comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esiis. lalendis nouenbrib tempꝰ refrigerabit᷑. ce cunc congregati ura¬
liunit̃ condictũ it̾ aggrediam̃. Alioqͥn cotum popłm intenpestius
ardorib eafligeremꝰ. hoc autem consilium turbis flagittantib enu¬
cleatnis disserat᷑. Tempꝰ enim itractabile necesse ẽ. declinemꝰ: & hoc
omib utillimũ ꝓpendimꝰ. Id incoto ex̾citu adnunciatũ ẽ:̃ & tandẽ
ab om̃ib collaudatum ẽ. Disꝑsi sunt gͥ duces &e familie ꝑfinitimas
regiones estͥuandi grã. & egeni eos subse quebant᷑. iuuendi causa.
dix᷑ant enim cduces. Siquis egens ẽ. & corꝑe uegetꝰ. iungat᷑ nob: ae noᷤᷤ
omĩb clatis unicuiq stipendiis subsidiabimꝰ. Infirmi: publica stipe
donec conualuerint sustentent᷑. Erat ineodem ex̃citu miles qͥdem
pectoris haut modici de familiarib comitis scĩ egidii eui nomen
raimundꝰ puetꝰ. Hic sibi plures collegit homines. milites ac peoites

Expanded text:
cessus. Calendis Novembribus, tempus refrigerabitur; et tunc congregati, unacessus. Calendis Novembribus, tempus refrigerabitur; et tunc congregati, unanimiter condictum iter aggrediamur. Alioquin totum populum intempestivis ardoribus affligeremus. Hoc autem consilium, turbis flagitantibus, enucleatius disseratur. Tempus intractabile necesse est declinemus, et hoc omnibus utillimum perpendimus. » Id in toto exercitu annuntiatum est, et tandem ab oregiones, aestivandi gratia; et egeni eos subsequebantur, vivendi causa. Dixerant enim duces: Si quis egens est et corpore vegetus, jungatur nobis; et nos omnibus, datis unicuique stipendiis, subsidiabimur. donec convaluerint, sustententur. » Erat in eodem exercitu miles quidam pectoris non modici, de familiaribus comitis Sancti Aegidii, cui nomen Raimundus Piletus. Hic collegit sibi plures homines, milites ac pedites.
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ asq idoneus. qͥ inipsa expeditione gnauit̾ multa manu & con
bugo p̾dictꝰ ad imꝑatorem recesserat. francoꝵ cuces conciliũ ordi¬
nauerunt: & de conducendo inierłm popło dei consiliati sunt. drr¬
erune. s. Populus iste qͥ multas passus ẽ calamitates ut sepulerũ
enia dei sui ꝓmereat᷑ udere. iam multis fatigat᷑ inforcuniis. de acce¬
lerando itinere palam conquerit᷑ ce nos itidem inuito affecte ce¬
uit̾ius eͥslibet censemꝰ innectendas. pret̾ quas mneutabilis oposue¬
rit necesitas. S tamen singła ũ impetuose s diligent᷑ & modeste
sunt estimanda. Terra ꝑ qͣm ituri sumꝰ inaqͥsa ẽ. Estas ultra modim
dne &e sumꝑtib &e uirib exhausti sumꝰ. Sileanꝰ gͦ &. quiescami. & uul¬
u̾atos ce infirmos nros rep᷑emꝰ: & int̾im paupum nr̃or misereamur.
Sopectemꝰ humida solsticia: & declinemꝰ carceri & leonis nociuos suc¬

Expanded text:
s; sed, quamvis in ipsa expeditione gnaviter multa manu cons; sed, quamvis in ipsa expeditione gnaviter multa manu conHugo praedictus ad imperatorem recesserat, Francorum duces consilium ordinaverunt, et de conducendo in Jerusalem populo Dei consiliati sunt. Dixerunt ergo: « Populus iste qui multas passus est calamitates, ut sepulcrum Domini Dei sui videre promereatur, jam multis fatigatus infortuniis, de accelerando itinere palam conqueritur; et nos itidem multo affecti taeulterius quaslibet censemus innectendas, praeter quas inevitabilis opposuerit necessitas. Sed tamen singula non impetuose, sed diligenter et modeste sunt aestimanda. Terra per quam ituri sumus, inaquosa est; aestas ultra modum one et sumptibus et viribus exhausti sumus. Sileamus ergo et quiescamus, et vulneratos et infirmos nostros reparemus; et interim pauperum nostrorum misereamur. Exspectemus humida solstitia; et declinemus Cancri et Leonis nocivos suc
Abbreviated transcription (Latin):
cecondignis deo laudib exibitis. duces illiꝰ spetiose xp̃ianitatis inunũ
conuen̾unt. &e comiminicato confilio hugonem magñ uirũ ñ imꝑi¬
tum ad alexium imiꝑatorem constantinopolim diręx̾unt. qͥtinꝰ ad eĩuu¬
tatem recipiendam qͣm calamitosis passionib ei ad quisierant festina¬
retieisq similit̾ uiratas pactiones illibatas conseruaret. Ipsi & enim
asuis declmate nullatenꝰ uolebãt. Uemret gͥ. quatmꝰ neut̃ a pmis¬
sis or debitis fraudaret᷑. Ad nos inquiunt ueniat. q sicut nob patꝰ
et an irremotum comitem am̃ se nob̾ iniersm imꝑtiat. Nolumꝰ de sa¬
cramerto qei fecimꝰ. adhuc aliquas p̃tend̾e occasiuncłas. q tamen ius¬
te possemꝰ. nec ip̃e qͥn uemat & iuramentũ suum ceneat. iulas excu¬
ationem sesiet p̾ferat. Piurii siqͥdem ipsa res ẽ. non simulacrũ ꝑuiris.
n utra uires etiam om̃i clolositace remota. obseruare iuramentum
elabores. Iuit hugo magnꝰ huiꝰce legationis officio functꝰ. u excellentis¬

Expanded text:
et condignis Deo laudibus exhibitis, duces illius speciosae Christianitatis in unum convenerunt; et communicato consilio, Hugonem Magnum, virum non imperitum, ad Alexium imperatorem, Constantinopolim direxerunt quatenus ad civitatem recipiendam, quam calamitosis passionibus ei acquisierant, festinaret; iisque similiter juratas pactiones illibatas conservaret: ipsi etenim a suis declinare nullatenus volebant: veniret ergo, quatenus neuter a promissis et debitis fraudaretur. « Ad nos, inquiunt, veniat, et sicut nobis pactus est, et irremotum comitem a modo se nobis in Jerusalem impertiat. Nolumus de sacramento quod ei fecimus adhuc aliquas praetendere occasiunculas, quod tamen certe possemus; nec ipse quin veniat et juramentum suum teneat, ullam excusationem praeferat. Perjurii siquidem ipsa res est, non simulacrum perjurii, nisi ultra vires, etiam omni dolositate remota, observare juramentum elabores. » Ivit Hugo Magnus hujusce legationis officio functu
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tar. his dictis lacrimabilit̾ conquerebat᷑ & ab intims la¬
tentoria dixipienda. Imien̾unt gͥ ut breuit dix̃im quicqͥd
bone suꝑlectilis excogitari potest. Argentum. aurũ annonã.
farmam. &e oleum. armenta peccoꝵ innumerabiliũ. Omẽm
pompam ornamentoꝵ cumulos armoꝵ. & si quid aliud potest
eẽ. melius. his om̃ĩb direptis. inciuitatem scãm iherłm cum
gaudio reu̾si sunt: condignasq deo grãs ꝑ singulas retulerũt
eccłas. Comes normannoꝵ rob̃tꝰ emit standarũ abhis qui illud
ab admirauiso sautiato retinuerunt. uginti marcas argen¬
ti: aintiuit illud insepulerum dñi: ad monimentũ memo¬
randi tͥumphi. Alt̃ emit ensem eiꝰdem admiraiusi ixͫ. biran¬
teos. factum ẽ gͥ gaudium menarrabile: inuniu̾sa xp̃ianta¬
carnatione dm̃ millesimo nonagesimo octauo lib̾auerunt̃de.
imultotiens ex ipsis xp̃o cluce tͥumphauerunt. Hoc aut̃ bellũ

