comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam fugere: paratus animam
suam dare pro ouib suis. si oportu¬
erit. Et quanquam om̃s lupi &o
ues nulle: stecit in medio luporũ
pastor intrepidus: omĩmodis argu¬
mencosus. quomͦ faceret oues de lu¬
pis. Monere cõmuniter. secreto ar¬
guere. flere ꝑ singulos. nunc asꝑe.
nunc leniter conuenire ꝓut cuiq
liatum offerebat ꝓ eis. Quotiens
noctes totas ꝑuigiles durit: exten¬
dens manus in oratione. Et cum
uenire ad eccl̃iam nollent. ꝑ uicos
et plateas occurrebat inuitis: et
circuiens ciuitatẽ ꝑquirebat an¬
helus. quem xp̃o adquireret. Sed
sepus ꝑcurrebat: cum sco illo co¬
mitatu discipłoꝵ suoꝵ. qui ñqmͣ dee¬
rant lateri eius. Ibat & erogabat. uł
ingratis celestis tritici mensuram.
Nec uehebatur equo s pedes ibat: &
in hoc uirũ se apłicum ꝓbans. Iħu
bone quanta passus est pro nomine
tuo bellator tuus a filiis sceleratis ꝗͣta
sustinuit ab his ip̃is qͥbꝰ & ꝓ quib lo¬

Expanded text:
quam fugere, paratus et animam quam fugere, paratus et animam suam dare pro ovibus, si oportuerit. Et quanquam omnes lupi, et oves nullae; stetit in medio luporum pastor intrepidus, omnimodis argumentosus, quomodo faceret oves de lupis. Monere communiter, secreto arguere, flere per singulos; nunc aspere, nunc leniter convenire, prout cuiliatum offerebat pro eis. Quoties noctes totas pervigiles duxit, extendens manus in oratione! Et cum venire ad ecclesiam nollent, per vicos et plateas occurrebat invitis; et circumiens civitatem, perquirebat anhelus quem Christo acquireret. 17. Sed saepius percurrebat cum sancto illo comitatu discipulorum suorum, qui nunquam deerant lateri ejus. Ibat et erogabat vel ingratis coelestis tritici mensuram. Nec vehebatur equo, sed pedes ibat, et in hoc virum se apostolicum probans. Jesu bone! quanta passus est pro nomine tuo bellator tuus a filiis sceleratis! quanta sustinuit ab his ipsis, quibus et pro quibus lo
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aut̃ cepisset ꝓ officio suo agere:
tunc intellexit homo dĩ non ad ho¬
mines se. s ad bestias destinatum.
Nusquam adhuc tales exꝑtus fuerat
in quantacunq barbarie. Nusquã
reppererat sic ꝓteruos ad mores: sic
ferales ad ritus:. sic ad fidem impios:
ad leges barbaros: ceruicosos ad disti¬
plinam: spurcos aduitam Xp̃iani
nomine: re.pagani. Hon decimas¬
dare. non primitias. non legitima
inire coniugia: non facere confessio¬
nes: penicentias. nec qui pederet. nec
qui daret. penitus inueniri.
Ministri altaris pauci ad modum e¬
rant. S enĩ quid opus pluriũ: ubi
ipsa paucitas int̾ laicos ꝓpe modum
ociosa uacaret: Non erat quod de su¬
is fructificarent officiis. in ppło neꝗͣ
Nec enim in eccłiis. aut predicantis
uox aut cantantis audiebat᷑. Quid
faceret athleta dñi: olut cedendũ
turpiter: aut periculose certandũ.
Sed qui se pastorem & non mercen¬
narium agnoscebat. elegit stare

Expanded text:
Cum autem coepisset pro officio suo agere, Cum autem coepisset pro officio suo agere, tunc intellexit homo Dei, non ad homines se, sed ad bestias destinatum. Nusquam adhuc tales expertus fuerat in quantacunque barbarie: nusquam repererat sic protervos ad mores, sic ferales ad ritus, sic ad fidem impios, ad leges barbaros, cervicosos ad disciplinam, spurcos ad vitam. Christiani nomine, re pagani. Non decimas, non primitias dare, non legitima inire conjugia, non facere confessiones; poenitentias nec qui peteret, nec qui daret, penitus inveniri. Ministri altaris pauci admodum erant. Sed enim quid opus plurium, ubi ipsa paucitas inter laicos propemodum otiosa vacaret? Non erat quod de suis fructificarent officiis in populo nequam. Nec enim in ecclesiis aut praedicantis vox, aut cantantis audiebatur. Quid faceret athleta Domini? aut cedendum turpiter, aut periculose certandum. Sed qui se pastorem, et non mercenarium agnoscebat, elegit stare
Abbreviated transcription (Latin):
loco sanauit. Scd̃o eundem ipsum gͣ¬
uissima infirmitate correptũ: &corꝑe
pariter curauit &mente Ilico enim
adhesit deo & malachie seruo eius:
timens ne deterius aliquid sibi con¬
tingeret. si denuo ingratus tanto in¬
ueniretur & beneficio. & miracło. O ñẽ
ut audiuimus preest cuidam mona¬
sterio sito in partib scotie. & hoc nouis.¬
simum omniũ. que ille fundauit. Pto
liuiꝰmodi augescebat in dies. Gopinio
& congregatio malachieꝰ & grande
ei nomen intus & foris: non tamen re.
grandius. Nempe ibi demorabatur &̃
factus episcopus: quod locus esset ui
poris episcopalis sedes in una ciuica¬
tum. Miam diu uaccarat: malachia
nolente assentire: Siquidem ipsũ
clegerant. Persistentib tainen illis
tandem aliquando cessit: accedente
ad iuim faciendam mandato magi¬
stri sui. necñ & metropolicani. Trice¬
simo ferme etatis sue anno. malachi¬
as consecratus episcopꝰ introducit᷑ cos¬
nerech: hoc enim nomen ciuitatis.

Expanded text:
loco sanavit. Secundo eumdem ipsum, grloco sanavit. Secundo eumdem ipsum, gravissima infirmitate correptum, et corpore pariter curavit et mente. Illico enim adhaesit Deo et Malachiae servo ejus, timens ne deterius aliquid sibi contingeret, si denuo ingratus tanto inveniretur et beneficio et miraculo. Et nunc, ut audivimus, praeest cuidam monasterio, sito in partibus Scotiae: et hoc novissimum omnium quae ille fundavit. Pro hujusmodi augescebat in dies et opinio, et congregatio Malachiae, et grande ei nomen intus et foris, non tamen re grandius. Nempe ibi demorabatur etiam factus episcopus, quod locus esset vicporis episcopalis sedes, et jamdiu vacarat, Malachia nolente assentire, siquidem ipsum elegerant. Persistentibus tamen illis, tandem aliquando cessit, accedente ad vim faciendam 666 mandato magistri sui, necnon et metropolitani. Tricesimo ferme aetatis suae anno Malachias consecratus episcopus introducitur Connereth: hoc enim nomen civitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
preibat om̃s: & alioꝵ nemo illum
poterat ad tam ardua sequi. Eo
temporis. & eo loci. quidam infirma¬
batur. Cui assistens diabolus &aꝑ
te loquens. suggerebat ne uimquã
crederet monitis malachie: ssi iutͣ¬
ret ad se. cultello eum peteret & occi¬
deret Quo cognito. qui illi minist᷑ͣ¬
bant ipso infirmo ꝓdente: uerbum
ꝑferunt ad malachiam. premunien¬
tes. At ille solica arma orationis ar¬
ripiens: impauidꝰ hostem aggressus
o infirmitatem fugat &demonẽ.
Erat autem nomen uiro malchus.
Frater est iste scłm carnẽ. xp̃iani no¬
stri mellifontis abbatis: ãboenĩ suꝑ¬
stites adhuc sunt sibi in spũ. mͦ ger¬
maniores. Nam ille ut liberatus est.
continuo non ingratus loco eodem
conuersus ad dnm̃: habitum simul
animumq mutauit & cognouere
fratres malignũ in uidere bonis eoꝵ
& edificati sunt. facti de teliquo cautio
dissinteria laborantem & desꝑate:
mittens ei aliquid de mensa sua. eodẽ

