comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eumi diligunt in ueritate facul¬
tates eciam nmncorum uroꝵ¬
nostre erunt quĩ et eorũthesau¬
ros expoliabitis et uictoriosi
ad propria remeabitis uel sã¬
gume uestro purpurati perhep¬
ne braniũ adipistemi Tali impe¬
ratori militara debetis cui omi
non deest potencia Cuiq Re pp̃e¬
dat nulla de sunt stippendia uia
brems est labor permordient ẽ
qui tamen in iasser babilem
nobis cependet coronam Iam
nine igitur auc̃te loquamur a po¬
stolica Accingere. O homo uines¬
quisq gladio tuo super fenuuir
tuum pocentissime acciugimini
iꝙ et estote filii potentes qui
melius est nobis nobis mori
in bello quĩ uidere mala gentis
nostre et sanctorum Nos uos
demulceant illecebrosa blandin¬
ta mulierum rerumqz uestraꝵ
quim eatis nec nos deterreant
preferendi labores quathinus
per ecciãs uobis cõmissas id ipzã
udonũciate et uiam in ihelm toto
orbe uiriliter predicate. Conses¬
sis pr̃torum suorum ignoran¬
ciam securi de xp̃o celerem passi¬

Expanded text:
eum diligunt in veritate. Facultates etiam inimicorum vestrae erunt: quoniam et illorum thesauros exspoliabitis, et vel victoriosi ad propria remeabitis, vel sanguine vestro purpurati, perenne bravium adipiscemini. Tali imperatori militare debetis, cui omnis non deest potentia, cui quae rependat nulla desunt stipendia. Via brevis est, labor permodicus est, qui tam immarcescibilem vobis rependet coronam. Jam nunc igitur auctoritate loquamur Prophetica. « Accingere, » o homo, unusquisque, « gladio tuo super femur tuum, potentissime : » Accingimini, inquam, et estote filii potentes, quoniam melius est vobis mori in bello, quam videre mala gentis vestrae et sanctorum. Non vos demulceant illecebrosa blandimenta mulierum, rerumque vestrarum, quin eatis, nec vos deterreant perferendi labores, quatenus per Ecclesias vobis commissas idipsum annuntiate, et viam in Jerusalem toto ore viriliter praedicate. Confessis peccatorum suorum ignorantiam, securi de Christo coelestem pacisci
Abbreviated transcription (Latin):
nus epus seruus seruorum
dei guillermo caturceñ epõ
Salutem et aplicam benedicio¬
nem ꝙͣuis supra matre suam
et eccĩarum omi romana ecciõ
calcaneum eleuauit hun aldꝰ
ex monasterio moyssiacen qui
in ip̃o tenobio abbas fuerit con¬
toa romane ecc̃ie uoluntatẽ asqͥ¬
linum eiecit tamen ex sedis apo¬
stolice humilitate ac paciencia
sentenciam iuspendinius ⁊ tã¬
te parcimus presumpc̃omi Iube¬
mus autẽ ut hunaldum ab eo¬
dem monasterio reppellas. Et
srẽm nostrum uenerabilẽ uirũ
asquilinum in eõdem loco resti¬
nrãs acceperis anobis quod
nisi infra prestriptum perfe¬
ceris terminum eciam in uitũ¬
mus officõ autem omno sata¬
gas nouers te domi nr̃i opis
benedicõnem np̃e manus di¬
sposicõne absequium. Si ergo
nõis obẽdieris preceptis apũd
nos bene iudicaberis Sin aute
le iaculis np̃is feriemus qualẽ
ergo te exhibueris talem nos

Expanded text:
scopus, servus servorum Dei, GUILLELMO, Caturcensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem. Quamvis supra matrem suam et Ecclesiarum omnium Romanam Ecclesiam calcaneum elevaverit Hunaldus ex monasterio Moyssiacensi, qui in ipso coenobio abbas factus contra Romanae Ecclesiae voluntatem Ansquilinum ejecit, tamen ex sedis apostolicae benignitate ac patientia sententiam suspendimus et tantae parcimus praesumptioni. Jubemus autem ut Hunaldum ab eodem monasterio repellas et fratrem nostrum venerabilem virum Asquilinum in eodem loco restieras nostras acceperis a nobis. Quod nisi infra praescriptum perfeceris terminum, etiam invitumus officio. Ut autem omnino satagas, noveris te Domini nostri oris benedictionem nostrae manus dispositione assecuturum. Si ergo nostris obedieris praeceptis, apud nos bene judicaberis. Sin autem, te jaculis nostris feriemus. Qualem ergo te exhibueris, talem nos
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi ergo sanctissime reuerẽ¬
dissinie ac dilectis sune frater
tam ex anti qua sedis aplice fa¬
miliaritate ꝙͣ ex nobilissima
tuiq cenobii religionis reuerẽ¬
tra singulaois auobis de betur
prerogatiua dilectionis, est
preterea ꝙ nos tibi nõ minus
moqz monasterio faciat debito¬
res qm̃ per te monasticis reli¬
gionis oudimenta percepi.¬

Expanded text:
Tibi ergo sanctissime, Reverendissime ac dilectissime Frater, tam ex antiqua Sedis Apostolicæ familiaritate, quàm ex nobilissima tuæ, tuique Cœnobii Religionis Reverentia, singularis à nobis debetur prærogativa dilectionis. Est prætereà quod nos Tibi non minus, tuoque Monasterio faciat debitores; quoniam per te Monasticæ Religionis Rudimenta suscepi
Abbreviated transcription (Latin):
desiderautissime mumum qz te
deprecor ut sit quia tibi fint
pietas uiscera si qua filui et alup¬
nni tui est tibi memoria me mnl¬
tum id cuipientem tua presen
consolari Canctaiqz matrem
tuam romanaectiam si nunꝙͣ
possibile fuerit tuo multum
nobis optabili aduenrtu uifita¬
pe digneris At̾uero si id fieri
nequit ut tales de filus tuis
confribus meis te ad nos man¬
dare non pigeat inquibus te
dideam te su sipiam tue con¬
solaconis iy mensis perturbaco¬
nbus positis uerba cognoscã
quia tuam caritatem tueq
dilectionis affertum michi re¬
presentent qui talitez et tu
omi qz Iratrum nr̃orum se
habeai congregaco michi denũ¬
tient. Precor auteni ut õmez
sanctorum fratrum congrega¬
tõnem cõmuonẽ facias ut apõ
onpotentis dei clemenciam
preces effundant quathinus
et nos et ecrĩam suam sanctã
que tantis uidetur subia cere
uericulis in poistinum restau¬
pare statum dignetur noueris
enm omis specialuts hoc nego¬

