comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eternam: temporalis contempnat᷑. Boni discipłi
qui ueram doctnam tenuerunt magistri. cursũ
consum mauerunt. fidem seruauerunt: ꝓmissa
dilexerunt. temporalia contempserunt: & uitam
eternam possederunt. Unus ex rusticis insertꝰ: aliꝰ
pax mane rapiet predam: & ad uesꝑam diuidet
escas. fuit ꝑsequitor saulus: sed mutatus est ut
factus est magnificus predicator. Xp̃m quem ali¬
quando blasphernabat: posta publice pdicabat.
Ipse enim de se testatur dicens. Qui prius fui
Dlasphemus & ꝑsequitor. secd ideo misericordiã
merui quia ignorans feci in incredulitate: ut
in me reuelaret ds filium suum hoc prestitit
m̃ ꝑsequitori. Quid autem prestitit piscatori
nisi claues regni celorum: Claues ipsas regni
celorum fides meruit petͥ: quia pͥor agnouit
filium dei. Ogłosum meritum apłoꝵ. ñ uno
die electi sunt ad aplatum: sed uno dic meruer̃t¬
accipere martyrium consecratum. Transcende¬

Expanded text:
aeternam temporalis est contemnenda. Boni discipuli, qui veram doctrinam tenuerunt magistri, cursum consummaverunt, fidem conservaverunt, promissa dilexerunt, temporalia contempserunt, et vitam aeternam possederunt. Unus ex rustico insertus; aliuspax, mane rapiet, et ad vesperas dividet escas . Fuit persecutor Saulus; sed mutatus est, utfactus est magnificus praedicator. Christum quem aliquando blasphemabat postea publice praedicabat; ipse enim de se testatur dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor; sed ideo misericordiam merui, quia ignorans feci in incredulitate, ut in me revelaret Deus Filium suum . Hoc praestitit mihi persecutori. Quid autem praestitit piscatori, nisi claves regni coelorum? Claves enim regni coelorum fides meruit Petri: quia prior agnovit Filium Dei. O gloriosum meritum apostolorum! Non uno die electi ad accipere martyrium consecratum. Transcende
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequutores & puscatores: ut fierent p̃dicatores.
pͥmus & nouissimus. Bona passio: que nunc cohe¬
ret laudi. Bonum certamen: qd̵ ꝑfecit martyriũ
Sciebant apłi ad quam ꝑtendebant coronam:
qͣm acceꝑunt petrꝰ & paulus in urbe roma. Dixe¬
rat discipulis dñs in euangłio. Qui reliquerit
patrem aut matrem. uxorem uel filios & om̃ia
que possidet ꝓpter me: centuplum accipiet et

Expanded text:
persecutores et piscatores, ut fierent praed catores? persecutores et piscatores, ut fierent praed catores? primus et novissimus. Bona passio, quae nunc cohaeret laudi. Bonum certamen, quod perfecit martyrium. Sciebant apostoli ad quam praetendebant coronam, quam acceperunt Petrus et Paulus in urbe Roma. Dixerat enim Dominus in Evangelio: Qui reliquerit patrem aut matrem, uxorem vel filios, et omnia quae possidet, centuplum accipiet, et
Abbreviated transcription (Latin):
Uorum scorum apłorum petra
& pauli fratres kim hodie cele¬
brainus natalem. Quorum ut¬
sonus & p̃dicatio ꝑuenit in om¬
inem orbem terrarum. ita eorũ
passio celebratur ab oriente usq ad occidentem :
qͣm̃ ꝓ rege passi sunt celi & terre. Quorum pa¬
constitute memorie apłorum. Oportuit enre
wi er predicatores regni celoꝵ ubi conditum est
regnum ronianoꝵ: ut diũ̾se gentes uenientes
honorificent manoriam piscatoꝵ. Euntib erum
adbeatum petrum apłm qui nouerunt uͥ con
stituta ẽ memoria adriani imꝑatoris mire mag¬
nitudinis & pulchritudinis templum. nunquid
aliquis dicit. intremꝰ ad memoriam imꝑatoris:
Ergo preteritur memoria imꝑatoris: & festinat᷑
ad memoriam piscatoris. Bom piscatores facti:
qui erant piscatores nati. Piscatores pisciũ facti
Artem uob̃ non muto: genus piscium muto.
Extrahebatis de mari uiuos ad mortem: nunc
extrahetis de scło mortuos ad salutem. Unꝰ erat
piscator: & alius ꝑsequitor. Tantum meruer̃t

Expanded text:
uorum sanctorum apostolorum Petri et Pauli, fratres charissimi, hodie celebramus natalem; quorum sonus et praedicatio pervenit in omnem orbem terrarum. Ita eorum passio celebratur ab Oriente usque ad Occidentem, quoniam pro Rege passi sunt coeli et terrae. Meruconstitutae memoriae apostolorum. Oportuit enim ibi esse praedicatores regni coelorum, ubi constitutum est regnum Romanorum, ut diversae gentes venientes honorificent memoriam piscatorum. Euntibus enim ad beatum Petrum apostolum, qui noverunt, ibi est constituta memoria Adriani imperatoris, mirae magnitudinis et pulchritualiquo dici: Intremus ad memoriam imperatoris? Ergo praeteritur memoria imperatoris, et festinatur ad memoriam piscatoris. Boni piscatores facti, qui erant piscatores nati. Piscatores piscium facti Artem vobis non muto: genus piscium muto. Extrahebatis de mari vivos ad mortem; nunc extrahetis de saeculo mortuos ad salutem. CAP. II. Unus erat piscator et alius persecutor. Quantum metuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Um prisca patrum facta recolimꝰ.
nosmet ad animos nr̃os rediicimꝰ:
& uelut in spetulo nrõrum iudẽ¬
mus cursus oꝑum. Nam sitiens
potum: & famelicus panem que¬
rit. Ita & ego domini imploro au¬
xilium. ut det mͥ cordis deuotionem & lingue mẽe
ni abbatis uel omnis congregationis gemmetici
monasterii: petentium ut aliquid memoriale de
Sic namq pauca de multis carpo. que ad edifi.¬
cationem animarum ꝑtineant. ut nec legenti¬
deuotis denegetur precatio. qi ualida ẽ ut mors
dilesctio. Sufficiant gͦ pauca de multis: qr scrip¬
tum est. Cui pauca ñ sufficiunt: multa non ꝓ¬
Anctus igitur philibertꝰ heli

