comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Siderat in sõpnis sc̃s patͥarcha io¬
seph. qd ẽẽt a frĩb adorandus. Qd̃
ne fieret. uenditꝰ ẽ in egyptũ. ꝑ qd̃
tñ accidit ut fierer. Occidendũ
itaq xp̃m autumant. ne creden¬
tib in eũ ppłis. romani eis et locũ
auferrent et gentẽ. cũ ideo qͥa oc¬
et gentẽ eis abstulerĩt et locũ. Ue¬
rumptũ ab hoc timore sibi uide¬
bantur liberati. qͣndo posito in cru¬
ce iħu. et in mortẽ resoluto. nomen
eiꝰ et uirtutẽ se extincxisse gaude¬
bant. Neuocemꝰ ad memoriam ea
que philisteis de. et sanson sacra
narrat hystoria. ubi manifeste
phylistei iudeoꝵ. sanson autẽ dm̃
saluatoris tenet imaginẽ. qͥ missus
ad oues que ꝑieraut domꝰ isrł. me¬
retricis dalile. eccłie uidelicet de
gentib concupiuit amplexꝰ. Hic gͥ
sanson. a phylisteis qͦt sit passusin
culis. qͥb etiã minis pulsatꝰ. sacra
nobis euangłia ꝓdunt. Obseruant
os eiꝰ scͥbe et pharisei. questiones obi¬
tiunt. diuersarũ causarsi senten¬

Expanded text:
s patriarcha Joseph, quod esset a fratribus adorandus. Quod ne fieret, venditur in Aegyptum ; per quod tamen accidit, ut fieret. Occidendum itaque Christum autumant, ne credentibus in eum populis, Romani eis et locum auferant et gentem; cum ideo quia ocet gentem abstulerint, et locum. Verumtamen ab hoc timore sibi videbantur liberati, quando, posito in cruce Jesu et in mortem resoluto, nomen ejus et virtutem exstinxisse gaudebant. Revocemus ad memoriam ea quae de Philisthaeis et Samson sacra narrat historia: ubi manifeste Philisthaei Judaeorum, Samson autem Domini Salvatoris tenet imaginem: qui missus ad oves quae perierant domus Israel, meretricis Dalilae, Ecclesiae videlicet de gentibus, concupivit amplexus. Hoc igitur Samson a Philisthaeis quot passus sit culis, quibus etiam minis pulsatus sacra produnt Evangelia . Observant os ejus Scribae et Pharisaei; quaestiones objiciunt, diversarum causarum senten
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ soluit. Ne seteris philistea
om̃is tu. qm̃ cõminuta est uirga
ꝑcussoris tui. Recordamini fr̃s coi¬
cilium illud qd̃ contͣ dĩm ppłs ille
legit᷑ collegisse. in quo a chaypha
pontifice decretũ est. oportere mo¬
riunũ hoiem. ne gens totaꝑiret
Si enĩ inqͥut᷑ dimittunꝰ eũ sic. om̃s
credent in eũ. et uenient romani
et tollent locũ nrmn et gentẽ. Trepi

Expanded text:
entur. Ne laeteris, Philisthaea omnis tu; quoniam comminuta est virga percussoris tui. Recordamini, fratres, consilium illud, quod contra Dominum populus ille legitur collegisse: in quo a Caipha pontifice decretum est unum mori hominem, ne gens tota percat. Si enim, inquiunt, dimittimus eum sic, omnes credent in eum; et venient Romani, et tollent n
Abbreviated transcription (Latin):
gelii uinii nouũ. om̃ib ad magni
regis filii uocatis nuptias ꝓpinauit.
Iudei igitur legis littere inherentes.
et legis latorẽ ignorantes: quasi pota¬
ti et mnebriati. clamauert᷑ dicentes.
Nos legẽ habemꝰ: et scdm legẽ debet
mori. O riuna. o casus. Nhabemꝰ re¬
gem nisi cesarẽ. Magnꝰ casus. magna¬
ruina. axp̃o cadere. et cesari adhe¬
rere. Et congrue sane de plurimarũ
gentiũ tractaturꝰ intitu. a uideis
ruerunt. Sic ergo incipit. In anno
quo mortuus est rex acar. factũ est
onus istud. Achar rex pessimꝰ et
suꝑbissimꝰ. diuine legis contẽptor.
et ydoloꝵ uen̾ator diabolũ signi¬
ficat. Uita autẽ eiꝰ. regnũ eiꝰ potest
intelligi. qd̃ in gen̾e humano. ob
culpam pͥme p̾uaricationis obti¬
nuit. Quando igit᷑ mortuus ẽ rer
Deniq traduxit in cruce pͥncipatꝰ
et potestates. palam triũphans eos
i semet ip̃o. staq fĩs qͣm diu diabo¬
lus in om̃s gentes habuit potestatẽ.

Expanded text:
gelii vinum novum omnibus ad magni gelii vinum novum omnibus ad magni regis filii nuptias vocatis propinavit. Judaei igitur legis litterae inhaerentes, et legislatorem ignorantes, quasi potati et inebriati clamaverunt, dicentes: Nos legem habemus, et secundum legem debet mori. O ruina, o casus! Non habemus regem, nisi Caesarem . Magnus casus a Christo cadere et Caesari adhaerere. Et congrue satis de plurimarum gentium tractaturus interitu, a Judaeis mi corruerunt. Sic ergo incipit: In anno quo mortuus est rex Achaz, factum est onus istud. Achaz rex pessimus et superbissimus, divinae legis contemptor, et idolorum venerator, diabolum significat. Vita autem ejus regnum ejus potest intelligi: quod in genere humano ob culpam primae praevaricationis obtinuit. Quando igitur mortuus est rex Denique traduxit in cruce principatus et potestates, palam triumphans eos in semetipso. Itaque, fratres, quandiu diabolus in omnes gentes habuit potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ noĩe babylonis. generaliter
mundum qͥ in electis reꝓbisq diui¬
ditur intelligens. quo fuerant oñe
uł p̃mendi. uł oppͥmendi. mystico
sermone descͥpsit: dũo attestante
qui ait. Hoc consilium qd̾ cogitaui
suꝑ omem terram. et hec est manꝰ
extenta suꝑ om̃s gentes. Nunc de
geñe ad speciẽ transiens. singłarũ
gentiũ. singla descͥbit oña. ut qd̃
paucis uerbis de toto ppħauerat. ꝑ
partes enucleatiꝰ exequat᷑. Et pͥmũ
quidẽ contͣ philistiim diumni iudi¬
cii ꝓdit consiliũ. qui cadentes po¬
culo interp̃tant᷑. ꝑquos iudeos ar¬
bitror designari. qui legis littera
quasi uino debriati. a gr̃a excidert.
Ĩgnorantes enĩ dei iustitiã. et suam
uolentes constituere: iusticie dei ñ
sunt subiecti. Qͥ enĩ in lege iustifi¬
cari se arbitrant᷑: a gr̃a exciderunt.
Hoc est uinũ illud uetꝰ qd̃ defecit in
de utero uirginis tanqͣm sponsus
de thalamo suo. legalil sacram̃ti
quasi uino uet̾i finẽ dedit. et euas¬

