comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usmorte quondã hariberti regis: quã sic̃ p̃nunitia uit: ita post paulolã
arn telernorte dagoberti mcliti principis deceñ &e denaturtote lothas
ioris dacũ adhuc u autero esset inditus etregina magnopere obid palu¬
uri uerens nofiliã edleret et obhoc regnũ succũberet: uenuens ade ã eligius
uoriter eã recreauit: Atq corã omnib puet perã uocitans: partũ eiꝰ mas
÷ p̃nutitiauit: Suũq filiũ ex mrsterio regenerationis fere pdex̃ orã seia
puulo posset aptari fieri rogauit. tq adasusei usq dũnasceret᷑ custodi
uasiliu ꝓtulit. eteliguas eũ filio lũ habuit. Ac iom̃ lotharius qđ adudẽ ar¬
prat̃ uocitaut. Post humic qusq multiplicauit as sobolẽ ẽ: &genuet adhus

Expanded text:
 et de morte quondam Hariberti regis, quam sicut praenuntiavit, ita post paulolum evenit, et de morte Dagoberti incliti principis necnon et de nativitate Lotharii iunioris. Nam cum adhuc in utero esset inditus et regina magnopere ob id pavitaret, verens, ne filiam ederet et ob hoc regnum succumberet, veniens ad eam Eligius alacriter eam recreavit, atque coram omnibus puerperam vocitans, partum eius masculum praenuntiavit suumque filium ex mysterio regenerationis fore praedixit; nomenm, quod parvulo posset aptari, fieri rogavit atque ad usus eius, usque dum nasceretur, custodiri  regina filium protulit et Eligius eum filiolum habuit ac nomen Hlotharius, quod dudum indiderat, vocitavit. Post hunc quoque multipli
Abbreviated transcription (Latin):
aebat iugit in actib: sinceritatẽ : In corde puritatẽ : in opere uirtutẽ: in morib:
oplina Gerebat in simplicitate in nocentiã : incaritate concordiã: in huena¬
u m odestia in administratione diligentiã: in adiuuaridis labor antib
lantuã : in fouendis pauꝑib: mnisericordiã: Indefendendis dogmatib ẽstactai
licudi s simũ inradiabat Ouere unitabilẽ uirũ: osec̃o abrahae bene¬
cco. sp̃ferendu omnubi eligu exẽplũ: Iure itaq abrabae filius nuancupa  dũ
ine noriae pat nae dignitatis ex seqͥtur: merito inquã abrahae sobolis alle¬

Expanded text:
Tenebat jugiter in actibus sinceritatem, in corde puritatem, in opere virtutem, in moribus disciplinam: gerebat in simplicitate innocentiam, in charitate concordiam, in humilitate modestiam, in administratione diligentiam, in adjuvandis laborantibus vigilantiam, in fovendis pauperibus misericordiam, in defendendis dogmatibus constantilucidissimum irradiabat. O vere imitabilem virum! o semen Abrahae benedictum! o praeferendum omnibus Eligii exemplum! Jure itaque Abrahae filius nuncupatur, dum ordinem gloriae paternae dignitatis exsequitur; merito, inquam, Abrahae soboles as
Abbreviated transcription (Latin):
Et ñ nullos exeis reꝑtos ad coenobiũ reduxit : aliquantos tam̃ longius ꝓsi¬
tos. Nusquã c̃p̃hendere potuit.
lio uero tẽpore cũeligius monasterũ suũ int̾riturio lemoueceno ui¬
bituriea urbis hominib celebrat᷑: qui uidelicet inclausus indis crete
stutuit ioris suce rigorẽ seruans : nec faciẽ quidẽ suã eligio tunc pbus
u dendã sed solũ modo ꝑfenaestã & ipsã in fecto uitro clausa sic ceteri
aulere qũ ñ qui ussen t d timo uale faciens. anit Tucte fratꝰ uidere de
dus modo: uidobo ꝓcul dubio cito maula regis clippiaco. Acule cul

Expanded text:
et nonnullos ex eis repertos ad coenobium reduxit, aliquantos tamen longius proet nonnullos ex eis repertos ad coenobium reduxit, aliquantos tamen longius profugatos nusquam comprehendere potuit.lio vero tempore cum Eligius monasterium suum in territurio Lemoveceno viBituricae urbis hominibus celebrabatur; qui videlicet inclausus indiscrete institutionis suae rigorem servans, nec faciem quidem suam Eligio tunc praebuit videndam, sed solummodo per fenestram , et ipsam infecto vitro clausam, sicut cetcum videre eum non quivisset, ultimo valefaciens ait: 'Hic te, frater, videre non potui modo; videbo procul dubio cito in aula regis Clippiaco'. At ille c
Abbreviated transcription (Latin):
gratia adeũ quondã ꝓfectꝰ diutius apud eũ cõmoraret᷑: Cuieligius nocteno
post quietẽ secretius euocato. dixit. Tuhic securus c̃sistis sed monasterũ ab
cõmissũ uehem̃t̃ inimici inpulsu quatitur: acdaemonũ ꝓcellis fortit̃ ẽqusa
erga ftatres cuncta ꝓsper eagantur : Tunc abbas sollicitudine cõmulat
ꝓtinꝰ iter arrepto regres susuẽ ad coenobiũ : & prius quã ingrederetu
monasteriũ : nuntiatũ ẽ. eiduo decum fere fratres da monũ instinctu ꝓ poss
monachi relicto clancule demonasterio fuisse egressos: huc illucq uara
incertos seculiq actib: esse iã deditos. Sic ergo p̃fat᷑ ab baelegii uerba ñ sine¬
maxima admiratione reminis cenis. dñi ineo gratiã mir abat᷑ diffusã : lires
uero desalute fratrũ sob licitꝰ: ad eos in uestigandos ꝓperat quantotiuss

Expanded text:
gratia ad eum quondam profectus, diutius apud eum commoraretur: cui Eligius nocte quadam gratia ad eum quondam profectus, diutius apud eum commoraretur: cui Eligius nocte quadam post quietem secretius evocato, dixit: Tu hic securus consistis, sed monasterium tibi commissum vehementer inimici impulsu quatitur, ac daemonum procellis fortiter conquaide utrum erga fratres cuncta prospere agantur. Tunc abbas sollicitudine cumulatus, protinus itinere arrepto regressus est ad coenobium, et priusquam ingrederetur monasterium ei nuntiatum est duodecim fere fratres daemonum instinctu proposito monachi relicto clancule de monasterio fuisse egressos, et huc illucque vagari incertos, saeculique actibus esse jam deditos. Sic ergo praefatus abbas Eligii verba non sine admiratione reminiscens, Domini in eo gratiam mirabatur diffusam. Interim vero de salute fratrum sollicitus, ad eos investigandos properat quantocius,
Abbreviated transcription (Latin):
aergo factũ ÷ sic̃ ipse p̃dixit: Nã septẽ diebus trans actis fcetuitu flauadus ꝑcussus
ta sententiã uiridĩ miserabiliter ÷ defuncti: xx uiii.
Nia &iã c̃plura epis copus fact̾ mira p̃dixit: seddũ adhuc sublaicali habituess&e:
Ap̃sagus futura p̃nuntiauit: Exqͥb nocte quadã dũ consuetas orationes
curleie paulolã indiculitu rehescens coepit subito insonis uehemt satagere quo
dericus exertũ: cũ carisã uisionis illius introgaret haiꝰ modi abeo respontẽ ai
felix diã sacer dotio sortitur missos ad nos destinauit ut eiꝰ parti solatid pbrans
dom̃ palsare:. quiilico ingresũ nuntiant ep̃is copimortẽ : cunctaquȩ itaesle pos
sic iã eligias pdixerat. Tunc uero offerentes ei copiosã pecunia afelice padio
epis copat missã. Nulla tenꝰ suadere potuer̃ ut qͥpiã exeade acciperer: Sedor
ingressus ad principẽ gatifice cuncta quae petierant optinuit. et sidema ros

