comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s Si curatoris
quonitã tui testam̃to iure facto ł
ab intestato legitima delata suc¬
cessio ẽ. hoc casu ei qui nõ repudiaũ
hereditatẽ eã licet adir̾e rector gͥ
addictus ꝓuincie si hereditati n¬
nẽ dũ sunt obligati eos anͣ heredẽ
sunt᷑ ĩ terrogare debebit. ac si tp̃s
ad deliberandu petierit modera¬
tum statũet.

Expanded text:
. Si curatoris tui quondam testamento iure facto vel ab intestato legitima delata successio est, hoc casu ei qui non repudiavit hereditatem eam licet adire. Rector igitur aditus provinciae, si hereditati necdum sunt obligati, eos an heredes sint interrogare debebit ac, si tempus ad deliberandum petierint, moderatum statuet
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ liberatiõe minun& petita. ĩ tͣ
annale tp̃s decesserit. hoc uis at
sua ĩuccessiõe ĩ tra annale tp̃s
extendat. Sienĩ ip̃e postquã te¬
stam̃tu fuerit ĩ sinuatu uł ab̃
ĩ tͥestato uł ex̃testam̃to .ł ałr ei co¬
gnitu sit heredẽ eũ uocatũ fu¬
isse. annali tp̃r trãs lapso. nicħ
fecerit ex quo uł ad eundã. ł renũ¬
tiantã hereclitatẽ manifestaui̾t.
is cũ successiõe sua. ab huiꝰ moĩ be

Expanded text:
ione minime petita intra annale tempus decesserit, hoc ius ad suam successionem intra annale tempus extendat. Si enim ipse, postquam testamentum fuerit insinuatum, vel ab intestato vel ex testamento vel aliter ei cognitum sit heredem eum vocatum fuisse, annali tempore translapso nihil fecerit, ex quo vel adeundam vel renuntiandam hereditatem manifestaverit, is
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ S i parenͣtes nr̃i mancipia uen¬
dit̾erũt. q̃stio ꝙ dr̃ii mota est emp¬
torib ad ẽẽ ac defentere cãm non
ꝓhibeͬmini. Ꝙ si eis rec im euicta
sũt. ĩ stauratio litis ex pͣsona ura. si ap¬
pellatiõẽm nõ inter posuistis. ꝯtra ius

Expanded text:
 Si parentes vestri mancipia venumdederunt quaestioque dominii mota est, emptoribus adesse ac defendere causam non prohibemini. Quod si eis haec iam evicta sunt, instauratio litis ex persona vestra, si appellationem non interposuistis, contra ius
Abbreviated transcription (Latin):
locum successi. eoꝵ referͣtur q̃stio q̃ni¬
quidẽ ⁊ si euictio eoꝵ ab alio subsecu¬
ta fiusset. ad u̾sus eos debuisse dariac¬
tioẽmͣ. quib p̃tii solutio ꝓfait rae¬
ritissime rescriptum est.
d̾ Si ne possessio uentitoris fuit. fi¬
lius. idẽq patris yeres. frussta qstioe
mouet. siue nõ patris. s filii eiꝰ posse¬
ssio fuit ꝙ de qua uire hereclitario auc¬
tor laĩstari põt. ꝯtrou̾siam moue̾ no

Expanded text:
locum successit eorum refertur quaestio, quandoquidem, etsi evictio eorum ab alio subsecuta fuisset, adversus eos debuisse dari actionem, quibus pretii solutio proficit, meritissime rescriptum est. Sive possessio venditoris fuit, filius eiusdemque patris heres frustra quaestionem movet, sive non patris, sed filii eius possessio fuit, de qua iure hereditario auctor laudari potest, controversiam movere no
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Exceptõe toli recte eum sũmo¬
uebis. quẽ ab aucͣtore tuo fidei̾sore
accepisti si eiꝰ noĩe ꝯtrou̾siam refert.
quasi ꝑ ipeorem suã ante quã tu emo¬
res ꝯparauit. qui uenditioĩ ad eo cõ¬
sensum delit. ut se ⁊̃ ꝓ eiuictiõe ob

Expanded text:
 Exceptione doli recte eum submovebis, quem ab auctore tuo fideiussorem accepisti, si eius nomine controversiam refert, quasi per uxorem suam, antequam tu emeres, comparaverit, qui vendenti adeo consensum dedit, ut se e
Abbreviated transcription (Latin):
d̾Si cõ trouerua tibi possessiois quã
bona fige te emisse allegas ab aliquo
mouetsu: auctori herectiue eĩ demin¬
tia. ⁊ siquitẽ obtinuer. habebis qd̾
emiti. Sin aũt eiucfum erit auen¬
ditrice successore ue eiꝰ ꝯ sequeris quãti
tua in fer est. in quo ꝯtinetur ⁊̃ eoꝵ per¬
setutio que inrem emptã ate ut meli¬
or fieret erogatã sunt.
auit. ⁊ legem dixit. intra eos nemi¬
nen ingressuꝵ: siquid mn uincatur
ꝑicło fit aͣctoris. Ꝙ si finib suis qͦs
demonstrauit agrum uendidit: lis

Expanded text:
Si controversia tibi possessionis, quam bona fide te emisse adlegas, ab aliquo movetur, auctori heredive eius denuntia. et si quidem obtinueris, habebis quod emisti. sin autem evictum erit, a venditrice successoresve eius consequeris, quanti tua interest: in quo continetur etiam eorum persecutio, quae in rem emptam a te, ut melior fieret, erogata sunt. Pavit et legem dixit intra eos neminem ingressurum, si quid inde evincatur, periculo fit auctoris. quod si finibus suis quos demonstravit agrum vendi
Abbreviated transcription (Latin):
M̃p S uꝑ empn agri q̃stioẽ dicebta¬
bit p̃ses ꝓuincie. Et si portidem di¬
uerse partis eẽ cognoui̾t. impensas qͣs
at meliorandam rerri uos erogasse
ꝯstiterit habita fructuum ratiõe te¬
stitu uob̾ iubebit. Tam suꝑ p̃tio eni¬
cte pornoĩs nõ eum qui dñum eni¬
cerit. s auctricem ꝯ ueniri ꝯ sequẽs ẽ
d̾Sicum q̃stio tibi suꝑ enm quent
ꝯparaueras ꝯ moueretur. auctorem
tuum certũ fecisti. nec cͤitra iuticis
disceptatioẽ eũ quem emeras traditi¬
sti p̃ses ꝓuincie ĩ taptiii que tolerasse¬
te meministi. meclelam uiris adhibe

Expanded text:
per empti agri quaestione disceptabit praeses provinciae et, si portionem diversae partis esse cognoverit, impensas, quas ad meliorandam rem vos erogasse constiterit, habita fructuum ratione restitui vobis iubebit. nam super pretio evictae portionis non eum qui dominium evicerit, sed auccum quaestio tibi super eo quem comparaveras commoveretur, auctorem tuum certum fecisti nec citra iudicis disceptationem eum quem emeras tradidisti, praeses provinciae in damnis, quae te tolerasse meministi, medelam i
Abbreviated transcription (Latin):
bonis posen iteqdistractus ꝑ actioe
in fc̃m ꝯtra emptorẽ qui sciensi fra¬
udem ꝯ parauit ⁊ enm qui ex lucra¬
tiuo titulo possidet scientie m̃tioẽ.
ligatioẽm ꝑemisti. ꝑspicis adu̾sus
fraudatorem intra annͣu in quãtũ
facere pot̃ uł dolo malo fecit quon
minꝰ possit eclicto ꝑ petuo tñ actio¬
ne ꝑmitti. : R. Incip̃ octanus de

