comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ beatus paulus apłs. ꝓpt̾ artificiũ. erant enĩ eusdẽ
ipsi in achaiã ab urbe romã uener̃. In palest̾ina. nata¬
lis scĩ ꝓcõpii mar. qui abscitopoli ductus cesareã ad pͥ¬
mã responsionũ c̃õ fidentiã irato uidoce fabidno capite
A UIIIS Iuł. Rome ad guitã iugiter manantẽ sci ꝯ̃e¬
nonis & alioꝵ decẽ miliũ. ce. & triũ. ¶nciuitate tyrie
natał scõꝵ anatholie. & audacis subdecio imperatore.
Quoꝵ anatholia cũ multos in piceno in firmos lunaticos
hac demoniacos curasset: ducta est iubente faustinia¬
no ad cyuitatẽ. tyrie. & diuersis plagaꝵ gen̾ib uexata.
de inde cũ serpente tota nocte in clusa nichił lesa est. quin
& ipsũ marsum qui serpentẽ dimiserat. nomine audacẽ
mane asuo serpentȩ deuorandũ eripuit. & ad xp̃i martiri¬
um cõ uertit. Nam ipsȩ post hec ob cõfessionẽ ueritatis in
custodiã datus est. ipsa quoq xp̃i uirgo gladio transũ¬

Expanded text:
quos beatus Paulus apostolus propter artificium erant enim ejusdem  operabatur, postquam ipsi in Achaiam ab urbe Roma venerunt . In Palaestina, natalis sancti Procopii martyris, qui ab Scythopoli ductus Caesaream, ad primam responsionum ejus confidentiam irato judice Fabiano, capite manantem sancti Zenonis, et aliorum decem millium ducentorum trium. In civitate Tyriae, natalis SS. Anatoliae et Audacis, sub Decio imperatore. Quorum Anatolia cum multos in Piceno infirmos, lunaticos, ac daemoniacos curasset, ducta est, jubente Faustiniano, ad civitatem Tyriae, et diversis plagarum generibus vexata. Deinde cum serpente tota nocte inclusa, nihil laesa est: quin et ipsum Marsum, qui serpentem dimiserat, nomine Audacem, mane a suo serpente devorandum eripuit, et ad Christi martyrium convertit. Nam ipse post haec ob confessionem veritatis in custodiam datus est. Ipsa quoque virgo Christi transve
Abbreviated transcription (Latin):
beato fotino ꝓ pe nõ agenario. ob xp̃i martyriũ coronato.
in locũ eius successit. Quẽ xiã cõstat beatissimi policarp sa
num. Postea uero ꝑ secutione seueri. cũ omi fere ciuitatis
sue ppło gloso coronatus martyrio sepultus est. azacha¬
uno latere epy podius ab alt̾o alexander mar̃. est tumu¬
latus: Huius scͥpte tam reuerenda est claritas. ut meritũ
secute. Int̾ quos p̃cipite t̃micuit potamianã uirgo. Quȩ pͥ¬
mo in mensos & in numeros agones ꝓ uirginitate desudans
de inde &iã ꝑ martyrio ex quisita. & in audita torm̃ta ꝑ¬
pessa. ad ultimũ cũ uenerabili matre marcella ignis suꝑ¬
pliciis cõsũpta. et̾ris migrauit ad scłm.¬

Expanded text:
B. Photino prope nonagenario ob Christi martyrium coronato, in locum ejus successit. Quem etiam constat beatissimi Polycarpi sanum. Postea vero persecutione Severi cum omni fere civitatis suae populo gloriose coronatur martyrio. Sepultus est a Zachauno latere Epipodius, ab altero Alexander martyr est tumulatus. Hujus cryptae tam reverenda est claritas, ut meritum secutae. Inter quos praecipue emicuit Potamioena virgo: quae primo immensos et innumeros agones pro virginitate desudans, deinde etiam pro martyrio exquisita et inaudita tormenta perpessa, ad ultimum cum venerabili matre Marcella ignis supplicii consumpta, e terris migravit ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
muit. Et quia semel afacie dĩ ꝓiectus est. uult & alios se.¬
acta. fecit fieri foueã intra domũ eoꝵ. ut sine strepitu fa-¬
mȩ punirentur. & sic de collari. Gtatĩq in uolui & repo
ni. di uulgans qđ iussu cesaris missi suissent in exħiliũ.
btatim aũt ulianus in bello ꝑ sarũ int̾ fectus est. Iuliano
facto xp̃ianissimo impr̃e aꝑte sunt eccłẽ & cepit religio xp̃i

Expanded text:
muit. Et quia semel a facie Dei projectus est, vult et alios semuit. Et quia semel a facie Dei projectus est, vult et alios se fecit fieri foveam intra domum eorum, ut sine strepitu famae punirentur: et sic decollari, statimque involvi et reponi jussit; divulgans, quod jussu Caesaris missi fuissent in exsilium. Statim autem ut Julianus in bello Persarum interfectus est, Joviniano facto Christianissimo imperatore, apertae sunt ecclesiae, et coepi
Abbreviated transcription (Latin):
asalutacione tua. nunquã. ad culpurã tuã. nũquã ad pa-¬
laciũ tuum uenimus. Quib ulianus ait. Decẽ dieb a me
uob̾ dantur in ducie. decima transacta die sponte ad me
uenientes amicos uos habeã. Nonuenientes uero tanquã ostes
publicos punio. Tunc sc̃ĩ uiri iob̃s & paulus. xp̃ianos ad se
in uitantes ordinauer̃ de om̃ib quȩ relinquere poterant. Ac
ꝑtotos decẽ dies. in censanter die noctuq elemosynis insistẽ¬
tes. Die uero undecima. sunt cõstricti intra suam domũ.
Missus nãq est t̾rentianus cãpi doctor ad eos cũ militib hora
cenandi. Qui in gressus inuenit horantes. Qui dixit eis. Dñs
ñr uilianus stati uinculũ aureũ iouis ad uos misit ut adore¬
tis illut: & thura incendatis ei. qđ si nõ feceritis ambo modo
gladio feriamini. Non enĩ decet uos intra aulã nutritos. ut¬
publice occidamim. Ioħ̃s & paulus dixer̃. Iuliamis situus

Expanded text:
ad salutationem tuam, nunquam ad culturam tuam, nunquam ad paad salutationem tuam, nunquam ad culturam tuam, nunquam ad patuum veniemus. Quibus Julianus ait: Decem diebus vobis a me dantur induciae: decima transacta Dei sponte ad me venientes: amicos vos habeam, non venientes vero, tanquam hostes publicos punio. Tunc sancti viri Joannes et Paulus Christianos ad se invitantes, ordinaverunt de omnibus quae relinquere poterant, per totos decem dies incessanter die noctuque eleemosynis insistentes. Die vero undecima sunt constricti intra suam domum. Missus namque est Terentianus compiductor ad eos cum militibus hora coenandi. Qui ingressus, invenit eos orantes, et dixit eis: Dominus noster Julianus statunculum aureum Jovis ad vos misit, ut adoretis illud, et thura incendatis. Quod si non feceritis, ambo modo gladio feriemini. Non enim decet vos intra aulam nutritos, publice occidamini. Joannes et Paulus dixerunt: Julianus si tuus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positus. scds̃ fuit pͥmicherius cõstancie uirg̃. filie cõstanti¬
ni. Qui cũ omĩ die. turmas xp̃ianoꝵ recrearent. ex his oꝑib
quas sacratissima uirgo xp̃i cõstancia reliquerat. ꝑ uenit hoc
ad ulianũ. & misit qui eos cõ ueniret. dicens. debere sibi eos
ad herere. Illi uero responder̃. inter alia. ẜiniquitate tua
destitimus a tua salutacione.  a societate imꝑii tui. nos¬
met ipsos omĩno subtraximꝰ. Sumus enĩ nos nõ falsi. sed ueri
xp̃iani. Quib iuliamis mandauit. Considerare debetis quia
uos regia aula nutriti. nõ debetis de ẽẽ alatere meo. ut ha¬
beã uos pͥmos in palacio meo. Qđ si cõtẽptus auob̃ fuero ne¬
cesse michi erit agere ut cõtẽpni nõ possim. Paulus & ioh̃s
dixerunt. Non tibi facimus hanc in uiriã ut p̃ponamꝰ tibi
qualẽ cũq ꝑ sonã. Dñm tibi p̃ ponimus qui fecit celũ & t̾rã.
mare & om̃ia que. in eͥs sunt. Et scire te uolumus. quia nũꝗͣ

