comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aũ ꝑpetͣto cũ adnaues socioꝵ quȩ uixta puppes dacoꝵ exadu̾so littor
erant reu̾ti uellent: exsiccate st̃. Qd daci uidentes egressi de tͥb puppib
pugnabant ꝯtͣ gentẽ angloꝵ que erat in tͥb ratib. Uideres aũ gentẽ sex
nauiũ bellũ aspicientẽ & auxiliũ ferre neqͥentẽ pugnis cecłe pectus
& unguib rumꝑe crines. Angli tñ urilr agebant. & daci fortissime
instabant. Ceciderc̃q ex angłis. xlii. & exdacis .c. & .xx. Daci tñ luche¬
man p̃positũ regał exercit᷑ acriꝰ insistentẽ occider. Obꝗͣ rem dum an¬
gli paulatĩ cederent: daci pene uictores uisi st̃. S ecce mari redeunt
adpuppes: daci maris alta inuadunt. Quos pꝰ ea .ix. puppes angłoꝵ sen
& frustͣ ꝓsecute st̃. Uentꝰ uͦ aduersꝰ uictores dacos aggreditur. & duas expi¬
pib eoꝵ ad t̾rã ꝓiec̃. Uñ homines capti & adducti ad regẽ: om̃s suspensi st̾
ap̃ Winceastre. Qui uͦ int̾cia puppe erant: ualde sauciati appulerunt

Expanded text:
Hoc autem perpetrato, cum ad naves sociorum, quae juxta puppes Dacorum ex adverso littore erant, reverti vellent, exsiccatae sunt: quod Daci videntes egressi de tribus puppibus pugnabant contra gentem Anglorum, quae erat in tribus ratibus. Videres autem gentem sex navium bellum aspicientem et auxilium ferre nequientem, pugnis caedere pectus, et unguibus rumpere crines. Angli tamen viriliter agebant, et Daci fortissime instabant: ceciderunt ex Anglis XLII, et ex Dacis CXX; Daci tamen Lucheman praepositum regalis exercitus acrius insistentem occiderunt: ob quam rem Angli, dum paulatim cederent, Daci pene victores visi sunt. Sed ecce, mari redeunte, ad puppes Daci maris alta invadunt, quos postea IX puppes Anglorum sero et frustra persecutae sunt. Ventus vero adversus victores Dacos aggreditur, et duas ex puppibus eorum ad terram projecit: unde homines capti et adducti ad regem, omnes suspensi sunt apud Wincestriam; qui vero in tertia puppe erant valde sauciati appulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
I Selredꝰ rexr anno t̾cio regni sin unt snotingehã cũ frẽ suo aluredo in
auxiltũ buredi reg̾ m̾ce. Exercitꝰ nanq p̃dictꝰ uen̾at sucaingehã. eul
inhieme fuit. Congͥgatis gͥ oĩb copiis angloꝵ cũ suos obsassos & uirib ĩpa¬
res hyngnar uid̃et: uulpicłari astucia u̾bisq delmitis inducias aban¬
qlis impet᷑uit. Rediensq eboracũ: ibi crudeliter uno anno ꝑmansit.

Expanded text:
Adelredus rex anno tertio regni sui ivit Snotingham cum fratre suo Alfredo in auxilium Burredi regis Merce: exercitus namque praedictus venerat Snotingham, et ibi in hieme fuit. Congregatis igitur omnibus copiis Anglorum, cum suos obsessos et viribus impares Hinguarus videret, vulpeculari astutia verbisque delinitis inducias ab Anglis impetravit. Rediensque Eboracum, ibi crudeliter uno anno permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
nis admirande. ꝑ endinantes gͥ ĩhieme mnestangle indũcias & equos ab eis
acceper̃. & qͥetis gr̃ã forcitudini sue ad tp̃s peꝑcerunt.
delueoi reg̃ anno scõo ueñ ȩxertitꝰ p̃dictꝰ quẽ hynguar & ubbe rexer̃¬

Expanded text:
nis admirandae. Perendinantes igitur in hieme in Estangle inducias et equos ab iis nis admirandae. Perendinantes igitur in hieme in Estangle inducias et equos ab iis acceperunt et quietis gratia fortitudini suae ad tempus pepercerunt. Adelredi regis anno s
Abbreviated transcription (Latin):
oeibrich sr̃ reg̃ p̃dicti regnauit pꝰ eũ suꝑ westsexe. qͥ pͥͫ erat rex cheu¬
tensis. In dieb eiꝰ ueñ nauał exercitꝰ. & egredientes destruxtr̃. Winceastre.
Q sicurbs antiqͣ corruit multos dñata ꝑannos. lc̃ uͦ dux osric cũ haitunt¬
ꝙyre & dut & deliyif cũ barrucscyre pugnauer̃ ꝯtͣ eundẽ exercitũ. Quib c̃
magna ꝯłcione sugatis: nr̃i uiccores eg̃xstiterunt.¬
delbricci reg̃ anno qͥnto uenit exercit᷑ paganoꝵ ap̃ tenet. Quib cum
chentenses causa induciarũ pecuniã ꝓmisissent: infra inducias noc¬
te quadã imꝑise ꝓrupert̃. & cantiã exorientali parte dep̃dati sunt.s odẽ
gustauit. Postquẽ ce cdelred fr̃ eiꝰ regni suscep̃ ĩsignia. Hoc anno ueñ maximꝰ
exercit᷑ paganoꝵ int̾rã angloꝵ quoꝵs duces fuer hynguar & ubbe uin stre¬
niuissimi s crudelissimi. Hynguar erat ingentis ingenii. Ubba uͦ fortitudi¬

Expanded text:
t, frater regis praedicti, regnavit post eum super Westsere, qui prius erat rex Cent, frater regis praedicti, regnavit post eum super Westsere, qui prius erat rex Centensis. In diebus ejus venit navalis exercitus et egredientes destruxerunt Wincestre, et sic: Urbs antiqua ruit multos dominata per annos. Tunc vero dux Osric cum Hamtonesyre et dux Edelwolf cum Barrucscyre pugnaverunt contra eumdem exercitum. Quibus cum magna contritione fugatis nostri victores exstiteruntdelbricti regis anno quinto venit exercitus paganorum apud Tenet: quibus cum Centenses causa induciarum pecuniam promisissent, infra inducias nocte quadam improvise proruperunt, et Cantiam ex orientali parte depraedati sunt. Eodem enit maximus exercitus paganorum in terram Anglorum, quorum duces fuerunt Hinguar et Ubba, viri strenuissimi, sed crudelissimi. Hinguar erat ingentis ingenii, Ubba vero fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
& ibi uno anno ꝯu̾satꝰ ẽ. Ꝙ iñ rediens filiã karoli calui reg̃ francis assũp¬
sit inuxorẽ & eã secũ inhãc patͥam addux: Q cũ duob annis eã tenuiss
tre. s ecgb̃cto pĩt suo defuncto necessitate cogente factꝰ ẽ. rex & uxore duc¬
ta .iiii. filios genuit qͥ os pꝰ eũ reges fuer̃. Circa ħ tẽpꝰ pagani ꝑendinauart̃
tota hieme ap̃ sepeige.
pelbaldo filio suo reliqͥt p̃dictꝰ rer nobilissimꝰ regnũ hereditarium
Westsexe. A delbricto uͦ filio suo alii reliqͥt regnũ cancie & estsexe e sudsexe
tenuerunt.
delbaldꝰ rex Westsexe cũ regnũ suũ .u. anñ. inpace tenuisset: mo¬
te inmatura p̃reptꝰ ẽ. Panxit aũ oĩs anglia & delbaldi reg̃ uiuenturẽ
& factꝰ ẽ. luctꝰ uehemens suꝑ eũ. Q sepeliert᷑ eũ ap̃ syreburnc̃. Sensitq pꝰħ̾

