comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑ se uł ꝑ alios quib ħ mandau̾it
¶Quia maximos fructus ex redẽp¬
tione uectigaliũ cõseqũtur. Si pꝰta
tat᷑ locari non possunt ip̃i ea poribꝰ

Expanded text:
uel per alios quibus hoc mandauerit. Qui maximos fructus ex redemptione uectigalium consequuntur, si postea tanto locari non possunt, ipsi ea pri
Abbreviated transcription (Latin):
auł . ł. Notẽm ferro subigendã
nectͣiã hostib quoq uenũdari ut fer¬
rum et frumentũ. ⁊ salem ñ sine ꝑi¬
culo capitis licet. ¶ Agri publici qͥ
in ꝑpetuũ locantur ab actore sine
auctoritate pͥncipali reuotari ñ pos¬
sunt: ¶ Dñs nauis si ulicite alicld
tores imposu̾int. nauis quoq fisco
uendicatur ꝙ si absente dnõ id ma¬
gr̃o uł gub̾natore uł ꝓretq nauta¬
ue aliquid fcm̃ sit id quid̃ ip̃i capite
puniũtur missis m̃sib nanis aũ dnõ
restituit᷑. ¶Ilicitaꝵ m̃tiũ ꝑsecutõ¬

Expanded text:
unt. Cotem ferro subigendo necessariam hostibus quoque uenumdari, ut ferrum et frumentum et sales, non sine periculo capitis licet. Agri publici, qui in perpetuum locantur, a curatore sine auctoritae principali reuocari non possunt. Dominus nauis si illicite aliquid tores imposuerint, nauis quoque fisco uindicatur. Quod si absente domino id a magistro uel gubernatore aut proreta nautaue aliquo id factum sit, ipsi quidem capite puniuntur commissis mercibus, nauis autem domino restituitur. Illicitarum
Abbreviated transcription (Latin):
negotia non gesserit. ⁊omnia
collega solus admĩstrau̾it. nͨ ⁊ñ
tota res ab eo seruari possit tal
antur. mox ꝑctis omĩb ꝑiculũ ag¬
noscat qͥ ñ ydoneũ norauit. postremo
se ñ inmiscuit. nec iuste qͥ noĩanit
uniu̾si ꝑiculũ retusan̾it cũ scire de¬
beret eum qͥ noiãret᷑ indiuiduũ offi¬
ciũ ⁊ cõe ꝑiculum suscepturum. nam
ũ⁊ duo gesserint. et ab altõ seruari
ꝙ debetur non pot̾ qui collegã noĩa¬
uit ĩ uniu̾sũ conueniturꝰ.

Expanded text:
negotia non gesserit et omnia collega solus administrauerit, nec tamen tota res ab eo seruari possit? talis antur, mox peractis omnibus periculum adgnoscat qui non idoneum nominauit, postremo otiis se non immiscuit. nec iuste qui nominauit uniuersi periculum recusabit, cum scire deberet eum, qui nominaretur, indiuiduum officium et commune periculum suscepturum. nam et cum duo gesserunt et ab altero seruari quod debetur non potest, qui collegam nominauit, in uniuersum conu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet an oꝑas prõno. ł in ĩst̃iã cap¬
to liminib exibeat lib̾ti uo sena¬
toꝵ qui negã prõnoꝵ gerunt a
tutela decreto patrũ excusantꝰ. ¶Fi¬
liũ pr̃ deturionẽ ẽe uoluit añ fĩ¬
nec ad rem ꝑtinebit. an filiꝰ cas¬
trense peculiũ tm̃ possideat cũ
atĩ militass uł postea. ¶Prescpͥ¬
tio tp̃rm q̃ in honib repetendis
uł suscipiendis aliis data ẽ ap̃
cosdem seruatur non ap̃ alios
s eodẽ temꝑe ñ sunt honores
ĩ duab ciuitatib ab eodẽ g̾en¬
di cũ simul ergo ut robiq defe¬
runtur̾ potior ẽ originis cã sola.¬
¶ Sola rõpossõnis ciuib possõrii
mun̾ib ĩiungendis circa pͥiłim
speciale ciuitati datũ ydonea ñ
est. ¶Post liminio reg̾ssi prĩe
nuierib obtemꝑare coguntur
qmͣuis in auiene qiuitatib finib
constant. ¶Exigendi tributi
munꝰ int̾ sordida munera ñ hẽt᷑
⁊ id̾o deturionib quocy mandacitur.
Ex cã fidi̾ ꝯmissi manumistꝰ

Expanded text:
tinet, an operas patrono uel ministerium capto luminibus exhibeat.Liberti uero senatorum, qui negotia patronorum gerunt, a tutela decreto patrum excusantur.Filium pater decurionem esse uoluit: ante finec ad rem pertinebit, an filius castrense peculium tantum possideat, cum ante militasset uel postea.Praescriptio temporum, quae in honoribus repetundis uel aliis suscipiendis data est, apud eosdem seruatur, non apud alios. Sed eodem tempore non sunt honores in duabus ciuitatibus ab eodem gerendi: cum simul igitur utrubique deferuntur, potior est originis causa. Sola ratio possessionis ciuilibus possessori muneribus iniungendis citra priuilegium specialiter ciuitati datum idonea non est. Postliminio regressi patriae muneribus obtemperare coguntur, quamuis in alienae ciuitatis finibus consistant. Exigendi tributi munus inter sordida munera non habetur et ideo decurionibus quoque mandatur. Ex causa fideicommissi manumissus
Abbreviated transcription (Latin):
fraudis nͨ suspicõ quid̃ int̾uenir.¬
Error eiꝰ d se municipẽ aut
colonũ estimans cuilib munera
ciuilia suscepturũ ꝓmisit defẽ¬
sionẽ iuris ñ excludit. ¶ Patͥs
domiciliũ filiũ alioꝵ ĩcolam cuũ¬
lib mun̾ib aliene ciuitatis nõ
adstringitꝰ cũ in patris quot ꝑ᷑
domicilii rõ temperaria sit.¬
In c̃onib noĩatos capitaliũ cri¬
minũ ad nouos honores ante
tam funtam admiti ñ oꝑtet᷑
cetm̃ p̾stinã int̾im digͥtatem
retineno. ¶ Sola dom̃ possõ
que in aliena ciuitate cõꝑatur domi¬
ciliũ ñ facit. ¶ Noĩati succõris ꝑiculũ
fideuissorem noĩatim non tenet. fi¬
deiuissores qͥ saluam rẽ .p. fore spoponde¬
runt. ⁊ qͥ magratus suo ꝑiculo noĩate
penalib accionib ñ astͥngnr᷑. in quas¬

Expanded text:
fraudis nec suspicio quidem interueniret.Error eius, qui se municipem aut colonum existimans munera ciuilia suscepturum promisit, defensionem iuris non excludit.Patris domicilium filium aliorum incolam ciuilibus muneribus alienae ciuitatis non adstringit, cum in patris quoque persona domicilii ratio temporaria sit.In quaestionibus nominatos capitalium criminum ad nouos honores ante causam finitam admitti non oportet: ceterum pristinam interim dignitatem retinent.Sola domus possessio, quae in aliena ciuitate comparatur, domicilium non facit.Nominati successoris periculum fideiussorem nominantis non tenet.Fideiussores, qui saluam rem publicam fore responderunt, et qui magistratus suo periculo nominant poenalibus actionib
Abbreviated transcription (Latin):
auł ł. Si a colono stipulatꝰ
fideiussorem aceꝑit una scipulatio
pluriũ pensionum. et ideo in uniu̾¬
sis pensionib fideiussor teneturꝰ.
Cum fc̃o suio reus pͥncipalis obli¬
gatione ꝑpetuant: ⁊̃ fideiusloris durat
obligatio ueluti si moram fecerit ĩ
lata sunt. nõ emptoris loco substi¬
tutũ uideri. s eius qui pignora ac¬
cepit. et ideo rõnẽ fructuũ ⁊ usura¬
rum haberi oꝑt̾e.
biturꝰ a creditore ut natura debitũ
maneat. teneri fideiussorẽ. R. tũt
uero genere nouationis transeat.
obligͣatõ fideiussorẽ. aut in re aut
exceptione liberandũ.
mutua daretur ita ꝯuenit ut ĩ yta¬
lia solũet᷑ intelligendũ ẽ mandato
denũciauerit ut debitores ad solu¬
endã pecuniã ꝯpelłet uł pignus
distraheret. isꝙ cessauerit. an fide¬
rem pactũ int̾cesserat. ut si q̃ mut
data intra certũ tempus licẽt ei
uendere. ⁊ si quo minoris uenisset
ꝙͣ ꝙ sortis. uł usuraꝵ noĩe deb̾etur

