comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habeo omia uͥ mͥ eq̃ salua. uti ĩ manu
actoris. Qs ita ad seruandũ sollicitus.
ad retimnẽdũ potens. ad resti ^ ẽdũ fidelis:
Seruabit tuto: restituet oportume: Si¬
ne retͣctatõe medo ad seruiendum illi:
plus aliqͥd licet. Sulet redd̾e cũ usura:
qͥdat gratis. Itas. ẜtiam cumulabit ⁊
młtiplicabit in auima uica uirtutẽ.
liec cogitauit et fecit: seieus ab̾q fẽo
issiasẽẽ cogitatões honuũ.
ip̃a est inqua alitus÷ Malachẏaᷤ.
homo illa sẽs. ⁊ austere ad modũ uite
ingror abilis castigntor corporis sur: celłã
hũs urta eccłam. in ea manebat. ĩ eiu
Ad hunc se contulit malacyas formã
uite accepturꝰ ab eo qui uiuum se ta¬
n dãpnauerat sepultura. Et uide hu¬
militatem epͥueua etate insc̃ia arte
magistrũ qd̾ ꝯubium ñ ẽ ħuerat deũ:
⁊ ecos factis ÷ denuo discipłs hõis. homo
mitis ⁊ humił corde: Si uesciebamꝰ ħ.
uł solo nob̾ ip̃e ꝓbauit. Legant ħ qͥ docẽ

Expanded text:
habeo omnia, ubi mihi aeque salva, uti in manu habeo omnia, ubi mihi aeque salva, uti in manu Auctoris? Quis ita ad servandum sollicitus, ad retinendum potens, ad restituendum fidelis? Servabit tuto, restituet opportune. Sine retractatione me do ad serviendum illi dplus aliquid licet. Solet reddere cum usura qui dat gratis. Ita est. Etiam cumulabit, et multiplicabit in anima mea virtutem. » Haec cogitavit, et fecit, sciens absque facto vanas esse cogitationes hominum. ipsa est, in qua alitus est Malachias, et homo ille sanctus, et austerae admondum vitae, inexorabilis castigator corporis sui, cellam habens juxta ecclesiam. In ea manebat, jejunii. Ad hunc se contulit Malachias, formam vitae accepturus ab eo, qui vivum se tali damnaverat sepultura. Et vide humilitatem. A primaeva aetate in sancta arte magistrum quod dubium non est habuerat Deum: et ecce factus est denuo discipulus hominis, homo mitis et humilis corde. Si nesciebamus, hoc vel solo nobis ipse probavit. Legant hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩc iam ab ineũte. adolescentia eiꝰ cepit ma¬
nifestiꝰ appar̾e quid eẽt in homine: & gͣ¬
cia det in illo uacua ñ uideri. uidens eñt̃
industrius adolescens ꝗͣ in maligno mĩ¬
dus põt tꝰ sit: et cogitaus qͣlem sp̃m acce¬
pissꝰ dicebat intͣ se. Non est sp̃c huius mũ¬
diiste. Qt isti ⁊ illie Son est societas ilteri
ad alterũ. Non plusꝙͣ luci adtenebͣs. Meus
ex deo est.: ⁊ scio q̃ in illo douata st̃ mͥ. In
tior gła mea: testimoniũ coucientie mee.
Nil hor mͥ tutũ sub pͥncipe mũdi. cleinde
habeo hesaurũ hunc in fictili uase.
Ałendum ne impuigat ⁊ frangatur. ⁊
esfundat᷑ oleũ leticie. qd̾ porto. st qͥdem ũ
impnge uit̾ sꝗra ⁊ scopłos distorte ÷. in¬
fractuose uia et uite huius: diffic illimũ
Ita ne ĩmomento perdam simuloms qͥb
ab mito p̃uentꝰ sum bñdictões dulcedĩs:
Nesigno illi potius a quo sunt: ⁊ me ꝑit̾.
et ego enim ip̃iꝰ ꝑdo ip̃am adtempꝰ aĩ am

Expanded text:
epit manifestius apparere quid esset in homine, et gratia Dei in illo vacua non videri. Videns enim industrius adolescens, quam in maligno mundus positus sit , et cogitans qualem spiritum accepisset, dicebat intra se: « Non est spiritus hujus mundi iste. Quid isti, et illi? Non est societas alteri ad alterum, non plus quam luci ad tenebras. Meus ex Deo est, et scio quae in illo donata sunt mihi. Inde tior, gloria mea est, testimonium conscientiae meae. Nil horum mihi tutum sub principe mundi. Deinde habeo thesaurum hunc in fictili vase. Verendum ne impingat et frangatur, et effundatur oleum laetitiae quod porto. Et quidem non impingere inter saxa et scopulos distortae et anfractuosae viae et vitae hujus difficillimum. Itane momento perdam simul omnes, quibus ab initio praeventus sum, benedictiones dulcedinis? Resigno illi potius, a quo sunt, et me pariter. Et ego enim ipsius. Perdo ipsam ad tempus animam
Abbreviated transcription (Latin):
nobilior. satagebat in ip̃o inicio uiarum
has pluris illi eristimans aientosa illa ferẽ¬
seientia lit̾ature scłaris. Ad utͣnq tñ:ħ uie
ñ defuit ingeniũ ꝓ etate. In scołꝰ lit̾as. de¬
mi timorem dñi docebat: ⁊ cotidimis ꝓfecti¬
b respondebat: ambob satis. magistro et
mat᷑. Nempe apͥncipio spei sortitꝰ ÷ bonũ¬
per ꝙ̃ puer doc ił ⁊ amabił ualde: mirt
ad inooum oĩb ⁊ per omĩa gratõĩus. Bi¬
bebat autem ꝓlacte de pectore mat̾no a¬
quas sapientie salutaris: ⁊ fiebat in dies
se ip̃o p̾dentior. Prudentior dicam. an
sãctior. ⁊trumq si dit̾o ñ me penitebit.
ueritatem entmidicam. Agebat senẽ mo¬
ribãnis puer: ex ꝑs laciuie puerilis. Cũ¬
q ex ħeunctis eẽt reuerentie ⁊ stupori ñ
tũ inde ut assolet insolentior ĩueniebat᷑
s magis quietꝰ ⁊ subditus in om̃i mãsue¬
tudine. Non ĩpatiens magisterii. ñ fugi¬
tans discipliue. ũ lectõis fastioiens. ñ lu¬

