comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum sumere uoluit. Cõsulto enĩ sacrificauit duicius ne hac re eũ propo¬
sito repulit. Si huic miraculo darius inseruisset oculos scisset eius stre¬
pis milites uinci nõ posse/ cuius etatẽ infirmam tãto robore perdicam
animadĩisset. ¶ Est rilla uehemens ⁊ cõstans animi milicia lic
teris possens uenerabiliũ doctrine sucrorũ Antistes philosophia que
ub̃i pectore recepta est hom̃i inhonesto atq ĩutili affcũ dispulso tocũ in
solidũ pirtutis monumẽtum cõfirmat/ potẽtiusq metu facit ac dolore.
¶Incipiam aũt a ecenone meleate/ qui cũ ẽẽt in dispicienda reꝵ na¬
tura maxime prudencie Inq excitandis ad uigorem iuuenũ animis prõp¬
tissimis p̃ceptorũ fidem exemplo uirtutis sue publicauit. Patriam enĩ eg¬
ressus in qua frui secura libertate poterat/ Agrigentum miserabili serui¬

Expanded text:
tum sumere uoluit: consulto enim sacrificauit diutius nec hac re eum propotum sumere uoluit: consulto enim sacrificauit diutius nec hac re eum proposito repulit. si huic miraculo Dareus inseruisset oculos, scisset eius stirpis milites uinci non posse, cuius infirmam aetatem tanto robore praeditam animaduertisset. Est et illa uehemens et constans animi militia, teris pollens, uenerabilium doctrinae sacrorum antistes, philosophia. quae ubi pectore recepta est, omni inhonesto atque inutili adfectu dispulso, totum in solidae uirtutis munimento confirmat potentiusque metu facit ac dolore. Incipiam autem a Zenone Eleate. qui cum esset in dispicienda rerum natura maximae prudentiae inque excitandis ad uigorem iuuenum animis promptissimus, praeceptorum fidem exemplo uirtutis suae publicauit: patriam enim egressus, in qua frui secura libertate poterat, Agrigentum miserabili serui
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ cormentis quitꝙͣ ex se cognoscendi. exaissit ⁊ expetende ppli Ro. a
miaicie magnã cupidicatẽ generauit. ¶ Et ne plura huisce gene¬
ris exempla domi scrutandi sepius ad cuuliũ belloꝵ detestandam me¬
moriã progredi cogar duob Romanis exemplis cõtentus/ que ut clarissi¬
maꝵ familiarũ cõmendacionem ita nlłam publicã memoriã/ cõtinent
externa subnectam. Externa. ¶ Detusto macedonie more Regi Alexan¬
dro nobilissimi pueri presto erant sacrificanti. Ex quib Iñius thuribu¬
lo arrepto/ ante ip̃m asticit iin cuius brachio carbo ardens delapsus est
quo ⁊ si ita adurebat᷑ ut adusti corpoiͣs eius odor ad circũstanciũ nares
ꝑueniret/ tamẽ ⁊ dolorẽ silencio pressit ⁊ brachium ĩmobile tenuit, ne sa¬
crificiũ Alexandri aut cõcusso turibulo/ aut edito gemitu impediret. Rex

Expanded text:
tionem tormentis quicquam ex se cognoscendi incussit et expetendae populi Romani tionem tormentis quicquam ex se cognoscendi incussit et expetendae populi Romani amicitiae magnam cupiditatem ingenerauit. ac ne plura huiusce generis exempla domi scrutando saepius ad ciuilium bellorum detestandam memoriam progredi cogar, duobus Romanis exemplis contentus, quae ut clarissimarum familiarum commendationem, ita nullum publicum maerorem continent, externa subnectam. Vetusto Macedoniae more regi Alexandro nobilissimi pueri praesto erant sacrificanti. e quibus unus turibulo arrepto ante ipsum adstitit. in cuius brachium carbo ardens delapsus est. quo etsi ita urebatur, ut adusti corporis eius odor ad circumstantium nares perueniret, tamen et dolorem silentio pressit et brachium inmobile tenuit, ne sacrificium Alexandri aut concusso turibulo impediret aut edito gemitu religione asper
Abbreviated transcription (Latin):
ac fortis propõiti oppressus nec causã aduentus texit ⁊ tormẽta qͣnto¬
pere cõtemserit/ mira paciẽcia ostendit. Perosus enĩ credo dexterã suam
ꝙ eius ministerio in cede Regis uti nequiuisset uectam foculo exuri passus
est. Rullũ profecto dii ĩmortales admotũ aris cultũ attenciorib oculis uĩ¬
derũt ip̃m quoq porsennam oblitũ ꝑiculi su ulcionẽ suã uerte̾ in admi-¬
racionẽ coegit. Nã reuert̾e inquit ad tuos muti ⁊ eis refer te cũ uitã mẽã
pecieris/ a me pita donatũ. Cuius clemẽtiam nõ adulatus mutius tristi¬
or porsenne salute ꝙͣ sua lecior urbi se cũ et̾ne glorie cognomine/ sceuola
reddidit. ¶ Pompei eciã probabilis uirtus qui dũ legacionis officio
fungit᷑ a gencio int̾reptus cũ fenatus cõsilia prodere iuberet᷑ ardenti lucer¬
ne admotũ digitũ cremandũ p̃buit taq paciencia Regi simul ⁊ despera¬

Expanded text:
ac fortis propositi oppressus nec causam aduentus texit et tormenta quantoac fortis propositi oppressus nec causam aduentus texit et tormenta quantopere contemneret mira patientia ostendit: perosus enim, credo, dexteram suam, quod eius ministerio in caede regis uti nequisset, iniectam foculo exuri passus est. nullum profecto di inmortales admotum aris cultum adtentioribus oculis uiderunt. ipsum quoque Porsennam oblitum periculi sui ultionem suam uertere in admirationem coegit: nam 'reuertere' inquit 'ad tuos, Muci, et eis refer te, cum uitam meam petieris, a me uita donatum'. cuius clementiam non adulatus Mucius tristior Porsennae salute quam sua laetior urbi se cum aeternae gloriae cognomine Scaeuolae reddidit. Pompei etiam probabilis uirtus, qui, dum legationis officio fungitur, a rege Gentio interceptus, cum senatus consilia prodere iuberetur, ardenti lucernae admotum digitum cremandum praebuit eaque patientia regi simul et despera
Abbreviated transcription (Latin):
dem trucidaret᷑ cuius eẽt cõdicionis/ edice̾t proclamauit adinirata illiꝰ
iũm armonia ⁊ tante fidei suꝑ esse nõ sustinuit rouocatosq intfectões
professa quenã ess in cedem suã cõuertit. Itaq alteri. tectum menda¬
cium asteri beritas apperta finis uite fuit. De Paciencia cap̃. iii.¬
gregiis uiroꝵ paritꝰ ac feminaꝵ operib forticudo se ocu¬
lis hom̃ subiecit/ pacienciamq in mediũ procede̾ horta¬
ta est. Nõ sune insirmiorib racionib stabilicam aut minꝰ
genoso spiritu abundantẽ. sed ita similitudine iunctam. ut cũ ea uel
ex ea nata uideri possit. Quid enĩ hiis que supra retuli facto mucii
cõuenienau᷑ cũ a porsenna Rege etruscorũ. urbem nrram graue et dui¬
turno bello urgeri egreferret/ castra clam ferro cinctus intrauit ĩmo¬
lantẽq ante altaria conatus ẽ occidere. Cetͣm int̾ molicionem pii ꝑic̾

