comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deuarietate conditionis humanȩ uic¬
toribus suis prębuit. Diruta est autẽ
carthago om̃i murali lapide in puluere
cõminuto. septingentesimo post anno
quam condita erat. Multitudo om̃is cap¬
tiuoꝵ exceptis paucis principibus: ue¬
nundata ẽ. Ita quarto quam coeptũ fuit
anno: bellum punicũ tertiũ terminatũ
est Sed michi quãlibet studiose quȩren.
uerũtamen homini tardioris ingenii.
nusquã om̃ino causa tertii belli punici.
quã in tantũ carthago accenderit. utiuste
euertide cerneretur elux̃. illud q me
uel maxime mouet. quod si ita ut in su¬
perioribus belli se uidens in assurgentẽ
causa et dolor accendebat. con sultatio¬
ne non opuserat. At uero cũ alii roma¬
noꝵ ꝓpter ꝑpetuã roma securitatẽ
delendam eẽ decernerent: alii uero
propt̃ ꝑpetuam romanȩ uirtutis cur̃a
quã sibi semꝑ ex suspitione aemulae
urbis inpenderet: neuigor romanus
bellis semꝑ exercitus. in languidam se¬

Expanded text:
de uarietate condicionis humanae uicde uarietate condicionis humanae uictoribus suis praebuit. diruta est autem Carthago omni murali lapide in puluerem conminuto septingentensimo post anno quam condita erat. multitudo omnis captiuorum exceptis paucis principibus uenundata est. ita quarto quam coeptum fuit anno bellum Punicum tertium terminatum est. Sed mihi quamlibet studiose quaerenti uernmtamen homini tardioris ingenii nusquam omnino causa tertii belli Punici, quam in tantum Carthago accenderit, ut iuste euerti decerneretur, eluxit, illudque me uel maxime mouet, quod, si ita ut in superioribus bellis euidens in adsurgentem causa et dolor accendebat, consultatione non opus erat. at uero, cum alii Romanorum propter perpetuam Romae securitatem delendam esse decernerent, alii uero propter perpetuam Romanae uirtutis curam, quam sibi semper ex suspicione aemulae urbis inpenderent, ne uigor Romanus bellis semper exercitus in languidam se
Abbreviated transcription (Latin):
DESTANNO quIN QUA GESIMO
post bellum punicũ scđm gneo cor ne¬
lio lentulo lucio. mum mio consulib¬
publius scipio suꝑioris anni consul. dele¬
re carthaginẽ suprema sorte molitus.
cothonẽ ingreditur: ubi dum sex conti¬
nuis dieb noctibusq pugnatur: ultima
carthaginienses desperatio addeditionẽ
tra x̃. petentes ut quos belliclades reliquos
fecit : saltem seruire liceat. Primũ agm̃
mulierum satismi serabile. post uirorũ
magis deforme descendit. nam fuisse
mulierum uiginti quinq milia. uiroꝵ
triginta milia memoriȩ traditũ est. Rex
has drubal se ultro dedit trans fugȩqui ae¬
sculapiitem plum occupauerant: uolun
tario precipitio dati: igne consũptisunt
uxor has drubalis. se. duosq filios secũ
uirili dolore. et furore femineo. in me¬
dium iecit incendium. Eundem nunc
mortis exitũ faciens nouissima regina
carthaginis. quẽ quondam prima fecis¬
set. Ipsa autem ciuitas decẽ & septẽ conti¬
nuis dieb arsit. miserũq spectaculũ

Expanded text:
est anno quinquagensimo post bellum Punicum secundum Cn. Cornelio Lentulo L. Mummio consulibus P. Scipio, superioris anni consul, delere Carthaginem suprema sorte molitus Gothonem ingreditur. ubi dum sex continuis diebus noctibusque pugnatur, ultima Carthaginienses desperatio ad deditionem traxit petentes, ut quos belli clades reliquos fecit, saltem seruire liceat. primum agmen mulierum satis miserabile, post uirorum mmulierum viginti quinque millia, virorum triginta millia, memoriae traditum est. Rex Asdrubal se ultro dedit. Transfugae, qui Aesculapii templum occupaverant, votario praecipitio dati igne consumpti sunt, uxor Нasdrubalis se duosque filios secum uirili dolore et furore femineo in medium iecit incendium, eundem nunc mortis exitum faciens nouissima regina Carthaginis, quem quondam prima fecisset. ipsa autem ciuitas decem et septem continuis diebus arsit miserumque spectaculum
Abbreviated transcription (Latin):
uel inmatura morte finiuit. Quippe
insistente ptolaemeo. cuiussororem
lysimachus inmatrimonio habuerat.
insidis circum uentus. occisus est.
Hȩc sunt interparentes. filios. fratres.
ac socios consanguinitatis. societatis¬
q cõmercia. tanti apud illos diuina
atq humana religio pendebatur. Gru¬
bescant sane derecordatione prȩteri¬
toꝵ. qui nunc interuentu solius xp̃ia
nȩ . ac medio tantum iurationis sacra¬
mento uiuerese cum hostibus: nec
pati hostilia sciunt. Quibus indubita¬
tissime ꝓbatur. quia non sicut illi an¬
tea cęsa iungebant foedera pͦrca.
Sed quia nunc interbarbaros acro¬
manos. creatorem et dñm suũ contes¬
tantes. tantam fidem adhibita in sa-¬
cramentũ seruant euan gelia: quan¬
tam tunc nec inter parentes. acfilios.
potuit seruare natura. Nunc autem
finis macedonici belli. finis etiam liby
fiat. Prȩsertim. cumiam ab hinc.
pyrri bella incipiant : et mox pu¬
nica consequantur:

Expanded text:
uelut immatura morte finiuit: quippe uelut immatura morte finiuit: quippe insistente Ptolemaeo, cuius sororem Lysimachus in matrimonio habuerat, insidiis circumuentus occisus est. Haec sunt inter parentes filios fratres ac socios consanguinitatis societatisque commercia. tanti apud illos diuina atque humana religio pendebatur. erubescant sane de recordatione praeteritorum, qui nunc interuentu solius fidei Christianae ac medio tantum iurationis sacramento\' uiuere se cum hostibus nec pati hostilia sciunt; quibus indubitatissime probatur, quia non, sicut illi antea, caesa iungebant foedera porca, sed quia nunc inter barbaros ac Romanos creatorem et dominum suum contestantes tantam fidem adhibita in sacramentum seruant euangelia, quantam tunc nec inter parentes ac filios potuit seruare natura. Nunc autem finis Macedonici belli finis etiam libri fiat, praesertim cum iam abhinc Pyrrhi bella incipiant et mox Punica consequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
regem. aemulationẽ regni ut bellũ
lrsimacho inferret: hortatisunt.
Res foedissimi spectaculierat. Duo
reges quoꝵ lysimachus annosnatꝰ
septuaginta quattuor: seleucus autẽ
septuaginta septem: deeripiendis
alterutrum regnis concurreres in a¬
cie stare. arma gerere. ultimũ hoc
Equidem bellum alexandri cõmili¬
tonum fuit. Sed quod ad exemplũ
humane miseriȩ fuerit. reseruatum.
Quippe cum orbem terrarum extinc¬
tis iamtriginta et quattuor alexan¬
dri: ducib soli possiderent. & angus¬
tissimos senectutis acuitȩ suȩ t̃mi¬
nos non aspientes: angustos esse im¬
perio suo totius mundi terminos
arbitrabantur neo bello: lysima¬
chus uel amissis. uel inter fectis prius
ante hanc pugnam quindecim libens.
postremus occisus est. Si clysimachus
solutio pugnae macedonicie fuit.
Sedne seleucus quidem tanta uicto¬
ria inpune lȩtatus est. Namneq
qui etem naturalis mortis inuenit.
Sed exortam sibi infeliciter uitam.

