comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et illd̾ alt̾ius gloria nr̃a hec est testimo¬
nium conscientie mẽ. Illa si tibi inns ob¬
screpit. quid tibi proderunt adulantiũ sũ¬
suri. quid blanditis. aut fictionibo ꝑam̃
nomen. e radice mala nichil boni orit᷑
neq hinc igitur ortum nomen bonum
dixeris cũ uerũ dice̾re nõ possis .G. ke¬
ne deme sentiunt ciues mei. E. Non ze¬
fert quid dete alii sentrãt s ꝗd tu.G.
bene deme loquntur ciues. R. Noli cre¬
dere quid loquant᷑ nestiũt. et cupide mẽ¬
tiuntur pruritu quodam limgue inutr̃a¬
q partem nimio et cosuetudine inna¬
tura u̾sa .G. Bene deme plurimi loqu¬
untur . .R̾. Ignorantibus credere. ꝗd est
aliud qͣ uosentẽ falli .G. Hene deme
loquit᷑ incinia.. R. Dulci loquio for¬
sam aut munerib delinita aut aliꝗd
de te sperans nũq uł amanti credideris
uel operanti. Ũ.Dicini meũ nomen
celebrant.Rx. Alter alterum decipitioris
te. G. Ronũ michi testimoniũ ciues

Expanded text:
et illud alterius: “Gloria nostra hec est, testimoet illud alterius: “Gloria nostra hec est, testimonium conscientie nostre”. Illa si intus tibi obstrepit, quid tibi proderunt adulantium susurri, quid blanditiis aut fictionibus partum nomen? E radice mala nichil boni oritur; neque hinc igitur ortum nomen bonum dixeris, cum verum dicere non possis. Bene de me sentiunt cives mei. Non refert quid de te alii sentiant, sed quid tu. Bene de me loquuntur cives. Noli credere: quid loquantur nesciunt et cupide mentiuntur pruritu quodam lingue in utranque partem nimio et consuetudine in naturam versa. Bene de me plurimi loquuntur. Ignorantibus credere quid est aliud quam volentem falli? Bene de me loquitur vicinia. Dulciloquio forsan aut muneribus delinita aut de te aliquid sperans; nunquam vel amanti credideris vel speranti. Vicini mei nomen meum celebrant. Alter alterum decipit, omnes te. Bonum michi testimonium cives
Abbreviated transcription (Latin):
Uiusquis ego sim oppinio de me
hominũ bona est. R. Oppinio
rem nõ mutat.G. Bonum me
coĩs habet oppinio. Rx. Quid si malus
tu non ne oppinio falsa esti. Ocientem
çerte falso gaudere dementia est.R.G.
Oppinio ne uulgari bonus dicor. R.¬
Nicħ̾ est qd̾ nõ sibi fingere possit oppĩo.
bonũ aut̃ seumalu qd̾ inanimis habitat
neq diuersis oppinioib neq ẜrmuncu¬
lis uariatur. Non sicunti igit᷑ te mor¬
tales bonũ dixerĩt. bonus fies .O. Ro¬
num saltem mͥ est̃ nomen. Rx. Meli
eẽ nom̃ bonũ qͣ diuitras multas. hebre¬
oruͣ sapiens.ait idemq alibi. Melius
nomẽ bonũ q̃z unguenta p̾tiosa. et
ualoriem bon noĩs et odorem fame his
u̾bis exp̃ssit comꝑatioñ scilicet auri et
unguẽti. Quõ aut seu nom̃ seu aliud.
quicq̃ ẽe potest bonum sisit falsum qua¬
lecũq sit ergo nomen impii non fit ideo
minor impietas. non inani igitꝰ nomunᷤ
glorietr sed illud eiusdem sapientis aud¬
rat. nomen inquid inpiorũ putrescet

Expanded text:
uisquis ego sum, opinio de me hominum bona est. Opinio rem non mutat. Bonum me communis habet opinio. Quid si malus tu? Nonne opinio falsa est? Scientem certe falso gaudere dementia est. Opinione vulgari bonus dicor. Nichil est quod non sibi fingere possit opinio; bonum autem seu malum quod in animis habitat neque diversis opinionibus neque sermunculis variatur. Non si cuncti igitur te mortales bonum dixerint, bonus fies. Bonum michi saltem est nomen. Melius esse nomen bonum quam divitias multas Hebreorum sapiens ait, idemque alibi: “Melius est nomen bonum quam unguenta pretiosa”. Et valorem boni nominis et odorem fame his verbis expressit, comparatione scilicet auri et unguenti. Quomodo autem seu nomen seu aliud quicquam esse potest bonum, si sit falsum? Qualecunque igitur sit nomen impii, non sit ideo minor impietas. Non inani igitur nomine glorietur, sed illud eiusdem sapientis audiat: “Nomen” inquit “impiorum putrescet”
Abbreviated transcription (Latin):
miraberis nõ putabo qͣuis aurea scellanti¬
q gemis ardentib tectũ om̃e suppellectili
oꝑtũ refertũq tibi uideam. G. Inudiosa
suppellex et p̾fulgida est. Rx. Pro captu
oculor seu forsitam animoꝵ.Dere aut̃
onerosa ⁊erũ colluuies ac turbida. s aua¬
ritia nichil usqͣ ieunius n̾ichq miẜius.
cuiꝰ famem et querenda excitant et que¬
sita nõ sopiũt dũq sperata fulgebãt po¬
ressa sordescunt. itaq sẽpe diuitias dum qͦ¬
sĩsse putauiͣs solicitudine̾ ac nauseã quesi¬
uisti.he nc̃ tibi care sarcine si ułcariores a¬
lie. se ostenderĩt uł stuporẽ assiduitas de¬
uiserit uiles erũt. Esto au̾t care sint
et maneat stupor. nõ ne etiã error ma¬
net isq difficilis atq ꝑpetuus siquidem
querendi studiũ unũ fuit ẜuandi labor
est multiplex nũqͣ de erit qd̾ reuisas qd
numes qd complices qd excutias. qd̾ ab¬
stergas. qd ocl̃es simul et mulceat et ost¬

Expanded text:
miraberis, non putabo, quamvis aurea stellantimiraberis, non putabo, quamvis aurea stellantique gemmis ardentibus tectum omne suppellectili opertum refertumque tibi videam. Invidiosa suppellex et prefulgida est. Pro captu oculorum seu forsitan animorum; vere autem onerosa rerum colluvies ac turbida. Sed avaritia nichil usquam ieiunius nichilque miserius, cuius famem et querenda excitant et quesita non sopiunt dumque sperata fulgebant, possessa sordescunt. Itaque sepe, divitias dum quesisse putaveris, sollicitudinem et nauseam quesivisti. He nunc tibi care sarcine, si vel cariores alie se ostenderint vel stuporem assiduitas dempserit, viles erunt. Esto autem: care sint et maneat stupor; nonne etiam error manet isque difficilis atque perpetuus? Si quidem querendi studium unum fuit, servandi labor est multiplex. Numquam deerit quod revisas, quod numeres, quod complices, quod excutias, quod abstergas, quod oculos simul et mulceat et off
Abbreviated transcription (Latin):
Nampla domo suppellex eximia ẽ¬
Ratio. Suꝑuacuo inspatio pondu
inutile. Ila furib latebras dabit.
hec p̃do᷑m utraq ꝑicułu tibi alimentum
incondio ac liuori/. G. Indomo spetiosa
suppellex copiosa ẽ. łx. Illa cũ te locom¬
oueris deẜenda est. hec siuti uolueris se¬
pissime transferenda et plus difficulta¬
tis allatura q̃ uoluptatis et plus oneris
q honoris. G. Multa mͥ uarii gniͣs suꝑ¬
pellex domi est. Re. Inge bellum nõ cũ
furib mͦ s cũ murib tineisq et aranee.
et rubico fumusq et puluis. et imber
ĩ uo dimicant. O diuites delicati. quibus
armis hos hostes arcebitis. G. Preciosi¬
ssima ẽ suppetlex.R̾e.Non rei pretiũ s ꝯtẽ¬
ptus. duutera facit. Alioꝗn et querendo cu¬
piditas crescit et pauꝑtas cupiendo. ita
fit nichil magis inopem fatio̾t qͣ auai
opes. quaꝵ si extimatio exacta ueriq iudi¬
tii sequaꝵ ꝯtẽptus accesserit eã demũ ueri
d̾uutiis iua. est. ego te diuitem dũ unna

