comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria est cuiꝰ tanta uĩs ẽsti ait ne illi qͥs¬
ost qui maleficõ et scele̾ pascunt᷑ possinti
sme ulla ꝓticula iusticie uĩue̾ mãq eoꝵ
quippiam qui una latitrinant᷑ furatur
ad aut eripit is sͥ ne in latrocinio quidem
relinquit locum Ille aut̃ qui archiputi¬
ta dreit nisi equalitet predam disꝑtiat.
aut int̾ficiatur a soenis aut relinquatur
Quin etiam leges latronũ esse dicuntur
quib pareant quas obẜuent. Itaq ꝓpter
equabilem prede ꝑticõem. Et Bargulus.
illyrius latro/ de quo est apd theopompũ
magnas opes habuit. et mlto maiores
uirĩathus lusitanus. Cuiquidem etiã exc¬
tus ñi imꝑatoresq cesserũt. quem . G.
lelius is qui sapiens isurpat᷑ pretor fre¬
giti ⁊ cõminuit ferocitatemq eius ita te¬
pressit ut facile bellũ reliquis traderet, cũ
gͥ tanta ius iusticie sit ut eaetiã lat̾num
opes firmet atq augrat ꝙͣtam eiꝰ uim int̾

Expanded text:
cessaria est, cuius tanta vis est, ut ne illi quicessaria est, cuius tanta vis est, ut ne illi quidem, qui maleficio et scelere pascuntur, possint sine ulla particula iustitiae vivere. Nam qui eorum cuipiam, qui una latrocinantur, furatur aliquid aut eripit, is sibi ne in latrocinio quidem relinquit locum, ille autem, qui archipirata dicitur, nisi aequabiliter praedam dispertiat, aut interficiatur a sociis aut relinquatur; quin etiam leges latronum esse dicuntur, quibus pareant, quas observent. Itaque propter aequabilem praedae partitionem et Bardulis Illyrius latro, de quo est apud Theopompum, magnas opes habuit et multo maiores Viriathus Lusitanus; cui quidem etiam exercitus nostri imperatoresque cesserunt; quem C. Laelius, is qui Sapiens usurpatur, praetor fregit et comminuit ferocitatemque eius ita repressit, ut facile bellum reliquis traderet. Cum igitur tanta vis iustitiae sit, ut ea etiam latronum opes firmet atque augeat, quantam eius vim inter
Abbreviated transcription (Latin):
mutia Memo em̃ iustus esse potest qui
mortem dolorem qui exrlium qui egesta¬
tem timet aut qui ea que sunt coneratia¬
equitati añ ponit maximeq admirant᷑
eum qui pectunia non quouet᷑: Quod ĩ qͦ
uio ꝑspectum sit hũc dignũ spectatuar
ques ꝓdesse uult pliis et obeand cam
fidem et admirricoem ꝙ eas res sꝑune et
negligit. ad quas pleriq inflãmati aui¬
ditate rapiunt᷑ gic mea quid sententia
oĩs racõ atq instituco uite adrumenta ho¬
minũ de siderat In pͥmisq ut heãt quib¬
cũ possis familiares conferie ẜmoẽs qd
est difficile nͥ spẽm p̾ te bom uiri feras.
Ergo et solitario hoi atq in agro uicam
agenti opĩo iusticie nccͣca esti eoq etiam
magis ꝙ eam si non hebunt iniusti ħ̃e¬
bũne᷑ niullis p̾sidns septi młtis afficiẽt᷑
miuruis, atq ħus etiam qui uendus eniũt
con ducũt locant conticihendioq negoens
implicant᷑ Iusticia ad Rem gere ndcum nec¬

Expanded text:
iniuria, nemo enim iustus esse potest, qui mortem, qui dolorem, qui exilium, qui egestatem timet: qut qui ea, quae his sunt contraria, aequitati anteponit, maximeque admirantur eum, qui pecunia non movetur, quod in quo viro perspectum sit, hunc dignum spectatu arquod prodesse vult plurimis; et ob eandem causam fidem, et admirationem; quod eas res spernit et negligit, ad quas plerique inflammati aviditate rapiuntur. 2. Ac mea quidem sententia omnis ratio, et institutio, vitae adiumenta hominum desiderat, inprimisque ut habeas, quibuscum possis familiares conferre sermones: quod est difficile, nisi speciem prae te boniviri feras. Ergo etiam solitario homini atque in agro vitam agenti opinio iustitiae necessaria est, eoque etiam magis, quod, si eam non habebunt, iniusti habebuntur, nullis praesidiis saepti multis afficientur iniuriis. Atque iis etiam, qui vendunt emunt, conducunt locant contrahendisque negotiis implicantur, iustitia ad rem gerendam ne
Abbreviated transcription (Latin):
edes ꝓscribas cabulam canꝙͣ plagã po¬
nas domũ ꝓpt̾ uĩtia uendas/ in ẽam aͥs
incuriat imprudens. hoc ꝙ̃ꝙͣ uĩdeo ꝓpter
deprauacõem consuetudinis. neq more
turpe haberi. neq aut lege sancii aut
iure quili tam̃ naturẽ lege sanctitum
est Gocietas esti enm qd ⁊ si sepe dictũ

Expanded text:
aedes proscribas, tabulam tamquam plagam poaedes proscribas, tabulam tamquam plagam ponas, domum propter vitia vendas, in ear aliquis incurrat imprudens? Hoc quamquam video propter depravationem consuetudinis neque more turpe haberi neque aut lege sanciri aut iure civili, tamen naturae lege sanctum est. Societas est enim quod etsi saepe dictum
Abbreviated transcription (Latin):
statuit ꝑtinere notum esse emptori ui¬
tium qd nostet uenditor ꝙ si recteuidi¬
cauit/ non Recte frumentarius alle/ nõ
Rette edium pestilentium uenditor tacuit
Es huiusmodi reticontie iure ciuili com¬
prehendi non possunt. Que aut̃ possũt
diligenter tenencur. M. marius crati¬
dĩanus ꝓpinquus nr. G. sergio orate
uendrderat edes eas quas ab eod ep̃e
paricis ante ãnis emerat hee sergio ẜ¬
uebane s hoc in mancipio mariꝰ nõ
dixerrt / ⁊dducta res in uediciũ est.
Gratam Crassus cradidianũ defende¬
bat Anconiꝰ Ius Cirissus urgebat ꝙ
uitium uendicor non dixissẽt sciens
id oportere prestari. Equitatem slnco¬
nius qm̃ id uitium ignotum sergio nõ
fuisset qui illas edes uendidisset nichil
fuisse ncc̃e dier nec eum ẽẽ deceptũ qui id̾
qd emertit quo iure eẽt teneret quorsus
hec/ ut illud intelligas non placuisse ma¬
tollunt astutias leges quatinꝰ manus
fere nullo insequentẽ sepe incidunt. Sic tu