Expanded text:
bonis possessis itemque distractis per actionem in factum contra emptorem, qui sciens fraudem comparavit, et eum, qui ex lucrativo titulo possidet, scientiae mentione ligationem peremisti, perspicis adversus fraudatorem intra annum in quantum facere potest vel dolo malo fecit, quo minus possit, edicto perpetuo tantum actionem permitti
Abbreviated transcription (Latin):
radicib arboꝵ in uicina agathangli
area positis crescentib fundam̃tis do¬
mus tue ꝑicłm afferri: preses adex
si arbor in alienas ecles ĩ pendebit.
Item si arbor in alienum agrũ in¬
pendebit. quib ostendr. ne parbo¬
ris quidẽ occasiõem uicino nocere.
oportere. rem ad suam equitatem

Expanded text:
radicibus arborum in vicina agathangeli area positis crescentibus fundamentis domus tuae periculum adferri, praeses ad ex"si arbor in alienas aedes impendebit", item: "si arbor in alienum agrum impendebit", quibus ostenditur ne per arboris quidem occasionem vicino nocere oportere, rem ad suam aequitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ certis legũ ꝯditorib placuit. cũ corpo¬
re nõ ꝯuenĩt. nuptias ẽẽ nõ uideri ꝯtrac¬
tas ⁊ huiꝰ moĩ conubia tc̃ tp̃is celebrata ⁊¬
firmata sũt. tm̃ in p̃senti lege sancsimus
sique huĩ moĩ nuptie ꝯtracte fu̾int eaꝵꝙ
contractores. ⁊ exhis ꝓgenitos antiq̃naꝵ
legñ tenori subiacere. nec ad exemplum
egyptioꝵ de quib suꝑĩdictum est. eas u¬
uideri fuisse ꝯfirmatas uł eẽ firmãtasᷤ.
d̾ Ab in cestis nuptiis uniu̾isi quiniũ
mas. aut ꝯstitutiões impias. fue quibus¬
dam ꝑsoĩs di tirantudis tp̃e ꝑmiserũt
scelestos ꝯturbernio matrimonii nom̃
ĩ ponẽ. ut frĩs flliã uł sororis ⁊ eã que:
cũ srẽ quondã niptiali uire habitauerat.
uxorẽ legitimã turpissimo ꝯsortio licẽt
amplecti. aut alia huĩmõi ꝯmitterent᷑
uirib carere tecernim̃. ne dissimulatoe
culpabili nefanda licentia roboretur.¬
pupillã et tutoris filiũ. torem ⁊ pup¬
conubium sababerrime illam seucu¬

Expanded text:
lacuit, cum corpore non convenerint, nuptias re non videri contractas, et huiusmodi conubia tunc temporis celebrata firmata sunt, tamen praesenti lege sancimus, si quae huiusmodi nuptiae contractae fuerint, earumque contractores et ex his progenitos antiquarum legum tenori subiacere nec ad exemplum aegyptiorum, de quibus superius dictum est, eas videri fuisse firmatas vel esse firmandas. Ab incestis nuptiis universi qui nostro mas aut constitutiones impias, quae quibusdam personis tyrannidis tempore permiserunt scelesto contubeliam vel sororis et eam, quae cum fratre quondam nuptiali iure habitaverat, uxorem legitimam turpissimo consortio liceret amplecti, aut ut alia huiusmodi committerentur, viribus carere decernimus, ne dissimulatione culpabili nefanda licentia roboreturpupillam et tutoris filium conubium saluberrime su
Abbreviated transcription (Latin):
cesserẽ in testati ꝑtint᷑. idõq ñ
inmerito sororẽ stuã q̃ simł tecũ
ab intestato ei successit. emolu

Expanded text:
cessorem intestati pertinere ideoque non immerito sororem tuam, quae simul tecum ab intestato ei successit, emolu
Abbreviated transcription (Latin):
dei ꝯmissi obligatus fuĩt. ut si si¬
ne libeiͬs pͥor decederet. pat̃nã ł
bereditate tͥ redter. s licet te he¬
recle scͥpserit.imponẽda tm̃ le¬
gatoꝵ ratioe quib honeratũ eẽ
suggeris. fid̃i ꝯmissu d̾ebitum
eris alieni loco decluci oͣportet. ĩ¬
sr̃ q in residuo legis falcidie be¬
neficũi uendicabis.
op̃ Srror facti quarte. excã si¬
dei ꝯmissi nõ retẽte. rexetitioẽm
nõ iii ipedit. is añ qui sciẽs se.
posse retinere uniu̾su restituit
ꝯticionẽ nõ hãt ꝯuin etiã si uis
Quãquã pat̾ tuus fr̃m triũ
rogauit. ut si sine libiͣs diẽ suũ
fungeretur. portioẽ hr̃clitatis
tibi restitue̾t. tñ in testam̃to
codẽ diẽ suũ functo. it ꝙ bñficiꝰ
legis falcidie habe̾ potuit ad suc

Expanded text:
deicommissi obligatus fuit, ut, si sine liberis prior decederet, paternam tibi hereditatem redderet. Sed licet te heredem scripserit, in ponenda tamen legatorum ratione, quibus te oneratum esse suggeris, fideicommissum debitum aeris alieni loco deduci oportet insuperque in residuo legis Falcidiae beneficium vindicabis.. Error facti quartae ex causa fideicommissi non retentae repetitionem non impedit. Is autem, qui sciens se posse retinere universum restituit, condictionem non habet: quin etiam, si ius Quamquam pater tuus fratrem tuum rogaverit, ut, si sine liberis diem suum fungeretur, portionem hereditatis tibi restitueret, tamen intestato eodem diem suum functo id, quod beneficio legis Falcidiae habere potuit, ad suc
Abbreviated transcription (Latin):
nã. sitq sccitieras mimẽis ita ut
infẽrior gradus meiͣtũ supeĩoris
agnoseat atq ita suꝑior ꝓotestas o
senpea̾t ut sciat ex ip̃o n̾oĩe ꝗd p̃foc¬
to debext᷑ annone.

Expanded text:
nam sitque societas muneris ita, ut inferior gradus meritum superioris agnoscat atque ita superior potestas se exserat, ut sciat ex ipso nomine, quid praefecto debeatur annonae.
Abbreviated transcription (Latin):
ferrxã. ut sicut onẽs arq il ͣtũ
rea ⁊ afsica p̾roriana maxime pore¬
stare. specialit᷑ a nr̃a elem̃tia decoret᷑
ticẽ publicaꝵ carraꝵ ỹfeciurꝰ aliis
eius nom̾i adm̃gi ꝗͣ mĩc ruã excellẽ¬
nã gubernare decernimꝰ ut ab ea au¬
xiliãte d̾o̾ sep tẽ ꝓuĩcie cũ suis uidi

Expanded text:
ram, ut sicut Oriens atque Illyricum, ita et Africa praetoriana maxima potestate specialiter a nostra clementia decoretur. tione publicarum chartarum praefecturis aliis eius nomen adiungi, quam nunc tuam excellentiam gubernare decernimus. Et ab ea auxiliante deo septem provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
deit tua magͥcudo. eo ad sutilinidi¬
nẽ ñi exẽpli orelinet sie ram̾ ũ siĩ¬
ueneĩs deꝓuĩcus itonea corpora aũ
d̾ illis ꝯͦs añ militeᷤ rẽbãt lucitane¬
si forsitã ꝯmorio aliqͣ sui̾t possĩt ip¬
s limitanei siũ comitatẽsib butliti¬
h ui cũ ducib sius adiunuiare lo¬
ea ubi dispositi suem̾t ñ lõge liraitũ
exeutes nec ip̃i limitanei. nec duces
eoꝵ ut nullũ ⁊̃ dispẽndiũ aducib¬

