comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem rursus cumnegatio necessaria non
sit interdum accidit ut affirmatio con¬
tingat Quare haet huius modieuenien
di&non eueniendi potentia utrum libet
uocatur quod in his utrum libet iđ uel
affirmationis uel negationis euenire
conceditur. Nunc ergo aristoteles hoc
ualidissima argumentatione conten¬
dit destruere. quod quemad modum
in p̃teritis & in his quaes p̃sentia non mo¬
do in affirmatione & negatione unam
ueram alteram falsa meẽ nec esse ẽ. sed de¬
finite una ueraẽ definite altera suscipit
falsitatem Nonita in his quae contin¬
gentes uocantur. Necesse ẽenĩ ut aut
affirmatio uera sit aut negatio. sed non
ut definite quaelibet eaium uera sit.
altera falsa. Definite namq: dicimus
alex ander lauandusẽ id si alius ne¬
get dicatq alex ander lauandusnẽ
Totum quidem hanecesseẽ euenire
ut auo lauetur aut non lauetur
& necesseẽ unamã ueram alterã falsam

Expanded text:
nem. Rursus cum negatio necessaria non nem. Rursus cum negatio necessaria non sit, interdum accidit, ut affirmatio contingat. Quare haec hujusmodi eveniendi et non eveniendi potentia, utrumlibet vocatur. Quod in his utrumlibet, id est vel affirmationes vel negationes, evenire conceditur. Nunc ergo Aristoteles hoc validissima argumentatione contendit astruere, quod quemadmodum in praeteritis, et in his quae sunt praesentia, non modo in affirmatione et negatione, unam veram, alteram falsam esse necesse est, sed definite una vera est, definite altera suscipit falsitatem, non ita in his quae contingentes vocantur. Necesse enim est ut aut affirmatio vera sit, aut negatio, sed non ut definite quaelibet earum vera sit, altera falsa definite. Nam quod dicimus Alexander lavandus est, id si alius neget, dicatque: Alexander lavandus non est, totum quidem hoc necesse est evenire, ut aut lavetur, aut non lavetur, et necesse est unam esse veram, alteram falsam,
Abbreviated transcription (Latin):
te uenientem praedicans. totam fecit nec es¬
sariam propositionem. Aliae autem sunt
contingentes qua ecum non sint eastamen
in futurum euenire possibileẽ. ut siquis
di aeo cat. hodic alexander pransurus
ẽ. hodie alexander pransurus non est
Et enim cumista dicantur qm̃illi ad huc
prandere non inest in ec̃ tantum contin¬
git & potest fieri ut hodie prandeat
idcirco eas dicimus contingentes: Contin¬
gie enimfier quod adhuc nondum
factumẽ. Sed hae non in sunt quidem
ut dictumn est suntenim futuri
Naturam ut eas& eẽ & non cẽ possibi¬
lesit potest enim fieri ut hodie
alexander prandeat &rursus po¬
cest fieri ut hodie non prandeat. & hanoeue¬
niendi uel non eueniendi possibilitatem.
utrum libet uocamus. In eius modi enim
reb utrum libet contingit aut affirmatio
aut negatio & non ẽ neo esse aut
assirmationem fieri aut negationem
Nam cum non sic affirmatio nec essaria
non interclusumẽ contingere negatio¬

Expanded text:
te evenientem praedicans, totam fecit neceste evenientem praedicans, totam fecit necessariam propositionem. Aliae autem sunt contingentes, quae cum non sint, eas tamen in futurum evenire possibile est, ut si quis dicat: Hodie Alexander pransurus est, hodie Alexander pransurus non est. Etenim cum ista dicantur, quoniam illi adhuc prandere non inest, inesse tamen contingit, et potest fieri ut hodie prandeat, idcirco dicimus eas contingentes, contingit enim fieri, quoniam adhuc nondum facta est. Sed hae non insunt quidem, ut dictum est. Sunt enim futuri naturam, ut eas et esse, et non esse possibile sit, potest enim fieri ut hodie Alexander prandeat, s fieri ut hodie non prandeat. Et hanc eveniendi vel non eveniendi possibilitatem, utrumlibet vocamus. In hujusmodi enim rebus utrumlibet contingit, aut affirmatio, aut negatio, et non est necesse aut affirmationem fieri, aut negationem. Nam cum non sit affirmatio necessaria, non interclusum est contingere negatio
Abbreviated transcription (Latin):
id est in p̃sentib atq p̃teritis uno semꝑ defi¬
nite ueraẽ semper altera falsa definite
Siueuni uersalis una sit altera particula¬
ris quodpor hoc monstratur quodait
gularib atq indiuiduis p̃dicamentis
quod perhoo designat quod addidit et
netesseẽ semper hanc quidemueram. il¬
lamuero eẽ mendacem
Hoc scilicet designans quod dix̃ hn hisuert
quac in uniuersalib nonuniuersaliter
dicuntur non est necesse Non cenim¬
necesse in his unamueram. alterã falsa ꝓponi
Potest enimfieri. ut ut racq sint uerae quae
fuerint indefinitȩ . In singularib: uero & fu¬
turis non similiter
Propositionum aliaes tantũ in eẽ signific antes
ue siquis socrate uiuo dixisset. socratescal¬
uusc̃. alius negaret. socrates caluus non ẽ
Illa enim inet̃ posuit socrati caluiciem. illa
caluiciem a socrate disiunxit. Aliaȩ uero
sunt nec essariae. ut siquis dic at not esser
solem anni s omnib: inarietem rursus re¬
dire remnamq: nec essariam & exnecessita¬

Expanded text:
ritis, una semper definite vera est, semper altera falsa definite, sive universalis sit una, altera particularis. Quod per hoc monstratur, quod aitgularibus atque individuis praedicamentis. Quod per hoc designat quod addidit: Etnecesse est semper hanc quidem veram, illam vero esse mendacem. Hoc scilicet designans quod ait: In his vero quae in universalibus non universaliter dicuntur, non est necesse in his unam veram, alteram falsam proponi, potest enim fieri ut utraeque sint verae quae fuerint indefinitae. In singularibus vero, et futuris non similiter. Propositionum aliae sunt tantum inesse significantes, ut si quis Socrate vivo dixisset: Socrates calvus est, alius negaret, Socrates calvus non est. Illa enim inesse posuit Socrati calvitiem, illa calvitiem a Socrate disjunxit. Aliae vero sunt necessariae, ut si quis dicat, Necesse est solem annis omnibus in Arietem rursus redire. Rem namque necessariam et ex necessita
Abbreviated transcription (Latin):
ltaq et casus et possibilitas & liberum perit
arbitnium Sillogismus autem huius modẽ
Siomnis affirmatio ueraẽ aut falsa de finite
et codem modo negatio eueniet ut omnia
in cuitabili necessitatis ratione contingant
quod si hocẽ liberum perit arbitrium sed hoc
in possibileẽ. Nonigitur uerum ẽ omnem
affirmationem ul negationem ucram
defirate eẽ ł falsã omnia aut̃ ex necessita¬
te contingere sillȩ definirae uor ł falsȩ s̃