Expanded text:
statuit pertinere notum esse emptori vistatuit pertinere notum esse emptori vitium, quod nosset venditor. Quod si recte iudicavit, non recte frumentarius ille, non recte aedium pestilentium venditor tacuit. Sed huius modi reticentiae iure civili conlprehendi non possunt; quae autem possunt, diligenter tenentur. M. Marius Gratidianus, propinquus noster, C. Sergio Oratae vendiderat aedes eas, quas ab eodem ipse paucis ante annis emerat. Eae serviebant, sed hoc in mancipio Marius non dixerat. Adducta res in iudicium est. Oratam Crassus, Gratidianum defendebat Antonius. Ius Crassus urguebat, quod vitii venditor non dixisset sciens, id oportere praestari,aequitatem Antonius, quoniam id vitium ignotum Sergio non fuisset, qui illas aedes vendidisset, nihil fuisse necesse dici, nec eum esse deceptum, qui, id, quod emerat, quo iure esset, teneret. Quorsus haec? Ut illud intellegas, non placuisse matollunt astutias, leges, quatenus manu . Sic tu
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia semꝑ est honestum uirũ boͫ esse
semꝑ est uale ac de iure quidem p̾dioꝵᷤ
sanccitum apd̾ nos est iure ciuili ut in
ħis uendendis uicia sicerent᷑ que nota
essent uenditori ⁊ lam cũ ex duodecim
tabulis fatis esset ea p̾stiari q̃ eẽt lingͣ
mancupata que qui inficiatus eẽt sũpli
cem penam subires/ a uiris consultis etiã
recicentie pena est consticuta. Quitquid
enĩ ẽ in predio uicii id scatuerũt si uen¬
ditor sciret nͥ noratun dictũ ẽẽt prestari
oportere ut cũ in aite auguturiũ aug̾es
nieas quaꝵ altitudo effice̾t auspicns
Claudiꝰ ꝓ scripsit in sulam uendidit
ab augurib demoluri uissus arbiterum
illum adegit quitquid sibi de ea re face̾
ceteri ex patrib/ sic hic qui illud lumẽ
ꝓgenuit ex filio noĩandus. Id igit᷑ Index
lta ꝓnuntiauit cũ in uendendo rem eã
scisseti. et non ꝓmiũciasset emptori dãp̃¬
nũ prestari oporte̾. Gͦ. ad fcdem bonam

Expanded text:
et, quia semper est honestum virum bonum esse, et, quia semper est honestum virum bonum esse, semper est utile. Ac de iure quidem praediorum sanctum apud nos est iure civili, ut in iis vendendis vitia dicerentur, quae nota essent venditori. Nam, cum ex duodecim tabulis satis esset ea praestari, quae essent lingua nuncupata, quae qui infitiatus esset, dupli poenam subiret, a iuris consultis etiam reticentiae poena est constituta; quicquid enim esset in praedio vitii, id statuerunt, si venditor sciret, nisi nominatim dictum esset, praestari oportere. Ut, cum in arce augurium augures ri ea, quorum altitudo officeret auspiciis, Claudius proscripsit insulam vendidit,ab auguribus demoliri iussus, arbitrum ilium adegit, QUICQUID SIBI DARE FACERE ceteri ex patribus, sic hic, qui illud lumen progenuit, ex filio est nominandus—is igitur iudex ita pronuntiavit: cum in vendendo rem eam scisset et non pronuntiasset, emptori damnum praestari oportere. Ergo ad fidem bonam
Abbreviated transcription (Latin):
negant ut si minoris ꝙͣ poeuisset uen¬
Aidisses/ Hec g est illa ꝑnicies ꝙ alios
bonos alios saprentes exrstiment. Ex
quo Emnius n ͨ quitꝙͣ sapere sapientẽ
qui ip̃e sͥ ꝓdesse non querit. uere idqͥd
siquis esset ꝓdesse michicũ Ennio que¬
uiret Hec Catonem quid ⁊ hodiuem dis¬
apulum Panetii uideo in hĩs libris qͦs
a offic̃o scripsit Q. tubio in dic̾e̾ sapietis
esse nichil contiti mores leges instituta
facientem habẽ racõem Rei familiarioi
leq enm solum nobͣ diuites esse uolumꝰ
s elberis ꝓpinquis amicis maxĩeq tei p
Bingloꝵ enim facltates ⁊ copre dilucie
sunt cuntatis/ huic Eceuole scm̃ de quo
sui causa q non liceat huie nec laus
magna tribuenda nec gr̃a est Si siue si
iste u̾sẽtur siue uir bonus estas qui ꝓdest
quib potest nocet nemini Recte iustum
uirũ bonũ non facile reperimꝰ Numꝙͣ
igit᷑ est utile peccare, qr semꝑ est turper

Expanded text:
negant, ut si minoris, quam potuisset, vennegant, ut si minoris, quam potuisset, vendidisset. Haec igitur est illa pernicies, quod alios bonos, alios sapientes existimant. Ex quo Ennius nequiquam sapere sapientem, qui ipse sibi prodesse non quiret. Vere id quidem, si, quid esset prodesse, mihi cum Ennio conveniret. Hecatonem quidem Rhodium, discipulum Panaeti, video in iis libris, quos de officio scripsit Q. Tuberoni, dicere sapientis esse nihil contra mores, leges, instituta facientem habere rationem rei familiaris. Neque enim solum nobis divites esse volumus, sed liberis, propinquis, amicis maximeque rei pingulorum enim facultates et copiae divitiae sunt civitatis. Huic Scaevolae factum, de quo sui causa, quod non liceat. Huic nec laus magna tribuenda nec gratia est. Sed, siviste versetur, sive vir bonus est is, qui prodest, quibus potest, nocet nemini, certe istum virum bonum non facile reperimus. Numquam igitur est utile peccare, quia semper est turpe,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicũs inquinatum qd si aquiliana difi¬
nigõ dera est/ ex om̃i uita simlatio dissi¬
mlacõq tollendu est Ita nec ut emiat me¬
liuis nec ut uendat quicꝙͣ simlabit aut
dissimlabit uir bonus Sicq iste dolus
malus et legib erat uindicatus ut tu¬
te la .xii. tabul Crrcũscripco a dolestẽti
lege latoria et sine lege iudiciis in quib
addit᷑ ex fide bona Reliquoꝵ aut̃ indicõꝵ
hec uba maxie excellunt in arbitrio lei
uxorie melius equius in fiducia ue ĩtet
dis aut cũ dicit inter bonos bene agiet
qipͣ agi do lose aut maliciose p̃t Dolus
dutẽm malus in simlacõe ut ait aquiliꝰ
ut̾o si ad eloquend uen̾it nõ plusꝙͣ
semel eloquetur qͥntus uero soeuolas
publii filius cũ postulasset ut sͥ fundꝰ
cuiꝰ emptor futurus ercit semel iudicare¬
tur adq uenditor ita fecisset dix̃ se płis
estumare icͥit cencũ milia nemb est
qui hot uiri boni faisse neget saprentio

