comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incendio correptam ac uastatam ciuitatem ferunt.
Nam quatuordecim uicos cum uico iugario consũp¬
cos fuisse. memorie traditum est: Sedu¬
inc iam bellum ciuile cõmittitur. qd̾ magnis
iam dudum dissensionib ac molicionib para¬
batur. Nam rediens cesar uictor ex gallia deterni¬
sibi absenti iterum consulatum poposcit. Contͣdictũ
est a marcello consule. a bibulo. a catone. annitente
pompeio. Decretum deinde est a senatu. ut ĩurbem
cesar non nisi dimisso exercitu ueniret ⁊ex marcelli
consulis auctoritate ad legiones que apud luceriam
rauennam sese contulit. Marchus autonius ⁊ publiꝰ
cassius tribuni plebis ꝓ cesare intercedentes. int̾dicẽte
lentulo consule. curia foroq ꝓhibiti ad cesarẽ ꝓfecti
sunt. curione simul celioq cõmutantib. Cesar ru¬
bicone flumine transmeato. mox ut ariminum uenit
qͥnq cohortes qͣs tunc solas habebat. cum quib ut ait
luuiꝰ orbem t̾rarum aggressus est. quid facto opus eẽt

Expanded text:
incendio correptam ac uastatam Ciuitatem ferunt. nam quattuordecim uicos cum uico Iugario consumptos fuisse memoriae proditum est inc iam bellum ciuile committitur, quod magnis iamdudum dissensionibus ac molitionibus parabatur. Nam rediens Caesar uictor ex Gallia desibi absenti alterum consulatum poposcit. Contradictum est a Marcello consule, a Bibulo, a Catone, anPompeio, deinde decretum est a senatu, ut in Vrbem Caesar non nisi dimisso exercitu ueniret, et ex Marcelli consulis auctoritate ad legiones, quae apud Luceriam Ravennam sese contulit. M. Antonius, et P. Cassius tribuni pleb. pro Caesare intercedentes, interdicente Lentulo cos., curia, foroque prohibiti ad Caesarem profecti sunt, Curione simul Celioque comitantibus. Caesar, Rubicone flumine transmeato, mox ut Ariminum venit, quinque cohortes, quas tunc solas habebat, cum quibus, ut ait Livius, orbem terrarum adortus est: quid facto opus esset
Abbreviated transcription (Latin):
thos quoq ab horode in syriam missos iamq ingressos
anthiochiam bello expulit ducemq eoꝵ hosagen¬
int̾fecit. Igitur. Romanus status mutabilis. Incendu¬
int̾fecit. Igitur¬
Gitur romanus status agit᷑ semꝑ alterna mutatione
⁊uelut forma occeani maris que om̃i die dispar nunc
succiduis ꝑ septem dies attollitur incrementis. nunc ĩ¬
sequentib totidem dieb naturali dampno ⁊ defectu
interiore subducitur. Int̾ea anno ab urbe condita
septingentesimo incertus unde concretus płimam
ignis partem urbis inuasit. neq unqm antea tãto

Expanded text:
thos quoque ab Herode in Syriam missos, jamque ingressos thos quoque ab Herode in Syriam missos, jamque ingressos Antinterfecit. Igitur Romani status agitur seinterfecit. Igitur Romani status agitur semper alterna mutatio, et velut forma Oceani maris, quae omni die dispar, nunc succiduis per septem dies tollitur incrementis, nunc insequentibus totidem diebus, naturali damno et defectu interiore subducitur. Anno ab Urbe condita 700, incertum unde concretus, plurimam urbis partem ignis invasit. Neque unquam antea tanto
Abbreviated transcription (Latin):
cia uenisset parthi subito ingruentes. cum surena
⁊ silacea p̾fectis sagittis opp̾ssere romanos. Cecidere ibi
plurimi senatores. aliquot ettam consulares ⁊ p̃torii
uiri. Crassus quoq filius crassi lectissimus iuuenis
in acie occisus est. Pret̾ea quatuor cohortes cum War¬
gunteio legato mediis dep̃hense campis interfecte
sunt. Surenas rapto equitatu crassum ꝑsequi in¬
tendit eumq circumuentum ac frustra colloquiũ
eius petentem cepit atq in castra ꝑduxit. ac postͤ¬
mum auro in os eĩus infuso interfecit Pauci noctis
beneficio libertati charras confugerunt. Cognita clade
romanoꝵ multe orientis ꝓuincie a societate uel fide
popłi romani defecissent. nisi cassius questor collectis
ex fuga militib paucis. intumescentem syriam egre¬
gia animi uirtute ⁊ moderatione p̾ssisset. qui ⁊ anthi¬
otum copiasq eius ingentes p̃lio uicit ⁊ interfecit. Par¬

Expanded text:
cia ventum esset, Parthi subito ingruentes cum Surena cia ventum esset, Parthi subito ingruentes cum Surena et Sylace praefectis, sagittis oppressere Romanos. Cecidere ibi plurimi senatores, aliquot etiam consulares, et praetorii viri. Crassus quoque filius Crassi lectissimus juvenis in acie occisus est. Praeterea quatuor cohortes cum Vargunteio legato mediis deprehensae campis, et interfectae sunt. Surerenas rapto equitatu Crassum persequi intendit, eumque circumventum, ac frustra colloquium ejus petentem cepit, et in castra perduxit, ac postremum auro in os ejus infuso interfecit. Pauci noctis beneficio liberati, Carras confugere. Cognita clade Romanorum multae Orientis provinciae a societate vel fide populi Romani defecissent, nisi Cassius Quaestor collectis ex fuga militibus paucis, intumescentem Syriam egregia animi virtute ac moderatione pressisset: qui et Antiochum copiasque ejus ingentes praelio vicit et interfecit, Par
Abbreviated transcription (Latin):
rediit. nullos post se galloꝵ motus ꝑtimescens. certo
se sciens minime aliquos qui uł moueri audeant. uł
si moueant᷑ timendi sunt reliquisse. Bellũ ꝯt partho
septimo. Marchus. lucinius crassus. collega G̃nei
pompeii magni in consulatu scd̾o. ꝓuinciam sortitus ĩ
parthos homo in explebilis cupiditatis audita in ihero¬
solimis templi opulentia qm pompeius in tactam re¬
liquerat. in palesturam diuertit. Iherosolimam adit.
templum inuadit. opes diripit. In de ꝑ mesopotha.¬
miam tendens in parthiam. quacumq iter habuit
sociis ciuitatib auxilia indixit p̃cia exegit. Moxq ut
eufrathen transiit. Bagesen ab horode rege parthoꝵ
ad se missum habuit obuium. Aquo uehementer in¬
crepatus est. cur contra fedus luculli ⁊ pompeii auari¬
cia inductus eufrathen transierit. Quamobrem sñ
mora futurum. ut ꝓ auro parthico. serico ferro one¬
raretur. Itaq cum ꝓpe carras contra omen ⁊ auspi¬