Expanded text:
igitur nomine Babylonis generaliter mundum, qui in electis reprobisque dividitur, intelligens, quo fuerat onere vel premendi vel opprimendi, mystico sermone descripsit, Domino attestante, qui ait: Hoc consilium, quod cogitari super omnem terram: et haec manus extenta super omnes gentes . Nunc de genere ad speciem transiens, singularum gentium singula describit onera, ut quod paucis verbis de toto prophetaverat, per partes enucleatius exsequatur. Et primum quidem contra Philisthiin divini judicii pandit consilium: qui cadentes poculo interpretantur. Per quos Judaeos arbitror designari: qui legis litteram quasi vino veteri debriati, a gratia exciderunt. Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti. Qui enim in lege justificari se arbitrabantur, a gratia exciderunt. Hoc est vinum illud vetus, quod defecit in de utero Virginis, tanquam sponsus de thalamo suo legalibus sacramentis quasi vino veteri finem dedit, et Evan
Abbreviated transcription (Latin):
num extentam existimo ꝑtinere.
ꝓfundũ sane altũq consiliũ. qõ e¬
lecti cũ reꝓbis. in eadẽ societate ui¬
uentes. eodẽ miseriarũ gen̾e p̾mun¬
tur. et mirabiliter aduuant᷑. ne op¬
primant᷑ ꝗs̃ plerũq eisdem pec̃is
et criminib p̃grauati. moꝵ conu̾sio¬
ne. et emendatiori conuersatione. ab
eis separant᷑. qd siue uiciis siue do¬
lorib siue tẽptationisy onerent᷑. osa
tans bona. nec mala diluens. qͣmex¬
tenta manꝰ qua omĩa eis cooꝑant᷑
in malũ. cũ et penis onerent᷑. et de¬
liciis corrũpant᷑. suꝑbiant in uir¬
tutib. ne qͥd ex eis mercedis conse¬
quant᷑: in pec̃cis ñ humilient᷑. ut
ueniam mereant᷑. Si malũ desert̃
ad id denuo redeunt. si bonsi qs̃¬
inchoant. ñ ꝑseuerant. Postremo
reꝓbi et̾nalicer clãpnant᷑. esecti in
uite et̾ne gaudiis coronant᷑. Qie

Expanded text:
num extentam aestimo pertinere. num extentam aestimo pertinere. Profundum sane altumque consilium quod, electi cum reprobis in eadem societate viventes, eodem onere miseriarum premuntur, et mirabiliter adjuvantur, ne opprimantur; quod plerumque eisdem peccatis et criminibus praegravati, conversione et emendatiori conversatione ab iis separantur; quod sive vitiis, sive doloribus, sive tentationibus onerentur, omnia tans bona, nec mala diluens, quam extenta manus, qua omnia eis cooperantur in malum, cum et poenis onerentur, ut deliciis corrumpantur; superbiant in virtutibus, ne quid ex eis mercedis consequantur; in peccatis non humilientur, ut veniam mereantur. Si malum deserunt, ad id denuo redeunt; si bonum inchoant, non perseverant. Postremo reprobi aeternaliter condemnantur; electi in vitae aeternae gaudiis
Abbreviated transcription (Latin):
absorta. erũpemꝰ in hanc uocẽ exul-¬
tationis et insultationis. Ubi estmors
uictoria tua: Ubi est mors stimulus
tuus: Hic est cerde huiꝰ oueris finis.
quo ciuitas confusionis. ban yloncũ
pͥncipe suo diabolo. et̃nis penis one¬
rancla ininfernũ demerget᷑. et cuui¬
tas pacis. to ẽ ierłm. cũ suo pͥncipe
xp̃o. que onꝰ babylonis quo oñata e.
uel prudenter cauit. uł magna uir¬
tute sustinuit. uł potenter euasit:
in celũ coronanda tͣnsfert᷑. Caurt
quidẽ ne uiciis eiꝰ oppͥmeret᷑. sustinu¬
it. cũ eiꝰ ꝑsecutionib p̾meret᷑. euasit
cũ excedens e corpore. a reqͥe exciꝑet᷑.
Ne qͥs uero existimet de una aliqua
uinum oracłm texuisse. omnẽ hinc
ambiguitatẽ dñs ip̃e excludens
subiecit. hoc consiliũ qd cogitaui su¬
ꝑ omẽm terram: et hec manꝰ ersten¬
ta suꝑ om̃s gentes. Oto manifestiꝰ:
Ostendit qͥppe ea que dita ft̃ in hoc
se sunt. ad illos consiliũ. ad istos ma¬

Expanded text:
absorpta, erumpemus in hanc vocem exabsorpta, erumpemus in hanc vocem exsultationis: Ubi est mors, victoria tua? Ubi est mors, stimulus tuus? Hic est certe onus, oneris finis, quo civitas confusionis, id est Babylon cum principe suo diabolo aeternis poenis onerando in infernum demergetur; et civitas pacis, id est Jerusalem, cum suo principe Christo, quae onus Babylonis, quo onerata est, vel prudenter cavit, vel magna virtute sustinuit, vel potenter evasit, in coelum coronanda transferetur. Cavit quidem, ne vitiis ejus opprimeretur; sustinuit, cum ejus persecutionibus urgeretur; evasit, cum excedens e corpore a requie exciperetur. Ne quis vero existimet de una aliqua vinum oraculum texuisse, omnem hinc ambiguitatem Dominus ipse excludens subjecit: Hoc consilium, quod cogitavi super omnem terram; et haec manus extenta super omnes gentes. Quid manifestius? Ostendit quippe ea quae dicta sunt in hoc sae sunt, ad illos consilium, ad istos ma
Abbreviated transcription (Latin):
An s̃i conctꝰ et conculcatꝰ uidebat᷑. qͣndo
nec porcos in qͥdem ꝑ se habere potuit
potestatem: Uerum fĩs ñ penitꝰ con¬
tritꝰ est nec conculcatꝰ. cui adhuc re¬
licta est temptandi facultas. cui in
antixp̃o dabit᷑ etiã seuiendi et ꝑse¬
quendi potestas. At tunc plene con¬
teret᷑ et conculcabit᷑. qͣndo nouissi¬
ma inimica destruet᷑ mors. qͣndo in
terra dm̃. carne scilicet nr̃a. iã et̾na
resurrectione glorificata. nullũ di¬
abolice potestatis remanebit uesti¬
guim. nec montibs dñi. sp̃itib scili¬
cet nr̃is in excellentia constitutis cor¬
templationis diuine. uł suspensis.
nullus pot̾it ẽẽ tẽptationis accessus.
Conteretur inqͣm tunc et penitꝰ con
sublata. in abyssũ et̃nis ignib cru¬
ciandus decrudet᷑. Tunc cerce ingũ¬
hoc grauissimũ infelicitatis. onusq
multisq modis in hac uita portamꝰ.
a nr̃is ceruicib uł humeris aufere¬
tur qͣndo om̃i mortalitate. om̃iq
infirmitate untute resurrectionis

Expanded text:
 videbatur, quando nec in porcos quidem per se habere potuit potestatem? Verum, fratres, non penitus contritus est, nec conculcatus, cui adhuc relicta est tentandi facultas, cui in Antichristo dabitur etiam saeviendi et persequendi potestas. At tunc plene conteretur et conculcabitur, quando novissima inimica destruetur mors , quando in terra Domini, carne scilicet nostra, jam aeterna resurrectione glorificata, nullum diabolicae potestatis remanebit vestigium, nec montibus Domini, spiritibus scilicet nostris in excellentia contemplationis divinae suspensis, ullus poterit esse tentationis accessus. Conteretur, inquam, tunc penitus, sublata, in abyssum aeternis ignibus cruciandus detrudetur. Tunc certe jugum gravissimum infelicitatis, onusque multis modis in hac vita portamus, a nostris cervicibus vel humeris auferetur, quando, omni mortalitate omnique infirmitate virtute resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
rum intentio est. sccłm qͣm om̃ia
que fiunt. uł cogitant᷑ a nobis. ab
eo quẽ nich latet iudicant᷑. Adesto
ergo dñe iħu. et suꝑ filios babylo¬
nis misericordi seuitate consurge.
ut in anima mea nomeu ꝑeat ba¬
bylonis: om̃iq confusione deleca.

