comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquem istos magos ex libris ba¬
laam diuinatoris appariture stelle
aliquos referentes de scriptura qͣdã
⁊ si non terta tñ nõ destruente fidẽ
studiosoꝵ hominũ patrib filiis su¬
is referentib habebatur deducta.
Elegerunt itaq se ipsos .xii. quidã
ex ip̃is studiosiores ⁊ inist̾ioꝵ celesti¬
um amatores: ac posuerunt se ip̃os
ad expectationẽ huius stelle. Et si
quis ex eis moriebatur. filius eius
gueei lingua eoꝵ: quia in silentio
speluncam in saxo fontib ⁊ electis
arborib amenissimus. ibi q se le
semꝑ expectantes ne forts ne forte
in sua gen̾atõe stella illa bitudinis
oriretur. Tandem igitur apparuit
eis descendens suꝑ montẽ illũ uicto¬
rialem: hñs in se quasi pu̾i ꝑuuli
dinem. Que locuta ẽ eis. eos q
docuit ⁊ ut inde ꝓsisc̾entur in
uideam p̾cepit. ꝓficiscentes ã
p̾cedebant stella ꝑ bienniũ. ⁊ n
set̾a u̾o que ab eis gesta ẽs̃ referunt᷑.
in eungłio compendiose ponuntur.¬

Expanded text:
aliquem magos istos, ex libris Balaam diuinatoris appar iturae illiualiquos referentes de quadam scripture, etsi non certa, non tamen destruente fidem, studiosorum hominum patribis refferentibus, habebatur deducta; eligerunt itaque se ipsos, XII quidem ex seipsis studiosus, et misteriorum celestium amatores, ac posuerunt seipsos ad expectacionem huius stelle, et si quos ex eis moriebatur, figici lingua eorum, quia in silentio speluncam in saxo, fontibus et electis arboribus amoenissimus, in quem semper expectantes, ne forte in generacione stella beatitudinis oriretur. Tandem igitur comparuit eis descendens super montem illum Victorialem; habens in se quasi pueri parvi dinem crucis, que locuta est eis, eosque docuit, et ut proficiscerentur in Judeam precepit. Profiscientes autem precedebat stella per biennum, et nec vero, que ab eis gesta esse refferuntur inEvangeliocompendiose ponuntur
Abbreviated transcription (Latin):
sione stelle deceptos. et erubuisse ⁊¬
redire ad eũ. Et ideo ab inquisitione
pu̾i cessauit. S cum au disset que
clicta erant a pastorib ⁊ maxime
ꝓphias symeonis ⁊ anne: sensit se
illusum. ⁊ de morte pueroꝵ bethlee¬
miticaꝵ tractabat: ut ille quẽ igno¬

Expanded text:
sione stelle deceptos et erubuisse redire ad eum et ideo ab inquisitione pueri cessauit. Sed cum audisset que dicta fuerant a pastoribus et maxime prophetias Symeonis et Anne sensit se illusum et de morte puerorum Bethleem tractabat ut ille puer quem igno
Abbreviated transcription (Latin):
greci ph̾os ꝑ se magos appellant.
uenunt enim de finib ꝑsarũ ⁊ cal¬
deoꝵ ubi fluuiꝰ est sabba a quo et
sabea regio dicitur. Crisostomus di
aute temꝑs de longinco uen̾unt. Po¬
ne hyrcani uł aristoboli natus esset
regnaturus se tamqͣm alienigene
destituto. Turbatur autẽ ciuitas:
nouitate miratuli ꝑcussa. Dicit¬
fulgentius stellam tunc creatamr: no¬
tabilem et discretam a cetis. Et in
minorib erat. nec in efhere cũ pla¬
netis s in aere uicinas t̾re tenebat
uias. Et in motu quia peius ĩmobi¬
lis super iudeam magis dedit signũ
ueniendi in eam. Qui ex delib̾atione
sua: iherłm tanqͣm caput iudee adi¬
erunt. Quib egressis: tunc pͥmo mo¬
tu notabili p̾cessit eos. Que ꝑacto
officio mox ẽẽ desiit reu̾tens in pre¬
iacentẽ mat̾iã uñ sumpta fuerat.
pamen quidam ttadunt bedam no¬
luisse ꝙ in puteum bethleemiticum
cecidit: ⁊ post in dieb paule ⁊ eusto¬
chii quasdam uirgines deo dicatas mi

Expanded text:
 Persae magos appellant. Venerunt enim de finibus Persarum et Chaldaeorum, ubi fluvius est Saba, a quo et Sabaea regio dicitur. Quimulto tempore de longinquo venerunt. Pone Hircani vel Aristobuli natus esset regnaturus, se tanquam alienigenam destituto. Turbatur autem civitas, novitate miraculi percussa. Fulgentius stellam tunc creatam notabilem, et discretam a caeteris, et minoribus erat, neque in aethere cum planetis, sed in aere vicinas terris tenebat vias; et in motu, quia prius immobilis super Judaeam, magis dedit signum veniendi in Judaeam, qui ex deliberatione sua Jerusalem tanquam caput Judaeae adierunt. Quibus egressis, tunc primo motu notabili praecessit eos stella; quae facto officio mox esse desiit, revertens in praejacentem materiam, unde sumpta fuerat. Tamen quidam tradunt Bedam voluisse quod in puteum Bethehemitanum ceciderit, et post in diebus Paulae et Eustochii, quasdam virgines Deo dicatas eam
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. dieb in lugendo prie consũptis
bitis. quimo iudeoꝵ ob expensas fu¬
nerum multos depauꝑauit. candi¬
da ueste indutus ascendit in templũ
uariis qr fauorib a plebe susceptus ẽ.
Sedens q pro tribunali. dixit se etiã
a regis nõie uelle temꝑare donec a ce¬
sare confirmata eẽt successio. promit¬
tens ꝙ pr̃e melior om̃ib appareret ⁊ cͣ¬

Expanded text:
utem diebus in lugendo patrem consumptis, bitis, qui mos Judaeorum ob expensas funerum multos depauperavit candida veste indutus ascendit in templum, variisque favoribus a plebe susceptus est, sedensque pro tribunali, dixit, se etiam a regis nomine velle temperare, donec a Caesare confirmata foret successio, promittens quod patre melior omnibus appareret.
Abbreviated transcription (Latin):
iĩctis ⁊ sublatis . uii. unũ remanet.
inuenies ꝙ conturrit. Nam ea die
qua ̃icit. fiat lux. ⁊ fc̃a est lux. ui
sitauit nos oriens ex alto. Inchoata
est u̾o scd̃m quosdam . uiͣ. etas a nati¬

Expanded text:
ctis et sublatis septem, remanet invenies quae concurrunt. Nam ea die qua dixit: « Fiat lux, facta est lux , » -- « visitavit nos Oriens ex alto . » Inchoata vero secundum quosdam septima aetas a Nati
Abbreviated transcription (Latin):
ficile erat pauꝑib ꝑ frequentia mł¬
toꝵ qui ob idipm conuenerant uacu¬
as inuenire domos. Uñ ĩ cõmuni
transitu qui erat int̾ duas domos
oꝑimentum hñs qd̾ diu̾soriũ dicit᷑
sele recopunt: sub quo ciues ad col¬
ioquendum uł conuisendũ in cli¬
eb ocii. uł pro aeris intemꝑie diu̾¬
tebant. Forte ibi ioseph p̾sepiũ fece¬
rat boui ⁊ asino quos secũ dux̾at in
quo repositus est ih̾c ad qd̾ quidam