Expanded text:
desiderantissime, nimiumque te desiderantissime, nimiumque te deprecor ut, si qua tibi sunt pietatis viscera, si qua filii et alumni tui est tibi memoria, me multum id cupientem tua praesentia consolari, sanctamque matrem tuam Romanam Ecclesiam, si unquam possibile fuerit, tuo multum nobis optabili adventu visitare digneris. At vero, si id fieri nequit, ut tales de filiis tuis confratribus meis te ad nos mandare non pigeat, in quibus te videam, te suscipiam, tuae consolationis in immensis perturbationibus positus verba cognoscam, qui tuam charitatem tuaeque dilectionis affectum mihi repraesentent, qui qualiter et tu mniumque fratrum nostrorum se habeat congregatio mihi denuntient. Precor autem ut omnem sanctorum fratrum congregationem commonere facias, ut apud omnipotentis Dei clementiam preces effundant, quatenus et nos et Ecclesiam suam sanctam, quae tantis videtur subjacere periculis, in pristinum restaurare statum dignetur. Noveris enim omnibus specialius hoc nego
Abbreviated transcription (Latin):
et abbatibus quatuor alusqz
ꝙͣ plurimis uiris religiosis
conuementes cum portunen
episcopus omzromanorũ cle¬
picorum catholice parti fauẽ¬
cium se lectatum diceret abbas
uero cassinen cardinalis dia¬
conus ceterorum diaconorũ
ꝑ quoqz cardinalis tt̃ sancti
clementis onni cardinalium
preffectus aucen urbis larcor
omn se ferre assererent leg
Cumqz post triduanum ieui¬
num supplicacombus multis
maginsqz ad deun precibus
uehementez mcisterent quod
ego quidẽ omnino dignus non
fui tandem me sibi iii  idus
marcu in pontifficem eligerũt q̃ba
din testor non. ambicõmis causi
nec alicuiis dignitatis defiderio
assensum prebui Sed quia toi
tantis qz uiris in obediens este
uerebar taliqz quali tem pore
si quantum ad me periclitanti
ectie uon subuenire deuni me os¬
fende̾ metuebam. Presertim cum
predecessores meos uiros om̃ ue¬
ner a cõne dignos gregorium
scilz atqz uictorem hoc sibi diui¬
ne precepisse asserunt rogo iq̃r

Expanded text:
us quatuor, aliisque quamplurimis viris religiosis convenientibus; cum Portuensis episcopus omnium Romanorum clericorum catholicae parti faventium se legatum diceret, abbas vero Casinensis cardinalis diaconus caeterorum diaconorum; P. quoque cardinalis tituli Sancti Clementis omnium cardinalium; praefectus autem Urbis laicorum omnium se ferre assereret legationem, cumque post triduanum jejunium, supplicationibus multis magnisque ad Deum precibus vehementer insisterent, quod ego quidem omnino dignus non fui, tandem me sibi quarto Idus Martii in pontificem elegerunt. Quibus, Deum testor, non ambitionis causa, nec alicujus dignitatis desiderio assensum praebui; sed quia tot tantisque viris inobediens esse verebar, talique quali tempore si quantum ad me periclitanti Ecclesiae non subvenirem, Deum me offendere metuebam; praesertim cum praedecessores meos viros omni veneratione dignos, Gregorium scilicet atque Victorem, hoc sibi divine praecepisse asserunt. Rogo igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
duos lectos decenter ornatos¬
mambus ad astra sustolli et au
diuit uoces in sublime dicenciũ
radiantibus uite et merito collo¬
cabinmus uidelicet cantuarien
torum sunt patres. filiorum in

Expanded text:
duos lectos decenter adornatomanibus ad astra sustolli: et audivit voces in sublimi dicentium:radiantibus vitae merito collocabimus, videlicet Cantuarienstorum sunt patres filiorum in
Abbreviated transcription (Latin):
simo sexto uenit in galiam et
celebrauit concilium apud cla
aliquam ecciãsticam dignitate
de man principuni uel quor¬
libet laycorum nõ accipiant ex¬

Expanded text:
s papa venit in Galliam, et celebravit concilium, apud Claaliquam ecclesiasticam dignitatem de manu principum vel quorumlibet laicorum non accipiat: e
Abbreviated transcription (Latin):
cia. decantaretur qui uidelicetun¬
umne authea cauebatur qͦ ss
eiusdem paracliti .i. consolator
uisitacõne cõpungi amore in¬
flamari et gr̃a mereamur illus¬
dume legis nos amonet ꝙ eccia¬
ut in domo donũ que est eccia fide¬
lium unusquisqz deuotorum
pro uiribus adomio sibi colla¬
tis aliquid offerre studeat ne
selz ut piger seruus pro talẽ¬
ti absconcõne iure a donnõ dap¬
netur Sed pocius cum bono
seruo pro lucro fidelitez multi¬
plicato digna mercẽde renuie

Expanded text:
tia decantaretur, qui videlicet minime antea canebatur, quo scilicet ejusdem Paracleti, id est, consolatoris visitatione compungi, amore inflammari et gratia mereamur illuse legis nos admonet ut in domo Domini, quae est Ecclesia fidelium, unusquisque devotorum, pro viribus a Domino sibi collatis, aliquid offerre studeat, ne scilicet ut piger servus pro talenti absconsione jure a Domino damnetur, sed potius cum bono servo pro lucro fideliter multiplicato digna mercede remune
Abbreviated transcription (Latin):
sfiaceñ monasteriui magne
quond religioiis magne fame
magneqz fuerit excellencie Post¬
modum uero cum illie habitantiũ
negligencia religionis glopia
decreuisset sustenciaꝵ quoqz
coppia diumiuta et pene ad in¬
chillum redacta est gras aute
deo qui nris temporibus per
clumacen abbatis industoiam
religionẽ in eodem loco abolita
reparare dignatus est et sequi¬
romane eccĩe dyacomi cardinal

Expanded text:
siacense monasterium magnæ quondam religionis, magnæ famæ magnæque fuerit excellentiæ. Postmodum vero cum illic habitantium negligentia religionis gloria decrevisset, substantiarum quoque copia diminuta et pænæ ad nihilum redacta est. Gratias autem Deo, qui nostris temporibus per Cluniacensium abbatum industriam, religionem in eodem loco abolitam reparare dignatus est. Romanæ ecclesiæ diaconi cardinal
Abbreviated transcription (Latin):
Comendamus igitur hanc maz
salutarem cessionem et operac̃o¬
nem Ego predictus presul ifar¬
mis et ego eiuidẽ cuntatis comes
tam ipi ꝙ omibr in eodẽ loco
abbatibus usqz in futuris se¬
culum ut quicumqz malume
mentis hõ quod fecimus pessi¬
ma quod absit presum pcõne
temerare uel infectum redde̾
studuerit ip̃e dei et proximi
prouocatus amore et nostra
supplicacõne aplice sedis non
dedignetur pontifficem inter¬
pellare, et ita pro supra duti
nostri loc ficut pro sui discu¬
cienda loci cã ante magestatigiaie
tribunal stremussinus nr̃¬
noster aduocatus et precipuus
deffensor studeat quas contra
insurgentes surgere et facun¬
dus rac̃o curator aduersus
magni locos obloquencur lui¬
guas assistere. Ad hums et¬
reuerendissimo ronno gregorio
pedibus transmismus. hanc
discrepcõmis carcai si quis igr
comes uel epũs sine alicuuis
muasiomis manus diceptãcoe
concussione agitacõne aliquã
tam salutaris decrecti temera¬
pe censurain acceptauerit uel

