comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q semel ignarus uendid̾it
se hetodem iendidit siłi modo tucrun
ei extorquebitur.
lp̃a.xxx. Ei apud quem depõitum
eẽ dicetur. contrarium iudicium depo¬
siti datiut inqiuo iuditio m̃to inilitẽ
non uitatur. non enun de fide tupta
agitur. s de in dempuitate eius quide¬
põitum suscepit. ¶ Insequestrum
depõtti actio competit. si tñ cum seq̃ stͤ
conuenit. ut certo loco reindepõitã
exhiberet. nec ibi exhibeat: tenerieũ
palamest. Ex si de puirib locis cõn¬
uenit in arbitrio eius est quo loco ex¬
hibeat. d sinichii auis comuenit: de¬
nunciandum estei ut ap̃ p̾torem exhi¬
beat. ¶ Siuelit sequester affitium
deponere ciuidei faciend̾ sit. ⁊ait pom¬
fuit. s hoc non semꝑ uerum puto. nã
plerumq non est ꝑmtendum offm̃
quod semel suscep̃ ꝯͣ legem de põnis
deponere ni si iustissima cã interueni¬
ente. ⁊ cum ꝑmittit᷑ raro ei restituenda res¬
est. qui uenit. s oꝑtet eam rem arbit᷑¬

Expanded text:
quod semel ignarus uendideritquod semel ignarus uendideritse heredem et uendidit, simili modo lucrum ei extorquebitur..Ei, apud quem depositum esse dicetur, contrarium iudicium depositi datur, in quo iudicio merito in litem non iuratur: non enim de fide rupta agitur, sed de indemnitate eius qui depositum suscepit.In sequestrem depositi actio competit. si tamen cum sequestre conuenit, ut certo loco rem depositam exhiberet, nec ibi exhibeat, teneri eum palam est: quod si de pluribus locis conuenit, in arbitrio eius est, quo loci exhibeat: sed si nihil conuenit, denuntiandum est ei, ut apud praetorem exhibeat.Si uelit sequester officium deponere, quid ei faciendum sit? et ait Pomfuerit. sed hoc non semper uerum puto: nam plerumque non est permittendum officium, quod semel suscepit, contra legem depositionis deponere, nisi iustissima causa interueniente: et cum permittitur, raro ei res restituenda est qui uenit, sed o
Abbreviated transcription (Latin):
metur. id̾q isi alter dolo non fecerit.
⁊ idcirco sit ab solutus. Nam ad auum
ꝑuenietur . S si duo deposi̾unt. ⁊ ambo
agant. si ciuidem sic deꝑosuerunt. ut ł
nationem faciendam. ¶ Si deposuero
apudte ut post mortem tuam reddaᷤᷤ
⁊ tecum. ⁊ cum herede tuo. possum ag̾e¬
depõiti. possum ⁊i cuim mutare uoiũ¬
tatem ⁊ ante mortem tuam repet̾e
depõitum ꝓ inde isi sic deposuerout pꝰ
iortemmeai reddatur. pot̾o ⁊ ego
⁊heres meus agere depõtti ego muta¬
ta uouintate. ¶ E autem doius dũ¬
taxat. in hac actione uenit. quesitũ
est. si heres rem apud testatorem depo
⁊ quia dolo non fecit. nec teneb̾r dere.
an tm̃uł dep̾tio teneat᷑ ꝙ ad eum
ꝑuenit. ⁊u̾uis est ten̾i eum. hoc eñi
ipõ dolo fecit ꝙ id ꝙ ad se ꝑuenit:
dum exegit aut minoris qmͣ uendi¬
dit actões suas tm̃modo pr̃abit.¬
raere ⁊ pr̃are. nec uelit non caret culpa
quemad̾in fiet. si redemptam uel alia
rõne suam frãm noluit pĩare. causatꝰ

Expanded text:
etur: idemque et si alter dolo non fecerit et idcirco sit absolutus, nam ad alium peruenietur.Sed si duo deposuerint et ambo agant, si quidem sic deposuerunt, ut uel nationem faciendam.Si deposuero apud te, ut post mortem tuam reddas, et tecum et cum herede tuo possum depositi agere: possum enim mutare uoluntatem et ante mortem tuam depositum repetere.Proinde et si sic deposuero, ut post mortem meam reddatur, potero et ego et heres meus agere depositi, ego mutata uoluntate.Quia autem dolus dumtaxat in hanc actionem uenit, quaesitum est, si heres rem apud testatorem depos quia dolo non fecit, non tenebitur de re: an tamen uel de pretio teneatur, quod ad eum peruenit? et uerius est teneri eum: hoc enim ipso dolo facit, quod id quod ad se peruenit ndum exegit aut minoris quam debuit uendidit? actiones suas tantummodo praestmere et praestare nec uelit, non caret culpa, quemadmodum si redemptam uel alia ratione suam factam noluit praestare causatus,
Abbreviated transcription (Latin):
curatorem dare s ipe quo filuis ꝓ.¬
curatorda ri potent ⁊ ad agendum
⁊ ad defendendum. ¶Iumnitus pro¬
curator non solet daiͦ. Iniutum ac¬
dicit. uerum eum qiuo qui consẽ¬
sisse non probatur. ¶Ueterani ꝓ¬
curatores fieri possunt. Miutes ã
nec si uelit adu̾sarius procuratores
dari possunt. uͥ hoc tempore litis d¬
testate. quocuinq cãu p̾t̾iissum
est. exceptoeo quiinrem suamꝓ
curator datus est. uł qui cominunẽ
causam amnis suinũi ꝑ sequituz
uel suscepit. quit᷑alis ꝓcuratio con
cessa est. ¶ ꝓcuratorem adliteus
susa piendamdatum ꝓ quo consen¬
tientes dominus utlicatiu solui
exposuit. p̾tor ait. iudicium acciꝑe
cogam. uenimex cã non debebit. com¬
pelli. ut puta inimititie capitties.
interueneruit. uit̾ ip̃m procura¬
si diguitas accessit ꝓcuratori. uł
rei. ꝑ causa abfuturus sit.

Expanded text:
atorem dare. ipse quoque filius procurator dari poterit et ad agendum et ad defendendum. Inuitus procurator non solet dari. inuitum accontradicit, uerum eum quoque qui consensisse non probatur. Ueterani procuratores fieri possunt: milites autem nec si uelit aduersarius procuratores dari possunt, nisi hoc tempore litis contestatae quocumque casu praetermissum est: excepto eo qui in rem suam procurator datus est, uel qui communem causam omnis sui numeri persequatur uel susccessa est. "Procuratorem ad litem suscipiendam datum, pro quo consentiente dominus iudicatum solvi exposuit", praetor ait, "iudicium accipere cogam". Verum ex causa non debebit compelli. ut puta inimicitiae capitales intervenerunt inter ipsum procurasi dignitas accesserit procuratori vel rei publice causa abfuturus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
uicinus lummanra exciprat. Cum ã
seruitus imponitur. ne luminib offi¬
ciatur hoc maxime a depti uidemur
ne iussit uiciuo inuitis nob̾ altius e¬
dificare atq ita minuere lumina:¬
tutib accipere debemus noneum qͥ
contͣlicit. s eum qui non cansentit.
sc̃ns ad iꝰ seruitutis ħ n̾ba referunt᷑.
ut rusticoꝵ qͦꝙpreliorum certo tp̃r
do. s iͣ si uicinus simul libertatem u¬
su capiat. ulliti siedes tu e eclib meis
seruiant ne altius tollant᷑. ne lumini¬
b mearum eclium offitiat᷑. i ego ꝑ sta¬
tutum tempꝰ fenestras meas ꝑ fixas ha¬
buero uł obstruero ita demum iꝰ me¬
um amitto si tu ꝑ hoc tempꝰ edes tuas
aitius sublatas habueris. alioqiuin
si nicħ noui feceris retineo seruitutem
Item si tingni ĩ missi edes tue seruitutẽ
debent ⁊ ego exemerotignum ita dem̃
amittoiꝰ meui. si tu foram̃ unde excep¬

