comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habuimꝰ diligentem Equidem ut omisso quod se non ha¬
bens pallȩum archiep̃m nõĩauerat quod licet erioneũ
simplicitati uel eitori scriptoris poterat imputari. A
thelons̃o quod inposuisse dicitur sumamus mnlciũ Ex
confessione liquer ip̃iis quod uno anno illud uendidetat
et magnũ pretiũ inde perteperat quod utique nouũ esse
uidetur non posse ambigi insi confessione seu preilegio
principis aut continuata perceptione a tempore tuiꝰ non
extat memoria ualeat extusari Quod si noui pedagii fuit
poterat ut uidetur lr̃is bone memorie. Hit̾t̾. sancte sabie
presbiteri cardinalis a quo uel cuiꝰ auctoritate fuerat ab ro¬
lutus qui licet apostolice sedis penitentiarius generalis exis¬
teret et a sentenciis posset absoluere generalibus si aluid
non obstatet ab hoc tamen nequiuit absoluere cum suꝑ
ea facta esset per nostrum predecessorem ut diximus cer¬

Expanded text:
habuimus diligentem. Et quidem, ut, omisso quòd se non hahabuimus diligentem. Et quidem, ut, omisso quòd se non habens Palleum Archiepiscopum nominaverat; quod, licet esset erroneum, simplicitati, vel errori scriptoris poterat imputari; a theloneo h , quod imposuisse dicitur, sumamus initium: ex confessione liquet ipsius, quòd uno anno illud vendiderat, & magnum pretium inde perceperat; quod utique novum esse videtur non posse ambigi, nisi concessione, seu privilegio Principis, aut continuatâ perceptione a tempore, cujus non extet memoria, valeat excusari. Quòd si novi pedagii fuit poterat, ut videtur, litteris bonæ memoriæ H. j Tituli Sanctæ Sabinæ Presbyteri Cardinalis, a quo, vel cujus auctoritate fuerat absolutus; qui licet Sedis Apostolicæ Pœnitentiarius generalis existeret, & a sententiis posset absolvere generalibus, si aliud non obstaret; ab hac tamen nequivit absolvere; cum super ea facta esset per Nostrum prædecessorem, ut diximus, cer
Abbreviated transcription (Latin):
cessauimꝰ exigente predicentes eidem elto tũt in nr̃a pñcia
constituto quod inquisicionẽ contra ip̃m ab eodem predece¬
sore cõmissam per nos uel alios pro ut uideremus expedi¬
ens prosequi nolebamus Cumq postmodũ super certis
articuilis sibi traditis respondisset nũc a riobis nũt ab aliis
quibus hoc interdum cõmisimꝰ requisitus autem millus et¬
lesie treueñ canonicis sepe fuimꝰ exportati ut responsiones
ip̃ius discuteremus ad plenũ cum per eas ut firmiter asso¬
rebat ab eiusdem iugo pestifero dicta posset eccłia liberari
Sane licet id disculerimꝰ mlto tempore negocioꝵd undiq
confluenciũ impediti conciresu responsiones tandem col¬
ligentos casdem et quasdem extusaciones ab codem abla¬
tas tam super articulis in rescripto dc̃i predecessoris
nostre contentis quam super aliis que nr̃o tempore post¬
modum emerserunt collacionem tũ fratribus nostris

Expanded text:
cassavimus exigente; prædicentes eidem Electo tunc in Nostrâ præsentiâ cassavimus exigente; prædicentes eidem Electo tunc in Nostrâ præsentiâ constituto, quòd inquisitionem contra ipsum ab eodem prædecessore commissam per Nos, vel alios, prout videremus expediens, prosequi volebamus. Cumque postmodum super certis articulis sibi traditis respondisset nunc a Nobis, nunc ab aliis, quibus hoc interdum commisimus, requisitus; a nonnullis Ecclesiæ Treviren. Canonicis sæpè fuimus excitati, ut responsiones ipsius discuteremus g ad plenum; cum per eas ut firmiter asserebant, ab ejusdem jugo pestifero dicta posset Ecclesia liberari. Sanè licet id distulerimus multo tempore negotiorum undique confluentium impediti concursu; responsiones tandem colligentes easdem; & quasdam excusationes ab eodem oblatas, tàm super articulis in rescripto dicti Prædecessoris Nostri contentis, quàm super aliis, quæ Nostro tempore postmodum emerserunt, collationem cum Fratribus Nostris
Abbreviated transcription (Latin):
prio instituerat et hoc ip̃o ligatus extõĩcatoĩs sentẽcia
diuina celebrabat officia ymmo quantũ ertat in ip̃o pro¬
phanabat erat insuper symonia periurio sacrilegiõ homi¬
tidio et criminbus aliis nrecitus bona treueñ eccłie dila¬
pidans et consumens inquisicionem super premisẜ om̃ib
primo uenerablibus fratribus noscris uormatiensis et
Eprensis ep̃is et dilecto filio abbati de RRodenbichen premon¬
steatensis ordinis sub terta forma cõmisit quorũ protessus
sibi exhibitos predecessor idem reputans defectiuos Idem nego¬
tiũ fratribus uoilhelmo et Rorico de ordine fratrũ minoꝵ ite¬
r̾ato cõmisit qui licet diu iuxta datam sibi periciam magis
forte fideliter quam prudenter in negocio laborassent quia
iamen uir̾is apices in om̃ibus non attenderant nos eorum
proressum nobis exhibitũ et fratrũ nr̃oꝵ consilio iusticia

Expanded text:
prio instituerat; & hoc ipso ligatus excommunicationis sententiâ prio instituerat; & hoc ipso ligatus excommunicationis sententiâ Divina celebrabat officia; immò quantum erat in ipso potius prophanabat; erat insuper symonìa, perjurio, sacrilegio, homicidio, & criminibus aliis irretitus; bona Treviren. Ecclesiæ dilapidans, & consumens; inquisitionem super præmissis omnibus primò Venerabilibus Fratribus Nostris … Warmacien. , Spiren. Episcopis c , & dilecto Filio … Abbati de Rodequirlee d Præmonstraten. Ordinis sub certâ formâ commisit; quorum processus sibi exhibitos prædecessor idem reputans defectivos, idem negotium Fratribus Willhelmo , & Rorico e de Ordine Fratrum Minorum iteratò commisit f ; qui licet diu juxta datam sibi peritiam magis fortè fideliter, quam prudenter in negotio laborassent, quia tamen juris apices in omnibus non attenderant; Nos eorumdem processum Nobis exhibitum de Fratrum Nostrorum consilio justitiâ
Abbreviated transcription (Latin):
itiam A uia rectitudinis plures ducit ad deuiũ plures
a patrum trahit terminis in exterminũ effrons malicia pre¬
latorum qui de sua presumentes potencia dum pectandi sibi
pro libico uendicant libertatem a subditorũ animis dei prorsꝰ
timorem ambigunt qui non esse timendum estimant quod a suis
uident pastoribus non timeri Uerus ergo uicarius ihesu xp̃i
cui cura debet esse de omibus cum sit datus de dño super
ectlesias speculator licet intanta nequeat młtitudine ppłi xp̃i¬
am singuloza uultus agnoscere debet saltim diligenter attẽ¬
dere et fideliter indagare presenciud famã et uitam ne cũ
tandem ad maniũ uenerit numerantis ab eodem grex perdi¬
tus requiratur tamquã gregem ip̃e perdiderit dum ab eius
custodia furem nel mertenariũ non amouit Hinc est ꝙ
felicis memorie urbanus papa predecessor noster cũ ad
leo non obtento archiepm in siuis lr̃is se nommare pre¬
suens in reni flumine colomeñ siue pedagiũ motu pro¬