Expanded text:
revertar. » His dictis, lacrymabiliter conquerebatur; et ab intimis larevertar. » His dictis, lacrymabiliter conquerebatur; et ab intimis latentoria diripienda. Invenerunt igitur, ut breviter dixerim, quidquid bonae supellectilis excogitari potest: argentum, aurum, annonam, farinam, et oleum; armenta pecorum innumerabilium, omnem pompam ornamentorum, cumulos armorum; et si quid aliud potest esse melius. His omnibus direptis, in civitatem sanctam Jerusalem, cum gaudio reversi sunt, condignasque Deo gratias, per singulas retulerunt Ecclesias. Comes Northmannorum Robertus emit stantarum ab his qui illud ab Admiraviso sauciato retinuerunt, viginti marcas argenti, et intulit in Sepulcrum Domini, ad monimentum memorandi triumphi: alter emit ensem ejusdem Admiravisi, sexaginta byzanteos. Factum est igitur gaudium inenarrabile in universa Christianitamo nonagesimo octavo, liberaverunt, et multoties ex ipsis, Christo duce, triumphaverunt. Hoc autem bellum
Abbreviated transcription (Latin):
cdentes aut̃ aliam ꝗͣ. sꝑauerant suis immin̾e fortunã. scaphis
ascensis: inuentũ obliqͥuerũt uela. ce. sic remigͣuerunt ad pa¬
tͥam. Uies itaq illa babiloniis illis nimiũ fuit adu̾sa fuit enĩ
dies tͥbulationis & clisꝑsionis: dies mortis &. confusionis. Si qui
tamen potuerunt: ad ciuitatem fugerunt. Dicunt autẽ ad¬
mirauisũ uix palpitantem alte ingemuisse: ce. sic planxisse.
Domĩum crator quid ẽ. hoc : qͥd accidit: Qd fatum nob̾ infeᷤᷤ¬
cum nocuit: Ei mͥ qͣm ineffabile cledecꝰ. ꝙͣ. diuturnũ imꝑpi¬
ũ genti nr̃e contigit. Gens mendica gens modica genti nr̃e
p̃ualuit. Linde hoc: Conuertione facta huc aoduri militum
ce. milia. & peditum non erat numerꝰ. Quos omi mundo credebã
furore redarguit & castigat. Quicqͥd sit. unum erit. in eos denuo
non erigar: s potiꝰ ad pat̾am meam ignominiosus donec uixero

Expanded text:
identes autem aliam, quam speraverant, suis imminere fortunam, scaphis identes autem aliam, quam speraverant, suis imminere fortunam, scaphis ascensis, in ventum obliquaverunt vela, et sic remigraverunt ad patriam. Dies itaque illa Babyloniis illis nimium fuit adversa. Fuit enim dies tribulationis et dispersionis; dies mortis, et confusionis. Si qui tamen potuerunt, ad civitatem fugerunt. Dicunt autem Admiravisum, vix palpitantem alte ingemuisse, et sic planxisse: « Omnium Creator, quid est hoc? quid accidit? quod fatum nobis infestum nocuit? Hei mihi! quam ineffabile dedecus! quam diuturnum improperium genti nostrae contigit! Gens mendica, gens modica, genti nostrae praevaluit! unde hoc? Conventione facta, huc adduxi militum ducenta millia, et peditum non erat numerus, quos omni mundo credebam furore redarguit, et castigat. Quidquid sit, unum erit: in eos denuo non erigar, sed potius ad patriam meam, ignominiosus donec vixero,
Abbreviated transcription (Latin):
erigere: nec multi contra paucos oblatrare. fugiebant gͦ. &e alii
conscensis arborib uł scopulis mortem eiutare uolebant Aliĩ
caũnarum latibula eadem de causa introibant. xp̃iani contͣ
insistentes satagebant: alios in p̾cipiciũ cogebant. alios pugi¬
onib tͣnsfodiebant: alios iugulabant. incõmune nulli par¬
cebant. Incubuerat itaq gentilib letalis dies. quia nemini
dabat᷑ euadendi occasio: illi dum caxat euaserunt: qͥ effug̾e
quoqͦm potuerunt. Comes sc̃i egidii a mari nulitans int̾fe¬
cit innumeros: &. fugientes ad ciuitatem arcebat. S qm̃ ab
ipsis ciuitas aliquatenꝰ distabat. qui fatigati remanebant: uel
confestim ꝑcussi oppetebant. uł inmare se p̾cipitabant. & sic p̃¬
cipites a morte in mortem ruebant. Quos enim franci cursu po¬
t̃ant p̾uenire: illis nulle dabant᷑ inducie. Nauigiũ admirausi
mare totum occuluerat: & gens illa finem belli expectabat. Lu¬

Expanded text:
erigere, nec multi contra paucos oblatrare: fugiebant ergo, et alii erigere, nec multi contra paucos oblatrare: fugiebant ergo, et alii conscensis arboribus vel scopulis, mortem evitare volebant; alii cavernarum latibula, eadem de causa, introibant. Christiani contra insistentes satagebant, alios in praecipitium cogebant, alios pugionibus transfodiebant, alios jugulabant, in commune nulli parcebant. Incubuerat itaque gentilibus lethalis dies, qua nec uni dabatur evadendi occasio; illi duntaxat evaserunt, qui effugere quoquo modo potuerunt. Comes Sancti Aegidii a mari militans interfecit innumeros, et fugientes ad civitatem arcebat; sed quoniam ab ipsis civitas aliquatenus distabat, qui fatigati remanebant, vel confestim percussi oppetebant, vel in mare se praecipitabant, et sic praecipites a morte in mortem ruebant. Quos enim Franci cursu poterant praevenire, illis nullae dabantur induciae. Navigium Admiravisi mare totum occuluerat, et gens illa finem belli exspectabat: v
Abbreviated transcription (Latin):
chocrem gentilib incussit cimorem. s omes etiam flandrensis
hostilit̾ eos inuasit. Tancredꝰ ꝑ meoium tentorium ipsos imꝑt̾¬
ritꝰ impetiuit. Milites pagani confestim fugam inierunt:. E¬
thiopes stupesacti substiterunt. Rex aut̃ & francoꝵ quidã ad
ethiopes conu̾si c. ibi aliquantulum demorati: eos tanquã
segetem intͣnsũso gladiis secabant. & eoꝵ corꝑa detruncanteᷤᷤ
dimidiabant. Ir rorabant᷑ s pociꝰ inundabant᷑ campi sangͥne.
&e passim morticina gentilium obuoluebant᷑. Insecuti sunt fugi¬
entes eos ip̃iam. Nam gentiles dei utute tremefacti. respirandi
locum non habebant: nec aliquatenꝰ respirabant. Si enim cre¬
cdendum ẽ. gentilib. ipsi frequent̾ retulerunt pꝰea. qm̃ itastr¬
pefacti fuerunt ut aꝑtis occłis xp̃ianos uix possent udere:
nichil autem omĩno eis noc̾e. Non audebant se contͣ xp̃iandᷤ

