comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid mueniri potest ꝙ genis loco
ualeat collocari. neq sub amłi.
homo namq spẽs nõ gñs est.
quare antiquior iudebr spẽi dĩo
genus in suas differencias dis¬
gregemus nõ inposteriores. Nesꝑ¬

Expanded text:
quam inueniri potest quod generis loco ualeat collocari neque sub animali, homo namque species, non genus est. Quare antiquior uidebitur speciei genus in suas differentias disgregemus non in posteriores, e
Abbreviated transcription (Latin):
alia sunt differentia alia i dr̃a.
Differencium alia sunt bona
sio ingemima secaretur si spẽb
⁊ differenciis uocabula nõ de ceñt
dimidium. sensibile sensus. hec
inuicem referantur. ac si sñ se
esse nõ possunt. Nõ est egͦ genĩs
mrelatiuas partes facienda di¬
iisio. s tota hiꝰ seccõ a genere se¬
paranda est. neqz em̃ hominis
spẽs est seruus aut dominus.
nec numerũ medium uel dupl¬
um. ¶Cum gͥ quatuor sint op¬
nis sinõ noc̃e est semꝑ tñ relatõis
reicienda est diisio priuatõnis
⁊ hĩtus ⁊ contrarioꝵ sumende.
Maxĩe aũt ⁊trarietas in differẽ¬
ciis ponenda est. nec nõ eciam
duuidantur. diffinicõ namq
dunsionis est generis inproxi¬
mas spẽs ꝑtes distributõ. oport
igitur scdm̃ naturam diuisioĩs
semꝑ fieri gn̾is distributõnem
s hoc interdum fieri nequid p̃p¬
eam cam̃ qmͣ supra reddimus
atq ideo qm̃ quedam sunt gena¬
prima q̃dam media. quedã ulti

Expanded text:
alia sunt differentia, alia indifferentia; alia sunt differentia, alia indifferentia; differentium alia sunt bona, nis in gemina secaretur si speciebus et differentiis uocabula non deessent. medium, sensibile sensus. Haec inuicem referantur ac sine se esse non possint. Non est ergo generis in relatiuas partes facienda diuisio, sed tota huiusmodi sectio a genere separanda est, neque enim hominis species est seruus aut dominus nec numeri medium aut duplum. Cum igitur quattuor sunt dnis si norejicienda est divisio, privationis et habitus, et contrariorum sumendae. Maxime autem contrarietas in differentiis ponenda est, nec non etiam diuidantur, definitio namque diuisionis est generis in species proximas distributio. Oportet igitur secundum naturam diuisionis semper fieri generis disgregationem sed hoc interdum fieri nequit propter eam quam supra reddidimuatque ideo, quoniam quaedam sunt prima genera, quaedam ulti
Abbreviated transcription (Latin):
um quoddam est animal morta
ꝙdam immortale. uolentes gͥ
diffuitonem hominis reddere
diceremus homo est .a. littera
.a. mortale ac si diceretur a ml
tõnale mortale.a. enim ut
dcm est. animal rõnale significat.
sic ergo .a. littera ⁊ mortale duob
terminis ft̃a diffimicõ est. ꝙ si re¬
perientur mominib quoq no-¬
mma duob terminis tota diffi¬
nicõ constitueretur. ¶Dunsio
est siquis generi ⁊ differencie
ip̃m nomen imponat ut cum
dicimus sigurarum q̃ sunt tͥlatẽ
alie sunt equilatẽ ake duo la¬
tera hñtes equalia. a lie tote in¬
equales. ¶Tuna igitur diuisio¬
ista sisic proferetur fieret duplex.
figurarum que trilatere sunt
alie sunt equales alie mequa¬
les. mequalium aũt alie sunt
duo latera tm̃ equa habentes.
alie tria inequalia id est omĩa.
Sic ꝙ cum dicimus rerum om¬
num alia sunt lona alia sũt¬
mala alia indiffẽrencia que
ita diceretur gemima diuisio ꝓ¬
ueniret ¶Retum omnium

Expanded text:
ae'' quod est animal raae'' quod est animal ralia immortalia''. Volentes igitur definitionem hominis reddere dicemus ''homo est A littera ''A mortale'' tanquam si diceretur ''animal rationale mortale'', A enim, ut dictum est, animal rationale significat. Sic ergo A littera et mortali, duobus terminis, facta definitio est; quod si reperirentur in omnibus quoque nomper terminis tota definitio constitueretur. Diuisio est si quis generi et differentiae cum deest nomen imponat, ut cum dicimus ''figurarum quae sunt trilaterae aliae sunt aequilaterae, aliae duo latera habentes aequa, aliae totae inaequales''. Trina igitur ista diuisio si sic proferretur fieret duplex: ''figurarum quae trilaterae sunt aliae aequales, aliae inaequales; inaequalium aliae sunt duo latera tantum aequa habentes, aliae tria inaequalia'', id est omnia; et cum dicimus ''rerum omnium alia sunt bona, alia mala, alia indifferentia'', quae ita diceretur gemina diuisio proueniret: ''rerum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
de oppõẽ priuatõĩs ⁊ hĩtus hec
dicta sufficiant. ¶Contraniorum
llero oppõm dubitatur fortasse
an scdm̃ priuatõnem ⁊ hĩtum
eẽ iudeatur ut album ⁊ ingrũ.
an album quid̃ priuatõ ingri
sit. ingrũ uero alb. s hec alias.
¶unc aũt tractand̃ est tamqm᷑
si sit aliud ergo oppõitõnis sicut
est inpreditamentis ab ipo quos
anstotile dispositum. CIncõ¬
traiis auĩt generum diuisio mł¬
ta est. fere enim cinictas differẽ¬
cias incontraria duamus. ¶S
qm̃ contraria sunt alia medro ca¬
rencia. alia mediata ita quoq di¬
uisio facienda est. ut coloꝵ ala
sunt alba alia iugra alia neutra.
fieret aũt ominis diffutio omĩs¬
q duusio duob termmims predi¬
tatis. nisi ut supra iam dictum ẽ.
indigenciaq sepe existit innomime
phiberet. quo aũt modo utraq
duobz termnus fierent er̃ mani¬
festum hoc modo. cum enim dico
animalium alia sunt rõnalia
alia irracõnalia. anmal rõnale
men alittera. Rursus animali¬

