comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nerum atq lantbertũ ad bona cp̃i deuastanda parari. Hanc ita¬
q false compositam suggestionẽ presuluere accipiens. haud me¬
diocri sollicitatione constringelatur. illiq si quo genere ingenii
eos mitigare ualeret neueniant: cõmutationẽ multe merredis
pollicebatur. Qui protinus ad falsitatis illate suspicionẽ conf¬
mandam. illos quidẽ mitigandos adire sesimulans aliorsum
delinat. et paulo post remeans. quasi impetrata pace. promissa
sibi reposcit. Huic itaq et aliis ꝑniciose illudentibꝰ tanta impẽ¬
dit. ut ad huc sedes ep̃alis sed et omnis parochia se duulsam
ingemiscere uideatur. Sub hac etiam specie ipse heruiuardus
aduocatias aliquantarũ uillarum quasi pro defensione pre¬
sumpsit. sed plusquã inimicus predo assiduis exactionibus
so sene flandrensium comite mortuo: mox uru opat᷑¬
ens lotharius rex. possessiones illius abbatias uidelicet sancti

Expanded text:
nerum atque Lantbertum ad bona episcopi devastanda parari. Hanc itanerum atque Lantbertum ad bona episcopi devastanda parari. Hanc itaque false compositam suggestionem presul vere accipiens, haud mediocri sollicitatione constringebatur, illique, si quo genere ingenii eos mitigare valeret ne veniant, commutationem multae mercedis pollicebatur. Qui protinus ad falsitatis illatae suspicionem confirmandam illos quidem mitigandos adire se simulans, aliorsum declinat, et paulo post remeans quasi impetrata pace, promissa sibi reposcit. Huic itaque et aliis perniciose illudentibus tanta impendit, ut adhuc sedes episcopalis, sed et omnis parrochia, se divulsam ingemiscere videatur. Sub hac etiam specie ipse Heriwardus advocatias aliquantarum villarum quasi pro defensione presumpsit, sed plus quam inimicus praedo assiduis exactionibus fo sene Flandrensium comite mortuo, mox irruens Lotharius rex, possessiones illius, abbatias videlicet sancti
Abbreviated transcription (Latin):
na epacaret. Qui fingens se mittere legationẽ ad amicos et ꝓ¬
pinquos in domo regia uersantes. quasi ut regem mitigarent.
interpositis aliquot diebꝰ ad ep̃m iterum ueniebat. siuisq prec¬
bus suoq ingenio paratam expeditionẽ rege quidẽ mansuefac¬
to quienisse referens iactitabat. Hac fraude ep̃i grãm captans
maximã opulentiam donoꝵ excipiebat. immo uero cã aluis
beneficiis uillam cui nomẽ lambras extorserat. ꝓd quoq heri¬
uuardus aliquando. Hic ante pre infidelitate relicto cp̃o. iap¬
toribus quoꝵ mentionẽ iam fecimꝰ rainero uidelicet atq lã¬
beito se addidit. uerumtamẽ sub hiis parum ꝓficiens postea
ad ep̃m sub specie fidelitatis remeauit. Qui etiam uersute fac¬
tionibꝰ atq adulationibꝰ sub quadam specie familiaritatis
grãm ep̃ñ sibi emerrabatur. eiq aliquando suspiciosa er uer si¬
mili commentatione delos machinabat asserens uidelicer ray¬

Expanded text:
na epacaret. Qui fingens se mittere legationem ad amicos et prona epacaret. Qui fingens se mittere legationem ad amicos et propinquos in domo regia versantes, quasi ut regem mitigarent, interpositis aliquot diebus ad episcopum iterum veniebat, suisque precibus suoque ingenio paratam expeditionem, rege quidem mansuefacto, quievisse referens jactitabat. Hac fraude episcopi gratiam captans, maximam opulentiam donorum excipiebat, immo vero cum aliis beneficiis villam cui nomen Lambras extorserat. Id quoque Heriwardus aliquando. Hic ante pre infidelitate relicto episcopo, raptoribus quorum mentionem jam fecimus, Rainero videlicet atque Lantberto, se addidit; veruntamen sub his parum proficiens, postea ad episcopum sub specie fidelitatis remeavit. Qui etiam versutis factionibus atque adulationibus sub quadam specie familiaritatis gratiam episcopi sibi emercabatur, eique aliquando suspiciosa et verisimili commentatione dolos machinabatur, asserens videlicet Ray
Abbreviated transcription (Latin):
serrtur singulari certariine. Multis seditionibus terdo ep̃c
atq molestis a suis uasallis concutitur¬
oc igitur modo regibus inter se discordantibus. iam
dictu difficile ẽ quot procellis factionum intonanti¬
bus ab ip̃is suis uasillis afficitur tethdo ep̃s. Qm̃ namq im
peratorẽ malorum scilicet tortorem in predicti belli negociis oc¬
cupatum nouerant. ideo impunitatis sccuritatẽ colligentes. E¬
piscopo utpote simplici uiro. et lingue regionis ignaro. subdo¬
lis suggestionibꝰ iniurias sepe urogabant. Aliquando ecerum
walterus totius ueritatis effetus. pretenta ꝑ dolum fide deuoti¬
onis terorem ueri similis cause incutiens illudebat. fraudulen¬
ter sane demincians lotharium regẽ adurtem incendendã cel-¬
lecta manu uenire paratũ. et omne̾m uiciniam excidio colla¬
turum. Qua dere presul ꝑterritus. uualterũ multa mercede
donabat. plus pollicitus. Si quouis modo tante pestis molimi¬

Expanded text:
ferretur singulari certamine. » 99. Multis seditionibus Tetdo episcopus ferretur singulari certamine. » 99. Multis seditionibus Tetdo episcopus atque molestiis a suis vassallis concutiturHoc igitur modo regibus inter se discordantibus, jam dictu difficile est, quot procellis factionum intonantibus ab ipsis suis vassalis afficitur Tethdo episcopus. Quoniam namque imperatorem, malorum scilicet tortorem, in predicti belli negotiis occupatum noverant, ideo inpunitatis securitatem colligentes, episcopo, utpote simplici viro et linguae regionis ignaro, subdolis suggestionibus injurias saepe irrogabant. Aliquando etenim Walterus, totius veritatis effoetus, praetenta per dolum fide devotionis terrorem verisimilis causae incutiens illudebat; fraudulenter sane denuntians, Lotharium regem ad urbem incendendam collecta manu venire paratum, et omnem viciniam excidio collaturum. Qua de re presul perterritus, Walterum multa mercede donabat, plus pollicitus, si quovis modo tantae pestis molimi
Abbreviated transcription (Latin):
interdudendum suspicaretur. pugnatum transire festinaret.
aut econtra ip̃e ab eo sumptis quoq obsidib remerso Arnu¬
o aduersus illum remearet. cõmissaq inuicẽ pugna cui teus
ãnueret. laureatus regni imꝑis potiretur. Hoc audato. es¬
mes quidam goisfridus nomine prorumpens ĩ uoce ait. Qd
tot ab utraq parte cedentur: Ueniant ambo reges in unũ
tantũmodo. nꝯbisq procul spectantibꝰ summã pencub soli
subeuntes. una conferantur. unoq fuso ceteri reserugti uic¬
tori subiciantur. So hec godefridus itidem comes qumr ĩbig¬
natione. Semꝑ inquit uestrum regem uobis uilẽ haben au¬
diuimꝰ nõ crẽdentes. nunc autẽ uabismetip̃is fatentibus.
credere fas ẽ. Urumquã nobis quiescentibus. nr̃ imperatoꝵ
pugnabit. numqͣm nobis sospicibꝰ in prelio periditabitur ᷤ
Haud tamẽ eum fore uicuiriumn diffiduꝰ si ur̃o cum rege eã¬

