comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑm exalarer. Int̾ea maurosus dolore
sodalis sui uehement᷑ afflictꝰ. cum se
dediss quieti: udit miseri illiꝰ arãu
a demonib in infernium deduci. Cũ
hoc ingenti tremore aspicerer. astitir
angłs dm̃i trenientiq t̃ribilit̃ infit
Olandeline mͦ conspice remuneratriꝰ
tui laboris: cum quali pena socii tui
ci in bararrum gehenne. an nobiscũ
ꝑfrui celesti mansione. Derelinquez
abscide a te tenebrosi cordis cecitatĩ
quo possis in tueri clarissimuni rꝑ
lumen. Resuge iam nunc antiqͥ hoss
seruinitem. quo possis cum xꝑo rs¬
nare post mortem. Audi gͦ b̃m autẽ¬
tum antistitem. ⁊ recognosce tuum
esse sꝑualem patrem. Suscipe ab e
ore: monita celestis doctriue. Hec uͦ
aliaq multa eum edocens. suꝑmis
ille angłicus sp̃c celos petiit.
xirgens gͦ landdelinus uisu ual¬
de conterritꝰ. relinquens sodales
suos omniaq sua. pedib suis ruati¬
rauit ire cameracum. ubi sc̃m nous¬

Expanded text:
spiritum exalaret. Interea Maurosus dolore spiritum exalaret. Interea Maurosus dolore sodalis sui vehementer afflictus, cum se dedisset quieti, videt miseri illius animam a daemonibus ad infernum deduci. Cumque hoc ingenti tremore aspiceret, astitit angelus Domini trementique et terribiliter infit: 'O Landeline, modo conspice remunerationem tui laboris, cum quali poena tui sociici in baratrum gehennae, an nobiscum perfrui caelesti mansione. Derelinque igitur abscide a te tenebrosi cordis caecitatem, quo possis intueri clarissimum Christi lumen. Refuge iam nunc hostis antiqui servitutem, quo possis cum Christo regnare post mortem. Audi ergo beatum Audbertum antestitem et recognosce tuum esse spiritualem patrem. Suscipe ab ore eius monita caelestis doctrinae'. Haec vero aliaque multa eum edocens, supernus ille angelicus spiritus caelos petiit. 3. Exurgens ergo Landelinus, visu valde conterritus, relinquens sodales suos omniaque sua, pedibus suis maturavit ire Camaracum, ubi sanctum nove
Abbreviated transcription (Latin):
et cedib occupatꝰ. Pro quo pius pater
autbertꝰ merore confectꝰ. lugebat eũ
uelut mortuũ. Q. reuera mortuꝰ erat:
qr diabolo seriuebat. Orabat aut̃ sẽs
pontifex assidue dñm ut lib̾tatẽ recd¬
deret captiuato. uitam mortuo: mede¬
lam tͥbueret diabolico uulnere saucra¬
to. Quid plura: Male sanamens. qͦd
inique ceꝑat ꝑficere laborabat. nom¬
q suũ mutans. appellari se maurosũ
iubet. ne scilicet indicio inueniretur
nominis. qui ꝑditionis se occultarat
latebris. Int̾ea multis dieb in hoc ne¬
fario oꝑe ꝑdurans seruiebat diabolo
qui fugitiuus extiterat .xꝑo.
andem diuina potencia p̃cib beati
autb̾ti pontificis inuocata affuit.
⁊ solito more ac molita benignitate er¬
roneum suũ disposuit reddere sancte
more festinarer. Cumq adess nox in
qua tam nefarium opus ꝑficere festi¬
nabant. accidir di dispositione ut qͥ¬
dam ex sodalib eiꝰ morte dep̃hensus

Expanded text:
et cedibus occupatus. Pro quo pius pater et cedibus occupatus. Pro quo pius pater Audbertus merore confectus, lugebat eum velut mortuum, et revera mortuus erat, quia diabolo serviebat. Orabat tamen sanctus pontifex assiduę Dominum, ut libertatem redderet captivato, vitam mortuo, medelam tribueret diabolico vulnere sauciato. Quid plura? malesane mens quod inique coeperat perficere laborabat, nomenque suum mutans, apellari se Maurosum iubet, ne scilicet indicio inveniretur nominis, qui perditionis se occultarat latebris. 2. Interea multis diebus in hoc nefario opere perdurans serviebat diabolo, qui fugitivus extiterat Christo. Tandem divina potentia, precibus beati Audberti pontificis invocata, affuit et solito more ac inolita benignitate erroneum filium disposuit reddere sanctaemore festinaret. Cumque adesset nox, in qua tam nefarium opus perficere festinabant, accidit Dei dispositione, ut quidam ex sodalibus eius morte deprehensus
Abbreviated transcription (Latin):
inciꝑet annis. genitores ipsiꝰ cũ beato
autberto pontifici. qui eum de sacro
fonte susceꝑat. litteris imbuendum
conimendare statłier̃t̃. Cumq iam ad
iuunilem ueniss etatem. uoluit eũ
supͣdictꝰ pontifex ad clericatꝰ officium
tonforare. Quod audientes quidam
excognatis eius: uenientes ceꝑunt eũ
Ab amor celestium suis ꝑsuasionib
reuocare dicentes. Oquanta pulchri¬
tudo iuuentutis. ꝑsuadet᷑ mundo re¬
nuntiare. Ne qͣs frater ita agas. quia
si ita egeris nescimus si tͥ aut tuis pa¬
rentib in ullo penitꝰ utiliseris. Maliꝰ
quas manast̾ium. ⁊ nobiscum ꝑgens
utaris scło et delitiis eiꝰ quam uelut
mortuis hic qui escas. Nam si nobis¬
cum ꝑgas dabimus tͥ omnia que libu¬
erint animo tuo. et faciemꝰre diuinͤ
affiuere et honore. Hec et his similia re¬
uoluentes ꝑsuaserunt ei: ac fugam ĩ iẽs
discessit a sc̃õ autb̾to. acsimul cum eis ꝑ¬
gens in orc latronum uiuebat: rapinis

Expanded text:
inciperet annis, genitores ipsius eum beato inciperet annis, genitores ipsius eum beato Audberto pontifici, qui eum de sacro fonte susceperat, litteris inbuendum commendare studuerunt. Cumque iam ad iuvenilem venisset aetatem, voluit eum supradictus pontifex ad clericatus officium tonsorare. Quod audientes quidam ex cognatis eius, venientes coeperunt eum ab amore Caelestium suis persuasionibus revocare, dicentes: 'O quanta pulchritudo iuventutis persuadetur mundo renuntiare! Ne, quaesumus, frater, ita agas, quia si ita egeris, nescimus, si tibi aut tuis parentibus in nullo penitus utilis eris. Meliuquas monasterium et nobiscum pergens utaris saeculo et deliciis eius, quam velut mortuus hic quiescas. Nam si nobiscum pergas, dabimus tibi omnia quae libuerint animo tuo et faciemus te divitiis affluere et honore'. Haec et his similia revolventes persuaserunt ei, ac fugam iniens discessit a sancto Audberto, ac simul cum eis pergens, more latronum vivebat, rapinis
Abbreviated transcription (Latin):
mnane. qͣstam hora tertia quosdam sex
e sona qͥstara undecima adexcolen¬
pmi luneam suam conuocat qi qͥbdã
n in fantia qͥo: dam in iuuentute uel
descentia. aliquib insenectute sꝑu¬
bus assumere sationis concedit laborẽ
dificie est in manu ipfius in uerera¬
tor scelerum mores corrig̾e qui etiam
leuathan dentib absortos. armilla
sus misccłis reuocauit ad uitam ⁊ ad
ꝑcipiendam sue bonitatis fidunam.
es ipsos qͦs taliter dentib eiꝰ excussit
participes in celesti curia asseiuit. Ex
nis enim scimus ẽe ꝓphas exbis quam
maxime constat. uidex ille apłoꝵ nu
merꝰ ex his martyrum tryumphalis
ornatus. De quoꝵ collegio etram sc̃m
landelinum esse constat. de cuiꝰ uita
pationem reserauit ꝓphe. Itaq exhis
que mͥ ueridicoꝵ narratione comꝑta st̃.
aliqua incipiam euarrare.
meracensi. ⁊ ĩ uilla
que uocatur uallis. temporib dagob̾ti
regis melyti extitit oriundus. Cumq
bone indolis puerulus pͥmis adolescere