Expanded text:
praepositus, secundus fuit primicerius Constantiae virginis, filiae Constantini. Qui cum omni die turmas Christianorum recrearent ex his opibus, quas sanctissima virgo Constantia reliquerat, pervenit hoc ad Julianum. Et misit qui eos convenirent, dicens debere sibi eos adhaerere. Illi vero responderunt inter alia: Pro iniquitate tua destitimus a tua salutatione, et a societate imperii tui nosmetipsos omnino subtraximus. Sumus enim nos non falsi, sed veri istiani. Quibus Julianus mandavit: Considerare debetis, quia vos regia aula nutriti non debetis deesse a latere meo, ut habeam vos primos in palatio meo. Quod si contemptus a vobis fuero, necesse mihi erit agere, ut contemni non possim. Paulus et Joannes dixerunt: Non tibi facimus hanc injuriam, ut praeponamus tibi qualemcunque personam; Deum tibi praeponimus, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Et scire te volumus quia nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ci. & omi sapiencia. ad ornati. s tantũ. studii &
amoris erga u̾bũ dĩ suit. ut etiam ad p̃dieandũ xp̃i
euangłm. om̃ib gentib quȩ in orientis ultimis ce cessib
re conduntur. fidei & deuocionis. calore ꝓ fectus sit. & usq
ad in diã citeriorẽ p̃dicando ꝑ uenerit. Ubi repperit. bar¬
tholomeũ deduodecim apłis aduentũ dñi iħu uixta
matħm. euglm p̃dicasse qd bebraicis literis scͥptũ. re¬
uertens alexandriã secũ detulit. ubi p̃claram. & nobi¬
lem uitã beato fine cõ clusit. ¶ Rome natalis beatoꝵ mar¬
tirũ. Ni costrati. Primi. Scrinii. Claudii. cõ mentarientu:
& ad urbis p̃fectũ ꝑ ducti. Erat uidex fabianus. qui eos
hortabatur ad sacrisicandũ ꝑ̃ .x. dies minis eos & blandĩ
ciis agens. & nullũ penitus potuit cõmouere. Tunc fecit
de his suggestionẽ imꝑatorib Quiq uisser̃ eos tcio torque¬
ri. Cũq nulla racione cõ pulci cederẽnt. usser̃ eos inm̃ari

Expanded text:
ci, et omni sapientia adornati, cujus tantum studii et amoris erga verbum Dei fuit, ut etiam ad praedicandum Christi Evangelium omnibus gentibus quae in Orientis ultimis secessibus reconduntur, fidei, et devotionis calore profectus sit, et usque ad Indiam citeriorem praedicando pervenerit. Ubi reperit Bartholomaeum, de duodecim apostolis, adventum Domini Jesu juxtaangelium praedicasse. Quod Hebraicis litteris scriptum, revertens Alexandriam secum detulit: ubi praeclaram et nobilem vitam beato fine conclusit. Romae, natalis beatorum martyrum Nicostrati Primiscrinii, Claudii Commentariensis, et ad Urbis praefectum perducti. Erat judex Fabianus, qui eos hortabatur ad sacrificandum, per decem dies minis et blanditiis cum eis agens, et nullum penitus potuit commovere. Tunc fecit de eis suggestionem imperatoribus: quique jusserunt eos tertio torqueri. Cumque nulla ratione compulsi cederent, jusserunt eos in mare
Abbreviated transcription (Latin):
Ita dm̃ meruit habere defensorẽ. ut qui cũq in grediebant᷑
in eas maliciose. aut. ponere titulos fisci aut exrgere pensiones
statini adiabolo replebantur. Et. qui cũq actoꝵ eius eẽt ex¬
actor. le ꝓsus fiebat. Tunc int̾rogata demonia. dedert̃
responsũ. qđ nisi sacrificaret. coactus suisset gallicanus
ex actores redditũ eius ista ꝑicula nõ uitarent. Et. qm̃ nul¬
lus audebat cõuenire de hoc scelere gallicanũ. Mandauit
ei ulianus cesar dicens. Aut sacrifica diis aut discede af
finib italie. Gtatim relictis omib alexandriã petiit. & ibi
uictus est cõ fessorib xp̃i. ꝑ cõtinuũ annũ. Post etiã secessit
rẽ fecit. atq ita ꝑ rexit ad dñm. gaudens cũ triũpho. lui
statim in basilicã sui nominis cõstruxer̃. in qua exub̾ant
beneficia martyris. ex eo & nunc usq in scła. ¶ Romȩ
luqane uirginis. & auceie regis. cũ aliis .xxi.¬

Expanded text:
m meruit defensorem ut quicunque ingrediebatur in eas malitiose aut ponere titulos fisci, aut exigere pensiones, statim a diabolo repiebatur. Et quicunque actorum ejus esset exactor, leprosus fiebat. Tunc interrogata daemonia dederunt responsum, quod, nisi sacrificare coactus fuisset Gallicanus, exactores reddituum ejus ista pericula non vitarent. Et quoniam nullus audebat convenire Gallicanum de hoc scelere, mandavit ei Julianus Caesar, dicens: Aut sacrifica diis, aut discede a finibus Italiae. Qui statim relictis omnibus Alexandriam petiit, et ibi junctus est confessoribus Cr factus, atque ita perrexit ad Dominum, gaudens cum triumpho. Cui statim sui nominis basilicam construxerunt, in qua exuberant beneficia martyris, ex eo et nunc et usque in saecula. Romae Luceiae virginis et Auceiae regis, qui cum aliis vi
Abbreviated transcription (Latin):
put spoletũ passio scĩ sabini ep̃i exuꝑanti ⁊ marcelli. dia¬
chonoꝵ ⁊ uenustiani cũ uxore ⁊ filiis sub maximiano au¬
gusto. qui beatꝰ sabinus cũ ẽẽt clarus moĩb diumis instr¬
uccionib ⁊ sermone eloquentissimus tentus ẽ apside tu¬
habebat incubiculo ex lapide corallite mire formatũ uesti¬
mentis aureis ad adorandũ obtulit. que beatus sabinus inma
nib acceptũ facta oracione continuo elisit inpauimentũ ⁊ c̃¬
fregit. Qd factũ uidens uenustianus cũ furore uissit ut p̾¬
ciderentur ei manus ⁊ inconspectu ciꝰ marcellũ ⁊ exuꝑanci¬
um eculeo suspendi. ac fustib macerari. cũq unguib radi la¬
tera eoꝵ ⁊ ignẽ etiã suppom. Hoc facto inconfessione dñ sp̃m

