comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rint̾rogatus quid sibi tantam da¬
rtẽq̃ uellet dicẽdi licẽtiã duo reͦpon¬
lue. que homines horrent senectitẽ
uebitatem. Quid enim timebit se¬
u ⁊ oebus: Pirius ꝑcunctatus est
 qui in conunuo tarentinoeum
lim hotieatum set monem de
se habuerant. an que aucdierat ue¬
ra ẽeut. Tum ex his unus nͥ inquit
iunum nobis defecisset: ista que
tibi relata sint pre his que cicturi
eramus ludus ⁊ iocus fuissent. Tam
urbana trapule excusatio. tamꝙ sim¬
plex confessio ueritatis: iram tiran¬
nn conu̾tit in risum. Inserit se uirꝰ
libi sp̃c mulier barbari sanguinis.
cussit crapulam oscitanti.⁊ presẽ¬
tis animi ebrium resipiscere cau¬
saꝙ diligentius in specta coegit iꝰ¬
tiorem ferre sententiam. Siratusa¬
na quedam sola cotidie tempore
matittino uotis expetentib a diis
salutem grauissim ⁊ importabilis
bat. Quod ut is cognouit ñ debtiã
sibi admiratus beniuolentiam: ad
se uocatam cur aut quo suo mito

Expanded text:
interrogatus quid sibi tantam dainterrogatus quid sibi tantam daret, quae vellet dicendi licentiam: duo respondit, quae homines horrent: senectutem et orbitatem. Quid enim timebit senex orbus? Pyrrhus percunctatus est eos, qui in convivio Tarentinorum parum honoratum sermonem de se habuerant, an, quae audierat, vera essent. Tum ex his unus: « Nisi, inquit, vinum nobis defecisset, ista quae tibi relata sunt, prae his quae dicturi eramus, ludus ac jocus fuissent. » Tam urbana crapulae excusatio, tamque simplex confessio veritatis, iram tyranni convertit in risum. Inserit se viris, liberi spiritus mulier, barbari sanguinis, cussit crapulam oscitanti, et praesentis animi ebrium resipiscere, causaque diligentius inspecta, coegit justiorem ferre sententiam. Syracusana quaedam sola, quotidie tempore matutino, votis expetentibus, a diis salutem gravissimi et importabilis bat. Quod ut is cognovit, non debitam sibi admiratus benevolentiam, ad se vocatam, cur, aut quo suo merito
Abbreviated transcription (Latin):
in pristine gͣdum amicicie recepit.
Nobilissimis ciuib fortune tamẽ
disparis a senatu hispania ꝓuincia
delegabatur: audiente seruio sul¬
picio humili uiro. sed lib̾rini sp̃c.
sum gͦ senatui etiam ppłs prestitis¬
set assensum: neutrum mitti michi
placet inquit sulpicius qm̃ alter
nichil habet. alteri nichil ẽ satis.
que malam licentis imꝑii. magrstͣm
nidicans inopiam atq auariciam.
Romanum quoq consulem brutũ
lusitame imꝑatorem legatus cin¬
morum adu̾sus romanum imꝑiũ
arma tractantium u̾bi gͣuitate
nouisse potuerat. iisi romanus
ĩtt: qm̃ huic ppło pre cet̾is mod̾atio
smꝑ amita fuit. Cum enim ciniuz
d redemptionem libertatis inuz¬
tirentur. legatus ferrum sibi a
naiorib quo urbem tuerentur re¬
itum ẽẽ respondit. non aurum
quo ab imꝑatore auaro em̾ent lib̾¬
atem. Paschelus iunuis uir sum¬
na lib̾tate multaꝙ scĩa. ⁊ domi fo¬
ilꝙ clarus sed in solo pħandi studi

Expanded text:
in pristinae gradum amicitiae recepit. in pristinae gradum amicitiae recepit. Nobilissimis civibus, fortunae tamen disparis, a senatu Hispania provincia delegabatur, audiente Servio Sulpitio humili viro, sed liberrimi spiritus. Cum ergo senatui etiam populus praestitisset assensum, neutrum mitti mihi placet, inquit Sulpitius, quoniam alter nihil habet, alteri nihil est satis; aeque malam licentis imperii magistram judicans inopiam atque avaritiam. Romanum quoque consulem, Brutum, Lusitaniae imperatorem, legatus Cinniorum, adversus Romanum imperium arma tractantium, verbi gravitate movisse potuerat, nisi Romanus esset, quoniam huic populo prae caeteris moderatio semper amica fuit. Cum enim Cinnii ad redemptionem libertatis invitarentur, legatus ferrum sibi a majoribus, quo urbem tuerentur, relictum esse respondit, non aurum, quo ab imperatore avaro emerent libertatem. Paschelius Junius, vir summa libertate, multaque scientia, et domi forisque clarus, sed in solo philosophandi studio,
Abbreviated transcription (Latin):
cesat ꝓ pompeio genero quordam
tuo certio enis confulatu petuniam
spoponcti. quo nomine minc appel¬
lor. Quid agam: an dependams
Palam atꝙ aꝑte ei bonoꝵ pampes
nentitionem expeobrando ut atti¬
binali submnoueretur meruerar.
sed illud ipsa mansuetuctine mi¬
tius pecttis es alienum pomper
ex suo fisco solui iussit. Pisistratus
athemensium tiramius cĩm eu
uxor hortaretur ut capitale sup¬
plicuum sumeret de adolescente
qu filie euis amore fuccensus en
in uia publica obuiam fuerat os¬
eulatius: tespondit. Si eos qui neꝰ
amant interfictinus. quidͥ facie¬
muis hiis quib odio sumus. uo
quidem cuie dignior qͣm tyrãns
que et filiȩ laudabiliter tulit u¬
iuriam: ⁊ laudabilius suam. oe
atrasipo amico contuciisincena
sine fine laceratus: ⁊ animum
uodem ab ira cohibuit. ⁊ licet eũ
trafupus impetu temilente
spitto in os eins eiecto resꝑsente
los ⁊ familiam ab ultione rẽ
de se mortem exigentem: data fide

Expanded text:
Caesar, pro Pompeio genero quondam Caesar, pro Pompeio genero quondam tuo, tertio ejus consulatu pecuniam spopondi, quo nomine nunc appellor. » Quid agam? An dependam? Palam atque aperte ei bonorum Pompeii venditionem exprobrando, ut a tribunali submoveretur meruerat, sed illud ipsa mansuetudine mitius pectus, aes alienum Pompeii, ex suo fisco solvi jussit. Pisistratus Atheniensium tyrannus, cum eum uxor hortaretur, ut capitale supplicium sumeret de adolescente, qui filiae ejus amore succensus, eam in via publica obviam fuerat osculatus, respondit: « Si eos qui nos amant interficimus, quid faciemus his quibus odio sumus? » Vox quidem, cive dignior, quam tyranno, quae et filiae laudabiliter tulit injuriam, et laudabilius suam. Idem a Thrasippo amico conviciis in coena sine fine laceratus, et animum et vocem ab ira cohibuit: et licet eum Thrasippus impetu temulentiae sputo in os ejus injecto resperserit, filios et familiam ab ultione retraxit, de se mortem exigentem, data fide,
Abbreviated transcription (Latin):
froute libentet agnostere poten:¬
am aito trisa ram ꝓsteri iuderet᷑.
¶dem cum helnio sdemiano lib̾tim
flio iippans quod iectierat abĩ¬
fatis utt lncium hbonem amicũ
ꝓompeis accisarẽ s ab inferu on¬
quit heluuas in libonem ueniode¬
cusator. se d dum islie moratus sũ.
uicti qͣmplurimos in chiu̾sa eca¬
ta ⁊ sexu innocentes ibidem de te
graiussime conquerentes. quod
qtłos ꝑ hanc impoeraibilem bonu
potentiam tuam nequit̾ condẽp¬
raprehendonde ancientib cuno¬
lis exposuit. Itaꝙ eodem temꝑore
⁊ foetissimun erat pompeio male¬
aicere ⁊ cutissimum. unde ⁊ der¬
philus cragectus interagendum
ppro auxcta in pompeium inanũ
naio catbone consule uiberte s̃¬
bi abfidis dari a plocentans mar¬
cus castricius lib̾rate unflãmatus:
nec minis nec uirib cessit. immo
consuli dicenti se habere gladios:
responctit. ⁊ ego annos. Seruius
galba ꝓ pompeio obligatus cum
in foro conuentretur: gai inquit