Expanded text:
riam. Avia rectitudinis plures ducit in devium; plures a Patrum terminis trahit in exterminium effrons malitia Prælatorum, qui de suâ præsumentes potentiâ, dum peccandi sibi pro libito vendicant libertatem, a subditorum animis Dei prorsus timorem abigunt, qui non esse timendum existimant, quod a suis vident Pastoribus non timeri. Verus ergo Vicarius Jesu Christi , cui cura debet esse de omnibus, cum sit datus a Domino super omnes Ecclesias speculator; licet in tantâ nequeat multitudine populi Christiani singulorum vultus agnoscere; debet saltem diligenter attendere, & fideliter indagare Præsidentium famam, & vitam; ne cum tandem ad manum venerit numerantis, ab eodem grex perditus requiratur, tanquam gregem ipse perdiderit; dum ab ejus custodiâ furem, vel mercenarium non amovit. Hinc est, quòd felicis memoriæ Urbanus Papa a prædecessor Noster, cum ad leo non obtento, Archiepiscopum in suis litteris se nominare præsumens in Reni flumine theloneum , sive pedagium motu pro
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendastis Hinc est quod nos distreciom uestre ꝑ
iterata scripta in uirtute obediencie at sub pena p̃dca
quam ex tunt uos incurre uolumꝰ si mandatũ nr̃m
in hac parte negligeritis adimplere districte precipiẽ¬
do mandamus quatenis in negotio ip̃o saltim nunt
tanta sollicitudine protedatis uixta traditam uobis for

Expanded text:
commendastis. Hinc est, quod Nos discretioni vestræ per commendastis. Hinc est, quod Nos discretioni vestræ per iterata scripta in virtute obedientiæ, ac sub pœna prætacta, quam ex tunc vos incurrere volumus, si mandatum nostrum in hac parte neglexeritis adimplere; districte præcipiendo mandamus, quatenus in negotio ipso saltem nunc tanta sollicitudine procedatis juxta
Abbreviated transcription (Latin):
treueñ dyoceẜ et fratri Rorico de warnesberch de ordine
fratrũ minoꝵ in tõuentu treneñ salutem et apłitam be¬
nedictionẽ Per exigentiam sollicitudinis pascoralis quam
nobis dispensatio diuina cõmisit contra henricũ treuensem
electum super diuersis articulis uolentes inquiri tertas ad
hoc personas prouidimus assumendas de quorũ industria et
constancia firmam fiduciam habebamꝰ Quia uero ꝑsone
ip̃e minꝰ scudiose preter spem nostram negotiũ ꝓseq̃bãt᷑
iniũctum ets ip̃ius executionẽ uobis in iurtute obediencie
ac sub pena excõicationis sub terta forma duximꝰ ĩũgẽ
dã non dubitates illud in uestris manibus debere profic̾e
conspicui satra religio et zelus dm̃ nois pollicebantur
apłice sede de nobis super hoc firmã certitudinẽ inducẽte
Sed ecce quod sicut apud iłlos ficut apud uos nr̃a uidet᷑
fidutia defraudata dum pro ut intelleximꝰ sicut illi
sit et uos ip̃m negotiũ non memorie sed neglectui

Expanded text:
o b de Warnesperg. de Ordine Fratrum Minor. in Conventu Treveren. Sal., & Apostolicam Benedictionem. Per exigentiam sollicitudinis pastoralis, quam Nobis dispensatio Divina commisit, contra Henricum Treveren. Electum super diversis articulis volentes inquiri, certas ad hoc personas providimus assumendas c , de quarum industria, & constantia firmam fiduciam habebamus. Quia vero personæ ipsæ minus studiosæ præter spem nostram negotium prosequebantur injunctum; ipsius executionem vobis in virtute obedientiæ, ac sub pœna excommunicationis sub certa forma duximus injungendam d , non dubitantes, illud in vestris manibus debere proficereconspicui e , Sacra Religio, & zelus Divini nominis pollicebantur, Apostolicæ Sedi de vobis super hoc nobis firmam certitudinem inducente. Sed ecce quod sicut apud illos, sic apud vos nostra videtur fiducia defraudata; dum prout intelleximus, sicut illi, sic & vos ipsum negotium non memoriæ, sed neglectui
Abbreviated transcription (Latin):
tipliciter impedire Quia id si uerũ est redundat in diuine
maiestatis offensam ac ĩ iriam et contemptũ a postolite
sedis q̃ predictũ uestrũ ordinem dilatauit plurimũ ac ĩpm̃
et personas eiusdem prosequitur speciali gratia et fauore
Uinuersitatem uestram rogamꝰ monemꝰ et hortamur ac¬
tente per apostolica uobis sceipta districte precipimꝰ mã
dantes quatenꝰ uiuersi et singuli fratres predicti ordinis
uestri eos subiectos quod desistãt ab impedimento huius
districtione qua cõuenit compellentes quod inquisicio.
huiꝰmodi debitũ et optimũ prosequatur effectũ impen¬
datis consiliũ salutare pretes et preceptũ nostrũ taliter

Expanded text:
dat in Divinæ Majestatis offensam, ac injuriam, & contemptum Apostolicæ Sedis, quæ prædictum vestrum Ordinem dilatavit plurimum; ac ipsum, ac personas ejusdem prosequitur speciali gratia, & favore; Universitatem vestram rogamus, & monemus, & hortamur attente per Apostolica vobis scridantes, quatenus universi, & singuli Fratres prædicti Ordinis vestri eis subjectos, quod desistant ab impedimento hujusmodi, districtione, qua convenit, compellentes; quod inquisitio hujusmodi debitum, & optatum consequatur effectum, impendatis consilium salut
Abbreviated transcription (Latin):
predictas lr̃as exhiberi detentores ad exhibicionẽ carum
si opus fuerit monitione premissa per censuram ecdesiasti¬
cam appellacione postposita compellendo et protessu legi¬
timo si quis per eas est habitus obseruato in negotio
ipso sollicite procedatis iuxta continentiã carundem e¬
misso dumtaxat articulo de pedagio seu thelonio quem
dilecto filio pblo ecc̃ie sancte marie i confluentia tresien
dyoceẜ cum lr̃as nostras specialiter duximꝰ cõmittendũ
Uolumꝰ tamen quod eciam in negotio huiꝰ quo ad artitm
ip̃m de codem pedagio protedatis si plebanus ip̃e infra
mensem post monicionẽ ur̃am non processerit in eodem
Ron obstante quod ordim uestro a fede aplica sit ĩdultũ
ut ipsius persone decanis rognostere uł mandato exequi
minime teneantur que ip̃is a sede cõmittunt᷑ eadem Ditũ
uitbii xiii Idus aprilis pontificatus nostri anno primo

