comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
numerabilia sunt: ꝑ que cauillant᷑. cũ pulcherrime qͥd
bis dicant᷑. in telligant. Enĩ sic omnia sapientis ẽẽ ÷
ut nichilominꝰ ꝓpͥũ quisq in reb suis dominiũ habeat. quẽ¬
ad̃m sub optimo rege. omnia rex imperio possidet. singłi
dominio. Tempus istius ꝓbande rei ueniet. Interĩ hoc huic
questioni sat est. Me id qd̃ alit̾ sapientis ẽ. alit̾ meũ ẽ. posse
donaresapienti. Nec mirũ est aliqͥd ei cuiꝰ est totũ: posse do¬
nare. Conduxi domũ a te. In hac aliqͥd tuũ ẽ. aliqͥd meũ. Res
tua: usus rei tue: meus est. Itaq nec fructus tanges colono tuo
ꝓhibente. quãuis intua possessione nascantur. et si annona
carior fuerit auc fames. heu frustra magnũ alteriꝰ spectabi¬
lis aceruũ. in tuo natũ. in tuo positũ. in horrea iterũ tua
Nec conductũ meũ quãquã sis dñs. in trabis: nec seruũ

Expanded text:
numerabilia sunt, per quae cavillantur, cum pulcherrime, quid numerabilia sunt, per quae cavillantur, cum pulcherrime, quid a nobis dicatur, intellegant. Etenim sic omnia sapientis esse dico, ut nihilo minus proprium quisque in rebus suis dominium habeat, quemadmodum sub optimo rege omnia rex imperio possidet, singuli dominio. Tempus istius probandae rei veniet; interim hoc huic quaestioni sat est me id, quod aliter sapientis est, aliter meum est, posse donare sapienti. Nec mirum est aliquid ei, cuius est totum, posse donari. Conduxi domum a te ; in hac aliquid tuum est, aliquid meum : res tua est, usus rei tuae meus est. Itaque nec fructus tanges colono tuo prohibente, quamvis in tua possessione nascantur, et, si annona carior fuerit aut fames. Heu ! frustra magnum alterius spectabis acervum in tuo natum, in tuo positum, in horrea iturum tua. Nec conductum meum, quamquam sis dominus, intrabis nec servum
Abbreviated transcription (Latin):
tuit eripi etiã si noluisset. Quẽad̾m ꝓbemꝰ omnia. Nunc enim
om̃ia sapientis eẽ. int̾duos conuenit. Illud qđ querit᷑ colligñ¬
dũ ẽ. quomͦ liberalitatis materia aduersus eũ suꝑsit. cuiꝰ uni¬
uersa eẽ. concessimꝰ. Omĩa pr̃is sunt: que in liberorũ manu st̃.
Quis tñ nescit aliqͥd donare ⁊ filiũ patri: Omnia deoꝵ sunt. Ta¬
men ⁊ diis donũ posuimꝰ ⁊ stipẽ iecimꝰ. Non ideo qd̾ habeo me¬
ũ ñ est. simeũ tuũ ẽ. Potest enĩ idẽ eẽ meũ ⁊ tuũ. Isinquit¬
cuiꝰ ꝓstitute sunt: leno ẽ. Omnia aut sapientis sunre. Int̾
omnia ⁊ ꝓstitute st̃. Ergo ꝓstiture sapientis st̃. Leno autẽ
est cuiꝰ ꝓstitute sunt. ergo sapiens: leno ẽ. Sic illũ uetar
emere. Dicunt enĩ nemo rẽ suã emit. Omnia autẽ sapien¬
tis sunt. Ergo sapiens nichil emit. Sic uetant ⁊ mutuum
sumere. quia nemo usuram ꝓpecunia sua pendat. In¬

Expanded text:
tuit eripi, etiam si noluisset. Quemadmodum probemus omnia ? Nunc enim tuit eripi, etiam si noluisset. Quemadmodum probemus omnia ? Nunc enim omnia sapientis esse inter duos convenit ; illud, quod quaeritur, colligendum est, quomodo liberalitatis materia adversus eum supersit, cuius universa esse concessimus. Omnia patris sunt, quae in liberorum manu sunt ; quis tamen nescit donare aliquid et filium patri ? Omnia deorum sunt ; tamen et dis donum posuimus et stipem iecimus. Non ideo, quod habeo, meum non est, si meum tuusunt ; inter omnia et prostitutae sunt ; ergo prostitutae sapientis sunt. Leno autem est, cuius prostitutae sunt ; ergo sapiens leno est," Sic illum vetant emere, dicunt enim : " Nemo rem suam emit ; omnia autem sapientis sunt ; ergo sapiens nihil emit." Sic vetant mutuum sumere, quia nemo usuram pro pecunia sua pendat. In
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ sapienti. cui quicqͥd datur. de suo datur. At quidicitis
sapienti posse donari. Idẽ autẽ mescito ⁊ de amicis int̾roga¬
re. Omnia dicitis illis eẽ. cõmunia. Gͦnemo quicquã donare
amico potest. Donat illi enĩ cõmunia. Nichil ꝓhibet aliqͥd ⁊
sapientis eẽ etiã eiꝰ qͥ possidet cui datũ ⁊ assign̾atũ ẽ. Iureci¬
uili: omnia regis sunt. ⁊ tam̃ illa quoꝵ ad regẽm ꝑtinet uniu̾¬
sa possessio in singłos dños descripta sunt ⁊ una queq res:
habet possessorẽ suũ. Itaq dare regi ⁊domũ ⁊ mancipiũ. ⁊ pe¬
cuniã possumꝰ. nec donare illi de suo dicimur. Ad regẽ enim
potestas omniũ ꝑtinet. Ad singłos: ꝓpͥetates. fines athenien-¬
siũ aut cãpanoꝵ uocamꝰ. quos deiñ inter se uicini priuata t̾mi¬
enĩ a deo nichil habet seruus: qr ñ ẽ habiturus. si dñs illũ ha¬
bere noluerit. Nec ideo ñ ẽ munus cũ uolens dedit. quia po¬

Expanded text:
dari sapienti, cui, quidquid datur, de suo datur ; atqui dicitis dari sapienti, cui, quidquid datur, de suo datur ; atqui dicitis sapienti posse donari. Idem autem me scito et de amicis interrogare. Omnia dicitis illis esse communia ; ergo nemo quicquam donare amico potest ; donat enim illi communia." Nihil prohibet aliquid et sapientis esse et etiam eius, qui possidet, cui datum et adsignatum est. Iure civili omnia regis sunt, et tamen illa, quorum ad regem pertinet universa possessio, in singulos dominos discripta sunt, et unaquaeque res habet possessorem suum. Itaque dare regi et domum et mancipium et pecuniam possumus nec donare illi de suo dicimur ; ad regem enim potestas omnium pertinet, ad singulos proprietates. Fines Atheniensium aut Campanorum vocamus, quos deinde inter se vicini privata termienim ideo nihil habet servus, quia non est habiturus, si dominus illum habere noluerit ; nec ideo non est munus, cum volens dedit, quia po
Abbreviated transcription (Latin):
strib turmis. Quẽad̾m dii immortales regnũ in ermes regt̃.¬
⁊ illis rerũ suarũ exedito tranqͥlloq tutela ẽ. ita hic officia
sua quãuis latissime pateant. sine tum ultu obit. ⁊ omne
humanũ genus potentissimꝰ eiꝰ optimꝰq infra se uidet. Deri¬
deas licet: ingentis sp̃c res est. cũ orientẽ occidentẽq lustraue-¬
ris. animo. quo etiã remota ⁊ solitudinib interclusa penitnͣ¬
tur. cũ tot animalia tantã copiã rerũ quas natura beatis¬
issime fundit. aspexeris. emittere hanc dei uocẽ. hei
mea sunt. Sic fit ut nichil cupiat. qr nichil est extra omĩa.
hoc ip̃m inquis uolui. teneo te. uolo uidere quomͦ ex his la-¬
queis in quos tua sponte decidisti. expliceris. Dic mͥ quẽ ad¬
modũ potest aliquis donare sapienti si omnia sapientis sunt:
Nam id quoq qd̾ illi donat. ipsiꝰ est. Itaq ñ potest dari bñfi

