comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃toq eucingłio scõ atq inmedio fratrũ
posito: cũ sacram̃to ipsis ꝑordinẽ cuncta
exposuit dicens. Horum om̃ium quos
cõmemoraui in terpres fui ipse sermonũ.
eo qđ grete loqui sc̃s antoniꝰ nesciebat.
go autẽ utramq noueram lingã atq
inter ipsos loquebar: illis quidem greco
istis autẽ egyptio ore respondens. Hoc
quoq chronius ipse nob̃ referebat qđ ei
sc̃s antoniꝰ in illa ipsa nocte qͥ beatum
dimisit eulogiũ dixisset. quia ꝑtotum
annum dm̃ depccitꝰ fuisset ut ostendeñ
eidẽ ꝑreuelationẽ loca peccatorũ atq¬
iustorum. et se uidisse dicebat ꝓcerũ quen¬
dam usq ad nubes gigantem tetri colo¬
ris extensas habentem ad cęlum manus
atq infra pedes ipsius lacum ad speciem
maris fusum. ubi tamquã aues inquit
animas uolantes uidit antoniꝰ. Et ille
qͥdem quȩcũq supͣmanꝰ ipsiꝰ caput que
uolabant conserucibant᷑ : quȩtũq autẽ

Expanded text:
sumptoque Evangelio sancto, atque in medio fratrum sumptoque Evangelio sancto, atque in medio fratrum posito, cum sacramento ipsis per ordinem cuncta exposuit, dicens: Horum omnium quos commemoravi, interpres fui ipse sermonum, eo quod Graece loqui sanctus Antonius nesciebat; ego autem utramque noveram linguam, atque inter ipsos loquebar, illis quidem Graeco, isti autem Aegyptio ore respondens. Hoc quoque Chronius ipse nobis referebat , quod ei sanctus Antonius, in illa ipsa nocte qua beatum dimisit Eulogium, dixisset quia per totum annum Deum deprecatus fuisset, ut ostenderentur eidem per revelationem loca peccatorum atqjustorum. Et se vidisse dicebat procerum quemdam usque ad nubes gigantem, tetri coloris, extensas habentem ad coelum manus, atque infra pedes ipsius lacum ad speciem maris fusum, ubi tanquam aves inquietas animas volantes vidit Antonius: et illae quidem quaecunque supra ipsius manus caputque volabant conservabantur; quaecunque autem sub
Abbreviated transcription (Latin):
equis ur̃m ofilii quoquã se uertat. ne ut
ab alt̃o separetur. sed ad cellam urãm in
qua ꝑtantum tempꝰ uixistis redite cum
pace omẽm tristiciam deponentes. Iam
nunc enim aduos dñs ds̃ mitet. Nam
tẽp̃tatio ista idcirco accidit uob quia
ad finem uitȩ ambo uenistis: etiã uterq
urm merebitur coronari. Nichil ergo
aliter feceritis: neforte uos angelus
ueniens in eo in quo dixi loco inuenire ñ
possit. ur̃isq coronis fraudemini. Qui cũ
ad cellam suam uelociter redeundo red¬
in tegrata pace uenissent: intra xͥl dies
eulogius prior obiit. et pꝰ aliud triduũ
supͣdictꝰ defecit eggrotꝰ. animo uehem̃ter
in columis Chronius autẽ cũ
plurimũ temporis int̾ebaidis fedisset locis
ad monasteria alexandrina descendit:
euenitq ut ad illum occurreret diem qͥ
unus quidem quadragesimꝰ alteriꝰ autem
tercius cȩlebratꝰ tunc afribus dicebatur.
Cũ igitur hoc chroniꝰ didicisset. obstupuit

Expanded text:
Ne quis vestrum, o filii, quoquam se vertat, neuter Ne quis vestrum, o filii, quoquam se vertat, neuter ab altero separetur, sed ad cellam vestram, in qua per tantum tempus vixistis, rodite in pace, omnem tristitiam deponentes. Jam nunc enim ad vos Dominus Deus mittet; nam tentatio ista idcirco accidit vobis, quia ad finem vitae ambo venistis, etiam uterque vestrum merebitur coronari. Nihil ergo aliter feveniens in eo in quo dixi loco invenire non possit, vestrisque coronis fraudemini. Qui cum ad cellam suam velociter redeundo redintegrata pace venissent, intra quadraginta dies Eulogius prior obiit, et post aliud triduum supradictus defecit aegrotus, animo vehementer incolumi. Chronius autem cum plurimum temporis in Thebaicis fecisset locis, ad monasteria Alexandrina descendit: evenitque ut ad illum occurreret diem qui unius quidem quadragesimus, alterius autem tertius, celebratus tunc a fratribus dicebatur. Cum igitur hoc Chronius didicisset, obstupuit;
Abbreviated transcription (Latin):
simis enĩ motib totꝰ fatigor et crucior.
Cui hoc tunc antoniꝰ seuera atq iracunda
uoce respondit. Tu illum a tepicis eulogii:
sed ille ñ ꝓicit eũ quia se factũ eẽ cognos¬
cit. Proicis eũ : meliorẽ te inuenĩet:
et eliget ds̃ qui colligat destitutũ. Cũq
ꝑterritꝰ adhȩc eulogius uerba taciusset :
relicto sc̃s antonius eulogio. rursuscepit
egrotũ. ꝓpriis sermonib uerberaret et
hȩc ad eum cũ clamore maximo loqui.
Elephantiose cęno ac luto orride. nec t̾ra¬
dignȩ nec cęlo. ñ desinis in inuiriandi uo-¬
ciferari : nescis quia quiministrat tͥ xp̃s est :
Quẽ ad modũ ausus ẽ cont᷑. xp̃m talia loqui:
Nam ꝓpt̃ xp̃m se iste seruitio tali et obseqͥis
sub iugauit: quẽ et ipsum mordaci sermo¬
ne laceratum reliquit. Conuersisq uerbis
ad fr̃s alios. adunum quemq ita ut ratio
singulorum exigebat locutꝰ. rursus ad
eulogium et egrotum redit dicitq eis.

