comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accedere in si se cum pace eporum
ibi confistencium affore fateretur.
Quos ille callide est frustratus Pro-¬
fitetur secum pace xp̃i ẽe uenturũ.
Postremo ingressus n octurno tye
adiit esllĩam tantum orationis
gratia. post tridie palatiũ peciit
Preter mul tas quas euoluere lõ¬
gum est has principales reticiones
habebat. Pro narsete comite. et lẽ¬
sadio preside. quorum ambo gr̃am
partium fuerant percmatioribus
studiis que non ẽ temporis exp̃li-¬
sacare irã uictoris em̾iti. Illa pre¬
cpua cura ne tribum cum iure
gladiorum adhispanias mitte¬
rentur. Pia enim erat sollicitudo
martinout non solum xp̃ianos
qui sub illa erant accõne uexandi
sed etiam ip̃os hereticos liberaret. Se¬
rum primo die atq altero suspen¬
dit hominem callidus imperator.
smeut rei pondus imponeret. Nue
siue quia ut pleriꝙ tunc arbitra¬
bantur auaritia repugnabat Si¬
dem in bona eorum inhiauerat. fer¬
tur emm ille iur multis bonis ꝙͦ

Expanded text:
accedere, nisi se cum pace episcoporum accedere, nisi se cum pace episcoporum ibi consistentium adfore fateretur. quos ille callide frustratus profitetur, se cum pace Christi esse uenturum. postremo ingressus nocturno tempore adiit ecclgratia: postridie palatium petit. Praeter multas, quas evolvere longum est, has principales petitiones habebat: pro Narsete comite, et Leucadio praeside, quorum ambo Gratiani partium fuerant, pertinacioribus studiis, quae non est hujus temporis explicare, iram victoris emeriti. Illa praecipua cura, ne tribuni cum jure gladiorum ad Hispanias mitterentur: pia enim erat sollMartino, ut non solum Christianos, qui sub illa erant occasione uexandi, sed ipsos etiam haereticos liberaret. uerum primo die adque altero suspendit hominem callidus imperator, siue ut rei pondus inponeret, siueseu quia, ut plerique tum arbitrabantur, auaritia repugnabat, siquidem in bona eorum inhiauerat. fertur enim ille uir multis bonisque
Abbreviated transcription (Latin):
currit. Congregati apud treueros
ep̃i tenebantur. qui cotidie cõmum¬
cantes itachio. cominunem sibi
causam fecerant Hns ubi mĩcia¬
tum ẽ in opinuntibus ad eẽ mar¬
tinum. totis aminis labefcĩ musi¬
tare et trepidare ceperunt. Et iam
pridie imperator ex eorum sentẽcia
decreuerat tribuos sĩnna potesta¬
te armatos adhispamas mittere¬
qui hereticos in ꝯuirerent deprehẽ¬
sis iutam et bona adiment. Nec
dubium erat qui scõrum etiam
maximam turbam tempestas illa
de populatura eẽt paruo discrimĩe
inter hominum genera. Et enim
tunc solis oculis indicabatur. cum
quis pallore pocius aut ueste quã
quaquam platitura martino ep̃i
senciebant, sed male con scns il¬
la uel in olestissima erat cura
ne se ab eorum cõmunione ad¬
ueniens abstineret. Nõ defuturoᷤ
qui tanti iuri constantiam p̾mis¬
sa auctoritate sequerentur. Ineũt
cum imꝑatore consilium ut mis¬
sis obuiam magr̃i officialibus
urbem illam propnis uetaretur

Expanded text:
currit. congregati apud Treueros currit. congregati apud Treueros episcopi tenebantur, qui cotidie communicantes Ithacio communem sibi causam fecerant. his ubi nuntiatum est inopinantibus adesse Martinum, totis animis labefactati mussitare et trepidare coeperunt. et iam pridie imperator ex eorum sententia decreuerat, tribunos summa potestate armatos ad Hispanias mitterequi haereticos inquirerent, deprehensis uitam et bona adimerent. nec dubium erat, quin sanctorum etiam magnam turbam tempestas ista depopulatura esset, paruo discrimine inter hominum genera: etenim tum solis oculis iudicabatur, ut quis pallore potius aut ueste quam quaquam placitura Martino episcopi sentiebant, sed male consciis illa uel molestissima erat cura, ne se ab eorum communione adueniens abstineret, non defuturis qui tanti uiri constantiam praemissa auctoritate sequerentur. ineunt cum imperatore consilium, ut missis obuiam magistri officialibus urbem illam propius uetaretur
Abbreviated transcription (Latin):
lator xp̃m in se monstra bat oꝑantẽ
qui sanctum suum usquequãq gͥlo¬
rificans diuersarum inimera gr̃ar
in unũ hominem conferebat . xiiii.¬
e stabatur arborius ex prefec¬
to iudisse se martimi ma¬
mim sacrificium offerentis usti¬
tam quodam modo nobilissimis
gemimnis luce micare purpurea
et ad motum dextere collisarum
mt se fragorẽ audisse gennĩarũ.
Eniam ad illud quod xb.¬
per occultauit. sed nos celare non po¬
tuit in quo idem ẽ. miraculi. quod
facie ad fatiem cum eo est angłs
collocutus. Maximus impator a¬
nas sane bomis deprauãtus con¬
siliis sacerdo tum. post prisallianne
tem itachium ep̃m priscillian ac¬
cusatorem ceteros qz illius socios quos
nommari necesse non ẽ ui regia tu¬
ebatur. ne quis eam criminis daret
operam cuniscũqz modi hominem
fuisse dampnatum. Interea marti¬
mis multis grauibusq la borantiũ
causis ad comitatum ire compuiso:
procellam ip̃am tocius tempestatis in¬

Expanded text:
lator, Christum in se monstrabat operantem, lator, Christum in se monstrabat operantem, qui sanctum suum usquequaque glorificans, diversarum munera gratiarum in unum hominem conferebat. estatur Arborius ex praefecto, vidisse se Martini manum sacrificium offerentis, vestitam quodammodo nobilissimis gemmis, luce micare purpurea, et ad motum dextrae collisarum inter se fragorem audisse gemmarum. Veniam ad illud quod prper occultavit; sed nos celare non potuit: in quo illud est miraculi, quod facie ad faciem cum eo est angelus collocutus. Maximus imperator, alias sane bonus, depravatus consiliis sacerdcem Ithacium episoopum Priscilliani accusatorem ceterosque illius socios, quos nominari non est necesse, ui regia tuebatur, ne quis ei crimini daret, opera illius cuiuscumque modi hominem fuisse damnatum. interea Martinus multis grauibusque laborantium causis ad comitatum ire conpulsus procellam ipsam totius tempestatis in
Abbreviated transcription (Latin):
Istem pasche diebus edere cõ¬
suetus. Paulo ante horam re¬
fectioms interrogat an haberetur mi
promptu. Tunc cato dyaconus adꝙͣ
mona sterii ad mmimistratio ꝑtinebat
doctus ip̃e piscari negat pertotum di¬
em sibi ullam cessisse capturã Sed
neqz illos pistatores qui uende hant
quicquã a gere quiuisse. Uade ĩ quit
micte linum tuum captura ꝓuemiet
Contigua flumini ut sulpitiusi¬
ste descripsit. ha bebanius habitatu¬
la. Processimus cuncti ut pote feriati
diebus iudere piscantem. omium
spẽhus intentis non incassum futa
temptamma quibus piscs martio
auctore: martini usibus quereretur
Ad primum iactum in rechi per mo¬
dico ĩmanem esocem dyaco nus ex tra¬
xit et ad monastenum letus accurrẽs
minirum ut dixit poeta nescio quis
utimur enim uersu sco lastico. quia
inter scolasticos fabulamur. C apti¬
uumqz suem mirantibsz intulit
argis. Uere xp̃i iste discipulus ges¬
tarum a saluatore uirtutum quas
in exemplum saĩs suis edidit enni¬