Expanded text:
e quidem priuationis et habitus haec dicta sufficiant, contrariorum uero oppositio dubitatur fortasse an secundum priuationem et habitum esse uideatur, ut album et nigrum, an album quidem priuatio nigri sit, nigrum uero albi, sed hoc alias, nunc autem ita tractandum est tanquam si sit aliud oppositionis genus, sicut est in Praedicamentis ab ipso quoque Aristotele dispositum. In contrariis autem generum multa diuisio est, fere enim cunctas differentias in contraria ducimus, sed quoniam contraria sunt alia medio carentia, alia mediata, ita quoque diuisio facienda est, ut ''colorum, alia sunt alba, alia nigra, alia neutra''. Fieret autem omnis definitio omnisque diuisio duobus terminis praedicatis nisi, ut supra dictum est, indigentia quae saepe existit in nomine prohiberet. Quo autem modo utraeque duobus terminis fierent erit manifestum hoc modo. Cum enim dico ''animalium alia sunt rationabilia, alia irrationabilia'' animal rationale men A litteram: ''rursus A litter
Abbreviated transcription (Latin):
quedam paratur anxietas aut ob¬
sauiora sunt fortasse quam ip̃a
desiderat nichil ad cognicom facilẽ
pollicentem. neꝑ emm rudib hec
tocius artis s mibutis ⁊ ulteriore
loco pene progressis legenda ⁊ dis¬
cenda ꝓposimmus. qui uero huius
sit cum de ordine ꝓ ypatetice disci¬
pline mechi dicendum esset dili¬
gent̾ exposm. hec quidẽ dcã sunt
de oppõe quam affirmatõ negatio¬
q consticuit ¶Illa uero q̃ scdm̃
habitũ priuatõnem qꝑ fit ip̃a qͦ
superiori uidr̃ ẽẽ consimilis. ue¬
gat enim quodammodo priuatõ
hĩtum. ¶ S differt ꝙ semper
quidem potest ẽẽ nego priuatio
ta docuerunt. quare forma que¬
dam intelligitur ẽẽ priuacio
nõ enim totum priuat. s ⁊ cutã
se ipãm priuatum quoq disponit.
uatum luce disponit. cecus enm
quasi dispoitus ⁊ affectus. ⁊ hoc
fit ut priuatõnis dr̃a ad gen̾is di¬
uisionem frequent̾ utamur. sed
hic quoq eodẽ modo sicut in contra¬

Expanded text:
quaedam paretur anxietas aut obquaedam paretur anxietas aut obscuriora sint fortasse quam ipse desiderat, nihil ad me cognitionem facilem pollicentem. Neque enim rudibus haec totius artis, sed imbutis et ulteriore pene loco progressis legenda et discenda proponimus. Qui vero hujus sit, cum de ordine peripatetice disciplinae mihi dicendum esset, diligenter exposui. Haec quidem dicta sunt de oppoque constituit, illa uero quae secundum habitum priuationemque fit ipsa quoque superiori uidetur esse consimilis. Negat enim quodammodo priuatio habitum, sed differt quod semper quidem potest esse negatio, priuatio ta docuerunt. Quare forma quaedam intellegitur esse priuatio, non enim tantum priuat sed etiam circa se ipsam priuatum quemque disponit. uatum luce disponit, caecus enimodo quasi dispositus et affectus hoc qufit ut priuationis differentia ad generum diuisionem frequenter utamur. Sed hic quoque eodem modo sicut in contra
Abbreviated transcription (Latin):
quociens negatoẽ facimus secci¬
onem prius aut affirmatõ ant¬
duplex simplex dicendum est
nomen ut numeroꝵ alii sunt
primi alii nõ primi ¶am sipriꝰ
negatõ dt̃a sit tardior fit rei qmͣ
ꝓponimus intellectus. nam cunt
primum dicis ẽẽ aliquos nume¬
ros primos cum quales sint pri¬
mi ex emplo uel diffimtoẽ docrãs
quales sunt nõ prumi mox au¬
ditor intellig̃ su uero econtrario
fecens aut noutra subito aut
tardius utraq cognoscitur. Di¬
uisio uero q̃ per aptissimam ge¬
neris naturam reperta est debet
pocius ad intelligibiliora deduce̾.
mum est indiuisione quoss pri
oportet ordinari. sicc̃e enim est
semꝑ finita ifinitis cẽ puora.
Ut equalem mequali. uututem
uirtus. certus incertis. stabile fix¬
q̃ aut diffmita parte or̃onis aut
affirmatone proferuntur uel fini¬
ta sunt. ꝙ aũt nomen eam parti¬
cula negatiua aut tota negõe. qͣre
finita pocius quam infinito faciẽ
da est durisio. S si cuilib ꝑ hec

Expanded text:
quoties negatione facimus sectiquoties negatione facimus sectionem, prius aut affirmatio, aut simplex dicendum est nomen, ut est numerorum; alii sunt primi, alii non primi. Nam si prius negatio dicta sit, tardior fit ejus rei quam proponimus, intellectus. Nam cum primum dicis esse aliquos primos numeros, cum quales sint primi exemplo vel diffinitione docueris, quales non sint primi, mox auditor intelligit. Sin vero econtrario feceris, aut neutrum subito, aut tardius utrumque cognosces. Divisio vere quae propter apertissimam generis naturam reperta est, debet potius ad intelligibiliora deducere.mum est, in divisione quoque primitus oportet ordinari. Necesse ester finita infinitis esse priora, ut aequale inaequali, uirtutem uitiis, certum incerto, stabile fixquae aut definita parte orationis aut affirmatione proferuntur plus finita sunt quam aut nomen cum particula negatiua aut tota negatio, quare finito potiuda divisio. Sed si cui per haec
Abbreviated transcription (Latin):
sit compõitionis etradictõis opp̃o.
Duoco aũt contradictõnis oppõi¬
cionem que affirmatõmi ⁊ negõi
opponitur. In hac ergo negotio
ꝑse nullam spem facit. nam cũ
dico homo uel equus uel aliquid
huuismodi spẽs sunt. quicquid
aũt quis nnegatõne ꝓculerit spe¬
ciẽ nõ declarat nõ eẽ emm hoĩem.
nõ est spẽs. omnus emni spẽs eẽ
constituit. negõ uero quid ꝓponit
ab eo quod est ẽẽ disiungit. ut
cum dico homo qualis sit quiddã
locutus sum. cum uero nõ homo
sb̃am hominis negõe destruxi
sic igitur ꝑse caret diuisio gn̾is
in spẽs negatoẽ. Ncc̃ẽ est aũt sepe
spẽm negõe eponere. cum ea que
simplici nomine spẽm uolumuꝰ
assignare nullo uocabulo min¬
cupatur. Ut cũ dico mmpanum
numeroꝵ alii sune primi ut trez
uem ⁊ rursus figurarum alii
gri. ergo qm̃ nomen unum spẽb
poĩtum nõ est eis negoe proferre
nc̃ce est. Hoc igit᷑ cogit interdũ
nẽcas nõ natura. ¶Ideo quoss

Expanded text:
it contradictionis oppositio, uoco autem contradictionis oppositionem quae affirmatione et negatione proponitur. In hac igitur negatio per se nullam speciem facit, nam cum dico ''homo'' uel ''equus'', et aliquid huiusmodi, species sunt, quicquid autem quis in negatione protulerit speciem non declarat, non esse enim hominem non est species. Omnis enim species esse constituit, negatio uero quicquid proponit ab eo quod est esse disiungit, ut cum dico ''homo'' quasi si sit quiddam locutus sum, cum uero ''non homo'' substantiam hominis negatione destruxi. Sic igitur per se caret diuisio generis in species negatione. Necesse est autem saepe speciem negatione componere cum ea quam simplici nomine speciem uolumus assignare nullo uocabulo nuncupatur, ut cum dico ''imparium numerorum alii sunt primi'', ut truem, et rursus ''figurarum aliaegri. Ergo quando nomen unum speciebus positum non est, eas negatione proferre necesse est. Hoc igitur cogit interdum necessitas, non natura. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
cecitas quamquã sint quedã
res in quib discernere difficul¬
tas sit utr̃ incontrariis an in
tineat collocari ut motus quies.
sanitas egritudo. ingilatõ somp¬
nus. lux tenebre. s hec alias.
¶Iũt aũt de reliquis oppõitõib
dicendum est. tercia est opporio
non uiuit. quarta scdm relatio¬
nem ut pat̾ filius. dominus ser¬
poña separata. ¶N unc uero di¬
cendum est scdm̃ quam oꝑpõm ha¬

