comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitalianus seruus seruorum dĩ. Desiderabiles lit teras
excellentiae urãe suscepimus. quas relegentes. cogouimus eius
pussimam deuotionem feruentissimũ que amorem. quam hab&
propt̃ beatam uitam & quia dextera dñi protegente aduerã
& apostolicam fidem sit conuersus. sperans ut sicut insua gen¬
gens. quae talem sapientissimum & dĩ cultorem promeruit
habere regem: quia nonsolum ipse dĩ cultor extitit: sed&iã
om̃s subiectos suos meditatur die ac nocte adsidem catholicã
atque apostolicam prosug animȩ redemptione conuerti: Qiuis
enim audiens haec suauia nonl&etur quis non exult& & gaudeat
inhis pis operibus : quia & gens ur̃ã xp̃o omni potenti dõ credidit
secundum diuinorum proph& arum uoces sicut scriptum
est inisaia. Indie illa radix iesse quistas insignum populo¬
rum. ipsum gentes dep̃cabuntur &iterum: Audite insulȩ.
adtendite populi delonge & post paululum. Parum in¬

Expanded text:
iscopus, servus servorum Dei. « Desiderabiles literas excellentiae vestrae suscepimus: quas relegentes, cognovimus ejus piissimam devotionem, ferventissimumque amorem, quem habet propter beatam vitam; et quia dextera Domini protegente ad veram ad apostolicam fidem sit conversus, sperans ut sicut in sua gengens, quae talem sapientissimum, et Dei cultorem promeruit habere regem: quia non solum ipse Dei cultor extitit  Al., existit, sed etiam omnes subjectos suos meditatur die ac nocte ad fidem catholicam atque apostolicam pro suae animae redemptione converti. Quis enim audiens haec suavia, non laetetur? Quis non exultet et gaudeat in his piis operibus? Quia et gens vestra Christo omnipotenti Deo credidit, secundum divinorum prophetarum voces, sicut scriptum est in Isaia: In die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur. Et iterum: Audite insulae, et adtendite populi de longe. Et post paululum: Parum, in
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ nr̃m iħm xp̃m. quiei cuncta prospera in ꝑti& uti nouum xp̃i
populum coaceru&: catholica michi & aposto licam confatuens fi¬
dem: Scriptum est enim: Querite primum regnũ dĩ &iusticiã
eus & baec omĩa adicientur uobis: Nimirũ enĩ quaerat & im¬
p& rabit. & ei omnes suae in sulae ut obtamus subdentur: Pat̃¬
no uaquȩ affectu salutantes uram excellentiã diuinam p̃cam᷑¬
iugit̃ dem̃tiam : quȩ uos urosque om̃s in omnibus bonis oꝑibus
auxiliari dign& ur. Ut cum xp̃o infuturo regn&is scło In co¬
lomem excellentiam uram̃ gratia suꝑna custodiat: Quissane
ꝓuichardo reꝑtus ac dedicatus sit antestis. libro sequente
oportunus dic& ur

Expanded text:
um Christum, qui ei cuncta prospera impartiet, uti novum Christi populum coacervet, catholicam ibi et apostolicam constituens fidem. Scriptum est enim: Quaerite primum regnum Dei, ac justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Nimirum enim quaerit et impetrabit, et ei omnes suae insulae ut optamus subdentur. Paterno itaque affectu salutantes vestram excellentiam, divinam jugiter clementiam, quae vos vestrosque omnes in omnibus bonis operibus auxiliari dignetur, ut cum Christo in futuro regnetis saeculo. Incolumem excellentiam vestram gratia superna custodiat. » Quis sane pro Uighardo repertus ac dedicatus sit antistes, libro sequente opportunius dicetur
Abbreviated transcription (Latin):
intenebras & quibus iudelie& hominibus ut dinoscere
potui quidam erat ad tonsus ut dericus. quidam lauuseris¬
dam femuina: trabentes autt̃ eos maligni spũdescen deru
longuis sub euntibus eis fl&um hominum & risum dat¬
moniorum clare discernere nequirem sonum tamen ad¬
huc promiscuum in auribus haberem. Interã ascendeñ
cumdeder̃ atq occulis flãmantibus & deore ac naribus

Expanded text:
in tenebras: e quibus videlicet hominibus, ut dignoscere potui, quidam erat adtonsus ut clericus, quidam laicus, quaedam femina. Trahentes autem eos maligni spiritus descendlongius subeuntibus eis, fletum hominum, et risum daemoniorum clare discernere nequirem, sonum tamen adhuc promiscuum in auribus haberem. Interea ascenderuncumdederunt me, atque oculis flammantibus, et de ore ac naribus
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc retractis ignium uaporibus ebulliens relaberentur.
illa tenebrarum loca replebat. &cum diutius ibi paui¬
dus consisterẽ ut pote incertus quid agerem quouerte¬
rem gressum. quime finis maner&&: audio subitũ posterga
sonitum in manissimi fl&us ac miserrimi. & caccinnum
crepitantem quasi uulgi indocti captis hostibus insultan¬
tis. Ut autem sonitus idem clario redditus ad me usque
peruenit : considero turbã malignorum spiritium qua
quinq¬

Expanded text:
nunc retractis ignium vaporibus relaberentur iilla tenebrarum loca replebat. Et cum diutius ibi pavidus consisterem utpote incertus, quid agerem, quo verterem gressum, qui finis me maneret, audio subitum post terga sonitum inmanissimi fletus ac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me usque pervenit, considero turbam malignorum spirituum, quę quinq
Abbreviated transcription (Latin):
mbus factiessent. dĩ creandi matheriam lignum uelli¬
pidem esse non posse quorum recisurae uel igni absi¬
mereꝗtur. uel inuasa. quaelib& humaniusus formare¬
tur. Iuel certe dispectui habita foras proicerentur¬

Expanded text:
nibus facti essent; dei creandi materiam lignum vel lanibus facti essent; dei creandi materiam lignum vel lapidem esse non posse, quorum recisurae vel igni absumerentur, vel in vasa quaelibet humani usus formarentur, vel certe despectui habita foras projicerentur
Abbreviated transcription (Latin):
rum simul & mertiorum ordinatus a finano ep̃o. Paueris
enim sacer dotum. cogebat unum antestitẽ duobus popi¬
lis p̃fici Qunicum pauco subtempore non paucam dñ
plebem ad quisissoꝵ : defunctus est apud mediterrancos
proillo epis copatũ ccollach. & ipse denatione scot toni
qui non multo post relicto episcopatum: Neuersus dt
adin sulam hu ubi plurimorum capud & arcẽ scottidi¬
ere cenubiorum: Succedente illi inepis copatũ trumba
urs religioso & monachica uita instituto. Natione quider
anglo sedai scottis ordinato epõ quod temporibus uil fa
regis dequo insequentibus dicemus factum esse credites¬
tia regis osui receper̃. T rat enim rex euisdem gentis sicbe¬
tus quipost siebertũ cognomento paruum regnante an¬
cus eius dem osui regis. Quicum frequent̃ ad eum inpro¬
uintiam nõdan hrmbrorum uenir& solebat eũ ortan
ad in tellegendum deos esse nom posse. qui bominum na¬