Expanded text:
fronte libenter agnoscere potentfronte libenter agnoscere potentiam, aut tristi iram profiteri videretur. Idem cum Helvio Formiano libertini filio improperans, quod redierat ab inferis, ut Lucium Libonem, amicum Pompeii, accussaret: « Ab inferis, inquit, Helvius in Libonem venio accusator; sed dum illic moratus sum, vidi quamplurimos in diversa aetate, et sexu innocentes, ibidem de te gravissime conquerentes, quos ipsos per hanc importabilem bonis potentiam tuam nequiter condemreprehendenda, audientibus cunctis exposuit. Itaque eodem tempore et fortissimum erat Pompeio maledicere, et tutissimum. Unde et Deiphilus tragoedus inter agendum populo, directa in Pompeium manu: C. Carbone consule jubente obsides dari a Placentinis, Marcus Castutius libertate inflammatus, nec minis, nec viribus cessit, imo consuli dicenti se habere gladios, respondit, et ego annos. Servius Galba pro Pompeio obligatus, cum in foro conveniretur: « Cai, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
cusaret: cda inquit ⁊ tu predes rei
publite te si postulatus fueris ci¬
iule bellum non excitaturum. ⁊
ego etiam de tuo pͥriusqmͣ de mal¬
lii capite in consilium iudices mit¬
tam. Ita eodem uidicio duos sus¬
tinuit reos. accusatione malliũ.
lib̾tate pompeium.⁊ eorum alte¬
rum lege ꝑegit: alt̾um ꝓfessione.
qua solum poterat gnemus lentu¬
lus marcellinis consul cum
concione de magni pompeiz numa
potentia quereretur. aiseususꝙ
ei clara uoce ppłs ee̾t. acclamate
inquit quirites acclamate: clipn
licet. Iam emim uobis intumecete
pompeie: iel facere non licebit. Iupii¬
ue tamen tunc exiis cuns pualsa¬
tata potentia est. hinc uuuchosa
quera huic lamentatione mis¬
radili. sidem candida fascia crui al¬
ligatum habenti. fauonues non
refert inquit qua in parte corpis
sit diadema. Res eius regus expro¬
beans: cmullatione panni exigui.
sed is neittra in parte mutato uiil¬
tu. ittrumq cauit: ne aut hilari

Expanded text:
cusaret, 'da' inquit 'praedes rei cusaret, 'da' inquit 'praedes rei publivile bellum non excitaturum, et ego etiam de tuo, priusquam de Mallii capite, in consilium judices mittam. » Ita eodem judicio duos sustinuit reos, accusatione Mallium, libertate Pompeium, et eorum alterum lege peregit, alterum professione, qua solum poterat. Cn. Lentulus Marcellinus consul, cum in contentione de Magni Pompeii nimia potentia quereretur, assensusque ei clara voce populus esset: « Acclamate, inquit, Quirites, acclamate, dum licet, jam enim vobis intumescente Pompeio id facere non licebit: impune tamen tam eximii civis pulsata potentia est, hinc invidiosa querela, hinc lamentatione miserabili. » Eidem candida fascia crus alligatum habenti, Favonius: « Non refert, inquit, qua in parte corporis sit diadema. » Res ejus regias exprobrans cavillatione panni exigui. Sed is neutra in parte mutato vultu, utrumque cavit, ne aut hilari
Abbreviated transcription (Latin):
un prtu̾nates sibi impunitate do¬
uata: respondit consuli romanoꝵ.
si bonam dełitis. ꝑpetuam. si ura¬
lam: non diuturnam. Qua uoce
abtatis non mͦ ueniam rebellioĩs
binuerunt pͥu̾nates. sed etiam
eueficium ciuitatis romane: qͥa
ic in senatu loqui priu̾nas au¬
is est. Philipis quidam ad u̾sus
ortinem senatorem lib̾tatẽ exertu¬
it. segniciemq ꝓ rostris expbrãs:
alio sibi seuatui opͣus ẽẽ dixitꝰ. nec tñ
senatoria grauitas moueri potuit:
sicit nec prudentia philipi consuł
cum ei a reo dicererur cui lictoris
preceperat inici manumiñ eis inqͥt
ii philipe mͥ consul: quia nec ego
tͥ senator sum. Magni pompei nt̾
ceteros in hac parte uirtus entruit.
Cum enum gneins piso malliũ cris¬
pum reuin agetet: eumq euident̾
nocentem pompeii gr̃a eripi uide¬
ret: iuuenili impetu ac studio ad
accusationem prouectus. multa
⁊ alia grauia crimina p̃potenti
defensori obiecit. Int̾rogatus dem̃

Expanded text:
tivi Privernates, sibi impunitate dotivi Privernates, sibi impunitate donata, respondit consuli Romanorum, si bonam dederitis, perpetuam, si malam, non diuturnam. Qua voce libertatis, non modo veniam rebellionis obtinuerunt Privernates, sed etiam beneficium civitatis Romanae, quia sic in senatu loqui Privernas ausus est. Philippus quidam adversus ordinem senatorum libertatem exercuit, segnitiemque pro rostris exprobrans, alio sibi senatu opus esse dixit, nec tamen senatoria gravitas moveri potuit, sicut nec prudentia Philippi consulis, cum ei a reo diceretur, cui lictoris praeceperat injici manum: « Non es, inquit, mi Philippe, mihi consul, quia nec ego tibi senator sum. » Magni Pompeii inter caeteros in hac parte virtus enituit. Cum enim Cneius Piso, Mallium Crispum reum ageret, eumque evidenter nocentem, Pompeii gratia eripi videret, juvenili impetu ac studio ad accusationem provectus, multa  et grauia crimina praepotenti defensori obiecit. interrogatus deinde
Abbreviated transcription (Latin):
dispendium pat̾entur. Si singula
himismodi referre uoluero: tempꝰ
anteqm̃ exempla deficient. Lib̾tatis
itaq usus eximius est. eiq soli displi¬
cet: qui morib seuilib uiuit. Que
libere dicuntur aut fiunt sicut ti¬
moris ita ⁊ temi̾tatis exꝑtia sunt:
idum recta uia incecłitur. laudem
merentur ⁊ gr̃am. At cum sub una.¬
gine libertatis temitas sp̃c sui ꝓfu¬
dir uehem̃tiam. reprehensionem in¬
autit. uulgi quidem aurib gratior
qm̃ sapientissimi cuiusq animo ꝓ¬
babilior: utpote frequentuis curaue¬
ia alieua qmͣ ꝓuidentia sua. Uiri tñ
optrim ⁊ sapientissimi est: habenas
laxare libertati. ⁊ quelibet dicta eiꝰ
pauienter exciꝑe. Sed nec oꝑib se op¬
ponit dum uirtittis iacturam nõ
ncurrat. Cum enim ꝑ seipsam uͥ¬
dis queꝙ resplendeat: pacientie ti¬
tilus głosiori fulgore clarescit. Priu̾¬
natiũ quidam cum int̾rogaretur
qualam pacem habituri ẽent cap¬

