comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plus omnib angloꝵ primatib gentẽ
uastauit brittonũ. ita ut sauli quondã
in tribunis. nemo in regibus. plures eoꝵ
terras exterminatis uel subiugatis indi¬
genis. aut tributarias genti anglorũ
aut habitabiles fecit. Cui meritoꝵ
poterat aliud. quod benedicens filium
bat aptari. Beniamin lupꝰ rapax.
mane comedet p̾dam. & uesꝑe diuidet

Expanded text:
plus omnibus Anglorum primatibus gentem vastavit Brittonum; ita ut Sauli quondam in tribunis, nemo in regibus plures eorum terras, exterminatis vel subjugatis indigenis, aut tributarias genti Anglorum, aut habitabiles fecit. Cui merito poterat illud quod benedicens filium bat aptari: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ quamuis ñ plene scđm scientiã. Nãq
diem pasche dominicũ more suę gentis
cuius sepius mentionẽ fecimus. aquarta
decima lima usq ad uigesimã obseruare
solebat. hoc & enim ordine septentrionalis
scottoꝵ prouincia & omis natio pictoꝵ
illo adhuc tempore pascha dominicũ.
celebrabat. estimaus se in hac obseruan¬
tia scĩ ac laude digni patris anatolui
lindisfaranensis. ubi ipse petebat tribuit.
Qui uidelicet locus. accedente ac receden¬
te reumate. bis cotidie insulȩ maris in
star circumluit᷑ undis. bis renudato lito¬
re contiguus terrȩ reddit᷑. Huiꝰ itaq¬
uerbis atq admonitionib humilit̾ a li¬
bens rex in omnib auscultans. ȩccłam xp̃i
in regno suo multum diligent̾ edifica¬
re ac dilatare curauit. Ubi pulcherrimo
spectaculo comigit. ut euangelizante
antistite qui angloꝵ linguã ꝑfeste nouerat
ipse rex cum suis ducib ac ministris int̾¬
pres uerbi existeret cȩlestis. quia nimirũ

Expanded text:
uamvis non plene secundum scientiam. Namque diem Paschae dominicum more suae gentis, cujus saepius mentionem fecimus, a quarta decima luna usque ad vicesimam observare solebat. Hoc etenim ordine Septentrionalis Scottorum provincia, et omnis natio Pictorum illo adhuc tempore Pascha dominicum celebrabat, aestimans se in hac observatione sancti ac laude digni Patris Anatolii Lindisfarnensi, ubi ipse petebat, tribuit. Qui videlicet locus accedente ac recedente reumate bis quotidie instar insulae maris circumluitur undis, bis renudato littore contiguus terrae redditur; atque ejus admonitionibus humiliter ac libenter in omnibus auscultans, Ecclesiam Christi in regno suo multum diligenter aedificare ac dilatare curavit. Ubi pulcherrimo saepe spectaculo contigit, ut evangelizante antistite qui Anglorum linguam perfecte non noverat, ipse rex suis ducibus ac ministris interpres verbi existeret caelestis: quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
ac duces cunctũq exercitum. &
om̃em populũ utriusq sexus. nume
ta munera auri & argenti dedit
clesias in honorẽ dĩ. Prȩdia aut̃ in¬
gentia & non parua benefitia cum
habuit inꝓiuntia lemouicensi ipsi¬
nem indigentiã clericoꝵ qui in eis¬

Expanded text:
ac duces, cunctumque exercitum et omnem populum utriusque sexus numerota munera auri et argenti ut clesias in honorem Domini. Praedia etiam ingentia et plura beneficia cum ia Lemovicensi trnem indigentiam clericorum, qui in eis
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩps ds̃ sua uos clem̃tia benedicat.
& sensum in uobis sapientiȩ saluta¬
ris infundat. Am̃. Catholicȩ fidei
docum̃tis enutriat. & in bonis ope¬
ribus ꝑseuerabiles reddat. Amen.

Expanded text:
otens Deus sua vos clementia benedicat, et sensum vobis sapientiae salutaris infundat. Amen. Catholicae fidei vos documentis enutriat, et in sanctis operibus perseverabiles reddat. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
& igneo globo deferri incęlũ: psallen¬
ꝑmanens in conspectu eius insplendo¬
re lucis quȩ t̾minũ non nouit. Hoc
uidens & audiens armiger stephani
qui eam decollauerat. cum summa

Expanded text:
 igneo globo deferri in coelum, cum hym jugiter permanens in conspectu ejus, in splendore lucis quae terminum non cognovit. » Haec audiens armiger Stephani ducis, qui eam decollaverat, cum summa
Abbreviated transcription (Latin):
uidiam contra eũ passi sunt pͥncipes
sacerdotũ & tenuerunt eũ. & michi
tradiderunt. Et alia ꝓ aliis michi¬
de eo mentientes dixerunt eũ magũ
esse. & contra legem eoꝵ agere. Ego
aut̃ credidi ita esse. & flagellatum
tradidi illũ arbitrio eoꝵ. Illi autẽ
erucifixerunt euͦ: & sepulto eo custo¬
des adhibuerunt. Ille aut̃ militibus
meis custodientibꝰ: die tc̃io resurrexit.
In tantũ aut̃ exarsit nequitia udeoꝵ.
Ut clarent. pecuniam eis dicentes.
Dicite quia discipłi eius corpus ipsiꝰ
rapuerunt. Sed cũ accepissent pecu¬
niam ⁊dgus factũ fuerit tacere ñ
potuerunt. Nam & illum resurrex¬
isse testati sunt se uidisse: & ab iudeiᷤᷤ
peccuniã accepisse. Hȩc ideo ingessi
nequis alit̾ mentiatur: & estimet.
credendũ mendatiis iudeoꝵ. Cũq
ꝑlecta fuisset ȩpła. Nero dixit. Dic¬

Expanded text:
vidiam contra eum passi sunt principes sacerdotum et tenuerunt eum et michi tradiderunt et alia pro alliis michi mentientes dixerunt hunc magum esse et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, flagellatum tradidi illum arbitrio eorum. Illi autem crucifixerunt eum et sepulto custodes adhibuerunt. Ille autem, militibus meis custodientibus, die tercio resurrexit. In tantum autem exarsit invidia eorum, ut darent pecuniam eis, dicentibus: 'Dicite: discipuli eius corpus illius rapuerunt'. Sed cum accepissent pecuniam, quod factum fuerat tacere non potuerunt; nam et illum resurrexisse testati sunt se vidisse et a Iudeis pecuniam accepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis Iudeorum. Cumque perlecta fuisset epistola, Nero dixit: '
Abbreviated transcription (Latin):
claudio suo salutẽ. Nuꝑ accidit
qd̃ ipse ꝓbaui. uidȩos ꝑ inuidiam
se suosq posteros crudeli condemp¬
natione punisse. Demiq cũ ꝓmissũ
haberent patres eoꝵ qđ illis ds̃ eoꝵ
rex merito diceret᷑: & hunc se ꝓmi¬
serit ꝑ uirginẽ missurũ ad terras
Hȩbreorũ igit᷑ ds̃ cũ uenisset & ui¬
disset eum cęcos illuminasse. lȩpsos
mundasse. paraliticos curasse. demo¬
nes ab hominibꝰ fugasse. mortuos etiã
suscitasse. imꝑasse uentis. ambulasse
siccis pedibus suꝑ undas & multa

