comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unctoꝵ ueneranda atq sc̃s¬
sima uita resplendens sensib
humanis uite gaudia subins¬
nistrat. ambiguasq uertens
xp̃i fauorẽ mentes: atq penetralia cordis
mystico lumine fundit. Ergo beatissim
ac uenerandi pontificis germani meriuls¬
exordium nobis loquendi sumentes: il
uitate notantes. qd̃ uerius hystoria edd¬
cet: ad p̃sens loquamur. Huius natiusa¬

Expanded text:
unctorum veneranda atque sanctissima vita resplendens, sensibus humanis vitae gaudia subministrat, ambiguasque vertens Christi favore mentes, atque penetralia cordis mystico lumine fundit. Ergo beatissimi ac venerandi pontificis Germani exordium nobis loquendi audatiam presvitate notantes, quod verius historia edocet ad presens loquamur. Huius nati
Abbreviated transcription (Latin):
anus comes dixit. Ergo hoc consilium te¬
niusti: uictor dixit etiam. Tunc comes
iussit ei confringi digitos et aproteria et
plicitos torqueri articulos: quousq exe¬
ant de pelle illius. uictor dixit. Grãs
non acrepisti: Uictor dixit. Qm̃ ꝑuim
exigitur. nec acci
pere nee manducare eam uolo: qm̃ ha
tiso in terium. Tunc comes iussit eũ¬
mitti in caminum ardentem. Post tridu¬
um autem uiuus inuentus est. qm̃ ora
it. Tunc comes iussit ei dari uenenum
a malefico et mitti in cybo eius. Uictor
tem xp̃i possum omĩa maleficia tua dis¬
li sensit. Tunc maleficus alia uenena po¬
tiora obtulit dicens. En nune ista acci¬
pe. et si non malum senseris: ego dere¬
maleficus. Salueris uictor. qm̃ ucisti
et confortatus es: qm̃ liberasti animam
tuam ut in scłm uiuat. Quomodo enĩ
statua erea reuirescit. et postea exterta
omnes codices maleficioꝵ conburens re
nuntiauit reb suis: et edoctus est a sc̃o¬

Expanded text:
anus comes dixit| Ergo hoc consilium tianus comes dixit| Ergo hoc consilium tinuisti. Victor dixit etiam . tunc co| mes iussit ei confringi digitos et arocera et plicitos| contorquere articulus quousque exeant de pelle illius.| Victor dixit gracias non accepisti | Victor dixit quoniam exigitur . nec acci| pire nec manducare eam uolo . quonrio in sempiternum. Tunc comes| iussit eumitti in camino ardenti. Post triduum au| tem uiuus inuentus est . quoniagit. Tunc comes iussit dare illi uenenum| a malefico . ut manducaret in cibis. Victor iam possum . omnia maleficia tua disli sensit. Tunc maleficus . alia ue| nena peiora obtulit dicens . et modo accipe et si+ ma| lum senseris . et ego deremale | ficus . salueris uictor . quoniam uicisti et confortatus| es . quoniam liberasti animam tuam . ut in secundis| uiuat. Quomodo autem statua erea uete| riscit . et postea extergitomnes codices| suos conbussit . et renunciauit rebus suis . et docuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe tantum. in anima autem mea non ha¬
bes potestatem. nisi solus deus qui potest
et corpus et animam meã liberare: ip̃e po¬
test ouine regnũ dissoluere. ip̃i gła et po¬
Libera te amultis tormentis et sacrifica
aiis. Uictor dixit. Propter hoc libenter
requcor. qm̃ plus confortor. quia digna¬
ns est me deus ꝓ testimonio suo lignare
tequeri. et in spͥem ipsius uenire regis sẽ¬
oiterni. Sebastiamis comes dixit. Lector
san diaconus qm̃ sic ex te loqueris:
Uictor dixit. Non sum dignus tali gr̃a
antem qui dat rectis corde sapientiam:
it rpletionem bonam de diuitiis suis qͦ¬
modo agricola qui oꝑatur terram suam
et ꝑducit eam ad fructum: sic et sapien¬
tia dei hos qui sperant in eo erigit. et
non ꝑmittit inimicum suꝑuenire super
cos. s ꝑducit eos ut uitam fructificent
deo. Sabastianus comes dixit. Ergo mo¬
ri uis magis quã uiuere. Uictor dixit.
Non est ista mors. s uita sempiterna:
si ꝑseuerauero in tormentis tuis. Sabasti¬

Expanded text:
re.| In animam autem meam non habet potestatem . nisi solus| deus qui potest et corpus et animam meam liberare. Ipse| potest omne regnum disoluere. Ipse gloria et poLibera te a multis turmentis . et sacrifica diis.| Victor dixit propter hoc liuenter torqueor quoniam plus| confortor quia dignatus est me deus pro testimonium suum| prestare torquire. Et in spem ipsius uenire regis sempiter| ne. Sabastianus comes dixit. Lector es an diaconus . quoniam| sic ex te loqueris. Victor dixit . non sum dignus tali gra| autem| qui dat rectus corde sapientiam et replicionem bonam| de diuiciis suis quomodo agrigula qui operatur terram| suam . et perducit eam ad fructum sic et sapientiam dei| hos qui sperant in eum erigit et non permittit inimicum| superuenire super eos sed perducit eos ut uitem fructiferam| deo. Sabastianus comes dixit ergo mori uis quam uiuere.| Victor dixit . non est ista mors . sed uita sempiterna . si per| seuerauero in tormentis tuis. Sabasti
Abbreviated transcription (Latin):
populus in unitate fidei catholice conue¬
niret. Iam enim ab alto miscđia stillabat
altissimi. et beatoꝵ angeloꝵ et hominũ
sp̃c iamiãq poscebant gallie misereri:
quia inquiunt tempus est misererdi eiꝰ
quia uenit tempus: es inquam tempore
undecimus p̾sedit eccłie tungrensi agrieo¬
resignatus. quintus decimus supplicius¬

Expanded text:
populus in unitate fidei catholicae convepopulus in unitate fidei catholicae conveniret--jam enim ablato misericordia stillabat Altissimi et beatorum angelorum et hominum spiritus jamjamque poscebant Galliae misereri, quia, inquiunt: Tempus miserendi ejus, quia venit tempus --eo inquam tempore undecimus praesedit aecclesiae Tungrensi AgricoResignatus,
Abbreviated transcription (Latin):
es merouingi dicebantur: qm̃ iam propria
ne patria. uagantes hac et illac precdis et
rapinis intenuerant: nec statione ad huc
cortam inuenerant. solum enĩ as toringia
ꝓsugum erat. Quib ualens imꝑatoi ad
qus summa impis ꝑtinebat. et ꝓptũ no¬
men qui francus atcica lingua uiocabatur
dedis. et partem galiarum et ad utendum
et inbabitandum sinc uecigalium exactio¬
ne pmisit. qui et hunos ad meotidas ite¬
rum paludes uel in pannoniã compulere.
dopor post multos amios a karolomagno im¬
patore et filio eius pupino. peuitus etam
nomine disperiere. Franci uero ꝓpter aua¬
riciam sequentium imꝑatoꝵ. uectigalia
ab eis exigentium: et romanis coacti sunt
fidem non seruare. et ciuitates quas adhuc
tenent gallie p̃occupare. Hii inquã pa¬
ganis adhuc ritib inseruiebant: et ideo
ad hoc scõ remigio celitus p̾nuntiato et ꝑ¬
repromissionẽ nato. ut eam gentem ad
dei uiui cultum conuerteret: et gallie po