Expanded text:
rediit, nullos post se Gallorum motus pertimescens, certo rediit, nullos post se Gallorum motus pertimescens, certo se sciens minime aliquos, qui uel moueri audeant uel si moueantur timendi sint, reliquisse. constitui s, Marcus Licinius Crassus, collega Gnei Pompeii Magni in consulatu secundo, provinciam sortitus in Parthos, homo inexplebilis cupiditatis, audita templi Hierosolimitani opulentia, quam Pompeius intactam reliquerat, in Palestinam divertit, Hierosolimam adit, templum pervadit, opes diripit. Inde per Mesopotamiam tendens in Parthiam, quacumque iter habuit, sociis civitatibus auxilia indixit, precia exegit; moxque ut Eufraten transiit, Bajasen legatum ab Horode rege Parthorum ad se missum obviam habuit, a quo vehementer increpatus est cur contra foedus Luculli et Pompeii, avaricia inductus, Eufraten tramora futurum ut pro auro Parthico Serico ferro oneraretur. Inde cum prope Carras contra omina et auspi
Abbreviated transcription (Latin):
in circuitu opidi ire uelociter ꝑ occultum imꝑat. atq
undiq subito uastum clamorem attollere. Quo facto cõ¬
sternati oppidani dum recurrere ad minuendum opidũ
uolunt. Ab oppugnatione turris uł demolitione aggeris
recesserunt. Illi tam̃ qui ad intuendas fontis uenas sub
obcentu ageris tuti cuniculos ꝑfodiebant. reꝑtos in ob¬
struso aquarum meatus ꝑ multa diuidendo tenuari in
semet ip̃is consumiq fecerunt. Oppidani fonte siccato ul¬
tima desꝑatione correpti. declitionem sui faciunt. Cesar
om̃ib qui arma tulerant. manus abstulit ⁊ uitam re¬
liquit. quo testatior esset etiam posteris pena imꝓboꝵ
Multum enim ad cohercendam audatiam ualet ꝓposi¬
tum punitionis exemplum cum ip̃a miseri p̃sens fortu¬
na uiuentis.⁊ ad recordationem ammonet conscios. ⁊
ad suscitationem cogit ignaros. Ex haustis atq edo¬
mitis galliis securus cesar cum legionib in italiam

Expanded text:
in circuitum oppidi ire uelociter per occultum imperat atque in circuitum oppidi ire uelociter per occultum imperat atque undique subito uastum clamorem attollere. quo facto consternati oppidani dum recurrere ad muniendum oppidum uolunt, ab oppugnatione turris uel demolitione aggeris recesserunt. illi tamen, qui ad incidendas fontis uenas sub obtentu aggeris tuti cuniculos perfodiebant, repertos in abstruso aquarum meatus per multa diuidendo tenuari in semet ipsis consumique fecerunt. oppidani fonte siccato ultima desperatione correpti deditionem sui faciunt. Caesar autem omnibus, qui arma tulerant, manus sustulit et uitam reliquit, quo testatior esset etiam posteris poena improborum. multum enim ad cohercendam audaciam ualet propositum punitionis exemplum, cum ipsa miseri praesens forma uiuentis et ad recordationem admonet conscios et ad sciscitationem cogit ignaros. Exhaustis atque edomitis Gallis securus Caesar cum legionibus in Italiam
Abbreviated transcription (Latin):
opus fuit. Itaq cercior ꝑ nuncios factus cesar occurrit.
Circumspectisq om̃ib uidet si expugnare ui moliatur.
ludo ⁊ spectaculo hostium delendum exercitum suũ. unũ
ceantur. S ⁊ hoc quoq nemo agere potiusset nͥ cesar.¬
siquidem fons quo ad pontum utebantur. medio de¬
uexi montis latere fundebatur. Cesar ad ꝓximum
fontis admoueri uineas. turrimq exstru iubet. Eit
magnus ilico concursus ex opido. Quib sine ꝑiculo p̃¬
liantib romani qm̃uis ꝑtinacit̾ obsisterent crebͥusq
succederent complures trucidantur. Igitur exstruit¬
agger ⁊ turris pedum sexaginta. cuius uertex ad eqͣn
ad fontis solum possit. ut uł ex equo conici tela qͣant
uł p̃cipitata desuꝑ saxoꝵ uolumina non timeri. Oppi¬
dani autẽ ubi exinaniri non solum pecora sua uerũ etlam
infirmiores hominum etates uident. cuppas pice sepo scin¬
dulisq replent. ac deinde immisso igne ꝑ prona p̃cipitant
easq ip̃i toto opido fusi subsequunt᷑. Ardentib machinis

Expanded text:
opus fuit. Itaque certior per nuntios factus Caesar accurrit: circumspectisque omnibus videt, si expugnare vi moliatur, ludo et spectaculo hostium delendum esse exercitum 408 suceantur. Sed et hoc quoque nisi Caesar non potuisset: siquidem fons, quo ad potum utebantur, medio devexi montis latere fundebatur. Caesar ad proximum fontis admoveri vineas, turrimque exstrui jubet. Fit magnus illico concursus ex oppido. Quibus sine periculo praeliantibus, Romani quamvis pertinaciter obsisterent, crebriusque succederent, complures tagger et turris pedum sexaginta, cuius uertex aequare ad fontis locum possit, ut uel ex aequo tela conici queant uel praecipitata desuper saxorum uolumina non timeri. oppidani autem, ubi exanimari siti non solum pecora sua uerum etiam infirmiores hominum aetates uident, cupas pice sebo et scindulis repletas ac deinde inmisso igne in prona praecipitant easque ipsi toto oppido effusi subsequuntur. ardentibus machinis
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit. Igitur Gratianus ad modum iuuenis cũm ĩ¬
numerabilem multitudinem hostium romanis infu¬
sam finib cerneret. fretus xp̃i potentia longe imꝑa¬
ri militum numero sese in hostem dedit.⁊ continuo
apud argentariam opidum galliarum formidolosissi¬
mũ bellum incredibili felicitate confecit. Nam plus
qmͣ triginta milta alemannoꝵ minimo romanoꝵ
detrimento in eo prelio interfecta narrantur. De¬
odem tempore in galliis apud turonos beatissimꝰ
martinus multis lampabat uirtutib. Toto q

Expanded text:
regnaret. || igitur Gratianus admodum iuvenis cum inaestimabilem multitudinem hostium Romanis infusam finibus cerneret, fretus Christi potentia longe inpari militum numero sese in hostem dedit et continuo apud Argentariam oppidum Galliarum formidolosissimum quam XXX millia Alamannorum, minimo Romanorum detrimento, in eo praelio interfecta narrantur. Eo tempore in Galliis apud Turonos beatissimus Martinus multis lampa da bat virtutibus, totoq
Abbreviated transcription (Latin):
illa arriana effecta est. Gothi uero imꝑatore occiso denuo
iam securi usq ad muros constantinopoleos uenientes.
resistebant. Dominica uero ualentis uxor p̃mia ex
erario publico bene pugnantib scdm consuetudinẽ
militum ministrabat. Quib etiam sarraceni p̃bue¬
re solatia que eorum regina inauia nomine ro¬
manorum federata principi direxerat.