Expanded text:
Claudia suo salutem. Nuper accidit, et quod ipse probavi, Iudeos per invidiam se suosque posteros crudeli condempnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis deus eorum rex merito diceretur, et hunc se promiserit per virginem missurum ad terras: Hebreorum igitur deus cum esset, et vidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas ma
Abbreviated transcription (Latin):
dus. Erat̃ enim diuina eruditi¬
one repletꝰ. religione insignis. morũ
ꝓbitate pollens: miraculoꝵ exhibitio¬
ne admirabilis. Erat contẽptor sełi.
amator dĩ & proximi. & cui uiuere

Expanded text:
. Erat enim divina eruditione repletus, religione insignis, morum probitate pollens, miraculorum exhibitione admirabilis. Erat contemptor saeculi, amator Dei et proximi, et cui vivere
Abbreviated transcription (Latin):
herens: uinũ non bibens & carne̾ non
cõmedens. indum̃tis pedũ non ẽ usus.¬
tentus in cibo. ac cilitio indumento.
Erat enim deditꝰ in assiduis orationibꝰ.
nuis bonoꝵ operũ exhibitionibus.

Expanded text:
permansit, vinum non bibens et carnem non comedens. Indumentis pedum non est usus.tentus fuit in cibo, et cilicio in indumento. Erat enim deditus in assiduis orationibus,nuis bonorum operum exhibitionibus.
Abbreviated transcription (Latin):
purgatorius ignis fluuius est. & pons
suꝑpositus. In quo me ducens augł
dñi ac statuens illuc: apprehensa
manu mea dixit. Hic stabis: quousq
ab om̃ib peccatis emundatus cȩlestis
regni merearis esse particeps. His
si: uixta quã etiã multitudinem

Expanded text:
Purgatorius quippe ignis fluvius est, et pons superpositus, in quo me ducens angelus Domini ac statuens illuc, apprehensa manu mea, dixit: Hic stabis, quousque, ab omnibus peccatis emundatus, coelestis regni merearis esse particeps. His s, juxta quam multitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt cũ magno impetu dicenteᷤᷤ.
quod precibꝰ beati martialis susci¬
tandus essem. Infernus nullam
habet mensurã. Ibi est fletꝰ. & ama¬
ritudo. ibi sunt tenebrȩ & mugitꝰ.
planctꝰ ac tristitia magna. frigus
& ignis magnus & horribilis nun
quã deficiens. morsus serpentiũ
& fetor intolerabilis. & putredo atq
miseria. & uermis qui ñ moritur.
Ibi sunt carcerarii infernales. qui
animas quas rapiunt diuersis fla¬
gellis cruciant. Cumq hȩc & his
similia diceret. cũctus populus

Expanded text:
nerunt cum magno impetu, dicentes quod precibus beati Martialis suscitandus essem. Infernus nullam habet mensuram. Ibi est fletus et amaritudo; ibi sunt tenebrae, mugitus et planctus et tristitia magna; frigus et ignis magnus et horribilis, nec unquam deficiens; morsus serpentium et fetor intolerabilis, putredo et miseria, et vermis qui non moritur. Ibi sunt carcerarii infernales, qui animas quas rapiunt diversis flagellis cruciant. » Cumque haec et his similia diceret, cunctus populus
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit. Cum fatigatus ardore
solis ex sudore corpus meu᷑ ablue¬
rem: continuo dȩmones in foueam
precipitantes suffocauerunt me. Vũq
catenis igneis me constringere uoluis
adorientẽ ꝑgere cȩpissemus: duo cu
nei demonũ contra nos uenientes.

Expanded text:
ravit. « Cum fatigatus, inquit, ardore solis, a sudore corpus meum abluerem, continuo daemones in foveam praecipitantes me suffocaverunt. Cumque igneis catenis me constringere voluipergere coepissemus, duo cunei daemonum contra nos veniebant,
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ insolentiis denominata
ciuitas ignis incendiss iã consum¬
inanda cremaretur. ac pene sui
interitũ arsura minari uideret᷑.¬
accipiens religiosa benedicta ba¬

Expanded text:
hominum insolentiis denominata civitas ignis incendio jam consumenda cremaretur, ac pene sui interitum arsura minari videretur, religiosa Benedicta ba
Abbreviated transcription (Latin):
sentia eius uenisset. ꝓsternens se ad
pedes eius cũ magno fletu cȩpit
dicere adeũ. ł eccaui oiuir sc̃issime.
fundens sanguinẽ iustũ : sed prȩcor
te ut resuscites armigerum meu̾.
& me facias credere in dm̃ tuum.

Expanded text:
a ejus venisset, prosternens se dux ad pedes ejus, cum magno fletu coepit dicere: « Peccavi, o vir sanctissime, fundens sanguinem justum; sed precor te ut resuscites hunc armigerum meum, et me facias credere in Deum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
quendam angustumq euiusdã montis
ascensum. unde nulla esset sibi facul¬
tas remeandi. nullus exitꝰ euadendi.
Ex quo quid aliud demonstrabatͥ ei.
quam ut sciret atq intelligeret in an-¬
gustuis p̾ssurarũ suaru non humanũ
sed solius di debere querere auxilium.
Namq apparuisse sibi ait quandã re¬
uerenti uisu feminã. que sibi sic afflic¬
to & dolor magnteliine repleto spe

Expanded text:
quemdam et angustum cujusdam montis quemdam et angustum cujusdam montis ascensum, unde nulla sibi esset facultas remeandi, nullus exitus evadendi. Ex quo quid aliud demonstrabatur, quam ut sciret atque intelligeret in angustiis pressurarum suarum non humanum, sed solius Dei deberi quaerere auxilium? Namque apparuisse sibi ait quamdam reverendi visus feminam, quae sibi sic afflicto et dolorum amaritudine repleto, spe
Abbreviated transcription (Latin):
trum dimidiam. Dixitq ei filius suus.
Quare te faciebas non uidere: Qua¬
si numquã antea mater ceca fuissed.
sed & potius cecitatẽ finxisset. Illa¬
autẽ altera die mane ad ȩccłam
millo alio comitante sed proprio
lumine ducente ꝑrexit. laudes ami
ei dĩ non abscondit. quid in se mira¬
bilit̾ gestum fuisset congratu lantib
& admirantib fidelib ẽnarrauit.
Hoc gͦ primum notũ ẽ apud nos. in ad¬
uentu scãrum reliquiarum. De illo qͥ¬
tis qui uariis morbis curati sunt.
eR idem tempus quidam ciuitatis
tonsor qui concordius uocabat᷑
pedem cadendo fregerat. Is diu lesto de¬
cumbens. uariis doloribꝰ cruciabat᷑. Cũ
hinc eum pauꝑtatis cogitatio. inde par
uuloꝵ sollicitudo in tanto casus sui me¬
rore positum maceraret: eoce quada
nocte ipso quidẽ dormiente. sed ñ
illo dormicante neq obdormiente qͥ
custodit isrł. qui pusillum & magnũ
fecit. & equalit̾ cura ẽ illi pro omnib
uidet ꝑ somnium ꝑductũ se in arduũ

