comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ie uiscera in cunctoꝵ mentib exultatioĩs
sue gr̃am infundit. De qua exultationis
habundantia irroborari nos cicuis credimꝰ:
qui benignitatem uestre pietatis ad imꝑi¬
ale fastigium ꝑuenisse gaudemus. Leten¬
tur celi et exulcet terra: et de benignis ue¬
stris actib uniu̾se rei publice ppls nunc
usq uehement̾ affuctus hylarescat. Com
contriti ac dep̃ssi animi subiectoꝵ. Uirtꝰ
celestis gr̃e inimicis uos t̾ribiles faciat:
pietas subditis benignos. Quiescat feli¬
cissimis temporib ur̃is in uniu̾sa repub¬
lica ꝓlata sub causaꝵ ymagine preda pa¬
cis: cessent testamentoꝵ insidie dñatio¬
num gr̃e iuolent̾ exacte. Redeat cunctis
in reb ꝓpriis setura possessio: ut sine timo¬
re hr̃e se gaisdeant. que non sũt ab eis frau¬
dib acquisita. Reformetur iam singuł
sub iugo pii imperii lib̾tas sua. hoc nam¬
q int̾ reges gentium et rei publice impe¬

Expanded text:
iae viscera in cunctorum mentibus exultationis iae viscera in cunctorum mentibus exultationis suae gratiam infundit. De qua exultationis abundantia roborari nos citius credimus, qui benignitatem vestrae pietatis ad imperiale fastigium pervenisse gaudemus. Laetentur coeli, et exultet terra ; et de benignis vestris actibus universae reipublicae populus nunc usque vehementer afflictus hilarescat. Compcontriti ac depressi animi subjectorum. Virtus coelestis gratiae inimicis vos terribiles faciat, pietas subditis benignos. Quiescat felicissimis temporibus vestris universa respublica, prolata sub causarum imagine praeda pacis. Cessent testamentorum insidiae, donationum gratiae violenter exactae. Redeat cunctis in rebus propriis secura possessio, ut sine timore habere se gaudeant quae non sunt ab eis fraudibus acquisita. Reformetur jam singulis sub jugo pii imperii libque inter reges gentium et reipublicae impe
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur sepumo kalendarum maiarum.
indictione sexta. ymago foce. et leontie au¬
gustoꝵ. cum cordem fauoralib lict̾is romã
delata est. Et postqmͣ a clero. et senatu ac¬
clamatum eis est in basilica inlii iufsu gre-¬
gorii. in oratorio sc̃i cesarii lateranensi pa¬
latio constituto reponit᷑. Qu etram feoce im̃¬
peratori: ita rescripsit. Gia mexcelsis deo
qui uixͣ qd̾ scriptum est mutat tempora.
et tnͣsfert regna ⁊ et qui hoc cunctis inno¬
tuiti quod ꝑ ꝓpħam suum loqui dignat᷑
est dicens: quia dñatur excelsus in regno
hominum et cui uolu̾it ip̃e dat illud. In
om̃ĩpotentis quippe dei incomp̃hensibili
cata ferienda sunt. uis erigitur ꝑ cuiꝰ
duriciam tͥbulationis iugo subiettoꝵ col¬
la deprimantur ͥ quod nos in nr̃a diu¬
tius tribulatione ꝓbauimus. Aliqnͣdo u̾o
cum misericors deus merentia mł̾toꝵ corda
sua decernit ⁊ solatione refou̾e unum ad
regiminis culmen ꝓuehit. et ꝑ eius misodͤ¬

Expanded text:
20. Igitur septimo kalendarum Maiarum, 20. Igitur septimo kalendarum Maiarum, indictione sexta, imago Phocae et Leontiae, augustorum, cum eorumdem favorabilibus litteris Romam delata est, 136 Et postquam a clero et senatu acclamatum est eis in basilica Julii, jussu Gregorii in oratorio sancti Caesarii Lateranensi palatio constituto reponitur. Qui etiam Phocae imperatori ita rescripsit: « Gloria in excelsis Deo, qui, juxta quod scriptum est, Mutat tempora et transfert regna ; et qui hoc cunctis innotuit quod per prophetam suum loqui dignatus est, dicens: Quia dominatur Excelsus in regno hominum, et cui voluerit, ipse dat illud . In omnipotentis quippe Dei incomprehensibili cata ferienda sunt, unus erigitur, per cujus duritiam tribulationis jugo subjectorum colla deprimantur. Quod nos in nostra diutius tribulatione probavimus. Aliquando vero cum misericors Deus moerentium multorum corda, sua decernit consolatione refovere, unum ad regiminis culmen provehit, et per ejus misericord
Abbreviated transcription (Latin):
reculer̃t. At ille germanum perdere uo¬
luit. Qui qm̃ in eccłam fugerat filium
tanqmͣ proditorem sui consilii flagella¬
uit. multos q hunc ab eadem eccłia extͣ¬
hendum tnͣsmittens numqmͣ ꝑmittit᷑
ĩmo młtis cõuitiis a ppło laceratus. mar¬
cionista hereticus appeslatur. Et cõmoto
intra constanti nopolim graui tumł¬
tu mauritius clissimulato habitu. cum
uxore et filiis noctu dromonem conscen¬
dit fugiens apud sc̃m antonomen uenic.
At uero focas cum exercitu in septimum
ueniens. imꝑator efficitur: a quo mau¬
ritius cum filiis uxore acfiliab penes cel¬
chedoniam uissus quem admodum sibi de¬
nuntiatum fuerat decollatur. Et quia or̃o
gregorii qua illum petierat in t̾ribili dei ui¬
dicio liberum a delictis om̃ib inueniri. ua¬
cua esse non pot̾at idem mauritiꝰ id recepit
quod meruit ⁊ et in cunctis suis inc̃omodeᷤᷤ
dñm benelicens a sempit̾no supplitio me¬
ruit liberari.