Expanded text:
illa Ariana effecta est. Gothi vero imperatore occiso denuo illa Ariana effecta est. Gothi vero imperatore occiso denuo jam securi, usque ad muros Constantinopoleos venientes, resistebant. Dominica vero uxor Valentis, praemia ex aerario publico bene pugnantibus secundum consuetudinem militum ministrabat. Quibus etiam Saraceni praebuere solatia, quae eorum Regina nomine Mavia Romanorum foederata direxerat.
Abbreviated transcription (Latin):
fugam dum ob dolorem nimium sepe equo laberetur
iniulissimam deportat᷑ casam. ubi suꝑuenientib Gõthis
igneq supposito incendio crematus est quinto. idꝰ august̾.
anno uite qͥnquagesimo. imꝑii anno cum fr̃e ualentini¬
ano terciodecimo. Post mortem eius annis duob. mensib
quinq. dieb .xiii. In quo ꝓbanda hec fuere. Fuit posses¬
sorib cultor bonus mutare iudices rarius. in amicosfidꝰ
irasci sine noxa ac ꝑiculo cuiusquam sane ualde timidus.
ualens fetores eius diuina gr̃a et anime mundicta dẽ¬
p̃henderit p̃dixerit q int̾emptionem eius his qͥ secum
erant anteqm nuncii aduenissent qui gesta p̃lu nun¬
usto itaq dei iudicio ab illis igne crematus est. qͦs ip̃e
ꝑ fidie succenderat igni. Deniq petentib Gothis ut eis
ep̃os mitteret. a quib fidei rudimenta ꝑciꝑent. ualens
ad eos doctores arriani dognatis misit. sicq uniu̾sa gens

Expanded text:
fugam, ob dolorem nimium, dum de equo laberetur, fugam, ob dolorem nimium, dum de equo laberetur, in vilissima deportatur casa. Ubi supervenientibus Gothis, igne supposito, incendio crematus est, V Idus Augusti, anno vitae quinquagesimo, imperii anno cum fratre Valentiniano decimo tertio, post mortem ejus, annos duos, menses quinque, dies tredecim. In quo probanda haec fuere. Fuit possessoribus, et cultoribus bonus, mutare judices rarus, in amicos fidus, irasci sine noxa, ac periculo cujusquam, sane valde timidus. , fetores ejus divina gratia et munditia animo deprehenderit, praedixeritque interemptionem ejus his qui secum erant, antequam nuntii advenissent, qui gesta praelii nunue Dei judicio ab illis igne crematus est, quos igne perfidiae succenderat, namque petentibus Gothis ut eis episcopos mitteret, a quibus fidei rudimenta susciperent, ille doctores Ariani dogmatis misit. Sicque universa gens
Abbreviated transcription (Latin):
exacturum ⁊ qm̃ pͥmitus uidebantur ꝓcopio p̃buisse solati¬
um ita ut ciuitatem aratro uertere minaretur. Hysacius
autem sacer monachus tenens frenum equi ualentis cum
uouissime egrederetur in p̃lium ait ad eum. Quo uadis
imꝑator adu̾sus deum pugnans ⁊ deum adu̾sarium habens:
Quem iratus carceri tradidit mortem illi minatus si redi¬
ret. quem admodum michee quondam ahab. Post egͥͤssionẽ
autem eius quidam ex suis confessi sunt. qd̃ p̃ceꝑat
diuinationes fieri. de impetu belli qd̾ sibi imminebat
Deduxit igitur constantinopolitanos usq ad urbem
adrianopolim que est in confinio macedonie. Deniq
qͥntodecimo imꝑii sui anno lacrimabile cum Gothis
bellum cominisit. Ad pͥmum Gothoꝵ impetum ꝑtur¬
bate romanoꝵ equitum turme. nudatos pedites de¬
seruere. Qui mox equitatu hostium septi. ac sagit.¬
tarum nubib obruti. cum amentes metu huc illucq

Expanded text:
exacturum, quod primitus videbantur Procopio praebuisse solatiexacturum, quod primitus videbantur Procopio praebuisse solatium, ita ut civitatem aratro vertere minaretur. Isacius vero sacer monachus tenens frenum equi regis Valentis, cum novissime egrederetur in praelium, ait ad eum: Quo vadis, imperator, adversum Deum pugnans, et Deum adversarium habens? Quem iratus carceri tradidit, mortem illi minatus si rediret, quemadmodum Micheae quondam Achab. Post congressionem autem ejus quidam ex suis confessi sunt, quod praeceperit divinationes fieri de impetu belli, quod sibi imminebat. Deduxit igitur Constantinopolitanos usque ad urbem Adrianopolim, quae est in confinio Macedoniae. Denique quinto decimo imperii sui anno, lacrymabile cum Gothis bellum commisit. Ad primum Gothorum impetum perturbatae sunt Romanorum equitum turmae, nudatosque pedites deseruere. Qui mox equitatu hostium septi, ac sagittarum nubibus obruti, cum amentes metu huc illucque
Abbreviated transcription (Latin):
niose reu̾sus est. Cui cum ualens molliciei exprobraret re¬
spondit. Non ego uictus sum imꝑator s tu. qui contra
deum pugnas ⁊ barbaris nutum eius concilias. An ne¬
scis quos ab ecclesia expulisti. uł quib eam tradidisti :¬
Ater hec barbari ꝑ thraciam discurrentes etiam con¬
stantinopoleos suburbana incendiis cedib q uastabãt
non existente qui eis fortiter resistere p̃ualeret. Qui
dum usq ad muros urbis uenissent afflicta ciuitas ꝯtͣ
imꝑatorem murmurabat. Ille sera peccati penitentia
stimulatus. ep̃os ceterosq scos reuocari de exiliis imꝑauit.
Circenses igit᷑ agebant᷑ ⁊ illic ualentem conuiciis accu¬
mulabant. ĩ ualidum ⁊ belloꝵ fugacem clamabant dicẽ¬
tes. Da arma ⁊ nos pugnamus. Hinc ira accensus imꝑator
iiͦi. idꝰ iañ. a constantinopoli egressus. int̾minitans ĩe pe¬
nas ꝓ iniuriis cum rediret a constantinopolitanis ciuib

Expanded text:
niose est reversus, cui cum Valens mollitiem exprobraret, reniose est reversus, cui cum Valens mollitiem exprobraret, respondit: Non ego victus sum, imperator, sed tu, qui contra Deum pugnas, et barbaris nutum ejus concilias. An nescis quos ab Ecclesiis expulisti, et quibus eas tradidisti? Interim barbari per Thracias discurrentes etiam Constantinopoleos suburbana incendiis caedibusque vastabant, non existente qui eis fortiter resistere praevaleret. Qui dum usque ad muros venissent urbis, afflicta civitas contra imperatorem murmurat. Ille sera peccati poenitentia stimulatus, episcopos, caeterosque sanctos revocari de exsiliis imperavit. Circenses igitur agebantur ludi, et illic Valentem conviciis accumulabant invalidum, et bellorum fugacem, clamabant dicentes: Da arma, et nos pugnamus. Hinc ira accensus imperator III Idus Junii a Constantinopoli egressus est, interminans se poenas pro injuriis, cum rediret, a Constantinopolitanis civibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea ualens ab anthiochia constantinopolun ueniẽt
apud bosphoꝵ agnoscens Gothoꝵ gentem esse cominotam
ad bellum. mox ad ualentinianum frẽm misit solatia
petens. At ille rescripsit quia religiosum non esset talẽ
magis esse iustum ut eius suꝑbia sedaretur. Quod dum
ille miserrimus agnouisset. licet maiori necessitate
constrictus. non tam̃ a sua nimietate cessauit sed fuit
Tunc ei iussit ualens poscere dona que uellet. At ille
qd̃ dicebat pium uirum cogitare respondit. Nõ aurũ
non argentum non p̃dium. non cingulum neq domũ
una p̃beretur eccłia. At ille petitionem ex scͥpto suscep¬
tam cognoscens disrupit. eumq alia postulare p̃cepit
uerum ille. Uerba p̃cum inquit suscipe imꝑator ⁊ habe¬
to donum. Aliud uero non postulo. Intentionis mee
udex est. uniu̾soꝵ iudex. Cum ergo ualens transacta
bosphoro uenisset in thraciam pͥmo qͥdem constantinopo¬
peditione contra Gothos destinauit. Qui uictus ignomi¬

