comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
effert. Atq si uoluptas que plurimoꝵ patrociniis defendit᷑
ĩ rebus bonis ħenda nõ ẽ: eaq quo ẽ maior: eo magis mẽ¬
te ex sua sede et statu dimouet. ꝓfecto nichil ẽ aliud beñ
esse ad beate uiuendu. Nec uo ego.M. regulu erũpnosũ
nec infelice. nec miseru unqͣ putaui: Nõ eĩ magnitu¬
do animi eiꝰ cruciabat᷑ a penis. nõ grauitas nõ fides. non
ꝯstancia. nõ ulla uirtus nõ deniq animꝰ ip̃e. qui tot u̾tu
tu p̾sidio mumitꝰ. tãtoq cõmitatu. cũ corpus caperetur.
capi certe nõ potuit ip̃e .G. uõ mariu uidimꝰ. qui mͥ scõis¬
in rebus unus exfortunatis hoĩb ĩ adu̾sis unus ex sũmis
uiris uidebat᷑. quo beacius ẽe mortali nichil potest: Ne¬
scis insane: nescis quantas uires: uirtus ħeat: Nomen
cu uirtutis usur pas. s qd ip̃a ualeat ignoras: Nemo põt
nõ beauic ẽẽ qui ẽ totsis apt̾ud exsese. quiq inse uno

Expanded text:
ecfert? atqui si voluptas, quae plurimorum patrociniis defenditur, ecfert? atqui si voluptas, quae plurimorum patrociniis defenditur, in rebus bonis habenda non est, eaque quo est maior, eo magis mentem ex sua sede et statu demovet, profecto nihil est aliud bene esse ad beate vivendum. nec vero ego M. Regulum aerumnosum nec infelicem nec umquam miserum putavi. Non enim magnitudo animi eius cruciabatur a Penis, non gravitas, non fides; non constancia, non ulla virtus, non denique animus ipsetum praesidio tantoque comitatu, cum corpus eius caperetur, capi certe ipse non potuit. C. vero Marium vidimus, qui mihi secundis rebus unus ex fortunatis hominibus, adversis unus ex summis viris videbatur, quo beatius esse mortali nihil potest. nescis, insane, nescis, quantas viris virtus habeat; nomen tantum virtutis usurpas, quid ipsa valeat ignoras: nemo potest non beatissimus esse, qui est totus aptus ex sese quique in se uno
Abbreviated transcription (Latin):
auro et argento. qui corĩphiis opib habundant. an
illuc trãsferuntur. facile adduci solent. ut ĩ bonis rebꝰ
ẽẽ negent. Illud tñ arte tenent accurateq defendunt.
uoluptatez ẽẽ sũmu bonu. que qd̾ mͥ uox pecudum
uidetur ẽẽ nõ hominu. Tu cũ tibi siue deus. siue ma¬
ter ut ita dica reru õiu natura dedit animu. quo
nichil ẽ prestancius neq diuimiꝰ. sic te ip̃e abicies atq
ꝓsternes. ut nichil inter te atq quadrupedu aliquẽ
putes interesse: anquicq̃ bonũ ẽ qd̾ nõ eu qui id possi¬
det facit᷑ boͣiu. Ut eniz quisq maxime boni particeps ẽ
ita et laudabilis maxime. Neq eĩ ẽ illu bonu de quo
noĩs qui id habeat possit honeste głari. quid autẽ ẽ hoꝵ
in uoluptate: melior ẽ ne efficit aut laudabiliorez uiru.
an ꝗsq inpociendis uoluptatib głando se in predicacõe

Expanded text:
auro et aauro et ailluc transferuntur, facile adduci solent, ut in rebus bonis esse negent: illud tamen accurate tenent, accurateque defendunt, voluptatem esse summum bonum. Quae videm vox pecudum videtur esse, non hominum. tu, cum tibi sive deus sive mater, ut ita dicam, rerum omnium natura dederit animum, quo nihil est praestantius neque divinius, sic te ipse abicies atque prosternes, ut nihil inter te atque inter quadripedem aliquam putes interesse? quicquam bonum est, quod non eum, qui id possidet, meliorem facit? ut enim est quisque maxime boni particeps, ita est laudabilis maxime, neque est ullum bonum, de quo non is, qui id habeat, honeste possit gloriari. quid autem est horum in voluptate? melioremne efficit aut laudabiliorem virum? an quisquam in potiendis voluptatibus gloriando se et praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
qd secuti sint. nũquis existet: cui uoluptas. cu diuicie:
cui deniq pret̾ officiu fortis et magnanimi uiri ꝗq̃
aliud ꝓpositu fuisse uideat᷑: Queres ad nece porsẽne
Q nuciuz ĩpulit sine ulla spe salutis sue: Que uis co¬
ditẽ ꝗtra om̃es hostiu copias tenuit inponte solu:
que patrez deciuz: que filiu deuotauit misitͤ marmatas
hostiu copias: ꝗd ꝯtinencia .q. fabricii: ꝗd tenuitas uic¬
tus.m. curii sequebatur: quid duo ꝓpugnacula belli pu¬
nici. Gri.⁊.p. scipioni. qui cartaginiensiu aduentũ cor¬
porib suis interdudẽdu putauerũt: quid africanus
maior: quid minor: quid inter hoꝵ etates infiectꝰ cato:
q̃ innumerabiles alii: Na domesticis exẽplis habũda¬
mus: an aliquis dicet cogitasse quicq̃ inuita sibi esse
expetendu. nisi qd̾ laudabile eẽt: ⁊ p̃claꝵ uideret̃.
ueniant gͥ isti irrisores huiꝰ oracõis ac sentencie mee
re et auro fulgentib. qui signis qui tabulis. ꝗ celato

Expanded text:
d secuti sint: num quis exsistat, cui voluptas, cui divitiae, cui denique praeter officium fortis et magni viri quicquam aliud propositum fuisse videatur? quae res ad necem Porsennae C. Mucium inpulit sine ulla spe salutis suae? quae vis Coclitem contra omnis hostium copias tenuit in ponte solum? quae patrem Decium, quae filium devota vita inmisit in armatas hostium copias? quid continentia C. Fabricii, quid tenuitas victus M'. Curii sequebatur? quid duo propugnacula belli Punici, Cn. et P. Scipiones, qui Karthaginiensium adventum corporibus suis intercludendum putaverunt? quid Africanus maior? quid minor? quid inter horum aetates interiectus Cato? quid innumerabiles alii? - nam domesticis exemplis abundamus -: cogitassene quicquam in vita sibi esse expetendum nisi quod laudabile esse et praeclarum videretur? veniant igitur isti inrisores huius orationis ac sententiae, re et auro fulgentibus, qui signis, qui tabulis, qui caelato
Abbreviated transcription (Latin):
abhis ip̃is qui lib̾auerunt: quib tande romulus gra¬
dibus ascendit incelu: his ne que isti bona appellãt
an rẽb gestis atq u̾tutib. Quid nũma põpilius: minꝰ¬
ne gratas diis inmortalib capedines ac fictiles urnu¬
las fuisse quã delicatas alioꝵ pateras arbitramur: Omic¬
to reliquos. Sunt eĩ ões pares inter se pret̾ superbũ.
.Brutũ siquis roget. qd egerit inpatria liberãda. siꝗs
itez reliquos eiusde ꝯsilii socios. quid ex petiueruit:

Expanded text:
ab iis ipsis, qui liberaverunt? quibus tandem Romulus graab iis ipsis, qui liberaverunt? quibus tandem Romulus gradibus escendit in caelum? iisne, quae isti bona appellant, an rebus gestis atque virtutibus? quid? a Numa Pompilio minusne gratas dis inmortalibus capudines ac fictilis urnulas fuisse quam felicatas Saliorum pateras arbitramur? omitto reliquos; sunt enim omnes pares inter se praeter Superbum. Brutum si qui roget, quid egerit in patria liberanda, si quis item reliquos eiusdem consilii socios, quid spectaverint,
Abbreviated transcription (Latin):
illu laudabo sapientez ẜiantez ut opinor qui numerat̃
Imter septez: cuiꝰ cu patria prma cepisset hostis. ce¬
teriq ita fugerẽt ut multa desuis rebus secu aspor¬
I tarent. cũ eẽt amonicus a quoda. ut idez ip̃e faceret.
Ego uero inquid facio: na oĩa mea mecu porto. Ille ħ
Iludibria fortune ne sua quidez putauit que nos appel¬
lamus ecia bona: Quid ẽ gͥ queret aliquis bonum:
Siquid recte fit et honeste. ⁊ cũ uirtute. id bene fieri¬
moꝵ uiroꝵ hec que u̾bis subtilius quã satis ẽ disputa¬
riuident᷑. Quero eĩ a uõbis nũ illa cogitacõe habuisse
uideant᷑ hii. qui hãc rez publica ta predare fundata
nõbis reliquere. Aut argenti ad auaricia. aut ameni¬
tatu addelectacõe. aut sub pellectilis ad delicias. aut
epulaꝵ aduoluptates. Ponite ante oculos unũquẽq
regũ. nultis a romulo. uultis post libera ciuitate

Expanded text:
 laudabo sapientem illum, Biantem, ut opinor, qui numeratur  laudabo sapientem illum, Biantem, ut opinor, qui numeratur in septem: cuius cum patriam Prienam cepisset hostis ceterique ita fugerent, ut multa de suis rebus asportarent, cum esset admonitus a quodam ut idem ipse faceret, ego vero inquit facio; nam omnia mecum porto mea. ille haec ludibria fortunae ne sua quidem putavit, quae nos appellamus etiam bona. quid est igitur, quaeret aliquis, bonum? si, quod recte fit et honeste et cum morum virorum haec, quae verbis subtilius, quam satis est, disputari videntur. Quaero enim a vobis, num ulvideantur ii, qui hanc rein publicam tam praeclare fundatam nobis reliquerunt, aut argenti ad avaritiam aut amoenitatum ad delectationem aut supellectilis ad delicias aut epularum ad voluptates? ponite ante oculos unum quemque regum. voltis a Romulo? voltis post liberam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Numq̃ hercule ego neq pecunias istoꝵ: neq tecta ma¬
gnifica. neq opes. neq ĩperia. neq eas quib marime
astricti sunt uoluptates. ĩ bonis reb aut. expetẽdis essẽ
duxi. Quippe cũ uiderez hoĩes reb his circũ fluentibus.
eci tam̃ desiderare maxime quib abũdarent. Neq̃ eĩz
umqͣ explef̃ nec saciat̃ cupiditatis siꝰ. neq solu ea q̃
habent libidine augendi cruciant᷑. set ecia ãmictendi
requiro prudencia. qui hec ĩbecillia ⁊ cõmutabilia pecu¬
Cuz re ac factis longe aliter iudicauissent. potest ne
bonu cuiq̃ malo messe: aut potest ꝗsq ĩ habũdancia
bonoꝵ ip̃e ẽẽ nõ bonus: atꝗ ista oĩa talia uidemꝰ. ut eaĩ
ĩpbi habeant. et ut obsint ꝓbis. Quã ob re licet irri¬
deat siquis uult. plus apud me tñ uera racio ualebit
qͣ uulgi opinio. seq ego uinq̃ bona poioisse dicam.
siquis pecus: aut suppellectile ãmiserit. Nec nõ sepe¬

Expanded text:
numquam hercule ego neque pecunias istorum neque tecta magnifica neque opes neque imperia neque eas, quibus maxime astricti sunt, voluptates in bonis rebus aut expetendis esse duxi, quippe cum viderem rebus his circumfluentis ea tamen desiderare maxime, quibus abundarent; neque enim umquam expletur nec satiatur cupiditatis sitis, neque solum ea qui habent libidine augendi cruciantur, sed etiam amittendi nostrorum, saepe requiro prudentiam, qui haec inbecilla et conmutabilia pecucum re ac factis longe aliter iudicavissent. potestne bonum cuiquam malo esse aut potest quisquam in abundantia bonorum ipse esse non bonus? atqui ista omnia talia videmus, ut et inprobi habeant et absint probis. quam ob rem licet inrideat si qui volt, plus apud me tamen vera ratio valebit quam volgi opinio; neque ego umquam bona perdidisse dicam, si quis pecus aut supellectilem amiserit, nec non saepe
Abbreviated transcription (Latin):
q diuicie. Et eĩ si isti callidi reꝵ existimatores. prata. ⁊ are¬
as quasoa magni existimant. qd̃ ei gr̃a possessionu mini¬
me quasi noceri potest. Quanti ẽ estimãda uirtus. que nec
soli sunt diuites. Soli eĩ possident res et fructuosas. et sẽ¬
piternales. soliq qd̾ ẽ ꝓpriu diuiciaꝵ ꝯtẽti sũt reb suis:
Satis ẽẽ putant qd̃ ẽ: Nichil appetũt. nulla re egẽt nichil
appetũt. nec eoꝵ quisqͣ adhuc inuentꝰ ẽ. cui qd̾ ħeret ẽẽt
satis. nõ modo nõ copiosi ac diuites. s ecia mopes ac pau¬
peres existimandi sunt.

Expanded text:
que divitiae. Etenim si isti callidi rerum aestimatores prata et areque divitiae. Etenim si isti callidi rerum aestimatores prata et areas quasdam magni aestimant, quod ei generi possessionum minme quasi noceri possit, quam est aestimanda virtus, quae nec soli sunt divites, soli enim possident res et fructuosas et sempiternas, solique quod est proprium divitiarum, contenti sunt rebus suis; satis esse putant quod est, nihil appetunt, nulla re egent, nihil adpetunt nec eorum quisquam adhuc inventus est, cui quod haberet esset satis, non modo non copiosi ac divites, sed etiam inopes ac pauperes existinandi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ modo ad fructu ille ẽ sũptus set ecia ad fenus exiguus:
ex meo tenui uectigali detractis suptib cupiditatis. aliꝗo
ecia redũdabit. Ut̃ gͥ ẽ ditior. cui deest. an cui suꝑat: qui
eget: anqui habũdat: cuiꝰ possessio quo ẽ maior. eo plus re¬
quirit ad se tuẽda. anque se suis uirĩb substinet: Set ꝗd
ego deme loquor: qui moꝵ ac tẽpoꝵ urcio. aliquãtu eciam
ipe fortasse in huiꝰ scłi errore uerser.M. manulius nr̃oꝵ pa¬
tru in memoria. ne sẽꝑ curios et luscinios loquam̃: pauꝑ
tandẽ fuit. habuit eĩ ediculas incarinis: et fundũ ĩ labicano:
Nos gͥ ditiores qui plura hãbemꝰ: Atina quidẽ. Set non
existimacõe census: ueꝵ uictu: atq cultu: terminat᷑ pectu¬
nie modus: Nõ esse cupidu: pecunia ẽ: Nõ ẽẽ emace: uecti¬
gal ẽ: Contẽptu uo ẽẽ suis rebus: maxime sũt certissime¬

