comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec herluuiꝰ qui illoꝵ
nouerit lingiram subiectt
⁊ ait. O pͥnceps milliꝰ milicie
tuo ore polluto egrederetur
tale uerbum. Sennus ꝓ certo
ip̃o d̾o quen negare snades
reuelante quia in ꝓximo ÷ nr̃a
salus ⁊ uester interitul: nr̃m gar¬
⁊ de loco i quo dentoria fie¬
ratis ita exturbauit: Sigmĩ
hoc in portentum nemet uob̾
lum amoueri. Dixeruntq
ei qui illic astabant it cico
receoeret. sur alias nunqͣur
ei ulla legatio ꝓficeret qͥn sta¬
tii intxriet. Inde tum soent
lta discessit ⁊ ad urbem reme¬
auit. Nec pret̾eundũ quid
istis recedentib corbanali suis
illos nultuq despicabibes ⁊
nullais ꝑ sone honninculos¬

Expanded text:
ost haec Heluinus, qui illorum noverat linguam, subjecit et ait: « O princeps nullius militiae, tuo ore polluto egrederetur tale verbum. Scimus pro certo ipso Deo quem negare suades revelante, quia in proximo est nostra salus, et vester interitus; nostrum gauet de loco in quo tentoria fixeratis ita perturbavit? Signum hoc, in portentum veniet vobis; lum amoveri. Dixeruntque ei qui illic astabant, ut cito recederet, alias nunquam ei legatio proficeret quin statim interiret. Ille cum sociis ita discessit, et ad urbem remeavit. Nec praetereundum quid istis recedentibus, Corbanan suis illi, vultuque despicabiles, et nullius personae n
Abbreviated transcription (Latin):
idem ta ciobant ⁊ cantabant
Egressi sunt itaq milites
xp̃i contia satellites ant ixpi
tet alpiciebat: ⁊ dinn exient
dicebat. State qmieti mitret
eos iueluis ualeamꝰ compre¬
heudere. Hẽbat autẽ iuxta
se positum aqͥtanicũ quom¬
dain quẽ nos ꝓuineiatom
dicnuꝰ qui fidei nr̃e renuiti¬
tiauerat. ⁊ edacitatis guia
coaaus de cnutate rxierat.
coirtuilerat. hec de urit mlt̾
nepharda dixerat q fauie
suo comederant. iuctus mopia
tabescebant. nichilq int̾erat

Expanded text:
idem faciebant et cantabant. Egressi sunt itaque milites Christi contra satellites Antichristes aspiciebat, et dum exirent dicebat: « State quieti, milites eos melius valeamus comprehendere. » Habebat autem juxta se positum Aquitanicum quemdam, quem nos provincialem dicimus, qui fidei nostrae abrenuntiaverat, et edacitatis gula coactus de civitate exierat, contulerat. Hic de nostris multa nefanda dixerat, quod fame suos comederant, et victus inopia tabescebant, nihilque rest
Abbreviated transcription (Latin):
tiolunt.⁊ malunt inori quai
captiuari. Propt̾ea ꝯ fortit¬
siuir malites cum ad p̾lium ne¬
te ne alcui sit locus diueitendi
nec spacnim diu uinendi quĩ si
aliqͣudiu eis licet nuĩe arteqͣ
onĩes interficiant᷑. magnas
In hoc apparet ena corbanan
stultus erat quia sic loq̃ndo
mentib suoꝵ t̾rorem mencie¬
bat. Nec miraudũ si inlipi¬
ens loquitur amentiã. quia
sp̃c sapientie ñ intrat in ma¬
linolam aĩam.¬

Expanded text:
nt mori, et malunt mori quam captivari. Propterea o fortissimi milites, cum ad praelium vete, ne alicui sit locus divertendi, nec spatium diu vivendi: quoniam si eis aliquandiu licet vivere, antequam omnes interficiantur, magnas In hoc apparet quod Corbanan stultus erat, quia sic loquendo suorum mentibus terrorem incutiebat. Nec mirandum si insipiens loquitur amentiam, quia spiritus sapientiae non intrat in malevolam animam
Abbreviated transcription (Latin):
spectu culpabiles estis qui tras
xpĩanoꝵ ĩmoderata enpidrc ate
inuasistis. cosq om̃s murria af¬
fectos occidistis: Inferuai du
tui te turpuis nõ potuerũt de¬
houeltare: qͣm qd̃ te nuserunt
contra eos pugnare. Si iationii

Expanded text:
spectu culpabiles sitis, qui terras spectu culpabiles sitis, qui terras Christianorum immoderata cupiditate invasistis, eosque omnes injuria affectos occidistis. Infernales dii tui te turpius non potuerunt dehonestare, quam quod te miserunt contra eos pugnare. Si rati
Abbreviated transcription (Latin):
gistratus milicie consiluĩ acceꝑ¬
iuit ut ad corbanan legationem
suaui mitr̾ent: iteniq mando¬
ta suũq consilium ꝑ interpre¬
tem sui ser moins de ferrent. Eñ¬
q de misltis fieret inquisitio.
nec aliquis liuueret hec ferre
in andata: tandẽ duo muenti se
herlunus ⁊ petrꝰ here mita.hi
cum niterprete iter snũ qd
turtoꝵ castra dixoxerunt: de¬
hinc ad corbanan tentoria ꝑie¬
nerunt. Conueneiunt und ie
turci: audire gestientes quid ei¬
cerent xpianoꝵ nuncii. Prat
autẽ corbauau residens in solio.
pomiposo. Ante cniꝰ faciem uem¬
entes miuime se inclinauerũt
s erecta ceruice astit̾unt. Qdͥ
cum turai inderent egre tusert̃
⁊ nisi nuncii fuissent suꝑbe
continentie ignommiã nuidi¬
cassent. Tnnc nuntiĩ mł tunt¬
cum fremerent: suꝑbo pͥucipi dixe¬
nuit. Corban franco. ⁊ pͥncipet tibi
mandant. Unde tͥ contigit tai
temulenta audacia qd armata
mauu contra cos uenisti cuui tu
⁊ rex tuns ⁊ gens tua ni eoꝵ ceu¬

Expanded text:
gistratus militiae consilium acceperunt, ut ad Corbanan legationem suam mitterent, eique mandata suumque consilium per interpretem sui sermonis deferrent. Cumque de multis fieret inquisitio, nec aliquis praesumeret haec ferre mandata, tandem duo inventi sunt, Heluinus, et Petrus eremita. Hi cum interprete iter suum ad Turcorum castra direxerunt, dein ad Corbanan tentoria pervenerunt. Convenerunt undique Turci, audire gestientes, quid dicerent Christianorum nuntii. Erat autem Corbanan residens in solio, pomposo, ante cujus faciem venientes minime se inclinaverunt, sed erecta cervice astiterunt. Quod cum Turci viderent, aegre tulerunt; et nisi nuntii essent, superbae continentiae ignominiam vindicassent. Tunc nuntii nil cunccumfremerent, superbo principi dixerunt: « Corbanan, Francorum proceres tibi mandant: Unde tibi contigit tam temulenta audacia, quod armata manu contra eos venisti, cum tu et rex tuus gensque tua in eorum con
Abbreviated transcription (Latin):
tib introierunt. his ita tͣns
actis. t̾tio die pest trans actum
p̾lium. castellum ceꝑunt edi¬
ficare de quo suꝑius feciinus
introitu pontis ad mathoma¬
riam .s. in loco cimiterii aute
ianuas ciuitatis. Destruxerũt
omẽs tumulos lapideos mor¬
tuoꝵ: ⁊ ex illis castrum in¬
nierunt. Qd̃ cum ꝑactum
fuit comendatũ ÷ Raim̃do
egregio comiti scĩ egedii. hoc
fc̃m ualde construixit illos
terius ab illa parte ñ p̾ualue¬
runt exire. Nrĩ uero iam se¬
cure ibant quotũq ire dispo¬
nebant. Tune proceres elege¬
runt uiros optimos equosq
uelociores. ⁊ non louge ab urle
transierũt fluuiũ: ⁊ p̾dam
maxiniã muenerũt. equos
⁊ equas. mulos ⁊ mulas. Asmos
⁊ camelos. ⁊ animaliũ quinq
milia. Omĩa hec egregia chohors
adduxit ad castra: ⁊ celebrata est
apud xpĩcolas leticia magna. Ed
infortumũ eiues uehementer
attriuit: qm̃ abundantia rerum
que nr̃os robor auit. ꝑdita iiot