Expanded text:
derit tua magnitudo, eos ad similitudinem nostri exempli ordinet, sic tamen ut, si inveneris de provinciis idonea corpora, aut de illis, quos antea milites habebant, limitanesi forsitan commotio aliqua fuerit, possint ipsi limitanei sine comitatensibus militibus una cum ducibus suis adiuvare loca, ubi dispositi fuerint, non longe limitem exeuntes nec ipsi limitanei nec duces eorum, ut nullum etiam dispendium a ducib
Abbreviated transcription (Latin):
coartali destatu in ꝓuincia patiatur
ꝯ trou̾siam. uelud tributa. ł functi¬
oẽs debent. in ꝓuincia detinentur.
si siriãm rectoris ꝓuincie fui̾t applła¬
tioẽ suspensa cum tua sublimitate
uiro q̃q magnifico magrõ militum
cognoscente. cause iubemꝰ merita pon¬
derite. licet magister militu recto¬
ri ꝓuncie cãm delegauit porand̃ã¬
Mp Iubemꝰ si qua sugestio maio¬
ris uł mĩnoris iudicis ad nram refe¬
rat clem̃tiã de negotõ ꝯuidicãd̾ei tra¬
didimꝰ. uł dequo ꝓsua uiris dictione
iudicaͬuͣt petentis anr̃o numine fi¬
nem eidem in poni negotio ꝙ ab eo
disceptatum est. siue ad ditum sit
eitez sugestioni quid referenti pla¬
ceaͣt. dum id partib p̃sentib recit¬
atioẽm manifestum nõ fecit. siue ni¬
duo magnifici uiri. ł patritu. ł ꝯsu¬
lares. ł p̾fectorii quos ꝓpt̃epore nõ
eleg̾im᷑ iubẽ f alungi. uiros illustͥ¬

Expanded text:
ortali de statu in provincia patiatur controversiam vel ut tributa vel functiones debens in provincia detinetur, si sententia rectoris provinciae fuerit appellatione suspensa, cum tua sublimitate viro quoque magnifico magistro militum cognoscente causae iubemus merita ponderari, licet magister militum rectori provinciae causam delegaverit peroranda Iubemus, si qua suggestio maioris vel minoris iudicis ad nostram referatur clementiam de negotio, quod iudicandum ei tradidimus vel de quo pro sua iurisdictione iudicaverit, petentis a nostro numine finem eidem imponi negotio, quod ab eo disceptatum est, sive additum sit eidem suggestioni, quid referenti placeat  dum id partibus per sententiae recitationem manifestum non fecit sive niduo magnifici viri vel patricii vel consulares vel praefectorii, quos pro tempore nos elegerimus, iubeantur adiungi viro illust
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ In offerentis ꝓuocatioib ex
quib ꝯsultationu more negotiui
in nr̃m sacru palatiu introduci sole¬
nõ excetlat litis extimatio detemi li

Expanded text:
p. In offerendis provocationibus, ex quibus consultationum more negotium in nostrum sacrum palatium introduci solenon excedat litis aestimatio decem li
Abbreviated transcription (Latin):
d Et qui subymagine alterĩ ꝑsõe
quã sub posuerat iugiter tenet. cum sib
negotium gerat. alienasse nõ uidetũ.
Iure enim pignoris obligatum p̃ diũ
n: si ꝑ subiectam ꝑsonam crelitor ꝯ pa¬
rauit. n si sibi addixi̾t. debitori affert
p̃iudicium. s in eatẽ cã ꝑmanet. inqͣ
fuit an huĩ moĩ collusiõem. Sane si de
nem ꝑfectani. si n dolus adu̾sarii
metus cã gesta arguetur. reuocari exẽ¬
plo gͣraue ẽ. Si igitur pͥotetis euidẽtib.
ꝓbatõib mostrare. creditoꝵ̃ ꝑ suppoĩtã
ymaginarã ecciptoris ꝑsonam. semp
possessiõert tenuisse. nec ũñdita bona
fide p̃tia postea sircerit̃ ꝯꝑasse. ptes
oblata pociũa cum usuris. ad restitut¬

Expanded text:
 Et qui sub imagine alterius personae, quam supposuerat, iugiter tenet, cum sibi negotium gerat, alienasse non videtur. Iure enim pignoris obligatum praedium neque si per subiectam personam creditor comparaverit neque si sibi addixerit, debitori adfert praeiudicium, sed in eadem causa permanet, in qua fuit ante huiusmodi collusionem Sanenem perfectam, si neque dolus adversarii neque metus causa gesta arguentur, revocari exemplo grave est. Si igitur poteris evidentibus probationibus monstrare creditorem per suppositam imaginarii emptoris personam semper possessionem tenuisse nec vendita bona fide praedia postea sinceriter comparasse, potes oblata pecunia cum usuris ad restitut
Abbreviated transcription (Latin):
oͥ Si pͥquami distraberetur pigrior¬
ata possessio petuniam creclitori obtu¬
listi. eoq nõ accipiente ꝯtestatt̃e itã
eam te posusti. hodie ꝙ in eade cã ꝑ
manet. pigno distractio nõ ualet. ꝙ si
prĩquã offerres lege uenditõis exertu¬
it: ꝙ uire subsistit. reuocare nõ d̾ebes.
ta sunt debitorib deic̃t̃t᷑antib soluti¬
oner. bona fide debetis ⁊ sollepmnter
uendere. Ita eñi apparebit an exp̃tio
pignoris debito satis fieri potest. Ꝙ
siquid de erit nõ ꝓhibenm ⁊̃ cetera

Expanded text:
Si prius, quam distraheretur pignorata possessio, pecuniam creditori obtulisti, eoque non accipiente contestatione facta eam deposuisti et hodieque in eadem causa permanet, pignoris distractio non valet. Quod si prius, quam offerres, legem venditionis exercuit, quod iure subsistit revocari non debet ta sunt, debitoribus detractantibus solutionem bona fide debetis et sollemniter vendere: ita enim parebit, an ex pretio pignoris debito satisfieri potest. Quod si quid deerit, non prohibemini etia
Abbreviated transcription (Latin):
petimia tibi adebitore recscntur ł offe¬
ratur. que sine pignore debetur ẽa ie¬
stituere po exceptõent doli mali tĩ cͥoͥ¬
geris. Iure enĩ ꝯterrois debitores eam
solam peciũam cuiꝰ noĩe pignora obli¬
gauerũt. offerentes audiri nõ oportere.
nisi ꝓ illa ⁊ satis fecer̃t. quam irlutuã
simpliciter acceꝑint᷑ᷤ Qͦ inscdo crecli¬
tox locum nõ ht̃. Rec enĩ necessitas ei ĩ¬

Expanded text:
ia tibi a debitore reddatur vel offeratur, quae sine pignore debetur, eam restituere propter exceptionem doli mali non cogeris. Iure enim contendis debitores eam solam pecuniam, cuius nomine pignora obligaverunt, offerentes audiri non oportere, nisi pro illa etiam satisfecerint, quam mutuam simpliciter acceperint Quod in secundo credito
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ Solita ꝓuidentia utim̃ ÷ depis¬
gnorib ł ypothecis teꝵ que quie dam
creclitorib subposite. postea ad ebitoi̾b
uenduntur. ł alio modo trãs ferũtur.
creclitore suu ꝯsensum ꝯ tractui p̃ber¬
te. ⁊ quodam legitimo postea moto rẽ¬
ad pͥorẽ dñm reuertunt᷑. in hoc enĩ cãu
diuerse snĩe legum prudentib habite
sũt quib dã dicentib ius pignoris cre
sum est. eum qui semeł ꝯsensit aliena¬
tioni ypothete. ⁊ hoc mͦ sĩu us respn¬
it. intignũ eẽ eand̃ẽ rẽ. ut pote ab ini¬
tio ei subpoĩta uenticare. uł tenentẽ÷