Expanded text:
osior, satagebat in ipso initio viarum hanc pluris illi existimans ventosa scientia litteraturae saecularis. Ad utramque tamen huic non defuit ingenium pro aetate. In scholis litteras, domi timorem Domini docebatur, et quotidianis profectibus respondebat ambobus satis, magistro et matri. Nempe a principio spiritum sortitus est bonuerat puer docilis, et amabilis valde, mire admodum omnibus per omnia gratiosus. Bibebat autem pro lacte de pectore materno aquas sapientiae salutaris, et fiebat in dies se ipso prudentior. Prudentior, dicam, an sanctior? Utrumque si dixero, non me poenitebit: veritatem enim dicam. Agebat senem moribus, annis puer, expers lasciviae puerilis. Cumque ex hoc cunctis esset reverentiae ac stupori, non tamen inde, ut assolet, insolentior inveniebatur; sed magis quietus et subditus in omni mansuetudine. Non impatiens magisterii, non fugitans disciplinae, non lectionis fastidiens, non lu
Abbreviated transcription (Latin):
et castelł. et uicis occurrt̃ ei. et qͦcq diu̾¬
tat suscipit᷑: exultatõe nuu̾se terre.
llerumptñ ũ sapit houor: opus exercet᷑
legatõis. Multis in locis celebrant᷑ cõuẽtꝰ
multi: ne qua regio seu portio regionis
legatõis fructu et utilitate fraudet᷑. Se¬
inuuatur suꝑ om̃s aquas ñ ÷ quise abscõ¬
dat ab oꝑa sollicitudinis eius. Nonsexus
ũ etas. ñ cõditõ: si ꝓfessio reputatur. lbi¬
q semen spargit᷑ sallͥ tare: ubiq
intonat tuba celestis
diseurrit ubiq irrũ¬
giato gladio lingue ad
facien¬
damuindictam ĩ natoib merepatõ es in
płis. Terror eius super facientes mala
Clamat iniqͥs nolite miq agere: et delĩ¬
q̃ntib nolice exaltare cornui. Religio
ribiq plantat᷑. ꝓpagat᷑. fouet᷑. Oeliꝰ eius

Expanded text:
et vicis occurrunt ei; et quocumque divertat, suscipitur exsultatione universae terrae. Verumtamen non sapit honor. Opus exercetur legationis: multis in locis celebrantur conventus multi, ne qua regio, seu portio regionis, legationis fructu et utilitate fraudetur. Seminatur super omnes aquas: non est qui se abscondat ab opera sollicitudinis ejus. Non sexus, non aetas, non conditio, non professio reputatur. Ubique semen spargitur salutare, ubique intonat tuba coelestis. discurrit, ubique irrumginato gladio linguae ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis. Terror ejus super facientes mala. Clamat iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu . Religio ubique plantatur, propagatur, fo
Abbreviated transcription (Latin):
fecundꝰq sc̃o copiosissime fruetisficaus deo:
ita ut unꝰ ex filiis sc̃e illiꝰ cong̾t atõis nõie
luanus. centium solus monastioꝵ funda¬
tor extitisss ferat᷑. Qd̃ iecireo dixim: ut ex
ħ uno conitiat lector ꝙͣ ingens fu̾it reli¬
qua multitudo. deniq ita hyb̾uiam
serciam q repleuert̃ genimina eius ut
ea potissimũ tempora deͥuitiei illiꝰ uersi¬
culi p̃cinuisse uideant᷑. uisitasti eam t̾¬
ram ⁊ in ebriasti aniltiplicasti locuple¬

Expanded text:
fecundusque sanctorum, copiosissime fructificans Deo, ita ut unus ex filiis sanctae illius congregationis, nomine Luanus, centum solus monasteriorum fundator exstitisse feratur. Quod idcirco dixerim, ut ex hoc uno conjiciat lector, quam ingens fuerit reliqua multitudo. Denique ita Hiberniam Scotiamque repleverunt genimina ejus, ut ea potissimum tempora Davidici illi versiculi praecinisse videantur: Visitasti terram, et inebriasti
Abbreviated transcription (Latin):
suum. in regione lesmorensi. Ma
absenciam euis missiᷤ epistolis reuoeãt
islum. Quo reddito suis. et quidem
nistructo de oĩb q̃ oportebat: en opꝰ ꝑatũ
zadeo ⁊ seruatum i alachye. bir diue̾
et potens qui locũ benchor ⁊ possessioneᷤᷤ
eius tenebat. inspiratꝰ a deo confestim ĩ
nianu enis su a om̃ia dedit et se qͦq. Et
his auunculꝰ eus. s malachi e sp̃c qmͣ car¬
nis ꝓpinqͥtas plurisfuit. Ip̃m qͦq locum

Expanded text:
m in regione Lesmorensi sic absentiam ejus, missis epistolis revocant illum. Quo reddito suis, et quidem instructiore de omnibus quae oportebat; en opus a Deo paratum et servatum Malachiae. Vir dives et potens, qui locum Benchor et possessiones ejus tenebat, inspiratus a Deo, confestim in manu ejus sua omnia dedit et se quoque. Et is avunculus ejus. Sed Malachiae spiritus quam carnis propinquitas pluris fuit. Ipsum quoque locum
Abbreviated transcription (Latin):
stilo. si mõdo resticuam qͦdignꝰ ñ erat mũdꝰ.
si seruem memorie hõiñ hoĩem cuiꝰmenio¬
s ria
in bñd ictõne sit oib qͥ leg̃e dignabuntur:
si me exeitaiute ainicũ dormientem uox
turturis audita fu̾it in t̾ra nr̃a dicens.
ecce ego uobeũ sum oĩb dieb usq ĩ con¬
sũmatõem scłi. euide sepultus apd̾ no
est: nob̾ sp̃ałr ħ opus in cũbit. Qd ꝙ̾ me¬
iut̾ speciales anucos sc̃s ille hẽbat. & eolo¬
credam: Nec m̾cede uaeat: mͥtante fami¬
lia ritas scĩtatis. primicias iam accepi.
Inext᷑mis positus erat. ĩmo in pͥnctpus: uir¬
ta illd̾. cuni c̃sũmitus sũit homo: tẽ uiei¬
pit. Aeueurri ego: ut bñdc̃o morituri su¬
ꝑ me ueniret. At iam ẽ inenbra alia mo¬
uere ũ posset: foctis addan bñdcõem.¬