Expanded text:
retulerunt. At ille Germanum perdere voretulerunt. At ille Germanum perdere voluit, qui quoniam in Ecclesiam fugerat, filium tanquam proditorem sui consilii flagellavit, multosque ad hunc ab eadem ecclesia extrahendum transmittens, nunquam permittitur; imo multis conviciis a populo laceratus, Marcionista haereticus appellatur. Et commoto intra Constantinopolim gravi tumultu, Mauricius, dissimulato habitu, cum uxore et filiis noctu dromonem conscendit; et fugiens, apud sanctum Antonomum venit. At vero Phocas cum exercitu in septimum veniens, imperator efficitur; a quo Mauricius cum uxore, filiis et filiabus penes Chalcedoniam jussus, quemadmodum sibi denuntiatum fuerat, decollatur. Et quia oratio Gregorii qua illum petierat in terribili Dei judicio liberum ab omnibus delictis inveniri vacua esse non potuit, idem Mauricius id recepit quod meruit, et in cunctis suis incommodis Deum benedicens, a sempiterno supplicio merui liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
cup̃iditatis auaritia usq adeo non re¬
cessit. ut ex̾citus in perienlosis locis hy¬
emaret: et tnͣsito danibio uictus sibi
de esclauoꝵ regione ꝑtelitabundi que¬
rerent ne iudelicet alimenta publica
manducarent. Quod cum petro preco¬
ri feralib litt̾is ĩmineret: taxiarchis
uocatis ait. Nimis michi uidentur gra¬
uia imꝑatoris p̃cepta: romanos in alie¬
na terra hyemare iubentia. Nam illi
non obelire seuum est: et rursus obedire
seuissimum. Nullum bonũ parit auari¬
cia: quia mat̾ om̃ium maloꝵ consistit.
quia imꝑator languens hoꝵ maximorũ
maloꝵ causa romanis efficitur. Ec̾citus
itaq hoc ꝑ taxia rchas audito ad selitionẽ
conu̾titur: exaltatumq suꝑ clipeum fo¬
cam centurionem exarchum ad clamaue¬
runt. fugato p̃tore. theodosio filio impera¬
toris et germano socero eus dirigunt:
ut alt̾ eoꝵ sibi imperare studeret. Illi nul¬
lo modo consensert: ĩmo hoc mautitio

Expanded text:
cupiditatis avaritia usque adeo non recupiditatis avaritia usque adeo non recessit, ut exercitus in periculosis locis hyemare, et transito Danubio victum sibi de Sclavorum regione periclitabundi quaerere, ne videlicet alimenta publica manducarent, Petro praetori feralibus litteris immineret. Qui taxiarchis vocatis, ait: « Nimis mihi videntur gravia imperatoris praecepta, Romanos in aliena terra hyemare jubentia. Nam illi non obedire saevum est, et rursus obedire saevissimum. Nullum bonum parit avaritia, quia mater omnium malorum consistit, qua Imperator languens, horum maximorum malorum causa Romanis efficitur. » Exercitus itaque, hoc per taxiarchas audito, ad seditionem convertitur, exaltatumque super clypeum Phocam per centurionem, exarchum acclamaverunt, fugatoque praetore, Theodosio filio imperatoris et Germano socero ejus, dirigunt ut alter eorum sibi imperare studeret. Illi nullo modo consenserunt, imo hoc Mauricio
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedes eius nichilominus corruit dicẽs.
Ignosce dep̃cor michi qria nunc ꝓfecto
diuina reuelatione doctus cognoni quod
nichil in me iuide suspicabat comiseris.
s siquen in agminib nt̃is cognoscis. qͥ
focas soleat uocari dicito michi. Et fi¬
lippicus diu apud se recogitans ait.
Unum focam cognosco: qui nuꝑ procu¬
rator ab ex̾citu numcupatus contra di¬
cebat tuo imꝑio. Cum uero mauriturs
de qualitate illius inquireret : filippieꝰ
ait. Est quidem iuuenis et temerarius
attamen unudus. Et maurituus. Si ti¬
midus inquit. ꝓfecto et homicida. Dũ¬
q suꝑ huiꝰmodi titubaret: in crastinm
magistrianus ab heremitis quib imꝑa¬
toris p̾ces portauerat rediens. responsum
retulit dicens. Deus recepta penitentia
tua salnabit aĩam tuam et cum scĩs te
cum tota domo tua constituet: ab im¬
perio uero cum ignominia et diserimi¬
ne decides.
uib auluis mauritius dñm glo¬
rificans penitentiam tenuit  s a

Expanded text:
ad pedes ejus nihilominus corruit, dicens: ad pedes ejus nihilominus corruit, dicens: Ignosce, deprecor, mihi, quia nunc profecto divina revelatione doctus cognovi quod nihil in me unde suspicabar commiseris. Sed si quem in agminibus nostris cognoscis qui Phocas soleat vocitari, dicito mihi. Et Philippicus, diu apud se recogitans, ait: Unum Phocam cognosco, qui nuper procurator ab exercitu nuncupatus contradicebat tuo imperio. Cum vero Mauricius de qualitate illius inquireret, Philippicus ait: Est quidem juvenis, et temerarius, attamen timidus. Et Mauricius: Si timidus, inquit, profecto et homicida. Dumque super hujusmodi titubaret, in crastinum magistrianus ab eremitis, quibus imperatoris preces portaverat, rediens, responsum retulit dicens: Deus, recepta poenitentia tua, salvabit animam tuam, et cum sanctis te cum tota domo tua constituet; ab imperio vero cum ignominia et discrimine decides. 19. Quibus auditis, Mauricius Deum glorificans, poenitentiam tenuit; sed a
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uox terribilis fc̃a est. ex ip̃o in car¬
nati uerbi caractere dicens. Sate mauri¬
tium. Et capientes eum iuditioꝵ mini¬
stri: posuerunt uixͣ purpureum umbili¬
tum qui illic erat. Cui eadem uox charac¬
teris ait. Ubi uis reddam tibi mala que in
hoc seculo ꝓpecrasti: Ille respondit. Amator
hominũ dñe et uidex iuste. hic potiꝰ ea mͥ
⁊ nõ ĩ seculo futuro retͥbue. Statim diui¬
na uox iussit tradi mauritium et con¬
stantinam uxorem eius cum filiis et fili¬
abus om̃iq cognatione ip̃ius foce militi.
Eingilans gͦ mauritius misit parroche¬
num: et uocauit ad se filippicum gen̾¬
um suum. quem dudum suspicatus fu¬
erat imꝑium sibi uelle subripere. At
ille ꝓ suspitione se ꝑdendum conitiens
aduocate gordie uxoris sue tanqmͣ non
reuisure. ultimum uale dyxit. Sacra¬
mentoq cõmunis accepto ad palatium
uenit: cubiculum imꝑatoris ingrediõs.
ad pedes eiꝰ ꝓcidit. Om imꝑator assurgens