Expanded text:
actis, fortuitu Flavadus percussus, iuxta sententiam viri Dei miserabiliter est defunctus. 29. Alia etiam conplura episcopus factus mira praedixit; sed dum adhuc sub laicali habitu esset, praesagus futura praenuntiavit. Ex quibus nocte quadam, dum consuetas orationes explesset, paulolum in discubitu requiescens, coepit subito in somnis vehementer satagere. Quem mox clericus excitum cum causam visionis illius interrogaret, huiusmodi ab eo responsum aucce! modo Felix , qui iam sacerdotio sortitur, missos ad nos destinavit, ut eius parti solatium praebentii vestibulum domus pulsare; qui ilico ingressi nuntiant episcopi mortem cunctaque ita esse gesta, sicut iam Eligius praedixerat. Tunc vero offerentes ei copiosam pecuniam a Felice procopatus missam, nullatenus suadere potuerunt, ut quippiam ex eadem acciperet, sed protinus ingressus ad principem gratifice cuncta quae petierant obtinuit, et sic demum eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
Iuidã uero tẽ pore uir qdã soecularis ex nbili genere culpa uel parua int̾ueniente in sti¬
Qsũ omni modo habebat principẽ: Pro quo nimirũ ulcis cerido offendicalo ducitur
pͥncipis iussu exsecutꝰ inpalatiũ : Ubidũ sententia mortis ei difiniret: tradit᷑ interi setu.¬
dus. Amalberto uiro inlustri comiti scilice nouiomagensi : Cãq ali quot dies sub ei custoai
deger&: coepit unadie in t̃srequentiã famulort uulgato ser mone ꝑ cipere : qđ die crastiu
ꝓlatiti ad uersũ se sententiã capitalẽ exciper& : Atille haet audiens cũnimiũ formidare

Expanded text:
Quodam vero tempore vir quidam saecularis ex nobili genere, culpa vel parva interveniente, infeQuodam vero tempore vir quidam saecularis ex nobili genere, culpa vel parva interveniente, infensum omnimodo habebat principem, pro quo nimirum ulciscendo offendiculo ducitur principis iussu exsecutus in palatium. Ubi dum sententia mortis eius diffiniretur, traditur interim servandus Amalberto viro inlustri, comiti scilicet Noviomagensi. Cumque aliquod dies sub eius custodia degeret, coepit una die inter frequentiam famulorum vulgato sermone percipere, quod die crastina prolatam adversum se sententiam capitalem exciperet. At ille haec audie
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cũ unã excatenis aureis in qua dependere uidebat᷑. Id qđ rapi uolebat. uiolenter
adse tractã rupiss&. Tantꝰ mox ad trahentis inpulsũ sonit̾ ꝓsiliuit: ut custo des
faras positi sonitu adse ꝑlato magnũ qđdã foragorẽ in eccła crederent excatũ : Vnde
e confestim ueloci cursu adeccłã ꝓperantes. inueniunt furẽ in ipsobasilicȩ luine. Cãdir¬
tadiuitt detineri: Nec usquã prorsus gradũ posse moueri Quẽ ꝓtin̾cir eca uallentes ipsesou¬
tũ adsedelatũ: uel qͥd illic agerae ꝑ contant᷑ : Tunc uero miser furata in mediũ ꝓfereis: ẽpi
ẽ ic̃fiteri se eisdẽ ablatis silent᷑ uoluisse aufugere : sdnullatemꝰ potuis se extralimitẽ basilis
pedẽ ꝓferte : Sicergo furtũ cũ podere restituens. ueniãq facinor issui totocorde depofeo
ex loco moueri potuit: & ab eisdem misericordit̃ dinissus liber discessitTX.

Expanded text:
Sed cum unam ex catenis aureis, in qua dependere videbatur id quod rapi volebat, violenter Sed cum unam ex catenis aureis, in qua dependere videbatur id quod rapi volebat, violenter ad se tractam rupisset, tantus mox ad trahentis inpulsum sonitus prosilivit, ut custodes longe foras positi, sonitu ad se perlato, magnum quoddam fragorem in ecclesia crederent exortum. Unde et confestim veloci cursu ad ecclesia properantes, inveniunt furem in ipso basilicae limine cum direpta divinitus detineri nec usquam prorsus gradum posse moveri. Quem protinus circumvallantes, ipsum sonitum ad se delatum, vel quid illic ageret, percunctantur; tunc vero miser furata in medium proferens, conpulsus est confiteri se eisdem ablatis silenter voluisse aufugere, sed nullatenus potuisse extra limitem basilicae pedem proferre. Sic ergo furtum cum pudore restituens veniamque facinoris sui toto corde deposcens, et ex loco moveri potuit, et ab eisdem misericorditer dimissus, liber discessit. 66.
Abbreviated transcription (Latin):
uissit tror ẽ. Quadiatius uoci ferante cucurer̃ custodes adaedem. multo ab eo scis citaates
qͥd sibi uelint huiꝰ modi uoces: T uac ille int̾rũpens uerbo: manuq porrecta sur gens eito
a pauimto coepit ab alate liberogressu. c̃laudans ebenedicens sanitatissuae auctorẽ¬
iadã itaq die uergente iam in uesꝑã sole cũclerici c̃suȩtas Ixxiuii Idĩm̃xp̃a¬
ex plessent p̃ ces uesꝑtiuas: c̃tigit ingruente neglegentia ut om̃s egreder ent̃
pasuicã : cunctisq indiuersa occupatis Nullus adhorã ex custo dibi suꝑ ess& introrsũ:
subito uir qͥdã c̃scientia saucius . cupiditate accensus: captato ut furamico ue¬
niȩ suae secreto uelocit̃ accurrit ad sepulchrũ : Et inpellente nefanda cupiditate
sollicite huc illucq circũ spicieris. cã nullũ adesse cernerae. Nontimuit miset expendea¬
tus aureis quae illic ꝓornatu se pulchri innumore dependebant quaedã claticule p̃sumere :