Expanded text:
nterea Valens ab Antiochia Constantinopolim veniens, apud Bosphorum cognoscens Gothorum gentem commotam fuisse ad bellum, mox ad Valentinianum fratrem misit, solatia petens. At ille rescripsit ei quia religiosum non esset nec jumagis esset justum ut ejus superbia sedaretur. Quod dum ille miserrimus agnovisset, licet majori necessitate constrictus, non tamen a sua nimietate cessavit, sed fuit Tunc ei jussit Valens poscere dona quae vellet. At ille, quod decebat pium virum cogitare, respondit non aurum, non argentum, non praedium, non cingulum, se petere,cula sustinuerint una praeberetur ecclesia. At ille petitionem ex scripto susceptam cognoscens disrupit, eumque alia postulare praecepit. Verum ille: Verba precum, inquit, suscipe, o imperator, et habeo donum, aliud vero non postulo. Intentionis meae judex est universorum Judex. Cum ergo Valens, Bosphoro trajecto, venisset in Thraciam, primum quidem Constantinopopeditis contra Gothos destinavit, qui victus ignomi
Abbreviated transcription (Latin):
filiam euchario ex halanoꝵ stirpe uenienti. euocato ab
hispanra tradidit. Nec fuit aliqua gens uicina italie
que theod̾ico aut coniunctionis affinitate aut pactõnis
federe sociata non fuerit.
eo itaq augustus. cum ꝑ annos decem ⁊ septem
rei publice prefuisset. apud urbem constantinopo¬
lim Site terminum accepit. Explicit liber.¬
essante iam romane urbis imꝑio. utiliꝰ¬
aptius q mͥ uidet᷑ ab annis dominice in¬
carnationis supputationis lineam dedu¬
cere. quo facilus quid quo tempore fc̃m
sit. possit agnosci. Amnio ab incarnatione domini qͦ¬
dringentelimo no magentesi mno scd̃s post zenonit

Expanded text:
filiam Eutharico ex Amalorum stirpe venienti evocato ab filiam Eutharico ex Amalorum stirpe venienti evocato ab Hispania tradidit. nec fuit aliqua vicina Italiae gens, quae Theodorico aut coniunctionis adfinitate aut pactionis foedere sociata non fuerit. Zeno itaque Augustus cum per annos decem et septem rei publicae praefuisset, apud urbem Constantinopolim vitae terminum accepit. LIBERessante iam Romanae urbis imperio utiliuaptiusque mihi videtur ab annis dominicae incarnationis supputationis lineam deducere, quo facilius, quid quo tempore actum sit, possit agnosci. Anno ab incarnatione domini quadringentesimo nonagesimo secundo post Zenonis
Abbreviated transcription (Latin):
suppliciis afflixit. Et quidem innumis manus abscidẽs
linguas eoꝵ agutture p̃cidit. ñ tñ loq̃lam catholice cõ¬
fession eripere potuit : Angli totã b̾tanniã sͥ si¬
pud britannias ambrosius quoq aureltanus
qui forte solus romane gentis cedi saxonũ suꝑ
fuerat. purpuram induit. uictoresq saxones. bͥtonũ
ducens exercitum. sepe suꝑauit. atq ex eo tempore
nunc hii. nunc illi palmam habuerunt donec saxones
potentiores effecti tota ꝑ longum insula potirentur.
heodericus interea ut sui regni iures stabiliret¬
audefledam Clodouei francoꝵ regis pͥmi xp̃iani
filiam in matͥmonium sibi iunxit. ac malefredam
germanam suam Wandaloꝵ regi honorico. eiusdem
malefrede filiam malabergam toringoꝵ regi herme¬
fredo theodicodo quoq ostrogotho ex concubina filias.
alt̾am alarico Wisigothaꝵ regi. alt̾am sigismundo regi¬
burgundionum sociauit. Amalasiuntham uero terciam

Expanded text:
suppliciis affecit et quidem innumeris manus abscidens suppliciis affecit et quidem innumeris manus abscidens linguas eorum praecidit nec tamen loquellam catholicae confessionis eripere potuit. Apud pud Brittanias quoque Ambrosius Aurelianus, qui solus forte Romanae gentis Saxonum caedi superfuerat, purpuram induit victoresque Saxones Brittonum ducens exercitum saepe superavit, atque ex eo tempore nunc hii nunc illi palmam habuerunt, donec Saxones potentiores effecti tota per longum insula potirentur. Theodoricus interea, ut sui regni vires constabiliretAudefledam Lodoin Francorum regis filiam sibi in matrimonium iunxit, Amalafredam germanam suam Wandalorum regi Hunurico, eiusdem Amalafredae filiam Amalabergam Turingorum regi Hermenfredo, Theodicodo quoque et Ostrogotho ex concubina filias alteram Alarico Wisigotharum regi, alteram Sigismundo Burgundionum consociat, Amalasuintham vero tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
nesciuit. Hec locutus tholomeus conticuit. heodi¬
uer theoderici hec itente auscultans ⁊ sagaci animo ũe¬
dicta intelligens ad dñm suum reu̾sus cuncta ꝑ ordi¬
nem pandit. ⁊ cautiorem adu̾sus dolos insidiantium esse
p̃monuit. Theodericꝰ itaq imꝑatoris uissionib spretis qͥb
constantinopolim ire uidebat᷑ in italia resedit. Deniq pꝰt¬
modum gothoꝵ qui italiam inuaserant rex est effectus
⁊ dñs. Imꝑatoris uͦ ꝑtib qͦt annis modium terre depende¬
bat. Uñ rei ueritatem ignorantib. dum modium rex the¬
odericus exeariis publicis soluere diceretꝰ nõ addito ciuꝰqͣm
rei uocabulo ut puta uini aut olei modium nũmorũ
t uero apud affricam honoricus. qui mortuo Gense¬
rico in regno successerat. arriana ꝑfidia trusis
in exilium esfugatisq amplius qm trecentis tͥginta
qͣtuor catholicis ep̃is. eccłias eoꝵ clausit plebem uariis