Expanded text:
dispendium paterentur. Si singula dispendium paterentur. Si singula hujusmodi referre voluero, tempus, antequam exempla, deficiet. Libertatis itaque usus eximius est, eique soli displicet, qui moribus servilibus vivit. Quae libere dicuntur aut fiunt, sicut timoris, ita et temeritatis expertia sunt, et dum recta via inceditur, laudem merentur et gratiam. At cum sub imagine libertatis, temeritas spiritus sui profudit vehementiam, reprehensionem incurrit; vulgi quidem auribus gratior, quam sapientissimi cujusque animo probabilior, utpote frequentius tuta venia aliena, quam providentia sua. Viri tamen optimi, et sapientissimi est, habenas laxare libertati, et quaelibet dicta ejus patienter excipere. Sed nec operibus se opponit, dum virtutis jacturam non incurrat. Cum enim per se ipsam virtus quaeque resplendeat, patientiae titulus gloriosiori fulgore clarescit. Privernatium quidam, cum interrogaretur qualem pacem habituri essent cap
Abbreviated transcription (Latin):
de sine lib̾tate non peouentt. liber¬
tatisꝙ chispendium: ꝑfectam con¬
tum habaui quilibet liber est. et¬
quatenus est liber: eatenus uirtu¬
tib pollet. Econtra uicia sola ser¬
uititem incducunt. hominemq ꝑ¬
sonis ⁊ reb in debito famulatu subi¬
cuint. ⁊ licet seruitus ꝑsone qͣndoq
miserabilior pareat: uicioꝵ serutiis
longe semꝑ miscrior ẽ. Quid ẽ itaꝙ
a iabilius lib̾cate. quid fauorabi¬
am habet. Cam ꝓmouisse omnes
egregios pemicipes legirmuis. nec
iunqͣm cascasse lib̾taten: nisi mans¬
festos mrtictis hostes. Que fauore lib̾.
riti ⁊ que ob illuis amorem magni¬
sice gesta sinit. hutoricoꝵ cestimomo
ꝑcelebre est. s̃ ato uenenum bibit al¬
cuuo glatium. ⁊ nequa mora ꝑtende¬
ret uitam ignobilem: iniecta manu
dilatauit uulmris. sanguinemi geril¬
sim effictit. ne regnantem udere:
cesarem. Brutiis arma mouit el¬
tonoeum ob amorem pulicicie uor¬
gantes uictorem mariutm iro dom
ture. ne seruirent aut pudicicie

Expanded text:
enit, libertatisque dispendium, perfectam convirtutum habitu quilibet et liber est, etquatenus est liber, eatenus virtutibus pollet. Econtra vitia sola servitutem inducunt, hominemque personis et rebus indebito famulatu subjiciunt: et licet servitus personae quandoque miserabilior appareat, vitiorum servitus longe semper miserior est. Quid est itaque amabilius libertate? Quid favorabiam habet? Eam promovisse omnes egregios principes legimus, nec unquam calcasse libertatem, nisi manifestos virtutis hostes. Quae friti, et quae ob illius amorem magnifice gesta sunt, historicorum testimonio percelebre est. Cato venenum bibit, ascivit gladium: et ne qua mora protenderet vitam ignobilem, injecta manu dilatavit vulnus, sanguinem generosum effudit, ne regnantem videret Caesarem. Brutus arma movit citonorum, ob amorem pudicitiae rogantes victorem Marium, ut dono tture, ne servirent, aut pudicitiae
Abbreviated transcription (Latin):
adnectam. Cum ei rex dareus uno
⁊ altero prelio iurtutem eius exꝑtꝰ.
partem regni tauro monte tenus
⁊ filiam in matrimoniũ cum decies
centitm milib talentis polliceret᷑.
eiq parmenion uir magnꝰ inter ale¬
xandrinos dixisset. se si alexander
e̾et usurum hac conditione: respon¬
dit. et ego si parmenion ẽem eadem
uterer. tacite quidem consiliarii ti¬
miditatem arguens. uoce duab mc¬
toeus respondente. dignaq cui terria
sicut euenit tribueretur. lib̾um gͦ
fuit ⁊ semꝑ licitum lib̾tati parcendo
ꝑsonis: dicere de uitizs. qm̃ ⁊ ius est
quo licet ueras exꝓuere uoces. et
quod etiam seruis adu̾sus dños dñ
uera loguuntur: decembeem indu¬
get libertatem. Tunc gͦ non impetͣ¬
ta uenia que ipso nire competit lin¬
guas acuunt. ⁊ quicqͥd eos toto ãno
urit impune redargiunt. palam
deregentes ⁊ crimina. dum tamẽ
expletis saturnalib: citra ueniã
nequaqͣm ad accusationem cdño¬
rum patronoꝵ ue ꝓsiliant. Utor

Expanded text:
annectam. Cum enim rex Darius uno et altero praelio virtutem ejus expertus, partem regni, Tauro monte tenus, et filiam in matrimonium, cum decies centum millibus talentum polliceretur, eique Parmenion, vir mugnus inter Alexandrinos, dixisset se, si Alexander esset, usurum hac conditione, respondit: « Et ego si Parmenion essem, eadem uterer: » tacite quidem consiliarii timiditatem arguens, voce duabus victoriis respondente, dignaque cui tertia, sicut evenit, tribueretur. Liberum ergo fuit, et semper licitum libertati, parcendo personis, dicere de vitiis, quoniam et jus est, quo licet veras expromere voces, et quod etiam servis adversus dominos, dum vera loquuntur, Decembrem indulget libertatem. Tunc ergo non impetrata venia, quae ipso jure competit, linguas acuunt, et quidquid eos toto anno urit, impune redarguunt, palam detegentes, et crimina, dum tamen expletis Saturnalibus, citra veniam nequaquam ad accusationem dominorum patronorumve prosiliant. Utor
Abbreviated transcription (Latin):
tem caninum uł euitabit carttisis¬
ma humilitas: uł retundet soluil¬
sia u̾ttas. Alia siquidem iuru¬
te nemo decractionis declinatatu¬
leos libere tamen repechensioms
medelam sana mens minime asꝑ.¬
natur. Licet uire conuicia puman¬
tu famosiq libelli. Nam si mala
conchicłte inquem quis carmina
uis ẽ. iucdiciumo: ⁊ adu̾sus cõiio¬
ciateres pricdem lex ẽ. accepta cho¬
tusꝙ de mepta licentia presumen¬
tium ⁊ abutentum turpier obti¬
cutt sublato uite nocendi. ⁊¬
A ibtas gͦ de fingłis pararbtre
indicat. ⁊ que sams iudet moribus
obiuate: reprehencłẽ ñ ueretu.
Nichil autem ẽ głofus lib̾tate p̃¬
tir urtutem. si tam̃ lib̾tas recte a
uittute se ningitur. Omnib enim
recti sapientib liquet. quia libtas
licra alnnde non prouenit. Unde
quia summum bonum in uita con¬
stat ẽe uircutem.⁊ que sola graue
⁊ octiosum seruitittis excutit ugũ.
pro iurtate que singłatis uiiendi

