comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
probabãt ita plrͣ maxiã cura splẽ¬
dotis hĩta ẽ. Quo cuca uibs non
minus cõuiuii nmseo tota se n
illis pelliculis iauusse cretẽa ruborẽ
populi suffragiis suis uĩdicauit:
yblius aut scipio Nasica to
ideã ephiricis sedib ad nrãs aras
focosq migr̃atẽ sactissimis mãib
excepit. qui multas ⁊ pestiferas sedi¬
tiones autoritatis sue rubore opp̾s¬
sit. Quo pͥncipe senatus ꝑ aliquot
ãnos głatus ẽ. Cũ edilitatẽ cuulez¬
curulẽ adolescẽs peteͣt manuq cuiꝰ¬
dam rustico ope duratã more can¬
didatoꝵ tenatius app̾hẽdisset icti
grã interrrgauit cũ nũ maĩb solitꝰ
cẽt ambulare. Qd̾ detͣm acircũstan¬
tib exceptũ ad ppłu manauit ca¬
usamq repulse Scipioni atrulit.
Om̃s nãq nistice trib pauptatẽ
sibi ab co exprobratã indicantes.
iram suã ad u̾sus cõtumeliosã eius
urbaĩtatẽ destrĩxerũt. Igitur ciuitas

Expanded text:
probabant, ita publice maxima cura splenprobabant, ita publice maxima cura splendoris habita est. quocirca urbs non unius conuiuii numerum, sed totam se in illis pelliculis iacuisse credens ruborem epuli suffragiis suis uindicauit. P. autem Scipio Nasica togIdaeam e Phrygiis sedibus ad nostras aras focosque migrantem sanctissimis manibus excepit, qui multas et pestiferas seditiones auctoritatis suae robore oppressit, quo principe senatus per aliquot annos gloriatus est, cum aedilitatem curulem adulescens peteret manumque cuiusdam rustico opere duratam more candidatorum tenacius adprehendisset, ioci gratia interrogauit eum num manibus solitus esset ambulare. quod dictum a circumstantibus exceptum ad populum manauit causamque repulsae Scipioni attulit: omnes namque rusticae tribus paupertatem sibi ab eo exprobratam iudicantes iram suam aduersus contumeliosam eius urbanitatem destrinxerunt. igitur ciuitas
Abbreviated transcription (Latin):
Ampi quoq rep̾sentata
cõditõ ambitõsã ingre¬
diens uiã ad fortius su¬
itinedos paꝵ prosperos comitioꝵ
euẽtus utiliter instruxerĩ. qr pro¬
poĩtis añ oculos clarissimoꝵ uiroꝵ
repulsis nõ minore cũ spe honoris
ita prude̾tiore cũ aĩ iuiditõ petent
meminerĩtq nefas nõ ẽẽ aliqd ab
omĩb uni negari cũ sepenuͣo sĩgłi
cũctoꝵ uolũtatib resistere fas ẽẽ di¬
xerit. sciẽtes. ⁊̃ patientia queri debeͣ
qd̾ gratia impetrari nequiuerit:
Untus Elius Tubero a Quin¬
to fabio maxĩo epulũ ppło
noĩe puplii affricani patrui sui dã¬
te rogatus ut trichiniũ sterne̾t lec¬
tulos puĩcatos pellib edinis strau¬
Tet pro argenteis uasis Sanna expo¬
suit. Cuiꝰ rei deformitas sic hoĩes of¬
fendit. ut cũ alioqn uix egregius.
hretur. comitiis q p̾toriis candi¬
datus ĩ campo lucio paulo auo
et publio affricano a nũcło nixus
desceridisses repulia ĩde abiret nota¬

Expanded text:
ampi quoque repraesentata condicio ambitiosam ingredientis uiam ad fortius sustinendos parum prosperos comitiorum euentus utiliter instruxerit, quia propositis ante oculos clarissimorum uirorum repulsis ut non minore cum spe honores, ita prudentiore cum animi iudicio petent meminerintque nefas non esse aliquid ab omnibus uni negari, cum saepe numero singuli cunctorum uoluntatibus resistere fas esse duxerint, scientes etiam patientia quaeri debere quod gratia impetrari nequierit. Q. Aelius Tubero a Q. Fabio Maximo epulum populo nomine P. Africani patrui sui dante rogatus ut triclinium sterneret lectulos Punicanos pellibus haedinis strauit et pro argenteis uasis Samia exposuit. cuius rei deformitas sic homines offendit, ut, cum alioqui uir egregius haberetur comitiisque praetoriis candidatus in campum L. Paulo auo et P. Africano auunculo nixus descendisset, repulsa inde abiret nota
Abbreviated transcription (Latin):
neq impetrassent qd̾ petebat in urbe
manserũt. quia ⁊ romano sanguini fi¬
dem p̾stare conueĩens erat Et Marcuᷤ
Attilius regulus censor ꝑfidiam nota¬
bat cuius pater ꝑ sũmos cruciatus ex¬
pirare ꝙͣ fallere Cartaginẽses satius eẽ
duxerat. Iam hec censura ex foro ĩ castra
descendit. que neq timeri neq decipi
uoluit hostem ¶ Sequũtur duo eius¬
dem gnͣis exempla eaq adiecisse sa¬
tis crit:
Eta cum alucio Metello ⁊ une¬
o domicio censoribus senatu
motus cẽt postea censor factus ẽ
Tem Marcus ualerius Messala cẽ¬
soria nota ꝑstrictus censoria ptꝰ¬
modum potestate imperauit. Quoꝵ
ignominia uirtutem acuit. rubore cĩ
eius excitati omibus uiribus ĩ cubu¬
herunt ut digni ciubus uiderentur.
quib dãi potiꝰ ꝙͣ obici cẽsura tebeͣt

Expanded text:
neque inpetrassent quod petebant, in urbe neque inpetrassent quod petebant, in urbe manserunt, quia et Romano sanguini fidem praestare conueniens erat et M. Atilius Regulus censor perfidiam notabat, cuius pater per summos cruciatus expirare quam fallere Karthaginienses satius esse duxerat. iam haec censura ex foro in castra transcendit, quae neque timeri neque decipi uoluit hostem. Secuntur duo eiusdem generis exempla, eaque adiecisse satis erit. C. Geta, cum a L. Metello et Cn. Domitio censoribus senatu motus esset, postea censor factus est. item M. Valerius Messala censoria nota perstrictus censoriam postmodum potestatem impetrauit. quorum ignominia uirtutem acuit: rubore enim eius excitati omnibus uiribus incubuerunt, ut digni ciuibus uiderentur, quibus dari potius quam obici censura deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
metiam uacuã noĩe reliquit que euz
suffragiis sius ut nõ dãnatõne ita ne
honore quidem dignum iudicauerat.
¶Ꝙ putemus cõsultantis. ⁊ p̾ualidi il¬
lum ingenii fuisse qui neq tristi iu¬
dicioꝵ eritu cõpelli neq honoꝵ mag̾¬
tudine adduci potuit. quo se blãdio¬
rem in administracione reipublice
gereret.
Questris quoqz ordinis bona
iuuenes censoriam notam patiẽte
animo sustinuerũt. Quos Marcus
ualerius et publius sẽpronius qr
in sicilia ad munitõnum opus ex¬
plicandum ire uissi facere id neglexer̃t
equis publicis spoliatos in numerum
errariorum retulerunt.¬
urpis etiam metus Censores
tes romanos qui post infeliciter cõmis¬
sam cannensem pugnam cũ eo abituroᷤᷤ
se italia iurauerant direptis equis pu¬
blicis inter errarios deferendos curauert.
eosq graui nota affecerũt. qui cũ ĩpote¬
statem hanibalis uenissent legati abco
missi adsenatum de ꝑmutãdis captiuiᷤᷤ