Expanded text:
caecitas, quamquam sint et quaedam caecitas, quamquam sint et quaedam res in quibus discernere difficultas sit utrum in contrariis an in teat collocari, ut sunt motus quies, sanitas aegritudo, uigilatio somnus, lux tenebrae, sed haec alias, nunc autem de reliquis oppositionibus dicendum est. Tertia oppositio esnon uiuit''; quarta secundum relationem, ut pater filius, dominus serposita separari. Nunc ergo dicendum est secundum quam oppo
Abbreviated transcription (Latin):
a sb̃o seungimus rõe. ut cum
hominem ẽe prohiberet. alud
rursus est iꝑ rõe seperari nõ possit.
ꝙ siseparatum est spẽs interimit᷑.
Ut cum dicimus in ẽẽ homini
ut solus numerare possit. uel
geometrians dicire. ꝙ si hec po¬
ssibilitas ab homine se iungi¬
tur. homo ip̃e nõ ꝑmanet. S ħ
nõ statim earum sunt que insb̾¬
stancia isunt. Nam nõ id ar¬
quas spẽs nõ subsistit ip̃e ⁊ in
Diffinitõe spẽr ut homms ⁊ in
genens eius diuisione quod¬
continet spem ut ip̃m hommẽ
collocantur. ¶Et uniuersalit̾
dicendum est quecumqz differen¬
cie hiꝰ sunt ut nõ modo pret̾ eas
spẽs eẽ nõ possit. s ꝓpter eas solas
fit. hee indiõne generis uel m
spẽi diffinitõne sumende sunt.
¶Qm̃ uero quedam sunt que
differunt que contra se indiuisi¬
omb poni nõ debent. ut in ali
rõnale ⁊ bipes licet differant
nulla ase oppõne disumgunt᷑
constat quecumqs aliqua oppõe¬
na ut bonun malum. aut ut
habitus ⁊ priuacio ut insus ⁊

Expanded text:
atione seiungimus, ut cum hominem prohiberet. Aliud rursus est quod ratione separari non possit, quod si separatum sit species interimatur, ut cum dicimus inesse homini ut solus numerare possit uel geometriam discere. Quod si haec possibilitas ab homine seiungatur, homo ipse non permanet; sed haec non statim earum sunt quae in substantia insunt, nam non idcirquas species consistit ipsae et in definitione speciei ut hominis et in generis eius diuisione quodcontinet speciem ut ipsum hominem collocantur. Et uniuersaliter dicendum est, quaecumque differentiae huiusmodi sunt ut non modo praeter eas species esse non possit sed propter eas solas sit, hae uel in diuisione generis uel in speciei definitione sumendae sunt. Quoniam uero quaedam sunt quae differunt quae contra se in diuisionibus poni non debent, ut in animrationale et bipes, licet differant, nulla a se oppositione disiunguntur, constat quaecumque a se aliqua opporia, ut bonum malo, aut ut habitus et priuatio, ut uisus et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Est enimdiuisio genens in
spẽs est ru̾sus diusio cũ totum
mpprias distribuitur partes.
ẽ alia cum nox multa signifi¬
cans. insignificatones ꝓprias
recipit seccõnẽ. pret̾ hãs autẽ
tres/ est alia diuisio que scom̃¬
ac̃ns fieri dicitur: huius aut̃
Tertius cum acc̃ns macridencia
secamus. hoc itaq si fit utraq
¶S harũ omnium diuisionũ

Expanded text:
Est enim diuisio generis in species, est rursus diuisio cum totum in proprias distribuitur partes, est alia cum uox multa significans in significationes proprias recipit sectionem. Praeter has autem tres est alia diuisio quae sns fieri dicitur. Hujus autem est tertius cum accidens in accidentia secamus: hoc ita fit, si utraque Sed harum omniu
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ messe subiecto. ꝙ si ip̃a uel
actu uł rõne se uingitur. hec a
diuisione generis separanda est.
si omm sepe ⁊ actu ⁊ rõne se uin
linqunt. ut sedere quid̃ frequençi
separatur ⁊ actu ip̃o a st̾o diuudr̃.
¶Que uero rõe sole a subiecto di¬
iuduntur. ca sunt ꝑmanenciũ

Expanded text:
semper inesse subiecto; quod si ipsa uel semper inesse subiecto; quod si ipsa uel actu uel ratione seiungitur, haec a diuisione generis separanda est. Si enim saepe et actu et ratione seiungtim relinquunt, ut sedere quidem frequentius separatur et actu ipso a subiecto diuiditur. Quae uero ratione sola a subiecto diuiduntur ea s
Abbreviated transcription (Latin):
sunt equiuoca in hus diuisio so¬
la significatõns est. uidendum
prius est quid sit uniuocum. ⁊¬
quid equnuocum. nec cum ista
fefellennt. equiuocum nomen
quasi in spẽs in signisicatiuas¬
uoces resoluamus. unde fit ut
quentes statim alie relinqͣñtes
uel sedere uel stare uel ingilare.
⁊ sequentes uero sunt ut capilli
⁊ glauci o culi si nõ sunt quadam
extrinsecus debilitate turbati. E
had generis diuisionem sumenda
nonsunt. neq ad diffiniconenẽ
sunt commoda. omne enii  ad
diuisionem generis aptum est. id
ad diffimcõnem rectissime congre¬
gatur. Ille uero que ꝑ se sunt
sola ad diuisionem generis apta
siait. hec aũt in formata ꝑficiũt
uniuscuusq sb̃am. ut hommus
rõnalitas ⁊ mortalitas. s has
quem admodũ probare possimuᷤ
utrum ex eo sint genere statim re¬
linquencium an consequencium
in sb̃a permanencium. Hoc modo
iudendum est. ¶Neq sufficit
scire quas indiuisione sumamꝰ

Expanded text:
sunt aequivoca, in his divisio sosunt aequivoca, in his divisio sola significationis est, videndum prius est quid sit aequivocum, quid univocum, ne cum ista fefellerint, aequivocum nomen quasi in species, ita in significativas resolvamus, unde fit ut quentes. Statim relinquentes uel sedere uel stare uel uigilare, consequentes uero, ut capilli  glauci oculi si non sint quadam extrinsecus debilitate turbati. Sed haec ad generis diuisionem sumenda non sunt, neque ad definitionem sunt commoda; omne enim quicquid ad diuisionem generis aptum est idem ad definitiones rectissime congregamus, illa uero quae per se sunt sola ad diuisionem generis apta sunt, haec autem informant perficiuntque uniuscuiusque substantiam, ut hominis rationabilitas et mortalitas. Sed has quemadmodum probare possimus utrum ex eo sint genere statim relinquentium an consequentium an in substantia permanentium hoc modo uidendum est, neque enim sufficit scire quas in diuisione sumamus
Abbreviated transcription (Latin):
s qm̃ spẽi huius que est animal
pro spẽ differenciam pommus.
eamq superiori generi copula¬
mus. omnis enim differencia
ingenus ꝓprium ueniens spem̃
facit. unde fit ut materia qued̾
genus sit. forma differencia. Cũ
aũt ꝓpriis nominib spẽs ium¬
cupatur. nõ in differencias gn̾is
fit recta diuisio ¶Unde est ut
explurib terminis diffinicio
colligatur. si emin ommes spẽs
suis nominib appellarentur.
ex duob solis terminis omniᷤs
fieret diffmicio. ut cum dico ꝙ
est homo. quid michi nc̃ce eẽt
drẽ ammal rõle mortale. si anil
hommis u̾issima rõne ⁊ integͦ
conclusione perficeret. ¶Nunc
aũt ad diffiitõnes in tegras spe¬
cierũ dĩo necessaria est. ⁊ forte in
eodẽ diuisionis diffiitõnis q rõ
uersatur. Nam duusionis iuncte.
unia componitur diffinicõ. s qm̃
alia sunt equnioca alia uniuoca
que sunt unuoca. ip̃a ingenereᷤ
suscipimus sectionem. que irero