Expanded text:
ficile fuerat pauperibus, prae frequentia multorum, qui ob idipsum convenerant, vacuas invenire domos, et in communi transitu, qui erat inter duas domus, operimentum habens, quod diversorium dicitur, se receperunt, sub quo cives ad colloquendum, vel ad convisendum in diebus otii, vel pro aeris intemperie divertebant. Forte ibi Joseph praesepium fecerat bovi et asino, quos secum adduxerat, in quo repositus est Jesus. Ad quod quidam
Abbreviated transcription (Latin):
guerele qui impio murmure
diuinis dispensatõib obloquentes
de dñice natiuitatis tarditate cau¬
porib nõ sit impensũ qd̾ in ultĩma
mundi etate sit gestum. U̾bi incar¬
natio hec contulit facienda qd̾ facta:
⁊ sacramentũ salutis humane in nł¬
q dei consilio fc̃m est ut non post ho¬
minis tasum illico lex daretur uł
dei filius mitt̾ẽtur. Nisi enim hõis
suꝑbia prius uires suas exꝑiretur
sui lib̾tati arbitii sufficientiã arroga¬
ret ⁊ legem suꝑflue datam ⁊ dei fili¬
detrahendi uł murmurandi occasi¬
onem hr̃et reliquit oum deus prius
in lib̾tate arbitrii sub lege natura¬
li ut sic uires sue nature cognosc̾et.
ad poscendũ grãm. s suꝑbe legem scͥp¬
tam legi nature adiũctam sibi suffice̾
putans clamabat. Non deest qui imple
ceretur añqͣm filium mitt̾e̾t legem¬
scriptam dedit que pcc̃i morbũ detexit
non consũpsit. Qua data ⁊̃ morbus
tia. ut sit cognita utriusq legis in¬

Expanded text:
uerelae, qui impio murmure divinis dispensationibus obloquentes de Dominicae nativitatis tarditate cauporibus non sit impensum, quod in ultima mundi aetate est gestum. Verbi incarnatio haec contulit facienda, quod facta; et sacramentum salutis humanae in nuque consilio Dei factum est ut post hominis casum illico lex non daretur, vel Dei Filius mitteretur. Nisi enim hominis superbia prius vires suas experiretur, sui arbitrii libertati sufficientiam arrogaret, et legem sudetrahendi vel murmurandi occasionem haberet, reliquit eum Deus prius in libertate arbitrii in lege naturali, ut sic vires naturae suae cognosceret, ad poscendam gratiam, sed superbe legem scriptam legi naturae adjunctam sibi sufficere putans clamabat: non deest qui impleat, ceretur, antequam Filium mitteret, legem dedit, quae peccati morbum detexit non consumpsit: qua data invaluit mtia, ut ita cognita utriusque legis in
Abbreviated transcription (Latin):
alios a die qua baptizatus ẽ ꝓpt̾ uim
regen̾atiuam datam aquis. Porro¬
scd̃m alios a passione qr tunc aperta
est porta. ⁊ inchoata est quasi quodã¬
modo septima quiescentium. Actor¬
simus circit̾. xxꝰ. ab initio regni damd
.mͦ. cꝰ.iiiiꝰ. ab exitu egypti ⁊ datione leg̾¬
.mꝰ. qͥngentesimus .ixͦ. a prima ꝓmissi¬
one fc̃a abrahe. .mͦ. dccctꝰ.xxxixꝰ. a nati¬

Expanded text:
alios a die qua baptizatus, propter vim regenerativam datam aquis. Secundum alios a passione, quia tunc aperta est porta, et inchoata est quodammodo septima quiescentium. Flsex, aalios a die qua baptizatus, propter vim regenerativam datam aquis. Secest porta, et inchoata est quodammodo septima quiescentium. Fl
Abbreviated transcription (Latin):
Mat̾ dei eligitur ⁊ ancillam se no¬
gratuite promissionis iunxit meri¬
tum sue oratõis: fiat inquiens mͥ¬
cipio apud deum fiat caro de carne
mea scd̃m u̾bum tuũ. Fiat obsecro
mͥ u̾bum non prolatum ut tnͣseat.
s conceptum ut maneat carne .s. in¬
dutum non aere. Fiat mͥ non tm̃ au¬
dibile aurib s iisibile oculis pal¬
pabile manib gestabile hum̾is. Fi
lib mortuis exaratũ s in forma hu¬
mana meis castis uisc̾ib uiuaciter
imp̾ssum ⁊ hoc non mortui calami

Expanded text:
Mater Dei eligitur, et ancillam se nogratuitae promissionis, junxit meritum suae orationis: fiat, inquiens, mcipio apud Deum, fiat caro de carne mea secundum verbum tuum. Fiat, obsecro, mihi verbum, non prolatum quod transeat, sed conceptum ut maneat, carne videlicet indutum, non aere. Fiat mihi non tantum audibile auribus, sed et visibile oculis, palpabile manibus, gestabile humeris. Nelibus exaratum - sed in forma humana meis castis visceribus vivaciter impressum: et hoc non mortui calami
Abbreviated transcription (Latin):
tcͨ. Tanto inquit me dñs tam q in¬
audito mun̾e sublimauit. ꝙ nõ ullo
lingue officio explicari. s ip̃o uix inti¬
mi pectoris affectu ualeat comprehen¬
di. Et ideo totas aĩe uires in agendis
gĩaꝵ laudib otfero: totũ in ꝯtemplan¬
da magnitudine eius cui non est
finis quicquid uiuo. sentio discerno.

Expanded text:
. Tanto, inquit, me Dominus tamque inaudito munere sublimavit, quod non ullo linguae officio explicari, sed ipso vix intimi pectoris affectu valeat comprehendi; et ideo totas animae vires in agendis gratiarum laudibus offero, totum in contemplanda magnitudine ejus cui non est finis, quidquid vivo, sentio, discerno,
Abbreviated transcription (Latin):
sito erat fug̾e hominũ frequentias
iutare colloquia. ne uł oraintis per¬
turbaretur silentiũ uł continentis
castitas temptaretur. Clauserat ita¬
q etiã illa hora suũ suꝑ se habitatu¬

Expanded text:
sito erat hominum fugere frequentias, vitare colloquia; ne vel orantis perturbaretur silentium, vel continentis castitas tentaretur. Clauserat itaque etiam illa hora suum super se habitacu
Abbreviated transcription (Latin):
lectaret: s quia frequentius in publi¬
co uid̾i displic̾ẽt. Bidicistis ouirgines
to tastior tanto humilior sit. Heda.¬
Tam diu gͦ mansit maria cũ elra¬
beth donec ꝑtus temꝑe completo p̾cur¬
soris dñi sui. ꝓpt̾ quam maxime ue¬
n̾at natiuitatem uid̾et .ẜ trib mensi¬