Expanded text:
mmendamus igitur hanc nostram salutarem cessionem et operacionem, ego preditus presul Ysarnus et ego ejusdem civitatis comes tam ipsi quam omnibus in eodem loco abbatibus, usque in seculum futuris, ut quicumque maligne mentis homo quod fecimus pessima, quod absit, presumpcione temerare vel infectum reddere studueritis, ipsi Dei et proximi provocatus amore, et nostra supplicacione apostolice sedis non dedignetur pontifficem interpellare, et ita pro suppradicti nostri loci, sicut pro sui discucienda loci causa, ante tante maiestatis tribunal strenuissimus noster advocatus et precipuus deffensor studeat quas contra insurgentes surgere, ac facundus raciocinator adversus magniloquos obloquencium linguas assistere. Ad hujus erreverendissimo domno Gregorio pedibus transmittimus hanc discripcionis cartam. Si quis igitur, comes vel einvasionis manus disceptatione, concussione, agitatione aliqua tam salutaris decreti temerare censinam attemptaverit vel
Abbreviated transcription (Latin):
bati clumacen omiq̃z eius sc̃to
conuentui ualutem et apli̾cã
benediconem. Quoma scĩcatez
uestrami. satis auidam exaltacõ¬
ius romane ectie nouinius ca
que croca nos acta sunt compe¬
dio uobis notificare cieranuis
Notum ieq facunus dilectio¬
in uestre ꝙ a puo terracineñ
campane ciuitate sancte rõa¬

Expanded text:
acensi, omnique ejus sancto conventui salutem et apostolicam benedictionem Quoniam sanctitatem vestram satis avidam exaltationis Romanae Ecclesiae novimus, ea quae circa nos acta sunt compendio vobis notificare curamus. Notum itaque facimus dilectioni vestrae, quod apud Terracinam Campan
Abbreviated transcription (French):
uit nꝙͣ tot gentes in unam
couueire sententiam Namoppi¬
mouem honiuum uincebat nu-¬
merus ꝙͣuis extimaretur sexͣ¬
gies C millia qui oms ieresoli¬

Expanded text:
uam tot gentes in unam colere sententiam. Opinionem hominum vincebat numerus; quamvis aestimaretur sexagesies centum millia; qui omnes Hierosoly
Abbreviated transcription (Latin):
honore antiquo ista adiacencia
mons corbellus rota ciceria uilla
noua uilla sancti palladi dura¬
uellum mopiacus medicinum
cum cunctis appendencus supra¬
dictorum locorum et aduitores
et bencfactores consequatur be¬
nedicõnem et absolucõnem põ¬
tificalem Iuuaseres uero si non

Expanded text:
honore antiquo, ista adjacencia: honore antiquo, ista adjacencia: Mons Corbellus, Rota Cisteria, Villa Nova, Villa Sancti Paladii, Duravellum, Moyracus, Medicutum cum cunctis appendiciis suppradictorum locorum. Et adiutores et benefactorum consequantur benedicionem et absolucionem pontificalem; invasores vero, si non
Abbreviated transcription (Latin):
omibus hommibus in xp̃o pie
uiuere hic et in futura uita cu¬
pientibus res eccłiasticas iure
maxime sanctorum catholicor
patrum sauxit auctas, qua propt
cupiditate ducti inimici dei deside¬
rantes de predari ⁊ inuadere hoc
quod monasteriis fideles deo inspi¬
rante dederunt sua propria uo¬
luntate oimpocentem deum pra¬
ins moribus suis exarcerbant.
Cum decimas et honores mona¬
steriorum atqz ecciarum iniuste
sibi a stribunt. Eed nunc pro
certo sciat fraterintas xpĩanoꝵ
clumacen monastern cum omi
suo honore propriodeo et beato
aplo petro successoribusqz suis
uiris aplicis apricis temporibz
sue constructioinis ee datum cũ
cunctis locis sibi in diuer sis par¬
tibus mundi adiacentibus Et
ideo placuit confilis sancte roma¬
ne eccie celebrato apud tholosa¬
urbem iubente papa uictoris
sterii cui preest durandus abbas
clumacus subdictus cum om̃i suc
honore quem habet aut habe¬
bit aucte pontificum xuini. fir¬
maretur. Sunt autem excepto

Expanded text:
omnibus hominibus in Christo pie vivere hic et in futura vita cupientibus, res ecclesiasticas jure maxime sanctorum catholicorum patrum sanxit auctoritas. Quapropter cupiditate ducti inimici Dei desiderantes depredari et invadere hoc quod fideles monasteriis Deo spirante dederunt sua propria voluntate, omnipotentem Deum pravis moribus suis exacerbant cum decimas et honores monasteriorum atque ecclesiarum injuste sibi ascribunt. Sed nunc pro certo fiat fraternitas Christianorum Cluniacum monasterium cum omni suo honore perpetue Deo et beato apostolo Petro successoribusque suis viris apostolicis a priis temporibus sue construcionis esse datum, cum cunctis locis sibi in diversis partibus mundi adjacentibus. Et ideo placuit concilio Sancte Roamane ecclesie celebrato apud Tholosam, iubente pape Victore, sterium cui preest Durandus abbas Cluniaco subditum cum omni suo honore, quem habet aut habebit, auctoritate pontificum XVIII firmaverunt. Sunt autem excepto
Abbreviated transcription (Latin):
obtenta et in manitate glorio¬
sissimi donuni comigtis tholo¬
sain guillermi consultuqz iro¬
nastice diseipline propagatoꝵ
te quoqz et cooperante reuerẽ¬
do hunaldo abbate moyssiaer¬

Expanded text:
obtentu et immunitate gloriosissimi nostri comitis domni Guillermi, consultu eque monastice discipline propagatoris nte quoque et cooperante reverendo Hunaldo abbate Moyssia
Abbreviated transcription (Latin):
dictus episcopus qui suctes sit
stephano eiertus est de pontise¬
catu et factus est iohanuez sa
est papatus iohanni archie pbro
ance portam latinam cui impo¬
ultra montes translatus hic¬

Expanded text:
dictus, qui successit Stephano pape, eiectus est de pontificatu et factus est papa Iohanneest papatus Iohanni archipresbitero ante Portam Latinam, cui impoultra montes translatus
Abbreviated transcription (Latin):
opera istorum signorum ne¬
ququam uidinus affectator.
quiymo cum ea spiritus sancti
gr̃a possiderent numꝙͣ enterci¬
tare uoluerunt inlt forte artã
illos et meuitabilis nectitas
cohartasset/. Si ergo gesta cõ