Expanded text:
Maeciam uacuam nota reliquit, quae eum Maeciam uacuam nota reliquit, quae eum suffragiis suis ut non damnatione, ita ne honore quidem dignum iudicauerat. quam putemus constantis et praeualidi illum ingenii fuisse, qui neque tristi iudiciorum exitu conpelli neque honorum magnitudine adduci potuit quo se blandiorem in administratione rei publicae gereret? Equestris quoque ordinis bona iuuenes censoriam notam patiente animo sustinuerunt, quos M'. Valerius et P. Sempronius, quia in Sicilia ad munitionum opus explicandum ire iussi facere id neglexerant, equis publicis spoliatos in numerum aerariorum retulerunt. Turpis etiam metus censores omanos, qui post infeliciter commissam Cannensem pugnam cum eo abituros se Italia iurauerant, dereptis equis publicis inter aerarios referendos curauerunt. eos quoque graui nota adfecerunt, qui cum in potestatem Hannibalis uenissent, legati ab eo missi ad senatum de permutandis captiuis,
Abbreviated transcription (Latin):
etatis ⁊̃ nũc eoꝵ eẽnt e nũo. ut ẽ ad
polliam uentum tribum. preco lecto
noĩe Salinatoris citandũ nec ne sibi
eẽt hesitauit. Quod ubi in tellexit Nero.
excitari collegam ⁊ equũ uende̾ iussit
quia ppłi iudicio dannatus cẽt. Sali¬
nator quoq eadem aĩadu̾sionem Nero¬
nem ꝑsecutus ẽ adiecta cã ꝙ nõ sĩcera
fide secũ in grãm rediisset. Quib uiris
siquis celestium significasset futuru
ut eoꝵ sangus illustriũ imaginum se¬
rie decluctus ĩ ortum salutaris princi¬
pis nr̃i confluẽ̾t. depoĩtis inimicitiis
artissimo se amicitie federe iũxissent
seruatam abipĩs patriam cõi stirpe
seruandam relicturi ¶Salmator nõ
quatuor atq triginta tribus inter er¬
rarios referre nõ dubitauit. Qui cũ se
dannassent postea cõsulem ⁊ cẽsorem
fecissent. p̾teruitq cãm qr neccesse eẽt
eas alterutro facto crimine temei̾tatis
aut puirii teneri. Unam tm̃mõ tribũ

Expanded text:
aetatis etiam nunc eorum essent e numero, ut est ad aetatis etiam nunc eorum essent e numero, ut est ad Polliam uentum tribum, praeco lecto nomine Salinatoris citandum necne sibi esset haesitauit. quod ubi intellexit Nero, et citari collegam et equum uendere iussit, quia populi iudicio damnatus esset. Salinator quoque eadem animaduersione Neronem persecutus est adiecta causa, quod non sincera fide secum in gratiam redisset. quibus uiris si quis caelestium significasset futurum ut eorum sanguis inlustrium imaginum serie deductus in ortum salutaris principis nostri conflueret, depositis inimicitiis artissimo se amicitiae foedere iunxissent, seruatam ab ipsis patriam communi stirpi seruandam relicturi. Salinator uero quattuor atque XXX tribus inter aerarios referre non dubitauit, quod, cum se damnassent, postea consulem et censorem fecissent, praetexuitque causam, quia necesse esset eas alterutro facto crimine temeritatis aut periurii teneri. unam tantum modo tribuum
Abbreviated transcription (Latin):
idem pomerium decem pondo argenti
et inuidiosum fuisse censum et ĩopia
haberi contemptissima:¬
Nacus censores Uuronium
senatu mouerũt ꝙ legem decoercẽdis
conuiuioꝵ sũptibus latã tribunus ple¬
bis abrogauerat mirifica note causa.
ꝙͣ eĩm impudenter Uuronius rostra
cõscendit illa dicturus. freni miecti¬
sũt uobis quirites nullo modo ppetĩẽ¬
di. Alligati ⁊ ꝯstricti estis amaro un¬
culo seruitutis. lex eĩ lata ẽ que nos
frugi ẽẽ iubet. Ab rogemus igitur istõ
hornde uetustatis rubigine obsitum
impium. et eim̃ quid opus libertate
si uolentib luxu perire nõ licet᷑.
Se par proferamus equali iu¬
go uirtutis bonoꝵq societate
uictum ĩ strictum aũt emulatõnis
uius qũitus Salinator secũdi puni¬
ci belli temporib firmissima reipubli¬
ce latera ꝙͣ districtã simul egerũt cẽ¬
suram. Nam cũ equitũ centurias re¬
cognoscerent et ip̃i propter robur

Expanded text:
idem pomerium X pondo argenti idem pomerium X pondo argenti et inuidiosum fuisse censum et inopiam haberi contemptissimaaccus censores Duronium senatu mouerunt, quod legem de coercendis conuiuiorum sumptibus latam tribunus plebi abrogauerat. mirifica notae causa: quam enim inpudenter Duronius rostra conscendit illa dicturus: 'freni sunt iniecti uobis, Quirites, nullo modo perpetiendi. alligati et constricti estis amaro uinculo seruitutis: lex enim lata est, quae uos esse frugi iubet. abrogemus igitur istud horridae uetustatis rubigine obsitum imperium: etenim quid opus libertate, si uolentibus luxu perire non licet?' Age, par proferamus aequali iugo uirtutis honorumque societate iunctum, instinctu autem aemulationis uiusque Salinator, secundi Punici belli temporibus firmissima rei publicae latera, quam destrictam simul egerunt censuram! nam cum equitum centurias recognoscerent et ipsi propter robur
Abbreviated transcription (Latin):
tenebatur electo. Et poterat in hiberi
respectu cõsulatus que is gesserat at¬
q auctoritate frĩs eius Titi flãminei
Sed ⁊ censor Cato dupplex seuei̾tatis
exemplum eo magis illũ notãdum
statuit ꝙ amplissimi honoris maiesta¬
tem tam tetro facinore inquinauerat
Nec indignũ pensi duxerat histẽ ima¬
ginibus ascribi meretricis oculos
humano sanguĩe delectatos ⁊ regis
philippi supplices manus:
uid de fabricii luscini censura
loquar. Narrauit omĩs etas ⁊
deinceps narrabit ab eo Cornelium
Rufinum duobus cõsulatib ⁊ tr̃um
speciosissime fuc̃tum ꝙ decem pondo
uasa argentea compasset pinde ac ma¬
lo exemplo luxuriosum ĩ ordiẽ senatoĩs
retentum nõ ẽẽ. Ip̃ẽ medius fidius mi¬
chi littere seculi nr̃i obstupescere uident᷑.
cũ ad tantam seueritatem referendam
ministerium accõmodare cogũtur. Ac
uereri ne nõ nr̃e urbis ac cõmemorare
existimentur. uix eĩm credibile ẽ ĩtra

