comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iectum effusumr uequid erit lesũ
fuerit. uidex ꝯputat. m̾cedes medi¬
cis p̃stitas. ceteraq impendia q̃ m
curatõe facta sunt. p̃t̾ca oꝑarum

Expanded text:
iectum effusumue quid erit, laesum fuerit, iudex computat mercedes medicis praestitas ceteraque impendia, quae in curatione facta sunt, praeterea operarum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯt᷑. dolo malo fundum posud̾e desiit
accipe cogendi non sunt. s infcm̃ ac¬
tio aduus eos reddi debebit. ꝑ qͣm re¬
stituere cogantur. qͣnti locupletes ex
nt̾ offm aduocatõnis: irei sue defen¬
tionem multum int̾est. necpp̃ea qͥ
si postea cognouit rem ad se ꝑtinẽ¬
ut̃ ũ ꝯꝙ alii eam uendicanti. tuit q igno¬
rans suam eẽ disillebat domniũ su¬
ui amisit.  ut.¬

Expanded text:
tam dolo malo fundum possidere desiit, suscipere cogendi non sunt, sed in factum actio aduersus eos reddi debebit, per quam restituere cogantur, quanto locupletes ex nter officium aduocationis et rei suae defensionem multum ‹inter›est: nec propterea quis, si postea cognouerit rem ad se pertinere, quod alii eam uindicanti tunc ignorans suam esse adsistebat, dominium suum amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
legau̾it ex eo cempore ex qui dicels
quidam recte putant. U̾autem a¬
⁊declarauit meum ẽẽ debere. ĩ de fruc¬
tib possorem ꝯdempnare. ecd̾ enim
errore ⁊ defructib ꝯdempnaturum
nĩ debere autẽ lucro possoris cedere
fructus cum iuccus sit. auoquin
ut matimamis ait. nec rem arbi
cuus estimatõnom accepit sibi ẽ
putare possor debet debet qui non
restituit uem. ¶Gorum quo q̃ sine
int̾itu diuidiũpolsunt. ꝑtem pet̾e¬

Expanded text:
auerit, ex eo tempore, ex quo discessit quidam recte putant. Ubi autem antentia declarauit meum esse, debet etiam de fructibus possessorem condemnare: eodem enim errore et de fructibus condemnaturum: non debere enim lucro possessoris cedere fructus, cum uictus sit: alioquin, ut Mauricianus ait, nec rem arbitcuius aestimationem accepit: sibi enim possessor imputare debet, qui non restituit rem. Eorum quoque, quae sine interitu diuidi non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Siduis hac lege em̃it fundũ. ut sia¬
lius meliorẽ ꝯditõnem accusit re¬
cedatur ab empcõne post̃am
sit fundus añqͣm adiectio sit fcã
uti i rem accõne pot̾. postea nõ
pot̾it. ¶ Siceruus m uł filius fam̃
fundum uendid̾it. sicradid̾it hñs pe

Expanded text:
Si quis hac lege emerit, ut, si alius meliorem condicionem attulerit, recedatur ab emptione, post allatam sit fundus, antequam adiectio sit facta, uti in rem actione potest: postea non poterit. Si seruus mihi uel filius familias fundum uendidit et tra
Abbreviated transcription (Latin):
mosicolo aut culpa possõris: respo¬
tita perior̃ uiorem putat pomp̃ tre
ne si mide ꝓͥetacis dominus petier̃
co tempore quo ad ꝓͥetatem usust᷑.
reuersus est. ur o fructuum hãt᷑¬

Expanded text:
ideo si dolo aut culpa possessoris res petita perierit, ueriorem putat Pomponius ione si nudae proprietatis dominus petieriteo tempore, quo ad proprietatem usus fructus reuersus est, ratio fructuum ha
Abbreviated transcription (Latin):
contestationis tp̃e peredit. Cum ant
resuidicatur. sñto. ma. amisit pos¬
sõm absoluendus est possõr Item
si litis ꝯtestate tp̃e ñ possodit tp̃r at̃¬
quo iudicatur possidet panda est ꝓ¬
culi suĩa. ut omnimõ ꝯdempͣnetut
gͦ. ⁊ tructuum nomine ex quopossi
tus dolopossoris detĩor factu s cem̃ sũ
culpa eius ex auacã mortuus sit.
estimatio ñfiet eius ꝙ dec̾iorem eũ
feceratqr nicħ int̾est petitoris. s ħ
qͣntum ad iurem accõm legis aut̃
accuilie durat actõss uͣs qͣi añ
lit̃. ꝯt̾ dolodesiit iem possidere tenet
irem accõne. id q exsenatus ꝯsul¬
to colligi pof quocautum ost ut
diximus ut dolus p̾t̾itus in hr̃dica¬
cis petõm ueniat. Eum emĩ in hr̃dita¬

Expanded text:
contestationis tempore possedit, cum autem res iudicatur sine dolo malo amisit possessionem, absoluendus est possessor. item si litis contestatae tempore non possedit, quo autem iudicatur possidet, probanda est Proculi sententia, ut omnimodo condemnetur: ergo et fructuum nomine ex quo coepit tus dolo possessoris deterior factus sit, deinde sine culpa eius ex alia causa mortuus sit, aestimatio non fiet eius, quod deteriorem eum fecerat, quia nihil interest petitoris: sed haec quantum ad in rem actionem: legis autem Aquilitam dolo desiit rem possidere, tenetur in rem actione: idque ex senatus consulto colligi potest, quo cautum est, ut diximus, ut dolus praeteritus in hereditatis petitionem ueniat: cum enim in heredita
Abbreviated transcription (Latin):
n rem accio ꝯpecit ci qui aut iire
gentium au iure ciuił dominiũ
acquisunt. ¶ Loca sacra .i. religiosa
qiͣ nr̃a nirem accõne peti nõ posst᷑
liquis iei sue alienam rem ita ad¬
iecĩt ut ꝑꝰͦ eius fieret. ueluti siqis
statue sue. brachium aut pedem
alienum adiecĩt aut̃ olto ansamł
fundum łcandelabro signlum au
m̃ie pedem dominũ eus tocius rei
offici. uereq statuam suam dc̃ns
li cogar p̃tium ciuuis ꝙ accesserit
iuncta sũ adiecta accilsionis ioco
cedunt ea qͣmdui cohent domimꝰ
uendicare ñ potest. s ad exibũdsi
agere potest ut sepentur. itunc uẽ¬
dicentur .ẜ. excepto eo ꝙ castiꝰ de fer¬
riuminacione scribit. dicit enĩ
si statue sue ferumminatione iũt¬
tum brachiũ sit inucate maio¬

Expanded text:
n rem actio competit ei, qui aut iure gentium aut iure ciuili dominium adquisiit. Loca sacra, item religiosa quasi nostra in rem actione peti non possunt. Si quis rei suae alienam rem ita adiecerit, ut pars eius fieret, ueluti si quis statuae suae bracchium aut pedem alienum adiecerit, aut scypho ansam uel fundum, uel candelabro sigillum, aut mensae pedem, dominum eius totius rei effici uereque statuam suam dicturli cogar pretium eius quod accesserit iuncta siue adiecta accessionis loco cedunt, ea quamdiu cohaerent dominus uindicare non potest, sed ad exhibendum agere potest, ut separentur et tunc uindicentur: scilicet excepto eo, quod Cassius de ferruminatione scribit. dicit enim, si statuae suae ferrumination‹e› iunctum bracchium sit, unitate maio
Abbreviated transcription (Latin):
retiuere ꝓͥam spẽm ut singuli homines¬
⁊isingule oues. io posse me gregem.
uenditare. qͣmuis aues tuus sit in¬
nuxtus. s ce ariocem uendicare posse
nam si statue mee brachium auene

Expanded text:
riam speciem, ut singuli homines, singulae oues: ideoque posse me gregem uindicare, quamuis aries tuus sit immixtus: sed et te arietem uindicare posse. nam si statuae meae
Abbreviated transcription (Latin):
ut iudex inspitiat an reus pollideet.
nec ad rem ꝑtinebit ex qͣca possideat.
alqͣm oxceptõnem quidam tñ. ut
pegasus ait. eam solam possonem
putaũnt hac actione ꝯplecti q̃ loc̃
ht in rat̾cco uti possicetis ł utrobi.