Expanded text:
um Si a colono stipulatus fideiussorem accepi, una stipulatio est plurium pensionum, et ideo in universis pensionibus fideiussor tenetur. Cum facto suo reus principalis obligationem perpetuat, etiam fideiussoris durat obligatio, ueluti si moram fecit in lata sunt, non emptoris loco substitutum uideri, sed eius qui pignora accepit, et ideo rationem fructuum et usurarum haberi oportertur a creditore, ut natura debitum maneat, teneri fideiussorem respondit: cum vero genere novationis transeat obligatio, fideiussorem aut iure aut exceptione liberandum. mutua daretur, ita convenit, ut in Italia solveretur, intellegendum mandatordenuntiaverit, ut debitorem ad solvendam pecuniam compelleret vel pignus distraheret, isque cessaverit, an possrem pactum intercesserat, ut, si centumdata intra certum tempus liceret ei uendere et si quo minoris uenissent, quodque sortis uel usurarum nomine deberetur,
Abbreviated transcription (Latin):
pignorantia accione in ꝙͣ actionẽ
ueniet qd̾ int̾est c̾ditoris. s ea ac¬
tio fideuissorẽ honerare nõ pot̾it.
Non enĩ pro pignorare. s ꝓ pecu¬
nia mutua fidẽ suam obligat.
qnͣtã pecuniam ticio ꝙñ credido
dare spondes. ⁊ fideiussores acceꝑo
deinde ticio sepiꝰ credid̾o. nempe seiꝰ

Expanded text:
pigneraticia actione, in quam actionem pigneraticia actione, in quam actionem ueniet quod interest creditoris. sed ea actio fideiussorem onerare non poterit: non enim pro pignore, sed pro pecunia mutua fidem suam oblig‹a›t'quantam pecuniam Titio quandoque credidero, dare spondes?' et fideiussores accepero, deinde Titio saepius cred
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .ł. Amssi ruina pignoris dap.¬
nũ. tũm ad fid̾iussoris qmͣ rei pro¬
mittendi ꝑiculũ spectat. nec ad rẽ
ꝑtinebit. si fid̾uissor ita sit accept᷑
qnͣto minus ex p̃cio pignoris. dis¬
tracti seruari potuerit. Istis epp̃
u̾bis.⁊̃ totũ concineri ꝯuenit¶In¬
F fideuissores actione diuisa ꝯdemp¬
natus si desierit ẽe soluendo fraus
auxiliũ implorabitur. ¶ Fideius¬
sores a colonis datos. ⁊̃ ob pecuniã
dotis p̃dioꝵ teneri ꝯuenit. cũ ea
quoc sp̃es locatõnis uinculũ ad
se trahit ñ mutat ꝯfestim. an ĩt᷑¬
iecto tp̃r fidẽ suam astrinxerunt.
¶Plures eiuisdem pecunie c̾clen¬
de mandatores si unus in iudicõ
eligatur absolutionẽ quoq se¬
tuta non liberantur. S om̃s lib̾ã¬
tur ꝓecunia soluta.
dem. RCapitis postulante rei fide¬
iussores ex contractu exͣ illã p̾scͥptio¬
nẽ a creditore qui reũ postulau̾it
deceptus sit. creditor qui fideuisso¬
rem pro mutuo accepit. agit cͣcͣria

Expanded text:
. Amissi ruina pignoris damnum tam fideiussoris quam rei promittendi periculum spectat, nec ad rem pertinebit, si fideiussor ita sit acceptus: 'quanto minus ex pretio pignoris distracti seruari potuerit': istis enim uerbis etiam totum contineri conuenit. Inter fideiussores actione diuisa condemnatus si desierit esse soluendo, frausauxilium implorabitur. Fideiussores a colonis datos etiam ob pecuniam dotis praediorum teneri conuenit, cum ea quoque species locationis uinculum ad se trahat: nec mutat, confestim an interiecto tempore fidem suam adstrinxerunt. Plures eiusdem pecuniae credendae mandatores, si unus iudicio eligatur, absolutione quoque secuta non liberantur, sed omnes liberantur pecunia soluta.m. Capitis postulati fideiussores ex contractu citra ullam praescriptionem a creditore, qui reum postulauit, deceptus sit creditor, qui fideiussorem pro mutuo accepit, agit contraria
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Siquis ꝓ eo qui libertꝰ
non eẽt. ⁊ oꝑas p̃staturũ se iuras¬
set fideiussor erit non tenebitur.
Item si filiꝰ a pr̃e uł dñs a seruo
stipuletur. nec fideiussor acceptus
tenetur. qr non ꝓot̃ ꝓ eodẽ eidem
ẽẽ obligatus. ¶Ex diu̾so ergo pr̃e
a filio uł dno a feruo stipulato. fid̾¬
iussor acceptus teneturꝰ. ¶ Si num¬
mos alienos q̃i tuos mutuos. sine
issorẽ obligatũ ẽẽ in oẽm enim
cãm acceptus uidetur. q̃ ex eã nu¬
meratõne nasci pot̃. ¶ Profurti
artione fideuissor accipi pot̾i itẽ
ꝓ eo qui in legẽ aquiliã omisit:
diu̾sa cã est ppłariũ accionũ.¬

Expanded text:
m. Si quis pro eo, qui libertus non esset et operas praestaturum se iurasset, fideiussor erit, non tenebitur. Item si filius a patre uel seruus a domino stipuletur, nec fideiussor acceptus tenetur, quia non potest pro eodem et eidem esse obligatus. ex diuerso ergo patre a filio uel domino a seruo stipulato fideiussor acceptus tenetur. Si nummos alienos quasi tuos mutuos dederiiussorem obligatum fore: in omnem enim causam acceptus uidetur, quae ex ea numeratione nasci potest. Pro furti actione fideiussor accipi potest: item pro eo, qui in legem Aquiliam commisit. diuersa causa est populariu
Abbreviated transcription (Latin):
icͣ conscitutõnes aũ iudicat᷑. ⁊ inde iͤe
ostitutõnis non de uĩe litigatoris pro¬
nũciatur. Nam si iudex uolenti se exͣ
cura muneris uł tutele bñficõ lib̃oꝵ
uł etatis aut pͥulegii excusare dix̃ĩt
n faios n etatẽ aut ullũ p̾uilegi¬
um ad munis uł tutele excusatõnem
ꝓdesse de iure constitutõnis ꝓnũcias¬
se ĩtelligr̃. Ꝙ si de uĩe suo ꝓbantẽ ad

