comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in alexandriã contͣ sarracenos direx̃. Cuiꝰ exercitus
ad aliũ uͦsꝰ consiliũ abitin̾e medio constantinopolita¬
nã urbẽ regressus. theodosiũ orhodoxũ uirũ in¬
quirens. imꝑatorem elegit. atq coactũ insolio pa-¬
latii confirmauit. Qui theodosiꝰ apud niceã ciui-¬
tatẽ anastasiũ graui p̾lio uicit. eũq clericũ ac prb̃m
qui ut unꝑiũ accepit. mox in regia urbe ima¬
ginẽ illã uenerandã inq scã sinodus erat depicta.
s aphilippico fuerat deiecta. pͥstinũ in locũ erex̃.¬

Expanded text:
in Alexandria contra Sarracenos direxit. Cuius exercitus ad alium versus consilium, ab itinere medio Constantinopolitanam urbem regressus, Theodosium orthodoxum inquirens, imperatorem elegit atque coactum in solio imperii confirmavit Qui Theodosius aput Niceam civitatem Anastasium gravi proelio vicit. Datoque sibi sacramro ut regnum accepit, mox in regia urbe imaginem illam venerandam, in qua sanctae sinodus erant depictae et a Filippico fuerat deiecta, pristino in loco erex
Abbreviated transcription (Latin):
pt̾ea tẽpestate rex italiȩ lu itprandꝰ audiens quod
sarraceni depopulata sardinia loca illa fedassent
ubi ossa beati augustini iponiensis ep̃i reqͥescebant
qiue ꝓpt̃ uastationẽ barbarorũ. olim eõ translata
cella aurea uocitat᷑ recondidit & itẽ hoc ferme
tẽpore Karolus tudites defunctus. ẽ. & apud scm
dionisiũ non longe aparisiaca urbe sepultus an.¬
amministratione romã abiit. ibiq scłarẽ militiã
reliquit. Acdemũ in monte serapti scĩ siluestri
monasterio constructo. ibidẽ in habitu monachi¬
co ꝑannos aliquot habitauit. S cũ exfrancia
multi nobilium obuota soluenda romã sollẽpnit̃
comearent. & oiĩ uolut dũ qͦndã suũ pt̾ire nol¬
lent: ociũ quo maxime delectabat᷑ crebra salu¬
tione int̾rũpentes. locũ mutare cõpellunt. Nã
huiuscemodi frequentiã cũ suo ꝓposito officere
uidiss& : relicto monte serapti. in sanniũ ꝓuintiã
admonast̾ium scĩ benedicti sitũ in castro cassino

Expanded text:
t haec rex Italiae Luitprandus audiens quod Sarraceni, depopulata Sardinia, loca illa foedassent, ubi ossa beati Augustini Hipponensium episcopi requiescebant, quae propter vastationem barbarorum olim eo translata, Cella Aurea vocatur, recondidit. Postea tempore Karolus Tudites defunctus est et apud Sanctum Dionisium non longe a Parisiaca urbe sepultus anadministratione, Romam adiit, ibique secularem militiam reliquit, ac demum in monte Serapti sancti Silvestri monasterio a se constructo, ibidem in habitu monachico per annos aliquot habitavit. Sed cum ex Francia multi nobilium ob vota solvenda Romam sollempniter commearent et eum velut dominum quondam suum preterire nollent, otium, quo maxime delectabatur, crebra salutione interrumpentes, locum mutare conpellunt. Nam huiuscemodi frequentiam cum suo proposito officere vidisset, relicto monte, in Samnium provintiam ad monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ fugere. & Wasconiã petere cõpulit. Quẽ ⁊ibi
gatos mandat. ut ꝑfugam retdat. qd̃ ni festinato
faciat: bello se eũ expostulaturũ ꝓmittit: S
lupꝰ saniori usus consilio: non solũ hunoldũ red¬
didit. s etiam se ipsũ cũ ꝓuintia cui p̾erat. eiꝰ po¬
testati ꝑmisit. Uerũ transacto biennio quo Rarlo¬

Expanded text:
inquere et Wasconiam petere coegit. Quem tamen ibi legatos mandat, ut perfugam reddat; quod ni festinato faciat, bello se cum expostulaturum. Sed Lupus, saniori usus consilio, non solum Hunoldum reddidit, sed etiam se ipsum cum provincia cui praeerat, ejus potestati permisit. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
hereticus constantino papȩ lit̾cas praui dogma.¬
lio respuit. & huiꝰ rei grã fecit fieri picturas
inporticu scĩ petri quȩ gesta sex sinodorũ scãrũ
uniuers aliũ retinent. Om̃s aut̃ huiꝰ modi pic-¬
neq nom̃ ad missaium sollempiia ꝓlacum. Igͥ¬

Expanded text:
ylippicus Constantino pape litteras pravi dogmalio respuit; et huius rei causa fecit picturas in porticu Sancti Petri, qui gestas sex sanctarum synodorum universalium retinent. Nam et huiusmodi picest nec nomen ad missarum sollemnia prolatum.
Abbreviated transcription (Latin):
nastio trudunt. cũ eiꝰ ultra nequitias tolelare ne¬
quirent. Deinde assum̃tes theoderici frem childe
ricus intficit᷑. itheodericꝰ in regno reuocat᷑. Quod
audiens ebromꝰ monachali qua induebat᷑ ueste de-¬
posita amonastio egredit᷑. & undiq circa se uirib:
aggregatis it̾um maior regiȩ domꝰ efficit᷑. Tc̃ ȩtiam

Expanded text:
nasterio intrudunt, cum ejus nequitias ultra tolerare nequirent, deinde assumentes Theoderici fratrem Childerricus interficitur, et Theodericus in regnum revocatur. Quod audiens Ebroinus, monachali qua induebatur veste deposita, e monasterio egreditur, et undique circa se viribus aggregatis, iterum major regiae do
Abbreviated transcription (Latin):
lauerat. ipsamq potestatẽ romani imꝑii uel
offitia seu negocia. imꝓbissimis lib̾toꝵ cõmise¬
rat. Cũ enĩ ipse fidem nulli seruaret. om̃s
quos uilis conditio sibi obnoxios fecerat. Uerũ
ipsi exemplũ crudelitatis eius quandoq ꝑhor¬

Expanded text:
em Romani imperii, cuius uel officia uel negotia inprobissimis libertorum commiserat. Cum enim ipse nulli fidem seruaret, omnesquos uilis condicio obnoxios fecerat. Sed et ipsi exemplum crudelitatis eius aliquando perhor
Abbreviated transcription (Latin):
lo uacabat. Nullũ consilii tempꝰ repꝑiebatur.
horroris. plena ĩmanitatis. Ubiq luctus. pa.¬
uor ubiq clamor mulierũ. eiulatus senum.
morientiũ gemitus. iuuentiũ desꝑatio. S ubi
hostis ad esse uisus ẽ. domestico federe seques¬
trata sunt ciuiliũ belloꝵ certamina. Plerũq
eni acerba odia metus cõpͥmit. Deniq cohor-¬
tati sunt se inuicẽ factionũ uiri ut in uno con-¬
sꝑantib studiis patriã defensarent. ne eorum
discordia in cruentã romanis daret uictoriam.
frecigͥ numero hostẽ subito adoriendũ putar.
ti confirmauere sese armis. & ordine suo nixi
cede incursantes ceꝑunt. scutis repellere. ꝓtur.