Expanded text:
ut iudex inspiciat, an reus possideat: nec ad rem pertinebit, ex qua causa possideat: aliquam exceptionem. quidam tamen, ut Pegasus, eam solam possessionem putauerunt hanc actionem complecti, quae locum habet in interdicto uti possidetis uel utr
Abbreviated transcription (Latin):
da ca idem fecisset. ñ posse. iul no
stare ñ cogitur. nam isi maximei¬
mandis q̃ritur. constat ãnimadũ
miserat qm̃i pati debet estimatiõẽ¬
idaudiendus est audiet auidice. syde¬
sid̾at ut adũsarus atcõnem sua̾¬

Expanded text:
da ea idem fecisset, non posse Iulianuaestare non cogitur: nam etsi maximemandis quaeritur, constat animaduertmiserit, quoniam pati debet aestimationem, audiendus erit a iudice, si desideret, ut adu
Abbreviated transcription (Latin):
rera ñ redditis cumptib ¶d̾ est ũ si
ex noxali iuditio ceripũ tesendit nͣ
dampnatuꝰ p̃stitit pͣetumam aut
in area q̃ fuit petitoris ꝑeirorem
insuiam edificauit susitũ patus
sit petitor pati cosse eum edifitium.
ꝙ im aerea uxori donata ꝓuidicẽ
qui dedote cognoscitr fatiend̾ dixe¬
uint. ¶S si pu̾um meũ cum possi¬
deres crudisses ñ idemseruand̾ ꝓcu¬
lus existimat qr n carere seruo me¬
o debeam. uec pof remedium id̾ ãd

Expanded text:
n redditis sumptibus. idem est etiam, si noxali iudicio seruum defendit et damnatus praestitit pecuniam, aut in area quae fuit petitoris per errorem insulam aedificauit: nisi tamen paratus sit petitor pati tollere eum aedificium. quod et in area uxori donata per iudicem, qui de dote cognoscit, faciendum dixerunt. sed si puerum meum, cum possideres, erudisses, non idem obseruandum Proculus existimat, quia neque carere seruo meo debeam nec potest remedium idem adh
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur nhiius moĩ spõb. oĩbus.
iuditio uenit ut p̃fata iura. aut ñ
edictum ñ respondit. ⁊ obidmotu iu¬
dicis uilla diruta est. aut arbusta
succisa sunt prãbitur tibi dicrim̃¬
tum uiditio ꝯnruni dĩdunto. quit¬

Expanded text:
igitur in huiusmodi speciebus iudicio uenit, ut praefata iura aut mensdelictum non respondit et ob id motu iudicis uilla diruta est aut arbusta succisa sunt, praestabitur tibi detrimentum iudicio communi diuidundo: qui
Abbreviated transcription (Latin):
hãt qud̾exrs cius suus ad quisierit.¬
cum agẽ tecum cõi diuidundo uel¬
lem. ꝑcem tuam titio tradidisti.
iutãdi iudicii cã tenĩs inͥ p̃coria¬
Dõ accione ꝙ fecisses. ne res cõi dĩdũdo¬

Expanded text:
habeat, quod ex re eius seruus adquisierit.Cum agere tecum communi diuidundo uellem, partem tuam Titio tradidisti mutandi iudicii causa: teneris mihi praetoria actione, quod fecisses, ne tecum communi diuidundo
Abbreviated transcription (Latin):
patiatur te sccius tui anni fruitꝰ
ꝑcipere. uidendum utoum ex ꝯdut¬
alt̾ius annis feuccꝰ frũetur petus ĩ¬
misit ꝯifecit ut futuroi anni fructꝰ
quos sociuni ꝑcipers oportuit cor¬
rumꝑẽtur. ⁊ ꝑuco magis cõĩdĩdundo
uiditium qͣm exeducto locum hr̃e.
q̃ enuĩ locatio est cum m̾ces ñ int̾ces¬
litꝰ aut cerce accõnem incerti ciui¬
lem reddendam. ut.

Expanded text:
s, et non patiatur te socius tui anni fructum percipere, uidendum, utrum ex conducalternis annis frueretur, pecus immisit et effecit, ut futuri anni fructus, quos socium percipere oportuit, corrumperentur. et puto magis communi diuidundo iudicium quam ex conducto locum habere quae enim locatio est, ‹c›um merces non intercesserit? aut certe actionem incerti ciuilem reddendam. 24
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ tp̃s ꝙ ipũis rei qͣlitati ꝓdest ualet¬
¶ Diuit᷑ sccios ꝯuenisset᷑ ne intra t̾t̃
cempus societas diuidẽtur. quin
uendere liceat ei ꝗͥ tali ꝯuentione
tenetur: ñ÷ dubium. qỹ emꝑtor
quo coĩ diuidũdo agendo eadem.
exceptione submoẽbitu qͣ Aus¬
cor elus summou̾etur. ¶ Si patis¬

Expanded text:
 ipsius rei qualitati prodest, ualet.Si inter socios conuenisset, ne intra certum tempus societas diuideretur, quin uendere liceat ei, qui tali conuentione tenetur, non est dubium: quare emptor quoque communi diuidundo agendo eadem exceptione summouebitur, qua auctor eius summoueretur.Si pacis
Abbreviated transcription (Latin):
cã diuidũdo s ẜita simecũ agat᷑.
teterum. si alienauero ꝑtem meam.
ñ erie uñ retiuere possim. sisqui
ame enit an retiners possit: uidend̃
esti nam ii si uendicaritur ab eo par.
impendioꝵ nomine cĩ egofeciũẽ ita
ut ego: potĩt retentionẽ fac̃e ⁊ uerui¬
ũsum est enĩcum qĩ in rem moas
pendo tantũ retentonẽ hẽo qr ue¬
minem mͥobligare uolui ¶at cum
go ut alium mͥ obugõ. ⁊ siuit negõ¬
rum gestoꝵ accio datur adu̾sus eũ
ciiiis negõa curaui cumputarẽ al¬
terius ẽẽ ita .i inppoĩto gͥ isi aliena

Expanded text:
 ita, si mecum agatur. ceterum si alienauero partem meam, non erit unde retinere possim. sed is, qui a me emerit, an re tinere possit, uidendum est: nam et si uindicaretur ab eo pars, impendiorum nomine, quae ego fecissem, ita ut ego poterat retentionem facere: et ueriuersum est enim, cum quasi in rem meam pendo, tantum retentionem habeo, quia neminem mihi obligare uolui. at cum go, ut alium mihi obligem, et sicut negotiorum gestorum actio datur aduersus eum cuius negotia curaui, cum putarem alter
Abbreviated transcription (Latin):
undiis hẽdicarius. ut fundo ñ hẽ¬
dicario seruiat. arbit̾ dispone̾ nõ
pot̃. qr ultra id ꝙ in iudicium n¬
teductum est: excedere pocãs iudi¬
cis non pot̃. Laut:¬

Expanded text:
undus hereditarius fundo non hereditario seruiat, arbiter disponere non potest, quia ultra id quod in iudicium deductum est excedere potestas iudicis non potest
Abbreviated transcription (Latin):
dundo uenłunt. s cũ aut lapis
exemptus. aut arbor eruta uł suc¬
cisa est. ⁊mumis ꝓ ĩdiuiso fiet. ⁊ ue¬
uiet in ꝯmumi diuidunco iuditi¬
um. nam qͦti erat futis ꝑtib¬

