comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
an ̃ his que postta quoq fue̾i̾t.
⁊humanius ẽ uerbo gencralioẽ
lim̃ significari. siue ꝙ ĩpitsẽ¬
tisiue ꝙ post tp̃s ꝯuẽtionis ꝯtĩg̾it
futuro quoꝙ eclificio ꝙ ñdu¬

Expanded text:
am his quae postea quoque fuerint: et humanius est uerbo generali omne lumen significari, siue quod in praesenti siue quod post tempus conuentionis contigerit. Futuro quoque aedificio, qu
Abbreviated transcription (French):
õs Sitestam̃to dãpratus he¬
res ne officcret uicirilumĩb f
uitutẽꝙ prestarẽt. deposuit ecli¬
ficiũ. ꝯcedẽtlaerit legatano utre

Expanded text:
Si testamento damnatus heres, ne officeret uicini luminibus seruitutemque praestaret, deposuit aedificium, concedenda erit legatario utilis
Abbreviated transcription (Latin):
uirẽt cumemiss traditas sibi ac¬
cep̃ ꝯfusa sublataꝙ ẜuitũs ẽ. et
si rursus uẽłe uult. noĩatim io¬
pc̃clenda ẜuitus ẽ alioqn litere
uencũt.¶ sipartẽ prectii nactu

Expanded text:
uirent, cum emisset traditas sibi accepit, confusa sublataque seruitus est, et si rursus uendere uult, nominatim imponenda seruitus est: alioquin liberae ueniunt. Si partem praedii nanctus
Abbreviated transcription (Latin):
ã officioꝙ iudicis ꝯtinetur. ꝓ m̾o¬
po  partis ea quoꝙ restitui iult. q̃ si¬
mul cũ ipã parte restitui debẽt. u¬
Incerte partis uendicatio datur
si iustacaust. sa ĩterueueniat. iu
cidie locus sit ĩtestam̃to ꝓpt̾ incc̃¬
tã de tractionẽ ex legatis que iux
aput iudicẽ examinatur. iusta¬

Expanded text:
, officioque iudicis continetur pro modo partis ea quoque restitui iubere, quae simul cum ipsa parte restitui debent. Incertae partis vindicatio datur, si iusta causa interveniat. iusalcidiae locus sit in testamento, propter incertam detractionem ex legatis, quae vix apud iudicem examinatur: iusta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnii.. itii traditus sit p̾tio solui
cumdẽ alii uẽditerit ⁊ tradidĩt. e¬
ꝗus ẽ ut tupotior sis. nã ⁊ si ip̃ẽ c¬
uẽditor cã rem ate pet̾et exceptio¬
nc eũ sũmoueres. s ⁊ si ipẽ possite¬
ret. ⁊tupcteres. adusus exceptioe
tominii. tplicatioẽ uteris.¬
ħenim pctitoris munus ẽ non pꝰ¬
sessoris ꝙ ⁊ ĩpublicaiana obẜua¬
tur.Guperficiario.¬

Expanded text:
sit pretio soluto, eundem alii uendiderit et tradiderit, aequius est, ut tu potior sis. nam et si ipse uenditor eam rem a te peteret, exceptione eum summoueres. sed et si ipse possideret et tu peteres, aduersus exceptionem dominii enim petitoris munus est, non possessoris: quod et in Publiciana obseruatur.Superficiario
Abbreviated transcription (Latin):
quis rubuit sororis filiam licet
lib̾tinam. incestum cõmittitũ
suo uxorẽ ducẽti.m libro. ẜto
notãt. diuus mͣatꝰ ⁊ lutiusi¬
patoros fiauic tertulle ꝑm̃so¬
re lib̾tum ita rescripserũt. mo¬
uonur ⁊ ex tp̃ris duutumita¬
te quo ĩnorantia iuns ĩma¬
t̾monio auũculi tui fuisti. ⁊

Expanded text:
quis habuerit sororis filiam, licet libertinam, incestum committitur.suo uxorem ducenti. In libro secundo notat: Diuus Marcus et Lucius imperatores Flauiae Tertullae per mensorem libertum ita rescripserunt: 'Mouemur et temporis diuturnitate, quo ignara iuris in matrimonio auunculi tui fuisti, et
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tantũ cam q̃ inlupãnario
se ꝓstituit. ueꝵ etiã si qua ut
solet in taltmna caupdã. ł qua a¬
lã pudori suo ñ parcit. palã aũ
sic accipimus. passirħ est sine
telictu. ñ fi qua adultĩs uł stu¬
tute sustinet. item q̃ cũ uno ⁊

Expanded text:
non tantum eam, quae in lupanario se prostituit, verum etiam si qua ut adsolet in taberna cauponia vel qua alia pudori suo non parcit. Palam autem sic accipimus passim, hoc est sine dilectu: non si qua adulteris vel stututae sustinet
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dubit. mus si castitrsipccu¬
lii ancillã manumisit ꝯpetẽ
tam tãtum ub̾tatẽptinet.ad
spõsatam ñ ꝑtinet. ⁊ io inumo
pitrono nũtiũ sponsa uƀta si
mifit. cũ ilio cõubiũ ht. ¶ Deid¬
addiuortiũ. id cuto noc ad fu¬
roso du̾iterd. iolũ se huius
lcgis nexssit te. nec si abigno¬
rãte duitit. rectius e ħ ĩuitus
dicitur. qͣꝗ dissẽrisit. ¶ Si ablo¬
stib patronus captus ẽẽ ꝓpõit᷑
uercor ne possit dici ista conu¬
modũ kalit si mortuus esser

Expanded text:
non dubitamus, si castrensis peculii ancillam manumiserit, comptam tantum libertam pertinet, ad sponsam non pertinet: et ideo invito patrono nuntium sponsa liberta si miserit, cum alio conubium habet. Deinad diuortium: idcirco nec a furioso diuertendo soluit se huius legis necessitate nec si ab ignorante diuorterit: rectius enim hic inuitus dicitur quam qui dissensit. Si ab hostibus patronus captus esse proponatur, uereor ne possit ista conumodum haberet, si mortuus ess
Abbreviated transcription (Latin):
ler ñ sentr̃tu notau̾it ¶ Nõadi¬
citur uͥ uti in lege uila te. idui¬
siũ maritus siue quis alius
t ephendisse cam xconaturu
detur notata . s i ñ ĩtomoo
mariti ł patris sintephensa
sitierit notata ẜ uba legis.

Expanded text:
sententiam notauerit. Non adicitur hic ut in lege Iulia de adulsiue maritus siue quis alius deprehendisse proponatur, uidetur notata: sed et si non in domo mariti uel patris sui deprehensa sit, erit notata secundum uerba legis.
Abbreviated transcription (Latin):
atoptiũus. in is noceat ꝗ añ¬
quã adoptaret artẽ ludricam
quã filia nascerctur fecĩt.⁊ si
hiꝰ noit hõ adoptauit. tcinde
cinacipaũt.an non possit dũ¬
numcittur. ¶ Si põsicaĩge¬
nuc uxoris pat̾ mat̾ ue. ar¬
tẽ iudricam faccre cepiti iniq

Expanded text:
adoptivus. An et is noceat, qui antequam adoptaret artem ludicram equam filia nasceretur fecerit? et si huius notae homo adoptaverit, deinde emancipaverit, an non possit duconnumerentur. Si postea ingenuae uxoris pater materve artem ludicram facere coeperit, iniq
Abbreviated transcription (Latin):
tuo est. dan totus simdus ciũ¬
situr bcam cuictionẽ idprec¬
star tetet ꝙ er duplo itliquum
tatdr pũi is uenditori temĩta¬
it cieltt attris iquopars pttĩtur