Expanded text:
mane, quosdam hora tertia, quosdam sexta et nona, quosdam undecima ad excolendam vineam suam convocat, quia quibusdam in infantia, quibusdam in iuventute vel adolescentia, aliquibus in senectute spiritualis assumere sationis concedit laborem. Nec difficile est in manu ipsius inveteratos scelerum mores corrigere, qui etiam Leviathan dentibus absortos armilla suae misericordiae revocavit ad vitam et ad percipiendam suae bonitatis fiduciam eos ipsos, quos taliter dentibus eius excussit, participes in caelesti curia ascivit. Ex his enim scimus esse propbetas, ex his quam maxime constat iudex ille apostolorum numerus, ex his martyrum triumphalis ornatus. De quorum collegio etiam sanctum Landelinum esse constat, de cuius vita pationem reseravit prophetae. Itaque ex his, quae mihi veridicorum narratione comperta sunt, aliqua incipiam enarrare. maracensi et in villa quae vocatur Vallis temporibus Dagoberti inclyti regis exstitit oriundus. Cumque bonae indolis puerulus primis adolescere
Abbreviated transcription (Latin):
ad ornatum eccłie sue dominus
pauꝑumq p̃sidium. beatitu dinẽ
tuam hic uaruare pmtat. Ad hec
ille supplices celoꝵ aspectus dirigens
dñi in me fiat uoluntas. Erigit enĩ
nature conditio. ut post mulupli¬
cia uite huiꝰ oblectam̃ta tandem
expedit ut cum effectu nequeatis.
in merorem conu̾sis. ait. Nolite
ob id filioli cont̾stari. s potiꝰ gau¬
dete ⁊ congratulamini. quia olim
hor tempus desiderabam. o lini
hanc missionem post longã uitx
erumpnam ꝑciꝑe cupiebam. Nec¬

Expanded text:
ad ornatum Ecclesiae suae Dominus, ad ornatum Ecclesiae suae Dominus, pauperumque praesidium, beatitudinem tuam hic vernare permittat. Ad haec ille, supplices coelo aspectus dirigens,potius Domini in me fiat voluntas; exigit enim naturae conditio ut post multiplicia vitae hujus oblectamenta, tandem expedit ut cum effectu nequeatis, in moerorem conversis, ait: Nolite ob id, filioli, contristari, sed potius gaudete et congratulamini, quia olim hoc tempus desiderabam, olim hanc messionem post longam vitae aerumnam percipere cupiebam.
Abbreviated transcription (Latin):
captiuoꝵ agniina lib̾ata post mona¬
choꝵ uirginumq multinudinem co¬
piosam deo traclitam. ce nobiis q mã¬
cipatam post irensam melem
uergente iam in senio etate. cũ ess
annioꝵ ampliꝰ septuaginta. cunctis
bonis oꝑib refeitꝰ. fentiens iã disso¬
lutionem sui corporis imminare
cepit quadam die cum discpłis
nouiomo in oppido deambulare.
De fortuitu conspiciens eminus u¬
dit exfonte basilicescĩ medardli
parietem ex parix dissipatum crip¬
turamq ĩminens ruinam minitan¬
ilico cum liniamentis folidare.
Cui cum discipłi dicerent. oportu¬
num dñs tempus expecterur. ut
faciliꝰ ac solidiꝰ emencdet᷑. Iue res¬
pondit. Sinite huc usq filioli. qm̃
si mͦ ñ emendat᷑ me iam suꝑstite
ui corpore ñ am̃dabit᷑. Ex quo uer¬
bo cuncti pene tabefacti atq in
angorm uersi erꝑunt mutuo
suspirantes diceri. Non contin¬
gat dñe famulis tuis hec uidere
que loqueris s magis annis mlus

Expanded text:
captivorum agmina liberata, post monacaptivorum agmina liberata, post monachorum virginumque multitudinem copiosam Deo traditam, coenobiisque mancipatam, post immensam molem vergente iam in senio aetate, cum esset annorum amplius septuaginta, cunctis bonis operibus refertus, sentiens iam dissolutionem sui corporis inminere, coepit quadam die cum discipulis Noviomo in oppido deambulare, et fortuitu conspiciens eminus, vidit ex fronte basilicae sancti Medardi parietem ex parte dissipatum cripturamque inminens ruinam minitanem ilico cum liniamentis solidare. Cui cum discipuli dicerent: 'Oportunum, domine, tempus expectetur , ut tum facilius ac solidius emendetur', ille respondit: 'Sinite huc usque, filioli, quoniam si modo non emendatin corpore non emendabitur. Ex quo verbo cuncti pene tabefacti, atque in angorem versi, coeperunt mutuo suspirantes dicere: Non contingat, domine, famulis tuis haec videre quae loqueris, sed magis annis multis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eex clodoneus infra paucũ tẽpꝰ.
hoc est anticrpans triginta dies.
in pace obut. ⁊ eiꝰ demum relicta
regina cum paruiulis paucis ãnis
regnum optinens postmodũ iure
regio exempta filios in pͥncipatũ
reliquit. Ac ñ post multos annos
maior natu xx ipsis qͥ potissimũ
nis tenere uidebatur. dum quiete
tranquille q reguaret dim obiens
duos suꝑstites frẽs reliqͥt. De ipsis
ram qͥd agatur. soliꝰ di iudicio defi
tio pen iam ad finem ⁊ felicem eius
transitum ꝑdiyxit stilum. suffic lat
interim hutusq sriem uite eius
descͥpsisse. Iam enim ut spero et si
senfu rustico ꝓlixum ꝓduximus ser¬
monen. quam qͣm mritis eiꝰ digna
p̃conia nullaremis narrare suffẽce¬
rimus: nunc gͦ dignum puto ob
audientium edificationem qͦ ordi¬
ne ex hac uita migrauerit paucis
ixplicare.
ełigiꝰ cuncta mũdi
huiꝰ adu̾sa cunctosq
labores equanimiter
tolerauit.
post iute tem
dulcia uite exempla. post ĩnumera