Expanded text:
pud Spoletum, natalis beati Sabini episcopi, Exuperantii et Marcelli diaconorum, et Venustiani cum uxore et filiis, sub Maximiano gusto. Qui beatus Sabinus cum esset clarus in omnibus divinis instructionibus, et sermone eloquentissimus, tentus est a praeside Tu Jovem, quem habebat in cubiculo, ex lapide Coralite mire formatum in vestimentis aureis, ad adorandum obtulit. Quem beatnibus acceptum, facta oratione continuo elisit in pavimento, et confregit. Quod factum videns Venustianus, cum furore jussit ut praeciderentur ei manus, et in conspectu ejus Marcellum et Exuperantium equuleo suspendi, ac fustibus caedi, et unguibus radi latera eorum, ignem etiam supponi. Hoc facto in confessione Domini spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
audicione beatũ uenustianũ cũ uxore ⁊ filiis necauit in
ciuitate asi smatim. dc̃m uero sabinũ addux̃ inciuita¬
tẽ spoletũ. ⁊ tã diu p̾cepit cedi quo usq deficeret. Cuius
corpus collegit uenerabilis serena que iam manus eius incdoleo
uitreo cũ aromatib conciuerat ninfra domũ suã posuerat.
Et sepeliuit eũ acruitate spolitana miliario plus mitiꝰ uno sub
die sub die .xii. idus decimbris. festiitas tam eius ⁊ alio supͣ

Expanded text:
auditione beatum Venustianum cum uxore et filiis necavit in auditione beatum Venustianum cum uxore et filiis necavit in civitate Assisinate: sanctum vero Sabinum adduxit in civitatem Spoletum, et tandiu praecepit caedi, quousque deficeret. Cujus corpus collegit venerabilis Serena, quae jam manus ejus in dolio vitreo cum aromatibus condiderat, et infra domum suam posuerat, et sepelivit eum a civitate Spoletana midie septimo Idus Decembris. Festivitas tamen ejus et supra
Abbreviated transcription (Latin):
ianuariũ. Seuera uero xp̃ianissima uidua curã habens
scĩ sabmni ȩp̃i adcdux̃ adeũ incarterẽ nepotẽ suũ priscinanũ
qui erat cetꝰ Tunc sc̃is sabimus truncos suos suꝑ oculos ipsius
posuit ⁊ infide xp̃i oracione facta mnluminauit. Uidentes
illi qui incustodia erant miser᷑ se adpedes euis ⁊ baptizati s̃¬
eodẽ diȩ numero xi. Qd̾ cũ ñeiatũ eẽt uenustiano p̃sidi in¬
doluerꝰ enĩ oculi ci ⁊ p̃dolore neq cibũ neq sõnum caꝑe pote¬
rat misit uxorẽ suã ⁊ duos filios suos ut adducerent beatũ sa¬
bmũ addomũ suã eiꝰ de carere. Adductus itaq ꝓstrauit se
adpedes eiꝰ uenustianus cũ fletu. uxorq eius ⁊ filu agentes
penitenciã ⁊ rogantes se baptizari. mox ut baptizatꝰ ⁊ depel¬
ue leuatus ẽ nullũ dolorẽ oculoꝵ sensit. Nunciatũ ẽ aut̃
maximiano qui iratus p̃cepit sabinũ dãpnari ⁊npsũ uenu¬
stianũ capite truncari. Ueniens aut̃ lucius tribinus sine

Expanded text:
s sancti Sabini episcopi, adduxit ad eum in carcerem nepotem suum Priscianum, qui erat caecus. Tunc sanctus Sabinus truncos suos super oculos ipsius posuit, et in fide Christi oratione facta, eum illuminavit. Videntes autem illi, qui in custodia erant, miserunt se ad pedes ejus, et baptizati sunt eo die numero undecim. Quod cum nuntiatum esset Venustiano praesidi indoluerant enim ei oculi, et prae dolore neque cibum neque somnum capere poterat, misit uxorem suam, et duos filios suos, ut adducerent beatum Sabinum ad domum ejus de carcere. Adducto itaque, prostravit se ad pedes ejus Venustianus cum fletu, uxorque ejus et filii, agentes poenitentiam, et rogantes se baptizari. Mox baptizatus, ut de pelve levatus est, nullum dolorem oculorum sensit. Hoc nuntiatum est Maximiano, qui iratus praecipit Sabinum damnari, et ipsum Venustianum capite truncari. Veniens autem Lucius tribunus, sine
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia int̾fici omens decreuit. & rẽ cõfici circũ fusis mi¬
litũ agminib iubet. Qui cũ missi ad beatissimã legionẽ¬
uenissent: stringunt in sanctis impiũ ferrũ. mori nõ re¬
cusantes uite amore. Cedebantur itaq passim gladiis. nõ
reclamantes saltẽ aut repugnantes. sed &x depositis ar¬
tor aut mar. nec legionis eiusdẽ fuit: neq miles. sed eme¬
rite iã milicie uet̾anus. Hic cũ iter agens. subito incidisser
in hos qui passi epulabant᷑ leti mar̃m spoliis. atꝙ ab
his cõuescendũ inuitatus. platã ab exultantib ꝑ ordinẽ
causã cognouisset: de testatus cõuiuas. cietestatusrq cõ¬
uiuiũ: refugiebat: Requirentibq ne &e ipse forsitan xp̃ĩa¬
nus eẽt: xuĩanũ se u sẽꝑ futurũ eẽ: respõdit: Ac statim
as inruentib int̃fectus. etis martirib sicut morte: oia
honore cõ iunctus ẽ: s uiddeinde marimianũ tyrannũ

Expanded text:
sententia interfici omnes decrevit, et rem confici, circumfusis misententia interfici omnes decrevit, et rem confici, circumfusis militum agminibuenissent. stringunt in sanctos impium ferrum mori non recusantes uitae amore. caedebantur itaque passim gladiis non reclamantes saltim aut repugnantes, sed depositis artor autem martyr nec legionis ejusdem fuit, neque miles; sed emeritae jam militiae veteranus. Hic cum iter agens subito incidisset in hos qui passim epulabantur laeti martyrum spoliis, atque ab his ad convescendum invitatus, prolatam ab exultantibus per ordinem causam cognovisset, detestatus convivas detestatusque convivium refugiebat. Requirentibusque, ne et ipse forsitan christianus esset, christianum se et semper futurum esse respondit ac statim ab inruentibus interfectus ehonore conjunctus est. Quid deinde circa Maximianum tyrannum
Abbreviated transcription (Latin):
In ultimo intheatrũ duci. & leones acbestias ei laxar p̃cepit
Tunc beata uirgo. sundens. oracionẽ ad dnm̃n. dixit: ⁊u
anẽ notus om̃ib qui te in uocant side pura ox integra.
suscipe animã ancille tuȩ: & sicut suscepisti sacficũi
pat̾s nr̃i habraȩ. ita susciꝑe digneris sacͥficiũ humili¬
tatis mee. qd tibi ob cõfensionẽ. laudis tue immolatur tuc̃
una solũ modo debestiis accurrens. morsũ scõ corpori eius
infixit. ce ita immaculatũ sp̃m. uirgo dnõ reddidit: Ue¬
uiens aut̃ mat̾ theodora. & phylosophyon pat̃ eius. cura¬

