comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
membra festinat: adbriatensẽ incũ ꝑuenit.
Reꝑtisq uiris. dum diuersa studio uitent
rimaretur: cognoscit quid in eoloco uł demn¬
tire uel desenibus fuerit gestũ. tideliq nis¬
nuacioni credens: ad sepulcrum beatimara¬
ris deliberat ꝓperare: ut causas suggesalas
casus referat. uł cunctum laborẽ sui dolifi
exponat. Asserentib tum p̃terea hominib
absq dubio pollicent᷑ domina tibiamare¬
re redeli leticia : qui senum quondã deb¬
pite etatis membris rigencia antiquo iugo
risticuit. Impletaq hec oracione ꝓmittit ut si
ospitẽ reciper& c̃iugẽ: mar tiris sepulcrũ. in qͦ
poss& spaciato cim̃to c̃ tegerent. Fideplena
& demartiris pietate secura : treueris . ẽ. in gres¬
& Inuentumq uirum grã imperiali receptũ.
lita regre ditur. Inquisitum tempus. quo
uir relaxatus eẽt etarcere : hec fuit abso¬
licionis hora. qua illa mar tiris est auxiliũ

Expanded text:
membra festinat, ad Brivatensem vicum pervenit, membra festinat, ad Brivatensem vicum pervenit, repertosque viros, dum diversa studio intento rimaretur, cognoscit quid in eo loco vel de Martyre, vel de senibus fuerit gestum; fidelique insinuationi credens, ad sepulcrum beati Martyris deliberat properare, ut causas suggerat, casus reseret, vel cunctum laborem sui doloris exponat. Asserentibus tum praeterea hominibus: Absque dubio pollicemur, domina, tibi a Martyre reddi laetitiam, qui senum quondam decrepitae aetatis membra rigentia antiquo vigori restituit. Impletaque hac oratione, promittit ut 853 si sospitem reciperet conjugem, Martyris sepulcrum, in quo posset spatio, caemento contegeret. Fide plena, et de Martyris pietate secura Treveris est ingressa, inventumque virum gratia imperiali receptum, laeta regreditur; inquisitumque tempus quo vir relaxatus esset e carcere, haec fuit absolutionis hora, qua illa Martyris est auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
ficiei ddemutatus: neq capilloꝵ decisio¬
Ntur patus: neq ulla putredine resolut
e sbita uiteger & inlesus ut putares cum
ulhc sopore corporis detineri hoc
N uau dubium ñ habet᷑ Tunc cum mag¬
o choro sallencion plaudente popto: mlo
ubinuic alorat: diõ annuente ꝑducit᷑
dec dit̃ ut asepulcro martiris ab ipso edi¬
erto c̃fessori scribens bihis uerbis
dbisol c̃cessa ẽ inpartib orbis occiu.
martiris ferreoli. solida trans lacio : adiectonris
capite iuliani. Unde ꝓ compensacione depos¬
cimus: ut nobis inde ueniat pars patronu:
quia nobis hinc rediit pars patroni
OSPASSLENEM
uerobeati martiris: hac fama p̃ eunte
desenib quoddũ scõs artus sepul¬
ture mandarent. for titudini i prisce fue¬
riit restituti multa ibidẽ beneficia ea¬
petentes. credentesq indulgente martiri
car ceri declitus: aput imperatorẽ treuericũ
capitali udicatus sentencia de tinebat᷑.
Quo c̃iux illius cognito: dum tu mulare ui

Expanded text:
faciei demutatus, neque capillorum decisiofaciei demutatus, neque capillorum decisione turpatus, neque ulla putredine resolutus, sed ita integer et illaesus, ut putares eum adhuc sopore corporeo detineri. Tunmartyris dubium non habetur. Tunc cum magno psallentio, plaudente populo, in loco ubi nunc adoratur, Domino annuente perducitur. Haec autem ut ad sepulcrum martyris ab ipso aediipsi Mamerto scribens his verbis: Tibi soli concessa est in partes orbis occidui martyris Ferreoli solida translatio, adiecto nostri capite Iuliani. Unde pro conpensatione deposcimus, ut nobis inde veniat pars patrocinii, quia vobis hinc rediit pars patronipassionem vero beati Martyris, ac fama praeeunte de senibus, qui dum sanctos artus sepulturae mandarent, fortitudini pristinae fuerint restituti, multa ibi beneficia expetentes, credentesque indulgente Martyre carceri deditus apud imperatorem Trevericum, capitali dijudicatus sententia detinebatur. Quo conjux illius cognito, dum tumulare viri
Abbreviated transcription (Latin):
cer dos mamertus nomine. quitunc uien¬
pensem regebat eccłam. ruuiã futurã pueui¬
eis aliam basilicã eliganti opere & ipsa m̃si
adhoc corpus abbatum atq monachor mis¬
nus numerus. Uigilata itaq nocte: accept
sar culo fodere ceper. Cumq in ꝑfundum
les cender&nt : tria sepulcra reppererino
At confestun stupor m̃tis spec tani cum in¬
uaclt: nec quis qnũ erat certus quis nam
eẽt beati martiris tumulus
GIIUR CUM
st arent om̃s inhebetate m̃tis ad coniti
mipiante ut credo cliuinitate unus
ear cun stantib etcclamat dics Antiquic¬
inoto unus quis que c̃siderct᷑: potest quesiit
membra fer reolimartiris ꝓtinus inueniri
nec audiens sacerdos: cunctos uib& ioraci¬
one ꝓsterni. Qua impleta ꝓcedit adcumu¬
los Detectos que duos: singulos inihis quies¬
concibus piuenit uiros. Cum que aperuis se&
dore itegro uestim̃to Qui leciso capite
uput amplexus aliud brachio retinebat
hat enom hac sinuꝑ sepultus: neq paliore

Expanded text:
cerdos, Mamertus nomine, qui tunc Viencerdos, Mamertus nomine, qui tunc Viennensem regebat Ecclesiam, ruinam futuram praeveniens, aliam basilicam eleganti opere, et in ipsa ad hoc opus abbatum atque monachorum magnus numerus, vigilataque nocte, accepto sarculo fodere coeperunt. Cumque in profundum descenderent, tria sepulcra reperiunt, ac confestim stupor mentes spectantium invadit: nec quisquam erat certus quisnam esset beati Martyris tumulus. Igitur cum starent omnes in hebetitate mentis attoniti, inspirante, ut credo, Divinitate, unus ex circumstantibus, exclamat, dicens: Antiquitamoto unusquisque consideretur, potest quae sint membra Ferreoli martyris protinus inveniri. Haec audiens sacerdos, cunctos jubet in oratione prosterni: qua impleta, 851 procedit ad tumulos, detectosque duos, singulos in iis quiescentes invenit viros. Cumque aperuisset pore, integro vestimento, qui deciso capite, caput amplexus aliud brachio retinebat. Erat enim ac si nuper sepultus, neque pallore
Abbreviated transcription (Latin):
uero eius: fer reolus martir accepit
Completoq cer tamine: tam illius
membra quã istius caput. unius
tumuli recepta culo collo cant᷑. Quod ne
cuiquã for tassis uideatur incredibilis esse
nar racio : que audiu gesta fidelit̃ ꝓdã.
nicetii antistitis. usq iugdunũ ꝓ cessis sẽ.
libuit animo. ñ alit̃ nisiora cionis causa ui¬
oinam adire. & p̃cipue sepulcrum uisita¬
re ferreoli mar tiris gloriosi. Insederat enĩ
m̃ti ꝓpt̃ antiquã dileccionem eoꝵ. Ne:. sic
es̃ eius alum num: ut nuliani. Deniq ora¬
cione facta: erigo oculorũ aciem ad tribu¬
nal: conspicioq in eo uersiculos hocmodo
conscriptos. Hero hos xp̃i geminos: hec
contin& aula. Iulianum capite: corporeferre¬
olum. Cumque hec legens aedituũ consuladrẽ
cur hecscripta fuerint: res pondit. Basilica
scĩ martiris ferreoli: suꝑ ipsum rodanilit
abantiquis fuerat collocata. deniq cum
inpulsante uiolencia arnis. porticꝰ que ab
ceꝵarte erat locata corruer& ꝓuidus u¬