Expanded text:
diocrem gentilibus incussit timorem. Comes etiam Flandrensis diocrem gentilibus incussit timorem. Comes etiam Flandrensis hostiliter eos invasit. Tancredus per medium tentoriorum ipsos imperterritus impetivit. Milites pagani confestim fugam inierunt. Aethiopes stupefacti substiterunt. Rex autem et Francorum quidam ad Aethiopes conversi, et ibi aliquantulum demorati, eos tanquam segetem in transverso gladiis secabant, et eorum corpora detruncantes, dimidiabant. Irrorabantur, sed potius inundabantur campi sanguine; et passim morticina gentilium obvolvebantur. Insecuti sunt fugientes eos Christiani: nam gentiles, Dei virtute tremefacti, respirandi locum non habebant, nec aliquatenus respirabant. Si enim credendum est gentilibus, ipsi frequenter retulerunt postea quoniam ita stupefacti fuerunt, ut apertis oculis Christianos vix possent videre, nihil autem omnino eis nocere. Non audebant se contra Christianos
Abbreviated transcription (Latin):
fugientes. capitum animadu̾sione ineuitabilit̾ pumant᷑. Bel¬
lo utrimq ꝑato. ut uentum ẽ. ad locum unde franci gentiles
aliquantulum iam ꝓpiores inspicerent. relatum ẽ. nob̾ qm̃ xp̃i
rent̾ eoꝵ frontib admotum ẽ: maiori confidentia equitauert̃.
Gentiles enim iam substit̾ant. ce. immoti expectabant. In dextro
cormi iuxta mare tolosans equitabat. In parte sinistra rex
Quid decem ad muille: S re uera ille qui aliquando incoro car¬
tari fec̾at. saul ꝑcussit mille. & dauid decem milia. ipse illa
mes normannoꝵ ecce ꝓre bene gesta ꝓprio nomine sepe di¬
cendꝰ rob̾tꝰ. admirauisi stantarũ a longe consid̾ans d in sũmita¬
te haste poniũ aureũ habebat. hasta uͦ argento cooꝑta clecen¬
t̃ albicabat: ubi ipsum eẽ. dep̾hendit: audact᷑ ꝑ medias acies
suꝑ eum irruit: q gͦuit̾ ad mortem uuln̾auit. Quod ñ me¬

Expanded text:
« Fugientes capitum animadversione inevitabiliter puniantur. » Bel« Fugientes capitum animadversione inevitabiliter puniantur. » Bello utrinque parato, ut ventum est ad locum unde Franci gentiles aliquantulum jam propiores inspicerent, relatum est nobis quoniam renter eorum frontibus admotum est, majori confidentia equitaverunt. Gentiles enim jam substiterant, et immoti exspectabant. In dextro cornu juxta mare, Tholosanus equitabat: In parte sinistra rex quid decem ad mille? sed revera ille qui aliquando in choro cantari fecerat, « Saul percussit mille, et David decem millia : » ipse mes Normannorum, ecce, pro re bene gesta proprio nomine saepe dicendus, Robertus, Admiravisi stantarum a longe considerans, quod in summitate hastae pomum aureum habebat; hasta vero argento cooperta decenter albicabat, ut ipsum esse deprehendit, audacter per medias acies super eum irruit, et graviter ad mortem vulneravit. Quod non me
Abbreviated transcription (Latin):
bant. quos in loco statuerunt: &. immotos eos manere manda¬
uerunt. hi genib humi clefixis. dextro tamen pꝰ positos ancilib
corꝑa suꝑiores tutantes. sagitis utebant᷑ &gladiis. his imꝑatum
fuerat. ne uł ad momentum reced̾ent: uł locum occupatũ sal¬
tem ad passum ȩxred̾ent. Porro manipuli militares ꝓ ut erant
instructi. loca condicta tenebant. Et qm̃ sitis immodantiã ꝓpt̾
estum &r puluerulentã nebulã. ce ꝓpter laborem & diuturn¬
tatem p̾liandi metuebant. aquarum cantarulos plenos a collo
suspend̾ant. quib recentati uł constantiꝰ obsisterent: uł fugi¬
entes indeficientiꝰ ꝑseguerent᷑. De fuga qͥppe sua nulla m̃tio
fuerat: qm̃ iam se uicisse putabant. Confidebant siquidem & in
multitudinib sus innumeris. &. inpectilib gentilium animo¬
sis: ce. in imꝑialib neumquam fugerent edictis. Dixerat enim.

Expanded text:
pes vocabant, quos in loco statuerunt, et immotos eos manere mandapes vocabant, quos in loco statuerunt, et immotos eos manere mandaverunt. Hi genibus humi defixis, dextro tamen postposito, ancilibus corpora superiora tutantes, sagittis utebantur et gladiis: his imperatum fuerat ne vel ad momentum recederent, vel locum occupatum saltem ad passum excederent. Porro manipuli militares prout erant instructi, loca condicta tenebant. Et quoniam sitis immoderantiam, propter aestum et pulverulentam nebulam, et propter laborem et diuturnitatem praeliandi, metuebant, aquarum cantarulos plenos a collo suspenderant: quibus recentati, vel constantius obsisterent, vel fugientes indeficientius persequerentur. De fuga quippe sua nulla mentio fuerat, quoniam jam se vicisse putabant. Confidebant siquidem et in multitudinibus suis innumeris; et in pectoribus gentium animosis, et in imperialibus, ne unquam fugerent, edictis. Dixerant enim:
Abbreviated transcription (Latin):
cerent. Prelio ꝑacto. spoliis letarent᷑ opimis: & sarcinis hostib de¬
meundo cogitabat. Intrauerunt aut̃ uallem unam secus litꝰ
maris. formosa planicie uenustam. Illic unusqͥsq suas acies gre¬
gatim ornauerunt & ordinauerunt. Rex suam accurate instru¬
xit aciem. Comes normannoꝵ robtꝰ itidem suam. Tolosanꝰ suam.
flandrensis suam. Comes eustachiꝰ suam. Tancredꝰ suam. Hhorum
unꝰquisq sagitarios & pedites suos ordinauerunt. &. ipsis pre¬
missisi pedetemptim ꝑgebant. Eclocebant᷑ aut̃ qualit̾ occlama¬
rent. qualit̾ obstarent: qualit̾ impenetrabiles inimicos feri¬
endo penitrarent. c ut ad signa sua nichil reuerentes freqͣn¬
t̃ respicerent: &e se ipsos ad ictꝰ hostiles sufferendos obdurarent.
licet hec onña inaliis bellis bene gestis didicissent. Nec minꝰ
e regione gentiles cumeatim stellis innumerabiliores densa¬

