comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uinarie sine auro ꝙ̾ argento essent: Illis diet
In t̾ris & uineis ac pͣtis cultib q eadem eccła cͤuit:
potentes & eq̃ nobiles ung tpr̃e ad illam d̾i gracia
alacrit̾ intͣrent: ac benẽ contͣ uicia ꝓpͥa. ꝙ incita¬
menta malignoꝵ sp̃uum. fortit̾ decertando cuisi
suũ consũmarent. Quoꝵ exemplo senes & iuuenes.
diu̾seq etatis hõies. in dn̾sis mundi partib aĩa¬
ti. udentes sciłc in istis possibile fore qd̾ antea ĩ¬
possibile in custodienda regła formidabant. illic
concͣrere. suꝑba colla iugo xp̃i suaui subd̾e̾. dura
ꝙ asꝑa regłe p̃cepta arclent̾ amare. eccłiam q¬

Expanded text:
vinariae sine auro et argento fierent. Illis diebus vinariae sine auro et argento fierent. Illis diebus in terris et vineis ac pratis curtibusque eadem ecclesia crevit, potentes aeque et nobiles, uno tempore ad illam Dei gratia alacriter intrarent, ac bene contra propria vitia et incitamenta malignorum spirituum fortiter decertando, cursum suum consummarent. Quorum exemplo senes et juvenes, diversaeque aetatis homines in diversis mundi partibus animati, videntes scilicet in istis possibile fore, quod antea impossibile in custodienda Regula formidabant, illuc concurrere, superba colla jugo Christi suavi subdere, dura et aspera Regulae praecepta ar
Abbreviated transcription (Latin):
Duic successit qͥdam frat᷑. stepħs noĩe. anglicꝰ uas
qui & ip̃e cũ aliis de molisio illuc aduen̾at. quies
amator regłe & loci erat. Huiꝰ temporib int̾lixe
Frat᷑s una cũ eodem abbate. ne dux illius t̾re se
tenerent: sicuti ante in sollempnitatib ag̾e soleh
Deinde ne ꝗͥd in clomo d̾i in qua die ac nocte do
uote seruire cupiebant remaneret. qd̾ suꝑbian
aut suꝑfluitatẽ redoleret: aut pauꝑtatẽ custa
Confirmauerũt ne retinerent cruces aureas s¬
ue argenteas. nͥ tantũmͦ ligneas colorib depicta
neq candelabra. nisi unũ ferreũ. neq thuribl
nisi cup̾a uł ferrea. neq casulas. nisi de fustan¬
coto dimiserũt.S calices argenteos T aureo
d si fieri pot̾it deauratos. & fistulam argenti
& si possibile fuerit deauratam. Stolas quoq as
manipłos de pallio tm̃ sine auro & argenton
tinuerũt. PBalle autẽ altariũ. ut de lino fier̃
s̃me pictura plane p̃cipiebant. & ut ampull

Expanded text:
Huic successit quidam frater, Stephanus nomine, Anglicus natione, qui et ipse cum aliis de Molismo illuc advenerat, quique amator Regulae et loci erat. Hujus temporibus interdixerunt fratres una cum eodem abbate, ne dux illius terrae seu ia illa tenerent, sicuti antea in solemnitatibus agere solebant. Deinde ne quid in domo Dei in qua die ac nocte Deo servire devote cupiebant remaneret, quod superbiam aut superfluitatem redoleret, aut paupertatem virtConfirmaverunt etiam ne retinerent cruces aureas seu argenteas, sed tantummodo ligneas coloribus depictas, neque candelabra nisi unum ferreum, neque thuribula nisi cuprea vel ferrea, neque casulas nisi de fustantoto dimiserunt. Sed et calices argenteos non aureos, sed si fieri poterit deauratos, et fistulam argenteam, et si possibile fuerit deauratam: stolas quoque ac manipulos de pallio tantum, sine auro et argento retinuerunt. Palliae autem altarium, ut de lino fierent et sine pictura plane praecipiebant, et ut ampullae
Abbreviated transcription (Latin):
b hinc abb̾ias in diu̾sis
ep̃atib ordinauerũt. Que tam larga potenti¬
qr bñdictione dñi in dies crescebant: ut infra
uiu annos int̾ illos qͥ de cist̾ciensi cenobio sp̃a¬
lit̾ fuerant egressi. & cet̾os qͥ ex eiscłe fuerãt¬

Expanded text:
bhinc abbatias in diversis episcopatibus ordinaverunt, quae tam larga potentique benedictione Domini in dies crescebant, ut infra octo annos, inter illos qui de Cisterciensi coenobio specialiter fuerant egressi, et caeteros qui ex eisde
Abbreviated transcription (Latin):
gere ⁊ cantare de ezechiele ꝓpħa. Si aũt festuutas
oĩniũ scõꝵ euen̾it die dñica ipsa die celebret᷑: ⁊ seqͥn¬
Uidiad ñm. Seq̃nti uͦ diedñico ñ legantur lectiones
utbis legatũr legantur aliȩ in libro lectiona¬
głias ex quo ibi legi desierit: legat᷑ in refectorio. fini¬
codaniele: legant᷑ in refectorio.xii. ꝓpħe. Q septima¬

Expanded text:
gere et cantare de Ezechiele propheta. Si autem festivitas Omnium Sanctorum evenerit die Dominica, ipsa die celebretur, et sequenidi Dominum. Sequenti vero die Dominico non legantur Lectiones ut bis legantur, sed legantur aliae in libro Lectionagilias, ex quo ibi legi desierit, legatur in refectorio. Finito Daniele, legantur in refectorio duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ̾e eugłista ⁊ scĩs innocentib. atq de scõ andrea
apło. cotidie ad laudes ⁊ aduesꝑas ⁊ ad missã ꝑ octau̾
suas agatur: ⁊ missa in octauo die de eis celebretur.
De octauis scẽ agnetis uirg̃ ⁊ sc̃ĩ laurentii mr̃is.
nil aliud agatur nisi tantũ moctauo die cõmem̃ ad
uesꝑas ⁊ ad laudes: ⁊ missa quȩ ea die ꝓpͥetatẽ ht̃ de

Expanded text:
ista, et sanctis Innocentibus, atque de sancto Andrea apostolo quotidie ad Laudes et ad Vesperas et ad missam per octavas suas agatur, et missa in octava die de eis celebretur. De octavis sanctae Agnetis virginis, et sancti Laurentii martyris, nil aliud agatur nisi tantum in octavo die commemoratio ad Vesperas et ad Laudes: et missa quae ea die proprietatem habet, de
Abbreviated transcription (Latin):
onis ⁊ annuntiationis b̾ȩ mariȩ. ⁊ festũ scĩ benedicti
⁊ ddedicatioĩs eccłȩ ⁊ si aliqͦd festũ inqͦ ñ laboramꝰ sab¬
b̾o infra oc̾t paschȩ euen̾it. excipiant᷑ ab ista lege.⁊
habeant festa ista plenarie uesꝑassuas: ⁊ cõmem̃ fiat
de dñica. In cȩterissabb̾is habeant om̃ia festa plenarie
uesꝑassuas: nisi suꝑuen̾it alia sollemnitas quȩ eis
debeat auferre.