Expanded text:
ue ejus Ferreolus martyr accepit, completoque certamine, tam illius membra quam istius caput in unius tumuli receptaculo collocantur. Quod ne cuiquam fortassis videatur incredibilis esse narratio, quae audivi gesta fideliter prodaNicetii antistitis 850 usque Lugdunum processissem, libuit animo, non aliter nisi orationis causa, Viennam adire, et praecipue sepulcrum visitare Ferreoli martyris gloriosi ; insederat enim menti propter antiquam dilectionem eorum, me sic esse ejus alumnum ut Juliani. Denique oratione facta, erigo oculorum aciem ad tribunal, conspicioque in eo versiculos hoc modo conscriptos: Heroas Christi geminos haec continet aula: Julianum capite, corpore Ferreolum. Cumque haec legens, aedituum consulerem, cur haec scripta sic fuerint, respondit: Basilica sancti martyris Ferreoli super ipsum Rhodani littus ab antiquis fuerat collocata; denique cum impulsante violentia amnis porticus, quae ab ea parte erat locata, corrueret, providus sa
Abbreviated transcription (Latin):
tes acdiõ audirent᷑. Sic & inclitus martir
nilianꝰ qui uiennensi ortus urbe. aruernis
datusẽ. martir ab hoc igne succensus hec c̃¬
cubuit: hacm̃te tota desiderauit. decuius
gestis & miraculis : pauca uiuat istorico et¬
plicarestilo. S& dum copiosum egregucer¬
tamins opus sermo succinctus ad greditꝰ
pauca ut dioxi ꝑstringenti. dep̃cor ueniã
c̃donari : qd meminus: uł idoneũ. uł peritũ
ad hec nar rando cognosco. nec imbiitum
r or patroni ut neque am hec silere: Ao grediar ergo
ut possum. Quia apoꝰ dñ ñreor descõrum agonib
recuri amplius quã ii. cis set nec cucurris e plurim̃
s& ursum. consummasse ꝓpositum. Ipse mimi¬
c& ꝑseuerancium pugnas & uictorias. ad uã
cognoscat ꝑtinere laudẽ: siniles tam̃ breui. eulo
go p̃li uincentibus. parat coronas. Quase nidul
depingit historuis it a posteritatis unatationis causa
ad sequentũ cepĩane religionis fidẽ sormosrae¬
lis enroem cplictum ꝑcurat. IN CIPIT PAS

Expanded text:
 847, audirentur. Sic et inclytus martyr Julianus, qui Viennensi ortus urbe Arvernis datus est martyr, ab hoc igne succensus, haec concupivit ac mente tota desideravit. De cujus gestis et miraculis pauca juvat historico explicare stylo. Sed dum copiosum egregii certaminis opus sermo succinctus aggreditur, pauca, ut dixi, perstringenti deprecor veniam condonari, quod me minus vel idoneum, vel peritum ad haec narranda cognosco, nec imbutum llit me amor patroni, ut nequeam haec silere? Aggrediar ergo ut possum, quia apud Deum non reor de sanctorum agonibus requiri amplius quam vicisse; nec cucurrisse plurimum, sed cursum consummasse propositum. Ipse enim licet perseverantium pugnas et victorias ad suam recognoscat pertinere laudem, similes tamen sive brevi sive longo praelio vincentibus parat coronas. Quare nihil depingit historia, ita posteritati imitationis causa ad sequendam Christianae religionis fidem, sermo fidelis eumdem conflictum percurrat. INCIPIT PAS
Abbreviated transcription (Latin):
Io mex saturabilis seuicie gladio discur¬
rebat arbi nichil ominus uiennensi ꝓri¬
mare. fama uulgunte nunciat᷑. Itqir
cum ducium ũhaberet᷑ quin eximius cepi¬
dli uilia ais martirii amore flagans.
ullaturꝰ. caltari sepate: t̾ cepit sc̃s
ferreolus m̃i o:ere. quatinus ancecni ra¬

Expanded text:
urrebat, urbi nihilominus Viennensi proximare, fama vulgante, nuntiatur. Itaque cum dubium non haberetur quin eximius Christicola Julianus, martyrii amore flagrans, nullatenus occultari se pateretur; coepit sanctus Ferreolus omnimodis agere, quatenus antequam ra
Abbreviated transcription (Latin):
e uidebat eẽ desec tum. & agnoscer& hoc ex¬
cepturũ sẽ i morte Qd ꝑpassionẽ eius cerne¬
buit icorpore Qd totum uiata diuinã
uoluntatẽ car nifices nesciendo fecer: ut
udelicoe fons sacro sanguine in rotatus
sutura silus multis fier& & p̃ciosus quo¬
scõs i quos conuoixerant militare colle¬
gum. parit̃ etiã ibi retiner& sepulcure
ccruno. Hamsicut einulla dscrecio¬
ro monor ẽ icelo: ita macrima & p̃cipua
corboris prte sociat᷑ intumulo Qquam

Expanded text:
te, videbat desectum, et agnosceret hoc exte, videbat desectum, et agnosceret hoc excepturum se in morte, quod per passionem ejus cernebat in corpore. Quod totum juxta divinam voluntatem carnifices nesciendo fecerunt, ut videlicet fons sacro sanguine irroratus, futura salus multis fieret, et pretiosius sanctos Dei, quos conjunxerat militare collegium, pariter etiam ibi retineret sepulturae consortium. Nam sicut ei nulla discretione minor est in coelo, ita maxima et praecipua corporis parte sociatur in tumulo. O quam
Abbreviated transcription (Latin):
facti hesissent: ille constancior subinde ad¬
iecit. Nolo ultra com morari in hocselo:
quia xp̃m tota animi auiditate sicio. Ee¬
ce occurro obuius: capð subdo pitrepidus
Habctis: qđ tota m̃te petistis: Hicꝰtus tantũ
exerite  &uram deuocionẽ meumq: de¬
siderium implete. Et cum huus modi c̃fes¬
sione beatissimus uir aminam suã studer&
mencium animos. non constanciapi ꝓpositi
ñtam mira in sui oblacione fiducia. abeffu¬
sione uno cui sanguims reflex̃ s& eductã
uibranti dex tera frameã. inceruicẽ eius
uibrat. Sem̃ uero caputdesecto gnt ture
abscislm : infontẽ quiforte ꝓpt̃ locum effu¬
si sanguinis emanat: carnifices abluunt
Etquia patrata nece ꝑsecutoꝵ animus. ut
pote insaciabilit̾ estuans parcere nouĩt.
corpus truncatum relinquentes. ad scem
ferreolum illud qđ parri cid ales manus
abluerant. capit deferunt. QuatouisN
dubitar & cesbom: quẽ ense ueritate adtesun¬