Expanded text:
vitiis inquinatum. Quodsi Aquiliana defivitiis inquinatum. Quodsi Aquiliana definitio vera est, ex omni vita simulatio dissimulatioque tollenda est. Ita, nec ut emat melius nec ut vendat, quicquam simulabit aut dissimulabit vir bonus. Atque iste dolus malus et legibus erat vindicatus, ut tutela duodecim tabulis, circumscriptio adulescentium lege Plaetoria, et sine lege iudiciis, in quibus additur EX FIDE BONA. Reliquorum autem iudiciorum haec verba maxime excellunt: in arbitrio rei uxoriae MELIUS AEQUIUS, in fiducia UT INTER dis? aut, cum dicitur INTER BONOS BENE AGIER, quicquam agi dolose aut malitiose potest? Dolus autem malus in simulatione, ut ait Aquiliusuterque, si ad eloquendum venerit, non plus quam semel eloquetur. Q. quidem Scaevola P. f., cum postulasset, ut sibi fundus, cuius emptor erat, semel indicaretur idque venditor ita fecisset, dixit se pluris aestimare; addidit centum milia. Nemo est, qui hoc viri boni fuisse neget, sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
titudo ꝓ se quisq qd ceꝑat afferebat ante
pedes pichini pfres abiciebancͦ Tum eu¬
mitum inquit hoc loco est fuaicusis qͣquid
est prstium hic aquatio hac iulla istitatẽ
non possunt: Incensus Canius cupiditate
concendit a pichio ut uenderet Grauare
ille pͥmo quid młta impeteat Emit homo
captdus et locuplex tanti ꝙͣti pichiꝰ uo¬
luit. et eiuit instructos / noĩa facit nego¬
tium conficit inuitat Caniꝰ postridĩei
faimiliares sues uenit ip̃e mature scali¬
num nlłm uĩdet. Querit ex ꝓximo uicino¬
nullos uidet Nulle ꝙ sciam ille inquit
s hic prscari milli solent. Itriq hetimi¬
rabar quid accidisset stomachuri camꝰ
s quid face̾ nond enrm siquiliꝰ collega
et familiaris meus ꝓtulercit de dolo ma¬
lo formulas. In quib ip̃is cum ex eo q̃re¬
rem quid esset dolus malus respondebat
ꝙ eẽt aluid simlatum aliud accũ hoc qͥd
fane luculente. Ut ab hor̃e ꝑito difiniẽdi
.gͣ. et pichiꝰ et oẽs / aliud agentes/ aliud

Expanded text:
ltitudo: pro se qui que quod ceperat, afferebat: ante pedes Pythii pisces abiciebantur. Tum Camirum? inquit: hoc loco est, Syracusis quid quid est piscium: hic aquatio: hac villa isti carere non possunt, incensus Canius cupiditate, contendit a Pythio, ut venderet. Gravate ille primo. Quid multa? impetrat: emit homo cupidus et locuplest tati, quanti Pythius voluit, et emit instructos: nomina facit: negotium conficit. Invitat Canius postera die familiares suos: venit ipse mature: Scalmum nullum videt, quaerit ex nullos videret. Nullae, quod sciam, inquit; sed hic piscari nulli solent; itaque heri mirabar, quid accidisset. Stomachari Canius; sed quid faceret? nondum enim C. Aquilius, collega et familiaris meus, protulerat de dolo malo formulas; in quibus ipsis, cum ex eo quaereretur, quid esset dolus malus, respondebat: cum esset aliud simulatum, aliud actum. Hoc quidem sane luculente ut ab homine perito definiendi. Ergo et Pythius et omnes aliud agentes, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
umerari sͥ qd tanti ẽẽt ꝙͣ suũ recuꝑare
Ita ꝑfeccũ est ut oes concordĩa constituta
sine querela discederent/ O uirũ magnum
uibimꝰ hãstam in foro pone̾ et bona ciuuũ
uoci subiacere p̾conis/ nt ille grecus id
qs fuit saprentis et prestantis uiri om̃ib
consulend prtauit Eaq est suma raco
et sapieñ boni cius cõmoda ciuium non
diuellere atq oẽs equitate ead continere
habitent gratis in alieno Quid ita ut ego
cũ en̾um edĩficarim tuear impendam tu
me inuito frueris meo. Quid est aliudabis
sua eripere abis dare aliena/ Tabrile uero
nouem quid henc argumenti nisi ut emus
mea pecciũa fundum eũ tu heas/ ego non
habram pcͣiũam Cyobrem ne sit es alienũ

Expanded text:
numerari sibi, quod tanti esset, quam suum recuperare. numerari sibi, quod tanti esset, quam suum recuperare. Ita perfectum est, ut omnes concordia constituta sine querella discederent. O virum magnum vidimus, hastam in foro ponere et bona civium voci subicere praeconis. At ille Graecus, id quod fuit sapientis et praestantis viriconsulendum putavit, eaque est summa ratio et sapientia boni civis, commoda civium non divellere atque omnis aequitate eadem continere. Habitent gratis in alieno. Quid ita? ut, cum ego emerim, aedificarim, tuear, impendam, tu me invito fruare meo? Quid est aliud aliis sua eripere, aliis dare aliena? Tabulae vero novae quid habent argumenti, nisi ut emas mea pecunia fundum, eum tu habeas, ego non habeam pecuniam? Quam ob rem ne sit aes alienum,
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵs possones moue̾ non nimis equum
pritabat. ꝓpt̾e̾a ꝙ tam longo spatio młta
he dicatib młta emptionib młta dotib
tenebantur sine inuiria iudicauit neq
illis adimi nec his non saciffieri quorum
illa fuerant. oporte. Cum igit᷑ statiusset.
opus esse ad eam Rem consatuendm pc̃iuã
alexandriam se ꝓficisti uelle dixit/ Remq
integram ad redicum suum iussit esse Ioq
scelerit̾ ad tho lomeum suũ hospitẽ uenit
qui tũ regnabat alt̾ post Alexandriam cõ¬
dicam. Cui cũ ex posuisset patriam se libare
uelle camqz docusse a rege oprilento uir sũ¬
mus facile impetrauit/ ut grandi p̾ciũã
adiuuaret᷑ Quã cu Sycionẽ acculisset ad¬
hibuit sͥ in confilium quindecim pͥncepes
cũ quib̾ causa cognouit et eors qui aliena
amiserant prefecitq estimandis possessioĩb
uͣt ꝑsuaderet aliis ut pciũam accipe mallet
posẜonib cederent alus ue cõmodiꝰ pritarẽt

Expanded text:
annorum possessiones moveri non nimis aequum annorum possessiones moveri non nimis aequum putabat, propterea quod tam longo spatio multa hereditatibus, multa emptionibus, multa dotibus tenebantur sine iniuria, iudicavit neque illis adimi nec iis non satis fieri, quorum illa fuerant, oportere. Cum igitur statuisset opus esse ad eam rem constituendam pecunia, Alexandream se proficisci velle dixit remque integram ad reditum suum iussit esse, isque celeriter ad Ptolomaeum, suum hospitem, venit, qui tum regnabat alter post Alexandream conditam. Cui cum exposuisset patriam se liberare velle causamque docuisset, a rege opulento vir summus facile impetravit, ut grandi pecunia adiuvaretur. Quam cum Sicyonem attulisset, adhibuit sibi in consilium quindecim principes, cum quibus causas cognovit et eorum, qui aliena amiserant, perfecitque aestimandis possessionibus, ut persuaderet aliis, ut pecuniam accipere mallent, possessionibus cederent, aliis, ut commodius putarent
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt. Ex quo eo tempore trĩte discor¬
die secute sunt ut et tyrãni ex isterent
et optĩa res ext̾iĩarent᷑ et pc̾larissime
constituta res .p. di laberetur/ Mec uo soͫ
ip̃a cecidit s etiam reliquã greciam eu¬
at contagionib maloꝵ/ que a lacedemo¬
mĩs ꝓfec̃te manauerunt laciꝰ. Quid
nõs gracchos Tyberii gcchi sumi uiri
filios affricam nepotes nõne agrarie cõtẽ¬
cões ꝓdide̾runt/ at uero aratus Sicionis
iure laudat᷑. Qui cun eiꝰ auitas qͥnq̃ginca
annos a tyrannis teneretꝰ ꝓfectus argis sep¬
cionem clandestino introita ur̃be est potitus.
Cũq tyrãnum medoclem inꝓpuiso pressisset
Sexcentos exules qui locupletissami fuerant
eius ciuitatis rescituit. Remq .p. aduentu suo
liberauit. s cũ magnam aiadũt̾ẽt in bonis
et possessionib difficltatem. ꝙ et eos qͦs ipẽ
restituerat. quoꝵ bona aliĩ possederant ri
quissimum esse arbrtrabatur et qͥuq̃ginta