Expanded text:
lo uacabat, nullum consilio tempus reperiebaturhorroris, plena immanitatis, ubique luctus, pauor, ubique clamor mulierum, heiulatus senum, morientium gemitus, uiuentium desperatio, ut mihostibus advenientibus, domestico foedere sequestrata civilium bellorum certamina. Plerumque enim etiam acerba odia metus comprimit. Denique cohortati sese invicem factionum viri, ut in unum conspirantibus studiis patriam defensarent, ne eorum discordia incruentam Romanis victoriam daret, freti numero hostem subito adoriendum putarunt, ti, confirmavere animis ordine suo nexi, caedere incursantes coeperunt, scutis repellere, protur
Abbreviated transcription (Latin):
ianuas argento oꝑtas fuccendi. Et amoto
igne cepit argentũ defluere. Deinde paulati
etiã lignũ ardere. sicq inporticũ int̾iorẽ adit᷑ꝰ
consiliũ uocauit duces exercitus dicens. Nõs cũ in¬
sensibilib certam̃ esse. nec bellũ cũ ȩdifitiis quȩ
uictorib sufficerent si in exusta reseruarent᷑. at
duces asserebant ualitudinẽ parietũ & munitio-¬
nẽ tẽpli uideis in reliquã ȩtatẽ incentiua fut᷑a
qͥb esset grata insolentia. Radices rebellionis¬

Expanded text:
anuas argento opertas succendi jussit, quibus igne admoto argentum defluere, deinde paulatim etiam lignum ardere: sic in porticum interiorem aditus consilium uocauit duces exercitus dicens, non cum insensibilibus sibi certamen esse nec bellum cum aedificiis, quae uictoribus proficerent, si inexusta reseruarentur. Duces tamen adserebant ualiditatem parietum et munitionem templi Iudaeis in reliquum quoque incentiuo futura, quibus esset grata insolentia; radices rebellionis
Abbreviated transcription (Latin):
illi stimuli abhis qui ei afiliorũ insidiis cauendũ¬
crebro denuntiabant asserentes quod ultrices
mat̾ni exitii manꝰ in eum armarent. Unde antipa¬
cȩtis fratrib ante ponere. ⁊ ad sui grãm uberiori
affectu lacessere. Ardere demũ maiorib odiis
aula regia cepit. ⁊certamine fr̃m concuti. dum
indignant᷑ quod priuate mulieris filiꝰ sibi in
regno ortis p̾ferebat᷑. At uersutꝰ antipat᷑ quo

Expanded text:
illi stimuli ab aliis, qui ei a filiorum insidiis cavendum denuntiabant, asserentes quod ultrices materni exitii manus in eum armarent. Tandem iferre fratribus, atque ad sui gratiam uberiore effectu coepit lacessere. Ardere majoribus odiis aula regia, et certamine fratrum concuti: dum illi indignantur, quod privatae mulieris filius sibi in regno ortis praeferebatur: ille versutus adulandi, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ umbras in anes. foris gr̃am. intus fauillã. Quis
dubitare potest quod apud inferos uersem᷑ & ubi iã¬
est. & suꝑstes defunctis religio. Quis enĩ parentes
ȩtiam mortuos ñdiligat. Quis amissos filios namet.¬
& loco pignoꝵ teneat. Man& affectus. & si pignus
hos uͦ nec uiuentẽ mat̾ recognoscit filiũ. nec audit¬
cibũ infert filio parricidales manꝰ. Infelix ciuitas
inqͣ tał officina. tale ministeriũ ẽ. Oꝑiant eã ruinȩ
suȩ. & abscondant huiꝰ modi contagium ne sol ui-¬
fraus. Hic aut̃. ẽ. ꝓpͥa uoluntas. Ille doluit. hȩc
insultauit. Digna talib uiris pęna. qͥ ꝑtinaciter
bellando mulieres suas adtale coeger̃ conuiuiũ.
execrabilẽ ⁊ ꝑnitiosã. Et his dictis ad moueri mu-¬
ro arietes iub&. Euoluto itaq biennio pꝰquã ob-¬
sessa ẽ. ciuitas uictor titus machinis & aliis belli¬
cis instrumentis muros eius irrupit. ñ tam̃ sine suoꝵ
sanguine. Rupto itaq muro solito t̾ribilior mnꝰ¬

Expanded text:
tuum umbras inanes, foris gratiam intus fauillam. Quis dubitare potest quod apud inferos uersemur, apet superstes defunctis religio. Quis enim parentes non etiam mortuos diligat? Quis etiam amissos filios non amet et loco pignorum teneat? Manet affectus, etsi pignus  Apud hos uero nec uiuentem mater recognoscit filium, nec ciplina est filios occidere, infelix ciuitas, in qua talis officina, tale ministerium est. Operiant eam ruinae suae atque abscondant, mundi ipsius contagionem ne sol uifraus, hic propria uoluntas. Ille doluit, haec insultauit. Digna talibus uiris esca, qui pertinaciter bellando mulieres suas ad tale perduxerunt conuiuium.exsecrabilem et perniciosam. Et his dictis admovere muro arietes jubet. Evoluto igitur biennio postquam obsessa est civitas, victor Titus machinis et aliis bellicis instrumentis muros ejus irrupit, non tamen sine suorum sanguine. Rupto muro, solito terribilior in
Abbreviated transcription (Latin):
brio sit quod fortior uobis mulier reꝑta sit. quȩ
assumeret epulas uiroꝵ. Ego quidẽ tales paraui
ȩpulas. s uos sic ȩpulari matrẽ fecistis. Et me
tenebat passio. s uic̃ necessitas. Repleuit conti-¬
nuo totã urbẽ tanti sceleris nefas. ⁊ unquisq ante
oculos positũ parricidał conuiuii mis terium
ꝑhorrescebat. Ceꝑunt & ipsi incentores seditionis
uelut in prudentes sumerent. Ceꝑunt uniu̾si timẽ
ne diu uiuerent. ⁊ mori uelle. ꝑuenit ȩtiã adro.¬
manos huiꝰ facti ĩmanitas. Nam pleriq hoc hortore
ꝑt̾riti. ad hostẽ fuger. Quo comꝑto cȩsar exectꝰ
infelicis t̾rȩ contagiũ. manus ad cȩlũ eleuans talia
ꝓtestabat᷑. Adbellũ quidẽ uenimꝰ. s adu̾sus hominẽ¬
fȩcus suos quos etiam in fame nutriunt.S & ea
abstinent cadaueribus. Hoc est ultra omnẽ acer¬
bitatẽ & impietatẽ. ut membra quȩ genuit

Expanded text:
brio sit quod fortior uobis mulier reperta sit, quae brio sit quod fortior uobis mulier reperta sit, quae absumeret epulas uirorum. Ego quidem tales paraui epulas, sed uos sic epulari matrem fecistis. Et me tenebat passio sed uicit necessitas.’ Repleuit continuo totam urbem tanti sceleris nefas et unusquisque tamquam ante oculos positum parricidalis conuiuii ministerium rhorrescebat. Coeperunt et ipsi incentores seditionis uelut inprudentes sumerent. Coeperunt uniuersi timere, ne diu uiuerent, et mori uelle. Peruenit etiam ad Romanos huius facti immanitas. Nam plerique hoc horrore perterriti ad hostem fugerunt. Quo conperto Caesar exsecratus infelicis terrae contagium, manus ad caelum eleuans, talia protestabatur: ‘Ad bellum quidem uenimus sed non cum hominfetus suos, quos etiam in fame sua nutriunt, et m abstinent cadaueribus. Hoc ultra omnem acerbitatem est, ut membra quae genuit
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. & hȩc ẽ. ur̃a portio. Uidete diligentius ne
uos fraudauerim. Ecce pueri manꝰ una. ecce¬
peseius. ecce dimidium reliqͥ corporis. Et ne aliũ
manducarẽ. & quod uobis reseruarẽ. Nũꝗ mͥ
dulcior fili fuisti. Tibi debeo quod adhuc uiuo.
tua suauitas animã tenuit meam. ⁊ ꝓdux̃ matͥ
misere diẽ mortis. sub uenisti in fame. tu munus
sup̃mũ senectȩ. tu ꝑcussoris reꝑcussor. Uenerunt
necaturi conuiue facti st̃. Habebunt & ipsi qđ
tibi debeant cũ epulas meas sumpserint. S qͥd
refertis gradũ. quid horrescitis animo. cur non
epulamini quod mat̾ fecit: Possunt & uos dele-
Gustate ⁊uidete quia suauis. ẽ. filiꝰ ms. Nolite
fieri molliores matre. infirmiores muliere. Aut
si uos estis in meo uulnere misericordes ⁊ ñ susci-¬
pitis hostiam meã atq adusamini holocaustũ
meũ. ego consũmabo sacrificiũ meũ. Mandu¬
cabo quod reliquũ est. Uedece ne uobis obꝑ-¬