Expanded text:
ampla domo suppellex eximia est. Supervacuo in spatio, pondus inutile: illa furibus latebras dabit, hec predam, utraque periculum tibi, alimentum incendio atque livori. In domo speciosa suppellex copiosa est. Illa cum te loco moveris deserenda est, hec si uti volueris sapientissime transferenda est et plus difficultatis allatura quam voluptatis, plus oneris quam honoris. Multa michi varii generis suppellex domi est. Iuge bellum, non cum furibus modo sed cum muribus tineisque et araneis! et rubigo fumusque et pulvis et imber in vos dimicant. O divites delicati, quibus armis hos hostes arcebitis? Pretiosissima est suppellex. Non rei pretium, sed contemptus divitem facit. Alioquin et querendo cupiditas crescit et paupertas cupiendo; ita fit ut nichil magis inopem faciat quam avari opes, quarum si extimatio exacta verique iudicii sequax contemptus accesserit, ea demum veris divitiis vera est via. Ego te divitem, dum vana
Abbreviated transcription (Latin):
rediens ꝑiter andiuit cras
redi. Iterate nocis mirado pbr
cõmotus anntis na̾rat.⁊ mi¬
rabundꝰ quid hõ turti nõĩs se
illudat q̃rit᷑. Haud ẽ lusus aiũt.
s morb aĩ fructũ expetit. au¬
ro posce nõ ore. Accepto ille Io
hannnis uitio qͦt frat Butginio
ꝑsoluiss totidẽ tulit. ⁊ apposuit.
Confestim calamo actepto ꝑua
mora sacerdotẽ uoti ꝯpotẽ di¬
misit. Adu̾tis qͦ migrat huma¬
dunt obstinatã adeo littis ẜui¬
tute. Eque de cetis ꝓpe hominũ
scudiis argute discussiom licz
attendere. Po̾ro nuͣs bella sectã¬
tiu nõ mͦ libertate caret. ueꝵ
ꝯtinet᷑ in miẜrima ẜuitute.
quippe muiria de molum̃toq
alieno semꝑ alunt᷑. Hor ĩstabi¬
lis incertaq condicio insonat
tuba nescios in q̃ discrimina
qͦs ue labores aut fatinora du¬
cunt᷑ ire oport ꝑ tenebͣs estũ
ac frigora ꝑ ardua. ꝑ aspera :

Expanded text:
rediens pariter audivit “Cras rediens pariter audivit “Cras redi.” Iterate vocis miraculo presbiter commotus amicis narrat, et mirabundus quid homo tanti nominis se illudat queritur. “Haud est lusus,” aiunt, “sed morbus animi. Fructum expetit. Auro posce, non ore.” Ille, accepto Jobannis vitio, quot flater Butrigario persoluisset totidem tulit et apposuit. Confestim calamo accepto, parva mora sacerdotem voti compotem dimisit. Advertis quo migrat humadunt obstinatam adeo litteris servitutem. Eque de ceteris prope hominum studiis argute discussioni licet attendere. Porro numerus bella sectantium non modo libertate caret verum continetur in miserrima servitute. Quippe iniuria demolumentoque alieno semper alitur horum instabilis incertaque conditio. Insonat tuba, nescios in que discrimina quosve labores aut facinora ducantur ire oportet per tenebras, estum, ac frigora, per ardua, per aspera, et
Abbreviated transcription (Latin):
tempus habent: ⁊ se fruuntur:
pallet ⁊ aret iuri cõsultus intͦ
codites de fossus. sic orator. sic
pħs. sic poeta dũ ĩueniat aut
cudat noua ĩedia cura uigili¬
aq tabescit. omnes uite sibi cõ¬
moditates uoluptatesq elum¬
gligunt siuitus ẽ q̃ corꝑis suc¬
cum ex orbet. extenuat mẽbra.
pallorem inducit. calorẽ extĩg¬
uit. s laudabilis quid. eoꝵ uero
miserabił. quibꝰ par est ẜuitus.
intentio par non est. quis suis
cẽporibus Butrigario studiosi¬
or Ronome: hiꝰ oli cõsultiu
uicariꝰ conuentus fem̾ minore
pro causa flagitauit.spopõdit
Butͥguriꝰ ⁊ cras inqͥt dabo. Asti¬
tit mane uicarius breniq pa¬
piro pancas lineas accepit. et
At iohannes deligͣno uir pla¬
ne doctissimꝰ ⁊ qui lr̃is semꝑ ĩ¬
cumberet. Cũ sticerdos fimẽtinꝰ
cesponsum mlite de posteͬt au¬
dita cã respondit tras redire
ꝑfectus ille proiussu ira repor¬
touit insi cras redi. tercia luce

Expanded text:
tempus habent et se fruuntur? tempus habent et se fruuntur? Pallet et aret iuris consultus inter codices defossus. Sic orator, sic philosophus, sic poeta, dum inveniat aut cudat nova inedia, cura vigiliaque tabescit. Omnes vite sibi commoditates voluptatesque elimigligunt servitus est que corporis sucum exorbet, extenuat membra, pallorem inducit, calorem extinguit, sed laudabilis quidem; eorum vero miserabilis quibus par est servitus, intentio par non est. Quis suis temporibus Butrigario studiosior Bononie? Huius olim consultum vicarius Conventus Fratrum Minorum pro causa flagitavit. Spopondit Butrigarius et “Cras,” inquit “dabo.” Astitit mane vicarius brevique papiro paucas lineas accepit. Et,At Johannes de Lignano, vir plane doctissimus et qui litteris semper incumberet, cum sacerdos Faventinus responsum in lite deposceret, audita causa respondit cras redire. Profectus ille pro iussu nil reportavit nisi “Cras redi.” Tertia luce
Abbreviated transcription (Latin):
hĩc ambitu. hic emulacõe hĩc
simultare pulsante artes uo
artifices uendicant utq libet
se frui non smunt. Dicit striba
dicit medicus. in ciuitate sum
libera. lib̾ sum. nulli seruio. ne¬
mo instat mͥ. qͥd ẽ ergo ꝙ die
tota ꝓstas. ⁊ stribis: ⁊ diliculo
meditus exiens nͥ qt̃s reficiat᷑
lim̃ nõ repetit: qͥd obire gem̃¬
prasabit ut̾q quiescet. appellat
egrotus ꝙ̃ rigor inuasit. Appel¬
lat uolens testari iotariũ cõ¬
tinuo mensa lectus q deẜitũ.
exit ad opera. sestinat ut̾q
quis adco improbe dominat᷑
ut alimonie ac soni suis cp̃s
uatuũ non indulgeat: Cerms
calcor sentit. Uolens ĩꝗt fatio.
uolens itaq seruus es. sic ti¬
rãnis anlici ultro subduntur.
⁊ titulo uenustãt blandiore ẜ¬
uitiũ. Nõ adeo nͥ caros. qͦs nã:
quos muiꝵ fecit p̾ciũ ⁊ facit.
nõ ireget ĩꝙͣ amititia. s innor
ut grandescot. qͥd de studiosis
literar ue cultoribus: nũ libũ

