius in praedam cesserat et filias rapuerat hostis et patria in aat. At ille victoriam illi excussit et se urbe capta non invictum tantum sed indemnem esse testatus est. Habebat enim vera secum bona, in quae non est manus iniectio, at quae dissipata et direpta ferebantur, non iudicabat sua sed adventicia et nutum fortunae sequentia. Ideo ut non propria dilexerat ; omnium enim extrinsecus adfluentium lubrica et incerta possessio est. Cogita nunc, an huic fur aut calumniator aut vicinus impotens aut dives aliquis regnum orbae senectutis exercens facere iniuriam possit, cui bellum et hostis et ille egregiam artem quassandarum urbium professus eripere nihil potuit. Inter micantis ubique gladios et militarem
Abbreviated transcription (Latin):
extra nos positarum.Sapiens autem nihil perdere potest: omnia in se
reposuit: nihil fortune credit: bona sua insolidum habet: contentus Ø¬
uirtute quae fortuitis non indiget. Ideoq augeri nec minui põt. Nam
in summum producta: incrementi non habent locum. Nihil eripit for¬
una: nisi quod dedit: uirtutem autem nondat: ideo nec detrahit. Libera
dem: nedum uinci possit. Aduersus apparatus terribilium:rectos ocu¬
los tenet:nihil ex uultu mutat: siue illi dura: siue secunda ostentant᷑. Ita¬
q nihil perdet: quod perire sensurus sit.Unius enim in possessione uirtu¬
tis est: ex qua depelli nunquam potest.Ceteris praecario utitur.Quis au¬
tem iactura mouetur alienis:Quid si iniuria nihil ledere potest: Ex his
propria sapientis sunt:quia uirtute sui salua sunt:iniuria sapient
non potest fieri. Megaram Demetrius ceperat: cui cognomen Polycrates

Expanded text:
extra nos positarum. Sapiens autem nihil perdere potest ; omnia in se extra nos positarum. Sapiens autem nihil perdere potest ; omnia in se reposuit, nihil fortunae credit, bona sua in solido habet contentus virtute, quae fortuitis non indiget ideoque nec augeri nec minui potest ; nam et in summum perducta incrementi non habent locum et nihil eripit foruna nisi quod dedit ; virtutem autem non dat, ideo nec detrahit ; liberaquidem, nedum vinci possit; adversus adparatus terribilium rectos oculos tenet, nihil ex vultu mutat, sive illi dura sive secunda ostentantur. Itaque nihil perdet quod perire sensurus sit; unius enim in possessione virtutis est, ex qua depelli numquam potest, ceteris precario utitur quis autem iactura movetur alieni ? Quodsi iniuria nihil laedere potest ex his quae propria sapientis sunt, quia virtute salva sua salva sunt, iniuria sapienti non potest fieri. Megaram Demetrius ceperat, cui cognomen Poliorcetes
Abbreviated transcription (Latin):
colaphis caedi maluit:qui mortem ac uerbera tolerabiliora credan
contumeliosa uerba. Ad tantas ineptias peruentum est:ui non dolore
tantum: sed doloris opinione uexemur more puerorum:quibus moetꝰ
incutit umbra: et personarum deformitas: & deprauata facies. lachry¬
mas uero euocant nomina parum grata auribus.: & digitorũ motus.
et alia que impetu quodam erroris improuidi refugiunt. Inuiria p¬
situm hoc habet:aliquem malo afficere.Malo autem sapientia non re¬
linquit locum. Unum malum enim illi est turpitudo:quae introire eo
ubi iam uirtus honestumq est:non potest. Iniuria ergo ad sapientem¬
non peruenit. Nam si iniuiria alicuius mali patientia est:Sapiens aute
nullus mali est patiens:nulla ad sapientem iniuria pertinet.Omnis in¬
iuria diminutio eius est in quem incurrit.Nec potest aliquis iniurias
accipere sine aliquo detrimento uel dignitatis uel corporis uel rerum