Expanded text:
tus est, deinde totus fundus evincitur, ob eam evictionem id praestari debet quod ex duplo reliquum tatur, proinde is venditori denuntiare debet atque is a quo pars petitur
Abbreviated transcription (Latin):
onem habere. de ẜu̾is custodib licet
milł ipsis imꝑatoris portio cẽt. ¶ Sci¬
endum aũ est prefectum uigilumꝑ
totã noctem uigilare dcbert. ⁊ coher¬
rare caiciatũ. cum armis. ⁊dolãbris
ut curam adhibeãt om̃s.inqlinos
amonẽ neglegẽtia aliqua ĩcendii
capsus oriatur. p̃terta ut aquã unꝰ¬
quisꝙ inqlinus incenaculo habeat
iulentur admonere.aduersus cap¬
sarios qq̃ ꝗ mercede ẜuanda inbꝰlnosᷤ
uestim̃ta suscipiũt. iudex ẽ ꝯstitut᷑.
ut siꝗd in ẜuãdis uestim̃tis fraude¬

Expanded text:
onem habere de servis custodibus, licet onem habere de servis custodibus, licet in illis ipsius imperatoris portio esset. Sciendum est autem praefectum uigilum per totam noctem uigilare debere et coerrare calciat‹u›m cum hamis et dolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquilinus in cenaculo habeat, iub‹e›tur admonere. Aduersus capsarios quoque, qui mercede seruanda in balineis uestiment‹a› suscipiunt, iudex est constitutus, ut, si quid in seruandis uestim
Abbreviated transcription (Latin):
paulus Nã falutem rerpublice tuꝰ¬
eri nulli magis credidit ꝯuenire. nec
alium sufficere cuti quã cessarem. ⁊ ta¬
q septem cohortes oportunis iocis
ꝯstituit. ut binas regiones inb̾ima¬
q̃q cohors tuẽatur p̃possitis eis tribus¬
nis. et suꝑ omnos spetabili uiro p̃põi¬
to. ꝗ profectus uigilium appellatur.i
¶Cognoscit. p̃fectus uigilium. de incẽ¬
diariis. effractorib. furib. raptorib
rcceptorib. nisi siq̃atros tãq famo¬
ft qr plꝵ ꝙ incendia culpa fiũt. inha¬
bitantium.aut fustio castigat eos
qui neglegẽtiu labuerũt ignẽ. aut
seuera inter locutione cõminatus. fu¬
stium castigationem remittit. effrac¬
turefiũt płerũꝙ in insuł. ĩ horras¬
ꝙ uͥhõsminos p̾tiosissimã parteme
fortunaꝵ suarum reponũtur. cume
celia effringitur. uł armariũ̃ e arcaq̃
custodes picrũꝙ puniũtur et ita di¬
uus antonius cruptio claro rescipsit
ait crũ posse eum horitis efractis q̃sti¬

Expanded text:
um. nam salutem rei publicae tueri nulli magis credidit conuenire nec alium sufficere ei rei, quam Caesarem. itaque septem cohortes oportunis locis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili uiro qui praefectus uigilum appellatur. Cognoscit praefectus uigilum de incendiariis effractoribus furibus raptoribus receptatoribus, nisi si qua tam aet quia plerumque incendia culpa fiunt inhabitantium, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, aut severa interlocutione comminatus fustium castigationem remittit. Effracturae fiunt plerumque in insulis in horreisque, ubi homines pretiosissimam partem fortunarum suarum reponunt, cum vel cella effringitur vel armarium vel arca: et custodes plerumque puniuntur, et ita divus Antoninus Erucio Claro rescripsit. ait enim posse eum horreis effractis quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
sn a suffragio atacent refert. isic¬
cuti dubũi est amomultanei num¬
ma reꝑ̾ãtib questoros fuerĩt. ita at il¬
iohostilio reges. qui stores fuisse ccrtu
et trebatius. et fene stella s̃crioũt. ⁊ q̃¬
itorib quidam solebãt ꝓuincias sor¬
tiri. ex senatus ꝯsuito ꝙ tactũ est. doci¬
mo̾ druso. et portina ꝯsulir: sane nõ
oi rmes q̃stores ꝓuĩcias sortiebant
ueriur ⁊ ceptierãt candiciti pͥncu¬
pis.hi. emͥi soł libris pͥncipalib uric
natiuegctus uacat. hodioꝙ obtinuit

Expanded text:
o crearent, refert. sed sicuti dubium est, an Romulo et Numa regnantibus quaestor fuerit, ita Tullo Hostilio rege quaestores fuisse certum et Trebatius et Fenestella scribunt. Ex quaestoribus quidam solebant provincias sortiri ex senatus consulto, quod factum est Decimo Druso et Porcina consulibus. sane non omnes quaestores provincias sortiebantur, verum excepti erant candidati principis: hi etenim solis libris principalibus in senatu legendis vacant. Hodi
Abbreviated transcription (Latin):
to mãgis inimperatorem obseruandu
est. ¶ Item uber .i. de omnib tribunali¬
b. p̃sor neꝙ tũtorẽ. noꝙ specialẽ iudicẽ
bias agebãtur. nocturnidicti funt̃t̾¬
uenierantur ñnũquam ⁊ ediles. et
tribuni pleb̾erat aũ famiba publica
cura portas.⁊ Muros disposita. unde si
opus eẽt uocabatur. fuerãt ⁊priua¬
te samilie.q̃incendiae mercede. Egra
extrguerẽt. dem̃ diuu augustus ma¬
luit per se huic rei consuli.9.¬

Expanded text:
um est. 4 Idem libro primo de omnibus tribunalibus. Praetor neque tutorem neque specialem iudicem bias agebant nocturni dicti sunt: interueniebant nonnumquam et aediles et tribuni plebis. erat autem familia publica circa portam et muros disposita, unde si opus esset euocabatur: fuerant et priuatae familiae, quae incendia uel mercede uel gratia extinguerent. deinde diuus Augustus maluit per se huic rei consuli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓminum minor. an m̾aior sit te¬
na quã res te qua agitur. ¶ ndce¬
gitur arbit᷑ snãm dicerẽ. si peria cõ¬
ꝓmissa ñ sit.Si mulier alino
nomine cõpmittat. ñ erit pena
cõpmissa ꝓpt̾ int̃cessiõe ¶ Sũm
rei est. ut ptor se ñ intcrꝑonat siũ

Expanded text:
is, minor an maior sit poena quam res de qua agitur. Non cogetur arbiter sententiam dicere, si poena commissa sit. Si mulier alieno nomine compromittat, non erit pecunia compromissa propter intercessionem. Summa rei est, ut praetor se non int
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ re uaria ⁊ ĩ credibilia ꝯlun¬
turut fabuł adiimẽtur. nã tra¬
ditum ẽ. et quatuor parit̾ pucluᷤᷤ
amatre familias natas et̃ auoqn
traditere ñ leues auctores. ꝗnoss
tas ogipti uno utero septenosc
uitemus oratiois. s c̃ helius sẽ¬
bit se uidisse ĩ palatio libam mu
lierẽm q̃ abalexandria ꝑducta ẽ
ut adriano ostenteretur cũ qu¬
ꝙ lib̾is. ex qũis quatuor cotemc
tẽporum eruxa ĩquid dicebatur.
quĩtũ post diem quadragesiorũ
Qttm. ergo prudc̃tissimi uiris a¬
uctores inccuctatẽ quandam
secuti sũt. ut ꝙ fieri ñ raro ad¬
modũ post̃. ĩtuerentur .i. qr fie¬
n poterat utits gemini nasctrẽt̃¬