Expanded text:
ena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, tior uirgo tanto humilior sit. Tandiu mansit Maria, donec Elisabeth partus tempore completo praecursoris Domini sui, propter quam maxime venerat, nativitatem videret. Dictum es
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u. ⁊ erat in desertis locis usq in di¬
em ostensionis sue ad istł. Reu̾tens
autem maria in nazareth: inuenta
eam traducere in coniugẽ. occulte
uoluit eam dimittere. In sompnis
aut̃ monitus est ab angelo: ut accipe¬
ret eam in ꝯuigem. Et ne suspicaret᷑
adult̾ium conceptũ puerum de sp̃n
scõ indicauit: ⁊ ut ihesum uocaret

Expanded text:
erat in desertis locis, usque in diem ostensionis suae ad Israel. » Revertens autem Maria ad Nazareth, inventa eam traducere in conjugem, occulte voluit eam dimittere; in somnis autem admonitus est ab angelo, ut acciperet eam in conjugem, et ne suspicaretur adulterium, conceptum puerum de Spiritu sancto indicavit, et ut Jesum vocaret
Abbreviated transcription (Latin):
Non quasi incredula de oraculo. nec
uoto. religiosa pro officio. festina pro
gaudior abiit in montana. Quo enĩ
iam deo plena ubi ad suꝑiora conscẽ¬
nescit tarda molimina sp̃c scĩ grã.¬
cliscite ⁊ uos sẽe mulieres sedulitatẽ.
qͣm pregnantib debetis exhibere cog
uirginitatis pudor nõ a studio asꝑi¬
tas mõtiũ non ab officio asꝑitas iti¬
morari in plateis. non aliquos in
publico sermones miscere. Maria in

Expanded text:
n quasi incredula de oraculo nec quoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum fescit tarda molimina sancti iscite et uos, sanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognuirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itidemorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in
Abbreviated transcription (Latin):
miliũ spacio syciliam ab ytalia di¬
uidens: fabulose in fame monstris.
cuius hinc inde scilla et caribdis
ostenditur. Scillam. accole saxũ
mari ĩminens appellant: simile
celebrate forme ꝓcul uidentibus.

Expanded text:
milium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, cuius hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. Scyllam accolae saxum mari inminens appellant, simile celebratae formae procul visentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ximus fonti caloris sit suppõi¬
ta. ꝯͣtingit humorẽ paulis ꝑ tresc̾e:
calorẽ suꝑare. donec ad id c̾uito qd̾
nullis littorib retentus. ꝑ t̾ras se
calorem paulisꝑ tresc̾e. humorẽ q su¬

Expanded text:
ximus, fonti caloris sit supposita, contingit humorem paulisper crescere, caloremque superare, donec ad id creverit, quod, nullis littoribus detentus, per terram se calorem paulisper crescere, humoremque su
Abbreviated transcription (Latin):
IInus dicuntur maiores recellur
maris. ut in mari magno iomiꝰ.
in occeano caspius. inclicus. ꝑsicus.
arabitus. qui ⁊ mare rubrum qui
occeano ascribitur. Rubrũ mare uo¬
catum ÷ eo ꝙ sit roseis undis infec

Expanded text:
Sinus dicuntur maiores recessus maris, ut in mari Magno Ionius, in Oceano Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano adscribitur. Rubrum autem mare vocatum eo quod sit roseis undis infec
Abbreviated transcription (Latin):
dum ip̃as amarissimas etheteo ca¬
lore suspendit. et excolat ⁊ eliquat
in dulcem pluuiaꝵ saporem. Gulłmꝰ
aqua labilitate sua subintrat. aq̃ ꝑ
cathatactas transiens colatur et te¬

Expanded text:
is amarissimas aethereo calore suspensas excolat, et eliquat in dulcem pluviarum saporem, instar aqua ex labilitate sua subintrat. Quae per cataractas transiens colatur et te
Abbreviated transcription (Latin):
mari ꝙͣ in t̾ra: dulcis aque limpi¬
in mari suꝑioris ꝑtis tyrensis u̾rb̾
est fons : qui dulcissimis aquis tã¬
ta uehementia ꝓsilit a fundo maris.
ut duob aut trib cubitis super
mare saltet: et ħ cum mate tͣnqͥi¬
lum est. Cum autem in undatões
uento feruntur: fons quidem ab
eis obruitur. s cũ trancierint: sta¬
tim ut prius eleuatun. Sic autem

Expanded text:
mari, quam in terra, dulcis aque limpiin mari superioris partis tyrensis urbis est fons, qui dulcissimis aquis tanta vehementa prosilit a fundo maris, ut duobus aut tribus cubitis supra mare saltet et hoc cum mare tranquillum est. Cum autem inundationes vento feruntur, fons quidem ab eis obruitur; sed cum transierint, sttim ut prius elevatur. Sic autem
Abbreviated transcription (Latin):
Ons iob in ydumea quat̾᷑ in an¬
no colorem mutare dr᷑: idest pul¬
uerulentum. sanguineũ. uiridem.
et limpidũ. t̾nis mensib in annũ¬
siloa ad radicem montis syon: non
iugib aquis. s in certis horis ac die¬
bus ebullit. In iudea ꝯdã riuus: sab¬
batis om̃ib siccabatur. Augꝰ. de ci
quẽdã fontem eẽ tam frigidum dieb
ut nõ bibatur: tam calidũ noctib
ex quo qui biberint. amittunt dẽtes.

Expanded text:
ons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in annSiloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardiquendam fontem tam frigidum diebus, ut non bibatur, tam fervidum noctibus, è quo qui biberint amittant dentes.
Abbreviated transcription (Latin):
In boetia duo fontes: alt̾ memoriã.
alt̾ obliuionem affert. Cizici fons:
te rubro gui bib̾it limphaticus fit.
Lechuꝰ fons archadie: abortus fieri ñ
patitur. In sicilya duo fontes sunt:
in frigia saxa git: in achaia e saxis¬
aqua ꝓfluit. Stix est appellata: ꝙ
moris nexib humum stringit. fauil¬
las ⁊̃ in cespitẽ solidat. In sardinia¬
calidi fontes oculis medentur: fures
quo faces extinguntur accense. et
accẽduntur extincte. Ex libro de¬
nͣ reꝵ. In ꝑtib orientis ut dicit ia¬
cobus ẽ fons quidam. ex cuius aqͥs
efficitur g̾tus ꝙ ignis: aliis quibidã
mixtis. Qui postꝙͣ uehementer ac¬
census fu̾it: iux aut nũꝙͣ extingui
pot̾it. nisi aceto et hõis urina uel