Expanded text:
cerent: praelio peracto, spoliis laetarentur opimis et sarcinis, hostibus decerent: praelio peracto, spoliis laetarentur opimis et sarcinis, hostibus de Dei de bello ineundo cogitabat, intraverunt autem vallem unam, secus littus maris, formosa planitie venustam: illic unusquisque suas acies gregatim ornaverunt et ordinaverunt. Rex suam accurate instruxit aciem; comes Northmannorum Rotbertus, suam; Tolosanus, suam; Flandrensis et Guaston, suam; comes Eustachius, suam; Tancredus, suam: horum unusquisque sagittarios et pedites suos ordinaverunt: et ipsis praemissis pedetentim pergebant. Edocebantur autem qualiter acclamarent, qualiter obstarent, qualiter impenetrabiles inimicos feriendo penetrarent; et ut ad signa sua, nihil reverentes, frequenter respicerent, et seipsos ad ictus hostiles sufferendos obdurarent: licet haec omnia in aliis bellis bene gestis didicissent. Nec minus e regione gentiles cuneatim, stellis innumerabiliores densa
Abbreviated transcription (Latin):
gati sunt ad flum̃ qͥ ẽ. cont᷑ ascalonem. illic inuentis arin¬
tis copiosis opima p̾da ditati sunt: & quicumq inligebans.
recreati sunt. Uen̾unt itaq. ccc. arabes. francos ꝓseguente
Contra quos irruerunt xp̃iani: eosq duob ex ipsis app̾hen¬
sis usq ad ex̃citum siuim fugauerunt. Nec iam de pugna
rumor erat incertꝰ. Quod enim solet anceps fama aurib in¬
timare: illud totum res ñ anceps occłis insinuabat singłoꝵ
cum aluĩ alios indubitant̾ uidissent. Ip̃ian pꝰ illũ incur¬
sum ad castra remeantes. illa nocte: qͥeuerunt: ñ qd porꝰ
om̃s excubiis & orationib incubuerunt. Sero ex patͥarcha cla¬
matum &e. int̾dictum ẽ: ne incrastinum ad pugnam ꝓcedentes
xp̃ianoꝵ quilibet spoliis diripiendis intend̾ent. quo minꝰ expe¬
diti bello instarent: &e ipsa spolioꝵ onera eis ad uincendum offi¬

Expanded text:
gati sunt ad flumen quod est contra Ascalonem: illic inventis armengati sunt ad flumen quod est contra Ascalonem: illic inventis armentis copiosis, opima praeda ditati sunt, et quicunque indigebant recreati sunt. Venerunt itaque trecenti Arabes, Francos prosequentes: contra quos irruerunt Christiani; eosque duobus ex ipsis apprehensis, usque ad exercitum suum fugaverunt. Nec jam de pugna rumor erat incertus: quod enim solet anceps fama auribus intimare, illud totum, res non anceps, oculis insinuabat singulorum, cum alii alios indubitanter vidissent: Christiani post illum incursum ad castra remeantes, illa nocte quieverunt, nisi quod potius omnes excubiis et orationibus incubuerunt. Sero, ex patriarcha clamatum et interdictum est: « Ne in crastinum ad pugnam procedentes Christiani quilibet, spoliis diripiendis intenderent, quo minus expediti bello instarent, et ipsa spoliorum onera ipsis ad vincendum effi
Abbreviated transcription (Latin):
atq a lat̾e regis eadem die discessiset. Matoronensis ut idida
ũba comitum referret pat̾arche ae regi.im enim colosano &
normanno locutꝰ fuerat: inmanꝰ deuenit paganoꝵ. &. cdubiũ
.ẽ. an abluctꝰ an ꝑemptꝰ. s pꝰea ñ comparuit. CTolosanꝰ aut̾ ar
normaniꝰ cum multis reliquis ad bellum ꝓfecti sunt: & qͦna
feria iherłm exierunt. Clerꝰ &e rara popłi inbecillis fregue asta
qui inciutate remanserant.ce. petiꝰ heremita. & genꝰ inbelle
mulierũ. ꝓcessiomis de eccłia inecłiam agitabant. orationib¬
& elemosinis intenti. quatinꝰ deus popło suo propiciaretur
acq illoꝵ immicos coram eis forti manu irrecupabilit᷑ ꝓster¬
neret: eosq ab inimicis defensos oum gaudio sospitatis ie
umphi reduceret. Clerici sicut dictum e missis arreliquiᷤ
orationib uacabant. pͥmores itaq cum suis ex̾citib congre¬

Expanded text:
atque a latere regis eadem die discessisset. Martaronensis, ut indicta atque a latere regis eadem die discessisset. Martaronensis, ut indicta verba comitum referret patriarchae et regi jam enim Tolosano et Northmanno locutus fuerat, in manus devenit paganorum; et dubium est an abductus an peremptus; sed postea non comparuit. Tolosanus autem et Normannus, cum multis reliquis ad bellum profecti sunt; et quarta feria Jerusalem exierunt. Clerus et rara populi imbecillis frequentia, qui in civitate remanserant, et Petrus Eremita, et genus imbelle mulierum, processiones de Ecclesia in Ecclesiam agitabant, orationibus et jejuniis intenti, quatenus Deus populo suo propitiaretur, atque illorum inimicos, coram eis, forti manu, irrecuperabiliter prosterneret, eosque ab inimicis defensos, cum gaudio sospitatis et triumphi reduceret. Clerici, sicut dictum est, missis et reliquis orationibus vacabant. Primores itaque cum suis exercitibus congre
Abbreviated transcription (Latin):
diffugient. Nos autem impsoꝵ inscerib capulotenꝰ enses nr̃os im¬
pingemꝰ. &. ex ipsis uictoriosi tͥumphabimꝰ. Rex ꝑ p̃conem clama¬
uit quateͥnꝰ om̃s de bello p̾munirent᷑: de quo p̾monebant᷑. & uer¬
illum regis om̃s impigre subseqͤrent᷑. Inmici siquidem ait nr̃i
om̃s ascalone conueniunt: inp̾lium suꝑ nos affuturi. ꝓceoite
gͦ illis om̃s obuiam: &e nullus nͥ inualidꝰ remaneat. Exiit itaq¬
rex & pat̾archa condictꝰ. ce. comes flandrensis. & martoronensis
ep̃s feria t̾cia ciuitatem. Comes namq scĩ egidii & robtꝰ nor¬
mannoꝵ dux noluerunt exire. donec certiores fierent de
aomirauisi incursione. Quid enim ingͥunt frustra fatigaremur:
pͥmo rem comꝑtam habeamꝰ. ce. iam tunc confidentiores exhibimꝰ.
relatui. Rex etiam. illoꝵ non satis credulus legationi. matoronese
siquidem rem competenciꝰ acceleraret. qͥ occlis sus ea mmorssec