Expanded text:
uicinus lumina nostra excipiat: cum autem seruitus imponitur, ne luminibus officiatur, hoc maxime adepti uidemur, ne ius sit uicino inuitis nobis altius aedificare atqtutibus accipere debemus non eum qui contra dicit, sed eum qui non consentit. factum, sed ad ius servitutis haec verba referuntur. ut rusticorum quoque praediorum certo tempodo, sed ita, si vicinus simul libertatem usucapiat. veluti si aedes tuae aedibus meis serviant, ne altius tollantur, ne luminibus mearum aedium officiatur, et ego per statutum tempus fenestras meas praefixas habuero vel obstruxero, ita demum ius meum amitto, si tu per hoc tempus aedes tuas altius sublatas habueris: alioquin si nihil novi feceris, retineo servitutem. item si tigni immissi aedes tuae servitutem debent et ego exemero tignum, ita demum amitto ius meum, si tu foramen, unde exemp
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł.Anluminib uicinoꝵ officere ã¬
Queciuid facere ꝯͣ cõmod̾ eoꝵ uellet. sciet
se formam ac statum antiquorum e¬
clifitiorum custodire debere. si inter te ⁊
uitinum tuun non cõuenit: ad qm
altitudiuem extolli edifitia que face̾
instinusti o porteat: arbitrum accipete
poteris.
ridiaria supra altitudinem ẽam hr̃e
possunt. at si de ꝓspectuẽ eaq obsta¬
. tura sunt. non possunt.
qui ht̃ post horreamea insulam bal

Expanded text:
lis.Qui luminibus uicinorum officere aliudue quid facere contra commodum eorum uellet, sciet se formam ac statum antiquorum aedificiorum custodire debere.Si inter te et vicinum tuum non convenit, ad quam altitudinem extolli aedificia, quae facere instituisti, oporteat, arbitrum accipere poteris. ridia supra eam altitudinem habere possunt: at si de prospectu est eaque obstatura sunt, non possunt. qui habet post horrea mea insulam, bal
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃.ł.xxu. Quod autem exedifi¬
tio inconon posse consequi ut liber¬
tatem usu caꝑẽ dicitur. id̾ me nõ cõ¬
secuturum si arborem in eod̾loco sitã
hũissem mutius ait. ⁊ recte qr nomi᷑
insuostatu ⁊locomanet arbor ꝙ. ad̾raͥ

Expanded text:
m Mucium Quod autem aedificio meo me posse consequi, ut libertatem usucaperem, dicitur, idem me non consecuturum, si arborem eodem loco sitam habuissem, Mucius ait, et recte, quia non ita in suo statu et loco maneret arbor quema
Abbreviated transcription (Latin):
taobhoc legatario fu̾it relicta. ¶Eã
tnͣsactionem or̃o improbat q̃ idcirco
fit ut quis rep̾sentatam pecunam
dsumat. Quid gͦ siquiᷤ. ctra p̾toris a¬
uttoritatem tñseg̾it. ut ꝙ ꝑ singłos
anmnos erat ei relictum erat mox¬
consequeretur ꝑ singulos m̃ses aũ¬
si dfũmato anno ut acciꝑet. ͣ mitio
anni consequatur. ⁊ puto eam tnsactõ¬
nẽ ualere. qi meltorem conditionem
suam alimentariꝯ tali tnͣsactiane
pretorem de istis queri. In pͥmis de
cãtnͣsactionis. deñ de modo. t̾cio de
ꝑsonis tnͣsigentium. Incã heut re¬
quirendũ qͥ cã sit tnͣsigendi. Sñ cãe̾
nenunẽ tnͣugentem audit p̾tor
¶Cãe fere hiꝰ soient allegari. si asido
micilium hr̃s. alibi alm̃itarius ha¬
beat. aut si destinet domicilium tnͣc¬
ferre. alteruter eoꝵ. aut sicã aliqͤ
urgeat pͥsentis pecunie. aut si a płi¬
bei alimenta relicta sint. ⁊ minuta¬
tim singłos. ouenire ei difficile sit a il
siqͣ alia cã fuit. ut plures solent

Expanded text:
nta ad hoc legatario fuerint relicta. Eam transactionem oratio improbat, quae idcirco fit, ut quis repraesentatam pecuniam consumat. quid ergo si quis citra praetoris auctoritatem transegerit, ut quod per singulos annos erat ei relictum, consequeretur per singulos menses? ausummato anno ut acciperet, initio anni consequatur? et puto eam transactionem ualere, quia meliorem condicionem suam alimentarius tali transactione tio apud praetorem de istis quaeri: in primis de causa transactionis, dein de modo, tertio de persona transigentium. In causa hoc erit requirendum, quae causa sit transigendi: sine causa enim neminem transigentem audiet praetor. causae fere huiusmodi solent allegari: si alibi domicilium heres, alibi alimentarius habeat: aut si destinet domicilium transferre alter‹uter› eorum: aut si causa aliqua urgueat praesentis pecuniae: aut si a pluribus ei alimenta relicta sint et minutatim singulos conuenire difficile ei sit: aut si qua alia causa fuit, ut plures solent
Abbreviated transcription (Latin):
sari. sumptuũ ĩ predium fc̃orum s eͤmplo
equum est. ¶Ancilla q̃ non est in dotem
uata s inpeculium filie concessa est pecuu¬
ofilie non legato. mancipium hr̃titariũ
ẽẽ conuenit si pr̃ tanien dotis i peculii cõ¬
templatione filiam exhr̃cdiuit. ⁊ ea rõne:
rectlita: nicħ ei testamento reliquit. aut
eominus legauit filiam de fensiotucbit᷑
uoluntatis.