Expanded text:
iscem Paschae diebus edere consuetus paulo ante horam refectionis interrogat, an haberetur in promptu. tum Cato diaconus, ad quem monasterii administratio pertinebat, doctus ipse piscari, negat per totum diem sibi ullam cessisse capturam, sed neque alios piscatores, qui uendere solebant, quicquam agere quiuisse. uade, inquit, mitte linum tuum, captura proueniet. contiguum flumini, ut Sulpicius iste descripsit, habebamus habitaculum. processimus cuncti, utpote feriatis diebus, uidere piscantem, omnium spebus intentis, non incassa futura temptamina, quibus piscis Martino auctore Martini usibus quaereretur. ad primum iactum in rete permodico immanem esocem diaconus extraxit et ad monasterium laetus accurrens, nimirum ut dixit poeta nescio quis - utimur enim uersu scholastico, quia inter scholasticos fabulamur - captiuumque suem mirantibus intulit Argis. uere Christi iste discipulus, gestarum a Saluatore uirtin exemplum sanctis suis edidit, aemu
Abbreviated transcription (Latin):
illud etiam concedite. ut michiliceat
exemplo illius m anes sermonũ fale¬
ras. et uerhoꝵ ornamenta contemꝑnẽ
¶u uero in quit postimamis uel
celtice aut si iauis gallice loquere:
dum modo iam martinum loquaris.
Ego autem profiteor etiam si mutuᷤᷤ
ees. non defutura tibi uerba quibus
matinũ facundo ore loquereries: sicut
sacharie ĩ io hãns nomine lingua
cus artificiose facis: ut excuses impe¬
ritiam. quia exuberas eloquentia. S
neqz monachum tam austutum:
neqz gallum decet ẽẽ tam callidum.
Uerum aggredere pacius: et quod te
manet explica. Simium em̃ dudũ.
alias res agentes consummus tp̃s.
et iam solis acidiu umbra prolixior.
monet non multum diei uicina
nocte sup eẽ. Denide cum paululũ
omnes cõnticuissennis: gallus ita
cepit. Cauendum michi in primis
ẽẽ arbitror: ne ea de martim uirtuti¬
bus repetam. que in libro suo sulpi¬
cius iste memorauit. Unde prima
illius inter militandum gesta pre¬

Expanded text:
illud etiam concedite, ut mihi liceat illud etiam concedite, ut mihi liceat exemplo illius inanes sermonum phaleras et verborum ornamenta contemnere. Tu vero, inquit Postumianus, vel Celtice; aut, si mavis, Gallice loquere, dummodo jam Martinum loquaris. Ego autem profiteor, quia, etiamsi mutus esses, non defutura tibi uerba, quibus Martinum facundo ore loquereris, sicut Zachariae in Iohannis nomine lingua cus artificiose facis, ut excuses inperitiam, quia exuberas eloquentia. sed neque monachum tam astutum neque Gallum decet esse tam callidum. uerum adgredere potius et quod te manet explica: nimium enim dudum alias res agentes consumimus tempus, et iam solis occidui umbra prolixior monet, non multum diei uicina nocte superesse. Deinde cum paululum omnes conticuissemus, Gallus ita coepit: cauendum mihi inprimis esse arbitror, ne ea de Martini uirtutibus repetam, quae in libro suo Sulpicius iste memorauit. unde prima illius inter militandum gesta prae
Abbreviated transcription (Latin):
dudum desidero: residua martim oꝑa
contexe Et ego in quam arbitror:
rectius istud a gallo eẽ poscendum.
Quippe qui et plura nouerit. neqz
enm ignorare potuit magistri fc̃a
discipulus: et qui non ĩmerito istã
uicem nõ solum martino sed etiam
nobis debeat. ut quia ego iam librũ
editum. ac tu hactenus orientalium
gesta memorasti. istam demum ne-¬
cessar sermonis yscoriam gallus
euoluat. quia ut dixi. et nobis debet
ioquendi. uicem. et martino suo tredo
prestabit: ut nõ grauate illius fac¬
ta commnenoret.¬
Go plane in quit gallus li¬
set imparsim tanto oneri:
tamen relatis superius a postumia¬
no obediencie cogor exemplis. ut mu¬
mis istud quod imponitis nõ recusẽ
Sed dui cogito me hominẽ gallum
inter a quitanos uerba facturum: uere¬
or ne offendat ur̃as mimum urbana s
aures sermo rustitior Audietis me tñ
ut gurdonicũ hommẽ: nichil cũ fuco
a ut conturno loquentẽ. Nam si michi
tribuitis martim me ee discipulimis.

Expanded text:
dudum desidero, residua Martini opera dudum desidero, residua Martini opera contexe. At ego, inquam, arbitror rectius istud a Gallo esse poscendum, quippe qui plura noverit neque enim ignorare potuit magistri facta discipulus, et qui non immerito istam vicem non solum Martino, sed etiam nobis debeat; ut, quia ego jam librum edidi, ac tu hactenus Orientalium gesta memorasti, istam demum necessarii sermonis historiam Gallus evolvat: quia, ut dixi, et nobis debet loquendi vicem, et Martino suo, credo, praestabit ut non gravate illius facta commemoret.go plane, inquit Gallus, licet impar sim tanto oneri, tamen relatis superius a Postumiano obedientiae cogor exemplis, ut munus istud quod imponitis, non recusem: sed dum cogito, me hominem Gallum inter Aquitanos verba facturum, vereor ne offendat vestras nimium urbanas aures sermo rusticior. Audietis me tamen ut Gurdonicum hominem, nihil cum fuco aut cothurno loquentem: nam si mihi tribuitis Martini me esse discipulum,
Abbreviated transcription (Latin):
regio ista Nr̃orum: que tantum uirũ
cum in proximo habuerit nosse nõ
meruit. Nec tamen huic crimim mis¬
sebo populares. So lulum cleric: soli
nesciunt sacerdotes. Nec ĩ merito nosse
illum ĩuidi noluerunt. quia si uirtu¬
tes illius nossent. sua uitia cognous¬
sent. Horreo dicere quod iniper audi-¬
uiꝰ infeticem dixisse nescio quem te
in illo libro tuo plura mentitũ. Non
ẽ hominis uox ista: sed dia boli. Nec
martino in hac parte detra hitur. sed
fides euuangeliis de rogatur. Nam cũ
dommus ip̃e testatus sit. istius modi
opera que martinus impleuit ab oĩ¬
bũs fidelibus eẽ facienda: qui marti¬
muun non credit ista fecisse. nõ credit
up̃m ista dixisse. Sed infelices dege¬
neres. sompno lenti. que ip̃i facere nõ
possunt: facta ab illo erubescunt. Et
malunt illius negare urtutes: quã
suam mertiam confiteri¬
¶ Erum nobis adalia ꝓperan¬
tibus: omnis istorum memo¬
ria resiquatur. Tu pocius ut iam¬

