comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non ualens extendere. alterã tendebat ad murura ñ
hane inquit ligius sed alterã p̃be quantotius qua a
ꝓtinus ut manũ extraut ili coneruis remissis digitos
curuos direxit. Sicq oleo allato peruncta: confestia
solida sanaque est facta sicut erat & altera. Sedc haec
uidentes eligi ad scriberent fauore: ille gratiam
humilitatis contentus : caute satistẽpcat eadẽ occulere
dicens. Ego putaui ideo illũ finge : ut ame facilius elemo¬
sinã posset percipere.
habuit obuiã pauperũ turbã suaiã opimone collectã
Quibus elemosinã sicut solebat datã : uoluit in siaꝑsiti faci¬
gatis laborẽ tẽperare iteneris: Coepit ergo quaerere
erat minime sehabere dicerent: unustandem reperit᷑.
qui paruũ cũ uino uasculũ sehabere profitetur. quortũ
allato uir sc̃s benedixit et ut pauꝑibus muceretꝰ ili coim¬
perauiti Sed quid et at tã exigua mensura: id est quasi

Expanded text:
non valens extendere, alteram tendebat ad munera: Non non valens extendere, alteram tendebat ad munera: Non hanc, inquit Eligius, sed alteram praebe quantocius: quam cum protinus ut manum extraxit illico nervis remissis digitos curvos direxit; sicque oleo allato peruncta, confestim solida sanaque est facta sicut erat et altera; sed cum haec videntes Eligii ascriberent favori, ille gratia humilitatis contentus, caute satis tentat eadem occulere dicens: Ego putavi ideo illum fingere, ut a me facilius eleemosynam posset percipere. habuit obviam pauperum turbam sua jam opinione collectam, quibus eleemosyna sicut solebat data, voluit insuper siti fatigatis laborem temperare itineris. Coepit ergo quaerere cut erat, maxime  F. minime se habere dicerent, unus tandem reperitur qui parvum cum vino vasculum se habere profitetur; quod protinus allatum vir sanctus benedixit, et ut pauperibus misceret illico imperavit: sed quid erat tam exigua mensura, id est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
suae fideliter ammonuit quaedicit. quicquid credentes
petieritis: fiet uobis. Etsihabueritis fidem: maiora horũ
fatietis. Cũq: haec pleno pectore fide ac deuotione depos¬
ceret: conuersus ad aegrũ adp̃haecisaq: dextraei : ait.
Si indubitanter credis sicut ꝓmittis: in nomine ihũ xp̃i
surge & sta suꝑ pedestuos. haecdicens. ad traxit eũ ad se
fortiter: & ili co nexib: artuũ resolutias: eleuatꝰ aeger
stetit. Et mox consolidati sunt pedes eiꝰ & mẽbra: et sana¬
tus .ẽ. exipsaora. Cui comminans & contestans p̃cepit eligius.
ut si nollet rursus talia pati : Nullũ aliud sanitatis uerbũ
puodã itetũ tẽ pore cũ ptet eunte eligio copio xiiii¬
sa paupeperũ turba eminus consederrt: accedens ui
ad eos singulisq ꝓpinquans: ut solebat scũ digitiselcu¬
sinã singulis includebat inpugnis. Cũqiad anuitierla
esset qui contractam aridã. que habebat maciũ ipsan

Expanded text:
suae fideliter admonuit, qua dicit: Quidquid credentes suae fideliter admonuit, qua dicit: Quidquid credentes petieritis, fiet vobis , et: Si habueritis fidem, majora horum facietis . Cumque haec pleno pectore, fide ac devotione deposceret, conversus ad aegrum, apprehensaque dextera ejus, ait: Si indubitanter credis sicut promittis, in nomine Jesu Christi surge, et sta super pedes tuos. Haec dicens attraxit eum ad se fortiter, et illico nexibus artuum resolutis elevatus aeger stetit, et mox consolidati sunt pedes ejus et membra, et sanatus est ex ipsa hora; cui comminans et contestans praecepit Eligius, ut si nollet rursus talia pati, nullum aliud sanitatis verbum Quodam iterum tempore cum praetereunte Eligio copiosa pauperum turba eminus consideret, accedens ille ad eos, singulisque propinquans ut solebat, sanctis digitis eleemosynam singulis includebat in pugnis; cumque ad unum ventum esset qui contractam aridamque habebat manum, ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
anhaberet spem in xp̃o: sise crederet quandoqi sanandũ
Anetiã crederet sepost mortẽ resurrecturũ & p̃mia
uel poenas obmeritorũ qualitatẽ recepturum. Cõq ille
eiꝰ secutus uerba cunctase haec credere fateretur
rur sus eligius infit. Siergo haec ut adstriis credis. cur
hic i aniter iaces: Roga magis hunc scm̃: ut int̃cedens
appud dñm reddat teꝓtinus sanũ. Et cũ ille obid se illic
excubare diceret: in tuens eum eligius: ait. Etcredis
qđ possit haec sc̃s iste apuddm̃ obtinere. At ille cũ eadẽ
ꝓsequeretur. dixit iterũ eligius. Siergo haec sicut
polliceris credis: promitte modo dõ tede inceps seruiturũ
& uide netrepidetur fidestua: & absq: mora sanabitte
domnus iste. Illo aut̃ in omnibus fidẽ dante : fixit genua
eligius in t̾ram : & prolixe orauit. De inde oculos pariter
& palmas adcaelũ tedendens: dñmihm̃ fide plenus. ꝓmissionis

Expanded text:
an haberet spem in Christo, si se crederet quandoque sanandum, an haberet spem in Christo, si se crederet quandoque sanandum, an etiam crederet se post mortem resurrecturum, et praemia vel poenas ob meritorum qualitatem recepturum: cumque ille ejus secutus verba cuncta haec se credere fateretur, rursus Eligius infit: Si ergo haec, ut astruis, credis, cur hic inaniter jaces? roga magis hunc sanctum, ut intercedens apud Dominum reddat te protinus sanum. Et cum ille ob id se illic excubare diceret, intuens eum Eligius ait: Et credis quod possit haec sanctus iste apud Dominum obtinere? At ille cum eadem prosequeretur, dixit iterum Eligius: Si ergo haec sicut polliceris, credis, promitte modo Deo te deinceps serviturum, et vide ne trepidet fides tua, et absque mora sanabit te domnus iste. Illo autem in omnibus fidem dante, fixit genua Eligius super terram, et prolixe oravit, deinde oculos pariter et palmas ad coelum tendens, Dominum Jesum fide plenus promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
uim̃tolbiq omninoctis spatiotrans acto cũ aurora dici
daret initiũ: iterũ se indidebat intoro. Haec aũt agebat
ob ostentationẽ declinandã: illis oli cupiens palã fieriqͥdix
Orapatrẽtuũ in absconso: & pat̾tuus qui uidet in abs¬
conso reddectibi. Sicquippe faciebat eligius & initinere
et inꝓpia domo: & hic ꝑpetuus ei mos fuit cunctis diebus
uitae suae. His igitur eũ beatis actibus intentũ: in tantũ
diuina ꝓuexit clementia: ut adhuc in laico habitu dño
largiente declararet miracula. Ixx iui.
sipis martrris celebrał etur passio : dũuigilia aclero
caneretur inchoro: egressus. eligius templo de ambu¬
labat mnatriũ. Nidit q̃ue eminus uirũ cunctis mẽbris
contractũ c̃trascĩ sepulchrũ iacere in pauim̃to
adõ forte in spiratus: aegrimax adstitit latus. Blan¬
deq eũ conpellans: coepit abeo inqui rere &tẽpota
daudi cationis: & causã suae aegritudinis. Sei scitans

