comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Na ut equitiu furno pioeno mõscruz ueniens
relatũ. Iam ĩ huiusce libri suꝑiore parte. pt̾ eu
cuius ĩ amplectendo.t. gracco patͤ euidens in¬
daciũ turbulento uulgi errore amplissima tribu¬
natus potãte uellatũ ẽ.¬
Herofilus equarius mediciis . G. mariũ septies consulem
auum libi uendicando se eptulit. ut et colonis se
ueteranorũ conplures et municipia splendida. col¬
legiaq fere onña patrorũ adoptarẽt.
Qum̃ ẽt cũ .u. cesar. gn. pdpeyo adolescente ĩ yspana
opp̃sso populũ mortis suis admisiss proximo int̾¬
colũpnio pene pari saidio frequentie salutatus ẽ.
ꝙ nisi diuine cesaris uires huic erubescendi pro¬
celle obstitissent. sumle uulnus res pͬ. excipiss
atq mequitio acceꝑat. Ceterũ decreto eius ext
italiã relegatus. postꝙ̃ ille celo receptus ẽ ĩurbẽ
rediit. et consiliũ interficiendi senatus capere
lubstinuit. quo nomine uissu pateũ necatus in

Expanded text:
Nam ut Equitium Firmo Piceno monstrum ueniens, Nam ut Equitium Firmo Piceno monstrum ueniens, relatum iam in huiusce libri superiore parte, praeteream, cuius in amplectendo Ti. Graccho patre euidens mendacium turbulento uulgi errore, amplissima tribunatus potestate uallatum eHerophilus ocularius medicus C. Marium VII consulem auum sibi uindicando ita se extudit, ut et coloniae se ueteranorum complures et municipia splendida collegiaque fere omnia patronum adoptarent. quin etiam cum C. Caesar Cn. Pompeio adulescente in Hispania oppresso populum in hortis suis admisisset, proximo intercolumnio paene pari studio frequentiae salutatus est. quod nisi diuinae Caesaris uires huic erubescendae procellae obstitissent, simile uulnus res publica excepisset atque in Equitio acceperat. ceterum decreto eius extra Italiam relegatus, postquam ille caelo receptus est, in urbem rediit et consilium interficiendi senatus capere sustinuit. quo nomine iussu patrum necatus in
Abbreviated transcription (Latin):
Regi anchiocho. uinis exequalibꝰ et ip̃e regie strepis
noĩe archemo ꝑꝙ̃ similis fuisse tradit᷑. quẽ laodiae
uxor anthiochi int̾fecto uiro dissimulãdi sceleris gr̃a
ilatulo perinde q̃i ip̃m regem egrum collocauit.
adiissumq uniuerlum populum. et sermone
eius et iuiltu cõsimili fefellit. Crediderunt hoĩes
ab anthiocho moriente. le odicẽ et natos ciuo sibi
comendari.
hybreanta aut milase nũ copiose atq ocitate facũdie
oratorẽ cineoꝵ seruo stragm̃ta gĩnasii colligenti ca¬
similem ut germanũ fre tocius asie ccłi assignarẽt
ꝯstat. peculãtis animi. ꝓcõsule eĩ dicente. mirari
proiũcia nunꝙ̃ accessisset. at meus inquit romã¬
sepe accessit. Ioco nãq lacessitã m̃ris sue pudiciciã.
ꝙuregis et securibꝰ subiecto ꝯueniebat ultus ẽ¬
ET TOLERABILIS HEC EC
uni m̃modo anceps temeritas /
quod sequit᷑ impudentie genus nec
ferendum ullo modo. qr ꝑiculi tum pͥuatĩ tum ẽt
puplios late patentis.

Expanded text:
ibus et ipse regiae stirpis nomine Artemo perquam similis fuisse traditur. quem Laodice uxor Antiochi interfecto uiro dissimulandi sceleris gratia in lectulo perinde quasi ipsum regem aegrum conlocauit admissumque uniuersum populum et sermone eius et uultu consimili fefellit, credideruntque homines ab Antiocho moriente Laodicen et natos eius sibi conmendari. Hybrean autem Mylasenum copiosae atque concitatae facundiae oratorem Cymaeorum seruo strigmenta gymnasii colligenti tantum non germanum fratrem totius Asiae oculi adsignarunt: constat, petulantis animi: pro consule enim dicente mirari provinciam numquam accessisset, ac meus, inquit, Romam accessit. loco namque lacessitam matris sue pudiciciam us, quam subiecto conveniebat, ultus eed tolerabilis haec et uni tantum modo anceps temeritas. quod sequitur inpudentiae genus nec ferendum ullo modo periculique cum priuatim tum etiam publice late patentis.
Abbreviated transcription (Latin):
dubitabunt. Na si egregiũ est hostem abicere
rtõ minus tñ laudabile ĩfelici sara misereri.
Hec lucii pauli humanitas amonet me ne de
Gn. põpei clementia tacȩam regem armenie ti¬
granẽ qui et ꝑse magna cũ populo romano bella
gesserant et infestissimũ urbi nr̃e mitridatẽ
ponto pulsum uiribꝰ suis protexerat. ĩꝯspeotu suo
diutius iacere suppliõe passus nõ ẽ. s benignis
uerbis recreatũ diadema quod abiererat capiti
reponere iussit. certisq rebus impetratis
inpristinum fortune habitum restituit. equt
pulcrũ esse iudicans et uincere reges et facere.
Ꝙ pclarum tribute humanitatis specim̃. gn.
põpeyiis ꝙ̃ miserabile desiderate ide euasit exͫ.

Expanded text:
dubitabunt: nam si egregium est hostem abicere, dubitabunt: nam si egregium est hostem abicere, non minus tamen laudabile infelicis scire misereri. Haec L. Pauli humanitas admonet me ne de Cn. Pompei clementia taceam. regem Armeniae Tigranem, qui et per se magna cum populo Romano bella gesserat et infestissimum urbi nostrae Mitridatem Ponto pulsum uiribus suis protexerat, in conspectu suo diutius iacere supplicem passus non est, sed benignis uerbis recreatum diadema, quod abiecerat, capiti reponere iussit certisque rebus imperatis in pristinum fortunae habitum restituit, aeque pulchrum esse iudicans et uincere reges et facere. Quam praeclarum tributae humanitatis specimen Cn. Pompeius, quam miserabile desideratae idem euasit ex
Abbreviated transcription (Latin):
et trrori eius uenia dandam et amatis regis
fi dissimi popło romano debitam ueneratidem tri¬
buerndam extimauit. Itaq putrũ a riulo fibulaq
aurea et tunica latclauia y spanoq sangũlo et
ornato equo donatũ datis qui eũ prosequȩrentur
equitibus ad masinissam misit. eos uictorie maxiõs
fructus ratus si diis ornam̃ta templorũ et homini¬
bus regibus sanguinem suũ restitueret.
Letiã pauli intali gnẽ laudis memoria app̃hendenda
ẽ qui cũ persem parui tpõris mom̃to captiuũ ex
rege ad se adduci audisset occurrit ei romani ĩꝑii
decoratus ornamentis conatumq ad genua procũbere
dextera manu el tuauit et grato ẜnõe adspẽ exor¬
tatus ẽ. Ineroductus ẽt intabernaculũ lateri suo
proximũ inconsilio sedere fecit. nec honore m̃se
indignũ uidicauit. proponatur inconspicuo acies
qua prostratus ẽ ꝑses et harũ rerũ quas retuli
contextus utro magis spectaculo delectent᷑ hõĩes