Expanded text:
regem aemulatione regni, ut bellum regem aemulatione regni, ut bellum Lysimacho inferret, hortati sunt. res reges, quorum Lysimachus annos natus septuaginta quatuor, Seleucus autem septuaginta septem, de eripiendis alterutrum regnis concurrere, in acie stare, arma gerere. Ultimum hoc quidem bellum Alexandri commilitonum fuisse quod ad exemplum humanae miseriae fuerit reservatum: quippe cum orbem terrarum, exstinctis jam triginta et quatuor Alexandri ducibus, soli possiderent, angustissimos senectutis ac uitae suae terminos non aspicientes, angustos esse imperio suo totius mundi terminos arbitrabantur. in eo bello Lysimachus, uel amissis uel interfectis prius ante hanc pugnam quindecim liberis, postremus occisus est. sio Lysimachus solutio pugnae Macedonicae fuit. sed ne Seleucus quidem tanta uictoria inpune laetatus est: nam neque quietem naturalis mortis inuenit, sed extortam sibi infeliciter uitam
Abbreviated transcription (Latin):
demetrium pugnare non potuit. De¬
metrius augmento greciȩ: et totius
macedoniae elatus: in asiã transire
disponit. Ptolem̃s autẽ et seleucus.
et lysi machus. experti priore certamine:
quantȩ uires essent. concordiȩ. i terum
societate pacta adunatisq exercitib
bellum in europam transferunt. Ad¬
uersus demetrium. hisse. comitẽ & bel¬
li socium. pyrrus rex epiri iungit.
Sperans demetriũ: macedonia posse
depelli Nec spes frustra fuit. Quippe
exercitu eius corrupto: ipsoq infugã
acto. regnum macedoniae. pyrrus
inuasit. PDeinde lysi machus. generũ
su um antipatrum in sidiantẽ sibi: inter¬
fecit. Filiumq suũ. agatoclem ultra
humanũ morem perosus: occidit.
Quibus ꝗdem diebus. lysi machia
ciuitas. formi dolo sissimo terre motu
euersa. oppressoq populosuo: cru¬
dele sepulchrum fuit. Iysi machũ
autẽ ad siduisse. parricidiis cruen¬
tantem: om̃s socii deseruerunt. Et
ad seleuchum deficientes: ꝓnumiã

Expanded text:
Demetrium pugnare non potuit. DeDemetrium pugnare non potuit. Demetrius augmento Graeciae et totius Macedoniae elatus, in Asiam transire disponit. Ptolemaeus autem et Seleucus et Lysimachus experti priore certamine, quantae uires essent concordiae, iterum societate pacta adunatisque exercitibus, bellum in Europam transferunt aduersus Demetrium. his se comitem et belli socium Pyrrhus rex Epiri iungit, sperans Demetrium Macedonia posse depelli. nec spes frustra fuit : quippe exercitu eius corrupto ipsoque in fugam acto, regnum Macedoniae Pyrrhus inuasit. deinde Lysimachus generum suum Antipatrum insidiantem sibi interfecit filiumque suum Agathoclem ultra humanum morem perosus occidit. Quibus quidem diebus Lysimachia ciuitas formidolosissimo terrae motu euersa, oppressoque populo suo crudele sepulchrum fuit. Lysimachum autem adsiduis se parricidiis cruentantem omnes socii deseruerunt et ad Seleucum deficientes, pronum iam
Abbreviated transcription (Latin):
uis multa. et grauia bella gessisset.
nouissime firmatis regni condicionibus.
et pacta pace discessit. Adunatis itaq:
copis. ptolemei sociorumq: eius pugna
cõmittitur. Cuius quanto potentior
apparatus. tanto ruina grauior fuit
Nam inea tunctotius pene macedo¬
nici regni uires conciderunt. In ipso
bello: antigonus occisus est. Sed finis
belli huius: initium alterius fuit  ña
cũ uictoribus depreda non conuenir&
iterum induas factiones deducuntur.
Seleucus demetrio. ptolemeus Iysima¬
cho iungitur. Cassandro de functo.
philippus succedit Sic quasi ex integro.
noua macedoniae bella: nascuntur.
Anti pater thessalonicen matrẽ suã
cassandri uxorem. quãuis miserabi¬
liter ꝓuita precantẽ : manu sua trans¬
uerberauit.Alexander frater eius.
dum bellum aduersus fratrẽ obultionẽ
matris instruit: ademetrio cuius auxi¬
lium petierat: circum uentus occiditur.
Tysimachus cum dori registrachũ. in¬
festissimo bello urgeretur: aduersus

Expanded text:
uis multa et grauia bella gessisset, uis multa et grauia bella gessisset, nouissime firmatis regni condicionibus et pacta pace discessit. Adunatis itaque copiis Ptolemaei sociorumque eius, pugna committitur: cuius quanto potentior apparatus tanto ruina grauior fuit, nam in ea tunc totius paene Macedonici regni uires conciderunt. in ipso bello Antigonus occisus est; sed finis belli huius initium alterius fuit: nam cum uictoribus de praeda non conueniret, iterum in duas factiones diducuntur: Seleucus Demetrio, Ptolemaeus Lysimacho iungitur; Cassandro defuncto filius Philippus succedit. sic quasi ex integro noua Macedoniae bella nascuntur. Antipater Theseslanicen matrem saam, Cassandri uxorem, quamuis miserabiliter pro uita precantem, manu sua transuerberauit. Alexander frater eius dum bellum aduersus fratrem ob ultionem matris instruit, a Demetrio, cuius auxilium petierat, ciroumuentus occiditur. Lysimachus cum Dori regis Thraoum infestissimo bello urgueretur, aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
abantigono singillatim uiderent. ꝑepis¬
tolasse inuicem confirmantes. coeundi
inunũ tempus. locũq condicunt. Et bel¬
lum aduersus antigonum: cõmunibus
uiribus instruunt: Cassander finitimoꝵ.
bellis inplicitus : lisimacum clarissimũ
inter om̃s ducem. cũ ingenti manu ꝓse
sociis inauxilium misit . Seleucus quo¬
q exasia maiore descendens: nouus
antigono hostis accessit. Hic si quidem
seleucus. plurima ꝑorientem int̃ soci¬
os regni macedonici bella gessit. Prin¬
cipio babrlonam bello ex pugnauit.¬
& cȩpit. Bactrianos nouis motibus ad¬
surgentes : ꝑdomuit. Transitũ deinde
inindiam fecit. Quȩ post mortẽ alexan¬
dri. ueluti detracto excussoq aceruici¬
bus iugo: prȩfectos eius occiderat. An¬
dro cotto. quodam aduindicandam liber¬
tatẽ duce: qui postea crudeliter inciues
agens. quos de externa dominatione
defenderat: ipse seruitio premebat.
Cum hoc ergo androgotio seleucus quã¬

