comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuux. senus. septinicx. bes.
dodrans dexstans. deuuy
unciao c̾e orporret natot
ĩnicie assem efficunt qͣt
destator noluerit. et si tat
nͥ quis ex semisse. ilbi grͣa
heretẽ scripserit totꝯas in
semisse erit m enͥiu ite ex
ꝓtetestatꝰ et exꝑte intesta¬
to decete pot̾. uͥ sit miles cui
potest quantas cumq no¬
luerit płiuras uncias su¬
alm hereditatẽ dinide S
sipłes instituat᷑. itade m

Expanded text:
cunx, semis, septunx, bes, dodrans, dextans, deunx, uncias esse oportet. nam tot unciae assem efficiunt quot testator voluerit, et si unum tantum quis ex semisse verbi gratia heredem scripserit, totus as in semisse erit: neque enim idem ex parte testatus et ex parte intestatus decedere potest, nisi sit miles, cuius potest quis in quantascumque voluerit plurimas uncias suam hereditatem dividere. Si plures instituantur, ita demum
Abbreviated transcription (Latin):
q erit pondis si expletͣus
phrm̃ miciarũ heres etͥ
ecertũ tempno nõ potest
ac si pure heres institu᷑
iustitutdmbyet legatis.
uet uo uifidei ⁊missis et
ilibertat᷑b ꝓno scͥpto¬

Expanded text:
si dipondius expletus plurium unciarum. Heres et pcertum tempus non potest, ac si pure heres institutus institutionibus et legatis nec non in fideicommissis et libertatib
Abbreviated transcription (Latin):
suo heres instirrat. si qui¬
fit extesta meto liber heres¬
testatore maminissꝰ fue¬
rit suo arbitrio aohire
hereoita te in pot̾̃ quiau̾fit
necessaro cum utrũq exdm

Expanded text:
suo heres institutus, si quifit ex testamento liber herestestatore manumissus fuerit, suo arbitrio adire hereditatem potest, quia non fit necessarius, cum utrumque ex domini
Abbreviated transcription (Latin):
¶Euũ adultio maculãtimui
nõ iurc testamẽto manumi¬
ssu añ sĩa ab ea mulire
uiteri qne rea fuerat eius¬
teui cͥmiio postulata roͥms
est: quare sequit᷑ ut men ⁊ͣ¬
dem a du̾a collata hereontitus¬

Expanded text:
um adulterio maculatum non iure testamento manumissum ante sententiam ab ea muliere videri quae rea fuerat eiusdem criminis postulata, rationis est : quare sequitur, ut in eundem a domina collata instit
Abbreviated transcription (Latin):
dumnutioñ tucorisu
eluci si se ĩ adoptione
ded̾it legitinia tant̾t¬
sunt. ¶ Set et pupilli
et pupille capit̾ clino
lic minimͣ sit oẽs tut̃¬
las tollit. ¶Pret̾eas
ad c̾tũ tp̃s testamẽto
dant᷑ tutores fiuito eo
deponũt tutela Desin¬
mou̾et᷑ a tutela obidꝙ
suspecti uisi sũt uł ꝙ exsꝰ¬
sa causa se se excusanti⁊o
ns administrande tutele
deponũt scd̃m ea q̃ infer¬

Expanded text:
is, veluti si se in adoptionem dederit, legitima tantueunt. sed pupilli et pupillae capitis deminutio, licet minima sit, omnes tutelas tollit. Praeterea qui ad certum tempus testamento dantur tutores, finito eo, deponunt tutelam. Desinmoventur a tutela ob id quod suspecti visi sunt, vel ex iusta causa sese excusant et onus administrandae tutelae deponunt secundum ea quae infer
Abbreviated transcription (Latin):
tur. soleut curatores omꝰ
ii ul alia uecitate ĩpeditꝰ
quo minꝰ negocia pup.¬
illi ad ministrare pꝰsit et
pupills ul ab sit ul ĩfans
sit quẽ uelit actore ꝑieu¬

Expanded text:
tur solent curatores dari. ne vel alia necessitate impeditur, quo minus negotia pupilli administrare possit, et pupillus vel absit vel infans sit, quem velit actorem pericu
Abbreviated transcription (Latin):
nnũ ꝯpitum curatores
accipiant q nez pubeᷤᷤ
sint adhuc tm̃ hi etatiᷤ
sũt ut negocia sua tuen
nõ possint. ¶ Dant᷑ at̾
curatores abͥisd̾e magist¬
E curator testamẽto no̾
datur s datus cõfirmat᷑
dec̾co pretoris ul p̾sidis
¶Ite iuiti adolesc̾ẽt¬
es curatores nõ accipiu̾t
p̃t̾ quã inlite̾. ¶Curator. n
⁊ ad c̾tam causcim dan pͥ
¶Furiosi quoq ⁊ prod¬
igilicz maiores uiginti q¬
nq̃ annis sint tm̃ ĩ curat¬
ioñ sũt agnatoꝵ ex lege
rome prefecti urõ ulpit¬
tor.⁊ inꝓuicia presides
exm sitione eis dare cu¬
ratores. Ged ⁊ mete capt̾is
et surdis ⁊ nuitis et qui
ocbo ꝑpetuo laborant qr
edꝰ suis suꝑ ce no possũt¬
elcuratores clancli sũt. ¶¬

Expanded text:
nnum completum curatores accipiunt; qui licet puberes sint, adhuc tamen huius aetatis sunt, ut negotia sua tueri non possint. Dantur autem curatores ab isdem magistsed curator testamento non datur, sed datus confirmatur decreto praetoris vel praesidis. Item inviti adulescentes curatores non accipiunt praeterquam in litem: curator enim et ad certam causam dari potest. Furiosi quoque et prodigi, licet maiores viginti quinque annis sint, tamen in curatione sunt adgnatorum ex lege Romae praefectus urbiprovinciis praesides ex inquisitione eis dare curatores. Sed et mente captis et surdis et mutis et qui morbo perpetuo laborant, quia rebus suis superesse non possunt, curatores dandi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsitione rutores ul curato¬
et dãt satudatione nol
mue s uanturq ioñi clectie
¶ Set et si ex testamẽto ẜ
iꝗsitione duo ples ueda¬
sitis de indẽpnitate pu¬
pͣilli ul adolescẽtis ⁊ cõr¬
uton ul cocuratoꝵ p̾fer¬
n aͥ solus admunstrer
uelut cũ tutor satis ofc̾rꝰ
p̾ponat᷑ ei ut et ip̃e solus
amininstret. Itaq pse
lction̾ẽ det conturon suo
utr uent satisdare an sat̾¬
nĩ satis offerat siqd̾s ad¬
scnptũ fuit atestatore qͦ
gat ille gerere debr ꝙysi
nõ fu̾it adscriptũ que̾oi¬

