comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cd cauel marima ẽ mri
causa meroris ꝙ cum cerum
bonus rector existat mala uł¬
cẽ omnino possint uel in¬
punita pretereant quod so
profeto. at huic aliud mauie
adiungẽ Nam imꝑante slo¬
rente q nequicia uirtus nõ
solum prenim caret uerum
eciam scelerator podibus sub¬
tie omnia potentis omina
sed bona tin modo uolentis dei
nemo satis potest nec admi¬
rari nec conqueri.

Expanded text:
 uel maxima nostri causa maeroris, quod, cum rerum bonus rector exsistat, uel esse omnino mala possint uel impunita praetereant; quod solsideras. At huic aliud maius adiungitur. Nam imperante florenteque nequitia uirtus non solum praemiis caret, uerum etiam sceleratorum pedibus subntis omnia, potentis omnia sed bona tantummodo uolentis dei nemo satis potest nec admirari nec conqueri.
Abbreviated transcription (Latin):
unc me discussa li¬
querunt nocte tenebre
Cumĩbrqz prior cednit uigor
Et cum precipiti glomerã¬
tur sydera choro
Limbosisq polus stetit im¬
bribus.
uementib astris.
De super ĩ terrã noy fũdit᷑
hac si chreicio boreas emis¬
sus ab antro.
tus lumine phebus.¬
a dirantes oculos radiis

Expanded text:
unc me discussa liquerunt nocte tenebrae luminibusque prior rediit uigor, ut cum praecipiti glomerantur sidera Coro nimbosisque polus stetit imbribus uenientibus astris desuper in terram nox funditur; hanc si Threicio Boreas emissus ab antro utus lumine Phoebus mirantes oculos radiis
Abbreviated transcription (Latin):
n gemmarũ ful¬
gor occulos trahit ẜ fi
quid ẽ in hoc splendore
ẽ enii amme carẽs
nature iuire pulcrũ ẽẽ
uideatur Qͤ tamn et¬
si conditoris oꝑa sui q
distinctione postreme
aliquid pulcritudinis
trahũt infra nr̃am tñ.
excellenciam collocate
admiracionẽ nr̃am nlłõ
modo merebant᷑. annos
agroꝵ puscritudo delec¬
tat. Quid ui. est emim
pulcherimi opcris pul¬
tra porcio sic ꝯdam se¬
rem maris facie gau¬
demꝰ sic celum sydera
lunã solemq miram ͬ
Non te horum aliquid
actinget. Nos audes
alicuiꝰ taliũ splendore
gliari an uernis flori¬
bz ip̃e distingueris aut
tua in estiuios fructus
intumescit ubertas.
Quid in auib gaudiy
raperis: quid et̾na boͣ¬
bona pocius amplexati
Numꝙͣ tua facies eẽ
fortuna que a te nã rer
fecit aliena.¬

Expanded text:
n gemmarum fulgor oculos trahit? Sed si quid est in hoc splendore est enim carensnaturae pulchrum esse jure videatur? quae tametsi conditoris opera, suique distinctione postremae aliquid pulchritudinis trahunt, infra vestram tamen excellentiam collocatae, admirationem vestram nullo modo merebantur. An vos agrorum pulchritudo delectat? Quidni? Est enim pulcherrimi operis pulchra portio. Sic quondam sereni maris facie gaudemus, sic caelum, sidera, lunam solemque miramur. Num te horum aliquid attingit, num audes alicuius talium splendore gloriari? An uernis floribus ipse distingueris aut tua in aestiuos fructus intumescit ubertas? Quid inanibus gaudiis raperis, quid externa bona pro tuis amplexaris? Numquam tua faciet esse fortuna quae a te natura rerum fecit aliena.
Abbreviated transcription (Latin):
eccine pͥmnia restrimꝰ
tibi ob sequẽtes ac tu qui
hanc smãm plõnis ore sã¬
xisti beatas fore res publi¬
cas si eas uel studio si sa¬
piencie regerẽt uel carum
rectores stude̾ sapiẽ conti¬
hanc capescende rei publi
Ne improbis flagiciosis¬
q cuub upbiũ relitta gu¬
bernacula pestem ac ꝑm
te inter secreta occia didi¬
cerã transferre in actum
publice administracionis
optaui. Tu michi et qui
te sapienciũ mentib inse¬
ruit deus consciĩ estis mil
lum me ad magistratũ
insi cõmune. bonoꝵ om̃i
stũdium detulisse. Inde
cum im probis graues ĩ¬
exortabilesqz discordie et
ꝙ conscĩe libertas hz pro
tuendo iure spreta poten

Expanded text:
ecine praemia referimus tibi obsequentes? Atqui tu hanc sententiam Platonis ore sanxisti: beatas fore res publicas, si eas uel studiosi sapientiae regerent uel earum rectores studere sapientiae, contihanc sapienne improbis flagitiosisque civibus urbium relicta gubernacula, pestem bonis te inter secreta otia didiceram, transferre in actum publicae administrationis optavi. Tu mihi, et qui te sapientium mentibus inseruit Deus, conscii, nullum me 10 ad magistratum, nisi commune bonorum omnium studium detulisse. 45 Inde cum improbis graves inexorabilesque discordiae, et quod conscientiae libertas habet, pro tuendo jure, spreta poten
Abbreviated transcription (Latin):
ed quit de herbis arbo¬
rib q Quid de in aminatĩ
consenciam rebus prorsus
dubito: at qui non ẽ ꝙ de ħ
quo possit ambige tum h¬
bas atq arforee intucari.
pͥmum s̃ conuemẽtib nasci
queat cito ex arescẽ atq int̾ire
non possint. Nai alie q̃dẽ
campis asie montib oriũt᷑.
alie ferũt palludes alie fa¬
xis herent Aliarum secunde
sunt stcriles harene quae
si in alias quispiã loca tñ¬
sferre conetur arescunt: S
dat unicuiq natura quod
conuenit et nedum manepos¬
sunt inteant elaborat: Quid
ꝙ omnes uelut in terras ore
demerso trahunt alimenta
radicib ac ꝑmedullas ro¬
bur corticemqz diffundunt
sicuti medula ⁊ interiore sꝑ
d̃ ustimue auatm corter ad¬
aer sue celi  temꝑiẽ quasi
mase priens defensor opomͥ
Iai uo quanta ẽ nature
diligencia ut cuncta semine
multiplicato ꝓpagentur q̃
omna non modo ad tempꝰ

Expanded text:
ed quid de herbis arboribusque, quid de inanimatis omnino consentiam rebus prorsus dubito. – Atqui non est quod de hoc quoque possis ambigere, cum herbas atque arbores intuearis rimum sibi conuenientibus innasci queat, cito exarescere atque interire non possint. Nam aliae quidem campis, aliae montibus oriuntur, alias ferunt paludes, aliae saxis haerent, aliarum fecundae sunt steriles harenae, quas si in alia quispiam loca transferre conetur arescant. Sed dat cuique natura quod conuenit, et ne, dum manere possunt, intereant elaborat. Quid quod omnes uelut in terras ore demerso trahunt alimenta radicibus ac per medullas robur corticemque diffundunt? sicuti medulla est, interiore semper  ultimus autem cortex aduersum caeli intemperiem quasi mali patiens defensor opponitur? Iam uero quanta est naturae diligentia ut cuncta semine multiplicato propagentur! Quae omnia non modo ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
temprãsium euentus cã ẽt
dicatur. Quid ẽ autẽ ad
arbitrari: Ideo deũ fut̾a
qm̃ sunt euentura p̾iudẽ
qͣm putare q̃ osim attide¬
runt cãm summe illius
prouidencie: ad huc sicuti
cum quid ẽẽ scio id ip̃m ẽ
ncte eẽ cta. Cum quid fu¬
turum noui id ip̃m futũ¬

