comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe siłimodo ⁊ siquid aliud
mandau̾is. ⁊ mid sumptum fe¬
cero. nec tm̃ id quod impendi
uerum usuras quoq ꝯseqͣr usu¬
ras aut̃ si tm̃ ex mora ẽẽ admit¬
tendas uerum iudicem extima¬
re debere. si eregit a debitore suo
quis. ⁊ soluit cum ubimaf usu¬
ras osoqueretur. cquissimum
erit ratioemt eius reshri. aũ
sup̃e mutuatus grauib nsuriᷤ
soluit. S ⁊ sinum usuris
ñ dubito deb̾e eum mandati m¬
dicio ⁊ usuras consequi ⁊ ut ẽ
ostitutum totũ hoc ex equo ꝑo
no uidex arbitrabitur. ¶ Dedi
tibi pecumã ut c̾ditori meo ex¬
soluas ũ fecisti. pr̃ab̾ mͥ nsuras¬
in quo casu ͭ ame creditor pecu¬
niam debitam c̃ usuris recep¬
turus sit. ⁊ ita imp̃r seuerus
adriano demonstrati rescripsit.
Si adolestens lururiosus man¬
det tibi ut ꝓ m̾etrice fideiubeaᷤ
idq tuscie̾ns maudatum susce¬
credĩdis s ⁊ si ulterius direto
mandau̾it tibi m̃etrici pecun¬
lamcredas. ñ obligatur man¬
dati q̃i adu̾sus bonam fidem in¬

Expanded text:
i modo et si quid aliud mandaueris et in id sumptum fecero. nec tantum id quod impendi, uerum usuras quoque consequar. usuras autem non tantum ex mora esse admittendas, uerum iudicem aestimare debere, si exegit a debitore suo quis et soluit, cum uberrimas usuras consequeretur, aequissimum enim erit rationem eius rei haberi: aut si ipse mutuatus grauibus usuris soluit. sed et si reum usuris non dubito debere eum mandati iudicio et usuras consequi. et ut est constitutum totum hoc ex aequo et bono iudex arbitrabitur. Dedi tibi pecuniam, ut creditori meo exsoluas: non fecisti: praestabis mihi usuras, quo casu et a me creditor pecuniam debitam cum usuris recepturus sit: et ita imperator Seuerus Hadriano Demonstrati rescribsit. Si adulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro meretrice fideiubeas, idque tu sciens mandatum suscecredideris. sed et si ulterius directo mandauerit tibi, ut meretrici pecuniam credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem m
Abbreviated transcription (Latin):
accipienti. intercessit qui dicit
dicat bñ credis. arbitror locum eẽ
mandato ⁊ maudati eumtem̾.
Si pꝰ creditam pecuniam manda¬
uero creditori credendam. nullũ
ẽẽ mandatum rectissime pap̃ a¬
it. plane sint expͤtares ne urgereᷤ
debitorem ad solutõem manda¬
uero tibi ut ei des interuallum ꝑ¬
iculo tp meo pecuniã fore dicã.
uerum puto omne nõis ꝑicu¬
lum deb̾e ad mandatoͤ ꝑtinere
Idem ait. si tutor mandet suscipi
ł ꝓbari nom̃ ꝙ fecerat. teñ eũ
mandati scł. quondam pupillo
suo ł curatori eius.. Si man¬
dauero exigendam pecumã de¬
inde uoluntatẽ mutauero an sit
mandati acc̃. ł michił heredi
meo. ⁊ ait marcelł cessare mã¬
dati accõem quia extinctum ẽ
mandatum finita uoluntate
ꝙ si mandau̾lis exigendam de m¬
de phibuistreractamq recepisti.
poterit mandati agere illum
uero quim andatũ suscepit. si
lua pecuma fecit puto agere
mandati. si ñ ei ita mandatum
ẽ ut᷑ sua pecuma faceret monu¬

Expanded text:
accipienti, intercesserit qui dicedicat, 'bene credis': arbitror locum esse mandato et mandati eum teneri. Si post creditam pecuniam mandauero creditori credendam, nullum esse mandatum rectissime Papinit. plane si, ut exspectares nec urgueres debitorem ad solutionem, mandauero tibi, ut ei des interuallum, periculoque meo pecuniam fore dicam, uerum puto omne nominis periculum debere ad mandatorem pertinere. Idem ait, si tutor mandet suscipi uel probari nomen quod fecerat, teneri eum mandati, scilicet quondam pupillo suo uel curatori eius. Si mandauero exigendam pecuniam, deinde uoluntatem mutauero, an sit mandati actio uel mihi uel heredi meo? et ait Marcellus cessare mandati actionem, quia extinctum est mandatum finita uoluntate. quod si mandaueris exigendam, deinde prohibuisti, exactamque recepisti, poterit mandati agere. illum uero qui mandatum suscepit, si sua pecunia fecit, puto agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret monu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod sicum scires eum faciita¬
tib labi tui uicͥ gr̃a affirmasti
michi idoncum et merito ad¬
ũsus te cum mei decipiendi
gr̃a alium falso laudasti dẽ
dolo uitlicium danlum ẽ.¬

Expanded text:
Quod si cum scires eum facultatibus labi, tui lucri gratia adfirmasti mihi idoneum esse, merito adversus te, cum mei decipiendi gratia alium falso laudasti, de dolo iudicium dandum e
Abbreviated transcription (Latin):
accio sit que exceptione repele¬
litur de dolo decernendam at̃¬
quin patronus tc̃ summouet᷑
si nolit ex ꝓmissorem ip̃m ma¬
numissum accipere ex coupinis¬
sori plancadũsus manumis¬
suni dari debebit de dolo aut
siñ sic soluendo expromissor
oño uabitur. ¶Si dolo malo ꝓ¬
curator passus sit uinc̾e aduer¬
sarium meũ ut ab solu̾et᷑ an
de dolo accõ michi adu̾sus cũ
qui uicit competit potest que
ri ⁊ puto ñ compet̾e si paratus
sit reus tnͣsferre udicium inse¬
sub ext̾eptione hac si collusũ
ẽ alioquin de dolo actio erit
danda scił sicũ procuratore agi
ũ possit quia ñ eẽt soluendo Iõ
pomip̃ refert cecibianum pre¬
torem ñ dedisse adu̾sus eñ dedo¬

Expanded text:
actio sit quae exceptione repellitur, de dolo decernendam: atquin patronus tunc summovetur, si nolit expromissorem ipsum manumissum accipere. expromissori plane adversus manumissum dari debebit de dolo: aut si non sit sdomino dabitur.Si dolo malo procurator passus sit uincere aduersarium meum, ut absolueretur, an de dolo mihi actio aduersus eum qui uicit competat, potest quri. et puto non competere, si paratus sit reus transferre iudicium sub exceptione hac "si collusum est": alioquin de dolo actio erit danda, scilicet si cum procuratore agi non possit, quia non esset solvendo. Idem Pomponius refert Caecidianum praetorem n
Abbreviated transcription (Latin):
iudicu rem qͣm petierat p̃ea pigñi
obligaũ ñ plus hr̃e c̃ditor pot̾ qͣm
ht̃ qui pignus dedit. ergo sũmoue¬
b̾r rer iudicate exceptõnẽ tam ⁊ si
maxime nullã ꝓpriã qui uic̃ actõẽ
exertere possit ñ enĩ ꝙ ille ñ hũit s
ꝙꝑ inea re que pigñi data ẽ debitor¬