Expanded text:
ad ultimum in theatrum duci et leones ac bestias ei laxari jussit. ad ultimum in theatrum duci et leones ac bestias ei laxari jussit. Tunc beata virgo fundens orationem ad Dominum, dixit: Tu, Domine, notus omnibus, qui te invocant fide pura et integra, suscipe animam ancillae tuae. Et sicut suscepisti sacrificium patris nostri Abrahae, ita suscipere digneris sacrificium humilitatis meae, quod tibi ob confessionem laudis tuae immolatur. Tunc una solummodo de bestiis accurrens, morsum sancto corpori ejus infixit, et immaculatum spiritum virgo Domino reddidit. Veniens aut
Abbreviated transcription (Latin):
ille suis faciens cõspectib p̃sentari pͥmũ minis & t̾rorib
frangere conatus est: Deinde suspensũ & graui ungula¬
rũ. laceracione cruciatũ. cũ in xp̃i cõfessione uideret un¬
mobilẽ. aeleto animo in euis laudib ꝑmanentẽ. ꝓtinuis
in eo loco ubi nunc sacrũ ipsius. corpꝰ debita uenaracione.
ex colitur. gladio anĩ aũti fecto.
roata est. sub die cleciano imperatore. ꝓ cõsule aut̃ pͥs¬
co. inciuitate calcidona: Quȩ deferentę iniquissimo a¬
priscus diait: Honora te ipsã. ce generis tui dignitatẽ
neamutas. & immola dõ marti: Beata euphemia eius ini¬
quã suasionẽ cõtẽpnens pectus suũ signaculo xp̃i muni¬
ens. in ꝑterrita stetit: Priscus iratus. ut eã suꝑare poᷤ¬
set. post torm̃ta. & carceres. &iã uerbera & argum̃ta ro¬
tharũ. ignes. & pondera lapidũ angulariũ. bestias. ce
plagas uirgaꝵ. secures. x sarthagines igneas ei adhibuit:

Expanded text:
ille suis faciens conspectibus praesentari, primum minis et terroribus ille suis faciens conspectibus praesentari, primum minis et terroribus frangere conatus est; deinde suspensum, et gravi ungularum laceratione cruciatum, cum in Christi confessione videret immobilem, ac laeto animo in ejus laudibus permanentem, protinus in eo loco, ubi nunc sacrum ipsius corpus debita veneratione excolitur, gladio animadverti fecit.rizata est sub Diocletiano imperatore, proconsule autem Prisco in civitate Chalcedona. Quae, deferente iniquissimo APriscus dixit: Honora teipsam et generis tui dignitatem ne amittas, et immola deo Marti. Beata Euphemia ejus iniquam suasionem contemnens, pectus suum signaculo crucis muniens, imperterrita stetit. Priscus iratus, ut eam superare posset, post tormenta et carceres, etiam verbera et argumenta rotarum, ignes et pondera lapidum angularium, bestias et plagas virgarum, secures et sartagines igneas ei adhibuit;
Abbreviated transcription (Latin):
terius repositã in spexit: Que extẽpore illo annis om̃ib
in basilica saluatoris que appellatur cõstantiniana die
exaltacionis eiꝰ ab om̃i osculatur. atq ad oratur ppło.
XUII Hł octs. Natał scĩ nichomedis mar̃. quẽ flac¬
cus comes cũ ad eũ ꝑ latũ suisset. qd corpꝰ scẽ uirginis
felicule. quã ipse ꝓ xp̃o punierat. sepelisset. fecit tene¬
ri. & duci ad sacͥficandũ: Quod cũ diceret ego nõ sacͥfi¬
co nisi deo. omĩpotenti. qui regnat incelis: Nõ his exci
batis. dutissime cesus migrauit ad dnm. Corpꝰ eius in
tyb̃im p̃cipitatũ. qđ aclerico ipsius nomine. & oꝑe
iusto. collectũ & ꝑductũ. ad horticellũ suũ. sepultũ
est. uixta muros uia numentana. ¶ Esodẽ die in t̾ritorio
factis custodiȩ qua tenebantur. diuinitus claustris aufu
set. reuertenti ab urbe cabilonensiũ. ubi beatũ marcellũ.

Expanded text:
terius reposita inspexit. Quae ex tempore illo annis omnibus terius reposita inspexit. Quae ex tempore illo annis omnibus in basilica Salbatoris quae appellatur Constantiniana die exaltationis eius ab omnibus osculatur atque adoratur.XVII KAL. OCTOBRIS. Natale sancti Nicomedis martyris. Quem Flaccus comes, cum ad eum perlatum fuisset, quod corpus sanctae virginis Feliculae, quam ipse pro Christo punierat, sepelisset, fecit teneri, et duci ad sacrificandum. Qui cum diceret: Ego non sacrifico, nisi Deo omnipotenti, qui regnat in coelis: non his excisbatis diutissime caesus, migravit ad Dominum. Corpus ejus in Tiberim praecipitatum est. Quod a clerico ipsius nomine et opere Justo collectum, perductumque ad horticellum suum, sepultum est juxta muros via Numentana. Eodem die, in territorio factis custodiae, qua detinebatur, divinitus claustris, aufuset, revertenti ab urbe Cabilonensium, ubi Priscus B. Marcell
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor sanati sunt. leꝓsi decẽ mundati. quindecĩ ceci
in luminati. plurimi quoq ademonib erepti. multiq a
uariis infirmitatib lib̾ati. offerens gͥ imperator ȩccłiis dĩ
multa donaria ex regiis sũptib reparari eis fecit. simul
& decreto statuit. om̃ib epĩs id ipsũ assentientib ut dies
relacionis & exaltacionis scẽ ac uenerabilis dnĩce eruors.
in omi impio sue. ab omĩb fidelib pitie. ꝑ singłos aritios
sollẽp̃nit ageretur: sed & ꝓcurrentib annis leone roma¬
nis impr̃e. aput urbẽ romã papa sergius in sacrario
beati petri apłi. capsã argenteã quȩ in angło obscuris¬
simo duitissime iacuerat. & in ea crucẽ diu̾sis. ac p̃cio¬
sis lapidib ad ornatã dnõ reuelante repperit: De qua tẽ¬
tis quattuor petalis quib iemme in cluse erant. mire
magnitudinis porcionẽ ligni salutiferi dñice crueis in¬

Expanded text:
quatuor sanati sunt, leprosi decem mundati, caeci quindecim quatuor sanati sunt, leprosi decem mundati, caeci quindecim illuminati, plurimi quoque a daemonio erepti, multique a variis infirmitatibus liberati. Offerens igitur imperator ecclesiis Dei multa donaria, ex regiis sumptibus eas reparari fecit. Simul et decreto statuit omnibus episcopis id assentientibus, ut dies relationis et exaltationis sanctae ac venerabilis Dominicae crucis, in omni imperio suo ab omnibus fidelibus populis per singulos annos solemniter ageretur. Sed et procurrentibus annis, Leone Romanis imperante, apud urbem Romam Sergius in sbeati Petri apostoli capsam argenteam, que in angulo obscurissimo diutissime iacuerat, et in ea crucem diversos ac prętiosis lapidibus adornatam, Domino revelante, repperit. De qua tractis quattuor petallis, quibus gemmae inclusae erant mirac magnitudinis, portionem ligni salutiferi dominice crucis in
Abbreviated transcription (Latin):
duxerat. ut quasi ds pluuiã desuꝑ uideretur in fundi. &
dũ subt̾raneo specu equis in circuitu trahentib circũ acta
turris fabricata. mouere uidebatur quasi quodã modo ru¬
gitũ thonitrui: uixta possibilitatẽ artificis menciebatur. In
hoc itaq loco sedẽ sibi parauerat atq iuxta ẽam quasi col¬
lega dĩ. crucẽ diũcã posuit. Filioq suo regno tradito ipse
in fanco huius cemodi residebat. Mortuo foca. heraclius
imp̃r creatur: uir streniuis & armis exercitatus Quĩ adu̾s
ꝑsas bellũ aggressus. occiso chosdroe quẽ inturre iã dicta¬
. sedentẽ inuenit. ꝑsas in de dicionẽ recepit. lignũq głosissime
crucis ex inde repedans secũ tulit. & hierosolimãtunde sub¬
latũ suerat. cũ magna ueneracione restituit: Et renouante
do antiqua miracula. int̾ alia mira quę tunc celitus ostẽ¬
sa suerãt. die eodẽ mortuus unus recepit uitã. paralitici