Expanded text:
regio ista nostra, quae tantum virum, regio ista nostra, quae tantum virum, cum in proximo habuerit, nosse non meruit. Nec tamen huic crimini miscebo populares: soli illum clerici, soli nesciunt sacerdotes. Nec immerito nosse illum invidi noluerunt: quia si virtutes illius nossent, sua vitia cognovissent. Horreo dicere quod nuper audivi, infelicem dixisse nescio quem, te in illo libro tuo plura mentitum. Non est hominis vox ista, sed diaboli; nec Martino in hac parte detrahitur, sed fides Evangeliis derogatur: nam cum Dominus ipse testatus sit, istiusmodi opera quae Martinus implevit, ab omnibus fidelibus esse facienda; qui Martinum non credit ista fecisse, non credit Christum ista dixisse. Sed infelices, degeneres, somnolenti, quae ipsi facere non possunt, facta ab illo erubescunt: et malunt illius negare virtutes, quam suam inertiam confiteriVerum nobis ad alia properantibus omnis istorum memoria relinquatur: tu potius, ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
turomis preteriret. a martino seyi
poposcisse ut ei comninum in suo
monasterio daret in quo quidẽ exem¬
eo tempore consules et prefectos sub¬
inde pascere ferebatur: sed uitum alcio¬
ris ingenii. ne qua ex hoc uamtas
atq inflatio obreperet noluisse
go fatearis necesse ẽ in martino oiil
iorum quos enuimera sti fuisse uirtu¬
tes: martim autem in illis omnbus
nõ fuisse Quid tu inquit postumia¬
ms. ita mecũ quasi non eadem tecũ
sentiam semperq senserim . xuiii.¬
Go nero quo aduuam sem¬
per et sapiam egypti mona¬
chos predicabo. laudabo a nachoretas
irabor heremitas: martinũ semꝑ
excipiam. Non illi ego quem quã
andebo mõnachoꝵ: certe non epoꝵ
quem piam comparare. Hoc egyp¬
tus fatetur: hoc syria. hoc ethiops
comperit: hoc indus audiuitꝰ hoc
partus et persa nouerunt. Nlec ig¬
norat armenia: bofforus exclusa
cognouit. Et postremo;. si quis aut for¬
tunatas in sulas aut gatialem fre¬
quentat oceanum. Quo miserior est

Expanded text:
Turonos praeteriret, a Martino saepius Turonos praeteriret, a Martino saepius poposcisse, ut ei conuiuium in suo monasterio daretin quo quidem exemeo tempore consules et praefectos subinde pascere ferebatur —: sed uirum altioris ingenii, ne qua ex hoc uanitas adque inflatio obreperet, noluisse. ergo fatearis necesse est m Martino omnium illorum, quos enumerasti, fuisse uirtutes, Martini autem in illis omnibus non fuisse. Quid tu, inquit Postumianus, ita mecum? quasi non eadem tecum sentiam semperque senserim. ego uero quoadusque uiuam semper et sapiam, Aegypti monachos prmirabor eremitas; Martinum semper excipiam: non illi ego quemquam audebo monachorum, certe non episcoporum quempiam comparare. Hoc Aegyptus fatetur, hoc Syria, hoc Aethiops comperit, hoc Indus audivit, hoc Parthus et Persa noverunt, nec ignorat Armenia; Bosphorus exclusa cognovit, et postremo si quis aut fortunatas insulas, aut glacialem frequentat oceanum: quo miserior est
Abbreviated transcription (Latin):
curabat: ne in hac quidem parte infen¬
orem fuisse martinũ. multa docimẽta
sunt. Si etiam ad illum recurras qui
setis sins pro ueste contectus. ꝓutatur
ab angelis insitari: cum isto angeli
quotidie loquebantur. Iam uero a die-¬
sus uantatem atqz iactanciam ita
ĩuictum spm̃ gessit. ut illa uiciã for¬
tius nemo contempserit: cum quidem
ĩ mundis spiritibus afflatos ab ses
plerumq currauerit. nec solum co-¬
mitibus aut prefectis. sed ip̃is etiam
regibus imperaret. Minimum id qui¬
dem ĩ illiuis uirtutibus. Sed credas ue¬
limi: non solum uanitati. sed causis
etiam atq occasionibus uanitatis.
neminem fortius repugnasse Par¬
ua quidem. sed non preterunda dictra¬
rus sum: quia et ille laudandus est
qui summa preditus potestate. tam
religiosam ad reuerentiam beati uin-
ostenderet uoluntatẽ. ¶emini uin¬
centium prefectum. iurũ egregium
et quo nullus sit intra grillias oĩ
uirtutum genere prestantior. dum

Expanded text:
curabat, ne in hac quidem parte infercurabat, ne in hac quidem parte inferiorem fuisse Martinum multa documenta sunt. si etiam ad illum recurras, qui saetis suis pro ueste contectus putabatur ab angelis uisitari, cum isto angeli cotidie loquebantur. iam uero aduersus uanitatem adque iactantiam ita inuictum spiritum gessit, ut illa uitia fortius nemo contempserit, cum quidem inmundis spiritibus adflatos absens . plerumque curauerit, nec solum comitibus aut praefectis, sed ipsis etiam regibus imperaret. minimum id quidem in illius uirtutibus, sed credas uelim, non solum uanitati, sed causis etiam adque occasionibus uanitatis neminem fortius repugnasse. parua quidem, sed non praetereunda dicturus sum, quia et ille laudandus est, qui summa praeditus potestate tam religiosam ad reuerentiam beati uiri ostenderit uoluntatem. memini Vincentium praefectum, uirum egregium et quo nullus sit intra Gallias omni uirtutum genere praestantior, dum
Abbreviated transcription (Latin):
datus stetit. et tanta oꝑatus ẽ. quãta
ne illi quidem. quos ate audiuiinus
ẽẽ in heremo uel fuisse fecerunt. Ac si
illi paria fecissent. quis uidex tam eẽt
ñustus. ut non istum ẽẽ pociorem me¬
nto iudicaret᷑: pͥuta emm istum fuis¬
se militẽ: qui pugnauerit in iiquo
ioco. et tamen. uictor euaserit. Illos
autem eque compone militibz: sed
qui exequo loco. ant etiam desuꝑio¬
re certauerint. Quid ergo ͤ Et si om
gloria. Tamen cum predara retule̾is.
a nemine retulisti mortuũ suscitatũ
Quo uno utiq te necesse ẽ confiteri mͣr¬
tino nemmem conferendum. Nai si
admirandum ẽ ꝙ illum egyptum flã¬
ma non actigit: hicquoq sepis mi¬
perauit incendiis. Si reuoluas quod
anathoretis feritas bestiarum uicta
succubuit: hic familiariter et rabiem
bestiarum et serpentium ueneua cõ-¬
pesauit. Quod si illum conferat. quĩ
mundis spiritibus ob sessos Nerbi mi¬
perio aut etiam fimbriarum uirtut