Expanded text:
sari sumptuum in praedium factorum exemplo aequum est.Ancillam, quae non in dotem data, sed in peculium filiae concessa est, peculio filiae non legato mancipium hereditarium esse conuenit. si tamen pater dotis ac peculii contemplatione filiam exheredauit et ea ratione reddita nihil ei testamento reliquit aut eo minus legauit, filiam defensio tuebitur uoluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ccũ.ł .i. Atutore pupilli domum merca¬
tus ad euis refestionem fabrum incluxit.
a forte ꝑditauel per errorem abeo. ad quẽ
ꝑtinebat non ablata nichominus eam eẽ
cuius fu̾at.
lp̃ .ł. lui. ¶Qui restituere iussus: iucliti nõ
ꝑpet contendens non posse restituere. siꝙͣ
hẽat remmanumilitari offitõ iudicis:
ab eopossesio trausferatur: ⁊ fructuum
qnͣtum adn̾sarius inlitem sine ulla tax¬
atiorie ininfinitir iurau̾it climpnan¬
clus est. Siueronon potest restituere nec
siue actionis iurensiue inꝑsonamsint
exquib arbitratu iudicis quid restituit᷑.
locum hẽat.
auł.ł .xiii. Is quidolo fecit quomimꝰ
posudet. hoc quoz nomine punitur.
quod actor cauere ei nondebet.actiones

Expanded text:
um.A tutore pupilli domum mercatus ad eius refectionem fabrum induxit: ia forte perdita uel per errorem ab eo ad quem pertinebat non ablata, nihilo minus eius eam esse, cuius fuerat. edictum.Qui restituere iussus iudici non paret contendens non posse restituere, si quidem habeat rem, manu militari officio iudicis ab eo possessio transfertur et fructuum quantum aduersarius in litem sine ulla taxatione in infinitum iurauerit, damnandus est. si uero nec potest restituere nec siue actiones in rem siue in personam sunt, ex quibus arbitratu iudicis quid restituitur, locum habet.ad Sabinum.Is qui dolo fecit quo minus possideret hoc quoque nomine punitur, quod actor cauere ei non debet actiones,
Abbreviated transcription (Latin):
existimo. nec alioquin subi acere uti
mare nauibz. ¶ Meumest qued ex re
cã ad aliquem pertineat non recte hac
actione agi potent añ qm traditussit
ager. ⁊ tunc possessio⁊ amissa amissa
sit s hr̃s deco quod hr̃ditati obuen̾it.¬
recte aget. ĩ sipossessionem eius adh
hr̃dem possessoris inclitium clatums.
crilpaciuio ⁊ dolus malus hr̃clis in hoc
ante litem contestatam dolo malo fũ¬
dum possid̾e desierit. hĩdes euis in rei
quidem actionem susciꝑe cogencli non

Expanded text:
existimo nec alioquin subiacere uti mare navibus. Meum est, quod ex re causa ad aliquem pertineat, non recte hac actione agi poterit, antequam traditus sit ager tuncque possessio amissa sit. Sed heres de eo quod hrecte aget, etiamsi possessionem eius adhuc heredem possessoris iudicium datum sit, culpa quoque et dolus malus heredis in hoc ante litem contestatam dolo malo fundum possidere desiit, heredes eius in rem quidem acti
Abbreviated transcription (Latin):
bebit. ꝑ qͣm restituere cogangatur. qnͣto
excoluss seuisset uͣe. ⁊ postea fumdꝰ euin¬
catur. ꝯsita ere non pot̾.¬
¶demł .ui.Inter offitium ad uocatiomᷤ.
irei sue defensionem multuminterest.
nec pp̃ea quis si postea cognou̾it. remad
se ꝑtinere ꝙ alii eam uendicanti tunc
ignorans suam eẽ asistebat dominium
suum amisit.

Expanded text:
bebit, per quam restituere cogantur, quanto excoluisset seuissetue et postea fundus euincatur, consita tollere non potm Inter officium advocationis et rei suae defensionem multum interest: nec propterea quis, si postea cognoverit rem ad se pertinere, quod alii eam vindicanti tunc ignorans suam esse adsistebat, dominium suum amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
tus. sit. quolibet alio po sũdente nulla cap
audiendus erit ille. siuelit postea pecuni¬
am qmͣ ex sũia iudicis periculo iudicatire
quoq nomine que usun non fructin sunt
restitui fuictus certum est.
domino emit exceptione dolmali oppõi¬
tanon aliter restituere domino cogeturͤ
 ciͣmsi petuniam creclitori eius solutam qͥ
pignoriditum p̾clium hũit usurarum¬
ꝙ mediitemporis suꝑfluum recuꝑau̾it.¬

Expanded text:
us sit quolibet alio possidente, nulla captaudiendus erit ille, si uelit postea pecuniam, quam ex sententia iudicis periculo iudicati requoque nomine, quae usui non fructui sunt, restitui fructus certum est. domino emit, exceptione doli posita non aliter restituere domino cogetur, quam si pecuniam creditori eius solutam, qui pignori datum praedium habuit, usurarumque medii temporis superfluum reci
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł.xQuis rei que per inrem acti¬
onempetita tanti estumata est. qnͣti
inlitem actor iurau̾it. dominium sta¬
tim ad possessorem ꝑtinet. Transegiᷤ¬
se enim cumeo ⁊ decidisse uideor eo p̾tõ
sens tunc cum possessor eiꝰ possessionem
passessornactus sit. ex uoluntate actoris.
udõ non est alienum non alit̾ litem e¬
stimari aiudice. qͣm sicau̾it actor qd ꝑ
se nonfiat possionem eius rei nontra
liemim esse apparuit a bone fidei posses¬
sore fr̃ĩ neq alxo qui predium donauit.
n a dominopetiposiunt. uerum excep¬
tione doupõĩta ꝑ offatuniulicis ecnu

Expanded text:
um.Eius rei, quae per in rem actionem petita tanti aestimata est, quanti in litem actor iurauerit, dominium statim ad possessorem pertinet: transegisse enim cum eo et decidisse uideor eo pretiosens, tunc cum possessionem eius possessor nactus sit ex uoluntate actoris: et ideo non est alienum non aliter litem aestimari a iudice, quam si cauerit actor, quod per se non fiat possessionem eius rei non tradalienum esse apparuit, a bona fide possessore facti neque ab eo qui praedium donauit neque a domino peti possunt, uerum exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
tianam actionemei clancdim placuit.
ne inpotestate cuiusq sint. ꝑ rapinam
dolofecerit. actor uero iurare nonuult.
s qnͣti res sit aduersarium condempna¬
ri malit. mos ei gerenctus sit.
sempronir ⁊ tibitraclitus sit pretio solu¬
to. deinde titius sempronio hĩs extiterit
i eundem aliiuencliderit itraclicłit eqͥus
est ut tupotior sis. Naur isi ip̃e uenditor
eam rem ate peteret exceptione eum
submoueres S sup̃e possideret itupet̾es
adu̾susexceptõnem dominii replita
hoc enimpetitoris munus est non pos¬
sessoris. quod enaminpublitiana obs¬
uatur. Suꝑficiario

Expanded text:
idem actionem ei dandam placuit, ne in potestate cuiusque sit per rapinam dolo fecit, actor uero iurare non uult, sed quanti res sit aduersarium condemnari maluit, mos ei gerendus est. 7Sempronii et tibi traditus sit pretio soluto, deinde Titius Sempronio heres extiterit et eundem alii uendiderit et tradiderit, aequius est, ut tu potior sis. nam et si ipse uenditor eam rem a te peteret, exceptione eum summoueres. sed et si ipse possideret et tu peteres, aduersus exceptionem dominii replicathoc enim petitoris munus est, non possessoris: quod et in Publiciana obseruatur.Superficiario
Abbreviated transcription (Latin):
aminadu̾ti detere. Ñ an male fidei poᷤᷤ¬
sessor fruitus sit s anpetitor fiui potue¬
sessionem amiserit qm̃pati debet estima¬
tionem audiendus enit aiudice Side¬
sid̾et ut adu̾sarus actiones suas ce