Expanded text:
opera ista signorum nequaquam uidimus adfectata: quin immo cum ea spiritus sancti gratia possiderent, numquam exercere uoluerunt, nisi forte extrema illos et ineuitabilis necessitas coartasset. Sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
qui in sesertis egipti morantem
propter gloriã uirtutis eius Impe¬
rator constantius amicum fecerat
lrĩs honorabat et ut pro quibus
uellet ei restribere expeccabat ut

Expanded text:
tunc in desertis Aegypti morantem propter gloriam virtutis ejus, imperator Constantinus amicum fecerat, litteris honorabat; et ut pro quibus vellet ei rescriberet, expetebat. Fuit
Abbreviated transcription (Latin):
pro filio cuy regnum Ro. regini
cesserat festinauit ire iheresolimis
et serutata est locum dxminice pas¬
sioms Eabulariai hauc prio
fuisse asserunt et hoc lacins pro

Expanded text:
pro filio, cui regnum orbis Romani cesserat, festinavit Hierosolymam, et scrutata est locum Dominicae passionis. 42. Stabulariam hanc primo fuisse asserunt, sic co
Abbreviated transcription (Latin):
imperator dixit nos ad fidem ꝯ¬
sirmandã non potentiam oftoden¬
dam exemplo religiosissum prĩ¬
cipis constantun interesse uolumꝰ
ut beritate inuenta non ultra mul¬
titudo pranis doctrinis actracta¬
fides xp̃i publice publicatur de¬

Expanded text:
interesse debent. Nos ad fidem confirmandam, non ad potentiam ostendendam exemplo religiosissimi principis Constantini synodo interesse voluimus, ut inventa veritate non ultra multitudo pravis doctrinis attractfi
Abbreviated transcription (Latin):
cerant in britanta pax atempore
ne besanie que corrupto orbe toto hãc
eciam insulam extra orbem tam
longe positain ueneuo sui infeait ca¬
rore, et hoc quasi uia pestilencie tran¬

Expanded text:
erant in Brittania pax usque nae vesaniae, quae corrupto orbe toto, hanc etiam insulam extra orbem tam longe remotam veneno sui infecit erroris: et hac quasi via pestilentiae tran
Abbreviated transcription (Latin):
a beato gregorio romane urbis
epi sco patum tenebat suis pre¬
cibus affoca ce zare impetra ᷤ
donari eccie rpi templum ioc
quod ab antiquis panteon ãtea
uocaba tur/ quia hoc quasi simu

Expanded text:
a beato Gregorio Romanae urbis episcopatum tenebat, suis precibus a Phoca Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocab
Abbreviated transcription (Latin):
dei genitricis marie acqz omz
martioum xp̃i ut exclusa mł¬
titudine demonu multitudo ibi
kaleudarũ nouembrium sicut
indie natalis domi ad eccletiã
in honore oinz sanctoru memo¬
iret ibiq ibiq missarũ solley¬
nis apresule sedis a plice cele¬
brata omibusqz uicte peractie
unus quisq in sua cum gaudis¬
remearet. Ex hac ergo consuetu¬
dine sancte romane ectie crescen¬
te religione opiãna decrectum

Expanded text:
Dei genitricis, atque omnium martyrum Christi, ut, exclusa multitudine daemonum, multitudo ibi Kalendarum Novembrium, sicut in die natalis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorumniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudiremearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum
Abbreviated transcription (Latin):
primus in nacõnibus fidei fundanẽ
uero roma ecclĩa semper Inamacu¬
lata perinansit domno proudẽ te
et beato petro a plõ opem ferente¬
et in futurum permanebit sine ulla
hereticorum exultacõne atqz firma
et iumobilis om̃i tempore percistit

Expanded text:
primus in nationibus fidei fundamentRomana ecclesia, quae semper immacculata mansit et Domino jubente et beato Petro opem ferente in futuro manebit, sine ulla hereticorum insultatione firma et immobilis omni tempore persistet.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum pro omium operanda sa¬
lute non solum a ffligi cruci et
in ea mori uoluit sed etiam emisso
Iam sproitu perforari lãtea latus
bus undis aque et sangninis fer¬
maretur unica et iniaculata ac
bop gosancta mater eclĩfraconiuo
xp̃i. Sic de latere pruni hominis
soporatu eua sibi in coningem est
formata ut sic certe figure prum
et ueteris adde qui secundum appl¬
uerissunt estfonua futuri in nr̃o
noissimo addam i xp̃o ueritas

Expanded text:
verbum pro omnium operanda salute non solum affigi cruci et in ea mori voluit, sed etiam, emisso iam spiritu perforari lancea sustinbus undis aquae et sanguinis » formaretur unica et immaculata ac virgo sancta mater ecclesia, coniux Christi, sicut de latere primi hominis soporati Eva sibi in coniugium est formata, ut sic certae figurae primi et veteris Adae, qui secundum Apostolum est forma futuri, in nostro novissimo Adam, id est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
illie est turbacõ ubi est modita fides
ibi securitas ubi perfecta dilectio.¬
si alus imperatur ut iactant recia
sua in capeura soli tamen petro
dicitur duc in altum Nam quo¬
ciens fidei racõ uentilatur ad petrũ
per totum mundum possit om̃ibus¬

Expanded text:
Illic ergo turbatio, ubi modica fides: hic securitas, ubi perfecta dilectio.si aliis imperatur ut laxent retia sua; soli tamen Petro dicitur: Duc in altum, hotiens fidei ratio uentilatur, arbitror per totum mundum possit
Abbreviated transcription (Latin):
cum uidisset ueorem suam duci ad
pacõnem gaiisus est electiois gr̃ã
ac regrecionis ad propeiam domũ
et exc̃lamasse post eam cum duceret
ac proprio nomme appellantem di¬
uisse O conũr memento domini

Expanded text:
cum vidisset uxorem suam duci ad passionem suam, gavisum esse electionis gratiam ac regressionis ad propriam domum, et exclamasse post eam, cum duceretur, ac proprio nomine appellantem dixisse: O conjux, memento Domini
Abbreviated transcription (Latin):
in. tollit petrus aupem quare
qui et absoluit, quoniam ligandi
atqz soluendi idem a deptus est po¬
testatem. Tollit autem aurem male
andrentis tollit autem glaudio spi¬
rituali aurem interiorem male

Expanded text:
. Tollit ergo Petrus aurem. Quare qui et absolvit, quoniam ligandi et solvendi idem adeptus est potestatem. tollit autem aurem male audientis, tollit autem gladio spiritali aurem interiorem male
Abbreviated transcription (Latin):
helia nanqz legitur uir pilosus
et zona pelicea acem euis rem¬
bus et de ipso et de illo sinulibus
decit aplus ciocinerunt in melo¬
mo et in pellibus Caprinis. E
bos sibi hec cucula monachorum
sumpta est acolobus aplorum
que ut dalmatica formabantur