Expanded text:
tem caninum vel evitabit cautissitem caninum vel evitabit cautissima humilitas, vel retundet solidissima veritas. Alia siquidem virtute, nemo detractionis declinat aculeos, liberae tamen reprehensionis medelam, sana mens minime aspernatur. Licet jure convicia puniantur, famosique libelli. Nam Si mala condiderit in quem quis carmina, jus est Judiciumque: et adversus conviciatores jam pridem « lex est accepta, chorusque » de inepta licentia praesumentium, et abutentium, Turpiter obticuit, sublato jure nocendi. tas ergo de singulis pro arbitrio judicat, et quae sanis videt moribus obviare, reprehendere non veretur. Nihil autem gloriosius libertate, praeter virtutem, si tamen libertas recte a virtute sejungitur. Omnibus enim recte sapientibus liquet, quia libertas vera aliunde non provenit. Unde, quia summum bonum in vita constat esse virtutem, et quae sola grave, et odiosum servitutis excutit jugum, pro virtute
Abbreviated transcription (Latin):
modico: miseratione complicium
motus est. Nuntum tam̃ peꝑcit
maiorib. Paulopost: ad priores as¬
cendit. peiorib ꝙ compatiens: carpe
ñ cessauit abbates. factus est ⁊ ip̃¬
se abbas. ⁊ ꝓpictus incoabbates. ep̃o¬
rum cepit uitia intueri. Tandem ⁊
ipsum iniudie uicio arbitror la¬
borasse: sed uir prudens quod hõi¬
bus quodamiꝰ ingenitum ẽ.: elegã¬
ter exprescit. E forte hoc sibi pre¬
fatus pater imposuit: ut sic labo¬
rantium turbe consertus sponte.
benignius audiretur. Sane uiliꝰ
cesar ainlita catonis morte tandẽ
compassus est laborib ⁊ erumpnis
extincti. ⁊ egregium ciuem rebus
humanis defleuit exemptũ. Pu¬
blice tam̃ confessus est quod et
cato uirtuti eins inuiderat. ⁊ qd̾
ipse caronis głe inudebat. Quenͦ
ad gr̃am sine iniuuictia uia expedi¬
tissima sit: senex docet in andria.
dum filium omib obseqͥ neminẽ
ledere refert. Ait quoꝙ sequencle
beatitudinis pater ans̃. quia den¬

Expanded text:
modico, miseratione complicium modico, miseratione complicium motus est. Nondum tamen pepercit majoribus. Paulo post ad priores ascendit: prioribusque compatiens, carpere non cessavit abbates. Factus est et ipse abbas, et propitius in coabbates, episcoporum coepit vitia intueri. Tandem etipsum invidiae vitio arbitror laborasse, sed vir prudens, quod hominibus quodammodo ingenitum est, eleganter expressit. Et forte hoc sibi praefatus Pater imposuit, ut sic laborantium turbae sponte consertus, benignius audiretur. Sane Julius Caesar, audita Catonis morte, tandem compassus est laboribus et aerumnis exstincti, et egregium civem rebus humanis deflevit exemptum. Publice tamen confessus est, quod et Cato virtuti ejus inviderat, et quod ipse Catonis gloriae invidebat. Quae vero ad gratiam sine invidia via expeditissima sit, senex docet in Andria, dum filium omnibus obsequi, neminem laedere refert. Ait quoque sequendae beatitudinis pater Augustinus, quia den
Abbreviated transcription (Latin):
ib darescunt mnitis. acrius in inidie
toxicato dente rodunitir. Urit enim
ulgore suo qui p̃grauat artes. infra
epositas. extinctus amabitur idem.
ded pee cet̾is serui dños. prelatõ sub¬
lt insequnt᷑. Nam sicut seruorum
ia ⁊ subditoꝵ genus plerumꝙ que¬
inlum est.⁊aut se inuiste preni.
ait uitigne reniinꝰaristucdia. aut
isca male ad iimiistrari causatur.
larꝙ inuenies gmi in aliquo non
dihrxelt gerant᷑. Comicos relege.
tudue tragicos. familam fere sẽ
patfamilias uidebis ingratam.
dñ mͦ incuria. s inscola. seđ¬
causro. sed in ca I pitolio. mo¬
i hunc si tamen ¶ domestica
uicia sunt morib aggreganda. mi¬
raberis obtine̾. Uen̾abilis pater gis¬
lebertus herefordensis ep̃c mͥ referre
consueuit clanstralrum morem. q̃
iuseipso fatebatur exꝑtũ. Cum enim
monast̾ium ingressus ẽẽt feruens
adhucigne quem de nouo coucepe¬
rat: magistratuum suorum ignaui¬
am arguebat. Nec mora ꝓmotus in

Expanded text:
ribus clarescunt meritis, acrius invidiae ribus clarescunt meritis, acrius invidiae toxicato dente roduntur. Urit enim fulgore suo qui praegravat artes Infra se positas, exstinctus amabitur idem. Sed prae caeteris servi dominos, praelatos subditi insequuntur. Nam sicut servorum, ita et subditorum genus plerumque querulum est, et aut se injuste premi, aut indigne remunerari studia, aut officia male administrari causatur. Raroque invenies, qui in aliquo non omnia recte gerantur. Comicos relege, revolve tragicos, familiam fere semper patrifamilias videbis ingratam. At non modo in curia, sed in schola, seclaustro, sed in Capitolio morem hunc, si tamen domestica vitia sunt moribus aggreganda, miraberis obtinere. Venerabilis Pater Gilbertus Herefordensis episcopus, mihi referre consuevit claustralium morem, quem in se ipso se fatebatur expertum. Cum enim monasterium ingressus esset, fervens adhuc igne, quem de novo conceperat, magistratuum suorum ignaviam arguebat. Nec mora, promotus in
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑnis dicta funt. sed quos dec̾iori
dixerim guatonitos an detraster
non satis liquet. Utrumq tamen
uicutin: apud antiquos inuenio
mnaete multatum. Nam ⁊ athens¬
ses chimagoram inter offitia sab¬
tationis dario regi more geurisi¬
liuis adulantem: capttali suppus
affe cetunt: ⁊ lace demoniorums¬
coquod magnorum uiroꝵ carpere
facta maluit: qmͣ palam constanti¬
a uirili arguere. Hoc enim apuel
bene compsitos semꝑ licuit ut qͥs¬
ꝙ suo urdicio ict̾etur. palamq repre-¬
henderet: qd̾ nequaqͣm recte factũ ui¬
deretur. Siquidem hanc reprehendẽ¬
dilicentiam karitate subnixam lib̾¬
tas apꝓbat. ⁊ tyrannica duntaxat
iabies ꝑhorrescit ⁊ impedit. Cet̾um
detractores. ⁊ imudos sic in curia ui¬
debis habundare: ac sic ui eam q̃si
tonius cebis sentiuam confluxeruit.
honẽ cetus conuentium insi re¬
ligiosissimus sit: qmͣ liuoris stemulꝰ
non attingat. ubiq tam̃ qui illusto¬