Expanded text:
et errori illius ueniam dandam et amicitiae regis et errori illius ueniam dandam et amicitiae regis fidissimi populo Romano debitam uenerationem tribuendam existimauit. itaque puerum anulo fibulaque aurea et tunica laticlauia Hispanoque sagulo et ornato equo donatum datis qui eum prosequerentur equitibus ad Masinissam misit, eos uictoriae maximos fructus ratus, dis ornamenta, hominibus regibus sanguinem suum restituere. L. etiam Pauli in tali genere laudis memoria adprehendenda est. qui, cum Persen parui temporis momento captiuum ex rege ad se adduci audisset, occurrit ei Romani imperii decoratus ornamentis conatumque ad genua procumbere dextera manu adleuauit et Graeco sermone ad spem exhortatus est. introductum etiam in tabernaculum lateri suo proximum in consilio sedere iussit nec honore mensae indignum iudicauit. proponatur in conspicuo acies, qua prostratus est Perses, et harum rerum, quas retuli, contextus, utro magis spectaculo delectentur homines
Abbreviated transcription (Latin):
minus ẽt ꝑexitũ sanguinis sui expugnatiõem ꝑ¬
ageret. obsidione discessit. Quod quidẽ tam dem̃ti
facto et si nõ unius ciuitatis menia omnium iñ
celtiberaꝵ urbiũ animos cepit. effecitq ut adredi¬
gendas tas inditiõe populi romani nõ multis sibi
obsidionibus opus esset.
Iffricani quoq posterioris humanitas speciose lateq
patuit expugnata .n. cartagne circa ciuitates siclie
licteras misit. ut ornam̃ta templorũ suorũ apenis
rapta ꝑlegatos recupbrarẽt. inq p̾stinis sedibus
reponẽda curarẽt. benefitiũ diis parit̾ atq hõib
acceptũ.
luie facto par tiusdem uiri humanitas. a q̃store
suo haste stibiectos captiuos uendente. puer exi¬
mie forme. Et liberalis habitus missus ẽ deqͦ ãi
explorasset numidam esse orbum relictũ a pat᷑
educatũ apud auũculum masinissam / eo ignorãte
inmaturã aduersus romanos ingressus militiã

Expanded text:
minus etiam per exitium sanguinis sui expugnationem pminus etiam per exitium sanguinis sui expugnationem perageret, ab obsidione discessit. quo quidem tam clementi facto etsi non unius ciuitatis moenia, omnium tamen Celtiberarum urbium animos cepit effecitque ut ad redigendas eas in dicionem populi Romani non multis sibi obsidionibus opus esset. Africani quoque posterioris humanitas speciose lateque patuit: expugnata enim Karthagine circa ciuitates Siciliae litteras misit, ut ornamenta templorum suorum a Poenis rapta per legatos recuperarent inque pristinis sedibus reponenda curarent. beneficium dis pariter atque hominibus acceptum! Huic facto par eiusdem uiri † humanitas. a quaestore suo hastae subiectos captiuos uendente puer eximiae formae et liberalis habitus missus est. de quo cum explorasset Numidam esse, orbum relictum a patre, educatum apud auunculum Masinissam, eo ignorante inmaturam aduersus Romanos ingressum militiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Age. M. marcelli lem̃na ꝙ̃ clarũ ꝙ̃q memorabile
exͫ haberi debet. qui captis ase siracusis ĩ arce
eaꝵ ꝯstitit ut urbis modo opulentissime tunc
afflicte fortunã exalto cerneret. Cetero casu
eius lugubrẽ intuens fletũ cohibere nõ potuit
quẽ siquis ignarus nir aspexiss alterius inctoriã
ẽẽ credidisset. Itaq siracusana cuutas maxima clad
tua aliquid admixtum gratulaciõis habuisti. quia si
tibi incolum̃ stare fas nõ erat. leuit̾ sub tam
mã sueto uictore ce aidisti.
Quintus uõ metellus celtibericũ inyspania gerẽs
bellum cũ urbe centobricã obsideret. et iã admota
machina ꝑtern muri q̃ sola ꝯuelli poterat disiecturꝰ
uideret᷑ humanitatẽ propĩque uictoris p̃tulit.¬
Nam cum rothogenis filios qui ad eũ transierat cento¬
briaenses machine ictibus obiecissent. ne pueci m
conspectu pr̃is crudelis genere mortis. consumerent᷑.

Expanded text:
Age, M. Marcelli clementia quam clarum quamque memorabile Age, M. Marcelli clementia quam clarum quamque memorabile exemplum haberi debet! qui captis ab se Syracusis in arce earum constitit, ut urbis modo opulentissimae, tunc adflictae fortunam ex alto cerneret. ceterum casum eius lugubrem intuens fletum cohibere non potuit. quem si quis ignarus uiri aspexisset, alterius uictoriam esse credidisset. itaque, Syracusana ciuitas, maxima clade tua aliquid admixtum gratulationis habuisti, quia, si tibi incolumem stare fas non erat, leniter sub tam mansueto uictore cecidisti. Q. uero Metellus Celtibericum in Hispania gerens bellum, cum urbem Centobrigam obsideret et iam admota machina partem muri, quae sola conuelli poterat, disiecturus uideretur, humanitatem propinquae uictoriae praetulitnam cum Rhoetogenis filios, qui ad eum transierat, Centrobigenses machinae ictibus obiecissent, ne pueri in conspectu patris crudeli genere mortis consumerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
prouocatus. cu et uiribus corporis et animi
uirtute aliꝙ̃to esset suꝑior monere ingratũ ꝙ̃
uincere maluit. Na quid agis inquit demẽs̃
at quo te praua cupiditas transueesum rapit. parum
habes pu inpietate furere nisi ẽt priuatã lapsus fur̾is.
Unus.uz. tibi romanorũ quintius placet inqͦ scelere. al sceleste.
exercȩas arma cuius penatibus et honoris iucissitudiẽ
et salutem tuã debes. ac me fedus anricics diiq hospi¬
tales sct̃o nr̃o sanguini ur̃is pectoribꝰ uilia pignora
hostili certamine ꝯgredi tecum uetãt. Quin et̃ si ĩ
concursu ex̾cituũ fortuito umbonis mei ĩpulsu ꝓstratũ
agnouissem applicatũ ia ceruicibus tuis muoronemr
reuocasse. Iuũ gͦ crim̃ sit hospitẽ occidere uoluisse
meus nõ eris hospes octisus. proinde aliã qͣ atidas dex
celeste num̃ debitũ exitũ. Si quide in eo plio badius
obteũcatus ẽ. quĩcus insigni pugna clarus euasit.