Expanded text:
erum euentus causa esse dicatur! Quid est autem aliud arbitrari ideo deum futura quoniam sunt euentura prouidere quam putare quae olim acciderunt causam summae illius esse prouidentiae? Ad haec, sicuti cum quid esse scio id ipsum esse necesse est ita cum quid futurum noui id ipsum futu
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt qued̃. nã que in
profundũ se se penetrẽt
cum tempestiuũ fu̾it ad¬
mouebo u̾mptñ ne te exi¬
stimare miserũ ueliᷤ an
desolatũ ꝑente sũmorũ
te uurorũ cura suscepit.
deletusqz in affinitatẽ.
principiũ ciuitat qui
preciosissimũ ꝓpinqui¬
tatis genus c̃ prius ca¬
rus ꝙ̃ proximꝰ cẽ cepisti
Qiuis non te felicissimũ
cũ tanto splendorẽ soce¬
roꝵ cũ cõuigis pudorẽ
cũ mascule quoqz pro¬
lis oportiũtate predica¬
uit. p̾tereo lib enim pre

Expanded text:
am sunt. Nam quae in profundum sese penetrent, cum tempestivum fuerit, ammovebo, verumtamen ne te existimari miserum velis; an desolatum parente summorum te virorum cura suscepit delectusque in affinitatem principum civitatis, quod pretiosissimum propinquitatis genus est. prius carus quam proximus esse coepisti. Quis non te felicissimum cum tanto splendore socerorum, cum coniugis pudore, tum masculae quoque prolis oportunitate praedicavit? Praetereo — libet enim pr
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ g̃r omne uidicium
scdm̃ sui naturam que sunt
subiecta comp̾hendit. Est
autem deo semꝑ elnus ac ꝓͥ¬
sentarius status Sciã ꝙ

Expanded text:
igitur omne iudicium seeundum sui naturam quae sibi subiecta sunt comprehendit, est autem deo semper aeternus ac praesentarius status; scientia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sensib pr fi ad rõnem ceferas
scd si mea inquies ptãte
situm ẽ mutare ꝓpo ͫ eua¬
cuabo prouidenaam cum q̃
illa pregnoscit forte mutauo
posse. ⁊ an facias quo ne
conũtas presens prouidẽcie
senciam non posse cuitare
sicuti pñtis occuli effugẽ
non possit intutum ꝙͣuis
te in uarias actionce libe¬
ua uosuntate conuertis

Expanded text:
referas, si in mea,' inquies,' potestate situm est mutare propositum, euacuabo prouidentiam, cum quae illa praenoscit forte mutauerposse et an facias quoue conuertas praesens prouidentiae ientiam non posse uitare, sicuti praesentis oculi effugere non possis intuitum, quamuis te in uarias actiones libera uoluntate conuert
Abbreviated transcription (Latin):
nde non recte quidem¬
qui cum audiunt iusum
habuisse mnicium temporis
net habiturum c̃ẽ defeclum
hoc modo conditum conditori
mudum ficri cocternuem pu¬
tant: Aliuid ẽ enm ꝑint̾¬
mundo plo tribuit: Aluid
int̾minabił uite totam pa¬
riter complexam ẽẽ pnͣciam
quod diuine mẽtis ꝓp̃um
Conditie rebue antiquior
ẜ simplicie pociue propetate
nature hunc enim atte in¬
mobilis pñtarium statum
Infuitus ille temprãliu i rex
motus imittitatur Cumq
cum effingere tqz equare
non possit: ex in mobilitate
deffict in motum et ex simpli¬
citate pñcie decressit in infi¬
Et cum totam parit ucte
sue plentudinem nequeant
posside̾ hoc ip̃o quad aliquo ͦ
numꝙͣ ẽẽ desuit illud quad
implere atq exprime̾ nõ
pt̃ ailiquatenus: uidetur
cmusuri allittane se ad
crigiu uoluctie momẽti ꝙ
qm̃d gestat ymagine Qui¬
buscumq contingerit id p̃¬
Ro manere non potuit infi¬
nittim iter temporie ampuit
eo q modo factum est ut cõ¬
tinuaret eundo uitam cꝰ

Expanded text:
nde non recte quidamqui cum audiunt uisum habuisse initium temporis nec habiturum esse defectum, hoc modo conditori conditum mundum fieri coaeternum putant. Aliud est enim per intemundo Plato tribuit, aliud interminabilis uitae totam pariter complexum esse praesentiam, quod diuinae mentis proprium conditis rebus antiquior d simplicis potius proprietate naturae. Hunc enim uitae immobilis praesentarium statum infinitus ille temporalium rerum motus imitatur cumque eum effingere atque aequare non possit, ex immobilitate deficit in motum, ex simplicitate praesentiae decrescit in infititatem, et cum totam pariter uitae suae plenitudinem nequeat possidere, hoc ipso quod aliquo modo numquam esse desinit illud quod implere atque exprimere non potest aliquatenus uidetur aemulari alligans se ad exigui uolucrisque momenti, m gestat imaginem, quibuscumque contigerit id pruero manere non potuit, infinitum temporis iter arripuit eoque modo factum est ut continuaret eundo uitam cuius
Abbreviated transcription (Latin):
homiee ẽẽ morlee: alt̾a
condicional ut si aliquem
ambulare scias eum am-¬
bulare nĩte est quod em̃ q̃sq
nouit id ẽẽ alit̾ ac notũ est
nequit s hec condicio mĩme
secum illam simplicẽ tra¬
hit hanc emm ntt̃itatem
non propria facit natura
S condicõme adiectio: nllã
cmm nct̃ctas cogit mcede
uosuntate gradiente ꝙ̃uis
eum tunc cum gradr̃ incede
ẽẽ nct̾e ẽ tam et si nullam
nature hẽat nccitatẽ: at¬
qui deus ea futura que ex
arbit̾n sib̾tate proueniunt
pñcia contuetur ħ igitur
ad intuitũ telata diuinũ
sue libertatem non desuint¬

Expanded text:
homines esse mortales, altera condicionis, ut si aliquem ambulare scias, eum ambulare necesse est; quod enim quisque uouit, id esse aliter ac notum est nequit, sed haec condicio minime secum illam simplicem trahit. Hanc enim necessitatem non propria facit natura sed condicionis adiectio; nulla enim necessitas cogit incedere uoluntate gradientem, quamuis eum tum cum graditur incedeesse necesse est, tametsi nullam naturae habeat necessitatem. Atqui deus ea futura quae ex arbitrii libertate proueniunt praesentia contuetur. Haec igitur ad intuitum relata diuinum suae libertate non desin
Abbreviated transcription (Latin):
stancie rectiꝰ estimabit. dñ
non preiuidẽtia: S peoui¬
dencia pocius dicit᷑: q̃ porto
a reb infimis constituta
quãĩ ab excelso rerum ca¬
cumme cuncta prospiciat
Qd̾ igr̃ postulas ut necces¬
saria que diuino lumme
lusientur Cum nec hõĩes

Expanded text:
stantiae rectius aestimabis j unde non praeuidentia sed prouidentia potius dicitur, quod porro ab rebus infimis constituta quasi ab excelso rerum cacumine cuncta prospiciat. Quid igitur postulas ut necessaria fiant quae diuino lumine lustrentur, cum ne homines
Abbreviated transcription (Latin):
memoria est scire potiusti
quos nnch asius incladem
detraxit insi ꝙ nr̃is morib
instituti studiis improbor

