comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenientis iterũ ueniin illd torrentẽ in qͦ tecũ sũ pͥus locuta
ꝑ om̃a non obmittas. sed ꝓpt̃ dm̃ueni & uidebis me iterũ qͣlit̃ ds uo¬
luerit Ille aũ respondit adeã Uti nã eẽt possibile nc̃ tua seqͥ uestigia
& tui p̃ciosissimi uultꝰ uisione ꝑ frui Oromat̃ ut unã senis peciciun¬
culã facias : & modicũ cibi exeo qđ hic ad tuli digneris accipere &
hec dicens. ostendit ei qđ secũ tulerat canistrũ. Illa aũ ex tremisdi¬
gitis lenticulas c̃ti git. & triatollens grana. ꝓpͥo intulitori. suffi¬
cere dicens grãm sp̃s ut custodir& animȩ substantiã in maculatã
Ille pedes eiꝰ sẽõs contingens : & cũ lacrimis postulans. dep̃cabat᷑ ut ꝑ¬
Don enĩ audebat eã multũ detinere. q necsi uell& poterat detinere Iula
liquidũ iordanis elem̃tũ & transiuit sic̃ antea ueniens fecerat Senex

Expanded text:
venientis iterum veni in illo torrente, in quo tecum sum prius locuta. venientis iterum veni in illo torrente, in quo tecum sum prius locuta. Per omnia non omittas, sed propter Deum veni: et videbis me iterum, qualiter Deus voluerit. Ille autem respondit ad eam: Utinam esset possibile nunc tua sequi vestigia, et sui pretiosissimi vultus visione frui! Oro, mater, ut unam senis petitiunculam facias, et modicum cibi ex eo quod huc attuli, digneris accipere. Et haec dicens, ostendit ei quod secum detulerat canistrum. Illa autem extremis digitis lenticulam contigit, et tria tollens grana proprio intulit ori, sufficere dicens gratiam Spiritus, ut custodiret animae substantiam immaculatam. icitatis. Ille pedes ejus sanctos contingens, 391 cum lacrymis deprecabatur, ut Non enim audebat eam multum detinere, quae nec, si vellet, poterat detineri. CAP.liquidum elementum, et transivit sicut ante veniens fecerat. Senex
Abbreviated transcription (Latin):
ria : qͥstatĩ oboediuit dicenti: Illa aũ descendens deaquis. dix̃
seni benedic pat̾. benedic Illeaũ. cũ magna festinatione res¬
pondit Stupor enĩnimius inuaserat eũ intã gloriosũ mira¬
culũ & dix̃. Uere ñ mentit᷑ ds̃ : qͥ pollicit̾ ẽ sibi similes eẽ eos qͥ
tuã quantũ meȩ c̃siderationis inferiorsim m̃surauere ꝑfecti¬
onis: hȩc eodicente : postulauit mulier sc̃mdicere sombolũ fidei¬
& sic dñĩcam inchoar& orationẽ. Et ex pleto pat̾ nr̃ qͥes incelis
sic̃ mosẽ. pacis osculũ obtulit seniori & sic uiuifica misteriorũ¬
dona suscipiens : in celis extensis manib in gemiscens cũ la
Nc̃ dimittis dñe ancillã tuã: secđm uerbũ
tuũ in pace.qr uider̃ ocłi meisalutei retuũ & dix̃ seni le
nosce abba. & aliud meȩ peticionis imple mandatũ: Vade
nc̃ ad monasteriũ dĩ pacegubnatus. Retursuaũ anni ad¬

Expanded text:
ria? Qui statim obedivit dicenti. Illa autem descendens de aquis, dixit ria? Qui statim obedivit dicenti. Illa autem descendens de aquis, dixit seni: Benedic, Pater, benedic. Ille autem cum magna festinatione respondit stupor enim nimius invaserat eum in tam glorioso miraculo, et dixit: Vere non mentitur Deus, qui pollicitus est sibtuam hanc, quantum mea consideratione inferior sum mensura verae perfectionis. Haec eo dicente, postulavit mulier ut sanctum diceret Symbolum, et sic Dominicam inchoaret orationem. Et expleto Pater noster, sancta, sicut mos est, pacis osculum obtulit seniori; et sic vivifica mysteriorum suscipiens dona, in coelum extensis manibus ingemiscens cum laverbum tuum in pace; quia viderunt oculi mei salutare tuum . Et seni dixit: Ignosce, abba, et aliud meae petitionis imple mandatum. Vade nunc ad monasterium, Dei pace gubernatus; recursu autem anni ad
Abbreviated transcription (Latin):
saẽ : hȩc dicens lacrimans flebat. & ođos eleuans incęlũ. suppliciter
dñm dep̃cabat᷑ dicens. Non me alienes dñe uidere iterũ quã ui
dere me tribuisti. ñuadã uacuus peccata mea portans increpa
& siuenerit faci& : qͦmꝰ transi& iorda nẽ qr nauicula ñ est : qua¬
lit̃ ad me indignũ ꝑueni& : heu me infelicẽ. heu quisme tã
iusta spitie aliena uit: hec se cogitante : etce scã illa aduenit
& inparte alia fluminis stetu unde uenerat Tosimasaũ ui¬
dens eã surrex̃ gaudens & exultansnimis glorificans dm̃. Luc
tacĩ certaminis in eiꝰ fluctuabat cogitationis intentione.
qr ñ potest iordanis transire fluenta. Et respiciens senex : uidit
eã uex illa crucis aquas iordanis signantẽ tocius it̃ noctis tene¬
lans suꝑliquidũ aequoris fluctũ ueniebat qͣsi ꝑsolidũ iter Tosimas
aũ stupens & genu flectere nitens : clamans desuꝑ aquas ꝓhibuit di¬
cens. Quid facis abba quia sacerdosdĩ es & diuina portas miste¬

Expanded text:
citer Deum deprecabatur, dicens: Non me alienes, Domine, iterum videre, quam me videre tribuisti. Non vadam vacuus, peccata mea portans in incree si venerit, faciet? quomodo transiet Jordanem, quia navicula non est? qualiter ad me indignum perveniet? Heu me infelicem! heu quis me tam justae speciei alienavit? Haec sene cogitante, ecce sancta illa advenit, et in parte alia fluminis stetit, unde venerat. Zosimas autem videns eam, surrexit gaudens, et exsultans nimis glorificabat Deum. Lucta autem certaminis in ejus fluctuabat cogitationis intentione, quia non potest Jordanis transire fluenta. Et respiciens senex, vidit eam vexillo crucis aquas Jordanis signantem. Totius enim tunc noctis tenelans super liquidum aequoris fluctum, veniebat quasi per solidum iter. Zosimas autem stupens, et genua flectere nitens, clamans desuper aquas prohibuit, dicens: Quid facis, abba, quia et sacerdos Dei es, et divina portas myste
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ comqui nabo ꝑhorrida inmutionũ ludibria
quȩ in eo sunt statim renuntiabo. & continuo egredior ubicũq
suet ionẽ recipiens fidei succensc calore & de pietatisiuscetibs
dĩgenitricis presumens iimnouime de eodẽ loco in qͥstans fecienatianẽ
Et ueniens iterũ igredientib memiscui: ceultra nerast q mere¬
pellera neq qͥme phiber& ad ppinquare ianuis qͥb intẽplum
inomub ane Accepit ergome tremor ualidus & ex tasis. &̃ tota
en omibi treqiebunda turbabar. Itaq c̃iungente me adsd uam.
cun inerius aditus claudebat̃ quasi omis uirtus ꝗine pus ing cedi