Expanded text:
emaque et casus, et possibilitas, et liberum perit emaque et casus, et possibilitas, et liberum perit arbitrium. Syllogismus aut hujusmodi est: si omnis affirmatio vera est aut falsa definite, et eodem modo negatio eveniet, ut omnia inevitabili necessitatis ratione contingant, quod si hoc est, liberum perit arbitrium. Sed hoc impossibile est; non igitur verum est omnem affirmationem vel negationem veram esse definite vel falsam. Omnia autem ex necessitate contingere, si illae defi
Abbreviated transcription (Latin):
redicere qm̃ eric. illamrem si nodubio futurã
et̃ nec esseẽ & ut ñ fiat non potest euenire
Vorumẽ enim diceredeea qm̃ futuraẽ. Nec
uere deea qm̃ futum ẽ poterat dici nisi cã fore
eẽc nec esst quare si inommi affirmatione
et negatione aut affirmatio aut negatio
infuturum definite uera ł falsa c̃ nec essee
ł quod ab affirmatione uera de finie ul qđ
anegntione dicitur euenire In falsitate
quoq similis causa ẽ. Nam quod nonerit
falsumẽ dicere qm̃erit & quod falsuẽ di¬
core qm̃ nonerit ex necessitate nonerit
sarius sequitur euentus ut fiat qđ dr̃itan
falsas propositio nes nec essarius sequitur
ne quod si in fucurum omnis affirmatio
uł doegatio definite semꝑ diuidunt
ueritatem & falsitatem eric rerum
quȩ p̃dicuntur necessarius cuentus & omnia
eae necessitate contingent ł ñ contingent

Expanded text:
re dicere quoniam erit, illam rem sine dubio futuram re dicere quoniam erit, illam rem sine dubio futuram esse necesse est, et ut non fiat non potest evenire. Verum enim est dicere de ea quoniam futura est, nec verum de ea quoniam futura est poterat dici, nisi eam fore esset necesse: quare si in omni affirmatione et negatione, aut affirmatio aut negatio in futurum definite, vera vel falsa est, necesse est vel quod ab affirmatione vera definite, vel quod a negatione dicitur falsum evenire. In falsitate quoque similis causa est. Nam quod non erit, falsum est dicere quoniam erit. Et quod falsum est dicere quoniam erit, ex necessitate non erit. sarius sequitur eventus ut fiat, quod dicitur, ita et falsas propositiones necessarius sequitur propositione. Quod si in futurum omnis affirmatio vel negatio definite semper dividunt veritatem et falsitatem, erit rerum quae praedicantur necessarius eventus, et omnia ex necessitate contingent, vel non contingent
Abbreviated transcription (Latin):
Rursus silapis hic albus nonẽ uerã ẽ daco
rumẽ dicere qm̃ nonẽ albus. ut sit albus fic
si quid none. cum hoc aliquis eẽ pro posuerit
mencetur. et siquis dealio mencictur
illud dequosic menda cium nonẽ ut siquã
rem cumabañ sit dicat aliquiscẽ albam
de quomentitu sẽ. Itaigitur ueritas quidẽ
rei quaeẽ & resquaee ueritati. falsita sue¬
uertitur qđ si hoc ẽ in om̃ib rob: & quic¬
quid dicitur cumueritate uel falsitate
adremquȩ ẽ uel non ẽ conuertitur
siue nega ciosit siue affirmacio. & unã uerã semꝑ
alteram falsam nec esset̃. si una desinite uerae
impossibile qui ddam eox hac positione cõtinget
eueniet namq omnia quaecumq: sund fuNt¬
ꝯ̃ exciecessitate fieri et nihil a ca su mihilque
cẽpossibile quod sit et non eẽ possibile tei hil
etiam in liberi arbitrii moderamine relin¬
quetur. sed totũcric ex necessitate quia quid
e uencrie Namsi uerume definite dequalibet

Expanded text:
 lapis albus non est, verum est de eo rum est dicere quoniam non est albus, ut sit albus fiersi quid non est, cum hoc aliquis esse proposuit, mentietur. Et si quis de alio mentietur, illud de quo fit mendacium non est, ut si quam rem cum alba non sit dicat, aliquis esse albam de quo mentitus est. Ita igitur veritas quidem rei quae est, et res quae est veritati, falsitas vevertitur, quod si hoc est in omnibus rebus, quidquid dicitur cum veritate vel falsitate, ad rem quae est vel non est convertitur, sive negatio sit, sive affirmatio, et unam veram semper, alteram falsam esse necesse est; si una definite vera est, impossibile quiddam ex hac positione continget. Evenient namque omnia, quaecunque sunt vel fiunt ex necessitate fieri, et nihil a casu, nihilque esse possibile quod sit, et non esse possibile. Nihil etiam in liberi arbitrii moderamine relinquetur, sed totum erit ex necessitate, quidquid evenerit. Nam si verum est definite de qualibet
Abbreviated transcription (Latin):
scriptione exnecessitate .ẽ.
quando enĩ sedeo. ñ pocest̃ fieri ut ñ se¬
deam. Et necesse ẽ. mihi cunc sedere
cum sedeo: sed ipsum sedere mihi
ñ exnecessitate in .ẽ. Possũ enĩ surge¬
re : Rursus cũ ñ sedeo. Tunc mihinecesse.
ẽ ñ sedere sed ipsũ ñ sederemili ex neces¬
sitate ñ in .ẽ. Possũ enĩ sedere. Ergo qđ
ẽ quando ẽ. exnecessitate .ẽ. et qđ ñ ẽ
tunccũ Ñ ẽ fieriut sit ñ pocest : Nõ tam̃
om̃a quaecũ que sunt autñs. aut ex
neces sitate sunt p̃ter tẽporis p̃sentis nun¬
cupationẽ. Aut ex neces sitate ñ sunt
nulla m̃tione p̃sentis temporis facta:
quare inquid nẽ idẽ. tẽporalit̃ neces¬
saruĩ eẽt ut ẽ mihi cũ sedeo & simpli¬
cit̾ exneces sitate. eẽ. ut homnimor