Expanded text:
iudicium rem quam petierat postea pignori obligauit: non plus habere creditor potest, quam habet qui pignus dedit. ergo summouebitur rei iudicatae exceptione, tametsi maxime nullam propriam qui uicit actionem exercere possit: non enim quid ille non habuit, sed quid in ea re quae pignori data e
Abbreviated transcription (Latin):
Sipẽcenͣtes fructus iam maturos re¬
liquiss testator fructuariꝰ eosfi¬
ret si die legati cerente ad huc pen¬
dentis dẽp̾hendisset Nam ⁊ stantes
fructus ad fructuariũ ꝑtinent.
Sidñs solitus fu̾it tab̾ns admc̃es
suas uti. ład negotiãtõe utiq ꝑ¬
mittet᷑ fructuario locare eas ład
alias mer ces. ⁊ illud solum obser¬
uandum ne uel adutatur usus fruc¬
tuarius scotumeliose ĩuriose ue
utatur usu fructu. ¶: Si serui ut
fruct᷑ logat᷑ c̃ cꝰ testator qͣi m̃ist̾io ua¬
cuo utebatur sicum dis cipliuis łarte
instruxerit usu fructuarĩ arte eiꝰ ꝑ
ꝑitia utetur. ¶ Siquidͤ loc᷑arii no¬
iine debeatur ł siquid obformã aq̃-
ductus que ꝑ agrum transit pendat᷑
Sadhonus fructuarii ꝑtineb. s ⁊ si
quid ad collatõem inc puto ħ quoq
fructuarium subititꝵ ergo qd̾ od tͣnͣ¬
situm exercitus ofertur exfructib
hoc hoña adfructuarũi ꝑtinebunt.
Si qͣ seruitus impositaest fundo. ue¬

Expanded text:
Si pendentes fructus iam maturos reliquisset testator, fructuarius eos feret, si die legati cedente adhuc pendentes deprehendisset: nam et stantes fructus ad fructuarium pertinent. Si dominus solitus fuit tabernis ad merces suas uti uel ad negotiationem, utique permittetur fructuario locare eas et ad alias merces, et illud solum obseruandum, ne uel abutatur usufructuarius uel contumeliose iniurioseue utatur usu fructu. Si serui usus fructus legatus est, cuius testator quasi ministerio uacuo utebatur, si eum disciplinis uel arte instituerit usufructuarius, arte eius uel peritia utetur. Si quid cloacarii nomine debeatur uel si quid ob formam aquae ductus, quae per agrum transit, pendatur, ad onus fructuarii pertinebit: sed et si quid ad collationem uiae, puto hoc quoque fructuarium subiturum: ergo et quod ob transitum exercitus confertur ex fructibus: haec onera ad fructuarium pertinebunt. Si qua seruitus imposita est fundo, ne
Abbreviated transcription (Latin):
do cõm̃to uid̾is accusatõis iusti ir¬
gator fusse pudor potius hoñat᷑. f̃
qͣm ignomuinia uidenur irrõgaus
oñ enĩ qui exhortatur. mandatoriᷤ
utius ticius cͥiñ intnd gaio. scio.
t᷑ce apud p̃fetum p̃tcirio recitauit.
p̃fectus fide ñ bĩta testatõis nullã
inuiriã lutium titiũ past̃ cẽaga¬
io seio. ꝓñtiaũ. Quero an testes
qͣ testiõiũ repbaͣtum ẽ q̃ĩ falso testi¬
monio int᷑ in fames ħntur. Pauł.¬
q̃ritur ĩ famiũ loco hr̃i debcͣant c̃
ctũs fustium infamiã ñ inportat
s cã ꝓpt̾ qͣm id patim̾uit. si ea fuit
que infamiã dampnato irrogat.

Expanded text:
do commento videris accusationis instigator fuisse" pudor potius oneratur, quam ignominia videtur irrogari: non enim qui exhortatur mandatoris ucius Titius crimen intendit Gaio Seio tionem apud praefectum praetorio recitauit: praefectus fide non habita testationis nullam iniuriam Lucium Titium passum esse a Gaio Seio pronuntia‹ui›t. quaero, an testes, quorum testimonium reprobatum est, quasi ex falso testimonio inter infames habentur. Pauaeritur, infamium loco haberi debeant, cum Ictus fustium infamiam non importat. Sed causa propter quam id pati meruit si ea fuerit, que infamia in damnato irrogat.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ sciret neig̃norantia puniãte
S cũ tp̃s luctus otinuũ ẽ. m̾ito ꝑ
zignor anti cẽdet ex die mortis
maiti. Et iteo si p᷑ legitimirm tp̃s
agnouit lab̾o ait. ip̃o die. ⁊ sumẽ
sponsi enĩ nullus luctus ẽ. d̾.ł.
legitimum tp̃s mulieri nub̾e
licc̃at que uirum eluget int᷑ id
tp̃s sponsam fuisse ñnocet. Ulp̃.¬

Expanded text:
e sciret", ne ignorantia puniatur. sed cum tempus luctus continuum est, merito et ignoranti cedit ex die mortis mariti: et ideo si post legitimum tempus cognovit, Labeo ait ipsa die et sumere Sponsi nullus luctus est. Idem legitimum tempus mulieri nubere liceat. Quae virum eluget, intra id tempus sponsam fuisse non nocet. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
in initio ignorauit talẽ õe pꝰca
scit talẽ eẽ ũ notabitur. Pretor
lit. ¶ Siquis alieno nomune
liã ꝯstitu̾e patitur quodã mͦ ip̃e ui¬
detur ꝯstituisse. ¶Ꝙ ait p̾tor e¬
codẽ tp̃r fc̃m accipiend̾ ẽ. s si in
id tp̃s ꝯcurrant. Is sialtisponsa
alt̾i nupta sit ex sententia edic¬
ti punitui. Tũm ã fc̃m notetur.
⁊ sicũ ea quis nuptiil ͦ ł sponsalia
ꝓñtĩatũsir. anq̃ dam extͥnsecus s̃
eloc̃uta. Nam ex his infanua ñ
legẽ ĩposita estimatoc̃ ꝯseruat.
ut ⁊ ostitutũ ẽ ⁊ responsũ. ut pu¬
ta si eñ qͥin ꝑtẽ bonorum multa¬
ri debuit p̾ses relegau̾it. dicend̃
erit duriorisña cũ cotrans actũ
de existimatõe eus. id tirtoq ñ c̃e
infamẽ. S si uicã furti nec ma¬
nifesti in qͣdruplum udexꝯtẽp¬
nau̾it. honerat quidẽ reũ pe¬
na aucta. Nam ex fu̾to nec mani¬
festo induplum ꝯueniri debuit.
u̾ni hanc rem extimatõem ͭ ei
ñ ꝯseruasse. qͣmuis si in pena ñ pe¬

Expanded text:
 initio ignorauit talem esse, postea scit? non notabitur: praetor lit. Si quis alieno nomine liam constituere patitur, quodammodo ipse uidetur constituisse. Quod ait praetor 'eeodem tempore factum accipiendum est, sed si in idem tempus concurrant. Item si alteri sponsa, alteri nupta sit, ex sententia edicti punitur. Cum autem factum notetur, etiam si cum ea quis nuptias vel sponsalia pronuntiatum sit an quaedam extrinsecus sunt elocuta: nam ex his infamia non legem imposita existimationem conseruat, ut et Constitu‹tu›m est et responsum. ut puta si eum, qui parte bonorum multari debuit, praeses relegauerit: dicendum erit duriori sententia cum eo transactum de existimatione eius idcircoque non esse infamem. sed si in causa furti nec manifesti in quadruplum iudex condemnauit, oneratum quidem reum poena auct‹a›, nam ex furto non manifesto in duplum conueniri debuit: uerum hanc rem existimationem ei non conseruasse, quamuis si in poena non pe
Abbreviated transcription (Latin):
erͣant instrum̃tum tnͣsactõis
sinc aquiliana stipulatõe int̾¬
posuit. ñ tam pacis citur qͣm de¬
cipitur. Ei qui ñ dum cert᷑
ad se q̃relam cc pr̃is testam̃tũ
ꝑtinerc de aliis cais cũ adu̾sa¬
riis pacto transegit tm̃ in his
int̾positum pactum nocebit de
quib int̾ eos actum ẽẽ ꝓ̃bat
ior annis .xx. quinq eam unt̾¬
posut de quib actum ꝓbatur
Nã ea quarum accoci᷑ opet̾e ei¬