Expanded text:
colaphis caedi malit et qui mortem ac verbera tolerabiliora credat quam colaphis caedi malit et qui mortem ac verbera tolerabiliora credat quam contumeliosa verba. Ad tantas ineptias perventum est, ut non dolore tantum sed doloris opinione vexemur more puerorum, quibus metum incutit umbra et personarum deformitas et depravata facies, lacrimas vero evocant nomina parum grata auribus et digitorum motus et alia quae impetu quodam erroris improvidi refugiunt. Iniuria propositum hoc habet aliquem malo adficere ; malo autem sapientia non relinquit locum, unum enim illi malum est turpitudo, quae intrare eo ubi iam virtus honestumque est non potest. Ergo, snon pervenit. Nam si iniuria alicuius mali patientia est, sapiens autem nullius mali est patiens, nulla ad sapientem iniuria pertinet. Omnis iniuria deminutio eius est in quem incurrit, nec potest quisquam iniuriam accipere sine aliquo detrimento vel dignitatis vel corporis vel rerum
Abbreviated transcription (Latin):
dimissis in profundum cathenis Neptimum potuisse contingi. Ui caelestia
humanas manus effugiunt:et ab his qui templa dirimunt aut simula¬
hra conflant: nihil diuinitati nocetur.Ita quicquid fit in sapiente
proterue: petulanter: superbe:frustra tentatur.At satius erit neminem
esse qui facere uellet. Rem difficilem optas humano generi innocentiã
et non fieri: eorum interest qui facturi sunt: non eius qui pati: ne si fiat
quidem potest:immo nescio. An magis uires sapientia ostendat: tran¬
illitatis inter lacessentia.Sicut maximum argumentum est: Imper.¬
toris armis uirisq polentis tuta securitas hostium est in terra.Diuida¬
mus si tibi uidetur Serene:iniuriam a contumelia. Prior illa natura
grauior est: Hec leuior: tamen delitatis grauis:qua non leduntur: sed
offenduntur. Tanta est tamen animorum dissolutio et uanitas:ut qui¬
dam nihil acerbius putent.Sic inuenies seruum:qui tam Flagellis quẽ

Expanded text:
demissis in profundum catenis Neptunum potuisse contingi ? Ut caelestia demissis in profundum catenis Neptunum potuisse contingi ? Ut caelestia humanas manus effugiunt et ab his qui templa diruunt ac simulacra conflant nihil divinitati nocetur, ita quicquid fit in sapientem proterve, petulanter, superbe, frustra temptatur. " At satius erat neminem esse qui facere vellet." Rem difficilem optas humano generi, innocentiam ; et non fieri eorum interest qui facturi sunt, non eius qui pati ne si fiat quidem potest. Immo nescio an magis vires sapientiae ostendat tranquillitas inter lacessentia, sicut maximum argumentum est imperatoris armis virisque pollentis tuta securitas in hostium terra. Dividamus, si tibi videtur. Serene, iniuriam a contumelia. Prior illa natura gravior est, haec levior et tantum delicatis gravis, qua non laeduntur homines sed offenduntur. Tanta est tamen animorum dissolutio et vanitas, ut quidam nihil acerbius putent. Sic in- venies servum qui flagellis quam
Abbreviated transcription (Latin):
idmodum quaedam non possunt igne consumi: sed flamma circũf
rigorem suum habitumq conseruant. Quemadmodum proiecti in al¬
tum scopuli mare frangunt: nec ipsi ulla seuitiae uestigia tot uerberatis
procellis ostentant. Ita sapientis animus solidus est:et id roboris colle¬
git: ut tam tutus sit ab iniuria:quem illa quae retuli.Quid igitur:non
erit aliquis qui sapienti facere tentet iniuriam: Tentabit: sed non per¬
uenturam ad eum. Maiore enim interuallo et contractu inferiorũ ad¬
ductus est:ꝗͣut ulla uis noxia:usq ad illum uires suas perferat. Cum
potentes imperio aediti: & consensu seruientium ualidi: nocere intentẽt
tam citra sapientiam omnes eorum impetus deficient: quem quae nuẽro
tormentisue in altum exprimuntur:cum extra uisum exilierunt:cir¬
ca celum tamen flectuntur. Quid tu putas. cum stolidus ille rex multi¬
tudine telorum diem obscurasset: ullam sagitem in solem incidisse: Aut