Expanded text:
animaduerti debere, non an malae fidei posanimaduerti debere, non an malae fidei possessor frui‹tu›s sit, sed an petitor frui potuessessionem amiserit, quoniam pati debet aestimationem, audiendus erit a iudice, si desideret, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uondemꝑ
clicium fc̃meẽt non debere ob eamrẽ
iudicem ꝙ hominem non trad̾et litẽ
estimare. qm nich eius culpa n dolo
tia fenestras ⁊ hostia imposuit. ead̾
postannum dominꝰ eclifitiorum de¬
diu coniuncta manerent eoꝵ deui e¬
clifitiorum eẽ simul. atq inde ademp¬
ta ẽẽt cantinuo in pristinam cãm reu̾ti.
nauem suam exaliena materia refeci¬
set. numuichominus eiusdem naiis
man̾et .R̾. manere. S si ineclificanda
ea idemfecisset nonposse iuł notat. Nã
sessore petatur. ⁊ fructus estimandi sunt
ut intaberna ialii que locari solent qd̵
nonest ci contrarium ꝙ. depecum a depo¬
sita qmhĩs non attingit usuraᷤ prãre
non cognur. Nanrisimaxiine uectura
sicut nsura ñ natura ꝑuenisset s iure
ꝑcipitur tamen ideonectura desidera¬
ri potest qm̃ periculum nauis possessor
petitori pr̃are non celbet. cumꝑiculope¬
cuma tantis feneretur. ¶ Gñaliter ã
cum deftuctib estimandisq̃ritur ꝯstat

Expanded text:
undum factum esset, non debere ob eam rem iudicem, quod hominem non traderet, litem aestimare, quoniam nihil eius culpa neque docia fenestras et ostia imposuit, eadem post annum dominus aedificiorum demdiu iuncta manerent, eorundem aedificiorum esse, simul atque inde dempta essent, continuo in pristinam causam revertnauem suam aliena materia refecisset, num nihilo minus eiusdem nauis maneret. respondit manere. sed si in aedificanda ea idem fecisset, non posse Iulianus notat: nam sessore petatur, et fructus aestimandi sunt, ut in taberna et area quae locari solent. quod non est ei contrarium, quod de pecunia deposita, quam heres no‹n› attingit, usuras praestare non cogitur: nam etsi maxime uectura sicut usura non natura peruenit, sed iure percipitur, tamen ideo uectura desiderari potest, quoniam periculum nauis possessor petitori praestare non debet, cum pecunia periculo dantis faeneretur.Generaliter autem cum de fructibus aestimandis quaeritur, constat
Abbreviated transcription (Latin):
gregis ita ipeculii recepta est. s ressin¬
gulas is cui legatum petulium est pe
ab alio euisdem funclinomine conuen¬
tus est. querebatur si alterutri eormn
iussuiulitis fundum restituisset: ⁊ post

Expanded text:
gregis, ita et peculii recepta est, sed res singulas is, cui legatum peculium est, peab alio eiusdem fundi nomine conuentus est: quaerebatur, si alterutri eorum iussu iudicis fundum restituisse
Abbreviated transcription (Latin):
traberet .i. uti prioriiudex iudicant eũ
oporteret. ita fimdum petitorirestimi
iubere. ut possessdori caueret. uel satis da
⁊ siquid ob eam remcaitumeẽt. id rͦce
pr̃ari.S si prius de furto iuditium
fc̃m eẽt.: hominemi noxe declisset: de¬
inde de ipo homine scclin perttorem iu

Expanded text:
respondi, uter prior iudex iudicaret, eum oportere ita fundum petitori restitui iubere, ut possessori caueret uel satisdar si quid ob eam rem datum esset, id recte praestari. sed si prius de furto iudicium factum esset et hominem noxae dedisset, deinde de ipso homine secundum petitorem iu
Abbreviated transcription (Latin):
lit s quid mñ sugnorauit quid̾ furemet̃.
asseuerauit aũbone fiugi ⁊ ficlintricatiꝰ
uendid̾. uideamus anexempto teneat᷑
⁊ putotenĩ. at qui ignorauit s non
debuit facile q̃ ignor aire. asseuerare.
scit p̾mon̾e debuit furemẽe. hic noude¬
buit fatilis eẽ. ad tem̾ariam indicatio¬
nem. ¶Siuenditor dolofet̾it. ut rẽ
plurit uenderet. puta deartifitiom̃tit᷑
ẽ. aut de pecudio empri eum iuelmo tei̾.¬

Expanded text:
lit. Quid tamen si ignorauit quidem furem esse, lit. Quid tamen si ignorauit quidem furem esse, adseuerauit autem bonae frugi et fidum et caro uendidit? uideamus, an ex empto teneatur. et putem teneri. atqui ignorauit: sed non debuit facile quae ignorabat adseuerare. scit praemonere debuit furem esse, hic non debuit facilis esse ad temera‹ria›m indicationem. Si uenditor dolo fecerit, ut rem pluris uenderet, puta de artificio mentitus est aut de peculio, empti eum iudicio te
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. nt eͦm qiu sciens quid aut ig¬
norans uendid̾ diffrãm facit incondẽp¬
natione exempto. dit enim. Quipecus
morbosum aut tignum uiciosum uendid̃
si quid̃ ignorans fecit: id t̃m̃ exempto ac¬
tione prãturum qnͣto minoris eẽt emptu¬
rus: suduita eẽ sciss. Siu̾o sciens reticuit
iemptorem decep̃. omni a detͥm̃ta q̃ ex ea
emptõe enptor trax̾it.: prãturum ei.
Siue gͦ edes uitio tingni cormerint:
eclium estimationem sũ pignora peco¬
ra contagione morbosi pecoris ꝑierĩt
uendid̾it: circa fugitiuum quid̃ tene¬
tur. qnͣti minoris empturus eẽt. sieum
eẽ fugitiuũ scisset. cura furem ñ tenet᷑.
diffrẽ rõ est. qr fugitiuum quid̾ hrẽ nõ
licet. ⁊ qi euiclionis nomĩe tene turuen¬
ditor. furem autẽ hr̃e possumus. Qd̾ aũ
clixiiuis qnͣti emptoris int̾fuit non decipi:
multa continet isialios secum sollicita¬
uit ut fugerent uł res quas dam abstu¬

Expanded text:
 inter eum, qui sciens quid aut ig inter eum, qui sciens quid aut ignorans uendidit, differentiam facit in condemnatione ex empto: ait enim, qui pecus morbosum aut tignum uitiosum uendidit, si quidem ignorans fecit, id tantum ex empto actione praestaturum, quanto minoris essem empturus, si id itaet emptorem decepit, omnia detrimenta, quae ex ea emptione emptor traxerit, praestaturum ei: sive igitur aedes vitio tigni corruerunt, aedium aestimationem, sive pecora contagione morbosi pecoris perierunt, uendiderit, circa fugitiuum quidem tenetur, quanti minoris empturus esset, si eum esse fugitiuum scisset, circa furem non tenetur: dilicet et quasi euictionis nomine tenetur uenditor, furem autem habere possumus. Quod autem diximus 'quanti emptoris interfuit non decipi', multa continet, et si alios secum sollicitauit ut fugerent, uel res quasdam abstu
Abbreviated transcription (Latin):
demq suum non fieri qnominus hr̃e lice¬
at posse defendi. Exempto eum in ħ qnid̃
isi aꝑte iuuenditione comp̾hendatiur: uͭe
uictionis nomine p̃stitumiri. p̾eium cund̃
deberi. re euicta utilitatemuon deberi. ii ẽ
bone fidei ꝯtractus patitur hanc conuenn¬
ouemi. ut emptor rem amitteret. ⁊ p̾rium
uenditor retineret nisi forte inqͥd. Si
quis omnes istas supras cͥptas conuen¬
tiones reciꝑet qͤm ad̾m recipitur ut uẽ¬
clitor nummos accipiat. qͣmͣuis merx
ademptorẽ ñ ꝑtineat. ueluti cum fut᷑¬
um iactumrens: apiscatore emimꝰ. aut
indaginem plagis põitis auenatore. uił
pantheram ab aucupe. nam ĩ sinicħ cap̃:
Tunc enim ẜ supͣ a nob relatam iuli¬
ani sententiam dicenclum ẽ exempto
eum ten̾i q dolo facit.
ellus .ł. xx. Si iactum retis emero et
iactare rete npiscator noluit inc̾tum hꝰ
rei estimandami ẽ. siq extraxit piscium:
reddẽ mͥ noluit. id estimaridebet ꝙ exxit.¬