Expanded text:
orum simul et Merciorum, ordinatus a Finano episcopo. Paucitas orum simul et Merciorum, ordinatus a Finano episcopo. Paucitas enim sacerdotum cogebat unum antistitem duobus populis praefici. Qui cum pauco sub tempore non paucam Domino plebem adquisisset, defunctus est apud Mediterraneos pro illo episcopatum Ceollach, et ipse de natione Scottorum, qui non multo post, relicto episcopatu, reversus est ad insulam Hii, ubi plurimorum caput et arcem Scotti habuere coenobiorum: succedente illi in episcopatum Trumheri viro religioso, et monachica vita instituto DCLIX, natione quidem Anglo, sed a Scottis ordinato episcopo; quod temporibus Vulfheri regis de quo in sequentibus dicemus, factum est. CAPtia regis Osuiu receperunt. Erat enim rex ejusdem gentis Sigberct, qui post Sigberctum cognomento Parvum regnavit, amicus ejusdem Osuiu regis, qui cum frequenter ad eum in provinciam Nordanhymbrorum veniret, solebat eum hortari ad intelligendum deos esse non posse qui hominum ma
Abbreviated transcription (Latin):
natione scottus. ceten fuere deaglis Adda autẽ frat̃ utan
pres biteri inlustris & abbatis. monas teru quoduo catur ad
in pro uinciam memorati sacerdotes cum principe : prȩdi¬
cabant uerbum & libenter auditi sunt: Multique cotidi
e. & nobilium & infimorum abrenuntiata sorde idolatriae
sideisunt fonte abluti Nec prohibuit penda rex quin
&iam in sua hoc est merciorum natione uerbum si qui
uellent audire praedicar& ur: Quin potius hodio habe¬
bat & dis piciebat eos quos fide xp̃i inbutos opera fider non ha¬
bere depraehendit. dicens. Contempnendos esse eos & mise¬
ros quidõ suo inquem crederent obedire contemꝑnerent:
Coepta sunt h aeo biennio ante mortem pendan regis: Ipso
autẽ occiso: cum osui rex criscianus regium eiuis accipera
& insequentibus dicemus. factus diuma unus ex prefas
quat tuor. sacer dotibus episcopus mediterraneorum angi¬

Expanded text:
natione Scottus, caeteri fuere de Anglis. Adda autem erat frater Uttan, natione Scottus, caeteri fuere de Anglis. Adda autem erat frater Uttan, presbyteri inlustris, et abbatis monasterii quod vocatur Ad in provinciam memorati sacerdotes cum principe, praedicabant verbum, et libenter auditi sunt, multique quotidie et nobilium et infirmorum  Al., infimorum, abrenunciata sorde idolatriae, fidei sunt fonte abluti. Nec prohibuit Penda rex quin etiam in sua, hoc est, Merciorum natione, verbum, si qui vellent audire, praedicaretur. Quin potius odio habebat, et despiciebat eos, quos fide Christi imbutos, opera fidei non habere deprehendit, dicens contemnendos esse eos et miseros qui Deo suo in quem crederent obedire contemnerent. Coepta sunt haec biennio ante mortem Pendan regis. Ipso autem occiso DCLVI, cum Osuiu Rex Christianus regnum ejus acciperet, ut in sequentibus dicemus , factus est Diuma unus ex praefatis quatuor sacerdotibus episcopus Mediterraneorum Angl
Abbreviated transcription (Latin):
gis nomine ac ꝑ sona dignissimus. prelatus a patre regno gen¬
tis illius. uenitq ad regẽ nordan hrmbrorum osui postulans
filiam euis alchfledam sibi coniugem dari: Neque aliter
quod petebat in p&rare potuit. nisi fidem xpi acbaptis ma
cum gente cui pre erat ac ceperit, Atille audita p̃dica¬
tione ueritatis & promissione regni caelestis spe que re¬
surrecionis ac futurae in mor talitatis. libenter se xp̃ianũ
sieri uelle confessus est &iam siuirginẽ non acciper&
Persuasus maximae ad ꝑcipiendam fidem. a filio regis osui
nomine alch frido qui erat cognatus & amicus eius. habens
pendan regis Baptizatus est ergo afinano ep̃o cumom¬
nibus qui secum uenerant comitibus ac militibus. eorũque
famulis uniuersis. inuico regis in lustri quiuocatur ad mu¬
rum, & acceptis quattuor presbiteris quiad docendã
baptitandam que gentẽ illius. & eruditione & uita uidebantur
idonei multo cumgaudio reuersus est Erant autem p̃res

Expanded text:
gis nomine ac persona dignissimus, praelatus est a patre regno gentis illius; venitque ad regem Nordanhymbrorum Osuiu, postulans filiam ejus Alchfledam sibi conjugem dari. Neque aliter quod petebat impetrare potuit, nisi fidem Christi ac baptisma, cum gente cui praeerat, acciperet. At ille audita praedicatione veritatis, et promissione regni caelestis, speque resurrectionis ac futurae immortalitatis, libenter se Christianum fieri velle confessus est, etiamsi virginem non acciperet: persuasus maxime ad percipiendam fidem a filio regis Osuiu, nomine Alchfrido, qui erat cognatus et amicus ejus, habens Pendan regis. Baptizatus est ergo a Finano episcopo, cum omnibus qui secum venerant comitibus ac militibus eorumque famulis universis, in vico regis inlustri qui vocatur Ad murum. Et acceptis quatuor presbyteris, qui ad docendam baptizandamque gentem illius, et eruditione et vita videbantur idonei, multo cum gaudio reversus est. Erant autem presb
Abbreviated transcription (Latin):
traiectum in quo aedificata ecclesia reuerentissimus pontifex
longe lateq uerbum fidei p̃dicatus multosq aberrore reuo cans
plures ꝑillas regiones ecł. sed & monasteria  non nulla cons¬
truxit. Nam non multo p̾alios quoq illis in regionibus ipse cons¬
cituit antistes ex eorum numero fratrum. Quiuł secum uł p̾se
illo ad p̃dicandum uenerant ex quibus aliquanti iam dormi¬
erunt in dño. Ipse autẽ uilbror dcognom̃to clemens adhuc suꝑ
sextum in epis copatu habens annum. & pꝰ multiplices mi
litiae caelestis agones ad p̃mia remunerationis suꝑne tota
mente sus pirans.