Expanded text:
simis enim motibus totus fatigor et crucior. simis enim motibus totus fatigor et crucior. Cui hoc tunc Antonius severa atque iracunda voce respondit: Tu illum a te projicis, Eulogi? sed ille non projicit eum qui a se factum esse cognoscit. Projicis eum? meliorem te inveniet, et eliget Deus qui colligat destitutum. Cumque perterritus ad haec Eulogius verba tacuisset, relicto sanctus Antonius Eulogio, rursus coepit aegrotum propriis sermonibus verberare, et haec ad eum cum clamore maximo loqui: Elephantiose, coeno ac luto horride, nec tdigne nec coelo, non desinis injuriam Dei vociferari? Nescis quod qui ministrat tibi Christus est? Quemadmodum ausus es contra Christum talia loqui? Nam propter Christum se iste servitio tali et obsequiis subjugavit, quem et ipsum mordaci sermone laceratum reliquit. Conversisque verbis ad alios fratres, ad unumquemque ita, ut ratio singulorum exigebat, locutus, rursus ad Eulogium et ad aegrotum redit, dicitque eis:
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrina ciuit᷑ate uenisti. Dic̃ eulo¬
gius. Quid quȩso iubes : Et antonius
qd inquit huc uenisti : respondit eulogius
dicens. Qui tibi nom̃ meũ reuelare digna¬
tꝰ est. ipse etiã et aduentus mei causam
ꝓcul dubio reuelauit. Tum ille. qͥd inquit
ueneris scio: sed ante oñĩs hos fr̃s ut om̃s
audiant refer. Iussus igitur a magno
antonio. seruus xp̃i eulogiꝰ. retulit ante
om̃s. Istum elepbantiosũ inplatea publica
repperi ꝓiectum. cuiꝰ curam nullus homi¬
num gerebat. et pmisi dõ ut deserurem
egritũdini eiꝰ quomͦ possem et eggo ꝑ illum
sumus quintus et decimus annus eft. sic̃
et urẽ scĩtati credo omĩa reuelata. Quia
igitur pꝰplurimos annos cũ ame nichil mali
ꝑtulerit uaris meꝓtellis actempestatibus
uexat. ob qd et egoipsum am̾e picere co-¬
gitaui. Propt̾ea ad scĩtatẽ tuã ueni. ut
q̃d ex hoc faciam digneris metuis edoce.¬
re consiliis. et orationib ad iuuare: pes¬

Expanded text:
Alexandrina civitate venisti. Dicit EuloAlexandrina civitate venisti. Dicit Eulogius: Quid, quaeso, jubes? Et Antonius: Quid, inquit, huc venisti? Respondit Eulogius, dicens: Qui tibi nomen meum revelare dignatus est, ipse jam et adventus mei causam procul dubio revelavit. Tum ille: Quid, inquit, veneris scio, sed ante omnes hos fratres, ut omnes audiant, refer. Jussus igitur a magno Antonio servus Christi Eulogius, retulit ante omnes: Istum elephantiosum in platea publica reperi projectum, cujus curam nullus hominum gerebat, et promisi Deo ut servirem aegritudini ejus, quo possem et ego per illumsumus, quintus et decimus annus est, sicut et vestrae sanctitati credo omnia revelata. Quia igitur post plurimos annos, cum a me nihil mali pertulerit, variis me procellis ac tempestatibus vexat, ob quod et ego ipsum a me projicere cogitavi. Propterea ad sanctitatem tuam veni, ut quid ex hoc faciam digneris me tuis edocere consiliis, et orationibus adjuvare; pes
Abbreviated transcription (Latin):
ussent dari. ut quotiens aliqui ñ satas cbgni
colloquid ipsius aduenirent : uenisse ae¬
gyptii dicerentur. Quotiens autẽ scĩ
quidsm et spũales uident᷑ uiri uenisse :
de ihero solimna nunciarent. Tuncergo
ueniens uixta consuctudinem suã cum
int̾rogasset utrũ ie ro solimũȩ illic fr̃e
an egiptii eẽnt : respondit macharius
dicens ex utroq illic quosdã genere se
cis: oratione cõpleta. iubebant᷑ ab seede.
At cũ ierosolimittis uenisse didicisset. ꝑ
totam cunupsis noctem sedens. ea illis
quȩ saluti eorũ ꝓficerent. loquebatur.
emorata igit᷑ eũ nocte sedisse referibut:
et unũ que᷑q ad se dehis qui conuenedant
eo uocasse. Cũq a nullo quis illic eulo¬
gius uocaretur audisset. ipse intenebri
ꝓpria uoce suo illũ nomineter uocauit.
ui cũ supradictꝰ scolasticꝰ ñ respondit . ꝓn.¬
tans qđ alt̾ aliquis eulogius uocaretur.
dicit eirursus. Te uoco eulogi. qui ab

Expanded text:
jusserat dari, ut quoties aliqui non satis digni jusserat dari, ut quoties aliqui non satis digni colloquio ipsius advenirent, venisse Aegyptii dicerentur. Quoties autem sancti quidam et spirituales viderentur viri venisse, de Jerosolyma nuntiarentur. Tunc ergo veniens juxta consuetudinem suam, cum interrogasset utrum Jerosolymitae illic fratres, an Aegyptii essent, respondit Macarius dicens, ex utroque illic quosdam genere se eis; oratione completa, jubebantur abscedere. At cum Jerosolymitas venisse didicisset, per totam cum ipsis noctem sedens ea illis quae saluti eorum proficerent loquebatur. Memorata igitur eum nocte sedisse referebat, et unumquemque ad se de iis qui convenerant evocasse. Cumque a nullo quis illic Eulogius vocaretur audisset, ipse in tenebris propria voce suo illum nomine ter vocavit. Cui cum supradictus scholasticus non responderet, putans quod alter aliquis Eulogius vocaretur, dicit ei rursus: Te voco, Eulogi, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ illi his uerbis locuntur. Dũ adhuc
uut et suꝑ ẽ magnꝰ ille. sic enĩ uocabat᷑
antoniꝰ: ascende ad eum ȩgrumq naui
impositũ in moncsttriũ ipsius defer ex¬
pectans ibi donet spelunca sua egressus
adueniat. Quẽ cũ uidis. referes ei ista
quȩ pateris: atq ab eo consiliũ postulabis
uic qd autẽ tibi suꝑħ dixerit facies. et eiꝰ
monitionib ad quiesces: sciens adeo iuberi
fratic̃ uibent̃ instructꝰ sup̾dictũ ȩgrũ blam¬
dis p̃cibus suꝑans. littorali nauicusȩ imposuit.
sustulitt. decuut ate ꝑnoceem. et ad discrou¬
lorũm scĩ antonu habrtaculũ duxacses sipnt
aut ut altero die uesꝑtinis horissuꝑuenint
clamide expellib facta indutus aduenent
olebat autẽ ueniens ad monasteriũ fratrũ
uocare exipsis machariũ : eũ quȩhis uerbio
int̾rogare. Uenerunt aliqui huc fr̃s¬
t ille uenise dicebat. De egipto inqd sunt:
ande iherosolima: hoc autẽ signũ abhis

