comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾emptoꝵ fr̾m sanguinẽ uindicaturi ꝓcede¬
rent. Qcd̃ uerbum maiores exerentꝰ.⁊ qui in
talib plemorem habebant exꝑienciã. dñi
imꝑatoris ꝯsilio parere uolentes cũ uellẽt
comprimere. & furentis ppłi in discretum
mitigare feruorem: insurrexit plebs aduersus
eos indomita.⁊ cuiꝰdam godefridi qui cognomi¬
nabatur burel. qui princeps erat factionis
uasa patrocinio. maiorib ꝯtumelias cepit ir¬
rogare: timiditati ascribens ce ñ prudencie.
qd̃ fr̃m interfectores ultore gladio ñ ꝑseq̃rent᷑.¬
reualuit tandem deteriꝰ affectoꝵ sentñcia. Mxuii¬
⁊ arma corripientes uniu̾si. relictis debilib
cum mulierib ce paruulis. ce his quib arma
bentes. Orclinatis gͦ agminib.⁊ in acies cdigestiᷤ.
uersus montana ꝑ siluã p̃dictam ad partes
niceas contendũt. uixq ad tͥa miliaria ꝓcesse¬
rant. cum ecce solimannꝰ cum innumera suoꝵ

Expanded text:
interemptorum fratrum sanguinem vindicaturi procedeinteremptorum fratrum sanguinem vindicaturi procederent. Quod verbum majores exercitus, et qui in talibus pleniorem habebant experientiam, domini imperatoris consilio parere volentes, cum vellent comprimere et furentis populi indiscretum mitigare fervorem, insurrexit plebs adversus eos indomita; et cujusdam Godefridi, qui cognominabatur Burel, qui princeps erat factionis, usa patrocinio, majoribus contumelias coepit irrogare, timiditati ascribens, et non prudentiae, quod fratrum interfectores, ultore gladio non persequerentevaluit tandem deterius affectorum sententia; et arma corripientes universi, relictis debilibus cum mulieribus et parvulis, et his quibus arma bentes. Ordinatis ergo agminibus et in acies digestis, versus montana per silvam praedictam, ad partes Niceas contendunt. Vixque ad tria milliaria processerant, cum ecce Solimannus cum innumera suorum
Abbreviated transcription (Latin):
copias. ad easdem ꝑtes redierat. ut contͣ᷑ hosti¬
les impetus. ciuib &e. regiomi optata p̾b̾et
solacia. Q audiens qd̾ terthonicoꝵ p̃dicta
manus oppidum eius expugnasset. ⁊ ex¬
pugnatum detinere presumeret: illuc sub
omni celeritate festinat. ⁊ castrum obsidẽs
uiolenter expugnat. omĩb quot qͦt intus
reperit gladio ꝑemptis. Interea rumor in
castͥs ꝑsonuit. &e celebri fama diuulgatũ
ẽ. theutonicoꝵ cohortes qui recenter de castͥs
exierant. in manu solimann penitꝰ cecidisse.
Unde mente plurimũ ꝯst̾nati. gemitu ⁊ lacri¬
mis quas p̃sp̃c angustia cohibere neq̃unt.
dolorem ꝓtestantur. Tandem ꝯꝑta plenius
ueritate. exoritur tumultus ppłarium in
castͥs. uociferante plebe. ⁊ id sũma exigente
p̃cum instancia. ut illatam fr̃̾ib tam enormẽ
non diss̃imularent iniuriam. s correptis ar¬
mis. om̃s unanimit᷑. tam equites qͣm pedites

Expanded text:
copias, ad easdem partes redierat, ut contra hosticopias, ad easdem partes redierat, ut contra hostiles impetus civibus et regioni optata praeberet solatia. Qui audiens quod Teutonicorum praedicta manus oppidum ejus expugnasset, et expugnatum detinere praesumeret, illuc sub omni celeritate festinat, et castrum obsidens, violenter expugnat, omnibus quotquot intus reperit, gladio peremptis. Interea rumor in castris personuit, et celebri fama pervulgatum est, Teutonicorum cohortes, quae recenter de castris exierant, in manu Solimanni penitus cecidisse. Unde mente plurimum consternati, gemitu et lacrymis, quas prae spiritus angustia cohibere nequeunt, dolorem protestantur. Tandem comperta plenius veritate, exoritur tumultus popularium in castris; vociferante plebe, et id summa exigente precum instantia, ut illatam fratribus tam enormem non dissimularent injuriam; sed correptis armis, omnes unanimiter, tam equites quam pedites,
Abbreviated transcription (Latin):
attemptare. unde ce nom̃ optineant. ⁊ uires
inferant reb domesticis. Tandem uͦ colligati
ex eadem natione qͣsi ad tͥa milia cũ ducẽtis
equitib uersus niceam ꝯtendunt. Erat antẽ
in eadem regione oppidum ad radicẽ montis
situm. a nicea qͣtuor uix miliarium distans spa¬
cio. ad qd̾ accedentes. impetu uehe mentissimo
⁊ totis urib oppugnant undiq ⁊ licet pluri¬
mum resistentib oppidanis. expugnatum
occupant molenter. et ibidem interemptis
habitatorib. ⁊ occupatis que eoꝵ fuerant uni¬
uersis: loci amenitate tracti simul ⁊ opulẽtia
castruim ꝯmuniũt. ꝓponentes iisq ad aduen¬
tum̃ principum in todẽ loco ꝯmanere. xxii
Nolimannus uero illius regionis dux et mo¬
derator. audito longe ante xp̃ianoꝵ pͥnci¬
pum aduentu. ex uniuerso interni orientis
tractu. tam prece qͣm precio. & mod̾ quib
poterat infinitas uiroꝵ forcium colligens

Expanded text:
attentare, unde et nomen obtineant, et vires attentare, unde et nomen obtineant, et vires inferant rebus domesticis. Tandem vero colligati ex eadem natione quasi ad tria millia cum ducentis equitibus, versus Nicaeam contendunt. Erat autem in eadem regione oppidum ad radicem montis situm, a Nicaea quatuor vix milliarium distans spatio, ad quod accedentes, impetu vehementissimo et totis viribus oppugnant undique; et, licet plurimum resistentibus oppidanis, expugnatum occupant violenter, et ibidem, interemptis habitatoribus et occupatis quae eorum fuerant universis, loci amoenitate tracti simul et opulentia, castrum communiunt, proponentes usque ad adventum principum in eoolimannus vero illius regionis dux et moderator, audito longe ante Christianorum principum adventu, ex universo interim Orientis tractu, tam prece quam pretio, et modis quibus poterat, infinitas virorum fortium colligens
Abbreviated transcription (Latin):
gari. aut in se hostes ꝓuocare ñ p̾sumerent:
s in loco designato moram facerent. cireu̾s pecte
se habentes. Petiꝰ aũt ꝓ plebe fibi ꝯmissa ual¬
de sollicitꝰ. ad urbem regiã ꝓfectus erat. ut rer̾
uenalium si posset alleuiaret precium. ⁊ hu¬
mamoxm ꝯmerciis obtineret ꝯditionẽ. Unde
ppłs contumax & calcitrorsus. sũpta occasiõe
ex eius absencia. cepit insanire uehementius.
&e conglobati seorsum ab exercitu eiꝰdẽ factionis
ꝯplices qͣsi ad peditum septem milia adĩictissͥ
equitib trecentis. alioꝵ interdictum surdis au¬
rib preeuntes uersus niceam ordinatis ag¬
minib ꝓfecti funt. Unde de locis predicte
urbi ꝯterminis greges & armenta ad maxi¬
mum numer̾ contrahentes: in castra reuersi
sunt incolumes. Porro uidentes theutonici.
ce illiꝰ lingue homines. qd̾ latinis in eo negotõ
ad qd̵ exierant ꝓsꝑe successerat. rapinarum
amore concepto. addicunt ⁊ ip̃i simile aliqͥo