Expanded text:
erant, instrumentum transactionis sine Aquiliana stipulatione interposuit, non tam paciscitur quam decipitur.Ei qui, nondum certus ad se querellam contra patris testamentum pertinere, de aliis causis cum aduersariis pacto transegit, tantum in his interpositum pactum nocebit, de quibus inter eos actum esse probatur. maior annis uiginti quinque eam interposuit, de quibus actum probatur. nam ea, quorum actione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmutauit. ut ꝙ a plurib erat
accepturus. ab uno acciꝑz. ła
lium pro alio debitorem accep̃
da sunt. si adh̾itatõem certa
qͣntitas sit anmia relicta ⁊ ita
sit transactum sine p̾tore ut
hĩtatõ prestetur ualet trans

Expanded text:
commutauit, ut quod a pluribus erat accepturus, ab uno acciperet: uel alium pro alio debitorem acceperda sunt.Si ad habitationem certa quantitas sit annua relicta et ita sit transactum sine praetore, ut habitatio praestetur, ualet transa
Abbreviated transcription (Latin):
Dost rem iudicatã.⁊̃ si ꝓnocatio
ñ ẽ int̾posita tũ si negetur ui¬
dicatum eẽ łignorari p̾ot̾ an
iudicatum sit. qr adhuclis sub¬
Seẽ possit mͣsactio fieri pot̾. el

Expanded text:
t rem iudicatam etiam si prouocatio non est interposita, tamen si negetur iudicatum esse uel ignorari potest an iudicatum sit: quia adhuc lis subesse possit, transactio fieri pote
Abbreviated transcription (Latin):
am cãm Siqͣris de aliũtis tnͣs¬
eg̾it sine p̾toris auctoritate id
ꝙ datum ẽ inp̾t̾ita alim̃ta ce¬
sit debita qͣntum datum ẽ an
minus an plus. Nam ⁊ si minͦ
sit. adhuc tm̃i id quod insolut̃
datum ẽ inp̃t̾ita alim̃ta impu¬
tabitur. Sane sus qui de alm̃tis
tranait. locuplectior factus sit
ea solutõne inid quod factus
sit locuplectior equissimũ erit
ĩ euni dari repeticionẽ. Nec enĩ¬
deb exalieno dampnosocuplexͣ¬
Si in annossingulos certa qͣnti¬
tas aliciui fu̾it relicta. homini
honestagris loci ueluti sal¬
lariũ amuũ. ł usus fructus
transacdõ ⁊ sine p̾core fi̾ pot̾it
Cet̾m si usus fructus modicus
alim̃toꝵ uice sit relitui. dico
transactõem sine p̃tore fc̃am
nullius ẽẽ mom̃ti. Si cui ñ
nũmus ad alim̃ta s frũtum
atq ołm ⁊ cet̾a q̃ ad uictum  ne¬
cessaria fu̾int relicta ñ pot̾it de
his mͣsigere sinc aunua sine
mnstrua ei reliuquãtur. si tñ i

Expanded text:
am causam.Si quis de alimentis transegerit sine praetoris auctoritate, id quod datum est in praeterita alimenta cesit debita, quantum datum est, an minus, an plus: nam et si minus sit, adhuc tamen id quod in solutum datum est in praeterita alimenta imputabitur. sane si is, qui de alimentis transegit, locupletior factus sit ea solutione: ‹in› quod factus sit locupletior aequissimum erit in eum dari repeti‹ti›onem: nec debet ex alieno damno esse locuples.Si in annos singulos certa quantitas alicui fuerit relicta homini honestioris loci ueluti salarium annuum uel usus fructus, transactio et sine praetore fieri poterit: ceterum si usu‹s› fructus modicus alimentorum uice sit relictu‹s›, dico transactionem citra praetorem factam nullius esse momenti.Si cui non nummus ad alimenta, sed frumentum atque oleum et cetera, quae ad uictum necessaria sunt, fuerint relicta: non poterit de his transigere, siue annua siue menstrua ei relinquantur. si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
de parte corum tnͣsigi oport̾e
pꝰqͣm manifestum ẽ. ¶ Si pre¬
missa ẽ ñ nogligenda nec dõnã¬
da s ⁊ si ñ de ouinib inquisierit
q̃ oro mandat. hoc ẽ de cã de ño
dꝑsonis transigengetiũ dicend̾
e qͣmius dequibdã q̃sierit trans¬
accõnem eẽ irritamss nec mã¬
Odare ex hac cã. niris dictõem ł p̾se̾¬

Expanded text:
de parte eorum transigi oportere plus quam manifestum est.Si praemissa est, non neglegenda nec donanda. sed et si non de omnibus inquisierit, quae oratio mandat, hoc est de causa de modo de personis transigentium, dicendum est, quamuis de quibusdam quaesierit, transactionem esse irritam.Sed nec mandare ex hac causa iurisdictionem ue
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃p̃fectos erarii tnͣsigi potest.¬
Sic̃ lis quidem ẽẽt de alũtis
trans actum ã delite fuiss tnͣs¬
actio ual̾e in ꝯsulto p̃tore ñ
pot̾ ne circ̃ueniãt or̃o fingi e¬
nim lites pot̾unt. ut transas¬
Etio ⁊̃ citra pretoris fiat auctori¬
tatẽ. Sieidem alim̃ta. ⁊ lega¬

Expanded text:
aefectos aerarii transigi poterit.Si cum lis quidem esset de alimentis, transactum autem de lite fuisset: transactio ualere inconsulto praetore non potest, ne circumueniatur oratio. fingi enim lites poterunt, ut transactio etiam citra praetoris fiat auctoritatem.Si eidem alimenta e
Abbreviated transcription (Latin):
audiendũ. nisi ⁊ eam partẽ parat᷑
sit recuperare ꝙͣ creditor ad iudica¬
tionẽ emit. Nani ⁊ si partẽ uen¬
dicłis rei ⁊ priusqͣm traderes emp¬
tori cõmuni diuidundo uidicio ꝓ¬
uocatus fu̾is aliter q pars tibi ad¬
iudicata sit consequent᷑ dicitur
exempto agi ñ posse nisi totamrẽ
susciꝑe fu̾it paratus qr ħ pars be¬
neficio alt̾uis uenditori accessit
quin uumo ⁊̃ ex uendito posse cõ¬
ueniri emptorem ut recipiat totũ
solum ulud spectandum erit nũ
forte frans aliqͣ uenditoris inter¬
uenit. si ⁊si distracta ꝑte cesserit

Expanded text:
 paratus sit reciperare, quam creditor per adiudicationem emit. nam et si partem vendideris rei et prius, quam traderes emptori, communi dividundo iudicio provocatus fueris aliaque pars tibi adiudicata sit, consequenter dicitur ex empto agi non posse, nisi totam rem suscipere fuerit paratus, quia haec pars beneficio alterius venditori accessit: quin immo etiam ex vendito posse conveniri emptorem, ut recipiat totum: solum illud spectandum erit, num forte fraus aliqua venditoris intervenit. sed et si distracta parte ce
Abbreviated transcription (Latin):
qui rem duuinẽ bñt. si certi ex his
oiuid̾e desid̾ant hoc uidicium int̾
eos accipi potest. ¶ Siñ certum
sit anlex falcidia locum habeat
inter legatarium ⁊ beredem cõ¬
mum diuduudo agi potest. autĩ¬
certe ꝑtis uencicatõ datur. simiłr
sit ⁊ si peculium legatum sit. qr
inqͣntum res pectiliares deminuit
id ꝙ domino debetũr incertum ẽ.
uenĩt in communi diuidundo ru¬
diciuni ⁊ siquis rem commnune in¬
tet̾iorem fec̃it forte seruum uul¬
nerando aut animũ eius corrum