Expanded text:
intercludendum suspicaretur, pugnatum transire festinaret; intercludendum suspicaretur, pugnatum transire festinaret; aut econtra ipse ab eo sumptis quoque obsidibus, remenso fluvio adversus illum remearet, commissaque invicem pugna, cui Deus annueret, laureatus regni imperio potiretur. Hoc audito, comes quidam Goisfridus nomine prorumpens in voce ait: « Quid tot ab utraque parte caedentur? Veniant ambo reges in unum tantummodo, nobisque procul spectantibus, summam periculi soli subeuntes una conferantur, unoque fuso ceteri reservati victori subjiciantur. » Ad haec Godefridus itidem comes cum indignatione: « Semper, inquit, vestrum regem vobis vilem haberi audivimus non credentes; nunc autem, vobismetipsis fatentibus, credere fas est. Numquam nobis quiescentibus noster imperator pugnabit, numquam nobis sospitibus in prelio periclitabitur. Haud tamen eum fore victurum diffidimus, si vestro cum rege con
Abbreviated transcription (Latin):
tuit lonarus licet infenor numero. ex pudris tamẽ corsci¬
euera pͥsumptionẽ colligens. occulte usq ad predrtũ fiuui¬
um hostes ꝓ sequitur. Q ii⁊ improuiso imperai eEt̃ rencellice
por fatores ꝑtecriti. Dum sibi natati consulere estimarent.¬
subito excrescentibus undis lapsis uiribus mortui dimergũ¬
tur. Ipsa etenim nocte intantum excreuit alneolus. ut dis¬
ficultate importuosi littoris neuter alteri manum conferre
potuerit. Hoc ita sane credo dei uoluntate disposito. ne stra¬
ges innumerabilis ederetur utrimq. Licet enim inferior la-¬
tharius. ut ferunt sese certamini miscuisset. C epit tamen
uimenta. cõminuit uehicula. que magis oneri qmͣ usui in
ꝑiculis habebantur. Parata uero nauicula ꝑ intermincios
otto lothario mandat. ut si ei dimicandi sedulitas suppeteret.
aut ille profecto sũptis obsidibus ne forte indelicet aliqua
suorum parit trans acta pluribus uero transigendis dolo it̾

Expanded text:
tuit, Lotharius, licet inferior numero, ex pudoris tamen conscituit, Lotharius, licet inferior numero, ex pudoris tamen conscientia presumptionem colligens, occulte usque ad predictum fluvium hostes prosequitur. Cujus inproviso impetu ipsi rei bellicae portatores perterriti, dum sibi natatu consulere estimarent,subito excrescentibus undis, lapsis viribus mortui dimerguntur. Ipsa etenim nocte in tantum excrevit alveolus, ut difficultate inportuosi littoris neuter alteri manum conferre potuerit; hoc ita sane, credo, Dei voluntate disposito, ne strages innumerabilis ederetur utrimque. Licet enim inferior Lotharius, ut ferunt, sese certamini miscuisset, cepit tamen jumenta, comminuit vehicula, quae magis oneri quam usui in periculis habebantur. Parata vero navicula, per internuntios Otto Lothario mandat ut, si ei dimicandi sedulitas suppeteret, aut ille profecto sumptis obsidibus, ne forte videlicet aliqua suorum parte transacta, pluribus vero transigendis, dolo iter
Abbreviated transcription (Latin):
orum plebs mitaretur. Ubi lotharius ottonẽ insequitur. seo
exhausta ultione congruam uicissitudinẽ se rependis¬
seputarat᷑. ad hibna oportere se concedar ratus. inde simal re¬
uocato equitatu cirra festiuitatem sc̃i andree iam hpeme sub¬
eiorte redutum disposiut. remensoq itinere. bono successu ges¬
tanim rerum gaudens. suꝑ axonã aiuiiuim castrametar pre¬
cepit g ed tamen quia iste fluuius si quando ymbres incem¬
bant. intantũ extrescere solet. ut absq nauigio effretari non
poslit. suggerente atq exhortante comite godefrido. nequid
cudelice impeduimenti tante copie militum in difficili transi¬
tu contingeret preter legere festinauit. paucis tamẽ famulo¬
tum renignentibꝰ qui retro gradientes. nam sartinas bellice
supeslactilis cõuertabant. pre fatigatione oneris. tenebris
siquidem iem noctis incunibentib transitum in crastino
Siafcre arbitrati sunt. Sequenti uero die sellectis quos psr¬

Expanded text:
orum plebs miraretur. 98. Ubi Lotharius Ottonem insequitur, sed,orum plebs miraretur. 98. Ubi Lotharius Ottonem insequitur, sed,tis exhausta ultione congruam vicissitudinem se rependisse putaret, ad hiberna oportere se concedere ratus, inde simul revocato equitatu, circa festivitatem sancti Andreae , jam hieme subeunte, reditum disposuit; remensoque itinere, bono successu gestarum rerum gaudens, super Axonam fluvium castra metari precepit. Sed tamen quia iste fluvius, si quando imbres incumbant, in tantum excrescere solet, ut absque navigio effretari non possit: suggerente atque exhortante comite Godefrido, ne quid videlicet inpedimenti tantae copiae militum in difficili transitu contingeret, preterlegere festinavit, paucis tamen famulorum remanentibus, qui retrogradientes--nam sarcinas bellicae suppellectilis convectabant--pre fatigatione oneris, tenebris siquidem jam noctis incumbentibus, transitum in crastino differre arbitrati sunt. Sequenti vero die collectis quos po
Abbreviated transcription (Latin):
uite sese deseruitum ire ꝓmittunt. Hiis eigo assatis atq co¬
actis tante copie exercitum mouit. ut neno tantam postea
uel ante uidisse se meminisse potuerit. et sua premissa lega¬
tio regem lotharium fallat. prescripta quidem die in regnum
eius ꝑuenit. prosperis q usus successibꝰ. primo remensium.
deinde laudunensium. sed et suessionensium. nonissime uero
partes parisiorum diuersa peste nastauit. paternis tamiẽ mo-¬
ribꝰ instructus. eccl̃ias obseruauit. inimo etiã opulentis mune¬
ribꝰ ditare potius estimauit. Deinde uero ad pompandã iuictori¬
esue gloriam. hugoni qui parisius residetat ꝑ legationẽ deuũ¬
cians qd in tantam sublunitatẽ alleliua faceret ei decantar. in
quasi ta no audierit. accitis qm̃pluribus clericis alł te martoꝵe
in loco qui dicitur mons martyrum. intantũ elatis uocibus
decatat p̾ cepit. ut attonitis auribꝰ ipse hugo et ornis parisi.¬

