comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignes gladium excepturi summa dissimulatione tantum inter uiscera laten¬
tis mali tegebant cum ratione. Quedam enim ignorantibus aegris curãda
sunt. Causa multis moriendi fuit: morbum suum nosse. Recipe te ad hec
tranquilliora:tutiora:maiora. Simile tu putas esse utrum cures ut incor¬
iptum & a fraude ad uendentium et negligentia frumentum transfu¬
datur in horrea:ne concepto humore uitietur et concalescat:ut ad mensurã
pondusq respondeat: an ad hec sacra et sublimia accedas: sciturus que ma¬
teria sit diis: quae uoluptas: quae conditio:quae fortuna:quis ammum tuũ
casus expectet:ubi nos acorporibus dimissos natura componat.Quid sit
quod huius mundi grauissima queq in medio sustineat: supra leuia sus¬
pendat: in summum ignem ferat:sydera cursibus suis excitet.Ceter
inceps ingentibus plena miraculis. uis tu relicto solo: mente ad ista respi¬

Expanded text:
ignes. Gaium excepturi ? Summa dissimulatione tantum inter viscera latenignes. Gaium excepturi ? Summa dissimulatione tantum inter viscera latentis mali tegebant, cum ratione scilicet. Quaedam enim ignorantibus aegris curanda sunt; causa multis moriendi fuit morbum suum nosse. Recipe te ad haec tranquilliora, tutiora, maiora! Simile tu putas esse, utrum cures, ut incorruptum et a fraude advehentium et a neglegentia frumentum transfundatur in horrea, ne concepto umore vitietur et concalescat, ut ad mensuram pondusque respondeat, an ad haec sacra et sublimia accedas sciturus, quae materia sit dei, quae voluptas, quae condicio, quae forma; quis animum tuum casus expectet ; ubi nos a corporibus dimissos natura componat ; quid sit quod huius mundi gravissima quaeque in medio sustineat, supra levia suspendat, in summum ignem ferat, sidera vicibus suis excitet ; cetera deinceps in- gentibus plena miraculis ? Vis tu relicto solo mente ad ista respi
Abbreviated transcription (Latin):
mines et laboriose opere. Tanto aptiora exportandis oneribus tarda uimẽ¬
ta sunt: quem nobiles equi: quorum generosam pernicitatem quis nunquam
graui sarcina pressit. Cogita praeterea quantum solicitudinis sit:ad tantam te
molem obiicere:cum uentre humano tibi negocium est:nec rationem patitur:
nec equitate mitigatur: nec ulla prece flectetur populus esuriens modo intra
paucos illos dies: quibus.C. Cesar periit siquis inferis sensus est: hoc gratissi.¬
me ferens: quod dicebat populo romano superstiti: septem aut octo certe die¬
rum cibaria superesse dum ille potens naubus uingit: et uiribus imperia
ludit. Aderat ultimum malorum obsessis quoq asimentorum aegestas. ex¬
itium poene ac fames constitit:et quae famem sequitur rerum omniũ ruina.
furiosi & externi et infceliciter superbi regis mutatio. Quem tunc animũ
habuerunt illi quibus erat mandata frumenti publici cura:ferrum:

Expanded text:
mines et laboriosae operae ; tanto aptiora portandis oneribus tarda iumenmines et laboriosae operae ; tanto aptiora portandis oneribus tarda iumenta sunt quam nobiles equi, quorum generosam pernicitatem quis umquam gravi sarcina pressit ? Cogita praeterea, quantum sollicitudinis sit ad tantam te molem obicere; cum ventre tibi humano negotium est. Nec rationem patitur nec aequitate mitigatur nec ulla prece flectitur populus esuriens. Modo modo intra paucos illos dies, quibus C. Caesar perit, si quis inferis sensus est, hoc gravissime ferens, quod sciebat populo Romano superstiti septem aut octo certe dierum cibaria superesse, dum ille pontes navibus iungit et viribus imperi ludit, aderat ultimum malorum obsessis quoque, alimentorum egestas ; exitio paene ac fame constitit et, quae famem sequitur, rerum omnium ruina furiosi et externi et infeliciter superbi regis imitatio. Quem tunc animum habuerunt illi, quibus erat mandata frumenti publici cura, saxa, ferrum,
Abbreviated transcription (Latin):
quid temporis sui sume etiam tibi: nec ad segnem aut mertem quietem uo¬
co. non ut somno & charis turbae uoluptatibus quicquid est in te indolis ui¬
ue demergas: non est istud acquiescere. inuenies maiora omnibus adhuc tra¬
ctatis operibus: quae repositus et securus agites. tu quidem orbis terrarum
iones administrans tam abstinenter quem alienas:tam diligenter ꝗͣ tu.
tam religiose quem publicas in officio amorem consequeris: in quo odiu ui¬
tare difficile est. Sed tamen mibi crede: satius est uite sue rationem: quem
frumenti publici nosse.Istum autem animi uigorem:rerum maximarum
capacissimum a ministerio honorifico quidem sed parum ad beatam uitã
ipto: ad te reuoca & cogita non id egisse te ab aetate prima omni cultu¬
diorum liberalium:ut tibi multa milia frumenti committerentur.maius
quiddam et altius de te promiseras: non deerunt & frugalitatis exacte ho¬

Expanded text:
quid temporis tui sume etiam tibi. Nec te ad segnem aut inertem quietem voquid temporis tui sume etiam tibi. Nec te ad segnem aut inertem quietem voco, non ut somno et caris turbae voluptatibus quidquid est in te indolis vividae mergas. Non est istud adquiescere ; invenies maiora omnibus adhuc strenue tractatis operibus, quae repositus et securus agites. Tu quidem orbis terrarum rationes administras tam abstinenter quam alienas, tam diligenter quam tuas, tam religiose quam publicas. In officio amorem consequeris, in quo odium vitare difficile est ; sed tamen, mihi crede, satius est vitae suae rationem quam frumenti publici nosse. Istum animi vigorem rerum maximarum capacissimum a ministerio honorifico quidem sed parum ad beatam vitam apto revoca et cogita non id egisse te ab aetate prima omni cultu studiorum liberalium, ut tibi multa milia frumenti bene committerentur ; maius quiddam et altius de te promiseras. Non derunt et frugalitatis exactae ho
Abbreviated transcription (Latin):
euadere ab aratro reuocabitur. ibit in poenos non tantae maturus rei Scipio:
uictor Hannibalis: uictor Antiochi: sui consulatus decus:fraterni sponsor:
ne per ipsum mora sit cum Ioue reponeretur ciuiles seruatorem agitabunt se¬
ditiones: & post fastiditos a iuuene equos honores iam senem contumacis
exilii delectabit ambitio. nunquam deerunt uel foelices uel misere solicitu¬
dinis cause per occupationes intereludetur ocium nunꝗͣ agetur: semper op¬
tabitur. Excerpe itaq de uulgo Pauline clarissime: & in tranquilliorem
portum non pro aetatis spatio iactatus tandem recede: cogita quot fluctus
subieris: quot tempestates partim priuatas sustinueris:partim publicas in
e conuerteris. satis iam per laboriosa et inquieta documenta exhibita ui
est experire quid in ocio faciat maior pars aetatis: melior reipub.data sit Ali¬

