comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
russe uideberis in illoꝵ uoltibs iq
accib tes re ditũ amiai crdent et
gaudebunt. At si mali est cur cupi¬
de desercis quos corrige᷑ nequiuiste et
corrigendos et dogmandos mundõ
tradas ac fortunẽ ne ue illos mortẽs
suspires qui mori segniꝰ suspirant
S sors otiꝰ mortuum suspirtibũt
Quid de opibus. Tines ne
ate dimisse. non sint dños reꝑture
cã de cõtempta ꝙͣ decertannie metu¬
endũ ꝓuide iam nũc hee duueie tue
esse desinent cuꝰ aut̃ suns fature
fueriit tue et non poti ꝰ illiꝰ terũ
dñe titinseuntiũ atq mortaltum
que forcuna dicit s sic tuas Dico
ħ est tibi ad breue tempus obsecutas
Iam uero tempus ese abeuedi ceai¬
diqr udris siune illis parũꝑ obseꝙͣtur
et uicissitudiem suam ẜuent mst
ambiciose mori et ꝙ seulti quidum
sepulcioꝵ effossorib ꝓ futuia dt̃ĩp
lum tandem teq ip̃m cogitai.
Opes mee fuguint ame. Pi¬
tantas liquo nudus abiens.

Expanded text:
riisse videberis, in illorum vultibus inque riisse videberis, in illorum vultibus inque actibus te sibi redditum amici credent et gaudebunt; at si mali, est cur cupide deseras, quos corrigere nequivisti, et corrigendos ac domandos mundo tradas ac fortune, neve illos moriens suspires, qui te mori segnius suspirant, et fors ocius mortuum suspirabunt. Quid de opibus? Timesne, a te dimisse, non sint dominos reperturetam de contemptu quam de certamine metuendum; proinde iam nunc he divitie tue esse desinent; cuius autem sint future fuerint tue, et non potius illius rerum domine transeuntium atque mortalium, que fortuna dicitur; sed sic tuas dico, hoc est, tibi ad breve tempus obsecutas. Iam vero tempus est abeundi cedendique aliis; sine illis parumper obsequantur, et vicissitudinem suam servent, nisi ambitiose mori et quod stulti quidam sepulcrorum effossoribus profutura. Denique lum tandem teque ipsum cogita. Opes mee fugiunt a me. tantas linquo nudus abiens.
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ Inde Rursus ad alios atq
alias hubiture apd nenuem diũ
mansue uage funt eĩ stare nestio
neq si misterio rotũdam num for¬
mamꝰ opinati sunt s uolublitat᷑
indiaunt esse dixunt quidã facete
non inficõr s non minꝰ t̾angular
aut qua uolubil hecer᷑ quod actinẽt
ad diuiciap fluxũ quoꝵ natura est
labi assidue ac uolui odisse uniꝰ setris
Aicule crebris ac uernĩs possessorib
de leccari. siue ut Rubrginem motu᷑
uitent siuent fallant̃ circuicõne ꝙͣ̃
contendant. hanc tugͥ moriens uł
uiuenti suꝑuacuã cuitim pone quiñ
si locupler moreris agno see fortune
fidem laram usq ad exitũ Cuita
diuicias quas iai tibi non utt̾ias
aluis luique ac si pauꝑ expeditus
ꝓficisce̾ seu ingentes, seu exigue seu
nulle tibi opẽs fuerint modicũ as
tormenta mortem queq sollicitãt
Quid ecit de filus. ⁊ Erit tibr
uiuat nomen si sint bom si qua ea
consolacõ mortis est non eotqinte¬

Expanded text:
manus; inde rursus ad alios atque manus; inde rursus ad alios atque alios abiture, apud neminem diu mansure. Vage sunt enim, stare nesciunt. Neque sine mysterio rotundam nummi formam opinati sunt, sed volubilitatis indicium esse dixerunt quidam, facete, non inficior, sed non minus triangularis, aut quadra volubilis haberetur; quod attinet ad divitiarum fluxum, quarum natura est labi assidue ac volvi, odisse unius seras arcule, crebris ac variis possessoribus delectari, sive ut rubiginem motu vitent, sive ut fallant circuitione quam contendant. Hanc tu igitur moriens, vel viventi supervacuam, curam pone; quin si locuples moreris, agnosce fortune fidem raram usque ad exitum e vita, divitias quoque iam tibi non necessarias aliis linque. At si pauper expeditus proficiscere, seu ingentes, seu exigue, seu nulle opes tibi fuerint; modicum ad tormenta mortem quoque sollicitant. Quid erit de filiis? Erit ubi vivat tuum nomen, si sint boni, si qua ea consolatio mortis est, non totus inte
Abbreviated transcription (Latin):
iud & patͥmonio spetem qs
de siberis. Et pat̾momi
dños r̃ueniet/ et liberis sua sors eͭ
Quid de tantis diuiens fiet.
Ne dubita ne heredi minie uide¬
antur unꝙͣ tante erũt qͥn aliquid
lacuiti contorquet. Quid fa¬
cient filii a t̾reno patre deẜtos.
In suam curam celestis pat̾ accipi¬
et/ non Reliccurus, ut tu neq or¬
phanos faccurus. Ille eos enutet ⁊
doerbit a iuuentate eoꝵ mͦ dociles
se p̾beant et usq in seneccã. et sẽ¬
neum usq ad mortem. ac sepleurã¬
Sepulerum non destituet spes nas¬
centis hoĩs deus est Non genitor
oĩs spes de hoĩe breuis et ccduca est
ffilii gͥ tua spe A lusi. ponãt in deo
spem suam et cantabũt cũ damid
Pater meꝰ et mater mea łe linq̃tũs
me dñs aut̃ assumpsit me mlt̃oꝵ
indolem filioꝵ et uirtutũ semen
mentib insitã pencũ blanidicie
ex tinx̾unt sicut ex diu̾so molliciẽ
spe discussit orbieas et pauptas¬
I Que deuenient opes. unde
uenerũt reu̾tent᷑/ hoc est ad fortũẽ

Expanded text:
id de patrimonio sperem, quid de liberis? Et patrimonium dominos inveniet, et liberis sua sors erit. Quid de tantis divitiis fiet? Ne dubita ne heredi nimie videantur: nunquam tante erunt quin aliquid latura contorquet. Quid facient filii? A terreno patre desertos, in suam curam celestis pater accipiet, non relicturus ut tu, neque orfanos facturus. Ille eos nutriet et docebit a iuventute eorum, modo dociles se prebeant, et usque in senectam et senium, usque ad mortem ac sepulcrum non destituet. Spes nascentis hominis Deus est, non genitor,n petra. Omnis spes de homine brevis et caduca est; filii igitur, tua spe delusi, ponent in Deo spem suam, et cantabunt cum David: “Pater meus et mater mea dereliquerunt me”, dominus autem assumpsit me. Multorum indolem filiorum, et virtutum semen mentibus insitum, parentum blanditie extinxerunt, sicut, ex diverso, mollitiem sepe discussit orbitas ac paupertas. Quo devenient opes? Unde venerunt revertentur, hoc est, ad fortune
Abbreviated transcription (Latin):
extimet ħt cũ ꝙ ille uir curiosi
non uidit ius etiã abolicõis. Itaq
facca infecca esse non possint ex
facto tn oriens / pt̃ sic deleri potest
ut iam ampliꝰ non sit iea ut seꝑ¬