Expanded text:
vitae sese deservitum ire promittunt. His ergo adscitis atque covitae sese deservitum ire promittunt. His ergo adscitis atque coactis, tantae copiae exercitum movit, ut nemo tantam postea vel ante vidisse se meminisse potuerit. Et ne sua premissa legatio regem Lotharium fallat, prescripta quidem die in regnum ejus pervenit; prosperisque usus successibus primo Remensium, deinde Laudunensium, sed et Suessionensium, novissime vero partes Parisiorum diversa peste vastavit. Paternis tamen moribus instructus, aecclesias observavit, immo etiam oppulentis muneribus ditare potius estimavit. Deinde vero ad pompandam victoriae suae gloriam Hugoni, qui Parisius residebat, per legationem denuncians, quod in tantam sublimitatem Alleluia faceret ei decantari, in quanta non audierit, accitis quampluribus clericis Alleluia te martirum in loco qui dicitur mons Martirum, in tantum elatis vocibus decantari precepit, ut attonitis auribus ipse Hugo et omnis Parisi
Abbreviated transcription (Latin):
dem dispositionib elusis. illum minime offenderet ibiq
gallis bachantibꝰ atq latrocinantibꝰ multa populatione
satis deseuisset: illi nimirũ reuertenti octo legationẽ dui¬
gere festinauit. aꝑte uidelicet denuncians. qd̾ propt̾ ultio¬
nem suetante ꝑfidie nullos a dolos aut insidias innecteret.
nõ fraude subriperet. sed sublatis omnibz fraudulentiis ka¬
lendis octobris. ad debilitandum sui regni imperium proce¬
deret. Interea itaq imperator sue terre duces et principes bel¬
lo accinctos cõnocari precepit. uocatisq om̃is rei causã cum
grauitate proclamationis intimans. expeditionẽ suꝑ lotha¬
rium ducere destinauit. Ad cuius exhortationẽ cuncti aiõs
flectunt. indignantesq sibi factum dedecus. omnes unani¬
miter quasi uir unus inuicem conspirationẽ faciunt. ei pro
fidelitate prĩs qui eos familiariter enutriuit. usq ad exitũ

Expanded text:
idem dispositionibus elusis illum minime offenderet, ibique idem dispositionibus elusis illum minime offenderet, ibique Gallis bachantibus atque latrocinantibus, multa populatione satis desevisset: illi nimirum revertenti Otto legationem dirigere festinavit, aperte videlicet denuntians, quod propter ultionem suae tantae perfidiae nullos ei dolos aut insidias innecteret, non fraude subriperet, sed sublatis omnibus fraudulentiis, Kalendis Octobribus ad debilitandum sui regni imperium procederet. Interea itaque imperator suae terrae duces et principes bello accinctos convocari precepit, vocatisque omnis rei causam cum gravitate proclamationis intimans, expeditionem super Lotharium ducere destinavit. Ad cujus exhortationem cuncti animos flectunt, indignantesque sibi factum dedecus, omnes unanimiter quasi vir unus invicem conspirationem faciunt, et pro fidelitate patris, qui eos familiariter enutrivit, usque ad exitum
Abbreviated transcription (Latin):
urbem hane quia nec longe distat frequenti incursione cõ¬
citauit. Rex karlensium lotharius imperatorẽ incautũ in¬
uadit. et ideo otto collecto agmine regnum ip̃ius deuastauit.
ost hec autẽ imperator iam pacato regno. et omĩb
sibi anteresistentibꝰ uirtute sebatis. quiens et cũ
mosperitare que dei sunt tranctans. apud ralacium aquis¬
Qumi crca sesciuitatẽ sc̃ĩ iohannis morabatur cũ repente
latharius rex karlensiñ nepos ndelicet siui .s. ilsum uo-¬
lens prinare imperio. occulta expeditione adeo in cantũ
parauit inuadere. ut pridie anteqͣm p̃occuparetur posset resis¬
tere. Qui qm̃ huius rei improuidus. putabat se nõ habere
in presens ad renitendum copiam: mouens se a loco cũ om̃i
secessit familia coloniam. sane arbitratus se oportere quidẽ
ad tempus cedere. ut ad tempus ex industria potius posset
resistere. Cum autẽ rex lotharius illuc ꝑueniens. suis qͥ¬

Expanded text:
urbem hanc, quia nec longe distat, frequenti incursione conurbem hanc, quia nec longe distat, frequenti incursione concitavit. 97. Rex Karlensium Lotharius imperatorem Ottonem incautum invadit, et ideo Otto collecto agmine regnum ipsius devastavit. Post haec autem imperator, jam pacato regno et omnibus sibi ante resistentibus virtute sedatis, quietus et cum prosperitate quae Dei sunt tractans, apud palatium Aquisgrani circa festivitatem sancti Johannis morabatur ; cum repente Lotharius rex Karlensium, nepos videlicet suus, illum volens privare imperio, occulta expeditione adeo incautum paravit invadere, ut pridie antequam preoccuparetur, posset resiscere. Qui quoniam hujus rei inprovidus putabat se non habere in presens ad renitendum copiam, movens se a loco, cum omni secessit familia Coloniam; sane arbitratus se oportere quidem ad tempus cedere, ut postmodum ex industria potius posset resistere. Cum autem rex Lotharius illuc perveniens, suis qu
Abbreviated transcription (Latin):
tes erumnã. se uidelicet exheredes et exucos prĩmoniis. factos
extorres paterne habitationis. terrã in qua nati sunt sibi ne-¬
gari. ad ulciscendam ergo iniuriam socia arma pracari. Hus er¬
go fulcientibus atq comitantib. reformatis quidẽ bellicis u¬
sibus ad montem castrũ preparato contendunt. ibiqz anno do¬
minice incarnationis. dcccc. lxxui. suꝑ fideles imperatoris. co¬
mites uidelicet godefridum atq arnusfum facto impetu urrue¬
runt. Illi tamen non minore spũ excitati. suis quos p̃sentes
habebant coactis extra munitionẽ emergunt. preraptoq pe-¬
riculo sese offerentes in expectato om̃i nisi dei tanturn aux¬
ilio manus conserunt. diuq utrimq certato. taniẽ fiuc¬
tu nictorie potiuint᷑. Hiis ad sua receptis. nec longum. ꝯt.¬
topredium illud gogicum quia sibi esset contiguũ armul¬
fo pesumpta uenditatione eripuit. ibiq castelło munito