Expanded text:
cussit terrorem; quo diutius vociferante, cucurrerunt custodes ad eumdem, multum ab eo sciscitantes quid sibi velint hujusmodi voces. Tunc ille interrumpens verba, manuque porrecta surgens cito a pavimento coepit ambulare libero gressu, collaudans et benedicens sanitatis suae auctoreadam itaque die, vergente iam in vesperam sole, cum clerici consuetas explessent praeces vespertinas, contigit, ingruente neglegentia, ut omnes egrederentur basilicam, cunctisque in diversa occupatis, nullus ad horam ex custodibus superesset introrsus: cum subito vir quidam conscientia saucius, cupiditate accensus, captato ut fur amico vesaniae suae secreto, velociter accurrit ad sepulchrum, et inpellente nefanda cupiditate, sollicite huc illucque circumspiciens, cum nullum adesse cerneret, non timuit miser ex pendentiis aureis, quae illic pro ornatu sepulchri innumerae dependebant, quaedam clancule praesumere.
Abbreviated transcription (Latin):
nosse non ambigimꝰ. Plurumȩ nãq cataene ut cunctis liquet disruptae & conpedes illi mors¬
tur disapate Cippi& iã facti & clodorũ bacterii in argum̃to ostendunt᷑ Saemonũ uenis
expulsio: & coe corũ in luminatio : solo sanguinis inditio declarant᷑ in pauimto : Et haec qb
tã multa in fra paucũ tẽpꝰ constant gesta : Illa ueroquae inceps ꝑ plixatẽ porũ spatia sunts
da: quanta fiant & qualia qͥs inodo aestimatione c̃p̃bendat: cũnusquã ap̃suris tũba hode
ces senit fieri signa: Nã ñ ut in multis adsol& declarata iã miracula ĩquã oꝑari desisto
sed cotidie uñdiq ae gri ueniunt : & ibi excubantos satiant᷑: Ferrouinetic̃ fugunt
oluunt᷑. Nodi carrucis aduecti c̃solidatis ibigressib: adꝓpria reuertuit ꝑo
rũ palpaeniunt : & aut mnoriunt᷑ aut dae monio uexant᷑. Daemoniaciueniunt ⁊ii

Expanded text:
nosse non ambigimus. Plurimae namque catenae, ut cunctis liquet disruptae ac compedes illic monsnosse non ambigimus. Plurimae namque catenae, ut cunctis liquet disruptae ac compedes illic monstrantur dissipati, cippi etiam fracti, et claudorum bacterii in argumento ostenduntur. Daemonum vero expulsio, et caecorum illuminatio, solo sanguinis indicio declarantur in pavimento: et haec quidem tam multa infra paucum tempus constant gesta; illa vero quae deinceps per prolixa temporum gerenda, quanta fiant et qualia, quis modo aestimatione conpraehendat, cum nusquam a praesulis tumba hodieque cessent fieri signa? Nam non, ut in multis adsolet, declarata iam miracula umquam operari desistit, sed cotidie undique aegri veniunt et ibi excubantes sanantur: ferro vincti confugiunt et solvuntur; clodi carrucis advecti, consolidatis ibi gressibus, ad propria revertuntur; periuri veniunt et aut moriuntur aut daemonio vexantur; daemoniaci veniunt et
Abbreviated transcription (Latin):
iae om̃ia exordine onerosũ ducimꝰ uerbas ꝓ seqͥ: & lcir co eahis paucis sumis syllabis c̃plexil
quia magnopere lã alo cutione cessare festinamus : Loxuiiii.
Suc currunt hoc loco ad huc. beatiuiri rin ulla miracila : Et diuersis quidẽ in locis: sedp̃cp
del sacratissimũ corpus declarata: Quae si singillatim igesta c̃st arit nunc enodare condue
& modũ uoluminis excedim: &eꝓ ipia fotnitan pliitate sastdiũ legentib: in rogam̃: ldciroc
aquae actenus ꝓsecutisum̃ ut pote sufficient̃ contenti simꝰ ro illa uero qũ ae nosimũ
rauim̃: palã omnib fidẽ praestant cernentib:. illa multim da c̃ peditet ũuincula quti
hodie ad ei̾tũbã in argum̃torerũ monstrant᷑ adpensa. Exoͥb nos i uirũ in hacepe aũt perepts
autcerte nulla cõmemorã uimꝰ: Pro eodã taxat qđ in p̃sentia omnĩs expesea sic̃ nos totũ. & tas

Expanded text:
Quae omnia ex ordine onerosum ducimus verbis prosequere et idcirco ea his paucissimis syllabis conpleximus, Quae omnia ex ordine onerosum ducimus verbis prosequere et idcirco ea his paucissimis syllabis conpleximus, quia magnopere iam a locutione cessare festinamus. 80. Succurrunt hoc loco adhuc beati viri nonnulla miracula et diversis quidem in locis, sed praecipue ad eius sacratissimum corpus declarata, quae si singillatim, ut gesta constant, nunc enodare conaverimus, et modum voluminis excedimus et pro ipsa forsitan prolixitate fastidium legentibus inrogamus. Idcirco ergo ea quae actenus prosecuti sumus utpote sufficienter contenti simus ; pro illa vero quae nos minus enarravimus palam omnibus fidem praestant cernentibus illa multimoda conpeditorum vincula, quae hodie ad eius tumbam in argumento rerum monstrantur adpensaaut certe nulla commemoravimus, pro eo duntaxat quod in praesentia omnium exposita, sicut nos totum, ita et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ens facile sibi id fiera p̃siunitos ũ qullic ut̃ i aduentass ente illa ꝓt̃ua & u slens sine ullo metuado¬
litũ ac currens coupit als qi t rore ul qđ exigebat᷑ iuraro: Sednee utina nũ lectomposuit lea
tabescente corpore de tesũ ruens. quasidlesectis pedib int̾rã corruit: Quã cõ uellent circũstantis
auidus cernens sponsus: c̃sternatꝰ dipse potentiã xp̃i & iudiciu scĩ magnificauit : & sicdes
addomũ ꝓpriã t̃sine itudiscessit:L XX.UIII.¶Hultae &alia ibidẽ iubente di¬
sc̃o liquore multi illic ꝑuncti. adiuersis sanart᷑ in cõmodis: & benedicent᷑ ibi iugit᷑ nom̃dt̃ũ sa¬
Haec om̃ia quidẽ : in compendio gerutt᷑: Sed & alud nihil ominius eius lectũ qđ sitũ ÷ uninonasta
p̃dio : loco nun cupante uicturia co. uirtute similiti declarant᷑ & diuerş sanitat᷑as efficiuntus

Expanded text:
udiens facile id sibi fieri praesumit. Cumque illic utudiens facile id sibi fieri praesumit. Cumque illic utlectum accurrens, coepit absque terrore id quod exigebatur jurare; sed mox ut manum lecto imposuit, illico tabescente corpore deorsum ruens, quasi defectis pedibus in terram corruit: quam cum vellent circumstantes od ejus pavidus cernens sponsus, consternatus, et ipse potentiam Christi et judicium sancti magnificavit, et sic deinde ad domum propriam non sine metux quo etiam sancto liquore multi illic peruncti a diversis sanantur infirmitatibus, et benedicitur ibi iugiter nomen Haec omnia quidem in Conpendio geruntur. Sed et aliud nihilominus eius lectum, quod situm est in monasterii sui praedio, loco nuncupante Victuriaco , virtutes similiter declarantur et diversae sanitates efficiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ente coepit ardentissimodd oredente ili coeruciari : Cũq noctẽ illã in maximis trans egiss& ange
factomane neglegentuã recodans hesternidiei ad p̃sidiũ scĩ c̃fugit eligu: Eubi pridie fratrẽ la¬
ente suanibil optuler at sponte : ibi iã coatus s tantũut mereretͥ medelã : multos expublicamone
misit solidos ꝑcreditã ꝑsoniã. Etꝓtinus cũdonũ illic elemosinar in latũ eae: c̃festĩ ab eodis cedens dolo
instiganir ꝑ carnis fragilitatẽ dahola aquads̃ ipe co fuerat fedo corrupta: Quã eiꝰdẽ sponsua
sã utcũq suspectũue addiscers : coepit abea extiqre ue se ꝑ iuram̃tũ ab hiac suspicione ido neũs
diae Aeilla ut potr adilterani hil trpidans securã seerataprã it ud posse transire gestiebat
onstituit ergo ei isdem eiꝰ sponsus ut adlectũbeati dign hano fidẽ solapseluer&. Qđ illaa¬