Expanded text:
ttactis, tertia die post peractum praelium, castellum coeperunt aedificare, de quo superius mentionem introitu pontis, ad Machumariam scilicet, in loco coemeterii ante januam civitatis. Destruxerunt autem omnes tumulos lapideos mortuorum, et ex illis castrum munierunt. Quod cum peractum fuit, commendatum est Raimundo egregio comiti Sancti Aegidii. Hoc factum valde constrinxit eos quterius ab illa parte non valuerunt exire. Nostri vero jam secure ibant quocunque ire disponebant. Tunc proceres elegerunt viros optimos, equosque velociores, et non longe ab urbe transierunt fluvium, et praedam maximam invenerunt, equos et equas, mulos et mulas, asinos et camelos, et animalium quinque millia. Omnia haec egregia cohors adduxit ad castra, et celebrata est apud Christicolas laetitia magna. Quod infortunium cives vehementer attrivit, quoniam abundantia rerum, quae nostros roboravit, perdita, illos
Abbreviated transcription (Latin):
ittum recõpensabit᷑ glacio
francoꝵꝵ. Et notum ẽe potertt
his qui iguorant. qm̃ non est
hominũ euercere regna: s ei
ꝑ quem reges regnant. Ip̃i dũt
se uelle nob̾ indulgere: si in pe¬
ia ⁊ baculo amodo uolumus
enacuabitur inopia. Iherłm
cum nobis a d̾o concelsa sit qͥs
preualet auferre: Nulla ur¬
tus ÷ humana q̃ nob̾ oĩno ter¬
rorem icutiat: quia mornnͣ¬
cũ nascuniir. cũ uitau amit¬
timus temporalẽ amitrimis
iurtcate his qui miserũt uos:
quia arma q̃ in patͥa nr̃a sũp¬
in eo qui docet manus nr̃as ad
p̾lium.⁊ brachia nr̃a pouit
ut archum ereum qm̃ ⁊ uia
ur̃is gladus aꝑietur: ⁊ omĩa
scandala eradicabinit᷑:⁊ ihe¬
rłm capietur. Tuuc nr̃a erit
nõ ꝑ boĩnis indulgentiã s ꝑ
celestis censure equitatẽ. De uul¬
tu enim dñi hoc iudiciũ ꝓdiit
quia iherłm nr̃a erit.
egati uero quid ultra pro¬
tend̾ent nõ inuenerũt. s
aueito hocuerbo scandalirati st̃:
antiochiãq nr̃is consentien¬

Expanded text:
tum recompensabitur gladio Francorum. Et notum esse poterit, his qui ignorant, quod non est hominum evertere regna, sed ejus per quem reges regnant. Ipsi dicunt se velle nobis indulgere, si in pera et baculo amodo velimus vacuabitur inopia. Jerusalem cum nobis a Deo concessa sit, quis praevalet auferre eam? Nulla virtus est humana quae nobis ullo modo terrorem incutiat, quia cum morimur, nascimur; cum vitam amittimus temporalem, recuperamus nuntiate his qui miserunt vos quod arma quae in patria nostra sumpin eo qui docet manus nostras ad praelium, et brachia nostra ponit ut arcum aereum, quoniaris gladiis aperietur, et omnia scandala eradicabuntur, et Jerusalem capietur. Tunc nostra erit non per hominis indulgentiam, sed per coelestis censurae aequitatem. De vultu enim Domini hoc judicium prodiit, quia Jerusalem nostra erit. » Legati vero quid ultra praetenderent non invenerunt, sed audito hoc verbo scandalizati sunt, Antiochiamque nostris consentien
Abbreviated transcription (Latin):
nius. gentẽq uĩam ab istis
pera neuue soltti erant tuipi
main contimieliarsi tolerantes
ad ultinũ ꝑimebant᷑. Terra
autẽ gentis illoꝵ nõ : lret
din pofsed̾int. quia nr̃: ab
pͥscis temporib fuit: eisq pp̃¬

Expanded text:
am ab istis pera venire soliti erant, turpi iam contumeliarum tolerantes, ad extremum perimebantur. Terra autem gentis illorum non est, licet diu possederint, quia nostrorum a priscis temporibus fuit, eisque p
Abbreviated transcription (Latin):
app̾ hendit. nec tam̃ cosquia
apĩani erant occidere uoluit. s
cuin ip̃is sarainis ad casttũ suũ
couduxit. Quos tandem tali ꝯdi¬
tioue illesos abire ꝑmisit: quia
ꝓmiserunt ei in fide xpĩans
Qd̾ sibi affterrent ꝓ cõpetenti
ochia. Qd illi stenue impleue¬
riuit: sicut ⁊ spoponderunt
Tanchredus uero uias de semi¬
tal obstruserat hil qui erant
in ciuitate: qd nilłs auderat
exire. Proptea pacis inducias
q̃sierunt: dicentet qe̾ illo tp̃is
int̾uallo apd̾ setractaret qua
lege. qua conditione se ⁊ cui¬
tadem xp̃ianis dlib̾arent. Cre¬
did̃mut pͥncipes ⁊ dispositił pat¬
tionib ⁊ tempore ꝯstituto te¬
nende pacis sacramenta dede
ad alt̾inu facultas ꝯceditur.
Tune lib̾e franci ꝑ cͥcuitum
muroꝵ rbant ⁊ ad ꝓpugnacula
cum ip̃is cinib stabant: ⁊ cuies
cũ gaudio ad castra ueniebant.

Expanded text:
apprehendit, nec tamen eos, quia Christiani erant, occidere voluit, sed cum ipsis sarcinis ad castrum suum conduxit. Quos tandem tali conditione illaesos abire permisit, quia promiserunt ei, in fide Chris competenti ochia. Quod illi strenue impleverunt, sicut et spoponderunt. Tancredus vero vias ac semitas obstruxerat his qui erant in civitate, quod nullus audebat exire. Propterea pacis inducias quaesierunt, dicentes quod illo temporis intervallo apud se tractarent qua lege, qua conditione, se et civitatem Christianis deliberarent. Crediderunt principes, et dispositis pactionibus, et tempore constituto, tenendae pacis sacramenta dederad alterum facultas conceditur. Tunc libere Franci per circuitum murorum ibant, et ad propugnacula cum ipsis civibus stabant, et cives cum gaudio ad castra veniebant.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluutati uultis oberire. In au¬
laregis psarum dñiq nr̃i in ag¬
lium quid eis suꝑ hoc eẽt agẽ¬
dum. Mirant᷑ enim ut quid sie
armati q̃ritis oñi nr̃i sepulctũ.
gentẽ suam a finib dur posses.¬
sil extimizantes. ĩme qd̾ uefau¬
dum ÷ ꝑ egͥnis more gladii tru¬
cieantes. Qd̾ si de cetero in pera
lbaculo nultis ire: cũ honore
maximo ⁊ rerũ opulentna uos
illuc facient ꝑtransire. De pedit¬
bus equites facient: qui panpes
lunt in toto itinere nec in redi¬
tu amplius esurient. Et si per
miensẽ ad sepulerũ n os diuiia¬
copia nõ deerit. facultas emidi
berabitur: ut quo honore pla¬
tieiti ⁊ teruplum. ⁊ sepulcrum