Expanded text:
Tunc vox terribilis facta est ex ipso incarTunc vox terribilis facta est ex ipso incarnati Verbi charactere, dicens: Date Mauricium. Et capientes eum judiciorum ministri, posuerunt juxta pueri umbilicum qui illic erat. Cui eadem vox characteris ait: Ubi vis reddam tibi mala, quae in hoc saeculo perpetrasti? Ille respondit: Amator hominum, Domine, et Judex juste, hic potius ea mihi, et non in saeculo futuro, retribue. Statim divina vox jussit tradi Mauricium et Constantinam uxorem ejus, cum filiis et filiabus, omnique cognatione ipsius, Phocae militi. Evigilans ergo Mauricius misit paracoemomenum, et vocavit ad se Philippicum generum suum, quem dudum suspicatus fuerat imperium sibi velle subripere. At ille pro suspicione se perdendum conjiciens, advocatae Gordiae uxori suae, tanquam non se revisurae, ultimum vale dixit; sacramentoque communionis accepto, ad palatium venit, et cubiculum imperatoris 135 ingrediens, ad pedes ejus procidit. Cui imperator assurgens,
Abbreviated transcription (Latin):
rannidem ꝓdire nitebat᷑. cum ꝓtinus
codem anno quidam monachicis indutꝰ
uestimentis diuina qͣdam iuitute cõmo¬
tus. dextera spatam cepit. qm uidelicet a fo¬
ro usq ad eneam statuam gladiatoris nu¬
dam circumferens imꝑatorem gladio cunc¬
tis moriturum p̃dixit. Quod mauritius
ut audint a tyraninde gregorio inferenda
semet ꝯtinuit: ut iudicium diuinum ꝙ
ei minatus fuerat cito se subiturũ tanto
magis timuit. qͣnto gregorium credidit
non posse mentiri.
ox itaq scͥpto p̃ces compositas. tam ei¬
cem qmͣ cunctis patuarchis ep̃is et mo¬
nachis oiuitatum siue solitudinũ pecu¬
nias młtas cereos et thumiamata desti¬
nauit: hoc potissimum dep̾oans ut dño
supplicarent. qͣtinus in hoc seculo merita
b redum meruiss. Cumq hoc et ip̃e ue¬
hementuis ꝑ multa tempora cum lacri¬
mis postulass: quadam nocte dormiens.
uidet aprid encam palatii portam se corã
multo ppło enee statue saluatoris assist̾e.

Expanded text:
rannidem prodire nitebatur, cum protinus rannidem prodire nitebatur, cum protinus eodem anno vir quidam monachicis indutus vestimentis, divina quadam virtute commotus, dextera spatham cepit, quam videlicet a foro usque ad aeneam statuam gladiatoris nudam circumferens, imperatorem gladio cunctis moriturum praedixit. Quod Mauricius ut audivit, a tyrannide Gregorio inferenda semet continuit, et judicium divinum quod ei minatus fuerat cito se subiturum tanto magis timuit, quanto Gregorium credidit non posse mentiri. 18. Mox itaque scripto preces compositas tam eidem quam cunctis patriarchis, episcopis et monachis civitatum sive solitudinum, pecunias multas, cereos et thymiamata destinavit, hoc potissimum deprecans ut Domino supplicarent, quatenus in hoc saeculo merita bus redimi meruisset. Cumque hoc et ipse vehementius per multa tempora cum lacrymis postularet, quadam nocte dormiens, videt apud aeneam palatii portam se coram multo populo aeneae statuae Salvatoris assistere.
Abbreviated transcription (Latin):
rius faciat. Nam adhuo nescimus quas
ibi quał sit. Et paulus egregius predira¬
tor dicit. Nolite iudicare ante tompus̾
donec ueniat dñs. qui et illuminabit ab¬
scondita tenebraꝵ et manifestabit consi¬
lia pͥncipum cordium. hoc tam̃ breuit̾
dico. qm̃ ꝑcc̃or et indignus plus de ueniẽ
cia p̾sumo. Et sunt multa que de iuditõ
illius homines ignorant: quia fortasse q̃
uos laudatis ille rep̾hendet. et que uos rep̃¬
benditis ille laudabit. Int̾mito omĩa in¬
certa ⁊ ad solas lacͥmas redeo: petens ut isdẽ
om̃ipotens deus piissimum dñm nr̃m. et su¬
a hie manu regat. et in illo t̾ribili uidi¬
tio liberum ab omib delictis inueniat: et
me ita placere sine cessatione om̃ib faciat:
ut et̾nam eius grãm non offendam.
eniq maurt uis imꝑator lib̾tatem
uocis tanti pontificis rep̃hensionisq
constantiam admiratus qr de futuro dei iu¬
ditio se terruerat. ad ec̾cendam in eum ty¬

Expanded text:
rius faciat: nam adhuc nescimus quis rius faciat: nam adhuc nescimus quis ibi qualis sit; et Paulus egregius praedicator dicit: Nolite judicare ante tempus, donec veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Hoc tamen breviter dico, quoniam peccator et indignus plus de venientustitia praesumo; et sunt multa quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis ille reprehendet, et quae vos reprehenditis, ille laudabit. Inter ego omnia incerta, ad solas lacrymas redeo, petens ut idem omnipotens Deus piissimum dominum nostrum, et su hic manu regat, et in illo terribili judicio liberum ab omnibus delictis inveniat; et me ita placere, si necesse est, hominibus faciat, ut aeternam ejus gratiam non offendam. » 17. Denique Mauricius imperator libertatem vocis tanti pontificis, reprehensionisque constantiam admiratus, quia de futuro Dei judicio se terruerat, ad exercendam in eum ty
Abbreviated transcription (Latin):
hac urbe dui multa seruari nullatenus pos¬
sunt sicut in alia suggestione pleniꝰ indi¬
caui. Et quidem de memet ip̃o in nullo t᷑¬
batus sum. qr teste conscientia fateor aduer¬
sa quelibet pati paratus sum. dum modo
hec omĩa cum salute dum taxat aĩe mee
euadam. S de gloriosis uiris gregorio pre¬
fecto et castorio magr̃o militum non me¬
diccrit̾ sum afflictus. Qui et omĩa que
potuer̃t. fieri nullo modo facere neglexer̃t
et labores uigiliaꝵ et custodie ciuitatis
in obsidione eadem uehementissimos ꝑ¬
tuler̃t: et post ħ omĩa graui dñoꝵ ĩdig¬
natione ꝑcussi sunt. De quib patenter
intelligo quia eos non sua acta s mea
ꝑsona gͣuat. cum quo qr parit̾ intribu¬
latione laborauerant. post laborem pari¬
ter tͥbulantur. Quod aut̃ dñoꝵ pietas
sllud michi pauendum et t̾ribile om̃ĩpo¬
tentis dei iuditium intentat ergo per
eundem om̃ipotentem dñm ne hoc ulte¬