Expanded text:
ab Antigono singillatim uiderent, per episab Antigono singillatim uiderent, per epistulas se inuicem confirmantes coeundi in unum tempus locumque condicunt et bellum aduersus Antigonum communibus uiribus instruunt. Cassander finitimorum bellis inplicitus Lysimachum, clarissimum inter omnes ducem, cum ingenti manu pro se sociis in auxilium misit. Seleucus quoque ex Asia maiore descendens nouus Antigono hostis accessit. hic siquidem Seleucus plurima per Orientem inter socios regni Macedonici bella gessit. principio Babylonam bello expugnauit et cepit. Bactrianos Donis motibus adsurgentes perdomuit. transitum deinde in Indiam fecit: quae post mortem Alexandri ueluti detracto excussoque a ceruicibus iugo praefectos eius occiderat, Androcotto quodam ad uindicandam libertatem duce. qui postea crudeliter in ciues agens, quos de externa dominatione defenderat ipse seruitio premebat. cum hoc ergo Androcotto Seleucus qua
Abbreviated transcription (Latin):
incidit in auienatas. qui ꝓpt̃ intoleran¬
dȩ multitudinis ranas. et mures. relicto
patrio solo. & antiquis habitaculis emi¬
grantes: nouas sedes prȩtenta interim
pace. requirebant: Sed cassander. et uir¬
tutem. et multitudinẽ gentis agnoscens.
ne adacti necessitate macedoniam bello
quaterent: atq inuaderent: receptos
insocietatem inultimis macedoniȩ fini¬
b collocat. Inde cumiam hercules ale¬
xand filius quattuor decim esset an¬
noꝵ. timens ne eum om̃s quasi legitimũ
regem prȩoptarent: occidendum tacite
cũ matre curauit. Ptoloms iterum
cũdemetrio nauali proelio conflix̃.
et cũ omnẽ peneclassem. atq exercitũ
ꝑ didisset: uictus inegyptũ refugit.
Hac uictoria elatus antigonus. regem¬
se cũ demetrio filio appellari iubet.
Quod exemplum om̃s secuti. regium
sibi nomen dignitatẽq sumpserunt.
gitur ptolomeus. & cassander. ceteriq
alterius factionis duces. cum decipise

Expanded text:
inoidit in Auieniatas: qui propter intoleraninoidit in Auieniatas: qui propter intolerandae multitudinis ranas et mures relicto patrio solo et antiquis habitaculis emigrantes, nouas sedes praetenta interim pace requirebant. sed Cassander et nirtutem et multitudinem gentis adgnoscens, ne adacti necessitate Macedoniam bello quaterent atque inuaderent, receptos in societatem in ultimis Macedoniae finibus conlocat. inde cum iam Hercules Alexandri filius quattuordecim esset annorum, timens ne eum omnes quasi legitimum regem praeoptarent, occidendum tacite cum matre curauit. ptolemaeus iterum cum Demetrio nauali proelio conflixit et cum omnem paene classem atque exercitum perdidisset, uictus in Aegyptum refugit. hac uictoria elatus Antigonus, regse cum Demetrio filio appellari iubet: quod exemplum omnes secuti regium sibi nomen dignitatemque sumpserunt. igitur Ptolemaeus et Cassander ceterique alterius factionis duces cum decipi se
Abbreviated transcription (Latin):
sit occidi. quam quã et ipsa o lrmpias
continuo meritas crudelitatis poenas luit.
Nam cum muliebri audacia multas prin¬
cipum cedes ager&: audito aduentu cas¬
sandri diffisa macedonibus. cum roxa nu¬
rusua. et nepote hercule inurbem ps¬
dnam concedit. ubi continuo ꝑ cassan¬
drum capta. et interfecta est. Filius ale¬
xandri magni. cũ matre in arcemam:¬
phil politanã custodiendus est miss.
ꝑdicca alceta. & polrper conte. cetensq
ducibus. quos cõ memorare longum est
diuersȩ partis occisis. finita bella int̃
successores alexandrs uidebantur cum
antigonus ardens cupiditate dominan¬
di Uberandum bello herculem regis
filium ab obsidione simulat.¶His cogni¬
tis: ptolemeus et cassander. initacum
lrsimaco & seleuco societate. bellum
terra mariq enixe instruunt: anti¬
gonus in eo bello. cum filio demetrio
uincitur : Cassander ptolemeo in uicto¬
ria particeps factus cũ apolloniã redir&

Expanded text:
sit occidi: quamquam et ipsa Olympias sit occidi: quamquam et ipsa Olympias continuo meritas crudelitatis poenas luit. Nam cum muliebri audacia multas principum caedes ageret, audito adventu Cassandri, diffisa Macedonibus, cum Rhoxane nuru sua et nepote Hercule, in urbem Pydnam concedit: ubi continuo 206 per Cassandrum capta et interfecta est. Filius Alexandri Magni cum matre in arcem Amphipolitanam custodiendus est missus. Perdicca, Alceta et Polyperchonte, caeterisque ducibus, quos commemorare longum est, diversae partis occisis, finita bella inter successores Alexandri videbantur. Tum Antigonus ardens cupiditate dominandi, liberandum bello Herculem regis filium ab obsidione simulat. His cognitis, Ptolemaeus et Cassander, inita cum Lysimacho et Seleuco societate, bellum terra marique enixe instruunt. Antigonus in eo bello cum filio Demetrio vincitur. Cassander Ptolemaeo in victoria particeps factus, cum Apolloniam rediret,
Abbreviated transcription (Latin):
simulq omia quȩ sub alexandro adqui¬
siuerant. ꝑdiderunt¶Qui postea tur¬
piter ꝑlegatos reddi sibi quȩ ꝑdiderant
uictorem rogant.Antigonus autem
redditurum pollicetur. sisibi uictum
eumenen: ꝑtraherent. Ita illi spe re¬
cuperationis in lecti. dedecoro sissima
ꝓditione. ducem suum cuius signa paulo
ante secuti fuerant. captiui ipsi: captum
catenatumq: duxer̃. Et mox cũ foedis¬
sima ignominia: in exercitu antigoni.
dis ꝑsisunt Interea euridice arridei regis
macedonũ uxor multa sub nomine uin
ne farie gerit. ꝑ cassandrum quẽ flagi¬
tiose cognitũ ad sum mũ fastigiũ ꝑ om̃s
honoꝵ gradus ꝓuexerat. qui ex libidi¬
ne mulieris multas greciȩ ciuitates ad fli¬
xit¶Tunc olympias mater alexandi
regis. hortante polrper contacum ab
epiro in macedoniam ꝓsequente ea cida
rege molossorum uenir&. & aberudice
finib ꝓhiberetur. adnitentibus macedo¬
nibus. ad rideum regem. et euridicen. ius¬

