comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
telligis Siussens mortis
cauia debitore tnum m̾ant
cditori mco eͣxͣ promite dece.
quid iur eẽt quentur. suste de
ntam peccumam uiden me
accepisse. inquantã debitor
soluendo fuiss. na ⁊ siꝯualui¬
ss inquid donator obligõez

Expanded text:
iusseris mortis causa debitorem tuum mihi aut creditori meo expromittere decem, quid iuris esset quaeritur, si iste debntam pecuniam uideri me cepisse, in quantum debitor soluendo fuisset: nam et si conualuisset, inquit, donator, obl
Abbreviated transcription (Latin):
cum dolo malo rei publice cau¬
sa abeẽ.uire inpossone ẽẽ plac.
donec si solidum soluatur cũ
aut̃ quirer cius qui sine dolo
malo rei publice ciusa affuit ĩ
possõnem missus sit. pignus ñ
cõtrabere s⁊ ĩdeo discede oporte

Expanded text:
eum dolo molo rei publicae causa abesse, iure in possessione esse placet, donec solidum soluatur: eum autem, qui rerum eius, qui sine dolo malo rei publicae causa afuit, in possessionem missus sit, pignus non contrahere et ideo discedere oporte
Abbreviated transcription (Latin):
Ruulegia non extpre estimanͣt᷑.
S ex causafisiciusdem tituli fu̾ũt
fendatur. ideoq bonacius c̾dito¬
res posside cepint. diminutio ex
his bonisfien debet necendi pu¬
pilli caus.a. DDefende debitorem
sicutante quam bonaeius possi¬
derentur licctita pobonor quor
possõnem eius. siuc ip̃e sui. siue
alius defensionem eius suscipia
d sat̃dart ut sat̃datione int̾põi¬
ta iudicium accipiatur .i.apossõe
discedatur. Mlrc̃.

Expanded text:
uilegia non ex tem pore aestimantur, sed ex causa, et si eiusdem tituli fueruntfendatur ideoque bona eius creditores possidere coeperint, deminutio ex his bonis fieri debet uescendi pupilli causa. Defendere debitorem sicut ante, quam bona eius possiderentur, licet, ita post bonorum quoque possessionem eius, siue ipse sui, siue alius defensionem eius suscipiat, debet satisdare, ut satisdatione interposita iudicium accipiatur et a possessione discedatur. 34
Abbreviated transcription (Latin):
callida conu̾satio suspectũ co¬
menget hrdem uero sole facul¬
tates plane mrtcenti adite hr̃¬
ditatis. audiendierunt qyi sus¬
pectum postulant ccteꝵ si ꝓbrt
passi cum mnh̃rditate morari.¬
noc in eo quicquam possint obi¬
ce cͥminis. qua sidolose usatoco
no debebit p multum tpr̃is i¬
adhanc nc̃citatẽ conpelliq si¬
quasi suspectus sat̾clare iuissus.
decto pretoris non optẽpau̾it.
tuncbona hr̃oitatis possiden.i
tr̃e iubebit plane sidoccatur
nicħ cxbonis alienasse. nec sit ꝙ
ci iuste p̾t̾ pauꝑtatem obiciatur.
contentus ẽẽ pretor debet. ut iube¬
Eat cum nicħ minuere ꝙsinoc ĩ¬
opia.laborantẽ cum c̾ditores os¬

Expanded text:
callida conuersatio suspectum commendet, heredem uero solae facultates. Plane in recenti aditae hereditatis audiendi erunt, qui suspectum postulant: ceterum si probentur passi eum in hereditate morari nec quicquam possint obicere criminis quasi dolose uersato eo, non debebit post multum temporis ad hanc necessitatem compelli. Quod si suspectus satisdare iussus decreto praetoris non obtemperauerit, tunc bona hereditatis possider‹i› ttere iubebit. Plane si doceatur nihil ex bonis alienasse nec sit quod ei iuste praeter paupertatem obiciatur, contentus esse praetor debet, ut iubeat eum nihil minuere. Quod si nec inopia laborantem eum creditores os
Abbreviated transcription (Latin):
augusti Rescpẜunt. cos qui bo
suã negant uirc uenisse. piuo¬
Acio cxpir deberesi frustra pri¬
tant. satisdationem crigere
possunt ꝓsuo debito itetsendo
cusrei gra cognosce pretore
oportet. nec stat̾im eum satis du

Expanded text:
Augusti rescripserunt eos, qui bona sua negant iure venisse, praeiudicio experiri debere et frustra printent, satisdationem exigere possunt pro suo debito reddendo. cuius rei gratia cognoscere praetorem oportet nec
Abbreviated transcription (Latin):
conferenda ẽ quantitas. emolum̃
fuerit donatus. ut maũmitatur.
pmittendum erit maũmitt̾e n
ꝯstitutio diui marci supuenien
cunctationẽ cosulit diimatim̃a¬
trimonu causa manumitte siqui
uelit.⁊ sit qui nõ indigne hus

Expanded text:
conferenda erit quantitas emolumentfuerit donatus, ut manumittatur, permittendum erit manumittere, ne constitutio diui Marci superueniens cunctationem consulis dirimat.Matrimonii causa manumittere si quis uelit et is sit, qui non indigne h
Abbreviated transcription (Latin):
llud incausis inprobandis mẽi¬
sse iudices oportct.ut nõ exluxuri.
s: ex affectu decendẽtes cas approbẽt
neꝙ enm deliciis. s iustis affectio¬
nib se dedisse. Iustam lib̾tatẽ lege
nor. xx. annis hac lege fuũ dedent.
ut precio accepto donationis causa
ut cũ libex faciat: pot̾it illccãm m̃¬
numissionis istius probare. ħ ipm̃
allegans legẽ datã.⁊ sicpduce adli¬
btatem ergohic d ostende hoc in¬
t̃ ip̃m actum pro inde uł exlege do¬
nationis. uł ex affectione ciui qui
dedit res extimatur. LAulus.¬

Expanded text:
llud in causis probandis meminisse iudices oportet, ut non ex luxuria, sed ex affectu descendentes causas probent: neque enim deliciis, sed iustis affectionibus dedisse iustam libertatem legem nori uiginti annis hac lege seruum dederit aut pretio accepto uel donationis causa, ut eum liberum faciat, potest ille causam manumissionis istius probare, hoc ipsum allegans legem datam, et perducere ad libertatem: ergo hic debet ostendere hoc inter ipsos actum, ut proinde uel ex lege donationis uel ex affectione eius qui dedit res aestimetur. 17 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
polticen ꝓponitur aut̃ intere¬
pictum duples eccplo iiłc̃i.
ntipossidetistucturitaq p̾tor
cumqui supficiem petit ue
nti possidetis int̾licto. neq ex
ig̾ ibco. quam̃cam possidendi¬
Reatunumtantum requirit
adu̾sario possigeat. omnia ꝙͦ¬
que muti possidetis int̾licto¬
suanturhicquoq ẜuabunt᷑.¬
rdrait pretor si actio desupfic̾¬
ie postulabitur causa cgnita¬
¶ dibo sic intelligendum̃ ẽ. ut¬
si adtemps quis suꝑficiẽ. con¬
incuius solo suꝑficies est. uti¬
ꝙnon indiget utili actione¬
sh inrem qualemh̾nt deso
uelit uendicare. dicẽndum ẽ¬

