comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nudos humeros aduelans. Habuit preterea morem
ut omnia que turpiter. que impure que crudeliter q̃
gladiatorie que lenome faceret. actis urbis indi iuber&
ut marii maximi scripta testantur. Cõmodianũ etiã
ane cum ille se pugnanti. ut de eo populus fauisset ir¬
risum se credens. populum ro. a militibus classiariis
qui uela ducebant in aniphiteatro interumi preceꝑat.
urbem incendi uisserat. ut pote coloniam suam. quod
isset. Appellatus est sane iuter cetera triumphalia
nomina etiam sexcenties uities paulus primus secutoꝵ
Prodigia eus iniperio & publice & priuatim hec facta
suntꝰ. Crinita stella apparuit. Uestigia deorum in
foro uisa sunt euntia. & ante bellum desertoriũ celum
arsit. & repentina caligo ac tenebra in circo. kł. ian oborta
& ante lucem. Fuerant &iam incendiarie aues ac dire
de palatio ipse ad celium montem in uectilianas edes mi¬

Expanded text:
nudos umeros advelans. habuit praeterea morem, nudos umeros advelans. habuit praeterea morem, ut omnia quae turpiter, quae impure, quae crudeliter, quae gladiatorie, quae lenonie faceret, actis urbis indi iuberet, ut Marii Maximi scripta testantur. Commodianum etiam sane cum illi saepe pugnanti ut deo populus favisset, inrisum se credens populum Romanum a militibus classiariis, qui vela ducebant, in amphitheatro interimi praeceperat, urbem incendi iusserat, utpote coloniam suam. quod isset. appellatus est sane inter cetera triumphalia nomina etiam sescenties vicies Palus Primus Secutorum. Prodigia eius imperio et publice et privatim haec facta sunt: crinita stella apparuit. vestigia deorum in foro visa sunt exeuntia. et ante bellum desertorum caelum arsit. et repentina caligo ac tenebra in Circo kalendis Ianuariis oborta; et ante lucem fuerant etiam incendiariae aves ac dirae, de Palatio ipse ad Caelium montem in Vectilianas aedes mi
Abbreviated transcription (Latin):
uilitatem proposuit. ex qua maiorem penuriam fecit.
Multi sub eo & alienam penami & suam salutem pecunã redi¬
merunt. Uendidit &iam suppliciorum diuersitates &
sepulturas & ĩmunitiones malorum. & alios pro aliis occi¬
dit. Uendidit &iam prouincias & administrationes.
um hi per quos uenderet partem acciperent parteni
uero comodus.Uendidit non nullis & inimicorum
suorum cedes. Uendiderunt sub eo &iam euentus litiũ
liberti. Frefectos paternum & perenniem nõ dui tulit.
ita tamen ut & iani de his prefectis quos ipse fecerat
triennium nullus impleret. quorum plurimos interfe¬
cit uel ueneno uel gladio. & prefectos urbi eadem
facilitate mutauit. Cubicularios suos libenter occidit
cum omnia ex nutu eorum semper fecissent. Electus
cubicularius cum uideret eum tam facile cubicularios &¬
cidere. preuenit cum. & factioni mortis eius inter fuit
spectator. Gladiatoria sumpsit aria panno purpureo

Expanded text:
vilitatem proposuit, ex qua maiorem penuriam fecit. vilitatem proposuit, ex qua maiorem penuriam fecit. Multi sub eo et alienam poenam et salutem suam pecunia redemerunt. vendidit etiam suppliciorum diversitates et sepulturas et inminutiones malorum et alios pro aliis occidit, vendidit etiam provincias et administrationes, cum ii per quos venderet partem acciperent, partem vero Commodus. vendidit nonnullis et inimicorum suorum caedes, vendiderunt sub eo etiam eventus litium liberti. praefectos Paternum et Perennem non diu tulit, ita tamen ut etiam de iis praefectis quos ipse fecerat triennium nullus impleret, quorum plurimos interfecit vel veneno vel gladio, et praefectos urbi eadem facilitate mutavit. cubicularios suos libenter occidit, cum omnia ex nutu eorum semper fecisset. Eclectus cubicularius cum videret eum tam facile cubicularios occidere, praevenit eum et factioni mortis eius interfuit. Spectator gladiatoria sumpsit arma, panno purpureo
Abbreviated transcription (Latin):
uasto transmiserit. & singulis ictibus multa milia feraꝵ
ingentium conficeret. Impudentic tante fuit ut cum
muliebri ueste in amphiteatro uel theatro sedens publice
sepissime biberit. Uicti sunt sub co tamen cum ille
sic uueret per legatos mauri uicti daci pannonie quoq
composite. in britannia in germania & in dacia ĩperiũ
cius recus antibus prouincialibus. que omnia ista ꝑ duces
sedata sunt. Ipse comodus in subscribendo tardus &
negligens. ita ut libellis una forma multis subscriberet.
n epistolis autem plurinus uale tantum scriberet. Age¬
banturq omnia per alios. quin&iam dampnationes u
sinum uercisse dicuncur. Per hane autem negligentiam.
cum & annonam uastar& hi qui tunc remi .p. gerebãt
&iam mopia ingens rome exorta est. Cum fruges
non deessent. & cos quidem qui omnia uastabant
postea cõmodus occidit atq proscripsit. Ipse uero
seculum aureum cõmodianum nomine ad simulans

Expanded text:
basto transmiserit et singulis ictibus multa milia ferarum basto transmiserit et singulis ictibus multa milia ferarum ingentium conficeret. impudentiae tantae fuit, ut cum muliebri veste in amphitheatro vel theatro sedens publice saepissime biberit. Victi sunt sub eo tamen, cum ille sic viveret, per legatos Mauri, victi Daci, Pannoniae quoque compositae, in Britannia, in Germania et in Dacia imperium eius recusantibus provincialibus, quae omnia ista per duces sedata sunt. ipse Commodus in subscribendo tardus et neglegens, ita ut libellis una forma multis subscriberet, in epistulis autem plurimis ' Vale ' tantum scriberet, agebanturque omnia per alios, qui etiam condemnationes in sinum vertisse dicuntur, per hanc autem neglegentiam, cum et annonam vastarent ii qui tunc rem publicam gerebant, etiam inopia ingens Romae exorta est, cum fruges non deessent, et eos quidem qui omnia vastabant postea Commodus occidit atque proscripsit. ipse vero saeculum aureum Commodianum nomine adsimulans
Abbreviated transcription (Latin):
umphauit. x. kl. iãn isdem. CONSs. iterum profectis.
iII. non cõmodias orfito & ruffo. CoNSs. datus in per
uandus. xi. kl. romanas presente iterun consule tertio.
Meditaus de profectione a senatu & populo suo retentus est.
Uota pro co facta sunt nonis piis fusciano iterum consule.
uter hec refertur cum in litteras pugnasse illum sub patre
trecenties sexagesies quinties. Iten postea tantũ palmaꝵ
gladiatoriarum confecisse uel uictis retiariis uel occisis
ut nulle contingeret. Ferarum autem diuersarum ⁊¬
manu sua occidit elephantos. ita ut occideret multa
milia. Et hec fecit spectante sepe populo ro. fuit
autem ualidus ad hec. alias debilis & infirmus. Uitio
&iam inter ingiuna prominenti. ita ut eius tumore in
scripti sunt. de quibus &iam in opere suo marius maxi¬
mus gloriatur. Uirium ad conficiendas feras tantarũ
fuit ut elephantum conto transigeret. & origis coruu