Expanded text:
gari, aut in se hostes provocare non praesumerent; gari, aut in se hostes provocare non praesumerent; sed in loco designato moram facerent, circumspecte se habentes. Petrus autem pro plebe sibi commissa valde sollicitus, ad urbem regiam profectus erat, ut rerum venalium, si posset, alleviaret pretium, et humaniorem commerciis obtineret conditionem. Unde populus contumax et calcitrosus, sumpta occasione ex ejus absentia, coepit insanire vehementius; et conglobati seorsum ab exercitu ejusdem factionis complices, quasi ad peditum septem millia, adjunctis sibi equitibus trecentis, aliorum interdictum auribus surdis praeeuntes, versus Nicaeam ordinatis agminibus profecti sunt. Unde de locis praedictae urbis conterminis, greges et armenta ad maximum numerum contrahentes, in castra reversi sunt incolumes. Porro videntes Teutonici et illius linguae homines, quod Latinis in eo negotio ad quod exierant, prospere successerat, rapinarum amore concepto, adjiciunt et ipsi simile aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tor Ubicum dies aliquot eiꝰ ce uictualib ⁊ reqͥe
refocillatus eẽt exercituis. ꝑatis nanib ex imꝑi¬
ali mandato. tͣnsito ellesponto in bithimã que
prima deasiana diocesi ꝓuincia. eodem mari
terminat᷑ descendert. Demumq ad locum supͣ
idem mare situm. cui nomen ciuitor ꝑueniẽtes.
castrametati sunt:
srat autem idem lociis in hostiũ ꝯfino ꝑo¬
fitus. Uhicum in multa rer̾ opulentia qͤsi
dudb mensib continuiis consedisset exercitus.
non defuit eis pene cotidie rerum uenalium
copia. &e refectio ꝓ temꝑe necessaria. Lua rer̃
ubertate simul ⁊ ocio dissolutus miser ⁊ dure
ceruieis ppłs. ꝓdeuntib ex adipe stimulis in¬
solitudine. cepit seorsum inuitis magistratib.
turmas agere.⁊ ad decem uł ampliꝰ miliaria
ꝑlustrate regionẽ. greges ⁊ armenta sec̃ tͣhñtes.
Receꝑant tñ sepiꝰ ex ꝑte dñi imꝑatoris litte¬
ras ꝯmonitorias. qͣtemis ante ad uentũ maioꝵ
pͥncrpum qui subsequi dicebant᷑. longiꝰ eua¬

Expanded text:
 Ubi cum dies aliquot, ejus et victualibus, et requie refocillatus esset exercitus, paratis navibus ex imperiali mandato, transito Hellesponto, in Bithyniam, quae prima, de Asiana dioecesi, provincia eodem mari terminatur, descenderunt: demumque ad locum supra idem mare situm, cui nomen Civitot, pervenientes, castrametati rat autem idem locus in hostium confinio positus; ubi cum in multa rerum opulentia quasi duobus mensibus continuis consedisset exercitus, non defuit eis pene quotidie rerum venalium copia, et refectio pro tempore necessaria. Qua rerum ubertate simul et otio dissolutus miser et durae cervicis populus, prodeuntibus ex adipe stimulis insolentiae , coepit seorsum invitis magistratibus turmas agere, et ad decem vel amplius milliaria perlustrare regionem, greges et armenta secum trahentes. Receperant tamen saepius ex parte domini imperatoris litteras commonitorias, quatenus ante adventum majorum principum, qui subsequi dicebantur, longius eva
Abbreviated transcription (Latin):
plene disseruit.⁊ qd̾ eum maximi occiden¬
talium parcium. ⁊ deo digni prineipes. in
ꝑximo subsequerent᷑ edocuit: tanta mentis
ꝯstancia ce uerboꝵ usus ornatu. ut &e pala¬
eii principes uiri ãmirarent᷑ animositatẽ.
⁊ prudenciã ⁊ ip̃e dñs imꝑatoreũ ꝓpensuis¬

Expanded text:
plene disseruit: et quod eum maximi Occidenplene disseruit: et quod eum maximi Occidentalium partium et Deo digni principes, in proximo subsequerentur, edocuit: tanta mentis constantia, et verborum usus ornatu, ut et palatii principes, viri admirarentur animositatem et prudentiam, et ipse dominus imperator eum propensi
Abbreviated transcription (Latin):
s continuato itinere congruo tñ modamine
temꝑato. u̾sus constantinopolim expeditio¬
nes ur̃as qͣntociꝰ dirigatis. Nos aũt ex̾citum
ur̃m p̃euntes uietui necessaria iusto precio
⁊ intellecta erga se dñi imꝑatoris clementia:
in spem maiorem erecti. pꝰquam apud eum
qui regios detulerant apices de sua in nocencia
⁊ supportata pacient̃ quam eis immeritis bul¬
gari gratis intulerant inuiria. ꝓ temꝑe suf¬
ficienter allegauert̃. ducẽ predictũ seq̃ntes
ab omni abstinentes enormitate maturato
itinere constantinopolim ꝑuener̃t. Ubi re¬
ꝑto p̃dicto galtero qui cum suis legionib
corundem prestolabat᷑ aduentum. iũnctis
exercitib castra in loco sibi deputato. me¬
tati sũt. Petrꝰ uero a dño imꝑatore uocat᷑.
urbem ing̃ssus ẽ. ⁊ in eiꝰ p̃sencia ꝯstitut᷑.
sicuti uir magnanimꝰ erat ⁊ eloq̃ns. desua
intencione &e tanti laboris causa int̾rogat᷑

Expanded text:
sed continuato itinere congruo, tamen moderamine sed continuato itinere congruo, tamen moderamine temperato, versus Constantinopolim expeditiones vestras quantocius dirigatis. Nos autem exercitum vestrum praeeuntes, victui necessaria justo pretio ntabuerant; et intellecta erga se domini imperatoris clementia, in spem majorem erecti, postquam apud eum qui regios detulerant apices, de sua innocentia, et supportata patienter, quam eis immeritis Bulgari gratis intulerant injuria, pro tempore sufficienter allegaverunt; ducem praedictum sequentes, ab omni abstinentes enormitate, maturato. itinere Constantinopolim pervenerunt. Ubi reperto praedicto Galtero, qui cum suis legionibus eorumdem praestolabatur adventum, junctis exercitibus, castra in loco sibi deputato metati sunt. Petrus vero a domino imperatore vocatus, urbem ingressus est; et in ejus praesentia constitutus, sicuti vir magnanimus erat et eloquens, de sua intentione, et tanti laboris causa interrogatus,
Abbreviated transcription (Latin):
reuocati circa petrũ.⁊ illos quicum eodem
euaserant. ⁊ in collem se receꝑant sublim̃.
aliquantulum conuenerunt. xx¬
ie tandem quarta recollectis adinuicẽ
eis qui disꝑsi fuerant. &e ex occultisꝰ qͥb
triduo latuerant ꝓdeuntib: conglobati ite¬
rum qͣsi ad xxx. milia. rursus ad it̃ se accui¬
gunt. & licet plaustra currusq qͣi ad duo
qui petrũ ⁊ alios eiusdem exercitus capitaneoᷤ.
regiam ꝓferens iussionem publice ꝯuenit
dicens. Sermo grauis. ⁊ uerbum satis absoñ.
uiri nobiles et incliti. fama referente de uob̃
ad imꝑialem ꝑuenit audientiã. qd̾ in imꝑio
suo uolentiã regionis habitatorib ⁊ eiꝰ subditis
inferatis enormem. rixas ⁊ tumultus ꝯcitantes.
Quappter eiꝰ auctoritate si in ꝯspectu maies¬
tatis esꝰ gr̃am aliq̃n innenire queritis: uobis
inuingimus. qͣtenꝰ in aliqua urbium eiꝰ
uit᷑ triduum moram facere non p̾sumatis.