Expanded text:
datus stetit et tanta operatus est, quanta datus stetit et tanta operatus est, quanta ne illi quidem, quos ante audiuimus esse in eremo uel fuisse, fecerunt. ac si illi paria fecissent, quia iudex tam esset iniustus, ut non istum esse potiorem merito iudicaret? puta enim istum fuisse militem, qui pugnauerit in iniquo loco et tamen uictor euaserit, illos autem aeque conpone militibus, sed qui ex aequo loco aut etiam de superiore certauerint. quid ergo? etsi omniugloria. tamen cum praeclara retuleris, a nemine retulisti mortuum suscitatum: quo uno utique necesse est confiteri Martino neminem conferendum. nam si admirandum est, quod illum Aegyptium flamma non adtigit, hic quoque saepius imperauit incendiis. si reuoluas quod anachoretis feritas bestiarum uicta succubuit, hic familiariter et rabiem bestiarum et serpentium uenena conpescuit. quodsi illum conferas, qui inmundis spiritibus obsessos uerbi imperio aut etiam fimbriarum uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
una metum ate poscentibus explicẽ¬
tur. Equidem postimnane ĩ quam
cũ te iam dudum de scõꝵ uirtutibz
intentus audirem: tacitis ad marti¬
num meum cogitationibus recurre¬
bam. merito perspiciens. ꝯmina illa
que singuli diuersa fecissent ꝑ unũ
istum facile completa. Nam cum ex¬
celsa retuleris: quod michi dixisse
liceat pace sanctorum. nichil a te
penitus audiui. in quo martinus
esset inferior¬
d situt millius unquam
tum illius um meritis profi¬
teor conferendam ẽẽ uirtutem: ita et¬
illud ammaduerti decet: iniqua ilũ
cum heremitis uel etiam anachoretis
conditione conferri. Illi enim ab om̃i
impedimento liberi: celo tantũ atq
angelis testibus. plane admira bili¬
a docentur operari Iste in medio cetu
et conuersacione populorum. inter
dericos dissidentes. inter epos seuiẽtes
cum fere quotidiams scandalis hinc
atqz inde premeretur: m expugnabi¬
i tamen aduersus omma iuitute fũ¬

Expanded text:
una mecum a te poscentibus explicenuna mecum a te poscentibus explicentur. Equidem, Postumiane, inquam, cum te iam dudum de sanctorum uirtutibus intentus audirem, tacitis ad Martinum meum cogitationibus recurrebam, merito perspiciens omnia illa, quae singuli diuersa fecissent, per unum istum facile conpleta. nam cum excelsa retuleris, quod mihi dixisse liceat pace sanctorum, nihil a te penitus audiui, in quo Martinus esset inferiord sicut nullius umquam cum illius uiri meritis profiteor conferendam esse uirtutem, ita illud animaduerti decet, iniqua illum cum eremitis uel etiam anachoretis condicione conferri. illi enim ab omni inpedimento liberi, caelo tantum adque angelis testibus, plane admirabilia docentur operari: iste in medio coetu et conuersatione populorum, inter clericos dissidentes, inter episcopos saeuientes, cum fere cotidianis scandalis hinc adque inde premeretur, inexpugnabili tamen aduersus omnia uirtute fun
Abbreviated transcription (Latin):
cum tota certatim urhe raperetur:
pcultantes libraries iudi. quod inchnil
ab hns questuo sius haheretur. si qui¬
dem nichil illo prompcius. nichil
sarnis uenderetur. Dic nauigatioĩs
mee cursum longe ante pregressus.
cũ ad africam ueni. iam per totam
kartaginem legebatur Solus eum
cyrenensis ille presbiter non habebat
sed me largiente descripsit. N am quid
ego de a lexandria loquar. nibi pene
omnibus magis quam tibi notusẽ
Hic egyptum nytriam. thebaidam:
ac tota manphitita regna transiu
hunc ego in heremo a quodam sene
legi uidi. Cui cum me familiarem
tuum ẽẽ dixissem: et ab illo et amul¬
tis fr̃ihus hec michi ĩ iuncta legacõ
ẽ. ut si unquam terra istas te in co¬
lumi contigissem: ea te supplere cõ¬
pellerem. que in illo tuolibro de uir¬
tutibus heati iuri professus ẽ prete¬
risse. Age ergo quia non illa ate au¬
dire defidero que scripta sufficiunt:
illa que cum uel ꝓpter legencium ut
credo fastidium preteristi. multis id

Expanded text:
cum tota certatim urbe raperetur, cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil ab his quaestuosius haberetur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressus, cum ad Africam ueni, iam per totam Carthaginem legebatur. solus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit. nam quid ego de Alexandria loquar? ubi paene omnibus magis quam tibi notus est. hic Aegyptum, Nitriam, The baidam ac tota Memphitica regna transiuit. hunc ego in eremo a quodam sene legi uidi: cui cum me familiarem tuum esse dixissem, et ab illo et a multis fratribus haec mihi iniuncta legatio est, ut, si umquam terras istas te incolumi contigissem, ea te supplere conpellerem, quae in illo tuo libro de uirtutibus beati uiri professus es praeterisse. age ergo, quia non illa a te audire desidero, quae scripta sufficiunt, illa quae tum uel propter legentium, ut credo, fastidium praeteristi, multis id
Abbreviated transcription (Latin):
tili leuitate compellat, semel cepta de¬
screre Nec uos de urtitibus domini
quas in serius suis uel inntandas
operatus ẽ uel timendas : sare sufficiat.
Ded quia satis feci ur̃is auribus ĩmo
etiam uerbo sior fui fortasse quam
dehui: tu modo adme autem loque¬
hatur debitum fenus ex solue: ut tede
martino tuo ut es solitus ꝑlura referẽ¬
tem iam pridem in hoc de siderns meis
estuantihus audiamus. ¶ Ruid inꝙ̃
tibi de martino meo liber ille nõ suf¬
ficit quem ip̃e tu nosti me de illuis
uita atq urtutibus edidisse. xui.¬
Gnosco id quidem postumi
ueste latebat. en ip̃m. Hic michi in-¬
quit terra ac mari comes: hic in pe-¬
regrinatione tota socius et consola-¬
tor fuit. Sed referam tibi plane q ͦ
liber iste penetrauerit: et quam mul-¬
nis fere m orbe terrarum locus sit.
ubi non materie tam felicis psto-¬
ria per uulgata teneatur. Primus
eum romane urbi uir studio sisfi¬
mus tui paulimis iuexit. Demde