Expanded text:
voluntati vultis obedire. In auvoluntati vultis obedire. In aula regis Persarum dominilium, quidnam eis super hoc sit agendum. Mirantur enim ut quid sic armati quaeritis Domini vestri sepulcrum, gentem suam a finibus diu possessis exterminantes, imo, quod nefarium est peregrinis, in ore gladii trucidantes. Quod si posthac in pera et baculo vultis ire, cum honore maximo rerumque opulentia vos illuc facient pertransire; de peditibus equites facient; qui pauperes sunt, in toto itinere nec in reditu amplius esurient. Et si per mensem ad sepulcrum vobis diurnacopia vobis non deerit; facultas eundi cedetur, ut quo honore placuerit, et templum et sepulcrum
Abbreviated transcription (Latin):
ad uenire. ⁊ a pͥucipib castroꝵ
fi ducian quent uemengi se cs
Qui libent̾ amniũt seqr eoruu
susceptioni sollenit̾ p̃muni¬
unt. Tentoria uarnt ornam̃toꝵ
geuerib uenust autͣ: t̾re infixis
sudib scuta apponunt᷑. quibꝰ ⁊̃
crastinum qͥntane ludus scilie
eq̃stris exerceret᷑ Alec scaci ue¬
loces cursus equoꝵ. frens in
gyrum flexis nou defuerunt.
i uuluaes impetꝰ hastarũq
mbrationes i alterutrũ ibi ce¬
lebrate sunt. In quib actibut
monstrabatur quia iuillo pa¬
uore trepidabant: qui talia oꝑ¬
abantur. Talia qppe iuuentut
extolebat: s etate sensuq seni¬
ores in unũ consed̾ant. causasq
consiliz ⁊ pruoentie confẽbunt.
Int̾m babilonienses nuncii
cum apprerunarẽt. tantosq
tanto gaudio tͥpudiantes ꝯspi¬
tarentur mirati sunt: qm̃ re¬
latio usq babiloniã cucurrorat
quia ⁊ fame critiabantur ⁊ pauo¬
re concutiebantur. Adducti gͥ
aude pͥncipes sunt: ⁊ in hec uer¬
salutem ⁊ aunciciam: si eis

Expanded text:
advenire, et a principibus castrorum fiduciam quaerit veniendi secure. Qui libenter annuunt, seque eorum susceptioni solemniter praemuniunt. Tentoria variis ornamentorum generibus venustantur; terrae infixis sudibus scuta apponuntur, quibus in crastinum Quintanae ludus, scilicet equestris, exerceretur. Aleae, scaci, veloces cursus equorum flexis in gyrum frenis non defuerunt, et militares impetus, hastarumque vibrationes in alterutrum ibi celebratae sunt. In quibus actibus monstrabatur, quod nullo pavore trepidabant, qui talia operabantur. Talia quippe juventus excolebat, sed aetate sensuque seniores in unum consederant, causasque consilii et prudentiae conferebant. Interim Babylonienses nuntii cum approximarent, tantosque tanto gaudio tripudiantes conspicarentur, mirati sunt, quoniam relatio usque Babyloniam cucurrerat, quia et fame cruciabantur et pavore concutiebantur. Adducti igitur ante principes sunt; et in haec versalutem et amicitiam, si ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacta. aliquantłu nature
indulserunt: ⁊ plures ex iu¬
nenib tam iuiros qͣm mune¬
res inte reseruauerũt. ⁊ suo
famulatm mancipauerunt
Mox ꝑ uitos ⁊ platcas discire¬
rentes quicquid inuenerunt
rapuerunt: ⁊ qd̾ quisq rapu
it suũ fint. Erat autẽ ierłm
time referta temporalibus
honis: nec aliquo indigebat
msi spñalib deliens. Tunc
quippe filios suos delonge ad
leto nicelsu ꝑrexerunt: ⁊ ei qͥ
in eo sepultus fuit gr̃as refe¬
rentes capitalicia sua obtinle¬
ruut. Ip̃r do̾ sicut ꝑ ppħam fu¬
erat predc̃m sepulcrum dñi
fuit gͥloriosũ. cũ om̃s nõ moet¬
su pedum s poplitiur ⁊ cubi¬
toꝵ ꝓni icedebant ⁊ pani¬
menta imbre lacͥmaꝵ inm¬

Expanded text:
peracta, aliquantulum naturae peracta, aliquantulum naturae indulserunt, et plures ex juvenibus tam viros quam mulieres vitae reservaverunt, et suo famulatui mancipaverunt. Mox per vicos et plateas discurrentes, quidquid invenerunt rapuerunt, et quod quisque rapuit hoc suum fuit. Erat autem Jerusalem tunc referta temporalibus bonis, nec aliquo indigebat, nisi spiritalibus deliciis. Tunc quippe filios suos, de longe ad laeto incessu perrexerunt, et ei qui in eo sepultus fuit gratias referentes capitalicia sua obtulerunt. Ipsa die, sicut per Prophetam fuerat praedictum, sepulcrum Domini fuit gloriosum , cum omnes non incessu pedum, sed poplitum et cubitorum proni incedebant et pavimenta imbre lacrymarum inu
Abbreviated transcription (Latin):
cabant humana corpora ⁊ dei¬
lus ibi nr̃o ⁊ iners fuit. meticullo¬
sus iillus: uui nemo resistelat
ꝓposse suo inuisquisq fugi¬
elut. S fugere uenis peterat
Im̃ multitude a se ip̃a inseip¬
lam ꝑꝑlexa fibimet impuuñto
erat. Qui tamen de tanta nia
potuerut: templũ salouit int̃¬
uerun: ⁊ se ioi longo diei sparis
de fendriunt. S cum iam diet
mclinari uideretur: nr̃i timẽ¬
tel solis occubitum ammosica¬
te coucepta adita templi ir¬
rumpunt. cosq nusera morte
pessiundarunt. Tartum ibi
hunram saugͥnis effiumi est
quia cesoꝵ corporannda san¬
gͥnis impellente noluebant᷑
ꝑ panumentũ. ⁊ brachia siue
truncate manus suꝑ cruorẽ
fluttabant ⁊ extraneo cerpori
iungebanir. ita nt nemo uale¬
ret discernere cuius erat corpo¬
iil brachnum qd̃ trimcato rer¬
pori erat aduinctũ. Ip̃i et ã
inilites qui hoc carnificum
oꝑabantur exhalantes calidi
cuoris nebula nix. patiebant᷑
Hac itaq menarrabili ce de

Expanded text:
cabant humana corpora, et dexcabant humana corpora, et dexlus ibi nostrorum iners fuit, meticulosus nullus, ubi nemo resistebat, sed pro posse suo unusquisque fugiebat; sed fugere nemo poterat, quoniam multitudo a seipsa in seipsam perplexa, sibimet impedimento erat. Qui tamen de tantae potuerunt, templum Salomonis intraverunt, et se ibi longo diei spatio defenderunt. Sed cum jam dies inclinari videretur, nostri timentes solis occasum, animositate concepta, abdita templi irrumpunt, cosque misera morte pessundarunt. Tantum ibi humani sanguinis effusum est ut caesorum corpora, unda sanguinis impellente, volverentur per pavimentum, et brachia sive truncatae manus super cruorem fluitabant, et extraneo corpori jungebantur, ita ut nemo valeret discernere cujus erat corporis brachium, quod truncato corpori erat adjunctum. Ipsi etiam milites qui hoc carnificium operabantur, exhalentes calidi fervoris nebulas vix patiebantur. Hac itaque inenarrabili caede
Abbreviated transcription (Latin):
sceler grelsu cum suo comita¬
tu prexit ad portam q̃ ÷ secus
turrim dauid ⁊ uocauit eol qͥ
in aire erant ut sͥ aperirent
Protimis adiurauisus quit
rur cistodiebat ut cognonit
quiseẽt ianuam ei apuit: sc̃q
suosq ⁊ sua fidci enis ꝯm̃daint
ut se tueretur ne destrueret᷑
E comes dixit quia id nuqͣm
faceret nili sibi turrim diit.¬
teret qui allensum gratanter
tribuit.⁊ couies illi ut petebat
oẽm fid uciam spopondit. Dux
uero Eodefridꝰ nõ areem ñ aulã
lib spolia ambiebat. s cum
Frangnus suis sangne seruoꝵdi¬
erat ab eis uidicarẽ sa tagetit
⁊ irifiones ⁊ contumelias q̃t
ꝑeguis intulerant ulcissi cu¬
piebat. In nullo autẽ belto ta¬
lem hiũt interficiendi facultatẽ
nee suꝑ poutem autiochie ẽ
ei ganreui diuuidiautt gentile
Dmic uero absq ulla refuls.i¬
tione tam ip̃e qͣm wicheris
qui miedium secuit leonem
mnultaq elector milia muttũ
a sũ uio capite usq ad renes se¬