Expanded text:
um prisca patrum recolimus, nosmet ad animos nostros reducimus et velud in speculum nostrorum videmus cursus operum, nam sitiens potum et famelicus panem quaerit. Ita et ego Domini imploro auxilium, ut det intimi cordis devotionem et linguae el omni congregationi Gemmetici monasterii, ut aliquid memoriale de Sicque pauca de multis carpo, quae ad aedificationem animarum pertineant, ut nec legentium aut devotis denegetur precatio, quia valida est ut mors dilectio. Sufficiant pauca de multis, quia scriptum est: Cui pauca non sufficiunt, multa non pSanctus igitur Filibertus Heli
Abbreviated transcription (Latin):
capitis semetipsum ꝑemit nullum ab eodem
tempore ingressionis uiantib officium p̾buit:
nec egrediendi ab urbe consuetudinarium adi¬
tum popłis ulterius patefeciti sed saxis clausa
ꝓ offensionis indiciis dampnata potiꝰ ꝑ seuẽ¬
rat. Deniq cum ipse gladiator sacerdotis bea¬
tum corpꝰ truncauit: in librum diuinum feri¬
entis ictus ꝑaccessit aꝑtum. Ubi multa quidem
folia ꝑforauit. diuina tamen saluatione litte¬
rarum tramitem ñ contingit effusio sanguiniᷤ.
In libro liuor certum beati martyris passionis
indicium manifestat. & in nullo scripture seri¬
em legentib ꝑturbat. in utroq uiuens testi¬
monii ueritas & p̃senti populo demonstratur.
& uenturum semꝑ ad cernendum dei ordinatio¬
ne seruatur. Uim ferri acies acuminis ꝓprii
ad heatitudinem huiꝰ martyris ampliandam
uel libri folia ꝑforanda habere consensum ẽ:
at duimna uerba ibidem in litterarun mo¬

Expanded text:
capitis semetipsum peremit, nullum ab eodem capitis semetipsum peremit, nullum ab eodem tempore ingressionis viantibus officium praebuit, nec egrediendi ab urbe consuetudinarium aditum populis ulterius patefecit: sed saxis clausa, pro offensionis indiciis, damnata potius perseverat. Denique cum ipsius gladiator sacerdotis sacrum corpus truncavit in librum divinum ferventis ictus peraccessit apertum. Ubi multa quidem folia perforavit, divina tamen salvatione litterarum tramitem non contigit effusio sanguinis. Livor in libro certum beati martyris passionis indicium manifestat, et in nullo scripturae seriem legentibus perturbat. In utroque vivens testimonii veritas, et praesenti populo demonstratur, et venturo semper ad cernendum Dei ordinatione servatur dum ferro, aciem acuminis proprii, ad beatitudinem hujus martyris ampliandum, vel libri folia perforanda, habere concessum est, at divina verba, ibidem in litterarum mo
Abbreviated transcription (Latin):
possio post obitum qd̾ odit iniqͥtatem. diligit
ueritatem. Detestatur ꝑiurium: condempnat
mendacium. Hortatur piꝰ pastor curã habens
defunctus de ouib ciuib bonis: ut fidei iite¬
gͥtatem ꝓ animaꝵ suarum saluatione sine ma¬
cula om̃mo custodiant. Detestatur malignos.
ꝑfidiam emulatur. de ꝑditionis exemplo specia¬
liꝰ hortatur ut emendent. Habens. deniq sacer¬
dotes illustres pͥmates. & omnis plebs lipgoni.
gium. & p̃cipuam de eo custodiam ciuitatis: extͥn¬
setus autem de tͥb geminis fratrib martyrib
singłare urbis p̃sidium ante positum. & ciuita¬
tis hunis maximum diuine remunerationis or¬
natum. Nimirum satis suꝑq est in laude huiꝰ
desiderii martyris de uirtutib amplius qd̃ dica¬
tur. sed fastidium generat auditoris: maior si
fuerit ꝓlxitas dictionis. Nam ad confirmandã
p̃clari martyris testimonii ueritatem. portam
ubi ꝑtussor ꝓ admisso scelere reus impulsione

Expanded text:
possit post obitum, quod odit iniquitatem, et diligit possit post obitum, quod odit iniquitatem, et diligit veritatem, detestatur perjurium, condemnat mendacium. Hortatur pius pastor curam habens defunctus de ovibus, cives bonos, ut fidei integritatem pro aminarum suarum salvatione sine macula omnino custodiant. Detestatur malignos, perfidiam aemulatur, dat perditionis exemplum specialibus ut emendent. 8. Habetis denique sacerdotes illustres, primates, et omnis plebs Lingonicigium et praecipuam de eo custodiam civitatis, extrinsecus autem de tribus geminis fratribus martyribus singulare urbis praesidium ante positum, et civitatis maximum divinae remunerationis ornatum. Nimirum satis super est in laude hujus sancti Desiderii martyris de virtutibus amplius quod dicatur, sed fastidium generat auditori major si fuerit prolixitas dictionis. Nam ad confirmandam praeclari martyris testimonii veritatem, porta, ubi percussor pro admisso scelere reus impulsione
Abbreviated transcription (Latin):
stantia: satis diligebat suꝑstitem. Nam si qͥs
ad eius limina egrotus aduenerit: inde deo opi¬
tulante reuertitur confortatꝰ. Si merore ꝑterritꝰ.
scĩ martyris obtentu inde confestim rediet letꝰ.
Si cecus. claudus. surdꝰ. mutus. ab adu̾sa parte
uexatus aduenerit: suam ibi quisq medicinã
& remedia pͥstina sine mora ꝑcipit oportuna.
Inter cetera uͥtutum suarum insignia multipli¬
cia: martyr preferendꝰ in suo nomine ñ patitur
impunitam ferre ꝑfidiam. Nam si initra septa
eccł̃ie ipsius in uocato nomine xp̃i suꝑ eius sc̃m
altare sub falsitatis ingenio mendax ꝑpetrare
temptauerit sacram̃tum: ultione diuna ꝑdi¬
tionis ilico sententia condempnatur: fides: ꝑ
fidelem martyrem conseruatur. Nullus ibidẽ
diuina opante gratia in fallacib iuramntis.
nomen ipsius martyris inuocare aut menorare
presiimit. O p̃ferendum beatitudine margrem.
quitantum obtinuit apud deum: ut ostentere

Expanded text:
stantia satis diligebat superstitem. Nam si quis stantia satis diligebat superstitem. Nam si quis ad ejus limina aegrotus advenerit, inde Deo opitulante revertitur confortatus; si moerore perterritus, sancti martyris obtentu inde confestim redit exhilaratus; si caecus, claudus, surdus, mutus, ab adversa parte vexatus advenerit, suam quisque ibi medicinam et remedia pristina sine mora percipit opportuna. 7. Inter caetera virtutum suarum insignia multiplicia, martyr in suo nomine non patitur impunitam ferre perfidiam. Nam si quis intra septa ecclesiae ipsius, invocato nomine Christi super ejus sanctum altare, sub falsitatis ingenio mendax perpetrare tentaverit sacramentum, ultione divina perditionis illico sententia condemnatur; fides per fidelem martyrem conservatur. Nullus ibidem, divina obtemperante gratia, in fallacibus juramentis nomen ipsius martyris invocare, aut memorare praesumit. O praeferendum beatitudine martyrem, qui tantum obtinuit apud Deum, ut ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ pontifex ob p̃cedentem conu̾sationem & boni
opis studium martyrii condignam coronam ꝓ¬
meruit: ꝓ eo qd̾ priꝰ iustus inuentus ẽ & ꝓbatus.
Cuiꝰ uite inicium. castitas. sobrietas. elemosinaiꝵ
largitio. miscłia in pauꝑib pietas. moꝵ pbitas.
patientie equanimitas. deo acceptabilis ita ẽ in¬
omnib reꝑtus: ut ad celoꝵ regna consociata mi¬
litia multoꝵ martyrum adquisitione sua cum
maxima beatitudine ꝑueniret. In urbe sua scs̃
pontifex dono martyrii precipue locupletatus est:
In eadem etiam urbe ꝓ saluationum beneficiis
cum ceteris martyrib cum ueneratione debita¬
ẽ tumulatus. Preterito tempore qͣntum fuit a
ciuib suis honoratꝰ atq dilectus: sepulture sue
lotus manifestis declarat indiciis. In tantũ ut
infra muros amor popłi diffusus: corpus exan¬
me ad tumulandum reciꝑet sacerdotis. Quem
olim ꝓbonitate. mansuetudine. & scĩtatis con¬

