comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ.ĩ urbẽ rediit. ⁊ cõsiliũ ĩterficien¬
di senatũ capere sustinuis. Quo no¬
mine iussi patrũ ĩ carterẽ necatue
seras prõpti animi ad onĩe moben¬
dum scelus penas pependit:
t oiũ quidem suigusti ⁊̃ nc̃
trnius regẽtis excellent. ssimũ
numẽ in tẽtatũ ab hoc iniurie gnͣe
extitit. qui clarissime ac scĩssime soro¬
ris cius octaine utero se genitũ fin¬
gere auderet. pp sũma aũt ĩbecilitatẽ
corporis ab eo eui datus erat pĩde at¬
q ip̃ius filiũ retẽtũ sb̃iecto ĩ locũ suũ
proprio filio dice̾t. uidelicet ut eode
tpre scĩssimi penates ⁊ ueri sangiũs
memoria spoliarẽtur. ⁊ falsi sordida
cõtagione inquinarẽtur. Sed cũ im
pletus ĩpudicitie uelis adsiimũ au¬
datie gradũ fertur. impio Augusti
Sertorii filiũ que ut agnoscẽt
uxor eiu̾s nulla ui ꝯpelli potuit.
uid Trebellius s̃calea. ꝙ asseue¬
ranter se Clodiũ tulit: Et quidẽ

Expanded text:
tus est, in urbem rediit et consilium interficientus est, in urbem rediit et consilium interficiendi senatus capere sustinuit. quo nomine iussu patrum necatus in carcere seras prompti animi ad omne moliendum scelus poenas pependit. Ne diui quidem Augusti etiam nunc terras regentis excellentissimum numen intemptatum ab hoc iniuriae genere. extitit qui clarissimae ac sanctissimae sororis eius Octauiae utero se genitum fingere auderet, propter summam autem inbecillitatem corporis ab eo, cui datus erat, perinde atque ipsius filium retentum, subiecto in locum suum proprio filio, diceret, uidelicet ut eodem tempore sanctissimi penates et ueri sanguinis memoria spoliarentur et falsi sordida contagione inquinarentur. sed dum plenis inpudentiae uelis ad summum audaciae gradum fertur, imperio Augusti esse Q. Sertorii filium, quem ut agnosceret uxor eius nulla ui conpelli potuit. Quid Trebellius Calca, quam adseueranter se Clodium tulit! et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃m̃o anceps temẽitas
Quod sequitur ĩ pudẽtie
genus nẽc ferẽdũ ullo m̃o. piculiq
tũ prinatũ tũ ⁊̃ publice late pafetis:
Am ut fquitiũ efirmo ꝑicens.
mõstrũ ueĩens relatũ iã ĩ huiꝰce
libri supiore ꝑte p̾tereã. cuius ĩ am¬
plectẽdo Tberio Gracco patre euidẽs
mẽdatiũ turbulẽto uulgi errore am¬
plissima tribunatus potestate uala¬
tũ ẽ. Herophilius cquarius medicꝰ¬
iũdicando excudit. ut ⁊ colonie se ue¬
teranoꝵ cõplures ⁊ municipia spen¬
dida collegia q fere oĩa patronum
adoptarẽt. ¶Qũ ⁊̃ cũ Gaius sesar
Gnco pompeio ado lescẽte ĩ hispaĩa
opp̾sso ppłm ĩ ortis suis ad misisset.
Proximo inter colũmo pene pari
studio frequẽtie salutatus ẽ Quod
nisi diuine Cesaris uires huic erube¬
scẽde procelle obstitissẽt. siłe uulnus
res publica excepisset atq ĩ equitio
acceperat. Ceterũ decreto eius extra
Italiã relegatus. postꝙͣ ille celo recep¬

Expanded text:
modo anceps temeritas. quod sequitur inpudentiae genus nec ferendum ullo modo periculique cum priuatim tum etiam publice late patentis. Nam ut Equitium Firmo Piceno monstrum ueniens, relatum iam in huiusce libri superiore parte, praeteream, cuius in amplectendo Ti. Graccho patre euidens mendacium turbulento uulgi errore, amplissima tribunatus potestate uallatum est, Herophilus ocularius medicuindicando ita se extudit, ut et coloniae se ueteranorum complures et municipia splendida collegiaque fere omnia patronum adoptarent. quin etiam cum C. Caesar Cn. Pompeio adulescente in Hispania oppresso populum in hortis suis admisisset, proximo intercolumnio paene pari studio frequentiae salutatus est. quod nisi diuinae Caesaris uires huic erubescendae procellae obstitissent, simile uulnus res publica excepisset atque in Equitio acceperat. ceterum decreto eius extra Italiam relegatus, postquam ille caelo recep
Abbreviated transcription (Latin):
Anthonio interẽptũ luce clarius eẽt
erat. ꝙͣ ꝙͣ pene totius oriẽtis cimita¬
tum ⁊ gentiũ crudela suffragatõne
fultũ caput impio demẽter ĩminẽs
iusto impendere supplicio coegit:¬

Expanded text:
Antonio interemptum luce clarius erat, quamquam paene totius orientis ciuitatium et gentium credula suffragatione fultum caput imperio dementer inminens iusto inpendere supplicio coegit
Abbreviated transcription (Latin):
Diici nrĩs duo eiusdem gñis a¬
lienigena exempla nõ absurde possũt.
Samii prienensib opem aduersus.
Carras implorantibus arrogantia in¬
stincti pro classe et exercitu lembũcu¬
lam cis derisus gratia miserũt. Quam
illi uelut diuinitus datũ p̾sidiũ intẽ¬
pretati libenter receptam uera fatoꝵ p̾¬
dictõne uictorie ducem habuere.
Am Apolloniate quidẽ peniten¬
ciam egerint ꝙ cũ bello Illirico p̾sti
Epidaunios ut sibi opem ferẽt oras¬
sent. atq illi uicinum flumẽ menib
suis noĩe fantem in adiutorium eor
se se mittere dixissent. accpimus qd̃
datur. responderũt. eiq pͥmũ in acie lo¬
cum ꝑ uide ac duci assignarũt ex in¬
sperato eĩm supatis hostibus suum¬
successu omini acceptũ referentes et
tuc fanti ut deo ĩmolauerũt. et dem

Expanded text:
dici nostris duo eiusdem generis alienigena exempla non absurde possunt. Sami Prienensibus auxilium aduersus Caras inplorantibus adrogantia instincti pro classe et exercitu sibullam eis derisus gratia miserunt. quam illi uelut diuinitus datum praesidium interpretati libenter receptam uera fatorum praedictione uictoriae ducem habuerunt. Ne Apolloniatae quidem paenitentiam egerunt, quod, cum bello Illyrico pressi Epidamnios ut sibi opem ferrent orassent atque illi flumen uicinum moenibus suis nomine Aeantem in adiutorium eorum sese mittere dixissent, 'accipimus quod datur' responderunt eique primum in acie locum perinde ac duci adsignarunt: ex insperato enim superatis hostibus successum suum omini acceptum referentes et tunc Aeanti ut deo immolauerunt et
Abbreviated transcription (Latin):
Arci Anthoĩi aĩus talis huma¬
nitatis intellectu nõ caruit. Ma̾¬
ci eni Bruti corpus liberto suo sepelli¬
endum tradidit. Quoq honoratius
cremarctur. mici ei suũ palludamẽtũ
ussit. iacẽtem nõ hostem depoĩto exti¬
mans odio. Cũq interceptũ aliberto
palludametũ cõꝑisset. ira percitus. ꝓ¬
tinus ĩ cum aiãduertit. hac añ p̾fati¬
one usus. Quid tu ignorasti cuiꝰ tibi
uiri sepulturam cõmisissem. Fortem
piamq eius uictoriã phylippicã dii
libenter uiderũt. Sed ne ista quidem
generosissime indignatõis u̾ba in¬
uiti au dierũt.