Expanded text:
caverunt, exque eo tempore tantae discorcaverunt, exque eo tempore tantae discordiae secutae sunt, ut et tyranni exsisterent et optimates exterminarentur et praeclarissime constituta res publica dilaberetur; nec vero solum ipsa cecidit, sed etiam reliquam Graeciam evertit contagionibus malorum, quae a Lacedaemoniis profectae manarunt latius. Quid? nostros Gracchos, Ti. Gracchi summi viri filios, Africani nepotes, nonne agrariae contentiones perdiderunt? At vero Aratus Sicyonius iure laudatur, qui, cum eius civitas quinquaginta annos a tyrannis teneretur, profectus Argis Sicyonem clandestine introitu urbe est potitus, cumque tyrannum Nicoclem improviso oppressisset, sescentos exsules, qui locupletissimi fuerant eius civitatis, restituit remque publicam adventu suo liberavit. Sed cum magnam animadverteret in bonis et possessionibus difficultatem, quod et eos, quos ipse restituerat, quorum bona alii possederant, egere iniquissimum esse arbitrabatur et quinquaginta
Abbreviated transcription (Latin):
damenta rei .p. Concordram pͥmum q̃
esse non potest, cũ aliis adhimunt alns
condonant᷑ pecciĩe deinde equitatẽ que
tollit᷑ oĩs si habe̾ suum cuiq non licet
Idenim est ꝓpͥam ut sup̃dixi ciuitatis
atq ur̃brs ut sit libera/ et non sollicita
inimicus eiu data est etiam si dissimlat
se accipere uoluisse et maxĩe in pcumĩs
creditis occultat suũ gradum .s gaudiũ
ne uideat᷑ non fuisse soluendum ⁊ it uo
alle qui accipit inucriam et meninit et
pre se fert dolorem suũ nͨ si ples sũt hi
quib impbe dacũ est ꝙͣ illi quib ĩuiste
ademptum est ĩdcuro plus etiam ualent
Non enĩ nim̾o hec indicant᷑ s pondere.
Qͣ aut̃ habet equitatem. ut agrũ młtis
annis aut etiam seculis añ possessum qui
nlłm cħuit ħeãt qui auẽ habuit amiecat
dit ꝓpt̾ ħ iniurie genus. Lacedemonii li¬
sandrum e foro expulerunt/ Hagim Re¬
gem ꝙ nũꝙͣ antea apud eos acciderat ne¬

Expanded text:
damenta rei publicae, concordiam primum, quae damenta rei publicae, concordiam primum, quae esse non potest, cum aliis adimuntur, aliis condonantur pecuniae, deinde aequitatem, quae tollitur omnis, si habere suum cuique non licet. Id enim est proprium, ut supra dixi, civitatis atque urbis, ut sit libera et non sollicita inimicus, cui data est, etiam dissimulat se accipere voluisse et maxime in pecuniis creditis occultat suum gaudium, ne videatur non fuisse solvendo; at vero ille, qui accepit iniuriam, et meminit et prae se fert dolorem suum, nec, si plures sunt ii, quibus inprobe datum est, quam illi, quibus iniuste ademptum est, idcirco plus etiam valent; non enim numero haec iudicantur, sed pondere. Quam autem habet aequitatem, ut agrum multis annis aut etiam saeculis ante possessum, qui nullum habuit, habeat, qui autem habuit, amittat? Ac propter hoc iniuriae genus Lacedaemonii Lysandrum ephorum expulerunt, Agim regem, quod numquam antea apud eos acciderat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
At hic nichil domũ suam intalit p̾r
memoriam nois semprt̾nam q̃mitat᷑
patrem affricanꝰ nichominꝰ locup le¬
lior cartagine eilsa. Quis qui eiꝰ col¬
lega fuit in censura. L. mĩmus nũquid
cõprosior cũ coprosissimam ur̃bem funditꝰ
sustulisset ytaliam ornare ꝙͣ domum
suam malu̾it ꝙͣꝙͣ ycalia ornata domꝰ
ip̃a mͥ uidet᷑ ornatior nullum igetut
uitĩ det̾ius est int eo unũ egressa est re¬
rem .p. non mͦ turpe est s sceleraitũ ⁊̃
et nefarium. Itaq ꝙ apollo prchiuis
oracłm edcõit spartam nulla re alia
nisi auaricia esse ꝑituram ⁊d uidet᷑ nõ
solum lacedoninis s etiam om̃ib opulẽ¬
tis ppłis p̾dixisse Nulla autem ae cõci¬
liare faciliꝰ beniuolentiam młtitudĩs
tia et continentia. Qui uero populares¬
esse uolunt ob eamq cãm aut agrariã
rem temptant ut possessores pellant᷑
sus sedib aut pcuũãs creditas debrto¬
rib cõdonandas putant labefactant fũ¬

Expanded text:
At hic nihil domum suam intulit praeter At hic nihil domum suam intulit praeter memoriam nominis sempiternam. Imitatus patrem Africanus nihilo locupletior Carthagine eversa. Quid? qui eius collega fuit in censura. L. Mummius, numquid copiosior, cum copiosissimam urbem funditus sustulisset? Italiam ornare quam dosuam, maluit. Quamquam Italia ornata, domus ipsa mihi videtur ornatior. Nullum igitur vitium est tetrius; ut eo, unde egressa est, reRemp. non modo turpe est, sed sceleratum etiam, et nefarium 3. Itaque, quod Apollo Pythius oraculo cecinit, Spartam nulla re alia, nisi avaritia, esse perituram, id videtur non solum Lacedaemoniis, sed et omnibus opulentis praedixisse. Nulla autem re conciliare facilius benevolentiam multitudinis tia et continentia. Qui vero se populares volunt ob eamque causam aut agrariam rem temptant, ut possessores pellantur suis sedibus, aut pecunias creditas debitoribus condonandas putant, labefactant fun
Abbreviated transcription (Latin):
non est ncc̃e dispritare/ Est enĩ ĩ ꝓmp¬
cu ctm̃ locus accingendus fuit. Caput
aut̃ est in om̃i grͣiuacõe negoeiĩ et mu¬
neris pu ͨ  ut auariẽ pellacur. etiam
minima suspitio Utinam inquie .c.
pontius samius ad illa tempora me
fortuna reẜuarusset et cũ essem natꝰ
quando romani dona acciꝑe cepissent
non essem passus duituis eos imꝑare
n ͨ illi młta secula expectanda fuerit
si siquid in illo fuit tm̃ roboris nond
centum ⁊ decem anni cũ de peccumus
repetendis a. L. pisione lata. lex est
nulla ancea cũ fuisset ac uero postea
tot leges/ et ꝓxime queq duriores tot
Rei tot damꝑnati tantũ ꝓtalicum
bellum ꝓpt᷑ uedicioꝵ mecum excitatũ
tanta fublatis legib et iudiens expi¬
lacio direccioq socioꝵ ut imbecillicate
affricanum panetius ꝙ fu̾i̾t abstinẽs
quid in laudet s in allo alia maiora
rium pectiũe muexit. ut uñꝰ imꝑato¬
ais preda/ finem acculerit tributorum