Expanded text:
de pignoribus vel hypothecis rerum, quae quibusdam creditoribus suppositae postea a debitoribus venduntur vel alio modo transferuntur creditore suum consensum contractui praebente et quodam legitimo postea modo ad priorem dominum revertuntur. In hoc etenim casu diversae sententiae legum prudentibus habitae sunt, quibusdam dicentibus ius pignoris credsum est eum, qui semel consensit alienationi hypothecae et hoc modo suum ius respuit, indignum esse eandem rem utpote ab initio ei suppositam vindicare vel tenentem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾. Creclitor ypothecas siue pigñ cũ
ꝓscrbit noͥtum tͣebitori face̾. si bona
fĩde rem gerit ⁊ qñ licet testato diceͣ
debet. Siquid itaq ꝑ fraudẽ inpigno¬
re uille uendite ꝯ missum ꝓhare potẽ.
ut inferatur ãctõ que eo noĩe ꝯpetit.
D i residiuiz debiti piniis es soli e ñ
p̃ses ꝓuincie. dabit atbitum ap̃ quẽ
quantũ sit ꝙ suꝑ est ex debito exarti¬
rabitur. ⁊ sine at iudicen⁊ uenire
di u̾sa pars cessauit. siue oblato super¬
fluo aduenditiõem ꝓ filui̾t: imꝓba
alienatio ꝓͥetatis tue uis nõ aͥnfert.
M̃p. Ouant diu nõ est in tegra petu¬
nia crecłitori numerata etia si ꝓpãte
maiore eam ꝯsecutus sit. distrahendi ⁊¬
rem obligatam nõ iͦnuitit facultate.

Expanded text:
. Creditor hypothecas sive pignus cum proscribit, notum debitori facere, si bona fide rem gerit, et quando licet testato dicere debet. Si quid itaque per fraudem in pignore villae venditae commissum probare potes, ut inferatur actio, quae eo nomine competSi residuum debiti paratus es solvere, praeses provinciae dabit arbitrum, apud quem, quantum sit quod superest ex debito, examinabitur: et sive ad iudicem venire diversa pars cessaverit sive oblato superfluo ad venditionem prosiluerit, improba alienatio proprietatis tuae ius non auferet.. Quamdiu non est integra pecunia creditori numerata, etiamsi pro parte maiore eam consecutus sit, distrahendi rem obligatam non amittit facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti ad dendum eẽ censemꝰ. ut si
ꝯditioĩo quib dã ł dilationib aut
aliqua dispositiõe morã ł modu
ł aliud gͦrauam̃ introducente. eoꝵ
dat. quasi nichil eoꝵ testam̃to ad
am quidem portiõem lib̾ derelin¬
quat: minuscalam aũt alii ł alius
de sua stirpe ꝓgenitis. ip̃am tañtũ
legitimã siue inhereclitate siue
in legato uł in fidĩ ꝯmisso ut nõ
possit locus de in officioso testam̃to
querele fieri. ⁊ ille quidẽ qui ex
paruulo genitoris sui ꝯsequit
substantiam eã susciꝑe malueit.
qui aut ex maiore parte eaz am¬
plexus est. si unus. ł si plures sĩt.
nõ statim ⁊ sine ꝯtentioso ꝓposito
uł ulla mora eam restituere uolu¬
erit. ẜ inspecto iudicioꝵ strepitu
⁊ multis uariisq certaminibus
habitis. post longum tẽpus ex sẽ¬
tentia uidicis. uix eam recldide¬
rit. crutelitatem eiꝰ ꝯpetempti
pena aggreclimur. ut si hec fu¬
erint sub secuta. nõ tm̃ in eo ꝙ te¬
stator uoluit eu restituere ꝯdẽpn¬

Expanded text:
 ut, si condicionibus quibusdam vel dilationibus aut aliqua dispositione moram vel modum vel aliud gravamen introducente eorum dat, quasi nihil eorum testamento addam quidem portionem libero derelinquat, minusculam autem alii vel aliis de sua stirpe progenitis, ipsam tamen legitimam sive in hereditate vel in legato vel in fideicommisso, ut non possit locus de inofficiosi testamenti querellae fieri, et ille quidem, qui ex parvulo genitoris sui consequitur substantiam, eam suscipere maluerit, qui autem ex maiore parte eam amplexus est, sive unus vel si plures sint, non statim et sine contentioso proposito vel ulla mora eam restituere voluerit, sed expectato iudiciorum strepitu et multis variisque certaminibus habitis post longum tempus ex sententia iudicis vix eam reddiderit, crudelitatem eius competenti poena adgredimur, ut, si haec fuerint subsecuta, non tantum in quod testator voluit eum restituere condemn
Abbreviated transcription (Latin):
da nec facile retractanda sancsim̃
ut ratiõe falcidie minime illis pe¬
sonis tlerelicta. que ad inofficiosi
testam̃ti querelam expriorib uo¬
cabantur legib. nõ ꝑiclitentur
testam̃ta s ꝙ de ẽ legitime porti¬
oni idẽ quarte pati. ab ĩ testato

Expanded text:
da nec facile retractanda sanximus, da nec facile retractanda sanximus, ut ratione Falcidiae minime illis personis derelicta, quae ad inofficiosi testamenti querellam ex prioribus vocabantur legibus, non periclitentur testamenta, sed quod deest legitimae portioni, id est quartae parti ab intestato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓsonis que dudu ad in officiosi
testam̃ti querelam uocabantur. ĩ
legitimã portioẽm ⁊ illa uolum.
que occasioe militie expetuniis ⁊¬
mortui his dẽ ꝑsoĩs acquisita posse
lucrari eas manifestum ẽ. eo ꝙ ta¬
lis sit militia ut uendatur. uł
mortuo militante corta pecuma
ad eiꝰ herecles ꝑueniant. ita tam̃
ut ille gradũs eiꝰdẽ militie ĩ spici¬
atur quẽ morte testatoris militãs
obtinet. ut tanta ei pecunia ĩ legi¬
tima portiõẽm ꝯputetur. quãta
dar̾i statutu ẽ. si meo gradu mõ¬
tius ẽet is qui militia expetunũ
testatoris ad eptus est exceptis so¬
lis uiris spectabilib silentiarus sa¬
cri nr̃i palatii. quib p̃stita iã spe¬
tialia bñficia tam de aliis capitłis
quã de aliis petiniis suꝑ memora¬
ta militia aparentib eoꝵ datis. ne
ĩ legitimã portioẽm eis ꝯpͥutẽtur.
rata ẽẽ precipimꝰ. inceteris uero
ꝑsonis p̃dictam obseruatiõem te
ue nuꝑ ad testam̃ta ꝯseruã¬

Expanded text:
iosi testamenti querellam vocabantur, in legitimam portionem et illa volumus, quae occasione militiae ex pecuniis mortui eisdem personis adquisitae posse lucrari eas manifestum est, eo quod talis sit militia, ut vendatur vel mortuo militante certa pecunia ad eius heredes perveniat, ita tamen, ut ille gradus eiusdem militiae inspiciatur, quem morte testatoris militans obtinet, ut tanta ei pecunia in legitimam portionem computetur, quantam dari statutum est, si in eo gradu mortuus esset is, qui militiam ex pecuniis testatoris adeptus est. Exceptis solis viris spectabilibus silentiariis sacri nostri palatii, quibus praestita iam specialia beneficia tam de aliis capitulis quam de pecuniis super memorata militia a parentibus eorum datis, ne in legitimam portionem eis computentur, rata esse praecipimus: in ceteris vero personisQuae nuper ad testamenta conservan
Abbreviated transcription (Latin):
successiõis tantũ repleatur. exceptis
illis quib nichil intestam̃to relictũ
est. in quib prisca uira illibata ser¬
uanimꝰ. etiam ad testam̃ta sine scͥ¬
ptis facienda locum hr̃e sancsimꝰ.¬