Expanded text:
e Merovingi dicebantur, quoniam propria e Merovingi dicebantur, quoniam propria e patria, palantes hac et illac, praedis et rapinis intenti erant, nec stationem adhuc certam invenerant; solum ejus Toringia profugium erat. Quibus Valens imperator, ad quem summa imperii pertinebat, et proprium nomen, qui Francus Attica lingua vocabatur, dedit, et partem Galliarum et ad utendum et inhabitandum sine vectigalium exactione permisit. Qui et Hunos ad Meotidas ire paludes vel in Pannoniam compulit, ubi post multos annos a Karolo magno imperatore et filio ejus Pipino penitus etiam nomine disperiere. Franci vero propter avariciam sequentium imperatorum vectigalia ab eis exigentium, et Romanis coacti sunt fidem non servare, et civitates quas adhuc tenent Galliae praeoccupare. Hi inquam paganis adhuc ritibus inserviebant, et ideo ad hoc sancto Remigio caelitus praenuntiato, et per promissionem nato, ut eam gentem ad Dei vivi cultum converteret et Galliae
Abbreviated transcription (Latin):
tun hii subuersis multis gallie urbib
cuutatẽ quoq diruere tungroꝵ. ꝑueniens¬
qe ad urbem mettensem inuigilia pasche
can obsidionib circum dedere. fãtigatiq
ong  obfessione cum de reditu lam cepis¬
sent nactare muri ciuitatis ultro aorcire
uitatema suie cunctatione ingrrssi onues
ficeit en apud tungros ui ore glesi ontre
feceruant: reliquã uibem tridentes ger
trae to xatorio beati steplamt. qdi ideba¬
turs apsis a quodam splendidissimo sugoba
lun stanite uio defendi. Post esm oestir
uindiłam que facta est abeis code giltłiari¬
utrar daloꝵ ꝓsequente crudelitate. ualcatia¬
egitur episeopis paucis qui suptrant ⁊pia¬
mas in abelitis montium et cauermis pecra¬
reaus babentib latibula. quante nstercrr¬
peline eccłia tungrensis fuerit sine ponta¬
fice am et franci qui ab anteno ⁊ aui¬
cebant originem. et in uinetia. ist unt alii
tomauritania excreuerant in magnã ger¬
tem et sicanibri uel a quodam sue gentis dũ¬

Expanded text:
tum Huni subversis multis Galliae urbibus, civitatem quoque diruerunt Tungrorum pervenientesque ad urbem Mettensem in vigilia pascae, eam obsidionibus circumdedere, fatigatique longa obsidione, cum de reditu jam cepissent tractare, muri civitatis ultro corruerevitatem sine cunctatione ingressi, omnes sicut et apud Tungros interfecere in ore gladii, reliquam urbem tradentes igni, excepto oratorio beati Stephani, quod videbatur ipsis a quodam splendidissimo super illud stante viro defendi. Post eam igitur vindictam, quae facta est ab eis cede Galliarum, Wandalorum prosequente crudelitate, iitatum episcopis, paucis qui supererant christianis in abditis montium et cavernis petrarum habentibus latibula, quanta intercapedine aecclesia Tungrensis fuerit sine pontifice. Nam et Franci, qui ab Antenore ducebant originem , et Vinetia vel ut alii ferunt in Mauritania excreverant in magnam gentem, et Sicambri vel a quodam suae gentis duc
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Accepit enim sapientiã a deo. et hau¬
riens plenitudinẽ scripturarũ: uiam sa
lutis ostendit eis qui uolunt saluari. Sa
bastianus dixit. Parce iam stulticie tue:
et sacrifica diis. Sc̃s uictor respondit.
Non sum stultus. s sapientiam quero.
Stulti sunt autem qui te audiunt et sa
ces sunt et in corde excecati scientiam dei
ignorant. Tunc ussit comes neruos ex

Expanded text:
accepit sapientiam a deo et habuit plenitudinem| scripturarum et uiam ostendit his qui uolunt saluare. Sa| bastianus comes dixit parcae stulticię tuae . et sacri| feca diis. Victor martyr dixit . non sum stultus sed sa| pienciam quero. Stulti sunt autem qui te audiunt| et saces sunt et in corde excecati scientiam fidei| non scientes. Tunc iussit comes neruos ex
Abbreviated transcription (Latin):
tungrensis successit. et in sci uiri honors
templum honorificum erexit. composiur
ornauit. corpusq illius in eo cum digna
uerentia transtulit. sedemq in traiecto
tificalem eam modo ẽ constituit. ubi ite
pus suũ sepeliri mandauit in medio rte

Expanded text:
Tungrensis successit, et in sancti viri honore Tungrensis successit, et in sancti viri honore templum honorificatum erexit, composuit, ornavit, corpusque illius in eo cum digna reverentia transtulit, sedemque in Trajecto pontificalem amodo esse constituit, ubi et corpus suum sepeliri mandavit in medio ae
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam florente xp̃iana ubiq religione
sub h: lliberti gloriosissimi regis tempore
aurelianensi legitur sẏnodo interfuisse: qͥ
et ciuitatis iam dirute fastidiens tungrẽ¬
sis scĩ seruatii. apud traiectum frequenta¬
bat scpulchrum. Circa illius quippe tu¬
mulum quamlibet niuium copia deflu¬
xisset. ita ut interdum duoꝵ aut etiã tri¬
um pedum crassitudine circũiacens terra
respargeretur. tumulus tamen eius nun
tes in tircuitu niuium uidere: nec tamen
scĩ seruatii sepulchrum contingere. Oꝑa¬
batur etiam multa in eodem loco xp̃e mi¬
racula ut plane daretur intelligi p̾ciosa
en conspectu scĩ uiri uigiter ẽẽ merita. Ob
hoc et deuotio fidelium fratrũ et frequen¬
tantis popłi studium conati sunt sepea
li ꝓ posse facere oratoriolum. S quia fa¬
to uiro non erat condignum de lignis
te ad terram subruebantur donee sc̃ do¬
tiano humanis exempto. et apd̾ hoyan
rie sepulto. beatus mainulfus uicesims
primus ꝓcedente tempore in regimen tl