Expanded text:
tamen quod ille vir curiosissimus non vidit, ius etiam abolitionis. Itaque facta licet infecta esse non possint, ex facto tamen oriens peccatum sic deleri potest, ut iam amplius non sit; ita, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
Aesperatis młti passim peccat sub
spe uenie. Conera ueio inlti clim
pecauit ueniam desperant, et
utriq errant nam et ilł ab im¬
cõ spem dampnosam pellere, et
hus in fine salutiferã spem tene̾
consilium eiat. Grauem culpiꝰ
mors p̾cipitat quid agtm. Qs
nisi qd egisse nam pr̃dem decuit ut
infaustam sarcinam festinantet
abicias qualeuatus ibis. plane
non precipitare Ibisq non curuus
non titubans s erectus certa ac
secibili uestigio et spe bona age gͦ
ne differas neu difidas. Est qui
exoratus ab humeris illain cius
tranfferet qui grauiora ⁊ã tñstu¬
lit Qui nil graue nil difficcle est
Et ꝙͣuis pigiti dilacõ excusacõne
carrat laude non ccret emẽdaco
pice̾ Stat destes ad lectuli tu capd
qui non solũ infecto illi se mũdti ͤ
uelle rondicis quatriduano iam
fecet ut surgebet impeticiuit teq
etiam nũc expectat ut mũdari uel
ac surge̾ ⁊ on minꝰ ip̃e hodie ꝙͣ tc̃
pius nec solico murꝰ potens non¬

Expanded text:
desperatis. Multi passim peccant desperatis. Multi passim peccant spe venie; contra vero multi cum peccaverint, veniam desperant. Et utrique errant: nam et illis ab initio spem damnosam pellere, et his in finem salutiferam spem tenere consilium erat. Gravem culpis mors precipitat: quid agam? Quid, nisi quod egisse iam pridem decuit, ut infaustam sarcinam festinanter abicias? qua levatus ibis plane non precipitabere, ibisque non curvus, non titubans, sed erectus certo ac stabili vestigio et spe bona. Age ergo, ne differas, neu diffidas: est qui exoratus ab humeris illam tuis transferat, qui graviora iam transtulit, cui nil grave, nil difficile est. Et quamvis pigra dilatio excusatione careat, laude non caret emendatio,  Stat dexter ad lectuli tui caput, qui non solum infecto illi se mundare velle respondit, sed quatriduano iam fetenti ut surgeret, imperavit, teque etiam nunc expectat, ut mundari velis ac surgere. Non minus ipse hodie, quam tunc pius, nec solito minus potens
Abbreviated transcription (Latin):
pudor nec dolor dilacõis ampediat
et oĩo ꝙqͥs male difertut per̃s o¬
mictitur. Morior absq ullaspe
Male ais p ͦ nõ spom ꝓiectam
recipe / et admotã peccori totis aĩe
ulius amplettẽ stringe ꝯẜua.
Magnũ est pccm meũ ualde.
nullũ tã magͫ pccm hõis ẽẽ potest
qͥn mlto maĩor mĩa der sit. Qs
potĩs toc pcc̃a dimrictẽ.. Et quis
putas insi ille de quo sui hostes
pͥncipi noluerũt et id flm̃ esse
non modo apd̾ mõs constat apd
fama fuit fla licet quoꝵ morbis
Ideo meficax erat medicina ꝙ eis
nũdum medicus celestis aduenãt
ꝓrudẽ nͥ mũdari apao aĩꝰ. et deleri
posset iniquitas/ frustea id tociens
pccor ille pͥmũ maxiꝰ postinodũ
uir scĩssimus p̾caret᷑. Pectati
conscia spem p̾cidie. Poccatime¬
moria penitẽciã ⁊ dolorem aĩio
afferre dz non utiq spem aufferre
S nos om̃ui ex ꝑte fallim̃ in peco
feruidi post pccm̃ geltoi pcͨciudo
quidem exultatis memorando aut̃

Expanded text:
 dilationis impediant: et omnino quicquid male differtur, peius omittitur. Morior absque ulla spe. Male ais; immo vero spem proiectam recipe et, admotam pectori, totis anime ulnis amplectere, stringe, conserva. Magnum est peccatum meum valde. Nullum tam magnum peccatum hominis esse potest, quin multo maior misericordia Dei sit. Quis poterit tot peccata dimittere? Et quis putas, nisi ille de quo sui hostes principi voluerunt; at id falsum esse, non modo apud vestros constat, apud fama fuit, falsa licet, quorum morbis ideo inefficax erat medicina, quod eis nondum medicus celestis advenerat. Proinde nisi mundari a peccato animus, et deleri posset iniquitas, frustra id totiens peccator ille primum maximus, post modum vir sanctissimus precaretur. Peccati conscientia spem precidit. Peccati memoria penitentiam ac dolorem animo afferre debet, non utique spem auferre. Sed vos omni ex parte fallimini, in peccato fervidi, post peccatum gelidi; peccando quidem exultatis, memorando autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ arbieror. Unde hoc tibi ñ ꝙ
sculti oẽs secũd se alios extĩant᷑
neq qd sͥ difficile est ciuꝙͣ pole
suspicari possuns et forcasse ue¬
utrũq potiꝰ bonũ sic modo bñ
fiat longanimit̾ acq hoste ma¬
lũ uttũq si male si flebilr̃ati
ignane dicci quos ntris ꝙq¬
pubio ponitꝰ sie adũ sũ si gua
locoꝵ quetimomia iusta est hanc
ego faciliꝰ uiuente ꝑmisam cuiꝰ
uerũq forsan int̾sit ꝙͣ moriẽte
Cueꝰ des loci cuia suꝑuacua est
iam locis oĩb hicurs. a Tãgie
aim adhuc tamen in pac̾ci mori
indomica ⁊ efcenis est ꝙ si altiꝰ
fatelẽ qñ neq hic amplius esse
mossiꝰ cubent neq quo tendis a¬
luĩ de faciliꝰ ꝑuenisses. aut breuis
eleganter si naxagoras ꝓeg mo¬

Expanded text:
que arbitror. Unde hoc tibi? nisi quod que arbitror. Unde hoc tibi? nisi quod stulti omnes secundum se alios extimant, neque quod sibi difficile est, cuique possibile suspicari possunt; et fortassutrunque potius bonum sit, modo bene fiat, longanimiter atque honeste; malum utrunque, si male, si flebiliter atque ignave. Dicam quod mireris, qbio penitus sit adversum: si qua locorum querimonia iusta est, hanc ego facilius viventi permiserim, cuius utcunque forsan intersit, quam morienti, cui omnis loci cura supervacua est, iam locis omnibus abituro. Tangis animum; adhuc tamen, in patria mori indomita et effrenis est; quod si altius fatebere, quando neque hic amplius esse mollius cubent, neque quo tendis aliunde facilius pervenisses aut brevius. Eleganter Anaxagoras peregre mo
Abbreviated transcription (Latin):
due spes ingentes impii romam
in ip̃o eccitĩs flore succisse Drusꝰ
et marcellanꝰ. Et si ambo ĩ pata
ne potencõr filla es Sle qui ille
trinꝰ exul hic doꝰ puceol expi¬
rauit/ Ed mĩores loquor Nugust
Cesar pacer patrle ep patrĩam
obut aꝑud cãpaminolam Tybe¬
rius dispar morib impetio par
apd Campanie misenũ. uaspa¬
sianus et Tytus. opt̃i p̾ncipes
ut patrem et filium decebat una
occidẽnte natus in oriente deffũtꝰ
est. Septimꝰ seuetꝰ in diffrica
sepulciuã checosiũ in yspannis
orcũ deffũctũq cediolami. Cõsta¬
tinopoł accepit que iã pͥus ałi¬
ũde edicũ. sui noño po ssi de buo
euntẽ uidit ꝓcat finib abditũ
humatũ ꝙ audnit sifrice lien
hambelem tegit urna bithimea
The seum chemistolem dic Bolo
pelires ãparia tantis ccrdau̾ib
seplc̃ia dies meꝰ de ficiet singłis
ĩmorantem neq te historns ob¬
ruere ꝓpõitũ s mouere. Tenco
fateor ẜ nolentes nego doletes¬