Expanded text:
duxerat, ut quasi Deus pluviam desuper videretur infundere. Et duxerat, ut quasi Deus pluviam desuper videretur infundere. Et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabricata moveri videbatur, quasi quodam modo rugitum tonitrui, juxta possibilitatem artificis, mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta eam, quasi collega Dei sibi crucem Dominicam posuit, filioque suo regno tradito, ipse in fano hujuscemodi residebat. Mortuo vero Phoca, Heraclius imperator creatur, vir strenuus et armis exercitatus. Qui adversus Persas bellum aggressus, occiso Chosdroe, quem in turre jam dicta sedentem invenit, Persas in deditionem recepit, lignumque gloriosissimae crucis exinde repedans secum tulit, et Hierosolymam, unde sublatum fuerat, cum magna veneratione restituit. Et renovante Deo antiqua miracula, inter alia mira quae tunc coelitus ostensa fuerunt, die eodem mortuus unus recepit vitam, paralytici
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ac posteris cuub suis ꝓ futurã honorabilit̃ cõmen¬
nus. uictor rosulã. &e generat. Itẽ eodẽ die exaltacio
scẽ crucis. que ab helena cõstantini matre inuenta. Ita
ꝑmediũ est secta ut & crux cõstantmopolĩ sit reportata. &
crux hierosolimis thecis argenteis sit reseruata: Multoꝵ
itaq tẽpoꝵ. labente curriculo foca romanis imꝑante. ꝑ¬
se ad u̾sus rẽ publicã cbosdroe rege. grauissimo bella ge¬
rentes. multas romanoꝵ ꝓuincias ⁊ ipsã hierosolimã in¬
uadunt: Et destruentes eccłias scã quoq loca ꝓhphanan¬
tes int̃ ornam̃ta sacra quȩ o̾bstulerunt. &iam uexillũ do¬
mineice crucis abducunt: fecerat nãq chosdroe rex eoꝵ tur¬
rim argenteã. in qua int̾ lucentib gemimis thronũ extru¬
rerat aureũ: Ibiq solis quadrigã. & lune uł stellarũ ima¬
ginẽ collocauerat. atq ꝑ occultas. fistulas aque meatus ad¬

Expanded text:
dit, ac posteris civibus suis profuturas honorabiliter commendit, ac posteris civibus suis profuturas honorabiliter commennus, Victor, Rosula et Generalis. Eodem die, Exaltatio sanctae crucis, quae ab Helena Constantini matre inventa, ita per medium est secta, ut et crux Constantinopolim sit portata, et crux Hierosolymis thecis argenteis sit reservata. Multorum itaque annorum labente curriculo, Phoca Romanis imperante, Persae adversus rempublicam, Chosdroe rege, gravissima bella gerentes, multas Romanorum provincias, et ipsam Hierosolymam invadunt. Et destruentes ecclesias, sancta quoque loca profanantes, inter ornamenta sacra, quae abstulerunt etiam vexillum Dominicae crucis abducunt. Fecerat namque Chosdroe rex eorum turrim argenteam, in qua interlucentibus gemmis thronum exstruxerat aureum, ibique solis quadrigam et lunae vel stellarum imaginem collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus ad
Abbreviated transcription (Latin):
digna ueneracione. reseruari uissit. donec ipse magno
p̾e in regno suo teplũ cõderet. ubi tam p̃ciosũ pignꝰ in¬
genti. cultu. & honoratu reponeret. se de mergentib cau¬
nsis. dũ opꝰ tardius cõstruitur occasionẽ: nanctus. lei dra¬
idus. uenerabił lugdunensis ep̃s. głoriosũ imꝑatorẽ ro¬
gauit. ut ad ciuitatẽ. suã deferri. beata ossa marm̃. ei li¬
ceret. Annuit impr. Ged & hisdẽ ocius uotũ suũ piũ ꝑ¬
ficis. Ea honore in fra ciuitate lugduni de portata sunt. ibiꝙ
in maiori eccłia beati ioħis baptistę ac scĩ martiris stepha¬
ni. aliquanto tẽp̃r custodite. & ad defensionẽ: cuuũ do id
misericordit̃. oꝑante & imp̃re iã uocatũ suũ de edifi¬
cacione tẽpli. nõ longe. alia trans ferente. sc̃s ep̃s. beatis¬
simas reliquias gloriosoꝵ mar̃m. in p̃dicta eccłia post ue¬
nerabile. & sacrũ altare decentissima sepultura. recõdi¬

Expanded text:
digna veneratione reservari jussit, donec ipse magno aliquo digna veneratione reservari jussit, donec ipse magno aliquo opere in regno suo templum conderet, ubi tam pretiosum pignus ingenti cultu et ornatu reponeret. Sed, emergentibus causis, dum opus tardius construitur, occasionem nactus Leidradus, venerabilis Lugdunensis episcopus, gloriosum imperatorem rogavit, ad civitatem suam deferre beata ossa martyrum ei liceret. Annuit imperator. Sed et isdem ocius votum suum pius perficit: cum honore infra civitatem Lugduni deportata sunt, ibique in majori ecclesia beati Joannis Baptistae ac sancti martyris Stephani aliquanto tempore custodita: et ad defensionem civium, Deo id misericorditer operante, et imperatore jam votum suum de aedificatione templi in longe alia transferente, sanctus episcopus beatissimas reliquias gloriosorum martyrum in praedicta ecclesia post venerabile et sacrum altare decentissima sepultura recondi
Abbreviated transcription (Latin):
renda ꝑmuteret: Qđ illȩ nõ magno ducens. cõtinuo postu¬
lata cõcessit. utq pio imprẽ. cuius gram omiũ qui in toto
orbe t̾rarũ erant. regũ hac pͥncipũ amicitia p̃ pone¬
ret. ipsi eã ferrent. libent̃ assensit: Cũq uenerabiles le¬
gati in gentia dona mar̃m scilicet reliquias ferentes. Nã
I beati sꝑati mar̃m. m̃ebra qui unus fuit de illis xii. p̃¬
clarissimis martirib scillitanis: Caput &iã głosi marti
ris. pantaleonis secũ. cũ beatis ossib cypͥani habentes
reu̾terentur. ꝓsꝑis ut siuelis tandẽ ꝑ uener̃ arelatũ Ibiq
sacra m̃bra. martirũ signata. int̾im relinquentes lega¬
acto. festinauer̃. & ut animũ regis amplius sibi dele¬
gacione strenue ꝑ fecta cõciliarent: Int̾ alla de scõꝵ re¬
liquiis ab affrica deportatis. eius animos attollunt:
Uñ. illi plurimũ. letus: eas tam dui aput arelaten.