Expanded text:
prædictas litteras exhiberi, detentores ad exhibitionem earum, prædictas litteras exhiberi, detentores ad exhibitionem earum, si opus fuerit, monitione præmissa per censuram Ecclesiasticam appellatione postposita compellendo, & processu legitimo, si quis per eos est habitus, observato; in negotio ipso sollicite procedatis juxta continentiam earumdem, omisso dumtaxat articulo de pedagio , seu theloneo, quem dilecto filio Plebano Ecclesiæ S. Mariæ in Confluentia i Treviren. diœcesis per litteras nostras specialiter duximus committendum. Volumus tamen, quod etiam in negotio hujusmodi quoad articulum ipsum de eodem pedagio procedatis, si Plebanus ipse infra mensem post monitionem nostram non processerit in eodem; non obstante, quod Ordini vestro a Sede Apostolica sit indultum j , ut ipsius personæ de causis cognoscere, vel mandata exequi minime teneantur, quæ ipsis a Sede committuntur eadem. Datum Viterbii viii. Idus Aprilis, Pontificatus Nostri Anno
Abbreviated transcription (Latin):
abbati monasterii de rodenbirthen premonstratensis
ordinis mogũtmenẜ dyxceẜ Inquisicionem contra hen¬
ritũ treueñ electum suꝑ symonia sacrilegio ꝑ uirio
homitidio et aliis diuersis trimimbus quibus irrecitus
esse dicitur et quod ocrasione euidam pedagi seu thelomi
qui i flumne ten ꝓprio motu de nouo constituit procederent
consilio non processit ip̃i pretextu hui modi non procedint
ea que decet diligencia in eadem Unde ip̃is in iurtute obediẽtie
nr̃is dedimꝰ lr̃is districtius in preceptis ut in negotio inquisi¬
onis huiꝰ sine difficultate ac dilacione qualibet procedere
se quam per suos tamquã male sibi concius et processum in¬
quisicionis formidans de nouo est ꝓpter hoc amicitie federe
cõpulatis nos affectantes ut sme suspicione tũ effcũ in pre¬
dicto inquisicionis negocio procedatur Distreciomi ur̃e in uir¬
tute obediencie ac sub pena excõĩcacionis ꝑ apłica scripta
districte precipiendo mandamꝰ quatenꝰ facientes uobis

Expanded text:
hen Præmonstraten. Ordinis Moguntinen. diœcesis inquisitionem contra Henricum Treviren. Electum d super Simonia, sacrilegio, perjurio, homicidio, & aliis diversis criminibus, quibus irretitus esse dicitur; & quod occasione cujusdam pedagii e , seu thelonei quod in flumine Rheni proprio motu de novo constituit, procederent atrum nostrorum consilio non processit; ipsi prætextu hujusmodi non procedunt ea, qua decet, diligentia in eadem. Unde ipsis in virtute obedientiæ nostris dedimus litteris districtius in præceptis, ut in negotio inquisitionis hujus sine difficultate, ac dilatione qualibet procedere se, quam per suos tanquam male sibi conscius, & processum inquisitionis formidans de novo est propter hoc amicitiæ fœdere copulatus: Nos affectantes, ut sine suspicione cum effectu in prædicto inquisitionis negotio procedatur; discretioni vestræ in virtutdistricte præcipiendo mandamus, quatenus facientes vobis
Abbreviated transcription (Latin):
fratrũ nmorũ in cõuentu treueñ salutem et apłicã
benedictionẽ Gollicitudinẽ et deuotionem ur̃am plenis
laudibus extollentes uos ꝙ prosequentes plenis accionib
graciaꝵ sub eo quod negotiũ inquiisicionis quam tont᷑¬
Henricum qui pro treuẽn electo se gerit per uos fieri manda¬
uimus nũc demũ in spiritu promptitudinis assumentes ince¬
pistis sicut intelleximꝰ et utiq acceptamꝰ uixta formã uobis
tradicam procedete in codem Distretionẽ uestram rogamus
et hortamur actente ꝑ apłica stripta uobis mandantes qͣte¬
nus in negotio ip̃o sicut landabiliter incepistis usque ad felicẽ
exitum procodentes friuole appellacõis obiectu nõ obstante q̃
inueneritis et que feceritis nobis per nostras lr̃as quantoci¬
tius mĩtietis Nos eñi manus mũdas esse uolentes que sor¬
des. diluũt. aliorũ gratrũ habebimꝰ plurimũ et acceptum
si per nr̃m scudiũ obtineri pot̾it quod idem henricus a

Expanded text:
Fratrum Minorum a in Conventu Trevirensi Sal., & Ap. Ben. Sollicitudinem, & devotionem vestram plenis laudibus extollentes, vosque prosequentes plenis actibus gratiarum super eo quod negotium inquisitionis, quam contHenricum , qui pro Treviren. Electo se gerit, per vos fieri mandavimus b ; nunc demum in spiritu promptitudinis assumentes incœpistis c ; sicut intelleximus; & utique acceptamus juxta formam vobis traditam procedere in eodem: discretionem vestram rogamus, & hortamur attente per Apostolica scripta vobis mandantes, quatenus in negotio ipso, sicut laudabiliter incœpistis, usque ad felicem exitum procedentes, frivolæ appellationis objectu non obstante, quæ inveneritis, & quæ feceritis, Nobis per vestras litteras quantocius nuncietis. Nos enim manus mundas esse volentes, quæ sordes diluunt aliorum, gratum habebimus plurimum, & acceptum, si per vestrum studium obtineri poterit, quod idem Henricus a
Abbreviated transcription (Latin):
re delictum cũ uitiũ symoniẽ quo publito dicitur rere¬
citus in ip̃o tanto amplius detestem᷑ quanto ampliori
cum beniuolencia prosequi solebamus Ideoq de uotionẽ
uestram rogamus et hortamur actente uobis ꝑ apłica
scripta in untute obediencie precipiendo mandantes
quatenus aures ab huiꝰ modi mendaciis auertentes
i predicto negotio iuxta formã uobis traditam cũ
debita diligencia celeriter procedatis ita quod non
tontĩgat ip̃ius pira de uestris requiri manibus sed
ex inde sollicitudo uestra meritum sibi cõparet apud¬
deum nosꝙ illam cõmendare merito ualeamꝰ. Datũ apno
urbem ueterem xu kal mañ pontificatus nostri annoscdo