Expanded text:
rum intentio est; secundum quam omnia rum intentio est; secundum quam omnia quae fiunt vel cogitantur a nobis, ab eo quem nihil latet judicantur. Adesto ergo, Domine Jesu, et super filios Babylonis misericordi severitate consurge, ut in anima mea nomen pereat Babylonis, omnique confusione deleta,
Abbreviated transcription (Latin):
inpossessionẽ hericii. et paludes¬
pec̃ci semꝑ conscĩa pungat᷑. et libidi¬
ne et uoluptate instar cenose palu¬
dis. fumũ et fetorẽ exalante cecet᷑.
Et scopabo eam in scopa terens. di¬
cit dñs erercituũ. Sicut domꝰ scopiᷤᷤ
mundat᷑ et euacuat᷑. ita omnẽ ba¬
bylonis głam diuitias et delectati¬
ones disꝑdam. terens eam tormen¬
tis. et dolorib concerens. Sed et nos
simi seminis occisioni. ut gladiꝰ do¬
mini deuorans carnes. om̃s carna¬
les affectiones. illicitasq delectatio¬
nes. cogitationes etiam ꝑuersas ex
carnali affectu. qͣsi de pessimo semi¬
ne gen̾atas occidat. ut ne consur¬
hereditent. neq impleant faciẽ
orbis ciuitatũ. Ciuitates orbis me¬
morie nr̃e meditationes intellige.
que utiq memoria orbi cõparatur.
quia qͥcqd in orbe corporaliter habe¬
ri potest: totũ a memoria nagi¬
ualiter cõphendi potest. facies aũ
orbis. uel ciuitatũ. meditationũ nr̃a¬

Expanded text:
ininpeccati semper conscientia pungatur: et libidine et voluptate, instar coenosae paludis, fumum et fetorem exhalante, caecetur. Et scopabo eam in scopa terens, dicit Dominus exercituum. Sicut domus scopis mundatur et evacuatur, ita omnem Babylonis gloriam, divitias et delectationes disperdam, terens eam tormentis et doloribus conterens. Sed et nos,simi seminis occisioni, ut gladius Domini devorans carnes, omnes carnales affectiones, illicitasque delectationes, cogitationes etiam perversas ex carnali affectu quasi de pessimo semine generatas occidat, ut nec consurerius neque impleant faciem orbis civitatum. Civitates orbis memoriae nostrae meditationes intellige: quae utique memoria orbi comparatur; quia, quidquid in orbe corporaliter haberi potest, totum a memoria imaginaliter comprehendi potest. Facies autem orbis vel civitatum, meditationum nostra
Abbreviated transcription (Latin):
inceps ꝓcedamꝰ. Et consurgam suꝑ
eos filios. io ẽ pessimos. a pessimis
babilonis. et reliqͥas. et germen et
ꝓgeniem dicit dñs. Nomen babylo¬
nis. ẽ gła mundi. reliqͥe babylonis
amor mundi. germen babylonis. af¬
fectus peccandi. ꝓgenies babylonis:
cognitio consensusq pecci. Nicħ enĩ
magis appetunt hoies. qͣm magnũ
nomen. qd̃ sibi babylonici diuitiis
uel stulta uirture. uł scientia scłari
conqͥrunt. Qͤ cũ acqͥrere ñ potͣer int.
uł acqͥsita amiserint. habent qͣsclã
onsũum hoꝵ in corde reliqͥas. ip̃m
uidelicet mundi amorem. qͥ exini¬
quo mundi germine pessimꝰ affecłꝰ
ꝓcessit. Quoꝵ ꝓgenies pessime cogi¬
tationes sunt. quasi paruuli filie
babylonis. de qͥb psalmista ait fi¬
lia babylonis misera. beatꝰ qͥtenebit
destruent᷑. qñ noĩs babylonici nul¬
la erit gła. nulla in amore eiꝰ delec¬
tatio. nullus pecandi affectꝰ. qͣndo
etiam scdm psalmistã. ꝑibunt om̃s
cogitationes eoꝵ. Seqͥt᷑. Et ponã eã

Expanded text:
ignorat. Et consurgam super eos, filios scilicet pessimos a pessimis Babylonis nomen, et reliquias et germen et progeniem, dicit Dominus. Nomen Babylonis est gloria mundi; reliquiae Babylonis amor mundi; germen Babylonis affectus peccandi; progenies Babylonis cognitio consensusque peccati. Nihil enim magis appetunt homines quam magnum nomen, quod sibi Babylonici vel divitiis, vel stulta virtute, vel scientia saeculari conquirunt. Quae cum acquirere non potuerint, vel acquisita amiserint, habent quasdam omnium horum in corde reliquias, ipsum videlicet mundi amorem, qui ex iniquo germine pessimus affectus processit. Quorum progenies pessimae sunt cogitationes, quasi parvuli filiae Babylonis, de quibus Psalmista ait: Filia Babylonis misera, beatus qui tenebitdestruentur, quando nominis Babylonici nulla erit gloria, nulla in ejus amore delectatio, nullus peccandi affectus; quando, etiam secundum Psalmistam, peribunt omnes cogitationes eorum . Sequitur: Et ponam eam
Abbreviated transcription (Latin):
ait beatꝰ iob. Homo natꝰ de muliere.
breui uniens tẽpore: replet᷑ multis
miseriis. Que omĩa cũ ip̃a que om¬
nium grauissima et ultima est. mor¬
te. uno infelicitatis iugo. uł onere.
contineri manifestũ ẽ. Hoc ẽ onbaby¬
lonis. quo ñ solum illa p̃mit᷑. s quod
ciues quoq ierłm in ea ꝑegͥnantes
premit. felix felix. qͥ qͣmuis p̃matur
his: ñ tamen oppͥmit᷑. Ueniet certe di¬
es. quo assyriꝰ penitꝰ conteret᷑ interra.
et in montib conculcabit᷑. ñ in qͣlibet
terra. nec in qͥbussibet montib. s sic̃
dñs ait. Sicut cogitaui sic euemet. ut
conteram assyriũ de terra mea. et
in montib meis conculcẽ illũ. Eya
fĩs contͥtꝰ est sathanas dñica passione.