Expanded text:
et ibi uno anno conversatus est. Et inde rediens, filiam Caroli Calvi regis Franciae assumpet ibi uno anno conversatus est. Et inde rediens, filiam Caroli Calvi regis Franciae assumpsit in uxorem, et eam secum in hanc patriam adduxit: et cum duobus annis tre; sed, Egbricto patre suo defuncto, necessitate cogente, factus est rex; et uxore ducta quatuor filios genuit, qui omnes post eum reges fuerunt. Circa hoc tempus pagani perendinaverunt tota hieme apud Sepeigei. Aedelbaldo filio suo reliquit praedictus rex nobilissimus regnum haereditarium Westsere; Adelbricto filio suo alii reliquit regnum Cantiae, et Estsere, et Sudsere. tenuerunt. Adelbaldus rex Westsere, cum regnum suum quinque annis in pace tenuisset, morte immatura praereptus est: planxit autem omnis Anglia Adelbaldi regis juventutem, et factus est luctus vehem
Abbreviated transcription (Latin):
tan rex cancie & dux ealhere nauali p̃lio ꝯtͣ dacos pugnauert̃ ap̃ sanyi
& magna strage hostiũ facta nouẽ puppes eoꝵ ceper̃. Alie uͦ fuger̃. Con¬
sul qͦ noĩe ceorl c̃ gente dauenestyre pugnaũ ꝯtra paganos. Multosq
natꝰ exstitit. Hoc anno pͥmũ qͥdẽ paganoꝵ exercitꝰ ꝑ totã hiemẽ in hac
delwolfus . xuiii. anno adiuuit regẽ burhred ad subuigandũ sibi
noraalenses potentissime. Sociauitq ei filiã suã inmatͥmonio
Anno eodẽ misit rex adelwlf aluredũ filiũ suũ leoni pape romã. Quẽ
leo pꝰea in regẽ bndix̃ & loco filii suscep̃. Hoc anno dux ealhere dũ chenten¬
sib. & hudã. cũ sudrigentib pugnauer̃ ꝯtͣ exercitũ paganoꝵ ap̃ tenet. &
magna gens exut᷑q parte occisa ẽ. & naufragata. & ambo duces mortuisi
¶debxlfus .xix. anno regni sui totã t̾rã suã ad opꝰ eccłarũ decimauit.
ꝑꝑ amorẽ dĩ & redẽptionẽ sui. Pea uͦ cũ magno honore romã ꝑrex̃

Expanded text:
tan, rex Cantiae, et dux Ealhere navali praelio contra Dacos pugnaverunt apud Sandwic; et, magna strage hostium facta, novem puppes eorum ceperunt; aliae vero fugerunt. Consul quoque nomine Cheorl cum gente Davenescyre pugnavit contra paganos, multosquenatus exstitit. Hoc anno primum quidem paganorum exercitus per totam hiemem in hac em ad subjugandum, sibi Nordwalenses potentissime, sociavitque ei filiam suam in matrimonio. Anno eodem misit rex Adelwolf Aluredum filium suum Leoni papae Romam quem Leo postea in regem benedixit et loco filii suscepit. Hoc anno dux Ealhere cum Centensibus, et Huda cum Sudrigensibus pugnaverunt contra exercitum paganorum apud Tenet; et magna g qui totam terram suam ad opus ecclesiarum decimavit propter amorem Dei et redemptionem sui; postea vero cum magno honore Romam perrexit,
Abbreviated transcription (Latin):
to uͦ anno ueñ exercitꝰ ap̃ icat incundoet & ibi uno anno ꝑmansit. Hoc
anno marinꝰ papa misit alfredo regi lignũ dñi. Alfred aũ misit elemo¬
ceastriã & ciuitatẽ oblidentes: ceper̃ ibi. facẽ aliã firmitatẽ Adue¬
niente uͦ rege ad puppes fugert̃ & mare tͣnsier̃. Muit aũ rex alsirdu
ualẽ exertitũ a chent inestangliȩ. Qui cũ uenissent stureiudhan &¬
uiantes.xui. puppib Wicingoꝵ uicer̃ eas bello.S redeuntes cũ spohis

Expanded text:
o anno venit exercitus apud Scat in Cundoet, et ibi uno anno permansit: hoc anno Macrinus papa misit Alfredo regi lignum Domini. Alfredus autem misit elemocestriam: et civitatem obsidentes, coeperunt facere ibi aliam firmitatem. Adveniente vero rege, ad puppes fugerunt, et mare transierunt. Misit autem rex Alfred navalem exercitum ad Cent in Estanglia: qui cum venissent Sturemutham, obviantes XVI puppibus Wiccingorum vicerunt eas bello; sed redeuntes cum spoliis
Abbreviated transcription (Latin):
ge crudelior cet̾is fuit. Romani nanq sibi britanniã breui lubengauer
& lege dñanciũ splendide rexer̃. Ficti uͦ & scoti crebras irrapuons ex
aũ ꝓuirib paulatĩ t̾rã bello capescentes: captã optineba qtentã
edificabant. edificatã legib regebant. Hecñ & normanm eito ⁊ b̾uit
t̾rã sibi subdentes: uictis uitã e lib̾tatẽ legesq antiqͣs rag utt con¬
cesser̃. de qͥb inantea dicendũ ẽ. Daci uͦ t̾rã undiq̃ eredilm̃t᷑ Quitillime

Expanded text:
ge crudelior caeteris fuit. Romani namque sibi Britanniam brevi subjugaverunt, et lege dominantium splendide rexerunt. Picti vero et Scoti crebras irruptiones ex autem pro viribus paulatim terram bello capessentes, captam obtinebant, obtentam aedificabant, aedificatam legibus regebant. Nec non et Northmanni cito et breviter terram subdentes sibi, victis vitam et libertatem legesque antiquas regni jure concesserunt, de quibus in antea dicendum est. Daci vero terram undique creberrime, diutissime
Abbreviated transcription (Latin):
s pulcherrimũ int̾ b̾nficiã & minerã. & luye. Nlumuna ñ ꝓfunda
s clarissima. Codẽ anno ꝯstrux̃ burgũ qñdã Witham in estiexe. Q uit̾ea u¬
nebat ap̃ meldune. & ei subita ẽ. magna pars gñtis illiꝰ que pͥꝰ erat in sub¬
ditione dacor. Seq̃nti uͦ anno exiit dacoꝵs exercitꝰ abhanitonia & lege¬
ceastͥa. & fregerunt inducias qͣs rex ei ded̾at. & fecert̃ cedẽ magnã an¬
ens pugnaũ cũ eis & eos fugauit & totã p̃dã ꝗͣ ceꝑant eis abstulit e eis
equos eorum.

Expanded text:
 Beneficiam, et Mimeram, et Lupe, flumina non profunda ed clarissima. Eodem anno construxit burgum quemdam Witham in Estsere, et interea manebat apud Dealdune; et ei subdita est magna pars gentis illius, quae prius erat in subditione Dacorum. Sequenti vero anno exiit Dacorum exercitus ab Hamtonia et Legecestria, et fregerunt inducias, quas rex iis dederat, et fecerunt caedem magnam Aneriens pugnavit cum eis, et eos fugavit, et totam praedam, quam ceperant, eis abstulit, et etiam equos eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
t delbrith scept᷑ regni potitꝰ ẽ .xii. annis.
E cgferd regnũ idẽ .xxxiiii. annis ut conice̾ possumꝰ exscͥptis tenuit.
E abrid pren regnꝰ.iii. annis & captꝰ ẽ. & abductꝰ acenw olfo rege m̾ce.
Cudred regni infulas optinuit .ix. annis.
Hec ẽ. aab̾iuatio de regib Westsexe in hoc libro p̃tractatis.