Expanded text:
demque suum non ‹fi›eri, quo minus habere licedemque suum non ‹fi›eri, quo minus habere liceat, posse defendi ex empto eum in hoc quidem si aperte in venditione comprehendatur nihil evictionis nomine praestatum iri: pretium quidem deberi re evicta, utilitatem non deberi: neque enim bonae fidei contractus hac patitur conventione, ut emptor rem amitteret et pretium venditor retineret. nisi forte, inquit, sic quis omnes istas supra scriptas conventiones recipiet, quemadmodum recipitur, ut venditor nummos accipiat, quamvis merx ad emptorem non pertineat, veluti cum futurum iactum retis a piscatore emimus aut indaginem plagis positis a venatore, vel pantheram ab aucupe: nam etiamsi nihil capit, tunc enim secundum supra a nobis relatam Iuliani sententiam dicendum est ex empto eum teneri, quia dolo facit.estorum. Si iactum retis emero et iactare retem piscator noluit, incertum eius rei aestimandum est: si quod extraxit piscium reddere mihi noluit, id aestimari debet quod ext
Abbreviated transcription (Latin):
restituendum exe̾mto actione creclitor. ħ
enim mulus constitutionib effectum est.
dolumplane uenditor prãbit. deniq ĩ pro¬
mitti de dolo debet.S et si non repmisit.¶
sciensta sibi non obliganu. uł non eẽ
eiꝰ qui ssbi nor obligauit. uendid̾it. teuetr̃
exempto q dolum eum prãre debere ostẽ¬
cdlimus. ¶ Sicuns rem uendid̾it. ⁊ ei ac¬
cessurum quid dix̾it omnia quidem aue
eliximus iure clistracta in hac quo seqñda
sut ut tñ eictionis nomine non induplũ
teneatun s in ħ tm̃ obligenir. ut emptori
hr̃e liccat. inan solum ꝑ se. s ꝑomnes.
¶Qui autem hr̃e licere uendidit. uidea¬
mus quid debeat prestare. ⁊ multuminteẽ
arbitror utrum hac pollicea tur ꝑ se. ueni¬
entesq ase ꝑsonas non firri. quo minꝰ
hĩr liccat anuo ꝑ omnes. Namsi ꝑse: nõ
uidetur id pt̃are. ne alius enincati ꝓiude
sieuida res erit siue stipuło int̾põita est.
ex stipłatuñ teneb̾r. sũ ñ ẽ int̾põita: exep̃

Expanded text:
restituendum ex empto actione creditor: hoc enim multis constitutionibus effectum est. dolum plane uenditor praestabit, denique etiam repromittit de dolo: sed et si non repromiserit, sciens tamen sibi non obligatam uel non esse eius qui sibi obligauit uendiderit, tenebitur ex empto, quia dolum eum praestare debere ostendimus. Si quis rem uendiderit et ei accessurum qui‹d› dixerit, omnia quidem, quae diximus in re distracta, in hoc quoque sequenda sint, ut tamen euictionis nomine non in duplum teneatur, sed in hoc tantum obligetur, ut emptori habere liceat, et non solum per se, sed per omnes. Qui autem habere licere uendidit, uideamus quid debeat praestare. et multum interesse arbitror, utrum hoc polliceatur per se uenientesque a se personas non fieri, quo minus habere liceat, an uero per omnes. nam si per se, non uidetur id praestare, ne alius euincat: proinde si euicta res erit, siue stipulatio interposita est, ex stipulatu non tenebitur, siue non est interposita, ex empto
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ⁊ patruum meuium ⁊ amitas
meuius litt̾is ad sorores suas ft̃is decla¬
raiit. cominue futurum quicquid
ad eum ex euentu litis hereclitarie ꝑ¬
ꝑuenisset.n stipulatio litteras secii¬
ta est. Quesitumẽ cum tnseg̾it id̾ meuiꝰ
ciisqͥpto herede itaut presua i aue
quetlam res exea tnͣs actõne ad eũ
ꝑuenirent. anexlit̾tis suis possit a
daui in hec u̾ba. lutrus ticuis gaio
seio salutem. peto. ⁊nando tͥ ut fidẽ
eiduitas ꝓ publio menio apud semp¬
nium queq apublio souitatͥ non
fuerunt: nie rep̾sentaturum hac epła
manumea scpͥita notum tͥ facio quero
si non fideuississ smandasset crecli¬
torr ialias egisset qͣm ꝙ eimandat᷑
ad tempus uł extempore uł subcon¬
drtione. ¶Insocietate omniũ bonoꝵ
oumestes qne coeuntium sut con¬
tinuo communicantur.
ñ int̾ueuiat tñ tacite creditur int̾¬
uenire.
erant. manerit in suostatu. s ac¬
tiones inuitemprãri debet. ¶Cũ
sp̃alit̾ omniũ bonoꝵ societas coita est.

Expanded text:
 patruum Maeuium et amitas, Maeuius litteris ad sorores suas factis declarauit commune futurum, quidquid ad eum ex euentu litis hereditariae peruenisset, neque stipulatio litteras secuta est: quaesitum est, cum transegerit idem Maeuius cum scripto herede ita, ut praedia et aliae quaedam res ex ea transactione ad eum peruenirent, an ex litteris suis possit a daui in haec uerba: 'Lucius Titius Gaio suo salutem.Peto et mando tibi, ut fidem dic‹a›s pro Publio Maeuio apud Sempronium: quaeque a Publio soluta tibi non fuerint, me repraesentaturum h‹a›c epistula manu mea scripta notum tibi facio.' quaero, si non fideiussisset, sed mandasset creditori et alias egisset quam quod ei mandatum ad tempus uel ex tempore uel sub condicione.In societate omnium bonorum omnes res quae coeuntium sunt continuo communicantur, non interueniat, tacita tamen creditur interuenire.erunt, manent in suo statu: sed actiones inuicem pra‹e›stare debent.Cum specialiter omnium bonorum societas coita est,
Abbreviated transcription (Latin):
minus ĩ post eum diem ꝯueniri mã¬
ex mandatorib nsou dumeligi pos¬
se. siñ sit concessum inmandato pꝰ con¬
dempnationem autẽ induoꝵ ꝑsorsa
colla tam necesiano ex cã uiclicati sin¬
gilos ꝓ parte climiclia conuenir posse.
⁊ debere. ¶Erelitor pignus uenclidut¬