Expanded text:
tenebatur, electo. et poterat inhiberi tenebatur, electo. et poterat inhiberi respectu consulatus, quem is gesserat, atque auctoritate fratris eius Titi Flaminini. sed et censor et Cato, duplex seueritatis exemplum, eo magis illum notandum statuit, quod amplissimi honoris maiestatem tam taetro facinore inquinauerat nec pensi duxerat isdem imaginibus ascribi meretricis oculos humano sanguine delectatos et regis Philippi supplices manus. Quid de Fabrici Luscini censura loquar? narrauit omnis aetas et deinceps narrabit ab eo Cornelium Rufinum duobus consulatibus et dictatura speciosissime functum, quod X pondo uasa argentea conparasset, perinde ac malo exemplo luxuriosum in ordine senatorio retentum non esse. ipsae medius fidius mihi litterae saeculi nostri obstupescere uidentur, cum ad tantam seueritatem referendam ministerium adcommodare coguntur, ac uereri ne non nostrae urbis acta commemorare existimentur: uix enim credibile est intra
Abbreviated transcription (Latin):
scendi ita gignẽdi legem scribit. pa¬
rentesq uos alendo nepotũ nutrien¬
doꝵ debito siquis ẽ pudor alligaue¬
runt. Accedit his ꝙ ⁊̃ fortunã longã
p̾standi huiusce in uneis ad uocatt̃e¬
estis assecuti cũ interm cõsup̃ti sunt
anni uestri. et mariti et patris noĩe
uacui. Ite igitur et nodosam exoluite
stiꝑem utilem posteritati nuͣose:
Orum seueritatem Martus ua¬
lerius maximus et Gaius Iu¬
nius brutus bubulcus cẽsores cõsiłi
gnͣe aiãdu̾sionis imitati sũt. luciũ eĩ
Anth̾m senatu mouerũt ꝙ quã uirgi¬
nem ĩ matrimonium duxerat repudi¬
asset. nullo amicoꝵ ĩ consilio adhibi¬
to. At hoc crim̾ẽ nescio an supiore ma
iniuriose tractata sũt. Optimo ergo
iudicio. Censores eum in dignuz adi¬
tu curie extimauerunt:
Icut portius sato lucium flã¬
quia ĩ prouĩcia quẽ dãnatũ securi ꝑ¬
cusserat tpr̃e supplicii ad arbitrium ⁊
spectaculum muliercule cuius amc̃e

Expanded text:
scendi, ita gignendi legem scribit, pascendi, ita gignendi legem scribit, parentesque uos alendo nepotum nutriendorum debito, si quis est pudor, alligauerunt. accedit his quod etiam fortuna longam praestandi huiusce muneris aduocationestis adsecuti, cum interim consumpti sunt anni uestri et mariti et patris nomine uacui. ite igitur et non odiosam exsoluite stipem, utilem posteritati numerosae.' Horum seueritatem M. Valerius Maximus et C. Iunius Brutus Bubulcus censores consimili genere animaduersionis imitati sunt: L. enim Annium senatu mouerunt, quod quam uirginem in matrimonium duxerat repudiasset nullo amicorum in consilio adhibito. at hoc crimen nescio an superiore mta tantum, hoc etiam iniuriose tractata sunt. optimo ergo iudicio censores indignum eum aditu curiae existimauerunt, 8 sicut Porcius Cato L. Flaquia in prouincia quendam damnatum securi percusserat tempore supplicii ad arbitrium et spectaculum mulierculae, cuius amore
Abbreviated transcription (Latin):
Astrensis discipline tena¬
cissimũ uinculum et mi¬
litaris rõnis diligens
ob ẜuacio admonet me ut ad sẽsurã
pacis magrãm custodemq tr̃asg̾diar.
Nam ut opes ppłi romani ĩ tantũ am¬
plitudinis impatoꝵ uirtutib excesse¬
runt. ita probitas ⁊ cõtinẽtia cẽsorio
supcilio examinata ẽ. opus effectu
par becillis laudibus. Quid eĩ ꝓdest
foris cẽ strenuum si domi male uiuit᷑:
Expurgentur licet urbes corripiantur
gentes regnis manus iniciãtur nisi
foro ⁊ curie officium ac uerecondia
sua constiterit. partaꝵ rex celo cumu¬
lus equatus setem stabilem nõ hẽbit.
Ad rem igitur ꝑtinet nosse atq adeo
recordari acta censorie potestatis:
Amillus ac Postumius cẽso¬
res era pene noĩe eos qui ad
senectutem celibes ꝑuenerãt ĩ frariũ
deferre uisserũt. Itex puniri dignos si
quomodo de tam iusta cõstitutõe q̃ri
sũt ausi. cũ in hũc modũ increparen¬
tur. Natura uobis quẽ admodũ na¬

Expanded text:
astrensis disciplinae tenacissimum uinculum et militaris rationis diligens obseruatio admonet me ut ad censuram pacis magistram custodemque transgrediar: nam ut opes populi Romani in tantum amplitudinis imperatorum uirtutibus excesserunt, ita probitas et continentia, censorio supercilio examinata, est opus effectu par bellicis laudibus: quid enim prodest foris esse strenuum, si domi male uiuitur? expugnentur licet urbes, corripiantur gentes, regnis manus iniciantur, nisi foro et curiae officium ac uerecundia sua constiterit, partarum rerum caelo cumulus aequatus sedem stabilem non habebit. ad rem igitur pertinet nosse atque adeo recordari acta censoriae potestatis. Camillus et Postumius censores aera poenae nomine eos, qui ad senectutem caelibes peruenerant, in aerarium deferre iusserunt, iterum puniri dignos, si quo modo de tam iusta constitutione queri sunt ausi, cum in hunc modum increparentur: 'natura uobis quemadmodum na
Abbreviated transcription (Latin):
non sit.
Acedemonii libros Archilochi
ciuitate sua exportari uisserũt.
ꝙ ẽoꝵ paꝵ uerecũdiã ac pudicã lecti¬
onem arbitrabantur. Noluerũt ea
eĩ liberoꝵ suoꝵ aiõs imbui ne plꝰ
moribus nocẽt ꝙͣ ĩ geniis prodesset.
Itaq maximũ poctam aut certe sũ¬
mo proximũ q tomũ sibi ĩ uisã ob¬
scenis maledictis lacerauerat. carm¬
mũ exilio multauerũt:
Thenienses aũt Timagorã
inter officiũ salutatõis Da¬
rium regem more gentis illius a
dulatũ capitali supplicio a ffecerũt.¬
unius cuns hũilibus blãdiciis to¬
cius uibis sue decus ꝑsice dnãtõi
sũmissum grauiter ferentes:
am sambises ĩusitate seuerita¬
tis. qui mali cuiusdã iuidicis
corpore pellem detractã selle intendi ĩ
eaq filiũ eius iudicatuꝵ ꝯsidere ussit.
¶Cetex et rex et barbaius atroci ⁊ noua
pena iudicis nequis postea corm̃pi
uidex posset prouidit¬
¶ Gramter dicta aut facta. Capłm .iiii.