Expanded text:
tes erumnam: se videlicet exheredes et exutos patrimoniis factos tes erumnam: se videlicet exheredes et exutos patrimoniis factos extorres paternae habitationis, terram in qua nati sint sibi negari, ad ulciscendam ergo injuriam socia arma precari. His ergo fulcientibus atque comitantibus, reformatis quidem bellicis usibus, ad montem Castrum properato contendunt, ibique anno Dominicae Incarnationis 976 super fideles imperatoris, comites videlicet Godefridum atque Arnulfum, facto impetu irruerunt. Illi tamen non minore spiritu excitati, suis quos presentes habebant coactis, extra munitionem emergunt; preruptoque periculo sese offerentes, inexpectato omni nisi Dei tantum auxilio, manus conserunt, diuque utrinque certato, tamen fructu victoriae potiuntur. His ad sua receptis, nec longum, Otto predium illud Gogicum, quia sibi esset contiguum, Arnulfo presumpta vendicatione eripuit, ibique castello munito,
Abbreviated transcription (Latin):
ibiq satis et suꝑ. dum dum licuit seuierũt. Hoc artẽ iuue¬
nis imperator audiens. collecto exerritu castellum obsidiõe
clansit. diruit. captosq rebelles in exilio misit. Ad hanc eti¬
am obsidionẽ tetdo ep̃s interfuit. Hiis ita gestis p̃fatum
ducem bauiuarioꝵ issi ut diximus resistentem cũ suis adi-¬
ens inuasit. sed dño uolente citissime nictũ. et ad deditionẽ
tra fideles imp̾eratoris in p̃lio congressi terga uarterunt:
nterea uero predicti fratres rainerus et lantbertus coacti
mopia. moresq prĩos imitantes. rapinis insistebant. quietẽ¬
q publicam inteipolantes. minus potentes uitumq uexa
bant. Deniq in partes karlensium concedentes. karolũ regis
lotharii fratrem. prauis moribꝰ deditum. pariterq ottonẽ alb̾¬
ti uermandensium comitis filium. cũ aliis quoq multis rap¬
toribus suo auxilio adsciuerunt. suam quippe callide deploran-¬

Expanded text:
ibique satis et super dum licuit sevierunt. Hoc autem juveibique satis et super dum licuit sevierunt. Hoc autem juvenis imperator audiens collecto exercitu castellum obsidione clausit, diruit captosque rebelles in exilio misit . Ad hanc etiam obsidionem Tietdo episcopus interfuit. His ita gestis, praefatum ducem Bajuvariorum, illi ut diximus resistentem, cum suis adiens invasit, sed Domino volente citissime victum et ad deditionem tra fideles imperatoris in prelio congressi tergo verterunt. Interea vero predicti fratres Rainerus et Lantbertus, coacti inopia moresque patrios imitantes, rapinis insistebant, quietemque publicam interpolantes, minus potentes utcumque bant. Denique in partes Karlensium concedentes, Karolum, regis Lotharii fratrem pravis moribus deditum, pariterque Ottonem, Alberti Vermandensium comitis filium, cum aliis quoque multis raptoribus suo auxilio adsciverunt; suam quippe callide deploran
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc imperatore archiep̃c bruno qui sub fracre monarchiã
tenebat. pro insolentiis. pro rapinis. pro ecclłie incussionibꝰ
pro multis etiam sceleribz sepe arguendo corngebat. sepe bñ¬
ficiis eius seniciam placando leniebat. sed cum tamẽ eius feri¬
tate siriatico turgore inflatam nullo modo premere potuerit:
in exilio tandem ꝑpetuo dampnatum fratri contradidit. ter¬
ramq suam pͥmum duci godefrido richario nobili uiro. sed
hoc defuncto: uuarnero et raynaldo. quibus etiam defuncti᷑.
godefrido atq amulfo comitibus nobilissimis contulit. filio¬
qz eius p̃fatos a priis finibus. pro eiscem insolentiis elimi-¬
nauit: illi inquam audita morte imperatoris. reuocantibꝰ
quidẽ quibuscam scelerosis. pacem odio habentib. filiis ui-¬
delicet belial. prĩos fines regressi. terram prĩs molent̾ uolen¬
tes repetere. suꝑ hagnã fluuium. castrum bussud munierũt.

Expanded text:
adhuc imperatore archiepiscopus Bruno, qui sub fratre monarchiam adhuc imperatore archiepiscopus Bruno, qui sub fratre monarchiam tenebat, pro insolentiis, pro rapinis, pro ecclesiae incussionibus, pro multis etiam sceleribus saepe arguendo corrigebat, saepe beneficiis ejus servitiam placando leniebat; sed cum tamen ejus feritatem siriatico turgore inflatam nullo modo premere potuerit, in exilio tandem perpetuo dampnatum fratri contradidit , terramque suam primum Richario nobili viro, sed hoc defuncto Warnero et Raynaldo, quibus etiam defunctis, Godefrido atque Arnulfo comitibus nobilissimis contulit, filiosque ejus praefatos a patriis finibus pro eisdem insolentiis eliminavit;--illi, inquam, audita morte imperatoris, revocantibus quidem quibusdam scelerosis pacem odio habentibus, filiis videlicet Belial, patrios fines regressi, terram patris violenter volentes repetere, super Hagnam fluvium castrum Bussud munierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
odem tempore otto imperator filii sui octonis.¬
saĩssimus. tutor fidissimus. norma iusticie. cultor de¬
uotus eccłie. spes pacis. amatoꝵ religionis. prouectus etate. ple¬
nusq dierũ feliciter migrauit ad xp̃m. Post cuius excessũ.
otto filius siuis glorto sessimus. licet primeuo flore tyrunculꝰ
tamen cõsilio bonus. bello strenuus. et ut paucis concludam.
prĩs tam et moribus qm̃ nomine imitator similien:. habe¬
nas imperii moderandas suscepit. Sed quia minor ercat. hemi¬
ricus dux baioarioꝵ cum totis sed p̃sumptis renisibꝰ contra
cercẽ erexit. dedignatus scilicet eius imꝑio subiug an. urde
aliquanto temporis interuallo int̾ ense dontentio usq ad bel¬
lum ꝓcessit. sed nec longopost ut posterius dicam illo ad dedit¬
onis iugum reflexo. facta pace concordia interressit. De rabi¬
e rayneti et lancberti contra unperatorem.
udita igitur longe la teq morte imperatoris: raine¬
rus atq lantbertus filii uidelicet raineri. quẽ uiuẽte

Expanded text:
odem tempore Otto imperator sanctissimus, tutor fidissimus, norma justitiae, cultor devotus Ecclesiae, spes pacis, amator religionis, provectus aetate plenusque dierum feliciter migravit ad Christum . Post cujus excessum Otto filius suus gloriosissimus, licet primaevo flore tyrunculus, tamen consilio bonus, bello strenuus, et, ut paucis concludam, patris tam et moribus quam nomine imitator simillimus, habenas imperii moderandas suscepit. Sed quia junior erat, Henricus dux Bajoariorum cum totis sed presumptis renisibus contra se cervicem erexit, dedignatus scilicet ejus imperio subjugari. Unde aliquanto temporis intervallo inter se contentio usque ad bellum processit; sed nec longo post, ut posterius dicam, illo ad deditionis jugum reflexo, facta pace concordia intercessit. 95. De rabie Raineri et Lantberti contra imperatorem. udita igitur longe lateque morte imperatoris, Rainerus atque Lantbertus, filii videlicet Raineri, quem vivente
Abbreviated transcription (Latin):
et mora. h̾menechario et scõ iundiciano contendentib
quaq diffusa. ad palacium regis usq celebriter inuotuit. U¬
bi tunc forte inter ceteros proceres ansoaldꝰ prctauensium et
hermenecharius angustudimnensium ep̃c. scũs quoq uindi¬
cianus aderant. Quorum primus sc̃ mariris corpus mõs¬
teri quodã et consanguinitatis priuilegio uendicare cupiens
alter uero episcopatus ura preferens. tecrius .i. beatus uindi¬
canus locum martyrii et sepulchri quem in dyocesi sua deo
uolente martyr susceperat contestatus. hanc inter se nõ im¬
probandam disceptationem confecerant. donec ex sententia
cererorum pontificũ tribus epistolis horum trium nomini¬
bus subscuptis. et confuse sub palla altans obtectis. facta q
in comuni oratione pictauensi episcopo ex indiciis sanctum
corpus deberi decdaratum est ͥ Qd pr̃e huius sanct uiii as¬