Expanded text:
rius pontifex, ob praecedentem conversationem et boni rius pontifex, ob praecedentem conversationem et boni operis studium martyrii condignam coronam promeruit, pro eo quod prius justus inventus est et probatus. Cujus vitae initium castitas, sobrietas eleemosynarum largitio, misericordia in pauperibus, pietas, morum probitas, patientiae aequanimitas, ac Deo ita acceptabilis in omnibus est repertus, ut ad coelorum regna, consociata militia multorum martyrum, acquisitione sua cum maxima beatitudine perveniret. In urbe sua sanctus pontifex dono martyrii praecipue locupletatus est, in eadem etiam urbe pro salvationum beneficiis cum caeteris martyribus veneratione est debita tumulatus. Praeterito tempore, quantum fuit a suis civibus honoratus atque dilectus, sepulturae suae locus manifestis declarare videtur indiciis, in tantum ut infra muros amor populi diffusus corpus ad tumulandum reciperet sacerdotis, quem eum pro bonitatis mansuetudine et sanctitatis con
Abbreviated transcription (Latin):
suffiagio premunita inde es &e ꝑmanes in per¬
beatitudinis iicium & p̃cipuam ꝓfecte diletio¬
nuis gr̃an: in effusiõne sui sanguinis repenti¬
nis indicis in ꝑseqiuitorib suis aliuina ene¬
tas patefecit. Pcussor ilico siuis amentie sen¬
ut ampnatus impatientie furore correptus
ꝑmenia horribiib uocib clamans. cursu con¬
oto caput in portam quutatis impulit: & cox¬
bra ꝑcussione euacuatus cerebro graninig
ibi aauentib sociis contemplat᷑. Auditis his ti¬
mor & tremor hostium cunctoꝵ animos stupentiũ
penstrauit: & paulisꝑ ab effundendo cruore cessa¬
uit. Deniq ñ post multum temporis d̾s iudex isꝰ
scĩ sui desiderii martyris uel ceteroꝵ martyrum
urbis ipsius ultione commotꝰ: in arelatensi ur¬
be crocum pͥncipem suis tradidit inimicis. Captꝰ
assiduamq cedem ad mortis interitum iuxta su¬
um meritum ꝑuenuet. Beatisimꝰ scilicet deside¬

Expanded text:
suffragio praemunita, inde es et permanes in persuffragio praemunita, inde es et permanes in perbeatitudinis initium et praecipuam perfectae dilectionis gratiam in effusione sanguinis sui, repentinis indiciis in persecutoribus ejus divina pietas patefecit. Percussor illico suus, amentiae sensu damnatus, impatientiae farore correptus, per moenia horribilibus vocibus clamans, cursu consito caput in portam civitatis impulit; et crebra percussione evacuatus cerebro, exanimis ibidem a paventibus sociis contemplatur. Auditis his timor et tremor hostium cunctorum animos stupentium penetravit, et paulisper ab effundendo sanguine cessarunt. Denique non post multum temporis Deus judex justus sancti sui Desiderii martyris vel caeterorum martyrum urbis istius ultione convictus in Arelatensis urbe Croscum principem suis tradidit inimicis. Qui caassiduamque caedem ad mortis interitum perveniret juxta suum meritum. 6. Beatissimus autem Deside
Abbreviated transcription (Latin):
dei precatus fuerat: rex crudelissimus ignora¬
bat. Obtulit se etiam ꝓ sus ciub ceruice pa¬
rata piꝰ pastor ad uictimam: ut cessaret de ci¬
uib ꝑeuntib uel aliqͣntulum iã ruina. Nul¬
la uero rector impiꝰ ꝑmotus est pietate sed cru¬
delitatis ꝑseuerantia inflãmatus: caput am¬
putari p̃cepit sacerdotis. Plures etiam xp̃ia
rantes: eadem die diuersa sunt passim cede ꝓ¬
strati. De cultu religionis int̾rogati. quicunq
xp̃m confessus se dixit credere: nusquam in to¬
ta urbe potuit euadere Ourbs lingonas qd
tunc remansisti desolata de ciuib ingemiscis.
Babes inde magis qd̾ exultes: dum tantos¬
martỹres eodem tempore ꝓ tuo munimine con
reputas in censura qd̾ lugeas. dum absq taxa¬
tione precii inde nunc habes & habitura es lu¬
tra sine fine mansura qd gaudeas. Contristata
es nunc incendiis. gladiis rapinis. uel omni
humilitatis exemplo. in fauillam redacta. &

Expanded text:
Dei precatus fuerat rex crudelissimus ignoraDei precatus fuerat rex crudelissimus ignorabat. Obtulit se etiam pro suis civibus, cervice parata pius pastor ad victimam, ut cessaret de pereuntibus civibus vel aliquantulum jam ruina. Nulla rector impius permotus est pietate: sed crudelitatis perseverantia inflammatus, caput amputari praecepit sacerdotis: plures etiam Christianone perseverantes, eadem die diversa sunt passim caede prostrati. De cultu religionis interrogati, quicunque Christum confessus se dixit credere, nunquam in tota urbe potuit evadere. O urbs Lingona, quod tunc subito remansa desolata, de tuis civibus ingemiscis? habes inde magis quo exsultes, dum tantos eodem tempore pro tuo munimine conqreputes in censura quod lugeas; dum absque taxatione pretii, inde nunc habes et habitura es lucra sine fine mansura quo gaudeas Contristata es tunc incendiis, gladiis, rapinis, cum omni humilitatis exemplo in favillam redacta, un
Abbreviated transcription (Latin):
lis: ciues om̃s cede impia ꝓsternebant. Nulli
sua ꝑfuit etas: nulli sexui uel euo peꝑcit im¬
pietas. Hatos pendentes ad ubera: cum ma¬
trib impia iugulabat crudelitas. Unus ge¬
mitus & planctus morientium: in totis menib
ꝑsonabat. Deniq beatus desideriꝰ antistes in¬
eccłia in oratione positus inuenitur: regesq
cum ceteris xp̃icolis obtutib p̃sentatur. Ille
autem de ꝑditione cuuum pastorali sollicitu¬
dine dolore repletus ꝓ se pͥncipem rogare nolu¬
it. sed ut ꝑeuntib ciuib subueniret attentiꝰ exo¬
rauit dicens. Si pius es iam parce rector opti
hostiles manus tuoꝵ ut compescas humiliter
om̃ino deposco. Ad hec pͥnceps barbarꝰ ĩmitis
naturali crudelitatis asꝑitate durus. euentu
uictorie tumefactus. barbara eloquitione hoc
scõ desiderio despecta responsione narrauit:
qd̾ beatus antistes nulla potuit intelligentie
capacitate cognoscere. Idemq & qd̾ priꝰ sacerdos