Expanded text:
ignus non erat mundus; si servem memoriae hominum hominem, cujus memoria in benedictione sit omnibus, qui legere dignabuntur; si me excitante amicum dormientem, vox turturis audita fuerit in terra nostra, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Deinde sepultus apud nos est: nobis spinter speciales amicos Sanctus ille habebat, et eo locredam? Nec mercede vacat mihi tantae familiaritas sanctitatis: primitias jam accepi. In extremis positus erat, imo in principiis, juxta illud: Cum consummatus fuerit homo, tunc incipit . Accurri ego, ut benedictio morituri super me veniret. At ille cum jam membra alia movere non posset, fortis ad dand
Abbreviated transcription (Latin):
tatores ñ paucos. ꝓuocatos eremplo sui. Ita
qui pͥmo solitarius sedit ⁊ unicus patͥs sui
fit iam unꝰ e mułtis: fit ex unigenito pͥmo¬
genitꝰ in multis fr̃ib. Et ut pͥor in cõu̾sio¬
ne. ita ⁊ in conu̾satõe sullimior : ⁊ qͥañ õs
uenit. õium iuditio supͣ om̃s enit uit in
uirtute. Et dignus uisus est ep̃o ꝑit̾ ⁊ m̃a

Expanded text:
tatores non paucos, provocatos exemplo sui. Ita tatores non paucos, provocatos exemplo sui. Ita qui primo solitarius sedit, et unicus patris sui, fit jam unus ex multis, fit ex unigenito primogenitus in multis fratribus. Et ut prior in conversatione, ita in conversatione sublimior: et qui ante omnes venit, omnium judicio supra omnes emicuit in virtute. Et dignus visus est episcopo pa
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ille siue consilio egit nichil. Ham
hũit consiliũ a ꝓpħr qui ait b̾oñ÷ homini
si portau̾it ugũ ab. adolescentia. e addit.
Sedebit solitariꝰ ⁊ tacebit: qr leuauit se su¬
prase. Sedebat igit᷑ iuuenculus sceus pe¬
desymarii. ħ enĩ nom̃ iuro. saut discebat
obedientiã: aut se didiciss dopebat. Sedebat
ut qͥetus. ut i ansutusut humilis. Sede¬
bat. ⁊ tacebat. sciens scõm ꝓpham cultũ
iusticie esse silentium: Sedebat ut ꝑsene¬
rans. tacebat ut u̾ecundꝰ: nͥ qd̾ suo illosi¬
lentio in dei aurib loq̃bat᷑. cumm saẽ dauit.
ildolescentulussũ ego ⁊ contempcꝰ iustifi¬
catões tuas ñ sũ oblitꝰ. Et sedebat interim
solitarius: qͥa ÷ sie socio ⁊ sine exemplo.
Qͥsenĩ añ malachyam distͥctissimũ uiri
ꝓposicũ uł cogitaret actentare: Nempe
mirabile om̃ib habebat᷑: ñ ĩmitabile.
Malachias ĩmitabise ꝑsuasit: seoendo dũ¬
taxat ⁊ tacendo. Intͣ paucos dies hũit ĩmi¬

Expanded text:
erum ille sine consilio egit nihil. Nam habuit consilium a Propheta, qui ait: Bonum est homini, si portaverit jugum ab adolescentia; et addit: Sedebit solitarius, et tacebit, quia levavit se supra se . Sedebat sibi juvenculus secus pedes Imarii hoc enim nomen viro, et aut discebat obedientiam, aut se didicisse docebat. Sedebat, ut quietus, ut mansuetus, ut humilis. Sedebat, et tacebat, sciens secundum prophetam, cultum justitiae esse silentium : sedebat ut perseverans, tacebat ut verecundus, nisi quod suo illo silentio in Dei auribus loquebatur cum sancto David: Adolescentulus sum ego et contemptus, justificationes tuas non sum oblitus . Et sedebat interim solitarius, quia et sine socio, et sine exemplo. Quis enim ante Malachiam districtissimum viri propositum vel cogitaret attentare? Nempe mirabile omnibus habebatur, non imitabile. Malachias imitabile persuasit, sedendo duntaxat, et tacendo. Intra paucos dies habuit imi
Abbreviated transcription (Latin):
Alactias nr̃ ortus hybernia de
pło harbaro ibi edueatus: ibi litas
edoctrisẽ. Eiterum de natali barbarie t̃r¬
it nichil⁊ ñ mag̃ ꝙͣ d sale mat̾no piscos mari
Qͣm uͦ suaue qd̾ nnculta nobis barbariisrã
urbanũ ꝓtulit ciu em scõr ⁊ demescieũ dei.
Ql produxit mel di petͣ. oleũq de saxo du

Expanded text:
alachias noster, ortus Hibernia de populo barbaro, ibi educatus, ibi litteras edoctus est. Caeterum de natali barbarie tit nihil, non magis quam de sale materno pisces maris. Quam vero suave, quod inculta nobis barbaries tam urbanum protulit civem sanctorum, et domesticum Dei! Qui producit mel de petra, oleumque de sa
Abbreviated transcription (Latin):
O deformitatem. Ita ne sũmꝰ merito reputã¬
duserit. qͥ sũmo corruẽs gͣd ir ħebit uit t̃ fi¬
mo. ne abysso bsorbeat᷑: Qͣm rarꝰ iste tam̃
ip̃e ĩ scłe. Quem igur das nͥ contertũ nece̾¬
sariis. contẽptoreni suꝑfluoꝵ: lex est tñ p̃fi

Expanded text:
O deformitatem! itane summus merito reputanO deformitatem! itane summus merito reputandus erit, qui a summo corruens gradu, haerebit vix infimo, ne abysso absorbeatur? Quam rarus tamen iste ipse in clero? Quem item das mihi contentum necessariis, contemptore
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quodãm apud nosetiã post mortem ui¬
uũt: multosq er eis qͥuiuentes mortui
st̃. ad ueram ꝓuocant & reuocant uitam.
Uerũ nc̃ maxime id reqͥrit raritas sc̃ĩtati.
& nr̃a plane etas in ops uiroꝵ. Que sane
fallor antixp̃s est ip̃e: ꝙ̃ fames ac sterilitaᷤᷤ
tocius boni ⁊ p̃it ⁊ comitat᷑. Siue gͥ ñtia iã
p̃sentis. siue iam iamq affuturi p̃ñtia: e¬
gestas in euidenti est. Taceo uulgus: taceo
uilem filioꝵ huius scsi multitudinem:
in ip̃as ecclĩe colũpnas. uoluo ocłos leues.
Qm mͥ ostendas uł de illoꝵ num̾o qui
uident᷑ dati in lucem gentium. ñ magis
gisque suast̃ q̃ritant. Qͥd dico q̃ sua st̃
Perfectꝰ sit ⁊ scs etiam sua q̃rens. suaq re¬
tinens: si ab alienis cor manꝰq contineat.
Memin̾it tñ qͥ sibi usq huc forte ꝑuenis¬
co. An ñ milites suis uibent᷑ contenti fore
stipendiis ut salui fiant : Magñ uͦ eccłe do¬
ctori sisit sicut unꝰ militum: aut c̃te qd̾ ad oꝓp