Expanded text:
renda permitteret. Quod ille, non magni ducens, continuo posturenda permitteret. Quod ille, non magni ducens, continuo postulata concessit; utque pio imperatori, cujus gratiam omnium qui in toto terrarum orbe erant regum ac principum amicitiae praeponeret, ipsi ea ferrent, libenter assensit. Cumque venerabiles legati ingentia dona, martyrum scilicet reliquias ferentes nam et beati Sperati martyris membra, qui unus fuit ex illis duodecim praeclarissimis martyribus Scillitanis, caput etiam martyris gloriosi Pantaleonis secum cum beatis ossibus Cypriani habebant reverterentur, prosperis usi velis, tandem pervenerunt Arelaten. Ubi sacra martyrum membra signata interim relinquentes, legaunt, et, ut animum regis amplius sibi de legatione strenue perfecta conciliarent, inter alia de sanctorum reliquiis ab Africa deportatis ejus animos attollunt. Unde ille plurimum laetus, eas tam diu apud Arelaten
Abbreviated transcription (Latin):
sudit. & sic gladio ꝑcussus migrauit. Corpꝰ eus ꝓpt̃ gen¬
tiliũ curiositatẽ. in ꝓximo collocatũ est. sed ne agentilib
tolleretur. nocte ad ueniente ex eodẽ loco. ubi positũ fuerat
sublatũ est. & inde cũ cereis ce scolarib in arcã cuiꝰdã can¬
didi. ꝓcuratoris in uia mappaliensi: uix tapiscinas: cũ
magno triũpho sepultũ est Post multa uero curricula an¬
noꝵ gloriosissimo harolo francis imꝑante. cõtigit legatio¬
nẽ. francoꝵ ferentib in lustres hac sapientia. circũ spectoᷤᷤ
legatos. transitũ ꝑ affricã fecisse. hi cũ chartaginẽ dirutã
& loca uenerabilia scõꝵ mar̃m reuertentes. a rege ꝑ sarũ
aaron. qui excepta india totũ pene tenebat orientẽ. iudis¬
sent. facile sibi cõciliato pͥncipe hac fauorẽ in rẽ tali p̃stan¬
te. ꝓ magno munere rogauer̃ ut ossa beati cypͥani. eis fe¬

Expanded text:
fudit, et sic gladio percussus migravit. Corpus ejus propter genfudit, et sic gladio percussus migravit. Corpus ejus propter gentilium curiositatem in proximo collocatum est. Sed ne a gentilibus tolleretur, nocte adveniente ex eodem loco, ubi positum fuerat, sublatum est. Et inde cum cereis et scolacibus, in area cujusdam Candidi procuratoris, in via Mappaliensi juxta piscinas cum magno triumpho sepultum est. Post multa vero curricula annorum, gloriosissimo Carolo Francis imperante, contigit, legationem Francorum ferentibus, illustres ac sapientia circumspectos legatos transitum per Africam fecisse. Hi cum Carthaginem dirutam et loca venerabilia sanctorum martyrum revertentes a rege Persarum Aaron, qui, excepta India, totum pene tenebat Orientem, vidissent, facile sibi conciliato principe, ac favorem in re tali praestante, pro magno munere rogaverunt, ut ossa B. Cypriani eis fe
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hensus. Eris ipse docum̃to. cũ his quos scelere tuo tecũ
aggregasti. sanguie tuo sanctientur discipline: Et his die¬
tis decretũ. extra bella recitauit. Lasciũ cypͥanũ gladio
anĩ adu̾ti placet. Sc̃s cyp̾anꝰ hec audiens dixit. Dõ grãs ago:
Et cũ duceretur ppłs frm̃ plangens. dicebat. Et nos cũ eo
decollemur: Et ita ꝑductus głosus martir post p̃toriũ in a¬
gro sexti: exuut se lacerno birro. & complicans posuit. ad
genua sua: De hinc dalmaticã tunicã tulit. & diaconib tra¬
didit: Et stans in linea sustinebat spiculatorẽ: cui & xx.u. au¬
reos dari p̃cepit. fratres uero flentes linteamina. & oraria an¬
te eũ ponebant. ne ses cruor defluens obsorberetur atra.
Qui cũ lacinas manuales sibi ligare nõ potuisset. ulianus
pb̃r. ce uilianꝰ subdiaconus. ipsi ligauer̃. Ips sibi manu ꝓ¬
pͥa oculos texit. & genua int̾rã posuit. oracionẽq ad dñm

Expanded text:
deprehensus, eris ipse documento cum his quos scelere tuo tecum deprehensus, eris ipse documento cum his quos scelere tuo tecum aggregasti, sanguine tuo sanctientur disciplinae. Et his dictis, decretum ex tabella recitavit: Tascium Cyprianum gladio animadverti placet. Sanctus Cyprianus, hoc audiens, dixit: Deo gratias ago. Et cum duceretur, populus fratrum plangens dicebat - Et nos cum eo decollemur. Et ita perductus gloriosus martyr post praetorium in agrum Sexti, exuit se lacerno birro, et complicans posuit ad genua sua, dehinc dalmaticam tunicam tulit, et diaconibus tradidit, et stans in linea, sustinebat spiculatorem, cui et viginti quinque aureos dari praecepit. Fratres vero, flentes, linteamina et oraria ante eum ponebant, ne sanctus cruor defluens absorberetur a terra. Qui cum lacinias manuales sibi ligare non potuisset, Julius presbyter et Julianus subdiaconus ipsi ligaverunt. Ipse autem sibi manu propria oculos texit, et genua in terra posuit, orationemque ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
sexti ubi ꝓ reparanda sanitate degebat. Collectusq ab
astatore osficii. secessit in ospiciũ eiꝰ inuicũ saturni. Cõ¬
uenit aut̃ ad eũ omĩs ppłs fratrũ Qđ cũ comꝑisset be¬
atissimꝰ mar̃. p̃cepit custodiri puellas. que aduenerant
sibi p̃cepit. iatrio secuciolo Qui int̃ alia cũ dixisset
ꝓ cõ sul uissem̃ re sacratissimi pͥncipes ceremoniarẽ : Sc̃s
cypͥanꝰ dix̃ nõ faciã: Maximꝰ ꝓ cõsul dixit Cõ sule tibi
Sc̃s eypͥanꝰ dix̃ fac qd tib p̃ceptũ est Nam in re tã iusta.
nulla est cõsultio: ci aximinꝰ ꝓ cõsul dix̃. diu sac̾lega
mente uixiti. & nefarios tue cõspiracionis. homines aggre¬
gasti. ut inimicũ te dĩis romanis. & sac̾s religionib cõstitu¬
isti. nec te pii imꝑatores ad sectã cerimoniarũ suarũ. euo.¬
care potuer̾. Cũ sis nequissimi cͥminis auctor ce signifer tu¬