Expanded text:
superius dicta sunt; sed quos deteriores superius dicta sunt; sed quos deteriores dixerim, gnathonicos, an detractores? non satis liquet. Utrumque tamen vitium apud antiquos invenio morte mulctatum. Nam et Athenienses Timagoram inter officia salutationis, Dario regi, more gentis illius adulantem, capitali supplicio affecerunt; et Lacedaemoniorumo quod magnorum virorum carpere facta maluit, quam palam constantia virili arguere. Hoc enim apud bene compositos semper licuit, ut quisque suo judicio uteretur, palamque reprehenderet, quod nequaquam recte factum videretur. Siquidem hanc reprehendendi licentiam, charitate subnixam, libertas approbat, et tyrannica duntaxat rabies perhorrescit, et impedit. Caeterum detractores et invidos sic in curia videbis abundare, ac si in eam, quasi totius orbis sentinam, confluxerint. Non est coetus conviventium, nisi religiosissimus sit, quem livoris stimulus non attingat. Ubique tamen qui illustrio
Abbreviated transcription (Latin):
siuie ꝓ fundo rectius dixerum.⁊ posu¬
it. ⁊ aractores eos ꝙ tanqm̃ fingła¬
rinota diuine bonttatis hostes
experens: quasi solo deo ocdibiles
deo octibiliores int̾ ceteros esse
creticł̾im. qui latenti odio ut ma
tiam sumilant. subicientes tamẽ
in calce sermonis: uł modicũ qd̵
precedentib tiuilis adu̾setur. tẽ.¬
lix ⁊ nato felix ⁊ conuige ꝓtheus.
& cui si demas ingulati crimit ia
phoci: omma contingartt. Nunqͥs
tanti parriticti labes omuss ñ mi
foccime dotes. s qmͣus magnisice
uitcntis titulos grandes uon oblit¬
t̾at: Tale ẽ illud oratoris. Iuliũ for¬
quem constat strenue egisse qͣm¬
płima. quo tam̃ pacto uidicũ re¬
peciuidarum apuct indices uistos
enasectt: miraret quidem si uis elo¬
quis enis m̾ eet in cognita. hos ei¬
ne uenenũ est et quodãmm speueu
bomi oꝑis. ⁊ ut ita dicam nͥtiis in¬
tam extinguit: Et quidem de gua¬
tonicis ici est de adulatorib multas

Expanded text:
sive profundo rectius dixerim, posusive profundo rectius dixerim, posuit detractores, eosque, tanquam singulari nota, divinae bonitatis hostes exprimens, quasi solos Deo odibiles Deo odibiliores inter caeteros esse crediderim, qui latenti odio, ut matiam simulant, subjicientes tamen in calce sermonis vel modicum, quod praecedentibus titulis adversetur: Felix et nato, felix et conjuge Proteus: Et cui, si demas jugulati crimina Phoci Omnia contigerant. Nunquid tanti parricidii labes, omnes non modo fortunae dotes, sed quamvis magnificos virtutis titulos grandes non oblitterat? Tale est illud oratoris: Julium Forquem constat strenue egisse quamplurima: quo tamen pacto judicium repetundarum apud judices justos evaserit, mirarer quidem, si vis eloquii ejus mihi esset incognita. Hoc nonne venenum est, et quodammodo spem boni operis, et ut ita dicam, virtutis vitam exstinguit? Et quidem gnathonicis, id est adulatoribus, multa
Abbreviated transcription (Latin):
alios miserie suc uolunt ẽe partiti¬
pes. nnctiꝙ querentes ut noceant.
⁊ ipsam ignocentiam qñdam pu¬
tant ẽt mortis imaginem̃. Unde
maro ut ab uno cliscas omnes no¬
tans inuictum: ait. ⁊ si ñ aliqua
notuisses: mortiius ẽes. Quo nichil
socrates: non ille antiquus s q̃m
auctorem gestorum cassiodorus
in triꝑtita laudat historia. quod
inquit uilianus tonsores ⁊ cocos
apalatis expulit. non mͦ imꝑaro
Driraheret atq dilaceraret. neꝙͥẜ
ex quatunꝙ camsa cessant oꝑa dẽ¬
cuttit᷑ ad malitiam detrahendi. hec
⁊̃ ittiꝙ inctubitata ꝓles inuidie.
⁊ caritatem abe̾t manifesto uicdi¬
cio ꝓtestatur. E nunc quidem bo¬
na aliena ꝑuertit. nuc munint
mala aut finguit que ñ suni
aut magnificat ⁊ extollit si qua
siit. karitas ñ agit ꝑꝑam. at hec.
sola ꝑu̾sitate letatur: Cum apls ui
cia gentium multa enum̾et. no¬
uissime ⁊ quas in culmmine malox

Expanded text:
alios miseriae suae volunt esse particialios miseriae suae volunt esse participes, undique quaerentes ut noceant, et ipsam innocentiam, quamdam putant esse mortis imaginem. Unde Maro, ut ab uno discas omnes. notans invidum ait: Et si non aliqua nocuisses, mortuus esses. Quo nihil mSocrates, non ille antiquus, sed quem auctorem gestorum Cassiodorus in tripartita laudat Historia: « Quod, inquit, Julianus tonsores et coquos a palatio expulit, non modo imperdetraheret, atque dilaceraret, neque ex quacunque causa cessant opera, decurritur ad malitiam detrahendi. Haec est utique indubitata proles invidiae, et charitatem abesse manifesto indicio protestatur. Et nunc quidem bona aliena pervertit, nunc minuit: mala autem fingit quae non sunt; aut magnificat et extollit, si qua sunt. Charitas non agit perperam, at haec sola perversitate laetatur. Cum Apostolus vitia gentium multa enumeret, novissime, et quasi in culmine malorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sitionem altissimi nitantur n¬
pedire. Si forte qiͣ sompniando co¬
niciunt alicuius ꝓuectum: obstãt
reluctantur. ⁊ quasi frẽm ismae¬
litis exponant: si non occictunt:
incrustant ipsam sinceritatem. et
ite ꝓpͥum pretexant scelus. innocẽ¬
tis tunicam ostentunt cruentatam
hanc enim in multis uideo descriptio¬
uem. qui ad omnia felicioris aure
momenta urunt᷑. sibiq uellent
adu̾sari fortiam: dum alii gͣuuiᷤᷤ
led̾entur. E ut esopo uł auiano cre¬
das: iudebis qui sibi ocłm alt̾um e¬
rn gaudeat: dũ utͦq pͥuetͦi proximꝰ.
Nec ẽ qua uia declines inuidiam: i¬
si miserrimus fias. Celebre namq ẽ
ab antiquo ꝓu̾bio. quia sola misia
nescit inuictiam. Foetunaq homĩs
miserrima ẽ: cui ñ inuidetur. fẽr¬
tur platõ cum ei condiscipuli inui¬
d̾e̾nt. socratem int̾rogasse qm ratio¬
ne posset hominum declinare mui¬
diam. Cui socrates. Esto inquit ut
tersites. Dum gͦ torquentur inuidi:

Expanded text:
sitionem Altissimi nitantur imsitionem Altissimi nitantur impedire. Si forte quasi somniando conjiciunt alicujus provectum, obstant, reluctantur, ut quasi fratrem Ismaelitis exponant; si non occidant, incrustant ipsam sinceritatem, et ut proprium praetexant scelus, innocentis tunicam ostendunt cruentatam. Hanc enim in multis video descriptionem, qui ad omnia felicioris aurae momenta uruntur, sibique vellent adversari fortunam, dum alii gravius laederentur. Et ut Aesopo, vel Aviano credas, videbis qui sibi oculum alterum erui gaudeat, dum utroque privetur proximus. Nec est qua via declines invidiam, nisi miserrimus fias. Celebre namque est ab antiquo proverbium: quia sola miseria nescit invidiam. Fortunaque hominis miserrima est, cui non invidetur. Fertur Plato, cum ei condiscipuli inviderent, Socratem interrogasse, qua ratione posset hominum declinare invidiam. Cui Socrates: « Esto, inquit, ut Thersites. » Dum ergo torquentur invidi,
Abbreviated transcription (Latin):
sarrofegia uł sarcografia dicitur.
ins consistat: quod reb incorꝑali¬
bus corporis limamenta licenter
attribuit. Hoc quidem potius at¬
tincdenctum: quod nulla ius be¬
neficii aut nature. flãmam res¬
inguit inuidie. Nam ⁊ pallidis
uirib ⁊ forma motam describit in¬
uidiam.⁊ sororis felices thalamos
se or stimulata ferre ñ potuit. ⁊ ut
pmissam numini uł germane fi¬
dem seruaret: nullo precio potinit
nelinari. Sepe mori uoluit ne qͥc¬
qͣn tale uideret. Ad parricidii fa¬
mis in fr̃̾em patriarchas excitaũ
muctia. ite nec impune reuelare
aer orbitate.⁊ ut dispositionẽ
i dei euacuer: in se fameni. ser¬
uitutis uigum. calamitatem exilii.
calumpnias egiptiorum. seuiciam
pharconis. a iusto iudice iniquitas
impetrauit. Manus ioseph in labo¬
rib sermerunt. ⁊ suctessio eoꝵ in
luto ⁊ latere. ipsisq paleis reputat᷑
inligna. uideas multos eisdem li¬
sunt obices opponant gr̃e: ⁊ dispo¬