Expanded text:
Edelbriht sceptro regni potitus est XII annis. Edelbriht sceptro regni potitus est XII annis. Egfert regnum idem XXXIV annis, ut conjicere possumus ex scriptis, tenuit. Edbrit Pren regnavit III annis, et captus est, et abductus a Cenwolfo rege Merce. Cudred regni infulas obtinuit IX annis. BHaec est abbreviatio de regibus Westsere in hoc libro praetractati
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ĩmanu ꝓͥa tenebat filios fec̃ heredes. & delWlsum suꝑ Westsexe. cedes¬
tan uͦ suꝑ chent & sudsexe & estsexe. S cũ iã ad monarchiam anglie ꝑue¬
It̃ & regnoꝵs singłoꝵ ꝓg̾ssio ex ordine diriget᷑. ut qđ ꝯfusũ ẽ. in tot
regũ cõmixtionib: ħ adbruatio diligent̾ elucidet. Uñ cũ leccori gͣcior
etslitero: fruccũ laboris desid̾abilẽ: dĩ gr̃a ꝑcipiam.
Hec ẽ. ab̃uiatio de regib cantuariȩ in hoc libro p̃tractatis.
Lotariꝰ regñ .xii. annis & pugna austliũ saxonũ neci tͣditus ẽ.
E adricꝰ reg̾n anno & dimidio extͣneus a regali prosapia.
U ilred & Wibbehard simiłr extͣnei regnauer̃ .ui. añ & expulsi st̃.
Witred de regia stirpe. ortꝰ regn.xxx. iui annis in pace & cũ me rege cõcordiã fec̃.
E abrith filiꝰ Withredi c̃ duob srĩb regñ tenuit .xxii. anñ.

Expanded text:
quae in manu propria tenebat, filios fecit haeredes, Edelwolfum super Westsere, Edelsquae in manu propria tenebat, filios fecit haeredes, Edelwolfum super Westsere, Edelstan vero super Cent et Sudsere et Estsere. Sed cum jam ad monarchiam Angliae pervesunt: et regnorum singulorum progressio ex ordine dirigetur, ut quod confusum est in tot regum commistionibus, haec abbreviatio diligenter elucidet. Unde cum lectori gratior exstitero, fructum laboris desiderabilem, Domini gratia percipiam. Haec est abbreviatio avit duodecim annis, et pugna australium Saxonum neci traditus est. Eadricus regnavit anno et dimidio, extraneus a regali prosapia. Nidred et Wibbehard similiter extranei regnaverunt VI annis et repulsi sunt. Withred, de regia stirpe ortus, regnavit XXXIV annis in pace, et cum rege Ine concordiam fecit. Edbriht, filius Witredi, cum duobus fratribus regnum tenuit XXII annis.
Abbreviated transcription (Latin):
rino iuautta inlia utenq corruer̃. Ano uͭ ꝓximo ludecen rex m̾ce. .u.
consules cum eo occisi sunt.
regnũq sibi ad quisiuit. Cũ gͦ optin̾et omẽ regnũ exaustłi parte hym¬
bre duxit exertitũ contͣ norahymbras ap̃dore. Illiuͦ regi magno deuote
ꝯcordiã offerentes & subiectionẽ: pacifice scꝑati st̃. Anno uͦ seqñti rex ecg¬
dux̃ exercitũ innordalas. & eã sibi patͦtimo armoꝵ subdidit. Anno uͦ hos
seqñte Wilfredo archiep̃o chentensi defuncto: ceolnod succ̃.
cobricii reg̃ anno .xxxiii. redier̃ daci in angliã. xxxuiii. anno pꝰꝗͣ ap̃
rant anno seq̃nti ap̃ carrũ. & ibi dacenses alea belli p̃ualuer̃ & duo ep̃i
ti uenit exercitꝰ dacoꝵs nauał in Westitales. & Walenses c̃ dacis coadunati
st̃. & contͣ regẽ ergbrit. insurexer̃. Rex uͦ scd̃a usus fortuna dacos & Walen
no his ꝓximo ecgbrit rex & monarchas britannie fatis ꝯcessit. Regnorũq

Expanded text:
i multa millia utrinque corruerunt. Anno vero proximo, Ludecen rex Merce et quinque consules cum eo occisi sunt.regnumque sibi acquisivit. Cum ergo obtineret omne regnum ex australi parte Humbre duxit exercitum contra Nordhumbras apud Dore. Illi vero regi magno devote concordiam offerentes et subjectionem, pacifice separati sunt. Anno vero sequente, rex Egduxit exercitum in Nordwales, et eam sibi patrocinio armorum subdidit. Anno vero sequente, Wilfrido archiepiscopo Centensi defuncto, Celnod  al. Ceolnod successit. Egbrichti regis anno XXXIII redierunt Daci in Angliam, XXXVIII anno postquam arant anno sequente apud Carrum, et ibi Dacenses alea belli praevaluerunt; et duote venit exercitus Dacorum navalis in Westwales; et Walenses cum Dacis coadunati sunt, et contra regem Egbricht insurrexerunt. Rex vero secunda usus fortuna Dacos et Walenno his proximo, Egbricht rex et monarcha Britanniae fatis concessit. Regnorum,
Abbreviated transcription (Latin):
piecas eoꝵ descͥpta ẽ ⁊ita uniꝰ cuiꝰq ordinis & officii hoĩes dolo a& ꝓatcioni
insistebant. Nec erat ddedecori nͥ pietas. & causa dignissima ce ininocentia.
etati nec sexui parce̾nt. scił dacos cũ gochis. Nordwagenses cl̃uathedis. Uan
te britannie dĩ uindices & stimuli galliã ꝓm̾itis crudełr inuaserͣ. S iam
D historie ordinẽ his explanatis redeundum est.
te regni sui ꝑsiste̾c undiq ꝯfluente paganoꝵ multitudine: misit
Wfhard consulẽ cũ parts exercitꝰ ad debellandos dacos qͥ cũ uxxiu. nauib
ap̃ hamtonã appułant. U̾ magna strage hostiũ patͣta clarissime tͥumpha

Expanded text:
pietas eorum descripta est, ita uniuscujusque ordinis et officii homines dolo et proditione pietas eorum descripta est, ita uniuscujusque ordinis et officii homines dolo et proditione insistebant. Nec erat dedecori nisi pietas, et causa dignissima caedis innocentiaetati, nec sexui parcerent, scilicet Dacos cum Gothis, Norwagenses cum Suathedis, Wante Britanniae, Dei vindices et stimuli, Galliam pro meritis crudeliter invaserunt. Sed jam ad historiae ordinem his explanatis redeundum est.te regni sui persisteret, undique confluente paganorum multitudine, misit Wlfard consulem cum parte exercitus ad debellandum Dacos, qui cum XXXIII navibus apud Hamtonam appulerant
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ cont᷑ eos pugnaturi tendent. añꝗ hostdib tuctais appput quarest
aduolãbat nunciꝰ dicens. Rex qͦnã tendis¶ Ciassisipaganors intlimerabis
ex austu parte anglie littora occupauit. urbesq as  lepaulans:
ebat eabẽ die uł crastina. nuntiꝰ aliꝰ qͥ dieͥt. Qũo tenditis ꝓtã.⁊ Bac
borealib plagis appulsi: iã domos ur̃as obussa᷑. iã res ur̃as aspoĩtar̃. iã
pueros sursũ lancearũ acumine susceper̃. iã nuges ur̃as ques lã iop¬
p̃ssert̃. qͣsdã sec̃ adduxer̃. Sic tot rumoꝵ miserabili plãga pepssi. rex
dĩ iusticia in eos exarserit: causa ħ ẽ. Inpͥmitiua anglie eccła religio
clarissime splenduit. ita ut reges & regine duces & ep̃i uł mouachatũ
ł exiliũ ut p̃monstiumꝰ appet̾ent. E cessu uͦ tẽpoꝵs ad eo oĩs iuetꝰ in eis
emarcuit. ut gentẽ nullã ꝓditione & neqͥtia sibi parẽ eẽ. ꝑmitt̾ent. Qd
mariine. apparet in hystoria regũ nordhymbre. Sic̃ aũ in regalib gestis un¬