Expanded text:
Sexti, ubi pro reparanda sanitate degebat, collectusque ab Sexti, ubi pro reparanda sanitate degebat, collectusque ab astatore officii, secessit in hospitium ejus in vicum Saturni. Convenit autem ad eum omnis populus fratrum. Quod cum comperisset beatissimus martyr, praecepit custodiri puellas quae advenerant sibi praecepit in atrio secutiolo. Cui inter alia cum dixisset proconsul: Jusserunt te sacratissimi principes caeremoniari. Sanctus Cyprianus dixit: Non faciam. Maximus proconsul dixit: Consule tibi. Sanctus Cyprianus dixit: Fac quod tibi praeceptum est; nam in re tam justa nulla est consultatio. Maximus proconsul dixit: Diu sacrilega mente vixisti, et nefarios tuae conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris religionibus constituisti, nec te pii imperatores ad sectam caeremoniarum suarum evocare potuerunt: cum sis nequissimi criminis auctor et signifer
Abbreviated transcription (Latin):
suo. in cͥpta incynitio calixti huius beata lucine rogatu
idẽ beatus cornolius. corpora apłoꝵ decata cũbas leuauit
noctu. & posait pauli quidẽ uia ostensi. ubi decollat̾
mo ꝓ cõsule. quia gentib & elaborantib gentilib comp̃¬
hensus ex p̃cepto aspasii. pat̾ni ꝓcõsulis in exiliũ cuuta¬
te corubitana. ita missus est: habitauitq ibi suspensa ad
celũ mente. tantũ ad calcandas passiones. huius cẽporis
amore xp̃i animatus: Quo cõueniebant ad eũ plures
egregii. clarissimi ordinis. & sanguinis. sedet scłari.
nobilitate głosi. qui ꝓpt̃ amicitiã eius antiquã se¬
cessũ sub inde suaderent. & ne parũ eẽt nuda suadela
&iã loca in qua se cederet. offerebat᷑: Post dies aut̃ mul¬
tos regressus de exilio. habitabat in ortis suis. Et cũ il¬
lic moraretur uener̃ ad eũ duo pͥncipes. ex officio cõ¬
sulis galerii maximi. quia spasio pat̾no successerat.
& leuantes cũ in curriculo. duxer̃ ad ꝓ cõsulẽ. in locũ

Expanded text:
suo in crypta, in coemeterio Callisti. Hujus beatae Lucinae rogatu idem beatus Cornelius corpora apostolorum de catacumbis levavit noctu, et posuit, Pauli quidem via Ostiensi, ubi decollatus mo proconsule. Qui agentibus et elaborantibus gentilibus comprehensus est ex praecepto Aspasii Paterni consulis, et in exsilium in civitate Corubitana missus est. Habitavitque ibi suspensa ad coelum mente, tantum ad calcandas passiones hujus temporis amore Christi animatus. Quo conveniebant ad eum plures egregii clarissimi ordinis et sanguinis, sed et saeculari nobilitate gloriosi: qui propter amicitiam ejus antiquam, secessum subinde suaderent, et ne parum esset nuda suadela, etiam loca, in quae secederet, ei offerebant. Post dies autem multos regressus de exsilio habitabat in hortis suis. Et cum illic moraretur, venerunt ad eum principes duo ex officio consulis Galerii Maximi, qui Aspasio Paterno successerat, et levantes eum in curriculo, duxerunt ad proconsulem in locum
Abbreviated transcription (Latin):
ut uolasse eũ magis quã measse crederes. Quadrienniũ.
itaq in illa uasta solitudine quȩ exusta solis ardorib hor¬
ridũ monachis p̃stabat. habitaculũ ex egit. Indeq ad beht
leem oppidũ remeauit ubi prudens animal ad p̃sepe dñi¬
sese optulit. ꝑ mansurũ. Biblio tecã sanesuã quã sibi sũmo
studio ipse cõdiderat. omĩũq lib̾oꝵ oraciones quas pene
memorit̃ retinebat. it̃um relegens. diẽ ieuinans ducebat
ad uesꝑã. Plures ao eũ religiosoꝵ quib uitȩ eius fama cõꝑ¬
ta est. ꝓtinus cõfluxer̃: bonũq doctorẽ. paruoq ad huc
subturio. boni obseruare discipłi. Nec multo post cellulã¬
sibi obdiscipułoꝵ suoꝵ copiã & ꝓpt̃ frequentiã ad uentan¬
tiũ. ad bexhleem miticã portã que ad occidentẽ cõspicit.¬

Expanded text:
ut volasse eum magis, quam measse crederes. Quadriennium ut volasse eum magis, quam measse crederes. Quadriennium itaque in illa vasta solitudine, quae exusta solis ardoribus horridum monachis praestat habitlehem oppidum remeavit, ubi prudens animal ad praesepe Domini se obtulit permansurum. Bibliothecam sane suam, quam sibi summo studio ipse condiderat, omniumque librorum orationes, quas pene memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejuniis ducebat ad vesperam. Plures ad eum religiosorum, quibus vita ejus fama comperta est, protinus confluxerunt, bonumque doctorem, parvo adhuc sub tugurio, boni observavere discipuli. Nec multo post cellulas ibi ob discipulorum suorum copiam et propter frequentiam adventantium ad Bethleemiticam portam, quae ad occidentem co
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ quoq monachoꝵ habitũ factũq immitatus est.
Romane eccłiȩ pb̃r post modũ ordinatur. dũ ꝑtrien¬
niũ cõtinuũ. carus acceptusq ppłis ueneraretur. omĩu
q: iudicio dignꝰ ẽẽ. sũmo sacerdocio decerneretur. quidã
exclericoꝵ monachoꝵq ordinib ꝓ petulancia. ꝓque in¬
gluiuia discursantes. ad effugandã urbe hieronimũ. qui
utrũq eoꝵ scͥbens uitiũ dep̃henderat. insidias parauerunt.
Uerũ ipse ꝓpt̾ celoꝵ regna doniũ. parentes. sororẽ. cog¬
natos. roma egressus dereliquid. & hierosolimã militatu¬
rus dõ ꝑ gens pͥmo ad gregoriũ. nazanzenũ. tunc cõstan¬
tinopolitane. urbis ep̃m. duplex docilisq discipulus ac¬
cessit. ut scãꝵ sc̃pturaꝵ. studiis erudiretur. Inde in siriã
ꝑ rexit in possesione euagrii pb̃ri. aliquantulũ comino¬
ratus. Addeserta deinde loca ita letus accinctusq accessit.

Expanded text:
morum quoque monachorum habitum factumque imitatus est, morum quoque monachorum habitum factumque imitatus est, Romanae Ecclesiae presbyter postmodum ordinatur. Dumque per triennium continuum charus acceptusque populis venerarsummo sacerdotio decerneretur, quidam ex clericorum monachorumque ordinibus pro petulantia proque ingluvie discursantes, ad effugandum Urbe Hieronymum, qui utrumque eorum scribens vitium deprehenderat, insidias paraverunt. Verum ipse propter caelorum regna domum, parentes, sororem, cognatos, Roma egressus, dereliquit, et Jerosolymam militaturus Deo pergens, primo ad Gregorium Nazianzenum, tunc Constantinopolitanae urbis Episcopum, supplex docilisque discipulus accessit, ut sanctarum Scripturarum studiis erudiretur. Inde in Syriam perrexit, in possessione Evagrii presbyteri aliquantulum commoratus. Ad deserta deinde loca ita laetus accinctusque accessit,
Abbreviated transcription (Latin):
tifey. eccłiam michaelis nomine cõstractã dedicauit in
sũmitate circi. criptatĩ miro oꝑe altissime porrectũ.
Unde & hisdẽ locus in sũmitate sui cõtinens eccłiam.
int̾ nubes situs uocatur.
legione thebeoꝵ. qui cũ illuc surorẽ. maxinnani. tyran¬
ni. cieclinantes. secessisent. ipsius iussu tenti. abrtaco ex¬
sec tore. pͥmo diris suppliciis excruciate ĩed celoai iuꝑ
eos lumine coruscance ruentib int̾ram ministes erepti¬
me gladio cõsũmnati sunt. Equib sc̃s uictor ad urbem
ienauensiũ translatus miracuiloꝵ gła & sideliũ uenera¬
sicio scĩ hieronimi pb̃ri. hic natus in oppido stridonis.
qd dalmatie quondã pannonie quȩ cõsiniũ fuit. patre
eu sebio. uestẽ xp̃i puer. rome suscepit. ibiq li t̾is gre¬
cis. ac latuus. apͥmeuo eruditus est. Postquã aut̃ om̃¬
nẽ mundanoꝵ stud iis li t̾arũ ad eptus est. ꝓbatissi¬