Expanded text:
tili levitate compellat semel coepta detili levitate compellat semel coepta deserere. Haec vos de virtutibus Domini, quas in servis suis vel imitanda operatus est vel timenda, scire sufficiat. Sed quia satisfeci vestris auribus, immo etiam verbosior fui fortasse quam debui, tu modo — ad me autem loquebatur — debitum faenus exsolue, ut te de Martino tuo, ut es solitus, plura referentem, iam pridem in hoc desideriis meis aestuantibus, audiamus. Quid ? inquam, tibi de Martino meo liber ille non sufficit, quem ipse tu nosti me de illius uita adque uirtutibus edidisse? Agnosco id quidem, Postumiueste latebat - en ipsum. hic mihi, inquit, terra ac mari comes,. hic in peregrinatione tota socius et consolator fuit. sed referam tibi sane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde
Abbreviated transcription (Latin):
monasterium quod a multis fr̃ibus
habitabatur accessit: causam disces¬
sioms atq consilium querentibus
confitetur. Remtentibus cunctis et p¬
cipue loci illius abbate: male animo
fixa sententia non potuit auelli Igi
in felici se ohstinatione proripiens ai
dolore ommũ digressus esta fribue
Uix e conspectu abscesserat impletu
demone. cruentasqz spumas ore plo¬
uoluens. siuis dentibus ip̃e laceraibat
Demde ad idem mona sterium fr̃m
humeris reportatus. cum choerceri in
eo numindus spc non ualeret nece¬
sitate cogente ferreis nexibus alliga¬
tur pedes cum mambiis uinciũtur.
Non ĩ merita pena fugitio: ut quer
non cohibuerat fides catene cohiles¬
Post hienmũ demum orone scõrum
ab immundo spũ liberatus. ad here-¬
mum unde discesserat mox regressus
est: et rp̃e correctus. et aliis post futurus
exemplo neꝙ̃ autfalse iusticie umbͣ.
decipiat: aut incerta mobilitas iu¬

Expanded text:
monasterium, quod a multis fratribus monasterium, quod a multis fratribus habitabatur, accessit, causam discessionis atque consilium quaerentibus confitetur. Renitentibus cunctis, et praecipue loci illius abbate renitente, male animo fixa sententia non potuit avelli: igitur infelici se obstinatione proripiens, cum dolore omnium digressus est a fratribus. Vix e conspectu abscesserat, impletur a daemone, cruentasque spumas ore provolvens, suis dentibus se ipse lacerabat. Deinde ad idem monasterium fratrum humeris reportatus, cum coerceri in eo immundus spiritus non valeret, necessitate cogente, ferreis nexibus alligatur, pedes cum manibus vinciuntur: non immerita poena fugitivo, ut quem non cohibuerat fides, catenae cohibePost biennium demum oratione Sanctorum ab immundo spiritu liberatur; ad eremum unde discesserat, mox regressus est, et ipse correptus, et aliis post futurus exemplo, ne quem aut falsae justitiae umbra decipiat, aut incerta mobilitas inu
Abbreviated transcription (Latin):
Do lescens quidam ex asia. p̾di¬
nes opibus. genere cdarus ha-¬
bens uxorem et filium paruulum. cũ
in egypto tribunus eẽt et frequentib
aduersum hlemhos expeditiomibus q̃¬
dam loca heremi contigisset. scõrmii
etiam ta bernacula complura uidis¬
set: a beato uiro iohanne uerbum sa¬
lutis accepit. Nlec moratus in utilẽ mih¬
ciam tũ nano illo honore contemier
heremum constanter ingressus brem
pore in ommi genere uirtutum ꝑfectus
emicit. Potens ieuimis. humilitate
conspicuris fide firmus. facile se anti¬
quis monachis studio uirtutis equa¬
nerat: cum interim subiit eũ cogita c̃
miecta per diabolum rectius ẽẽ nt re¬
diret ad patriam fihumqz imicũ ac
domum totam cum uxore saluaret᷑
quod utiqz eẽt accepciis deo. quam si
solum se seculo eripere contentus. salu¬
tem suorum non sine impietate ne¬
gligeret. Istius modi ergo false iusticie
colore superatus: post quadriemnũ
fere cellulai suam atqz ꝓposituro he¬
mita deseruit. Sed ubi ad proximum

Expanded text:
dolescens quidam ex Asia praedies opibus, genere clarus, habens uxorem et filium parvulum, cum in Aegypto tribunus esset, et frequentibus adversum Blembos expeditionibus quaedam eremi contigisset, Sanctorum etiam tabernacula complura vidisset, a beato viro Joanne verbum salutis accepit. Nec moratus inutilem militiam cum vano illo honore contemnere, eremum constanter ingressus, brevi tempore in omni genere virtutum perfectus emicuit. Potens jejuniis, humilitate conspicuus, fide firmus, facile se antiquis monachis studio virtutis aequaverat; cum interim subiit eum cogitatio, injecta per diabolum, quod rectius esset ut rediret ad patriam, filiumque unicum ac domum totam cum uxore salvaret: quod utique esset acceptius Deo, quam si solum se saeculo eripere contentus, salutem suorum non sine impietate negligeret. Istiusmodi ergo falsae justitiae colore superatus, post quadriennium fere cellulam suam atque propositum et emita deseruit. Sed ubi ad proximum
Abbreviated transcription (Latin):
hẽbam Igitur sigo referandarius ꝯuõ¬
dam sigeberci: ad occursum nr̃m acce¬
dit. Osculatũqz. iurta me sedere de
usi sumus: ille in domũ uocat᷑ ecce.
Protinus igitur ut ame discessit.
discupta auris surde daustra. et qua¬
si magnũ ex inde uentũ exire sentĩes:
auditum recepit. Reuersus qz cõtinuo:
michi gr̃as agere cepit dicens Tercia
emin dies erat: quod de hac aure audi¬
tum amiseram. Sed cũ tecũ loquerer
sensi uelocit reseratam. Time ego con
dulassume fili. nͥ aliquid gr̃arum
referre: sed ei cuius tibi uirtus aueditu
restituit. Ram scias bc̃ martim me¬
cum hẽri pignor a: cius tibi pocentia
anditus grauitas est depulsa

Expanded text:
habebam. Igitur Siggo referendarius quonhabebam. Igitur Siggo referendarius quondam Sigiberti, ad occursum nostrum accedit, osculatumque juxta me sedere depusi sumus, ille in domum vocatur ecclesiae. Protinus igitur ut a me discessit, disrupta auris surdae claustra, et quasi magnum exinde ventum exire sentiens, auditum recepit: reversusque continuo mihi gratias agere coepit, dicens: Tertia jam dies erat, quod de hac aure auditum amiseram, sed cum tecum loquerer, sensi velociter reseratam. Tunc ego confdulcissime fili, mihi aliquid gratiarum referre, sed ei cujus tibi virtus auditum restituit. Nam scias beati Martini mecum haberi pignora, cujus tibi potentia auditus gravitas est depulsa
Abbreviated transcription (Latin):
gus ab his erumpeus: cepit defluere
ꝑ genas eius. Auersaqz sursũ fatie.
uidit suy se cereum elucere. Et exda¬
mans uoce magua ait. Oratias
tibi ago sc̃ẽ confessor dei: quia uir¬
tute tua lumen recipere merui. Oad¬
mirabils gr̃a: ouirtus inimensa.
Multi modis enim affectibz dona
tua spargis ĩ populis. Ram qͥ scipẽ
pecierat lumẽ recepit. et dui exter a
uice iurtutis tue lumine nultus
ornatur. O si te multorum criminũ
tenebre. a nr̃is iusibus nõ arcerent.
Nampe uenires iusibiliter. ⁊ ĩfirmis
uoce petu camares. Araum ⁊ argentũ
non habeo: sed quod habeo do uobis.
ũt remeuse oppidum petere¬
mus. Cumqz ab ecidio ep̃o qͥ tunc
eccliam regebat. beuigne fuissemus ex¬
cepti: illucelcente ĩ crastina donunca
die. ad ecclĩam processimus. residẽtes¬
q in satrario: adnoitũ p̾ stolabant᷑ ꝰ¬
antistitis. Eo tempe: sc̃i martini reliqͥaᷤ
licet temario ordine. super me tamen