Expanded text:
quem illi his verbis loquuntur: Dum adhuc quem illi his verbis loquuntur: Dum adhuc vivit et superest magnus ille sic enim vocabatur Antonius, ascende ad eum; aegrumque navi impositum in monasterium ipsius defer, exspectans ibi donec spelunca sua egressus adveniat. Quem cum videris, referes ei ista quae pateris, atque ab eo consilium postulabis. Quidquid autem tibi super hoc dixerit, facies, et ejus monitionibus acquiesces, sciens a Deo juberi fratrum libenter instructus, supradictum aegrum blandis precibus superans, littorali naviculae imposuit; sustulitque de civitate per noctem, et ad discipulorum sancti Antonii habitaculum duxit. Evenit autem ut alio die vespertinis horis superveniret chlamyde ex pellibus facta indutus advenerit. Solebat autem veniens ad monasterium fratrum vocare ex ipsis Macarium, eumque his verbis interrogare: Venerunt adhuc Et ille venisse dicebat. De Aegypto, inquit, sunt, an de Jerosolyma? hoc autem signum ab his
Abbreviated transcription (Latin):
sus eu̾ ferocior acpene blasphemꝰ egrot᷑:
ue inquit misero michi tuã faciem no¬
lo uidere. et ad ducis michi similestiuis
solius panis deuoritores: Concutiensq
semetipsum. inquieta uocȩ ꝓclamabat
dicens. Nolo nolo. ad publicũ ire desi¬
derio. Oinolentu. In eũ locũ mȩpice:
unde me sustulisti. Tanta gͦ eratꝰ eius
insania. ad eoq sensus ipsius inferinos
quodammꝰ clamores conuerterat dȩmon:
ut et suspendisset forte laqueo sesimanꝰ
ꝑquas hoc facere posset habuisset. Add
uicinos itaq montichos ꝑgit eulogius:
dicens eis. Qd faciam. qđ elephantiosus
ise penitꝰ me desꝑart i amfecit : Dicunt
ei. Quã obcausam : Respondit eis. Quia
dura sunt quȩ mihi conatur impendere
łtqͥd agam ignoro. Proiciam eũ. Sed alit̃
dõ dextras dedi. et satis uereor . Non pro¬
iciam eum. Sed tot actanta iterum
dierũ ac noctiũ mala ferre ñ possum.
QAdeipso agitur ame fiat: ignoro. Aci

Expanded text:
sus ferocior, ac pene blasphemus aegrotus: sus ferocior, ac pene blasphemus aegrotus: Vae, inquit, misero mihi, tuam faciem nolo videre, et adducis mihi similes tui, solius panis devorator es? concutiensque semetipsum inquieta voce proclamabat, dicens: Nolo, nolo; ad publicum ire desidero. O violentia! in eum locum me projice, unde me sustulisti. Tanta ergo erat ejus insania, adeoque sensus ipsius in ferinos quodammodo clamores converterat daemon, ut et suspendisset forte laqueo se, si manus per quas hoc facere posset habuisset. Ad vicinos itaque monachos pergit Eulogius, dicens eis: Quid faciam, quod elephantiosus iste me penitus desperare jam fecit? Dicunt ei: Quam ob causam? Respondit eis: Quia dura sunt quae mihi conatur impendere; et quid agam ignoro: projiciam eum? sed aliter Deo dextras dedi, et satis vereor. Non projiciam eum? sed iterum tot ac tanta mala dierum ac noctium ferre non possum. Quid de ipso igitur a me fiat ignoro. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
es alienã substantiã. inme occcisionem
salutis tuȩ reꝑisse te credio : Eulogus
autẽ rogabat eũ: et satis faciens animo
eiꝰ dicebãt. Noli michi dnẽ. noli talia
loqui: sed dic potius quidte contrista.¬
uerim. et emendo. Flephantiosus autẽ:
cum furore dicebat. Uade. nolo istas
ad ulationes tuas. Proice me inquit
inpublicum: refrigeratione tua ñ egeo
Culogius autẽ obsecrote inqͥt placare.
aut qd te contristtiuerim uenerande
senex edicio. Elephantiosus aut̃ aspe¬
rior infurore: dicebat ad cum. lam
ñ fero fraudulentas irrisi ohes. Adhala¬
tiones et subsannationes tuas ñtolero.
nec michi hȩc arida parctiq tuauita
iocunda ẽ. Uolo ctrnib saturari.
ũq exhibitȩ ei auiro patientassimo
culogio carnesfiissent.i opit utrum
ꝓlamart. Non potes inquit meȩ satis¬
facere uoluntatis : nec tetum solitarius
habitare p̃ualeo. Popłm uidere. ad
publicum ire desidero. Dicit ei eulogiꝰ
Ego tibi ad duco multitudinẽ fr̃m. Rur¬

Expanded text:
am substantiam, in me occasionem salutis tuae reperisse te credis? Eulogius autem rogabat eum, et satisfaciens animo ejus dicebat: Noli, mi domine, noli talia loqui, sed dic potius quid te contristaverim, et emendo. Elephantiosus autem cum furore dicebat: Vade, nolo istas adulationes tuas. Projice me, inquit, in publicum, refrigeratione tua non egeo. Eulogius autem, Obsecro te, inquit, placare, aut quid te contristaverim, venerande senex, edicito. Elephantiosus autem asperior, in furore dicebat ad eum: Jam non fero fraudulentas irrisiones tuas, adulationes et subsannationes tuas non tolero, nec mihi haec arida parcaque vita jucunda est; volo carnibus saturari. Cumque exhibitae ei a viro patientissimo Eulogio carnes fuissent, coepit iterum proclamare: Non potes, inquit, meae satisfacere voluntati, nec tecum solitarius habitare praevaleo. Populum videre, ad publicum ire desidero. Dicit ei Eulogius: Ego tibi adduco multitudinem fratrum. Rur
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint tranquilla quę ꝑdidit. et
quã confusa sint in quib cecidit: ex
ipsa laboris sui difficultatẽ cognoscit.
Quid enim in hac uita laboriosus quã
terrenis desid̾iis estuare aut quid hic
securius quã huius scłi nichil appet̃e.
Qui enĩ hunc mundum diligunt
turbulentis eiꝰ curis. et sollicitudinib
conturbantur. Qui autẽ eũ odiunt
nec secunt᷑ in terrenȩ quictis tranqͥl.¬
litate fruentes futurȩ pacis reqͥem
quã illuc expectant hic quodã modo

Expanded text:
fuerint tranquilla quae perdidit, et fuerint tranquilla quae perdidit, et quam confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requiem, quam illi exspectant, hic quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
dum et motũ m̃tis ad suꝑna reuocare
ut ibi se recolligant unde defluxeru.
et inde se subtrahant ubi disꝑsisunt.
Iusti qui rebus honoribusq acuitae
blandim̃tis renunciant: pinde se ab
omĩ terrena possessione mortificant ut
dõ uiuant. Ideoq scłi huiꝰ blandicias
calcant. ut ualidiores ad uitã illam
de huiꝰ uitȩ mortificatione consurgans.
Cuncta quippe temporalia quasi erbȩ
uirentes arescunt et transeunt. Id eo
ꝓeternis rebus quȩ nũquã arescunt
recte ista seruus dĩ contẽpnit : quia
in eis stabilittitẽ ñ aspicit. Qui post
renunciationẽ mundi ad suꝑnã patriã
scĩs desidiis inhiat : ab hac terrena in¬
tentione quasi quibusdã pennis subleua¬
tus erigit᷑. et in quo lapsus erat ꝑgemi.¬
tũ conspicit et ubi ꝑuenit cũ gaudio
magno intendit. Qui uͦ ad contẽplati¬
onis requiȩ reflexus incuris huius
scłi incedit: si ad memoriã sui reuer¬
tatur ꝓtinꝰ ingemiscit. Quantũq