Expanded text:
qui rem communem habent, sed certi ex his diuidere desiderant, hoc iudicium inter eos accipi potest. si incersit, an lex Falcidia locum habeat inter legatarium et heredem, communi dividundo agi potest aut incertae partis vindicatio datur. similiter fit et si peculium legatum sit, quia in quantum res peculiares deminuit id quod domino debetur, incertum est. Venit in communi dividundo iudicium etiam si quis rem communem deteriorem fecerit, forte servum vulnerando aut animum eius corrum
Abbreviated transcription (Latin):
um qui rẽ commodatã accepit ⁊ siĩ
eãrẽ in ẽ inqͣm accepit nichil pr̃ab
si eam ĩ nulla parte culpasua det̾io
diansiuł sit᷑ e̾i c comodata resẽ q̃r.¬
ego mandau̾am ꝑquẽ remitt̾et᷑ ꝑĩ¬
culũ meũ erit. Siu̾o ĩp̃e cui uoluit

Expanded text:
um, qui rem commodatam accepit, si in eam rem usus est in quam accepit, nihil praestare, si eam in nulla parte culpa sua deteridi, an similis sit ei cui commodata res ego mandaueram per quem remitteret, periculum meum eri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qr si alt̾ furti egerit an ip̃e solus
cebeat ꝯmodati ꝯueniri ⁊ ait celsus. si
alt̃ ꝯueniat᷑ qui furti ñegerit ⁊ ꝑa¬
t᷑ sit ꝑiculo suo ꝯuenire. alt̾m qui
furti agendo lucrũ sensit ex re cõ¬
si forte dampnũ decł̾it alt̾ ꝙ hic qui
cõuenit᷑ comodati accõe sarcirẽ cõ¬
plłitur. Nã ⁊ si adu̾sus ip̃m hũit aqͥ¬
lie accõẽ comodator equissimũs ut
comodati agendͤ remittat accõem.
nisi forte quis dixerit agendo erim
ex loge ãquilia ħ minus cõsecutuꝵ

Expanded text:
 si alter furti egerit, an ipse solus debeat commodati conueniri. et ait Celsus, si alter conueniatur qui furti non egit, et paratus sit periculo suo conueniri alterum qui furti agendo lucrum sensit ex re comsi forte damnum dedit alter, quod hic qui conuenitur commodati actione sarcire compellitur: nam et si aduersus ipsum habuit Aquiliae actionem commodator, aequissimum est, ut commodati agendo remittat actionem: nisi forte quis dixerit agendo eum e lege Aquilia hoc minus consecuturum,
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ his cdieb ñ cogitur sñã dicere:
quib uidex ñ cõg eretur nisidies
ꝓmissi exͣitura sit. uec ꝓferri pos¬
At. ꝓi de si forte urgeatur a p̃tore
ad sũ amꝰequissimnũ erit si uiret
sibi de cã ñ dnͣm liq̃re spaciũ ei
ad ꝓnunciand̾ dari. õp̃.ł.x.¬

Expanded text:
his diebus non cogitur sententiam dicere, quibus iudex non cogetur, nisi dies compromissi exitura sit nec proferri possit. Proinde si forte urgueatur a praetore ad sententiam, aequissimum erit, si iuret sibi de causa nondum liquere, spatium ei ad pronuntiandum dari. P
Abbreviated transcription (Latin):
uice pene siquis arbitri seutentie
ñ stet̾it ꝓͣmissa sit ⁊ ita põp̃. scͥb̾.
Quid ergo sires ap̃ arbitrũ depo¬
fite sunt eo pacto ut eidaret qui
iuncerit. ł ita eam renidaret si ñ
titas certa adhuc apud eum de¬
ponatur ꝓiñ ⁊ si alt᷑ rem alter
pecumã stipulanti ꝓmisit ple¬
nũ ꝯpmissũ ẽ.⁊ cogetur sententi¬
ã dicͤe.: Int̾dum aut̃ ⁊ pomp̃.¬

Expanded text:
ice poenae, si quis arbitri sententia non steterit, promissa sit: et ita Pomponius scribit. quid ergo, si res apud arbitrum depositae sunt eo pacto, ut ei daret qui vicerit, vel ut eam rem daret, si non ptitas certa ad hoc apud eum deponatur. proinde et si alter rem, alter pecuniam stipulanti promiserit, plenum compromissum est et cogetur sententiam dicere. Interdum, ut Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
cdicere cogatur. ¶: Recepisse aũ
arburium uidetur ut pedius scͥb̾.
ł. uiiii. qui mͣdicis ꝑtes suscepit.
positum polliceturr. ꝙͣ si inquid ac¬
tenus int̾uenit ut exꝑietur an cõ¬
scilio suo ł auctoritate discutili

Expanded text:
dicere cogatur. Recepisse autem arbitrium videtur, ut Pedius libro nono dicit, qui iudicis partes suscepit fpositurum pollicetur. quod si, inquit, hactenus intervenit, ut experiretur, an consilio suo vel auctoritate discu
Abbreviated transcription (Latin):
c̾tum collocatũ ẽ ñ magis induc¬
a᷑. cõdictõen qͣm si ex diedebitor solũ.
Ita ꝓrsus defensio iuiris q̃ cãm inc̃¬
tam ht̃ cõn. dicõis instar optinet.¬
in pub̾is nõie tutor nu̾auit inpu e:¬
bis condicẽ FCrelitor ut ꝓcu¬
ratori suo debitũ redd̾erit man¬
iut iñdebiti cum eo qͥ delegauit᷑
erit actio. q̃ ñ uidet᷑ a dempta si fͤst᷑
c̃ ꝓcuratore lisfu̾it᷑ instituta. d̾. ł¬

Expanded text:
tum collatum est, non magis inducit condictionem, quam si ex die debitor solvit, ita prorsum defensio iuris, quae causam incertam habet, condictionis instar optinet.impuberis nomine tutor numerauit, impuberis condictio est. Creditor, ut procuratori suo debitum redderetur, mantur, delegauit, indebiti cum eo ‹qui› delegauit erit actio, quae non uidetur ‹per›empta, si frustra cum procuratore lis fuerit instituta. 58
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atus solu̾it errore pocuniã repe¬
tenti ñ oberit᷑. Si uͦ res ꝓmittẽdi
ꝑerrorẽ ⁊ ip̃ postea prcuniã solu̾it
ñ repetit. Cum pͥor solutio que fu¬
it irrita naturale uinculũ ñ dis¬
soluit nec cuule si reꝰ ꝓmittẽtli
mante adhuc idicionegabat sol¬
uentẽ repet̃e posse quia nec absolu¬
tus nec cõdempnat᷑ repet̾e poss. lic
enĩ absolutus sit᷑ natura tñdebitor
ꝑ manet simmilẽq ẽẽ ei dic̃ qui ita
ꝓmisit suic uaius ex assia uen̾it
siũ ñ ueñit. qui a ex una causa al¬
t̾ius solutiõis origo ꝓficiscitur.
ubi aut̃ quis pnͣre deb sub conli¬
cõe nouandi animo ꝓmisit płiq
puͣtant pendẽte nouatide solutũ
pet̾e posse qr ex qua obligatie soluat
⁊ sub ꝯdicõe nouandi aĩo ꝓ misis

Expanded text:
repetenti non oberit: si uero reus promittendi per errorem et ipse postea pecuniam soluerit, non repetet, cum prior solutio, quae fuit irrita, naturale uinculum non dissoluit, nec ciuile, si reus promittendi manente adhuc iudicio negabat solventem repetere posse, quia nec absolutus nec condemnatus repetere posset: licet enim absolutus sit, natura tamen debitor permanet: similemque esse ei dicit, qui ita promisit, siue nauis ex Asia uenerit siue non uenerit, quia ex una causa alterius solutionis origo proficiscitur. Ubi autem quis quod pure debet sub condicione nouandi animo promisit, plerique putant pendente nouatione solutum repetere posse, quia ex qua obligatione soluat,et sub condicione nouandi animo promisis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita demum transferri a ꝓcura¬
tore iuidicium ꝑmittat᷑. siqͣuis oĩa
iudicia ab eo tnͣsferre parat᷑ sit.