Expanded text:
simulque omnia quae sub Alexandro acquisimulque omnia quae sub Alexandro acquisiverant, perdiderunt. Qui postea turpiter per legatos reddi sibi quae perdiderant, victorem rogant. Antigonus autem redditurum se pollicetur, si sibi vinctum Eumenem pertraherent. Ita illi spe recuperationis illecti, dedecorosissima proditione ducem suum, cujus signa paulo ante secuti fuerant, captivi ipsi captum catenatumque duxerunt, et mox cum foedissima ignominia in exercitu Antigoni dispersi sunt. Interea Eurydice, Arridaei regis Macedonum uxor, multa sub nomine viri nefaria egit per Cassandrum, quem, flagitiose cognitum, ad summum fastigium per omnes honorum gradus provexerat, qui ex libidine mulieris multas Graeciae civitates afflixit. Tunc Olympias, mater Alexandri regis, hortante Polyperchonte, cum ab Epiro in Macedoniam, prosequente Aeacida rege Molossorum, veniret, et ab Eurydice finibus prohiberetur, adnitentibus Macedonibus, Arridaeum regem et Eurydicen jus
Abbreviated transcription (Latin):
pols percon occiditur. Ne optolem̾
et eumenes. mutuis uulneribus con¬
fossi sed neoptolemus interiit. Eume¬
nes uictor euasit s ꝑdica cũptolo meo
a cerbissime bello congressus: amis¬
sis copiis ipse quoq inter fectus est.
Eumenes. python. et illirius et alceta
frater ꝑdiccae: amacedonibus hostes
ꝓnuntiantur ¶bellumq aduersus eos
antigono decernitur. Itaq eu menes.
et antigonus conlatis aduersum se ma¬
ximis copiis: conflixerunt. Eu me¬
nes uictus : in quoddam castellum mu¬
nitissimũ fugit. Unde auxilia anti¬
patii tunc potentissimi: ꝑ legatos po¬
poscit. Quonuntio territus antigon̾.
ab obsidione discessit. sed nec sic eumeni
spes firma: aut salus certa. Quare:
ultimo consilio argira spidas. obarma
de argentata sic dictos: hoc est si milit̃
qui sub alexandro militauerant: in auxi¬
lium rogat: qui fastidiose ducem indis¬
ponendo bello audientes: abantigono
uicti. castrisq priuati. & uxores et liberos.

Expanded text:
Polypercon occiditur, Neoptolemus Polypercon occiditur, Neoptolemus et Eumenes mutuis uulneribus confossi, sed Neoptolemus interiit, Eumenes uictor euasit. Perdicca cum Ptolemaeo acerbissimo bello congressus, amissis copiis ipse quoque interfectus est. Eumenes Python et Illyrius et Alceta frater Perdiccae a Macedonibus hostes pronuntiantur, bellumque aduersus eos Antigono decernitur. Itaque Eumenes et Antigonus conlatis adnersum se maximis copiis conflixerunt. Eumenes uictus in quoddam castellum munitissimum fugit, unde auxilia Antipatposcit: quo nuntio territus Antigonus, ab obsidione discessit. Sed nec sic Eumeni 205 spes firma aut salus certa. Quare ultimo consilio Argyraspidas, ob arma deargentata sic dictos, hoc est, milites, qui sub Alexandro militaverant, in auxilium rogat. Qui fastidiose ducem in disponendo bello audientes ab Antigono victi, castrisque privati, et uxores et liberos,
Abbreviated transcription (Latin):
uero bellum ariarato cappadocũ regi
intulit. eumq uicit. In qua uictoria.
nihil prȩter uulnera & pencula conꝗ¬
siuit ¶Nam om̃s ante in ruptionem
urbissue: succensis domibus suis se
suaq omĩa concremauer̃. Post hȩc.
bellum inter antigonũ. & ꝑ diccam
oriur. grauissime multis ꝓuinciis
et insulis obauxilia uel negata
uel prȩstita dilaceratis. diu delibe¬
ratũ. utrum in macedoniã bellum
trans ferretur: an inasia gereret᷑.
nouissime ipse ꝑ dicca aegyptum
cũ ingenti exercitu petit. sic macedonia
Dinduas partes discurrentib ducibus.: in
sua uiscera armatur . ꝓtolaem̃s aegypti
uiribus et cirenensibus copus instructus.
occurrere bello perdiccae parat. Int̃
hȩc neptolemus. et eumentes cruentis¬
simo interse proelio digladiatisunt.
Uictus neptolemus: ad antipatrum fugit.
quem ut eumenen. desperato opprimat.
ꝑurguet. Quod eumenes futurum rat̾
in sidiantes insidiis capit. In eo bello:

Expanded text:
uero bellum Ariarato Cappadocum regi uero bellum Ariarato Cappadocum regi intulit eumque uicit. in qua uictoria nihil praeter uulnera et pericula conquisiuit, nam omnes ante inruptionem urbis suae succensis domibus suis se suaque omnia concremauerunt. Post haec bellum inter Antigonum et Perdiccam oritur, grauissime multis prouinciis et insulis ob auxilia uel negata uel praestita dilaceratis, diu deliberatum, utrum in Macedoniam bellum transferretur an in Asia gereretur: nouissime ipse Perdicca Aegyptum cum ingenti exercitu petit. sic Macedonia, in duas partes discurrentibus ducibus, in sua uiscera armatur. Ptolemaeus Aegypti uiribus et Cyrenensibus copiis instructus occurrere bello Perdiccae parat. inter haec Neoptolemus et Eumenes cruentissimo inter se proelio digladiati sunt. uictus Neoptolemus ad Antipatrum fugit: quem ut Eumenen de insperato opprimat perurguet: quod Eumenes futurum ratus, insidiantes insidiis capit. in eo bello
Abbreviated transcription (Latin):
drancheos. et areos. statanor. atrianos.
ita canor. parthos. philippus hirca¬
nios. fratra fenes: armenios tlepote¬
mus: persas. peucestes: babilonios.¬
archous: pelassos. archelaus: mesopo¬
tamiam ad eptisunt.
gitur causa. et origo belloꝵ: episto la
alexandri regis fuit. qua iussit om̃s
exules patriae libertatiq restitui.
Potentes enim ciuitatũ grȩciȩ. tim̃tes.
ne exules recepta libertate ultionem
meditarentur :a regno macedonum
defecerunt. Primi athenienses contrac¬
to triginta milium exercitu. et ducen¬
tis nauibus: bellũ cum antipatro cui
grȩcia sorte uenerat: gerunt. Perdemos¬
tenen quoq oratorem. sycionã. argos.
et chorinthum. ceterasq ciuitates sibi
socias ad iungunt. Antipatrum obsidi¬
one cingunt. ibi dux eoꝵ leostenes telo
emuris i acto ꝑ fossus occiditur. Athe¬
nienses. leonnati qui antipatro auxiliũ
ferebat occurrunt. ei usq copiis cõmi¬
nutis: ipsum inter ficiunt ꝑ dicca