Expanded text:
In Boeotia duo fontes, alter memoriam, alter oblivionem affert. Cyzici fons te rubro qui biberit, lymphaticus fit. Lechnus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis Styx appellata, quae moris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob ifontes calidi oculis medentur, fures quo faces extinguuntur accensae, accenduntur extinctae. Apud. In partibus orientis, ut dicit Iacobus, est fons quidam, ex cuius aquis efficitur ignis grecus, aliis quibusdam mixtis, qui postquam vehementer accensus fuerit, vix aut nunquam extingui poterit, nisi aceto et hominis urina, vel
Abbreviated transcription (Latin):
cunt ex ꝯmuni plauetaꝵ eleuatõe
et dep̾ssione ista ꝯting̾e. Si enim
omnes planete eleuentur simul pl̾
solito a terra remoti. minus de humo¬
re ꝯsumunt. Igitur humor erescit:¬
qui per t̾ras se diffundit. fit q di¬
luuium. S si unus uł duo uł tres
sine aliis eleuentur: nõ in terrain¬
crescit humor. Q enim. crescit ex
mantur: ex uicinitate t̾ras adur̾t.
mantur: hii ex ꝓpinquitate magis sa

Expanded text:
cunt ex communi planetarum elevatione vel depressione hoc contingere. Si enim omnes planetae simul eleventur, plus solito a terra remoti, minus de humore consumunt. Unde humor crescens per terras se diffundit, fitque diluvium. Sed si unus, vel duo, vel tres, sine aliis eleventur, non tamen humor excrescit. Quod enim crescit ex mantur, ex vicinitate adurunt terras, ti ex propinquitate
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o diuina sine calore ⁊ humore nil
per mediũ t̾re posuit. S quia ex so¬
lo calcͬe nil uiu̾e posset: in medio eiꝰ¬
dem de cerre fonti caloris fontẽ hu¬
fons humoris in medio torride so¬
ne: in modum equinoctialis circuli
terram cingẽs. Qui ideo aplurib ẽẽ
non creditur: quia ꝓpt̾ nimiũ feruorẽ¬
torride ad ip̃m nõ ꝑuenitur. A pħ̾icis

Expanded text:
ur divina sine calore et humore nihil per medium terrae posuit. Sed quia ex solo calore nihil vivere posset, in medio eiusdem fonti caloris fontem hufons humoris in medio torridae zonae in modum aequinoctialis circuli terram circumdans, qui ideo a pluribus esse non creditur, quia propter nimium fervorem ad ipsum non pervenitur. A physicis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtingat. ꝙ orientalis ex aliquo ac¬
cidente sit uelotior ultra mediũ sep¬
temtrionis occidentali occurrit. na¬
scitur q uẽtꝰ collat̾alis int̾ boream
et zephirum. Si u̾o occidentalis ori-¬
uentus collateralis int̾ boream ⁊
eurum. Siłr si alie due refluxiões
ultra mediũ modo hinc modo illinc.
recurrant: duos colla terales uen¬
tos gen̾ant. unum int̾ eurum:

Expanded text:
contingat, quod orientalis ex aliquo accidente sit velocior, ultra medium septemtrionis occidentali occurrat nasciturque ventus collateralis inter Boream et Zephyrum. Si vero occidentalis ultrventus collateralis inter Boream et Eurum. Similiter si aliae duae refluxiones ultra medium modo hinc modo illinc sibi occurrant, duos collaterales ventos generant, unum inter
Abbreviated transcription (Latin):
ui aũt illa occidentalis refluxi¬
omaris et orientalis ad septenitͥonẽ
se u̾gentes sibimet occuriunt: ex rep¬
cullione ingurgitatur retro mare fit¬
q famosa accessio et recessio occeani.
occurrentes. Sunt tñ qui clicunt mõ
tes subditos mari: causam ẽẽ acces¬
.n. usq ad ip̃os mare peouenit: retro
cadit atq ingurgitatur. impletur q
retro alueus: s ante expletur. Cum
it̾um reu̾titur: Expletur retro. s añ

Expanded text:
um vero haec occidentalis refluxio et illa orientalis ad septemtriones se vergentes sibimet occurrunt, ex repercussione ingurgitatur mare retro fitque famosa accessio et recessio Oceani, qoccurrentes. Sunt alii qui dicunt fluctus maris montes subditos mari causam esque ad ipsos mare pervenit, retro cadit et ingurgitatur impleturque retro alveus, sed ante expletur; cum iterum revertitur, expletur retro, sed
Abbreviated transcription (Latin):
octidentalis refluxio ad septẽtrionẽ
se u̾gens. ex athlante monte sibi ad¬
iacente mare athlantitum uocatur.
Infra hanc est anglia: et uicine in¬
sule. Ex orientali refluxione ad seꝑ¬
in aliis refluxionib ad austrum se
u̾gentibus: credendũ ẽ diu̾sa maria
nasci. S hoc nostra attestatõe descͥ¬
bi non debuit quia ꝓpt̾ tortidam zo¬
nam int̾iectam situs illaꝵ nobis in¬
Mare magnum dr᷑ : qd̃ ab occasu ex
occeano fluit. ⁊ in meridiem u̾git.
Beinde ad septemtrionẽ tentit. Et¬

Expanded text:
occidentalis refluxio ad septentrionem vergens, ex Atlante monte adjacente, Atlanticum mare vocatur, infra quam est Anglia, et vicinae insulae. Ex Orientali refluxione ad Sepex aliis refluxionibus ad austrum se vergentibus credendum est, maria nasci diversa. Sed hoc nostra attestatione describi non debet, quia propter torridam zonam interjectam situs illarum nobis inMare Magnum est quod ab occasu ex Oceano fluit et in meridiem vergit, deinde ad septentrionem tendit;
Abbreviated transcription (Latin):
ex igne: ita frgus ex aqua nascitur.
unde extreme ꝑtes occeani rigido ge¬
lu ⁊ petpetuo frigore horrent: qurã
calore solis carent. Pars autẽ occea¬
ni que mediũ orbis diuidit. ideo sem¬
Occeamis fluuioꝵ occursu nõ auge¬
tur: quia fluenta dultia ꝑtim salsis
tos meatus in amnes suos reu̾tũt᷑¬

Expanded text:
de igni, ita frigus de aqua nascitur, unde extremae partes Oceani rigido gelu, et perpetuo frigore horrent, quia calore solis carent. Pars autem Oceani, quae medium orbem dividit ideo Oceanus fluviorum concursu non augetur, quia fluenta dulcia partim salsiro per occultos meatus in amnes suos revertunt
Abbreviated transcription (Latin):
de natura reꝵ. Ex hausto quidẽ a so¬
le dulci liquore. quem facile uis ig¬
nea trahit: annis asꝑior trassiorq
telinquitut. Unde sũma maris ñda
dulcior est: ꝓfunda u̾o amatior. Et
lune quidem alimentum ẽ in dul¬
cib aquis: solꝰ aũt in amaris. ⁊ c̾¬

Expanded text:
revertuntur. Exhausto quidem a sole dulci liquore, quem facile vis ignea trahit, amnis asperior crassiorque relinquitur: unde summa maris unda dulcior est, profunda amarior; et lune quidem alimentum est in dulcibus aquis, solis autem in amaris.
Abbreviated transcription (Latin):
uetut aet. fit q uentus septẽtrio¬
angulo terre ad mediũ fugat. U ñ
torridam zonam: calefit. Unde ⁊¬
si nobis est frigidus: ibi tñ est cali¬
dus. Siłr cum due refluxiones ad
austrum se u̾gentes. in medio sibi
occurtunt: gen̾atur aust̃. Qui etiã
ultra torridam zonã est frigidus¬
et siccus: ut apud nos boreas. Quippe
cum in frigida zona oritur. quia¬
ad nos ꝑuenit calidus. fugando q
ante se nubes usq ad istum ãgu¬
lum t̾re in quo habitamus: gn̾at
nob̾ pluuiã. Est q nobis ex accidẽ¬
te calidus ⁊ humidus: et in sua
origine est frigidus et siccus. Si ã ĩ¬