Expanded text:
hac urbe diu multa servari nullatenus poshac urbe diu multa servari nullatenus possunt, sicut in alia suggestione plenius indicavi. Et quidem de memetipso in nullo turbatus sum, quia teste conscientia fateor, adversa quaelibet pati paratus sum, dummodo haec omnia cum salute duntaxat animae meae evadam. Sed de gloriosis viris Gregorio, praefecto, et Castorio, magistro militum, non mediocriter sum afflictus: qui et omnia quae potuerunt fieri, nullo modo facere neglexerunt, et labores vigiliarum et custodiae civitatis in obsidione eadem vehementissimos pertulerunt; et post haec omnia gravi dominorum indignatione percussi sunt. De quibus patenter intelligo quia eos non sua acta, sed mea persona gravat, cum qua, quia pariter tribulatione laboraverant, post laborem pariter tribulantur. 134 Quod autem dominorum pietas illud mihi pavendum et terribile omnipotentis Dei judicium intentat, rogo per eumdem omnipotentem Dominum, ne hoc ulte
Abbreviated transcription (Latin):
dum examen illuis esse remeditm sitspi¬
cor si incessantib cotidie plagis fetior. Et
credo quia euindem om̃ipotentem dñm
tanto uob̃ amplius placatis qnͣto ei me
male seruientem distucte afflignis.
Multas enim plagas iam acceperam. ⁊
consolationem qmͣ non sperabam. Si pos¬
sum has celerit̾ plagas enum̾o. Primo ꝙ
michi pax subducta est: qmͣ cum longobar¬
dis intuscia positis sine ullo rei publice
dispendio feceram. Seinde corrupta parr
de romana ciuitate milites ablati sũt.
et quidem alii ab hostib occisi. alii uero
naruiis et pusie posta ⁊ et pusia teueret
roma relicta est. Post hec plaga grauior
fuit aduentus agilulfi ita ut oculis me-¬
is cernerem romanos moreganũ incollis
funib ligatos. qui ad franciam ducebant᷑
uenales. Et quia nos qui intͣ cuuitatem
fiumus deo ꝓtegente manus eiꝰ euasimꝰ:
quesitum est. unde culpabiles esse uiderem.
uidelicet cur frumenta defuerint. que in

Expanded text:
dum examen illius esse remedium suspidum examen illius esse remedium suspicor, si incessantibus quotidie plagis ferior. Et credo quia eumdem omnipotentem Dominum tanto vobis amplius placatis, quanto ei me male servientem districtius affligitis. Multas enim jam plagas acceperam, et, consolationem quam non sperabam. Si possum, has celeriter plagas enumero. Primo quod mihi pax subducta est, quam cum Langobardis in Tuscia positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. Deinde, corrupta pace, de Romana civitate milites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus eccisi, alii vero Narniis et Perusio positi; et ut Perusium teneretur, Roma relicta est. Post haec plaga gravior fuit adventus Agilulphi, ita ut oculis meis cernerem Romanos more canum in collis funibus ligatos, qui ad Franciam ducebantur venales. Et quia nos, qui intra civitatem fuimus, Deo protegente, manus ejus evasimus, quaesitum est unde culpabiles esse videremus, videlicet cur frumenta defuerint, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
stantino principi scripto oblate accusatio¬
nes ꝯtͣ epõs fuissent. libellos quidem accusa¬
tionis accepit ÷ et eosdem qui accusati fue¬
rant ep̃os conuocans in eoꝵ conspectu li¬
bellos quos acceperat incendit dicens.
uos dii estisa uero dõ ꝯstituti. Ite et inter
uos causas disponite nr̃as: quia dignũ
non est ut nos uidicemus deos. In qua
sententia pie dñe sibi magis ex humili¬
tate qmͣ illis aliquid p̃stint. ex ret̾entia
impensa. Aute eum quoq pagani in re¬
publica principes fuer̃t: qui uerum deũ
nescientes. deos ligneos et lapideos colebãt.
et tamen eoꝵ sacerdotib honorem maxi¬
mum tͥbuebant. Quid gͥ mirum si xp̃i¬
anus imꝑator uiri dei sacerdotes dignetur
honorare ÷ dum pagani ut p̃dixi pͥncipes
honorem impendere sacerdotib nouer̃t
qui diis ligners et lapideis seriebant:
sum. et quia om̃ipotenti deo incessanter
cotidie delinquto aliquod michi apd̃ tremẽ¬

Expanded text:
stantino principi in scripto oblatae accusatiostantino principi in scripto oblatae accusationes contra episcopos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit, dicens: Vos dii estis a vero Deo constituti. Ite, et inter vos causas vestras disponite: quia dignum non est ut nos judicemus deos. In qua tamen sententia, pie domine, sibi magis ex humilitate, quam illis aliquid praestitit ex reverentia impensa. Ante eum quippe pagani in republica principes fuerunt, qui verum Deum nescientes, deos ligneos et lapideos colebant, et tamen eorum sacerdotibus honorem maximum tribuebant. Quid igitur mirum, si Christianus imperator veri Dei sacerdotes dignetur honorare, dum pagani, ut praediximus, principes honorem impendere sacerdotibus noverunt, qui diis ligneis et lapideis serviebant?sum; et quia omnipotenti Deo incessanter quotidie delinquo, aliquod mihi apud tremen
Abbreviated transcription (Latin):
bet existimet ⁊ de utilitate ueto rei pub¬
lice et causa ereptionis ytalie non quib¬
libet facile pias aures p̾beat: s plus reb
qmͣ uerbis credat. Sacerdotib autem
non ext̾rena potestate dñs nr̃ citius in¬
dignetur: s excellenti consideratione pp̃
eum cuiꝰ serui sunt eis ita dñetur. ut etiã
debitam reuerentiam impendat: Nam
indiuinis eloquiis sacerdotes aliqnͣdo
dii aliqñ angłi uocantur. Et ꝑ moysen
de eo qui adiuramentũ deducendus est. dr̃
Applica illum ad deos: uidelicet ad sacerdo¬
tes. Et rursum scͥptum est. Diis non de¬
trahes: indelicet sacerdotib. Et ꝓph̾a ait.
Labia sacerdotis custodiunt scĩam ⁊ et
legem requirent ex ore eꝰ quia angłs dñũ
ex̾citum est. Quid mirum si illos ur̃a
pietas dignetur: honorare. quib in suo elo¬
quio honorem tͥbuens eos aut anglos aut
deos ip̃e etiam appellat deus : Eccliastica qͦ
testetur hẏstoria: qr cum pie memorie cõ¬

Expanded text:
bet existimet; de utilitate vero reipubbet existimet; de utilitate vero reipublicae et causa ereptionis Italiae non quibuslibet facile pias aures praebeat, sed plus rebus quam verbis credat. Sacerdotibus autem non ex terrena potestate dominus noster citius indignetur, sed excellenti consideratione propter eum, cujus servi sunt, eis ita dominetur, ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, aliquando angeli vocantur. Et per Moysen de eo qui ad juramentum deducendus est dicitur: Applica illum ad deos , videlicet ad sacerdotes. Et rursum scriptum est: Diis non detrahes , scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: Labia sacerdotis 133 custodiunt scientiam, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Quid ergo mirum si illos vestra pietas dignetur honorare, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam appellat Deus? Ecclesiastica quoque testatur historia, quia cum piae memoriae Con
Abbreviated transcription (Latin):
clamant. Ego enim si fatuus non fuis¬
sem ad ista toleranda que int̾ longobar¬
doꝵ glaclios hoc in loco patior minime
uenissem. In ea autem re qmͣ deariulfo
ꝑhibui quia toto corde uenire ad rem pub¬
licam paratus fuit dum michi non credi¬
tur etiam mentitus esse rep̃hendor. Sed
et si sacerdos non sum scio grauem hanc
ẽẽ inuiriam sacerdoti ut ueritati serui¬
ens fallax credatur. Et dudum noui qr
nunc eis qui esse ad meclium uidentur
plusqmͣ meis assertionib credulitas mm¬
penditur. Et quidem si terre mee capti¬
uitas ꝑ cotidiana momenta non excres¬
ceret: de despectione mea atq irrisione
letꝰ tacerem. S hoc me uehement̾ affli¬
git. quia unde ego cͥmen falsitatis tole¬
ro inde ytalia cotidie ducitur sublon¬
gobardoꝵ uigo captiua. Dumq meis sug¬
gestionib innullo creditur: iures hostiũ
immanit̾ excreseunt. hoc tam̃ piissimo
dño suggero ut de me mala om̃ia queli¬