Expanded text:
ente, coepit ardentissimo dolore dente ilico cruciari. Cumque noctem illam in maximis transegisset angustiis, ente, coepit ardentissimo dolore dente ilico cruciari. Cumque noctem illam in maximis transegisset angustiis, facto mane neglegentiam recordans hesterni diei, ad praesidium sancti confugit Eligii, et ubi pridie, fratre largiente sua, nihil obtulerat sponte, ibi iam coactus, tantum ut mereretur medelam, multos ex publica moneta misit solides per creditam personam. Et protinus cum donum illic elemosinae inlatum esset, confestim ab eo discedens dolor, abolo, a quodam moecho fuerat foede corrupta, quam ejusdem sponsus causatus utcunque suspectamve addiscens, coepit ab ea extorquere, ut se per juramentum ab hac suspicione idoneam redderet; at illa ut pote adultera nihil trepidans, securam se istud sacramentum posse transire gestiebat. Constituit ergo eidem ejus sponsus, ut ad lectum beati Eligii hanc fidem sola persolveret; quod illa a
Abbreviated transcription (Latin):
abe regimine : Et multa ibidẽ iugiter exercent᷑ miracula ex quib: nunc duotantũ¬
idobreuitatis studio ꝑꝓpere cõmemorabo saxui
ue igit quadã duoseres germaru hlotharius scilic& et heo dericus egressi penes palati
gratia illic oationiis diuertunt. Ubioratione facta cũ redirent ad regiã: p̃uenientes
eos quidã optimatũ dabant salubre c̃siliũ ut aliqͥd elȩmosinȩ obsc̃i uenerationẽ cidẽ loco tribus¬
rent. Sed rex senior inpr õptu ẽtẽꝓnens. neglexit hocuerbũ: lunor uero maiore el CO¬
foris p̃gresso: solidos illic posuit cã uoto exradianti metallo: De inde ab coloco ut̃q ꝓrudodõno¬
rantos aũ ng oii fuisont palatiũ: coepit subito idẽ rex locharuis in fusa dote tepee¬
febri uehem̃ẽ angeri : & conglobata undiqronnicorporis ardore. acsimul repente in capitedefu¬

Expanded text:
habet regimine et multa ibidem iugiter exercentur miracula, ex quibus nunc duo tantumhabet regimine et multa ibidem iugiter exercentur miracula, ex quibus nunc duo tantummodo brevitatis studio praepropere commemorabo. 77 . Die igitur quadam duo reges germani, Hlotharius scilicet et Teudericus, egressi penes palatium gratia illic orationis divertunt. Ubi oratione facta, cum redirent ad regiam, praevenientes eos quidam optimatum, dabant salubre consilium, ut aliquid elemosinae ob sancti venerationem eidem loco tribuerent; sed rex senior in promptu contempnens neglexit hoc verbum, iunior vero, maiore foris praegresso, solidos illic posuit cum voto ex radianti metallo. Deinde ab eo loco uterque properantes, cum ingressi fuissent palatium, coepit subito idem rex Lotharius infuso febri vehementer angeri, et conglobata undique omni corporis ardore ac simul repente in capite deflu
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ lotã in eo loco unde enerat restaurauit : lectũq ut prius fuerat circũ quo
posuit: Sic qi se qͥe in ceps adis ꝯbitu illo nmoucti pricru racti cũ multa satis factione pae¬
nucentiã gesit : atq ita demũ anitatẽ recipere meruat: Deinde iã hoc muraculo latius crebres¬
unte: coeperunt indiq adus itantes eo inlocomunusculaiferre: coepet̃ ꝙͥiã illic uir tutes crebrus
iedarari: populiq c̃uentꝰ freqiis ibidẽ fieri : Qđ factũ cũ magna admiratione cernenis homo. relicta
us domo ialiosẽ uix eetulit tab̵ naculo : suũq diuersoriũ hospiciũ ꝑpetuũ in guo c̃cessit
ligio. Ex ecce iã domouiridiruta : basilica ibi c̃structalecto mirifice exornato: c̃dignũ m
let᷑nũ possid& eligus hospiciũ: Quẽ uidelicet locũ demens pontifex belloacensis subsuo

Expanded text:
diligenter lotam in eo loco unde exierat restauravit lectumque, ut prius fuerat, circumquaque diligenter lotam in eo loco unde exierat restauravit lectumque, ut prius fuerat, circumquaque conposuit; sicque se deinceps a discubitu illo removens, prioris facti cum multa satisfactione paenitentiam gessit atque ita demum sanitatem recipere meruit. Deinde iam, hoc miraculo latius crebrescente, coeperunt undique adventantes eo in loco munuscula inferre; coeperunt etiam illic virtutes crebrius declarari populique conventus frequens ibidem fieri. Quod factum cum magna admiratione cernens homo, relictatulit tabernaculo suumque diversorium hospicium perpetuum in aevo concessit Eligio. Et ecce! iam domo viri diruta, basilica ibi constructa, lecto mirifice exornato, condignum in aeternum possidet Eligius hospicium; quem videlicet locum Clemens pontifex Belloacensis sub suo
Abbreviated transcription (Latin):
ollo cauit . Et ecce ipsa nocte uehem̃tifebre correp: coepit ꝓtuꝰ taediare: tremere :¬
idare acpallescero: Pedes quoq eiꝰ quilectuli calcaierant spondã: coeperant fortuitu ẽ do¬
iti: Nimioq ardoreferuoris ad grauari : Iita itag essu penitus conpelleret᷑ at ceri: Cũq
nodi in artuhũ torqueretur cruciatib: : iussũ ÷ c̃iugi eiꝰ inuisu : ut a mouerent seut̃ q
uantotius ab illo discubitu : Spondã &iã qiã negegent̃ ꝓiecerant in loco pristino restaura¬
ent: atq omnẽ stratũ sicut fuerat dilisenti cura conponerent: Sed illa neglegent̃ uisio
liuiscente uir eiꝰ atrocius cruciat᷑ olore : Et sequenti nocte &iã ipse ad monet᷑. qđ ni
ecito alecto sub mouer&: seuerius iã e hoc corriperetur : Tunc ille posttrans actã uisionẽ
noderata in sequantulũ cũq febre : sir rexit ut ualuit festinꝰ & spondã lectuli ilico recollegit:

Expanded text:
collocavit. Et ecce! ipsa nocte vehementi febre correptus, coepit protinus taediare, tremere, scollocavit. Et ecce! ipsa nocte vehementi febre correptus, coepit protinus taediare, tremere, sudare ac pallescere; pedes quoque eius, qui lectuli calcaverant spondam, coeperunt fortuitu condoleri nimioque ardore fervoris adgravari, ita ut a gressu penitus conpelleretur arceri. Cumque huiusmodi in artuum torqueretur cruciatibus, iussum est coniugi eius in visu, ut amoverent se uterque quantotius ab illo discubitu, spondam etiam, quam neglegenter proiecerant, in loco pristino restaurarent atque omnem stratum, sicut fuerat, diligenti cura conponerent. Sed illa neglegenter visionem obliviscente, vir eius atrocius cruciatur dolore et sequenti nocte etiam ipse admonetur, quod nisi se cito a lecto submoveret, severius iam ex hoc corriperetur. Tunc ille post transactam visionem, moderata in se quantulumcumque febre, surrexit, ut valuit, festinus et spondam lectuli ilico recollegit. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
omanere apudse seruabat. de uotis sime sibi imposuit: a quex eiꝰ &rapedẽ taadũ etia mobile
mulcendo undiq c̃tetigit: Post auꝰ uidelicet ad tactũ ditũ mescente pede gresei pristiaũre¬
oepit : Et itademũ apredicto podacri cohumore inlaesus ꝑmanse: ac sinũ quã ancea eũ exꝑtꝰ
puiderat sibi hospiciũ ultra fluuiũ hesera. Incuidãuiridomiciliũ uocabulo uaaldoleno: quo
uidelicet in loco eundo plerũq uelreddeundo: c̃sueuerat diuertere admanendũ: Post quã ergo
migraut demundo p̃dictus hospes ei minime reueresceis pontificis stratũ destruxit ꝑ incuriã
ilũ: paruipendens tanđĩ uiri discubitũ: Spondã & iã lectuli quã sȩpius triuerant man̾scĩ
aibpedaneũ limitis fecit: Seq cũ c̃ iuge in eoloco quouibeatꝰ pausauerat: sine ullo cunctamioe

Expanded text:
pro magno munere apud se servabat, devotissime sibi inposuit atque ex eius ora pedem tumidum et inmobilem pro magno munere apud se servabat, devotissime sibi inposuit atque ex eius ora pedem tumidum et inmobilem mulcendo undique contetigit. Post cuius videlicet adtactum, detumescente pede, gressum pristinum recepit et ita demum a praedicto podacrico humore inlaesus permansit, acsi numquam antea eum expertus oviderat sibi hospitium ultra fluvium Hysera in cuiusdam viri domicilium vocabulo Waldoleno; quo videlicet in loco eundo plerumque vel redeundo consueverat divertere ad manendum. Postquam ergo migravit de mundo, praedictus hospes eius minime reverescens pontificis stratum, destruxit per incuriam lectulum, parvi pendens tanti viri discubitum; spondam etiam lectuli, quam saepius triverant manus sancti, subpedaneum limitis fecit seque cum coniuge in eo loco quo vir beatus pausaverat sine ullo cunctamine
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑseptimanã c̃tinuã Neq panẽ edore. Neq ullã cibũ sumere p̃ualer &: hic nãq cũ
prorsus remedii genꝰ adipisciposs&: ad scise patrocina eligii ẽuertit : Eta diciens basilio
quã eo in loco ueneranda eiꝰ inlustrabant pignera: p̃missa oratione coepit ex funbrus
cris malis quote gebant᷑ reliquie faucessuas et guttur tur gidũ ꝑfricare . Postqua
rũ palpationẽ erũpens: uulnus exore omnẽ putrẽ sanies illius funditꝰ reiecit:
xq ita digesto extimplo uulnere. sanus demũ diaconus omni ꝑmansit incorpore stecX¬
itq frater quidã exmonadiis beaticligii quodã tẽpore polact ico ingede hunore
percussus: decũbebat in lectulo tumidus: In tantũ ut nullaten sifferre pedẽ suũ inerit
ponere : Is nãq posttandẽ confidens de meritis confessoris. melotẽ beati eligu qđ ꝓma

Expanded text:
ut per septimanam continuam neque panem edere neque ullum cibum sumere praevaleret. Hic namque cum nullum ut per septimanam continuam neque panem edere neque ullum cibum sumere praevaleret. Hic namque cum nullum prorsus remedii genus adipisci posset, ad sancti se patrocinia Eligii convertit, et adiens basilicam quam eo in loco veneranda ejus illu trabant pignora, praemissa oratione, coepit ex fimbriis chrismalis quo tegebantur reliquiae fauces suas et guttur turgidum perfricare; post quam nimirum palpationem erumpens vulnus ex ore, omnem putrem saniem illius funditus rejecit, atque ita digesto extemplo vulnere, sanus demum diaconus omni permansit in corpore. C frater quidam ex monachis beati Eligii quodam tempore podacrico in pede humore percussus decumbebat in lectulo, tumidus in tantum, ut nullatenus sufferret pedem suum in terram ponere. Is namque post tandem confidens de meritis confessoris, melotem beati Eligii, quod
Abbreviated transcription (Latin):
mulis cupiditatis agitatꝰ : coepiteũ uiolent̃ detinere : Dicens ñ se ꝑmittere eũ gn
cũ reliquiis ex irẽ : Nisisib aliqđ ꝓeisdẽ munus p̃ber& Tunc p̃fatꝰ uir ut ex man
eiꝰ citius euader& munusculũ qđdã qđ ad p̃sens apud se habere potuit: Ñsine merore
lc̃ tribuit : At ille auidissime oblata p̃ripiens: sine aliqua tardicate intragremium
sibi abs condit Nec mora & inmisso diuinit̾ igne : coepit subito pectus cũ uestim̃tis e̾iua
eiuestim̃ta fumigantia aufer̃ munusq acceptũ uiatori restituunt: Ipsũe tĩ ã pac¬
tentẽ multaq: defleritẽ ad confessoris tũbã reducunt : Vbi odeo debibutus: uixtano
mũ inore : In extremitate scilicet dentiũ susceptũ : grauit̃ ꝑ diesplurimos laboraba
Intantũ deniq: ulcus illud inualuerat: atq ita fauces eiꝰ uehem̃tiatumoris obstr iuxen

Expanded text:
mulis cupiditatis agitatus, coepit eum violenter detinere, dicens non se permittere eum gratis mulis cupiditatis agitatus, coepit eum violenter detinere, dicens non se permittere eum gratis cum reliquiis exire, nisi sibi aliquod pro eisdem munus praeberet. Tunc praefatus vir, ut ex manibus eius citius evaderet munusculum quoddam, quod ad praesens apud se habere potuit, non sine merore eidem tribuit. At ille avidissime oblata praeripiens, sine aliqua tarditate intra gremium sibi abscondit. Nec mora, et inmisso divinitus igne, coepit subito pectus cum vestimentis eius vasto ei vestimenta fumigantia auferunt munusque acceptum viatori restituunt; ipsum etiam paenitentem multaque deflentem ad confessoris tumbam reducunt, ubi oleo delibutus, vix tamum in ore, in extremitate, scilicet, dentium, susceptum, graviter per dies plurimos laborabat; in tantum denique ulcus illud invaluerat, atque ita fauces ejus vehementia tumoris obstruxerat,
Abbreviated transcription (Latin):
quo ddã linte ũgłleat cligius aliquando habuerat incorporis usã : explorata tremoris ilius
horadetulit eũq suꝑ pettꝰ aegri inposuit: Qđ postquã t̃tio fecit . satagens nimiũ aeger cepis
sudare atq rubere Uebem̃ti &iam singultu pectus quatiente : omnẽ continuo abi¬
dantiã fellis euomuit Sicq demũ xp̃igratia miserante c̃ualescens. pristinã sanitatẽ reas¬
uit: ¶LAxI Illud &iã magnopereadiciendũ putaui. qđ uir quidã haud ꝓcul a c̃fi¬
nio rem̃sis urbis habitans: desiderio religiosae m̃tis c̃cepit: utba silicã in honore scĩ eligu
in p̃dio suo aedificaret. Quã cũq c̃sũ mass& pignorib: sacris eidẽ c̃fessoris decorari cupe
dinunicipiũ noui omagense ꝑrexit Quocũ ꝑ ueniss& reliquias poposcit: expos¬
citasq impetrauit: Sed cũ ab oppid ꝓperare uell&: conueniens quidã dericus sti¬