Expanded text:
memoria est, scire potuisti. Quos nihil aliud in cladem detraxit, nisi quod nostris moribus instituti, studiis improbor
Abbreviated transcription (Latin):
Uin illa uctus inqͥt
ĩ hec de prouidencia que¬
resa: marco q tullio cũ
diuinacionẽ tribuit ue¬
hement agitata tibiq
ip̃i res dui prorsus mul¬
tumqz quesitasz haut
nũs satis diligent fir¬
mnitq expedita cuius
caliginis cã est q huma
ne coie motus a diumne
prescĩe simpliatate nõ
p̃t̃ amoueri. Ꝙ si ullo
modo excogitari queat
nichil prorsus relinq̃t᷑
ambigui; Ꝙ ita de¬
iuũ pateface̾ atq ex¬
pedire temptabo si p̾us
ca quibz moueris expẽ¬
dero:¬

Expanded text:
um illa: Vetus, inquit, aec est de prouidentia querela Marcoque Tullio, cum diuinationem distribuit, uehementer agitata tibique ipsi res diu prorsus multumque quaesita, sed haud nus satis diligenter ac firmi ter expedita. Cuius caliginis causa est, quod humanis motus ad diuinae praescientiae simplicitatem non potest admoueri, quae si ullo modo cogitari queat, nihil prorsus relinquetur ambigui. Quod ita demum patefacere atque expedire temptabo, si prius ea quibus moueris expendero
Abbreviated transcription (Latin):
ue nam discors federa
Causa resoluit quis tanta
Seris statuit bella duob
Ut que carptiuu singasan
Eadem nosuit mxig
uagari
An nussã ẽ discordia uetis
Semꝑq sͥ certa cohent
Sed mens cecis obruta mebs
Nequid opp̃ssi lunis ig᷑
Rerum tenues nosce nepꝰ
Sed cur tanto flagrat a¬
more
Deri tettas reꝑire notas
Scit ne qd̃ appetit anria
nosse
Sed quis nõ scire laborat
At sit nesat curceta petit
Quis eñ quidꝙ̃ nescius¬
Aut quis ualeat nescia
Nunc membroꝵ condita
Noħ in t̾antum ẽ oblita
Summã qz tenz singula
perdens
Ir quisquis ua requirit
Neutro ẽ hĩtu nã neq
nouit nescit
Sed qm retinẽt meii¬
int suminam ctans
Consulit alte iusa retra
Ut scruatis queat obli¬
tas addẽ partee:¬

Expanded text:
uaenam discors foedera Causa resoluit? Quis tanta deus Veris statuit bella duobus, Vt quae carptim singula Eadem nolint mixta iugari? An nulla est discordia ueris Semperque sibi certa cohaerent? Sed mens caecis obruta membris Nequit oppressi luminis igne Rerum tenues noscere nexus. Sed cur tanto flagrat amore Veri tectas reperire notas? Scitne quod appetit anxia nosse? Sed quis nota scire laborat? At si nescit, quid caeca petit? Quis enim quidquam nesciusAut quis ualeat nescita Nunc membrorum condita Non in totum est oblita sui Summamque tenet singula perdens. Igitur quisquis uera requirit, Neutro est habitu; nam neque nouit Nec Sed quam retinens meminit summam CConsulit, alte visa retractans, Ut servatis queat oblitas Addere parte
Abbreviated transcription (Latin):
uero enĩ cur illam sol¬
uencium rõnem minꝰ ef¬
impedire prescĩam arbit̾n
libertatem putat. Neq n
tu aliunde argumentum
futuroꝵ nct̃itatis tarhie
inisi quia ea que presciũ ͤ
non euenire non possunt
Si ig̃r prenocio nullam
bare. Quid ẽ ꝙ uolũta¬
rii exitus rerum ad certũ
cogantur euẽtum: Et .n.
posicionis grã quid con¬
sequatur aduertas: sta¬
tuamus nullam ẽe pre
trio ueniunt ad nct̾itatem
coguntur: Mimme sta¬
tuamus iterum eẽ : S nł
nebit ut opmor eadẽ uosũ¬
tatis integra absoluta q

Expanded text:
ero enim cur illam soluentium rationem minus efimpediri praescientia arbitrii libertatem putat. Num enim tu aliunde argumentum futurorum necessitatis trahis nisi quod ea quae praesciuntur non euenire non possunt? Si igitur praenotio nullam bare, quid est quod uoluntarii exitus rerum ad certum cogantur euentum? Etenim positionis gratia, ut quid consequatur aduertas, statuamus nullam esse pratrio ueniunt ad necesitatem cogantur? – Minime. – Statuamus iterum esse, sed ninebit, ut opinor, eadem uoluntatis integra atq
Abbreviated transcription (Latin):
uare milla ẽ humame
consisue attionib q libertas
quas diuuna mene sine flitati
crrore cuncta prospiciẽs adui
alligat et constringit euentum
Quo semel recepto quantus
occasus humanor consequat ͤ
suntarius motus ammor id¬
q onm̃i uidebr̃ iniquissimum
ꝙ nunc equissimũ iudicatur
Ues puniri improbos uel renu¬
merari probrs qd̃ ad alt̾ utrũ
non propria mittit uoluntas
Ez futuri cogit certa nttitas
Nec uicia ig̃r nec iurtutce:
quidq̃m fuerint Er om̃i me¬
citorum pocius mixta atq ĩ¬
disireta confusio quo nichil
sceleracius ex cogitari potest
cum ex prouidẽcia rerum oĩs
ordo ducatur nichilqz consi¬
candi ulla rõ est: Quid em̃
nł spet quisqz ueleciam de¬
precetur qñ optanda omma
quid̃ iuste humilitati pre¬
cio in estimabilẽ uicẽ diui¬
ne gr̃e promeremur: Qui
solue modus est quo cum dco
colloqui hommes posse ui¬
deantur illiqz macesse luci
prius quoz qͣm impetrent
Ipã supplicandi rõne ꝯiũ¬

Expanded text:
Quare nulla est humanis consiliis actionibusque libertas, quas diuina mens sine falsitatis errore cuncta prospiciens ad unum alligat et constringit euentum. Quo semel recepto quantus occasus humanarum rerum consequatur luntarius motus animorum, idque omnium uidebitur iniquissimum quod nunc aequissimum iudicatur, uel puniri improbos uel remunerari probos, quos ad alterutrum non propria mittit uoluntas sed futuri cogit certa necessitas. Nec uitia igitur nec uirtutes quicquam fuerint, sed omnium meritorum potius mixta atque indiscreta confusio; quoque nihil sceleratius excogitari potest, cum ex prouidentia rerum omnis ordo ducatur nihilque consicandi ulla ratio est; quid enim uel speret quisque uel etiam deprecetur quando optanda omnia quidem iustae humilitatis pretio inaestimabilem uicem diuinae gratiae promeremur; qui solus modus est quo cum deo colloqui homines posse uideantur illique inaccessae luci prius quoque quam impetrent ipsa supplicandi ratione coniun
Abbreviated transcription (Latin):
rigũti flãmis
Arida conueniant liquidi
ne purior ignis
Euolet aut mersas dedu¬
cant pondera terras.