Expanded text:
et rex Hlodoveus infra paucum tempus, et rex Hlodoveus infra paucum tempus, hoc est anticipans triginta dies, in pace obiit, et eius demum relicta regina cum parvulis paucis annis regnum obtinens, postmodum iure regio exempta, filios in principatum reliquit, ac non post multos annos maior natu ex ipsis, qui potissimum ius teuere videbatur, dum quiete tranquillaeque regnaret, diem obiens, duos superstites fratres reliquit. De ipsis iam quid agatur, solius Dei iudicio defintio paene iam ad finem et felicem eius transitum perduxit stilum, sufficiat interim huc usque seriem vitae eius discripsisse. Iam enim, ut spero, etsi sensu rustico prolixum produximus sermonem, quamquam meritis eius digna praeconia nullatenus narrare sufficerimus, nunc ergo dignum puto ob audientium aedificationem, quo ordine ex hac vita migraverit, paucis explicare. Eligihujus adversa, cunctosque labores aequanimiter toleravit, post vitae tempdulcia vitae exempla, post innumera
Abbreviated transcription (Latin):
tantam claritarem fuaꝵ lampa¬
daꝵ ꝓsudit ut potissimam solis
claritatem suꝑare iuderetur. Hic est
itaq ordo uisionis. Post mortim elo¬
douei regis. nam absq dubio crto
defungatur. aliq̃nto tempor optine¬
bit hoc francoꝵ regnum relicta eius
regina cum tͥb paruulis Postqͣn
uͦ ⁊ ipsa regno fuerit eximpta. trib
filiis regno relictis inius demum
ex ipsis cadet. Et post hoc haut
longo fpacio ex duob qͦ regno unꝰ
pͥuabit᷑. Tercio uͦ solus monarhiam
indeptꝰ. dilatabitꝰ suꝑ om̃s affines
suos atq magnificabitur. Et opti¬
nebit sub ditione sua tria hec reg¬
na ⁊ sic uisio hec consũmabitur.
huc usq eligiꝰ. S nos minins dif¬
fidere conuenit. quin u̾ba niꝰ con¬
sequant᷑ efectum p̃serum cũ hec
iam aliqua exparte completa cer¬
namus. Cetera uͦ que nundum
unpleta st̃.: ex consideratione p̃ or¬
dentium unpleri e ꝑximo ñ dubi¬
tamus. Nam scłm eiꝰ sentenciam

Expanded text:
tantam claritatem suarum lampatantam claritatem suarum lampadarum profudit, ut potissimam solis claritatem superare videretur. Hic est itaque ordo visionis. Post mortem Hlodovei regis – nam absque dubio cito defungetur – aliquanto tempore obtinebit hoc Francorum regnum relicta eius regina cum tribus parvulis. Postquam vero et ipsa regno fuerit exempta, tribus filiis in regno relictis, unus demum ex ipsis cadet; et post hoc haud longo spatio ex duobus quoque regno unus privabitur, tertius vero solus monarchiam regni indeptus dilatabitur super omnes adfines suos atque magnificabitur et obtinebit sub ditione sua tria haec regna. Et sic visio haec consummabitur'. Huc usque Eligius. Sed nos minime diffidere convenit, quin verba eius consequantur effectum, praesertim cum haec iam aliqua ex parte completa cernamus. Cetera vero quae nondum impleta sunt ex consideratione praecedentium impleri e proximo non dubitamus. Nam secundum eius sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
uocitauit. Post hunc qͦ multipli¬
cauit d̃s sobolem eiꝰ. ⁊ genuit ad¬
hue filios duos. S cum tres¬
iam ꝓereati essent
paruuli. ⁊ rex ac
regina pacifier
grareꝙ ꝯsisterent.
taleni relationem de eis in diebꝰ illis.
eentem ⁊ subito nufquam cõparuis¬
se. Cumq adhuc inforine ꝓcligiũ
sollert̃ intenderem. conspeu. ilico ⁊
ecer quasi media oborta luna tͥb
curomquaq uallata stellis. eo tene
tum attonitꝰ expectarem inꝯx ĩter
mirantis obtutũ stellis ꝑmanãtib
luna fortuitu exempta est. Post
ad horam pene meridianã accełe.
ac uicissim suis radiis sese reꝑcuite̾
ea qla eximior ex tͥb tudebatur ex
inꝓusu sublata. duas tm̃ reliqͥt
in ꝓpatulo. Deinde cum simul due
ille comitari uiderent᷑ dicto citiꝰ
una eaꝵ obscurata atq subtracta.
Quantoq ampliꝰ ad octidentera
cdeclinabat. tanto uberiꝰ claritas
eius late ꝓpagabat᷑. Add ubi aã
ultimum oxcidui locũ ꝑuenit.

Expanded text:
vocitavit. Post hunc quoque multiplivocitavit. Post hunc quoque multiplicavit Deus sobolem eius et genuit adhuc filios duos. Sed cum tresiam procreati essent parvuli et rex ac regina pacifice grateque consisterent, talem relationem de eis in diebus illis centem subito nusquam conparuisse. Cumque adhuc informe prodigium sollerter intenderem, conspexi ilico, et ecce! quasi media oborta luna, tres circumquaque vallata stellas, eo tenerrtentum attonitus expectarem, mox inter mirantis obtutum, stellis permanentibus, luna fortuitu exempta est. Post ad horam paene meridianam accedere ac vicissim suis radiis sese repercutere, ea quae eximior ex tribus videbatur ex inprovisu sublata, duas tantum liquit in propatulo. Deinde cum simul duae illae comitare viderentur, dicto citius una earum obscurata atque subtracta, quantoque amplius ad occidentem declinabat, tanto uberius claritas eius late propagabatur. At ubi ad ultimum occidui locum pervenit,
Abbreviated transcription (Latin):
est regressus
unt̃ ⁊ alia multa que famlliarit̃
Iaquens sepe ꝓpħando p̃dixit. ficut
⁊ de morte quondam harib̃ti regis.
quam sicut p̾nuntiauit. itt pꝰt pau¬
lulũ euenit. Et de morte dagoberti
inclyti pͥncipis: necñ ⁊ de natiuitate
lotharii i unioris. Nam cum ĩ utero
adhuc ess inditꝰ ⁊ regina magnoꝑ
obid pauitaret. uerens ne filian᷑
ecderet. ⁊ ob hoc regnum subcõb̾et.
ueniens ad eam eligiꝰ alacrit᷑ ea
recreauit. atq coram oĩb puerꝑã
uocitans. partum eiꝰ masculũ for¬
p̃nuntiauit. suumq filium ex
mysterio regenerationis pͣdixit.
nom̃ etiam purro adhuc in aluo ĩ¬
posuit.⁊ ad hec omnia certiꝰ tenen¬
ta qͦddam op ificium qͦd pariuuilo
poss aptari fieri rogauit. atq acd
usus eius usq dum nasceret᷑ custo¬
diri p̃cepit. hec aut̃ om̃ia sicut
p̃dixit. ita demum rei euentus
ꝓͥbauit Nam ⁊ regina filiũ ꝓtulit.
⁊ eligiꝰ eum filiolum habuit. ac
nom̃ lothariꝰ qͦd dudũ indiderat.