Expanded text:
hinc ambitu, hinc emulatione, hinc hinc ambitu, hinc emulatione, hinc simultate pulsante. Artes vero artifices vindicant, ut quelibet se frui non sinunt. Dicit scriba, dicit medicus: “In civitate sum libera; liber sum, nulli servio, nemo instat michi.” Quid est ergo die tota prostas et scribis?Et diluculo medicus exiens, nisi quatenus reficiatur, limen non repetit? Quid obire gemePransabit uterque, quiescet; appellat egrotus quem rigor invasit, appellat volens testari notarium continuo. Mensa lectusque deseritur; exit, ad operam festinat uterque. Quis adeo improbe dominatur ut alimonie ac somni servis tempus vacuum non indulgeat? Cernis calcar sentit. “Volens,” inquit, “facio.” Volens itaque servus es. Sic tirannis aulici ultro subduntur et titulo venustant blandiore servitium. Non adeo nisi caros. Quosnam? Quos nimirum fecit pretium et facit! Non urget inquam amicitia, sed timor ut grandescat. Quid de studiosis litterarumve cultoribus? Num liberum
Abbreviated transcription (Latin):
libr. s serin potius multi. Ta¬
ait ẜiustis pectato lih̾i fuistis
iusticie. nc aũt liberi a poectai¬
to serui facti estis iusticie. qͥs
nẽpe sic habet pro uoto fortu¬
nam ut se siusq rebus uti
pro arbitͥo q̃at: sufficit ait ue¬
ritas. diei malicia sua. Et au
aut diei malicia aut cupidi¬
tas aut ambicio aliaue mn¬
stantia de libertate nõ sb̾tra¬
hat ut qd̾ uelit im̃ine ualeat
efficere: In ciuitate nẽa ubi
tantã asẜis libertate/ quis sic
agit ut uult. uno qͥs nõ agit¬
⁊ tolerat multa q̃ nõ uultꝰ dux¬
qui rez publitã gersit ĩ ea tͥ
ꝙͣ tute descripseras libortate.
censetur:¶ Nõ me h̾cule
cui aaix bota quidẽ liba uacat.
qͥn ineo iudicio s. demas hono¬
rem ut ita dixerim cuntoru
ẜuissim ẽ. Precte iuditasti
nũ ciues ãplissimi ⁊ diuites rͦ
Cãpana magr̃atus ⁊ ordineᷤ
citat. negocia uoluptates.o¬
cia studiosa int̾rũpenda sunt.
om̃e seponit᷑ studiũ actelerat᷑.

Expanded text:
liberi sed servi potius multi. Taliberi sed servi potius multi. Tastis peccato, liberi fuistis iustitie. Nunc autem liberi a peccato, servi facti estis iustitie.” Quis nempe sic habet pro voto fortunam ut se quisque rebus uti pro arbitrio queat? “Sufficit,” ait Veritas, “diei malitia sua.” Et cui aut diei malitia aut cupiditas aut ambitio aliave instantia de libertate non subtrahat, ut quod velit minime valeat efficere? In civitate vestra ubi tantam asseris libertatem, quis sic agit ut vult, imo quis non agit et tolerat multa que non vult? Duxqui rem publicam gerunt in ea quam tibi tute descripseras libertate censetur? Non, mehercule – cui vix hora quidem libera vacat! Quin, meo iudicio, si demas honorem, ut ita dixerim, cunctorum servissimus est. Recte iudicasti. Num cives amplissimi et divites? Campana magistratus et ordines citat. Negotia, voluptates, otia studiosa interrumpenda sunt, omne seponitur studium, acceleratur,
Abbreviated transcription (Latin):
suos uultes pariat᷑. Ado lir
iste ꝯstientie ñe Ius ẽ ut ĩraci¬
onalia qͦ nõ sinat exꝑtia. Ca¬
nes ⁊ muricipes qͦꝵ mores fa¬
miliaritas docuit. si forefet̾int
secedent. ⁊ territi ꝯparẽt. Aliu
coruũi. fraudosũq notaui. in¬
siliebat mensaz paratar ⁊ cͥtũ
spetulabundꝰ si obẜuator affo¬
ret. nẽme cͥtũspecto fialas de¬
ni ciebat. euestigioq euolans
eminus astabat. nec nͥ blan¬
ditiis quasi data fide uoçatus
actedebat. ułpes qͦ ferũt᷑ qua
mansitãt ĩdenintꝰ ob usari. qͥd
hoc nͥ ꝯstientie morsus: Hoc
itaq uire multo artiꝰ nos p¬
diti xõne obnorii tenem. liber¬
tas gͦ. non ẽ ag̾e posse qd̾ ueli
nͥ p̃uia rõne. Ansi mechari. si
predari. si minorẽ oppͥmere cũ
uelit iniquus ualet liber tͥ
uideat᷑. ¶Hand intelligo d̾
libertate pecrandi. s cũ nulli
subditus homo se ⁊ suis uelt
cupiat it põt. P Et quis ẽ
iste ⁊ laudabimꝰ enz: Tali c̾te
formula libereats. panciqi sd

Expanded text:
os vultures patiatur. Adeo liber iste conscientie? Nature ius est ut irrationalia quoque non sinat expertia. Canes et muricipes, quorum mores familiaritas docuit, si facinora fecsecedent et territi comparent. Alui corvum fraudosumque notavi. Insiliebat mensam paratam et, circum speculabundus si observator afforet, nemine circumspecto, fialas deiciebat; e vestigioque evolans eminus astabat, nec nisi blanditiis, quasi data fide, vocatus accedebat. Vulpes quoque feruntur, qua mansitant indemniter, observari. Quid hoc nisi conscientiemorsus? Hoc itaque iure multo artius nos, prediti ratione, obnoxii tenemur. Libertas ergo non est agere posse quod velis nisi previa ratione. An si mechari, si predare, si minorem opprimere cum velit iniquus valet, liber tibi videatur? Haud intelligo de libertate peccandi, sed cum nulli subditus homo se et suis velut cupiat uti potest. Et quis est iste, et laudabimus eum? Tali certe formula libertatis pauci quidem
Abbreviated transcription (Latin):
exuscitat ꝓgressumq mitiat
sanitati. qͥd ingeĩa ad cocturã
escaꝵ ue condicuras ad sapo¬
res ad colores. ad odores mul¬
tifarios. atq sũptu ⁊ arte oꝑo¬
sissimios. Ip̃a ꝓfco castͥmãgia
ut putant nõ extendit. s uti¬
litas potius atq nccͣitas nõ¬
nulla sinit eĩ absq semento
nocit᷑a. uł mĩmu profut᷑ti Ali¬
a facile ne imꝑio nõ obcẽꝑãt.
que ars admota p̾stare docet
obsequiur. eẽpus item alia
alia sumc̃tis etas ualiui
alis atq aliter flagitat.
neso ex sate prodierut¬