Expanded text:
non est necesse disputare; est enim in prompnon est necesse disputare; est enim in promptu; tantum locus attingendus fuit. Caput autem est in omni procuratione negotii et muneris publici, ut avaritiae pellatur etiam minima suspicio. Utinam, inquit C. Pontius Samnis, ad illa tempora me fortuna reservavisset et tum essem natus, quando Romani dona accipere coepissent! non essem passus diutius eos imperare. Ne illi multa saecula exspectanda fueruntse, siquidem in illo tantum fuit roboris. Nondum centum et decem anni sunt, cum de pecuniis repetundis a L. Pisone lata lex est, nulla antea cum fuisset. At vero postea tot leges et proximae quaeque duriores, tot rei, tot damnati, tantum Italicum bellum propter iudiciorum metum excitatum, tanta sublatis legibus et iudiciis expilatio direptioque sociorum, ut imbecillitate Africanum Panaetius, quod fuerit abstinens. Quidni laudet? Sed in illo alia maiora;rium pecuniae invexit, ut unius imperatoris praeda finem attulerit tributorum.
Abbreviated transcription (Latin):
admistrabie ut̃i suũ quisq teneat neq
de bonis pͥuatoꝵ priblice demimitiol
fiat ꝓniciose eram phylippus in t̾buna¬
tuicum legem agrariam feriet. Quam
tamen antiquari facile passus est  etiy
eo se uehementer moderatũ ꝓ̾bia Scũ
in agendo młta ppłart̾. tum ellics ma¬
le nõn esse in ciitate duo milia hor
qui Rem haberent Capitailio oracõest
adequationem bonoꝵs ꝑtinens/. Quai
peste. que potest esse maior hanc enm
ob cãm maxime ut sua tenerent᷑. Res
p. ciuitates constitute sunt nam et si
duce natura congregalunt᷑ hoĩes trm¬
et spe custodie rerum suaꝵ uĩbium p̾si¬
dia querebant/ Danda etiam opera est
ne ꝙ apd̾ maiores nr̃os sepe fiebat ꝓpt̾
erarii tenuitatem assiduitatem q bel¬
loꝵ tributũ sit conferendum Idq ne
puto danda eñi opera etit Ut om̃es
intelligant si sa lui esse uelins nccͣ¬
gubernabunt consule debebunt us
eap Rep coprasit que sunt nccie qͣꝵ¬
qualis comparaico fieri soleat ⁊ debeat

Expanded text:
 quisque teneat neque de bonis privatorum publice deminutio fiat. Perniciose enim Philippus, in tribunatu cum legem agrariam ferret, quam tamen antiquari facile passus est et in eo vehementer se moderatum praebuit—sed cum in agendo multa populariter, tum illud male, non esse in civitate duo milia hominum, qui rem baberent. Capitalis oratio est, ad aequationem bonorum pertinens; qua peste quae potest esse maior? Hanc enim ob causam maxime, ut sua tenerentur, res publicae civitatesque constitutae sunt. Nam, etsi duce natura congregabantur hominess, tamen spe custodiae rerum suarum urbium praesidia quaerebant. Danda etiam opera est, ne, quod apud maiores nostros saepe fiebat propter aerarii tenuitatem assiduitatemque bellorum, tributum sit conferendum, idque nputo, danda intelligant, si salvi esse velint, necegubernabunt, consulere debebunt, ut earum rerum copia sit, quae sunt necequalis comparatio fieri soleat et debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmõda cũ ext̾ius et ext̾na cũ corꝑis ⁊ ip̃a
inter se corꝑis ⁊ ext̾na cũ exc̾ius cõꝑari
solent. Cũ ext̾ius corꝑis hoc modo cõꝑant
ualere ut malis ꝙͣ diues ẽẽ. Cũ corpis
ext̾na hoe modo/ Diues esse potiꝰ ꝙͣma
ximus corꝑis uirib Ipã inter secor¬
poris si uel bona ualieudo. uoluptati
ante ponat᷑ iures scelerieati. Ext̾noꝵ
aut̃ ut głia diuicus uectigalia urlans
rusticis Ex quo genere comꝑacõis i ᵈͦ
est Catonis sem̃s/ aquo cũ quereret᷑
quis maxie in re familiari expediret
respondit bene pastere. Qs secund
satis bene pasc̾e̾. Quid t̾ciũ bene uestire
Quid quartum arare/ Et cũ ille qui
quefrerriti drxisset Quid fenerari, cum
Cato quid hoĩem inquit occide̾. Ex quo
et młtis alis intelligi debet utilitatũ
comꝑacões fierr solere Recteq hoe adiũctũ
esse quartũ exquirendoꝵ officõꝵ genus
Ses toto hoc de genẽ dequerenda de collo¬
canda peccuiã etiam de utenda cõmo¬

Expanded text:
is et ipsa inter se corporis et externa cum externis comparari solent. Cum externis corporis hoc modo comparantur, valere ut malis quam dives esse, cum corporis externa hoc modo, dives esse potius quam maximis corporis viribus, ipsa inter se corporis sic, ut bona valetudo voluptati anteponatur, vires celeritati, externorum autem, ut gloria divitiis, vectigalia urbana rusticis. Ex quo genere comparationis illud est Catonis senis: a quo cum quaereretur, quid maxime in re familiari expediret, respondit: Bene pascere; quid secundum: Satis bene pascere; quid tertium: Male pascere; quid quartum: Arare; et cum ille, qui quaesierat, dixisset: Quid faenerari?, tum Cato: Quid hominem, inquit, occidere? Ex quo et multis aliis intellegi debet utilitatum comparationes fieri solere, recteque hoc adiunctum esse quartum exquirendorum officiorum genusSed toto hoc de genere, de quaerenda, de collocanda pecunia vellem etiam de utenda, commo
Abbreviated transcription (Latin):
eaq malicia que uolt quid uĩdeti se ee
pudentiã S abest ab ea distatq płim̃
rudentia est enim collocata in deliccu
bonoꝵ ⁊ malors mallcia si oĩa q̃ turpia
sunt mala sunt mala bonis ance poĩt
siec uero in pdñs solum Ius ciuile duc¬
tum estia natura maliciam fraudem
Quicum scire debuit de sanitate de fugai
de futtis prestat eduto edilium heredũ
Alia causa est ex quo intelligit᷑ quoniã
iuris natura fone sic hoc sedm̃ nacc̃am
esse neminem id age̾ ut ex alt̾iꝰ predecur
in ficia. Nec ullã pnities uĩte maior in¬
ueniri pt̃ ꝙͣ in malicia simlãtio ĩcelli¬
gentie/ Ex quo ista ĩmimerablia nascũt
ut utilia cum honestis prignare uideant̾
Quotus eĩ quisq reꝑietur qui impunitate
et ignorantie orm ꝓpo sita ab stiu̾e̾ possitian¬
uiria/ Prclicenuit si placet et his quedem
exempłis in quib pectari uolgus hor̃em for