Expanded text:
Drancheos et Areos Statanor, Atrianos Bactrianos Drancheos et Areos Statanor, Atrianos Bactrianos achanor Nicanor Parthos, Philippus Hircanios, Fratrafernes Armenios, Thlepolemus Persas, Peucestes BabArchon Pelassos, Archelaus Mesopotamiam adepti sunt. Igitur causa et origo bellorum epistula Alexandri regis fuit, qua iussit omnes exules patriae libertatique restitui potentes enim ciuitatum Graeciae timentes, ne exules recepta libertate ultionem meditarentur, a regno Macedonum defecerunt. primi Athenienses, contracto triginta milium exercitu et ducentis nauibus, bellum cum Antipatro, cui Graecia sorte uenerat, gerunt, per Demosthenen quoque oratorem Sicyonam Argos et Corinthum ceterasque ciuitates sibi socias adiungunt, Antipatrum obsidione cingunt. ibi dux eorum Leosthenes telo e muris iacto perfossus occiditur. Athenienses Leonnato, qui Antipatro auxilium ferebat, occurrunt eiusque copiis conminutis ipsum interficiunt. Perdicca
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Confinẽ hic ꝓuinciȩ syriã. lau¬
medon mythyleneus ciliciã filotas.
philo illirios accipiunt. mediae maion.
acropatus. minori: socer ꝑ diccae p̃poni¬
tur : susaniana gens. scino sfrigia ma¬
ior: antigono philippo philio ad signa¬
tur.: Iyciam. & pamphiliam. nearcus:¬
scariam. cassander lidiam: menander
sortiuntur: leonnatus: minorẽ fri¬
giam accipit. Ithracia. et regiones
ponticimaris: lysimaco scappadocia
cum paflagonia. eumeni datassũ ma
castroꝵ. seleuco antioci filio cessit:
stipatoribus regis. satellitibusq cas¬
sander filius antipatri prȩficitur In
bactriana ulteriore & indiae regioni¬
bus: prȩfecti priores qui sub alexandro
esse coeperant : ꝑ manserunt.seres. in¬
terduos amnes hydaspen. et indum
constitos: taxiles habuit. In colonias.
in disconditas. python. agenoris filius
mittitur. Paro pamenos fine caucasi
montis oxyarches accepit. Arachos.¬
sichedro. sique sibirti decernuntur.

Expanded text:
uenit. confinem huic prouinciae Syriam Laouenit. confinem huic prouinciae Syriam Laomedon Mitylinaeus, Ciliciam Philotas, Philo Illyrios accipiunt. Mediae maiori Atropatas, minori socer Perdiccae praeponitur. Susiana gens Scyno, Phrygia maior Antigono Philippi filio adsignatur. Lyciam et Pamphyliam Nearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menander sortiuntur. Leonnatus minorem Phrygiam accipit. Thracia et regiones Pontici maris Lysimacho, Cappadocia cum Paphlagonia Eumeni data. summa castrorum Seleuco Antiochi filio cessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. in Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperant, permanserunt. Seres inter duos amnes Hydaspen et Indum constitutos Taxiles habuit. in colonias in Indis conditas Python Agenoris filius mittitur. Parapamenos fine Caucmontis Oxyarches accepit. Arachossi Chedrosique Sybitri decernuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
michi spectare uideor : quasi aliqua
in mensa castra ꝑ noctẽ despecula mon¬
tis aspectans. nichil in magno campispatio
prȩter innumeros focoscernã: ita per
totũ macedoniȩ regnum. hocest ꝑ uni¬
uersam asiam: et plurimã europȩ par¬
tem. lybiȩ que uel maximã horren¬
di subito bellorum globi concluserunt.
Quicũ ea prȩcipua loca in quibus exar¬
sere populatisunt. reliqua omĩa terrore
rumoris quasi fumi caligine turbaue¬
runt: sed ne quaquam tantoꝵ regũ acre¬
gnoꝵ bella excidiaq explicabonisi
prius ipsa cum regibus regna ꝓdidero.
gitur alexander ꝑduo decim annos
trementẽ subse orbem ferro presit.
principes uõ eius. quat tuor decim an-¬
nis dilaniauerunt. et ueluti opimam
prȩdam amagno leone ꝓstratam aui¬
di discerpsere catuli. seque ipsos inuicẽ
in rixam inritatos prȩdȩ aemulatio¬
ne fregerunt. Itaq prima ptolomeo
aegyptus . & a fricȩ. arabiȩq parssorte pro¬

Expanded text:
mihi spectare uideor, quasi aliqua mihi spectare uideor, quasi aliqua inmensa castra per noctem de specula montis aspectans nihil in magno campi spatio praeter innumeros focos cernam. ita per totum Macedoniae regnum, hoc est per uniuersam Asiam et plurimam Europae partem Libyaeque uel maximam, horrendi subito bellorum globi conluxerunt: qui cum ea praecipue loca, in quibus exarsere, populati sunt, reliqua omnia terrore rumoris quasi fumi caligine turbauerunt. sed nequaquam tantorum regum ac regnorum bella excidiaque explicabo, nisi prius ipsa cum regibus regna prodidero. Igitur Alexander per duodecim annos trementem sub se orbem ferro pressit, principes uero eius quattuordecim annis dilaniauerunt et ueluti opimam praedam a magno leone prostratam auidi discerpsere catuli, seque ipsos inuicem in rixam inritatos praedae aemulatione fregerunt. itaque prima Ptolemaeo Aegyptus et Africae Arabiaeque pars sorte pro
Abbreviated transcription (Latin):
olabella. et domitio consulibus. lucani
brittii. samnites quoq cumetruscis.
et senonibus gallis. facta societate. cum
rediuiuũ contra romanos bellũ moliren¬
tur: romani ad exorandos gallos misere
legatos. quos cumgalli inter fecissent.
cȩcilius prȩtor. obulciscendam lega¬
toꝵ necem. et conprimendũ tumultũ
hostium cũ exercitu missus ab etruscis
gallisq oppressus. interiit. Septem
prȩterea tribuni militum in ea pugna
occisi. multi nobiles trucidatt trede¬
cĩmilia etiã militũ romanoꝵ illo bello
ꝓstrata sunt. Ita autẽ quotienscũq gallo
exarserunt: totis opibus suis roma
detrita est: ut sub prȩsenti nunc concur¬
satione gothoꝵ magis debeat memi¬
nisse galloꝵ. At ego nunc reuocor.
ut ꝑ hȩc eadem tempora. quibus roma¬
niista ꝑpessi sunt. quȩ int̾ se bella ges¬
serint macedonũ duces reuoluam.
ꝗ mortuo alexandro diuersas sortiti
ꝓuincias. mutuisse bellis consũpser̃.
Quoꝵ ego tumultuo sissimũ tẽpus ita

Expanded text:
olabella et Domitio consulibus Lucani, Bruttii, Samnites quoque cum Etruscis et Senonibus Gallis facta societate, cum rediuiuum contra Romanos bellum molirentur, Romani ad exorandos Gallos misere leCaecilius Praetor ob ulciscendam legatorum necem, et comprimendum tumultum hostium cum exercitu missus, ab Etruscis Gallisque oppressus ipraeterea tribuni militum in ea pugna occisi, multi nobiles trucidati, tredecim milia militum Romanorum illo bello prostrata sunt. Ita autem quotienscumque Galli exarserunt, totis opibus suis Roma detrita est, ut sub praesenti nunc concursatione Gotthorum magis debeat meminisse Gallorum. At ego nunc reuocor, ut per haec eadem tempora, quibus Romani ista perpessi sunt, quae inter se bella gesserint Macedonum duces reuoluam, qui mortuo Alexandro diuersas sortiti prouincias mutuis se bellis consumpserunt. quorum ego tumultuosissimum tempus ita
Abbreviated transcription (Latin):
ita ille qui discissa pace et unitate fi¬
dei catholice xp̃ianos aduersus xp̃i¬
anos armans: ciuilium ut itadicam
bello ȩcđȩ membra dilacerauerat
totum in quieti tempus imperii. mo¬
lestissimũq spatiũ uitȩ suȩ. bellis ciui¬
libus etiã ꝑ propinquos et con sangui¬
neos excitatis exercuit. exegit ex¬
pendit