Expanded text:
, Hermenechario, et sancto Vindentiano contendentibusque diffusa, ad palatium regis usque celebriter innotuit. Ubi tunc forte inter ceteros proceres Ansoaldus Pictavensium et Hermenecharius Augustidunensium episcopus, sanctus quoque Vindicianus aderant. Quorum primus sancti martiris corpus monasterii quodam et consanguinitatis privilegio vendicare cupiens, alter vero episcopatus jura preferens, tertius, id est beatus Vinditianus, locum martirii et sepulchri, quem in diocesi sua Deo volente martyr susceperat, contestatus, hanc inter se non improbandam disceptationem confecerant, donec ex sententia ceterorum pontificum tribus epistolis horum trium nominibus subscriptis et confuse sub palla altaris obtectis, factaque in commune oratione, Pictavensi episcopo ex indiciis sanctum corpus deberi declaratum est. 23. Miraculum de sancto A
Abbreviated transcription (Latin):
memorata sunt exigere presumat. Sed liceat memorato p̃¬
suli siuisq successorib predicte ecdesie cum cessulis. et rebus
uel hominib sibi legaliter subiectis. ĩmunitatis nr̃e defensio¬
ne quieto ordine possidere. et nr̃o fideliter parere imꝑio. atq
pro stabilitate nr̃a. uel totius imperii a des nobis collati. uel
conseruandi. una cũ clero et populo sibi subiecto. libere dei mi-¬
saricordiam exorare. Et quicquid exinde fiscus nr̃ exigere
poterat in luminarib ip̃ius ecclesie concinnanda ꝑpetualit̾
concessimus ad habendum. Continebatur etiam in eodem
p̃cepto dõni et genitoris nr̃i. qd̾ siquis dux. comes. uicariꝰ.
seu quislibet ex iudiciaria potestate. auccoritatẽ dõn gent¬
toris nr̃i. uel antecessoꝵ regum irrumpere. aut iolare pre¬
sumpserit: solidos sexcentos culpabilis indicetur. Widelicet ut
bue partes in archiuum ip̃ius eccłie admittantur. et terriã fis¬
tus regalis recipiat. ut nuillus tale quie audeat ꝑꝑetrare. Qd̾¬

Expanded text:
tus exigere presumat sed liceat memorato presuli suis que successoribus res predicte ecclesie cum cellulis et rebus uel hominibus sibi legaliter subiectis sub immunitatis nostre defensione quieto ordine possidere et nostro fideliter parere imperio atque pro stabilitate nostra uel totius imperii a deo nobis collati uel conseruandi una cum clero et populo sibi subiecto libere dei misericordiam exorare et quicquid exinde fiscus noster exigere poterat in luminaribus ipsius ecclesie concinnanda perpetualiter concessimus ad haprecepto domni et genitoris nostri, quod si quis dux, comes, vicarius, seu quislibet ex judiciaria potestate auctoritatem domni genitoris nostri vel antecessorum regum irrumpere, aut violare praesumpserit, solidos sexcentos culpabilis judicetur; videlicet ut duae partes in archivum ipsius aecclesiae admittantur, et tertiam fiscus regalis recipiat, ut nu
Abbreviated transcription (Latin):
eum tormentis affecit. et in territorio atrabatensi transductũ
decollari fecit in loco qui dicitur silua sancti leodegarii. sepultꝰ¬
q est in uilla que dicitur serem. que ẽ in confuuio cameracen

Expanded text:
eum tormentis affecit, et in territorio Atrabatense transductum eum tormentis affecit, et in territorio Atrabatense transductum decollari fecit in loco qui dicitur Silva sancti Leodegari, sepultusque est in villa quae dicitur Sercin, quae est in confinio
Abbreviated transcription (Latin):
ropis filii clodouei ex sachilde prudentissima reginai. Hic theo¬
deficus post docharium fratrem qui prio in rignum patus
cum badlulde matre successit. summam regni suscept. reniten¬
tibus plurimis ex francorum principib marĩe ꝓpt ehroniũ
qui maior domus regie ilsius permolestus erat . Unde consur¬
gentes adue sum theodericũ et ebromum utrosq tunsis capi¬
tis cunibus in burgundia lupouio monastenio irludunt.
et childericum terrium fratrẽ qui in austrasiis partib impera¬
lat suꝑcunctum regnum suscipiunt. Scm̃ uero leodegarium
angustudimnensẽ pontificẽ super domum regis constituunt. S
nõ mutopost franci regẽ propter leuitatẽ et insolentias suas
non ferentes. coorta seditione eum interfecerunt. Sicq theode¬
ncus in regnum. ebroinus uero in priorẽ gradum restituitur.
Qui nequissimis doctus consilianis estimans se memorati
pontificis factione ab antiqua potestate deiatum. audelissimi

Expanded text:
regis, filii Clodovei ex Bathilde prudentissima regina. Hic Theodericus post Clotharium fratrem, qui prior in regnum patris cum Badhilde matre successit, summam regni suscepit, renitentibus plurimis ex Francorum principibus, maxime propter Ebroinum, qui major domus regiae illis permolestus erat. Unde consurgentes adversum Theodericum et Ebroinum, utrosque, tonsis capitis crinibus, in Burgundia Luxovio monasterio recludunt, et Childericum tertium fratrem, qui in Austrasiis partibus imperabat super cunctum regnum suscipiunt; sanctum vero Leodegarium Augustidunensem pontificem super domum regis constituunt. Sed non multo post Franci, regem propter levitatem et insolentias suas non ferentes, coorta seditione eum interfecerunt; sicque Theodericus in regnum, Ebroinus vero in priorem gradum restituitur. Qui nequissimis doctus consiliariis, estimans se memorati pontificis factione ab antiqua potestate dejectum, crudelissimis
Abbreviated transcription (Latin):
Cum longe esset positus. locum cõmutare deberrt. Qd si
noslet adiuncto sibi baldumo marchione. falsos monachoᷤ
expellera. locumq emendare cum omni auctoritate satage¬
rres. Suꝵ quod abbas competenti consilio usus. mandatis e¬
piscopi sansfacere estimauit. rebusq sc̃ĩ uedasti que in sua
uicinia curiũacent susceptis. iuillam hasprum leduino ab-¬
bati contradidit. Hec autem cõmutatio coram rocterto re¬
ge francoꝵ. coramq comitibus talduino uidelicet flãdren¬
lum. et ricardo rotomagensium. facta ẽ et cisdẽ corroborata.
dlpbas itaq leduinus ut edificator uidelicet idoneus. locum
cun sinto studio ad laudem et uenerationẽ scõrum qui ibi¬
dẽ quiescunt aenendauit. nouisq edificus et claustio regula¬
ri insignire exertuit. De ualentianis s
¶et castro ualentianensi monasterium ẽ canonicoꝵ. quod
arulfus comes consilio et auctoritate rothardi ep̃i in ho