Expanded text:
re delictum: cum vitium simoniæ, quo publice dicitur irrere delictum: cum vitium simoniæ, quo publice dicitur irretitus, in ipso tanto amplius detestemur, quanto ampliori eum benevolentia prosequi solebamus d . Ideoque devotionem vestram rogamus, & hortamur attente per Apostolica scripta vobis in virtute obedimodi mendaciis avertentes in prædicto negotio juxta formam vobis traditam cum debita diligentia celeriter procedatis ita, quod non contingat ipsius peccata de vestris requiri manibus; sed exinde sollicitudo vestra meritum sibi comparet apudDeum, Nosque illam commendare merito valeamus. Datum apud Urbem veterem xv. Kalendas Maji, Pontificatus Nostri Anno
Abbreviated transcription (Latin):
tum ecc̃ĩe predicte dimittere non est presumendũ quod
ob id in ip̃o uelimꝰ offendere deum ultionũ cundem hen¬
ricũ liberando taliter ab hiis in quibus ip̃m habere tre¬
ditur idem dñs debitorem Nouimꝰ etem̃ quot nos li¬
beratio huimodi artius obligaret dum ipius pectata no¬
bis imponeret contra nos quod sumo oꝑe quantũ nobis
exalto perinttitur uitare intendimꝰ in iudicio deferenda
collo q nostro eius culpas ãnecteret quas nostras ꝑ hoc
proculdubio faceremꝰ nec oportet u̾os in negocio prefato
tepescere pretextu debiti memorari presertim cũ quali¬
cũque de ip̃o exitus habeatur inchi lominꝰ tamẽ ad huiꝰ¬
modi debitum nobis et eidem ectĩe romane trẽũ eclia
tenetur ꝓpter quod et non est ueri sile quod inchoatam tõ¬
tra eum intendamus persecucionẽ iusticie preterire ym¬
mo si plenam domũ auri et argenti nobis eidem Hen¬

Expanded text:
tum Ecclesiæ prædictæ dimittere; non est præsumendum, quod tum Ecclesiæ prædictæ dimittere; non est præsumendum, quod ob id in ipso velimus offendere Deum ultionum, eundem Henricum liberando talem ab his, in quibus ipsum habere credit idem Dominus debitorem. Novimus etenim, quod Nos liberatio hujusmodi arctius obligaret, dum ipsius peccata Nobis imponeret contra Nos; quod summopere, quantum Nobis ex alto permittitur, vitare intendimus in judicio deferenda; colloque nostro ejus culpas avertere, quas nostras per hoc procul dubio faceremus. Nec oportet Nos in negotio præfato tepescere prætextu debiti memorati; præsertim cum qualiscunque de ipso exitus habeatur, nihilominus tamen ad hujusmodi debitum Nobis eidem Ecclesiæ Romanæ Treviren. Ecclesia tenetur. Propter quod non est verisimile, quod inchoatam contra eum intendamus prosecutionem justitiæ præterire; immo si plenam domum argenti, & auri Nobis idem Hen
Abbreviated transcription (Latin):
rbamis ep̃us seruus seruoꝵ dei Dilectis filiis uoilhel¬
Amo et Rorito fratribus ordimis minoꝵ salutem et
aplicam benedictionẽ Sepe sagittant in occultis ĩ ma¬
culatum dolosa labia detractoꝵ sepe uenenũ aspidum
dampnabili calliditate diffundunt ut ledant calũpmosis
flatibus innotentem Hn sunt quos ꝓpria uexat ĩiquitas
ut in agro bonarum mentiũ semina detractionis effun¬
dant ad horum in uiis profecto non deuiant sed corũ
annumerari numero promerent᷑ qui obloqui et stribere
aplicas contra eum liberare ꝓponimꝰ si petunam in qua
esse romane tenet᷑ duxerit persoluendam Qui etiamut
audiuimꝰ ab huimodi mendatñ promotionẽ adiciunt
dictum Henricũ pecumam ip̃am habere ꝑatam ut uoꝵ
esse quod eidem asserunt alni suspitantos tredant libe¬
racionẽ ipius esse uatuã et per hoc tirta negorũd inqui¬
sicionis eiusdem ꝙ laudabiliter intepisse dicĩmini persecucio
uestra tepescat ꝓorro si non intendimꝰ ip̃i henrico debi¬

Expanded text:
 Dilectis filiis Wilhelmo, & Rorico Fratribus Ordinis Minorum a Salutem, & Apostolicam Benedictionem. Sæpe sagittant in occultis immaculatum dolosa labia detractorum: sæpe venenum aspidum damnabili calliditate diffundunt, ut lædant calumniosis flatibus innocentem. Hi sunt, quos propria vexat iniquitas, ut in agro bonarum mentium semina detractionis effundant. Ab horum inviis profecto non deviant, sed eorum annumerari numero promerentur, qui obloqui, & scribere per litteras Apostolicas contra eum liberare proponimus, si pecuniam, in qua Ecclesiæ Romanæ tenetur, duxerit persolvendam b : qui etiam, ut audivimus, ad hujusmodi mendacii promotionem adjiciunt, dictum Henricum pecuniam ipsam habere paratam; ut verum esse, quod iidem asserunt, alii suspicantes credant liberationem ipsius esse vicinam; & per hoc circa negotium inquisitionis ejusdem, quod laudabiliter incœpisse dicimini c , prosecutio vestra tepescat. Porro si non intendimus ipsi Henrico debi
Abbreviated transcription (Latin):
uersitatem uestram rogamus et monemꝰ et hortamur ac¬
tente per apłica uobis scripta districte precipiendo man¬
dantes quatenus uniuersi et singuli fratres predicti ordinis
uestri eis subiectos quod desistant ab ĩpedimento huimodi
districtione qua tõuenit cõpellentes quod in quisicio huiꝰmodi
debitum et obtatum tonsequat᷑ effc̃m impendatis consiliũ
salutare preces et preceptum nostrũ taliter impleturi ꝙ
zelcrai uideamim profectum aĩaꝵ qui ex ea prouenire spe¬
ratur Nos q deuotionẽ uestram possimꝰ exinde merito
cõmendare. Datum Idus aprilis pontificatus nostri anno

Expanded text:
m rogamus, & monemus, & hortamur attente per Apostolica vobis scripta districte præcipiendo mandantes, quatenus universi, & singuli Fratres prædicti Ordinis vestri eis subjectos, quod desistant ab impedimento hujusmodi, districtione, qua convenit, compellentes; quod inquisitio hujusmodi debitum, & optatum consequatur effectum, impendatis consilium salutare, preces, & præceptum nostrum taliter impleturi, quod zelari videamini profectum animarum, qui ex eo provenire speratur; Nosque devotionem vestram possimus exinde merito commendare. Datum Idus Aprilis f , Pontificatus Nostri Anno
Abbreviated transcription (Latin):
apłica sit indultum quod interdici suspendi uel exrõicari
non possint per lrãs apłicas que de indulto hiuiꝰmodi ple¬
nam et gopressam non fecerint mencionẽ siue qualib
alia indulgencia sedis eiusdem de qua cuiꝰq toto tenore
de uerbo ad uerbum oporteat in nostris tris plenam
et oopressam mencionẽ fieri per quam effectus prese¬
tium impediri ualeat nel differri inuotato ad hot siopꝰ¬

Expanded text:
tolica sede indultum, quod interdici suspendi vel excommunicari non possint per litteras apostolicas, que de indulto huiusmodi plenam et expressam non fecerint mentionem, sive qualibet alia indulgentia sedis eiusdem de qua cuiusque tde verbo ad verbum oporteat in nostris litteris plenam, & expressam mentionem fieri; & per quam effectus præsentium impediri valeat, vel differri. Preces aut
Abbreviated transcription (Latin):
de actibus quorũdam fratrũ uestri ordinis celacio
miper nrm turbauit auditũ uidelicet quod cum
iidem dare teneantur opem et operam efficatem
ut de uinea dñi in qua processores ip̃ius ordinis
sunt cultores ab ip̃o dño constituti extrrpentur