Expanded text:
dum, et motum mentis ad superna revocare, dum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerint, et inde se subtrahant, ubi dispersi sunt. 6. Justi, qui rebus honoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis stabilitatem non aspicit. 304 7. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, cum gaudio magno intendit. Qui vero, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑcontemplationis errorẽ mitti inge¬
hennã. Sepe mens ad sũma abymis
erigitur. & sepe a sũmis ad infi mapon¬
dere carnis inclinata reflectitur. Mul¬
tos ds̃ exccirnalib sua grã uisitat et ad
contemplationis fastigiũ eleuat. Mul¬
tosq a contemplatione iusto iudicio de¬
scłi amatoribus mundi.
plusq aduersitatib mundi gaudent
eẽ adõ : quib hoc scłm ad om̃e com¬
modũ ꝓsꝑatur. Seruis autẽ dĩ cunc
ta huius mundi contraria funt: ut
dũ ista aduersa sentiunt. ad cȩleste
lesidium ardentius exscitentur. Mag¬
nłi apđ dm̃ refulget grã: qui huic
mundo contemptibilis fuerit. Nã reuera
necesse ẽ ut quẽ mundus odit diligatur
cẽ et hospites. Unde et rephendit᷑ petrꝰ.
qđ tab̾naculum in monte fieri cogita.¬
uit: quia scĩs in hoc mundo tab̃naculũ
ñ est. quib patria et domus incęlo ẽ.
S. cĩ uiri ideo contẽpnere cupiunt mun¬

Expanded text:
quam per contemplationis errorem mitti in gequam per contemplationis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a contemplatione justo judicio de contemptoribus mundi. plusque adversitatibus mundi gaudent, esse a Deo quibus hoc saeculum ad omne commodum prosperatur. Servis ata hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit diligatur peregrinos esse, et hospites ; unde et reprehenditur Petrus quod tabernaculum in monte figere cogitavit , quia sanctis in hoc mundo tabernaculum non est, quibus patria et domus in coelo est. 5. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mun
Abbreviated transcription (Latin):
n contemplatione autẽ sẽse ꝑ inter¬
ualla resumit quia diuturnitate con¬
templandi lassatur. Uisio animialiũ¬
quȩ in erechieleͥ ibant et ñ reuertebant᷑
ꝑtinet ad uitȩ actiuę ꝑscuerantiã. Et itum
ea animcilia quȩ ibant et reuercebant᷑
ꝑtinent ad contemplaticͥ ẽ uitȩ m̃surã.
nqua dũquisq intenderit sua reuerbe¬
ratũs infirmitate reflectitur atque
iterum renouata intentione ad ea
unde descenderat rursus erigitur qđ
fieri in actiua uita ñ potest dequa
si quisq reflectat uel ad modicũ statĩ
uitiorum excipitur luxu. Oculum
dextrũ scandalizantem quẽ euelli
dñs p̃cepit uita contemplatiua ẽ. Duo
oculi infacie actiua uita et contem¬
platiua in homine. Qui igit᷑ ꝑ con¬
templationẽ docebit errorem melius si
euellit contemplationis oculũ serua t
sibi unum uitȩ actualis obtutũ. ut sit
utilius illi ꝑsimplicẽ actionẽ ire adutã

Expanded text:
in contemplatione autem sese per interin contemplatione autem sese per intervalla resumit, quia diuturnitate contemplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezechiele, quae ibant, et non revertebantur , pertinent ad vitae activae perseverantiam; et iterum ea animalia, quae ibant et revertebantur, pertinent ad contemplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, sua reverberatus infirmitate reflectitur; atque, iterum renovata intentione, ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim vitiorum excipitur luxu. 10. Oculus dexter scandalizans, quem evelli Dominus praecepit , vita contemplativa est. Duo oculi in facie, activa vita et contemplativa in homine. Qui igitur per contemplationem docebit errorem, melius est si evellat contemplationis oculum, servans sibi unum vitae activae obtutum, ut sit utilius illi per simplicem actionem ire ad vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
priuatur: ita et contemplationi ua-¬
cans ab omĩ occupatione actuali auer¬
titur. Et sicut ab actuali uita cons¬
cendentes in contemplationis quiete
sepeliuntur : ita ab actione scłi receden¬
tes eos uita actiua inse quasi sepeli¬
endo suscepit: ac ꝑ hoc uitȩ mundanȩ
actiua uita. et uitȩ actiuȩ contẽpla¬
tiua sepulchru est. Uiri scĩ sicut a se
creto contemplationis egrediuntur
adpublicũ actionis: ita rursus ab ac¬
tionis manifesto ad secretũ contẽpla-¬
tionis intimȩ reuertuntur. ut intũs dm̃
laudent ubi acceꝑunt: unde foris ad
eiꝰ głam oꝑantur. Sic̃ aquile moris ẽ
semꝑ oculũ in radiũ solis infigere nec
de flectere nisi esce soluis abtentu. ita
et scĩ a contẽplatione ad actualẽ uita
Interdũ reflectuntur considerantes
illa sũma sic eẽutilia ut tam̃ ista hu¬
milia sint paululũ nrã indigentiae
necessaria. In actiuȩ uitȩ generae
humcinȩ intentio ꝑseueranter incedit.

Expanded text:
privatur, ita et contemplationi vaprivatur, ita et contemplationi vacans ab omni occupatione actuali avertitur. Et sicut ab actuali vita conscendentes in contemplationis quiete sepeliuntur, ita ab actione saeculi recedentes eos vita activa in se quasi sepeliendos suscipit; ac per hoc vitae mundanae activa vita, et vitae activae contemplativa sepulcrum est.creto contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secretum intimae contemplationis revertuntur: ut intus Deum laudent, ubi acceperunt unde foris ad ejus gloriam operentur. . Sicut aquilae moris est semper oculum in radium solis infigere, nec deflectere, nisi escae solius obtentu: ita sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, consideranilla summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae necessaria. 8. In activae vitae genere humana intentio perseveranter incedit;
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplatiua uͦ mundo renuncians
soli dõ uiuere delectat᷑. Qui prius
in actiua uita ꝓficit: ad contẽplatio¬
nẽ bene conscendit. Merito enĩ inista.
sustolitur. qͥ in illa utilis inuenitur.
Q uicũq adhuc tempr̃alem głam aut
carnalem affectat concupiscentiam
a contẽplatione ꝓhibetur : ut positus
in actualis uite oꝑatione purgetur.
n ista enĩ prius ꝑ exercitiũ bonioꝑis
cuncta ex aurienda sunt uitia : ut in
illa iampura mentis aciȩ ad contem¬
plandũ dm̃ qͥsq ꝑtranseat. Et licet
conuersus statim ad contemplationem
conscendere cupiat: tamen ratione
cogitur ut prius in actiuȩ uitae oꝑati.¬
onc̃ uersetur. Ex emplum enim actiue
et contemplatiuȩ uitȩ de iabob sume.
quidum ad rachel hoc ẽ aduisũ princi¬
pium destinaret. quȩ contemplationẽ
significat: lia illi hoc est labioriosa
uita subponitur. quȩ actiuã demonstrat.
Sicut sepultus ab omĩ negotio terreno