Expanded text:
ntibus tubis revocati, circa Petrum et illos qui cum eodem ntibus tubis revocati, circa Petrum et illos qui cum eodem evaserant, et in collem se receperant sublimem aliquantulum, convenerunt. ie tandem quarta, recollectis adinvicem eis qui dispersi fuerant, et ex occultis in quibus triduo latuerant prodeuntibus, conglobati iterum quasi ad triginta millia rursus ad iter se accingunt. Et licet plaustra currusque, quasi ad duo qui Petrum et alios ejusdem exercitus capitaneos, regiam proferens jussionem, publice convenit, dicens: Sermo gravis et verbum satis absonum, viri nobiles et inclyti, fama referente, de vobis ad imperialem pervenit audientiam, quod in imperio suo violentiam regionis habitatoribus et ejus subditis inferatis enormem, rixas et tumultus concitantes. Quapropter ejus auctoritate, si in conspectu majestatis ejus gratiam aliquando invenire quaeritis, vobis injungimus, quatenus in aliqua urbium ejus ultra triduum moram facere non praesumatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ uidens exercitus. ⁊ tanqͣm suoꝵ ñ ferens
iniuriam. ad arma conuolant uniuersi.⁊
confligentib inter se agminib fit strages in¬
finita. ita ut ẽẽt ertor nouissimus peior pͥore.
Popłares gͦ ⁊ uulgꝰ indocile. bulgaroꝵ ñ feren¬
tes instanciam. fugam ineunt. aliosq qui in
certamine uirihiter desudabant. exemplo suo
ce impetu dare terga compellunt. fugit itaq
uniuersus exeicitus. ⁊ turbatis ordinibus.
ñ erat qui resifteret. In quo tumultu sepedic¬
tus petrus uniuersam pecuniam quam de
fidelium largitione principum. ut inde pat¬
ꝑib oe egenis in itinere necessaria ministia¬
ret collegerat. retento curru in quo uniũ¬
sa enis deferebat᷑ substancia: penit᷑ amisit.
Bulgari autem instantes ammosius: ex eis
qͣsi ad decem milia gladiis ꝑemer̃t. retentis
uehierilis &e sarrinis uniuersis. Mulier̾ qͦ
ac pueroꝵ ingenti młtitudĩe captiuata. Aͥ

Expanded text:
Quod videns exercitus, et tantam suorum non ferens Quod videns exercitus, et tantam suorum non ferens injuriam, ad arma convolant universi: et confligentibus inter se agminibus fit strages infinita, ita ut esset error novissimus pejor priore. Populares ergo, et vulgus indocile, Bulgarorum non ferentes instantiam, fugam ineunt; aliosque qui in certamine viriliter desudabant, exemplo suo et impetu, terga dare compellunt. Fugit itaque universus exercitus, et turbatis ordinibus, non erat qui resisteret. In quo tumultu saepe dictus Petrus universam pecuniam, quam de fidelium largitione principum, ut inde pauperibus et egenis in itinere necessaria ministraret, collegerat, retento curru in quo universa ejus deferebatur substantia, penitus amisit. Bulgari autem instantes animosius, ex eis quasi ad decem millia gladio peremerunt, retentis vehiculis et sarcinis universis; mulierum quoque et puerorum ingenti multitudine captivata. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Q autem ꝓ bono paeis missi fuerant ad p̃sidẽ
uidentes qd̾ exercitus in ppło̾ tumultus sedari
ñ ualeret. s mag̾ ac magis augebatur.⁊ quod
uixta ꝓpositum ꝓficere non poterant: reu̾si st̃
ad castra. infecto negotio. elaborantes cũ petro
uiro dĩ ut tuirba ꝯprimeretur. s neq id effec¬
tiu mancipare dabat᷑. Erant aũt qͣsi mille. qͥ
ad hanc ꝓruꝑant temeritatem. Quib totidem
de urbanis egressis obuiam: bellum ingens añ
urbem utͥnq cõmittit᷑. Uidentes autẽ qui ĩ urbe
erant qd̾ quasi scisma ortum erat in ppło ext̾io¬
re. spantes qd̾ quia in uito ⁊ contͣdicente petro
rixam concitauerant. reliqua pars exercitus¬
eius. nullatenris uellet ininistrare subsidia.
reseratis aditib om̃s unanimiter eg̃ssi. ex nr̃is
pene quingentos supra pontem occider̃t.
reliquis pene omnib. dum uada nesciunt
tanqͣm locoꝵ ignari suibmersis in flumine.

Expanded text:
tes. Qui autem pro bono pacis missi fuerant ad praesidem, tes. Qui autem pro bono pacis missi fuerant ad praesidem, videntes quod excitus in populo tumultus sedari non valeret, sed magis ac magis augebatur, et quod juxta propositum proficere non poterant, reversi sunt ad castra infecto negotio, elaborantes cum Petro viro Dei, ut turba comprimeretur. Sed neque id effectui mancipare dabatur. Erant autem quasi mille, qui ad hanc proruperant temeritatem. Quibus totidem de urbanis egressis obviam, bellum ingens ante urbem utrinque committitur. Videntes autem qui in urbe erant quod quasi schisma ortum erat in populo exteriore, sperantes quod, quia invito et contradicente Petro, rixam concitaverant, reliqua pars exercitus nullatenus eis vellet ministrare subsidia, reseratis aditibus, omnes unanimiter egressi, ex nostris pene quingentos supra pontem occiderunt: reliquis pene omnibus, dum vada nesciunt, tanquam locorum ignari, submersis in flumine.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ amiserant cum integritate reciꝑent. Dũq
in eo ꝑseuerarent. pactis pene ad placitam
utmq redactis ꝯsonanciam. excitatus ẽ casu
inconsulto quorundam calore. ⁊ ausu temera¬
rio in castͥs tumultus. uolentib indiseretis qͥb¬
dam iniuriam quam sustinuerant uiolenter
uindicare. Porro petrꝰ eoꝵ insaniam uolens cõ¬
pescere. ⁊ causam cedis declinare. querens mis¬
sis quibusdam prudentib. ⁊ magne auctorita¬
tis hominib. ab impetu ce furore quo ciuib
instabant hostiliter. eos reuocare nitebatur.
Cum q ñ ꝓficeret. neq eiꝰ licet salutar ibus
acqͥescere uellent monitis. exercitu missa uo¬
ce preconia sub ꝓmisse obediencie debito p̃ce¬
pit chistrictiꝰ. ut neno illis qui sua temeritate
pacẽ reformatã ausi fuerant uiolare: opem
ferat. aut ministret a uxiluim. Cui uerbo
acquiescens exercitus. sedebat quasi arbiter. fi¬
nem inchoati tumuitus &e rei exitum postulan¬