Expanded text:
non sit. Lacedaemonii libros Archilochi e ciuitate sua exportari iusserunt, quod eorum parum uerecundam ac pudicam lectionem arbitrabantur: noluerunt enim ea liberorum suorum animos imbui, ne plus moribus noceret quam ingeniis prodesset. itaque maximum poetam aut certe summo proximum, quia domum sibi inuisam obscenis maledictis lacerauerat, carminum exilio multarunt. Athenienses autem Timagoran inter officium salutationis Dareum regem modulantem, capitali supplicio affeceruntunius ciuis humilibus blanditiis totius urbis suae decus Persicae dominationi summissum grauiter ferentes. Iam Cambyses inusitatae seueritatis, qui mali cuiusdam iudicis e corpore pellem detractam sellae intendi in eaque filium eius iudicaturum considere iussit. ceterum et rex et barbarus atroci ac noua poena iudicis ne quis postea corrumpi iudex posset prouidit. GRAVITER DICTA AVT FACTA Magnam
Abbreviated transcription (Latin):
uoce tribunalia magr̃atu subspecie
petiti uiris polluerentur
ulto Quĩtus Metellus p̾torem
urbanũ seueriorẽ egit ꝙͣ horestes
gesserat. qui uetilio lenom bonoꝵ Iunii
possessionẽ secũdã tabulas testamenti
nõ dedit. quia uiz nobilissimus ⁊ gra¬
uissimus fori ac lupanaris separãdã
cõditõem eristimauit. nec aut factũ
illius ꝯprobare uoluit. qui fortunaᷤᷤ
suas ĩ stabulũ cõtamĩatũ proicerat.
aut huic tãꝙͣ ĩtegro ciui iuira qui se
ab oĩ hon esto uite gencre abruperat:

Expanded text:
uoce tribunalia magistratuum sub specie uoce tribunalia magistratuum sub specie petiti iuris polluerentur. Multo Q. Metellus praetorem urbanum seueriorem egit quam Orestes gesserat. qui Vecillo lenoni, bonorum Vibieni possessionem secundum tabulas testamenti petenti, non dedit, quia uir nobilissimus et grauissimus fori ac lupanaris separandam condicionem existimauit, nec aut factum illius conprobare uoluit, qui fortunas suas in stabulum contaminatum proiecerat, aut huic tamquam integro ciui iura reddere,i se ab omni honesto uitae genere abruperat.
Abbreviated transcription (Latin):
polluto iã corpori marcidã senectutẽ
tuã sb̃traristi. Ergo dũ te sic egeris ad
inferos usq celesti fulmĩe afflata es:
Gregia Gai qͦ Calphurnii pisoĩs
p̾toris urbis cõstitutio. cũ eim
ad eũ Marcus terẽtinus ex octo filiĩs
quos ĩ adoloscẽtia ꝑduxent ab uno in
ad optatoem dato erheredatn se q̃relã
retulisset. bonoꝵ adolescẽtis possessionẽ
ei dedit. heretesqz lege agere passus nõ
ẽ. ¶ Monuit profecto pisonẽ pat᷑a ma¬
iestas donũ uite bñfitiũ educatõis. sed
Quos cũ patre septẽ fratres ĩpie exhe¬
redactos uidebat.
uid Mamerti finilii lepidi ꝯsu¬
lis ꝙͣ graue decretũ. Genitius
quida magne matris gallus a Gneo
horeste p̾tore urbis ĩpetrau̾at ut resti
libertus Genitiũ hr̃edem fecerat p̃toriã
iurisditõe abrogauit. ꝙ dice̾t Genitiũ
amputatis sui ipiũs spõte geĩtalibus
cipi senatus decretũ quo prouisũ est
ne obscena Genitii pñtia ĩquinataq

Expanded text:
pollincto iam corpori marcidam senectutem pollincto iam corpori marcidam senectutem tuam substrauisti. ergo dum sic te geris, ad inferos usque caelesti fulmine daflata es. Egregia C. quoque Calpurni Pisonis praetoris urbis constitutio: cum enim ad eum Terentius ex octo filiis, quos in adulescentiam perduxerat, ab uno in adoptionem dato exheredatum se querellam detulisset, bonorum adulescentis possessionem ei dedit heredesque lege agere passus non est. mouit profecto Pisonem patria maiestas, donum uitae, beneficium educationis, sed quia cum patre septem fratres impie exheredatos uidebat. Quid, Mamerci Aemili Lepidi consulis quam graue decretum! Genucius quidam Matris magnae Gallus a Cn. Oreste praetore urbis impetrauerat ut restitlibertus Genucium heredem fecerat, praetoriam iurisdictionem abrogauit, quod diceret Genucium amputatis sui ipsius sponte genitalibus cipi senatus decretum, quo prouisum est ne obscena Genucii praesentia inquinataque
Abbreviated transcription (Latin):
Aium aut̃ terciũ apatre ĩ fantẽ
exheredatũ petronia matre ꝙͣ
tercius quo aduixit ĩ matrimonium
hũerat natũ Duius augustus ĩ bona
paterna ire decreto suo iussit pat̾s pa¬
trie aiõ usus. qm̃ tercius ĩ propͥo iure
procreato filio sũma cũ iniquitate pa¬
ternũ nom̃e abrogauerat:
Eptitia quoq mater Trachaloꝵ
ariminẽsiũ irata filiis ĩ cõtume¬
liam eoꝵ cũ iã parere nõ posset Publio
seni ad modũ nupsit. testam̃to ⁊̃ utroq
p̾terito. Aquib aditus diuus Augustꝰ
et nuptias muliei̾s et sup̃ma indicia
improbauit. Nã hereditatẽ maternã
filios hrͣe uissit. dotẽ quia nõ creãdoꝵ
liberoꝵ causa cõuigiũ intercesserat ui¬
rum retinere uetuit. ¶ Si ip̃ã eqtas
hac de re cognosc̾e potuisset ne iustuiᷤ
aut gratius pronũtiaret. Spernis
quos genuisti. nubis effeta. testam̃ti
ordinẽ muolẽto aiõ ꝯfũdis. Neq eru¬
bescis ei totũ patrimõiũ adicere cuius

Expanded text:
C. autem Tettium a patre infantem C. autem Tettium a patre infantem exheredatum, Petronia matre, quam Tettius, quoad uixit, in matrimonio habuerat, natum, diuus Augustus in bona paterna ire decreto suo iussit, patris patriae animo usus, quoniam Tettius in proprio lare procreato filio summa cum iniquitate paternum nomen abrogauerat. Septicia quoque mater Trachalorum Ariminensium irata filiis in contumeliam eorum, cum iam parere non posset, Publicio seni admodum nupsit, testamento etiam utroque praeterito. a quibus aditus diuus Augustus et nuptias mulieris et suprema iudicia improbauit: nam hereditatem maternam filios habere iussit, dotem, quia non creandorum liberorum causa coniugium intercesserat, uirum retinere uetuit. si ipsa Aequitas hac de re cognosceret, potuitne iustius aut grauius pronuntiare? spernis quos genuisti, nubis effeta, testamenti ordinem uiolento animo confundis neque erubescis ei totum patrimonium addicere, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
a Sufanete auũculo suo ad optatus
testam̃tũ nalis patris quo p̾t̾itus er¬
at apd̾ cẽtũ uiros rescidit. Cũ co Tul¬
lianus pompeii Magni familiaris
ipõ quidẽ põpeio signatore heres sc̃p¬
tus eẽt. Itaq illi iniudicio plus cũ
excellẽtissimi uiri gratia ꝙͣ cũ paren¬
tis cineribus negotii fuit. Cetex qͣuiᷤ
utraq hec aduersis nitebãtur. tñ pa¬
terna bona obtinuit. Nã lucius quidẽ
Sextilius ⁊ publius popilius quos
Marcus Anneus sanguĩe sibi ꝯuĩctõ
cadẽ exꝑte qua Tullianũ heredes fece¬
rit. Sacramĩto cũ acolescẽtulo ꝯtẽcẽ
ausi nõ sũt. tã ⁊ si p̾rcipuis eo tp̃e ma¬
gnis uirib ad defendẽdas tabulas
testam̃ti ĩuitari poterãt. et aliꝙͣtum
adiunabat heredes ꝙ Martus Anneiꝰ
ĩ suffenatis familiã ac sacra trãsierat.
Sed arctissimũ int̾ hoĩes pro creatõis
uĩculũ patris simł uolũtatẽ ⁊ pñcipiᷤ
autoritate supauit.