Expanded text:
successionis, tantum repleatur, exceptis illis quibus nihil in testamento derelictum est, in quibus prisca iura illibata servavimus, etiam ad testamenta sine scriptis facienda locum habere sancim
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ m̃i mͦ testatoꝵ uoluntati¬
b ꝓspicientes. magnã ⁊ ĩ nume.¬
rabilem octasioẽm sub uertende ⁊
eoꝵ dispositiõis amputare censemꝰ.¬
⁊ ĩbis certis casib inquib de ĩ offi¬
ciosis defuc̃toꝵ testam̃tis ł alio mͦ
subuertendis. moueri solebãt atões
certa ⁊ statuta lege tam mortuis ꝯ¬
sulere quã liberis eoꝵ ł aliis ꝑsomis.
quib eatẽ actio ꝯpetere poterat. ut
siue adiciatur d testam̃to d̾ implẽ¬

Expanded text:
mnimodo testatorum voluntatibus prospicientes magnam et innumerabilem occasionem subvertendae eorum dispositionis amputare censemus et in certis casibus, in quibus de inofficiosis defunctorum testamentis vel alio modo subvertendis moveri solebat actio, certa et statuta lege tam mortuis consulere quam liberis eorum vel aliis personis, quibus eadem actio competere poterat: ut, sive adiciatur
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ testam̃tum sit. liceat uero
his ꝑsonis que testam̃tu quasi ĩ of¬
ficiosum. ł alio mͦ subu̾tendu q̃ri
poterant. ro ꝙ minus portiõe legiti¬
tna sibi relictum ẽ ad implentũ eã
sine ullo grauamine ł moraꝰ exige.
si tam̃ nõ ingrati legiumis moĩs
arguantur. cum eos sciłc ĩ gratõ
circa se fuisse testator eopeit. nã
si nullã eoꝵ quasi ingratoꝵ feciͣt
m̃tionẽ: nõ licebit eiꝰ̃ herectibus
ĩ gratos eos nominare: ⁊ huiꝰ mõi
questionẽ introducere. ⁊ hec quidẽ
de his ꝑsonis statuim̃ꝰ quaꝵ m̃tio¬
nem testantes fecerint ⁊ aliquã
eis quantitatem in hereclitate uł
legato uł fidĩ ꝯmisso. licet minorẽ
legitima partioe. reliquerint ¶ Si
uero ł p̃terierint aliquã eoꝵ ꝑsoã
natã iam ł ante testam̃tum quis̾
ꝯceptam adhuc uero ĩ uentre ꝯsti¬
tutam. ł exheredatiõe ł alia eoꝵ m̃¬
tione facta. ⁊ nichil ei penitus reli¬
querĩt. tc̃ uẽtera uira locu habere

Expanded text:
ceat vero his personis, quae testamentum quasi inofficiosum vel alio modo subvertendum queri poterant, id quod minus portione legitima sibi relictum est ad implendam eam sine ullo gravamine vel mora exigere, si tamen non ingrati legitimis modis arguantur, cum eos scilicet ingratos circa se fuisse testator edixit: nam si nullam eorum quasi ingratorum fecerit mentionem, non licebit eius heredibus ingratos eos nominare et huiusmodi quaestionem introducere. et haec quidem de his personis statuimus, quarum mentionem testantes fecerint et aliquam eis quantitatem in hereditate vel legato vel fideicommisso, licet minorem legitima portione, reliquerint. Sin vero vel praeterierint aliquam eorum personam iam natam vel ante testamentum quidem conceptam, adhuc vero in ventre constitutam, vel exheredatione vel alia eorum mentione facta nihil eis penitus relique
Abbreviated transcription (Latin):
missum ⁊ inlibertate moratum
sciente ea cui pignaris noĩe obliga¬
tus oiceris p̃sidi ꝓbauĩs ex ꝯsensu
creditricis remissam pignoris obli¬
gatioẽm apparebit. ⁊ ꝑ hoc iure te
manu missum. nec ab herecle Sͤebi¬
tricis in seruitutem peti posse cer¬
tum est.
Mp̃ Si ꝓbauiͣs te funtũ merta¬
tum. possessioẽm ꝙ eiꝰ tibi tradita
sciente ⁊ ꝯsentiente ea que sibi euz
auenditore obligatum dicit. excep¬
tiõem eam remouebis. Yam oblig¬
atio pignoris ꝯ sensu ⁊ ꝯtrahituri
⁊ dissoluitur.
debitor tuus qui uniisa bona suao
pecunam debitam tibi obligauĩt.
⁊ si curci re publica postea ꝯtraxit.
ius tuum nõ lesit.
tum ꝓponas eam rem quo alii pi¬
gnorata erat. si sciente eo at pig̾
suum remittente eam mercatus
es. tum eĩ ꝯserisui nexiis pignoris
euanuerit. siño noua uoluntas
intercessit. que demio obligatioẽ
pignoris ꝯstitueret. ea res ueluti
obstricta nõ põt uendicari.
ꝑ pacti ꝯuentioẽm in utiliter scãm.

Expanded text:
missum et in libertate moratum sciente ea, cui pignoris nomine obligatus diceris, praesidi probaveris, ex consensu creditricis remissam pignoris obligationem apparebit, et per hoc iure te manumissum nec ab herede debitricis in servitutem peti posse certum est. Si probaveris te fundum mercatum possessionemque eius tibi traditam sciente et consentiente ea, quae sibi eum a venditore obligatum dicit, eam exceptione removebis. nam obligatio pignoris consensu et contrahitur et dissolvitur. debitor tuus, qui universa bona sua ob pecuniam debitam tibi obligaverat, etsi cum re publica, postea contraxit, ius tuum non laesit.tum proponas eam rem, quae alii pignerata erat, si sciente eo ac pignus suum remittente eam mercatus es, cum eius consensu nexus pignoris evanuerit, si non nova voluntas intercessit, quae denuo obligationem pignoris constitueret, ea res veluti obstricta non potest vindicari. .
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ĩces usꝙr ad triguita solidos estim¬
atioẽ eoꝵ ꝓcoclente. siue mascłi si¬
ue femine sint. exceptis noͣtariis
⁊ medicis utriꝰq sexius. cũ notaĩos
quĩquaginta solitos extimari uolu¬
mꝰ. meclicos añ ⁊ ostetrices sexagĩ¬
ta. ennuchis minorib quidẽ decẽ
annis iisq ad trigĩta solitos ma¬
nentib maiorib uõ usq adquĩ.¬
quagĩta. sin aũt arnsices sũt. us
a septuag̃ta. ¶ Set siꝗs optio¬
nẽ serui ł alteriꝰ rei religo nõ ipsi
citiꝰ aut ł noluerit elige̾ . ł forte
morte fui̾t p̃uentus. ⁊ ĩbac spẽ
dubitabat᷑ apd̾ ueteres quid stani¬
end̃ sit. utrũ ne legatũ expirat.
analiꝙ ei inducit᷑ ad iutorñi ut
uiri boni arbitratu ꝓceclat electõ¬