Expanded text:
polliceri. Proponitur autem interdictum duplex exemplo interdicti uti possidetis. tuetur itaque praetor eum, qui superficiem petit, ueluti ‹uti› possidetis interdicto, neque ab eo, quam causam possidendeat: unum tantum requirit, aduersario possideat. omnia qin uti possidetis interdictouantur, hic quoque seruabuntod ait praetor 'si actio de supie postulabitur, causa cognitabo', sic intellegendum estsi ad tempus quis superficiem con cuius solo superficies est, utnon indiget utili actionabet in rem, qualem habet de uelit uindicare
Abbreviated transcription (Latin):
hislegata ce̾nt quib capere
agitantur de quibꝰ ꝑuicue¬
causa donatio long̾ c diffen
ab illa uera ⁊ absoluta dona¬
tione. que ita ꝓficiscitur. ut
nullo casu reuocetursubio
donat.illum pocuis quaz se
hr̃e maluit. at isqui mortis
ciusa donat ałrccogitat. qd
amore uite roccpisse. pocius q̃
dedisse maluit ⁊ ħc̃ quare uu¬
igo dicatin: se pocuis ħre uuli
qͣ cũ cui donauit. illum
suum gͥ qui mortis causa dõt
qua parte se cogitat negĩ ge

Expanded text:
his legata essent, quibus capere agitantur, de quibus pauca resa donatio longe differt ab illa vera et absoluta donatione, quae ita proficiscitur, ut nullo casu revocetur. et ibi qui donat illum potius quam se habere mavult: at is, qui mortis causa donat, se cogitat atque amore vitae recepisse potius quam dedisse mavult: et hoc est, quare vulgo quam eum cui donat, illum suum'.Ergo qui mortis causa donat, qua parte se cogitat, negotium
Abbreviated transcription (Latin):
Empronia libellos conposuit
quasidatura centimoniut ad
effcctum tñsmitt̾ctur. s nõ de¬
dit lucius pro tribinali cosre¬
citauit quasi officio traditos¬
inuenti neq centuriomi tditi
quo cͥmine subiciatur qui au¬
sus ẽ libellos dedomo abstrac¬
tos protribunali leg̃e qui no
axit furtum comissum ẽ. min

Expanded text:
empronia libellos composuit quasi datura centurioni, ut ad officium transmitterentur, sed non dedit: Lucius pro tribunali eos recitauit quasi officio traditosneque centurioni traditiquo crimin‹i› subiciatur, qui ausus est libellos de domo subtractos pro tribunali legere, qui naxit, furtum commissum.
Abbreviated transcription (Latin):
teñe. abi usẽ nuncianti ꝓhibe
necse inuito faciat ccter sue
satisdatio int ueniat. suic ño
remissio facta hoc tm̃ remittit
inquo tenuit nunciatio pla¬
ne sisatisdatum ẽ⁊cxince re
ciandi. qui aut dñium. aut
fructuano uendicandaꝵ sui¬
nunciare pot iuicinofutmissio
nunciauerit: remissio inutili
erit sncq sic̃ aduisus uicinum
.ita adusus dñm age̾ pot. ius
ci nonçe iuito se al cius ed¬
ificaress si hoc fc̃o. uł fructus de

Expanded text:
tenere, ubi ius est nuntianti prohibere, ne se invito fiat. ceterum sive satisdatio interveniat sive non, remissio facta hoc tantum remittit, in quo non tenuit nuntiatio. plane si satisdatum est, exinde removum nuntiandi, qui aut dominium aut fructuario vindicandarum servinuntiare poterit uicino et remissio aedii si nuntiauerit, remissio inutilis erit: neque sicut aduersus uicinum, ita aduersus dominum agere potest ius ei non esse inuito se altius aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝑmitũtur. ¶ Fisco antẽ
uendicatur p̾diri illicite con¬
paratũ. si delatũ fu̾it E ⁊ si nõ
dũ delata cã stipendia impleta
sũt. uł missio otingerit. delatõ¬
ni nõ est loco ͥ milites si h̾rde
crtiterint. possideit ibi p̾dia nõ
ꝓhibentur.Paulus mte

Expanded text:
 fisco autem uindicatur praedium illicite comparatum, si delatus fuerit. sed et si non dum delata causa stipendia impleta sint uel missio contigerit, delationi locus non est. Milites si heredes extiterint, possidere ibi praedia non prohibentur. 10 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
debent milicie dãro maxim̃ hite
ordinata sine ex lib̾tate inẜnitu¬
tem siũ eꝯtra petantur nec hii
quidẽ qui ingenui bona fide ser¬
uiĩt s nec qui ab hostibus ro¬
tempti sunt. priusꝙͣ se luant.

Expanded text:
en militiae dare, maxime lite ordinata, siue ex libertate in seruitutem siue contra petantur. nec hi quidem, qui ingenui bona fide seruiunt: sed nec qui ab hostibus redempti sunt, priusquam se luant.
Abbreviated transcription (Latin):
tuopus noũu smne principis auc¬
toritate fi nõ licert. constitu toib
declaratur inscribiant̃ nom opi.
publico alttrius ꝙͣ principis. ant
ciuis cuius pectuĩa io opus ftm
sit. non licct. ¶ Odest̾

Expanded text:
tu opus nouum sine principis auctoritate fieri non licere constitutionibus declaratur. Inscribi autem nomen operi publico alterius quam principis aut eius, cuius pecunia id opus factum sit, non licet. 4 Modest
Abbreviated transcription (Latin):
uocatos accipe debemus om̃s¬
oĩo qui cãis agendis quoqͦ stud¬
io opantur no tn qui ꝓ tractatis no
a futuris cãis accipe as aliquid
solent. aduocator nũo cumt.
¶si cii cantũ est honorariũ. uł
si quis lut pactus est. indeamus
anpetere possit ⁊ quidẽ de pactis iã
rescriptũ est. ab ĩꝑatore nostro
litt socictatt̃ futim emolimieti
cantõ pollicetur /suio post cãm
actã cautũ est honorana sũma.
peti pot̾it usq ad ꝓbabilẽ qͣntit

Expanded text:
uocatos accipere debemus omnino, qui causis agendis quoque studio operantur: non tamen qui pro tractatu, non adfuturi causis, accipere quid solent, aduocatorum numero erunt. Si cui cautum est honorarium uel si quis de lite pactus est, uidan petere possit. et quidem de pactis ita est rescriptum ab imperatore nostro lite societatem futuri emolumenti cautio pollicetur. si vero post causam actam cauta est honoraria summa, pe
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾aru magris. lic nõ sint pro¬
fessores. tñ usurpatũ est. uthus
quoq ius dicatiitam ⁊ si libra¬
riis. et notanis. ⁊ calculatoribus
sinc tabulariis. et cct̃aꝵ atium
opificibus uł artificibus que st̃
extra licr̾as uł notas posite. ne¬
qͣqͣ extra ordint̃ ius dr̃e p̾ses de¬
b . s ⁊ si comites salanũ pctant
idem uiris cst ꝙ ⁊ in ꝓfessoribus
noscere p̾ses debet Qͥ aut̾ adñsa
aduocatos adcantur dim fres re¬
scripfunt. ¶n honoranis quoq

Expanded text:
litterarii magistris licet non sint professores, tamen usurpatum est, ut his quoque ius dicatur: iam et librariis et notariis et calculatoribus sive tabulariis. Sed ceterarum artium opificibus sive artificibus, quae sunt extra litteras vel notas positae, nequaquam extra ordinem ius dicere praeses debebit. Sed et si comites salarium petant, idem iuris est, quod in professoribus noscere praeses debet, quia ut adversus advocatos adeantur, divi fratres rescri
Abbreviated transcription (Latin):
tiom locus sit fi siquidẽ tilia fiuit.
ut agnosa deberent. ad dictio ce¬
Iautem cui bona ad dicta sunt. bo¬
nor possessori adsimulan debet
acsitorib possit hr̃ditmnis acti¬
onib. in uero non nͥ ercutione
quam intpo sut magisꝙ ẽ. ut nõ¬