Expanded text:
non modo ad sumptum ille est fructus, sed etiam ad faenus exiguus: non modo ad sumptum ille est fructus, sed etiam ad faenus exiguus: ex meo tenui vectigali detractis sumptibus cupiditatis aliquid etiam redundabit. uter igitur est divitior, cui deest an cui superat? qui eget an qui abundat? cuius possessio quo est maior, eo plus requirit ad se tuendam, an quae suis se viribus sustinet? sed quid ego de me loquor, qui morum ac temporum vitio aliquantum etiam ipse fortasse in huius saeculi errore verser? M'. Manilius patrum nostrorum memoria, ne semper Curios et Luscinos loquamur, pauper tandem fuit? habuit enim aediculas in Carinis et fundum in Labicano. nos igitur divitiores, qui plura habemus? utinam quidem! sed non aestimatione census, verum victu atque cultu terminatur pecuniae modus. non esse cupidum pecunia est, non esse emacem vectigal est: contentum vero suis rebus esse maximae sunt certissim
Abbreviated transcription (Latin):
estimemꝰ pecuniã pyrri. quã fãbricio dabat: an ꝯtinenciã
fabricii qui illa pecunia repudiabat: Atru auꝵ sãnitu
an responsu. M. curii. ħritate .l.pauli: an libertate affri¬
cani. qui eiꝰ ħritatis quinto maximo fr̃i suo partez sii cõ¬
quaz illa que sunt pecunie. Quis gͥ siquidez ut ꝯsq qd plu¬
rimu possĩdeat. ita ditissimus ħendus sit: dubitet qn ĩ uir¬
tute diuitie sint: qm̃ nulla possessio nulla ius auri. ⁊ ar¬
genti pluris quã uirtus estimanda ẽ: Odii in mortales
nõ intelligũt hoĩes quã magnu uectigal sit parsimoĩa.
uenio eĩ ia adsuptuosos: relinquo istũ questuosu. Capit
ille ex suis prediis sexcenta sextcia. ego centena ex meis:
Illi aurata tecta muillis: et solaria marmorea faciẽti et si¬
gna. et tabulas. suppellectilez ⁊ uestez infinite ꝯcupiscẽcie

Expanded text:
aestimemus pecuniam Pyrrhi, quam Fabricio dabat, an continentiam aestimemus pecuniam Pyrrhi, quam Fabricio dabat, an continentiam Fabricii, qui illam pecuniam repudiabat? utrum aurum Samnitium an responsum M'. Curii? hereditatem L. Pauli an liberalitatem Africani, qui eius hereditatis Q. Maximo fratri partem suam conplurimi est possidet, ita divitissimus habendus est, dubitet quin in virtute divitiae sint? quoniam nulla possessio, nulla vis auri et argenti pluris quam virtus aestimanda est. o di inmortales! non intellegunt homines quam magnum vectigal sit parsimonia. venio enim iam ad sumptuosos, relinquo istum quaestuosum. capit ille ex suis praediis sescena sestertia, ego centena ex meis; illi aurata tecta in villis et sola marmorea facienti et signa, tabulas, supellectilem et vestem infinite concupiscenti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dientib societates. ¶ Qui possessiones uacuas. ꝗ pro¬
scriptiones locupleciuz ¶ Qui cedes municipioꝵ. ꝗ illã
sillani tẽporis messe recordet᷑.  Qui testamẽta subiecta
tot.¶Qui sublatos hoĩes ¶ Qui deniq oĩa uenalia
delectu et decretu. alienã sua sentẽcia. forũ. domũ. uo¬
cez. silenciu. Quis homo nõ putet ꝯfiteri sibi quesito⁊
opus ẽẽ: cui aũ quesico opus sit. quis uinqͣ hũc uere di¬
xerit diuite: Est eĩ diuiciaꝵ fructus incopia. Copia aũ
dedarat sacietas reꝵ atq habundancia: quã tu qm̃ numqͣ
assequere nũq̃ om̃ino es diues futurus: Meã aũ qm̃ pe¬
cunia ꝯtẽpnis: et recte: ẽ eĩ ad uulgi opinione mediocͥ.
ad tuã: nulla. ad meã. modica. de me silebo: de ce loquar. si
censenda nobis sit: atq existimanda res: utrũ tande płris

Expanded text:
cum clientibus societates, qui possessiones vacuas, qui procum clientibus societates, qui possessiones vacuas, qui proscriptiones locupletium, qui cladis municipiorum, qui illam Sullani temporis messem recordetur, qui testamenta subiecta, tot qui sublatos homines, qui denique omnia venalia, edictum, decretum, alienam suam sententiam, forum, domum, vocem, silentium: quis hunc non putet confiteri sibi quaesito opus esse? cui quaesito autem opus sit, quis umquam hunc vere dixerit divitem? etenim divitiarum est fructus in copia, copiam autem declarat satietas rerum atque abundantia: quam tu quoniam numquam adsequere, numquam omnino es dives futurus. meam autem quoniam pecuniam contemnis, et recte—est enim ad volgi opinionem mediocris, ad tuam nulla, ad meam modica—, de me silebo, de re loquar. si censenda nobis sit atque aestimanda res, utrum tandem pluris
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo hoc ꝓposito: nũqͣ eris diues. ante quã cibi ex tuis co¬
piis tantu reficiant᷑. ut ex eo tueri sex legiones. ⁊ magna¬
equitũ. ac peditu auxilia possis. Iã fateris gͥ te nõ eẽ diui¬
te cui tm̃ desit ut nõ ex pleas id quod exoptas. Itaq istã
pauꝑtate. uł pocius egestate ac medicitate tua nũq
obscure tulisti.: Nlaz ut his qui honeste rez querũt merta¬
turis faciendis: oꝑis dandis. publicis sumẽdis. intelli¬
gimus opus ẽẽ quesito. sic qui uidet domi tue partez ac
cuniosos. reos: eodez te actore. corruptela iudicii mõlien¬
tes ¶ Qui suas merreoũ pactiones ĩ patrociniis intera¬
sas pecuniaꝵ incõtiõib candidatoꝵ dimissiones libertoꝵ
ad deferẽdas diripiẽdasq ꝓuiçias. ¶ Qui expulsiones
uicinoꝵ. qui latrocina magͥo. ¶ Qui cũ ẜuis. cũ liberis.

Expanded text:
ergo hoc proposito numquam eris dives ante, quam tibi ex tuis poergo hoc proposito numquam eris dives ante, quam tibi ex tuis possessionibus tantum reficietur, ut eo tueri sex legiones et magnquitum ac peditum auxilia possis. iam fateris igitur non esse te divitem, cui tantum desit, ut expleas id quod exoptas. itaque istam paupertatem vel potius egestatem ac mendicitatem tuam numquam obscure tulisti. nam ut iis, qui honeste rem quaerunt mercaturis faciendis, operis dandis, publicis sumendis, intellegimus opus esse quaesito, sic, qui videt domi tuae pariter acuniosos reos eodem te actore corruptelam iudicii molientis, qui tuas mercedum pactiones in patrociniis, † intercidas pecuniarum in coitionibus candidatorum, dimissiones libertorum ad defaenerandas diripiendasque provincias, qui expulsiones vicinorum, qui latrocinia in agris, qui cum servis, cum libertis,
Abbreviated transcription (Latin):
socios spolias: erariu ex pilas. si testamẽta amicoꝵ ex pec¬
tas ꝗdẽ. acq inip̃a supponis. hec utrũ habũdanciꝰ an egẽtis
signa sunt: animꝰ hoĩs diues. nõ archa appellari solet: qͣ¬
uis illa sit plena: dũ te mane uidẽbo. diuitẽ nõ putabo.
Et eĩ exeo quãtu cuiq satis ẽ metiunt hoĩes diuiciaru
modu. filia quis ħt. pecunia opus ẽ. duas: maiore. plu¬
res maiore. Etia si ut auit danao. quĩquaginta sint filie:
tot dotes magna querũt pecumã. Quãtu eĩ cuiq opꝰ ẽ.
ad io. accomodat᷑ ut ante dixi diuiciaꝵ modus. Qui gͥ nõ
filias plures s innu̾abiles cupiditates ħt. que breui tp̃e
maximas copias exhaurire possint hũc quãdo appellabo
diuite cũ ip̃e se egere senciat: Multi exte audierũt cũ
diceres neminez ẽẽ diuitez:. nsi qui exercitu alere posset:¬