Expanded text:
sitione tutores vel curatores dati satisdatione non onerantur, quia idonei electi sunt. Sed et si ex testamento vel inquisitione duo pluresve dasatis de indemnitate pupilli vel adulescentis et contutori vel concuratori praeferri, ut solus administret, vel ut contutor satis offerens praeponatur ei et ipse solus administret. itaque per lectionem det contutori suo, utrum velit satis accipere an satirum satis offerat si quidem adscriptum fuerit a testatore, quis gerat, ille gerere debet: quodsi non fuerit adscriptum, quem ma
Abbreviated transcription (Latin):
iri publice c̃ã abẽe cepĩt:
atutela ⁊ cura excũsant᷑ cache
qͣtens rei publice c̃a absũt
⁊ ĩte curator loco eoꝵdat᷑
¶Qͥ sireu̾si fu̾int: recipiũt
hons tucelesĩã nec anni h¬
abent uacatione ut papi¬
to scripsit Enam ħ spaciũ
hut ad nouas tutelas uocͣ¬
t ¶ It ꝗ potestatẽ aliꝙͣ
h̾ut excusare se possu̾t. u̾
duius marcus rescripsuss
cepta tutelam deserer̃ ñ
possũt. ¶ Itẽ ꝓpt̾ litẽ qͣm
cũ pupillo uł adulto tu¬
tor uł curator ħt excuea¬

Expanded text:
i publicae causa abesse coeperunt, a tutela et cura excusantur, quatenus rei publicae causa absunt, et interea curator loco eorum datur. qui si reversi fuerint, recipiunt onus tutelae nec anni habent vacationem, ut Papito scripsit: nam hoc spatium habent ad novas tutelas vocati. Et qui potestatem aliquam habent, excusare se possunt, ut divus Marcus rescripsit, sed coeptam tutelam deserere non possunt. Item propter litem, quam cum pupillo vel adulto tutor vel curator habet, excusa
Abbreviated transcription (Latin):
tis cͣcͣ patronos cõdẽpñ¬
dũ se uenu̾dari passi st̃
¶Hinor siũ india ca
pitis diminutio ẽ c̾cini¬
cas ꝗde amititur libt¬
as at retinetur. Qe accid

Expanded text:
ati circa patronos condemnandum se venumdari passi sunt. Minor sive media est capitis deminutio, cum civitas quidem amittitur, libertas vero retinetur. quod accid
Abbreviated transcription (Latin):
ti ant̃e filius ex aua uxo¬
re et uxori. s filia exal¬
onium recte conthũt
licet liabeant frẽns¬
orore ue ex matrimonio
postea ꝯͣsto natos. ¶Siu¬
ror tua post liuorcium
ex alio fiuiam procreane¬
rit ħ non est pringnͣ

Expanded text:
ti tamen filius ex alia uxore et uxoris filia ex alonium recte contrahunt, licet habeant frroremve ex matrimonio postea contracto natos. Si uxor tua post divortium ex alio filiam procreaverit, haec non est qui
Abbreviated transcription (Latin):
tutõnis tenore possit colligi
Itc̾ueto tas ex mascłis ꝓgenito¬
s plus diliges solos nepotes n
ũt. ad suor uocabat succetone
⁊ niri aguatos eos anponebat
et ꝓnepotes exneptib cegnates
loco mĩans pongnatoꝵ liueã

Expanded text:
tutionis tenore possunt colligi. Item vetustas ex masculis progenitos plus diligens solos nepotes vel unt, ad suorum vocabat successionem, et iuri adgnatorum eos anteponebat: et pronepotes ex neptibus cognatorum loco numerans, post adgnatorum lineam
Abbreviated transcription (Latin):
puato nidici legũ acquiliedap᷑¬
nim ꝑsequi ⁊ capit᷑ał crimuns
no carsesu ita siquis s̾inim
uł eam cadrupedem. que pecudũ
orupedem que pecuoũ muo non
est ulur canc̾. aut feram besti
iniuiria datum nac ꝑte uendica¬
tur. si quid aut ustu. aut rup¬
tum. aut fractum fin̾t actio ex¬
lxc capite ꝯstitintur quamqua
pot̾it sola rupti applło ĩ om̃s ist
as suffic̾ere. Ruptii. nuntelligi.¬
tur quod quoquo moto corup¬
tum est unde nõ solum usta. au̾

Expanded text:
privato iudicio legis Aquiliae damnum persequi et capitalis criminis no cavetur. Itaque si quis servum, vel eam quadrupedem quae pecudum drupedem, quae pecudum numero non est, uelut canem, aut feram bestiainiuria datum hac parte uindicatur. si quid enim ustum aut ruptum aut fractum fuerit, actio hoc capite constituitur, quamquam potuerit sola rupti appellatio in omnes istas causas sufficere; ruptum enim intellegitur, quod quoquo modo corruptum est; unde non solum usta aut r
Abbreviated transcription (Latin):
yt̾nec creditorib enis desolizo
ꝙ cuicq cebetur soluendo ⁊ hiq¬
dem qb diecta lib̾tas data est adhita¬
nimite. atelib̾tate ꝯsequatur¬
ita ut bona si non alia ddit̾one
directe lib̾tate accepuit tilib̾ti
fiant. Nam huic ⁊ uoluntati cu¬
e si hi dequor̾ statu agitur cimm¬
senciant auctoritite nr̃a acco¬
modniumꝰ. ⁊ ne ho rescͥptonis
nr̃e emolurntu alia rt̾e iritum
fiat. si fiscus bona agnet̾e uolue¬
rit ¶ii qui rebnris act̾nd̾int
scieñt cõmodo pecumito pͥfen¬
dalib̾tateris cãmͥ. et ita bona cog¬
enoa ut lib̾tas nis salua fiat qui
cam adipici potuerũt si hrditas
extesto aditae̾et. ¶ Hoc rescͥ¬
fuctis ne tona eor̾ acieditorius
possideantur. ⁊ uen̾ant cͥte si fu¬
er̾it hacͤ᷑ cͤa bona aditi. cessat bo
hoc rescript̾ tociens iocu̾ ht. quo¬
ciens testo lib̾tates date sunt
Quid ergo si quis intestan ce¬
cecens codicill lib̾tates dedit. n
adita sit ad intestato h̾rditas.

Expanded text:
oribus caveris de solido quod cuique debetur solvendo. et hi quidem quibus directa libertas data est penumittere a te libertatem consequantur : nisi si non alia condicione directo libertatem acceperunt tui liberti fiant; nam huic etiam voluntati tuae, si ii de quorum statu agitur consentiant, auctoritatem nostram accommodamus. et ne huius rescriptionis nostrae emolumentum alia ratione irritum fiat, si fiscus bona agnoscere voluerit, et hi qui rebus nostris attendunt scient, commodo pecuniario praeferendam libertatis causam, et ita bona cogenda ut libertas his salva sit qui eam adipisci potuerunt si hereditas ex testamento adita esset. ’ Hoc rescfunctis, ne bona eorum a creditoribus possideantur et veneant. certe si fuerint ex hac causa bona addicta, cessat bonhoc rescriptum totiens locum habet, quotiens testamento libertates datae sunt. quid ergo, si quis intestatus decedens codicillis libertates dederit neque adita sit ab intestato hereditas?
Abbreviated transcription (Latin):
si minis cedit lib̾tates. ul mortis
ca. et nede roc q̾ratur utrũ infia¬
de creditor an non fc̃m sit. idcͥco
uelint sibi adicibona. anaudien¬
disut ⁊ mag̾ est ut andiri debea̾t
cum multas diuisiones homodi