Expanded text:
est regressus. est regressus. 32. Sunt et alia multa quae familiariter loquens saepe prophetando praedixit, sicut et de morte quondam Hariberti regis, quam sicut praenuntiavit, ita post paulolum evenit, et de morte Dagoberti incliti principis necnon et de nativitate Lotharii iunioris. Nam cum adhuc in utero esset inditus et regina magnopere ob id pavitaret, verens, ne filiam ederet et ob hoc regnum succumberet, veniens ad eam Eligius alacriter eam recreavit, atque coram omnibus puerperam vocitans, partum eius masculum praenuntiavit suumque filium ex mysterio regenerationis fore praedixit; nomen etiam puero adhuc in alvo inposuit et ad haec omnia certius tenenda quoddam opificium, quod parvulo posset aptari, fieri rogavit atque ad usus eius, usque dum nasceretur, custodiri iussit. Haec autem omnia sicut praedixit, ita demum regi eventus probavit. Nam et regina filium protulit et Eligius eum filiolum habuit ac nomen Hlotharius, quod dudum indiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
mora bat᷑ in clu sum nomine
ebregesilum. cuiꝰ bona fama ab oĩb
tuno bituriee urbis hom̃ib celebri¬
batur. Qui uidelicet inclusus in¬
discrete institutionis sue rigorem
seruans. nec faciem suam eligio p̃
buit uidendam. s folunm ꝑ fene¬
stram ⁊ ipsam infectam uitro ĩ clau¬
sam: sicut et̾is consueuerat elogi
um redelidit. Cui eligiꝰ post ali¬
quantulam collocutionem cum
iudere eum ñ qui uiss ultimo ua¬
regis clypiaco. At ille cum id nũ¬
quã fore ꝓtistaret᷑. eia inqͥt eligiꝰ
eia. ꝓbabis hoc in die illa cũ te
illuc̾ coram ppołis ⁊ pͥncipib iussu¬
rus sum in palam. Uerũ post
breue tempus sequit᷑ effectꝰ eiꝰ
sermonem. Naui talis quedam
extitit causa. ut eundẽ inclusũ
cellule fue claustra patefacta.
palatium regis adire necessitas
compelleret. ubi ab eligio honori¬
fice est fusceptꝰ. Contigerat enĩ
ut ubi tt̃adess Et int̾ dulcia col¬
lo qͥa honeste ualde ac iocabiliter
increpatꝰ demũ post trans actani

Expanded text:
morabatur inclausum nomine Ebrigisilum , cuius bona fama ab omnibus tunc Bituricae urbis hominibus celebrabatur; qui videlicet inclausus indiscrete institutionis suae rigorem servans, nec faciem quidem suam Eligio tunc praebuit videndam, sed solummodo per fenestram , et ipsam infecto vitro clausam, sicut ceteris consueverat, Eligio responsum reddidit. Cui Eligius post aliquantulam conlocutionem, cum videre eum non quivisset, ultimo varegis Clippiaco'. At ille cum id numquam fore protestaretur: 'Eia', inquit Eligius, 'eia, probabis hoc in die illa, cum te illuc coram populis et principibus visurus sum in palam'. Verum post breve tempus sequitur effectus eius sermonem; nam talis quaedam extitit causa, ut eundem inclausum, cellulae suae claustra patefacta, palatium regis adire necessitas certa conpelleret, ubi ab Eligio honorifice susceptus est. Contigerat enim, ut ibi tunc adesset, et inter dulcia conloquia honeste valde ac iocabiliter increpitus, demum post transactam
Abbreviated transcription (Latin):
bre cepit tediari. Tunc certiꝰ qͥd
erat. ⁊ cepit eis finam dͥerũ suoꝵ
palam facrre. ac sicut semꝑ confu¬
euerat int̾ cetera p̃dicare pacem
⁊ concordie uinculum.

Expanded text:
 coepit taediari; tunc certius quid erat; et coepit eis finem dierum suorum palam facere, ac, sicut semper consueverat, inter caetera praedicare pacem et concordiae vinculum.
Abbreviated transcription (Latin):
placuerit esse in requie. His dictis
cum om̃s flerent ⁊eiularent. euo¬
catis ille singillatim ꝓpriis u̾na cu¬
lis. ꝯstituit eis monasteria int̃ cere¬
ra excelbentissima ad que post suũ
discessum singͥti quiq ꝓperare debe¬
rent. ⁊̃ dixit eis. Ere enim hod̾ir in
manus ur̃as cõmendo salutem ani

Expanded text:
 si Domino placuerit, esse in requie. His dictis  si Domino placuerit, esse in requie. His dictis cum omnes flerent et ejularent, evocatis ille singulatim propriis vernaculis, constituit eis monasteria inter caetera excellentissima, ad quae post suum discessum singuli quinque properare deberent; et dixit ad eos: Ecce hodie in manus vestras commendo salutem ani
Abbreviated transcription (Latin):
nem usq ꝑduceret. id qͦd ꝑ longa
uite spacia iugi instantia tenuiss:
Puyx enun in crationib ⁊ uigiliis
inenbris fatiscentib sꝑui siruire coge¬
bat. ⁊ mente quodamiodo ad meĩno
riam future bratitudinis transiens.
nimiũ letꝰ cupidiumn iter expectabat
Interea cum tam ꝓpinquare ꝓfectioĩs
salutarem dͥim sintiret: ꝯgregatis
pͥdie kalendaꝵ decmbriũ cunctisun¬
sꝑu. corpore tam̃ incipiebat relinque¬
re orphanos. ita exorsus est ad eos. ul¬
timam dilectissimi paruitatis mee
audientes sentuciam. ultlma ama¬
toris ur̃i gratifiee ꝑcipite menbra.
Si me uicaria dilectione amatis.
diuina uissa adimplere contendite
in mentib figite. Di uere mei amater
estis xꝑi nom̃ sicut ⁊ ego amate.
Incerte conditionis uiram coticdie an¬
cipitem recractate. dĩ trem̃ta iudi¬
sđ̃m eloquia sͥpturaꝵ. gradior iam
uiam uniu̾se terre. Iam itaq amͦ
absq me in hoc mundo degetis.

Expanded text:
nem usque perduceret, id quod per longa nem usque perduceret, id quod per longa vitae spatia iugi instantia tenuisset. Pernox enim in orationibus et vigiliis membris fatescentibus spiritui servire cogebariam futurae beatitudinis transiens, nimium laetus cupitum iter exspectabat. Interea cum jam propinquare profectionis salutarem diem sentiret, congregatis pridie Kalendarum Decembrium cunctis unspiritu, corpore tamen incipiebat relinquere orphanos, ita exorsus est ad eos: Ultimam, dilectissimi, parvitatis meae audientes sententiam, ultima amatoris vestri gratifice percipite verba, si me vicaria dilectione amatis; divina jussa adimplere contendite, vestris mentibus figite; si vere mei amatores estis, Christi nomen sicut et ego amate; incertae conditionis vitam quotidie ancipitem retractate, Dei tremenda judisecundum eloquia Scripturarum, gradior jam viam universae terrae; jam itaque amodo absque me in hoc mundo degetis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ram tͥ frat᷑ non celabo. quam certissi¬
me fore didici. Ego qͥdam scd̃m teno¬
rem patrum gradior uiani meam.
Te uͦ monto ne ulteriꝰ thuronos rodi¬
re appetas. s esto hic contentꝰ c̃ fr̃ib
tius. cum eis degens. Nam si oblitꝰ
u̾ba mea illie deincaps accesseris. no¬
ui ꝓ certo qͦd uiuus inde ñ reduiss.
Itaq ut dum p̃dixit. ita post eius
obitum contigit. Nam p̃fatꝰ bal¬
deretꝰ negligenter excedens u̾bum
istud. post mortem beati uiri ad pre¬
dictam urbem sine cunctamine
ꝓperauit. ⁊ñ post multos dies ir¬
ruente suꝑ se turba uehem̃ter ersꝰ
ad ultimum intẽmptꝰ est.
Git᷑ ut dicere eꝑani cum uir beatꝰ
ultima decomberet egridine. eiꝰq
infirmitas ꝑ quinq uel six dies ꝓ̃re¬
laretur. ita dum taxat ut simper
eandem deambulando baculo q
regente. infirmos artꝰ sustentando
aissimularet. nec sic qͥdem aca oꝑe
cessabat. bonam hanc uͥtutũ suaꝵ
ꝯfumationem yustimans si ad fi¬