Expanded text:
 constitutiones autem iudicatur, cum de iure constitutionis, non de iure litigatoris pronuntiatur. nam si iudex uolenti se ex cura muneris uel tutelae beneficio liberorum uel aetatis aut priuilegii excusare, dixerit neque filios neque aetatem aut ullum priuilegium ad muneris uel tutelae excusationem prodesse, de iure constituto pronuntiasse intellegitur: quod si de iure suo
Abbreviated transcription (Latin):
bitur n in ꝓuincia quare legatꝰ est¬
pp̃ eandẽ rõnẽ ⁊ siquis deportatꝰ fu̾it
ab eo cui deportandi ius ht̃. uł adno¬
tatꝰ. n iuĩcula paciet᷑ n ullam aliam
iniuriam qmͣ patitur qui siũe non
ad quieuerat. Indeg̾. N status uidet᷑¬
ẽe ꝓuocatõne int̾poĩta ergo. ⁊ si ab¬
stin̾e ordine iussus sit ⁊ ꝓuocau̾it

Expanded text:
in prouincia, qua relegatus est.Propter eandem rationem et si quis deportatus fuit ab eo, cui deportandi ius est, uel adnotatus, neque uincula patietur neque ullam aliam iniuriam, quam patitur, qui sententiae non adquieuerat: integer enim status esse uidetur prouocatione interposita.Ergo et si abstinere ordine iussus sit et prouocaue
Abbreviated transcription (Latin):
int poĩta siue ea recep̾tã sit suie non.
medio tp̃r nicħ nouari oꝑ siqͥdẽ fu̾it
recepta applło. qr recepta ẽ. si uõ ñ ẽ
recepta ne p̃iudiciũ fiat ei quo ad de¬
lib̾etur utrũ recipienda applło sit. ã¬

Expanded text:
interposita, siue ea recepta sit siue non, medio tempore nihil nouari oportet: si quidem fuerit recepta appellatio, quia recepta est: si uero non est recepta, ne praeiudicium fiat, quoad deliberetur, utrum recipienda sit a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ utiq faciliꝰ adm̃ti poterit si
non post longũ tp̃sis spacium
hoc desid̾e̾tur. ¶ Qui exhib¬
endi postulati sũt pp̃ aliam c̾a̾
alt̾ius cͥminis ꝙ añ admissũ est
uatis quoq cansisͣ exͣ oĩb sub
fideussore fcũs obseruat᷑. nisi
aoceseum. annocensium gͥte rescͥpsit.
ñ ẽẽ ĩ̾ũcła ꝯniciẽdũ eũ qui fid̾iussõ¬
res dare ꝑatus ẽ. nisi tam gͣue sce

Expanded text:
 utique facilius admitti poterit, si non post longum temporis spatium hoc desideretur. Qui exhibendi postulati sunt propter aliam causam, alterius criminis, quod ante admissum est, uatis quoque causis et hominibus sub fideiussore factis obseruatur, nisi lam Antiochensium Graece rescripsit non esse in uincula coiciendum eum, qui fideiussores dare paratus est, nisi si tam graue sce
Abbreviated transcription (Latin):
debeam ⁊ non tradam eũ. tuaũ
tiactus fũis possõnẽ. p̃do es eque
si uendid̾o nͨ tradid̾o rem ⁊ sñ uo ͤ

Expanded text:
debeam et non tradam eum, tu autem nanctus fueris possessionem, praedo es: aeque si uendidero nec tradidero rem, si non
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Sine p̃fuuto tem¬
pore in metallũ dato imꝑitia
dantis decennii temꝑa prefuis
tatis statuendas detrahendas
scire debemus.
pene eius subleuandauis erit.¬
¶ Sic enĩ ⁊̃ constitutũ est non
mõ eodem punsendos eos qͥ lon¬
go tp̃r in reatu agunt quam¬
agunt qmͣ eos qui in recenti sẽ¬
tentiam excipiunt. ¶ Nõ pot̾
quis sic dampnari ut de saxo p̾ci

Expanded text:
m. Sine praefinito tempore in metallum dato imperitia dantis decennii tempora praefitatis, statuas detrahendas scire debemus. poena eius subleuanda erit: sic etiam constitutum est non eo modo puniendos eos, qui longo tempore in reatu agunt,am eos qui in recenti sententiam excipiunt. Non potest quis sic damnari, ut de saxo p
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Si uo̾ ex peculio qr nũmos he¬
redi dederit quos utiq is passurus
eũ ñ fuit ei dare contra statuend̾

Expanded text:
it: si uero ex peculio, quia nummos heredis dederit, quos utique is passurus eum non fuerit ei dare, contra statuend
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ licet liber apparu̾it exauctoratus
.i. militia remotus castris reicieturꝰ
utiꝙ qui ex seruitute ĩ ub̾tatẽ peti¬
moratus est. Qui nõ ꝑ calũpniã peti¬
tus in seruitute ẽ in milicia retine¬
bitur qui ingenuus ꝓnũciatus est
si se mlicie declit intra qͥnq̃nnium
retͣctata suĩa nouo dño reddendꝰ ẽ.¬

Expanded text:
et licet liber apparuerit, exauctoratus, id est militia remotus castris reicietur, utique qui ex servitute in libertatem petimoratus est: qui uero per calumniam petitus in seruitutem est, in militia retinebitur.Qui ingenuus pronuntiatus est, si se militiae dedit, intra quinquennium retractata sententia nouo domino reddendus e
Abbreviated transcription (Latin):
utigitt ita ut adu̾sus eũ quocꝵ
cuũ sc dnm ẽe dicit. actiones ei
non denegentur quascũ intende
uelit. Quid enĩ sitales sint ã tp̃r
auto morte int̾eant cur si ꝯcedat᷑
ei licẽ ꝯtestando ĩt̾im ĩtim eas¬
redigẽ q̃n ⁊̃ seruiꝰ aitꝰ int̾m accõ¬
iib atlamiuis ex eo tp̃r amrũ
cede̾ ex quo lis ordiuata sit. set
si cũ aliis exꝑi uelit. ñ ẽ q̃ren¬
dum an lis ordinata sit ne ĩue
quui lib̾tati ꝯtrou̾siam mouent᷑
intim actiones excludantur.
Eque onim ex euentu iudicii lib̾ał.
aut utił aut manis actõ eius efficie᷑¬
s si quas actiones inferat dñs qr᷑
agat susciꝑe ip̃m ad litis cõtesta¬
tionẽ. s sustinendũ iudiciũ donec
cio int̾im ꝓ ub̾o hr̃etur. ⁊ sicut ipẽ
ex euentu aut utile iudiciũ erit
aut nullũ si ccͣ lib̾tatẽ ꝓnũciatũ
fui̾t. ¶Si is cui ĩ ub̾tatẽ ꝓclanat
furti aut dampni iniurie ab ali¬
quo arguatur. mala ait int̾im
sit qui dubie ubertatis est ꝙͣ qui

Expanded text:
tigat, ita ut adversus eum quoque, qui se dominum esse dicit, actiones ei non denegentur, quascumque intendere velit: quid enim si quae tales sint, ut tempore aut morte intereant? quare non concedatur ei litem contestando in tredigere?Quin etiam Seruius ait in actionibus annuis ex eo tempore annum cedere, ex quo lis ordinata sit.Sed si cum aliis experiri uelit, non est quaerendum, an lis ordinata sit, ne inuequi libertati controuersiam moueat, interim actiones excludantur: aeque enim ex euentu iudicii liberalis aut utilis aut inanis actio eius efficietur.Sed si quas actiones inferat dominus, agat, suscipere ipsum ad litis contestationem, sed sustinendum iudicium, donec cio interim pro libero habetur, et sicut ipse ex euentu aut nullum, si contra libertatem pronuntiatum fuerit. Si is, qui in libertatem proclamat, furti aut damni iniuria ab aliquo arguatur, Mela ait interimsit qui dubiae libertatis est, quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
aiꝰ .ł. Si cui de lib̾tate sua u¬
tiganti optõ legata sit q̃cũq de
hereditate ei relicta dñr eadem
⁊ de optione tractari possunt.
¶Int̾clũ ex integro datur ad lib̾¬
tate ꝓclamatõ uelut eius qui af¬
firmat iõ se p̾mo iudicio uctũ
ꝙͦ statuta lib̾tas non dũ ei ob
tigerat qmͣ nũc dicit sibi obagi¬
sse licet uulgo dicatur post or¬
dinatũ lib̃ale iudiciũ hominero
cuꝰ de statu ꝯtrou̾sia lib̾i loco ẽe