Expanded text:
minus etiam post eum diem conueniri manminus etiam post eum diem conueniri manex mandatoribus in solidum eligi posse, etiamsi non sit concessum in mandato: post condemnationem autem in duorum personam collatam necessario ex causa iudicati singulos pro parte dimidia conueniri posse et debere.Creditor pignus uen
Abbreviated transcription (Latin):
sensisset. pactus uidetur iusta excã ea¬
q exceptio ifideuissoridanda eẽt. et
mandatori. S cum ꝓponas eum abf¬
usse iniquumẽ auferri ei electionem.
sicrit pignris aut pͥuilegnuim ciui po¬
tuit presens id ip̃m ꝓclamare. nec desi¬
uerare decretum pͥtoris. nec emmsiquis
herocli consulitur. s mandatori ł fideiꝰso¬
riquib mandati uiditio eandemꝑtẽ
praturisest. Plane si ab hĩte parteni
accepisser. anireliquũ ꝑmittend̾
eẽt. creclitori fideisiorem conuenire
clubitatũ ẽ. s uidebit᷑ ꝯsentire decreto.
conueniendo hereilem.
eẽt. nondonandi animo mandati iud¬
icio eum abherede ticii posse conuen̾i.
ut actiones suas p̾stet. Idemr isi exacta
est a calphumio peciũa. ¶ paulus
Re fideuissorem qui rem pignoris uire
limandati iclicio conuentum ab he¬
rede debitoris oblato onin debito re¬
stinuere cum debito cogendum. neq
habendum. sinulem extraneo ẽp̃tori
dato interquem pr̃aturum se lutius
ticius scͥpsit. non eẽ impeclim̃to qiuo

Expanded text:
sta ex causa eaque exceptio et fideiussori danda esset et mandatori. sed cum proponas eum afuisse, iniquum est auferri ei electionem sicut pignus aut priuilegium, qui potuit praesens id ipsum proclamare nec desiderare decretum praetoris. nec enim si quis heredi consulitur, sed mandatori uel fideiussori, quibus mandati iudicio eandem partem praestaturus est. plane si ab hered‹e› partem accepisset, an in reliquum permittendum esset creditori fideiussorem conuenire, dubitatum est: sed uidebitur consentire decreto conueniendo heredem. 5esset non donandi animo, mandati iudicio eum ab herede Titii posse conueniri, ut actiones suas praestet: idem est et si exacta est a Calpurnio pecunia.Paulus respondit fideiussorem, qui rem pignoris iure mandati iudicio conuentum ab herede debitoris ‹o›blato omni debito restituere cum fructibus coge‹ndum› neque habendum similem extraneo emptori,dato, intra quem praestaturum se Lucius Titius scripsit, non esse impedimento, quo
Abbreviated transcription (Latin):
rendum an manente apłłatione de¬
bitor a creclitore conueniri potest. poᷤ¬
se R̾di. ¶ Ad cum qui uxorem duc¬
turtis erat luteras fecit tales. ticuis
seio sal̃t: sempmã ꝑtinere ad animũ
ncum cognouisti ideoq cum ex uoto
meo nuptura tͥ sit. uelmicertus sis.ẜ
dugnitatemtuam contrahe mr̃imoni¬
um ⁊ qm̃tus ydonce reꝓmissuratͥ sit.
titia mr̃ puelle dotem suam tm̃ up̃ẽ

Expanded text:
atione debitor a creditore conueniri potest. respondi posse.Ad eum qui uxorem ducturus erat litteras fecit tales: 'Titius Seio salutem.Semproniam pertinere ad animum meum cognouisti: ideoque cum ex uoto meo nuptura tibi sit, uelim certus sis secundum dignitatem tuam contrahere te matrimonium. et quamuis idonee repromissuram tibi Tit
Abbreviated transcription (Latin):
diderit. pauł .R. Si crelitor ex p̾̃tiopig¬
norum deburud secutꝰ ñsit. mandatorẽ
liberatum noninderi. i ħ ex responso ap¬
paret ⁊ si euictionis nomine ñ tenetur
ꝓfic̾e. eam rem ad liberationem.¶Il¬
le illi salutem. Mandotͥnt plexio seuo
ad finimeo octognita cretlais. subpigͦre
nomme accesserit. indempnẽ rõem tu¬
am me ex cãmandati ẽẽ. in eũduem qͦ¬
anmorte debitoris liberatus sit. pauł¬

Expanded text:
 si creditor ex pretio pignorum debitum consecutus non sit, mandatorem liberum non uideri. ex hoc responso apparet, si euictionis nomine non teneatur, proficere eam rem ad liberationem. 'Ille illi salutem.Mando tibi, ut Blaesio Seuero adfini meo octoginta credas sub pignore indemnem rationem tuam me esse ex causa mandati in eum diem, quan morte debitoris liberatus sit.Pau
Abbreviated transcription (Latin):
creclitorum consentiente a p̾toredecͤ¬
tum cit. ut portionem creclitores ab
heredib ferãt. ab sente eocreditore
apud quem mandator extiterat.q̃ro
simandator conueniatur. aneãdem
ht̃ excepnionem qmͣ hr̃s debutoris.¬

Expanded text:
creditorum consentiente a praetore decretum est, ut portionem creditores ab heredibus ferant, absente eo creditore apud quem mandator exstiterat: quaero, si mandator conueniatur, an eandem habeat exceptionem quam heres deb
Abbreviated transcription (Latin):
non dubito. quare scias quodcumq
ab ea ex hac causa stipulatus fi̾s. id̾
me mea fide ẽẽ uississe saluninte hãi¬
turum. atq itatitia q̃ neq titio maii¬
dau̾at n ratum habu̾it. quod scpͥsãt
dotem seio ꝓmisit. quero si heres ticii¬
ex causamandati p̾stifit an actione
posse. Itẽ quesitinest annec nego
agere posie. Palam enim facereti¬
ciumnon tam ticie nomine ꝙ qͣmd
suitumnsͥuellet mandasse. Item si
maritus adu̾sus mandatorem age
¶Duob quis mandauit negoꝵ
goꝵ admnistrationẽ q̃sitrunest.
an unusquisq mandati insonidum
et socerum id acdumeẽt uł tacito ĩ¬
tellestu ut honus exhibeure uxoris:
ad mariin reliret. prãnte patre
uotũ usuras. nullam actionem sr̃¬
fore ad recipiendum ꝙ negetur
consumptum ꝙ si pr̃ puelle exhi¬
butionem mandasse se bocear
actionem mandani ꝯpetere. ¶Lu

Expanded text:
non dubito: quare scias, quodcumque ab ea ex hac causa stipulatus fueris, id me mea fide esse iussisse saluum te habiturum.' atque ita Titia, quae neque Ti‹ti›o mandauerat neque ratum habuerat quod scripserat, dotem Seio promisit. quaero, si heres Tiex causa mandati praestiterit, an actione posse. item quaesitum est, an nec negoagere posse: palam enim facere Titium non tam Titiae nomine, quam quod consultum vellet, mandasse. item si maritus adversus mandatorem agerDuobus quis miorum administrationem: quaesitum est, an unusquisque mandati iudicio in solidum et socerum id actum esset uel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mandati compet
Abbreviated transcription (Latin):
ndi aĩo s fradaslent̾ alienass uł
res ex fide agenda eẽt mandasse. Itẽ
quero an cum seius magrãtu functꝰ
debitor excitisset lunus ticus eo nõ¬
mine conuemri possit. ux res euis:
obligate eẽnt. pp̃ u̾ba epłe supra¬
aubł .n. Quod filio famił ut
peteret mandami em ancipatus egit
depeculio intͣ annuim unlit̾ agam.¬
pauł .R. s icum filio agendumest.