Expanded text:
s sit. et si quidem talia fuerunt, ut adgnosci deberent, addictio ceIs autem cui bona addicta sunt bonorum possessori adsimilari debeta creditoribus possit hereditariis actionibus an uero non nisi ex cautione quam interposuit? magisque
Abbreviated transcription (Latin):
d c̾ditorib ⁊ sic adia bon.ian u̾o
sub conditione ħ sunt adicienda.
si fuit ciutumsiputo sic conprche dẽ¬
dum dec̃to. si omnia exconstitutoc
diui marci fcĩ singde solido utim
sic accipiemus. de sorte. ⁊ dc usu
debitis. ¶ In qui ad lib̾tatẽ ꝑuene¬
runt. quorum lib̾ti fiant. constitu¬
tio ostendit ut qui diectam lib¬
tattm. oramerunt lib̾ti nisi forte
isqui atdici sibi bona desidat ita
uelit adiciat ⁊̃ hii qui duoctã libex¬
uolunt aut ip̃ius lib̾ti ficriutrũ¬

Expanded text:
sic addici bona, an uero sub condicione haec sunt addicenda, si fuerit cautum? et puto sic comprehendendum decreto 'si omnia ex constitutione diui Marci facta sint'. 'De solido' utique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'. Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quorum liberti fiant, constitutio ostendit, ut qui directam libertatem, orcini erunt liberti, nisi forte is qui addici sibi bona desiderat ita uelit addici, ut etiam hi, qui directam liberuolunt ipsius liberti fi
Abbreviated transcription (Latin):
indubititiorẽ. ¶Estas .adcqui¬
noxium autumnale itfertur
⁊siquid forte estatt int̾cicetmr
proxim a supior estas ent inti¬
mahiemi estas s suꝑior en̾t is¬
ex ppło conpetit. si non aduins
omnes. icrũs. adu̾suscum qui
denegct. ut ilit̾ aqua fiucret.
cemius non hretieer int̾dictũ
⁊ mnhroes conpetit. ¶ Deinde ait
pretor ꝙ influmine publico.
nipnc cuis factum. siuc quid
influmen npam ne cus inmi¬
ssumh. si obid alit aqua flnt
atꝙuti priore estatt flxit. it¬
stituas. ¶ uc int̾clictum restitu¬
torium. ꝓponitur supius crm¬
phibitorium ẽ ⁊ t ꝑtinet adca
que nondum fc̃a sunt S̃i quio
igitur iamft̃m ẽ phoc int̾dict̃
restituctur siquid ne fiat ꝓsp¬
icitur supiore int̾dicto enit u¬
tendum isiquid p intdictu
rectlitum fu̾it factum cohice¬
bitur In hoc int̾cdicto restita¬

Expanded text:
indubitatior est. aestas ad aequinoctium autumnale refertur. et si forte aestate interdicetur, proxima superior aestas erit intuma hieme aestas, sed superior erit insex populo competit, sed non aduersus omnes, uerum aduersus eum, qui deneget, ut aliter aqua flueret, cum ius non haberet. Hoc interdictum et in heredes competit. Deinde ait praetor: 'Quod in flumine publico ripaue eius factum siue quid in flumen ripamue eius immissum habes, si ob id aliter aqua fluit atque uti priore aestate fluxit, restituas'. Hoc interdictum restitutorium proponitur: supprohibitorium est et pertinet ad ea, quae nondum facta sunt. si quid igitur iam factum est, per hoc interdictum restituetur: si quid ne fiat prospicitur, superiore interdicto erit utendum, et si quid post interdictum redditum fuerit factum, coercebitur. In hoc int
Abbreviated transcription (Latin):
urtiuam an.¬
cillam bona fide duoraurcor
ẽptam cumpossidem sumpu¬
it in ficius cum quo ⁊ego
⁊ dominus. fuiti agimussquero
quanta estimatimatio ꝓutro

Expanded text:
urtiuam ancillam bona fide duorum aureorum emptam cum possiderem, subripuit mihi Attius, cum quo et ego et dominus furti agimus: quaero, quanta aestimatio pro utroque
Abbreviated transcription (Latin):
factamuden/sequitur ut sobti
priore donatione qm̃ scianicio
supstes fuit. sequens extorq̃n
udcatur mulicre demiq diẽ
functa libiticii sicantioner
excõsc̃su mulicris acccpeñt. co¬
tribu ciom ꝓpt̃ falcidiam exp

Expanded text:
factam uideri. sequitur, ut soluta priore donatione, quoniam Seia Titio superstes fuit, sequens extorqueri uideatur. muliere denique postea diem functa liberi Titii si cautionem ex consensu mulieris acceperint, contribu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nimis cui s quicũ redemit cõ¬
ditorem ptinct. siuc aduenticio
lucto. siuc ⁊̃ amici beneficio. uł lib¬
alitate. ul pro rogante eo. uł ꝓmitt̃e¬
te uł se delegante. uł in se recipiẽte.
debitum. atdẽptus sit. c̃dendumẽ
suis nũmis cum redeptuml satis

Expanded text:
ui eum redemit, comditorem pertinet, siue ex aduenticio lucro, siue etiam amici beneficio uel liberalitate uel prorogante eo uel repromittente uel se delegante uel in se recipiente debitum redemptus sit, credendum est suis nummis
Abbreviated transcription (Latin):
int iu ⁊uxorcm donatio fci
sit. morit secuti. deducitur.ad
cepit. infalciedic rõnẽ uemitã
mb̾rditatis peticionẽfitem ex¬
trebelli. mo restitirtur ex pecu¬
lio aut̃ uidctur dan. ꝙ statuli
berdonatum accẽpit.⁊ dedit¬
iq. ib ilio nomine ip̃us co

Expanded text:
uirum et uxorem donatio facta sit, morte secuta reducitur ad cepit in Falcidiae rationem uenit et in hereditatis petitione, item exTrebelliano restituitur. ex peclio autem uidetur dari, quod ber donatum accepit et deditod ab alio nomine ipsius eo
Abbreviated transcription (Latin):
cenim ꝙ isqui ẽptioni siu nomen
Iacomodauerit. nicħ de suo impẽdit.¬
¶Siabignoto c̃p̃tus sit. ꝑo ca autẽ p̾ci¬
um suum obtulerit. dicendũ erit
nõ eẽ audiendũ. ab initio cĩ hoc agi
dr.ut in maginaria ficret c̃ptio. et
tum.ut sus nũmis redim̾etunsũ
hacto nũmos sius non dedit cess¬
abit lib̾tassunde quen pot̾it sicum

Expanded text:
is, qui emptioni suum nomen accommodauerit, nihil de suo inpendit.Si ab ignoto emptus sit, postea autem pretium suum optulerit, dicendum erit non esse audiendum: ab initio enim hoc agi debet, ut imaginaria fieret emptio et ptum, ut suis nummis redimeretur, siue hoc acto nummos seruus non dedit, cessabit libertas.Unde quaeri poterit, si, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quicum fructuanus cẽt ꝓp̾etatẽ
redemt incaconditione ño ẽ
ut. ad constitutione ꝑtinẽret.¬
S ⁊ si duo fuũ redim̾int alter
ꝓpriis nũmis. alt̾ nũmis fuidi¬
cend̾ erit ꝯstitutione cessart.¬