Expanded text:
eatus Job: Homo natus de muliere, brevi vivens tempore, repletur multis miseriis . Quae omnia cum ipsa, quae omnium gravissima et ultima est, morte, uno infelicitatis jugo vel onere contineri, manifestum est. Hoc est onus Babylonis, quo non solum illa premitur, sed quo cives quoque Jerusalem in ea peregrinantes premit. Felix, qui quamvis prematur his, non tamen opprimitur. Veniet certe dies, quo Assyrius penitus conteretur in terra, et in montibus conculcabitur; non in qualibet terra, nec in quibuslibet montibus, sed sicut Dominus ait: Sicut cogitavi, sic eveniet, ut conteram Assyrium in terra mea, et in montibus meis conculcem illum. Eia, fratres, contritus est Satanas Dominica passione;
Abbreviated transcription (Latin):
optimũ sortiunt᷑. ita cdeus nullo m̃¬
tis impetu. nullo fortutto casu. sed
eeno suo consilio attingit afie usq
ao finem fortiter. et disponit omĩa
suauiter. Igit᷑ sicut disposuit sicut
putauit. sicut uoluit. sicut tractauit
sic eueniet. Quid eueniet: Ut conte¬
ram inqͥt assyriũ deterra mea. et in
montib meis conculcem eũ. ꝑ assyri¬
um totam illam multitudinẽ sp̃nũ
suꝑboꝵ intellige. qͥ conterunt᷑ interra

Expanded text:
optimum sortiuntur, ita Deus nullo menoptimum sortiuntur, ita Deus nullo mentis impetu, nullo fortuito casu, sed aeterno suo consilio attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter . Igitur sicut disposuit, sicut putavit, sicut voluit, sicut tractavit, sic eveniet. Quid eveniet? Ut conteram, inquit, Assyrium in terra mea, et in montibus meis conculcem eum. Per Assyrium totam illam multitudinem spirituum superborum intellige, qui conteruntur in terra
Abbreviated transcription (Latin):
mo dubitet ẽe uent᷑a. que ab ip̃odeo
sub iureiurando constat ẽẽ p̃dicta.
Quod autẽ dñs uirare dicit᷑. cui etiã
non uiranti credendũ ẽẽ nemo qͥdu¬
bitet. maximũ ueritatis et cercitudi¬
nis indiciũ est. Si ñ ut putaui ita e¬
rit: et quomͦ mente tractaui ita eue¬
met. Humano more loqͥt᷑ hõĩb. qͥa
si loqueret᷑ diuino. ñ intelligeret᷑ ab
hominib Gerbũ hoc puto ñ semꝑ
in ambiguis ponit᷑. cũ dñs iratꝰ ser¬
uo suo sepissime dicat. Puto qd dñs
tuus sim. Qd̃ itaq dicit se putare
uel mente tractare. nulla dubitatio.
nulla sollicitudo. nulla mentis di¬
stensio. in dei nat᷑a cogitet᷑. s et̾na et
in cõmutabilis eiꝰ dispositio. uerbis
quib a nob̾ posset intelligi. insinua¬
ta credat᷑. Ileo autẽ existimatiouł
tractatio posita sunt. ut sicut hoĩes
ea que p̃cipitanterũ. s cũ quadam
hesitatione et tͣctatu faciunt. finem

Expanded text:
mo dubitet esse ventura, quae ab ipso Deo mo dubitet esse ventura, quae ab ipso Deo sub jurejurando constat esse praedicta. Quod autem Dominus jurare dicitur, cui etiam non juranti credendum esse nemo qui dubitet, maximum veritatis et certitudinis indicium est. Si non ut putavi, ita erit, et quomodo mente tractavi, ita veniet. Humano more loquitur hominibus, quia, si loquerentur divino, non intelligeretur ab hominibus. Verum hoc, puto, non semper in ambiguis ponitur, cum Dominus iratus servo suo saepissime dicat, puto, quod Dominus tuus sim . Quod itaque dicit sese putare, vel mente tractare, nulla dubitatio, nulla sollicitudo, nulla mentis distensio in Dei natura cogitetur, sed aeterna et incommutabilis ejus dispositio verbis, quibus a nobis posset intelligi, insinuata credatur. Ideo autem existimatio vel tractatio posita sunt ut, sicut homines ea, quae non praecipitanter, sed cum quadam haesitatione et tractatu faciunt, finem
Abbreviated transcription (Latin):
possessionem hericii: et in paludes
aquarũ. Hec duo sunt uicia. inque
dei iuditio ypocͥtarũ genꝰ sepissime
ruit: auaritia. et luxuria. Nã sccd̃m
sententiã saluatoris. spinis diuitie.
et sollicitudines scł̃i cõparant᷑. qua¬
rum amore csi fuerit anima purga¬
ta. instar hericii. suis armat᷑ spinis.
confidens in uirtute sua. et in mul¬
titudine diuitiarũ suarũ suꝑbiens.
At paludes infertiles. limose atq lu
animalia. luxurie immunditie cõ¬
parant᷑. que utiq sordide sunt et lu¬
tose. in qͥb sp̃c insultant immundi.
quoꝵ pͥnceps libentiꝰ sub umbra dor¬
mit. in uirore calami et iunci. que
maxime nascunt᷑ in paludib et
locis humentib. Talis anima scopa¬
tur ñ ut mundet᷑: s ut cont̃atur. Se¬
qͥtur. Qurauit dñs exercituũ dicens
Si ñ ut putaui ita erit. et quomͦ mei¬
te tractaui. sic eueniet. Om̃ĩa que oñ¬
e babylonis sc̃s ꝓpħa descͥbit. dm̃ iu¬
rantis auctoritate confirmat. ut ne¬

Expanded text:
possessionem ericii, et in paludes aquarum. Haec sunt duo vitia, in quae Dei judicio hypocritarum genus saepissime ruit, avaritia et luxuria. Nam, secundum sententiam Salvatoris, spinis divitiae et sollicitudines saeculi comparantur: quarum amore cum fuerit anima purgata, instar ericii suis armatur spinis, confidens in virtute sua, et in multitudine divitiarum suarum superbiens . At animalia, luxuriae immunditiae comparantur, quae utique sordidae sunt et lutosae, in quibus spiritus insultant immundi, quorum princeps libentius sub umbra dormit, in virore calami et junci, quae maxime nascuntur in paludibus, et locis humentibus. Talis anima scopatur, non ut mundetur, sed ut conteratur. Sequitur: Juravit Dominus exercituum, dicens: Si non ut putavi ita erit, et quomodo mente tractavi, sic eveniet. Omnia quae de onere Babylonis sanctus propheta describit, Domini jurantis auctoritate confirmat, ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
debetis. Post uerba autẽ dñ ea que
dida sunt confirmantis. ip̃e ꝓpħa
ercituum decreuit. et qͥs poterit in¬
firmare: De electis hoc dictũ incesli¬
go. de quoꝵ salute. duum lecretũ
consilii. nullus pot̾it infirmare Si
enĩ cłs ꝓ nobis. quis contͣ nos: Aucdi
et stabile etnũq decretũ. cui obuia¬
re nemo qui audeat. qd mutare ne¬
mo qui possit uel debeat. firmũ
fundamentũ deistat. habens sig¬
nacłm hoc. Nouit dñs qͥ sunt eius.
Q autẽ seqͥtur et manꝰ eiꝰ extentã.
qs auercet eam: Ad repbos ut supꝰ
diximꝰ arbitaor referendũ. Sicut e¬
nim certa et stabilis ẽ ei de electoꝵ
salute miscłia. ita ꝓcertostabilisẽ
et incõmutabilis de repboꝵ dampna¬
tione iustitia. S infine huiꝰ oneris¬
iam finẽ faciamꝰ huiꝰ sermonis. ob¬
secrantes dñm et dm̃ nr̃m. ut onꝰ
tationib et miseriis est. uiriliter
sustineamꝰ. ut illuo qd̃ in pena erit
eterna. euadere mereaniur. ꝑ dñm