Expanded text:
ost mortem vivunt, multosque ex his, qui viventes mortui sunt, ad veram provocant et revocant vitam. Verum nunc maxime id requirit raritas sanctitatis, et nostra plane aetas inops virorum. Quam sane fallor, Antichristus est iste, quem fames et sterilitas totius boni et praeit, et comitatur. Sive igitur nuntia jam praesentis, sive jamjamque adfuturi praenuntia, egestas in evidenti est. Taceo vulgus, taceo vilem filiorum hujus saeculi multitudinem: in ipsas Ecclesiae columnas volo oculos leves. Quem mihi ostendas vel de illorum numero, qui videntur dati in lucem gentium, non magis gis quae sua sunt, quaeritant. Quid dico, quae sua sunt? Perfectus sit et sanctus etiam sua quaerens, suaque retinens, si ab alienis cor manusque contineat. Meminerit tamen, qui sibi usque huc forte pervenisco. An non milites suis jubentur contenti forte stipendiis, ut salvi fiant? Magnum vero Ecclesiae doctori, si sit sicut unus militum: aut certe quod ad i
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃catõ iusti assidua. Uere regñ celoꝵ
uim patit᷑: ⁊ uiolenti rapiũt illd̾. Nõne
cͥ uidet᷑ Malachie oratõ uicem qͦd mͦi ef¬
fractoris exhibuisse celestib portis. qñ
peccatrix mulier fr̾nis obtinuit armiᷤ
qd̾ suis meritis negabat᷑: hnͣc uim iħu
bone tu qͥ pat̾is facis. ualidꝰ ⁊ pius ad sal¬
uandũ: faciens miscõiã ÷ potenciam ĩ¬

Expanded text:
re regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud. Nonne tibi videtur Malachiae oratio vicem quodammodo effractoris exhibuisse coelestibus portis, quando peccatrix mulier fraternis obtinuit armis, quod suis meritis negabatur? Hanc vim, Jesu bone, tu qui pateris, facis, validus et pius ad salvandum, faciens miseri
Abbreviated transcription (Latin):
securitas sit: ꝙͣ temeritas. S ħ alt̾uis tẽ¬
tatem. Stupebant autẽ om̃s ⁊ mirabã
tur uͥtutem: eoq amplius qͦ minꝰ usita¬
tam ĩ gente fera. Uideres dũe reuelari
qd̾ dilectus oĩb delicat᷑q adolescens. duriᷤ
se adeo laborib mancipass. Ilii suspiea¬
ti leuitatem ꝑpt̾ etatem: diffidere de ca
meritatem causaintes indignari ⁊ fre¬
memere ĩ eũ: qd̾ supͣ etatẽ ⁊ uires. in¬
consulte rem arduã fuiss. aggressus.¬

Expanded text:
securitas sit, quam temeritas. Sed haec alterius temtatem. Stupebant autem omnes, et virtutem mirabantur, eoque amplius, quo minus usitatam in gente fera. Videres tunc revelari dolere, quod dilectus omnibus, delicatusque adolescens, duris se adeo laboribus mancipasset. Alii suspicati levitatem propter aetatem, diffidere de permeritatem causantes, indignari et fremere in eum, quod supra aetatem et vires inconsulte rem arduam fuisset aggressus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥm ustram sit ut eulpa q̃ eum fine ꝑpe¬
tta est sinc fine puniatur
hoc recte dicẽtur: si districtꝰ uidex ñ corda ho.¬
miñ si facta pensaret. Iniqui enum ideo cũ
fine delinqunt: quia cum fine uiuunt. Ham
uoluissent utiq si potuissent sine fine uiue:
ut potuissent sine fine peciare. Ostendunt

Expanded text:
ustum sit ut culpa, quae cum fine perpetrata est, sine fine puniatur. Hoc recte diceretur, si districtus judex non corda hominum sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissent utique, si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare: osten
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ erueiatu ñ paseitut. Quia autem iustꝰ
est ab iuiciuor ultõne imꝑꝑetuum ñ sedit᷑
Sed iuiqui om̃s et̃no sappłito deputati: sua
quidem iniacate pumunt᷑: ⁊ tñ ad aliquid
ardebunt: scise ut iusti om̃s ⁊ in deo inde¬
ant gaudia que ꝑcipiunt. ⁊ mill ꝑspici¬
ant supplitia que euasert̃. Quatinꝰ tanto¬
magis met̾num diuine gr̃e debitores se eẽ
cognoscant: qnͣto met̾num mala puniri cõ
possunt ad fructuosam penicentiam eoꝵ
conrda conũti atq ip̃i conñsone saluare.
Quid enim aliud ꝓ inimicis orandum ẽ

Expanded text:
itur: quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes, et in Deo videant gaudia, quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia, quae evasermagis in aeternum divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspossunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare: quid enim aliud est pro inimicis ora
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eadem torm̃to soca amplius uideant᷑
ñites iufideliũ q̃ inferm torm̃ta esse ñ
eredint. torm̃tor loca nideant: q̃ aradi¬
ta crede recusant. Qd̃ uͦ sine eleen sen
reꝑbi qͣ cõmunis causa in oꝵe fuerit.
ad loca eciam cõmrana deduert᷑ u̾itatis
nobis u̾ba sacisfent: eciam si exempla de
sio qm multe essent. Oulte ergo mansi¬
ones sunt: un qͥb distineti bonoꝵ ordines
⁊ ꝓpt̃ meritoꝵ consortium ẽmunit᷑ lecẽ¬
t᷑. et tñ nr̃ denarium om̃s laborantes ae¬
cipuunt qͥ ĩ multis mansionib distrigũ¬
tur. Qͥa ⁊ una ÷ beatitudo cͤs illie ꝑcupi¬
ditii sui diem deñtians ait. Tunc dicam
messorib. Colligite ⁊rrania ⁊ ligade ea
faseiesos ad comburendum. Eessores qͥpe