Expanded text:
socios spolias, aerarium expilas, si testamenta amicorum ne exspecsocios spolias, aerarium expilas, si testamenta amicorum ne exspectas quidem atque ipse supponis, haec utrum abundantis an egentis signa sunt? animus hominis dives, non arca appellari solet. quamvis ilia sit plena, dum te inanem videbo, divitem non putabo; etenim ex eo, quantum cuique satis est, metiuntur homines divitiamodum. Filiam quis habet, pecunia opus est. Duas, majore; si plures, majore etiam. At si ut aiunt Danai quinquaginta sint filitot dotes magnam quaerunt pecuniam: quantum enim cuique opus est, ad id accommodatur, ut ante dixi, divitiarum modus. qui igitur non filias pluris, sed innumerabilis cupiditates habet, quae brevi tempore maximas copias exhaurire possint, hunc quo modo ego appellabo divitem, cum ipse egere se sentiat? multi ex te audierunt cum diceres, neminem esse divitem, nisi qui exercitum alere posset
Abbreviated transcription (Latin):
Ne ẽ ista inꝯmemorãda pecunia. tua ta insolens ostẽ¬
taçio. Golus ne tu diues: ꝓh. dii mmortales ego ne
me audisse aliꝗo et dicisse nõ gaudeaz. Solus ne es diues:
Quid si nõ diues ꝗde: Quid si pauꝑ ecia. Quẽ eĩ ĩtelligiꝰ
diuite: aut hoc uerbu in quo hoĩe ponimꝰ: opinor in eo cui
tanta possessio ẽ: ut ad liberalit̾ uiuẽdu facile ꝯtentus sit.
qui nichil querat. nichil appetat. nichil optet ampliꝰ. anizꝰ
oportet cuus te iudicet diuite: nõ hoiu ẜmo. neq posses¬
siones tue: et nichil sibi deesse putet. nichil curet amplius.
saciatus ẽ. aut ꝯtentus eciã pecuna. ꝯcedo. diues ẽ. Sin
autez ꝓpt̾ auiditate peciie nullũ questu turpez putas.
cũ misto ordine ne honestus quidez possit ẽẽ ullus. Si co¬
tidie fraudas: decipis. poscis: pacisceris. aufers. eripis. si

Expanded text:
quae est ista in commemoranda pecunia tua tam insolens ostenquae est ista in commemoranda pecunia tua tam insolens ostentatio? solusne tu dives? pro di inmortales! egone me audisse aliquid et didicisse non gaudeam? solusne dives? quid, si ne dives quidem? quid, si pauper etiam? quem enim intellegimus divitem aut hoc verbum in quo homine ponimus? opinor in eo, cui tanta possessio sit, ut ad liberaliter vivendum facile contentus sit, qui nihil quaerat, nihil adpetat, nihil optet amplius. animus oportet tuus se iudicet divitem, non hominum sermo, neque possessiones tuae. nihil sibi deesse putat, nihil curat amplius, satiatus est aut contentus etiam pecunia: concedo, dives est. sin autem propter aviditatem pecuniae nullum quaestum turpem putas, cum isti ordini ne honestus quidem possit esse ullus; si cotidie fraudas, decipis, poscis, pacisceris, aufers, eripis, si
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dns exortus. excõsciencia pectatoꝵ timor: quã ẽ illa misera
quã dura ẜuitus. adolescẽtib paulo loquaciorib ẽ fuiẽdu.
Om̃es qui aliquid scire uident̃. tamq̃ dñ timẽt᷑. Index ño
quantũ ħt dñatu. quo timore nocẽtes asficit. an nõ ẽ om̃ic
metus fuituo: Q uid ualet gͥ illa eloquẽtissimi uiri .i. crassi
copiosi magis q̃ sapiens oracio: Eripite nos a ẜuitute. Q ͤ
In libertite uult uindicari: minime: quid eĩ adumgit nisi
uobis uniu̾sis. Dominu mutare: nõ liber ẽẽ uult: quib¬
set debemꝰ et possumꝰ. Nlos ũo siquid ẽ animo excelso. ⁊ alto
uirtutib exaggerato sumꝰ nec debemꝰ nec possumꝰ s tu possẽ
te dicito. qm̃ quide potes debere te nec dixeris. Qm̃nichil
qsqͣ debet: nisĩ qd̾ ẽ turpe nõ reddere. Set hoc actenꝰ. ille
uideat quomͦ imꝑator ẽẽ possit. cũ eũ nec libeꝵ qdẽ ẽẽ racio

Expanded text:
est dominus exortus ex conscientia peccatorum, timor, quam est illa misera, est dominus exortus ex conscientia peccatorum, timor, quam est illa misera, quam dura servitus? adulescentibus paulo loquacioribus est serviendum; omnes, qui aliquid scire videntur, tamquam domini timentur; iudex vero quantum habet dominatum, quo timore nocentis adficiti an non est omnis metus servitus? quid valet igitur illa eloquentissimi viri, L. Crassi, copiosa magis quam sapiens oratio eripite nos ex servitute? qin libertatem vindicari volt? minime; quid enim adiungit? nisi vobis universis. dominum mutare, non liber esse volt. quibus et possumus et debemus. nos vero, si quidem animo excelso et alto et virtutibus exaggerato sumus, nec debemus nec possumus: tu posse te dicito, quoniam quidem potes, debere ne dixeris, quoniam nihil quisquam debet nisi quod est turpe non reddere. sed haec hactenus. ille videat, quo modo imperator esse possit, cum eum ne libe
Abbreviated transcription (Latin):
riantez: Nõne hũc hoĩe ita ẜuũ iudicet. ut ne infamia
ꝗde: dignũ neore aliqua ne gocio putet:. an eoꝵ ẜuitus
dubia ẽ qui cupiditate pectulii nullã ꝯditõe recusant du
rissime ẜuitutis. hritatis spes quid iniquitatis ĩ ẜuiẽdo¬
nõ suscipit: Quẽ nutũ locupletis orbi senis nõ obẜuat:
Loquit᷑ ad uoluntite quicꝗd denũciatu sit facit. assẽt it᷑.
assidet. numerit:. quid hoꝵ ẽ liberi: quid deniq ẜui nõ in
hertis: Quid ia illa cupiditas que uidet᷑ liberac or honoris
ĩperii ꝓuĩciaꝵ quã dura ẽ dña. qua ĩpiosi. qͣ uehemens.
Cethego hõi nõ ꝓbatissimo ẜuire coegit eos ea qui sibi esse
amplissimi uidebant᷑: Munera mict̾e. noctu uenire domu.
ad eũ precari: deniq supplicare. Que ẜuitus ẽ si hec lib̾tas
existimari potest: quid cũ dipiditatis dñatus excessit. ⁊ ali