Expanded text:
qui jam florente christiana ubique religione sub Hildeberti gloriosissimi regis tempore , Aurelianensi legitur sinodo interfuisse. Qui et civitatis jam dirutae fastidiens Tungrensis, sancti Servatii aput Trajectum frequentabat sepulchrum, circa illius quippe tumulum quamlibet nivium copia defluxisset, ita ut interdum duorum aut etiam trium pedum crassitudine circumjacens terra respergeretur; tumulus tamen ejus numqtes in circuitu nivium videre, nec tamen sancti Servatii sepulchrum contingere. Operabatur etiam multa in eodem loco Christus miracula, ut plane daretur intelligi praeciosa in conspectu ejus sancti viri jugiter esse merita. Ob hoc et devotio fidelium fratrum et frequentantis populi studium conati sunt sepe illi pro posse facere oratoriolum. Sed quia tanto viro non erat condignum, de lignis ut sponte ad terram subruebant, donec sancto Domiciano humanis exempto et apud Hoium riae sepulto, beatus Munulfus vicesimus primus procedente tempore in regimen aecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
cito nos deseris. uł qus nune iturus ꝓn¬
pis: Edru nos tecum ut cõmorientese
cepeliamur tibi. quib solum est infra¬
nium post te relinqui. Aduentu tuo fil¬
mus gaudentes qd̃ ex longinqua raitle
ꝑegrinatione clignareris iam nunc ul¬
biscum ẽẽ. cum nec triduo saltem curi¬
culo apud nos uelis. Dic nobis quid
ciendum. quid te discedente consili e
nobis captandum. Quid erit de na
quib tanti aufertur p̃sentia patus. S¬
iniseri facturi sumus. qui sine te uu
nequimus. s morti pessime tradess¬

Expanded text:
cito deseris, vel quo nunc iturus prcito deseris, vel quo nunc iturus proripis? Educ nos tecum, ut commorientes consepeliamur tibi, quibus solum est infortunium post te relinqui. Adventu tuo eramus gaudentes, quod ex longinqua reversus peregrinatione dignareris jam nunc nobiscum esse, cum nec tridui saltem curriculo apud nos velis manere. Dic nobis quid faciendum, quidve te discedente consilii sit nobis captandum. Quid erit de nobis quibus tanti aufertur praesentia patris? Quid miseri facturi sumus, qui sine te vivere nequimus, sed morti pessimae trade
Abbreviated transcription (Latin):
giente leone. ut possim de his aliquos¬
te manipulos reportare. His igitur abi¬
ato seruatio fideliter exoratis. mox uniu¬
sus adstans populus claniore maguo it¬
giit. luctus et euilatus ab utroq sexu
creuit. At uir dñi necessariis sepultur
secum leuatis ꝓgressus ad orientalem pli¬
gam pedester porta tungrensi exuit e
uiam que ad oppidum traiectensiũ in¬
tit. Tunc uniuersi cum uociferatione
lacrimis uestigia illius ꝓserati ꝓdeum
a ciuitate dolentes. supplici hec uoc si¬
uingentes. Ne derelinquas nos patersi
ne obliuiscaris nr̃i pastor uigilantissim
Nos popls tuus et oues gregis tui. ne ne
dimittas in seuientis faucib imimiti.
Monachi uero et satrate deo puelle. qui
illic cenobia erant ꝑplura. et om̃is dͥe
rus in cõmune de monasteriis ȩxeuite
ꝓsequebantur eius iter pectora ꝑcutitres
seq post omĩa humi ꝓsternentes. hes q¬
q ingeminantes. Cur pastor bone cais

Expanded text:
rugiente leone, ut possim ad te aliquosrugiente leone, ut possim ad te aliquos manipulos reportare. His ergo a beato Servatio peroratis, mox universus astans populus, clamore magno irrugiit, luctus et ejulatio ab utroque sexu increvit. At vir Domini necessariis sepulturae secum levatis, progressus ad orientalem plagam pedester porta Tungrensi exiit, pergens viam quae ad oppidum Trajectensium mittit. Tunc universi cum vociferatione et lacrimis vestigia illius persequuti, prodeunt a civitate dolentes, subplici hac voce subjungentes: Ne derelinquas nos, pater sancte, ne obliviscaris nostri, pastor vigilantissime, nos populus tuus et oves gregis tui, ne nos dimittas in sevientis faucibus inimici. Monachi vero et sacratae Deo puellae, quorum illic coenobia erant perplura, et omnis in commune clerus de monasterio exeuntes persequebantur ejus iter, pectora percucientes seque post omnia humi prostrantes, haec quoque ingeminantes: Cur, pastor bone, tam
Abbreviated transcription (Latin):
quia peccatũ hoc non merebatur ur̃m. in
responsum accepi. Huic enim urbi sempi¬
ternus instat interitus. ur̃a quoq ꝑmanẽs
ꝑdicio nisi ex toto corde moꝵ p̃cedat conu̾¬
sio. Qua ꝓpter et hic ꝓhibitus sum effode¬
re mͥ sepulchrum. et ad uicum hinc iussus
sum transire traiectũ. ut illinc me dies as¬
sumat extrema. priusquã me uobiscũ ur̃a
contingat uł cernere uł ꝑpeti mala. Hoc
autem quantum in me est uobis ꝓmitto. qͥa
exaudiri percatis p̃ponderantib nequeo. ꝓ
animarũ salute saltim urarũ adeo mͥ cõ¬
missarũ. defunctus et cũ xp̃o regnans feliciꝰ
exortatione eos consolatus. oculis ad celũ
inquam gregem. quia tiuis est tibi hocdie
de do meq tibi totum commendo. Dep̃cor
te iudex equissime humili et fideli prece.
ne ouile tuum lupi rapates grgi non
parcentes subruant. ne ue carnes onii
deglutientes consumant. Tu dñe ihn
mas eoꝵ a lupoꝵ uoracitate eripe. et am

Expanded text:
quia hoc peccato non merebar vestro in quia hoc peccato non merebar vestro in responsum accepi: « Huic enim urbi aeternus instat interitus, vestra quoque perimmanis perditio, nisi ex toto corde morum praecedat conversio. » Quapropter et hic prohibitus sum effodere mihi sepulchrum, et ad vicum hinc jussus sum transire Trajectum, ut illinc me dies assumat extrema, priusquam me vobiscum vestra contingat vel cernere vel perpeti mala. Hoc autem quantum in me est vobis promitto quiexaudiri peccatis vestris praeponderantibus nequeo, pro animarum saltem salute vestrarum a Deo mihi commissarum defunctus, et cum Christo regnans, felicius exhortatione eos consolatus, oculis ad caelum inquam gregem, quia tuus est, tibi hodie dedo, meque totum tibi commendo. Deprecor te, judex aequissime, humili et flebili prece, ne ovile tuum lupi rapaces gregi non parcentes subruant, neve carnes ovium tuarum deglutientes consumant. Tu, Domine Janimas eorum a luporum voracitate eripe et a
Abbreviated transcription (Latin):
beato auctori indicat que in responsisi¬
cepat. E andemq nimiũ fatigatus cum
itineris difficultate. tam remeandi acce¬
leratione ad urbem ꝑuenit tungrensem. pa¬
storis sui aduentum suspense p̾stolantẽ. et
que congrua sepulture uidebantur assũptis.
suꝑ uia dñi sacerdotib et leuitis. nec non in
commune consulebat uniuersis ut parati
eeñt in animarũ suarum salutẽ. quib
tantũ imminebat discrimen. ac ꝑ tridu¬
um dissimulata recessione. tandem onĩs
alloquitur aggregatos in eccłia catholica
maiore beate semꝑ uirginis marie. Iam
collegium ur̃e fr̃nitatis nequeo celare qd̃
ꝑ triluũ dissimulans tandem compellor
dicere. Ab hodierna die faciem meã nõ
uidebitis. nec ultra me uobiscum in hac
urbe cõmorantẽ conspicietis: quia uiam
tocius terre sum iturus. et ultra non re¬
uersurus.Suꝑ ur̃a salute pridem beati
petri sepulchrum adii. huius urbis reser¬
uationem supplicatione p̾missa petiui. Et