Expanded text:
arent, advolabat nuntius, dicens: Rex, quonam tendis? Classis paganorum innumerabilis ex australi parte Angliae littora occupavit, urbesque et villas depoebat eadem die vel crastina nuntius alius, qui diceret: Quo tenditis, proceres? Daci borealibus plagis appulsi, jam domos vestras combusserunt, jam res vestras asportarunt, jam pueros sursum jactatos lancearum acumine susceperunt, jam conjuges vestras quasdam vi oppresserunt, quasdam secum abdulerunt. Sic tot rumorum miserabili plaga percussi rex Dei justitia in eos exarserit, causa haec est. In primitiva Angliae Ecclesia religio clarissime splenduit; ita ut reges et reginae, duces et episcopi, vel monachatum vel exsilium, ut praemonstravimus, appeterent. Processu vero temporum adeo omnis virtus in eis emarcuit, ut gentem nullam proditione et nequitia sibi parem esse permitterent. Quod maxime apparet in historia regum Nordhumbre. Sicut autem in regalibus gestis im
Abbreviated transcription (Latin):
Cenwlf regn̾ .xxui. anñ pacifice & mortuus ẽ. cõmuni morte.
Ceollu if tͥb anñ regñ tenuit. qd̾ tc̃ ei beorulf ferox diripuit.
Beornulf uno anno regn̾ & abecgb̾cto rege bello uictꝰ demnarcuit
Wilaf abrege ecgfrido uictꝰ bellando tͥbutarie sub eo regũ tenuit.
Negnũ uͦ estangle iã regnis aliis uariis modis subiectũ fuerat. Explic̃ lis.¬

Expanded text:
Cenwolf regnavit XXVI annis pacifice, et mortuus est communi morte. Ceolwolf tribus annis regnum tenuit, quod tunc ei Beornulf ferox diripuit. Beornulf uno anno regnavit, et ab Egbricto rege bello victus demarcuit.cisus est. Wilaf, ab rege Egbricto victus bellando, tributarie sub eo regnum tenuit. Regnum vero Eastangle jam regnis aliis variis modis subjectum fuerat. PROLOGUS LI
Abbreviated transcription (Latin):
magastis łt erertisꝰ t̃ adiait illi quotqͦt obsidͥes ipse uolebat. & pacẽ tenẽ
uaatt & besis tenurt. lc̃ exertitꝰ uut inin̾ce. & partẽ regni tenuit.
paitẽ dedit eolwlfo.miq̃i  m¬
brdi feg̃ anno. Eis. cũ iã daci omẽ regnũ ab oreali parte tama
in er iris: ⁊tts ũ reges pdicti cũ ee olllfo rege eoꝵ eeñt innĩce & lin̾
brilł a tẽ etisce. regiñ alfredo ñ remassiss n t̾ra ult᷑ tamasim: in aig¬
ni ilti Si clacis tit uł hoc ei reman̾et. Tres gͥ reget uenert̃ eipenham.
in U essłere cũ mira multitudine quȩ nuꝑ adãcia uen̾at. Spientesꝙ
Tnaebat Pars ñ subdita ẽ. Hostib. Cũ aũ ret alfredus iã uec cĩa hret

Expanded text:
nceastre. Tunc exercitus tradidit illi quotquot obsides ipse volebat, et pacem tenere nceastre. Tunc exercitus tradidit illi quotquot obsides ipse volebat, et pacem tenere juravit, et bene tenuit. Tunc exercitus ivit in Merce, et partem regni tenuit, partem dedit Ceolwolfo. Alfredi regis anno septimo, cum jam Daci omne regnum a boreali parte Temesin Estangle, tres vero reges praedicti cum Ceolwolfo rege eorum essent in Merce, ia, et Estsere; regi vero Alfredo non remansisset nisi terra ultra Tamesim, indignum visum est Dacis, ut vel hoc ei remaneret. Tres igitur reges venerunt Cipenham in Westsere cum mira multitudine, quae nuper a Dacia venerat. Operientesque condebat; pars vero subdita est hostibus. Cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
anñ. & sepe p̃dauit suꝑ pictos. Tres uͦ reges dacoꝵ p̃dicti uener̃ eũ ma¬
iori parte exercitꝰ ad gͣntebruge. ibi uno anoͣ ꝑmansert̃. Hoc anno pus¬
nauit rex alfred nauali p̃lio ꝯtͣ.uii. puppes. Quarũ unã cep̃ cet̾a̾s fuga¬
uit. Anno uͦ seq̃nti exercitꝰ tͥum regũ uenit ap̃ Warhã inwestsexe. Ra
uͦ alfredꝰ cepit inducias cũ exercitu: Acceptis ab eo obsidib exnobiliorib
eoꝵ. Ipsi aũ uirauer̃ ei qđ nunꝗ̃ alicui antea fecant: secito exituros a¬
regno illi. & i ꝓxima nocte furtim recedens exercitꝰ qͥ ecͦs habebant . ꝑ¬
reti nanceastre. Hoc anno pollio c̃lius normanniã ueñ. Annou̾ leq̃ute
cpestate obrut ẽ. Rictuntq. exx. puppes ap̃ sandxic. Rexaũ alfred cũ
riagua gente secutꝰ ẽ. exercitũ qͥ eq̃s habebant. nec eol ꝯseqͥ pocuit añ ex.¬

Expanded text:
annis, et saepe praedavit super Pictos. Tres vero reges Dacorum praedicti venerunt cum maannis, et saepe praedavit super Pictos. Tres vero reges Dacorum praedicti venerunt cum majori parte exercitus ad Brantebrige, et ibi uno permanserunt anno. Hoc anno pugnavit rex Alfred navali praelio contra VII puppes, quarum unam cepit, caeteras fugavit. Anno vero sequente, exercitus trium regum venit apud Werham in Westsere. Rex vero Alfredus cepit inducias cum exercitu, acceptis ab eo obsidibus ex nobilioribus eorum. Ipsi autem juraverunt ei quod nunquam alicui antea fecerant, se cito exituros aregno illius, et in proxima nocte furtim recedens exercitus, qui equos habebant, perrexerunt Granceastre. Hoc anno Rollo cum suis Northmanniam venit; anno vero sepestate obrutus est, perieruntque CXX puppes apud Swanawic. Rex autem Alfred cum magna gente secutus est exercitum, qui equos habebant, nec eos consequi potuit ante Gra
Abbreviated transcription (Latin):
lfũ ehi reg̃ anno pͥmo exercitꝰ uenit lundoniã a redinge. &ibi phi
ic᷑ fuit & ñcenses ceper̃ inducias cũ exercitu. Scdo uͦ anno rex haldau
hiemauer̃ ap̃ repedune. lc̃ uͦ ꝯg̾ggati st̃ cũ eo tres alii reges gytrus & osce¬
tui & auwẽdd. & facti st̃ inuincibiles & burhred regeis regnau̾at .xxii. al¬
nis. suꝑ m̾ce tnͣsmare sugauer̃. Rex aũ bunhued romã ꝑrex̃. Ibiq mou¬
ens sepultꝰ ẽ. in eccła scẽ Marie ap̃ anglecneicolã. Daci aũ tͣdideit̃ reg¬
nũ m̃ce ceolwifo cuidã insipienti regi ad seriuendũ ad opꝰ eoꝵ. Ipse aũ
nirauit & obsides eis dedit. se redditur ilł regnũ qͣndocũq uellent &
se iplũ p̃sto eẽ. cũ oĩb qͦs adduc̾e̾ posset: inauxiliũ eoꝵ.
Ilfredi reg̃ anno qͣrto exercitꝰ recessit a repedune & diuisꝰ ẽ. Hal¬
dene rex cũ parte quadã exercitꝰ ꝑrex̃ innordhymbre. & fuit in
hieme uixta tinã & saisiuit t̾rã & diuisit eã suis. & coluer̃ eã duob