Expanded text:
lis cives omnes impia caede prosternebant: nulli lis cives omnes impia caede prosternebant: nulli sua profuit aetas, nulli sexui vel aevo pepercit impietas: natos pendentes ad ubera cum matribus impia jugulabat crudelitas: unus gemitus et planetus morientium in totis moenibus personabat. 4. Denique beatissimus Desiderius antistes, in oratione positus invenitur, regisque cum caeteris Christicolis obtutibus praesentatur. Ille autem de perditione civium pastorali solitudine dolore repletus, pro se principem rogare noluit, sed ut pereuntibus civibus subveniret attentius exoravit dicens: Si pius es, jam parce, rector optimhostiles manus tuorum ut compescas humiliter omnino deposco. Ad haec princeps barbarus immitis, naturali crudelitatis asperitate durus, eventu victoriae tumefactus, barbara locutione hoc sancto Desiderio despecta responsione narravit, quod beatus antistes nulla potuit intelligentiae capacitate cognoscere. Ideoque et quod prius sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
martyrium in scã xp̃i confessione manentes
cum eodem adepti fiuisse noscuntur aircumfu¬
la nuandaloꝵ mulaitudo urbẽ undiq uallat:
& in obsidione ꝑdrtionis a cunctis partib cuuui¬
tas currumdatur. Nec mora. missilib. fundis.
sagitts. du: ersis q telis euert̾e menia acrius
pugnantes uuandali crudelitatis instantia ꝑ¬
ugebant. Econtra beatissimus pontifex desi¬
derꝰ cum suis sacerdotib uel ceteris ciuib de
dele admittere: ꝑ qd̾ dei potentiam contra uoᷤ
in iracundiam ꝓuocetis. Sed qm̃ dei p̾desti¬
natione martyrum p̃finita dies aduenerat.
terior & metus inde simul ciues omnes unꝰ
inuaserat: nec se ulla iurtutis audatia de¬
fendere conabantur. Sed retro redacti. infra
menia fugientes: quo quisq ꝑgeret ignora
tis ingrediebantur. Ast alii scalis appositis
in muros liu̾sa de parte ruentes: ignes in ꝑ¬
gama submittebant. Gladiis diuersisq iacu¬

Expanded text:
martyrium in sancta Christi confessione manentes, martyrium in sancta Christi confessione manentes, cum eodem adepti fuisse dignoscuntur; circumfusa Wandalorum multitudo urbem undique circumvallat et in obsidione perditionis a cunctis partibus civitas circumdatur. Nec mora missilibus, fundis, sagittis diversisque telis evertere moenia, acrius impugnantes Wandali, crudelitatis instantia perurgebant. E contra beatissimus pontifex Desiderius, cum suis sacerdotibus, vel caeteris civibus, de scelus admittere, per quod Dei potentiam contra vos in iracundiam provocetis. 3. Sed quoniam Dei praedestinatione, martyrii praefinita dies advenerat; terror et metus inde simul cives omnes unus invaserat, nec se ultra ulla virtutis audacia defendere conabantur, sed retro redacti infra moenia fugientes, quo quisque pergeret ignotis ingrediebantur moenia. Ast alii scalis appositis in muros diversa de parte ruentes ignes in Pergama submittebant; gladiis diversisque jacu
Abbreviated transcription (Latin):
Uante sint in electis ac predesti
martyris & pontificis lingonice
urbis rediuiua anni circulo festa
let ipse se sus p̃claris iurtutib deo opitulante
manifestare noꝵ cessat. Innumera sunt boni¬
opis eiuis uirtutun insignia: pauca tamen po¬
test dicendio inopti nr̃e tenuitatis facundia
diuino ritu p̃fertur nunere głosus: tantoma¬
gis dictator erit ad natpandum eius urtutes ꝑ
illo cum uuandalorum barbarica & gentilis fe¬
ret.& in rapina prede crudelissime cuncta de¬
popularet: cupiditatis instindu. nirtur dei. euen¬
tu etiam rei atq itineris gentem ipsam nefan¬
dam cum rege eoꝵ croco ad cuitatem ligonas
usq ꝑduxit. Tunc uero bcatissimus desideriꝰ
in eidem urbe pontificali officio fungebatur
laceros: iurtutib prestantissimus. Et licet
opposita monti in sublime firma sit ex parte
naturalis expositiõnis munitio. & quadrorũ
uitatis efficiant tutiores: sed ad ꝓbandam fi
dem p̃fati antistitis uel ad eorum qͥ głosum.

Expanded text:
uantae sint in electis ac praedestirtyris, et pontificis Lingonicae urbis, cujus redivivo anni circulo festa let; ipse tamen suis claris virtutibus Deo opitulante sese manifestare non cessat. Innumera enim sunt bonitatis ejus virtutum insignia, pauca tamen potest dicendo nostrae tenuitas facundiae divino praefertur munere gloriosus, tanto magis dictator apparet ad narrandas ejus virtutes per illo cum Wandalorum barbara et gentilis feurimum devastaret, et in rapina praedae crudelissime cuncta depopularetur cupiditatis instinctu; nutus Dei, eventus etiam rei atque itineris, gentem ipsam nefandam cum rege eorum Crosco ad civitatem Lingonas usque perduxit. Tunc vero beatissimus Desiderius in eadem urbe pontificali officio fungebatur, sacerdos virtutibus praestantissimus. Et licet opposito monte in sublime firma sit ex parte maxima naturalis expositionis munitio, et quadrarumvitatis efficiat tutiores, ad probandam tamen fidem praefati antistitis, et eorum qui gloriosum
Abbreviated transcription (Latin):
Sciscitantib uero paganis xp̃ianos se ẽẽ testati
sunt: & ob predicationem uerbi diuini sese ini¬
bi aduenisse. Tunc uero qui aderant beatissimi
sacerdotes predicatione fulgentes. & ꝑ uirtutũ
assidutates quas ꝑ ipsos diuina exercebat poten¬
pͥmorum mox ad xp̃ianitatis gr̃am conuolarunt.