Expanded text:
huius quae est animal huius quae est animal pro specie differentiam ponimus eamque superiori generi copulamus, omnis enim differentia in genus proprium ueniens speciem facit, unde fit ut materia quaedam genus sit, forma differentia, cum autem propriis nominibus species appellantur, non in differentias generis fit recta diuex pluribus terminis diffinitio colligatur. Si enim omnes species suis nominibus appellarentur, ex duobus solis terminis omnis fieret diffinitio, ut cum dico, Quid est homo? quid mihi necesse esset dicere animal rationale mortale, si animahominis verissima ratione et integra conclusione perficeret? Nunc autem ad diffinitiones integras specierum divisio necessaria est, et forte in eodem divisionis diffinitionisque ratio versatur. Nam divisionibus junctis una componitur diffinitio. Sed quoniam alia sunt aequivoca, alia univoca, et quae sunt univoca, ipsa in generum suscipimus sectiones, quae vero
Abbreviated transcription (Latin):
hñt partes ut in eris uirgula.
cuius partes que sunt continius
qm̃ eiusdem sunt eris uidentur
aut nocis ⁊ tocius distributõ¬
ns differencias dare. differunt
uoces aũt nõ inpartes fit. sed
meas res quas mnox ip̃a sist̃
uñ fit ut sublata parte totum
percat. sublata uero una re ꝙͣ
uox significat multa designan
nox illa ꝑmaneat. ¶ Nunc gͦ
quid̃ genus sic distinguendũ
est ¶ Gemus est quod deplurib
spẽ differentib m eo ꝙ quid sit
predicatur. Spẽs uero quod sub
genere predicamus collocamus
differencia est qua aliud ab alio
distare propomimus. ⁊ est quid̾
genus ꝙ interroganti quid q̃ ꝑ
res sit. conuenit responderi. diffe¬
rencia est que ad qualis percun¬
taconem rectissime respondetur
Nam cum quis interrogatur
quid est homo. recte ammal.
differencias. si spẽs quib gn̾s
oportet diuidi nommibs carent.¬
ut cum dico ammalium alia
sunt rõnalia. alia irracionalia
rõnale ⁊ irratõnale differe sũt

Expanded text:
s, ut in aeris uirgula s, ut in aeris uirgula cuius partes, quae sunt continuae quia eiusdem sunt aeris, uidentur autem uocis et totius distributionis differentias dare. Differunt uocis autem fit non in partes sed in eas res quas uox ipsa significat, unde fit ut sublata parte totum pereat, sublata una re quam uox significat multa designans uox illa permaneat. Nunc ergo quid genus sit definiendum est: genus est quod de pluribus specie differentibus in eo quod quid sit praedicatur, species uero quam sub genere collocamus, differentia qua aliud ab alio distare proponimus. Et est quidem genus quod interroganti quid quaeque res sit conuenit responderi, differentia quae ad qualis percontationem rectissime respondetur; nam cum quis interrogatur ''quid est homo?'' recte ''animal''differentias si species quibus genus oportet diuidi nomiut cum dico animalium alia rationalia sunt, alia irrationalia. Rationale et irrationale different
Abbreviated transcription (Latin):
totum aũt partib ꝓpriis posteriꝰ
temporis antecedunt. uñ fit ut
genus inposteriora totũ aũt in pri¬
ora soluamus. huic ergo illud
nere dicitur sigenus intermina¬
tur statim speciem deperire: si spẽs
interempta sit nõ ꝑ emptum ge¬
nus innatura consistere conue¬
nit. contra euenit in toto. nã
si pars tocius ꝑit. nõ erit totum¬
cuius pars ima sit interempta.
sbĩ totum pereat. partes ꝑmane¬
bunt distributiue. ut si de inte¬
gra domo quis abstulerit teftũ
pereunte toto panies ⁊ fundamẽ¬
tum constabunt. ¶Amplius qͦ
genus spẽb materia est. nam sicͥ
es accepta forma transit instatuã
ita genus accepta differencia trã¬
sit in spẽm. tocius ueto patium
multitudo materia est. forma uͦ
enrundẽ parrium compõicio. Nam
siant spẽs exgenere constat ⁊ di¬
fferencia. ita totum constat ex
partib. ude fit ut totum ab
ip̃arum compoĩcione differat.
eodem modo in huis que simile¬

Expanded text:
totum autem partibus propriis posteriustotum autem partibus propriis posteriusoque temporis antecedunt, unde fit ut genus in posteriora, totum uero in priora soluamus. Hinc quoque illud uere dicitur: si genus interimatur statim species deperire, si species interempta sit non peremptum genus in natura consistere. Contra euenit in toto, nam si pars totius perit totum non erit, cuius pars una sit interempta; sin totum pereat partes permanent distributae, ut si de integra domo quis abstulerit tectum, pereunte toto parietes et fundamenta constabunt. Amplius quoque genus speciebus materia est, nam sicut aes accepta forma transit in statuam ita genus accepta differentia transit in speciem; totius uero partium multitudo materia est, forma uero earundem partium compositio. Nam sicut species ex genere constat et differentia, ita totum constat ex partibus, unde fit ut totum ab ipsarum compositione differat, eodem modo in his quae simile
Abbreviated transcription (Latin):
genere collocantur ⁊ nomẽ gni̾s
nificationes in lingua romana
fiat. simpliciter fortasse predica¬
tur inbarbara cum ea que aput
nos imo nomme nuncupantur.
illi plurib fortasse nominibus¬
significent. genĩs uero aprt om̃s
eadem diuisio distribucioq per¬
manet. Uñ fit ut uocis quidem
diuisio ad poĩtionemq consuetu¬
aput aliquos ꝑmutatus. ⁊ hee
quidem sunt diffẽ gni̾s distribu¬
tionis ⁊ uocis. ¶Generis uero
sectio atocius discributõne seũ¬
gitur. ꝙ tocius diisio scdm̃ qnͣti¬
tatem fit. ꝑtes enim totam sub¬
stanciam cõnungentes actu ⁊
tur. generis uero distributio qͣli¬
ate ꝑficitur. nã cũ hominem
sub ammali locauero. tunc qua¬
litate diuisio fc̃a est. quale nam¬
q animal homo. id ercco qm qͣ¬
dam qualitate informatur. uñ
quale sit anmal respondens. aut
rõnale respondebit aut cͥce mor¬
tale ¶amplius genus omne
naturaliter prius est ꝓpriis spẽb.