Expanded text:
tur. Post verba autem Domini ea quae dicta sunt confirmantis, ipse prophnus enim exercituum decrevit; et quis poterit infirmare? De electis hoc dictum intelligo: de quorum salute divini decretum consilii nullus poterit infirmare. Si enim Deus pro nobis, quis contra nos? Audi et stabile aeternum quo decretum, cui obviare nemo qui audeat, quod mutare nemo possit vel debeat. Firmum fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc. Novit Dominus qui sunt ejus . Quod autem sequitur, et manus ejus extenta, quis avertet eam, ad reprobos, ut superius diximus, arbitror referendum. Sicut enim certa et stabilis est de electorum salute misericordia, ita pro certo stabilis est et incommutabilis de reproborum damnatione justitia. Sed jam in fine hujus oneris finem faciamus hujus sermonis, obsecrantes Dominum et Deum nostrum ut onus tationibus et miseriis est, viriliter sustineamus, ut illud quod in poena erit aeterna, evadere mereamur, per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
et si ñ in gła. in reqͥe tñ constitutis.
illis locis penalib infeliciter depu¬
taris. At ꝑ passionẽ xp̃i contͥto dia¬
bolo. et conculcato. iugũ istud. onꝰͦq
sublatũ est. ut libero uolatu ex hĩc

Expanded text:
et si non in gloria, in requie tamen constitutis; et si non in gloria, in requie tamen constitutis; illis, locis poenalibus infeliciter deputatis. At per passionem Christi contrito diabolo et conculcato, jugum istud onusque sublatum est, ut libero ex hinc
Abbreviated transcription (Latin):
scorpiones: et omnẽ uircutẽ inmi¬
ci a qͥbs etiã ip̃iꝰ diaboli iugũ grauis¬
simũ ablatũ est. qͣndo cõputruit in¬
gum a facie olei. et ille unctus oleo
leticie pre consortib suis. ligato for¬
ti illo. captiuã duxit captiuitatem.
et onꝰ quo humeri eoꝵ p̃mebantur
sua uirtute deposuit. Et auferetur
uigum eiꝰ ab eis. et onꝰ illiꝰ abhum̃is
eoꝵ tollet᷑. Et uigũ siue onꝰ miqͥta¬
tis. qd̃ homo ꝓpͥis ceruicib diabolo
suadente imposuit. Est quoq iugli
siue onꝰ male consuetudinis. cui se
homo male uiuendo supposuit. Est
et uigũ siue onꝰ infelicitatis: cui ho¬
minem peccantẽ iusticia diuina ꝓ¬
strauit. Est graue qͥdẽ iugũ uelonꝰ
pecc̃i qd̃ usq ad dñicam passionem
ita mortales p̃mebat. ut nulliꝰ iusti¬
tia. nulliꝰ uirtute amoueri potuerit.
s cunctos ñ solsi reꝓbos. s etiã elec¬
ros in infernũ demersit. qͣmuis uit
eos chaos magnũ firmatũ sit. istis

Expanded text:
rtutem inimici . A quibus etiam ipsius diaboli jugum gravissimum ablatum est, quando computruit jugum a facie olei, et ille unctus oleo laetitiae prae consortibus suis , ligato forti illo, captivam duxit captivitatem , et onus, quo eorum humeri premebantur, sua virtute deposuit. Et auferetur jugum ejus ab eis, et onus illius ab humeris eorum tolletur. Est jugum sive onus iniquitatis, quod homo propriis cervicibus, diabolo suadente, imposuit. Est quoque jugum, sive onus malae consuetudinis, cui se homo male vivendo supponit. Est et jugum sive onus infelicitatis, cui hominem peccantem justitia divina prostravit. Est grave quidem jugum vel onus peccati, quod usque ad Dominicam passionem ita mortales premebat, ut nullius justitia, nullius virtute amoveri potuerit; sed cunctos non solum reprobos, sed etiam electos in infernum demersit, quamvis inter eos magnum chaos firmatum sit; istis,
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ pululent. Et ponam inqͥt eas
inpossessionẽ hericii. et paludes
aquarũ. Fiat dñe cor meũ sicut he¬
ricius plenꝰ spinis. ut singloꝵ meoꝵ
conpungat᷑. et sicut cotã animã me¬
am uicia possidebant. ita totam oc¬
cupet compunctio salutaris. sicq li¬
bidinũ suarũ recordatione. qͣsi ceuo¬
sis paludil stercorata. peurtentie
fructꝰ ꝓducere mereat᷑. Seqͥtur. Et
scopabo eam. in scopa terens. Sco¬
pa terens. cordis contͥtio est. quaba¬
bylon in anima nr̃aterit᷑. et cont̃it᷑
et om̃s spurcitie eiꝰ egerunt᷑. ꝓpe est
enĩ ds̃s his qͥ contͥuert̃ cor. qr cor con

Expanded text:
tur. Et ponam, inquit, eas in possessionem ericii, et paludes aquarum. Fiat, Domine, cor meum ericius plenus spinis, ut singulorum pecompungatur: et, sicut totam animam meam vitia possidebant, ita totam occupet compunctio salutaris; sicque libidinum suarum recordatione quasi coenosis paludibus stercorata, poenitentiae fructus producere mereatur. Sequitur: Et scopabo eam in scopa terens. Scopa terens cordis contritio est, qua Babylon in anima nostra teritur et conteritur, et omnes spurcitiae ejus egeruntur. Prope est enim Dominus his qui contriverunt cor; q
Abbreviated transcription (Latin):
cialiter in xp̃o reqͥ euit petiꝰ. qͣndo
p̃cipientib sacerdocib ne loq̃rent᷑
in nõĩe iħu: respondit. Obedire
oportet deo magis hominib. Qnta
etiam fiducia qͥescebat paulus. qñ
inconspectu iudicis stans. tam for
tonttruum uerboꝵ eiꝰ. festꝰ ñ susti¬
nens. insanis inqͥt paule. multe
litcere te ad insaniam ꝓuocant.
Sane qͥes islul. tͣnqͥllitatẽ mentis
significat. qua nec suis ꝑsecutorib
irascebant᷑. qua nullo aduersus
odientes se odio mouebant᷑. quaꝓ
inimicis orare. malefacientib be¬
nefacere. ꝓ eoꝵ uita. qui eoꝵ mor¬
tem sitiebant. didiscerant laborare.
salutis ñ subtͣhit. paułꝰ ꝓeis qͥ eũ
semel lapidauerant. qͥncqͥes uer¬
parauerant. tͥsticiam magnã ha¬
bet. et continuũ cordis dolorẽ. Sed
illis fiducialiter agentib. et inca¬
ritatis suauitate qͥescentib. quid
philysteis factũ est. a qͥb sansoni¬

Expanded text:
cialiter in Christo requievit Petrus, quando, praecipientibus sacerdotibus, ne loquerentur in nomine Jesu, respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Quanta etiam fiducia quiescebat Paulus, quando in conspectu judicis stans, tam forttonitruum verborum ejus Festus non sustinens: Insanis, inquit, Paule, litterae multae te ad insaniam provocant . Sane quies ista tranquillitatem mentis significat, qua nec suis persecutoribus irascebatur; qua nullo, adversus odientes se, odio movebatur; qua pro inimicis orare, malefacientibus benefacere, pro eorum vita, qui eorum vitam sitiebant, didicerat laborare. salutis non subtrahit Paulus pro eis, qui semel eum lapidaverant, quinquies verraverant, tristitiam magnam habet, et continuum dolorem cordis. Sed illis fiducialiter agentibus, et in charitatis suavitate quiescentibus, quid Philisthaeis factum est a quibus no
Abbreviated transcription (Latin):
coram hõib lucet. staq cũ fuerit
pͥuceps tenebrarĩt cũ toto suo corpo¬
re ininfernũ sepultꝰ. filii neqͣm
er patly neqͥssimis geu̾ati. et iam
occisioni. id ẽ extreme dampnatio¬
ni parati. nec ꝑ penitentiam. consur¬
gent. nec ad speciem sc̃itatis qͣm
ocłis tm̃ hominũ eribebant. ult̾iꝰ
aspirabunt. Putabam me hoc ser¬
mone absoluendũ. s qr iã hora p̃ce¬
riit. modicũ id qd̾ restat. sequen¬
tis diei gaudio reseruemꝰ: orantes
ut sic in hac uita a babylonicis oꝑ¬
ibus. liberem᷑. ut cũ ea infut᷑um et̃¬
nis supplitiis ñ onerem᷑ ꝑ iħ̾m xp̃m