Expanded text:
modi re tam varia et incredibilia creduntur, ut fabulis adnumerentur. nam trditum est et quattuor pariter puellas a matre familias natas esse: alioquin tradidere non leves auctores quinquies tas Aegypti uno utero septenos. uidimus Horatios. sed et Laelius scribit se uidisse in Palatio mulierem liberam, quae ab Alexandria perducta est, ut Hadriano ostenderetur, cum quinque liberis, ex quibus quattuor eodem tempore enixa, inquit, dicebatur, quintum post diem quadragensimum. quid est ergo? prudentissime iuris auctores medietatem quandam secuti sunt, ut quod fieri non rarum admodum potest, intuerentur, id est quia fieri poterat, ut tregemini nascerent
Abbreviated transcription (Latin):
tor ĩcerte partis hĩditatis petioẽ
indulget. itoneis caĩs interueni¬
entil. ut puta ẽ defũctis frĩs filius.
sũt quxores defũctoꝵ fratrũ pregnã¬
tes. quã partẽ frĩs filius hr̃ditai¬
tis uendicet ĩcertũ est. qr qot clã¬
tur fratrũ tefu̾ctorum fulii incer¬

Expanded text:
ditatis petitionem indulget idoneis causis interuenientibus: ut puta est defuncti fratris filius, sunt et uxores defunctorum fratrum praegnates: quam partem fratris filius hereditatis uindicet incertum est, quia quot edantur fratrum defuncti filii incer
Abbreviated transcription (Latin):
lier pgnãs ñ sit. estimẽtur autem
ta portione hr̃s institutus sit. ex
reliqua postui. caud̾isi forte ita ĩ¬
stitutio facta est. quoxumq mͥ na¬
ti er̃t. ⁊tutius titus. ꝓu̾ibib portio

Expanded text:
lier praegnans non sit, existimetur autem ta portione heres institutus sit, ex reliqua postumi. quod si forte ita institutio facta est: 'quotcumque mihi nati erunt et Lucius Titius pro uirilibus portio
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. utrum a suo solo exuanco ã uero
et acohũle detẽ petẽ hilitatẽ q̃ritũ.
⁊ pegasus fertur existimasse asolo
extranco me petore dełe. eumꝙ re¬
stitutuꝵ ꝗcꝗd possicet. ⁊ fortassis ħ
osficio iudicis tebeat. ficri c̾et̾um rõ
parte duioia hĩdem dicot̾ tricii¬
tẽ hitlitatis possiderẽ. deui residuu
sextantẽ uelim psequi. qualit̾ aga
uiteamus. ⁊ laldo scribis. utiꝙ p̾ar¬
tem dimidiã me petẽ deb̾e a singuł.
sic ficri. ũ asinguł sextãtem ꝯscquaᷤ

Expanded text:
te, utrum a solo extraneo an uero et a coherede deberem petere hereditatem, quaeritur. et Pegasus fertur existimasse a solo extraneo me petere debere eumque restituturum quidquid possidet, et fortassis hoc officio iudicis debeat fieri: cparte dimidia heredem dicerem, trientem hereditatis possiderem, deinde residuum sextantem velim persequi, qualiter agam videamus. et Labeo scribit utique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ꝯseq̃ns fuit qei ꝓpone ꝗ par¬
tem hitlitatis petit. ¶ Is ꝗ ur̃e¬
ditatẽ ł partẽ hr̃clitatis petit. ius
ñ ex co metitur ꝙ possessor occuc¬
pañ. s ex ex suo iuit. ⁊ iteo siue ex
asse hr̃s sit. totã hiclitatẽ uendica¬
bit. licet tu unã rem possitcas. si¬
ue ce parte partẽ. licet tutotam
hĩtlitatẽ possiteat. ¶ꝙi ĩ mo sidu
duo possiteãt hitłitatẽ. duͥos sit̃

Expanded text:
 partem hereditatis petit. Qui hereditatem vel partem hereditatis petit, is non ex eo metitur quod possessor occupavit, sed ex suo iure: et ideo sive ex asse heres sit, totam hereditatem vindicabit, licet tu unam rem possideas, sive ex parte, partem, licet tu totam hereditatem possideas. Quin immo si duo po
Abbreviated transcription (Latin):
intestõ portionẽ suam nescit. s uti¬
lius ẽ uisum posse cum adire qui
nescit portionẽ si cetera q̃ oportet
cum scire non ignoret.
trib quatuor ĩidrus matris gẽsse
placuit quĩta portio ꝓportionib
q̃ ad eos pͥnuit cocdet. ita ut singuł
ĩparten quã ante hãc hrẽ credebũ¬
tur. ñ amplius ei ꝗnta conferat.¬
¶ Sũptus ꝗ ꝓpt̃ honera totius hñli¬
tatis iusti fiũt. ei ꝗ patroni iure po¬
portionẽ euicerit. prata ꝯputentũ¬

Expanded text:
nto portionem suam nescit. sed utilius est posse eum adire qui nescit portionem, si cetera, quae oportet eum scire, non ignoret.tribus quattuor in bonis matris esse placuit, quinta portio pro portionibus quae ad eos pertinuit cedet, ita ut singuli in quarta, quam antehac habere credebantur, non amplius ei quintam conferant.Sumptus, qui propter onera totius hereditatis iusti fiunt, ei, qui patroni iure portionem euicerit, pro rata computentu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est. de tolo accio qm̃ alie ex ħori¬
ũtur actiones. de co ꝗ scĩss cõox¬
daᷤsset pontera ut uẽclitor empto¬
ri meites appenderet. trebatius de
tolo dabat actionẽ.atq si maiora
incrx uenit. ut uł ponderib tra¬
teretur. cum iuic decipiẽdicã asfĩ¬
masset se cqua ponccra habere. e¬
doło cuius effectũ est ut us tp̃rib
legitimis trãs actis ꝑat. trebatius
ait de dolo dandũ iudiciũm ñ ut
arbitrio iudicis res restituatur. s
ti cius init̾fu̾it id ñ esse factum
ne aliter obẜuãtib lex cutũ scͥrat᷑¬

Expanded text:
est de dolo actio, quoniam aliae ex hoc oriuntur actiones. De eo qui sciens commodasset pondera, ut venditor emptori merces adpenderet, Trebatius de dolo dabat actionem. atquin si maiora enit, ut illis ponderibus traderetur, cum ille decipiendi causa adfirmasset se aequa pondera habere. Dolo cuius effectum est, ut lis temporibus legitimis transactis pereat: Trebatius ait de dolo dandum iudicium, non ut arbitrio iudicis res restituatur, sed ti eius interfuerit id non esse factum, ne aliter ob
Abbreviated transcription (Latin):
natio quãti cares ẽ. iteo aũt ⁊ħ et
ẽmetus cã actione ccrta quantitaᷤᷤ
ñ adicitur. ut poffit. ꝑ ꝯtimacta
suam tãti reus ꝯdẽpnari. quantic
nactor ĩ litem iurau̾it. s officio iui¬
dicis deret ĩutraꝙ actione tax̾atõ¬
ne iusiurãdum dixfrenaris nonta
tam̃ sẽꝑ in hoc iudicio arbit̾riu
iudicis dandum ẽ. ꝗd enĩ si maĩs¬
festum sit res restitui ñ posse. ue¬
uiti si ẜuus dolo malo traditus d̃¬
beat. ĩ idꝙ intsit actoris. ¶ Eido¬
minus ꝓpͥetatis ĩsulam cuius u¬

Expanded text:
 et in metus causa actione certa quantitas non adicitur, ut possit per contumaciam suam tanti reus condemnari, quanti actor in litem iuraverit: sed officio iudicis debet in utraque actione taxatione iusiurandum refrenari. Non tamen semper in hoc iudicio arbitrio iudicis dandum est: quid enim si manifestum sit restitui non posse veluti si servus dolo malo traditus deebeat in id quod intersit actoris? Si dominus proprietatis insulam
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃Sifideiusser ꝓmissũ aĩal
añ moram occiterit. de dolo actõ¬
nẽ recidi adu̾sus eũ oportẽ ne ra¬
tius pͥscus ⁊ iulanus respond̃¬
tias ipẽ quõꝙ dimittitur.