Expanded text:
rigora flammis Arida conueniant liquidis, ne purior ignis Euolet aut mersas deducant pondera terras.
Abbreviated transcription (Latin):
u trpsicee mediam na¬
ture cuncta mouctur.
Conuectãt aĩam per conso¬
na membra resoluit
temq profundam.
Curuit et siimli comĩtit y¬
magine celum

Expanded text:
u triplicis mediam naturae cuncta moventem Connectens animam per consona membra resolvis;temque profundam Circuit, et simili convertit imagine coelum
Abbreviated transcription (Latin):
uitas q iminores
Prouehit et leuibz subli¬
mes curribus aptans
In celum terramq serie
quas lege benigna
Ad te conuersas reduci fa

Expanded text:
uitasque minores Prouehis et leuibus sublimes curribus aptans In caelum terramque seris quas lege benigna Ad te conuersas reduci fa
Abbreviated transcription (Latin):
atta mouerẽtur que cũ¬
fuint carent existendir¬
sunt qued.cuentura quoꝵ
exitus ab omii nctĩtate sit
absolutus. Nam illud q̃d̾.
nullum arbitrorẽẽ dittu¬
rum qd̾ que nunc fuint
priusq̃m fierent euentura
nõ fuerint hec ig̃r ẽ pre¬
cognta liberos hñt cuentꝰ

Expanded text:
acta mouerentur. Qufiunt carent exsistendsunt quaedam euentura quorum exitus ab omni necessitate sit absolutus. Nam illud quidem nullum arbitror esse dicturum, quod quae nunc fiunt, prius quam fierent, euentura non fuerint. Haec igitur etiam praecognita liberos habent
Abbreviated transcription (Latin):
um rerum nichil hns que
nichil his que uentura
sunt ncc̾itatis imponit. S
an earum rerum q̃ nctios
eritus non hñt ulla possit
ẽẽ prenocio: dissonare et¬
enm uident ͦ putas si poe¬
uideantur consequi nc̃t̃i tẽ
monis id iesse calignnem
non scĩe uitatẽ

Expanded text:
e nihil his quae uentura sunt necessitatis importat. Sed an earum rerum quae necessarios exitus non habent ulla possit esse praenotio. Dissonare etenim uidentur putasque si praeuideantur consequi necessitatem, nionis id esse caliginem non scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ prouidentur Quase uero
nos ca que prouidencia esse¬
sutura pregnosat non esse¬
uentura credamus ac non
illud pocuis arbitremus sicz
rent sui natura nct̃ĩtatis hã¬
buisse Qd hine facile per¬
pendas licebis. ꝑura enm¬
et dum fuut subietta ocus
intuemur ut ea que in qua¬
drigis moderandis atq flet¬
tendis facere spectẽt aurige
atq ad hunc mod̃. cetera

Expanded text:
 quae futura nos ea quae prouidentia futura esse praenoscit non esse euentura credamus ac non illud potius arbitremur, licet rent sui natura necessitatis habuisse. Quod hinc facile perpendas licebit: Plura etenim dum fiunt subiecta oculis intuemur, ut ea quae in quadrigis moderandis atque flectendis facere spectantur aurigae, atque ad hunc modum cetera.
Abbreviated transcription (Latin):
Ded presciã inquies tñ¬
et si futuri eucmendi netie¬
non ẽ signũm tñ est ea nctio
ẽẽ cuentura. hoc tͦ modo et
si poccognicio non fuisset nec¬
cessarios futuroꝵ exitus eẽ
constaret. Omne cm̃ signũ
tm̃ qd̃ sit õndit non uo effi¬
cit quod designat: Quare
demonstrand̃ prius nichil
non ernc̃ti ͭ ͤ continge ut p̃¬
nocionem signum cẽ huius
nct̃itatis appeat: Alioquin

Expanded text:
Sed praescientia, inquies, tametsi futuris eueniendi necenon est, signum tamen est necessario ea esse uentura. Hoc igitur modo, etiam si praecognitio non fuisset, necessarios futurorum exitus esse constaret. Omne etenim signum tantum quid sit ostendit, non uero efficit quod designat. Quare demonstrandum prius est nihil non ex necessitate contingere, ut praenotionem signum esse huius necessitatis appareat. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
crrarum quid̃ frut¬
tus ammatũ procus du¬
bio deberet᷑ alimc̃tis. S
si q nature satis ẽ replẽ
indigẽciam uelis nichil
ẽ q fortunc affluẽciam
petas: paucis cm̃ mum¬
mit q natura cõtenta
ẽ Cuius sacictatẽ si su¬
perfluuis urgẽ uelit aut
ĩ iocundum ꝙ effunderis
fiet aut noxiũ Iam uero
gẽ putas. Quarũ si gra¬
lorum facit ẽẽ felicẽ: quid
si uiciosis morib sint ꝑ¬
inciosa domus sarrina
domino uehement᷑ iimmi¬
ca. Si u̾o probi quo nã
mõ in tuis oꝑibz aliena

Expanded text:
m quidem frutus animantium procul dubio debentur alimentis; sed si, quod naturae satis est, replere indigentiam uelis, nihil est quod fortunae affluentiam petas. Paucis enim minimisque natura contenta est; cuius satietatem si superfluis urguere uelis, aut iniucundum quod infuderis fiet aut noxium. – Iam uero stibus putas. Quarum si gralorum facit esse felicem? Qui si uitiosi moribus sint, perniciosa domus sarcina et ipsi domino uehementer inimica; sin uero probi, quonam modo in tuis opibus aliena
Abbreviated transcription (Latin):
lor quõq inseꝑabili pena sa¬
cum bonum malũq item pe¬
ne atq prennũ aduersa fr̃õ¬
te dissideant que in bom pre¬
nio uidemus attede: eadem
nttẽ ẽ in masi pena contra¬
ria ꝑte rñdeant. Cicut igẽ
probis probitas ip̃a ẽ p̾miũ
ita improbis nequicia ip̃a

Expanded text:
lorum quoque inseparabili poena ducum bonum malumque item poenae atque praemium aduersa fronte dissideant, quae in boni praemio uidemus accedere eadem necesse est in mali poena contraria parte respondeant. Sicut igitur probis probitas ipsa fit praemium, ita improbis nequitia ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uod si in corporib senci¬
endis quãuis afficiant instru¬
mentra seusum formsecus ob¬
iecte quasitatee anum q a¬
gentie iugorem passio corpõ.
antecedat que in se attum
mentis prouocet excitet qz
iterum quiescentes intrm ͨͦ
formas: in senciendis inq̃u
corporib ammꝰ non passiõe
insigintur Ez ex sua ui sub¬
iectam corpori iudicat pas¬
sionem Quanto magis ca
que cunctis corpoꝵ affectiõi¬
bz absoluta sunt in discernẽ¬
do non obietta extrmn ͨꝰ seg ͤ¬
Ez actum mentis sue ex¬
pediunt. hac itaqz cõne mł¬
tiplices cogitaciões dui̾sis
ac differentibz cessere sbñs
Sensus enĩ solus cunctie
aliis cogincionib destitutꝰ
ĩ mobilib ammãtib cessit
quales sunt conche maris
queq alia saris herẽcia
nuitriuntur ymagniacio
xo mobilib belius quib iã
mn ee futiendi appetendi¬
ne aliquis uidetur affictꝰ
Racio uo humam tm̃ gene¬
ris est sicut intelligẽcia so¬