Expanded text:
riantem, nonne hunc hominem ita servum iudicet, ut ne in familia riantem, nonne hunc hominem ita servum iudicet, ut ne in familia quidem dignum maiore aliquo negotio putet? an eorum servitus dubia est, qui cupiditate peculii nullam condicionem rissimae servitutis? Haereditatis spes quid iniquitatis in sernon suscepit? quem nutum locupletis orbisenis non observat? loquitur ad voluntatem: quicquid denun iatum sit, facit: assentatur, assidet, miratur. Quid horum est liberi? quid denique non servi inertis? Quid? iam illa cupiditas, quae videtur esse liberior honoris, imperii, provinciarum, quam dura est domina, quam imperiosa, quam vehemens! Cethego, homini non probatissimo, servire coegit eos, qui sibi esse amplissimi videbantur, munera mittere, noctu venire domum ad eum, precari, denique supplicare. quae servitus est, si haec libertas existimari potest? quid? cum cupiditatis dominatus excessit et alius
Abbreviated transcription (Latin):
dignu ac coronis tabula testicupidũ e tinet. aut signũ
aliqd̾ polideti. aicto unde sustuleris quomͦ heas intuẽte
te amirãtez ⁊ clamoris tollente cũ uideo. sernũ ẽẽ ĩepti¬
aru õĩu iudico. Nõne gͥ sunt ista festiua sũt: Na nos
occłos eruditos habemꝰ. Set obsecro te ita uenusta heant̃
ista. nõ uł uincla uiroꝵ sint. set ut oblectamẽta pueroꝵ.
Quid ẽĩ censes. si .l. mumuiꝰ aliquẽ istoꝵ uideret matel¬
lionẽ corĩthu cupidissime tractãte. cũ ip̃e totã corĩthũ
cõtẽpsiss. utrũ illũ ciue excellẽte an acriẽse putaret:
Reuiuiscat .Md. curiꝰ. aut eoꝵ aliquis quoͣ inuilla ac do
mo splẽdidu nichil ornatũ fuit preter ip̃os: ut uideat
alique sumis ppłi benefici susu. barbatulos mullulos i¬
exceptãte de piscina ⁊ ꝑtractãte: ⁊ murenaꝵ copia glo¬

Expanded text:
dignum: Aetionis tabula te stupidum detinet aut signum dignum: Aetionis tabula te stupidum detinet aut signum aliquod Polycleti; mitto unde sustuleris, quo modo habeas: intuentem te, admirantem, clamores tollentem cum video, servum esse ineptiarum omnium iudico. nonne igitur sunt illa festiva? sunt; nam nos quoque oculos eruditos habemus. sed, obsecro te, ita venusta habeantur ista, non ut vincla virorum sint, sed ut oblectamenta puerorum. quid enim censes? si L. Mummius aliquem istorum videret matellionem Corinthium cupidissime tractantem, cum ipse totam Corinthum contempsisset, utrum illum civem excellrevivescat M'. Curius aut eorum aliquis, quorum in villa ac domo nihil splendidum, nihil ornatum fuit praeter ipsos, et videat aliquem summis populi beneficiis usum barbatulos mullos exceptantem de piscina et pertractantem et murenarum copia glo
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuitus sit. sicut ẽ hobediẽcia fracti animi. ⁊ abiecti. ⁊ arbi¬
trio carẽtis suo. quis neget ões leues. oes cupidos. oes i¬
ꝓbos ẽẽ deniq ẜuos: an ille liber m uidet᷑ cui muilier ĩꝑat:
Cui leges ĩponit. prescribit. uibet. uetat qdͥ uidet᷑: Qui
nichil impanti negare potest nichil recusare audet posat:
danoũ ẽ: uocat ueniendu ẽ. eicit. abeunoũ. Minatur.
puto. atq ĩ magna fimilia stultoꝵ sũt: alii lauciores ut
cie sue. quos signa. quos tabule. quos celatu argẽtu.
quos corinthi opa. quos hedificia magnifica nimio ope
lia qui tractant ista. qui regũt. qui uerre. qui ungunt.
qui spargũit. nõ honestissimũ locũ ẜuitutis tenẽt. sic inci¬
uitate qui se istaꝵ reꝵ cupiditatib dederũt ip̃iꝰ ẜuitutis
locũ pene infimuz optinent. Set magna inquis bella ges¬
si. magnis ĩperiis ⁊ ꝓuincus p̾fui. Bere gͥ animu laude

Expanded text:
servitus sit, sicut est, oboedientia fracti animi, et obiecti, et arbiservitus sit, sicut est, oboedientia fracti animi, et obiecti, et arbitrio carentissuo, quis neget omnes leves, omnes denique improbos esse servos? An ille mihi hber videatur, cuimulier imperat? cuileges imponit, praescribit, iubet, vetat, quod videtur? qui nih limperanti negare potest, nihil recusare audet? poscit, dandum est: vocat, veniendum: ei cit, abeundum; minatur, puto, 4. Atque ut in magna familia, sunt alii leutiores, uttia sunt, quos signa, quos tabulae, quos caelatum argentum, quos Corinthia opera, quos aedificia magnifica nimio operat qui tractant ista, qui tergent, qui ungunt, qui verrunt, qui spargunt, non honestissimum locum servitutis tenent, sic in civitate, qui se istarum rerum cupiditatibus dediderunt, ipsius servitutis locum paene infimum obtinent. magna inquit bella gessi, magnis imperiis et provinciis praefui. gere igitur animum laude
Abbreviated transcription (Latin):
recta sequit᷑. qui gaudet officio. cui uiuẽdi ina ꝯsiderita
atas ꝓuisa ẽ. qui ne legĩb quide ꝓpt̾ metũ paret:. set
eas sequit᷑ et colit. qd̾ io maxĩe eẽ salutare iudicatur. ꝗ
nichil dicit. nichil ficit. nichil cogitat. deniq nisi libet
ac libere: Cuiꝰ om̃ia ꝯsilia resq oes quas gerit ab ip̃o ꝑ¬
ficiscunt᷑: eodẽq ferunt᷑. Nec ẽ ulla res que plus apudeũ
polleat. quã ip̃ius uoluntas atq iudiciu. Cui qde edã
que uiz here maximã dicit᷑. fortuna ceoit. sic̃ sapies poeta
dixit. siuis ea cuiq fungit᷑ moribꝰ. Soli gͥ hoc ꝯuenit sa¬
pienti. ut nichil faciat inuitus. nichil dolens. nichil coac¬
tus. Euod si ita ẽ plurib u̾bis disserẽdu eẽt illud tam̃
atq mirabile: Nõ ei ita dicũt eos eẽ ẜuos. ut mancipia
que sũt dñoꝵ facta nexu. aut aliquo iurre ciuli. Set si