Expanded text:
Si fideiussor promissum animal ante moram occiderit, de dolo actionem reddi adversus eum oportere Neratius Priscus et Iulianus respondetias ipse quoque dimittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
te nomine hrditario ꝯueriiatur.c
cgo arbitror qex suo tolo ꝯuenicridu̾
si ꝓximus putertati ẽ. maxune silo¬
uel si de tutore m̃tĩtus ꝗ ñ erat. pe¬
curuã accepit. ẽ alia similia admisit
iocupletior. puto ĩ eum dãdam actõ¬
nem. sic̃ cxceptõdatur.s an inc
inmunicipos de dolo detur. actiodu¬
bitatur. ⁊ puto ex suo ꝗdem dolo ñ
posse dari. ꝗd eͥ municipes dolo face̾
dãdam. ¶ dedolo au̾t de curionum
in ipõs de curiones dabitur doio ac¬
tio.It̾ siqꝗd ex dolo ꝓcuratoris ad
domuiũ ꝑuenit.dabitur ĩ dñm dec
tolo actio. ĩ quantũ ad eum ꝑuenit.
nã ꝓ curator ex toio suo ꝓculduc¬
bio terictur.¶Inhac actione desig̃¬
ri oportet. cuius dolo factũ sit. q̃¬
uis ĩ metu non sit. cenocesse.

Expanded text:
onueniatur. ego arbitror et ex suo dolo conueniendum, si proximus pubertati est, maxime si louel si de tutore mentitus pecuniam accepit, uel alia similia admisit,locupletior, puto in eum dandam actionem, sicut exceptio datur. Sed an in municipes de dolo detur actio, dubitatur. et puto ex suo quidem dolo non posse dari: quid enimdandam. de dolo autem decurionum in ipsos decuriones dabitur de dolo actio. Item si quid ex dolo procuratoris ad dominum pervenit, datur in dominum de dolo actio in quantum ad eum pervenit: nam procurator ex dolo suo procul dubio tenetur. In hac actione designari oportet, cuius dolo factum sit, quamvis in metu non sit necesse.
Abbreviated transcription (Latin):
i płos dolo fecerĩt. ret unꝰ
restitucrit. omnes ubantur. Qd siu¬
nus quanti ea res ꝑ̃ prestiterit pu¬
to adhuc ceteros lirerari. hec as¬
tio inhitlem ⁊cetõs slccessores datꝰ
dum taxat de co quodad cos ꝑuẽĩt¬

Expanded text:
i plures dolo fecerint et unus restituerit, omnes liberantur: quod si unus quanti ea res est praestiterit, puto adhuc ceteros liberari. Haec actio in heredem et ceteros successores datur dumtaxat de eo quod ad eos pe
Abbreviated transcription (Latin):
corporis b̾ uitium esse. ¶ In sũma
si quitem aĩ tantum uitrũ est. red¬
hib̾i non põt nisi dictũ est. ħ ab cẽ
et ñ ab est. exempto tñ agi põt. sisci¬
cr̃is id uitium aĩ reticuiti si aũt
corporis solutus uitiũ est. aũ et
corporis ⁊ aĩ mixtum uitũi recd¬
hibitio locum habebit. ¶ Illud ciͣt
ad notãdum. ꝙ te inorbo gn̾alit̃
scuptum ẽ. non de sositico morto
noc mirũ hoc uittri põp. aiti nichil
crum ibi agitur cie ea re. cui ħ ip̃t
morbus obsta̾t. item ait ñ omem
morbum dare locũ itdoibitioĩ. uͥ
puta lcius lippituto. aut leuius
tẽtis auncule uẽ tolor.aũ me¬
diocre ulcus. ñ demq febritula
quãtamlitet ad causam huius
edicti ptrtinere.

Expanded text:
corporis hoc uitium esse. In summa si quidem animi tantum uitium est, redhiberi non potest, nisi si dictum est hoc abesse et non abest: ex empto tamen agi potest, si sciens id uitium animi reticuit: si autem corporis solius uitium est aut et corporis et animi mixtum uitium, redhibiti de morbo generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc uideri Pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re, cui hic ipse morbus obstet. Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta leuis lippitudo aut leuis dentis auriculaeue dolor aut mediocre ulcus: non denique febriculam quantulamlibet ad causam huius edicti pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
clictum. qm̃ ñ fuit pona q̃ in ius
uocari potuit. ꝙ ergo. ad cxhitẽciũ
erit agc̃dum. Sicis ad peclancũ
iudicem uocatũ qu̾e cxiniat. pera
eius oclicti cessabit. ¶ Qud̃ p̃tor p¬

Expanded text:
 non fuit persona, quae in ius uocari potuit. quid ergo? ad exhibendum erit agendum. Si quis ad pedaneum iudicem uocatum quem eximat, poena eius edicti cessabit. Quod praetor p
Abbreviated transcription (Latin):
tetcrĩorc tñ loco nb̾tus ẽ qui simi¬
⁊ li delicto petitoris partos sustinet. e¬
dẽ cquitas c̃ incoq alio quã quo
debuerat ĩ ius nocabatur. s ⁊ forti
dicẽdum c̃ non uideri ui eximi eũ
cui sit ius ibi no ꝯcuenri.¬

Expanded text:
deteriore tamen loco libertus est, qui in simili delicto petitoris partes sustinet. Eadem aequitas est in eo, qui alio quam quo debuerat in ius uocabatur: sed et fortius dicendum est non uideri ui eximi eum, cui sit ius ibi non conueniri.
Abbreviated transcription (Latin):
b hĩtutas comunis erit. famiue per¬
ciscũde iudiciũ inter uos redditur dc
id̃ꝙ dicendum ẽ ⁊ in funium regundoꝵ
et aq̃ pluuic arcende iudicio
aĩs onstitui potẽ actor etiã ad oꝑis
noui nũcacionc̃. ⁊ ad stipulationes ĩ t̃¬
ponẽdas. ueluti legatoꝵ. dãpni ĩ fecti
iudicatũ solui. quam uis ẜuo pot̾ius
ciuitatis cauerdeleat f si actori cau¬
tum fu̾it. utił actio ministritori reꝵ
ciuitatis dabitur

Expanded text:
ereditas communis erit, familiae erciscundae iudicium inter uos redditur. idemque dicendum est ‹et› in finium regundorum et aquae pluuiae arcendae iudicioConstitui potest actor etiam ad operis noui nuntiationem et ad stipulationes interponendas, ueluti legatorum, damni infecti, iudicatum solui, quamuis seruo potius ciuitatis caueri debeat: sed et si actori cautum fuerit, utilis actio administratori rerum ciuitatis dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
michi fecerit. dabitur iłi adusus eu
actio. Itlum ĩ negõꝵ gestoꝵ actione.
si affectione coactus. ne tona mnea di¬
straratur negotiis te mes obtuleris.
oꝗssimũ esse dolum dũ tarat te presiñc
que sentẽtia ht eꝯtatẽ  Hac actiõe te¬
netur ñ solum isq sponte qnulla ne¬
cessitate cogẽte unmi scuit se nego