Expanded text:
M. etiam Antoni animus talis humaM. etiam Antoni animus talis humanitatis intellectu non caruit: M. enim Bruti corpus liberto suo sepeliendum tradidit, quoque honoratius cremaretur, inici ei suum paludamentum iussit, iacentem hostem deposito aestimans odio: cumque interceptum a liberto paludamentum conperisset, ira percitus protinus in eum animaduertit hac ante praefatione usus: 'quid? tu ignorasti cuius tibi uiri sepulturam conmisissem'? fortem piamque eius uictoriam Philippii campi libenter uiderunt, sed ne ista quidem generosissimae indignationis uerba inuiti audierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ miserabile desiderate idem euasit e¬
exemplũ. Nam qui Tigranis tẽpora
in signi regio texerat eius caput tri¬
bus coronis tͥumphalib spoliatum
ĩ suo modo terraꝵ orbe nuꝙͣ sepulture
locũ hu̾it. Sed abscissum a corpore i¬
inops rogi nefarium Egyptie pfidie
munus portatũ ẽ etiã ipĩ uictori mise¬
rabile. ut cĩ io cesar aspexit oblitus ho¬
stis soceri uultũ induit. ac pompeio tũ
proprias tũ filie lacrimas reddidit.
Caput aut̃ plurimis ⁊ p̾ciocissimis o¬
doribus cremãdu tradidit. ꝙ si nõ tã
mãsuetus aĩis diuini pͥncipis exti¬
tisset. paulo añ romani imꝑii colum̃
hĩtũ sic mortalium negotia fortuna
uersat ĩhuãtum iacuisset:
Atonis quoqz morte Cesaz audi¬
ta et se illius glorie inuit̾e ⁊ il¬
lum sue inuidisse dixit. patrimoniũ¬
qz eius liberis ip̃ius ĩcolume ẜuauit.
Et hercule diuinoꝵ Cesaris opez nõ
parua ꝑs Catonis salus fuisset:

Expanded text:
quam miserabile desideratae idem euasit quam miserabile desideratae idem euasit exemplum! nam qui Tigranis tempora insigni regio texerat, eius caput tribus coronis triumphalibus spoliatum in suo modo terrarum orbe nusquam sepulturae locum habuit, sed abscisum a corpore inops rogi nefarium Aegyptiae perfidiae munus portatum est etiam ipsi uictori miserabile: ut enim id Caesar aspexit, oblitus hostis soceri uultum induit ac Pompeio cum proprias tum et filiae suae lacrimas reddidit, caput autem plurimis et pretiosissimis odoribus cremandum curauit. quod si non tam mansuetus animus diuini principis extitisset, paulo ante Romani imperii columen habitum—sic mortalium negotia fortuna uersat—inhumatum iacuisset. Catonis quoque morte Caesar audita et se illius gloriae inuidere et illum suae inuidisse dixit patrimoniumque eius liberis ipsius incolume seruauit. et hercule diuinorum Caesaris operum non parua pars Catonis salus fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
est. Introductũ etiam ĩ tabernaculũ latẽi
suo proximũ ĩ cõsilio sedere iussit. Nec ho¬
nore mẽse indignũ iudicauit. ¶ Propo¬
natur in cõspicuo acies qua prostratus
ytro magis spectaculo delectẽtur hoĩes
dubitabũt. Nam egregium ẽ hostem.
abicere. nõ minus tñ laudabile ĩ felici
scire misereri.
Ec lucii pauli humanitas admo¬
net me ne de Gnei pompeii clem̃¬
tia taceam. Regem Armenie Tigranez
qui. ⁊ ꝑse magna cũ ppło romano bella
gesserat Et in festissimũ urbis nr̃e Mi¬
tridatẽ ponto pulsũ uiribus sius pro¬
texerat ĩ cõspectu suo diutius manere
supplicem passus non ẽ. Sed beĩgnis
uerbis recreatum diadema qd̾ abicce¬
rat. capiti reponͣe uissit certisq reb
imꝑatis ĩ pnstinũ fortune hĩtũ resti¬
tuit. Eque pulcrũ iudicans ẽẽ ⁊ uĩce̾
reges ⁊ facere. ¶Ꝙ p̾claꝵ tribute hu¬
manitatis specimẽ Gneus põpeius

Expanded text:
est. introductum etiam in tabernaculum lateri est. introductum etiam in tabernaculum lateri suo proximum in consilio sedere iussit nec honore mensae indignum iudicauit. proponatur in conspicuo acies, qua prostratus utro magis spectaculo delectentur homines dubitabunt: nam si egregium est hostem abicere, non minus tamen laudabile infelicis scire misereri. Haec L. Pauli humanitas admonet me ne de Cn. Pompei clementia taceam. regem Armeniae Tigranem, qui et per se magna cum populo Romano bella gesserat et infestissimum urbi nostrae Mitridatem Ponto pulsum uiribus suis protexerat, in conspectu suo diutius iacere supplicem passus non est, sed benignis uerbis recreatum diadema, quod abiecerat, capiti reponere iussit certisque rebus imperatis in pristinum fortunae habitum restituit, aeque pulchrum esse iudicans et uincere reges et facere. Quam praeclarum tributae humanitatis specimen Cn. Pompeius,
Abbreviated transcription (Latin):
ptiuos uendẽte puer eximie forme. et
liberalis hĩtus missus ẽ. Ue quo cũ ex¬
plorasset lumidã ẽẽ orbũ relictũ apa¬
tre educatũ apd̾ auũculũ Masinissã
eo ignorante ĩ maturã adu̾sus roma¬
nos ingressũ militiam. et errori illuis
ueĩam dandam et amicitie regis fidis¬
simi ppło romano debitã ueneratõnẽ
tribuendam extimauit. Itaq puex a nu¬
lo fibulaq aurea et tunica laticlauiã
hyspanoq sagulo et ornato equo doã¬
tum datis qui eũ prosequerẽtur equi¬
tibus ad Masinissam misit. Eos uicto¬
rie maximos fructus ratus diis or¬
namenta templorum hoĩbus regibꝰ
sanguinem suum restituere:
ucii ctiam pauli in tali gnͣe laudis¬
est memoria apprehntẽda. Qui cũ
psam pui tpr̃is momẽto captuũ ex re¬
ge ad se adduci audisset occu̾rit ei rom¬
ani impii decoratus ornamẽtis. conatũ¬
qz adgenua procũbere dextera manu al¬
leuauit. et greco ẜmone ad spem exhortatꝰ