Expanded text:
meum, haec uestra portio, uidete diligentius ne meum, haec uestra portio, uidete diligentius ne uos fraudauerim. Ecce pueri manpes ejus unus, ecce dimidium reliqui corporis: et ne alienum manducarem, uobis quod reseruarem. Numquam mihi dulcior, fili, fuisti. Tibi debeo quod adhuc uiuo. Tua suauitas animam tenuit meam, produxit matri miserae diem mortis. Subuenisti in fame, tu munus supremae senectae, tu percussorum repressor. Venerunt necaturi, conuiuae facti sunt. Habebunt et ipsi quod tibi debeant, cum epulas meas sumserint. Sed quid refertis gradum, quid horrescitis animo? Cur non epulamini quod mater feci? Possunt et uos delectarGustate et uidete quia suauis filius meus. Nolite fieri molliores matre, infirmiores muliere. Aut si uos in medio uulnere misericordes et non suscipitis hostiam meam atque auersamini holocaustum meum, ego consummabo sacrificium meum, manducabo quod reliquum est. Videte ne uobis oppro
Abbreviated transcription (Latin):
omiã. bellũ. fames. incendia. ruine. latrones. & ex¬
pilatores. Cui te moritura credã. aut cui te tantillũ
relinquã. Sꝑauerã si adoleuisses qđ me pasceres
mento. Quid agam misera : Uiuendi tͥ aut michi
nullũ uideo subsidiũ. Omiã st̃ nobis erepta. Cui
te reseruabo. aut qͦ condam sepulchro. necanibus¬
accepistis. Redite in quã in illud natͥale secretũ.¬
tumulꝰ defuncto paret᷑. Ipsa cõplectar quȩ genui.
dicens au̾so uultu cultrũ demersit. & in frus ta
filiũ secans igni subposuit. Partẽ comedit. ⁊ parte
oꝑuit neqͥs suꝑueniret. S nidor incensi ꝑuenit
adprincipes seditionis. Et odorẽ secuti introierunt
mulieris hospitiũ. minantes necẽ quod ausa cẽt
ipsis ieuinantib ȩdere. & exortes eos facere cibi
nec auara nec in humana. Nolite in dignari
habetis quod ⁊uos ȩdatis. De meis uobis uiscerib
cybũ paraui. Considete otiꝰ m̃sam apponã. alitari
dulcis filii fraudauerit m̃bris. Et hȩc dicens. dis¬

Expanded text:
omnia, bellum, fames, incendia, latrones, ruinae. Cui te moritura credam aut cui te tantillum relinquam? Speraueram quod, si adoleuisses, me pasceres m. Quid agam misera? Viuendi tibi ac mihi nullum uideo subsidium. Omnia erepta nobis, cui te reseruabo? Aut certe quo condam sepulchro ne canibusaccepistis: redi, fili, in illud naturale secretutibi tumulus defuncto paretur. Ipsa complectar quem genui, dicens auerso uultu gladium demersit et in frusta filium secans igni imposuit, partem comedit, partem operuit ne quis superueniret. Sed nidor incensi peruenit ad principes seditionis continuoque odorem secuti introierunt mulieris hospitium minantes necem, quod ausa esset ipsis ieiunantibus edere atque eos exortes facere cibi non fui auara nec inhumana. Nolite indignari, habetis quod et uos edatis. De meis uobis uisceribus cibum paraui. Considite ocius, mensam adponam, mirari dulcis filii fraudaret gratia.’ Simul dicens red
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ciues quib hostis remediũ. ẽ: Audierã quid ẽ¬
& ibi pͥmũ induisse corporis formã. cęliͤ fuisse in.¬
colas. descendisse adcultus t̾rarũ. de t̾ris adcȩlum
redire. transisse ꝑmaria sicco uestigio. fugisse ance
se fluctus maris. conu̾sa iordanis fluenta retrorsũ.
Asser᷑ ȩtiam stetisse solẽ ut hostes suos uincerent.
ne nox impediret. Q uosdã suoꝵ raptos incelum
tib ius uniu̾sas hostiũ fusas copias. dormientibus

Expanded text:
es sunt ciues, quibus hostis remedio est? Audieram equide ibi primum induisse corporis formam, caeli se fuisse incolas, descendisse ad cultus terrarum, de terris ad caelum redire, transisse per maria sicco pede, fugisse ante se fluctus maris, conuersa Iordanis fluenta in suum fontem recurrisse, stetisse solem ut hi hostes suos uincerent ne nox impediret, raptos in caelum tibus his uniuersas hostium fusas copias, dormientibus
Abbreviated transcription (Latin):
functus erat id tẽporis ad olescens nobilis ꝓpin-¬
utrũ posset resuscitari. Celeberrimꝰ in his oꝑib
huius modi deferebat᷑ fides. Dolor exegit reme.¬
dium. ꝑrectũ ÷ ad petrũ. fuere qui ȩtiam symo¬
nem accersiendũ putarent. Ut̃q ad fuerunt.
ait petrus sẏmoni. qui de sua se iactaret poten¬
cia priores partes sese dare. ut si posset mortuũ
resuscitaret. Si non resuscitass& ille. se ñ defut᷑m
At simon qui putaret apud urbẽ gentilium
suit. ut si ipse resuscitaret mortuũ petrꝰ occidetꝰ.¬
Si uͦ p̃ualuss& petrus. insimonem pari genere
uindicaret᷑. Ad quieuit petrus. assensit concio.¬
Adorsus ẽ. pͥorsimon. & accessit ad lectulũ. Incan-¬
tare atq immurmurare cepit dira carmina.
unc uisus. ẽ. agitare caput qui mortuus erat.¬
iam uiueret. qđ iam loqueret᷑ cũ simone. Ira &
indignatio in petrũ. quod ausus esset conferre
uiuit defunctus. loquat᷑. Si resuscitatus est.
surgat. ambul&. fabulet᷑. fantasma illud esse