Expanded text:
exuscitat progressumque iniciat exuscitat progressumque iniciat sanitati. Quid ingenia ad cocturam escarumve condituram, ad sapores, ad colores, ad odores multifarios atque sumptu et arte operosissimos? Ipsa profecto castrimargia, ut putant, non extendit sed utilitaspotius atque necessitas. Nonnulla sunt enim absque condimento nocitura, vel minimum profutura; alia facile nature imperio non obtemperant; que ars admota prestare docet obsequium. Tempus item alia, alia sumentis etas valitudoque aliter atque aliter flagitat. nesto ex fonte prodieru
Abbreviated transcription (Latin):
uiri feĩneq decertãt nusꝙͣ
molliore cultu iuuẽtus ⁊ cu¬
ra nixuue oꝑosiore cõpti ter¬
si depilesq incedunt. ut no¬
stroꝵ instar reliqͣꝵ urbiu agͤ¬
stiles spectent᷑. PExornam
suma dinticor inorcussaq i¬
bertas põpe spectabił fratur
oc asio. s morbus ẽ cuntoru
ad qt̾ quisq anelat se se mag¬
pere effingere. ueru ad resi¬
dua humane pͣuitatis uitia
gula ⁊ auaritia quid ꝯferãt
si ualcani asseuerare iã ꝓꝑo.
In pͥmis gule uoluptatẽ sequi
detestabile fateo ẜuitutem.
qͥd cĩ abiectius ꝙͣ uetcis fer¬
ri mãcipiu. Camẽ hiꝰ modi
cupido in salutẽ cessit ĩterdũ
nã euenit seu colali motu ces¬
sante seu instante flegmati¬
co uim appetitiuã plerũq fu¬
tiscere. de sidezioq sepulto. cũ
qui langueat allatã pastioe:
fastidire. s dũ ꝙͣ ualẽs arde¬
bat refectio propinat fertur
aĩus. ip̃aq auiditate u̾tuter

Expanded text:
viri femineque decertant, nusquam viri femineque decertant, nusquam molliore cultu iuventus et cura nixuve operosiore compti, tersi, depilesque incedunt, ut nostrorum instar reliquarum urbium agrestes spectent. Exornata, summa divitiarum inconcussaque libertas pompe spectabilis fertur occasio, sed morbus est cunctorum ad quod quisque anelat sese magnopere effingere. Verum ad residua humane pravitatis vitia, gulum et avaritiam, quid conferant, si valeam, asseverare iam propero. In primis gule voluptatem sequi detestabilem fateor servitutem. Quid enim abiectius quam ventris ferri mancipium? Tamen huiusmodi cupido in salutem cessit interdum, nam evenit, seu colerali motu cessante seu instante flegmatico, vim appetitivam plerumque fatiscere, desiderioque sepulto eum qui langueat allatam pastionem fastidire. Sed dum quam valens ardebat refectio propinatur, fertur animus, ipsaque aviditate virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
Cura hec insuper iuue̾tute
canere. sonare uota afft̃sq
metroꝵ ligare modis ĩstruit.
Tũ deniq uera uł ficta ꝓbita¬
te digni nitunt᷑ ostendi.stre¬
nuiq liberales ac magraniti
cõparere. q̃ deinceps adulta
cũ etate cõsuetudo ĩ omĩ uita
asfuata ẽ. Solebat Antomus
mutmen iuris ꝑitus affirma¬
re neꝗͣꝙͣ sibi displicere ext̾uo
uxorez paulisper amore per¬
stringi ꝙ eius rei cã actura¬
tior cultu ultu iocundior
gestibus motuq agilior uͥsa¬
ret᷑. quib itu se hñtibus esse
ꝑspicuur ual quid boni tũ ad
artes tũ ad mores ⁊ uite iocũ¬
ditatẽ uitiosa libido in reru
uniu̾sitate conferat. uix inͥ ꝑ
suaderi q̃at. aut ingenio aut
uite faceciis p̾stare qͥ anians
nũꝙͣ fuit. Acuit eĩ uis illa in¬
gemu. disertũ efficit. ex colit
mores ⁊ conu̾saciõe lepidam
reddit ¶Assentior ĩꝙͣ ⁊ in
nr̃a ciuitate maxie liq̃t. Nam
alterins placere dũ studiis

Expanded text:
Cura hec insuper iuventutem Cura hec insuper iuventutem canere, sonare vota, affectusque metrorum ligare modis instruit. Tum denique vera vel ficta probitate digni nituntur ostendi strenuique, liberales, ac magnifici comparere, que deinceps adulta cum etate consuetudo in omni vita observata est. Solebat Antonius Mutinensis, iuris peritus, affirmare nequaquam sibi displicere externo uxorem paulisper amore perstringi, quod eius rei causa accuratior cultu,vultu iocundior, gestibus motuque agilior versaretur. Quibus ita se habentibus, esse perspicuum valet quid boni tum ad artes, tum ad mores et vite iocunditatem vitiosa libido in rerum universitate conferat. Vix michi persuaderi queat aut ingenio aut vite facetiis prestare qui amans numquam fuit! Acuit enim vis illa ingenium, disertum efficit, excolit mores, et conversatione lepidum reddit. Assentior, inquam, et in nostra civitate maxime liquet. Nam alternis placere dum studiis
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾na alimat.ꝑegrinũ famu¬
latu asciscit. famulus adultio
uxore. opes. ⁊ suꝑstãtib ma¬
tris instar nutͥcem lib̾is ꝯꝑat.
uagari ꝑ extra ualere. s hoc
tum domestico abũde liquere
pot ꝙͣta nõ nũꝙͣ carnali turpi¬
dine tũ rebꝰ tũ hõĩbus oppõtu¬
nitas ꝯflata sit. quot nuptaꝵ
uiduaꝵ q stupris ad litteraꝵ
ad cuules honores aduiti e¬
uectiq sunt: nec illud qͦ omi¬
serim ꝙ duorur corpor illa coi¬
tio c̃ õm̃o sit pudorosissima at¬
q ĩ mũdissima nich pene stu¬
diosiore mũdõ q̃rit᷑. lectus siqͥ¬
de nitidissimꝰ illecebriq appa¬
ratu stͥnitur. ꝙͣ ⁊̃ lautissimꝰ qͥs¬
q conprendi certat. adde resꝑ¬
sos odores aqͣr pigm̃toꝵ. p̃te¬
rea in uestibus pͥmus intor.
more uernantia coloris ĩ cri¬
mbꝰ ordo detor in hĩtu paxat᷑.
uł fingit. Iam u̾o ꝙͣto ingeĩo
tũ mores tu uerba conpont
qt̾s amans placeat amato i.

Expanded text:
externam alumnat; peregrinum famuexternam alumnat; peregrinum famulatu asciscit; famulus adulterio uxorem, opes, et superstantibus matris instar nutricem liberis comparat. Vagari per exempla valere, sed hoc tam domestico abunde liquere potest quanta nonnumquam carnali turpitudine tum rebus, tum hominibus opportunitas conflata sit. Quot nuptarum viduarumque stupris ad litterarum, ad civiles honores adiuti evectique sunt? Nec illud quoque omiserim quod duorum corporum illa coitio, cum omnino sit probrosissima atque immundissima, nichil pene studiosiore mundo queritur. Lectus siquidem nitidissimus illecebrique apparatu sternitur, quam etiam lautissimus quisque comprendi certat. Adde respersos odores aquarum, pigmentorum; preterea in vestibus primus nitor, in ore vernantia coloris, in crinibus ordo, decor in habitu paratur vel fingitur. Iam vero quanto ingenio tum mores, tum verba componit, quatenus amans placeat amato!
Abbreviated transcription (Latin):
uennas absũptis rebꝰ pr̃iisx
ad ur̃a oli irebẽ egenꝰ diu̾tit.
famulatuq tu nitħ artium
literaꝵ ue noss se addixit. Il¬
licet dñm auspicatꝰ. apud quẽ
opes et cõuigiu repꝑit. quip¬
pe adulterio domine nõ qͥder
famulantis s filii cũ p̃r non
ẽẽt dñs partes in domo g̾ebat.
quid tandez: obiens herus
puellar pictate xpĩana filia¬
liter educata famulo uxorẽ
larga dote id prestruẽte ꝯu¬
ge destinat. S adultera iaz
uidua ⁊ grauis etate sen cõ¬
stiẽcia sen pudore/ a p̾oris uite
culpa prorsus ab bõruit. q̃q
pelex fuerat se parẽtẽ socrũq
mecho exhibuit. Tantꝰ adul¬
falis ꝯmercii fructus extitit
ut de functo ludonico ⁊ uxore ĩ¬
fantulos superstites cuntorũ
patrocimo destitutos sola su¬
sceperit. officiosissime aluerit
educau̾it. in struxerit .i. nunc
et facinora homi uidica. Iuue¬
nis pegrinus ⁊ mops ueneti¬
as appulit. ciuis orbꝰ liberis