Expanded text:
recte vivit, qui gaudet officio, cui vivendi via considerata recte vivit, qui gaudet officio, cui vivendi via considerata atque provisa est? qui ne legibus quidem propter metum paret, sed eas sequitur et colit, quod id salutare esse maxime iudicat; qui nihil dicit, nihil facit, nihil cogitat denique nisi lubenter ac libere; cuius omnia consilia resque omnes, quas gerit, ab ipso proficiscuntur eodemque referuntur, nec est ulla res, quae plus apud eum polleat quam ipsius voluntas atque iudicium; cui quidem etiam, quae vim habere maximam dicitur, Fortuna ipsa cedit, si, ut sapiens poeta dixit, suis ea cuique fingitur moribus. soli igitur hoc contingit sapienti, ut nihil faciat invitus, nihil dolens, nihil coactus. quod etsi ita esse pluribus verbis disserendum est, illud tamenatque mieabile, non cnim ita dicunt, eos esse fervos, ut mancipia, quae sunt dominorum facta nexu, aut aliquo iure civili: sed si
Abbreviated transcription (Latin):
ũo hic ĩperator. aut eciã appelletur aut hoc nõĩe dignu
putetur:. Q uom᷑ aut cui tandez hic libero ĩ perabit qui¬
u̾o nõ potest suis cupioitatib ĩperare: fiefrenet pͥmũ
libidines. spernat uoluptates: iracũdia teneat. auari¬
cia coherceat: ceteras anni labes repellat. Tũ inci¬
piat aliis ĩperare. cũ et ip̃e ĩꝓbissimis dñis dedecori.
ac turpitudini parere desierit. Dũ aũ ꝗdẽ his hobedi¬
erit. nõ modo ĩperator set liber omo hendus nõ erit:
predare eĩ est hoc usurpatu a doctissimis. quor ego
auctoritaite nõ uter. si michi apud aliquos agͥstes hec t¬
henoa eet or̃o. Cu uo apud prudẽtissimos loquar. qb
hec i auoita nõ sunt: cur ego si mulez me siꝗo ĩhis stu
diis oꝑe posueriz perdidisse: Dictũ ẽ gͥ ab eruditisimis
uiris. nisi sapiente libeꝵ ẽẽ nemine. Quis ẽ ẽi libertis:
Potestis uiuendi nt uelis. Qnis gͥ uint ut iilt nisi qꝙ

Expanded text:
vero hic imperator aut etiam appelletur aut hoc nomine dignus putetur. quo modo aut cui tandem hic libero imperabit, qui non potest cupiditatibus suis imperare? refrenet primum libidines, spernat voluptates, iracundiam teneat, coerceat avaritiam, ceteras animi labis repellat; tum incipiat aliis imperare, cum ipse inprobissimis dominis, dedecori ac turpitudini, parere desierit: dum quidem iis oboediet, non modo imperator, sed liber habendus omnino non erit. praeclare enim est hoc usurpatum a doctissimis - quorum ego auctoritate non uterer, si mihi apud aliquos agrestis haec habenda esset oratio; cum vero apud prudentissimos loquar, quibus haec inaudita non sint, cur ego simulem me, si quid in operae posuerim, perdidisse? — dictum est igitur ab eruditissimis viris nisi sapientem liberum esse neminem. quid est enim libertas? potestas vivendi, ut velis. quis igitur vivit, ut volt, nisi qui
Abbreviated transcription (Latin):
spicies: Nũq̃ te quid facias ꝯsiderabis. nec ecia qd loqͣre:
Nescis exiliu sceleꝵ ẽẽ pena. axũ illud iter ad p̾claris¬
simas res a me gestas esse suscẽptu. Om̃es selerati atq
ĩpii quoꝵ tu te duce ꝓficeris eẽ. quos leges exilio af¬
fici uolũt: exules sunt. si solu ecia nõ mutauerint.
inimicus qui cuz telo fuerit ante senatuz. Tua sica
deprehensi ẽ. qui hoĩe ociderit. plurimos occidisti: ꝙ
incẽdiu fecerit: E des nĩphaꝵ manus tua deflagrauit
Qui tẽpla occupauerit: inforo castra posuisti. Set quio
ego comunes leges ꝓfero quib om̃ib es exul: famili¬
arissimus tuus de te priulegiu tulit: ut si moptum
bone de accessisses exulares. acte id fecisse głari solas:¬

Expanded text:
spicies? numquam nec quid facias considerabis nec quid loquare? spicies? numquam nec quid facias considerabis nec quid loquare? nescis exsilium scelerum esse poenam, meum illud iter ob prasimas res a me gestas esse susceptum? omnes scelerati atque inpii, quorum tu te ducem esse profiteris, quos leges exsilio adfici volunt, exsules sunt, etiais, qui cum telo fuerit? ante senatum tua sica deprehensa est. qui hominem occiderit? plurimos occidisti. qui incendium fecerit? aedes Nympharum manu tua deflagravit. qui templa occupaverit? in foro castra posuisti. sed quid ego communis leges profero, quibus omnibus es exsul? familiarissimus tuus de te privilegium tulit, ut, si in opertum Bonae Deae accessisses, exsulares: at te id fecisse etia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ auferri. qd̾ eripi. qd̾ amicti potest. Si michi hec eripu¬
isses: diuina animi mei ꝯstancia. meas curas. uigilias.¬
ꝯsilia. si modo re publica huiꝰ et̾ni beneficii ĩmortalez me¬
moria deleuisses: multo eciã maigis si illã mẽtez unde hec
ꝯsilia manarũt michi eripuisses. tũ me accepisse ꝯfiterer
iniuria. Set ħ ne fecisti. nec facere potuisti. reditu mͥ
gloriosu iniuria tua dedit. nõ exitũ calamitosu. Ergo
ego sẽꝑ ciuis et tuz nuaxime cũ mea salute senatꝰ extis
ste natura an loco nõ animo factisq distinguis: Cede ĩ
foro fecisti armatis latronib cẽpla teniusti. priuatoru
domos. sacras edes incẽdisti. Cur hostis spartacus si tu ci¬
nõ fuit: et me tuo noĩe appellas. cũ ões meo discessũ exu¬
lasse. re publica putent: Nũq ne ħo am̃tissime te circũ¬

Expanded text:
quod auferri, quod eripi, quod amitti potest. si mihi eripuquod auferri, quod eripi, quod amitti potest. si mihi eripuisses divinam animi mei conscientiam, meis curis, vigiliisitissimo rem publicam, si huius aeterni beneficii inmortalem memoriam delevisses, multo etiam magis, si illam mentem, unde haec consilia manarunt, mihi eripuisses, tum ego accepisse me confiterer iniuriam; sed si haec nec fecisti nec facere potuisti, reditum mihi gloriosum iniuria tua dedit, non exitum calamitosum. ergo ego semper civis, et tum maxime, cum meam salutem senatus exteris ste natura ac loco, non animo factisque distinguis? caedem in foro fecisti, armatis latronibus templa tenuisti, privatorum domos, aedis sacras incendisti: cur hostis Spartacus, si tu cinon fuit? et me tuo nomine appellas, cum omnes meo discessu exsulasse rem publicam putent? numquamne, homo amentissime, te circum
Abbreviated transcription (Latin):
tas: om̃is ne ꝯuentus ecia furũ et inmaniu. Oĩs ne eci¬
a fugitiuoꝵ ac latronu cõgregata uno ĩ loco multitudo.
certe negabis. Nõ gͥ erat illa tu ciuitas. cũ legere inea
nichil ualebant. Cu iudicia iacebant. cũ mos patriꝰ occi¬
derat. cũ ferro pulsis magistratib senatus ĩ re publica nõ
erat. s pͥdonu cõcursus ille et te duce latrociniu infõ
ro ꝯstitutũ. et reliquie ꝯiuracõis a catiline furiis ad tuũ
scelus furorẽq ꝯu̾se sunt. nõ gͥ cuutas erat. Itaq pulsus
ego ciuitate nõ suz que ĩ illa erat. set accersitus ĩ ciuitate¬
isti tui latrocinii tutela otẽpseriz. Iacta et imẽsi a te
nefiruz in me iniuriaz semꝑ ante me duxi. puenisse ad
me nũqͣ putaui: nisi forte cũ parietes disturbabas aut
cu tectis sceleratas faces inferebas. meoꝵ aliqd ruere⁊
aut deflagare arbitrabare. Nichil neq meũ ẽ. neq cuiꝰq

