comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽrit nõ ꝯmutistiplonẽ. na
edc̃o p̾toris ulitutori nĩs a¬
daturcui a parẽce maioreue
curatorẽ accipiemus furio¬
sił furiose. Itẽ pupillipupil¬
le ue cec̃or quoq curatores
puta adolescẽtis ł si alc̾iris
ciĩ curator sit ꝯmittiputoi

Expanded text:
erit non committi stipulationem: nam edicto praetoris illi tutori adatur, cui a parente maioreue curatorem accipiemus furiosi furiosae, item pupilli pupillae, ceterorum quoque curatores, puta adulescentis: uel si alterius cuius cur
Abbreviated transcription (Latin):
qd solẽt ad uocatorũ mĩo enunt¬
¶ Sicuicantũ c̃honorariũ ł si
qs delicte parrus ẽ iuteamus ã
turi emolum̃ti cancõ pollicetũ
siuecopost eãm accã cauta est
ronorana sũma petipotĩt usq
ad ꝓbabilẽ quatitatẽ. ¶Et sino

Expanded text:
d solent, advocatorum numero erunt. Si cui cautum est honorarium vel si quis de lite pactus est, videamus, an turi emolumenti cautio pollicetur. si vero post causam actam cauta est honoraria summa, peti poterit usque ad probabilem qu
Abbreviated transcription (Latin):
tñ uẜpatum ẽ. ut hiis quoq uis
dicatur.Tam⁊siuibrariis ⁊no¬
tanus ⁊ calculatorib sine ta¬
bulariis. S ⁊ ceteranl artium
opificib siue artificib que st̃
ext lictãs ł notas poĩte nequa¬
qm ex̃ orduiẽ ius dicẽ preses d̾¬
bebit. s ⁊sicomites salarum pe

Expanded text:
tamen usurpatum est, ut his quoque ius dicatur: iam et librariis et notariis et calculatoribus sive tabulariis. Sed ceterarum artium opificibus sive artificibus, quae sunt extra litteras vel notas positae, nequaquam extra ordinem ius dicere praeses debebit
Abbreviated transcription (Latin):
minus facẽ iopossit. ¶ Itẽ ꝙ̃
leges fien ꝓhibet. sippetuar
obligatiouelutisisororẽ suã¬
nupturã sibi aliqs stipulet᷑
quãqm etia sinon sit ꝓpetua
Cã ut recidit ĩsorore adopti¬
ua. Item dicẽdu ent qrsta

Expanded text:
minus facere id possit.Item quod leges fieri prohibent, si perpetuam obligatio, ueluti si sororem nupturam sibi aliquis stipuletur: quamquam etiamsi non sit perpetua causa, ut reccidit in sorore adoptiua, idem dicendum sit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
piã facere. ¶Exhibere aũt
apdp̃torem opcetut ce auc¬
toritate cius signa tores xo¬
monitiuerrẽt adrecogno¬
scenda signa ⁊si forte ñ obtẽp¬
tent cestes i abeo scribit cohẽ¬
ceri eos ap̃core cebẽ. ¶ Solet
aũt exhibentabulas desid̾a¬

Expanded text:
piam facere. Exhibere autem apud praetorem oportet, ut ex auctoritate eius signatores admoniti venirent ad recognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere. Solent autem exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
dicibꝰ scripte sũt om̃s inter
pud aliquẽ ceposice sĩt atitõ
hoc intoicto agendũ ẽ ⁊cu
coquidecinet ⁊cũ eo qdeposy
itꝑinde ⁊ sicustodiã tabul¬
suscepit dicẽdum ẽ trũ cu¬

Expanded text:
dicibus scriptae sint, omnes interdpud aliquem depositae sunt a Titio, hoc interdicto agendum est et cum eo qui detinet et cum eo qui deposuit. Proinde et si custodiam tabulsuscepit
Abbreviated transcription (Latin):
penes ce sũt aut dolo. ma¬
tuo fcm̃ ẽ. ut desmẽt eẽ ita
cas illi exhibe. as Itẽ siubellus
decreto ꝯp̃hentũ. ¶ Siq̃s for¬
te oficeacur penes se eẽ cestiñ
iubendus ẽ exhibere ⁊ cp̃e ei
dandũ ẽut exhib̾eat. Sinon

Expanded text:
penes te sunt aut dolo matum est, ut desinerent esse, ita eas illi exhibeas. item si libellus decreto comprehendam'. Si quis forte confiteatur penes se esse testamentum, iubendus est exhibere, et tempus ei dandum est, ut exhibeat, si non
Abbreviated transcription (Latin):
eratius scribit ei cuilib¬
tas sic data ẽ. simichu
nltus fuuis eius cũmoriar.
stichus lib esto inpeoinliber¬
berã fuisse nllo filionato qd̃

Expanded text:
eratius scribit eius, cui libertas sic data est "si mihi nullus filius erit cum moriar, Stichus liber esto", impediri liberberum fuisse nullo filio nato? quod
Abbreviated transcription (Latin):
si hac legeẜuus fiũt doãtus
erit manumictẽ nec ꝯstituto
duumarti suꝑueniẽs cũcta¬
tionẽꝯsulis dinmat. ¶Ma
modi ꝯdicioĩs uxorẽ sortitus
sic erit ei xedẽdum. ¶Muli¬
en quoꝵ uolẽti suũ fuliũ na¬
turalẽ uł quẽ ex supradictis
manumittẽ ꝑ mitcendũ eẽ

Expanded text:
us, erit manumittere, ne constitutio divi Marci superveniens cunctationem consulis dirimat. Matrsmodi condicionis uxore sortiturus sit, erit ei concedendum. Mulieri quoque volenti suum filium naturalem vel quem ex supra scriptis manum
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ cor̃ aquib relicta ẽ uel
ẜiuis peritur łintotũ non peti¬
tur fidei ꝯmissalibtas quen
Qd̾ igicur defendimus itade¬
terninadũ ẽ. ut ingenui qdẽ
exeooie nascatur. ex quo mo¬
raub̾tati fcã ẽ. mammitti
aut ꝑtũ dici debeat exquo pe¬
cilibtas potuit quãnus nõ sit
petita. Certe minoriba.xxx.ar¬

Expanded text:
tatem eorum, a quibus relicta est, uel serius petitur uel in totum non petitur fideicommissa libertas: quae quod igitur defendimus, ita determinandum est, ut ingenui quidem exinde nascantur, ex quo mora libertati facta est, manumitti autem partum dici debeat, ex quo peti libertas potuit, quamuis non sit petita. certe minorib
Abbreviated transcription (Latin):
supradictũ ẽ fuĩt legatus ã
ubtas nõ debeat int̾clicide ⁊
puto debere dici fideio missa
lib̾tatem prare is ad quẽ pue¬
int legatũ qr lib̾tas fideicõ¬
mssaulli inpedim̃tu patii
debes. ¶ Subuencũ ẽ lib̾tati¬
b.se.a ꝙ tcm̃ ẽtprib duutra

Expanded text:
supra dictum est, fuit legatus, an libertas non debeat intercidere. et putem debere dici fideicommissamlibertatem praestare is ad quem peruenit legatum, quia libertas fideicommissa nullum impedimentum pati debet.Subuentum libertatib
Abbreviated transcription (Latin):
b ẽditorem nõ lib̾ancib ĩfã¬
tes qui postea erãt edici uenis
pioplacuerũt nepuer ĩgenu¬
itate destinata fraudarẽtur p̃¬
tio ep̃cori restituco pĩde eos in¬
nun mortis testatoris tabuli
tamora ẜuitutẽ ꝓtu urogare¬
rimatri ꝓtu tradẽdum eẽ ut ab
ea adlibtatẽ ꝑducatur apparz
igitur ex hoc rescripto item ex
eo ꝙ adiuopio iꝑtũ diximus
noluisse eos moralibtatis for¬
tritã nocere edicis exea cui fid̾i¬
tñ siasubstituto ĩpuben fideis¬
missa lib̃tas datasit ancule ea¬
q uiuo ĩpubere ꝑtum edicent
ułsipost tp̃s ł subꝰ dicione liber¬