Expanded text:
prouocatus, cum et uiribus corporis et animi prouocatus, cum et uiribus corporis et animi uirtute aliquanto esset superior, monere ingratum quam uincere maluit: nam 'quid agis' inquit, 'demens, aut quo te praua cupiditas transuersum rapit? parum habes publica impietate furere, nisi etiam priuata lapsus fueris? unus uidelicet tibi Romanorum Quintius placet, in quo sceleste exerceas arma, cuius penatibus et honoris uicissitudinem et salutem tuam debes! at me foedus amicitiae diique hospitales, sancta nostro sanguini, uestris pectoribus uilia pignora, hostili certamine congredi tecum uetant. quin etiam, si in concursu exercituum fortuito umbonis mei inpulsu prostratum agnouissem, adplicatum iam ceruicibus tuis mucronem reuocassem. tuum ergo crimen sit hospitem occidere uoluisse, meum non eris hospes occisus. proinde aliam qua occidas dextcaeleste numen debitum exitum, si quidem in eo proelio Badius obtruncatus est, Quintius insigni pugna clarus euasit.
Abbreviated transcription (Latin):
adeundi ip̃ius dĩe peteret. qͥn ẽt cure habuit uti
munera ei ꝑquestorẽ darent᷑ cotidie. hiis gradib
offitioꝵ iacentẽ adregnum fastigiu erexit. effecitq
Ut plus spei ĩ auxilio populi romani ꝙ̃ metus ĩ sua
fortuna reponeret.
Atq ut abuniu̾sis pr̃ibus ꝯscciptis adsingulos uemã.
L. cornelius ꝯsul pͥmo punico bello. cũ olbiã oppidũ
cepisset. ꝓquo fortissime pugnãs ãno dux cartha¬
ginẽsiu occiderat. corpus eius etaber naculo suo
amplo funere extulit nec dubitauit hostis exe¬
quias ip̃e celebrare. Eam demũ uictoriã et ap̃d
deos et apud homines minimũ iniudit habiturã
potẽtissimi affectus ira atq gloria quatere non
potrierũt. Badiu cãpanu et hospitio benignissime
domi sue exceꝑat et adu̾sa ualitudine correptu
actẽtissima cura recrtauerat. aquo post illam
nephariã campanori defectide macie adpugnã

Expanded text:
adeundi ipsius diem peteret. quin etiam curae habuit ut ei adeundi ipsius diem peteret. quin etiam curae habuit ut ei munera per quaestorem cotidie darentur. his gradibus officiorum iacentem ad regium fastigium erexit effecitque ut plus spei in auxilio populi Romani quam metus in sua fortuna reponeret. Atque ut ab uniuersis patribus conscriptis ad singulos ueniam, L. Cornelius consul primo Punico bello, cum Olbiam oppidum cepisset, pro quo fortissime dimicans Hanno dux Karthaginiensium occiderat, corpus eius e tabernaculo suo amplo funere extulit nec dubitauit hostis exequias ipse celebrare, eam demum uictoriam et apud deos et apud homines minimum inuidiae habiturampotentissimi adfectus, ira atque gloria, quatere non potuerunt? Badium Campanum et hospitio benignissime domi suae exceperat et aduersa ualitudine correptum adtentissima cura recreauerat. a quo post illam nefariam Campanorum defectionem in acie ad pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
ei domus rome ꝙ̃ optiina conduceretur et copie
nõ solum ip̃i. s ẽt̃ comitibus eius puplice p̃berent̃.
necq excipiendo tota urbis unius humani amici
uultũ habuit. Itaq amãtissimus nr̃i ueriãt. du¬¬
plicata erga nos beniuolentia ĩregnũ suum reuse¬
sus ẽ.
Nec egiptus quidem romane humanitatis exꝑs
fuit .Rex .n. ptholomeus aminore fr̃e regnospo¬
liatus petendi auxilii gr̃a tum paucis admodu
serius squalore olsitus romã uenerat ac se m
cuspitiu alexandrini pictoris contulerat. Id postã
senatui xelatũ ẽ actersito iuuere ꝙ̃ potuit accurata
excusatiõe usus ẽ ꝙ nec questorẽ illi more maioru
obuiam misisset nec puplico hospitio etũ excxpisset.
saq nõ sua negligentia. s ip̃ius subito et clãdestino
aduentu facta dixit. et illum ecuria ꝙ̃ cicius adpupli¬
cos penates deduxit. ortatusq ẽ. ut depoĩtis sordibꝰ

Expanded text:
ei domus Romae quam optima conduceretur et copiae ei domus Romae quam optima conduceretur et copiae non solum ipsi, sed etiam comitibus eius publice praeberentur, in eoque excipiendo tota urbs unius humani amici uultum habuit. itaque qui amantissimus nostri uenerat, duplicata erga nos beniuolentia in regnum suum reuersus est. Ne Aegyptus quidem Romanae humanitatis expers fuit. Rex eius Ptolomaeus a minore fratre regno spoliatus petendi auxilii gratia cum paucis admodum seruis squalore obsitus Romam uenerat ac se in hospitium Alexandrini pictoris contulerat. id postquam senatui relatum est, accersito iuuene quam potuit accurata excusatione usus est, quod nec quaestorem illi more maiorum obuiam misisset nec publico eum hospitio excepisset, eaque non sua neglegentia, sed ipsius subito et clandestino aduentu facta dixit et illum e curia protinus ad publicos penates deduxit hortatusque est ut depositis sordibus
Abbreviated transcription (Latin):
Confecto macedonico bello aiusacanes alasinisse
filius cuz equitibꝰ quos ĩpresidiu romanoꝵ adduxłãt
ab imperatore paulo adpr̃em remissus tẽpestate
dasse dispersa brundusiuz eger delatus c̃. quod ubi
senatus cognouit. ꝯtinuo illo questorẽ ire iussit
cuius cura et hospitium adolescenti ex pediretur/ et
om̃iã que adualitudinẽ opus essent p̃berentur.
inp̃eseq liberalẽ tum ip̃i tũ toti comitatui p̾starent᷑.
Naues ẽt̃ prospicerentur / quibus se bñ ac tuto cũ
suis ĩ affricã trahicerẽt. equitibus singłas libras
argenti/ et quĩgentos sext̾cios dare imperauit. q̃
tam pr̃opta et tã exquisita patrũ ꝯscriptoꝵ huma¬
nitas efficere potuit. ut ẽt si expirasseyit adole¬
scens e quiore aĩo desideriũ eius pater toleraret.
Idem senatus cum ad gratulandũ sibi brusiam bithi¬
me regem perse uenire audisset obiuã illi. p. cor¬
neliu sapiõe questorẽ capuã misit. censuitq ut

Expanded text:
confecto Macedonico bello Musochanes Masinissae filius cum equitibus, quos in praesidium Romanorum adduxerat, ab imperatore Paulo ad patrem remissus tempestate classe dispersa Brundisium aeger delatus est. quod ubi senatus cognouit, continuo illo quaestorem ire iussit, cuius cura et hospitium adulescenti expediretur et omnia, quae ad ualitudinem opus essent, praeberentur inpensaeque liberaliter cum ipsi tum toti comitatui praestarentur, naues etiam ut prospicerentur, quibus se bene ac tuto cum suis in Africam traiceret. equitibus singulas libras argenti et quingenos sestertios dari imperauit. quae tam prompta et tam exquisita patrum conscriptorum humanitas efficere potuit ut, etiamsi expirasset adulescens, aequiore animo desiderium eius pater toleraret. Idem senatus, cum ad gratulandum sibi Prusian Bithyniae regem Perse deuicto uenire audisset, obuiam illi P. Cornelium Scipionem quaestorem Capuam misit censuitque ut
Abbreviated transcription (Latin):
¶. M. antonius et flaccus censores duroniũ senatu mo¬
uerunt ꝙ legẽ decohercẽdis ꝯiuuioꝵ sumptibus
latã Tribunus plebis abrogauerat mirifica note
cã ꝙ̃ .n. impudentius duronius nr̃a conscendit
illa dicturus freni sunt hiecti uobis quirites nłło
modo ꝑpetiendi alligati et constricti estis amaro
uinculo suitutis lex .n. lata ẽ que uos ẽẽ frugi
iubet. ab rogemus igͥ istud orride uetustatis rubigiẽ
obscitum imꝑium. et eĩ quid opus libertate si
uolentibus luxu perire nõ licet.
Age par proferam equali iugo uirtutis honorumq
societate uictum instinctu ãt emulatiõis anmo
discidentes claudius nero Iuliusq salmatoꝵ scđi
punici belli temporibus firrnissimã .x. p. latam/