Expanded text:
l mortis causa et, ne de hoc quaeratur, utrum in fraudem creditorum an non factum sit, idcirco velint addici sibi bona, an audiendi sunt? et magis est, ut audiri debeant,s. Sed cum multas divisiones eiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
Immori p̾cio qua res est Idez¬
apta fraude emꝑtoris. uł gr̃a que
obligata sũt afisco uemerut ad¬
itus ꝓcurator meus debita qua¬
titatez nifenti restirin ea predia
qiui uissu principis ĩ aliam qmnt
tranlati suntnaz p̾dia eoꝵ que
anquaz demigrarent hiuint si a¬
bhus distracta nõ e̾ent fisci roib
uendicari iam pridez dec̾tuz ẽ snisi
alud sp̾ali precepto augustam¬
Agestas decreu̾it. ¶ Ot igiturapr  ͤ¬
incipiba salubrit statut est. itas¬

Expanded text:
inori pretio, quam res est, aperta fraude emptoris vel gratia quae obligata sunt a fisco venierunt, aditus procurator meus debitam quantitatem inferenti restitui ea praedia qui iussu principis in aliam civitatem translati sunt. Nam praedia eorum, quae antequam demigrarent habuerint, si ab his distracta non essent, fisci rationibus vindicari iam pridem decretum est, nisi aliud speciali praecepto Augusta maiestas decreverit. Ut igitur a principibus salubriter statutum est, ita
Abbreviated transcription (Latin):
si nolucut eũ defende ꝑmutitur
creditorib popetentes nros ma¬
grͣatus rona queen cum usufr¬
uctu futura fuissent. si se alieno
niri nosbiecisset. posside ete legi¬
timo modo ea dispone Re eo cui
casus successonis tatisadi¬
ad itur h̾roitas uelit bona sibi

Expanded text:
si noluerit eum defendere, permittitur creditoribus per competentes nostros magistratus bona, quae eius cum usu fructu futura fuissent, si se alieno iuri non subiecisset, possidere et legitimo modo ea disponere. TIT. 11casus successionis ex constaditur hereditas, velint bona sibi
Abbreviated transcription (Latin):
as que pordie disposuisset ⁊ in
imaquaq spe succerõis sepe ples
exstent dispari gradu ꝑsone. ne
actones creditor d̾ffcrantur. set
hrent quos ꝯueirent. ⁊ nefacile
ĩpossonebonor defucti mitant᷑¬
⁊ eodẽ moto sibi consuͣrent. io
petende ronor possom ctu tpep¬
finuit. ¶Libis ita et parntib
tam naturalib quã ad optinis
possom no pecierit enisd graouis
ꝑsonis acͤressit. uł si nemo. dein
er successorio edicto pouicetip
ac sus qui p̾cedebat exeo nũo no
cet. ¶Si quis ita delatam sibi

Expanded text:
asque per ordinem disposuisset et in unaquaque specie successionis saepe plures extent dispari gradu personae : ne actiones creditorum differrentur, sed haberent quos convenirent, et ne facile in possessionem bonorum defuncti mitterentur et eo modo sibi consulerent, ideo petendae bonorum possessioni ce. liberis itaque et parentibus tam naturalibus quam adoptivis possessionem non petierit, eiusdem gradus personis adcrescit: vel si nemo ex ex successorio edicto pollicetur ac si is qui praecedebat ex eo numero non esset. si quis itaque delatam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
drmidia patrono debebatur.ac
sus sñ ullo filio filiaue intesta¬
tus decesisset. cumduos duasue
p̾rdes reliquerat. ttiaps debeba¬
tur patrono. sitres reliqueratre¬
¶Sic .n. legis papie sinnã inter¬
p̾tati sumꝰ. ut promille sertns¬

Expanded text:
dimidia patrono debebatur ac si is sine ullo filio filiave decessisset: cum duos duasve heredes reliquerat, tertia pars debebatur patrono: si tres reliquerat, resic enim legis Papiae summam interpretati sum
Abbreviated transcription (Latin):
indum ꝯstitinintur ⁊uocatur
tonor possessores. ¶Adhuc
cau̾t ialios cum ples gradus p̾¬
tor fecit in bonor possõibdan¬
dis. dum id agebat. nequis fũ
successore moriatur. na augu¬
stissimis ip̾rib ostirut̾ ꝑlege¬

Expanded text:
dum constituuntur et vocantur bonorum possessores. adhuc autem et alios complures gradus praetor fecit in bonorum possessionibus dandis, dum id agebat, ne quis sine successore moriatur: nam angustissimis finibus constitutum pe
Abbreviated transcription (Latin):
gineo ualenti ꝗtest̾o suo lib̾tatẽ
ꝓbodam ascripssit nemine succe¬
desidu tui rebit. ut libtat̃. tam
cai̾ que directo. qua eax que ꝑ
sp̾em fidi comissi relicte sunt¬

Expanded text:
ginio Valenti, qui testamento suo libertatem quibusdam adscripsit, nemine succedesiderii tui habebit, ut libertatium tam earum quae directo, quam earum quae per speciem fideicommissi relict
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuor lib̾tor successones ꝑo¬
sunm. quas usq ad ꝗntum tr¬
modꝰ. gradu̾ conrtauim ut sit
anqua int̾ ingernos ⁊ lib̾tos di¬
quib possunt sua nira uendi¬
care ¶Omiscrupulositate ⁊ ĩ¬
et uxor appellantur. ⁊ nonolo¬
co int̾ ueteres bonor possones
poita fuat. ⁊ nsuo ugore ẜua¬
inmus. ⁊ alciore loco .i. sexto car
posimo. ¶ Decira uer̾i uoꝵ¬
possone que erat unde cognati
manumissoris ꝑꝑ causas enaria¬
tas mito sbiata ut sextra moco
bonor possones ordinarie ꝑma¬
rieant suo ingore pollentes.
Septia eas secuta quã optima
rone pretores introdurerut
¶Iouissime enĩ ꝑmititur ecc̃o

Expanded text:
successiones posuimus, quas usque ad quintum tantummodo gradum coartavimus, ut sit aliqua inter ingenuos et libertos diquibus possint sua iura vindicare, omni scrupulositate et inet uxor appellatur et nono loco inter veteres bonorum possessiones posita fuerat, et in suo vigore servavimus et altiore loco, id est sexto, eam posuimus, decima veteri sione, quae erat unde cognati manumissoris, propter causas enarratas merito sublata: ut sex tantummodo bonorum possessiones ordinariae permaneant suo vigore pollentes. 8 7. Septima eas secuta, quam optima ratione praetores introduxerunt. novissime enim promittitur edicto
Abbreviated transcription (Latin):
nec int̾ est m inpotestate mori¬
entis fu̾int.anno fu̾rnt. quodi
ul emancipatus. uł ermãcipal
aut ex feiõ sexu ꝓpagat est ¶am̃
potior hetia quam proximnor
cognatus nampatruu nepos uł
pronepos auucso uł mrtere pͥ¬