Expanded text:
de actibus quorumdam Fratrum vestri Ordinis relatio nuper nostrum turbavit auditum; videlicet quod cum iidem teneantur dare opem, & operam efficacem, ut de vinea Domini, in qua prædecessores c ipsius Ordinis sunt c
Abbreviated transcription (Latin):
q reliqiis magnifice ditauit. spẽalit᷑ q proucoit Huiꝰ
piulegiy constn. nocrõi emuli cõmunone dirimant᷑¬
qm̃ anathemate macłant᷑ Capłm ix
trebitoꝵ p̃sul efficitur dic ppłm ab antiquo
errore ydolatrie uelut alt Fuchariꝰ eripuit. et domũ
br̃issime helene. exclusis ab ipsa cunctis paganisini sput¬
ciciis in honore stiͣ petri dedicauit. et caprit ecce trebe¬
rensis ut ẽẽt instiriit Eo tpe treberis iussu helene bt̃e
ecc̃a maximin ornatus et structrire in honorem ste
crricis est edificata: in modũ stẽ srritis. Ossa mathie a

Expanded text:
 Domini magnifice ditavit specialiterque provexit. Hujus privilegii cleri novici emuli communione dirimantuam anathemate maculantur. » Trebirorum praesul efficitur. Hic populum ab antiquo errore idololatriae velut alter Eucharius eripuit , et domum beatissimae Helenae, exclusis ab ipsa cunctis paganismi spurcitiis, in honore sancti Petri dedicavit, et caput ecclesiae Treberensis ut esset instituit. Eo tempore Treberis jussu beatae Helenae ecclesia maximi ornatus et structurae in honorem sanctae crucis est aedificata in modum etiam crucis. Ipso etia
Abbreviated transcription (Latin):
pꝯ quem luttromꝰ ipĩꝯ basmi ex sorore nepos Dic pm̾no
belgite gallie dux. oma monasteria huih prbis largissimis
honorauit donariis et p̃diis auxit. pꝯ ea suꝑ fluuium
soroam in ꝓpo̾ suo ꝯgregacionem monachoꝵ instituit
ubi et ip̃e monachite uite habitũ suscepit d Mefuncto

Expanded text:
 quem Liutwinus, Basini ex sorore nepos. Hic primo Belgicae Galliae dux, omnia monasteria hujus urbis largissimis honoravit donariis et praediis auxit. Postea super fluvium Saroam in proprio suo congregationem monachorum instituit, ubi et ipse monasticae vitae ha
Abbreviated transcription (Latin):
conscructur. ca manu propria subt̾firmauiꝰ et ãnuli
nr̃i inp̃ssione signari iussimꝰ Signũ pippini p̃cellen¬
tissimi regio Riyo Ioseph subdiatonus ad uicem roolfar¬
di recognoui adata xxͦ kat Iulii indict̾ ini alno uiiii
regnante pippino inclito rege actũ culpiato in deino¬

Expanded text:
subter firmavimus et anuli nostri inpressione signari iussimus Signum Pippini precellentissimi regis Ego Joseph subdiaconus ad vicem Wolfari recognovi Data XV kal iulii indictione III anno VIIII regnante Pippino inclito rege ; actum Tulpiaco a ; in
Abbreviated transcription (Latin):
carnotum que regio tocius gallie media habet᷑ ssidebant
in loco consecrato Huc bñs undiq controu̾sias habebant¬
corueniebant. eoꝵ q decretis iudicusq parebant eDisti¬
plina in brittama reꝑta. atq m̃die in galliam tnͣslata
existimat᷑ Et qui diligencius eam rem ⁊gnostõ uolebant.
liberi osueuer̃t. neq tributa umꝙͣ tũ reliqͥs pendebant i¬
line uationem oĩm ꝙ rerũ habebant in mimitatẽ Tantis eõ

Expanded text:
Carnutum, quae regio totius Galliae media habetur, considunt Carnutum, quae regio totius Galliae media habetur, considunt in loco consecrato. Huc omnes undiquconveniebant, eorumque decretis judiciisque parebant. Disciplina in Brittannia reperta atque inde in Galliam translata existimabatur. Et qui diligentius eam rem cognoscere volebant, se consuerunt, neque tributa umquam cum reliquis pendebant, militiae vacationem omniumque rerum habeban
Abbreviated transcription (Latin):
ca ac pͥuata prociuãbant. religionõ int̾p̃tabant᷑ Ad hos magnꝰ
adolestenciũ nuis distipline cã ꝯcũrebat. magnoq hi crant
apud eos honore: Namq fere de om̃ibus controuersiis pribli¬
ris priuatis ꝙ ostituebant. ⁊ si qͦd facinꝰ admissu. si cedes
fac̃a. si de hereditate de finibus controuersia erat. idem decerne¬
bant p̃nna penas q escituebant. Si qui aut p̾uatimi aut
cppłs eoꝵ decreto non obediebat. interdicebant Hec pena a¬
ẜmonem q diffugiebant neqͥd ex dmumone in cõmodi acciꝑẽt
¶eq his petentibus ius reddebatur. neq honos ullus diniũ¬
cabatur Mis aũt oĩbus driuidibus p̾erat onus. qͥ summam
int̾ eos habeoat. augtoritatem Hoc mortuo si quis ex reliqͥs
excelluit dignitate successit: aut si erant pares płes: suffra¬
gio diuidum allegabant᷑. Non numqͣ eciam armis de¬
principatu contendebant Mi certo tꝑe ãnni in fimbrs

Expanded text:
ca ac privata procurabant, religionem interpretabantur. Ad hos magnus ca ac privata procurabant, religionem interpretabantur. Ad hos magnus adolescentium numerus disciplinae causa concurrebat, magnoque hii erant apud eos honore. Nam fere de omnibus controversiis publicis privatisque constituebant, et si quod facinus admissum, si caedes facta, si de hereditate, de finibus controversia erat, idem decernebant, praemia poenasque constituebant. Si qui aut privati aut populus eorum decreto non obediebat, interdicebant. Haec poena asermonemque diffugiebant, ne quid ex communione incommodi acciperent. Neque his petentibus jus reddebatur, neque honos ullus communicabatur. Hiis autem omnibus driuidibus praeerat unus, qui summam inter eos habebat auctoritatem. Hoc mortuo, si quis ex reliquis excelluit dignitate, successit, aut si erant pares plures, suffragio driuidum allegebatur. Nonnumquam eprincipatu contendunt. hi certo anni tempore in finibus
Abbreviated transcription (Latin):
mam aucto ⁊ itatem eoꝵ iudicio habebant ¶iuoꝵ ad
contra potenciorem auxilii egeret. suos eñi qͥsq oppͥ¬
mi et circũueniri non patit Neq em̃ alit̾ si faciarit
ullam int̾ suos hũt auctoritateni ec cadem iucio
est in sũma tocs gallie Isramꝙ het tuuitas ideo detre¬
mentr̃ sustmuit qr alterurs factionis erat induciomarꝰ alteriꝰ
tingetorix ¶In ea sicut et in om̃ gallia. coꝵ hõmi qui in aqͦ
nuo ⁊ honore censent᷑. gn̾a erant duo Nam plebs pene
huoꝵ habebatur loco. q̃ per se nichil audebat. nulli adhi¬
bebatur Osilio Pleriq cum ere alieno aut magnitudine
tributoꝵ aut in iuiria potencioꝵ p̃mebantur. in seruitute
se ditabant nobilibus. In hos omĩa uira q̃ dñi in ẜuos
Sz de his duobus generibus alteꝵ erat driuidum id est philosõ¬
phoꝵ. alteꝵ equitũ Illi diuinis rebus int̾erant. sac̃icia publi¬