Expanded text:
editorem non liberantibus infantes, qui postea erant editi, uenisPio placuerint, ne pueri ingenuitate destinata fraudarentur, pretio emptori restituto perinde eos inennium mortis testatoris tabulaeta mora seruitutem partui irrogauerit, matri partum tradendum, ut ab ea ad libertatem perducatur.Apparet igitur ex hoc rescripto, item eo quod a diuo Pio rescriptum diximus, noluisse eos moram libertati fortuitam nocere edit‹o› ex ea, cui fideitamen si a substituto impuberis fideicommissa libertas data sit ancillae eaque uiuo impubere partum ediderit, uel si post tempus uel sub condicione liber
Abbreviated transcription (Latin):
¶apriret igitur souentu
fidei ꝯmissis uib̾tacib ut ĩre
mora fcã ẽẽ uideatur hiis ⁊ex
die qdem quolibtas petipo¬
tuit matri traderet᷑. masimit¬
tendi cã exdie uõ quo petita
ẽ ingenuinascãtur. Plerũq

Expanded text:
et igitur subuentum fideicommissis libertatibus, ut in re mora facta esse his uideatur et ex die quidem, quo libertas peti potuit, matri tradere‹n›tur manumittendi causa, ex die uero, quo petita est, ingenui nascantur. plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
rescripsit. ¶ Euocan aũt ap̃¬
tore optet eos ꝗ fidriꝯ missam
lib̾tatem debent. Ceterũ nisi
fuent euoeaticessat rubria¬
tes quos fidei ꝯmissã ubtatẽ
prãre oꝑtet. proinde siue hr̃s
rogatus sit suieqs alius. se a

Expanded text:
rescripsit.Euocari autem a praetore oportet eos, qui fideicommissam libertatem debent: ceterum nisi fuerint euocati, cessat Rubriates, quos fideicommissam libertatem praestare oportet. proinde siue heres rogatus siue quis alius, sena
Abbreviated transcription (Latin):
xorẽ pregnante ter̃
repudiauãt ⁊ altã du¬
perat puor enixa filiũ ex po¬
suit hie sõlatus abalio edn¬
catus ẽ noĩe patris uocitatus
ẽusq aduice tp̃s patris cã ab
eẽt ignorabatur mortuo pa¬
tre testõq eiuis quo filĩ neq
exhrdatus n hr̾s ĩstitutus
sit recitatõ filius amatre ⁊.ib
auia pat̾na agracus brdita¬
tẽ patris ab ĩtestatoqĩlegitti¬
mus possidet qitum ẽ hiiqri

Expanded text:
xorem praegnatem repudiauerat et aliam duxerat: prior enixa filium exposuit: hic sublatus ab alio educatus est nomine patris uocitatus usque: ad uitae tempus patris tam ab esset, ignorabatur: mortuo patre testamentoque eius, quo filius neque exheredatus neque heres institutus sit, recitato filius et a matre et ab auia paterna adgnitus hereditatem patris ab intestato quasi legitimus possidet. q
Abbreviated transcription (Latin):
pulatur sib̃i acqret. ¶Apud
labeonẽ itascriptum ẽ fuin
status reliqo filia eo aĩo fu¬
it sep̃ut extimaret niꝰch̾ ad se
exhroitate patris ꝓtinerede¬
inge frat euis fini aꝓcreauit

Expanded text:
pulatur, sibi adquiret.Apud Labeonem ita scriptum est: filium status rel‹i›quit: filia eo animo fuit semper, ut existimaret nihil ad se ex hereditate patris pertinere: deinde frater eius fili
Abbreviated transcription (Latin):
ueraẽ. ¶Stichus annua
bima cruna die denos aure
ẽsiprima pensionestetent
psirdem quo minus accipet¬
sionem placet quia ⁊tp̃e ad¬
iectum est. ⁊ ad huc supsrit
duc pensiones Si sicadem.
x.sola habeat que optutit
ad peimampensionem an
etiam.adsequẽtem quor
prosit siofferat.x. an.iadt̃

Expanded text:
Stichus annua bima trima die denos aureoussus est. si prima pensione stetit per heredem, quo minus accipesionem placet, quia et tempus adiectum est et adhuc supersunt duae pensiones. sed si eadem decem sola habeat, quae optulit ad primam pensionem, an etiam ad sequentem quoque prosit, si offerat: et
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tas nõsolum aũt sihr̃s.i
moram fecent ubcati S ⁊si
tutorł curator uł ꝓcurãtori
alius quis incutus psona
condicioniparendum ẽ lib¬
tatem ꝯpetere dicemus ⁊ sa¬
ne hoc uire utimur in statru¬

Expanded text:
si heres moram facit libertati, sed et si tutor uel curator uel procurator uel alius quiuis, in cuius persona condicioni parendum est, libertatem competere dicemus. et sane hoc iure utimur in statul
Abbreviated transcription (Latin):
puto siquidem eropensde¬
derit᷑ uł unde cumq dedent
adubtatem puentunim
qdsiprohibeatur operan si
rebus auis distractis num
mos subtractos dediss ad
nec ẽ iudetrir dedisse. s mag̃
rectoiffesse.s nec fialus sb¬
npuent numinos ⁊ brdi

Expanded text:
p‹u›to, si quidem ex operis dederit uel undecumque dederit, ad libertatem peruenturum: quod si prohibeatur operari, nrebus aliis distractis nummmuis, si nummos subtractos dedisset, ad nec enim uidetur dedisse, sed magis reddidisse. sed nec si aliis subripuerit num
Abbreviated transcription (Latin):
remedii loco hoc demonstrat᷑
ent asino uult exigere uel
ip̃esoluere uthic hãt unde
condicioni pare at uib̾tatez
scribitnon solumaut sida¬
reiuissum prohibeat statuli¬
ber adlibtatem puenit um̃
etiam si ascendere capitoli¬
uinuissũ ascendert uecet. et
sicapue dure nissum capuã
ue prohibeat nam qui phi¬
bet ẜuum qd proficisci intel¬
ugendum ẽ inpedire mag̃
uellelibtatem qua opis ser¬
uiuti ¶S ⁊si iussum cobrdi
dare non patiatiu imus ex
hrdibus dare eq libent. S
iscui iussus erat dare aliber

Expanded text:
remedii loco hoc monstratur et si non uult exigere uel ipse soluere, ut hic habeat, unde condicioni pareat, libertatem scribit. Non solum autem si dare iussum dare prohibeat, statuliber ad libertatem pervenit, verum etiam si ascendere Capitolium iussum ascendere vetet, item si Capuae dare iussum Capuam ire prohibeat: nam qui prohibet servum proficisci, intellegendus est impedire magis velle libertatem quam operis servi uti. Sed et si iussum coheredi dare non patiatur unus ex heredibus dare, aeque liber erit: sed is, cui iussus erat dare et liber
Abbreviated transcription (Latin):
ameiũ accepit obuigation
adiectõ nicħ pot̾it uale hoe
tñita demũ tractari põt sie¬
uident apprreat pure citiip¬
soãm adiec̾tã alioqn cuzit.
paret sidiũs aꝯdicio ĩmea
psoãm du̾sa intitii posita
sit nec ĩmea ꝑsoãm excitĩti
mom̃ti fucura extãte uõ in