Expanded text:
praeibat omnes, et aliorum nemo illum praeibat omnes, et aliorum nemo illum poterat ad tam ardua sequi. Eo temporis et eo loci quidam infirmabatur, cui assistens diabolus, et aperte loquens suggerebat, ne unquam crederet monitis Malachiae; sed si intraret ad se, cultello eum peteret et occideret. Quo cognito, qui illi ministrabant, ipso infirmo prodente, verbum perferunt ad Malachiam praemunientes. At ille solita arma orationis arripiens, impavidus hostem aggressus, et infirmitatem fugat et daemonem. Erat autem nomen viro Malchus. Frater est iste secundum carnem Christiani nostri, Mellifontis abbatis. Ambo enim superstites adhuc sunt, sibi in spiritu modo germaniores. Nam ille, ut liberatus est, continuo non ingratus, loco eodem conversus ad Dominum, habitum simul animumque mutavit. Et cognovere fratres malignum invidere bonis eorum; et aedificati sunt, facti de reliquo cautiordysenteria laborantem, et desperate, mittens ei aliquid de mensa sua, eodem
Abbreviated transcription (Latin):
putantes aut ꝑcussum ad mortem.
aut mortuum. &tunica quid̃ scissa¬
est a sũmo usq deorsum: homo illesꝰ
inuentus est: tam modice & summatĩ.
reret. Stabat homo incolumis quem
securis ꝓstrauerat: intuentib & stupen¬
tib qui circunstabant. Unde & facti¬
alacriores: promptiores ex inde ad
opus inuenti sunt. Et hoc iniciũ
signoꝵ malachie. Porro oratoriũ
intra paucos dies consũmatum est.
de lignis quidem leuigatis. s ap-¬
te firmiterq constructum: opus
scoticum. pulchrum satis. Et ex in¬
de seruitur deo ineo sicut in dieb
antiquis: sumili quidem deuotio¬
ne. & si non pari numero. Prefu¬
it malachias loco illi. tempore ali¬
quanto: patre imaro. ita constitu-¬
ente: ipse rector. ipse regła fratrũ.
Legebant in uita eus quomͦ conuer¬
sarent᷑. & ip̃e ante illos preibat. in
iusticia & scĩtate coram deo: nisi qd̃
preter instituta cõmunia. multa
singłarit̾ faciebat: in quib potius

Expanded text:
putantes aut percussum ad mortem putantes aut percussum ad mortem aut mortuum. Et tunica quidem scissa a summo usque deorsum: homo vero illaesus inventus est, tam modice et summatim reret. Stabat homo incolumis, quem securis prostraverat, intuentibus et stupentibus qui circumstabant. Unde et factialacriores, promptiores exinde ad opus inventi sunt. Et hoc initium signorum Malachiae. Porro oratorium intra paucos dies consummatum est de lignis quidem laevigatis, sed apte firmiterque contextum, opus Scoticum, pulchrum satis. Et exinde servitur Deo in eo, sicut in diebus antiquis; simili quidem devotione, etsi non pari numero. Praefuit Malachias loco illi tempore aliquanto, patre Imario ita constituente, ipse rector, ipse regula fratrum. Legebant in vita ejus quomodo conversarentur, et ipse ante illos praeibat in justitia et sanctitate coram Deo: nisi quod praeter instituta communia, multa singulariter faciebat, in quibus potius
Abbreviated transcription (Latin):
a tempore quo destructũ est mona¬
steriũ: ñ defuit qui illud teneret. cũ
posessionib suis. Nam & constituebasͦ
per electioneur&̃ & abbates appellabas:
seruantes nomine. & si non re. quod olim
extit̾at. Cumq suadent multi non ali¬
enare possessiones. s& totũ si mul reti¬
nere sibi: non adquieuit pauꝑtatis a¬
mator: s fecit eligi uixca morem qui
eas teneret loco ut prediximus retento
sibi & suis. o fortassis consultius ut
post apparuit integrum recinuisset:
si non magis sue ꝓsperisset humilita¬
ti quam paci. Itaq ex mandato pacris
imari. assumptis secum decem circit̾
fr̃ib ueniens ad locũ cepit edificare.
Ubi die quadam cum in securi ipse se¬
caret. casu ex operariis unus illo uibras¬
te in aera securim. locum in caute occu.¬
pauit quo ictus destinabatur. & cecidit
super spinã dorsi eius. tanto utiq im¬
petu. quanto conatu ille impingere
ualuit Corruit ille. &accurrere om̃s.

Expanded text:
a tempore quo destructum est monaa tempore quo destructum est monasterium, non defuit qui illud teneret cum possessionibus suis. Nam et constituebantur per electionem etiam et abbates appellabantur, servantes nomine, etsi non re, quod olim 665 exstiterat. Cumque suaderent multi non alienare possessiones, sed totum simul retinere sibi, non acquievit paupertatis amator: sed fecit eligi juxta morem qui eas teneret, loco, ut praediximus, retento sibi et suis. Et fortassis consultius, ut post apparuit, integrum retinuisset, si non magis suae prospexisset humilitati, quam paci. 14. Itaque ex mandato patris Imarii assumptis secum decem circiter fratribus, veniens ad locum, coepit aedificare. Ubi quadam die cum in securi ipse secaret, casu ex operariis unus, illo vibrante in aera securim, locum incaute occupavit quo ictus destinabatur: et cecidit super spinam dorsi ejus, tanto utique impetu, quanto ille conatu impingere valuit. Corruit ille: accurrere omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
in bunc modũ ceteri qui secuntur.
Nec modo in prefatas. s in exteras oiã
regiones. quasi inundatione facta. illa
se scõꝵ examina esfuderunt. E quib ad
has nr̃as gallicanas partes. Sc̃s colum¬
banus ascendens. luxouiense construxit
monast̾ium: factus ibi in gentem mag¬
nam. eliunt tam magnam fuisse: ut
succedentib sibi uicissim choris. conti-¬
nuarent᷑ sollemnia diuinoꝵ: ita ut ne
momentum quid diei ac noctis uacar&
a laudib. Hec de antiqua dicta sint
bencorensis monast̾ii gła. hoc olim de¬
structum a piratis. ob insigne dignita¬
tis antiqͣ. malachias ueluti quandam
replantaturus paradi sum amplexus
est. & quia multa corpora scõꝵ dormirens
ibi. Nam ut taceam illa que in pace
sepulta sunt: ferunt nongentos simul
una die a piratis occisos. Erat quidẽ
iungens illius loci possessio: ẜ malachi¬
as solo contentus loco scõ: totas posses¬
siones & terras alt̾i cessit Si quidem