Expanded text:
functus erat id temporis Romae adolescens nobilis, propinutrum posset resuscitari. Celeberrimus in his operihuiusmodi deferebatur fides. Dolor exegit remedium, perrectum est ad Petrum. Fuere qui etiam Simonem arcessendum putarent. Vterque adfuerunt. Ait Petrus Simoni, qui de sua se iactaret potentia, priores se partes dare ut si posset mortuum resuscitaret. Si ille non resuscitasset, se non defuturum  Simon, qui putaret apud urbem gentilium suit: ut si ipse resuscitasset mortuum, Petrus occide praeualuisset Petrus, in Simonem pari genere uindicaretur. Adquieuit Petrus, adorsus est Simon. Accessit ad lectum defuncti, incantare atque immurmurare dira carmina coepit. Visus est agitare caput qui mortuus erat.iam uiueret, quod loqueretur cum Simone. Ira et indignatio in Petrum quod ausus esset conferre uiuit defunctus, loquatur; si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’. Phantasma illud esse,
Abbreviated transcription (Latin):
titꝰ cupiens cuiꝰ modi esset ȩdes inspicere. Cuiꝰ grã
motus p̃cellentiorẽ fuisse tẽploꝵ suoꝵ oꝑib fate¬
bat᷑. Mirabat᷑ saxorũ magnitudinẽ. metalli ni¬
torẽ. uenꝰ tatẽ oꝑis. grãm pulchritudinis. Nec
inmerito tantã fuisse cęlebritatẽ loci ꝓñtiabat.
ut eo exlocis omĩb conueniret᷑ qͥa tam honestũ

Expanded text:
Cuius gratia motus praecellentiorem fuisse templorum suorum operibus fatebatur. Mirabatur saxorum magnitudinem, metalli nitorem, uenustatem operis, gratiam pulchritudinis. Nec immerito tantam fuisse celebritatem loci pronuntiabat, ut eo ex locis omnibus conueniretur, quia tantum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contra legẽ eoꝵ agere. Ego autẽ credicdta eẽ
& flagellatũ tͣdidi arbitͥo eorũ. At illi crucifixerunt
litibus meis custodientibus eum die tercia re¬
surrexit. S intantũ exarsit nequitia eorũ.
ut darent eis pecuniã dicentes. Dicite qui a
discipłi eius nocte corpus ipsius rapuer̃. Uerũ¬
tamen milites cũ accepissent pecuniam. quod
sastum fuerat tacere non potuer. Nam uillũ
accepisse. Hȩc idõ ingessi. nequis alit̾ m̃tiat᷑.
existim& credendũ mendatiis itdeorũ. Qd¬

Expanded text:
et contra legem eorum agere. Ego autem credidi ita esse, et flagellatum tradidi arbitrio eorum. At illi crucifixerunt litibus meis illum custodientibus, die tertia surrexit. Sed in tantum exarsit nequitia eorum, ut darent eis pecuniam dicentes: Dicite, quia discipuli ejus nocte corpus ejus rapuerunt. Verumtamen milites, cum accefactum fuerat tacere non potuerunt; nam et iaccepisse. Hec ideo ingessi, ne quis aliter mentiatur et estimes credendum mendaciis Iudeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
somnii illũ complecti desiderauit. At alexander
indignanti simił. & acõplexu refugus. uisus es ł¬
ei dicere. Hȩc ÷ glaplura ꝓmissi fides: Ita amo¬
res erga te seruasti meos. quoꝵs memorẽ te esse
oportuit: S esto. Propt̾ ad olescentiã. scdas nup¬
cias non refugeras. Etiam ne frem mariti: Ita¬
ne te mea delectauit in iuria. ut inmeam domũ
t̾cio nupta coniugi remeare non erubesceres.:
S mͥ curę erit ne diutiꝰ maneat contumelia mea
contagio tuo polluta. nec longo letabit᷑ frat᷑ in¬
cestus matrimonio. Exꝑge facta mulier famili¬
aribus enarrauit somniũ. Atq biduo pꝰdefun¬
cta fidem fecit quod huiꝰ modi conuigia neç

Expanded text:
m et conplecti desiderauit. At ille indignanti similis a conplexu refugus uisus est dicere: ‘Haec est, Glafyra, promissi fides? Ita amores erga, te seruasti meos, quorum memorem te esse oportuit? Sed esto: adulescentula secundas nuptias non refugeras, etiamne tertias, etiamne fratrem mariti? Ita te mea delectauit iniuria, ut in meam domum tertio nupta coniugi remeare non erubesceres? Sed mihi curae ne diutius maneat contumelia mea contagio tua, nec longum laetabitur fraterni incestus matrimonii.’ Exsurrexit mulier et familiaribus narrauit somnium, atque ipsa biduo post defuncta fidem fecit, quod huiusmodi coniugia nec u
Abbreviated transcription (Latin):
orum ds̃ cũ uenisset. auidissent eũ cecos illumi¬
minasse. lepsos mundasse. paraliticos curasse. de¬
mones ab hominib fugasse. mortuos ȩtiã susci¬
tasse. imꝑasse uentis. ambulasse siccis pedibus
suꝑ undas maris. & multa alia mirabilia fetisse.
cũ omĩs popłs iudeorũ hc dĩ filiũ dicerent. in ui

Expanded text:
us cum esset, et vidissent eum cecos illuminasse, leprosos mundasse, paraliticos curasse, demones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris et multa alia mirabilia fecisse, cum omnis populus Iudeorum hunc dei filium dice
Abbreviated transcription (Latin):
parchi pompeinarũ partiũ fuere. ⁊ ꝓpt̃ ami¬
citiã cũ popeio bello mitridatico iunctã. &
ꝓ pt̾ crassi necẽ cuiꝰ filium in partib cȩsaris
esse cõꝑerant. quẽ ultorẽ pat̾ni sanguinis¬
futurum metuebant. Adextremũ uͦ sepe nomi¬
nati parhi cũ iam se pares magnitudini roma¬
noꝵ credent. romana signa quȩ crasso intͥfecto
diripuerant ultro octauiano augusto reddider̃.
& obsidib traditis firmũ fedus cũ eo pacti sunt.
plꝰenĩ apud eos memoratus augꝰtus fauore no¬
minis sui fecit. quã facere quisquã aliꝰ imꝑa¬
tor armoꝵ robore potuiss&. His ȩtiã nc̃ de
parchis breuit᷑ ex peditis. opꝰ ꝓpositũ nc̃ conabor
inuad e. ⁊ anotissimis romanoꝵ imꝑatoꝵ tẽporib
sic̃ supra ꝓmisi totã hanc historiam legitime
ad parolũ magnũ eiusq filiũ imꝑatorẽ ludoui¬
cũ. ⁊ tẽpora quib floruer̃ lucide designabo.

Expanded text:
Parthi Pompeianarum partium fuere et propter amicitiam cum Pompeio bello Mithridatico iunctam et propter Crassi necem, cuius filium in partibus Caesaris esse audierant, quem ultorem patris vifuturum metuebant. Ad extremum vero saepe nominati Parthi, cum jam se pares magnitudini Romanorum crederent, Romana signa, quae Crasso interfecto deripuerant, ultro Octaviano Augusto reddiderunt, et obsidibus traditis firmum foedus cum eo pacti sunt. Plus enim apud eos memoratus Augustus favore nominis sui fecit, quam facere quisquam alius imperator armorum robore potuisset. His etiam nunc de Parthis breviter expeditis, opus propositum nunc conabor invadere et a notissimis Romanorum imperatorum temporibus, sicut supra promisi, totam hanc historiam legitime ad Karolum Magnum ejusque filium imperatorem Ludovicum, et tempora quibus floruerunt lucide
Abbreviated transcription (Latin):
Sotios quid uiderit refert. negatq continuo uli
se ꝓtscis parere pose. qui se malit esse feminan
pente assͥrioꝵ. & indicit᷑ bellũ sardana pallo. At
scardana pallus cũ resistere rebellis gentib nompo¬
tussa. in regiam se recepit. Ubi extructa & accen¬
sa pira. se suasq diuitias igne cremauit. Sieq¬

Expanded text:
socios, quae viderit refert, negat se illi prorsus parere posse, qui se malit esse feminam ntra Assyrios, et indicitur bellum Sardanapalo. At Sardanapalus cum resistere tot rebellantibus non valeret, in regiam se recepit, ubi accensa pyra se, suasque divitias igne concremavit. Sicq
Abbreviated transcription (Latin):
meminisse semꝑ erit utile. Pret̾ea ꝑfidos non p̃t᷑¬
mittã phuilocũpos. id ẽ. amatores iactantiȩ non¬
sapientiȩ qͥmaligno afflati spũ. diuina coinquinare
dogmata friuolis ad inuentionibus uoluerunt.
Horũ etiam errorib locis oportunis paucis quidẽ
s affatĩ dĩ opitulante uiuamine curabo respon¬
dere. Extremã qͦq tẽpli eusionẽ quȩ facta. ẽ.