Expanded text:
Trajectum vocatur; in quo aedificata ecclesia, reverentissimus pontifex Trajectum vocatur; in quo aedificata ecclesia, reverentissimus pontifex longe lateque verbum fidei praedicans, multosque ab errore revocans, plures per illas regiones ecclesias, sed et monasteria nonnulla construxit. Nam non multo post alios quoque illis in regionibus ipse constituit antistites ex eorum numero fratrum qui vel secum, vel post se illo ad praedicandum venerant; ex quibus aliquanti jam dormierunt in Domino. Ipse autem Uilbrord, cognomento Clemens, adhuc supsextum in episcopatu habens annum, et post multiplices  Al., multiplicis militiae caelestis agones ad praemia remunerationis supernae tota mente suspirans.
Abbreviated transcription (Latin):
ce antiquorum saxonum dis ꝑsi sunt. Quolib& hi qui
uerbum receperant ipse antistes cumquibus dam pipi
de dit ei locum mansionis in insula quadahreni quilin¬
gua illorum uocatur inlitore inqua ipse constructo
mona str qđ actenus heredes possiden eius aliquandiui
continentissimam ges sit uitam ibique diem elausit
ultimum. Post quam uero ꝑ annos aliquod infersia qui
huc pontificatum serguis habebat. Postulans ut idẽ
fresonum genti archi ep̃s ordinar& ur. Quodita ut
p&ierat impl& um est. añ ab in carnatione dominica
d̾ c xcͦuͦ. Or dinatus est autẽ in ecclesia scĩ martrris caeciliae die
natalis eiꝰ inposito sibi a papa memorato nomine dem̃tis ac mox
remissus ac sedem episcopatus sui. id est pꝰdies xiiii. ex quo in
urbem uenerat donauit autẽ ei pipin locum cathedrae episco¬
pales in castello suo in lustri quod antiquo gentium illarum
uerbo ultaburg idẽ. oppidum. uiltorum lingua autẽ gallica

Expanded text:
te antiquorum Saxonum dispersi sunt quolibet hi qui te antiquorum Saxonum dispersi sunt quolibet hi qui verbum receperant. Ipsdedit ei locum mansionis in insula quadam Rheni, quae lingua eorum vocatur In littore: in qua ipse, constructo monasterio quod hactenus haeredes ejus possident, aliquandiu continentissimam gessit vitam, ibique diem clausit ultimum. Postquam vero per annos aliquot in Fresia, qui huc pontificatum Sergius habebat, postulans ut eidem Fresonum genti archiepiscopus ordinaretur. Quod ita ut petierat impletum est anno ab incarnatione Domini  sexto. Ordinatus est autem in ecclesia sanctae martyris Ceciliae, die natalis ejus, imposito sibi a papa memorato nomine Clementis: ac mox remissus ad sedem episcopatus sui, id est, post dies quatuordecim ex quo in Urbem venerat. Donavit autem ei Pippin locum cathedrae episcopalis in castello suo inlustri, quod antiquo gentium illarum verbo Uiltaburg, id est, Oppidum Uiltorum, lingua autem Gallica
Abbreviated transcription (Latin):
esent ille singula queq loca dedicar&. sed & alici perplura
quae tanti operis negotium quaerebat uł ibi discere uelun¬
de accipere cupiebat inquibus om̃ibus cumsui nõticempos
esset effectus adp̃dicandum redut quotempore fratris qui
ert in fresia uerbi ministerio mancipat᷑ degerunt ex suo nu¬
mero uirum modestum moribus & mansu&um corde suidbert¬
tum quieis ordinar& ur iantistes quembrit tanicm descinatũ
ad p&itionem eorum ordinauit reuerentissimus uilstid
ep̃s quitimi foste patria pulsus in merciorum re gomibus
exulabat. Nonenum eo tempore habebat epm̃ cantia desine¬
co quidem ceodoro sed nec dum ber̾tualdo successore eius
qui transmare ordinanderat ad sedem episcopatus sui re¬
uerso quiuidelic& siudbeste accepto epis copatu debraeta¬
maregressus Nonmulto pꝰ agentem buruo tuarorum. se¬
cessit ac̃ multos cor̾pre dicando aiuam ueritatis perduxit.
sedexpugnantis non longo post tempore boruetuaris agen¬

Expanded text:
Sing., singula quaeque loca dedicaret. Sed et alia perplura quae tanti operis negotium quaerebat, vel ibi discere, vel inde accipere cupiebat. In quibus omnibus cum sui voti compos esset effectus, ad praedicandum rediit. Quo tempore fratres qui erant in Fresia verbi ministerio mancipati, elegerunt ex suo numero virum modestum moribus et mansuetum corde Suidbertum, qui eis ordinaretur antistes. Quem ad Britanniam destinatum, ad petitionem eorum ordinavit reverendissimus Wilfrid episcopus qui, tum forte patria pulsus, in Merciorum regionibus exsulabat. Non enim eo tempore habebat episcopum Cantia, defuncto quidem Theodoro, sed necdum Berthwaldo successore ejus, qui trans mare ordinandus ierat, ad sedem episcopatus sui reverso. Qui videlicet Switbrecht, accepto episcopatu, de Britannia regressus, non multo post ad gentem Boructuariorum secessit, ac multos eorum praedicando ad viam veritatis perduxit. Sed expugnatis non longo post tempore Boructuariis, a gen
Abbreviated transcription (Latin):
di accelerauit uenire romam. Clus apostolicȩ se dĩstunc serqus
papa.p̃erat. ut cum eius licentia & benedictione desideratum
euangelizandi gentibus opus inir&: simul & reliquias beato¬
rum apostolorum ac martrrum xp̃i abeose sperans accipere
ut dum ingente cum predicar& destructis idolis ecclesias ins¬
tituer& haber& in prõpto reliquias scõrum quas ibi introducen
quibu¬
quae

Expanded text:
di, acceleravit venire Romam, cujus sedi apostolicae tunc Sergius di, acceleravit venire Romam, cujus sedi apostolicae tunc Sergius papa praeerat, ut cum ejus licentia et benedictione, desideratum evangelizandi gentibus opus iniret, simul et reliquias beatorum apostolorum ac martyrum Christi ab eo se sperans accipere, ut dum in gente cui praedicaret destructis idolis ecclesias institueret, haberet in promptu reliquias sanctorum quas ibi introduceret; quibuque
Abbreviated transcription (Latin):
lum usque altus omninocte supra locum fulgebat illum ubi¬
cumque eos ꝑuenisse continger& & hoc &iam paganis quies
oc ciderant intuentibus sed & unus exeis inuisioñ noc turna
apparuit cuidam desociis suis cui nom̃ erait timon iro
inlustri & ad saeculum quoq nobili quidemilite factus ent
monachus indicans qđ eo loci corpora eorum poss&& inuenit
ubi lucifn decaelo terris radiasse conspicer&. Quodita con¬
pl&um est: inuenta namque eorum corpora iuxta honorẽ
martrribus cumdignum recondita sunt. & dies passionis. uł
inuentionis eorum congita illis in locis ueneratione celebratu̾s
denique gloriosissimis dux francorum pippin ubi hoc compe
multa gloria in ecclesia colonice riuita t̾̃siuxta hremnum.
festur autem quia in loco quooccisi sunt fons ebullierit qui ineo¬
dem loco usq hodie copiosa fluenti sui dona profundat. Ixi¬
perut iulbrod datum sibi a principe licentiam ibidem p̃dican¬