Expanded text:
emadmodum quaedam non possunt igne consumi sed flamma circumfusa emadmodum quaedam non possunt igne consumi sed flamma circumfusa rigorem suum habitumque conservant, quemadmodum proiecti quidam in altum scopuli mare frangunt nec ipsi ulla saevitiae vestigia tot verberati saeculis ostentant ; ita sapientis animus solidus est et id roboris collegit, ut tam tutus sit ab iniuria quam illa quae rettuli. " Quid ergo ? Non erit aliquis qui sapienti facere temptet iniuriam ? " Temptabit, sed non perventuram ad eum ; maiore enim intervallo a contactu inferiorum abductus est, quam ut ulla vis noxia usque ad illum vires suas perferat. Etiam cum potentes et imperio editi et consensu servientium validi nocere intendent, tam citra sapientiam omnes eorum impetus deficient, quam quae nervo tormentis- ve in altum exprimuntur, cum extra visum exsilierint, citra caelum tamen flectuntur. Quid ? Tu putas tum, eum stolidus ille rex multitudine telorum diem obscuraret, ullam sagittam in solem incidisse aut
Abbreviated transcription (Latin):
Sed non ideo diuina minus in sublimi sunt:si existunt qui magnitudi¬
nem multum ultra se positam non acturi petant. Inuulnerabile est: non
quod non feritur:sed quod non leditur. Ex hac tibi nota sapientem
hibeo. Nunquid dubium est:quin certius robur sit quod non uincitur
quem quod non lacessitur: Cum dubie sint uires inexperta.At merito
certissima firmitas habebatur que omnes incursus respuit.Sic tu sapiẽ¬
tem melioris scito naturae: si nullius illi iniuria nocet:quem si nulla sit.
Et illum fortem uirum dicam quem bella non subiunt: nec admota uis
hostilis exterret: non cui pinguae ocium est inter praesides populos. Hu'¬
iusmodi ĩgitur sapientem dico:nulli esse iniurie obnoxium.Itaq non re'¬
fert ꝗͣmulta in illum coniciantur tela:cum sit nulli penetrabilis.Quo¬
modo quorumdam lapidum inexpugnabilis ferro duricia est: Ne se'¬
cari adamas: aut caedi uelteri potest:sed incurrentia ultro retundit.Q:¬

Expanded text:
sed non ideo divina minus in sublimi sunt, si exsistunt qui magnitudised non ideo divina minus in sublimi sunt, si exsistunt qui magnitudinem multum ultra se positam non tacturi appetant ; invulnerabile est non quod non feritur, sed quod non laeditur ; ex hac tibi nota sapientem exhibebo. Numquid dubium est, quin certius robur sit quod non vincitur quam quod non lacessitus cum dubiae sint vires inexpertae, at merito certissima firmitas habeatur, quae omnis incursus respuit ? Sic tu sapientem melioris scito esse naturae, si nulla illi iniuria nocet, quam si nulla fit. Et illum fortem virum dicam, quem bella non subigunt nec admota vis hostilis exterret, non cui pingu. Hoc igitur dico sapientem nulli esse iniurie obnoxium. Itaque non refert quam multa in illum coniciantur tela, cum sit nulli penetrabilis. Quomodo quorumdam lapidum inexpugnabilis ferro duricia est, necari adamas aut caedi vel deteri potest sed incurrentia ultro retundit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
facturum: & domino suo seruilia praestiturum ministeria.Ita su
alte supercilio in eadem quae certi descendistis: mutatis rerum nominibus.
Tale itaq aliquid et in hoc esse suspicor: quod prima speciẽ pulchruĩ atq
magnum est: nec iniuriam: nec contumeliam accepturum esse sapientẽ.
Multum autem interest: utrum sapientem extra indignationem:an eat᷑
iniuriam ponas. Nam si dicis illum equo animo laturum. nullum hr̃¬
priuilegium. Contingit illi res uulgaris: et que discitur: ipsa iniuriarum
assiduitate patientia. Si negas accepturum iniuriam:idest neminem illi ten¬
taturum facere: omnibus relictis negociis stoicus sit. Ego uero non imagi¬
nario honore uerhorum exornare constitui:sed eo loco ponere:uel quo
nulla permittatur iniuria.Quid ergo: nemo erit qui lacessat: qui tentet
Nihil in rerum natura tam sacrum est:quod sacrilegium non inueniat