Expanded text:
eaque malitia, quae volt illa quidem videri se esse eaque malitia, quae volt illa quidem videri se esse prudentiam, sed abest ab ea distatque plurimum. Prudentia est enim locata in dilectu bonorum et malorum, malitia, si omnia, quae turpia sunt, mala sunt, mala bonis ponit ante. Nec vero in praediis solum ius civile ductum a natura malitiam fraudemqditur. Qui enim scire debuit de sanitate, de fuga, de furtis, praestat edicto aedilium. Heredum alia causa est. Ex quo intellegitur, quoniam iuris natura fons sit, hoc secundum naturam esse, neminem id agere, ut ex alterius praedetur inscitia. Nec ulla pernicies vitae maior inveniri potest quam in malitia simulatio intellegentiae; ex quo ista innumerabilia nascuntur, ut utilia cum honestis pugnare videantur. Quotus enim quisque reperietur, qui impunitate et ignoratione omnium proposita abstinere possit iniuria? Periclitemur, si placet, et in iis quidem exemplis, in quibus peccari volgus hom
Abbreviated transcription (Latin):
asius ius ciule non idem cõtinud gẽtiũ
Quod autem gentium id ciuile ẽẽ debeti
Si nos ii iurio g̾maneq iusticiẽ solidã
et expressam effigiem nullam tenemꝰ
umibra et ymaginib utimue eas iptis
utntam sequetem᷑ fferunt᷑ enĩ exoptĩs
nate ⁊ uitatis exemplio nam qͣntiubi
illa uti ne ꝓpt̾ te fidem ne tuã captus
fitiuditꝰ uesim ꝙͣ illa aurea ucint
bonos bene agier ꝯportet ⁊ sine ficiuda¬
cõne. E qĩ sine loni et quid siti bn agi
magna questio est Q. quid seeuola põ¬
tifex maximmꝰ sũmam dimi esse dicebat
in oĩb ħis arbitris in quib adderetur
in fide dona fideiq bone nomen existiã¬
but manare latissime. cdq usariã tute¬
lis societatib fidutiis mandatis rel
emptis uendicis conductis loccitis quib
uice societas contineret᷑ In his magni
esse iudicis statue̾ p̾ftim cũ in płerisqr
essenc iudicia ꝯtraria quitꝙͣꝙ cuiq ps¬
tare oport̾et. Quocͥca astuci̾e tollende stꝭ

Expanded text:
quod civile, non idem continuo gentium, quod autem gentium, idem civile esse debet. Sed nos veri iuris germanaeque iustitiae solidam et expressam effigiem nullam tenemus, umbra et imaginibus utimur. Eas ipsas utinam sequeremur! feruntur enim ex optimis naturae et veritatis exemplis. Nam quanti verba illa: UTI NE PROPTER TE FIDEMVE TUAM CAPTUS FRAUDATUSVE SIM! quam illa aurea: UT INTER BONOS BENE AGIER OPORTET ET SINE FRAUDATIONE! Sed, qui sint boni, et quid sit bene agi, magna quaestio est. Q. quidem Scaevola, pontifex maximus, summam vim esse dicebat in omnibus iis arbitriis, in quibus adderetur EX FIDE BONA, fideique bonae nomen existimabat manare latissime, idque versari in tutelis societatibus, fiduciis mandatis, rebus emptis venditis, conductis locatis, quibus vitae societas contineretur; in iis magni esse iudicis statuere, praesertim cum in plerisque essent iudicia contraria, quid qtare oporteret. Quocirca astutiae tollendae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
genera officõꝵ qui ꝑ secunt᷑ tũ sũma
utilitate rei . p. magnã ip̃iad hipiscẽ¬
tur ⁊ gr̃am et głiam In his aut̃ utili¬
tatum preceptis antipater/ Tiriꝰ Scoi¬
cus qui Athenis nuꝑ est mortuus duo
preteriea censes ẽe a panetio Ualitudi¬
ins eiuacõem et peccuie quas Res a
sũmo pħo preteritas arbittor ꝙ eẽna
faciles sunt certe utiles s ualitudo
sustentat᷑ notieia sui corꝑis et obset᷑¬
cõne que res aut ꝓdesse soleant aut
obesse/ et continentia inuittu ommi ato
cultu corꝑis tuendi cã ꝑmittendis uo¬
luptatib/ Po stremo arte eoꝵ quoꝵ
as sciãm hec ꝑtinent Res aut̃ fami¬
liaris queri debet his Reb a qͥb abest
curpitudo conẜuari aut̃ diligentia
et par simonia eiss etiã Reb aug̾i
has Res cõmosissime xenophon so¬
acititus ꝑ secutꝰest in eo libro qui eco¬
nonieꝰ instribit᷑ quem nos ista far
etate cũ essemꝰ qua es tu nũc e gͤco

Expanded text:
genera officiorum qui persequentur, cum summa utilitate rei publicae magnam ipsi adipiscentur et gratiam et gloriam. In his autem utilitatum praeceptis Antipater Tyrius Stoicus, qui Athenis nuper est mortuus, duo praeterita censet esse a Panaetio, valetudinis curationem et pecuniae; quas res a summo philosopho praeteritas arbitror, quod essent faciles; sunt certe utiles. Sed valetudo sustentatur notitia sui corporis et observatione, quae res aut prodesse soleant aut obesse, et continentia in victu omni atque cultu corporis tuendi causa praetermittendis voluptatibus, postremo arte eorum, quorum ad scientiam haec pertinent. Res autem famniliaris quaeri debet iis rebus, a quibus abest turpitude, conservari autem diligentia et parsimonia, eisdem etiam rebus augeri. Has res commodissime Xenophon Socraticus persecutus est in eo libro, qui Oeconomicus inscribitur, quem nos, ista fere aetate cum essemus, qua es tu nunc, e Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
dius reprehendo ꝓpt̾ pomperum sed
datissimin ꝓbant ut et hic ip̃e pane¬
tius quem mltũ in hñs secutus sum
non int̾pretatꝰ. ut Phalerius demetͥꝰ
qui ꝑrelem pͥncipem grecie uituꝑat qd
tantam pcciuam in preclarti illa pro

Expanded text:
dius reprehendo propter Pompeium, sed dius reprehendo propter Pompeium, sed doctissimi non probant, ut et hic ipse Panaetius, quem nultum in his libris secutus sum, non interpretatus, et Phalereus Demetrius, qui Periclem, principem Graeciae, vituperat, quod tantam pecuniam in praeclara
Abbreviated transcription (Latin):
tib faciend est mͦ ꝓ facłtatib nos ip̃i
ut fecimꝰ et si qñ aliqua res maior atq
utilior ppłari largicone adquirit᷑. ut
horesti nuꝑ prandia in semitis decame
nore magno honori fuerlĩt ne marco qͥs
seio uitĩo datum est qd dimnone carita¬
te asse modũ pplo dedit Magna enm se
et inuet̾ata inudra nͨ turpi iactura qn
erat edilis nec maxima liberauit ẜ he¬
nori sũmo imꝑ nc̃o miloni fuit quigla¬
necesse estaut utile In his aut̃ ipis me¬
diccritatis regula optimaest. L. quidẽ
mun̾e a deptum esse oĩa que habent᷑
amplissima dicebat idem corta curio
Nobis quoq licet in hoc quodͦ głiari
anno ꝙ cõntigit eors nemini quos
moro nomĩaui sane exiguris sũptus
edilitatus fuit sicq eciam ille ĩpense
meliores muri naualia portꝰ aquaꝵ
ductꝰ omĩaq que ad usum rei .p. ꝑ¬
iocundr̃ꝰ est tñ hec imposterũ gratiorã
theatia. porticus noua templa uecun¬