Expanded text:
lum usque altus omni nocte supra locum fulgebat illum ubilum usque altus omni nocte supra locum fulgebat illum ubicumque ea pervenisse contingeret, et hoc etiam paganis qui eos occiderant intuentibus. Sed et unus ex eis in visione nocturna apparuit cuidam de sociis suis, cui nomen erat Tilmon, viro illustri, et ad saeculum quoque nobili, qui de milite factus fuerat monachus; indicans quod eo loci corpora eorum posset invenire, ubi lucem de caelo terris radiasse conspiceret. Quod ita completum est. Inventa namque eorum corpora juxta honorem martyribus condignum recondita sunt, et dies passionis vel inventionis eorum congrua illis in locis veneratione celebratur. Denique gloriosissimus dux Francorum Pippin ubi haec compemulta gloria in ecclesia Coloniae civitatis, juxta Rhenum. Fertur autem quia in loco in  Al. om. in quo occisi sunt fons ebullierit, qui in eodem loco usque hodie copiosa fluenti sui dona profundat Uilbrord datam sibi a principe licentiam ibidem praedican
Abbreviated transcription (Latin):
uascula sacra & tabulam altaris iuce dedicatam suspecti
sint habiti qui a si ꝑuenirent ad satrapam & loquerentur
cimislo auerterent illum adiis suus & ad nouam xp̃ianae fi¬
de religionem trans ferrent. sicq paulatim omĩs eorũ pro
mpuerunt eos subito & int̾emerunt alb em quidem euualdũ
udo n occisione gladii nigellum autẽ longo suppliciorum
erdeiatus & orrenda membrorum om̃ium discertione quos
uidere uolebant. audiss& inatus est ualde quod ad se ueni¬
it uolentes peregrinĩ non pmit terentur & mitens occidit
uicanos illos om̃s uicũq incendio consumpsit. Passi sut autẽ
p̃faci sacer dotes & famuli xp̃i. quinto non arum octobrium
die nec martrrio eorum caelestia desuere mirac ula. Namcũ
perempta corum corpora amni ut diximus a paganis essene
iniecta. contigit ut haec contra imp&ũ fluii decurrentis
socii tranferentur. sed & radius lucis permaximus atque ad cae¬

Expanded text:
vascula sacra et tabulam altaris vice dedicatam, suspecti vascula sacra et tabulam altaris vice dedicatam, suspecti sunt habiti, quia si pervenirent ad satrapam et loquerentur cum illo, averterent illum a diis suis et ad novam Christianae fidei religionem transferrent, sicque paulatim omnis eorum provrapuerunt eos subito, et interemerunt: Album quidem Hewaldum veloci occisione gladii, Nigellum autem longo suppliciorum cruciatu et horrenda membrorum omnium discerptione: quos videre volebant audisset, iratus est valde quod ad se venire volentes peregrini non permitterentur; et mittens occidit vicanos illos omnes, vicumque incendio consumpsit. Passi sunt autem praefati sacerdotes et famuli Christi quinto Nonarum Octobrium die. Nec martyrio eorum caelestia defuere miracula. Nam cum perempta eorum corpora amni, ut diximus, a paganis essent injecta, contigit ut haec contra impetum fluvii decurrentis,socii, transferrentur. Sed et radius lucis permaximus atque ad cae
Abbreviated transcription (Latin):
sicut deuotionis sic & iam uocabuli. neque ut̃q eorum appel¬
labatur euualt & tamen districtioñ ut pro diuessa capillorũ
spetie unius niger euuald alt̃ abbus euo ald diceretur quorum
uterq pi& ate religionis inbutus. sed niger heuuald magis saen¬
unciam in trauerunt ospitium cuius dam ulici. petierunq
ibeo ut transmitterentur ad satrapam qui suꝑ eum erat eo
ad illum ꝑferre. Nonenim habent regem idem antiqui saxo¬
nes sesl trapas plurimos suae genti p̃positus qui in ruente
belli articula mit tunt aequalit̾ sortes & quem cumq
sors ostenderit hunc tempore belli ducem omnes se¬
untur huic obtem peru̾nt per acto autem bello rursum
aequalis potentiae om̃s fiunt satrapȩ suscepit ergo eos
ulicus & promittens semittere sead satrapam quis uperse
erant utpetebat. Aliquod diebus secum r&& enuit quicũ
coqniti essent abar baris qđ essent alterius religionis nã
acri ficiumdõ uctimȩ salutaris offerebant. Habentes secũ

Expanded text:
sicut devotionis, sic etiam vocabuli: nam uterque eorum appellabatur Hewald; ea tamen distinctione, ut pro diversa capillorum specie unus Niger Hewald, alter Albus Hewald diceretur: quorum uterque pietate religionis imbutus, sed Niger Hewald magis sacr venientes in provinciam, intraverunt hospitium cujusdam villici, petieruntque ab eo, ut transmitterentur ad satrapam qui super eum  Al., eos erat, eoad illum perferre. Non enim habent regem iidem antiqui Saxones, sed satrapas plurimos suae genti praepositos, qui ingruente belli articulo mittunt aequaliter sortes, et quemcumque sors ostenderit, hunc tempore belli ducem omnes sequuntur, huic obtemperant; peracto autem bello, rursum aequalis potentiae omnes fiunt satrapae. Suscepit ergo eos villicus, et promittens se mittere eos ad satrapam qui super se erat, ut petebant, aliquot diebus secum retinuit. Qui cum cogniti essent a barbaris quod essent alterius religionis, namsacrificium Deo victimae salutaris offerebant, habentes secum
Abbreviated transcription (Latin):
It autem uidit uir dñi egbesdt qui nec ipse ad predicandũ
gentibus. uenire ꝑmittebatur. retentus ob aliam scaẽ ei
illas deueniens in partes quicquam proficiebat. Temptauit
huc inopus uerbi mittere uiros scõs & industrios in quibus
eximi us ulbrod pres biterii gra dii & merito prefulgebat.
Quicum illo aduenissent erant autem numero xii diuerten¬
tes adpipinum ducẽ francorum gratant̃ ab illo susceptisunt
& quia nuꝑ c&eriorem fresiam expulso inderathbedo rege
ceperat illo eos ad predicandum misit. Ipse quoque imperiab
ferr& multisque eos qui fidem suscepere uellent beneficus ad¬
tollens. unde factum ẽ. opitulante grã diuina & multos in bre¬
ue abidola tria ad fidem conuerterent xp̃iborum secuti exen¬
pla. duo quidam prb̃i denatione anglorum qui inhibernia
nulto tempore proaet̾na patria exulauer̃. uenerunt ad p¬
iunciam antiquorum saxonum. si forte aliquos ibidem pre¬