Expanded text:
vetur aer, fitque ventus Septentrioangulo terrae ad medium fugat estque torridam zonam, calefit, etsi nobis sit frigidus, ibi tamen est calidus. Similiter cum duae vergentes ad austrumad Austrum vergentes in occurrunt, generatur auster qui, etsi ultra torridam zonam siccus et frigidus sit, ut apud nos Boreas, quippe cum in frigida zona oriatur, quiaad nos pervenit, calidus fugandoque ante se nubes ad angulum terrae, in quo habitamus, generat nobis pluvias estque nobis ex accidente calidus et humidus, etsi in sua origine frigidus et siccus. Viso
Abbreviated transcription (Latin):
plenus fluctus. Cum u̾o splendor inci¬
pit descend̾e. accenditur luna. aera¬
ris ꝯsumitur. Septima u̾o die: quia
tota est medietas accensa sui mediã¬
te aere calefacit humorẽ. Qui bul
em crescit fluctus. In t̾cia u̾o ebdo¬

Expanded text:
plenus fluctus. Sed cum splendor incipit descendere, accenditur lunadiem. Septima vero die, quia tota medietate accensa est, mediante aere, calefacit humorem. Qui ebulem crescit fluctus; sed quia in
Abbreviated transcription (Latin):
p̾positi uł obtinuisse in certamine.
uł non obtinuisse ꝑhibontur. Quo¬
rum tñ omnium una uictoria est
sui suꝑ so opificis uoluntas sũ ma
quã dum semꝑ aspiciunt: quod op¬
tinere non ualent nunꝙͣ uolunt. s¬

Expanded text:
positus vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur. Quorum tamen omnium una victoria est sui super se opificis voluntas summa, quam dum semper aspiciunt, quod obtinere non valent nunquam volunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur: qui dei fortitudo nominat᷑.
Illũ quippe nuntiauit: qui ad debel¬
landas aerias potestates humilis ap
ꝑuit. Ad hec quoq minist̾iũ. sũmum
sũmũ omnium nuntiabat. Rapha¬

Expanded text:
mittitur, qui Dei fortitudo nominatur. Illud quippe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aereas potestates humilis apur. Ad hoc quippe mysterium summum summum omnium nuntiabat. Gabri
Abbreviated transcription (Latin):
sus principem ꝑsarum. Cum eg̾d̾e̾r:
apparuit princeps grecoꝵ adueniẽs.
Quos ita alios principes gentium
ubi angelos appellat. qui sibi resist̾e
exeunti potuissent: Que gͥ pax ĩ su
qui semꝑ in conspectu u̾itatis assi¬
stunt. S quia certa angeloꝵ ministĩ¬
a dispensandis singulis gentib st̃¬

Expanded text:
ncipem Persarum Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo pax in qui semper conspectui veritatis assistunt? sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut ea sepe que sunt extius sine
pace disponantur. Pam bonos omp̃c
deus ad m̾itum ꝓuehit: cum contra
b lũma tenetur. quid est qd̃ ꝑ ange¬
lum daneli ssicit᷑. ego ueni ꝓpt̾ ser¬
mones tuos. princeps autem regni ꝑ¬
sarum restitit mithi. xcͥ ⁊ uno dieb.¬

Expanded text:
tur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos omnipotens Deus ad meritum provehit, cum contra bus summa retinetur, quid est quod per angelum Danieli dicitur: « Ego veni propter sermones tuos. Princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno dieb
Abbreviated transcription (Latin):
si agro nõ procul ab utbe roma. iuge¬
ra ferme ducenta eguitantiũ cutsu.
Siłt in reatino Quedam insule semꝑ
fluctuant: sicut in agro cecubo. eodẽ
teatino mittinensi. stationensi. ⁊ s.

Expanded text:
si agro non procul urbe Roma iugera ferme ducenta equitantium cursu; similiter in Reatino. quaedam insulae semper fluctuantur, sicut in agro Caecubo et eodem Reatin
Abbreviated transcription (Latin):
campestri eqͣtum planicie. In eadem ⁊
t̾re stagnum em̾sisse: ⁊ alio ꝓuolutis
natura. Auellit sicpͣliam ytalieꝰ tỹ¬
prum syre. euboea boetie: euboce a¬
talantẽ et macriã: besbitũ bythinie.

Expanded text:
campestri aequatum planitiei. in eadem et terrae stagnum emersisse, et alio provolutis natura fecit: avellit Siciliam Italiae, Cyprum Syriae, Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Ma
Abbreviated transcription (Latin):
Ueniã gͥ ad noluptates agricolaꝵ qui¬
b ego incredibilit̾ delector: que nec ul¬
la impediunt᷑ senectute ⁊ mͥ sapiẽtis
uitam ꝓxime uidentur accede̾. Hñt .n
rationẽ cum t̾ra que nusꝙͣ recusat im¬
ꝑuim: nec umꝙͣ sine usuta reddit qs
accepit. Agroq ornato ⁊ bñ culto ni¬
chil potest eẽ ub̾ius : nec specie oruaciꝰ¬

Expanded text:
Veniam ad voluptates agricolarum, quibus ego incredibiliter delector, que nec ulla impediuntur senectute et mihi ad sapientis vitam proxime videntur accedere: habent enim rationem cum terra, que nusquam recusat imperium, nec unquam sine usura reddit quod accepit: agroque ornato et bene culto, nihil potest esse uberius, nec specie ornati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inundatões maris: eode uideliez
sp̃u infusi. uel residentis sp̃u recep¬
sicilie que cau̾nosa ac sulphure et
bitumine strata uentis pene tota ⁊
accius incumbente. ⁊ harenas et la¬

Expanded text:
et spiritu infusi, vel residentis sinu recepSiciliae, quia cavernosa, et sulphure et bitumine strata, ventis pene tota etacrius incumbente arenarum la
Abbreviated transcription (Latin):
tre motus: ut possidonio placet.
tur. et sursum ac deorsum mouet᷑
ra oꝑa eduntur. Alibi prostratis
menib: alibi hiatu ꝓfundo haustis.
alibi egestis molib. alibi emissis am
mori humano. armoꝵ ue pulsantiũ
fragori ꝓ qualitate mat̾ie excipiẽtis.
forma q ulł cau̾naꝵ uł cuniculi per
quem fit exitus: grassante eodẽ in
augusto rauco in recurus resultãte:
in duris feruente in humidis fruc¬
tuante: in stãnãtib feruente. Hiatꝰ¬
u̾o alias remanet ostendens que sor¬
buit: alias occultat ore ꝯpͥsso. rursus¬
qr ita inducto solo. ut nulla uestigi¬
a extent. utbib pletumq deuoratis.
tifera: in alto latent. Aer et enim ip̃e
uł t̾raꝵ culpa uł pigricia ⁊ et̾na noc¬
te torpescens. haurientib gͣius ẽt uł
corruptus int̾noꝵ igniũ uicio longo¬
q situ emissus purũ hunc liquidũq
affert noua gen̾a morboꝵ ⁊ i̾. Ari