Expanded text:
quae amiserant, cum integritate reciperent. Dumque quae amiserant, cum integritate reciperent. Dumque in eo perseverarent, pactis pene ad placitam utrinque redactis consonantiam, excitatus est casu, inconsulto quorumdam calore et ausu temerario, in castris tumultus: volentibus indiscretis quibusdam injuriam, quam sustinuerant, violenter vindicare. Porro Petrus eorum insaniam volens compescere, et causam caedis declinare quaerens, missis quibusdam prudentibus et magnae auctoritatis hominibus, ab impetu et furore, quo civibus instabant hostiliter, eos revocare nitebatur. Cumque non proficeret, neque ejus, licet salutaribus, acquiescere vellent monitis, exercitui missa voce praeconia sub promissae obedientiae debito, praecepit districtius ut nemo illis qui sua temeritate pacem reformatam ausi fuerant violare, opem ferat, aut ministret auxilium. Cui verbo acquiescens exercitus, sedebat quasi arbiter, finem inchoati tumultus, et rei exitum praestolan
Abbreviated transcription (Latin):
tuentes: ante urbem ubi hest̾na uocte castra lo¬
cauerant ꝯstiterunt. Erat autẽ petro ⁊ his qui
secum erant sensus habentes mag̃ exercitatos.
in eo facto simplex oculus. et pura intentio.
ideo redierant. ut causa inali cognita.⁊ scan¬
daloꝵ amputata materia. inter utr̃q ppłm
pax plenior reformaretur. ⁊ ad ꝓpositum tuciꝰ
purgata redirent conscientia. Missis gͦ niris
prudentib ce honestis ad p̾sidem. ⁊ maiores
ciuitatis. diligenter discuciunt quenã cau¬
sa intercesserit. ut ad tantum tumultum. ⁊
tantam sanguinis innocentis effusionẽ. ita
subito ueniretur. Causa itaq cognita intelli¬
gentes qui missi fuerant. qd̾ satis iuste indig¬
natione concepta ad arma conuolauerant.⁊
qd̾ non erat tempꝰ satis idoneum ad hoc. ut
sriꝑ ulatis reposceretur iundicta. modis omĩb
ꝯpetentib.⁊ tota instant sollicitudĩe. ut pace
reformata. predam. sarcinas. socios. ⁊ uniu̾sa

Expanded text:
tuentes, ante urbem, ubi hesterna nocte castra lotuentes, ante urbem, ubi hesterna nocte castra locaverant, constiterunt. Erat autem Petro, et his qui secum erant sensus habentes magis exercitatos, in eo facto simplex oculus, et pura intentio. Ideo redierant, ut causa mali cognita, et scandalorum amputata materia, inter utrumque populum pax plenior reformaretur; et ad propositum tutius purgata redirent conscientia. Missis igitur viris prudentibus et honestis ad praesidem et majores civitatis, diligenter discutiunt quaenam causa intercesserit, ut ad tantum tumultum et tantam sanguinis innocentis effusionem ita subito veniretur. Causa itaque cognita, intelligentes qui missi fuerant, quod satis juste indignatione concepta, ad arma convolaverant; et quod non erat tempus satis idoneum ad hoc, ut super illatis reposceretur vindicta, modis omnibus competentibus, et tota instant sollicitudine, ut pace reformata, praedam, sarcinas, socios, et universa
Abbreviated transcription (Latin):
inlustͥa. iustum inuoluentes eum impio: młtoᷤᷤ
de meritis pari pena confoderunt. Currꝰ aũt
ce uehicula quib tam alimenta qͣm omnimo¬
dam eoꝵ suppellectilem deferebant. senes quoq
⁊ ualitudinarios. matronas quoq cũ pueris
et puellis que passib equis cet̾os subsequi ñ
poterant ꝯp̃hendentes uinculis alligatos sec̃
deduxer̃t̃. Consũmata strage int̾emptoꝵ sangui¬
ne saciati: &e spoliis honerati redeuntes ad ꝓpͥa.¬
Nterea uir uenerabilis petrus. ce uniu̾sa que xix
preibant agnuna. maioresq cuncti expeditio¬
nis uiri. huiꝰ infortunii qd suis acciderat ig.¬
uari penitus. iter continuabant inceptum.
gem suoꝵ. & caꝑtiuitatem ex ordine pandẽs.
Quo cognito: de cõmuni prudentium ꝯsilio.
uiam qua tota die uenerant relegentes: reuo¬
catis legionib facte cedis argumenta.⁊ fratrũ
int̾emptoꝵ funera ñ sine lacrimis ⁊ gemitu ꝯ¬

Expanded text:
industria involventes justum cum impio, multos industria involventes justum cum impio, multos de immeritis pari poena confoderunt. Currus autem et vehicula, quibus tam alimenta quam omnimodam eorum supellectilem deferebant, senes quoque et valetudinarios, matronas quoque cum pueris et puellis, quae passibus aequis caeteros subsequi non poterant, comprehendentes, vinculis alligatos secum deduxerunt: consummata strage, interemptorum sanguine satiati et spoliis onerati, redeuntes ad pnterea vir venerabilis, Petrus, et universa quae praeibant agmina, majoresque cuncti expeditionis viri, hujus infortunii, quod suis acciderat, ignari penitus, iter continuabant inceptum. et captivitatem ex ordine pandens. Quo cognito, de communi prudentium consilio, viam, qua tota die venerant, relegentes, revocatis legionibus, factae caedis argumenta, et fratrum interemptorum funera non sine lacrymis et gemitu con
Abbreviated transcription (Latin):
quicia succend̾ent. ꝯsũmatoq scełe. turbis in¬
nocentib tanqͣm ꝯmissi maleficii conscienciam
non habentes. cursu matutato ad iung̾e se sata¬
gerunt. At uero dux qui cos benigne satis nocte
tracta uerat hest̾ria. uidens quia non satis ei
fitio supplicium reportare cogebatur. paucoꝵ
ꝯmissum non equo satis iuditio refundens in
om̃s. uniuersos predones reputans ⁊ incendi¬
arios: ciues euocat. arma monet corripere.
Et ip̃e preuiꝰ cum ingenti multitudĩe uerbo
suos exhortatur ce exemplo. predictas insequi
expeditiones.⁊ tanqͣm de sacrilegis undictam
reposcere ꝑsuadet. Egressi gͦ unanimiter p̃ceden¬
tes insectantur. ⁊ partes precedentis exercitus
posteriores: inuadunt hostiliter. gladiis attro¬
cius instantes. Predictos itaq malefactores qͥ
necclum castris se ad iunxerant. seorsum a tur¬
barum freq̃ntia reꝑientes: iustissima indigna¬
tione morti tradiderunt. S siue casu. siue ex