Expanded text:
a Si cui de libertate sua litiganti optio legata sit, quaecumque hereditate ei relicta dicuntur, eadem et de optione tractari possunt. Interdum ex integro datur ad libertatem proclamatio, veluti eius, qui adfirmat ideo se primo iudicio victum, quod statuta libertas nondum ei tigerat, quam nunc dicit sibi optigisse.Licet uulgo dicatur post ordinatum liberale iudicium hominem, cuius de statu controuersia est, liberi loco esse,
Abbreviated transcription (Latin):
talis p̃dii. s nͨ si socius ultro cũ eoa¬
gatur quicꝙͣ aget᷑ ueluti sicũ eo a¬
gexͥtur cui bonis int̾clictũ ẽ serues
ex eo peculio usu fructu. It̃ p̃dia tã
usu fructu qmͣ ceteris seruitutibus
patꝰ liberare pot̾it. s et seruitutes is
adquirere id.x.p. ⁊ eũ cui bonis inter¬
dictũ ẽ. uerũ est consequi posse. neꝙ
autẽ seruus ex eo peculio n p̃diis
usũ fouctum uł seruitutẽ imponere
pot᷑. pr̃ si crñ ex eo peculio filiꝰ. f̾.¬
rẽ alienam bona fide tenebłs. an pa¬
ter eius in rem uł ad exibenduĩ acti¬
a bonis patris seꝑeturꝰ defensionis
necc̃itatem patͥ non impediendam.¬
S nec cogendꝰ ẽ pat̾ es alienĩ.
Oꝵ fuliꝰ peculii noĩe ꝙ in castris accͥ¬
siuit contraxisse dice᷑. de peculio acci¬
onem pati. ⁊ si sponte paciatur ut
quil defensor sat̃ dato filiũ ĩ solidũ
non peculio tenus defend̾e debeat᷑

Expanded text:
ocius ultro cum eo agat, quicquam agetur, veluti si cum eo ageret, cui bonis interdictum est. Servos ex eo peculio usu fructu, item praedia tam usu fructu quam ceteris servitutibus pater liberare poterit: sed et servitutes his adquirere. id enim et eum, cui bonis interdictum est, verum estautem seruis ex eo peculio neque praediis usum fructum uel seruitutem imponere pater potest.Si quando ex eo peculio filius rem alienam bona fide tenebit, an pater eius in rem uel ad exhibendum actia patris bonis separetur, defensionis necessitatem patri non inponendam.Sed nec cogendus est pater aod filius peculii nomine, quod in castris adquisiit, fecisse dicetur, de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non peculio tenus defendere deb‹e›t.
Abbreviated transcription (Latin):
de feriis abolendis reis dicitur non
ꝑtinere ad seruos qui accusati in
uinculis ẽẽ iubentur ne iudicisĩ
fimatur.

Expanded text:
de feriis et abolendis reis dicitur, non pertinere ad seruos, qui accusati in uinculis esse iubentur, ne iudicium finiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ nature ñ ꝑimit. errore. N
ueritas originis s̃i admictiturꝰ. nec
mendatõ dicentis se e̾e uñ ñ sit
deponr. ¶Cũ recusando quis prĩ¬
am ex quã oriundus ẽ. nec m̃cien¬
tare. ¶ fillꝰ ciuitatẽ ex qua pr̃¬

Expanded text:
veritatem naturae non peremit: errore enim veritas originis non amittitur nec mendacio dicentis se esse, unde non sit, deponitur: neque recusando quis patriam, ex qua oriundus est, neque mentientest. Filius civitatem, ex qua p
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fũdũ uendicauit ab eo cũ quo ĩter¬
dcõ tuł. ui potuit exꝑiri pendente
iudicõ nicħominus int̾dicto rectea

Expanded text:
 fundum uindicauit ab eo, cum quo interdicto unde ui potuit experiri, pendente iudicio nihilo minus interdicto recte
Abbreviated transcription (Latin):
duob bona fide seruiens ⁊ exumꝰ
eoꝵ readdͥrat. ratõ facia uti ei
ex cuĩ re adquisiuit. id totum
adquirat. sine ei soli. siue q̃ĩ duo¬
bus fułat. Nam ⁊ĩ ueris dominis
quociens utric ad quiritur. to

Expanded text:
idei seruiens ex unius eorum re adquirat, ratio facit, ut ei ex cuius re adquisiit id totum ei adquirat, siue ei soli siue quasi duobus seruiat: nam et in ueris dominis quotiens utrique adquiritur, to
Abbreviated transcription (Latin):
de .i. Eiusddelatorẽ corrupit
ea cõdicione ut ꝓuicto habeat᷑.
Nam in fiscalib cãis cõstitutũ ÷¬
u̾sũ illũ locũ hãt qui delatorẽ re
demit. Cetin quin adu̾sus hr̃dẽ
eius tnͣsire non deb̾et. nec enĩ
exiñ ꝑit cã ex quo redempta ÷
facta uidetur u̾m oꝑ constare
pͥus ⁊ de cͥmine ꝓnunciare pla¬
ne si forte de re tractanda cã a
gatur q̃ semel iudicata ẽ ꝑ de¬
latoris corruptelam mortuus
corruptor ñ efficiet qͦminꝰ agi
possit. atcẜ retractari cã. hic.R.¬
um qui falsũ testm̃ dixit̃ posse
adire hereditatẽ ostat. s denegatis ei

Expanded text:
Eius, qui delatorem corrupit, ea condicio est, ut pro uicto habeatur: nam in fiscalibus causis id constitutum euersus ipsum locum habeat, qui delatorem demit: ceteroquin adversus heredem eius transire non debet. nec enim exinde perit causa, ex quo redempta est, facta videtur, verum oportet constare prius et de crimine pronuntiare. plane si forte de retractanda causa agatur, quae semel iudicata est, per delatoris corruptelam, mortuus corruptor non efficiet, quo minus agi possit atque retractari causa: hic eum, qui falsum testamentum dixit, posse adire hereditatem constat: sed denegatis ei
Abbreviated transcription (Latin):
S ut pulia maiestatis.
iũlia de adult̾iis. cornelia de sura¬
riis. et ueneficiis. pompeia partidi¬
.I. uilia peculiatus. cornelia de testa¬
mentis. uilia de uilia de ui pͥuata
uilia de inpublica. uilia ambitꝰ

Expanded text:
 ut Iulia maiestatis, Iulia de adulteriis, Cornelia de sicariis et ueneficis, Pompeia parricidii, Iulia peculatus, Cornelia de testamentis, Iulia de ui priuata, Iulia de ui publ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙꝓͣuis u̾bis ħ expͥmi possit ħ. Set¬
plures admittũt accõnes. s ñ posse
omnib uti ꝓbatũ ẽ. nam si ex
una obligd̾ne pluros actiones
nascunt᷑. Una tm̃mꝰ non omib utẽ¬
dũ ẽ. ¶Cũ gn̾alit᷑ adicimꝰ oi uead