Expanded text:
enedicti et Dedicationis ecclesiae, et aliquod festum in quo non laboramus Sabbato infra octavam Paschae evenerit, excipiantur ab ista lege, et habeant festa ista plenarie Vesperas suas, et commemoratio fiat de Dominica. In Sabbatis caeteris habeant omnia festa plenarie Vesperas suas, nisi supervenerint aliae solemnitates quae eis debeant anteferri.
Abbreviated transcription (Latin):
tatib it̾um quib ñ laboramꝰ.⁊ que dñica euene¬
rint. nisi fu̾int illȩ festiuitates in quib sermo fit
matut̾ erit de dñica. ⁊ maior de sollemnitate.
Anteaduentũ aũt cũ unũ dñicale officiũ duas
tenere contingit ebd̃as. illud officiũ sed̾a ñ repeti¬
tur dñica admissãmatut̾ si in ea .xii. łc. sollem¬

Expanded text:
nitatibus iterum quibus non laboramus et quae Dominica evenerint, nisi fuerint illae festivitates quibus sermo fit matutinalis erit de Dominica, et major de solemnitate. Ante Adventum autem cum unum Dominicale officium duas tenere contingit hebdomadas, illud officium secunda non repetitur Dominica ad Missam matutinalem, si in ea duodecim Le
Abbreviated transcription (Latin):
euen̾int: totum de dominica dicat᷑. et ad la udẽ fiat
in pͥmis cominemor̾ de octꝰ. de inde de scõ laurentio.
post de scõ mammete. Missa matutinalis erit de
dominica. pꝰt cuius collam colła de oct dicet᷑. de ĩn
de scõlaurentio. pͦ de scõ mãmete. Maiormissa erit ðoct

Expanded text:
evenerit, totum de Dominica dicatur, et ad Laudes fiat inprimis commemoratio de octava, deinde de sancto Laurentio, post de sancto Mammete. Missa matutinalis erit de Dominica: post cujus Collectam Collecta de Octava dicetur, deinde de sancto Laurentio; post de s
Abbreviated transcription (Latin):
er oet apparitionis. ascensionis dñi. ⁊ assũpti¬
onisbe mariȩ. cotidie celebretur missa de ocĩ.
nisi int̾ueniat festũ alicuiꝰ sc̃i quod habeat in grada¬
liofficiũ designatũ. uł aliqͦ die aliqua dñicalismis
euen̾it. uł p̃sens defunctꝰ fu̾it. aut missa ꝑdefun¬
etis mote solito in conuentii dicenda oc cur rerit.
siue talis cõmem̾ defunctoꝵ quã sollemnẽ agimꝰ
int̾uen̾it. Et notandũ quia si inuentio sc̃ȩ crucis

Expanded text:
er octavas Apparitionis, Ascensionis Domini, et Assumptionis beatae Mariae, quotidie celebretur missa de Octavis, nisi interveniat festum alicujus sancti, quod habeat in Graduali officium designatum, vel aliquo die aliqua Dominicalis mevenerit: vel praesens defunctus fuerit, aut missa pro defunctis more solito in conventu dicenda occurrerit: sive talis commemoratio defunctorum quam solemnem agimus intervenerit. Et notandum si Inventio
Abbreviated transcription (Latin):
missa ꝓfamiliarib omissa. missa resurrexi dicet᷑.
cõmemoꝵ alicuiꝰ sc̃i cui missa in gradali sit attitu¬
lata. aut uigłia alicuiꝰ sollemnitatis. aut dies
.iiͦiͬi. tp̃rm. siue rogationũ. uł p̃sens defunctus.
aut tales cõmemo: at defunctoꝵ quas p̃.ipuas
agimꝰ ⁊ exceptis lilis dieb quidepritandisciodilla
aincalia o fsiciaquȩ pꝰ diẽ epiphie at p̾ miuolunta¬

Expanded text:
missa pro familiaribus omissa, missa Resurrexit dicetur. commemoratio alicujus sancti, cui missa in Graduali sit attitulata, aut Vigilia alicujus solemnitatis, aut dies Quatuor Temporum sive Rogationum vel praesens defunctus, aut tales commemorationes defunctorum quas praecipuas agimus, et exceptis illis diebus qui deputati sunt ad illa Dominicalia of
Abbreviated transcription (Latin):
es dñica euen̾it incipimꝰ: except̃o quod quando sol¬
lemnitassc̃e crucis die dñica euen̾it. dñica p̃ceden
bri machabeoꝵ: dũ canitur ad aꝑiat dñs. Et cũ ꝑle¬
cti fu̾int. legimꝰ .iiͦiͦi. libros eugłioꝵ in refectorio
tantũusq ad passiones. Et dimissispassionib: qͦd
reliquũ ẽ legat᷑. Alii uͦ libri aliis tp̃rib ꝑlegendi:
suꝑiꝰ ꝑ diu̾sa capitła dispositi st̃. Et notandũ qͦd qͣndo
renouat᷑ historia. lib̾ ille qui tc̃ cũ resp̾o inchoatur
rio ubi octaua łe. fecit finẽ. In libro tam̃ machabe¬
oꝵ pͥmo ibi lector in refectorio incipiat: ubi.uiii.
łe fecit finẽ. De aliis libris qui eod̃ tp̃r in refectorio

Expanded text:
es Dominica evenerit incipimus, excepto quod quando solemnitas sanctae crucis die Dominica evenerit: Dominica praecedentbri Machabaeorum dum canitur, Adaperiat Dominus. Et cum perlecti fuerint, legimus quatuor libros Evangeliorum in refectorio tantum usque ad passiones, et dimissis passionibus quod reliquum est legatur. Alii vero libri aliis temporibus perlegendi, superius per diversa capitula dispositi sunt. Et notandum quod quando renovatur historia, lirio ubi octava lectio fecit finem. In libro autem Machabaeorum primo, ibi lector in refectorio incipiat ubi quarta lectio fecit finem. De aliis libris qui eodem tempore in refectorio
Abbreviated transcription (Latin):
ginti quatuor. Proinde in maiori spacio tp̃ris qͣtuor
extrema officia singła ꝑbinas dicant᷑ ebd̾as: id est
rint officioꝵ: sim ilit̾ fiat de trib ultimis officiis.
Si duȩ: de duob idem fiat. Si una: Dicit dñs bis
dicatur. Cũ uͦ ebd̾arũ numerꝰ minor fu̾it numero
officioꝵ: inuoluntate. ⁊ si iniquitates inuna di¬
cent᷑ ebd̾a. Dicit dñs bis inultima: ita tam̃ qͦd in

Expanded text:
ginti quatuor. Proinde in majori spatio temporis quatuor extrema officia singula per binas dicantur hebdomadas, id est Orint officiorum, similiter fiat de tribus ultimis Officiis; si duae, de duobus idem fiat; si una, Dixit Dominus bis dicatur. Cum vero hebdomadarum numerus minor fuerit numero officiorum, In voluntate, et Si iniquitates, in una dicantur hebdomada. Dixit Dominus bis in ultima: ita tamen quod in
Abbreviated transcription (Latin):
Scda uͦ huiꝰ diei missa. ea uen̾atione agat᷑ quafit
in festo uniꝰ apłi. Et sciendũ ẽ quia eugłm qͦd legit᷑
b ipsiꝰ septimanȩ mos ẽ illud in duas partes diui¬
dere. Prima aũt pars acapite incipiens usq ad
thomas unꝰ ex .d. se extendit. Scd̾a uͦ ab eodẽ loco
boct᷑ paschȩ usq ad rogationes: alła quȩ dicta
st̃ indnĩca ad maiorẽ missã pͥuatis dieb uicis¬
qͦd apaschausq ad ascensionẽ dñi om̃ib dñicis di¬
eb missa matut̾ debeat ẽẽ de resurrect᷑ dñi uideł¬