Expanded text:
quoddam linteum, quod beatus Eligius aliquando habuerat in corporis usum, explorata tremoris illius quoddam linteum, quod beatus Eligius aliquando habuerat in corporis usum, explorata tremoris illius hora, detulit eumque super pectus aegri inposuit. Quod postquam tertio fecit, satagens nimium aeger coepit sudare atque rubere; vehementi etiam singultu pectus quatiente, omnem continuo abundantiam fellis evomuit. Sicque demum, Christi gratia miserante, convalescens, pristinam sanitatem recepit. 72. Illud etiam magnopere adiciendum putavi, quod vir quidam, haud procul a confinio Remensis urbis habitans, desiderio religiosae mentis concoepit, ut basilicam in honore sancti Eligii in praedio suo aedificaret. Quam cum consummasset, pignoribus sacris eiusdem confessoris decorari cupiens, ad municipium Noviomagense perrexit. Quo cum pervenisset, reliquias poposcit exposcitasque impetravit; sed cum ab oppido properare vellet, conveniens quidam clericus, sti
Abbreviated transcription (Latin):
lta quidã illic moͣchus honor abilis int̾suos. mihiq familiarit̃ notꝰ: In gruente morbosua inuis¬
ra grauissue ꝑdies pluriios laborabat : Cũq nullatenꝰ in ualescere recuperariq posset salutẽ :¬
dẽ dĩ miratione amplubalũ scĩ eligii qđ illic cũ magnare uerentia seruabat᷑ suꝑse in posui
uonimirũ exfide amictus. & amiles artꝰ. cunctaq mẽbra saeuo languore defessa. baculo regente
tans. cõmuhionẽ xp̃irecepit : Et post quã haecegit. Ita sanꝰ atq in colomis ÷ redditꝰ¬
e plus demũ c̃ualuerit quã fuerat ante uegitatꝰ: ILXX
lius & iã frat̃ in monasterio meo in fuso corporitabo a tertia not rpograuissune uȩxabat᷑:
quicũ ꝑdies multos morbo inualescente nuniũ at tereret᷑ cunctaq eiꝰ mebra ualitu
remula quatiendo penedissoluer & : unus exdiaconib monasterii habens apud se rec̃ditũ

Expanded text:
Itaque quidam illic monachus honorabilis inter suos mihique familiariter notus, ingruente morbo, sua in visItaque quidam illic monachus honorabilis inter suos mihique familiariter notus, ingruente morbo, sua in viscera gravissime per dies plurimos laborabat, cumque nullatenus invalescere recuperarique posset salute miseratione amphibalum sancti Eligii, quod illic cum magna reverentia servabatur, super se inposuit. Quo nimirum ex fide amictus et aniles artus cunctaque membra saevo languore defessa, baculo regente, sustentans, communionem Christi recepit, et postquam haec egit, ita sanus atque incolomis est redditut plus demum convaluerit quam fuerat ante vegitatus. 71. Alius etiam frater in monasterio meo, infuso corpori tabo, a tertiano typo gravissime vexabatur. Qui cum per dies multos, morbo invalescente, nimium attereretur cunctaque eius membra valitudo tremula quatiendo paene dissolveret, unus ex diaconibus monasterii habens apud se reconditum
Abbreviated transcription (Latin):
Querat : Sed postquã uir beatꝰ migrauit demnundo crebro cũcȩce noctis tenebrae cuncta oꝑi¬
ent caligine : micabat exeodẽ loco r adius quidã splendoris: qͥ t̃mũquã indomo inlustrabat te¬
ebras noctis : Quod cũ scãe moni ales illic fecinȩ plerũq fieri cernerent: conuocantes p̃dictã
rorẽ studuer᷑ ab ea ꝑcunctari quae essae causa qđ isdẽ splendor abeiꝰ lectu nocte micaret: Tunc
pignorũ sc̃iuiri recordans. rẽsicut gesta c̃stabat omnib: mirantib: exposuit: At ille ha
adientes: ꝓtinꝰ adlocũ accedunt. easdẽq reliquias auferentes digno in loco mox c̃dunt: glori¬
cantes & laudantes dm̃ qͥ est fidelis in uerbissuis: & tantã gloriã p̃stat sc̃is suis LUIIII¬
ed neq illud silendũ putro qđ inmonasterio quodãturonicae ruris fratricuidã c̃tigit remei

Expanded text:
verat. Sed postquam vir beatus migravit de mundo, crebro cum caecae noctis tenebrae cuncta operirverat. Sed postquam vir beatus migravit de mundo, crebro cum caecae noctis tenebrae cuncta operirent caligine, micabat ex eodem loco radius quidam splendoris, qui nonnumquam in domo inlustrabat tenebras noctis. Quod cum sanctaemoniales illic feminae plerumque fieri cernerent, convocantes praedictam sororem, studuerunt ab ea percunctari, quae esset causa, quod isdem splendor ab eius lectu nocte micaret. Tunc illa pignorum sancti viri recordans, rem sicut gesta constabat, omnibus mirantibus, exposuit. At illae haec audientes protinus ad locum accedunt, easdemque reliquias auferentes, digno in loco mox condunt, glorificantes et laudantes Deum, qui est fidelis in verbis suis et tantam gloriam praestat sanctis suis. 70 . Sed neque illud silendum puto, quod in monasterio quodam Turonicae ruris fratri cuidam contigit remedium.
Abbreviated transcription (Latin):
ic&e aliquando ibidẽ capilloꝵ beati uiridẽcisiones exfide c̃diderat. Statim ergo ꝑscrutantes
÷ repperer̃ ea sdẽ reliquias. ueluti aromaticis unguentis odoriferas: ut ĩpsas quondã
pllegerat inlibatas : Tunc neppe liquido elaruit: & meritũ antestitis quantũ ess& a&escepe dictae
utrone fides quantũ dõ placuitrit : ut posttot annorũ curricula in eodẽ loco exiussione diuina
tenderent᷑ miranda ꝓdigia : Aadiui enĩ qđ post modũ in eodẽ domicilio eligans oraculũ fuer
sidelib c̃structũ: Simillimũ quoque & noui omogestũ ÷ nuꝑmir aculũ¶LXUIII.
nus itaq quaedã in monasterio qđ uir scs̃ c̃strux̃ nouiomo quodã tẽpore detisiones similit̃
capillis eiꝰ sibi collegerat: atq panno obuoluens suprasuũ discubitũ in machinile colloca¬