Expanded text:
t autem vidit vir Domini Ecgberct, quia nec ipse ad praedicandum gentibus venire permittebatur, retentus  Al. add. est obillas deveniens in partes, quicquam proficiebat, tentavit adhuc in opus verbi mittere viros sanctos et industrios, in quibus eximius Uilbrord presbyterii gradu et merito praefulgebat. Qui cum illo advenissent, erant autem numero duodecim, divertentes ad Pippinum ducem Francorum, gratanter ab illo suscepti sunt: et quia nuper citeriorem Fresiam, expulso inde Rathbedo  Al., Radhbedo rege, ceperat, illo eos ad praedicandum misit; ipse quoque imperialiferret; multisque eos qui fidem suscipere vellent beneficiis adtollens: unde factum est, opitulante gratia divina, ut multos in brevi ab idolatria ad fidem converterent Christi DCXCII. Horum secuti exempla duo quidam presbyteri de natione Anglorum, qui in Hibernia multo tempore pro aeterna patria exulaverant, venerunt ad provinciam antiquorum Saxonum, si forte aliquos ibidem prae
Abbreviated transcription (Latin):
egerat. ascendit nauem & fesi am ꝑueniens duobus annis com¬
cuiditores. Tum reuersus ad dilectae locum peregrinationisi
lito insilentio uacare dño coepit. & qm̃ externis prodesse a

Expanded text:
egerat DCXC, ascendit navem, et Fresiam perveniens duobus annis conegerat DCXC, ascendit navem, et Fresiam perveniens duobus annis conauditores. Tunc reversus ad dilectae locum peregrinationis DCXCI, solito in silentio vacare Domino coepit; et quoniam externis  A
Abbreviated transcription (Latin):
frat̃ dicens quia & ea nocte sibi post expl&os mitutmos
actepide dixisti egbesto quitibi dicenda p̃cepi. At nunc
uade & dic illi. quia noli: uelit. deb& ad monast̃. columbaie
uenire quia aratra eorum non rectȩ incedunt. Oport& an¬
tẽ eũ ad rectũ haec tramitem reuocare. Quibaec audiens
sicertus est factus deuisione niel hominus temꝑtauit. it̃
dis positum cum fratrib memoratis incipere. Cumque iam
naui ex posiuss& quae tanti iti neris necessitas poscebat. atq
opostunos aliquod dies uentos expectarent. fac taẽ. noc te qua¬
dam tam saeua tempestas q̃ꝑditis non ulla exparte insq inna¬
sub traxit se illi ꝓfectioni & remanere domipassius est. At uer
unus desociis eius uocabulo uitberte. Cum ess& & ipse contẽp¬
tu mundi acdoctrinae scientia insignis. Nammultos annos inhi¬
bernia peregrinus anachor&icam in magna ꝑ fectione uitam

Expanded text:
frater, dicens quia et ea nocte sibi post expletos Matutinofrater, dicens quia et ea nocte sibi post expletos Matutinoac tepide dixisti Ecgbercto quae tibi dicenda praecepi? At nunc vade, et dic illi quia, velit nolit, debet ad monasteria Columbae venire, quia aratra eorum non recte incedunt: oportet autem eum ad rectum haec tramitem revocare. » Qui haec audiens Ipse vero, tametsi certus est factus de visione, nihilominus tentavit iter dispositum cum fratribus memoratis incipere. Cumque jam navi imposuissent quae tanti itineris necessitas poscebat, atque opportunos aliquot dies  Al., diebus ventos exspectarent, facta est nocte quadam tam saeva tempestas, quae perditis nonnulla ex parte his quae in navsubtraxit se illi profectioni, et remanere domi passus est. » At vero unus de sociis ejus, vocabulo Uictberct, cum esset et ipse contemptu mundi ac doctrinae scientia insignis, nam multos annos in Hibernia peregrinus anachoreticam in magna perfectione vitam
Abbreviated transcription (Latin):
quondam m̃s & nutritor amantissimus boisil Interro gauitq
mea neum cognoscere possem. Aio & im. Tues enim boi sil. atl¬
le at hoc inquit ueni ut responsum dñi saluatoris egberto ad¬
feram. Quod te tamen referente oport& adillum uenire. dic
ergo illi quia nonual& it̃ quod nonposuit implere dĩ enim uo¬
luntatis est ut ad columbae monas teria magis ꝑgat docenda
erat autem columba primus doctor fidei xp̃ianę transmos¬
tanis pictis ad aquilonem. Primusque fundator monasteria
quod in insula multis diuscottorum pictorumque populis
uenerabile mansit. Quiudelic& columba nunc añ nullis
composito acella & columba nomine colũcelli uocatur au¬
dientes autem uerba uisionis egbest p̃cepit fratri quir& ule¬
rat nedui quam alteri referr& neforte in lusoria && iusio:
a prepa rando itinere quod ad gentes docendas ir& cessare
uolebat. At pꝰ dies paucos rursumuenit ad eum p̃fatus

Expanded text:
quondam meus et nutritor amantissimus Boisil, interrogavitque me, an eum cognoscere possem. Aio: Etiam, tu es enim Boisil. At ille: Ad hoc inquit, veni, ut responsum Domini Salvatoris Ecgbercto adferam, quod te tamen referente oportet ad illum venire. Dic ergo illi quia non valet iter quod proposuit, implere: Dei enim voluntatis est ut ad Columbae monasteria magis pergat docenda. » Erat autem Columba primus doctor fidei Christianae transmontanis Pictis ad aquilonem, primusque fundator monasterii quod in Hii insula multis diu Scottorum Pictorumque populis venerabile mansit. Qui videlicet Columba nunc, a nonnullis composito a Cella et Columba nomine, Columcelli vocatur. Audiens autem verba visionis Ecgberct, praecepit fratri qui retulerat ne cuiquam haec alteri referret, ne forte inlusoria esset visio. men a praeparando  Al., parando itinere, quo ad gentes docendas iret, cessare volebat. At post dies paucos rursum venit ad eum praefatus
Abbreviated transcription (Latin):
illi oracula simul & opera restiterunt. siquidem electis sociis stn¬
nuissimis & ad p̃dicandum uerbum idoneis ut pote actione
simul & eruditione p̃claris p̃paratis om̃ibusq nauigantibus
esse necessaria uidebantur. Uenit die quadam mane primo
ad eum unus defratribus discipulus quondam inbrit tania
& minist̃ dõ dilecti sacer dotis boisili cueẽt idẽ boisil p̃posi¬
tis monasł malrosensis sub abbate eata ut supra narrauimis
Referens ei uisionem quae sibi eadem nocte apparuis s&. Cum
expl&is inquiens hemnis matutinalibus in lectulo membra