Expanded text:
Secunda hujus diei missa ea veneratione agatur, qua fit in festo unius apostoli. Et sciendum est quia Evangelium quod legitur bus ipsius septimanae mos est illud in duas partes dividere. Prima autem pars a capite incipiens usque ad, Thomas unus ex duodecim se extendit: secunda vero ab eodem loco  Paschae usque ad Rogationes, Alleluia quae dicta sunt in Dominica ad majorem missam, privatis diebus vicisquod a Pascha usque ad Ascensionem Domini, omnibus Dominicis diebus missa matutinalis debeat esse de Resurrectione D
Abbreviated transcription (Latin):
dicet᷑ colła. Excita dñe. Epła. Ecce diesueniunt.
Eugłm. Cũ subleuasset. Hoc aũt obseruandũ ẽ.
sic disponant᷑: ut illa quȩ dñica die dicta fu̾it.
seq̃ntib feriis repetat᷑ ad laudes ⁊ aduesꝑasusq
dũ alia incipiatur. Quȩ dũ incepta fu̾it: ad lau¬
des ⁊ aduesꝑas dicat᷑ usq in seq̃ntẽ dñicã. Inci¬
pienda aut erit si fieri potest aqͥnta feria. de
.xxiii.
sollemnitatib qͥbꝰ ñ laboramꝰ ⁊ qͦ dñica ñ euenint
m̃ib sollemnitatib quib ñ laboramꝰ. i quȩ

Expanded text:
dicitur, Excita, Domine; Epistola, Ecce dies veniunt: Evangelium, Cum sublevasset. Hoc autem observandum est, sic disponantur, ut illa quae Dominica die dicta fuerit, sequentibus feriis repetatur ad Laudes et ad Vesperas usque dum alia incipiatur. Quae cum incoepta fuerit, ad Laudes et ad Vesperas dicatur usque ad sequentem Dominicam. Incipienda autem erit si fieri potest a quinta feria. CAPUT XXXIII. De solemnitatibus quibus non laboramus et quae Dominica non evenerint. mnibus solemnitati
Abbreviated transcription (Latin):
cales cõmemoꝵ in aliqua sollemnitate quȩ dñica
uenit pꝰmatut̾ laudes cantate fu̾nt. incrastinoli¬
cet dñicalis missa forte differri debeat: colła tam̃
ad missã matut dicat᷑. Et notandũ quia ad om̃em
missã matut᷑ si eadẽ que ⁊ maior missa ñ fu̾it. ułde

Expanded text:
cales commemorationes in aliqua solemnitate quae Dominica venerit post matutinas Laudes cantatae fuerint in crastino, licet Dominicalis missa forte differri debeat, Collecta tamen ad missam matutinalem dicatur. Et notandum quia ad omnem missam matutinalem, si eadem quae major miss
Abbreviated transcription (Latin):
ost c̃ciã indieb regationũ pulsato signo sieut
mul respondentib ⁊ stantib ad inuicẽ u̾sis uultib
sicuti ad missassolent. Et ad peccatores te r̾. ministri
ex eant seseq ad missã p̃parent: diaconꝰ scił si affu̾it
stolã sumens. ⁊ sac̾dos casulã. Si aũt aliqua festiuitas

Expanded text:
ost Tertiam in diebus Rogationum pulsato signo sicut mul respondentibus et stantibus ad invicem versis vultibus sicuti ad missam solent: et ad Peccatores, te rogamus, ministri exeant, seque ad missam praeparent, diaconus scilicet si affuerit, stolam sumens et sacerdos casulam. Si aliqua autem festivitas
Abbreviated transcription (Latin):
functis: nisi forte in eadẽ septimana ante ipsã nati¬
uitatẽ dicta fu̾it. uł forte in ipsa quarta die diesfu̾it
dñicus. Quod si in eadẽ septimana ante ipsã natiuita¬
tem dicta fu̾it: missa iterũ de scõ ioħe in ipsa qͣrta die
dicat᷑. nͥ forte in ipsa fixa scda euen̾it. Quod si fixa scda
fu̾it missa ꝑ defunctis dicatur: ¶ Infra octauas uero
scõꝵ sollemnitate sim ilit̃ obseruetur ut missa de eisdẽ
apłis cantetur: nisi forte aliqua de p̃dictis causis illud
sane inhis oct᷑ quia incõmemoratiõe scĩ pauli dicto
benedicamꝰ dño. ad laudes fit in pͥmis cõmem̾ de scõ¬

Expanded text:
icatur nisi forte in eadem septimana ante ipsam Nativitatem dicta fuerit, vel forte ipsa quarta die, dies fuerit Dominicus. Quod si in eadem septimana ante ipsam Nativitatem dicta fuerit, missa iterum de sancto Joanne in ipsa quarta die dicatur: nisi forte in ipsa feria secunda evenerit. Quod si feria secunda fuerit, missa pro defunctis dicatur. Quae tamen noumdem solemnitate similiter observetur: ut missa de eisdem apostolis cantetur, nisi forte aliqua de praedictis causis illud sane in his Octavis, quia in commemoratione sancti Pauli dicto Benedicamus Domino, ad Laudes fit in primis commemo
Abbreviated transcription (Latin):
die incolła. de uigłia pentecostes. xxx.
Iniuigłia pentec̃ uacant fr̃s lectioni at̾ciausq. ad
sextã: icantent missas qui uoliunt ñ cam̃ de uigi¬
lia. Ante nonã çelebrat᷑ fficiũ. ⁊ cet̾aut iniugna
paschȩ iguut᷑ ex cepto qͦd nec ignis neccereus be¬
Inedicit᷑ ⁊ ex cepto qͦd signũ ad kyrieł misse sono.

Expanded text:
 XXX. De Vigilia Pentecostes. In Vigilia Pentecostes vacent fratres lectioni a Tertia usque ad Sextam, et cantent missas qui voluerint: non tamen de Vigilia. Ante Nonam celebratur officium, et caetera ut in Vigilia Paschae aguntur, excepto quod nec ignis nec cereus benedicitur, et excepto quod signum ad Kyrie eleison
Abbreviated transcription (Latin):
.lxx. uł indnĩca inqua aliqua historia incipienda
ẽ que sequentẽ dñicã ñ habu̾it euen̾ int: inerastinũ
celebrent᷑. Purificatio tam̃ b̃ȩ mariȩ nunꝗͣ differat᷑.
Et si illa historia duas dñicas uł plures habu̾it. ⁊ ille
dñicȩ festiuitates fortasse p̃cipuas habu̾int: histo
ria in illa festuitate dicatur. quȩ minoris ẽẽ uidet᷑
auctoritatis. ⁊ festiuitas in crastino dicat᷑. M inores
in tali necessitate int̾mittant᷑. ⁊ cõmemorat̾ ad
uesꝑas ⁊ ad laudes ac missa matut᷑ fiat de scĩs: &
it̾um cõmemoratio ad uesꝑas illiꝰ diei. Missa tam̃
matut᷑ ñ erit de scõ ambrosio si dñica in palmis
uł in octauo die paschȩ euen̾it: s colła dicet᷑ de
eo. Ubi uͦ supͣ dicta necessitas ñ int̾uenit minores
festiuitates ñ omittant᷑ nec differant᷑. s suo die
celebrent᷑. etiã si quelibet historia incipienda ẽ.
quȩ aliã habeat dñicã inquacantari possit: excep¬

Expanded text:
iqua historia incipienda est quae sequentem Dominicam non habuerit, evenerint, in crastinum celebrabuntur. Purificatio tamen beatae Mariae nunquam differatur. Et si illa historia duas Dominicas vel plures habuerit, et illae Dominicae festivitates fortasse praecipuas habuerint, historia dicatur in illa festivitate quae minoris videtur auctoritatis, et festivitas in crastino dicatur. Minores in tali necessitate intermittantur, et commemoratio ad Vesperas et ad Laudes ac missa matutinalis fiat de sanctis et iterum commemoratio ad Vesperas illius diei. Missa tamen matutinalis non erit de sancto Ambrosio, si Dominica in Palmis vel octavo die Paschae evenerit, sed Collecta dicetur de eo. Ubi vero supradicta necessitas non intervenerit, minores festivitates non omittantur nec differantur: sed suo die celebrentur, etiamsi quaelibet historia incipienda est, quae aliam habeat Dominicam in qua cantari possit, excep
Abbreviated transcription (Latin):
castellis. uillis. nulla nr̃a construenda st̃ cȩnobia: s
in locis aconu̾satione hominũ semotis. de unitate
conu̾sationis in diuinis ⁊ humanis.
taũt int̃ abbias unitas indissolubilis ꝑpetuo ꝑ¬
seueret. stabilitũ ẽ pͥmo quidẽ ut ab om̃ib regła
beati benedicti unomͦ intelligatur unomͦ teneatur.
dehinc ut idem libri quantũ dũtaxat ad diuinũ offi¬
cium ꝑtinet. idem uictus. idem uestitus. idem deniq
pom̃iamores inueniantur. Quoslidros ñ licet hab̾e