Expanded text:
scentes haesissent, ille constantior subinde adscentes haesissent, ille constantior subinde adjecit: Nolo ultra commorari in hoc saeculo, quia Christum tota animi aviditate sitio. Ecce occurro obvius, caput subdo intrepidus: habetis quod tota mente petistis; ictus tantum exerite, et vestram devotionem meumque desiderium implete. Et cum hujusmodi confessione beatissimus vir animam studeret nientium animos non constantia pii propositi, non tam mira in sui oblatione fiducia, ab effusione innocui sanguinis reflexit; sed eductam vibranti dextera frameam in cervicem ejus vibrant. Sanctum vero caput, desecto gutture, abscissum in fontem, qui forte propter locum effusi sanguinis emanat, carnifices abluunt: et quia nec patrata nece persecutorum animus, ut pote insatiabiliter aestuans, parcere novit, corpus truncum relinquentes, ad sanctum Ferreolum illud, quod parricidales manus abluerant, caput deferunt; quatenus non dubitaret caesum, quem ense, veritate attestan
Abbreviated transcription (Latin):
cumulum sibi auger& & gloriosus martir
acd ap̃m sicut aam duclum desiderabat cele¬
rit̃ ꝑuenir&. Festinus itaq: lictor cum inloco
quinicella uocat᷑. scm̃ nilianũ c̃sequentẽ as¬
pectu imprimens contemplare tur: ille quo¬
rundã senum. quasioc cultandus ingredĩturiũ.
Sedquia nutu dĩ acduersarios insequi sesen¬
tir& nec iã euocante dõ. qui ad celũ paratũ
hababat ascensum: immorari ꝑ cliuorcium
e& eronsenes certaton oculere uellent. Quib
nutantibus hacremorantib: cum quidẽ ille
minaci inrumpenciũ t̾rore petere t᷑. nequid
periculi excusantib imminer& : c̃tinuo
foris etxiliens inquid. Quẽ poscitis: quem
queritis: en coram ad sum: in me c̃uertite
ferrum. Oꝑ tatas penas iam michi date: im¬
perata supplicia deme sumite. Reatum apos¬
tasse uestre nullatenus. adscribi paciencie.
mnocentis sanguinis sorat effusio. Atillicum
ad tantã constanciã beati martiris obstupe¬

Expanded text:
cumulum sibi exaggeraret, et gloriosus martyr cumulum sibi exaggeraret, et gloriosus martyr ad Christum, sicut jam dudum desiderabat, celeriter perveniret. Festinus itaque, lictor, cum in loco qui Vinicella vocatur sanctum Julianum consequenti aspectu imprimens contemplaretur, ille quorumdam senium quasi occultandus ingreditur tugurium. Sed quia nutu Dei adversarios insequi se sentiebat, nec jam evocante Deo, qui ad coelum paratum habebat ascensum, immorari per divortiumcet eum senes certatim occulere vellent. Quibus nutantibus ac remorantibus, cum quidem ille minaci irrumpentium terrore peteretur, ne quid periculi excusantibus immineret, continuo foris exsiliens, inquit: Quem poscitis? quem quaeritis? En coram adsum; in me convertite ferrum, optatas poenas jam mihi date, imperata supplicia de me sumite: reatum apostasiae vestrae nullatenus ascribi patientiae innocentis sanguinis sinat effusio. At illi cum ad tantam constantiam beati Martyris 1268 obstupe
Abbreviated transcription (Latin):
tone ñcertassox. his uero omĩbus apdse cli¬
tis: ꝓpria queq relinquens. & carnalis
affectus solius xp̃i succensus amore. parui¬
pendens ux tabeatifer reoli c̃silium clam
discessit. & in aruer ne urbis territorio
diuertens. ñ aliubi nisi adbriuatensen uicũ
in suo fanatici erroris nenie colebant᷑ lati¬
tare disposuit. Unde manifestũ ẽ: ꝗa non
metu mortis aburbe uienne isi subt̾ fuge¬
rat: s& ob hoc pocius. ut xp̃i p̃ ceptũ. deci¬
uitate in ciuitatẽ fugiendo compless&.
& suinichil ominus uł rebus uł parentib
spretis : obtat instadium certaminis. bbe¬
rius cucurriss&. Porro crispinus c̃sulari
ens in ar uernae urbis t̃ritorio latitar& a
satim edciciale dedit p̃ceptum: ut ubi reppe¬
rir& uisequens eum ꝑsecutor extinguer& &
quidẽ ille uideta siuifuroris insaniã quatotꝰ
inscoꝵ sanguinẽ p̃ceps iuehebat᷑ debeati ui¬
lam necȩ dic tabat. S& occulta cd̃ dispen¬
sacione agebat᷑ quo & ille cdampnacionis

Expanded text:
on certasset. His vero omnibus apud se collatis, propria quaeque relinquens, et carnales affectus solius Christi succensus amore parvipendens, juxta beati Ferreoli consilium clam discessit, et in Arvernae urbis territorio divertens, non alicubi nisi ad Brivatensem vicum, in quo fanatici erroris neniae colebantur, latitare disposuit. Unde manifestum est quia non metu mortis ab urbe Viennensi subterfugerat, sed ob hoc potius, ut Christi praeceptum de civitate in civitatem fugiendo complesset, et suis nihilominus vel rebus vel parentibus spretis, optati stadium certaminis liberius cucurrisset. Porro Crispinus consulariiens, in Arvernae urbis territorio latitaret, ad hoc statim exitiale dedit praeceptum, ut ubi reperiretur, insequens eum persecutor exstingueret. Et quidem ille, juxta sui furoris insaniam, qua totus in sanctorum sanguinem praeceps invehebatur, de beati Juliani nece dictabat. Sed occulta Dei dispensatione agebatur, quod et ille damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
Nam capud: uienne defertur. Corpus aloco
in quo ꝑ cussus briuatim delatum. ẽ. Felix an¬
ma axp̃o conditore suscipit᷑. Heatissimi uero
ut insum ma senec tute positi. uiuenilis etatis
uigore firmati : tamquã uiuenes haberot
Hic igit᷑ xpĩ martir & testis ibidẽ ftucos
re conditus leta cotidie fidelium deuocione
uenera tur. Ubitanta benificia iui dirtesqi
patrant as sidue: uteas humana lingua nul¬
latenus sufficiat enarrare
NLco aut̃ illo quobeatus mar en pcis¬
sus est : fons habetur splendidus lens edulel
aqui s uberrinus. In quo apsecutoribus
Aamsepe cecorum oculi abhis ea ut uibs¬
minatisint. Ter cianor quar anerer ie febrl
aecensarrit porati quipuciuntꝰ epueri dn