Expanded text:
umphavit X kal. Ian. iisdem consulibus, iterum profectus umphavit X kal. Ian. iisdem consulibus, iterum profectus III nonas Commodias Orfito et Rufo consulibus, datus in perpvandus XI kal. Romanas Praesente iterum consule. tertio meditans de profectione a senatu et populo suo retentus est. vota pro eo facta sunt nonis Piis Fusciano iterum consule, inter haec refertur in litteras pugnasse illum sub patre trecenties sexagies quinquies. item postea tantum palmarum gladiatoriarum confecisse vel victis retiariis vel occisis, ut mille contingeret. ferarum autem diversarum manu sua occidit, ita ut elephantos occideret, multa milia. et haec fecit spectante saepe populo Romano. Fuit autem validus ad haec, alias debilis et infirmus, vitio etiam inter inguina prominenti, ita ut eius tumorem scripti sunt, de quibus etiam in opere suo Marius Maximus gloriatur, virium ad conficiendas feras tantarum fuit, ut elephantum conto transfigeret et orygis cornu
Abbreviated transcription (Latin):
ex signo ipsuis adulatores uocabant. Anaçonius autem
uocatus est ex amore concubine sue marcie quam pictam
in amaçone diligebat. propter quam & ipse amaconico
habitu in harenam romanam procedere uoluit. gladiato¬
rium &iam certamen subiit & nomina gladiatorum
recepit eo gaudio quo si acciperet triumphalia. Ludũ
semper mgressus est. & quotiens ingrederetur publicis
monumentis incidi uissit. Puguasse autem dicitur scꝑ¬
tingenties trities. quinquies nominatus inter cesares: quar¬
tuni iduuni. octobrium. quas herculeas postea nominauit
pudente & pollione consulibus appellatus germanicus
idibus herculeis: maximo & orifico. CONSS. assumptus
est in onuia collegia sacerdotalia. Sacerdos. xiii. Rł.
inuictas pisone & iuliano. CONSs. profectus in germaniã
xIII. Rł. elias ut postea nomuauit isdem. COHSS. toga
uirilem accepit: cum patre appellatus imperator .U. Rł.
ex superatorias. pollione iterum & apro consulibus tri¬

Expanded text:
ex signo ipsius adulatores vocabant. Amazonius autem ex signo ipsius adulatores vocabant. Amazonius autem vocatus est ex amore concubinae suae Marciae, quam pictam in Amazone diligebat, propter quam et ipse Amazonico habitu in arenam Romanam procedere voluit. Gladiatorium etiam certamen subiit et nomina gladiatorum recepit eo gaudio quasi acciperet triumphalia. ludum semper ingressus est et, quotiens ingrederetur, publicis monumentis indi iussit, pugnasse autem dicitur septingenties tricies quinquies. Nominatus inter Caesares quartum iduum Octobrium, quas Herculeas postea nominavit, Pudente et Pollione consulibus, appellatus Germanicus idibus Hercu- leis Maximo et Orfito consulibus, adsumptus est in omnia collegia sacerdotalia sacerdos XIII kal. Invictas Pisone Iuliano consulibus, profectus in Germaniam XIIII kal. Aelias, ut postea nominavit, iisdem consulibus togam virilem accepit, cum patre appellatus imperator V kal. Exsuperatorias Pollione et Apro iterum consulibus, tri
Abbreviated transcription (Latin):
Labuit & hominem pene prominentem ultra moclum ⁊¬
animalium. quem onon appellabat sibi carissimum
quem ditauit & sacerdotio herculis rustici preposuit.
dicitur sepe preciosissimis cibis humana stercora miscuis¬
se. nec abstinuisse gustum. aliis ut putabat in risis. duos
gibbos retortos in lance argentea sibi sinapi perfusos ex¬
pret̾. suum uilianum togatum presente officio suo
in piscinam detrusit. qu̾em saltare &iam nudum ante
concubinas suas uissit. quatienteni eymbala deformato uulti
genera leguminũ coctorum ad conuiuium propter luxurie
continuationem raro uocauit. Lauabatur per diem septies
atq octies. & in ipsis balncis edebat. deorum templa
pollutus stupris & humano sanguine imitatus est. et
medicum ut sanguinem hominibus emitteret scalpris
feralibus. menscs quoq in honorem euis pro augusto ⁊¬
comodum. pro septembri herculem. pro octobri uiuictum.
pro nouembri exsuperatorium. pro decembri amaconiũ.

Expanded text:
habuit et hominem pene prominente ultra modum habuit et hominem pene prominente ultra modum animalium, quem Onon appellabat, sibi carissimum, quem et ditavit et sacerdotio Herculis rustici praeposuit. dicitur saepe pretiosissimis cibis humana stercora miscuisse nec abstinuisse gustum aliis, ut putabat, inrisis. duos gibbos retortos in lance argentea sibi sinapi perfusos exctum praetorii suum Iulianum togatum praesente officio suo in piscinam detrusit. quem saltare etiam nudum ante concubinas suas iussit quatientem cymbala deformato vultu, genera leguminum coctorum ad convivium propter luxuriae continuationem raro vocavit, lavabat per diem septies atque octies et in ipsis balneis edebat. adibat deorum templa pollutus stupris et humano sanguine. imitatus est et medicum, ut sanguinem hominibus emitteret scalpris feralibus. Menses quoque in honorem eius pro Augusto Commodum, pro Septembri Herculem, pro Octobri Invictum, pro Novembri Exsuperatorium, pro Decembri Amazonium
Abbreviated transcription (Latin):
infamauit quod erat secum. & ab hominib est infamatus
irridentes se feris obiecebat. Eum &iam qui tranquilli
librum uitam caligule continentem legerat. feris obici
iussit: quia eundem diem natalis habuerat. quem &
caligula. Si quis sane se mori uelle predixisset. hunc
inuitum precipitari iubebat. In iocis quoq ꝑnitiosus.
an euni quem uidiss& albescentes inter nigros capillos
quasi uermiculos habere sturno apposito qui se uernies
seccari creder& capite suppuratum reddebat: obtunsi¬
oneris pinguem hominem medio uentre dissicuit. ut
eius intestina subito funderentur. Aonopodios et
luscinios eos quibus aut singulos tulisset oculos aut
singulos pedes fregisset. appellabat. Multos p̃terea
passim extinxit. Alios quia barbarico habitu occurre¬
rant. alios quia nobiles & speciosi erant. Habuit in
delitiis homines appellatos nominibus uerendorum ⁊¬
utriusq sexus. quos libentius suis oculis applicabat.