Expanded text:
sciscitantibus vero paganis, Christianos se esse testati sunt, et ob praedicationem verbi Domini sese inibi advenisse. Tunc denique beatissimis sacerdotibus praedicatione fulgentibus pro virtutum assiduitate quas per ipsos divina exercebat potenmorum fuit ad Christianitatis gratiam convolarunt;
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo negauit xp̃m occidi timuit: Hoc tunu¬
it pati: qd̾ passus est xp̃c. Sed iam timere ñ
debuit. quia uidebat carne uiuentem: quem
iuderat in ligno pendentem. Resurgendo xp̃c.
abstulit mortis timorem. Et q̃m abstulerat
mortis tunorem: merito interrogabat petri
amorem. Ter negauerat timor: ter confessus
est amor. Trinitas negationis: assertio uerita¬
tis. Trinitas confessionis: testimoniũ dilectio¬

Expanded text:
quando negavit Christum, occidi timuit? Hoc timuquando negavit Christum, occidi timuit? Hoc timuit pati, quod passus est Christus. Sed jam timere non debuit. Videbat enim in carne viventem, quem viderat in ligno pendentem. Resurgendo Christus abstulit mortis timorem: et quoniam abstulerat mortis timorem, merito interrogabat Petri amorem. Ter negaverat timor, ter confessus est amor. Trinitas negationis, desertio veritatis: trinitas confessionis, testimonium dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
Non ausus est dicere plus iis: noluit iterum ẽẽ
mendax. Sufficit ei testimonium ꝑhibere cordi
suo: non debuit ẽẽ iudex cordis alieni. Uerax gͦ
homo petrus. Quando autem placuit dño im
xp̃c. Et qͥd ei denunciauit qͣndo tertio respondit
amare se dñm. & tercio dñs petro suas ouiculas
commendauit: Denunciauit ei passionem suã.
Cum ẽẽs inquit iunior cingebas te: & ibas qͦ uo¬
lebas. Cum autem senueris. extendes manꝰ tuas
& alius te cinget: & ducet qͦ tu ñ uis. Euange¬
lista nob̃ exposuit: quid dixerit xp̃c Hoc autem
dicebat inquit: significans qua morte clarificatu¬
rus eẽt dñm. Idest quia ꝓ xp̃o erat crucifigendus.
Hoc enun est: extendes manus tuas. Ubi est ille
negator: Deinde post hec: ait ei dñs iħc. Sequere
mẽ. Non sic qͣmodo prius qͣndo uocauit disciplos:
nam & tunc dycit sequere me. Sed tunc ad
doctriuam: modo ad coronam. Nunquid non

Expanded text:
non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse non ausus est dicere, Plus his. Noluit iterum esse mendax. Suffecerat ei testimonium perhibere cordi suo: non debuit esse judex cordis alieni. CAPUT homo Petrus: quando autem placuit Domino JChristus . Et quid ei nuntiavit, quando tertio respondit amare se Christum, et tertio Dominus Petro suas oviculas commendavit? Praenuntiavit ei passionem suam. Cum esses, inquit, junior, cingebas te, et ibas quo volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alter te cinget, et feret quo tu non vis. Evangelista nobis exposuit quid dixerit Christus. Hoc autem dicebat, inquit, significans qua morte clarificaturus esset Deum: id est, quia pro Christo fuerat crucifigendus; hoc est enim, Extendes manus tuas. Ubi est ille negator? Deinde post haec ait Dominus Christus: Sequere me . Non sic quomodo prius, quando vocavit discipulos. Nam et tunc dixit, Sequere me: sed tunc ad doctrinam, modo ad coronam, Numquid non
Abbreviated transcription (Latin):
tu scis: quia amo te. Et iterum & tertio: dominꝰ
mendauit gregem. ꝑsingła enim dicebat petro
las meas. In uno petro figurabat᷑ unitas om̃i¬
um apłorum: sed & eorum qui sciunt oues xp̃i
pascere. xp̃o uiuere non sibi. Nunquid & modo
petrus mendax erat. aut amasse se dñm menda
in corde suo uidebat. Quando autem dixerat. a¬
nimam meam ꝓ de ponam: de fut᷑is uoluit pre¬
siimere uirib siuis. Om̃is autem homo qualis
sit tunc cum loquit᷑ forte scit. Qualis crastino fu¬
turus sit quis scit: Reuocabat ergo oculos ad
cor suum petrus qͣndo interrogabatur a dño: &
fides respondebat qd̃ ibi uidebat. Etiam domine:
tu scis quia amo te. Qd̃ dico tͥ tu scis: qd̃ uideo in
corde meo uides & tu. Non ausus est tamen di¬
cere: qd̾ dominus interrogauerat. Non enim sum¬
pliciter dñs dixerat si diligis me. sed addidit plus
iis: idest plus me diligis quam isti. de aliis disci¬
pulis dicebat. Ille ñ potuit dicere: nisi amo te.

Expanded text:
tu scis quia amo te. Et iterum Dominus hoc intermendavit gregem. Per singula enim dicebat Dominulas meas. In uno Petro figurabatur unitas omnium pastorum, sed bonorum, qui sciant oves Christi pascere Christo, non sibi. Numquid modo Petrus mendax erat, aut amare se Dominum mendacin corde suo videbat. Quando autem dixerat, Animam meam pro te ponam, de futuris voluit praesumere viribus. Omnis autem homo qualis sit tunc cum loquitur, forte scit; qualis crastino futurus sit, quis scit? Revocabat ergo oculcor suum Petrus, quando interrogabatur a Domino, et fidens respondebat quod ibi videbat: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Quod tibi dico, tu scis: quod hic video in corde meo, vides et tu. Non ausus est tamen dicere quod Dominus interrogaverat. Non enim simpliciter Dominus dixerat, Diligis me? sed addiderat, Plus his diligis me? id est, Plus me diligis quam isti? De aliis discipulis dicebat: ille non potuit dicere nisi, Amo te:
Abbreviated transcription (Latin):
postolum petrum pͥmum omni¬
nistis in dñi passione fuisse tur¬
batum. A se turbatum: sed a
dño innouatum. fuit enim priꝰ
audax p̃sumptor: & postea factꝰ
est timidꝰ negator. ꝓmiserat se ꝑ domino mori¬
turum: cum priꝰ ꝓ illo eẽt dominus moritimiis:
Quando ergo dixit tecum sum usq ad mortẽ.
& animam incam ꝓ te ponam: respondit ei
ihc. Animam tuam ꝓ me pones: Amen dico
tͥ: priꝰ quam gallus cantet ter me negabis.
Uentum est ad horam. Et quia deus erat xp̃s
homo autem petrus: impleta est scriptura.
Ego dixi in pauore meo: omnis homo men
A

Expanded text:
postolum Petrum primum omninistis in Domini passione fuisse turbatum. A se turbatum, sed a Christo innovatum. Fuit enim prius audax praesumptor, et postea factus est timidus negator. Promiserat se pro Domino moriturum, cum prius pro illo esset Dominus moriturus. Quando ergo dicebat, Tecum ero usque ad mortem; et, Animam meam pro te ponam: respondit ei Dominus, Animam tuam pro me pones? Amen dico tibi, priusquam gallus cantet, ter me negabis . Ventum est ad horam: et quia Deus erat Christus, homo autem Petrus, impleta est Scriptura, Ego dixi in pavore meo, Omnis homo menda
Abbreviated transcription (Latin):
no silentio ienerunt. & rapuerunt tienerandũ
corpus sc̃martyris gordiani. Et uenientes in
uia que latina nuncupatur ñ longe ab urbe ro¬
ma idliario plus uno illic posuert in cripta
sexto idus maias. ubi iam p̾dem scm epima¬