Expanded text:
et eadem tormentorum loca amplius videanturet eadem tormentorum loca amplius videanturmentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita crederereprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiam si exempla deesio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus et distincti bonorum ordines propter meritorum consortium communiter laetentur; et tamen unum denarium omnes laborantes accipiunt, qui multis mansionibus distinguitur: quia et una est beatitudo quam illic percipiritas judicii sui diem denuntians ait, Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea fasciculis ad comburendum. Messores quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ille uehement̾ inmuiere dicens. Ha¬
de ⁊ ñtia illi qd̾ dico: qͥa ñ nisamo.
E gressus est puer: ut ad stephanum
ꝑg̾et. Cumq in medĩ it̃ uenisset. ei
aluis quidam obruam factus ẽ. qͥ hũc
reqͥsunt diccus. Quo uadis: Eui res¬
pondit. Ad sterhaũ eptionẽ a dño meo
missus sum. Ad q̃m ille ꝓtinis dixit.
Ab eo nemio: si ante me hac hora defun¬
ctus ẽ. Reu̾sus uͦ est puer ad enmorfrũ
dum suum: s eum iam mortuum ui¬
uenit. Sicq fc̃m est: ut dum alt̃ obui¬
amuenit. ⁊ ex medio itinere puer reusus
ẽ uit ex m̃sura spatir potuiss colliga qd̾ uno
nom̃to utͥq fuerant uocati. is
Terribile ẽ ualde qd seqͥtur. Sed q̃so te¬
corpore posito illud apparunit qd ꝑ corpꝰ
Qd̃ uͥ sc ad sitiliam duci testatꝰ est. qͥd ali¬
patueit᷑: que ut solent narrare qͥ no¬
uert̃ laratis cotidie sinib excresẽt: ut
uinudi t̾mino ꝓpinꝗͣnte. q̃nto certum:
illuc amplios colligi exurendos. tanto

Expanded text:
ille vehementer imminere, dicens: Vaille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile ecorpore posito illud apparuit, quod per coQuod vero se ad Siciliam duci testatus est, quiunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
tractus est. Cumq fr̃s qui uenant studiose
reqͥrerent qͣlit̾ dictus fuisset. Responder̃t.
Wr sus. Qͥ uocatõnis eius horam subtilit̃
inqͥrentes: ip̃o eum momento cagnone¬
rt̃ erisse de corpore. qͦ ꝑ iobẽm qͥ apd eos
de functus est fuerat uocatus. Qua ex re
umerent: qͥb e corpore contigit sotia¬
lit̃ crire.
ed neq hoc sileam qd̵ adhue dum
laicus uiu̾em atq in domo mea
q̃ uͥ in hae urbe ex iure patͥs obuen̾at
manerẽ: de qͥbrdam nicinis meis me cõ¬
tigit agnonisse. Quedami uamq uidu
a uirta me galla dicebatur. hec enmor¬
fium uoĩe iuenem filium habebat
a qͦ ñ longe qͥdam stephauꝰ qͥ in numere¬
alio nomine optio fuit habitabat. Sed
idem eumorfius ad excrema irite ue¬
mens: nocauit puerum suũ: ela p̃ce¬
pit dicens. Hade citinis et dic stephano
opt̃oni. ut concitus ueniat: qͥa eoce
nauis parata est: ut ad sciliam du¬
ei debeamꝰ. Cunq hunc puer insani¬
re cred̾et. ⁊ obedire recusaret: cepit

Expanded text:
res qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire. Sed neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit
Abbreviated transcription (Latin):
mũ gu̾ib reb exror ignorantie. Que
euneta etiam post mortem gͣuant: siad¬
huc in hac uita positis minime fuerint
relarate. Nlam cũ et paulus dicat xp̃m
esse fundam̃tũ. atq subiungat siqͥs singedi¬
ficau̾it suꝑ ħ fundam̃tum aurũ argencũ
lapides p̃riosos. ligna feniĩ stipsam: uuiꝰ

Expanded text:
us rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam et cum Paulus dicat Christum esse fundamentum atque subjungatur: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, lig
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd siqͥs dicat iccireo peccantib et̃nã pe¬
minatus ẽ. ut ab iniusticta corrigẽt
etiam fassum est pollieit᷑ ut ad iusticiã
prouataret. Sed qͥs hoc dic̃e uł insauꝰ p̃su¬
mat: es si minatus ẽ qd̾ ñ erat impletu¬
rus: dum asserere nolumꝰ enm miseri¬

Expanded text:
Quid si quis dicat: Idcirco peccantibus aeternam poeminatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsum est pollicitus ut ad justitiam provocaret. Sed quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum miseri
Abbreviated transcription (Latin):
rata Gegerias. Unus quidem est
gehenne ignis : si ñ uno mͦ om̃s cruciar pec¬
catores.  niꝰcunusq zenim qͣntum exigit
eulꝑa: tantum illic sentiet᷑ ⁊ pena. Nam
siẽ in ħ mundo sub nuo sole multi consistũt.
nͥ tñ eiusdem solis ardorem eqͣlit̾ sentiunt:
qͥa alius plus estuat: atq alius minas:
ita illit muno igne ñ unꝰ modus meen¬

Expanded text:
a?--GREGORIUS. Unus a?--GREGORIUS. Unus gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque enim quantum exigit culpa, tantum illic sentiet poenae. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat atque alius minus; ita illic in uno igne non unus
Abbreviated transcription (Latin):
esse eredendus est: Gregorni Hac de
re demere definire nichil audeo. Honuul¬
li namq in qͥdam e̾rarum ꝑge infernũ¬
esse putanert̃. Alii uero hunc sub t̾ra ẽt̃
existimant. Sed cũ hoc animũ pulsat.
qͥa si iccirco infernum dicimus. qͥa inferiꝰ
mistam dicitur. lib̾asti animam meam
ex inferno uiferiori. Nt infernus suꝑior
gillis uidisse se dice̾t: quia nemo innẽ¬
tus est dignus neq incelo neq in t̾ra ne¬
q subtꝰ t̾ram. aꝑire librum ⁊ solũe
signacła eius: adiunxit. Et ego flebam
libro quad aliud ꝙͣ saera sc̾ptura signat᷑:
ꝙ̃ solus redemptor nr̃ aꝑit: qui homo
factus. moriendo. resurgendo ascendendo
cuncta rrustia q̃ uu eo fuerant el ausa pa¬
nullus mn t̾ra. qͥa noq homo uiuens in cor¬
ergo ad soluendum librum wllꝰ sub t̾ra
miuentꝰ dignus dicit᷑: qͥd obstet ñ uideo
Queso te unus gehenne ignis credendus
an qfͣta peccator diu̾sitas fuerit: tanta qͥ ꝙ
ex istemanda sunt. ⁊ iỹa incendia esse łpa¬