Expanded text:
infamavit quod erat secum, et ab omnibus est infamatus. infamavit quod erat secum, et ab omnibus est infamatus. inridentes se feris obiciebat. eum etiam, qui Tranquilli librum vitam Caligulae continentem legerat, feris obici iussit, quia eundem diem natalis habuerat, quem et Caligula. si quis sane se mori velle praedixisset, hunc invitum praecipitari iubebat. In iocis quoque perniciosus. nam eum, quem vidisset albescentes inter nigros capillos quasi ver- miculos habere, sturno adposito, qui se vermes sectari crederet, capite suppuratum reddebat obtunsione oris. pinguem hominem medio ventre dissicuit, ut eius intestina subito funderentur. monopodios et luscinios eos, quibus aut singulos tulisset oculos aut singulos pedes fregisset, appellabat. multos praeterea passim exstinxit alios, quia barbarico habitu occurrerant, alios, quia nobiles et speciosi erant, habuit in deliciis homines appellatos nominibus verendorum utriusque sexus, quos libentius suis osculis applicabat.
Abbreviated transcription (Latin):
statuas in herculis habitu eiq ĩmolatum est ut deo.
M ultos preterea parauerat interimere quod per paruolũ
quendam perturbatum est: qui tabulam e cubiculo ⁊¬
eiecit. in qua occidendorum uomina erant scripta
Sacra isidis coluit ut & caput raderet & anubim porta¬
ret. Hellone seruientis uere exsecare brachium prece¬
pit studio crudelitatis. Isiacos uero piuneis usq ad
pernitiem pectus tundere cogebat. cum anubin portaret
capita isiacorum grauiter tundebat. ore simulachii
calua. non solum leones in ueste muliebri & pelle leoni¬
ua sed &iam homines multos afflixit. debiles pedib
& eos qui ambulare non possent ingigantum modum
formauit. lta ut agentibus de pannis & lintheis quasi dra¬
cones degerentur: eosdem sagitis confecit. Sacra nuthri¬
aca homicidio uero polluit. Cum illi hic aliquid ad spe¬
ciem tioris uel dici uel fingi soleat. lam puer & gulo¬
sus & impudicus fuit. Adulescens omne genus hominũ

Expanded text:
statuas in Herculis habitu, eique immolatum est ut deo. statuas in Herculis habitu, eique immolatum est ut deo. multos praeterea paraverat interimere. quod per parvulum quendam proditum est, qui tabulam e cubiculo eiecit, in qua occidendorum erant nomina scripta. Sacra Isidis coluit, ut et caput raderet et Anubim portaret. Bellonae servientes vere exsecare bracchium praecepit studio crudelitatis. Isiacos vere pineis usque ad perniciem pectus tundere cogebat, cum Anubim portaret, capita Isiacorum graviter obtundebat ore simulacri. clava non solum leones in veste muliebri et pelle leonina sed etiam homines multos adflixit, debiles pedibus et eos, qui ambulare non possent, in gigantum modum formavit, ita ut a genibus de pannis et linteis quasi dracones tegerentur, eosdemque sagittis confecit. sacra Mithriaca homicidio vero polluit, cum illic aliquid ad speciem timoris vel dici vel fingi soleat. Etiam puer et gulosus et impudicus fuit. adulescens omne genus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
britannicus ab adulatoribus cum britanni &iam impe¬
ratorem contra euni deligere uoluerint. Appellatus est¬
&iam romanus hercules ꝙ feras lanuuium in amphite¬
atro occidiss&. Erat enim hec illi consuetudo ut domi
bestias interficeret. Fuit preterea ea dementia. Ut
urbem romanam coloniam cõmodianam uocari uolu̾it.
ui furor dicitur ei inter delemmenta marcie imectus. Uol¬
uit &iam in circo quadrigas agitare. Dalmaticatus in
publico processit. atq ita signun quadrigis emitten¬
dis dedit. & eo quidem tempore quo ad senatum re¬
tulit de cõmodiana facienda roma non solum senatus
libenter accepit per irrisionem quantum intelligitur.
sed &iam se ipsum cõmodianum uocauit. Comod in
herculem & deum appellans. Simulauit se & ĩ africã
iturum ut sumptun itinerarium exigeret & exegit
eumq in conuiuiã & aleam conuertit. Motilenum
prefectum pretorii persicus ueneno interemit. Accepit

Expanded text:
Britannicus ab adulatoribus, cum Britanni etiam impeBritannicus ab adulatoribus, cum Britanni etiam imperatorem contra eum deligere voluerint, appellatus est etiam Romanus Hercules, quod feras Lanuvii in amphitheatro occidisset, erat enim haec illi consuetudo, ut domi bestias interficeret. fuit praeterea ea dementia, ut urbem Romanam coloniam Commodianam vocari voluerit, qui furor dicitur ei inter delenimenta Marciae iniectus, voluit etiam in Circo quadrigas agitare, dalmaticatus in publico processit atque ita signum quadrigis emittendis dedit, et eo quidem tempore quo ad senatum rettulit de Commodiana facienda Roma, non solum senatus hoc libenter accepit per inrisionem, quantum intellegitur, sed etiam se ipsum Commodianum vocavit, Commodum Herculem et deum appellans. Simulavit se et in Africam iturum, ut sumptum itinerarium exigeret, et exegit eumque in convivia et aleam convertit. Motilenum, praefectum praetorii, per ficus veneno interemit. accepit
Abbreviated transcription (Latin):
mertimi. antonium ex sorore sua genitum: & post eos
sex simul ex consulibus allium fuscum celium feliceni
lucceium torquatum larcium euripianum. Ualerium bas¬
sianum pactuleium magnum cum suis. atq in asia sul¬
picium crassum proconsulem. & uilium. proculom cum
suis. claudiumq lucanum consularem. & consobrinam
patris sui faustinam anniam in achaia & alios infinitos
estinauerat & alios quattuordecim occidere. cum sumptis
cus iniuriis romani imperii sustineri non possent. Inter
hec comodus senatu semet tradente cum adulterũ matris
consulem designasset. appellatus est pius. cum occidiss&
pereniem: appellatus est felix. Inter plurimas cedes
multorum ciuium quasi quidam nouus sylla. Idem
comodus ille pius ille felix. Finxisse &iam quandam
contra se coniurationem dicitur ut multos occideret.
nec alia ulla fuit defectio preter alexandri. qui postea se &
suos interemit: sororis lucille: appellatus est etiã cõmodꝰ