Expanded text:
nescivit. Haec Ptolomeus locutus conticuit. » Pnescivit. Haec Ptolomeus locutus conticuit. » Puer, Theodorici haec intente auscultans et sagaci animo dicta intelligens, ad dominum suum reversus cuncta per ordinem pandit et cautiorem adversus dolos insidiantium esse praemonuit. Theodoricus itaque, imperatoris jussionibus spretis, quibus Constantinopolim adire jubebatur, in Italia resedit. Denique postmodum Gothorum, qui Italiam invaserant, rex est effectus et Dominus. Imperii vero partibus quotannis modium terrae dependebat. Unde rei veritatem ignorantibus, dum modium rex Theodoricus aerariis publicis solvere diceretur, non addito cujusquam rei vocabulo, ut puta, vini aut olei, modium nummorum t vero apud Africam Hunuricus, qui mortuo Geiserico in regnum successerat, Arriana perfidia trusis in exilium effugatisque amplius quam trecentis triginta quattuor catholicis episcopis ecclesias eorum clausit, plebem variis
Abbreviated transcription (Latin):
sentem esse dolet de te absente sermonem agitat. in
te solo euis intentio moratur. Qnid plura: Suradet ceruo
ut leonem adeat. ac eiꝰ se ditioni committat. Qui dum ut
añ inclinato capite regem ad oraturus ueniret cernice
tenus unguib infixis aleone arripit᷑. ⁊ circumstantib
feris sñ mora discernit᷑. Wlpes ꝓpe stans furtim cor eiꝰ
aufert. ⁊ deuorat. Cor cerui querens ⁊ non inueniens
leo fremit graue. Tremefacte fere inquirunt sollicite
que eaꝵ huic sit obuoxia culpe. Suspicio erat uulpem
esse furti huiꝰ ream qd uidissent eam ceruo ꝓximius ad¬
herentem. Inquisita uulpes negat se consciam fore huiꝰ
criminis. S dum ei non creditur cruciatib adducta in
hec ꝓrupit u̾ba. Ue inquit mͥ misere que tantas patior
penas indigne. Ut quid enim a me exquirit᷑ qd̃ eum
minime habuisse certa ratione cognoscit᷑: Et enim si
cor habuisset huc ꝓfecto non redisset. Primo cornibus

Expanded text:
sentem esse dolet, de te absente sermonem agitat, in sentem esse dolet, de te absente sermonem agitat, in te solo ejus intentio moratur. Quid plura? suadet cervo ut leonem adeat ac ejus se ditioni committat. Qui dum, ut ante, inclinato capite regem adoraturus veniret, cervice tenus unguibus infixis a leone arripitur et a circumstantibus feris sine mora discerpitur. Vulpes prope stans furtim cor ejus aufert et devorat. Cor cervi quaerens et non inveniens leo fremit grave. Tremefactae ferae inquirunt sollicite quae earum huic sit obnoxia culpae. Suspicio erat vulpem hujus esse furti ream, quod vidissent eam cervo proximius adhaerentem. Inquisita vulpes negat se consciam hujus criminis. Sed, dum ei non creditur, cruciatibus addicta in haec prorupit verba: Vae, inquit, mihi miserae, quae tantas poenas patior indigne! Ut quid enim a me exquiritur, quod eum minime habuisse certa ratione cognoscitur? Etenim si cor habuisset, profecto huc non redisset. Primo, cornibus
Abbreviated transcription (Latin):
cornib siluam petiit ꝓfugus. Indignatꝰ imꝑator con¬
temptum suum. ⁊ impaciens ire multa furibundus
iniuria. nec tam̃ inuenitur ulla que ceruum ꝑsequi
audeat. Hanc contumeliam uindicatura. Qui ⁊ si
uiderentur inermis esse ꝑnici tam̃ cursu transiliens
ardui iuga montis euaderet sine beneficio noctis.
Frat inter eas uulpes artib callens ingeniosis. Hanc
mittunt. ut ceruum callide conueniat. ⁊ ad leonem
redire faciat. Obtemꝑat illa iussis. ceruum adit. di¬
citq se eius dolori compati. ⁊ qd̃ sine causa talia pas¬
sus sit sibi iniustum uideri. Ille econtͣ multa in leo¬
nem congerens maledicta se dum obsequit᷑ male mul¬
tatum conquerit᷑. Cui uulpes. Uidendum inquit est
ne qd̃ tu iniurie deputas. ille amoris tui causa fe¬
cisse comꝓbetur. Nam dum ut estimo sibi supplicem
ad suum eleuare uult osculum. tu forte putans mor¬
sum eius. declinasti conspectum. At ip̃e nunc te ab¬

Expanded text:
cornibus silvam petiit profugus. Indignatus imperator concornibus silvam petiit profugus. Indignatus imperator contemptum sui, et impatiens irae, multa furibundus incipis injuria, nec tamen invenitur ulla quae cervum persequi audeat hanc contumeliam vindicatura. Qui etsi videretur esse inermis, pernici tamen cursu transiliens ardui juga montis, evaderet sine beneficio noctis. Erat inter eas vulpes, artibus callens ingeniosis. Hanc mittunt, ut cervum callide conveniat et ad leonem redire faciat. Obtemperat illa jussis, cervum adit dicitque se ejus dolori compati; et, quod sine causa talia passus sit, sibi injustum videri. Ille econtra multa in leonem congerens maledicta, se, dum obsequitur, male multatum conqueritur. Cui vulpes: Videndum, inquit, est ne quod tu injuriae deputas, ille amoris tui causa fecisse comprobetur. Nam dum te, ut aestimo, sibi supplicem ad suum elevare vult osculum, tu, forte putans morsum, ejus declinasti conspectum. At ipse nunc te ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfrui qͣndoquidem auxit talium auiditatem exube¬
rans opulentia uini. Om̃ib igit᷑ hoc sermone suspen¬
mane copia eloquentie cunctis inerat animantib
terre. bestie saltus in unum cohiere consensum. ut
sibi eligerent regem. ⁊ que hominũ fastidiebant do¬
minum. haberent sui generis imꝑatorem electũ. His
sese mutuo cohortantes uerbis adoriuntur leonem. ro¬
gant q ut earum non abnueret uoluntatem. Dicunt
se uelle eum habere pͥncipem quem scirent ẽẽ consilio
prudentem. Suscipit ius dñationis leo ⁊ ab uniu̾sis
feris solio sublimatur regio. Conueniunt ad eum freqͦn
tes salutandum. ⁊ adorant ut dñm. Int̾ cet̾as igit᷑ adue¬
nit ceruus forma corporis egregius. ramosisq pollens
cornib. Qui dum sũmissa ceruice ꝓcideret adoraturus.
a leone arripit᷑ epulum ei mox futurus. S ip̃e dolum
ꝑsentiscens fortiq conamine caput excutiens amissis

Expanded text:
perfrui, quandoquidem auzit talium aviditatem exubeperfrui, quandoquidem auzit talium aviditatem exuberans opulentia vini'. Omnibus ergo hoc sermone suspenmanterrae, bestiae saltus in unum coiere consensum ut sibi eligerent regem, et, quae hominum fastidiebant dominium, haberent sui generis imperatorem electum. His sese mutuo cohortantes verbis, adoriuntur leonem rogantque ut earum non abnuat voluntatem. Dicunt se velle eum habere principem, quem scirent esse consilio prudenti. Suscipit jus dominationis leo, et ab universis feris solio sublimatur regio. Conveniunt frequentes ad eum salutandum et adorant ut dominum. Inter caeteras igitur advenit cervus, forma corporis egregius ramosisque pollens cornibus. Qui, dum submissa cervice procideret adoraturus, a leone arripitur epulum ei mox futurus. Sed ipse, dolum persentiscens fortique conamine caput excutiens, amissis
Abbreviated transcription (Latin):
nequis archani sui ꝓclitor existat. Theod̾itus autem
legatione pͥncipis accepta e uestigio ad tholomeum cuiꝰ
supra meminimus mittit puerum. ut sibi remandet
utrum expediat imꝑatoris audire p̾ceptum. Ille dũ
simulat se uelle responsum non reddere. pueri qui
missus fuerat instantia. ueteriq uiri deuictus ami¬
titia tandem theodicilegato talia dat p̃cepta. Ho¬
dierna die natalicio imꝑatoris existe nobisq senato¬
rib pariter cum eo discumbentib. tu uice obsequen¬
tis famulipone stans. meo adherebis lateri. Et inter
conuuandum de qua re mͥ fiet sermo ad senatores
uel pͥncipem intenta curabis aure ꝑciꝑe. eiq a quo
missus es nunciare. Paret ille mandato sedulus.
unc inter epulas ⁊ pocula. cum ꝓcerum corda
est famine. Hic inquiens dies cum sit magnificis
letus epulis. iocundus oportet fiat delectabilibus
fabulis. Satis fiat gͦ uoluntate eoꝵ qui his delectant᷑