Expanded text:
genere collocantur et nomen generis genere collocantur et nomen generis nificationes in lingua Romana sint simpliciter fortasse praedicatur in barbara, cum ea quae apud nos uno nomine nuncupantur illi pluribus fortasse significent. Generis uero apud omnes eadem diuisio distributioque permanet, unde fit ut uocis quidem diuisio ad positionem consuetuapud aliquos permutatur. Et hae quidem sunt differentiae generis distributionis et uocis. Generis quoque sectio totius distributione seiungitur quod totius diuisio secundum quantitatem fit, partes enim totam substantiam coniungentes actu aut tur, generis uero distributio qualitate perficitur. Nam cum hominem sub animali locauero tunc qualitate diuisio fque animal est homo, idcirco quoniam qualitate formatur. Unde quale sit animal homo respondens, aut rationale respondebit, aut certe mortale. Amplius genus omne natural
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑles. sec spẽs secatur in genera¬
ꝙ nero supenus dc̃m est hanc di¬
insionem ita fieri si utraqa eidẽ
contingant meẽ subiecto. a at¬
cum dicimus. que dura sunt silia
ẽẽ alba alia ẽẽ igra. ut lapis¬
In ceteris quoq idem diligens
lestor mueniet. ¶Quibz autem
summa oꝑa. u̾itatis inquiritur.
hiis prius sub intelligenda sunt
est que sit hoꝵ omnium insimł
pprietas quibz q⁊ inter se o sigilla¬
tini differenciis seggerentur.
Sodm̃ se aũt diuisionis hiꝰ diffẽ¬
rencia est. differt enim diuisio
generis auocis diuisione ꝙ uox
quidem in ꝓprias significatõnes
se paratur. genus aũt non insigni¬
ficatones. s in quasdam a se quad
est ⁊ uniuersalius innatura. eq¬
uocatio uero uiuersalior quid̃¬
est significatare. dicitur totum
uoce nõ eciam totum est ninatura.
¶Illud quoq auocis distribucio¬
nem diuiditur. ꝙ nichil habent
commune precer solum nomen
que subuoce sunt. que uero sub

Expanded text:
partes, nec species secatur in generapartes, nec species secatur in generaQuod uero superius dictum est, hanc diuisionem ita fieri si utraque eidem contingerent inesse subiecto, si atcum dicimus eorum quae dura suntesse alba, alia nigra, ut lapisIn caeteris quoque id diligens lector inveniet. Quibus autem summa operatio veritatis inquiritur, his prius intelligendum est quae sit horum omnium simul proprietas, quibusque inter se sigillatim differentiis segregentur. Secundum se autem diuisionis huiusmodi differentia est. Differt enim diuisio generis a uocis diuisione quod uox quidem in proprias semper significationes separatur, genus non in significationes sed in quasdam a se quodaest ut uniuersalius in natura, aequiuocatio uero uniuersalior quidem significata re dicitur, tantum uoce non etiam totum est in natura. Illo quoque a uocis distributione diuiditur, quod nihil habent commune praeter solum nomen quae sub uoce sunt, quae uero sub
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃i macadencia diuisio est ut cũ
dicimus omnium hominum alii
nigu ali sunt candidi alii medii
coloris. ħ enin acridencia sunt ho¬
minib nõ hominum spẽs. ⁊ homo
hiis sbrectum nõ hoꝵ genus. ¶ Acce¬
dentis uero insubiecta sectio euenit.
ma alia incorpore sita sunt. amme
namq ⁊ corpori id ꝙ expetitur accñs
est ut ommum candidoꝵ alia sũt
diua ut margarita alia liquencia
ut lac. liquid̃ namq ⁊ albedo atiiz
duricies. hec sunt accidencia. sed
cissim semꝑ inalterutrũ ꝑmutat᷑.
possumus enm dr̃e eoꝵ que du¬
ra sunt alia sunt ingra alia alba
⁊ rursus eoꝵ que sunt liquencia.
alia sunt alba alia sunt ingra.
s hec iursus communia dicimus.
eoꝵ que sunt ingra alia sunt du¬
hiꝰ diuisio omnib q̃ supradc̃e sũt
ꝑse. Nam neq significationem
ꝑtiri possimius inuoces eum uox
in significatõnes pprias discerna¬
tur. neq partes intotum diuuidũ¬
tur quamus totũ separatur in

Expanded text:
subiecti in accidentia diuisio est ut cum subiecti in accidentia diuisio est ut cum dicimus ''omnium hominum alii sunt nigri, alii candidi, alii medii coloris'', haec enim accidentia sunt hominibus, non hominum species, et homo his subiectum, non horum genus est. Accidentis uero in subiecta sectio euenit uma, alia in corporibus sita sunt'', animae namque atque corpori id quod expetitur accidenest ut ''omnium candidorum alia sunt dura'', ut margarita, ''alia liquentia'', ut lac, liquor namque et albedo atque durities haec sunt accidentia, sed cissim semper in alterutra permutatur, possumus enim dicere ''eorum quae dura sunt alia sunt nET RURSUS "EORUM QUAE LIQUIDA ALIA SUNT ALBA, ALIA NIGRA"; SED HAEC RURSUS CONVERSA DIVIDIMUS: "EORUM QUAE SUNT NIGRA ALIA SUNT DUhuiusmodi diuisio omnibus quae supra sunt dictae, nam neque significationem partiri possumus in uoces, cum uox in significationes proprias discernatur, nec partes in totum diuiduntur, quamuis totum separetur in
Abbreviated transcription (Latin):
morsib obtrectatõnis obfuscet.
dentq pociuis uiam studris nunc
ignoscendo. nunt eciam compro-¬
bando. qmͣ frena bonis artib
stringant. dum quitquid nou¬
um est impudent obstinatõne
repudient. ¶Quis enim non
uideat plurimũ ad bonarumar¬
cumi ualere defectum. si aput
mentes hominum numquam
sit desperatõ displicendi s hec¬

Expanded text:
morsibus obtrectationis offuscet; morsibus obtrectationis offuscet; dentque potius uiam studiis, nunc ignoscendo nunc etiam comprobando, quam frena bonis artibus stringant, dum quicquid nouum est imprudenti obstinatione repudiant. Quis enim non uideat plurimum ad bonarum artium ualere defectum, si apud mentes hominum numquam sit desperatio displicendi? Se
Abbreviated transcription (Latin):
magnos studi¬
osis afferat fr¬
ustus scã diui¬
dendi qmͣq apud ꝑypatetitam
disciplinam semꝑ hec fuerit in
honore noticia. docet ⁊ androni¬
ci diligentissmisems de diuisioe
lib̾ editus. ⁊ hic quid̃ idem a plo¬
cuuo grauissimo philosopho con¬
probatus. ⁊ in platonis libri qui
sophistes iscribr᷑ em̃tariis apor¬
phino repetitus. ⁊ ab eodem per hãc
introductionis laudata utilitas¬
dentis q ꝑiciam. cum ꝓpter alia
multa. cum ꝓpter utilitatem q̃
est maxima ꝑciendi ¶ Quare
qm̃ maximus usus est facillima¬
q doctrina ¶ Ego quoss id sicut
pleraq omnia romanis aurib
tradens. introductõnis modo hĩ¬
ta q meandem rem competendi
subtiliq tradicione ⁊ moderata
brenitate ꝑscripsi. ut nec anxie
tem. harũ rerum in experientes.
nuides. insolentes qꝑ noui audiẽ¬
cium mentes hr̃e equum est.
¶Nec ullus liuor id ꝙ ardiram
natura est ⁊ ignotum nr̃is no¬
bis aũt magno labore ⁊ legenciũ
utibitate digestum est. obliquis