Expanded text:
carnem coinquinabo per horrida immistionum ludibria;carnem coinquinabo per horrida immistionum ludibria;quae in eo sunt renuntio, et continuo egredior ubicunqueiquam satisfactionem recipiens, fidei succensa calore, et de pietatis visceribus Dei genitricis praesumens, movi me de eodem loco, in quo stans feci orationem; et veniens, iterum ingredientibus me miscui, et ultra non erat qui me repelleret, neque qui me prohiberet appropinquare januis, quibus in templum introibant. Accepit ergo me tremor validus 388 et extasis, et tota ex omnibus tremebunda turbabar. Itaque conjungens me ad januam, cujus mihi aditus primo claudebatur quasi omnis virtus quae prius ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ r̃ maginẽ sc̃ȩ̃ dĩ genitricis stantẽ: & aio ad eam intendens & in¬
declinanter ad tendens Dña uirgo quȩ dm̃ uerũ scđm carnẽ ge¬
niusti: Scio enĩ scio: quia ñẽ condecens nec opostu sic horridã ad¬
orare ymaginẽ tuã. uł comtẽplari tantis pollutis sordib oculis.
quȩ sẽꝑ eẽ uirgodinosceris & casta: quȩ corpus & animã habers¬
mundã & in maculatã Iustũ ẽ enĩ luxuriosã me atuc purissima
hoc effectus ẽ ds̃ homo quẽ ipsa digna genuisti. ut peccatores
uocar & adpenitentiã. Ad uuame solitariã. & nullum penitus
tũ in gredi aditũ Non efficiar aliena auisione preciosissimi
ligni inquo ad fixus ds̃ homo quẽ concipiens ipsa uirgo peperisti
indigne ob diuinę crucis scilutationẽ ianuã patefieri : & exte
genito xp̃o dignissimã do fideuissorẽ: quici num quã ultra meã

Expanded text:
sursum imaginem sanctae Dei genitricis stantem, et aio, ad eam intendens et insursum imaginem sanctae Dei genitricis stantem, et aio, ad eam intendens et indeclinanter attendens; Domina virgo, quae Deum genuisti secundum carnem, scio quia nec condecens nec opportunum sit me sic horridam adorare imaginem tuam vel contemplari oculis tantis sordibus pollutis, quae esse virgo dignosceris et casta, quae corpus et animam habes immaculatam: justum est me luxuriosam a tua purissima divi, ob hoc effectus est Deus homo, quem ipsa digna genuisti, ut peccatores vocaret ad poenitentiam, adjuva me solitariam et nullum habentem tum ingredi aditum, et non efficiar aliena a visione pretiosissimi ligni, in quo affixus Deus homo, quem concipiens ipsa virgo peperisti,indignae ob divinae crucis salutationem januam patefieri, et te ex te genito Christo dignissimam do fidejussorem, quia nunquam ultra meam
Abbreviated transcription (Latin):
non indulgens introitum Mox igitur repulsa eiciebar forais. & sola
eiecta inueniebar in atriostans Considerans aũ ꝑmulierẽ impoten¬
tiam mͥhoc euenire: iterũ aliis me inmiscendo. uimmͥ qͦdã modo faci¬
gio contingebã. om̃s interius recipiebantur. nullũ impedim̃tũ habentes
cere conans. & nichil pro ficiens. desperans decetero & amplus
nusquã progredi ualens Factũ qͥppe fuerat corpꝰ meũ. aui cõpri¬
mentiũ ualde c̃fractũ Recedens itaq discessi. & steti in qͥdã an¬
gulo atrii tẽpli. & uix aliquando obquã causam ꝓhibebar uidere uiui¬
ficum lignum in cogitatione reduxi Tetigit enĩ mentẽ & cordis
mei oculos intellectus salutis. recogitans squalida actuum meorũ
scelera michi introeundi aditũ obserabant. Coepinamq flens
nimiũ cõturbari & pectus tundere. atq suspiria de pro fundo
cordis ꝓferens. gemens. heiulcnf Pros pexi in loco quo stabam

Expanded text:
n indulgens introitum. Mox igitur repulsa, ejiciebar foras; et ejecta, inveniebar sola in atrio stans. Considerans autem per muliei accidere, iterum aliis me immiscendo, vim mihi quodammodo facigio contingebam, omnes interius recipiebantur, nullum habentes impedimentumcere conans, nihilque proficiens, desperans de caetero, et amplius nusquam progredi valens factum quippe fuerat corpus meum a vi comprimentium valde confractum, recedens discessi, et steti in quodam angulo atrii templi; et vix aliquando, ob quam causam prohibebar videre vivificum lignum in cogitationem reduxi. Tetigit enim mentem et cordis mei oculos intellectus salutis, recogitans quia squalida actuum meorum scelera mihi introeundi aditum obserabant. Coepi itaque flens nimium conturbari et pectus tundere, atque suspiria de profundo cordis proferens, et gemens ejulansque prospexi in loco in quo stabam,
Abbreviated transcription (Latin):
duos monaisterio custodes relin quentes. Nonut
custodirent ea quȩ intꝰ erant reposita: Non enĩ
erant apud illos aliqua furibus congrua. sed pe
oratoriũ absq diuinis relinquerent solep̃niis
Unus quisq autẽ se an nonebat pro ut po

Expanded text:
duos monasterii custodes relinquentes, non ut custodirent ea quae intus erant reposita non enim erant apud illos aliqua furibus congrua, sed ne oratorium absque divinis relinquerent solemniis. Unusquisque autem se annonabat, prout po
Abbreviated transcription (Latin):
centu angł& inigneo globo de ferri incelum psallemptib¬
interim angeloꝵ choris & dicentibus. Beata es ualeria
manens in conspectu eius insplendore lucis. quȩ t̾mi¬
nũ non nouit: Hoc audiens armiger stephani qui eã
decollauert: cũ summa festinatione ꝑgens ad dñm suũ¬

Expanded text:
t in igneo globo deferri in coelum, cum hymnidico angelorum concentu dicentium: « Beata es, Valeria,ugiter permanens in conspectu ejus, in splendore lucis quae terminum non cognovit. » Haec audiens armiger Stephani ducis, qui eam decollaverat, cum summa festinatione
Abbreviated transcription (Latin):
gabant᷑ om̃s in oratoriũ. & curucitis genib fcic¬
taq supplicit̃ oratione salutabant se inuicẽ
monachi. & unꝰ qͥsq genuflexo publice am¬
plex abant̾ abbatẽ postulantes orationẽ. ut
haberent ad inchoatũ certam̃ cooperatorẽ
& comitatorem. His ita se habentib fores
monasterii patefiebant . & psallentes c̃sonci
uoce. Dñs in luminctio mea. & salus mea quẽ
timebo. Dñs defensor uitȩ meȩ: aquo trepi