Expanded text:
in hunc modum caeteri qui sequuntur. in hunc modum caeteri qui sequuntur. Nec modo in praefatas, sed et in exteras etiam regiones, quasi inundatione facta, illa se sanctorum examina effuderunt. E quibus ad has nostras Gallicanas partes sanctus Columbanus ascendens, Luxoviense construxit monasterium, factus ibi in gentem magnam. Aiunt tam magnam fuisse, ut succedentibus sibi vicissim choris, continuarentur solemnia divinorum, ita ut ne momentum quidem diei ac noctis vacaret a laudibus. 13. Haec de antiqua dicta sint Benchorensis monasterii gloria. Hoc olim destructum a piratis, ob insigne dignitatis antiquae, Malachias, veluti quemdam replantaturus paradisum, amplexus est, et quia multa corpora sanctorum dormirent ibi. Nam ut taceam illa quae in pace sepulta sunt, ferunt nongentos simul una die a piratis occisos. Erat quidem ingens loci illius possessio: sed Malachias solo contentus loco sancto, totas possessiones et terras alteri cessit. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
s malachie sp̃c quam carnis ꝓpinqͥ¬
tas pluris fuit. Ipsum quoq locum
caret ibi monast̾ium: uel potius ree-¬
dificaret. Nempe nobilissimũ excite¬
rat ante. sub primo patre congello:
multa milia monachoꝵ generans:
multoꝵ monasfioꝵ caput. Locus ue¬
re sc̃s fecundusq scõꝵ: copiosissime
fructificans deo: ita ut unus ex filiis
scẽ il dius ꝯgregationis. nomine luanꝰ.
centum solus monasterioꝵ fundator
extitisse ferat᷑. Quod idcuco dixerim:
ut ex hoc uno coniciat lector. quã in¬
gens fuerit reliqua multicudo. De¬
niq ita hibermam scotiamq reple¬
uerunt genimina eius. ut ea potis¬
simum tempora. dauitiei illi uersicu¬
li precinuisse uideant᷑. Uisi tasti ter¬
ram & inebriasti eam: multiplicasti
locupletare eam. Fumen dei repletũ
est aquis: parasti cibum illoꝵ. quo¬
niam ita est p̃paratio eius. Quios eiꝰ
iebrians multiplica genimina eius:
in stillicidiis eius letabitur germinas.

Expanded text:
Sed Malachiae spiritus quam carnis propinquiSed Malachiae spiritus quam carnis propinquitas pluris fuit. Ipsum quoque locumcaret ibi monasterium, vel potius reaedificaret. Nempe nobilissimum exstiterat ante sub primo patre Congello, multa millia monachorum generans, multorum monasteriorum caput. Locus vere sanctus fecundusque sanctorum, copiosissime fructificans Deo, ita ut unus ex filiis sanctae illius congregationis, nomine Luanus, centum solus monasteriorum fundator exstitisse feratur. Quod idcirco dixerim, ut ex hoc uno conjiciat lector, quam ingens fuerit reliqua multitudo. Denique ita Hiberniam Scotiamque repleverunt genimina ejus, ut ea potissimum tempora Davidici illi versiculi praecinisse videantur: Visitasti terram, et inebriasti eam, multiplicasti locupletare eam. Flumen Dei repletum est aquis, parasti cibum illorum, quoniam ita est praeparatio ejus. Rivos ejus inebria, multiplica genimina ejus; in stillicidiis ejus laetabitur germinans Et
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ uim patit᷑: & inolenti rapiuts
illud. Nonne tibi uidetur malachie
oratio. uicem quodãmͦ effractoris cele
trix mulier fraternis obtinuit ar¬
mis. quod sis meritis uegabatur:
Hinc uim iħu boue tu qui pateris
facis. ualidus & piꝰ ad saluandum:
faciens misccłiam opotentiam in bͣ¬
chio tuo. S in sacramento tuo seruas
scĩs qui in terra sunt. usq in consũ¬
mationẽ scłi. Hoc plane sacramen¬
tum poteis peccata consumere: de¬
bellare obinas potestates: inferre ce¬
lectum suũ malachiam: ad głam no¬
minis sui. Herum qui miserant eũ.
minime iam ferentes absentiam eiꝰ.
missis epistoł reuocant illũ. Quo red¬
dito suis. & quid̃ instructiore de oĩb
que oportebat: en opꝰ a deo paratum
& seruatũ malachie. Hir diues et po¬
tens qui locum bencor. & posessiones
eius tenebat: inspiratus a deo confes¬
timn in manus malachie sua omnia
dedit. & se quoq. W is auunculus eiꝰ.

Expanded text:
coelorum vim patitur, et violenti rapiunt coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud. Nonne tibi videtur Malachiae oratio vicem quodammodo effractoris exhibtrix mulier fraternis obtinuit armis, quod suis meritis negabatur? Hanc vim, Jesu bone, tu qui pateris, facis, validus et pius ad salvandum, faciens misericordiam et potentiam in brachio tuo, et in Sacramento tuo servans sanctis qui in terra sunt, usque in consummationem saeculi. Hoc plane Sacramentum potens peccata consumere, debellare obvias potestates, inferre coelectum suum Malachiam ad gloriam nominis sui. Verum qui miserant eum, minime jam ferentes absentiam ejus, missis epistolis revocant illum. Quo reddito suis, et quidem instructiore de omnibus quae oportebat; en opus a Deo paratum et servatum Malachiae. Vir dives et potens, qui locum Benchor et possessiones ejus tenebat, inspiratus a Deo, confestim in manu ejus sua omnia dedit et se quoque. Et is avunculus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
carne uiuentem. elt illa carne solu¬
ta solutum est uotum. Ocepit uidere
in sp̃u quam in carne noluit Qua¬
dam nocte audiuit ꝑ somnũ uocem
sibi dicentis. sororem eius stare foris
in atrio: & ecce ꝑ totos tͥginta dies ni¬
chil gustasse. Qui eiugilans cito intel¬
lexit cuius esce mnedia marceret: & di¬
ligenter discusso numero dierum quẽ
audierat. ipsum esse repperit. ex quo ꝓ
ille qui sororis animam non oderat. s
peccatum: bñficientiam quam inter¬
mi serat rursum adoritur. Neq id
trustra. Non multo post uisa est illi
peruenisse ad limen eccłie. necdũ
tamen posse iutrare: apparere &iam
in ueste pulla. Cumq ille ꝑseuerar&.
curans ne quadie solica stipe frustͣ¬
retur: s̃cdo uidit eam in ueste succan¬
dida. ad missam quid̃ intra eccłiam.
s altare contingere non permitti.
Tercio tandem uisa est aggregari
cetui caididatorũ: & in ueste candi¬
da. Uides lector. quantũ ualeat dp̃¬
catio iustiassidua: Uere regnum