Expanded text:
stribus turmis. Quemadmodum di immortales regnum inermes regunt etstribus turmis. Quemadmodum di immortales regnum inermes regunt et illis rerum suarum ex edito tranquilloque tutela est, ita hic officia sua, quamvis latissime pateant, sine tumultu obit et omne humanum genus potentissimus eius optimusque infra se videt. Derideas licet : ingentis spiritus res est, cum Orientem Occidentemque lustraveris animo, quo etiam remota et solitudinibus interclusa penetrantur, cum tot animalia, tantam copiam rerum, quas natura beatissime fundit, adspexeris, emittere hanc dei vocem : " Haec omnia mea sunt ! " Sic fit, ut nihil cupiat, quia nihil est extra omnia. " Hoc ipsum," inquis, " volui! teneo te ! Volo videre, quomodo ex his laqueis, in quos tua sponte decidisti, expliceris. Dic mihi. Quemadmodum potest aliquis donare sapienti, si omnia sapientis sunt ? Nam id quoque, quod illi donat, ipsius est. Itaque non potest beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
qua se in ꝓfundũ in exploratũ ⁊ in mensũ auidit᷑ate ceca
ꝓrsus inmitteret. Qͥd inter est qđ eripuit regna quot ded̾it
quantũ t̾rarũ tributo p̾mat: tantum illi deest. quantum
cupit. Nec alexandri tantũ uitiũ fure. quẽ ꝑ liberi. herculisq
uestigia felixtemeritas egit. s omniũ quos fortuna irritaũ
implendo. Cytũ ⁊ cabissen ⁊ totũ regni ꝑsici stemma ꝑcense.
Quẽ inuenies cui modũ imꝑii sacietas fecerit. qui non uitã
in aliqua ulteriꝰ ꝓcedendi cogitatione finierit: Nec id mirũ
est qͥcquid cupiditati contingit. penitꝰ haurit᷑ i conditur. Nec
int̾ est quantũ eo qđ in explebile ẽ congeras. unus est sapiens
cuiꝰ omnia sc̃. nec ex difficili tuenda. Non habet mittendos tͣns
maria legatos nec metenda in ripis hostilib castra. ñ opor¬
tunis castellis disponenda p̃sidia. ñ opus ẽ. legione nec eque¬

Expanded text:
qui se in profundum inexploratum et immensum aviditate caeca qui se in profundum inexploratum et immensum aviditate caeca prosus immitteret ? Quid interest, quot eripuerit regna, quot dederit, quantum terrarum tributo premat ? Tantum illi deest, quantum cupit. Nec hoc Alexandri tantum vitium fuit, quem per Liberi Herculisque vestigia felix temeritas egit, sed omnium, quos fortuna irritavit implendo. Cyrum et Cambysen et totum regni Persici stemma percense. Quem invenies, cui modum imperii satietas fecerit, qui non vitam in aliqua ulterius procedendi cogitatione finierit ? Nec id mirum est ; quidquid cupiditati contingit, penitus hauritur et conditur, nec interest, quantum eo, quod inexplebile est, congeras. Unus est sapiens, cuius omnia sunt nec ex difficili tuenda. Non habet mittendos trans maria legatos nec metanda in ripis hostilibus castra, non opportunis castellis disponenda praesidia ; non opus est legione nec eque
Abbreviated transcription (Latin):
rixantiũ ambitus concutit. ⁊ea que intolerabilis exalto ueñ.
ubi dedis fame creditũ est. uitiisq illos nr̃is estimauimꝰ. hãc
uoluntatẽ equalẽ in trepidã nũquã sensurã sui tediũ. ꝑcip̃
hic quẽ deformamꝰ. quẽ maxime ut ita dicã diuini uiris atq
humani peritus. hic p̃sentib gaudet. ex futuro ñ pendet.
Nichil enĩ firmi habet. que incerta ꝓpensus est. Magnis itaq
curis exemptus ⁊ distorquentibꝰ mentẽ. nichil sperat aut
cupit nec se mittit indubiũ: suo contentus. Ne & illũ existi¬
mes paruo eẽ contemptũ. omnia illiꝰ sunt. Nec sic quẽ adm
alexandri fuerunt cuiquã in littore rubrimaris steterat
plus deerat. quã qr uenerat. Illiꝰ nec ea quidẽ erant que te-¬
nebat ac uicerat. cũ in oceano onesicritus p̃missus explora¬
tor erraret. ⁊ bella in ignoto mari quereret: non satis appa¬
rebat inopẽ eẽ. qui extra nature terminos arma ꝓferret.

Expanded text:
rixantium ambitus concutit, et ea, quae intolerabilis ex alto venit, rixantium ambitus concutit, et ea, quae intolerabilis ex alto venit, ubi de dis famae creditum est vitiisque illos nostris aestimavimus." Hanc voluptatem aequalem, intrepidam, numquam sensuram sui taedium percipit hic, quem deformamus cum maxime, ut ita dicam, divini iuris atque humani peritus. Hic praesentibus gaudet, ex futuro non pendet ; nihil enim firmi habet, qui in incerta propensus est. Magnis itaque curis exemptus et distorquentibus mentem nihil sperat aut cupit nec se mittit in dubium suo contentus. Et ne illum existimes parvo esse contentum, omnia illius sunt, non sic, quemadmodum Alexandri fuerunt, cui, quamquam in litore rubri maris steterat, plus deerat, quam qua venerat. Illius ne ea quidem erant, quae tenebat aut vicerat, cum in oceano Onesicritus praemissus explorator erraret et bella in ignoto mari quaereret. Non satis apparebat inopem esse, qui extra naturae terminos arma proferret,
Abbreviated transcription (Latin):
sint ⁊ sineulla mora ueniat illa turpis honestiq distinctio.
Sciat nec malũ eẽ. ullũ nisi tupe. nec bonũ nͥ honestũ. hac re¬
gła: uite oꝑa distribaiat. Ad hanc legẽ. ⁊ agat cuncta ⁊ exigat.
miserrimosq mortaliũ iudicet in quantiscũq opib reful¬
gebunt uentri. ac libidini deditos. quoꝵq animus in ertiotio
torpet. Dicat sibi ipse. Uoluptas fragilis ẽ. breuis fastidio ob¬
iecta. quo auidius hausta ẽ: citiꝰ in contrariũ recidens. Cuiꝰ
subinde necesse ẽ. aut peniteat aut pudeat. In qua nichil ẽ
magnificũ. aut qđ̃ naturã hominis diis ꝓrimi deceat. Res
ulis menbroꝵ turpiũ aut uiliũ ministerio ueniens.
tu feda. Illa est uoluptas ⁊ homine ⁊ uiro digna ñ implere
corpus nec saginare nec cupiditates irritare. quareĩ tutissi¬
ma ẽ. quies. s ꝑturbatione carere. ⁊ ea quã hominũ inter se