Expanded text:
scriptione ex necessitate est. scriptione ex necessitate est. Quando enim sedeo, non potest fieri ut non sedeam, et necesse est mihi tunc sedere cum sedeo, sed ipsum sedere mihi non ex necessitate inest, possum enim surgere. Rursus cum non sedeo, tunc mihi necesse est non sedere, sed ipsum non sedere, mihi ex necessitate non inest, possum enim sedere; ergo quod est, quando est, ex necessitate est, et quod non est, tunc cum non est, fieri ut non sit non potest. Non tamen omnia quaecunque sunt aut non sunt, aut ex necessitate sunt, praeter temporis praesentis nuncupationem, aut ex necessitate non sunt, nulla mentione praesentis temporis facta. Quare non est, inquit, idem temporaliter necessarium esse, ut est mihi cum sedeo, et simpliciter ex necessitat
Abbreviated transcription (Latin):
SQUIDEM INPLURIBUS ALTERUMFICA
SnesceRe inPLURIB: Sexa genarius quã
ñ cinescero sed ñ cõtingit fieri. alterũ scilic&
ut ñ canescat. alterũ uero minime scilic&
ut canescat. Ese aut̃ iꝑbaton. hoc modo qđ
si haec impossibilia uidemus sumus enĩ ali¬
quib ipsi principiũ. et quae cũq pos sibilia
sfieripossunt et ñ fieri: Si igitur possibile
.ẽ. ut & sint & ñ sinti manifescũ ẽ ñ om̃a
ex necessicate cõtingore. sed alia aequali¬
t̃alia uõ euenire quidem in plurib in
pauciorib uero ñ euenire. sedut ñ eueni¬
ant necesse nesse. IGITURESE C̃O.Ĩ.
unc̃ quid sic necessarũ temparale de¬
scribit. ait enĩ. Resom̃is quando est
ea sine dubio. eẽ. necesse . ẽ. Nõ enĩ fieri
pocest utcũ ẽ. ñ sit. Et rursus resquieñ
ẽ. quando ñ ẽ. eã nẽẽ. necesse est. Neque
enĩ fieri potest. ut quando ñ est. sit sedsi
quandoͤ  eã. eẽ. necesse est. nõ idcir co
sim pliciter et sine temporis p̃sentis des¬

Expanded text:
quidem et in pluribus alterum, ut canescere in pluribus sexagenarii quam non canescere. Sed contingit fieri alterum, scilicet ut non canescat, alterum vero minime, scilicet ut canescat. Est autem hyperbaton hoc modo. Quod si haec impossibilia videmus, quod sumus enim aliquibus ipsi principium, et quaecunque possibilia sunt, fieri possunt, et non fieri. Si igitur possibile est et ut sint et non sint, manifestum est non omnia ex necessitate contingere, sed alia aequaliter, alia vero evenire quidem in pluribus, in paucioribus vero non evenire, sed ut non eveniant necesse non est. Igitur esse quod est, Nunc quid sit necessarium temporale describit. Ait enim omnis res quando est, eam sine dubio esse necesse est. Non enim fieri potest ut cum est, non sit, et rursus res quae non est, quando non est, eam non esse necesse est, neque enim fieri potest, ut quando non est, sit; sed si quando est, eam esse necesse est, id simpliciter, et sine temporis praesentis de
Abbreviated transcription (Latin):
quod desuturo possit eẽ iuditiũ ap̃sentib
trahit exemplũ. Ait enim. hanc ec̃ rerum
consequentiam ut rem subsistentẽ ꝓpositionis
uertas consequatur ueritatem propositio¬
nisrei dequalo quitur propositio essentia co¬
mitetur: Nam si hic lapis uł quod libet
aliud albũ ẽ uerum ẽ de eodicere qm̃albũẽ¬

Expanded text:
Quod de futuro possit esse judicium, a praesentibus trahit exemplum: ait enim hanc esse rerum consequentiam, ut rem subsistentem propositionis veritas consequatur, veritatem propositionis rei, de qua loquitur propositio, essentia comitetur. Nam si hic lapis vel quodlibet aliud album est, verum est de eo dicere qu
Abbreviated transcription (Latin):
DIXERUNT
d tollendũ enĩ ꝑ imendũq cõsiliũ
A qđ nilul omnino homines oporteat cõ¬
sibari parũ ual& aliquid ante p̃dici. Siue
enĩ dicat᷑ aliquid siuoñ quicqͥduere p̃di¬
cipotuisse illut etiã si ñ p̃dicat᷑. eueni

Expanded text:
dixerint: ad tollendum enim perimendumque consilium, quod nihil omnino homines oporteat consiliari, parum valet aliquid ante praedici; sive enim dicatur aliquid, sive non, quidquid vere praedici potest, illud etiam si non praedicatur eve
Abbreviated transcription (Latin):
sicut disputare socrater p̃sentis temporis
ratione defimtum ẽ. ita quoq definite af¬
firmatio retinet ueritatem negatio de¬
finite mendacium et in uniuersalibi qui¬
demuel affirmatioriis uel negatiuis inqui¬
bus uel affirmatio particulaus ⁊ negatio¬

Expanded text:
sicut disputare Socratem praesentis temporis sicut disputare Socratem praesentis temporis ratione definitum est, ita quoque definite affirmatio retinet et veritatem, negatio definite mendacium. Et in universalibus quidem vel affirmativis vel negativis, in quibus vel affirmatio particula
Abbreviated transcription (Latin):
In praesentibus reb: & in praeteritis factas
contradictoriae enuntiationes. dicit desi¬
nite unam semperueram. alteram defimte
semꝑ eẽmendacem. Vt si quis dicat omnes
fabu perierunt qui adpugnam contraue¬
ientes priuata conspiratione progressis
necesset̃ quidem unamueram. unameẽ
falsam sed definite uera affirmatio ẽ
definite falsanegatio. Cumenim id quod
factumẽ dicitur factum definite
uerumẽ. quod sud factum deneget᷑
falsum est definite. Si ue ergo in uniuer¬
salib: uniuersaliter p̃dicatis contradi¬
tio peroppositionem particularitatis
fiat siue in singularib: ut in socrate &inceteris
indiuiduis in his quae sunt p̃cerita semꝑ una
ueraẽ. altera falsa. ut in co quodẽ socrates
ueneno peremptus c̃. soc rates ueneno ꝑemp¬
tus ñe uera ẽ affirmatio definite & itarur¬
sus falsanegatio. In p̃sentib quoq idemeẽ
necesseẽ. Si enim disputante socrate dicat
aliquis socrates disputat. & hoc alius neget

Expanded text:
In praesentibus rebus et in praeteritis factas contradictorias enuntiationes dicit definite, unam semper veram, alteram definite semper esse mendacem, ut si quis dicat: Omnes Fabii perierunt, qui ad pugnam contra Veientes privata conecesse est quidem unam veram, alteram esse falsam, sed definite vera affirmatio est, definite falsa, negatio. Cum enim id quod factum est dicitur factum, definite verum est, quod si id factum esse denegetur, falsum est definite; sive ergo in universalibus universaliter praedicatis contradictio per oppositionem particularitatis fiat, sive in singularibus, ut in Socrate et in caeteris individuis, in his quoque quae sunt praeterita, semper una vera est, altera falsa, ut in eo quod est, Socrates veneno peremptus est. Socrates veneno peremptus non est, vera est affirmatio definite, et ita rursus falsa negatio est in praesentibus quoque idem esse necesse est. Si enim, disputante Socrate, dicat aliquis: Socrates disputat, et hoc alius neget,
Abbreviated transcription (Latin):
falsumq nondiuidunt utraeq enim uere eẽ
possunt. ut hac quae dicunt ẽ liber homo
siadingenuitatem referas & non ẽ lib homo
si addyonisium recceigitur dictum est
Quart nec in his nec esseẽ hancquidem con¬
tradictionem ueram eẽ. illam uero falsã
Cumenim multa significat. multiplex signi¬
ficatio innegatione atq affirmatione se in¬
incemnon perimutit Quodsiuna sit affir¬
matio una negatio. qm̃ utraeq: in eodemeẽ
non possunt unam ueram semꝑ. falsamalterã
eẽ necesse ẽ