Expanded text:
ndi animo, sed fraudulenter alienasset uel res ex fide agenda esset, mandasse. item quaero, an, cum Seius magistratu functus debitor exstitisset, Lucius Titius eo nomine conuenir‹i› possit uel res eius obligatae eium.Quod filio f‹am›ilias ut peteret mandaui, emancipatus exegit: de peculio intra annum utiliter agam.Paulus: sed et cum filio agendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
titium defendebas qͣmius mortuo eo
cum hoc ignorares ego putomandati
actionem adu̾sus heredem ticii compe¬
tere. qr mandatum morte mandato¬
ris non ĩ mandati actio soluitur. Qd
si sine mandato defensionem suscepi¬
competeret tibi negõrum gõrum actio¬
nem. Ita potest dici ⁊ heredemeius ad e¬
amdem actionem tem. ¶ Hutius ti¬
cuis crelitorisuo manditoremdedit.

Expanded text:
Titium defenderas quamuis mortuo eo, Titium defenderas quamuis mortuo eo, cum hoc ignorares, ego puto mandati actionem aduersus heredem Titii competere, quia mandat‹um› morte mandatoris, non etiam mandati actio soluitur. quod si sine mandatu defensionem suscepcompeteret tibi negotiorum gestorum actio, ita potest dici et heredem eius eadem actione tener‹i.› Lucius Titius cre
Abbreviated transcription (Latin):
idrominus omius temporis bonam fi¬
demexplorari oportet. quod dommus
postannos .u. de ꝓuintia reu̾sus mox .i.
.p. cansa profecturus non acceptis rõni¬
b mandatum instaurau̾it. cunigͥ ad
afficium procuratoris ꝑtinu̾t quicqͥd
exprinia negõrum gõrum administra¬
tione debuit ad secundam rõnem tnst᷑.¬
re. secundi temꝑis cã pͥoremlitem susci¬
piet. ¶ Salanum incerte pollicitati¬
onis n exͣ ordinem recte petitur. neq
ulitio mandatiut salarium t̾ canfitu¬
atur. ¶ Sumptus bona fide ncc̃io fcõs
potuit uiliciom andati restitui neces
hentorumstruoꝵ defuncto qui man¬
datum suscepit intercidisse constitit.
qm̃ tamen heredes errore lapsi: non
anmo furandised exeqũdi quode fũc¬
tussue ciue fecerat. seruos uendiderãt
eos ab emptorib usir captos ud̾i pla¬
sum publiciana actione nomitilit̾
acturum. cum exceptioiusti dñi cã
cognita detur. n oꝑteat eum quic̾ti
hominis fidem elogit. ob errorem ĩ

Expanded text:
ideo minus omnis temporis bonam fidem explorari oportet, quod dominus post annos quinque ‹de› prouincia reuersus, mox rei publicae causa profecturus non acceptis rationibus mandatum instaurauerit. cum igitur ad officium procuratoris pertinuerit quidquid ex prima negotiorum gestorum administration‹e› debuit ad secundam rationem transferre, secundi temporis causa priorem litem suscipiet. Salarium incertae pollicitationis neque extra ordinem recte petitur neque iudicio mandati, ut salarium tibi constituat. Sumptus bona fide necessario fapotuit, iudicio mandati restitui necesshendorum seruorum defuncto qui mandatum suscepit interc‹i›disse constitit. quoniam tamen heredes eius errore lapsi non animo furandi, sed exsequendi, quod defunctus suae curae fecerat, seruos uendiderant, eos a‹b› emptoribus usucaptos uideri plarsum Publicianaacturum, cum exceptio iusti dominii causa cognita detur neque oporteat eum, qui certi hominis fidem elegit, ob errorem aut
Abbreviated transcription (Latin):
Dolo autem fac̾e̾ uidetur. quud
ꝙ potest restituere. non restituit.
puide si tͥ mandaiu ut hominem
emeres. tuq emistiteneb̾is mͥut
restitiras. d isi dolo emere neglexisti
faite enimpecunia accepta alii ce¬
sisti ut em̾et aut silata culpa forte
teneb̾is. S ⁊ si seruusquem emisti
fugit. si quid̃ dolo tuo teneb̾is. si dałꝰ
non int̾uenit. nec culpa nontene bis.
nisi adhac ut caueas. sim potestatẽ
tuam ꝑuen̾it. te restituturum. s ⁊ si
restituas ĩ trad̾e debex. i sicautum est¬
de euictione rei. potes desiderare. ut
tͥ caueatur puto sufficere. si m̃ hãc
actionẽ cedas. ut ꝓcuratorem me in
rem in eam facias. nec amplus pͥftes
cauere debes.
lp̃.ł.xxxi. d̾ qi iinfundo.Si fũ¬
clur eunt ꝓcurator nich̾ enim am¬
plnuis qͣm bonam fidemeum prare
oportet. quiꝓcurat. S i si de sanitate
seriui ꝓcuratori cautum est. aut cai̾ipͭ.
aut de ceteris niciis. idemerit dicend̾¬

Expanded text:
Dolo autem facere uidetur, qui id Dolo autem facere uidetur, qui id quod potest restituere non restituit: proinde si tibi mandaui, ut hominem emeres, tuque emisti, teneberis mihi, ut restituas. sed et si dolo emere neglexisti forte enim pecunia accepta alii cessisti ut emeret aut si lata culpa forte teneberis. sed et si seruus quem emisti fugit, si quidem dolo tuo, teneberis, si dolus non interuenit nec culpa, non teneberis nisi ad hoc, ut caueas, si in potestatem tuam peruenerit, te restituturum. sed et si restituasde evictione vel potes desiderare, ut tibi caveatur, puto sufficere, si mihi hac actione cedas, ut procuratorem me in rem meam facias, nec amplius praestcavere debes.do, si fundum emit procurator: nihil enim amplius quam bonam fidem praestare eum oportet qui procurat. Sed et si de sanitate serui procuratori cautum est aut caueri potest aut de ceteris uitiis, idem erit dicend
Abbreviated transcription (Latin):
datiactio. ¶ Mandauit negõa
gereres sinich deꝑierit qmͣus nemo
ges̃it. nulla actio est. aut si alius ydo¬
nee gesu̾t. cesiat mandatiactio. ⁊ ifi
Esimilib hoc idement ad ꝓbandum
Signorantes fi deuisdores debu¬
torem soluisse uł alias acreptila¬
tione siue pactõ liberatum ex
sub̾a debatoris soluerunt non tene¬
buutur mandati. cẜ̃ ad actionem
fideiussoris ꝑtinet. ⁊ hoc ex rescpͥto
diuorum fratrum intelligere liei.
cuius u̾baħ sunt. catulo iulianosi
hii cuu ꝓte fi deinssant. in maiorẽ
debiti rõ exigͤsbat scientes ⁊ pͥdentes
auxilium apłłationis omiserunt
pot̾is mandati agentib. hiꝰ ex eqͥta¬
te uidicis tuerite. gͥ sugnorauerũt
excata ignorantia est. si scierunt. ĩ¬
rumbelat eis ncc̃itas ꝓuocandi. ce¬
terum dolo u̾satisunt. siñ prouo¬
cauerunt. quid tam̃ si pauꝑtas eiꝰ
non ꝑ misit exensata est eoꝵ ino¬
pua. S isi testatum conuenenint
debitoremut sup̃e putaret aplłar ⁊
ꝑuto excus ationem constare.