Expanded text:
tibi, frater, non celabo quam certissime fore didici: ego quidem, secundum tenorem Patrum, gradior viam meam; te vero moneo ne ulterius Tornacum redire appetas, sed esto hic contentus cum fratribus tuis, cum eisdem degens; nam si oblitus verba mea illuc deinceps accesseris, novi pro certo quod vivus inde non redies. Itaque ut tunc praedixit, ita post ejus obitum contigit; nam praefatus Balderedus negligenter excedens verbum istud post mortem beati viri, ad praedictam urbem sine cunctamine properavit, et non post multos dies, irruente super se turba, vehementer caesus, ad ultimum interemptus est. Igitur ut dicere coeperam, cum vir beatus ultima decumberet aegritudine eiusque infirmitas per quinque vel sex dies protelaretur, ita dumtaxat ut semper eandem deambulando baculoque regente infirmos artus sustentando dissimularet, nec sic quidem a Dei opere cessabat, bonam hanc virtutum suarum consummationein existimans, 'si ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
ursꝰ alio in tempore agebatur
Nica iuxta morem lectione explta
diuina eligiꝰ in ppłm p̃dicaret
mandata. urhementer int̃tipie
contra impacintes manu. prece
iubentis u̾bum omnis illa turba
stim ut ille manum contra eos
ꝓtendit. nonnullos ex cis relinque¬
tes confusi fugerunt. ac uasa du¬
dum obfessa sana ilico dimiserunt
beati eligi emefiudus nomine
pessima laborabat egͥtudine. Deniq
⁊ morte imiamq ĩminente etiam
a flatu spiraminis areebat᷑. Erat
aut̃ tunc eligiꝰ iter qddam carꝑi
dispositꝰ. Tum subito postulat
eger motu potiꝰ qͣm u̾bo. ut sese
herus priꝰquam sꝑm exalaret dig¬
naret᷑ uisitare. Ad quim cũ eligiꝰ
intrass cepit eum duris uerbis
increpare. qͦd scilicrr corde cecato.
penitenciam minime ꝑ negligen¬
tus suis gesserit. Et cum ille ni¬
mis anxius pene iam ex hac utta
penderet. ac ꝓ u̾bis lacͥmis solũmͦ
cum diro gentu satisfaceret. mi¬
lcdia motus est. Puuis enim erat
eligius cirra subiectos sibi. Posu¬

Expanded text:
ursus in tempore agebatur gelica juxta morem lectione expleta, divina Eligius populo praedicaret mandata, vehementer intercipiecontra impatientes manu, praecejubentis verbum omnis illa turba stim ut ille manum contra eos protendit, nonnullos ex eis relinquentes, confusi fugerunt, ac vasa dudum obsessa sana illico dimiserunt.bus ejus, Ermesindus nomine, pessima laborabat aegritudine; denique et morte jamjamque imminente, et jam a flatu spiraminis arcebatur. Erat autem tunc Eligius iter quoddam carpere dispositus; tum subito postulat aeger, motu potius quam verbo, ut sese herus priusquam spiritum exhalaret, dignaretur visitare: ad quem cum Eligius intrasset, coepit eum duris verbis increpare, quod scilicet corde caecato poenitentiam minime pro negligentiis suis gesserit. Et cum ille nimis anxius pene jam ex hac vita penderet, ac pro verbis lacrymis solummodo cum diro gemitu satisfaceret, misericordia motus est, pius enim erat Eligius circa subjectos suos, posu
Abbreviated transcription (Latin):
ut populus contra populum
parartur ad bellum. Sed be
tollam indignationem de ani
Di uis ut credam deo tuo: da¬
bo tibi uenenum bibere. Ed
cuui biberis si non fueris mor
tuus: apparebit uerum esse tu¬
um. Cui apłs ait. Uenenum

Expanded text:
opulus in populum pararetur ad bellum. Sed Joaiam ut indignationem de anim, inquit, ut credam Deo tuo, tibi venenum bibere dabo. Quod dum biberis, si mortuus non fueris, apparebit verum esse Deum
Abbreviated transcription (Latin):
constans accepit calitm et
signatulum crucis faciens in eo
dixit. Deus meus et pater. et
filius. et sꝑx sanctꝰ. cui omnia
subiecta funt. cui omnis crea¬
tura deferuit. ⁊ omis potestas
subis t est. et metuit et expa
ocamnus. cuius audito nomine
serpentes conqurscunt diaco
que dicitur rana inquieta tor¬
pescit. scorpius extinquit᷑. regu¬
lus uincitur. et spalangius ni¬
chil norium operatur. ⁊ om̃ia

Expanded text:
accepit calicem, et signacu- lum crucis faciens in eo dixit: «Deus meus, Pater et Filius et Spiritus Sactus, cui omnia subiecta sunt, cui omnis creatura deseruit et omnis potestas subiecta est, metuit et expauescit, vocamus. cujus audito nomine serpens conquiescit. draco et. rana inquieta torpescit. scorpio extinguitur. regulus vincitur. squalangus nichil noxium operatur et a
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit e irgilanti iu medio
noctis silentio auro perta ciclaude
induta cum magno uirginũ ppło
⁊ drcitei. Gaude et letare qͥa me
die suscipiet in gaudio semprt̾no
Cõmenda filiis tuis tr̃ib meis custo¬
dire signaculum crucis. ut efficiant᷑
nr̃i partcipes. . ece loquenteea
facta Et claritas im niensa quam
oculi sufferr ñ poterant. Et angłi
transeuntes ymiium dicebant deo

Expanded text:
Apparuit ei uigelanti in | medio Apparuit ei uigelanti in | medio noctis silentio auro textum cyclade induta | Cum multo uirginum populo . et dixit ei Gaude et lae| tare quia et me te suscipiet in gaudium sempiternum. Commenda filiis tuis fratribus meis custodire signaculum crucis, et efficiantur nostri participes. Ecce, loquente ea, facta est claritas, 349 quam oculus ferre non poterat; et angeli transeuntes, hymnum dicebant Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Statim saxum disruptum est. Beata
uͦ eugenia ita suꝑ sedins fluuiali aqͣ
appareret illum fuisse cum eugenia.
in flumine ne absorberet᷑ qͥ fuerat
cum petro i mari ne mergeret᷑. Itẽ
⁊tiam termaꝵ calor refrigeresceret.
lum deuenirent. Sic ceniq chaos
fecerunt: ut ulteriꝰ exhiberiñ pos¬
sent. Mittit᷑ post hec in eustodiam
tenebrosam ⁊ ꝑ decm clies iubetur
dabat splendor. ut dum egrederet᷑
beata eugenia quasi lumen ali¬
qͦd racdiaret. Apparuit aut̃ illi
saluator. de cuiꝰ manu accepit
panem niuei coloris ⁊ immense
surruitatis ⁊ gr̃e: ⁊ qͥyxitei. Euge¬
nia accipe cybum d manu mea.
Ego saluator tuus quem tota m̃tis
intensione dilexisti ⁊ diligis. o¬
dem di te ii delis reciptan quo
ego descendi ad terras. W hec di¬
cens abscessit Ipso aut̃ die liatalis
dñi nussus est glacuator qui eam
in custodia positam ꝑcuiteret. E
be uialatina in p̃cdio eiꝰ pprio.
meubra. Ciauclia uͦ mater eius
cum ad eius sepulchrum fleret