Expanded text:
mam auctoritatem eorum judicio habebant. Quorum ad mam auctoritatem eorum judicio habebant. Quorum ad contra potentiorem auxilii egeret. Suos enim quisque opprimi et circumveniri non patitur. Neque enim aliter si faciant, ullam inter suos habent auctoritatem. Haec eadem ratio est in summa totius Galliae . Namque haec civitas ideo detrmentum sustinuit, quia alterius factionis erat Induciomarus, alterius Cingetorix. In ea sicut et in omni Gallia eorum hominum qui in aliquo numero et honore censentur genera erant duo. Nam plebes pene servorum habebatur loco, quae per se nichil audebat, nulli adhibebatur consilio. Plerique cum aere alieno aut magnitudine tributorum aut injuria potentiorum premebantur, in servitutem se dicabant nobilibus. In hos omnia jura quae domini in servos. Sed de hiis duobus generibus alterum erat driuidum id est philoso alterum equitum. Illi rebus divinis intererant, sacrificia publi
Abbreviated transcription (Latin):
trebiroꝵ fuga se se domũ contulert. Qum his inducio¬
mari ꝓpiiqui qui defcctionis auctores fuerant. comita¬
ti eos eo ciuitate excesser̃t ¶ingetorigi quem ab micio per¬
mansisse in officio demonst ⁊ auimꝰ principatꝰ atq impe¬
rium est fditum Cc̃sar u postꝙͣ ex mena piis in trebrros
uenit. duabus ex causis renum tñsire uoluit Quorũ
erat altea. qͦd contͣ se auxilia treberis miserant altea
ne ambiorix receptum ad eos haberet Fłrmo in trebiͣs
p̃sidio ad pontem relicto ne quis ab his subito motꝰ ori¬
ectur. tum reliqͥs copiis ꝯtra sueuos qui auxoilia tro¬
beris miserant penũ tnͣsiuit
Dn alienũ uide᷑ cẽ de moribus trebiroꝵ uł galloꝵ
ꝓponere . quibꝰ uidelic moribus ex ꝑte fcdus ẽ le¬
sum : qd cũ romanis habu̾ant In trebi̾s nõñ folum in
ombus pagis et ꝑtibus pene etiam in singłis domibus
factiones. eoꝵ q factionũ principes fucrunt. qui sũ¬

Expanded text:
Trebirorum fuga, sese domum contulerunt. Cum hiis InducioTrebirorum fuga, sese domum contulerunt. Cum hiis Induciomari propinqui, qui defectionis auctores fuerant, comitati eos ex civitate excesserunt. Cingetorigi, quem ab initio permansisse in officio demonstravimus, principatus atque imperium est traditum. Caesar vero postquam ex Menapiis in Trebiros venit, duabus de causis Renum transire voluit. Quarum erat altera, quod contra se auxilia Treberis miserant, altera ne Ambiorix receptum ad eos haberet. Firmo in Treberis praesidio ad pontem relicto, ne quis ab his subito motus oriretur, cum reliquis copiis contra Suevos, qui auxilia Treberis miserant, Renum transivitn alienum videtur esse, de moribus Trebirorum vel Gallorum proponere, quibus videlicet moribus ex parte foedus est laesum, quod cum Romanis habuerant. In Treberis non solum in omnibus pagis et partibus, sed pene etiam in singulis domibus factiones, eorumque factionum principes fuerunt, qui sum
Abbreviated transcription (Latin):
rebus fuge silem profectionem efficit Mec quoq per explo¬
ratores añ lucem ad trebiros deferunt᷑ Dix agmeu nouis¬
simum exͣ municione processerat. cum galli cohortati int̾
se ne sꝑatam p̃dam ex manibus diuttent longũ ẽẽ
ꝑ territis romanis g̾manos expectare neq suam patidig¬
intatem ut tantis copiis tam exiguã manũ p̃sertimꝰ
in loco miquo bellum dmnitte non dubitant ¶Ed fore
suspicatus labienus ut om̃s citã flumen elicet. cadem usõ
simulacõe fitineris placide egredieba᷑ Tum remissis paulalũ
impedimentis atq in tumulo quodam tollotatis cohorta¬
tus miles simul signa ad gallos conuerti aciemq digi
ad latera disponit Romami telerit᷑ clamore sublato pila
ni trebuos mittũt᷑ Illi ubi p̃ter /penr qͣs fugeꝰ trẽdeban
in festis signis ad sere coidẽ᷑. inpetũ modo ferre nõ po
recepit. NLam geriam qui auxilio uenerãt ꝑcepta

Expanded text:
rebus fugae similem profectionem efficit. Haec quoque per explorebus fugae similem profectionem efficit. Haec quoque per exploratores ante lucem ad Trebiros deferuntur. Vix agmen novissimum extra munitiones processerat, cum Galli cohortati inter se, ne speratam praedam ex manibus dimitterent; longum esse, perterritis Romanis, Germanos expectare, neque suam pati dignitatem, ut tantis copiis tam exiguam manum praesertimin loco iniquo bellum committere non dubitant. Quod fore suspicatus Labienus, ut omnes citra flumen eliceret, eadem usus simulatione itineris, placide progrediebatur. Tum premissis paululum impedimentis atque in tumulo quodam collocatis, cohortatus milites, simul signa ad Gallos converti aciemque dirigi ad latera disponit. Romani celeriter clamore sublato, pila in Trebiros mittunt. Illi ubi praeter spem quos fugere credebant infestis signis ad se ire videre, impetum modo ferre non potrecepit. Nam Germani qui auxilio venerant, percepta
Abbreviated transcription (Latin):
fore dimitandi facultatem. quiqr cohortibꝰ p̃sidio ĩpe¬
dimentis relicto cũ .xxu. cohortibus magno eqͥtatu cõ¬
tra trebiros proficisti᷑. ⁊ mille passuũ relicto spacio castͥ
cõmunit Erant int̾ gos et labienũ diffĩcili tnͣsitu flu¬
men ⁊lipis q pͥruptis Ihoc neq ipẽ tñsire in animo
habebat. neq trebiros tnͣsitutos coistimabat Augebaͣ
palam qmi gerhuani aꝓpinqͣre dicant᷑ se se suas epercitꝰ¬
ꝙ fortinas indubiũ non deuocatuꝵ. ⁊ postero die prima
lute castra motuꝵ Cclerit̾ hec ad trebiros deferunt᷑. et ex
magno suoꝵ eqͥtatus nũo non nułł gallicis rebus fauere
na᷑ rogebat liabienus nocte tribums milit̾ p̾misq or¬
dimibus coactis. qͥd sui sĩt ꝯsuln ꝓponit. ⁊ quo facilius
det hostibus timoris suspicõs. maiore strepitu ⁊ tumultu
quam priblice rei fert osuetudo castra moucri iubet Mis