Expanded text:
dati actio. mandavi, ut negotia gereres: si nihil deperierit, quamvis nemo gesserit, nulla actio est, aut si alius idonee gesserit, cessat mandati actio. et in similibus hoc idem erit probandum. Si ignorantes fideiussores debitorem soluisse uel etiam acceptilatione siue pacto liberatum ex substantia debitoris soluerunt, non tenebuntur mandati. Quod et ad actionem fideiussoris pertinet. et hoc ex rescripto diuorum fratrum intellegere licet, cuius uerba haec sunt: 'Catullo Iuliano. Si hi, qui pro te fideiusserant, in maiorem debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te'. igitur si ignorauerunt, excusata ignorantia est: si scierunt, incumbebat eis necessitas prouocandi, ceterum dolo uersati sunt, si non prouocauerunt. quid tamen, si paupertas eis non permisit? excusata est eorum inopia. sed et si testato conuen‹e›runt debitorem, ut si ipse putaret appellaret, puto rationem eis constare.
Abbreviated transcription (Latin):
casu ame creditor pecuniam de¬
ti scͥpsit. ¶ Si adoiescens luxurio¬
as id tusciens mandatum susceꝑe
clid̾is. d isiult̾ius directo mandau̾it
tͥ ut metetrici pecuniam credas. nõ
obligabitur mandati. quasi adu¬
sus bonam fidem mandatum sit.
¶Cum quidam talemeplam scͥpsis¬
set amico suorogote ut comm̃dat̃
hẽas sextilium crescentem amitum
meum nonobligabr̃ mandatiquia
commendandi magis hominis qmͣ
mandandi cã scͥpta est. ¶ Si quis
tum mandatum. hoc ampluis dico.
bene croclis. arbitror locum eẽ man¬
dato. ⁊ mandati eumnten̾i. ¶ Si post
creclitam pecuniaminandauo crecli¬
tori credendam nullum eẽ mandatũ
rectissime pap̃ ait. Plane siue exspͤ¬
tares nec urgeres debitorem ad soło¬
nem. mandauerotͥ ut eides int̾u al¬
lum. ꝑiculoꝙ meo petiũa m fore di¬
cam uerumputo omne nominis
ꝑiculum deb̾e admandat orem ꝑ¬
tinere. Idem ait ⁊ si tutor mandet
suscipi uł ꝓbari noinen ꝙ fecerat

Expanded text:
casu et a me creditor pecuniam decasu et a me creditor pecuniam deati rescribsit. Si adulescens luxurioas, idque tu sciens mandatum susceperdideris. sed et si ulterius directo mandauerit tibi, ut meretrici pecuniam credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem mandatum sit. Cum quidam talem epistulam scripsisset amico suo: 'rogo te, commendatum habeas Sextilium Crescentem amicum meum', non obligabitur mandati, quia commendandi magis hominis quam mandandi causa scripta est. Si quis matum mandatum. hoc amplius dico, 'bene credis': arbitror locum esse mandato et mandati eum teneri. Si post creditam pecuniam mandauero creditori credendam, nullum esse mandatum rectissime Papinianus ait. plane si, ut exspectares nec urgueres debitorem ad solutionem, mandauero tibi, ut ei des interuallum, periculoque meo pecuniam fore dicam, uerum puto omne nominis periculum debere ad mandatorem pertinere. Idem ait, si tutor mandet suscipi uel probari nomen quod fecerat,
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ prĩ donatum uoluit qui soluit.
planc si seruus fideussor solu̾it: do¬
minum mandatiactuꝵ. ¶Id̃ mar¬
celt ibid̾ait. Si filius famir non ius¬
supr̃is fideuissit: cessat mandati acc̃.
si nicħsit inpeculio solutum est
multo mag̃ habet pr̃ mandati¶ Si fi¬
lio familias mandaui ut ꝓme sol¬
ueret prẽm siue ipẽsolu̾it siue filius
ex peculio. mandati achurum nerat̃.
soluat. ¶Si filio familias manda

Expanded text:
non patri donatum uoluit. non patri donatum uoluit. Plane si seruus fideiussor soluerit, dominum mandati acturum idem Marcellus ibidem ait. Si filius familias non iussu patris fid ex peculio solutum est, multo magis habet pater mandati. Si filio familias mandaui, ut pro me solueret, patrem, siue ipse soluerit siue filius ex peculio, mandati acturum Neratiusmea interest, quis soluat. Si filio familias manda
Abbreviated transcription (Latin):
res ⁊ mandatores ⁊ sisie iudicio sol¬
tuit. Si quid̾ minꝰ honestam hr̃e eum
mandati actionem. Ex si eam qua reꝰ¬
uti potuit si sciens id fecit ñ hĩturur
mandati actionem si mͦ hũit rei facul¬
ta tein dueniendi desiderandiq. ut ĩ¬
se susciꝑet potius iudicium uł suoł
ꝓea ꝓcuratorio nomine. ¶Si fideiꝰ¬
sori donatõnis cã acceptum fc̃m sit
a creditore putosi firleiussorem remu¬
nerare uoluit creclitor hr̃e eumiiã¬
dati actionem. nulto magis mortis
cã accepto tuli siet creditor. uelsieã
Domp̃.ł .iii. Pi ei cui dampnatũs ex
cã fideuissoria fu̾am heres postea ex
cã s pncipaliter donando ficeiꝰ sorire¬
misit actõem: mandati eum nonat¬
turum. ¶ Marcelt autem fatet᷑
Siquis donaturus fideiusiori ꝓ eosoł¬
u̾it creclitori. hr̃e fi denissorem manda¬
ti actionem. ¶ plane inquit si filiꝰ
famił. uł fl̾uis fu̾it fi deiussor i prohiis
soluero donaturus eis mandati prẽm
uł dominum non acturos. hoc iõ q

Expanded text:
res et mandatores et si sine iudicio soltuit, si quidem minus honestam, habere eum mandati actionem: quod si eam, qua reuti potuit, si sciens id fecit, non habiturum mandati actionem, si modo habuit facultatem rei conveniendi desiderandique, ut ipse susciperet potius iudicium vel suo vel procuratorio nomine. Si fideiussori donationis causa acceptum factum sit a creditore, puto, si fideiussorem remunerari voluit creditor, habere eum mandati actionem: multo magis, si mortis causa accepto tulisset creditor vel si eam io. Si ei, cui damnatus ex causa fideiussoria fueram, heres postea extcausa, sed principaliter donando fideiussori remisit actionem, mandati eum non acturum. Marcellus autem fatetur, si quis donaturus fideiussori pro eo soluerit creditori, habere fideiussorem mandati actionem. Plane, inquit, si filius familias uel seruus fuit fideiussor et pro his soluero donaturus eis, mandati patrem uel dominum non acturos, hoc ideo, quia