Expanded text:
contemplativa vero mundo renuntians, contemplativa vero mundo renuntians, soli Deo vivere delectatur. 301 3. Qui prius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione cogitur, ut prius in activae vitae operatione versetur. 4. Exemplum enim activae et contemplativae vitae de Jacob sume, qui dum ad Rachel, hoc est, ad visum principium, destinaret, quae contemplationem significat, Lia illi, hoc est, laboriosa vita supponitur, quae activam demonstrat . 5. Sicut sepultus ab omni negotio terreno
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ cauenda ẽ ꝓpositionũ artifi¬
ciosa subtilitas quȩ callidis obiecdionib
retias tenent. ita enim uersutis asserti.¬
onibus pͣuorũ disputatio innodatur ut
recta eẽ simulent quȩ ꝑuersa suadeNT.
Lectio memoriȩ auxilio eget. Quodsi
fuerit naturaliter tardior frequenti
tamen mnditatione acuitur. aclegendi
assiduitate colligitur. Sepe ꝓlixa lecꝰ¬
tio longitudinis causa memoriam
legentis oblitterat. Qđ si breuis sit
submoto quȩ libet alibro sententia
retractat᷑ in animo. Tunc sine labore
legitur. et ea quȩ lecta sunt recolendo
memoria minime exciduntur. Accep¬
tabilior ẽ sensib lectio tacita quam
aꝑta. Amplius eni intellectꝰ instruit᷑.
quando uox legentis qui escit: et sub
silentio lingua mouetur. Nã clare
legendo. et corpꝰ lassat᷑ : et uocis acu-¬
men obtunditur. de contemplatio
A
Alla cõmunis multorũ ẽ: ista uͦ paucoꝵ
Actiua uita mundanis rebus bene utit᷑.

Expanded text:
fidelium cavenda est propositionum artififidelium cavenda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit; ita enim versutis assertionibus pravorum disputatio innodatur, ut recta esse simulent quae perversa persuadenLectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. DixiLectio memoriae auxilio eget. Quod si a illa communis multorum est, ista vero paucorum. 2. Activa vita mundanis rebus bene utitur,
Abbreviated transcription (Latin):
UMSI T utilis ad instruendum
lectio adhibita autẽ collatione
maiorẽ intelligentiã p̃bet. Melius est
enim conferre quã legere. Collatio:
docibilitatẽ facit. Nam ꝓpositis inter¬
rogationib cunctatio rerũ excluditur.
Et sepe obiectionib litteris ueritas ap¬
probatur. Qđ enĩ obscurũ est aut du¬
bium. conferendo cito ꝑcipitur. Mul¬
tum ꝓsunt incollatione figurȩ. resenĩ
quȩ minꝰ ꝑse aduertunt᷑ ꝑ conparatio¬
nẽ rerũ facile capiunt᷑. Nã sepe sub
misteria. Sic̃ instruere solet collatio
ita contentio destruit. Hȩc enĩ relicto
sensu ueritatis lites generat. et pugnan¬
do uerbis etiã indõ blasphemiã: inde
hȩresis et scisma qͥb subuertit᷑ fides.
eritas corrumpitur. caritas scinditur.:
contentiosorũ studiũ ñ ꝓueritate sed
ꝓ appetitu laudis certatur. Tantaque
ẽ in his ꝑuersitas ut ueritati cedere
nesciant. ipsamq rectã doctrinam
euacuare contendant. In disputatione

Expanded text:
um sit utilis ad instruendum lectio, adhibita tamen collatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objectionibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. in collatione figurae. Res enim quae minus per se advertuntur, per comparationem rerum facile capiuntur. Nam saepe sub mysteria. 4. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim, relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis etiam in Deum blasphemat. Inde et haereses, et schismata, quibus subvertitur fides, veritas corrumpiContentiosorum studium non pro veritate, sed pro appetitu laudis, certat; tantaque est in his perversitas, ut veritati cedere nesciant, ipsamque rectam doctrinam evacuare contendant. 300 6. In disputatione
Abbreviated transcription (Latin):
emulatores eorum ꝓnr̃is efficiamur
uiribus. cum uitas eorũ p̃darissimas
agnoscentes. imittiri xp̃o donante con
et consubstaintialis et inseparabilis trim¬
tas pat̾ et filius et sp̃s sc̃s glorificatur
iugiter et collaudatur : quia ipsi de¬
betur om̃is laus et gloria in scłascłorũ¬

Expanded text:
aemulatores eorum pro nostris efficiamur aemulatores eorum pro nostris efficiamur viribus, cum vitas eorum praeclarissimas agnoscentes, eas imitari Christo donante contet consubstantialis et inseparabilis Trinitas, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, glorificatur jugiter et collaudatur, quia ipsi debetur omnis laus et gloria in saecu
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabile corpusculũ discipuli eius
sicut decebat ꝓmore curantes: totam
noctẽ suꝑ illud duxere ꝑuigilem.
psalmos hymnosq canttintes. Se¬
quenti uero die sepelierunt in monte
ubi fuerat constitutũ. Illi autẽ qui
missi erant ad scm petroniũ: deduxe¬
runt eum ad luc infirmitate ipsa
laborantem. Qui paucis dieb totã
frat̾nitatẽ gub̾nans. et hic inpace de¬
functꝰ ẽ: relinquens pꝰse uirũ iustum
et acceptissimũ dõ orsiesium nomine.
Haec igitur nos exmultis eoꝵ meritis
descripsimus pauca. et ex magnis par¬
ua digessimus. ñ ut illis aliquis honor¬
praretur : nec enĩ fas ẽ eos nr̃is indi¬
gere p̃comis quib sufficiens ẽ aet̃na
laus. et indeficiens gła quã corã xp̃o
et scis angłis eiꝰ ad ẽpti sunt. et plemus
cum suis corporibus in resurrectione
omĩum consequentur. fulgebunt enĩ
sicut sol in regnodĩ qui glorifieantes
S g lorificare digniitus ẽ. sedut nos