Expanded text:
tibus faciundum est, modo pro facultatibus, nos ipsi tibus faciundum est, modo pro facultatibus, nos ipsi ut fecimus, et, si quando aliqua res maior atque utilior populari largitione acquiritur, ut Oresti nuper prandia in semitis decumae nomine magno honori fuerunt. Ne M. quidem Seio vitio datum est, quod in caritate asse modium populo dedit; magna enim se et inveterata invidia nec turpi iactura, quando erat aedilis, nec maxima liberavit. Sed honori summo nuper nostro Miloni fuit, qui glanecesse est aut utile. In his autem ipsis mediocritatis regula optima est. L. quidem munere adeptum esse omnia, quae haberentur amplissima. Dicebat idem Cotta, Curio. Nobis quoque licet in hoc quodam modo ganno, quod contigit eorum nemini, quos modo nominavi, sane exiguus sumptus aedilitatis fuit. Atque etiam illae impensae meliores, muri, navalia, portus, aquarum ductus omniaque, quae ad usum rei piucundius est; tamen haec in posterum gratiora. Theatra, porticus, nova templa verecun
Abbreviated transcription (Latin):
aleuissimoquaꝵ in quõ tñ ip̃o una cũ saciẽ¬
tate memoria quoq moriatur uolupta¬
essegiata Graui uo hõi et ea q̃ fuit̃ indi¬
co certo pondercinti ꝓbari posse nullo ͦ
Qͣ ꝙͣ intelligo in nr̃a ciuitate inuet̾asse
iam bonis temꝑrb ut splendor edilitatũ
ab optimuis uĩris postuletur Ita et. p.
atissus tũ cognonñe diues tum coplis
functꝰ est edilitio maxĩo mune̾ et pau¬
lo post .L. ciassus cũ oĩm hoĩm moderai¬
tissimo .Q. mutio magnificentissimare¬
dilitate functꝰ est. deuide .c. claudiꝰ .a.¬
p . p. f. multi poss luculli hortensusi
sillanus. Oẽs aut̃ .p. lenculus me ꝯsule
meit suꝑiores. hũe est scaurꝰ mutatus
Magnificentissima uo nr̃i pompei mu¬
neĩti secũdo consulatu In qluib om̃ibus
quis michi placeat uides uitanda tñ
suspic̃o auaricie. Mãmerco hor ditissimo
p̾termissio edilicatis consulatus repulsã
accutie. Quare ⁊ si postulat᷑ a ppło bom
uitis si non de sideiantib attamẽ appbã¬

Expanded text:
levissimo quoque, in quo tamen ipso una cum satietate memoria quoque moriatur voluptaesse grata, gravi vero homini et ea, quae fiunt, iudicio certo ponderanti probari posse nullo modo. Quamquam intellego in nostra civitate inveterasse iam bonis temporibus, ut splendor aedilitatum ab optimis viris postuletur. Itaque et P. Crassus cum cognomine dives, tum copiis functus est aedilicio maximo munere, et paulo post L. Crassus cum omnium hominum moderatissimo Q. Mucio magnificentissima aedilitate functus est, deinde C. Claudius App. f., multi post, Luculli, Hortensius, Silanus; omnes autem P. Lentulus me consule vicit superiores; hunc est Scaurus imitatus; magnificentissima vero nostri Pompei munera secundo consulatu; in quibus omnibus quid mihi placeat, vides. Vitanda tamen suspicio est avaritiae. Mamerco, homini divitissimo, praetermissio aedilitatis consulatus repulsam attulit. Quare et, si postulatur a populo, bonis viris si non desiderantibus, at tamen approban
Abbreviated transcription (Latin):
nos hoc liberali ͭ ͥ ᷤᷤ genẽ in ur̃be nr̃t non
egere. Est etiam uehementer utile his qui
honeste posse mltũ uolunt ꝑ hospites a¬
pus ex t̾nos ppłos uale̾ oprib ⁊ gracia the¬
ophrastus quid scribit scimonẽ atheniᷤᷤ
etiam in suos curiales laciadas hospita¬
lem fuisse Ita emin instituisse ⁊ uillicis
impetiasse ut oĩa p̾berent ᷑ quicunq
laciades in uillam suam du̾tisset. Que

Expanded text:
nos hoc liberalitatis genere in urbe nostra non nos hoc liberalitatis genere in urbe nostra non egere. Est autem etiam vehementer utile iis, qui honeste posse multum volunt, per hospites apud externos populos valere opibus et gratia. Theophrastus quidem scribit Cimonem Athenis etiam in suos curiales Laciadas hospitalem fuisse; ita enim instituisse et vilicis imperavisse, ut omnia praeberentur, quicumque Laciades in villam suam devertisse
Abbreviated transcription (Latin):
qui faciat cõmunem hostem tenruorem
est utilis redrmi e ẜuitute captos locuple¬
grauium houn est atq magnoꝵ Illa quasi
assentatoꝵ ppłi młtitudrius leuitate./ Uo̾¬
luptate qͣi titillantium. Conuemet aut̃
tũ in auido munificum esse tum en exrgẽ¬
do non acerbum. In om̃iq re contrrihenda
uendendo emendo condrcendo/ loccindo in¬
auitatib et con fimis equũ facilem mlta
liberale paulum non nũꝙͣ de suo iure dẽce¬
dere S int̾dum etiã ftuctuosum ħenda
autẽ rõne Rei familiaris quãquid dela¬
bi sinẽ flagicõsum est s ita ut illibera¬
litatis auaricieq ab sit suspicio posse euĩ
liberalitate uti non spoliantem s patͥ¬
monio niniirũ ess pecciũe fructꝰ maxi¬
mus/ Recte etiam a Theophastro ẽ lau¬
data hospitalitas/ Est enm ut michi
quid̃ idet᷑ ualde decorum pate̾ domus
horm ellustriũ hospitib illustrib Idq
etiam Rei .p. est ornamento / hores exter¬

Expanded text:
qui faciat, communem hostem tenuiorum qui faciat, communem hostem tenuiorum publicae est utilis, redimi e servitute captos, locuplegravium hominum atque magnorum, illa quasi assentatorum populi multitudinis levitatem voluptate quasi titillantium. Conveniet autem cum in dando munificum esse, tum in exigendo non acerbum in omnique re contrahenda, vendundo emendo, conducendo locando, vicinitatibus et confiniis, aequum, facilem, multa liberale paulum non numquam de suo iure decedere, sed interdum etiam fructuosum. Habenda autem ratio est rei familiaris, quam quidem dilabi sinere flagitiosum est, sed ita, ut illiberalitatis avaritiaeque absit suspicio; posse enim liberalitate uti non spoliantem se patrimonio nimirum est pecuniae fructus maximus. Recte etiam a Theophrasto est laudata hospitalitas; est enim, ut mihi quidem videtur, valde decorum patere domus hominum illustrium hospitibus illustribus, idque etiam rei publicae est ornamento, homines exter
Abbreviated transcription (Latin):
tũ etiam ad facltates accõmodandũi
et mediocritate moderanda est In illo
aut̾ alt̾o gene largiendĩ ꝙ a lib̾tate ꝓ¬
ficiscitur non uno mͦ in disparib cãis
affectiẽe debemiꝰ Alia causa est eius
qui calamitate premit᷑. et eiꝰ qui Reg
mitosos nͥ forte erunt digni calamitate
In his tñ qui se adiuuari uolent non ne
affligant ẜ ut altiorem gͣdum ascẽdãt
restrictioĩo esse nłło ͦ debemꝰ s in deli¬
gendis y doners iudĩcium et diligẽtiam
ad hrbere/ nam preclare Ennaus bñstã
male locata malefacta arbitior/ Qd
aut̃ tributũ est bono uiro et grato in
eo tũ exipo fructꝰ est tũ etiam ex cet̾is.
Temĩtate enĩ remota gretissima est li¬
beralicas/ eoq eam stũdiosius pleriq lau¬
dant ꝙ sũmi auusq bonitas cõmune
memoria liberis posterisq ꝓait᷑ ut huis
ingrates esse non liceat omes enĩ rm̃ne¬
mõrem bnficiĩ ode̾runt eamq miuriã
in decendi liberalitate sͥ etiã fieri eñq