Expanded text:
vennas, absumptis rebus patriis, vennas, absumptis rebus patriis, ad vestram olim urbem egenus divertit, famulatuque, cum nichil artium litterarumve nosset, se addixit. Ilicet dominum auspicatus apud quem opes et coniugium repperit, quippe adulterio domine non quidem famulantis sed filii, cum pater non esset dominus, partes in domo gerebat. Quid tandem? Obiens herus puellam pietate Christiana filialiter educatam famulo uxorem larga dote, id prestruenteconiuge, destinat. Sed adultera iam vidua et gravis etate, seu conscientia seu pudore, a prioris vite culpa prorsus abborruit; queque pelex fuerat se parentem socrumque mecho exhibuit. Tantus adulteralis commercii fructus extitit ut, defuncto Ludovico et uxore, infantulos superstites, cunctorum patrocinio destitutos, sola susceperit, officiosissime aluerit, educaverit, instruxerit. Nunc et facinora hominum iudica! Iuvenis peregrinus et inops Venetias appulit; civis orbus liberis
Abbreviated transcription (Latin):
merita ꝓbarent᷑. Ita mimitꝰ
hõ uicim plerũq cult̾e̾ tẽdit
seminare zizama ⁊ fcum̃tũ
nesciens serit. Haud setus li¬
b. dinis opera. dũ eĩ sucrẽ sa
poluptas optata spĩ feuit᷑ ne¬
quit᷑ uł inuita sꝑgit ĩ carne
subiecta. qd disperisacõe celesti
in fructu utilitatis exuberat.
nã quot dannato concubitu
editi tũ stĩe tũ religioĩs tũ ci¬
uilis. ac bellice uirtutis excel¬
lentia dari euasere: qͦt ⁊̃ salu¬
tẽ scupris. qͦt adultiis sortiti st̃.
Adulterui paridis troiano ex¬
cidio undicatũ ẽ. In exorta
st̃ romane magnitudĩs elem̃¬
ta. Alcibiadez aput lacedemo¬
nas exulantẽ cũ muidiã odi¬
umq u̾tute ꝯtraxisset ab in¬
minẽti exitio regii thori adul¬
tera uendicauit. Par facmnus
massilienses ab ligurr insidiis
⁊ soluit ⁊ uictores fecit. Ita diui¬
na celsitudo ex hũcmis fruc¬
tũ legit erroribus. S qͥd ꝑ ue¬
tusta exuscito. Accipe ren exi¬
gua. s uera. Ludouitus Ra¬

Expanded text:
merita probarentur Ita inimicus homo vicini plerumque culture tendit seminare zizania et frumentum nesciens serit. Haud secus libidinis opera, dum enim succensa voluptas optata specie fruitur, nequiter vel invita spargit in carne subiecta quod dispensatione celesti in fructum utilitatis exuberat. Nam quot damnato concubitu editi tum scientie, tum religionis, tum civilis ac bellice virtutis excellentia clari evasere? Quot etiam salutem stupris, quot adulteriis sortiti sunt? Adulterium Paridis Troiano excidio vindicatum est; inde exorta sunt Romane magnitudinis elementa. Alcibiadem apud Lacedemonas exulantem, cum invidiam odiumque virtute contraxisset, ab imminenti exitio regii thori adultera vindicavit. Par facinus Massilienses ab Ligurum insidiis et solvit et victores fecit. Ita divina celsitudo ex humanis fructum legit erroribus. Sed quid pervetusta exuscito? Accipe rem exiguam sed veram. Ludovicus Ra
Abbreviated transcription (Latin):
orit᷑. lege̾ nescire põt ius non
põt. duo sunt ñe iussa q̃ ꝓpḣa
uidit ⁊ cetiit. declma a malo.
⁊ fac bonu. oĩs quippe lex di¬
uma ⁊ humana hoc sonat cũ¬
ta uolumina q̃ iaz ninris ml¬
ta uix legunt᷑ hꝰ cemodi scatu¬
rigine gemina emanãt. aut
eĩ docent qũo fiat bonũ. aut qͥ¬
modo qd̾ inalu ẽ fugict᷑. Et qͥ
scripta lege caret ꝓfecto ꝯstie
uolumĩe ĩpressa non caret. Ce¬
stimoniu inqͥt Apłs reddẽte¬

Expanded text:
nescire potest, ius non potest. Duo sunt nature iussa que propheta vidit et cecinit: “Declina a malo et fac bonum.” Omnis quippe lex divina et humana hoc sonat. Cuncta volumina que iam nimis multa vix leguntur huiuscemodi scaturigine gemina emanant. Aut enim docent quomodo fiat bonum aut quomodo quod malum est fugiatur; et qui scripta lege caret profecto conscientie lumine impressa non caret. “Testimonium,” inquit apost
Abbreviated transcription (Latin):
uehiculur fuit et de ꝓduncta
aa conpendiu fet̾it. Sed ec¬
ce uł minus aĩaduersa amris
meta ultxo mora poscit At
munus egregie cumu labis
si ꝙ admodu amhulacionis
sic te qͦr hospitii sociũ sodalẽ¬
bitratu misi res procede ut¬
beret. ben: uał.

Expanded text:
vehiculum fuerit et de producta vehiculum fuerit et de producta via compendium fecerit. Sed ecce, vel minus animadversa itineris meta ultro moram poscit. At munus egregie cumulabis si quemadmodum ambulationis sic te quoque hospitii socium sodalembitratu nisi procedere iuberet. Bene vale.
Abbreviated transcription (Latin):
rem pro sepultro ht. horr uõ
dũtaxat frigida iago sculp¬
tũq nom agnostit᷑. Nerita qͥdẽ
uicissitudine: ut cuiꝰ uixtꝰ neqͣ¬
ꝙͣ fulsit inuita ꝓrsus solum
nom̾ teste petra sciat᷑ ¶S.
uspiar libertas est fatror sub
hꝰ modi forma aĩ reꝑit᷑. Nag̾
pretii Thomas extitit ⁊ exitũ
audisse nuuat. qr pat̾archatus
in nr̃a urbe insolite uirtutis ⁊
constantie exemplu se p̃buͭ
Acrepto quippe a romano pon¬
tifice cohcendi cleri mandato
dur sirb religionis distiplma
conponere ansos moliret᷑. in¬
iuidiar płimorur ꝯtraxit. ⁊ ex
sinnatibꝰ patͥcioꝵ. qͦr insolẽti¬
am ac furorem alto usqr a do
iudicio despexit ut minas ⁊
muirias ĩmutata uultꝰ ac ẜ¬
moins dignitate nestire sẽꝑ
ꝙͣ recipere iuderet᷑. qͣr delecta¬
sti me opido eiꝰ redĩte gratiõe
memorie. s ꝯtinuate qͦ miel¬
cedo ratiocinationis ⁊ social
ꝯmeandi iocunditas letũ ita
intẽtũq rapuit ut ip̃a oratõ