Expanded text:
quitia succenderent. Consummatoque scelere, turbis inquitia succenderent. Consummatoque scelere, turbis innocentibus, tanquam commissi maleficii conscientiam non habentes, cursu maturato adjungere se sategerunt. At vero dux, qui eos benigne satis nocte tractaverat hesterna, videns quod non satis ei llato beneficio, supplicium reportare cogebatur: paucorum commissum, non aequo satis judicio, refundens in omnes, universos praedones reputans, et incendiarios: cives evocat, arma monet corripere; et ipse praevius cum ingenti multitudine, verbo suos exhortatur et exemplo, praedictas insequi expeditiones; et tanquam de sacrilegis vindictam reposcere persuadet. Egressi ergo unanimiter, praecedentes insectantur; et partes praecedentis exercitus posteriores invadunt hostiliter, gladiis instantes atrocius. Praedictos itaque malefactores, qui necdum castris se adjunxerant, seorsum a turbarum frequentia reperientes, justissima indignatione, morti tradiderunt. Sed sive casu, sive ex
Abbreviated transcription (Latin):
acta ẽ gͥ expeditionib uniuersis alim̃toꝵ
plenior habundancia.emendi uendendiq
contractid mutua caritate intex utr̃q ppłm
celebratis. nocteq illa in omĩ tͣnquillitate ⁊
mutua caritate transcursa. sũmo mane iecep¬
tis obsidib ad iter accingunt᷑. Dumq essent
in ꝓficiscendo. ⁊ maior pars precesisset. im mo
pene omnis exereitus: quidam turbati capitis
homines. & diuina aĩaduersione digni. memores
satis friuole contentionis quam externa nocte
cum quodam bulgaro habrierant. occasione uen¬
dendi emendiq seꝑati aliqͣntulum a precedenti¬
b agmniuib septem molendinis que iuxta p̃dictũ
pontem in flumine uoluebant᷑. ignem suppoñtes
subito ꝯuerter̃t in fauillam. erant predicti filii
belial. natione theutonici numero qͣsi centum.
Qui etiam cum eoꝵ non sufficeret furoꝵi qd̃ ꝯmi¬
serant. adiecerunt etiam ut quorundã domic ilra
que extra muri erant ambitum. non dispare ne¬

Expanded text:
ersis alimentorum plenior abundantia, emendi vendendique contractibus mutua charitate inter utrumque populum celebratis; nocteque illa in omni tranquillitate et mutua charitate transcursa, summo mane receptis obsidibus, ad iter accinguntur. Dumque essent in proficiscendo, et major pars praecessisset, imo pene omnis exercitus; quidam turbati capitis homines, et divina animadversione digni, memores satis frivolae contentionis, quam hesterna nocte cum quodam Bulgaro habuerant occasione vendendi emendique, separati aliquantulum a praecedentibus agminibus, septem molendinis, quae juxta praedictum pontem in flumine volvebantur, ignem supponentes, subito converterunt in favillam. Erant praedicti filii Belial natione Teutonici, numero quasi centum: qui etiam, cum eorum non sufficeret furori, quod commiserant, adjecerunt etiam, ut quorumdam domicilia, quae extra muri erant ambitum, non dispari ne
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines fornicari: aut ꝑ torm̃ta ꝑire. nec matro¬
nis etas maturior suffragat᷑. ue nob̃ qui in banc
tã ꝑicłosi tꝑ̃is clescendimꝰ miseriã. quã in sp̃u p̾¬
iuudens electus a dño dd̾. rex fidelis deplorat dicẽs.

Expanded text:
virgines fornicari, aut per tormenta perire, nec matrovirgines fornicari, aut per tormenta perire, nec matronis aetas maturior suffragatur. Vae nobis qui in hanc tam periculosi temporis descendimus miseriam, quam in spiritu praevidens electus a Domino David, rex fidelis, deplorat dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tionis eccłia. requies dormientis dñi eoꝵ sustinet
imꝑia. fedatur spurciciis. qͥ resurrectois ñ habe¬
bunt participium. s stipła ignis eterni ꝑhennib
deputabunt᷑ incendiis. loca uenerabilia diuniꝰ
deputata misteriis. q̃ dñm in carne susceꝑunt
hospitem. signa uiderunt. senserunt beneficia.
quoꝵ omĩum in se plena fide pretendt̃ argum̃¬
ta: facta sunt gregũ p̾sepia. stabula ium̃toꝵ.
Laudabił ppłs cui benedixit dñs exercituũ. sub
angariar ⁊ sordidar̃ p̾stationũ pond̾e gemit fa¬
tigatꝰ. Rapiunt᷑ eoꝵ filii matͥs ecclie cara pigno¬
ra. ut gentiũ immundiciis deseruiant. ⁊ nom̃
d̾i iiiiii. abnegent. uł ore blasphement sacrilego
ꝯpellunt᷑. aut impia detestantes imꝑia: cedunt᷑
gladiis more bidentiũ. scĩs mĩrib sociandi. Non
ẽ sacͥlegis locoꝵ differentia. ñ ẽ ꝑsonar respectus.
In scũariis occidunt᷑ sacerdotes ⁊ leiite. coguntur

Expanded text:
tionis ecclesia, requies dormientis Domini, eorum sustinet tionis ecclesia, requies dormientis Domini, eorum sustinet imperia, foedatur spurcitiis eorum qui resurrectionis non habebunt participium, sed stipula ignis aeterni perennibus deputabuntur incendiis. Loca venerabilia divinis deputata mysteriis, quae Dominum in carne susceperunt hospitem, signa viderunt, senserunt beneficia, quorum omnium in se plena fide praetendunt argumenta, facta sunt gregum praesepia, stabula jumentorum. Laudabilis populus, cui benedixit Dominus exercituum, sub angariarum et sordidarum praestationum pondere gemit fatigatus; rapiuntur eorum filii, matris Ecclesiae chara pignora, ut gentium immunditiis deserviant, et nomen Dei vivi abnegent, vel ore blasphement sacrilego compelluntur: aut impia detestantes imperia caeduntur gladiis more bidentium, sanctis martyribus sociandi. Non est sacrilegis locorum differentia, non est personarum respectus. In sanctuariis occiduntur sacerdotes et levitae, coguntur
Abbreviated transcription (Latin):
steterũt pedes dñi. iã a młtis retro tp̃ib uolenta
p̃mit tirannide. subactis froelib in seruitutẽ dãp¬
natis. Ing̾ssi sunt canes in scã. ꝓfanatũ ẽ sanctuari¬
um. humiliatꝰ ẽ cultor d̾i ppłs. angarias patitur
indignas genus electum. seruit in luto ⁊ latere
regale sacerdociũ. pͥnceps ꝓuinciar̾ facta ẽ sub tͥ¬
buto ciuitas di. Cuiꝰ non liq̃fiat aĩa. cuiꝰ ñ tabes
cant precordia. his ad animum recurrentib :
Qͥs ħ siccis ocłis audire potest fr̃es km̃i: Tẽplũ¬
dñi de quo relans dñs uendentes eiecit. ⁊ em̃tes.
ne domꝰ patͥs eiꝰ fieret spelunca latronum. fac¬
tum ẽ sedes demonioꝵ. Id ip̃m enĩ ⁊ matathiam
sacerdotẽ magnum sc̃oꝵ ꝓgenitorẽ machabeoꝵ
sunt captiua. Ciuitas regis regum omnium
que aliis regłas intemerate tradidit fidei. gentiũ
suꝑsticionib cogitur inuita deseruire. Sc̃e resurrec¬