Expanded text:
dem trucidaretur, cuius esset condicionis ediceret proclamauit. admirata illius dem trucidaretur, cuius esset condicionis ediceret proclamauit. admirata illius animum Harmonia et tantae fidei superesse non sustinuit reuocatosque interfectores professa quaenam esset in caedem suam conuertit. ita alteri tectum mendacium, alteri ueritas aperta finis uitae fuit. DE PATIENTIA Egregiis uirorum pariter ac feminarum operibus fortitudo se oculis hominum subiecit patientiamque in medium procedere hortata est, non sane infirmioribus radicibus stabilitam aut minus generoso spiritu abundantem, sed ita similitudine iunctam, ut cum ea uel ex ea nata uideri possit. quid enim his, quae supra retuli, facto Mucii conuenientius? cum a Porsenna rege Etruscorum urbem nostram graui ac diutino bello urgueri aegre ferret, castra eius clam ferro cinctus intrauit immolantemque ante altaria conatus occidere est. ceterum inter molitionem pii pariter
Abbreviated transcription (Latin):
ciues nobilitate ⁊ pecuma honoĩb prestaret uicum suũ qui in urbe
speciosissimꝰ erat/ cõtractis bndiq nutrinentis ignis incendit. proci¬
nusq strictũ gładiũ ĩ medio posuit/ a bios int̾ se dimicare uissit iut
uictus masa ceruice ardetib tectis superiaceret᷑. Qui cũ tã forti lege
uxor Asdrubalis exprobrata ei inpietate ꝙ a scpione soli sibi impe¬
trare uitã cõtenta fuisset/ dextera leuaq cõmunes filios mortẽ non re¬
cusantes trahens incẽdio se flagrantes patrie obiecit.. ¶Muli¬
eris fortitudinis exemplo eque fortẽ diu puellarũ casum adiciam
cũ pestifera sedicione syracusurum tota Regis gelonis surps eudetissi¬
nus exhausta cludib ad unicã filiam armoniam pirginẽ ẽẽt redacta
⁊ in eã certatĩ ub̃inimicis impetus fieret. Nucrix eius equalem illi puel¬
lam/ regio cultu ornatã hostilib gladiis subiecit. Que ne cũ ferro qui¬

Expanded text:
ciues nobilitate, pecunia, honoribus praestaret, uicum suum, qui in ea urbe ciues nobilitate, pecunia, honoribus praestaret, uicum suum, qui in ea urbe speciosissimus erat, contractis undique nutrimentis ignis incendit protinusque strictum gladium in medio posuit ac binos inter se dimicare iussit, ut uictus incisa ceruice ardentibus tectis superiaceretur. qui, cum tam forti lege uxor Hasdrubalis exprobrata ei impietate, quod a Scipione soli sibi impetrare uitam contentus fuisset, dextra laeuaque communes filios mortem non recusantis trahens incendio se flagrantis patriae obiecit. Mulieris fortitudinis exemplo aeque fortem duarum puellarum casum adiciam. cum pestifera seditione Syracusarum tota regis Gelonis stirps euidentissimis exhausta cladibus ad unicam filiam Harmoniam uirginem esset redacta et in eam certatim ab inimicis impetus fieret, nutrix eius aequalem illi puellam regio cultu ornatam hostilibus gladiis subiecit, quae, ne cum ferro qui
Abbreviated transcription (Latin):
trie menia nõ intrasset. ¶ Ac ne theramenis quide Achenensis
ĩ publica custodia mori coacti parua mentis constancia ĩ qua triginta
tirampnoꝵo uissu porrectã uenen pocionẽ. nõ dubitant hausit qdꝙ
ex ea superfuẽat iocabundus illisum humo clarũ edere sonũ coegit
reuidensq seruo publico qui eã tradidut. Cricio inquit propino. Uide
igit᷑ ut hoc poculũ ad eũ cõtinuo perferas. Erat is ex triginta tiramp-¬
nus crudelissimis Profecto esti se supplicio liberare/ tã fuaile suppliciũ
perpen. Itaq theramenis perinde atq in domestico lectulo moriens
uĩta excessit iũmicoꝵ estimacione punitus suo uidicio finitus. Sed the¬
ramenis a sutẽis ⁊ doctrina Girisitatẽ traxit. ¶ Rumantino u̾o
theogeni ad cõsimilem uirtutẽ capescenda/ quasi magistra gentis sue
ferocitas / excicit. Perditis nãq ⁊ afflictis rebus numũtinoꝵ cũ om̃s

Expanded text:
triae moenia intrasset. Ac ne Theramenis quidem Atheniensis triae moenia intrasset. Ac ne Theramenis quidem Atheniensis in publica custodia mori coacti parua mentis constantia, in qua xxx tyrannorum iussu porrectam ueneni potionem non dubitanter hausit quodque ex ea superfuerat iocabundus inlisum humo clarum edere sonum coegit renidensque seruo publico, qui eam tradiderat, 'Critiae' inquit 'propino: uide igitur ut hoc poculum ad eum continuo perferas'. erat autem is ex xxx tyrannis crudelissimus. profecto supplicio est se liberare tam facile supplicium perpeti. itaque Theramenes perinde atque in domestico lectulo moriens uita excessit, inimicorum existimatione punitus, suo iudicio finitus. Sed Theramenes a litteris et doctrina uirilitatem traxit, Numantino uero Rhoetogeni ad consimilem uirtutem capessendam quasi magistra gentis suae ferocitas extitit: perditis namque et adflictis rebus Numantinorum, cum omnes
Abbreviated transcription (Latin):
licã uirtutẽ aput leuetram ⁊ mancineam secundis preliis cõtudisset tra¬
iectus hasta sanguine et spiritu deficiens recreare se conantesi primũ
an clipeus suus saluus eẽt, deinde an penitus fust hostes forent ⁊ mnt̾¬
rogauit que postꝙͣ ex animi sencẽtia comperit. Rõ siis inquit / cõmi¬
sitones uite mee sed mesius ⁊ ultius iniciũ aduenit. Nlũc eñĩ uester Epa¬
minondas nascit᷑ quia sic morit᷑. Thebas ductu ⁊ auspiciis meis/ ca¬
put grecie factas uideo ⁊ fortis et coumosa ciuitas spartana iacet
armis nr̃is abiecta. amara dominacione grecia liberata est/ orbusquoq
nõ tamẽ sine libei̾s morior qͦuiam mirificas filias leuetram ⁊ mantinẽã
resinquo. E corpõe deinde suo hastam deduci iussit/ eoq bulne̾ expirauͭ
Q si eũ dii ĩmortales uĩctoriis suis perfrui passi essent/ gloriosior pa¬