Expanded text:
uc dimidiam. Dixitque ei filius suus: Quare te faciebas non videre? quasi nunquam antea mater ejus caeca fuisset, sed potius caecitatem finxisset. ata. Altera die mane ad ecclesiam sola, nullo alio comitante, sed proprio lumine deducente, perrexit, laudes Dei et Amici Dei non abscondit, quid in se mirabiliter gestum fuisset, congratulantibus et admirantibus fidelibus enarravit. Hoc ergo primum notum est apud nos in adventu sanctarum reliquiarum. CAPUT tis qui a variis morbis curati sunt. Per idem tempus quidam civitatis tonsor, qui Concordius vocabatur, pedem cadendo fregerat. Is diu lecto decumbens, variis doloribus cruciabatur. Cum hinc eum paupertatis cogitatio, inde parvulorum filiorum sollicitudo in tanto casus sui moerore positum maceraret, ecce quadam nocte, ipso quidem dormiente, sed non illo dormitante neque obdormiente qui custodit Israel , qui pusillum et magnum fecit, et aequaliter est illi cura pro omnibus , videt per somnium perductum se in arduum
Abbreviated transcription (Latin):
giora concedere. & ingressui uitȩ ꝑhen¬
nis dignum reddere. Nec moratꝰ illo.
integram se in hoc habere fidem respon¬
debat. Tum benedixi aquam. & astulam
roboris p̃fati immittens. obtuli egro po¬
omnibq ubicumq pueniebat. clem̃tiã
pii conditoris &. fidelis eius famuli głam
predicabat.

Expanded text:
giora concedere, et ingressu te vitae perengiora concedere, et ingressu te vitae perennis dignum reddere. Nec moratus ille l., illi, integram se in hoc habere fidem respondebat. « Tunc benedixi aquam, et astulam roboris praefati inmittens obtuli aegro poomnibus ubicumque perveniebat, clementiam pii Conditoris et fidelis ejus famuli gloriam praedicabat.
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ pauco int̾ studia diuinȩ lectionis
uitioꝵ potius multiplicamentis. quam
diuinis solebam seruire mandatis. In est
autẽ animo. si mͥ pietas suꝑna uiuendi¬
spacia aliqua donauerit. uitiosos mores
corrigere. atq ad imꝑiũ diuinȩ uolunta¬
tis totam ex integro mentẽ uultũq trans¬
ferre. Uerum noui non hoc mei meriti
ut inducias uiuendi accipiã. uel me accep¬
turum esse confidã. nisi forte misero mͥ &
lit̾ seruiers̃. Cun ꝓpitiare dignatꝰ sit.
Audiuimus autẽ & fama celeberrima. qͦd¬
fuerit in gente ur̃a rex mirande scĩtatis
uocabulo osuualous. cinus excellentia
fidei & uirtutis. etiam post mortẽ uitu¬
tum frequentiũ oꝑatione claruerit. pre¬
corq si aliquid reliquiarũ illius penes
michi misereri uoluerit. At ego respondi.
Habeo quidẽ de ligno in quo caput cius
occisi a paganis infixum ẽ. & si firmo cor¬
de credideris. potest diuina pietas ꝑ tan

Expanded text:
re non pauco inter studia divinae lectionis, re non pauco inter studia divinae lectionis, vitiorum potius implicamentis quam divinis solebam servire mandatis. Inest autem animo, si mihi pietas superna aliqua vivendi spatia donaverit, vitiosos mores corrigere, atque ad imperium divinae voluntatis totam ex integro mentem vitamque transferre. Verum novi non hoc esse meriti mei, ut inducias vivendi vel accipiam vel me accepturum esse confidam, nisi forte misero mihi liter servierunt, propitiari dignatus fuerit. Audivimus autem, et fama celeberrima fuerit in gente vestra rex mirandae sanctitatis, vocabulo Osuald, cujus excellentia fidei et virtutis, etiam post mortem, virtutum frequentium operatione claruerit: precorque, si aliquid reliquiarum illius penes m misereri voluerit. At ergo respondi: Habeo quidem de ligno, in quo caput ejus occisi a paganis infixum est; et, si firmo corde credideris, potest divina pietas per tant
Abbreviated transcription (Latin):
ad reliquias eiꝰdẽ reuerentissi¬
mi regis in illa proumeia gesta fuerint
narrare. Sed & in hybernia cum presbit̾
adhuc ꝑegrinã pro ȩc̃na patria duceret
sula longe laceq iam ꝑcrebuisse refe¬
rebat. Equibꝰ unum quod int̾ alia re¬
tulit miraculum. presenti nr̃ȩ hystorię
inserendum credimus.
Boreorr inquit mortalitatis que brit¬
tanniã hiberniãq lata strage uastauit.
ꝑcussus ẽ eiusdẽ clade pestis int̾ alios
scolasticus quidã de genere scottorũ. dostꝰ
quidẽ uir studio licterarũ. sed erga curã
ꝑpetuȩ suȩ saluationis. nil omnino studu¬
iII
& industriȩ gerens. Qui cum se morti ꝓ-¬
ximũ uideret. timere cepit & pauere. ne
mox morturis ob merita scelerũ ad infer¬
mens suspiria. flebili uoce talia mecum
subeundȩ mortis compellor: Noc du¬
bito me post mortẽ cõporis. ad ꝑpetuã
animȩ mortẽ rapiendũ. atq infernalibꝰ
subdendum. ẽẽ. tormentis. quia tempo¬

Expanded text:
ad reliquias ejusdem reverentissiad reliquias ejusdem reverentissimi regis in illa provincia gesta fuerint, narrare. Sed et in Hibernia cum presbyter adhuc peregrinam pro aeterna patria duceret sula longe lateque jam percrebuisse ferebat: e quibus unum quod inter alia retulit miraculum, praesenti nostrae Historiae inserendum credidimus. « Tempore, inquit, mortalitatis quae Brittaniam Hiberniamque lata strage vastavit, percussus est ejusdem clade pestis inter alios scholasticus quidam de gente Scottorum, doctus quidem vir studio literarum; sed erga curam perpetuae suae salvationis nihil omnino studii et industriae gerens: qui cum se morti proximum videret, timere coepit et pavere, ne mox mortuus, ob merita scelerum ad infermens suspiria, flebili voce talia mecum subeundae mortis compellor: nec dubito me post mortem corporis statim ad perpetuam animae mortem rapiendum, ac infernalibus subdendum esse tormentis: qui tempo
Abbreviated transcription (Latin):
regnantis multũ ualere apuo cũ. qui tem¬
poralis regni quondam gub̾nacula teners.
precari: Deniq ferunt quod a tempore ma¬
tutin̾e laudis sepius ad diẽ usq in oratio¬
nib ꝑstiterit. atq ob crebrum morẽ oran¬
di siue grãs agendi. dño semꝑ ubicũq se¬
dens supinas suꝑ genua sua manus ha¬
bere solitus sit. Uulgatum ẽ autẽ & in
consuetudinẽ prouerbii uersũ. quod etiã
inter uerba orationis uitam finierit. Namq
citus sui. Unde dicunt in prouerbio. ds
corpore precisis. iussit rex qui occiderad
in stipitib suspendi. Quo post annũ de¬
ueniens cum exercitu successor regni eiꝰ
auitate manus cum brachiis condidit.
fines lustrauit uniuersos. sed etiã trans
occeanũ longe radios salutiferȩ lucis
spangens. germaniȩ simul & hyberniȩ
stes acca solet refecre. quia cũ romã uaders
apris scĩssimũ fresonũ gentis archy cp̃m
crebro eum audierit de miraculis quę