Expanded text:
Cum longe esset positus, locum commutare deberet; quod si Cum longe esset positus, locum commutare deberet; quod si nollet, adjuncto sibi Balduino marchione falsos monachos expelleret, locumque emendare cum omni auctoritate satageret. Super quod abbas conpetenti consilio usus, mandatis episcopi satisfacere estimavit, rebusque sancti Vedasti, quae in sua vicinia circumjacent, susceptis, villam Hasprum Leduino abbati contradidit . Haec autem commutatio coram Rotberto rege Francorum coramque comitibus, Balduino videlicet Flandrensium et Ricardo Rotomagensium, facta est, et eisdem corroborata. Abbas itaque Leduinus, ut edificator videlicet idoneus, locum cum summo studio, ad laudem et venerationem sanctorum qui ibidem quiescunt, emendavit, novisque edificiis et claustro regulari insignire exercuit. 30. De Valentianis. In castro Valentianensi monasterium est canonicorum, quod Arnulfus comes consilio et auctoritate Rothardi episcopi in ho
Abbreviated transcription (Latin):
dine forte ꝑ hanc uillam transitum facere. prefatoq abba¬
ti leduino comes enim erat itineris. obscenam monachoꝵ
conuersationẽ indicare. S̾ alubri etiam inimo cõpetenti con-¬
silio hortatus ẽ illum. ut si quas res sc̃i uedasti in uicinia p̃¬
libati cenobii haberet. eas siquidem pro hoc monastero qd̵
sibi esset contiguum cõmutaret. Duncq locum pro cõpen¬
dio eteie remunerationis meliorare satageret. Qui in¬
ter huiusmodi colloquia incerto hesit. et tamen acsidiffi¬
cile recusauit. Mec multopost autẽ tpr̃is interuallo abbaᷤ sa¬
lubriter consultus bene et diligenter considerata oportunita¬
te. notum ferait qp̃o se creutorem foꝵe monitionis. si ab ipso
abbate reoderico cõmutationẽ impetrare ualeret. Unde letit᷑¬
qũs continuo directa legatione abbatẽ teodericum adorsus
est monstrans anime ꝑiculum. in tempore sibi consuleret.

Expanded text:
dine forte per hanc villam transitum facere, praefatoque abbadine forte per hanc villam transitum facere, praefatoque abbati Leduino--comes enim erat itineris--obscenam monachorum conversationem indicare. Salubri etiam, immo competenti consilio hortatus est illum ut, si quas res sancti Vedasti in vicinia prelibati cenobii haberet, eas siquidem pro hoc monasterio, quod sibi esset contiguum, conmutaret, huncque locum pro conpendio aeternae remunerationis meliorare satageret. Qui inter hujusmodi colloquia incerto haesit, et tamen acsi difficile recusavit. Nec multo post autem temporis intervallo abbas salubriter consultus, bene et diligenter considerata oportunitate, notum fecit episcopo, se executorem fore monitionis, si ab ipso abbate Teoderico commutationem impetrare valeret. Unde letus episcopus, continuo directa legatione abbatem Teodoricum adorsus est, monstrans animae periculum, ni tempore sibi consuleret.
Abbreviated transcription (Latin):
micuit. Ambo autẽ qui et quales extiterint. eorum uitas le¬
gentibus euidenter occurit. Hiis nimirũ apud hanc uillã
post hac remanentibus monasterio facto. monachis delega.¬
tis. ad laudem eoꝵ pius et misericors deus multa yͥmino et
celeberrima uirtutum prodigia dignatus ẽ operan. intãtum
sane. ut nemo ex uicinis potentibus. aut in expeditionẽ ali¬
quando transeuntibus ullã presumptionẽ antehac audeat
irrogare. Sed quia monachorum abbas longe aberat. eos¬
q rarissime pro difficultate longinquitatis uisitare solebat:
in libertate soluti seculum sectabantur. irregulariterq uiuẽ¬
tes usq ad tempus gerardi ep̃i. intpote absq rectore peridi-¬
tabantur. Quod uidens ep̃s. abbatem ut hoc corrigeret se¬
pe cõmõnuit: sed quia ut diximus longe aberat correctio¬
nẽ morabatur. Contigit autẽ ep̃m pro ecdesiastica sollicitu¬

Expanded text:
micuit. Ambo autem qui et quales extiterint, eorum Vitas lemicuit. Ambo autem qui et quales extiterint, eorum Vitas legentibus evidenter occurrit. His nimirum apud hanc villam posthac remanentibus, monasterio facto, monachis delegatis, ad laudem eorum pius et misericors Deus multa, immo et celeberrima virtutum prodigia dignatus est operari, in tantum sane ut nemo ex vicinis potentibus aut in expeditionem aliquando transeuntibus, ullam presumptionem antehac audeat irrogare. Sed quia monachorum abbas longe aberat, eosque rarissime pro difficultate longinquitatis visitare solebat, in libertate soluti saeculum sectabantur, inregulariterque viventes usque ad tempus Gerardi episcopi, utpote absque rectore, periclitabantur. Quod videns episcopus, abbatem ut hoc corrigeret saepe commonuit; sed quia, ut diximus, longe aberat, correctionem morabatur. Contigit autem episcopum pro aecclesiastica sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
gio cenobio quod suꝑ fiuiium sequanam nõ procul ab
urbe totomago situm ẽ. ad uillam hasprum que ab uibe
nr̃a non plusquã decem milibus disparatur. allata sunt.
Eauã uullam utrum ab antea possessam subiacuisse preliba¬
to monosterio. an tunc temporis. ant a rege. aut a quolibet
principt pro remedio anime receptationi scõrum tcaditam
fusse dicamꝰ incertum ẽ. Ex hiis certe beatus aptadrius a
Nc flibetto aiusdem cenobii abtate protatissimo abbas atiã
constitutus. regimen sacium agebat. uiteqz moribus et uirtu¬
tum coruscatione fulgebat. Ad cuius piam conuersationem
sanctus uir domini hugo rotomagensis ep̃c karlemanni re-¬
gis filius diuina inspiratione succensus. relictis siquidẽ epis¬
copatus habenis. turisq secularibus abdicatis. disciplinam
monachorum et habitum ex toto desiderio appetiuit. sacrisq
magñ moribus informatus omni uirtutũ genere ꝑfectus ẽ¬