Expanded text:
Nam caput Viennae defertur, corpus a loco in quo percussus est Brivatim delatum est, felix anima a Christo conditore suscipitur. Beatissimi vero ut in summa senectute positi, juvenilis aetatis vigore firmati, tanquam juvenes haberentur. Hic igitur Christi martyr et testis ibidem studiose reconditus, laeta quotidie fidelium devotione veneratur: ubi tanta beneficia virtutesque patrantur assidue, ut eas humana lingua 1269 nullatenus sufficiat enarrare. In loco autem illo, quo beatus martyr percussus est, fons habetur splendidus, lenis, et dulcibus aquis uberrimus, in quo a persecutoribus Nam saepe caecorum oculi ab his tacti illuminati sunt; tertianarum, quartanarumve febrium accensi, ut potati qui patiuntur fuerin
Abbreviated transcription (Latin):
igniculũ. ad iusticie sue aclipiscendi
semitã pietas dimna succendit: cun
cdicit. Oculi cdñi suꝑiustos: & aureso
ad p̃ces eoꝵ. Ostendens quod qui iust. ciã execia
corde dilexxerit: cum dep̃catus fuerit aucuat
adrño. Utinã quisq nr̃m cum hec tantare uc¬
perit : stitim spretis mundi scandalis. neglecdis
c̃ cupis cenciis uanis. derelu tisq semitis prauis
nu dict uiã edepeditus &: sine imper tim̃tosel¬
rium accionum conaret᷑ inrepere. ꝑharc er in
uiam: abel uistus suscipit᷑ enochbeatꝰ ad sumit᷑
noc reseruatur. Abra hã eligit᷑: ÷ sa ac benedi¬
cit᷑. iacob dilatat᷑. loseph custodit̾: mosses scisi¬
at᷑. Dauid p̃ destinat᷑: salomonditat᷑. Tres pu¬
eri iit̃ uicendia rorulenta uaticinant᷑: dani¬
el it̾ innocuas bestias pascit᷑. ꝑhanc uiã
apłi dirigunt᷑: martires beati glorificant᷑.
Et qualit̾ in quis Scilic& dum infirma cu¬
rant: mor tuos suscitant. Psencia c̃temnunt:
futura desiderant. Tortores despiciunt

Expanded text:
cendam semitam pietas divina succendit, cum dicit: Oculi Domini super iustos, et aures eine ad preces eorum; ostendens, quod qui iustitiam ex toto corde dilexerit, cum deprecatus fuerit, audiatur a Domino. Utinam quisque nostrum, cum haec cantare coeperit, statim spraetis mundi scandalis, neglectis concupiscentiis vanis, derelictisque semitis pravis, iustitiae viam expeditus et sine inpedimento saecularium actionum conaretur inrepere. Per hanc enim viam Abel iustus suscipitur, Enoch beatus adsumitur, Noe reservatur, Abraham elegitur, Isaac benedicitur, Iacob dilatatur, Ioseph custoditur, Moyses sanctificatur, David praedestinatur, Salomon ditatur, tres pueri inter incendia rorolenta vaticinantur, Danihel inter innocuas bestias pascitur. Per hanc viam apostoli diriguntur, martyres beati glorificantur. 'Et qualiter?' inquis. Scilicet dum infirma curant, mortua suscitant, praesentia contemnunt, futura desiderant, tortores dispiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
temperancie p̃ditus erat. quã uis certam̃ ma¬
tiru toto cordis affectu iamdudũ sitis&: tam̃
amicalibus monitis parere ñdistulte UI¬
bat enum quia nechoc sine dunno mardac
ꝑ egiss&: quando quidẽ tunc ꝑsecucio pun
ennensi urbe feruer&. Legerat namee dir
p̃cepisse. Siuos ꝑse cutifuerint pust. au¬
tate: fugite inaliã. Metuebat eni ⁊ nec
parentes eeñt obuii. sunt̃ eos hoc ce

Expanded text:
temperantiae praeditus erat, quamvis certamen martyrii toto cordis affectu jam dudum sitiret, tamen amicabilibus monitis parere non distulit. Videbat enim quia nec hoc sine divino mandato peregisset, quandoquidem tunc persecutio in Viennensi urbe ferveret. Legerat nam que Dominum praecepisse: Si vos persecuti fuerint in ista civitate, fugite in aliam . Metuebat enim ne ei parentes essent obvii, si inter eos hoc ce
Abbreviated transcription (Latin):
buer it chitu uelocitꝰ eox tiiguit̾ us februm
cui siuideas suꝑ in m̃sum rogum ꝓiectis undis
ncendia iouuersa extingni. Semꝑenim de
tanti patroni gr̃a : indulto supplicacionis af
rentes excipit: letos remittit. regnante

Expanded text:
escit, et ita velociter exstinguitur vis febrium, ceu si videas super immensum rogum projectis undis incendia universa restingui. Semper enim de tanti patroni gratia, indulto supplicationis affrentes excipit, laetosremittit, regnante
Abbreviated transcription (Latin):
tro imposit ad eius monas terium . ẽ. aduec¬
tus. Quicum ante ipsã basilicã in hoc ue¬
iculo nocte iacer&: iudit eã subito magno
plendore fulgentẽ uoces que mea psallen.¬
cium tam quã multoꝵ hominũ audiebat.
dunhec agerent᷑: & ille oracionẽ funde¬
e adꝓpinquante splendor quẽ incu:at p̃te¬
rut ante oculos enis. Atille fulgore demoti
mse reuersus. sensit sepristine saluti re cuperatũ.
adminiculo de ducente. achacroscm̃
altare acce dens. dimi deoꝑtorioscaꝵ¬
reliquiarum oculos at tigit. lumen
quociens cumq ineo loco suꝑflue egit: cͥfusa
disces sit.

Expanded text:
tro impositus ad ejus monasterium est adductro impositus ad ejus monasterium est adductus. Qui cum ante ipsam basilicam in hoc vehiculo nocte jaceret, videt eam subito magno splendore fulgentem; vocesque in ea psallentium tanquam multorum hominum audiebat. Dum haec agerentur, et ille orationem fundeeo appropinquante, splendor quem viderat praeteriit ante 880 oculos ejus. At ille, fulgore demoto, in se reversus, sensit se pristinae saluti recuperatum. Cadminiculo deducente, ad sacrosanctum altare ejus accedens, dum de opertoreliquiarum oculos attigit, lumen quotiescunque in eo loco superflue egit, confusa discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
amearedius pres bit̃ ede lemouicino
ueniss&. urr ualde religiosus. cuius
eciã insecundo uir tutẽ beati in libid
memini. dum soller t̃ uitam eius ꝑscrutor
accionem : inquirere cepi. que ibidẽ
beatissimus iulianus in miraculis ꝓdidissol
Inonore enim beati martiris. basilicã edifi
& ualde inuitus ex posuit. Quando i¬
quid primum beati uliani martiris ad¬
in builicam: Farumꝑ cere asepulcro sustuli
bele uoniens ad fontẽ in quo beatisangnis effu
sus. ẽ ab luta aquis facie. paruã abhis ꝓbe
ne diccionẽ compleutt ampullulam. Testor
omĩpo tentẽ dñ: quia antequa ad domum
acce derẽ: coloris spis situdine adque odore
mibalsamum commutata .ẽ. Ueniens uero
acordos ad decdicandã edem: cumhec eox¬
bosuissem. nichil aliud ꝓreliquiis insc̃m
al tare c̃dere noluid. nisi uasculum cuuis
aqua nibalsamum commutata fuerat dicens
Hecsunt certe reliquie: quas beat᷑ martir
t̃mit tentes aliqua pando. Infirmꝰ
quidã om̃ib membris debilis: plaus¬