Expanded text:
a Sufenate auunculo suo adoptatus a Sufenate auunculo suo adoptatus testamentum naturalis patris, quo praeteritus erat, apud centumuiros rescidit, cum in eo Tullianus Pompei Magni familiaris ipso quidem Pompeio signatore heres scriptus esset. itaque illi in iudicio plus cum excellentissimi uiri gratia quam cum parentis cineribus negotii fuit. ceterum quamuis utraque haec aduersus nitebantur, tamen paterna bona optinuit: nam L. quidem Sextilius et P. Popilius, quos M. Anneius sanguine sibi coniunctos eadem ex parte qua Tullianum heredes fecerat, sacramento cum adulescentulo contendere ausi non sunt, tametsi praecipuis eo tempore Magni uiribus ad defendendas tabulas testamenti inuitari poterant, et aliquantum adiuuabat heredes quod M. Anneius in Sufenatis familiam ac sacra transierat. sed artissimum inter homines procreationis uinculum patris simul uoluntatem et principis auctoritatem superauit.
Abbreviated transcription (Latin):
Acemus nũc negocio
qd̾ actoꝵ hoĩs et p̾cipue
cure ⁊ ultimi ẽ tpr̃is.
colideremus q q̃ testam̃ta aut rescisa
sũt legitiẽ fct̾a. aut cũ merito rescĩdi
possẽt rata mãserũt. que ue ad alios
ꝙͣ qui expectabãt honor̃e hereditatiᷤ
trãstulenĩt. ¶ Atq ita ut ea ordĩe quo
proposui exequar
Ilitantis cuiꝰdam pater cũ de
morte filii falsũ e castris nũciũ
Pactis deĩde stipediis adolescẽs domũ
absũpserat. maxiõs labores ⁊ pluriã
picula tolerauerat. adu̾so corpore nd¬
u̾sas oñdebat cicatrices. et postulaba
ne auitos eius lares ociosa ipĩ uebi
onera possiderẽt. Itaq depoi̾tis armis
coactis ẽ ĩ foro togatã ĩgredi militiã
Acerbe cũ ĩ probissimis eĩ beredibus
de paternis bonis apd̾ cẽtũ uiros cõ¬
tẽdit. oĩbq nõ solũ cõsiliis sed ⁊̃ cp̃¬
siliis sentẽciis supior discessitz nul¬
Tem Marci Mãnei Carseolam sp¬
lendidissimi equitis romani filtꝰ

Expanded text:
acemus nunc negotio, quod actorum hominis et praecipuae curae et ultimi est temporis, consideremusque quae testamenta aut rescissa sunt legitime facta aut, cum merito rescindi possent, rata manserunt, quaeue ad alios m qui expectabant honorem hereditatis transtulerunt: atque ita, ut ea ordine quo proposui exequar. Militantis cuiusdam pater, cum de morte filii falsum e castris nuntium peractis deinde stipendiis adulescens domum absumpserat, maximos labores ac plurima pericula tolerauerat, aduerso corpore exceptas ostendebat cicatrices, et postulabant ut auitos eius lares otiosa ipsi urbi onera possiderent. itaque depositis armis coactus est in foro togatam ingredi militiam: acerbe: cum inprobissimis enim heredibus de paternis bonis apud centumuiros contendit: omnibusque non solum consiliis sed etiam sententiis superior discessit. Item M. Annei Carseolani splendidissimi equitis Romani filius,
Abbreviated transcription (Latin):
senatus locante qui tũc libitiña exer¬
cebant tũ rex suaꝵ usum tũ mĩsteriũ
suum gratuitũ polliciti sũt. q hi pro
republica dimicãtes occiterant. ꝑseue¬
rantiq postulatõe extuderũt uti exeqa¬
rum apparatus sexte cio nũmo ipĩs
p̾bentibus adice̾tur. Quoꝵ laude ꝯdiec¬
ta lege conetio auget magis ꝙͣ exte¬
nuat. qrĩ quidẽ questum stempserũt.
nulli alii rei ꝙͣ questui uiuẽtes ¶Pacẽ
cinex suor Reges gentium exteraꝵ ẜm
cientur. qui aut nõ attigendus aut nõ
nisi inultima ꝑte domesticoꝵ exẽploꝵ
collocandus fuit. Sed dum honesti ⁊̃
ab infimis estis editi memoria nõ in¬
tercidat licet sepatũ locum obtineant.
ut nec his adiecti nec illis p̾lati uide¬
antur:¬

Expanded text:
senatus locante qui tunc libitinam exersenatus locante qui tunc libitinam exercebant cum rerum suarum usum tum ministerium suum gratuitum polliciti sunt, quia hi pro re publica dimicantes occiderant, perseuerantique postulatione extuderunt ut exequiarum apparatus sestertio nummo ipsis praebendus addiceretur. quorum laudem † adiecta lege condicio auget magis quam extenuat, quoniam quidem quaestum contempserunt nulli alii rei quam quaestui uiuentes. Pace cinerum suorum reges gentium exterarum stientur, qui aut non adtingendus aut non in ultima parte domesticorum exemplorum conlocandus fuit. sed dum honesti etiam ab infimis istis editi memoria non intercidat, licet separatum locum obtineant, ut nec his adiecti nec illis praelati uideantur
Abbreviated transcription (Latin):
longe inferions hoĩs maximo ieito
eximiam sũmitrebat dignitatem:
tes mira uirtute uim Cĩbroꝵ sustinẽ¬
tes ĩ ip̃a acie adu̾sus cõditõnes fede̾i̾s
ciuitate donanit. Quod quidẽ fct̃m ⁊
uere et egregie excusauit. dicẽdo int̾
armoꝵ strepitũ uerba se iuris ciuilis
ex audire nõ potuisse. Et sane id tp̃s
tũc erat quo magis defendere ꝙͣ audi¬
re leges oportebat:
lii Marii uestigia ubiqz lucius
Scilla certamine laudis sb̾seqt᷑.
Uictator eĩ pͥuato pompcio et caput
ad aperuit et sella assurrexit et equo de¬
scendit. Eaq se libenter face̾ in cõtione
p̾dicauit. memor abeo duo de uiginti
annis nato ꝑtes suas exercitu pat̾no
adiũtas. Multa insignia pompeio sed
nescio an hoc ꝗcꝙͣ mirabilius ꝯtigerit.
ꝙ magnitudiẽ bñficii sui obliusti scil nõ¬
lam coegit.
It aliquis ĩ sũmo splendore. ⁊̃ sor¬
dibus gratis locus. Marco corn¬
uto p̾tore funus hyrci et panse iussu