Expanded text:
sarcophegia, vel sarcographia dicitur, sarcophegia, vel sarcographia dicitur, vis consistat, quod rebus incorporalibus corporis lineamenta licenter attribuit. Hoc quidem potius attendendum, quod nulla vis beneficii aut naturae, flammam restinguit invidiae. Nam et Palladis viribus et forma, motam describit invidiam, et sororis felices thalamos, soror stimulata ferre non potuit, et ut promissam numini vel germanae fidem servaret, nullo pretio potuit inclinari. Saepe mori voluit, ne quidquam tale videret. Ad parricidii facinus, in fratrem patriarchas excitavit invidia, ut nec impune revelare pater orbitate, et ut dispositionem gratiae Dei evacuet, in se famem, servitutis jugum, calamitatem exsilii, calumnias Aegyptiorum, saevitiam Pharaonis a justo Judice iniquitas impetravit. Manus Joseph in laboribus servierunt, et successio eorum in luto et latere, ipsisque paleis reputatur indigna. Videas multos ejusdem lisunt obices opponant gratiae, et dispo
Abbreviated transcription (Latin):
auos. Nam ⁊ animos uitt ut idem
uelinit. idemꝙ noliur. Art magnis
pater aro. ł olle inuidiam:. meum
tium est. ⁊ tutum meum. & firce
omnta nr̃a erunt. Ipsa entiun ẽ que
quod sibi uult ad esse idem ꝓxino
cruciatur. Ee sepe meo quod ñ dessde¬
rat dum illud ꝓximo uidet adesse
torquetur. Recte quictem cum es
rem rocdit. excrucians anunim.
Ne leue tormentrm credas. quo
mulluum grauius potuerunt lr
lexcogirare tyranin. Restem hos
licet portici nube figinenti mas
toto. Nusqm recta acies. liuent ru¬
bigine deutes. Rectora felle uirent.
susfusa ẽ lingua ueneno. Risus ab¬
est insi quem uisi fecere dolores. uix¬
ꝙ tenet lacrimas. quia nil lacrima¬
bile ceruit. Nec fruttur sompno ui¬
glantib extira curis. S uidet ingͣ¬
toe antabescitq uidendo: Successus
hominum. carpitq et carpitur u¬
na.Suppliciumq suum ẽ. Non ẽ
autem minus uera descriptio. licet
rei incorporali corꝑis compositionẽ
auctor ascribat: cum in eo figureque

Expanded text:
os. Nam et animos unit, ut idem velint, idemque nolint. Ait magnus Pater Augustinus: Tolle invidiam: meum tuum est, et tuum meum. Et forte omni nostra erunt. Ipsa enim est quae, quod sibi vult abesse, idem proximo cruciatur, et saepe in eo quod non desiderat, dum illud proximo videt abesse, torquetur. Recte quidem, cum et rem rodit, excrucians animum. Nec leve tormentum credas, quo nullum gravius potuerunt « Siculi excogitare tyranni. » Pestem hanc, licet poetici nube figmenti, Naso toto: Nusquam recta acies, livent rubigine dentes, Pectora felle virent, fuffusa est lingua veneno. Risus abest, nisi quem visi fecere dolores, Vixque tenet lacrymas, quia nil lacrymabile cernit. Nec fruitur somno, vigilantibus excita curis. Sed videt ingratos, intabescitque videndo Successus hominum, carpitque, et carpitur una, Suppliciumque suum est. Non est autem minus vera descriptio, licet rei incorporali corporis compositionem auctor ascribat, cum in eo figurae,
Abbreviated transcription (Latin):
apponit. que sunt .pax. pacientia.
ionganimtta. benignitas. ganchi¬
um inanfuetudo. continentia ca¬
aitas. Qui gͦ hos iurtittis ramosa
traceis sui succicłuno. ⁊ racticẽ
cartratis de qua oruintur ext̾m¬
nant: quanam ina ad beatedda¬
nem pͥgante piane mchile̾ ques
magis cattatem imꝑugnet. qũs
neneritm inuictie. Est antem n¬
urera ict philosophis placuit: ex¬
tristicia apparenti ꝓsꝑitate alituis
mnicium. Si enim de tiranni uel ꝑ¬
ũsi cuiis apparenti quis ꝓsꝑitate tͥ¬
statur: hequaqm̃ deturpatur inuu¬
cdie macła. Nam ⁊ bonis displicet
cum in ꝑuiciem multorum succe.¬
dit his: qui ad mala crecduntur
proniores. Si gͦ bonis liuor affli¬
gitut alienis. planim est quodaca¬
rttate plumnum distat. que sua nõ
querit: sed ꝓpcimorum. Harstas ini
bonis nchil suum. in malis inchil

Expanded text:
 patientia, longanimitas, bonitas, gaudium, mansuetudo, continentia, castitas . Qui ergo hos virtutis ramos a terra cordis sui succidunt, et radicem charitatis, de qua oriuntur, exterminant, quanam via ad beatitudinem pergunt? Plane nihil est, quod magis charitatem impugnet, quam venenum invidiae. Est autem invidia, ut philosophis placuit, tristitiae ex apparenti prosperitate alicujus initium. Si enim de tyranni vel perversi civis apparenti quis prosperitate tristatur, nequaquam deturbatur invidiae macula. Nam et bonis displicet, cum in perniciem multorum bene succedit his, qui ad mala creduntur proniores. Si ergo livor bonis affligitur alienis, planum est quod a charitate plurimum distat, quae sua non quaerit, sed quae proximorum. Charitas in bonis nihil s
Abbreviated transcription (Latin):
dotutꝙ thimo fragͣntia mella: ita ua¬
issunentur occupationib ciues. et
lum sic coluntut officia singłoꝵ ut u
u̾sitati ꝓspiciat᷑. dum iusticia coli¬
aine fides ommum mellea dulcedo ꝑ¬
huturna felicitas. nisi uniu̾stta
hbiciat caput incoltime. Quod si
uoueras: uel clidonis docearis exẽplo.
la enmi leurtate eneas admitittu:
qnͣtam cito inuenit grã homo ignottis.
exul. fugituus. cuius causa ignota ẽ.
ꝑsona sufpecta: Qnͣta curiositate excep¬
te sunt ab aurib pͥncipium fabulo¬
se uarrationes hominis suam eitatu¬
antis culyam. ꝓpͥam querentis głam.
et id captantis unde posset antittorsĩ
subuertere mentes. Precetunt ergo
ad introitum honi̾is sermones blancti.
illecebee lauctum conciliant hospicii
gr̃am. cominuum accuratius instrint
omnnum captata sectulitas. fabule
sequrintur conunua uenancti nultti¬
plicisꝙ luxurie leuitas comitatim.
Incestum pariunt ħ: incendium de