Expanded text:
uod si in corporibus sentiendis, quamuis afficiant instrumenta sensuum forinsecus obiectae qualitates animique agentis uigorem passio corporis antecedat quae in se actum mentis prouocet excitetque interim quiescentes intrinsecus formas, si in sentiendis, inquam, corporibus animus non passione insignitur, sed ex sua ui subiectam corpori iudicat passionem, quanto magis ea quae cunctis corporum affectionibus absoluta sunt, in discernendo non obiecta extrinseed actum suae mentis expediunt! Hac itaque ratione multiplices cognitiones diversis ac differentibus cessere substantiis. Sensus enim solus cunctis aliis cognitionibus destitutus immobilibus animantibus cessit, quales sunt conchae maris que alia saxis haerentia nutriuntur; imaginatio vero mobilibus beluis, quibus iam inesse fugiendi appetendive aliquis videtur affectus. Ratio vero humani tantum generis est sicut intellegentia so
Abbreviated transcription (Latin):
ed mens i ꝓp̾ns uigrẽs
Nichil motib explicat
Sz tm̃ paciens iacet
Notis subdita corpoꝵ
Cassas q in speculi uicẽ
Rerum reddit ꝑmagines
Que diuisa recolligit
Alterisqz legens iter
Nunc sũmis caput ĩsecit
Nũc decidit in infima
Tum sese referẽs s.
Ueris falsa redarguit¬
hec ẽ effiacus magis
Contte cã potencior
Quã que matie modoe
Impressas patit᷑ notas
Precedit tam̃ eritans
Ac uires amin mouens
Uino in corpore passio
Cum uel lux occulos ferit
uel nor aiurib instcepit
Tum mentis iugor excitꝰ
Quas intus spẽs tenet:
Ad motus simiłee uocãs
Notis aplicat crtis
Introsum q reconditis
formie miscet ymagines

Expanded text:
ed mens si propriis ingens Nihil motibus explicat, Sed tantum patiens iacet Notis subdita corporum Cassasque in speculi uicem Rerum reddit imagines,Quae diuisa recolligit Alternumque legens iter Nunc summis caput inserit, Nunc decedit in infima, Tum sese referens sibi Veris falsa redarguitHaec est efficiens magis Longe causa potentior Quam quae materiae modo Impressas patitur notas. Praecedit tamen excitans Ac uires animi mouens Viuo in corpore passio. Cum uel lux oculos ferit Vel uox auribus instrepit, Tum mentis uigor excitus Quas intus species tenet Ad motus similes uocaus Notis applicat ex teris Introrsumque reconditis Formis miscet imagines
Abbreviated transcription (Latin):
onda porticꝰ attulit
Obscuros imimũ senes
Qui sensꝰ et ymagnnes
Corporib extimis
Credant mẽtib inp̾̃mi
Ut ꝯdam celeri stilo
Moe ẽ cquore pagie
Que ullas hẽbat notue
Pressas figere litteras.

Expanded text:
ondam Porticus attulit obscuros nimium senes, qui sensus et imagines e corporibus extimis credant mentibus imprimi, ut quondam celeri stilo mos est aequore paginae, quae nullas habeat notas, pressas figere litteras.
Abbreviated transcription (Latin):
Pauca lz portes argenti uascu¬
la puri. Note itẽ ingressus gla¬
te ad lunam trepidabis arun¬
duns umbrã. Cantabet uacuus
coram latrone uiator.
E sir mimiũ por ctãs
Contẽta fidelib aruis
Nec inherti ꝑdita luxu
Faciliq sera liquebat solebat
Ncmma soluẽ glande
Nec bathica mun̾a norat
Liquido confundẽ melle
Nee lucida uellera serũ
Tprio misce ueneno
Compnos dabas herba
salubres¬
Potum qz lubricꝰ annie
Unibras altissimã pignꝰ
Nondum marr alta seca
Sec mesib undiq letie
Noua lictora uiderat hospeᷤ
Tunc classita seuatace
nis neq fusus acerbi
Eruor horida tinxat atua
Quid em̃ furor hostĩciiͦ
Ueslet por arma moue̾
In mores temprã p̾scoe
Duri qui ponda̾ tecti
Sẽmas latẽ uolentet
prcciosa ꝑicula fodit.

Expanded text:
Pauca licet portes argenti uascula puri nocte iter ingressus cotae ad lunam trepidabis arundinis umbram; cantabit uacuus coram latrone uiator.elix nimium prior aetas Contenta fidelibus aruis Nec inerti perdita luxu, Facili quae sera solebat Ieiunia soluere glande. Non Bacchica munera norant Liquido confundere melle Nec lucida uellera Serum Tyrio miscere ueneno. Somnos dabat herba salubresPotum quoque lubricus amnis, Vmbras altissima pinus. Nondum maris alta secabat Nec mercibus undique lectis Noua litora uiderat hospes. Tunc classica saeua tacebant, Odiis neque fusus acerbis Cruor horrida tinxerat arua. Quid enim furor hosticus ulla Vellet prior arma mouereIn mores tempora priscos! it ille Auri qui pondera tecti Geminasque latere uolentes Pretiosa pericula fodit?
Abbreviated transcription (Latin):
quib idem scdm̃ naturam ꝓ¬
positum sit corum qz minꝰ na¬
turli q officio id ipm agat
atq ꝑsiciat altꝰ uero natu¬
rale illud officium inimine
ad ministrare queat alio uo
modo qͣm nature conuenit nõ
q̃d impleaat propo ͫ s mutet᷑¬

Expanded text:
quibus idem secundum naturam propositum sit, eorumque unus naturali officio id ipsum agat atque perficiat, alter uero naturale illud officium minime amministrare queat, alio uero modo quam naturae conuenit non quidem impleat proposit
Abbreviated transcription (Latin):
inq̃m: Si quie ig̃r̃ pedib ince¬
dere ualens umbulet aliue q
ciu hoc naturale pedum offi
bulare conetur. Quis horum
iure ualencior existimari potest
Contere inq̃m ccterri Nam qui
naturalis officn potens. eo qͥd.
nẽqueat ualencior sic millus
ambigat Ez suminum bonã
situmẽ. Bom quidem nãli
offiao urtutũ appetunt i
uero uariam per cupiditatẽ
quod ad ipiscendi bom nãle
officium non ẽ idem ip̃m co¬
nantur adipisai: An tu
aliter existimas Mimine
inqm̃ Nam etiam quod ẽ
consequene pr Ex hne
emm que concesserĩ bonoe
quidẽ potentes Malos uo
precurris: idq uti medici
spcrare spare solent iudici

Expanded text:
inquam. – Si quis igitur pedibus incedere ualens ambulet aliusque, cui hoc naturale pedum desit bulare conetur, quis horum iure ualentior existimari potest? – Contexe, inquam, cetera; nam quin naturalis officii potens eo qui idem nequeat ualentior sit nullus ambigat. – Sed summum bonum, situm boni quidem naturali officio uirtutum petunt, mali uero uariam per cupiditatem, quod adipiscendi boni naturale officium non est, idem ipsum conantur adipisci; an tu aliter existimas? – Minime, inquam; nam etiam quod est consequens patet. Ex his enim quae concesserim bonos quidem potentes, malos uero praecurris idque, uti medici sperare solent, indici
Abbreviated transcription (Latin):
eprehendisti coci nu¬
minnis ambiguos uultus
Qͤ se ad huc uelat aliis
tota tibi ꝓrsus ĩnotuit
Si illam probas utere
moribz nequeraris Si ꝑ¬
abice ꝑniciose ludc̃tem
Nam que nũc tibi ẽ cã
tanti meroriᷤ. Hec cadẽ
transquilitat eẽ debiuissi
Reliquit emm te ꝙ̃ non re¬
licturã nemo umꝙͣ potĩt
ẽẽ securus at u̾o tu p̾cio¬
sam estmias arbiturã¬
felicititẽ et cara tibi hec¬

Expanded text:
eprehendisti caeci numinis ambiguos uultus; quae sese adhuc uelat aliis, tota tibi prorsus innotuit. Si probas, utere moribus, ne queraris; sin pabice perniciose ludentem. nam quae nunc tibi est tanti causa maeroris, haec eadem tranquillitatis esse debuisset. Reliquit enim te quam non relicturam nemo umquam poterit esse securus. An uero tu pretiosam aestimas abiturafelicitatem et cara tibi e
Abbreviated transcription (Latin):
um illa proprius ac¬
tedẽns in ertirma lectiili mei
pte consedit. neum q intuẽs
iuistũ luctu grauem atq ĩ
humũ incrore deiectum.