Expanded text:
diffugient. Nos autem in ipsorum visceribus, capulotenus enses nostros imdiffugient. Nos autem in ipsorum visceribus, capulotenus enses nostros impingemus, et ex ipsis victoriosi triumphabimus. » Rex per praeconem clamavit quatenus omnes de bello praemunirentur, de quo praemonebantur; et vexillum regis omnes impigre subsequerentur. « Inimici siquidem, ait, nostri omnes Ascalone conveniunt, in praelium super nos adfuturi: procedite ergo illis obviam omnes, et nullus nisi invalidus remaneat. Flandrensis et Martaronensis episcopus, feria tertia civitate. Comes namque Sancti Aegidii, et Robertus Northmannorum dux noluerunt exire, donec certiores fierent de Admiravisi incursione: « Quid enim, inquiunt, frustra fatigaremur? Primo rem compertam habeamus, et jam tunc confidentiores exibimus. » relatu. Rex etiam, illorum non satis credulus legationi, Martaronensesiquidem rem competentius acceleraret, qui oculis suis ea vidisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑemptis. quosdam uiuos reseruauerunt qui eis noua referrent:
&e de admiraiuso ce eiꝰ exercitu quecumq nunciarent. Quib au¬
ditis ipsi sibi sollertiores p̃cauerent. Ad unguem gͥ singła rima¬
ti sunt. qui ẽẽnt. quam infinita gens ẽẽnt. quid p̾pararent. quo
in loco p̾liaturos se dispon̾ent. Quib diligent̾ auditis. captiui
siqͥdem ꝓ uita pacta enucleatim loquebant᷑: tancredꝰ regi &. pͥnci¬
pib ꝑ nuntios ita locutꝰ ẽ. Sciatis indubitant̾ contra nos ascalo¬
ne bellum paratum. & pene om̃s totum orbem conuenisse ce. con¬
iurasse: qui uiolent̾ putant nos oppͥmere & subiugare. Uenite gͥ.
uerimꝰ: ꝑ eo ipso ipsis longe facilius p̃ualebimꝰ. Ipsi conueniunt ad
opsidendum nos. & ad ciuitatem expugnandam suas deferunt
machinas. Nos ex insꝑato insurgamꝰ eis. Nam pꝰquam p̾ter spem
suam uid̾int rem ꝓcede. obstupescent & arescent: & sicubi pot̾unt

Expanded text:
peremptis, quosdam vivos reservaverunt qui eis nova referrent, peremptis, quosdam vivos reservaverunt qui eis nova referrent, et de Admiraviso et ejus exercitu quaeque nuntiarent, quibus auditis ipsi sibi solertiores praecaverent. Ad unguem igitur singula rimati sunt: qui essent, quam infinita gens essent, quid praepararent, quo in loco se praevalituros disponerent. Quibus diligenter auditis, captivi siquidem pro vita pacta enucleatim loquebantur. Tancredus, regi et principibus per nuntios ita locutus est: « Sciatis indubitanter contra nos Ascalone bellum paratum; et pene totum orbem convenisse et conjurasse, qui violenter putant nos opprimere et subjugare. Venite igitur, verimus, pro eo ipso ipsis longe facilius praevalebimus. Ipsi conveniunt ad obsidendum nos, et ad civitatem expugnandam suas deferunt machinas: nos ex insperato insurgamus eis. Nam postquam praeter spem suam viderint rem procedere, obstupescent, et arescent; et sic ubi poterunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dicerent. Audiuimꝰ &ecertum ẽ. qm̃ admirauisus babilonicus
ascalone ẽ. ce ibi cont᷑ nos bellum ingens p̃ꝑat. Accelerate gͥ & ue
nite. ut & nos eis audact᷑ possimꝰ obuiare: antequã nos possunit in
urbe conclud̾e. Iam tunc enim non possemꝰ ex equo lecertare
uigat eos inconueniens metꝰ. Porro si inaꝑto concurremꝰ campo¬
tdeo gubnante lid̾ior & facilior nob̃ succeoet effectꝰ. Expeditio¬
res siqͥdem sumꝰ armis &e manu qͣm illi. Et uolumꝰ illis obua¬
ret ubi niclnl adhuc sꝑabunt se timere. Illi ciitatem exeuntes con¬
tinuo discurrebant ꝑ montana. inuestigantes si forte alicubi sar¬
racenos inuenirent: qͦs mͦ quolibet nocere potuissenf. en̾unt
itaq iu̾sta mare ad ciitatem ramulam: multosq reꝑerunt ara¬
bes. ex̃citum admirausi p̾currentes. Quos tota mentis aggressoᷤᷤ
confidentia: nec mora disgregau̾unt ab inuicem. Et quib dam

Expanded text:
dicerent: « Audivimus, et certum est, quoniam Admiravisus Babilonius dicerent: « Audivimus, et certum est, quoniam Admiravisus Babilonius Ascalone est, et ibi contra nos bellum ingens praeparat. Accelerate igitur, et venite, ut et nos iis audacter possimus obviare, antequam nos possint in urbe concludere. Jam tunc enim non possemus ex aequo decertare ter objurgat eos inconveniens metus. Porro si inque gubernante, liberior et facilior nobis succedet effectus. Expeditiores siquidem sumus armis et manu, quam illi, et volumus illis obviare, ubi nihil adhuc sperabunt se timere. His atinuo discurrebant per montana, investigantes si forte alicubi Sarracenos invenirent, quos modo quolibet nocere potuissent. Venerunt itaque juxta mare ad civitatem Ramulam; multosque repererunt Arabes, exercitum Admiravisi praecurrentes: quos tota mentis aggressos confidentia. nec mora, disgregaverunt ab invicem, et quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
fum nominamꝰ. qui uices suppleat ep̃i: & int̾im respondeat ore
pastoris. Ipsemet uł pꝰ cras si forte rogantib ad quieuerit. intro¬
nitabitur. uł quomodo res ꝓuenire debeat consiliabit᷑. Ecce siqͥ¬
ddem uirans & enilans ne ce ipse fiat pontifer irrefragabilit̾ ob¬
luctatur. s saltem dandis consiliis p̾sidiabit᷑. Iunc int̾im ep̃etur
consilio: donec quem deus idoneum sibi p̾uid̾it epẽtur officio. Die
octauo p̾quam ciuitas capta ẽ. facta ẽ. electio ducis in regem. In¬
t̾ea nuncĩ uen̾unt tancredo & comiti eustachio. ut ex pede ꝓce¬
derent ad recipiendam neopolitanam ciuitatem. habitatores nen
tellitib & multis clientib ad urbem uen̾unt. Que confestim eis
ce pacificata & reddita ẽ. Manserunt aut̃ ibi & letantes qͥeuert:
quousq dux immo rex ad eos legatos direx̃ uelocissimos qͥ eis

Expanded text:
fum nominamus, qui vices suppleat episcopi, et interim respondeat ore fum nominamus, qui vices suppleat episcopi, et interim respondeat ore pastoris: ipsemet, vel post cras, si forte rogantibus adquieverit, inthronizabitur; vel quoquo modo res provenire debeat, consiliabitur. Ecce siquidem, jurans et ejulans, ne et ipse fiat pontifex irrefragabiliter obluctatur, sed, saltem dandis consiliis praesidiabitur. Nunc interim episcopetur consilio: donec quem Deus idoneum sibi providerit, episcopetur officio. » Die octavo, postquam civitas capta est, facta electio est ducis in regem. Interea nuntii venerunt Tancredo, et comiti Eustachio, ut expedite procederent ad recipiendam Neapolitanam civitatem: habitatores nemptellitibus, et multis clientibus, ad urbem venerunt: quae confestim eis et pacificata et reddita est. Manserunt autem ibi, et laetantes quieverunt, quousque dux, imo rex, ad eos legatos direxit velocissimos, qui eis
Abbreviated transcription (Latin):
app̾hend̾unt dicentes. Et ecce te regem pꝰ dm̃ designamꝰ. Do¬
minꝰ sit tecum. actꝰq tuos dirigat. &t p̾rogatiuam moꝵ tuoꝵ
mbonum ad augeat. hostesq suos inmanib tuis affligat. Id
ipsum ce de pat̾archa dicimꝰ. Erit enim & popło dei & ipsi
regi ꝑ necessariꝰ. Porro de ꝑsona eligenda nichil ad p̃sens occurrit
melius. qͥm donnum arnulfum uirum litt̾is apͥme libalib eru¬
ditum conueniamꝰ. & hunc huic cure uicarium p̾ficiamꝰ. quousq
consilio delib̾atiuo uł ipsum uł alium intronizandum decreueri¬
mͦ. Noumiꝰ enim enim eum iusticie cenfura p̾minentem.
lingue facundia pollentem: insuꝑ plurima que conueniunt ep̃o
ineo concurrunt. S qm̃ non possumꝰ inp̾senciarũ hoc statuere
consilum. ad alia siquidem ꝓꝑamꝰ: rem istam de quolibet uidelico:
intromtando censemꝰ induciandam. excepto q donnum armil¬