Expanded text:
longe inferioris hominis maximo merito longe inferioris hominis maximo merito eximiam summittebat dignitatem. tes mira uirtute uim Cimbrorum sustinentis in ipsa acie aduersus condicionem foederis ciuitate donauit. quod quidem factum et uere et egregie excusauit dicendo, inter armorum strepitum uerba se iuris ciuilis exaudire non potuisse. et sane id tempus tunc erat, quo magis defendere quam audire leges oportebat. C. Marii uestigia ubique L. Sulla certamine laudis subsequitur: dictator enim priuato etiam Pompeio et caput adaperuit et sella adsurrexit et equo descendit eaque se libenter facere in contione praedicauit, memor ab eo duo de xx annos nato partes suas exercitu paterno adiutas. multa insignia Pompeio, sed nescio an hoc quicquam admirabilius contigerit, quod magnitudine beneficii sui obliuisci Sullam coegit. Sit aliquis in summo splendore etiam sordibus gratis locus. M. Cornuto praetore funus Hirti et Pansae iussu
Abbreviated transcription (Latin):
Tflaminii de phylippo rege tri¬
umphantis currũ nõ unus sed
duo milia ciuium romanoꝵ pilleata
comitata sũt. Que is punicis bellis in¬
tercepta et in Grecia ẜuientia cura sua
collecta ĩpristinũ gradũ restituerat.
geminũ ea re decus imꝑatoris aquo
simul et deuicti hostes et cõẜuati ciues
spectaculũ patrie p̾buerũt. Illoꝵ quoq
salus duppliciter oĩb accepta fuit. ⁊ qr
tam multi et q tam grati exportatũ
libertatis statũ recupauerĩit.
Etellus uoͣ pius ꝑti naci erga
exulem patrẽ amere: tã clax la¬
crimis ꝙͣ alii uictoriis cognomiẽ assecu¬
tus nõ dubitauit cõsul proꝗnto Cali¬
dio p̾tore candidato supplicare ppło
ꝙ tribunus plebis legem qua pater eiꝰ
in ciuitatẽ resti tueretur tulerat. Quin
q̃ patronum domue et familie sue sẽ¬
prr dictitauit. Nec hac re de pͥncipatu
quẽ procul dubio obtinebat quicꝙͣ
decerpsit.qr nõ humili sed grato aĩs

Expanded text:
At Flaminini de Philippo rege triAt Flaminini de Philippo rege triumphantis currum non unus, sed duo milia ciuium Romanorum pilleata comitata sunt, quae is Punicis bellis intercepta et in Graecia seruientia cura sua collecta in pristinum gradum restituerat. † geminarum ea decus imperatoris, a quo simul et deuicti hostes et conseruati ciues spectaculum patriae praebuerunt. illorum quoque salus dupliciter omnibus accepta fuit, et quia tam multi et quia tam grati exoptatum libertatis statum recuperauerant. Metellus uero Pius pertinaci erga exulem patrem amore tam clarum lacrimis quam alii uictoriis cognomen adsecutus non dubitauit consul pro Q. Calidio praeturae candidato supplicare populo, quod tribunus pl. legem, qua pater eius in ciuitatem restitueretur, tulerat. quin etiam patronum eum domus et familiae suae semper dictitauit. nec hac re de principatu, quem procul dubio obtinebat, quicquam decerpsit, quia non humili, sed grato animo
Abbreviated transcription (Latin):
pompa duceretur. ¶Eleuet as p̾mia
uirtutis cũ miãduertat fortes uiros
felicius sepeliri ꝙͣ uiuere ignauos:
fctm̃ fuat equatus partito exercitu. se¬
ꝑatĩ ĩ sãnio cũ hanibale ꝯflixerat. ubi
temere inito certamĩe pestifex hĩturuᷤ
exitum subsidio fabii cõẜuatis ⁊ ip̃e
cum patrẽ appellauit. et aleg õib su¬
is̃ patronũ salutari uoluit. Ac depoito
equalis impii uigo magisterũ eqtũ¬
sicut par erat dictature su biecit. Im pr¬
udentisq uulgi errorẽ grate mentis si¬
gnificatõne correxit:
Am hercule probabiliter ꝙͣ qn
tus Tarentius Culco p̾toria fa¬
milia natus ⁊ inter paucos senatoii or¬
dinis splendidus optimo exemplo af¬
fricani supioris currũ triumphantis
qr captus a cartaginẽsibus ab eo fua̾t
recuꝑatus pilleum capite gerẽs secutuᷤ
est. Auctori libertatis sue tãꝙͣ patrono
accepti bñficii cõfessionẽ spectantẽ ppło
romano merito reddidit.

Expanded text:
pompa duceretur. eleuet aliquis praemia pompa duceretur. eleuet aliquis praemia uirtutis, cum animaduertat fortes uiros felicius sepeliri quam uiuere ignauos. factum fuerat, aequatus partito exercitu separatim in Samnio cum Hannibale conflixerat. ubi temere inito certamine pestiferum habiturus exitum subsidio Fabi conseruatus, et ipse eum patrem appellauit et ab legionibus suis patronum salutari uoluit ac deposito aequalis imperii iugo magisterium equitumsicut par erat, dictaturae subiecit inprudentisque uulgi errorem gratae mentis significatione correxit: 8 tam hercule probabiliter quam Q. Terentius Culleo praetoria familia natus et inter paucos senatorii ordinis splendidus optimo exemplo Africani superioris currum triumphantis, quia captus a Karthaginiensibus ab eo fuerat recuperatus, pilleum capite gerens secutus est: auctori enim libertatis suae tamquam patrono accepti beneficii confessionem spectante populo Romano merito reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
matez familie et Eluina facula mere¬
trix quaꝵ altera quotidie prosalute
crercitus nr̃i sacrificauie. altã captis
militib romanoꝵ alim̃ta ministrare
nõ destitit. urbe illa opp̾ssa. Senatus bis
et libertatẽ et bona restituit. Et siꝗd am¬
plius p̾mii petiissent libenter se datuꝵ
asseuerauit. uacasse tanto gaudio patͥ¬
bus cõscriptis duabus humillimis
lisse mirandum.
uid illa quoq inuẽtute roana
gratius. Que Neucio et Minu¬
cio cõsulibus ultro noĩa sua militari
sacramẽto obtulit. ut Tusculanis qͦꝵ
fines Equiculi occupauerãt p̾sidiũ fer¬
rent. qr paucis ante mẽsibus cõstantis
go qd̾ auditu nouũ ẽ ne patrie grata
uolũtas cessasse uideretur exercitus
se ip̃e conscripsit
Agnum grati ppłi specimẽ ĩ qn
to fabio Maximo enituit. Nam
cũ qnq cõsulatibus salubriter reipn
admĩstratis decessisset. certati es cõtu¬
lit quo maior ac speciosior funeris eiꝰ