Expanded text:
tum saxi disruptum est beata uero | eugenia ita supersedens fluuiali aqua christo appareret illum fuisse cum | eugenia in flumine ne absorberetur Qui fuerat cum | petro in mari ne mergeretur Item termarum calor refrigis| ceret lum deueni| rent Sic denique chaos fecerunt ut ulterius exhibere | non possint Mittitur post haec in custodiam tenepa| brarum et per decem dies iubetur dabat splendor Vt dum egrederetur beata eugenia | quasi lumen aliquod radiaret Apparuit autem illi salua| tur cuius manu accipiens panem neuei candores et inmensae | suauitatis et gratiae dixit ei Eugenia accipe cibum | de manu mea ego sum saluator tuus quem tota mentis in| tentione delixisti et diligis . eodem die te in caelis recipiam | quo eogo discendi ad terras Et haec dicens . abscesset Ipsa | autem die natalis domini missus est gladiator qui eam in | custodia positam percuteret etbe uia | latina in praedio eius proprio umembra Claudia autem mater eius . cum | Ad eius sepulchrum fleret
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm. aut accipe et bibe ut
ostendas omniporentem esse
đm tuum si postea quam bi¬
beris. potueris in columis ꝑma¬
uere. Tunc beatus Iohannes¬

Expanded text:
- na, aut accipe et bibe, ut ostendas omnipotentem esse Deum tuum, si, postquam biberis, potueris incolomis permanere». Tunc beatus
Abbreviated transcription (Latin):
amore seruasti. qui me filio tuo do
sione tui nominis ut confundan¬
tur oũis qui adorant hoc yclolum.
⁊ qui glantur in simulacris suis
M hec cum oraret fit terremotus i
codem loco ⁊ ita templi ipsiꝰ fun
remaneret. Hec iu insula lycao¬
nia gesta sunt coram oĩb qui se¬
magam. Nuntiantur ista p̃fecto:

Expanded text:
amore seruasti Qui me filio tuo doamore seruasti Qui me filio tuo dosione nominis tui ut | confundantur omnes qui adorant hoc idollum et qui | gloriantur in simulacris suis Et haec dum oraret | fit terre motus in eodem loco . Et ita templi ipsius funeugenia haec in insula licaonia | gesta sunt . coram omnibus qui semagam Nunciantur | ista praefecto
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑimnum prnes se absconderet
piimiret᷑ conuent᷑ basilla ut
sponfum accipiat dicit se regẽ
regum sponsum babere qui est
gladio transuberata est. Tenti
adtemplum. S oratioueni illiꝰ
facientib simulachrum ioius
bant cetidit ad pedes eoꝵ ⁊ ĩta
cõuunutum est ut qui fuerit ñ
pareret. Ille uͦ non uirtuti diui
ues magrer arti hoc imputans
gitaiz sermonem. At illa con¬
stant̃ ossuum aꝑiens dixit.
magis est. Nam magist᷑ nr̃ habet
patrem sine matre. ⁊ inadrẽ absq
parre. Deniq sie euni genirt pa¬
sic eiun genuit mater ut mascu
eam sin e intͣmissiene focuant᷑¬
In rnore suo miugem omino ꝑcu¬
rrat. ⁊ tanta integritate subsi¬
stupuit. E n adimꝑatorem ꝑtin¬
geret ⁊ qͦd illama tam libenter au¬
diret nissit eamduci ad tem
sacrifica dee diane. Tunc beita en¬
geria expandeus mianus fuas
cepit orare et dicere dt̃ qui cerdis
mei arhana cognascis qui iurgi¬
nitatem meam si ncceram in tuõ

Expanded text:
Christianum penes se absconderet, Christianum penes se absconderet, poneretur Conuenitur basilla| ut sponsum recipiat dicit se regem regum sponsum ha| bere . qui esgladio | transuerberata est Tentis ad templum. Sed orationem illis faci| entibus . simulacrum iouis ficare cecedit ad pedes eorum Et ita comminutum | est . ut ubi fuerit non pareret Non uirtute diuinae sed | magicae arti hoc inputans gitare sermonem | At illa constanter os suum . aperiens . dixit pmagis est. Nam magis| ter noster habet patrem sine matre et matrem absque | patrem. Denique sic eum genuit pasic eum eam sine intermissione sociantin amore suo invicem omnino perdurant, et tanta integritate subsiobstipuit Et ne ad imperato| rem pertingeret quod eam libenter audiret Iussit eam | duci ad temp| sacrifica deae dianae . Tunc beata eugenia expandens . | manus suas coepit orare ac dicire Deus qui cordis mei .| arcana cognuscis qui uirginitatem meam sinceram | in tuo
Abbreviated transcription (Latin):
di. neq salutandi. his auditis cur¬
batus est uehementiꝰ. ⁊ omnium
peue lenatoꝵ fauore usuf: ꝓstiuit
coram imꝑatore diceus. Subue
uite ronianis ur̃is sacratissimi pͥn¬
cipes. ut deos nouas qͦs eugenia
irrident leguni ur̃q sacroscãs ceri¬
x si uana simulachra defpiciunt
gum gr̃am sponsantes sibi ad sofc.¬
ant. ⁊ dicunt iniquum esse si spon¬
sum suũ sponsa accipiat. Quid
facinꝰ piissimi in ꝑatores. Inuenti
uasci. & quib ista uidebunt si nati
non fuerint: quib ualeat ĩꝑari:
Ubi reꝑatio romanoꝵ iuriũ ubi¬
erunt romani exertitꝰ rediunia ger¬
tamina: & pro quib uictrices dex¬
tere ur̃e hostium eerinces uelnant.
si iam urors habxiche non erunt.
⁊ omnis fenatꝰ eadem flebili quei¬
la deꝓmerat. decieuit Gallienus
augustꝰ ut aut sponsum basilli
reciꝑet. aut gladio interiret eiggi¬
nia uͦ aut sacrificaret cliuinis¬
numminib aut rudelit̾ int̾iret
Et dedit licentiam ut quicumo

Expanded text:
di . Neque salutandi His auditis turdi . Neque salutandi His auditis turba| tus est uehementius Et omnium paenes enatorum fauore | usus prostrauit se coram imperatore dicens nite Romanis vestris sacratissimi principes, et deos novos quos Eugenia irrident legum nostrarum sacrosancta caereac si vana simulacra, despiciungium, gratiam sponsarum sibi associant; et dicunt iniquum esse, si sponsum suum sponsa accipiat. Quid faciemus, piissimi imperatores? Inventi ant, et quibus ista videbunt, si nati non fuerint quibus valeat imperari? Ubi reparatio Romanarum virium? ubi Romani exercitus rediviva certamina? Pro quibus victrices dextrae vestrae hostium cervices inclinabunt, si jam uxores habendae non erunt, et omnis senatus ea flebili querela depromeret, decrevit Gallienus Augustus, ut aut sponsum suum Basilla acciperet, aut gladio interiret; Eugeniam vero aut sacrificare diis, aut crudeliter interire: et dedit licentiam, ut quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
doiuinos excolat. W cotidie pechs
eor ac si cleoꝵ inmortaliuu ofcula¬
cur. quia ipsi auctores funt artis
magice quam xꝑiani cõmittunt.
His auditis pompeiꝰ currit statim
ad helmum patrueleni ciꝰ. quia:
nutritor eiꝰ erat et tutor ⁊ dicit ei
Intra hoc triduruni uuptias cebebra¬
re dispofui. Qua re fac me uicdere
sponsam meam quam mͥ dñi mei
rerum inuictissimi pͥncipes fieri
conuigen p̃crꝑunt. Ille bis audi¬
tis agnouit ꝓditum fuisse negonũ
⁊ ait̃ ad eum. Quo usq annĩ tran¬
sireut infantie eiꝰ ineam cuxa eam
tutelam pro germanitate patris
euis. ⁊ pro ipso nutrim̃to exhibui.
nunc uͦ quia sui cepit esse arbitrii
in sua esse uult potestate. Uiide si
illam uidere defideras eiꝰ erit ar¬
bitrii uon inei imꝑii. Audiens hec
uehemennus cepit ardere. Et
ꝑgens ad bafille domum ut nũ¬
niãrenur a ianitorib iniꝑabat.
Qui ista sunt a bafilla mandata.
Causam te uidencli penitꝰ nullã¬
me habere cognoscas. neq uiden¬