Expanded text:
um ueniunt: sed cum aut lapis exemptus aut arbor eruta uel succisa est, communis pro indiuiso fiet et ueniet in communi diuidundo iudicium: nam quod erat finiti
Abbreviated transcription (Latin):
gi potest set negõrum goꝵ agendũ¬
Iucex cominuni didundo. Item fa¬
mit ħciscunde de scruo qui infuga
est iubere ceberet. liceridos ĩt̃ quos
uidex est utunc eum adiudicare¬
ei pones q̃m licitatio remansit nec
crit ꝑiculum ne ex senatus ꝯsul¬
co pona legis faiie ꝯmutatur¶A¬
qͣum itͦ iniuditium coĩ diuid̃
do ñ uenire. labeo ait Iamaũ

Expanded text:
gi potest? sed negotiorum gestorum agendum.Iudex communi diuidundo, item familiae erciscundae de seruo qui in fuga est iubere debet liceri eos inter quos iudex est et tunc eum adiudicare, penes quem licitatio remansit: nec erit periculum, ne ex senatus consulto poena legis Fabiae committatur.Aquarum iter in iudicium communi diuidundo non uenire Labeo ait: nam aut
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ex pͥma sp̃e seꝑatum man
Ita apbor ulapis. &ꝑte seꝑatus a fu¬
do ꝯfundit ius dm̃i. ¶ de uestibulo
do iuito ucrolibet. dari ñd qr qui
de uestibło liceri cegatur. u̾cce uãt
int̾dum tocaꝵ edium p̃cium facẽ

Expanded text:
aliquid ex prima specie separatum maneat: ita arbor et lapis separatus a fundo confundit ius dominii.De uestibulo do inuito utrolibet dari non debet, quia qui de uestibulo liceri cogatur, necesse habeat interdum totarum aedium pretium facere,
Abbreviated transcription (Latin):
estimabitur suus ⁊ eius ꝑtem ꝯse¬
de peculio in solidum dãpnatus ÷ si
aꝑud socium peculiares res int̾cidãt
nithomimis utile erit iuditiũ ⁊ĩ dũ
udundo. ad recuꝑandam ꝑtem pecu¬
nie. alioquin inquum fore ut tota
iculum ĩ reb petuliarib ẽẽ debeat. na
neum qͣ mãdatodiũ defensionem fꝰ¬
ui suscepit om̃s ꝙ bona fide p̃stit̾it.
seruatur. qͣmuis peculium postca ĩt
si paratul sit peculiarib reb petitori
cedere ex cã audiend̾ putauit. scł. ⁊ si
competat. tñ ħ uditio heres socui prẽt
si quidẽ defũctut in re ⁊muni admi¬
sit quo nomime le g̾ aquilic accõ
cari potest. qĩmadinod̾ diuisio pot̃fĩ
iudex altĩ usum adiudicauĩt ñ iu¬
deatur alt̃ qui m̾cedem accepit nõ
uti qĩ plus fatiat cͥguidetur frui qr
n siunna admonẽdi su G aius
mus ꝙ si post uit̾itum iei ꝯmunis
iuditium utile datur. ueluti si m¬
d̾s accor iupensas aliqͣs in rem ⁊¬
munem fecit. siue socius eius ali

Expanded text:
estimabitur seruus et eius partem consede peculio in solidum damnatus esset, si apud socium res peculiares intercidant, nihilo minus utile erit iudicium communi diuidundo ad reciperandam partem pecuniae: alioquin iniquum fore, si tota  debeat. nam et eum, qui mandatu domini defensionem serui suscepit, omne quod bona fide praestiterit seruaturum, quamuis peculium postea intesi paratus sit rebus peculiaribus petitori cedere, ex causa audiendum putauit, scilicet si competat, tamen hoc iudicio heres socii praestet, si quid defunctus in re communi admisit, quo nomine legis Aquiliae actio cari potest, quemadmodum diuisio potest fiudex alteri usum adiudicauerit non uideatur alter qui mercedem accipit non uti, quasi plus faciat qui uidetur f‹r›ui, n summa admonendi sumus, quod, si post interitum rei communis i dividundo iudicium utile datur: veluti si actor impensas aliquas in rem communem fecit, sive socius eius solus
Abbreviated transcription (Latin):
eiustrditonatui res fuit adiudica¬
ꝑatus sit recuꝑare quam coitor ꝑ od¬
dĩdundo iuditio ꝓuocatus fu̾i̾s alia¬
q pars tibi adiudicata sit ꝯseq̃nt̃
dicitur exempto agi ñ posse nisito¬
tam rem suscipere filis paratus qr
ħ pars bñficio altĩus uenditori acceᷤᷤ¬
sit quin aumo r̃ exuendico polle
uendicoris int̾uenĩt. s ⁊ si distratsa
ꝑte cessit iuctus licitatc̃e uendi¬
tor ed p̃nium uorestituat exempto
tenebitur ħeadem in mandato ce¬
tĩs q huius gñs iudicũ seruantur

Expanded text:
eius cui res fuit adiudicaparatus sit reciperare, quam creditor per addiuidundo iudicio prouocatus fueris aliaque pars tibi adiudicata sit, consequenter dicitur ex empto agi non posse, nisi totam rem suscipere fuerit paratus, quia haec pars beneficio alterius uenditori accessit: quin immo etiam ex uendito posseuenditoris interuenit. sed et si distracta parte cesserit uictus licitatione uenditor, aeque, pretium ut restituat, ex empto tenebitur. haec eadem et in mandato ceterisque huius generis iudiciis seruantur
Abbreviated transcription (Latin):
um ex illis. ułt̾cie ꝑsone. ut hii pen¬
siones sñ ulla ⁊ trouersia ꝑcipiant ut
sires mobiles sint ĩ si sit pot̾it ut int̾
¶ n colonis. n eis qui depoĩtum susceꝑ¬
int ħ iudicium competit. qͣmuis na¬
t urałt postideant. Int̾ cos qui pig¬
nori acceꝑuit talis diuisio fĩ debet᷑
ut nõ uõ p̃cio estimetur pars. s in
tantum diutaxat. qͣutum ꝓ ea ꝑte
debetur ⁊ sia ssignetur ꝙͥdem pĩgnꝰ
uni exõditorib. licentia cñ ñ denegc᷑

Expanded text:
ut hi pensiones sine ulla controuersia percipiant: uel si res mobiles sint, etiam sic poterit, ut inter Neque colonis neque eis qui depositum susceperunt hoc iudicium competit, quamuis naturaliter possideant.Inter eos, qui pignori acceperunt, talis diuisio fieri debet, ut non uero pretio aestimetur pars, sed in tantum dumtaxat, quantum pro ea parte debetur, et adsignetur quidem pignus uni ex creditoribus, lice
Abbreviated transcription (Latin):
sialt̾ possõr ꝓuocet. alt̃ dicat᷑ eum
uipossidere. ñ debere ħ iuditium da¬
ri nec post annũ quidẽ qr piacuit
nĩ post annũ ĩ eum qui deiecit. icdie ĩ¬
toreddi. sip̾cario in quid dicat eum
possidere. ad huc cessabit ħ iudiciũ
clam dicatur: possidere qui ꝑ nota
dicendum ẽẽ ait cessare ħ iu̾diciũ.
nẽ. etlam destina possõne ꝯpecere hoc¬
int̾dictum inquid.si duo sint qui
rempignori acceꝑint eqͥssimum ẽẽ
utile ⁊ĩdiuidundo. uditrum dari. S
isi deusufructu. sit itduos ⁊ tͦu̾sia da¬
uid ¶ ⁊ siquid̾ si duo ap̾tore missi
sint ĩ possõe logatoꝵ. est emĩ iusta cã
ditio locus cumuendicacõnẽ hr̃ẽ pꝰ¬
sit. ¶cum de usufructu ⁊ ĩ diuidũ¬
do iuditia agatur. Iudex officiũ
suum. ita diricet. ut uł regionib¬