Expanded text:
ut ita demum transferri a procuratore iudicium permittatur, si quis omnia iudicii ab eo transferre paratus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
it restituit᷑. s si eũ delegauit qui de¬
pristina acc̃ ⁊ sulle pͥus acceptiłõe lib̾¬
atus sit ꝙͣ mulier in t̾cessit. ¶ Si ꝯus¬
u̾it cum debitore ut exꝓmissorẽ da¬
ret ⁊ accepto lat̃ eisit. de iñ is mlie

Expanded text:
it, restituitur. Sed si eum delegauerit qui depristina actio, etsi ille prius acceptilatione liberatus sit quam mulier intercesserit. Si conuenerit cum debitore, ut expromissorem daret, et acceptum ei latum sit, deinde is
Abbreviated transcription (Latin):
ñi p᷑ int̃cessionẽ accepto tułit c̾di¬
tor nichilomin restitutoriã accõẽ
misit. Si mulier ͤ int̾tessionẽ sic
soluit ne repet̾e possit iuste prior de¬
bitor actõẽ recusat. s c̃ releuat᷑ reus
simulier sic soluit ut repet̃e ñ pos¬
fuert̃ apud alt̾m mmulier int̾cessit
uidend̾ anrestitutoria uti ñ possit ⁊ ait

Expanded text:
ionem accepto tulerit creditor, nihilo minus restitutoriam actionem misit. Si mulier post intercessionem sic soluerit, ne repetere possit, iuste prior debitor actionem recusat. sed cum releuatur reus, si mulier sic soluit, ut repetere non posfuerunt: apud alterum mulier intercessit: uidendum, an restitutoria uti non possit. et ait
Abbreviated transcription (Latin):
tat hunc infamia exĩmi. Dem̃
adic̃ p̾tor pro alio ne p᷑uslent p̾¬
t̃ qͣm pꝰ pͣarente patͦno. patͦua li¬
b̃is ꝑentib q patͦm. patrone de
quib ꝑsonis sub titulo de inius
uocando plemus diximus ¶ ħ It̃
adic̃ lib̾isus suis. fr̃e. sorͣore. uixo¬
re. socero. socͣrii gn̾o nuru uitͥ¬
co. nou̾ca. pͥuigno. pͥiugna. ꝑu¬
pillo. pupilla. furioso furiosa.
ꝑtis tutorum sña aut ab eo cui
de ea re uiris dictõ fuit. ea tutela
curatio uedata crit.: affinita¬
tes ñ eas acciꝑe debemus que qͦndã
ores quibdam p̾positio solet acce¬
d̾e otin̾i ait Incuratorib debuis¬
t qui negotiis. st̃. aliquo ꝑpetuo
dicti pꝰtułare posiuut.  Siquiᷤ¬
aduocatõem pr̃are fuĩt ꝓhibitus
siquidẽ ap̃ se ut solent᷑ fac̾e tẽꝑe
magr̃atus sui puto eum pꝰea ap̃
successorem euis ad eẽ p̾se. S auis¬

Expanded text:
tat hunc infamia eximi. Deinde adicit praetor: "Pro alio ne postulent praeterquam pro parente, patrono patrona, liberis parentibusque patroni patronae': de quibus personis sub titulo de in ius uocando plenius diximus. Item adicit: 'liberisue suis, fratre sorore, uxore, socero socru, genero nuru, uitrico nouerca, p‹r›iuigno priuigna, pupillo pupilla, ‹furioso› furiosa,partis tutorum sententia, aut ab eo cuius de ea re iurisdictcuratiove data erit". Adfinitates non eas accipere debemus, quae quondam ores, quibus pro praepositio solet accedere, contineri ait. In curatoribus debuist qui negotiis suis aliquo perpetuo dicti postulare possunt, etiadvocationem praestare fuerit prohibitus, si quidem apud se, ut solent facere, tempore magistratus sui, puto eum postea apud successorem eius adesse posse. Gai
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mr̃r militẽ filiũ falso
audiss decessisse ⁊ testõ ħedes ali¬
os instituiss duis adriauus dec̃¬
uit hereditatẽ ad filiũ ꝑtiuere:
ita ut lib̾tates ⁊ logata pͥrentur.
huic illud annotandũ qł de
lib̾tatib ⁊ łigatis adicitur. Nã
c̃ in offõsum test̾m arguitur. uͥl
ex eo testõ ualet. ¶ Ip̃ .ł.¬
ͭ suspecta collusio sit logatarisin¬
t̾scͥptos heredes ⁊ eum qui de in offi¬
cioso testõ agit. ad eẽ ⁊̃ legatariõs
⁊ uoluntatẽ defunc̾ti tueri ostitu¬
ĩ offõso test̃o m̃atͥs spurii quoq
filii dr̃e posst̃. ¶ Qͣ mu̾s insti¬
tuta inoffõsi testĩ accͤatõe res
trans actione decissa sit: tñ testĩ
in suo uire manet ⁊ idõ date in
eo lib̾tates atq legata usq qͦ
falcidia ꝑmittit suã potestatẽ
potesti: nec de in offic ioso testõ
eius qͣm quis sibi matrẽ adoͣpti¬
uam falso ẽẽ existimabat: ag̾e
so testõ agi oꝑtet: in qͣscͥpti he¬
dati p̃r naturał recte de ĩoffõ so

Expanded text:
 mater militem filium falso audisset decessisse et testamento heredes alios instituisset, diuus Hadrianus decreuit hereditatem ad filium pertinere ita, ut libertates et legata praestentur. hic illud adnotatum quod de libertatibus et legatis adicitur: nam cum inofficiosum testamentum arguitur, nihil ex eo testamento ualet. 29  suspecta collusio sit legatariis inter scriptos heredes et eum qui de inofficioso testamento agit: adesse etiam legatarios et uoluntatem defuncti tueri constituinofficioso testamento matris spurii quoque filii dicere possunt. Quamuis instituta inofficiosi testamenti accusatione res transactione decisa sit, tamen testamentum in suo iure manet: et ideo datae in eo libertates atque legata, usque quo Fapotest, nec de inofficioso testamento eius, quam quis sibi matrem adoptivam falso esse existimabat, agere ioso testamento agi oportet, in qua scripti hedati pater naturalis recte de inofficioso
Abbreviated transcription (Latin):
i is qui admitat᷑ ad acc̾ationẽ no¬
dit aut ñ posat acc᷑are: ansequens
admitatur uidendũ ẽ. ⁊ placuit
p̾se ut fiat sucessioni lõc.. ayͣ¬
tum adiuofficiosi lib̾oꝵ ł ꝑentũ q̃¬

Expanded text:
i is qui admittitur ad accusationem, nolit aut non possit accusare, an sequens admittatur, uidendum est. et placuit posse, ut fiat successioni locus. Quantum ad inofficiosi liberorum uel
Abbreviated transcription (Latin):
N doptare quis ap̃ uiridicum pot̾.
uridico qui alexandͥe agit datio tu¬
tutoris ꝯstitutõe diui marci ⁊cessa
ũccumq speciałr lege ł senatus.
mandata iuiris dc̃one ñ tnͣsf̾unt᷑
que uero iure magr̃atus opetunt
mandari p̾sunt ⁊ idcouidentur er¬
rare magr̃at᷑ qui cum publiti in¬
dicii h̾ant exercõem lẽge ł sẽnat᷑
sulto delegatam ueluti legis inli¬
risdictõem suã mandant. huiꝰ
rei fortissimũ argum̃tũ ẽ. ꝙ lege
uilia deui noĩatim cauetur. ut
is cui conting̾it exerciͣcio p᷑sit eã
si ꝑficisciscatur mandare. Nõ alr
itaq mandare pot̾it. qͣm si ab ẽe
ceꝑit c̃ alias uiris ditio ⁊̃ apsente
mandetur.¶Et si afamilia do¬
minus occis ẽẽ dicetur. gnicõem
dare ñ pot̾it. Rm᷑andatã uuiris¬
dictõnem suscepit ꝓpͥum nich̾ ht¬