Expanded text:
facturum et domino suo servilia praestaturum ministeria. Ita sublato facturum et domino suo servilia praestaturum ministeria. Ita sublato alte supercilio in eadem quae ceteri descenditis mutatis rerum nominibus. Tale itaque aliquid et in hoc esse suspicor, quod prima specie pulchrum atque magnificum est, nec iniuriam nec contumeliam accepturum esse sapientem. Multum autem interest, utrum sapientem extra indignationem an extra iniuriam ponas. Nam si dicis illum aequo animo laturum, nullum habprivilegium, contigit illi res vulgaris et quae discitur ipsa iniuriarum assiduitate, patientia ; si negas accepturum iniuriam, id est neminem illi temptaturum facere, omnibus relictis negotiis Stoicus fio." Ego vero sapientem non imaginario honore verborum exornare constitui, sed eo loco ponere quo nulla permittatur iniuria. " Quid ergo ? Nemo erit qui lacessat, qui temptet ? " Nihil in rerum natura tam sacrum est, quod sacrilegum non inveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
tincta sunt que nesas erat diuidi. Neq enim Cato post libertatem uixit.
nec libertas post Catonem. Huic tu putas iniuriam fieri potuisse apopu¬
lo: quot aut praeturam illi detraxit: aut togam: et sacrum illud caput pur¬
gamentis oris aspersit. Tutus est sapiens: nec ulla affici aut iniuria:aut
contumelia potest.Uideor mihi intueri animum tuum incensum et effer¬
uescentem: paratum acclamare. Haec sunt que auctoritatem praeceptis ue¬
stris detrahant. Magna promittitis:et quae non optari quidem:nondũ
credi possint. Deinde ingentia locuti:cum pauperem negastis esse sapien¬
tem: non negatis solere issi: et seruum: et uestem:& tectum: & cibũ deesse.
Cum sapientem negastis insanire: non negatis et alienari: & parum sana
uerba emittere: et quicꝗ̃ uis morbi cogit audere.Cum sapientem nega¬
stis seruum esse idem non ita ut inficiamini: & uenturum:et imperata

Expanded text:
stincta sunt quae nefas erat dividi; neque enim Cato post libertatem vixit stincta sunt quae nefas erat dividi; neque enim Cato post libertatem vixit nec libertas post Catonem. Huic tu putas iniuriam fieri potuisse a populo, quod aut praeturam illi detraxit aut togam ? Quod sacrum illud caput purgamentis oris adspersit ? Tutus est sapiens nec ulla affici aut iniuria aut contumelia potest. Videor mihi intueri animum tuum incensum et effervescentem ; paras adclamare : " Haec sunt quae auctoritatem praeceptis vestris detrahant. Magna promittitis et quae ne optari quidem, nedum credi possint; deinde ingentia locuti cum pauperem negastis esse sapientem, non negatis solere illi et servum et tectum et cibum deesse, cum sapientem negatis insanire, non negatis et alienari et parum sana verba emittere et quicquid vis morbi cogit audere, cum sapientem negastis servum esse, idem non itis infitias et veniturum et imperata
Abbreviated transcription (Latin):
entis uiri nobis deos immortales dedisse:quem Ulixem & Herculẽ prio¬
ribus seculis.Hos enim stoici nostri sapientes pronunciauerunt:
tos laboribus: et contemptores uoluptatis:et uictores omnium terrarũ.
Cato cum feris manus non contulit:quas consectari uenatoris agrestis¬
q est: nec monstra igne ac ferro persecutus est: nec in ea tempora incidit
quibus credi posser caelum unius in humeris inniti. Excussa iam antiqͣ
crudelitate et seculo ad summam producto solertiam: cum ambitu con¬
ressus multiformi malo: & cum potentiae immensa cupiditate qu
totus orbis intres diuisus partes satiare non poterat: aduersus uitia s¬
ciuitatis degenerantis: ei pessum sua molle sidentis stetit solus: et caden¬
tem Rempu. quantum modo una detrahi manu poterat retinuit uel abre¬
ptus uel abstractus: comitem se diu sustentantem ruine dedit:simulq ex¬