Expanded text:
mater familiae et Cluuia Facula meremater familiae et Cluuia Facula meretrix, quarum altera cotidie pro salute exercitus nostri sacrificauit, altera captis militibus Romanorum alimenta subministrare non destitit, urbe illa oppressa senatus his et libertatem et bona restituit, et si quid amplius praemii petissent, libenter se daturum adseuerauit. uacasse tanto gaudio patribus conscriptis duabus humillimis lisse mirandum. Quid illa quoque iuuentute Romana gratius, quae Nautio et Minucio consulibus ultro nomina sua militari sacramento obtulit, ut Tusculanis, quorum fines Aequi occupauerant, praesidium ferrent, quia paucis ante mensibus constantissgo, quod auditu nouum est, ne patriae grata uoluntas cessasse uideretur, exercitus se ipse conscripsit. Magnum grati populi specimen in Q. Fabio Maximo enituit: nam cum quinque consulatibus salutariter re publica administrata decessisset, certatim aes contulit, quo maior ac speciosior funeris eius
Abbreviated transcription (Latin):
Rata noͣ aĩ significatoes
et ingrata fctã libuit ccu¬
lis subice̾. ut uitio acuir¬
tuti iustã. erces extimatoĩs ipã oꝑatõ¬
ne acceteͣt. Sed qm̃ ꝯtrario propoĩto se¬
nantem admotoq portis urbis ĩgẽti
uolscoꝵ exercitu funus ac tenebras ro¬
mano imꝑio minãtẽ ueturia mater
et uolũnia uxor nefarium opus exe
decretis adornauit. Sanxit nãq ut fe¬
minis semita uiri cederẽt. confessus plꝰ
salutis reipublice instola ꝙͣ ĩ armis fu¬
isse. uetustisq auriũ insignibꝰ nouuz
uite discrimẽ a diecit. ꝑmisit quoq his
purpurea ueste et aureis uti segm̃tis
Insuꝑ et edem et aram fortune mulie¬
bri eoloco quo Coriolanus exoratus
fuerat facͣe curauit. memorẽ bñficii
aĩum suũ exquisito religioĩs cultu
testando quẽ secũdi ⁊̃ punici belli tẽpo¬
re exhibuit.
Um eĩ a fuluio Capua obsidere¬
tur ac due Cãpane mulieres
bnĩuolentiam erga romanos dimit.¬
tere eraĩs noluissent uestigia opida

Expanded text:
ro animi significationes et ingrata facta libuit oculis subicere, ut uitio ac uirtuti iusta merces aestimationis ipsa comparatione accederet. sed quoniam contrario proposito senantem admotoque portis urbis ingenti Volscorum exercitu funus ac tenebras Romano imperio minantem Veturia mater et Volumnia uxor nefarium opus exeqdecretis adornauit: sanxit namque ut feminis semita uiri cederent, confessus plus salutis rei publicae in stola quam in armis fuisse, uetustisque aurium insignibus nouum uittae discrimen adiecit. permisit quoque his purpurea ueste et aureis uti segmentis. super haec aedem et aram Fortunae muliebri eo loco, quo Coriolanus exoratus fuerat, faciendam curauit, memorem beneficii animum suum exquisito religionis cultu testando. Quem secundi etiam Punici belli tempore exhibuit: cum enim a Fuluio Capua obsideretur ac duae Campanae mulieres beniuolentiam erga Romanos dimittere ex animis noluissent, Vestia Oppia
Abbreviated transcription (Latin):
Etex falsa oppinatõ nescio an
p̾cipuã iniuriã lartis colũnii
Uegetium regis penatib intulerit.
Nã cũ ĩ tessararũ prosꝑo iactu piocũ
colusoꝵ dixiset occide ⁊ forte Roma¬
Enoꝵ legati interueissẽt Satelites eius
errore uocis impulsi interficiendo.
legatos lusĩ adimpiũ trãstulerũt.

Expanded text:
erum falsa opinatio nescio an praecipuam iniuriam Lartis Tolumni Veientium regis penatibus intulerit: nam cum in tesserarum prospero iactu per iocum conlusori dixisset 'occide', et forte Romanorum legati interuenissent, satellites eius errore uocis inpulsi interficiendo legatos lusum ad inperium transtulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pensarentur. in contrariũ dato cõsilio
uerteretur. Uex qr his uirauerat si cap¬
tuũ eoꝵ redditi nõ forent ad eos sese
reditux. potuerũt profecto dii ĩ mõta¬
les efferatam mitigare seuitiam. Cete¬
rum quo clarior eẽt Atilii głia cartha¬
ginẽses morib suis uti sũt passi ter¬
cio punico bello religiosissimi spĩs
tam crudeliter uexati urbis eoꝵ ĩ te¬
ritu uista exacturi piacula:
Quanto nr̃e ciuitatis senatus.
uenerabilior indeos. qui post cannẽsẽ
cladem decreuit. ne matrone ultra tri¬
gesimũ diem luctus suos extenderẽt
uti abhis cereris sacra peragi possent.
qr maiori pene romanaꝵ uiriũ ꝑte ĩ
execrabili ⁊ diro solio iacente. nullius
penates exꝑtes meroris erãt. Itaq
matres et filie cõiuges et sorores nu¬
per interfectoꝵ abstersis lacrimis de¬
positisq doloris insignibo candidã
induere uestem ⁊ aris thura dare.
coacte sũt. Qua quidẽ cõstantia ob¬

Expanded text:
pensarentur, in contrarium dato consilio pensarentur, in contrarium dato consilio uerteretur, uerum quia his iurauerat, si captiui eorum redditi non forent, ad eos sese rediturum. potuerunt profecto dii inmortales efferatam mitigare saeuitiam. ceterum, quo clarior esset Atilii gloria, Karthaginienses moribus suis uti passi sunt, tertio Punico bello religiosissimi spiritus tam crudeliter uexati urbis eorum interitu iusta exacturi piacula. Quanto nostrae ciuitatis senatus uenerabilior in deos! qui post Cannensem cladem decreuit ne matronae ultra tricesimum diem luctus suos extenderent, uti ab his sacra Cereris peragi possent, quia maiore paene Romanarum uirium parte in execrabili ac diro solo iacente nullius penates maeroris expertes erant. itaque matres ac filiae coniugesque et sorores nuper interfectorum abstersis lacrimis depositisque doloris insignibus candidam induere uestem et aris tura dare coactae sunt. qua quidem constantia op
Abbreviated transcription (Latin):
curauerunt. grecos quia aliqua exꝑte
ad ex soluendã religionem ꝑtinere extr¬
mabantur petulius p̾tor urbanus ex
auctoritate senatus ꝑuictimarios igne
fcõ in cõspectu ppłi cremauit. Noluerũt
eim pͥsci uiri quicꝙͣ ĩhac obẜuari ciũ¬
tate quo aĩ hoĩm adeoꝵ cultu auocar̃e¬
sacroꝵ continẽtem custodie sue cõmissũ
corruptus petronio sabino describendu
dedisset culeo insutũ abici ĩ mare iussit.
Idq supplicii genus multo post p̾arici¬
dis lege uregatũ est. Iustissime quidem
qr pari iũdicta parentum ac deoꝵ uio¬
latio expianda est
Eo que ad custodiam religionis
attinet nescio an ante om̃s Martus a¬
tilius regulus precesserit. qui exuictore
sp̃tiosissimo insidiis Asdrubalis ⁊ rãpiti xãtip
lacedemonii ducis ad mirabilem capti¬
ui fortuña de ductus ac missus adsena¬
tum ppłmq romanũ legatus ut ex se
et uno et sene cũ plures penoꝵ iuuene