Expanded text:
rvadere ? Ab aratro revocabitur. Ibit in Poenos nondum tantae maturus rei Scipio ; rvadere ? Ab aratro revocabitur. Ibit in Poenos nondum tantae maturus rei Scipio ; victor Hannibalis, victor Antiochi, sui consulatus decus, fraterni sponsor, ni per ipsum mora esset, cum Iove reponeretur ; civiles servatorem agitabunt seditiones et post fastiditos a iuvene diis aequos honores iam senem contumacis exili delectabit ambitio. Num- quam derunt vel felices vel miserae sollicitudinis causae; per occupationes vita trudetur. Otium numquam agetur, semper optabitur. Excerpe itaque te volgo, Pauline carissime, et in tranquilliorem portum non pro aetatis spatio iactatus tandem recede. Cogita, quot fluctus subieris, quot tempestates partim privatas sustinueris, partim publicas in te converteris ; satis iam per laboriosa et inquieta documenta exhibita virtus est : experire, quid in otio faciat. Maior pars aetatis, certe melior rei publicae data sit ; ali
Abbreviated transcription (Latin):
ta facienda sunt. Omne enim quod fortuito euenit: instabile est: quod al¬
tius surrexit oportunum est in occasum. Neminem porro casura delectãt
miserrimam ergo necesse est non tantum breuissimam uitam eorum esse:
qui magno parant labore quod maiore possideant operose assequuntur q̃
uolunt: anxii tenent qua assecuti sunt. Nulla interim nunquam ampliuis
reddituri temporis est ratio. Noue occupationes ueteribus substituuntur.
spes spem excitat. Ambitionem ambitio miseriarum non finis queritur:sed
materia mutatur. nostri nos honores torserunt. plus temporis alieni efferut.
candidati labore destituimus. suffragationes incipimus.accusand deposui'¬
mus molestiam. iudicandi nascimur.iudex desiit esse quesitor est.alioru bo¬
iorum mercenaria procuratione consenuit.suis operibus detinentur.
rium caligo dimisit: consulatum exercet. Quintus dictaturam properat p̃¬

Expanded text:
ta facienda sunt. Omne enim quod fortuito obvenit instabile est, quoque alta facienda sunt. Omne enim quod fortuito obvenit instabile est, quoque altius surrexerit, opportunius est in occasum. Neminem porro casura delectant ; miserrimam ergo necesse est, non tantum brevissimam, vitam esse eorum, qui magno parant labore, quod maiore possideant. Operose adsecuntur quae volunt, anxii tenent quae adsecuti sunt ; nulla interim numquam amplius redi- turi temporis ratio est. Novae occupationes veteribus substituuntur, spes spem excitat, ambitionem ambitio. Miseriarum non finis quaeritur, sed materia mutatur. Nostri nos honores torserunt ? Plus temporis alieni auferunt. Candidati laborare desimus ? Suffragatores incipimus. Accusandi deposimus molestiam ? Iudicandi nanciscimur. Iudex desit esse ? Quaesitor est. Alienorum bonorum mercennaria procuratione consenuit ? Suis opibus distinetur. Marium caliga dimisit ? Consulatus exercet. Quintius dictaturam properat pe
Abbreviated transcription (Latin):
exterruit: cum per magna camporum spatia porrigeret exercitum: nec nu¬
merum eius: nec mensuram comprehenderet. Persarum rex insolentissi¬
mus lachrymas fudit:quot intra centum annos nemo ex tanta iuuẽtute
superfuturus esset.at illis erat admoturus fatum:ille qui flebat: perditu¬
rusq alios in terra: alios in mari:alios in prelio:alios fuga: et intra exiguũ
tempus consumpturus illos:centesimum annum timebat. Quid quode
gaudia eorum quoq trepida sunt. non enim solidis causis innituntur sed
eadem quae oriuntur uanitati turbantur.Qualia autem putes tempora¬
esse etiam ipsorum confessione misera:cum ha quoq quibus se attolunt.
t super hominem efferunt parum sincera sunt.maxima quaeq bona
cita sunt: nec ulli fortune minus bene ꝗͣ optime creditur:alia foelicitate
ad tuendam fcelicitatem opus est: & pro ipsis quae successerunt uotis: uo¬

Expanded text:
exterruit. Cum per magna camporum spatia porrigeret exercitum nec nuexterruit. Cum per magna camporum spatia porrigeret exercitum nec numerum eius sed mensuram conprenderet Persarum rex insolentissimus, lacrimas profudit, quod intra centum annos nemo ex tanta iuventute superfuturus esset. At illis admoturus erat fatum ipse qui flebat perditurusque alios in mari, alios in terra, alios proelio, alios fuga et intra exiguum tempus consumpturus illos, quibus centesimum annum timebat. Quid, quod gaudia quoque eorum trepida sunt ? Non enim solidis causis innituntur, sed eadem qua oriuntur vanitate turbantur. Qualia autem putas esse tempora etiam ipsorum confessione misera, cum haec quoque, quibus se attollunt et super hominem efferunt, parum sincera sint ? Maxima quaeque bona sollicita sunt nec ulli fortunae minus bene quam optimae creditur ; alia felicitate ad tuendam felicitatem opus est et pro ipsis quae successere votis vo
Abbreviated transcription (Latin):
uel spectaculi uel uoluptatis expectatur constitutum: transire medios dies
uolunt. Omnis illis sperate rei longa dilatio est ad illud tempus ꝗd amanti
breue est et praeceps breui usq in ultimo suo uitio:aliunde enim alio trasfu¬
giunt & consistere in una cupiditate non possunt: non sunt illi longi dies
sed inuisi. At contra quem exiguae noctes uidentur quas in complexuscor¬
torum aut uitio exigunt. Inde et iam poetarum furor sabulis humanos
errores alentium: quibus uisus est Iuppiter uoluptate concubitus.
ter displicasse noctem. Quid aliud est uitia intendere: quem auctores illis
inscribere deos: et dare morbo: exemplo dignitatis excusatam licentiam.
possunt istis non breuissime uideri noctes:quas tam care mercantur die
noctis expectatione perdunt: noctem lucis moetu.Ipse uoluptates eorum tre¬
nec illos magnitudo fortunae sue delectauit:sed uenturus aliquãdo finis