Expanded text:
venerabile corpusculum discipuli ejus, venerabile corpusculum discipuli ejus, sicut decebat pro more curantes, totam noctem super illud duxere pervigilem, psalmos hymnosque canentes, sequenti vero die sepelierunt eum in monte, ubi fuerat constitutum. Illi autem qui missi erant ad sanctum Petronium, eum deduxerunt, adhuc infirmitate ipsa laborantem. Qui paucis diebus totam fraternitatem gubernans, et hic in pace defunctus est, relinquens post se virum justum et acceptum Deo, Orsesium nomine. CAP. LIV.--Haec igitur nos ex multis eorum meritis descripsimus pauca, et ex magnis parva digessimus, non ut illis honor aliquis praestaretur; nec enim fas est eos indigere praeconiis, quibus sufficiens est aeterna laus et indeficiens gloria, quam coram Christo et sanctis angelis ejus adepti sunt, et plenius cum suis corporibus in resurrectione omnium consequentur. Fulgebunt enim sicut sol in regno Dei , qui glorificantes se glorificare testatus est : sed et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Ego namq iam delibor: et tempꝰ meae
resolutionis instat. Eligite igitur
ex uobis fr̃s me p̃sente: qui post dm̃
p̾sit om̃ib curamq ur̃arũ gerat ani¬
marum. Quantũ uͦ mea discretione
ꝑpendo. petroniũ ego adhoc opus
pedit uobis eligere. Receꝑunt esdẽ
et in hoc obȩdientissimi filii: consilũ
patris. Frat enĩ petronius potens
infide. humilis in conuersatione . in¬
tellectu prudentissimus. bon morib.
discretione ꝑfectus. Proquo p̃cem dño
sc̃s pachomius fudit: quia et ipsum
inmoncisterio cognomento ci noboscioꝵ
egrotare compererat. Cui licet ab¬
senti cunctam frat̾ntatẽ cõmendauit
indño: mittens ad eum ꝓtinꝰ ut ueniret
Et signaculo. xp̃i se muniens. atq ange¬
lum lucis qui fuerat ad se directꝰ aspec¬
tu in tuens hilari. scãm reddit animã
quarto decimo die mensis pacho scđm
aegyptios. qđ ẽ uixta romanos ad
septimum diem iduũ maiarũ. Cuius

Expanded text:
Ego namque jam delibor, et tempus meae Ego namque jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Eligite igitur ex vobis fratrem, me praesente, qui post Deum praesit omnibus, curamque vestrarum gerat animarum. Quantum vero mea discretione perpendo, Petronium ego ad hoc opus expedit vobis eligere. Receperunt ergo et in hoc obedientissimi filii consilium patris. Erat enim Petronius potens in fide, humilis in conversatione, intellectu prudentissimus, bonis moribus, discretione perfectus. Pro quo precem Domino sanctus Pachomius fudit, quia et ipsum in monasterio, cognomento Chinobosciorum aegrotare compererat. Cui, licet absenti, 138 cunctam fraternitatem commendavit in Domino, mittens ad eum protinus ut veniret. Et signaculo Christi se muniens, atque angelum lucis qui fuerat ad se directus, aspectu intuens hilari, sanctam reddidit animam, quarto decimo die mensis Pachon, secundum Aegyptios, quod est juxta Romanos, ad septimum diem Iduum Maiarum. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
lȩta m̃te cęlebrabat suꝑ tantis ac
talibus fructib adño sibi concessis.
dequibus nr̃ hic sermo diu ꝓductꝰ ẽ:
deo gr̃as referens. Post beatissimum
uero paschalis festi diem multis frib
beat᷑ pachomius infirmat᷑ ẽ: et ministra¬
bat ei theodorus cuius sepe meminimꝰ.
Et quãuis eẽt toto corpore nimis atte¬
nuatus ac debilis: faciem tam̃ habebat
hilariorem atq fulgentẽ. ita ut ex
hoc quoq uidentib pie m̃tis ac since¬
rissimȩ conscientię suȩ monstraret indi.¬
eos. Ego quidem km̃i uiam patrum
securus ingredior: nam uideo me a
dño ꝓtinus euocari. Uos ergo mem̃tott
et ugilantes in p̃cib sobrii estote in
oꝑibus ur̃is. Nulla uob sit coniuncᷤ¬
tio cũ sectatorib meletii uel arrii
aut origenis: seu cȩteris xpĩ p̃ceteris
aduersantibus. Cum illis autẽ con¬
uersamini qui dñm metuunt: ec pos.¬
animab ur̃is spiritalia pr̃are solatia.

Expanded text:
laeta mente celebrabat super tantis ac laeta mente celebrabat super tantis ac talibus fructibus a Domino sibi concessis, de quibus noster hic sermo diu productus est, Deo gratias referens. Post beatissimum vero Paschalis festi diem, multis fratrsanctus Pachomius infirmatus est; et ministrabat ei Theodorus, cujus saepe meminimus. Et quamvis esset toto corpore nimis attenuatus ac debilis, faciem tamen habebat hilarem atque fulgentem, ita ut ex hoc quoque videntibus piae mentis ac sincerissimae conscientiae suae monstraret indieos: Ego quidem, charissimi, viam patrum securus ingredior, nam video me a Domino protinus evocari. Vos ergo mementote  sobrii estote in operibus vestris. Nulla sit vobis conjunctio cum sectatoribus Meletii, vel Arii, vel Origenis, seu caeteris Christi praeceptis adversantibus. Cum illis autem conversamini, qui Dominum metuunt, et posanimabus vestris spiritualia praestare solatia.
Abbreviated transcription (Latin):
Super ipsum igitur omẽm curã nram
sollicitudinem̃q iactemus: et qnͣdo
uoluerit uel quomͦ iudicauerit. ipse
terminum doloribus nr̃is benignus
imponet. Qui respondens ait̾. Igno¬
sce mͥ uenerabilis pater et ora ꝓme
dñm: ut et hoc michi delict̾ũ remit¬
tere ꝓsua pietate dignetur. Assere¬
bant autẽ plurimi dehoc ipso sene.
qđ ꝑ annum in tegrũ se defleuerit.
pꝰ biduanum ieiuniũ parũ cibi ꝑcipi¬
ens. Hunc scs pachomiꝰ monachis
ꝓponebat. uelut exemplũ bonorũ oꝑũ
firmam̃tumq uirtutũ: adquẽ etiã
eos qui erant in merore positi dirige¬
bat. quia habebat et consolatorium
uerbum. sicut nullus alius. Quiusq
tans: in senectute scã ꝑdolorib tantiᷤᷤ
ȩt̃na solatia recepturus. ad cȩlestia
regna transiuit
numquã prorsus absconderit. sed
om̃ibus prerogans et hunc et alios
quã plures ꝑ fecte conuersationis
ad xp̃m ante p̃miserit: diem festũ