Expanded text:
qui, cum fructuarius esset, proprietatem redemit, in ea condicione est, ut ad constitutionem pertineret.Sed et si duo seruum redemerint, alter propriis nummis, alter nummis serui, dicendum erit
Abbreviated transcription (Latin):
turã. incuntebt hesititio non
ex torquende donationis que
non dum inꝑsona filiorum
micium acceꝑat. E nimquid
intposita cuitione. prior dõa¬
tio que dñio tñslato pridẽ
ꝑfocta est. ꝓpt legem in ex oro
conditionis donatio fuit. an
que mortis cõsilium actitulũ¬

Expanded text:
io non extorquendae donationis, quae nondum in personam filiorum initium acceperat. sed numquid interposita cautione prior donatio, quae dominio translato pridem perfecta est, propter legem in exordiocondicionis donatio fuit an quae mortis consilium ac titulu
Abbreviated transcription (Latin):
in spẽm donationis ⁊ cnim
cum testõ suo qui s pãphilũ
suũ suum lib̃um c̃ẽ iuissit. si
michi decẽ decłit: nicħ in
qui brs institutus ẽ ꝯditioni
xeplende cius cuisi. mortis.
causa capio. Pulus

Expanded text:
iem donationis. etenim cum testamento quis suo Pamphilum seruum suum liberum esse iussit, si mihi decem dederit, nihil mihi qui heres institutus est, condicionis explendae eius causa, mortis causa capio. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊quis dicat se sus mimis c̃ptũr
pot ꝯsiste cum dño suo cuius
manumittatur rome quidem
ap̃p̃fectum urbis mprouinci¬
is uero ap̃̾ preside. ex sagiᷤ cõstitu¬
tionib diuorũ frm̃ subca tñ
denunciationeut isfinis qui ĩ¬
hoc intendent. nec impleuerit.
In opr metalli detuni nisi foiͣte
dñs rectlicũ sibi maluit. utiq
ño maiore et ca causa penam
Ostituturus E ⁊ si rõnib rectliti

Expanded text:
quis dicat se suis nummis emptum, potest consistere cum domino suo, cuius in manumittatur, Romae quidem apud praefectum urbis, in prouinciis uero apud praesides ex sacris constitutionibus diuorum fratrum, sub ea tamen denuntiatione, ut is seruus, qui hoc intenderit nec inpleuerit, in opus metalli detur, nisi forte dominus reddi eum sibi maluerit, utique non maiorem ex ea causa poenam constit
Abbreviated transcription (Latin):
nis causi cessissilsum finctũ
sibi recc̃pit/ ⁊ conuc̃̾it. ut sitici
ante ipam uita decessiss. ꝓpͥcta
Adcam rediret sipoea supsti¬
tib libis ticui.mortua fuisset.
pponctur exccpriobone fider
iudicio constituto querebat.¬

Expanded text:
usa cessisset, usum fructum sibi recepit et conuenit, ut, si Titius ante ipsam uita decessisset, proprietas ad eam rediret, si postea superstitibus liberis Titii mortua fuisset, opponetur exceptio. bonae fidei iudicio constituto quaerebat
Abbreviated transcription (Latin):
modius aut̃ ẽ fanore libtatis. liber
quidem eũ c̃ẽ conpelli autẽ p̾cu siu¬
inpatẽ um bon arbitratu uictori
te mingenuitatẽ uindicati sunt
senatus consultum factum ẽ. quo
cauetur dchisquid qui ex ẜuitute
defensi eẽnt. ut id dumtixat feret
ꝙ indomo cuiusq intulissentin
corum aut honus quipꝰ manum¬
issione repet̾e origine suam uol
manumssoris secum ferant. ceteri
bona rlinquerẽt illi ex cuius fami¬
lia exissent.

Expanded text:
mmodius autem est fauore libertatis liberum quidem eum esse, compelli autem pretii sui partem uiri boni arbitratu uictori in ingenuitatem uindicati sunt, senatus consultum factum est, quo cauetur de his quidem, qui ex seruitute defensi essent, ut id dumtaxat ferrent, quod in domo cuiusque intulissent: in eorum autem bonis, qui post manumissionem repetere originem suam uolumanumbona relinquerent illi, ex cuius familia exissent.
Abbreviated transcription (Latin):
Iiquis. missum in possõ  lp̃.¬
nem cuz eẽt ĩ alicna potite ñ
admiserit pliꝙ putant. nor¬
alcmn actionem eiis nomine
ꝯpctere. QQuid deinde sipro¬
Ciritor ꝓhibuit. utrũ in ip̃m
Can in dnm̃ dabimus s uis ẽ
in ip̃m dãdam. Ir inactore
cum quo actum fuit. dĩpnũ
estimare solet. omne ꝙcũq
fante iudicium ꝯtigit. Dauł.

Expanded text:
i quis missum in possessionem, cum esset in aliena potestate, non admiserit, plerique putant noxalem actionem eo nomine competere.Quid deinde, si procurator prohibuerit, utrum in ipsum an in dominum dabimus? sed uerius est in ipsum dandam.Sed et in actore cum quo actum fuerit, damnum aestimare solet omne, quodcumque ante iudicium contigit.
Abbreviated transcription (Latin):
dedũce. Ntem unus accep¬
ligõncm ex quib colligitu
unumqueꝙ ꝑ inde sibi ac¬
quisisse ac si solus stipulat
nouatione quoꝙ libare reũ
ab alt̾o pot̾it cum id sp̃aliter
agiteo magis cumeam stip¬
ulationem similcm ẽẽ a ece
solucion. existimemus folu¬
tionem alicquim quid dice¬
mus siunuis delegauerit cre¬
ditori suo comunẽ debitorẽ
isꝙ ab eo stipulatus fuitant
mulier fundum iusẜit doti
promitte iuro ul nuptima

Expanded text:
 item unius accepligationem: ex quibus colligitur unumquemque perinde sibi adquisisse, ac si solus stipulatunovatione quoque liberare eum ab altero poterit, cum id specialiter agit, eo magis cum eam stipulationem similem esse solutioni existimemus. alioquin quid dicemus, si unus delegaverit creditori suo communem debitorem isque ab eo stipulatus fuerit? aut mulier fundum iusserit doti promittere viro, vel nuptura
Abbreviated transcription (Latin):
stetit quominus diret iõr¬
sihominem michidare te¬
oporteat ⁊inmora fu̾is quo
minus dares⁊ defuñcto co
tenisisi priusquam decede¬
ra fc̃i sit. cundem ate sub cõ¬
ditione stipulatus fuo ⁊ ẜuꝰ

Expanded text:
terit, quo minus daretsi hominem mihi dare teoporteat et in mora fueris, quo minus dares, etiam defuncto eo teneris: et si, priusquam decedera facta sit, eundem a te sub condicione stipulatus fuero et
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsit obligatio.⁊ante deccõe
mortuo stipulatore cum̃ sti¬
pulamur quic quid tt dare fa¬
ccre.o idq presenti die dum¬
ticit debetur. instipulatione
deducitur non ut mirdicii ã
futurum fũdco instipusone
adicitur ubum oportebit. uł¬
ita presens indiem ue. hoc ioo
fit. quia qui stipulatur quicqͥ
dare oportet. demonstrat pet
ccumam queiam debetur q̃
sitotam demonstiare uult. dic̃¬