Expanded text:
esse credendus est?--GREGORIUS. Hac de re temere definire nihil audeo. Nonnulli namque in quadam terrarum parte infernuesse putaverunt; alii vero hunc sub terra esse aestimant. Sed tamen hoc animum pulsat, quia, si idcirco infernum dicimus quia inferiusmistam dicitur: Liberasti animam meam ex inferno inferiori . Infernus superior gillis vidisse se diceret, quia nemo inventus est dignus neque in coelo neque in terra, neque subtus terram aperire librum, et solvere signacula ejus, adjunxit: Et ego flebam libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur, quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant clausa, panullus in terra, quia neque homo vivens in cor ad solvendum librum nullus sub terra inventus dignus dicitur, quid obstet non video us esse gehennae ignis credendus est? An quanta peccatorum diversitas fuerit, tanta quoque existimanda sunt et ipsa incendia esse pa
Abbreviated transcription (Latin):
te pascit᷑. ⁊ delinq̃s seruus a iusto dño iccir¬
co cedi p̃cipitur. ut a nequitia corrigatur
Ad ħ cͦ uapulat. ut em̃dari debeat. Iniqui
aut̾ra gebenne tͣotti ignib si ad correptõem
ñ ꝑueniunt. quo siue fine semꝑ ardebunt.

Expanded text:
te pascitur, et delinquens servus a justo Domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur. Ad hoc enim vapulat, ut emendari debeat. Igni autem gehennae iniqui traditi, si ad correctionem nunquam veniunt, quo fine se
Abbreviated transcription (Latin):
extitit : mͥq hoc intimare curauit.
qd̾ in spoletana urbe puella q̃dam iã
nuptiał cuiusdam pͥmari filia celestiˢ
uite desiderio. exarsit: eia pater
Set contempto patre: sc̃e conu̾satõnis

Expanded text:
exstitit, mihique hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, eique pater sed contempto patre, conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
nime reuertẽtur. Die uͦ alta perrexit
ad agrum: ursum pariter ⁊ oues q̃ situ¬
rusꝰ qͣm occistum repperit. S. solliei¬
te inquirens: cieius a qͥbus fuerit ocei¬
sus rnuenit. Tnne sese in lam̃tuni dedit.
frm̃ maliciam magis qmͣ ursi mortem
deplorans. Quem uen̾audꝰ uir enticius
ad sededeductum consolari studuit: s
isdem uir dñi coram es doloris magnis
stimuł accensus: imp̃catꝰ ⁊̃ didens. Sꝑo
in oĩpotente deo qͥa in hac uita ante ce¬
culos õium ex malicia sua uindictam
recipient: qͥ uichil le dentem se ur sũ
meũ ocider̃t. Cuius uocem ꝓtruꝰ ułtio
diuiua secuita est. Nam qͣtuor mon¬
cha qui eundem ur sum occidant. sta¬
tim elephancino morbo percussi siuit.
ut menbris putrescentib ratirent.
ment̃: seq ita fr̃ib maledixx  ꝑtimuit.
Ouini enim temꝑe uite sue flebat: qͥa
exauditꝰ fuerat. Se crudelem: se in
eor morte elamabat homicidam. Qd̃
icrrco om̃potẽtem dñm fecisse credimꝰ:

Expanded text:
nime reverteretur. Die vero altera perrexit nime reverteretur. Die vero altera perrexit ad agrum, ursum pariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum malitiam magis quam ursi mortem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictantem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. avit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
pastoris: ⁊ quas manducare consueu̾at:
pascebat oues bestia ieuina. Cum uir
dñi ieiuuare uoluisset: ad horam no¬
nam p̃cipiebat urso cũ ouib reuerti
Cum uͦ uoluiss: ad sertam. Atq ita ĩ
õibus maudato uiri dei obtemaꝑabat ur¬
sus: ut ueq ad sextam nssus. rediret
ad nonamͥ. neq ad nonam uissus:
rediret ad sexcam. Cumq diu ħ aget᷑
cepit in loco eodem caute uirtutis lõge
lateq fama e rebrescẽ. Set qͥa hostis
antiquus unde bonos ceruit enitesc̃e
diam ad penam: quatuor uiri ex dis¬
cipsis ueu̾abilis enchicn. uehem̃t̃ in¬
uidentes. qd̾ eor magist̾ signa ñ fac̃et
⁊ his qui solus ab eo relictus fuerat tan¬
to ħ intracło clarꝰ apperet: eundem ur¬
sum insidiantes occidert̃. Cumq hora
qͣ uassus fuerat ñ rediret: uir dei flo¬
rentius suspectus ÷ reditus. Queni
usq ad horam uesꝑis expectaus: affli¬
gi cepit : qd̾ his ꝙͣex simplicitate mul¬
ta frm̃. uocare consueu̾at: ursus mi¬

Expanded text:
ucare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluisset, ad nonam horam praecipiebat urso cum ovibus reverti; cum vero noluisset, ad sextam. Atque ita in omnibus mandato viri Dei obtemperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis venerabilis Eutychii vehementer invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua jussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans, affligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus mi
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃i etentm redemptori a legione que
hominem tenebat dictum ÷. Si eicisnos.
mitte nos ni ggem poreor. Qui hnͣs ⁊ ab
honine expulit: ⁊ in porcos ire eosq
in abyssum unit̾e̾ cõcessit. Ex qͣ re etiã
hoc colligit᷑. qd̾ absq concessione oĩpotẽ¬
tis dei nullam malignris sp̃e contͣ ho¬
minẽ potestateni habeat: qui m porcos
ant̾re ñ pocuit uisi ꝑmissus. Illi gͦ nos
necesse est sponte subdi. eui ⁊ adusa
oĩa subiut᷑ inuita᷑: ut tanto nr̃is
hostib potentõres sunus qͣnto eum acto¬
re õĩum unun esficimur ⁊ humibita¬
tẽ. Quid autem mirum si electi qͥꝙ
in carne positi multa fade mirablit᷑ pos¬
sunt: quor ip̃a quoq ossa mortua plersi¬
q inmulas miracłis uiuunt:¬
N ualerie namq ꝓuincia res est ħ gesta
qm narro: tͥnq beate memorie abb̾is mei
Nalencõuis relatõne cognita. Ibi et enĩ
qͥdam uenerabilis sac̃dos erat. qui cum
ch̾cis suis in dei laudib bonisq oꝑib in¬