Expanded text:
sbyter ex Lemovicino venisset, vir valde religiosus, cujus etiam in secundo virtutum beati Martini libro memini, dum sollicite vitam ejus perscrutarer, et actionem inquirere coepi quae ibidem beatissimus Julianus in miraculis prodidisset. In honore enim beati Martyris basilicam aedificet valde invitus exposuit. Quando, inquit, primum beati Juliani adivi basilicam, parumper cerae a sepulcro sustuli: inde veniens ad fontem in quo beati Martyris sanguis effusus est, abluta aquis facie, parvam ab his pro benedictione complevi ampullam. Testor omnipotentem Deum, quia antequam ad domum accederem, colore, spissitudine atque odore in balsamum commutata est. Veniens vero sacerdos ad dedicandam aedem, eum haec exposuissem, nihil aliud pro reliquiis in sanctum altare condere voluit, nisi vasculum cujus aqua in balsamum commutata fuerat, dicens: Hae sunt certae reliquiae, quas Martyr aetermittens, aliqua pando. Infirmus quidam, omnibus membris debilis, plaus
Abbreviated transcription (Latin):
lulum repperiunt cum sedentem nem¬
bris omibus esse direc tum. Del mnc̃ fusa
uicus cui gaudiacus non. ẽ ini quo
heati mar tiris reliquie c̃tinentur. Qui cum
magnis uir tutibus crebro inlustret᷑. mꝑ uiribe
tamen plerumq agitat ulcionẽ. Elam cum
ibidem quis mimicas humanigeneris sua dente
ẜ uirauerit: ita ulcio diuina ꝓ sequitur. ut ꝓ¬
patescat. Tontam̃ causa remanen mulca:
rusticitas de quo nego cio ista sufficiant
quia longum est singulaq debis ac tasunt
ꝑ or dinem memorare.

Expanded text:
lulum reperiunt eum sedentem, membris omnibus esse directum. Dehinc, fusa vicus, cui Gaudiaco nomen est, in quo beati Martyris reliquiae continentur, qui cum magnis virtutibus crebro illustretur, in perjuris tamen plerumque agitat ultionem. Nam cum ibidem quis, inimico humani generis suadente, perjuraverit, ita ultio divina prosequitur, ut propatescat: non tamen causam remanere inultam rusticitas. De quo negotio ista sufficiant, quia longum est singula quae de his acta sunt per ordinem memorare.
Abbreviated transcription (Latin):
Celebratis que uigilus: mane pauperibus
qui ad matriculã illam uenerant. cibum petu¬
que ꝓtulit. Epulantibus uero illis: subito
p̃caretur restrictis lacrimis. purgatalip¬
bitu line ocuus. leta sur redẽ Tunc patre
gaudente : domi reclucitꝰ sana.

Expanded text:
celebratisque vigiliis, mane pauperibus qui ad matriculam illam erant cibum potumque protulit. Epulantibus vero illis, subito rdiam deprecaretur, restrictis lacrymis, purgatis lippitudine oculis, laeta surrexit: tunc patre gaudente domi redditur sana.
Abbreviated transcription (Latin):
ualencius crescer& indm̃ cristianitatis sana
religio. Sum que sce p̾dicacionis uelud
claris simos solis radios ꝑdiuersas t̾rarum
par tes sollicit eiubrass&. credencium po¬
płoꝵ multitudines ag gregans. inspem sa¬
lutis eterne corroborabat.  uius scĩfama
nominis: non solum ad finitimas. S& eciam

Expanded text:
valentius cresceret in Deum Christianitatis sana valentius cresceret in Deum Christianitatis sana religio; cumque sanctae praedicationis, velut clarissimos solis radios per diversas terrarum partes sollicitus evibrasset, credentium populorum multitudines aggregans, in spem salutis aeternae corroborabat. Cujus sancti fama nominis non solum ad finitimas, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
am nr̃is igitur. ꝓsit fiducia uotis.
Quam nr̃a inuobis. pectora fi.xa tenent.
mansucte tuos. petimus defende fideles :
Etfac cumsanc tis. gaudia longa dari.
Asis p̾cibus. pastor mitis sime nr̃is:
Ut teneant popłi. regna beata tui:¬
regnum. apostolice dignitati ipsius saluatoris
p̃sencia. Petrus apłs elec tus &anctor p̾sig¬
natus claues celi suscipere. at que uni nersalis
ecde gubnacula meruit obtinerȩ. Cumq
primum ut in ec clesiasticis istoriis legimus.
ierosolimorum post antio chiepar tibus diui¬
ne il lustracionis radios infudiss&: et dia¬
bolice suꝑsticionis tenebras manifesta ueri¬
tate depulsar&. ROMANI imperii dig¬
nitatẽ cristianitatis titulo ac scẽ crucis
uexillo dilatare & sublimare decernens:
mundi dominã & caput orbis romam ad¬
gredit̾. ac deo disponente celestis magiste
lis pastor & magisterꝰ efficitur : ut uide¬
lic& ubi cliuersarum nacionum c̃fluxerat
multitudo. inde quoque liberius at que

Expanded text:
Jam nostris igitur prosit fiducia votis, Jam nostris igitur prosit fiducia votis, Quam nostra in nobis pectora fixa tenent. O Mansuete, tuos petimus defende fideles, Et fac cum sanctis gaudia longa dari. Adsis et precibus, pastor mitissime, nostris, Ut teneant populi regna beata tuiregnum, apostolicae dignitati ipsius Salvatoris praesentia Petrus apostolus electus et auctor praesignatus, claves coeli suscipere atque universalis Ecclesiae gubernacula meruit obtinere. Cumque primum, ut in ecclesiasticis Historiis legimus, Jerosolymorum, post Antiochiae partibus divinae illustrationis radios infudisset, et diabolicae superstitionis tenebras manifesta veritate depulisset, Romani imperii dignitatem Christianitati titulo ac sanctae Crucis vexillo dilatare et sublimare decernens, mundi dominam et caput orbis Romam aggreditur, ac Deo disponente coelestis magisterlis pastor et magister efficitur; ut videlicet, ubi diversarum nationum confluxerat multitudo, inde quoque liberius atque
Abbreviated transcription (Latin):
ica teneros. maturis sensibus ann ii
ii aci ipec lũ. sparsit ubi que uirum
A der inest animis: Xultantibus aruis
citus ansonias. tender & ire uias:
trus apostolice. pollebat culmine rome
Hanc que setuͥtus amans. expecit ipse libens:
uscipit ardentem. petrus pietatis alũnũ:
s facit exꝑtum. scõ secre taiurum.
uius abore pis. at trec tans doc mata uerbis
inberat stabilem. fonte salutis opem
Sedulu usdiu ꝑtempora longa magistri
Ubsequio petri hesit amore sui
iẽ petrus ad sum mã. ꝓuexit culminis arcem:
⁊ dat gaisus : pontificale de cus
nc plac̃a ad tumidos. p̃cones mitteregallos:
uido ceant aramos: orefide
er uigil inpopło: petro p̃ eunte beato.
Urbs ut ine t̾nas. leuca notetur oues:
erte primafuit. nobis uia nota salutis.
Perte sit nr̃. finis ubique pater
itamen & meriti. res est augendu uiuandi.
Parsit aꝑ socius. nr̃a uiuando tiuis
os & enimbine. celi co suꝑ axe columne
Ducitis hinc faciles. nos leuare greges.