Expanded text:
um illa propius acdens in extrema lectuli mei parte consedit meumque intuens uultum luctu grauem atque in humum maerore deiectum
Abbreviated transcription (Latin):
ue uersibz de nostre
mentis ꝑturbacõe cõquesta ẽ.¬
eu qm precipiti mersu
profundo
Mens hebet et ꝓp̃a lucc relita.
Tendͭ ĩ ext̾nas ur tenebras
Terrems qͣciens flatibꝰ auta

Expanded text:
de nostrae mentis perturbatione conquesta m praecipiti mersa profundo mens hebet et propria luce relicta tendit in externas ire tenebras terrenis quotiens flatibus aucta
Abbreviated transcription (Latin):
dum promptissumũ ẽẽ cõ¬
spicio crebras coacernabo
Infirmitas qui nec adhuc
quid̃ pcruenire queũt ad qd̾
ac pene compellerit et quid
si hͦ tam magno ac pene in¬
iuitto pre cuntis nature de se¬
rentur auxilio:

Expanded text:
dum promptissimum esse conspicio, crebras coacervabo infirmitas, qui ne ad hoc quidem pervenire queunt, ad quod ac pene compellit intentio. Et quid? si hoc tam magno ac pene invicto praeeuntis naturae desererentur auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
st ne ig̃r inquit quid̾.
in ꝙͣ naturalr̃ agat relicta
subsistendi appetẽcia uemre
ad int̾itum corrupcõm q
desideret: si ammalia ĩꝙͣ
considem que hñt aliq̃m
nolendi uel uolendi. nãm
nchil muenio. ꝙ nullis ex
cogentib abiciãt maniẽdi
tum sponte festinent Omẽ
namqz anmal tueri salu¬
tem laborat mortẽ uero per¬
inciem q deuitat .

Expanded text:
stne igitur, inquit, quod in quantum naturaliter agat, relicta subsistendi appetentia, 15 venire ad interitum, corruptionemque desideret? Si animalia, inquam, considerem, quae habent aliquam volendi nolendique naturam, nihil invenio, quod, nullis extra cogentibus, abjiciat manendi tum sponte festinet. Omne namque animal tueri salutem laborat: mortem vero perniciemque devitat.
Abbreviated transcription (Latin):
udis ne inq̃m me in ex¬
tricabilem laboritum rõmb
terene: que nunc quid̃ qua
egred̃iaris introcat: Nunc
uo quo introieris egirdiare
an mirabilem qm̃d̃ simple
Et emm paulo ante a¬
btĩtudine incipiene eam su¬
sũmũ fonum ẽẽ dicebat ꝙͣ
in sũmo sompno deo sitã
soquebare ip̃m quoq dcũ
summũ et bonum plenã¬
q btĩtudinẽ disserebat ex
qui parit. deus eet quaĩ
mumsculũ dabat rursꝰ
ip̃am bom formam dei atz
bt̃ĩtudinis loquebaris eẽ sb̃a
tura peteretur deum quo
bonitatis gubernaculis uni-¬
uersitatem rege disputabat
uolencia q cuncta parere

Expanded text:
udisne, inquam, me inextricabilem labyrinthum rationibus texens, quae nunc quidem qua egrediaris introeas, nunc uero quo introieris egrediare, an mirabilem quendam diuinae Etenim paulo ante beatitudine incipiens eam summum bonum esse dicebas, quam in summo deo sitam loquebare. Ipsum quoque deum summum esse bonum plenamque beatitudinem disserebas, ex qui pariter deus esset quasi munusculum dabas. Rursus ipsam boni formam dei ac beatitudinis loquebaris esse substtura peteretur. Deum quoque bonitatis gubernaculis uniuersitatem regere disputabas uolentiaque cuncta parere
Abbreviated transcription (French):
d uis ne roĩtes ip̃s in¬
uicem collidanius forsitam ⁊
huiꝯͥ conflictaciõe pulcra q̃d̾
ueritatis scntilla d̾issiliet
Tuo inqͣm arbitratu. Deum

Expanded text:
d visne rationes ipsas invicem collidamus? forsitan ex hujusmodi conflictatione pulchra quaedam veritatis scintilla 248 dissiliet. Tuo, inquam, arbitratu. Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
duin se i mobilẽ ip̃a con¬
non ex petitas s intra rei
q̃m tractamus ambitũ
coslocatas agitamus Nł
toe de quibz soquimur reb

Expanded text:
se immobilem ipsa connon extra petitas, sed intra rei, quam tractabamus, ambitum collocatas agitavimus, tos, de quibus loquimur, reb
Abbreviated transcription (Latin):
opimonib uulgi abstule¬
runt. Quo quis turpius
excogitari p̃t̃ Nam q̃ flõ
predicant ᷑ suis ipi ntte
ẽ Laudibz erubescãt ꝙ si
eciam meritis conq̃site sint
Ꝙ tamen sapic̃tis a dicce¬
rint ꝯscie qui bonum suũ
non populari cumore s
consciẽ uitate metitur et
i hec ip̃m propagasse nomc̃
puschrum uidetur. Conse¬
quens ẽ ut fedum non extẽ

Expanded text:
opinionibus abstulerunt; quo quid turpius excogitari potest? Nam qui falso praedicantur, suis ipsi necesse est laudibus erubescant. Quae si etiam meritis conquisita sit, quid tamen sapientis adiecerit conscientiae qui bonum suum non populari rumore, sed conscientiae ueritate metitur? Quod si hoc ipsum propagasse nomen pulchrum uidetur, consequens est ut foedum non exte
Abbreviated transcription (Latin):
cum depone cupias uita¬
re non possit. An presidio
sunt amic ꝙ non uictue s
fortuna consiliat s qͣm se¬
licitas amicũ secit ĩfortu
ꝙ samiliaris inimicꝰ ẽ.

Expanded text:
cum deponere cupias uitare non possis. An praesidio sunt amici quos non uirtus sed fortuna conciliat? Sed quem felicitas amicum iecit, intortuquam familiaris inimicus.
Abbreviated transcription (Latin):
am quid ego de regum
samiliaribz disseram cum ee¬
gna ip̃a tante in becillitatis
plena demonstrem. Q quid
regia ptãs sepe ĩcolumie.
sepe autem lapsa prostetiuit
Nero seneccam familiarem¬
atq preceptorẽ suum ad
eligende mortis cogit arbi¬
trium papimanũ diu int̾
militum gladiis anthomꝰ

Expanded text:
am quid ego de regum familiaribus disseram cum regna ipsa tantae imbecillitatis plena demonstrem? quos quidem regia potestas saepe incolumis, saepe autem lapsa prosternit? Nero Senecam familiarem, praeceptoremque suum ad eligendae mortis coegit arbitrium. Papinianum 5 diu inter militum gladiis Antoninus
Abbreviated transcription (Latin):
ui se uolet ẽẽ potẽtẽ
dmmõs domct ille ferrcee
Net uicta li bidme colla
fedie submitat habenis
Et emi lz india longe
Tellus tua cura t̾mescat
Et seruiat ultima tyle
Tam̃. acras pessere curcie
Miserat qz fugare q̃rella
Non posse potencia non ẽ¬

Expanded text:
ui se uolet esse potentem, animos domet ille feroces nec uicta libidine colla foedis summittat habenis; etenim licet Indica longe tellus tua iura tremescat et seruiat ultima Thyle, tamen atras pellere curas miserasque fugare querelas non posse potentia non e
Abbreviated transcription (Latin):
ns dictis ille chorus
increpitus deiecit humi me¬
scior uultum. Confessus¬
q rubore uẽcondiã limẽ tri¬
stis excessit.