Expanded text:
psi enim Redemptori nostro a legione quae hominem tenebat dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum. Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos ire eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum efficimur per humilitatem. Quid autem mirum, si electi quique in carne positi multa facere mirabiliter possunt, quorum ipsa quoque ossa mortua plerumque in multis miraculi vivuntn Valeria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣeragesimus nomine burentine
ecełe subdiaconus fuit qui ouium sua¬
rum gͤgem pasc̾e in eiusdem aurelie
ꝑtibus solebat. Quius ualde ueracis
uiri narrat̃one res mira ignotuit:
q̃ secreto fuerat gesta. Is namq ut p̃di¬
rimus. duni gregis sui in aurelia cu¬
ram g̾eret: in diebus eisdem iur fuit
in monte qui argentarius uocabatur
uenĩabił uite qͥ habitum monachi quẽ
p̃cendebat sp̃e: morib explebat. Hic
singłis sragłis uenire consueu̾at: acq
ad ħunc q̃m p̃dixi qͣd rage simum sub¬
diaconem sicut ip̃e narrauit hospili

Expanded text:
ragesimus nomine, Buxentinae Ecclesiae subdiaconus fuit qui ovium suarum gregem pascere in ejusdem Aureliae partibus solebat. Cujus valde veracis viri narratione res mira innotuit, quae secreto fuerat gesta. Is namque, ut praediximus, dum gregis sui in Aurelia curam gereret, in diebus ejusdem vir fuit e monte, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, quem praetendebat specie, moribus explebat. Hic singulis venire consueverat, atque ad hunc, quem praedixi, Quadragesimum subdiaconum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ent: atq in illa situlã ligarent. Er
quo iam temꝑe contigit ut isdem funiᷤ
⁊ cotidie intingẽtur aqͣ ⁊ nullomͦ
rumꝑet᷑. Quia enim catenam uiri
de i funis ille contigit: ipe qͦq ad to¬
łandi um aqͣm ferri in se fortitudinẽ
tͣrio. facta hec placent. qz
mira: ⁊ multum: qͥa recentia.

Expanded text:
gerent, atque in illa situlam ligarent. Ex gerent, atque in illa situlam ligarent. Ex quo jam tempore contigit ut idem funis et quotidie tingeretur aqua, et nullo modo rumperetur. Quia enim catenam viri Dei funis ille contigit, ipse quoque ad tolerandam aquam, ferri in se fortitudinem traxit. PETR. Facta haec placent, quia mira; et multum, quia recentia.
Abbreviated transcription (Latin):
incelligit: qͥd iiua ꝓuidentia dispo¬
ni omĩa fidelit̾ credit. Hic cum pͥus
in eodem monte se contulit nͦdum
elauso pecu habitans catena sibi fer¬
rea ad pedem ligauit: eamq saro ex
parte altã asfirit ne ei ultra licet ꝓgremi
qͣm ratene eiusdem qͣncitas tendebatur
Qd̃ uir uite uenabił bñdictus audiẽs
cuius suꝑuis memoriam feci: ei per
discipłm suum mandare eurauit.
Si seruus dei es: ñ ce teneat catena fer¬
rI: s catena xp̃i. Ad qͣm uocem mar
sine catena colereuit: in qͣnto ⁊ an¬
tea ligatus mansit. Qui dum se post¬
modum un xiusdem loci specu conelu¬
sisset: cepit etiam discipłos hab̾e. Qͥ
ab eius specu seorsum habitantes: ad
usum uite aqͣm de puteo haurire cõ¬
sueu̾ant. s funis in quo ad haur iẽ¬
dam aꝙͣ situla dependebat: crebro rũ¬
pebatur. Unde fem est ut eamdem
catenam ꝙͣ ex pede suo uir dm̃i soluerat
erus discipłi petent : eamq fun adiũ¬

Expanded text:
intelligit, qui divina providentia dispointelligit, qui divina providentia disponi omnia fideliter credit. Hic cum primum se in eumdem montem contulit, necdum clauso specu habitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens, cujus superius memoriam feci, ei per discipulum suum mandare curavit: Si servus Dei es, non teneat te catena ferri, sed catena Christi. Ad quam vocem Martsine catena coercuit, in quanto et antea ligatis mansit. Qui dum se postmodum in ejusdem loci specu conclusisset, coepit etiam discipulos habere, qui ab ejus specu seorsum habitantes, ad usum vitae aquam de puteo haurire consueverant. Sed funis in quo ad hauriendum aquam situla dependebat crebro rumpebatur. Unde factum est ut eamdem catenam quam ex pede suo vir Domini solverat ejus discipuli peterent, eamque funi adjun
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Adhunc mascator illustris uiri
armentarii nepos cum magna rusti¬
cor multicudine ueniens: p̃cabatur
ut uir dei de specu eodem dignaret᷑
exire ꝰ qͣtinus ip̃e ruituram rupẽ
ex monte potuisset euellere: atq ĩ
specu suo dei famulus iam securus
habitaret. Cumq hoc uir dei neqͣꝙͣ
ad qͥesc̾e̾t ei qd̾ posset ut fac̾et p̃cepit:
⁊ ip̃e incelle sue remotõri parte se cõ¬
tulit. Si tam̃ ingens moles rueret.
dubium ñ erat qd̾ simul ⁊ specum
descͥueret. ⁊ martinum necaret.
Itaq dum ea que uen̾at multitudo
conaretur si posset sine pericło uiri
dei ragens illud qd̾ desuꝑ incubuerat
sarum leuare : cuutis uidentib repẽ¬
de res ualde admirabilis contigit. qͥd
moles ip̃a quam conab antur euelle
subito ab eisdem laborantib euulsa
ne spelunce martimi tectum tanget
saltum de dit ⁊ qͣsi serui dei lesionẽ
fugiens longuus cecidit. Qd̃ ad iussũ¬
dei om̃pocentis angłico minist̾io actũ