Expanded text:
it teneros maturis sensibus annos, Justitiae speculum sparsit ubique virum: Ardor inest animis exsul natalibus arvis, Ut situs Ausonias tenderet ire vias. Petrus apostolicae pollebat culmine Romae, Huncque sequutus amans expetit ipse libens. Suscipit ardentem Petrus pietatis alumnum, Et facit expertem sancta secreta virum: Cujus ab ore piis attrectans dogmata verbis, Ebiberat stabilem fonte salutis opem. Sedulus Ausonii per tempora longa magistri, Obsequio Petri haesit amore sui. Quem Petrus ad summam provexit culminis arcem, Et dat gavisus pontificale decus. Hinc placet ad tumidos praecones mittere Gallos, Qui doceant animos ore fideervigil in populo Petro praeeunte beato, Urbs ut in aeternas Leucha notetur oves. Per te prima fuit nobis via nota salutis, Per te sit noster finis ubique, pater. Si tamen et meriti res est augenda juvandi, Par sit Aper socius nostra juvando tuus. Vos etenim binae coeli super axe columnae Ducitis, hinc faciles nos relevare greges.
Abbreviated transcription (Latin):
lumbinꝰ uocet̾. qui tanti patris gestis insig¬
nitur.
AE TRM AD SONIS INLAU DE SCI
MANSUETI PONTI FICIS UBI LIBET
CONCIN NEN DUM
inclita mansueti. claris natalibis orti:
Erogenies titulis. fulsit morbe suis
nsula xp̃i colas. gestabat hibnia gentes.
Un de gemis traocit. et satus inde futt:
ndolis egregie. quimc & comitat honore.
Uis cictũn blacichs̃ emi cuit studiis:
Inquibus antistes. mani

Expanded text:
lumbinus vocetur, qui tanti patris gestis insiglumbinus vocetur, qui tanti patris gestis insignitur. METRUM ADSONIS IN LAUDE S. MANSUETI PONTIFICIS UBILIBET CONCINENDUM. Inclyta Mansueti claris natalibus orti Progenies titulis fulsit in orbe suis. Insula Christicolas gestabat Hibernia gentes, Unde genus traxit, et satus inde fuit. Indolis egregiae, qui mox comitatus honore Virtutum placidis emicuit studiis. quibus, antistes, Mansu
Abbreviated transcription (Latin):
NO SCO Ac uerebeatis¬
simo antistiti. domno Gerar do.
Ad so indignus ser uoꝵ dĩseruus.
ab bation ultimus. peccatoꝵ
primus. et̃ne redempcionis munus. Sacro . ẽ.
subnatum eloquio: quia sicut p̾fulg& inscĩs
p̾latis imperandipotestas: ita quoque res¬
pondere deb& inbonis sub iectis exequen¬
l deuota uoluntas Nam ut illos exiustis
imperus. in conspectũ diume maiestatis
opor t& absolui: ita & istos sequente c be¬
diencie fructu. et̾ na expedit renumeracione
saliiari Nuius sentencae ego ñ experi ⁊r̃̃
uissione ꝓmotus. opus ad sumps. lex enti it
credo ñ om̃imodis in gratum. auctori uero
omi modis formi dandum. Quia sicut deciarsis
spaciis temporũ. obscurata ẽ noti ciap̃ terito
ita quoque.. libera certitudo p̃sencium reũ
Qđ e go ius sistis humilit̾ sus cepi: qd p̃mo¬
nuitis quãuis inepte eopleui. Sumite er¬
go libell im urõ uissu impositũ: meo labore
gitis. Colubinũ uo cancdum instituo. ut co¬

Expanded text:
no sancto ac vere beatissimo antistiti GERARDO ADSO indignus servorum Dei servus, abbatum ultimus, peccatorum primus, aeternae redemptionis munus. Sacro est subnixum eloquio, quia sicut praefulget in sanctis praelatis imperandi potestas, ita quoque resplendere debet in bonis subjectis exsequendi devota voluntas; nam ut illos ex justis imperiis in conspectu divinae majestatis oportet absolvi: ita et istos sequente obedientiae fructu aeterna expedit remuneratione salvari. Hujus sententiae ego non expers, vestra jussione promotus opus assumpsi, legenti, ut credo, non omnimodis ingratum, auctori vero omnimodis formidandum: quia sicut decursis spatiis temporum obscura est notitia praeteritorum: ita quoque est libera certitudo praesentium rerum. Quod ergo jussistis humiliter suscepi, quod praemonuistis quamvis inepte explevi. Sumite ergo libellum vestro jussu compositum, meo labore gitis, columbinum vocandum instituo, ut co
Abbreviated transcription (Latin):
nobis quidẽ in cognita dõ aut̃ nota. Sed quantum
adnras fidelib: narrantib: uris ꝑlatum est aures :
siomnia cupiã ꝓsequi. dies ut opinor anteꝗ sermo cessa¬
bit. Nam quas ꝑ eũ dñsuirtutes non edidit cũ & mor¬
tius uitam cacis uisũ paraliticis gressum surdis auditũ¬

Expanded text:
nobis quidem incognita, Deo autem nota; sed quantum ad nostras, fidelibus narrantibus viris, perlatum est aures, si omnia cupiam persequi, dies, ut opinor, antequam sermo cessabit. Nam quas per eum Dominus virtutes non ędidit, cum et mortuis vitam, caecis visum, paraliticis gressum, leprosis munditi
Abbreviated transcription (Latin):
me gloriose martir incendis Cur regio¬
nem tibi ñ debitã aggrederis: Curhabi¬
taculanrã ꝑlustras: tali eo dicente: adlo¬
cum ubi iã sacerdos tabna culũ erexera
turbulentus aduenit. Prostratus que co
imposuit: & ilico erumpente exorori
sanguine. ab incur nionis diabolice er rors
mundatus est . ac deinceps uir tutem scip̃di¬
cans. comes fuit huuis itineris.

Expanded text:
me, gloriose martyr, incendis? Cur regiome, gloriose martyr, incendis? Cur regionem tibi non debitam adgrederis? Cur habitacula nostra perlustras? Talia eo dicente, ad locum, ubi iam sacerdos tabernaculum erexerat, turbolentus advenit, prostratusque coraut posuit, ilico erumpente ex ore eius sanguine, ab incursione diabolicae erroris mundatus est; deinceps virtutem sancti praedicans, comes fuit huius itineris.
Abbreviated transcription (Latin):
uir tutibus huc usque que cir ca
scambalicam aut gestas aut ge¬
runturstifficiat: nunc pauca de
uis locis inquibus eius habent̾ reliquie disseren¬
tes fiiemhuius libelli facere placox. Deuo¬
cionẽ commonente: quidã apud belgice
baslicam mnonorc̃ beati martiris studiose con¬
strior̃ Euius reliquias post ꝑfectã fabricã
pecit fidelit̃ ac deuote. Quibus accep¬
dia ager cuiusdi diuitis campinensit: ael quiẽ
scidendum multitudo magna c̃uenerat. Igitor
ad ꝓpinquante uiatore cuonhis pigneribus: ce¬
pit quidã de aratoribus male tor queri. &
quasi medxces su m̃tis dicere. En inquid bea¬
tissinum uilianum ꝓpinquantẽ: ec ce uis tuti¬
et głam euis. Currite iiri. relm quinte boues
dimit tite aratra. cat̾ua omĩs eat mobuiã.
Stupentes illi & quid nar rar& ignari : dum
sone: ꝓtinus miser relicto aruis uomert.
elidens se int̾rã. uerberansq paltmas illa
reliquias ueniebat. cursu celeri rapit᷑ cda¬
mans. Ut quid mescẽ sic crucias: ut eua