Expanded text:
fecerit, dabitur mihi adversus eum actio. Interdum in negotiorum gestorum actione si affectione coactus, ne bona mea distrahantur, negotiis te meis optuleris, aequissimum esse dolum dumtaxat te praestare: quae sententia habet aequitatem. Hac actione tenetur non solum is qui sponte et nulla nec
Abbreviated transcription (Latin):
poit p̃t̃or. si quis negotu alitrus.
suic ꝗs negotia que cuiusq cũ is moł¬
tur fuc̾int gesserit. iudiciũ eonomine da¬
bo. ¶huerra si ꝗs. sic sunt accipienda. si¬
ue que.nam ⁊ mulier negotioꝵ gestoꝵ
agere posse. ⁊ ꝯuenin.ñ dubitatur.ne¬
gõtia sic accipe. siue unum siue płasałtiꝰ
sane si negotia gesserit. pot rescͥptum di¬
ui piictiam ꝯueniri pot. m̃io ꝙ factu᷑
ẽ iocupletior agẽdo aũt compẽsationem
cius ꝙ gͣcfsit᷑ patit̾ sẽt si furiosi negotia
gesscrim. cõpetit mic aduersus eũ negõꝵ

Expanded text:
Ait praetor: 'Si quis negotia alterius, siue quis negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit: iudicium eo nomine dabo.' Haec uerba 'si quis' sic sunt accipienda 'siue quae': nam et mulieres negotiorum gestorum agere posse et conueniri non dubitatur. 'Negotia' sic accipe, siue unum siue plura. 'Alsane si negotia gesserit, post rescriptum diui Pii etiam conueniri potest in id quod factus est locupletior: agendo autem conpensationem eius quod gessit patitur. Et si furiosi negotia gesserim, competit mihi aduer
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ¶ ħ u̾ba. siue ꝗs negotia q̃ cuiusye
cũ is moritur fuerit gosseñt. significãt
illut tp̃s. quoꝗs pot mortẽ alicuius
negotia gcͣfsit de quo fuit nccossarium
negotium gessisse uidetur. s si ꝗd acces¬
sit pot mortẽ. ut puta partus. ⁊ fe tus

Expanded text:
is negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit" significant illud tempus, quo quis post mortem alicuius negotia gessit: de quo fuit necessarium negotium gessisse videtur. sed si quid accessit post mor
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Sic̃ municipũ nõe actionẽ pictõ
deuit. ita ⁊ adu̾sus eos. iustissime alicen¬
dũ putauit s ⁊ logato. ꝗĩ negotiũ pubti¬
cum sumptũ fecit. puto dãdam actionc
inmunicipos.Si ꝗd uniuisitati teretur
singuł ñtebetur. nec ꝙ debet uruu̾sitas.
singuli debẽt. ¶ Ide curionib.xariis uni

Expanded text:
 Sicut municipum nomine actionem praetor dedit, ita et adversus eos iustissime edicendum putavit. sed et legato, qui in negotium publicum sumptum fecit, puto dandam actionem in municipes. Si quid universitati debetur, singulis non debetur: nec quod debet universitas sin
Abbreviated transcription (Latin):
mimis collocaretur. frustrata¬
m̃ ab ea tutor datus eligaptur
neꝙ enĩ intalligitur pat dep¬
soã tutoris cogitasse. cũ iõ ma¬
xunic matrẽ pretulit ne filit
uer lib̾to ii apatroĩ sui mala
ratioẽ ꝯiũgitur. ¶ Tutor qra
tioẽs curatori debint pupillã
suam añꝯstitutũ tp̃s etatis
cius uxorẽ duc̾e nec matrem
ex alio matrimõio factam p̃t

Expanded text:
munis collocaretur, frustra tamen ab ea tutor datus eligetur: neque enim intellegitur pater de persona tutoris cogitasse, cum ideo maxime matrem praetulit, ne filiae lier liberto uiri ac patroni sui mala ratione coniungitur.Tutor, qui rationes curatori reddidit, puellam suam ante constitutum tempus aetatis eius uxorem ducere nec matrem e
Abbreviated transcription (Latin):
simũ ⁊ sextũ anu̾ non despõsi¬
tã apatie nec testõdestĩata du¬
cat uxorẽł eã filio suo uigat
c̾etur nec int̾est fililius suriu¬
pillã cuiꝰ pationus res admĩ¬
strat. uxorẽ duce satis ĩcilcẽ
obsictus pat̾ fuit. nec putoĩttẽ
extitĩt eihĩs filis. an abstũnt pat¬
na hĩditate.an nec hĩs fuit. for¬
te ex hĩtlatus. aũ p̃titus au̾emã¬
cipatus. nã ⁊ fieri id pt̃.ũ ꝑꝑ fraud̃¬

Expanded text:
simum et sextum annum non desponsam a patre nec testamento destinatam ducat uxorem uel eam filio suo iungat:  coercetur: nec interest, filius sui iupillam, cuius patronus res administrat, uxorem ducere satis inciuile obstrictus pater fuit: nec puto interesse, exstiterit ei heres filius an abstinuerit paterna hereditate an nec heres fuit forte exheredatus aut praeteritus emancipatus: nam et fieri potest, ut per fraud
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃. I nrẽ actionẽ patiñ comp¬
limur. qr ucet aucui dr̃e se ñ possi¬
dcre. ita ut si possit adau̾sarius cõ¬
ĩcore rẽ abadu̾sario possitriãn¬
ferat ad se possessionẽ ꝑ iudicer
captum pctat. iudicium dato
meritop̾tor ait ñdum usucap¬
tum.
nam siusucaptũ est. ht̃ cuulco
actionem.nec desitcrat hor oraĩ¬
amis curtraditionis dũ tarit
⁊usucapionis fcc̃ mc̃tionẽ cu
satis multe fũt iuris partos. q¬
b dominiũ ꝗs namcisscaetur
ut puta legatum.
petit publiciana. qr adexc̃plum
iegatorum capͥiũtur

Expanded text:
um In rem actionem pati non compellimur, quia licet alicui dicere se non possidere, ita ut, si possit adversarius convincere rem ab adversario possideri, transferat ad se possessionem per iudicem, ucaptum petet, iudicium dabo". Merito praetor ait "nondum usucaptum": nam si usucaptum est, habet civilem actionem nec desiderat honorariam. Sed cur traditionis dumtaxat et usucapionis fecit mentionem, cum satis multae sunt iuris partes, quibus dominium quis nancisceretur? ut puta legatum Ppetit Publiciana, quia ad exemplum legatorum capiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
publiciana. s  aliis.ut puta ci
cui dotis noĩe tradita res. nec c¬
dum usucapta. ẽ enim iustissĩ
ma cã.siue extimata res ĩdoter

Expanded text:
Publiciana, sed et aliis, ut puta ei cui dotis nomine tradita res est necdum usucapta: est enim iustissima causa, sive aestimata res in dote
Abbreviated transcription (Latin):
lii nupsit. ⁊ filiam suiceꝑit. pu¬
ñ esse. uerum ẽ. nuꝑtus absti¬
sororis filiam possum uxorem
ducere.cognata crũ mea nõ ẽ
filia cuis qr auunculus ne¬
cognationis ꝯtͣhuntur ĩ adop¬
tionfb que legitime eẽnt. tñ a¬
gnatorum ius habent. pari ra¬
tione ⁊ sororem patris inci ad¬
ut ⁊ honesie fint. x saltem liber¬
ti sui nuptie. officio iudicis sr̃
ptiur eam q̃ patris adoptin u¬
xor fuit᷑. duccit ñ potes. qr no¬
uerct locũ habet. ittm siꝗs fili¬
um acoptauem. uxorẽ eius¬
tem q̃ murus loco ẽ. nec ꝗtem