Expanded text:
si alter possessor prouocet, alter dicat eum ui possidere, non debere hoc iudicium dari nec post annum quidem, quia placuit etiam post annum in eum qui ui deiecit interdictum reddi. et si precario, inquit, dicat eum possidere, adhuc cessabit hoc iudiciuclam dicatur possidere qui prouocat, dicendum esse ait cessare hoc iudicium: nam de clandestina possessione competere interdictum inquit.Si duo sint qui rem pignori acceperunt, aequissimum esse utile communi diuidundo iudicium dari.Sed et si de usu fructu sit inter duos controuersia, dari debet.Item si duo a praetore missi sint in possessionem legatorum: est enim iusta causa dicio locus, cum uindicationem habere possit.Cum de usu fructu communi diuidundo iudicium agitur, iudex officium suum ita diriget, ut uel regionib
Abbreviated transcription (Latin):
iudito qr iudetur ꝑtem ẜuam nõ
potuisse. expedire iocare. Seterum
ñ auas cõi diuidundo iuditio iocus
gessit. sũ quo parcem suara rͨte ad¬
immistrare ñ potuit. alig̾ũ si po¬
tuit h̃t negõrum gestoꝵ accõnem
catenetur. ¶Si quid ppostacceptũ
ꝯmuni diuidundo iuditium fuĩt
impens um. uorua existimat rͨte
ñ ħ uenisse. s. ipartũ uenire sa¬
naccelsionẽ uł cecessionẽ ħuiditiũ
accipe idem existimaunt. ¶Si quis
in ꝯmunẽ locum morturum intułlt
anreligiosum fecerit udendi sa sti¬
ciu insolidum ꝯpetit locum aut̃
pubũ alt̾ ñ potest facero religiosũ¬
trebatius aut̃. ⁊ labeo ꝙ qͣm putãt
nonsẽ. locum religiosum scm̃. tnĩ

Expanded text:
iudicio, quia uidetur partem suam non potuisse expedite locare. ceterum non alias communi diuidundo iudicio locus gessit, sine quo partem suam recte administrare non potuit: alioquin si potuit, habet negotiorum gestorum actionem eaque tenetur.Si quid post acceptum communi diuidundo iudicium fuerit impensum, Nerua recte existimat etiam hoc uenire.Sed et partum uenire Saet accessionem et decessionem hoc iudicium accipere idem existimauerunt.Si quis in communem locum mortuum intulerit, an religiosum fecerit uidendum. et saique in solidum competit, locum autem purum alter non potest facere religiosum.Trebatius autem et Labeo quamquam putant non esse locum religi
Abbreviated transcription (Latin):
cotum hoiẽm adiudicauĩt ꝓͣtis es¬
timatõne eum ꝯempnet. man̾e̾
em̃ integr̃ uis pigͦrs ꝙ si adiudi¬
cauĩt uidex michi tanti dumtap¬
at me ꝯdempnet. qͣntipłis pig¬
nussicm pecuma credita a debi¬
corem ame iubeat lib̾ari.offõ
Utleius ait. cum ĩ ꝯĩ edificio iuti¬
nus nũciauit᷑ ne ꝗd oꝑis efficẽt
si unus ee sociis ex hac cã damp¬
natus fuisset. posse eam penam
a socio ꝓ ꝑte seruare. Iut. aut̃ res¬
te notaͣt Ita demum ħunt eẽ si¬

Expanded text:
udicauerit, partis aestimatione eum condemnet, manere enim integrum ius pignoris: quod si adiudicauerit iudex mihi, tanti dumtaxat me condemnet, quanto pluris pignus sit quam pecunia credita, et debitorem a me iubeat liberari.Offic.Urseius ait, cum in communi aedificio uicinus nuntiauit ne quid operis fieret, si unus ex sociis ex hac causa damnatus fuisset, posse eam poenam a socio pro parte seruare: Iulianus autem recte notat ita demum hoc ue
Abbreviated transcription (Latin):
dundo iudõ locus ñ sit. qr a cõĩone
discessum est utilitũ locus futuiꝰ ꝙ ͤ
datur de prãtõiub quotiens cõis its
eẽ desuit. Siũ autem locando fũ¬
dum cõemr sius colũto defirdo
ꝯmini. quid̾ socuis ꝯsecutus est
ꝯmuni diuidũto iiditio cenebit᷑.

Expanded text:
dundo iudicio locus non sit, quia a communione discessum est, utili tamen locum futurum, quod datur de praestationibus, quotiens communis esse desiit.Siue autem locando fundum communem siue colendo de fundo communi quid socius consecutus sit, communi diuidundo iudicio tenebit
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ diuidundo uditium locum ht̃
hĩuectigali agro. uectigat agͥ a
alicqui p̃statio uectigat ꝯfun¬
d̾itur. ¶ncratius scribit aubitr̃
siregionib fundum ñ uectigalẽ¬
⁊ diuitum duob adiudicauĩt pos¬
se ꝙ̃ induob fundis seruitutem
imponere. qui in rem publiei
cã est possidendi utiletõĩ diuidũcoiidiciũ
compotitut puta si exc̃ã in debiti so¬
luti res possiteatur. Inꝑdones aũ hoc
iudiciũ locum ñ ht. nec sip̃caĩo possi¬
deãt iocum hẽbit. nec si ui aut clam

Expanded text:
i diuidundo iudicium locum habet et in uectigali agro. uectigalis ageralioquin praestatio uectigalis confundetur.Neratius scribit arbitrum, si regionibus fundum non uectigalem diuisum duobus adiudicauerit, posse quasi in duobus fundis seruitutem imponere.Qui in rem Publiciacausa est possidendi, utile communi diuidundo competit, ut puta si ex causa indebiti soluti res possideatur.Inter praedones autem hoc iudicium locum non habet, nec si precario possideant locum habebit ne
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ aut̃ int̾ est cum sotietate. an
sine socretate. res int̾ aliquos cõ¬
munis sit. nam utro casu locus
est ꝯmuni diuidũdo iuditio.¶⁊¬
iuit ¶Cũ societate ꝯmunis est.
uelutimt̃ eos qui pauit̾ eand̾ rem
Lemũt sñ societare ꝯmunis est. ue

Expanded text:
il autem interest, cum societate an sine societate res inter aliquos communis sit: nam utroque casu locus est communi diuidundo iudicio. cum societate res communis est ueluti inter eos, qui pariter eandem rem em
Abbreviated transcription (Latin):
¶rbitro qͦ accepto fr̃s. mmuunẽ hẽdi¬
tatem ꝯsensudiuidentes pietatis
osficio funguntur. qͣm reuocari
ñ oportet lic arbit̃ sentũtiam iur¬
gio ꝑempto ñ dixit sĩ interceda

Expanded text:
rbitro quoque accepto fratre‹s› communem hereditatem consensu diuidentes pietatis officio funguntur, quam reuocari non oportet, licet arbiter sententiam iurgio perempto non dixerit, si non intercedat
Abbreviated transcription (Latin):
fem̃ ue est. sũ quid eo nomins aut
ab est auicui socioꝵ autadeum ꝑue¬
diuisio qͣrum dominium hnis.
an ꝯmum dĩdũdo iudicio agi posut:
u ait mela ita demum posse si sot
eius ꝯmune sit¶ħ iudiniũ bone
fidei est. qr̃ si una res indiuisa sit
agi de ea q̃ induusa mansit. Sic̃
autem ip̃ius diuisio ueriit ĩꝯmu¬