Expanded text:
licam uirtutem apud Leuctram et Mantineam secundis proeliis contudisset, tralicam uirtutem apud Leuctram et Mantineam secundis proeliis contudisset, traiectus hasta, sanguine et spiritu deficiens recreare se cocantes primum an clypeus suus saluus esset, deinde an penitus fusi hostes forent interrogauit. quae postquam ex animi sententia conperit, 'non finis' inquit, 'conmilitones, uitae meae, sed melius et † athius initium aduenit: nunc enim uester Epaminondas nascitur, quia sic moritur. Thebas ductu et auspiciis meis caput Graeciae factas uideo, et fortis et animosa ciuitas Spartana iacet armis nostris abiecta: amara dominatione Graecia liberata est. orbus quoque, non tamen sine liberis morior, quoniam mirificas filias Leuctram et Mantineam relinquo'. e corpore deinde suo hastam educi iussit eoque uultu expirauit, quo, si eum di inmortales uictoriis suis perfrui passi essent, sospes pa
Abbreviated transcription (Latin):
Regionis ⁊ soci oportũtate. qua plurimũ adiunabat᷑ spoliatus occideᷤ
dimicans ꝙͣ assignatã sibi a paccia stacionẽ deserere maluit. Peoq ala¬
cri aĩo suos ad id presiũ quo perituri erãt/ cohortatus erat ut̃ dic̃et. Sic
prandete cõmisicones/ tamꝙͣ apud inferos cenaturi mors erat denũciata
lucedemonii deinde ac uictoĩa ess promissa, ductori intrepnide paruer̃t. ¶¬
Ochyrade quoq pugna pariter ⁊ morte speciosu thyreatrũ laud̃ ꝙͣ spa¬
cio lucius solum cernit᷑ qui sanguine suo scriptis luteris direptã hosaibus
uictoriã taritũ nõ post ftita sua ĩ sinũ patrie cruento trophei titulo retulit.
¶Excellencissimos spartane uirtutis prouẽtus mirabilis lapsꝰ
sequit᷑. Epaminondas maxima thebarũ feliatas. Idemq lacedemoniis pri¬
ma clades cũ uẽtustam eius urbis gloriã ĩuictamq ad id tempus pub¬

Expanded text:
regionis et loci opportunitate, qua plurimum adiuuabatur, spoliatus occidere regionis et loci opportunitate, qua plurimum adiuuabatur, spoliatus occidere dimicans quam adsignatam sibi a patria stationem deserere maluit adeoque alacri animo suos ad id proelium, quo perituri erant, cohortatus est, ut diceret 'sic prandete, conmilitones, tamquam apud inferos cenaturi'. mors erat denuntiata: Lacedaemonii, perinde ac uictoria esset promissa, dicto intrepidi paruerunt. Othryadae quoque pugna pariter ac morte † speciosa Thyreatium laude quam spatio latius solum cernitur. qui sanguine suo scriptis litteris dereptam hostibus uictoriam tantum non post fata sua in sinum patriae cruento tropaei titulo retulit. Excellentissimos Spartanae uirtutis prouentus miserabilis lapsus sequitur. Epaminondas, maxima Thebarum felicitas idemque Lacedaemonis prima clades, cum uetustam eius urbis gloriam inuictamque ad id tempus pub
Abbreviated transcription (Latin):
fusuii crudesitatẽ sugillare ꝙͣ senatus misericordia uti maliusse. ¶¬
Dge darei qnͣtus ardor anini qui cũ fordidu ⁊ crudeli magoꝵ tirũpnnide
persas siberaret. Unũq exhuis obscuro loco abiectũ corpoi̾s pondẽ urgͣet
p̃csari oꝑis sõcio plagã ei inferre dubitãti ne dũ magum petit ip̃m uul¬
nẽaret tu nõ inquit nichil est ꝙ respectu mei timidius gladio ꝑtaris
ues per prrũq issud agas sicet dũ hic ꝙͣ ceserrime perent. ¶ Hoc
soci leonidas nobilis spartanus occurrit/ cuius propoito opere exitu n¬
chil forcus. Nũ cũ trecentis ciuib aput termophilas toti asie obiectus
grauẽ illum ⁊ mari et terre uersen nec homĩb tantũ terribilẽ. sed nep¬
tuno quoq compedes ⁊ chuo tenebras minitantẽ. pertinacia uirtutis
ud ustinũ desperacionẽ redegit. Cetͣm̃ persidia ⁊ scesere. incoluꝵ eius

Expanded text:
Fuluii crudelitatem suggillare quam senatus misericordia uti maluisse? Fuluii crudelitatem suggillare quam senatus misericordia uti maluisse? Age, Darei quantus ardor animi! qui, cum sordida et crudeli magorum tyrannide Persas liberaret unumque ex his obscuro loco abiectum corporis pondere urgueret, praeclari operis socio plagam ei inferre dubitanti, ne, dum magum petit, ipsum uulneraret, 'tu uero' inquit 'nihil est quod respectu mei timidius gladio utaris: uel per utrumque illum agas licet, dum hic quam celerrime pereat'. Hoc loci Leonidas nobilis Spartanus occurrit, cuius proposito, opere, exitu nihil fortius: nam cum ccc ciuibus apud Thermopylas toti Asiae obiectus grauem illum et mari et terrae Xerxen, nec hominibus tantum terribilem, sed Neptuno quoque conpedes et caelo tenebras minitantem, pertinacia uirtutis ad ultimam desperationem redegit. ceterum perfidia et scelere incolarum eius
Abbreviated transcription (Latin):
ãste Secẽ ⁊ octo pharetre uigintiquĩq ornamẽta segioni nedũ misiti
sans musta. Externa. ¶Isse quoq ex plurib corpoibus ĩ pnũ mag¬
na cũ admiracione talib cruor confusus ẽ In quo oppido cũ fuluꝰ fluc¬
cus propt campanã perfidiũ principes cutatis ante tribunal suũ capi¬
tali supplicio afficiendos iudicaret. Licterisq a senatu acceptis sinẽ pene
eoꝵ ponere/ cogẽtur ustro se ei titus iubesius taurea campanus. obtulit
⁊ ꝙͣ potut cłara uõce qͦniam inquit fului tanca cupiditate hauriendi nr̃i sãg¬
uinis teneris quid cessas in me cruentã securẽ distringẽ ut gloriai possis
fortiorẽ asiquũdo pitũ ꝙͣ ip̃e es tuo iussu esse inc̾emptũ / eo demde dicẽte
libent id se fuisse fuctitrũ nisi senatus uoluntate impediret᷑. At me inquit
maius opus edencẽ protinusq interfecta cõuige ac liberis incubuit gla¬
dio. Qũe illũ uirũ putemus fuisse/ qui suoꝵ ac sua cede testari uolut se