Expanded text:
testate morientis fuerit an non fuerit, quod vel emancipatus vel ex emancipato aut ex feminino sexu propagatus est. Amotpotior habetur quam proximior cognatus: nam patrui nepos vel pronepos avunculo vel materterae pr
Abbreviated transcription (Latin):
auia. tam prii. qua matriu
¶tem fili. filia. nepos. neptis.
tamexfilio. quã exfilia. fr. so¬
Lor. siue ꝯsanguinei. siue ut̾i¬
n. Quarto podo cognatis
prorimis. ¶Qnto qui exfarꝰ¬
ilia. Sexto patrono uł patio¬
ne. lib̾is q eoꝵ et parentibus
Septimo. uuroet urori. E

Expanded text:
avia, tam paterni quam materni, item filius, filia, nepos, neptis, tam ex filio quam ex filia, frater, soror, sive consanguinei sive uterini: quarto cognatis proximis: quinto tanquam ex familia: sexto patrono et patronae liberisque eorum et parentibus: septimo viro
Abbreviated transcription (Latin):
et alias dificultates cũipis lati
uis legem uimiam ⁊ senat ꝯsul¬
tum largianii et edc̃m di tra¬
iam inꝑpetium ⁊ deleri. ce̾sim
ut om̃s libi cunͣttẽ iom. ma fru¬
antur. ⁊ mirabili modo abodam
adiectoib ip̃as mas que mlari¬

Expanded text:
et alias difficultates cum ipsis Latinis etiam legem Iuniam et senatus consultum Largianum et edictum divi Traiani in perpetuum deleri censuianus, ut omnes liberti civitate Romana fruantur, et mirabili modo quibusdam adiectionibus ipsas vias quae
Abbreviated transcription (Latin):
uecetur successom ⁊ mcapita nͥ
Astirpes dindatur successio
¶Eotem moto et mhs ꝗertrans¬
u̾iso late uenint suando pene.n.
ꝯsonancia uira ingemintatiset
runt. cum nec sut ali lib̾ti.sim¬
ulet dediticus. et latinis sblatis
cũ latinor̃ legitime successees ri¬
uue penitus erant. qui licet nt
ipo uitio sp̾n simł aĩam atq li¬
btatem amitebant. et quasi ser¬
uorĩ ita rona corune quodam¬
modo peculu exlege nima ma¬
numissores detinebant ¶Post
cauo senatus ⁊sulto largiano
unde̾ roiem si muito ul ignora¬
nte patrono ad cuntatẽ rõatia
uent exbnficio pͥncipis festina

Expanded text:
vocetur successionem, et in capita non in stirpes dividatur successio, eodem modo et in his qui ex transverso latere veniunt servando. paene enim consonantia iura ingenuitatis et runt, cum nec sunt alii liberti simul et dediticiis et Latinis sublatis, cum Latinorum legitimae successiones nullae penitus erant, qui licet ut ipso ultimo spiritu simul animam atque libertatem amittebant, et quasi servorum ita bona eorum iure quodammodo peculii ex lege Iunia manumissores detinebant. postea vero senatus consulto Largiano undem hominem, si invito vel ignorante patrono ad civitatem venire ex beneficio principis festina
Abbreviated transcription (French):
poir et ꝯpendioso ẜmone suꝑ¬
uacuam ostendum ¶Curi
cua fiat predea bonor pͦossero
Edubl ta igiturpfata qnta
ronor possone ingradu en ser¬
tam anca bonor possom duxio¬

Expanded text:
o et compendioso sermone supervacuam ostendimus: cum cua fiat praedicta bonorum possessio. sublata igitur praefata quinta bonorum possessione, in gradum eius sextam antea bonorum possessio
Abbreviated transcription (Latin):
nepotes aitam dimidiam ¶te:
si ex duob filiis nepores neptes
aut ouc er alt̾o tres aut quatu¬
oradimũ ul duos dimidia ꝑs
ꝑtinet adtres ulquatuor alca
omndia. ¶Cum aũt querit᷑
anquis sinis hĩs exist̾e p̾t.co.¬
tp̃i querend̾ est quo certũest
alique sn test̾o dececisse.quod
accidit ⁊ destituto resto. hac ite
si filius exhrdat fu̾it ⁊extranie¬
us uis institim est filio morruo

Expanded text:
s alteram dimidiam. item si ex duobus filiis nepotes extant aut duo, ex altero tres aut quattuor, ad unum aut duos dimidia pars pertinet, ad tres vel ad quattuor altera dimidia. Cum autem quaeritur, an quis suus heres existere po quaerendum est quo certum est aliquem sine testamento decessisse: quod accidit et destituto testamento. hac ratione si filius exheredatus fuerit et extraneus heres institutus est, filio mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
tiubro ĩscribi quate possint et
adolescentes ꝑfectissiam gras reẜui¬
uũ coctimam adipisci ¶Iluio ꝙ¬
c̾tum est. ad seruiles ꝯgnatones one¬
illam ꝑtem edicti. qua ꝓrinita¬
tis noĩe ronor̃ possõ pmntitur
nõ ꝑtiere. nã nec ulla antiqua
lege talognato ꝯpũtabatur

Expanded text:
ibro inscribi, quatenus possint et adulescentes perfectissimam graduum doctrinam adipisci. Illud certum est ad serviles cognationes illam partem edicti, qua proximitatis nomine bonorum possessio promittitur, non pertinere: nam nec ulla antiqua ege talis cognatio computabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
unoiure sequentes ad mitim¬
tur. quod ireꝵ p̾tores ĩꝑfecto
iure corigentes. noincotu sin
adminieso relinquebant. Set
exognatoꝵ ordie eos uocabant
ut pote. agnatois uire eis reclu
natus huaitate suggerente
andam cum satis absurdu erar
Pognatis aptore apt̃um est ħ
gnatis ẽẽ reclusura est m̃axie
cũ in honore ꝗder tutelar et pͥo
gradu defficiente sequens succe¬
dit ⁊ ꝙin honere obtinebat.
no erat inlucro pinissi. ¶Ad̃
legitimam successione ieror¬

Expanded text:
o iure sequentes admittuntur. quod iterum praetores imperfecto iure corrigentes, non in totum sine adminiculo relinquebant, sed ex cognatorum ordine eos vocabant, utpote adgnationis iure eis reclusnatus, humanitate suggerente,andam, cum satis absurdum erat quod cognatis a praetore apertum est hoc adgnatis esse reclusum, maxime cum in onere quidem tutelarum et primo gradu deficiente, sequens succedit, et quod in onere obtinebat non erat in lucro permissum. Ad legitimam successionem
Abbreviated transcription (Latin):
ccessom parent deduxi. õibus
patronis ima cusua ꝑgenie se¬
motis. Sin aut siꝯc libis dece¬
sserͣt s quid intestati. ad ome
nrditate patronos patronasq
rint itaut non possint argui