Expanded text:
falsumque non dividunt, utraeque enim esse verae falsumque non dividunt, utraeque enim esse verae possunt, ut haec quae dicunt, est liber homo si ad ingenuitatem referas, et non est liber homo, si ad Dionysium. Recte igitur dictum est: Quare nec in his necesse est hanc quidem contradictionem veram esse, illam vero falsam. Cum enim multa significat, multiplex significatio in negatione atque affirmatione se invicem non perimit, quod si una sit affirmatio et una negatio, quoniam utraeque in eodem esse non possunt, unam veram semper, falsam alteram esse necesse
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est enim quod ait
Siergo hac multa significant & sunt plures
manifestum ẽ qm̃ & prima. id estea que dicit¬
ẽtumca alba multa ulnibil significenT
Nichil aut̃ idcirco qm̃ si ñ multa
designet propositio cunis quilibet ter¬
minus equiuocusẽ cũ illa quae nomine cqi¬
uoco significantur iuncta suerit. neq unam
substantiam conuenerĩt talesi unc turae
quaeres sibi met in conexas copulant. ñerie
ullus intellectiis. utin ea quae ẽ tumca alba ẽ
alit̃ cẽuna non potest. situnca equũ. hominc̃q
significet. Nisi equus atq homo iuncti unum
aliquid efficiant. sed hi termini taless. ut ne¬
cesse sit hanc propositionem ł multiplicem eẽ ł
nichil signisicare Namsiiungantur
Hoc autem curnunc ab ipso propositu
sit luci dissime demonstrauit cumenĩ
dehis propositionib loqueretur quae
uerum interse falsumq diuidorent
hoc addidit quietiam aequo habent ł p̃¬
dicatum aequi uocum uel subi ectum uerii

Expanded text:
hoc est enim quod ait: hoc est enim quod ait: Si ergo hae multa significant, et sunt plures, manifestum est est tunica alba, multa vel nihil significat. Nihil autem id circo quoniam si non multa designet propositio cujus quilibet terminus aequivocus est, cum illa quae nomine aequivoco significantur juncta fuerint, neque in unam substantiam convenerint, talis juncturae quae res sibimet incontextas copulant, non erit ullus intellectus: ut in ea quae est, tunica alba est, aliter esse una non potest, si tunica equum hominemque significet, nisi equus atque homo juncti unum aliquid efficiant; sed hi termini tales sunt, ut necesse sit hanc propositionem vel multiplicem esse, vel nihil significare: nam si jungantur hoc autem cur nunc ab ipso propositum sit, lucidissime demonstravit; cum enim de his propositionibus loqueretur quae verum inter se falsumque dividerent, hoc addidit, quod etiam hae quae habent vel praedicatum aequivocum, vel subjectum, verum
Abbreviated transcription (Latin):
tio neq: una negatio & hoc ficticia exom¬
pliratione confirmat. Di cat᷑ enim inquid¬
equus &̃ homo tunica & habeant uer¬
bigratia adꝰ hoc nom̃ Si quis dicit
ẽtunica alba : qm̃tunica equum atq homi¬
nem designat. uide turdicert qmẽ equus
& homo alb sed hoctaleẽ tam quã siquis
dicat ẽcquusalb & ẽ homo alb Sedhaet duaes
propositiores & nonuna. Duplex igiturilla
quaq propositio ẽ. Est homo equus alb quare.
duplex illa quoq quaedicit ẽtumca alba Et enĩ
subietti hs̃ idẽ tunicae duplex signisicatio propo¬
sitiones fecit tẽ multiplices: Quod siquisdicat
unum quiddam significare c̃ tunca alba qui a
significat ẽ homo & equus alb impossibile est
Neq: emnea homine & equo quiddamunũ fit
ut ħ propositio unum aliquid designet quare
ħ propositiomulta significat. Aut si non mul¬
ta mchil omninode signat. Nichi le mẽ ho¬
moequus ut simul dicatur. atq intellegat᷑

Expanded text:
tio, neque una negatio. Et hoc fictitii exemtio, neque una negatio. Et hoc fictitii exempli ratione confirmat. Ut si quiequus et homo tunica. Et habeant, verbi gratia, hoc nomen, si quis enim dicat, et tunica alba quoniam tunica equum atque hominem designat, videtur dicere quoniam est equus et homo albus, sed hoc tale est, tanquam dicat, est equus albus, et est homo albus. Sed hae duae propositiones sunt, et non una; duplex igitur illa quoque propositio est, est homo et equus albus; quare duplex illa quoque quae dicit, est tunica alba. Etenim subjecti hujus, id est tunicae, duplex significatio propositiones fecit esse duplices. Quod si quis dicat unum quiddam significare, est tunica alba, quia significat, est homo et equus albus; impossibile est. Neque enim ex homine et equo quiddam unum fit, ut haec propositio unum aliquid designet; quare aut haec propositio multa significat, aut si non multa, nihil omnino designat. Nihil enim est homo equus, ut simul dicatur atque intelligatur,
Abbreviated transcription (Latin):
urumsi gnificat quod sipluma designat none
una a ffirmatio nec una negatio hoc dutem
& in subiecto conuenit custodire scili cet ut
subiecti quoq multipleax significatio seruet᷑
docet autem nonee unam propositionem si
palea ul tam in el iquolibet in propositione uer¬
bum multa significet hoc modo
Sunt quaedamres quae plura quido significet
ex quib omnib uinctisimum quiddĩ ualcat
effici hominis quidem nom̃ significatanima
significat mort ale rationale quoq: designat
Sed hacoiuncta. unum quiddamefficiunt qđ ẽ
animalration ale mortale. haeenamq om̃a
unum hominem complent Sunt quoq alia
qua eduas ł plures huiꝰ modi res designaat
ex quibiunctis unum aliquideẽ ñ possit:
ut liber Dicitur namq: adponisius liber¬
dicitur &ingenuus. Sedingenuus & dronisius
uinctinihil efficiunt. quare siquidtale si¬
quidtale sit in quit aut subiectum aut p̃di¬
catũ quodplura significet ex quib unũ ali¬
quid eẽ non possit. Nonẽ illa una affirma¬