Expanded text:
Ita ille, qui discissa pace et unitate fiIta ille, qui discissa pace et unitate fidei catholicae, Christianos adversus Christianos armans, civili ut ita dicam bello Ecclesiae membra dilaceraverat, totum inquieti tempus imperii molestissimumque spatium vitae suae, bellis civilibus etiam in propinquos et consanguineos excitatis, exercuit, exegit, expendit
Abbreviated transcription (Latin):
gallis prefecerat. apud senonas
la queo uitam finiuit.Continuo con¬
stantius gallũ patrui filium cȩsarẽ
legit. quem rursus crudeliter actrran¬
nice agentẽ. paulo post quã crearat
occidit: siluanũ quoq ꝑ gallias reb
nouis inhiantẽ: mature circũ ueni¬
endum opprimendũq curauit. Igi¬
tur siluano inter fecto. iulianũ patru¬
elem suũ galli fratrem. caesarem cre¬
atum: misit ad gallias. Itaq iulian̾
cȩsar. euersas oppressasq ab hostibus
gallias strenuissime in integrum res¬
tituit. alamannorũ paruis copiis
magnã multitudinẽ fudit. renoger¬
manos reuinxit:: his eleuatus succes¬
sibus. fastigium usur pauit augusti.
Et mox italiam illyricũq ꝑuadens.
constantium parthicis proeliis occu¬
patũ. regni parte priuabit. Constan¬
tius iulianscelere cõperto dismissa ex¬
peditione parthorum. dum adhue
ciuile bellum reuertitur : initinere
inter ciliciã. cappadociãq de funct̾ ẽ

Expanded text:
Galliis praefecerat, apud Senonas Galliis praefecerat, apud Senonas laqueo uitam finiuit. continuo Constantius Gallum, patrui filium, Caesarem legit: quem rursus crudeliter ac tyrannice agentem paulo post quam crearat occidit. Siluanum quoque, per Gallias rebus nonis inhiantem, mature circumueuiendum opprimendumque curauit. igitur Siluano interfecto Iulianum patruelem suum, Galli fratrem, Caesarem creatum misit ad Gallias; itaque Iulianus Caesar euersas oppressasque ab hoste Gallias strenuissime in integrum restituit, Alamannorum paruis copiis magnam multitudinem fudit, Rheno Germanos reuinxit. his elatus suooessibus fastigium usurpauit Augusti et mox Italiam Illyricumque peruadens Constantium Parthicis proeliis occupatum regni parte priuauit. Constantius Iuliani scelere comperto dimissa expedicivile bellum revertitur, in itinere inter Ciliciam Cappadociamque defunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. uirum natura simplicẽ. cunetis¬
q iucundum. sed quine prima quidẽ
um quã litterarum elem̃ta didicis set.
Itaq cum primas litteras lit terarum¬
q syllabas. imperator se ex int̃dum
inuitus meditaretur: a constanti o
qui tunc in magnentium ultione fra¬
tris accensus. bellum parabat: depo¬
nere iussus imperium. abiciens cum
litteris pur puras. contentusq priua¬
tis feris. palatium simul scholãq
dimisit. Nepotianus deinde romȩ
constantini sororis filius. gladiatoꝵ
manu fretus. inuasit imperium: qui
deinde cum improbus ae ꝑhoc inui¬
sus cunctis esset: a magnentianis du¬
cibus oppressus est.Sequitur bellum
illud horribile inter constantium.
magnentiumq: apud mursam urbẽ
gestum. in quo multa romanarũ uiri¬
um pro fligatio. etiam inposterum
nocuit: magnentius uĩctus aufugit
ac non multo post apud lugdunum
ꝓpria semanu interfecit. Decenti¬
us quoq frater eiusdẽqycaesarem

Expanded text:
runt, uirum natura simplicem cunctisrunt, uirum natura simplicem cunctisque iucundum, sed qui ne prima quidem umquam litterarum elementa didicisset. itaque cum primas litteras litterarumque syllabas imperator senex interdum inuitus meditaretur, a Constantio, qui tunc in Magnentium ultione fratris accensus bellum parabat, deponere iussus imperium, abiciens cum litteris purpuras contentusque priuatis feriis, palatium simul scholamque dimisit. Nepotianus deinde Romae, Constantini sororis filius, gladiatorum manu fretus inuasit imperium: qui deinde cum inprobus ac per hoc inuisus cunctis esset, a Magnentianis ducibus oppressus est. sequitur bellum illud horribile inter Constantium Magnentiumque apud Mursam urbem gestum, in quo multa Romanorum uirium profligatio etiam in posterum nocuit. Magnentius tamen uictus anfngit ac non multo post apud Lugdunum propria se manu interfecit. Decentius quoque frater eiusdem, quem Caesarem
Abbreviated transcription (Latin):
rianor potius ȩccłȩ quã catholico¬
rum sint. Sequitur terrȩ motus hor¬
ribilis : qui plurimas orientis urbes
solo strauit. Constantinus dum con¬
stantẽ fratrem bello insectatur : in¬
cauta petulantia periculis ipsese of¬
ferens aducib eius occisus est. Con¬
stans aduersus ꝑsas et saporem qui
me sopotamiam uastauerat. nouem
pręliis parum prospere decertauit.:
nouissime seditione atq intẽperan¬
tia militum. nocte adoriri pugnã
coactus. patratam pene uictoriam
insuꝑ uictus amisit. Postͣse intole¬
randis uitiis dedidissẽt: acpęna ꝓ uin¬
cialium fauorem militũ comparar&.
magnentii dolis in oppido cui hele¬
na nom̃ est. in proximo hispaniȩ
inter fectus est.Magnentius enim
apud augusto dunũ arripuit impe¬
rium. quod continuo ꝑ galliam a fri¬
cam italiamq porrexit. In illrrico
autẽ ueterani onẽ aetate grandeuũ.
imperium ratorem sibi milites creaue¬

Expanded text:
rianorum potius ecclesiae quam catholicorianorum potius ecclesiae quam catholicorum sint. sequitur terrae motus horribilis, qui plurimas Orientis urbes solo strauit. Constantinus dum Constantem fratrem bello insectatur, incauta petulantia periculis sese offerens, a ducibus eius occisus est. Constans aduersus Pereas et Saporem, qui Mesopotamiam uastauerat, nouem proeliis parum prospere decertauit. nouissime seditione atque intemperantia militum nocte adoriri pugnam coactus, patratam paene uictoriam insuper uictus amisit. post cum se intolerandis uitiis dedisset ac poena prouincialium fauorem militum compararet, Magnentii dolis in oppido, cui Helena nomen est, in proximo Hispaniae interfectus est. Magnentius enim apud Augustodunum arripuit imperium, quod continuo per Galliam Africam Italiamque porrexit. in Illyrico autem Vetranionem, aetate grandaeuum, imperatorem sibi milites creaue
Abbreviated transcription (Latin):
ON STANTIUS TRI CESIM
quintus. cum constantino  constante
fratribus suis. adeptus imperium. ui¬
ginti et quat tuor annis tenuit: fuit
inter successores constantini: et dal¬
matius cȩsar fratris filius. sed conti¬
nuo militari factione deceptus est.
Interea maligna semꝑ aduersus dm̃
uerum diaboli insectatio. quȩ abi¬
nitio mundi usq ad nunc asincero
fidei religionisq tramite. offusis
errorũ nebulis lubrica. hominum
in meliora uertentib ȩcłam xp̃i
ud machinam̃tom quoꝑ eos dem
xp̃ianos imperato res xp̃i eccłam
uexaret: inuenit . Fit igitur ar¬
rio noui erroris auctori. tenerisq
discipulis ipsius ad familiaritatem
dus credat. et qui ꝑ ianuã aberrore
ido latriȩ fuerat egressus : rursus
insinum eius: dum in dõ deos quęrit:
tã quã ꝑ pseudo thẏrum inducitur.
Per uerso igitur Lelo potestas arma¬
tur inlusa et sub nomine pietatis
uis ꝑ secutionis agitatur. denoua no¬
minis electione contenditur. ut ar¬