Expanded text:
dolentque thymo fragrantia mella. Ita vadolentque thymo fragrantia mella. Ita variis tenentur occupationibus cives, et dum sic coluntur officia singulorum, ut universitati prospiciatur, dum justitia colitur, fines omnium mellea dulcedo pest diutina felicitas, nisi universitati prospiciat caput incolume. Quod si non noveras, vel Didonis docearis exemplo. Quanta enim levitate Aeneas admittitur, quantam cito invenit gratiam homo ignotus, exsul, fugitivus, cujus causa ignota est, persona suspecta? Quanta curiositate exceptae sunt ab auribus principum fabulosae narrationes hominis, suam evacuantis culpam, propriam quaerentis gloriam, et id captantis, unde posset auditorum subvertere mentes? Praecedunt ergo ad introitum hominis sermones blandi, illecebrae laudum conciliant hospitii gratiam, convivium accuratius instruit omnium captata sedulitas, fabulae sequuntur convivia, venandi, multiplicisque luxuriae levitas comitatur incestum. Pariunt haec incendium, de
Abbreviated transcription (Latin):
gotia sepe ꝓcectunt. ut millis inliet¬
Antiumi chous prepetiat᷑ ⁊ quailum¬
sibilis uia gerendoꝵ non publicata:
ad finem intentionis ꝑueneniat des¬
tinatum. Eleganter equidem cum nec
ies militaris nec poetatis opus sine
exerteri. fĩdelis utiq contͣctus ẽ: cum
sollicitudo peudentie sociatur. quia ⁊
ingemum ꝑspiccyx retunditur ociq: ⁊
iollicitudo non proficit. isi ciuitis
uene fumitamento nitat᷑. Alt̾nis sic
alt̾a poscit oꝑeni res. ⁊ ꝯurat amce.
Seo cuussibet rei qmͣlibet recta initia
nonꝑcedunt: mn̾ua recedente. Proce¬
dat ibi poeta mantuanꝰ. qui sub i¬
magnie fabularum: tocius philoso¬
phie expͥmit u̾itatem. Aitende gͦ no¬
iꝵ cuium diligentiam. Qualis a¬
pes estate noua ꝑ florea rura exercet
sub sole labor cum gentis adultos Edu¬
unt fecus. aut cum liguentia mella
mnpant.⁊ dulci distenctunt nectare
allas. Aut oña accipunt uenientũ.
aitt agmine facto Ignauum fricos pe¬
ais a presepib aicent. fẽruet opiis. re¬

Expanded text:
gotia saepe procedunt, ut nullis insidiantium dolis praepediatur, et quasi invisibilis via gerendorum non publicata, ad finem intentionis perveniat destinatum. Eleganter equidem, cum nec res militaris, nec pietatis opus sine xerceri. Fidelis utique contractus est, cum sollicitudo prudentiae sociatur, quia et ingenium perspicax retunditur otio, et sollicitudo non proficit, nisi divitis venae fundamento nitatur. Alterius sic Altera poscit opem res, et conjurat amice Sed cujuslibet rei quantumlibet recta initia non procedunt, Minerva recedente. Procedat tibi poeta Mantuanus, qui, sub imagine fabularum, totius philosophiae exprimit veritatem. Attende ergo novorum civium diligentiam: Qualis apes aestate nova per florea rura Exercet sub sole labor, cum gentis adultos Educunt fetus, aut cum liquentia mella Stipant, et dulci distendunt nectare cellas: Aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto Ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. Fervet opus, re
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum ipse foliis natos ⁊ fuauibus
herbis ccelegunt. ipse regem paruos¬
ꝙ quaites sufficiunt. aulasꝙ ⁊ cerea
regna resigunt. Sepe etiam duris er¬
rando in cotib alas atriuere. ultroq
piat. neꝙ enim płus siptima dncit
estas: at genuts immortale mantor
miltos ꝙ ꝑ annos stat fortuna domꝰ.
sic egiptius ⁊ ingens lictia. nec ppłi par¬
thoꝵ aut mectus hrdaspes obseruãt.
Rege incolumi: mens omnib una
est. Amisło: rupere fidem. construsta¬
q mella diripuere. Ipse etiam crates
soluere fauoꝵ. ue oꝑuma custos illiamo
admirantur. ⁊ omnes curtum stãt stre¬
pitu cdenso. stipantq frequentes. Et
sege attoslunt hum̾is.⁊ corꝑa bollo
obiestant. ꝓultrim ꝙ petunt ꝑ uull¬
nera mortem. Rei publice omnesau¬
ctores ꝑcurrererum publicarum re¬
uolus historias. uita ciuił tibi iectiꝰ
⁊elegantiris nusqm̃ occurret. sent
ꝙ pculchubio beate ciuitatesi fi hane

Expanded text:
Verum ipsae foliis natos, et suavibus Verum ipsae foliis natos, et suavibus herbis Ore legunt: ipsae regem, parvosque Quirites Sufficiunt, aulasque et cerea regna refigunt. Saepe etiam duris errando in cotibus alas Attrivere, ultroque piat, neque enim plus septima ducitur aestas  At genus immortale manet, multosque per annos Stat fortuna domus, sic Aegyptus, et ingens Lydia: nec populi Parthorum, aut Medus Hydaspes Observant: rege incolumi mens omnibus una est; Amisso, rupere fidem, constructaque mella Diripuere ipsae, et crates solvere favorum. Ille operum custos, illum admirantur, et omnes Circumstant fremitu denso, stipantque frequentes. Et saepe attollunt humeris, et corpora bello Objectant, pulchramque petunt per vulnera mortem Reipublicae omnes auctores percurre, rerum publicarum revolve historias, vita civilis tibi rectius et elegantius nusquam occurret. Essentque procul dubio beatae civi
Abbreviated transcription (Latin):
se nocte minores cura thimo plene.
pascuntur ⁊ arbuta passim. ⁊ glau¬
cas salices. casiamq crocumq rubẽ¬
tem ⁊ pinguem tiliam. ⁊ ferrignie¬
os iacrnctos. Omnib una quies
oꝑum. labor omnib unus. Mane ru¬
unt portis. misqm̃ mora. rursus
eascdem uesꝑ uͥ e pastu tandem de¬
cedere campis admonuit: tum te¬
cta petunt. tum corꝑa curant:
fĩt sonitus. imissantq horas ⁊ li¬
mina cireum. Post uͥ iam thala¬
iis se composuere. silet᷑ in nocte.
fessosq sopoe suis occupat artus. tͦs
li a stabulis̃ pliuua impendente rece¬
Diut: Longuis. aut credunt sese ad¬
uentantib euris : S circum tute fub
menib urbs aqͣntur. Excursusꝙ s
nel temptant. ⁊ sepe lapillos ud cun¬
be instabiles fluctu rastante sabur¬
ram tolluit. his sese ꝑmania nubila
librant. Illum adeo platuise apibus
mrabers morem. quod nec concubrtu
inctulgent. nec corꝑa segnes inueue¬
rem solitunt. aut fecus nexib edunt.