Expanded text:
Elia legitur: « Vir pilosus, et zona pellicea accinctus renibus ; » et de ipso, et similibus Paulus dicit: « Circuierunt in melotis, et in pellibus caprinis ; » et s est. Cuculla monachorum sumpta est a collobiis apostolorum, quae, ut dalmatica formabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
augustinum ꝙͣ qui peruerse agẽs
nõmen uel ordinem sauctitatis¬
uel sacerdocii habet delinquentem
nmc namqz Redarguere nullis
presuunt et in exemplum culpa
uehementer extenditur quando ꝓ
reuerencia ordimis pectator hone¬
ratur. Episcopus itaqz qui ta¬
lia erimia nou corrigit magis
dicendus est canis impũdicus ꝙͣ

Expanded text:
am, qui peruerse agens nomen vel ordinem retinet sacerdotis — delinquentem namque hunc redarguere nullus presumit et in exemplis culpa vehementer extenditur ‧ quando pro reuerencia ordinis peccator honoratur ‧ episcopus itaque, qui talium crimina non corrigit, magis dicendus est canis impudicus quam
Abbreviated transcription (Latin):
agapitus secundus. benedutus
sextus. benẽdictus septimus leo uñ
yuis septimus. Alexander secun¬
dus. Ste phanus uictor tercius
u̾banus secundus pascalis secun¬
dus gelasius secundus ectie roane
ris dileccionis ac libertatis pre¬
roctatua donarunt ⁊ poiuile

Expanded text:
Agapitus secundus, Benedictus sextus, item Benedictus septimus, Leo seprius septimus, Alexander secundus, Stephanus, Victor tertius, Urbanus secundus, Paschalis secundus, Gelasius secundus, Calixtus seris dilectionis ac libertatis prærogativa donarunt, et unive
Abbreviated transcription (Latin):
tractare margaritas sanctorr¬
tractare delectat gẽmas intueri
dulcium piscatarum nec mõdus
ncolore nec numerus in uirtute
Eplendor uarius et diuersus op¬
natus hos lapides si secus aspe¬
xerit illuminatus effulxit. Si
gustauerit surdus uerbo domĩ
claros percepit audictus Si a¬
specerit hos lapides claudus
in sporta preciosa cursum re¬
cepit et templum fortiter intra¬
splendor harum margaritaꝵ
qũ tantum exaltauit nuimerus
uiduarum. Ergo et uos singu¬
los contemplari quis eligens
petrum respuat paulum quis
querens andream contempnat
iacobum et iohannem nulla est
diuer sitas nommũ qr una est
corona gemimnarum unũ nacha¬
le appłorum una est leccicia ppło¬

Expanded text:
tractare margaritas sanctorum, delectat gemmas intueri dulcium piscatorum. Nec modus in colore, nec numerus in virtute, splendor varius et diversus ornatus. Hos lapides si caecus aspexit, illuminatus effulsit; si gestavit surdus, verbo Domini claros percepit auditus. Si aspexit hos lapides claudus in porta speciosa , cursum recepit, et templum fortiter intrasplendor harum margaritarum, quando tantus exsultavit numerus viduarum. Ergo et nos singuli singulos contemplemur. Quis eligens Petrum respuat Paulum? Quis quaerens Andream contemnat Jacobum et Joannem? Nulla est diversitas nominum, quia una est corona gemmarum, unus natalis Apostolorum, una est laetitia populo
Abbreviated transcription (Latin):
na hereditate ꝑuenit ut ĩtegoũ
eẽl neqz ulla diui sione cinderet
opdinauit sit autem si ĩuenirẽ¬
tur aut uasa aut libri aut alia
ornamẽta que aliquando con¬
sterret eidem cappelle ab eo col¬
lata non fuisse hoc qui habere
uellet dato iuste extimacõnis
precõ emeret et haberet similiter
et delibris quorr magna ĩ biblio¬
teca sua copoĩã coniiregamt.
Etatuit ut abhus qui eos hr̃e
uellent iusto precõ fuislẽt redep¬
ti preciñqz ĩ pauperes eroga¬
lum ĩ ceteros thesauros atqz
pectunia tres mensas argen¬
teas et aurẽã unam precipne
magnitudis et ponderis esse
costat Dequibꝰ statuit acq
derreint ut una ex eis que
forma quadrengula destripooz
Uobis dostantino politañ conti
inter cetera donaria que ad
hoi deputata sunt rome ad
basilica bt̃i petri apłi deferat
¶erciaqz ceteris et operis pul¬
cretudine et ponderis grani¬
tate multam excellit quẽ ex
trilꝰ urbibꝰ cõnex totius mũ¬
di destoipcõnem subtili et mmi¬

Expanded text:
ate pervenit, ut integrum esset, neque ulla divisione scinderetur, ordinavit. Si qua autem invenirentur aut vasa aut libri aut alia ornamenta, quae liquido constaret eidem capellae ab eo conlata non fuisse, haec qui habere vellet, dato iustae aestimationis praetio, emeret et haberet. Similiter et de libris, quorum magnam in bibliotheca sua copiam congregavit, statuit, ut ab his qui eos habere vellent, iusto pretio fuissent redempti, praetiumque in pauperibus erogatum. Inter caeteros thesauros atque peccunias tres mensas argenteas et auream unam praecipue magnitudinis et ponderis esse constat. De quibus statuit atque decrevit, ut una ex his, quae forma quadrangula, descriptionem urbis Constantinopolitanae continet, inter cetera donaria quae ad hoc deputata sunt, Romam ad basilicam beati Petri apostoli deferate ceteris et operis pulchritudine et ponderis gravitate multum excellit, quae ex tribus orbibus conexa totius mundi descriptionem subtili ac mi
Abbreviated transcription (Latin):
im quã pia et prudetĩ cõsideraicõne
cit et Iethesauxis suis atqz pectu¬
ma que in illa die in caniera eus
ĩuenta ẽ inqua illud precipue pre¬
cauere noluit ut non solum helemosi¬
nar largico que sollempuiter apd̾
opĩãnos depossessiombꝯ eoꝵ agit
pro se suoqz De sua peccuma ordĩe
acq rricõne perficeretur Sedet iã
ut heredes sui om̃i ambiguitate
remota quĩd ad se pertinere deberet
liquido cognostere et sine lite atqz
contencõne sua inter se cõpetenti
picõe diuudẽ potuissẽt at igitur
intendõne atq ꝓposito omnẽ substã
et argento gerunꝯqz et ortu regio
ĩ illa ut dictum ẽ die ĩ tamera eig
poterat ĩueniri pͥmo qd̾ t̾ua diuisi¬
one ꝑtitꝰ ẽ deinde eadẽ partes
sub Amidendo de duabꝰ partibus
sistit ut qr in regno illius metrayo¬

Expanded text:
consideratione cit de thesauris suis atque pecunia quae in illa die in camera eius inventa est. In qua illud praecipue praecavere voluit ut non solum eleimosinarum largitio, quae sollemniter apud christianos de possessionibus eorum agitur, pro se quoque de sua pecunia ordine atque ratione perficeretur, sed etiam ut heredes sui, omni ambiguitate remota, quid ad se pertinere deberet liquido cognoscere, et sine lite atque contentione sua inter se conpetenti partitione dividere potuissent. Hac igitur intentione atque proposito omnem substantn auro et argento gemmisque et ornatu regio in illa – ut dictum est – die in camera eius poterat inveniri, primo quidem trina divisione partitus est. Deinde, easdem partes subsistit, ut quia in regno illius metropo
Abbreviated transcription (Latin):
suam ectiãm data ẽ sufficiẽs cum
suis sufraganeis parciatur eo Ielz
modo ut pars tercia sua sit eccĩe
due uero partes inter susfraganece
Siuida᷑. harum ditusionẽ que ex dua