Expanded text:
rit utile. Preterea perfidos non pretermittam philocumpos, id est amatores jactantiae, qui maligno afflati spiritu divina coinquinare dogmata frivolis adinventionibus voluerunt. Horum etiam erroribus locis oportunis, paucis quidem sed affatim, Dei opitulante juvamine, curabo respondere. Extremam quoque templi eversionem, quae facta est
Abbreviated transcription (Latin):
lorice sunt plumate. Ingenia genti tumida. sedi¬
ex: ios. aut indomesticos motus inquieti. Nat̾a taciti
Ad faciendũ quã addicendũ ꝓmtiores. P. inde scda¬
ut aduersa silentio tegunt. Principibus: metu ñ
pudore parent. In libidinẽ ꝓiecti. Uxorũ dulcedine:

Expanded text:
o est. Ingenia genti tumida, sediexternos aut in domesticos motus inquieti, natura taciti, ad faciendum quam ad dicendum promptiores; proinde secunda adversaque silentio tegunt. Principibus metu, non pudore parent. In libidinem proiecti, in cibum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ diffidentiã desꝑatione cladis illate. & hostẽ¬
uictoria suꝑbum ad se euocat. Sicq in conualle
insidiis cõpositis. ducenta ꝑsarũ milia subita
in ruptione deleuit. Quib patratis: ciri capitt
iussit amputari. & in utrẽ humano sanguine ple¬
nũ inferri. ita inquiens. Sacia te sanguine quẽ

Expanded text:
 diffidentiam desperatione cladis illatae, et hostevictoria superbum ad se evocat, sicque in valle insidiis compositis ducenta Persarum millia subita irruptione delevit. Quibus patratis, jussit Cyri caput amputari, et in utrem humano sanguine plenum inferri, ita inquiens: Satia te sanguine, quem
Abbreviated transcription (Latin):
imposuit. Scithȩ p̃cea ꝑ incultas solitudines
errare soliti: non agrũ exercent. s uxores &
liberos secũ in plaustris uehunt. coriis imbrẽ
& hiemis asꝑitatẽ euitantes. Arm̃ta ⁊ pecora:
cũ eis gradiunt᷑. Lacte ⁊ melle uescunt᷑. Gens la¬
borib ⁊bellis asꝑa. uires corporũ inmense. hoꝵ
armis ⁊ equis ac uenationibus dudũ exercebant.
inustis in fantũ dext̾iorib mãmis ne sagittarũ
Duȩ his reginȩ fuere. marchesiȩ ⁊lampedo.
Quȩ induas partes agmine diuiso. opib actȩ bel
auctoritas: genitas se marte p̃dicabant. Itaq
maiore parte europȩ iam sibi sub acta: asiȩ qͦq
ditis. partẽ exercitus cũ ingenti p̃da domũ di¬
miserunt. Reliquȩ autẽ quȩ ad tuendũ asye
imꝑiũ remanserant. concursu barbaroꝵ cum
marthesia regina int̾ficiunt᷑. Incuiꝰ locũ filia
eius orithia regno succedit. Cui p̃t̃ singularẽ
belli scientiã. ex imia seruate in om̃e ȩuũ uirgi¬

Expanded text:
uit. Scythae per incultas solitudines errare soliti non agrum exercent, sed uxores et liberos secum in plaustris vehunt, coriis imbrem et hiemis asperitatem evitantes, armenta et pecora secum pertrahunt. Lacte et melle vescuntur; gens laboribus et bellis aspera, vires corporarmis, equis, venationibus exercebant, inustis infantum dexterioribus mammis, ne sagittarum Duae his reginae fuere, Martesia et Lampeto, quae in duas partes agmine diviso, inclitae iam opiauctoritas, genitas se Marte praedicabant. Itaque maiore parte Europae subacta Asiae quoque ditis partem exercitus cum ingenti praeda domum dimittunt. Reliquae, quae ad tuendum Asiae imperium remanserant, concursu barbarorum cum Martesia regina interficiuntur. In huius locum filia eius Orithyia regno succedit, cui praeter singularem belli scientiam eximia servatae in omne aevum virgi
Abbreviated transcription (Latin):
tharũ gͥ gens antiquissima sub septẽtrione po¬
sita ab uno latere ponto. ab alt̾o uͦ montibus
lustria principia. quã inꝑia habuere. nec uiroꝵ
magis quã feminarũ uirtutibus claruere. Q ꝓpe
cũ uiri hos dequib agimꝰ parthos bactrianosq
feminȩ uͦ eorũ amazonũ regna condiderint. Itaq:
res gesta uiroꝵ mulierũq considantib incertũ :
ut̃ apud eos sexus illustrior fuerit. His tam̃ ueso

Expanded text:
tharum igitur gens antiquissima, sub septentrione posita, ab uno latere Ponto, ab altero vero montibus lustria principia quam imperia habuerunt, nec virorum magis quam feminarum virtutibus claruere; quippe cum viri hos de quibus agimus Parthos Bactrianosque, feminae vero eorum Amazonum regna condiderint. Itaque res gestas virorum mulierumque considerantibus incertum est uter apud eos illustrior sexus fuerit. His tamen Veso
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ iłc xp̃s. Qui uerus rex isac̃dos de regũ
atq pontificũ genere carnẽ assumens. uenit
mundo saliitarẽ afferens fidẽ . in. qua popłm
gentilẽ atq uiclaicũ scificando sibi conecteret¬
& uniret. Natꝰ est aut̃ sua ordinatissima distributio¬
ne anno memorati regis herodis tricesimo primo
qui est scð̾m hebreos ab origine mundi annꝰ qͥ
millesimꝰ nongentesimꝰ ⁊ quin quagesimꝰ pͥmꝰ. porro
sicut beatus maximꝰ in sermone depascha testat᷑
⁊ quẽ ad modũ greci calculatores cõputant. est qͥn¬
quies millesimꝰ: quad ringentesimꝰ septimꝰ. Denig¬
gradib eminentes. Babiloniũ scilic& ab oriente.
iameridie carthaginiense. & a septẽtrione mace¬

Expanded text:
s Christus, qui verus rex et sacerdos de regum atque pontificum genere carnem assumens, venit mundo salutarem afferens fidem, in qua populum gentilem atque Judaicum sanctificando sibi connecteret uniret. Natus est sua ordinatissima distributione anno memorati regis Herodis tricesimo primo, qui est secundum Hebraeos ab origne mundi annus quater millesimus nongentesimus et quinquagesimus primus. Porro sicut beatus Maximus in sermone de Pascha testatur, et quemadmodum Graeci calculatores computant, est quinquies millesimus quadringentesimus septimus. LIgradibus eminentes, ut Babylonium regnum ab oriente, a meridie Carthaginense, a septentrione Mace
Abbreviated transcription (Latin):
terea uͦ cũ apud iudeos corrupta essent dñicȩ
legis uira. ⁊ uiolata religio. deseruit eos diuina
ꝓuidentia. & non solũ illos urgebant romani.
s & ipsi int̾se domesticis seditionib laborabant.
Cuiꝰ seditionis erant duo principes. Quoꝵ un