Expanded text:
carne viventem. At illa carne solucarne viventem. At illa carne soluta, solutum est votum, et coepit videre in spiritu, quam in corpore noluit. Quadam nocte audivit per somnium vocem sibi dicentis, sororem ejus stare foras in atrio, et ecce per totos triginta dies nihil gustasse: qui evigilans cito intellexit, cujus escae inedia marceret. Et diligenter discusso numero dierum quem audierat, ipsum esse reperit, ex quo prille qui sororis non animam oderat, sed peccatum; beneficientiam, quam 664 intermiserat, rursum adoritur Neque frustra. Non multo post visa est illi pervenisse ad limen ecclesiae, necdum tamen posse intrare; apparere etiam in veste pulla. Cumque ille perseveraret, curans ne qua die solita stipe frustraretur; secundo vidit eam in veste subcandida; admissam quidem intra ecclesiam, sed altare contingere non permitti. Tertio tandem visa est aggregari coetui candidatorum, et in veste candida. Vides, lector, quantum valeat deprecatio justi assidua? Vere regnum
Abbreviated transcription (Latin):
rex regem: & uixta uerbum regis. si¬
cut fuerat uoluntas in celo. tota fa¬
cilitate pulsis predonib reducitur¬
homo in sua cum erultatione suoꝵ:
regnoq restituitur suo. Dilexit ex¬
cunc rex ille & semꝑ reueritus est
malachiam: eoq propensiu ᷤ quo
pleniꝰ in scõ uiro digna uenatione
&amore comꝑerat Cuius enun tai-¬
tam meruit in sua adũsitate fami¬
liaritatẽ: scĩtatem ignorare non
potuit. Propt̾ea magis in sua ꝓspe¬
ritate ppetib illum amiciciis: deuo¬
tisq colebat obsequiis. E libenter
audiebat eum: & audito eo multa
faciebat. Et de his satis. Gerunta¬
men ñ fortuitu factum reor. quod
ita iam tunc magnificauit eum do¬
minus in conspectu regũ: s quia uas
electionis sibi erat ille: portaturus
nomen suum coram regib & princi
eius. illa quam prefati sumus: nec
pretereunde uisiones quas uidit
de ea. huius siquidem sc̃s carnalẽ
exhorruerat uitam: & tanto relo ut
se deuouerit non uisurum eam in

Expanded text:
Rex Regem, et juxta verbum Regis, siRex Regem, et juxta verbum Regis, sicut fuerat voluntas in coelo, tota facilitate pulsis praedonibus, reduciturhomo in sua cum exsultatione suorum, regnoque restituitur suo. Dilexit extunc Rex ille, et semper reveritus est Malachiam: eoque propensius, quo plenius in sancto viro digna veneratione et amore compererat. Cujus enim tantam meruit in sua adversitate familiaritatem, sanctitatem ignorare non potuit. Propterea magis in sua prosperitate perpetuis illum amicitiis, devotisque colebat obsequiis, et libenter audiebat eum, et audito eo multa faciebat. Et de his satis. Verumtamen non fortuitu factum reor, quod ita jam tunc magnificavit eum Dominus in conspectu regum: sed quia vas electionis sibi erat ille, portaturus nomem suum coram regibus et princejus illa, quam praefati sumus. Nec praetereundae visiones, quas vidit de ea. Hujus siquidem sanctus carnalem exhorruerat vitam, et tanto zelo, ut se devoverit non visurum eam in
Abbreviated transcription (Latin):
deret ipse. Nam is quidem sollicitꝰ
erat pro anuma sua: sed uindex in¬
nocentie deus. hominib ostendere
uolens. quoniam sunt reliquie ho¬
mini pacifico: parabat interim fa¬
cere uidicium iniuriam pacienti:
quod ille penitus non sꝑabat. esus¬
citauit deus spiritum uicini regis:
neq enim unum est hibernia regnũ.
s diuisa in plura. Hic itaq uidens
que facta sunt repletus est delo: &
hiuc quidem indignans. predonum
libertati. & insolentie suꝑborum. in¬
de uero miserans regni desolationẽ.
et regis deiectionem: descendit ad
cellulam pauperis. Su adet reditũ:
s non persuadet. Instat tamen: spon¬
det opein: de effectu non diffidere mo¬
net: dm̃ asfuturum promittit. cui
non poterunt resistere omnes aduer¬
sarii eius. Proponit oiam oppressio¬
nem pauperum. patrieq uastatio¬
nem: & non proficit Ceterum acce¬
dente mandato episcopi. & malachie
consilio. de quib ille pendebat totꝰ.
uix tandem adquiescit Sequitur

Expanded text:
deret ipse. Nam is quidem sollicitus deret ipse. Nam is quidem sollicitus erat pro anima sua: sed vindex innocentiae Deus, hominibus ostendere volens quoniam sunt reliquiae homini pacifico, parabat interim facere judicium injuriam patienti, quod ille penitus non sperabat. Et suscitavit Deus spiritum vicini regis: neque enim unum est Hibernia regnum, sed divisa in plura. Hic itaque videns quae facta sunt, repletus est zelo: et hinc quidem indignans praedonum libertati, et insolentiae superborum; inde vero miserans regni desolationem et Regis dejectionem, descendit ad cellulam pauperis: suadet reditum, sed non persuadet. Instat tamen, spondet opem, de effectu non diffidere monet; Deum affuturum promittit, cui non poterunt resistere omnes adversarii ejus. Proponit etiam oppressionem pauperum patriaeque vastationem, et non proficit. 10. Caeterum accedente mandato episcopi et Malachiae consilio, de quibus ille pendebat totus, vix tandem acquiescit. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
illi adħerent: regium fastum depo¬
nere. o cominuni pauꝑtate fore con¬
temtum: expectare potius domi-¬
ni uoluntatem. quam ꝑuim reci¬
pere regnum: nec uelle pro suo ho¬
nore terreno. sangumem humanũ
effiindere: qui contra se clamet ad
dm̃ de terra. Quo audito exultat
episcopus: & admiratus deuotionẽ
satisfacit uoto. Quid plura: Tra¬
ditur regi pauꝑcula domus. ad ha-¬
bitandum. & malachias in magis¬
trum: ad uictum panis cum sale
&aqua. Porro ad delicias susficiebat
regi. malachie presentia. uica atq
doctrina: ita ut diceret ei. Quam
dulcia faucib meis eloquia tua:
las noctes lacrimis suis stratum
suum rigabat: s & cotidiano aque
frigide balneo. male calentem ex¬
tinguebat in carne libi diuẽ. &orais
rex cum rege dicebat Uide hu¬
militatem meam &laborem meũ.
& dimitte uniuersa delicta mea.
Et non amouit deus orationem eus:
&miscdiam suam ab eo. e exaudita
est oratio eius: O si secus quam inten¬