Expanded text:
fore dimicandi facultatem, quinque cohortibus praesidio impefore dimicandi facultatem, quinque cohortibus praesidio impedimentis relicto, cum viginti quinque cohortibus, magno equitatu contra Trebiros proficiscitur, et mille passuum relicto spatio castra communit. Erat inter eos et Labienum difficili transitu flumen ripisque praeruptis. Hoc neque ipse transire in animo habebat, neque Trebiros transituros existimabat. Augebatpalam, quoniam Germani appropinquare dicantur, sese suas exercitusque fortunas in dubium non devocaturum, et postero die prima luce castra moturum. Celeriter haec ad Trebiros deferuntur, et ex magno suorum equitatus numero nonnullos Gallicis rebus favere natura cogebat. Labienus nocte tribunis militum primisque ordinibus coactis, quid sit sui consilii proponit, et quo facilius det hostibus timoris suspitionem, majore strepitu et tumultu quam publicae rei fert consuetudo, castra moveri jubet. His
Abbreviated transcription (Latin):
suaq codem confer̃t Eesar ꝑtitis copiis cũ ienfurione¬
fabio ⁊ marto trasso questore. teleit᷑ effectis pontibus a dit
riptito edificia uitos q incendit. magno peteris atq ho¬
miũ nũo poti᷑. Er uibꝰ rebus coacti menapi. legatos ad
cum pacis petende causa mittũt Ille obsidibus acceptis
hostium se nũo eos habituꝵ confirmat. si at trebiros aut
ambiorigem. aut coꝵ legatos finibus suis accepisent Cys
rebus ronfirmatis cõmũ attrabatẽ tũ eq̃tatu tustodis loco
in menapro delinqt Int̾ hͭ treberi magnis toactis pe¬
ditatus eqͥtatus q copiis. labienũ cũ una legione qui ĩ
eoꝵ finibus hyemabat adoriri parabant. iamq ab co
non longiꝰ ila bidui aberant cũ duas uenisse legiones
uisu cesaris coznostunt Positis casteis a nilibus pasiũ¬
xr auxilia gͥmanoꝵ expectare constituuĩt li abienus
rognito hostiũ consilio sperans temeritate coꝵ al aꝙͣy

Expanded text:
suaque eodem conferunt. Caesar partitis copiis cum suaque eodem conferunt. Caesar partitis copiis cum Fabio et M. Crasso quaestore, celeriter effectis pontibus, adit tripertito, aedificia vicosque incendit, magno pecoris atque hominum numero potitur. Quibus rebus coacti Menapi, legatos ad eum pacis petendae causa mittunt; ille obsidibus acceptis hostium se in numero eos habiturum confirmat, si aut Ambiorigem aut Trebiros aut eorum legatos finibus suis accepissent. His rebus confirmatis, Connium Attrabatem cum equitatu custodis loco in Menapis relinquit. Inter haec Trebiri, magnis coactis peditatus equitatusque copiis, Labienum cum una legione, qui in eorum finibus hiemabat, adoriri parabant; jamque ab eo non longius via bidui aberant, cum duas venisse legiones missu Caesaris cognoscunt. Positis castris a milibus passuu15, auxilia Germanorum expectare constituunt. Labienus, cognito hostium consilio, sperans temeritate eorum aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
dius. et de pecunia cauent ambiorigeni sͥ sonetate ⁊ federe
adiungũt uubus cognitis cesar ꝯailio habito. cũ reliqͥ
p̃ter senones et tarnatos trebiros ꝙ uenissent. totus ⁊
mente et amimo in bellũ trebiroꝵ ⁊ ambiorigis successus.
cũ senonbus carnotis q paciscit᷑ acceptis eoꝵ obsidibus:
EFrantmenapi propinqui ebuionũ finibus ꝑpetius pa¬
ludibus silius q. muniti. qui inui eo gallia de pace ad
cesarem non miserant Cum his erabt hospiciũ am¬
biorigis.item ꝑ trebiros in amiciciam qͥerianorũ
puenerant᷑ Nec p̾us ambiorigi ⁊ trebis detͣhenda anx¬
ilia existimabat. quã ipos bello latesserz Hoc mito
silio totiꝰ exertitꝰ impedimenta ad labienũ in t̾rebiros
mittit. duas ꝙ ad eũ legiones proficisti iubet ip̃e cũ legio¬
nibus expeditis quĩq in menapios ꝓficiscit᷑ Illi nulla
toacta manu los p̃sidio frcti. insiluas paludes ꝙ cõfugũt.

Expanded text:
dibusque et de pecunia cavent, Ambiorigem sibi societate et foedere dibusque et de pecunia cavent, Ambiorigem sibi societate et foedere adjungunt. Quibus cognitis, Caesar concilio habito, cum reliqui praeter Senones et Carnotas Trebirosque venissent, totus et mente et animo in bellum Trebirorum et Ambiorigis succensus, cum Senonibus Carnotisque paciscitur, acceptis eorum obsidibus. Erant Menapi propinqui Eburonum finibus, perpetuis paludibus silvisque muniti, qui uni ex Gallia de pace ad Caesarem non miserant. Cum hiis erat hospitium Ambiorigis; item per Trebiros in amicitiam Germanorum pervenerant. Haec prius Ambiorigi et Treberis detrahenda auxilia existimabat, quam ipsos bello lacesseret. Hoc inito consilio, totius exercitus impedimenta ad Labienum in Trebiros mittit, duasque ad eum legiones proficisci jubet, ipse cum legionibus expeditis quinque in Menapios proficiscitur. Illi, nulla coacta manu, loci praesidio freti, in silvas paludesque confugiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Subito labienus duobus portis om̃e eqͥtatũ emittit.
uulneret. quã illũ int̾fectum uideret. qͦd mora reliqͦꝵ spa¬
ciũ mactũ illũ effugẽ nolebat. magna ꝓponit his qui
occidint p̃mia. submittit equitibꝰ cohortes subsidio. Com¬
probat hom̃ĩs ꝯsiliũ fortuna Et cũ om̃s unũ petent.
in ip̃o fliũs uado deꝑ̃hensũs induciomarꝰ int̾ficitur. capᵗ
eius refert᷑ ad castra Riedeuntes eqͥtes qͦs posẜ consectant
et occidunt Mac recognita oñis eburonũt et neruionũ
q̃ Suenerãtdeta copie distedunt paulo q habuit ptꝰ id
factum cesar galliam quieciorem / Sapłma.x.
Gitur int̾fecto inducimaro. ad eius propinques
trebis imꝑĩp defert̾ /lli funit inios gͥmanos
sollicitare. ⁊ peciũbam polliceri non desistunt Qum a prax¬
mis ĩpetre non possent. ulteiores temptant Inuentis
non nullis ciuitatibus. iureurando int̾se confirmant. obsi¬