Expanded text:
no silentio venerunt et rapuerunt corpus venerandum sancti martyris Gordiani, et venientes in via quae Latina nuncupatur, non longe ab urbe Roma milliario plus minus uno, posuerunt eum in crypta, sexto Idus Maias, ubi jam pridem sanctum Epima
Abbreviated transcription (Latin):
uinctum cathenis duci in palatium tyberii. &e
ibi eum gestis audiri: & iussit sibi tribunal in
basilica iouis parari. Qui dum ingressus fuisset¬
& sederet: precepit sibi beatum laurentiũ pre
ut mundetur ciuitas. & tu ipse sacrifica diis: &
non confidas in thesauris qͦs habes reconditos.
Beatus laurentius dixit. Uere confido: & securꝰ
sum de thesauris meis. Deciꝰ dixit. An putas te
de thesauris tuis liberari. aut redum a tormentis:
Beatus laurentius dixit. Ego famulus xp̃r secu¬
rus sum de thesauris celestib. Deciꝰ iracundia
um cesarem. Etce miser uel modo cognosce quia
ta. Pecius cesar dixit. fũstes augete. & date ae
ladera eius laminas ferras aitdenter & requi¬
escat in eis. Beatus laurentiꝰ dixit in ila hora. Do

Expanded text:
uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et uinctum catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium rofanos ut mun| detur ciuitas . et tu ipse sacrifica diis . et noli confidere| in tesauris quos habes absconditos; Beatus laurentius dixit;| Vere et confido . et securus sum de tesauris meis; Decius dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatus laurentius dixit; Ego famulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia um cesarem; Et iam miser uel modo cognosce . quia| tua;| Decius cesar dixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardentes; Beatus laurentius dixit in illa hora| D
Abbreviated transcription (Latin):
uniuerse creature. & tu dicis sacrifica lapidib. &
cesar iratus uissit eum in conspectu suo expoliari.
& cedi cum scorpionib: ipso decio clamante. deos
blasphemare noli. Beatus laurentiꝰ inter ipsa tor¬
menta positus: dicebat. Ego quidem gratias ago
deo: qui me dignatus ẽ coniungi inter seruos su¬
os.Tu autem miser torqueris in insania tua: &¬
in furore tuo. Decius cesar dixit. Leuate eum: &
afferte ante conspectum eius omne genꝰ tormen¬
torum. Et allate sunt lamine ferree: & lectus. &
ca diis. Nam omne genus hoc tormentoꝵ: in cor¬
pore tuo uertetur. Beatus laurentiꝰ dixit. Infelix:
has epulas ego semꝑ desideraui. Nam hec tor
sar dixit. Ergo si gloria est uobis. dic nobis ubi
sunt ꝑfani similes tͥ absconsi. ut simul epulemi¬
ni: Respondit beatꝰ laurentiꝰ. De quib interro¬
gas: iam illi semel dederunt nomina sua in celo.
Tu enuim non es dignus aspectib eorum presen
tari. Cunc decius cesar fecit beatum laurentiũ

Expanded text:
uniuersę creature . et tu dicis sacrifica| lapidibuscesar iratus iussit eum in conspectu suo expoliari . et cedi| cum scurpionibus ipso decio clamante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quidem gratias| ago deo meo qui me dignatus est coniungi inter seruos suos; Tu mi| ser torqueris in insania tua et furo\re/ tuo; Decius cesar dixit| Leuate eum et date ante conspectum eius omne genus tormentorum; Et al| late ̨ sunt lamine ferreae . et lectumca diis; Nam omne genus hoc tormen| torum in corpore tuo uectabitur; Beatus laurentius dixit; Infelix| has epulas ego semper desideraui; Nam tormesar dixit; Ergo si gloria est uobis . dic nobis ubi sunt| profani similes tibi absconsi . ut simul epuletis; Respondit| beatus laurentius; De quibus interrogas iam illi semel dederunt no| mina sua in caelo; Tu enim non es dignus aspectibus eorum praesen| tari; Tunc decius fecit beatum laurentium
Abbreviated transcription (Latin):
Cadem hora par temiꝰ tribunꝰ
sibi beatum laurentium presentari. Quem ita ag¬
greditur decius cesar dicens. ubi sunt thesauri ecle
sie qͦs apud te cognouimus ẽẽ reconditos : Beatus
Ilaurentis non respondio ei ullum ũbum. Eadem diẽ¬
uicario in custodiam: nomine ypolito. Et dum ac¬
cepisset ypolitus beatum laurentium: reclusit eũ¬
in carcere cum multis. Erat autem ibi homo in cu¬
stodia multo tempore gentilis nomine lucillus. qui
plorando amissis oculis: cetus factꝰ fuerat. Dixit¬
autem ad eum beatꝰ laurentiꝰ. Crede in filium dei
dit lucillus cum fletu dicens. Ego credo in dñm
autem: patienter auscultabat u̾ba eorum. Tunc
beatus laurentius cathecirauit eum. Et accepta a¬
qua: dixit ad eum. Omnia in confessione lauant᷑.
Tu autem me annunciante credis: Responde cre¬
do. Et benedixit aquam. Et cum expoliasset eum:
pontio pilato: At ille respondit. Credo. Ipsum qͥ
mortuus est & sepultꝰ. & post tercium diem resur

Expanded text:
Eadem hora partenius tribunus sibi beatum| laurentium praesentari . quem ita adgreditur . decius cesar dicens; Vbi sunt thesauri| quos apud te cognouimus esse reconditos? Beatus laurentiuicario in custodiam nomine ypolito;| Ille uero beatum laurentium reclusit in carcerem . cum multis; Erat autem ibi homo| in custodia multo tempore gentilis . qui plorando amissis oculis . cecus factus fue| rat luciue ad eum beatus laurentius; Crede in filium ddit lucillus cum fletu dicens; Ego credo| dominus pacienter expec| tabat uerba eorum; Tunc beatus laurentius . catetizauit eum;| Et accepta aqua . dixit ad eum; Omnia in confessione lauantur;| Tu autem me interrogante . responde . credo; Et benedixit aquam;| Et cum expoliasset eum pontio pilato? At ille respondit;| Credo; Ipse qui mortuus est et sepultus . et post tercia die resur|
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ita dixit decius cesar. Iam depone ꝑfidiam
artis magice: & dic nob̾ generositatem tuã. Be
atus laurentius dixit. Quantum ad genꝰ hispanꝰ
sum. eruditus uel nutritꝰ romanus. & a cunabu¬
lis xp̃ianus: eruditus omnem legem scãm & di¬

Expanded text:
 et dixit beato martyri: Jam depone perfidiam artis magicae, et dic nobis generositatem tuam. Cui beatus Laurentius: Quantum ad genus, Hispanus sum, eruditus ac nutritus Romae, et a cunabilis Christianus, eruditus omnem legem sanctam et di
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: & thesauros eccł̃ie quos apud te cognouinꝰ
thesauros. Respondit ualerianꝰ: & dixit ad ypo¬
litum. In tua pollicitatione: habeat tͥduo induci¬
as. Ab eodem die collegit cecos & claudos. & debi¬