Expanded text:
ne quis arcani sui proditor existat. Theodoricus autem, ne quis arcani sui proditor existat. Theodoricus autem, legatione principis accepta, e vestigio ad Ptolomaeum cujus supra meminimus mittit puerum, ut sibi remandet utrum expediat imperatoris audire praeceptum. Ille, dum simulat se velle responsum non reddere, pueri qui missus fuerat instantia veterisque viri devictus amicitia, tandem Theodorici legato talia dat pdierna die natalicio imperatoris existente nobisque senatoribus cum eo pariter discumbentibus, tu vice obsequentis famuli pone stans, meo adhaerebis lateri, et inter convivandum de qua re mihi fiet sermo ad senatores vel ad principem, intenta curabis aure percipere eique a quo directus es nuntiare'. Paret ille mandato ac sedulus unc inter epulas et pocula cum procerum mero rtatus affamine: 'Hic', inquiens, 'dies cum sit magnificis letus epulis, iocundus oportet fiat delectabilibus fabulis. Satis ergo fiat eorum voluntati, qui his delectantur
Abbreviated transcription (Latin):
ad patriam redire ꝑmisit iratus. Ille uero natatu flu¬
men hystrum ingressus. retro respiciens. ad theodicũ
talit̾ infit. Tua inquit exutus dñatione. meeq reddit
libertati. ad te nunc meum iam reu̾tor dñm. pollicens
me tibi fidelem fore famulum. His dictis ripam qm
reliquerat repetiit ditioni se theod̾ici commisit.
is ꝓsperis successib dum in italia sepefatꝰ polle¬
ret patͥcius. constantinopolim apud imꝑatorẽ
inuidis detrahentium lacerabat᷑ relationib Imtpboꝵ
et enim mentes hominũ alioꝵ incommodis sua uolentes
augmentare commoda bonoꝵ benefacta uiroꝵ contͣri¬
am moliunt᷑ comu̾tere in partem. Deniq imꝑator de¬
latoꝵ u̾suciis in errorem seductus simulationib. furẽs¬
q animo crd̃ theod̾icus insidiator esse regni ferebatur.
eum ad se it̾um uenire mandabat. Habitoq cum sena¬
torib necis eius tractatu. irisiurandi fide eos obligat.

Expanded text:
ad patriam redire permisit invitus. Ille vero natatu fluad patriam redire permisit invitus. Ille vero natatu flumen Histrum ingressus, retro respiciens, ad Theodoricum taliter infit: 'Tua', inquit, 'exutus dominatione meaeque redditus libertati, ad te meum revertar dominum, pollicens, me tibi fidelem fore famulum'. His dictis, ripam quam reliquerat repetiit et ditioni se Theodorici commisit. His prosperis successibus dum in Italia saepe fatus polleret patricius, Constantinopolim apud imperatorem invidis detrahentium lacerabatur relationibus. Improborum etenim mentes hominum aliorum incommodis sua volentes augmentare commoda, bonorum benefacta virorum contrariam moliuntur convertere in partem. Denique imperator delatorum versutiis in errorem inductus insimulationibus furensque animo, quod Theodoricus insidiator regneum iterum ad se venire mandat, habitoque cum senatoribus mortis ejus tractatu, jurisjurandi fide eos obligat
Abbreviated transcription (Latin):
hostes p̃lio suꝑatos fugientesq totis cedens uiis haut
ꝓcul ab amne cui hyster nom̃ est castra constituit. Et
paucis suoꝵ assumptis speculatum hostes ꝓcessit. Cum ecce
quidem auarxerses nomine ibidem tentoria theoderici
exploraturus singularis adueniebat. Quem theoderic᷑
solum aduentare conspicatus. tres e snis dirigit. qui
eum captum ocius sibi p̃sentarent. Quos auarperses
fugam fingens. singillatim int̾emit. Alios quoq trei
pari modo t̾radidit. Tunc theodericus sociis formidã¬
tib eum aggredit᷑. Cum quo diu multumq decertãs.
tandem auarxarses brachio uulneratus a theodico
capitur atq in castris gothoꝵ uinctus statuitur
Cuius uirtutem supͣdictus pͥnceps aminiratꝰ pͥmũ blandi¬
ciis dehuic minis. ad cohabitandum sibi cogere niteta¬
tur. S dum eum nec terrore concuti. nec ꝓmissp¬
posse flecti conspiceret. multis affectum iniuriis

Expanded text:
hostes proelio superatos fugientesque totis caedens viis, haut hostes proelio superatos fugientesque totis caedens viis, haut procul ab amne cui Hister nomen est castra constituit et, paucis suorum assumptis, speculatum hostes processit, cum ecce! quidam Avar Serses nomine itidem tentoria Theodorici exploraturus adveniebat. Quem Theodoricus solum adventare conspicatus, tres e suis dirigit, qui eum captum ocius sibi presentarent. Quos Avar Serses, fugam fingens, singillatim interemit. Alios quoque tres pari modo neci tradidit. Tunc Theodoricus, sociis reformidantibus, eum aggreditur. Cum quo diu multumque decertans, tan dem Avar Serses brachio vulneratus, a Theodorico capitur atque in castris Gothorum vinctus statuitur. Cuius virtutem supradictus princeps admiratus, primum blandiciis, dehinc minis ad cohabitandum sibi cogere nitebatur. Sed dum eum nec terrore concuti nec promissis flecti posse conspexisset, multis affectum iniuriis
Abbreviated transcription (Latin):
tui ꝑfidie uolunt inquietare macula. Quid enim toto
dicetur in orbe si p̃stantissimum ducem tam infandissi¬
ma ꝑemeris morte : S placeat tibi consilium meum
⁊ dum palatium intrauerit theodericus. custodie man¬
cipetur uinctus. Post hec mittant᷑ aliqui ex senatorib¬
miserat sane puerum hec illis intimnaturum. ut euin
cum cet̾is uenientem caꝑent. ⁊ hec imꝑatori manda¬
rent. non remittent᷑ senatores. nisi dñm suum recepe¬
rint gothoꝵ nobiles. Illi monitis sibi utilissimis obsetũ¬
dant: circumuentos senatores in uincla coniciunt
Qua re comꝑta cesar ferocitatem gentis ueritꝰ neqͥd¬
in suos crudele agerent. consulto peccauit. ⁊ theodici
gothis saluum reddidit. Ita ꝓuido amici consilio ad
presens liberatus est de mortis ꝑiculo.
Uni enim roman redisset uarios eum contigit
belloꝵ habere successus. Nam ⁊ auares sepe bel¬
Lo deuicit. iuictus q ab eis est. Quodam autẽ die sup̃dcõs