Expanded text:
 His ille chorus increpitus deiecit humi maestior uultum confessusque rubore uerecundiam limen tristis excessit.
Abbreviated transcription (Latin):
qz fluitantes ꝑdicissimũ
quẽ qz nouis delacionũ
fraudibus emmẽtẽ iac̾e
bonos nr̃i discrimũs t̾rore
pstratos flagiciosum ꝙͣ
ad audendũ quid̃ facinꝰ
in puĩtate ad efficiend̃
uero p̾miis incitari in¬
sontes autẽ non tm̃ mõ
securitate u̾m et ip̃a de¬
fensione p̃uatoe itqz li¬
bet eyclamare

Expanded text:
itantes, perditissimum quemque nouis delationum fraudibus imminentem, iacere bonos nostri discriminis terrore prostratos, flagitiosum quemque ad audendum quidem facinus impunitate, ad efficiendum uero praemiis incitari, insontes autem non modo securitate, uerum ipsa etiam defensione priuatos. Itaque libet exclamare
Abbreviated transcription (Latin):
atet obscuris conditã
Clara tenebris iustus q
Nil ꝑuiria mlnocet illis
Frrius mendacii compta
calore
S cum libuit uirib uti
Iam miseras respice tras
Quisq̃s rerũ fed̾a nectis
Opis tanti pars non uil
Rapidos rector cõprime
fluctꝰ
Ut quo celũ regis ĩmẽsũ

Expanded text:
atet obscuris condita clara tenebris iustusque Nil periuria, nil nocet illis fraus mendacii compta colore, sed cum libuit uiribus utieges. O iam miseras respice terras, quisquis rerum federa nectis! Operis tanti pars non uiliortune. Rapidos, rector, conprime fluctus et quo celum regis inmensu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ne ulla nr̃i arbitrii lib̾tas
An ip̃õs quoq humanorum
natura quin cidem arbit̾ñ
uti natumalit porest. Id ha
Iudicͣm quo quidq discernat
ꝑ se gr̃ facienda optanda ne
dignoscit: Quod uo quis
optandũ ẽẽ iudicat petit re¬
fugit uero quod estimat fu
giendum: Quare quibz ipĩs
in est cõ. in estet uolendi no¬
sendi q libertas. S hãc nõ
i omnibz equam ẽẽ consti¬
tuo: Nam suꝑus diuimis¬
qz substanciis et ꝑspicax iũ¬
dicium et in corrupta uolũtas
et efficar optatoꝵ presto ẽ
potestat:¬

Expanded text:
estne ulla nostri arbitrii libertas an ipsos quoque humanorum natura quin eidem libertas uti naturaliter potest id habet iudicium quo quidque discernat; per se igitur fugienda optandaue dinoscit. Quod uero quis optandum esse iudicat petit, refugit uero quod aestimat esse fugiendum. Quare quibus in ipsis inest ratio etiam uolendi nolendique libertas, sed hanc non in omnibus aequam esse constituo. Nam supernis diuinisque substantiis et perspicax iudicium et incorrupta uoluntas et efficax optatorum praesto est potesta
Abbreviated transcription (Latin):
umanas uo ammas libe¬
nores ẽẽ quid̃ nc̃te est. cum se
in mentis diuine speculacione
conseruant. Minus uocum
dilabuntur ad corpora. inmiꝰ¬
Nam ubi occulos a sũme uita¬
tis luce ad inferiora tenebrosa
deiecerunt mox in sacie nube calli¬
gantee ꝑiciosie turbantur cif¬
scitib: Quibz accendendo con¬
senaiendo q ꝙͣ inuerere sͥ. adu¬
uant seruitutẽ et sunt quadã
modo prop̾a libertate captiue
Ꝙ tam̃ ille abeterno cuntta
prospiciens prouidencie cerit
intuituitꝰ et suis q meritis
predestinata dispoint.

Expanded text:
umanas uero animas liberiores quidem esse necesse est cum se in mentis diuinae speculatione conseruant, minus uero cum dilabuntur ad corpora, minusqNam ubi oculos a summae luce ueritatis ad inferiora et tenebrosa deiecerint, mox inscitiae nube caligant, perniciosis turbantur affectibus, quibus accedendo consentiendoque quam inuexere sibi adiuuant seruitutem et sunt quodam modo propria libertate captiuae. Quae tamen ille ab aeterno cuncta prospiciens prouidentiae cernit intuitus et suis quaeque meritis praedestinata disponit.
Abbreviated transcription (Latin):
uid ig̃t̃ inqͣm. Nichil ne
est quod ues cãue ues fortuitum
uire appessan queat an ẽ aliqͥ
tam et si uulgus lateat cui noĩa
ista conuemiant: Aristotiles
uit. Quonam inqͣm modo.
Quociens ait aliquid cuiꝰ pi¬
am cri grã geritur: Aliud q
quibusd̾. de causis qͣm qd̾ intẽ¬
deltitur obtigit: Casus uoca ͭ
Ut si quii colendri aga cã fo¬
dicns humum de fossi auri
pondue inuemat hig̃r fortui¬
tu quid crrdr̃ actidisse u̾m nõ
de nichilo est: Nam proprice
opmatus q concursue casu¬
uidetur oꝑatus cẽ: Nam nͥ
cultor agri humũ foderet nͥ
co loco peccumã suam depo¬
sitor obruiss: aurum non
eet inuentum. ħ sunt ig̃r
fortuiti cãe compendii qd̃
cxobunis ẽ. et confluentibr
causis non exgerẽdis intẽcio ͤ
prouenit; Neq eñuel qui
aurum obruit uel qui agrũ
excercuit ut illa peccuma re¬
periretur intendit: Ez uti
dixi ꝙ ille obruit hunc fo¬
disse conuenit atqz cucurrit
causis in hnie que ob aliud
geruntur cuentum: Con¬

Expanded text:
uid igitur, inquam, nihilne est quod uel casus uel fortuitum iure appelari queat? An est aliquid, tametsi uulgus lateat, cui uocabula ista conueniant? – Aristoteles uit. – Quonam, inquam, modo? – Quotiens, ait, aliquid cuiuspiam rei gratia geritur aliudque quibusdam de causis quam quod intendebatur obtingit casus uocatur, ut si quis colendi agri causa fodiens humum defossi auri pondus inueniat. Hoc igitur fortuitu quidem creditur accidisse, uerum non de nihilo est; nam proprias opinatusque concursus casuuidetur operatus. Nam nisi cultor agri humum foderet, nisi eo loci pecuniam suam depositor obruisset, aurum non esset inuentum. Hae sunt igitur fortuiti causae compendii, quod ex obuiis sibi et confluentibus causis, non ex gerentis intentione prouenit. Neque enim uel qui aurum obruit uel qui agrum exercuit ut ea pecunia repperiretur intendit, sed, uti dixi, quo ille obruit hunc fodisse conuenit atque concurricausis in his quae ob aliquid geruntur euentum. Con
Abbreviated transcription (Latin):
upis athuncine scopu¬
lis ubi uersa seqnͣtum
Pettorib fitit spicula pu
Confluat altum quod trahit
Mirta q fortuitoe implicet
Ourgitie et lapsi deflius or¬
Sic queq ꝓmissie fluitare