Expanded text:
idelicet aliquando ibidem capillorum beati viri decisiones ex fide condiderat. Statim ergo perscrutantes idelicet aliquando ibidem capillorum beati viri decisiones ex fide condiderat. Statim ergo perscrutantes loculum, reppererunt easdem reliquias veluti aromaticis unguentis odoriferas, ut ipsas quondam colligerat, inlibatas. Tunc nempe liquido claruit, et meritum antestitis quantum esset, et saepe dictae matronae fides quantum Deo placuerit, ut post tot annorum curricula in eodem loco ex iussione divina ostenderentur miranda prodigia. Audivi enim, quod postmodum in eodem domicilio eligans oraculum fuerit a fidelibus constructum. Simillimum quoque et Noviomo gestum est nuper miraculum. 69. Anus itaque quaedam in monasterio, quod vir sanctus construxit Noviomo, quodam tempore decisiones similiter ex capillis eius sibi colligerat, atque panno obvolvens, supra suum discubitum in machinile colloca
Abbreviated transcription (Latin):
ibiculũ dulci modulamine caelebrare psallentiũ : Et cũ cariose ad hoc intendert& portentũ: c̃si¬
cebat ꝑ quaedã foramina radiantianimis micare laminaria : Cũq erebro eadẽ cerner& fieri
nauo pauore ꝑt̃rita : Naudebat iã nocte indiuersoriũ suũ manere : Nullatenꝰ tam̃ recordaripoterat
dehoc qđ aliquando ex fide c̃diderat : Euo cato int̃ea a gericobasilicae sc̃imartini abbate: cau¬
pit inqͥrere a femina utrũ ne aliquando ibidẽ seruorũdĩ manserit qͥspiã : Anne &iã ei oblo
sse aliquit aiuirisscĩs ꝓmunere uel eulogias: utrũ uel ipsañra puerit aliquando aliqͥd minus
ax scõeũ pignorib. Tunc uero illa ueluti ꝑ sõniũ ut pote ex longinquitate tẽporũ capil
ł scieligii reminiscens: pectusq ilicopugnis sȩpius cedens: reiordinẽ ex panit: qualit̃ u¬

Expanded text:
cubiculum dulci modolamine celebrare psallentium, et cum curiose ad hoc intenderet portentum, conspicubiculum dulci modolamine celebrare psallentium, et cum curiose ad hoc intenderet portentum, conspiciebat per quaedam foramina radiantia nimis micare luminaria. Cumque crebro eadem cerneret fieri, nimio pavore perterrita, non audebat iam nocte in diversorium suum manere; nullatenus tamen recordari poterat de hoc quod aliquando ex fide condiderat. Evocato interea Agerico basilicae sancti Martini abbate, caucoepit inquirere a femina, utrumne aliquando ibidem servorum Dei manserit quispiam, anne etiam ei oblatum esset aliquid a viris sanctis pro munere vel eulogiis, utrum vel ipsa non rapuerit aliquando aliquid munus ex sanctorum pignoribus. Tunc vero illa veluti per somnium, utpote ex longinquitate temporum, capillorum sancti Eligii reminiscens pectusque ilico pugnis saepius caedens, rei ordinem exponit, qualiter v
Abbreviated transcription (Latin):
appositione radicitꝰ exsic cat᷑ atq extim plodeletꝰ e : ut nec uestigiũ qͥdẽ cicatricis ulius i
ciom monachi relinquaeret: a diciã & illud qđ solũ modo auditu cognour
ũ adhuc beat eligius subsaeculi habitu taronus inurbe scĩ martina tuba fabricar& ia¬
bat hospiciũ incũdã matr onae domũ foris muros inuicũ: Quaenunirũ femina in spie
itdie quadã cũ unꝰ exministris eiꝰ cũ iuxta morẽ totondera&e : illalinte ũ qđ capillos decidentes
exceꝑat rapiens quaeq ex capillis & barba colligere potuit: liniteo ob uoluta in arcã sibire posuit:
ier̃ demũ plurimi anni. lta ut penit̾ iã in obliuionẽ haec in eadẽ femina dudere p ost obitã
uero sc̃i eligii. cũ p̃dicta femina noctib: in secreta silentia quiete seager & : Audiebat plerũq insuã

Expanded text:
appositione radicitus exsiccatus atque extimplo deletus est, ut nec vestigium quidem cicatricis ullius in appositione radicitus exsiccatus atque extimplo deletus est, ut nec vestigium quidem cicatricis ullius in faciem monachi relinqueret. Adiciam et illud, quod solummodo auditu cognovi. 68. Cum adhuc beatus Eligius sub saeculi habitu Turonus in urbe sancti Martini tumbam fabricaret, habebat hospitium in cuiusdam matronae domum foris murus in vicum. Quae nimirum femina inspicieEt die quadam cum unus ex ministris eius eum iuxta morem totunderet, illa linteum quod capillos decidentes exceperat rapiens, quaeque ex capillis et barba colligere potuit, linteo obvoluta in arcam sibi reposuit. Transierunt demum plurimi anni, ita ut penitus iam in oblivionem haec eadem femina duceret. Post obitum vero sancti Eligii, cum praedicta femina noctibus in secreta silentia quiete se ageret, audiebat plerumque in suum
Abbreviated transcription (Latin):
pere p̃cũ ẽ ut ñ solũ eas quae ad sacratissimũ cor pͥ eiꝰ efficurt᷑ uir tutes: sed & eas qor
quae preliquias eꝰ ꝓcul aut ꝓpe.ubicũqi delatae fuerint declarant᷑ oliuc opi uel qucs
nachus nr̃is ulcere pessimo quod uulgo pustula dicit ꝑ cussus in faciem. pessint lab grabe
Eraet aũ ieo dẽ monasterio oratorĩu qđidã: inquo reliqua beaticligu depositae eran
Euergo p̃dictus frater inlecto aeget decũberae e medicus qũo quendi ulteris egt uast
opificiũ p̃parar& sormidolosȩ ualde id stat̃ ferens rogat mex relitiqre igniti uli u sta
oꝑationẽ. Et confidens demeritis ẽfessoris r ogat sibi deferm exeo oleo quod metlendigfes
ante pignora p̃fati antestitis dependebat: quomox allato. faciẽ sibi &e pustula turgent
ꝑ unxit̃ ceruicẽ Et õmira uirtꝰ post illius liquoris infusionẽ ita cancet ille absq ulla fa

Expanded text:
est, ut non solum eas quae ad sacratissimum corpus eius efficiuntur virtutes, sed et eas quoque quae per reliquias eius procul aut prope, ubicumque delatae fuerint, declarantur, huic operi vel pauca r quidam ex monachis nostris ulcere pessimo, quod vulgo pustula dicitur, percussus in faciem pessime laborabat. Erat autem in eodem monasterio oratorium quoddam, in quo reliquiae beati Eligii depositae erant. Cum ergo praedictus frater in lecto aeger decumberet et medicus quoquendi ulceris congruum ferri opificium praepararet, formidolose valde id frater ferens, rogat mox relinquere igniti illius ferri operationem, et confidens de merita confessoris, rogat sibi deferri ex eo oleo quod medendi gratia ante pignora praefati antestitis dependebat. Quo mox allato, faciem sibi et pustulam turgentemque perunxit cervicem, et, o mira virtus! post illius liquoris infusionem ita cancer ille absque ulla foci
Abbreviated transcription (Latin):
odigiũ esse taluculenterei exigtũ pusillũ q: fieri auctorẽ: Sed cũ simdebittr decẽ miliũ talentort
eleriguũ donũ auo accepi reddere festinaui: Culpã scilic& silentii netuens in currere si
nita miracula ut piger seruus tacendo occuler ẽ : Atq idipsũ parui fomitis rutrim̃tũ qđ in me
ienticreditã quantatẽ: dũ studerẽ cautius custodire : culpãdefosse pocunie ñcarerẽ: Idcir coergo¬
donicalestis olei repperiri: Nefas esse putaui muti tenacitate silentu p̃terire : Neunuis¬