Expanded text:
gio cenobio, quod super fluvium Sequanam non procul ab gio cenobio, quod super fluvium Sequanam non procul ab urbe Rotomago situm est, ad villam Hasprum, quae ab urbe nostra non plus quam decem milibus disparatur, allata sunt. Quam villam utrum ab antea possessam subjacuisse praelibato monasterio, an tunc temporis aut a rege aut a quolibet principe pro remedio animae receptationi sanctorum traditam fuisse dicamus, incertum est. Ex his certe beatus Aycadrius, a sancto Filiberto ejusdem cenobii abbate probatissimo abbas etiam constitutus, regimen sacrum agebat, vitaeque moribus et virtutum coruscatione fulgebat. Ad cujus piam conversationem sanctus vir Domini Hugo Rotomagensis episcopus, Karlemanni regis filius, divina inspiratione succensus, relictis siquidem episcopatus habenis curisque saecularibus abdicatis, disciplinam monachorum et habitum ex toto desiderio appetivit; sacrisque magistri moribus informatus, omni virtutum genere perfectus e
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet uirginis filia ex rebus hereditariis ecclĩam struxit.
quã sc̃monialibus constitutis etiam ipsa abbatissa ꝓ modo
facultatis multa ope dotauit. Que nũc ꝑ secularitatẽ mul¬
tum delapsa. uix paucos canonicos habet. De dimneng:
Qursus quoq in uico dimeng beata ramfredis ex su uuriꝰ
rebus cellam fundauit. et sc̃ĩmonialibus constitutis ipso
enam ab batissa regimonium duxit. Hanc aurẽ postea ĩ¬
cumbente mopia
cumbane mopia pauci canonia incolebant.¬
cam consilio domni gerardi ep̃i et leduuni abbatis mo¬
demo tpc̃ẽele comes ad pristinũ statum reduxit.
ibiq monialibus regulanter institutis abbatissam
ermentrudem p̃fecit: Me uilla haspro.
uo tempore normanni maxime quidẽ rol tyran¬
no hicentore ꝑ hoc regnum ut ꝑ alia deseuierint
sodrum passim combusser int: tante formidinis tempesta.¬
it corpara scõrumm aꝓcadri uidelicet atq hugonis de geme¬

Expanded text:
scilicet virginis filia, ex rebus hereditariis aecclesiam struxit, scilicet virginis filia, ex rebus hereditariis aecclesiam struxit, quam, sanctimonialibus constitutis, etiam ipsa abbatissa pro modo facultatis multa ope dotavit; quae nunc per saecularitatem multum delapsa, vix paucos canonicos habet. 28. De Duneng. Rursus quoque in vico Duneng beata Rainfredis ex sui juris rebus cellam fundavit, et, sanctimonialibus constitutis, ipsa etiam abbatissa regimonium duxit. Hanc autem postea incumbente inopia inclinatam pauci canonici incolebant,silio domni Gerardi episcopi et Leduwini abbatis, more Balduinus comes ad pristinum statum restituit, ibique monialibus regulariter institutis, abbatissam nomine Ermentrudem praefecit. 29. De villa Haspro. Quo tempore Normanni maxime quidem Rol tyranno incentore per hoc regnum, ut per alia, desevierint, orum passim combusserint: tantae formidinis tempestate corpora sanctorum, Aycadri videlicet atque Hugonis, de Geme
Abbreviated transcription (Latin):
marcenias uirgo dei gloriosa rictrudis ex propriis opibus
et prediis consilio sancti amandi. qui tunc temporis insigniᷤ
habebatur. monasterium struxit. ubi scĩmonialibus ad ser¬
mendum delegatis. ipsa etiam abbatissa habenas regiminis
moderata ẽ. In cuius uita plurimũ. et post uitã aliquantu¬
lum religio creuit. ususq ecclesiasticus regularit̾ adoleuit. Se¬
culo autem semꝑ ut diximus in deterius uiciato. ipsarũ et̾iã
puellarum ordo uiciari et deprauari ceperat. iamq magis
ac magis deprauatus mos in degenen posteritate usq in p̃-¬
sens durauerat. Nuꝑ uero iam dictus abbas lednuuinus
gerardo ep̃o et marchione balduino satagentibꝰ feminaᷤᷤ tur-¬
piter uiuentes mundato loco exturbauit᷑. ac monachos qui
melius et religiosius deo et plibate nirgini que ibidẽ qui es¬
cit. deseriuant. constituit. De hamatgia. D ex procul hinc
in uilla hamargia. beata quoq xp̃i famula eusebia predicte

Expanded text:
Marcenias, virgo Dei gloriosa Rictrudis ex propriis opibus Marcenias, virgo Dei gloriosa Rictrudis ex propriis opibus et praediis consilio sancti Amandi, qui tunc temporis insignis habebatur, monasterium struxit, ubi sanctimonialibus ad serviendum delegatis, ipsa etiam abbatissa habenas regiminis moderata est. In cujus vita plurimum, et post vitam aliquantulum religio crevit, ususque aecclesiasticus regulariter adolevit. Seculo autem semper, ut diximus, in deterius viciato, ipsarum etiam puellarum ordo viciari et depravari coeperat; jamque magis ac magis depravatus mos in degeneri posteritate usque in presens duraverat. Nuper vero jamdictus abbas Leduwinus, Gerardo episcopo et marchione Balduino satagentibus, feminas turpiter viventes mundato loco exturbavit, ac monachos qui melius et religiosius Deo et prelibatae virgini, quae ibidem quiescit, deserviant, constituit. 27. De Hamatgia. Nec procul hinc, in villa Hamatgia, beata quoque Christi famula Eusebia, predictae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ basilica in honore sc̃i martini. ante hac unius tantũ presbi¬
teri regimine acta. Nuꝑ uero rotbertus atrebatensis de reme¬
dio anime tractans. consilio gerardi ep̃i expensis propriis re-¬
bus .xii. canonicos inibi deputauit. De uico belgico. tẽ
uero in territorio atrebatensi in uico uidelicet qui belgicus ab
incolis nuncupatur. extat basilica canonicoꝵ scĩ remigii u¬
bidiuina sepius miracula celitus fieri dicunt. Notandũ ue¬
ro qd̾ locus iste antiquitus adeo p̃minebat. ut ab eo omĩs noᷤ¬
tra regio etiam usq in presens belgica diceretur. De uico has¬
nunt¶ n uico etiam quẽ dicunt hasnum. abbatia fuerat
regalis. olim atq ditissima. uibi ex maxima parte requiesc̃t
corpora scõrum marcellini et petri. nunc autẽ degeneris seculi
moribus uiciatus. ubi tunc clerici pauci deseruiunt. desolatã
et inopem condolemꝰ. De marcemis. Ipud uillam quoq