Expanded text:
me uim acceperit obligatio, adiectio nihil potest ualere. hoc tamen ita demum tractari potest, si euidenter apparet pure Titii persona adiecta: alioquin cum ita paret, si diuersa condicio in meam personam, diuersa in Titii posita sit nec in meam personam extiterit momenti futuram: exstante uero mea
Abbreviated transcription (Latin):
ẽerũut hii qb negotiafisca¬
namouẽtur ad tefensionez
cae boãfite ueniãt nõ aduer¬
sanos aut iudices redimere

Expanded text:
enim, ut hi, quibus negotia fiscalia mouentur, ad defensiones causae bona fide ueniant, non aduersarios aut iudices redimere
Abbreviated transcription (Latin):
ubtatem. Szubi aueatio nõ
ẽ uolũtaria s necessitas aue¬
nãdi exca cestatoris pẽdeat ꝓ¬
peẽut nõ dum debeat p̃stari
tum nichil sensisse dehuius¬
modicã auenationis UD¬

Expanded text:
tatem. sed ubi alienatio non est uoluntaria, sed necessitas alienandi ex causa testatoris pendeat, prope est, ut nondum debeat praestari tus nihil sensisse de huiusmodi casu alienationis
Abbreviated transcription (Latin):
uitorẽ suã q̃tẽ titiam filiã coe̾
eqͥs portioib scriꝑsit br̃des⁊ t̃
auo capite erotẽ ẜuũ meum
qͥ ⁊ physiuus uocat liberũ eẽ
nolo suuxcori mee placeat cu
itaq s eia ucor lutiititii ab¬
stinent ab eodẽ hrditate ⁊ ex
substitutrẽ portio eus ad titi

Expanded text:
uxorem suam, item Titiam filiam communem aequis portionibus scripsit heredes. item alio capite: 'Erotem seruum meum, qui et Psyllus uocatur, liberum esse uolo, si uxori meae placeat'. cum itaque Seia uxor Lucii Titii abstinuerit ab eadem hereditate et ex substitutione portio eius ad Titi
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ hrdis data uidebitur.
tur nec ꝓsit adĩpedient̃a lib̾¬
tatis petitoẽm siredimenti
eũ cuius semel ꝯditio extitit
atienacio abhrde fcã ẽnecre¬

Expanded text:
mortem heredis data uidebitur: tur nec prosit ad impediendam libertatis petitionem, si redemerit eum, cuius semel condicio extitit. alienatio ab herede facta est: nec re
Abbreviated transcription (Latin):
semel fũdi legatũ agnouit
hebat petiit ut duos ex hiisqͦs
uoluissẽt manumittãt alcõ
hrdu iatitãte alt̃ declarati
quos ueuit manumittẽ pot

Expanded text:
semel fundi legatum adgnouit. habebat petit, ut duos ex his quos uoluissent manumittant: altero heredum latitante alter declarat, quos uelit manumittere. pot
Abbreviated transcription (Latin):
restitui põt abstinũt se hrdi¬
tate añqua dui potuĩt minte¬
grũ restitui existimamꝰ ꝯstitu¬
tionẽ cessare qr nõ ẽ c̾tum abĩ¬
testatoneminẽ successorez ex¬

Expanded text:
restitui potest abstinuerit se hereditate, an, quamdiu potest in integrum restitui, existimamus constitutionem cessare, quia non est certum ab intestato neminem successorem ex
Abbreviated transcription (Latin):
nõlibatiurasi qdem uidicati
actoĩs acceptus nõ ẽ S tm̃li¬
tis exercitatoisrectissime dr̃
uci cum exceptoe possesũo ⁊c¬
ceptus fiũt ⁊ totiis caẽ cessa¬
bit eccepciositutore ⁊̃ q testo
datus ẽ. sifuit fidenissor dat᷑.¬

Expanded text:
n liberatur. et si quidem iudicati actionis acceptus non est, sed tantum litis exercitationis, rectissime dicetur uti eum exceptione posse: si uero acceptus fuerit etiam totius causae, cessabit exceptio.A tutore, qui testamento datus est, si fuerit fideiussor dat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit lenocimio mariti se feci¬
se teleuareqdem uuit crimẽ
admissa.ideosimaritũ uelic
rẽ adultiilenocimireũ facẽ
semeldelacus ñ audiet. ¶Si
publiconditõmantus sũ.¬

Expanded text:
dicit lenocinio mariti se fecisse, releuare quidem uult crimen admissa. ideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur. Si publico iudicio maritus u
Abbreviated transcription (Latin):
uenditio recte procedat ⁊ py¬
topbandũ siplures caẽsint
latitatioĩs int̾quas ẽ ⁊ fray¬
dacioĩs cã nocere deb̾e possei¬
qr hec boa uendi. ¶Qud̃ siad¬
uersus quosdaz occłtare seꝯ
silium nõ ẽadus quosoaẽ. d¬

Expanded text:
venditio recte procedat? et puto probandum, si plures causae sint latitationis, inter quas est et fraudationis causa, nocere debere posseque hinc bona vendi. Quid si adversus quosdam occultare se consilium non est, adversus quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
propria latitare eos dixent.
¶Iluosciẽdum ẽ posse quẽ
inalia ciitate cẽ ⁊ ñ latitare
⁊ enĩ eum q ĩalia ciuitate sit
copiãq sui faciat ĩpublicor
agat. sitũ occiu sum c̃ditoris
eicet iatitare indeacuideni¬
qz eũ quoq q inforo eodema¬
git sicuca compnas aut sta¬
tiones seoccuitet inderuatita¬

Expanded text:
titare eos dixerit. Illud sciendum est posse quem in alia civitate et non latitare. etenim qui in alia civitate sit copiamque sui faciat in publico agat, si tamen occursum creditoris evitet, latitare videatur. denique eum quoque, qui in foro eodem agat, si circa columnas aut stationes se occultet, videri latita
Abbreviated transcription (Latin):
sos inposẜonẽ exhis reb alii
nõ depere. ¶pretor ait qui
frandacioĩs cã latitat siboĩ
um arbitracunõ defendetũ
eius boã possideiuẽdiq iube¬
bo. ¶Cum hoc edictũ locunt
ht non sufficit eilatitare. s¬
frandatoĩs cã si smne latitatoẽ

Expanded text:
ssos in possessionem ex his rebus ali non debere. Praetor ait: "Qui fraudationis causa latitabit, si boni viri arbitratu non defendetur, eius bona possideri vendique iubebo". Cum hoc edictum locum habeat, non sufficit latitare, sfraudationis ca
Abbreviated transcription (Latin):
nõ latitabat auẽdident con¬
seques entoicere uẽditoez
bonorũ secutã nulluis mo¬
menti ẽẽ. ¶ Quiosiaũt laci¬
tare indeamus latitare ẽ ut
cicero diffunit curpis occul
hostium aut tomesticas sed
sint. qr nõ hoc aĩolatitat ut

Expanded text:
derit, consequens erit dicere venditionem bonorum secutam nullius momenti esse. Quid sit autem latitare, videamus. latitare est non, ut Cicero definit, turpis occulthostium aut domesticas sedisint, quia non hoc animo latitet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
succiditi subsecuit aqlia cũ
tot.a arbor cesa ut recte tn age¬
tur qĩcesa. ¶ Oiue aũt qͥs su¬
iomanibꝰ suie dum impats¬
uo arbores cĩgisb̃secan cedi
nc actoẽ trũ. ĩ dem ẽ ⁊silib̾o ĩ¬
peret. ꝙ siẜuo suo nõ p̃cepit do¬
minus. s ip̃e sua uolũtate io¬