Expanded text:
rem pro sepulcro habet. Horum vero rem pro sepulcro habet. Horum vero dumtaxat frigida imago sculptumque nomen agnoscitur. Merita quidem vicissitudine ut cuius virtus nequaquam fulsit in vita prorsus solum nomen, teste petra, sciatur. Si uspiam libertas est, fateor, sub huiusmodi forma animi reperitur. Magni pretii Thomas extitit, et exitum audisse iuvat, quia patriarchatus in nostra urbe insolite virtutis et constantie exemplum se prebuit. Accepto quippe a Romano pontifice coercendi cleri mandato, dum sub religionis disciplina componere aversos moliretur, invidiam plurimorum contraxit, etiam ex summatibus patriciorum. Quorum insolentiam ac furorem alto usque adeo iudicio despexit, ut minas et iniurias, immutata vultus ac sermonis dignitate, nescire semper quam recipere videretur. Quare delectasti me opido eius redintegratione memorie. Sed continuate quoque mulcedo ratiocinationis et socialis commeandi iocunditas letum ita intentumque rapuit ut ipsa oratio
Abbreviated transcription (Latin):
responderet. ꝙͣ tũ enitteret. Is
erat. qui dignitatẽ ⁊ pauptatẽ
iuxͣ penderet. ⁊ calcare tẽꝑalia
uideret᷑. Cinta assũpte religio¬
nis momĩta ad finẽ usq ppe¬
tua iurtute ẜuauit. ⁊ quã seł
uouit pauptatis normã con¬
stantimente coluit ⁊ moriens
secum tulit. Nã papa cũ pt̃atẽ
morituro testandi fetiss frẽs
minores inquit testam̃tũ ne¬
sciunt. Et triduo ꝙͣ moreret᷑.
se ad claustrur referri ussit
stratoq storio in cappa ⁊ capi¬
stro decedens ꝙͣti feciss mun¬
danar gloriar ostendit. loculũ
preterea corpis mĩme celato
auratoq alabastro. colimnis
pilisue substãtibus eminẽt̾
ꝯspituũ s humo plana sr̃iec¬
to saxo statui uoluit. ut quar
uiuendo coluiss hũilitatem
hr̃et coĩtẽ moriendo. Eãt mõ
qui uario lapide affabre de¬
cusata auxoq mitãtia suspen¬
dunt monum̃ta. ⁊ innotesce̾
mirado artificii q̃runt. Cho¬
mas utiq laude uite memo¬

Expanded text:
responderet, quantum emitteret. Is responderet, quantum emitteret. Is erat qui dignitatem et paupertatem iuxta penderet et calcare temporalia videretur. Cuncta assumpte religionis monumenta ad finem usque perpetua virtute servavit, et quam semel vovit paupertatis normam constanti mente coluit, et moriens secum tulit Nam papa cum potestatem morituro testandi fecisset, “Fratres minores,” inquit, “testamentum nesciunt,” et triduo quam moreretur se ad claustrum referri iussit; stratoque storio in cappa et capistrodecedens quanti fecisset mundanam gloriam ostendit. Loculum preterea corporis minime celato auratoque alabastro, columnis pilisve substantibus, eminenter conspicuum, sed humo plana superiecto saxo statui voluit, ut quam vivendo coluisset humilitatem haberet comitem moriendo. Eant modo qui vario lapide affabre decussata auroque micantia suspendunt monumenta, et innotescere miraculo artificii querunt. Thomas utique laudem vite memo
Abbreviated transcription (Latin):
qui hꝰmodi sapĩa agit ⁊ gradit.
non dico õmo liber ẽ. in ħͦ mũ¬
sic inꝓmistuo censeat indif¬
ferentiq affectu possideat. siqͣ
ex tat libertute ꝓrsus excellit.
s quis est cui felititas tanta
contingat. PCassa foret
doctema q̃ non poss impleri.
non docuit apłs qd̾ ĩpossibile
ẽẽt imnitari. nͨ ego hꝰ modi li¬
bertatẽ somno potiꝰ ꝙͣ scio. eẽ
enz aliquos tales negandũ ñ
est. ꝙͣ ꝙͣ rarus iste nature sit
Cum ageret in daustro moiͣ
h⁊ magmudine aĩ sup̃ cñ¬
tos erat. deinde generalez in
ordine uera h umilitate ĩfra
omnes aspiceres. factus est
postea patha ac dinu cardi¬
nalis. nõ creuit dignitate si
magnificauit potius digͥtateᷤᷤ
spũ ide ⁊ morib cdaustralis
as pontifex. dũ opib caruit
nc̃ optauit. cũ habuit non
amauit. s despexit qd̾q una
libertas ẽ. aĩo nũꝙͣ possedit ido̾¬
q n ͨ nouit unꝙͣ s nec uoluiti
nosse ꝙͣtur assũpta dignitas

Expanded text:
odi sapientia agit et graditur non, dico, omnino liber est in hoc munsic impromiscuo censeat indifferentique affectu possideat, si qua extat, libertate prorsus excellit. Sed quis est cui felicitas tanta contingat? Cassa foret doctrina que non posset impleri. Non docuit apostolus quod impossibile esset imitari Nec ego huiusmodi libertatem somnio potius quam scio. Esse enim in aliquos tales negandum non est, quamquam rarus iste nature sit Cum ageret in claustro moribus et magnitudine animi supra cunctos erat. Deinde generalem in ordine vera humilitate infra omnes aspiceres. Factus est postea patriarcha ac demum cardinalis; non crevit dignitate sed magnificavit potius dignitates, spiritu idem et moribus claustralis ac pontifex. Dum opibus caruit non optavit; cum habuit non amavit, sed despexit; quodque una libertas est, animo numquam possedit. Ideoque nec novit umquam sed nec voluit nosse quantum assumpta dignitas
Abbreviated transcription (Latin):
uigilo. curas uerso uror. lectũ¬
q qͣntus est u̾satili motu ꝑ¬
lustro. qͥd: oĩm curator su. ci¬
bum potũq om̃ib ꝓuideo. et
conꝑo. s quantula cũtor me
portio ꝯtingit emẽtẽ soluẽtẽq
singula. ꝙͣ mportabilis eorũ
existimari sartina debet qͥ fa¬
milia insta ex̾citus nutͥtant.
qñ tanta priuati hoĩs patet:
Omĩs profecto familia ⁊ quo
nuosior tanto sarcina molesti
bile ac̃ magni dutat᷑ ꝓmultis
excubare. magnos sũptus face.
multa dispergere. multis dãe

Expanded text:
isvigilo, curas verso, uror, lectumisvigilo, curas verso, uror, lectumque quantus est versatili motu perlustro Quid? Omnium curator sum, cibum potumque omnibus provideo et comparo. Sed quantula cunctorum me portio contingit, ementem solventemque singula! Quam importabilis eorum existimari sarcina debet, qui familiam instar exercitus nutricant, quando tanta privati hominis patet! Omnis profecto familia et quo numerosior, tanto sarcina molestiobile ac magni ducatur pro multis excubare, magnos sumptus facere, multa dispergere, multis dare.
Abbreviated transcription (Latin):
sorte liberiore frueret᷑. ⁊ posset
incoitatus qͣ ferret uoluntas
ꝑgere emere ⁊ nũdinari. aĩcoꝵ
edes tacitus lustrare. cenare.
conuersari. qͦr ml sibi presẽs
status litere ꝑmitt̾et.n ͨ qd̾ di¬
cam ridiculu habe. nõ minus
ẽẽ difficile bñ imparare ꝙͣ o
bedixe. famłi sentiũt pña dũ¬
taxat. de futuro securi. a lacͥus
mandunt. meratiꝰ rident. sin¬
cerus dormiunt. dm̃ aũt ⁊ p̃¬
positi. patres deniq familie
intenti curosiq sunt. pñtibus
urunt᷑. suspendunt᷑ futi̾s.⁊ ster¬
tentibus interdu quiestẽtibꝰ¬
q ministris uigilãt ac mẽte
discurrũt. acta ruinant. agẽ¬
da discutiunt. qd̾ gentiũ dato
uidit ⁊ monuit. qͥ p̃est inquit
in solicitudine ¶LAssentior
utiq locũ suꝑiorẽ sine ẜuitio
non fore. expertus fateor. Niux
nati serui ac serue domestice
letãt᷑. xisant. cantãt. alto sopo¬
re sõniant. ego miẜ ꝓ singuł¬