Expanded text:
celeri gressu cum suo comitaceleri gressu cum suo comitatu perrexit ad portam quae est secus turrim David, et vocavit eos qui in arce erant, ut aperirent. Protinus admiravisus qui turrim custodiebat, ut cognovit quis esset, januam ei aperuit, seque suosque et sua fidei ejus commendavit, ut se tueretur ne destrueretur. Sed comes dixit quod id nunquam faceret, nisi sibi turrim dimitteret. Qui ei assensum gratanter tribuit, et comes illi, ut petebat, omnem fiduciam spopondit. Dux vero Godefridus, non arcem, non aulam, non spolia, ambiebat, sed cum Franerat, ab eis vindicare satagebat, et irrisiones et contumelias quas peregrinis intulerant, ulcisci cupiebat. In nullo autem bello talem habuit occidendi facultatem, nec super spontem Antiochiae, cum giganteum dimidiavit gentilem. Nunc vero absque ulla refragatione, tam ipse quam Guicherius, qui medium secuit leonem, multaque electorum militum millia, a capite usque ad renes se
Abbreviated transcription (Latin):
tates referre ualeret: cuiu oĩ¬
um q̃ nunc sunt philesophoꝵ
facundia tantis laudib mun¬
ine suppeditaret : Et dum
sic desuꝑ menia pugnarat᷑.
ꝓcellio eca ip̃a menia agebatur
⁊ cruces ae reliquie ⁊ sacrata
altaria deferiitur. Tota itaq
die alt̾nis ictib decertatũ est
s ut appinqͣnit hora qua sal¬
uator oñn crucem subirt. miles
qui dam nõme le coldus de castͤ
ducis muro pͥmus infilurt:
qui leouenz ꝓpͥa murtute ꝓstra¬
uit ⁊ oceidit. Statim dux mali¬
tes suos sequitur ⁊ om̃es alii
milites ducem suũ. Tnnic uero
archus ⁊ sagute dimittuntur:
⁊ fulnimei ensel arripiuatur.
Quib uisis hostes ilico murũ
deserunt. ⁊ ad t̾iam dilabunt᷑.
⁊ mulites xp̃i srelen gressu cum
magius uocib ꝑsecuntur. Qs
uoces cim audiret Ramiundꝰ
qui castrum suũ muro approꝵi
lexte francos ẽẽ in urbe: suisq
militib art. Quid hic stamus:
Iucalsum laboranius. franci¬
goie urbem ortiuent ⁊ magnis

Expanded text:
tates referre valeret, cum omntates referre valeret, cum omnium qui nunc sunt philosophorum facundia tantis minime laudibus sufficeret? Et dum sic desuper moenia pugnabatur, processio circa ipsa moenia agebatur, et cruces ac reliquiae et sacra altaria deferuntur. Tota itaque die alternis ictibus decertatum est. Sed ut appropinquavit hora qua Salvator omnium mortem subiit, miles quidam, nomine Detoldus, de castro ducis primus insiluit, qui leonem propria virtute prostravit et occidit. Statim dux milites suos sequitur, et omnes alii milites ducem suum. Tunc vero arcus et sagittae dimittuntur, et fulminei enses arripiuntur. Quibus visis hostes illico murum deserunt, et ad terram dilabuntur, et milites Christi celeri gressu cum magnis vocibus persequuntur. Quas voces cum audiret comes Raimundus, qui castrum suum muro propius lexit Francos esse in urbe, suisque militibus ait: « Quid hic stamus, et incassum laboramus? Francigenae urbem obtinent; magnisque
Abbreviated transcription (Latin):
um hec paterent᷑ proceres
a longo tempore spatio lig¬
neal trabes adduri faciebant qb
tui tes ⁊ machine fierent que
ciuitatẽ expugnarent. Qnib ad¬
ductis dux duam Godefridiã
suam turrun construxit ⁊ ab ori¬
precepit. E contra uenerandus
comes saucti egi dii consimile ras¬
te applicuit. Qninta si quidem
egregii bellatoret ascendunti
icalas menib apponunt. Stupẽt
⁊ contremiscunt adulterimi ci¬
ues urbis exinne cũ se uident
uallar tarcta forctuidine. Quia¬
ĩmiriere ⁊ mortẽ suꝑ capita sua
dependere: acriter ceꝑunt re¬
sistere. ⁊ si cut iam de morte nõ
dubii ꝓpugnare. Illic eminebat
insna nuri diͦr god efridus nõ
tunc nulei s sagittariꝰb cinus
manul ad p̾lium ⁊ digitos ad
bellum dñs dirigebat. em̃ iactis
Inxta quem fratres eiꝰ eustachiꝰ
⁊ bald̃unꝰ uelut duo iuxta le¬
onem leones ⁊ duros ittus ⁊ acu¬
lor ⁊ lapidum sus cipiedant
⁊ quadruplici fenore recom¬
pensabant. Et quis oĩm ꝓbi¬

Expanded text:
um haec paterentur, proceres a longo terrae spatio ligneas trabes adduci faciebant, quibus turres et machinae fierent, quae civitatem expugnarent. Quibus adductis, dux ducum Godefridus suam turrim construxit, et ab oripraecepit. Et contra venerandus comes Sancti Aegidii consimile casga applicuit. Quinta siquidem egregii bellatores ascendunt, et scalas moenibus apponunt. Stupent et contremiscunt adulterini cives urbis eximiae, cum se vident circumvallari tanta multitudine. Quiaet mortem super capita sua dependere, acriter coeperunt resistere, et sicut jam de morte non dubii, propugnare. Illic eminebat in sua turri dux Godefridus, non tunc miles, sed sagittarius, cujus manus ad praelium et digitos ad bellum DJuxta quem fratres ejus Eustachius et Balduinus, velut duo juxta leonem leones, et duros ictus jaculorum et lapidum suscipiebant, et quadruplici foenore compensabant. Et quis omnium probi
Abbreviated transcription (Latin):
retur: ⁊ iniunctũ ÷ sarracenis
uiuis ut mortuꝯs forat extͣ¬
herent. ciuitatẽq ab om̃i
spurticia tanti mortici iĩ:
prersus enundarent. Qui
ꝓ tinus uissit obtemꝑantet ⁊¬
lugebant ⁊ extrahebant: ⁊
extra portã ingentes uelut