Expanded text:
unum significat, quod si plura designat non est una affirmatio, nec una negatio. Hoc autem et in subjecto convenit custodire, scilicet ut subjecti quoque simplex significatio servet. Docet autem non esse unam propositionem, si praedicatum vel quodlibet in propositione verbum multa significet hoc modo.Sunt quaedam res quae plura quidem significent, ex quibus omnibus junctis unum quiddam valeat effici, hominis quidem nomen significat animal, significat mortale, rationale quoque designat, sed haec juncta unum quiddam efficiunt, quod est animal rationale mortale. Haec namque omnia unum hominem complent. Sunt quoque alia quae duas vel plures hujusmodi res designant, ex quibus junctis unum aliquid esse non possit, ut liber. Dicitur namque et Dionysius liber, et ingenuus, sed ingenuus et Dionysius juncti, nihil efficiunt. Quare si quid tale sit, inquit, aut subjectum aut praedicatum quod plura significet, ex quibus unum aliquid esse non possit, non est illa una affirma
Abbreviated transcription (Latin):
hocau teminductione probat
sed erit ab eadiuersa Sensus huius modic̃
scut aliquid aliud p̃dicauerit negatio quã
affirmatio p̃dicauit uel deali ostibiecto idem
negatio p̃dicauerie quod in affirmatione
fuerit p̃dicatum non sunt sib iopposite. sed
a setantum diuersȩs̃ Si quis enimdicat socra¬
tes disputat & alius respondeat soc ratesnon
ambulat diuersũ pdicatumc̃ & diuersae sunt
propositiones & nonoppositȩ & hocest qđ dͥox̃
Siautem aliudaliquid. Aliud enĩ p̃dicauit
quam affirmatio p̃dicauerat Quod si quis
sicdicat socrates disputat. aliusq respondeit
plato non disputat. dealio subieto dem peli¬
cauit. & sunt a se diuersae propositiones &
proposita rursus ȩxempla contendit.
&imi affirmationiunam enuntiationẽ negatio¬
nis opponit. Angularib angulares. & affirmati¬
uas negatiuas particularib uniuersales.
indesinitis indefinitas opponens & cõparans

Expanded text:
Hoc autem inductione probat.erit, sed ab ea diversa. Sensus hujusmodi est, si autem aliud aliquid praedicaverit negatio quam affirmatio praedicavit, vel si de alio subjecto idem negatio praedicaverit quod in affirmatione fuerit praedicatum, non sunt sibi oppositae, sed a se tantum diversae sunt. Si quis enim dicat, Socrates disputat, et alius respondeat, Socrates non ambulat, diversum praedicatum est, et diversae sunt propositiones, et non oppositae, et hoc est quod dixit Si autem aliud aliquid, aliud enim praedicavitquam affirmatio praedicaverat. Quod si quis sic dicat, Socrates disputat, aliusque respondeat, Plato non disputat, de alio subjecto idem praedicavit, et sunt a se diversae propositiones, et roposita rursus exempla contendit, et uni affirmationi unam enuntiationem negationis opponit, angularibus angulares, affirmativis negativas, particularibus universales, indefinitis indefinitas opponens et comparans
Abbreviated transcription (Latin):
Diuersaigiturẽ negatio quȩ dicit. nullus
homo alb ẽ ei quaedicit non est homo alb
Docet aut̃ nosunus affirmationis un amet̃
negationem idq hac ratione demonstrat
Oportec enimidem p̃dicatum negare nega¬
tionem quod p̃dicauerit affirmatio
Etrursus de codẽ subiectobips auferre p̃¬
dicatum negationem oporte. ad quod
affirmatio ante coniunxerat. qđ si sit

Expanded text:
it, nullus homo albus est, et ea quae dicit, non est homo albus. Docet autem nos unius affirmationis unam esse negationem, idque hac ratione demonstrat; Oportet enim id praedicatum negare negationem, quod praedicaverit affirmatio, et rursus de eodem subjecto auferre praedicatum negationem oportet id quod affirmatio ante conjunxerat. Quod si fit
Abbreviated transcription (Latin):
alia es contrariae. aliae contra dic poriae
dicitq sequaesint haediligentius in supe¬
rore disputatione monstrasse. Illud quoq
non om̃em eẽ ueram uel falsam affirmationis
& negationis oppositionem. quamnun cõmu¬
nit̃ &impropriae contradictionem uocat
& quando non sint uerȩ ł falsȩ uelcur se ex¬
deuno significat ul cum sit uniuersale uni¬
uersaliter uel non similiter
Iuid sit una affirmatio & supraiam diximꝰ
d nunc quaq idem docere nonpiget cũ idẽ
aristoteles reuoluerit. unaenĩ affirmatioẽ
quaeunamrem deuna significat. id est quae
huius modi habet p̃dicatum & hiniusmodi
subiectum ut utrumq singula significex
Namsiunum aliquid significet p̃dicatum sim¬
plex atq unum ẽ. quodsi rursus unũ aliquid
significet subiectum & non plura. simpleax
rursusẽ atq unum. quocirca siunũ p̃dicatum
deuno fuerit subiecto utraq singula signisi¬
cabunt & non plura. eo que sit ut non sit multi¬
plex propositionis significatio Onũꝙ signisi¬

Expanded text:
aliae sunt contrariae, aliae contradictoriae, dicitque se quae sint hae diligentius in superiori disputatione monstrasse. Illud quoque patet non omnem esse veram vel falsam affirmationis et negationis oppositionem, quam nunc communiter et improprie contradictionem vocat. Et quando non sint verae vel falsae, vel cur, se exde uno significat, vel cum sit universale universaliter, vel non similiter. Quid sit una affirmatio et supra jam diximus, et nunc quoque idem docere non piget. Cum idem Aristoteles revolverit, una enim affirmatio est, quae unam rem de uno significat, id est quae hujusmodi habet praedicatum, et hujusmodi subjectum, ut utrumque singula significet. Nam si unum aliquid significet praedicatum, simplex atque unum est. Quod si rursus unum aliquid significet subjectum, et non plura, simplex rursus est atque unum. Quocirca si unum praedicatum de uno erit subjecto, utraque singula significabunt et non plura. Eoque fit, ut non sit simplex propositionis significatio, et q
Abbreviated transcription (Latin):
mo alb ẽ et quam quã cũ dicimꝰ nullus
homo albẽ simul signisicamus qm̃ ñ ẽho¬
mo albi non tam̃ ea necessitate idemutraq
significaNt Cum enim dicimꝰ ñ ẽ homo alb
simulnos dicere qm̃nullus homo alb ẽ
non oportet intelligi. Neq: enim semꝑ
simulẽ nonẽ homo alb & null homo alb ẽ
Nam aliquotiens simulẽ scilicet cũ pri¬
usdicitur uniuersalis negatio Cumue¬
ro in desinita dicitur prius. non c̃si¬
definitae. Nansidicam nullus homo
albu sc̃ simuldixi qm̃ homo abus nonese
Quodaidicim homo alb nonẽ none simuledle¬
ci negatio uniuersilis quee millae harncallis¬