Expanded text:
clamant. Ego enim, si fatuus non fuisclamant. Ego enim, si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior, minime venissem. In ea autem re quam de Ariulpho perhibui, quia toto corde venire ad rempublicam paratus fuit, dum mihi non creditur, etiam mentitus esse reprehendor. Sed etsi sacerdos non sum, scio gravem esse hanc injuriam sacerdoti, ut veritati serviens, fallax credatur. Et dudum novi quoniam nunc eis, qui esse ad medium videntur, plusquam meis assertionibus credulitas impenditur. Et quidem si terrae meae captivitas per quotidiana momenta non excresceret, de despectione mea atque irrisione laetus tacerem. Sed hoc me vehementer affligit, quia unde ego crimen falsitatis tolero, inde Italia quotidie ducitur sub Langobardorum jugo captiva; dumque meis suggestionibus in nullo creditur, vires hostium immaniter excrescunt. Hoc tamen piissimo domino suggero, ut de me mala omnia quaeli
Abbreviated transcription (Latin):
appellat. In scͥptura et enm sacra cum ĩ
bona intelligentia simplicitas ponitur:
uigilant̾ sepe prudentie tus aut rectitu¬
diui sociatur. Unde etiam de bõ iobscͥptũ
est. Erat uir simplex et rectus. Et beatus
paulus apłs ãmonet dicens. Esto simpli¬
ces in malo: et pridentes in bono. Et ꝑ
semetip̃am ueritas in eungłio ammonet
dicens ⁊ estote prudentes ficut serpentes
et simplices sic̃ columbe esse ualde initi¬
le inclicans. si aut simplititati pruden¬
cia aut prudentie simplicitas desit. Ut
gͦ seruos suos ad cuncta eruditos effic̾e̾t
eos esse et simplices sic̃ columbas et pru¬
dentes ut serpentes ẽẽ uoluit: quatinus
plicitas temperaret. Ego gͥ qui in serenissi¬
mis dñoꝵ uissionib. ab ariul si astutia de¬
ceptus. non adiuncta prudentia simplex
denuntior constat ꝓculdubio quia fatius
appellor. Quod ita esse ego quoq ip̃e confi¬
teor. Nam si hoc pietas ur̃a tacet cause

Expanded text:
appellat. In Scriptura etenim sacra cum in appellat. In Scriptura etenim sacra cum in bona intelligentia simplicitas ponitur, vigilanter saepe prudentiae aut rectitudini sociatur. Unde etiam de beato Job scriptum est: Erat vir simplex et rectus . Et beatus Paulus apostolus admonet, dicens: Estote simplices in malo, et prudentes in bono . Et per semetipsam Veritas in Evangelio admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , esse valde inutile judicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta eruditos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut serpentes esse voluit, quatenus erpentis astutiam temperaret. Ego igitur qui in serenissimis dominorum jussionibus ab Ariulphi astutia deceptus, non adjuncta prudentia simplex denuntior, constat proculdubio quia fatuus appellor, quod ita esse ego quoque ipse confiteor. Nam si hoc vestra pietas taceat, causae
Abbreviated transcription (Latin):
defensionib. quaꝵ suffragio ad arcem
pontificatus hunc se ꝓuexisse iactabat. pe¬
nitus non egere ĩmo ranonicis auctorita¬
tib sanctitatis ac prudentie sue uiram
br xp̃o ꝓpitio cunctis alta sapientibus
p̃ualere ad oditim detractionem q fame
illius magis magisq conuersus est libera¬
litatem pontifitis qr famelitis militibus.
tam ecc̃astica qmͣ publica frumenta diui¬
serat subdolis assercionib rep̃hendens. Cui
gregorius ut pote qui ꝓuectionem suam
diuino uiditio in cuiꝰ nimirum mami
corda regum consistentia quorũq uolue¬
uit melinantur non cadutis humanis
fauorib deputabat. uoce libera contͣdicẽs
his eum responsionib. fregit deturpauit.
atq non nilla de ficturo dei iuditio dis¬
serendo deterruit. In serenissimis inqͥt
uissionib suis dñoꝵ pietas dum me de
quibdam redarguere sinclint. parcendo
michi minime pepercit. Nam in eis ur¬
bane simplicitatis nocabulo me fatuũ

Expanded text:
defensionibus, quarum suffragio ad arcem defensionibus, quarum suffragio ad arcem pontificatus hunc se provexisse jactabat, penitus non egere: imo canonicis auctoritatibus, sanctitatis ac prudentiae suae virtutibus, Christo propitio, cunctis alta sapientibus praevalere: ad odium detractionemque famae illius magis magisque conversus est, liberalitatem pontificis, quia famelicis 132 militibus tam ecclesiastica quam publica frumenta diviserat, subdolis assertionibus reprehendens. Cui Gregorius, utpote qui provectionem suam divino judicio, in cujus nimirum manu corda regum consistentia , quocumque voluerit, inclinantur, non caducis humanis favoribus deputabat, voce libera contradicens, his eum responsionibus fregit, deturpavit, atque nonnulla de futuro Dei judicio disserendo deterruit: « In serenissimis, inquit, jussionibus suis dominorum pietas, dum me de quibusdam redarguere studuit, parcendo mihi minime pepercit. Nam in eis urbanae simplicitatis vocabulo me fatuum
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum consortio gratulare: quia sicut
ꝑseuerantib inculpa dist̾ctos ita resipis¬
centib nos benignos decet essead ueniã
Dost qm gͦ fraterntastua apłice seclis
comumonem se ꝑcepisse cognoscit ꝑsonã
ad nos transmictat que pallium tibi de¬
ferendum ex more ꝑcipiat. Nam quem¬
admodum illicita ꝑpetrari non patim᷑
sic ea que sunt consuetuainis non nega¬
mus. Ltoet aut̃ ad hec concedenda disposi¬
tio nos loci nr̃i uocau̾t: multum tamẽ
a nob̃ petitio dulcissimi atq excellentissi¬
ni filii nr̃i domn gatitinci exarebi ut tẽ¬
ꝑantius erga te ageremus exegit. Cuius
carisimam miscdiam ac noluntatem. nec
ꝑtulims: nec poturmus contristari
reterȩa cupicussimus. ac tenacissimꝰ
Imꝑator. qui consuetudinib antiqͥs¬
simis dationes legionum quoq milites
brequentissime sicut romanoꝵ narrat hysto¬
ria defraudibat. cernens gregorium con¬
tra om̃s muncli strepitus augustalibus