Expanded text:
retur; et injunctum est Sarracenis vivis, ut mortuos foras extraherent, civitatemque ab omni spurcitia tanti morticinii prorsus mundarent; qui protinus jussis obtemperantes, et lugebant et extrahebant, et extra portam ingentes, velut
Abbreviated transcription (Latin):
itaq oblatione sollempni
deuotione completa ad domos
rinit: ⁊ nature ncc̃arnis in¬
dulgentes. fessis corpor wus
cibi ⁊ sompno requiẽ tradi¬
derurit. In crastinũ cum capiit
aurora t̾ris ostenderet. ne ul¬
maneret: armati ad templũ
salomoins eucurrerunt. Ut
scil illos delerent qui supra
templi fastigia ascenderant.
maxima enim illie copia tur¬
coꝵ conscenderat q̃ libentiꝰ
fugill si sumptis alis uola¬
re potiuss. S quib natura
alas negauit: mis era uita ñ¬
felic es extrus donauit. Ut enĩ
sibi occursari supra templũ
uiderunt. obinam midis en¬
sibus ueniebant: malentes
citissima morte occum bere. q
misere uigo seruitutis iongit¬
sime ꝑire. Nam se t̾re piet¬
pites dabant: ⁊ ad t̾ram que
cunctis mortalib inte p̃bet

Expanded text:
itaque oblatione solemni devotione completa, ad domos runt, et naturae necessariis indulgentes, fessis corporibus cibum et somni requiem tradiderunt. In crastinum igitur cum caput aurora terris ostenderet, ne ulmaneret, armati ad templum Salomonis cucurrerunt, ut scilicet illos delerent qui supra templi fastigia ascenderant. Maxima enim illuc copia Turcorum conscenderat, quae libentius fugisset, si sumptis alis volare potuisset. Sed quibus natura alas negavit, misera vita infelices exitus donavit. Ut enim sibi occursare supra templum viderunt, obviam nudis ensibus veniebant, malentes citissima morte occumbere quam miserae jugo servitutis longissime perire. Nam se terrae praecipites dabant, et ad terram, quae cunctis m
Abbreviated transcription (Latin):
rum sanctoꝵ q̃ ibi translate st̃
a facie paganez. Alia ⁊ affrica
lium. Id̾o gͥ talis effecta est urbs
regia constantinopoł: ut sanctaꝵ
quas supradixiniꝰ reliqͥarũ foret
tutissima regio. Et id̾o bñ decet ro¬
me coequari dignitate sanctuarii
⁊ excellentia regie dignitatis: nisi
qd̃ roma ẽ papali apice sublima
onfederatis gͥ cum imꝑatore
ator naues ad portum addnci ut
om̃il exercitus sine magna dila¬
tione pois traust retari. Prmi
ttaq transierunt dux godefridꝰ
⁊ tanchredus. ⁊ usq nichome¬
diam ꝑrexerunt: ⁊ ꝑ tres dies

Expanded text:
yrum sanctorum, quae illuc translatae sunt a facie paganorum. Asia et Africa lium. Ideo talis effecta est urbs regia Constantinopolis, ut sanctarum, quas supra diximus, reliquiarum foret tutissima regia. Et ideo debet bene Romae coaequari dignitate sanctuarii, et excellentia regiae dignitatis, nisi quod Roma est papali apice sublimatonfoederatis igitur cum imperatore erator naves ad portum adduci, ut omnis exercitus sine magna dilatione posset transfretari. Primi itaque transfretaverunt dux Godefridus et Tancredus, et usque Nicomediam pe
Abbreviated transcription (Latin):
din iu̾de gratulatir. S ⁊
inde mente concipit fraudem
ut deinceps parturiat iid¬
tatem. Iubet ut liuis ciuitas
tribuatur ⁊ad se constantino¬
pelini conducantur. Qd̾ id̾o fe¬
at ut res ip̃a demceps ĩ notuit:
ut cum tempus accederederet
ad detͥientũ francoꝵ para¬
nor es mueniret. Itaq cnu¬
tas redditur: ⁊ turci constau¬
tino poliur deoncuntur. Nec
minenior tamen fuit inꝑa¬
tor tanti bũficu quia pariꝑ¬
ibus qui erant in exercitu
largas elemosinas precepit
crogan. Septemi itaq ebdo¬
madibus ⁊ trib dieb nichee
ciuitatis ptensa est expugua¬
no: nec ulla ui humaua su¬
pata fuiss nisi di adiritorio
Est euim muris densissimis ⁊
ut caput ut nulli compar
in dota romania. In hac enĩ¬
gregati fuerunt : ⁊ de fide
nr̃a propter hepetitoꝵ uer¬
sutial qui tiuc tempor uł erãt
tractauerunt. ⁊ ita omĩa siẽ

Expanded text:
dum inde gratulatur; sed et dum inde gratulatur; sed et inde mente concipit fraudem, ut deinceps parturiat iniquitatem. Jubet ut suis reddatur tribuatur, et ad se Constantinopolim conducantur. Quod ideo fecit ut res ipsa deinceps innotuit ut cum tempus accederet, ad detrimentum Francorum paratiores inveniret. Itaque civitas redditur, et Turci Constantinopolim deducuntur. Nec immemor tamen fuit imperator tanti beneficii, quia pauperibus qui erant in exercitu, largas eleemosynas praecepit erogari. Septem itaque hebdomadibus et tribus diebus Nicaeae civitatis protensa est expugnatio, nec ulla vi humana superata fuisset, nisi Dei adjutorio. Est enim muris densissimis et ut caput et nulli compar in tota Romania. In hac gregati fuerunt, et de fide nostra, propter haereticorum versutiam qui tunc temporis erant, tractaverunt, et ita o
Abbreviated transcription (Latin):
ascendentel nt maiorẽ me¬
tum hostib matt̾ent balistis
⁊ fundis occiseꝵ capita turcoꝵ
nitus. piciebant. Nec tardã¬
te mora sunt illa temporis hora
Naues allate constantinẽpo¬
litane. S illa diem lacuru
nõ inmilerunt: s nocte ple¬
uas turtopolis gente scilicet
imꝑatoris bene docta ⁊ assue¬
ta aumnis. In crastinũ surgente
aurora uit uiderunt naues hi
qui erant in ciuitate preni¬
mio timore et̾riti sunt : ⁊ ul¬
tra nõ hẽntes sp̃m qͣi iam
mortui in t̾ram torruerunt
Uhulabarit oñis filie cum mia¬
trib. inuenes cũ irgnib.
senescum uunorre. Indiq
luctus. undiq miserĩa quia
euadendi spel non erat ulla
Intus erat meror ⁊ mentis
bebitudo: foris gaudium ⁊ es¬
ultatio. Tandem euadendi in
uenerunt consiliuĩ: quia per
turcopolas imꝑatori mandaue¬
runt ei se ⁊ ciuitatẽ ueddere si
illesos ⁊ incolumes cum suis
rebus eos ꝑ mtt̾et abire. Qd
u brimꝑatori nuntiat᷑ : ad me¬