Expanded text:
transit obligatio et ante electionem mortuo stipulatore. Cum stipulamur "quidquid te dare fid quod praesenti die dumtaxat debetur in stipulationem deducitur, non ut in iudiciis etiam futurum: et ideo in stipulatione adicitur ita 'praesens in diemue'. hoc ideo fit, quia qui stipulatur 'quidquid te dare oportet' demonstrat eam pecuniam quae iam debetur: quod si totam demonstrare uult, dic
Abbreviated transcription (Latin):
Priis iste sp̃es. uix separpossĩt.
abea qua ꝓposuimus. dcuino
ul olco ueltutico. qui inorido
repositum ẽ ⁊ adhuc occurt.
q fidriussores ccrtum iudẽti
pmitto simodo ⁊ is proquo
obligetur certum debeat cũ.
lioquin ita interogentur. id
fidetua ẽẽ iubes. Ni idqĩ
infaciendo. aut non faciendo.
consistit stipulatur mcertum
stipulari uitetur infaciendol¬
uti fossam fodidomum. edifi¬
cari. nacuam possõnem tradi
Innon faciendo.ułuti ꝑte ño
fien quominus michi ꝑfũdũ
tuum ire ag̾e liceat. ꝓte ñ ficĩ¬

Expanded text:
species uix separari possint ab ea, quam proposuimus de uino uel oleo uel tritico, quod in horreo repositum est: et adhuc occurrit, quod fideiussores certum uidentur promittere, si modo et is, pro quo obligentur, certum debeat, cum alioquin ita interrogentur: 'id fide tua esse iubes?' Qui id, quod in faciendo aut non faciendo ‹consistit›, stipulatur, incertum stipulari uidetur: in faciendo, ueluti 'fossam fodiri' 'domum aedificari' 'uacuam possessionem tradi': in non faciendo, ueluti 'per te non fieri, quo minus mihi per fundum tuum ire agere liceat' 'per
Abbreviated transcription (Latin):
tum ue. sine qualitate dans
stipulatur ĩncertum deduc̃.
siqui s itastipulatu s sit. tritici
africi boni modios centum.
uini cãpam boni anphoras
centum. inccitum uicxatur
stiplaniquia bono meluis in¬
uenm pot᷑. quo fit ut bomi. ꝑ¬
pellatio non sit. cent iti sigͥfi¬
ctiua:cum idꝙ bon o m̃ęli
sit. ip̃m quoꝙ bonum sit it
cum optimum quisꝙ stipu

Expanded text:
tumue sine qualitate dari sibi stipulatur, incertum deducit si quis ita stipulatus sit 'tritici Africi boni modios centum' 'uini Campani boni amphoras centum', incertum uideatur stipulari, quia bono melius inueniri potest: quo fit, ut boni appellatio non sit certae rei significatiua, cum id, quod bono melius sit, ipsum quoque bonum sit. at cum optimum quisque stipu
Abbreviated transcription (Latin):
latur idstipulan intelligitur.
cuuiꝰ bonitas princiꝑalem gͣdũ
bonitatih que res effic̾. ut ca ap¬
ellatio. ccrti significatiua sit.¬
fundi ccrti siquis usum fructum
stipulatus fuit. incertum intell¬
igitur inobligõne deduxisse
hoc cium mag̾i iuit utimum.¬
llud dubitat̾ionem iccpit. si
crit aut fructus qui infundo
tusculano naticr. dar sibi stip¬
ulatus sit. aninccitum stipłat
uideatuis ip̃a natura manife¬
stissimum est. ꝓncertãeẽ hanc
stipłatonen ¶s qui uinum⁊
intelligitui. N uo aticioitastip¬

Expanded text:
latur, id stipulari intellegitur, cuius bonitas principalem gradum bonitatis habet: quae res efficit, ut ea appellatio certi significatiua sit.Fundi certi si quis usum fructum stipulatus fuerit, incertum intellegitur in obligationem deduxisse: hoc enim magis iure utimur.Illud dubitationem recipit, si cilla natum erit, aut fructus, qui in fundo Tusculano nati erunt, dari sibi stipulatus sit, an certum stipulatus uideatur. sed ipsa natura manifestissimum est incerti esse hanc stipulationem.Sed qui uinum aintellegitur.Qui uero a Titio ita stip
Abbreviated transcription (Latin):
indẽe fuunit. nec sint p̾stite.¬
Sisiuiꝰ hrditaruu stipulatil
sit. nullam iũ hĩtina sit stipu¬
latio nisi adita hr̃ditas sit. qi
conditionem hẽ. atgd̃ est.⁊ in
suo cuis qui apud hostes est.¬
¶Stichĩpromissor pr mor⁊stich
offerendo. purgat moracte cĩ
dolimali ercep̃tio nocobit ci
qui peccunam oblatam acci
q ex ip̃i pronunciatione ꝓꝑe
quid quale. quantumꝙ sit.
ut ecceiurti decẽ fundus tus¬
culanus. hostich.tritici africi
optimi. modiicentum. uini
campani optimi anphore cẽ¬

Expanded text:
indictae fuerint nec sint praestitae.Si seruus hereditarius stipulatus sit, nullam uim habitura ‹es›t stipulatio, nisi adita hereditas sit, quasi condicionem habeat. idem est et in seruo eius qui apud hostes est.Stichi promissor post moram offerendo purgat moram: certe enim doli mali exceptio nocebit ei, qui pecuniam oblatam accipquod ex ipsa pronuntiatione apparet quid quale quantumque sit, ut ecce aurei decem, fundus Tusculanus, homo Stichus, tritici Africi optimi modii centum, uini Campani optimi amphorae cen
Abbreviated transcription (Latin):
ucnitiañ kłnda ᷤ martia ᷤ atu
ꝓmittendi potatsplane sun su¬
lam fulcmr quis stipulatus sit.
non ẽ expectandum. ut insu¬
elanat sic deinde agi possit.
nec insulam fi ut tantũ tpri
prct̾cat quanto insula fabri¬
can possit. s ubi iamecpit i¬
mora faciende insulc ficri.¬
tunc agctur. diesq obligõi
cedit. PAul.  es
ip̃a dilatione capit ucluti si
id ꝙ inutero sit. aut fructus
futuros. aut domumedifica¬
n stipulatus sictunc cĩ incip̃.
n potssic quicartagini darsti

Expanded text:
i ante kalendas Martias reus promittendi poterat. Plane si "insulam fulciri" quis stipulatus sit, non est exspectandum, ut insula ruat, sic deinde agi possit: nec "insulam fieri", ut tantum temporis praetereat, quanto insula fabricari possit: sed ubi iam coepit mora faciendae insulae fiertunc agetur diesque obligationi cedit. Paulus libipsa dilationem capit, veluti si id quod in utero sit aut fructus futuros aut domum aedificari stipulatus sit: tunc enim incipit i potest. sic qui Carthagini da
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid stipulatus sit
ũt put.⁊ fundum tradi. ud foss¬
t am fodił insulam fabrican.
ulopa uel quid hissimilo hor¬
ubi quid fien stipulamur. siñ
fiut factum. peccuniam dar
oporte ⁊ deoq ⁊ in hoc genere
diudi stipulationem scđ q̃
celsu s ait. posse dici. iuxta estĩa¬
ꝯtionem faccidãdam eẽ peticio¬
nem. Siquis ita stipulatus sit.