Expanded text:
magnos studiosis afferat fructus scientia diuidendi quamque apud Peripateticam disciplinam semper haec fuerit in honore notitia, docet et Andronici diligentissimi senis De diuisione liber editus; et hic idem a Plotino grauissimo philosopho comprobatus et in Platonis libri qui Sophistes inscribitur commentariis a Porphyrio repetitus, et ab eodem per hanc Introductionis laudata in Categdentisque peritiam, cum propter alia multa tum propter utilitatem quae est maxima partiendi. Quare, quoniam maximus usus est facillimaque doctrina, ego id quoque sicut pleraque, omnia Romanis auribus tradens, introductionis modo habitaque in eamdem rem et competenti subtilique tractatione et moderata breuitate perscripsi, ut nec anxiettem harum rerum inexperiens, rudis, insolensque noui audientium mentes habere aequum, nec ullus liuor id quod et arduum natura est et ignotum nostris, nobis autem magno et labore et legentium utilitate digestum, obliquis
Abbreviated transcription (Latin):
ducendi sunt. ¶ Quod argumẽ
tatoĩs genus. inaerme solet esse
mutabilis ueritas. at inductõ
hẽ quid̃ maximam probałitatẽ
s interdum aueritate deficit. ut
inhac. qui scit canere cancor est.
edificare edificator est. quibus
multis roẽ simili collectis inferri
potest. qui sait gͥ malum malus ẽ.
q nõ precedit ¶ Mali quippe notiti¬
a de esse nõ potest bono Cuntus
emm diligit sese. Aspernatorq cõ¬
cium. insi cognitum ¶ hiis igit᷑
duob uelut principus ⁊ generi¬
bz argumentandr. duo quidem
alii deprehenduntur argumenta¬
toĩs modi. Unus quid̃ silło. alt̾
uero industoi subpoĩtus. in quib
quid̃ promptum sit considerare
ductõe ducat exordium. nõ tñ ut
hic sillogismum. aue ille imple¬
at in ductoẽm. hec aue sunt en¬
chimema atq exemplum ¶En¬
thinema quippe est imperfeslus
stinata conclusio Cut siquis dicat
homo ammal est. sb̃a igitur est.
pretermisit enim alteram ꝓpoem̃

Expanded text:
ducendi ducendi tationis genus maxime solet esse mutabilis veritas. Ut inductio habet quidem maximam probabilitatem, sed interdum veritate deficitur; ut in hac: Qui scit canere cantor est; aedificare, aedificator: quibus multis simili ratione collectis, inferri potest: Qui scit igitur malum, malus est, quod non procedit; mali quippe notitia deesse non potest bono; virtus enim sese diligit, aspernaturque conium nisi cognitum queat. His igitur duobus velut principiis et generibus argumentandi, duo quidem alii deprehenduntur argumentationis modi, unus quidem syllogismo, alter vero inductioni suppositus; in quibus quidem promptum sit considerare ductione ducat exordium, non tamen aut hic syllogismum, aut ille impleat inductionem. Hi autem sunt enthymema atque exemplum. Enthymema quippe est imperfectus stinata conclusio, ut si quis ita dicat: homo animal est, substantia igitur est. Praetermisit enim alteram proposi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpoẽs ꝯ dicione conneftuntur.
ut hic. si dies est. lux est. ẽ añt
qm̃ ita demum luix est. si dies.
.i. condicionalis uocatur. Indu¬
ttio uero est or̃o ꝑ quam fit a ꝑti¬
cularib ad innu̾salia ꝓgressio h
modo. ¶ Si mregendis namib
nõ sorte szarte eligitur guberna¬
tor. si inregendis equius auriga
nõ sortis euentu s commendatõe¬
aitis assumitur. si madiminist¬
rando re publica nõ sors principẽ
facit. s pericia moderandi. similia¬
s inplurib que conquiruntur
quam quisq regi ac ministrari
grauit̾ uolet nõ sorte acomodet
s arte restorem. ¶uides gͥ quem
ad mod̾ ꝑ singlas res currat or̃o
ut ad innu̾sale ꝓueniat. nam
cum nõ sorte regi s arte. naumi
currum. ⁊ rempublitam colle¬
hoc modo. In omnibs quoq reb
nõ sorte ductum s arte precipu¬
um debere p̃poni. ¶Sepe autem
multoꝵ collecta particularitas
aliud quid̃ particulare de mon¬
strat. ut siquis sic ditat. si neq
nauibz nz currib neq agris

Expanded text:
es conditione nectuntur, ut hic: si dies est, lux est; est autehanc, quoniam ita demum lux est, si dies est. lis vocatur. Inductio vero est oratio per quam fit a particularibus ad universalia progressio, hoc modo: Si in regendis navibus non sorte, sed arte, eligitur gubernator; si in regendis equis auriga non sortis eventu, sed artis commendatione assumitur; si in administranda republica non sors principem facit, sed peritia moderandi, similiaque in pluribus conquiruntur, quam quisque regi atque administrari graviter volet, non sorte accommodat, sed arte rectorem. Vides igitur quomodo per singulas res currat oratio, ut ad universale perveniat. Nam cum non sorte regi, sed arte, navim, currum et rempublicam collehoc modo, in omnibus quoque rebus, non sorte ductum, sed arte principem debere praeponi. Saepe autem multorum collecta particularitas aliud quiddam particulare demonstrat, ut si quis sic dicat: Si neque navibus, neque curribus, neque agris
Abbreviated transcription (Latin):
gismi rõe discedit. atq ideo imꝑ¬
fectus uocatus est sillogisinus¬
¶ Exemplum quos inductioni
simili rõe copulatur ⁊ ab os dissi¬
det. est emn exemplum ꝙ ꝑ par
titulare ꝓpoĩtum. particulare
ꝙdam ꝯtendit ostendere hoc mͦ
interemptus grachus. approbat̃
est .n. cacilinam acicerone debere
occisus. que utrass partitularia
esse hac nõ unu̾salia. singula¬
rium designat interpositio ꝑsona¬
batur. quasi in ductois similitu¬
dinem tenet. idẽ ꝙ ex emplum uo¬
camus. qm̃ uero nõ plures qͥb
id efficiat colligit partes. ab m¬
dustõe discid. Ita igitur due
sunt argumentandi spẽs princi¬
pales. ¶una que diectur sillłs.
altera que notatur inductio.
Sub hiis aue est uelud exhiis ma¬
nancia. entimema acq exemplũ.
que quidẽ omina ex sillõ ducunt᷑.
⁊ ex sillõ uires acripunt. siue .n.
sit entimema siue in ductio siue
me fidem capiunt. ꝙ inpriorib
resolutoriis quos abaristotile
transtulimus de monstratũ est.