Expanded text:
entis viri nobis deos immortalis dedisse quam Ulixen et Herculem prioentis viri nobis deos immortalis dedisse quam Ulixen et Herculem prioribus saeculis. Hos enim Stoici nostri sapientes pronuntiaverunt, invictos laboribus et contemptores voluptatis et victores omnium terrorum. Cato non cum feris manus contulit, quas consectari venatoris agrestisque est, nec monstra igne ac ferro persecutus est nec in ea tempora incidit quibus credi posset caelum umeris unius inniti. Excussa iam antiqua credulitate et saeculo ad summam perducto sollertiam cum ambitu congressus, multiformi malo, et cum potentiae immensa cupiditate, quam totus orbis in tres divisus satiare non poterat, adversus vitia civitatis degenerantis et pessum sua mole sidentis stetit solus et cadentem rem publicam, quantum modo una retrahi manu poterat, tenuit, donec abstractus comitem se diu sustentatae ruinae dedit simulque ex
Abbreviated transcription (Latin):
in unum congesserat error oculorum paulatim adaperiuntur:tamen il¬
lis quae praecipitia ex interuallo apparebant reddit lene fastigium. Nuꝑ
cum incidisset mentio Catonis indigne ferebas sicut es inquitatis im¬
patiens: quot Catonem aetas sua parum intellexisset:supra Pompeios et
sares surgentem infra uatinios posuisset.et tibi indignum uidebati
q illi dissuasero legem: tota in foro esset erepta:quodq a nostris usq ad
arcum Fabianum per seditiose factionis manus traditus: uoces improbas
& sputa et omnes alias insane multitudinis contumelias pertulisset.Tuc̃
ego respondi habere te:quot reipublicae nomine mouereris.quam hinc
PClaudius:hinc facinius ac pessimus quisq uenundabat: et tacita cupi¬
e corrupti non intelligebant sedum uendunt.& uenire pro ipso qui¬
dem Catone securum te esse iussi. Nullum enim sapientem nec inuiriam
accipere: nec contumeliam posse. Catonem autem certius exemplar sapi¬

Expanded text:
in unum congesserat error oculorum, paulatim adaperiuntur, tum ilin unum congesserat error oculorum, paulatim adaperiuntur, tum illis quae praecipitia ex intervallo apparebant redit lene fastigium. Nuper cum incidisset mentio M. Catonis, indigne ferebas, sicut es iniquitatis impatiens, quod Catonem aetas sua parum intellexisset, quod supra Pompeios et Caesares surgentem infra Vatinios posuisset, et tibi indignum videbatur, quod illi dissuasuro legem toga in foro esset erepta quodque a rostris usque ad arcum Fabianum per seditiosae factionis manus traditus voces improbas et sputa et omnis alias insanae multitudinis contumelias pertulisset. Tum ego respondi habere te, quod rei publicae nomine movereris, quam hinc P. Clodius, hinc Vatinius ac pessimus quisque venundabat et caeca cupiditate correpti non intellegebant se dum vendunt et venire. Pro ipso quidem Catone securum te esse iussi; nullam enim sapientem nec iniuriam accipere nec contumeliam posse, Catonem autem certius exemplar sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ANTUN INTER STOICOS Sere¬
ne et caeteros sapientiam professi interesse:
quantum inter feminas et mares:non im¬
merito dixerim:cum utraq turba ad uita
societatem tantumdem conferat: sed altera
pars ad obsequendum:altera imperio nata
sit.Ceteri sapientes et molliter et blande:
ut fere domestici et familiares medici egris
corporibus: non quia optimum et celerrimu
est medentur: sed quia licet. Stoiti uirilem ingressi uiam non ut amena
tuntibus uideatur cure habent:sed ut ꝗͣprimum nos capiant:et ĩ il
aeditum uerticem educant.qui adeo extra omnem teli iactum surrexit:ut
supra fortunam emincat:et ardua per quae uocantur:et confragosa sunt.¬
Quid enim plano additur excelsum: Sed ne tam obrupta quidem sunt ꝗͣ
quidam putant.Prima tamen pars saxa rupesq habet et inui speciem.
ficut pleraq ex longo speculantibus abscissa et connexa uideri solent:cũ
⁊ longinquitas fallat. Demum propius adeuntibus eadem illa que