Expanded text:
vel spectaculi vel volup- tatis expectatur constitutum, transilire medios dies vel spectaculi vel volup- tatis expectatur constitutum, transilire medios dies volunt. Omnis illis speratae rei longa dilatio est. At illud tempus, quod amant, breve est et praeceps breviusque multo suo fit vitio ; aliunde enim alio transfugiunt et consistere in una cupiditate non possunt. Non sunt illis longi dies, sed invisi; at contra quam exiguae noctes videntur, quas in complexu scortorum aut vino exigunt ! Inde etiam poetarum furor fabulis humanos errores alentium, quibus visus est Iuppiter voluptate concubitus delenitus duplicasse noctem. Quid aliud est vitia nostra incendere quam auctores illis inscribere deos et dare morbo exemplo divinitatis excusatam licentiam ? Possunt istis non brevissimae videri noctes, quas tam care mereantur ? Diem noctis expectatione perdunt, noctem lucis metu. Ipsae voluptates eorum trenec illos magnitudo fortunae suae delectavit, sed venturus aliquando finis
Abbreviated transcription (Latin):
rum breuissima ac solitissima etas est:qui preteritorum obliuiscuntur: pre¬
sentia negligunt:de futuro timent.Cum ad extrema uenerint: sero intel¬
ligunt miseri: tandiu se dum ihil agunt occupatos fuisse. Nec est ꝙ hoc
argumento probari putes longam illos agere uitam:quia interdum mor¬
tem inuocant: uexat illos imprudentia incertis affectibus et incurren
in ipsa quae metuunt: mortem sepe ideo optant:quia timent.Illud quoq
argumentum non est quot putes diu ucturum ꝙ sepe illis longus uide¬
tur dies q dum ueniant ad conditum tempus corne tardeue horas querũ¬
tur: nam si quando illos deserunt occupationes in ocio relicti aestuant: nec
quomodo disponant ut extrabant sciunt:itaq: ad occupationem aliquã
tandunt. et quod interiacet omne tempus graue est:tam in herculeo
quando dies muneris gladiatori indictus est. Aut cum alicuius alterius

Expanded text:
rum brevissima ac sollicitissima aetas est, qui praeteritorum obliviscuntur, praerum brevissima ac sollicitissima aetas est, qui praeteritorum obliviscuntur, praesentia neclegunt, de futuro timent ; cum ad extrema venerunt, sero intellegunt miseri, tam diu se, dum nihil agunt, occupatos fuisse. Nec est, quod hoc argumento probari putes longam illos agere vitam, quia interdum mortem invocant. Vexat illos imprudentia incertis adfectibus et incurrentibus in ipsa, quae metuunt ; mortem saepe ideo optant, quia timent. Illud quoque argumentum non est quod putes diu viventium, quod saepe illis longus videtur dies, quod, dum veniat con- dictum tempus cenae, tarde ire horas queruntur; nam si quando illos deseruerunt occupationes, in otio relicti aestuant, nec quomodo id disponant aut extrahant sciunt. Itaque ad occupationem aliquam tendunt et quod interiacet omne tempus grave est ; tam me hercules, quam cum dies muneris gladiatorii edictus est, aut cum alicuius alterius
Abbreviated transcription (Latin):
illa a pluribus diuiseris. hitibi dabunt ad eternitatem iter.et te in illum lo¬
cum ex quo nemo encietur subleuabunt. haec una ratio est extendende morta¬
litatis: immo immortalitatem uertendi honores et monumenta.Quicquid
aut decretis ambitio iussit:aut operibus extraxit cito subruitur:nihil non
nga demolitur potestas:et mouet ocius:quod cosecrauit sapientia noce
non potest:nulla delebit etas: et nulla diminuet sequens: ac deinde semper
ulterior aliquid ad uenerationem confert.Quoniam quidem in uicimo uer¬
satur inuidia simplicius longe posita miramur.sapientis ergo multum pa¬
tet uia:non idem illum qui ceteros terminos includit solis generis humaĩ
legibus soluitur: omnia illi secula ut deo seruient: transiuit tempus aliqđ
acrecordatione comprehendit:instat:hoc utitur:uenturum est hos p¬
cipit:longam illi uitam facit: omnium temporum in unum collocatio. illo¬

Expanded text:
quo illa pluribus diviseris. Hi tibi dabunt ad aeternitatem iter et te in illum loquo illa pluribus diviseris. Hi tibi dabunt ad aeternitatem iter et te in illum locum, ex quo nemo deicitur, sublevabunt. Haec una ratio est extendendae mortalitatis, immo in immortalitatem vertendae. Honores, monimenta, quidquid aut decretis ambitio iussit aut operibus extruxit, cito subruitur; nihil non longa demolitur vetustas et movet. At iis, quae consecravit sapientia, nocere non potest ; nulla abolebit aetas, nulla deminuet ; sequens ac deinde semper ulterior aliquid ad venerationem conferet, quoniam quidem in vicino versatur invidia, simplicius longe posita miramur. Sapientis ergo multum patet vita, non idem illum qui ceteros ter- minus cludit. Solus generis humani legibus solvitur ; omnia illi saecula ut deo serviunt. Transit tempus aliquod ? Hoc recordatione comprendit. Instat ? Hoc utitur. Venturum est ? Hoc praecipit. Longam illi vitam facit omnium temporum in unum conlatio. Illo
Abbreviated transcription (Latin):
nemo anos tuos conterit: suos tibi contribuit: nullius ex his sermo pericu¬
losus erit. nullius amici capitalis sumptuosa obseruatio. Trahes ex illis ꝗ¬
quid uoles:per illos non stabit quo minus plurimum quantum ceperis
baurias. que illum forlicitas. quem pulchra sencctus manet. qui se in horũ
clientelam contulit: habebit cum quibus deminimis maximisq rebus delibe¬
ret:quos de se quotidie consulat:a quibus audiat uerum sine contumelia: lau'¬
detur sine adulatione. Ad quorum se similitudinem effingat. Solemus dicere
non fuisse in nostra potestate quos sortiremur parentes forte nobis datos:no¬
bis uero ad nostrum arbitrium nasci licet: nobilissimorum ingeniorum fami¬
lie sunt. Elige inquam ascisci uelis: non in nomen tantum adoptaueris: s in
ipsa bona quae non sunt sordide nec maligne custodienda: maiora fiuni