Expanded text:
tui perfidiae volunt inquinare macula! Quid enim toto tui perfidiae volunt inquinare macula! Quid enim toto dicetur in orbe, si praestantissimum ducem tam infandissima peremeris morte ? Sed placeat tibi consilium meum, et dum palatium intraverit Theodoricus, custodiae mancipetur miserat sane puerum hoc illis intimaturum, ut eum cum caeteris venientem caperent et haec imperatori mandarent: « Non remittentur senatores, nisi dominum suum receperint Gothorum nobiles. » Illi monitis sibi utilissimis obsecundant, circumventos senatores in vincula conjiciunt. Qua re comin suos crudele agerent, consulto predicavit et Theodoricum salvum Gothis reddidit. Ita provido amici consilio ad praesens liberatus est de mortis periculo. Cum vero Romam reversus esset, varios eum contigit bellorum habere successus. Nam et Avares sepe bello devicit, victusque ab eis est. Quadam autem die supradictos
Abbreviated transcription (Latin):
Lomani inquit gła nominis qͣmius sit belloꝵ
sublimata triumphis plus tam̃ decoris meruit
nsignib integre fidei magnificeq pietatis. Maiores
quippe nr̃i plus se alt̾utrum pietate qm hostes certa¬
bant uincere belli iure. Prestantissimũ quidem quod
fert᷑ scipio de kartagine tͥ umphasse. p̃stabilius uero qd̾
dicit᷑ infestissimi hostis exequiis non solum in t̾fuisẽ
uerum etiam funus ip̃m ꝓpriis uexisse humeris. laue¬
dabile quippe pompeium mitridatis delesse copiaar
ip̃mq ad mortem coegisse. laudabilius etiam tygͣnem
sese dedentem terreq ante pedes ꝓstratum. ac diadema
suum suꝑ eius genua ponentem non solum eleuasse
uerum etiam coronam capiti eius imposuisse. sibiq
consedere fecisse. Quid mirabilem reguli consulis refe¬
ram fidem qui maluit int̾ inimicoꝵ manus maudi¬
tis ꝑire supplicis. qm iuris iurandi frangendi fidem
rome amanitissimus uiuere cuius: Non gͥ suscipras
clementissime imꝑator ȩoꝵ uerba. qui decus impii

Expanded text:
omani', in quit, 'gloria nominis quamvis sit bellorum sublimata triumphis, plus tamen decoris emeruit insignibus integrae fidei magnificaeque pietatis. Maiores quippe nostri plus se alterutrum pietate quam hostes certabant evincere belli iure. Praestantissimum quidem, quod fertur Scipio de Carthagine triumphasse; praestabilius vero, quod dicitur infestissimi hostis exequiis non solum interfuisse, verum etiam funus ipsum subiectis vexisse humeris. Laudabile quoque, Pompeium Mythridatis delesse copias ipsumque ad mortem coegisse; laudabilius etiam, Tigranem sese dedentem terraeque ante pedes prostratum ac diadema suum super genua eius ponentem non solum elevasse, verum etiam coronam capiti eius imposuisse sibique consedere fecisse. Quid mirabilem Reguli consulis referam fidem, qui maluit inter inimicorum manus inauditis perire suppliciis, quam iurisiurandi frangendo fidem Romae amantissimus vivere civis ? Non ergo suscipias, clementissime imperator, eorum verba, qui decus imperii
Abbreviated transcription (Latin):
ente. meq curatorem filii constituente. qui suppleat
locum meum direxi. ne quis ergo in insidtas pueri co¬
netur. ne p̾lium intolerabile contra romanos commio¬
ueat. Anthiochus uero cum constantinopolim ue¬
nisset ab honorio imꝑatore libenter susceptus est. Et
erat pax int̾ romanos ⁊ ꝑsas ip̃o anthiocho maxime
xp̃ianitas marutha ep̃o mesopotamie meditante. Ar¬
philippi anno uite tricesimo pͥmo. Imꝑauit cũ annis
extabat honorii regnum ⁊ ip̃e eucherio filio affectãs.

Expanded text:
ente, meque curatorem filii constituente, qui suppleat ente, meque curatorem filii constituente, qui suppleat locum meum direxi. Ne quis ergo insidias puero conetur, ne praelium intolerabile contra Romanos insurgat. Antiochus vero cum Constantinopolim venisset, ab Honorio imperatore libenter susceptus est, et erat pax inter Romanos et Persas, ipso Antiocho maxime Christianitas, Maruntha episcopo Mesopotamiae mediante. ArPhilippi, anno vitae trigesimo primo, imperii cum patre exstabat Honorii regnum et ipse Eucherio filio affectans
Abbreviated transcription (Latin):
Gudonis barbari ilico terga dedere. Gildo ⁊ ip̃e fugam ar¬
ripiens. ascensa naui cum in affricam redisset post ali¬
quot dies strangulatus interiit. Sane idem mascelzer
elatus. ⁊ rerum scd̾arum insolentia tumens post habito¬
sc̃õꝵ consortio cum quib antea deo militans uicerat.
etiam eccłiam di temerare ausus est. atq ex ea qͦsdam
non dubitauit extrahere. Secuta mox pena est sacin¬
legium. Nam hisdem suꝑstitib atq insultantib qͥs
cum contempsit occisus est.A
echadius itaq cum se mori cerneret uidens
enim octo annoꝵ. consideransq ne aquoqͣm insidiis
appeteret᷑. hunc imꝑatorem appellauit.⁊ ei curatorem
ꝑ testam̃tum fore statuit. Hiscdigerdem ꝑsarum regẽ
Hisdigerdes autem archadii testamento suscepto pa¬
ceq sine inuidia erga romanos usus. theodosio imꝑi¬
um conseruauit. Et anthiochum quendam mirabiẽ
atq rationabilem uirum ei tutorem atq pedagogũ.
mittens. Hec romano senatu scribit. Archadio dormi¬

Expanded text:
donis barbari ilico terga dedere; Gildo et ipse fugam arripiens ascensa navi, cum in Africam redisset, post aliquot dies strangulatus interiit. elatus rerum secundarum insolentiasanctorum consortio, cum quibus antea Deo militans vicerat, etiam Ecclesiam Dei temerare ausus est, atque ex ea quosdam non dubitavit extrahere. Secuta mox poena sacrilegum est. Nam iisdem superstitibus atque insultantibus, quos cum contempsit, occisus est. Arcadius itaque cum se mori cerneret, videns enim annorum octo, consideransque ne a quoquam insidiis appeteretur, hunc imperat. appellavit, et ei curatorem per testamentum fore statuit Hisdigerdem regem Persarum. Hisdigerdes autem Arcadii testamento suscepto, paceque sine invidia erga Romanos usus, Theodosio imperium conservavit, et Antiochum quemdam mirabilem, atque rationabilem virum ei tutorem et paedagogum mittens, haec Romano senatui scribit: Arcadio dormi
Abbreviated transcription (Latin):
ut pene equaret fastigio suo. Imꝑauit annos quin¬
quaginta ⁊ sex. duodecim cum antonio ⁊ lepido.qͣ¬
draginta uero ⁊ quatuor solus. Qui certe nunsquam¬
ad rei publice potentiam transisset. aut tam diu ea
potiretur. nisi magnis nature ⁊ studioꝵ bonis habun¬
dasset. Rem publicam beatissimam tyberio successori re