Expanded text:
steterunt pedes Domini, jam a multis retro temporibus violenta steterunt pedes Domini, jam a multis retro temporibus violenta premit tyrannide; subactis fidelibus et in servitutem damnatis, ingressi sunt canes in sancta; profanatum est sanctuarium, humiliatus est cultor Dei populus, angarias patitur indignas genus electum, servit in luto et in latere regale sacerdotium, princeps provinciarum facta est sub tributo civitas Dei. Cujus non liquefiat anima? cujus cant praecordia, his ad animum recurrentibus? Quis haec siccis oculis audire potest, fratreDomini, de quo zelans Dominus vendentes ejecit et ementes ne domus Patris ejus fieret spelunca latronum, factum est sedes daemoniorum. Id ipsum enim et Matthathiam sacerdotem magnum, sanctorum progenitorem Machabaeorum, sunt captiva . Civitas Regis regum omnium, quae aliis regulas intemeratae tradidit fidei, gentium superstitionibus cogitur invita deservire. Sanctae resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
& si peccatis in habitanciũ id exigentib iusto iuditõ
suo in manꝰ impioꝵ sepiꝰ tradi ꝑmiserit d̾s.⁊ dure¬
igum seruitutis ad tempꝰ eã sustiñe passus sit. ñ
tñ arbitrand̾ ẽ qd̾ eã qͣi a se repudiatam abiecerit.
cũ scͥptum sit. flagellat d̾s oẽm filiũ quẽ recipit. Illi
uero thesaurirat nam cui dicit. Recessit ⁊ elꝰ m̃s ate.
iã ampliꝰ ñ irascar tͥ. Diligit gͦ eam. nec intepuit erga
eam dilectois feruor. cui dicit. Eris corona głe ĩ ma¬
nu dñi. ⁊ diadema regni in manu d̾i tui.⁊ ñ uocabe¬
ris amplius desolata. s uocab̾is uoluntas mea in ea.
ancille filiꝰ egyptie possidet uiolent̃. ⁊ captiuatis li¬
bere filiis. extremas imponit conditões. quib u̾sa
uice merito seruire tenebat᷑. S quid scͥprum ẽ. si¬
ce ancillam ⁊ filium eiꝰ. Sarracenoꝵ enĩ gens impia
⁊ mundanaꝵ sectatͥx tͣditionum. loca sc̃a in quib

Expanded text:
etsi, peccatis inhabitantium id exigentibus, justo judicio etsi, peccatis inhabitantium id exigentibus, justo judicio suo in manus impiorum saepius tradi permiserit Dominujugum servitutis ad tempus eam sustinere passus sit; non tamen arbitrandum est, quod eam quasi a se repudiatam abjecerit. Cum scriptum sit: Flagellat Deus omnem filium quem recipit ; illi vero thesaurizat iram, cui dicit: Recessit zelus meus a te, jam amplius non irascar tibi . Diligit ergo eam, nec intepuit erga eam dilectionis fervor, cui dicit: Eris corona gloriae in manu Domini, et diadema regni in manu Dei tui; et non vocaberis amplius desolata, sed vocaberis voluntas mea in ea, ancillae filius Aegyptiae, possidet violenter; et captivatis liberae filiis, extremas imponit conditiones, quibus versa vice merito servire tenebatur. Sed quid scriptum est? Ejice ancillam et filium ejus . Sarracenorum enim gens impia et mundanarum sectatrix traditionum loca sancta, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ noui pene in om̃ib sillabis docet series testa¬
menti. Quadam sane dilectõis p̃rogatiua certũ
ẽ eam dilexisse. ita qd̾ eam orbis partem. ĩ mo
particłam. hereditatẽ suam dignatꝰ ẽ appellare.
cum eiꝰ sit omĩs terra. ⁊ plenitudo eiꝰ. Unde ꝑ ysai¬
am ait. hereditas mea isrł.⁊ itẽ. uinea dñi sabaoth.
domus ifrł ẽ. ⁊ licet totam in partẽ precipuã sibi de¬
dicauerit ab initio. peculiariꝰ tñ urbẽ scãm sibi op¬
tauit in ꝓpͥam. testante ꝓpħ̾a qui ait. Diligit dñs
portas syon: suꝑ oĩa tab̾nacła iacob. ue qͣ glosa dñr.
uidelicet qd̾ in ea docens. passus. ⁊ resurgens. salua¬
tor salutẽ oꝑatus ẽ: in medio terre. Ad hoc a scłis pre¬
electa. ut tantoꝵ eẽt ꝯscia ⁊ cella familiaris mist̾ioꝵ.
electa nimir̾. qd ip̃e qui elegit testat᷑ dicens. ⁊ de ie¬
rłm ciuitate quam elegi ueniet uob saluator. Quã

Expanded text:
et Novi, pene in omnibus syllabis, docet series Testaet Novi, pene in omnibus syllabis, docet series Testamenti. Quadam sane dilectionis praerogativa certum est eam dilexisse, ita, quod eam orbis partem, imo particulam, haereditatem suam dignatus est appellare, cum ejus sit omnis terra et plenitudo ejus . Unde am ait: Haereditas mea Israel . Et item: Vinea Domini sabaoth domus Israel est . Et licet totam in partem praecipuam sibi dedicaverit ab initio, peculiarius tamen urbem sanctam sibi adoptavit in propriam, testante propheta qui ait: Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob . De qua gloriosa dicuntur, videlicet quod in ea docens, passus et resurgens Salvator, salutem operatus est in medio terrae. Ad hoc a saeculis est praeelecta ut tantorum esset conscia et cella familiaris mysteriorum. Electa nimirum, quod ipse qui elegit testatur dicens: Et de Jerusalem civitate quam elegi veniet vobis Salvator. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ. abbatum ꝯuenit sacer conuent᷑ in noĩe
dñi. p̾sentib etiam p̾lictar̃ parcium ñ nullis
pͥncipib. Ubi ordinatis de prelatoꝵ eccłie ⁊ uiroꝵ
dm̃ timentiũ ꝯsilio institutõib. q̃ ad erigendũ
labentis eccłie statum uidebant᷑ respicere: ⁊ ꝓ¬
młgatis canonib qui ad moꝵ edificatõem. ⁊ cor¬
rigendam delictoꝵ enormitatẽ pot̾ant ꝓficere. ⁊ q̃ pacẽ
Suggerente petro heremita q̃ de reb ꝑierant
reformarent. qui uerbo sibi inũicto debitã gere¬
bat sollicitudinẽ. nouissime ad hãc exhortatiõem
ostis fr̃es dilectissimi. ⁊ ur̃am nosse id expe¬
dit caritatem. quomͦ humani gen̾is reꝑator
ꝓ nr̃a omniũ salute carnẽ assumens. ⁊ homo int̃
homines ꝯu̾satus. t̾ram ꝓmissiõis quã pͥdem pa¬
trib ꝓmiserat. ꝓpͥa illustrauit p̾sencia. ⁊ assũpte
dispensatõis oꝑib.⁊ crebra simł miracłoꝵ exhi¬
brt̃oe reddidit specialit᷑ insignẽ. Id enĩ ⁊ ueteris