Expanded text:
est basilica in honore sancti Martini, antehac unius tantum presbiest basilica in honore sancti Martini, antehac unius tantum presbiteri acta. Nuper vero Rotbertus Atrebatensis de remedio animae tractans, consilio Gerardi episcopi, expensis propriis rebus duodecim canonicos inibi deputavit . 24. De vico Belgico, Item vero in territorio Atrebatensi, in vico videlicet qui Belgicus ab incolis nuncupatur, exstat basilica canonicorum sancti Remigii, ubi divina saepius miracula coelitus fieri dicunt. Notandum vero quod locus iste antiquitus adeo preminebat, ut ab eo omnis nostra regio etiam usque in presens Belgica diceretur. 25. De vico Hasnum. In vico etiam quem dicunt Hasnum abbatia fuerat regalis olim atque ditissima, ubi ex maxima parte requiescunt corpora sanctorum Marcellini et Petri. Nunc autem degeneris saeculi moribus viciatis, ubi tunc clerici pauci deserviunt, desolatam et inopem condolemus. 26. De Marceniis. Apud villam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Ilo etiam tempore portus illuc habebatur. Postquã uero in¬
colatus huius castelli ceperat: illic nauigii usus deriuatur. et
huic nr̃e mille tantũ dimidia portio telonei soluitur: In hac
autẽ uilla rex childebertus forte sepultus ẽ. Cui cum ad obsi¬
dendum fratrẽ suum: qui tunc temporis tornaco morabatur
ire pararet: beatus garmanus parisiacensis epũs p̾saga spũ
predixerat. nõ posse se consummatum ire illiusmodi negoci¬
um. si germane neci eo spũ intenderet. Hic aũt uerbis sur-¬
descens. exequi parat dispositum. sed ne beati pontificis iritũ
haberetur presagium: in ipso itiuere morte preuentus. ĩ pre¬
dicta uilla lambras subterratur. De lenensi monasterio.
pud castrum lenense habetur quoq monasterium canõi¬
corũm. ubiscũs quiescit uulganius. qui scotus traditur exci-¬
tisse. De uilla heium. In uico etiam quẽ dicunt henuim.

Expanded text:
Illo etiam tempore portus illuc habebatur; postquam vero inIllo etiam tempore portus illuc habebatur; postquam vero incolatus hujus castelli coeperat, illic navigii usus derivatur, et huic nostrae villae tantum dimidia portio telonei solvitur. In hac autem villa rex Childebertus forte sepultus est. Cui, cum ad obsidendum fratrem suum, qui tunc temporis Tornaco morabatur, ire pararet, beatus Germanus Parisiacensis episcopus praesago spiritu praedixerat non posse se consummatum ire illiusmodi negotium, si germanae neci eo spiritu intenderet. Hic autem verbis surdescens, exequi parat dispositum. Sed ne beati pontificis irritum haberetur presagium, in ipso itinere morte preventus, in predicta villa Lambras subterratur. 22. De Lenensi monasterio. Apud castrum Lenense habetur quoque monasterium canonicorum, ubi sanctus quiescit Vulganius, qui Scotus traditur extitisse. 23. De villa Henim. In vico etiam quem dicunt Henim
Abbreviated transcription (Latin):
centia tutius possiderent᷑. Itaq domnũ gerardũ epm in cõuen¬
tu sinodali cõueniendum estimauit. sueq deliberationis effectui
coram omni sinodo licentiã postulauit. Cuius auctoritate nec
difficile impetrata monasterium edificare festinauit. consum¬
matumq ab ipso domno ep̃o consecrari obtinuit. Loci autem
uocabulum ep̃s immutauit. sicq cellam sc̃ĩ saluatoris statuit
nominari. De duinacensi castro. P reterea etiam apud cas¬
tellum duuaicum monasterium ẽ canonicoꝵ ubi corpora
scõrum iacent morantii atq uidelicet amati. Sciendum ẽ au-¬
tem qd̾ ante constitutionẽ huius castelli usus telonei quod
mnc ꝓ immurentis slandrensium comitis potentia in ipso
castesso mutato pristino citu sumitur apud lambras ullam
scẽ dei genitricis soluebatur. Erat enim regius fiscus. sed tem¬
pore stephani ep̃i a karolo rege sc̃e marie donatur habendus

Expanded text:
centia tutius possiderentur. Itaque domnum Gerardum episcopum in convencentia tutius possiderentur. Itaque domnum Gerardum episcopum in conventu sinodali conveniendum estimavit, suaeque deliberationis effectui coram omni sinodo licentiam postulavit. Cujus auctoritate nec difficile impetrata, monasterium aedificare festinavit, consummatumque ab ipso domno episcopo consecrari obtinuit. Loci autem vocabulum episcopus inmutavit, sicque Cellam sancti Salvatoris statuit nominari. 21. De Duwacenci castro. Preterea etiam apud castellum Duwaicum monasterium est canonicorum, ubi corpora sanctorum jacent Morantii atque videlicet Amati. Sciendum est autem quod ante constitutionem hujus castelli usus telonei, quod nunc pro inminentis Flandrensium comitis potentia in ipso castello mutato pristino ritu sumitur, apud Lambras villam sanctae Dei genitricis solvebatur. Erat enim regius fiscus, sed tempore Stephani episcopi a Karolo rege sanctae Mariae donatur habendus.
Abbreviated transcription (Latin):
nim locus dicitur. canonicoꝵ quoq ẽ monasteriũ sc̃i uindi¬
ciani cameracensiũ ep̃i. quod postquã uiris militaribꝰ infis
catur. ꝓ imminutione rerum ad raritatẽ fratrũ redigitur.
De lucau et pas; P reterea in uiculis lucau. et pas. due basi¬
lice sunt canonicoꝵ. que postquã quoq militaribꝰ uiris ĩ be¬
neficiis traduntur. ad inopiam elapsesunt; Cella sc̃ salua
toris. Est autẽ uicus ex rebus scĩ uedasti nomine berclaus.
in paludibus quidẽ situs. pecori ex sufficientia pascue aptus.
omninoqz etiam monachoꝵ usui oportunus. Illuc ergo
lediumꝰ abbas considerata rei oportunitate monasteriũ
fundare disposuit. siquidẽ ei episcopalis auctoritas aspiraret.
quippe duplici usu satis competenter prouiso. qd̾ inbi uide¬
licet partem ex monachis qui ad cenobium sancti uedasti
frequentiores confluxerant delegaret. et bona eccłie circumia¬

Expanded text:
nim locus dicitur--canonicorum quoque est monasterium sancti Vindinim locus dicitur--canonicorum quoque est monasterium sancti Vindiciani Cameracensium episcopi, quod postquam viris militaribus infiscatur, pro immunitione imminutione? rerum ad raritatem fratrum redigitur. 19. De Lucau et Pas. Preterea in viculis Lucau et Pas duae basilicae sunt canonicorum, quae postquam quoque militaribus viris in beneficiis traduntur, ad inopiam elapsae sunt. 20. De Cella sancti Salvatoris. Est autem vicus ex rebus sancti Vedasti, nomine Berclaus, in paludibus quidem situs, pecori ex sufficentia pascuae aptus, omninoque etiam monachorum usui oportunus. Illuc ergo Leduwinus abbas, considerata rei oportunitate, monasterium fundare disposuit, siquidem et episcopalis auctoritas aspiraret; quippe duplici usu satis competenter proviso: quod inibi videlicet partem ex monachis, qui ad coenobium sancti Vedasti frequentiores confluxerant, delegaret; et bona aecclesiae circumja