Expanded text:
vimentum, ibique omni noctis spatio transacto cum aurora diei vimentum, ibique omni noctis spatio transacto cum aurora diei daret initium, iterum se indebat thoro. Haec autem agebat ob ostentationem declinandam, illi soli cupiens palam fieri, qui dixit: Ora Patrem tuum in absconso; et Pater tuus qui videt in abconso, reddet tibi . Sic quippe faciebat Eligius et in itinere et in propria domo; et hic ei perpetuus mos fuit cunctis diebus vitae suae. His igitur eum beatis actibus intentum, in tantum divina provexit clementia, ut adhuc in laico habitu Domino largiente declararet miracula. CAPUT XXIsii martyris celebraretur passio, dum vigilia a clero caneretur in choro, egressus Eligius templo deambulabat in atrio, viditque eminus virum cunctis membris contractum contra sancti sepulcrum jacere in pavimento. A Deo forte inspiratus, aegri mox astitit lateri, blandeque eum compellans coepit ab eo inquirere et tempora claudicationis, et causam suae aegritudinis; sciscitans
Abbreviated transcription (Latin):
die es me uinerum ꝓpi hospitẽ caritate exigente deuola¬
tiles incdicũ quid gustasse ceterũ uero ꝑ acta refection
singulis quoru antea capita lauerat &tnanus. defecru
ab luens pedes deos culabatur ext̃gens. Ae postte mo
stratis in positis etcoris. ipsediligenter ad papita ẽpone¬
bat puluillos. De inde scipsũ spolians induamentis: colo¬
care dis cubitũ simulabat. Sed cũ cunctos ceriteret alto
sopore qui escere: adhibitis secũ paucis fidissimis fanui¬
lis: siesset ciuitas castrũ ueluicus : omnia orationũ
loca ꝓfunda iã nocte circuibat pene inuisus. Et si oram¬
modis occurrere potuis set antelucẽ : ad ꝓpriũ c̃uerteo¬
batur defessus stratũ. quod s̃ eccła in locohos picu non
haberetur: cõpleto ut dictũ est uespere omni officio si¬
mulabat sequi e scerestrato. Sed mox ut eius cubicula ru
obdormissent: eiectose electulo totũ prosternebat in pa¬

Expanded text:
die eum meminerim propter hospitem charitate exigente de voladie eum meminerim propter hospitem charitate exigente de volatilibus modicum quid gustasse. Caeterum peracta refectione, singulis quorum antea capita laverat et manus, demum abluens pedes deosculabatur extergens, ac prostremo stratis impositis et thoris ipse diligenter ad capita componebat pulvillos; deinde seipsum spolians indumentis, collocare discubitum simulabat, sed cum cunctos cerneret alto sopore quiescere, adhibitis secum paucis fidissimis famulis, si esset civitas, castrum, vel vicus, omnia orationum loca profunda jam nocte circuibat pene invisus; et si omnimodis occurrere potuisset ante lucem, ad proprium convertebatur defessus stratum; quod si ecclesia in loco hospitii non haberetur, completo, ut dictum est, vespere omni officio simulabat se quiescere strato, sed mox ut ejus cubicularii obdormissent, ejectum se a lectulo totum prosternebat in pa
Abbreviated transcription (Latin):
habentem carnes: ipse saniem redebat. Ntcũ iobdicere
posset. Flebã quondã suꝑ eũ qui afflictus erat : & con¬
patiebatur animamea pauꝑi. Porro siorrentia con¬
spiceret ora: ꝓprio palato ꝑfricans digito : dolorem
lenit̃ mulcebat morbidũ. Sic nimirũ omnia cũcura
& diligentia ꝑficiens: conponebat cunctos suos sedere
pordines. Et prius quã ipse quicquã sumeret excibo:
omnibus manuꝓpria et aescã p̃bebat & murũ. Postre
ipsegratias dõ actitans un acũ eis sumebat cibum.
sed plus quã illi exiguũ. Denique cũ ipsi carnibus ute¬
rentur acuino : is pane ꝓcibo: & pauxillũ aceticã
aqua mixtũ utebatur propatu. Si quidẽ octo aut
decem fluxere anni : quonus quã uinũ hausit inpoculo
de carnibus uero. melius tacere puto quã aliquid dicere :
quan do quidem eas postpro positũ necedere passus sit
nec artingere. Et cũ in p̃dicto annorũ spatio unatantũ

Expanded text:
habentem carnes, ipse saniem radebat, ut cum Job dicere habentem carnes, ipse saniem radebat, ut cum Job dicere posset: Flebam quondam super eum qui afflictus erat; et compatiebatur anima mea pauperi . Porro si horrentia conspiceret ora, proprio palatum perfricans digito, dolorem leniter mulcebat morbidum; sic nimirum omnia cum cura et diligentia perficiens, componebat cunctos suos sedere per ordines, et priusquam ipse quidquam sumeret ex cibo, omnibus manu propria et escam praebebat et merum, postremo ipse gratias Deo actitans, una cum eis sumebat cibum, sed plusquam illi exiguum: denique cum ipsi carnibus uterentur ac vino, is pane pro cibo, et pauxillum aceti cum aqua mixtum utebatur pro potu: siquidem octo aut decem fluxere anni quibus nusquam vinum hausit in poculo: de carnibus vero melius tacere puto quam aliquid dicere, quandoquidem eas post propositum nec edere passus sit, nec attingere, et cum in praedicto annorum spatio una tantum
Abbreviated transcription (Latin):
indicabat. quã utiq ꝓmagno munere amplectens : dieb
singulis quo usq: durare in corrupta potuisset : eologias¬
exea ueluti sacram cõmunionẽ ieiunus sumebat. Xũ
ret si sciret eadem senocte uel admonasteriũ uel ad qualẽ¬
uq eccłã: siue etiã ad religiosũ quẽ piã uirũ. posse attin¬
gere: uullatenus erbũ sumeret : etiã sibiduanum:
ad quẽ ꝑgebat locũ esse: ei ectose concite de equo ꝑtria
uel quattuor milia pedestri labore c̃ficiebat itinere
usq quo ad sc̃a illa posset attingere limina. Cũq adman¬
sionẽ uentũ esset: priusquã tabernaculũ introiret.
mittebat pueros fideles: qui omnia late uacantes scru¬
tarent᷑ loca mansionis. Et sic ubi possent m̃dicos. aegrotos.
uel ꝑegrinos inuenire: om̃s quos repperissent: ad se
aut adduci. aut certe de portari iubebat. Quibus ipse
occurrens: si morbidũ uider ee medebatur. Si putridas