Expanded text:
nemo annos tuos conteret, suos tibi contribuet ; nullius ex his sermo pericunemo annos tuos conteret, suos tibi contribuet ; nullius ex his sermo periculosus erit, nullius amicitia capitalis, nullius sumptuosa observatio. Feres ex illis, quidquid voles ; per illos non stabit, quominus quantum plurimum cupiens haurias. Quae illum felicitas, quam pulchra senectus manet, qui se in horum clientelam contulit! Habebit, cum quibus de minimis maximisque rebus deliberet, quos de se cotidie consulat, a quibus audiat verum sine contumelia, laudetur sine adulatione, ad quorum se similitudinem effingat. Solemus dicere non fuisse in nostra potestate, quos sortiremur parentes, forte hominibus datos ; nobis vero ad nostrum arbitrium nasci licet. Nobilissimorum ingeniorum familiae sunt ; elige in quam adscisci velis ; non in nomen tantum adoptaberis, sed in ipsa bona, quae non erunt sordide nec maligne custodienda; maiora fient,
Abbreviated transcription (Latin):
ubmoueat:ꝗͣmulti qui illos cum diu torserint: simulata festination
currant: qͣmulti per refertum clientibus atrium prodire uitabunt: et per ob'¬
scuros odium aditus profugient: quasi non inhumanius sit decipere ꝗͣ exclu¬
dere: ꝗͣmulti ex hesterna crapula semisomnes et graues illis miseriis sõnu
suum rumpentes: ut alienum expectent uix alleuatis labiis in susurratumØ
illies nomen excitatione superbissima reddent:nos in ueris officiis
rari putamus: licet dicamus:qui Tenonem:qui Pythagoram quotidie & De¬
mocritum caeterosq antistites bonarum artium: qui Aristotelem et Teophra¬
stum uolent habere quem familiarissimos: nemo horum non uacauit: nemo
non uenientem ad se beatiorem: amantioremq: sui dimittet: nemo quemꝗͣ
uacuis a se manibus adire patiatur: nocte conueniri & interdum ab omni¬
bus mortalibus possunt horum te mori nemo coget: omnes docebunt:hoe:

Expanded text:
ummoveat ! Quam multi qui illos, cum diu torserint, simulata festinationeummoveat ! Quam multi qui illos, cum diu torserint, simulata festinatione transcurrant ! Quam multi per refertum clientibus atrium prodire vitabunt et per obscuros aedium aditus profugient, quasi non inhumanius sit decipere quam excludere ! Quam multi hesterna crapula semisomnes et graves illis miseris suum somnum rumpentibus ut alienum expectent, vix adlevatis labris insusurratum miliens nomen oscitatione superbissima reddent ! Hos in veris officiis morari licet dicamus, qui Zenonem, qui Pythagoran cotidie et Democritum ceterosque antistites bonarum artium, qui Aristotelen et Theophrastum volent habere quam familiarissimos. Nemo horum non vacabit, nemo non venientem ad se beatiorem, amantiorem sui dimittet, nemo quemquam vacuis a se manibus abire patietur ; nocte convenio, interdiu ab omnibus mortalibus possunt. Horum te mori nemo coget, omnes docebunt ; horum
Abbreviated transcription (Latin):
est: in omnia admittimur. et si magnitudine animi egredi humane imbecil
litatis angustias libet: multum per quod spatiemur temporis est. Disputa¬
re cum Socrate licet: dubitare cum Carneade:cum Epicuro quiescere. ho¬
minis naturam cum Stoicis uincere: cum Cinicis excedere:cum rerum
natura in consortium omnis aeui patiatur incedere: quid ni ab hoc exiguo
et caduco temporis transitu: inilla nos toto demus animo:quae immen¬
sa: quae aeterna sunt: quae cum melioribus communia. Isti qui per officia
discursant: qui se aliosq inquietant: cum bene insanierint: cum omnium
limina quotidie perambulauerint: nec ullas apertas fores praeterierint:cũ
per diuersas domos meritoriam salutationem circuntulerint:quorum ꝗꝗͣ
ex tam immensa et uariis cupiditatibus districta urbe poterunt uidere:
qͣmulti erunt quorum illos:aut somnus:aut luxuria:aut humanitass¬

Expanded text:
est, in omnia admittimur et, si magnitudine animi egredi humanae imbecil- est, in omnia admittimur et, si magnitudine animi egredi humanae imbecil- litatis angustias libet, multum, per quod spatiemur, temporis est. Disputare cum Socrate licet, dubitare eum Carneade, cum Epicuro quiescere, hominis naturam cum Stoicis vincere, cum Cynicis excedere. Cum rerum natura in consortium omnis aevi patiatur incedere, quidni ab hoc exiguo et caduco temporis transitu in illa toto nos demus animo, quae immensa, quae aeterna sunt, quae cum melioribus communia ? Isti, qui per officia discursant, qui se aliosque inquietant, cum bene insanierint, cum omnium limina cotidie perambulaverint nec ullas apertas fores praeterierint, cum per diversissimas domos meritoriam salutationem circumtulerint, quotum quemque ex tam immensa et variis cupiditatibus districta urbe poterunt videre ? Quam multi erunt, quorum illos aut somnus aut luxuria aut inhumanitas s
Abbreviated transcription (Latin):
teram ex duabus causis:autq plebs eo secessisset:aut q remo auspicante
illo loco aues non addixissent. alia deinceps innumerabilia: quae aut ficta
sunt mendaciis:aut similia.Nam ut concedas omnia eos fide bona dice
it ad prestationem scribant:tamen cuius ista errores minuent:cuiu
cupiditates praemant:quem fortiorem:ꝗͣ iustiorem:quem liberaliorem fa¬
ciant. Dubitare se interim Fabianus noster aiebat: an satius esset nullis
studus admoueri: ꝗͣ his implicari. Soli omnium ociosi sunt qui sapien¬
tia uacant:soli uiuunt: nec enim suam tantum aetatem bene tuent᷑ omne
euum addiciunt. quicquid annorum ante illos actum est illis acquisitus
est: nisi ingratissimi sumus. Illi clarissimi sacrarum opinionum conditores
nobis nati sunt: nobis uitam preparauerunt:ad res pulcherrimas ex tenebris
ad lucem eruptas:alieno labore deducimur: nullo nobis seculo interdictum

Expanded text:
teram ex duabus causis, aut quod plebs eo secessisset, aut quod Remo auspicante teram ex duabus causis, aut quod plebs eo secessisset, aut quod Remo auspicante illo loco aves non addixissent, alia deinceps innumerabilia, quae aut farta sunt mendaciis aut similia ? Nam ut concedas omnia eos fide bona dicere, ut ad praestationem scribant, tamen cuius ista errores minuent ? Cuius cupiditates prement ? Quem fortiorem, quem iustiorem, quem liberaliorem facient ? Dubitare se interim Fabianus noster aiebat, an satius esset nullis studiis admoveri quam his implicari. Soli omnium otiosi sunt qui sapientiae vacant, soli vivunt ; nec enim suam tantum aetatem bene tuentur. Omne aevum suo adiciunt; quidquid annorum ante illos actum est, illis adquisitum est. Nisi ingratissimi sumus, illi clarissimi sacrarum opinionum conditores nobis nati sunt, nobis vitam praeparaverunt. Ad res pulcherrimas ex tenebris ad lucem erutas alieno labore deducimur; nullo nobis saeculo interdictum
Abbreviated transcription (Latin):
tibus humanis obiicit magna foelicitas: ille se supra rerum naturam ẽẽ tuc
redidit cum tot miserorum hominum cateruas: sub alio celo natis beli
obiiceret:cum bellum inter tam disparia animalia committeret:cum in cõ¬
spectu populi romani multum sanguinis funderet: mox plus ipsum funde¬
re coacturus. At idem postea alexandriam perfidia deceptus ultimo man¬
cipio transsodiendum se prebuit:tum demum intellecta mani iactatione
ognouimus sui. Sed ut illo reuertar unde decessi & in alia materia ost¬
dam superuacuam quorumdam diligentiam: idem enarrabat Meteliũ ua¬
tis in Sicilia pornis triumphantem unum omnium romanorum ante curix
centum et uiginti captiuos elephantes duxisse. Syllam ultimum romano¬
rum protulisse pomerium:quod nunquam prouinciali sed italico agro'
icquisito mos proferre apud antiquos fuit. hoc scire magis prodest q
aduentinum montem extra pompeium esse ut ille affirmabat propter al¬