Expanded text:
apprehenderunt dicentes: Et ecce te regem post Deum designamus: Doapprehenderunt dicentes: Et ecce te regem post Deum designamus: Dominus sit tecum actusque tuos dirigat et praerogativam morum tuorum in bonum adaugeat: hostesque suos in manibus tuis affligat. Id ipsum et de patriarcha dicimus: erit enim et populo Dei et ipsi regi pernecessarius. Porro, de persona eligenda nihil ad praesens occurrit melius, quam ut domnum Arnulfum, virum litteris apprime liberalibus eruditum, conveniamus; et hunc huic curae vicarium praeficiamus, quousque consilio deliberativo, vel ipsum vel alium inthronizandum decreverimus. Novimus enim eum justitiae censura praeeminentem, linguae facundia pollentem: insuper plurima quae conveniunt episcopo in eo concurrunt. Sed quoniam non possumus inpraesentiarum hoc statuere consilium ad alia siquidem properamus, rem istam de quolibet videlicet inthronizando censemus induciandam: excepto quod domnum Arnul
Abbreviated transcription (Latin):
patͥmonium suum &e qͥcquid ex se habuit. inista milicia largit̃
effudit: inmo indei seruitio prudent᷑ collocauit. Iste gentilib
hostilit̃ immicabit᷑. & xp̃ianis uirilit̾ ꝑatrocinabit᷑. Deniq ut ali¬
enis utam᷑ u̾bis & inbreui comp̃hendimꝰ plenitudinem oportu¬
ni pͥncipis. iste ẽ. qui nouerit parcere subiectis. & debellare suꝑ¬
bos. hunc gͥ iam diuino alloquam᷑ oraculo: & potestatiuo ei man¬
demꝰ p̃cepto. Audi fili ce uide. & obliuiscere popłm tuum & domũ
patͥs tui: ce ueni int̾ram quam demonstraui tͥ. faciamq te in
gentem magnam. Ip̃e fr̃s habet. ipse cognacos. notos & affines
habet. ipse sub se multos habet milites. qui om̃s cum eo spon¬
tanei remanebunt. &e bella clei cum eo bellabunt. Tu aut̃ pͥn¬
ceps obtime quem hodie ds̃ elegit in regem. esto miles clei & p̾¬
liare p̾lia dñi. Ex deo tͥ id imungimꝰ Et manib incectis eũ

Expanded text:
patrimonium suum et quidquid ex se habuit, in ista militia largiter patrimonium suum et quidquid ex se habuit, in ista militia largiter effudit; imo in Dei servitio prudenter collocavit. Iste gentilibus hostiliter inimicabitur; et Christianis viriliter patrocinabitur. Denique ut alienis utamur verbis, et in brevi comprehenderimus plenitudinem opportuni principis: iste est, qui novit « parcere subjectis et debellare superbos. » Hunc igitur jam divino alloquamur oraculo, et potestativo ei mandemus praecepto: « Audi, fili, et vide et obliviscere populum tuum et domum patris tui, et veni in terram quam demonstravi tibi, faciamque te in gentem magnam . » Ipse fratres habet, ipse cognatos et notos et affines habet; ipse sub se multos habet milites qui omnes cum eo spontanei remanebunt, et bella Dei, cum eo bellabunt. Tu autem, princeps optime, quem hodie Deus elegit in regem, esto miles Dei et praeliare praelia Domini: ex Deo tibi id injungimus. Et manibus injectis eum
Abbreviated transcription (Latin):
ligas. popłm foueat. miltiam teneat. sleq siqͥoem qͥ sarracenꝰ
adiacet ista monarchia: pocest defendi sine milicia. Itidem de
patͥarcha clicimꝰ: qm̃ his his duab consulendum ẽ. necessitatib
Regnum sac̃dotio indiget. Sacerdocium regno sustentandũ ce.
tutandum ẽ. Et qm̃ hec singła non ignoratis ꝑ necessaria. & aba
it̾um nob̃ suꝑ sunt ꝑtractanda nego. Ucia.yerbis omissis. ad
effectum ueniamꝰ. & godefreͥdum ducem eligamꝰ. quem huic cii¬
tati subrogatum p̾ficiamꝰ. Multa siquidem meo conueniunt:
que regie clignitati competunt. Est enim ut om̃s nouimꝰ uir
ꝑitꝰ. pectore & brachio uͥ inre militari efficacissimꝰ. qͣ de re ꝑ
omĩa ẽ. hac inexpeditione singularis approbatꝰ. Serenitas ineo
specialit̾ p̾fulget. cdemencia impso floret: que gemine sorores.
p̃cipue decent pͥncipes. Dapsilitatem unice diligit. quia tocum

Expanded text:
ligat, populum foveat, militiam teneat. Neque siquidem, quae Sarracenis ligat, populum foveat, militiam teneat. Neque siquidem, quae Sarracenis adjacet ista monarchia, potest defendi sine militia. Itidem de patriarcha dicimus: quoniam his duabus consulendum est necessitatibus. Regnum sacerdotio indiget; sacerdotium regno sustentandum et tutandum est. Et quoniam haec singula non ignoratis pernecessaria, et alia iterum nobis supersunt pertractanda negotia, verbis omissis, ad effectum veniamus; et Godefridum ducem eligamus, quem huic civitati subrogatum praeficiamus. Multa siquidem in eo conveniunt, quae regiae dignitati competunt. Est enim, ut omnes novimus, vir peritus, pectore et brachio vir in re militari efficacissimus: qua de re per omnia est in hac expeditione singulariter approbatus. Serenitas in eo specialiter praefulget, clementia in eo floret, quae geminae sorores praecipue decent principes. Dapsilitatem unice diligit, quia totum
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. cur tot & tantos labores ad alium solis axem ꝓperantes susti¬
nuimꝰ. si tandem urbe inconsulta reu̾timꝰ : priꝰ gͦ consulamꝰ urbi.
ut postea qui reu̾suri sunt uacantiꝰ consulant sibi. Ciuitas hec
ab antiqͦ regiam habuit dignitatem: & simul patͥarchatꝰ obtinuit
sublimitatem. t enim merchisedech abrahe contemporaneum
quasi p̃termiserimꝰ. s ad moderna temꝑa ueniamꝰ. & a saule &e a
cdauid iniosiam .&.a tͦnsmigratione babilonis genealogiam & lineã
regum computauermiꝰ. fabulam satis longam texuisse udebimur.
&: tamen ciuitatem hanc reges habuisse compbauerimꝰ. Porro in
de re hanc apłico clignam aꝑͥbamꝰ: qͥ cdignitatis nomen inpatͥar¬
cham usurpauit modernior xp̃iantas. C onsid̾emꝰ gͥ uirum qui
u̾tute regali competent̾ p̾mmeat. qui qͣntum ad dm̃ se seruũ
exhibeat. quantum ad homines se regem senciat: dei cultum di¬