Expanded text:
Due spes ingentes imperii Romani Due spes ingentes imperii Romani in ipso etatis flore succise Drusus et Marcellinus, etsi ambo in patriam ne potentior Silla es? atqui ille Cumis exul, hic dominus Puteolis expiravit. Quid minores loquor? Augustus Cesar, pater patrie, extra patriam obiit apud Campanie Nolam, Tiberius, dispar moribus, imperio par, apud Campanie Misenum, Vespasianus ac Titus optimi principes, ut patrem et filium decebat, unaoccidente natus, in oriente defunctus est. Septimius Severus in Africa sepulturam. Theodosium in Hispaniis ortum, defunctumque Mediolani, Constantinopolis accepit. Que iam prius aliunde editum sui nominis possidebat euntem vidit, Italis finibus abditum humatumque audivit. Africe lumen, Hannibalem, tegit urna Bithynica. Theseum, Themistoclem ac Solonpeliret, imparia tantis cadaveribus sepulcra. Dies me deficiet singulis immorantem, neque te historiis obruere proposui, sed monere. Teneo; fateor; sed volentes nego, dolentes
Abbreviated transcription (Latin):
Germania quib ẜuanda sẽpe eẽt
et ẜuanda. hos sic sua sors dist̾buis
Et duo illi qui sicũtur magni ys¬
panna tellure obrupti Superior
cris Soli ex hoc numo disiatieus
acq affricanꝰ mĩor Rome facẽt
Melius quol in exilio iacituri
Ille carce mulccatꝰ hic morte sic
ꝑsepe ubiq meliꝰ uiuas melis
moriare ꝙͣ in patria nusꝙͣ duriꝰ
iaceas ꝙͣ domi Tres decii. et si du¬
os tantũ fama celebret ex̃ patriã
aĩosissime ceciderũt᷑/ cũ latis pug̃s
pacer cũ etruscis filius addic Ci¬
cero et cũ puro nepos. Quid nũc
exordine occurrentes eximios
duces sequat omes Rome geĩtos
s extinctes alibi ditilũ regulum
ꝓẜuanda patrie siul acq hosti
fide quo crudelis ⁊ głosis morie¬
tem uidit Affriea ⁊ seꝙͣ t bello
Gaxum flaminiũ cortone. ii¬
loum. Paulũ canue Claudium
Marcellum uenusia. Tyberium
gracũ lucania precũbentẽ uidie
nulli hoꝵ Rome mori contingia

Expanded text:
germina, quibus servanda sepe esset germina, quibus servanda sepe esset et ornanda: hos sic sua sors distribuit, ut duo hi qui dicuntur magni, Hispana tellure obruti, superior itent sepulcris; soli ex hoc numero Asiaticus atque Africanus minor Rome iaceant, melius quolibet in exilio iacituri, ille carcere mulctatus, hic morte. Sic persepe ubique melius vivas, melius moriare quam in patria. Nusquam durius iaceas quam domi. Tres Decii, etsi duos tantum fama celebret, extra patriam animosissime ceciderunt, cum latinis pugnans pater, cum Etruscis filius, addidit Cicero, et cum Pirrho nepos. Quid nunc ex ordine occurrentes eximios duces sequar, omnes Rome genitos, sed extinctos alibi? Attilium Regulum pro servanda patrie simul atque hosti fide, quo crudelius eo gloriosius morientem vidit Africa; et sequenti bello Gaium Flaminium Cortona, Emilium Paulum Canne, Claudium Marcellum Venusia, Tiberium Gracchum Lucania procumbentem vidit. Nulli horum Rome mori contigit.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ẽ docceq simũs ac distorte pau¬
ꝓtcitis exempla nõ adiuuant
fortuacõrib agam. Si quod doles
Regib et cesarib accidisse mõst̃¬
lero ducũq carissĩs maxĩoꝵ¬
ne honn fortuãm sic Recusaturus
uideio.  Quid dũra quos ne
in medium ꝓlatura sis sentio ẜ
quid opus est ubis doleo/ ex prĩan
mori. mortisq molestiam locus
grauat. Medicam manũ hxo
uideto mͥ uerũ dixisse. et felicit̾
monuisse sac fuie allexãdeũ pella
genuie Babilon ꝓenuit Alexuĩai
conditoris sui nomen ac cruetem
custadiuit alc̾m Alexand . Epyri
regia panerat Lucanꝰ ãmis ub¬
tinuis Cyrũ ꝑẜ regem tulercit Sa¬
chia trinitũ talie᷑ mharcũ Ercissũ
magͫq pompeyum roma. et ro¬
uiuoꝵ magnitadiem tollerassec
utiq morẽuoꝵ fi sors sineres suf¬
aci gurgites unda cõtorsit. Catone
hũic ułtĩo roma pͥncipiũ ac noͫ
finẽ cognonnẽq utica. Carme¬
lios scipiones Roma ꝓgenuit no¬
blissima et .4. p. salubruma

Expanded text:
sancte docteque simul ac diserte paupertatis exempla non adiuvant, fortunatioribus agam: si quod doles regibus ac Cesaribus accidisse monstravero, ducumque clarissimis, maximorumne hominum fortunam sis recusaturus videro. Quid dictura quosve in medium prolatura sis sentio. Sed quid opus est verbis? doleo extra patriam mori, mortisque molestiam locus gravat. Medicam manum horrvideto; michi verum dixisse ac fideliter monuisse, sat fuerit. Alexandrum Pella genuit, Babylon peremit, Alexandria conditoris sui nomen ac cinerem custodivit. Alterum Alexandrum Epiri regia paverat, Lucanus amnis obruit. Cyrum Persis regem tulerat. Scythia truncum tulit: Marcum Crassum Magnumque Pompeium Roma et Rovivorum magnitudinem tolerasset, utique mortuorum, si sors sineret, sufaci gurgitis unda contorsit. Catoni huic ultimo Roma principium ac nomen, finem cognomenque dedit Utica. Cornelios Scipiones Roma progenuit, nobilissima et Reipublice saluberrima
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Quib ubis hanc defidiam
feros iudicẽ illũ facit iusticia. et
equitate notissimũ. qui ut ĩp̃e ait
Castigatq auditq dolos subigitq
fateri que qͥs apd suꝑos furto leta
salutis. hostis ĩuenit Cet̾a eĩ suie
cuncici remediis leniunt᷑. hoc maloꝵ
maxiͫ atq ultiͫ abeuntẽ ubiaĩam
oppͥsẜit nullus iam Remedio locꝰ est