Expanded text:
tur. Ad hanc Mascator illustris viri tur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se parte contulit. Si tamen ingens moles rueret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum
Abbreviated transcription (Latin):
montis latẽ ad eius cellulam ꝓxantes
ens ex eodem monte cecidit. ⁊ usq ad
uallem corrtuit: q̃ srib monte eodem
sita qͣsi in ꝓfundo conspieit᷑. In loco qͥppe
eodem canta mons ip̃e alcitudine excͤ¬
uit: ut arbusta ingentia que ex eadem
ualle ꝓdeunt ex monte aspitiencib qͣsi
frucecta esse uideant᷑. Pertur bati itacb
Et euneti qͥ ueniebant :ͥ sũmaq enra q̃¬
situm est: si cubi corpꝰ lapsi pueri mue¬
tinetum credet: Quis uel corpus ad
t̾ram integrum ꝑuenisse suspicaret᷑
dum int̃positis ubiq scopłis in ꝑtib
discerpi potuisset: Set reqͥsitus ꝑuer
rualle iuuentus est: ñ solum uiuus
s etiam incolumis. Tnne cunctis patẽ¬
cer ĩnotuit. qd̾ ideo ledi ñ potuit: qͥa
hune in easu suo marcini orat̃o porta
Nspecn uͦ illrus magna de uit¬
iuꝑ ruxes eminebat. Que cum ex
parte exigua monti uidetur asfixa. mar¬
tini celle ꝓminens casum suum coci¬
die ⁊ illius rit̾itum riitura minaba¬

Expanded text:
montis latere ad ejus cellulam properantes montis latere ad ejus cellulam properantes ens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minaba
Abbreviated transcription (Latin):
stetit: qui cum serpente iaerat ꝑ tͥen¬
niũ iacuit securꝰ. l Audi¬
cu paueo Gregorms Hir iste uite
uen̾abłis inclusionis sue temꝑe pͥmo
decreuerat ut ultra uiulierem ñ ui¬
deret. Non qͥa asꝑnabtur serum: sec
ex complata sp̃e temptatõnis meuͬre¬
re mecuebat uitium. Qd̃ q̃dam mu¬
lier audiens audauet̃ ascendit mõtẽ:
ators ad euis specum impudent̃ ꝓru¬
pit. At ille paulo longius ratuens. et
uenientis ad se muliebria indum̃ta
conspictiens: sese in oratõnẽ dedit: in
tͥram fatiem depssit: et eo usar ꝓsteus
laeuit: quonso impudens mulier a
fenestra cellule illius fatigata recedet
Que die codem mor ut de monte de scen¬
dit uitam finuit: ut ex mortis erus
sententia daretur intelligi. qͥa ualdẽ
omp̃otenti deo displieuit: qd̾ erus famu¬
lum ausu imꝓbo constͥstauit.
lio qͦq tempore dum multi adbẽ
religiosa deuotõne coneur rerẽt
atos arta esset serita que uadenexo

Expanded text:
stetit, qui cum serpente per trienstetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PETR. Auditu paveo. GREGOR. Vir iste vitae venerabilis, inclusionis suae tempore primo, decreverat ut ultra mulierem non videret, non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu improbo contristavit. Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo
Abbreviated transcription (Latin):
tum in solitrdine ex petre duric ia
ministraret. Sed antiqus hostis hu¬
mani gnĩs eius uir ib inuidens hẽ
usitata arte repelle er eo specu rad¬
litꝰ est. Ham amieã sibi bestiam st¬
brbesttam serpe utem seilicet ingͦssꝰ
hune al eadem habitat̃one eicere
facto terrore conatus est. Cepit ⁊ enrm
serpens in speluncam uenireꝰ solus eũ
solo. eoq orante se aute illum st̾nere:
⁊ cum eubante parit̃ enbare. Sed uir
pedem extendebat dicens. Si licentiã
accepisti ut ferias: ego ũ ꝓbibeo. lumos
hoc continue ꝑtennium geretur: die
qͣdam antiquus hostis tanta hac eius
fortitudine uictus infremuit. seq ꝑ
deuexum montis latus ui p̃cipium
serpens dedit: oĩaq abusta loci illius
clamma ex se exeunte coneremainit
Qͥ i eo qd iuuͦntis latus om̃e combus¬
sit. cogente om̃potente deo monst̃re
compulsus est qnͣte uirtutis fũat.
qui uictus abscedebat. Perpende q̃so
iste uir dñi in quo mentis uertice

Expanded text:
tum in solitudine ex petrae duritia tum in solitudine ex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis, ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ut ferias, ego non prohibeo. Cumque hoc continue per triennium gereretur, die quadam antiquus hostis tanta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice
Abbreviated transcription (Latin):
tes pergerent. repente plma tͥbuebat᷑
que plene t̾raui satiare potiuss. Ex qͣ
re patuit cius anima qͥd uͥtutis intus qͥ
meriti liabet: cuius foris ostensa uestis
rram conditoris auertẽt.
uꝑ quoq in ꝑtib campanie. uir
uite ueñabilis martinus noĩe
ra monte marsico solitari.un uitani
duxit: multisq annis inspecn auign¬
stissimo raclusus fuit. Quẽ multi en
nr̃ is nouer̃t: eiusq actib p̃sendes ex¬
titert̃. De quo multa ip̃e ⁊ ueate me¬
morie ppͣ pelagio decessore meo ⁊ aliis
religiosissimis uiris uar rantib igno¬
uI. Cuuis ħ miracłm pͥmũ fuit. qd
mor ut se iup̃dicti montis foramine
contulit: ex petͣ eadem q̃ ersemet ip̃a
concaua angustum specum fecat. aq̃
stilla ꝓrupit que martino dei famło
inusu cotidiano fusficet: ⁊ ũ plus ad¬
esset: uͨ uecessitati deesset. Qua in re
ostendit omp̃s deus qͣntam sui fa muli
curam geret. eui uetusto miracło po¬

Expanded text:
t exorantes, repente pluvia tribuebatur, t exorantes, repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti haberet, cujus foris ostensa vestis iram Conditoris averteret. quoque in parte Campaniae vir valde venerabilis Martinus nomine in monte Marsico solitariam vitam duxit, multisque annis in specu angustissimo inclusus fuit, quem multi ex nostris noverunt, ejusque actibus praesentes exstiterunt. De quo multa ipse et beatae memoriae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris narrantibus agnovi. Cujus hoc miraculum primum fuit, quod mox ut se in praedicti montis foramine contulit, ex petra eadem, quae in semetipsa concava angustum specum fecerat, aquae stilla prorupit, quae Martino Dei famulo in usu quotidiano sufficeret, et nec plus adesset, nec necessitati deesset. Qua in re ostendit omnipotens Deus quantam sui famuli curam gereret, cui vetusto miraculo po