Expanded text:
aliquid stipulatus sit, ut puta fundum tradi uel fossam fodiri uel insulam fabricari, uel operas uel quid his simile: horubi quid fieri stipulemur, si non fuerit factum, pecuniam dari oportere ideoque etiam in hoc genere diuidi stipulationem: secundum quem Celsus ait posse dici iusta aestimatione facti dandam esse petitionem.
Abbreviated transcription (Latin):
solus est sic ⁊ circa edictũ p̾toris:
supp̾me tabule h̃ntur ⁊ solc. pin
appellatõc ⁊̃ puella significant᷑.

Expanded text:
solus est. sic et circa edictum praetoris "supremae tabulae" habentur et solae. "Pueri" appellatione etiam puella significat
Abbreviated transcription (Latin):
cenda ẽ qui solidum ĩptes uer¬
les fide sua ẽc̃ iussenint diũssũ
ent uerbis ita conceptis selid
aut ꝑteᷤ uinlcꝰ fidetua ẽx in¬
bes func enim abmitio nor
inumriles ꝑtes. singulos de¬
bere conueni t ¶fidcuissor qͥ
ptem peccume suo nomine
uł iti promittendi soluit. qͦ
minus residur diuisionem
facta portionis iudiciũ accip¬
it aecusire non dcbeteameĩ
qntitatẽ int̾cos qui soluendo
sunt diuidi conuenit qmbitis
oqui soluit succur Guorei
piomittendi si seꝑatim fidxiu¬
ssores dederunt inuitus ẽ ditor
nt̃cos omnes fideuisso  ͣccõe
dnude no cogiturs̃. intͥ ecs dñ¬
treit quipro singrilis int̾ucr¬
unt plane siuelit᷑ accdnent
dusuon magquan siduos ꝓ¬

Expanded text:
denda est, qui solidum et partes uiriles fide sua esse iusserunt. diuersum erit uerbis ita conceptis: 'solidum aut partem uirilem fide tua esse iubes?' tunc enim ab initio non nisi uiriles partes singulos debere conueniet. Fideiussor, qui partem pecuniae suo nomine uel rei promittendi soluit, quo minus residui diuisione facta portionis iudicium accipiat, recusare non debet: eam enim quantitatem inter eos qui soluendo sunt diuidi conuenit, quam liionem ei qui soluit succurri. Duo rei promittendi separatim fideiussores dederunt: inuitus creditor nter omnes fideiussores actiones diuidere non cogitur, sed inter eos dumtaxat, qui pro singulis interunt. plane si uelit actionem dus, non magis quam si duos
Abbreviated transcription (Latin):
enncturit q nobis piacet
fide nissoriam obligationem
conditionem taciti toris cru¬
triusꝙ ꝑsona recipetam rei ꝓ¬
mitteñdi. quam ĩp̃uis fidem¬
ssoris Nm̃ aliud sendentibis
contͣ iuris formam induriore
propte hisexstit̾it. taacorpto
quitem portionem attinet.
obligatio rõne confusi¬

Expanded text:
eniretur. itaque nobis placet fideiussoriam obligationem condicionem taciti temporis ex utriusque persona reciperare tam rei promittendi quam ipsius fideiussoris, quoniam aliud respondentibus contra iuris formam in duriorepro parte heres extitit accepto quidem portionem attinet, obligatio ratione confusi
Abbreviated transcription (Latin):
pii significatur inꝑsona fidrs¬
sireus promittendi capue eẽt
statim conueniri possuꝰ orci ñ s
magis fidrussorem confostim
tenen. quam si p̃e capuespopon
disset.cum reus ad capnam pu¬
renire non potiussetfãec aore
ptin̾e ꝙ in hoc lat̾e nemo onbi¬
bet non dum fideussores ten̾r
quiance p̃e reus pro mitrenos
quoq siquis rend̾it qm̃ debitor¬

Expanded text:
Pii significatur in persona fideiussi reus promittendi Capuae esset, statim conveniri possit. dixi non magis fideiussorem confestim teneri, quam si ipse Capuae spopdisset, cum reus adhuc Capuam peruenire non potuisset: nec ad rem pertinere, quod hoc latere nemo dubitet nondum fideiussorem teneri, quia nec ipse reus promittendi quoque si quis re
Abbreviated transcription (Latin):
titm̃ frustia int̾ccde Iuic simi¬
Lis ⁊ illiquestio iudcri pot̾obe¬
tatem sirestituatur ininiggñ
unus fideussoran alt̾ onis
obligõnis in intogrum itepe
debcat s ita demum. omis al¬
teri totum urregandum est.
cditoris inductus sit minor
ut fidembeit non magis cre¬
ditori succuitndum erit. xon̾¬
sus cõfidenissorem. quam si fa¬
cta nouatione cͥcũueto mĩo¬
re desidaret inuct̾em debitor¬
cm utilẽ acconem sibi dar.

Expanded text:
m frustra intercedere.Huic similis et illa quaestio uideri potest, ob aetatem si restituatur in integrum unus fideiussor, an alter onus obligationis integrum excipere debeat. sed ita demum alteri totum irrogandum est, creditoris inductus sit minor, ut fideiubeat, non magis creditori succurrendum erit adversus confideiussorem, quam si facta novatione circumvento minore desideraret in veterem debitorem utilem actionem sibi dari.
Abbreviated transcription (Latin):
adtuenda  instica  tm̃ modo
fuitutes. ¶ oc int̾dicto p̾tor
noninquint utrum habuit
unt suitutem impositam. an
nonlS hoc tm̃ an itinere. ac¬
tuꝙ. hoc an nousussit. noui
nec clam nec precano fituet.
cum. licet co tpr̃e quo int̾dicĩ
editur. usus non sit siue igit
habuit ius uie siue non huit
mea conditione ẽ.ut ad tui¬
tionem pretoris ꝑtinet. si mo
uł uia non sẽp utimur. nisi cũ
iusus exegerit itaꝙ annitp̃ri
spacio conclusit usum. Gn¬
num ex die int̾dicti ittrorsũ

Expanded text:
ad tuendas rusticas tantummodo seruitutes.Hoc interdicto praetor non inquirit, utrum habuit iure seruitutem impositam an non, sed hoc tantum, an itinere actuque hoc anno usus sit non ui non clam non precario, et tuetur eum, licet eo tempore, quo interdictum redditur, usus non sit. siue igitur habuit ius uiae siue non habuit, in ea condicione est, ut ad tuitionem prae toris pertineat, si modo uel uia non semper utimur, nisi cum usus exegerit ita.Annui temporis spatio conclusit usum. annum ex die interdicti retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
licis honoribꝰ pares no sint. s
uix de suo inctu sustiñe possũt.
et min ͦ utile ⁊ ncꝗͣꝙͣ honestum
ẽ talibus mandari magr̾atu
p̃stim cũ sint qui ouemienter
rei ⁊ sue fortunc et splcntori pi
possit creari. sciant ig̾ locuple¬
tantes nõ delx se hoc p̾tertu legis
uti ⁊ te tp̃re quo quisq incuriã
allegatus sit int̾ cos demũ csse
querẽdum. qui ꝓ sb̃a sua capia¬

Expanded text:
noribus pares non sint, sed et vix de suo victum sustinere possint: et minus utile et nequaquam honestum est talibus mandari magistratum, praesertim cum sint qui convenienter ei et suae fortunae et splendori publico possint creari. sciant igitur locupletiores non debere se hoc praetextu legis uti et de tempore, quo quisque in curiam allectus sit, inter eos demum esse quaerendum, qui pro substantia sua capia
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs clandio hert̃nio rescripẜũt.
o ⁊ si ex pollititarone debeatur q̃
tam̃ pollititatõ recusan nõ pot̃.
in ea sunt conditõne. ut honori
acc̾ator destit̾it. ita em̃ impator
scripsit. ¶sciend est. quedã ẽc¬