Expanded text:
sint et sine ulla mora veniat illa turpis honestique distinctio. sint et sine ulla mora veniat illa turpis honestique distinctio. Sciat nec malum esse ullum nisi turpe nec bonum nisi honestum. Hac regula vitae opera distribuat; ad hanc legem et agat cuncta et exigat miserrimosque mortalium iudicet, in quantiscumque opibus refulgebunt, ventri ac libidini deditos quorumque animus inerti otio torpet. Dicat sibi ipse : " Voluptas fragilis est, brevis, fastidio obiecta, quo avidius hausta est citius in contrarium recidens, cuius subinde necesse est aut paeniteat aut pudeat, in qua nihil est magnificum aut quod naturam hominis dis proximi deceat, res humilis, membrorum turpium aut vilium ministerio veniens, exitu foeda. Illa est voluptas et homine et viro digna non implere corpus nec saginare nec cupiditates irritare, quarum tutissima est quies, sed perturbatione carere et ea, quam hominum inter se
Abbreviated transcription (Latin):
nichil. Si contẽptor omniũ quib torquet᷑ uita dũ ornat᷑. eo per¬
ductus ẽ. ut illi liqueat mortẽ nullius mali materiã eẽ mul¬
toꝵ finẽ. si animũ uirtuti consecrauit. ⁊ quacũq uocat illa
planũ putat. Si sociale animal ⁊ in cõmune genitus. mun¬
dũ ut unam domũ spectat. ⁊ conscientiã suã diis aꝑuit. sẽꝑq
tanquã in publico uiuit. se magis ueritus quã alios. Subduc¬
tus ille tẽpestatib in solido acsereno stetit. consũmauit scientiã
utilẽ ac necessariã. Reliqua oblectam̃ta otii sunt. Licet enim
iam in tutũ retracto animo. ad hec quoq excurrere. cultũ ñ
robur ingeniis ad ferentia. hec demetrius nr̃ utraq manu
tenere ꝓficientẽ iubet. hec nusquã dimittere immo ad ficẽ.
⁊ partem sui facere. eoq cotidiana meditatione ꝑduci. ut sua
sponte occurrant. salutaria ⁊ ubiq acstatim desiderata presto

Expanded text:
nihil; si contemptor omnium, quibus torquetur vita, dum ornatur, eo pernihil; si contemptor omnium, quibus torquetur vita, dum ornatur, eo perductus est, ut illi liqueat mortem nullius mali materiam esse, multorum finem ; si animum virtuti consecravit et, quacumque vocat illa, planum putat ; si sociale animal et in commune genitus mundum ut unam omnium domum spectat et conscientiam suam dis aperuit semperque tamquam in publico vivit se magis veritus quam alios : subductus ille tempestatibus in solido ac sereno stetit consummavitque scientiam utilem ac necessariam. Reliqua oblectamenta otii sunt ; licet enim iam in tutum retracto animo ad haec quoque excurrere cultum, non robur, ingeniis adferentia." Haec Demetrius noster utraque manu tenere pro fidentem iubet, haec nusquam dimittere, immo adfigere et partem sui facere eoque cotidiana meditatione perduci, ut sua sponte occurrant salutaria et ubique ac statim desiderata praesto
Abbreviated transcription (Latin):
ddeos sorbeat est canti ut tu coargueris. ista concedere possunt
cibi etiam inuito. euntq ista tua causa etiã si maior illisalia
ac prior causa est: Adice nunc qd ñ externa cogunt deos. sed
sua illis in legẽ eterna uoluntas est. Statuert̃ que ñ mutaret.
Itaq ñ possunt uideri facturi aliqͥd quãuis nolit. qͥa quicqͥd
desinere non possint. ꝑseuerare uolueriͣnt. nec umquã pͥmi
consilũ deospenitet. Sine dubio stare illis ⁊descissere in contra¬
riũ non licet. S ñ obaudio quã qͥa uis sua illos inꝓpositoter¬
nec. nec inbecillitate ꝑmanent. s qi ñ licet ab optimis aber¬
rare ⁊ sic ire decretũ ẽ. in pͥma autẽ illa constitutione cũ uini¬
uersa disponerent. etiam nr̃a uiderunt: rationẽq hoĩs¬
ita cõplectit᷑. s didicit a se petere diuitias. Si deoꝵ homini¬
q formidinẽ eietit. ⁊ scit ñ multũ eẽ ab homine timendũ adeo

Expanded text:
deos sorbeat." Est tanti, ut tu coarguaris, ista concidere ? Prosunt deos sorbeat." Est tanti, ut tu coarguaris, ista concidere ? Prosunt tibi etiam invito euntque ista tua causa, etiam si maior illis alia ac prior causa est. Adice nunc, quod non externa cogunt deos, sed sua illis in lege aeterna voluntas est. Statuerunt, quae non mutarent ; itaque non possunt videri facturi aliquid, quamvis nolint, quia, quidquid desinere non possunt, perseverare voluerunt, nec umquam primi consilii deos paenitet. Sine dubio stare illis et desciscere in contrarium non licet, sed non ob aliud, quam quia vis sua illos in proposito tenet ; nec imbecillitate permanent, sed quia non libet ab optimis aberrare et sic ire decretum est. In prima autem illa constitutione, cum universa disponerent, etiam nostra viderunt rationemque hoinfinita complectitur, sed didicit a se petere divitias ; si deorum hominumque formidinem eiecit et scit non multum esse ab homine timendum, a deo
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. cui ñ est ꝑiculũ desinendi uertendiq se in contrariũ. cũ ex
iuerso nemo eque uideri debeat uelle. quã cuiꝰ uoluntas usꝙ
eo certa ẽ. ut eterna sit. Ansiis quoq uult qͥ potest statim nol¬
le. Is ñ udebit᷑ uelle. in cuiꝰ naturam ñ cadit. nolle. Agendũ
inquit si possunt resistant. hoc dicis. omnia ista ingentib ir¬
teruallis diducta. ⁊ incustodiã uniuersa disposita stationes
suas deserant. subita confusione rerũ sidera siderib incurrant.
⁊irupta terũ concordia in ruinã diuina labant̃. contextꝰq uelo¬
citatis citatissime intot scła ꝓmissas uices. in medio itinere de¬
stituat. ⁊ que nunc alt̾nis eunt redeuntq oportunis libram̃tis
mundũ exequo temꝑantia repentino concrem̃tur incendio. ⁊ ex
tanta uarietate soluant᷑ atq eant inunũ omnia. Ignis cunc¬
ta possideat. quẽ dem̃ pigra nõs occupet. ⁊ ꝓfaͣnda uorago doc