Expanded text:
ut pene aequaret fastigio suo. Imperavit annos quinut pene aequaret fastigio suo. Imperavit annos quinquaginta et sex: duodecim cum Antonio et Lepido, quadraginta quatuor solus. Qui certe nunquam reipubl. ad se potentiam traxisset, aut tam diu ea potiretur, nisi magnis naturae et studiorum bonis abundasset. Remp. beatissimam Tiberio successori re
Abbreviated transcription (Latin):
gusto ianus patefactus. dum apud extremos terrarũ
derminos. noue gentes sepe ex usu. ⁊ aliqnͣdo cum
dampno queruntur. usq ad uespasiani durauit im
Nterea cesar augustus annos natus mors Sꝑium.
septem ⁊ septuaginta. ingressus nolam morbo in¬
teriit. Quanqm alii scribant dolo libie extinctum.
insulam relegauerat reduci comꝑerat. eo sumiam
rerum adepto penas daret. Sepultus est rome ĩ cam¬
po martio. Igitur mortuum seu necatum multis
nouisq honorib censuit senatus decorandum. Nam
p̃ter id qd̃ antea patrem patrie dixerat templa
tam rome qm ꝑ urbes celeberrima ei consecrauit.
cunctis iac̃tantib uulgo utinam aut nõ nasceret᷑
aut non moreretur uir qui non immerito esse simi¬
cile ullus eo aut in bellis felicior fuit. aut in pace mo¬
deratior. Quadraginta ⁊ quatuor annis quib solus¬
gessit imꝑium ciuilissime uixit. in cunctos liberalissi¬
mus. in amicos fidelissimus quos euexit tantis honorib

Expanded text:
gusto Janus patefactus, dum apud extremos terrarum gusto Janus patefactus, dum apud extremos terrarum terminos novae gentes saepe ex usu, et aliquando cum damno quaeruntur, usque ad Vespasiani duravit imperium. Interea Caesar Augustus annos natus octo et septuaginta, ingressus Nolam, morbo interiit, quanquam alii scribant dolo Liviae exstinctuminsulam relegaverat, reduci compererat, eo summam rerum adepto, poenas daret. Sepultus Romae est in campo Martio. Igitur mortuum, seu necatum, multis novisque honoribus senatus censuit decorandum. Nam praeter id quod antea Patrem patriae dixerat, templa tam Romae quam cunctis vulgo iactantibus: utinam aut non nasceretur aut non moreretur. || vir qui non inmerito ex mcile ullus eo aut in bellis felicior fuit aut in pace moderatior. Quadraginta et quattuor annis, quibgessit imperium, civilissime vixit, in cunctos liberalissimus, in amicos fidelissimus, quos tantis evexerat honoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
flamina consumpsit. nec unqmͣ ut ait liuius maiore in¬
cendio uastata est. adeo ut post aliquot annos cesar
augustus ad reꝑationem eoꝵ que tunc uastata erant.
magnam uim pecunie ex erario publico largitus est.
est. dum ꝑ duodecim ut dixi annos clause belli porte
beatissima pacis tranquillitate cohiberent᷑ Gaium ne¬
potem suum. cesar augustus ad ordinandas egypti sy¬
rieq ꝓuincias misit. Qui p̃teriens ab egypto fines
palestine apud iherosolimam in templo dei tunc scõ
⁊ celebri adorare contempsit. sicut suetonius trãqͥl¬
lus refert. Quod ubi augustus comꝑit ꝑ eũ prauo¬
a deo clira romanos fames consecuta est ut cesar
lanistarum familias. om̃sq ꝑegrinos seruoꝵ quoq maxi¬
mas copias exceptis medicis ⁊ p̃ceptorib extrudi urbe
populo qnͣtitatem offensionis. qualitas ultionis ostẽ¬
dit. Deinde ut u̾rbis cornelii taciti loquar. sene au¬

Expanded text:
flamma consumpsit. Nec unquam, ut ait Livius, majore inflamma consumpsit. Nec unquam, ut ait Livius, majore incendio vastata est, adeo ut post aliquot annos Caesar Augustus ad reparationem eorum quae tunc exusta erant magnam vim pecuniae ex aerario publico largitus sit. est, cum per duodecim, ut dixi, annos clausae belli portae beatissima pacis tranquillitate cohiberentur, Caium nepotem suum Caesar Augustus ad ordinandas Aegypti Syriaeque provincias misit. Qui praeteriens ab Aegypto fines Palaestinae, apud Jerosolymam in templo Dei tunc sancto et celebri adorare contempsit, sicut Suetonius Tranquillus refert. Quod Augustus ubi per euames Romanos consecula est, ut Caesar lanistarum familias, omnesque peregrinos, servorum quoque maximas copias, exceptis medicis et praeceptoribus, trudi Urbe rrepto per famem populo, quantitatem offensionis qualitas ultionis ostendit. Deinde, ut verbis Cornelii Taciti loquar, sene Au
Abbreviated transcription (Latin):
approbauissent. ⁊ statim manu uultuq in decoras ad¬
ulationes rep̃ssit. ⁊ in sequenti die grauissimo corri¬
puit edicto. dñmq se post hac appellari ne a liberis
quidem ac nepotib suis uł serio uł ioco passus est.
uius temporib rome sapientes insignes erant
uirgilius flaccus. Salustius. Liuius. Hortentius.
terentius. horacius. Athenodorus. tharseus. Sicio. alex¬
andrinis. Idem uero augustus habitatorib romane
urbis ꝑ facies dinumeratis. inuenit uiroꝵ habitantiũ
in ea centum triginta ⁊ unum milia. tͥgiita septem.
Gitur eo tempore hoc est quadragesimo scdo imperii
sui anno. quo firmissimam uerissimamq pacem dei¬
ordinatione cesar composuit. natus ex xp̃c. Cuius ad¬
uentui pax ista famulata est. In cuius ortu audientib
hominib exultantes angłi cecinerunt. Gła ĩ excelsis
deo. et in t̾ra pax hominib bone uoluntatiS Icend¬
quatuordecim uicos eiꝰ incertum unde consurgens

Expanded text:
adprobauissent, et statim quidem manu uultuqadprobauissent, et statim quidem manu uultuqulationes repressit, et in sequenti die gravissimo corripuit edicto, dominumque se posthac appellari, ne a liberis quidem, aut nepotibus suis, vel serio, vel joco, passus est. Hujus temporibus Romae sapientes insignes erant, Virgilius, Flaccus, Sallustius, Livius, Hortensius, Terentius, Horatius, Athenodorus Tarsensis, et Sotio Alexandrinus. Idem vero Augustus habitatoribus Romanae urbis, per facies dinumeratis, invenit virorum habitantium in ea centies tricies et semel millia triginta septem. Igitur eo tempore, id est, quadragesimo secundo imperii sui anno, quo firmissimam verissimamque pacem ordinatione Dei Caesar composuit, natus est Christus, cujus adventui pax famulata est. In cujus ortu, audientibus hominibus, exsultantes angeli cecinere: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Antuordecim vicos ejus, incertum unde consurgens,