Expanded text:
onstantius tricensimus quintus cum Constantino et Constante fratribus suis adeptus imperium uiginti et quattuor annis tenuit. fuit inter successores Constantini et Dalmatius Caesar fratris filius, sed continuo militari factione decerptus est. interea maligna semper aduersus Deum uerum diaboli insectatio, quae ab initio mundi usque ad nunc a sincero fidei religionisque tramite offusis errorum nebulis lubrica hominum in meliora uertentibus Ecclesiam Cud machinamentum, quo per eosdem Christianos imperatores Christi Ecclesiam uexaret, inuenit. fit igitur Arrio, noui erroris auctori, ceterisque discipulis ipsius ad familiaritatem dus credat, et qui per ianuam ab errore idololatriae fuerat egressus, rursum in sinum eius, dum in Deo deos quaerit, tamquam per pseudothyrum inducitur. peruerso igitur zelo potestas armatur inlusa et sub nomine pietatis uis persecutionis agitatur. de noua nominis electione contenditur, ut Ar
Abbreviated transcription (Latin):
gallos iuxta oppidum uindalium grauis¬
simo bello uicit. maxime cũ elephantoꝵ
noua forma:. equi hostium. hostesq con¬
territs diffugissent: uigintimilia ibi
allobrogum caesa referuntur. tria milia
capta sunt. E odem temporea et namons
ultra solitum exarsit. et tormentibus
igneis suꝑ fusis. lateq circum fluentib
catinam urbem finesq: eius oppressit
ita ut tecta aedium calidis cineribus
pracusta. et praegrauata conruerent::
cuius leuandae cladis causa. senatus de¬
cem annoꝵ uectigalia catinensibus
remisit
ANNOABUR BE ÕDITA SE¬

Expanded text:
Gallos iuxta oppidum Vindalium grauisGallos iuxta oppidum Vindalium grauissimo bello uicit, maxime cum elephantorum noua forma equi hostium hostesque conterriti diffugissent: xx milia ibi Allobrogum caesa referuntur, tria milia capta sunt. Eodem tempore Aetna mons ultra solitum exarsit et torrentibus igneis superfusis lateque circumfluentibus Catinam urbem finesque eius oppressit ita ut tecta aedium calidis cineribus praeusta et praegrauata conruerent: cuius leuandae cladis causa senatus decem annorum uectigalia Catinensibus remisit. Anno ab Yrbe condita
Abbreviated transcription (Latin):
riete confossisunt. Gracchus diu ꝓse
amicis pugnantibus ac pereuntibus.
aegre ad pontẽ sublicium ꝑuenit. ibi¬
q: ne uiuus caperetur ceruicem seruo
suo prebuit. Caput gracchi excisum.
consuli allatum est. corpus ad corneliã
matrẽ misenum oppidũ deuectum est.
hȩc autẽ cornelia africani maioris fi¬
lia. misenũ ut dixi prioris filiĩ morte
secesserat: bona gracchi publicata sunt
flacchus adulescens in robore necat᷑ ẽ.
Ex factione gracchi ducenti quinqua¬
ginta in auentino caesi fuisse referun¬
tur. Opimius consul sicut inbello for¬
us fuit : ita in questione crudelis. nam
amplius tria milia hominũ supplicus
necauit. ex quibus plurimi nedicta
quidem causa in nocentes inter fectisunt.
Hisdem tẽporib metellus baleares in sulas
bello ꝑuagatus edomuit. Et piraticã in¬
festationem qu abhis dem tunc exoriebat᷑.
plurima incolarũ caede cõpressit. G. ne¬
us quoq domitius ꝓ consule. allo brogas

Expanded text:
riete, confossi sunt. Gracchus, diu pro se riete, confossi sunt. Gracchus, diu pro se amicis pugnantibus ac pereuntibus, aegre ad pontem sublicium pervenit: ibique ne vivus caperetur, cervicem servo suo praebuit. Caput Gracchi excisum, consuli allatum ematrem Misenum oppidum deuectum est. haec autem Cornelia, Africani maioris filia, Misenum, ut dixi, prioris filii morte secesserat. bona Gracchi publicata sunt; Flaccus adulescens in robore necatus est; ex factione Gracchi ducenti quinquaginta in Auentino caesi fuisse referuntur. Opimius consul sicut in bello fortis fuit ita in quaestione crudelis. nam amplius tria milia hominum suppliciis necauit, ex quibus plurimi ne dicta quidem causa innocentes interfecti sunt. Isdem temporibus Metellus Baleares insulas bello peruagatus edomuit et piraticam infestationem, quae ab isdem tunc exoriebatur, plurima incolarum caede conpressit. Gnaeus quoque Domitius proconsule Allobrogas
Abbreviated transcription (Latin):
set. legesq ab rograsset .G. gracchus cum
fuluio flacco ingenti stipatus agmine.
capitolium ubi contio agitabatur ascen¬
dit. ibi maximo tumultu excitato ꝗdã
prȩco agracchanis inter fectus uelut si¬
gnũ belli fuit. Flaccus duobus filiis ar¬
matis cinctus. comitante etiam graccho
togato. breuemq gladium subsinistra
occultante. quãuis et prȩconẽ frustra
praemisisset quiseruos ad libertatẽ uo¬
car&. ianium tã quã arcẽ occupauit.:
contra decius brutus uir consularis acliuo
publicio: cum ingenti certamine inruit.
ibi flaccus diu obstinatissime dimica¬
uit. Cracchus post quam intẽplum mi¬
neruȩ secesserat gladio incũbere uo¬
lens interuentu laetorii retentus est.
Itaq cũ diuanceps bellũ agitaretur
tandem sagittarii. ab oppimio missi. con
sertam multitudinẽ disturbauerunt.
duo flacci pater filiusq cũ ꝑaedem
lunae inpriuatã domũ de siluissent:
foresq obiecissent: rescisso craticio pa¬