Expanded text:
militi satis multa. Ille quoque ex pluribus corporibus in unum magna cum admiratione Calibus cruor confusus est. in quo oppido cum Fuluius Flaccus Campanam perfidiam principes ciuitatis ante tribunal suum capitali supplicio adficiendo uindicaret litterisque a senatu acceptis finem poenae eorum statuere cogeretur, ultro se ei T. Iubellius Taurea Campanus obtulit et quam potuit clara uoce 'quoniam' inquit, 'Fului, tanta cupiditate hauriendi sanguinis nostri teneris, quid cessas in me cruentam securem destringere, ut gloriari possis fortiorem aliquanto uirum quam ipse es tuo iussu esse interemptum?' eo deinde dicente libenter id se fuisse facturum, nisi senatus uoluntate inpediretur, adfirmante, 'at me' inquit,maius opus edentem', protinusque interfecta coniuge ac liberis gladio incubuit. quem illum uirum putemus fuisse, qui suorum ac sua caede testari uoluit se
Abbreviated transcription (Latin):
sumum Imꝑiũ cessit quo tuto se poscumius maatio certamini cõmissu¬
rus non uidebat᷑ cerimoniis martis desertis ¶ Laudabile duodecim
fascium religiosum obsequiũ laudabilior quatuor et uĩgniti in consi¬
mili re obedientia a Tiberio enim gracco ad collegiũ augurũ licteris
ex prouincia missis quib significabat se cum libros ad satra populi
ꝑtinentes leg̾et ammaduertisse uicio tabernaculum captum comiciis con¬
sularib. que ip̃e fecisset Eaq re ab augurib ad senatum relata iussu
eius. Gaius figulus e gallia scipio nasica e corsita romani redierunt
et se consulatu abdicauerunt ¶ Consimili racõne post celius mar¬
tus cornelius cethegus.g. claudius propter exta parum curiose ad

Expanded text:
summum imperium cessit, quod tuto se Postumius Martio certamini conmissusummum imperium cessit, quod tuto se Postumius Martio certamini conmissurus non uidebatur caerimoniis Martis desertis. Laudabile duodecim fascium religiosum obsequium, laudabilior quattuor et XX in consimili re oboedientia: a Tiberio enim Graccho ad collegium augurum litteris ex prouincia missis, quibus significabat se, cum libros ad sacra populi pertinentes legeret, animaduertisse uitio tabernaculum captum comitiis consularibus, quae ipse fecisset, eaque re ab auguribus ad senatum relata iussu eius C. Figulus e Gallia, Scipio Nasica e Corsica Romam redierunt et se consulatu abdicauerunt. Consimili ratione P. Cloelius Siculus, M. Cornelius Cethegus, C. Claudius propter exta parum curiose ad
Abbreviated transcription (Latin):
sima tum et opulentissima tuutate decem principũ filii senatus consulto
singulis etrurie populis ꝑtipiende sacroꝵ disciplimne gracia traderent᷑.¬
¶ Cereriq qm̃ more greco uenerari insticuerũt sacerdotem a uelleia
cum id opidum nondum Ciuitatis accepisset nomen calcitariam petent
uel ut alii dicunt calliphenam ne dee uetustis ritib perita deess an¬
tistes ¶ Cuius cum in urbe pulcherrimũ templum haberent grato
nutu moniti sibillmis libris ut uetustissimã cererem placarent Hermam
quonam sacra eius inde orta credebant quindecim uiros ad eam propi¬
ciandam miserũt ¶ Item matri deum sepenumẽo imperatores nostri
compotes uictoriarum sustepta uota pessimontem profecti soluerunt.¬
¶ Metellus uero pontifex maximus postumium consulem eundeq
flamminem martialem ad bellum gerendum affricam petentem ne a
sucris discederet mulcta dicta urbem egredi passus non est religiomq

Expanded text:
sima tum et opulentissima ciuitate decem principum filii senatus consulto sima tum et opulentissima ciuitate decem principum filii senatus consulto singulis Etruriae populis percipiendae sacrorum disciplinae gratia traderentur, Cererique, quam more Graeco uenerari instituerant, sacerdotem a Velia, cum id oppidum nondum ciuitatem accepisset, nomine Calliphanam peterent uel, ut alii dicunt, Calliphoenam, ne deae uetustis ritibus perita deesset antistes. Cuius cum in urbe pulcherrimum templum haberent, Gracchano tumultu moniti Sibyllinis libris ut uetustissimam Cererem placarent, Hennam, quoniam sacra eius inde orta credebant, Xuiros ad eam propitiandam miserunt. item Matri deum saepe numero imperatores nostri conpotes uictoriarum suscepta uota Pessinuntem profecti soluerunt. Metellus vero pontifex maximus Postumium consulem eundemque flaminem Martialem ad bellum gerendum Africam petentem, ne a sacris discederet, multa dicta urbem egredi passus non est, religionique
Abbreviated transcription (Latin):
reit quo cetẽa diuinitas opinione colligit᷑ Tua pñti fide paterno
auitoq syderi par uidet᷑ Quoꝵ eximio fulgore multum cerimoniis
nostris melite claritatis accessit. Deos enim reliquos accepimus cesares
dedimus. Et quoniam inicium a cultu deoꝵ petere in ammo est de con¬
dicõne eius summatim disseram. De religione Capłm primum.¬
Aiores statas solempnesq cerimonias pontificum scia bene
cacõne uatum libris portentoꝵ depulsis etrusca disciplia¬
explicari uoluerunt ¶ Pristo eciam iustituto. rebus diuinis oꝑa datur
cum aliquid cõmendandim est precacione cum exposcendum uoto cum
soluendum gratulacione cum inquirendum extis uel sortib inꝑtico
tum solempni ritu ꝑagendum sacrificio quo eciam ostentarum ac ful¬
gurum denũciaciones procurant᷑ ¶ Gantũ autem studium antiquis
non solum seruande sed etiam amplificande religionis fuit ut florentis¬

Expanded text:
rerit, quo cetera diuinitas opinione colligitur, tua praesenti fide paterno rerit, quo cetera diuinitas opinione colligitur, tua praesenti fide paterno auitoque sideri par uidetur, quorum eximio fulgore multum caerimoniis nostris inclitae claritatis accessit: reliquos enim deos accepimus, Caesares dedimus. et quoniam initium a cultu deorum petere in animo est, de condicione eius summatim disseram. DE RELIGIONE Maiores statas sollemnesque caerimonias pontificum scientia, ctiones uatum libris, portentorum depulsiones Etrusca disciexplicari uoluerunt. prisco etiam instituto rebus diuinis opera datur, cum aliquid conmendandum est, precatione, cum exposcendum, uoto, cum soluendum, gratulatione, cum inquirendum uel extis uel sortibus, inpetrito, cum sollemni ritu peragendum, sacrificio, quo etiam ostentorum ac fulgurum denuntiationes procurantur. Tantum autem studium antiquis non solum seruandae sed etiam amplificandae religionis fuit, ut florentis
Abbreviated transcription (Latin):
bbis Rome exterarumq gencium facta simul ac
dicta memoratu digna que apud alios lacius dissu¬
sa sunt ꝙͣ ut breniter cognosci possint ab illustrib
electa autorib delig̾e constitui ut documenta su¬
m̾e̾ uolentibz longe inquisicõnis labor absit. Nlet
michi cuncta complectendi cupido incessit Quis enim omnis eiui gesta
modico uoluminũ numero comphendei̾t aut quis compos mentis. do¬
mestice peregrineq hystorie seriem felici superiori stilo conditam uel
attenciore cura uel prestanciori facundia traditurum se sperauerit.
Te igitur huic cepto penes quem hominũ deoꝵq consensus maris ac
terre regimen esse uoluit certissima salus patrie cesar muoco cuius
celesti prouidencia uirtutes de quib dicturus sum beiignissime fouen¬
tur uicia seuerissime uindicant᷑ Nlam si pristi oratores ab ioue op¬
timo maximo bene orsi sunt si excellentissimi uates a numine aliqͦ
principia traxerunt mea paruitas eo iustius ad fauorem tuũ decur¬