Expanded text:
ptiuos uendente puer eximiae formae et ptiuos uendente puer eximiae formae et liberalis habitus missus est. de quo cum explorasset Numidam esse, orbum relictum a patre, educatum apud auunculum Masinissam, eo ignorante inmaturam aduersus Romanos ingressum militiam, et errori illius ueniam dandam et amicitiae regis fidissimi populo Romano debitam uenerationem tribuendam existimauit. itaque puerum anulo fibulaque aurea et tunica laticlauia Hispanoque sagulo et ornato equo donatum datis qui eum prosequerentur equitibus ad Masinissam misit, eos uictoriae maximos fructus ratus, dis ornamenta, hominibus regibus sanguinem suum restituere. . etiam Pauli in tali genere laudis memoria adprehendenda est. qui, cum Persen parui temporis momento captiuum ex rege ad se adduci audisset, occurrit ei Romani imperii decoratus ornamentis conatumque ad genua procumbere dextera manu adleuauit et Graeco sermone ad spem exhortatus
Abbreviated transcription (Latin):
propĩque uictorie p̾tulit. Nã cũ retho¬
genis filios qui ad eũ trãsierat Centob¬
censes machine ictibus obiecissent. ne
pucri in cõspectu patris creduli gne
mortis ꝯsumarẽtur. ꝙͣ ꝙͣ ip̃e Rethogeneᷤ
negabat ẽc̃ impedimẽto quo minus ⁊̃
ꝑexitum sangiũs sui expugnatõnem
page̾t ab obsidione discessit. Quo ꝗdez
tam clementi fctõ. ⁊ si nõ unius ciuita¬
tis menia oĩum tñ seltiberaꝵ urbium
aiõs cepit. effecitqz ut ad redigendas
eas inditõnẽ ppłi romani nõ multis
sibi obsidionibus opus cẽt:
Yfricani quoq posterioris huã¬
nitas speciose lateq patuit. Ex¬
pugnata eĩm Cartagine circa Sicilie ci¬
uitates litteras misit. ut ornamenta.
temploꝵ suoꝵ apenis rapta plegatos
recuꝑarent inq pͥstinis sedibus repo¬
nenda curarent. Bñfitium diis ꝑiter
atq hoĩbus acceptum:
uic frtõ par eiusdẽ uiri hũanitaᷤ
aquestore suo haste sb̃iectos ca¬

Expanded text:
propinquae uictoriae praetulit: nam cum Rhoetopropinquae uictoriae praetulit: nam cum Rhoetogenis filios, qui ad eum transierat, Centrobigenses machinae ictibus obiecissent, ne pueri in conspectu patris crudeli genere mortis consumerentur, quamquam ipse Rhoetogenes negabat esse inpedimento quominus etiam per exitium sanguinis sui expugnationem perageret, ab obsidione discessit. quo quidem tam clementi facto etsi non unius ciuitatis moenia, omnium tamen Celtiberarum urbium animos cepit effecitque ut ad redigendas eas in dicionem populi Romani non multis sibi obsidionibus opus esset. Africani quoque posterioris humanitas speciose lateque patuit: expugnata enim Karthagine circa ciuitates Siciliae litteras misit, ut ornamenta templorum suorum a Poenis rapta per legatos recuperarent inque pristinis sedibus reponenda curarent. beneficium dis pariter atque hominibus acceptum! Huic facto par eiusdem uiri † humanitas. a quaestore suo hastae subiectos ca
Abbreviated transcription (Latin):
meũ nõ erit hospes occisus. proide aliã
qua occidas dexteram quere. qm̃ mea te
seruare didicit. Uedit utriq celeste num̃
debitũ exitũ. Siquidem in eo p̾lio Badiꝰ
obtrũcatus est. Qũĩtius ĩ signi pugna
clarus euasit.
Se Marci Marcelli clemẽtia ꝙͣ
hr̃i debet. qui captis a se siracusis ĩ arce
eaꝵ ꝯstitit. ut urbis mõ oppulẽtissime
tuc afflicte fortunã exalto cernẽt. Cete¬
rum casum eius lugubr̃e in tuẽs fletũ
cohibere nõ potuit. Quẽ siquis ignanis
uir aspexisset alterius uictoriã ẽẽ credi¬
disset. Itaq siracusana cuũtas maxi¬
ma clade tua aliquid admixtũ gratula¬
tõnis hĩtu huisti. quia si tibi incolumẽ
stare fas nõ erat leniter subtã mansueto
uictore credidisti
uintus nõ Metellus Celtibericũ
in hyspania gerẽs bellũ cũ urbẽ
sentobibicã obside̾t. et iã admota ma¬
china ꝑtem muri que sola cõuelli po¬
terat disiecturus uideretur. hũanitatẽ

Expanded text:
meum non eris hospes occisus. proinde aliam meum non eris hospes occisus. proinde aliam qua occidas dexteram quaere, quoniam mea te seruare didicit'. dedit utrique caeleste numen debitum exitum, si quidem in eo proelio Badius obtruncatus est, Quintius insigni pugna clarus euasit. Age, M. Marcelli clementia quaemplum haberi debet! qui captis ab se Syracusis in arce earum constitit, ut urbis modo opulentissimae, tunc adflictae fortunam ex alto cerneret. ceterum casum eius lugubrem intuens fletum cohibere non potuit. quem si quis ignarus uiri aspexisset, alterius uictoriam esse credidisset. itaque, Syracusana ciuitas, maxima clade tua aliquid admixtum gratulationis habuisti, quia, si tibi incolumem stare fas non erat, leniter sub tam mansueto uictore cecidisti. Q. uero Metellus Celtibericum in Hispania gerens bellum, cum urbem Centobrigam obsideret et iam admota machina partem muri, quae sola conuelli poterat, disiecturus uideretur, humanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
que plurimũ hũanitatis huisset:
uid te ꝗntio Crispino loquar: Cuiꝰ
mansuȩtudiẽ potẽtissimi affct̃s
ira ⁊ głia quatere nõ potuerũt. Badiũ
Cãpanum et hospitio beĩgnissime do¬
mi sue exceꝑat et ad u̾sa ualitudine
correptum attentissima cura recreaue¬
rat. Aquo post illam nefariã cãpanoꝵ
tefectõnẽ inacie ad pugna prouocatꝰ
cũ et uiribus corporis et aĩ uirtute ali¬
maluit.Nam quid agis ĩquit demens.
aut quo te praua cupiditas trãsu̾su
rapit᷑. Paꝵ hẽs publica ĩpietate fure
nisi ⁊̃ priuata lapsus furis: Unus ui¬
delicet tibi romanoꝵ Quĩtius placet
in quo sceleste exerceas arma. cuius
penatibus et honoris uicissitudinẽ et
salutem tuã debes. At me fedus amicitie
diiq hospitales sctã nr̃o sanguini urĩs
exercituum fortuito umboĩs mei ĩpul-¬
su prostratu agnouissem applicatũ iam
ceriubus tius mucronẽ reuocassẽ. Tuũ
ergo crimen sit hospitẽ occit̾e uoluisse.

Expanded text:
quae quam plurimum humanitatis habuisset. quae quam plurimum humanitatis habuisset. Quid de Quintio Crispino loquar, cuius mansuetudinem potentissimi adfectus, ira atque gloria, quatere non potuerunt? Badium Campanum et hospitio benignissime domi suae exceperat et aduersa ualitudine correptum adtentissima cura recreauerat. a quo post illam nefariam Campanorum defectionem in acie ad pugnam prouocatus, cum et uiribus corporis et animi uirtute alimaluit: nam 'quid agis' inquit, 'demens, aut quo te praua cupiditas transuersum rapit? parum habes publica impietate furere, nisi etiam priuata lapsus fueris? unus uidelicet tibi Romanorum Quintius placet, in quo sceleste exerceas arma, cuius penatibus et honoris uicissitudinem et salutem tuam debes! at me foedus amicitiae diique hospitales, sancta nostro sanguini, uestris exercituum fortuito umbonis mei inpulsu prostratum agnouissem, adplicatum iam ceruicibus tuis mucronem reuocassem. tuum ergo crimen sit hospitem occidere uoluisse,
Abbreviated transcription (Latin):
cusatõne ẽ usus. ꝙ nec questorem illi
more maioꝵ nec publico eũ hospitio
excepisset. eaq nõ sua negligẽtia sed
ip̃ius subito ⁊ clantestino aduẽtu frtã
dixit. Et illũ ecuria protinus ad publi¬
cos penates deduxit. Hortatusq ẽ ut
depoĩtis sordibus adeũdi ip̃ius diẽ pe¬
teret. ¶Quin ⁊̃ cure huit uti munera
ei ꝑ questorẽ quotidie darẽtur. His gͣ¬
dibus officioꝵ iacentẽ ad regni fastigiũ
Nerexit. effecitq ut plus spei ĩ auxilio
ppłi romani ꝙͣ metus in sua fortuna
reponeret.
Tq ab uniuersis patribus ꝯscͥp¬
tis ad singulos ueĩam. Lucius
Cornelius cõsul pͥmo punico bello cũ
Olbiam oppidũ cepisset pro quo fortis¬
sime dimicans hãno dux Cartaginen¬
sium occiderat. corpus eĩm etaberna¬
culo suo amplo funere extulit. Nec du¬
bitauit hostis exequias ip̃e celebrare.
Eam demũ uictoriã et apud deũ. ⁊ apd̃
hoĩes minimũ inuidie hĩturã credẽs