Expanded text:
succidit uel subsecuit: Aquilia tamen tota arbor caesa sit, recte tamen agetur quasi caesa.Siue autem quis suis manibus, siue dum imperat seruo arbores cingi subsecari caedi, hac actione tenetur. idem et si libero imperet.Quod si seruo suo non praeceperit dominus, s
Abbreviated transcription (Latin):
equitati quã nolũtate diũ
uolencis remsua malium
trãfferre ratam hrinicħ̾ aũt
int ẽ utrum ip̃e dñs psetrada¬
tur aucuitem anuoiũtate
enis alius qua ratõe si cuili¬
bera negotiorũ administrag¬
o abeo quiperegre ꝓficiscit̾

Expanded text:
quitati quam uoluntatem domini uolentis rem suam in alium transferre ratam haberi. Nihil autem interest, utrum ipse dominus per se tradat alicui rem an uoluntate eius aliquis. qua ratione, si cui libera negotiorum administratio ab eo qui peregre proficiscitur
Abbreviated transcription (Latin):
ediffitionedicatio eius ma
matic amercedes fabrorũ po¬
terit ꝑ exceptoe̾m dolimatut
repeiu utiq sinescunt qe dif¬
ficauit auenũ eẽ solũ ⁊tãqm̃¬

Expanded text:
edificio uindicatio eius matmateriae et mercedes fabrorum, poterit per exceptionem doli mali repelli, utique si nescit qui aedificauit alienum esse solum et tam
Abbreviated transcription (Latin):
est.¶Tum insuo solo aliqs
cedit. ¶Nec tñ ioroisq mate¬
eẽ s tantis ꝑ neq uẽdicare
gnũ auienũ edib sius ĩuine¬
cum exim ere cogatur s dup¬
lum ꝓ cop̾stet appellacione

Expanded text:
t. Cum in suo solo aliquicedit. nec tamen ideo is qui mateesse: sed tantisper neque vindicare gnum alienum aedibus suis iniunctum eximere cogatur, sed duplum pro eo praestat per actione
Abbreviated transcription (Latin):
sit in ꝯspectu nr̃o ut difficil
sit eius ꝑsecutio. ¶ Iluo q̃¬
sitũ ẽ anfera bestia que uul¬
rimus eampsequi. desmere
pseqm̃ aliꝰ eã accepit eo aĩout
eum ꝯmuisisse pleriq n ant
putauerũt eam nr̃am cẽ qua
sieam cepimusqr multa afͣ¬
cidere solentut eam non cta¬
piamua qd̃uenus ẽ. ¶apirꝰ
marbore nr̃a ꝯsendenntãte¬
tur quam uolueres que mar
ut si alius eas inclusent caꝵ¬

Expanded text:
sit in conspectu nostro, ut difficilis sit eius persecutio. Illud quaesitum est, an fera bestia, quae ita uulrimus eam persequi, desinere  alius eam ceperit eo animo, ut eum commississe. plerique non aliter putauerunt eam nostram esse, quam si eam ceperimus, quia multa accidere possunt, ut eam non capiamus: quod uerius est. Apium arbore nostra consederint, antetur quam uolucres, quae in  si alius eas incluserit, ea
Abbreviated transcription (Latin):
fiĩt namq inundatio fũdi
spẽm nõ ꝯmutat ⁊ obid cu
rectesẜit aqua pałam ẽ euis¬
dem cẽ cuius ⁊ fuerat. ¶Cu
quis exaliena matenaspez
auquã suo noĩe fecenit ner¬
ua ⁊pculus putant hunc
dñm eẽ qui fecerit qr quo
feĩti ẽ antea nullius fuãt
sabinus ⁊ cassius magis
naturale putant rationem

Expanded text:
fuerit: namque inundatio speciem fundi non mutat et ob id, cum recesserit aqua, palam est eiusdem esse, cuius et fuit. Cum quis ex aliena materia speciem aliquam suo nomine fecerit, Nerua et Proculus putant hunc dominum esse qui fecerit, quia quod factum est, antea nullius fuerat. Sabinus et Cassius magis naturalem rationem
Abbreviated transcription (Latin):
loroq quas secũ tãrent ĩ
mõsundoradices egerint
enĩ eẽ credicur at influmi¬
nenata ꝙ freqnter acciroiti
siqdem mediam ꝑtẽ flumi¬
nis tenet nec coĩs fit coru
qui abutraq ꝑte fluminis
piopenpam p̃dia possident
ꝑmodolacitudinis cuiusq
predii que latituto prope ri

Expanded text:
oresque quas secum traxerit in eum fundum radices egerint,enim esse creditur. at in flumine nata, quod frequenter accidit, si quidem mediam partem fluminis teneat, communis est eorum qui ab utraque parte fluminis prope ripam praedia possident, pro modo latitudinis cuiusque fundi, quae latitudo prope ri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ coberec solo. ¶ Siadiaur b
ammeã cablas fixeris ⁊ego
eas priusꝙͣ cibidenutiasfẽ
refixero. deĩdeĩnicẽ intͣ tcõ
ꝙui aut clã egenm̃ nisi re¬
nuctas michiut ab soluat᷑
ꝯdep̾nadu teqĩrem ñ resti¬
te exceptoe michi ꝓfuturã

Expanded text:
 cohaeret solo. Si ad ianuam meam tabulas fixeris et ego eas, priusquam tibi denuntiarem, refixero, deinde inuicem interdicto quod ui aut clam egerimus: nisi remittas mihi, ut absoluar, condemnandum te, quasi rem non restite exceptionem mihi profuturam
Abbreviated transcription (Latin):
U. Oulbalitatẽ no nec̃citate
¶debiti recdoitus suos mnt̾m adi
opa fimẽda ocessit munificẽtie
sue fuictũ deĩscnptione nomĩs
sin opib siqua fecĩt cape imdi¬

Expanded text:
ui liberalitate, non necessitate debiti, reditus suos interim ad opera finienda concessit, munificentiae suae fructum de inscriptione nominis sui operibus, si qua fecerit, cape
Abbreviated transcription (Latin):
erit. nichominus ip̃e rendẽ¬
d. S ã cocessãte dns litis re¬
spondẽ possit exẽplo adoles¬
scẽtis uide amus. magis tũ
obẜuãturut audin debeat

Expanded text:
erit, nihilo minus ipse red an eo cessante dominus litis respondere possit exemplo adulescentis, uideamus: magis tamen obseruatur, ut audiri debeat
Abbreviated transcription (Latin):
uire tuo altius touas uisuir
cino tuo agro cunculo ł fos¬
sa aquã meam auoces quaz¬
uis enĩ ahieaqua michiab¬
ducas nllic luminib offiti¬
as tñ exreastipulatoe actoemr
uiden isdãpnũ facere qeor
ueluti lucio quo adhuc ute¬
batur ꝓhibetur mulcũq int̾¬
ec̃utium dapnum qs facia

Expanded text:
ure tuo altius tollas, aut si in uicino tuo agro cuniculo uel fossa aquam meam auoces: quamuis enim et hic aquam mihi abducas et illic luminibus officias, tamen ex ea stipulatione actionem uideri is damnum facere, qui eo ueluti lucro, quo adhuc utebatur, prohibetur, multumque interesse, utrum damnum quis facia
Abbreviated transcription (Latin):
tuufaciẽdi cã opus faceret⁊̃
satisdure  debere qrĩ.alienoso¬
iofacẽt s cum deope ꝙ facẽt
exigatur stiplo sseq̃ns erit
dicere sufficere repinissioe
uet. ¶Qd diccũ ẽ aque ducẽ ⁊
de cã exepligrãscriptum est