Expanded text:
bis Romae exterarumque gentium facta simul ac dicta memoratu digna, quae apud alios latius diffusa sunt quam ut breuiter cognosci possint, ab inlustribus electa auctoribus digerere constitui, ut documenta sumere uolentibus longae inquisitionis labor absit. nec mihi cuncta conplectendi cupido incessit: quis enim omnis aeui gesta modico uoluminum numero conprehenderit, aut quis compos mentis domesticae peregrinaeque historiae seriem felici superiorum stilo conditam uel adtentiore cura uel praestantiore facundia traditurum se sperauerit? te igitur huic coepto, penes quem hominum deorumque consensus maris ac terrae regimen esse uoluit, certissima salus patriae, Caesar, inuoco, cuius caelesti prouidentia uirtutes, de quibus dicturus sum, benignissime fouentur, uitia seuerissime uindicantur: nam si prisci oratores ab Ioue optimo maximo bene orsi sunt, si excellentissimi uates a numine aliquo principia traxerunt, mea paruitas eo iustius ad fauorem tuum decucur
Abbreviated transcription (Latin):
sus nomĩe eithonis diffiniat. Externa. ¶ Dandũ est aliquid loa enã
allemgenis exoempsis iuit domesticis aspersa ip̃a uauetate delectent. Harmo¬
di ⁊ Anstogiconis qui athenas trampnide liberare conati sũt effigies ene¬
as xerxes ea h̃rb̃e deuicta ĩ Regnũ suũ transtulit. longo deide interiecto
tꝑe Seseucus ĩpristinã sedem reportandas curauit Rodii quoq eas urbi sue
appulsas cũ in hospicũ publice inuitassent sacus eaũ puluinarib collocar̃t
Richis hac memoria felicius que tãtũ uen̾acionis ĩ tã paruulo ere possidet:
Qũit̃ porro honoris Athenis uenocrati supiencia ꝑit̾ at sancti ͭ
cłaro tributũ ẽ cũ testimoniũ dice coactus ad ara accessisset ut more eius
ciuitatis uraret oĩa se uẽ retulisse hñiu̾si iundices cõsurrexer̃t proclamarũt¬
q ne iusutandũ dicẽt ꝙͦq sibimetip̃is posemod dicende sentẽie soco remis¬

Expanded text:
sub nomine Catonis definiat. Dandum est aliquid loci etiam sub nomine Catonis definiat. Dandum est aliquid loci etiam alienigenis exemplis, ut dometicis aspersa ipsa uarietate delectent. Harmodi et Aristogitonis, qui Athenas tyrannide liberare conati sunt, effigies aeneas Xerxes ea urbe deuicta in regnum suum transtulit. longo deinde interiecto tempore Seleucus in pristinam sedem reportandas curauit. Rhodii quoque eas urbi suae adpulsas, cum in hospitium publice inuitassent, sacris etiam in puluinaribus conlocauerunt. nihil hac memoria felicius, quae tantum uenerationis in tam paruulo aere possidet. Quantum porro honoris Athenis Xenocrati, sapientia pariter ac sanctitate claro, tributum est! cum testimonium dicere coactus ad aram accessisset, ut more eius ciuitatis iuraret omnia se uere retulisse, uniuersi iudices consurrexerunt proclamaruntque ne ius iurandum diceret, quodque sibimet ipsis postmodum dicendae sententiae loco remis
Abbreviated transcription (Latin):
umnuuisus senatus illũ sequi nõ dubitaret/ que res diuini animi ꝑsel̾anciam
flepit. ¶ Eodem sudos florales quos messius edilis faciebat spectãte
ppłs ut̃ mime nudarent᷑ postulare erubuut. Quod cũ ex fauonio amicis¬
simo sibi dña sedente cognouisset marciales nosses iocos sacrũ cũ dulde¬
theatro ne p̃sencia sua spectaculi cõsuetudinẽ impediret quẽ abeuntem
iigenti pliusũ popls prosecutus pristũ morẽ iocoꝵ in scenã reuocatunt
cõfessus plus se marestaitis uni illi ribui̾e ꝙͣ sibi unu̾so uẽdicare. Quib
opsus quibꝰ imperis: quib rtĩphis soc datũ est. Exiguũ uĩri patrimoͫ
astrcti cõtinẽcia mões modice clientele. domꝰ ambicioni clausa paterni
gen̾is uña ymago minime blanda frons. Sed om̃ib muneris perfecta
p̃tus que quidẽ effecit ut quisquis sanctũ ⁊ egregiũ ciuem signsictre uelie

Expanded text:
uniuersus senatus illum sequi non dubitaret. quae res diuini animi perseuerantiam uniuersus senatus illum sequi non dubitaret. quae res diuini animi perseuerantiam flexit. Eodem ludos Florales, quos Messius aedilis faciebat, spectante populus ut mimae nudarentur postulare erubuit. quod cum ex Fauonio amicissimo sibi una sedente cognosset, discestheatro, ne praesentia sua spectaculi consuetudinem impediret. quem abeuntem ingenti plausu populus prosecutus priscum morem iocorum in scaenam reuocauit, confessus plus se maiestatis uni illi tribuere quam sibi uniuerso uindicare. quibus opibus, quibus imperiis, quibus triumphis hoc datum est? exiguum uiri patrimonium, astricti continentia mores, modicae clientelae, domus ambitioni clausa, paterni generis una inl. imago, minime blanda frons, sed omnibus numeris perfecta uirtus. quae quidem effecit ut quisquis sanctum et egregium ciuem significare uelit,
Abbreviated transcription (Latin):
ermem ⁊ squalore obsitũ strictum gludiũ tenẽs aggredi nõ sustinuit. Et
claritate uici obcecatus abiecto ferro actonitus inde ac tremens fugit. Cim¬
ẜrita nimuip calamitas ocilos hom̃s perstrinxit deuicteq gentis sue ĩ¬
teritus am̃i cõminuit eciã diis immortalib indignũ ratis. ab bño eius
nacionis interfia marium quã tocã Seleuerat. Mintuenenses aũt maiestate
issuis capti compressum iã ⁊ constrictum dira faci nc̃citate incolumem presa¬
terũt. Nec fuit eis timori asperrina Sille uictoria ne in eos conseruacione¬
marii plasc̃tur cũ p̃serã ip̃e Marius eos a conseruando mario abscerrere
posset. ¶ M. quoq portium catonẽ admiacio fortis ac sincẽ uite adeo
uenerablem senacui feat ue aũ ĩuito .G. cesare consule aduersos publicanos
dicendo in curiã diem abstraseret ⁊ ob id iussu euis a lictore ĩ carterẽ ducẽt᷑