Expanded text:
esse, cui non est periculum desinendi vertendique se in contrarium, cum ex esse, cui non est periculum desinendi vertendique se in contrarium, cum ex diverso nemo aeque videri debeat velle, quam cuius voluntas usque eo certa est, ut aeterna sit ? An, si is quoque vult, qui potest statim nolle, is non videbitur velle, in cuius naturam non cadit nolle ? " Agedum," inquit, " si possunt, resistant." Hoc dicis : " Omnia ista ingentibus intervallis diducta et in custodiam universi disposita stationes suas deserant ; subita confusione rerum sidera sideribus incurrant, et rupta rerum concordia in ruinam divina labantur, contextusque velocitatis citatissimae in tot saecula promissas vices in medio itinere destituat, et, quae nunc alternis eunt redeuntque opportunis libramentis mundum ex aequo temperantia, repentino concrementur incendio, et ex tanta varietate solvantur atque eant in unum omnia ; ignis cuncta possideat, quem deinde pigra nox occupet, et profunda vorago tot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsunt ut ꝑ nos ꝓsint sibi. Qd enim nos conferre illis possumꝰ.
Sciam inqͥuit solẽ aclunã nob̃ uelle. nob̃ ꝓdesse. si nolle po¬
tuerint illis autẽ ñ licet ñ moueri. Ad sũmã consistant et
opus suũ intermittant. hoc uide quot modis refellat᷑. Non
ideo munus uult qui non potest nolle. Ergo maximũ argu¬
mentũ est firma uoluntatis nemutare quidẽ posse. Uirbonꝰ
non potest ñ facere qđ facit. Non enĩ erit bonus: nͥ fecerit. Sͦ
nec bonus uir bñficiũ dat. qr facit qđ debet. Non potest aũ
non facere qđ debet. Preterea multũ inter est utrũ dicas. Non
facere: ñ debeo ip̃i bñficiũ s cogenti. Si necesse ẽ. illi uelle. ob
hoc q nichil habet meliꝰ qđ uelit ip̃e se cogit. lta qđ canquã
coacto ñ deberẽ. tanquã cogenti debeo. Desinant inquit uelle.
hoc loco łͥ occurrat. Qͥs tam demens ẽ. ut eam neget uoluutatẽ

Expanded text:
prosunt, ut per nos prosint sibi ; quid enim nos conferre illis possumus ? " prosunt, ut per nos prosint sibi ; quid enim nos conferre illis possumus ? " Sciam," inquit, " solem ac lunam nobis velle prodesse, si nolle potuerint ; illis autem non licet non moveri. Ad summam consistant et opus suum intermittant." Hoc vide quot modis refellatur. Non ideo minus vult, qui non potest nolle ; immo maximum argumentum est firmae voluntatis ne mutari quidem posse. Vir bonus non potest non facere, quod facit ; non enim erit bonus, nisi fecerit ; ergo nec bonus vir beneficium dat, quia facit, quod debet, non potest autem non facere, quod debet. Praeterea multum interest, utrum dicas : " Nfacere, non debeo ipsi beneficium, sed cogenti; si necesse est illi velle ob hoc, quia nihil habet melius, quod velit, ipse se cogit ; ita, quod tamquam coacto non deberem, tamquam cogenti debeo. " Desinant," inquit, " velle." Hoc loco tibi illud occurrat : Quis tam demens est, ut eam neget voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniã credat. ñ dicã me illiꝰ debitorẽ. nec hoc es alienũ ꝓfi¬
tebor. aut candidatꝰ aut reus. aut exsoluendũ tam̃ hoc: porti¬
onẽ meam dabo. Sic istiꝰ muneris qđ uniuersis datur debitorẽ
me nego: quia mͥ quidẽ dedit s ñ ꝓpt̾ me. ⁊ mͥ qͥdẽ. s nescieis
an mͥ daret. Nichilominꝰ aliqͥd mͥ dependendũ sciã. qa ad me
quoq circuitu longo ꝑuenit. ꝓpt̾ me debet faccũ eẽ. qđ me
obliget. Isto inqͥt modo. nec lune nec soli qͥcquã debes. Non
it ꝓpẽ te mouentur. S cũ in hoc moueantur ut uniuersa cõ¬
seruent.⁊ ꝓ me mouent᷑. U niuersoꝵ enĩ pars sũ. Adice nunc
qd nr̃a ⁊horũ conditio: dissimilis est. Nam qͥ mͥ ꝓdest ut ꝑme
ꝓsit tibi: Non dedit bñficiũ. qr me instrumentũ utilitatissue
fecit. Sol aũt iluna etiã sinobis ꝓsunt sua causa. ñ in hoc tñ

Expanded text:
pecuniam credat, non dicam me illius debitorem nec hoc aes alienum profipecuniam credat, non dicam me illius debitorem nec hoc aes alienum profitebor aut candidatus aut reus ; ad exsolvendum tamen hoc dabo portionem meam. Sic istius muneris, quod universis datur, debitorem me nego, quia mihi quidem dedit sed non propter me, et mihi quidem, sed nesciens, an mihi daret; nihilo minus aliquid mihi dependendum sciam, quia ad me quoque circumitu longo pervenit. Propter me debet factum esse, quod me obliget. " Isto," inquit, " modo nec lunae nec soli quicquam debes ; non enim propter te moventur." Sed cum in hoc moveantur, ut universa conservent, et pro me moventur ; universorum enim pars sum. Adice nunc, quod nostra et horum condicio dissimilis est ; nam qui mihi prodest, ut per me prosit sibi, non dedit beneficium, quia me instrumentum utilitatis suae fecit; sol autem et luna, etiam si nobis prosunt sua causa, non in hoc tamen
Abbreviated transcription (Latin):
prãs debes non tantũ mͥ prãre. s tanquã mͥ. Non potes obidq̃¬
tanquã ab uno: Nich cũ omnib soluam qdđ cũ omnib debeo:
Negas inqͥt nullũ dare bñficiũ eũ qui megratuita naue ꝑflum̃
padũ tulit: Nego. Aliqͥd boni facit. bñficium non dat. facit enĩ
aut sua causa. aut utiq non mea. Ad summã ne ip̃e quidẽ se mͥ
sue prãt.⁊ ꝓ hoc alud qđdam cõmodũ expectat. quã qđ asin¬
bunt. Q ani debeant: Debebunt autẽ ñ tanquã ꝓpriũ bñficũ
s canquã publice partiri. Nullã in qͥt habuit cogitationem¬
tẽ dare. nec in me direxit animũ. Ita quare ei debeã qui me sibi
non substituit. cũ facturus eẽt. qđ fecit: primũ cũ cogitauit
etiam si non mea: publica tñ nota conprendit. Dem̃ ego quoq
ꝓme soluam: s tanquã ꝓ patria conferam. Siquis patriemee