Expanded text:
Super ipsum igitur omnem curam nostram Super ipsum igitur omnem curam nostram sollicitudinemque jactemus; et quando voluerit, vel quomodo judicaverit, ipse terminum doloribus nostris benignus imponet. Qui respondens, ait: Ignosce mihi, venerabilis pater, et ora pro me Dominum, ut et hoc mihi delictum remittere pro sua pietate dignetur Asseverabant etiam plurimi de hoc sene, quod per annum integrum se deflevit, post biduanum jejunium parum cibi percipiens. Hunc sanctus Pachomius monachis proponebat, velut exemplum bonorum operum, firmamentumque virtutum. Ad quem etiam eos qui erant in moerore positi, dirigebat, quia habebat et consolatorium verbum, sicut nullus alius. Qui usque tans in senectute sancta. pro doloribus tantis aeterna solatia recepturus, ad coelestia regna transivit.nunquam prorsus absconderat, sed omnibus praerogans, et hunc et alios quamplures perfectae conversationis ad Christum ante praemiserat, diem festum
Abbreviated transcription (Latin):
patri cũ deuotione maxima seruiemꝰ:
Ad quẽ ipse respondit. Impossibile est
michi ñ oꝑari. Et frat̃ ait. Si hoc
inquit tibi ñplacet: saltem manꝰ tuas
oleo ꝑunge. ne tantũ sanguinem
ꝓfluentes in labore deficiant. Qui
consilio eius ad quiescens: fecit qđ
hortatꝰ ẽ eum. Et intantũ uulnera¬
te manꝰ eiꝰ grauate sunt: ut nequaꝗͣ
posset sufferre cruciatꝰ. Ad quem
ui endum beatꝰ pachomiꝰ ueniens.
causamq cognoscens: ait ei. Putabas
frat̃ qđ te oleum posset iuuare.
Quis uero te cogit ita sedulo labora¬
re. ut sub p̃textu oꝑis in hoc uisibili
oleo magisquã indeo spemtuam
poneres: Aut numqͥd impossibile ẽ
dõ sanare te : Aut ignorat egritu.¬
dines singulorum. nr̃isq cõmonitionib
indiget: Uel despicit nos qui est
natura misericors : Sed utilitatem
considertins animarum nr̃arum. sinit
ad mom̃tum pati nos tristia: ut tole¬
rantiȩ nr̃e ꝑpetua p̃mia largiatur.

Expanded text:
Patri cum devotione maxima serviemus? Patri cum devotione maxima serviemus? Ad quem ille respondit: Impossibile est mihi non operari. Et frater ait: Si hoc, inquit, tibi placet, saltem manus tuas oleo perunge, ne tantum sanguinem profluentes in labore deficiant. Qui consilio ejus acquiescens, fecit quod hortatus est eum; et intantum vulneratae manus ejus gravatae sunt, ut nequaquam posset ferre cruciatus. Ad quem visendum beatus Pachomius veniens, causamque cognoscens, ait ei: Putabas, frater, quod te oleum posset juvare? Quis enim te coegit ita sedulo laborare, ut sub praetextu operis, in hoc visibili oleo magis quam in Deo spem tuam poneres? Aut nunquid impossibile est Deo sanare te? Aut ignorat aegritudines singulorum, nostrisque commonitionibus indiget? vel despicit nos qui est natura misericors? Sed utilitatem considerans animarum nostrarum, sinit ad momentum nos pati tristitiam, ut tolerantiae perpetua praemia largiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipso opere magna uiri tolerantia
monstraretur. In tanta igitur in¬
firmittite corporis constitutꝰ. nũ ꝗͣ
fratrum collectam deseruit: sed
ad explendas om̃s diurnas oratio.
caperet. quȩdã de scripturis scis meditari.
tottq membra sua xp̃i signaculo mu.¬
quiescebat. Deinde circa noctis me¬
dium surgens: usq ad matutinas ora¬
tiones alacer ꝑmanebat. Huius
aliquando manus quidam frat̃ in¬
spiciens. oꝑis nimietate atq uigilan¬
tia fortiter sauciatas et respersas
sanguine: dicit ei. Quid ita pat̃
durissimo labore te discrucias. maxi¬
me tali infirmitate depressus: An
forte metuis ne apud dñm contrahaᷤ
offensam. et ueluti crimen incurras
si ñ sedulo fueris oꝑatus: Scit dñs
quid pateris : et quia nemo tantis
tribulationib afflictus ullũ ualet
opus attingere. p̃cipue tu qͥ nulla
necessitate constringeris. Nam si
peregrinis pꝰdñm sufficientiã ꝑ auꝑib¬
q largimur. quantomagis tibi tanto

Expanded text:
ex ipso opere magna viri tolerantia ex ipso opere magna viri tolerantia monstraretur. In tanta igitur infirmitate corporis constitutus, nunquam fratrum collectam deseruit, sed ad explendas omnes diurnas orationecaperet somnum, quaedam de Scripturis sanctis meditari; totaque membra sua Christi signaculo muquiescebat. Deinde circa noctis medium surgens, usque ad matutinas orationes alacer permanebat. Hujus aliquando manus quidam frater inspiciens, operis nimietate atque violentia fortiter sauciatas, et respersas sanguine, dicit ei: Quid ita pater durissimo labore te discrucias, maxime tali infirmitate depressus? An forte metuis ne apud Deum contrahas offensam, vel otii crimen incurras, si non sedulo fueris operatus? Scit Dominus quid pateris, et quia nemo tantis tribulationibus afflictus, ullum valet opus attingere, praecipue tu qui nulla necessitate constringeris. Nam si peregrinis post Deum sufficientiam pauperibusque largimur, quanto magis tibi tanto
Abbreviated transcription (Latin):
circo indolore sustine. et in huml¬
litate tua pacientiam habe: et qͣndo
uoluerit dñs tibi conferet sospitatẽ.
Q d site diutius ꝓbare dignatur: esto
gratus ut fuit ꝑfectissimus et paci¬
entissimus iob. qui multais tribula¬
tionum et cruciatuum tẽptationeᷤᷤ
excipiens: dño benedicebat. Et sic̃
ille. tu quoq pro doloribus tuis
Bona quidem ẽ abstinentia ac mo¬
nacho in oratione ꝑseuerantia.
tam̃ infirmus p̃mium magis ad ipisci¬
tur. cũ longanimis et paciens inueni¬
tur. Et quia nobis demagnanimis
uiris sermo ꝓcessit : ne cessario reor
unius adhuc uiri tolerantiã. quę
cunctã laudem transcendit huma.
regio morbo correptus. sequestratam
a fr̃ib habuit cellam: tota uita sua
pane tantum et sale contentꝰ. Semꝑ
autẽ. psiatos oꝑabatur. Tantamq
contritionẽ ꝓpt̃ dñm sustinebat:
ut sepe numero funiculos intorqueis
compungeretur manꝰ eiꝰ. et sangui¬
nis guttȩ effluerent: in tantũ ut