Expanded text:
dicat, quibus verbis hanc desidiam dicat, quibus verbis hanc desidiam feros iudicem illum facit iustitia et equitate notissimum, qui, ut ipse ait: Castigatque auditque dolos, subigitque fateri, que quis, apud superos furto letatsalutis hostis invenit. Cetera enim suis cuncta remediis leniuntur; hoc malorum maximum atque ultimum, abeuntem ubi animam oppresserit, nullus iam remedio locus est.
Abbreviated transcription (Latin):
blio est Ittiq ꝙ in archanis aĩme
disputatoĩb iuentũ fitũt uice hiꝰ
etaores qͣi leues qui dt̃ lapsas ut
plane sunt unde faicile possis assurg̾ẽ
At ip̃m mortie graui et ex alto pre¬
ruptoq siłimũ ẽ rume/ uñ facltas
nulla fit resurgendi huic tantodis¬
erimĩ eui post hac nuĩꝙͣ succurit ua¬
leas/ nũc accurie dũ uales et mem̃to
non modo quid nr̃i dicant si qͥs ei¬
cero quid de morientib in diuenacoẽ
saudi student eos qui secus ꝙͣ de cuit
Quid aquay queso religiosiꝰ quid
utiliꝰ dici potess/ fiat mͦ qd dicitur
peniteat sero auceps fateor ae ꝑicdo¬
Ia dilacõ et que plimos fallit/ qui
pirgacoem aĩe q̃ festina nuiis ẽẽ
non pt̃ scientes uolentesq ꝓcitisti¬
nant et in finem titihunt quo tp̃e
caarcũuenti ⁊ aretati uiciniaq mor¬
tis actoniti nichel de conceptis expe¬
haus ĩꝑtinens ẽ audire Quid hic
quoq ungiliꝰ. et ip̃e testis exnus

Expanded text:
rabilis est. Itaque, quod in arcanis anime rabilis est. Itaque, quod in arcanis anime disputationibus inventum ferunt, vite huius errores quasi leves quidam lapsus in plano sunt, unde facile possis assurgere, at peccatum mortis, gravi et ex alto preruptoque simillimum est ruine, unde facultas nulla sit resurgendi. Huic tanto discrimini, cui post hanc nunc succurrere valeas, nunc occurre dum vales; et memento non modo quid vestri dicant, sed quid Cicero, qui de morientibus in divinatione laudi student, eosque qui secus quam decuit Quid a quoquam, queso, religiosius, quid utilius dici potest? Fiat modo quod dicitur peniteatque vel sero: anceps, fateor, ac periculosa dilatio, et que plurimos fallit, qui purgationem anime, que festina nimis esse non potest, scientes volentesque procrastinant, et in finem trahunt, quo tempore circumventi et arctati, viciniaque mortis attoniti, nichil de conceptis expehaud impertinens est audire, quid hic quoque Virgilius et ipse testis externus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uluens de buercis/ diste uł mo¬
lieris ꝑ difficileest nos omoria¬
les niorem gerẽ delicati ⁊ q̃ruli
quib qd habetis om̃e uilissimũ
est semꝑ ⁊ solũ id opti caretie
O. si domi morerer. Multat᷑
forsitan uideres que mortẽtibi
effice̾nt grauiorem unde ideo te
submotũ credent Reiectis curis oĩb
orior in peccatis. Hec iam
nec nature nec fortune. S
ꝓpria culpa est. In pcc̃ĩs morior.¬
I Primũ peccare. quis te cõpulit
Deinde quis uetu cõmissa dilue̾
moriens mecũ fero. Cauene id
faicias onero uenenofum mortife¬
rũq uiatitũ de pone dñ uacat dũ¬
qz est qui illus tollatiac dolecit
ue striptũ est piciatq pose t̾gun
distat orcus / ab occidente longefa¬
cias, abste hanc horam tu ne ne¬
glexis que semel elapsa nõ re¬
dibit quodl horis oĩb sit cõmũe
ut eant semꝑ nũꝙͣ redeant in
una tñ omissũ hora in altera
forsan in searari dacũ sic Sit ex¬
titine hore negligen ꝓrsus irreꝑa¬

Expanded text:
debueras, disce vel moriens; perdifficile est vobis, o mortales, morem gerere, delicati et queruli, quibus quod habetis omne vilissimum est semper et solum id optimum quo caretis. O si domi morerer! Multa ibi forsitan videres, que mortem tibi efficerent graviorem, unde ideo te submotum crede, ut reiectis curis omnibuorior in peccatis. Hec iam nec nature nec fortune, sed tua propria culpa est. In peccatis morior. Primum peccare quis te compulit? deinde quis vetuit commissa diluere? moriens mecum fero. Cave ne id facias: venenosum mortiferumque viaticum depone, dum vacat, dumque est qui iut scriptum est, proiciatque “post tergum distat ortus ab occidente longe faciat abs te.” Hanc tu horam ne neglexeris, que semel elapsa non redibit. Quod, licet horis omnibus sit commune, ut eant semper, nunquam redeant, in una tamen omissum hora, in altera forsan restaurari datum sit; at extreme hore negligentia prorsus irrepa
Abbreviated transcription (Latin):
sem. Uarũ cirmonẽsem et gallum
foro iuliensem Acciũ pisaurẽ sem
Cassiũ ꝑmensem Claudianum
florencinũ ꝑsium Wl̃ceranũ. Et
Mille alios roma Recinuit. Ac
magna ex ꝑte humo condidio te¬
ad sepulturã patrie Rescreuto si¬
eut ex diu̾so multos roma eadẽ
genuit allbi morituros orbis t̾re
quasi domus angusta est. Et ep̃e
qua dragulatis cuꝰ ab extitmo
ad extitinũ transitus. Et hic uiue̾
illic mori non płis est fortib aĩs
S Brunali estiuũ thalamũ mu¬
tare t̾a est om̃ib maxĩe illustb
alt̾ nac̃o. hec origĩs ⁊ sepulcri.

Expanded text:
sem, et Varum Cremonensem, et Gallum Foroiuliensem, et Actium Pisaurensem, et Cassium Parmensem, et Claudianum Florentinum, et Persium Volateranum, et mille alios, Roma retinuit, ac magna ex parte humo condidit, Tiad sepulturam patrie restituto. Sic, ex diverso, multos Roma eadem genuit alibi morituros, Orbis terre quasi domus angusta est, et ipse quadrangularis, cuius ab extremo ad extremum transitus, et hic vivere, illic mori, non pluris est fortibus animseu brumali estivum thalamum mutare . Trita est omnibus, maximeque illustribus, alternatio hec originis
Abbreviated transcription (Latin):
si in hoc ut in młtis aliis aut nlłã
est aut ꝓfessorib suis incognita.
Ego autem hanc unam cibi p̾scͥp¬
serim abstiẽnciam et om̃tis excessꝰ
fugam/ Notũ illud atq antiqum
uiri sancti uirtu corpus edificãt
mhulcũ conferũt aĩo sił ⁊ corpori
frena libidinũ ac gule mltos stͣuit
luxuria inlt̃os õppressit cra pula
aulcos sompnus mltos ebrietas
sepeliuit Mulcoꝵ uite feruor atq
ampetus et furibunda liceñ uerũ
abiit in furorem.s Timeo nat᷑ai¬
licer in faroremagi. Quod na᷑
tari in secuio saltem statu aiẽ Reꝑi¬
at ĩnocens si furere cepis iaut ĩnoces
resipisces. aut ĩnocens morieris in
eccis nulla scrcas nulla custodia.
Sic ĩnocenciã ꝯfuat/ aus furor qͣle
ĩuenit talem reddit. fure̾ metuo.
Hxrous comites ac regiãs metius
an fastidis heulem. et slacẽ. Etubã
et cassandram. an ex alio genete