Expanded text:
suam ecclesiam data est suscipiens, cum suis suffraganeis partiatur, eo scilicet modo ut pars tertia suae sit ecclesiae, duae vero partes inter suffraganeos dividantur. Harum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ exremo uersu legebatur lia¬
polus princeps uocatũ ẽ aqui¬
bud eodẽ qͦ decessit anne pau¬
cis ante mortem mensibus eas
quas princeps expͥmebat hũs
nichil horum ad res suas quo¬
ta facẽ instituit quibꝰ filias et
ex cocubinis liberos ex aliqua
parte heredes faceret. Sed far¬
de incohate perficẽ nõ poterat¬
qz si superstes eẽt quã partem
tueri et regere debuisset testai¬
tum inde factum et iure iuran¬
do ab obtumatiba francie consrro¬
matum et pape legitur missum
ut mani sua substriberet Tamẽ

Expanded text:
in extremo versu legebatur «Karolus princeps». Notatum est a quibusdam eodem quo decessit anno, paucis ante mortem mensibus, eas quae «princeps» exprimebant litteras vit, acsi nihil horum ad res suas quota facere instituit, quibus filias et ex concubinis liberos ex aliqua parte sibi heredes faceret, sed tarde inchoata perfici non poteraque si superstes esset, quam partem tueri et regere debuisset. Testamentum inde factum et jurejurando ab optimatibus Francorum confirmatum, Leoni papae missum, ut manu sua subscriberet. Anno
Abbreviated transcription (Latin):
cotetz balteo gladii dissiꝑato a
sestinãitibꝰ qui aderãt ministris
exarmatꝰ et sine aminiclo leua¬
uetur baculum eciã quẽ tunt for¬
te ĩ manu tenebat iam elaplum
est ut uigniti uel eo amplius
pedum spaco longe iaceret. Acces¬
sit ad hoc creber aqueñ palaciz
tremo et ĩ domibꝰ ubi cõserua¬
bat᷑ a siduus laqueapioi trepi¬
sus. tacto eciã decelo ĩ qua post¬
ea sepultqẽ. bazilica ozaliũ ꝙ au¬
peũ quo tecti culiuẽ erat opnatu
ictu flumĩs dissipatũ. et supra
domũ pontifficis q̃ basilice contĩ¬
gua erat ꝓiectũ erat ĩ eadẽ basi¬
lica ĩ margiie corone q̃ inter su¬
periores et inferiores arcus in¬
feriouẽ edis partẽ ambiebat

Expanded text:
ta, balteoque gladii dissipato, a festinantibus qui aderant ministris exarmatus, et sine adminiculo levaretur. Iaculum etiam, quod tunc forte manu tenebat, ita elapsum est, ut viginti vel eo amplius pedum spatio longe iaceret. Accessit ad hoc creber Aquensis palatii tremor et in domibus ubi conversabatur assiduus laqueariorum crepitus. Tacta etiam de caelo in qua postea sepultus est basilica, malumque aureum, quo tecti culmen erat ornatum, ictu fulminis dissipatum et supra domum pontificis, quae basilicae contigua erat, proiectum est. Erat in eadem basilica, in margine coronae quae inter superiores et inferiores arcus interiorem aedis partem ambiebat,
Abbreviated transcription (Latin):
me regẽ qui solus filioꝵ il degdi
superat cõgregat sollempniter
decoto reguo frãncoꝵ pͥmorilm
cunctor cõfilio consortẽ siba tociꝰ
regn et imꝑialis nouus here¬
dem cõstituit impõitoq capiti
eiꝰ Diãdemate ĩpatorẽ et augu¬
stumi iussit appellari Suscep¬
tũ ẽ hoc enis conciliũ ab omĩbꝰ
qui adherant magno cũ fauo¬
re. Nã dimnicꝰ ei ꝓpter regini
utilitatẽ undebatur ĩspiratũ
auxitq marestatẽ eius hoc
factum et ex terris nacombꝰ
nõ minimũ terroris incussit
uenctũ ppoficitur exactoo in
huiõi negoco quo relictum erat
antimi croca kralendas nouẽ¬
bois aquis grain reuertitur
Cninqz ibi yemaret mense ian¬
nuario sebre dalida correptꝰ
occubuit qui statim ui in sebri¬
bus solebat cibi abstinẽtiã indu¬
xit arbiratꝰ hac cõtiuẽtia mor¬
uuni posse deppelli uel certe mi¬
luari Sed accedente ad febrẽ
lateris dolore quã greci pleu¬
resi uocant illeq achuc mediã
retinẽte neq coppus aliter ꝙͣ

Expanded text:
qui solus filiorum Hildigardae supererat, congregatis sollemniter de toto regno Francorum primoribus, cunctorum consilio consortem sibi totius regni et imperialis nominis heredem constituit, inpositoque capiti eius diademate imperatorem et augustum iussit appellari. Susceptum est hoc eius consilium ab omnibus qui aderant magno cum favore – nam divinitus ei propter regni utilitatem videbatur inspiratum –, auxitque maiestatem eius hoc factum et exteris nationibus non minimum terroris incussit.venatum proficiscitur, exactoque in huiuscemodi negotio quod reliquum erat autumni, circa Kalendas Novembris Aquasgrani revertiturCumque tibi hyemaret, mense Ianuario, febre valida correptus, decubuit. Qui statim, ut in febribus solebat, cibi sibi abstinentiam indixit, arbitratus hac continentia morbum posse depelli vel certe mitigari; sed accedente ad febrem lateris dolore, quem Graeci pleuresin dicunt, illoque adhuc inediam retinente, neque corpus aliter quam
Abbreviated transcription (Latin):
intritis eius prop̾o sumptu ĩ eodẽ
uico cõstruxit in qua sepultus ẽ
Sadẽ die qua deffunctꝰ ẽ archꝰ¬
qz supra tumulũ deauratus
cũ ymagine et titulo extructꝰ
hoc doditono situmi ẽ corpꝰ karo¬
doxi imꝑatoris qͥ regnũ fran¬
corz notabiliter ampliauit et ꝑ
annos ulum feliciter rexit a
ꝓpincante fine plura fuere ꝓdi¬
gia ut nõ solum alni s eciã ip̃e
hoc inmmĩtari sentiret pꝯ ꝯtum
et solis et lume creberrima de¬
ffectio et in sole macula fuit que¬
dam atricoloruis un dierum spac̃o
uisa orꝑtitus que inter basilicam
et regiia operosa modo dostruxe¬
rat die ascencõnis dñi subita
ruma usqz ad fundamẽta collapsa¬
ẽ Iem pous relum ap̃o mogu¬
ciatum quẽ ip̃e per y auuos ing̃ẽ
ti labore et opere mirabli delig
no constouxit ita ut pempiniter
fortuitu ĩcendio cõflagraint ut
preterꝙͣ aqua tegebal᷑ ne una