Expanded text:
illi oracula simul et opera restiterunt. Siquidem electis sociis strilli oracula simul et opera restiterunt. Siquidem electis sociis strenuissimis et ad praedicandum verbum idoneis, utpote actione simul et eruditione praeclaris, praeparatisque omnibus quae navigantibus esse necessaria videbantur, venit die quadam mane primo ad eum unus de fratribus, discipulus quondam in Brittania, et minister Deo dilecti sacerdotis Boisili, cum esset idem Boisil praepositus monasterii Mailrosensis sub abbate Eata, ut supra narravimus, referens ei visionem quae sibi eadem nocte apparuisset: « Cum expletis, inquiens, hymnis matutinalibus in lectulo  A
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore uenerabilis & cum om̃i honorificentia no¬
minandus famulus xp̃i & sacerdos egbest quem
in hibernici insula peregrinam ducereuitam pro adipiscen¬
da in caelis patria r&ulimus proposuit animo pluribus
prodesse id est. inito opere apostolico uerbum dĩ aliquibis
earum quȩ non dum audierunt gentibus euangelizando cõ¬
mittere Quorum ingermania plurimas nouerat esse nati¬
pones a quibus angli uel saxones qui nunc brittanam in co¬
lunt genus & originem duxisse nos cuntur. Unde acte¬
nus auicina gente brittonum correptae germani nun¬
cupatur. Sunt autem fresones rugini danai hunni anti
tibus populi paganis adhuc rutibus seruientes ad quos
uenire p̃fatus xp̃i miles circum naui grata grecta brita
ma deposuit si quos foste ex illis ereptus satanȩ ad xp̃m
trans ferre ualer& uel si hoc fieri non poss& romam uenire adu
denda utq adoranda beatorum apostolorum Ac mastyrum xpͥ
limina cogitauit. sed ne aliquid horum persicer& superna

Expanded text:
 venerabilis, et cum omni honorificentia nominandus famulus Christi et sacerdos Ecgberct, quem in Hibernia insula peregrinam ducere vitam pro adipiscenda in caelis patria retulimus, proposuit animo pluribus prodesse; id est, inito opere apostolico, verbum Dei aliquibus earum quae nondum audierant, gentibus evangelizando committere: quarum in Germania plurimas noverat esse nationes, a quibus Angli vel Saxones qui nunc Brittaniam incolunt, genus et originem duxisse noscuntur; unde hactenus a vicina gente Brittonum corrupte Garmani  Al., Germani nuncupantur. Sunt autem Fresones, Rugini, Danai, Hunni  Altibus populi paganis adhuc ritibus servientes, ad quos venire praefatus Christi miles circumnavigata Brittania disposuit, si quos forte ex illis ereptos Satanae ad Christum transferre valeret, vel si hoc fieri non posset, Romam venire ad videnda atque adoranda beatorum apostolorum ac martyrum Christi limina cogitavit. Sed ne aliquid horum perficeret, superna
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatio ꝓuisionis erat. quia uenerabis uir non solum inpascho
transiuit dehoe mundo ad patrem. Uerum &iam cumeo die
pascha caelebrar&ur. quonumquam prius in eis locis caelebra¬
temporis paschalis. la& abantur depatrecinio ꝑgentis ad dñm
patris ꝑquem fuerant correcti. gratulabatur ille quod eatenꝰ
in carne seruatus est donec illum in pascha diem suos audi¬
tores quemsemꝑ antea uitabat suscipere ac secum agere iu¬
dero. sicq certus deillorum correctione reuerentissimus pai

Expanded text:
dispensatio provisionis erat, quod venerabilis vir non solum in Pascha dispensatio provisionis erat, quod venerabilis vir non solum in Pascha transivit de hoc mundo ad Patrem; verum etiam cum eo die Pascha celebraretur, quo nunquam prius in eis locis celebratemporis Paschalis; laetabantur de patrocinio pergentis ad Dominum Patris, per quem fuerant correcti; gratulabatur ille quod eatenus in carne servatus est, donec illum in Pascha diem suos auditores, quem semper antea vitabant, suscipere ac secum agere videret. Sicque certus de illorum correctione reverentissimus Pater
Abbreviated transcription (Latin):
la fidei catholicae ꝑ omiã instructis ipsi adhue inu&erati
&x claudicantis a semitis suis & capita sine corona p̃tendunt.
& sollempnia xp̃i sine ecclacsiae xp̃i soci&ate uenerant᷑.
Dusceper̃ autẽ huenses monachi docente ecgbertoritus
inuendi catholicos. sub abbate duunchado post annos cir¬
citer .lxxx. ex quo ad predicationem gentis anglorum
aidanum miserant antiscitem Mansit autẽ uir dñi ec gbert
annos xiii inp̃fata insula quamipse uelud noua quadam
relucente grã ecclesiasticae soci&atis & pacis xp̃o consecrauerat
Annoq dominicae in carnationis decxxuinii quo pascha. domi¬
nia in memoriam eiusdem dominicaie resurrectionis caelebras¬
s& eodem die & ipse migrauit ad dnm ac gaudium summae
festiuitatis quod cum fratrib quos adunitatis gratiam conuerce¬
rat inchoauit cum dno & apostolis ca&erisq caeli ciuub conple¬
uit. Imo idipsum caelebrare sine fine ñdesinit: Mira autẽ diuinę

Expanded text:
la fidei catholicae per omnia instructis, ipsi adhuc inveterati la fidei catholicae per omnia instructis, ipsi adhuc inveterati et claudicantes a semitis suis, et capita sine corona praetendunt, et sollemnia Christi sine Ecclesiae Christi societate venerantur. Susceperunt autem Hiienses monachi, docente Ecgbercto, ritus vivendi catholicos sub abbate Duunchado, post annos circiter octoginta, ex quo ad praedicationem gentis Anglorum Aldanum miserant antistitem. Mansit autem vir Domini Ecgberct annos tredecim in praefata insula, quam ipse velut nova quadam reducente gratia ecclesiasticae societatis et pacis Christo consecraverat; annoque Dominicae incarnationis septinnia in memoriam ejusdem Dominicae resurrectionis celebrasset, eodem die et ipse migravit ad Dominum, ac gaudium summae festivitatis quod cum fratribus quos ad unitatis gratiam converterat, inchoavit, cum Domino et apostolis caeterisque caeli civibus complevit, immo idipsum celebrare sine fine non desinit. Mira autem divinae
Abbreviated transcription (Latin):
monachi seotticae nationis cũhis quaesibi erant subditamo¬
nasterus adritum paschae actonsure canonicum dño procurante
occiso coenred gubernacula regni nordan hymbrorũ suscepit: Cũ
ueniss& ad eos dehibernia dõ amabilis & cũ omni honorificentia
ominandus pat̃ ac sacerdos egbert cuius superius memoriam
executor deuotissimꝰ libent̃ auditus ab umiuersis in mutabit pus ac
sedulis exortationibus inueteratam illam traditionem parentũ
corum dequib apostolicum illum lic& proferre sermonẽ quod
emulationẽ dĩ habebant. sed non secundum scientiam catholi¬
co quȩ illos atq a postolicomore caelebrationẽ ut diximꝰ praeci¬
quod mira diune constat factum dispensatione pi&atis ut
ac sine ieundiae populis anglorũ communicare curauit Ipsa
quoq post modum ꝑgentẽ anglorum in eis quae minus habuerat:
nes qui nolebant anglis cã. quamhabebant fidei xp̃ianae no¬
titiam pandere. Credentib iam populis anglorum & in regu¬