Expanded text:
se nocte minores, Crura thymo plenae: se nocte minores, Crura thymo plenae: pascuntur et arbuta passim, Et glaucas salices, casiamque, crocumque rubentem, Et pinguem tiliam, et ferragineos hyacinthos. Omnibus una quies operum, labor omnibus unus. Mane ruunt portis: nusquam mora rursus, easdem Vesper ubi e pastu tandem decedere campis Admonuit, tum tecta petunt, tum corpora curant. Fit sonitus, mussantque oras et limina circum. Post ubi jam thalamis se composuere, siletur In noctem, fessosque sopor suus occupat artus. Nec vero a stabulis pluvia impendente recedunt Longius, aut credunt coelo adventantibus Euris. Sed circum tutae sub moenibus urbis aquantur, Excursusque breves tentant: et saepe lapillos, Ut cymbae instabiles fluctu jactante saburram, Tollunt, his sese per inania nubila librant. Illum adeo placuisse apibus mirabere morem, Quod nec concubitu indulgent, nec corpora segnes In Venerem solvunt, aut fetus nixibus edunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ue narcisi lacrimam ⁊ lentũ cde
uate glitten: pma faius ponunt
adamina. deinde tenasces supen¬
nt ceras. Alie spem gentis adul
liducunt fetus. alie purissima
mella stiꝑant. ⁊ liquido distenctũt
nectare cellas. Sunt quib ad por¬
tas cecidit custoctia forti. Inq incẽ
speculantur aquas ⁊ mibila celi.
aut ouera accipiant uementum.
aut agmine facto: ignauum fucos
pecus a presepib arcent. ferueto¬
pis. redolentq thimo fragnͣtia mĩ¬
la. Tum ueluti lentis ciclopes fulmi¬
na massis cum ꝓꝑant: alii taurinis
follib auras accipiunt. recdctuntap.¬
alii strictentia tingunt era laci. ge¬
mit impositis mcnctib antrum. Illi
inter sese magna in berachia tollũt
in mimium. uersant ꝙ tenaci forci¬
po ferrum. Non aliter si parua li¬
cet compon̾e magnis. ci tropias in¬
natus apes. amorurget habendi.
mune̾ quemq suo. Grandeiris opi¬
da cure. ⁊ muinire fauos. ⁊ dedala fĩ¬
gẽ tecta. At fesse mũlta referunt

Expanded text:
morum Narcissi lacrimam et lentum de morum Narcissi lacrimam et lentum de cortice gluten prima favis ponunt fundamina, deinde tenaces suspendunt ceras: aliae spem gentis adultos educunt fetus, aliae purissima mella stipant et liquido distendunt nectare cellas. Sunt quibus ad portas cecidit custodia sorti, inque vicem speculantur aquas et nubila caeli aut onera accipiunt venientum aut agmine facto ignavum fucos pecus a praesepibus arcent. Fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella. ac veluti lentis Cyclopes fulmina massis cum properant, alii taurinis follibalii stridentia tingunt Aera lacu, gemit impositis incudibus Aetna. Illi inter sese magna vi brachia tollunt In numerum, versantque tenaci forcipe ferrum. Non aliter si parva licet componere magnis  Cecropias innatus apes amor urget habendi, Munere quamque suo: grandaevis oppida curae, Et munire favos, et Daedala fingere tecta. At fessae multa referunt
Abbreviated transcription (Latin):
cripserunt de re publica ⁊ si dui̾¬
so mͦ cicero ⁊ plato. cum alt̾ qua¬
li ẽe debeat disseruerit: alter quat
fuerit a maiorib instituta. Hanc ta¬
men ut̾q ⁊ insticute ⁊ instituende
prescripsit formulam. ut uita ci¬
iulis naturam initetur. qnͣ opti¬
mam iuuendi ducẽ sepissime no¬
minauimꝰ. Alioqiim: non mͦ in ci¬
ulis. sed potus bestialis ⁊ bruta ri¬
te censebitur: Que sit autẽ nature ĩ¬
situtio: ipsa rationis exꝑiẽtia mon¬
stare sufficiunt. Poetarum doctissi¬
mus maro. ad quem plutarchus suñ
destinat traianum ut ciulem iu¬
am ab apib mutuetur: admirãda
anit leuum spectacła rerum. So¬
baominiines natos. consortia tecta
urbis habent. mnagnisq agitãt sub
lgib euum. s patriam sole. certos
naure penates. Uentureꝙ hiemnis
memores: estate laborem exꝑiuntur.
in mecdium quesita repõnunt. Nã
galie uictu eiugilant.⁊ federe pacto
patentur agͥs. Pars uitra septa do¬

Expanded text:
cripserunt de repub. etsi divecripserunt de repub. etsi diverso modo, Cicero et Plato, cum alter qualis esse debeat disseruerit, alter qualis fuerit a majoribus instituta. Hanc tamen uterque et institutae, et instituendae praescripsit formulam, ut vita civilis naturam imitetur, quam optimam vivendi ducem saepissime nominavimus. Alioquin, non modo incivilis, sed potius bestialis et bruta rite censebitur. Quae sit autem naturae institutio, ipsa rationis experientia monstrare sufficit. Poetarum doctissimus Maro, ad quem Plutarchus suum destinat Trajanum, ut civilem vitam ab apibus mutuetur, Admiranda canit levium spectacula rerum, Solae communes natos, consortia tecta Urbis habent, magnisque agitant sub legibus aevum; Et patriam solae, et certos novere penates: Venturaeque hiemis memores, aestate laborem Experiuntur, et in medium quaesita reponunt. Namque aliae victu invigilant et foedere pacto exercentur agris; pars intra saepta do
Abbreviated transcription (Latin):
ctit. Ueruntamen quod gen̾ale ẽ. om¬
nib ⁊ singłis procuratur ut legis sci¬
licet luites non excedant. ⁊ ad publi¬
cam itilitatem omnia refetant᷑.
Debent autẽ obseguitm inferioralu¬
ꝑiorib. que omia eisdem iuitislĩ
debent neccessarium subsidiumꝑ
uidere. unde plutarchus ea dicit
i omnrib exequenda. que huells¬
rib .i. multitutimi prosunt. Ean
paucctas semꝑ plurib cectit. Ea er¬
go causa instituti sunt magisutdꝰ.
ut a subclites iniurie ꝓpulsentur:
Ipiac respublica quasi illoꝵ aptfi¬
cio calcietur. Est enim quasi cdastas¬
tiata qnͣdo inuiriis exponitu. quo
nichil potest ignomi nosius de g¬
tontib magistratum. Afflctum
tr i conuincto. łunc autẽ totuisĩ¬
pubłice salus incolumis preclar
erit.: si suꝑiora membra st iper¬
sint quasi aliorum adinuicem mẽ¬
bra ⁊ in eo sibi quisq maxime cre¬
dat ẽẽ consultum: in quo aliis utili¬
ns nouerit ẽẽ prospectum. xxi¬

Expanded text:
derit. Verumtamen quod generale est omderit. Verumtamen quod generale est omnibus et singulis procuratur, ut legis scilicet limites non excedant, et ad publicam utilitatem omnia referantur. Debent autem obsequium inferiora superioribus, quae omnia eisdem vicissim debent necessarium subsidium providere. Unde Plutarchus ea dicit in omnibus exsequenda, quae humilioribus, id est multitudini, prosunt. Nam paucitas semper pluribus cedit. Ea ergo causa instituti sunt magistratus, ut a subditis injuriae propulsentur, ipsaque respublica quasi illorum opificio calcietur. Est enim quasi discalciata, quando injuriis exponitur, quo nihil potest ignominiosius esse gerentibus magistratum. Afflictusit et convincit. Tunc autem totius reipublicae salus incolumis praeclaraque erit, si superiora membra se impensint quasi aliorum ad invicem membra, et in eo sibi quisque maxime credat esse consultum, in quo aliis utilius noverit esse prospectum.