Expanded text:
beato Auctori indicat quae in responsisbeato Auctori indicat quae in responsist. Tandemque nimium fatigatus, tum itineris difficultate, tum remeandi acceleratione, ad urbem pervenit Tungrensem, pastoris sui adventum suspense praestolantem. Et quaeque congrua sepulturae videbantur, assumptis super via Domini sacerdotibus et levitis, necnon in commune consulebat universis, ut parati essent in animarum suarum salutem; quibus tantum imminebat discrimen. Ac per triduum dissimulata recessione, tandem omnes alloquitur, aggregatos in aecclesia catholica majore beatae semper virginis Mariae: Jam collegio vestrae fraternitatis nequeo celare, quod per triduum dissimulans, tandem compellor dicere. Ab hodierna die faciem meam non videbitis, nec ultra me in hac urbe vobiscum morantem conspicietis, quia viam totius terrae sum iturus, et huc ultra non reversurus. Super vestra salute pridem beati Petri sepulchrum adii, hujus urbis reservationem supplicatione praemissa petivi, et
Abbreviated transcription (Latin):
cliosetur pullulare. flamas et exidiũ
relique ciuitatis posset euadere. qd et auc¬
tori spiscoro in responsis habes ꝑfrre. Cu
atem scĩssima anima in sorte scõꝵ i am
pelecta quia in dieb tui sactrdotii plaris
des facta est dilecta. iuuiens inter periato¬
res iamq es transferenda: quia inte est
tnuicuta uisticia. Iam inquam ad patres
tuos es colligenda. ne otuli tui uideant ma¬
la que facturi sunt huni in tota gallia.
et potissimũ inciuitate tua. Tungris enĩ
sicut nomine ita et oꝑe tunsa et cesa ꝑ¬
manebit usq infinem. Quam obram re¬
uersionem festinato accelera. domũ tuam
ordina initida linteamina quere. sepultu¬
ratq compone. nec habebis in urbe scele¬
uata et Neo pitura sepulchrũ. quia plae¬
euit altissimo oppidum reseruare deaueo¬
deni. ꝓpter corpusculum tuũ ineo recon¬
tendum. Hoc oraculo uenerabilis ponnti¬
fer seruatius suscepto. reuersione accere¬
tat. gallias q quam citissime repedat.
Transitũꝙ ꝑ urbem metensium habens.

Expanded text:
citur pullulare, flammas et excidium reliquae civitatis possit evadere; quod et Auctori coepiscopo in responsis habes perferre. Tu autem, sanctissima anima in sorte sanctorum jam praeelecta, quia in diebus tui sacerdotii placens Deo facta es dilecta, vivens inter peccatores jam jamque es transferenda quia in te est inventa justitia. Jam, inquam, ad patres tuos es colligenda, ne oculi tui videant mala, quae facturi sunt Huni in tota Gallia, et potissimum in civitate tua. Tungris enim sicuti nomine, ita et opere tunsa et cesa permanebit usque in finem. Quamobrem reversionem festinato accelera, domumque tuam ordina, nilida linteamina quere sepulturamque compone; nec habebis in urbe scelerata et ideo peritura sepulchrum, quia placuit Altissimo oppidum reservare Trajectum, propter corpusculum tuum in eo recondendum. Hoc oraculo venerabilis pontifex Servatius suscepto, reversionem accelerat, Galliasque quam citissime repedat, transitumque per urbem Mettensium habens,
Abbreviated transcription (Latin):
i petri tumulum. dep̾cabatur eius int̾¬
utitionis auxilium: ut quia suo apostola¬
ta insignierat om̃ipotens orbem occidu¬
un. arceret saltem a tungrensi et meten¬
si urbe nefandam gentem hunoꝵ. In hac
isiduus ꝑsistens oratione. macerabat se
galta afflictione. maxima ineilia corpus
rãt intersticium quo ab oratione uaca
Et die quidem alioꝵ scõꝵ patrocinia
trintabat. noctu uero ad beati petri tu¬
inlm remeabat. Tandem quia sine ĩ¬
imuissione non cessabat aures pulsare
lmentissimi dei: tali meruit uisione cõ¬
solan. uidebat et ecce quasi ante altare
deati petai thronus positus et suꝑ thronũ
sies alisimus: et cireum cira sc̃arum
anmam̃ tangłoꝵ chorus. Duos autem
aioa et paulum fuisse: et ob conuersati¬
ari deliatumi obnixius supplicasse. Et

Expanded text:
ati Petri tumulum , depraecabatur ejus inteati Petri tumulum , depraecabatur ejus intercessionis auxilium, ut, quia suo apostolatu insignierat Omnipotens orbem occiduum, arceret saltem a Tungrensi et Metensi urbe infandam gentem Hunorum. In hac desiduus persistens oratione, macerabat se multa afflictione, maxima inedia corpus esset intersticium quo ab oratione vacaret. Et die quidem aliorum sanctorum patrocinia frequentabat, noctu vero ad beati Petri tumulum remeabat; tandem quia sine intermissione non cessabat aures pulsare clementissimi Dei, tali meruit visione solari. Videbat, et ecce quasi ante altare beati Petri thronus positus, et super thronum sedens Altissimus, et circumcirca sanctorum animarum et angelorum chorus, duos autem trum et Paulum fuisse, et ob conservationem Gallorum obnixius subplicasse. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ture opus est facto ꝑatis uiatico cõmecdis
et assũptis secum comitib necessariis. dati
etiam benedictione ciuib suis. indicta pe¬
riter uigiliarũ et orationũ. ieuimoꝵ
elemosinarum suꝑ tanto discrimine in¬
stantia deliberauit beati etiam noĩe et m¬
colloquia. qui tũc in dei reb habebatut
p̃stantissimus: s de ꝑditione sibi cõnis¬
soꝵ et irruptione sue ctiã urbis nimum
sollicitus. quiq habita cũ beato seruani
de liberatione. adiudicauit cius ratamã
incentionẽ simul exposcens ꝓ se quaꝑ sil
adire eius scĩssimi uiri intercessione. ull
sui compos et ipse meretur existere. Sil¬
cepta itaq tanta ꝓfectione. post habisa
tocius itineris difficultate. tum mull̃¬
sima alpium ꝓgressione. tum in fliml¬
num transmeatione. tunc etiam
trocinantium infestinatione. dum usꝰ¬
qd habebat in uoto assequi posset. tandem
tomam ꝑaccessit. Accedens ergo ad be