Expanded text:
illi adhaererent, regium fastum depoilli adhaererent, regium fastum deponere, et communi paupertate fore contentum, exspectare potius Domini voluntatem, quam per vim recipere regnum; nec velle pro suo honore terreno sanguinem humanum effundere, qui contra se clamet ad Deum de terra. Quo audito, exsultat episcopus, et admiratus devotionem, satisfacit voto. Quid plura? Traditur Regi paupercula domus ad habitandum, et Malachias in magistrum, ad victum panis cum sale et aqua. Porro ad delicias sufficiebat Regi Malachiae praesentia, vita atque doctrina, ita ut diceret ei: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! las noctes lacrymis suis stratum suum rigabat: sed et quotidiano aquae frigidae balneo male calentem exstinguebat in carne libidinem. Et orans Rex, cum Rege dicebat: Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte universa delicta mea . Et non amovit Deus orationem ejus et misericordiam suam ab eo. Et exaudita est oratio ejus, etsi secus, quam inten
Abbreviated transcription (Latin):
moram. hauriret plenius de pectore
ueterano. sciens scriptum quia in an-¬
tiquis est sapientia. Sed ne hoc quoq
ad causam defuisse reor. quod magnꝰ
ille prouisor uniuersoꝵ. uoluit seruũ
suum malachiam. in loco tam cele¬
bri notum fieri omnib. qui erat oĩb
ꝓfuturus. Nec enĩ poterat non esse
gratus. quib notus fuisset. Deniq
unum interim accidit. per quod ex
aliqua parte. quod notum deo erat
in illo: manifestum fecit hominib.
Inter regem mumunie. que est hi¬
bernie pars australis & germanũ
eius orta simultate. & fratre facto su¬
ꝑiori: rex pulsus regno confiigit ad
episcopum malchum. Non tamen
ut ope illius regnum recuꝑaret.s
magis princeps deuotus dedit lo¬
cum ire. & necessitatem in uirtutẽ
conuertit: priuatam eligens duce¬
re uitam. Cumq ep̃c regem susciꝑe
debito honore pararet: abnuit ille.
se malle inquiens. tanquam unũ
ex illis esse pauperib fratrib qui

Expanded text:
moram hauriret plenius de pectore moram hauriret plenius de pectore veterano, sciens scriptum: Quia in antiquis est sapientia . Sed nec hoc quoque ad causam defuisse reor, quod magnus ille Provisor universorum voluit servum suum Malachiam in loco tam celebri notum fieri omnibus, qui erat omnibus profuturus. Nec enim poterat non esse gratus, quibus notus fuisset. Denique unum interim accidit, per quod ex aliqua parte quod notum Deo erat in illo, manifestum fecit hominibus. 9. Inter regem Mumoniae quae est Hiberniae pars australis et germanum ejus orta simultate, et fratre facto superiori, Rex pulsus regno, confugit ad episcopum Malchum. Non tamen ut ope illius regnum recuperaret: sed magis princeps devotus dedit locum irae, et necessitatem in virtutem convertit, privatam 663 eligens ducere vitam. Cumque episcopus Regem suscipere debito honore pararet, abnuit ille, se malle inquiens tanquam unum ex illis esse pauperibus fratribus qui
Abbreviated transcription (Latin):
& doctrina. sed & signis clareret. Quoꝵ
duo pono exempli causa: ut omnib
in notescat. qualem in scientia sc̃oꝵ
malachias habuerit preceptorem.
uerum mente captum. ex his qͦs
lunaticos uocant: inter confirman¬
dum sacra unctione sanauit. Hoc ica
notum ceitumq fuit. ut illum mox
constitucrit hostiarium domus. sue:
uirerit q idem puer incolumis. in eo of¬
ficii usq ad uirilem etatem. Surdo
auditum resticuit. in quo idem mira¬
bile quiddam confessus est: quod cũ
sanctus utriq auricule. hinc inde di¬
gitos immisisset. duos quasi porcellos
ex ipso exire senserit. Probis huius¬
modi fama crebrescente. nomen gras¬
de adeptuis est: ita ut ad eum scoti hi¬
berni q confluerent: & tanquam unꝰ
omnium pater ab omnib coleretur.
ld hunc ergo malachias accepta bene¬
dictione patris imari. ab ep̃o missus
cum ꝓspere peruenisset: benigne a se.¬
ne susceptus est. Qui annos aliquot
cum eo mansit: ut per hanc temporis

Expanded text:
et doctrina, sed et signis clareret. Quorum et doctrina, sed et signis clareret. Quorum duo pono exempli causa, et omnibus innotescat, qualem in scientia sanctorum Malachias habuerit praeceptorem. Puerum mente captum, ex his quos lunaticos vocant, inter confirmandum sacra unctione sanavit. Hoc ita notum certumque fuit, ut illum mox constituerit ostiarium domus suae, vixeritque idem puer incolumis in eo officio usque ad virilem aetatem. Surdo auditum restituit: in quo idem mirabile quiddam confessus est quod cum sanctus utrique auriculae hinc inde digitos immisisset, duos quasi porcellos ex ipsis exire senserit. Pro his atque hujusmodi fama crebrescente, nomen grande adeptus est; ita ut ad eum Scoti, Hibernique confluerent, et tanquam unus omnium pater ab omnibus coleretur. Ad hunc ergo Malachias, accepta benedictione patris Imarii, et ab episcopo missus, cum prospere pervenisset, benigne a sene susceptus est: qui annos aliquot cum eo mansit, ut per hanc temporis
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentia cantum didiscerat. &
in suo cenobio mox cantari fecit: cũ
nec dum in ciuitate. seu in episcopatu
uniuerso cantare scirent uel uellens.
Deinde usum saluberrimum confes¬
sionis. sacramentum confirmationis:
contractum coniugiorum. que omĩa
aut ignorabant aut negligebant: ma-¬
lachias de nouo instituit. e de his iͨta
pro exemplo susficiant. Nam o per
totum hystorie textum. breuitatis
circa cultum diuinoꝵ. Oueneratio¬
nem sacramentoꝵ: ne forte de his a¬
liquid consticueret uel doceret secus
quam ritus haberet uniuersalis ec¬
desie: subiit animum adire ep̃m
informaret. Hic erat senex. plerais die¬
rum & uirtucum: & sapientia di e¬
rat in illo. Natione quidem biber¬
nus. sed in anglia conuersatus fuerat
in habitu. & ꝓposito monachili: o in¬
toniensi monasterio. De quo assump¬
tus est in epm̃. in lesmor ciuitatem
mumune: & ip̃a nobilior inter cete¬
ras regni illius. Ibi tanta ei desuper
collata est gratia: ut non modo uita