Expanded text:
uis uerbis hoc exprimi possit. Sed etplures admittunt actiones, sed non posse omnibus uti probatum est: nam si ex una obligatione plures actiones nascantur, una tantummodo, non omnibus utendum est. Cum generaliter adicimus 'eiue,
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ debitori̾s lib̾antur̃ uidet᷑. Itẽ ex car¬
boniano edcõ bonoꝵ possõ est peti¬
ta si satis non detur custodiendis bo¬
nis curator datur. ꝑsonali fungi
crstodiendus ab eo relictis bonis cui
nec dũ quisqmͣ ciuili. uł houorario
lroma hñt. ⁊ si alio loco domiciliura
constituerunt mimera eiuis sustin̾e
debent. ¶isqrui castris oꝑã ꝑ mili¬
tiam dant nullũ municip̃ale munꝰ
inuingi pot̾it. ceti autẽ pͥuati. qmͣ¬
uis militũ cognati sinti legib prĩe
sue. ⁊ prouincie obedire debent. S
ĩ metallũ datus inintegrũ resti¬
tutus sit perinde ac si nͨ dampnatꝰ
fuiss ad mun̾a honores uocant᷑.
net᷑ ponat fortunã. ⁊ casus tristi¬
feminis ip̃e sexus denegat qͦmlñ
honores aue munera miugã¬
tar: ¶Filius nullam ht̃ extu¬
satõnẽ int̾ced̾e. ¶Pat̃ in cuiꝰ
pof̾ate ÷. ius ñ ht̃. ꝙ ꝓat̃ ñ cosen¬

Expanded text:
x Carboniano edicto bonorum possessione petita, si satis non detur, custodiendis bonis curator datus personali fungitcustodiendis ab eo relictis, cui necdum quisquam civili vel honorario Roma habent, si alio loco domicilium constituerunt, munera eius sustinere debent. His, qui castris operam per militiam dant, nullum municipale munus iniungi potest. ceteri autem priuati, quamuis militum cognati sunt, legibus patriae suae et prouinciae oboedire debent. Si in metallum datus in integrum restitutus sit, perinde ac si nec damnatus fuisset, ad munera uel honores uocatur: nec opponet fortunam et casus tristifeminis ipse sexus denegat. Quo minus honores aut munera iniungantur filio, si nullam habet excusationem, intercedere pater, in cuius po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sollicitudinc̾ aĩ ac uigilantia pͥnci¬
palit̾ extitit pr̃imoniale uõ iniquo
ssiptus maxĩe q̃ eque postulantur
ꝑ sonale munus est tutele cura
adulta furiosi ue. Itẽ ꝓdigi et.⁊̃¬

Expanded text:
 sollicitudine animi ac uigilantia sollemniter extitit, patrimonii uero, in quo sumptus maxime postulatur. Aeque personale munus est tutela, cura adulti furiosiue, item prodigi
Abbreviated transcription (Latin):
pquis iniecit tanti in eum uie
recte actio dabitur qnͣti euis in¬
terest cuiꝰ fundo imuria irro¬
gata eso. ¶ Qui uiam .p. ex a
rau̾it ad mimitõnẽ eiꝰ solus
compellitur. De fluminib ne ꝯ¬
publico neue ĩ ripaeiꝰ
ĩmittas. quo statio itꝰ ue nauigi¬
o deteriꝰor fit fiat. ¶Flumen
a riuo magnitudĩe disc̃nend̾ ẽ
aut estimatione circũcolentũ.
¶Itẽ fluminũ q̃dam sunt ꝑhẽ¬
nia q̃dam torrentina. ꝑ enne

Expanded text:
quis reiecerit, tantum in eum uiae receptae actio dabitur, quanti eius interest, cuius fundo iniuria irrogata est. Qui uiam publicam exarauerit, ad munitionem eius solus compellitur. DE FLUMINIBpublico neue in ripa eius immittas, quo statio iterue nauigio deterior sit fiat'. Flumen a riuo magnitudine discernendum est aut existimatione circumcolentium. Item fluminum quaedam sunt perennia, quaedam torrentia. perenne
Abbreviated transcription (Latin):
tione ⁊̃ rates continentur. cꝵ płinq¬
it̃ impediatur. s̃ iõminusit̾ nauigio
det̾ius fiet. ¶Set̾ior statõ it̃q it
nauigii det̾is fieri ur᷑ si usus eius
corrumpatur. uł difficilior fiat. aut
minor aut rarior. aut si in totũ au¬
feratur ꝓiñ si aqua deruietur ut exi¬
guor fcã sit minus nauigabilis. aut
si dilatetur uł diffusa breuẽ faciat
dũ flumen faciat. uł siquidaliud
fiat ꝙ nauigatõnẽ ĩcomodet. diffi¬
ciliorem ue faciat. ⁊ prsus impedi¬
at int̾clicto locus erit. ¶ Lab̾o scrib̃.
non ẽẽ dandam exceptd̃nẽ ei qͥ uit᷑¬
dicto cõuenitur. aut nͥ ripe tuende
cã fcm̃ sit. S ita acipiendũ ait extͣ
qmͣ siquid ita fcm̃ sit uti lege lice¬
labeo ait cõpet̾e tale int̾tlictũ ne
quid ĩ mari urue littore. qͦ portus
fiat idem putat. ¶ Deinde ait
p̃tor ꝙ in flumine.p ripa ue eiꝰ fi¬
at siue quid sid flumen ripã ue eiꝰ¬

Expanded text:
tione etiam rates continentur, qtione etiam rates continentur, qiter impediatur, non ideo minus iter navigio deterius fit. Deterior statio itemque iter navigio fieri videtur, si usus eius corrumpatur vel difficilior fiat aut minor vel rarior aut si in totum auferatur. proinde sive derivetur aqua, ut exiguior facta minus sit navigabilis, vel si dilatetur, aut diffusa brevem aquam dius flumen faciat, vel si quid aliud fiat quod navigationem incommodet difficilioremve faciat vel prorsus impediat, interdicto locus erit. Labeo scribit non esse dandam exceptionem ei, qui interdicto convenitur: "aut nisi ripae tuendae causa factum sit", sed ita excipiendum ait: "extra quam si quid ita factum sit, uti de leLabeo competere tale interdictum: 'ne quid in mari inue litore' 'quo portus,fiat, idem putat. Deinde ait praetor: 'Quod in flumine publico ripaue eius fiat siue quid in id flumen ripamue ei
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥuato fcm̃ sit. nͨ ꝙͥ si in pͥuato fluĩe
fiat. nam ex fit ĩ p̾uato flumine. ꝑ¬
inde est ac si in aloloco p̾uato fiat:
fcm̃. Et ꝙ in riꝑa fit. ñ ur᷑ in flumĩe
siquid fiat quo defior statio ⁊ naui¬
gatio fiat. ergo hoc int̾cltm̃ ad ea
gabilia ad cetera non ꝑtin. S lab̾o
scribit non ẽe miciuũ. ⁊ sicruid ĩ eo
flumine ꝙ nauigabue nõ sit. fiat ut
extrescat. aito aq̃ cursus impediat᷑.¬
utile int̃dictum compet̾e. neuis ei fiat
quominus ad opꝰ ꝙ in alueo fluminis
ripa ue eiꝰ ita fem̃ ẽ. ut it̾ cursus flu¬
minis decior sit.fiat. tolłe demolliri.
purgari restituere boni uiri arbiͣtu
possit. ¶ Stationẽ dm̃s a statuendo
is igitur locus demonstretur̾ uͥcũ
naues staretute possunt i Ait p̃tor
itercy nauigis deteriꝰ sit. fiat. ħ ꝓ
nauigatõne positir ẽ. ĩmo nauigiuĩ
solemus dicere.⁊̃ ipãm nauem. iter
igitur tusc nauigii pof̾ ⁊ sic accipi. it̃
nauis det̾ior fiat. ¶ Nanigii applła¬