Expanded text:
ntifex ecclesiam sancti Michaelis nomine constructam dedicavit, in ntifex ecclesiam sancti Michaelis nomine constructam dedicavit, in summitate Circi cryptatim miro opere altissime porrectam. Unde et idem locus in summitate sua continens ecclesiam, Internubes situs vocatur. G. legione Thebaeorum. Qui cum illuc furorem Maximiani tyranni declinantes secessissent, ipsius jussu tenti ab Hyrtaco exsecutore, primo diris suppliciis excruciati; sed coelesti super eos lumine coruscante, ruentibus in terram ministris ereptime gladio consummati sunt. E quibus sanctus Victor ad urbem Janavensium translatus, miraculorum gloria et venerasitio sancti Hieronymi presbyteri. Hic, natus in oppido Stridonis, quod Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit, patre Eusebio, vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. Postquam autem omne mundanarum studium litterarum adeptus est, probatissi
Abbreviated transcription (Latin):
cim ꝓ pħaꝵ uolumina. quattuor & septuaginta libros
editos cominentatus est. Int̾ has itaq numerosas oꝑis
scͥptores. apassione xp̃i. usq ad quartũ decimũ. theo¬
dosiĩ imꝑatoris annũ. in ordinẽ digessit. Itẽ cõtra
iouinianũ. libros duos. A pologeticũ ad pamachiũ. In
matheũ cominentarioꝵ libros quattuor. Enchiridion
in psalterio. Ad uersus heluidiũ. cõtraq pelagiũ lucen¬
tissima uolumina edidit. Demansionib quoq filioꝵ
isrł. & alia quã plurima ad hedificacionẽ eccłiȩ catho¬
lica pietate composuit. Tanta deniq lassitudine fati¬
gatus est. ut oeiã in stratu suo iacens funiculo trabe
suspenso. suppinusq. app̃henso erigeretur. ut scilie
officiũ monasterii. ꝓ ut pot̾at exib̾et. Tandẽ post
ꝑ fectã placitãq dõ cõuersacionẽ nõ agesimo octauo

Expanded text:
cim prophetarum volumina quatuor et septuaginta libris cim prophetarum volumina quatuor et septuaginta libris editis commentatus est. Inter has itaque numerosas operis  passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii imperatoris annum ordine digessit. Item contra Jovinianum libros duos, Apologeticum ad Pammachium, in Matthaeum commentariorum libros quatuor, Enchiridion in psalterium. Adversus Vigilantium contraque Pelagium luculentissima volumina edidit. De mansionibus quoque filiorum Israel, et alia quamplurima ad aedificationem Ecclesiae catholica pietate composuit. Tanta denique lassitudine fatigatus est ut etiam in stratu suo jacens, funiculo trabe suspenso supinus apprehenso erigeretur, ut scilicet officium monasterii prout poterat, exhiberet. Tandem, post perfectam placitamque Deo conversati
Abbreviated transcription (Latin):
uitã pauli monachi. epłarũ ad diu̾sos librũ unũ. Ad
heliodoꝵ. ex hortatoriã. alt̾cacionẽ. luciferani. & horto¬
doxi. chronicon. omĩ mode historiȩ. In hieremiã. & hic ze
seraphim. deosanna. de frugi. & luxurioso filiis. detrib
stochiũ deuirginitate seruanda ad marcelle t̃płeu libru
unũ. Consolatotiã d uprte filie ad p̾aulã in epła pauli
tinũ. Inepłam ad philemonẽ libris unũ. Ineccłiasten com¬
mentarios. questionũ hebraicaꝵ ingenesi lt̾rũ unũ. de
locis librũ unũ. hebraicoꝵ nomĩnũ librũ unũ. De spũ
sco didymi. quẽ in latinũ transtulit. librũ unũ. In lucã
homelias. xxxuiiii. In psalmos a decimo usq ad sertũ
decimũ tractatus septẽ. Captuiũ monachũ uitã beati hi¬
larionis. Nouũ testamentũ grecȩ fidei reddidit. E płaꝵ
aut̃ ad paulũ & eustochiũ in certus est numerus. Sede¬

Expanded text:
Vitam Pauli monachi, Epistolarum ad diversos librum unum, ad Vitam Pauli monachi, Epistolarum ad diversos librum unum, ad Heliodorum Exhortatoriam, Altercationem Luciferiani et Orthodoxi, Chronicon omnimodae historiae; in Hieremiam et in EzecSeraphim, de Osanna, et de frugi et luxurioso filiis; de tribus stochium de virginitate servanda, ad Marcellam Epistolarum librum unum, Consolatoriam de morte filiae ad Paulam, in Epistolam Pauli unum, in Epistolam ad Philemonem librum unum, in Ecclesiasten commentarios, Quaestionum hebraicarum in Genesim librum unum, de Locis librum unum, hebraicorum nominum 955 librum unum; de Spiritu sancto Didymi, quem in Latinum trahomilias triginta octo, in psalmos a decimo usque ad sextum decimum tractatus septem, Captivum monachum, Vitam beati Hilarionis, Novum Testamentum Graecae fidei reddidit; Epistolarum autem ad Paulam et Eustochium incertus est numerus. Sexde
Abbreviated transcription (Latin):
locellũ cõstrurit. Quib nisib quanti sue laborib hebraicã
lingãa atq caldaicã. litt̾asq hebreas didicerit. ut uerbis
eius edicã. dũ eẽt inquit uiuenis ce solitudinis me deser
uallarent. Incentiua uitioꝵ ardorẽq nature ferre nõpotã.
Quã cũ crebris ieuiniis srangerẽ. mens tam̃ cogitacionib
cst̾uabat. Ad qd̾ edomandũ ciuidã fr̃i qui ex hebreis credi¬
derat me indisciplinã dedi. Ut post quintiniani acumi¬
na. & ciceronis. fluuiũ grauitatẽ. quȩ frontonis. & leni¬
tatẽ plinii. alphabetũ. discerẽ. stridencia: halantuq u̾ba
meditarer. Quid ibi laboris supserĩ. quid sustinuerĩ diffi¬
cultatis. quociens desꝑau̾im quociensq cessauerĩ. & cõten¬
tione discendi rursũ inciꝑim. testis est cõscientia mea.¬
Armatus itaq fide grãmq xp̃i ad eptus. hebreoꝵ uolu¬
mina: quȩ incanone cõtinentur. dehebreo in latinã lin¬
gã uertit. Eaq pene omĩa cõmmentatus est. Ut gͦ oꝑa

Expanded text:
cellum construxit. Quibus vero nisibus, quantisve laboribus Hebraicam linguam atque Chaldaicam, litterasque Hebraeas didicerit, verbis ejus edicam. Dum essem, inquit, juvenis, et solitudinis me deserta vallarent, incentiva vitiorum ardoremque naturae ferre non poteram. quem cum crebris jejuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quam edomandam, cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvios, gravitatemque Frontonis, et lenitatem Plinii, alphabetum discerem, et stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quoties desperaverim, quotiesque cessaverim, et contentione 941 discendi rursus incArmatus itaque fide, gratiamque Christi adeptus, Hebraeorum volumina, quae in Canone continentur, de Hebraeo in Latinam linguam vertit, eaque pene omnia commentatus est. Ut ergo opera