Expanded text:
monachi Scotticae nationis, cum his quae sibi erant subdita monasteriis, ad ritum Paschae ac tonsurae canonicum Domino procurante pocciso, Coenred gubernacula regni Nordanhymbrorum suscepit, cum venisset ad eos de Hibernia Deo amabilis, et cum omni honorificentia nominandus Pater ac sacerdos Ecgberct, cujus superius memoriam exsecutor devotissimus, libenter auditus ab universis, immutavit piis ac sedulis exhortationibus inveteratam illam traditionem parentum eorum, de quibus apostolicum illum licet proferre sermonem, quod aemulationem Dei habebant, sed non secundum scientiam; catholicoque illos, atque apostolico more celebrationem, ut diximus, praeciuae agere perdocuit. Quod mira divinae constat factum dispensatione pietatis, ut ac sine invidia populis Anglorum communicare curavit: ipsa quoque postmodum per gentem Anglorum in eis quae  Al., quam minnes, qui nolebant Anglis eam quam habebant, fidei Christianae notitiam pandere, credentibus jam populis Anglorum et in regu
Abbreviated transcription (Latin):
xii. Vt brittones prumã degente anglor uenouc toriam ducẽ ambrosio romano
homine sumpserint
XUIIUt germanus q̃s cum luppo briccinam nuiugans & pronomaris & post¬
modum pelagianorum tempestãtt̃ diuna uirtte sedauert.
xuii. Utidẽ filiam tribuni cetũ inlummauerit acdeinde ad scm albanumn
perueniens reliquias ibidẽ & ipsius acceperit & beatorũ apłorum siue
aliorum martrrum posuera¬
XUIINtidem causa insirmitatis ibidem detentus a&cõiegadi domorum orando
restriuxerit & ipse piusionem a suo sit langax curtus¬
domum reuersi sint
Ut renuiscentibus uirgaltis peliginie pestis germanus lumsenero britenã
reuersus ptiuis claudo udaem ineessum deinde & popula dĩ condepnatis
siue emenditis heretics aressum recuperaret sidei
axiNt brit toũes qaitsi en obus ad tẽpus exteris ciulibus sesebellis contruirat
simul& mãiorolus flagitus submerserint

Expanded text:
XVI. Ut Brittones primam de gente Anglorum victoriam, duce Ambrosio Romano homine, sumpserintXVII. Ut Germanus episcopus cum Lupo Brittaniam navigans, et primo maris, et postmodum Pelagianorum tempestatem divina virtute sedaverit.XVIII. Ut idem filiam tribuni caecam inluminaverit, ac deinde ad sanctum Albanum perveniens, reliquias ibidem et ipsius acceperit, et beatorum apostolorum, sive aliorum martyrum posuerUt iidem causa infirmitatis ibidem detentus, et incendia domorum orando restinxerit; et ipse per visionem a suo sit languore curatusdomum reversi sintUt renascentibus virgultis Pelagianae pestis Germanus cum Severo Brittaniam reversus, prius claudo juveni incessum, deinde et populo Dei, condemnatis sive emendatis haereticis, gressum recuperarit fideiI. Ut Brittones, quiescentibus ad tempus exteris, civilibus sese bellis contriverint, simul et majoribus flagitiis submerserint
Abbreviated transcription (Latin):
cundo uenientes murum trans insulam ficerũt sed hoe confestom a prefatis.
bostibus interrupto maiore sint calamitate depressi
XIII Utregiante theodosio minore cuius tempore palladius ad scothos inxp̃m
credentes missus ẽ brittones ab acriã consulȩ auxilium flagtantes non in¬
p&rauerint
xIlNtbrittones fame famosa coactibarbaros sus efiabus tepulerint nec
mora frugum copia lixxora pesilintiã & ex terminum gentis secutusit

Expanded text:
cundo venientes, murum trans insulam fecerint; sed hoc confestim a praefatis hostibus interrupto Al., hi interrupti, majore sint calamitate depressiXIII. Ut, regnante Theodosio minore, cujus tempore Palladius ad Scottos in Christum credentes missus est, Brittones ab Aetio consule auxilium flagitantes non impetraverintXIV. Ut Brittones fame famosa coacti Al., fame coacti, Barbaros suis e finibus pepulerint; nec mora, frugum copia, luxuria, pestilentia, et exterminium gentis secutum
Abbreviated transcription (Latin):
ad crescente ꝑ dies ad extrema ꝑductus. primo tempo¬
re noctis defunctus est. sed diluculo reuiuenͣs ac repen¬
te residens. om̃s qui corpori flentes ad sederant timore
inm̃ soperculsos infugam conuertit. Uxor tantum q
amplius amabat. quam uis multum tremens & pauida

Expanded text:
ac crescente per dies ad extrema perductus. Primo tempore noctis defunctus est, sed diluculo reviviscens ac repente residens omnes, qui corpori flentes assederant, timore inmenso perculsos in fugam convertit. Uxor tantum, quę amplius amabat, quamvis multum tremens et pavida
Abbreviated transcription (Latin):
pl& umest: Namdie debinc tercio: conplaa bora nona
subito quasi leuit̃ obdlor mens. sine ullo sensu doloris emist
sbm̃s. Cuiis corpori tumulando preparauerant sero Roñ
lapideum: sedeũ huc corpus in ponere cocpissent. inuenenint
hoc mensurae palmi longius esse sar cofago. dolantes ergo lapi¬
dem inquantum ualebant. ad dider̃ longitudini sarco faqi
quasi duorũ mensurã digitorum: sed neo si quidem corpus
capiebat. Vnde facta difficultate tumulandi: cogitabant
aut aliud quȩrere loculum: aut ipsum corpus sipossent in
genibus inflectendo breuiare : donec ipse loculo capent᷑
Sed mirares: & non nisi caelitus facta. nealiquid horum
fratre suaefredo regnauit. & turba hominum non modus
inuentum est sarco fagum illud congruae longitudinis
admensuram corporis. adeo ut apaste capitis &iam cen¬
cal poss& int̾ponĩ Apaste uero pedum mensura. uub
gitorum in sarco fago corpus exceder&: Conditus est au