Expanded text:
ceptum consortio gratulare: quia sicut ceptum consortio gratulare: quia sicut perseverantibus in culpa districtos, ita resipiscentibus nos benignos decet esse ad veniam. Postquam ergo fraternitas tua apostolicae sedis communionem se reparasse cognoscit, personam ad nos transmittat, quae pallium tibi deferendum ex more percipiat. Nam quemadmodum illicita perpetrari non patimur, sic ea quae sunt consuetudinis non negamus. Licet autem ad haec concedenda dispensatio nos loci nostri vocaverit: multum tamen a nobis petitio dulcissimi atque excellentissimi filii nostri, domni Callinici exarchi, ut temperantius erga te ageremus, exegit; cujus charissimam voluntatem, nec pertulimus, nec potuimus contristare. » 16. Praeterea cupidissimus ac tenacissimus imperator, qui consuetudinibus antiquissimis dationes, legionum quoque milites frequentissime, sicuti Romanorum narrat historia, defraudabat, cernens Gregorium contra omnes mundi strepitus, augustalibus
Abbreviated transcription (Latin):
muiatis et perutentib negare loctim ue¬
ne non debemus.
Smq maximus penes corpus bĩa
polinaris scd̃m uissum gregorii de
cunctis humilit̾ satiffeciss: castorius̾
carcularius consolatoriam ei epłam p̃
uem aliam ꝑ mobeclientiam culꝑam ad¬
eo qd̃ docuit moderamine temperantes
nũꝙͣ cõtͣ te usq adhoc qd̃ causa poscebat
exarsimus. s ut longius se ingratitudo no¬
stra qmͣ tu tͥ excitasti. ꝓduceret crecita
nos sollicitudo uehement̾ augebat ne q̃¬
dam illicita que de te auclieramus negli¬
gent̾ omittere uideremur. Que si bene cõ¬
sideres: ip̃e de satiffacere differendo furma¬
bas atq ex hoc adu̾sum te zelum nr̃m a¬
cruis incitabas. At ubi salubri tandẽ
consilio usus uigo te obeclientie humili¬
ter submisisti. et dilectio tua penitenciã
agens digna se ut deputauimus satis¬
factione purgauit ⁊ redditam tͥ gr̃am
fr̃ne caritatis intellige. atq in nr̃o te re¬

Expanded text:
miliatis et poenitentibus negare locum vemiliatis et poenitentibus negare locum veniae non debemus. » 15. Cumque Maximus penes corpus beati Apollinaris secundum jussum Gregorii de cunctis humiliter satisfecisset, Castorius chartularius consolatoriam ei epistolamve malum per inobedientiae culpam adatem eo quo decuit moderamine temperantes, nunquam contra te usque adhuc ut causa poscebat, exarsimus; sed ut longius se ingratitudo nostra, quam tu tibi excitasti, produceret, credita nos sollicitudo vehementer angebat, ne quaedam illicita, quae de te audieramus, negligenter omittere videremur. Quae si bene consideres, ipse per te satisfacere differendo firmabas, atque ex hoc adversum te zelum nostrum acrius incitabas. At ubi salubri tandem consilio usus, jugo te obedientiae humiliter submisisti, et dilectio tua poenitentiam agens, digna se, ut deputavimus, satisfactione purgavit, redditam tibi gratiam fraternae charitatis intellige, atque in nostro te re
Abbreviated transcription (Latin):
ci genium congrua ut oportet dispensa¬
tione seruetis. Suprascͥptũ uero portito¬
rem in p̃senti quid nob̾ cum eo sit agend̃
instruximus. A quo cuncta subtiliter
addiscentes sic nos in om̃ib exhibete: nt
mur̃a sollititudine nr̃am fuisse p̃sentiã
sentiamus.
Dem castorio notario et carculatio ra¬
uenne. Qnͣto tͥ credi a nob̃̾ et necessarias
uides causas iniugi: tanto te magis
strenium debes et sollicitum exhibere.
Dinde si maximus salonitanus p̃stito sa¬
cramento firmau̾t. se symoniaca heresi
non teneri. atq de aliis ante corpus scĩa¬
pollinaris tantũm᷑ requisitꝰ in noxium
se esse responderit. et de mobedientia sua
penitentiam sicut deputanimus egeritiꝰ
uolumus ut ad consolandum illum epi¬
stolam qmͣ ad eum scripsimus. tibi ei et
gr̃am nr̃am et cõmunionem nos reddi¬
disse signauimꝰ exꝑientia tua dare debe¬
at quisicut in contumatia ꝑsistentib
seueros esse nos conuenit. sic iterum hu¬

Expanded text:
ci genium congrua, ut oportet, dispensaci genium congrua, ut oportet, dispensatione servetis. Suprascriptum vero portitorem in 131 praesenti quid vobis cum eo sit agendum instruximus: a quo cuncta subtiliter addiscentes, sic vos in omnibus exhibete, ut in vestra sollicitudine nostram fuisse praesentiam sentiamus. Item Castorio, et notario et chartulario Ravennae: « Quanto credi tibi et necessarias vides causas injungi, tanto te magis strenuum debes et sollicitum exhibere. Proinde si Maximus Salonitanus, praestito sacramento, firmaverit se simoniaca haeresi non teneri, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris tantummodo requisitus, innoxium se esse responderit, et de inobedientia sua poenitentiam, sicut deputavimus, egerit: volumus ut ad consolandum illum epistolam quam ad eum scripsimus, ubi ei et gratiam nostram et communionem nos reddidisse signavimus, experientia tua dare debeat: quia sicut in contumacia persistentibus severos esse nos convenit, sic iterum hu
Abbreviated transcription (Latin):
niano ep̃o int̾ cetera seribendo. Qualis
de causa marini fr̃nitatis ur̃e nolun¬
tas sit ac magis pecitio: p̃sentium lato¬
re castorio cartulatio nr̃o renuntiante
ognouimus. Ideoq siusdem maximus
coram uob̃ et predõs cartulario nr̃o de sy¬
moniaca heresi p̃stito se sacramento pͣ¬
gau̾it atq de aliisante corpꝰ sc̃i aposu¬
naris tantũmͦ requisitꝰ liberum esse
se respondecit cãm ip̃iꝰ fr̃nitatis ur̃e de
eo qd excoĩcatus missaꝵ soulempnia a¬
gere p̃sumpsit iuditio ꝯmittumus quia
debeat penitentia talis culpa puigari.
Et id̾o quicqund nob̾ scd̾m deum placet
securi disponente: nec aliquid de nobis
dubium habeatis. Nam quicquid a uob̃
hac de causa fuerit ordinatum: nos et
grate suscipimus et ubent̾ a̾miitimus
hortamur tamen ut debeatis esse solli¬
citi ⁊ et ita que fatienda conspiettis tem¬
peretis quatinus et illi si ita uideditur
ꝯmunionem prestetis. et iugoris eccasti¬