Expanded text:
Et quanquam cum dicimus, nullus homo albus est, simul significamus quoniam non est homo albus, non tamen ex necessitate idem utraque significat. Cum enim dicimus, non est homo albus, simul nos dicere, quoniam nullus homo albus est, non oportet intelligi, neque enim semper simul est, non est homo albus, et nullus homo albus est. Nam aliquoties simul est, scilicet cum prius dicitur universalis negatio. Cum vero indefinita dicitur prius, non est sidefinitae. Nam si dicam, nullus homo albus est, simul dixi, quoniam homo albus non est. Quod si dicam, homo albus non est, non est simul dicta negatio
Abbreviated transcription (Latin):
uno eodemq tempore. Qui aut̃ foeduse
pulcher none uerũ e dicere uno codẽp¬
foedum uno eodemq tempore manifestũ ẽ
Cumenim achilles eẽt pulcher eratclo¬
dius thersites focdus. Rursus uerum
c̃dicero eẽ hominem album etrursus
uno codemq tempore fieri hominẽ albũ
Nec hoc ulla contrarietas uetat. ut sit
homo albus & rursus frat homo albus
sed quisit alb: nondum albus ẽ. Verum
est homo albus. hoc est enim quodait
et sifit aliquidnonẽ Cumenim sit. ñ ẽ.
sed potest dici qm̃ ẽ albus homo & fit alb¬
bomout utrumq: ueredicatur potest
igitur uorȩ utrumq dici. et ẽ homo alb:
& non est homo alb
hoc autem neq idem significat neq sinul
necessario
acite hominũ dubitationi respondit
Quod enim dicimus ẽ alb homo añẽ alb
homo utrumq uerum eẽ uidetur aliquoti¬
ens in conuenienseẽ Si enimuerũ ẽ dicere
ẽ alb homo quemadmodum fieri potest

Expanded text:
uno eodemque tempore, qui autem foedus est, uno eodemque tempore, qui autem foedus est, pulcher non est, verum est dicere hofoedum, uno eodemque tempore. Cum enim Achilles esset pulcher, claudus Thersites erat foedus. Rursus si verum est dicere esse hominem album, et rursus uno eodemque tempore fieri hominem album, nec hoc ulla contrarietas vetat ut sit homo albus, et rursus fiat homo albus, sed qui fit albus nondum albus est, verum, et non est homo albus. Hoc est enim quod ait, et si fit aliquid, et non est: cum enim fit, non est, sed potest dici quoniam est homo albus, ut utrumque vere dicatur. Potest igitur vere utrumque dici, Et est homo albus, et non est homo albus. Hoc autem neque idem significat, neque simul necessario. Tacitae hominum dubitationi respondet. Quod enim dicimus, est albus homo, et non est albus homo, utrumque verum esse videtur, sed aliquoties inconveniens esse. Si enim verum est dicere, est albus homo, quemadmodum fieri potest
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sem ꝑhȩc ueriẽ illa uero falsa
uacuero s̃ inquit indefinit utneq ani¬
uer salẽ habeant neq particularem det̃¬
minationem qđ tacuit non sompuna
uerac̃ altera falsa. sedutreq interdũ in¬
ueniunturuerȩ In uniuersalib aut̃ non
uniuersaliter p̃dicatur aliquid hoc modo
homo albusẽ homo alb ñẽ in quo u no
eodẽq tem pr̃ ut rasq uerascẽ contingit
hic enimcum uniuers alesit homo ñ
uniuers alit̃ p̃dicatũ ẽ nom̃. Atuero nec
particulariter neq enim quidam aut
nullus aut omnis adiectum ẽ Docet
aut̃ huiꝰ modi propositiones non interse
a nonẽ homo pulcher. Sienim foedus
tam affirmationem negationemq: ue¬
ras utrasq posse in uenire. Verumẽenĩ
dicere est homo albus & nonc̃ homo albus
Hiuus autem rei probatio ẽ. Namsiuerũ
dicere est bomo alb & non est homo alb:¬
simul uno eodemq tempore qui autem
nigerẽ albus nonẽ uerum ẽ dicere uno eo
est homo pulcher & est homo focdus

Expanded text:
em vera est, illa vero falsa. Quae vero sunt, inquit, definitae, ut neque universalem habeant, neque particularem determinationem, quod tacuit, non semper una vera est, altera falsa, sed utraeque interdum inveniuntur verae. In universalibus autem non universaliter praedicatur aliquid hoc modo, Homo albus est, homo albus non est, in quo uno eodemque tempore utrasque veras esse contingit. Hic enim cum universale sit homo, non universaliter praedicatum est nomen. At vero nec particulariter. Neque enim quidam, aut nullus, aut omnis adjectum est. Docet autem hujusmodi propositiones non inter seet non est homo pulcher. Si enim foedus,tam affirmationem negationemque veras utrasque posse inveniri; verum enim dicere est, est homo albus, et non est homo albus, hujus autem rei probatio est: nam si verum est dicere, est homo niger, et est homo albus, uno eodemque tempore; qui autem niger est, albus non est, verum est dicere uno eodest homo pulcher, et est homo foedus
Abbreviated transcription (Latin):
mationiste hoc enimidem opor ut tedier¬
gartonegitionem quod affrmauit ad fir¬
matio & deeodem
Hoc quoq argumentume negationẽ ir¬
de finitã &uniu ersalẽ idem nonsig afferre
eteas eẽ diuersas Namsiunius affirmationis
un a negatio ẽ contra cam qua edicit non est

Expanded text:
mationis est; hoc enim idem oportet negare negationem quod adfirmavit adfirmatio, et de eodemHoc quoque argumentum est negationem indefinitam et universalem idem non significare, et eas a se esse diversas. Nam si unius affirmationis una negatio est, contra eam quae dicit, non est
Abbreviated transcription (Latin):
tantundẽ ẽ tamquam sidiceret quidam
homo albus non ẽ Namsino n omnis ho¬
mo albus ẽ. quidam homo albus. non
Contrariae uero uniuersalẽ affirma¬
tionem & uniuersalem negationem
Planissime omines exequitur. Dicitq con¬
trarias uniuersalem affirmationem &uni¬
uersalem negationẽ: hasenim nos quoq
supra descriptianõ hicuero nunc easdem
contrarie demonstrat opponi Illud qđ
addidit quod easimpossibile sit incodem
ueras aliquando cognosci Nam sic̃ contra¬
riorum natura in eodem non potest in ue¬
niri Neq enim un o codẽq tempore ali¬
quidnigrum ẽ atq album Sic quoq nec
contrariae ut ut raeq simulsint uere fieri
potest quod autemadiecit. his uero oppo¬
sitis contingii neodẽ particularẽ affir