Expanded text:
sit, ne quidem si in priuato flumine fiat: nam quod fit in priuato flumine, perinde est, atque si in alio priuato loco fiat. tum: et quod in ripa fiat, non uidetur in flumine si quid fiat, quo deterior statio et navigatio fiat. ergo hoc interdictum ad egabilia, ad cetera non pertinet. sed Labeo scribit non esse iniquum etiam si quid in eo flumine, quod navigabile non sit, fiat, ut exarescat vel aquae cursus impediatutile interdictum competere "ne vis ei fiat, quo minus id opus, quod in alveo fluminis ripave ita factum sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgare restituere viri boni arbitratu possit". Stationem dicimus a stando: is igitur locus demonstratur, ubicumque naves tuto stare possunt. Ait praetor: 'iterque nauigii deterius fiat'. hoc pro nauigatione positum est: immo nauigium solemus dicere etiam ipsam nauem, iter ergo nauigio potest et sic accipi 'iter naui deterius fiat'. nauigii appella
Abbreviated transcription (Latin):
I si ã flinũ pͥuatũ sit cessabit ĩt̾¬
dcm̃ nicħ enĩ differt a cet̾is loci ᷤ
pͥuatis flum̃ pͥuatũ. ripaã enis
ita recte diffinietur id cx flumen
continet naturalẽ rigorẽ sui cursͦ
tenens. cetm̃ si qñ uł ymbribus
uł mari uł qua alia rõne ad tẽpꝰ
excreuerit. ripas ñ mutat. neq
denicħ dix̃ uiluã q̃ increm̃to suo e¬
gỹptũ oꝑitur ripas suaᷤ muta¬
te uł ampliare. nam cũ ad ꝑpet¬
uam sui mensurã redierit ripe
aluei eius muniende ft̾. Si tame¬
flumen naturalit᷑ creu̾it ut ꝑpe¬
tuum incrementũ nactũ fit. aut alio fl¬
in pu. loco fieri. Illa enĩ insula aut oc¬
cupantis ẽ si limitati agri fu̾int aũ eiꝰ
cuiꝰ ripam contingit. aut si ĩ medio alue¬
cini. Aut si limitatus ẽ ager. accupã¬
tis alueus fiet. certe desunt ẽe pu ᷤ
sit ꝑ cimͣ fluit publicũ flum̃. nͥominꝰ
publicũ sit. ⁊ Ideo siquid ibi fiat ĩ flu¬

Expanded text:
: si autem flumen priuatum sit, cessabit interdictum: nihil enim differt a ceteris locis priuatis flumen priuatum. Ripa autem ita recte definietur id, quod flumen continet naturalem rigorem cursus sui tenens: ceterum si quando uel imbribus uel mari uel qua aliit, ripas non mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare uel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae aluei eius muniendae sunt. si tamen naturaliter creuerit, ut perpetuum incrementum nanctus sit, uel alio fluidetur in publico fieri. illa enim insula aut occupantis est, si limitati agri fuerunt, aut eius cuius ripam contingit, aut, si in medio aluecini aut, si limitatus est ager, occupantis alueus fiet: certe desinit esse pubsit, per quam fluit publicum flumen, nihilo minus publica fit: et ideo si quid ibi fiat, in flu
Abbreviated transcription (Latin):
iter det̾ius fiat uim fieri neto.
¶Uiam aꝑare ẽ ad uet̾em altitu¬
dinẽ. latitudinẽ q restituere:
s et purgare refectionis portio
est. purgari aũ ꝓprie diciturꝰ ad li
⁊ qui purgat ⁊ om̃s oĩo qͥ in pris¬
tinũ statũ reducunt. ¶ Sicruis
ĩ spẽm refectõis det̾iorẽs uiã
facit ĩpune uim pacietur. pp̃ꝙꝓ
n latiorem n longiorẽ.n ałti¬
orem. n huiliorem uiam sub
noiẽ refectionis is qui int̾rlicit
p̾fac̾e uł in uiam t̾renam glare¬
am inic̾e. aut st̾nere uiam lapi¬

Expanded text:
deterius fiat, uim fieri ueto'. Uiam aperire est ad ueterem altitudinem latitudinemque restituere. sed et purgare refectionis portio est: purgar‹e› autem proprie dicitur ad lib qui purgat et omnes omnino, qui in pristinum statum reducunt. Si quis in specie refectionis deteriorem uiam fac latiorem neque longiorem neque altiorem neque humiliorem uiam sub nomine ref‹e›ctionis is qui interdicit potest facere, uel in uiam terrenam glaream ini‹ce›re aut sternere uiam lapi
Abbreviated transcription (Latin):
dent ꝙ si ñ acceꝑint fideussorem.
s tamcꝓͣ suũ accipienti ei tradide¬
rint dñi furti accionẽ adu̾sus plagi¬
ariũ ħĩturũ.  Siqͥs de manu ali¬
cusꝰ nũmos aureds uł argenteos. ꝑ.
aliã rem excusserit. ita furti tene¬
atur. si id̾o fec̃it ut alius tolleret
isq sustulent ¶ Siquis massã me
sũ uł potuloꝵ. uł masse furti agẽ.
uł condicione. Idẽ est in uuis et
in musto. ⁊ in uinatiis. Nam ⁊ ilua¬
sit̃ ti ag̾e̾ potꝰ. s et condici. ¶ Serius
qͥ se lib̾m affirmaũ. ut sibi pec᷑ cre¬
deret᷑. furtũ non facit. naniq hic
nicħ ampliꝰ qmͣ ydoncũ se debitorẽ
affrmat. idem est ⁊ in eo qui sepa¬

Expanded text:
dent: quod si non acceperint fideiussorem, dent: quod si non acceperint fideiussorem, sed tamquam suum accipienti ei tradiderint, dominum furti actionem adversus plagiarium habiturum. Si quis de manu alicuius nummos aureos vel argenteos vel aliam rem excusserit, ita furti tenetur, si ideo fecit, ut alius tolleret, isque sustulerit. Si quis massam measum uel poculorum uel massae furti agere uel condictione. idem est et in uuis et in musto et in uinaceis: nam et uuati agere potest, sed et condici. qui se liberum adfirmavit, ut sibi pecunia crederetur, furtum non facit: namque hic nihil amplius quam idoneum se debitorem adfirmat. idem est et in eo, qui se pa
Abbreviated transcription (Latin):
peculiosubtraxit iuideamꝰ ⁊ puto te¬
neri. ñ tm̃ igitur furtũ faciet fillio.
s ⁊̃ furti tenebitur. ¶ Eñ cͤditorẽ
qui post solutam petm pignus nõ
reddat teneri furti mela ait si celã¬
di aiõ retineat ꝙ u̾m eẽ arbitror.
bi sulphunarie sũt in agͦ. et ind̾
aliquis t̾ram egiss. et abstulisset do¬
minꝰ furti aget. deinde colonꝰ cõ¬
ducti accione cõseq̃tur. ut id ipm̃ p̃s¬
taretur. ¶Si seruꝰ tiuis. ł filius po¬
lienda uestintenta susceꝑit. an furti
uendo sĩt. potes furti hrẽ accionẽ. si
imprudens qͥs emerit. ⁊ si sub repta
sit habebit furti actõnem. ¶ Apd̾
labeonẽ relatũ estꝰ si liginario quid
dixerit. ut quisqͥs noĩe eiꝰ siliginem
petisset ei daret. et quidam ex tnͣseũ
uł ab aliis qͥ pot̾atẽ hñt de carcere
uł custodia dimitt̾e accepit. an is
furti teneatur. et placet si fid̾ius¬
sorib dedit in eos dño accionẽ dan¬
dam. ut hii actiones suas mͥ man¬