Expanded text:
ermem et squalore obsitum strictum gladium tenens adgredi non sustinuit et ermem et squalore obsitum strictum gladium tenens adgredi non sustinuit et claritate uiri obcaecatus abiecto ferro attonitus inde ac tremens fugit. Cimbrica nimirum calamitas oculos hominis praestrinxit, deuictaeque gentis suae interitus animum comminuit, etiam dis inmortalibus indignum ratis ab uno eius nationis interfici Marium, quam totam deleuerat. Minturnenses autem maiestate illius capti conprehensum iam et constrictum dira fati necessitate incolumem praestiterunt. nec fuit eis timori asperrima Sullae uictoria, cum praesertim ipse Marius eos a conseruando Mario absterrere posset. M. quoque Porcium Catonem admiratio fortis ac sincerae uitae adeo uenerabilem senatui fecit, ut, cum inuito C. Caesare consule aduersus publicanos dicendo in curia diem traheret et ob id iussu eius a lictore in carcerem duceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
modũ a lucullo consule perendi aupili gracia. ex yspaenia in affricam
missum cartagienses ⁊ maxinissa Rex. de pace disceptatorẽ. Uelut cõsulem
⁊ imprẽm habuer̃t ignara quidem fatorũ suoꝵ cartago otientis illud uiuẽ¬
te decus deorũ atq hominũ indulgencia ad excidium eius alebat᷑ ut suꝑ¬
ius cognomen affricanũ capta poste rius euersa cornelie genti daret. ¶¬
Quid dampnacione quid exilio miserius. at. Qp. Rutilio cõspiraciõe
pubsicinoꝵ pertusso auctem adimere nõ ualuerũt. Cui asiam petenti
om̃s issi s proũcie cuitates. legatos secessũ eius comperiẽtes/ obuiam mi¬
sert Exusare. aliquis hor loco an triumphare iustius dipeit. ¶ O
eciũ mharius ĩ profundum ustimaꝵp miseriarũ abiectus ex ip̃o uite discri¬
mie inficio maiestatis emersit. Missus enĩ ad eũ occidendũ in priuata do¬
mo minturnis cdausũ Seriuis publicus nacione timber ⁊ senem ⁊ in¬

Expanded text:
modum a Lucullo consule petendi auxilii gratia ex Hispania in Africam modum a Lucullo consule petendi auxilii gratia ex Hispania in Africam missum Karthaginienses et Masinissa rex de pace disceptatorem uelut consulem et imperatorem habuerunt. ignara quidem fatorum suorum Karthago: orientis enim illud iuuentae decus deorum atque hominum indulgentia ad excidium eius alebatur, ut superius cognomen Africanum capta, posterius euersa Corneliae genti daret. Quid damnatione, quid exilio miserius? atqui P. Rutilio conspiratione publicanorum perculso auctoritatem adimere non ualuerunt. cui Asiam petenti omnes prouinciae illius ciuitates legatos secessum eius opperientes obuiam miserunt. exulare aliquis † loco hoc aut triumphare iustius dixerit. C. etiam Marius in profundum ultimarum miseriarum abiectus ex ipso uitae discrimine beneficio maiestatis emersit: missus enim ad eum occidendum in priuata domo Minturnis clausum seruus publicus natione Cimber et senem et in
Abbreviated transcription (Latin):
uã admiracione sui płacauit. Spectaculo p̃sencie sue. Latronũ gestientes
oculos uidit delapsa e celo sidera homĩb si se offerant ueneracionis stm
so exanimi. Hã cũ exequie eius celebrarent᷑ ac forte tũc principes mace¬
dome legacionis noĩe tome morarent funebti lecto spõte sua sese subiecerũt
qd asiquãto maius uidebit᷑ siqui congnoscant secai illius srontẽ macedonicis
ctiũiphis fuisse adornatã Q uant̃ eñ paulo tribuerũt proptꝰ quẽ gentis
sue csadiũ indicia ꝑ ora sulgi ferre nõ exsorruer̃t. Qd spectatusu fiuneti
spẽm asterius triũphi adieat. bis enĩ te paule macedonia. urbi nr̃e illustie
ꝯstendit incosumem spolis suis faco funtũ humeris. ¶ Nefili quid
tui. scipionis emiliam quẽ ĩ adoptionẽ dando duaꝵe sumiliarũ ornam̃ẽ¬
tũ esse holuusu: maiestati parũ honoris tabutũ est. Eũ eñĩ adolescentẽ ud¬

Expanded text:
iram admiratione sui placauit, spectaculo praesentiae suae latronum gestientis iram admiratione sui placauit, spectaculo praesentiae suae latronum gestientis oculos uidit. delapsa caelo sidera hominibus si se offerant, uenerationis amplo exanimi contigit: nam cum exequiae eius celebrarentur ac forte tunc principes Macedoniae legationis nomine Romae morarentur, funebri lecto sponte sua sese subiecerunt. quod aliquanto maius uidebitur, si qui cognoscat lecti illius frontem Macedonicis triumphis fuisse adornatam: quantum enim Paulo tribuerunt, propter quem gentis suae cladium indicia per ora uulgi ferre non exhorruerunt! quod spectaculum funeri speciem alterius triumphi adiecit: bis enim te, Paule, Macedonia urbi nostrae inlustrem ostendit, incolumem spoliis suis, fato functum umeris. Ne fili quidem tui Scipionis Aemiliani, quem in adoptionem dando duarum familiarum ornamentum esse uoluisti, maiestati parum honoris tributum est, cum eum adulescentem ad
Abbreviated transcription (Latin):
sidiũ domesticoꝵ in tecto socauit eratq in suis repellendis ⁊ animo et ap¬
paritu occupatus qͣd ut predones animadũterũt dimissis militib abiec¬
tisq armis sanue appropĩquãt  cłara uoce nunciant stipioni nõ pice
euis hostes sed uirtutis eius admiitatões uenisse/ conspectũ et cõgressum
tanti uiri quasi celeste uliquod beneficũ expetentes proinde securũ se nob̃
spectandũ p̃bere ne grauet᷑ hec postꝙ̃ domestiai utpioni retulerũt fores
reserari eosq intromiti iubet. Qui postes Ianue tamꝙ̃ aliquã religiosissi¬
mã aram sanctũq templum uenerati cupide Gtipionis dexterã apprehen¬
derũt ac dui osculati positis unte uestibulũ donis que deoꝵ ĩmortaliũ nu-¬
mini cõsecruti solent. len ꝙ stipionẽ uidisse cõtigisset ad lares proprios
reu̾terũt. C Ruid hoc fructu maiestatis excessuis quid eciũ iocundius hosuis