Expanded text:
vimus? cur tot et tantos labores, ad alium solis axem properantes, sustivimus? cur tot et tantos labores, ad alium solis axem properantes, sustinuimus, si tandem urbe inconsulta revertimur? Prius ergo consulamus urbi, ut postea qui reversuri sunt vacantius consulant sibi. Civitas haec ab antiquo, regiam habuit dignitatem et simul patriarchatus obtinuit sublimitatem. Ut enim Melchisedech, Abrahae contemporaneum quasi praetermiserimus, si ad moderniora tempora veniamus, et a David in Josiam, et a transmigratione Babylonis, genealogiam et lineam regum computaverimus, fabulam satis longam texuisse videbimur; et tamen civitatem hanc reges habuisse comprobaverimus. Porro in de re hanc Apostolico dignam approbamus, quod dignitatis nomen in patriarcham usurpavit modernior Christianitas. Consideremus igitur virum qui virtute regali competenter praeemineat: qui quantum ad Deum se servum exhibeat, quantum ad homines se regem sentiat; Dei cultum di
Abbreviated transcription (Latin):
Grãs agamus dño nr̃o ꝓceres egregii qui nomini suo debit głam.
nob̾ autem seruis suis prestitit uictoriam. idetis optimates nr̃i
ad quem portum reqͥsitionis p ublicam itineris nr̃i causam deus
ꝑcluxerit. uidetis quo instatu fummam nr̃e uoluntatis mutue
collocauerit. Quid aut̃ singła que ꝑ nos ipse uł nos ꝑ eum oꝑati
sumꝰ recapitularemꝰ. Ecce tempꝰ instat quatenꝰ aliqui nrm que
dui defid̃auimꝰ iam expletis: ad ꝓpria redire cogitemꝰ. S anteqͣn
iste sanctꝰ soluat᷑ conuentꝰ. ꝓuidendum nob̾ ẽ. cui hec ciuitas re¬
genda commmiitat᷑. ad quem plebs que hic remanebit respiciat. qͥ
ei tutionis curam sagax pusor impendat. Quid enim ꝑdest ciui¬
tatem hanc mille mortib nos obtinuisse. si q absit contigerit eam
nos nequaquam conseruare: S cur a finib orbis huc aduenta¬

Expanded text:
« Gratias agimus Domino nostro, proceres egregii, qui nomini suo dedit gloriam; « Gratias agimus Domino nostro, proceres egregii, qui nomini suo dedit gloriam; nobis autem servis suis praestitit victoriam. Videtis, optimates nostri, ad quem portum requietionis, publicam itineris nostri causam Deus perduxerit: videtis quo in statu, summam nostrae voluntatis mutuae collocaverit: quid autem singula quae per nos ipse, vel nos per eum operati sumus recapitularemus? Ecce tempus instat quatenus aliqui nostrum, quae diu desideravimus jam expletis, ad propria redire cogitemus. Sed antequam iste sanctus solvatur conventus, providendum nobis est, cui haec civitas regenda committatur: ad quem plebs quae hic remanebit respiciat, qui ei tuitionis curam sagax provisor impendat. Quid enim prodest civitatem hanc mille mortibus nos obtinuisse, si, quod absit! contigerit eam nos nequaquam conservare? Sed, cur a finibus orbis huc adventa
Abbreviated transcription (Latin):
dauerunt. Sed̾unt aut̃ inciuitate. condignas deo grãs referen¬
tes itineris &. laboris sui ꝓsꝑatori. &e de ꝑfidis gentilib magnifi¬
co tͥumphatori. Non enim uirib suis hanc ascribebant uictori¬
am:. s deo qui oꝑatꝰ ẽ. meis & uelle & posse totum illud att̾ͥbue¬
bant. Restituerunt etiam dignitates suas eccłiis: & singulas eas
coaptauerunt ad opꝰ consorationis. ꝓfundebant gͥ lacͥmas mearũ
singulis: ce uota sua reddebant tõtadie cum incenso compunc¬
tionis. Ducebant equidem dies illas sollennes. &. ueluo salbati¬
rabant: ferias cuiꝰdam iubelei celebrantes. Diem aut̾ illam qͦ
ciuitatem recuꝑauerunt celebrem instituerunt: qͥnta decima
dei iulii. sexta feria. Diem quippe illam tͥumphalem merito di¬
congaudentes aplaudunt. De constituendo etiam ibi rege consili¬
ati sunt: & huiꝰcemodi sermonem admiucem maiores habuerunt.

Expanded text:
daverunt. Sederunt autem in civitate condignas Deo gratias referendaverunt. Sederunt autem in civitate condignas Deo gratias referentes, itineris et laboris sui prosperatori, et de perfidis gentilibus magnifico triumphatori. Non enim viribus suis hanc ascribebant victoriam, sed Deo qui operatus est in eis et velle et posse, totum illud attribuebant. Restituerunt etiam dignitates suas ecclesiis, et singulas eas coaptaverunt ad opus orationis. Profundebant igitur lacrymas in earum singulis; et vota sua reddebant tota die cum incenso compunctionis. Ducebant equidem dies illas solemnes, et velut sabbatizabant, ferias cujusdam Jubilaei celebrantes. Diem autem illam, qua civitatem recuperaverunt, celebrem instituerunt, quintadecima die Julii, feria sexta. Diem quippe illam triumphalem merito diuli Christiani congaudentes applaudunt. De constituendo etiam ibi rege consiliati sunt; et hujuscemodi sermonem ad invicem majores habueruut:
Abbreviated transcription (Latin):
&e ibi gratulabunda donaria & ostias pacificas obtulerunt. Quis
uͦ iam conuenient̾ illud explanabit gaudium:. Melius gͦ unꝰqͥs¬
q cogitet inse & ꝑpendat᷑ quantum debuit ẽẽ: quam sterilem
& u̾boꝵ inopem me causet᷑ int̾p̾tem. Unumqͣnq gͦ tͣnsmitto
ad se: ut sic saltem neut̾ insurgat contra me. fuit enim inm̃¬
sum gaudium: ubi om̃s q̃ diũ expectauerant & expetiũant
adepti sunt. Ibi finem laboris sui uidebant: &. iam securiores ex
p̾sentib de futuris bonis sibi retͥbutiones affuturas immagi¬
nabant. De efferendis aut̃ cadauerib ꝓcurauerunt: qm̃ horror
&efetor inualescebat immanissimꝰ. Uiuis gͦ gentilib illud opꝰ
mandauerunt. & qm̃ non sufficiebant: pauꝑib xp̃ianis dato
p̾cio idem negocium it̾um commniserunt. Iuos uͦ ꝑ piras coacer¬
uatos pꝰea combusserunt: &. ita ciuitatem ab iminundiciis emun¬