Expanded text:
regnantis, multum valere apud eum qui temregnantis, multum valere apud eum qui temporalis regni quondam gubernacula tenens, precari solebat. Denique ferunt quia a tempore matutinae laudis saepius ad diem usque in orationibus perstiterit, atque ob crebrum morem orandi, sive gratias agendi Domino semper ubicunque sedens, supinas super genua sua manus habere solitus sit. Vulgatum est autem, et in consuetudinem proverbii versum, quod etiam inter verba orationis vitam finierit. Nam cucitus sui. Unde dicunt in proverbio: « Deus corpore praecisas, jussit rex qui occiderat, in stipitibus suspendi. Quo post annum veniens cum exercitu successor regni ejuscivitate manus cum brachiis condidit .fines lustravit universos, sed etiam trans Oceanum longe radios salutiferae lucis spargens, Germaniae simul et Hiberniae issimus antistes Acca solet referre, quia cum Romam vadens, apud sanctissimum Fresonum gentis archiepiscooraretur, crebro eum audierit de mirandis quae
Abbreviated transcription (Latin):
ei abbatissa portiunculã de puluere il
illam quietissimam duxit. neq aliquio
ex eo tempore nocturui timoris aut uexa¬
tionis ab antiquo hoste ꝑtulit.
dem monasterio puerulus quidã lon¬
gõ febrium incõmodo grauit᷑ uexat᷑. Qui
cum die quadã sollicitꝰ horam expectaret¬
uis inquit doceam te quomodo cureris ab
ad sepulchrũ os uualbi. ibi reside & quictꝰ
manens adhere tumbe. Uiide ne exeas inde.
nec de loco mouearis. donec hora recessio¬
nis febriũ transierit. tunc ipse intrabo. &
Neducam te inde. fecit ille suaserat. seden¬
temq eũ ad tumbã sc̃i. infirmitas tangere
aufugit. ut nec scđo die nec terdo. neq
umq̃m exinde eum auderet contingere.
Quod ita. cẽ. gestum. qui referebat mͥ fr̃
inde aduemiens adiecit. quod eo adhuc tẽ¬
pore quo mecum loquebat᷑. suꝑ esset in mo
nasterio iam iuuenis ille. in quo tunc
puero factã erat hoc miraculũ sanitatis.
Nec mirandũ preces regis illiꝰ iam cũ dño

Expanded text:
ei abbatissa portiunculam de pulvere illnoctem quietissimam duxit: neque aliquid ex eo tempore nocturni timoris aut vexationis ab antiquo hoste pertulitdem monasterio puerulus quidam longo febrium incommodo graviter vexatus; qui cum die quodam sollicitus horam uit, minate, doceam te quomodo cureris ab ad sepulcrum Osualdi, ibi reside, et quietus manens adhaere tumbae. Vide ne exeas inde, nec de loco movearis, donec hora recessionis febrium transierit. Tunc ipse intrabo, et educam te inde. » Fecit ut ille suaserat, sedentemque ad tumbam sancti, infirmitas tangere aufugit, ut nec secunda die, nec tertia, neque umquam exinde eum auderet contingere. Quod ita esse gestum qui referebat mihi frater inde adveniens adjecit, quod eo adhuc tempore quo mecum loquebatur, superesset in eodem monasterio jam juvenis ille, in quo tunc puero factum erat hoc miraculum sanitatis. Nec mirandum preces regis illius jam cum Domino
Abbreviated transcription (Latin):
quaqͣm ualebant. dicebat presbit̾ exor
miseri furore cogebat. sed nec ipse qmͦ¬
uis multũ laborans proficere aliquio
ualebat. Cumq nil salutis furenti suꝑ¬
esse uideret᷑. repente uenit in mentem
abbatissȩ puluis ille ̃fatꝰ. statimq ius¬
sit ire ministrã. & capsellã in qua erat
addcere. Et cum illa afferens quȩ ius¬
sa c̃ intraret atriũ domꝰ. in cuius inte¬
rioribꝰ demonios torquebat᷑. contieuit
ille subito. & quasi in somnũ laratꝰ de¬
posuit captit. inembra in quietẽ om̃a cõ¬
posuit. Conticuere om̃s intentiq ora
tenebant. quem res exitum haberet
solliciti expectantes. Et post aliquantũ
horȩ spacium. resedit qui uerabat᷑. &
grauit᷑ suspirans. modo inguit sanum
sapio. recepi enĩ sensũ animi mei. At
ali sedulo sciscitabant᷑. quomͦ hoc con¬
tigisset. Qui ait. Mox ut uirgo hȩc cũ
capsella quã portabat appropinqua¬
uit atrio domus huius. discessere om̃s

Expanded text:
quaquam valebant, dicebat presbyter exorquaquam valebant, dicebat presbyter exormiseri furore agebat. Sed nec ipse, quamvis multum laborans, proficere aliquid valebat. Cumque nil salutis furenti superesse videretur, repente venit in mentem abbatissae pulvis ille praefatus, statimque jussit ire ministram, et capsellam in qua erat, adducere. Et cum illa adferens quae jussa est, intraret atrium domus, in cujus interioribus daemoniosus torquebatur, conticuit ille subito, et quasi in somnum laxatus deposuit caput, membra in quietem omnia composuit. Conticuere omnes, intentique ora tenebant, quem res exitum haberet solliciti exspectantes. Et post aliquantum horae spatium, resedit qui vexabatur, et graviter suspirans: « Modo, inquit, sanum sapio, recepi enim sensum animi mei. » At illi sedulo sciscitabantur quomodo hoc contigisset. Qui ait: « Mox ut virgo haec cum capsella quam portabat, adpropinquavit atrio domus hujus, discessere omnes
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ nocte illa suꝑ reliquias eius ad celu
usq altã uidisset: adiecit regina qͥa de
puluere pauim̃ti. in quo aqua lauacri
illius effusa. ẽ. multi iam sanati essent
infirmi. At illa pecut sibi
tionẽ pulueris salutiferi dari. & accipi
& rediit Tranacto autẽ tempore aliqͣnto
cum esset in monasterio. uenit illic quidã
hospes. qui solebat nocturnis sepiꝰ horis
repente ab immundo sp̃u grauissime
uerari. Qui cum benigne susceptꝰ post
cenam in lecto membra posuisset. subito
dere. spumare. & diuersis morsibꝰ cepit
membra torquere. Cumq a nullo uel
teneri uel ligari potuisset. cucurrit mi¬
nister. & pulsans ad ostium nunciauit
abatissȩ. At illa aꝑiens ianuã monaste¬
rii. exiuit ipsa cum una scimonialium
feminarũ ad locum uiroꝵ. & euocans
presbiterũ rogauit secum uenire ad pa¬
tientem. Ubi cum uenientes uiderent
multos affuisse qui uexatũ tenere. &
motus eiꝰ insanos compͥmere conati ne¬