Expanded text:
ciam . et thesauros aecclesię quos apud te cognouim| ciam . et thesauros aecclesię quos apud te cognouim| thesauros; Respondit ualerianus| ad ypolitum; In tua pollicitacione abeat triduo inducias;| Ab eodem die collegit beatus laure
Abbreviated transcription (Latin):
ti: ueniebant ad beatum laurentium cum lacri
mis. Et beatus laurentiꝰ in custodia positus ypo¬
beatum laurentium. Ostende mͥ thesauros eccle¬
sie. Dicit ei beatus laurentius. O ypolite. si credi¬
deris in deum patrem ommipotentem. & in filiũ¬
dictis facta compenses: faciam que hortaris.
Dicit ei beatus laurentiꝰ. Audi me. & qd̃ horta¬
tus sum citiꝰ fac: quia ydola uana & muta et
lito cathecriauiteum. & acceptam aquam bene¬
dixit: & baptrtauit eum. Et extersus aqua: ce¬
pit dicere ypolitus. Uideo animas innocentiũ:
letas gaudere. Et dixit ad beatum laurentium
omnis domus mea baptrretur: Et baptrati sunt
ꝓmiscui sexus in domo ypoliti numero decem &
nouem cum gloria. Tunc mandauit ualerianus
decii misit: & mandauit ut te ad eum ꝑducam.
Beatus laurentius dixit. Ambulemus: quia &
mͥ & tibi gloria paratur. Et cum uenissent am¬
bo simul ante conspectum ualeriam: ualerianus
dixit ad beatum laurentium. Iam depone ꝑtina¬

Expanded text:
ci . ueniebant ad beatum laurentium . cum lacri| mis; Et beatus laurentius in custodia positus ypobeatum laurentium; Ostende michi thesauros ęcclesię; Dicit ei| beatus laurentius; O ypolite si credideris in deum patrem omni| potentem . et in filiudictis facta conpenses .| faciam quod ortaris; Dicit ei beatus laurentius; Audi me et quę ortatus| sum cicius fac . quia idola muta et lito catetizauit eum . et accepit aquam benedixit| Et babtizauit eum; Et extersus ex aqua . coepit dicere ypolitus; Vidi ani| mas innocentium letas gaudere; Et dixit ad beatum laurentium omnis domus mea babti| zetur; Et babtizati sunt promiscui sexus in domum ypoliti numero| decem et nouem . cum gloria; Tunc mandauit ad ypolitudecii misit ad me .| ut te ad eum perducam; Beatus laurentius dixit; Ambulemus quia| et michi et tibi gloria paratur; Et cum uenissent ambo simul ante| conspectu ualeriani . ualerianus dixit ad beatum laurentium| Iam depone pertina
Abbreviated transcription (Latin):
datis sibi triduo induciis thesauros se ꝓmisisset de¬
clarare. Completis autem trib dieb: presentauit
presente ualeriano prefecto pretorii.Ubi sunt the¬
sauri quos pollicitus es presentare : Beatus lau¬
rentiꝰ collectam multitudinem pauꝑum intͦduxit
crescunt: qui in singłis asperguntur. & in omnib
inueniuntur. Ualerianus p̃fectus dixit presente
decio cesare. Quid uariaris ꝑ multa: Sacͥfica diis.¬
& obliuiscere artes magicas: in quib confidis.:
Si ustum est ut demonib inclinemur magis
bilium: uos ipsi iudicate. Quis debet adorari. qͥ
factus est an qui ferit: Decius cesar dixit. Et qͥs¬

Expanded text:
datas triduo inducias tesauros| promisiset declarare; Conpletis autem tribus diebus praesentauit|praesente ualeriano praefecto; Vbi sunt| thesauri quos pollicitus es praesentare? Beatus laurentius collecta| multitudine introduxit crescunt . qui in singulis asperguntur et in omni| bus inueniuntur; Valerianus praefectus dixit praesente decio cesare;| Quid uariaris per multa ? sacrifica diiset obliviscere artes magicas, in quibus confidis. Si iustum est ut demonibus inclinemur magis bilium . uos ipsi iudicate . quis debeat ad| orari . qui factus est . an qui fecit? Decius cesar dixit; Q
Abbreviated transcription (Latin):
decius & ualerianus confusi exinde exissent & re
ypolito plorantes & multum tristes tulerunt
corpus beati laurentii archidiaconi & martyris:
& uenerunt in iua tyburtina in predium matͦ
te uenerat. cui & lintheum dedit unde pedes
scõrum ipse exterserat: & ibi facta mundicia po¬
suerunt usq ad uesꝑum. Iam hora uesꝑtina se¬
pelierunt eum in cripta in uia tyburtina in pre¬
augusti. Et ieiunauerunt. & agentes uigilias
noctis triduo cum multitudine xp̃ianorum : ñ
cessabant mugitum lacrimantes dare. Beatꝰ au¬
tem iustinus obtulit sacͥficium laudis. & parti¬
cipati sunt om̃s de corpore & sanguine xp̃i cum

Expanded text:
et ualerianus confusi . exinde ex| issent esbyter . cum yppolito plorantes| et multum tristes tullerunt . corpus beati lau| renti . archi . diaconi et martyris. Et uenerunt in| uia tiburtuerat nocte.| Cui et linteum dedit . unde pedes sanctorum ipsi exter| serat . et ibi factum mundicia . posuerunt usque| ad uesperum. Iam hora uespertina sepelierunt| in cripta . in uia tiburtina . in praeaugusti . et ieiunauerunt .| et agentes uigilias noctis triduo . cum multitudine| christianorum . non cessabant mugitum lacrimarum| dantes. Beatus aucem iustinus obtullit sacrificium| laudes et participati sunt. Omnes de corpore|
Abbreviated transcription (Latin):
nulla pars eius corporis tecta remaneret. Popłs
autem omnis & precipue pueri simul cum cane¬
ululatu fugientem quasi lupum foras muros ci¬
pudoris non ferens: ꝑ annum unum nusquam
Dost hec etiam apparuit dñs petro apło ꝑ uisio¬
nem dicens. Symon & nero pleni demoniis aduer¬
sum te cogitant. Noli timere. qi tetum ego sum: &
dabo tͥ serui mei apłi pauli solatium. qͥ cras romã
ingredietur: Cum qͦ post septem menses simul ha¬
bebis contra symonem bellum. & postquam uicẽ¬
ritis & deieceritis eum & deposueritis in infernũ:
simul ad me uenietis ambo uictores. Qd̃ & factũ
est. Nam alia die uenit paulus. Qͦ autem ordi¬
ne se uiderunt. & post septem menses conflictũ¬