Expanded text:
tibus nostris obicit magna felicitas ! Ille se supra rerum naturam esse tune tibus nostris obicit magna felicitas ! Ille se supra rerum naturam esse tune credidit, cum tot miserorum hominum catervas sub alio caelo natis beluis obiceret, cum bellum inter tam disparia animalia committeret, cum in conspectum populi Romani multum sanguinis funderet mox plus ipsum fundere coacturus. At idem postea Alexandrina perfidia deceptus ultimo mancipio transfodiendum se praebuit, tum demum intellecta inani iactatione cognominis sui. Sed ut illo revertar, unde decessi, et in eadem materia ostendam supervacuam quorumdam diligentiam : idem narrabat Metellum victis in Sicilia Poenis triumphantem unum omnium Romanorum ante currum centum et viginti captivos elephantos duxisse; Sullam ultimum Romanorum protulisse pomerium, quod numquam provinciali, sed Italico agro adquisito proferre moris apud antiquos fuit. Hoc scire magis prodest, quam Aventinum montem extra pomerium esse, ut ille adfirmabat, propter al
Abbreviated transcription (Latin):
primus Mesanam uicit: & primus ex familia Ualerianorum urbis capte
in se translato nomine Messana appellatus est: paulatimq uulgo ꝑmu¬
tante literas. Messala diectus est nunc & hoc quiequam curare pmittas
quot primus.L. Sylla in circo leones dedii: cum alioquin alligati tunc¬
detinerentur ad conficiendos ex missis rege Otto ioculatores: et hoc sane
remittatur. Num & Pompeium primum in circo elephantorum duode
uiginti pugnam aedidisse: commissis in ore prelii: noxiis hominibus adullã
rem bonam pertinet:princeps ciuitatis & inter antiquos principes ut fama
radidit bonitatis eximie memorabile putauit spectaculi genus: nouo m
perdere homines depugnant parum est lacinantur: parum est ingenti mole
animalium exterrantur. satius erat ista in obliuionem ire: ne quis postea
potens disceret inuideretq: rei minime humanae.O quantum caliginis mẽ¬

Expanded text:
primus Messanam vicit et primus ex familia Valeriorum urbis captae primus Messanam vicit et primus ex familia Valeriorum urbis captae in se translato nomine Messana appellatus est paulatimque vulgo permutante litteras Messala dictus. Num et hoc cuiquam curare permittes, quod primus L. Sulla in circo leones solutos dedit, cum alioquin alligati darentur, ad conficiendos eos missis a rege Boccho iaculatoribus ? Et hoc sane remittatur: num et Pompeium primum in circo elephantorum duode- viginti pugnam edidisse commissis more proeli noxiis hominibus ad ullam rem bonam pertinet ? Princeps civitatis et inter antiquos principes, ut fama tradidit, bonitatis eximiae memorabile putavit spectaculi genus novo more perdere homines. Depugnant ? Parum est. Lancinantur? Parum est: ingenti mole animalium exterantur! Satius erat ista in oblivionem ire, ne quis postea potens disceret invideretque rei minime humanae. O quantum caliginis men
Abbreviated transcription (Latin):
sea: Preterea an eiusdem esset auctoris: Alia deinceps huius note: que siue
contineas: nihil tacitam conscientiam iuuat: siue proferas non doctior ui¬
deberis sed molestior. Ecce Romanos quoq inuasit inane studium suꝑ¬
uacua discendi.His diebus audiui quendam sapientem referentem: quot
duxit elephantes: etiam si nunc ista adueram gloriam non tendunt:circa
ciuilium tamen operum exempla uersantur. non est profutura talis sc¬
tia: est tamen quae nos speciosa rerum uanitate detineat. hoc quoq queren¬
tibus remittamus. Quis romanis primus persuasit nauem conscendere:
Claudius is suit.: Candes ob hocipsum appellatus. quia plurium tabularũ
contextus candes apud antiquos uocatur. unde tabule codices dicuntur:
et naues nunc quoq que ex antiqua consuetudine commeatus subeunt
candicare uocantur. Sane et hoc ad rem pertineat ꝙ Ualerius Coruinus

Expanded text:
sia, praeterea an eiusdem essent auctoris, alia deinceps huius notae, quae sive sia, praeterea an eiusdem essent auctoris, alia deinceps huius notae, quae sive contineas, nihil tacitam conscientiam iuvant sive proferas, non doctior videaris sed molestior. Ecce Romanos quoque invasit inane studium supervacua discendi. His diebus audii quendam referentem, quae duxit elephantos. Etiamnunc ista, etsi ad veram gloriam non tendunt, circa civilium tamen operum exempla versantur ; non est pro- futura talis scientia, est tamen quae nos speciosa rerum vanitate detineat. Hoc quoque quaerentibus remittamus, quis Romanis primus persuaserit navem conscendere. Claudius is fuit, Caudex ob hoc ipsum appellatus, quia plurium tabularum contextus caudex apud antiquos vocatur, unde publicae tabulae codices dicuntur et naves nunc quoque ex antiqua consuetu- dine, quae commeatus per Tiberim subvehunt, codicariae vocantur. Sane et hoc ad rem pertineat, quod Valerius Corvinus
Abbreviated transcription (Latin):
dam luxuriam puta.Plura mehercule pretereunt quem fingunt: & tanta
incredibilium uitiorum copia ingenioso in hunc unum seculo processit. ut
iam mimorum arguere possimus negligentiam: esse aliquem qui usq eo
nomen imponas. Aeger est:immo mortuus est. ille ociosus est qui ocu sui
consensus est.Hic uero semiuiuus cui ad intelligendos corporis sui habi¬
tus iudice opus est. Quomodo potest hic alicuius temporis dominus esse:
persequi singulos longum est:quorum aut laterculi: aut pila: aut excoquen¬
di in sole corporis cura consumpsere uitam. Non sunt ociosi quorum uolup
tates multum negocium habent.Nam de illis nemo dubitabit:quin opero¬
se nihil agant:qui in litterarum inutilium studiis detinentur. quae ia apud
Romanos quoq magna manus est. Grecorum iste morbus fuit: querere
quem numerum remigum Ulyxes habuisset: prior scripta esset illias anodis¬