Expanded text:
ture opus est facto , paratis viatico commodis, ture opus est facto , paratis viatico commodis, et assumptis secum comitibus necessariis, data etiam benedictione civibus suis, indicta pariter vigiliarum et orationum, jejuniorum et elemosinarum super tanto discrimine instantia, deliberavit beati etiam nomine et me inire colloquia, qui tunc in Dei rebus habebatur praestantissimus, sed de perditione sibi commissorum et irruptione suae etiam urbis nimium sollicitus. Quique habita cum beato Servatio deliberatione, adjudicavit ejus ratam esse intentionem, simul exposcens pro se quoque adire, ejus sanctissimi viri intercessione voti sui compos et ipse mereretur existere. Suscepta itaque tanta profectione, posthabita totius itineris difficultate, tum in vastissima Alpium progressione, tum in fluminum transmeatione, tunc etiam ex latrocinantium infestatione, dumod habebat in voto assequi possit, tandem Romam peraccessit.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt deuastati. Et athanaricus eoꝵ rex ꝓ
eo qd̃ multum sanguinẽ innoxium catho¬
licoꝵ non timuerat effundere pulsus a reg¬
no meruit exulari.uerum huni fame
compulsi. ꝑ auaritiam maximã ualente¬
et romanis galliis p̃fecti. coacti sunt roma¬
noꝵ partib refragari : moxq iterum ga¬
lias occupare. et urbes et castra cum ineosi
crudeli cede uastare. Quoꝵ aduentũ se
tatis timens. uigiliis multis et iriunis
pus afflgebat. seq crebris lacrimis ꝑfiui¬
dens. miscdiam postulabat. ne unquam de
gentem incredulam seq semꝑ indignam
gallias intrare ꝑmitteret nationem q se
cultui dicatam contaminari quoquoms¬
populi interpellantib id sibi nullomodo
concedi. induxit animũ adire limina ah¬
rum petri et pauli ut saltem suꝑ saluatu¬
ne sue urbis ꝑ intercessionẽ eoꝵ mereretne
exaudiri. Et quia priusquã quid inche¬
tur consulto. at ubi consultum fuerit i¬

Expanded text:
sunt devastati, et Athanaricus eorum rex pro sunt devastati, et Athanaricus eorum rex pro eo quod multum sanguinem innoxium catholicorum non timuit effundere, pulsus a regno meruit exulare. Verum Huni fame compulsi per avaritiam Maximi a Valente Galliis praefecti, coacti sunt Romanorum partibus refragari, moxque iterum Gallias occupare, et urbes et castra cum incolis crudeli cede vastare. 22. Quod sanctus tatis timens, vigiliis multis et jejuniis corpus affligebat, seque crebris lacrimis profundens, misericordiam Dei postulabat, ne unquam hanc gentem incredulam, seque semper indignam Gallias intrare permitteret nationemque suo cultui dicatam contaminari quodammom peccatis populi interpellantibus id sibi nullomodo concedi, induxit animum adire limina apostolorum Petri et Pauli, ut saltem super salvatione suae urbis per intercessionem eorum mereretur exaudiri. Et quia priusquam quid inchoetur consulto, at ubi consultum fuerit, ma
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓ impio. multos scõꝵ tam clericoꝵ quã
monachoꝵ et sc̃imonialium sub hoc con¬
tigit occubuisse excidio. Urbes minutis¬
sime licet longa obsidione cuertebantur.
eccłie scõꝵ exurebantur. altaria irigulatoꝵ
ante ea sacerdotum sanguine ꝓfanabant᷑
Pueri innupteq puelle suffocabantur. uir¬
gines deodicate stuprabantur: monachi
et clerici ludibrio et spectaculis expone¬
bantur. et om̃ib in cõmune diuersa mor¬
tium facies adhibebatur. Et quia sic por¬
tio merita erat popłi nequissimi: usq ad
internitionem gladius seuiebat altissimi.
Unde contigit scm̃ nicasium remensis
urbis episcopũ sicut et alios multos cum
eutropia sc̃issima urgine et sorore. hac
hunoꝵ incursione marmora eccłie ymbre
p̃ciosi sanguinis cruentasse. Nec solum
nr̃i hac sunt pena multati. S etiam arri¬
anc defensores hereseos gothi. qui soli ua¬
lenti augusto et romanis in gallia uide¬
bantur resistere et reniti. a hunis crudelit̾

Expanded text:
us pro impio, multos sanctorum tam clericorum quam monachorum et sanctimonialium sub hoc contigit occubuisse excidio. Urbes munitissimae licet longa obsidione evertebantur, aecclesiae sanctorum exurebantur, altaria jugulatorum ante ea sacerdotum sanguine profanabantur, pueri innuptaeque puellae suffocabantur, virgines Deo dicatae stuprabantur, monachi et clerici ludibrio et spectaculis exponebantur, et omnibus in commune diversa mortium facies adhibebatur. Et quia sic portio populi merita erat nequissimi, usque ad internetionem gladius seviebat Altissimi. Unde contigit sanctum Nicasium Remensis urbis episcopum, sicut et alios multos, cum Eutropia sancta virgine et sorore, hac Hunorum incursione marmora aecclesiae imbre preciosi sanguinis cruentasse. Nec solum nostri hac sunt pena multati, sed etiam Arrianae defensores haereseos Gothi, qui soli Valenti augusto et Romanis in Gallia videbantur resistere et reniti, ab Hunis crudeliter
Abbreviated transcription (Latin):
quietas uir sanctissime : Eece apud om̃i¬
potentem equissima deliberatum est sanc¬
tione. hunos galliam impetere. cunctaq
oppida et castella europe humi coequare:
ciuitatem q tuam peccatis popłi exigenti¬
b penitus euersum iri. Quem uides in¬
parter septemtrionali nobis interloquentẽ
noueris stephanum. ꝓthomartyrẽ. ꝓurbe
metensi supplicuis ragantem. Qũi lcet
primus pciosi sanguinis rore ante ꝯm̃s
rependerit dño. qd̾ communiter cũ om¬
hanians genere accepit ab eo. ure ꝓ illo

Expanded text:
quietas sanctissime vir? Ecce apud Omnipotentem aequissima deliberatum est sanctione, Hunos Galliam universam impetere, cunctaque oppida et castella Europae humi coaequare, civitatemque tuam peccatis populi exigentibus penitus eversum iri. Quem vides in septentrionali parte nobis interloquentem, noveris Stephanum protomartirem pro urbe Metensi subplicius rogantem. Qui licet primus praeciosi cruoris rore ante omnes rependerit Deo, quod communiter cum omni genere humano accepit ab eo, vix pro illo
Abbreviated transcription (Latin):
popłm conseruans forte trahencdum. Et
beatus lupus tricassine urbis ep̃e. dũ bel¬
la cuncta ꝑderent: orando tricas munz¬
it. Et geronimus ad geruntiam scribens
epłam suꝑ mundi contemptu. suꝑ huius¬
modi quoq cladem lacrimabile sumpsit