Expanded text:
rei exiguum pusillumque fieri auctorem. Sed cum sim debitor decem milium talentorum, vel exiguum donum a quo accepi reddere festinavi, culpam scilicet silentii metuens incurrere, si agnita miracula ut piger servus tacendo occulerem, atque id ipsum parvi fomitis nutrimentum, quod in me enti creditam quantitatem dum nitor cautius custodire, culpa defossae pecuniae non carerem. inuidiaedoni caelestis olei repperiri, nefas esse putavi muti tenacitate silentii praeterire, ne uni
Abbreviated transcription (Latin):
Frat p̃ter ea quidã leꝓsus ex longe iã tẽpore totocorpore tabidus: quiad discens de
multi modis beatieligii miraculis : petut se exfide deducia deiba silicã : Ubicũdo¬
at fiuisset: exspectabat fore inse exalto misericordiã: Cũq die unadecũ ber& int̃rã:
omtubus penedis solutis mẽbris: uidit subito aparte sepulchri quendã splendoris nadiũ
nicare atq in suatabida & gelida mẽ br a mirũ in modũ resplendere : Et ꝓtinus pauore
nagno ꝑculsus coepit repente calefieriatq ubertim sudare: Deinde cũtorũcorpus
nsunderet᷑ e humore manante . confestim cũipsosudore ueluti quis ouũ depellit. exitn
uncta putredo leprae nitidã acmundissimã reliquit corporis cutẽ. Et continuo gxsar¬
ens qui fuerat aeger itanus atq inlesus ab eccła ꝓcessit. ut nec uestigiũ quidẽ eicatti
nia quaegererent ascõ uiro miracula. adhibita itineris ad mincula delatꝰ : ad eibi

Expanded text:
rat praeterea quidam leprosus ex longo jam tempore toto corpore tabidus, qui addiscens de multimodis beati Eligii miraculis, petiit se ex fide deduci ad ejus basilicam; ubi cum delatus fuisset, exspectabat fore in se ex alto misericordiam. Cumque die una decumberet in terram omnibus pene dissolutis membris, vidit subito a parte sepulcri quemdam splendoris radium micare, atque in sua tabida et gelida membra mirum in modum resplendere, et protinus pavore magno perculsus coepit repente calefieri, atque ubertim sudare; deinde cum totum corpus infunderetur ex humore manante, confestim cum ipso sudore veluti quis ovum depellit exiens cuncta putredo leprae nitidam ac mundissimam reliquit corporis cutem: et continuo exsurgens qui fuerat aeger, ita sanus atque illaesus ab ecclesia processit, ut nec vestigium quidem cicatriceximia quae gererentur a sancto viro miracula, adhibito itineris adminiculo delatus est ad ej
Abbreviated transcription (Latin):
mite pene defessa suc cũbat. Non qđ omñia quaede eligio narrandaerant
ex pleuerit : quippe quinec adcente simũ eiꝰ ut it adixerim ad tingere
potuit. quanta in eo bonorũ omniũ ornam̃ta : quaest̃ uel p̃tiosa uel
maxima: suꝑne remunerationis c̃tulerit p̃rogatiua: Sed quo uelut
qdã eminans in sublimi scopulus magnaiã exparte adultus: ipsa sui
plixitate frontis enarrantis opponat. Nunc ergo interim illa solũ¬
modo quae s ub laico habitugessit p̃senti libellotrans currere fecimus.
cui etiã t̃minũ ĩa libent̃ inponimꝰ: Nesui prolixitate audientibus fasti¬
diũ in rogemnus. Ceterũ eaquae ad huc restant: quaeq: in epis copatu
gesseriti quoq: ordine dehoc scło migrauerit: quasq: etiã post obitũ uir¬
tutes oꝑatussit. siuita comes fuerit: & su facultatẽ dñs tribuerit.
int̃cessionibus scitatis eiꝰ adiuti. alio libello expleredesideramus

Expanded text:
mite paene defessa succumbat, non quod omnia quae de Eligio narranda erant mite paene defessa succumbat, non quod omnia quae de Eligio narranda erant expleverit, – quippe qui nec ad centissimum eius, ut ita dixerim, adtingere potuit, quanta in eo bonorum omnium ornamenta, quae sunt vel praetiosa vel maxima, supernae remunerationis contulerit praerogativa, – sed quo velut quidam eminens in sublimi scopulus magna iam ex parte adultus ipsa sui prolixitate fronti se narrantis opponat. Nunc ergo interim illa solummodo, quae sub laico habitu gessit, praesenti libello transcurrere fecimus, cui etiam terminum iam libenter inponimus, ne sui prolixitate audientibus fastidium inrogemus. Ceterum ea quae adhuc restant, quaeque in episcopatu gesserit, quoque ordine de hoc saeculo migraverit, quasque etiam post obitum virtutes operaverit, si vita comes fuerit et si facultatem Dominus tribuerit, intercessionibus sanctitatis eius adiuti, alio libello explere desideramus.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicanda: cui ñ fuit aliud uiuere nisi xp̃m cũdilectione timere
& cũtimore diligere. Duere felice̾̃: scłi in iicũ: cui mundus
tanto perefuit crucifixus : &ipsemundo qui ita sapientia
extitit ꝑuigil: lenitate placabilis. ut et serpentis astutiam
cũdiscretione gereret : & colũbe simplicis animũ ñ amitter
Cuius quidẽ inmente: uirtutũ omniũ decorẽ: collocauit ualdis
sobriũ sapientia domiciliũ. Uere dignis simũ: in quo dñs habita¬
ret tẽplũ. ieuiniis mundũ: orationibus ornatũ. Puritatere¬
fectũ : uigiliis exercitatũ: nomine etiã meritoq electũ. quiq dui
nominis sui dignitate pascitur: sic se cotidie exerit : ut nequ
ed longũ nunc est ꝑsingula uirtutũ eius in signia uerbis
pire p̃sertim cũ & liber iam supra modũ refertͥ finẽ postulans sermo¬
nẽ reiciat : It ariditas nr̃i sermoris attenuata uel uti qua e longotra¬

Expanded text:
praedicanda, cui non fuit aliud vivere, nisi Christum cum dilectione timere, praedicanda, cui non fuit aliud vivere, nisi Christum cum dilectione timere, et cum timore diligere! O vere felicem saeculi inimicum, cui mundus tantopere fuit crucifixus, et ipse mundo! quia ita sapientia exstitit pervigii, lenitate placabilis, ut et serpentis astutiam cum discretione gereret, et columbae simplicis animum non amitteret: cujus quidem in mente, virtutum omnium decore, collocavit valde sobrium sapientia domicilium. Vere dignissimum in quo Dominus habitaret templum, jejuniis mundum, orationibus ornatum, puritate refertum, vigiliis exercitatum, nomine etiam meritoque electum; quique dum nominis sui dignitate pascitur, sic se quotidie exerit, ut nequeat ed longum nunc est per singula virtutum eius insignia verbis exire, praesertim cum et liber iam supra modum refertus, finem postulans, sermonem reiciat, et ariditas nostri sermonis adtenuata, veluti quae longo tra