Expanded text:
dam luxuriam puta. Plura me hercules praetereunt quam fingunt et tanta dam luxuriam puta. Plura me hercules praetereunt quam fingunt et tanta incredibilium vitiorum copia ingenioso in hoc unum saeculo processit, ut iam mimorum arguere possimus neglegentiam. Esse aliquem, qui usque eo aliud illi nomen imponas; aeger est, immo mortuus est ; ille otiosus est, cui otii sui et sensus est. Hic vero semivivus, cui ad intellegendos corporis sui habitus indice opus est, quomodo potest hic ullius temporis dominus esse ? Persequi singulos longum est, quorum aut latrunculi aut pila aut excoquendi in sole corporis cura consumpsere vitam. Non sunt otiosi, quorum volup- tates multum negotii habent. Nam de illis nemo dubitabit, quin operose nihil agant, qui litterarum in- utilium studiis detinentur, quae iam apud Romanos quoque magna manus est. Graecorum iste morbus fuit quaerere, quem numerum Ulixes remigum habuisset, prior scripta esset Ilias an Odys
Abbreviated transcription (Latin):
ris. qui sella se et lectica huc et illuc ferunt: et ad gestationum suarũ quasi
deserere illas non liceat: horas occurrunt: quos quando lauari debeant quã¬
do noctare. quando coenare. alius ad mouet: et usq co nimio delicati animi
langore soluntur ut per se scire non possint an esuriant. Audio quendã
ex delicatis: si modo delitie uocande sunt.uitam et consuetudinem huma¬
nam dediscere. Cum ex balneo inter manus elatus et in sella positus esset
dixisset interrogando iam sedeo. Hunc tu ignorantem an sedeat putas
sire anuiuat. an uideat: an ociosus sit: non facile dixerim. utrum magi
miserear si hoc ignorauit: an seignorare finxit. Muliarum quidem rerũ
obliuionem sentunt sed multarum imitantur quedam uinia illos quasi
soelicitatis argumenta delectant. Nimis humilis et contempti hominis ẽẽ¬
uidetur scire quid faciat. In hunc & minimos multa mentiri: ad exproban'¬

Expanded text:
rim,qui sella se et lectica huc et illuc ferunt et ad gestationum suarum, quasi rim,qui sella se et lectica huc et illuc ferunt et ad gestationum suarum, quasi deserere illas non liceat, horas occurrunt, quos quando lavari debeant, quando natare, quando cenare, alius admonet ; usque eo nimio delicati animi languore solvuntur, ut per se scire non possint, an esuriant! Audio quendam ex delicatis—si modo deliciae vocandae sunt vitam et consuetudinem humanam dediscere—, cum ex balneo inter manus elatus et in sella positus esset, dixisse inter- rogando : " Iam sedeo ? " Hunc tu ignorantem, an sedeat, putas scire an vivat, an videat, an otiosus sit ? Non facile dixerim, utrum magis miserear, si hoc ignoravit, an si ignorare se finxit. Multarum quidem rerum oblivionem sentiunt, sed multarum et imitantur. Quaedam vitia illos quasi felicitatis argumenta delectant ; nimis humilis et contempti hominis videtur scire quid facias. I nunc et mimos multa mentiri ad exprobran
Abbreviated transcription (Latin):
et optimum et simplicissimum fecit in flexu modulationis. ineptissime
torquent. Quorum digiti aliquod inter se carmen mentientes semper so¬
nant: quorum cum ad res serias etiam sepe tristes adhibiti semper exaudi¬
tur tacita modulatio. Non habent isti ocium: sed iners negocium. Conui¬
uia mehercule horum non posuerim inter uacantia tempora.cum uideam
quem soliciti argentum ordinent: quem diligenter exoletorum suorum tu¬
nicas succingant: quem suspensi sint. quomodo aper a coco cesus exeat.
Quanta celeritate signo dato: gladui ad ministeria decurrant. Quanta
scindantur aues in frustra non enormia: quem cũ riose infoclices pueruli
ebriorum sputa detergant. Ex his laudantie lautitieq fama captatur: et
usque eo in omnes uite successus mala sua illos sequuntur. Ut nec bibant
sine ambitione: nec edant:Nec illos quidem inter ambitiosos numeraue¬

Expanded text:
et optimum et simplicissimum fecit, in flexus modulationis inertissimae et optimum et simplicissimum fecit, in flexus modulationis inertissimae torquent, quorum digiti aliquod intra se carmen metientes semper sonant, quorum, cum ad res serias, etiam saepe tristes adhibiti sunt, exauditur tacita modulatio ? Non habent isti otium, sed iners negotium. Convivia me hercules horum non posuerim inter vacantia tempora, cum videam, quam solliciti argentum ordinent, quam diligenter exoletorum suorum tunicas succingant, quam suspensi sint, quomodo aper a coeo exeat, qua celeritate signo dato glabri ad ministeria discurrant, quanta arte scindantur aves in frusta non enormia, quam curiose infelices pueruli ebriorum sputa detergeant. Ex his elegantiae lauti- tiaeque fama captatur et usque eo in omnes vitae secessus mala sua illos secuntur,ut nec bibant sine ambitione nec edant. Ne illos quidem inter otiosos numerave
Abbreviated transcription (Latin):
cantium & colorum pariã deducit qui athletas nolussimos pascit. Quid
illos ociosos uocas: quibus apud tonsorem: multe hore transmittuntur
dum decetpitu. si quid proxima nocte succrelit dum de singulis caplis
in consilium itur: dum aut disiecta coma restituitur: aut deficiens. hinc atq
illinc in frontem compellitur: quo modo nascuntur si tonsor paulo negligen¬
uor fuit: tanquam uirum tonderet. Quomodo excandescunt: siquid ex iu¬
ba sua decisum est: si quid extra ordinem iacuit: nisi omnia sua in annulos
suos reciderunt. Quis estistorum qui non malit rempublicam suam tur¬
bari ꝗͥ comam. Qui non solicitior sit de capits sui decore quem de salute
Qui non comptior esse malit quem honestior. Hos tu occisos uocas inter
pectinem speculumq occupatos. Qui illi qui in componendis: audiendis
discendis canticis operati sunt:dum uocem eius rectum cursum natura