Expanded text:
lucem nocte illa supra reliquias ejus ad caelum lucem nocte illa supra reliquias ejus ad caelum usque altam vidisset, adjecit regina quia de pulvere pavimenti in quo aqua lavacri illius effusa est, multi jam sanati essent infirmi. At illa petiit sibi portionem pulveris salutiferi dari; et accipiet rediit. Transacto autem tempore aliquanto, cum esset in suo monasterio, venit illic quidam hospes, qui solebat nocturnis saepius horis repente ab inmundo spiritu gravissime vexari: qui cum benigne susceptus post coenam in lecto membra posuisset, subito dere, spumare, et diversis motibus coepit membra torquere. Cumque a nullo vel teneri vel ligari potuisset, cucurrit minister, et pulsans ad ostium, nunciavit abbatissae. At illa aperiens januam monasterii, exivit ipsa cum una sanctimonialium feminarum ad locum virorum; et evocans presbyterum, rogavit secum venire ad patientem. Ubi cum venientes viderent multos adfuisse qui vexatum tenere et motus ejus insanos comprimere conati, ne
Abbreviated transcription (Latin):
reliquiȩ conderent᷑. Lota gͥ ossa intuler̃
in thecam. quam in hoc p̃parauert̃. atq
in eccła iuxta honorẽ congruum posuer̃.
Et ut regia sci uiri ꝑsona memoriã habe¬
ret exernã. uexillum eius suꝑ tumbam
auro & purpura compositũ apposuer̃t.
angulo sacrarii fuderunt. Ex quo tem¬
pore factũ ẽ. ut ipsa t̾ra quȩ lauacrum
uenerabile suscepit. ad abigendos ex ob¬
sessis corporib demones gr̃ẽ salutis ha¬
beret effectum. Deniq tempore sequenti.
cum p̾fata regina in eodem monasterio
moraret᷑. uenit ad salutandã eã abba¬
tissa quȩdã uenerabilis. quȩ usq hodie
suꝑest uocabulo edelhilo. soror uiroꝵ
ep̃s in lindissi prouincia. secundus erat
abbas in monasterio quoo uocat᷑ pearta¬
neiga. quo non longe & illa monaste¬
rium habebat. Cum gͦ ueniens illo loque¬
retur cum regina. atq int̾ alia sermone
de OSUUALDO exorto diceret. quod & ipsa

Expanded text:
reliquiae conderentur. Lota igitur ossa intulerunt reliquiae conderentur. Lota igitur ossa intulerunt in thecam, quam in hoc praeparaverant, atque in ecclesia juxta honorem congruum posuerunt: et ut regia viri sancti persona memoriam haberet aeternam, vexillum ejus super tumbam auro et purpura compositum adposuerunt,angulo sacrarii fuderunt. Ex quo tempore factum est, ut ipsa terra quae lavacrum venerabile suscepit, ad abigendos ex obsessis corporibus daemones, gratiae salutaris haberet effectum. Denique tempore sequente, cum praefata regina in eodem monasterio moraretur, venit ad salutandam eam abbatissa quaedam venerabilis, quae usque hodie superest, vocabulo Aedilhild, soror virorum episcopus in Lindissi provincia, secundus erat abbas In monasterio quod vocatur Peartaneu , a quo non longe et illa monasterium habebat. Cum ergo veniens illo, loqueretur cum regina, atque inter alia, sermone de Osualdo exorto, diceret quod et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dicemus. Est monasteriu u prouincia
lindissi nomine beardanige. quod eadẽ
regina cum uiro suo aedelredo multum
diligebat. uenerabat᷑. excolebat. in quo
desiderabat honoranda patrui ossa re¬
condere. Cumq uenisset carrũ in quo
cadem ossa ducebant᷑ incumbente uespe
in monasteriũ p̃fatũ. noluerunt ea qui
erant in monasterio libent̃ excipere. qͥa
& si sc̃m eum nouerant. tam̃ quia de
alia prouincia ortus fuerat. & suꝑ eo
regnum acceperat: ueteranis eum odus
etiã mortuum insequebant᷑. Unde factũ
est. ut ipsa nocte reliquiȩ allatȩ foris
signo supra carrũ in quo inerant extensȩ.
Sed miraculis &lestis ostensio. quã reue
essent. patefecit. Nam ea nocte colum¬
na lucis a carro illo ad celum usq por¬
recta: omnib pene eiusdẽ lindissȩ pro¬
uineiȩ locis conspicua stabat. Unde¬
mane facto. fr̃s monasterii illius qͥ pri¬
die abnuerant. diligent̾ ipsi petere ce¬
perunt. ut apud se eedem scȩ ac dõ dilectȩ

Expanded text:
dicemus. Est monasterium nobile in provincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui sui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium praefatum, noluerunt ea qui erant in monasterio libenter excipere: quia etsi sanctum eum noverant, tamen quia de alia provincia ortus fuerat, et super eos regnum acceperat, veteranis eum odiis etiam mortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris tamen majore supra carrum in quo inerant, extenso. Sed miraculi caelestis ostensio, quam reveressent, patefecit. Nam tota ea  Al., ipsa nocte columna lucis a carro illo ad caelum usque porrecta, omnibus pene ejusdem Lindissae provinciae locis conspicua stabat. Undemane facto fratres monasterii illius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut apud se eaedem sanctae ac Deo dilectae
Abbreviated transcription (Latin):
cenario domum redeuntib itineris colla¬
tione sociat᷑. Qui dum grauati iniustis fas¬
cibus iuga nubibꝰ inserta conscendunt. tor¬
rente obuio tenebant᷑. qui in illis p̾rup¬
tis p̾cipitiis. neq animaliũ neq hominũ
uestigia fidelit̾ herere patiunt᷑. Erat ex
his uiator unus. & claudus & senior. Huiꝰ
fascem uir beatissimus humeris suis int̃
uastos gurgites deportauit. eumq exone¬
rature iterato transitu subiecta ceruice
transposuit. Libet hic parumꝑ sub sistere