Expanded text:
cripserunt. sed et si ex pollicitatione debeant, quae tamen pollicitatio recusari non potest, in ea sunt condicione, ut honoribaccusator destiterit. ita enim imperator scripsit. Sciendum est quaedam e
Abbreviated transcription (Latin):
umcus int̾dicere possint. Indł¬
tũ est ut p̾sioib siriar s q̃ daci¬
arsconstitutũ est. Eum cun pa¬
tria int̾dicta est. ⁊̃ urbe abstiñs
et ita mutis cõstitutõib cans.¬

Expanded text:
t, indultum est: ut praesidibus Syriarum, sed et Daciarum. Constitutum eum, cui patria interdictum est, etiam urbe abstinereet ita multis constitutionibus ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuĩcia forte ẜuus cẽt inc̾cesẜit sti¬
pulatio ⁊ finge priusqͣm faculta¬
tes cius nãtisc̾etur sur uł ꝓmis¬
sor decessisse suũ. ño pot̾it rõm m
qͣm supͣ reddidimꝰ eẽ locus. nõ onĩ
obtulisse cum pp̃ absenciam inte
lligi põt stichũ aut panphilum sti¬
pulatus sũ cum ce̾t m̃s pam¬
philꝯ noc si meus cẽ desierit. lib̾a¬
bitur ꝓmissor pamphilũ dando
neutru cnĩ uid̾r in pampbilo hoĩ¬
ne ꝯstitisse nec obligatio. nec solu¬
tioss ci qui homiem dan stipłatus
est. Unũ etiam exhus qui stipulãs

Expanded text:
prouincia forte seruus esset, intercesserit stiprouincia forte seruus esset, intercesserit stipulatio et finge prius quam facultatem eius nancisceretur fur uel promissor, decessisse seruum, non poterit rationi, quam supra reddidimus, locus esse: non enim optulisse eum propter absentiam inteStichum aut Pamphilum stipulatus sum, cum esset meus Pamphilus: nec si meus esse desierit, liberabitur promissor Pamphilum dando: neutrum enim videtur in Pamphilo homine constitisse nec obligatio nec solutio. sed ei, qui hominem dari stipulatus est, unum etiam ex his, qui tunc s
Abbreviated transcription (Latin):
ssit. aut nũmos optulit cosq ñ
accipiente młre ꝑdid̾it. ip̃o uire
desunt teneri Isi cũm michi sti¬
chum deb̾os. et in soluenco mo¬
rami fecisses. sb̃ conditione eum
ꝓiinsti pencẽte ea stichus deces¬
sit. uideamꝰ an quia nouan pͥor
obligatio nõ põt. peticio ẜin ꝯpe¬
tat ea que ꝯpeteret si nõ int̾cri¬
est debitor ciĩ cum stipłanti credi¬
tori sb̃oditione ꝓmisit. nõ uideri
insolutione hom̃is cecfasse. nan
noꝵ est eum qui int̾pellatus est¬
darc noluit. offerentem postea pe¬
riculo lib̾ari is quid si ignorante
debitore ab alio creditorẽ eum sti¬
pulatus est. hic quo cristimãdo
eit piculo debitoris lib̾atus quẽ¬
admodum si quol noĩe eius ser¬
uum offerente. stipłator accipere
noluiss. Idem rensum est. si quis
cum surreptus sibi ẜiuis ẽẽt sb̃
ꝯditõne stiplatus ẽẽt qui cquid
fuitui dare fac̾e oz inam et fur cõ¬
dicõne lib̾abitur. si dñs oblatum
sibi accipe noluiss si tamoi cũ in

Expanded text:
ssit, aut nummos optulit eosque non accipiente muliere perdiderit, ipso iure desinet teneri.Cum Stichum mihi deberes et in soluendo moram fecisses, sub condicione eum promisisti: pendente ea Stichus decessit: uideamus, an, quia nouari prior obligatio non potest, petitio serui competat ea, quae competeret, si non intercesest debitorem, cum stipulanti creditori sub condicione promisit, non uideri in solutione hominis cessasse: nam uerum est eum, qui interpellatus dare noluit, offerentem postea periculo liberari.Sed quid si ignorante debitore ab alio creditor eum stipulatus est? hic quoque existimandus est periculo debitor liberatus, quemadmodum si quolibet nomine eius seruum offerente stipulator accipere noluisset.Idem responsum est, si quis, cum subreptus sibi seruus esset, sub condicione stipulatus fuerit quidquid furem dare facere oportet: nam et fur condictione liberatur, si dominus oblatum sibi accipere noluit. si tamen, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
cum qui m̃mos a debitore suo
accipiendo id effic̾e ueluti.si. c̃. de¬
bitorem.x. acceptis libate credi¬
tor uelitut cum. x acceꝑit cadẽ
ei rctio reddat mox abco recipi¬
at ac nouissime retincat ⁊ si in
dubitatõne a quibdam ħin
ale deducatur ꝙ nõ possit uidi
is qui ita accepit. ut ci a quo
accepit retro reddat soluisse. po¬

Expanded text:
um, qui minus a debitore suo accipiendo id efficere: ueluti, si centum debitorem decem acceptis liberare creditor uelit, ut, cum decem acceperit, eadem ei retro reddat, mox ab eo accipiat ac nouissime retineat: etsi in dubitationem a quibusdam hoc male deducatur, quod non possit uideri is qui ita accepit, ut ei a quo accepit retro reddat, soluisse po
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ẜuũ dedit qm ille qui ẜuũ
dedit ñd̃qd̾ noxa solutũ/ nũ
ergo et si uesꝑtilionẽ. aut ał tur¬
pem ded̾it hoĩcm adem sit. et sane
dacum negare nõ possuimꝰ s di¬
ffert hoc spẽs apriorib. ħc enim
suum qui ei aufem nõ possit.
¶ ꝓmissor ẜui eum d hoĩem sol¬
uere. quẽ si uelit stipłator possit

Expanded text:
lle, qui servum dedit nondum noxa solutum. num ergo et si vispellionem aut alias turpem dederit hominem, idem sit? et sane datum negare non possumus et differt haec species a prioribus: habet enim servum, qui ei auferri non possit. Promissor servi eum debet hominem solvere, quem, si velit stipulator, possit
Abbreviated transcription (Latin):
Missor lib̾ałur in qd̾ ip̃a. et hic
qui eius non erat singamus iti
stipłatum homĩe ex hiis quos
sempniꝯ reliquid dare spondes.
cum tres sempinꝰ reliquin. cor¬
q aliquis stipłatoris fuiss. nẽ
mortuus duob qui alt̾iꝰ erãt
suꝑerit ussa obligõ. uiocamus.
et mag̾. est defic̾e stipłonẽ. nnsi
ante mortem duoꝵ desicrit eẽ
reliquis ẜuus scipłatoris qui
hoĩcm debebat. stichum cui liber¬
tas ex causa sidei ꝯnussi p̾standa
est soluit. nõ uidetur lib̾atus siłi¬

Expanded text:
missor liberatur: vi quidem ipsa et hic qui eius non erant. fingamus ita stipulatum: "hominem ex his, quos Sempronius reliquit, dare spondes?", cum tres Sempronius reliquisset, eorumque aliquem stipulatoris fuisse: num mortuis duobus, qui alterius erant, supererit ulla et magis est deficere stipulationem, nisi ante mortem duorum desierit esse reliquus seruus stipulatoris.Qui hominem debebat, Stichum, cui libertas ex causa fideicommissi praestanda est, soluit: non uidetur liberatus
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝯsistit in fcõ ułuti si pupi¬
llo sincrit que põt implori citra
int̾ucutum quo tutoris.⁊ qͥd
inquid si curatorem ħt. et furio¬
so dare uuissa sit an curatori dã¬
do lib̾ctur. et suige alicui fund̾
legatum. si dedisset pupillo am¬
osoueet sciendum ost in oñbꝰ
istis casib tutori quidẽ. uł cura¬
tori utilit diffcrris ipĩ aũt. id ca
furioio uł pupillo. nõ rocte p¬
soluu neͣdatio ex illorũ in beci¬
llitate percat. nec enmm chec ogit
testator. ut quoquo modo ẽctͣ
datum eepleta udetur ꝯditio.