Expanded text:
gabantur omnes in oratorium, et curvatis genibus, factaque suppliciter oratione, salutabant se invicem monachi, et unusquisque genuflexo publice amplectebatur abbatem, postulantes orationem, ut haberent ad inchoatum certamen eum cooperatorem et comitatorem. His ita se habentibus, fores monasterii patefiebant, et psallentes consona voce: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vi
Abbreviated transcription (Latin):
tis habens stabilitatem. & in manib sẽꝑ operatio.
& iora psalmi diuini absq diminutione. Sermo
otiosus. ibi non ꝓfitiebat Cogitatio auri argen¬
tiq. aut rer alicuiꝰ. apud illos non erat. Expensa
anni totius. aut mensura uel tẽporalis uitȩ medi¬
tiones dolorib congrue nec nomꝰ apud eos cognos¬
cebat᷑. sed unu erat primũ solum modo qđ festina
semel seculo & eis quȩ in scło sunt mortificatꝰ &iã ñ uiuens
Cibum aute habebant in defitiente diuinita¬
tis eloqͥa. Nutriebat᷑ uero corpꝰ necesscriis pane
& aqͣ. ut multomagis apud diuina caritatẽ ap¬
parerent efficcices. Hȩc zosimas ut dicebat
prospiciens. ȩdificabat᷑ ualde pretenensse
ad ꝑfectione & cresere faciens ꝓpriu cursum.
xco operatores inueniens obtime diuinũ in nouan

Expanded text:
tis habens stabilitates, et in manibus semper operatio, tis habens stabilitates, et in manibus semper operatio, et in ore psalmi divini absque diminutione. Sermo ibi otiosus non proficiebat; cogitatio auri argentique, aut rei alicujus apud illos non erat; expensa anni totius, aut mensura, vel temporalis vitae meditationes, doloribus congruae, nec nomen apud illos cognoscebatur; sed unum erat primum solummodo, quod festinabsemel saeculo, et eis quae in saeculo sunt mortificatus, et jam non vivens. Cibum autem habebant indeficientem, divinitatis eloquia; nutriebant vero corpus pane et aqua, ut multo magis apud divinam clementiam apparerent efficaces. CAP. V.--Haec Zosimas, ut dicebat, perspiciens, aedificabatur valde, praetendens se ad perfectionem, et crescere faciens proprium cursum, coop
Abbreviated transcription (Latin):
cepeti oratione hocͣcũ int̾rogauit Vnde fr̃ ad¬
uenisti : et qua obre apud humiles c̃uinoisti mo¬
nachos. Tosimas aũ respondit Unde qͥdem
ueni ñ puto necessariũ dicere. aedificationis
ͦ gra pater adueni. Audiui de uobis magna¬
lia & lcuide digna. & posse dõ anima sotiare Dix̾
auit̃ ei abhas Ds fr̃ qui solus sanat animȩ infir¬
mitatem. ipsete & nos doceat diuina mandata.
& dirigat adea facienda om̃aquȩ opostuna sunt.
Homo homine aedificare non ualet. nisi unusqͥsq.
adtendat semet ipsum frequent̃: & sobrio intel¬
lectu qđ expedibile est. dm̃ habens co operatorẽ
Tam̃ qm̃ ut dixisti caritas te xp̃i uidere nos hu¬
miles monachos ꝑduxit. mane nobiscũ si obhoc
uenisti : & om̃s nos nutriet pastor bonus scĩ sp̃s
sui gr̃a. qui anima sua dedit liberationẽ ꝓnob.
& proprias oues uocat ex nomine. Hȩc di¬
cente abbate. flectens iterũ tosimas genua ac
tes Psalmodia enim ibi erat incessabilis. totius noc¬

Expanded text:
cepta oratione, hoc eum interrogavit: Unde frater, advenisti? et quam ob rem apud humiles te conjunxisti monachos? Zosimas autem respondit: Unde quidem veni, non puto necessarium dicere; aedificationis autem gratia, Pater, adveni. Audivi de vobis magnalia et laude digna, et posse Deo animam sociare. Dixit autem ei abbas: Deus, frater, qui solus sanat animae infirmitatem, ipse te et nos doceat divina mandata, et dirigat omnes ad ea facienda quae opportuna sunt. Homo enim hominem aedificare non valet, nisi unusquisque attendat semetipsum frequenter, et sobrio intellectu quod expedibile est operetur, Deum habens cooperatorem. Tamen quoniam, ut dixisti, charitas Christi te videre nos humiles monachos perduxit, mane nobiscum, si ob hoc venisti, ut omnes nos nutriet pastor bonus sancti Spiritus sui gratia, qui animam suam dedit liberationem pro nobis, et proprias oves vocat ex nomine . Haec dicente abbate, flectens iterum Zosimas genua, actes. Psallentia ibi erat, incessabiles totius noc
Abbreviated transcription (Latin):
piauit tepꝰ quando sacra ieiunia xp̃ianis tradi¬
tũ e celebrare & purificare se ipsos. obdiuinę
passienis resurrectionisq dĩ salutatione Regia
aute monasteru nuqu̾a aperiebatur. sed seꝑerat
clausa. & absq ulla ꝑturbatione monachi cur
do. nisi fortasis monachis propt̾ aliquod opus
necessariũ ad ueniebat. Solitarius eri locusille
et plurimis uitinorũ non solũ inusitatus sed eti¬
am in cognitus. Canon autẽ apriscis tcilis
monasterii seruabatur traditio Dominica
qua primã ieiuniorũ epdomadã nominari
mos est: agebatur diuina sueramenta con¬
suete. & unusquisq particeps effitiebatur

Expanded text:
avit tempus, quando sacra jejunia Christianis traditum est celebrare, et purificare seipsos ob divinae passionis diem resurrectionisque salutationem. Regia autem monasterii nunquam aperiebatur, sed semper erat clausa, et absque ulla perturbatione monachi cursdo, nisi fortassis monachus propter aliquod opus necessarium adveniebat. Solitarius enim erat locus ille, et plurimis vicinorum non solum inusitatus, sed et incognitus. Canon autem talis a priscis monasterii servabatur traditio. Dominica quam primam jejuniorum hebdomadam nominari mos est, agebantur divina sacramenta consuete, et unusquisque particeps efficiebatur
Abbreviated transcription (Latin):
dono prudentissimꝰ. Et cognouit quia exno¬
mine uocasset eu que nũquã uiderat: de quo nec
umqua audierat. nisi manufestissime ꝓuidenciȩ gr̃a
fuset in lustrata: Fecit aut̃ cũ festmacione ođ uis¬
sumei: et exuens se pallio quo erat indutus terga
uersus piecit ei. Illa aut̃ accipiens in quantũ po¬
tuit tegens partẽ corporis quã oportec plus tege
re ceteris p̃cinxit se. Et conuersa ad zosimã : ait
ci Iuid tibi uisum fuit abba. peccatricẽ uidere
mulierculam: Quid queris a me iudere aut dis¬
cere. Tantũ ñ pigritasti laborẽ ꝑtolerare : Ille