Expanded text:
lvredi regis anno primo exercitus venit Londoniam a Reding et ibi per hiemem fuit, et Mercenses ceperunt inducias cum exercitu. Secundo vero anno rex Haldenehiemaverunt apud Rependune. Tunc vero congregati sunt cum eo tres alii reges Godrum, et Oscetin, et Anwed, et facti sunt invincibiles, et Burred regem, qui regnaverat XXII annis suregnum Merce Ceolwolfo cuidam insipienti regi ad servandum ad opus eorum. Ipse autem juravit, et obsides iis dedit se redditurum illis regnum quandocunque vellent, et seipsum praesto esse cum omnibus quos adducere posset in auxilium eorum. Alfredi regis anno quarto exercitus recessit a Rependune et divisus est. Aldene rex cum parte quadam exercitus perrexit in Nordhumbre et fuit in hieme juxta Tinam et saisivit terram et divisit eam suis, et coluerant eam duobus
Abbreviated transcription (Latin):
parauit castrũ ap̃ nuldeltime. Postea uͦ regi alsredo uiram̃ta fec̃
ne in aliqͦ ei noceret. Bex gͥ ipsi a uxori suȩ & filii multa dona daꝰ¬
Quoꝵ alcm rexipse inbaptismate tenuerat. alt̾m uͦ adelredꝰ dux magnꝰ.
hastũs autẽ semꝑ infidus castrũ ꝯstrux̃ ap̃beanfled. Cunq isset p̃da¬
cũ suꝑ regẽ : fregit rex castrã p̃diccuĩ & cep̃ ibi uxorẽ ẽ e silioł & pecuniã
a sposia & puppes. Uxore uͭ & filios reddidit hastengo qr patuĩ eoꝵt erat. fie¬
gi oo altredo uenit nunciuis dicens .c. puppes uenerunt a nordhymbre
ꝓ stangro o a sideno ganccastre. Rigy q̃ dum illi  denalit sexertis qͥ
erant ap̃ awsadr inuasit estsexe. & castrũ sec̃ ap̃ scobrich. Indeq ꝑ me

Expanded text:
tune; postea vero regi Alfredo juramenta fecit, ne in aliquo ei noceret: rex ergo ipsi, et uxori suae, et filiis multa dona dequorum alterum rex ipse in baptismate tenuerat, alterum vero Edredus dux magnus. Hasteng autem semper infidus, castrum construxit apud Beamfled. Cumque esset praedatum super regem, fregit rex castrum praedictum, et cepit ibi uxorem ejus, et filios, et pecuniam, et spolia, et puppes. Uxorem vero et filios reddidit Hastengo, quia patrinus eorum erat. Regi autem Alfredo venit nuntius, dicens: « Centum puppes venerunt a Nordhumbre et Estangle, et obsident Granceastre. » Rex igitur, dum illuc tendit exercitus, qui erat apud Awldre, inva
Abbreviated transcription (Latin):
qͥaote pritat. ad qͣndã muliere. Rex aũ id cõpiens: in hostio se uorĩe defende¬
batidonet conspeto iuuene foras exiliens nulnerauit eũ &e õl locui eil inregẽ
pugnantes interfecer᷑ eũ. Clamore autẽ audito: milices reg̃ qͥ uurbe eras
minuenẽ cucurter. renuentesq oblatas ab eo tras & pecuniã. pugnan¬
doos mortiui st̃. p̃t̾ unũ bricanniũ obsidẽ gͣuit uulatũ. Maneaut̃
milites reg̃ qͥ cca erant: inatͥo uͥ rex occisꝰ erat obseder̃ iiuenẽ & suos.

Expanded text:
erat ad quamdam mulierem. Rex autem id comperiens in ostio viriliter se defendebat, donec conspecto juvene foras exsiliens vulneravit eum, et omnes socii ejus in regem pugnantes interfecerunt eum. Clamore autem audito, milites regis, qui in urbe erant, in juvenem cucurrerunt, renuentesque oblatas ab eo terras et pecuniam, pugnando omnes mortui sunt, praeter unum Britannum obsidem graviter vulneratum. Mane autem mil
Abbreviated transcription (Latin):
rans p̃datꝰ ẽ. Regẽq eoꝵ pren uirib sibi imparẽ & idõ ꝑlatibula. & diuorcia
delitescentẽ: cõp̃hendit. & uinctũ uictoriosꝰ sec̃ redux.¬

Expanded text:
rans praedatus est, regemque eorum Pren viribus sibi imparem, et ideo per latibula et divortia rans praedatus est, regemque eorum Pren viribus sibi imparem, et ideo per latibula et divortia delitescentem comprehendit, et victum victoriosus secum redux
Abbreviated transcription (Latin):
solatione tã cito t̾minandũ foret. Post quẽ ardulf regñ nordhymbre suscep̃
regẽ & eleuatꝰ ẽ. in regia sede ap̃ eboracũ. Cui succ̃. alt̾ enbaldꝰ. His dieb adrian
papa & rex magnꝰ offa uite metas attiger̃. Postea ecgfert filiꝰ offa regnauit
suꝑ merce .c. & xli. die & mortuus ẽ. Cui succ̃ rex cenwolf. Codẽ anno eadbut
uocatꝰ alio noĩe pren: adeptꝰ ẽ. regnũ chentense. bens uͦ pagana p̃dauerunt.
nordhymbre. & inouast̾iũ ecgfert spoliauert̃ ap̃ donemuche. lc̃ uͦ occurren¬
tib eis nobilissimis & bello assuetissimis angloꝵ: ducib eoꝵ occisis uicti ad
pupes fuger̃. Cũ uͦ inpuppib fugiendo ꝑseuerarent: alique earũ ꝑtẽpesta¬
tẽ fracte st̃. & multi uiroꝵ naufragati. Quidã uͦ uiuentes capti st̃. & uxca
litꝰ capite pͥuati st̃. Nec multo pꝰ cenwlf rex m̾ce centensẽ ꝓuinciã tͣnsu̾be¬

Expanded text:
solatione tam cito terminandum foret. Post quem Ardulf regnum Nordhumbre suscepit. solatione tam cito terminandum foret. Post quem Ardulf regnum Nordhumbre suscepit. archiepiscopus apud Eboracum, cui successit alter Eubaldus. His diebus Adrianus papa et rex magnus Offa vitae metas attigerunt. Postea Egfert filius Offae regnavit super Merce, et CXLI die mortuus est; cui successit rex Cenwelf. Eodem anno Eadbrict vocatus alio nomine Pren adeptus est regnum Centense; gens vero pagana praedaverunt Nordhumbre, et monasterium Egfert spoliaverunt apud Donemuth. Tunc vero, occurrentibus eis nobilissimis et bello assuetissimis Anglorum, ducibus eorum occisis, victi ad puppes fugerunt. Cum vero in puppibus fugiendo perseverarent, aliquae earum per tempestatem fractae sunt, et multi virorum naufragati sunt; quidam vero viventes capti sunt, et juxta littus capite privati sunt. Nec multo post Cenwolf, rex Merce, Centensem provinciam transverbe
Abbreviated transcription (Latin):
Postquẽ osredꝰ regnare incep̃. S anno seqñti ꝓditꝰ ẽ. & a regno fugatꝰ. &¬
& delred filiꝰ mol itẽ regno ẽ. restitutꝰ. Osredꝰ uͦ qͣrto anno pꝰquã rex fuerat:
c̃ congregatis uirib redirec. ut & delred ꝑquẽ expulsꝰ fuerat regno expelle¬
ret: int̾ eundum captꝰ ẽ. & occisꝰ. & sepultꝰ ap̃ tinamuthã. Qua b̃n gͥ dix̃q
lecabundꝰ rex fieret: quã parũ existimabat se anno scdo regali sede. an¬
rihtrici reg̃ anno .xͦ. uisi st̃ flãmei dracones uolantes ꝑaera. Qd̃ signũ
due pestes secute st̃. Prins maxima fames. pꝰea gens pagana a nor¬
Wagia & dacia ueniens que pꝰ gentẽ nordhymbrensẽ misere destruxer̃. &
inidib ianuarii. Qua etiã tepestate sigga dux qͥ alfwold regẽ beatũ in dig
Deo qͦ rex ofredꝰ occisꝰ fuerat in suꝑbiã elatꝰ: sua relicta nouã dux̾at uxor̃.
ignorans qd̵ & ipse pꝰ bienniũ ꝑimundꝰ eẽt. b̾uisq regni gaudiũ mortis de¬