Expanded text:
coram hominibus lucet. Itaque, cum fuerit coram hominibus lucet. Itaque, cum fuerit princeps tenebrarum cum toto suo corpore in infernum sepultus, filii nequam ex patribus nequissimis generati, et jam occisioni, id est extremae damnationi parati, nec per poenitentiam consurgent, nec ad speciem sanctitatis, quam oculis tantum hominum exhibebant, ulterius aspirabunt. Putabam me hoc sermone absolvendum; sed, quia jam hora praeteriit, modicum id quod restat, sequentis diei gaudio reservemus, orantes ut sic in hac vita a Babylonis operibus liberemur, ut cum ea in futurum aeternis suppliciis non oneremur, per
Abbreviated transcription (Latin):
ait filios urõs occisioni. in iniqͥtate
patrũ suoꝵ. Ac si diceret. Sicutuos
ab impiis gen̾ati. ec̃ms estis suppli¬
ciis destinati. ita ꝓfecto filios quos
uobis uris erorib gen̾atis. eidem
occisioni. id ẽ dampnationi p̃para¬
tis. Non consurgent nec hereclita¬
bunt terram. nec implebt̃ faciẽ
orbis ciuitatũ. Ad reꝓbos arbitror
hec referenda. qͥ apessimis doctori¬
bus int̾̃nitioni parati. ulteriꝰ ñ cos¬
surgent. s in carnis sue sterqͥli¬
nio putrescentes. ad illiꝰ terre pos¬
sessionem. ñ potert ꝑuenire: de
qua ait psalmista. Portio mea
dnẽ: sit in terra uiuentiũ. Unde
dñs in euangłio. Beati mites: qm̃
ip̃i possidebt̃ terram. Neq imple¬
bunt faciem orbis ciuitatũ. Io ẽ ñ
implebunt faciem ciuitatłi q̃ sunt
in orbe. Per orbem signifulri ec¬
ius ciuitates sunt conuenticła fide¬
lium. in una societate uiuentiũ.
quarũ facies est. ip̃a species sc̃ita¬
tis. que in habitu. nultu. uictu. ie¬

Expanded text:
it, filios, vestros occisioni, in iniquitate patrum suorum. Ac si diceret: Sicut vos ab impiis generati, aeternis estis suppliciis destinati, ita profecto filios, quos vobis vestris erroribus generastis, eidem occisioni, id est damnationi praeparatis. Non consurgent, nec haereditabunt terram neque implebunt faciem orbis civitatum. Ad reprobos arbitror haec referenda, qui a pessimis doctoribus internecioni parati, ulterius non consurgent, sed in carnis suae sterquilinio putrescentes, ad illius terrae possessionem non poterunt pervenire, de qua ait Psalmista: Portio mea, Domine, sit in terra viventium . Unde Dominus in Evangelio? Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Neque implebunt faciem orbis civitatum, id est non implebunt faciem civitatum, quae sunt in orbe. Per orbem significari Ecjus civitates sunt conventicula fidelium, in una societate viventium: quarum facies est ipsa species sanctitatis, quae in habitu, vultu, victu,
Abbreviated transcription (Latin):
głe causa. Forte igit᷑ sicut hõi lig¬
num illud pulcrũ. ita et angło a¬
liqͥd in quo et ip̃e tẽptaret᷑. constat
esse ꝓpositũ: ut ip̃a temptatione.
et nat᷑e mutabilitas ꝓbaret᷑. et li¬
bertas arbitrii cõmendaret᷑. cũ in
aliis gr̃a conferret meritũ. in alni
iustitia irrogaret supplitiũ. Uide¬

Expanded text:
gloriae causa. Forte igitur sicut homini liggloriae causa. Forte igitur sicut homini lignum illud pulchrum, et angelo aliud, in quo et ipse tentaretur, constat esse propositum, ut ipsi tentatione et naturae mutabilitas probaretur, et libertas arbitrii commendaretur, cum in aliis gratia conferret praemium, in aliis justitia irrogaret supplicium. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ut ip̃a exꝑientia docet᷑. se sine sui
conditoris auxilio. nec in eo bono
in quo conditꝰ fuerat stare. nec ad
sublimiꝰ posse conscendere. sic in¬
telligens qd̃ scͥptũ ẽ. Michi autẽ ad¬
herere deo bonũ ẽ. et ut om̃e osob¬
strueret᷑. et fieret onĩis creat᷑a sub¬
necesse fuit ut ut̃q temptaret᷑ tẽp¬
nus in eis qͥ uincerent. cõmendare¬
tur gła. in his qͥ ꝓpͥa iniqͥtate delin¬
querent. appareret iustitia. Quia
nimirũ ad głam racionalis spec¬
tabat creat᷑e. ut ad beatitudinis
plenitudinẽ. que ei fuerat creato¬
ris sui beneficio conferenda ex
ritum. ut felicitas ip̃a et donũ
ẽẽt. et p̃miũ. Et temptationẽ hoĩs
manifeste sacra scͥpt᷑a declarat.
ꝓpositũ est ei lignũ pulcrũ uisu.
aspectuq delectabile. et ad uescen¬
dum suaue: et dictũ ei ne tauge¬
ret. Hec ei tẽptationis mat̾ia. ut
si uinc̾et. ei ẽẽc habundantioris

Expanded text:
ut ipsa experientia doceretur, se, sine sui ut ipsa experientia doceretur, se, sine sui Conditoris auxilio, nec in eo bono, in quo conditus fuerat stare, nec ad sublimius aliquid posse conscendere; sic intelligens quod scriptum est: Mihi autem adhaerere Deo bonum est , ut omne os obstrueretur, et fieret omnis creatura subnecesse fuit ut uterque tentaretur; tennus in eis, qui vincerent, commendaretur gratia; in his, qui propria iniquitate delinquerent, appareret justitia; quia nimirum ad gloriam rationalis spectabat creaturae, ut ad beatitudinis plenitudinem, quae ei fuerat Creatoris sui beneficio conferenda, ex ritum, ut felicitas ipsa et donum esset, et praemium. Et tentationem hominis manifeste sacra Scriptura declarat. Propositum est ei lignum pulchrum visu, aspectuque delectabile, et ad vescendum suave, et dictum est ei, ne tangeret . Haec ei tentationis materia, ut si vinceret, ei esset abundantioris
Abbreviated transcription (Latin):
tenus cucͦimꝰ lib̾rũ habentes inex¬
positione ꝓgressũ. De his sane que
secunt᷑ qͥd dicam: Qui dicebas in
corde tuo. in celum conscendam.
suꝑ astra dei exaltabo solium me¬
celum. que astra dei hec qͥs mons
iste testam̃ti. que aqͥlonis latera.
que ista dei similitudo. Cum enim
credat᷑ ante casu̾ incelo fuisse. ali¬
ter qͥppe de celo ñ corruissec. inqs̃
celum ascendere cupiebat: Set si
angłi ꝑ astra intelligi debent. cũ
ille cetis ercellentior p̃dicet᷑. quomͦ
suꝑ eos solium suum eraltare desi¬
derat: Obscura st̃ hec. tangenda
potiꝰ a nobis qͣm exponenda. Itaq
opinando ñ exponendo ꝓcedamus.
Uidendum ergo pͥmsi omẽm crea¬
turam. mutabilẽ ẽẽ creatã. Mens
autem rationalis. q̃ om̃ib p̃minec
creat᷑is. siñ eẽt facta mutabilis. cͤ¬
atoris sui ñ egeret auxilio. qͥppe qͣ
nec ꝓficere in meliꝰ. nec in deterus
posset deficere. Oportuit autẽ ut
sua ei mutabilitas in notesceret.