Expanded text:
era sunt, ut Posidonio placet, tur et sursum ac deorsum moueturra eduntur opera, alibi prostratis moenibus, alibi hiatu profundo haustis, alibi egestis molibus, alibi emissis amnmori humano armorumve pulsantium fragori, pro qualitate materiae excipientis formaque vel cavernarum vel cuniculi, per quem meet, exilius grassante in angusto, eodem rauco in recurvis, resultante in duris, fervente in umidis, fluctuante in stagnantibus, furente contvero alias remanet ostendens quae sorbuit, alias occultat ore conpresso rursusque ita inducto solo, ut nulla vestigia exstent, urbibus plerumque devoratis tifera in alto latent: aer ipse, qui uel terrarum culpa uel pigritia et aeterna nocte torpescit, grauis haurientibus est, uel corruptus internorum ignium uitio, cum e longo situ emissus est, purum hunc liquidumqueaffert noua genera morborum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
in ordine corꝑũ inferiora sunt om̃ta
gͣuiora: ita scd̾m spm̃ infi̾ora sunt oĩa
re prohibetur. Sicut autẽ cor acãlis
in medio ẽ: ita ⁊ inferus ĩ medio t̾re.
eẽ ꝑhibetur. Uñ in euuͣngłio legit᷑.

Expanded text:
i ordinem teneat, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia re perhibetur. Sicut autem cor animalis in medio est, ita et infernus in medio terrae esse perhibetur. U
Abbreviated transcription (Latin):
ce .ni. fulmen ceraunos dr᷑. Appenni¬
nus mous appellatur quasi alpes
penite: quia hãnibal ueniens ad i¬
taliam easdem alpes aꝑuit iuuena¬
Re dictus ẽ. Uñ ⁊ gehenna. Cõ¬
stat aut̃ hunc ab ea ꝑte qua eurꝰ
uł affricus flat. habere speluncas
plenas sulphuris. ⁊ usq ad mare de¬
ductas. que spelunce recipientes in
se fluctus. uetũ creãt qui exagita¬
tus ignẽ gignit ex sulphure. Unde
quib uirgilius. Aerias alpto. Pam
uocantur. hee sunt .n: que ytalie mu¬
roꝵ exhibent uicem. Philosophus.

Expanded text:
ce enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Appennice enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Appenninus mons appellatus quasi Alpes Poeninae, quia Hannibal veniens ad Italiam easdem Alpes aperuit. Unre dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde quibus Virgilius: Aerias Alpes. Et dvocantur. Hae sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. 19. Colles
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinẽ fulminũ ictus uocati sũt.
Grete enim fulmen ceraunos dicit᷑.
Sunt aũt int̾ armoniã et iberiã: in¬
cipientes a portis caspiis usq ad fontẽ
tygridis fluuii. ꝑborei montes sci
as  ifei montes in capite iermauie
sunt: a perpenuo uentoꝵ flatu noia¬
ti. Nam refuen grece impetus Glim
sub illo nubes ẽẽ dicantur. De quo
te in puluere ꝑ annũ reꝑte sunt
sunt: nec ph̾i ascendentes abs spon¬
giis plenis aqua aliꝙͣtum ibi ma¬
nere potueruntz quas natib apponẽ¬
tes: trassiorẽ inde aerem attrahebãt.
ysidoꝵ. Hic macedoniam diuidit
a tracia. Ithos mons ẽ macedonie
⁊ ip̃e altior nubib tantoq sublimis
ut in lemno umbra eius ꝑtendat.
que ab eo septuaginta sex milib se¬
ꝑatur. Parnasus ẽ mons tessalie
iuxta boeciam qui gemino u̾tice ẽ
erectus in celũ. Hinc in duo findit᷑
iuga cyrra ⁊ uisa. Uñ ⁊ nũcupatur.
eo ꝙ in singulis uugis colebantur a¬
epyri: a crebris dicti fulminibus. Gre¬

Expanded text:
 iactus vocati sunt; Graece enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Sunt autem inter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scytas. Riphaei montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo ventorum flatu nominati; nam ριφὴ Graece impetus et ὁρsub illo nubes esse dicantur. De quo tae in pulvere, per annum repertae sunt eunt, nec philosophi ascendentes, absque spongiis plenis aqua, aliquantulum ibi manere potuerunt, quas naribus apponentes crassiorem inde aerem attrahebant.Hic mons Macedoniam dividit a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantoque sublimis ut in Lemnum umbra eius pertendat, quae ab eo septuaginta sex milibus separatur. Parnasus mons Thessaliae iuxta Boeotiam, qui gemino vertice est erectus in caelum. Hic in duo finditur iuga: Cyrrham et Nissam; unde et nuncupatus; eo quod in singulis iugis colebantur AEpiri, a crebris dicti fulminibus. Grae
Abbreviated transcription (Latin):
recepti. Eademq nascentiũ causa terra¬
tũ ẽ: cũ idẽ ille sp̃c ad tollendũ potens.
Nte nos uixta ytaliã int̾ eolias
insulas item q iuxta iuxta trea¬
nu: flagrans uolentu cũ flatu. Pro¬
ditur quoq memorie: magna tirca
illud multitudine piscium fluctũ¬
fluctuante. ꝯfestim expitasse. Sic et¬

Expanded text:
ii 201 Eadem nascentium causa terrarum est, cum idem ille spiritus adtollendo potens nte nos et iuxta Italiam inter Aeolias insulas, item iuxta Cretam enu, flagrans haec violento cum flatu, proditurque memoriae, magna circa eam multitudine piscium fluitante confestim expirasse
Abbreviated transcription (Latin):
huius indicium ẽ: uł qd̾ altitudinis
ꝓfunde maria iactantur. motis scil
hiis supͣ que fusa sunt. Uerissimile
est gͦ t̾ram ex alto mou̾i. ⁊ illie sp̃m
in cau̾nis in gentib ꝯcipi Qui cũ

Expanded text:
Huius indicium est quod altitudinis profundae maria iactantur, motis scilicet his supra quae fusa sunt: ergo uerisimile est terram ex alto moueri et illic spiritum in cauernis ingen
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. Ibi eni hebrei filios suos ĩmoia¬
rũt demonib: ⁊ appellabatur locus
gehennẽ. Futuri ergo supplicii locus
ubi peccatores crutiandi sunt. huius
loci uocabulo designatur. Duplicẽ aũẽt

Expanded text:
tuorum; ibi enim Hebraei filios suos inmolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse
Abbreviated transcription (Latin):
tutiora sunt: in hiiscẽ illis que pen¬
dent. sicut meapoli in ytalra intelli¬
gitur: ꝑte eius que solida ẽ ad tales
casus obnoxia. Tutissimi ⁊ sunt. edi¬
ficioꝵ fornices: anguli quoq parietũ.
potes q alt̾no pulsu renitentes. S et
latere t̾reno fcĩ parietes minore noxa