Expanded text:
t, et a regno fugatus, et Edelred filius Mol item regno est restitutus. Ofredus vero IV anno postquam rex fuerat, cum congregatis viribus rediret, ut Edelred, per quem expulsus fuerat, regno expelleret, inter eumdem captus est et occisus, et sepultus est Tinemuthae. Quam bene igitur laetabundus rex fieret, quam parum aestimabat se, anno II regali sede, anBrictrici anno X visi sunt flammei dracones, volantes per aera, quod signum duae pestes secutae sunt: primo maxima fames, postea gens pagana a Norwegia et Dacia veniens, quae prius gentem Nordumbrensem misere destruxerunt, et ter destruxerunt in Idibus Januarii. Qua etiam tempestate Sigga dux, qui Alfwold regem beatum indigneeo, quo rex Ofredus occisus fuerat, in superbiam elatus, sua relicta novam duxerat uxorem, ignorans quod et ipse post biennium perimendus esset, brevisque regni gaudium mortis de
Abbreviated transcription (Latin):
defcritut sententieq: parerent. In amicos lib̾alissimꝰ. erariũ tam̃
opulentum reliquit. Puis ꝓpt̃ clementiã dictꝰ ÷¬
arcus antoninꝰ uerus cum fr̾e aurelio lucio cõmodo añii.
.xix. m̾ .ii. hi pͥmũ equo ure imꝑiũ ad ministrauerunt.
cum usq ad hoc tempus singuli augusti fuissent. Bellũ deind̾
contͣ pathinos admirabili uirtute et felicitate gessei̾t. Quoꝵ¬

Expanded text:
deferrent, sententiaeque parerent, in amicos liberalissimus, aerarium tamen deferrent, sententiaeque parerent, in amicos liberalissimus, aerarium tamen opulentum reliquit, Pius propter clementiam dictus eMarcus Antoninus Verus cum fratre Aurelio Lucio Commodo annis XIX, mensibus II. Hi primum aequo jure imperium administraverunt, cum usque ad hocontra Parthos admirabili virtute et felicitate gesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ũsq ad nr̾am etatẽ ñ alit̃ insenatu pͥucipibꝰ ad clamet᷑. nisi fe¬
licior augusto. melior traiano.
drranꝰ rex̃ orbem t̾re annis .xxi. hic uideos scd̾o rebelles
ꝑ domuit. ierusalẽq: reedificauit. Iudeisq eim uiden.¬
di licentiã abstulit. ¶Laus adriani. adrianus punceps me¬
dius fuit. Pacem om̃i tp̾r imꝑii sui habuit. semel tantũ ꝑ
p̃sidem dimicauit. Orbem romanũ cͥcuiuit: multa edifi¬
cauit. facundissimus latino sermone. greco: eruditissimꝰ fuit.
Noniꝰ puis monarchiã
muncdi tenuit. anuis .xxii. ⁊ dimid̃. ¶Laus antonii
.pii. Hir honestus ⁊ insignis m̾ito nume ponpilio confert᷑.
ut romulo traianus equat᷑. Nulli acerbus. cunctis benignꝰ.
studens. Uiros equissimos ad administrandũ rẽ publicam¬
querens. Bonos in honorẽ habens. inꝑbos sine aliqͣ acbitate
decestans. Regibꝰ amnicis tam uenerabilis: ut ad eũ controu̾sias

Expanded text:
usque ad nostram aetatem non aliter in senatu principibus acclametur, nisi feusque ad nostram aetatem non aliter in senatu principibus acclametur, nisi felicior Augusto, melior Trajano. Adrianus rexit orbem terrae annis XXI: Hic Judaeos secundo rebelles perdomuit, Jerusalemque reaedificavit, Judaeisque eam videndi licentiam abstulit. Laus Adriani: Adrianus princeps medius fuit; pacem omni tempore imperii sui habuit: semel tantum per praesidem dimicavit; orbem Romanum circuit; multa aedificavit; facundissimus Latino sermone, Graeco eruditissimus fuit. ntoninus Pius monarchiam mundi tenuit annis XXIII et dimidio. Laus Antonini Pii: Vir honestus et insignis merito Numae Pompilio confertur, ut Romulo Trajanus aequatur. Nulli acerbus, cunctis benignus; studens, viros quaerens, bonos in honore habens, improbos sine aliqua acerbitate detestans. Regibus amicis tam venerabilis, ut ad eum controversias
Abbreviated transcription (Latin):
festos ddies habuissent. comniua cũ eisd̾ indiscͥta uicissim habẽs.
seper inuehicłis eoꝵ. sedens. nullũ senatoꝵ. ledens. nil iniustum
ad angendũ. fiscũ agens. lib̾alis in cunctis. publice pͥuatĩq. di¬
tatis om̃s. ⁊ honoribus augens: quos uel medioc familiaritate
cognonisset. Orbẽ tetrarũ edificans. multas inmunitates ci¬
uitatibꝰ tͥbuens. Nichil ñ tranquillũ ⁊ placidũ agens ad eo
ut omi euis etate unus senator dampnatus sit. atqris tamen
eg̃giũ. amicis enĩ culpantibꝰ qd̾ nimiũ cirra om̃s cõmunis e̾ẽt
respondit. talem se imꝑatorẽ ẽẽ pͥuatis: quales ẽẽ sibi imꝑatoreᷤᷤ
pͥuatꝰ optasset. Solus omniũ iutra urbẽ sepultꝰ ÷. Ossa collata
inurnã aureã in foro qd̃ edificauit: sub columpna posita sunt.
stuꝰ altittido. exĩ pedes nt. huiꝰ tantũ memorie delatum est ut

Expanded text:
festos dies habuisset, convivia cum isdem indiscreta vicissim habens, festos dies habuisset, convivia cum isdem indiscreta vicissim habens, saepe in vehiculis eorum sedens, nullum senatorum laedens, nihil iniustum ad augendum fiscum agens, liberalis in cunctos, publice privatimque ditans omnes et honoribus augens quos vel mediocri familiaritate cognovisset, orbem terrarum aedificans, multas inmunitates civitatibus tribuens, nihil non tranquillum et placidum agens, adeo ut omni eius aetate unus senator damnatus sit atque his tamen egregium. amicis enim culpantibus quod nimium circa omnes communis esset, respondit talem se imperatorem esse privatis, quales esse sibi imperatores rivatus optasset. Solus omnium intra urbem sepultus est; ossa collata in urnam auream in foro, quod aedificavit, sub columna posita sunt, cujus altitudo CXL pedes habet. Hujus tantum memoriae delatum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quare potuit desolatũ. ¶ Laus traiani ex sueconio. Raianꝰ
inusitate ciuilitatis ⁊ fortitudinis datiã subegit. ⁊ ea que cͥca da
titibiũ sunit. ⁊ armeniã qmͣ occupauerant parthi. Albanis regẽ
dedit. hibctorũ regẽ ⁊ sauromatarũ ⁊ bosphoranorũ ⁊ arabũ.⁊ os¬
drocnorũ ⁊ colchorũ infidẽ accepit. Corduenos. marcomedos oc¬
cuponit oe ante musiũ magnã ꝑsidis regionẽ: seleutiã ⁊ tesifontẽ.
bebionẽ. ⁊ messenios uicit actenuit. Usq ad indie fines.⁊ mare
tubrum accessit. atq ibi tres ꝓuincias fecit. Armeniã. assiriam.
mesopotamiã. cũ his gentibus que madenã atingunt. Arabiã
pꝰea in ꝓuincie formã redegit. In mari rubro classem instituit.
ut ꝑeam indie fines uastaret. Głam tam̃ militarẽ ciuulitate
a moderatione suꝑauit. Rome ⁊ ꝑ prouincias. cqͣlẽ se om̃ibꝰ exh
bens. Amicos salutandi cruisa freqntans. uel egritantes uel cũ