Expanded text:
sidium domesticorum in tecto conlocauit eratque in his repellendis et animo et apsidium domesticorum in tecto conlocauit eratque in his repellendis et animo et apparatu occupatus. quod ut praedones animaduerterunt, dimissis militibus abiectisque armis ianuae adpropinquant et clara uoce nuntiant Scipioni non uitae eius hostes, sed uirtutis admiratores uenisse conspectum et congressum tanti uiri quasi caeleste aliquod beneficium expetentes: proinde securum se † nobis spectandum praebere ne grauetur. haec postquam domestici Scipioni retulerunt, fores reserari eosque intromitti iussit. qui postes ianuae tamquam aliquam religiosissimam aram sanctumque templum uenerati cupide Scipionis dexteram adprehenderunt ac diu osculati positis ante uestibulum donis, quae deorum inmortalium numini consecrari solent, laeti, quod Scipionem uidisse contigisset, ad † lares reuerterunt. quid hoc fructu maiestatis excelsius, quid etiam iucundius? hostis
Abbreviated transcription (Latin):
tabulis sed in pica .Q. metelli argumenta since̾ udministrate proiũ¬
cie legenda subinde crediderunt Indignũ rati integritatem tanti uiri
exigua cera ⁊ paucis luteris perpendi.. ¶ Sed quid mirum. si
debitus honos a ciuibus metello tributus ẽ quẽ superiõĩ Affricano eciã
hostis prestare nõ dubitauit. Si quide Rex anciochus bello / qͦd cũ Roma¬
nis gerebat filiũ eius a militib suis interceptũ honoratissime excepit
Regiisq munerib donatũ ustro ⁊ celeritꝰ patri remisit ꝙͣꝙͣ ab eo tum mux¬
ime sinib Imperii pessebat᷑. Sed et Rex lacessitus maiestatẽ excelsentissimi
ũnt uenerari ꝙ dolorem suũ ulasa maluit.. ¶ Adeundem affacanũ
in siternina uilla se cõtinentem complures predonũ duces. uidendũ eode
tẽpõe forte confliper̃t quos cũ adr̃ĩ faciendam uenire exisamasset pre¬

Expanded text:
tabulis, sed in uita Q. Metelli argumenta sincere administratae prouintabulis, sed in uita Q. Metelli argumenta sincere administratae prouinciae legenda sibi iudices crediderunt, indignum rati integritatem tanti uiri exigua cera et paucis litteris perpendi. Sed quid mirum, si debitus honos a ciuibus Metello tributus est, quem superiori Africano etiam hostis praestare non dubitauit? si quidem rex Antiochus bello, quod cum Romanis gerebat, filium eius a militibus suis interceptum honoratissime excepit regiisque muneribus donatum ultro et celeriter patri remisit, quamquam ab eo tum maxime finibus imperii pellebatur. sed et rex et lacessitus maiestatem excellentissimi uiri uenerari quam dolorem suum ulcisci maluit. Ad eundem Africanum in Liternina uilla se continentem conplures praedonum duces uidendum eodem tempore forte confluxerunt. quos cum ad uim faciendam uenire existimasset, prae
Abbreviated transcription (Latin):
neq timet neq decipi uoluit hostem. ¶ Secunt᷑ duo eiusdem ge¬
neĩs exempsa fuq adieasse satis erit Geta cũ. A l. metello ⁊ Gu. domi¬
cio censoibus a senatu motus esset postea censor factus est.. ¶ Itẽ
abiti censira deberet. De Maiestate. Cap̃. u.¬
St et illa quasi priuata censura maiestas claroꝵ uirorũ¬
sine tribunaliũ fastigio sine apparitoꝵ ministerio potens
ĩ sua amplitudie obtinenda. Grato eñĩ ⁊ iocundo introitu a¬
nimis hom̃i allabit᷑ adiiracionis pretexto uelata/ quam recte quis dixẽit
songum et beatum honorem sine onere. ¶Nam quid plus tribui
potuit consuli ꝙͣ est datum Reo metello qui cũ causam repetundaꝵ. dicẽt
tabuseq eius ab accusatore. expostulate/ ad nomen inspiciendũ circa In¬
dicionẽ ferrent᷑ totũ consiliũ ab earũ contemplone/ oculos auertit
ne de aliqua re/ que ĩ hiis relata erat uideret᷑ dubitasse Nlon enĩ in

Expanded text:
neque timeri neque decipi uoluit hostem. Secuntur duo eiusdem geneque timeri neque decipi uoluit hostem. Secuntur duo eiusdem generis exempla, eaque adiecisse satis erit. C. Geta, cum a L. Metello et Cn. Domitio censoribus senatu motus esset, postea censor factus est. item obici censura deberet. DE MAIESTATE Est et illa quasi priuata censura, maiestas clarorum uirorumsine tribunalium fastigio, sine apparitorum ministerio potens in sua amplitudine obtinenda: grato enim et iucundo introitu animis hominum adlabitur admirationis praetexto uelata. quam recte quis dixerit longum et beatum honorem esse sine honore. Nam quid plus tribui potuit consuli quam est datum reo Metello? qui cum causam repetundarum diceret tabulaeque eius ab accusatore expostulatae ad nomen inspiciendum circa iudices ferrentur, totum consilium ab earum contemplatione oculos auertit, ne de aliqua re, quae in his relatae erant, uideretur dubitasse. non in
Abbreviated transcription (Latin):
num opus explicandum ire iussi facere id neglexerant/ equis publicis
s̾posiatos ĩ numep erariorũ retuserunt. ¶ Turpis ecium metus Cẽ¬
sores sũma cũ seueritate penũ exegerũt. M. enĩ dtilius Regulus et . l.
furius phisippus. M. metullum questorem/ compluresq equites Roma¬
noꝵp qui post infeliater cõmissã camiensem pugnã cũ eo abituros se
ytalia iurauerãt/ direptis equis publicis inter erarios efferendos cura¬
uerũt.. ¶ Eosq graui nota affecerunt: qui cũ in potace hanibalis
uenissent legati ab eo missi ad senatũ. de permutandis captiuis. neq
impetrassent quod petebant in urbe manserũt/ quia ⁊ Romano sanguini
fidem prestare cõueniens erat .⁊.m. atuilus Regulus censor/ perfidia no¬
tabat cuius pater per summos cruciatus expiare. ꝙͣ fallẽ cartaginenses
sanctius esse dixerat Iã hec censura ex foro in castra transtendit que

Expanded text:
num opus explicandum ire iussi facere id neglexerant, equis publicis num opus explicandum ire iussi facere id neglexerant, equis publicis spoliatos in numerum aerariorum retulerunt. Turpis etiam metus censores summa cum seueritate poenam exegerunt: M. enim Atilius Regulus et L. Furius Philus M. Metellum quaestorem conpluresque equites Romanos, qui post infeliciter commissam Cannensem pugnam cum eo abituros se Italia iurauerant, dereptis equis publicis inter aerarios referendos curauerunt. eos quoque graui nota adfecerunt, qui cum in potestatem Hannibalis uenissent, legati ab eo missi ad senatum de permutandis captiuis, neque inpetrassent quod petebant, in urbe manserunt, quia et Romano sanguini fidem praestare conueniens erat et M. Atilius Regulus censor perfidiam notabat, cuius pater per summos cruciatus expirare quam fallere Karthaginienses satius esse duxerat. iam haec censura ex foro in castra transcendit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uendẽ uissit quia ppsi indicio dãpnatus esset. ¶ Haliuator quoq
eadẽ anonadũsione Reronẽ prosecutus est adiecta causa ꝙ nõ sinicera fide
secũ in graciam redisset. Maib uĩtis siquis celestiũ significasset futirũ ut
eoꝵ sanguis illustriũ ymaginũ serie deductus ĩ ortũ sulutais prĩcaipis nũ
dampnassent postea consulem atq censorem fecaissent p̃texuitq causam
quia necesse esset eas asceritro facto crimine temeritatis ⁊ periurii tenẽi
unã tancũmodo tribuũ ecĩa pacuam nota resiquit que eum suffragiis siuis
ut nõ dampnacione ita ne honõe quidẽ dignum iudicaũat. Exͣ putemus
cõsultandis ⁊ preualidi illum ingenii fuisse qui neꝙ tusti uidicioꝵ exitu
compessi neq honorũ magnitudine adduci potuit quo se blandiorẽ in ad
q pars quadringenti uiuenes: censoriam nocam paciente animo sustinui¬
erunt quos .ii. Dulerius ⁊p. Sempronius/ quia in syalia ad municio¬