Expanded text:
upis Achaemeniae scopulis, ubi versa sequentum Pectoribus figit spicula pugConfluat alterni quod trahit Mistaque fortuitos implicet  et lapsi defluus oruae permissis fluitare
Abbreviated transcription (Latin):
suadet. Quid inq̃m cum
multa inquit bt̃ĩtudo cõ¬
tinẽ uideatur ut ͫ ne ħ
omĩa unũ ueluti corpue
bt̃tudinis quad. ꝑciũ ua¬
rie cõuingant an sit corum
compleat ad huc quid̃ cet̾a
referentur uellem inqͣm ut
id ip̃atum reꝵ cõmemora ͤ

Expanded text:
persuadet. — Quid? inquam. — Cum multa, inquit, beatitudo continere videatur, utrumne haec omnia unum veluti corpus beatitudinis quadam partium varietate coniungant an sit eorum compleat, ad hoc vero cetera referantur? — Vellem, in- unum, id ip
Abbreviated transcription (Latin):
deum diximiꝰ cẽ plenissimũ
Quonam inqͣm modo nec
biuic terum oñn pr̃em illud
finnum bomun quo plens¬
sugus cẽ prohibetur uel ex¬
trisecus actepisse uel ita
ñalit hr̃ẽ presumat quasi
habentie de h̃te q bt̃itudiis
diuersam cogitet eẽ natiuã
Nam si ext̾nsecus acteptum
putes p̾stancius id ꝙ dedcrit
eo ꝙ actepit existimare pos¬
tissimũ diginssime confitcm᷑
Q si natura quid̃ in eft¬
crede rerum pnape loq̃mie
deo fingat qui pt̃ quis hec
duicesa comunxerint post ͤ¬
mo ꝙ a qualz re diuersum
num non est. Ꝙ nephas
constat cẽ prestancius oĩo

Expanded text:
plenissimum. Quonam, inquam, modo? Ne hunc rerum omnium patrem illud summum bonum quo plenus esse perhibetur uel extrinsecus accepisse uel ita naturaliter habere praesumas, quasi habentis dei habitaeque beatitudinis diuersam cogites esse substantiam. Nam si extrinsecus acceptum putes, praestantius id quod dederit ab eo quod acceperit existimare posssime confitemur. Quod si natura quidem inestcum de rerum principe loquamur deo, fingat, qui potest. quis haec diversa coniunxerit. Postremo quod a qualibet re diversum num non est, quod nefas constat esse praestantius. Omnino
Abbreviated transcription (Latin):
t nũc pleno lucida cornu
Totis frĩs obiuia flaminis
Condat stellas luna mĩores
Nunc obscuro pallida cornu
Agit algentes ortus
Solitas iterum mutat.
habẽas

Expanded text:
t nunc pleno lucida cornu totis fratris obuia flammis condat stellas Luna minores, nunc obscuro pallida cornu agit algentes Hesperus ortus, solitas iterum mutet habenas
Abbreviated transcription (Latin):
sui mutabilitate cons¬
tuncia. talis erat cum
blandiebat᷑ cum tibi flẽ
illecebris felicitatis al

Expanded text:
sui mutabilitate constantiam 5. Talis erat cum blandiebatur, cum tibi falsae illecebris felicitatis al
Abbreviated transcription (Latin):
go ucro nego illud
quies at qui diuicie pos¬
sidentibr ꝑ sepe notuerunt
cum pessimis quisqz coq
aliem magis auidus qͥs¬
quis iusqm auri gẽma¬
rũ est se solum qui hxãt
dignissimũ putat Tu gͤ
qui nunc comptũ gla¬
dium qz sollicitus ꝑtiie¬
sat. Si uite huuis callem
uacinis uiator intrass
contra latrone cant᷑oree
O. preclara opũ morta¬
liũ bñtudo ꝙͣ cum adeptꝰ

Expanded text:
go uero nego illud quies. Atqui diuitiae possidentibus persaepe nocuerunt, cum pessimus quisque eoque alieni magis auidus, quicquid usquam auri gemmarumque est, se solum, qui habeat, dignissimum putat. Tu igitur, qui nunc contum gladiumque sollicitus pertimescis, si uitae huius callem uacuus uiator intrasses coram latrone cantares. O praeclara opum mortalium beatitudo, quam cum adept
Abbreviated transcription (Latin):
uilio facuĩt indigentẽ:
uid autem modus
qt quõ pellatur diuicns
indigtencia Non cm̃ diuites
esuriũt nequeũt. Nũ sitire
non pñt Non frigus hybe¬
rium peccumosoꝵ membra¬
non senciũt sz ad est inq̃es
opulẽtis quo famã saci¬
ant. Quo sitim fugus¬
q depellant Sz hͨ modo
consolari q̃d̃ diuiciis in¬
semꝑatq aliquid poscẽs
oꝑibz expletur Maneat
ri. Taceo ꝙ nature mĩ¬
mum q auaricie nichil
atis est. Quare ẜ opce¬
ẜ nec submouere indiic̃ciã
possunt et ip̃e suam faciũt
Quid ẽ ꝙ eas sufficiẽtiã
prestare crẽdatis.¬

Expanded text:
sidio faciunt indigentes. Quis autem modus est quo pellatur diuitiis indigentia? Num enim diuites esurire nequeunt? Num sitire non possunt? Num frigus hibernum pecuniosonon sentiunt? sed adest, inquies, opulentis, quo famem satient; quo sitim frigusque depellant. Sed 15 hoc modo consolari quidem divitiis insemper atque aliquid poscens opibus expletur, maneat ri. Taceo, quod naturae minimum, quod avaritiae nihil atis est. Quare si opes nec summovere indigentiam possunt et ipsae suam faciunt. quid est, quod eas sufficientiam praestare credatis
Abbreviated transcription (Latin):
at qui non egeret. eo inisi
gr̃ relapsa res ẽ. Namq̃
sufficientes ẽ face̾ puta¬
buntur opes alieno po¬
cius presidio faciunt ĩ¬
digentes.

Expanded text:
am, neget — Atqui non egeret eo, nisi igitur relapsa res est; nam quae sufficientes sibi facere putabantur opes, alieno potius praesidio faciunt indigentes.
Abbreviated transcription (Latin):
affluebat int̾rogo inter
illas habundãtissimas
opes nũꝙͣ ne aĩũ tuũ
concepta exqualz iuria
confundit anpietas at¬
qui inq̃m libero me fuis¬
se ammo quim aliquid
semꝑ augeret remmnisci
non queo Non ne qr uel
aberat ꝙ abẽe non uelles
uel aderat ꝙ ad ẽẽ noluis¬

Expanded text:
affluebas, interrogo: Inter illas abundantissimas opes numquamne animum tuum concepta ex qualibet iniuria confudit anxietas? Atqui, inquam, libero me fuisse animo quin aliquid semper augerer reminisci non queo. Nonne quia uel aberat quod abesse non uelles uel aderat quod adesse noluis