Expanded text:
Subito Labienus duabus portis omnem equitatum emittit, Subito Labienus duabus portis omnem equitatum emittit, m alium prius vulneret, quam illum interfectum videret; quod mora reliquorum spacium nactum illum effugere nolebat; magna proponit hiis qui occiderint praemia, submittit equitibus cohortes subsidio. Comprobat hominis consilium fortuna, et cum unum omnes peterent, in ipso fluminis vado deprehensus Induciomarus interficitur, caputque ejus refertur in castra. Redeuntes equites quos possunt consectantur et occidunt. Hac re cognita, omnes Eburonum et Nerviorum quae convenerant copiae discedunt, pauloque habuit post id factum Caesar Galliam quietiorem. 10. Interfecto Induciomaro, Treveris imperium defertur. Illi finitimos Germanos sollicitare et pecuniam polliceri non desistunt. Cum ab proximis impetrare non possent, ulteriononnullis civitatibus, jurejurando inter se confirmant, obsi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit Interim ꝓpe cottidie cũ om̃i eqͥtatu induciomiarꝰ sub cas¬
tris eurs uagabat᷑. als ut sitũ castrorũ ꝯgneste̾̃t allias
collaquendi at t̾rendi causa Equites plerũq õnes plerũq¬
tela intra uallũ coinciebant Labienꝰ suos ms mu¬
nicões contiẽbat. trmnoris q opinionem quibustũq po¬
tat rebus angebat Cum maiores indies contempcõne
induciomarus accede̾t. nocte una intromissis oq̾tibus
oñn finitimaꝵ ciuitatũ quos accersiendos curauerat
tantti diligencia om̃s suos cuscodiis intͣ castra continuit.
pt ea res nulla racõe enũciari aut ad trebiros ꝑferi posẜ
Interimi inductiomarus ex ꝯsuetudine cottidĩana ad castͣ
accedit. atq ibi magnam ꝑtem diei osimuit Equites
tela coniciunt. ⁊ magnã Atumelia uerboꝵ romaõs
ad pugnam euocant Nullo a romanis responso dato.
ꝑbi uisum est. sub uesꝑo disꝑsi ac dissipati discedunt :

Expanded text:
dicit. Interim prope cottidie cum omni equitatu Induciomarus sub casdicit. Interim prope cottidie cum omni equitatu Induciomarus sub castris ejus vagabatur, alias ut situm castrorum cognosceret, alias colloquendi aut territandi causa Equites plerumque omnes tela intra vallum conjiciebant. Labienus suos intra munitiones continebat, timorisque opinionem quibuscumque poterat rebus augebat. Cum majore in dies contemptione Induciomarus accederet, nocte una intromissis equitibus omnium finitimarum civitatum quos accersiendos curaverat, tanta diligentia omnes suos custodiis intra castra continuit, ut ea res nulla ratione enunciari aut ad Trebiros perferri posset. Interim Induciomarus ex consuetudine cottidiana ad castra accedit, atque ibi magnam partem diei consumit. Equites tela conjiciunt et magna contumelia verborum Romanos ad pugnam evocant. Nullo a Romanis responso dato, ubi visum est, sub vesperum dispersi ac dissipati discedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rige̾ alt̾ius pn̾cipem factionis geneꝵsuũis. quem supra
demonst ⁊ auimꝰ cefaris fidem secutũ ab eo rion cessisse. hos.¬
tem udicandu curat: bona eius publicat ¶ Sis rebus con¬
fectis in dalio pronũciat. accersitũ se ab om̃ibus senoni¬
bus. ⁊ carnotibus. aliis. q comi pluribus gallie ciuitatibus
¶oc autem factuꝵ ꝑ fines remoꝵ. eoꝵ q populaturũ a¬
¶os. ac p̾ꝯꝙ̃ͣ quã id faciat castra labieni obpugnatuꝵ. q̃ fie¬
ri uelit p̃cipit labienus cũ ⁊ loci nata̾ et manu munitissi¬
mis cast dis se se tenẽt. de suo ac legionis ꝑiculo nichil tune¬
bat. et nequa occasione rei bene gerendẽ dimitte̾t iogita¬
bat: Itaꝙ atingetorige atqꝙ eius ꝓpinqͥs orone induciomari
raginta quã in dalio habuit. circũmittit ad finitinas
ciuitates. eqͥtes ꝙ condi cõuotat. his certũ diem cõueniedi

Expanded text:
rigem, alterius principem factionis, generum suum, quem supra rigem, alterius principem factionis, generum suum, quem supra demonstravimus Caesaris fidem secutum ab eo non cessisse, hostem judicandum curat, bona ejus publicat. His rebus confectis, in concilio pronunciat, accersitum se a Senonibus et Carnotibus aliisque compluribus Galliae civitatibus, hoc iter facturum per fines Remorum eorumque populaturum agros, ac priusquam id faciat, castra Labieni oppugnaturum; quae fieri velit praecipit. Labienus cum et loci natura et manu munitissimis castris sese teneret, de suo ac legionis periculo nichil timebat; ne quam occasionem rei bene gerendae dimitteret, cogitabat. Itaque a Cingetorige atque ejus propinquis oratione Induciomari cognita quam in concilio habuit, circummittit ad finitimas civitates equitesque undique evocat; his certum diem conveniendi
Abbreviated transcription (Latin):
magna ꝑte exercitus romani int̾fecta minorez suꝑ ẽẽ
dicent Nec tñ ulli ciuitati germanoꝵ ꝑsuaderi potuit
ut renũ tn̾siret. cũ sehis exꝑtos ẽõ dice̾nt᷑. arionisti bello
rus inthilominꝰ copias cogere. arma exertere. a fimi¬
timis compare i coules dap̃natos q tota gallia magnis
p̃miis ad sẽ allicere cepiti ac tantam sibi iam his rebus
in gallia auctoritatem cõpauercit. ut undiq ad cum
tum ꝙ pete̾nt. Ubi intellixit ultro ad se uem altẽa ex ꝑte
senones carnotes q constrencia facinoris instigari. alt̾a
neruies actuaticos q bellũ romanis pare neq sibi uolũta¬
rior copias defore. si ex finibus suis progredi cepiẜ. ar/¬
matu conciliũ indicit Moc more galloꝵ miciũs est
belli. qͦd cõmuĩ lege õnes puberes armati conuenine cogũͬ
qui ex his nouissimus ueut in conspectri multitudinis
omibus cruciatibus afflictus necatur Ineo ꝯtilio. cingeto¬

Expanded text:
magna parte exercitus Romani interfecta, minorem superesse magna parte exercitus Romani interfecta, minorem superesse dicerent. Neque tamen ulli civitati Germanorum, persuaderi potuit ut Renum transiret, cum se hiis expertos esse dicerent Ariovisti bello,rus, nichilominus copias cogere, exercere, a finitimis equos parare, exules dampnatosque, tota Gallia magnis miis ad se allicere coepit. Ac tantam sibi iam his rebus in Gallia auctoritatem comparaverat ut undique ad eum timSenones Carnotesque conscientiam facinoris instigare, altera Nervios Attuaticosque bellum Romanis parare, neque sibi voluntariorum copias defore, si ex finibus suis progredi coepisset, armatum concilium indicit. Hoc more Gallorum est inicium belli, quod communi lege omnes puberes armati convenire coguntur; qui ex his novissimus venit, in conspectu multitudinis omnibus cruciatibus afflictus necatur. In eo concilio Cingeto