Expanded text:
castellis aut villis, nulla nostra construenda sunt coenobia, sed in locis a conversatione hominum semotis. » Ideconversationis in divinis et humanis. Ut autem inter abbatias unitas indissolubilis perpetuo perseveret, stabilitum est primo quidem ut ab omnibus Regula beati Benedicti uno modo intelligatur, uno modo teneatur; dehinc ut iidem libri quantum duntaxat ad divinum officium pertinet; idem victus, idem vestitus, iidem denique per omnia mores invenia
Abbreviated transcription (Latin):
gsam sc̃i Bbenedicti dõ seruire cupientib. Notũ
sit om̃ib de scẽ matͥs eccłe ꝓfecrri gaudentib
uos et qͦsclam filios ur̃os molimensis cenobii f¬
tres higduni in nr̃a presentia astitisse. ac regłe
beatissimi bñdicti. qͣm hucusq depide ac negli¬
gent̾ in eodem iꝯnast̾io denueratis arcius
deinceps ac ꝑfectiꝰ inherere uelle ꝓfessos fuif¬
se. Qcł qr in loco predicto plurib impedientib
causis constat adimpleri nõ posse. nos utͥ usq
partis saluti. uidełc inde recedentiũ atq illic rema¬
nentiũ ꝓudentes. in locũ aliũ qm uob̾ diuina lar¬
gitas clesisnau̾it uos declinare. ibi q salubriꝰ at q
qͥeciꝰ dño famłari utile duximꝰ fore. uoł gͦ tunc p̃¬

Expanded text:
cupientibus. Notum sit omnibus de sancte matris Ecclesie profectu gaudentibus, vos et quosdam filios vestros molismensis cenobii fratres Lugduni in nostra presentia astitisse ac regule beatissimi Benedicti, quam illucusque tepide ac negligenter in eodem monasterio tenueratis, arcius deinceps atque perfectius inherere velle professos fuisse. Quod quia in loco predicto pluribus impedientibus causis constat adimpleri non posse, nos utriusque partis saluti, videlicet inde recedentium atque illic remanentium, providentes, in locum alium, quem vobis divina largitas designaverit, vos declinare, ibique salubrius atque quietius Domino famulari, utile duximus fore. Vobis ergo tunc p
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sc̃ȩ crucis usq ad horã nonã diei qͦ abb̾es
agn̾ali capło discedunt. qͥcunq monachꝰ hospes¬
cist̾ciensib: ducat᷑ ingn̾ale capłm ⁊ ibi corã om̃ib
abb̃ib u̾b̾etur. Excusationẽ uͦ aliꝗͣ eis p̃tend̾e qͥn
u̾b̾entur: nec abb̃s cist̾ciensis potest. Quod infir
magist̃ erit de infirmitorio. loqui pot̾it cũ
solacio suo: sitam̃ ita uid̾it abbs oport̾e̾. ⁊ hoc ip¬
sũ loco ⁊mͦ qͦ ipse ꝓuid̾it. Conu̾sũ etiã ꝓsolacio
infirmarii liceat᷑ hab̾i in infirmitorio. de pueris
ullus pueroꝵ doceatur litt̾as discentib. lxxuii.¬

Expanded text:
tionem sanctae crucis usque ad horam nonam diei quo abbates a generali capitulo discedunt, quicunque hospes in generale capitulum, et ibi coram omnibus abbatibus verberetur. Excusationem vero aliquam eis praetendere qui verberantur, nec abbas Cisterciensis potest. CAP. LXXV. magister erit de infirmitorio loqui poterit cum solatio suo, si tamen ita viderit abbas oportere: et hoc ipsum loco et modo quo ipse providerit. Conversum etiam pro solatio infirmarii liceat haberi in infirmitorio. CAP. LXXVIullus puerorum doceatur litteras intra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debet minui nͥ ad abbias nr̃i ordinis: neq ad
grangias nͥgrauis necessitas incubuerit. de cõ
care. Licet etiã abbi monachos. nouicios. conu̾sos
ꝓut expedire iudicau̾it: diuide ꝑ altaria ad com¬
liceat clamare. uł in audientia om̃iũ loqui
nisi stando: aliis om̃ib sedendo auscultantibus.
Siquis aũt alioꝵ uł contradic̾e uł aliud dic̾e uo¬

Expanded text:
n debet minui nisi ad abbatias nostri ordinis, neque ad grangias nisi gravis necessitas incubuerit. CAP. XLcare. Licet etiam abbati monachos, novitios et conversos prout expedire judicaverit, dividere per altaria ad comliceat clamare, vel in audientia omnium loqui nisi stando; aliis omnibus sedendo auscultantibus. Si quis autem aliorum vel contradicere, vel aliud dicere vo
Abbreviated transcription (Latin):
absq pelliciis. camisi is. staminiis: qualẽ deniq
regła deseribit. Unde monachiꝰ debeat ꝓuenire uictꝰ
onachis nr̃i ordinis debet ꝓuenire uictus. M¬
delabore manuũ. de cultu trarũ. de nutr im̃to
pecoꝵ. unde ilicet nob̾ possid̾e ad ꝓposusus aquas.
siluas. uineas. prata. t̾ras ascłarium bominũ habi¬
tatione semotas: ⁊ animalia p̃t̃ illa que magis so¬
lent ꝓuocare curiositatẽ ⁊ ostentare in se uanita¬
tem quã aliꝗͣ afferre utilitatẽ sicut st̃ ceruu gru
es. ⁊eeta huimodi. Ad hec exercenda. nucrienda.
conseruanda seu ꝓpe seu longe ñ tam̃ ultra dietam:
onacho eui ex regła claustrũ ꝓpͥadebet eẽ ha¬
bitatio licet quidẽ ad grangias quociens mit¬
titur ire: s nequaꝗͣ duitus habitare. Qd inordine¬

Expanded text:
 pelliciis, camisiis, staminiis, qualem denique Regula describit. CAP. V. Unde monachis debeat provenire victus. Monachis nostri ordinis debet provenire victus de labore manuum, de cultu terrarum, de nutrimento pecorum: unde et licet nobis possidere ad proprios usus aquas, silvas, vineas, prata, terras a saecularium hominum habitatione semotas, et animalia, praeter illa quae magis solent provocare curiositatem et ostentare in se vanitatem, quam aliquam afferre utilitatem, sicut sunt cervi, grues et caetera hujusmodi. Ad haec exercenda, nutrienda, conservanda, seu prope seu longe non tamen ultra diaetam onacho cui ex Regula claustrum propria debet esse habitatio, licet quidem ad grangias quoties mittitur ire; sed nequaquam diutius habitare. CAP. VI
Abbreviated transcription (Latin):
pon̾e licet. de pena abb̃is contemnentis patrẽ ab
pientẽ de ordine suo contempserit. clamatus
in cist̾c iensi capło leui culpȩ subiacebit: aut in
ꝓpͥa abb̃ia. aut in loco quẽ abb̃s cist̾ciensis ei con
stituerit. de litteris ⁊ uitreis. lxxix.¬
itt̾e uniꝰ coloris fiant. ⁊ ñ depicte. Uitree albę
fiant: ⁊ sine crucib ⁊ picturis. de generib uesti
regũ st̃. Monast̾ium ista ñdecent. Ponamꝰ de¬
licatas uestes: ⁊ nullus deinceps y senbruno.
Walenbruno. saya. uł eiꝰmodi aut etiã subtiliori¬
bus pannis utatur. neq nouis. neq ueteribꝰ.ꝓqͥb¬