Expanded text:
et ibi gratulabunda donaria, et hostias pacificas obtulerunt. Quis et ibi gratulabunda donaria, et hostias pacificas obtulerunt. Quis vero jam convenienter illud explanabit gaudium? Melius ergo unusquisque cogitet in se, et perpendat quantum debuit esse, quam sterilem et verborum inopem me causetur interpretem: unumquemque ergo transmitto ad se, ut sic saltem neuter insurgat contra me. Fuit enim immensum gaudium, ubi omnes quod diu exspectaverant adepti sunt. Ibi finem laboris sui videbant; et jam securiores, ex praesentibus de futuris bonis sibi retributiones adfuturas imaginabant. De efferendis autem cadaveribus procuraverunt, quoniam horror et fetor invalescebat immanissimus: vivis ergo gentilibus illud opus mandaverunt, et quoniam non sufficiebant, pauperibus Christianis, dato pretio, idem negotium iterum commiserunt: illos vero per pyras coacervatos postea combusserunt, et ita civitatem ab immunditiis emun
Abbreviated transcription (Latin):
uł uendid̾̃unt. uł asuꝑis alienauerunt. Et tamen inde tan
credꝰ multum contͥstatꝰ ẽ: nec tamen suꝑ hoc contra xp̃ianos
efferatꝰ ẽ. Siluit gͦ. & a commotione illa totꝰ quieuit. Tolosanꝰ
admiralium illum qui ei se cominiserat & arcem dauid sibi red¬
clid̾at. & alios qui cum illo erant usq ascalonem illesos con¬
duci p̾cepit. Ita enim eis pepigerat. pactumq suum illibatũ
conseruare uolebat. Ciuitatem aut̃ illam non more subui¬
gate urbis spoliauerunt uł cremauerunt. s sicut domos omĩb bo¬
nis refertas inuenerunt: suis necessitudinib eas peculiatas re¬
seruauerunt: & multi dapsilit̾ inuenta pauꝑiorib conmunica¬
uerunt. Iam uͦ diu desid̾ato letificati tͥumpho. manib acede ab¬
lutis. multi pedib discalciatis gaudentes. & p̃ gaudio plorantes.
ad sepulcrum saluatoris deosculandum cat᷑uatim ꝓpauerunt:

Expanded text:
vel vendiderunt vel a superis alienaverunt. Et tamen Tancredus vel vendiderunt vel a superis alienaverunt. Et tamen Tancredus inde multum contristatus est: nec tamen super hoc contra Christianos efferatus est: siluit ergo, et a commotione illa totus quievit. Tolosanum Admiralium, qui ei se commiserat, et arcem David sibi reddiderat, et alios qui cum illo erant, usque Ascalonam illaesos conduci praecepit. Ita enim eis pepigerat, pactumque suum illibatum conservare volebat. Civitatem autem illam non more subjugatae urbis spoliaverunt, vel cremaverunt; sed sicut domos omnibus bonis refertas invenerunt, suis necessitudinibus eas peculiatas reservaverunt, et multi dapsiliter inventa pauperioribus communicaverunt. Jam vero diu desiderato laetificati triumpho, manibus a caede ablutis, multi pedibus discalciatis gaudentes, et prae gaudio plorantes, ad Sepulcrum Salvatoris deosculandum, catervatim properaverunt;
Abbreviated transcription (Latin):
huc in illo defend̾e se p̾sumpserunt. Dederunt gͥ ibi magnos
piectis colla neci submisere. Numerũ eoꝵ qͥ ꝑempti sunt ne¬
mo nouit. s sanguis eoꝵ qui ꝑ templum defluebat usq ad su¬
ras ambulantium attingebat. & cadauerum ꝑ totam ciuita¬
tem magni acerui erant: qm̃ nec etati nec sexui nec nobilitati
nec cuilibet conditioni miserebant᷑ xp̃iam. Tanto siquide odio
ꝑsequebant᷑ eos. quia templum dñi. & scĩ sepulc̾ eccłam. & tem¬
plum salomonis. & alias eccłias suis usib illicitis peculiau̾ant:
ac indecent̾ contaminau̾ant. Suꝑ salomonis templũ quidam
diffugerant. qͥ tancredi signo ut saltem sic liberarent᷑ rogato &
accepto. fortunam quamlibet oꝑiebant᷑. S parum uł nichil ꝓ¬
fecerunt. quia nec eis xp̃iam peꝑcerunt: excepto ͥ qͥ mortu¬
os efferrent ad tempꝰ uiuos aliquos reseruauerunt: qͦs deniq

Expanded text:
huc in illo se defendere praesumpserunt. Dederunt igitur ibi magnos huc in illo se defendere praesumpserunt. Dederunt igitur ibi magnos gladiis projectis, colla neci submisere. Numerum eorum qui perempti sunt nemo novit; sed sanguis eorum qui per templum defluebat, usque ad suras ambulantium attingebat; et cadaverum per totam civitatem magni acervi erant, quoniam nec aetati, nec sexui, nec nobilitati, nec cuilibet conditioni miserabantur Christiani. Tanto siquidem odio persequebantur eos, quia templum Domini et sancti sepulcri ecclesiam, et templum Salomonis, et alias ecclesias suis usibus illicitis peculiaverant ac indecenter contaminaverant. Super Salomonis templum quidam diffugerant, qui Tancredi signo, ut saltem sic liberarentur, rogato et accepto, fortunam quamlibet opperiebantur: sed parum vel nihil profecerunt, quia nec eis Christiani pepercerunt: excepto quod qui mortuos efferrent, ad tempus vivos aliquos reservaverunt, quos denique
Abbreviated transcription (Latin):
fouea completa tͥb enim dieb & noctib uix illam consumina¬
uerat: condux̃ castrum ad murum: moiasq suis succensebat.
dam noua eis suꝑuemiente audacia dux godefridꝰ & fr̃ eiꝰ eus
tachiꝰ omium manib suisq forcit̾ pliabant᷑. Ouces enim iulos
reliqui subseq̃bant᷑. Tunc qͥbam miles nomine letaldꝰ murum
ascendit. & constant̾ dimicans xeclamaũ. Subsecuti sunt illũ
ilico & alii. Qui uͦ muros illu usq defend̾ant. passim diffu
giebant: nec ampliꝰ de cinta tutanda ꝓcurabant. Ap̃ianoꝵ
multitudo ciuitatem ingres ꝑsequebat᷑ fugitiuos o nemini
parcebat. Admiraliꝰ qui turri. auio p̾sidebat tremefactꝰ se
comiti reddidit. eiq portam confestim aꝑuit. ad quam ꝓegͥni
suis peccuniis ut intrarent iuolent̾ emungebant᷑. Ibi siqͥdȩm
uectigalia redd̾e solebant. Alioqum in miscd̾it̾ coercebant᷑ a
porta. C iues ad templum salomonis fugientes conuen̾unt: & ad¬

Expanded text:
fovea completa, tribus enim diebus et noctibus, vix illam consummafovea completa, tribus enim diebus et noctibus, vix illam consummaverat, conduxit castrum ad murum, moraque suis succensebat. adam nova eis superveniente audacia, dux Godefridus et frater ejus Eustachius, omnium manibus suisque fortiter praeliabantur: duces enim illos reliqui subsequebantur. Tunc quidam miles, nomine Letaldus, murum ascendit, et constanter dimicans, exclamavit. Subsecuti sunt illum illico et alii. Qui vero muros ic amplius de civitate tutanda procurabant. Christianorum multitudo, civitatem ingressa, persequebatur fugitivos, et nemini parcebat Admiralius, qui Turri David praesidebat, tremefactus, se comiti reddidit; eique portam confestim aperuit, ad quam peregrini suis pecuniis ut intrarent violenter emungebantur: ibi siquidem vectigalia reddere solebant; alioquin, immisericorditer coercebantur a porta. Cives ad templum Salomonis fugientes convenerunt; et ad