Expanded text:
mertini Antoninum ex sorore sua genitum. et post eos mertini Antoninum ex sorore sua genitum. et post eos sex simul ex consulibus Allium Fuscum, Caelium Felicem, Lucceium Torquatum, Larcium Eurupianum, Valerium Bassianum, Pactumeium Magnum cum suis, atque in Asia Sulpicium Crassum pro consule et Iulium Proculum cum suis Claudiumque Lucanum consularem et consobrinam patris sui Faustinam Anniam in Achaia et alios infinitos. destinaverat et alios quattuordecim occidere, cum sumptus eius vires Romani imperii sustinere non possent. Inter haec Commodus senatu semet inridente, 1 cum adulterum matris consulem designasset, appellatus est Pius; cum occidisset Perennem, appellatus est Felix, inter plurimas caedes multorum civium quasi quidam novus Sulla, idem Commodus, ille Pius, ille Felix, finxisse etiam quandam contra se coniurationem dicitur, ut multos occideret, nec alia ulla fuit defectio praeter Alexandri, qui postea se et suos interemit, et sororis Lucillae. appellatus est Commodus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cõniodi potuit. ut byrrum sororis cõmodi uirum reprchen¬
dentem nunciantemq cõmodo que fiebant in suspicionem
regni affectati traderet & occider &. multis aliis qui byrꝵ
cleander cum aliis duobus quos ipse delegerat prefectus
est factus. Tuncq primum tres pref̾. pret̾. fuere.
nter quos libertinos qui a pugione appellatus est. sed &
cleandro dignus tandem uite finis impositus est. Nam
cum insidiisꝰ suis arrius antonius fictis criminib in attali
gratiam quem in proconsulatu asie dannauerat esset
occisus. Nec eam tum inudiam populo seuiente cõmo¬
dus ferre potuiss&. plebi ad penam donatus est. Cum
&iam aiolaustus aliiq liberti aulici interempti sunt
n cuius locum uilianus & regillus subrogati sunt. quos
& ipsos postea penis affecit. His occisis interennt ser¬
uilium & dulium silanos cum suis. Mox antium t¬
lupum & petronios mamertinũ & syram filiamq ma¬

Expanded text:
Commodi potuit, ut Burrum, sororis Commodi virum, reprehenCommodi potuit, ut Burrum, sororis Commodi virum, reprehendentem nuntiantemque Commodo quae fiebant in suspicionem regni adfectati traheret et occideret, multis aliis, qui Burrum Cleander cum aliis duobus, quos ipse delegerat, praefectus est factus, tuncque primum tres praefecti praetorio fuere, inter quos libertinus, qui a pugione appellatus est. Sed et Cleandro dignus tandem vitae finis impositus, nam cum insidiis illius Arrius Antoninus fictis criminibus in Attali gratiam, quem in pro- consulatu Asiae damnaverat, esset occisus, nec eam tum invidiam populo saeviente Commodus ferre potuisset, plebi ad poenam donatus est, cum etiam Apolaustus aliique liberti aulici pariter interempti suntIn cuius locum Iulianus et Regillus subrogati sunt, quos et ipsos postea poenis adfecit, his occisis interemit Servilium et Dulium Silanos cum suis, mox Antium Lupum et Petronios Mamertinum et Suram filiumque Ma
Abbreviated transcription (Latin):
dusq militibus est deditus. In cuius potentie locum clean¬
drum ex cubiculariis subrogauit. Aulta sanc post inter¬
fectum pereniem eiusq filium quasi a se non gesta resci¬
dit. uelut in integrum restituens. Et hanc quidem penitẽ¬
tiam scelerum ultra triginta dies tenere non potuit gra¬
uiora per cleandrum faciens ꝗͣ fecerat per supradictum
pcrenem. Et in potentia quidem cleander perenui sue¬
cesserat. In prefectura uero niger. qui sex tantum horie
prefectus pretorio fusse perhibetur. Autabantur enim
prefecti pret̾. per horas ac dies. Cõmodo peiora omiia
ꝗͣ fecerat ante faciente. Fuit autem martus quartus pref
aut retenti sunt aut occisi. ad cuius nutu &iam libertini
in senatu atq in patricios lecti sunt. Tuncq primũ .XXU.
cleander pecuna uenditabat. reuocatos de exilio dignitatib
ornabat. res uidicatas rescindebat. qui tantum per stultitiã

Expanded text:
dusque militibus est deditus, in cuius potentiae locum Cleandusque militibus est deditus, in cuius potentiae locum Cleandrum ex cubiculariis subrogavit. Multa sane post interfectum Perennem eiusque filium quasi a se non gesta rescidit, velut in integrum restituens, et hanc quidem paenitentiam scelerum ultra triginta dies tenere non potuit, graviora per Cleandrum faciens quam fecerat per supradictum Perennem. et in potentia quidem Cleander Perenni successerat, in praefectura vero Niger, qui sex tantum horis praefectus praetorio fuisse perhibetur. mutabantur enim praefecti praetorio per horas ac dies, Commodo peiora omnia, quam fecerat ante, faciente. fuit Marcius Quartus praefaut retenti sunt aut occisi, ad cuius nutum etiam libertini in senatum atque in patricios lecti sunt, tuncque primum viginCleander pecunia venditabat; revocatos de exsilio dignitatibus ornabat, res iudicatas rescindebat. qui tantum per stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
hensam in adulterio exegit. exactam relegauit. & postea
occidit. Ipsas concubinas suas sub oculis suis stupraRi
iubebat. nec in ruentium in se uiuenum carebat infamia. omni
parte corporis atq ore in sexum utrunq pollutus. occisus est.
o tempore &iam claudius quasi a latronibus. cuius filius cum
pugione quondam ad cõmodum ingressus est. multiq alii t¬
senatores sine uidicio interempti. Fenuine quoq diuitee
& nõ nulli per prouincias a. pereni ob diuitias insimulati.
spoliati sunt uel &iam interempti. His autem quib deerat
ficti criminis appositio. obiiciebatur ꝙ scribere uoluissent com¬
modum heredem. Eo tempore in sarmatia res bene gestae
per alios duces in filium suum peniis referebat. Hic tamẽ
pereiis qui tantum potuit subito ꝙ bello britannico mi¬
litibus equestris loci uiros prefecerat amotis senatoribue
prodita re per legatos exercitus hostis appellatus. laceran¬