Expanded text:
terea cum apud Judaeos corrupta essent jura legis, et violata religio, deseruit eos divina Providentia, et non solum urgebant Romani, sed et ipsi inter se domesticis seditionibus laborabant. Omnis seditionis erant duo principes, quorum unus
Abbreviated transcription (Latin):
duoclecĩ milia cũ septuaginta nauib dedita
tritus ꝑtholomeus scapham ascendit ut fuge̾t
⁊ consul est appellatus. Deinde in affricã transi¬
ens. oms magni pompeii duces atq nepotes de-¬
bellauit. Conflixit ergo apud mundã flumen
aduersũ pompeii duces labienũ atq actiũ
uarũ & suꝑauit. S & filiam pompeii pompeiã.
faustũ ⁊ syllã affraniũ & petreiũ int̾fecit. Cato
uͦ apud uticã sese int̾emit. Indeq rursus romam¬
reuersus. rerũ sũmam ac potestatũ solus sibi
p̃supsit qd̾ greci monarchiam uocant. S dũ ibi
rei publice statũ contramorẽ maioꝵ clemĩt᷑ instau¬
suisse ferunt. Romanꝰ uͦ popłs dolore stimulatus.
capitoliũ cũ actoribus cȩdis incendere uoluit. apd
quos etiam ita pꝰmodũ memorabilis factus est. ut
om̃s pꝰ illũ imperatores cȩsares non cupent᷑. Hac¬

Expanded text:
duodecim millia septuaginta navibus dedita. Unde territus Ptolemaeus scapham ascendit ut fugeretet consul est appellatus; deinde in Africam transiens, omnes magni Pompeii duces atque nepotes debellavit. Conflixit apud Mundam civitatem adversum Pompeii duces, Labienum atque Accium Varrum, et superavit. Sed et filiam Pompei Pompeiam, Faustum, et Syllam, Affranium et Petreium interfecit. Cato vero apud Uticam sese interemit. Indeque reversus Romam, rerum summam ac potestatem solus sibi praesumpsit, quam Graeci monarchiam vocant; sed dum ibi reipublicae statum contra morem malorum clementer instauinta conscios fuisse ferunt. Romanus vero populus dolore stimulatus capitolium cum auctoribus caedis incendere voluit. Apud quos etiam post modum memorabilis factus est, ut omnes post illum imperatores, Caesares nuncupentur.
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Et huic hyrchano successit aristobolꝰ. Uerũ
tobolũ scilic& ⁊ hẏrchanũ. S donec adolesce¬
rent pueri alexandrã coniugem suã tẽꝑamenco
regali p̾esse uoluit : simul arbitrã statuens cui¬
nã potissimũ illoꝵ duorũ sũmũ sacerdotiũ cõmit¬
teret. Illa hyrchanũ in sac̾dotio patri sustituit.
ꝓpt̾ senioris ȩtatis p̃rogatiuã aristobolo frĩ nichil
publicorũ cõmittens offitiorũ. Post alexandrȩ¬
uͦ mortẽ aristobolus inuasit regnũ. ac demũ
hẏrchanꝰ sac̃dotii dignitatẽ ei dimisit. Postea
uͦ idem hirchanꝰ excitatus ab antipatro patre
herodis. pͥmũ ad arabiȩ regem se contulit facti
penitens. ac demũ pompeio romanorũ duci
qui insiria tigranẽ regẽ debellaturꝰ aduene¬
rat querimoniã suꝑ frẽ suo deculit. Qua oc¬
casione idem pompeiꝰ consul romanorũ urbẽ
hierosolimã obpugnauit. ⁊ tẽplũ polluit. &
aristobolũ pontificẽ uinctũ cũ liberis romã mi

Expanded text:
pit. Joanni Hircano successit Aristobolus. Aristtobolum et Hircanum. Sed donec adolescerent pueri, Alexandram conjugem suam temperamento regali praeesse voluit, simul arbitram statuens cuinam potissimum illorum summum sacerdotium committeret. Illa Hircanum patri in sacerdotio substituit propter senioris aetatis praerogativam, Aristobolo fratri nihil publicorum committens officiorum. Post Alexandrae mortem Aristobolus invasit regnum, et demum Hircanus sacerdotium ei dimisit. Postea vero idem Hircanus excitatus ab Antipatro, patre Herodis, primum ad Arabiae regem se contulit facti poenitens, ac demum Pompeio Romanorum duci, qui in Syriam Tigranem regem debellaturus advenerat, querimoniam detulit. Qua occasione idem Pompeins consul Romanorum urbem Jerosolymam expugnavit, et templum polluit, et Aristobolum pontificem vinct
Abbreviated transcription (Latin):
in repsiss& contra uis & fas uidaicȩ gentis in hono¬
rem indebitũ. cȩpit in sacdotium in dignissimos
& ignobiles qͦq sustituere. quos ei uoluntas aut
casus dedisset. Uestẽ qͦq sũmi pontificis obclusam
sub suo tenebat signaculo. nec ũquã eius usũ po-¬
testatẽ ue ꝑmisit pontificib suu tẽporis. Et ut
suam sobolẽ regio iudeorũ generi cõmisceret.
abiecta doside uxore quã pruiatꝰ acceꝑat. copu¬
lauit sibi mariannẽ neptẽ regis aristoboli. filiã
expetita sotietas. sic̃ pꝰ declarabit᷑ eiꝰ potentiã potiꝰ
inclinauit quã extulit. & domesticis affecit dolo-¬
ribus. Nam cum sequit᷑ nobilitatẽ. incidit ꝑt᷑ba¬
tionẽ. qua sibi domꝰ ꝓpͥa non conueniret. Uerũ
unctione legitima iudaice gertis cessante. ĩmine

Expanded text:
irrepsisset contra jus, et fas Judaicae gentis in honorem indebitum, coepit in sacerdotium indignissimos et ignobiles quosque substituere, quos ei voluntas aut casus dedisset. Vestem quoque summi pontificis occlusam sub suo tenebat signaculo, nec unquam ejus usum potestatemve permisit pontificibus sui temporis, et ut suam sobolem regio Judaeorum generi commisceret abjecta uxore Deside, quam privatus acceperat, copulavit sibi Mariannan regis Aristoboli filiam, expetita societas, sicut post declarabitur, ejus potentiam potius inclinabit quam extulit, et domesticis affecit doloribus. Nam dum sequitur nobilitatem, incidit in perturbationem, quasi domus propria non conveniret. Verum u
Abbreviated transcription (Latin):
egypto. S horũ criminũ penas : miser diu uitare
non potuit. Subito enĩ obclusũ est os eius :⁊ loqͥ
non potuit. s dissolutus paralisi. miserabilit᷑ expi¬
rauit. Sicq deficientib sac̃dotibus degn̾e aaron.
& iuda machabeo ꝓpatriȩ legib decertante sorte
bellica iam defuncto. ionathaᷤ fr̃ eiꝰ ad eptus est
principatũ udeorũ. simulq sacerdotiũ. Et io