Expanded text:
doptare quis apud iuridicum potest, ono ad Sabinum Iuridico, qui Alexandriae agit, datio tutoris constitutione divi Marci concessa er lege uel senatus mandata iurisdictione non transferuntur: quae uero iure magistratus competunt, mandari possunt. et ideo uidentur errare magistratus, qui cum publici iudicii habeant exercitionem lege uel senatus consulto delegatam, ueluti legis Iulirisdictionem suam mandant, huius rei fortissimum argumentum, quod lege Iulia de ui nominatim cauetur, ut is, cui optigerit exercitio, possit eam si proficiscatur mandare: non aliter itaque mandare poterit, quam si abesse coeperit, cum alias iurisdictio etiam a praesente mandetur. et si a familia dominus occisus esse dicetur, cognitionem dare non poterit. Qui mandatam iurisdict
Abbreviated transcription (Latin):
onuentio gñał inpignore dando co¬
speciẽ aut̃ aliene rei collata cõuen¬
tõe siñ fuit ei qui pignus dabat¬
d debita p᷑ea debitori dñio q̃sito diꝑ¬
ficitius c̾ditori quim̃ ignoraũ alic¬
nũ utił accõ dabit᷑. S facilior er̃
possidenti retentio. S̾uo pig¬
nori dato peculiũ enis creditor cit̃
cõuentionẽ spãłr super eo concep¬
tam frustra ddisteshat nec inter ẽ¬

Expanded text:
onventio generalis in pignore dando bospeciem autem alienae rei collata conventione, si non fuit ei qui pignus dabat debita, postea debitori dominio quaesito difficilius creditori, qui non ignoravit alienum, utilis actio dabitur, sed facilior erit possidenti retentio. Servo pignori dato peculium eius creditor citra conventionem specialiter super eo conceptam frustra distrahit, nec intere
Abbreviated transcription (Latin):
posse p̃scͥptis u̾b̾ agere sicuti si pe¬
nulas dediss ut tuimcas acciperet
bite date sunt ip̃e repeti ñ possunt aa
nam aliuel dando utałud reddatur
obligari iure gentũi possimus ꝙ
aũ in debitũ dat᷑ aũ ip̃m repeti deb
aũ tm̃d̾ ex eod̾ geñe quoꝵ ne utro
modo oꝑe tepeti possunt.õp̃ łoco.¬

Expanded text:
praescriptis verbis agere, sicuti si paenulas dedisset, ut tunicas acciperetbitae datae sunt, ipsae repeti non possunt. nam aliud dando, ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti debet aut tantundem ex eodem genere, quorum neutro modo operae repeti possunt. Po
Abbreviated transcription (Latin):
um eciam siquis obligatione
lib̾atus sit pot ndi accepisse.
Idemq sigraturta pocunia utẽ¬
da dãta sit aut minoris locata
uendita ueressit. Nec refertan
ip̃e pecuniam acceperit analii
no compendii sensit ꝑꝑter hoc
siue ab ad u̾sario siue ab alio
quocumq ¶ sigͥ accepit ut
negõm faceret siue fecit siue ñ
fecit tenet᷑. Et qui accepit ne
facͥet. ⁊ si fec̾it tenetuis ħ edicto
tenetur eciam is qui depectusẽ.
de pectus autẽ dicit᷑ turpit̾ pac¬
tus. Illiro erit notandum ꝙ
qui dedit pecumã ut negõi
quis pat̾etur ñ hẽbit repeticõ¬
ut calumpniaei fiat. Qr̃ si
quis z ate petumã accepit ut
mͥ negotium faceret ⁊ame ne
mͥ faceret duob uidiciis mͥte
ec᷑ accio hr̃ai quidem ñ compe¬
tit quia suffice ei deb. qd̵ eam
pecuniã ꝙͣ defunctus dedit repe

Expanded text:
 etiam si quis obligatione liberatus sit, potest uideri cepisse: idemque si gratuita pecunia utenda data sit, aut minoris locata uenditaue res sit. nec refert, ipse pecuniam acceperit an alii no compendii sensit propter hoc, siue ab aduersario siue ab alio quocumque. Si igitur accepit ut negotium faceret siue fecit siue non fecit, et qui accepit ne faceret etsi fecit, tenetur. Hoc edicto tenetur etiam is qui depectus est: depectus autem dicitur turpiter pactus. Illud erit notandum, quod qui dedit pecuniam, ut negotium quis pateretur, non hut calumnia ei fiat. quare si quis et a te pecuniam accepit, ut mihi negotium faceret, et a me, ne mihi faceret, duobus iudiciis mihi ec actio heredi quidem non competit, quia sufficere ei debet, quod eam pecuniam quam defunctus dedit repe
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. ⁊ siquid aliud stelẽ q̃sitũ
distio competit si sola turpitu¬
do accipientis usetur. Nam⁊ si
Dantis melior cã erit possidentis
Qt̃ si fu̾it ꝯdictum utruum tolla¬
tur hec accio anͣ uero intriplũ¬

Expanded text:
bitur et si quid aliud scelere quaesitum. dictio competit, si sola turpitudo accipientis uersetur: nam si et dantis, melior causa erit possidentis. quare si fuerit condictum, utrum tollitur haec actio, an uero in triplu
Abbreviated transcription (Latin):
licet mĩe causa detłit ne flat ne¬
q ratum hũ tunc ⁊ip̃m repet̾e
et me inquadruplum ag̃e posse.
Si ut filio familias negotium fi¬
eret acceptum ẽ eciam pri accio
danda est ¶tem si filiꝰ familias
petumã acceperit ut faceret ne
d̾it ne fiat tunc eciam ip̃m repe¬
t̾e ⁊ me in qͣdruplum agere posse.
¶Cum publicanus mancipia reti¬
neret uata q ei petrinia cẽt q̃
ũ deb̾etur et ip̃e ex hac ꝑte edicti
infactuni acc̃oe teuetur. U lp̃. b̾

Expanded text:
ricordiae causa dederit ne fiat neque ratum habui, tunc et ipsum repetere et me in quadruplum agere posse. Si ut filio familias negotium fieret acceptum est, et patri actio danda est. item si filius familias pecuniam acceperit, ut faceret negandatu ei dederit ne fiat, tunc etiam ipsum repetere et me in quadruplum agere posse. Cum publicanus mancipia retineret dataque ei pecunia esset quae non deberetur, et ipse ex hac parte edicti in factum actione tenetur. Vlpianus
Abbreviated transcription (Latin):
i uidex cui certa tempora exant¬
p̃stita erant decessit ⁊ altius ĩ lõc̃
euis datus fu̾it: tanta ex ĩ tegro
temꝑa in ꝑsona eius p̃stituta ĩ¬
telligenns qͣmus̾ magr̃atus no¬
minatim hoc insequẽtis datione
sibi genus apud eund̾ iudicẽ desi¬
cessit heres eius qͣmius domiciliũ
transmare ht̃ rome tñ defendi dẽ¬
b quia succetit incius locum a
quo heres relictus ẽ.¶S.ł.