Expanded text:
dominos excolit, et quotidie pedes eorum ac si deorum immortalium osculatur, quia ipsi auctores sunt artis magicae, quam Christiani committunt. Hiad helenum patruelem eius . qui et nutritor eius | erat et tutor et dicit ei Intra hoc triduo nuptias meas | celebrare disposui Quare fac me uidere sponsam| meam quam mihi domini rerum inuictissimi fieri coniu| gem praeciperunt Ille his auditis . cognouit proditum | fuisse negotium Et ait ad eum Quousque anni transi| rent infantiae eius meam circa eam tutillam pro ger| minitate patris eius Et pro ipso nutrimento exercui | Nunc uero quia sui coepit esse arbrii et in sua uult esse | potestate Vnde si illam uidere desideras eius erit arbi| trii non mei imperii Audiens haec uehementius . coepit | ardere Et pergens ad basillae domum . ut nuntiaretur | ianitoribus imperabat . cui ista sunt a basilla mandata | Causam te uidendi me paenitus nullam habere cognus| cas Neque uiden
Abbreviated transcription (Latin):
bis regnum. ⁊ ex choruscantib
geninuis zetas instructas. pł¬
nas gaudus. pleuas epulis
ꝑpetue. plenas lumine et̃no
plenas delectationib quas

Expanded text:
bis, et ex coruscantibus gemmis zetas instructas plenas gaudiis, epulis perpetua, lumine aeterno, plenas delectationibus
Abbreviated transcription (Latin):
urtutum exmplis. Nam
cum dicerent ⁊i quis ude huc
uenit ut credamus ei atẽ eis.¬
habetis. Cumq aportassent co¬
rani illo tria corpora mortuoꝵ
uelut dormientia exitata st̃¬

Expanded text:
uit exemplis. Nam cum dicerent ei: «Quis inde huc uenit ut credamus ei?», «habetis». Cumque attulissent coram eo tria corpora mortuorum, uelut dormitantium excitauit
Abbreviated transcription (Latin):
eperunt gratiam quam amise
curarent. ⁊ cecos illum inarent.
⁊ uurtutes multas per eos domi¬
nus faceret. Cum aut̃ omnis
ut cultores ydoloꝵ excitarent

Expanded text:
es gratiam quam amisercurarent, caecos illuminarent, et virtutes multas in nomine Domini facerent. Cum omnis ut cultores idolorum excitarent
Abbreviated transcription (Latin):
conuersi sunt in gemmas. lunc¬
septem drs ite per aurifices et
geminarios. ⁊ dum ꝓbaueritis
uerum aurum et ueras gẽmas
nuntiate michi. Fuuites autem

Expanded text:
conuertit in gemmas. septem diebus per aurifices et gemmarios et dum probaueritis uerum aurum et ueras gemmas nunciate michi». Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
nitatemoriamur. Que sunt enĩ¬
huiꝰ muudi blandinienta falla¬
cissima. que cuni gaudio tempo¬
rali ieniunt. ⁊ cum ꝑpetuo do¬
loꝵ disceciunt: faciunt gaudui¬
etͣ̃nium fietum in fligant. Tribu¬
unt fugitiuos flores ut maitidi¬
ores ꝑseu erautes aduentent. sAteu¬
ciuitur securitaren trauseuntis
ut ꝑpetiu scł̃i crucianb tradant.
Ideoq carissime uirgines que ut¬
cum in agone uirginitatis nunc
usq cucurristis ꝑmanete in umo¬
re dñi meliꝰ quam cepistis. Tempꝰ
fendi temporaliter fine fasticlio ⁊
uuini possitis delectatione susciꝑe.
Ego enum cõmeudaui uos sꝑui
sc̃o: cui credo qͦd uos mͥ intẽgras
stituer. Nolite itaq ex hoc faciem
uxani corporaliter querere secd
solabat᷑ Dicentib aut̃ fibi uale
inuicem: bafilla ⁊ eugenia oratro
peium fponsum basille que er
uram basillam nouiꝰ ab ĩꝑatore
ineriusse. Sextꝰ ⁊ eo ampliꝰ an̾nus¬
esb: quam tu in teread etatis ur
postea acciꝑe distulist. D parru¬

Expanded text:
iam moriamur. Quae sunt hujus mundi blandimenta fallacissima, et cum gaudio temporali veniunt, et cum perpetuo dolore discedunt: faciunt maeternum fletum infligant: tribuunt fugitivos flores, ut marcidiores perseverantes ad vectent: mentiuntur securitatem transeuntisui saeculi cruciatibus tradant. Ideoque charissimae virgines, quae mecum in agone virginitatis nunc usque accurristis, permanete in amore Domini, quem coepistis. Tempus flendi temporaliter, sine fastidio et aeterni cum omni possitis dilectione suscipere. Ego enim commendavi vos Spiritui sancto, et credo quod vos mihi integras stituet Nolite itaque ex hoc faciem meam . corporali| ter querere sed gsolabatur. Dicentibus autem sibi vale invicem Basilla et Eugenia, oratiopeium sponsum Basillae, quae et tram Basillam novimus ab imperatore meruisse, sextus et eo amplius est annus quam tu in tenero aetatis anno ut postea acciperes distulisti; sed patru
Abbreviated transcription (Latin):
tempare fulgeatis sicut rosa. Sed
dum flos eius : odorem pariter
⁊ ruborem estendit repentemar
di ut marces citis. Estore diuites
temporaliter: ut in perpetuũ
meudicetis. Ilumquid non ualet
manus domini ut faciat ser¬
uos suos diuitiis affiuere. et
in comparribiliter splendescrre
S certamen statuit animaꝵ
ut credant se eternas habituros
diuitias qui pro eius nomine
temporales opes habere nolu¬

Expanded text:
tempore fulgeatis. Sed, dum flos ejus et odorem pariter et ruborem ostendit, repente mardi, ut marcescatis; estote divites temporaliter, ut in perpetuum mendicetis. Nunquid non valet manus Domini ut faciat servos suos divitiis affluentes et incomparabiliter splendentes? Sed certamen statuit animarum ut credant se aeternas habituros divitias qui pro ejus nomine temporales habere opes nolu
Abbreviated transcription (Latin):
rpo dño eroliderunt. Ualeriano
est seditio de xꝑianis e qͦd ci p̃¬
tuerterit. ⁊ corneliꝰ romã. Et dic¬
ta est auctoritas ad paternum
ꝓconsuleni. ut cypͥanum occiae¬
ret. Corneliꝰ aut̃ quia a multis
romanis etiam illustrib fouebr
erat in abactis. Tunc beata eug¬
nia uidens basillam ait Reuer¬
unani quam apud alexanciriã
ꝓ iustis laborib aclquifisti. alias.
quam in effusionem tui sangͥnis
consecutura eris. Tunc beata eu¬
genia expandens manus fuas
aycit. Dñe ihu altissuni filius
qui ad salutem nrãm uenisti. ⁊¬
ratis p̃mium om̃s quas michi cre
asx̃ om̃ib beata eugenia Scce
iundemis tempꝰ est in d̾ succdiũ¬
rur botriones ⁊ pedib conculeant᷑