Expanded text:
aetatium et colorum paria diducit ? Qui athletas novissimos pascit? Quid? aetatium et colorum paria diducit ? Qui athletas novissimos pascit? Quid? illos otiosos vocas, quibus apud tonsorem multae horae transmittuntur, dum decerpitur, si quid proxima nocte subcrevit, dum de singulis capillis in consilium itur, dum aut disiecta coma restituitur aut deficiens hinc atque illinc in frontem compellitur ? Quomodo irascuntur, si tonsor paulo neglegentior fuit, tamquam virum tonderet ! Quomodo excandescunt, si quid ex iuba sua decisum est, si quid extra ordinem iacuit, nisi omnia in anulos suos reciderunt! Quis est istorum qui non malit rem publicam turbari quam comam suam ? Qui non sollicitior sit de capitis sui decore quam de salute ? Qui non comptior esse malit quam honestior ? Hos tu otiosos vocas inter pectinem speculumque occupatos ? Quid illi, qui in componendis, audiendis, discendis canticis operati sunt, dum vocem, cuius rectum cursum natura
Abbreviated transcription (Latin):
non cunctabitur uis sapiens ire ad mortem certo gradu. Queris forte quos
occupatos uocem: Non est quod me solos putes dicere:quos abasilica im¬
mensi deinde canes exiiciunt: quos aut in sua uides turba speciosius di¬
di. aut in aliena contemptius: quos officia domibus suis euocant. ut alie¬
nis foribus illidant: hastam pretoris infami lucro laborant:lucus & q̃¬
neq superatior exercet. Quorumdam ocium occupatum est in uilla: aut
in lecto suo. in media solicitudine ꝗͣuis ab omnibus recesserunt: sibupsis
molesti sunt. Quorum non ociosa uita est dicenda: sed desidiosa occupatio
Illum tu ociosum uocas: qui corinthia paucorum furore preciosa anxia sub¬
tilitate continuat: et maiorem dierum partem in eruginosis lamellis cõsu¬
nit. qui in te roma coenam pro facinus: ne romanis quidem uitiis lal¬
mus sectator puerorum rixantium sedet: qui uictorum suorum gregis mer

Expanded text:
non cunctabitur sapiens ire ad mortem certo gradu. Quaeris fortasse, quos non cunctabitur sapiens ire ad mortem certo gradu. Quaeris fortasse, quos occupatos vocem ? Non est quod me solos putes dicere, quos a basilica immissi demum canes eiciunt, quos aut in sua vides turba speciosius elidi aut in aliena contemptius, quos officia domibus suis e vocant, ut alienis foribus inlidant, aut hasta praetoris infami lucro et quandoque suppuraturo exercet. Quorundam otium occupatum est; in villa aut in lecto suo, in media solitudine, quamvis ab omnibus recesserint, sibi ipsi molesti sunt ; quorum non otiosa vita dicenda, est, sed desidiosa occupatio. Illum tu otiosum vocas qui Corinthia, paucorum furore pretiosa, anxia suptilitate concinnat et maiorem dierum partem in aeruginosis lamellis consumit? Qui in ceromate nam, pro facinus ! ne Romanis quidem vitiis laboramus spectator puerorum rixantium sedet ? Qui iumentorum suorum greges in
Abbreviated transcription (Latin):
uere. decrepiti senes paucorum annorum accessionem uotis mendicant.
Minores natu scipsos esse fingunt:mendatio sibi blandiuntur:et tan¬
ter se fallunt:quem si fata una decipiant.Iam ergo cum aliqua imbecilli'¬
tas mortalitatis admouit quemadmodum pauentes moriuntur:non tã¬
quam exeant de uita: sed tanquam extrabantur.Stultos se fuisse ut non
uixerint clamitant:et si modo euaserint ex illa ualitudine: in ocio uicturos
Tunc quem frustra parauerint:quibus non fruentur: ꝗͣ in cassumom¬
laborceciderit cogitant.Atquibus uita procul ab omni negocio agitur:
quid in speciosa sit: nihil ex illa delegatur:nihil alio atq alio spargitur:Ø
nihil inde fortunae traditur:nihil negligentia interit: nihil largitione de¬
trahit. nhil superuacuum est: tota ut ita dicam: in redditu est. Quantula¬
cunq itaque abunde sufficit: et inde quandocunq: ultimus dies uenerit.

Expanded text:
vere. Decrepiti senes paucorum annorum accessionem votis mendicant; vere. Decrepiti senes paucorum annorum accessionem votis mendicant; minores natu se ipsos esse fingunt ; mendacio sibi blandiuntur et tam libenter se fallunt quam si una fata decipiant. Iam vero cum illos aliqua imbecillitas mortalitatis admonuit, quemadmodum paventes moriuntur, non tamquam exeant de vita, sed tamquam extrahantur. Stultos se fuisse, qui non vixerint, clamitant et, si modo evaserint ex illa valitudine, in otio victuros ; tunc quam frustra paraverint, quibus non fruerentur quam in cassum omnis ceciderit labor, cogitant. At quibus vita procul ab omni negotio agitur, quidni spatiosa sit ? Nihil ex illa delegatur, nihil alio atque alio spargitur, nihil inde fortunae traditur, nihil neglegentia interit, nihil largitione detrahitur, nihil supervacuum est ; tota, ut ita dicam, in reditu est. Quantulacumque itaque abunde sufficit, et ideo, quandoque ultimus dies venerit,
Abbreviated transcription (Latin):
untur. Quod facere occupatis non uacat. Secure et quiete mentis est ĩ om¬
nes uite sue partes discurrere. Occupatorum animi cum uelut sub iugo
sunt Flectere se ac respicere non possunt. Abiit igitur uita eorum in profii¬
dum et ut nihil prodest: licet quantum libet ingeras: si non subest quodex¬
cipiat ac seruet: sic nihil refert quantum temporis stetur. si non est ubi sub¬
sideat:. percassos foratosq animos transmiititur. Presens tempus brenissimũ
est. adeo quidam ut quibusdam nullum udeatur: incursu enim semper est:
Fluit et precipiraiur antedesimi esse. quemuenit. Nec magio moram pant̃
quem mundus: aut sydera: quorum in re quieta semper agitatio: nunꝗ̃ in
eodem uestigio manet. Solum igitur ad occupatos presens pertinet tempus
quod tam breue est: ut arripi non possit. & idipsum illis districtis sub mul¬
ta subducitur. Deniq uis scire ꝗͣ non diu uiuant: uide ꝗͣ cupiant diu ui¬