Expanded text:
lii nupserit et filiam susceperit, punon esse, uerum nuptiis eius abstisororis filiam possum uxorem ducere: cognata enim mea non est filia eius, quia auunculus necognationes contrahuntur in adoptionibus, quae legitimae essent, id gnatorum ius haberent. pari ratione et sororem patris mei adut ei honestae sint uel saltem liberti sui nuptiae, officio iudicis super hpetur, eam quae patris adoptiui uxor fuit ducere non potest, quia nouercae locum habet. Item si quis filium adoptauerit, uxorem eiusdem quae nurus loc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ Si fllus cuio q ap̃ hostes
est ł absit añ trienium captiu¬
itatis.ł absentie patris urorẽ
dixĩt. uł si filia nupserit. p̾uto
rcit matrimoniũ ł nuptias
flua tili niluit. cuius ꝯditioe
certum sit pnt̾ non iepudia
fuit.dcin ame repudiata nup¬
sit scio. quem ego posita arro¬
gaui. ñ sunt nuptie iceste
Int me ⁊ sponsam patris ici

Expanded text:
 Si filius eius qui apud hostes est uel absit ante triennium captiuitatis uel absentiae patris uxorem duxit uel si filia nupserit, puto recte matrimonium uel nuptias filia tali nuba‹t›, cuius condicionem certum sit patrem non repudiafuit, deinde a me repudiata nupsit Seio, quem ego postea adrogaui, non sunt nuptiae incestae. Inter me et sponsam patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
quo mõ nolica et pͥuigna ⁊ socs
et socuuu intelligantumr. ut
sciamus quas ñliceat duccie
⁊ nuꝵ filii uxorẽ ⁊ pͥuugnamu¬
xoris er alio manto filiam ĩtel¬
rius ẽ. nec aui uxorem. nec ꝓa¬
u duci possẽ. duas ergoł płts
nou̾cas ducert ñ pot̾crit.⁊ nõ
miꝵ.nam ⁊ is q ad optiuuus ẽ
nec naͣł patris ret ad optuu

Expanded text:
quomodo nouerca et priuigna et socrus et nurus intellegantur, ut sciamus, quas non liceat ducere. et nurum filii uxorem et priuignam uxoris ex alio marito filiam intelrius est nec aui uxorem nec proaui duci posse. duas ergo uel plures nouercas ducere non poterit: non mirum, nam et is qui adoptiuus est nec naturalis patris nec adopt
Abbreviated transcription (Latin):
ł inepos uyxorem. uclit tuẽ¬
duccie ñ potest auo furente oĩ¬
mõ patris auctoritas erit nacts¬
sana. s si pat̾ fuu̾iat. auus saꝑi¬
at. suffic̾it aui uolũtas. ¶I
cuius pat̾ ab ostib captus est
ubi sit. ⁊ absit. qd facic̾dum ẽ me¬
rito dubitatur. ⁊ si triciium
offluxĩt. postquam aꝑtissime fu

Expanded text:
 nepos uxorem uelit ducere auo furente, omnimodo patris auctoritas erit necessaria: sed si pater furit, auus sapiat, sufficit aui uoluntas. Is cuius pater ab hostibus captus est, ubi sit et an sit, quid faciendum est, merito dubitatur. et si triennium effluxerit, postquam apertissim
Abbreviated transcription (Latin):
telet curatores ut ci souutur pocunri.
cederum. ñ ci cõpellitur souic. s hodiee
ncrctur. e credit᷑or minor ꝑdut petimr̃.
aut curatorib solui. si sut. ¶ pmittitũ
rtuere adolescentẽ ad petentos sibi curic¬
toreo ꝗd tñ fi p̾tor doccrnat solugiamc
pecuniã minori sine curato d̃ souiẽ¬
rit. an poffit eẽ securus duritari potest.
puto aũ si auogis minorẽ esse cõpusis
fit ad solutione. nic̾i ci imputãdumc

Expanded text:
et curatores, ut ei soluatur pecunia: ceterum non ei compelletur soluere. sed hodie neretur uel creditor minor perdat pecuniam, aut curatoribus solui, si sunt. permittitur pellere adulescentem ad petendos sibi curatores. quid tamen: si praetor decernat soluendam pecuniam minori sine curatoribus et soluerit, an possit esse securus? dubitari potest: puto autem, si allegans minorem esse compulsus sit ad solutionem, nihil ei imputandum:
Abbreviated transcription (Latin):
iuo płes diuisio interse.
coriacuio habitãt. actio ĩ eum so ũ
datur ꝗ ĩhabitat cã pardem un ef¬
fusum ẽ. ¶Ses gratuitas habitatõ¬
uł uxoris. ipsum corũ nomine
modica hospiuola discribuent
nam siqs cenaculanã ex eroc̃s ipẽc

Expanded text:
o inter se cenaculo habitent, actio in eum solum datur, qui inhabitabat eam partem, unde effusum est.Si quis gratuitas habitatiouel uxoris, ipsum eorum nomine modica hospitiola distribuerit. nam et si quis cenaculariam exercens ipse
Abbreviated transcription (Latin):
.III.idicio adicͣiam aut noxe dodere
Sumina cũ utilitate p̃torem eli¬
xisse neino ẽ ꝗneget. publice eni
utue c̃. sizic metu piculo ꝓitinera
comcariꝑarui aũt int̾crõe cleret.i
trũ publicus locus sit. ãuero pͥuatꝰ
ñcõmealut. ⁊̃ tunc dciatum qd ł effu¬
sum cum adhuc secretaloca eẽnt. mõ
cep comeari. ñ debet hoc eclicto teru̾c¬
Qudcum suspẽcłetur decidit. magis
deicctũ uideri. s ⁊ ꝙ suspensu t̾e

Expanded text:
iudicio adiciam: aut noxam dedere.' Summa cum utilitate id praetorem edixisse nemo est qui neget: publice enim utile est sine metu et periculo per itinera commeari.Parui autem interesse debet, utrum publicus locus sit an uero priuatus, non commeabat et tunc deiectum quid uel effusum, cum adhuc secreta loca essent, modo coepit commeari, non debet hoc edicto teneri.Quod, cum suspenderetur, decidit, magis deiectum uide
Abbreviated transcription (Latin):
itsoduum iocauerit płib. os tee¬
buntur ꝙͣ in hoc genaculo hauitã¬
tes. uñ teicctũ effusũ ue csisitidũ
cñquo sinc captõne actoris fuit. o¬
rdriebit p̃torem eqtatẽ motum. ĩ
cum ꝑdtius dnt actioẽm. ex cuius
cubiculo. ł cxodrad acctũ est. lices
sit. uerius ẽ õs ueneri.⁊i horit¬

Expanded text:
s tenebuntur quasi in hoc cenaculo habitantes, unde deiectum effusumue est.Interdum tamen, quod sine captione actoris fiat, oportebit praetorem aequitate motum in eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo uel exedra deiectum est, licet sit
Abbreviated transcription (Latin):
citpa enĩpenes cũ est noc adicitur
culxe m̃tioł inficiatioĩs.aũ indu¬
plum detur actio. quãuis d̾amp̃i
ĩ iuric utrũꝙ cxiget.: S cũholi
ter periit. dampni estimarõ nõ su
induplum. quia m homine lło
nulla corporis estimatio fieri põt.
s quinqͣguita aureor ꝯ dẽpnadõ
tumꝙ eiẽt dicetur. nõ ꝑtinent
ad dĩpna que unrem hors uberifac¬
tasunt. si forte uestim̃ta enisad
pos fanalias cenacribũ ꝯductũ
habint. ⁊ mnne cle iectum uł ef¬
fusum quidsit. depetulio inpadrẽ
nõ dͣturquia nõ ce ꝯtrattu ue¬
nit. Iaỹm itaq filiũ hactios
petit. ¶cũ scruus habit. itor est