Expanded text:
. Sed horum criminum poenas miser diu vitare non potuit. Subito enim obtusum est os ejus, et loqui non potuit. Sed dissolutus paralysi miserabiliter expiravit. Sicque deficientibus sacerdotibus de genere Aaron, et Juda Machabaeo pro patriae legibus decertante sorte bellica jam defuncto, Jonathas frater ejus adeptus est principatum Judaeorum, simulque sacerdotium. Po
Abbreviated transcription (Latin):
milib passuũ muro amplexa. tota pene mari
cingebat᷑ absq faucib quȩ tribus milib passiũ
apiebant᷑. Porro hic locus murũ .xx. pedes ia¬
tũ ht̃. saxo quadrato in altitudinẽ cubitor. xl
cõmunis erat urbis ⁊ bẏrse imminens mari. Di¬

Expanded text:
millia passuum muro amplexa, tota pene mari cingebatur, absque faucibus quae tribus millibus aperiebantur. Is locus murum viginti pedes latum habuit saxo quadrato in altitudinem cubitorum qucommunis est urbis et Byrsae, imminens mari.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpli auro exportato. plebeio concursu secus
erariũ lapidatus int̾it. Post hec autẽ p̾fatus
rex antiochus ascendens hiero solimã intrauit in
scuatiũ cũ suꝑbia. ⁊ tulit altare aureũ. & can
illis diebus p̃cepit omib regni sui gentibus

Expanded text:
o templi auro exportato plebeio concursu secus o templi auro exportato plebeio concursu secus aerarium lapidatus interiit. Post haec Antiochus rex Syriae ascendens Jerosolymam, intravit in sanctuarium cum superbia, Demum vero praecepit omnibus regni sui gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
habebat᷑. Qui fr̃ iason eriꝑe sac̃dotiũ cupiens.
cepit udaice legis uira non in occulto uiolare.
s palam om̃ib destituere. quasi sac̃dotiũ qđ
affectabat alit̾ quã scelere conseqͥ non ualeret.
Ausus . ẽ. enĩ sub ipsa tẽpli arce gymnasium
construere. ⁊optimos qͦsq epheboꝵ in lupanarib
ponere.eo sei. qui erant hierosolimis antiochenos
scribe. S hoc impii ⁊ñ sac̃dotis iasonis nefariũ
& in auditũ scelus. ultio diuina consecuta ẽ. In
leges quippe diuinas impie agere: ñcedit impu¬
ne. Unde pꝰtrienniũ ipse iason qͥdi uira uiola
uerat. & germanũ ꝓpͥũ captiuauerat. iussu regis
antiochi expulsus est in manitidẽ regionẽ. &
menelaus quida detribu bemiamin sac̃dotium
optinuit. Uerũ huiꝰ menelai factione omias piꝰ
pontifex dolo ꝑemptus ẽ. ꝑ quendã regis susfe¬
tũ andronicum. Et non multo pꝰ menelaus
motus .ẽ. sacerdotio. succedente sibi fre lisima¬
eo  S cũ nec sic malis desisteret. tandẽ post

Expanded text:
Jesus qui et Jason eripere sacerdotium cupiens, coepit Judaicae legis jura non in occulto violare, sed palam omnibus destruere, quasi sacerdotium quod affectabat aliter quam scelere consequi non valeret. Ausus est enim sub ipsa templi arce gymnasium construere, et optimos quosque Epheborum in lupanaribus ponere, eosque qui erant Jerosolymis, Antiochenos scribere. Sed hoc impii, et non sacerdotis Jasonis nefarium et inauditum scelus ultio divina consecuta est. In leges quippe divinas impie agere non cedit impune; unde post triennium ipse Jason, qui jura violaum germanum captivaverat, jussu regis Antiochi expulsus in Amanitidem est regionem, et Menelaus quidam de tribu Benjamin sacerdotium obtinuit. Unde hujus Menelai factione Onias pius pontifex interemptus est per quemdam regis suffectum Andronicum, et non multo post Menelaus mortuus est, sacerdotio succedente fratre ejus Lysimacho. Sed cum nec sic malis desisteret, tandem dejec
Abbreviated transcription (Latin):
rex ÷ constitutꝰ. Qui statimregis ciri filiã in matri¬
moniũ suscepit. & regalib nuptiis regnum sibi
firmauit. ita ut non tam in extraneũ regnũ trans¬
latũ quã infamiliã eẏri uideret᷑ esse reuersum.
est tẽpli ȩdificatio. quadragesimo sexto uidelic:¬
anno pꝰquã cȩpit ȩdificari. Unde uidei dño
euangelico sermone dixisse referunt᷑. Quadra-¬
ginta & sex annis ȩdificatũ est tẽplũ istud. &¬
xesqͥi exercitu suo septingłnta milia armatorũ.
& de auxiliis trecenta milia greciam expugna¬
turus legit᷑ habuisse. Naues ȩtiã rostratas mille
ducenta s. & honerarias tria milia. Sed tanto
agmini dux defuit. Nam semꝑ inp̃lio pꝰstremus:
inplanũ exequabat. & maria pontib honerabat.
& inmensas aquarũ uoragines ꝑmeabiles facie¬
bat. S ubi adangustias t̾mopilarũ ꝑuenit qua
introitus ingreciã patet: turpit̾ est deuictus. Et
cũ inde fuiss& reuersus trestri naualiq p̾lio

Expanded text:
rex est constitutus, qui Cyri regis filiam in matrimonium suscepit, et regalibus nuptiis regnum sibi firmavit, ita ut non tam in extraneum regnum translatum, quam in familiam Cyri videretur reversum.est aedificatio templi, quadragesimo sexto anno postquam coepit aedificari. Unde Judaei Domino in Evangelico sermone dixisse referuntur: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum istud, qui in exercitu suo septingenta millia armatorum, et de auxiliis trecenta millia Graeciam expugnaturus legitur habuisse. Naves etiam rostratas mille ducentas et onerarias ad tria millia; sed tanto agmini dux defuit, nam semper in praelio postrein planum deducebaet immensas aquarum voragines permeabiles faciebat, sed ubi ad angustias Thermopylarum pervenit, qua introitus Graeciam patet, turpiter est devictus, et cum deinde fuisset terrestri navalique praelio
Abbreviated transcription (Latin):
parthicũ bellũ. omẽ quod erat hierosolimis in
tẽplo aurũ abstulit. & p̃terea duo milia talen¬
ta detrahi iussit. quȩ pompeiꝰ intacta reliquerat.¬
Et inde ꝑmesopotamiã tendens in parthiam. eu¬
phraten contra fȩdus luculi ⁊ pompeii consulum
romanoru transiuit. & carras usq ꝑuenit. Ubi
a parthis circũuentus exercitũ amisit. & ipse ex

Expanded text:
Parthicum bellum omne quod erat Hierosolymis in templo aurum abstulit et praeterea duo milia talenta detrahi iussit, quae Pompeius intacta reliquerat per Mesopotamiam tendens in Parthiam, Euphratem fluvium, contra foedus Luculli et Pompeii, consulum Romanorum, transivit, et Carras usque pervenit, ubi a Parthis circumventus exercitum amisit, et ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
N LEOUAM
tamen opus ꝓpositum adgredi-¬
ar explanare. ȩcclesiasticas
scilic& historias latissima sua-¬
uitate refertas compendiosꝰ
breuiator deflorare. primũ oportunũ existi.¬
mo p̾senti uolumine de udaice plebis statu
quedam ꝑstringere. ne illorũ famosissimam
generositatẽ penitus uidear silentio p̃terire.
patriarcha usq ad eusdem xp̃i natiuitatem
quandam narrationis lineam declucã. asirie
regno uł regibus exordium sumens & at̾cia
mundi ȩtate qua legit᷑ ninus regnasse sub qͦ
natus est abraham : multa quȩ quinq libri
continent moysi abinitio scłi p̾cermittens.
Aconstitutione quippe mundi usq ad modo
dictum ninum inueniunt᷑ anm tria milia &
centum octoginta quattuor qui ab omibus hi-¬
storiographis gentilibus uł omissi uel ignorati
sunt. Quib & ego causa c̃pendii p̃t̾missis: a notis.¬
simis regum imꝑatorũq temporibus hanc ȩccle.¬
siasticam historiam ordinare studebo. & p̃ceden.¬
tium rerum signis legitime confirmabo. illud