Expanded text:
tus etiam ferorum et inmanium? omnisne etiam fugitivorum ac latronum congregata unum in locum multitude? certe negabis. non igitur erat illa tum civitas, cum leges in ea nihil valebant, cum iudicia iacebant, cum mos patrius occiderat, cum ferro pulsis magistratibus senatus nomen in re publica non erat; praedonum ille concursus et te duce latrocinium in foro constitutum et reliquiae coniurationis a Catilinae furiis ad tuum scelus furoremque conversae non civitas erat. itaque pulsus ego civitate non sum, quae nulla erat: accersitus in civitateista tui latrocinii tela contempserim: iactam et inmissam a te nefariam in me iniuriam semper duxi; pervenisse ad me numquam putavi, nisi forte, cum parietes disturbabas aut cum tectis sceleratas faces inferebas, meorum aliquid ruere aut deflagrare arbitrabare: nihil neque meum est neque cuiusquam,
Abbreviated transcription (Latin):
laude uirtutis. de diis ĩ mortalib. de caritate patrie.
stoyde sol et. ocatoris ornamentis adhibitis dicere. Ego
ũo illa ip̃a que uix ingỹnasiis et mocio stoici probant.
Ludens cõieci incomunes locos. que quia sunt admira¬
biliaã ⁊̃taq opiione hoĩu. ab ip̃is eta paradoxa ap¬
pellant̃. tẽptare uõlui. possent ne ꝓferri ĩ lucẽ .i. ĩ forũ.
et ita dici ut ꝓbarent̃. an alia queda ẽẽt erudita. alia
pplaris oracio: eoq hos iocos scripsi libencius. qd̾ michi
ista paradoxa que appellant᷑. maxime uident̃ ẽẽ socrati¬
cã. longeq uerissima acipies gͥ hoc paruĩ opuscauilu¬
luc̃abratus his u otractiorib noctib. qm̃ illud maioru
uigiliaꝵ munus in tuo noĩe apparuit. et degustabis i¬
genꝰ hoc tam̃ opus inaptu ut referas. nichil postulo.
Nõ eĩ ẽ tale ut in arce poni possit quasi illa minerua.&¬

Expanded text:
laude virtutis, de dis inmortalibus, de caritate patriae laude virtutis, de dis inmortalibus, de caritate patriae Stoice solet oratoriis ornamentis adhibitis dicere; ego tibi illa ipsa, quae vix in gymnasiis et in otio Stoici probant, ludens conieci in communis locos. quae quia sunt admirabilia contraque opinionem omnium ab ipsis etiam para/doca appellantur, temptare volui possentne proferri in lucem id est in forum et ita dici, ut probarentur, an alia quaedam esset erudita, alia popularis oratio, eoque hos locos scripsi libentius, quod mihi ista para/doca quae appellant maxime videntur esse Socratica longeque verissima. accipies igitur hoc parvum opusculumlucubratum his iam contractioribus noctibus, quoniam illud maiorum vigiliarum munus in tuo nomine adparuit, et degustabis genus. hoc tamen opus in acceptum ut referas nihil postulo; non enim est tale, ut in arce poni possit, quasi Minerva
Abbreviated transcription (Latin):
lu tuu cu insenatu sentecia diceret.
locos graues exphylosophia tractare.
abhorrentes abhoc usu forẽsi. ⁊ publico.
Ti dicendo ꝯsequi tamen ut illa inpopulo ꝓbabilia ui¬
derentur. Qd̾ eo maius ẽ illi q̃ aut tibi aut nobis. qr
nos ea phrlosophia plus utimur. que pepit dicendi
copia. et in qua dicunt᷑ ea que nõ multu discrepãt
opinione ppłari. Cato aũ pfectus mea sentẽcia stoyais.
et ea sentit que nõ recte ꝓbant̃ inuulgus. et in eã here¬
si que nullu sequitur florez oracõis: neq dilatat argu¬
mẽtu. Minutis int̾rogat uinculis. ⁊ quasi punctis qs
ꝓposuit efficit. Eed̾ nil ẽ ta incredibile qd̾ nõ dicẽdo fĩ¬
at ꝓbabile. Nichil ta horridu tã incũltu qd̾ nõ splẽ¬
descat oũone et tamq̃ excolatur. qd̾ cũ ita putare ecia
feci audacius quã ille ip̃e dequo loquor: cato eĩ dũ tixat.
de magnitudine animi. de cõtinencia. de morte. de om̃i

Expanded text:
iceret, locos gravis ex philosophia tractare abhorrentis ab hoc usu forensi et publico, sed dicendo consequi tamen, ut illa etiam populo probabilia viderentur; quod eo maius est illi quam aut tibi aut nobis, quia nos ea philosophia plus utimur, quae peperit dicendi copiam et in qua dicuntur ea, quae non multum discrepent ab opinione populari, Cato autem, perfectus mea sententia Stoicus, et ea sentit, quae non sane probantur in volgus, et in ea est haeresi, quae nullum sequitur florem orationis neque dilatat argumentum: minutis interrogatiunculis quasi punctis quod proposuit efficit. sed nihil est tam incredibile, quod non dicendo fiat probabile, nihil tam horridum, tam incultum, quod non splendescat oratione et tamquam excolatur. quod cum ita putarem, feci etiam audacius quam ille ipse, de quo loquor: Cato enim dum taxat de magnitudine animi, de continentia, de morte, de omni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe nõ potest cũ aliis adimunt̃ aliis ꝯdonant̃ pecune.
Deinde eꝗtate que tollit̾ om̃is si ħere suũ auiq nõ li¬
cet. ¶ Id eĩ ẽ ꝓpriu ut sup̃dixi ciuitatis atq ur̃bis
ut sit libera et nõ solicita sue rei cuiꝰq custodia. Atq
ĩ hac pnicie rei publice ne illã quide ꝯsequunt᷑ q̃ pu¬
tant gła: Na cui res erepta ẽ mimicus cui data ẽ
eca dissimulat se accpe uoluissẽ. Et maxime ĩ pec

Expanded text:
esse non potest, cesse non potest, catem, quae tollitur omnis, si habere suum cuique non licet. Id enim est proprium, ut supra dixi, civitatis atque urbis, ut sit libera et non sollicita suae rei cuiusque custodia. Atque in hac pernicie rei publicae ne illam quidem consequuntur, quam putant, gratiam; nam cui res erepta est, est inimicus, cui data est, etiam dissimulat se accipere voluisse et maxime in pec
Abbreviated transcription (Latin):
qͣq̃ ytãlia ornata donius ip̃a mͥ uidetur ornacior.
Aullu gͥ uiciuz ẽ tetrius ut eo unde egrassa ẽ re¬
ferat se oracio qͣ auaricia preẜtiz inprincipib ⁊ rẽ pu
gubernãtib. Habere eĩ qͣnestui rez publica nõ modo
tũpe ẽ set sceleratu ecia ⁊ nephariu. ¶ Itaq quod
apollophiciꝰ oraculu ediit spartã nulla re alia nisi aua¬
ricia ẽẽ pitura. uidetur nõ solu labe demoniis set eciã
om̃ib opulentis ppłis p̾dixisse. ¶ Nulla aũ re cõci¬
liare facilius beniuolencia multitudĩs possunt. Ii ꝙ
rei publice presunt qͣ abstinẽcia et continencia.
Di uero se psares uolũt ob eãq causa aut agra¬
ria rẽ tẽptant ut possessores pellant̃ suis sedibͦ
Aut pecunias creditas debitorib ꝯdonãdas putãt labe¬
factãt fundamẽta rei publice: Concordiã primũ. que