Expanded text:
ccessionem parentum deduximus, omnibus patronis una cum sua progenie semotis. sin autem sine liberis decesserint, si quidem intestati, ad omnem hereditatem patronos patronasque t, ita ut non possint argui
Abbreviated transcription (Latin):
ptͣmeant. tu litere ꝑentut ex liu¬
b̾is assignare lib̾tirut post mor¬
temeius solus is patromo hatur
curi assignat est et ceti libi qui
ip̃i quora deadem bonia ulła assi¬
gnatde interueiente ꝑiterami¬
tentur. Nicħ niris mhis bonis ha¬
rent.S⁊ita demu pristimi nis
recipuit. si is cui assignat est de¬
cesserit mlłis ubis relictis nec tm
nepotine. set ⁊ filie nepti. ue ass¬
Iignare pinititur. ¶Datur.
aut recassignandi facultas eio
duos ples ue libos in potestate
rebit. ut eis quos ĩpoteae nt assig¬
nars lib̾tum lib̾tam ue. liccat.
umde querebatur.si en cinassig¬
nau̾it poea emancipaint. nõ ẽ¬
uanescit assignato. set placinit
sque insum est gnec interest
prnititur face. ex ip̃o senato cõ¬
sulto. ꝙ clandiam tṗrib fc̾m est
sbillo rufo ⁊ ostorio scapula cõ¬
Us bonor possons mcro

Expanded text:
tamen liceret parenti uni ex liberis adsignare libertum, ut post mortem eius solus is patronus habeatur, qui adsignatus est, et ceteri liberi, qui ipsi quoque ad eadem bona, nulla adsignatione interveniente pariter admitterentur, nihil iuris in his bonis habeant. sed ita demum pristinum ius recipiunt, si is cui adsignatus est decesserit nullis liberis relictis. Nec tanepotive, sed etiam filiae neptive adsignare permittitur. Datur autem haec adsignandi facultas ei, qui duos pluresve liberos in potestate habebit, ut eis, quos in potestate habet, adsignare ei libertum libertamve liceat. unde quaerebatur, si eum cui adsignaverit, postea emancipaverit num evanescat adsignatio? sed placuit, sque visum est. Nec interest,permittitur facere, ex ipso senatus consulto quod Claudianis temporibus factum est Suillo Rufo et Ostorio Scapula conDE BONORUM POSSESSIO
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq mo̾ibdistis ea ꝑteꝯpetit co¬
nor posso. qua prorimitatis noie
ꝯgnati uocantur ¶ Hoc loco et
illud ncc̾io ammonendi sumd
agnatois ꝗdem nire admittiali¬
quem adhrditate ⁊ sidecimog¬

Expanded text:
itaque omnibus istis ea parte competit bonorum possessio qua proximitatis nomine cognati vocantur. 5 4. Hoc loco et illud necessario admonendi sumus adgnationis quidem iure admitti aliquem ad hereditatem et si decimo g
Abbreviated transcription (Latin):
soror ¶Item fus patruel ⁊ soror
brinus sob̾na. hisurit patruima¬
gni. amite magne. auucli mag¬
iii. matetera magna. filio filia
Sexto gradu supra sunt. tͥtapo
tramuso. fr̃is sororisq ab nepos
ab neptis. ⁊ꝯucient̾ ab patrirus
uucls. ab mat̾tera .i. abamne fii¬

Expanded text:
soror, item fratris patruelis sororibrinus sobrina hi sunt patrui magni amitae magnae avunculi magni materterae magnae filias filia. Sexto gradu sunt supra tritavus transuerso fratris et sororis abnepos abneptis: et conuenienter abpatruus uunculus abmatertera id est abauiae f
Abbreviated transcription (Latin):
dem mr̃e. siu̾ eraliis nuptuis ad
similitudĩem eor ꝗ ernistis mi¬
pciis ꝓcreati sunt ¶ Nepͣetitis
agnatois optinent ꝑit uoca ri
eoqamplio nec eu̾ꝗde qui pro¬
rimor sit ꝯgnato semppotiorẽ¬

Expanded text:
dem patre sive ex aliis nuptiis, ad similitudinem eorum qui ex iustis nuptiis procreati sunt. Repetitis cognationis optinent, pariter vocari eoque amplius nec eum quidem, qui proximior sit cognatus, semper potiore
Abbreviated transcription (Latin):
uocat p̾tor. qua ꝑtenatiualis
ꝯgnato spectatur. Namagnati
capite dimimiti ꝗ que erhus
progeniti sunt eriege .xii. tab¬
ula̾ int̾ legitios nõ intur.ser
apͥtore tertio ordine uocantur
creptis solis cin modo fre ⁊ sorore
emantipatis. Non ⁊ libiseor quos
iunsꝯstitutis ad legitia fr̃is hrdi¬
tatem siuc sororis. nõ equis tnpti
bris. set cumaliqua dnmimutoe
nutone passinon sunt. tncos an̾¬
xone ⁊ procul dubio ꝯgñatis

Expanded text:
ocat. Qua parte naturalis cognatio spectatur. nam adgnati capite deminuti quique ex his progeniti sunt, ex lege duodecim tabularum inter legitimos non habentur, sed a praetore tertio ordine vocantur, exceptis solis tantummodo fratre et sorore emancipatis, non etiam liberis eorum quos  ad legitimam fratris hereditatem sive sororis, non aequis tamen partibus, sed cum aliqua deminutione nutionem passi non sunt, tamen eos anteponit et procul dubio cognatis
Abbreviated transcription (Latin):
ccessitudmem sibi uinguntur
matrẽ ⁊ fĩiũ filiam ue ultroci¬
troq uroitatis capiende iusda¬
ret. insi quod p̾tores exprorim¬
itate cognator ẽai pͣsd̾nas adsu¬
ccessione: bonor pos.unde cogn

Expanded text:
ecessitudine iunguntur, matrem et filium filiamue ultro citroque hereditatis capiendae ius daret, nisi quod praetores ex proximitate cognatorum eas personas ad successionem bonorum possession
Abbreviated transcription (Latin):
pfimͣtur dsanͣguineis ⁊ agnatis
defrcte mxis Set cũ ex hoc senato
consulto nepotes adame success¬
ione legitio uire nõ uocabantur
diminutoe nopeunt. setille que

Expanded text:
consanguineis et adgnatis defunctae matris. Sed cum ex hoc senatus consulto nepotes ad aviae successionem legitimo iure non vocabantur,deminutione non pereunt, sed illae
Abbreviated transcription (Latin):
mancipati ⁊ inadoptorrẽ daci
simodo exaliqua ꝑte hrdesscͥp¬
tierant. aut pteriti ꝯtra tablas
bonor possones credicto pecie¬
rant. narerhrdati nullo moco
repellebant patronu ¶Poca
lege papia adaucta sũt uira p¬
atronor. qui locuplet̾ores libos
hebant. ¶Caut est. n uterro¬
tõres quamtres libos re̾bat. sũ
is testo facto. siue ĩrestato mor¬
tinis erat inril ꝑs patrono cebe¬

Expanded text:
emancipati et in adoptionem dati, si modo ex aliqua parte heredes scripti erant aut praeteriti contra tabulas bonorum possessionem ex edicto petierant: nam exheredati nullo modo repellebant patronum. Postea lege Papia adaucta sunt iura patronorum, qui locupletiores libertos habebant. cautum est enim ut ex boiores quam tres liberos habebit, siue is testamento facto siue intestato mortuus erit, uirilis pars patrono debe
Abbreviated transcription (Latin):
antepoitur. sccumint eossõlos
de mditate agitur ¶Frãt ãt con¬
sangume tam filu quam filie
excludebat mnr̾em Coror aute
ꝯsanguinea piter cum matre ad