Expanded text:
indicabat, quam utique pro magno munere amplectens, diebus indicabat, quam utique pro magno munere amplectens, diebus singulis, quousqex ea veluti sacram communionem jejunus sumebat. CAPUret, si sciret eadem se nocte vel ad monasterium, vel ad qualemcunque ecclesiam, sive etiam ad religiosum quempiam virum posse attingere, nullatenus cibum sumeret, etiamsi biduanum ad quem pergebat locum esse, ejecto se concite de equo per tria vel quatuor millia pedestri labore conficiebat iter usquequo ad sancta illa posset attingere limina; cumque ad mansionem ventum esset, priusquam tabernaculum introiret, mittebat pueros fideles qui omnia late vagantes scrutarentur loca mansionis, et sicubi possent mendicos, aegrotos, vel peregrinos invenire, omnes quos reperissent ad se aut adduci, aut certe deportari jubebat, quibus ipse occurrens, si morbidum videret, medebatur; si putridas
Abbreviated transcription (Latin):
districtionẽ regulae soler terteneat: solẽnia cense no¬
nasteriũ in partibus occiduis huius religionis. extiit
Caput: ex quode mum multi sũ pser̾ etiniciũ & exẽplũ.
Adeo ut nunc quoq ꝓpitia diuinitate : in numera pomnẽ
franciam &galliam habeatitur subregulari disciplina
alma utriusq sexus coenobia . Itaq: ut dicere coeperã¬
quis ualeat enarrare . Cũ quanta eligius deuotione:
quantaq: humilitate p̃dictũ monasteriũ adiens int̃fratres
incederet. Uideres eũ cũ ianuã ingrederetur monasteru
de iecto int̾rã uultu. de pressis luminibus: solo caput humi
inclinato: toto etiã subtili corpore cũ magna grauitate
int̃fratres incedere. Singulisq monachis sepene trae
ꝓsternerae : atq: ab omnib: deuotissime benedictiones
haurire. Quib ipse copiosã tribuens elemosinã. uilissi¬
mã panis tortã ab eis egrediens ꝓbenedictione. sibi metui¬

Expanded text:
districtionem regulae solerter tenebat, Solemniacense modistrictionem regulae solerter tenebat, Solemniacense monasterium in partibus occiduis hujus religionis exstitit caput, ex quo demum multi sumpserunt et initium et exemplum, adeo ut nunc quoque propitia Divinitate innumera per omnem Franciam et Galliam habeantur sub regulari disciplina, alma utriusqquis valeat enarrare, cum quanta Eligius devotione quantaque humilitate praedictum monasterium adiens inter fratres incederet? Videres eum, cum ianuam ingrederetur monasterii, deiecto in terram vultu, depressis luminibus, solo caput humi inclinato, toto etiam subtili corpore cum magna gravitate inter fratres incedere singulisque monachis se paene terrae prosternere atque ab omnibus devotissimę benedictiones haurire, quibus ipse copiosam tribuens elemosinam, vilissimam panis tortam ab eis egrediens pro benedictione sibimet v
Abbreviated transcription (Latin):
Cuber nacula dirigendi itineris: p̃sidia optinendae salutis
Dignũ ergo ⁊ ut eũ boni imitentur &diligant: plebscolat.
Noxiitimeant. Quemita diuina uirtus in lustrauit: ut sub
lai cali etiã habitu habuerit adõ conlatadona. doctri¬
nãq: melli fluara: & sp̃u scõ conditam. De desiderio xp̃i salita:
de aeterna sẽꝑ beatitudine sollicita. quiq: sic regiosus
extitit actimens dm̃: ut scłi oblitus dignitates: õmne
eou fluerent : Nec sic nimirũ eorũ satiabatuit allo quo
sed aliquando etiã nimis scãe conuer sationis  stuans
desiderio ipsequoq ꝓpetabat ad coenobua enaxune¬
lus se dĩi quod etae eotẽ pore cunctis eminencius intei
districtius. Neqi enĩ tã crebraerant ad huc ingallisꝰ
anonasteria. Et sic ubi essent: non sub regulari quide
disciplina sederant prorsus in malicia frem̃ti ueteris
secularia Praeter lus sedium ergo quod solũ ut dic tum est

Expanded text:
gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis: gubernacula dirigendi itineris, praesidia obtinendae salutis: dignum ergo est, ut eum boni imitentur et diligant, plebs colat, noxii timeant, quem ita divina virtus illustravit, ut sub laicali etiam habitu habuerit a Deo collata dona doctrinamque mellifluam, et Spiritu sancto conditam, de desiderio Christi salitam, de aeterna semper beatitudine sollicitam, quique sic religiosus exstitit ac timens Deum, ut saeculi oblitus dignitates, omne confluerent, nec sic nimirum eorum satiabatur alloquio, sed aliquando etiam nimis sanctae conversationis aestuans desiderio, ipse quoque properabat ad coenobia, maximeque Luxovium, quod erat eo tempore cunctis eminentius atque districtius; neque enim tam crebra erant adhuc in Gallis monasteria, et sicubi essent, non sub regulari quidem disciplina, sed erant prorsus in malitia fermenti veteris saecularia. Praeter Luxovium ergo, quod solum, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
auferret. Ualde quippe de uotus in eorũ usibus. substantiae
e xaggerabat pondus. Vt quo pauperior scło esset: locuple¬
ciordõ fier&. Considerabat quidem quia cotidie deesse ñpo¬
test quod peccetur: Ideo nec cotidianae elemosinȩ ñ de essent
quibus piamina tergerentur. Et ob hoc cũ dño suo pecuniã
diuidens: substantiã suã gaudebat sociare cu xp̃o. Faciens
eũ sibi possessionũ terrestriũ participẽ ut & xp̃s facer&
illũ sibi regnorũ caelestiũ coheredẽ . Ili scilicet adsignabat
falcultates: ut ipsi esset custos perpetuus. Sciens quod
patrimoniũ docreditũ: Nec res publica eripit: Nec fiscus
inuadit: nec calũnia aliqua forensis euertit. Sciens etiã
scriptum esse: quod ea bene hereditas reconditur quaedõ
custode seruatur. huius nãq apud suos monita: Nibil¬
fuerunt aliud quã magisteria diuina. Fundam̃ta sci¬
licet cor roborandȩ fidei: nutrim̃ta fouendae animae.