Expanded text:
gismi ratione discedit, atque ideo imperfectus vocatus est syllogismus. Exemplum quoque inductioni simili ratione copulatur et ab ea dissidet. Est enim exemplum quod per particulare propositum, particulare quoddam contendit ostendere hoc modinteremptus. Approbatum est enim Catilinam a Cicerone debere occisus. Quae utraque particularia esse ac non universalia singularium designat interpositio personabatur, quasi inductionis similitudinem tenet id quod exemplum vocamus. Quod vero non plures quibus id efficiat, colligit partes, ab inductione discedit. Ita igitur duae sunt argumentandi species principales, una quae dicitur syllogismus, altera quae vocatur inductio. Sub his autem velut ex his manantia enthymema atque exemplum. Quae quidem omnia ex syllogismo ducuntur, et ex syllogismo vires accipiunt; sive enim sit enthymema, sive inductio, sive me fidem capit, quod in Prioribus Resolutoriis, quae ab Aristotele transtulimus, demonstratum est.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminis expedita sunt mi¬
nus qribdam forsitan erudi¬
tis suꝑriacua quodammodo
⁊ quãsi dependencia uidebuntur
nam cude diffeienais copiaeᷤ
Libroꝵ ticulum legeunt. omissis
doctine gradib statimad finẽ
operis tendrint ¶ Nichi aũt uł¬
ad ulteriora discentis ammus
si cucta ꝑlegant. contexionem¬
q operis mente ac rõe ꝑlustrent.
collocatum. atpꝑ hec hactenus.
nunc de argumentatoẽ tractemꝰ.
Rgumentatõ
est ꝑ oratõnem argumente
explicatio. Huius aũt spẽs sũt
que uocatur indrictio. ¶Silłus
est or̃o in qua positis quibs dam

Expanded text:
oluminis expedita sunt, minus quibusdam forsitan eruditis supervacanea quodammodo et quasi dependentia videbuntur. Nam cum de differentiis topicis librorum titulum legerint, omissis doctrinae gradibus statim finem operis attendunt. Mihi autad ulteriora discentis animussi cuncta perlegant, contextionemque operis mente ac ratione collustrent, collocatum. Atque haec hactenus. nunc de argumentatione tractemus. Argumentatio est per orationem argumenti explicatio. Huius autem species duae quae vocatur inductio. Syllogismus est oratio in qua
Abbreviated transcription (Latin):
quod uideos ⁊ gũtes in una side
coniux. Tollite suꝑ uos .i. in ho¬
nore habete ñ subtus ut contẽpna¬
tis. Qui laboratis. difficultate le¬
gis. I honerati peccatis s. reficiã.

Expanded text:
quod Judaeos et gentes in una fide conjungit. Tollite super vos. Id est, in honore habete: non subtus, ut contemnatis. Qui laboratis, difficultate legis, et onerati peccatis, sci
Abbreviated transcription (Latin):
NNon actu computatiõis. s
facultate eogniciõis asimilitu¬
af cñ pecuniẽ q̃ num̃at᷑ ut
seruetur Ubi magna pin¬
dentia dei quod nec par-¬
ua nec ociosa dicta eũ la¬
teant.

Expanded text:
Non actu computationis, sed facultate cognitionis, a similitudine pecuniae quae numeratur ut servetur. Ubi magna providentia Dei, quod nec parva nec otiosa dicta eum lateant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ue tͥ c. Supͣ ubi legit᷑ ꝙ cir¬
cuibat iħs ciuitates. ⁊ õs uicos.
curans omẽm languorẽ intelli¬
bechsaida dñm fecisse uirtutes
cororaim int̾p̃tat᷑ mist̾iũ meũ
Bethsaida domus fructuũ uł
uenatoꝵ. Si in tyro ħ impletũ¬

Expanded text:
etc. Supra ubi legitur, quia circumibat Jesus civitates et omnes vicos, curans omnem languorem: intelliBethsaida Dominum fecisse virtutes. Corozaim interpretatur mysterium meum; Bethsaida domus fructuum vel venatorum. Si in Tyro, et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aqua uiua dr̃ non alia nͥ q̃ ubio
Orit᷑ excipit᷑. De qua mulier carnałr¬
Ninuens sapiens dix̃ cũ hauritorium
uiuam: S ne forte aliũ fontem ꝓ.¬
mitt̾e uid̾et᷑ subdit. Humqͥd tu .m¬

Expanded text:
Aqua viva dicitur non alia, nisi quae ubi oritur, excipitur, de qua mulier carnaliter sapiens dixit: Cum hauritorium vivam? Sed ne forte alium fontem promittere videretur, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
natores ꝗͣ cognitores iste
u̾ putabant qd̾ si paciẽt
eũ ẜ p̃sentẽ audirẽt fn¬
saneent similes mini¬
stris qui maliterũt c̾d̾e
ꝗͣ ten̾e. auccoritate gͦli
gis uult eos induce̾ ut

Expanded text:
natores quam cognitores, iste vero putabat quod si patienter eum praesentem audirent, forsan essent similes ministris qui maluerunt credere quam tenere. Auctoritate ergo legis vult eos inducere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nullũ. ⁊̃ heretici qͥ malũ. Nota ñ ad ranpo
s ad radicẽ.Cũm. filũ maloꝵ tollũt᷑. qͥd ali¬
ud ꝗͣrami infructuose arboris abscindit᷑
Cũ cota ꝓgenies simul cũ parente tollicur
arbor radiert᷑ abscindit᷑: ne qͥd remaneat uñ¬

Expanded text:
m. Nota non ad ramos, sed ad radicem. Cum enim filii malorum tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris abscinduntur? Cum tota progenies simul cum parente tollitur, arbor radicitus abscinditur, ne quid remaneat un
Abbreviated transcription (Latin):
ouium fint. necatusq. magͦ.¬
⁊ acharias sac̾dos necatꝰ inato
templi ut̾usq gd̾ martires.
n laicos. n officio altaris mã¬
cipatos sub eoꝵ uoluit inti¬
mare uocabulis. Tachariaᷤ
qͥoccisus ⁊ arege ioab̾ int̾tẽ¬
plũ ⁊ altare ut historia ro¬
gum narrat siliꝰ fuit ioiade
⁊ in euangłio quo ugunt᷑ na¬
tarei ꝓ filio barã. legit᷑. filiꝰ io

Expanded text:
it necatusque in agro: Zacharias sacerdos necatus est in atrio templi: utriusque gradus martyres et laicos et officio altaris mancipatos, sub eorum voluit intimare vocabulis. Zacharias qui occisus est a rege Joas inter templum et altare, ut historia Regum narrat, filius fuit Joiadae, et in Evangelio quo utuntur Nazaraei, pro filio Barachiae legitur fi
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦmͦ sugietis. sepulcͣ sc̃oꝵ
edificando. an potiꝰ corda
a malicia mundando. li
mici inimicis dĩ. frustͣ
scõs honorat. qui scitem¬
Ebt ueniat. suꝑ uos. Non
hos tantũ p̃sentes dic̃ s
omẽm gn̾atioẽm maloꝵ p̃¬
cedentem .⁊ futuram quia
una ciuitas sunt unum

Expanded text:
 fugietis. Sepulcra sanctorum aedificando, an potius corda a malitia mundando. Libmici inimicis Dei: frustra sanctos honorant, qui st veniat super vos. Non hos tantum praesentes dicit, sed omnem generationem malorum praecedentem et futuram: quia omnes una civitas sunt, unum
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s. deniq manifestans in euangłio qͦd
erat ipse incorruptibił uerb opꝰ inco̾anᷤ
solꝰ u̾bũ carnem factũ esse. nec lumate¬
nebris comp̃hensũ fuisse testatur. Pri¬
mũ signum ponens qͦd in nupciis fec̃
ds. et ostendens quod erat ipse legñtibꝰ
demonstraturꝰ quod ubi d̃s inuitatus
bus ĩmutatis noua oĩa q̃ axp̃o institu