Expanded text:
niano episcopo inter caetera scribens: « Qualis niano episcopo inter caetera scribens: « Qualis de causa Maximi fraternitatis vestrae voluntas sit, ac magis petitio, praesentium latore Castorio, chartulario nostro, renuntiante, cognovimus. Ideoque, si idem Maximus coram vobis et praedicto chartulario nostro, de simoniaca haeresi praestito, se sacramento purgaverit, atque de aliis ante corpus sancti Apollinaris tantummodo requisitus, liberum se esse respondeeo, quod excommunicatus missarum solemnia agere praesumpsit, judicio committimus, qua debeat poenitentia talis culpa purgari. Et ideo quidquid vobis secundum Deum placet, securi disponite, nec aliquid de nobis dubium habeatis. Nam quidquid a vobis hac de causa fuerit ordinatum, nos et grate suscipimus, et libenter admittimus. Hortamur tamen ut debeatis esse solliciti, et ita quae flenda conspicitis, temperetis, quatenus et illi, si ita videditur, communionem praestetis, et vigoris ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
me dicit maliquo me temꝑatiorem mi¬
nime inuenire potiuss. Et ideo decrem nt
nus euis cãm debeat in rauennati trbe
cognoscere. Si auf ꝑsona eiuis suspecta for¬
sitan habebitur : uolumus ut nr̃a quo¬
q fr̃nitas si ei laboriosum non est ad eam¬
dem cuutatem fatigare se debeat : et cũ
p̃dc̃o fr̃e in eodem iuaitio parit̾ sedere. Qͥc¬
quid aut̃ ur̃e utroꝵ q sc̃itati placu̾it
scitote michi modis omĩb placiturum
et ur̃m ego indicium meum deputo.
et flagella gregorii ad cor reuertens ra¬
uennam petiit et iactauit se tensus in¬
tra ctuitatem in medio silice clamans et
dicens. Pecoaui deo: et bĩssimo pape gre¬
gorio. Et agente eo penitentiam tͥb ho¬
ris cucurrit gallineus exarchus et casto¬
rius caitulariꝰ eccłie romane cum mari¬
mano ep̃o et elenauert̃ eum de silioe. Qͣͥ
etiam cepit ampliorem penitentiam co¬
ram eisagere. Quod gregortus ut aufli¬
uit ad miscd̃iam ꝓtinis rediit: mari¬

Expanded text:
me dicit, in aliquo me temperatiorem mime dicit, in aliquo me temperatiorem minime invenire potuisset: et ideo decrevi utnus ejus causam debeat in Ravennati urbe cognoscere. Si autem persona ejus suspecta forsitan habebitur, volumus ut vestra quoque fraternitas, si ei laboriosum non est, ad eamdem civitatem fatigare se debeat, et cum praedicto fratre in eodem judicio pariter sedere. Quidquid autem vestrae utrorumque sanctitati placuerit, scitote mihi modis omnibus placiturum, et vestrum ego judicium meum deputo. et flagella Gregorii, ad cor revertens, Ravennam petiit, et jactavit se tensus intra civitatem in medio silice, clamans et dicens: Peccavi Deo, et beatissimo papae Gregorio. Et agente eo poenitentiam tribus horis, cucurrit Callinicus exarchus, et Castorius, chartularius Ecclesiae Romanae, cum Mariniano episcopo, et elevaverunt eum de silice: qui etiam coepit ampliorem poenitentiam coram eis agere. Quod Gregorius ut audivit, ad misericordiam protinus rediit, Mari
Abbreviated transcription (Latin):
postea gratutas sacerdotis ad animũ reduc¬
ta suspendit: ut eiꝰ sola nullatenus pate¬
reris esse segregatione contentus. nisi et
imonasterii. te claristira recipiens dudũ
cõmissa defleres : ꝓpt̾ea in nr̃a te gr̃a. ao
communione te receptum esse non dubi¬
des. Nam qnͣtum nos prius culpa tue cari¬
Taq maximus cernens tandem aliqũdo
durum esse contra stimulum recalcitrare
relictis impialib admimeislis ꝑ gallini¬
cum exarchum satis humilit̾ concedi sibi
penitentiam simsq ueniam a gregorio
postulauit. Quem ip̃e romam fatiga¬
ui nolens cãm eius discutiendam rauẽ¬
ne cõmisit constantino mediolanensi
ep̃o scͥbens. Maximus inquit salonitane
eccłie preuancator postqmͣ ꝑ potestates
maiores seculi obtinere nil ualut. ad
minores se contulit nob̃q tam nimieta¬
te precumi. qmͣ attestatione bonoꝵ operũ
preualere contendit. Ex qua re inhiumna¬
num credidi. siis qui se qͣi multum timĩe

Expanded text:
postea gravitas sacerdotis ad animum reducpostea gravitas sacerdotis ad animum reducta suspendit, ut ejus sola nullatenus patereris esse segregatione contentus, nisi et in monasterii te claustra recipiens, dudum commissa defleres: eapropter in nostra te gratia ac communione receptum esse non dubites. Nam quantum nos prius culpa tuae charit. » 12. Itaque Maximus cernens tandem aliquando durum esse contra stimulum calcitrare, relictis imperialibus adminiculis, per Callinicum exarchum satis humiliter concedi sibi poenitentiam simulque veniam a Gregorio postulavit. Quem ipse Romam fatigari nolens, causam ejus discutiendam Ravennae commisit, Constantio, Mediolanensi episcopo, scribens: « Maximus, inquit, Salonitanae ecclesiae praevaricator, postquam per potestates majores saeculi obtinere nil valuit, ad minores se contulit: nobisque tam nimietate precum, quam attestatione bonorum operum praevalere contendit. Ex qua re inhumanum credidi, si is qui se quasi multum timere
Abbreviated transcription (Latin):
suogero: quia aliqnͣtulum expecto. Et si
ad me uenire adui aistulerit: exercere in eo
districtionem canonicam nullo modo ces¬
sabo. In om̃ipotente aut̃ dño confido: quia
longua piissimis dñis uita tͥbuetur. et nos¬
et gregorius dissimulatͥci auguste. Ce¬
terum eodem maximo in sua p̃supti¬
one manente consecratorez atqz omnes
dalmatinos et iadectinos ep̃os. ab eiꝰ com¬
munione sub excoĩcatione disumxit: ad¬
eo ut nemo nomen quidem maximi int̾
sacra missaꝵ sollempnia memoraret. Quo
fcõ ita om̃s conssnati sunt animo: ut sub
penitentie satiffactione relicto maximo
ueniam postularent. Unde misericordissi¬
mus pontifex sabuano iadertino ep̃o
uenia concedenda. Nam ut tes illa contͣ
se metito iracundiam excitare: si hec in
sua ꝓrsus dilectione solet concordiam ꝓ¬
pagare. Et id̾o quia frnitater tuam a
consortio et cõmunione maxum ubi te
prius neglectus impulerat. in tantum