Expanded text:
quere potuit desolatum. Laus Trajani ex Suetonio: Trajanus quere potuit desolatum. Laus Trajani ex Suetonio: Trajanus inusitatae civilitatis et fortitudinis Daciam subegit, et ea, qbium, et Armeniam, quam occupaverant Parthi. Albanis regem dedit, Hiberorum regem, et Sauromatarum, et Bosphoranorum, et Arabum, et Osdroenorum, et Colchorum in fidem accepit; Corduenos, Marchamedos occupavit, et Antemusium magnam Persidis regionem, Seleuciam et Ctesiphontem, Babylonem et Messenios vicit, ac tenuit usque ad Indiae fines et mare Rubrum accessit, atque ibi tres provincias fecit, Armeniam, Assyriam, Mesopotamiam, cum his gentibus, quae Madenam attingunt. Arabiam postea in provinciae formam redegit, in mari Rubro classem instituit, ut per eam Indiae fines vastaret, gloriam tamen militarem civilitate et moderatione superavit, Romae et pbens, amicos salutandi causa frequentans vel aegrotantes vel cum
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. fãcilitatis ⁊ lib̾alttatis tante fuit. ut cũ nulli ꝗnicqꝗͣ
negaret. ⁊ ab amicis rep̃henderet᷑ respond̾it. nullũ cristem
debere. ab imꝑatore disced̾e. ꝑ hec inusitato fauore dilectꝰ ⁊.
&e tantus luctus eo mortuo publioꝰ fuit. ut om̃s tanqm᷑ in ꝓͥ¬
pͥa dolucruit cobitate. Cum ꝓcul aromia mortuusce̾t.
seratus obitu ipsius cͥca uesꝑam nunciato: nocte urupit in
curiã. ⁊ tantas ei mortuo laudes grãsq congessit: qͣntas neo
uino unqmͣ egerat nec p̃seuti.
post uerouẽ xͥatios ꝑsequit᷑. quẽ diuina ꝓuidentia
omibus inuisum setiatꝰ coegit ut se ipse ꝑiniet.
angustum defenfum magis fuerat qmͣ ampliatũ longe late q
diffudi. hic ⁊ ille qui causa iusticie ocłm sibi ⁊ ocłm filio eruit.
Quẽ gregorius ab inferis iruocauit. Indelligite gͥ legentes qͣnti
sit iusticia que nec infidelẽ tam ꝑfectum aiatorem sui relin¬

Expanded text:
habuit. Facilitatis et liberalitatis tantae fuit, ut cum nulli quidquam habuit. Facilitatis et liberalitatis tantae fuit, ut cum nulli quidquam negaret, et ab amicis reprehenderetur, responderit, nullum tristem debere ab imperatore discedere. Pro hoc inusitato favore dilectus est, et tantus luctus eo mortuo publicus fuit, ut omnes tanquam in propria dolerent orbitate. Cum procul a Roma mortuus esset, senatus obitu ipsius circa vesperum nuntiato, nocte irrupit in curiam, et tantas mortuo laudes gratiasque concessit, quantas nec vivo unquam egerat, nec praesenti. post Neronem Christianos persequitur, quem divina providentia omnibus invisum senatus coegit, ut se ipsum perimeret. m imperium, quod post Augustum defensum magis fuerat quam ampliatum, longe lateque diffudit. Hic est ille, qui causa justitiae oculum sibi et oculum filio eruit: quem Gregorius ab inferis revocavit. Intelligite igitur legentes quanti sit justitia, quae nec infidelem tam perfectum amatorem sui relin
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facile punierit. ultra exilii penã. hic uicit uideam. achaiã. liciã.
rodum. bizanciũ. samũ. traciã. oiliciã. cõmagenẽ. Offensar̾
⁊ inimiciciarũ in memor fuit. Conuicia ã causidicis et philo¬
sophis leuit̃ tulit. Senatui populo. cunctis amabilis ac ioc̾¬
dus. Citus filus eus regnauit annis duobꝰ. ⁊ mensibꝰ
duobus. uir omniũ uirtutum genere mirabilis. ad eo ut amor
⁊ delicie humani generis diceret᷑. Hic amphiteatrũ rome
edificat. ⁊ indedicatione eius quinq milia ferar̾ occidit.
Naus titi summa. Litus facundissimꝰ. bellicosissimus. mo¬
deratissimus: oausas latine egit. poemata ⁊ tragedias grece
composuit. In oppugnatione ierosolimoꝵ sub patre militãs
.xii. ꝓpugnatores .xii. sagutar᷑ ictibus confixit. Rome: tante
cuntatis in impio fint. ut nullũ om̃io pimiret. Conuictos adu̾¬
sum se comurationis dimisit. & incad̾ familiarite qmͣ ante

Expanded text:
n facile punierit ultra exsilii poenam. Hic vicit Judaeam, Achaiam, Lyciam, n facile punierit ultra exsilii poenam. Hic vicit Judaeam, Achaiam, Lyciam, Rhodum, Byzantium, Samum, Thraciam, Ciliciam, Comagenem: offensarum et inimicitiarum immemor fuit; convitia a causidicis et philosophis leviter tulit; senatui, populo, cunctis amabilis et jucundus. Titus filius ejus regnavit annis duobus et mensibus duobus, vir omnium virtutum genere mirabilis, adeo ut amor et deliciae humani generis diceretur. Hic amphitheatrum Romae aedificavit, et in dedicatione ejus, quinque millia ferarum occidit. Laus Titi summa: Titus facundissimus, bellicosissimus, moderatissimus, causas Latine egit, poemata et tragoedias Graece composuit; in oppugnatione Jerosolymorum sub patre militans propugnatores duodecim sagittarum ictibus confixit. Romae tantae civilitatis imperio fuit, ut nullum omnino puniret. Convictos adversum se conjurationis dimisit, et in eadem familiaritate qua ante
Abbreviated transcription (Latin):
illic subũsa ⁊ destructa fuerunt. hio eo anno quo petrũ ⁊ pau¬
lum occidit: ignomuniose deꝑiit.
es pas i ANUS qui ierłm destruxit. regnauit annis fe
re .x. Ipse scił qui britanniã sub claudio adierat.
et insulam uectam romane ditioni subiecerat. Que ht
aboriente ioccasum .xxx. milia circit̃ passuũ. Ab austro in bo¬
ream .xii. in orientalibus sui partibus mari sex miliũ. in occiden¬
tali tͥum. ameridiano littore distans. hic etiam uir nobilissimꝰ
colosum erexit habentem altitudinis.
sit. pecunie tantum auidior fuit. ita tamen ut eam nullis in¬
iuste auferret. Quam cum omi diligentie ꝓuisione colligeret:
tam̃ studiosissime largiebatur precipue indigentibus. Nec fa¬
cile ante eum cuiꝰqm principis uel maior ÷ lib̾alitas cõꝑta: uel
iustior. Elacidissime lenitatis erat. Ut qui maiestatis contͣ se reoᷤᷤ¬