Expanded text:
hensam in adulterio exegit, exactam relegavit et postea hensam in adulterio exegit, exactam relegavit et postea occidit, ipsas concubinas suas sub oculis suis stuprari iubebat, nec inruentium in se iuvenum carebat infamia, omni parte corporis atque ore in sexum utrumque pollutus. Occisus est eo tempore etiam Claudius quasi a latronibus, cuius filius cum pugione quondam ad Commodum ingressus est, multique alii senatores sine iudicio interempti, feminae quoque divites, et nonnulli per provincias a Perenni ob divitias insimulati spoliati sunt vel etiam interempti. iis autem quibus deerat ficti criminis adpositio obiciebatur, quod scribere noluissent Commodum heredem. Eo tempore in Sarmatia res bene gestas per alios duces in filium suum Perennis referebat, hic tamen Perennis, qui tantum potuit, subito, quod bello Britannico militibus equestris loci viros praefecerat amotis senatoribus, prodita re per legatos exercitus hostis appellatus laceran
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodo ut ipse delitiis uacaret. Idem uero peremuis curis
incumberet. quod cõmodus letanter accepit. Hac igitur
lege uiuens ipse cum trecentis concubinis quas ex matro¬
narum meretricuniq delectu ad forme speciem concilii
trecentis aliisq puberibus exoletis. quos eque ex plebe
ac nobilitate nuptiisq forma disceptatrice collegerat. in
palatio per conuiuia & balnea bachabatur. Inter habitu uic̃¬
timarum uictimas ĩmolauit. In arena rudibus inter cubici¬
larios gladiatores pugnauit. lucentibus aliquando mucro¬
nibus. Tunc tamen peremus cuncta sibimet uindicauit.
quos uoluit interemit. Spoliauit plurimos. Omnia ura
subuertit. Fredam omnem in sinum contulit. Ipse autem
comodus lucillam sororem cum ea pressiss& occidit
Sororibus deinde suis ceteris ut dicitur constupratis. Con¬
sobrina patris complexibus suis iniuncta utri &iam &
concubinis matris nomen imposuit & uxoris: quam depre¬

Expanded text:
Commodo, ut ipse deliciis vacaret, idem vero Perennis curis Commodo, ut ipse deliciis vacaret, idem vero Perennis curis incumberet. quod Commodus laetanter accepit, hac igitur lege vivens ipse cum trecentis concubinis, quas ex matronarum meretricumque dilectu ad formae speciem concivit, trecentisque aliis puberibus exoletis, quos aeque ex plebe ac nobilitate vi pretiisque forma disceptatrice collegerat, in Palatio per convivia et balneas bac- chabatur. inter haec habitu victimam victimas immolavit, in harena rudibus, inter cubicularios gladiatores pugnavit lucentibus aliquando mucronibus. tunc tamen Perennis cuncta sibimet vindicavit, quos voluit interemit, spoliavit plurimos, omnia iura subvertit, praedam omnem in sinum contulit, ipse autem Commodus Lucillam sororem, cum Capreas misisset, occidit, sororibus dein suis ceteris, ut dicitur, constupratis, consobrina patris complexibus suis iniuncta uni etiam ex concubinis matris nomen imposuit. uxorem, quam depre
Abbreviated transcription (Latin):
iuratio latius puniretur. Instante rigidio perlati claui
honore a prefecture administratione sumouit. Post par¬
cos dies insimulauit eum conuirationis. cum diceret ob hoc
pronussam uiliam filio filiam paterni ut in uilianum trans¬
ferretur inperium. Quare & paternum & ulianum &
uitruuium secundo paterni familiarissinum qui epłas
imperatorias curarat. interfecit. Domus preterea quinti¬
liorum omnis extincta. ꝙ sextus condiciani filius. spe¬
cie mortis ad defectionem dicetur euasisse. Interfecta
& uitrasia faustina. & uelius rufus & cenatius capito
consularis. In exilium autem acti sunt emilius uinctus
& actilius seuerus consules. & in multos alios uarie seuitũ
est. Post hec cõmodus nunꝗͣ facile in publicum processit.
neq quicꝗͣ sibi nuntiari passus est. nisi quod perenuis
ante tractasset. Perennis autem cõmodi aninum ꝑsciens
inuenit quemadmodum ipse potens esset. Nam ꝑsuasit

Expanded text:
iuratio latius puniretur, instigante Tigidio per lati clavi iuratio latius puniretur, instigante Tigidio per lati clavi honorem a praefecturae administratione summovit. post paucos dies insimulavit eum coniurationis, cum diceret ob hoc promissam Iuliani filio filiam Paterni, ut in Iulianum transferetur imperium, quare et Paternum et Iulianum et Vitruvium Secundum, Paterni familiarissimum, qui epistulas imperatorias curarat, interfecit. domus praeterea Quintiliorum omnis exstincta, quod Sextus Condiani filius specie mortis ad defectionem diceretur evasisse, interfecta et Vitrasia Faustina et Velius Rufus et Egnatius Capito consularis, in exsilium autem acti sunt Aemilius Iuncus et Atilius Severus consules, et in multos alios varie saevitum est. Post haec Commodus numquam facile in publicum processit neque quicquam sibi nuntiari passus est nisi quod Perennis ante tractasset. Perennis autem Commodi persciens invenit quem ad modum ipse potens esset, nam persuasit
Abbreviated transcription (Latin):
lucillam compulit ad eius interfectionem consilia mure:
non siue prefecti pretorii tarrupteni paterni consilio.
Datun est negocium peragende necis claudio pompeiano.
qui ingressus ad cõmodum districto gladio cum facien¬
di potestatem habuisset: in hec uerba prorumpens
Hunc tibi pugionem senatus mittit. detexitq faciue
fatuus nec impleuit: multis cum eo participantibuc
causam. Post hec interfecti sunt pompeianus primo
& quadratus: deinde narbana atq narbanus & paralius
& mater eius & lucilla in exilium exacta. Tun pfecti
pretorio cum uidissent comodum in tantum odium ici¬
poterat. urbane soaterum eductum a palatio sacrorum
causa & redeuntem in ortos suos per frumentarios occide¬
ruut. Idcieco grauius qͣ de se ipso cõmodo fuit. Eaternũ
autem & huiusꝰ cedis auctorem & quantum uidebatur
parate necis cõmodi consciun. & interuentorem ne con¬