Expanded text:
 quod praestas, debes non tantum mihi praestare, sed tamquam mihi ; non potes ob id qu quod praestas, debes non tantum mihi praestare, sed tamquam mihi ; non potes ob id qu? Tamquam ab uno nihil; cum omnibus solvam, quod cum omnibus debeo. " Negas," inquit, " ullum dare beneficium eum, qui me gratuita nave per flumen Padum tulit ? " Nego. Aliquid boni facit, beneficium non dat ; facit enim aut sua causa aut utique non mea ; ad summam ne ipse quidem se mihi suae praestat et pro hoc aliud quoddam commodum expectat, quam quod a sinbunt ? " Quidni debeant ? debebunt autem non tamquam proprium beneficium, sed tamquam publici partem. " Nullam," inquit, " habuit cogitatione proprie dare nec in me direxit animum ; ita quare ei debeam, qui me sibi non substituit, cum facturus esset, quod fecit ? " Primum, cum cogitavit etiam si non mea, publica tamen nota comprendit. Deinde ego quoque me solvam, sed tamquam pro patria conferam. Si quis patriae meae
Abbreviated transcription (Latin):
sidiam. Tum ingeniũ latens. ⁊ pigrũ iniecta ut ita dicãma¬
ni extraxit nec que sciebat maligne dispensauit. quo diuitius
eẽt necessarius. sed cupit si posset unuiersa tnͣffundere. Ingͣ c
sũ nͥillũ int̾gratissimas necessitudines diligo. Sordidissimoꝵ
quoq artificiorũ institutoribꝰ supͣ constitutũ aliqͥd adiecunꝰ.¬
srnob oꝑa illon enixior uisaẽ ⁊gubnatori ⁊ opifici iulissime nẽ¬
debere quã pepigit. ingratus est. Adice qđ taluĩ studioꝵ tradiĩ¬
tio miscet animos. hoccũ factũ ẽ. tam medico quã p̃ceptori p̃ciũ
opesoluit᷑. animi debet᷑. platon cũ flum̃ naue tnsissec. nec ab
illo qͥequã petitor exegisset. honori hoc suo datũ credens. dixit
positũ illi et̃ apud platonẽ officiũ. Dem̃ paulo post eũ aliũ
atq aliũ gratis eade sedulitate tnsueheret: negauit illi iam
apud platonẽ positũ officium. Nã ut tͥ debeam aliqͥd ꝓ eo qđ

Expanded text:
sidiam ; tum ingenium latens et pigrum iniecta, ut ita dicam, masidiam ; tum ingenium latens et pigrum iniecta, ut ita dicam, manu extraxit ; nec, quae sciebat, maligne dispensavit, quo diutius esset necessarius, sed cupit, si posset, universa transfundere : ingratus sum, nisi illum inter gratissimas necessitudines diligo. Sordidissimorum quoque artificiorum institoribus supra constitutum aliquid adiecrum opera enixior visa est ; et gubernatori et opifici vilissimae merdebere, quam pepigit, ingratus est. Adice, quod talium studiorum traditio miscet animos ; hoc cum factum est, tam medico quam praeceptori pretium operae solvitur, animi debetur. Platon cum flumen nave transisset nec ab illo quicquam portitor exegisset, honori hoc suo datum credens dixit positum illi esse apud Platonem officium; deinde paulo post, cum alium atque alium gratis eadem sedulitate transveheret, negavit illi iam apud Platonem positum officium. Nam ut tibi debeam aliquid pro eo,
Abbreviated transcription (Latin):
funderet que sciebat. non didici sed excepi. Quid gͦ ẽ quare istiᷤ
debeamꝰ multũ: Non quia pluris ẽ qđ uendiderunt quã emi¬
mus. s qͥa nob̾ ipsis aliqͥd prestiterunt. Ille magis p̃pendit qͣ
medico necesse est. ꝓme ñ ꝓfama artis extimuit. Nonfuit con-¬
tentꝰ remedia monstrare. ⁊ admouit. Interea sollicitꝰ ad sedit.
ad suspecta tempora occurrit. Nullũ ministeriũ illi oneri. nul¬
lũ fastidio fuit. Gemitꝰ meos. ñ securꝰ audiuit. In turba multoꝵ
inuocantiũ: ego illi potissima curatio fui. tantũ aliis uacauit.
quantũ mea ualitudo ꝑmiserat. huic ego ñ tanquã medico: sed
tanquã amico. obligatus sũ. Alter rursus docendo ad laborẽ et
tediũ tulit. Preter illa que aprecipientib in cõmune dicuntur.
aliquando in stillauit ac tradidit. hortando bonã indolem ere¬
xit. im laudlib adfecit animũ. mͦ ammonitionibꝰ discussit de¬

Expanded text:
funderet, quae sciebat, non didici, sed excepi. Quid ergo est, quare istis funderet, quae sciebat, non didici, sed excepi. Quid ergo est, quare istis multum debeamus ? Non quia pluris est, quod vendiderunt, quam emimus, sed quia nobis ipsis aliquid praestiterunt. Ille magis pependit, quam medico necesse est ; pro me, non pro fama artis extimuit ; non fuit contentus remedia monstrare : et admovit ; inter sollicitos adsedit, ad suspecta tempora occurrit ; nullum ministerium illi oneri, nullum fastidio fuit ; gemitus meos non securus audivit; in turba multorum invocantem ego illi potissima curatio fui ; tantum aliis vacavit, quantum mea valetudo permiserat : huic ego non tamquam medico sed tamquam amico obligatus sum. Alter rursus docendo et laborem et taedium tulit ; praeter illa, quae a praecipientibus in commune dicuntur, aliqua instillavit ac tradidit, hortando bonam indolem erexit et modo laudibus fecit animum, modo admonitionibus discussit de
Abbreviated transcription (Latin):
latronũ incursionib pr̃at. notũ ẽ tñ illas urpes ꝓsecuritate pu¬
blica ꝓpugnacła habituras excitaturꝰ faber qͥd indiẽ mereat.
Infinitũ erit si latiꝰ exempla conquirã. quib appareat paruo
magna. ꝯstare. Qd gͥ quare i medico ⁊ p̃ceptori plus qͥddã debeo
Nec aduersus illos mercede defungor: Quia ex medico ac p̃ceptore
in amicũ tͣnseunt.⁊ nos ñ arte quã uendunt obligant. s benigna
i famulari uoluntate. Itaq medicꝰ nicħ ampliꝰ quã manũ tangͥ̃.
ime int̾ eos quos ꝑambulabat ponit. sine ullo affectu facienda
uitanda ue p̃cipiens. Nicħ ampliꝰ debeo. quia me ñ tanquã ami¬
cũ uidit: s tanquã imꝑatorẽ. Ne p̃ceptorẽ qͥdẽ habeo cur uene¬
rer si me ingrege discipłoꝵ habuit. si ñ putauit dignũ ꝓpria ⁊
peculari cura si nũquã in me direxit animũ. ⁊ cũ inmediũ ef¬

Expanded text:
latronum incursionibus praestat ; notum est tamen, illas turres pro securitate pulatronum incursionibus praestat ; notum est tamen, illas turres pro securitate publica propugnacula habituras excitaturus faber quid in diem mereat. Infinitum erit, si latius exempla conquiram, quibus appareat parvo magna constare. Quid ergo ? Quare et medico et praeceptori plus quiddam debeo nec adversus illos mercede defungor ? Quia ex medico et praeceptore in amicum transeunt et nos non arte, quam vendunt, obligant, sed benigna et familiari voluntate. Itaque medico, si nihil amplius quam manum tangit et me inter eos, quos perambulat, ponit sine ullo adfectu facienda aut vitanda praecipiens, nihil amplius debeo, quia me non tamquam amicum videt, sed tamquam imperatorem. Ne praeceptorem quidem habeo cur venerer, si me in grege discipulorum habuit, si non putavit dignum propria et peculiari cura, si numquam in me derexit animum, et, cum in medium ef
Abbreviated transcription (Latin):
tanti sunt quanto pluris uenire non possunt. Preterea nicħ
uenditori debet: qui bene emit. Dem̃ etiã sipluris sunt ista. ñ
tñ ullũ istic tuũ munus est. ut ñ ex usu effectu ues ex consuetu¬
dine ⁊ an noua estimet᷑. Qđ tu p̃ciũ ponis traiciendi maria. ⁊ ꝑ
medios fluctus cũ ẽ t̾re conspectu recessit certã secanti uiã.⁊ ꝓ¬
spicienti futuras tempestates. i securis omnib subito iubenti
uela stringi. armamenta dimiti. paratos ad incursũ ꝓcelle
⁊ repentinũ impetũ stare. huic tͣante rei p̃miũ uiccura ꝑsoluit.
Quanti estimas in solitudine hospiciũ. ln ambre tectũ. Infri¬
gorebalneũ. aut ignẽ: Scio tñ quanti ista consecuturꝰ diu̾soriũ
subeã. quantũ nobis prãt qui labentẽ domũ suspicit. ⁊agentẽ
eximo rimas insulam incredibili arte suspendit. certo tam̃ ⁊ le¬
u p̃cio fultura conducit᷑. Murus nos abhostib tutos. ⁊ asubitis