Expanded text:
si pupillo servierit", quae potest impleri citra interventum quoque tutoris. et quid, inquis, si curatorem habeat et si furioso dare iussus sit, an curatori dando liberetur? et finge alicui fundum legatum, si dedisset pupillo osoue. et sciendum est in omnibus istis casibus tutori quidem uel curatori utiliter dependi, ipsis autem, id est furioso uel pupillo, non recte persolui, ne datio ex illorum inbecillitate pereat: nec enim hoc egit testator, ut, quoquo modo esset datum, expleta uideretur condicio.
Abbreviated transcription (Latin):
moris est ita ꝓnũciari. illũ pro¬
uicia illa insulis q̃ cis relego
cr cedertq debebit intͣ illu dic
relegato planc libellũ dare prin¬
cipi posse dimi frẽs rescripsunt.
uros morentur. ne ercedãt pr̾iq:
uł in uicis quibdã morentur¬
¶ Solet decimonib orome int̾di¬
cius ad tempo. uł in ꝓpetuũ. ¶Itẽ
pot̾ alicui pena ĩiũgi. ne honores
adipiscatmz nec ea res facit ut
possit. ut quis decũrio quidẽ sit.
adhonores aut̃ ñ admictatur.
nar et senatoquis eẽ pot. ⁊ tam̃
honores nõ repett᷑ potest alicui et
unus honor int̾dici sic tñ si qui
honore uno int̾dcm sit. nõ tm̃ cũ
honorẽ petẽ non posit. ũm nec co
quoq ꝗ cohonore maiores sunt.
Iest cĩ ꝑ ꝙͣ ridiculũ cum qui ii¬
noribꝰ pene cansa ꝓhibitus est
ad maiores aspirare maioribti
ꝓhibitus. minores ret̾e nõ ꝓhi¬
betur. Si mimibꝰ siquis pene cã
fuit ꝓhibitus. nicħ ualebit sen¬
tẽcia neq in mimitate pena
tribue deberergo et si honoribus

Expanded text:
moris est ita pronuntiari 'illum prouincia illa insulisque eis relego excedereque debebit intra illum diem'. Relegatum plane libellum dare princi‹pi› posse diui fratres rescripserunt. uros morentur: ne excedant patriam uel in uicis quibusdam morentur. Solet decurionibus ordine interdici uel ad tempus uel in perpetuum. Item potest alicui poena iniungi, ne honores adipiscatur: nec ea res facit, ut possit, ut quis decurio quidem sit, ad honores autem non admittatur. nam et senator quis esse potest et tamen honores non repetere. Potest alicui et unus honor interdici, sic tamen, ut, si cui honore uno interdictum sit, non tantum eum honorem petere non possit, uerum ne eos quoque, qui eo honore maiores sunt: est enim perquam ridiculum eum, qui minoribus poenae causa prohibitus sit, ad maiores aprohibitus minores petere non prohibetur. sed muneribus si quis poenae causa fuerit prohibitus, nihil valebit sententia: neque enim immunitatem poena tribuere debet. ergo et si honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
Sono expłib contractib uel
c̃tis. iii mc̃tis. uł quibusdam.¬
pcc. erceptis cct̾is. et in omibus
causis una acceptilatio. et libe¬
ratio sicu põt. ¶Eius reistipu¬
latio qm acceptilatio seq̃tur
agillo aquilio tał ex poĩta est.
quicquid te michi exquacũr
causa darc fac̾e opt̃et. oꝑtebit

Expanded text:
 pluribus contractibus uel certis uel incertis uel, quibusdam exceptis, ceteris et omnibus ex causis una acceptilatio et liberatio fieri potest.Eius rei stipulatio, quam acceptio sequatur, a Gallo Aquilio talis exposita est: 'Quidquid te mihi ex quacumque causa dare facere oportet oportebit
Abbreviated transcription (Latin):
accoptolatũ fu̾it ci qui nõ u̾bisi
d re obligatus est mnõ lib̾abitur
Quidenss exceptione doli ma¬
li.uł pacti ꝯuenti setueri põt.¬
Int̾ acceptilationẽ ⁊ apocham hes
int̾est. ꝙ acceptilatione oĩmo
libatio contingit. licet peciũa.
soluta nõ sit apocha. nõ al
qͣm si peciña soluta sit. ¶dẽ. Shau¬

Expanded text:
accepto latum fuerit ei, qui non uerbis, sed re obligatus est, non liberatur quidem, sed exceptione doli mali uel pacti conuenti se tueri potest.Inter acceptilationem et apocham hoc interest, quod acceptilatione omni modo liberatio contingit, licet pecunia soluta non sit, apocha non alias, quam si pecunia soluta sit. 20
Abbreviated transcription (Latin):
Iego cum acceptum feci. nicħo
magis ate ego lib̾atus suii¬
paułx imocũ locatio.
oductio. emptio. uendicio con¬
uentione fc̃i est. et nõdum ros¬
inc̾cessit. utͥq pacceptilationẽ

Expanded text:
ego tibi acceptum feci, nihilo magis ego a te liberatus sum.Paulus: immo cum locatio conductio, emptio uenditio conuentione facta est et nondum resintercessit, utrimque per acceptilation
Abbreviated transcription (Latin):
ardendum est ꝓ hrde adiectũ
nisi alia mens funĩt testato¬
ris sicut instipulatombus
ꝓmissoris gr̃a tempus adi
Ad hr̃cem nr̃m transcunt.
cor ꝯmodũ ꝑ nos hii quo¬
rum in potestate sumus co¬
dem cãu acquirimus aliter
atq cum stipulati sumus.

Expanded text:
dendum est pro herede adiectum, nisi alia mens fuerit testatoris: sicuti in stipulationibus promissoris gratia tempus adicad heredem nostrum transeunt, eorum commodum per nos his, quorum in potestate sumus, eodem casu adquirimus: aliter atque quod stipulati sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
Umiciliu. at et fc̃o transfertur. nõ
nuda cõtestͣtõne sicuti ĩ hns cxig̾
qui negant sc posse ad mun̾a:
potestate amagrãtibus int̾ cete¬
tos frumento ꝯp̃ando ĩuito pre
curator cõstitutus est. cui rci lut
titius ncq cõsensit. neq peccinã
accepit. neq in eã rem cauit. aut

Expanded text:
micilium re et facto transfertur, non nuda contestatione: sicut in his exigitur, qui negant se posse ad munera potestate, a magistratibus inter ceteros frumento compar‹a›ndo inuito patre curator constitutus est: cui rei Lucius Titius neque consensit neque pecuniam accepit neque in eam cauit aut