Expanded text:
factumue est siue quid eo nomine aut abest alicui sociorum aut ad eum perdiuisio, quarum rerum dominium habemuan communi diuidundo iudicio agi possit: et ait Mela ita demum posse, si solum eius commune sit.Hoc iudicium bonae fidei est: quare si una res indiuisa reliagi de ea quae indiuisa mansit.Sicut autem ipsius rei diuisio uenit in commu
Abbreviated transcription (Latin):
siã fam̃. ħciscũde iuditiũ int̾ nos
acceptũ ÷. neq ea pars q̃ mea fu̾
in indicio ueniret cum auenata
tis ex̾it de ꝯmumone utrͣ aut̃ u¬
nus heres ꝑtemsuam ñ aliena¬
uũt. an plũres ncħ̃ int̾ est. simͦ
aliqua portõ alienata. abaliquo
exhẽdib heditaria ẽẽ desiit.Ip̃.¬

Expanded text:
ciscundae iudicium inter nos acceptum est. neque ea pars quae mea fuit in iudicio ueniet, cum alienata tis exit de communione. utrum autem unus heres partem suam non alienauerit an plures, nihil interest, si modo aliqua portio alienata ab aliquo ex heredibus hereditaria esse desiit.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qõ pignoris auincentõne dm̃u
scꝑatur. qd̾ infructib dissmle ÷ qͥ
numꝙͣ debitoris fu̾int. ¶ patto ꝑla¬
cuit ut ad diem usuris ñ solutis frb¬
ctus ꝓpotecaꝵ uluris conpensarentur
re ñ soluto. ł̾ime maiores usure sti¬
pulanti recte ꝓuuiti potũnt. ¶ Cũ
p̾dium uxor uiro dõasset. id q p̃di¬
um uir pignori dedisi post diuor¬
tium mulier possõm p̃dii sui re¬
cuꝑauit. ⁊ idem p̃dumi obdebitũ
iuiri pignori dedit in ea diuntaxat
pecuma recte pignus amuliere ꝯ¬
tractum apꝑarint. ꝙͣ offerre iiro
res sumptus qͣm fructus fuissẽt
quos ui exp̃dio ꝑcepit. Et enim
ypocecas suscepit. atq ita petun¬
as soluit si mandati agat. uł cum
eo agatur exemplo creditoris. ĩ cł¬
ꝑam estimari oporcet. Ect̾m uidi¬
tio ꝙ depignore dato ꝓponitur cõ¬
ueniri non potit. 3 dem¬
gnus contrahebatur illius fuisse
ledusi uctus enim debitor m̃i¬
dicans hr̃ditatem uidex accõnis
scriuane neglecta de h̾edicate dit¬

Expanded text:
 pignoris ab intentione dominii separatur: quod in fructibus dissimile est, qui numquam debitoris fuerunt.Pacto placuit, ut ad diem usuris non solutis fructus hypothecarum usuris compensarentur re non soluto legitimae maiores usurae stipulanti recte promitti potuerunt.Cum praedium uxor uiro donasset idque praedium uir pignori dedisset, post diuortium mulier possessionem praedii sui reciperauit et idem praedium ob debitum uiri pignori dedit. in ea dumtaxat pecunia recte pignus a muliere contractum apparuit, quam offerre uiro res sumptus quam fructus fuissent, quos uir ex praedio percepit: etenim hypothecas suscepit atque ita pecunias soluit, si mandati agat uel cum eo agatur, exemplo creditoris etiam culpam aestimari oportet. ceterum iudicio, quod de pignore dato proponitur, conueniri non potgnus contrahebatur, illius fuisse. sed ‹et› si uictus sit debitor uindicans hereditatem, iudex actionis Seruianae neglecta de he
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ł tibu̾m cum ambularẽt
ait eoꝵ ci quisecum ambula
rogatus/ amilum ostñdit ut
respiceret iui exidit amuus
se agi cum eo infactum Accc̃e¬

Expanded text:
um Tiberim cum ambularent, alter eorum ei, qui secum ambulabat, rogatus anulum ostendit, ut respiceret: illi excidit anulus se agi cum eo in factum ac
Abbreviated transcription (Latin):
ligõnegñali reꝵ quas quis hũic
turum ñ fuisse. ut puta supꝑeł¬
lex. It̾ uestis reliꝙ̃da ẽ debitori
n exmancipiis q̃ in cousu hẽlit
si c̾tum sit eum pignori: datu

Expanded text:
generali rerum, quas quis habuit turum non fuisse. ut puta supellex, item uestis relinquenda est debitori, et ex mancipiis quae in eo usu habebit, ut certum sit eum pigno
Abbreviated transcription (Latin):
utõne. siũ ei fuit qui pignus
dauat debita postea debitori domi¬
mo q̃ sitco dificilius cuenori qui e
rignorauit alienum utiacõ
dabitu. s fatilior euit poscidento
retentõ. ¶seruo ꝓignon dato.
pecuium eius cõitor atra con

Expanded text:
one, si non fuit ei qui pignus dabat debita, postea debitori dominio quaesito difficilius creditori, qui non ignoravit alienum, utilis actio dabitur, sed facilior erit possidenti retentio. Servo pignori dato peculium eius creditor citra co
Abbreviated transcription (Latin):
cãm ten̾entur s . isi pͥorib capi¬
tib descendentib cotusgres fũt
rendãtus pignori tenebitire. sta¬
tu lib quo dari ẏpothece potĩt
licet condicõne existũte euanes¬
cat pignus. ¶ Eum rẽ ꝑignori
pigioratam accipi possc piatũu
qfenus utraq pecuma debetur
pignusso cditori tenetur itam
oxceptõ qͣmaccõ utił eidandas¬

Expanded text:
 tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renovatus, pignori tenebitur. Statuliber quoque dari hypothecae poterit, licet condicione exsistente evanescat pignus. Cum pignori rem pigneratam accipi posse placuerit, quatenus utraque pecunia debetur, pignus secundo creditori tenetur et tam exceptio quam actio utilis ei danda
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝓtuuis autdata aut consti¬
tut᷑a sit m̃ces sed eoanimo ne¬
gocium gestum fuit ut postea
tm̃ ñcedis nomine daretur
qͣntum int̾ nos statutum sit
oplacuit ꝙĩde nouo negõ infat¬

Expanded text:
nus aut data aut constituta sit merces, sed eo animo negotium gestum fuerit, ut postea tantum mercedis nomine daretur, quantum inter non statutum sit, placet quasi de nouo negotio in fac
Abbreviated transcription (Latin):
allud ꝯueniss. ut ꝙ amplius
p̃stitum eẽt qͣm exusuris redi¬
getur. sorti decederet. ꝙ ip̃m ius
uice mutua dedisset ut cordem
deciꝑet posso eum p̾scͥptis u̾bis
agẽ sicutiꝰpenulas dedic̾iet ut cu¬
nicas exciperet nec ẽẽ ħ contrari
um ꝙ siꝑerrorem oꝑe indebite
datesunt ipẽ repeti nõn possunt
nã anud dando ut aliud reodat᷑.
obtigari iurs gn̾tium possumꝰ
ꝙ auĩ indebitum datum aut ip̃
quoꝵ neutro mͦ oꝑe repeti posst̃¬