Expanded text:
guis ab his erumpens, coepit defluere guis ab his erumpens, coepit defluere per genas eius, aversaque sursum facie, vidit super se cereum elucere, et exclamans voce magna, ait: 'Gratias tibi ago, sanctae confessor Dei, quia virtute tua lumen recipere merui'. O admirabilis gratia! O virtus inmensa! Multimodis enim affectibus dona tua spargis in populos. Nam qui stipem petierat, lumen recepit, et din extera luce, virtutis tuae lumine vultus ornatur. O si te multorum criminum tenebrae a nostris visibus non arcerent, nempe venires visibiliter et infirmis voce Petri clamarisnon habeo, sed quod habeo do vobis: ut Remense oppidum peteremus; cumque ab Aegidio episcopo, qui tunc Ecclesiam regebat, benigne fuissemus excepti, illucescente in crastinum Dominica die, ad ecclesiam accessimus, residentesque in sacrario adventum praestolabamur Antistitis. Eo tempore sancti Martini reliquias, licet temerario ordine, super me tamen
Abbreviated transcription (Latin):
gua ĩ uerbis ora relaxaret: dñ mat̾
alludit blande. dum o sailla libat
Dum iolo enis appenditur. di in
ulius defritur cominota ꝑ cimssio ne
diabolicam inuenti. pulius at̾ra cum
paleis cleuatus. sup puerum ⁊ matrẽ
eius cum magno turbine fert᷑ S
rustiea milier ⁊ incauta: nõ trat¬
tat se filiumqz salitari uexillo
munire. Ideoqz p̾ualente in sidia: o¬
ailt a doiescentis repieti pulu̾e̾ ob se¬
rantur. Qui diu uociferans: tandẽ
mitigatus a matre. ꝑmansit cecꝰ.
Adultus autẽ datus est mendicis:
ut uel cũ eisdem ambulans stipendii
ꝯuidam accipẽt. Erant autẽ parẽteᷤ
cius ualde panꝑes. Igitur duodecĩo
cecitatis sue anno. aduenit turo nꝰ
ante diem sollẽpnitatis qua pater
ubum carm quatinans. nundo sa¬
litem ĩuexit. De cursa autẽ festiui¬
tatis iugilia: dum recedentibz aliis
hie ad pedes sc̃ decubaret m̃imobilis:
tunc sensit q̃i yupugisset ali quis
oculos eius aspiculo. Et statin san¬

Expanded text:
gua, in verbis ora laxaret, dum matri gua, in verbis ora laxaret, dum matri alludit blande, dum oscula libat, dum collo eius appenditur, dum in ulnis defertur, commotam per emissionem diabolicam vim venti, pulvis a terra cum paleis elevatur, super puerum ac matrem eius cum magno turbine fertur; sed rustica mulier et incauta non tractat se filiumque salutari vixillo munire, ideoque, praevalente insidia, oculi adolescentis repleti pulvere obserantur. Qui diu vociferans, tandem mitigatus a matre, permansit caecus. Adultus autem datus est mendicis, ut vel cum eisdem ambulans stipendii quiddam acciperet. Erant autem parentes eius valde pauperes. Igitur duodecimo caecitatis suae anno advenit Turonus ante diem solemnitatis, qua Pater Verbum carni glutinans mundo salutem invexit. Decursa autem festivitatis vigilia, dum, recedentibus aliis, hic ad pedes sancti decubaret inmobilis, tunc sensit, quasi pupugisset aliquis oculos eius ab spiculo, et statim san
Abbreviated transcription (Latin):
raiumentum: oronem fidelit fũdit.
Nec morata ẽ pietas: que semper tri¬
bulantibz subuenire consueuit: sed
ꝓtinus ablato onmi dolore ĩcolum
a parumento surrexit. Igitur ꝑ tri¬
guita circiter amios: de alio pede sic̃
superius diximus iugit̾ daudica¬
bat. Tandem ĩspectas ꝓprie consciẽ¬
tie noras coñti decreuit: salicet ut
humilitatis capilsis ip̃i scõ deẜuiret
antistiti. Ded prius a rege p̾ceptum
ebaut ut res suas omnes basili ce
traderet uiuens. Quo facto. capite tõ¬
sorato ĩpleto bone deliberationis uo¬
to pes cius qui effractis ossibus fuãt
breuiatus clongatur. Et qui ante¬
Aduobus ꝓius sustentatus ibat nẽ
sine ullius hoĩs ad iminicułs quõ
uoluerit absqz aliquo debilitatis
muedimento discurrit.  xui.
Ost hec puerulus quidam
ex lemouicmio cecus aduemẽs
lumẽ recepit oculorum. hoc modo. n¬
no trio. uatiuitatis sue. c̃ iam gres¬
sum incipiens fingere crumpente lĩ¬

Expanded text:
pavimentum, orationem fideliter fundit pavimentum, orationem fideliter fundit Nec morata est pietas, quae semper tribulantibus subvenire consuevit, sed protinus, ablato omni dolore, incolomis a pavimento surrexit. Igitur per triginta circiter annos de alio pede, sicut superius diximus, iugiter claudicabat. Tandem, inspectas propriae conscientiae noxas, converti decrevit, scilicet, ut humiliatis capillis ipsi sancto deserviret antestiti. Sed prius a regem praeceptum elicuit, ut res omnes basilicae traderet vivens. Quo facto, capite tunsorato, impleto bonae diliberationis voto, pes eius, qui effractis ossibus fuerat breviatus, elongatur. Et qui antea duobus pueris sustentatus ibat, nunc sine ullius hominis adminiculo, quo voluerit absque aliquo debilitatis inpedimento discurrit. 16. Post haec puerulus quidam ex Lemovicino caecus adveniens, lumen recepit oculorum hoc modo. Anno tertio nativitatis suae cum iam gressum incipiens fingere, erumpente lin
Abbreviated transcription (Latin):
que subtintione scẽ matris
ecclie hahebatur. homo quidam: qui
tanquam effractis rembus ĩcdinatꝰ
ambulabat. Dic iuxta illã euãglĩ¬
ce senei mulierem de orsum prochinis
nequaquam sursum poterat erigi.
sed duobz mascellis fustib ad ditiᷤ
incuruus a gebat gressum. d fes¬
tiuitatem autem aduemẽs: tertia
die post acta sollempnia erectus:
ab oiam in cursione dyabolica mũ¬
datus sanuis abscessit.
Undulfus autem quidã
ip̃ius urbis cinis: ab in¬
fancia sua cum gunthario chlotha¬
in regis filio hĩtauit. In cuius diun
haberetur seruitio: et ordinante rege
ascendens marbore matura decerpẽt
ponia: effracto ramo corruit. Colli¬
sumqz ad lapidem pedem: debilitatꝰ
est. Post mustos uero annes. dum ĩ¬
hac debilitate ꝑ sisteret: ⁊ asceuso equo¬
u el ociter impelleret ad eũdum lapsãte
gressu p̾capitatur. Compressum qz
pedem alium qui samis erat: gracui¬
ter lesit. De hinc portari se ad beatã
hasilicam postulat. Prorectusqz in