Expanded text:
culpa enim penes eum est. nec adicitur culpae mentio uel infitiationis, ut in duplum detur actio, quamuis damni iniuriae utrumque exiget.Sed cum homo liber periit, damni aestimatio non fit in duplum, quia in homine libero nulla corporis aestimatio fieri potest, sed quinquaginta aureorum condemnatio tumque ei esse dicetur' non pertinent ad damna, quae in rem hominis liberi facta sunt, si forte uestimenta eius us familias cenaculum conductum habuit et inde deiectum uel effusum quid sit, de peculio in patrem non datur, quia non ex contractu uenit: in ipsum itaque filium haec actio competit. Cum seruus
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝙͣre sic̃ duab massis duoꝵ dnõ¬
rum ꝯfiatis tota masta coĩs ẽ. ctia¬
si aliꝗd ex pͥstina spocie seꝑatũ mane¬
at.ita arbor q lapis scꝑatus afũdo. ⁊¬
fundit ius dñii. ¶ de uestibulocoĩ
binaꝵ ccliũ arbiter coĩ diuidũdo in¬
uito utrolibet dariñ delet. qr qd̃ue¬
stibuloliceri cogitur. necesse ut̃ inte¬
dũ totaꝵ eliũ pittiũ facere si alias a¬

Expanded text:
 duabus massis duo rum dominorum conflatis tota massa communis est, etiamsi aliquid ex prima specie separatum maneat: ita arbor et lapis separatus a fundo confundit ius dominii.De uestibulo communi binarum aedium arbiter communi diuidundo inuito utrolibet dari non debet, quia qui de uestibulo liceri cogatur, necesse habeat interdum totarum aedium pretium facere, si alias a
Abbreviated transcription (Latin):
ter possictãt. Int cos cos ꝗ pigno¬
ri accepẽt. tał diuisio ficridedtt. ut
ñ in uero p̾tio estimetur pars. s in
tãtum dũ taxat. quantũ ꝓca pa̾te
telttir. ⁊ si assignctur qd̾ pignus
uni excͥclitorib lcc̃tia tam̾ nond̾¬
negctur tebitori debitũ offerre. et
fessor ꝑignoꝵ utis estimationẽ pi¬
gnorada mnrẽ agc̃ti offctat. ¶ Sid¬
bitor coĩs prgdu partẽ pignori de¬
dit. ⁊ ad nõ alt̾nus partis ꝓuocatu
croctitor cius aũ̇ abalio. creclitor al¬
tĩus debitoris licg̾do supaũ. ⁊debi¬
tor eiuus cuires fuit ad iudicata.c
uelitq partc̃ sirim prelii recupax
soluto cõꝙ ip̃e debuit. clegãttr. dr̃ n
cs̃e audiendũ. nisi ut cam parte

Expanded text:
ter possideant.Inter eos, qui pignori acceperunt, talis diuisio fieri debet, ut non uero pretio aestimetur pars, sed in tantum dumtaxat, quantum pro ea parte debetur, et adsignetur quidem pignus uni ex creditoribus, licentia tamen non denegetur debitori debitum offer‹r›e et ssessor pignoris litis aestimationem pigneraticiam in rem agenti off pignori dedit et a domino alterius partis prouocatus creditor eius aut ab alio creditore alterius debitoris licendo superauit et debitor eius cui res fuit adiudicata uelit partem suam praedii reciperare soluto eo quod ipse debuit: eleganter dicitur non esse audie
Abbreviated transcription (Latin):
diuidũdo agẽdo ead̃ exceptione fuz¬
mõuebitur. qͣ actor ciꝰ sũmouetur¬
¶ Si paciidatir socius ne partẽ suã petat
essectũ tollitur societas.
quam p̃stet. nã. ⁊ si noxali iudiciocũ
uno actũ sit. stͥtĩ agct cũ socio.u̾eic

Expanded text:
 exceptione summouebitur, qua auctor eius summoueretur.Si paciscatur socius, ne partem suam petat, effectu tollitur societas. equam praestet: nam et si noxali iudicio cum uno actum sit, statim aget cum soc
Abbreviated transcription (Latin):
iudicationẽ emit nã ⁊ si partẽ ue̾¬
ncõi diuidũto iudicio ꝓuocatus
fins. altrraꝙ pars tibi adiudica
cclfit. qnĩ inmo q̃ ex uendito pos¬
se ꝯucrirr emptorẽ u recipiat to¬
tum. solũ illũ spectãdum erit.c
nũ forit fraus alq̃ uenditoris ĩ¬
teruenit ẜ ⁊ si distracta pait cesse¬

Expanded text:
 si partem vencommuni dividundo iudicio provocatus fueris aliaque pars tibi adiudicatcessit: quin immo etiam ex vendito posse conveniri emptorem, ut recipiat totum: solum illud spectandum erit, num forte fraus aliqua venditoris intervenit. sed et si distracta parte cesse
Abbreviated transcription (Latin):
poculio agitur. si ꝑit᷑ sit reb peculi¬
arib ittitori eccłe. ꝙ cã audicndũm
putaũ. scucet sisine dolomalo ⁊ fru¬
stratione id ficrat.
hĩddc̃m ñ competat tr̃ ħ iudicio hĩs
sociip̃stat. si qd defuc̃tus ĩit cõĩad¬
misit. quo noĩe logis aqlie actioc
nascitur. ¶Giusus tãtum nr̃sit.¬

Expanded text:
peculio agitur, si paratus sit rebus peculiaribus petitori cedere, ex causa audiendum putauit, scilicet si sine dolo malo et frustratione id faciat. heredem non competat, tamen hoc iudicio heres socii praestet, si quid defunctus in re communi admisit, quo nomine legis Aquiliae actio nascitur.Si usus tantum nost
Abbreviated transcription (Latin):
torum.ẽ crum iusta cã possitẽdicu¬
stodie grĩ. ego si duouẽt es. idem cĩt
diccridum. eud̃t rationẽ plancsi
im dampnũ in fecti missus iustꝰ
sit possit̾ex. ñ eit huic utili iudicio
locus. cum uẽdicationẽ hit̾ possit.¬
Cum d uiufructu coĩdiuidũto iudi¬
ciũ agitur. iutex osficium suu̾ ita

Expanded text:
endi custodiae gratia. ergo et si duo uentres, idem erit dicendum: quod habet rationem.Plane si iam damni infecti missus iussus sit possidere, non erit huic utili iudicio locus, cum uindicationem habere possit.Cum de usu fructu communi diuidundo iudicium agitur, iudex officium suum it
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit uitra diuisionẽ reꝵ ipãꝵ
datũ fictũ ue ẽ.siuic ꝗd co noiẽ a
bẽ alicui socioꝵ.aũ ad cum ꝑ̃ucĩt
exix coĩ. ¶Siod ipi sine doloma¬
lo ĩter se pepiger̃t.id ĩpͥmis ⁊ ĩ fi¬
milie hercissũde ꝯcõidiuidũto
iutcx seruare detebit.
d: Ter hoc iudiciũ corporaliũ
reꝵ sit diuino. quaꝵ reꝵ tomini¬
putto q̃ritur.ã coĩdiuidũto indi¬
cio agipossit qait mela itatemũ
posse. si solũcius cõe sit Moc in¬
diciũ conefidciẽ. quare siura res
ĩdiuisa rclicta sit. ualcbit utiq q
Ac qũt ip̾sius iti diuisio uenit ĩ cõi
cum hĩtleifocii. labeo rocte existiorit
ĩpensas ⁊ fructus adefuc̃to ꝑceptos