Expanded text:
populum conservans forte Trajectum. Et populum conservans forte Trajectum. Et beatus Lupus Tricassinae urbis episcopus Dum bella cuncta perderent Orando Trecas munit. Et Iheronimus ad Geruntiam scribens epistolam super mundi contemptum, super hujusmodi quoque cladem lacrimabile sumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
stis eius legitur antiquiori¬
b. et generosa magnoꝵ
uiroꝵ stirpe est elitus. no¬
biliter natus. nobilius cõ¬
uersatus. Pontificale peta¬
lum gessit. oues dñicas ab insidiatore lu¬
po. et rugiente leone ꝓtexit. ꝓ eisoem. et si
gladius non incubuit ꝑsequentiũ: para¬
tus ꝑferre martyriũ. In dieb plane sui
sacerdotii placens deo. ꝓbatus inuntus est
iustus: et in tempore imminentis iracun¬
die queres ꝓ barbarica irruptione fieri
reconciliatio. Eiusmodi enim multas
ea tempestate dñs attenderat luceruas. qͥ
et erroris mundani pellere possent tene¬
bras. et seuientis in tanto turbine tribu¬
lationis sedarent ꝓcellas. Unde quidam
metricanus non incongrue de eisdem quo¬
ꝙ hoc tempore sic ait. Talib eccłie fau¬
torib untliq firme. obstant imbriferis
uento quatiente ꝓcellis. desuꝑ et perrã ne¬
queunt trepidare ruinã. Et de hoc speci¬
aliter beato uiro inter alia. Seruatius
seruando fidem seruat ꝑeuntem. orando

Expanded text:
stis ejus legitur antiquioribus, ex generosa magnorum virorum stirpe est editus, nobiliter natus, nobilius conversatus, pontificale petalum gessit oves dominicas ab insidiatore lupo et rugiente leone protexit, pro eisdem, etsi gladius non incubuit persequentium, paratus perferre martirium. In diebus plane sui sacerdotii placens Deo, probatus inventus est, justus in tempore imminentis iracundiae , quaerens pro barbarica irruptione fieri reconciliatio. Ejusmodi enim multas ea tempestate Dominus accenderat lucernas, qui et erroris mundani pellere possent tenebras, et sevientis in tanto turbine tribulationis sedarent procellas. Unde quidam metricanus non incongrue de eis deque hoc tempore sic ait: Talibus aecclesiae fautoribus undique firme Obstant imbriferis vento quatiente procellis Desuper, et petram nequeunt trepidare ruinam. Et de hoc specialiter beato viro inter alia: Servatius servando fidem servat pereuntem Oranda
Abbreviated transcription (Latin):
sccutio xp̃ianoꝵ sub sebastiano comit
egypti et alexandrie. Erat quidam ui
miles a cilitia nomine uictor. xp̃ianis
ac timens deum. Cui sabastianus coms
dixit. Littere ad me uenerunt de dont
magna dampnatione erunt. Eras ist
sacrifica: ne ꝑiclitet᷑ anima tua. Ull
dixit. Ego miles sum magni reni as

Expanded text:
stianorum. Sub sabastiano comite aegypti alexan| driae. Erat quidam uir miles . a cilicia nomine| uictor christiaanus et timens deum. Cui sabastianus comes| dixit. Littere ad me uenerunt de domino in magna damnatione erunt.| Ergo uictor sacrifica ne perclitetur anima tua| Victor dixit. Ego miles sum magni regis
Abbreviated transcription (French):
clamauit beato uictori. Beatus es uictor
tum. et d̃s suscipiet te quomodo enoch i¬
stum qui translatus est ne uideret mall
intellexit famem futuram. Tenusti to¬
lerantiã fortissini iob: qui sustinuit mas¬
nas ꝑsecutiones diaboli. Sicisti omina

Expanded text:
excla| mauit dicens . beatus es uictor te et deus suscipit te quomodo| enoch iustum . qui translatus est ne uideret morteintellexit famem futuram sustinuisti tolerantiam| Fortissemi iob qui sustinuit multas persecuciones. Vicisti| omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Ue nobis qui ideo tua p̾sentia de¬
fitumur. quia uindicte celesti obiciniur
ise digni sumꝰ commoriendo ti bi hac pena
gerari. teq nimis indignũ est ꝑdicioni uo¬
⁊ nobiscum implicari. O nomen qd̃ semꝑ
ime fercbus pastoris: malle te occumbere
tes commissis. quã oues gregis tui ex¬
ros dilaniantib lupis. Et non dila¬
randim potius: s exponimur ad potius
tudum. Saltem hac fortassis occasi
cauas ut cunq solatiũ. Propositã q̃¬
ses mite intentionem aliquam faci
tasaxtslonis cdilationem ut tridui uel
tea ił unius saltem nocti s ꝓcrastiuati¬
ent aupetir nr̃e fructum penitentie ac¬
cytat. qu niniuitis dig natꝰ est parcere.
Quor uuuis seruatius per motus inseruiti¬
eie pintr et flebili talia ingeminantiũ
caucias uociferatione paulatim pro
gasus ituĩq resistens in lacrimis reso

Expanded text:
mus? Ve nobis qui ideo tua praesentia destituimur, quia vindictae coelesti objicimur, nec digni sumus commoriendo hac poena liberari, teque nimis indignum est perditioni nostrae nobiscum implicari. O, o nomen quod semper prae te ferebas pastoris, malle te occumbere pro tibi commissis, quam oves tui gregis exponeres delaniantibus lupis! Eu non ad dilaniandum potius, sed exponimur ad penitus devorandum. Saltem hac fortassis occasione s utcumque solatium. Propositam quaesumus mitte intentionem aliquam faciens progressionis dilationem, ut tridui vel bidui vel unius saltem noctis procrastinatione dignetur nostrae fructum poenitentiae acceptare, qui Ninivitis dignatus est parcere. Quorum beatus Servatius permotus insecutione, pariter et flebili talia ingeminantium excruciatus vociferatione, paulatim pro gressus iterumque resistens, in lacrimis resol
Abbreviated transcription (Latin):
nullum formidantes acquiescite consi¬
liis meis: et colligentes corpus beati ste¬
pbani. deferte ad possessionem meã. que
nomine meo appellatur cafargamala.
et Deponite eum in monuniento nouo.
et facite consueta sollempnia ꝑ dies qua¬
araginta in ipsa possessione. qd̾ est in ui¬
cesimo sed̃ lapido: et quecũq in expeu¬
bere faciam. Ille alius qui mecum ia¬
cet. ip̃e est nichodemus nepos m̃s. qui noc¬
ꝑ aquam et spm scm̃ acciperet. Qui cũ
uerba dñi audissec: baptizatus ẽ a scĩs
apłis petro et iohanne. Pro quo baptis¬
mate inclignati sunt principes sacer¬
dotum aduersus nichodemũ. et cogita¬
bant occidere eum. s ꝓpter honorẽ me¬
um et iura consanguinitatis non fecert.
Atcamen plagis eum multis afficientes.
semimortuũ reliquerunt. et anathema
stantiam. Ego uero et hunc feci colligi.
et ad possessionem meã deduci: p̃cipiens
dispensatori meo. ut quicquid illi necessa¬
rium fuerit p̾stitisset. Qui cum paulu¬