Expanded text:
enisset, ut quod amplius praestitum esset, quam ex usuris redigeretur, sorti decederet: quod ipsum vice mutua dedisset, ut totidem reciperet, posse eum praescriptis verbis agere, sicuti si paenulas dedisset, ut tunicas acciperet: nec esse hoc contrari errorem operae indebitae datae sunt, ipsae repeti non possunt. nam aliud dando, ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum quorum neutro modo operae repeti
Abbreviated transcription (Latin):
prantur. diu̾sarõ est coꝵ qui añ ac¬
tionẽ hr̃ditatis illatam ꝓcepti hr̃di¬
tatem auxerunt. crm̃
qstus hos ĩ restitu̾e cogetur ne heesta
Sonsolum ad es aliemĩ p aur̾
totam afiscͣ r̾catui tu̾i̾t. ñ est iniqũ
dari a fonem ꝑ qͣm unuiu̾sa bona
ano seuatus consulto hr̃ditas resti¬
Ituta est petitõ hr̃ditatis datur¶hĩs de¬
bitoris id qd̾ defsictus pignori ded̾at
quinhĩditatem petũdo ꝯsequi possit
¶dubium ñ est ¶ cump̃dia: urbana
⁊rustica negligñtia possorum peiora
simplum s duplum restituet. lucõ¬

Expanded text:
praestantur: diuersa ratio est eorum, qui ante actionem hereditatis illatam percepti hereditatem auxerunt. 52 Hequaestus, hos etiam restituere cogetur, ne honesta on solum ad aes alienum totam a fisco mercatus fuerit, non est iniquum dari actionem, per quam uniuersa bona iano senatus consulto hereditas restituta est, petitio hereditatis datur.Heres debitoris id quod defunctus pignori dederat quin hereditatem petendo consequi possit, dubium non est.Cum praedia urbana et rustica neglegentia possessorum peiora simplum, sed duplum restituet: luc
Abbreviated transcription (Latin):
conc̾atam fecerunt que mimus
possid̾ent pm̃ condempnandos qͣi
possiderent. Eos aũt qui uistas
cansas huissent qͣre bona ad se
ꝑtin̾e existimassent usq adeo dñ¬
tarat quo locupletieres ex eare
fã essent. petitam a a fiset he¬
ditatem ex eo tp̃a existuadam eẽ
quo priniũ scieuit quisq eam
a se peti id cum pͥmũ aut te¬
nunciatum esses ei aut littis
suerunt Aptanda est gͥ nob̾
singłis ub̾ senatus consulti. ꝯ¬
griens interpretatio. Ait sena¬
tus cum añquani ꝑtes

Expanded text:
contestatam fecerint, quo minus possiderent, perinde condemnandos, quasi possiderent: eos autem, qui iustas causas habuissent, quare bona ad se pertinere existimassent, usque eo dumtaxat, quo locupletiores ex ea re facti essent. Petitam autem fisco hereditatem ex eo tempore existimandum esse, quo primum scierit quisque eam a se peti, id est cum primum aut denuntiatum esset ei aut litteris suerunt". aptanda est igitur nobis singulis verbis senatus consulti congruens interpretatio. Ait senatus: "cum antequam partes
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ adu̾sus alium cand̾ hr̃ditatem de¬
tñdit. s melius est octo iuditis cau¬
tiono. uł satisdatõne uicto med̾i. cũ
nres salua sit ei qui mexecutõe tar¬
Dior ueĩat aduersuꝰ porem iuccorẽ¬

Expanded text:
d aduersus alium eandem hereditatem defendit. sed melius est officio iudicis cautione uel satisdatione uicto mederi, cum et res salua sit ei, qui in exsecutione tardior uenit aduersus priorem uictore
Abbreviated transcription (Latin):
nestunationib hr̃ditatis itauenit ps¬
p̾tium m̃dite hr̃ditatis ut id quo¬
cunt arcedat ꝙ plus fuit in hr̃dita¬
te sica negationis cãue̾nnt. sma¬
bone fidei possor hr̃ditatis uelit õ
debitorib hr̃ditariis autꝙ reshr̃di¬
citul impedũtum ecceptionis inrẽ

Expanded text:
aestimationibus hereditatis ita uenit pretium uenditae hereditatis, ut id quoque accedat, quod plus fuit in hereditate, si ea negotiationis causabonae fidei possessor hereditatis velit cum debitoribus hereditariis aut qui res heredicitra metum exceptionis in rem
Abbreviated transcription (Latin):
ostqͣm legatum ate accepihr̃dita¬
tempẽto anlicinus auibzdam pia¬
cuisse ait ñ aut̃ mͥ adu̾sus ce dam¬
dampetitom ꝙͣ silegatum reddemi.
iudeamus tñ ueñ. alit̾ petitor hr̃¬
ditatis legatiun restituere debeat

Expanded text:
ostquam legatum a te accepi, hereditatem peto. Atilicinus quibusdam placuisse ait non aliter mihi adversus te dandam petitionem, quam si legatum redderem. videamus tamen, ne non aliter petitor heredit
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ possõm. sifideuissores quos ded̾a
adlitem ñ susfitiãt. iubere eũ d proce¬
onsul
ansubut ydonce caueat : ex diu̾so
quo sipantiores postea poĩsidebit.
qͣm iimitio possidobat si modo id sũ
dolo eii accid̾it absoluid ꝙ adcas
Dres qͣs desut᷑ połite fructus ẽe com¬

Expanded text:
et si fideiussores, quos dederat, ad litem non sufficiant, iubere eum debeb‹i›t proconsul ut idonee caueat. ex diuerso quoque si pauciores postea possidebit, quam initio possidebat, si modo id sine dolo eius acciderit, absolui debet quod ad eas res quas desiit possidere.Fructus com
Abbreviated transcription (French):
dũo uepeti hoditas potest. si familta¬
tem restituendaꝵ r̃s. hãt. Ete sip̃tiũ
rerum hr̃ditariaꝵ uñdicaꝵ inpeculio
qiͣ a iuuis possore hr̃ditatem peti. G ai.¬
sit suus posseadomino qiͣ aluiris pos¬

Expanded text:
dominove peti hereditas potest, si facultatem restituendarum rerum habet. certe si pretium rerum hquasi a iuris possessore hereditatem peti. Gaisit seruus, posse a domino quasi a iuris pos
Abbreviated transcription (Latin):
seluturĩ. Item recte ait si
norali iudicioꝰ condemptatus sit
possor defuicto ñ posse eum te¬
tentẽ nore osfõ iudicis lib̾ati.
ꝑ tam dui quis hãt nexe de¬
dente facultatem quam dui ii¬
dicati cenuemantur post sus¬
ceptum s niditum nõ potest
noxe dedendo se lib̾are: suscep̃
multa reꝑiis tractata ⁊ de
terito et fructibus. De quibus
cum fer senatus c. sit data. opti
pridie idꝰ martias. quintꝰ iuł¬

Expanded text:
soluturum. Idem recte ait, si noxali iudicio condemnatus sit possessor defuncto, non posse eum dedentem noxae officio iudicis liberari: quia tamdiu quis habet noxae dedendae facultatem, quamdiu iudicati conveniatur, post susceptum iudicium non potest noxae dedendo se liberare: suscepit multterito et de fructibus. de quibus cum forma senatus consulto sit data, optim"Pridie idus Martias Quintu
Abbreviated transcription (Latin):
llo conplexus esset qͥ fi̾ placet de
q̃ re ita censuerunt. Cum añ¬
quam ꝑtos cuduce ex bonis rusti¬
ci fido petentur . hu qui h̾edes
se c̃ẽ existimant hr̃editatem dis¬
traxentt. platere redacte ex
precio ĩr nũdicarum pecionsuras
ñ osse exigendas. Idemq ĩ fimili¬
b casibus seniandum est. Itẽ
placere a quib ħedicas petita  fui¬
sset si aduersus eos iudicatum ess
preciaq ad eos rr̃ ex h̾editate mĩ¬
dicarum ꝑuonissent. Et si alias¬
hee res ea añ petitam heditatem
deꝑissent dumuute ue fuissent¬
precia restituere debere. Item
eos qui boua nuasissent m sci¬
rent ad se uon ꝑtinere fructus ñ