Expanded text:
dono prudentissimus, et cognovit quia ex nomine non vocasset eum quem nunquam viderat, de quo nec unquam audierat, nisi manifestissime providentiae gratia fuisset illustrata. Fecit autem cum festinatione quod jussum est, et exuens se pallio quo erat indutus, terga versus projecit ei. Illa accipiens, in quantum potuit tegens partem corporis, quam oportet plus tegi caeteris, praecinxit se, et conversa ad Zosimam, ait ei: Quid tibi visum est, abba, peccatricem videre mulierem? Quid quaeris a me videre aut discere, quia tantum non pigritasti tolerare l
Abbreviated transcription (Latin):
efficiebat᷑ ꝓpinquior Vbiaũ ad ꝓpinquauit ut
clamare tosimas cũ lacrimis: Cur me fugis de
ustine me infirinũ & indignũ : sustine me ꝑspem
quã habes ꝓtantilaboris remuneratione. sta&
tribue orationẽ & benedictionẽ seni ꝑdm̃ qͥ ne¬
minẽ aliquando ꝓieit. haeccũ lacrimis ⁊ osi ma
postulante : uener̃ currentes inquendã locũ in qͦ
qͣsi aridus torrens designabat᷑. in qͦ c̃siderauit fu¬
igit᷑ in p̃dictũ locũ illud qđ fugiebat descendit.
& iterũ ascendit in partẽ aliam. Tosimas aũ cla¬
mans & nusquã ꝓgredi ualens steat in parte loci¬
qͥspetiem uidebat᷑ habere torrentis & ad didit
lacrimas lacrimis. et suspirasus piris ampliauit. ut
multomagis exꝓpinquo stridorem luctꝰ audiret
Lunc illud corpꝰ qđ fugiebat. uocẽ talem emisit
su: etomĩno corporeo tegminenuda utip¬
seuides: & corporis tur pitudinẽ habens in¬
tectã Sed siuis peccatricimulieri oratio
cumdatus es: ut possim muliebrem infirmitatem ope¬

Expanded text:
efficiebatur propinquior. Ubi autem appropiavit, ut clamare Zosimas cum lacrymis: Cur me fugis decSustine me infirmum et indignum. Sustine me pro spe, quam habes pro tanti laboris remuneratione. Sta, et tribue orationem et benedictionem seni per Deum, qui neminem aliquando projecit. Haec cum lacrymis Zosima postulante, venerunt currentes in quemdam locum, in quo quasi aridus torrens designabatur, in quo fuitaque in praedictum locum, illud quod fugiebat descendit, et iterum ascendit in partem aliam. Zosimas autem clamans et nusquam progredi valens, stetit in aspeciem videbatur habere torrentis, et addidit 385 lacrymas lacrymis, et suspiria suspiriis ampliavit, ut multo magis ex propinquo stridore luctus audiret. CAP. XI--Tunc illud corpus quod fugiebat, vocem talem emisit: sum, et omni corporeo tegmine nuda, ut ipse vides, et corporis turpitudinem habens intectam. Sed si vis peccatrici mulieri orationcumdatus es, ut possim muliebrem infirmitatem ope
Abbreviated transcription (Latin):
dere deterra & decognatione tua & de domo pa¬
tristui ut abraham ille patriar charũ eximius
& ueni inmonasteriũ. quod iuxta iordanẽ ad¬
sus demonasterio in quo ab infantia c̾ũsatus ẽ.
& ꝑueniens adiordanẽ. om̃iũ fluminũ sanctiorẽ.
dirigit᷑ ab eo qͥuocanit eu̾ in monasterio in quod
bat Et ille eius aduentũ abbati Qui suscipi¬
ens cũ habituq & specie religiosũ conspiciens.
post quã flexit gerui ut mos ẽ monaichis. ac

Expanded text:
dere de terra et de cognatione tua, et de domo padere de terra et de cognatione tua, et de domo patris tui, ut Abraham ille patriarcharum eximius , et veni ad monasterium quod juxta Jordanem adsus de monasterio, in quo ab infantia conversatus est, et perveniens ad Jordanem, fluvium omnium sanctiorem, dirigitur ab eo qui vocavit eum in monasterium in quod bat, et ille nuntiavit eum abbati. Qui suscipiens eum, habituque et specie religiosum conspiciens, postquam flexit genu, ut mos est monachis, ac
Abbreviated transcription (Latin):
unt inlustrationis uisi ones: inditiu. Hinc p̃para¬
tȩ futurȩ bonitatis accipientes: Dicebats̃is ipse
tosimas. ab ipsis ut ua dica mat̾nis ulnis in hoc se ẽe.
monasterio traditu. & usq ailquinquagefimũ tͥtiu̾
annum ineo cursũ monachicu ꝑegisse. Post hȩc au̾
pulsatꝰ ẽ. aqͥb dã cogitationib quasi ia in om̃ib eẽt
ꝑfectus alterius n̾indigens innullo doctrina hȩc
aũ ut dicebat in se cogitabat. Num quidint̾ris ẽ.
monachus qͥnouũ aliqͥd possit traderem. aut uiuare
mne ualens in aliqͦ. qđ ignorẽ. aut qđ ego inmonachico
ñ explerim opere: nũqͥd inuenit᷑ eoꝵ qͥsolitudine di¬
eo cogitante. ad stitit qͥđã &dixit ei Orosimau
bene qͥdẽ & sicut possibile fuit bomira decestasti.
bene cursũ monachicũ c̃sumasti tamꝰ nullus c inhomi¬
nibus qͥse ꝑfectũ ee. demonstret Maior enilucda
presens. qua illa quȩ preterit lic& tunescias. Ut
autẽ cognoscas quantȩ sunt & aliȩ uiȩ salutis. ẽgre¬

Expanded text:
illustrationis, visionis indicium hinc praeparatae futurae bonitatis accipientes? Dicebat autem ipse Zosimas, ab ipsis, ut ita dicam, maternis ulnis in hoc se esse monasterio traditum, et usque ad quinquagesimum tertium annum in eo cursum monachicum peregisse. Post haec autem pulsatus est a quibusdam cogitationibus, quasi jam in omnibus esset perfectus, alterius non indigens in ullo doctrina. Haec autem, ut dicebat, in se cogitabat: Nunquid est in terris monachus, qui novum aliquid possit tradere mihi, juvare me valens in aliquo quod ignorem, aut quod ego in monachico non expleverim opere? Nunquid invenitur eorum qui solitudinem dueo cogitante, astitit quidam et dixit ei: O Zosima, bene quidem, et sicut possibile fuit homini, decretasti, bene cursum monachicum consummasti. Tamen nullus est in hominibus qui se perfectum esse demonstret. Major enim lucta praesens quam illa quae praeteriit, licet tu nescias. Ut autem cognoscas quantae sint et aliae viae salutis, egre
Abbreviated transcription (Latin):
ibiens ameditatione sacridoquii tũqua disceset
sid it stratusua quiescens: siue surgens. aut operam
nus manib. uel erbũ si conuenicbat: ut sure
enũ qđ ille uti c̃sueuerat spirualit̃ uirbatur¬
Vnu opus habebat in tactu nan deficiente psallere
frequent̾. a meditationẽ facere sacrieloqͥi Multo¬
tiens enuĩ ut asser̃. et diunȩ in lustrationis dign̾effectus¬
est. adõsibi uisionis ostensȩ. & miru nͥẽ. nec in credibile.