Expanded text:
pletum est. Nam die dehinc tertio completa hora nona, pletum est. Nam die dehinc tertio completa hora nona, subito quasi leviter obdormiens, sine ullo sensu doloris emisit spiritum. Cujus corpori tumulando praeparaverant sarcofagum lapideum: sed cum huic corpus imponere coepissent, invenerunt hoc mensura palmi longius esse sarcofago. Dolantes ergo lapidem in quantum valebant, addiderunt longitudini sarcofagi quasi duorum mensuram digitorum. Sed nec sic quidem corpus capiebat. Unde facta difficultate tumulandi, cogitabant aut aliud  Al., alium quaerere loculum, aut ipsum corpus, si possent, in genibus inflectendo breviare, donec ipso loculo caperetur. Sed mira res, et non nisi caelitus facta, ne aliquid horum fratre Suefredo regnavit, et turba hominum non modica, inventum est sarcofagum illud congruae longitudinis ad mensuram corporis, adeo ut a parte capitis etiam cervical posset interponi; a parte vero pedum, mensura quatuor digitorum in sarcofago corpus excederet. Conditus est autem
Abbreviated transcription (Latin):
num calorum manere desiderans: Quicum ingra uesceste
pfata caritudine diem fibi moltis inminere sensiss & tunere
uoepit homo anmi regalis. neadmortẽ uemens tanto adfectus
aolore aliquid indigium suae ꝑsonae uł ore proferterat. ul
aliorum motu gererit membrorum Undeaccito adse prefi¬
to urbis Tundoniae inquatunc ipse manebat ep̃m̃ rogauit
neplurts eo monente quamipse ep̃s & duo sui ministri adessent
nem consolatoriam. quae omnem ei anxi&atẽ memoratns
sollic itudinis auferr& insuꝑ & qua die ess& hanc uitam
crminaturus ostender&. Uidit enim ut post ipse refere¬
bat tres adse uenisse uiros claro indutos habitu. quorum
unus residens ante lec tulum eius. stantibhis quiseeũ
lanquentem uisitare uenerant: dixit qđ anima erus sine
ullo dolore: & cummago lucis splendore lesset egressurs
de corpore : sed& tertium exinde diem: quae ess& moritur
insinuauit: quodita utrumque ut exiusione didicit . con¬

Expanded text:
er regnum caelorum manere desiderans. Qui cum ingravescente praefata aegritudine, diem sibi mortis imminere sensisset, timere coepit homo animi regalis, ne ad mortem veniens tanto adfectus dolore, aliquid indignum suae personae, vel ore proferret vel aliorum motu gereret membrorum. Unde accito ad se praefato urbis Lundoniae in qua tunc ipse manebat, episcopo, rogavit ne plures eo moriente quam ipse episcopus et duo sui ministri adessent.nem consolatoriam, quae omnem ei anxietatem memoratae solicitudinis auferret, insuper et qua die esset hanc vitam terminaturus, ostenderet. Vidit enim, ut post ipse referebat, tres ad se venisse viros claro indutos habitu; quorum unus residens ante lectulum ejus, stantibus his qui secum nerant  Al., venerunt, dixit quod anima ejus, et sine ullo dolore, et cum magno lucis splendore esset egressura de corpore: sed et tertium exinde diem quo esset moriturus insinuavit. Quod ita utrumque ut ex visione didicit com
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore preerat regno orientalis faxonum ut ide¬
s &iam libellus doc&. uirmultum dõ deuotus nomin
sebbi. ciius supra meminimus. Erat enim religiosus acah
crebris precibus pus elemosinarum fructibus plurimum
intentus. uitam priuatam mona chi cham. cunctis regni duu¬
is &honoribus p̃ferens : quam & olim iam sinonobstinatus
coniugus animus diuorcium negar& relicto regno subiss
rum: epm̃ magis quam regem ordinari decer&: Cumque
est. corporis infirmitate ꝑ maxima : qua & mortuus est
Amonuitque conuigem. ut uł tunc diuino se seruitio panꝰ¬

Expanded text:
 praeerat regno Orientalium Saxonum, ut idem etiam libellus docet, vir multum Deo devotus, nomine Sebbi, cujus supra meminimus. Erat enim religiosis actibus, crebris precibus, piis eleemosynarum fructibus plurimum intentus; vitam privatam et monachicam cunctis regni divitiis et honoribus praeferens, quam et olim jam, si non obstinatus conjugis animus divortium negaret, relicto regno subiissrum, episcopum magis quam regem ordinari deceret. Cumque est corporis infirmitate permaxima, qua et mortuus est: ammonuitque conjugem, ut vel tunc divino se servitio pa
Abbreviated transcription (Latin):
Denique tẽpore sequente cum pre fata regina in eodem mo¬
nasterio morar&ur. Uenit ad salutandam eam abbatissa
quȩ dam uenerabilis. quae usq hodie suꝑ est: uocabu¬
lo aedilhild. soror uirorũ scõrum aediliuni. & aldiuni quo
secui

Expanded text:
Denique tempore sequente, cum praefata regina in eodem moDenique tempore sequente, cum praefata regina in eodem monasterio moraretur, venit ad salutandam eam abbatissa quaedam venerabilis, quae usque hodie superest, vocabulo Aedilhild, soror virorum sanctorum Aedilvini et Aldevini, quorum secu
Abbreviated transcription (Latin):
ranis cum odus & iam mortuum in sequebantur: Unde fe¬
tum est : ut ipsa nocte reliquiae adlate foris ꝑmanerent
centorio tantum mnaiore supra carrũ in quo inerant exten¬
so sed miraculi caelestis ostensio quamreuent̃ hae susci
nocte columna lucis a carro illo ad caelum usque porrai¬
ta omnibus poene eius dem lindisse prouinciae locis con¬
picua stabat. Unde mane facto fratres monasterii illus
qui pridie abnuerant: diligent̃ ipsi p&eere coeperunt u
apͥud se eadem scãẽ ac dõ dilectae reliquiae conderentus
Lota igtur ossa. intulerunt intecam quam in hoc p̃pan¬
uerant atque in ecclesia iuxta honorem congruum posis¬
erunt & ut regiam iur scĩ ꝑsona memoriã haber& a& n
uexillum eius suꝑ tumbam auro & purpura conpositum
crarii suder̃. Ex quo tempore factũ est ut ipsa t̾ra quȩ laui¬
crum uenerabile suscepit: ad abiciendos ex obsessis
cor poribus dȩmones gratiae salutaris haber& effectum

Expanded text:
eranis eum odiis etiam mortuum insequebantur. Unde faeranis eum odiis etiam mortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris permanerent, tentorio tantum  Al., tamen majore supra carrum in quo inerant, extenso. Sed miraculi caelestis ostensio, quam reverenter eae snocte columna lucis a carro illo ad caelum usque porrecta, omnibus pene ejusdem Lindissae provinciae locis conspicua stabat. Unde mane facto fratres monasterii illius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut apud se eaedem sanctae ac Deo dilectae reliquiae conderentur. Lota igitur ossa intulerunt in thecam, quam in hoc praeparaverant, atque in ecclesia juxta honorem congruum posuerunt: et ut regia viri sancti persona memoriam haberet aeternam, vexillum ejus super tumbam auro et purpura compositum crarii fuderunt. Ex quo tempore factum est, ut ipsa terra quae lavacrum venerabile suscepit, ad abigendos ex obsessis corporibus daemones, gratiae salutaris haberet effectum.