Expanded text:
cennario domum redeuntibus itineris conlacennario domum redeuntibus itineris conlatione sociatur. Qui, dum, gravati iniustis fascibus, iuga nubibus inserta conscendunt, torrente obvio tenebantur, qui in illis praeruptis praecipitiis neque animalium neque hominum vestigia fideliter haerere patiuntur. Erat ex his viatoribus unus et claudus et senior; huius fascem vir beatissimus humeris suis inter vastos gurgites deportavit eumque exoneratum, iterato transitu, subiecta cervice transposuit. Et cum studiosissime
Abbreviated transcription (Latin):
lic in conuentu omniũ prostrati in
terrã parentes. filiam in annis nubilib
obtulert̃. cui debilitas pęnã sȩuissimã
temporis accessione generauerat. Ab
ortu enim natiuitatis suȩ. ita contrac¬
tis neruis in palmã digiti curuabant᷑.
ut crescentib introrsum nume unguib
cedente carnis teneritudine. tot inci¬
perent.: eẽ. uulnera quot digiti: Et nisi
insistenti acumini ossa obiecta aliqua¬
tenus restitissent. palmã tant̾a ulcera
interius immersa transfoderent. Huiꝰ
dexteram comp̾hensã dũ attrectat sa¬
cerdos. tactus salubritate benedixit:
App̃hensosq singillatĩ digitos. ceden¬
tib neruis in usum flexibilẽ reuoca¬
uit. Redditurq ministerio manus.
quȩ inferebat sibi ipsa ꝑniciem: In
suꝑ id pietatis adiungit. ut scĩs ma¬
nib directis iam digitis. excessũ unguiũ
ad formam cõmunis consuetudinis
resecaret.
Hecursis itaq ciuitatib gallicanis.
dum alpes italiam ingressurus
exuperat. casu artificib ex oꝑe mer¬

Expanded text:
Illic in conventu omnium prostrati in terram parentes filiam in annis nubilibus obtulerunt, cui debilitas poenam saevissimam temporis accessione generaverat. Ab ortu enim nativitatis suae ita, contractis nervis, in palmam digiti curvabantur, ut, crescentibus introrsum nimie unguibus, cedente carnis teneritudine, tot inciperent esse vulnera quot digiti, et nisi insistenti acumini ossa obiecta aliquatenus restitissent, palmam totam ulcera ulterius inmersa transfoderent. Huius dexteram conprehensam dum adtrectat sacerdos, tactus salubritate benedixit adprehensosque singillatim digitos, cedentibus nervis, in usum flexibilem revocavit, redditurque ministerio manus, quae inferebat sibi ipsa perniciem. Id insuper pietatis adiungit, ut sanctis manibus, directis iam digitis, excessum unguium ad formam communis consuetudinis resecaret. 31. Decursis itaque civitatibus Gallicanis, dum Alpes Italiam ingressurus exsuperat, casu artificibus ex opere mer
Abbreviated transcription (Latin):
olei attrectatione benedirit: Deinde
poculum conditũ precepit afferri. in quo
tres particulas panis manib propriis cõ¬
minutas infudit. Unamq in ospuelle
ipse inseruit. imperans ut prius quam
acciperet. petitionem benedictionis edi¬
ceret. Quam statĩ clara uoce ante qͣm pa¬
nẽ sumeret postulauit. ac deinceps usus
loquendi natus ex mirabilib in reliqͣ
cius ȩtate ꝑmansit. Deinde ꝓfecturus
solito affectuosius in amicum irruit. os.
frontẽ oculos. osculat᷑. Inhȩret amplexibꝰ.
& huius modi uerbis salutatũ reliquit uale
tio. Tribuat ds̃. ut nos in die iudicii si¬
ne confusione uideamus. Seterũ in hac
luce. inutuo numqͥm fruemur aspectu.
Erat iter illius comitatu propͥo solitariũ.
sed occurrentib ab hominib constipa¬
tum. in tantum ut ꝑ om̃s aggeres quos
in itinere suo illustratos reliquit. usq in
hodiernũ diem ubicumq aut orauit
aut docuit. eratoria. cellule. & signa
crucis elata p̾fulgeant.

Expanded text:
olei adtrectatione benedixit; deinde olei adtrectatione benedixit; deinde conditum poculum praecepit adferri, in quo tres particulas panis manibus propriis comminutas infudit, unamque in os puellae ipse inseruit, imperans, ut, priusquam acciperet, petitionem benedictionis ediceret. Quam statim clara voce, antequam panem sumeret, postulavit, ac deinceps usus loquendi, natus ex mirabilibus, in reliqua eius aetate permansit. Deinde profecturus solito affectuosius in amicum inruit; os, frontem, oculos osculatur, inhaeret amplexibus et huiusmodi verbis salutatum reliquit: 'Vale tio! Tribuat Deus, ut nos in die iudicii sine confusione videamus; ceterum in hac luce mutuo numquam fruemur aspectu!' 30. Erat iter illius comitatu proprio solitarium, sed occurrentum agminibus constipatum, in tantum, ut per omnes aggeres, quos in itinere suo inlustratos reliquit, in hodiernum diem, ubicumque aut oravit aut docuit, oratoriae cellulae et signa crucis elata praefulgeant.
Abbreviated transcription (Latin):
rex ferocissimus. admirationẽ pro ira¬
cundia dõ imperante concepit. Stupet
constantiam. uenerat᷑ reuerentiã. aucto¬
ritatis ꝑtinacia ꝑmouet᷑. Apparatꝰ bel¬
licus armorumq cõmotio. ad consilii ci¬
uilitatẽ deposito tumore descendit Trac¬
tat᷑ qualit̾ non quod rex uoluerat. sed
quod sacerdos petierat compleret᷑. Ad
stationis quietẽ rex exercitꝰq se recepit.
pacis securitatem fidelissimã pollicet᷑.
ea conditione. ut uenia quam ipse pre¬
stiterat. ab imꝑatore uel ab aetio petẽ¬
retur. Interea ꝑ int̾ressions̃ & meritum
xin italiam petiturus
egredit᷑. cui id solũ suffecerat. nc um¬
quam labore uacuus quiete frueret᷑.
sed ut propheta ait. ambulabat de uir¬
tute in uirtutẽ. Nam dum p̃terie ex
consuetudine pietatis familiarẽ suũ sena¬
torem prb̃m iterum uisitauit. aquo il¬
li annoꝵ uiginti circit̾ muta offert᷑ pu.¬
ella. Cuius os frontẽ uultũꝙ totũ. cum

Expanded text:
rex ferocissimus admirationem pro irarex ferocissimus admirationem pro iracundia, Deo imperante, concepit; stupet constantiam, veneratur reverentiam, auctoritatis pertinacia permovetur. Apparatus bellicus armorumque commotio ad consilii civilitatem, deposito tumore, descendit, tractaturque, qualiter non quod rex voluerat, sed quod sacerdos petierat conpleretur. Ad stationis quietem rex exercitusque se recipit; pacis securitatem fidelissimam pollicetur, ea conditione, ut venia, quam ipse praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio peteretur. Interea per intercessionem et meritum xin Italiam petiturus egreditur, cui id solum sufficeret, ne umquam labore vacuus quiete frueretur; sed, ut propheta ait, ambulabat de virtute in virtutem. Nam dum praeterit, ex consuetudine pietatis familiarem suum Senatorem presbyterum iterum visitavit. A quo illi annorum XX circiter muta offertur puella, cuius os, frontem vultumque totum cum
Abbreviated transcription (Latin):
gatio amoricani tractus fatigationẽ be¬
ati antistitis ambiebat. Offensus enim
suꝑbȩ insolentia regionis uir magnus
aetius. qui tum rem publica gubernabat.
pro rebellionis presumptione ꝑmiserat.
quȩ ille auiditate barbaricȩ cupidita¬
tis in hiauerat. Itaq genti bellicosissi¬
mȩ regiq idolorum ministro obicit᷑ se¬
nex unus. s tam̃ omnib xp̃i p̾sidio
maior & fortior. Nec mora festinꝰ egre¬
ditur. quia imminebat bellicꝰ apparatꝰ
Iam progressa gensistierat. totumq iter
cques ferratus impleuerat & tam̃ sa¬
cerdos nr̃ obuius ferebat᷑. donec ad re¬
gem ipsum qui subsequebat᷑ accedȩ¬
ret. Occurrit in itinere iam progres¬
so. & armato duci int̾ suoꝵ cateruas
opponit᷑. Medioq interp̃te primun
p̃cem supplicem fundit. deinde incre¬
pat differentẽ: ad extremũ manu in¬
iecta freni habenas inuadit. atq in eo¬
loco uniuersum sistit exercitum. Ad hec