Expanded text:
M. autem Antonius et L. FlaccuM. autem Antonius et L. Flaccuverunt, quod legem de coercendis conviviorum sumptibus latam, tribunus plebis abcausa: quam enim inpudenter Duronius rostra conscendit illa dicturus: 'freni sunt iniecti uobis, Quirites, nullo modo perpetiendi. alligati et constricti estis amaro uinculo seruitutis: lex enim lata est, quae uos esse frugi iubet. abrogemus igitur istud horridae uetustatis rubigine obsitum imperium: etenim quid opus libertate, si uolentibus luxu perire non licet?' Age, par proferamus aequali iugo uirtutis honorumque societate iunctum, instinctu autem aemulationis animo dissidens. Claudius Nero Liuiusque Salinator, secundi Punici belli temporibus fi
Abbreviated transcription (Latin):
seueritatis exẽplum eo mag̃ illum notandum statuit
ꝙ amplissimi honoris maiestatẽ tam tetro fati¬
nore inquinauerat / nee indignum pẽsi duxerat
hiisdem y maginibus ascribi meretricis ccalos huão
sanguine delectatos. et regis philippi supplices manꝰ.¬
¶ Quio de fabrtii luani censura loquar/ narrauit
omnis etas et de inceps narrabit om̃is etas ab
eo cornelium rusinum duobus consulatibus
& dictatura spetiosissime functum. ꝙ.x. pondo
uasa argẽtea ꝯparass/ ꝑ inde ac malo ex luxurio¬
sum mordine senatorio retẽtum nõ esse. ip̃e me¬
dius fidius inde br̃e seculi nr̃e obstupescere uident᷑
cum ad tantã seueritatem referenda ministeriũ
accomodare coguntur ac uereri ne nõ nr̃e urbis
acca ꝯmemorare extiment᷑. uix eĩ coedibile ẽ
hit̾ idẽ porneriũ .x. pondo argẽti. et ĩuidiosum
fuisse cẽ sum et inopiã haberi ꝯtẽptissimã.

Expanded text:
seueritatis exemplum, eo magis illum notandum statuit, seueritatis exemplum, eo magis illum notandum statuit, quod amplissimi honoris maiestatem tam taetro facinore inquinauerat nec pensi duxerat isdem imaginibus ascribi meretricis oculos humano sanguine delectatos et regis Philippi supplices manus. Quid de Fabrici Luscini censura loquar? narrauit omnis aetas et deinceps narrabit ab eo Cornelium Rufinum duobus consulatibus et dictatura speciosissime functum, quod X pondo uasa argentea conparasset, perinde ac malo exemplo luxuriosum in ordine senatorio retentum non esse. ipsae medius fidius mihi litterae saeculi nostri obstupescere uidentur, cum ad tantam seueritatem referendam ministerium adcommodare coguntur, ac uereri ne non nostrae urbis acta commemorare existimentur: uix enim credibile est intra idem pomerium X pondo argenti et inuidiosum fuisse censum et inopiam haberi contemptissimam.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾im ꝯsumpti sint. anni uri et mariti et pr̃is
nomine uaciui Ite igͥ et nodosam exsoluite strrpẽ
utiłe posteritati munerose.
Rloro seueritatem. M. ualerius maximus &
G. Iuniꝰ brutus bubulcus censores inꝯsimihi gra
aĩadusionis imitati sunt. L. eĩ antonium se¬
natu mouerũt. ꝙ quã xginẽ inmatmoniu
duxerat repudiasset. nlło arnicoꝵ ĩ ꝯsilio adhibito
adhoe crimen nescio an superiore maius. illo nãq ꝯ¬
iugalia sacra spreta tm̃ in hoc et iniuriose tͬctata sũt
optimo gͦ iuditio censores indignum cũ auditu curie
extimauerũt.
c. Sicut portuis cato .l. flamimum quẽ enũo senatoꝵ
substulit qr ĩprouĩcia quẽda dãpnatum securi ꝑcu¬
sserat tp̃ore supplitii ad arbitrium et spectaculũ
muliercule cuius amore tenebat᷑ electo ⁊ pot̾at
ĩ hiberi respectu ꝯ sulatus quẽ is gesserat atq aucte
frĩs eius titi flaminii s et censor et cato duplex

Expanded text:
interim consumpti sunt anni uestri et mariti et patris interim consumpti sunt anni uestri et mariti et patris nomine uacui. ite igitur et non odiosam exsoluite stipem, utilem posteritati numerosae.' Horum seueritatem M. Valerius Maximus et C. Iunius Brutus Bubulcus censores consimili genere animaduersionis imitati sunt: L. enim Annium senatu mouerunt, quod quam uirginem in matrimonium duxerat repudiasset nullo amicorum in consilio adhibito. at hoc crimen nescio an superiore maius: illo namque coniugalia sacra spreta tantum, hoc etiam iniuriose tractata sunt. optimo ergo iudicio censores indignum eum aditu curiae existimauerunt, 8 sicut Porcius Cato L. Flamininum, quem e numero senatorum sustulit, quia in prouincia quendam damnatum securi percusserat tempore supplicii ad arbitrium et spectaculum mulierculae, cuius amore tenebatur, electo. et poterat inhiberi respectu consulatus, quem is gesserat, atque auctoritate fratris eius Titi Flaminini. sed et censor et Cato, duplex
Abbreviated transcription (Latin):
opes populi romani intantam amplitudinis ĩ ꝑator¬
uirtutibus excesserunt ita probitas et continentia
censorio supercilio examinata est/ opus effectu par
bellicis laudibus. quid .n. prodest foris ẽẽ strenuũ
si domi male uiuiturr. Expugrientur licet urbes
corripiantur gentes regnis mauus mitiantur
nisi foro & curis offitium aut uerecundia sua
constiterit partarũ rerũ celo cumulus equatus
sedem stablem nõ habebit. adrem igͥ ꝑtinet nosce
atq adeo recordari acta censorie potestatis.¬
e Camillui et postumus censores / era pene nõĩe
eos qui adsenectutem celibes ꝑuenerãt s̃ grariũ
deferre Iusserunt. Itẽ puniri dignos. si quo mͦ
de tam iusta ꝯstõne ꝯqueri sunt ausi. cũ ĩ huna
ita gignendi legem scribit parentesq uos alendo
nepotum mitriendoꝵ debito siquis ẽ pudor alliga¬
uerunt. Accidit .n. ĩ hiis ꝙ fortuna longã p̃standi
haiiuses numeris aduocatidẽ estis assecuti. cum