Expanded text:
ideamus: et putem teneri: non tantum igitur furtum faciet filio, sed etiam furti tenebitur. Eum creditorem, qui post solutam pecuniam pignus non reddat, teneri furti Mela ait, si celandi animo retineat: quod verum esse arbitror. Si sulpurariae sunt in agro et inde aliquis terram egessisset abstulissetque, dominus furti aget: deinde colonus conducti actione consequetur, ut id ipsum sibi praestaretur. Si seruus tuus uel filius polienda uestimenta susceperit, an furti uendo sit, pote‹s› habere furti actionem, si imprudens quis emerit et ei subrepta sit, habebit furti actionem. Apud Labeonem relatum est, si siliginario quis dixerit, ut quisquis nomine eius siliginem petisset, ei daret, et quidam ex transeunvel ab aliis qui potestatem habent de carcere vel custodia dimitteret, an is furti teneatur? et placet, si fideiussores dedit, in eos domino actionem dandam, ut hi actiones suas mihi man
Abbreviated transcription (Latin):
crũ du̾tat. nec mou̾e ꝙỹ debet.
qĩ is nicħ lucri sui grã faciat. spẽs
.N. lucͥ est ex alieno largiri.et
bñficio debitorẽ sibi adquirr̾e.
Uñ et is surti tenetur qui id̾o
rem amouet ut eam alii donet.
¶furẽ interdiũ dep̃hensũ nõ

Expanded text:
crum conuertat. nec mouere quem debet, crum conuertat. nec mouere quem debet, quasi nihil lucri sui gratia faciat: spe‹c›ies enim lucri est ex alieno largiri et beneficii debitorem sibi adquirere. unde et is furti tenetur, qui ideo rem amouet, ut eam alii donet. Furem interdiu deprehensum non
Abbreviated transcription (Latin):
dati actionẽ ꝙ si seruus tiis ne
tibi cõmodatam surripuerit fur
s tm̃ comodati. ¶Qui aliens
negotiis gerendis se optulit. acti¬
onem furti non ht̃. licet culpa esꝰ
res ꝑierit. s actione negõꝵ gõꝵ¬
ita dampnandꝰ est. si dñs actione
ei cedat. eadem sũt in eo qui ꝓ
tutore negotia gerit. uł in eo tu¬
tore qͥ indulgentiã p̃stare debe¬
at. ucluti qui ex plurib tutoribꝰ
testõ datis oblata sat̃ datione so¬
lus adminisirationẽ suscepit.S¬
i ex donatione alterius rem̾
meam teneas. et eam subripiã
ita demũ te furti age metũ pos¬
se Iulianꝰ ait. si intersit tuare¬
tinere possõnẽ. ueluti si hoiem
donatum noxali iudicio defen¬
disti. uł egrũ curau̾is. ut adu̾sus
uendicantẽ iustam retentionem
utatur furti tenetur. ¶Eũ qui
quid utendũ accepit si ipẽ alii
cõmodau̾t. furti obligari insũ
c. ex quo sat̃ apparet furtũ fieri
⁊ siquis usũ aliene rei ĩ suũ lu¬

Expanded text:
dati actionem. Quod si seruus tuus rem dati actionem. Quod si seruus tuus rem tibi commodatam subriputantum commodati. Qui alienis negotiis gerendis se optulit, actionem furti non habet, licet culpa eius res perierit: sed actione negotioita damnandus est, si dominus actione ei cedat. eadem sunt in eo, qui pro tutore negotia gerit, uel in eo tutore, qui diligentiam praestare debeat, ueluti qui ex pluribus tutoribus testamento datis oblata satisdatione solus administrationem suscepit. Si ex donatione alterius rem meam teneas et eam subripiam, ita demum furti te agere mecum posse Iulianus ait, si intersit tua retinere possessionem, ueluti si hominem donatum noxali iudicio defendisti uel aegrum curaueris, ut aduersus uindicantem iustam retentionem utatur, furti tenetur. Eum, qui qu‹o›d utendum accepit ipse alii commodauerit, furti obligari responsum est. ex quo satis apparet furtum fieri et si quis usum alienae rei in suum lu
Abbreviated transcription (Latin):
Si seruus qui subreptꝰ est heres
insiitutus fu̾it. furti iudicio accor
consequetur. ⁊ p̃cũ hr̃ditatis. Si
mͦ seruus ante qmͣ iussu diũ ade¬
at mortuus fu̾it. cõdicendo quo
mortuũ idem conseq̃tur. ¶ Si
stata liber subreptus sit uł res
sub cõdicõne legata. dem̃ añqmͣ
furti iam agi non pot̃. qr desiit
int̃ẽe hr̃dis. pendente autẽ cõ¬
dicione tanti estimaridꝰ ẽ. qnͣti
emptorẽ pͥ euenire.
dẽ.ł. Siquis ex domo ĩ qua
nemo erat rapu̾it. accione de
boĩs raptis in quadruplũ cõu¬
enietur. furti ñ maĩfesti uidel
si nemo eũ dop̃hend̾it tollentĩ¬
Uauł. ł. Qui utiurle cã ian¬
uam effregerit. qnͣnus iñ per
alias res amote sint. ñ tonot᷑
furti. nam maleficia uoluntas
⁊ ꝓpositũ delinq̃ntos disting¬
uit. ¶ Si seruus ꝯmodato¬
ris tem surrupu̾it. et soluendo sit
is cui subreptũ ẽ. Sabuuis ait posse
exegit. reddat euanesce̾ furti acti¬
onem. Idem ⁊ si remittat ⁊mo¬

Expanded text:
Si seruus subreptus heres institutus fuerit, furti iudicio actor consequetur etiam pretium hereditatis, si modo seruus, antequam iussu domini adeat, mortuus fuerit. condicendo quoque mortuum idem consequetur. Si statuliber subreptus sit uel res sub condicione legata, deinde, antequam furti iam agi non potest, quia desiit interesse heredis: pendente autem condicione tanti aestimandus est, quanti emptorem potest inuenire.. Si quis ex domo, in qua nemo erat, rapuerit, actione de bonis raptis in quadruplum conuenietur, furti non manifesti, uidelicet si nemo eum deprehenderit tollentum. Qui iniuriae causa ianuam effregit, quamuis inde per alios res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia uoluntas et propositum delinquentis distinguit. Si seruus commodatoris rem subripuerit et soluendo sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse exegit, reddat, euanescere furti actionem: idem et si remittat commo
Abbreviated transcription (Latin):
teneri mela scripsit te qͦ si scisti.
ditoris accipisse eũ erret ĩpõd̾e.
siquis seruo meo ꝑsuaserit. ut
nomen suũ ex iustrumento puta
emptionis tolłot. ⁊ mela scripsitꝰ.
⁊ego puto furti agendũ ẽ. set
si seruo ꝑsuasũ sit Ut tabulas me¬
as p̃ perscribat. puto siqͥdẽ ꝙ seruoͤ
ꝑsuasũ sit. serui corrupti agendũ
si ipẽ fecit. de dolo actionẽ dandam.
¶Si linea margaritaꝵ surrepta
ut. dicendus ẽ nũs. S ⁊ si dem̃o fur¬
ti agatur. neccẽ ẽ dici. ꝙͣ amphore
surrepte sũt. Si uasa surrepta sis
nũs ent dicendus. ¶Si seruus
meul qui ht̃ peculii ad mĩstratõnẽ
lib̃am pactus sit. cum eo ñ donatio¬
nis cã. qui rem eiꝰ petuliarẽ surri¬
puerat. recte tnͣsactũ uidetur. ꝙ¬
uis enĩ dño q̃ratur furt̾i accio. at¬
cũ in peculio serui est. S ⁊ si to¬
ta pena furti dupli seruo soluta
sit. ñ dubie fur lib̾abitur cui cõ¬
sequens est. ut si forte a fure acce¬