Expanded text:
set legesque abrogasset, C. Gracchus cum set legesque abrogasset, C. Gracchus cum Fuluio Flacco ingenti stipatus agmine Capitolium, ubi contio agitabatur, ascendit: ibi maximo tumultu excitato quidam praeco a Gracchanis interfectus uelut signum belli fuit. Flaocus duobus filiis armatis cinctus, comitante etiam Graccho togato breuemque gladium sub sinistra occultante, quamuis et praeconem frustra praemisisset, qui seruos ad libertatem uocaret, Dianium tamquam arcem occupauit. contra D. Brutus nir consularis a cliuo Publicio cum ingenti certamine inruit. ibi Flaccus diu obstinatissime dimicauit; Gracchus, postquam in templum Mineruae secesserat, gladio incumbere uolens, interuentu Laetorii retentus est. itaque cum diu anceps bellum agitaretur,: tandem sagittarii ab Opsertam multitudinem disturbaverunt. Duo Flacci pater filiusque cum per aedem Lunae in privatam domum desiluissent, foresque objecissent, rescisso cratitio pa
Abbreviated transcription (Latin):
to titio flaminino consulib: carthago
in a frica restitui iussa. uicesimo scđo demũ
anno quam fuerat euersa. deductis ciuiũ
romanoꝵ familiis quȩ eã incolerent:
restituta etrepletaest: magno ante pro¬
digio praecedente. Nã cũ messores ad
limitandũ carthaginiensem agrũ mis¬
si. stipites terminoꝵ indices fixos. &¬
nocte a lupis reuulsos mordicus conro¬
sosq repperissent: aliquamdiu haestima¬
tũ est. utrũ romanȩ paci expedir& car¬
thaginẽ reformari: eõdem anno .G.
gracchus gracchi illius qui iam occisus
in seditionẽ fuerat frater : tribunus plebi
ꝑtumultũ creatus. magna rei publice ꝑ¬
nities fuit. Nam cũ sȩpe ppłm romanũ
largitionibus. ꝓmissisq nimis in acer¬
bissimas seditiones excitauisset: maxime
legis agrariȩ causa proqua etiã frater
eius gracchus fuerat occisus. tandem atri¬
bunatuminucio successore decessit: mi¬
nucius tribunus plebi cũ maxima ex par¬
te decessoris sui gracchi statuta conuulsis¬

Expanded text:
Q. Titio Flaminino coss. Carthago in Africa restitui iussa uicensimo secundo demum anno quam fuerat euersa deductis ciuium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. nam cum mensores ad limitandum Carthaginiensem agrum missi stipites, terminorum indices, fixos nocte a lupis reuulsos mordicus conrososque reperissent, aliquamdiu haesitatum est, utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformari. Eodem anno C. Gracchus, Graochi illius qui iam occisus in seditione fuerat frater, tribunus plebi per tumultum creatus magna reipublicae pernicies fuit. nam cum saepe populum Romanum largitionibus promissisque nimiis in acerbissimas seditiones excitauisset, maxime legis agrariae causa, pro qua etiam frater eius Gracchus fuerat occisus, tandem a tribunatu Minucio successore decessit. Minucius tribunus plebi cum maxima ex parte decessoris sui Gracchi statuta conuulsis
Abbreviated transcription (Latin):
tagio: multas late infecit prouinci¬
asnam & minturnis quadringen¬
ti quin quaginta serui incrucemacti.
uilio cepione opprȩssasunt. In me¬
tallis quoq atheniensium idẽ tumul
tus seruilis abheraclito prȩtore discus¬
sus est. apud delon etiam seruino uo
motu intumescentes oppidanis p̃¬
uenientib pręssisunt. absq illo pͥmo
siciliensis mali fomite. a quo istę uł¬
ut scintillae emicantes diuersa haec
incendia seminarunt. Insicilia enim
post fuluiũ consulẽ. piso consul ma¬
mertiũ oppidum expugnauit. ubi
octomilia fugitiuoꝵ interfecit. quos
autem capere potuit: patibulo suf¬
fix̃: cui cum rutilius consul successis¬
set: idem quoq tauro meniũ. & hen¬
nam. firmissima fugitiuoꝵ refugia
bello recepit. amplius quam uiginti
milia tunc seruorum trucidata refe¬
runtur. misera profecto talis belli et
in extricabilis causa: pereundũ utiq
dominis erat. nisi in solescentibus seruis

Expanded text:
tagio, multas late infecit provincitagio, multas late infecit provincias. Nam et Minturnis quadringenti quinquaginta servi in crucem acti: vilio Cepione oppressi sunt. In Metallis quoque Athetus seruilis ab Heraclito praetore discussus est; apud Delon etiam serui nouo motu intumescentes oppidanis praeuenientibus pressi sunt, absque illo primo Siciliensis mali fomite, a quo istae uelut scintillae emicantes, diuersa haec incendia seminarunt. in Sicilia enim post Fnluium consulem Piso consul Mamertium oppidum expugnauit, ubi octo milia fugitiuorum interfecit, quos autem capere potuit, patibulo suffixit. cui cum Butilius consul successisset, idem quoque Tauromenium et Hennam, firmissima fugitiuorum refugia, bello recepit: amplius quam xx milia tunc seruorum trucidata referuntur. Misera profecto talis belli et inextricabilis causa. pereundum utique dominis erat, nisi insolescentibus seruis
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia inuasit. Ac tunc forte attalus
cumenis filius moriens: testamento
ppłm romanum imperio asiae succedere
heredem iusserat. Cracchus gratiã ppłi
pretio appetens: legem tulit. uti pecunia
quȩ fuisset attali: ppło distribueretur
obsiftentenasic aetiam pompeius spo¬
pondit se gracchum cũ prima magis¬
tratu abisset accusaturum. gracchus
cum eniteretur ut ipse tribunus pleb
sub sequente anno ꝑmaner&. Cũq co¬
mitior: die. seditiones ppłi accender&
auetore nasica in flammata nobili¬
tas fragmentis subselioꝵ plebem fuga¬
uit. Grac chus ꝑ gradus qui sunt super
calpurniũ fornicem detracto amiculo
fugiens: ictus fragm̃to subselii con¬
ruit. rursusq adsurgens alio ictu
claue cerebro impacta exanimatus
est. ducenti prȩterea in ea seditione
inter fecti. eorũq corpora intiberim
ꝓiecta sunt. ipsius quoq gracchi in¬
humatum cadauer extabuit ¶Or¬
ta prȩterea insicilia belliseruilis con¬

Expanded text:
superbia inuasit. ac tunc forte Attalus, superbia inuasit. ac tunc forte Attalus, Eumenis filius, moriens testamento populum Romanum imperio Asiae succedere heredem iusserat. Gracchus gratiam populi pretio adpetens legem tulit, uti pecunia, quae fuisset Attali, populo distribueretur. obsistente Nasica etiam Pompeius spopondit se Gracchum, cum primum magistratu abisset, accusaturum. Gracchus cum eniteretur, ut ipse tribunus plebi subsequenti anno permaneret, cumque comitiorum die seditiones populi accenderet, auctore Nasica inflammata nobilitas fragmentis subselliorum plebem fugauit. Gracchus per gradus, qui suCalpurnium fornicem, detracto amiculo, fugiens, ictus fragmento subsellii corruit, rursusque assurgens, alio ictu clavae cerebro impactae exanest. Ducenti praeterea in ea seditione interfecti, eorumque corpora in Tiberim projecta sunt. Ipsius quoque Gracchi inhumatum cadaver extabuit. Interea orta in Sicilia belli servilis con