Expanded text:
iudex, cui certa tempora praestita erant, decesserit et alius in locum eius datus fuerit, tanta ex integro tempora in persona eius praestituta intellegemus, quamuis magistratus nominatim hoc in sequentis datione sibi genus apud eundem iudicem desicessit, heres eius quamuis domicilium trans mare habet, Romae tamen defendi debet, quia succedit in eius locum, a quo heres relictus est.
Abbreviated transcription (Latin):
obstrictũ ẽ pign᷑ eo soluto ꝑꝑ ꝙ o
bligatũ ẽ locũ ht̃ pigu̾atia. sũ
ã ufure instipillatũ sint deducte
sũ ñsint si tm̃ ĩ eas pignus ñ eas o¬
bligatũ fuit qͣm duiquidex his s
debetur pign̾aticia cessab̾. aliac̃a
misit. Nam hee penit᷑ illicite st̃.
Si c̾ditori plures heredes extit̾int
ꝑuni ex his pars eus soluat᷑ Ñ de¬
bent cet̾i herea ᷤ c̃ditoris inuiria
affici s possũt totũ fundũ uẽd̾e
oblato debitori eo. ꝙ coheredi coꝵ

Expanded text:
obstrictum est pignus, eo soluto propter quod obligatum est locum habet pigneraticia. sive autem usurae in stipulatum sint deductae sive non, si tamen pignus et in eas obligatum fuit, quamdiu quid ex his debetur, pigneraticia cessabit. alia causa promisit: nam hae penitus illicitae sunt. Si creditori plures heredes exstiterint et uni ex his pars eius solvatur, non debent ceteri heredes creditoris iniuria adfici, sed possunt totum fundum vendere oblato debitori eo, quod coheredi eorum
Abbreviated transcription (Latin):
olutũ ñuidetur si liscontestata
c̃ debitore sit de ip̃o debitoł si ip̃e
fideiussor ꝯuentus fu̾it uouata
aut̃ debiti obligatio pignus ꝑmut
nisi cõueñ pignus repetat᷑.: Si
qͣi datiur᷑ tͥ pecuniã pignus acceꝑo
nec ded̾o pigñaticia accõe tencbor
⁊ nulla solutione fc̃a. Id̃ q ⁊si accep

Expanded text:
olutum non videtur, si lis contestata cum debitore sit de ipso debito vel si fideiussor conventus fuerit. Novata autem debiti obligatio pignus peremit, nisi convenit, ut pignus repetatur. Si quasi daturus tibi pecuniam pignus accepero nec dedero, pigneraticia actione tenebor et nulla solutione
Abbreviated transcription (Latin):
pign̾aticia ꝯuenient᷑. s nͨ mutat
ꝙ constitutũ ẽ ab ĩꝑatore ñr̃o p̾¬
se ꝑ lib̾am ꝑsonã possõe adquiri
Nam hoc eo ꝑtinebit ut possumꝰ
pigñis nob̾ obligati possõnẽ ꝑ ꝓ
curatorẽ ł tutorẽ ap̃phend̾e ꝓpa
ã obligatõem libãs ꝑsouã nadqͥ¬

Expanded text:
aticia convenientur. sed nec mutat, quod constitutum est ab imperatore nostro posse per liberam personam possessionem adquiri: nam hoc eo pertinebit, ut possimus pignoris nobis obligati possessionem per procuratorem vel tutorem adprehendere, ipsam autem obligationem libera persona n
Abbreviated transcription (Latin):
deliquit.  lp̃. ł .ii. d̾g̃.
Et hoc edicto adu̾sus eum qui dolo
fecit. quo minus quis iniudiciũ
nocatus sistit infr̃m acc̾io ꝯpetit
qͣntiactoris int̾fiut eum sisti.
Inquo iudicio declucit᷑. siquida¬
miserit actor ob eam uem ueluti
sireus tempore dñiũ rei int̾im
sibi acquirat aut actione lib̾atiiᷤ
fu̾itꝰ planc ⁊ si is qui dolofec̾it qͦ
minus iniudiciosistatur soluẽ¬
do ñ fu̾it carmmerit adu̾sus ip̃m
reñ restitutoria actõnem ꝯpet̾e.¬

Expanded text:
deldelEx hoc edicto adversus eum, qui dolo fecit, quo minus quis in iudicium uocatus sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: ueluti si reus tempore dominium rei interim sibi adquirat aut actione liberatus fuerit. Plane si is, qui dolo fecerit, quo minus in iudicio sistatur, soluendo non fuerit, aequum erit aduersus ipsu‹m› reum restitutoriam actionem compete
Abbreviated transcription (Latin):
is necẽe habu̾it. adudiciũ ñueni¬
reteneatur ex hoc clicto. qͣmins
quidam putant sibi enin impu¬
tare qui credulus fuit. ¶ Sirens
dolo actoris ñ stet̾it ñ hebit reus
adu̾sus cum accionem ex ħ edc̃o
ẽ ꝯtemptus ẽẽ possit excepcõe. si ex
stipulatu ꝯueniat᷑ de pena ꝙ ad
udicium ñ uen̾it aliter si ab ali¬
o sit impeditus. Nã actõnẽ ꝓpo¬
sitam adu̾sus eñm exercebit.¬
¶ Si plures dolo feceruit om̃t te¬
uentur.s siunꝰ p̃stit̾it p̃enã. cet̾i
lib̾antur c̃ nicħ int̾sit. ¶ S̾ui
nomine ex hac cã noxali iudici¬
o agendum om̃s ꝯsentiunt ¶⁊ħ
edi darͣ s non ultra annum.
possit ñ ꝓhibente dolo fcc̾it qͦi
minus iniuidicõ sistam. offiliuns
dandũ michi exceptõem adu̾sus
dñmait. neex dolo serui dñs lu¬
cretur: siuero sine uoluntate
dñi seruuꝰ hoc fecerit sabinus
noxale iudicium dand̾ ait. nec
fc̃m serui dño obcẽ deb̾e. nisi ac¬
tenus ut ip̃o careat qñ ip̃e nich

Expanded text:
is necesse habuerit ad iudicium non uenire, teneatur ‹ex› hoc edicto: quamuis quidam putent sibi eum imputare, qui credulus fuit. Si reus dolo actoris non steterit, non habebit reus aduersus eum actionem ex hoc edicto, cum contentus esse possit exceptione, si ex stipulatu conueniatur de poena, quod ad iudicium non uenerit. aliter atque si ab alio sit impeditus: nam actionem propositam aduersus eum exercebit. Si plures dolo fecerint, omnes tenentur: sed si unus praestiterit poenam, ceteri liberantur, cum nihil intersit. Serui nomine ex hac causa noxali iudicio agendum omnes consentiunt. Et heredi datur, sed non ultra annum. possit non prohibente dolo fecerit, quo minus in iudicio sistam, Ofilius dandam mihi exceptionem aduersus dominum ait, ne ex dolo serui dominus lucretur. si uero sine uoluntate domini seruus hoc fecerit, Sabinus noxale iudicium dandum ait nec factum serui domino obesse debere nisi hactenus, ut ipso careat: quando ipse nihil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ei qui intempestate aut  fu¬
minis ꝓhibitus ñueĩt tẽpesta¬
tem sic intlłig̾e debem᷑. sĩ ma¬
ritim a siue t̾restͥs sit. Tempesta¬
tem intellig̾e debem᷑ talẽ que ĩ¬
podim̃to sit itini. ł nauigatõi.
uis fluminis ⁊ sine tẽpestate ac¬
cipienda ẽ. uim fluminis intel¬
ligimus ⁊ si magnitudo euis ĩ¬
pedim̃to ᷤ. siũ põs soluts sit. sul
nauigitĩ ñ sterit s siquis tñ.
dum possit ñ uicidere intẽpesta¬
tem. ł rafluminis uiisi ante
ꝓfectus eẽt. ⁊ tempore oꝑtuno
sic artandꝰ ẽ ut p̾sit eidici. cur
ñ multo tp̃r añ ꝓfectus ẽ. qͣm di¬
es ꝓuussionis ueniret. n it̾m ꝑ
mittend̾ ei siquid sit ꝙ ei ĩpu¬
ietur causari p̾tateni. ł iim flu¬
m̃inis. Quid enim siquis cum ro¬
di iilla necescitate urgente uo¬
luptatis cã in municipitun ꝓfec¬
tus sit. ñnc in dignus : tiu ħ ex-
ceptio parr cusetur. Aut quid
sitempestas quid̃ ui mari fuit.
Terra aut̃ iste potuit uerare ł