Expanded text:
cusatione usus est, quod nec quaestorem illi cusatione usus est, quod nec quaestorem illi more maiorum obuiam misisset nec publico eum hospitio excepisset, eaque non sua neglegentia, sed ipsius subito et clandestino aduentu facta dixit et illum e curia protinus ad publicos penates deduxit hortatusque est ut depositis sordibus adeundi ipsius diem peteret. quin etiam curae habuit ut ei munera per quaestorem cotidie darentur. his gradibus officiorum iacentem ad regium fastigium erexit effecitque ut plus spei in auxilio populi Romani quam metus in sua fortuna reponeret. Atque ut ab uniuersis patribus conscriptis ad singulos ueniam, L. Cornelius consul primo Punico bello, cum Olbiam oppidum cepisset, pro quo fortissime dimicans Hanno dux Karthaginiensium occiderat, corpus eius e tabernaculo suo amplo funere extulit nec dubitauit hostis exequias ipse celebrare, eam demum uictoriam et apud deos et apud homines minimum inuidiae habituram credens,
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ tam exquisita patrũ ꝯscͥptoꝵ huã¬
nitas efficere potuit. ut ⁊̃ si expiraret
adolescens equiore aiõ desiderium eius
pater toleraret:
Dem senatus cũ sibi ad gratulan¬
dum prusiam B̾ichinie regem
Perse deuicto ueĩre audisset. obuiã illi
publium Cornelium Scipionem que¬
storem Capuam misit. Censuitqz ut ei
domus rome ꝙͣ optima cõduceretur.⁊
copie nõ solũ ip̃i sed q̃ comitibus eius
publice p̾berentur. In eoq excipiendo
tota urbs unius amici huani uultu
hũit. Itaq qui amãtissimus nr̃i euene¬
rat dupplicata ergo nos biũiuolentia
in regnum suũ reuersus est.
Eegyptus quidem romane hu-¬
manitatis exꝑs fuit. Rex eĩm p¬
tholomeus aminore frẽ regno spoliatꝰ
petendi auxiliĩ grã cũ pancie admodũ
seruis squalore obsitus romã uenerat.
ac se ĩhospitiũ Alexandrini pictoris
cõtulerat. Id postꝙͣ senatui relatum ẽ.
acersito iuuene ꝙͣ potuit accurata ex¬

Expanded text:
ta et tam exquisita patrum conscriptorum humata et tam exquisita patrum conscriptorum humanitas efficere potuit ut, etiamsi expirasset adulescens, aequiore animo desiderium eius pater toleraret. Idem senatus, cum ad gratulandum sibi Prusian Bithyniae regem Perse deuicto uenire audisset, obuiam illi P. Cornelium Scipionem quaestorem Capuam misit censuitque ut ei domus Romae quam optima conduceretur et copiae non solum ipsi, sed etiam comitibus eius publice praeberentur, in eoque excipiendo tota urbs unius humani amici uultum habuit. itaque qui amantissimus nostri uenerat, duplicata erga nos beniuolentia in regnum suum reuersus est. Ne Aegyptus quidem Romanae humanitatis expers fuit. Rex eius Ptolomaeus a minore fratre regno spoliatus petendi auxilii gratia cum paucis admodum seruis squalore obsitus Romam uenerat ac se in hospitium Alexandrini pictoris contulerat. id postquam senatui relatum est, accersito iuuene quam potuit accurata ex
Abbreviated transcription (Latin):
co funere censuit efferendum. ut uite
dono honorem scpulture a dicẽt.
Onsimiliqz clementia ĩ persa usꝰ
est. Nam cũ albe ĩquã custodie cã
relegatus erat decessisset. Questorẽ mi¬
sit qui eũ publico funͣe efferret ne regi¬
as reliquias iacere in honoratas patet᷑.
hostibus hec et miseris et fato fuc̃tis
officia regibus errogata. illa amicis ⁊
felicibus ⁊ uis tributa sunt.
Onfecto Macedonico bello Mu¬
sachanes Massinisse filius cuz
equitibus quos ĩp̾sioium romanoꝵ
adduxerat abimpatore paulo ad pa¬
trem remissus. tempestate classe disp¬
sa B̾nindusium egere delatus ẽ. Qd̾
ubi senatus cognouit. continuo illo
questorem ire uissit cuius cuma. et hospi¬
tium adolescenti expediretur. et omĩa
que adualitudinẽ opus eent p̾beret ĩ¬
penseq liberaliter tũ ip̃i tũ toti comita¬
bus singulas libras argenti ⁊ ꝗngenos
sextercios dari imꝑauit. Quae tã prõp¬

Expanded text:
co funere censuit efferendum, ut uitae co funere censuit efferendum, ut uitae dono honorem sepulturae adiceret. 8 consimilique clementia in Perse usus est: nam cum Albae, in quam custodiae causa relegatus erat, decessisset, quaestorem misit, qui eum publico funere efferret, ne regias reliquias iacere inhonoratas pateretur. Hostibus haec et miseris et fato functis officia regibus erogata, illa amicis et felicibus et uiuis tributa sunt. confecto Macedonico bello Musochanes Masinissae filius cum equitibus, quos in praesidium Romanorum adduxerat, ab imperatore Paulo ad patrem remissus tempestate classe dispersa Brundisium aeger delatus est. quod ubi senatus cognouit, continuo illo quaestorem ire iussit, cuius cura et hospitium adulescenti expediretur et omnia, quae ad ualitudinem opus essent, praeberentur inpensaeque liberaliter cum ipsi tum toti comitabus singulas libras argenti et quingenos sestertios dari imperauit. quae tam promp
Abbreviated transcription (Latin):
Iberalitati quas aptio¬
res comites ꝙͣ humta¬
nitatem ⁊ clementiam
dederĩ: qm̃ item genus
laudis expetũt. Quaꝵ
prima in opia proxima occupatione
tercia ancipiti fortuna p̾statir. Cũq
nescias quã marime probes eius tño
mendatio procurrẽ uidetur cui nomẽ
ex ipõ numine quesitum est
Nte aũt oĩa humanissima ⁊ clem̃¬
tissima senatus acta referã. Qui
cũ Cartaginẽsium legati ad captiuos
redimendos inuibem uenissent. protinꝰ
his nulla pecunia accepta reddidit uin¬
enes num duũ milium et septĩgentoꝵ
tot punicis iniuriis ueĩam datã ipõs
legatos obstupuisse arbitror. ac secũ di¬
xisse. OMunificentia gentis romane de¬
or bnĩgnitati equãdam. O etiam nr̃am
legat̃onem supͣ uota felicem. Nã bñficiũ
qd̾ nũꝙͣ dedissemus accepimus:
llud quoq nõ pax hũanitatis seã¬
tus inditium ẽ. Siphacem eĩ cõdã
opulentissimũ Numidie regem capti¬
uum in custodia Tiburi mortuũ publi¬