Expanded text:
opes populi Romani in tantum amplitudinis imperatoopes populi Romani in tantum amplitudinis imperatouirtutibus excesserunt, ita probitas et continentia, censorio supercilio examinata, est opus effectu par bellicis laudibus: quid enim prodest foris esse strenuum, si domi male uiuitur? expugnentur licet urbes, corripiantur gentes, regnis manus iniciantur, nisi foro et curiae officium ac uerecundia sua constiterit, partarum rerum caelo cumulus aequatus sedem stabilem non habebit. ad rem igitur pertinet nosse atque adeo recordari acta censoriae potestatis. Camillus et Postumius censores aera poenae nomine eos, qui ad senectutem caelibes peruenerant, in aerarium deferre iusserunt, iterum puniri dignos, si quo modo de tam iusta constitutione queri sunt ausi, cum in hunc ita gignendi legem scribit, parentesque uos alendo nepotum nutriendorum debito, si quis est pudor, alligauerunt. accedit his quod etiam fortuna longam praestandi huiusce muneris aduocationem estis adsecuti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
murbem reuertit.
¶G. et antomius catilme uictor abstersos gladios
in castra retulit.¬
E L. lynna. ⁊ G. marius hauserãt quidem aiudi
cuulem sanguinem. s nõ protinus ad tẽpla deoro
et aras tetenderunt.
¶Iam.l. sylla qui plurna bella ciuilia ꝯfecit. Cuius
crudelissimi et insolentissum successus fuerunt.
cum ꝯsumata atq ꝯstructa potẽtia teiũphum duaret
Ut gretie et asie młtas urbes. ita ciuium iomanoꝵ
nullum oppidum uexit piget tedetq ꝑ uulnera
rei pͭ. ulterius procedere. Laurẽa nec senatus
ciuꝙ̃ dedit. nec quisꝙ̃ sibi dari desiderauit ciui¬
tatis parte lachrimante Ceterũ adquẽcunq ꝑme
manus porriguntur ubi obciues fuatos cerona dãda
est qua postes auguste domus sempiterna gła triũ¬
phant.
De censoria nota.
ASTRENSIS discipline tenaci¬
ssimum uinculum et militaris
xõnis diligens ob suatio admonet me ut adaesurã
pacis magr̃am custodemq transgrediar. nã ut

Expanded text:
in urbem reuertit. in urbem reuertit. Gaius etiam Antonius Catilinae uictor abstersos gladios in castra retulit. L. Cinna et C. Marius hauserant quidem auidi ciuilem sanguinem, sed non protinus ad templa deorum et aras tetenderunt. iam L. Sulla, qui plurima bella ciuilia confecit, cuius crudelissimi et insolentissimi successus fuerunt, cum consummata atque constructa potentia sua triumphum duceret, ut Graeciae et Asiae multas urbes, ita ciuium Romanorum nullum oppidum uexit. Piget taedetque per uulnera rei publicae ulterius procedere. lauream nec senatus cuiquam dedit nec quisquam sibi dari desiderauit ciuitatis parte lacrimante. ceterum ad quercum pronae manus porriguntur, ubi ob ciues seruatos corona danda est, qua postes Augustae domus sempiterna gloria triumphant. DE CENSORIA NOTA Castrensis disciplinae tenacissimum uinculum et militaris rationis diligens obseruatio admonet me ut ad censuram pacis magistram custodemque transgrediar: nam ut
Abbreviated transcription (Latin):
uiris scipiõi et marcello. quor ip̃a nõĩa instar
sunt ext̾ni triũphi. S clarissimos solide uereq
uirtutes auctores humeris salutẽ prie gestãtes
Et si coronatos intueri senatus cupiebat iustiori
tñ resuandos lauree putauit.¬
ducturo/ osules inuitari adcenã. deinde regari ut
uenire suꝑsedeãt. nequis eo die quo ille teiũpharit
maioris ineode ꝯuiuio sit Imꝑii.¬
¶ Uerum ꝙ̃uis quis p̾claras res maximeq utiles
rei.pͣ. ciuili bello gesisset. Imꝑator tñ eo nomine
appellatus nõ ẽ/ n ulle suplicatiões decrete sunt
n aut ou̾as aut curru triũphauit qr ut neccessa¬
rie iste ita lugubres semꝑ extimate sunt uictorie¬
Ut puta nõ ext̾nio s domestico parta ceuore.
Estaq et nascica tyberiũ gractũ. ⁊ .G. metellus. opinii
factioẽs mesti trucidarunt.
¶. catulus.M. lepida collega suo cũ omnib sedici¬
olis copiis extincto moderatũ pre se fergns gaudiu

Expanded text:
uiris? Scipioni et Marcello, quorum ipsa nomina instar uiris? Scipioni et Marcello, quorum ipsa nomina instar aeterni sunt triumphi. sed clarissimos solidae ueraeque uirtutis auctores humeris suis salutem patriae gestantes, etsi coronatos intueri senatus cupiebat, iustiori tamen reseruandos laureae putauit.o triumphum consules inuitari ad cenam, deinde rogari ut uenire supersedeant, ne quis eo die, quo ille triumpharit, maioris in eodem conuiuio sit imperii. Verum quamuis quis praeclaras res maximeque utiles rei publicae ciuili bello gessisset, imperator tamen eo nomine appellatus non est, neque ullae supplicationes decretae sunt, neque aut ouans aut curru triumphauit, quia, ut necessariae istae, ita lugubres semper existimatae sunt uictori non externo, sed domestico partae cruore. itaque et Nasica Ti. Gracchum et † G. Metellus Opimi factiones maesti trucidarunt. Q. Catulus M. Lepido collega suo cum omnibus seditionis copiis † extinctoque tum moderatum prae se ferens gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
uterq editis oꝑibls magnificus s neuter petite
rei cõpos nõ quidem miudia patrum ꝯseͥptoꝵ
cui nunꝙ̃ aditum inairia esse uoluerunt. ẜ
sũma diligentia ob ẜuandi iuris quo cautum
erat ut proancto imꝑio nõ proreciperatis
que populi romani fuissẽt tribũphus decerneretur
tantũ ir inter est addicias aliquid an detractũ restituas
q̃tum distat bñficii mitiu ab ĩiurie fine.¬
¶ Quin ẽt ius dequo loquor. sic custoditum ẽ. ut.p.
scipiõi obrecuꝑatas yspanias.M. marcello obcaptas
siracusas tenĩphus nõ decerneret᷑. ꝙ ad eas res gerẽdaᷤᷤ
sine ullo erãt missi magr̃atu: probent᷑ nt̃ auuslib
glorie cupidi. qui destis mõtibus mioparo nundo
piratias rostris laudis in opes lauree ramulos festi¬
nabunda manu decerserũt / Cartaginis imꝑio
arrepta ysparna. et sicilie caput abscissum siracrise
triũphales uĩgere cursus nequiuerlĩt Et quibus