Expanded text:
ei etiam qui tempestate aut vi fluminis prohibitus non venit, tempestatem sic intelligere debemus sive maritima sive terrestris sit, tempestatemque intelligere debemus talem, quae impedimento sit itineri vel navigationi. Vis fluminis etiam sine tempestate accipienda est. Vim fluminis intelligimus, si magnitudo ejus impedimento sit, sive pons solutus sit, vel navigium non stetit. Si quis tamen cum posset non incidere in tempestatem uel in fluminis uim, si ante profectus esset uel tempore oportuno sic artandus sit, ut possit ei dici, cur non multo ante profectus est quam dies promissionis ueniret: neque iterum permittendum ei, si quid sit quod ei imputetur, causari tempestatem uel uim fluminis. quid enim si quis, cum Rodi, nulla necessitate urguente uoluptatis causa in municipium profectus sit? nonne indignus est, cui haec exceptio patrocinetur? aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit uenire:
Abbreviated transcription (Latin):
flum̃ circurre eque dicend̾ ÷. ñ
semper ei exceptõnẽ ꝓ dẽẽ. iusi
augustie ñ patieluntur terra.
flumẽ sic habundass ut imples¬
s omnẽ locum in quo sisti opor¬
tiit łaliqͣ fortuita calamitas
eũdẽ locum eu̾tit. ł p̾sẽnã uenĩ¬
enti ꝑicuslosam fecit. ex bono⁊
cquo ⁊ hic exceptõ ei acomodan
da. ¶Simili mͦ exceptio datur ei
qui cum adiudicuun uenire uo¬
affectaũ. ł cãm pstitit ñei ꝓdecit
exteptio se dĩpus quidẽ dolus
ci oberit. cet̾orum ñ oberit qui
dolo feciͣt ut retin̾etur s si pͣri¬
uatiis eum detinu̾it. nlło mͦ ꝓ¬

Expanded text:
flumen circumire? aeque dicendum non semper ei exceptionem prodesse: nisi angustiae non patiebantur terra flumen sic abundasset, ut implesset omnem locum, in quo sisti oportuit, uel aliqua fortuita calamitas eundem locum euertit uel praesentiam uenienti periculosam fecit, ex bono et aequo et hic exceptio ei accommodanda est. Simili modo exceptio datur ei, qui cum ad iudicium uenire uoaffectauit uel causam praestitit, non ei proderit exceptio: sed ipsius quidem dolus ei oberit, ceterorum non oberit, qui dolo fecerunt ut retineretur. sed si priuatus eum detinuerit, nullo mo
Abbreviated transcription (Latin):
ed ⁊ siquis rei capitał ante odẽp¬
uatus iudicio sistere se ñ potuit
m̃ito ⁊ huic ignoscitur: rei capĩ¬
ꝑe debenius qui morte exilio ue
coercius ẽ. dix̃it aliquis qn ergo
ħ except̃o dampnato. S respon¬
aut si forte inerilium saluaciui¬
tate abiit defensori euis excep¬
tõ ista ꝑderit. illud sciend̾ ẽ eũ
qui incuro ñ stet̾it qr reus capi¬
tis fc̃s ẽ ica cã ẽẽ ut exceptõe u

Expanded text:
ed et si quis rei capitalis ante condemnatus iudicio sistere se non potuit, merito huic ignoscitur: rei capire debemus, qui morte exilioue coercitus est. dixerit aliquis, quo ergo haec exceptio damnato? sed responaut si forte in exilium salua ciuitate abiit, ubi defensori eius exceptio ista proderit. Illud sciendum est eum, qui idcirco non stetit, quia capitis
Abbreviated transcription (Latin):
i suum incadẽ cã sistere quidã ꝓ¬
misit ⁊ lib̾ fc̃ssistatur s de ip̃oꝯtͦ¬
u̾sia ẽ. capitaliun accõnum ĩ ui¬
riaꝵ q nomine ñ recte sistittir. qͥa
alit̾ de suo supplicio ⁊ u̾b̾ib deĩm¬
ria satis fit alit̾ de lib̾o uindicta
sumitur ł odempnatõ petunia¬
rĩr. Quod aut̃ ad ceteras noxales
causas ꝑtinet ⁊̃ in meliorẽ causã
uidetur ꝑuenisse. Pauł̾. ł.xi. ad̾.
ed si statii lib̾m sisti ꝓmissũ sit.
ĩ cadem cã sisti uidetur᷑ qͣmius lib̾
sistatur. ꝙ implicit᷑ ei casus lib̾ta¬
tis fuit.
quissimum prtauit pretor dolũ
euis ccertere qui impedit aliquẽ
iudicõsisti. fecisse aut̃ dolo malo
ꝑ suos retim̃it. ueꝵ qͥ aliosqͦ roga¬
uit. ut eum detiũent. ł abdũcent
ne iudicõ sistat. siũ scientes sĩ ig¬
norautes quid cẽt. ꝙ ominiscetur.
Dolum aũ malum sic accipimus.
ut siquis uementi adidictum a¬
liquid ꝓnuntiau̾it t̾riste ꝓp̃ter ꝙ¬

Expanded text:
i seruum in eadem causa sistere quidam promiserit et liber factus sistatur: si de ipso controuersia est capitalium actionum iniuriarumque nomine, non recte sistitur: quia aliter de seruo supplicium et uerberibus de iniuria satisfit, aliter de libero uindicta sumitur uel condemnatio pecuniaria. quod autem ad ceteras noxales causas pertinet, etiam in meliorem causam uidetued si statu liberum sisti promissum sit, in eadem causa sisti uidetur, quamuis liber sistatur, quod implicitus ei casus libertatis fuerit. mum putauit praetor dolum eius coercere, qui impedit aliquem iudicio sisti. Fecisse autem dolo malo per suos retinuerit, uerum qui alios quoque rogauit ut eum detinerent uel abducerent, ne iudicio sistat, siue scientes siue ignorantes quid esset quod comminisceretur. Dolum autem malum sic accipimus, ut si qui‹s› uenienti ad iudicium aliquid pronuntiauerit triste, propter q
Abbreviated transcription (Latin):
minus in iuudicio sistat ut̾q ad¬
uisus cum cuiꝰ dolo impeditus fu̾¬
it accõne infactum exꝑietur. S
qͣstipulator dolo ꝓmissoris ⁊ pro¬
missor dolo stipulatoris impedi¬
tus fu̾it quo minꝰ ad indiciũ ue¬
mret. nentͥ eoꝵ pretor succurr̃e
debebit ab ittͣq ꝑte dolo ꝯͣpͥensã¬
uscqͣr. Tanti enim mea̾ int fuisse
uidetur qr si uenisset in iudiciũ
accio nͥi centum ad u̾sus reum ł
adu̾sus ħedem euis: petebat. li¬
cet fĩ deiuissor minorẽ sũmã mͥ

Expanded text:
minus in iudicio sistatur: uterque aduersus eum, cuius dolo impeditus fuerit, actione in factum experietur. Si et stipulator dolo promissoris et promissor dolo stipulatoris impeditus fuerit quo minus ad iudicium ueniret: neutri eorum praetor succurrere debebit, ad utraque parte dolo compensannsequar. tanti enim mea interfuisse uidetur, quia, si uenisset in iudicium, actio mihi centum aduersus reum uel aduersus heredem eius competebat, licet fideiussor minorem s