Expanded text:
curauerunt, Graecos, quia aliqua ex parte curauerunt, Graecos, quia aliqua ex parte ad soluendam religionem pertinere existimabantur, Q. Petilius praetor urbanus ex auctoritate senatus per uictimarios facto igni in conspectu populi cremauit: noluerunt enim prisci uiri quidquam in hac adseruari ciuitate, quo animi hominum a deorum cultu auocarensacrorum continentem, custodiae suae conmissum corruptus Petronio Sabino describendum dedisset, culleo insutum in mare abici iussit, idque supplicii genus multo post parricidis lege inrogatum est, iustissime quidem, quia pari uindicta parentum ac deorum uiolatio expianda est. Sed quae ad custodiam religionis adtinent, nescio an omnes M. Atilius Regulus praecesserit, qui ex uictore speciosissimo insidiis Hasdrubalis et Xantippi Lacedaemonii ducis ad miserabilem captiui fortunam deductus ac missus ad senatum populumque Romanum legatus, ut ex se et uno et sene conplures Poenorum iuuenes
Abbreviated transcription (Latin):
simi triumphalis currus uł equaueĩt
gloriam uł antecesserit.
Adem rei publice tempestate .G. fa¬
biuis dorso suo memorabile exemplũ
seruate religionis dedit. ꝯamq gallis
capitolium obsidentibo ne statutũ fa¬
bie gentis sacrificium int̾r̾ũperetur.
gabino ritu cinctus manib humei̾s¬
q sacra gerens ꝑ medias hostiũ stati¬
ones inquirinalẽ collem pueit ubi oĩ¬
bus solenni more pactis ĩ capitoliu
ꝑꝑ diuinã ueneracionẽ uictricium ar¬
mor pinde ac uictor rediit
agna conseruande religionis ⁊̃¬
publio cornelio bebio pamphilio ꝯ¬
sulib apud maiores nrõs acta cura
est. Siquidem ĩ agro lucii petilii scribe
subianiculo cultorib altius terram
uersantibus duab arcis lapideis re¬
ꝑtis quaꝵ in altera scriptura ĩdicaba
corpus nume pompilii fuisse ĩ altẽa¬
ẽẽ latini septem de iure pontificu
totidemq greci de disciplina sapĩe.
latinos magna diligentia obyuados

Expanded text:
simi triumphalis currus uel aequauerit simi triumphalis currus uel aequauerit gloriam uel antecesserit. Eadem rei publicae tempestate C. Fabius Dorsuo memorabile exemplum seruatae religionis dedit: namque Gallis Capitolium obsidentibus, ne statum Fabiae gentis sacrificium interrumperetur, gabino ritu cinctus, manibus umerisque sacra gerens per medias hostium stationes in Quirinalem collem peruenit. ubi omnibus sollemni more peractis in Capitolium prope diuina ueneratione uictricium armorum perinde uictor rediit. Magna conseruandae religionis etiam P. Cornelio Baebio Tamphilo consulibus apud maiores nostros acta cura est. si quidem in agro L. Petili scribae sub Ianiculo cultoribus terram altius uersantibus, duabus arcis lapideis repertis, quarum in altera scriptura indicabat corpus Numae Pompili fuisse, in alteerant Latini septem de iure pontificum totidemque Graeci de disciplina sapientiae, Latinos magna diligentia adseruandos
Abbreviated transcription (Latin):
manax rex futura regimẽ existiman¬
tia. si diuine potentie bñ atq ꝯstã¬
ter fuissẽt famulata. Quod animi iu¬
dicium ĩpriuatoꝵ quoq pectoribus
uersatum est.
Ur̾̃be cĩ agallis capta cũ fla¬
men quirinalis uirginesqz uestales
sacra onere partito ferrent. easq po¬
tem sublitiũ trãsg̾ssas et cliuũ qui
ducit ad ianiculum descend̾e̾ incipi¬
entes. lucius aluanus plaustro cõ¬
iugem et liberos uehens aspexisset.
propior publice religioĩ ꝙ̃ priuate
caritati sius ut plaustro descenderent ĩꝑ¬
auit. atq id uirgines et sacra imposita
omisso cepto itinere cerete oppidũ pue¬
xit. ubi cũ sũma ueneratõne recepta gra¬
ta memoria ad hoc usq tp̃s hospitalem
humanitatem testantur. Inde eim insti¬
tutum ẽ sacra cerimonias uocari. quia
ceretani ea in fracto rei publice statu
pre inde ac florente coluerũt. Quare
agreste illud et sordidum plaustrum
tempestiue capax cuius libet fulgentis¬

Expanded text:
manarum rerum futura regimen existimanmanarum rerum futura regimen existimantia, si diuinae potentiae bene atque constanter fuissent famulata. Quod animi iudicium in priuatorum quoque pectoribus uersatum est: urbe enim a Gallis capta, cum flamen Quirinalis uirginesque Vestales sacra onere partito ferrent, easque pontem sublicium transgressas et cliuum, qui ducit ad Ianiculum, ascendere incipientes L. Albanius plaustro coniugem et liberos uehens aspexisset, propior publicae religioni quam priuatae caritati suis ut plaustro descenderent inperauit atque in id uirgines et sacra inposita omisso coepto itinere Caere oppidum peruexit, ubi cum summa ueneratione recepta. grata memoria ad hoc usque tempus hospitalem humanitatem testatur: inde enim institutum est sacra caerimonias uocari, quia Caeretani ea infracto rei publicae statu perinde ac florente sancte coluerunt. quorum agreste illud et sordidius plaustrum tempestiue capax cuiuslibet fulgentis
Abbreviated transcription (Latin):
cidisset ne dignosceretur utri rem
diuinam fieri oportẽt. nec duobus
nisi certis diis una sacrificari solere.
Ea pontificum admonitõe effectũ est
ut Mãcellus sepatis edibus honoĩs
ac uirtutis simulacra statueret. Neq
aut collegio pontificum auctoritas
amplissimi uiri aut marcello adiec¬
tio impense impedimẽte fuit. quo
minus religioĩb suus tenor suaq
obseruatio redderetur:
bruitur tot ⁊̃ illustribus ꝯsu¬
laribus lucius furius bibaculus. ex¬
empliq locum uix post macellum ĩ¬
uenit. Sed pii simul ac religiosi aĩ.
laude fraudandus nõ ẽ. Qui pretor
apatre suo collegii salioꝵ magrõ ius¬
sus sex lictorib p̾cetentibus arma
ancilia tulit. quãuis alias uacatõnẽ
huius officii honoris bñficio hr̃et.
Mnia nãq post religionẽ po¬
nenda semper nr̃a ciuitas duxit. q̃
in quib sũme magestatis conspici
decus uoluit. Quapꝑ nõ dubitaue¬
runt sacris impia seruire ita se hu¬

Expanded text:
cidisset, ne dinosceretur utri rem cidisset, ne dinosceretur utri rem diuinam fieri oporteret, nec duobus nisi certis diis una sacrificari solere. ea pontificum admonitione effectum est ut Marcellus separatis aedibus Honoris ac Virtutis simulacra statueret, neque aut collegio pontificum auctoritas amplissimi uiri aut Marcello adiectio inpensae inpedimento fuit quo minus religionibus suus tenor suaque obseruatio redderetur. Obruitur tot et tam inlustribus consulatibus L. Furius Bibaculus exemplique locum uix post Marcellum inuenit, sed pii simul ac religiosi animi laude fraudandus non est. qui praetor a patre suo collegii Saliorum magistro iussus sex lictoribus praecedentibus arma ancilia tulit, quamuis uacationem huius officii honoris beneficio haberet: omnia namque post religionem ponenda semper nostra ciuitas duxit, etiam in quibus summae maiestatis conspici decus uoluit. quapropter non dubitauerunt sacris imperia seruire, ita se hu