Expanded text:
et abbatum convenit sacer conventus, in nomine Domini, praesentibus etiam praedictarum partium nonnullis principibus. Ubi, ordinatis de praelatorum Ecclesiae et virorum Deum timentium consilio institutionibus, quae ad erigendum labentis Ecclesiae statum videbantur respicere; et promulgatis canonibus, qui ad morum aedificationem et corrigendam delictorum enormitatem poterant proficere; et qui pacem, suggerente Petro Eremita, quae de rebus perierat, reformarent, qui verbo sibi injuncto debitam gerebat sollicitudinem; novissime ad hanc exhortationem Nostis, fratres dilectissimi, et vestram nosse id expedit charitatem, quomodo humani generis Reparator pro nostra omnium salute carnem assumens, et homo inter homines conversatus, terram promissionis, quam pridem patribus promiserat, propria illusdispensationis operibus, et crebra simul miraculorum exhibitione reddidit specialiter in ignem. Id enim et Veteris
Abbreviated transcription (Latin):
salutis contulerant. igne supposito ꝯbusser̃t.
ueliquis in fugam adactis. At uero galter uo
sciens qd̾ ppłm secum traheret dure ceruicis⁊
in eorrigibiles facti. cum reliquis agminibus
bulgaroꝵ. siluas longe lateꝙ diffirsas pruden¬
ter circumspecteq ꝑtransiens: straliciã dacie
medit̾ranee metropolim egregiam ꝑuenit.
ubi eiusdem ciuitatis presidi de dãpno ⁊ inui¬
ria plebid̾i inuste abulgaris illata ꝯq̃stꝰ. ple

Expanded text:
salutis contulerant igne supposito, combusserunt, salutis contulerant igne supposito, combusserunt, reliquis in fugam adactis. At vero Galterus sciens quod populum secum traheret durae cervicis,iritu ducebantur, incorrigibiles facti, cum reliquis agminibus Bulgarorum silvas, longe lateque diffusas, prudenter circumspecteque pertransiens, Straliciam Daciae mediterraneae metropolim egregiam pervenit, ubi ejusdem civitatis praesidi de damno et injuria
Abbreviated transcription (Latin):
Continuantes gͦ inter. bellegrauã ꝑuener̃t
ut p̾misimꝰ. ubi galterus aduce bulgarorum
qui eidem loco preerat emendi licenciã postu¬
lans. ce impetrare ñ ualens: ante urbem castra¬
metatus ẽ. ubi exercitum suum uictus inopia
laborantemz cohibere non ualens gͣne ni mis
ppłi sui passus ẽ dispendiũ. stam cum abulga¬
ris omnino uenalium nichil aliquo pretio in¬
terueniente optin̾e possent. egressus ẽ eiꝰ exer¬
citus ut sibi modo quocũq alimenta ꝯꝑarent.
ne p̾ necessarii uictus deficere cogerent᷑ inopia.
Qui greges bulgaroꝵ inuenientes ⁊ armenta:
molenter ex eis ceꝑunt abducere. ce. in castͥs
inferre sius. Ad̾ audientes bulgari correptis
armis ad eos qui eoꝵ abducebãt aĩalia hostait᷑
eg̃ssi. p̾dam reuocare uolentes. bellum raptorib
inferunt. ⁊ facti suꝑiores centum quadragĩta
ex eis a precedentium comitati seꝑatos incau¬
tius: in oratorio quodam quo se gr̃a ꝯseq̃nde

Expanded text:
Continuantes igitur iter, Bellegraviam pervenerunt, Continuantes igitur iter, Bellegraviam pervenerunt, ut praemisimus, ubi Galterus a duce Bulgarorum, qui eidem loco praeerat, emendi licentiam postulans, et impetrare non valens, ante urbem castrametatus est; ubi exercitum suum victus inopia laborantem, cohibere non valens, grave nimis populi sui passus est dispendium. Nam cum a Bulgaris omnino venalium nihil, aliquo pretio interveniente, obtinere possent, egressus est ejus exercitus, ut sibi modo quocunque alimenta compararent; ne prae necessarii victus deficere cogerentur inopia. Qui greges Bulgarorum invenientes, et armenta, violenter ex eis coeperunt abducere, et castris inferre suis. Quod audientes Bulgari, correptis armis, ad eos qui eorum abducebant animalia, hostiliter egressi, praedam revocare volentes, bellum raptoribus inferunt. Et facti superiores, centum quadraginta ex eis a praecedentium comitatu separatos incautius, in oratorio quodam quo se gratia consequendae
Abbreviated transcription (Latin):
in loco cui nom̃ mala uilla de comitatu eiꝰ qͥdã
ramanserant. ut cibos emerent. ⁊ ad it̾ colli¬
gerent qͥuedãm necessaria. Quos hungarĩꝯ̃¬
p̃hendentes: nudatos ce affectos uerberib ab¬
latis om̃ib remiserũt ad suos. ⁊ licet eoꝵ aduer¬
sitati uniuersus plena caritate ꝯpateret᷑ exer¬
citus. ⁊ si nistro qui acciderat casur plur imum
sociis condoleret: tñ uidentes quia durũ erat
nimis. ⁊ pene impossibile fluuium tetͣnsire.
ce occasione emergentiũ negotioꝵ iter differre
ꝓpositum: satis arbit᷑ti sunt dissim ulare ad t̃pꝰ
inuiriam. qͣm ad id qd̾ assequi non possent
temere aspirare. spem habentes in eo eui mili¬
tare ꝓposuerant. qd̾ xp̃i seruis illata gͣtis
inuiria non preteriret impunita. s ꝯdignã
ab eo reciperent mercedem. qui sius fidelibus
reꝓmisit dicens.⁊ ca pillus de capite nr̃o ñ ꝑi¬
bit. in paciencia ur̃a possidebitis aĩas ur̃as.

Expanded text:
in loco cui nomen Malavilla, de comitatu ejus quidam in loco cui nomen Malavilla, de comitatu ejus quidam remanserant, ut cibos emerent, et ad iter colligerent quaedam necessaria; quos Hungari comprehendentes, nudatos, et affectos verberibus, ablatis omnibus, remiserunt ad suos. Et licet eorum adversitati universus plena charitate compateretur exercitus, et sinistro, qui acciderat, casui plurimum sociis condoleret; tamen videntes quia durum erat nimis, et pene impossibile fluvium retransire, et occasione emergentium negotiorum iter differre propositum, satius arbitrati sunt dissimulare ad tempus injuriam, quam ad id quod assequi non possent, temere aspirare; spem habentes in eo, cui militare proposuerant, quod Christi servis illata gratis injuria non praeteriret impunita, sed condignam ab eo reciperent mercedem, qui suis fidelibus repromisit dicens: Et capillus de capite vestro non peribit; in patientia vestra possidebitis animas vestras .
Abbreviated transcription (Latin):
Gaiterꝰ cognom̃t̃o selsaudis iur nobilis. ⁊ inarimᷤ
stremĩus cum ingenti multitudĩe. pedestͥum tur¬
marum nã pau̾cissimos secum habebat equites.
pͥmus iter arripuit. ⁊ ꝑtiansiens teuthonicoꝵ reg¬
num: in hungariã descendit. Est aũt regnum
hungarie paluclib interiectis. ⁊ magnis flum̃ib
p̃cinetũ ⁊ inaccessibile. ita ut nͥ certis locis.:⁊ eisdẽ
uehement᷑ angustis uolentib introie uł eg̾di
ñ pateat introitꝰ uł exit᷑. Lidẽ aũt regno tũc p̃erat
uir xp̃ianissimꝰ rex calemannꝰ. Qͥ cognito p̃dicti
galteri aduentii.⁊ de eiꝰ edoctus ꝓposito. piam
illiꝰ ꝯmendans intentionem: eũ benigne ad mi¬
sit. ⁊ transitu sius expeditionib ꝑ hungariam
curso: usq ad fluuium maroe qui eiusdẽ regni
limes. ab oriente dinoscit᷑ eẽ. ꝑuenit incolumis.
Quo tͣnsito: bulgaroꝵ fines cumt suis legionib
attigit. ad locum ꝑtieniens qui dicitur bel¬
grauia. ro tñ ignorante. trans eundẽ fluuium