Expanded text:
adolescentia cantum didicerat, et adolescentia cantum didicerat, et in suo coenobio mox cantari fecit, cum necdum in civitate, seu in episcopatu universo cantare scirent, vel vellent. Deinde usum saluberrimum Confessionis, sacramentum Confirmationis, contractum conjugiorum, quae omnia aut ignorabant, aut negligebant, Malachias de novo instituit. Et de his ista pro exemplo sufficiant. Nam et per totum historiae textum, brevitatis circa cultum divinorum et venerationem Sacramentorum, ne forte de his aliquid constitueret vel doceret secus, quam ritus haberet universalis Ecclesiae, subiit animum adire episcinformaret. Hic erat senex plenus dierum et virtutum, et sapientia Dei erat in illo. Natione quidem Hibernus, sed in Anglia conversatus fuerat in habitu et proposito monachali in Wintoniensi monasterio: de quo assumptus est in episcopum in Lesmor civitate Mumoniae: et ipsa nobilior inter caeteras regni illius. Ibi tanta ei desuper collata est gratia, ut non modo vita
Abbreviated transcription (Latin):
plantationes malas. Extirpare bar¬
baricos. ritus: plantare eccłiasticos.
Ceternosas om̃s. neq enim pauce in¬
ueniebantur abolere supersticiones:
seu quaslibet ubicumq deprehendis¬
set malignitates. immissas ꝑ angłos
malos. Deniq quicquid incompo¬
situm. quicquid indecorum. quic¬
quid distortum obuium habuisses
non parcebat oculus eius. s uelut gͣn¬
do gͦssos e ficub & sicut puluerem
uentus a facie terre: sic coram facie
sua. eius modi nitebatur totum pro
uirib excurbare. ac delere de populo
suo. Et pro his omnib cradebat iura
celestia optimus legis lator̃. leges da-¬
bat plenas iusticie plenas modestie
&honesti. Sed & apłicas sanctiones ac
decreta sc̃oꝵ patrum. precipue q con-¬
suetudines scẽ romane eccłie. in cũc¬
tis eccłiis statuebat. Hinc est quod
hodie q in illis. ad horas canonicas
cantatur & psallicur iuxtamorẽ uiũse
terre: nam minime id aute fiebat.
ne in ciuitate quidem. Ipse uero in

Expanded text:
plantationes malas, exstirpare barplantationes malas, exstirpare barbaricos ritus, plantare ecclesiasticos. Veternosas omnes neque enim paucae inveniebantur abolebat superstitiones, seu quaslibet, ubicunque deprehendisset, malignitates immissas per angelos malos. 7. Denique quidquid incompositum, quidquid indecorum, 662 quidquid distortum obvium habuisset, non parcebat oculus ejus: sed velut grando grossos e ficubus, et sicut pulverem ventus a facie terrae, sic coram facie sua hujusmodi nitebatur totum pro viribus exturbare ac delere de populo suo. Et pro his omnibus tradebat jura coelestia optimus legislator. Leges dabat plenas justitiae, plenas modestiae et honesti. Sed et apostolicas sanctiones ac decreta sanctorum Patrum, praecipueque consuetudines sanctae Romanae Ecclesiae, in cunctis ecclesiis stutuebat. Hinc est, quod hodieque in illis ad horas canonicas cantatur et psallitur juxta morem universae terrae. Nam minime id ante fiebat, ne in civitate quidem. Ipse vero in
Abbreviated transcription (Latin):
guiti quinq Inqua eius utraq ordi-¬
natione. si quid preter canonum
formam processisse uidetur. ut uere
uidetur. siquidem intra uicesimũ
quintum annum. leuiticum minis¬
terium. infra tricesimum adeptus ẽ
sacerdotii dignitatem: donandum
sane. tum zelo ordinatoris. tum meri¬
tis ordinati. Ego uero istud nec in sc̃o
redarguendum: nec usurpandum cõ¬
sulo ei qui sẽs non fuerit Nec conten¬
cus ep̃s etiam uices suas com misit ei
seminare semen sc̃m in gente non sc̃a:
&dare rudi ppło. et sine lege uiuenti.
legem uite & discipline. Suscepit
ille mandatum cum omni a lacrita¬
te: sicut erat sp̃i feruens: nec talentis
incubans s inhians lucris. & ecce lin¬
gue sarculo cepit euellere destruere
dissipare: de die in diem factitans pͣ¬
ua indirecta. G aspera in uias planas.
Exultabat ut gẏgas ad discurrendũ
ubiq. Di ceres ignem urentem in
consumendo criminum uepres: dice¬
res securim uel asciam in deiciendo

Expanded text:
ginti quinque. In qua ejus utraque ordiginti quinque. In qua ejus utraque ordinatione, si quid praeter Canonum formam processisse videtur, ut vere videtur siquidem infra vicesimum quintum annum leviticum ministerium, infra tricesimum adeptus est sacerdotii dignitatem donandum sane tum zelo ordinatoris, tum meritis ordinati. Ego vero istud nec in sancto redarguendum, nec usurpandum consulo ei qui sanctus non fuerit. Nec contentus episcopus, etiam vices suas commisit ei, seminare semen sanctum in gente non sancta, et dare rudi populo, et sine lege viventi, legem vitae et disciplinae. Suscepit ille mandatum in omni alacritate, sicut erat spiritu fervens; nec talentis incubans, sed inhians lucris. Et ecce linguae sarculo coepit evellere, destruere, dissipare, de die in diem factitans prava in directa, et aspera in vias planas. Exsultabat ut gigas ad discurrendum ubique. Diceres ignem urentem in consumendo criminum vepres. Diceres securim vel asciam in dejiciendo
Abbreviated transcription (Latin):
tute. Et dignus uisus est episcopo
pariter & magistro: qui ad diaconii
gradum promoueretur. E coegeruns
se ad omne opus pietatis accinxit:
plus uero ad eas res in quib aliqua
iniuria uideretur. Deniq cura erat
ei. marima in sepeliendis defunctis
pauperib: quod hoc sibi non minus
humilitatem saperet quam huma¬
nicatem. Nec defuit nr̃o nouo cho¬
bie rediuiua a muliere temptatio:
immo a serpente ꝑmulierem. Germa¬
na eius. indignitatem officii ut sibi
uidebatur exhorrens: quid facis inqͥt
oinsane: Dimitte mortuos sepelire
mortuos suos. Q hoc illi cotidie exꝓbͣis
ingerebat sed respondebat mulie¬
ri stulte. iuxta stulticiam suam. Mise¬
ra tu eloquii casti uocem tenes. sed
uitutem ignoras. Ita ministerium
ad quod coactus accesserat: deuocus
tenuit: indefessus exercuit. Unde &
censuerunt etiam sacerdotale offici¬
um. imponendum illi. O factum
est ita. Erat autem cum sacerdos
ordinatus estrannos natus quasi ui¬