Expanded text:
ejus, proprio sumptu in eodem vico construxit. In hac sepultus est eadem die qua defunctus est, arcusque supra tumulum deauratus cum imagine et titulo exstructuhoc conditorio situm est corpus Karodoxi imperatoris, qui regnum Francorum nobiliter ampliavit et per annos 46 felicpinquantis finis conplura fuere prodigia, ut non solum alii, sed etiam ipse hoc minitari sentiret. Per treet solis et lunae creberrima defectio et in sole macula quaedam atri coloris septem dierum spatio visa. Porticus, quam inter basilicam et regiam operosa mole construxerat, die ascensionis Domini subita ruina usque ad fundamenta conlapsa. Item pons Rheni apud Mogontiacum, quem ipse pti labore et opere mirabili de ligno ita construxit, ut perenniter fortuito incendio conflagravit, ut preter hoc quod aqua tegebatur nec una
Abbreviated transcription (Latin):
ihesauron et pectume uestium
alsqz superleccil corã amias et
mĩstris suis annis tribꝰ auteꝙͣ
decederet secit contestatq eos ut
post obitum suũ ale facta distri¬
bucõ per illoꝵ susspagĩ rata
permaneret quisqz exhus que
oiuiserat fieri uellet bremario
comprendit cuiꝰ racõet textꝯ tal

Expanded text:
thesaurorum et pecuniae ac vestium aliaeque suppellectilis coram amicis et ministris suis annis tribus antequam decederet fecit, contestatus eos ut post obitum suum a se facta distributio per illorum suffragium rata permaneret, quidque ex his quae diviserat fieri vellet breviario conprehendit; cuius ratio ac textus talis
Abbreviated transcription (Latin):
die añ exortũ solis castra egressi¬
cũ tunc agẽ cepisset iudit repente
de lapsd̃ celitꝰ cũ ĩgenti lumie facẽ
adextera ĩ sinistrã ꝑ cerenã aera
transcurrere cunitisqz hoc signũ
quĩd ꝓenderet adimãtibꝰ. subito
esꝰ quẽ sedebat capite dorsum uer¬
so decidit eiuiqz tam graniter ad
ierrã elisit ut fibula lagi nipta

Expanded text:
 ante exortum solis castris egressus iter agere coepisset, vidit repente delapsam caelitus cum ingenti lumine facem a dextra in sinistram per serenum aera trans-currere. Cunctisque hoc signum quid portenderet ammirantibus, subito equus quem sedebat, capite deorsum merso, decidit eumque tam graviter ad terram elisit, ut, fibula sagi rupta
Abbreviated transcription (Latin):
est dicere ycoma supra striptoꝵ
fosse et leoncie auguste romain uin
fil Mayarum et acclamatu ẽ eis
nn lateranis in basilica uigilii ab
omi clero uel cenatu. Exaudi xpe
socam augustum et leociam augu¬
stami. Tunc iussit ipsam nconã
dñs beatissimus. Et aplicus cere¬
gorius ppa preponi in oratorio
sancui cesarii iuxta palacium. Ces¬

Expanded text:
t autem icona suprascriptorum Phocae et Leontiae Augustae Romae VII Kalendar. Maiar. et acclamatum est eis in Lateranis in basilica Juliana ab omni clero vel senatu; Exaudi, Christe, Phocae Augusto, et Leontiae Augustae vita. Tunc jussit ipsam iconam dominus beatissimus et apostolicus Gregorius papa reponi in oratorio S. Caesarii intra palatium.
Abbreviated transcription (Latin):
ceppendebat bellum qd totã uelabat
ymagine ẜ hoc uelumi in ui teria pꝰ
uesperas recedebat ab ymagine
nullo mouente solo dei miraculo
qi defferretur in celum ut ad ple¬
num posset ymago prospiti apo¬
pulo celebratis uero uesperis in
et ibi manebat usqz ad ui feriam
hoc uiso miraculo sanctitum ẽ ut

Expanded text:
ependebat velum, quod totam cooperiebat imaginem. Hoc velum sexta feria post vesperas recedebat ab imagine, nullo movente sed Dei miraculo, quasi deferretur in coelum, ut ad plenum posset imago a populo prospici. Celebratis autem vesperis in et ibi manebat usque in sextam feriam. Hoc viso miraculo sancitum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
oracõnem dicere compellunt
uis ut purgentur ab illo ui
cõne fris in alus autẽ horis
licet statim animũ nou cohibeat
erpectandus tamen est ad uenia
Sufficit enim si sol nõ oriatur
super iracundiam eius nõ uacat¬

Expanded text:
rgo dicere compelluntur  ut purgentur ab illo vittione fratris; in aliis autem horis licet statim animum non cohibeat, exspectandus est ad veniam; quia sufficit si « sol non occidat super iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
pie memorie thiberius cõstãtinopo¬
lit imperator secreto me illum sus¬
cipiens quid inter nos discordie
uersaretur agnouit et utruisqz
partis allegacõne pensans eunde
librum quẽ de resurectione strip¬
serat suis quoqz allegacõmbus
destruens de liberauit in flanus cre¬
mari debuisset a quo ut e gressi
fumus iñ egritudo ualida eundẽ
uero enticium egritudo et mors ẽ¬
prothinnus sequta. Quo mortuo
quia nullus erat qui eũs dicta
sequeretur dissimulaur cepta per¬
sequi ne in fauillas uideret uerba
iaculari Sum tamen adhuc uiue¬
ret et ego ualidissumis febribus
egrotentem. Quicumnq notimi
ad enui salutacõnis gra pergebat
in eorum relacõne cognout ante cor
occlos pellem mami sue tenebat
dicens confiteor qz om̃s in hac car¬
ne resurgenius. Quõd sicut ip̃i
factebantur omm̃o prius negare

Expanded text:
piae memoriae Tiberius Constantinus imperator secreto me et illum suscipiens, quid inter nos discordiae versaretur agnovit, et utriusque partis allegationem pensans, eumdem librum quem de resurrectione scripserat, suis quoque allegationibus destruens, deliberavit ut flammis cremari debuisset. A quo ut egressi sumus, me aegritudo valida, eumdem vero Eutycium aegritudo et mors protinus est secuta. Quo mortuo, quia pene nullus erat qui ejus dicta sequeretur, dissimulavi coepta persequi, ne in favillas viderer verba jaculari. Dum tamen adhuc viveret, et ego validissimis febribus aegrotarem, qad eum salutationis gratia pergebant, ut eorum relatione cognovi, ante eorum oculos pellem manus suae tenebat, dicens: Confiteor quia omnes in hac carne resurgemus. Quod, sicut ipsi fatebantur, omnino prius negare
Abbreviated transcription (Latin):
ui die xxiii menẜ nouembris tepo¬
ribus domni ac beactissum ppͣe
citur secundianas et occisus ẽ mau¬
ricius imperator cum omibus fi¬
liis suis masculis .i. theudosio iã
corouato Tiberio petro paulo et
uistimans sinuil et petro fratre
sup: astripti mauria augusti Red
et aliqui procerum qui ei cohere¬
bant .i. constantinus patricus
et curator de passidias Sed et q̃¬
gorus notarius principis. uenit