Expanded text:
sorte liberiore frueretur et posset sorte liberiore frueretur et posset incomitatus qua ferret voluntas pergere, emere, et nundinari, amicorum edes tacitus lustrare, cenare, conversari, quorum nil sibi presens status licere permitteret. Nec quod dicam ridiculum habe, non minus esse difficile bene imperare quam obedire. Famuli sentiunt presentia dumtaxat, de futuro securi, alacrius mandunt, meracius rident, sincerius dormiunt. Domini autem et prepositi patres denique familiae intenti curiosique sunt, presentibus uruntur, suspenduntur futuris. Stertentibus interdum quiescentibusque ministris, vigilant ac mente discurrunt, acta ruminant, agenda discutiunt, quod gentium doctor vidit et monuit: “Qui preest,” inquit, “in solicitudine.” Assentior utique locum superiorem sine servitio non fore. Expertus fateor. Coniunx, nati, servi, ac serve domestice letantur, risant, cantant, alto sopore somniant. Ego miser pro singul
Abbreviated transcription (Latin):
caueat᷑. si dignũ ẽ recta queq¬
cognoscere ad p̃miu cur nõ ⁊̃
indixecta ad uinoicta. Ido ista
librantibꝰ soliũ ẜuitio ñ uacut.
Sensit ħ rex ille subtił iuditñ
qui pondus dyadematis / aut
dannauit. aut hoͣruit. Cessit
dyoditianꝰ imꝑio. cur: nͥ quia
minus quietis ꝙͣ laboi̾s in ẽe
satellites q̃ ministros tã uaĩos
ꝙ multos pandoces ac falla¬
ces tenere ⁊ pastere coguntur:
qr imꝓbos mores nõ minus
ferre molescũ ẽ ꝙͣ explere in¬
saciabiles uoluntates. nͨ paꝵ
ẜuile rearis nich pͥuatũ audere
nec uesti posse nͨ indiu nͨ oti¬
ari. nec deambulare absq no¬
minis aut maiestatis mniu¬
ria. In quo ua ꝓfecto Anner
sentencia. oĩs magͣ in qͥt fortu¬
na magna seruitus est. uñ ce.
augustu q̃ri solitum memorãt.
quã multis dediss uacatõ sͥ.
dare nõ potuisse. quã ferme sẽ¬
tencia frantistus semor olim
suo rauennati instillabat. ꝙ

Expanded text:
caveatur. Si dignum est recta quequcaveatur. Si dignum est recta quequecognoscere ad premium, cur non etiam inde recta ad vindictam? Ideo ista librantibus solium servitio non vacat. Sensit hoc rex ille subtilis iudicii qui pondus diadematis aut damnavit aut horruit. Cessit Dioclitianus imperium. Cur, nisi quia minus quietis quam laboris inesse satellites, qua ministros, tam varios quam multos, pandoces ac fallaces tenere et pascere coguntur! Quorum improbos mores non minus ferre molestum est quam explere insatiabiles voluntates. Nec parum servile rearis nichil privatum audere nec vesci posse, nec indui, nec otiare, nec deambulare absque nominis aut maiestatis iniuria. In quo vera profecto Annei sententia: “Omnis magna,” inquit, “fortuna magna servitus est.” Unde Cesarem Augustum queri solitum memorant quam multis dedisset vacationem sibi dare non potuisse. Quam firme sententiam Franciscus Senior olim suo Ravennati instillabat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cetosq suũ q̃nq negotiu et
cura occupat. cohercet. sibiq
subnicit. de dommantibꝰ par
iudiciu. nã regni metus et
suspicio dubios efficit. solicitu¬
do noxia repellendi ⁊ cõferẽti¬
a retinendi inqͥetos. quid ꝙ
ex t̾ins modo legacõnibꝰ modo
ueris fictisq rumoribus fati¬
gant᷑. mͦ ⁊̃ subiectoꝵ q̃relas so¬
pire. aut obstare murriis adi¬
gunt᷑. Haud alia bom prĩcipis
ac patris familiaꝵ fore debet
intencio. singła cͥtũspicere. em̃¬
dare. sciluure dirige. mag̾ficu
cte ac dimi opus. qd̾ ꝙͣ sit mol¬
le in suo queq lare exꝑiri niec¬
to. ꝙ obrem improbandi st̃ asse¬
uerantes nõ oĩa ẽẽ dm̃s rese¬
renda: qͦ ne molestia afficiant.
Dictitãt eĩ. nõ e̾ ut ĩfirmes caõ
ꝓ qͣq re donnuo. nõ inquiete
sine quiescat. Ẽgo uero equius
fore duco nosse cũta qui debet
emendare cuntu. qt̃s dũ nulla¬
tenꝰ sperat᷑ latebra ĩiusticia

Expanded text:
ceterosque suum quandoque negotium et ceterosque suum quandoque negotium et cura occupat, coercet sibique subicit. De dominatibus par iudicium, nam regni metus et suspicio dubios efficit, solicitudo noxia repellendi et conferentia retinendi inquietos. Quid quod externis modo legationibus, modo veris fictisque rumoribus fatigantur? Modo etiam subiectorum querelas sopire aut obstare iniuriis adiguntur. Haud alia boni principis ac patris familiarum fore debet intentio. Singula circumspicere, emendare, salvare, dirigere, magnificum certe ac divinum opus, quod, quam sit mole, in suo quemque lare experiri coniecto. Quamobrem improbandi sunt asseverantes non omnia esse dominis referenda, quo ne molestia afficiantur. Dictitant enim: “Non est ut infirmes caput pro quaque re domino. Non inquietes. Sine quiescat.” Ego vero equius fore duco nosse cuncta qui debet emendare cuncta, quatenus dum nullatenus speratur latebra, iniustitia
Abbreviated transcription (Latin):
la . rapmar. danna cedes: de
quib salon. letant᷑ in qͥt cum
male fecerint ⁊ exultãt ĩ reb
pessimis. qr ueluit nũꝙͣ sui sũt
ita nec liberi putari debẽt P
nimir qͦ magis ip̃a iiqͥtatẽ.
fruũtur hoc infelitius ẜuiunt.
qͦmar longius ab dignitate ho¬
minis dentiunt᷑. S qͥd de prĩ¬
cipibus. sił racõtinacio de lib̾¬
tate cepta nos tenet. qͥd inꝙͣ
censemus: aliis p̾sũt ĩꝑant
nũ ideo liberi st̃ adeo ut nulla
ẜuitute p̃mãt᷑. ⁊ quitqͥd fieri
cupuit possunt. ¶specio¬
sa frons rerum. ⁊ scda ditio.
mortaliui ⁊ fauor libos asse¬
uerare uidetur. cũ quitqͥd iu¬
beant ꝑeatur. uidere tñ uideo:
defore nesçio quid ad lib̾tatem
Phauo dicas defore nescio
quid singlariter. s multa pła¬
liter. nã qͦ plura possidemꝰ płi
Dindigemus. qͦ fit ꝙͣto plura
quis possit pła qͦ non possit.
si indigere est nõ hr̃e quidez
exigus. Mercatores nẽpe me¬
dicos. iuris consultos oratoreᷤ