Expanded text:
si in hoc, ut multis aliis, aut nulla si in hoc, ut multis aliis, aut nulla est, aut professoribus suis incognita, ego artem hanc unam tibi prescripserim, abstinentiam et omnis excessus fugam. Notum illud atque antiquum: viri sancti virtutibus corpus edificant; multum conferunt animo simul et corpori frena libidinum ac gule. Multos stravit luxuria, multos oppressit crapula, multos somnus, multos ebrietas sepelivit, multorum vite fervor atque impetus, et furibunda licentia verum abiit in furorem. Timeo naturaliter in furorem agi. Quod natura inequit, in securo saltem statu anime reperiat; innocens si furere ceperis, aut innocens resipisces, aut innocens morieris. Nulla etas, nulla sanctitas, nulla custodia sic innocentiam conservat ut furor: qualem invenit talem reddit. Furere metuo. Heroas comites ac reginas metuis, an fastidis Herculem et Aiacem, Hecubam et Cassandram, an ex alio genere
Abbreviated transcription (Latin):
mira bli om̃e supplici ͫ ꝑculerũt nõ
modo fortiter s iocunde. Quos si
as nrrs ar̃m memoriãq reflexis
Inuenies in hoc num̾o pueros acpu¬
ellas tulisse cũ gaudio ꝙ nos uĩri
sine flectu et qutestib non fouetis s
non leuient. hinc tu me urges
huicdolor et cui credamnestio
qui dĩnam atq hũam in se uiuie
nat᷑am toti tantosq ꝓte passum
cruciatus ut que pateris illoꝵ
collacõe facilia ymo uo dulcia lõ¬
ge q suauia iudicairi possint ua¬
lidissi ͫ hec Remedii genꝰ scrutãtes
cunca pħi nescierunt.
imiius dolor ne furorem ꝑrat
timeo. Obsta illi cogitacõib
bonis ac placidis. Quidam furori
uiam passionib faciũt ex młtis af¬
fectib non sanis uera tandem ꝓdit
insama sicut ex contraruis ua uirtꝰ
Si aĩ uicio ille tibi armandus ar¬
maturti aĩ uirtus est ac si corꝑis
consulend succurrendq illi est Si
que Rei huis ars est ip̃os apd̾ corꝑin
magistios qui pħi mĩcupant᷑ que

Expanded text:
omne supplicium pertulerunt, non modo fortiter, sed iucunde? Quid, si ad vestros animum memoriamque reflexeris, invenies in hoc numero pueros etiam ac puellas tulisse cum gaudio, quod vos viri sine fletu et questibus non ferretis. Sed non lenient. Heu hinc tu me urges, hinc dolor, et cui credam nescioqui divinam atque humanam in se uniit naturam, tot tantosque pro te passum cruciatus, ut que pateris, illorum collatione, facilia immo vero dulcia longeque suavia iudicari possint. Validissimum hoc remedii genus: scrutantes cuncta, Philosophi nesciverunt. imius dolor ne furorem pariat metuo. Obsta illi cogitationibus bonis et placidis. Quidam furori viam passionibus faciunt; ex multis affectibus non sanis, vera tandem prodit insania, sicut ex contrariis vera virtSi animi vitio, ille tibi armandus: armatura animi virtus est; at si corporis, consulendum, succurrendumque illi est, si qua rei huius ars est, ipsos apud corporum magistros qui physici nuncupantur; que,
Abbreviated transcription (Latin):
denũ ne stui tuus extiuxit. uugilu
mũ do ddit cãtina beũdisiũ suieͣ ut
alii ꝑ hibent tarencũ rapiũt Nuno
neapolis tenet Ouidium Sulino
compegit ponticũ soluit exiliũ Ta¬
rentium conier̃/ uc fama est Car¬
tago genuit Roͣ docuit Suchadia
sõpeliuit flaccũ Oratiũ sipulia En¬
niũ Calabria Seatiũ ꝓuinciã nar¬
bonensem dinsoniũ Uascomatres
amicos siue ut clii uolũt qͣtuor

Expanded text:
devum Vesevi cinis extinxit. Virgilium mundo dedit Mantua, Brundusium sive, ut alii perhibent, Tarentum rapuit, nunc Neapolis tenet; Ovidium Sulmo compegit, Ponticum solvit exilium; Terentium comicum, ut fama est, Carthago genuit, Roma docuit, Archadia sepelivit; Flaccum Horatium Apulia, Ennium Calabria, Statium provincia Narbonensis, Ausonium Vasconia, tres Anneos, sive, ut alii volunt, quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
Aut nemo exͣ pac̾am moritut. uut
oẽs doctis quis uiris placuit oñie
mũdi plagam pat̾am eẽ et p̾ ẜtrmn
forti aĩõ/ quem non huiꝰ aut illiꝰ ꝑtꝭ
amor obscruxit alns eam tm̃ ubi bñ
uisum Illa coĩs hec altior pħia est
Morio ꝓtus a patria in q̃ natus
sum. ubi moreris illa dmũ uior
patria tua ẽ illa te diutiꝰ possi de bit
hant t̾ram pati que te ortũalibi
tnsforbit in se./ Prauł a patita
remanet ⁊ sepulcrũ. Et celestes
illi duuimqs hoĩes quos una etas
una ⁊ ead media mũsi ꝑte genu¬
erat toto orbe disꝑsi sũt mortibus
ac sepulcus Illum Eples Illum

Expanded text:
aut nemo extra patriam moritur, aut aut nemo extra patriam moritur, aut omnes; doctis quidem viris placuit omnem mundi plagam patriam esse et presertim forti animo, quem non huius aut illius partis amor astrinxerit; aliis eam tantum ubi bene st. Illa communis, hec altior philosophia est. Morior procul a patria in qua natus sum. Ubi moreris, illa demum verior patria tua est, illa te diutius possidebit, hanc terram pati, que te ortum alibi transformabit in se. Procul a patria mors me manet et sepulcrum. Et celestes illi divinique homines, quos una etas, una et eadem media mundi parte, genuerat, toto orbe dispersi sunt mortibus ac sepulcris. Illum Ephesus, illum
Abbreviated transcription (Latin):
Siluit᷑. Su potentioris ĩiiria ne
id tamen Ideo dolendũ s satis ue
arbitior de exilio disputatũ est.
Extra patriam morior.
Dicebã mͦ hoc in pat̾am re dire
ullus rector tiames erat mnussus
et Cicero. qui cũ grauit in thesa¬
lia egiotaret. uidit in sompinis se
ꝙͣ prinũ egͥtu  liberari dũ ⁊ post
qͣnquẽniũ in patͥam reu̾surã ti¬
rãnũ uo urbis illiꝰ ubi tãc erat
Alexandrũ phereũ illico ꝑitarum
Tũq ip̃e paucis post dieb ĩsputre
redditus saluti. Et tirãnꝰ accgͣtio
esset occisus atq iec ueiã ꝑ omĩa
uisionem tatus ꝓmisso tempore
reditũ in pacriam expeccaret qͥn¬
ti ãmi ad fratrẽ pugnans siratu¬
sis acubuit ieoꝙ ilłũ mͦ in pat̾am
suã Redisse som ꝑmoꝵ int̾preces
esseo. Ego quid de sompnuis senti¬
rem dixi dilibi de hoc in patriam
reditu quid occurrit mod dixim.
Ex patriã mori cogor. di¬
ui dũ exilio loqueremur et Repoto