Expanded text:
bens, a meditatione sacri eloquii nunquam discessit, sed in stratu suo quiescens, sive surgens, aut operam tenens manibus, vel cibum, si conveniebat ut sumeret, bonum, quo ille uti consueverat, spiritualiter utebatur opus habebat intacitum et nunquam deficiens, psallere frequenter et meditationem facere sacri eloquii. Multoties enim asserunt quia et divinae illustrationis dignus effectus, a Deo sibi visiones os
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ Adsuma decetero tnarratione ipsa referens
quȩ in hac nr̃a generatione facta dinoscit᷑. qua saceriur
diuma &agere et docere educatꝰ narrauit. Sedut
su pͦra dictũ ẽ. nullus hȩc adisicredulitatẽ trahat.
ł siderans in possibile fieri in hac nr̃a generatioue
NMONASTERIOS
pilestinorũ fuit uiruite io.& & uerbe oruq¬
tis accusatũ secte alterius Alius enihic. &alius ille
Et multa int̃ utrosq distaintia lic& unu ut̃q sorti¬
titint uocabuli nomꝰ Hic itaq zosincs ab initio
transiens ingnachiram disciplina. in abstinentiȩ
opus orũ factusẽ ꝓbatissimus. Om̃e enĩ sibi pre¬
ceptũ traditũ canonis abhis dͥabinfantia educatis
luctam ꝑfectȩ discipline monachicȩ in reprehensi¬
bit̃ c̃seruabat. Multactia & ipse sibi adiciens suꝑ¬
addidit. cupiens cariꝰ spiu subiugart: Nec enim
in aliquo offendisse cõꝓbat᷑ Itcienꝰ fuit monachi¬

Expanded text:
etero narrationem, ipsam rem referens, quae in hac nostra generatione facta dignoscitur, quam sacer vir, divina et agere et docere educatus, narravit. Sed ut supra dictum est, nullus haec ad incredulitatem trahat, considerans impossibile fieri in hac nostra generationmonasterio Palaestinorum fuit vir vitae moribus et verbo ornamatibus accusatum sectae alterius; alius enim hic, et alius ille, et multa inter utrosque distantia, licet unum uterque sortiti sint vocabuli nomen. Hic itaque Zosimas ab initio icam disciplinam, in abstinentiae opere omnium factus est probatissimus. Omne enim praeceptum sibi traditum canonis ab his qui ab infantia educati sunt, luctam perfectae disciplinae monachicae irreprehensibiliter conservabat. Multa etiam et ipse sibi adjiciens superaddidit, cupiens carnem spiritui subjugare. Nec enim in aliquo offendisse comprobatur. Ita enim fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
amtissiene glorosamq in lumtĩtationẽ ci postilia
eransacta peracola e qͥb liberatus cegi epietao¬
percule sumẽ &di gͥlomosi slere opera. magi
rationẽ celauit extra negotiationẽ. sicrã adm
polata narrationẽ nequaqu slebo S
Bnnt qrmume intellogit et ridignus dedi mag¬
urtdite qͥ carne ad supsitiet in credulus ẽ. ista dicen¬
.ti. non mͥ perantbit periculum. Siqui autẽ illis.
qhuiꝰ scripturȩ legrnt textũ gloriosaq. reiad¬
mirationẽ sane cadere rennueruit. et illis dnsmise¬

Expanded text:
amissionem, gloriosamque illuminationem, et post illa transacta perpericulosum est; et Dei gloriosa silere opera, magnuerationem celavit extra negotiationem , sacram ad me prolatam narrationem nequaquam silebo. Sed minima intelligit, et indignius de Dei magnitudine, qui carnem assumpsit, et incredulus est ista dicenti, non mihi pertinebit periculum. Si qui autem illi sunt qui hujus scripturae legerint textum, gloriosamque rei admirationem sane credere renuerint, et illis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
meam. Hleq enim aboliquib dare uolentib aliquid: accipiebã quip¬
piã Hoc enĩ libidinis furore succensa: considerabam: ut ampli
Neq erũ cmsideres quia ꝓdiuicus nihil accipiebam: mendicans enim uiue¬
bam aut multocies stuppam filando. Desideriũ enĩ ut dixi habebã
insatiabile. ita ut in desinent̃ me in luxuriȩ sterculinio uolũ tare

Expanded text:
eque enim ab aliquibus dare volentibus aliquid accipiebam; hoc enim libidinis furore succensa considerabam, ut ampliuNeque vero consideres quia pro divitiis nihil accipiebam; mendicans enim vivebam, aut multoties stuppam filando. Desiderium enim, ut dixi, habebam insatiabile, ita ut indesinenter me in sterquilinio luxuriae
Abbreviated transcription (Latin):
semonũ n meorũ audiens scurrilitatẽ ridens discessit Eigo aut̃
fusũ quẽ manu tenebam piciens: hunc enĩ post tenpus con¬
a uub u te tenere cue urnadmare ubi & illos ꝑspexi currintes

Expanded text:
sermonum meorum obscuritatem, ridens discessit. Ego autem sermonum meorum obscuritatem, ridens discessit. Ego autem fusum, quem manu tenebam, projiciens hunc enim post tempus conveniebat me tenere, cucurri ad mare, ubi illos perspexi currentes,
Abbreviated transcription (Latin):
admare Repperi itaq aliquem & in terrogaui Ubi putas¬
festinant uiriisti qͥ currunt: Dix̃ autẽ mͥ. In hierusalem om̃s
concurrunt. ob scẽ crucis ex altationem quȩ post aliquos dies
solito celebratur Dixi aũ ei & ego Puras suscipb ent me
si uoluero habire cũ eis: Et ille dix̃. Si habueris naulum
nulluste ꝓibebit Dixiei. Uere fr̃ naulũ uł sup̃tũ ñ habeo.
Uadam autem & ascendam in una nauium qua a duxer̃. Eg lic&¬
meũ inpotestatẽ habentes ꝓnaulo accipiant: Propterra aut̃ cũ
cis uolui ambulare. Abba m̃s ignosce : ut multos haberem cooga
mihi. ne conpellas miã dicere confusionẽ. Contremiscorũ nouat chĩs¬
CT aculant erum &te & ipsum aerẽ isti sermones me.: Tostmas aut̃ t̃rã
lacrimis infundenis. respondit ad eã. Dic propt̃ dnm̃ omat̾ mea:
dic & ne pt̃ mittas sequencia tant salia ifere narracionis. Illa aut̃
ad iungeris priori narracioni. ad didithec. Ille aut̃ adolesceris

Expanded text:
m. Reperi itaque aliquem, et interrogavi: Ubi festinant viri isti, qui currunt? Dixit autem mihi: In Jerosolymam omnes ascendunt ob sanctae crucis exaltationem, quae post aliquot dies solito celebratur. Dixi autem ei et ego: Putas suscipient me, si voluero ire cum ipsis? Et ille dixit: Si habes naulum, nullus te prohibebit. Dixi ei: Vere, frater, naulum vel sumptum non habeo. Vadam autem et ascendam in unam navim, quam conduxerunt. Et licmeum in potestate habentes, pro naulo accipient. Propterea autem cum eis volui ambulare abba meus, ignosce ut multos haberem coopermihi, ne compellas me meam dicere confusionem. Contremisco enim, novit Dominus, maculant enim et ipsum aerem isti sermones mei. Zosimas autem terram lacrymis infundens, respondit ad eam: Dic propter Deum, o mater mea, dic, et ne praetermittas sequentia tam salutiferae narrationis. Illa autem adjungens priori narrationi, addidit haec: Ille autem adolescens audiens
Abbreviated transcription (Latin):
orare łcoc aut̃ ut uidic nimio pauore correptꝰ: pstra¬
uit se int̾rã sudoreq suffusus e nimiũ pturbatꝰ nibil
mulier erex̃ monacbum ita dicens. Quidte alba cogito tionestue
ꝑturbant. scandalizare ume quia sp̃s sum. & ficta facio
orationẽ : Satis factus esto ciius homo peccatricẽ me ẽẽ muli¬
er culã tamen sacrosum circũdata baptismate. & sp̃s non sum
sed fauilla &cinis & tãtũ caro et nichil spiritalis fantasiȩ aliquan¬
do uł admentẽ reducens Hȩc dicens: signo crucis segna dit sron¬
tẽ suũ ocłosq & labia simulq & pectori uexillũ eruais in figts
ia dirit. Ds abba tosima de aduersario et demmissionib cius libera