Expanded text:
riui faciendi causa opus faceret, etiam satisdare debere, quia in alieno solo faceret. sed cum de opere, quod faciet, exigatur stipulatio, consequens erit dicere sufficere repromissionem: uet. Quod dictum est 'aquae ducendae causa', exempli gratia scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
nũfecti edut mearũ noĩe ti¬
bipromiso demde hee edes in
tẽpestatis ĩtua eoificia cecide¬
rint/ caq diruent. nil exeasti
edes fuenout quaubet łmmni¬
ma tẽpestate mieñt hec oĩa ue¬
rasunt. S q̃ ꝙ labeoputat res¬
rum ẽ referre. utrum ĩpulsu
fluminis rint edifitĩi.an de¬
tenus as factũ postea cecide

Expanded text:
mearum nomine tibi promisero, deinde hae aedes ui tempestatis in tua aedificia ceciderint eaque diruerint, nihil ex ea staedes fuerint, ut qualibet uel minima tempestate ruerint. haec omnia uera sunt. Sed et quod Labeo putat uerum est, referre, utrum impulsu fluminis ruit aedificium an deterius ante factum postea cecide
Abbreviated transcription (Latin):
miccetur Qeterea sifurm noĩe
dãpni ĩfectifrũt cantu. deĩde
furnarii culpa dãpnũ datur
frũt nõ ueĩre in hane scipula¬
tioneplerisq uidetur. ¶Cas¬

Expanded text:
mittetur. Praeterea si furni nomine damni infecti fuerit cautum, deinde furnarii culpa damnum datum fuerit, non uenire in hanc stipulationem plerisque uidetur. Cas
Abbreviated transcription (Latin):
ex quodño eius aliqd adqrat
auoqn ip̃idatũ indetur qd̾ po¬
tent ꝯting̃e. sitestator plis en
fidei ꝯmissi ꝑ secutio cuĩ inf est
pret᷑ um p̃tlum id q qd ei plus

Expanded text:
ex quo domino quid adquiratur: alioquin ipsi datum uideretur. quod potest contingere, si testator pluris efideicommissi persecutio, cuius interest praeter uerum pretium id, quod plus
Abbreviated transcription (Latin):
hebit. Idem obẽnabitur etia
sipłes hl des ꝯstituti fideismu¬
sam ubtatem prare rogati nd̃
fuĩtit. ¶ Eorũ ꝗ exiustacã ab¬
ꝯmisse libtati morã nõ faciã
pinde lib̾tus exit. atq si soli
rogati adustã libtatẽ ꝓduxi¬
tarĩ rogatus manumitere
exhiis ꝗ fideis missã ubtatẽ
exquacuq cã debere ẜno qui
mortis tp̃r eius ꝗ rogauit nd¬

Expanded text:
habebit. Idem observatur etiam, si plures heredes constituti fideicommissam libertatem praestare rogati non iusta causa abcommissae libertati moram non facient, perinde libertus erit atque si soli rogati ad iustam libertatem perduxitarium rogatus manumittere ex his, qui fideicommissam libertatem ex quacumque causa deberent servo, qui mortis tempore eius qui rogavit n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯrogatus ẽ eũ manrmmttere
nititur p̃toris ptes er̃t intpo¬
nende rit iusto p̾tio uotẽtido
cogẽdus ẽ brs redmnere ⁊ma¬
numunitte insidñs uelit ser¬
nũ manumitte ut actio sibĩ p¬
tii ihrdem detur. Idq faciẽd

Expanded text:
anumittere, nititur, praetoris partes erunt interponendae, ut iusto pretio uolenti domcogendus est heres ‹redi›mere et manumittere, nisi dominus uelit seruum manumittere, ut actio sibi pretii in heredem detur: idque faciend
Abbreviated transcription (Latin):
cui. Itaq sireus ꝓmittendi
fund soluat. Eastiplatio ⁊̃ ui¬
re nõ touitur. nec silitẽ actor
exprima ꝯtestecur demq a
meliore ł indeteriore fcosiu̾e
culpa debitoris postea fundo

Expanded text:
tur. itaque si reus promittendi fundum soluat, secunda stipulatio iure non tollitur, nec si litem actor ex prima contestetur. denique meliore uel deteriore facto sine culpa debitoris postea fundo
Abbreviated transcription (Latin):
bant fudi finti aginon
posse uñ quentur siqs defũdo
in deiectus sit.an ꝯdici ei possit
qdeiecit labeo neg.it. Srcelsus
tui.apes feceñt siqs cas
ulł fauũ abstulerit eñ nõ t̃
mis cont cũ co ꝗ fructus stã¬
tes furti sbripuerit acturu
furti quiaut primũ deceip¬

Expanded text:
bant, fundi furti agi non posse. Unde quaeritur, si quis de fundo ui deiectus sit, an condici ei possit qui deiecit. Labeo negat: sed Celsus tui apes fecerint, si quis eas uel fauum abstulerit, eum non teneri ummis colat, cum eo, qui fructus stantes subripuerit, acturum furti, quia, ut primum decerp
Abbreviated transcription (Latin):
furtũ ab ĩpubere fit s modu
cẽ.adhibẽdum ait.nã mĩfan¬
tes tonõcadẽ nos pntamus
cũmpubẽ culpe capace.aqlie
nec ope ĩpuberis furto factote

Expanded text:
fit. sed modum esse adhibendum ait: nam in infantes id non cadere. nos putamus cum impubere culpae capace Aquilia nec ope impuberis furto facto te
Abbreviated transcription (Latin):
Is cui ꝯmodatares e¬
rat furtũ ipĩus admi
ti actio extigutur si ꝯmodati
accõi fuiti exceptio habeat᷑¬
¶ Eiuis rei que pbrde possi¬
detur finti accio. adposẜorez
possit qr furti agere põt iscuĩ
int̾ ẽ rem nõ surripiInt cẽi

Expanded text:
is, cui commodata res erat, furtum ipsius admisti actio exstinguitur, si commodati, actioni furti exceptio obicitur. Eius rei, quae pro herede possidetur, furti actio ad possessorem possit, quia furti agere potest is, cuius interest rem
Abbreviated transcription (Latin):
nsus nec̃cius ẽ. ¶ Sipedest
iigii fĩ indetur siusus eius
cormĩpatir ł diffĩcilior fia
aut muorł ranior aut sũco
cum. auferatur / ꝓinide siue
denuetur aquaut exigni¬
or fcã minus sit nauigabi¬
uis. uł sidilaceturrait diffusa
breue aquafaciat uł ꝯt.sisic
coangustetur ut rapidius
aumen faciat i siqd aliud
difficiliorẽ ut faciatuł prsus
lpediat int dictolocusent.
Labẽoscribit.nõ eẽ dandã

Expanded text:
sus necessarius est. si pedestrvigio fieri videtur, si usus eius corrumpatur vel difficilior fiat aut minor vel rarior aut si in totum auferatur. proinde sive derivetur aqua, ut exiguior facta minus sit navigabilis, vel si dilatetur, aut diffusa brevem aquam faciat, vel contra sic coangustetur, et rapidius flumen faciat, vel si quid aliud difficilioremve faciat vel prorsus impediat, interdicto locus erit. Labeo scribit n
Abbreviated transcription (Latin):
qd uud flum̃ripãue eius fẽz¬
uimissũ hes quostatioit̾ ue
nauigio det̾iorsic. fiat resti¬
tuaa ¶Suꝑius inẽdictũ
proħibicoriũ ẽ hoc restituto