Expanded text:
diluitur; sin potentioris iniuria, neque diluitur; sin potentioris iniuria, neque id tamen ideo dolendum. Sed satis, ut arbitror, de exilio disputatum est. Extra patriam morior. Dicebam modo “hoc est in patriam redire”; nullus rectior trames erat, nullus et Cicero? qui cum graviter in Thessalia egrotaret, vidit in somnis se quamprimum egritudine liberandum, post quinquennium in patriam reversurum, tyrannum vero urbis illius ubi tunc erat Alexandrum Phereum illico periturum; cunque ipse paucis post diebus insperate redditus saluti, et tyrannus a cognatis esset occisus, atque ita veram per omnia visionem ratus, promisso tempore reditum in patriam expectaret, quinti anni ad finem pugnans Syracusis occubuit; eoque illum modo in patriam suam rediisse somniorum interpretes esset. Ego quid de somnis sentirem dixi alibi; de hoc in patriam reditu, quid occurrerit modo dixerim. Extra patriam mori cogor. Dixi dum de exilio loqueremur et repeto,
Abbreviated transcription (Latin):
tome in fticino spes ⁊ cupiditesa
pelluent facntilisquillictis nõ faci¬
Re tibii pata contigisset mulei
seratũ cueũ cist̾ent sub officii spẽ
funeri enhilntes que cegitate
egrotanti egritudo n stillor alt̾a
est obsessũ huic lũp̃ huic uoltu¬
ub se ceruentieiam cadauer mẽte
captantib. Exera pat̾am egͦto
Quid sis forsitan nunc ãpãta
Redioi Rectũ ⁊ breue Iter in patam
est mori. Extra pat̾am eg̾ sum
queitle quasi uo ardencior extiti
pat̾am, febris aut durior fit po
pestes alie quastũq falsa aĩmus
inuexit opinio.
DE. Moriente exͣ patriam.
Orior ext᷑ pat̾e fines. An
pegrino ⁊d accidit an exuli
Iam seu te in hũs tris infende des¬
cendiq studiũ seu Religiosa deuoco
decinebat ⁊ gaiediũ. ꝙ honesto te
mors Repperus in accu seu iusta
siña et ferendũ non modo forcit᷑
s libenter / nullo aut̃ melius modo
ruisti scelus hoĩs ꝙͣ Iusti supplien
sponcanea ac tusquilla ꝓpessione

Expanded text:
Omne in facinus spes et cupiditas impellunt; hec tranquillitas non facile tibi in patria contigisset: multi stratum circumsisterent sub officii specie funeri inhiantes, que cogitatio egrotanti egritudo, nisi fallor, altera est obsessum hinc lupis, hinc vulturibus, se cernenti, iam cadaver mente captantibus. Extra patriam egroto. Quid scis? forsitan nunc in patriam redis. Rectum et breve iter in patriam est mori. Extra patriam eger sum. querele, quasi vero ardentior extra patriam febris aut durior sit podpestes alie, quascunque falsa animis invexit opinio. 125 DE MORIENTE EXTRA PATRIAM Morior extra patrios fines. An peregrino id accidit an exuli? Iam seu te in his terris visendi discendique studium, seu religiosa devotio detinebat et gaudendum quod honesto te mors reperit in actu, seu iusta sententia et ferendum non modo fortiter sed libenter: nullo enim melius modo iniusti scelus hominis, quam iusti supplicii spontanea ac tranquilla perpessione,
Abbreviated transcription (Latin):
obsequit᷑/ libertati tue consulierpo¬
testati tue detrahie muilq ampaiꝰ
nite pt̃.÷ hostis ferior manu
Quid tua magis int̾e̾st qua
pompeiꝰ manu cesaris feriri
mortis solacõ uideat᷑ apd Rucaͫ
opeart et apd Statiũ Capaneꝰ
hyspesum apd̾ Uirgiliꝰ Eneas
Lausũ Canulla Oruithum ꝙ illoꝵ
manu occidnt consolent᷑. flo
morior. Cõmurus t̾ cũ fo max
forcuna tũq optĩs uiris bona ꝓs

Expanded text:
obsequitur, libertati tue consulit, poobsequitur, libertati tue consulit, potestati sue detrahit, nilque amplius in te potest. Hostili ferior manu. Quid tua magis interest qua Pompeius manu Cesaris feriri pro mortis solatio videatur apud Lucanum optare, et apud Statium Capaneus Ipseum, apud Virgilium Eneas Lausum, Camilla Ornithum, quod illorum manu occidantur consolentur. Ferro morior. Communis tibi cum maximis fortuna, cunq
Abbreviated transcription (Latin):
Per uim morior. Siqui
ne̾t uĩs affereur quid int̾est felẽ
An gladiꝰ/ dũ liber egrediare qͥd
Refert. an ergastuli tu fores spõte
pteant et fitigant᷑. Uimorior.
Mulce sunt spes mortis s mors
una q̃ an uiolenca sic an non axo¬
rientis arbit̾um est uim uix ma ͦ
suꝑat. consensus extinguit sapiẽs
sic instructꝰ est uo quib non potest
obstar. consenciat iquid cu inq̾es
pcussores meos/ ut consciãm iubes
ħuiꝰ non consenẜunt modo s gr̃as
egerũt. Inuentꝰ est iqui ꝓcussoꝵ
hanelicu ueniam pc̃cure᷑ neq ego
te eiuento. consentirt carnifeb uibeo
sz inuitce sorci, cui qui sponte non¬
ꝑuerit ui ꝑebit. Mrior hostili
manu.  Quid tu gͥ amici mani
posse credideras. qñ id tibi nich ab
ignorante continge̾t. hostili
dexteri ꝓro. Satuis est subr̃uisto
hoste grumibere ꝙͣ sub iusto rege
Illic omm occisoris est ecimon hicoc¬
cisi .d hostili manu ꝓeo.: hos¬
tiles euadis manus ille dũ ire sue

Expanded text:
Per vim morior. Si quidem Per vim morior. Si quidem in te vis affertur, quid interest febris an gladius, dum liber egrediare? quid refert, an ergastuli tui fores sponte pateant, an frangantur? Vi morior. Multe sunt species mortis, sed mors una, que an violenta sit, an non, morientis arbitrium est. Vim vis maior superat, consensus extinguit. Sapiens sic instructus est, ut quibus non potest obstare consentiat. “Quid tu, inquies, percussori meo ut consentiam iubes?” quidam non consenserunt modo sed gratias eanhelitu veniam precaretur; neque ego te cruento consentire carnifici iubeo, sed invicte sorti, cui qui non sponte paruerit, vi parebit. Morior hostili manu. Quid tu igitur? amici manu mori posse credideras, quando id tibi nisi ab ignorante contigeret? Hostili dextera pereo. Sanctius est sub iniusto hoste procumbere, quam sub iusto rege: illic enim occisoris est crimen, hic occisi. Hostili manu pereo. Hostiles evadis manus; ille, dum ire sue
Abbreviated transcription (Latin):
uoci tãdei te uł sero pudeat Au¬
dite dĩ ne mortales / usq adeo uice
cupizi. quero ex uobis sequestrato
uit excitio quid oĩo aluid uita h ͨ
ꝙͣ segnis/ egitutis mora est q̃ ꝙͣ
tu latũq fu̾i̾t nequit non ẽẽ bre¬
uissinta / diccũ gͦ placet illiꝰ tius
Augustoꝰ menut quẽ in extremis
agencem icũ amiei solarent᷑ ac di¬
cerent ex eo morbo minimũ ꝑtu¬
rũ esse rpndie si nũꝙͣ bene at si
aliqñ cur non modoo Int̾riept
reb morior.a Si ad auentẽ re¬
deuns aus Reb gestis aut ĩgeiõ
clariores magña ꝑs in expletis o¬
perib obiere paucis in hac breu
uita contingia, ut concepta seu ⁊̃
pegisti nec ꝓt̾ica Retitictari possue
bñam hanc eigendi uiam arriꝑe
non ad młta it̾tupta flebiliter
iutiliterq Respicias s lc uirilit̾
ꝙ unũ restat expedias bñ mriori.
Dt Morte uiolenta .ui .I.¬
es uiolenta morte ꝑro
Si uolens moriens Biolenca
Mors omus est et si nolens nulla