Expanded text:
tanti sunt, quanto pluris venire non possunt ; propterea nihil venditori debet, qui bene emit. Deinde, etiam si pluris ista sunt, non tamen ullum istic tuum munus est, ut non ex usu effectuve, sed ex consuetudine et annona aestimetur. Quod tu pretium ponis traicienti maria et per medios fluctus, cum terra e conspectu recessit, certam secanti viam et prospiciens futuras tempestates et securis omnibus subito iubenti vela substringi, armamenta demitti, paratos ad incursum procellae et repentinum impetum stare ? Huic tamen tantae rei praemium vectura persolvit ! Quanti aestimas in solitudine hospitium, in imbre tectum, in frigore balneum aut ignem ? Scio tamen, quanti ista consecuturus deversorium subeam! Quantum nobis praestat, qui labentem domum suscipit et agentem ex imo rimas insulam incredibili arte suspendit ! Certo tamen et levi pretio fultura conducitur. Murus nos ab hostibus tutos et a subitis
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe non potui nͥ sapiens: nec reddere qͥdẽ nͥ sapienti possũ. Pu¬
ta enĩ me reddere. ille ñ potest reciꝑe. ñ est iã huiꝰ rei capax. Scien¬
tiam utendi reddidit. Qͥd si me remittere manco pilam iubeas:
Stultũ est dare alicui: qđ acciꝑe ñ possit. ut responde ab ulti¬
mo incipiam: ñ dabo ulli qđ acciꝑe ñ pot̾it. Reddã etiã: si reciꝑe
ñ pot̾it. Obligare enĩ ñ possũ nͥ accipientẽ. liberari tantũ si redͥ¬
didi possũ. Ille uti illo ñ pot̾it. uidit. Penes illũ erit culpa:
ñ penes me. Redde ẽ inqͥt accepturo tradidisse. Qd enĩ si cui ui¬
nũ debeas. ⁊ hoc ille infundere te reticło iubeat aut cribro. ted¬
didisse te dices: Aut reddere uoles. qđ dũ reddit᷑ int̾ duos ꝑeat.
Redd̾e ẽ id qđ debeas ei cuiꝰ ẽ uolenti dare. hoc mͥ unũ pr̃andũ
est. ut qͥdã debeat qđ a me accepit. Lam ult̾ioris ẽ cure. ñ tute

Expanded text:
cipere non potui nisi sapiens, ne reddere quidem nisi sapienti possum. " Pucipere non potui nisi sapiens, ne reddere quidem nisi sapienti possum. " Puta enim me reddere : ille non potest recipere, non est iam huius rei capax, scientiam utendi perdidit. Quid, si me remittere maneo pilam iubeas ? Stultum est dare alicui, quod accipere non possit." Ut respondere ab ultimo incipiam : non dabo ulli, quod accipere non poterit ; reddam, etiam si recipere non poterit. Obligare enim non possum nisi accipientem ; liberari tantum, si reddidi, possum. Ille uti illo non poterit ? Viderit ; penes illum erit culpa, non penes me. " Reddere est," inquit, " accepturo tradidisse. Quid enim ? si cui vinum debeas et hoc ille te infundere reticulo iubeat aut cribro, reddidisse te dices ? Aut reddere voles, quod, dum redditur, inter duos pereat ? " Reddere est id, quod debeas, ei, cuius est, volenti dare. Hoc unum mihi praestandum est. Ut quidem habeat, quod a me accepit, iam ulterioris est cur
Abbreviated transcription (Latin):
uersus est: Redderes enĩ ⁊depositũ qđ a sapiente accepisses &̃
malo redderes creditũ. Qͥd est curñ ⁊ bñficiũ: Quia mutatus
est ille te mutat. Qd siquid ã sano accepisses egro ñ redderes :
cũ plus semꝑ in beullo amico debeamꝰ: et hic eger ẽ animo: ad¬
iuuet᷑. feratur. Stulticia: morb ẽ. animi. Distinguendũ hoc
quomagis intelligit᷑ existimo. Duo sunt bñficia. Unũ qđda
re nͥ sapiens sapienti non potest. hoc ẽ absolutũ ⁊ uerũ bñfi¬
ciũ. Alterũ uulgare plebeiũ. cuiꝰ int̾ nos imꝑitos cõmertiũ
ẽ. De hoc ñ ẽ dubiũ quin illi qualiscũq ẽ. debeã reddere. si¬
ie homicida. siue fur. siue adulter euasit. habent sceli
ges suas. Meliuis istos iudex quã ingratus em̃dat. Nemo te
malũ qui est faciat. Malo bñficiũ ꝓici abono. Reddã huic
qr debeo: illine debeam. De alt̾o bñficii genere dubitat᷑. qđ si ac¬

Expanded text:
versus est. Redderes enim et depositum, quod a sapiente accepisses, etiam versus est. Redderes enim et depositum, quod a sapiente accepisses, etiam malo, redderes creditum. Quid est, cur non et beneficium ? Quia mutatus est, ille te mutet ? Quid ? Si quid a sano accepisses, aegro non redderes, cum plus semper imbecillo amico debeamus ? Et hic aeger est animo ; adiuvetur, feratur. Stultitia morbus est animi. Drstinguendum hoc, quo magis intellegatur, existimo. Duo sunt beneficia : unum, quod dare nisi sapiens sapienti non potest ; hoc est absolutum et verum beneficium ; alterum vulgare, plebeium, cuius inter nos imperitos commercium est. De hoc non est dubium, quin illi, qualiscumque est, debeam reddere, sive homicida sive fur sive adulter evasit. Habent scelera leges suas ; melius istos iudex quam ingratus emendat. Nemo te malum, quia est, faciat. Malo beneficium proiciam, bono reddam, huic, quia debeo, illi, ne debeam. De altero beneficii genere dubitatur, quod si ac
Abbreviated transcription (Latin):
iniquissimũ eẽ. eodẽ loco haberi eũ qui pecuniã quã acredi¬
tore acceꝑat. libidim aut alee absũpsit. ⁊ eũ qui incendio aũ
latrocinio aut aliquo casu tristiore aliena cum suis ꝑdidit:
Nullã excusationẽ receꝑunt. ut homines scirent fidem utiq
pr̃andam. Satius enĩ erat ã paucis etiã iustã excusationẽ ñ acci-¬
pi. quã ab hominib aliquam temptari. Omnia fecisti ut redde-¬
res. hoc illi satis sit: tibi parũ. Nã quẽad̾m ille si enixam ⁊ sedulã
oꝑam tnͣsire ꝓirrita patitur. cui gr̃a referat᷑ indignus ẽ: ita tu in¬
gratus es. nͥ ei qui uoluntatẽ bonã insolutũ accipit. eo libẽratiꝰ
debes: qͥa dimitteris Non accipias hoc: nec testeris. Occasiones
reddendi nichilominus queras. Redde illi quia repetit: huic
te accipit. reddere debeat. si ille desiit eẽ sapiens. ⁊ in malum