Expanded text:
gatio Armoricani tractus fatigationem begatio Armoricani tractus fatigationem beati antistitis ambiebat. Offensus enim superbae insolentia regionis vir magnificus Aetius, qui tum rem publicam gubernabat,pro rebellionis praesumptione permiserat, quae ille aviditate barbaricae cupiditatis inhiaverat. Itaque genti bellicosissimae regique idolorum ministro obicitur senex unus, sed tamen omnibus Christi praesidio maior et fortior. Nec mora, festinus egreditur, quia imminebat bellicus apparatus. Iam progressa gens fuerat totumque iter eques ferratus impleverat, et tamen sacerdos noster obvius ferebatur, donec ad regem ipsum qui subsequebatur accederet. Occurrit in itinere iam progresso, et armato duci inter suorum catervas opponitur medioque interprete primum precem supplicem fundit, deinde increpat differentem, ad extremum, manu iniecta, freni habenas invadit atque in eo universum sistit exercitum. Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
allegabant. Fit cõmunis omniu̾ dolor
p̃cipue sacerdotum. qui conceptã mise¬
ricordiã ad diuinam clementiã contu¬
lerunt. Statimq adolescentẽ beatꝰ
Germanus sedere compulit. attrectat
poplitẽ. debilitate curuatum. & ꝑ tota
infirmitatis spacia medicabilis dex¬
tra ꝑcurrit. Salubrẽ tactum. sanitas fe¬
stina subsequit᷑. Ariditas sucum. nerui oficia
receperunt. & in conspectu omniũ filio in¬
columitas. patri filius reformat᷑. Implent᷑
deinde ad plebem de p̾uaricationis emen¬
datione conuertit᷑. omniũq sententia
prallitatis auctores expulsi ab insula
sacerdotib abducunt᷑ ad mediterranea
deferendi. ut & regio absolutions. &
illi emendatione fruerent᷑. Quod inꝰ
tantum salubr̾it. factum. s̃: ut in ilłis
locis etiam nunc fides intemerata ꝑduret.
Itaq compositis omub. beatissimi sacer¬
dotes ea qua uenerant prosperitate redier̃.
expeditione remeauerat. & iam le¬

Expanded text:
adligabant. Fit eommunis omnium dolor, adligabant. Fit eommunis omnium dolor, praecipue sacerdotum, qui conceptam misericordiam ad divinam clementiam contulerunt. Statimque adulescentem beatus Germanus sedere conpellit, adtrectat poplitem debilitate curvatum, et per tota infirmitatis spatia medicabilis dextra percurrit. Salubrem tactum sanitas festina subsequitur; ariditas sucum, nervi officia receperunt, et in conspectu omnium filio incolomitas, patri filius reformatur. Inplentur deinde ad plebem de praevaricationis emendationeconvertitur, omniumque sententia pravitatis auctores, expulsi insula, sacerdotibus addicuntur ad mediterranea deferendi, ut et regio absolutione et illi emendatione fruerentur. Quod in tantum salubriter factum est, ut in illis locis etiam nunc fides intemerata perduret, itaque, conpositis omnibus, beatissimi sacerdotes ea qua venerunt prosperitate redieruntexpeditione remeaverat, et iam le
Abbreviated transcription (Latin):
re conscendit. Ad itineris tranquillita¬
tẽ elementa consentiunt. nauigiũ uenti
fluctus aera prosecuntur.
Nterea sinistri sp̃s ꝑuolantes ꝑ totã insu¬
lam. Germanũ uenire inuitis uaticinatio¬
nib nunciabant. intantũ ut flafius
quidam regionis illiꝰ pͥmus in occursũ
scoꝵ sine ulla manifesti nuntii rela¬
tione properauerit. ex hibens secũ filiũ
quem in ipso flore adolescentie debili¬
tas dolenda damnauerat. Erat enĩ ares¬
aentib neruis contracto poplite. cui ꝑ
siccitatẽ cruris. usus uestigii negabat᷑.
Hunc elafium. prouincia tota subseqͥt᷑
Ueniunt sacerdotes. occurrit inscia
multitudo. confestim benedictio &
sermonis diuini doctrina profundit᷑.
Recognoseit populum. in ea quã reli¬
querat credulitate durantẽ. Intelli¬
gunt culpam. eẽ. paucoꝵ. inquirunt
auctores. inuentosq condemnant.
um subito flafius manib aduol¬
uit᷑ sacerdotum: offerens filiũ. cuiꝰ
netessitatẽ etas & debilitas etiã sine p̾cibꝰ

Expanded text:
re conscenditur; ad itineris tranquillitatem elementa consentiunt; navigium venti, fluctus, aera prosequuntur. 26. Interea sinistri spiritus, pervolantes per totam insulam, Germanum venire invitis vaticinationibus nuntiabant, in tantum ut Elafius quidam regionis illius primus in occursum sanctorum sine ulla manifesti nuntii relatione properaverit, exhibens secum filium, quem in ipso flore adulescentiae debilitas dolenda damnaverat. Erat enim arescentibus nervis, contracto poplite, cui per siccitatem crurae usus vestigii negabatur. Hunc Elafium provincia tota subsequitur; veniunt sacerdotes, occurrit inscia multitudo, confestim benedictio et sermonis divini doctrina profunditur. Recognoscit populum in ea qua reliquerat credulitate durantem, intellegunt, culpam esse paucorum, inquirunt auctores inventosque condemnant. 27. Cum subito Elafius manibus advolvitur sacerdotum, offerens filium, cuius necessitatem aetas et debilitas etiam sine precibus
Abbreviated transcription (Latin):
cophagum suum collocari. In quo
tea religionis. est. habitus. ut nullus
regum ac principum. nec aliquis sȩcu¬
lari pompa prȩditus. ecclesiam illorũ
beneficia petiturus ingredi audeat.
donec prius depositis armis. animiq
beluina post habita ferocitate. sic demũ
cum om̃i humilitatis deuotione intro¬

Expanded text:
cophagum suum collocari. In quo,tae religionis est habitus, ut nullus regum, aut principum, nec aliquis, saeculari pompa praeditus, ecclesiam illorum, beneficia petiturus, ingredi audeat donec prius, depositis armis, omnique belluina posthabita ferocitate, demum, cum omni humilitatis devotione, intro
Abbreviated transcription (Latin):
unum & aminam unam. Inuidiȩ ergo
facibus accensi sacerdotes iudȩorum
cum phariseis & scribis. concitauerunt
ꝑsecutionẽ in ȩccłia interficiendo ꝓtomar¬
tyrem stephanum. & fere afinibus suis¬
xꝑi testes om̃s proculpellendo. Hã igit᷑
ꝑsecutionis ꝓcella seiuente disꝑsi creden¬
tes. petierunt diuersa regna terrarum
adño sibi delegata. uerbũ salutis gentib̾