Expanded text:
quid in id flumen ripamue eius immissum habes, quo statio iterue nauigio deterior sit fiat, restituas'.Superius interdictum prohibitorium est, hoc restituto
Abbreviated transcription (Latin):
aũt eius ita recte diffinetur
io ꝙ flum̃ ꝯ tinet ñalem rigo¬
¶ nõmtat nemo deniq
dixit tulũ q increm̃to sno eg¬
yptũ opit ripas suas mutaẽ
i ãpliare.Namcũ adppetua
suimẽsurã redient. nꝑe alyei
nẽ naturalit creuent ut ppe
ascepit ciurere. ¶Sunsulaĩ

Expanded text:
autem ita recte definietur id, quod flumen continet naturalem rigonon mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare uel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae aluei men naturaliter creuerit, ut a coepit currere.Si insula in
Abbreviated transcription (Latin):
ius mrãdum. dicemus non
iuradum detulerit adũsaño
gou̾si.a discessimĩ se exceptõ¬
ligatum. nichil reo proderit.
siuonrem mranent dabitur
exceptiorei quoq. ¶Si ma¬
numiẜo eu ẜuum qui ne¬
gocia mea gesẜat iẜuitute
deinde scipulatus ab eo fucro
qui negocia mea gessat quic¬
quid ob ea rẽ sitũc lib̾ fuiss ẽ
michi dare oporteret todan

Expanded text:
iusiurandum, dicemus non iurandum detulerit aduersariotrouersia discessurum se, exceptligatum, nihil reo proderit: si uero in rem iurauit, dabitur exceptio reo quoque. Si manumisero eum seruum, qui negotia mea gesserat in seruitute, deinde stipulatus ab eo fuero, quod negotia mea gesserit, quidquid ob eam rem, si tunc liber fuisset, eum mihi dare oporteret, id
Abbreviated transcription (Latin):
cã facta bellissime ita diffim¬
untur que itamponũtur lib̾
rit petantur ab eo semꝑq sit
metu eractionis eis sublectir
pp quẽ metu quide ius sub¬
eius lib̾tatem dicendũ c ex¬
ceptioni locũ facere s si post
int̾uallu ht quidẽ dubitati¬
onẽ. qr nemo coebat eu hoe

Expanded text:
a facta bellissime ita definiuntur, quae ita imponuntur, ut, si rit, petantur ab eo semperque sit metu exactionis ei subiectus, propter quem metum quoduis sueius libertatem, dicendum est exceptioni locum facere. sed si post interuallum, habet quidem dubitationem, quia nemo
Abbreviated transcription (Latin):
stm̃ fłm septitins accare cep̃
⁊hrditatem abẽp tore pecit
meqd erea minueret ĩpetra¬
uit qitumẽ cognitoẽ flm pen¬
dente an h̾rdes exstipulatu
petẽtes dou excep tõe summo¬
uerẽtur.re. hr̃des uẽditoris si
añ enẽcum cognitioĩs pgãt
petere exceptõe doli.m. possẽ
sũmoueri. ¶Manto ⁊ finioi
coĩ expte dimidiascripti h̾rdi¬
bfiiam sua expriore mĩo ita
hr̃dem ĩstruit meuia filia me
sicũ cohrdibtius parẽ ratõe

Expanded text:
stamentum Septicius accusare coepit et hereditatem ab emptore petit et ne quid ex ea minueret, impetrauit: quaesitum est, cognitione falsi pendente an heredes ex stipulatu petentes doli exceptione summouentur. respondit heredes uenditoris, si ante euentum cognitionis pergant petere, exceptione doli mali posse summoueri. Marito et filio communi ex parte dimidia scriptis heredibus filiam suam ex priore matrimonio ita heredem instituit: 'Maeuia filia mea si
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ c̃sicũ predrũ int̾im ulliusi
steadño adalꝙ̃ deuoluto init̃¬
dcõ locus sit ut pͥuta brditas ia¬
cebuit. postea aduit h̾rditatẽ titiꝰ
anũ sepissime relatũ h int̾ dc̃m¬

Expanded text:
si, cum praedium interim nullius stea dominio ad aliquem deuoluto interdicto locus sit: ut puta hereditas iacebat, postea adiit hereditatem Titius, anum saepissime relatum heredi com
Abbreviated transcription (Latin):
cãmuiriarũ urdiciũ ẜui noĩe
promiccit nasileuit pcussus
sit imaledictũ ei leuit̾ nõda¬
bit accoẽm at sunfamatus
sit ulfc̃o aliquo iormine scpͥ¬
toputo caẽ cognitoe p̃toris
mediastinus anquat qual

Expanded text:
rum iudicium servi nomine promittit: nam si leviter percussus sit vel maledictum ei leviter, non dabit actionem: at si infamatus sit vel facto aliquo vel carmine scripto puto causae cognitionem praetoris mediastinus an qual
Abbreviated transcription (Latin):
nueste uestitas minus pecca¬
re uidecur mulcominus sinx¬
recritia ueste femine nõ mat¬
rum familiarũ uestite fuissã
sugitur nõ matronali habitr
femm.a frũt ⁊ qs cã appella¬
uent lei ꝯmict̃e ab duxit ĩm¬

Expanded text:
cillari ueste uestitas, minus peccare uidetur: multo minus, si meretricia ueste feminae, non matrum familiarum uestitae fuissent. si igitur non matronali habitu femina fuerit et quis eam appellauit uel ei comitem abduxit, in
Abbreviated transcription (Latin):
nõpaciatur autsiqͥs remea
aũt ueteres intͥdictum dede¬
nĩt. si forte publice hor ꝯdux̾it
nãuis ei ꝓhibendriẽ quomi¬
nus ꝯductoe sua fruatuur. Si
quetri ance edes meas łañi
precoruimeũ piscan prohi¬
ueã qdicẽdum ẽ me suinaꝵ¬

Expanded text:
non patiatur, aut si quis re mea autem veteres interdictum dederunt, si forte publice hoc conduxit: nam vis ei prohibenda est, quo minus conductione sua fruatur. si quem tamen ante aedes meas vel ante praetorium meum piscari prohibeam, quid dicendum est? me in
Abbreviated transcription (Latin):
nũactr decessit sticholibtis ꝯ¬
petet s legatũ nõ debebiturnã
sif auore ubtatis idreceptũ ẽ
ut mortuotitio tp̃e sup c̃e uid¬
cea legatõdefecisse xlicõuisaẽ

Expanded text:
niret, decesserit, Sticho libertas competet, sed legatum non debebitur. nam fauore libertatis receptum est, ut mortuo Titio tempus superesse uidcirca legatum defecisse condicio uisa
Abbreviated transcription (Latin):
tosuino. ascẽdent libto estoa
ta accipicca ẽsicũprimũ pote¬
rit acapitoiũ nõ ascendent.
isto eni mo ꝑueiet stichus.
adubtatẽ sifacuitatẽ dat.a a¬
scendẽdi caꝑitolũ abstimi¬
ent. ¶Hec scriptura testĩpar¬
phylus ub esto itaut fitiis
meis iacõem redoat an sbali¬
cione ubtas data uideatur. q̃¬

Expanded text:
ascenderit, liber esto' ita accipienda est 'si cum primum potuerit, Capitolium non ascenderit': isto enim modo perueniet Stichus ad libertatem, si facultate data ascendendi Capitolium abstinuerit.H‹a›c scriptura testamenti 'Pamphilus liber esto, ita ut filiis meis rationem reddat' an sub condicione libertas data uideretur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
toris ħ ꝑtes sũt ut cogat liber¬
tatẽ p̃stari isisiqd talehiis¬
ut talia offitia abhis exigã¬
tur proqb libtatẽ mereri de¬
bet arbitnũ tñ eius ent qui
rogatus sit.quotprquẽq re¬
uit᷑ manumuctẽ itaut siiuu