Expanded text:
teneri Mela scribit: te quoque, si scisti: teneri Mela scribit: te quoque, si scisti: ditoris accipis, cum erret in pondere. Si quis seruo meo persuaserit, ut nomen suum ex instrumento puta emptionis tolleret, et Mela scripsit et ego puto furti agendum. Sed si seruo persuasum sit, ut tabulas meas describeret, puto, si quidem seruo persuasum sit, serui corrupti agendum, si ipse fecit, de dolo actionem dandam. Si linea margaritarum subrepta sit, dicendus est numerus. sed et si de uino furti agatur, necesse est dici, quot amphorae subreptae sint. si uasa subrepta sint, numerus erit dicendus. Si seruus meus, qui habebat peculii administrationem liberam, pactus sit cum eo non donationis causa, qui rem eius peculiarem subripuerat, recte transactum uidetur: quamuis enim domino quaeratur furti actio, attamen in peculio serui est. sed et si tota poena furti dupli seruo soluta sit, non dubie fur liberabitur. cui consequens est, ut, si forte a fure acce
Abbreviated transcription (Latin):
duob sociis omniũ bonoꝵ unus rẽ
pignori acceꝑit. eaqq subreptu
sit mela scribit eũ solũ hr̃e furti
actionẽ. qui pignori accẽpit sociĩ
ñ hr̃e. ¶ Neꝙ uerbo n scriptura
quis furtum facit᷑ iure utimur ut
furtũ sñ ꝯtractione nõ fiat. qͣre᷑ o
pem ferre uł cõsiliũ dare tũt noce¬
at cũ secuta contͣctõ est. ¶ Sicis
asinũ meũ coegisset. et in equas
hu̾it. S et heremo modestiro ꝯsu¬
li meo de dalmatia cõsulenti res¬
cripsit. Cura eqͦs quib euisdẽ rer
grã subietisse᷑ quis equas suas
ꝓponebatur furti ita demũ tem̾.
si furandi arõ id feciss. si minus
in fcm̃ agendum. ¶ Cũ ticõ hones¬
to uiro petłn c̾dere slellẽ subietis¬
ti mͥ aliũ ticiũ egenũ. qĩ ille eẽt
locuplex. ⁊ nũmos acceptos cũ eo
diuisisti. furti tem̾s aĩ opetua cõ¬
silio q furtũ fcm̃ sit. S ⁊ ticius
furti tenebitur. ¶Siquis maio¬
ra pondẽa tibi omodauit cũ eme¬
res ad pondꝰ furti eũ uenditori

Expanded text:
us rem pignori acceperit eaque subrepta sit, Mela scripsit eum solum furti habere actionem, qui pignori accepit, socium non habere. Neque verbo neque scriptura quis furtum facit: hoc enifurtum sine contrectatione non fiat. quare et opem ferre uel consilium dare tunc nocet, cum secuta contrectatio est. Si quis asinum meum coegisset et in equas o Modestino studioso meo de Dalmatia consulenti rescripsi circa equos, quibus eiusdem rei gratia subiecisse quis equas suas proponebatur, furti ita demum teneri, si furandi animo id fecisset, si minus, in factum agendum. Cum Titio honesto uiro pecuniam credere uellem, subiecisti mihi alium Titium egenum, quasi ille esset locuples, et nummos acceptos cum eo diuisisti: furti tenearis, quasi ope tua consilioque furtum factum sit: sed et Titius furti tenebitur. Maiora quis pondera tibi commodauit, cum emeres ad pondus: furti eum uenditori
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ denicy omẽ quinocendi cã
habetur̃ significatur ¶ Oum
pertineat. cõdicõ uero ⁊ uendicatõ
ad rei recuꝑatõnẽ apparet recepta
re nicħominꝰ saluã ẽẽ furti actionẽ
condicionẽ uero ⁊ uendicõnẽ tolli
sicut ex diu̾so post solutã dupli. aũ
quadrupli penam salua ẽ uendica¬
tio ⁊ condicio. ¶Qui ferram̃ta
sciens ꝯmodauerit ad effringen.¬
dum hostiũ .ł armariũ. ł scallam
sciens cõmodau̾it ad asçendendsi
licet nullũ eius consiliũ pͥncipałi¬

Expanded text:
enique omne, quod nocendi causa habetur, significatur. Cum pertineat, condictio vero et vindicatio ad rei reciperationem, apparet recepta re nihilo minus salvam esse furti actionem, vindicationem vero et condictionem tolli: sicut ex diverso post solutam dupli aut quadrupli poenam salva est vindicatio et condictio. Qui ferramenta sciens commodaverit ad effringendum ostium vel armarium, vel scalam sciens commodaverit ad ascendendum: licet nullum eius consiliu
Abbreviated transcription (Latin):
aius . ł Cam ⁊ si p̾cipitata sit̃
petora utilũ actõ dampni ĩiurie
qĩ ex lege aquilia dabitur.
subtrahenti opẽ dsiliũ ue accomo¬
dauerit furti tenebitur. s si fur¬
tũ cũ ea fecerit tenebitur furti.
cũ ip̃a nõ teneatur. Ipã qͦ si opẽ
furi tulit. furti ñ tenebitur. set
reꝵ amotaꝵ. serui u̾o sui noĩe.
furti eam teneri nequaꝙͣ ambr¬
gendũ est. Idem dicẽdũ ẽ. ⁊ ĩ fi¬
lio .ẜ. milite. Nam᷑ ipe pat̾ ñ dene¬

Expanded text:
ale Nam et si praecipitata sint pecora, utilis actio damni iniuriae quasi ex lege Aquilia dabitur. subtrahenti opem consiliumve accommodaverit, furti tenebitur. Sed et si furtum cum ea fecit, tenebitur furti, cum ipsa non teneatur. Ipsa quoque si opem furi tulit, furti non tenebitur, sed rerum amotarum. Servi vero sui nomine furti eam teneri nequaquam ambigendum est. Idem dicendum est et in filio familias milite: nam ipse patri
Abbreviated transcription (Latin):
mutatã sit duo ꝯpetere furti ac¬
tionẽ constat. ¶ Eũ qͥ mulionẽ
si interea mule ꝑissent furti
neri ꝙ conseq̃ns ẽ drẽ. et ĩ tuto¬
re cui post pbertatẽ solutũ est.
neum cui cred̾em. et ego ignorẽ
ẽẽ credo .s. si et ille qui adducttur
scit. ꝙ si nesciat rem ñ faciet firi¬
tum. nec hił qui adduxit opẽ tu¬
lisse potest uideri cũ furtum fcm
non sit. set dabitur actio in fc̃m ĩ
eum qui adcluxit. ¶Si stipula¬
tus de te sim. ꝑte non fieri quomi¬
ripi cũ surrepto eo ex stipulatu
quominꝰ mͥ daret᷑ ñ tñ furtiacti¬
onem me hr̃e.

Expanded text:
mutatum sit, domino competere furti actionem constat. Eum, qui mulionem si interea mulae perissent, furtineri. quod ei consequens est dicere et in tutore, cui post pubertatem solutum est. neum, cui crederem, et ego in scilicet si et ille qui adducitur scit: quod si nesciat, non facies furtum, nec hic qui adduxit opem tulisse potest uideri cum furtum factum non sit: sed dabitur actio in factum in eum qui adduxit. Si stipulatus de te sim 'per te non fieri, quo miripi cum subrepto eo ex stipulatu quo minus mihi daretur, non tamen furti actionem me habe
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł. Ei is qui rem pignori
dedit uendid̾it eam qmuis dñt
sit furtũ facit. sũ eam tradid̾at
creditori. siue specialipactione
Iislian᷑ ꝓbat. ¶Si is cui res sur¬
repta sit dũ ap̃ furẽ sit legau̾it
eam mͥ. an si postea eam cõtͣc¬
octauen suĩam mͥ soli ꝯpetitꝰ e

Expanded text:
autium. Si is, qui rem pignori dedit, uendiderit eam: quamuis dominus sit, furtum facit, siue eam tradiderat creditori siue sIulianus putat. Si is, cui res subrepta sit, dum apud furem sit, legaverat eam mihi, an, si postea fur eam contrecOct