Expanded text:
uterque editis operibus magnificus, sed neuter petitae uterque editis operibus magnificus, sed neuter petitae rei compos non quidem inuidia patrum conscriptorum, cui numquam aditum in curiam esse uoluerunt, sed summa diligentia obseruandi iuris, quo cautum erat ut pro aucto imperio, non pro reciperatis quae populi Romani fuissent triumphus decerneretur: tantum enim interest adicias aliquid an detractum restituas, quantum distat beneficii initium ab iniuriae fine. Quin etiam ius, de quo loquor, sic custoditum est, ut P. Scipioni ob reciperatas Hispanias, M. Marcello ob captas Syracusas triumphus non decerneretur, quod ad eas res gerendas sine ullo erant missi magistratu. probentur nunc cuiuslibet gloriae cupidi, qui ex desertis montibus myoparonumque piraticis rostris laudis inopes laureae ramulos festinabunda manu decerpserunt: Karthaginis imperio abrupta Hispania et Siciliae caput abscisum, Syracusae, triumphalis iungere currus nequiuerunt: et quibus
Abbreviated transcription (Latin):
auspitio inter uos disceptatiões susceperĩ et utroq
aduersarium tuũ superiorem tui esse fatearis.
nihil ẽ ꝙ ulterius dubitem. Itaq luctati ꝙ̃uis
adhuc tacueris scd̃m telitem do. Miuifios iudex
ꝙin maifesto negotio tp̃s teneri passus nõ est.
probabilius luctatius ꝙͣuis amplissimi honoris
constanter defendit. S ne ualerius quidem
improbe / quia fortis et prospere pugne ut nõ
¶ Quid fatias. gn. fuiliuo flacto. qui tam expetendũ
aliis honorẽ triũphi decretum sibi asenatu obres
bñ gestas spreuit et repudiauit. ni mixũ nõ
plura prearpens ꝙ̃ octidexũt. nã ut urbȩm
intrauit ꝯtinuo q̃one priblica afflictus exilio
mulctatus est. ut siquid religionis insolentia
ꝯmisisset pena expiaret.¬
¶ Sapiẽtiores igͥ. Q. fuluius qui capua capta. et
.L. opimus qui fregelisnis ad deditiõe ꝯpulsis
triũphandi potestatem asęnatu petierunt.

Expanded text:
auspicio inter uos disceptationem susceperim, et tu utroque auspicio inter uos disceptationem susceperim, et tu utroque aduersarium tuum superiorem fuisse fatearis, nihil est quod ulterius dubitem. itaque, Lutati, quamuis adhuc tacueris, secundum te litem do'. mirifice iudex, quod in manifesto negotio tempus teri passus non est: probabilius Lutatius, quod ius amplissimi honoris constanter defendit: sed ne Valerius quidem inprobe, quia fortis et prosperae pugnae ut non  Quid facias Cn. Fuluio Flacco, qui tam expetendum aliis triumphi honorem decretum sibi a senatu ob res bene gestas spreuit ac repudiauit, nimirum † non plura praecerpens quam acciderunt?— nam ut urbem intrauit, continuo quaestione publica adflictus exilio multatus est,—ut, si quid religionis insolentia commisisset, poena expiaret. Sapientiores igitur Q. Fuluius, qui Capua capta, et L. Opimius, qui Fregellanis ad deditionem conpulsis triumphandi potestatem a senatu petierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
triũphi minor potãs maiori equaret̃. ꝑtinaciusa
progressa ꝯtẽtione ualerius spõsicẽ lictatiũ prro¬
uocauit / ut suo ductu punica classis eẽt opp̃ssa
nec dubitauit restipiilari luctatius. Itaq idex
int̾ eos conueĩt actilius calatinus apud quem
ualerius in hũc modumegit. Consulem ea pugna
ĩlectica claudum iacuisse se ãt omnibus impe-¬
ratoras partibus functum. Tunc calatinus pͥusꝙ̃
luctatius causam suam ordiret. quero in quit
ualeri ate. Si dimicandum nec ne esset ꝯtrariis
inter uos sruis dissedissetis utrũ qd ꝯsul an q̃d
pretor imperass& maius habiturũ fuerat mo¬
mẽtum Respõdit ualerius nõ facere se ꝯtrou̾sia
quin priores partes ꝯsalis essent future. Age de¬
inde inquit calatinus. si diu̾sa auspitia accepissetie
cuus mag̃ auspitio staretur Itẽ Rendit ualerius
consulis. Iam me herde inquit cum deimꝑio et

Expanded text:
triumphi minor potestas maiori aequaretur, pertinaciusque triumphi minor potestas maiori aequaretur, pertinaciusque progressa contentione Valerius sponsione Lutatium prouocauit, ni suo ductu Punica classis esset oppressa, nec dubitauit restipulari Lutatius. itaque iudex inter eos conuenit Atilius Calatinus, apud quem Valerius in hunc modum egit, consulem ea pugna in lectica claudum iacuisse, se autem omnibus imperatoriis partibus functum. tunc Calatinus, prius quam Lutatius causam suam ordiretur, 'quaero' inquit, 'Valeri, a te, si dimicandum necne esset contrariis inter uos sententiis dissedissetis, utrum quod consul an quod praetor imperasset maius habiturum fuerit momentum.' respondit Valerius non facere se controuersiam quin priores partes consulis essent futurae. 'age dende' inquit Calatinus, 'si diuersa auspicia accepissetis, cuius magis auspicio staretur?' 'item' respondit Valerius 'consulis'. 'iam hercules' inquit, 'cum de imperio et
Abbreviated transcription (Latin):
numero s gloria triũphorp excelsuis urbis nr̃e
futurũ decus maiores extimabant. Ceteꝵ ne tã
clara lex cupiditate la uree oblitauet᷑ legis alterius
ad lutorio fulta ẽ quã.l. maxius. et .M. cato tribimi
pleb̾ tulexũt penã eĩ imꝑatoribus minant᷑ ꝗ aut
hostium ocasorũ in p̃lio aut ãmissorũ ciuiu falsum
numerum lr̃is senatui essent ausi referre.¬
e Iubetq eos cumurbem pͥmum intrassẽt apud que¬
stores urbanos iurare deutroq nũo uere abhiis
senatiu esse scriptũ ¶ post has leges iuditii illius tẽ¬
pestiua m̃tio introducet᷑ in quo deiure triũphandi
int̾ clarissimas ꝑsonas et actũ et excrissum ẽ.
¶ Luctacius catulus ꝯ sul et. Q. ualerius p̃tor circha
siciłia insignẽ penorũ classem deleuerãt quo nõĩe
luctatio ꝯsuli triũphum seniatus decreuit. Cum
aũt ualerius sibi quoq eum decerm desideraret.
negauit id fieri oportere luctaciꝰ. ne in honorẽ