Expanded text:
idit, nimio pavore correptus, prostravit se in terram, sudore suffusus, et nimium perterritus, nihil . Conversa autem mulier, erexit monachum dicens: Quid te, abba, cogitationes tuae perturbant scandalizari in me, quia spiritus sum, et fictam orationem facio? Satisfactus esto, homo, peccatricem me esse mulierculam, tamen sacro sum circumdata baptismate; et non sumd favilla et cinis et totum caro, et nihil spiritualis phantasiae aliquando vel ad mentem reducens. Haec dicens, signo crucis signat frontem suam, oculosque et labia; simulque et pectori vexillum crucis infigens, ita dixit: Deus, abba Zozima, de adversario et immissionibus ejus l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quohas carnes ita expendistꝓ quo hanc induta es miditate. ut nihil
ab scondis a seruo tuo quis es &umde uł quando & ob quam obcasio¬
nem solitudinẽ hanc in habitasti sed om̃ia quȩ circate sunt edicito
muhi ut de magnalia facias manifesta. Sapiencia enim abscondi¬
ta & thesaurus ocultus que ut ilitasin utrisque. sicut serptũ est:
Dic nihi omĩa ꝓpt̃ dnm̃ Necenĩ ꝓglacione aliquid dices aut os
tensione sed ut mihi satis facias peccatori & indigno. Credo eni
reccus sum inhanc solitudinẽ ut cu que circa tesunt cdhs faciata¬
nifesta Nonenim nr̃e uirtutis est uidicus resistere dĩ. Nisi fuisset accep¬
tabile xp̃o dõ nr̃o manifestare te & qualit̃ certasti nec ipsãte ꝑmiserat ui¬
deri abaliquo nec meconfortaret tantam ꝓperart uiam nusquam ualen¬
dicere tibiturpitudinẽ mcorum actuum Taren midũ terbus

Expanded text:
ti, ut nihil abscondas a servo tuo, quae es, et unde, et quando, vel ob quam causam solitudinem hanc inhabitasti, sed et omnia, quae circa te sunt, edicito mihi, ut Dei magnalia facias manifesta. Sapientia enim abscondita et thesaurus occultus quae utilitas in utrisque? sicut scriptum est ? Dic mihi omnia propter Deum; nsed ut mihi satisfacias peccatori et indigno. Credo enimrectus sum in hanc solitudinem, ut ea quae circa te sunt Deus faciat manifesta. Non enim nostrae virtutis est judiciis resistere Dei. Nisi fuisset acceptabile Christo Domino manifestare te et qualiter decertasti, nec teipsam permiserat videri ab aliquo, nec me confortaret tantam properare viam, nusquam valendicere tibi turpitudinem meorum actuum; tamen quia vidis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ in t̾ra ꝓstratꝰ : poscebat benediccioriẽ sedm
morẽ accipere. Prostrauit autͥ se: & ipsa Utriq
iacebant in t̾ra : unus ex alio benediccionẽ
ciũ : dixit mulier ad zosimam: Abba roima tibi
conpetit benedicere & orare: Tu eruĩ presbiterii
bonore susfultꝰ es & plurimis iam annis sco ad¬
sistis altari. & donodiuinita tis xpͥi secrita rinaris
Hec uerba rosimã in magnũtimorẽ & destamen magis
inducebant. Et tremens senex sud orĩgiutism
es e forciori parte scło mortua Manifesta aut
plusom̃iu tributa tibi gr̃a est: ut meuocaresexnoe
quem nũ quã uidisti. Sed quia gr̃a ñ exdignitate
cognoscitu sed exanimarũ actib significar con¬
sueta est: benedic ꝓot̃ dñm & nracionẽ tribus
marũ. Et rosima : espondente amen surrexer̃
utriq de t̾ra. Et ait mulier seni. Homo quã brẽ

Expanded text:
autem in terra prostratus, poscebat benedictionem secundum morem accipere. Prostravit autem se et ipsa, et utrique jacebant in terra, unus ex alio benedictionem bi competit benedicere et orare; tu enim presbyterii honore fultus es, et plurimis jam annis sancto assistis altari, et donis divinitatis Christi secreta rimaris. Haec verba Zosimam in magnum timorem et certamen magis inducebant, et tremens senex sudoris guttis es, et fortiori parte mortua es. Manifesta autem plus omnium tributa est tibi gratia, ut me vocares ex nomine, quem nunquam vidisti. Sed quia gratia non ex dignitate cognoscitur, sed ex animarum actibus significari consueta est, benedic propter Deum, et orationem tribue marum; et Zosima respondente Amen, surrexerunt utrique de terra. Et ait mulier seni: Homo, quam ob
Abbreviated transcription (Latin):
semuniens: & asetimorẽ ꝓitiens Iamenĩ etoratio¬
nis eiꝰ finis instabat cuertens oculos uidit aliquẽ
inueritate ꝓperante ad partẽ occidentis mulier
ardore denigrata et capillos capitis habens utlana
currere in eã partẽ ubi & illud qđ apparuit festinet¬
bat Gciudebat eñĩ gaudio magno. Nonenĩ uiderat
inspatiodierũ illorũ spetiem hominis aut anima¬
liũ ł uolucrũ bestiarũq formã Desiderabat igit᷑
cognoscere quȩ ł qͣlis bestia eẽt quȩ uidebat᷑ sperans
qm̃ maiorũ alicuiꝰ efficeret᷑ ꝓspectus Illa aũ econ
tra ut uidit zosimã uenientẽ : cepit fugiens cur¬
rere. apud illã inferiorẽ solitudinẽ Tosimas aũ
aetatis senectã obliuiscens. & laborẽ non reputans
tantiitineris: tetendit rapidissimocur sudeside¬
rans c̃iungere fugienti. Hic enĩ sequebat᷑. illa aũ