Expanded text:
Lucillam compulit ad eius interfectionem consilia inire, Lucillam compulit ad eius interfectionem consilia inire, non sine prae- fecti praetorio Tarrutenii Paterni consilio, datum autem est negotium peragendae necis Claudio Pompeiano propinquo, qui ingressus ad Commodum destricto gladio, cum faciendi potestatem habuisset, in haec verba prorumpens ' Hunc tibi pugionem senatus mittit' detexit facinus fatuus nec implevit, multis cum eo participantibus causam, post haec interfecti sunt Pompeianus primo et Quadratus, dein Norbana atque Norbanus et Paralius; et mater eius et Lucilla in exsilium exacta. Tum praefecti praetorio cum vidissent Commodum in tantum odium incipoterat, urbane Saoterum eductum a Palatio sacrorum causa et redeuntem in hortos suos per frumentarios occiderunt. id vero gravius quam de se ipso Commodo fuit, Paternum autem et huius caedis auctorem et, quantum videbatur, paratae necis Commodi conscium et interventorem, ne con
Abbreviated transcription (Latin):
salui uiliam qui exercitibus preerat. ob impudicitiam ⁊¬
frustra temptauit. atq exinde uiliano tetendit isidias.
Honestissimos quosq aut per contumeliam aut honorem in¬
dignissimum abiecit. appellatus est a minus quasi stupra¬
tug̾. eos deuiq ita ut non apparerent subito deportauit.
Bellum & iam quod pater pene confecerat. legibus hostium
adclitus remisit. ac roman reuersus est. Roniam ut
rediit subactore suo fratexo post se in curru locato ita
triumphauit: ut eum sepuis ceruice reflexa publice ⁊¬
oscularetur: &iam in orchestra hoc idem fecit. & cumr
potaret in lucem helluareturq uiribus romani imperii.
espera enii per tabernas. ad lupanaria uolutauit. misit
homines ad prouincias regendas uel criminum socios uel
a criminosis cõmendatos In senatus odun ita uenit ut¬
& ipse crudeliter in tanti ordinis pernitiem seuiret. fie¬
retq contempto crudelis uita comodi. Quadratũ &

Expanded text:
Salvii Iuliani, qui exercitibus praeerat, ob impudicitiam Salvii Iuliani, qui exercitibus praeerat, ob impudicitiam frustra temptavit atque exinde Iuliano tetendit insidias, honestissimos quosque aut per contumeliam aut per honorem indignissimum abiecit, appellatus est a mimis quasi obstupratus eosdemque ita ut non apparerent subito deportavit. bellum etiam quod pater paene confecerat legibus hostium addictus remisit ac Romam reversus est. Romam ut rediit, subactore suo Saotero post se in curro locato ita triumphavit ut eum saepius cervice reflexa publice oscularetur. etiam in orchestra hoc idem fecit, et cum potaret in lucem helluareturque viribus Romani imperii, vespera etiam per tabernas ac lupanaria volitavit. misit homines ad provincias regendas vel criminum socios vel a criminosis commendatos. in senatus odium ita venit ut et ipse crudeliter in tanti ordinis perniciem saeviret fieretque e contempto crudelis. Vita Commodi Quadratum et
Abbreviated transcription (Latin):
factus. & cum patre imperator est appellatus .U. kł. de¬
cembrꝵ die pollione & apro consulibus: & triumphauit
cum patre. Nam & hoc patres decreuerant. profectue
est cum patre. & ad germanicum bellunĩ adhibitos custo¬
des uite sue honestiores ferre non potuit. pessimos quos¬
q detinuit. & sumotos usq ad coritudinem desiderauit.
Quibus per patris mollitiem restitutis popinas & ganeas in
palatinis semper edibus fecit. Neq unqͣ pepercit uel
pudori uel sumptui. aleam exercuit. Alulierculas for¬
me scitioris ut prostibula mancipia perficiens lupana¬
rium & ludibrium pudicitie contraxit. Imitatus est
propolas circunforanos: equos currules sibi comparauit:
urige habitu currus rexit. gladiatoribus coniunxit. aquã
gessit ut lenonum ministerꝰ ut probris natum: magisqͣ
ei loco eum crederes ad quem fortuna prouexit. Patris
ministeria semora sũmouit. Amicos senes abiecit. filũ

Expanded text:
factus, et cum patre imperator est appellatus V kal. Defactus, et cum patre imperator est appellatus V kal. Dec. die Pollione et Apro consulibus et triumphavit cum patre, nam et hoc patres decreverant. profectus est cum patre et ad Germanicum bellum. Adhibitos custodes vitae suae honestiores ferre non potuit, pessimos quosque detinuit et summotos usque ad aegritudinem desideravit, quibus per patris mollitiem restitutis popinas et ganeas in Palatinis semper aedibus fecit neque umquam pepercit vel pudori vel sumptui. in domo aleam exercuit, mulierculas formae scitioris ut prostibula mancipia per speciem lupanarium et ludibrium pudicitiae contraxit, imitatus est propolas circumforanos. equos currules sibi comparavit. aurigae habitu currus rexit, gladiatoribus convixit, atque se gessit ut lenonum minister, ut probris natum magis quam ei loco eum crederes, ad quem fortuna provexit. Patris ministeria seniora summovit, amicos senes abiecit, filium
Abbreviated transcription (Latin):
nis imperatorie non erant. Ut calices fringeret saltaret
cantaret sibillaret scurram deniq ac gladiatorem se¬
perfectum ostenderet. Auspicium crudelitatis apud
centum cellas dedit. Anno etatis duodecimo. Nani
cum tepidus forte locus esset. balneatorem in fornacem
coniici ussit. quando a pedagogo cui hoc iussum fuerat
uerbecina pellis in fornace cõnͦ sumpta est. ut fidẽ pene
de fetore nidoris impleret. Appellatus est autem cesar
sacerdotis adscitus est. Cooptatus est inter tres soloc
principes uiuentutis cum togam sumpsit. adhuc in pre¬
texta puerili congiarium dedit. atq ipse in basilica
traiam presedit indutus aurea toga est nona uiliarum
diẽ: quo in terris romulus non apparuit. & eo tẽpore
quo cassius amarco desciuit. Profectus est cõmendatus
militibus cum patre in syriam & egyptum & cum eo romã
rediit. Post hec uenia legis annarie impetrata consul est