Expanded text:
numero, sed gloria triumphorum excelsius urbis nostrae numero, sed gloria triumphorum excelsius urbis nostrae futurum decus maiores existimabant. ceterum ne tam praeclara lex cupiditate laureae oblitteraretur, legis alterius adiutorio fulta est, quam L. Marcius et M. Cato tribuni plebei tulerunt: poenam enim imperatoribus minatur, qui aut hostium occisorum in proelio aut amissorum ciuium falsum numerum litteris senatui ausi essent referre, iubetque eos, cum primum urbem intrassent, apud quaestores urbanos iurare de utroque numero uere ab iis senatui esse scriptum. Post has leges iudicii illius tempestiua mentio introducetur, in quo de iure triumphandi inter clarissimas personas et actum et excussum est. C. Lutatius consul Catulus et Q. ValeriusSiciliam insignem Poenorum classem deleuerant. quo nomine Lutatio consuli triumphum senatus decreuit. cum autem Valerius sibi quoque eum decerni desideraret, negauit id fieri oportere Lutatius, ne in honore
Abbreviated transcription (Latin):
ipederet quẽ prigne acceptũ ferre dubitassent
monebãt ut aut uiui cum armis ĩꝯspectu eaꝵ
uenirẽt. aut mortui marmis refferrentur. hoc
int᷑ domesticos parietes accepto signo spartane acies
dimicabãt.
e Sz aliena prospexisse tmñmodo satis ẽ/ cum propis
młta uberioribus et felicioribus exẽplis gloriati
liceat disciplina militaris acrit̾ retẽta principatũ
italie romano imperio peperit młtaꝵ urbiũ
magnoro regum ualidissimar gentium largita¬
est. fauces pontificismus patefecit. Alpiũ tauriq
montis ꝯiilsa claustra tradidit / ortũq e parua
romuli casa tocius terrarp orbis fecit culren.
Excuius siu qrñ oñĩs triũphi manarunt se¬
quitur ut detriũphandi iure dictre incipiã.
Deiuire triu̾phandi.
b leuia plia quida imperatores triũphos
sibi decerni desiderabant. quibus ut occu¬
rreretur/ lege cautum est/ nequis triumpharet.
nisi quinq milia hostiũ una acit occidiss. nõ .n.

Expanded text:
penderent, quem pugnae acceptum ferre dubitassent.monebantur ut aut uiui cum armis in conspectum earum uenirent aut mortui in armis referrentur. hoc intra domesticos parietes accepto signo Spartanae acies dimicabant. sed aliena prospexisse tantum modo satis est, cum propriis multoque uberioribus et felicioribus exemplis gloriari liceat. Disciplina militaris acriter retenta principatum Italiae Romano imperio peperit, multarum urbium, magnorum regum, ualidissimarum gentium est, fauces Pontici sinus patefecit, Alpium Taurique montis conuulsa claustra tradidit, ortumque e paruula Romuli casa totius terrarum orbis fecit columen. ex cuius sinu quoniam omnes triumphi manarunt, sequitur ut de triumphandi iure dicere incipiam. DE IVRE TRIVMPHANDI Ob leuia proelia quidam imperatores triumphos sibi decerni desiderabant. quibus ut occurreretur, lege cautum est ne quis triumpharet, nisi qui V milia hostium una acie cecidisset: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
suoru̾ cartago oric̾tis .n. illud uiuente decus deorum atq
hoiu indulgentia adexcidiu eius alebat᷑ ut sup illius
cognor̾ affricanum capta posterius eu̾sa cõnelie ge̾ti
daret¬
¶ Quid dapnatiõe quid crilio miserius ẽ. atꝗ.p.xuti¬
lio cõspiratioẽ puplicanoru propulso aucto adimere

Expanded text:
suorum Karthago: orientis enim illud iuuentae decus deorum atque suorum Karthago: orientis enim illud iuuentae decus deorum atque hominum indulgentia ad excidium eius alebatur, ut superius cognomen Africanum capta, posterius euersa Corneliae genti daret. Quid damnatione, quid exilio miserius? atqui P. Rutilio conspiratione publicanorum perculso auctori
Abbreviated transcription (Latin):
nimi ꝯtingit. nã cu exequie eius celebrarentur ac
forte tunc pͥncipes macedonie legatioi̾s noĩs̨ ⁊ ome morare̾t᷑
funebri lecto sponte sua se se subiecerunt. qd aliꝙ̃to
magis uidebit᷑ si quis tognoscat leti illius frontem ma¬
cedonicis truiphis fuisse adornatam. ꝙ̃tum .n. paulo
tribuerunt ꝑꝑ que gentis sus cladiu inditia ꝑora
uulgi ferre nõ exhorruerunt. Qued spectaculum fu¬
neris spẽ alterius triu̾phi adiecit. Ibis ci̾ te paule ma¬
cedemia urbi nr̾e illustrem ondit ĩcolumẽ spoliis suis.
fato functum humeris.
¶Ne filii quidem tui scipiouis emiliani qu̾e ĩ adoptõne dado
duaꝵ familiaꝵ ornamtum esse uoliusti maiestati par
honoris tributum ẽ cu eum adolescente admodu a luelo
ꝯsule ret̾edi auxilii gra ex hispania saffricam missu car¬
tagine̾ses ⁊ masinissa ⁊ ex depace disceptatorem uelut
ꝯsulem et imꝑatoe̾ habuerunt. ignara quide fator

Expanded text:
nimi contigit: nam cum exequiae eius celebrarentur ac nimi contigit: nam cum exequiae eius celebrarentur ac forte tunc principes Macedoniae legationis nomine Romae morarentur, funebri lecto sponte sua sese subiecerunt. quod aliquanto maius uidebitur, si qui cognoscat lecti illius frontem Macedonicis triumphis fuisse adornatam: quantum enim Paulo tribuerunt, propter quem gentis suae cladium indicia per ora uulgi ferre non exhorruerunt! quod spectaculum funeri speciem alterius triumphi adiecit: bis enim te, Paule, Macedonia urbi nostrae inlustrem ostendit, incolumem spoliis suis, fato functum umeris. Ne fili quidem tui Scipionis Aemiliani, quem in adoptionem dando duarum familiarum ornamentum esse uoluisti, maiestati parum honoris tributum est, cum eum consule petendi auxilii gratia ex Hispania in Africam missum Karthaginienses et Masinissa rex de pace disceptatorem uelut consulem et imperatorem habuerunt. ignara quidem fatorum
Abbreviated transcription (Latin):
armis ianue appropĩquãt & clara uoce nũciant
scipioĩ nõ uite eius hostes s uirtutis admiratores
uenisse ꝯspectum et ꝯgressum tanti uiri qĩ celeste
aliquod bñficiũ expetentes. pro inde securũ se nob̾
spectandum p̃bere / ne grauet᷑  hoc postꝙ̃ domestici
scipioĩs retulerũt fores reserari eosq intromicti
lussit. qui postes lanue tanꝙ̃ aliꝙ̃ religiosissiã
araz sanctumq templum uenerari cupide sapiõis
dexterã app̃henderunt. ac diu osculati positis añ
uestibulum donis que deor inmortaliu numini
ꝯsecrari solẽt. leti qr scipiõẽ uidisse ꝯtigisset / adlares
redierunt. Quid hoc fructu maiestatis excelsius. quid
etiã iocundius hostis ira admiratiõe sui placauit. spe¬
ctaculo pñtie sue latronum gestientes oculos obstupe¬
fecit. delapsa celo sidera hominibus si se offerant/
ueneratiõis amplius nõ recipient.
¶ Nec quidem uiuo scipioni. Illud aut emilio paulo exa¬