Expanded text:
quae sub tuitione sanctae matris ecclesiae habebatur, homo quidam, qui, tanquam effractis renibus, inclinatus ambulabat. Hic juxta illam Evangelicae seriei mulierem deorsum proclinus nequaquam sursum poterat erigi, sed duobus in ascellis fustibus additis, incurvus agebat gressum. Ad festivitatem autem adveniens, tertia die post acta solemnia erectus, ab omni incursione diabolica mundatus, sanus abscessit. Gundulfus autem quidam ipsius urbis civis ab infantia sua cum Gunthario, Chlothari regis filio, habitavit. In cuius dum haberetur servitio et ordinante rege ascendens in arbore matura decerperet poma, effracto ramo, corruit, conlisumque ad lapidem pedem, debilitatus est. Post multos vero annos, dam ihac debilitate persisteret, et ascenso equite, velociter inpelleret ad eundum, lapsante gressu, praecipitatur, conpressumque pedem alium, qui sanus erat, graviter laesit. Dehinc portari se ad beatam basilicam postolat, proiectusque ad
Abbreviated transcription (Latin):
labiũ michi exilire grauit̾ cepit. l s¬
cessi icerum quere sospitatẽ ad tumu
ium. Tactũq ad dependentibus uelis.
protinus stetit uerie puisus. Et credo
m̃ hoc exhabũdantia sangiũs euems¬
se. Non taniẽ sanguĩem mimuere st¬
ducͤ ꝓpt̾ sã uirtutẽ Nullam tamẽ in
ultra molestiam fecit hec causa in.
Einqz puerulus paruuilus gͣ¬
uabatur a febre: ⁊ exesis mem¬
bris sũ millũ acciperet cibum: in ioc erat
ue sp̃m ex halaret. Concurrit ad me p̃r
cũ lacrimis. Cui ego indicaue ut de la¬
tum ad basilicam uocte tota unigila¬
ret. Quod cũ fecisset: statim puerum
sanũ per uirtutẽ. antiscitis sc̃i recepit.
Ofestiuitatẽ uero que im.¬

Expanded text:
labium mihi exilire graviter coepit. Aclabium mihi exilire graviter coepit. Accessi iterum qulum: tactoque labio a dependentibus velis, protinus stetit venae pulsus. Et credo mihi haec ex abundantia sanguinis evenisse; non tamen sanguinem minuere studui propter sancti virtutem. Nullam tamen mihi ultra molestiam fecit haec causa. 3. Denique puerulus parvulus gravabatur a febre et, exaesis membris, cum nullum acciperet cibum, in hoc erat, ut spiritum exalaret. Concurrit ad me pater cum lacrimis; cui ego indicavi, ut, delatum ad basilicam, nocte tota vigilaret Quod cum fecisset, statim puerum sanum per virtutem antestitis sancti recepit. 4. Ad festivitatem vero, quae m
Abbreviated transcription (Latin):
calidas super ip̃as aluui torturas li ga¬
ni faciebãt sed nichil iederi poterat
infirmitati. Sexta et enĩ dies illu¬
xerat quod magis ac magis dolor ĩ¬
ualescebat: cum mnͥ uenit ĩmemoriã.
ante pancos ãnos sicut ĩ libro scdõ huiꝰ
oꝑis continetur scriptũ. me ab hoc
dolore sc̃i uirtute fuisse sanatũ. Ac¬
cessi temearius ad locũ sepulchri:
proiectus qz so lo. or̃onem fudi, atqz
secretius. a pendentibus uelis unũ
subnestimẽto ĩectum: crucis ab ħ
signaculũ in aluo depuxi. Ptinu
dolore sedato: sanus abscessi R in
Dodam uero temꝑe lingua
m grauit irrigũerat: ita
ut plerusz dum loqui uelim balbu¬
tire me faceret. Quod non i̾sine
inpperio erat. Accessi autẽ ad tumu¬
Ium sc̃i: ac ꝑ lignum cancelli lm¬
guam ĩpeditam trari. Protinus tu¬
more cõpresso: con alui. Intumue¬
rat enĩ ualide: ⁊ totũ palati reple¬
uerat autrũ. Demde pͦ diẽ tercium:

Expanded text:
calidas 1117 super ipsas alvi torturas ligacalidas 1117 super ipsas alvi torturas ligari faciebam, sed nihil mederi poterant infirmitati. Sexta etenim dies illuxerat, quod magis ac magis dolor invalescebat, cum mihi venit in memoriam, ante paucos annos, sicut in libro secundo hujus operis continetur scriptum , me ab hoc dolore Sancti virtute fuisse sanatum. Accessi temeproiectusque solo, orationem fudi atque, secretius a pendentibus velis unum sub vestimento iniectum, crucis ab hoc signaculum in alvo depinxi; protinus dolore sedato, sanus abscessi. 2. uodam vero tempore lingua mihi graviter inriguerat, ita ut plerumque, dum loqui velim, balbutire me faceret, quod non mihi sine inproperio erat. Accessi autem ad tumulum sancti ac per lignum cancelli linguam impeditam traxi; protinus tumore conpresso, convalui. Intumuerat enim valide et totum palati repleverat antrum. Deinde post die tertio
Abbreviated transcription (Latin):
febres corporeas illic restinguant
et̾nas: et quom hic luride lepre ulca
sordentia mundãt illic delictorũ ma¬
culas mũdari suo int̾uentu obtineãt:
ac sc̃i hic mortuoꝵ cadauera ad uitã
resuscitant. mic peccõ sepultos ex ache¬
ronticis stagnis manui ĩ iecta eruto.
uite eterne resti tuant. Quo arca dũ
unus quisqz letificatur in gaudio
pprio: suo patrono tunc impensius
honorem reddit debitum. cũ se senserit
ab infirmitate qua detinehatur eius
ntute inundatũ: sicut ninc debtõ ac
toti orbi peculiari patrono martino
antiscite. et nos z innumeri ppłĩ sũt
experti. Et utinã ignauia mentisñre
ꝓmicteret eum sic uenerari: nt decet
amicũ dei: qra tantis in nobis mor¬
borum oppressis generibus. plerum
tris dolorem ĩturri. Et nõ lis
usquequaq dabat solutionẽ: tamẽ
doloris malũ. in illis internorum.
flexuosis recessibus uagabatur. ad¬
hibui fateor sepius balneas: atqz res