Expanded text:
auferret: valde quippe devotus in eorum usibus substantiae auferret: valde quippe devotus in eorum usibus substantiae exaggerabat pondus, ut quo pauperior saeculo esset, locupletior Deo fieret; considerabat quidem quia quotidie deesse non potest quod peccetur, ideo nec quotidianae eleemosynae non deessent, quibus piamina tergerentur; et ob hoc cum Domino suo pecuniam dividens, substantiam suam gaudebat sociare cum Christo, faciens eum sibi possessionum terrestrium participem ut et Christus faceret illum sibi regnorum coelestium cohaeredem. Illi scilicet assignabat facupatrimonium Deo creditum nec res publica eripit, nec fiscus invadit, nec calumnia aliqua forensis evertit. Sciens etiam scriptum esse quod ea bene haereditas reconditur quae Deo custode servatur. Hujus namque apud suos monita nifuerunt aliud, quam magisteria divina, fundamenta scilicet corroborandae fidei, nutrimenta fovendae animae,
Abbreviated transcription (Latin):
Et illud. Nerũ tam̃ date elemosinã : & aec omnia mund a sunt
uobis. Nã sicut debeato iobdicitur. lanuae eiꝰ omni adueni¬
enti patebant : ut & ipse cũ iob posset uocelibera ꝓclamare:
ostiũ meũ uiatoripatuit. Eratq pes claudorũ : & oculus
caecorũ. Or fanorũ pat̃ : acuiduarũ consolator. quiq: ñ car¬
cere clausis : non egritudine fatigatis : umquã suũ in quantũ
facultas suppeditauit. Negauit auxiliũ. Sed omnibus
misericorditer consulens miseris: semꝑ p̾buit adminiculũ
quẽ enĩ caecũ ñsuũ uocauit heredem : aut quẽ debilem
ñ eiꝰ sustentauit manus. Fores quippe eiꝰ iugit̃ amiseris
obses sae ex peditũ ei adbellũ p̃parabant solatium.
Noc iugiter comitat᷑ incedebat exercitu: in his xp̃mespicie
mopis ueste setegere mẽbra credebat. Hoccerte sere puta¬
bat perdere : quic quid elemosina ñ absumeret. Id setutissime
congaudebat recondere. qđ egentiũ sibimet dura necessitas

Expanded text:
 date eleemoysnam, et ecce omnia munda sunt vobis . Nam sicut de beato Job dicitur, januae ejus omni advenienti patebant, ut et ipse cum Job posset voce libera proclamare: Ostium meum viatori patuit . Eratque pes claudorum, et oculus caecorum, orphanorum pater, ac viduarum consolator, quique non carcere clausis, non aegritudine fatigatis, unquam suum, in quantum facultas suppeditavit, negavit auxilium, sed omnibus misericorditer consulens, miseris semper praebuit adminiculum. Quem enim caecum non suum vocavit haeredem, aut quem debilem non ejus sustentavit manus? fores quippe ejus jugiter a miseris obsessae, expeditum ei ad bellum praeparabant solatium: hoc jugiter comitatus incedebat exercitu, in his Christum coninopis veste se tegere membra credebat: hoc certe se reputabat perdere quidquid in eleemosyna non assumeret, id se tutissime congaudebat recondere, quod egentium sibimet dura necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
filius eius monar chiam regni solus obtinuit.  quo eligiuas tanta
familiaritate habitus est: ut plurimorũ ei felicitas ingentr̃
gigneret odiũ. Si quidem oderant eũ prauiquiq qm̃ m agnoperi
oderat ipse suꝑbiã : diligebat ueritatẽ. et cũ essec strenuuso
uigis ei erat contra eorũ uesaniam pugna: perpetuumque

Expanded text:
solus obtinuit, a quo Eligius tanta familiaritate habitus est, ut plurimorum ejus felicitas ingens gigneret odium. Siquidem oderant eum pravi quique, quoniam magnopere oderat ipse superbiam, diligebat veritatem, et cum esset strenuus, jugis ei erat contra eorum vesaniam pugna, pe
Abbreviated transcription (Latin):
nouitatẽ miraculi: acmerita duorũ. c̃iuncta simulscõat
marcialis laudem: eligu p̃dicare fauorẽ. Cunc tietiã
haec uidentes: xp̃odño uberes laudes quisuis oꝑatur
sia ca sa euis simo cremari incendio. Nãcũ tota pene
arderet ciuitas : usq quaq uis flamȩ edacis ferebat
glo merantes quaqua in parte fauillas. tunc eligius
maestus : cũ uideret iam supra suũ monasterium
p̃dictãq ecclesiã flante uento globos flãmarũ cũ
axib: etcarbonib: ferri grauiter ingemuit. lamenĩ
in uales cente igne in prõptu erat ut etiã tegum̃tũ basili¬
cȩ funderetur. uiuallantis incendu. At tollens ergo
eligius uocẽ cũ gemitu: dixit. Osce marcialis: curdo¬
mui tuae modo ñ succurris. Certe enĩ noueris . quod site
hodie ñ curante crematur. Nũquã iã abeligio macuũ
restaurabit᷑. Confestu igit᷑ ad fuit dñi gratia : & alia
in parte uento flãmas impellente : & eccła & totum

Expanded text:
novitatem miraculi, ac merita duorum conjuncta simul sanctorum, novitatem miraculi, ac merita duorum conjuncta simul sanctorum, Martialis laudem, Eligii praedicare favorem; cuncti etiam haec videntes Christo Domino uberes laudes, qui suis operatur siaca saevissimo cremari incendio; nam cum tota pene arderet civitas, usquequaque vis flammae edacis ferebat glomerantes quaqua in parte favillas; tunc Eligius moestus cum videret jam supra suum monasterium praedictamque ecclesiam flante vento globos flammarum cum axibus et carbonibus ferri, graviter ingemuit; jam enim invalescente igne in promptu erat ut etiam tegumentum basilicae funderetur vi vallantis incendii. Attollens ergo Eligius vocem cum gemitu dixit: O sancte Martialis, cur domui tuae modo non succurris? certe enim noveris quod si te hodie non curante crematur, nunquam jam ab Eligio in aevum restaurabitur. Confestim igitur affuit Domini gratia, et aliam in partem vento
Abbreviated transcription (Latin):
dul agrine cntiphonatũ choras defereet ꝑ sallecstilei
mmiraculci dns dedarauit memoriaȩ dignũ. Obhoc e tum
tra aite dlaistrũ carceris tetri: ubi tenebaritꝰ septem
uigi siug uos oeui seexu subtertia custodia abditi Cũ
ereo eliguus uel uti quonda dauid a ttes gocsiac an areusans
ex qi tot pndians cũ reliquus exprae fato agamnt in uode¬
repente gestator pignorũ graui pondere de preduss solo
rostuts ⁊ fi uos quẽ cẽ singuli conpelletent gres esstas cqlolo¬
Din ita stantes singuli obstu pes cerent eu eutli rei cepit
uiretus in carcere qua sileuis tonitruus auditi. Et tatu
uis quaedã cũ magno im petu adueniens: totũ ualide ninis
concusit carcerẽ abimis. Confestim seris omnibus
effractis: Nexibus que dissi patis: ostia obserata patu¬
erunt indusis. llico ergo uestigia de praessa ferentes pi¬
gnora leuigarunt : & rei carcerẽ egressi ecclesiã petier̃.
Om̃s igit᷑ qui ad erant instuporẽ uersi : coepere attollere