Expanded text:
unum et anima una. Invidiae ergo fascibus accensi sacerdotes Judaeorum cum Pharisaeis et Scribis concitaverunt persecutionem in Ecclesia, interficiendo protomartyrem Stephanum, et fere a finibus suis omnes procul pellentes. Hac igitur persecutionis procella saeviente, dispersi credentes petierunt diversa regna terrarum a Domino sibi delegata verbum salutis gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ata. iter usq ad mare direxerunt. Ascen¬
dentesq nauim: prospero cursu ꝑuene¬
runt marsiliam. Ibiq uegetationem nauiᷤᷤ
relinquentes: dño amiente aquensem
adgressi sunt comitatum. diuini uerbi¬

Expanded text:
ata tunc iter usque ad mare direxerunt, ascendentes navem prospero cursu pervenerunt Massiliam, ibique vegetationem navis relinquentes, Domino annuente, Aquensem aggressi sunt Comitatum.+ VE
Abbreviated transcription (Latin):
mini commemorabat. Post annũ uͦ
& dies uiginti & octo egritudine de¬
tentus est nouatus. & absens erat a
conspectu beatę uirginis praxedis. lio
autẽ ep̾o cogitante de om̃ib xp̃ianis
una cum uirgine praxede. requiritur
nouatus uir dĩ. Et dum auditum
fuisset quia egritudine detinebatur.
contristati sumus om̃s. Beata uero¬
praxedis dixit ad patrem nr̃m sc̃m piũ¬
ad eum. & uisitatione tua una cum
orationibus nr̃is saluabit eum dñs.
cȩpit agere deo. quia meruit a scõ
pio ep̾o & uirgine dñi una cũ nr̃a
deuotione uisitari. Et fuimꝰ in domo
eius diebus ac noctib octo. his autẽ¬

Expanded text:
mini commemorabat. Post annum vero et dies viginti octo, aegritudine detentus est idem Novatus, et absens erat a conspectu virginis Praxedis. Pio autem episcopo cogitante de omnibus Christianis una cum virgine, requiritur Novatus vir Dei. Et dum auditum fuisset, quia aegritudine detinebatur, contristati sumus omnes: beati Praxedis dixit ad patrem nostrum sanctum Piuad eum, et visitatione nostra una cum orationibus vestris salvabitur. coepit agere Deo, quia meruit a sancto Pio episcopo et virgine Domini, una cum nostra devotione visitari. Et fuimus in domo ejus diebus ac noctibus octo. Fact
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃i. Tunc diuulgatũ est antonino
imꝑatori. eo quod conuentus fieret in
titulo praxedis. & misit & tenuit mul¬
interrogatione gladio puniri prȩcepit
in eodem titulo. Iuorũ corpora noctu¬
beata praxedis collegit. & sepeliit in
cimiterio priscillȩ. sub die .uii.Rł IUN.
bunc afflictione constricta beata prax¬
edis. ingemuit & orauit ad dñm. ut
transiret ex hoc mundo. Cuius oratio¬
tẏrium scõrũ supradictoꝵ & corona

Expanded text:
m autem divulgatum esset Antonino imperatori quod conventus fieret in titulo Praxedis, misit et tenuit interrogatione gladio puniri praecepit in eodem titulo, quorum corpora beata Praxedis collegit et sepelivit in coemeterio Priscillae sub die VII Kal. Julii. Tunc afflictione constricta beata Praxedis ingemuit, et oravit ad Dominum ut transiret ex hoc mundo, cujus oratiotyrium
Abbreviated transcription (Latin):
ost dominice resurrectionis
głam ascensionisq triumphũ
ac sp̃c paraclyti de suꝑnis missionem
qui discipuloꝵ corda temporalis penȩ
adhuc formidine trepidantia repleũ
scientiam om̃iũ linguarũ tribuendo.
erantq om̃s credentes simul cũ mulie¬
ribus & maria matre iħu ut lucas nar¬
rat euangelista. & uerbum di dissemina¬
batur crescebatq numerus credentium

Expanded text:
ost Dominicae resurrectionis gloriam, ascensionisque triumphum, ac Spiritus Paracleti de supernis missionem, qui discipulorum corda temporalis poenae adhuc formidine trepidantia replevit, scientiam omnium linguarum tribuendo: Erant omnes credentes simul cum mulieribus et Maria mater Jesu, ut Lucas narrat evangelista, et verbum Dei disseminabatur, crescebatque numerus credentium
Abbreviated transcription (Latin):
ge facta & mane facto oratione sup¬
pleta. hoc ipsum quod in somnis uide¬
rat. quib dam ancillis: narrare cepit.
Et prior ipsa somniũ suũ int̾p̃tata re¬
spondit. dicens ad memoratas circum¬
stantes uirgines sacras. Nouerit sc̃itas
urã quia cito pontiꝰ credet in xp̃m sic̃
confido dexp̃o meo. Nam hoc ẽ quod
ꝑ somniũ michi significauit dicens. Uolo¬
de scias uitula. quia posui iã iugulos
ñ utiq nisi sub iugo xp̃i. Sic gͦ honora¬
bilis pontiꝰ effectus ut dixi pͥmi̾tꝰ catecu¬
minꝰ xp̃ianus sequenti anno. hisdẽ diebꝰ
quib a religiosa uitula beatꝰ stephanꝰ
pro salute mariti eterna fuerat exoratꝰ.
Sed ut dicere ceperam. consentientibꝰ sibi¬
met uiris suis. mat̾ uitula cũ megetia
de cartagine profectę. parit̾ ad memo¬
riam beati martyris ꝑuenert̃. ao dein¬
de ante sacrata ipsius limina prostrat
die noctuq flentes & heuilantes. cine¬
re & cilicio squalentes. inde nobiles fe

Expanded text:
ergefacta, et mane facta oratione supergefacta, et mane facta oratione suppleta, hoc ipsum quod in somnis viderat quibusdam ancillis Dei enarrare coepit. Et prior ipsa somnium suum interpretata respondit, dicens ad memoratas circumstantes virgines: Noverit Sanctitas vestra, quia cito Pontius credet in Christo, sicut confido de Christo meo. Nam hoc est quod per somnium mihi significavit dicens: Volo scias, Vitula, quia posui jam jugulos, non utique nisi sub jugo Christi. Sic ergo honorabilis Pontius effectus, ut dixi, primum catechumenus christianus sequenti anno, iisdem diebus quibus a religiosa Vitula beatus Stephanus pro salute mariti aeterna fuerat exoratus. 5. Sed, ut dicere coeperam, consentientibus sibimet viris suis, mater Vitula cum Megetia de Carthagine profectae, pariter ad Memoriam beati Martyris pervenerunt, ac deinde ante sacrata ipsius limina prostratae, die noctuque flentes et ejulantes, cinere et cilicio squallentes, inde nobiles fem