Expanded text:
irtutibus sufficiat quae circa sanctam basilicam aut gesta sunt, aut geruntur: nunc pauca de locis illis in quibus ejus habentur reliquiae disserentes, finem hujus libelli facere placet, devotione commonente. Quidam apud Belgicaebasilicam in honore beati Martyris studiose construxit, cujus reliquias post perfectam fabricam expetiit fideliter ac devote. Quas accepvia ager cujusdam divitis Campanensis, ad quem scindendum magna multitudo convenerat. Igitur appropinquante viatore cum his pignoribus, coepit quidam de aratoribus male torqueri, et quasi in excessu mentis dicere: En, inquit, beatissimum Julianum appropinquantem, ecce virtutam eius! Currite viri, relinquite boves, dimittite aratra, caterva omnis eat in obviam!' Stupentes illi et quid narraret ignoti, dum sonae, protinus miser, relicto arvis vomere, elidens se in terram verberansque palmas, in ris veniebat cursu celeri capitur, clamans: 'Ut quid me, sancte, sic crucias? Ut quid
Abbreviated transcription (Latin):
A pud lingonas: passio sc̃oꝵ geminorũ.
Qui cum.ee̾nt. uiginti quinq: annoꝵ:
cum auia sua leonilla. & ion illa. et
neone martrrio coronati sunt sub
sc̃i sulpicii ep̃i & confessoris. qui apu¬
ericia sacris literis eruditus. & sc̃e
conuersationis luce conspicuus: et
Aliis uirtutib claruit.: Post etiam co

Expanded text:
Apud Lingonas autem nativitas geminorum qui cum essent viginti quinque annorum, cum avia sua Leonilla et Janilla, et Neone martyrio coronati sunt,  Sulpitii episcopi et confessoris, qui a pueritia sacris litteris eruditus et sanctae conversationis luce conspicuus, etiam laicus virtutibus claruit. Post etiam co
Abbreviated transcription (Latin):
illud ac penetrare non pocero. ita sarcina
molesta me pregrauat. & peccatimole
depressũ negato in astra conscensu. seua
miserabilẽ ducit intartara. spes tamen
suꝑ ẽ. illa sola. ulła postrema. ut qđ ꝑnos
duit ius occupo epła tã loquaci. demo¬
rorq uenturũ: simul iã pagina ĩpleta:
non recipit. Michi tam̃ hec fuit ratio ser

Expanded text:
illud iter ac penetrare non potero: ita sarcina illud iter ac penetrare non potero: ita sarcina molesta me praegrauat et peccati mole depressum, negato in astra conscensu, saeua miserabilem ducit in tartara. spes tamen superest, illa sola, illa postrema, ut quod per nos diutius occupo epistula tam loquaci demororque uenturum? simul iam pagina inpleta non recipit. mihi tamen haec fuit ratio, ser
Abbreviated transcription (Latin):
in cuiꝰ erit caritate solatiũ:÷ memiserũ
me felicẽ. pocero ne umquã sidiũ uixero
non dolere: qđ martino suꝑstes sũ: erte
post hec uita iocunda. erit dies aut
hora sine lacrimis: aut tecũ fr̃ dilectis¬
simȩ potero illius mentionẽ habere
sine fletu: aut umquã loquens aliud
apud te quã deillo loqui potero: sed
quid te in lacrimas flecusq cõmouȩo:
ecce nunc consolatũ de ẽẽ. cupio. qͥme¬
ipsũ consolari nonpossũ: Non deerit
nob ille. michi crede non deerit. Int̾erit
de se sermocinantib adstabit orantib
ͦdq iam hodie prestare dignatꝰ ẽ. uiden¬
dũ se ingła sua sepe prebebit. & assidua
sicut ante paululũ fecit benedictione
nos ꝓteget. in de scđm ordinẽ sapientiȩ
cȩlũ se sequentib patere monstrabit:¬
rendus & quo sequendus eẽt edocuit:
quo spes nr̃a tenenda. qͦ animꝰ dirigendꝰ
instruxit: Quid tamen fiet fr̃. qd ipse
mͥ sum conscius: conscendere arduum

Expanded text:
in cuius erit caritate solacium? me miserum, in cuius erit caritate solacium? me miserum, me infelicem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Martino superstes sum? erit post haec uita iucunda, erit dies aut hora sine lacrimis? aut tecum, frater dilectissime, potero illius mentionem habere sine fletu? aut umquam loquens apud te aliud quam de illo loqui potero? sed quid te in lacrimas fletusque commoueo P ecce nunc consolatum esse te cupio, qui me solari ipse non possum. non deerit nobis ille, mihi crede, non deerit: intererit de se sermocinantibus, adstabit orantibus: quodque iam hodie praestare dignatus est, uidendum se in gloria sua saepe praebebit, et adsidua, sicut ante paululum fecit, benedictione nos proteget. inde secundum ordinem uisionis caelum se sequentibus patere monstraet quo sequendus esset edocuit: quo spes nostra tendenda, quo animus dirigendus, instruxit. quid tamen fiet, frater? quod mihi ipse sum conscius, conscendere arduum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓipe ȩcnitatis humanorũ dolorũ non
ꝑtulit. passiones : famȩ. uigiliis. nudi¬
tade. ie iuniis. obꝓbriis inuidorũ. inse.¬
ctationibus imꝓborũ. cura ꝓinsirman¬
tib sollicitudine ꝓ periclitantibus:
Quo enim ille dolente non doluit: quo
scandalitante nonustus ẽ: ꝗͦ peunte
non gemuit : pret᷑ illa cotidiana illiꝰ
adũsus humanas spualesq nequitias
diu̾sa certamina : dũ ineo uaruis cẽp¬
tationib appetito semꝑ exuꝑat forti¬
tudo uincendi. patientia expectandi.
equanimitas sustinendi: Ouere in effa¬
bilẽ uirũ: pietate. miscđia. caritate.
quȩ cocidie etiã inscĩs uiris seculo
frigente frigescit. inillo tamenusq
adsinẽ acta indies ꝑseuerauit. Quod
ego illius bonũ uel specialit᷑ fruitus
sũ cumme indignũ & non merentẽ
unios diligebiat: Eñ rursus lacrimȩ
fluunt. imoq de petore gemitꝰ erũpit:
In qͦmichi pꝰ hȩc homine similis requies.