Expanded text:
iberalitati quas aptiores comites quam humanitatem et clementiam dederim, quoniam idem genus laudis expetunt? quarum prima † inopia, proxima occupatione, tertia ancipiti fortuna praestatur, cumque nescias quam maxime probes, eius tamen commendatio praecurrere uidetur, cui nomen ex ipso numine quaesitum est. Ante omnia autem humanissima et clementissima senatus acta referam. qui, cum Karthaginiensium legati ad captiuos redimendos in urbem uenissent, protinus his nulla pecunia accepta reddidit iuuenes numerum duum milium et septingentorum ontemptam, tot Punicis iniuriis ueniam datam: ipsos legatos obstipuisse arbitror ac secum dixisse 'o munificentiam gentis Romanae deorum benignitati aequandam! o etiam nostram legationem supra uota felicem! nam quod beneficium numquam dedissemus, accepimus.' Illud quoque non paruum humanitatis senatus indicium est: Syphacem enim, quondam opulentissimum Numidiae regem, captiuum in custodia Tiburi mortuum publi
Abbreviated transcription (Latin):
Agnã et bonã laudis
ꝑtem ĩ claris uiris ⁊̃
illa uẽdicãt que ut ab
his dicta grauiter aut facta ꝑtinax.
memoria uiribus eternis ꝯp̾hndit.
Quoꝵ ex abũdati copia nec ꝑcanimiꝰ
nec rursus auida manu qd̾ magis.
desiderio satistaciat ꝙͣ sacietate abun¬
det hauriamus.
Iuitate nrã Canesi clade pculsa
cũ ad modũ tenui filo suspensa
rei publice salus et socioꝵ fide pendẽt.
ut coꝵ aĩ adimpium romanũ tuẽdũ
cõstãtiotiores eẽnt. maiori ꝑti senatꝰ
pr̃cipes latinoꝵ ĩ ordinẽ suũ sublegi
placebat. Annius aũt Cãpanus ⁊̃ ꝯ
bat. Sic ꝯtusus et eger romani ĩpii
spũs erat. T̃c Malius Torquatus fi¬
lius eius qui latinos apd̃ ueserĩ in¬
clita pugna fuderat qua poterat cla¬
ra uoce tenũciauit. si quis socioꝵ ĩter
patres ꝯscptos snĩam dice̾ ausus eẽt.
cõtinuo eũ in terẽptux. He unius mi¬

Expanded text:
agnam et bonam laudis partem in claris uiris etiam illa uindicant, quae aut ab his dicta grauiter aut facta pertinax memoria uiribus aeternis conprehendit. quorum ex abundanti copia nec parca nimis nec rursus auida manu quod magis desiderio satisfaciat quam satietati abundet hauriamus. Ciuitate nostra Cannensi clade perculsa, cum admodum tenui filo suspensa rei publicae salus ex sociorum fide penderet, ut eorum animi ad imperium Romanum tuendum constantiores essent, maiori parti senatus principes Latinorum in ordinem suum sublegi placebat. Annius autem Campanus etiam bat: sic contusus et aeger Romani imperii spiritus erat. tunc Manlius Torquatus filius eius, qui Latinos apud Veserim inclita pugna fuderat, quam poterat clara uoce denuntiauit, si quis sociorum inter patres conscriptos sententiam dicere ausus esset, continuo eum intere
Abbreviated transcription (Latin):
curiam ante oculos poĩtam crederes.
Continuo eĩm rex affirmauit fore ne
amplius ptholomeus de se querͣetur.
Ac tũ temũ popilius manũ eius tã¬
ꝙͣ socii apprehndit. ¶ Qͣ efficax ẽ aĩ
semoĩsq abscisa grauitas. Fodem

Expanded text:
curiam ante oculos positam crederes: curiam ante oculos positam crederes: continuo enim rex adfirmauit fore ne amplius de se Ptolemaeus quereretur, ac tum demum Popilius manum eius tamquam socii adprehendit. quam efficax est animi sermonisque abscisa graui
Abbreviated transcription (Latin):
spaĩam mitteretur. ac magna inter
pr̃ẽs ꝯscriptos dissensio eẽt. omĩb
quonã eius snĩa inclĩaretur expectã¬
tibus nentru ĩquit michi mitti pla¬
cet. qr alter nichil h̃t. alteri nichilẽ
satis. ¶ Eque malã licẽtis impii ma¬
grãm udicãs ĩ opiã atq auaritiam.
Quo dicto ut neuter ĩ prouiciã mit¬
teretur obtinuit.
Neus noͣ popilius a senatu
legatus ad anthiochũ missus
ut bello se quo ꝑtholomeũ lacesseba
abstinẽt. cũ ad eũ ueĩsset. atq prõptis
simo aiõ. ⁊ amicissimo uultu dexterã
ei porrexisset. ĩ uicẽ illi suã porrige no¬
luit. sed tabellas senatus ꝯsultuͣ ꝯti¬
nẽtes tradidit. Quas cũ legasset an¬
thiochus dixit se cũ amicis allocutu¬
rum. Indignatus popilius ꝙ aliquã
mom̃ interposuisset. uirga solũ quo ĩ¬
sistebat tenotauit. Et pͥus inquit ꝙͣ
ħ circulo excedas da respõsũ qd̾ sena¬
tui referã. Nõ legatũ locutsĩ sed ipãm

Expanded text:
spaniam mitteretur, ac magna inter spaniam mitteretur, ac magna inter patres conscriptos dissensio esset, omnibus quonam eius sententia inclinaretur expectantibus, 'neutrum' inquit 'mihi mitti placet, quia alter nihil habet, alteri nihil est satis', aeque malam licentis imperii magistram iudicans inopiam atque auaritiam. quo dicto ut neuter in prouinciam mitteretur obtinuit. C. uero Popilius a senatu legatus ad Antiochum missus, ut bello se, quo Ptolemaeum lacessebat, abstineret, cum ad eum uenisset atque is prompto animo et amicissimo uultu dexteram ei porrexisset, inuicem illi suam porrigere noluit, sed tabellas senatus consultum continentis tradidit. quas ut legit Antiochus, dixit se cum amicis conlocuturum. indignatus Popilius, quod aliquam moram interposuisset, uirga solum, quo insistebat, denotauit et 'prius' inquit 'quam hoc circulo excedas da responsum, quod senatui referam'. non legatum locutum, sed ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
rem reddiderũt. et italĩa adius ciui¬
tatis nobiscũ exequẽda ꝯsurgẽ pas¬
se nõ sũt. Nãq ut armis patris ita
u̾bis filii fracta cessit.
Ar illius quoq Maulii gͣui¬
tas. Cin cũ ꝯsulatus oĩum ꝯsensu de¬
ferretur. eũq sb̾excusatõe adu̾se uali¬
tudĩs oculoꝵ recusaret. ĩ stantib cũc¬
tis aliũ inquit Quintes querite ad
quẽ hũc honor̃e trãsferatis. Nã si me
gerere cogeritis. nec ego urõs mores
ferre nec uos meũ impiũ ppeti pote¬
ritis. ¶ Priuati tã ponderosa uox
ꝙͣ graues fasces ꝯsulis extitisset.
Ichilo segnior scipiois fmili¬
ani aut ĩcuria aut ĩ ꝯcione g̃¬
uitas. qui cũ hret ꝯsort̾e cc̃sure Mu¬
miũ ut nobilẽ ita enormis uite ꝓ
rostris dixit se exmaiestate rei publi¬
ce oiã gestuz si sibi ciues uł dedissẽt
collegã uł nõ dedissent.
Uem cũ seruius Sulpitius Gal¬
ba et Aurelius ꝯsules ĩsenatu ꝯ¬
tenderẽt uter aduersus uiriatũ ĩ hi¬