Expanded text:
sum et ad facultates accommodanda et mediocritate moderanda est. In illo autem altero genere largiendi, quod a liberalitate proficiscitur, non uno modo in disparibus causis affecti esse debemus. Alia causa est eius, qui calmitosos, In iis tamen, qui se adiuvari volent, non ne affligantur, sed ut altiorem gradum ascendant, restricti omnino esse nullo modo debemus, sed in deligendis idoneis iudicium et diligentiam adhibere. Nam praeclare Ennius: Bene fácta male locáta male facta árbitror. Quod autem tributum est bono viro et grato, in eo cum ex ipso fructus est, tum etiam ex ceteris. Temeritate enim remota gratissima est liberalitas, eoque eam studiosius plerique laudant, quod summi cuiusque bonitas commune memoria liberis posterisque prodatur, ut iis ingratis esse non liceat. Omnes enim immemorem beneficii oderunt eamque iniuriam in deterrenda liberalitate sibi etiam fieri eumque,
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ themistocles autor est ad hibẽdꝰ
Qui cũ consuleret᷑ utrũ bono uiro pauꝑi
an minꝰ ꝓbato diuiti filiam collocares
Ego uero inquit malo uĩrũ qui pcunia
egeat ꝙͣ pectiũam que ur̃ro s cortuptimo¬
res dampnatiq funt ãmirticõe Siuiciaꝵ
Quap magnitudo quid ad unuĩquẽq
ntm ꝑtinẽs. Illum fortasse adiuuat qui
habet ne ad quid semꝑ ẜ fac iuure opulẽ¬
tior sane sit honestior uo quomi ꝙ si etiã¬
quisq Extremũ aut̃ preceptũ in b̃nfi¬
cns oꝑaq danda mne quid conciti eqͥtatẽ
contendas ne quid ꝓ miuria fundamẽ¬
tum enim est ꝑpetue cõmendacõrs ⁊ fame
iusticia sine qua nichil potest esse lauda¬
bile. Sz q̃m de eo genẽ bnficõꝵ dc̃m̃ est
que ad singłos spectant/ Deinceps de has
ꝑtu ad singłos ut̃ actingant que sunt
etiam gratiora Dandãoꝑa esti om̃o si
largicio exhauriebat era cium modica .M.
octari et Rei .p. tollerablis et plebi nec¬

Expanded text:
imirum Themistocles est auctor adhibendus; qui cum consuleretur, utrum bono viro pauperi an minus probato diviti filiam collocaret: Ego vero, inquit, malo virum, qui pecunia egeat, quam pecuniam, quae viro. Sed corrupti mores depravatique sunt admiratione divitiarum; quarum magnitudo quid ad unum quemque nostrum pertinet? Illum fortasse adiuvat, qui habet. Ne id quidem semper; sed fac iuvare; utentior sane sit, honestior vero quo modo? Q! Extremum autem praeceptum in beneficiis operaque danda, ne quid contra aequitatem contendas, ne quid pro iniuria; fundamentum enim est perpetuae commendationis et famae iustitia, sine qua nihil potest esse laudabile. Sed, quoniam de eo genere beneficiorum dictum est, quae ad singulos spectant, deinceps de iis,partim, singulos ut attingant; quae sunt etiam gratiora. Danda opera est omnino, si largitio; exhauriebat igitur aerarium; modica M. Octavi et rei publicae tolerabilis et plebi nec
Abbreviated transcription (Latin):
continet ꝙͣ fides que esse ulla pt̃ insi
uehemenciꝰ accũ est ꝙͣ me consule non
solue̾tur / carnus et castris temptata
res est ab om̃i gen̾e horm et ordine qͥb
ita Restitiue hõc totum malum de. Re. p
tolle̾t᷑ nũꝙͣ nͨ maius es alienũ fuit.
n ͨ meliꝰ nec faciliꝰ dissolutũ est frau¬
dendi enĩ spe sublata soluendi necitas
consecuta est/ At uo hic nũc uutor tũ
quidem uictꝰ que cogitarat ea ꝑfecit
cũ eiꝰ iam nichil intesset tanta in eo
peccandi libidõ fuit/ ut hoc ip̃m delecta¬
ret eum peccare/ etiam si cã non essẽt.
Ab hoc gͥ gene largicõnis / ut alris det᷑
alne auferatur. a betũt hiĩ qui rem p.
tuebunt᷑. In pͥmisq oꝑam aibunt ut

Expanded text:
si vehementius actum est quam me consule, ne solveretur; armis et castris temptata res est ab omni genere hominum et ordine; quibus ita restiti, ut hoc totum malum de re ptolleretur. Numquam nec maius aes alienum fuit nec melius nec facilius dissolutum est; fraudandi enim spe sublata solvendi necessitas consecuta est. At vero hic nunc victor, tum quidem victus, quae cogitarat, ea perfecit, cum eius iam nihil interesset. Tanta in eo peccandi libido fuit, ut hoc ipsum eum delectaret, peccare, etiamsi causa non esset. Ab hoc igitur genere largitionis, ut aliis detur, aliis auferatur, aberunt ii, qui rem publicam tuebuntur, in primis
Abbreviated transcription (Latin):
pditi hastam illam cruentã ut memime¬
runt et sꝑabrnt ꝙͣ. L. silla cũ urbrasset di¬
tatore ꝓpinquo suo Idesti sexto tͥcesimo ã¬
no post / astelerrcõe hasta non recessit al¬
teb aut̃ qui in illa Sictura scriba fuerat ꝰ
hac fuit questor uebanꝰ ex quo debet intel¬
ligi talib premuis ꝓpositis / nũꝙͣ de futira
bella cuilia Itaq ꝑretes modo urbis stat̃
et marient. hni q ip̃i iam extlua scelera
atq in has clicdes incidimꝰ Redeundum
Siligi malimiꝰ. Que si p. 2. iniuste im¬
pãnti accide̾ potuerũt cet quid debent pu

Expanded text:
perditi hastam illam cruentam et memineperditi hastam illam cruentam et meminerint et sperabunt; quam P. Sulla cum vibrasset dictatore propinquo suo, idem sexto tricesimo anno post a sceleratiore hasta non recessit; alter autem, qui in illa dictatura scriba fuerat, in hac fuit quaestor urbanus. Ex quo debet intellegi talibus praemiis propositis numquam defutura bella civilia. Itaque parietes modo urbis stant et manent, iique ipsi iam extrema scelera Atque in has clades incidimus reddiligi maluimus. Quae si Pop. Rom. iniuste imperanti accidere potuerunt: quid debent put