Expanded text:
no crediderunt | Valeriano est | seditio de christianis eo quod cyprieuerteret Et cornelius romam data est auproconsulem, ut Cyprianum occideret. Cornelius autem quia a multis Romanis etiam illustribus fovebatur, erat in abditis. Tunc beata Eugenia videns Basillam, ait: Revelunam, quam apud Alexandriam pro justis laboribus acquisisti; et aliam, quam in effusione tui sanguinis consecutura es. Tunc beata Eugenia expandens manus suas, dixit: Domine Jesu, Altissimi Filius, qui ad salutem nostram venisti petatis praemium omnes quas mihi creddixit omnibus beata Eugenia: Ecce vindemiae tempus est, in quo succiduntur botri, et pedi
Abbreviated transcription (Latin):
ut pͣfectum s ut regeni te algxan¬
drie ordinauit ⁊ constituit ut
dum uita maneret successionem
in nullo susciꝑes. Uncle his bere
solitam culturam exbibeas. aut
aeposita dignitate etiam ꝓpris
facultatib cedas. Accepta g hac
augustoꝵ auctoritate simulas
siegritudinem quousq unun¬
sa ctisreaheret ⁊ dͥouaret ꝑ oñ¬

Expanded text:
ut praefectum, sed ut regem te Alexanut praefectum, sed ut regem te Alexandriae ordinavit atque constituit, ut dum in vita maneres, succesin nullo susciperis Vnde his benefsolitam culturam exhibeas Aut depo| sita dignitate . etiam propriis facultatibus cedas Ac| cepta igitur hac augusti auctoritate simulat aegri| tudinem . quousque uniuersa distraheret et donaret
Abbreviated transcription (Latin):
tudo conu̾titur. Restituit pri¬
tit relatioues ad scuerum ĩpa¬
torem de xꝑianis ⁊ inemorat᷑ sa¬
tis romane rei publice xꝑianos
ꝓclesse ⁊ icł̃o debere eos absq ꝑse¬
cutiont aliqua in urbib habi¬
tare Consentit relationib ip̃ator
⁊ contra bonitatem pugnat malitia.
consilio diabolico aliqui ex honora
nis pͥiuilegia traclidiss uenientes
ad regeni docerunt. statini rei pu¬
bleẽ conturbatum a pbiluipo qͥ
eum uouo in fascib inrep̃hensibit̃
admi nistrauerit. nunc decimo
no ꝑdidit omnia. Deriq dor ĩme.¬
talrum deseruit ceriuonias
ouinẽ celebritateni ad culturam
cusdam hominis queni iuodi &r¬
ciderunt conu̾tit. Non est les e¬
ũris ulla reixrentia passim quĩs
ut uoluerit templa ueneranc̃
iugreditur. ñ ut colendi beniuc
similia multa dicta st̃ in consiste¬
rio. seuero ⁊ antonino augustis
Unde cõmoti dipeuerunt ad̃ eum
huiꝰeamodi decrita. Diuis parens
nrͣ c̃omociꝰ quondam augustꝰ mõ

Expanded text:
r Restituit protit rela| tionem+ ad seuerum imperatorem de christianis et memorat | satis romanae rei publice christianos prodesse Ideo debere | eos absque persecutione aliqua in urbibus habitare Con| sentit relationibus imperator et contra bonita| tem . inpugnat malicia Consilio diabuli aliqui ex honora|nis priuilegia tribuisset Venientes ad regem | dixerunt statum rei publice cocum nono anno in fascibus irreprehensibiliter administraverit, nunc decimo anno perdidit omnia. Denique deorum immortalium deseruit caeremonias, et omnem civitatem ad culturam cujusdam hominis, quem Judaei occiderunt, convertit. Non est legibus vestris ulla reverentia. Passim quisque ut voluerit templa reverenda ingreditur, ut non colendi benevolsimilia multa dicta sunt Severo et Antonino Augustis. Qui commoti, dixerunt ad eum hujuscemodi decreta: « Divus parens noster, Commodus quondam Augustus, non
Abbreviated transcription (Latin):
Ex rego genere uirgo. Basilla
instrueret. Tunc beata eugenia con¬
uocat ad se beatissimos comites
su&. ꝓthum ⁊ Iacinctum ⁊ dicit
eis. Accingimini ad militiam ad
dono uos basille sub specie muns¬
faciatis ancillani. Fit itaq huius
quasi eunuchos inseruitio habẽs
non dieb non noctib a colloquiis
diuinis ⁊ oratione cessabat. Igitur
corueliꝰ cum ess in urbe roma sa¬
cre legis antistes ꝑuenit ad eum
latenter ⁊ baptirauit eam. Con¬
firmata aut̃ beata basilla in timore
ebant᷑ aspectib ipsa ⁊ beata eugenia.

Expanded text:
ex regio genere uirgo basilla|tiana insti| tueret Tunc beata eugenia conuocat ad se beates| simos comites suos protum et hyacintum . et dicit eis | Adcingimini ad militiam ad dono uos baselissae . sub specie munefaciatis ancillam fit itaque huius quasi eunuchos seruitio habens Non diebus non noc| tibus a conloquiis dei et oratione cessabat Igitur cornilius | cum esset in urbe roma sacrae legis . antestis peruenit ad | eum latenter . et baptizauit eam Confirmata autem | beata basilissa in timore e| bantur . Aspectibus ipsa et beata eugenia o
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm ñ est discreno masculi
femine. om̃senim in xꝑo unũ
sumus. Huiꝰ ͦ uormam animo
feruenti suscepi. ⁊ confidentiam
quan ui xꝑo habui nolui esse
feinineam. Secd uirginitatem ui¬
maculatam tota animi intenciõe
conseruans uirũ gessi constant᷑
in xꝑo. Non enĩ inimicam hone¬
statis simulationem assumpsi:
ut uirferainan simularẽ. secd
femma iuirilit᷑ gerendo uirum
gessi uirginntatem que est ĩ xpo¬
scidit a carpite tunicam qua erat
indutꝰ et apparuit femina. Et
sttruim adp̃fectum ait. Michi qui¬
dem tu scd̃m carnẽ pater. clau¬
sedent auitꝰ ⁊ sergiꝰ. ego aurem¬
sum eugenia filia tua. que pro
amore xꝑi mundura omuem
cum delicis suis respui tamꝗͣ
nirchi mei. cum quib scolam
tam ydoneus tͥ extitio ut ĩuctricẽ
libidinium ⁊ omnis pollutionis me
faiceret ꝑ miscłiam fuam. cui cre¬
ad eam ⁊ fundentes lacrimas in
conspectu ppłi amplexib eiꝰ in¬
combunt. Nuntiatur factum
claudie mat̾. Statim cursu rapi¬

Expanded text:
apud Dominum non sit discretio masculi et feminae: omnes enim in Christo unum sumus . Hujus ergo normam animo fervente suscepi, et ex confidentia quam in Christo habui, nolui esse femina, sed virginitatem immaculatam tota animi intentione conservans, virum gessi constanter in Christo. Non enim infrunitam honestatis simulationem assumpsi, ut vir feminam simularem: sed femina viriliter agendo, virum gessi, virginitatem quae in scidit a capite tunicam, qua erat induta, et apparuit femina. Et statim ad praefectum ait: Tu mihi quidem secundum carnem pater, Clausedent, Avitus et Sergius. Ego autem Eugenia filia tua, quae pro amore Christi mundum omnem cum deliciis suis respui tanquam nuchi mei, cum quibus scholam tam idoneus ibi exstitit, ut victricem libidinum omnis pollutionis me faceret per misericordiam suam, cui cread eam | effundentes lacrimas in conspectu populi amplexibus | eius incumbunt Nunciatur factum claudie matri | statim curso rapi