Expanded text:
m reddiderunt et Italiam ad ius ciuitatis nobiscum exaequandum consurgere passae non sunt: namque ut patris armis, ita uerbis filii fracta cessit. Par illius quoque et Manli grauitas, cui cum consulatus cum omnium consensu deferretur eumque sub excusatione aduersae ualitudinis oculorum recusaret, instantibus cunctis 'alium' inquit, 'Quirites, quaerite, ad quem hunc honorem transferatis: nam si me gerere eum coegeritis, nec ego mores uestros ferre nec uos meum imperium perpeti poteritis'. priuati tam ponderosa uox: quam graues fasces consulis extitissent! Nihilo segnior Scipionis Aemiliani aut in curia aut in contione grauitas. qui, cum haberet consortem censurae Mummium, ut nobilem, ita eneruis uitae, pro rostris dixit se ex maiestate rei publicae omnia gesturum, si sibi ciues uel dedissent collegam uel non dedissent. Idem, cum Ser. Sulpicius Galba et Aurelius consules in senatu contenderent uter aduersus Viriathum in Hi
Abbreviated transcription (Latin):
armis alexander illã nocẽ nobi¬
liter edidit. Dario eim̃ uno iã ⁊ altero
p̾lio uirtutẽ eius exꝑto. atq idõ ex ꝑ¬
te regni Tauro tenus mõte et filiam ĩ
matrimoniũ cũ decies cẽtũ milibus
tallentũ pollicente. cũ parmenion di¬
xisset se si alexander eẽt usux ea cõdi¬
cione. respondit. Et ego uterer si par¬
menion cẽm. Uocẽ duab uictoriis re¬
spondentẽ. dignãq cui tercia sicut
euenit tribueretur. ¶ Atqz hec quidẽ
et aĩ magnifici ⁊ prospi euẽtus:
lla uoͣ qua legati lacedemonioꝵ
apd̾ patrẽ eius miserã fortune
sue ꝯdicionẽ testati sũt gloriosior ꝙͣ
optabilior. In tolerabilibus eĩ oneri¬
bus ciuitatẽ eoꝵ implicãti siꝗd mor¬
te grauius ĩpare ꝑseueraret. mortem
se p̾laturos responderũt:
E paꝵ graue Spartani cuiꝰdã
dictũ. Si quidẽ nobilitate. ⁊ scti¬
tate p̾stans et ĩpetitõne magr̃atus
uictus maxime sibi leticie ẽẽ p̃dica¬

Expanded text:
armis Alexander illam uocem nobiarmis Alexander illam uocem nobiliter edidit: Dareo enim uno iam et altero proelio uirtutem eius experto atque ideo et partem regni Tauro tenus monte et filiam in matrimonium cum decies centum milibus talentum pollicente, cum Parmenion dixisset se, si Alexander esset, usurum ea condicione, respondit 'et ego uterer, si Parmenion essem'. uocem duabus uictoriis respondentem dignamque cui tertia, sicut euenit, tribueretur. Atque haec quidem et animi magnifici et prosperi status: illa uero, qua legati Lacedaemoniorum apud patrem eius miseram fortitudinis suae condicionem testati sunt, gloriosior quam optabilior: intolerabilibus enim oneribus ciuitatem eorum inplicanti, si quid morte grauius imperare perseueraret, mortem se praelaturos responderunt. Nec parum graue Spartani cuiusdam dictum, siquidem nobilitate et sanctitate praestans, sed in petitione magistratus uictus maximae sibi laetitiae esse praedica
Abbreviated transcription (Latin):
mitti oportẽ. fidenter inquit ĩ aciem
descendo. hodie eim̃ aut recte erit a¬
ut nichil curabo. p̾sũpserat. andel
neqz uiue̾ se sine uictoria. neq moiͣ
sine securitate posse:
uius mẽtio michi subicit qd̾
dedisset ac sola gentis eius Cinraniã
ꝑtinaciter arma retineͣt. tentata re¬
tẽp̃tõe prope modũ uno ore legatis
bruti responderũt. fenuĩ sibi amaioiͣ¬
bus quo urbem tuerẽtur non aurũ
quo libertat̾e ab imꝑatore auaro e¬
merent relictũ. ¶ Melius sine dubio
diceret defensionẽqz ei lisias a se ꝯpo¬
sitã qua ĩ iudicio uteretur recitasset
dimissã et supplice imminẽti ꝓcel¬
le accõmodatã. Aufer queso inquit
istã. Nã ego si adduci possẽ ut eam
in ultima Sithie solitudĩe ꝑ orarẽ.
tũ me ip̃ẽ morte mult̾adũ cõcederẽ.
¶ Sp̃m ꝯtẽpsit. ne care̾t gͣuitate ma¬
luit q sccrates extĩgui ꝙͣ lisias sreẽ:¬
uantus hĩ sapiẽtia tantus in

Expanded text:
mitti oportere 'fidenter' inquit 'in aciem mitti oportere 'fidenter' inquit 'in aciem descendo: hodie enim aut recte erit aut nihil curabo'. praesumserat uidelicet neque uiuere se sine uictoria neque mori sine securitate posse. Cuius mentio mihi subicit quoddedidisset ac sola gentis eius urbs Cinginnia pertinaciter arma retineret, temptata redemptione propemodum uno ore legatis Bruti respondit ferrum sibi a maioribus, quo urbem tuerentur, non aurum, quo libertatem ab imperatore auaro emerent, relictum. melius sine dubio nis causam diceret, defensionemque ei Lysias a se conpositam, qua in iudicio uteretur, recitasset demissam et supplicem, inminenti procellae adcommodatam, 'aufer' inquit 'quaeso istam: nam ego, si adduci possem ut eam in ultima Scythiae solitudine perorarem, tum me ipse morte multandum concederem'. spiritum contempsit, ne careret grauitate, maluitque Socrates extingui quam Lysias superQuantus hic in sapientia, tantus in
Abbreviated transcription (Latin):
opus ẽ amicitia tua si qd̾ rogo nõ fa¬
cis. Respondit. ymo ꝗd michi tua
si ꝑꝑ te aliꝗd ĩ honeste frturus sũ:
uic uoci cõsentanea illa opera
ꝙ magis ordinũ dissensione
ꝙͣ ulla culpa sua reus factus. nec ob¬
soletã uestẽ induit. nec ĩ signia seãto¬
ris deposuit. nec supplices ad genua
uidicũ manus tetendit. nec dix̃ ꝗcꝙͣ
splendore p̾ti̾toꝵ annoꝵ hũilius. Effe¬
citq ut ꝑiculũ nõ ĩpedim̃tũ gͣuitatis
euis eẽt sed exꝑimẽtũ. Atq ⁊̃ cũ ei re¬
ditũ ĩ patria sillana uictoria p̾staret
ĩ exilio ne ꝗd aduersus leges faceret
remãsit. ¶Quaꝑꝑ felicitatis cogno¬
men iustius quis moribus grauissi¬
mi uiri ꝙͣ ĩpotẽtis armis assigͣũit.
Qd̾ quidẽ silla rapuit Rutilliꝰ meruit.
ꝙͣ patrie parẽtis parricida uno
eim fctõ et illas ĩprotũdũ p̾cpitauit
et om̃e noĩs sui meoriã ĩ expiabili
detestatõne ꝑfudit. ultimũ p̾lium
miturus negãtibus quibdã id com¬