Expanded text:
entur, quod facere occupatis non vacat. Securae et quietae mentis est in omentur, quod facere occupatis non vacat. Securae et quietae mentis est in omnes vitae suae partes discurrere ; occupatorum animi, velut sub iugo sint, flectere se ac respicere non possunt. Abit igitur vita eorum in profundum ; et ut nihil prodest, licet quantumlibet ingeras, si non subest quod excipiat ac servet, sic, nihil refert quantum temporis detur, si non est ubi subsidat, per quassos foratosque animos transmittitur. Praesens tempus brevissimum est, adeo quidem, ut quibusdam nullum videatur ; in cursu enim semper est, fluit et praecipitatur; ante desinit esse quam venit, nec magis moram patitur quam mundus aut sidera, quorum inrequieta semper agitatio numquam in eodem vestigio manet. Solum igitur ad occupatos praesens pertinet tempus, quod tam breve est, ut arripi non possit, et id ipsum illis districtis in multa subducitur. Denique vis scire quam non diu vivant ? Vide quam cupiant diu vi
Abbreviated transcription (Latin):
cet iniucunda est preterite rei recordatio. Inuiti namq: ad tempora mal
exacta animum reuocant: nec audent ea retractare: quorum uita etiamali¬
quo praesentis uoluptatis lenocimo surripiebatur retractando paciscunt.
Nemo nisi quo omnia acta sunt: sub censura sua:quae nunquam fallitur:
libenter se in preteritum torquet ille qui multa ambitiose concupiit. superbe
contempsit: & impotenter uincit: incidiose decepit: auare rapuit: prodige ef¬
sudii. necesse est memoriam suam timeat. Atqui hec est pars temporis nostri
sacra dedicata: omnes humanos casus supergressa: extra regnum fortuneo
subducta: quam non inopia non moctus: non morborum incursus exagitat.
Flec nec turbari nec eripi potest perpetua eius et intrepida possessio e. Sin¬
guli tamen dies: et hi per momenta presentes sunt. At preteriti temporis:
omnes cum uiserits aderunt: ad arbitrium tuum se inspici: ac detineri pari¬

Expanded text:
vacet, iniucunda est paenitendae rei recordatio. Inviti itaque ad tempora male vacet, iniucunda est paenitendae rei recordatio. Inviti itaque ad tempora male exacta animum re- vocant nec audent ea retemptare, quorum vitia, etiam quae aliquo praesentis voluptatis lenocinio surripiebantur, retractando patescunt. Nemo, nisi quoi omnia acta sunt sub censura sua, quae num- quam fallitur, libenter se in praeteritum retorquet; ille qui multa ambitiose concupiit, superbe contempsit, impotenter vicit, insidiose decepit, avare rapuit, prodige effudit, necesse est memoriam suam timeat. Atqui haec est pars temporis nostri sacra ac dedicata, omnis humanos casus supergressa, extra regnum fortunae subducta, quam non inopia, non metus, non morborum incursus exagitet ; haec nec turbari nec eripi potest : perpetua eius et intrepida possessio est. Singuli tantum dies, et hi per momenta, praesentes sunt ; at praeteriti temporis omnes, cum iusseritis, aderunt, ad arbitrium tuum inspici se ac detineri pati
Abbreviated transcription (Latin):
terior cogitatio iter facientis decipit. peruenisse ante sciunt: quem appropin¬
quasse. ita hociter uite assiduum excitatissimum. quod dormientes iugiliã¬
tesq eodem gradu facimus: occupatis non apparet nisi in sine. Quod proposui
si in partes uelim et argumenta diducere:multa mihi occurrent:per quae
breuissimam esse occupatorum uitam. Solebat dicere fabianus non ex his ca¬
thedrariis philosophis. sed ex ueris & antiquis: contra affectus impetum nõ
subtilitate pugnandum. Nec minutis uulneribus: sed incursu aduertenda
aciem non probam. Cauillationes enim contendi debere non uellicari. Tamẽ
ut illis error exprobetur suus docendi non tantum deplorandi sunt In
quod agimus breue est: quod acturi sumus dubium: quod egimus certum.
Hoc est enim in quo fortuna ius perdidit:quod in nullius abitrium reduci
porest. Hoc amittunt occupati: nec enim illis uacat praeterita respicere: et si

Expanded text:
tentior cogitatio iter facientis decipit et pervenisse ante sentiunt quam adpropintentior cogitatio iter facientis decipit et pervenisse ante sentiunt quam adpropinquasse, sic hoc iter vitae adsiduum et citatissimum, quod vigilantes dormitesque eodem gradu facimus, occupatis non apparet nisi in fine. Quod proposui si in partes velim et argumenta diducere, multa mihi occurrent, per quae probem brevissimam esse occupatorum vitam. Solebat dicere Fabianus, non ex his cathedraris philosophis, sed ex veris et antiquis: ' contra adfectus impetu, non suptilitate pugnandum, nec minutis vulneribus sed incursu avertendam aciem; non probam cavillationem esse, nam contundi debere, non vellicari.' Tamen ut illis error exprobretur suus, docendi, non tantum deplorandi sunt. Inquod agimus breve est, quod acturi sumus dubium, quod egimus certum. Hoc est enim, in quod fortuna ius perdidit, quod in nullius arbitrium reduci potest. Hoc amittunt occupati ; nec enim illis vacat praeterita respicere, et si
Abbreviated transcription (Latin):
miseri mortalibus.eui.Prima fugit.quid cunctaris inquit:quid cessas:
nisi occupas fugit: cum occupaueris tamen fugiet. Itaq cum celeritate
temporis utendi uelocitate certandum est: uelut extorrente rapido: nec sem¬
per casuro:cito hauriendum est:Hoc quoq pulcherrime ad exprobandũ
nfinitam cognitionem.quot non optimam quamq: aetatem:sed diẽ di
Quid securus intanta templorum fuga lentus menses tibi annos: et longa
seriem: ut cunq auiditati tuae uisum est exporrigis: de die tecum loquitur
et de hoc ipse fugiente.Non dubium est ergo quin prima quaeq optimas
dies fugiat mortalibus miseris & occupatis: quorum pueriles ad huc ani¬
mos senectus opprimit:ad quam imperat: inermesqueniunt. Nih
prouisum est subito in illam nec opinantes incederunt. Accidere eã quo¬
tidie non sentiebant: quemadmodum aut sermo: aut lectio: aut aliqua in¬

Expanded text:
miseris mortalibus aevi prima fugit. " Quid cunctaris ? " inquit, " Quid cessas ? miseris mortalibus aevi prima fugit. " Quid cunctaris ? " inquit, " Quid cessas ? Nisi occupas, fugit." Et cum occupaveris, tamen fugiet ; itaque cum celeritate temporis utendi velocitate certandum est et velut ex torrenti rapido nec semper ituro cito hauriendum. Hoc quoque pulcherrime ad exprobrandam infinitam cunctationem, quod non optimam quamque aetatem sed diem dicit. Quid securus et in tanta temporum fuga lentus menses tibi et annos in longam seriem, utcumque aviditati tuae visum est, exporrigis ? De die tecum loquitur et de hoc ipso fugiente. Num dubium est ergo, quin optima quaeque prima dies fugiat mortalibus miseris, id est occupatis ? Quorum puerilis adhuc animos senectus opprimit, ad quam imparati inermesque perveniunt, nihil enim provisum est ; subito in illam necopinantes inciderunt, accedere eam cotidie non sentiebant. Quemadmodum aut sermo aut lectio aut aliqua in