Expanded text:
llo complexus esset, quid fieri placeat, de qua re ita censuerunt. Cum, antequam partes caducae ex bonis rustici fisco peterentur, hi, qui se heredes esse existimant, hereditatem distraxerint, placere redactae ex pretio rerum venditarum pecuniae usuras non esse exigendas idemque in similibus causis servandum. Item placere, a quibus hereditas petita fuisset, si adversus eos iudicatum esset, pretia, quae ad eos rerum ex hereditate venditarum pervenissent, etea‹e› ante petitam hereditatem deperissent deminutaeue fuissent, restituere debere.Item eos qui bona inuasissent, cum scirent ad se non pertinere, et
Abbreviated transcription (Latin):
cbutoria suꝑ estaccõ. ¶ si ascruo
tuo oꝑas uicarii euis ꝯduxeio n
eum mͥci sue isitorẽ fecero: is q
tibi m̾cem ũdid̾it emptõ: nam
cũ dominus a seruo emit est ẽpiõ
ctiam ꝓ emptore npossid̾e nusuta¬

Expanded text:
tributoria superest actio.Si a seruo tributoria superest actio.Si a seruo tuo operas uicarii eius conduxero et eum merci meae institorem fecero isque tibi mercem uendiderit, emptio est: nam cum dominus a seruo emit, est emptioetiam pro emptore et possidere et usuca
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erat uł obscuuata ꝓscͥptõne cõ¬
tractum sit institoria locum hebit
aluis & sustulit aut uetustate ur
pluua uł cuo słi contingit neꝓscͥp¬
tumeẽt uł ñ appareret dicendu
eum qui pposuit teneri  S sup̃ẽt
stitutor dicipiendi mei cd̃ detraxit
res dou fui̾nt quicontiarĩnt. ¶con¬
ditõ aut̃ p̾posicõnis seruanda d
contuihi uł adc̃cam rem oquissim̃
erit id teruari in quo pͥpositus est
Item si plures hũit insticores ur
cum omnb simł contrahi uoluit
uł cum uno solo. S isidemutiaũ
cuine cum eoconthet ñ d instittrs
mus ꝓ hibe̾ contrahere uł certum ⁊
uiatõne danda est omnib adu̾tꝰ
eũ accõ. n enĩ decipi debe̾ contrahñ¬
tess s sipotum ꝓhibuit cũ eoꝯ
ħcistodis sit loco ꝙͣ iustitoris. Eigo
nec uñd̾e m̃tem hit potit nec mod¬
¶ cum quid extabuassi mstitoria pͦ¬
ce actum est cͥbutoria ip̃o uire loc̃
butoria ini̾ce dompimca⁊ Qid
si nõfuit institor dominice m̃cis

Expanded text:
non erat, vel obscurata proscriptione contractum sit, institoria locum habebit. alius autem sustulit aut vetustate vel pluvia vel quo simili contingit, ne proscriptum esset vel non pareret, dicendum eum qui praeposuit teneri. sed si ipse institor decipiendi mei causa detraxit, s doli fuerit qui contraxit.Condicio autem praepositionis seruanda estcontrahi uel ad certam rem? aequissimum erit id seruari, in quo praepositus est. item si plures habuit institores, uel cum omnibus simul contrahi uoluit uel cum uno solo. sed et si denuntiauit cui, ne cum eo contraheret, non debet insmus prohibere contrahere vel certum geriatione, danda est omnibus adversus eum actio: neque enim decipi debent contrahentes. Sed si in totum prohibuit cum eo hic custodis sit loco quam institoris: ergo nec vendere mercem hic poterit nec modicum quid ex taberna. Si institoria recte actum est, tributoria ipso iure locum bsi non fuit institor dominicae mercis,
Abbreviated transcription (Latin):
cum argento mixtum sit qr deduci
poiit ut ꝓͥuta. scinaurum mixtũ
⁊seͥbit sicqͣm mneam equus tuus pe̾c¬
nantem fecĩt ñ cẽ tuum s meum qd
¶ naf est de arbore qͥ in alienũ agrum
tͣnilata coauit ⁊ radices innulit. Ua¬
in remagatur si de corꝑe conuemat
exror aut̃ sit inuocabulo recte ẽe iu¬
detur actum¶ Si płes sint euud̾ nõis
cerui puta plẽs ⁊rores nec appareat᷑ d̾
quo actum sit. pomp̃ dicit nullam b̾¬
aut. Smi rem aliquis agat deberde¬
signare rem iutrum tocam aut pt̃e
ut quotam petat. applło em̃ iti cesis
naie ñ genus s spẽm signt᷑at. octaue¬
nus ita bilfinit. ꝙ infecte quidẽ ma¬
erit cum res m̃lura coninebitur.  Et
si uestim̃ta nr̃a ẽc ł dar  opporte nõb
pe tamus utrum nũm eoꝵ dice̾ debca¬
mus. an colorem ⁊ magis ⁊ ut utr̃
llam alud inhumanũ ẽẽ cogi uos q¬

Expanded text:
cum argento mixtum sit, quia dedupossit, ut puta si aes et aurum mixtum scribit, si equam meam equus tuus praegnatem fecerit, non esse tuum, sed meum, quod natum est. De arbore, quae in alienum agrum translata coaluit et radices immisit, Uain rem agatur, si de corpore conueniat, error autem sit in uocabulo, recte actum esse uidetur. Si plures sint eiusdem nominis serui, puta plures Erotes, nec appareat de quo actum sit, Pomponius dicit nullam um Si in rem aliquis agat, debet designare rem, et utrum totam an partem et quotam petat: appellatio enim non genus, sed speciem significat. Octauenus ita definit, quod infectae quidem maerit, cum res mensura continebitur. et si uestimenta nostra esse uel dari oportere nobis petamus, utrum numerum eorum dicere debebimus an et colorem? et magis est ut utrumque: nam illud inhumanum est cogi nos d
Abbreviated transcription (Latin):
neraut᷑ iuł ait si fideussor ex sud¬
tq imt pͣsoua omiit᷑ exceptõnem ꝗͣ reus
uiti non potũit si qͥd minus hones¬
tam hr̃e eum mandati accõnem.
spsi eam q̃ reus uti potiui̾t uenens
co fecit ñ hĩturum mandati acc̃o¬
nem. simodohuĩt facultatem rei
ꝯuemendi desida̾ndi q ut up̃e sus¬
tiꝑet pocius uidicium uł cuo uł
ꝓcuratorio nomine.  si fiderusso¬
ei donacõnis cã acceptum fc̃m sic
acreditore puta si fideiusiorem re¬
dati actõnem. inusto magis si mor¬
tis cã accepto tulisset credicor. uł

Expanded text:
us ait, si fideiussor ex sua persona omiserit exceptionem, qua reus uti non potuit, si quidem minus honestam, habere eum mandati actionem: quod si eam, qua reus uti potuit, si sciens id fecit, non habiturum mandati actionem, si modo habuit facultatem rei conueniendi desiderandique, ut ipse susciperet potius iudicium uel suo uel procuratorio nomine. Si fideiussori donationis causa acceptum factum sit a creditore, puto, si fideiussorem redati actionem: multo magis, si mortis causa
Abbreviated transcription (Latin):
Idcuco hr̃e he̾dem mandati accõm
oꝵ cenetur iuditõ exempto ut p̃stet
actõnes i d cuco q competere exempꝑ¬
do actonem q potest ꝑstare. ¶ Tiu¬
deuissori duo heredes exstita̾nt uai¬
t̾ eoꝵ a cohe̾ce enũt hẽditatem deñ
omneꝙ defunctus fidenstãt st¬
pulatori solui̾t hẽbit aut exstipu¬
latu aut exempto obligatum qhẽ¬
dum emẽs postea scͥpsissẽ ne emẽs
tu añqͣm scias me uetpisse ma
no afficiatur is qui suscepit man¬