Expanded text:
d rogo non facis?' respondit 'immo quid mihi tua, si propter te aliquid inhoneste facturus sum?' huic uoci consentanea illa opera, quod magis ordinum dissensione quam ulla culpa sua reus factus nec obsoletam uestem induit nec insignia senatoris deposuit nec supplices ad genua iudicum manus tetendit nec dixit quicquam splendore praeteritorum annorum humilius effecitque ut periculum non inpedimentum grauitatis eius esset, sed experimentum. atque etiam cum ei reditum in patriam Sullana uictoria praestaret, in exilio, ne quid aduersus leges faceret, remansit. quapropter felicitatis cognomen iustius quis moribus grauissimi uiri quam inpotentis armis adsignauerit: quod quidem Sulla rapuit, Rutilius meruit. quam patriae parentis parricida—uno enim facto et illas in profundum praecipitauit et omnem nominis sui memoriam inexpiabili detestatione perfudit—, ultimum proelium initurus negantibus quibusdam id com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ cuus. sed ĩbello gerendo utilior ali¬
ꝙͣto reipublice uarronẽ impatore. reg̃e
aristoĩcum cepit. Crassianeq stragis.
punitor extitit. Cum interĩ cuiꝰ uita
triumphauit mors papia lege dãna¬
ta est. Namq patrem illius nichil ad
se ꝑtinẽtia cius romani iura ꝯplexũ
Sabelli iudicio petitũ redire ĩ pͥstinas
sedes coegenĩt. Ita Marci ppenne nõm
ad umbratum falsus cõsulatus caligi¬
nis simile imꝑium caducus trium¬
phus aliena in urbe improbe pereg̾¬
natus est.
principis incremẽta publicis.
uotis expetenda fuerũt. qui nom̃ suũ
Tusculi ignobile Rome nobilissimũ re¬
ddidit. ornata sũt cĩm ab eo litterarũ
latinaꝵ monimẽta. adiuta disciplina
militaris aucta maiestas senatus pro¬
rogata familia in qua maximũ decus
posterior ortus est Cato.

Expanded text:
quam ciuis, sed in bello gerendo utilior aliquam ciuis, sed in bello gerendo utilior aliquanto rei publicae Varrone imperator: regem enim Aristonicum cepit Crassianaeque stragis punitor extitit, cum interim, cuius uita triumphauit, mors Papia lege damnata est: namque patrem illius, nihil ad se pertinentia ciuis Romani iura conplexum Sabelli iudicio petitum redire in pristinas sedes coegerunt. ita M. Perpennae nomen adumbratum, falsus consulatus, caliginis simile imperium, caducus triumphus, † aliena in urbe inprobe peregrinatus est. nis incrementa publicis uotis expetenda fuerunt, qui nomen suum Tusculi ignobile Romae nobilissimum reddidit: ornata sunt enim ab eo litterarum Latinarum monumenta, adiuta disciplina militaris, aucta maiestas senatus, prorogata familia, in qua maximum decus posterior ortus est Cato.
Abbreviated transcription (Latin):
pue uires suas oñdit. uernã huic
urbi natum regem danto. Cui qui tem
diutissime imꝑium obtinere quater
lustrum condere ter triumphare conti¬
git. Ad sũma aũt unde processerit aut
quo ꝑuenerit statue ip̃ius titulus ab¬
unde testatur seruili cognomĩe ⁊ regia
appellatõne per plexus.
Iro gradu uarro quoq ad cõ¬
sulatũ ex macellaria patris ta¬
berna cõscendit. Equidem fortuna par
duxit sordidissime mercis capturis
solito duodeci fasces largiri nisi etĩa
lncium Emilium paulũ dedisset colle¬
gam. Atq ita se in eius sinũ in fudit
ut cũ apud Cãnas culpa sua uires pͥp
romani erhausisset. paulũq ꝗ p̾liũ
cõmittere noluerat occidere pateretur.
illum in urbem in colum̾e reduce̾t. qn ⁊̃
senatum grãs ei agentem ꝙ redire uo¬
luisset. ante portas eduxit. excuditq
ut grauisse cladis autori dictatura de¬
ferretur¬
On puus cõsulatus rubor Mar¬
ci perpenne utpote qui ꝯsul ante

Expanded text:
pue uires suas ostendit, uernam huic pue uires suas ostendit, uernam huic urbi natum regem dando. cui quidem diutissime imperium obtinere, quater lustrum condere, ter triumphare contigit. ad summam autem unde processerit et quo peruenerit statuae ipsius titulus abunde testatur seruili cognomine et regia appellatione perplexis. Miro gradu Varro quoque ad consulatum macellaria patris taberna conscendit. et quidem fortuna parum duxit sordidissimae mercis capturis alito duodecim fasces largiri, nisi etiam L. Aemilium Paulum dedisset collegam. atque ita se in eius sinum infudit ut, cum apud Cannas culpa sua uires populi Romani exhausisset, Paulum, qui proelium committere noluerat, occidere pateretur, illum in urbem incolumem reduceret. quin etiam senatum gratias ei agentem, quod redire uoluisset, ante portas eduxit extuditque ut grauissimae cladis auctori dictatura deferreturNon paruus consulatus rubor M. Perpenna est, utpote quam consul ante
Abbreviated transcription (Latin):
Ncunabula Tulli hostilii agre¬
ste tugurium cepit. Eiuste̾ ado¬
lescentia ĩpecore pascendo fuit
decup̃ata. ualidior etas impiũ roma¬
num rexit et dupplicauit. Senectus
excellentissimis ornamẽtis decorata
maltissimo maiestatis fastigio fulsit.
uer Tullus ⁊ si magnũ ad mirabilis
incrementi domesticũ tñ exẽplum est:
Arquinium aũt ad romanum
impium occupãdum fortuna
in urbem nr̃am aduexit. alienum qd̃
exactũ alieniorẽ ꝙ ortũ Coritho fasti¬
diendum ꝙ mercatore genitũ erube-¬
scendum ꝙ ⁊̃ exule Uemorato natu
patre. Cetex tam prospũ cõditõis euẽ
tum industriosum pro inuidioso glo¬
riosum reddidit. dilatauit eĩm fines.
cultũ deoꝵ nouis sacerdotiis auxit. nu¬
mex senatus amplificauit. equestrem
orom̃e uberiorẽ reliquit. queq laudũ
eius cõsumacio ẽ p̾claris uirtutibus
effecit ne ciuitas penitenciam ageret
ꝙ regem afinitimis potius mutata.
eẽt ꝙͣ de suis legisset:
Ntullo uero seruilio fortuna preci¬

Expanded text:
ncunabula Tulli Hostili agreste tugurium cepit: eiusdem adulescentia in pecore pascendo fuit occupata: ualidior aetas imperium Romanum rexit et duplicauit: senectus excellentissimis decorata in altissimo maiestatis fastigio fulsit. Verum Tullus etsi magnum admirabilis incrementi, domesticum tamen exemplum est: Tarquinium autem ad Romanum imperium occupandum fortuna in urbem nostram aduexit, alienum, quod † exactu, alieniorem, quod ortum Corintho, fastidiendum, quod mercatore genitum, erubescendum, quod etiam exule Demarato natum patre. ceterum tam prosperum condicionis suae euentum industria sua pro inuidioso gloriosum reddidit: dilatauit enim fines, cultum deorum nouis sacerdotiis auxit, numerum senatus amplificauit, equestrem ordinem uberiorem reliquit, quaeque laudum eius consummatio est, praeclaris uirtutibus effecit ne haec ciuitas paenitentiam ageret, quod regem a finitimis potius mutuata esset quam de suis legisset. In Tullio uero fortuna praeci
Abbreviated transcription (Latin):
et comes porrexisset. a parmenone miᷤ¬
se littere suꝑueiũt admonẽtes ut rex
insidias phylippi pinde ac pecunia
corrupti caueret. Quas cũ legisset siẽ
cuc̃tatõe medicanẽtu hausit. ac tũ
legendas phylipo tradidic. pro quo
tam ꝯstanti erga amicum uidicio di¬
gnissimã adiis ĩ mortalibus m̾cedẽ
recepit. qui ĩ columitatis eiꝰ p̾sidium
falso interpellari iudicio noluerũt:¬
Quartus. De moderacione. Capi