Expanded text:
 tertia mensis Novembris, temporibus domini et beatissimi papae io quod dicitur Secundianas. Et occisus est Mauricius imperator cum omnibus filiis suis masculis, id est, Theodosio jam coronato, Tiberio, Petro, Paulo et Justiniano, simul et Petro fratre suprascripti Mauricii Augusti, sed et aliqui procerum qui ei cohaerebant, id est, Constantinus patricius, et curator de Placidias, sed et Gregorius notarius principis. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
tate magra. Acquirens fidei
agnima gente noua hic labor
h studium ħ tibi cura ħ pastor
agebas. Ut domino offerres plu¬
rima lucra gregis. Is qz dei cõ¬
sul factus lectare toumphis
Nam mercẽdem operum iam
sine fine tenes. Hic gregorus¬

Expanded text:
tate magistra, acquirens fidei agmina gemma nova. Hic labor, hoc studium, hec tibi cura: hec, pastor, agebas, ut domino offerres plurima lucra gregis. Hiisque, dei consul sanctus, letare triumphis: nam mercedem operum iam sine fine tenes. G 48 G
Abbreviated transcription (Latin):
est in tumba ip̃ius ⁊pithafur
huiuismodi. Su scipe terra tuo
corpus decor pore sũptum. Redeᷤ
ꝙ ualeas bunficante deo. Sps
astra petit leti in luira nocebĩt
Qui uite alterus mors mag
ip̃a uita est. Pontifficis sinm
hc claũduntur menbra sepulcro
Qui in nuineris semper uunt
utiqz bonis. Esuriam dapibus
superauit fugasta ueste. Atqz aias
moiitis terit ab hoste sacris. In¬
ꝑlebatqz actu ꝙ quid ermone dece

Expanded text:
que in tumba ipsius epitaphium hujusmodi: Suscipe, terra, tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas vivificante Deo. Spiritus astra petit, leti nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis ipsa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivit ubique bonis. Esuriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu, quidquid sermone doce
Abbreviated transcription (Latin):
ti debent ħ gre. qui si peruer¬
Ia umꝙͣͣ perpetrãt tot morci¬
bus digni funt quot ad sudi¬
tos suos perdiconis exempla
transuigtunt unde nẽcte est
ue tanto se cautius aculpa cu¬
stodiant quanto per praua
que facunt non soli morum¬

Expanded text:
ti debent, quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus digni sunt, quot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt non soli moriun
Abbreviated transcription (Latin):
unde in prouerbus dicitur glor¬
ia. semum est caicies hec uero
caicies sapienciam designat
dequa striptum est. Cumqz¬
nõgentis et eo amplius anns¬
ab adam usq ad abraham ui¬
risse homines legunus nullus
alius primus appellatus est
presbitez .i. semor nisi abra¬
ergo propter decrepita etate
Sed propter sapiencia pres¬
biteri nominantur presbiter¬

Expanded text:
Unde et in Proverbiis dicitur: Gloria senum canicies. Haec vero canicies sapientiam designat, de qua scriptum est Cnongentos et amplius annab Adam usque ad Abraham vixisse homines legerimus, nullus alius primus appellatus est presbyter, id est senior, nisi Abraergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam presbyteri nominantur. Init
Abbreviated transcription (Latin):
successopibus totum regnum
anglie totumqz regnũ ymbet¬
nie cum om̃i iure et pertinen̾
sus pro remissione pẽtorum
suorum ac toctius generis

Expanded text:
successoribus totum regnum Angliae et totum regnum Hiberniae cum omni jure et pertinentiis suis pro remissione peccatorum nostrorum et totius generis
Abbreviated transcription (Latin):
denario sancti petri eccua ro¬
mana mille marchas percips
et in pasca quingentas septin¬
gentas sailicet pro regno ang¬
Caluis sibi ac heredibus suis
iusticus ac libertatibus ac re¬
galibus suis. Predictus inno.

Expanded text:
denario beati Petri, Ecclesia Romana mille marcas sterlingoet in Pascha quingentas marcas, septingentas scilicet pro regno Angsalvis nobis et haeredibus nostris justitiis, libertatibus et regal
Abbreviated transcription (Latin):
stras ĩ dñitatas cum ectis aut
sollarus et uiuerus et fruauar¬
cum appendiciis suis besigun seci¬
iernũ uilla et opfolingum uilla
seu et ganicolas uillare cũ ectia
sancti medardi que ẽ insroi ip̃m
ternmũ cum on integoitate et
sollitudine cam feruis et collonis
et meritis libertors una per ter¬
gite inde per uillam sallis unci
cum eccia s. saturonm quã date¬

Expanded text:
as indominicatas cum ecclesiis aud solariis, et viverio, et fructuarcum apendiciis suis, Besingus, Scoternam villa, Etorfollingus villa, Sevetgamcollas vilare cum ecclesia sancti Medardi, qui est infra ipso terminio, cum omni integritate et soliditate, cum servis et colonis et merita libertorum, una per tergite, inde per media villa Sallis, una cum ecclesia sancti Saturnini, quem dat
Abbreviated transcription (Latin):
martirum genera unũ in apta
passione alterum in occulta ai
uirtute Nain multas ostis in¬
cidias tollerentes et cunctis
carnalibus desiderus resisten¬
tes per hoc ꝙ se oipotenti deo
in corde mactauerunt etiam
passis tempore martires facti
sunt qui eciam si persequcõnis
tempus existeret martires ee¬

Expanded text:
martyrii genera: unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute. Nam multi hostis insidias diaboli tolerantes, et cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt: qui etiam, si persecutionis tempus existeret, martyres
Abbreviated transcription (Latin):
prorniu quosciens ad eadẽ
loca sacra beniut suorum
quoqz sepulturamn aspicuit¬
et corecordantur et pro eis
domino preces sundunt ꝙ
uero peccata grauias depri¬

Expanded text:
proximi quoties ad eadem loca sacra veniunt, suorum, quorum sepulturam aspiciunt, recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia depri
Abbreviated transcription (Latin):
uero odilo per onña monaste¬
ut sicut die prima nouemb̾s
mis et elemosuns et precipue
missarum sollempius onnm
in opo quiescencii memoria
celebraretur ꝙ onis ecclia

Expanded text:
er Odilo per omnia Monastevt sicut die primo mensis Nomis & eleemosynis, & præcipue Missarum solemniis omniū in Christo quiescentiū memoria celebretur. Legimus etia