Expanded text:
P. LXXVII. De poena abbatis contemnentis Patrem abbatem. pientem de ordine suo contempserit, clamatus in Cisterciensi capitulo levi culpae subjaceat, aut in propria abbatia, aut in loco in quo abbas Cisterciensis I. De litteris et vitreis. Litterae unius coloris fiant et non depictae. Vitreae albae fiant, sine crucibus et picturis. CAP. LXXXIregum sunt: monasterium ista non decent. Ponamus delicatas vestes, et nullus deinceps Isembruno, Saia, Valembruno vel ejusmodi aut etiam subtilioribus pannis utatur, neque novis, neque veterib
Abbreviated transcription (Latin):
iros decet uirili uoce cantare: ⁊ ñ bus. lxxii.¬
more femineo tinnulis uł ut uulgo dr̃ falsis
uocib ueluti hẏstrionicã imitarilascuuã. Et
ideo consticuimꝰ mediocͥtatẽ seruari in cantu: ut
igrauitatẽ redoleat. ⁊ deuotio conseruetur. Siliceat¬
quunt: in ordinẽ conu̾sionis suȩ redeant.

Expanded text:
Viros decet virili voce cantare, et non more femineo tinnulis, vel, ut vulgo dicitur, falsis vocibus histrionicam imitari lasciviam: et ideo constituimus mediocritatem servari in cantu, ut et gravitatem redoleat et devotio conservetur. CAsuas relinquunt, in ordinem conversionis suae redeant.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ aliqͦs abbes nr̃i ordinis orta fu̾it: conuocent
uicinos abbes ordinis nr̃i ⁊ eoꝵ consilio pacẽ in e¬
ant. Si uͦ nec sic sedaripoter̃t reseruet᷑ causa eoꝵ
ad annuũ capłm cist̾cii: ⁊ ibi ad arbitriũ ⁊ adnu¬
dũ cist̾ciensis capłi t̾minetur. neq inde ad aliã
audientiã appellare liceat. de domib qͦ inuillis
ndomib quȩ inuillis. aut castellis st̃. lxx.

Expanded text:
inter aliquos abbates ordinis nostri orta fuerit, convocent vicinos abbates ordinis nostri et eorum consilio pacem ineant; si vero nec sic sedari potuerint, reservetur causa eorum ad annuum capitulum Cistercii, et ibi ad arbitrium et ad nutum Cistercii capituli terminetur, neque modo ad aliam audientiam appellare liceat. CAP. LXIX. De domibus quae in villis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ minꝰq honestũ. religiosis freq̃ntare nundinas
nominatas.S. quia pauꝑtas nr̃a hoc exigit ut de
reh nr̃isuendamꝰ uł necessaria emamꝰ. quib taliẽ
ineumbet necessitas potert̃ ire ad m̾eatũ uł nun¬
dinas. ñ tam̃ ultra tres dietas uł ad plus ultra qua¬
tuor: nec plures dde monachis uł conũsis qͣ duode
ꝓnecessariis domꝰ suȩ emendis ut cõmutandis tran¬
sire potert̃. ñ tam̃ ad nundinas. neq aportu eriap¬
plicu̾int plusꝗͣ duas dietas. Quicumq gͥ monaede
uł conũsus nr̃i ordinis ad nundinas nominatas ue¬
nͥit. qͣdui in nundinis fu̾it de nulla domo religiosa
uictũ sibi uł equissuis accipiat s de suo magis ui¬
uat: ⁊ ea m̃sura quȩ decet uirũ sui ordinis. Non
eñi debet ꝓ se pisces em̾e aut delicias querere .s. nec
uinũ bibe nͥ bene aquatũ: ⁊ duob pulm̃tis sit con¬
tentus. Adopꝰ scłariũ nec emant nec uendant aliqͥd.¬

Expanded text:
 minusque honestum religiosis frequentare nundinas nominatas; sed quia paupertas nostra hoc exigit, ut de rebus nostris vendamus vel necessaria emamus, quibus talis incumbit necessitas, poterunt ire ad mercatum vel nundinas, non tamen ultra tres dietas, vel ad plus ultra quatuor; nec plus de monachis vel conversis, quam duo de int, pro necessariis domus suae emendis vel commutandis transire poterunt; non tamen ad nundinas, neque a portu applicuerint, plusquam duas dietas. Quicunque ergo monachus vel conversus ordinis nostri ad nundinas nominatus venerit, quandiu in nundinis fuerit, de nulla domo religiosa victum sibi vel equis suis accipiat, sed de suo magis vivat; et ea mensura qua decet virum ordinis sui: non enim pro se pisces emere debet, aut delicias quaerere, sed nec vinum bibere nisi bene aquatum, et duobus pulmentis sit contentus. Ad opus saecularium nec emant nec vendant aliquid.
Abbreviated transcription (Latin):
ullã cũ scłarib societatẽ in pecorib m̃tũ. XxUi¬
nutriendis. seu t̾ris ex colendis hab̾e ꝑmittim᷑:
ui delicet dando uł accipiendo medietariã aut
d confessionẽ ad sacram nionẽ atq ad sepult᷑ã.xxui
pret hospites ⁊ m̾cennarios nr̃os intra monastium
uidelicet morientes recipimꝰ: s nec oblationẽ ad¬

Expanded text:
ullam cum saecularibus societatem in pecoribus nutriendis, seu terris excolendis habere permittimur, videlicet dando vel accipiendo medietariam vel d confessionem, ad communionem et praeter hospites et mercenarios nostros, in monasterio videlicet morientes recipimus; sed nec ad oblationem
Abbreviated transcription (Latin):
quib ibidẽ morantur: certum sit statutũ ẽe in
debe suscipi hospitẽ. Quod si etiã talis aliquis su¬
puen̾it cui id om̃ino negari ñ possit: equos uł
equũ eiꝰ nullomͦ recipiendũ. Id eñi sollert̃ cauen¬
dũ uidicau̾e: neforte rei ꝓqua detam longinqs
conueniunt ꝓuinciis scił ut suo intendant or¬
dimi. ullũ incurrant impedim̃tũ. Quod ꝑ huiꝰ¬
modi susceptiones posse fieri arbitrabantur.

Expanded text:
quibus ibidem morantur, certum sit statutum esse debere suscipi hospitem. Quod si etiam talis aliquis supervenerit cui id omnimo negari non possit, equos vel equum ejus nullomodo recipiendum: id enim solerter cavendum judicavere, ne forte rei pro qua de tam longinquis conveniunt provinciis, scilicet ut suo intendant ordini, ullum incurrant impedimentum, quod per hujusmodi susceptiones posse fieri arbitrabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
głias conuentꝰ ad defunctũ surrex̾ it: uigilet usq
ad uigłias. Hora uͦ pͣndii qui ad corpꝰ remanserant.
conuentu ueniente ad gras denuntient in tͣntib
psalmũ ubi dimiserant: ⁊ exeuntes ꝑretrochorum
eant in refectoriũ cũ seruitorib reficiendi. Si aũt
in estate pꝰ pͣndiũ uigilandũ ẽ: qͥ ante nonã uigi¬
lauert̃ pꝰ nonãdormiant. Nullus dirigat᷑ inuia
ex qͦ fr̃ mortuus fu̾it usq pꝰ reconditũ corpꝰ nͥ gra¬
uis necessitas urgeat: qͦd ⁊ ipsũ sine abb̃islicentia
ñ fiat. Qui officiis deputatist̃: assistant defun¬
cto qͥntũ ratio dictau̾it. Inconuentu si fieri potest
missa ꝓ eos ollemnit̃ dicat᷑ cũ responsorio si ambu¬