Expanded text:
ad triginta solidos aestimatione eorum procedente, sive masculi sive feminae sunt, exceptis notariis et medicis utriusque sexus, cum notarios quinquaginta solidis aestimari volumus, medicos autem et obstetrices sexaginta: eunuchis minoribus quidem decem annis usque ad triginta solidos valentibus, maioribus vero usque ad quinquagin ta, sin as optionem servi vel alterius rei reliquerit non ipsi titius autem vel noluerit eligere vel morte fuerit praeventus, et in hac specie dubitabatur apud veteres, quid statuendum sit, utrumne legatum expirat, an aliquid inducitur ei adiutorium, ut viri boni arbitratu procedat elect
Abbreviated transcription (Latin):
tum mͦ faciat testator m̃tioẽ. ħ
⁊ legatũ ⁊ fidĩ ꝯmissu ĩ telligat᷑.
si fidĩ heredis. ł legatarii aliꝗo
ꝯmittatur. hoc ⁊ legatũ ẽẽ uidea¬
tur. Aos enĩ nõ u̾bis s ipis reb
leges in ponimus
rib forte optio serui ł alieriꝰ rei
relicta ẽ. ł si uni quidẽ legatario
optio serui ł alteriꝰ rei relictaẽ. ip̃¬
se aũ moriens plures sibi relĩq̃rit
hr̃cles. dubitabatur si inter lega
tarios ł herecles legatarii. fuiͣt ce̾¬
eligere uelit. quid sit statuendũ
Sancimꝰ itaq in om̃ib huiꝰ moĩ ca¬
inter alt̾cantes adhibertã. ut qͣ
sors p̃tulerit. is quidẽ hãt potesta¬
tem eligendi. ceteĩs aut̃ estimati¬
onẽ p̃stet ꝯ tingẽtin eis partũi id̾
inseruis quidẽ ⁊ ancilł maioribus
decẽ annis. si sine arte sĩt. uiginti

Expanded text:
tummodo faciat testator mentionem, hoc et legatum et fideicommissum intellegatur, et si fidei heredis vel legatarii aliquid committatur, hoc et legatum esse videatur. Nos enim non verbis, sed ipsis rebus leges imponimusribus forte optio servi vel alterius rei relicta fuerit, vel si uni quidem legatario optio servi vel alterius rei relicta est, ipse autem moriens plures sibi reliquerit heredes, dubitabatur tarios vel heredes legatarii fuerit cereligere velit, quid sit statuendum. Sancimus itaque in omnibus huiusmodi cainter altercantes adhibendam, ut, quem sors praetulerit, is quidem habeat potestatem eligendi, ceteris autem aestimationem praestet contingentium eis partium: id est in servis quidem et ancillis maioribus dece
Abbreviated transcription (Latin):
tore ꝗde dicente. et iophꝰ ⁊. par¬
tib ar̃t huiꝰ moĩ u̾bũ huic atq il¬
fidĩ ꝯmittentis ⁊ omĩa qͣ natura¬
łr in sut̃ legaris. ea ⁊ fidĩ ꝯmissĩ
in herere ĩ telligantur. ⁊ eꝯtͣrio

Expanded text:
tore quidem dicente " enorkw", partibus autem huiusmodi verbum huc atque ilfideicommittentis et omnia, quae naturaliter insunt legatis, ea et fideicommissis inhaerere intellegan
Abbreviated transcription (Latin):
it ꝙ dõnatum est alii restituatur. uete¬
ris iuris auctoritate rescͥptum ẽ. si is ĩ
quem liberalitatis ꝯpendium ꝯfereba¬
tur. stipulatus nõ sit: placidi fide nõ ꝯ¬
pleta ei qui liberalitatis auctor ĩter fu¬
it. uł heredib eĩ ꝯdictitie ddiso ꝑsets¬
tiõẽm ꝯ peteritẽri. S cũ postea henigͥ.¬
na iuris int̃ pretatioẽ diui principes ei
qui stipłatus nõ sit utilem actioẽm in¬
xta donatoris uoluntatem ꝯpete̾ ad¬
miserint. actio q̃ soroͬri tue clum ĩ reb
humanis ageret. ꝯpetẽbat. tibi accon¬
modabitur.

Expanded text:
 donatum est alii restituatur, veteris iuris auctoritate rescriptum est, si is in quem liberalitatis compendium conferebatur stipulatus non sit, placiti fide non impleta, ei qui liberalitatis auctor fuit vel heredibus eitionem competere. Sed cum postea benigna iuris interpretatione divi principes ei qui stipulatus non sit utilem actionem iuxta donatoris voluntatem competere admiserint, actio, quae sorori tuae, si in rebus humanis ageret, competebat, tibi accommodabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocauerunt. nõ sinit digni quo eam
retineant. cũ cepint obsequia neglig¬
erent. cum magis meos collata liber¬
alitas ad obsequium iñclinare deb.
Quam ad ĩ solentiarti erige. bot tam̃
uis stabit intra ipõs tm̃ qui liberalitatẽ
declerunt. Ceteꝵ n filii eoꝵ n succ¬
essores ad hoc bñficum ꝑtinebunt
Neq enĩ fas est ullomͦ in quietari do¬
tatiões. quas is qui donauiͣt ĩ diem
uite sue nõ retractauit.¬
filie tue quasi penitentia ductam sub¬
tracta instrum̃ta donationura igni
ex usisse ꝯstitiͣt uereri te nõ oportet.
ne it ꝙ uire uires acceꝑat. ex post fa¬
cto possit in dubium reuocati.

Expanded text:
ocaverunt, non sunt digni, qui eam retineant, cum coeperint obsequia neglegere, cum magis in eos collata liberalitas ad obsequium inclinare debet quam ad insolentiam erigere. Hoc tamen ius stabit intra ipsos tantum, qui liberalitatem dederunt. Ceterum neque filii eorum neque successores ad hoc beneficium pertinebunt: neque enim fas est ullo modo inquietari donationes, quas is qui donaverat in diem vitae suae non retractavitfiliae tuae quasi paenitentia ductam subtracta instrumenta donationum igni exussisse constiterit, vereri te non oportet, ne id, quod iure vires acceperat, ex post facto possit in dubium revocari.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ põtestate eiꝰ patris ꝯstitute subbac cõ¬
dinõe si fu̾it in trabiennium mãcip¬
ata donauit. licet dotͥ matris uolũtate
sun iuris effecta nõ tenuit. tñ prĩ n  n¬
tito defuncto sui iuris quocũq modo
effecta ad similitudinẽ legaͣti ita relicti
rem donatam firmit̾ hr̃e uł uindica¬
nem inductus libertus quãtolibet tp̃
ea que sibi donata sũt pleno inre nt
dñs possecderit. tñ si ingratus sit. omĩt
doroatio mutata patronoꝵ uoluritate
renocanta utͣ. Ꝙ obseruabr̃ ⁊ circa ea
que libertoꝵ noĩe pecunia tñ patrono¬
tum ⁊ beneficio ꝯ parata sũt. Nã qui

Expanded text:
e sub hac condicione, si fuerit intra biennium emancipata, donavit, licet hoc matris voluntate sui iuris effecta non tenuit, tamen prius marito defuncto sui iuris quocumque modo effecta ad similitudinem legati ita relicti rem donatam firmiter habere vel vindicanem inductus libertus quantolibet tempore ea quae sibi donata sunt pleno iure ut dominus possederit, tamen, si ingratus sit, omnis donatio mutata patronorum voluntate revocanda sit. Quod observabitur et circa ea, quae libertorum nomine, pecunia tamen patronorum et be
Abbreviated transcription (Latin):
d Lelles nec ne filio
tuo p̃dia itemq mancipia donare fu¬
it uutio tibi libm. Desine itaq postu¬
lare ut donatio quam ꝑ feteras reuoc¬
aretur. sub p̃textu marͣiti. ⁊ liberoꝵ
ab sentie cumhiuꝰ firiutas ipõꝵ p̃se¬
nia nõ intigeat.¬
mp̃ Nis solis matrib que nõ ĩri sccnͣ
matrimonii feclus nupserĩt. s unĩ
tñ matrimonii sunt reuocandaꝵ
donationũ quas infilios fecerint.
ita decernimꝰ facultatẽ. si eos in gra¬
ios cĩca se ẽẽ ostendexĩt. Quicꝗd gͥ
is qui arciatre ĩpietatis argͣuitur. ex
titulo donatõĩs tenet ro die qͣiso coͣ¬
trou̾sie qualecũq pͥncipium iussu
iudicantis dantur matri recld̾e cog¬
atuꝵ. Ceteꝵ que an adhuc matre
pͥacitic iure ꝑfecta sũt. ⁊ añ incho¬
atum cepͣtumi ꝙ. iurgium uendita