Expanded text:
dulamine antiphonarum chorus deferret psallentium, miraculum Dominus declaravit memoriae dignum; ob hoc enim tramite claustra carceris tetri, ubi tenebantur septem viri sive innocui seu noxii, sub tertia custodia vincti. Cum ergo Eligius, veluti quondam David ante archam exultans atque trepudians, cum reliquiis eeperunt, repente gestator pignorum gravi pondere depressus solo restitit fixus; quem cum singuli compellerent gressum quanssus; dumque ita stantes singuli obstupescerent eventum rei, coepit cunctis in carcere quasi leve tonitru audiri, et statim vis quaedam cum magno impetu adveniens totum valide nimis concussit carcerem ab imis. Confestim seris omnibus effractis, nexibusque dissipatis, ostia obserata patuerunt inclusis; illico ergo vestigia depressa ferentes pignora levigarunt, et rei carcerem egressi ecclesiam petierunt. Omnes igitur qui aderant in stuporem versi coeperunt attollere
Abbreviated transcription (Latin):
iocunditate nihil seuerius : Nihil risugrauius : nihil
prorsus tristitia suauius. Si pauper ẽ uidissec : sustenta¬
bat. Si diuitẽ : adbene faciendũ coortabatur. Dm̃ testẽ
in uocans: ꝓ eiꝰ se nomine cuncta haec facere. Nemoetiũ
abeo pauperũ: uacuus reuersus est aliquando illud iugit̃¬
mente replicanis: quod dñs in euangeliodicit. Beatimisericordes
qm̃ ipsi misericordiã consequantur: Nec non & illud. Sicut¬

Expanded text:
jocuncunditate nihil severius, nihil risu gravius, nihil jocuncunditate nihil severius, nihil risu gravius, nihil prorsus tristitia suavius: si pauperem vidisset, sustentabat; si divitem, ad benefaciendum cohortabatur, Deum testem invocans pro ejus se nomine cuncta haec facere; nemo enim ab eo pauperum vacuus reversus est aliquandoer memorans, quod veritas in euangelio dicit: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur; necnon et illud: Veru
Abbreviated transcription (Latin):
Nis itaq trans actis: iugiter uirsc̃s intentus manebat
diuinis officus. Erat enĩ in elemosinis largus
in uigilus sedulus: in oratione deuotus: incaritate ꝑfec
in umilitate ꝓ fusus. indoctrina p̃cipsus: in sermone
paratus: in locutione cautus: in conuersatione sanctissim̾:
innullamundi compede catenatus. In ob sequi is seruor u̾at
succinetus in redeptione captiuorũ sollicitus : in egenor
largicione diffusus. induris passionibus fortis: inbonis opo
hilaris: intẽptatione tutissimus: in hospitalitate latissui
interob ꝓbria securus: int̃odia beneficus: in ꝓsperis
etiã & in ad uersis: caelo sẽꝑ intentus. Non enuĩ poterat
in eo inuenire hum anigeneris in imicus: Nec quod staus
deciper&: ne qđ simulatio fuscaret. Sinceritatẽ quidem
mentis: uultu serenitate monstrabat: & pietatẽ clem̃tis¬
simi cordis: ostendebat in lenitate sermonis. Nihil quippe
eiꝰ animo clementius: Nihil illius saeueritate iocundius.

Expanded text:
is itaque transactis jugiter vir sanctus intentus manebat divinis officiis; erat enim in eleemosynis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in charitate perfectus in humilitate profusus, in doctrina praecipuus, in sermone paratus, in locutione cautus, in conversatione sanctissimus, in nullo mundi compede catenatus, in obsequiis servorum Dei succinctus, in redemptione captivorum sollicitus, in egenorum largitione diffusus, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in tentatione tutissimus, in hospitalitate latissimus; inter opprobria securus, inter odia beneficus, in prosperis etiam et in adversis coelo semper intentus; non enim poterat in eo invenire humani generis inimicus nec quod fraus deciperet, nec quod simulatio fuscaret. Sinceritatem quidem mentis vultus serenitate monstrabat, et pietatem clementissimi cordis ostendebat in lenitate sermonis; nihil quippe ejus animo clementius, nihil illius severitate jocundius,
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ uir sc̃ĩ m̃dati culpã ꝑtimuit: quitã uilis simģ rei.
conscid sbi piaculũ minime reserua uit. Talis cum
fides ad ecle euexit. h acc illũ fidelitas edo caris aen
ominibus fecit praeclarũ PeuIi edo
aedificiis a teillarũdĩ expletis ꝓquibi mner de de labcuis
Cuuas tec ta sublimia operuit plubo eadigantia. Quã
anbia saliee beatus quoq quintilianus iacet abba siuna
dedificauit et lẽ menmoqi renouauit basalica anho note

Expanded text:
quantum vir sanctus mendacii culpam pertimuit, qui tam vilissimae rei quantum vir sanctus mendacii culpam pertimuit, qui tam vilissimae rei conscium sibi piaculum minime reservavit. Talis eum fides ad coelum evexit, haec illum fidelitas et Deo charum, et hominibus fecit praeclarum. CAPUT XVIaedificiis ancillarum Dei expletis, pro quibus mercedem laboris cujus tecta sublimia operuit plumbo cum elegantia; qua in basilica beatus quoque Quintilianus jacet a bas humatus. Aedificavit etiam, im
Abbreviated transcription (Latin):
essa & confestim ad principẽ perrex. Suggessit aream
& si nemora optinuit quod petierat. Ca qireuer sus locã
adisset aclinea iactata amplitudinẽ habitaculi conside¬
raret in uenit amplius quasi pedem in terrae amolitu¬
dimeto quã ipse nuntiauerat regi. Ex quo tristri effece
qui ppe quinulli uolens mentiri: regiesset ñtitus. Rediete
ꝓtinus opere adaulam repedat maestus. Et inox ut orincipẽ
adut solo ilico corruit mãdatiũ indicauit : autuenu sum
aut mortẽ poposcit. Sed cũ rex tam paruissitue reicansati
agnio uis set magis instuporẽ uersus : ei miuriae c̃doluit
enoxque ad circũ stantiũ conuersus multitudinẽ: infita
mestici spatiosas subripiunt uillas & xp̃i famulus propt̃
fidem quã habet indño: Nec palmo quidẽ passus est nobis. cela¬
redehumo. Sicergo clem̃t̃ eligio consolato duplicauit donũ.
quod dudũ tribuerat pusillũ. Ex quo facto liquido patet:

Expanded text:
esset, et confestim ad principem perrexit, suggessit aream, esset, et confestim ad principem perrexit, suggessit aream, et sine mora obtinuit quod petierat. Cumque reversus locum adiisset, ac linea jactata amplitudinem habitaculi consideraret, invenit amplius quasi pedem in terrae amplitudinem quam ipse nuntiaverat regi: ex quo tristis effectus, quippe qui nulli volens mentiri, regi esset mentitus, relicto protinus opere ad aulam repedat moestus, et mox ut principem adiit, solo illico corruit, mendacium indicavit, aut veniam aut mortem poposcit; sed cum rex tam parvi simae rei causam agnovisset, magis in stuporem versus, ejus injuriae condoluit, moxque ad circumstantium conversus multitudinem, infit: mestici spatiosas surripiunt villas, et Christi famulus propter fidem quam habet in Domino non palmum quidem passus est celare de humo. Sic ergo clementer Eligio consolato duplicavit donum quod dudum tribuerat pusillum. Ex quo facto liquido patet
Abbreviated transcription (Latin):
tananumerũ puellarũ exdiuersis gentib tã exancillis
siis quã ex iobilib francie matronis ẽgregaui. Quib
& abbotis sãdignã dõ puellã nomine aureã pilia sc ilicrt
maurini & quirie c̃sticuit. Terrae etiã reditus copiosos
dele gauit: atq ex integro omne suũ illic studium c̃uer¬
tit Uides aes & ibi trahere undiq ueluti utilis sima mapera
cuncta mon asterio necossaria. uasa simul & uestitata
uec non & sacra uolumina aliaq quã plurima ornatt̃ita
Nã quio quid huic sexui congrue necessaria forent: ut
pussimas pater satis solertĩ in omtuib diligentia: ac solli¬
cita cura ꝓuidit. Cũq omnus oꝑa cuncteq dortius netessa¬
riae in pfato loco explete essert atqiꝑ faectae unũ a diue
restabat uile quidem sed necessariũ aedificandũ dorticilia
Etcan haber & terrae copiam: omnia etiã domibus occupata
adiacebat ei ad opus neces sariũ area quaedã fiscalis exi¬
gua Prae cepit ergo metire terrã ut sciret quanituera

Expanded text:
ex ancillis suis, quam ex nobilibus Franciae matronis congregavit; quibus et abbatissam Deo dignam puellam, nomine Auream, filiam scilicet Maurini et Quiriae, constituit: terrae etiam redditus copiosos delegavit, atque ex integro omne suum illuc studium convertit. Videres et illuc trahere undique veluti utilissimam apem cuncta monasterio necessaria, vasa simul et vestimenta, necnon et sacra volumina, aliaque quamplurima ornamenta; nam quidquid huic sexui congrue necessarium foret, ut piissimus pater satis solerti in omnibus diligentia ac sollicita cura providit. Cumque omnis opera, cunctaeque domus necessariae in praefato loco expletae essent atque perfectae, unum adhuc restabat, vile quidem sed necessarium aedificandum domicilium; et cum non baberet terrae copiam, omnia etiam essent domibus occupata; adjacebat ei ad opus necessarium area quaedam fiscalis exigua: praecepit ergo metiri terram, ut sciret quantum
Abbreviated transcription (Latin):
familiaritate habitus est : ut plurimorũ ei felicitas ingentr̃
Signeret odiũ. Si quidem oderant eũ prauiquiqi qm̃ magnopere
odenat ipse suꝑbiã diligebat ueritatẽ. et cũ esset strenuus
ugis ei erat contra eorũ uesaniam pugna : perpetuumque
certamen. Sed plane il lũ boni om̃s admirabant᷑ ediligebant

Expanded text:
tus est, ut plurimorum ejus felicitas ingens gigneret odium. Siquidem oderant eum pravi quique, quoniam magnopere oderat ipse superbiam, diligebat veritatem, et cum esset strenuus, jugis ei erat contra eorum vesaniam pugna, perpetuumque certamen; sed plane illum boni omnes admirabantur et dili
Abbreviated transcription (Latin):
rio: et pallio quoerat oꝑtus : T anta quippe flagrantia odoras¬
suauissimi totũ illud repleuerat cubiculũ: ut etiã ipseiuix ibi
subi sistere quiuis set. Tunc memor suae petitionis: nimiũque
lagitatẽ bonitatis dĩ miratus alcius in gemis cens: fidelem
retributionẽ ex intimo eorde benedicebat xp̃m. ⁊ quinũ quã
derelinquiđ̃ sperantes inse: Hoc ergo fuit initiũ uirtutũ ei: im mo
otani potentisdĩ. Pet quẽ om̃s omnia possunt. Quod etiuir sc̃s sodal

Expanded text:
rio et pallio quo erat orio et pallio quo erat osuavissimi totum illud repleverat cubiculum, ut etiam ipse vix ibi subsistere quivisset. Tunc memor suae petitionis, nimiumque largitatem bonitatis Dei miratus, altius ingemescens, fidelem retributorem ex intimo corde benedicebat Christum, qui numquam derelinquit sperantes in se. Hoc ergo fuit initium virtutum eius, immo omnipotentis Dei, per quem omnes omnia possunt. Quod cum vir sanctus soda
Abbreviated transcription (Latin):
ipse est spos eiꝰ. ¶UIII. Denique quodã tẽ pore in t̃pellans
pleno pectore: fide exigebat: ut si esset acceptadõ eiꝰ paenitentia
quo quo ei modo dignaretur dare notitiã. Habebat it aque in cubi¬
culo ubi as siduae cubitare solitus erat multorũ pignora scõruca
in sup̃mis dependentia: sub quorũ sacro uemine reclinato incilicio
capite: orare consueuerat nocte: Quonimirũ in loco cũ exmore
quadã nocte in oratione prostratus suꝑciliciũ incũberet: sõno
in gruente oppressus uelutitrans eundo in momento obdormut:
Ni suq est ei adstitisse repente quendam: atq dixisse. Ecce eligi
ex audita ftt̃ praeces tuae: indici&q olim quae sita: nunctibi
concessa : n exille excitatus: odorẽ hausit gratis simũ: Sensit
etiã ex gerulo: reliquiarũ: guttas suauissimas: suꝑ suũ lenis¬
sime de fluere capiđ̃. Ex quonimis attonitus: surrexit uelocit᷑.
et sollicitae conspiciens: uidit quasi balsamũ distillare dechrisma¬

Expanded text:
is indicium accepit. Denique quodam tempore interpellans pleno pectore fide exigebat, ut si esset accepta Deo ejus poenitentia, quoquo ei modo dignaretur dare notitiam. Habebat itaque in cubiculo, ubi assidue cubitare solitus erat, multorum pignora sanctorum in supremis dependentia, sub quorum sacro velamine reclinato in cilicio capite orare consueverat nocte; quo nimirum in loco, cum ex more quadam nocte in oratione prostratus super cilicium incumberet, somno ingruente oppressus veluti transeundo in momento obdormivit, visumque est ei astitisse repente quemdam, atque dixisse: Ecce, Eligi, exauditae sunt preces tuae, indiciaque olim quaesita nunc tibi concessa. Mox ille excitatus odorem hausit gratissimum, sensit etiam ex gerulo reliquiarum guttas suavissimas super suum lenissime defluere caput; ex quo nimis attonitus surrexit velociter, et sollicite conspiciens vidit quasi balsamum distillare de chrisma
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuiss&. tantũ amplius ꝓficer&. Cui quanta fuit maestitia.
tanta fuit equienia. Et quantũ sehum iliter ad flixerat tant¬
to clementer sublimari ad ño meruit. Opro funda benignitas dĩ.
Fit uelocior uenia: quã offensa. Ofelix paenitentia : quae tã
uelociter ad sexp̃i traxit misericordiã. Quae que ñ prius assiduo
fletudelictorũ flamas extinguendo: frequentiq ie uinio pecca¬
torũ uirus excludendo distitit: quã misericordiã quã posce¬
bat adño impetraret. Detalibus quippe: ꝑ mala chiam ꝓphetã
dñs dicit. Dedi ei timorẽ ettimuit me: et a facie nominis mei
pauebat . Hinc iterũ scriptũ est. Ti mor dñi expellit peccatũ
Etrur sus. Quitimet dũm nihil trepidab t & non pauebit : qm̃¬