Expanded text:
voti tandem te vel sero pudeat. Auvoti tandem te vel sero pudeat. Audite tamen me mortales usque adeo vite cupidi; quero ex vobis, sequestrato virtutum exercitio, quid omnino aliud vita hec, quam segnis et inutilis mora est? que, quantulacunque fuerit, nequit non esse brevissima. Dictum ergo placet illius, cuius Augustinus meminit; quem, in extremis agentem, cum amici solarentur ac dicerent ex eo morbo quam minime periturum esse, respondit: “Si nunquam bene, at si aliquando cur non modo?” Interruptis rebus morior. Si ad mentem redeunt, aut rebus gestis aut ingenio clariores, magna pars inexpletis operibus obiere. Paucis in hac brevi vita contigit ut concepta seu etipegisti, nec preterita retractari possunt, unam hanc emergendi viam arripe, non ut ad multa interrupta flebiliter inutiliterque respicias, sed ut viriliter quod unum restat expedias: bene mori. 121 DE MORTE VIOLENTA Sed violenta morte pereo. Si nolens moreris, violenta mors omnis est, at si volens nulla.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dlñ non distitis s sic egie as a.
martis cogitacoes crĩs re dit Itci
dũ sͥ quisq longissi ͫ uite spatium
ait Cicero metelli fortũam sperat
deniq dũ se qͥsq p̾dilem natiee fcli ͫ
Ccedit de pͥmordũs cogicantes finis
occupat et mlta delibertĩtes ⁊̃puisa¬
Mors Repente aggreditꝰ medios q
inc̾cipit aꝑꝑatus. Siridi morior
etace. Si nil in hoc ad bomi sit
ꝓuisum tibi est saltẽ semo nemar¬
testas Senectꝰ lut̃ ꝙuis non fit gͣ¬
uis. Ut apd̾ Ciceronẽ aie lellus
ueq a nosis supra dispritatum est
ut scipionẽ ille sic Tu nũc etiam
te fuisse cõmemoras mllis ee fortas¬
se desiderio nulli iam fastidio fut᷑us
nis morior. ⁊ nosti quid in uitai
passus fuetis quid passurus igitis
et mͥ crede in hoc tamen uario tcĩq
ĩmicti fortũe. Regno qui pͥmoritut
comitem fallis.s Moree ppedior
ne cepta ꝑficiam. ⁊ Iuste id quid
acciq nclsil est hoc maxime nosła
giauem facit ac miẜam. et si qͥdem

Expanded text:
do non discitis! Sed sic est: egre ad amaras cogitationes animus redit. Itaque dum sibi quisquis longissimum vite spatium l ut ait Cicero, Metelli fortunam sperat, denique dum se quisque predilectum nature filium credit, de primordiis agitantes finis occupat, et multa deliberantes, improvisa, repente mors aggreditur, mediosque intercipit apparatus. Viridi morior etate. Ut nil in hoc aliud boni sit, provisum tibi est saltem, senio ne marcescas; senectus enim, quamvis non sit gravius, ut apud Ciceronem ait Lelius, utque a nobis supra disputatum est, ut Scipionem ille, sic tu nunc etiam te fuisse commemoras. Multis tu fortasse desiderio, nulli iam fastidio futurusnis morior. Nosti quid in vita passus fueris, quid passurus ignoras, et, michi crede, in hoc tam vario tamque immiti fortune regno, qui premoritur comitem fallit. Morte prepedior ne cepta perficiam. Iuste id quidemeractique nichil est: hoc maxime vobis mortem facit ac miseram. Et si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mori potese, qui sic morieus ẜ¬
iilem in mod uirgas ad hibe
Tortores, laq̃os et secures fige
cruces et Rotaꝵ rcidios actolle
Et quadriges in diũ sum age la¬
cera huc illuc membra rcipturas
adde ignes ⁊ craticulas priuis
impõsicas acq oleo uasa fuencia
Et fit ferap dentes fame arma¬
tos ucdde micos ⁊ gemomias. et
et quic̃quid ĩiurie atq oppbrñ
seu uiuũ seu examine corpu scłm
pati potest duramiors fortasse
uidebie᷑ ignonñosa certe nõ fui̾ci
pͦ uero non nũꝙͣ eo clarior quo
Iurior. Itaq appatus hic exterior
ut cumultꝰ ⁊ tube ⁊ carnificum
oruces uuscus et iati uos tutĩni
nicħ ꝓrsus ad rem intia t ipm
ce edflece ⁊ bi te quere/ atq excita
inuiso extrepitu a suplien põpe
oculos auerte/ tucitus q totã aĩam
rccollige atq hortare Res ip̃as ex¬
ununã non umbras reꝵ Tu si
mortem ip̃am rectis oculio spectare
rebis Uanũ est cĩ ipm hostẽ cum
cõtempfio cius faleitis aut fi

Expanded text:
mori potest, qui sic moritur? Smori potest, qui sic moritur? Servilem in modum virgas adhibe, et tortores et laqueos et secures, fige cruces et rotarum radios attolle, et quadrigas in diversum age, lacera huc et illuc membra rapturas; adde ignes et craticulas prunis impositas atque oleo vasa ferventia, et ferarum dentes fame armatos; adde uncos et gemonias, ac et quicquid iniurie atque opprobrii, seu vivum, seu exanime corpusculum pati potest: dura mors fortasse videbitur, ignominiosa certe non fuerit, immo vero nonnunquam eo clarior, quo durior. Itaque apparatus hic exterior et tumultus et tube et carnificum truces vultus et irata vox tyranni, nichil prorsus ad rem. Intra te ipsum te reflecte; ibi te quere atque excita inviso strepitu, a supplicii pompa oculos averte, tacitusque totam animam recollige atque hortare, resque ipsas examina, non umbras rerum; tu, si mortem ipsam rectis oculis spectare rebis. Vanum est enim, cum ipsum hostem contempseris, eius faleras aut signa
Abbreviated transcription (Latin):
aut qualictis / si cã supplicii.
Ignominiose morior. ⁊ nemobo¬
nus male moritͦ Nemo malus
bene honestam morte non funa¬
lia non mistri non purplate
faciũt eximie non ĩuetficlipe
atq enses et flens dnmn samilia
et uulgi clamor ac lamentaret
merore uxor insignis ⁊ pietate
filii et deiecca ceruice ante feit¬
tru nigro inductꝰ/ et lat̾mis gra¬
dib hũeris/ et hõ non postremo
funerens laudttor et pmagiẽs
luree diuitis sepulcrt de functiq
titulus uiccutꝰ in marniore don
suaquoq licet sera lapidibus
mors sit S uirtus s⁊ clarũ mitꝭ
uiri nonie non uulgaris egẽs
a me s sua ꝑte eminens maies¬
tate. quod non preceps ⁊ cecus
fauor hõim s teꝵ serres ⁊⁊ ĩnocẽs
nicai peperie atq usq ad mortẽ
uitatis ⁊ iusticie suscepta de sẽ
Inc q̃ medias mortis nunas Im¬
geneio sa fiducia. Contͣ hñs deco¬
rib honestã mortẽ qͥs ignonnĩẽ
locus est q̃so. aut quoda turpit