Expanded text:
tenus cucurrimus, liberum habentes in expositione progressum. De his sane, quae sequuntur, quid dicam? Qui dicebas in corde tuo: In coelum conscendam, super astra Dei exaltabo solium mecoelum, quae astra Dei haec, quis mons iste testamenti, quae aquilonis latera, quae ista Dei similitudo. Cum enim credatur ante casum in coelo fuisse, aliter quippe de coelo non corruisset, in quod coelum ascendere cupiebat. Sed, et si angeli per astra intelligi debent, cum ille excellentior praedicetur, quomodo super eos solium suum exaltare desiderat? Obscura sunt haec, tangenda potius a nobis, quam exponenda. Itaque opinando, non affirmando procedamus. Videndum ergo primum omnem creaturam mutabilem esse creatam; mens autem rationalis, quae omnibus praeeminet creaturis, si non esset facta mutabilis, Creatoris sui non egeret auxilio; quippe quae nec proficere in melius, nec in deterius posset deficere. Oportuit autem, ut ei sua mutabilitas innotesceret,
Abbreviated transcription (Latin):
dea. Sedebo in monte testamenti
in lat̾ib aqͥlonis. ut sicut inom̃ib
templis mundi sacͥficat᷑. ita et in
templo ierosolimitano. de quo scͥp¬
tum ẽ. lat̾a aqͥlonis ciuitas regis
magni. mea maiestas. qͣsi diuina
colatur. Ascencdã suꝑ alticudinem
nubiũ. io ẽ om̃umi ꝓpħarũ excel¬
lenciam. ec estimationẽ tͣnscendã.
Similis ero altissimo. ut cũ mͥ fue¬
rit iudea subiecta. tota terra mea
sit. sicut totũ cels̃ dei. Hinc ẽ qd̃
dũm tẽptaus de mundi totiꝰ dña¬
tu: p̃sumpsit dicens. Hec om̃ĩatͥ¬
dabo: si cadens adoraueris me Op¬
tumne ait scͥpt᷑a. Ante ruinam exal¬
tatur cor. Eo qͥppe tempore. quo sibi
maiora ꝓmittebat. etiam amisit

Expanded text:
aea. Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis, ut, sicut in omnibus templis mundi sacrificatur, ita et in templo Jerosolymitano, de quo scriptum est: Latera aquilonis civitas regis magni , mea majestas quasi divina colatur. Ascendam super altitudinem nubium, id est omnium prophetarum excellentiam et existimationem transcendam. Similis ero Altissimo, ut, cum mihi fuerit Judaea subjecta, tota terra mea sit sicut totum coelum Dei. Hinc est quod Dominum tentans, de mundi totius dominatu praesumpsit, dicens: Haec omnia tidabo, si cadens adoraveris me . Optime ait Scriptura: Ante ruinam exaltatur cor . Eo quippe tempore, quo sibi majora promittebat, etiam amisit,
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi eiciet᷑ foras. Qł te uide¬
rint ocłis fidei sic eiectũ. inclinabũ¬
tur humilitate. teq ꝓspitient. idẽ
cognoscent. ut qͥ te priꝰ putauert᷑
fortẽ et magnũ. sciant te in cõpa¬
ratione xͥ infirmũ. Nũqͥo iste est
uir qͥ cont᷑bauit terram. qͥ concussit
regna. faciens gentem consurgere
contͣ gentẽ. et regna aduersus reg¬
na. qͥ orbem fecit dei cultorib esse
desertũ. qͥ tot destruxit urbes. tot
uinctos inclusit: Que omĩa eiꝰ sug¬
gestu ante dñi aduentũ facta. ne¬
mo qͥ hystorias legit. ignorat. Expuliꝰ¬

Expanded text:
foras . Qui te viderint oculis sic erectum, inclinabuntur humilitate, teque prospicient, id est cognoscent, ut qui te prius putaverant fortem et magnum, sciant te in comparatione Christi infirmum. Nunquid iste est vir, qui conturbavit terram, qui concussit regna; faciens gentem consurgere contra gentem, et regna adversus regna : qui orbem fecit Dei cultoribus desertum, qui tot destruxit urbes, tot vinctos inclusit? Quae omnia ejus suggestu ante Domini adventum facta, nemo qui historias legit, ignorat. E
Abbreviated transcription (Latin):
fĩs femmi. pͥmũ scd̃m ordinẽ ꝓphe¬
tie ad antixp̃m. et ip̃iꝰ diaboli
corpꝰ retulimꝰ. deiide quẽ comodũ
ip̃i capiti poterant conuenire disse
itaq ordinem in his que secunt᷑
seruantes. dicamꝰ uirsi nominari
libet ignauo dicit᷑. O qualis uir.¬

Expanded text:
 primum secundum ordinem prophetiae ad Antichristum, et ipsius diaboli corpus retulimus; deinde quomodo ipsi capiti poterant convenire, disseitaque ordinem in his, quae sequuntur, servantes, dicamus virum nominari libet ignavo dicitur. O qualis vir
Abbreviated transcription (Latin):
tales confodiens. Qui dicebat in cor¬
de suo. in celũ conscendam. Nidens¬
cerce diabolus instante iam xͥ ad¬
uentu. totũ humanũ genꝰ sibi sub¬
iectum. nicħ nisi terram saꝑe. pau¬
cissimos tm̃ iuideoꝵ deo fide et oꝑi¬
b adherentes. celestia meditari. e¬
latꝰ suꝑbia etiam ipsis se posse dña¬
ri confidit. in celũ inqͥens ascendã.
Unde in beato ioblegi᷑. Absorbebit
fluuium et si mirabit᷑: et habet fi

Expanded text:
tis comedit. Qui dicebas in corde tuo: In coelum ascendam. Videns diabolus, instante jam Christi adventu, totum humanum genus sibi subjectum nihil nisi terram sapere; paucissimos tamen Judaeorum Deo fide et operibus adhaerentes coelestia meditari; elatus superbia etiam ipsis posse dominari confidit: In coelum, inquiens, conscendam. Unde et in B. Job legitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur; et habebit fi
Abbreviated transcription (Latin):
nimirum pessimo. ro ẽ impioꝵ
multitudini. qui ab antixp̃o. uł
diabolo. ñ creati. s ꝑ orbẽ disꝑsi
quasi seminati. sicut ip̃i pessimi
sunt. ita sibi doctrina et exemplo.
pessimos genant. Quos alloquens
ꝓph̃a: p̃parate inqͥt filios uros oc¬

Expanded text:
nimirum pessimo, id est impiorum multitudini, qui ab Antichristo vel diabolo non creati, sed per orbem dispersi, quasi seminati, sicut ipsi pessimi sunt, ita sibi doctrina et exemplo pessimos generant. Quos alloquens propheta: Praeparate, inquit, filios, vestros oc
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m ꝓpositum uocati sunt sc̃i. hac
uocatione ñ uocabit᷑ in et̾num sem̃
pessimoꝵ. illuto nimirũ semen. qd̃
tritico boni patͥsfamilias. ininicꝰ
suꝑseminauit homo. Qͣm parabo¬
lam ip̃e. xp̃c exponens. bonũ inqͥt
semen. hi sunt filii regni. zizama