Expanded text:
tus fuisset, tanto amplius proficeret. Cujus quanta fuit moestitia, tus fuisset, tanto amplius proficeret. Cujus quanta fuit moestitia, tanta fuit et venia; et quantum se humiliter a flixerat, tantum clementer sublimari a Domino meruit. O profunda benignitas Dei! fit velocior venia, quam offensa! O felix poenitentia, quae tam velociter ad se Christi traxit misericordiam! quaeque non prius assiduo fletu delictorum flammas exstinguendo, frequentique jejunio peccatorum virus excludendo destitit, quam misericordiam quam poscebat a Domino impetraret. De talibus quippe per Malachiam prophetam Dominus dicit: Dedi ei timorem, et timuit me; et a facie nominis mei pavebat . Hinc item scriptum est: Timor Domini expellit peccatum. Et rursus: Qui timet Dominum nihil trepidabit, et non pavebit, q
Abbreviated transcription (Latin):
Et illud apostoli. Cũ timore & tremore : uestrã salutẽ oꝑemini. Necñ
& illud iobdictũ. Semꝑ enĩ quasitum̃tes suꝑme fluctꝰ: timui dm̃
Aadñi sui pedes noctibus iacebat. manibus pectꝰ tundens. genasta¬
crimis inrigans. moderatom suspirio. oculis ad caelũ leuatis illa
sẽꝑ respiciebat quẽ fortasse delinquendo offendisse timebat: acla¬
crimabili uoce haec crebrius uerba geminabat. Tibi soli pec caui
miser eremei scđ m magnã misericordiã tuã. Et illud beati iob:
cemento in qui ens. quia uentus est uitamea: & parcemihi
Nihil enĩ sunt dies mei: Et ex sequodã modo egrediens.
illud ante suã pingebat mentẽ : quod nec oculus uidit.
Nec auris audiuit. Nec incorhominis ascendit: quȩ p̃para¬
uit dĩ diligentib se. Id circo ista iugit̃ meditando: quantũ
plus ꝓficiebat: tantũ plus humiliabatur. Nt quantũ plus humilia¬

Expanded text:
et illud apostoli: Cum timore et tremore vestram salutem operamini; necnon et illud apostoli: Cum timore et tremore vestram salutem operamini; necnon et illud Iob dictum: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum. Ad Domini sui pedes noctibus iacebat, manibus pectus tundens, genas lacrimis rigans, moderatoque suspirio, oculis ad caelum levatis, illum semper respiciebat, quem fortasse delinquendo offendisse timebat, ac lacrimabili voce haec crebrius verba geminabat: Tibi soli peccavi; miserere mei secundum magnam misericordiam tuam; et illud beati Iob: Memento, inquiens, quia ventus est vita mea; et: Parce mihi, nihil enim sunt dies mei. Et ex se quodam modo egrediens, illud ante suam pingebat mentem: Quod nec oculus vidit nec auris audivit nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligeplus proficiebat, tanto plus humiliabatur; ut quanto plus humilia
Abbreviated transcription (Latin):
non ficta. Pro ponebat nãque sibi ad uersus p̃sentes carnis
ardores. futuri supplicii ignes: acmeroria ardor is gehenne
ardorẽ ex cludebat luxuriae. Orabat iugiter prodonis celes¬
tibus p̃cabat᷑ dm̃ dieb acnoctib: illud exlibro iob crebrius
reuoluens. Ego in quiđ de p̃cab o dñm: & addm̃ ponã elo qͥ ũmeũ
Quifecit magna & inserutabilia & mirabilia absq numero
Qui ponit humiles in sublime: & merentes erigit sospitate.
Adimebat sibi saturitatẽ panis: ut caelestẽ posset ꝓ mereri panẽ
Ora quidẽ eiꝰ ieuiniis pallebant: corpus aridũ marcescebat: sed
mens acrius semꝑ aet̃ nae patriae amore estuabat. Et unde
gsa uiora recordabat᷑ : indepatientius leuiora portabat S ẽ pen
p̃sentis uitae t̃minũ intuens. futurãdi sententiã ac metuenda
iudicia formidabat: sciens scriptũ. Beatus homo qͥ stm ꝑ est pauidus

Expanded text:
non ficta. Proponebat namque sibi adversus praesentis carnis non ficta. Proponebat namque sibi adversus praesentis carnis ardores futuri supplicii ignes ac memoria ardoris gehennae ardorem excludebat luxuriae. Orabat iugiter pro donis caelestibus, praecabatur Deum diebus ac noctibus, illud ex libro Iob crebrius revolvens: Ego, inquit, deprecabor Dominum et ad Deum ponam eloquium meum, qui facit magna et inscrutabilia et mirabilia absque numero, qui ponit humiles in sublime et merentes erigit sospitate. Adimebat sibi saturitatem panis, ut caelestem possit promerere panem. Ora quidem eius ieiuniis pallebant, corpus aridum marcescebat, sed mens acrius semper aeternae patriae amore aestuabat; et unde graviora recordabatur, inde patientius leviora portabat. Semper enim praesentis vitae terminum intuens, futuram Dei sententiam ac metuenda iudicia formidabat, sciens scriptum: Beatus homo, qui semper est pavidus;
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ille diuino in tuitu uerens: recusare humiliter omninisu
tẽptabat Cũq in stantius id facere c̃pelleret᷑ : anxius ualde
coepit mox ubertim lacrimas ꝓfundere. metuens scilicet regẽ
offendere: septu plũqipa uens scĩs pignorib: manius inponere.
intuens itaq rex eiꝰ timorẽ simulquemirans tantã uirideuotio
desit ultra eũ cogere. sed magis blande lenit̃q demulcens.
laetissimo illũ uultu dimisit. Pollicens seplus eũ exhociã cre¬
diturũ: quã si multimoda tunc dedisset iuram̃ta. UII¬
Non post longũ spatiũ cũiam eligius uirilẽ ageret aetatẽ:
cupiens sexias dõ exhibere scĩficatũ: ac metuens ne aliqua
suũ delicta pectus fuscarent: omnia ahadules centia sua
corã sacerdote c̃fessus est acta: Sic que sibi austerã inpõnens
paenitentiã : caepit fortiter c̃luctationi carnis. sp̃s feruore
renstere. In laboribus scilicet scđm apostolũ. inuigiliis: ini¬
iuniis in castitate : in pacientia multa atq in caritate