Expanded text:
antum inter Stoicos, Serene, et ceteros sapientiam professos interesse quantum inter feminas et mares non immerito dixerim, cum utraque turba ad vitae societatem tantundem conferat, sed altera pars ad obsequendum, altera imperio nata sit. Ceteri sapientes molliter et blande, ut fere domestici et familiares medici aegris corporibus, non qua optimum et celerrimum est medentur sed qua licet ; Stoici virilem ingressi viam non ut amoena ineuntibus videatur curae habent, sed ut quam primum nos eripiat et in illum editum verticem educat, qui adeo extra omnem teli iactum surrexit, ut supra fortunam emineat. " At ardua per quae vocamur et confragosa sunt." Quid enim ? Plano aditur excelsum ? Sed ne tam abrupta quidem sunt quam quidam putant. Prima tantum pars saxa rupesque habet et invii speciem, sicut pleraque ex longinquo speculantibus abscisa et conexa videri solent, cum aciem longinquitas fallat, deinde propius adeuntibus eadem illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
que ruptis totiens affinitatis: amicitie: collegii foederibus: inter contendentes du'¬
is:terrarum orbis elisus est. Non sunt uestra in depositi causa sunt: iaiamq
alium dominum spectantia: aut hostes illa: aut hostis successoris animi inuadent
Queris quomodo illa tua facias. dona dando. Consule ergo rebus tuis:et certam
tibi carum atq in expugnabilem possessionem para. Honestiores illas non solum¬
sed tutiorẽs facturus: illud quod suspicis: quo te diuitem quoq ac potentem pu¬
tas: ꝗͣdiu possides sub nomine sordido iacet:domus est: serius est. nummi sunt
Icum donasti beneficium est.

Expanded text:
quae ruptis totiens adfinitatis, amicitiae, collegii foederibus inter contendentes duquae ruptis totiens adfinitatis, amicitiae, collegii foederibus inter contendentes duos terrarum orbis elisus est, non sunt vestra. In depositi causa sunt iam iamque ad alium dominum spectantia ; aut hostis illa aut hostilis animi successor invadet. Quaeris, quomodo illa tua facias ? Dona dando. Consule igitur rebus tuis et certam tibi earum atque inexpugnabilem possessionem para honestiores illas, non solum tutiores facturus. Istud, quod suspicis, quo te divitem ac potentem putas, quam diu possides, sub nomine sordido iacet. Domus est, servus est, nummi sunt ; cum donasti, beneficium est.
Abbreviated transcription (Latin):
pium: et quicquid est in quo hesit beneficii nomen. Ipsum uero stabile & ĩmo¬
tum est. Nulla uis efficiet. ne hic dederit: ne ille acceperit.
Gregie mihi uidetur.M. Antonius apud Rapirium poetam: cum
fortunam suam transeuntem alio uidear:& sibi nihil relictum prae¬
ter ius mortis. Id quoq sicito occupauerit exclamare.Hoc habeo
quodcunq dedi. Oquantum habere potuit si uoluisset. He suni diuitie certe in
quacunq sortio humane leuitate: uno loco permansure. Que cum maiores fuerĩt
hoc maiorem habebuni inuidiam. Quid tanquam tuo parcis procuraior es. Dia
que nos tumidos: supra humana elatos obliuisci uolunt:& cogunt uestre fi¬
gilitatis: que ferreis claustris custoditis armari: que ex alieno sangiune rapta: ue¬
stro defenditis: propter que classes cruentaturas maria deducitis:propter quae
quassatis urbes ignari:quantum telorum in aduersos fortuna comparet:propter