Expanded text:
ascendentes, ut majorem meascendentes, ut majorem metum hostibus incuterent, balistis et fundis occisorum capita Turcorum intus projiciebant. Nec tardante mora, sunt ipsa temporis hora Naves allatae Constantinopolitanae. Sed illa die in lacum non immiserunt, sed nocte, plenas Turcopolis, gente scilicet imperatoris bene docta et assueta navibus. In crastinum surgente aurora, ut viderunt naves hi qui erant in civitate, prae nimio timore exterriti sunt, et ultra non habentes spiritum, quasi jam mortui in terram corruerunt. Ululabant omnes filiae cum matribus, juvenes cum virginibus, senes cum junioribus. Undique luctus, undique miseria, quia evadendi spes non erat ulla. Intus erat moeror et mentis hebetudo, foris gaudium et exsultatio. Tandem invenerunt evadendi consilium, quia per Turcopolas imperatori significarunt, ei se reddere civitatem, si illaesos et incolumes cum suis rebus eos permitteret abire. Quod ubi imperatori nuntiatur, admo
Abbreviated transcription (Latin):
tam irrumperet portam: ⁊ due
confligendo si neccesse eis incũ¬
beret liberius sub leq̃ rentur
tciam. Si turci disposuerunt
l d̾i consilio nr̃i eruditiores bãc
diffutionẽ aliter mutuauert̃
rimo cursu irruunt n illos. nõ
plul eoꝵ formidandel nintom¬
dinem quam caues fugientes le¬
poremr. O quot milia electoꝵ
militimi illos sunt iusecuti : pa¬
ratiores de turcoꝵ corporieus
extrabere amial quam qui¬
libet faimnelicul emdi ad iipti¬
af. Turti uero ut inderunt
tot armatoꝵ p̾miũ splen¬
dorenr sugge rebat ienim flam¬
mantib radut sol fulgorem.
tor ueloces equoꝵ cursus frem̃¬
tium. tot hastes contreuibn¬
tes. terga uerterinit: ⁊ minras
pigri ⁊ mertes ad montana
redire uo luerurt. s quicumq
inde descenderant. uursul as¬
cendere non potuerunt. Et
male multati nece dira sunt
cruciati. Auxiliante d̾o sic
agnua ura tropheo. Tali le¬
tantur ⁊ adurbem regredu¬
tur. Qui cterum machinas

Expanded text:
tam irrumperetportam, et duae tam irrumperetportam, et duae confligendo, si necesse eis incumberet, liberius subsequerentur tertiam. Sic Turci disposuerunt, sed Dei consilio, nostri eruditiores hanc definitionem aliter mutaverunt. rimo cursu irruunt in illos, non plus eorum formidantes multitudinem quam canes fugientem leporem. O quot millia electorum militum illos sunt insecuti, paratiores de Turcorum corporibus extrahere animas, quam quisquam famelicus eundi ad nuptias. Turci vero, ut viderunt tot armorum praenimium splendorem suggerebat enim flammantibus radiis sol fulgorem tot veloces equorum occursus frementium, tot hastas contra se vibrantes, terga verterunt, et nimis pigri et inertes ad montana redire voluerunt, sed quicunque inde descenderant, rursus ascendere non potuerunt. Et male multati nece dira sunt cruciati Auxiliante Deo, sic agmina nostra trophaeo Tali laetantur, et ad urbem regrediuntur. Qui iterum machinas
Abbreviated transcription (Latin):
tas cea muros machiuas erigũt
quib infra se illos qui erant in
inuris despiciunt. Lignee turres
piduis turrib opponunt᷑. ⁊ iã
ooiuiuꝰ hostis lanceis ⁊ ensib im¬
lapioes i a culantur in urbeila.
Hostis tretur quia iem de morte
tunetur. Unde fragor drbe
claniorq souabat ui urbe. Passim
tugiebant matres euui filiis
⁊fui abus suis solutis cimib.
la tebrasq querebant quia
spem fuge misqͣm babebant.
Iamqi ut seuictun redderet
Ipsi enim de ciurtate premi¬
serant ad illos dicentes ut per
meridiani portam uemirent
ad ip̃os ⁊ adiuuarent eos. Nrĩ
uero uiterun obsederaut portã
illam magno comitatu: quia
custodielant illai podiensis
ep̃s ⁊ comes s ancti egidii. Qũr¬
ci uero de montains descendẽ¬
tes ut eminuis nostreꝵ agmima
couspexerunt timore ꝑciusi st̃:
⁊nisi in sua multitudiue cenfi¬
derent. fuge presidum frems
retcoflexis airiꝑent. feceruntq
tres turmas ut una supradic¬

Expanded text:
tas circa muros machinas erigunt, tas circa muros machinas erigunt, quibus infra se illos qui in muris erant despiciunt. Ligneae turres lapideis turribus opponuntur, et jam cominus hostis lanceis et ensibus imlapides jaculantur in urbem. Hostis terretur, quia jam de morte timetur. Unde fragor turbae, clamorque, sonabat in urbe. Passim fugiebant matres cum filiis et filiabus suis, solutis crinibus, latebrasque quaerebant, quia spem vitae nusquam habebant. Jamque ut se victum reddere spexit. Ipsi enim de civitate praemiserant ad illos, dicentes, ut per meridianam portam venirent ad ipsos et adjuvarent eos. Nostri vero interim obsederant illam portam magno comitatu, et custodiebant eam Podiensis episcopus et comes sancti Aegidii. Turci vero de montanis descendentes, ut eminus nostrorum agmina conspexerunt, timore perculsi sunt, et nisi in sua multitudine confidissent, fugae praesidium, frenis retroflexis, arripuissent; feceruntque tres turmas, ut una supra dic
Abbreviated transcription (Latin):
strumenta qͥb mhĩtantes expug¬
nari quirent apposuerũt. Apar¬
te orientis quia mexpugnabilior
⁊ magis inuuita cuitas ẽẽ uide lu¬
tur: applicuerunt sui robur excitꝰ
pͥncipes isti. Podiensil ep̃s. Comes
ẜ dimund̾. hũgo magnꝰ. Comes
normaunꝰ. Comes flandrensil. Co¬
mes stephauꝰ carnotensil. Asep¬
teuitͥoue dux godefridus: Ab occa¬
su solis beemundus. Ab austro
uero pars nulla fuit quia lacus
iniensus ibi p̾sidio furt. In illũ
cuies cum nauibul suis introilãt:
⁊ ligna ⁊ herbam aliaq ncc̃ria
afferebant. Qd itt pͥucipes ag¬
nouernut eoꝵ legatio ad imꝑ¬
atorẽ en currit ut naues conduci
faceret usq ciuito ubi portꝰ ẽ:
⁊b oues cunz cis qui eas usq ad
lacum attrab̾ent. Qui ilico dic¬
tis paruit: ⁊ iuxta pͥncipĩi uelle
fc̃m fuit. Quid plura: Disposi¬
sistunt. Turci toxicatas untte¬
uel leui iactu sauciarent graui
in orte ꝑ mieuent. Nostri uero
pto uita mori nõ forundantes al¬

Expanded text:
strumenta quibus inhabitantes expugstrumenta quibus inhabitantes expugnari quirent, apposuerunt. A parte orientis, quia inexpugnabilior et magis munita civitas esse videbatur, applicueruut sui robur exercitus principes isti: Podiensis episcopus, comes Raimundus, Hugo Magnus, comes Northmannus, comes Flandrensis, comes Stephanus Carnotensis; a septentrione dux Godefridus; ab occasu solis Boamundus; ab austro vero pars nulla fuit, quia lacus magnus ibi praesidio fuit. In illum cives cum navibus introibant, et ligna et herbas aliaque necessaria afferebant. Quod ut principes agnoverunt, tum legatio ad imperatorem cucurrit, ut naves conduci faceret usque Civito ubi portus est, et boves cum eis qui eas usque ad lacum traherent. Qui illico dictis paruit, et juxta principum velle factum fuit. Quid plura? Disposisistunt. Turci toxicatas sagitvel levi tactu sauciarent, gravi morte perimerent. Nostri vero pro vita mori non formidantes, al
Abbreviated transcription (Latin):
mentib. Erat dutẽ t̾ra illa ĩuid:
P iuga montium. ꝑ con cauaual¬
lum. ꝑ defossa uallarum undiq
p̃pedita. Constrauerunt itaq
uiam płimo sudore ulq mehcã
cnitatẽ. peditib eaiuis. om̃io
transeunti satis ydoncamr: posu¬
eruntq cruces ligneas ꝑ reflexus
marũ in testimoniũ ut cuuctis
netum fieret qd̃ ma illa erat ꝑegͥ¬
uantum. Sicq suo tractu ꝑtͣnsut
om̃is multitudo: excepto qd̾ bo¬
emundꝰ remansit cum imꝑatore
dispositurus cũ eꝯ de mercati ꝓ¬
missione. S ultra modũ ꝓtelari
pueniret apd̾ illos qui erant pau¬
ꝑiores: uersabat᷑ maxima famis
crutiatio. Ad nicheam urbẽ ꝑue¬
uit robur exercitꝰ pͥdie Noñ.
Maii: ⁊ anteqͣm mercatũ addu¬
ceretur uendebatur .xxͣ. aut. xpͣx.¬
deuariis unꝰ panis. Postqͣm uero
penuria euanuit. ⁊ ub̾tas oĩ
bonoꝵ affint.
ie si quidẽ ascensionil dũi nr¬
bemi obsidione uallauerunt:
i balista ⁊ arietes. ⁊ cet̾a id gems in¬