Expanded text:
sed ille divinum intuitum verens, recusare humiliter omni nisu tentabat: cumque instantius id facere compelleretur, anxius valde coepit mox ubertim lacrymas profundere, metuens, scilicet, regem offendere, septuplumque pavens sanctis pignoribus manus imponere. Intuens itaque rex ejus timorem, simulque mirans tantam viri devotionem, desiit eum ultra cogere, sed magis blande leniterque demulcens laetissimo eum vultu dimisit, pollicens se plus eum ex hoc jam crediturum, quam si multimoda tunc dedisset juramenta. Non post longum spatium cum iam Eligius virilem ageret aetatem, cupiens se vas Deo exhibere sanctificatum ac metuens, ut ne aliqua suum delicta pectus fuscarent, omnia adulescentiae suae coram sacerdote confessus est acta; sicque sibi austeram inponens paenitentiam, coepit fortiter conluctatione carnis spiritus fervore resistere, in laboribus scilicet secundum apostolum, in vigiliis, in ieiuniis, in castitate, in patientia multa atque in caritate
Abbreviated transcription (Latin):
tione detentus : scis citabat᷑ opificẽ sicuncta ex eodẽ pensofacere
potuis set: Et cũ conseqinter iuxta id qđ fuerat sciscitatus responsũ
acce pisset: In geniũ eiꝰ sublimi fauore attollens: Ex hociam inqł
etiã ĩ maximis credi poteris: Porro hoc fuit initũ Nec non &tes¬
timoniũ inpalatio regis honorandi immoq credendi eligium:
Ex hoc nem pe ad auctius c̃surgens: factus est aurifex peritis simꝰ¬
atq in omni fabricandi arte doctissimus: Inuenitque gratiam
inoculis regis: et corã cunctis optimatibus eius: Dño iuuante
roborabat᷑ in fide & arege prouocatus: crescebat cotidie in me
faciledatur intelligi fidelitatis optentu. dũ apud regẽ puer: ilui
habitarẽ : quadã die roto ilo inagro accito rexeligio corã reliqͥis
sc̃orũ : p̃cipiebat ei ut in positione manuũ sacris pignoribus do¬
nar& sacram̃tũ.¬

Expanded text:
tione detentus, sciscitabatur opificem, si cuncta ex eodem penso facere potuisset, et cum consequenter iuxta id quod fuerat sciscitatus responsum accepisset, ingenium eius sublime favore attollens: 'Ex hoc iam', inquit, 'etiam in maximis credi poteris'. Porro hoc fuit initium necnon et testimonium in palatio regis honorandi immoque credendi Eligium. Ex hoc nempe adauctius catque in omni fabricandi arte doctissimus, invenitque gratiam in oculis regis, et coram cunctis optimatibus ejus, Dominoque juvante roborabatur in fide, et a rege provocatus crescebat quotidie in melfacile datur intelligi fidelitatis obtentu dum apud regem puerulus habitarem, quadam die Rotoilo in agro accito rex Eligio coram reliquiis sanctorum praecipiebat ei ut impositione manuum sacris pignoribus donaret sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
aalizeb ao sec recius eñ arrasset : uicissim ab eo exegit : NC uqa
ipse incorpore maneret eadem cuiquã indicaret. At ille haso
audiens eoepit continuo animo compungi coepit qi setre da
or ehianorũ ei uis quaedã int̃mu amoris accendere lamque eaioc
spreta sae culi blandim̃ta: cupiebat exstudio eligiũ at dane
adbonũ a ccito etiã germanosuo adone in consilio eorutari
Etant eñ uiri meliti optima tes aulae: filii scilicet autharu

Expanded text:
o exegit ne usquequo ipse in corpore maneret, eadem cuiquam indicaret. At ille haec audiens coepit continuo animo compungi, coepitque secreta arcanorum ejus vis quaedam interni amoris accendere; jamque ex hoc spretis saeculi blandimentis cupiebat ex studio Eligium aemulari ad bonum; accito etiam germano suo Adone in consilio communi; erant enim viri inclyti optimates aulae, filii, scilicet, Aut
Abbreviated transcription (Latin):
&orans claudens que hostiũ. habiit. Et quadragesimodie re¬
duit. &dicit ei. quo modo habes frater .: Respondens dicit
adeũ. Bene habeo scẽdĩ uidi enĩte odie in uiso pugnantẽ
foe &iatient ẽ diabolt̃ Mox ergo sẽ secundũ consue tadia e¬

Expanded text:
orans, claudensque ostium abiit. Et quadragesimo die reorans, claudensque ostium abiit. Et quadragesimo die rediit, et dicit ei: Quo modo 661 habes, frater? Respondens dicit ad eum: Bene habeo, sancte Dei. Vidi enim te hodie in visu pugnantem pro me, et vincentem diabolum. Mox ergo sanctus secundum consuet
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ad puerũ sc̃s. Credis saluatori: quiait. Eredodñe : ad¬
uiua incredulitatẽ meã. Et continuo ad prendens manũ eius.
faciens que xp̃i signũ in ipso & orans. redusit eũ in unoloco. in te¬
rioris sacri periboli. Et dans ei regulã: conlaborabat ei ꝑtres
dies. Bost quos uisitauit eũ & dicit ei. quomodo habes fili.
dicit adeũ imagnasũ dñe defectione. Sc̃edĩ ñfero clamores
corũ & t̃rores. ac iaculationes. seu lapidationes eor ũ. tenen¬
tes manu scriptã meam causantur medicentes. tu uenisti¬
aduenisti adnos. ñ nos adte. Et dicit eisc̃s. Nolitimere fili. tantũ
crede. Et dans ei modicũ escã. faciensque suꝑ eũ xp̃i. iterũ signa¬
culũ achorans reclusit eũ. & post pauc asdies uisitauit eũ:
& dicit. quomodo habes fili  Dicit ei pater scẽ. a longe cla¬
mores eorũ audio etminas. sed non uideo eos. & iterũ dans ei escã.

Expanded text:
va nos. Dicit ad puerum sanctus: Credis salvari? Qui ait: Credo, Domine, adva nos. Dicit ad puerum sanctus: Credis salvari? Qui ait: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Et continuo apprehendens manum ejus, faciensque Christi signum in ipso et orans, reclusit eum in uno loco interioris sacri periboli. Et dans ei regulam, collaborabat ei per tres dies. Post quos visitavit eum, et dicit ei: Quomodo habes, fili? Dicit ad eum: In magna sum, domine, defectione, sancte Dei, non fero clamores eorum et terrores, ac jaculationes seu lapidationes eorum. Tenentes manuscriptam meam, causantur mead nos, non nos ad te’.” Cui sanctus: “Noli timere, fili, tantum crede.” Dansque ei modicam escam fecit super eum Christi signaculum et orans reclusit eum. Et post paucos dies rediit ad eum et dicit: Quomodo habes, fili? Dicit ei: Pater sancte, a longe clamores eorum audio et minas, sed non video eos. Et iterum dans ei escam et