Expanded text:
se muniens, et a se timorem projiciens jam enim et orationis ejus finis instabat, convertens oculos, vidit aliquem in veritate properantem ad partem Occidentis. Mulierardore denigrata, et capillos capitis habens ut lana currere in eam partem, ubi et aliud quod apparuit festinabat. Gaudebat enim gaudio magno. Non enim viderat in spatio dierum illorum speciem hominis, aut animalium, vel volucrum, bestiarumque formam. Desiderabat enim cognoscere quae vel qualis bestia esset quae videbatur, sperans quoniam majorum alicujus efficeretur profectus. Illa autem ut vidit econtra Zosimam venientem, coepit fugiens currere apud inferiorem solitudinem. Zosimas autem aetatis senectam obliviscens, et laborem non reputans itineris, tetendit rapidissimo cursu, desiderans conspicere fugientem. Hic enim persequebatur; illa au
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt̃ ob noxia Iunc itaq tosimcs csueta monas¬
terii lege trans meauit iorda nẽ: modicũ qͥđ ꝓcorpo¬
ris necessitate deportans c̃gruci & uestẽ qua utebat᷑
Ncanonẽ qͥdẽ celebrabat solitudinẽ ꝑtransieris. &
tẽpore escȩ necessitatẽ faciebat naturȩ Sedebat
aũ nocte in t̾ra modicũ qͥescens. & somnũ ad mo¬
dicũ gustans qͦcũq eũ uesꝑtinũ reperiebat
tẽpus Diluculo aũ ꝓperare incipiebat. sẽꝑ incessa¬
bilẽ habens eunde ꝓpositũ Indesideriũ enĩ habens
ut dicebat introire insolitudinẽ sperans inuenire
aliquẽ patrẽ habitantẽ in ea qͥ eũ posset aliqͥd edifi¬
care sic̃ desiderabat & sine cessatione it habebat.
acsi apud aliquẽ manifestũ festinans. xxͣ. aũ
dierũ exiens iter Cũq sextȩ horȩ tẽpus aduenit
solitã orationẽ Consueuerat enĩ c̃stituta diei tẽ¬
pora figere cursũ itineris. & stans psallere. & ge¬
nuflexoorare Dũ aũ psalleret & incelũ intentis in¬

Expanded text:
us obnoxia. Tunc itaque Zosimas consueta monasterii lege transmeavit Jordanem, modicum quid pro corporis necessitate deportans congrua, et vestem qua utebatur; et canonem quidem celebrabat, solitudinem pertransiens, et tempore escae necessitatem faciebat naturae. Sedebat autem nocte in terra, modicum quiescens, et somnum ad modicum gustans, quocunque eum vespertinum reperiebat tempus. Diluculo autem properare incipiebat, semper incessabile idem habens propositum, in desiderium habens, ut dicebat, introire in solitudinem, sperans invenire aliquem patrem in ea habitantem, qui eum posset aliquid aedificare, sicut desiderabat, et sine cessatione iter agebat, ac si apud aliquem manifestum festinans. Viginti autem dierum exigens iter, cum sextae horae tempus advenisset, solitam orationem. Consueverat enim constituto diei tempore figere itineris cursum, et stans psallere, et genuflexo orare. Dum autem psalleret, et in coelum inspiceret in
Abbreviated transcription (Latin):
iecit dicens duo angłi ad me uenerunt: cũ magno
impeta dicentes: qđ p̃cib beati marcialis suscitan¬
dus essem. Infernus. nullam hab& mensuram Ibi
& tristicia magna frigus et ignis. magnus & horri¬
bilis nũ quã deficiens Morsus serpentiũ & fetor
intolerabilis & putredo atq miseria: & uermis qui
non morit᷑ Ibi sunt cacerari infernales: qui ani¬
mas quas rapiunt diuersis flagellis cruciant
Cũq haec & his similia dicer&: cunctis populus

Expanded text:
jecit: « Duo angeli ad me venerunt cum magno impetu, dicentes quod precibus beati Martialis suscitandus essem. Infernus nullam habet mensuram. Ibi t planctus et tristitia magna; frigus et ignis magnus et horribilis, nec unquam deficiens; morsus serpentium et fetor intolerabilis, putredo et miseria, et vermis qui non moritur. Ibi sunt carcerarii infernales, qui animas quas rapiunt diversis flagellis cruciant. » Cumque haec et his similia diceret, cunctus populus
Abbreviated transcription (Latin):
Siquid tu male ꝑ uigil
Dũ dormiunt suaferis
hoc defleant cũ lacrimis
Ante conspectũ dñi
Sed quidte nr̃m canere
Spectat lupe tru. pessime:
Ego curro ꝑ omnia
Et uolo uelox aera
Sũ uelocior euro
clustromonasteria
Siquẽ meũ repperiã
Qui qđ uoli hoc faciat
Tande modũ nequi tię
lã tum̃dax fige tuę
Et desinas bla phemus
Alt̃nis cessamꝰ loqui
E uane soit excculis
Sonus grauis ine deseri
Copulatus cr̃ ceteris

Expanded text:
Si quid tu, male pervigil, Si quid tu, male pervigil, Dum dormiunt suaseris, Hoc defleant cum lacrimis Ante conspectum Domini. Sed quid te nostrum canere Spectat, lupe trux, pessime?” “Ego curro per omnia Et volo velox aera, Sum velocior Euro Et lustro monasteria, Si quem meum repperiam, Qui quod volo hoc faciat”. “Tandem modum nequitię Iam tu, mendax, fige tuę Et desinas blasphemiis!” Alternis cessamus loqui, Evanescit ex oculis, Somnus gravis me deserit. Copulatus cum ceteris,
Abbreviated transcription (Latin):
Nos fieri qđ fueras.
Plures sermones soar simꝑ
Acdemultis questisumas
Quȩ tulerunt in somnia
Et acords memoria
Vbliuionitradita
Adhuc unũ quiddã manet
qđ uobstilus defer&
Vt audiatis seduli
Si uob̾ placet domini
Tunc neꝗͣ inquit spiritus
lã matutinis terminus
Ad ꝓpinquat Remigius
Quolaudes uras habeat
Et lectiones audiat
Sed te man& quȩ nescio
Consuetudo in proba
Ut post quã timit tuas
Percusserit auriculas
Statĩ lecto exilias
Et primus in ecdesia
Si potes citus habeas
Nã dũ potes qui escere
Et menbra sõno tradere
Ac dulcites quiescere
Vt stultus monasterii
Primus petis in troitum
Dũ uenite ꝓtrahitur
Quartus a nonagesimus
qui morose dũ canitur
lunc satis potes surgere
Vt occurras in ordine
Ocastigator imꝓbe
Imperet tibi dñs
Nusqua tabene habeas
Vt tinutus signierit
Auritus abauriculis
Iunc est necesse fribus
Ut occur rant quã cicius