Expanded text:
 Velles nec ne filio tuo praedia itemque mancipia donare, fuit initio tibi liberum. Desine itaque postulare, ut donatio quam perfeceras revocetur sub praetextu mariti ac liberorum absentiae, cum huius firmitas ipsorum praesentia non indigep. His solis matribus, quae non in secundi matrimonii foedus nupserint, sed unius tantum matrimonii sunt, revocandarum donationum quas in filios fecerint ita decernimus facultatem, si eos ingratos circa se esse ostenderint. Quidquid igitur is qui a matre impietatis arguitur ex titulo donationis tenet eo die, quo controversiae qualecumque principium iussu iudicantis datur, matri cogatur reddere. Ceterum quae ante adhuc matre pacifica iure perfecta sunt et ante inchoatum coeptumque iurgium vendita
Abbreviated transcription (Latin):
nõ adn̾samͦ  Siquis aut occulte aliud
ꝗdẽ age̾ conatur: ⁊ petiũas ꝓparte ac¬
cepit ⁊ ũndidit ꝑticłatim actões. pa¬
tem aut̃ donare simulat. ł ip̃i ꝗ emp¬
tioẽm actioĩs subiit. ł forsitan alii ꝑ

Expanded text:
culte aliud quidem agere conatur et pecunias pro parte accepit et vendidit particulatim actiones, partem autem donare simulat vel ipsi, qui emptionem actionis subiit, vel forsitan alii per
Abbreviated transcription (Latin):
titulo transferant in aliũ creditores
reliquã aũt ꝑtẽ ꝑ coloratã ceclant doã¬
tioẽm gn̾ałr anastasiarie ꝯstitutiõi su¬
buenientes. sancsimꝰ. nulli licere ꝑtẽ
quidẽ debiti u̾ndere pecuniis accep¬
tis. ⁊ unditioẽ actionu habita. partẽ
aũt donatoĩs titulo uideri trãs ferre.
s si uolui̾t pure totũ debitu donaͬe.
⁊ ꝑ donatioẽ actoẽs trãs ferre. hoc ñ oc¬
culte. nec ꝑ artes clam destinas suscipe.¬

Expanded text:
titulo transferant in alium creditores, titulo transferant in alium creditores, reliquam autem partem per coloratam cedant donationem, generaliter anastasiane constitutioni subvenientes sancimus nulli licere partem quidem debiti cedere pecuniis acceptis et venditione actionum habita, partem autem donationis titulo videri transferre, sed, si voluerit, pure totum debitum donare et per donationem actiones transferre, non o cculte nec per artes clandestinas pe
Abbreviated transcription (Latin):
res alie relicte sũt ꝓhis fieri riecesse sit
Pulla ⁊ erũ tali rͤanõe in terceclente:
peclẽptor sicut suꝑĩ declaratum ẽ. mna¬
gis eeistit. qui alienas petumis p̃stmꝰ
sio stã est. sciant om̃s huiꝰ modo legib
locum nõ eẽ. set antiqua uira ẽẽ seruã¬
da. ut cessioẽs tam ꝓ exceptis ⁊ spetia¬
liter enumeratis: quã alii̾s cauii fac¬
te seu faciende. sccłm actionu quotũ¬
ꝙ cesse sũt. ł fuint teriorẽ sine quadã
m̃p.Abanastasio diue memoi̾e pͥnt¬
ipe iustissima ꝯstitutio ꝯ scͥpta est tã
humaratatis quã beniuolentie plena
ut nequis alienu subeat debitu ce¬
ssione ireũ facta ⁊ amplĩ ꝯsequatur
adebitore hisq̃ pͥrauit cessioĩs auctori.
Exceptis quib dã casib qui spetialit̃
illi sanctioni ꝯtineitur. Set cũ hi ꝗ
cuta lites morantur. eandẽ piã dispo¬
sitioẽm in sua natura manere mim¬
me ꝯcesserũt. in ueniẽtes machina¬
tiõẽm inꝑtẽ quidẽ debii uñ ditioit

Expanded text:
cesse sit: nulla etenim tali ratione intercedente redemptor, sicuti superius declaratum est, magis existit, qui alienas pecuniis praestitis sio facta est, sciant omnes huiusmodi legi locum non esse, sed antiqua iura esse servanda, ut cessiones tam pro exceptis et specialiter enumeratis quam aliis causis factae seu faciendae secundum actionum, quaecumque cessae sunt vel fuerint, tenorem sine quad. Anastasio divae memoriae principi iustissima constitutio conscripta est tam humanitatis quam benivolentiae plena, ut ne quis alienum subeat debitum cessione in eum facta et amplius consequatur a debitore his, quae praestavit cessionis auctori, exceptis quibusdam casibus, qui specialiter illi sanctioni continentur. Sed cum hi, qui circa lites morantur, eandem piam dispositionem in sua natura remanere minime concesserunt, invenientes machinationem, ut partem quidem debiti venditionis
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uideri eos ẽẽ qui tales cessioẽs inse
ꝯfici cupiunt. Ita tĩt. ut siquis datis
petunũ huĩ modo subierit ceslioẽ
usq ad ip̃am tm̃moto solu̾taꝵ pecu¬
niaꝵ quantitatẽ ⁊ usuraꝵ eĩ actoẽs
exertẽ ꝑmittantur. licet ĩ ĩstrum̃to
cessioĩs nom̃ unditioĩs in sertũ sit ¶Ex¬
ceptis scilicet cessiõĩb quas int̃ cohr̃s
ꝓ actõib hereclitaruis fieri. ꝯtigͣit.
hĩs quascũꝙ ł creclitor ł iͦs qui res ali¬
quas possedit ꝓdebito sen reꝵ apt̾ se ꝯ¬
stitutaꝵ muĩmĩe ac tuicione acceꝑit.
Het nõ his quas in legatarios sen fitei

Expanded text:
rum videri eos esse, qui tales cessiones in se confici cupiunt, ita tamen, ut, si quis datis pecuniis huiusmodi subierit cessionem, usque ad ipsam tantummodo solutarum pecuniarum quantitatem et usurarum eius actiones exercere permittatur, licet instrumento cessionis venditionis nomen insertum sit: Exceptis scilicet cessionibus, quas inter coheredes pro actionibus hereditariis fieri contingit, et his, quascumque vel creditor vel is qui res aliquas possidet pro debito seu rerum apud se constitutarum munimine ac tuitione acceperit, nec non his, quas in legatarios seu fidei
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ ꝑ ex dͦiu̾sas in t̾pellatoẽs ad nos
factas ꝯ ꝑinꝰ quosdam alienis reb fir¬
tunsq ĩ iantes ce̾siões aliis ꝯpetentiũ
actionu in se met ex poĩ ꝓperare.ħ¬
nib ad fice̾. Cum cer̾tũ sit ꝓ intub¬
itati obligatiõid eos magis quib an

Expanded text:
 Per diversas interpellationes ad nos factas comperimus quosdam alienis rebus fortunisque inhiantes cessiones aliis competentium actionum in semet exponi properare hnibus adficere, cum certum sit pro indubitati
Abbreviated transcription (Latin):
les mãtato p̃ceclente acceꝑas: ultra lici¬
tum usuras exstipłatõe. ł mrora p̃sta¬
rt licet pignora data ꝓbent᷑ ꝯpelli nõ¬
d̾ Si ꝯtralicitũ litis
incertũ redemisti in t̃ dc̃e ꝯuentois
tibi fidẽ impleri frustra petis. Q sigͣ¬
tuitum mandatũ suscepisti scđm bo¬
nã tidẽ sũꝑtus recte postulat¬