Expanded text:
tantumdem est tanquam si diceret, quidam tantumdem est tanquam si diceret, quidam homo albus non est. Nam si non omnis homo albus est, et quidam homo albus non est. Contrarie vero universalem affirmationem et universalem nePlenissime omnes exsequitur dicitque contrarias universalem affirmationem, et universalem negationem. Has enim nos quoque supra descripsimus. Hic vero nunc easdem contrarie demonstrat opponi. Illud quoque addidit, quod eas impossibile sit in eodem veras aliquando cognosci. Nam sicut contrariorum natura in eodem non potest inveniri, neque enim uno eodemque tempore aliquid nigrum est atque album, sic quoque nec contrarie, ut utraeque simul sint verae fieri potest. Quod autem adjecit, his vero oppositas, co
Abbreviated transcription (Latin):
Cumdicituromnis homo albu sẽ. illã
negatio quaedicit &on om̃is homo albẽ
decodem homine non uniuer saliter
tollit qđ uniuersalit̃ affirmatio cõstitue¬
rat̃ Illa enĩ omẽm hominẽ eẽ albũ ponit
llla dicit non o mñem tanquamsi con¬
cedat aliquẽ. setitam̃ ei auferat uni uer¬
salitatem. hocẽ enim quod ait: quae
uniũ ersale significat eidem qm̃ non
uniuersalit̃ Nam sicut uniuersade sig¬
nificat affirmatio dicens hominem
ita quoq negatio uniuersale signisi¬
cat habec enim etipsa homine sed
idem ipsum uniuersale docet ñ cẽ uni¬
uers alit̃ id est non om̃emeẽ albũ qđ affir¬
matio uniuers alit̃ eẽ posuerat . om̃em
hominẽ cẽ aldũ ꝓponens : Eodẽ modo etm
innegatione quas nos supra angularespo¬
suimus & contradictorias indescriptione
hic nunc easdem oppositas contradictorie
uocat. Quod aut̃ uniuersali affirmationi
qua eestomnis homo alb: ẽ. particularẽ ne¬
gatio nemopposuit quȩ ẽ õm̃is homo albẽ

Expanded text:
dicitur, omnis homo albus est, illa negatio quae dicit, non omnis homo albus est, de eodem homine universaliter tollit, quod universaliter affirmatio constituerat. Illa enim omnem hominem esse album ponit. Ista dicit non omnem, tanquam si concedat aliquem, sed ei tantum auferat universalitatem. Hoc est enim quod ait, quae universale significat eidem quoniam non universaliter. Nam sicut universale significat affirmatio dicens hominem, ita quoque negatio universale significat, habet enim et ipsa hominem. Sed idem ipsum universale docet non esse universaliter, id est non omne esse album, quod affirmatio universaliter esse posuerat, omnem hominem esse album proponens. Eodem modo etiam in negatione, quas nos supra angulares posuimus, et contradictorias in descriptione. Hic nunc easdem oppositas contradictorie vocat. Quod autem universali affirmationi, quae est, omnis homo albus est, particularem negationem opposuit, quae est, non omnis homo albus est,
Abbreviated transcription (Latin):
equalias propriumnãq ẽ hominis qđ
ẽ risibile ut autemminus p̃dicatu in ue¬
niatur quam subiactum sieri ñ potest
Si ueergomaius sit p̃dicatũ. fal sum ẽ
uniuorsale adicere p̃dicato ut in eo qđ ipse
posuit exemplo Omnis homo om̃e animal
uersale p̃dicatum p̃dicari uniũ salit̃ ño porit

Expanded text:
aequalia sunt, proprium namque est hominis, quod aequalia sunt, proprium namque est hominis, quod est risibile, ut autem minus praedicatum inveniatur, quam subjectum fieri non potest. Sive ergo majus sit praedicatum, falsum est universale adjicere praedicato, ut in eo quod ipse posuit exemplo, Omnis homo omne animal versale praedicatum praedicare universaliter non oport
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicat omnis homo animalẽ recto
dixerit omnis ad subiectum idẽ ad ho¬
minemponens quod sisic dicat. omnis
homo omneanimal .ẽ. falsum dixerit
ergo hocnunodicit In eouero qđ un iuer¬
sale p̃dicatur. ut anim al de homine am¬
malenĩ uniuers aleẽ Dcomni onĩ homi¬
nep̃dicatur Non c̃uerũ hoc ipsũ uniuor¬
sale quod ẽ animaluni uersalit̃ p̃dicare. ut
dicatur omne animal ec̃ hominẽ Neo solũ
in his sed in nulla recte fieri affirmadone
concedit ait enim
Nulla enim affirmatioerit in quaderim¬
uersalic̃ p̃dicato uniuersale p̃dicetir
Hoc autem cur eueniat. paucis ostendã
p̃dicatum sempermaius ẽ subiecto ł equũ
maius. ut cumdico homo animalẽ. ani¬
mal p̃dicatur homo subicitur sed maius
e animal homine deplurib enĩ quã ipse
homa p̃dicatur Rursus oqualec̃ cũ sic
dicimus homori sibilis ẽ homo subicctũẽ¬
risibile p̃dicatum Sed homo risibile

Expanded text:
sic dicat, omnis homo animal est, recte sic dicat, omnis homo animal est, recte dixerit, omnis ad subjectum, id est ad hominem ponens. Quod si sic dicat, omnis homo omne animal est, falsum dixerit. Ergo hoc non dicit, in eo vero quod universale praedicatur, ut animal de homine. Animal enim universale est. De omni enim homine praedicatur, non est verum, hoc ipsum universale, quod est animal, universaliter praedicare, ut dicatur, omne animal esse hominem, nec solum in his, sed in nulla recte fieri affirmatione concedit; ait enim: Nulla enim affirmatio vera erit, in qua universale praedicatum universaliter praediceturHoc autem cur eveniat, paucis absolvam. Praedicatum semper majus est subjecto vel aequum, majus: ut cum dico, homo animal est, animal praedicatur, homo subjicitur. Sed majus est animal homine. De pluribus enim quam ipse homo praedicatur. Rursus aequale est, cum sic dicimus, homo risibilis est, homo subjectum erisibile praedicatum. Sed homo atque risibile
Abbreviated transcription (Latin):
homo non est albus homo
Et quid dicat ot̃ uniuersale uniuersalit̃
p̃dicut planissime de monstrauit dicens
Cum enimuni uorsale sit homo non uni¬
uersaliter utitur enuntiatione Omnis
Namid quod dicitur omnis. illud ꝗ ad
quod p̃dicatur colligit. atq: in unum
corpus adducit. ut cum dicitur omnis
homo iustusẽ. nullumexcipit hominem
sed totam colligit humanitatem. & sit
dere uniuersali homine p̃dicatio uniuer¬
salis. cuindicimus omnis homo. Nam
cum sit uni uersale homo. huic uniuer¬
sali uniuersalitatem consignificat id
quod additur omnis. & resuniuers alis
uniuers aliter p̃dicatur
Ineo uero qđ uni uersale p̃dicat᷑ id qđ ẽ
uniuersalit̃ p̃dicare non est uerum
Hac nos sententia que madlocum uni¬
uersalitatis det̃minationẽ recteponamꝰ
instituit docet enĩ semꝑ istã uniuersali¬
tatem quam de c̃minationem uniuersalẽ
uocamꝰ ad subiectum poni debereter¬
minum. numquã ad pdicatũ Si qui senĩ