Expanded text:
nis imperatoriae non erant, ut calices fingeret, saltaret, nis imperatoriae non erant, ut calices fingeret, saltaret, cantaret, sibilaret, scurram denique et gladiatorem perfectum ostenderet, auspicium crudelitatis apud Centumcellas dedit anno aetatis duodecimo. nam eum tepidius forte lautus esset, balneatorem in fornacem conici iussit; quando a paedagogo, cui hoc iussum fuerat, vervecina pellis in fornace consumpta est, ut fidem poenae de foetore nidoris impleret. Appellatus est autem Caesar sacerdotum 3 adscitus est. cooptatus est inter trossulos principes iuventutis, cum togam sumpsit, adhuc in praetexta puerili congiarium dedit atque ipse in Basilica Traiani praesedit, indutus autem toga est Nonarum Iuliarum die, quo in terris Romulus non apparuit, et eo tempore quo Cassius a Marco descivit. profectus est commendatus militibus cum patre in Syriam et Aegyptum et cum eo Romam rediit. post haec venia legis annariae impetrata consul est
Abbreviated transcription (Latin):
ECOMODI ANONII PARENTI¬
bus in uita marci antonii satis est
disputatum: Ipse autem natus ẽ
apud lanubiun cum fratre anto
patre patruoq consulibus. ubi &
auus maternus dicitur natue.¬
faustina cum esset cõmodo cum
fratre pregnans uisa est in soniniis serpentes parere: sed
ex his unun ferociorem. Cum autem peperisset cõnio
dum atq antonium: antonius quadrinus elatus est. quẽ
parem astrorum cursu cõmodo mathematici promittebãt.
Mortuo igitur fratre. cõmodum̃ marcus & suis preceptis &¬
&iam magnorum atq optimorum uirorum erudire
conatus est. Habuit litteratorem grecum onesicraten.
latinum capellam antistium. Orator ei ataeius sanctꝰ
fuit. sed tot disciplinarum magistri. nihil ei profuerũt.
Tantum ualet aut ingenii uis aut eorum qui in aula in¬
stitutores habentur Nam a prima statim pueritia.
turpis improbus crudelis libidinosus ore quoq pollu¬
tus & constuppatus fuit. lam in his artifex que statio¬

Expanded text:
Commodi Antonini parentibus in vita Marci Antonini satis est disputatum.Ipse autem natus est apud Lanuvium cum fratre Antonbres patre patruoque consulibus, ubi et avus maternus dicitur natus.Faustina cum esset Commodum cum fratre praegnans, visa est in somnis serpentes parere, sed ex his unum ferociorem.Cum audum atque Antoninum, Antoninus quadrimus elatus est, quem parem astrorum cursu Commodo mathematici promittebant. mortuo igitur fratre Commodum Marcus et suis praeceptis et magnorum atque optimorum virorum erudire conatus est. habuit litteratorem Graecum Onesicratem, Latinum Capellam Antistium; orator ei Ateius Sanctus fuit. Sed tot disciplinarum magistri nihil ei profuerunt. tantum valet aut ingenii vis aut eorum qui in aula institutores habentur, nam a prima statim pueritia turpis, improbus, crudelis, libidinosus, ore quoque pol- lutus et constupratus fuit. iam in his artifex, quae statio
Abbreviated transcription (Latin):
ta est etiam superbia cum ille &iam in imperio fuiss&
humillimus. Euit autem contra humanissimus. ad conui¬
uia benignissimus ad suscriptiones moderatissimus ad li
perauit mensibus duobus diebus.U. Reprehensus
in eo precipue. ꝙ eos quos regere auctoritate sua debue¬
rat regende rei.p. sibi presules ille fecisset.

Expanded text:
ta est etiam suta est etiam suhumillimus.Fuit autem contra humanissimus ad convivia, benignissimus ad suscriptiones, moderatissimus ad libperavit mensibus duobus diebus quinque.Reprehensum in eo praecipue, quod eos, quos regere auctoritate sua debuerat, regendae rei p. sibi praesules ipse fecisset.
Abbreviated transcription (Latin):
autem desertus est ab omnib uilianus. & remansit in
palatio cum uno de prefectis suis geniali & genero repẽ¬
tino. Ac tum est deniq ut uiliano senatus auctoritate
abrogaretur imperium & abrogatum est: appellatusq
statũm seuerus imperator. Cuni fringeretur ꝙ ueneno
se absumpsisset uilianus. Missi tamen a senatu. quoꝵ
cura per militem gregarium in palatio idem iuliãnue
occisus est. fidemꝰ cesaris implorans hoc est seueri
otitus imperio filiam suam dato patrimonio emancipaue¬
rat. quod ei cum auguste nomine statim sublatum est.
Corpus eius a seuero uxori manlie cantille. ac filie ad sep¬
ulturam est redditum. & in proaui monumenta transla¬
tum. miliario quinto uia lanicana. Obiecta sane sunt
uiliano hecꝙ gulosus fuisset ꝙ aleator ꝙ arnus gla¬
diatoriis exercitus esset: eaq omnia senex fecerit. cuui
antea nunꝗͣ adolescens his ess& uitiis infamatus. Obiec¬

Expanded text:
autem desertus est ab omnibus Iulianus et remansit in autem desertus est ab omnibus Iulianus et remansit in Palatio cum uno de praefectis suis Geniali et genero Repentino, actum est denique ut Iuliano senatus auctoritate abrogaretur imperium, et abrogatum est, appellatusque statim Severus imperator, cum fingeretur quod veneno se absumpsisset Iulianus. missi tamen a senatu, quorum cura per militem gregarium in Palatio idem Iulianus occisus est fidem Caesaris implorans, hoc est Severi. filiam suam potitus imperio dato patrimonio emancipaverat. quod ei cum Augustae nomine statim sublatum est. corpus eius a Severo uxori Manliae Scantillae ac filiae ad sepulturam est redditum et in proavi monumenta translatum miliario quinto Via Labicana. Obiecta sane sunt Iuliano haec: quod gulosus fuisset, quod aleator, quod armis gladiatoriis exercitus esset, eaque omnia senex fecerit, cum antea numquam adulescens his esset vitiis infamatus. obiec
Abbreviated transcription (Latin):
sacris hostias ĩmolauerunt. & carmina profana ĩcantaue¬
runt. & ea que ad speculum dicunt fieri: in quo pueri
preligatis oculis incantato uertice respicere dicuntur uilia¬
nus fecit. Tuncq puer uidisse dicitur & aduent i
seueri & uiliam decessionem. & crispinus quidem cum
occurrisset precursoribus seueri lulio leto auctore a seuero
interemptus est. Deiecti sunt &iam e senatu. lulianus
conuocato senatu quesitisq sententiis quid facto opue
esset: certi nihil comperit a senatu. sed postea sponte sua
gladiatores capue iussit armari per lolianun titianuni &
claudiun pompeianum & arracinensi ad participatum
euoc auit. ꝙ & gener imperatoris fuisset: & du mulitib
prefuisset. sed hoc ille recus auit: senem se & debilem
luminibus respondens. Transierant & ex umibriã mi¬
lites ad seuerum. & premiserat quidem litteras scuerus
quibus iubebat interfectores pertinacis seruari. Breui