Expanded text:
suggero, quia aliquantulum exspecto; et si suggero, quia aliquantulum exspecto; et si ad me diu venire distulerit, in eo exercere districtionem canonicam nullo modo cessabo. In omnipotenti autem Domino confido, quia longam piissimis dominis vitam tHaec Gregorius dissimulatrici Augustae. Caeterum eodem Maximo in sua praesumptione manente, consecratores, atque omnes Dalmatinos et Jadertinos episcopos ab ejus communione sub excommunicatione disjunxit: adeo ut ne nomen quidem Maximi inter sacra missarum solemnia memorarent. Quo facto ita omnes consternati sunt animo, ut sub poenitentiae satisfactione, relicto Maximo, veniam postularent. Unde misericordissimus pontifex Sabiniano, Jadertino episcvenia concedenda. Nam ut res illa contra se merito iracundiam excitare, sic haec in sua prorsus dilectione 130 solet concordiam propagare. Et ideo, quia fraternitatem tuam a consortio et communione Maximi, ubi te prius neglectus impulerat, in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
lem p̃t̾mittere p̃sumpsit. ita ex corde laxaui.
ac si me auctore etit ordinatus. Alia uero
ꝑu̾sa illuis scilicet mala corporalta que
cognoni uel quia cum pecuniis est electus.
uel qd̾ excoĩcatus missas facere p̃sumpsiti
ꝓpt̾ deum irrequisita preterire ñ possum¬
S opto et dñm dep̃cor qͣtinus nichil de
co de his que dc̃a sunt ualeat inueniri. et
sine ꝑitulo anime mee causa ip̃iusterim¬
netur: Prius tamen qmͣ hec cognoscantur.
serenissimꝰ dñs discurrenti uissione p̃cepit
ut eum uenientem cum honore suscipi¬
am. Et ualde graue est: ut uir de quo tan¬
ta et talia nuntiantur cum ante requi¬
ri et discuti debeat honoretur. Et si ep̃oꝵ
cause michi cõmissoꝵ apud piissimos dños
alioꝵ patrocino disponanturł infelix ego
in eccłia ista quid facio: S in ep̃i mei me¬
despitiant et contͣ me refugium ad secula¬
res uitlices habeant: omĩpotenti deo gr̃as
ago pcc̃is meis deputo. Hoctamen breuit

Expanded text:
meum praetermittere praesumpsit, ita ex corde laxavi, meum praetermittere praesumpsit, ita ex corde laxavi, ac si me auctore fuisset ordinatus. Alia vero perversa illius, scilicet mala corporalia, quae cognovi, vel quia cum pecuniis est electus, vel quia excommunicatus missas facere praesumpsit, propter Deum irrequisita relinquere non possumsed opto, et Dominum deprecor, quatenus nihil de eo, de his quae dicta sunt valeat, inveniri, et sine periculo animae meae causa ipsius terminetur: prius tamen quam haec cognoscantur, serenissimus dominus discurrente jussione praecepit ut eum venientem cum honore suscipiam. Et valde grave est ut vir, de quo tanta et talia nuntiantur, cum ante requiri et discuti debeat, honoretur. Et si episcoporum causae mihi commissorum apud piisimos dominos aliorum patrocinio disponuntur, infelix ego in eccdespiciant, et contra me refugium ad saeculares judices habeant, omnipotenti Deo gratias ago, peccatis meis deputo. Hoc tamen breviter
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i quousq suam p̃sentiam exhibe¬
ret priuauit. Maximus aut̃ imꝑialib
miliriis fultꝰ post exeoĩcationem et missas
cecinit: et sacramenta satis indignus accep̃.
Qua ꝓpt̾ constantine auguste post multa
alia scribit dicens.
Daionitane ciuitatis ep̃e meac responsale
mco nesciente orcdinatus est. et fc̃a res est
que sub nullis anteriorib pͥncipib euenit.
Qd̾ ego audliens ad eunidem preuaricatorẽ
no missaꝵ sollempnia celebrare nullomͦ
p̃sumeret. nisi prius a serenissimis dñis̾
cognoscerem. si hoc fieri ip̃i iussissent. Quod
ei excõicatioras int̾positione mandaui. et
contempto me atq despecto in audatia quo¬
rudam sccularium hominum quibus
denudata sua eccłia p̃mia młta p̃bere dicit᷑
nunc usq missas facere p̃sumit: atq ad
me uenire scd̾m uissionem dñoꝵ noluit.
Ego aut̃ p̃ceptioni pietatis eiꝰ obecliens eidẽ
maximo qui me nesciente ordinatus est.
hoc qd̃ in ordinatione sua me uel response

Expanded text:
i, quousque suam praesentiam exhiberet, privavit. Maximus autem imperialibus militiis fultus, post excommunicationem, et missas cecinit, et sacramenta satis indignus accepit. Quapropter Constantinae Augustae post multa alia scribit, dicens: « Salonitanae civitatis episcopus, me ac responsale meo nesciente, ordinatus est; et facta res est, quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem no missarum solennia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem, si hoc fieri ipsi jussissent; quod ei sub excommunicationis interpositione mandavi. Qui contempto me atque despecto, in audaciam quorumdam saecularium hominum, quibus denudata sua ecclesia praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem dominorum noluit. Ego autem praeceptioni pietatis eorum obediens, eidem Maximo, qui me nesciente ordinatus est, hoc, quod in ordinatione sua me vel responsalem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt agri in solitudinem terra redacta
est. Nullus in agris incola: pene nullꝰ
in urbib habitator remansit. Et tam̃
et finem non hñt. flagella celestis iustici¬
e quia nec int̾ flagella correcte sunt actio¬
nes culpe. Alios in captiuitatem duci.
alios decruncari alios int̾fici uidemus.
Quid est qd̾ in hac uita libeat fr̃s mei: Si
gaudia s uulnera amamus. Ip̃a aut̃ que
aliqñdo mundi dña esse uidebatur: quał
remanserit roma uidetis. Immensis do¬
lorib multiplicit̾ attrita desolatione ci¬
uium impressione hostium. frequentia riri¬
naꝵ ita ut in ea completum esse uideamꝰ
te in ea aqͣm et congere frustra eius in ea
Et paulo post. Efferbuit coctio eiꝰ: et decoc¬
ta sunt ofsa eiꝰ i medio illẽ. Atq tteram
Congere ossa que igne succendam consu

Expanded text:
sunt agri, in solitudsunt agri, in solitudest. Nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamenEt finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si gaudia, sed vulnera amamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur qualis remanserit Roma conspicimus. Immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum; ita ut in ea completum esse videamuste in ea aquam, et congere frusta ejus in ea . Et paulo post: Efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus . Atque Congere ossa, q