Expanded text:
les mandato praecedente acceperas, ultra liciles mandato praecedente acceperas, ultra licitum usuras ex stipulatione vel mora praestare, licet pignora data probentur, compelli no Si contra licitum litis incertum redemisti, interdictae conventionis tibi fidem impleri frustra petis. Quod si gratuitum mandatum suscepisti, secundum bonam fidem sumptus recte postula
Abbreviated transcription (Latin):
um mantati negotii ꝯ tractum
certan accepisse legom ad seueres. eã
integrã sccłm bonã fidẽ custodiri cõ¬
uenit. Uñ si ꝯtr᷑a mandati te norẽ
ꝓcurator tuus adte ꝑtinetitẽ fũdũ
ũndidit nec uñditioẽm postea ratã
habuisti dnĩum tibi auferri nõ pͦo
s a ꝓcuratore dolũ tuit.
oẽm culpã nõ ⁊̃ in ꝓͥuisum casum
p̃standũ uiris auctoritate manifeste d̾¬
cdaratur.
U̾Ni scđm mandatu trifonis ac fe¬
licis equos tua petunia ꝯpͥaratos uł
in solutũ a pͥprio debitore tibi tradi¬
sti ad parendũ placitis eos mandati
iudicio ꝯuntos bona fides urgeat.
d̾ ¶Landatu re in tegra dnĩ morte
finitur.
qui mãdatũ scuscepit. fid̾e rupta qͣn¬
ti int̃ est mandatoris tenetur.
peti non potest.¬
d̾ P ost solu̾tiõem ase stãm qui ta¬
ri mutuo mandauit abeo ꝓquo ĩ¬
tercessit. ł successorib eiꝰ ꝙ solutum ẽ
etiã cum nͭsuris post mora recte red¬
di postulat.
t̾ P r̾etu reꝵ distractaꝵ quas uena¬

Expanded text:
um mandati negotii contractum certam accepisse legem adseveres, eam integram secundum bonam fidem custodiri convenit. Unde si contra mandati tenorem procurator tuus ad te pertinentem fundum vendidit nec venditionem postea ratam habuisti, dominium tibi auferre non po procuratore dolum et omnem culpam, non etiam improvisum casum praestandum esse iuris auctoritate manifeste declaratur.undum mandatum tryphonis ac felicis equos tua pecunia comparatos vel in solutum a proprio debitore tibi tradisti, ad parendum placitis eos mandati iudicio conventos bona fides urguet. Mandatum re integra domini morte finitur. qui mandatum suscepit, fide rupta quanti interest mandatoris tenetur. peti non potest. Post solutionem a se factam, qui dari mutuo mandavit, ab eo, pro quo intercessit , vel successoribus eius quod solutum est etiam cum usuris post moram recte reddi postulat.tii rerum distractarum, quas vena
Abbreviated transcription (Latin):
mandator in t̾cessisti. ⁊ n ꝯdẽpnatus
es n: bora eã dilapitare postea ceͣpisse
ꝯ ꝓbare possis ut uistã metuendi cã
p̃beat. n ab mitio ita te obligatioẽm
suicepisse ut eam possis ⁊̃ ante soluti¬
oniẽ ꝯueriue. nulla uiris ratiõe ante¬
quam satis creditori ꝓ ea fec̾eris: eam
ad solimoẽm urgeri certum est.

Expanded text:
mandator intercessisti et neque condemnatus es neque bona eam dilapidare postea coepisse comprobare possis, ut iustam metuendi causam praebeat, neque ab initio ita te obligationem suscepisse, ut eam possis et ante solutionem convenire, nulla iuris ratione, antequam satis creditori pro ea feceris, eam ad
Abbreviated transcription (Latin):
t Quod ad hibruͦs ad testam̃tu ꝯmi¬
utonũ scribrndũ ⁊ssu eꝰ serũetibi ad¬
scͥpsisti ꝓ nõ scͥpto babenłr. ⁊ io id lega¬
tum petere nõ potis. s secunus tenore̾
ĩ dulgentie mee pena legis comnelie tibi

Expanded text:
 Quod adhibitus ad testamentum commilitonis scribendum iussu eius servum tibi adscripsisti, pro non scripto habetur et ideo id legatum petere non potes. Sed secutus tenorem indulgentiae meae poenam legis Corneliae tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ii teram̃tu nõ ełr s ptum iustus possessor
tuns te hr̃clẽ inscͥpsi  et fũctus dulci of
sua manu at scͥpsitͥ nõ uideris inperĩa
senatus ꝯsulti ĩ cidisse. ꝙ si testam̃tu
dictasse te codicilł significanit. legato

Expanded text:
si testamentum non esset scriptum, iustus successor tuus te heredem scripsisset functus dulci offsua manu adscripsit, non videris in poenam senatus consulti incidisse. Quod si testamentum dictasse codicillis
Abbreviated transcription (Latin):
mas uoluntates. donatões uenditõẽsq ł
siqͥd ꝓlatum aliud ĩ stitere conabr᷑. pãt᷑
accusandi facultatẽ. ciuiłt aũt ĩ quisitoĩs
in ter utrasq partes ꝯfligentiũ. lẽruꝙ̃ et¬
aminatio ꝓceclat. ꝯͣ uitex ꝗ prce̾rit q̃stioi¬

Expanded text:
mas voluntates, donationes venditiones, vel si quid prolatum aliud instituere conabitur, habeat accusandi facultatem. Civilis autem inquisitionis inter utrasque partes confligentium lenior examinatio procedat,
Abbreviated transcription (Latin):
di mandat offõ p̃beat notioẽm. postre¬
mo suĩam quid sibi libeit ꝓditurus. ul¬
tunũ aũt finẽ strepitus criratial ꝯpen¬
diosẽ spatõ limitariꝰ. qnẽ litigaritẽ fas ñ¬
sit excetłe cuiꝰ exortiu nasceretur anspi¬
no testat᷑e actoĩs apd iudicẽ ꝯpetentẽ. cap¬
itali pꝰ ꝓbatoẽm supplicio. si id exigat ma¬
gnitudo ꝯm̃issi. ł depõtatoẽ ei qui falsũ
ꝯ ruserit iminẽte.

Expanded text:
di mandat officium, praebeat notionem, postredi mandat officium, praebeat notionem, postrema sententia quid sibi liqueat proditurus. Ultimum autem finem strepitus criminalis compendioso spatio limitamus, quem litigantem dis cuius exordium nascetur auspicio testatae actionis apud iudicem competentem: capitali post probationem supplicio, si id exigat magnitudo commissi, vel deportatione ei qui falsum commiserit imminente.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tecum de liberare debueras. ne ĩ ꝓ¬
bãm ĩ stitueres accusatioẽm. hoc ĩ strum̃¬
tũ falsu ĩ quo subscripseras arguere con¬
tentẽs at cĩmulierib in aliena cã nõit falsi
concessu. accusare. tu aũt hec eatẽ p̃dia
te peiꝰ alii tonasse ꝓpoãs. fieri tibi facu¬
ltatem accusanti ꝯtra uiris formiã po¬
t̾ Net exemplum p̃tũ elitiõĩs aliter
ꝑ errorẽ scͥptucãnõ nisi dolo falsu ꝯmi¬
ttentes crimini sub iugent᷑ cognitioe
dati iuidicis moratut.

Expanded text:
 tecum deliberare debueras, ne improbam institueres accusationem, hoc instrumentum falsum in quo subscripseras arguere contendens. At cum mulieribus in aliena causa falsi non sit concessum accusare, tu autem haec eadem praedia te prius alii donasse proponas, fieri tibi facultatem accusandi contra iuris po. Nec exemplum precum editionis aliter per errorem scriptum, cum non nisi dolo falsum committentes crimini subiugentur, cognitionem dati iudicis moratur.