Expanded text:
ntequam tamen opus propositum adgrediar explanare, ecclesiasticas scilicet historias letissima suavitate refertas compendiosus breviator deflorare, primum oportunum existimo presenti volumine de Judaicae plebis statu quaedam perstringere, ne illorum famosissimam generositatem penitus videar silentio preterire; patriarcha usque ad ejusdem Christi nativitatem quandam narrationis lineam deducam; a Syriae regno vel regibus exordium sumens, et a tertia mundi aetate, qua legitur Ninus regnasse, sub quo natus est Abraham; multa quae quinque libri continent Moysi ab initio seculi pretermittens. A constitutione quippe mundi usque ad modo dictum Ninum inveniuntur anni tria milia et centum octoginta quatuor, qui ab omnibus historiographis gentilibus vel omissi, vel ignorati sunt. Quibus et ego causa compendii pretermissis, a notissimis regum imperatorumque temporibus hanc ecclesiasticam historiam ordinare studebo et precedentium rerum signis legitime confirmabo, illud
Abbreviated transcription (Latin):
.iiii. milia quringenti. Et horũ agminũ ordines ne.¬
mo nisi sexagenarius dux̃. ut si principia castroꝵ
cerneres. senatũ tecernere ñmilitiȩ duces ex istima.
nec inpedibus cuiqua spes sed in lacertis fuit. Pex¬
Habuit gͥ darius in ea congressione sextenta milia
militu. S tam numerosus exercitus mox terga
donũ uirtute. Magna cedes ꝑsarũ in eo p̃lio fuit.
De exertitu uͦ alexandri nouem tantũ cecide pedit̾.
& centũ uiginti equites. Post hanc aut̃ uictoriã
maior pars asyȩ stati ad alexandrũ defecit. Deniq
plurima gessit alexander bella cũ p̃fectis darii.
quos iam non tã armis quã nominis sui t̾rore
suꝑauit. Iam enim milites alexandri ꝑsicum
aurũ ⁊ totius orientis opes quasi suã p̃dã ducebant.
nec belli ꝑiculorũq s diuitiarũ meminerant: ost¬
hȩc aut̃ darius cũ quadringentis milib peditũ.

Expanded text:
quatuor millia quingentos. Et horum agminum ordines nemo nisi sexagenarius duxit, ut si principia castrorum cerneres, senatum te cernere non militiae duces existimaresnec in pedibus cuiquam spes, sed in lacertis fuit. PHabuit itaque Darius in ea congressione sexcenta millia militum. Sed tam numerosus exercitus mox terga donum virtute. Magna caedes Persarum in eo praelio fuit; de exercitu vero Alexandri novem tantum cecidere pedites, et centum viginti equites. Post hanc victoriam major pars Asiae statim ad Alexandrum defecit. Denique plurima gessit bella cum praefectis Darii, quos jam non tam armis quam nominis sui terrore superavit. Jam enim milites Alexandri Persicum aurum, et totius Orientis opes quasi suam praedam ducebant, nec belli periculorumque, sed divitiarum meminerant. Posthaec autem Darius cum quadringentis millibus peditum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ineo p̃lio ut̾q rex uulnerat᷑. ⁊ tam diu certam̃
anceps fuit: quo ad fugeret darius. Ex inde ma-
Exmacedonib uͦ.: cecidere pedestres. cxxx. &
equites centũ quinquaginta. In castris ꝑsarũ: mul-¬
captiuos. capta ẽ. darii mat̃. & uxor eadẽ soror.
tam̃ alexander haberi apud se ut reginas p̃cepit.
filiab q ñ sordidiꝰ matrimoniũ dignitate patris
sꝑare iussit. Posthec aut̃ dariꝰ ingrãm uictoris ale¬
xandri. aureis uincit᷑ catenis a cognatis suis. Et
uinctꝰ: uitã parit̾ cũ ꝑsarũ regno finiuit. Cuiꝰ
corpus alexander more regio sepeliuit. Sicq
ꝑsarũ regnũ cessit in potestatẽ macedonũ. pꝰ quã
deiectus equo. concursu satellitũ suoꝵ mortem
euasit. Subactis deniq om̃ib orientis gentib usq
ad flum̃ indũ. ⁊ ad oceanũ. statuit remeare retrorsũ.
Terũ cũ dariũ regẽ annis tantũ quinq suꝑuixissa.

Expanded text:
In eo uterque rex vulneratur. Tam diu certamen anceps fuit, quoad fugeret Darius. Exinde caedeEx Macedonibus inta, equites centum quinquaginta. In castris Persarum mulcaptivos castrorum mater et uxor eademque sorortamen Alexander haberi apud se ut reginas praecepit, filiabus non sordidius matrimonium dignitate patris sperare jussit. Post haec autem Darius in gratiam victoris Alexandri aureis vincitur catenis a cognatis suis. Et vinctus pariter cum Persarum regno vitam finivit. Cujus corpus Alexander more regio sepelivit. Sicque Persarum regnum cessit in potestatem Macedonum, postquam dejectus equo concursu satellitum suorum mortem evasit. Subactis deinde omnibus Orientis gentibus usque ad flumen Indum et ad Oceanum, statuit remeare retrorsum. Verum, cum Darium regem annis dun
Abbreviated transcription (Latin):
facta congressione illiꝰ exercitũ fudit. & ipsũ astiagem
cepit. sed nichil ei p̃t̃ regnũ abstulit. Itaq cyrus iste
dignitatẽ medoꝵ adꝑsas transtulit. & syriã scithiãq¬
totã sibi subiugauit. Quib patratis: babiloniã ob
& octoginta sex. E rat ȩtiã in campi planitie sita. &
castrorũ facie menib parib ꝑ quadrũ disposita.
Murorũ uͦ eius latitudo: erat cubitoꝵ.L. habens¬

Expanded text:
facta congressione exercitum ejus fudit, et ipsum Astyagen cepit, sed nihil ei praeter regnum abstulit. Itaque Cyrus iste dignitatem Medorum ad Persas transtulit. CAtotam sibi subjugavit. Quibus patratis, Babyloniam obset octoginta sex. Erat in campi planitie sita, et castrorum facie moenibus paribus per quadrum disposita. Murorum enim latitudo erat cubitorum quin
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad annũ septuagesimũ captiuitatẽ iudeoꝵ
esse soluendã. ex hiberi fecit inm̃sa sua saera
uasa tẽpli dni. ⁊ contra uis & fas bibit in eis.
S huius criminis confestim penas luit. Nam
antequã illucesceret extinctus est: & crȩsus rex
cũ aliis regib multis qui ibi conuenerant fugit.

Expanded text:
 ad annum septuagesimum captivitatem Judaeorum esse solvendam, exhiberi fecit in mensa sua vasa sacrae templi Domini, et contra jus et fas bibit in eis, sed hujus criminis poenas confestim luit; nam antequam illuceret exstinctus est, et Croesus rex cum aliis regibus multis, qui illuc convenerant fugit,