Expanded text:
e quibus Salamon “Letantur,” inquit, “cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis.” Quare velut numquam sui sunt, ita nec liberi putari debent. Nimirum quo magis ipsa iniquitate fruuntur hoc infelicius serviunt, quoniam longius ab dignitate hominis deiciuntur. Sed quid de principibus? Similis ratiocinatio de libertate cepta nos tenet. Quid, inquam, censemus? Aliis presunt, imperant. Num ideo liberi sunt adeo ut nulla servitute premantur, et quicquid fieri cupiunt possunt? Speciosa frons rerum et secunda conditio, mortalium etiam favor, liberos asseverare videtur, cum quicquid iubeant pareatur. Videre tamen videor defore nescio quid ad libertatem. Haud dicas defore “nescio quid” singulariter, sed “multa” pluraliter, nam quo plura possidemus, pluribus indigemus. Quo fit quanto plura quis possit, plura quoque non possit, si indigere est non habere quod exigas. Mercatores nempe, medicos, iuris consultos, oratores,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ multifarie a solicitudinbus
secłi remittũt᷑ illa cͥte maxima.
Siugis ac liberoꝵ absoliũ̃t᷑ q̃
ꝙͣ sit urẽs ac molesta nõ siluit
connicꝰ. uxorem inquit duxi. ꝙͣ
miseriã ibi uidi. nati filii alia
cura. qd adu̾tens uas electioĩs
cormthios mones. uolo inqͥt
uos sine solicitudine eẽ. qͥ smne
urore ẽ cogitat q̃ st̃ d̾. quomͦ
placeat do.⁊ qui cũ uxore ẽ so¬
licitus ẽ que st̃ mudi. quo pla¬

Expanded text:
quod multifarie a solicitudinibus quod multifarie a solicitudinibus seculi remittuntur, illa certe maxima, coniugis ac liberorum, absolvuntur. Que quam sit urens ac molesta, non siluit comicus: “Uxorem,” inquit, “duxi. Quam miseriam ibi vidi! Nati filii, alia cura!” Quod advertens, vas electionis Corinthios monens “Volo,” inquit, “vos sine solicitudine esse. Qui sine uxore est, cogitat que sunt Dei, quomodo placeat Deo. Et qui cum uxore est, solicitus e
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ accepimꝰ ciuiti ẜm men¬
surar. in accepcõe grar diffe¬
rentes. qd nimniꝵ ĩ tẽꝑalibu
liquet. Incuria siquide ge¬
rarche imꝑit̾ distributis
munierid piter obsecuntur
multi. sic rursus in regia se¬
culari alii striptoꝵ.⁊ restrip
⁊ astuꝵ. ita diu̾si diu̾sarum
rerur custodie ministeriũ im¬
tura p̾stancior ẽ speciosioͬ cu¬
ra ducit᷑ hõibꝰ p̃esse ꝙͣ aliis
Sic modãs eqͦs sb̃ultis añfert.
ita rõcinai ⁊̃ de artibus licet.
titulo honestiore laborat ora¬
tor ꝙͣ futor. ⁊ ꝙͣ nauita medi¬
cus. sic dignior hetu pincerna
ꝙͣ ceqͦ. poͬro in huicemodi tãta
uarietate nñsterioꝵ ⁊ gradiui
homis m̾itur leuat a ponit.
in suscepta fortuna laudabłi
actione uersari. s interdum
cqͣnimitatis serenũ ãbicionis
⁊ inuidie cupidinisq uapor
fuscat. nec sunt accepta sorte
frui dũ sociam mirat᷑ ã odit.
Atqui in leuitita portiõe ut pre¬
tuli exon̾atior in parte ⁊ tran¬
quillior uite condicio.nã p̃ter

Expanded text:
m accepimus cuncti secundum mensuram, in acceptione gratiarum differentes, quod nimirum in temporalibus liquet. In curia siquidem gerarche, impariter distributis muneribus, impariter obsecuntur multi. Sic rursus in regia seculari alii scriptorum et rescret asturum, ita diversi diversarum rerum custodie ministerium im speciosior cura ducitur hominibus preesse quam aliis. Sicut moderans equos subulcisantefertur, ita rationari etiam de artibus licet: titulo honestiore laborat orator quam sutor, et quam navita medicus sic dignior habetur, pincerna quam coquus. Porro in huiuscemodi tanta varietate ministeriorum et graduum hominis meritum levat aut ponit in suscepta fortuna laudabili actione versari. Sed interdum equanimitatis serenum ambitionis et invidie cupidinisque vapor fuscat, nec sinit accepta sorte frui dum sociam miratur aut odit. Atqui in Levitica portione, ut pretuli, exoneratior in parte et tranquillior vite conditio, nam preter
Abbreviated transcription (Latin):
sabaoth s ea ẽ uł ingẽtis ꝯdi¬
cio necessitatis ut uelut sãctus
auditur sic formã prebeat scĩ¬
tatis. Gregorio tribuũt. ꝙ p̃
ꝙͣ illa cathedra premet̾ insidẽ¬
tes. qui titulus haud tm̃ hu¬
mlitatem sonat. s ipã ꝓpri¬
etatis officii u̾itutem. Na si
dixero deus deorum p̾eminẽ¬
tie exclusionis ue signũ prodo.
ut intelliga deum suꝑ õs dos¬

Expanded text:
Sabaoth; sed ea est vel ingentis condiSabaoth; sed ea est vel ingentis conditio necessitatis ut, velut sanctus auditur, sic formam prebeat sanctitatis. Gregorio tribuunt quod pquam illa cathedra premeret insidentes, qui titulus haud tantum humilitatem sonat sed ipsam proprietatis officii veritatem Nam si dixero “Deus Deorum,” preeminentie exclusionisve signum prodo, ut intelligam Deum super o
Abbreviated transcription (Latin):
Muscaꝵ instar cͥcũuolãt peten¬
tes pulsantes. orantes suppli¬
cantes. qͦs n ͨ repellere nͨ imple¬
re ꝑuium est. qd̾ de secłi prin¬
cipibꝰ dixi sentire delus licet
quippe capellanos cantores au¬
ditor es scribas. inas. pincnaᷤ.
coquos. stabularios.⁊ plura que
pig euoluere. domi hñt. quos
om̃s initantes hiãtesq cura¬
re explere ⁊ ponere sine mo¬
lestia sp̃s estimas. Adde ꝙ ma¬
tutim urrgent᷑ ad po̾tificis at̾ũ
stare sedere audire. dic̾e. mi¬
nime suopte alieno s⁊ arbitrio
intediũ usq plerũq ac nauscã
ꝯuenit. An simus ip̃e põtifex
quo nil admirabilius. qd̾ ipm
indicat nom. orb adorat exors
forsan tibi uidet᷑ ẜuitutis: At
cte nulla uehementior. nulla
angustior. nulla ⁊̃ fateor augu¬
scior. ꝙ̃ admod̾ nãq extat suꝑ
omnes. ita nͨ agere nͨ fari. nec
conu̾sari sic̃ õs ualet. Onnito
ꝙ onerose ꝙͣ q peritulose uilli¬
catio ala suscipit᷑ uinee domĩ

Expanded text:
Muscarum instar circumvolant, petenMuscarum instar circumvolant, petentes, pulsantes, orantes, supplicantes quos nec repellere nec implere pervium est. Quod de seculi principibus dixi sentire de his licet. Quippe capellanos, cantores, auditores, scribas, vernas, pincernas, coquos, stabularios, et plura que piget evolvere, domi habent, quos omnes instantes hiantesque curare, explere, componere. Sine molestia spiritus extimas? Adde quod matutini urgentur ad pontificis atrium stare, sedere, audire, dicere minime suopte sed alieno arbitrio in tedium usque plerumque ac nauseam convenit. An summus ipse pontifex, quo nil admirabilius, quod ipsum indicat nomen, orbis adorat, exors forsan tibi videtur servitutis? At certe nulla vehementior, nulla angustior, nulla etiam fateor augustior. Quemadmodum namque extat super omnes, ita nec agere nec fari nec conversari sicut omnes valet. Omitto quam onerose quamque periculose villicatio illa suscipitur, vinee Domini