Expanded text:
tute. Et dignus visus est episcopo tute. Et dignus visus est episcopo pariter et magistro, qui ad diaconi gradum promoveretur. Et coegerunt se ad omne opus pietatis accinxit: plus vero ad eas res, in quibus aliqua injuria videretur. Denique cura erat ei maxima in sepeliendis defunctis pauperibus, quod hoc sibi non minus humilitatem saperet, quam humanitatem. Nec defuit novo nostro Tobiae rediviva a muliere tentatio, imo a serpente per mulierem. Germana ejus indignitatem ut sibi videbatur officii exhorrens: Quid facis, inquit, o insane? dimitte mortuos sepelire mortuos suos. Et hoc illi quotidie exprobrans ingerebat. Sed respondebatur mulieri, stultate juxta stultitiam suam: Misera, tu eloquii casti vocem tenes, sed virtutem ignoras. Ita ministerium, ad quod coactus accesserat, devotus tenuit, indefessus exercuit. Unde et censuerunt etiam sacerdotale officium imponendum illi. Et factum est ita. Erat autem, cum sacerdos ordinatus est, annos natus quasi vi
Abbreviated transcription (Latin):
debat ut quietus: ut mansuetus. ut
humilis. Sedebat & tacebat: sciens se¬
cundum ꝓpħam. cultum iusticie esse
silentium. Sedebat ut perseuerans: ta¬
cebat ut uerecondus: nisi quod suo illo
silentio. in dĩ aurib loquebatur cum
scõ dauid aldolescentulus sum ego &
contemptus: iustificationes tuas non
sum oblitus. o sedebat interim solita¬
rius: quia & sine socio. & sine exemplo.
Quis enim ante malachiam districtis¬
simum uiri ꝓpositum. uel cogitaret
actemptare: Nempe mirabile om̃ib
habebatur: non imitabile. Malachi¬
as imitabile persuasit: sedendo dũ¬
tarat & tacendo. Intra paucos dies ha¬
buit imitatores non paucos ꝓuocatõ
exemplo sui. Ita qui primo solitarius
sedit. Ounicus patris sui: fit iam unus
ex multis. fit ex unigenito primogeni¬
tus. in multis fratrib. Et ut prior in
conuersione. ita in conuersatione sub¬
lmior. & qui ante omnes uenit. omi¬
um iudicio supͣ om̃s eminuit. in uir¬

Expanded text:
debat, ut quietus, ut mansuetus, ut debat, ut quietus, ut mansuetus, ut humilis. Sedebat, et tacebat, sciens secundum prophetam, cultum justitiae esse silentium : sedebat ut perseverans, tacebat ut verecundus, nisi quod suo illo silentio in Dei auribus loquebatur cum sancto David: Adolescentulus sum ego et contemptus, justificationes tuas non sum oblitus . Et sedebat interim solitarius, quia et sine socio, et sine exemplo. Quis enim ante Malachiam districtissimum viri propositum vel cogitaret attentare? Nempe mirabile omnibus habebatur, non imitabile. Malachias imitabile persuasit, sedendo duntaxat, et tacendo. Intra paucos dies habuit imitatores non paucos, provocatos exemplo sui. Ita qui primo solitarius sedit, et unicus patris sui, fit jam unus ex multis, fit ex unigenito primogenitus in multis fratribus. Et ut prior in conversatione, ita in conversatione sublimior: et qui ante omnes venit, omnium judicio supra omnes emicuit in vir
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hec alterius temporis. Nunc ue¬
ro sonuit in ciuitate quod factum
est. & cominota est uniuersa ad inopi¬
natam nouitatem. Stupebant aut̃
amplius quo minus usitatam in
gente fera. Uideres tunc reuelari
ex multis cordib cogitationes. Pleriq
humano affectu pensantes factum:
plangere & dolere. quod dilectus om̃ib
delicatus q adolescens duris se adeo
laborib mancipasset ollii suspicati
leuitatem propter etatem: diffidere
de perseuerantia timere de casu. Non¬
nulli temeritatem causantes indigna¬
ri & fremere in eum: quod supra etatẽ
& uires inconsulte rem arduam. fuisset
agrestus. Uerum ille sine consilio e¬
git nichil. Nam habuit consilium
aꝓpħa: qui ait. Bonum est homini si
portauerit ugum ab adolescentia.
Q addit. Sedebit solitarius & tacebit.
quia leuauit se supra se. Sedebat si¬
bi iuuenculus secus pedes imari. hoc
enim nomen uiro: & aut discebat obe¬
dientiam. aut se didicisse docebat. Se¬

Expanded text:
Sed haec alterius temporis. 5. Nunc veSed haec alterius temporis. 5. Nunc vero sonuit in civitate quod factum erat, et commota est universa ad inopinatam novitatem. Stupebant autemeoque amplius, quo minus usitatam in gente fera. Videres tunc revelari ex multorum cordibus cogitationes. Plerique humano affectu pensantes factum, plangere et dolere, quod dilectus omnibus, delicatusque adolescens, duris se adeo laboribus mancipasset. Alii suspicati levitatem propter aetatem, diffidere de perseverantia, timere de casu. Nonnulli temeritatem causantes, indignari et fremere in eum, quod supra aetatem et vires inconsulte rem arduam fuisset aggressus. 661 Verum ille sine consilio egit nihil. Nam habuit consilium a Propheta, qui ait: Bonum est homini, si portaverit jugum ab adolescentia; et addit: Sedebit solitarius, et tacebit, quia levavit se supra se . Sedebat sibi juvenculus secus pedes Imarii hoc enim nomen viro, et aut discebat obedientiam, aut se didicisse docebat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
chias. formam uite accepturuis ab eo: qͥ
uiuum se tali damnauerat sepultura.
Et uide humilitatem. Aprimeua etate
in scã arte magistrum quod dubium
non est habuerat deum: et ecce factꝰ
est denuc discipulus hominis. homo
mittis &humilis corde. Si nesciebamus:
hoc uel solo nobis ipse probauit. Legans
hoc qui docere que non didicere conan¬
turꝰ. discipulos sibi coaceruantes. qui ñ¬
quam discipuli extitere: ceci duces cecoꝵ.
Malachias doctus a deo. doctorem nichi-¬
lominus. quesiuit hominem: et quidẽ
caute & sapienter. Quid simile queso
asferre quibatꝰ in quo eque daret. cape¬
ret ue expermencum. profectus suir:
Si malachie exemplum eis pro mini¬
mo est: pauli opus attendant. Non¬
ne euangłium suum qđ non ab ho¬
mine acccperat. sa xp̃o. cum homi¬
nibus tamen censuit conferendum.
ne forte in uacuum curreret. aut cu
nec ego. Si quis hoc sit uiderit ne
non tam securitas sit quam temerita.