Expanded text:
Nos fieri quod fueras?” Nos fieri quod fueras?” Plures sermones sparsimus Ac de multis questi sumus, Quę tulerunt insomnia Et a cordis memoria Oblivioni tradita». Adhuc unum quiddam manet Quod vobis stilus deferet, Ut audiatis, seduli, Si vobis placet, domini. «Tunc nequam inquit spiritus: “Iam matutinis terminus Adpropinquat, Remigius Quo laudes vestras habeat Et lectiones audiat; Sed te manet quę, nescio, Consuetudo inproba, Ut postquam tinnitus tuas Percusserit auriculas, Statim lecto exilias Et primus in ecclesia, Si potes, citus habeas; Nam, dum potes quiescere Et menbra somno tradere Ac dulciter quiescere, Ut stultus, monasterii Primus petis introitum. Dum ‘Venite’ protrahitur, Quartus et nonagesimus, Qui morose dum canitur, Tunc satis potes surgere Ut occurras in ordine”. “O castigator improbe, Imperet tibi Dominus! Nusquam tu bene habeas,Ut tinnitus signi erit Auditus ab auriculis; Tunc est necesse fratribus Ut occurrant quam cicius.
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus respondit talia
Erras. mnescis. quid moneas
Nescis quidue suadeas
Adtende paucis indico
Quȩ sit mea sententia.
Mecasus clarum genuit
Ded dignitate ꝑ di di
Hereditatem carui
Uos qui de terra geniti
Itmortales ei fetidi
Mortis debita soluitis
ꝓgenies terrę fecis
Hereditatem tollitis
Auam nos habere decuit
Tuiseruire debuerat
Ille nunc nobis imperat
Opudor. omiseria.
Et dominus subserui at
Etseruus iussa fatiat
Inter seruum etdominũ
Siseruus tollit pręmium
D ic quę pax uẽ poterit
Vel que fi& concordia.
Inter nos& uos hocscias
Et ꝓcerto hoc teneas
Sẽpererit discordia
Et cariores fecerit
Ad hec respondie monacꝰ
Atq cordis audacia
Vanaq extollentia
Perdidisticelestia
Dũ putas dõ similis
Persuꝑbiã fieri
Et de claro archangelo
ł actus es niger ethiops
Si nr̃idĩ bonitas
Atq. misericordia
Nob donat qđ tumiđ
Atq tuꝑdis tur giđ
łios huiules ad qͥrimꝰ
Quid refert ut tudoleas

Expanded text:
Rursus respondit talia: Rursus respondit talia: “Erras, nescis quid moneas, Nescis quidve suadeas; Adtende, paucis indico Quę sit mea sententia. Me casus clarum genuit, Sed dignitatem perdidi, Hereditate carui. Vos, qui de terra geniti Et mortales et fetidi, Mortis debita solvitis, Progenies terrę fecis, Hereditatem tollitis, Quam nos habere decuit. Qui servire debuerat, Ille nunc nobis imperat. O pudor! o miseria, Ut dominus subserviat Et servus iussa fatiat! Inter servum et dominum, Si servus tollit pręmium, Dic quę pax esse poterit, Vel que fiet concordia. Inter nos et vos, hoc scias Et pro certo hoc teneas, Semper erit discordia Et cariores fecerit”». Ad hec respondit monacus, Atque cordis audacia Vanaque extollentia Perdidisti celestia, Dum putas Deo similis Per superbiam fieri Et de claro archangelo Factus es niger Ethiops. Si nostri Dei bonitas Atque misericordia Nobis donat quod tumidus Atque tu perdis turgidus, Nos humiles adquirimus. Quid refert ut tu doleas
Abbreviated transcription (Latin):
Uobisbonus nobis malus
Sic nobis aufert animas
Quẽ fecerunt placentia
Postquã surgens amortuis
Heuꝓdolor nossuperans
Imperium cõminuit
Hr̃mq decũs abstulit
Dumrede unt paschalia
Uobis grata sollẽpnia
Nobis semꝑ sed timida
Sic con sueuit facere
Nonueritus nos uincere:
Sed muno laudabilis
Nobes est gratus inuidis
Quod eos qui criminib
Diris tenentur artius
Stricti. malis operib
Omicidę ad ulteri.
Raptores. prȩdeferuidi.
Sodomiteq pessimi.
Assuetiꝑ iuriis.
Quos facere nonpuduit
Q̃ uod lex urã ꝓhibuit
Neq cos pęnituit
Hos non tollit necliberat
In hoc utiustus maneat.
ustis ꝓmisti pręmia
Ei pessimis supplitia.
Sinutaret sententiã
Faceret iniustitiam.
Operdite respondeo
Cartuiessic in memor
Cur penitens non flecteris
Eteur ueniã non petis.
łttumoris audatia
Numiliatus habetis
Ac dignitatẽ ꝑditam
Ettam decoram głam
Poscendo portes ueniã:
Ille spernens hȩc monita

Expanded text:
Vobis bonus, nobis malus, Vobis bonus, nobis malus, Sic nobis aufert animas Quę fecerunt placentia. Postquam surgens a mortuis, Heu! pro dolor! nos superans, Imperium comminuit Nostrumque decus abstulit. Dum redeunt paschalia, Vobis grata sollempnia, Nobis semper sed timida, Sic consuevit facere Non veritus nos vincere. Sed in uno laudabilis, Nobis est gratus invidis: Quod eos, qui criminibus Diris tenentur artius, Stricti malis operibus, Omicidę, adulteri, Raptores pręde fervidi Sodomiteque pessimi, Assueti periuriis, Quos facere non puduit Quod lex vestra prohibuit Neque eos pęnituit, Hos non tollit nec liberat, In hoc ut iustus maneat: Iustis promisit pręmia Et pessimis supplitia; Si mutaret sententiam, Faceret iniustitiam”. “O perdite!” respondeo, “Cur tui es sic inmemor? Cur penitens non flecteris? Et cur veniam non petis, Et tumoris audatia Humiliatus habeas Ac dignitatem perditam Et tam decoram gloriam Poscendo portes veniam?” Ille, spernens hęc monita,
Abbreviated transcription (Latin):
Uobis tolleret miseras
Etdeseruitutis iugo
Tantos redderet liberos
Peccati mole grauidos
Uestro tolleret iugulo
Miror equidem Nimium
Tamualidum inperium
Sic fractos postes ferreos
Unius xp̃i digito
Ipse infrendens barbarum
Horrendxm resonans tetrũ
Ore distorto incipit
Labrisq fremit tremulis
Audi nunc male monache
Aure cordis & ꝑcipe.
Uera inuitus intimo
Quod celare. sed nequeo
Nam meũ non est dicere
Quod ueruest omĩmode
Pontifices sacrilegi
Abbates normę nescu
Infelices presbiteri
S cortatores ne quissimi
Mendacesq diacoru
Etnonnę meretri culs
Cũ clericellis paruulis
Etmonachis sat inuidis
Murmuratores turbidi
Instant dies atq noctes
A paschȩ cursu telebri
Quo ad urm pascha redit
Semꝑ orantes dñm
Cũmissarũ sollẽpniis
Panimab ꝑditis
Etlaboratores mali
Dant suas aelemosinas
Egenis & pauperib
Hii nobis tollum animas
Nr̃a fecerunt opera
Horum placatus p̃cib
Atq malis operibus

Expanded text:
Vobis tolleret miseras Vobis tolleret miseras Et de servitutis iugo Tantos redderet liberos, Peccati mole gravidos Vestro tolleret iugulo. Miror equidem nimium Tam validum imperium, Sic fractos postes ferreos Unius Christi digito”. Ipse infrendens, barbarum, Horrendum, resonans tetrum, Ore distorto incipit Labrisque fremit tremulis: “Audi nunc, male monache, Aure cordis et percipe Vera, invitus intimo Quod celare sed nequeo; Nam meum non est dicere Quod verum est omnimode. Pontifices sacrilegi, Abbates normę nescii, Infelices presbiteri, Scortatores nequissimi Mendacesque diaconi Et nomnę meretriculę Cum clericellis parvulis Et monachis sat invidis, Murmuratores turbidi Instant noctes atque dies, A Paschę cursu celebri Quoad vestrum Pascha redit, Semper orantes Dominum Cum missarum sollempniis Pro animabus perditis Et laboratores mali Dant suas aelemosinas Egenis et pauperibus. Hii nobis tollunt animas, Nostra fecerunt opera. Horum placatus precibus Atque malis operibus,