Expanded text:
entibus. Erat autem terra illa invia, per juga montium, per concava vallium, per defossa terrarum undique praepedita. Constraverunt itaque viam plurimo sudore usque Nicaeam civitatem, peditibus, equis, omnique transeunti satis idoneam; posueruntque ligneas cruces per reflexus viarum, in testimonium, ut cunctis notum fieret quod via illa erat peregrinantium, sicque suo tractu pertransiit omnis multitudo, excepto quod Boamundus remansit cum imperatore, dispositurus cum eo de commeatus promissione. Sed ultra modum protelari perveniret, apud illos qui pauperiores erant versabatur maxima famis cruciatio. Ad Nicaeam urbem convenit robur exercitus, pridie Nonas Maii, et antequam mercatum adduceretur, vendebatur viginti aut denariis unus panis. Postquam vero penuria evanuit, et ubertas omnium bonorum affuit. Die siquidem Ascensionis Domini urbem obsidione vallaverunt, et balistas arietes, et caetera id genus in
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Et b ñ compet̾et homuni
rata conciliatio: si apd̾ imꝑa¬
torem foret integre fid̾i asseitõ
S quicqͥs stipulauit totũ crn
uerbo exinanunt: malurtoꝵ ꝑ¬
uirii noxam incurrere. qͣm fnͣ¬

Expanded text:
tio. Et bene competeret hominii rata conciliatio, si apud imperatorem foret integrae fidei assertio. Sed quidquid stipulavit, totum cum verbo exinanivit, maluitque perjurii noxam incurrere q
Abbreviated transcription (Latin):
psimoꝵ qui ibi occisi suic
consecrata ẽ martyrio. Ta¬
liter ut diximꝰ liucrata÷ ni¬
chea ciuitas: ⁊ expulla est ab¬
M illa omis diabolica cap
mox tentoria nr̃i defigunt:

Expanded text:
m qui ibi occisi sunt consecrata est martyrio. Taliter ut diximus, liberata est Nicaea civitas, et expulsa est ab ea omnis diabolica captmox tentoria nostri Defigunt
Abbreviated transcription (Latin):
cñs. ⁊ proposse meo mertatũ
su fficiens eum illis conducifa¬
ciara. Nenio nuretur qr tot
⁊ tot uobiles franci qnͣ coacti
bominiũ fec̾uit: qm̃ si res ex
ratione penset᷑. quia uere
coacti fuerint inueniet᷑. Intͣ¬
turi eiuĩ erant t̾ram desertã

Expanded text:
tiis, et pro posse meo mercatum tiis, et pro posse meo mercatum sufficientem illis conduci faciam. » Nemo miretur quod tot et tam nobiles Franci, quasi coacti hominium fecerunt, quoniam si res ex ratione pensetur, quia vere coacti fuerint invenietur. Intraturi enim erant terram desertam
Abbreviated transcription (Latin):
diu duraret qͣndiu ip̃e ꝑsene¬
raret uii hoc sacramento suo
⁊̃ ꝓmissione. Comes uero scĩ
egidiĩ tum requisitꝰ eẽt de ho¬
minio. id nullatenul fat̾e no¬
luit: s si ei crede retͣ tota cum¬
tal cum sins hĩtatorio ⁊ ip̃o
imꝑatore destrueret᷑. E non
erat ratio qd̾ tam regia ciui
aut igne cremarentur. aut suis
seoib iduarent᷑. Tandem co¬
mes scĩ egidii alioꝵ suasionib
enictus assensimi p̃buit: ⁊ in
hec uerba ei fidelitatẽ ꝓmisit
dicens. Alexio inꝑatori nuo
quia niqͣm ꝑ me aut per
meos nitam aut honorẽ amit¬
tet: aut quicqͥs hodie niste aut
iniuste possioet. hanc illi fidu¬
ciam iuirauit: ⁊ imꝑator adqͥe¬
uit. Iurauit deincept ⁊ idem
imperator dicens. Ego alexns
imꝑator iuro hugoni magno
⁊ Godefrido ouciceterisq qui
hic astant francoꝵ pͥncipibs
qd̾ nunqͣm in uita mea miun¬
aut ꝑmittã iniuriari. ⁊ qd̾ cũ
illis pergam in bellicis nego¬

Expanded text:
diu duraret, quandiu ipse persevediu duraret, quandiu ipse perseverasset in sacramento suo et promissione. Comes vero Sancti Aegidii cum requisitus fuisset de hominio, id nullatenus facere voluit, sed si ei crederetur, tota civitas cum suis habitatoribus et ipso imperatore destrueretur. Sed non erat ratio ut tam regia civitorum corpora aut igne cremarentur, aut suis sedibus viduarentur. Tandem comes sancti Aegidii aliorum suasionibus evictus, assensum praebuit, et in haec verba ei fidelitatem promisit dicens: « Alexio imperatori juro, quod nunquam per me aut per meos vitam aut honorem amittet, aut quidquid hodie juste aut injuste possidet. » Hanc illi fiduciam juravit et imperator acquievit; juravit deinde idem imperator dicens: « Ego Alexius imperator juro Hugoni Magno et Godefrido duci, caeteris qui hic astant Francorum principibus, quod nunquam in vita mea injuraut permittam injuriari, et quod cum illis pergam in bellicis nego
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator prepaiari uisserat ex¬
tra urbem deduxerunt. S ubdo
mentari: mops auimi. expers
sensus. pauꝑ consilu. ira nehe¬
ienti cepit nni flamimari. Nes¬
ciebat emm quid ageret. quo
se uerteret: quo: sum si eũ urge¬
ret necessitas fugeret. Tinebat
uamq ne tautus ac tantoꝵ
exercitus in se insurget. Mens
emin frande plena semper
anxiatur ⁊ est loslicita. ⁊ quod
machmatur alteri ꝑtime scit
semꝑ sibi machinari. S ur̃i
contra xpi anos preliari nole¬
bant. Tandem nissit ad se uoca¬
ri boemundũ: ⁊ cũ illo ⁊ cumꝰ
grecit sins hinulcemodi hũit
consiliũ. Requisuut a nr̃is ut
desertas regiones qual ingres¬
suri erant forum rerum uena
omnib qd̾ omĩa quib indige¬
baut in armis ⁊ nestimentis ipe
suppleret: nec amplius ulli ꝑe¬
ermo sancti sepulchri noceiet
aut noceri consentiret. Hoc
consilium cum detectũ fuiss
qm̃ plerosq angelut ncaĩtas
uerum temporaliũ. Fecerunt
gͥ ei cumi sacramento hoc ho¬
iiniũ tali condicione: ut tã¬