Expanded text:
toris hae partes sunt, ut cogat libertatem praestari, nisi si quid tale hi sut talia officia ab his exigantur, pro quibus libertatem mereri debent. arbitrium tamen eius erit qui rogatus sit, quo tempore quemque uelit m
Abbreviated transcription (Latin):
tio ĩpecrabitur petẽde eo cui fio̾¬
nissor fuerat obligatus. Sixe
solus sit hrditanus c̾ditor si¬
ue płes neq eĩ ratio uins que
obligatõem q̃ maior fuit exc
patis. solidũ exhrditate scipr¬

Expanded text:
ratio impetrabitur petente eo, cui fideiussor fuerat obligatus, sive solus sit hereditarius creditor sive plures. neque enim ratio iuris, quae obligationem, quae maior fuit, exclparatis solidum ex hereditate stip
Abbreviated transcription (Latin):
extitit eĩ ꝓ quo int̾uenerat
libun excausa accessioĩs ⁊so
res extic̾it ei pro quo fideuissit
qĩ reumẽẽ obligatua excã
fidenissioĩs libar eumauri
reũ succedent̾e exduab cais

Expanded text:
exstitit ei, pro quo interuenerat, liberari ex causa accessionis et sres extiterit ei, pro quo fideiussit, quasi reum esse obligatum, ex causa fideiussionis liberari: reum uero reo succedentem ex duabus causis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuẽrecditores ⁊unicreare
nõ sub ꝯditoe hac sũt audi
op̃hendendũ decertosioĩai
sũt. ¶ De soudoutiq sicac¬
cipiemus desorte ⁊usis d̾bi¬
tia ¶hii q̃ ad lib̾tatẽpue¬
nerũt quorũ ub̾cifiãt ꝯsti¬
tutio ostẽditut ꝗdirectam
runt libcinisi forte isꝗ boã si
bi adici desiderat itaueliti
addicut ita ⁊̃ hii ꝗdireetã
libtatem accepenit ip̃ius

Expanded text:
reditores unumque creare, uero sub condicione haec sunt addihendendum decreto 'si omnia sint'. 'De solido' utique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'.Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quorum liberti fiant, constitutio ostendit, ut qui directam runt liberti, nisi forte is qui addici sibi bona desiderat ita uelit addici, ut etiam hi, qui directam libertatem acceperunt, ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
cyrographis cͥditora
itacauit titius neuũ dico
me accepisseahr̃e⁊ accepto
cutisse agaiotitioresiquũ
peccie ꝙ̃ michistichus gaii
titiiẜuus cauerat q̃situm
ean ercetis cyrographis ĩq̾
nõ stichus cauit. s ip̃e debi¬
torscegra manet actõ exre¬
liqs cyrographys ꝑ ip̃m de¬

Expanded text:
chirographis creditor ita cauit: 'Titius Maeuius dico me accepisse et habere et accepto tulisse a Gaio Titio reliquum pecuniae, quam mihi Stichus Gaii Titii seruus cauerat'. quaesitum est, an ex ceteris chirographis, quae non Stichus cauit, sed ipse debitor, integra manet actio ex reliquis chirographis per ipsum de
Abbreviated transcription (Latin):
edcõp̾roposuit ut irenarchei
cum app̃hendeñt latͥrones ĩt¬
rogẽt eos desotus ⁊receptato¬
ribraint̾rogacoẽs utteris in¬
clusas atq obsignatas ad
cognitoem magratus muttã
igicur qui cũ eo elogio mittr̃¬
tur exĩtegro audiẽdi sũt asi
ꝑ licteras missi sũt uł etiam
pirenarchas ꝑductisic ⁊di¬
uus piris ⁊ alii prĩcipes rescͥp¬
serũt.ut etiã dehisq reqrẽoi
annotatisũt nõ quasi pro
dapnatis s quasi reintegra
q̃ratur siqs ent qui eũ argr¬
at Et ideo cũ qui sana.Gix. fa¬
cerẽt iuben optet ueueiren.ã¬
chã ⁊ ꝙ scripsit exseq⁊sidili

Expanded text:
edicto proposuit, ut irenarchae, cum adprehenderint latrones, interrogent eos de sociis et receptatoribus et interrogationes litteris inclusas atque obsignatas ad cognitionem magistratus mittant. igitur qui cum elogio mittuntur, ex integro audiendi sunt, etsi per litteras missi fuerint uel etiam per irenarchas perducti. sic et diuus Pius et alii principes rescripserunt, ut etiam de his, qui requirendi adnotati sunt, non quasi pro damnatis, sed quasi re integra quaeratur, si quis erit qui eum arguat. et ideo cum quis ἀνάκρισιν faceret, iuberi oportet uenire irenarchen et quod scripserit, exsequi:
Abbreviated transcription (Latin):
ta c̃ sor or testatoris memã
sauit cũnon obtiniuss pro¬
uocauit int ea decessit rea
nichominus tñ apostoli..
recdoiti sũt q̃ro ãputes ex¬
tictarea cognitoem appei¬
onẽ corũ ques cele acquisi

Expanded text:
 soror testatoris Maeviam savit: cum non optinuisset, provocavit: interea decessit rea: nihilo minus tamen apostoli redditi sunt. quaero, an putes extincta rea cognitionem appelonem eorum, quae scelere adquisi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt auferret. ¶Nee solum
defuturos ⁊de pterito damꝑ¬
no cauere eũ debere. ¶Q si
dñs edĩ que deciderũt m¬
re m tegra custoditur. hoc nõ
iniq etiã post rumã eoium p̃¬
stabitur. ¶ Integra aũt rei
unus quisq cogitur. aut de
dapno infc̃o cauere ant edi¬
bus carere quas nõ defẽdat.

Expanded text:
sent, auferret, nec solum de futuro sed et de praeterito damno cauere eum debere: quod si dominus aedium, quae decideruntre integra custoditur, hoc non inique etiam post ruinam aedium praestabitur. integra autem re unusquisque cogitur aut de damno infecto cauere, aut aedibus carere quas non defendit.
Abbreviated transcription (Latin):
a ĩsulaẽ. ticcdum prditas
adita ẽ ulsihrs nõ extet nec
monitus tefensor eristeret.
Ineuqui qo eorĩ que su¬
pra scripta sũt nõ curauĩt q̃¬

Expanded text:
a insula est nec dum hereditas adita, uel si heres non exstet nec monitus defensor existat. In eum, qui quid eorum quae supra scripta sunt non curauerit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
turũ. s excastipłatione dur
inter ẽ inca agere possuma
ideo suocuplex sit tetins n¬
chil exhacstiplone oseq pos¬
sumue q̃d eĩ meamt̃ est.id

Expanded text:
turum?': sed ex ea stipulatione, dum interest mea, agere possum, et ideo, si locuples sit Titius, nihil ex hac stipulatione consequi possim: quid enim mea interest id
Abbreviated transcription (Latin):
obligationis nomineno¬
uari autem. an possit heco¬
bligatio dubitationis est.
quiancqr hominemqui nõ
ẽ neq pecumam que nond¬

Expanded text:
obligationis nomine. nouari autem an possit haec obligatio, dubitationis est, quia neque hominem qui non est neque pecuniam quae non
Abbreviated transcription (Latin):
igitur sidealiquo tritico cogi
stinare genus modum uel¬
uidem modium. ¶Dem.
quo inloco fienm sulam ro¬
unt. si ⁊ tamen ibi insula
fiernter est. ¶uem.¬