Expanded text:
positum vocati sunt sancti . Hac vocatione non vocabitur in aeternum semen impiorum, illud nimirum semen, quod tritico boni patrisfamilias inimicus superseminavit homo. Quam parabolam ipse Christus exponens: Bonum, inquit, semen hi sunt filii regni, et zizania
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in euangłio. Ego ueni inqͥt in
noĩe patris mei: et ñ recepistis me.
Aliꝰ ueniet in noie suo: illũ recipi¬
etis. Ip̃e est oꝑator erroris. a iude¬
is in fine scłi suscipiendus. digno
dei iuditio. ut qͥ contẽpserunt. xp̃m.
habeant antrxp̃m. Snde subiungit᷑
De radice enĩ colubri: egrecdiet᷑ re¬
gulus. et semen eꝰ absorbens uolu¬
crem. Cum sc̃s patarcha iacob fili¬
os benediceret. et int̾ eeceros dlan
benedicendus accederet: ait deeo.
fiat dan coluber inuia. cerastes i

Expanded text:
Dominus in Evangelio: Ego veni, inquit, in Dominus in Evangelio: Ego veni, inquit, in nomine Patris mei, et non recepistis me; alius veniet in nomine suo, illum recipietis . Ipse est operator erroris, a Judaeis in fine saeculi suscipiendus, digno Dei judicio, ut qui contempserunt Christum, habeant Antichristum. Unde subjungitur: De radice colubri egredietur regulus, et semen ejus absorbens volucrem. Cum sanctus patriarcha Jacob filios benediceret, et inter caeteros Dan benedicendus accederet, ait de eo: Fiat Dan coluber in via, cerastes in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussionib eiꝰ lib̾ati. insultant in
cruce pendenti. p̃leticia caput mo¬
uentes. et dicentes. si filiꝰ dei est des¬
cendat de cruce. O philistea. o ebͥa.
o potionata o insana. cadis. ruis.
ꝓsteneris. Commminuta tibi uidetur
uirga. id ẽ potestas ꝑcussoris tui. cap¬
to insultas sansomi. cui capilli abra¬
ri sunt. cui erir ti sunt ocłi. ne lete¬
ris pbilistea om̃is tu. Moriet᷑ sansoi.
comminuta uidebit᷑ omĩs potestas
eiꝰ. s mors ciꝰ tua est desolatio. filioꝵ
templi sublatio sacerdocii. tocꝰi ple¬
bis disꝑsio. Ideo ne leteris philistea
om̃is tu: quia cõminuta est uirga
ꝑcussoris tui. Qd autẽ dicit om̃istu:
magnitudinẽ gaudii. quo ixp̃i
morte erultabant erp̃ssit. Ne lece¬
ris. ne gaudeas. ne exultes. ne in¬
sulces. nͨ enĩ tantũ scelus diumna
iustitia dimittet multũ. Qm̃ enĩ
caritatẽ ueritatis sĩ receꝑrt̃. ut salui
fierent. mittet illis illis ds oꝑatorẽ
erroris. ut credant mendatio. hĩc

Expanded text:
percussionibus ejus liberati, insultant in cruce pendenti, prae laetitia caput moventes et dicentes: Si Filius Dei est, descendat de cruce . O Philisthaea! o ebria! o potionata! o vesana! Cadis, ruis, prosterneris. Comminuta tibi videtur virga, id est potestas percussoris tui; capto insultas Samsoni, cui capilli abrasi sunt, cui eruti sunt oculi; ne laeteris, Philisthaea omnis tu. Morietur Samson, comminuta videbitur potestas ejus; sed mors ejus tua est desolatio, filiorutempli, sublatio sacerdotii, totius plebis dispersio. Ideo ne laeteris, Philisthaea omnis tu, quia comminuta est virga percussoris tui. Quod autem dicit, omnis tu, magnitudinem gaudii, quo in Christi morte exsultabant, expressit. Ne laeteris, ne gaudeas, ne exsultes, ne insultes: non enim tantum scelus divina justitia dimittet inultum. Quoniam enim characterem veritatis non receperunt, ut salvi fierent, mittet illis Deus operatorem erroris, ut credant mendacio. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ot diues. et sepultꝰ ininfernũ. hec
sepult᷑a cũ om̃ium sit reꝓboꝵ. in
ea tñ ñ om̃s equalit᷑ corq̃bunt᷑. s si¬
cut dezizaniis scͥptũ ẽ. ligat e ea.
fuscicłos ad cõburendũ. ut qͥ hic fu¬
suꝑet in malitia. ita nullus ẽ. cũ
quo consortiũ habeat insepult᷑a.
Que nimirũ cadaueri putredo com¬
parat᷑: ut eiꝰ abiectio. fecor atq con¬
fusio designet᷑. Beinde causam pro
qua talia passurꝰ sit: subiungens
ait. Tu enim terrã tuam disꝑdi¬
disti: tu ppłm tuũ inffecisti. Terrã
ancixͥ. carnẽ eiꝰ uocat. qͣm ip̃e uiti¬
oꝵ passionib disꝑdet. uł bestiis
spiritalib disꝑdendã cõmictet.
Ppłm qͦq eiꝰ ipos intellige. qͥ se ei
regendos cõmittent. Quos ꝓfectosĩ¬

Expanded text:
 est in inferno . Haec sepultura cum omnium sit reproborum, in ea tamen non omnes aequaliter torquebuntur, sed sicut de zizaniis scriptum est: Ligate ea in fasciculos ad comburendum , ut qui hic fusuperet in malitia; ita nullus est, cum quo consortium habeat in sepultura. Qui nimirum cadaveri putrido comparatur, ut ejus abjectio, fetor atque confusio designetur. Deinde causam, pro qua talia passurus sit, subjungens, ait: Tu enim terram tuam disperdidisti, tu populum tuum interfecisti. Terram Antichristi carnem ejus vocat, quam ipse vitiorum passionibus disperdet, vel bestiis spiritualibus disperdendam committet. Populum quoque ejus ipsos intellige, qui se ei regendos committent. Sequi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc celesti sompno sopiuit. excita¬
re uoluerit: stans ad hostiũ et
pulsans. Aꝑi mͥ soror mea: sponsa¬
mea. Audiens deinde illa caput
amici plenũ rore. et cirtinnos eiꝰ
gutcis noctiũ. euigilat. surgit. aꝑ¬
it hostium. relictisq delitiis quib
fruebat᷑. ad capillos eiꝰ. idẽ illosqͥ
ficde illi adherent. qͥ ex nocte igno¬
rantie. aliqͥd aqͥlonalis frigoris
conteͣxert̃ erudiendos. caritate sug¬
gerente ꝑtͣnsit. hinc beatissimus
paulus optabat a nathiema ẽẽ a

Expanded text:
hoc coelesti somno sopivit, excitahoc coelesti somno sopivit, excitare voluerit, stans ad ostium et pulsans: Aperi mihi, soror mea sponsa . Audiens deinde illa caput amici plenum rore, et cincinnos ejus guttis noctium; evigilat, surgit, aperit ostium, relictisque deliciis quibus fovebatur, ad capillos ejus, id est, qui fide illi adhaerent, qui ex nocte ignorantiae aliquid aquilonaris frigoris contraxerunt, crudiendos, charitate suggerente, pertransit. Hinc beatissimus Paulus optabat anathema a