Expanded text:
et cum inter eos solos de hereditate agitur. frater autem consanguineus tam filii quam filiae excludebat matrem: soror autem consanguinea pariter cum matre adm
Abbreviated transcription (Latin):
stitutõm anro codite segregaru¬
mus. n inseri can. exreodosiano
ximus talibo nepotib exfilia
ꝑs supstirib agnatos nllam ꝑ¬
tem mortũ successionis sibisue̾

Expanded text:
stitutionem a nostro codice segregavimus neque inseri eam ex Theodosiano ximus, talibus nepotibus ex filia ps superstitibus, adgnatos nullam partem mortui succession
Abbreviated transcription (Latin):
expone quemadmo z¬
dũ grãdus ⁊ꝯgnatois.
nuentur. qua inre inprimis ad¬
moneridi sium ꝯgnacõm alia
supra nuari. aliam infra. aliam
hiis prognantur. et ꝯueienterpa

Expanded text:
uemadmodum gradus cognationis numerentur. Quare in primis admonendi sumus cognationem aliam supra numerari, aliam infra, aliam iis progenerantur, et consequenter pat
Abbreviated transcription (Latin):
uł ⁊ cũ sororib. siue legiti̾a sine
sola ꝯgͣnarois iura ħntib. intes¬
tatus quis ul intestata moriatur
incapita distribuatiu en inditas
tores lib̾is no pecierint. uł in loc̾
remoti. ⁊ ilextusati ĩtra annum
pet̾e neglex̾int.ab eor̾ mnp̃ub̾u
morientiii successione m̾ito rep

Expanded text:
 cum sororibus sive legitima sive sola cognationis iura habentibus intestatus quis vel intestata moriatur, in capita distribuatur eius hereditas. tores liberis non petierint vel in locum remoti vel excusati intra annum petere neglexerint, ab eorum impuberum m
Abbreviated transcription (French):
clandi mriad solatium libo¬
rum ainissor legitimã corum
detulit nrditatem. ¶Poster
uo senatus ꝯsinlto tertulliano
ꝙ ounadriani temporibus fac¬
tura est plenissime detristi succ
tiatur ¶ Inrestator mortuor̾
uces e cotestde pãtentis est.ut

Expanded text:
um liberorum amissorum legitimam eorum detulit hereditatem. Postea autem senatus consulto Tertulliano, quod divi Hadriani temporibus factum est, plenissime de tristi succetatur intestatorum mortuorum, licet in potestate parentis est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe fres patrueles uocari ¶Si aut
erouob fr̾ib filie nascantur.so¬
rores patrueles appllantur. at eos
qui exfre ⁊ sorore ꝓpagantur. a¬
mitinos propͥe dici .i. mute tuefi¬
ui ꝯsobrinũ teapellani. tu illos
amitinos. ¶Quirito supra a¬
tainis atauia. infra at neposat¬
neptis. ¶ Extraniiso. frs sororis¬
q pronepos ꝓneptis hucient̾

Expanded text:
res patrueles vocari si autem ex duobus fratribus filiae nascantur, sorores patrueles appellantur: at eos, qui ex fratre et sorore propagantur, amitinos proprie dici amitae tuae filii consobrinum te appellant, tu illos amitinos. Quinto supra atavus atavia, infra adnepos adneptis, ex transverso fratris sororisque pronepos proneptis et
Abbreviated transcription (Latin):
tis hrdib ꝗdam omiẜint nrdi¬
tatem uł morteul alia causa ĩ¬
pediti fuint quomim adeant
atrescit illor port̾o ⁊ lic an̾ dece¬
ẜit qui adierint. ad hrdes t̾n cor̾

Expanded text:
t hereditatem vel morte vel alia causa impediti fuerint quominus adeant, crescit illorum portio et, licet ante decesserint qui adierint, ad heredes tamen eorum
Abbreviated transcription (Latin):
oucebat ⁊ penit cas asuccessice
agnator̃ repellebat. oi alia sucte¬
sseione incognita. conec pͥtores
paulatim aspitater iuris cunł
corrigentes. siuc quod de est adĩ¬
pientes huano propo̾ito niu
ordiem sins edcis addiderũt Ug
natois linca prorimitatis nõie
introduta ꝑ cor pos. casad in
uabant. ⁊ pollicebantur. hisroꝵ
tigia inhac ꝑte consuantes. la¬
udamus quidem pͥtores sue hu¬
manitatis non tñ eos inpleni¬
hunc canse mederi ĩ uenimus
naturali concurrente ⁊agna¬
t̾onis citulis tam inmascul quã
ĩfeminis equa lance ꝯstitutis
masclis quidem datur ad succ¬
essionem ueire. oimagnato

Expanded text:
ducebat et penitus eas a successione adgnatorum repellebat, omni alia successione incognita, donec praetores, paulatim asperitatem iuris civilis corrigentes, sive quod deest adimplentes, humano proposito alium ordinem suis edictis addiderant et, cognationis linea proximitatis nomine inabant et pollicebantur his bonotigia in hac parte conservantes laudamus quidem praetores suae humanitatis, non tamen eos in plenum causae mederi invenimus: naturali concurrente et adgnationis titulis tam in masculis quam in feminis aequa lance constitutis, masculis quidem dabatur ad successionem venire omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Nontr oib sunt simlagnatis
dat lex hiditate: ¶s ħis qui tunc
prorimuore gradu sunt. cũce̾rtũ
ee coꝑit alique̾ intestatu̾ occesi¬
sse¶Peradoptom qũor agn¬
atonis uis ꝯsistit. uluti int filios
nat᷑urales ⁊ cos quos p̾rcoꝵ ado¬
ptaiit. nec dubũ est quin ꝓpͥe¬
ꝯsangumei appliantur ¶Item
siq̃ins excetis agnatis. uliti. frat᷑
aut patruis. ant demq isquilo¬
ugiore gradu est aliquẽadop¬
oubitatur ¶cet̾ũm int̾ masciilos
quiter agnatõis uire brditas
si lo̾ngissimo gradu ultrocitro  fe
capitur. Quod ad feminas u̾o moyda
ita plãtuit. ut ip̾e ꝯsanguirnt¬
atis iiretricapiant. hrditatem
si sorores sunt ult̾io nõ capiẽt
¶asculi uo adeaĩ m̾rditates
⁊ si longissimo gradu sunt adm¬
itantur. qua de ca fr̾istin. aut

Expanded text:
non tamen omnibus simul adgnatis dat lex hereditatem, sed his qui tunc proximo gradu sunt cum certum esse coeperit aliquem intestatum decessisse. Per adoptionem quoque adgnationis ius consistit, veluti inter filios naturales et eos quos pater eorum adoptavit nec dubsanguinei appellentur: item si quis ex ceteris adgnatis tuis, veluti frater aut patruus aut denique is qui longiore gradu est, aliquem adopdubitatur. Ceterum inter masculos quidem adgnationis iure hereditas etiam longissimo gradu ultro citroque capitur. quod ad feminas vero ita placebat ut ipsae consanguinitatis iure tantum capiant hereditatem si sorores sint, ulterius non capiant: masculi vero ad earum hereditates, etiam si longissimo gradu sint, admittantur. qu
Abbreviated transcription (Latin):
adoptina familia fuerint ꝑ
hoc tempo quo natural pens
moreretur repellit ¶Itẽadop¬
tuios libos emancipatosabad¬
optino pr̾e sicut ab intestato i¬
talonge minoꝯtra tabulas test̾i
adronaeiuis admicit. quia desi
tem natural ꝑentisabadopti¬
uo pre emancipati fu̾rat in¬
testato pente naturalimortuo
ati de fũcti uocantur. Exquaꝑte
ita admitintur. sin sin hrces
lib̾i. n emancipati obstet. neq
agnatus ꝗde ullus int̾ueiat. a¬
nte enĩ p̾tor lib̾os uorat ta su o
h̃rs. quam emãcipatosdem de
legitimos hrces.cem̃deꝓrimos
ꝯgnatos. ¶Sec hoĩa antiꝗtati