Expanded text:
aut qualitas, sed causa supplicii. aut qualitas, sed causa supplicii. Ignominiose morior. Nemo bonus male moritur, nemo malus bene. Honestam mortem non funeralia, non ministri, non purpuree faciunt exuvie, non inversi clipei atque enses, et flens dominum familia, et vulgi clamor ac lamenta, et merore uxor insignis et pietate filii, et deiecta cervice ante feretrum nigro indutus ac lacrimis grandibus humens Ethon; non postremo funereus laudator, et imagines auree divitis sepulcri, defunctique titulus victurus in marmore, donec sua queque, licet sera, lapidibus mors sit; sed virtus, et clarum meritis viri nomen, non vulgaris egens aure, sed suapte eminens maiestate quod non preceps et cecus favor hominum, sed rerum series et innocens vita peperit, atque, usque ad mortem, veritatis et iustitie suscepta defensio, interque medias mortis minas imgenerosa fiducia. Contra his decoribus honestam mortem, quis ignominie, queso, locus est, aut quomodo turpiter
Abbreviated transcription (Latin):
bienũ tre Reddas in pelago.
in loco s in aĩo est ꝙ felicẽ mor¬
tẽ facit nut mistam.  In ma¬
ripeo ⁊ ꝑ suasum mltis scio
in mari mĩẜum mori ꝙ echereꝰ
atq ardens spũs suo contiriro
uideat᷑ opprimi s ut dixi nicħ
locus ad miẜiam ãĩmꝰ to ͫ Itaq
de hac re naute nestio ciuꝰ Res¬
ponsionem ꝓbo quẽ cũ quidam
int̾rogasses ubi nam pat̾ eius
obusset in mari inquit. Cũq
idem a ͦ de auo ⁊ preauo atꝙ
atano nõĩatim ex ordĩẽ que si¬
uissee responsumq q̃dem de
singulis accepisset intulit et
nũꝙͥ tu inꝙͥ mare ingeedi nõ
et maiores mei oẽs suis in lectał
uiderit que mortales focit ac
de gen̾e mortit de loeo de tẽpore
uiderit forcuna. Deneno moͣ
Comites tibi illustres prid
dum de hoc uno age̾cur exposu
regiaquid mors est glaꝰ. s ueͫ
de instrumentis ẽẽ anxum.
As Morte ignomimosa.
mõsamors est. Mortem
ignomiiniosam facit non geno

Expanded text:
terreum, terre reddas an pelago? terreum, terre reddas an pelago? in loco, sed in animo est quod felicem mortem facit aut miseram. In mareo. Persuasum multis, scio, in mari miserum mori, quod ethereus atque ardens spiritus suo contrario videatur opprimi; sed, ut dixi, nichil locus ad miseriam, animus totum. Itaque de hac re naute nescio cuius responsionem probo, quem cum quidam interrogasset, ubi nam pater eius obiisset, “In mari” inquit; cunque idem ille de avo et proavo atque atavo nominatim ex ordine quesivisset, responsumque idem de singulis accepisset, intulit: “Et nunquid tu, inquit, mari ingredi non et maiores mei omnes suis in lectulividerit, que mortales fecit; at de genere mortis, de loco, de tempore viderit fortuna. Veneno morior. Comites tibi illustres pridem, dum de hoc uno ageretur, exposui; regia quidem mors est gladius, sed de instrumentis esse anxium. 122 DE MORTE IGNOMINIOSA osa mors est. Mortem ignominiosam facit non genus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire. quos si numĩem. nõ brẽuilos
historia. Gladioꝑeo . Ali
ałr quidam laques quid lapsu
quid̃ unguib leonis aue apri
dentib Mulcis ferti copia de fuit
dũ optarent gladio ꝑiere . fre
ferior. Qued scis an maiori
exicio subtitiharis qdq miẜrimũ
censes granioris miẜie fuga fit
homero poetice graie lumen. Eu¬
in morbũ Rabiemq compulsus gla¬
dio ad postirinũ ꝓ remedio usus
est Herddes Rex Iudreitam fedo
morboꝵ agmine tircũuentus ĩte¬
rue. ut cõmpendiosior ferri mors
morbi tedio uictꝰ Impaciãm do¬
loris ferro abrumpe si licuissẽt
opeciuit magͫ quẽdam uiru hac
etate u̾mes coto statẽtes corpore
mures aliũ excodisse narrantut
inter tam ilta ludibria huani
corꝑis si electio tribuatur quis ĩ¬
bellis adeo ut non ferrũ ambias
natitramq igneam extĩantes ad
facilimũ mortis genꝰ opmati.
exemptũ corpustulũ nõ putstet
fluctib obruor. Piscib
cõuiuũ bustũt̾ amplum noblẽ
nicidum Et qͥd refert corpus

Expanded text:
re, quos si numerem non breviloqui historici. Gladio pereo. Alii aliter. Quidam laqueo, quidam lapsu, quidam unguibus leonis aut apri dentibus; multis ferri copia defuit, dum optarent gladio perire. Ferro ferior. Quid scis an maiori exitio subtraharis, quodque miserrimum censes, gravioris miserie fuga sit? Homero poetice Graie lumen, Euin morbum rabiemque compulsus, gladio ad postremum pro remedio usus est. Herodes rex Iudee tam fedo morborum agmine circumventus interiit, ut compendiosior ferri mors morbi tedio victus, impatientiam doloris ferro abrumpere, si licuisset, optavit. Magnum quendam virum hac etate vermes toto scatentes corpore, mures alium exedisse narrantur. Inter tam multa ludibria humani corporis, si electio tribuatur, quis imbecillis adeo, ut non ferrum ambiat? naturamque igneam extimantes, id facilimum mortis genus opinati ereptum corpusculum non putrescet. Fluctibus obruor. Piscibus convivium, bustum tibi amplum, nobile, nitidum. Et quid refert corpus
Abbreviated transcription (Latin):
dum remedii auidus sepe locũ illum
Repeto ad tollerentiam do loris nũꝙͣ
anusꝙͣ ope uĩriũ satis inueni.
Ego hanc diffidentiã non Reprehẽdo
s laudo/ nemosͥ młtũ fidat inq om̃i¬
oñũ difficltate non ab homĩe. ẜ a deo
auxilum/ ac non ita ut armatos uẽ
fauit ne sub sidio dignꝰ̃ sis. qͣd in te qͣt
facito excitandus actolleridus. et armã¬
dus estaĩmꝰ contraq hostes suos in
aciem educendus. Reliqua nͥ falłor
intelligo unũ querd nam funt hecar¬
ma ai que memoras. pene habet
Iam accipio spem salutis tue Inter as¬
pitates eĩ rep flere mliebre est ieon¬
fultare autem mti obstare Implore
consiliũ atq auxiliũ id uirile est ⁊
ad uincend efficax/ arma quidemaĩ
et bellendi arces ꝓ diu̾sitate hostiũ
mlte et uarie sunc nec ullũ pħiẽ¬

Expanded text:
dum remedii avidus sepe locum illum dum remedii avidus sepe locum illum repeto, ad tolerantiam doloris, nunquacuiusquam ope, virium satis inveni. Ego hanc diffidentiam non reprehendo sed laudo. Nemo sibi multum fidat, inque omni difficultate non ab homine, sed a Deo speret auxilium, at non ita ut armatos ventfavit. Ut subsidio dignus sis, quod in te est facito: excitandus, attollendus et armandus est animus, contraque suos hostes in aciem educendus. Reliqua, nisi fallor, intelligo; unum quero: quenam sunt hec arma animi que memoras? Bene habet: iam concipio spem salutis tue, inter asperitates enim rerum flere muliebre est, consultare autem, niti, obstare, implorare consilium atque auxilium, id virile est et ad vincendum efficax. Arma quidem animi, et bellandi artes, pro diversitate hostium, multe et varie sunt; nec ullum phi