Expanded text:
pro spe aeternitatis humanorum dolorum non pro spe aeternitatis humanorum dolorum non pertulit passiones, fame, uigiliis, nuditate, ieiuniis, opprobriis inuidorum, insectationibus inproborum, cura pro infirmantibus, sollicitudine pro periclitantibus? quo enim ille dolente non doluit? quo scandalizante non ustus est? quo pereunte non gemuit? praeter illa cotidiana illius aduersum uim humanae spiritalisque nequitiae diuersa certamina, dum in eo uariis temptationibus adpetito semper exsuperat fortitudo uincendi, patientia expectandi, aequanimitas sustinendi. o uere ineffabilem uirum, pietate, misericordia, caritate, quae cum cotidie etiam in sanctis uiris saeculo frigente frigescat, in illo tamen usque ad finem aucta in dies perseuerauit! quo ego illius bono uel specialiter fruitus sum, cum me indignum et non merentem unice diligebat. en rursus lacrimae fluunt imoque de pectore gemitus erumpit. in quo mihi post haec homine similis requies,
Abbreviated transcription (Latin):
decianisq tẽporib in illa quȩ tunc
extitit dimicare cogressione licuissce:
testor dm̃ cȩli atq terrȩ. sponte eculeũ
ascendissae: ultro se ignib intu lissee.
d̾ siesaanũ illud suppliciũ ꝑsecutori
forte placuissce. nũquã ꝓfecto impar
ꝓph̃e serris & laminis desecari m̃bra
umuisset: Ac si precisis rupib abruꝑ¬
tisq montib agere felicẽ furor impiꝰ¬
maluissoe: ꝓhibeo confisus testimonum
ueritatis. sponte cessissoe: Siuͦ gentiũ
doctoris exemplo gladio deputatꝰ int̾̃
alias ut sepe ꝓuenit uictimas duce¬
retur. pͥmꝰ om̃iu̾ carnifice comprilso
palmã sanguinis occupasset: Iã uero
plerũq humana. cessit infirmitas.
ita aconfessione dñi non recedens
in mobilis obstitissae: ut letꝰ ulcerib
congaudensq cruciatib quȩlibet
int̾tormenta risisset: Sed quã quã
ista nontulerit: impleuit tamenetiã
sine cruore martiriũ Nã quas ille

Expanded text:
Decianisque temporibus in illa. quae tunc Decianisque temporibus in illa. quae tunc extitit, dimicare congressione licuisset, testor Deum caeli atque terrae, sponte eculeum ascendisset, ultro se ignibus intulisset..quodsi Esaianum illud supplicium persecutori forte placuisset, numquam profecto inpar profetae serris et lamminis desecari membra timuisset ac si praecisis rupibus abruptisque montibus agere felicem furor impimaluisset, perhibeo confisus testimonium ueritati, sponte cecidisset. si uero gentium doctoris exemplo gladio deputatus inter alias, ut saepe prouenit, uictimas duceretur, primus omnium. carnifice conpulso, palmam sanguinis occupasset. iam uero plerumque humana cessit infirmitas, ita a confessione Domini non recedens, inmobilis obstitisset, ut laetus ulceribus congaudensque cruciatibus quaelibet inter tormenta risisset. Sed quamquam ista non pertulerit, inpleuit tamen sine cruore martyrium. nam quas ille
Abbreviated transcription (Latin):
Te uero ubi hoc nunciatũ ẽ. participẽ
eẽ. uolui. luctus mei qui eras socius
amoris. Ueni gͦ adme statim ut parit̃
iugeamꝰ. quẽ parit᷑ amabamꝰ. Quãqͣm
sciam uirum illũ non eẽ. lugendũ:
cui pꝰ euictũ. triumphatũq seculũ
nunc demũ reddita ẽ. illi corona iusti¬
ciȩ: S tamen ego non possũ michi
imꝑare quindoleam: P misi quidẽ
patronum: sed solatiũ uitȩ p̾sentis
admisi. Et sirationẽ ullã dolor admit¬
teret: gaudere deberemꝰ: Est enim
ille ut ẽ. consertus aplis. ac ꝓphecis
& quod pace scõrũ om̃iũ dixerim.
millo iustorũ grege nulli scđs ut
spero. credo. confido. illis potissimũ
qui stolas suas insanguine agni lauer̃
aggregatus. anno duce ab omĩ integer
labe comitatur: Nam licoe ei ratio
temporis non potuerit pstare marci¬
riũ. gła tamen martiris non carebit:
quia uoto atq uirtute & potuit eẽ.
martir & uoluit: Qd si ei neronianis

Expanded text:
te uero, ubi hoc mihi nuntiatum est, participem te uero, ubi hoc mihi nuntiatum est, participem esse uolui luctus mei, qui eras socius amoris. ueni ergo ad me statim, ut pariter lugeamus, quem pariter amamus: quamquam sciam uirum illum non esse lugendum, cui post euictum mundum triumphatumque saeculum nunc demum reddita est corona iustitiae. sed tamen ego non possum mihi imperare, quin doleam. praemisi quidem patronum, sed solacium uitae praesentis amisi: etsi, si rationem ullam dolor admitteret, gaudere deberem. est enim ille consertus apostolis ac profetis, et, quod pace sanctorum omnium dixerim, in illo iustorum grege nulli secundus: ut spero, credo et confido, in illis potissimum, qui stolas suas in sanguine lauerunt, adgregatus agnum ducem ab omni integer labe comitatur. nam licet ei ratio temporis non potuerit praestare martyrium, gloria tamen martyris non carebit, quia uoto adque uirtute et potuit esse martyr et ueluit. quodsi ei Neronianis
Abbreviated transcription (Latin):
Ego scã genua eius complexus. benedi¬
ctionẽ ꝓconsuetudine flagitabãt:
Suꝑ posit̾ãq capiti meo manu. tac tu
blandissimo sentiebã Cũ int̾ bene¬
dictionis uba sollẽpnia familiare
illud ori suo crucis nom̃ iteraret:
mox in eum luminib intentis cũ
ex saciari uultu illius conspectuq
non possẽ. subito michi in sublime
clatus eripitur. donec inmensa aeris
istius uastitate cũ tamen rapida nube
subuectũ acie sequerer ocłoꝵ. patenti
celo receptus uideri ultra nͨ potuit:
uideo eandẽ quã magistrũ uiã scan¬
dere: Ego impudens sequi cupiens.
dũ altos gressus molior & conitor eu¬
gilo. sompnoq excitus congratula
fimiliaris ingreditur solito tristior.
monachi modo aturonis ad fueruntt.
domnnũ martinũ obisse nuntiant: Con¬
cidi fateor: obortisq lacrimis fleui ub¬
rimȩ: Quin etiã dũ hec ad te fracer
scribimꝰ: fluunt lacrimȩ. nec ullũ
inpacientisimi doloris admitto solitũ.

Expanded text:
ego sancta genua eius conplexus benediego sancta genua eius conplexus benedictionem pro consuetudine  flagitabam, superpositamque capiti meo manum tactu blandissimo sentiebam, cum inter benedictionis uerba sollemnia familiare illud ori suo crucis nomen iteraret. mox in eum luminibus intentis, cum exsatiari uultu illius conspectuque non possem, subito mihi in sublime sublatus eripitur: donec emensa aeris istius uastitate, cum tamen rapida nube subuectum acie sequeremur oculorum, patenti caelo receptus uideri ultra non potuit. uideo eadem qua magistrum uia scandere. ego inpudens sequi cupiens, dum altos gressus molior et conitor, euigilo: somnoque excitus congratularcum ad me puer familiaris ingreditur, solito tristior o' inquit cmonachi modo a Turonis adfuerunt: domnum Martinum obisse nuntiant\'. concidi, fateor, obortisque lacrimis fleui uberrime. quin etiam dum haec ad te, frater, scribimus, fluunt lacrimae, nec ullum inpatientissimi doloris admitto solacium.