Expanded text:
nulla pars corporis ejus tecta remaneret. Omnis autem populus, et praecipue pueri post eum simul cum canululatu quasi lupum extra muros ciprobrium non ferens, per unum annum nusquam taminis, apparuit Dominus Petro apostolo per visionem dicens: « Simon et Nero pleni daemoniis adversum te cogitant. Noli timere, quia tecum ego sum, et dabo tibi apostoli Pauli solatium, qui cras Romam ingredietur. Cum quo post septem menses simul habebis contra Simonem bellum. Et postquam viceritis et dejeceritis eum et deposueritis in infernum, simul ad me ambo venietis victores. » Quod et factum est. Nam alia die venit Paulus. Quo ordine se viderunt, et post septem menses cu
Abbreviated transcription (Latin):
num iħm xp̃m: iubentem angłis & dicentẽ. Ad
petitionem amici me petri: restituatur orphanꝰ
unicus uidue matri sue. Tunc omnis popłs una
uoce clamabat. Unus ds: quem predicat petrus.
Symon uero transfigurauit se in capite canino
uellent eum in ignem mittere misit se petrus
uenire ad te: poterit ingredi. Sed post unam horã

Expanded text:
num Jesum Christum jubentem angelis et dicentem: Ad num Jesum Christum jubentem angelis et dicentem: Ad petitionem amici mei Petri restituatur orphanus unicus viduae matri suae. » Populo autem una voce clamante: « Unus est Deus quem praedicat Petrus, » Simon nente, et in ignem mittere volente, Petrus venire ad te, poterit ingredi. » Deinde post unam horam
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui eum suscitauerit: huius uera fides ẽẽ cre¬
datur. Qd̃ cum fetisset popłs: dixit symon. Modo
si eum suscitauero interficietis petrum: Respondit¬
mon inuocatis demoniis ministerio eoꝵ cepit age¬
re: ut moueretur corpus. Qd̃ populi uidentes ce¬
ꝑunt clamare. in laudem symonis: & in ꝑniciem
petri. Tunc petrus uix impetrato silentio: ait ad po¬
pulum. Si uiuit loquatur. ambulet. accipiat cibũ:
sciatis uos falli a symone. Ad hec popłs una uo¬
ce clamabat dicens. Si hoc non fecerit symon: pe¬
nam quam petro imposuit ipse patiat᷑. Symon
uero fingens se iratum: fugam petebat. Populus¬
wes tenut eum cum ingenti exꝓbratione: & custo¬
dieban eum. Tunc petus etpanoens manus suas
ad celum: dixit. Domine iħu xp̃e qui nobis discipu¬
lis tuis dixisti. ite in nomine meo demonia eicite. in¬
firmos curate. & mortuos suscitate. excita puerũ
istum: ut om̃is hec turba agnoscat qr tu es deus.
& non est alius preter te: qui cum patre & cum

Expanded text:
 hujus vera fides esse credatur. » Quod cum fecisset populus, dixit Simon: « Modo si suscitavero illum, interficietis Petrum? » Turba rmon, invocatis daemoniis, ministerio eorum coepit agere ut moveretur corpus. Quod populi videntes coeperunt clamare in laudem Simonis et in perniciem Petri. Petrus autem, vix impetrato silentio, ait ad populum: « Si vivit, loquatur, ambulet, accipiat cibum, sciatis vos falli a Simone. » Populus vero una voce clamavit: « Nisi hoc Simon fecerit, poenam patiatur quam Petro imposuit. » Simon autem fingens se iratum, fugere petiit. Sed populus eum cum ingenti exprobratione tenuit. Tunc Petrus, expandens manus suas ad coelum, dixit: « Domine Jesu Christe, qui nobis discipulis tuis dixisti: Ite, in nomine meo daemonia ejicite, infirmos curate, mortuos suscitate, excita puerum istum ut omnis haec turba agnoscat quia tu es Deus, et non est alius praeter te qui cum Patre et
Abbreviated transcription (Latin):
cum equuleo & flammnis compellerent᷑ ad ĩmo¬
landum ydolis. & dicerent se a beato petro apło
baptiratos nulla ratione posse ydolis ĩmolare:
capite cesi sunt. Quorum corpora rapuit auspi¬
ciꝰ discipłs eorum nutritor sc̃e uirginis domitille.
que etiam nauicula imponens adduxit. & in
predio domitille in cripta arenaria sepeliuit: in¬
uia ardiatina a muro urbis miliario uno & se¬

Expanded text:
uo cum equuleo et flammis compellerentur ad immolandum, et dicerent se a beato Petro apostolo baptizatos, nulla ratione idolis immolare, capite caesi sunt. Quorum corpora rapuit Auspicius discipulus eorum, nutritor sanctae virquae etiam naviculae imposita, adduxit, et in praedio Domitillae in crypta arenaria sepelivit, via Ardeatina a muro Urbis milliario uno se
Abbreviated transcription (Latin):
it nereum & achilleum eunuchos cubicularios:
quos beatissimus apłs petrus lucratus fuerat xp̃o.
Isti dum uiderent dñam suam geminis & purpu¬
reis uestib atq auro textis indur: dixerunt ei.
Quanto studio ornaris in corpore ut filium consu¬
lis aurelianum hominẽ mortalem maritum acci¬
immortalem regem poteras adipisci sponsum. Qͥ
etiam te ipsam eternam faceret. & nunquam tibi
neq ornamentis tuis neq gaudiis tius: finem ꝑ¬
mitteret aut terminũ euenire. Respondit domi¬
tilla & dixit. Que potest cẽ melior caritas quam
habere uirum. susciꝑe filios. ꝑ quos posteritas
dulcissima possit ꝓpagari. & tam generis digni¬
tatem qͣm memoriam nominis ñ delere: Postre

Expanded text:
 Nereum et Achilleum eunuchos cubicularios habuit: quos beatissimus Apostolus Petrus lucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, atque auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulis Aurelianum hominem mortalem accipias mariimmortalem Dei filium adipisci poteras sponsum. Qui etiam teipsam aeternam faceret, et nunquam tibi, neque ornamentis tuis, neque gaudiis finem permitteret, aut terminum evenire. Respondit ei Domitilla, et ait: Quae potest esse melior charitas, quam habere virum, suscipere filios, per quos posteritas dulcissima possit propagari, et tam generis dignitas, quam memoria nominis non deleri? Cui Ne
Abbreviated transcription (Latin):
tib manifestarent. Ceterum occultiꝰ inter plu
rem publicum egreditur: illic ñ fuga dicenda ẽ
sed ꝓfectus. Sc̃i enim uiri hoc facto uelut in
triumphali cursu positi contestati sunt iudici¬
sisinnio dicentes. Etce ꝑsequutor. ecce ꝓficiscimur
Ecce predicimus. quid resides: Quid moraris:
Subsequere nr̃a uestigia. Nolumꝰ enim uideri
inuiti duci ad penam: qui precedere nos ꝓfitem᷑

Expanded text:
tibus matibus marem publicum egreditur, illic non fuga dicenda est, sed profectus est. Sancti enim viri hoc facto velut in triumphali curru positi contestabantur, dicentes: Ecce persecutor, ecce proficiscimur, ecce praecedimus, quid resides? quid moraris? subsequere nostra vestigia; nolumus enim videri inviti duci ad poenam, qui praecedere nos profitemur