Expanded text:
chias, formam vitae accepturus ab eo, qui chias, formam vitae accepturus ab eo, qui vivum se tali damnaverat sepultura. Et vide humilitatem. A primaeva aetate in sancta arte magistrum quod dubium non est habuerat Deum: et ecce factus est denuo discipulus hominis, homo mitis et humilis corde. Si nesciebamus, hoc vel solo nobis ipse probavit. Legant hoc, qui docere quae non didicere conantur, discipulos sibi coacervantes, qui nunquam discipuli exstitere, caeci duces caecorum. Malachias doctus a Deo, doctorem nihilo minus quaesivit hominem, et quidem caute, et sapienter. Quid simile, quaeso, afferre quibat, in quo aeque daret caperetque exprimentum profectus sui? Si Malachiae exemplum eis pro minimo est, Pauli opus attendant. Nonne Evangelium suum, quod non ab homine acceperat, sed a Christo cum hominibus tamen censuit conferendum, ne forte in vacuum curreret, aut cucnec ego. Si quis hoc scit, viderit, ne non tam securitas sit, quam temeritas.
Abbreviated transcription (Latin):
sum benedictiones duicedinis: Resigno
illi pocuis a quo sunt: & me pariter Et ego
enim ipsuis perdo ip̃am ad tempus ani¬
mam meam: ne perdam ineternum. W
quod sum & que habeo omnia: ubi michi
eque salua uti in manu actoris: Quis ita
ad seruandum sollicitus ad retinendum
potens: ad restituendum fidelis. Serua-¬
bit tuto: restituet oportune. Sine retrac¬
tatione me do ad seruiendum illide do¬
nis suis. Hon pocest michi perire ex om¬
nib que in opus pietatis expendero. for¬
te & sperare plus aliquid licet. Solet red¬
dere cum usura: qui dat gratis. Ita est:
etiam cumulabit & multiplicabit in ani¬
ma mea uirtutem. Hec cogitauit et fecit.
sciens absq facto uanas esse cogitationes
nacha. ipsa est in qua alitus est mala-¬
chias: & homo ille sc̃s. S austere ad modũ
uite: in exorabilis castigator corporis sui.
Cellam habens uixta eccłiam in ea mane¬
bat: ieiuniis & obsecrationib seruiens
die ac nocte. Ad hunc se contulit mala¬

Expanded text:
sum, benedictiones dulcedinis? Resigno sum, benedictiones dulcedinis? Resigno illi potius, a quo sunt, et me pariter. Et ego enim ipsius. Perdo ipsam ad tempus animam meam, ne perdam in aeternum. Et quod sum, et quae habeo omnia, ubi mihi aeque salva, uti in manu Auctoris? Quis ita ad servandum sollicitus, ad retinendum potens, ad restituendum fidelis? Servabit tuto, restituet opportune. Sine retractatione me do ad serviendum illi de donis suis. Non potest mihi perire ex omnibus, quae in opus pietatis expendero. Forte et sperare plus aliquid licet. Solet reddere cum usura qui dat gratis. Ita est. Etiam cumulabit, et multiplicabit in anima mea virtutem. » Haec cogitavit, et fecit, sciens absque facto vanas esse cogitationes acha ipsa est, in qua alitus est Malachias, et homo ille sanctus, et austerae admondum vitae, inexorabilis castigator corporis sui, cellam habens juxta ecclesiam. In ea manebat, jejuniis et obsecrationibus serviens die ac nocte. Ad hunc se contulit Mala
Abbreviated transcription (Latin):
ab ineunte adolescentia eius cepit manifes¬
tius apparere quid esset in homine: et gra¬
tia dei in illo uacua non uideri. Uidens e¬
nim industrius adolescens. quam in ma-¬
ligno mundus positus sit. & cogitans qua¬
iem spiritum accepisset: dicebat intra sẽ.
Non est spiritus huius mundi iste. Quid
isti & illi: Non est societas aiti ad alterum:
non plus quam luci ad tenebras. Meus
ex deo est o scio que in illo donata sunt
michi. Inde michi interim adhuc in nocen
cie fames: inde quoq illa eo securior. quo
secretior. gła mea testimonium conscien¬
tie mee Nil horum michi tutum sub prin-¬
cipe mundi. Deinde habeo thesaurum
hunc in fictili uase. Uerendum ne im¬
ping at & frangatur: & esfundatur ole¬
um leticie quod porto. Et quidem non
imping ere inter saxa & scopulos. distor¬
te. & anfranctuose uie & uite huius: diffi-¬
cillimum. Ita ne in momento perdam
simul omnes. quib ab inicio preuentus

Expanded text:
ab ineunte adolescentia ejus, coepit manifesab ineunte adolescentia ejus, coepit manifestius apparere quid esset in homine, et gratia Dei in illo vacua non videri. Videns enim industrius adolescens, quam in maligno mundus positus sit , et cogitans qualem spiritum accepisset, dicebat intra se: « Non est spiritus hujus mundi iste. Quid isti, et illi? Non est societas alteri ad alterum, non plus quam luci ad tenebras. Meus ex Deo est, et scio quae in illo donata sunt mihi. Inde mihi interim adhuc innocenti inde justitiae fames, inde quoque illa eo securior, quo secretior, gloria mea est, testimonium conscientiae meae. Nil horum mihi tutum sub principe mundi. Deinde habeo thesaurum hunc in fictili vase. Verendum ne impingat et frangatur, et effundatur oleum laetitiae quod porto. Et quidem non impingere inter saxa et scopulos distortae et anfractuosae viae et vitae hujus difficillimum. Itane momento perdam simul omnes, quibus ab initio praeventus
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ& magne in puero dederit insigne spei.
Excitus aliqñ opinione cuiusdam
magistri. erat enim famosus in discipli¬
nis quas dicunt liberales: adiuit illum
discendi cupiditate. Qiuippe extrema
iam puericie captans ad eas litteras anhe-¬
labat. Intrans uero domum: uidit uirũ
ludentem subula. crebrisq sulcancem
tractib. nescio quo notabili modo parie¬
tem Et solo uisu osfensus puer serius qd̃
leuitatem redoleret resiliuit ab eo: ac de¬
inceps illum nec uidere curauit. Ita cum
esset studiosissimus litteraruni: pre ho¬
nesto tamen spreuit eas uirtutis amator.
Tali quodam preludio puer preparabat᷑
ad eum. qui se manebat in fortiori etate
conflictum: iam q ipse aduersarium pro-¬
uocabat Et malachie quidem puericre
sic erat. Porro adolescentiam simili transi¬
uit simplicitate & puritate: nisi quod cres¬
cente etate crescebat simul illi sapientia &
gratia. apud dm̃ et homines. Hinciã idẽ

Expanded text:
et magnae in puero dederit insigne spei. et magnae in puero dederit insigne spei. Excitus aliquando opinione cujusdam magistri erat enim famosus in disciplinis, quas dicunt liberales, adivit illum discendi cupiditate. Quippe extrema jam pueritiae captans, ad eas litteras anhelabat. Intrans vero domum, vidit virum ludentem subula, crebrisque sulcantem tractibus nescio quo notabili modo parietem. Et solo visu offensus puer serius, quod levitatem redoleret, resilivit ab eo, ac deinceps illum nec videre curavit. Ita cum esset studiosissimus litterarum, prae honesto tamen sprevit eas virtutis amator. Tali quodam praeludio puer praeparabatur ad eum, qui se manebat in fortiori aetate conflictum: jamque ipse adversarium provocabat. Et Malachiae quidem pueritia sic erat. Porro adolescentiam simili transivit simplicitate et puritate: nisi quod crescente aetate, 660 crescebat simul illi sapientia et gratia apud Deum et homines. 3. Hinc jam, id est