Expanded text:
armis ianuae adpropinquant et clara uoce nuntiant armis ianuae adpropinquant et clara uoce nuntiant Scipioni non uitae eius hostes, sed uirtutis admiratores uenisse conspectum et congressum tanti uiri quasi caeleste aliquod beneficium expetentes: proinde securum se † nobis spectandum praebere ne grauetur. haec postquam domestici Scipioni retulerunt, fores reserari eosque intromitti iussit. qui postes ianuae tamquam aliquam religiosissimam aram sanctumque templum uenerati cupide Scipionis dexteram adprehenderunt ac diu osculati positis ante uestibulum donis, quae deorum inmortalium numini consecrari solent, laeti, quod Scipionem uidisse contigisset, ad † lares reuerterunt. quid hoc fructu maiestatis excelsius, quid etiam iucundius? hostis iram admiratione sui placauit, spectaculo praesentiae suae latronum gestientis oculos uidit. delapsa caelo sidera hominibus si se offerant, uenerationis amplius non recipient. Et haec quidem uiuo Scipioni, illud autem Aemilio Paulo exa
Abbreviated transcription (Latin):
erat uideret᷑ dubitasse nõ ĩtabulis ẜ s̃uita.
Q metelli argum̃ta sincers administrate ꝓ¬
uintie legenda subinde crediderũt ĩdignu
rati ilł auctẽs tanti uiri exigua cera et paucis
lr̃is perpendi.
b quid mirum si debitus honos aciuibus metello
cum romanis gerebat filium ei amilitibus suis
interceptum honoratissime accepit regiisq mu¬
neribus donatum ultͦ & celeriter pri remisit
ꝙ ꝙ ab eo tamꝙͣ maxĩẽ fimbus imꝑii pellebat᷑.
S et rex ẽt lacessitꝰ maiestatem excellentissimi
uiri uenerari ꝙ̃ dolorem suum ulasci maluit
Od affricanum eunde ĩ liternina uilla se ꝯtinẽte
ꝯpłres p̾donum duces uidendum eõde tpõre forte
ꝯ fluxerũt. Quos cu adium faciẽda uenire exti¬
mass p̾sidium domesticoꝵ intecto collocauit eratq
Inhiis repellendis ⁊ aĩo et apꝑatu octupatꝰ. Quod
ut p̃̾dones aĩadu̾ter̃t dimissis militibꝰ abiectisq

Expanded text:
erant, uideretur dubitasse. non in tabulis, sed in uita erant, uideretur dubitasse. non in tabulis, sed in uita Q. Metelli argumenta sincere administratae prouinciae legenda sibi iudices crediderunt, indignum rati integritatem tanti uiri exigua cera et paucis teris perpendi. Sed quid mirum, si debitus honos a ciuibus Metello cum Romanis gerebat, filium eius a militibus suis interceptum honoratissime excepit regiisque muneribus donatum ultro et celeriter patri remisit, quamquam ab eo tum maxime finibus imperii pellebatur. sed et rex et lacessitus maiestatem excellentissimi uiri uenerari quam dolorem suum ulcisci maluit. Ad eundem Africanum in Liternina uilla se continentem conplures praedonum duces uidendum eodem tempore forte confluxerunt. quos cum ad uim faciendam uenire existimasset, praesidium domesticorum in tecto conlocauit eratque in his repellendis et animo et apparatu occupatus. quod ut praedones animaduerterunt, dimissis militibus abiectisque
Abbreviated transcription (Latin):
fidem p̾stare ꝯueniens erat. Et.M. atilius reguh
tensor ꝑfidiam notabat cuĩ pe ꝑsũmos cruciatus ex¬
pirare ꝙ̃ fallere cartaginẽses satis eẽ duxerat.¬
g Iam hec cẽsura exforo incastͦ trãscedit / que neq ti¬
motus ẽẽt/ postea censor factꝰ ẽ.¬
ciuibꝰ uiderent᷑ quibus dari potius ꝙ abici cẽsura
deberet.
De maiestate.
STet illa qĩ pͥuata cẽsura marestas
clarorũ uiroꝵ sine tribunalium fa¬¬
stigio sine apporitor ⁊inisterio potẽs ĩ ampli
nimis hoĩu illabit᷑ admiratiõis p̃textu uelata¬
quã recte quis dixerit longum a beatum honorẽ
Na quid plus horioris tribui potuit ꝯsuli ꝙ̃ ẽ datu
reo metello qui cu ci repetundaꝵ diceret tabuleq
eius ab accusatore expostulate ⁊ adnom̃ inspici¬
endu ꝯtra ludices ferrent totum ꝯsiliũ ab eap
ꝯtẽplatiõe ocłos au̾tit ne dealiqͦ ⁊e q̃ ĩ hiis uelata

Expanded text:
fidem praestare conueniens erat et M. Atilius Regulus fidem praestare conueniens erat et M. Atilius Regulus censor perfidiam notabat, cuius pater per summos cruciatus expirare quam fallere Karthaginienses satius esse duxerat. iam haec censura ex foro in castra transcendit, quae neque timotus esset, postea censor factus estciuibus uiderentur, quibus dari potius quam obici censura deberet. DE MAIESTATE Est et illa quasi priuata censura, maiestas clarorum uirorum, sine tribunalium stigio, sine apparitorum ministerio potens in sua nimis hominum adlabitur admirationis praetexto uelataquam recte quis dixerit longum et beatum honorem Nam quid plus tribui potuit consuli quam est datum reo Metello? qui cum causam repetundarum diceret tabulaeque eius ab accusatore expostulatae ad nomen inspiciendum circa iudices ferrentur, totum consilium ab earum contemplatione oculos auertit, ne de aliqua re, quae in his relatae
Abbreviated transcription (Latin):
honorum magnitudiẽ reduci potuit/ quo se blãdiorẽ
madiministratioe rei.p. gexeret.
Sequestris quoq ordinis bona magnaq ꝑs. ccce. iuue¬
nes censoriã riotam patiente aĩo substinuerunt.
quos. M. ualerius.⁊ .p. sempniꝰ qr insicilia admo¬
nitionũ explicandu ire uissi/ facere id neglexerãt.
equis publicis spoliatos innumeꝵ erarioꝵ retule¬
xunt.
Murpis ẽt metus cẽsores sũma cu seueritate pe¬
nã exegerunt. al .n. accilius regulus ⁊ .l. furiꝰ
philippis.M. metellu questorẽ ꝯpluresq eꝗtes
romanos qui post infeliat̾ ꝯmissa cariẽsem pu¬
griã cũ eo abituros se italia iurauerãt/ direptis
equis puplicis int̾ erarios referẽdos cirauer̃t.
eosq graui nota affecerũt. Qui cui inpotestatem
uenisset hanibalis legati ab eo misẜ adsenatum
deꝑmutãdis captiuis/ n impetrassent/ quod pete¬
bant ĩurbe mãserũt. qr et romano sanguini

Expanded text:
honorum magnitudine adduci potuit quo se blandiorem honorum magnitudine adduci potuit quo se blandiorem in administratione rei publicae gereret? Equestris quoque ordinis bona magnaque pars cccc iuuenes censoriam notam patiente animo sustinuerunt, quos M'. Valerius et P. Sempronius, quia in Sicilia ad munitionum opus explicandum ire iussi facere id neglexerant, equis publicis spoliatos in numerum aerariorum retulerunt. Turpis etiam metus censores summa cum seueritate poenam exegerunt: M. enim Atilius Regulus et L. Furius Philus M. Metellum quaestorem conpluresque equites Romanos, qui post infeliciter commissam Cannensem pugnam cum eo abituros se Italia iurauerant, dereptis equis publicis inter aerarios referendos curauerunt. eos quoque graui nota adfecerunt, qui cum in potestatem Hannibalis uenissent, legati ab eo missi ad senatum de permutandis captiuis, neque inpetrassent quod petebant, in urbe manserunt, quia et Romano sanguini