Expanded text:
iuisionem rerum ipsarum datum factumue est siue quid eo nomine aut abest alicui sociorum aut ad eum peruenit ex re communi.Si quid ipsi sine dolo malo inter se pepigerunt, id in primis et familiae erciscundae et communi diuidundo iudex seruare debet.um.Per hoc iudicium corporalium rerum fit diuisio, quarum rerum dominiputeo quaeritur an communi diuidundo iudicio agi possit: et ait Mela ita demum posse, si solum eius commune sit.Hoc iudicium bonae fidei est: quare si una res indiuisa relicta sit, ualebit utique e.Sicut autem ipsius rei diuisio uenit in commucum herede socii, Labeo recte existimat impensas et fructus a defuncto perceptos
Abbreviated transcription (Latin):
d ommuni diudũto iudici ã
lociun ỹt ⁊ inuectigau agͣro uectio¬
gał ager. an regiõib diuidi poffit.
uitẽdum magis aũ debet iudex a¬
bstiriore hꝰ modi diuisione. alio
p̾statio uectigał confuriditur. ut¬
Neratius sc̃bit arbitrũ siregiõibus
ñ uectigalẽ fundũ diuisum duo¬
bus adiuditau̾it. posse qͣi in duob
fundis ẜuitutẽ unonere. oui ĩ
to iudicium possũt exerctre. ex ql¬
dam aũt caĩs uondicatio cessat. sita¬
men uista cã est possitẽi. ut puta¬

Expanded text:
ommuni dividundo iudicium locum habet et in vectigali agro. vectigalis ager an regionibus dividi possit, videndum: magis autem debet iudex abstinere huiusmodi divisione: alioquin praestatio vectigalis confundetur. Neratius scribit arbitrum, si regionibus fundum non vectigalem divisum duobus adiudicaverit, posse quasi in duobus fundis servitutem imponere. Qui in do iudicium possunt exercere.Ex quibusdam autem causis uindicatio cessat, si tamen iusta causa est possidendi, uti
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatio ficrie pot. ut altĩ fundum
altĩ isronfructum adiudicet. cade
cum ĩcoĩ dedificio uicinus nũtiaũ
neꝗd opis fierct. si unus ex sociis
cerac causa dãpnatus finss. posse
cum periã a socio ꝓ parte ẜuare: Iul

Expanded text:
iudicatio fieri potest, ut alteri fundum, alteri usum fructum adiudicet.Cetera cum in communi aedificio uicinus nuntiauit ne quid operis fieret, si unus ex sociis ex hac causa damnatus fuisset, posse eam poenam a socio
Abbreviated transcription (Latin):
dus coĩs nob̾ sit. ⁊ is pignori datus
am̃ie. uout ꝗtẽ in comuni diuidũ¬
do iudicio. s ius pignoris c̾cutori
man̾ebit. q̃ si adiudicat᷑ fu̾it. na
et si pars socio tradita fuiss. intc¬
grum maneret.arbitrũ autonc
coĩdiuidundo hoc minioris pater
estimare tcłere ꝙ ex pacto uentẽ¬

Expanded text:
is nobis sit, sed pignori datus a me, uenit quidem in communi diuidundo iudicio, sed ius pignoris creditori manebit, etiamsi adiudicatus fuerit: nam et si pars socio tradita fuisset, integrum maneret. arbitrum autem communi diuidundo hoc minoris partem aestimare debere, quod ex pacto uende
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ oportet. uͥ dãpnũ ad ipsũ respicut.
ħaũt iteo p̃stat coĩdiuidũdoiudic̃io
iꝑ uicet᷑ partẽ suã non potuisse ex¬
podite locare. cctu ñ alias cõidiuie¬
dũdo iudicio locus erit ũ ⁊⁊ pap̃ se¬

Expanded text:
t› damnum ad ipsum respiciat. hoc autem ideo praestat communi diuidundo iudicio, quia uidetur partem suam non potuisse expedite locare. ceterum non alias communi diuidundo iudicio locus erit, ut et Pap
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est metuẽdum. ne q̃ patris aqͦ
forte ex hĩlatus̾ ẽ teneatur mr̃tli¬
b. quasi nogotia hĩlitaria gesse¬
rit cum id ꝙ ad miiustraũ non
fucrit patcrne hĩlitatis nã qͣ sic
negõꝵ gestorum actio sit ei cuius

Expanded text:
n est metuendum, ne etiam patris, a quo forte exheredatus est, teneatur heredibus, quasi negotia hereditaria gesserit, cum id quod administravit non fuerit paternae hereditatis. nam etsi negotiorum gestorum actio sit ei, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
aũs Cum młti hĩcles institu¬
paruit eũ ꝗ in asia erat antea de¬
cessisse. ĩstifuto expãte dimidiac
hĩtle ꝓcuratore suo: ex parte alio.
q̃situm ẽ quem admodũ pocuu̾a

Expanded text:
um Cum multi heredes instituparuerit eum qui in Asia erat antea decessisse instituto ex parte dimidia herede procuratore suo et ex parte alio. quaesitum est, quemadmodum p
Abbreviated transcription (Latin):
dicius. ¶ Iuut quoꝙ ñ fine ratõe
scribit. non solũ in his actiorub pa¬
tieũpenam eclicti. quas tunc habu
cum ĩcidit ĩecdictũ. ueꝵ siq̃ põstea
ciac quirentur  Exhac ła solutũ
naͣlem causam q̃iepetitionẽ ĩhibet

Expanded text:
edi eius.Illud quoque non sine ratione scribit non solum in his actionibus pati eum poenam edicti, quas tunc habuit cum incideret in edictum, uerum si quae postea ei adquirentur.Ex hac causa solutum naturalem causam, quae inhibet
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. si urẽ suam fuerit datus
ħpea aduersus om̃s statuitur ꝗi
odictũ incidit. ñ solum eo postostu
uit. ne aliqͥs debitor ip̃i adu̾sus cu
excep̃tionẽ utatur.d̾inde ĩnogotio in
quo spopõdistiuelis exceptione ũti
neci te nec ipsũ oportet ħ iͥpetrare
et si ĩterdum patiaris ĩ iũriam.si sol¬
uẽdo cebitor ñsit. s et situ ĩcidistiĩc
dictũ. reus qd̾ reus utctur cxciptio¬
ne tũ uero n utcris. nec penatua ad
meus ĩmagistratu ĩħ incidit eclic¬
tum.ã inhis actionib quas ex põa

Expanded text:
dum est, si in rem suam fuerit datus.Haec dum est, si in rem suam fuerit datus.Haec poena aduersus omnem statuitur, qui in edictum incidit, non solum eo postulanterit, ne aliquis debitor ipsius aduersus eum exceptione utatur, deinde tu in negotio, in quo spopondisti, uelis exceptione uti: nec te nec ipsum oportet hoc impetrare, etsi interdum patiaris iniuriam, si soluendo debitor non sit. sed si tu incidisti in edictum, reus quidem utetur exceptione, tu non utaris: nec poena tua admeus in magistratu in hoc edictum incidit, an in his actionibus, quas ex persona