Expanded text:
idcirco heredem habere mandati actionem, quia tenetur iudicio ex empto, ut praestet actiones suas, idcircoque competere ex empto actionem, quia potest praestare. Si fideiussori duo heredes extiterint et alter eorum a coherede emerit hereditatem, deinde omne quod defunctus fideiusserat stipulatori soluerit, habebit aut ex stipulatu aut ex empto obligatum coheremeres, postea scripsissem, ne emeres, tu, antequam scias me uetuisse, emro, ne damno adficiatur is qui suscipit man
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. uñ credis. arbitror iocum ẽẽ
mandato .imandati eum tem.¬
uero credicori credendam. nuiũ
debitorem ad soldm. simandauot¬
ut ei des int̾uallum ꝑiculo q mõ
becumam foredicam. ui puto oe
nõmius ꝑicłm cebere ad manda¬
corem ꝓtne. Id̾ a. sicutor man¬
det suscipi uł ꝓai nomen ꝙ fecit
¶pupulo suo uł curatori oius ¶si
mandaud̾ exigñdam pecumã cem̃
uoluntatem mutauero ansit mã¬
cellus cessare mandati actõnem qr
extinctum est mandatum fuita
uoluntate. ⁊ꝑ si mandauit exigũ¬
dam. dem̃ ꝓhibiusti exactam q re¬
¶ cepisti debitor liba̾bitur. ¶ Idemita¬
cellus scͥbit si nͭ post mortem sibi¬
pꝰ monum̃tum fĩ quis mandam̃t
hẽs enispotũ mandati ut ꝓficiat᷑ a¬

Expanded text:
dicat, 'bene credis': arbitror locum esse mandato et mandati eum teneuero creditori credendam, nullumdebitorem ad solutionem, mandauut ei des interuallum, periculoque meo pecuniam fore dicam, uerum puto omne nominis periculum debere ad mandatorem pertinere. Idem ait, si tutor mandet suscipi uel probari nomen quod pupillo suo uel curatori eius. Si mandauero exigendam pecuniam, deinde uoluntatem mutauero, an sit manMarcellus cessare mandati actionem, quia extinctum est mandatum finita uoluntate. quod si mandaueris exigendam, deinde prohibuisti, exactamque recepisti, debitor liberabitur. Idem Marcellus scribit, si, ut post mortem sibi monumentum fieret, quis mandauit, heres ei
Abbreviated transcription (Latin):
¶ dex arbitrabitur. ¶ dedicibi peciña¬
meam ut creditori mes solueres
ñ fecisti p̾stabis mͥusuras auo cau
uame credicor pecumam debitam
cumusuris recepturus sit. nͣ impr
adolescens luxosus mandet cibi it᷑
ꝓ merecrite fide iubeas id tusciens
mãdatum sus ceꝑis ñ hẽb̾ mandati
accõnem qr simile est qĩ ꝑditum
pecuniam sciens credid̾ĩsqi si ult̾uiᷤ
criti credas ñ obligatur mandati
adu̾sus bonanfidem mandat᷑
ieum ñ obugatur mandati qr
comndandi mag̾ hominis qͣm mł¬
dari cãscͥpta es iliquis manda¬
contra senatus oaccipienti s exea
cã ex qͣ depetuno uł deinrem u̾so
mandatum ħ ampluis dico sicũ
dubitarem utrum contra senat᷑
cõsuit̃. aciꝑet an ñ. necẽem datu

Expanded text:
pecuniam, ut creditori meo exsoluas: non fecisti: praestabis mihi usuras, quo casu et a me creditor pecuniam debitam cum usuris recepturus sit: et ita iadulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro meretrice fideiubeas, idque tu sciens mandatum susceperis, non habebis mandati actionem, quia simile est, quasi perdituro pecuniam sciens credideris. s credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem mandatummeum', non obligabitur mandati, quia commendandi magis hominis quam mandandi causa scripta est. Si quis mandaconsultum accipienti, sed ex ea causa, ex qua de peculio uel de in rem uerso mandatum. hoc amplius dico, si, cum dubitarem, utrum contra senatus consultum acciperet an non nec essem datu
Abbreviated transcription (Latin):
erãmsipotuit ex ino negociarii
lutrum facere. id estimand̃ est.
ĩt magis qͣm sicrititum emĩt.⁊
oboam uem ꝙ nonsit tradicum
familia euis fame laborauĩt. nał
p̾cium tritici ñ seruoꝵ fame ix¬
catoꝵ ꝯsequitur. nec maior fit ob¬
ligatõ ꝙ cardius agitur. qͣmuis
chescat sinium hodie pluris
empcor siuenon qm̃ saltem ho¬
die dandum est: dandimmiest
tiifidum mm̃didero ut eum
conductum cta pecuniã sũmna
hrẽm exuendito eo nomine m

Expanded text:
enim si potuit ex vino puta negotiari et lucrum facere, id aestimandum est, non magis quam si triticum emerit et ob eam rem, quod non sit traditum, familia eius fame laboraverit: nam pretium tritici, non servorum fame necatorum consequitur. nec maior fit obligatio, quod tardius agitur, quamvis crescat, si vinum hodie pluris emptor, sive non, quoniam saltem hodie dandum est quod iam tibi fundum uendidero, ut eum conductum certa summa haberem, ex uendito eo nomine mihi
Abbreviated transcription (Latin):
solumdolam s culpani debere
tundi q̃m cumiticio ꝯmunẽ hẽba
ꝑtem tuam uñdidisti.⁊ aũqm
traderes coattus es coĩduudim¬
do iuditium accipere. sisotio fũ¬
dus sit adiudicatus qͣnum obe¬
am rem a cicio consecutus es id
fundus totus ad iudicatus est.
cotum inquid emptori cum tra¬
des s ita ut uie soluat ꝙ obcam
rem titio condempnatus est ob
uict̾oe cau̾ere debes. obaltamtm̃¬

Expanded text:
e fundi, quem cum Titio communem habebas, partem tuam uendidisti et antequam traderes, coactus e‹s› communi diuidundo iudicium accipere. si socio fundus sit adiudicatus, quantum ob eam rem a Ti‹ti›o consecutus es, id  si tibi fundus totus adiudicatus est, totum, inquit, eum emptori trades, sed ita, ut ille soluat, quod ob eam rem Titio condemnatus es. sed ob euictione cauere debes, ob alteram
Abbreviated transcription (Latin):
q causam amissorie ait cum
mea sp̃e inquit nonfenus illi¬
citum contrahatur s lex contc̃¬
tui non in ꝓbata aditiatur. si
quas colludente ꝓtuutore meo
ab eo enn̾t an poisit age̾re exẽp¬
to iputo accenus ut aut stetur
emptõni aut discedatur ¶ s sicͥᷤᷤ
extmmpto ut diximus insupiore
casit. si quis apupillo sinecu¬
toris auitoritate enuĩt eximoia¬
tere ꝯstat contractus nam qͣ ẽ¬

Expanded text:
que causam commissoriae esse ait, cum que causam commissoriae esse ait, cum ea specie, inquit, non faenus illicitum contrahatur, sed lex contractui non improbata dicatur.Si quis colludente procuratore meo ab eo emerit, an possit agere ex empto? et puto hactenus, ut aut stetur emptioni aut discedatur.Sed et si quis ex empto, ut diximus in superiore casu.Si quis a pupillo sine tutoris auctoritate emerit, ex uno latere constat contractus: nam qui e