Expanded text:
Galterus, cognomento Sensaveir, vir nobilis et in armis strenuus, cum ingenti multitudine pedestrium turmarum nam paucissimos secum habebat equites primus iter arripuit, et pertransiens Teutonicorum regnum, in Hungariam descendit. Est autem regnum Hungariae paludibus interjectis, et magnis fluminibus praecinctum, et inaccessibile; ita ut nisi certis locis, et iis vehementer angustis, volentibus introire vel egredi, non pateat introitus vel exitus. Eidem autem regno tunc praeerat vir Christianissimus, rex Calemannus, qui cognito praedicti Galteri adventu, et de ejus edoctus proposito, piam illius commendans intentionem, eum benigne admisit, et transitu suis expeditionibus per Hungariam curso, usque ad fluvium Maroe, qui ejusdem regni limes ab Oriente dignoscitur esse, pervenit incolumis. Quo transito, Bulgarorum fines cum suis legionibus attigit, ad locum perveniens qui dicitur Bellegravia. Eo tamen ignorante, trans eumdem fluvium
Abbreviated transcription (Latin):
tabant᷑. attencius moram increpantes.⁊ inonentes
ꝓperare celeriꝰ. Uocantibq ceteros his qui turnia¬
rum erant duces designati. cum singultib et
suspiriis. diuidebantur abinuicem caroꝵ ãplexꝰ.
⁊ suppͥmum̃ sibi ualedicentes. seꝑabant᷑ in oscłis.
mater filium. parentem filia. soror frẽm. uxor
maritum. in ulnis deportantes paruulos:⁊
suggentes ubera. cum lacrimis &e eiulatu co¬
mnitebant᷑ aberintes. ⁊ dicto uale: quos gressu
ũ poterant: defixis obtirtib ꝓsequebantur

Expanded text:
tabantur, attentius moram increpantes et monentes tabantur, attentius moram increpantes et monentes properare celerius. Vocantibusque caeteros his, qui turmarum erant duces designati, cum singultibus et suspiriis dividebantur ab invicem charorum amplexus, et supremum sibi valedicentes, separabantur in osculis. Mater filium, parentem filia, soror fratrem, uxor maritum, in ulnis deportantes parvulos, et suggentes ubera, cum lacrymis et ejulatu comitabantur abeuntes: et dicto vale, quos gressu non poterant, defixis obtutibus prosequebantur
Abbreviated transcription (Latin):
herent. ⁊ ñ eodem tramite ꝓficiscerent᷑. S neq
anteqͣm ad urbem niceam ꝑrienirent. eoꝵ exer¬
citus ꝯuenert. Nam sicut dicet᷑ inferius dux
cũ suis legionib ꝑ hungariam. Comes tolo¬
sanus ⁊ ep̃c podiensis ꝑ dalmaciã. Reliqui uͦ
pͥncipes apuliam. s uariis temꝑib ꝯstantino¬
polim ꝑuener̃t. Pabatur int̾im qd̾ ad tantum
iter sufficere posse credebat᷑. ⁊ uaticła sua cũ
uie qͣntitate metiri nitebant᷑. ignorantes qd̾ ñ
sunt in manu hominis uie illius. Ignorat enĩ¬
am mortalis infirmitas. quid sibi crastina
pariat dies. Non erat uspiam in tot ꝓuin¬
ciis quot ht̃ occidens domꝰ ociosa uł una.
cuiq uixta suam ꝯditionem familiaria sub¬
erant cirea que solucitabant᷑ negocia: Sum
hic pater familias. ibi filius. illuc uero tota domꝰ
ad iigrandum se componeret. Dirigebant᷑ fieq̃n¬
tes epłe. quib qͥ simeil ꝓfecturi erant. se matuo exor¬

Expanded text:
herent, et non eodem tramite proficiscerentur. Sed neque herent, et non eodem tramite proficiscerentur. Sed neque antequam ad urbem Niceam pervenirent, eorum exercitus convenerunt. Nam, sicut dicetur inferius, dux cum suis legionibus per Hungariam; comes Tolosanus et episcopus Podiensis, per Dalmatiam; reliqui vero principes per Apuliam, sed variis temporibus, Constantinopolim pervenerunt. Parabatur interim quod ad tantum iter sufficere posse credebatur; et viaticula sua, cum viae quantitate metiri nitebantur, ignorantes quod non sunt in manu hominis viae illius. Ignorat enim mortalis infirmitas quid sibi crastina pariat dies. Non erat uspiam in tot provinciis, quot habet Occidens, domus otiosa vel una. Cuique juxta suam conditionem familiaria suberant, circa quae sollicitabantur, negotia, dum hic paterfamilias, ibi filius, illuc vero tota domus ad migrandum se componeret. Dirigebantur frequentes epistolae, quibus qui simul profecturi erant, se mutuo exhor
Abbreviated transcription (Latin):
młto labore contraxerat. Circa alpes uero dñs boa¬
mundꝰ. tarentinoꝵ princeps. Dm̃ rob̾ti guiscardi
apulie ducis filiꝰ. Dñs qͦ tancredꝰ eiꝰ ex sorore ne poꝰ.
⁊ alii multi quoꝵ nũm uł noĩa ñ tenemꝰ. Hii õs
tempus expectantes oportunum cum ingentib
militarium uiroꝵ copiis. ad miliciã ꝑati xp̃ianam
eum pͥmaueris subseq̾ntis se obtuler̃t inicia. et
frigore depulso. grata terris reddita ẽ temperies.
equos p̾parant. arma exerunt. ꝯponũt sarcinas.
⁊ mutius se qui simul erant ꝓfecturi: inuitant
legationib. diligenter preordinantes qñ oporte¬
at cos iter arripere. ubi conuenire. & qͣ iua tuciꝰ
ꝯmodiꝰq possint inced̾e̾. Nec enĩ poterant tot tãq
infinita ppłoꝵ milia in unaqͣlibet regione sibi
reperire necessaria. unde studiose ꝓcuratũ ẽ. ut
singłi maioꝵ pͥncipum seorsum legiones suas tra¬

Expanded text:
multo labore contraxerat. Circa Alpes vero dominus Boamulto labore contraxerat. Circa Alpes vero dominus Boamundus, Tarentinorum princeps, domini Roberti Guiscardi Apuliae ducis filius; dominus quoque Tancredus, ejus ex sorore nepos; et alii multi, quorum numerum vel nomina non tenemus. Hi omnes tempus exspectantes opportunum, cum ingentibus militarium virorum copiis, ad militiam parati Christianam cum prima veris subsequentis se obtulerunt initia, et frigore depulso, grata terris reddita est temperies, equos praeparant, arma exerunt, componunt sarcinas, et mutuis se, qui simul erant profecturi, invitant legationibus: diligenter praeordinantes, quando oporteat eos iter arripere, ubi convenire, et qua via tutius commodiusque possint incedere. Nec enim poterant tot tamque infinita populorum millia in una qualibet regione sibi reperire necessaria. Unde studiose procuratum est, ut singuli majorum principum, seorsim legiones suas tra