Expanded text:
iniquissimum esse eodem loco haberi eum, qui pecuniam, quam a crediiniquissimum esse eodem loco haberi eum, qui pecuniam, quam a creditore acceperat, libidini aut aleae adsumpsit, et eum, qui incendio aut latrocinio aut aliquo casu tristiore aliena cum suis perdidit ? Nullam excusationem receperunt, ut homines scirent fidem utique praestandam ; satius enim erat a paucis etiam iustam excusationem non accipi quam ab omnibus aliquam temptari. Omnia fecisti, ut redderes ; hoc illi satis sit, tibi parum. Nam quemadmodum ille, si enixam et sedulam operam transire pro irrita patitur, cui gratia referatur, indignus est, ita tu ingratus es, nisi ei, qui voluntatem bonam in solutum accipit, eo libentius debes, quia dimittens. Non rapias hoc nec testeris ; occasiones reddendi nihilo minus quaeras. Redde illi, quia repetit, huic, te accepit, reddere debeat, si ille desiit esse sapiens et in malum
Abbreviated transcription (Latin):
ũ relinquit. s ñ potest dicere. utrũq enĩ pr̃at quant
est Deiñ ñ semꝑ numero numerus exequandus est. aliqñ
una res ꝓ duãb ualec. Itaq in locũ rei succedit tãꝓpensa
uoluntas. ⁊ cupida reddendi. Qđ si animus sine re ad fe¬
rendã gr̃am non ualet. nemo aduersus deos gratus est.
chil aliud pr̃are possũ. qͥd ẽ quare ñ eo adu̾sus hominem
gratus sim. quo nichil ampliꝰ indeos confero. Si tñ qͥd sentiã
queris. ⁊uis signare responsũ. hic bñficiũ recepisse se uidicet.
ille sesciat ñ reddidisse. hic illũ dimittat. ille seteneat. Hic
icat habeo: ille respondeat habeo. In omni questione
tũ sit nob̃ bonũ publicũ. Predudende sunt excusationes
ingratis. ad quas refugere non possint. ⁊ sub quib infici¬
ciationẽ suã tegere. Omnia feci. fac etiã nunc. Qd tu tam in¬
prudentes iudicas maiores nr̃os fuisse. ut ñ intelligerent

Expanded text:
tum relinquit, id ntum relinquit, id nest. Deinde non semper numero numerus aequandus est, aliquando una res pro duabus valet ; itaque in locum rei succedit tam propensa voluntas et cupida reddendi. Quod si animus sine re ad referendam gratiam non valet, nemo adversus deos gratus est, hil aliud praestare possum, quid est, quare non eo adversus hominem gratus sim, quo nihil amplius in deos confero ? Si tamen quaeris, quid sentiam, et vis signare responsum, hic beneficium recepisse se iudicet, ille se sciat non reddidisse ; hic illum dimittat, ille se teneat ; hic dicat : " Habeo," ille respondeat : " Debeo. " In omni quaestione propositum sit nobis bonum publicum ; praecludendae sunt excusationes ingratis, ad quas refugere non possint et sub quibus infitiationem suam tegere. " Omnia feci." Fac etiamnunc. Quid ? tu tam imprudentes iudicas maiores nostros fuisse, ut non intellegerent
Abbreviated transcription (Latin):
ebat ego quererẽ. tandẽ ad piratas ꝑueni. iã te aliꝰ redem̾at.
Negabis me gr̃am retulisse etiã nͥ in illa nauigatione pecuniam
quã saluti tue contraxerã naufragiis ꝑdidi. etiã nͥ uincula que
detrahere tibi uolui. ip̃e incidi. negabis me retulisse gr̃am. At
me hercule athenienses harmodiũ. ⁊ aristogitonẽ tirannicidas
uocant. ⁊ mutio manus in hostili ara relicta. instar occisi.
porsonne fuit. Et sẽꝑ contra fortunã luctata uirtus: etiã cit᷑
effectũ ꝓpositi oꝑis enituit. Plus p̃stitit qui fugientes occasio¬
nes secutus est. ⁊ alia atq alia captauit. ꝑ que referre grãm
posset. quãquẽ sine ullo sudore gratũ pͥma fecit occasio.
Duas inquit res ille tibi p̃stitit. uoluntatẽ ⁊ rẽ. Tuqͦ illi duaᷤᷤ
debes. Merito istud diceres ei. qui tibi reddidit uoluntatẽ
otiosã. huic u̾e debes. ⁊ qui uult ⁊ conatur. ⁊ nichil intẽpta¬

Expanded text:
ebat, ego quaererem, tandem ad piratas perveni ; iam te alius redemerat : ebat, ego quaererem, tandem ad piratas perveni ; iam te alius redemerat : negabis me gratiam rettulisse ? Etiamne, si in illa navigatione pecuniam, quam saluti tuae contraxeram, naufragus perdidi, etiamne, si in vincula, quae detrahere tibi volui, ipse incidi, negabis me rettulisse gratiam ? At mehercules Athenienses Harmodium et Aristogitonem tyrannicidas vocant, et Mucio manus in hostili ara relicta instar occisi Porsinae fuit, et semper contra fortunam luctata virtus etiam citra effectum propositi operis enituit. Plus praestitit, qui fugientes occasiones secutus est et alia atque alia captavit, per quae referre gratiam posset, quam quem sine ullo sudore gratum prima fecit occasio. " Duas," inquit, " res ille tibi praestitit, voluntatem et rem ; tu quoque illi duas debes." Merito istud diceres ei, qui tibi reddidit voluntatem otiosam, huic vero, qui et vult et conatur et nihil intempta
Abbreviated transcription (Latin):
si me quicquã ampliꝰ desiderare iudicas. plenissime adme ꝑue¬
nit animus tuus. Dic inquit mͥ. si reddidisses bñficiũ diceres illũ
sic grãm retulisse. Eodẽ gͦ loco ẽ qui reddidit ⁊ qͥ ñ reddidit. Contͣ
nunc illud pone. Si oblituseẽt accepti bñficii si nec tẽptasset qͥdẽ
gratus eẽ. negares illũ grãm reculisse: Athic sedieb noctibq las¬
sabit. ⁊ omnib aliis renuntiabit officiis. huic uni inminens ⁊ oꝑ¬
atus nequa se fugeret occasio. Eodẽ gͦ loco erunt ille qui curaͭ
referende gr̃e abiecit. ⁊ hic qui nũ quã ab illa recessit: Iniquus
es si rem ame exigis. cũ uideas animũ ñ defuisse adsumma.
puta cũ captus esses me pecuniã mutuatũ. reb meis in securi¬
tatẽ creditoris oppositis nauigasse hyeme tã seua ꝑ infesta lat᷑¬
mare. Paragratis omnib solicitudinib cũ quos nemo fugi¬