Expanded text:
in isdem illis quae pendent, sicuti Neapoli in Italia intellegitur, parte eius, quae solida est, ad tales casus obnoxia. tutissimi sunt aedificiorum fornices, anguli quoque parietum postesque, alterno pulsu renitente. et latere terreno facti parietes minore noxa
Abbreviated transcription (Latin):
causa eẽ nõ dubiũ reor. Neq .n. ũꝙͣ
intremiscunt t̾re: nisi sopito ma¬
ri. celoq a deo tnͣsquillo: ut uolatus
auiũ non pendeãt subtracto om̃iũ
sp̃u qui uehit. nec unꝙͣ nisi post¬

Expanded text:
causa esse non dubium reor. neque enim umquam intremiscunt terrae nisi sopito mari caeloque adeo tranquillo, ut volatus avium non pendeant, subtracto omni spiritu qui vehit, nec u
Abbreviated transcription (Latin):
hominum ibi ꝯmorantiũ. sit q ma¬
gis sollicitus ut orientales uenti
structuras urbis uł domus ĩgredi
tinitas aquaꝵ dulciũ nobiliũ curtẽ¬
tium multaꝵ et mundaꝵ: que esta¬
te caletiant et hyeme infrigidentur.
idliu̾se ab eis que occultantur: ẽ res
ꝯueniens ⁊ adiutorium p̾bens. Ysi

Expanded text:
hominum ibi commorantium; sitque magis solicitus, ut orientales venti, structuras urbis vel domus ingredi t sit vicinitas aquarum dulcium mobilium currentium multarum et mundarum, que estate calefiant, et hyeme infrigidentur, diverse ab eis que occultantur, est res conveniens et adiutorium prebens. DE
Abbreviated transcription (Latin):
Nr̃a gͥ habitatio ab oriente usq¬
ad ouidentem: a meridie ad septẽtri¬
onem extenditur. que quãuis tem¬
ꝑata dicatur. non tñ equalit̾ ĩ oĩb¬
ꝑtib suis. ꝑs .n. torride zone ꝓpinqͥ¬
or. ut libia ethyopia. est calida ⁊ sic¬
ta: uitina frigide frigida ⁊ humi¬
da. Orientalis calida ⁊ humida:
occidentalis frigida ⁊ sicca. Media

Expanded text:
ergo habitatio ab oriente ad occidentem, a meridie ad septentrionem extenditur. Quamvis temperata dicatur, non aequaliter s enim torridae zonae propinquior est libra, Aethiopia calida est et sicca; vicina frigidae, frigida est et humida; orientalis vero, calida et humida; occidentalis frigida et sicca; aequa
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium nutritiua: in se quoq ꝯtinet
metalla p̾ciosa. S̾r om̃iã elementa pas¬
sibilis ⁊ mutabilis. Tetra si petͦsa fu¬
erit: frigida ⁊ sicca erit. Si piñguis ⁊
crassa. calida ⁊ humida. lutea u̾o fri¬

Expanded text:
omnium nutritiva. In se quoque continet omnium nutritiva. In se quoque continet metalla pretiosa. Super omnia elementa passibilis est et mutabilis. Terra si petrosa fuerit, frigida et sicca erit; si pinguis et crassa, calida et humida: lutea vero fri
Abbreviated transcription (Latin):
libro de nͣ teꝵ. Om̃iã quoq pondecosa.
naturalit̾ ad eam tãꝙͣ ad centrũ fecã¬
tut. Het naturałr frigida ẽ et succa:
Et ut dicit beda: qñ frigore circũstru¬
gitur. humores accipit. Cum autem
calore soluitut: humorẽ receptũ ĩ ne¬
bulã emiitit. Hec occeano circũcingit᷑.
et int̾ius a quaꝵ meatib uelut corpꝰ
uenis sanguinis ittigatur: qd̾ si nõ
fierete ꝓps̾ ariaitatẽ suam iñ pulu̾em
redigeretur ac destrueretur. Unde ubi¬
tũq in t̾ra foditur: aqua reppit᷑. Hec
in initõ oispositõis sus rotunda fuite¬
⁊ plana. nec montes ⁊ ualles erant ĩ
ea. Nunc aut̃ et montuosa: s tã spe¬
rica. Cuius circuitus. chooo stacioꝵ
mensurature que in duodecies mille
miliaria ⁊lii. ꝯputatur. Grauissima
est: ⁊ ideo nouissimũ locum obuinet.
In medio mũdi quasi punctus ĩ me¬
dio cirtuli equalis̾ collocatur: nullis¬
q fulctis diuina potentiã sustentat᷑.
.U. zonis distinguitur. Fecũda ẽ et

Expanded text:
Omnia quoque ponderosa, naturaliter ad eam, tamquam ad centrum feruntur. Hec naturaliter frigida est et sicca. Et ut dicit Beda, quando frigore circumstringitur humores accipit, cum autem calore solvitur, humorem receptum nebulam emittit. Hec oceano circumcingitur et internis aque meatibus, velut corpus venis sanguinis, irrigatur; quod si non fieret, propter ariditatem suam in pulverem redigeretur, ac destrueretur. Unde ubicumque in terra foditur, aqua reperitur. Hec in initio dispositionis sue rotunda fuit et plana, nec montes et valles erant in ea. Nunc autem est montuosa, sed tamen spherica, cuius circuitus CLXXX stadiorum mensuratur, que in duodecies mille milliaria et LII computantur. Gravissima est et ideo novissimum locum obtinet. In medio mundi, quasi punctus in medio circuli equaliter collocatur, nullisque fulcris divina potentia sustentatur. Quinque zonis distinguitur; fecunda est et
Abbreviated transcription (Latin):
Fditi quidem sapores simplices
ic. ponunt: quoꝵ tñ unus insiꝑidꝰ
est. sicut aque. Nominant enim sa¬
porem: om̃e ꝙ gustu iudicat᷑ actu ł
potentia. Insipidum quidẽ dupplicit᷑
mentiam spissitudinis sue non re
soluitur aliquid ex eo ꝙ humiditati
sunt digestio ⁊ lenificatio ac
multiplicatio nutrimenti: ip̃m q
natura diligit. et attractiua uietꝰ
attrahit. Oꝑationes amaritudins:
sunt abstersio et exasꝑatiõ. Oꝑatõ
u̾o ponticitatis est ꝯtractio si ẽ debi¬
lis: et exp̾ssio si fortis. O ꝑationes
stipiticitatis sunte ꝯtractiõ et inspis¬
satio ⁊ induratõ et retentio. Unctu
stertio ⁊ ablutõ ⁊ exsiccatio ac pusͤ¬
factõis ꝓhibitõ. acetositatis infrigi¬
Ulce calidum ẽ licet non uiolen¬
ter ⁊ qͥ freq̃nt̾ eo utitur: multitudo co¬
lore rubee et sanguinis in eo gen̾a¬
tur. Inde quoq accidit opilatio ⁊ in e¬
pate ac splene flegina. Uentris ⁊̃ flu¬
xus ex eo sequitur. ⁊ stomachum