Expanded text:
homo, non est albus homo. homo, non est albus homo. Et quod dicat esse universale, non universaliter praedicare, planissime demonstravit dicens: Cum enim universale sit homo, non universaliter utitur enuntiatione. Omnis Nam id quod dicitur omnis, illud ad quod praedicatur colligit, atque in unum corpus adducit, ut cum dicitur, omnis homo justus est, nullum excipit hominem. Sed totam colligit humanitatem, et fit de re universali, homine, praedicatio universalis, cum dicimus, omnis homo. Nam cum sit universale homo, huic universali universalitatem consignificat; id quod additur omnis, et res universalis, universaliter praedicatur. In eo vero quod universale praedicatur, id quod est universaliter praedicare, non est verum. Hac nos sententia quem ad locum universalitatis determinationem recte ponamus, instituit. Docet enim semper istam universalitatem, quam determinationem universalem vocamus, ad subjectum poni debere terminum, nunquam ad praedicatum. Si quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
biles. Quoduero addidit. quae aut̃
significantur cẽ contraria. taleẽ
Ipsȩ quidem propositi ones contrariae ñs̃
significant tamen aliquando contraria
Si quis enimdicat. homo albus ẽ ot alius
neget homo albusnẽ ipsae quidem con¬
trariae non sunt. Quod autem dr̃ homi
albus ñẽ. potest quiddam significare
contrauum Nam designat hoc qđ dr̃
homo albus ñẽ & rubri coloriscẽ etpallidi
& fusci Designat eti am nigri quod est
albo contrarium. potestigitur id quod
non est album eẽ nigrum ergo quam¬
quam ipsae contrariae non sint tamen
potest aliquando quiddam contrariũ
significare priori affirmationi ut in
qm̃ his quaenigerẽ albus nonẽ Contrariȩ
quidem propositiones non sunt qm̃ possunt
eẽ ut racq uerȩ: quac autem signisi cantur
interdum contrariae reperiutur . quae
autem sint huiusmodi propositiones. exem¬
plorum propbibitione monstrabit
Nico autem nonuni uersalit̃ enuntiar
inhis quaesunt uni uersalia. ut ẽ albus

Expanded text:
idit, quae autem significantur est esse contraria, tale est: ipsae quidem propositiones contrariae non sunt, significant tamen aliquando contraria. Si quis enim dicat, homo albus est, et alius neget, homo albus non est, ipsae quidem contrariae non sunt. Quod autem dicitur, homo albus non est, potest quiddam significare contrarium. Nam designat hoc quod dicitur, homo albus non est, et rubri coloris esse et pallidi, et fusci, designat etiam nigri, quod est albo contrarium. Potest igitur id quod non est album esse nigrum. Ergo quanquam ipsae contrariae non sunt, tamen potest aliquando quod dixit contrarium significare, priori affirmationi, ut in m is qui niger est albus non est, contrariae quidem propositiones non sunt, quoniam possunt esse utraeque verae. Quae autem significantur, interdum contraria reperiuntur; quae autem sint hujusmodi propositiones exemplorum subjectione monstravit. Dico autem non universaliter enuntiare de his quae sunt universalia, ut est albus
Abbreviated transcription (Latin):
siliums uniu ersaliter necesstẽ. alteram eẽ
uerim ul falam & quaccumꝙ in singularib¬
&de singularib propositionib: quod unã
semperueram falsam semꝑ alttram ne¬
cesse c̃ inueniri hoc onimdicit Contradic¬
tiones inquid eorumquae sunt uni uersa¬
lium uniuersaliter p̃dicatorũ una semꝑ
uerac̃ altera falsa uniuersalium autẽ
uniuersalit̃ p̃dicatorum sunt contradic¬
tione s uni uersaliũ particolarit̃ p̃dicatoꝵ
Nima ffirmatio uniuorsalis ł negatio¬
in uni uersalib uniuers aliter p̃dicant᷑
horũ contradictorie particulares affirma¬
tiones ł negationes s̃ si sibi angulariter
comparent᷑. harumigitur contradicio
peritur. in singularib: quoq: idemẽ Nam
sinulla ut dictũ ẽ uarietas ȩqui uocationis
impediat idemq sit p̃dicatum idemq
subiectum. ad unum idemq tempꝰ ad
unam candẽq partẽ ad unum id prapor¬
latum. uno atq eo demmodo uns semper

Expanded text:
er, necesse est alteram esse veram vel falsam. Et quaecunque in singularibet de singularibus propositionibus, quod unam semper veram, falsam semper alteram necesse est inveniri. Hoc enim dicit contradictiones eorum, quae sunt universalium universaliter praedicatorum, una semper vera est, altera falsa. Universalium autem universaliter praedicatorum sunt contradictiones universalium particulariter praedicatorum. Nam affirmatio universalis, vel negatio universalis, universaliter praedicantur, harum contradictoriae particulares affirmationes vel negationes sunt, si sibi angulariter comparentur. Harum igitur contradictiontera falsa reperitur. In singularibus quoque idem est. Nam si nulla, ut dictum est, varietas aequivocationis impediat, idemque sit praedicatum, idemque subjectum, ad unum idemque tempus, ad unam eamdemque partem, ad unum idemque relatum, uno atque eodem modo, una semper
Abbreviated transcription (Latin):
dam homo iustusnẽ. utraeq sunt uerȩ¬
Cũ uero dicimꝰ quidã homo anim al ẽ quidam
homo animal ñẽ unauera ẽ alttra falsa ot
dnr affirmatio & negatio particularis sub¬
contranȩ Quare. nec ista euocant᷑ oppositae
Id circo qui autraeq uerae inueniunt᷑ in t̃dui
Sit autem harum talis descriptio
E rgo neque supenores uni uersal esneq. infe¬
norts particulares oppositȩ s̃ Id cireo
aspitiat angula resut affirmationẽ imiuer¬
salem particulari comparet negatiom. ut est
omnis homo iustus ẽ. quidam homo iustus ñ ẽ
hac enimsimul neq uerae possunt inuenir
neq falsac sed semꝑ in omnib: unauera est
alter falsa Et rursus siuniuers alis nega¬
tio particulari affirmationi comparetur
reperiuntur oppositae. ut est teullus ho¬
moistus ẽ quidam homo iustusẽ. semꝑ
enimuna uera ẽ. altera falsa. & in hoo
quibus libet terminis dispexoris. onatio
non discrepabit. sit autem plenissima hoc
modo descriptio

Expanded text:
dam homo justus non est, utraeque sunt verdam homo justus non est, utraeque sunt vero animal est, quidam homo animal non est, una vera est, altera falsa, et dicuntur affirmatio et negatio particulares, subcontrariae. Quare nec istae etiam vocantur oppositae, idcirco quia utraeque verae inveniuntur interdum; sit autem harum talis descriptio: Ergo neque superiores universales, neque inferiores particulares oppositae sunt, idcirco aspiciat angulares, ut affirmationem universalem particulari comparet negationi, ut est Omnis homo justus est, quidam homo justus non est; hae enim neque verae possunt inveniri, neque falsae, sed in omnibus una vera est, altera falsa. Et rursus si universalis negatio particulari affirmationi comparetur, reperiuntur oppositae: ut est, Nullus homo justus est, quidam homo justus est. Semper enim una vera est, altera falsa. Et hoc in quibuslibet terminis si despexeris, oratio nostra non discrepabit. Sit autem plenissima hoc modo descriptio