Expanded text:
pium et quidquid est, in quo haesit beneficii nomen ; ipsum vero stabile et immopium et quidquid est, in quo haesit beneficii nomen ; ipsum vero stabile et immotum est ; nulla vis efficiet, ne hic dederit, ne ille acceperit. Egregie mihi videtur M. Antonius apud Rabirium poetam, cum fortunam suam transeuntem alio videat et sibi nihil relictum praeter ius mortis, id quoque, si cito occupaverit, exclamare : Hoc habeo, quodcumque dedi. O ! quantum habere potuit, si voluisset ! Hae sunt divitiae certae in quacumque sortis humanae levitate uno loco permansurae; quae cum maiores fuerint, hoc minorem habebunt invidiam. Quid tamquam tuo parcis ? Procurator es. Omnia quae vos tumidos et supra humana elatos oblivisci cogunt vestrae fragilitatis, quae ferreis claustris custoditis armati, quae ex alieno sanguine rapta vestro defenditis, propter quae classes cruentaturas maria deducitis, propter quae quassatis urbes ignari, quantum telorum in aversos fortuna comparet, propter
Abbreviated transcription (Latin):
N benesicium eripi possit quaesitum est. Quidam negant posse.Ø
Non enim res est. sed actio. Quomodo aliud est munus: aliud ip¬
sa donatio:aliud qui nauigat:aliud nauigatio.Et quaius eger non sit sine morbo:
non tamen idem estaeger & morbus.Ita aliud est beneficium ipsum: aliud quod ad
unumquemq nostrum benesicio peruenit. illud incorporale est:irritum non fit.
Materia illius huc & illuc iactatur. & dominum mutat. Itaq cum eripis. ipsa re¬
rum natura reuocare quod dedit non potest. Beneficia sua interrumpit: non re¬
scindit. Qui moritur tamen uixit:.qui amisit oculos tamen uidit. Que ad nos
peruenerunt ne sint effici potest: ne fuerint non potest.Pars autem beneficn eq
dem certissima est que fuit. Nonnunquam usu beneficii longiore prohibemur
Beneficium quidem ipsum non traditur:licet omnes in hoc uires suas natura
euocet. Recto illa agere se non licet: potest eripi domus & pecuniam & manci'¬

Expanded text:
n beneficium eripi posset, quaesitum est. Quidam negant posse ; non enim res est, sed actio. Quomodo aliud est munus, aliud ipsa donatio, aliud qui navigat, aliud navigatio, et, quamvis in morbo aeger sit, non tamen idem est aeger et morbus, ita aliud est beneficium ipsum, aliud quod ad unumquemque nostrum beneficio pervenit. Illud incorporale est, irritum non fit ; materia vero eius huc et illuc iactatur et dominum mutat. Itaque eum eripis, ipsa rerum natura revocare, quod dedit, non potest. Beneficia sua interrumpit, non rescindit : qui moritur, tamen vixit ; qui amisit oculos, tamen vidit. Quae ad nos pervenerunt, ne sint, effici potest, ne fuerint, non potest ; pars autem beneficii et quidem certissima est, quae fuit. Non numquam usu beneficii longiore prohibemur, beneficium quidem ipsum non eraditur. Licet omnes in hoc vires suas natura advocet, retro illi agere se non licet. Potest eripi domus et pecunia et manci
Abbreviated transcription (Latin):
estimo faciendum: ut referre gratiam etiam inuitis his quibus refertur ꝓperemus et
instemus recedentibus. Non est referre gratiam quot uolens acceperis. uolenti red¬
dere. Quidam cum aliquod illis missum est munusculum: subinde aliud intempesti¬
ue remittunt: & nhil se debere testantur. Renciendi sunt: pignus est protinus aliud
inuicem mittere. & munus munere expingere. Aliquando & non reddam beneficiu
cum possim: quando plus mihi derracturus ero qͣ illi collocaturus: si ille non erit sẽ¬
tus ullam accessionẽ recepto eo:quo reddito mihi multum accessurũ erit.Qui
nat utiq reddere: non habet animum grati hominis sed debitoris.Et ui breuiter¬
dicam: qui nimis cito cupit soluere: inuitus debet:ꝗ inuitus debet ingratus est.