Expanded text:
circo in dolore sustine, et in humicirco in dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe; et quando voluerit Dominus, conferet tibi sospitatem. Quod si te diutius probare dignatur, esto gratus, ut fuit perfectissimus et patientissimus Job, qui multas tribulationum et cruciatuum tentationes excipiens, Dominum benedicebat. Et sicut ille, tu quoque pro doloribus tuis Bona quidem est abstinentia, et in oratione perseverantia; tamen infirmus magis praemium adipiscitur, cum longanimis et patiens invenitur. Et quia nobis de magnanimis viris sermo processit, necessarium reor, unius adhuc viri tolerantiam, quae cunctam laudem transcendit humanaregio morbo correptus, sequestratam a fratribus habuit cellulam, tota vita sua pane tantum et sale contentus. Semper autem psiathios operabatur; tantamque contritionem propter Dominum sustinebat, ut saepenumero funiculos 137 intorquens, compungerentur manus ejus, et sanguinis guttae effluerent, intantum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uel scitate uite uel antiquitate tẽpori
p̃cedebant. ex posuit eis cuncta quȩ
uiderat atq audierat a malignis
spiritib. In sinuauit etiã ꝑ epłassuaᷤᷤ
ab sentibus. muniens eos indisciplina
atq timore dñi. et instruens pro¬
uidenter ut innullo prsus fantasiis
demonũ cędant. nec insidiarum
corroborati atq solidati fide. cum
om̃i a lacritute laborẽ continentiȩ
NI ER ea alicuius frĩs qui
pacientiȩ senis emulus et imita¬
tor erat̾. cũ staret ad orationem
ꝑcussit scorpius pedẽ. et adeo uiris
infudit ut usq ad cor eius dolor ex¬
curreret. et sp̃m paulominꝰ ex ha¬
laret. Qui licet sit affectꝰ ex gemo
cruciatu: ñ tamen se cõmouit a
loco suo donec finiretur oratio.
P roquo statiin pachomius precem
passio capitis inflicta: dolores ei¬
a cerrimos excitabat. Qui cum
rogaret pachomiũ ut eum suis
releuaret orationibus: ait ad eum
utasne fili qđ alicui contingat
dolor aut passio. aut aliqͥd huus¬
cemodi. sine ꝑmissione dĩ Id¬

Expanded text:
vel sanctitate vitae, vel antiquitate temporis praecedebant, exposuit eis cuncta quae viderat atque audierat a malignis spiritibus. Insinuavit etiam per epistolas suas absentibus, muniens eos indisciplina atque timore Domini, et instruens providenter, ut in nullo prorsus phantasiis daemonum cedant, nec insidiarum corroborati atque solidati fide, cum omni alacritate laborem continentiae --Interea alicujus fratris, qui patientiae senis aemulus et imitator erat, cum staret ad orationem, percussit scorpius pedem; et adeo virus infudit, ut usque ad cor ejus dolor excurreret, et spiritum paulo minus exhalaret. Qui licet sit affectus extremo cruciatu, non tamen se commovit a loco suo, donec finiretur oratio: pro quo statim Pachomius preces passio capitis inflicta, dolores acerrimos excitabat. Qui cum rogaret Pachomium, ut eum suis relevaret orationibus, ait ad eum: Putasne, fili, quod alicui contingat dolor, aut passio, aut aliquid hujusmodi sine permissione Dei? Id
Abbreviated transcription (Latin):
ens. romam usq ꝑuenit atq in ȩcłia
scĩ petri pauliq orationib factis. rurs
ad alexcindriam pedester remeauit:
ubi iterum p̃cem fudit inbasilica mar¬
semꝑ ac pedib martires scõs in om̃ib suffi¬
cienter honerauit. Qui et hoc adarãm
aedifictitionem sepe dicebat: nolse me¬
minisse qđ uiquã sensil suis aidõ fuerit
separatus. El ꝙ sunt betessim pbuloro.¬

Expanded text:
ens, Romam usque pervenit, atque in ecclesia ens, Romam usque pervenit, atque in ecclesia sancti Petri Paulique orationibus factis, rursus ad Alexandriam pedester remeavit; ubi iterum precem fudit in basilica mars ac pedibus martyres sanctos in omnibus sufficienter honoravit. Qui et hoc ad nostram aedificationem saepe dicebat, non se meminisse quod unquam sensibus suis a Deo fuerit separatus. Haec sunt beatissimi Philorom
Abbreviated transcription (Latin):
ac duos annos exnullo pomorũ gene¬
re gustasset. Cum autẽ metꝰ illum
mortis aliquando uexaret. ꝑsex annoᷤᷤ
clausisse se intra memoriã mortuoꝵ
ut demonem quẽ exformidine sepul¬
turę terribilem sentiebat. insepul¬
chris habitaindo suꝑaret. Libenter
tos in eo mores semꝑ ac simplices in¬
tentionẽq addm̃ dirigens. Qui usq
ad p̃sentes dies ñdesinit libros ꝓpria
manu scribere : etiam cũ lxxx.an
nos agcit. Dicebat hoc etiã ose
betitissimus qđ ex quo accepisset laua-¬
chrum regenerationis. atq mysterii
grãm spũalis. usq inp̾sentem diem sine
causa se alterius pane usum fuisse ne¬
sciret: sed qđ ex laboribus ꝓpriis sicuti
ꝑ suadere ante dm̃ nobis solebat ducen¬
tos quinqͣginta solidos elephantiosis
laborantib morbo dedisset. memoratãq
pecunã ñ excuiꝰquã alterius uel leui
dãpnato. sed ex manuum suarũ oꝑibus
p̃stitisse. Qui pedestre iter omẽ confici¬

Expanded text:
uadraginta ac duos annos ex nullo pomorum geneuadraginta ac duos annos ex nullo pomorum genere gustasset. Cum autem metus illum mortis aliquando vexaret, per sex annos clausisse se intra memoriam mortuorum, ut daemonem, quem ex formidine sepulturae terribilem sentiebat, in sepulcris habitando superaret. Libenter tos in eo mores semper ac simplices, intentionemque ad Deum dirigens: qui usque ad praesentes dies non desinit libros propria manu scribere, etiam cum octoginta annos agat. Dicebat hoc etiam ipse beatissimus, quod ex quo accepisset lavacrum regenerationis, atque mysterii gratiam spiritualis, usque in praesentem diem, sine causa se alterius pane usum fuisse nesciret; sed quod ex laboribus propriis, sicuti persuadere ante Deum nobis solebat, ducentos quinquaginta solidos elephantioso laborantibus morbo dedisset, memoratamque pecuniam non ex cujusquam alterius vel levi damno, sed ex manuum suarum operibus praestitisse. Qui pedester iter omne confici