Expanded text:
edici quidem sapores simplices edici quidem sapores simplices IX ponunt, quorum tamen unus insipidus est, sicut aqua. Nominant enim saporem, omne quod gustu iudicatur actu, vel potentia. Insipidum quidem dupliciter mentiam spissitudinis sue, non resolvitur aliquid ex eo quod humiditasolvitur aliquid ex eo quod humiditati multiplicatio nutrimenti: ipsumque natura diligit et atractiva virtus attrahit. Operationes amaritudinis sunt abstersio et exasperatio. Operatio vero ponticitatis est contractio, si est debilis; et expressio si fortis. Operationes stipticitatis sunt contractio, et inspsatio, et induratio, et retentio. Unctuostersio et ablutio et exiccatio ac putrefactionis prohibitio. Acetositatis, infrigiulce calidum est, licet non violenter; et qui frequenter eo utitur, multitudo cholere rubre et sanguinis in eo generatur. Inde quoque accidit opilatio et in hepate et in splene phlegmon: ventris etiam fluxus ex eo sequitur et stomachum
Abbreviated transcription (Latin):
Omplexionis et uirtutis medi¬
caminis significatio que sumi¬
tur ex sapore: excellentior est ꝙͣ illa¬
que ex odore et calore. Sapor enim
nũtius est ꝯplexionis ac sb̾e medica¬
minis. ꝑ sepe aũ et eius actõnis: cdor
autẽ ⁊ color non huius modi. Sunt
autẽ sapores . uiii. Scilicet dulcis. ũ¬
ctuosus. acerb: amarus. pũgituuiꝰ.
salsus. ponticus. Octanus insuauis:
asꝑ ⁊ durus. Ꝙ autẽ saporẽ nõ hãb
unũ tm̃ ẽ: nec ãnum̾atur saporib.
Omne namq ꝙ est obuiũm lingne:
necelse est aut aliquid aut nichil ẽ
eiũs sensu fac̾e̾. Et si guidem nulla
inf̾at ei passionẽ: uocatur insipidũ.
ut ẽ aqua pura. ⁊ t̾ra simplex: ⁊ ⁊̃
medicamina quib t̾ra uł aqua dũe¬
tur. et quib t̾renositas: ut tutia et a¬
nulis et similia. Quib u̾o dñatur
a quosttas. humida sunt et uistosa
ut est album oui. ⁊ oleum locũ sine
sale. Dieo aũt cum sale dñatur cũ
aquositate t̾re nositas. ett̃ luiscen¬

Expanded text:
Complexionis et virtutis medicaminis significatio que sumitur ex sapore excellentioi est quam illarum ex odore et colore. Sapor enim nuncius est complexionis ac substantie medicaminis; per sepe autem et eius actionis. Odor autem et color non sunt huiusmodi. Sunt autem sapores octo scilicet dulcis, unctuosus, acerbus, amarus, pungitivus, salsus, ponticus; octavus insuavis, asper et durus. Quod autem saporem non habet, unum tantum est; nec annumeratur saporibus. Omne namque quod est obvium lingue, necesse est aut aliquid, aut nihil in eius sensu facere. Et si quidem nullam inferat ei passionem, vocatur insipidum; ut est aqua pura et terra simplex et etiam medicamina, quibus terra vel aqua dominatur; et quibus terrenositas, ut tuchia et amygdala et similia. Quibus vero dominatur aquositas, humida sunt et viscosa, ut est album ovi et oleum lotum sine sale. Oleo autem cum sale dominatur cum aquositate terrenositas. Hec e
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. Quinq aut̃ zonis .i. circul..
t̾ra distinguitur Quoꝵ duo extͤmi
sunt inhabitabiles algore: medius
in habitabilis calore. a quo sol nũꝙͣ
ꝙͣ accedit. medii u̾o habitabiles sũti
Hinc algore. inde ardore tomꝑati.
Ex hiis autẽ cirtulis primus est sep¬
temtrionalis. scd̾s solsticialis: t̾ciũs
equinoctialis. quartus brumalis:
quintus australis noĩatur. Sed so¬
lus solsticialis a nobis inhabitari

Expanded text:
uli. Quinque autem zonis, id est circulis terra distinguitur. Quorum duo extremi sunt inhabitabiles algore; medius inhabitabilis calore, a quo sol nunquam accedit. Medii duo habitabiles, hinc ardore, inde rigore temperati.Ex his circulis, primus septentrionalis, secundus solstitialis, tertius aequinoctialis, quartus brumalis, quintus australis nominatur; sed solus solstitialis a nobis inhabitari
Abbreviated transcription (Latin):
ab india us ad taurũ porrectus: ꝓgẽ¬
ciũ ac linguaꝵ uarietate qͣꝙͣ u̾sum
uadit. dulsis noib nũcupatur. Ubi ã
ad orientem in excelsiorẽ ꝯsurgit subli¬
mitatẽ: pp̃ niuium candorẽ caucasus
nuncupatur. Nam orientali lĩgua cau¬
tasum significat canditlũ. Est .ni. den¬
sissimis niuib cancdidatũ. Mons tau
ctus a thure: quiã ibi colligitur cuiꝰ
ea ꝑs que ẽ suꝑ eum. ad orientalẽ pla¬
gam respiciens: antelibanus appellat᷑¬

Expanded text:
rum porrectus, pro gentium ac linguarum varietate quoquo versum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. ctus a thure, quia ibi colligitur; cujus ea pars, quae est super eum ad Orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellat
Abbreviated transcription (Latin):
orienter extonditurq lat̾alit᷑. hĩc¬
usq ad septẽtrionẽ. illinc usq ad
torridam gonam. terminatur q¬
De
ꝑtem nr̃e habitabilis obtinet. Affri
meridie torrida: a septenitione me¬
dit̾raneum mare. ab occidente mare¬
athlatitũ: a septẽtrione frigida zo

Expanded text:
oriente, extenditurque lateraliter usque ad septentrionem, et usque ad torridam zonam, terminaturque artem habitabilis obtinens. Europmeridie torrida zona, a septentrione Mediterraneum mare, ab occidente refluxio, a septentrione frigida zo
Abbreviated transcription (Latin):
efficiens et quedam sunt passiue.
Efficiens ut calidum solis et ignis
uidemus enĩ in fructib plantarũ
a maris. in quib humidum ꝑ calidũ
solis non est sufficient̾ digestũ dige
optelis. sicut uidemus in elixatis ł

Expanded text:
efficiens et quaedam sunt passivae. Efficiens ut calidum solis et ignis. Videmus enim in fructiferis plantarum amaris, in quibus humidum per calidum solis non est sufficienter digestum digeoptesis, sicut videmus in elixatis ve
Abbreviated transcription (Latin):
cãdidissima. Et flos salis in totũ di¬
u̾sa res est. humidioris q nature. ac
crocei coloris: aut rufi ueluti tubi¬
ꝙ olei qnͣdam pinguedinẽ reddit. Est
enim ⁊̃ in sale pinguedor ꝙ miracu

Expanded text:
 appellatur et flos salis, in totum diversa res umidiorisque naturae et crocei coloris aut rufi, veluti rubid olei quandam pinguitudinem reddit; est enim etiam in sale pinguitudo, quod miremu