Expanded text:
igitur si de aliquo tritico cogitstinare genus et modum uelquidem modium. 95 Ideuo in loco fieri insulam uoluerit: si et ibi insulam fieri interest e
Abbreviated transcription (Latin):
ente suus decesẜit. Si qde oc¬
atat cũ ꝓmissor expeditũ ẽ.
Sin aut negligat ĩfirmum.
ĩuenditoe hoĩs sineglectus. a
possessore finĩt culpe huĩ noĩe
tenetur posẜorita ⁊ cũ turepro¬
misit. inculpa qd̃ adstipula¬
tionẽ attinet. infaciẽdo qde¬

Expanded text:
ente seruus decesserit: si quidem occidat eum promissor, expeditum est. sin autem neglegat infirmum, in uindicatione hominis, si neglectus a possessore fuerit, culpae huius nomine tenetur possessor, ita et cum dari promisit, an culpa, quod ad stipulationem attinet, in faciendo acci
Abbreviated transcription (Latin):
si fecerit ꝓmissor quominus
soluere possit erpeditũ ĩtelłe¬
tus sit tm̃.hic esitatur sipostra
ĩmora nõfiũt. extĩgnatur su¬
perior mora.Et ceĩsus adole
rat posse eñture eã moram

Expanded text:
si effecerit promissor, quo minus soluere possit, expeditum intelletus sit tantum, haesitatur, an, si postea in mora non fuerit, extinguatur superior mora. et Celsus adulesrat, posse emendare eam moram
Abbreviated transcription (Latin):
petãtur sine obsequisi desit̾et᷑¬
siue etiã famosa actio intẽdat̃
suiemius uocetur q sepatrou
dicit siue nilla cã int̾uerat
senegat idem p̃iudicium dat̃
redditur aũt altotro desiderar¬
te.s actoris ꝑtibsẽp qui sepa¬
tronũ dicit fungicur ꝓ bare q
lib̾tum suũ necesse Rabet aut
tun n fiscinoĩe. ¶ S nec eui¬
status retractãdus ẽ quũtra
qn quẽmium decessit siꝑ en¬

Expanded text:
petantur siue obsequium desidesiue etiam famosa actio intendatur siue in ius uocetur qui se patronum dicit siue nulla causa interueniat,se negat, idem praeiudicium datur. redditur autem alterutro desiderante: sed ‹a›ctoris partibus semper qui se patronum libertum suum necesse habet aut, m neque fisci nomine. Sed nec eistatus retractandus est, qui intra quinquennium decessit, si
Abbreviated transcription (Latin):
sacre furtũ nõ ab eo fcm cuius
piculo fuit. ⁊ ideo edicuĩ ĩbis
que ci tradita sũt peculatum
nõ admittẽ codem capite ĩfe
tus facere. ut siqs ꝙ fisco debet̾¬

Expanded text:
non ab eo factum, cuius periculo fuit, et ideo aedituum in his, quae ei tradita sunt, peculatum non admittere. Eodem capite infertus facere, si quis quod fisco debet
Abbreviated transcription (Latin):
sunt.item eorũ qui hĩtandi
cã ibisũt. ini ator. aũt factũ
nõ p̃stat namq matorẽ sibi
eugere caupo.uiistabularx
nõ iudetur.nec repellere põt
int̾ agentes. In habitoẽs uõ
ppetuos ip̃e quodã modo cli¬
git q nõ reiecit quorũ fc̃m
õportecteum p̃stare. ¶Inna

Expanded text:
sunt, item eorum, qui habitandi causa ibi sunt: uiatorum autem factum non praestat. namque uiatorem sibi eligere caupo uel stabularius non uidetur nec repellere potest iter agentes: inhabitatores uero perpetuos ipse quodammodo elegit, qui non reiecit, quorum factum oportet eum praestare. in na
Abbreviated transcription (Latin):
su noie excicor nore dedẽdo
selibat cur ergo nõ ex̾citor
tã malũ uinaue admisit. ⁊
curlibi qdem homnis no¬
co ꝙ ubm qdem hominem
comalosinoxe dedere patu
sit Siaũt alienũ adhibuit
ẜusi quasi inlibo tenebi tũ.
¶Caupo aũt p̃stat factu

Expanded text:
sui nomine exercitor noxae dedendo se liberat. cur ergo non exercitor tam malum in naue admisit? et cur liberi quidem hominis  quidem hominem co malo, si noxae dedere paratus sit. si autem alienum adhibuit servum, quasi in libero tenebitur. Caupo praestat factum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃u cape possit.. ¶Siples
sint oni qͥ cauere debẽt ⁊ ali¬
cauen sibi desioerãt ⁊ alius
p̃tiosiores.alius iuliores ha¬
beat edes siic unius domus
ples habeat dispares ptestũ

Expanded text:
m capere possit. Si plures sint domini, qui cauere debent, et alicaueri sibi desiderant, et alius pretiosiores, alius uiliores habeat aedes, siue unius domus plures habeant dispares partes: tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qua dapno tato nlla
nobis ꝯpetit accio nõ int̾¬
posita antea cantoe ueluti
suucini eoes nunose ĩmcas
edes ceciteñt. Adeout ꝑ lens¬
qr placuerit nec cogi qdem
eñ posse ut nidera tollat si

Expanded text:
quam damno dato nulla nobis competat actio non interposita antea cautione, ueluti si uicini aedes ruinosae in meas aedes ceciderint: adeo ut plerisque placuerit nec cogi quidem eum posse, ut rudera tollat, si
Abbreviated transcription (Latin):
ndẽtur accepta. ¶ Rngib̾
ex fũdosurreptis tã colonus
qua dñs fuiti agẽ possũt qr
ugiusq int̾ẽ rem ꝑsequi.
¶Qui ancila nõ meregricẽ
ubiduus cã surupunt fũti
actione tenebitur. ⁊ sisupp̃s¬
Sit pena legis fame coherce¬
tur.Quitabulas cancce¬
uesumipuit. mascriptã sũ¬
mamfuiti accoẽ tenebitur
nee refert cacellate.nec ne
sint qr ex hiis debitũ magis

Expanded text:
uidentur accepta. Frugibus ex fundo subreptis tam colonus quam dominus furti agere possunt, quia utriusque interest rem persequi. Qui ancillam non meretricem libidinis causa subripuit, furti actione tenebitur, et si suppressit, poena legis Fabiae coercetur. Qui tabulas cautionesue subripuit, in adscriptam summam furti actione tenebitur: nec interest, cancellatae nec ne sint, quia ex his debitum dis
Abbreviated transcription (Latin):
iniq ꝓdoli exceptoe utipre¬
scetur ei fincina ꝯdictio desi¬
derabitur. ꝙ sipecuna fu̾it
debitaratũbñte titio fuiti ac¬
tio enanescit qr debitor libat᷑
flus aũt ꝓcurator itademu
furtũ pecume faciec sinoleqͦ¬

Expanded text:
inique per doli exceptionem, uti praestetur ei furtiua condictio, desiderabitur. quod si pecunia fuit debita, ratum habente Titio furti actio euanescit, quia debitor liberatur. Falsus autem procurator ita demum furtum pecuniae faciet, si no
Abbreviated transcription (Latin):
ex famiria suus surreptus¬
sit hr̃s furti hẽbit accõem eiꝰ
p̃stare custodiã debeat. ¶p̃
raptor oĩ mõ fu̾itũ facit tra¬
nifestus fui existimadris ẽ
¶ISaut cuius dolofuent
rapcũ furti qdem nõ tenebr̃
sm bonorũ raptorũ. ¶Si
tit᷑us cuius noiẽ pecuma

Expanded text:
familia seruus subreptus, heres furti habebit actionem: eius praestari custodia debeat. Cum raptor omnimodo furtum facit, manifestus fur existimandus est: Is autem, cuius dolo fuerit raptum, furti quidem non tenebitur, sed ui bonorum raptorum. Si Titius, cuius nomine pecuniam