Expanded text:
Nullum formidantes acquiescite consiliis meis, et colligite corpus sancti Stephani, et deferte ad possessionem meam, quam nomine meo appellavi Caphargamala: et deponite eum in monumento meo novo; et facite consueta solemnia per dies quadraginta, in ipsa possessione, quae est in vigesimo secundo lapide. Et quaecumque in expenmeo nouo. Ille alter qui mecum iacet, ipse est Nichodemus nepos meus, qui noc aquam et Spiritum sanctum. Qui cum a Domino audisset, baptizatus est a sanctis apostolis Petro et Joanne. Pro quo baptismate indignati sunt principes sacerdotum adversus Nicodemum, et cogitabant occidere eum: sed propter honorem meum et rem consanguinitatis non fecerunt. Attamen plagis eum multis afficientes, semimortuum reliquerunt, et anathematstantiam ejus. Ego vero et hunc feci collegi, et in possessionem meam deduci, praecipiens dispensatori meo, ut quidquid illi necessarium fuisset, praestaret. Qui cum paulu
Abbreviated transcription (Latin):
dignum duxi ut ur̃e panderem sc̃itati.
uon iactancia quadam s ad confirnia¬
henem audientiũ. Tercia uice michi
alinisum est: dum quiescerem in basili¬
ii baptisterii in stratu meo. die sexta
adhuc uigilarem tanquam in excessu
mentis effectus. uitli uirum etate senẽ:
statra ꝓcerum. uultu decorum: plixa
burba. inueititu candido: amictum pal¬
lio in uius summitate erant tanquã
aure tnues texte. et in manu tenebat
ungam auream. Calciatus caligis insu¬
ꝑfieie urauntis: deambulantẽ corã me
et tacentem. Et cum hoc uiderem. hesi¬
tans intra memiet ip̃m dicebam. Quis
puas ist. de do est an exaduersa parte:
Sorenim obltus fueram uerba apłi di¬
entis: nam et pp̃e sathanas tranffigu¬
ait se in anglũ lucis. Cum ergo ui¬
tim eum demmbulantem: cogitare ce¬
⁊ an uorde meo et dicere. Si hie homo
lamabit. Qs si semel me uocitauerie
woi illi Eah responsum. Qui nichil

Expanded text:
dignum duxi ut vestrae panderem Sanctitati, non jactantia quadam, sed ad confirmationem audientium. 2. Tertia enim vice mihi ostensum est, dum quiscerem in basilica baptisterii in stratu meo, die sexta adhuc prope vigilarem, tanquam in excessu mentis effectus, vidi virum aetate senem, statura procerum, vultu decorum, promissa barba, in vestitu candido, amictum pallio, in cujus summitate erant tanquam aureae cruces intextae et manu tenebat virgam auream, calceatum caligis in superficie deauratis, deambulantem coram me, et tacentem. Et cum hoc viderem, haesitans intra memetipsum dicebam: Quis putas est? de Deo est, an de adversa parte? Nec enim oblitus fueram verbi Apostoli dicentis, Nam et ipse satanas transfigurat se in angelum lucis . Cum ergo viderem eum deambulantem, cogitare coepi in corde meo, et dicere: Si hic homo clamabit: quod si me semel vocitaverit, non illi dabo responsum
Abbreviated transcription (Latin):
lsigio on apis nobis. maxime iui¬
ri humano ostium miscłie sue. Instat
enim tempus. ut hic mundus intereat
p̃multitudine iniquitatum suarũ: quas
causa sollicitus sum: s ꝓ istiꝰ qui iecũ
sunt. Digni enim sunt maximis hono
ualde despectus est. Cum hec igitur au¬
dissem: aio ad eum. Dicito mͥ dñe.: tu
quis es. et qui sunt tecum. Et dicit mͥ.
Ego sum gamaliel. qui nutriut paulũ:
et postea apostolus factus est. Qui autem
iacet metum. ip̃e est domnus stephanus
qui a iudeis iherosolime lapidatus est. et
Ego autem gamaliel cum scirẽ sanctita¬
tem uiri et fidem ac deuotionem eius.
eredens me partem cum eo in resurrectio¬
tie habere: misi ad religiosos uiros et.

Expanded text:
usquequo non aperis nobis? maxime ri humano ostium misericordiae suae. Instat enim tempus, ut hic mundus intereat, prae multitudine iniquitatum suarum, quas causa sollicitus sum, sed et pro illis qui mecum sunt: digni enim sunt maximis honor jacemus, valde despectus est. 3. Cum haec igitur audissem, aio ad eum: Dicito mihi, domine, tu quis es, et qui sunt tecum? Et dicit mihi: Ego sum Gamaliel, qui nutrivi Paulum qui postea apostolus factus est. Qui autem jacet mecum, domnus Stephanus est, qui a Judaeis Jerosolymis lapidatus est, et Ego vero Gamaliel cum scirem sanctitatem viri et fidem et devotionem ejus, credens me partem cum eo in resurrectione habere, misi ad religiosos viros et
Abbreviated transcription (Latin):
olenti ⁊ posuit eos ante me. Et iga dixi ci. Quids.
iste dñe : Et clixit mͥ. Lipsana nm̃ sunt.
Qui rubeas rosas habet. ip̃e est domnꝰ sst¬
phanus. qui adextris positus est ad orriũ
ab introrsu moriumenti. Et sccłs calatis
dominus nichodemus est positus contra as¬
tium. Unus uero calathus argenteus. E¬
bas est filius m̃s de utero testunomo. is
iteratus in lege immaculatus exuter i¬
tris sue excessit emundo. ꝓpterea in sit¬
litudinem argenti mundissimi appare
Nunquid non uides erocum qui in p̃
est suauissimi ẽẽ odoris: Et ip̃e conius
tus meo calatbo in excelso leco. ubi ans
positi sumus quasi gemini. Et cũ has
isset: Denuo ex oculis meis euannit sa¬

Expanded text:
Et posuit eos ante me. Et ego dixi ei: Quid sunt isti, domne? Et dixit mihi: Lipsana nostra sunt. Qui rubras habet rosas, ipse est domnus Stephanus, qui a dextris positus est ad orientem ab introitu monumenti. Secundus calathus, domnus Nicodemus est, positus contra ostium. Unus vero calathus argenteus, Abibas est filius meus, de utero testimonii, id est iteratus in lege, immaculatus ex utero matris suae excessit e mundo, propterea in similitudinem argenti mundissimi apparuit. Numquid non vides crocum, qui in ipso est, suavissimi esse odoris? Et ipse conjunctus est meo calatho in excelso loco, ubi ambo positi sumus quasi gemini. Et cum haec dixisset, denuo ex oculis meis evanuit
Abbreviated transcription (Latin):
la qd interp̃tatur uilla gamalielis iigi
tum fieri dieb quadraginta. Et p̾cepi
eum in meo monumento poni inorien¬
tali theca: et p̃cepi eis quecũq necessa¬
ria erant pro eius planctu ex mes dari.
Ipse enim domnus nichodemus in alia te¬
cha positus est qui uenit ad saluatorem
iħm nocte. et euuangeliratus est ab eo. au¬
Et cognoscentes iudei amouerunt eum
a principatu suo: et anathemati⁊ auerũt
eum et de ciuitate exiliauerunt. Et nẽ
xp̃o. sustuli eum in meo agro et alui et
uestiui illum usq ad finem eius. et hũc¬