Expanded text:
adoptiva familia fuerunt per hoc tempus quo naturalis parens moreretur, repellit. item adoptivos liberos emancipatos ab adoptivo patre, sicut ab intestato ita longe minus contra tabulas testamenti, ad bona eius admittit, quia desintem naturalis parentis ab adoptivo patre emancipati fuerint, intestato parente naturali mortuo,ati defuncti vocantur. ex qua parte ita admittuntur si neque sui heredes liberi neque emancipati obstent neque adgnatus quidem ullus interveniat: ante enim praetor liberos vocat tam suos heredes quam emancipatos, deinde legitimos heredes, deinde proximos cognatos.
Abbreviated transcription (Latin):
tłłr intestato dececisse. quod ꝗ¬
demaliq̾n longo tpͥr declaratur
inquo spato tp̃ris sepe accidit
ut pror innore mortuo ꝓrimo
ce incipiat. qui moriente testa¬
tore non erat prorum ¶Pia¬
cebat aut meodẽ gre ꝓcipiend¬
aꝵ hrditatum successione noee:¬

Expanded text:
tur intestatus decessisse. quod quidem aliquando longo tempore declaratur: in quo spatio temporis saepe accidit, ut proximiore mortuo, proximus esse incipiat qui moriente testatore non erat proximus. Placebat autem in eo genere percipiendarum hereditatum successionem no
Abbreviated transcription (Latin):
stitutu̾erat. quia comodio uide¬
baturita uira ꝯstitui ut plcꝵqͣ
hroitates ad mascios ⁊ fluerent
Set̃ quia sane miquin erat eas ĩ
uniu̾ssu quasi extraneas repelli
pͥtorcas ad bonoꝵ possom adini¬

Expanded text:
stitutum erat, quia commodius videbatur, ita iura constitui ut plerumque hereditates ad masculos confluerent. sed quia sane iniquum erat in universum eas quasi extraneas repelli, praetor eas ad bonorum possessi
Abbreviated transcription (Latin):
nullis pent insi soli sorori ad
asnator successionẽ patebat
aditus. ĩ o inplenũ oĩa reduce̾¬
tes ⁊ ad uis.xii. tabular eande
dispone erequentes. nrna ꝯstce
nas .i. puirilem serũ descenden¬
tes. siue masculimi. siue femin¬
imgenissint. sili modo adiu
ra successionis legitime uoca
das. quia dsanguintatis uira
sicuti gͥmane non hat ¶L
nis. in legitima successionem
ut non solum fris filius ⁊ filia
ẜm quod iam diffiniuum ad
suctessionem patru sin uoten¬
tur. s etiam germane ꝯsangii.¬
nec. ul sororis uterme. filius ⁊
filia soli inoncerͣceps ꝑsone
una cum isadiura ainiculi
sin ꝑueiant. Et mortuo eoq
patrinus ꝗdem est fris sui filro
ammnculus au̾t sue sororis sob
oli silimodo ab utro latere su¬
ccedant. tanꝙͣ si os ex mascłis
descendentes ulimo uite ue¬
ant. scilic. ubi suꝑ frat᷑ꝰ ⁊ soror

Expanded text:
nullis penitus nisi soli sorori ad adgnatorum successionem patebat aditus? ideo in plenum omnia reducentes et ad ius duodecim tabularum eandem dispositionem exaequantes, nostra est per virilem sexum descendentes, sive masculini sive feminini generis sunt, simili modo ad iura successionis legitimae ab idas quia consanguinitatis iura sicuti germanae non habent. Hoc nis in legitimam successionem, ut non solum fratris filius et filia secundum quod iam definivimus ad successionem patrui sui vocentur, sed etiam germanae consanguineae vel sororis uterinae filius et filia soli et non deinceps personae una cum his ad iura avunculi sui perveniant et mortuo eo, qui patruus quidem est fratris sui filiis, avunculus autem sororis suae suboli, simili modo ab utroque latere succedant, tamquam si omnes ex masculis descendentes legitimo iure veniant, scilicet ubi frater et soror
Abbreviated transcription (Latin):
Et quemao moduler .xii. tab¬
usaxũ. filio mortuo nepotes. uł
neptes. uł pionepotes. ul prone¬
ptes ĩlocum pr̾is sin ⁊ ad succes¬
sionem uocat. ita ⁊ principalis
dispo inlocum matris sue ulam
coscumiam cesignata ꝑtis tͥcie
dimimitone uocat.¶Sr nos

Expanded text:
et quemadmodum lex duodecim tabularum filio mortuo nepotes vel neptes vel pronepotes et proneptes in locum patris sui ad successionem avi vocat: ita et principalis dispositio in locum matris suae vel aviae eos cum iam designata partis tertiae deminutione vocat. Sed nos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recte. Naturalia .n. iura cuiꝰ¬
ilis ro ꝑimi̾e non pt᷑. nec qr desi¬
nũt sui hrdes ẽe. desin̾e possu̾t
filii filie ue. aut nepotes uepte¬
ue ec̃. Adoptun u̾o emancip¬
ati extraneoꝵ loco incipu̾it ẽe
quia ius nomq filii. filie ueq¬

Expanded text:
enim iura civilis ratio peremere non potest, nec quia desinunt sui heredes esse, desinere possunt filii filiaeve aut nepotes neptesve esse: adoptivi vero emancipati extraneorum loco incipiunt esse, quia ius nomenque filii filiae
Abbreviated transcription (Latin):
si querela instituta. cumnec
nc̾titas pr̾i adoptiuo ĩponitur
tum fac̾e. ut pote nullo natura
lumelo coplatu̾ neq siersa¬
bͥmanosenato consulto extribo
marib fu̾t adoptatus. Nam

Expanded text:
si querela instituta, cum nec necessitas patri adoptivo imponitur tum facere, utpote nullo naturali vinculo copulatum: neque si ex Sabiniano senatus consulto ex tribus maribus fuerit adoptatus, nam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ adoptõm amitebant.⁊ ado¬
pt̾one facile ꝑemantipationẽ
soluta.adnentrio pr̃is succetom
uocauantur. n solito more corr¬
igentes ⁊stitutom scripsimus
turalis filium sinm adoptari¬
dum alii cederit. integra on̾na
iura ita ẜuari atq simpatris
natural potestate remansisset
nec penitus adopto fu̾i̾t soseq¬
possit abintest̾o adpus ad oꝑti¬
in ueire successioner. ¶Testo¬