Expanded text:
febres corporeas, ita illic restinguant febres corporeas, ita illic restinguant aeternas; et quomodo 1116 hic lurida leprae ulcera sordentia mundant, ita illic delictorum maculas mundari suo interventu obtineant; ac sicut hic mortuorum cadavera ad vitam resuscitant, ita illic peccato sepultos, ex Acheronticis stagnis manu injecta erutos vitae aeternae restituant. Quocirca dum unusquisque laetificatur in gaudio proprio sub patrono, tunc impensius honorem reddit debitum, cum se senserit ab infirmitate qua detinebatur ejus virtute mundatum: sicut nunc de beato ac toto orbi peculiari patrono Martino antistite et nos et innumeri populi sunt experti: et utinam ignavia mentis nostrae permitteret eum sic venerari, sicut decet amicum Dei, qui tantis nos morborum oppressos generibus plerumqutris dolorem incurri. Et licet non usquequaque dabat solutionem, tamen doloris malum in illis intraneorum flexuosis recessibus vagabatur. Adhibui, fateor, saepius balneas, atque res
Abbreviated transcription (Latin):
Aluberrimo noz
hortatu ꝓpheta ad¬
monet: dicens. Ho¬
norandi sũt amici
tui deus. Nichilominnus et in alio p̃o:
qui timẽtes domiiũ magnificant
ut̾itudim copulantur domus eterne
Ergo ꝑ spicue patet intellectui hũano:
quod ad moneantur quiq̃ nõ solum¬
nõ iminunes a crimine. uerũ etiam
noxialis criminis malo deditr: cultũ
reuerent reddere amitis dei. Que res.
nõ solum in pñti seculo. tribuit ue¬
neficiũ: uerum etiam prestat et refri
gerium in futuro. Nam cum sepe iu¬
deannis. uirtutũ insiginia prodire de
tumtis heatoꝵ: non ĩmerito cõmo¬
nemͣ debitam eis honoris reuerẽtiam
impendẽ: aquibus nõ desistimus in¬
firmitatũ remedia flagitare: quorũ
p̾cibz et ip̃am peccaminũ remissionẽ
nõ dubitanus ad ipisci: et nõ modo
hanc mereri. uerum a b infernalibis
supplicis eoꝵ int̾uentu saluari. Cõ¬
fidimus eñi quod sicut hic morborũ
genera resecant. illic seuas tormẽtoꝵ
penas auertant: ⁊ sicut nie mitigãt

Expanded text:
aluberrimo nos hortatu propheta admonet, dicens: Honorandi sunt amici tui, Deus. Nihilhominus et in alio psalmo: Qui timentes Dominum magnificat, beatitudine copulatur domus aeternae. Ergo perspicue patet intellectui humano, quod admoneantur quique non solum inmunes a crimine, verum etiam noxialis criminis malo dediti, cultum reverentes reddere amicis Dei. Quae res non solum in praesenti saeculo tribuit beneficium, verum etiam praestat et refrigerium in futuro. Nam cum saepe videamus virtutum insignia prodire de tumulis beatorum, non immerito commonemur, debitam eis honoris reverentiam impendere, a quibus non desistimus infirmitatum remedia flagitare. Quorum precibus et ipsam peccaminum remissionem non dubitamus adipisci: et non modo hanc mereri, verum ab infernalibus suppliciis eorum interventu salvari. Confidimus enim quod sicut hic morborum genera resecant, ita illic saevas tormentorum poenas avertant; et sicut hic mitigant
Abbreviated transcription (Latin):
cdaudn regalis cã cellarii febxxix.
Ia de nauta quodam retulit. X xxx.
e uͥtutibz locotigiacensis monastern.
e fonte quem iuiuens sc̃us .xxxi.
ntoriretur obtinunt. L¬

Expanded text:
Claudii regalis cancellarii febre inhis abbatissa de nauta quodam retulit. 30. De virtutibus Locodiacinsis monasterii. 31. De fonte, quam vivens sanctus ut oriretur obtenu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditione b̃s ꝯfes¬
sor ĩ reb sibi inius¬
te ablatis: apparuit.
Eustochius quidã
cũ plerq ꝯtra iusti¬
ciam sc̃m eufroniũ
episcopũ. de hedita¬
te baudulfi cognati
sui pulsaret qui he¬
redem basilicã scimar¬
tini instituerat cõ¬
motꝰ ab eo perassi¬
duas iniurias beatus

Expanded text:
ditione beatus confessor in rebus sibi iniuste ablatis apparuit. Eustochius quidam cum plerumque contra iustitiam sanctum Eufronium episcopum de hereditate Baudulfi cognati sui pulsaret, qui heredem basilicam sancti Martini instituerat, commotus ab eo per assiduas iniurias beatus
Abbreviated transcription (Latin):
amplectamur: suppli¬
citer obsecrantes ut
nuditatem nr̃am su¬
is meritis ꝯtegat. ne
nr̃a coram suꝑno u¬
dice turpitudo reue¬
letur. Siquidem iste
non obluuscetur mi¬
sereri: s caritas que
illum coegit ut diui¬
sa clamide pauperem
cum sua nuditateue¬
stiret. Multo nunc
facilius cum flectet.
ut nos ab ira agni
si correstoz uiderite
reptos celestib diui¬
tiis suꝑhabundans
abscondat.
acra hec hodierna
reuerentia excolenda
ĩ qua domnos nost̃¬
beatus martinus co

Expanded text:
amplectamur, suppliciter obsecrantes, ut nuditatem nostram suis meritis contegat, ne nostra coram superno judice turpitudo reveletur. Si quidem iste non obliviscetur misereri; sed charitas quae illum coegit, ut divisa chlamyde pauperem cum sua nuditate vestiret, multo nunc facilius eum flectet, ut nos ab ira Agni si correctos viderit, ereptos coelestibus divitiis superabundans abscondat.acra haec hodierna reverentia excolenda, in qua domnus noster B. Martinus co
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in paradiso susci¬
peret. qua ide redemp¬
tor et dñs uictor ab
inferis surrexisset. Et
ut qui dñica sollẽp¬
nia semper celebra¬
uerat. impollute pꝰt
mundi pressuras di¬
e dñica locaretur in

Expanded text:
nus in paradiso susciperet, qua idem Redemptor et dominus victor ab inferis surrexisset; et, ut qui dominica solemnia semper celebraverat inpollutae, post mundi pressuras dominica die locaretur in
Abbreviated transcription (Latin):
tans manu stans
ante eam ait. Nũc
sana eris ĩ noĩe xp̃i
redemptoris nr̃i. Et
apprehensa manu
eus misit digitũ
suu̾ inter digitos
illuis qui clause¬
rant palinam. Et
parumper mouẽs
direxit eos. Dum ħ
ĩuisu uideret eugi¬
lans defluente ad hͨ
one leta rediit. De¬

Expanded text:
tans manu, stans tans manu, stans ante eam ait: Nunc sana eris in nomine Christi Redemptoris nostri. Et apprehensa manu ejus, misit digitum suum inter digitos illius, qui clauserant palmam, et parumper movens, direxit eos. Dum haec in visu videret evigilans, defluente adhuc one, laeta redivit.