Expanded text:
lan quod interpretatur, villa Gamalielis , vilan quod interpretatur, villa Gamalielis , vitum fieri diebus quadcum in meo monumento poni in orientali theca, et praecepi eis quaecumque necessaria erant pro ejus planctu de meo dari. Ipse etiam domnus Nicodemus in alia theca positus est, qui venit ad Salvatorem Jesum nocte, et evangelizatus est ab eo, auEt cognoscentes Judaei amoverunt eum a principatu suo, et anathematizaverunt eum, et de civitate exsiliaverunt. Et hunc isto passum, sustuli eum in meum agrum, et alui et vestivi eum usque ad finem vitae eju
Abbreviated transcription (Latin):
ł sie scõ iohanmi qui est in
ea epe sc̃s. Quam diu clausi sumus et nõ
apis nobis : Et maxime quia in temporib
tul sacerdotii oportet nos reuelari. Aperi
nobis festinanter monumentũ ubi ane
de his qui sunt positi necum. Et respon¬
de monumenti iacens. ip̃e est domnus ms
stephanus qui lapidatus a iuideis. et prin¬
cipib sacerdotum in iherłm pro xp̃i fide
foris portam que est ad aquilonent que
uicit ad cedar ubi die ac nocte iacuit pro¬
iectus ut fepulture non daretur sccłm pͥn
eius. Ex dei autem uoluntate non tetigit
eum unum ex his. non fera. non auis nõ
canis. Ego gamiliel compatiens. xp̃i mi¬
nistro et festinans habere mercedem et
partem cum scõ uiro fidei misi ꝑ noctem
quantos noueram religiosos. et in xp̃o
ihu credentes habitantes in iherusalem in
medio iudeoꝵ. Ortatus sum eos et neces¬
saria substantie ministraui. ac ꝑsuasi il¬
us ue occulte et portare eius corpus meo
piculo in uilla mea hoc est ĩ caphargama¬

Expanded text:
c sancto Joanni qui est in ea episcopus: Quandiu clausi sumus, et non aperis nobis? Et maxime, quia in temporibus tui sacerdotii oportet nos revelari. Aperi nobis festinanter monumentum, ubi in his qui sunt positi mecum, sante monumenti jacet; ipse est dominus meus Stephanus, qui lapidatus est a Judaeis et principibus sacerdotum in Jerusalem pro fide Christi foras portam quae est ad Aquilonem, quae ducit ad Cedar; ubi die ac nocte jacuit projectus, ut sepultura ei non daretur, secundum ejus. Ex Dei autem voluntate non tetigit eum unus ex his, non fera, non avis, non canis. Ego Gamaliel compatiens Christi ministerio, et festinans habere mercedem et partem cum sancto viro fidei, misi per noctem quantos noveram religiosos, et in Christo Jesu credentes, habitantes in Jerusalem in medio Judaeorum: et hortatus sum eos, et necessaria substantiae ministravi, ac persuasi illis occulte ire, ut portarent ejus corpus meo vehiculo in villam meam, hoc est, in Caphar Gama
Abbreviated transcription (Latin):
adem in monasterio. unus ex his qui
At consueuerant uexaretur. Qui subi
atũ summa uoce ꝓclamat. Germanꝰ
ꝯ fumen est: S sine nauigio nõ po¬
it tansmeare. Diu abbas fidem dic¬
s nguit. dum et nequã sp̃m fallere.
⁊ llm non adesse quia excusauerat
nitcauit. Cũq in eadem uociferatio¬
ii esistret. missus unus ex fratribus
uilitum fuisse demonẽ nuntiauit.
singum mittitur. transit sacerdos. et
am a qua solebat gratulatione suscipi¬
tu. intmbit sine mora orationi: con¬
gagino tota ꝓsternitur. Cum subito
ꝑmant aeris ĩnuisibilib nexib hostis
riligatis appenditur. et id tantũ morarũ
fuit dim de oratione consurgeretur. Ni¬
chil q alud dep̃catus est. quã ut cũ ali¬
qua corꝑis debilitate discederet. Quo in¬
terdicto fedi relinquens uestigia: cum
to quo erat dignus fetore cliscessit. Ad¬

Expanded text:
eadem in monasterio unus ex his, qui eadem in monasterio unus ex his, qui pati consueverant, vexaretur. Qui subito cum summa voce proclamat: 'Germanus ad flumen est, sed sine navigio non potest transmeare'. Diu abbas fidem dictis negavit, dum et nequam spiritum fallere et illum non adesse, quia excusaverat, iudicavit. Cuinque in eadem vociferatione persisteret, missus unus ex fratribus veridicum fuisse daemonem nuntiavit. Navigium mittitur, transit sacerdos et cum ea qua solebat gratulatione suscipitur. Incumbit sine mora orationi, congregatio tota prosternitur: cum subito per inane aeris invisibilibus nexibus hostis religatus adpenditur, et id tantum morarum fuit, dum de oratione consurgitur, nihilque aliud deprecatus est, quam ut cum aliqua corporis debilitate discederet. Quo interdicto, foeda relinquens vestigia, cum eo quo erat dignus foetore discessit
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt. Quem cũ multiplici infestatit
temptatũ. indutum fidei lorica in rxps¬
nabilẽ repperissent: conceptã machinan
ad plebis excidium. contulerunt. Nan
primũ paruuli. deinde maiores natu
pente tumefactis intrinse cus faucibi
teribant: ut irruente morte egritudine
spatium. uix triduo traheretur. Ian
re furentis gladii popłs delebatur. et¬
chil opis humana ꝓuisio conftrebat.
pene sero plebs tripida ad durinũ ple¬
um ꝑ antistitem detucurrit. Qui ꝓimi
oleum benedixit. Cuius tactu ita nt¬
secus tumefacta tabescebat infirmita
ut statim ꝑuius meatus. et anelitĩ s
bum deficientib ministraret. Cantlsꝰ
celeritate remecliũ celeste succuret
quanta irruerat illata ꝑnicies. Ed e
contigisse. unus ab obsessit dum a sde
ro purgatur euomuit. om̃sq infig
uersos eus oratione confessus est. Enl
si dux celestiũ militum uisitar  ͤ
ne detentus. cũ ad monasteriũ

Expanded text:
lerunt. Quem cum multiplici infestatione lerunt. Quem cum multiplici infestatione temptatum, indutum fidei lorica, inexpugnabilem repperissent, conceptam machinam ad plebis excidium contulerunt. Nam primum parvuli, deinde maiores natu repente, tumefactis intrinsecus faucibus, interibant, ut, inruente morte, aegritudinis spatium vix triduo traheretur. Ita more furentis gladii populus delebatur. Nihil opis humana provisio conferebat, et paene sero plebs trepida ad divinum praesidium per antestitem decucurrit. Qui protinus oleum benedixit, cuius tactu ita intrinsecus tumefacta tabescebat infirmitas, ut statim meatus pervius et anhelitum et cibum deficientibus ministraret, tantaque celeritate remedium caeleste succurrit, quanta inruerat inlata pernicies. Quod contigisse, unus ex obsessis, dum a sancto viro purgatur, evomuit omnesque in fugam versos eius oratione confessus est. 9. quasi dux caelestium militum visitare, ut atione detentus, cum ad monasterium