Expanded text:
ique manifestius in Evangelio, quod ipse incurruptibilis Verbi opus inchoans, solus Verbum carnem factum esse, nec lumen a tenebris comprehensum fuisse testatur: primum signum ponens quod in nuptiis fecit Deus, ut ostendens quod erat, ipse legentibus demonstraret quod ubi Dominus invitatur, bus immutatis
Abbreviated transcription (Latin):
lucas e conu̾so qui au¬
fert uestem. q̃ tunieam
noli ꝓhib̾e. qd̾ non de
his solis. s de õĩbꝰ cem¬
poralibꝰ faciendũ ẽ¬

Expanded text:
Lucas econverso: Qui aufert vestem, etiam tunicam noli prohibere. Quod non de his solis, sed de omnibus temporalibus faciendum e
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ꝗ spũalis doctor
ubi diumi fenus au¬
ditoribꝰ debet acco¬
modare. ut boni oꝑis
retributiõem ab ilł po¬

Expanded text:
sic et spiritualis doctor verbi divini foenus auditoribus debet accommodare, ut boni operis retributionem ab illis po
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ fieri. absin̾e a malo. bonũ uel¬
le. Amare om̃s. et̾na sequi. p̃sen¬
tibus ñ capi. Nolle alii fac̾e qd̾ pati

Expanded text:
lem fieri, abstinere a malo, bonum velle, amare omnes, aeterna sequi, praesentibus non capi, nolle alii facere quod pati
Abbreviated transcription (Latin):
peccabit im me fr̃ meus dimittã ei us¬
q septies. dic̃ ei iħs. Non dico tibi usdi
septies. s usq septuagies septies. do assi-
Ut sciatis di¬
mittendũ ẽẽ conseruis ostend̾ ꝑsimilitudinẽ ꝙ ille rex n dñs dimisit
seruo. multo magis hõ conserius suis.

Expanded text:
peccabit in me frater meus, et dimittam ei? use septies? Dixit illi Jesus: Non dico tibi usque seUt sciatis dimittendum esse conservis, ostendam per similitudinem, quia si ille rex et dominus dimisit servo, multo magis homo conservis suis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uade. Mittit ao sacerdotes. ꝑꝑ̃ hu¬
militatẽ ut sac̃dotibus deferat hono¬
rem. quib lex iubet mundatos mune¬
ra offerre. ⁊ ut uidñtes credant ei ł si
si impietatis lep̃ discedat.

Expanded text:
Vade. Mittit ad sacerdotes propter humilitatem, ut sacerdotibus deferat honorem quibus lex jubet mundatos munera offerre, et ut videntes credant ei: vel si impietatis lepra discendat.
Abbreviated transcription (Latin):
li grã me ilt dando ipsos incor¬
pꝰ meũ conu̾to. ħ plane soluit
ne ascensurũ utiͦq integrũ.
qͥd gͦ tenendũ sit aꝑte ostendit.¬
Spͣc ÷ qui uiuificat. caro sic̃ in¬
telligitis. sic̃ q̃ in macello emit᷑
siẽ aliꝰ cibꝰ non pot̾ ꝓdest. ipsa

Expanded text:
li gratia me illis dando, ipsos in corpus meum converto; hinc plane solvit se ascensurum utique integrum. Quid ergo tenendum sit, aperte subditst qui vivificat. Caro, sicut intelligitis; sicut quae in macello emitur, sicut alius cibus non prodest, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ũe panis de celo non
manna qr illud man¬
aucantes pr̃es uob̃ si¬
miles mortui sunt in
ec̾ nũ hũo panem hõ
qui uitam non htͣha¬
bebat manaueans in¬
uet in et̾nũ.

Expanded text:
e panis de coelo, non manna, quia illud manducantes patres vobis similes mortui sunt in aeternum: hunc panem homo qui vitam non habebat manducans, vivet in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
debuisse ad hos reuti nib ho¬
iorł̃ non istifi mane apud ilios
ibi bñ receptus t¬
dens qd̾ posset sanare fi
rogat ut descend̾et. qp̃¬
sens corꝑe sanaret. Un
infidelitatis arquit᷑ nͥsi
econtra centurio lauoat᷑
piebat temptare qual es¬

Expanded text:
debuisse ad hos reverti, ubi honorem non habet, sed manere apud illos ubi bene receptus dens quod posset sanare filrogat ut descenderet et praesens corpore sanaret, unde infidelitatis arguitur: Nisi Econtrario centurio laudaturpiebat tentare qualis es
Abbreviated transcription (Latin):
Nonalũ ciues in quo
pauertas fidĩ iudeoꝵsi
gnat᷑ quãuis signa uid̾it̃
uñ infert hoc it̾um scdm
multitudo gnͣtiũ solo u̾¬
bo conu̾tengarũ¬

Expanded text:
Non alii cives, in quo paucitas fidei Judaeorum signatur, quamvis signa viderint, unde infert: Hoc iterum secundum multitudo gentium solo verbo convertendaru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeccłam ⁊ credunt
ꝑ istam famã iñ a¬
pud eos manet. ⁊ ꝑ
duos dies sñ m̃tiõe
noctis ut luxeor.
duobꝰ pceptis caritat

Expanded text:
esiam, et credunt per istam famam. Inpud eos manet per duos dies sine mentione noctis, ut lux eorum duobus praeceptis charitat
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Inutq unus sanat᷑
ut unitas cõmendet᷑ ali¬
oquin nec in potestate
ado magnũ. ⁊ inbeniqn̾¬
tate parũ fuit unũ de

Expanded text:
no. In utroque unus sanatus, ut unitas commendetur. Alioquin nec in potestate ideo magnum et in benignitate parum fuit, unum de
Abbreviated transcription (Latin):
di pꝰ me sathana qr sapis ñ q̃ d̾i s
q̃ hõis s̃. ita ⁊ hos corrip̃. dicẽs se
dĩẽ ĩqͦ debẽt aubulare ne oftẽ¬
dãt. ⁊ sine eo anbulãtes offẽdẽt.
u mͦ nolẽtes eũ mori. qͥ ꝓ oĩb ue¬
nit mori. illos aũ dic̃ eẽ horas q̃
diẽ sẽc̃t᷑. ñ dies eas. dies eas illumi¬

Expanded text:
i post me, Satana, quia sapis non quae Dei, sed quae hominis sunt. Ita et hos corripuit dicens se diem in quo debent ambulare ne offendant, et sine eo ambulantes offendant, ut modo nolentes eum mori qui pro hominibus venit mori. Illos autem dicit esse horas quae diem sequuntur, non dies eas, sed dies eas illumi
Abbreviated transcription (Latin):
purgat᷑us. Accesser̾. Non quasi tc̃ pͥmũ
ad euntes. s agonẽ dñi ꝓcul aspicientes. ne
ind̾et᷑ eoꝵ p̃sidio eguisse ł iucisse s ut
ille uict᷑ abiit. parati ad obseqͥũ uenerũt
Siẽ in hoc agone militia nr̃a p̃eruit᷑.

Expanded text:
 Accesserunt. Non quasi tunc primum adeuntes, sed agonem Domini procul aspicientes, ne videatur eorum praesidio eguisse vel vicisse. Sed ut ille victus abiit, parati ad obsequium venerunt. Sicut in hoc agone militia nostra praestruitur,