Expanded text:
si me quicquam desiderare amplius iudicas ; plenissime ad me pervesi me quicquam desiderare amplius iudicas ; plenissime ad me pervenit animus tuus." " Dic," inquit, " mihi : si reddidisset beneficium, diceres illum gratiam rettulisse ; eodem ergo loco est, qui reddidit et qui non reddidit ? " Contra nunc illud pone : si oblitus esset accepti beneficii, si ne temptasset quidem gratus esse, negares illum gratiam rettulisse ; at hic se diebus noctibusque lassavit et omnibus aliis renuntiavit officiis huic uni imminens et operatus, ne qua se fugeret occasio ; eodem ergo loco erunt ille, qui curam referendae gratiae abiecit, et hic, qui numquam ab illa recessit ? Iniquus es, si rem a me exigis, cum videas animum non defuisse. Ad summam puta, cum captus esses, me pecuniam mutuatum rebus meis in securitatem creditoris oppositis navigasse hieme tam saeva per infesta latracatum mare ; peragratis omnibus solitudinibus, cum, quos nemo non fugi
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatori etiã uicto duce reddit᷑. ⁊ si prudentia ⁊ industria
⁊ fortitudo munerib suis fũcta ẽ. Omnia fecit ut bñficiũ red¬
deret. Obstitit illi felicitas tua. Nichil incidit duriꝰ. qđ uerã
amicitiã exꝑiretur. Locupleti donare ñ potuit. Sano assidere.
felici suo currere. Grãm retulit: etiã si tu bñficiũ ñ recepisti
preterea huic intentus semꝑ. ⁊ huiꝰ rei tempus opperiens. qͥ
in hoc multũ cure multũ sedulitatis impendit. plus labo¬
rauit. quã cui cito referre gr̃am contigit. Debitoris exẽplũ
dissimile ẽ. cui parũ est pecuniã quesisse: nͥ soluit. Illic enim
stat acerbus suꝑ capud creditor: qui nullũ diẽ gratis occidẽ
paciatur. hic benignissimꝰ qui te cũ uiderit ꝯcursantem ⁊
sollicitũ atq anxiliũ: dicat. Mitte hanc de pectore curã. Desi¬
ne tibi molestus instare. omnia ate habeo. In iuriã mͥ facis.

Expanded text:
imperatoria etiam victo duci redditur, si et prudentia et industria imperatoria etiam victo duci redditur, si et prudentia et industria et fortitudo muneribus suis functa est. Omnia fecit, ut beneficium redderet, obstitit illi felicitas tua ; nihil incidit durius, quod veram amicitiam experiretur ; locupleti donare non potuit, sano adsidere, felici succurrere : gratiam rettulit, etiam si tu beneficium non recepisti. Praeterea huic intentus semper et huius rei tempus opperiens, qui in hoc multum curae, multum sedulitatis impendit, plus laboravit, quam cui cito referre gratiam contigit. Debitoris exemplum dissimile est, cui parum est pecuniam quaesisse, nisi solvit ; illic enim stat acerbus super caput creditor, qui nullum diem gratis occidere patiatur ; hic benignissimus, qui, te cum viderit concursantem et sollicitum atque anxium, dicat : " Mitte hanc de pectore curam ; desine tibi molestus instare. Omnia a te habeo; iniuriam mihi facis,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ maiora ⁊ plura. Inque: Sed qui beniuolentia effundat.¬
⁊ sic sibi indulgeat quẽad̾m amantes solent quoꝵ plura os¬
cula ⁊ cõplexus artiores ñ augent amorẽ: sed exercent. hec qͦ
que uenit questio: ꝓfligata ẽ inpͥorib. ltaq breuiter ꝑst̾hgetur.
possunt enĩ in hanc que aliis data sunt. argum̃ta tnsferri. Que¬
rit᷑ an qui omnia fecit ut bñficiũ redderet reddiderit. Ut sci¬
as inquit illũ ñ reddidisse. omnia fecit ut redd̾et. Apparet gͦ
ñ eẽ id factũ. cuiꝰ faciendi ñ eẽ occasionẽ ñ habuit. Et credito¬
ri suo pecuniã non soluit. isqͥ ut solueret ubiq quesiuit
nec inuenit. Quedã eiꝰ conditionis sunt. ut effectũ pr̃are de¬
beant. Quib̾dã ꝓ effectu ẽ. omnia tẽptasse ut efficeret.Si oĩa
fecit ut sanaret. ꝑ egit medicꝰ partes suas. Etiã dãpnato reo:
oratori constat eloquentie officiũ. si omni iure usus est. Laus

Expanded text:
esse maiora et plura, in quae se denique benevolentia effundat etesse maiora et plura, in quae se denique benevolentia effundat et sic sibi indulgeat, quemadmodum amantes solent, quorum plura oscula et complexus artiores non augent amorem, sed exercent. Haec quoque, quae venit, quaestio profligata est in prioribus ; itaque breviter perstringetur; possunt enim in hanc, quae aliis data sunt, argumenta transferri. Quaeritur, an, qui omnia fecit, ut beneficium redderet, reddiderit. " Ut scias," inquit, " illum non reddidisse, omnia fecit, ut redderet ; apparet ergo non esse id factum, cuius faciendi occasionem non habuit. Et creditori suo pecuniam non solvit is, qui, ut solveret, ubique quaesivit nec invenit." Quaedam eius condicionis sunt, ut effectum praestare debeant ; quibusdam pro effectu est omnia temptasse, ut efficerent. Si omnia fecit, ut sanaret, peregit partes suas medicus ; etiam damnato reo oratori constat eloquentiae officium, si omni vi usus est ; laus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ut habitẽ. in hoc tm̃ ut expectem. Preterea ñ mentior si dico¬
me habere inequestri locũ. sed cũ in theatrũ ueni. si plena
st̃ equestria. ⁊ iure habeo illic locũ qr sedere mͥ licet. ⁊ ñ ha¬
beo qr abhis cũ quib mͥ uis loci cõmune ẽ: occupatus est. Idẽ
int̾ amicos puta fieri. Qcͥqͥd habet amicus cõmune est nob̾.
s illiꝰ ꝓpͥũ ẽ. qr tenet. Uti his ut uis illo nolente ñ possum.
Derides me iniquis. Si qđ amiciẽ. meũ ẽ. liceat mͥ uendere. Ñ
. Nã nec equestria. ⁊ tñ cõmunia tibi cũ ceteris equestͥ¬
st̃. Non ẽ. argum̃tũ ideo aliqͥd tuũ ñ eẽ. qr uendere ñ potes
qr ñ sumere. qr mutare indeteriꝰ aut melius. Tuũ enĩ est. &̃
qđ sub lege certa tuũ ẽ. Accepi: s certe ñ minus netraham
longiꝰ. Bñficiũ maius eẽ. ñ potest. Ea ꝑ que bñficiũ dat᷑. posst̃

Expanded text:
non ut habitem, in hoc tantum, ut spectem ; propterea non mentior, si diconon ut habitem, in hoc tantum, ut spectem ; propterea non mentior, si dico habere me in equestribus locum. Sed cum in theatrum veni, si plena sunt equestria, et iure habeo locum illic, quia sedere mihi licet, et non habeo, quia ab his, cum quibus mihi ius loci commune est, occupatus est. Idem inter amicos puta fieri. Quidquid habet amicus, commune est nobis, sed illius proprium est, qui tenet ; uti iis illo nolente non possum. " Derides me," inquis ; " si, quod amici est, meum est, liceat mihi vendere." Non licet ; nam nec equestria, et tamen communia tibi csunt. Non est argumentum ideo aliquid tuum non esse, quia vendere non potes, quia consumere, quia mutare in deterius aut melius ; tuum enim est etiam, quod sub lege certa tuum est. accepi, sed certe non minus. Ne traham longius, beneficium maius esse non potest ; ea, per quae beneficium datur, possunt