Expanded text:
et comes—porrexisset, a Parmenione miset comes—porrexisset, a Parmenione missae litterae superueniunt admonentes ut rex insidias Philippi perinde ac pecunia corrupti a Dareo caueret. quas cum legisset, sine ulla cunctatione medicamentum hausit ac tum legendas Philippo tradidit. pro quo tam constanti erga amicum iudicio dignissimam a dis inmortalibus mercedem recepit, qui incolumitatis eius praesidium falso interpellari indicio nolueruntQVARTVS DE MODERATIONE
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ insidias ei nectentes cautior eẽt.
Respondit uita se male excedere quã
metu uiolentem mortis amicos ini¬
micis iuxta ponere. ¶Quod sequĩt
et rei ip̃ius admiratõne et claritate
autoris illustre
lexander Macedonum rex in¬
clita iam pugna excellẽtissim¬
is opibus Uarii cõtusis estu et feruo¬
re itineris in Cilicia ꝑ calefactus Cigͦ
qui aque liquore ꝯspicuus Tarson in¬
terfluit corpus suũ ĩmersit. Subito
deinde ex nimio haustu rigoris obstu¬
pefactus neruis ac torpore hebetatis
artubus maxima cũ exanimatione
exercitus tocius in oppidũ castris ꝓ¬
pinquũ defertur. Iacebat eger Tarsi. ĩ¬
q ualitudĩe eius aduersa instantis
uctorie spes fluitabat. Itaq ꝯuocati
medici attentissimo cõsilio salutis re¬
media circũspiciebãt. Quor cũ ad unã
potionem sentenciam duxissẽt. atqz eã
phylippus medicus siuis maĩb temꝑ¬
atam Alexandro erat aũt amicus euᷤ

Expanded text:
quam insidias ei nectentis cautior esset quam insidias ei nectentis cautior esset respondit uita se malle excedere quam in metu uiolentae mortis amicos inimicis iuxta ponere. Quod sequitur et rei ipsius admiratione et claritate auctoris inlustre. Alexander Macedonum rex incluta iam pugna excellentissimis opibus Darei contusis aestu et itineris feruore in Cilicia percalefactus Cydno, qui aquae liquore conspicuus Tarson interfluit, corpus suum inmersit. subito deinde ex nimio haustu frigoris obstupefactis neruis ac torpore hebetatis artubus maxima cum exanimatione totius exercitus in oppidum castris propinquum defertur. iacebat aeger Tarsi, inque ualitudine eius aduersa instantis uictoriae spes fluctuabat. itaque conuocati medici adtentissimo consilio salutis remedia circumspiciebant. quorum cum ad unam potionem se sententiae direxissent, atque eam Philippus medicus suis manibus temperatam Alexandro—erat autem ipsius amicus
Abbreviated transcription (Latin):
te patrie undecimus furor mors ip̃iuᷤ
existeret. ¶ Proximũ et si nõ eiusdem
latentis:
Thenis Ephyaltes accusare pu¬
blice iussus et inter ceteros De¬
mostrati nom̃ẽ deferre coactus ẽ. Cuiꝰ
filius Demochares erat excellẽtis for¬
me puer aĩõ cius flagrãtissimo in he¬
rens amore. Itaq coĩs officii sorte tru¬
culentus accusator p̾uati affectus cõ¬
dicione miserabili reus puer ao se exo¬
randum quo parcus patris crimĩb
in sisteret ueĩentẽ neqz repellere neq
supplicẽ genibus suis aduolutũ ĩtue̾i
sustinuit. sed oꝑto capite flens ⁊ gem̃s
p̾ces expromere passus est. Nichilomi¬
nusq sincera fide accusatũ Demostra¬
tum dãnauit. uictoriam nescio laude
usqͣ sontem opprimẽt se ipm uicit E¬
phyaltes.
uem siracusanus diu̾sitate exẽ¬
pli pregrauat. Qui qbdã moñe¬
tibus ut aduersus Eraclidem et Cali¬
ppum quoꝵ fidei plurimũ credebat tã¬

Expanded text:
tae patriae undecimus furor mors ipsius tae patriae undecimus furor mors ipsius existeret. Proximum, etsi non eiusdem latentis Athenis Ephialtes accusare publice iussus et inter ceteros Demostrati nomen deferre coactus est, cuius filius erat Demochares excellentis formae puer, animo eius flagrantissimo inhaerens amore. itaque communis officii sorte truculentus accusator, priuati adfectus condicione miserabilis reus, puerum ad se exorandum quo parcius patris criminibus insisteret uenientem neque repellere neque supplicem genibus suis aduolutum intueri sustinuit, sed operto capite flens et gemens preces expromere passus est nihilominusque sincera fide accusatum Demostratum damnauit. uictoriam nescio laude rius quam sontem opprimeret se ipsum uicit Ephialtes. Quem Syracusanus Dio seueritate exempli praegrauat. quibusdam monentibus ut aduersus Heraclidem et Callippum, quorum fidei plurimum credebat, tam
Abbreviated transcription (Latin):
optime profecto ꝯsensus oium boĩta¬
tis cognomine decorandos censuit.
Itaq ostantia que nã rigidior utẽtur
lenis emansucto pectore fluxit.
Ocratis aũt uirilitatis robore ⁊¬
palliatus aĩus aliꝙͣto p̾fractu
ꝑscuerantie exemplũ edidit. uniũ̾sa
ciuitas Atheniensium iniquissimo
ac truculentissimo errore instincta
de capite decem p̾toꝵ qui apud arigi¬
mussas lacedemoĩcam classem deleue
rant tristem sentenciam tulerat. For¬
te tũe eius potestas Socrates cuius
arbitrio plebiscita ordinarentur ĩ dign¬
um iudicans tot et tam bene meritos
et indigna causa impetu in uidie ar¬
ripi temeritati multitudĩs cõstantiã
suam obiecit. maximoq cõcionis fra¬
gore et incitatissimis minis cõpulsuᷤ
non est ut se publice demẽtie autorez
asscriberet. Que oppoĩtũ eius legitim a
grassari uia prohibita in iusto p̾toꝵ
cruore manus suas cõtaminare ꝑseue¬
rauit. Nec timuit socrates ne ꝯsterna¬

Expanded text:
optime profecto consensus omnium bonitaoptime profecto consensus omnium bonitatis cognomine decorandos censuit. itaque constantia, quae natura rigidior uidetur, lenis e mansueto pectore fluxit: Socratis autem uirilitatis robore uallatus animus aliquanto praefractius perseuerantiae exemplum edidit. Vniuersa ciuitas Atheniensium iniquissimo ac truculende capite decem pretorum, qui apud Arginusas Lacedemonicrant, tristem sententiam tulerat. forte tunc eius potestatis Socrates, cuius arbitrio plebei scita ordinarentur, indignum iudicans tot et tam bene meritos et indigna causa impetu inuidiae abripi, temeritati multitudinis constantiam suam obiecit maximoque contionis fragore et incitatissimis minis conpulsus non est ut se publicae dementiae auctorem ascriberet. quae oppositu eius legitima grassari uia prohibita iniusto praetorum cruore manus suas contaminare perseuerauit. nec timuit Socrates ne consterna