Expanded text:
gilias conventus ad defunctum surrexerit: vigilet usque gilias conventus ad defunctum surrexerit: vigilet usque ad vigilias. Hora vero prandii qui ad corpus remanserant, conventu veniente ad gratias, denuntient intrantibus psalmus ubi dimiserant, et exeuntes per retro chorum eant in refectorium cum servitoribus reficiendi. Si autem in aestate post prandium vigilandum est, qui ante Nonam vigilaverint post Nonam dormiant. Nullus dirigatur in via ex quo frater mortuus fuerit usque post reconditum corpus, nisi gravis necessitas urgeat, quod et ipsum sine abbatis licentia non fiat. Qui officiis deputati sunt, assistant defuncto quantum ratio dictaverit. In conventu, si fieri potest, missa pro eo solemniter dicatur cum Responsorio Si ambu
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ugłie cirra de functũ: si spaciũ suppetit
cantor designet intabula qui uigilaturi sint. Qui¬
bus induas partes diuisis. pars pͥma uigilet dimi¬
diũ spaciũ quod ẽ acompletorio usq ad noct᷑nos
aliis int̾im dormientib: ⁊ scd̾m qͦd oportunũ uide¬
rit agat sibi matutinos. Circa pͥmi spacii finẽ eat
cui apͥore inuinctum ẽ. ⁊ in specta hora in horolo¬
gio scd̾m qͦd sacͥsta indicau̾it: si tempꝰ ẽ eat ad lecta
singłoꝵ qui uigilare debent. ⁊ excitet eos. Quib
chorũ ingressis pͥmi recedant: ⁊ ipsi matutinos
agant s. ⁊ sic uigilent usq ad noct᷑nos. Et uenien¬
te conuentui: designato cancori psalio ubi dimi¬
serant. ad lecta redeant dormituri. Siuͦ ad conscri¬
bendũ uigilaturos cantori spaciũ defu̾it. manude¬
signet in choro qui pͥmi uigilare debent: scd̾os con¬
scribat ⁊ conscͥptos alicui de pͥmis ostendat qui eos
excitet. ⁊ ab utrisq sic agat᷑ ut dictũ ẽ. Si ꝓpe ui¬

Expanded text:
t vigiliae circa defunctum, si spatium suppetit, cantor designet in tabula qui vigilaturi sunt. Quibus in duas partes divisis, pars prima vigilet dimidium spatium quod est a Completorio usque ad Nocturnos, aliis interim dormientibus: et secundum quod opportunum viderit agat sibi matutinas. Circa primi spatii finem eat cui a priore injunctum est: et inspecta hora in horologio secundum quod sacrista indicaverit, si tempus est, eat ad lecta singulorum qui vigilare debent et excitet eos. Quibus chorum ingressis primi recedant: et ipsi matutinas agant sibi, et sic vigilent usque ad Nocturnos. Et veniente conventu, designato cantori psalmo ubi dimiserant, ad lecta redeant dormituri. Si vero ad conscribendum vigilaturos cantori spatium defuerit: manu designet in choro qui primi vigilare debent: secundos conscribat, et conscriptos alicui de primis ostendat qui eos excitet: et ab utrisque sic agatur ut dictum est. Si prope vi
Abbreviated transcription (Latin):
muni capło cist̾ciensi abb̃s eiꝰ hoc notificet. int̾ro¬
gante id cõmunit᷑ eo qui p̃sidet in capło. Quera¬
tur etiã si quis deẽ abb̃m. ⁊ auditis excusationib
eoꝵ qͥ forte. ꝓ infirmitate uenire ñ potuert̃. de cę¬
tero nemo cȩlau̾it siquẽ eoꝵ qͥ eo anno uenire de¬
buerant abeẽ cognou̾it. nec sine graui animadu̾si¬

Expanded text:
muni capitulo Cisterciensi abbas ejus hoc notificet interrogante id communiter eo qui praesidet in capitulo. Quaeratur etiam si quis deest abbatum, et auditis excusationibus eorum qui forte pro infirmitate venire non potuerunt de caetero nemo celaverit, si quem eorum qui eo anno venire debuerant abesse cognoverit, nec sine gravi animadversi
Abbreviated transcription (Latin):
rohibitum ẽ ne inconuentu psalmi uł alie que¬
libet orationes ꝓ quaius necessitate dicantur.
nisi forte ꝓmissa de conuentu alia missa ꝓimini¬
nenti angustia. uł admissã de conuentu c̃olła. Qñ¬
dolescentiores fr̃s quib dieb ieuinioꝵ mixtũ

Expanded text:
rohibitum est ne in conventu psalmi vel aliae quaelibet orationes pro quavis necessitate dicantur, nisi forte pro missa de conventu, alia missa pro imminenti angustia, vel ad missam de conventu coladolescen
Abbreviated transcription (Latin):
consulat. ⁊ ad consiliũ eiꝰ cuncta distribuat. Et no¬
tandũ quia cũ cellarario uł eiꝰ solacio ñ loquant᷑
intra abbiam conu̾si ampliꝰ quã duo simul: nͥ
forte ab ipso aliqua necessitate cogente uocati.
officiũ ꝑtinet qñ fr̃s biscomedunt ance sextam.
⁊ qñ semel comedunt ante nonã ułante uesꝑas
nouiciis panẽ ⁊ uinũ uł sicerã in loco de signato
p̃parare. In refectorio mappulas. coclearia. pauẽ
ciorũ eũ inclaustro reꝑerit reseruet. Qñ fr̃sse¬
mel comedunt ante bib̾es mappulas. ⁊ pꝰ bibes
potũ recolligat: si tempꝰ fu̾it cenȩ pꝰ cenãserui¬
torũ hec faciat: claustrũ ñ exeat nͥcelłariꝰ fu̾it.
hospitalis pot̃ loqui cũ hospitali conu̾so. ⁊
om̃ib hospitib. ⁊ qui manducant uł dormiunt
inhospicio: extra portã uͦ neq cũ hospitali con¬
u̾soneq cũ hospitib lo quatur. Ad ipsũ uͦ ꝑtinet

Expanded text:
consulat, et ad consilium ejus cuncta distribuat. Et noconsulat, et ad consilium ejus cuncta distribuat. Et notandum quia cum cellerario vel ejus solatio non loquantur intra abbatiam conversi amplius quam duo simul, nisi forte ab ipso, aliqua necessitate cogente, vocati. officium pertinet quando fratres bis comedunt ante Sextam; et quando semel comedunt ante Nonam vel ante Vesperas, novitiis panem et vinum vel siceram in loco designato praeparare. In refectorio mapulas, coclearia, panem potus cum in claustro reperit, reservet. Quando fratres semel comedunt, ante biberes mapulas, et post biberes potum recolligat. Si tempus fuerit coenae, post coenam servitorum haec faciat. Claustrum non exeat, nisi cellerarius fuerit. hospitalis potest loqui cum hospitali converso et omnibus hospitibus, et qui manducant, vel dormiunt in hospitio: extra portam vero neque cum hospitali converso neque cum hospitibus loquatur. Ad ipsum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sos adducat. Ad missã matutinalẽ cõmuni¬
cet. in cęna dñi conu̾sos ad calefaciendã aquã. ua¬
sa. lintea ad mandatũ pauꝑũ necessaria p̾paret.
⁊ ad mandatũ monachoꝵ conu̾sos inclaustrũ de¬
ducat: in parasceue pꝰ officiũ aquã calidã inclau¬
stro ponat. Hȩc om̃ia faciat ille qui assidue ser¬
uit ad pͥmã refectionẽ. Nã ubi cellarariꝰ maiorib
utilitatib occupatꝰ ẽ quantũ abb̾s utile udicau̾it
pot̾it subcellarariꝰ p̃sente etiã cellarario seruire:⁊
tc̃ laicis fr̃ib ⁊ familiȩ loqui. ipsi etiã cellarario
tantũ in auditorio uixta çoqͥnã ⁊ incellario. hospi¬
tib si cellarariꝰ inmonasti̾o fu̾it ñ loquatur. Infir¬
mario ille tantũ qui seruit loquatur: ubi ⁊quã¬
duu abb̃i uisũ fu̾it. Quod si cellarariꝰ defu̾it: of¬
ficiũ illiꝰ ꝑ om̃ia ꝑagat. Caueat aũt om̃ino neqͥeqͣ
contra uoluntatẽ cellararii faciat: s de om̃ib eũ