Expanded text:
ator praeparari jusserat extra urbem, deduxerunt. Subdolmentari, inops animi, expers sensus, pauper consilii, ira vehementi coepit inflammari. Nesciebat quid ageret, quo se verteret, quorsum, si eum urgeret necessitas, fugeret. Timebat enim ne tantus et tantorum exercitus in se consurgeret. « Mens enim fraude plena semper anxiatur, et est sollicita, et quod machinatur alteri, pertimescit semper sibi machinari. » Sed nocontra Christianos praeliari nolebant. Tandem jussit ad se vocari Boamundum, et cum illo et cum Graecis suis hujuscemodi habuit consilium. Requisivit a nostris, ut desertas regiones quas ingressuri erant forum rerum veniaomnibus quod omnia quibus indigebant in armis et vestimentis, ipse suppleret, nec amplius ulli peregrino sancti sepulcri noceret, aut noceri consentiret. Hoc consilium cum detectum fuisset, m plerosque angebat necessitas rerum temporalium. Fecerunt igitur ei cum sacramento hoc hominium tali conditione, ut tan
Abbreviated transcription (Latin):
in hunc modũ ei apparunit. An
q̃eam ueste dissuita ⁊ qͣi semi¬
cintiis cͥcninsepta. uemebat
ad eum: ⁊ sue opis flagitalut
subsidium. Uestem exigebat
qua indueiet᷑. cooꝑturã qua
tegeret᷑. alimomã qua pasce¬
retur: ꝓmisitq ei rex continuo
se subuenturesi: ⁊ indubitant᷑
postulata collaturũ. Et sic ui¬
sio dispariut. Tunc uir poten¬
tiis onius sompno excitus. cũ
in corde suo q̃ nam eẽt hec u
sio uersaretur: dinino mini
antellexit ciurtatẽ ip̃am in
qua euit auxinuĩ queiene ⁊ se
in meluis restitui ꝑoptare. Sic
tonitantui a finidaui ẽtit itlam
elerexit : ⁊ de suo nõlue constan¬
tiuopolu appellauit. Qriam
ioure menib attis. edificioꝵq
structura nobile coequauit : ⁊¬
pari gloria ⁊ uonore t̾reno ib¬
lunẽ reodidit. Que sicut io ma
est caput occidentis: ita ⁊ illa
uitatis locata sunt. Hec pre
cuntis aliis urbib fecunta:
duntiarũ meirimonio. Hanc
itaq absq diuiuo conditam
uemo dubitet. qrã prenidit

Expanded text:
unc modum ei apparuit. Anus quaedam veste dissipata et quasi semicinctis circumsepta, veniebat ad eum, et suae opis flagitabat subsidium. Vestem exigebat qua indueretur, cooperturam qua tegeretur, alimoniam qua pasceretur; promisitque ei rex continuo se subventurum, et indubitanter postulata collaturum. Et sic visio disparuit. Tunc vir potentissimus somno excitus, cum in corde suo quaenam esset visio haec versaretur divino nutu intellexit, civitatem ipsam in qua erat auxilium quaerere et se in melius restitui peroptare. Sicque Constantinus a fundaerexit, et de suo nomine Constantinopolim appellavit, quam Romae moenibus altis, aedificiorum structura nobili coaequavit et pari gloria et honore terreno sublimem reddidit: quae « sicut Roma est caput occidentis, ita et illaivitatis locata sunt. Haec prae cunctis aliis urbibus fecunda est divitiarum mercimonio. Hanc itaque divino nutu conditam nemo dubitet, quoniam praevidit
Abbreviated transcription (Latin):
celum manus erigens obortis
pre gaudio lacrimuis flenit
ubrime: ⁊ osculattis pluribus
iux tandeni rep̾ssis singultilus
int lequi potuit. suffutit ora fie¬
trous in hec uerba exorsus ⁊ sa¬
ri. Obellatores d̾i ⁊ indeficiẽtes
ꝑegͥmi saucti sepulcri quit ad
pegrina loca nel adduxit ñ ille
qui filios isrł ex egypto ꝑ mare
rubrum sicco uestigio trantoux̃:
Quil alius inceruit uobil ani¬
inum ut relinq̃retis posseifiona
ur̃as. ⁊ natale solum: Cogna¬
tos ⁊ asfines. uxores ⁊ liberos au¬
dicastis: ĩmo om̃n corporee uo¬
luptati renim ciastis. Nunc
it̾um scd̾o regeuerati estis ꝑ con¬
fessionem scił ⁊ ꝑ penitentiã
quam cotidie duris laboribus
exhibetis. O felices qui in tali
opere deficient: qui aute uisu¬
ri siuit paradilum quam patri¬
am suam. Ordo ulitum nũc
derqz quaterq beatus qui huc
usq fiusti homicidii sangͥue
octurpatus: nunc scõꝵ sudo¬
ribus compar martirum teles¬
ti es diademate laureatus.

Expanded text:
coelum manus erigens, obortis coelum manus erigens, obortis prae gaudio lacrymis, flevit uberrime, et osculatis pluribus, vix tandem repressis singultibus, ut loqui potuit, suffusus ora fletibus in haec verba exorsus est fari: « O bellatores Dei et indeficientes peregrini sancti sepulcri, quis ad haec peregrina loca vos adduxit, nisi ille qui filios Israel ex Aegypto per mare Rubrum sicco vestigio transduxit? Quis alius inseruit vobis animum ut relinqueretis possessiones vestras, et natale solum? Cognatos et affines, conjuges et liberos abdicastis, imo et omni corporeae voluptati renuntiastis. Nunc iterum secundo regenerati estis, per confessionem scilicet et poenitentiam, quam quotidie duris laboribus exhibetis. O felices qui in tali opere deficient; qui ante visuri sunt paradisum quam patriam suam. O ordo militum, nunc terque quaterque beatus, qui huc usque fuisti homicidii sanguine deturpatus, nunc sanctorum sudoribus compar martyrum coelesti es diademate laureatus.
Abbreviated transcription (Latin):
audeu su milauit auiũ
⁊ quasi de ens aduentugͣ¬
tulabundus eẽt: nusit obiuã
boemindo qui enm ꝑ cuctates
⁊ castella sua gratanter acciꝑent
⁊ a se cum honori ficentiaco i¬
bant qr ñ agebat hoc ex aliquo
tainulatu amicicie s secretator¬
dis simulatione. Indigenx qũ
t̾re illius accepto nuꝑatoris iiu¬
ꝑio tat̾liatim uictui ncc̃ia conse¬
rebant : ⁊ precio satis competñti
uendebant. Sicq uenientes ad
ciuitatẽ q̃ susa memorat᷑. hoe¬
mundꝰ ibi suũ duisit exercitũ
⁊ constantinopolim cum pantri
ꝑrexit. ad umꝑatoris colloqͥnm. Tan¬
chredus uero reniansit dux ⁊ custos
exercitus: ⁊ neluit ibi durtius re¬
manere quia extranei erant cibi
quol sibi oporcebat eniere. Et edix
eol seoesuun inuallem satis ꝯm̃ib
boiis uberrimam: ⁊ corporalib
pars maximauent ei obinam
⁊ unanintter receꝑunt eñ sic̃
mater mucũ filium. Bolbun¬
dus autẽ ut conspicatus est tot
conlules. tot dnices. tet obtima¬
tes obuiam sibi oceurrere: in

Expanded text:
avit animum, t quasi de ejus adventu gratulabundus esset, misit obviam Boamundo, qui eum per civitates et castella sua gratanter exciperent, et ad se cum honorificentia conebant quod non agebat hoc de aliquo famulatu amicitiae, sed secreta cordis simulatione. Indigenae autem terrae illius, accepto imperatoris imperio, catervatim victui necessaria conferebant et pretio satis competenti vendebant. Sicque venientes ad civitatem, quae Susa memoratur, Boamundus ibi suum dimisit exercitum, et Constantinopolim cum paucis perrexit ad imperatoris colloquium. Tancredus autem remansit dux et custos exercitus, et noluit ibi diutius manere, quia extranei ibi erant cibi quos sibi oportebat emere, et eduxit eos seorsum in vallem satis omnibus bonis uberrimam et corporalibus pars maxima venit ei obviam, et unanimiter receperunt eum, sicut mater unicum filium. Boamundus autem ut conspicatus est tot consules, tot duces, tot optimates obviam sibi occurrere, in