Expanded text:
existimo faciendum, ut referre gratiam etiam invitis his, quibus refertur, properemus et existimo faciendum, ut referre gratiam etiam invitis his, quibus refertur, properemus et instemus recedentibus. Non est referre gratiam, quod volens acceperis, nolenti reddere. Quidam, cum aliquod illis missum est munusculum, subinde aliud intempestive remittunt et nihil se debere testantur ; reiciendi genus est protinus aliud in vicem mittere et munus munere expungere. Aliquando et non reddam beneficium, cum possim. Quando ? Si plus mihi detracturus ero quam illi conlaturus, si ille non erit sensurus ullam accessionem recepto eo, quo reddito mihi multum abscessurum erit. Qui festinat utique reddere, non habet animum grati hominis, sed debitoris ; et, ut breviter, qui nimis cupit solvere, invitus debet ; qui invitus debet, ingratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem etiam illa in questione responsum extima: an omnimodo refe¬
renda sit gratia: & an beneficium utiq reddendum sit. animum p̃-¬
stare debeo gratum. Ceterum aliquando me referre gratiam non patitur mea infeli¬
citas. Aliquando foelicitas eius cui debeo. Quid enim regi quid pauperi: diuiti reddã:
utiq quidam recipere beneficium inuiriam uidicent: & beneficia subinde aliis benefi¬
cus onerent. Quid amplius in horum personam possum ꝗͣ uelle: Nec io enim bene¬
ficium nouum rencere debeo:quia nondum prius reddidi. Accipiam tam libenter ꝗͣ
bitur: & prebebo me amico meo exercende honitatis sue capacem materiam.
noua accipere non uult:acceptis offenditur.Non refero gratiam.Quid ad rem: non
est per me mora: si autem occasio mihi deest: aut facultas ille prestitit mihi nempe
cum occasionem haberet:cum facultatem. Refert utrum bonus uir est:an malus. A¬
pud bonum uirum: bonam causam habeo. Apud malum non ago. Nec illud quidẽ

Expanded text:
dem etiam in illa quaestione responsum existima, an omni modo referenda sit gratia, et an beneficium utique reddendum sit. Animum pstare gratum debeo, ceterum aliquando me referre gratiam non patitur mea infelicitas, aliquando felicitas eius,cui debeo. Quid enim regi, quid pauper diviti reddam, utique cum quidam recipere beneficium iniuriam iudicent et beneficia subinde aliis beneficiis onerent ? Quid amplius in horum persona possum quam velle ? Nec enim ideo beneficium novum reicere debeo, quia nondum prius reddidi. Accipiam tam libenter, quam dabitur, et praebebo me amico meo exercendae bonitatis suae capacem materiam. Qui nova accipere non vult, acceptis offenditur. Non refero gratiam: quid ad rem ? Non est per me mora, si aut occasio mihi deest aut facultas. Ille praestitit mihi, nempe cum occasionem haberet, cum facultatem. Utrum bonus vir est an malus ? Apud bonum virum bonam causam habeo, apud malum non ago. Ne illud quidem
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ergo uitam suam ad utilitatem non tantum pariat: sed
multorum inculpabiliter componere desiderat. Hanc predicla¬
rum uirtutum formulam pro qualitatibus temporum: locorum: persona¬
rum atq causarum sequatur eo mediocritatis insistens quo per abrupta
altrinsecus praecipitia:aut ruentem corpori siu deuitet insaniam. aut affi'¬

Expanded text:
quis ergo vitam suam ad utilitatem non tantum pariat, sed multorum inculpabiliter componere desiderat, hanc praedictarum virtutum formulam pro qualitatibus temporum, locorum, personarum atque causarum sequatur: eo mediocritatis insistens, quo per abrupta altrinsecus praecipitia, aut ruentem corporis devitet insaniam, aut effi
Abbreviated transcription (Latin):
santem eum uideret. quid cunctaris inquit tanquam in tua potestate totũ istud
sit mortem rogo armatus. Tum ille promisit: et medicamentum in norium bi¬
bendum illi dedit. quo cum sopitus esset: accessit ad filium eius Iube me ĩquit
nus & seruatus a Cesare est.Erior tamen illum seruus seruauerat. PUOLE¬
Ello ciuili proscriptum dominum seriuis abscondit: et cum an

Expanded text:
santem videret : " Quid cunctaris," inquit, " tamquam in tua potestate totum istud santem videret : " Quid cunctaris," inquit, " tamquam in tua potestate totum istud sit ? Mortem rogo armatus." Tum ille promisit et medicamentum innoxium bibendum illi dedit ; quo cum sopitus esset, accessit ad filium eius et : " Iube," itius et servatus a Caesare est ; prior tamen illum servus servaverat. Bello civili proscriptum dominum servus abscondit et, cum an