Expanded text:
 prius. Ad missam matutinalem communicet. In Coena Domini conversos ad calefaciendum aquam, vasa et lintea ad mandatum pauperum necessaria praeparet, et ad mandatum monachorum, conversos in claustrum deducat. In Parasceve post officium aquam calidam in claustro ponat. Haec omnia faciat ille qui assidue servit ad primam refectionem; nam ubi cellerarius majoribus utilitatibus occupatus est, quantum abbas utile judicaverit, poterit subcellerarius, praesente etiam cellerario servire, et tunc laicis fratribus et familiae loqui. Ipsi etiam cellerario tantum in auditorio juxta coquinam, et in cellario hospitibus, si cellerarius in monasterio fuerit, non loquatur. Infirmario ille tantum qui servit loquatur, ubi et quandiu Abbati visum fuerit. Quod si cellerarius defuerit, officium illius per omnia peragat. Caveat autem omnino ne quidquam contra voluntatem cellerarii faciat, sed de omnibus eum
Abbreviated transcription (Latin):
pħas inciꝑe. Libros in eccła ꝓut oportuerit disti¬
buere: legenti.xii. lectionẽ quod diei conueni¬
at ad legenduĩ p̃parare. Antipħas ad bñd̃ ⁊ ad ias¬
nificat impon̾e: ⁊ abbi quã in cepturꝰ ẽ cantando
ꝓnuntiare. ⁊ tẽ canticũ inciꝑe. Ad missas intro

Expanded text:
iphonas, incipere. Libros in ecclesia, prout oportuerit, distriiphonas, incipere. Libros in ecclesia, prout oportuerit, distribuere: legenti duodecimam lectionem, quod dici conveniat ad legendum, praeparare: Antiphonam ad Benedictus et ad Magnificat imponere et abbati quam incoepturus est, cantando pronuntiare. et nunc canticu
Abbreviated transcription (Latin):
corrig̾e. Ut fr̃s ordinate stent uł sedeant ꝓuide:
ad missas kẏrieł. ⁊ festis dieb hẏmnos excepto ad
sextã ⁊ nonã inciꝑe. Porro cantor ꝓqualibet ne¬
gligentia. succentor u ꝓ intołabili in alto choro
posit transire: ⁊ etiã de suo in alt̾o negligentiassi
necesse fu̾it em̃dare. Cetera ad cantorẽ ꝑtinentia.
mat. Qui si defu̾it uł occupatꝰ fu̾it: cuncta ꝓ illo
compleat. Cantoris enĩ ẽ libros in eccła ferre ⁊ refer¬
re: infirmis ⁊ quib necẽe fu̾it p̃parare. oꝑi dĩ in
oratorio ante om̃s ꝓuid̾e. Ad nutũ sacͥstȩ cicuis
cantare: ⁊ lectiones adbreuiare: qͦd utrunq tam̃
cũ oportunũ fu̾it sine signo sacͥste fac̾e pot̾it. Alla
⁊ antipħam pꝰ psalmos ⁊ ad cõmemorationes. ⁊ re¬
peticiones inuitatorii ⁊ responsorioꝵ.⁊ responso¬
ria mortuoꝵ ⁊ repeticiones eoꝵ: ⁊ pꝰpsalmos and¬

Expanded text:
corrigere: ut fratres ordinate stent vel sedeant, providere: corrigere: ut fratres ordinate stent vel sedeant, providere: ad missas Kyrie eleison et festis diebus, excepto ad Sextam et Nonam incipere. Porro cantor pro qualibet negligentia, succentor vero pro intolerabili, in alterum chorum possunt transire, et etiam de suo in altero negligentias, si necesse fuerit, emendare. Caetera ad cantorem pertinentia, mat. Qui si defuerit vel occupatus fuerit, cuncta pro illo compleat. Cantoris enim est libros in ecclesiam ferre et referre: infirmis et quibus necesse fuerit praeparare: operi Dei in oratorio ante omnes providere: ad nutum sacristae citius cantare et lectiones abbreviare: quod utrumque tamen cum opportunum fuerit, sine signo sacristae facere poterit. Alleluia et Antiphonas post Psalmos: ad commemorationes et repetitiones invitatorii et Responsoriorum: et Responsoria mortuorum, et repetitiones eorum: et post Psalmos Ant
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ instrum̃tũ ferreũ ad coq̃ndas hostias teneat: ⁊
cũ easfaciunt ñ loquantur. Quȩ cũ ꝑacte fu̾int
sacͥsta conuenientes ab inconuenientib studiose
secernens: in repostorio mundissimo conseruet.
Quȩ si forte aliqñ humectatȩ fu̾int: inclaustro
conuenient exiecentur. Semel in ebd̾a calices si
deat: ⁊ lauaturas inpiscinã ꝓiciat. Postea digitos
suos suꝑ piscinã abluens. ip̃sos ⁊ calices ad t̃soruũ
quod int̾ duo lintea de suꝑ pendet t̃gat: ⁊ hoc tp̃r
lectionis. Quodsi sacdos uł diaconꝰ ñ fu̾it: pͥorem
moneat ut hec alii fac̾e uibeat. Similit̃ semel in
ebd̾a ampullas ⁊ iusticias ministii sui debet ablu¬
ere: pauim̃tũ pb̃rii quociens ex pedit scopare.
dextro choro ⁊ succentor insinistro: ⁊ unus¬
quisq in choro suo fr̃s ad uigilandũ ⁊ cantandũ
excitare. Negligentias de antipħis. psalmis. respon¬
sorus paruis. hẏmnis acq u̾siculis imponendis

Expanded text:
vero instrumentum ferreum ad coquendas hostias teneat, et vero instrumentum ferreum ad coquendas hostias teneat, et cum eas faciunt, non loquantur. Quae cum peractae fuerint, sacrista convenientes ab inconvenientibus studiose secernens, in repositorio mundissimo conservet. Quae si forte aliquando humectatae fuerint, in claustro convenienter exsiccentur Semel in hebdomada calices, sideat, et lavaturas in piscinam projiciat. Postea digitos suos super piscinam abluens, ipsos et calices ad tersorium quod inter duo lintea desuper pendet, tergat, et hoc tempore lectionis. Quod si sacerdos vel diaconus non fuerit, priorem moneat, ut haec alii facere jubeat. Similiter semel in hebdomada ampullas et justitias ministerii sui debet abluere. Pavimentum presbyterii, quoties expedit, scopare: dextro choro, et succentor in sinistro. Et unusquisque in choro suo fratres ad vigilandum et cantandum excitare. Negligentias de Antiphonis, Psalmis, Responsoriis parvis, hymnis, atque versiculis imponendis,
Abbreviated transcription (Latin):
in piscinã comburere. ad benedictionẽ eorone ab¬
batiadẽe: ⁊ capillos in aliquo secreto loco eccłe eõ¬
burere. Textũ. missale. uasa. uestim̃ta. linteami¬
na ⁊ cȩtera utensilia in ȩccła ⁊ ad altaria necessa¬
ria seruare. parare: ⁊ quociens ex pedit muta¬
re. Corporalia offertoria. t̃soria quib digiti saẽdotis
pꝰ cõmunionẽ t̃guntur: ⁊ pallã altarissuꝑ quã ex¬
tenditur corporale. inuase. ad hoc deputato separi¬
tm lauans ⁊ singulas lauaturas inpiseinã piet¬
ens. Pallã quidẽ cũ ceteris linteis lauandã cellare
reddat: cȩtera uͦ in olla ad hoc deputata. aqua cine¬
ricia calefacta ipsemet abluat. Quib lotis ⁊idili¬
gent̃ ex iccatis: indutꝰ alba. cũ petra quȩ uulgo li¬
ca uocatur corporalia poliat. cȩtera plicata recon¬
ti ita subministrent: ne aliud ꝗͣ ipsas hostias manib
tractare cogatur. Quoꝵ unꝰ ignẽ sollicite faciat. alt̃