Expanded text:
illic subversa et destructa fuerunt. Hic eo anno quo Petrum et Pauillic subversa et destructa fuerunt. Hic eo anno quo Petrum et Paulum occidit, ignominiose deperiit. Vespasianus, qui Jerusalem destruxit, regnavit annis fere decem: ipse scilicet qui Britanniam sut Claudio adierat, et insulam Vectam Romanae ditioni subjecerat: quae habet ab oriente in occasum triginta millia circiter passuum; ab austro in boream duodecim; in orientalibus suis partibus mari sex millium; in occidentali trium a meridiano Britanniae littore distans. Hic etiam vir nobilissimus colossum erexit, habentem altitudinis Csit, pecuniae tantum avidior fuit, ita tamen ut eam nullis injuste auferret: quam cum omni diligentiae provisione colligeret, tamen studiosissime largiebatur, praecipue indigentibus: nec facile ante eum cujusquam principis vel major est liberalitas comperta, vel justior. Placidissimae lenitatis erat: ut qui majestatis contra se reos no
Abbreviated transcription (Latin):
pasianus missus in gͥmaniã. ac deinde inbritanniã tͥgesies
rbis cum hoste conflixit. Duas ualidissimas gentes afflixit.
xxoppida armis cepit. Insulam quoq uectam britannie adia¬
centem romano subiecit imꝑio. Cum aũt regnasset. xxiii. ann̾
et plusqmͣ dimidio tuam patrum optinuit. ¶Laus claudii.
Clandius multa gessit tranquille atq moderate. quedã
minus caute. Romanũ imꝑiũ auxit. uir bellicosus fuit. ad¬
eo ciuilis cͥca quoidã amicos extitit: ut ziã plauciũ nobilẽ
iuirũ qui in expeditione britannica multa eg̾gie fecerat
tum phantẽ ipse ꝓsequeret᷑. ⁊ conscendenti capitoliũ ĩe¬
ius incederet:
ero regnauit annis .xiii. ⁊ plusqmͣ dimidio. hic qͣmuis
iuuenis stremuis fuiss. tñ cum imꝑaret in re militari
segnis factus ÷. Unde int̾ alia romani regni decͥm̃ta
britanniã peue amisit. Nam duo sub eo nobilissima oppida

Expanded text:
pasianus missus in Germanniam, ac deinde in Britanniam, trigesies pasianus missus in Germanniam, ac deinde in Britanniam, trigesies et bis cum hoste conflixit; duas validissimas gentes afflixit; viginti oppida armis cepit; insulam quoque Vectam Britanniae adjacentem Romano subjecit imperio. Cum autem regnasset tredecim annis et plusquam dimidio viam patrum obtinuit. Laus Claudii: Claudius multa gessit tranquille et moderate, quaedam minus caute. Romanum imperium auxit, vir bellicosus fuit: adeo civilis circa quosdam amicos exstitit, ut etiam Paulinum nobilem virum, qui in expeditione Britannica multa egregie fecerat, triumphantem ipse prosequeretur, et conscendenti Capitolium laevus incederet. ero regnavit annis tredecim et plusquam dimidio. Hic, quamvis juvenis strenuus fuisset, tamen cum imperaret, in re militari segnis factus est: unde inter alia Romani imperii detrimenta Britanniam pene amisit. Nam duo sub eo nobilissima oppida
Abbreviated transcription (Latin):
aut consiliis melior qmͣ p̃meditatis. Arguebat᷑ aũt ssinultatis
quasi infẽsus his quos diligebat. his uero quos oderat. quasi
beniuolus apparens.
Anuo aburbe condita septingentesimo nonagesimo
octauoimꝑnum suscepit. Quaito anno regni sui britan¬
uiam adiit. quosdam q: rebelles sine ullo p̾lio uel sanguine
citissime indedicionẽ recepit. Orchadas etiam insulas ultra bͥ¬
tanniã in occeano positas de quibꝰ p̾diximus romano adiecit
imꝑio.⁊ sexto quo ꝓfectus erat mense romã rediit. Sibiq et fi¬
lio suo britannici nom̃ indidit. De quo uuenalis. Ostend̾ is¬
qr tuũ generose britannice uentrem. Quo etiã anno fames
grauissima ꝑ syriã facta ÷. que a luca in accibus apłoꝵ ꝑpro¬
phetam agabũ p̃dicta e̾e memorat᷑. Temꝑibus claudii petrus
fid̾i nr̃e princeps cathedram rome suscepit. quã .xxu. annis
tenuit .i. usq ad ultimũ neronis annũ. Ab eod̾ claudio uas¬

Expanded text:
aut consiliis melior quam praemeditatis. Arguebatur autem simultatis, aut consiliis melior quam praemeditatis. Arguebatur autem simultatis, quasi infensus his, quos diligebat; his vero quos oderat quasi benevolus apparens. anno ab urbe condita septingentesimo nonagesimo octavo imperium suscepit. Quarto anno regni sui Britanniam adiit, quosdamque rebelles sine ullo praelio vel sanguine citissime in deditionem recepit. Orcadas etiam insulas ultra Britanniam in Oceano positas, de quibus praediximus, Romano adjecit imperio, et sexto, quo profectus erat, mense Romam rediit, sibique et filio suo Britannici nomen indidit. De quo Juvenalis: Ostendensque tuum, generose Britannice, ventrem. Quo etiam anno fames gravissima per Syriam facta est; quae a Luca in Actibus apostolorum per prophetam Agabum praedicta esse memoratur. Temporibus Claudii Petrus fidei nostrae princeps cathedram Romae suscepit, quam XXV annis tenuit, id est usque ad ultimum Neronis annum. Ab eodem Claudio Ves
Abbreviated transcription (Latin):
ciuilis animi. corꝑe toto pulcheR. s oculis p̃cipue. Inciues cle¬
mens. in amicos tantus ut eos sibi pene coeqͣret. Nulli genti nͥ
nistis de causis bellum indixit. pessimũ dicens causa tͥumphan¬
di dubios euentꝰ adire. Sic abarbaris dilectus ut quidã regeᷤᷤ
ad ei obseq̾ndũ romã sponte uenerint: quidã in honorẽ eiꝰ cuu¬
tates conderent. ut uiba ⁊ herodes. Omĩ die legebat. scͥbebat.
declamabat. cibi acium multũ abstinens. Probra sibi dic¬
ta ñ ulciscens. Rodicionis sue reis dans ueniã. Romã lat̾iciã
inuenit. reliquit marmoreã.
IBerius pͥuignus augusti pꝰ eũ regnauit annis .xxiii.
tam suꝑ britamiã qmͣ suꝑ alia regna tocius mundi¬
Laus tib̾ii. Tib̾ius prudens marmis fortmatusq fuit. Ind̃
sub augusto merint ut ei succederet. Erat litterarũ scientis.¬
simus. s magis eloquio clarissimus. Repentinis responsiomibꝰ

Expanded text:
civilis animi, corpore toto pulcher, sed oculis praecipue; in cives clecivilis animi, corpore toto pulcher, sed oculis praecipue; in cives clemens, in amicos tantus, ut pene eos sibi coaequaret. Nulli genti nisi justis de causis bellum indixit, pessimum ducens causa triumphandi dubios eventus adire. Sic a barbaris dilectus, ut quidam reges ad ei obsequendum Romam sponte venerint; quidam in honore ejus civitates conderent, ut Juba et Herodes. Omni die legebat, scribebat, declamabat, cibi ac vini multum abstinens, probra sibi dicta non ulciscens, proditionis suae reis dans veniam, Romam lateritiam invenit, reliquit marmoream. Tiberius privignus Augusti post eum regnavit annis XXIII tam super Britanniam quam super alia regna totius mundiLaus Tiberii: Tiberius prudens in armis fortunatusque fuit. Unde sub Augusto meruit, ut ei succederet. Erat litterarum scientissimus, sed magis eloquio clarissimus, repentinis responsionibus