Expanded text:
sacris hostias immolaverunt et carmina profana incantavesacris hostias immolaverunt et carmina profana incantaverunt, et ea quae ad speculum dicunt fieri, in quo pueri praeligatis oculis incantato vertice respicere dicuntur, Iulianus fecit, tuncque puer vidisse dicitur et adventum Severi et Iuliani decessionem. Et Crispinus quidem, cum occurrisset praecursoribus Severi, Iulio Laeto auctore a Severo interemptus est. deiecta sunt etiam consulta senatus. Iulianus convocato senatu quaesitisque sententiis, quid facto opus esset, certi nihil comperit a senatu, sed postea sponte sua gladiatores Capuae iussit armari per Lollianum Titianum, et Claudium Pompeianum e Tarracinensi ad participatum evocavit, quod et gener imperatoris fuisset et diu militibus praefuisset. sed hoc ille recusavit, senem se et debilem luminibus respondens. transierant et ex Umbria milites ad Severum, et praemiserat quidem litteras Severus, quibus iubebat interfectores Pertinacis servari. Brevi
Abbreviated transcription (Latin):
censeo. uilianus suggessit: adde & seuerum. quod cogno¬
mentum aui & proaui sibi uilianus adsciuerat. Sunt tñ
qui dicant nullum fuisse uiliani consilium de obtruncando
senati: cum tanta in eum senatus consuluiss&. Post
senatus consultum stati didius uilianus unũ ex p̾fectis
tullium crispinum misit. ipse autem tertiũ fecit p̾fectum
ueturium macrinum: ad queni seuerus litteras miserat
ut ess& prefectus: sed pacem sunulatan esse: tantaniq
seueri cedem tullio crispino pref pretorii & populus locu¬
tus est & seuerus suspicatus. Deinde hostem se uiliano
seuerus esse maluit ꝗͣ participem consensu militum
Seuerus autem statim & ad plurimos romam scripsit. &
occulte misit edicta que proposita sunt. Fuit p̾terea
hec ui uiliano amentia ut per magos pleraq faceret. ꝙͥ
putaret uel odium populi deleniri uel militum arma
compesci. Nam & quasdam non conuenientes romanis

Expanded text:
censeo, Iulianus suggessit Adde et Severum, quod cognocenseo, Iulianus suggessit Adde et Severum, quod cognomentum avi et proavi sibi Iulianus adsciverat. sunt tamen qui dicant nullum fuisse Iuliani consilium de obtruncando senatu, cum tanta in eum senatus consuluisset. Post senatus consultum statim Didius Iulianus unum ex praefectis, Tullium Crispinum, misit, ipse autem tertium fecit praefectum Veturium Macrinum, ad quem Severus litteras miserat, ut esset praefectus. sed pacem simulatam esse mandatamque caedem Severi Tullio Crispino, praefecto praetorii, et populus locutus est et Severus suspicatus, denique hostem se Iuliano Severus esse maluit quam participem consensu militum. Severus autem statim et ad plurimos Romam scripsit et occulto misit edicta, quae proposita sunt. fuit praeterea in Iuliano haec amentia, ut per magos pleraque faceret, quibus putaret vel odium populi deleniri vel militum arma compesci. nam et quasdam non convenientes Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
urgines uestales & ceteri sacerdotes cum senatu obuiam.
exercitui seueri prodirent. & pretentis infulis rogarent
manem contra barbaros parens. hec tamen agenti uliano
phaustius quantillus consularis augur contradixit. asse¬
reus non debere imperare eum qui armis aduersario non
posset resistere. Cui multi senatores consenserunt
Quare iratus didius milites e castris petiit: qui senatum
ad obsequium cogerent aut obtruncarent. sed id consi¬
liuim displicuit: neq enimi decebat: ut cũ senatus hostẽ
seuerum uiliani causa iudicasset: eundem iulianum pateret᷑
infestum. Quare meliore consilio ad senatum uenit. petiitq
ut fieret senatus consultum de participatione imperii. quod
statun factum est. Tunc omen quod sibi ulianus cunr
imperium acciperet fecerat omnibus uenit in mentem.
Nam cum consul designatus de eo sententiam dicens ita pro
nuntiasset: didium iulianum imperatorem appellandũ

Expanded text:
virgines Vestales et ceteri sacerdotes cum senatu obviam virgines Vestales et ceteri sacerdotes cum senatu obviam exercitui Severi prodirent et praetentis infulis rogarent, inanem rem contra barbaros milites parans. haec tamen agenti Iuliano Plautius Quintilius consularis augur contradixit, adserens non debere imperare eum qui armis adversario non posset resistere, cui multi senatores consenserunt, quare iratus Didius milites e castris petiit, qui senatum ad obsequium cogerent aut obtruncarent. sed id consilium displicuit, neque enim decebat, ut, cum senatus hostem Severum Iuliani causa iudicasset, eundem Iulianum pateretur infestum. quare meliore consilio ad senatum venit petiitque, ut fieret senatus consultum de participatione imperii, quod statim factum est. Tunc omen quod sibi Iulianus, cum imperium acciperet, fecerat omnibus venit in mentem, nam cum consul designatus de eo sententiam dicens ita pro- nuntiasset: Didium Iulianum imperatorem appellandum esse
Abbreviated transcription (Latin):
qui seuerum occideret. Ipse autem uilianus pretoriano
in campum deduci iubet muniri turres. sed milites desi¬
des & urbana luxuria dissolutos inuitissimos ad exerci¬
tum militare produxit. ita ut uicarios operis quod uni¬
cuique prescribebatur mercede conducerent. & seuerus
quidem infesto agmine ad urbem ueniebat. Sed didiuis
uilianus nihil cum̃ exercitu pretoriano proficiebat quẽ
cottidie populus & magis oderat & ridebat. & uilianus
sperans letum fautoren seueri: cum per eum cõmodi ma¬
nus cuasisset. ingratus tanto beneficio uissit cun occidi.
ussit &iam marcimannium interfici. Sed hec egit uilianus
seuerus classem rauennatem occupat. Legati senatus
qui uiliano promiserant operam suam ad seuerum tran¬
sierunt. Tulluis crespinus prefectus pretorio contra se¬
uerum missus ut classem produceret. repulsus roniam
rediit. Hec cum uilianus uideret. senatum rogauit Ut

Expanded text:
qui Severum occideret. ipse autem Iulianus praetorianos qui Severum occideret. ipse autem Iulianus praetorianos in campum deduci iubet, muniri turres, sed milites desides et urbana luxuria dissolutos invitissimos ad exercitium militare produxit, ita ut vicarios operis, quod unicuique praescribebatur, mercede conducerent. Et Severus quidem ad urbem infesto agmine veniebat, sed Didius Iulianus nihil cum exercitu praetoriano proficiebat, quem cotidie populus et magis oderat et ridebat. et Iulianus sperans Laetum fautorem Severi, cum per eum Commodi manus evasisset ingratus tanto beneficio iussit eum occidi, iussit etiam Marciam una interfici. Sed dum haec egit Iulianus, Severus classem Ravennatem occupat, legati senatus, qui Iuliano promiserant operam suam, ad Severum transierunt. Tullius Crispinus, praefectus praetorio, contra Severum missus ut classem produceret, repulsus Romam rediit. haec cum Iulianus videret, senatum rogavit ut