Expanded text:
in piscina comburere. Ad benedictionem coronae abin piscina comburere. Ad benedictionem coronae abbati adesse, et capillos in aliquo loco secreto ecclesiae comburere. Textum, Missale, vasa, vestimenta, linteamina, et caetera utensilia in ecclesia et ad altare necessaria servare, parare, et quoties expedit, mutare. Corporalia, offertoria, tersoria, quibus digiti sacerdotis post communionem terguntur, et pallam altaris super quam extenditur corporale, in vase ad hoc deputato separatim lavans, singulas lavaturas in piscinam projiciat. Pallam quidem cum caeteris linteis lavandam cellerario reddat, caetera vero in olla ad hoc deputata, aqua cinericia calefacta, ipsemet abluat. Quibus lotis et diligenter exsiccatis, indutus alba cum petra, quae vulgo lisca vocatur, corporalia poliat: ti ita subministrent, ne aliud quam ipsas hostias manibus tractare cogatur. Quorum unus ignem sollicite faciat: alter
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut cicus cantare ⁊ lcones adbreuiare necẽe
sit: ante gradũ pb̃rii satisfaciat stans incuruus
si ultra ꝗͣ in breuiario t̾minata ẽ ꝓlongata fu̾it:
signo uł horologio t̃minare. Quando uigłie uł
hore ciciꝰ canende fu̾int: cantori significare. Can¬
delas. cereos fac̾e. undiu̾sis locis eccłę sufficient̃
pon̾e. ad m̃sas ⁊ collationẽ cũ negligentia eue¬
nerit portare: cellarario ⁊ infirmario ⁊ qͥbop̾
fu̾it distribuere. nec ñ ⁊ candelas de sepo hab̾e ⁊ di¬
stribuere. Stolã ⁊ bacłm abbi qͦciens neceise fu̾it
p̃parare. candelas. cineres. ramos. ignẽ adbñdicen¬
dum suꝑ gradũ pb̃rii conuenient aptare: cande¬
las. ramos pꝰ bndictionẽ cũ solacio suo i cũ quib
iussũ fu̾it om̃ib distribuere. Ramos pꝰ ꝓcessionẽ
tolłe: candelas pꝰ offerendã de manu abb̾is suscipe
Ad mungendũ infirmũ oleũ sacratũ. ad cergen¬
dũ stuppas uł pannũ lineũ portare: ⁊pꝰ t̃sionem

Expanded text:
rit, ut citius cantare et lectiones abbreviare necesse sit, ante gradum presbyterii satisfaciat stans incurvus si ultra quam in Breviario terminata est, prolongata fuerit, signo vel horologio terminare. Quando Vigiliae vel horae citius canendae fuerint, cantori significare: candelas et cereos facere, et in diversis locis ecclesiae sufficienter ponere. Ad mensas, ad collationem, cum negligentia evenerit, portare. Cellerario et infirmario, et quibus opus fuerit distribuere, necnon et candelas de sepo habere et distribuere. Stolam et baculum abbati quoties necesse fuerit, praeparare. Candelas, cineres, ramos, ignem ad benedicendum super gradum presbyterii convenienter aptare. Candelas et ramos post benedictionem cum solatio suo, et cum quibus jussum fuerit, omnibus distribuere. Ramos post processionem tollere: candelas post offerendam de manu abbatis suscipere. Ad inungendum infirmum oleum sacratum, ad tergendum stupas vel pannum lineum portare, et post tersionem
Abbreviated transcription (Latin):
presumat. s si sanꝰ ẽ cęteris occasionib pꝰpositis¬
uenire contendat: ñ quod debitam obedientiam
platisnr̃is denegemꝰ. s quod inordine nr̃o ten̾e sta¬
tuimꝰ obseruare debemꝰ. Et ido sicut alias scͥpsimꝰ
cũ quis abb̃m abb̃iam construere uolu̾it: primo
uluinaria ex nulla parte excedant pedẽ ⁊di¬

Expanded text:
praesumat: sed si sanus est, caeteris occasionibus postponire contendat. Non quod debitam obedientiam praelatis nostris denegemus, sed quod in ordine nostro tenere statuimus, observare debemus. Et ideo sicut alias scripsimus cum quis abbatum abbatiam construere voluerit, primo pulvinaribus. Pulvinaria ex nulla parte excedant pedem et di
Abbreviated transcription (Latin):
confessa uł clamore exorta ingn̾ali capło ei¬
stereii nascatur: cõmuni assensu om̃iũ abbm
si possit concordit̃ fieri diffiniat᷑. Si aũt ꝓ eapa¬
citate sensus uniꝰcuiꝰq quod sepe accidit int se dis¬
senserint. pat̾ ei st̾ciensis monast̾ii quatuor abb̾ib
ad hoc idoneis hanc diffinire p̃cipiat: ⁊qͣd illiuti¬
luis iudicau̾int om̃is sc̃ȩ multitudinis conuentꝰ
sine retractatione teneat. de pritulegi. e duxis.
onstituimꝰ ne quis contra instituta ordinis
nr̃i priuilegiũ fac̾e p̃sumat. s qͦd disposuert̃
antecessores nr̃i sci uiri. ⁊ adhuc disponunt sano
consilio moderni. ratũ ⁊ stabile ꝑmaneat. Quod si
quis contra statuta capłi acciꝑẽ aliquid uł emere
uł edificare p̾sũpserit: remota om̃i dispensatio¬
ne edificia cadant. expense ioꝑa ꝑeant. de uic

Expanded text:
confessa vel clamore exorta in generali capitulo Cistercii nascatur, communi assensu omnium abbatum, si possit concorditer fieri, definiatur; si autem pro capacitate sensus uniuscujusque, quod saepe accidit, inter se dissenserint, Pater Cisterciensis monasterii quatuor abbatibus ad hoc idoneis hanc definire praecipiat, et quod illi utilius judicaverint, omnis sanctae multitudinis conventus sine retractaConstituimus ne quis contra instituta ordinis nostri privilegium facere praesumat; sed quod disposuerunt antecessores nostri sancti viri et adhuc disponunt sano consilio moderni ratum et stabile permaneat: quod si quis contra statuta capituli accipere aliquid vel emere vel aedificare praesumpserit, remota omni dispensatione aedificia cadant, expensae et opera pereant. C
Abbreviated transcription (Latin):
eũ amplus una nocte illic man̾e. habitũq ei re¬
ligionis iubeat auferri: nͥ pͥusꝗͣ ad nr̃m or dine
uenit monachii fuisse constit̾it. Conu̾so uͦde re¬
b monastii nicħ dimictatur: pret̃ indumentũ¬

Expanded text:
 amplius una nocte illic manere, habitumque ei re amplius una nocte illic manere, habitumque ei religionis jubeat auferri, nisi priusquam ad nostrum ordinem venerit monachum fuisse constiterit. Converso vero de rebus monasterii nihil dimi