Expanded text:
Quamquam Italia ornata, domus ipsa mihi videtur ornatior. Quamquam Italia ornata, domus ipsa mihi videtur ornatior. Nullum igitur vitium est tetrius; ut eo, unde egressa est, referat se Oratio quam avaritia, praesertim in principibus, et Remp. gubernatibus Habere enim quaestui Remp. non modo turpe est, sed sceleratum etiam, et nefarium 3. Itaque, quod Apollo Pythius oraculo cecinit, Spartam nulla re alia, nisi avaritia, esse perituram, id videtur non solum Lacedaemoniis, sed et omnibus opulentis praedixisse. Nulla autem re conciliare facilius benevolentiam multitudinis possunt ii, qui Reip praesunt, quam abstinentia, et continentia.Qui vero se populares volunt ob eamque causam aut agrariam rem temptant, ut possessores pellantur suis sedibus, aut pecunias creditas debitoribus condonandas putant, labefactant fundamenta rei publicae, concordiam primum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fuisset. ¶ At nõ postea cot leges ⁊ proxime q̃q
duriores. tot rei tot dãpnati. tm̃ ytalicu bellũ ꝓpt̾
iuͣdicioꝵ metu excitatũ tanta sublatis legib ⁊ iudi¬
ciis expilacio direptioq socioꝵ ut inbectillitate alioꝵ
nõ ĩ nra uirtute ualeamꝰ. Aauͦdat africanu paneciꝰ
ꝙ fuerit abstinẽs. Quid n laudet: set ĩ illo alia ma¬
iora. Laus sapĩe nõ hoĩs ẽ solu. set eciã tẽpoꝵ illoꝵ:
¶om̃i macedonu gaça que fuit maxiã potitus ẽ
paulus. Tantu in erariiz pecunie iuexit ut unius
inperatoris preda finez actulerit tributoꝵ. At hic
nichil domu sua intulit pret̾ memoriã nõis sẽpiter¬
na. ¶ Imitatus patrez africuius nichil locuplecior
cartagine euersa. Quid qui eius collega fuit ĩ cẽsura
L. Mũmius: Nũqd copiosior cũ copiosissima ur̃bce fu¬
ditus sũbstulisset: Italia ornare qͣ domũ suã maluit.¬

Expanded text:
cum fuisset. At vero postea tot leges et proximae quaeque cum fuisset. At vero postea tot leges et proximae quaeque duriores, tot rei, tot damnati, tantum Italicum bellum propter iudiciorum metum excitatum, tanta sublatis legibus et iudiciis expilatio direptioque sociorum, ut imbecillitate aliorum, non nostra virtute valeamus. Laudat Africanum Panaetius, quod fuerit abstinens. Quidni laudet? Sed in illo alia maiora; laus abstinentiae non hominis est solum, sed etiam temporum illorum. Omni Macedonum gaza, quae fuit maxima, potitus est Paulus tantum in aerarium pecuniae invexit, ut unius imperatoris praeda finem attulerit tributorum. At hic nihil domum suam intulit praeter memoriam nominis sempiternam. Imitatus patrem Africanus nihilo locupletior Carthagine eversa. Quid? qui eius collega fuit in censura. L. Mummius, numquid copiosior, cum copiosissimam urbem funditus sustulisset? Italiam ornare quam domum suam maluit
Abbreviated transcription (Latin):
ce obuenerit. Malo eĩ qͣ nr̃e ominari neq tam̃ de
nrͣa set de om̃i re publica disputo. danda erit opera
ut oes intelligãt si salui ẽẽ uelint necessitati ẽẽ parẽ¬
du. Atq ecia om̃es qui rez .pn. gubernabũt ꝯsu¬
lere debebũt ut eaꝵ reꝵ copia sit que sũt neceilarie.
Quaꝵ qualis ꝯpeaicio fieri soleat ⁊ debeat nõ est ne¬
Aput añ ẽ in om̃i ꝓcuracõe negocii ⁊ muneris
publici ut auaricie pellatur ecia minima suspi¬
cio. ¶Utina inquit. ponciꝰ samuu ud illa tp̃ra me
fortuna reẜuasset ⁊ tu ẽẽz natus qñ romani dona
acciꝑe cepissent. nõ ẽẽ passus diucius eos imperare.
¶Ne illi quidez multa secula expectãda fuerũt. mo¬
do eĩ hoc malii ĩ hanc rez publica inuasit. Itaq fa¬
cile pacior tu pocius ponciui fuisse. si quidez ĩ illo tm
fuit rõboris. ¶ Aũdu centuz ⁊ .x. anni sũt. cũ de pe¬
cuniis repetendis a .L. pisone lata ẽ lex nulla antea

Expanded text:
e obvenerit malo enim quam nostrae ominari; neque tamen de nostra, sed de omni re publica disputo, danda erit opera, ut omnes intellegant, si salvi esse velint, necessitati esse parendum. Atque etiam omnes, qui rem publicam gubernabunt, consulere debebunt, ut earum rerum copia sit, quae sunt necessariae. Quarum qualis comparatio fieri soleat et debeat, non est neaput autem est in omni procuratione negotii et muneris publici, ut avaritiae pellatur etiam minima suspicio. Utinam, inquit C. Pontius Samnis, ad illa tempora me fortuna reservavisset et tum essem natus, quando Romani dona accipere coepissent! non essem passus diutius eos imperare. Ne illi multa saecula exspectanda fuerunt; modo enim hoc malum in hanc rem publicam invasit. Itaque facile patior tum potius Pontium fuisse, siquidem in illo tantum fuit roboris. Nondum centum et decem anni sunt, cum de pecuniis repetundis a L. Pisone lata lex est, nulla antea
Abbreviated transcription (Latin):
pa a er  cu ciub.⁊ nõ ut bis iã nos uidimꝰ astaͣs
inforo ponere. ⁊ bona ciuiu uoci subiacere preconis.
¶At ille grecus id qd̾ fuit sapiẽtis et p̃stantis uiri.
om̃ib ꝯsulendu putauit: eaq ẽ sũma racio ⁊ sapĩa
sũmi ciuis ꝯmoda ciuiu defendere nõ diuellere atq
om̃es eꝗtate e̾adez ꝯtinere. Habitant gratis ĩ alieno.
Quid ita: ut cũ ego emeriz edificari tuear inpenda
tu me inuito fruare meo. Quid ẽ alind. alii sua eri¬
pere aliis dare aliena. ¶Tabule uo noue ꝗd hent
argumẽti. nisi ut emas meneuna fundũ eu tu
heas ego nõ heaz pecuniaz. ¶ Quaobre ne sis es

Expanded text:
est agere cum civibus, non, ut bis iam vidimus, hastam est agere cum civibus, non, ut bis iam vidimus, hastam in foro ponere et bona civium voci subicere praeconis. At ille Graecus, id quod fuit sapientis et praestantis viri, omnibus consulendum putavit, eaque est summa ratio et sapientia boni civis, commoda civium non divellere atque omnis aequitate eadem continere. Habitent gratis in alieno. Quid ita? ut, cum ego emerim, aedificarim, tuear, impendam, tu me invito fruare meo? Quid est aliud aliis sua eripere, aliis dare aliena? Tabulae vero novae quid habent argumenti, nisi ut emas mea pecunia fundum, eum tu habeas, ego non habeam pecuniam? Quam ob rem ne sit aes