Expanded text:
ussit, quia populi iudicio damnatus esset. Salinator quoque eadem animaduersione Neronem persecutus est adiecta causa, quod non sincera fide secum in gratiam redisset. quibus uiris si quis caelestium significasset futurum ut eorum sanguis inlustrium imaginum serie deductus in ortum salutaris principis nostri , cum se damnassent, postea consulem et censorem fecissent, praetexuitque causam, quia necesse esset eas alterutro facto crimine temeritatis aut periurii teneri. unam tantum modo tribuum Maeciam uacuam nota reliquit, quae eum suffragiis suis ut non damnatione, ita ne honore quidem dignum iudicauerat. quam putemus constantis et praeualidi illum ingenii fuisse, qui neque tristi iudiciorum exitu conpelli neque honorum magnitudine adduci potuit quo se blandiorem in admque pars cccc iuuenes censoriam notam patiente animo sustinuerunt, quos M'. Valerius et P. Sempronius, quia in Sicilia ad munitio
Abbreviated transcription (Latin):
Multo fortius ille qui Cornelii Sille dictatoris potencia in domum. gn.
assidionis rrrupnt filiumq eius pr̃is penatib expulit uociferando non
riana equitus reduxit gubernatula Romam Imꝑeri iustiore principe
aptiiente in pub ͭ tustodia spũm posuit ¶ Eodem preside. R. pul e
in consinili mendacio muliebris temẽitas repressa est. Siquidem tum se
fauor deesẜ̃ propter mexpuungnablem Cesaris constanciam ierita ꝑropoiti
nefarn abiit. ¶ Idem barbarum quendam propter eximiam silitudi
nem Capadotie Regnum affectantem tamꝙ̃ ariathes esẜ. quem: A. M.¬
tum et gentium credula suffragacõne fultum caput dementer Impeĩo in¬
minens iusto Impendi supplicio coegit

Expanded text:
Multo fortius ille, qui Cornelio Sulla rerum potiente in domum Cn. Multo fortius ille, qui Cornelio Sulla rerum potiente in domum Cn. Asini Dionis inrupit filiumque eius patriis penatibus expulit uociferando non icam reduxit, gubernacula Romani imperii iustiore principe obtinente in publica custodia spiritum posuit. Eodem praeside rei publicae in consimili mendacio muliebris temeritas Mediolani repressa est. si quidem cum se fauor deesset, propter inexpugnabilem Caesaris constantiam inrita nefarii propositi abiit. Idem bnem Cappadociae regnum adfectantem tamquam Ariathes esset, putium et gentium credula suffragatione fultum caput imperio dementer inminens iusto inpendere supplicio coegit
Abbreviated transcription (Latin):
mam aũt inbetillitatem corꝑis ab eo cu datus erat perinde atq illius fili¬
um retentum subiecto in locum suum propͥs filio dic̃e̾t. Uideliq ut eodem tp̃e
sanctissimi penates et ueri sangrrinis memõi̾a spoliarent᷑ et falsi sordida
contagione inquinarent᷑. S cum impletus inpudencie uelis ad sumum au¬
dacie gradum fertur Imꝑio Augusti Remo pub ͭ ͤ triremis. affixus est¶
depertus est etiam qui dicẽt esse se. Q. sertorii filium quem ut agnoscẽt
uxor eius nulla ui compelli potuit ¶ Quid trebellius chalta ꝙͣ asseue¬
ranter se elodium tulit etquidem dum de bonis eius contendit. in centimi¬
iurale iuditium adeo fauõabilis descendit ut uix iustis et equis sentencis
consternacio ppli relinquẽt ullum locum. In illa tamen questione neq
calumpnie petitoris neq uiolencie plebis uoluntaĩe religio tessit ¶

Expanded text:
mam autem inbecillitatem corporis ab eo, cui datus erat, perinde atque ipsius filimam autem inbecillitatem corporis ab eo, cui datus erat, perinde atque ipsius filium retentum, subiecto in locum suum proprio filio, diceret, uidelicet ut eodem tempore sanctissimi penates et ueri sanguinis memoria spoliarentur et falsi sordida contagione inquinarentur. sed dum plenis inpudentiae uelis ad summum audaciae gradum fertur, imperio Augusti remo publicae triremis adfixus est. Repertus est etiam qui se diceret esse Q. Sertorii filium, quem ut agnosceret uxor eius nulla ui conpelli potuit. Quid Trebellius Calca, quam adseueranter se Clodium tulit! et quidem dum de bonis eius contendit, in centumuirale iudicium adeo fauorabilis descendit, ut uix iustis et aequis sententiis consternatio populi ullum relinqueret locum. in illa tamen quaestione neque calumniae petitoris neque uiolentiae plebis iudicantium religio cessit.
Abbreviated transcription (Latin):
cando excudit ut et colone se uetẽanoꝵ complures et municipia splendi¬
da collegiuq fere om̃iũ patronum adoptarent ¶ Quid etiam cum s
Cesar.gi. pompeio adolescente in yspana oppresso ppl̃m in Ortis suis
admisiss proxĩo intercolumpnio pene pari studio frequencie salutatus est
Ꝙ insi di une cesaris uires huic erubescende procelle obsticissent sumile
uulnus.x. p . extepiss atq in equicio acceꝑat. Cetm decreto eius extra
ytaliam relegutus postꝙ̃ ille celo receptus est in xrbem rediit et consilum
interficiendi Senatus caꝑe sustinuit. Quo nõĩe iussu patrum in carcẽm¬
necatus seras prompti animi ad om̃e moliendum scelus penas pependit.
¶Rle diui quidem augusti et nunc terras regentis excellentissimun
numen intemptatum ab hoc miurie nũo fuit. Setitit qui clarissime ac sanc¬
tissime Sororis eius Octauie xcẽo se genitum fing̃e anderet. Propter sũ¬

Expanded text:
cando ita se extudit, ut et coloniae se ueteranorum complures et municipia splendicando ita se extudit, ut et coloniae se ueteranorum complures et municipia splendida collegiaque fere omnia patronum adoptarent. quin etiam cum C. Caesar Cn. Pompeio adulescente in Hispania oppresso populum in hortis suis admisisset, proximo intercolumnio paene pari studio frequentiae salutatus est. quod nisi diuinae Caesaris uires huic erubescendae procellae obstitissent, simile uulnus res publica excepisset atque in Equitio acceperat. ceterum decreto eius extra Italiam relegatus, postquam ille caelo receptus est, in urbem rediit et consilium interficiendi senatus capere sustinuit. quo nomine iussu patrum necatus in carcere seras prompti animi ad omne moliendum scelus poenas pependit. Ne diui quidem Augusti etiam nunc terras regentis excellentissimum numen intemptatum ab hoc iniuriae genere. extitit qui clarissimae ac sanctissimae sororis eius Octauiae utero se genitum fingere auderet, propter sum