Expanded text:
 adoptionem amittebant et, adoptione facile per emancipationem soluta, ad neutrius patris successionem vocabantur. hoc solito more corrigentes, constitutionem scripsimus turalis filium suum adoptandum alii dederit, integra omnia iura ita servari atque si in patris naturalis potestate permansisset nec penitus adoptio fuerit subsecpossit ab intestato ad patris adoptivi venire successionem. test
Abbreviated transcription (Latin):
magis liboꝵ gradũ nasciscuntur
Quod ĩo placuit sic. quia miq¬
um erat ĩpotestate ce pr̾is ad op¬
riui ad quos bona nacural pris
ꝑtinefent. iittũ adlibo̾s en anad
acogntos ¶CDimis ergo
iuris hñt ad optim filn quami
naturales. Namq naturales eniꝰ¬
ancipati bnficio p̾toris gradum
liborũ retrnent licet uire crnli
ꝑdunt ad optun u̾o emancipati
⁊ ure curili ꝑdint gradu libor

Expanded text:
agis liberorum gradum nanciscuntur: quod ideo sic placuit, quia iniquum erat esse in potestate patris adoptivi, ad quos bona naturalis patris pertinerent, utrum ad liberos eius an ad adgnatos. Minus ergo iuris habent adoptivi filii quam naturales. namque naturales emancipati beneficio praetoris gradum liberorum retinent, licet iure civili perdunt: adoptivi vero emancipati et iure civili perdunt gradum liber
Abbreviated transcription (Latin):
gorem ⁊ tpra ⁊ nme sancrimo
¶ita tri ut que admod̾ int̾ filios
⁊ nepotes ex filio antiꝗtas statu¬
neptes ⁊ auas demceps ꝑsonas
ut utraq progemes matus sue

Expanded text:
gorem et tempora et nunc sancimus. ita tamen quemadmodum inter filios et nepotes ex filio antiquitas statuneptes et alias deinceps personas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯstois tenore possinit colligi
Item uẽtustas ex masculis pro¬
genitos plus diligeris solos ne¬
potes. ul neptes qui ernirili sex¬
u cẽcendunt ad suor uocabat
succetom ⁊ iuriagnator cosan̾¬
ponebat. Nexotes an̾t qui ex
filiab natisunt ⁊ pronepotes
ex neptib ꝯgnator loco mians
post agnator̾ lincam eos uõcab¬
at.tam maui ul proam mater

Expanded text:
tionis tenore possunt colligi. Item vetustas ex masculis progenitos plus diligens solos nepotes vel neptes, qui ex virili sexu descendunt, ad suorum vocabat successionem, et iuri adgnatorum eos anteponebat: nepotes autem qui ex filiabus nati sunt et pronepotes ex neptibus cognatorum loco numerans, post adgnatorum lineam eos vocabat, tam in avi vel proavi mater
Abbreviated transcription (Latin):
qui emancipati apente. mado¬
pt̾one secedunt. nõ admitan¬
tur ad bona naturał pr̃is quasi
lib̾i. si moto cum inoreretur
ĩadoptina ẜamilia sint.a
uiuo eo emancipati abadopti¬
bona naturalis pris aesieran¬
nec unꝙͣ madoptiua farmali
finssent. ¶Et ꝯueient quoꝯad at¬
optuuum prem ꝑtinet extra¬
neoꝵ loco ee incipiunt ¶ost
mortem uo naturalis pris emã¬
aipati abad optiuo pre ⁊ quãt

Expanded text:
qui emancipati a parente in adoptionem se dederunt, non admittuntur ad bona naturalis patris quasi liberi, si modo cum is moreretur in adoptiva familia sint. nam vivo eo emancipati ab adoptibona naturalis patris, ac si emannec umquam in adoptiva familia fuissent: et convenienter, quod ad adoptivum patrem pertinet, extraneorum loco esse incipiunt. post mortem vero naturalis patris emancipati ab adoptivo et quant
Abbreviated transcription (Latin):
piegem .xii. tabulaxi uo can¬
tur. s. ptor naturalieꝗtate mo¬
tus dat ei bonor possom unde li¬
bi pince acsiinpotestate pentis
mortis cpͥr funssent. siuc soli sitͤ
siue cum sins nrdibo acurrant
Ita ouob lib̾is erstantib emã¬
ciparo uno ex eoqui mortis tp̃r

Expanded text:
egem duodecim tabularum vocantur. sed praetor naturali aequitate motus dat eis bonorum possessionem unde liberi, perinde ac si in potestate parentis mortis tempore fuissent, sive soli sint sive cum suis heredibus concurrant. itaque duobus liberis extantibus, emancipato et qui mortis tempore
Abbreviated transcription (Latin):
talem ꝯtra naturã inuuria sin
⁊petenti emendat̾one relinqu̾e
Set cũ nepotes et peoneptis no¬
men cce est utris qui camer
masculis qua ex feminis cescen¬
dunt ĩo cundẽ gradũ ⁊ orome
successionis eis donauerunt.S
ut amplio aliꝗo sit eis qui non
solũnature. s ⁊ uet̾is uiris suff¬
ragio mumiuntuͣr. portonsine¬
potumr ⁊ neptũul ceinceps de
uandam ẽc eristimai̾m̃t ut
minus terciam ꝑteracciꝑent
quam mat̾ eor̾. ul ama fiata
ternus. siuc materm qn fenrĩa
mõituasit. cu de hrꝯcate agi¬
tur. hisq licet soli sint. ad eunci

Expanded text:
alem contra naturam iniuriam sine competenti emendatione relinquere: sed cum nepotis et pronepotis nomen commune est utrisque qui tam ex masculis quam ex feminis descendunt, ideo eundem gradum et ordinem successionis eis donaverunt: sed ut aliquid amplius sit eis qui non solum naturae sed etiam veteris iuris suffragio muniuntur, portionem nepotum et neptium vel deinceps, de uendam esse existimaverunt, ut minus tertiam partem acciperent quam mater eorum vel avia fuerat ternus sive maternus, quando femina mortua sit cuius de hereditate agitur, hisque, licet soli sint, adeunti
Abbreviated transcription (Latin):
est int̾iore excludit. Equeni.
sui succede̾ pari rone ⁊ sinepos
neptis ue. sit ex filio ⁊ er nepote
pronepos ꝓneptis ue. siml u̾ccã¬
tur.⁊qr placuit nepotes ulnep¬
ces¶ Item pro nepotes prone¬
ptesq ĩpenti sin locũ succecere
ꝯueĩens ee uissũ est. nõ incapi¬
ta s ĩstipes urditate oundi ut

Expanded text:
est, ulteriorem excludit. aequum enim um succedere. pari ratione et si nepos neptisque sit ex filio et ex nepote pronepos proneptisve, simul vocantur. et quia placuit, nepotes neptesque, item pronepotes proneptesque in parentis sui locum succedere, conveniens esse visum est, non in capita, sed in stirpes hereditatem dividi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dtrarium aut eueit ut lic quis
iͥfamilia defucti sit mortis rp̃r
tn sinis hrs non fiat. uluti sipost
moͣrtem suam pater indictus
fint reus ꝑõuelliõis. ac phmem¬
oria en dapnata fu̾it.Sin̾ieni

Expanded text:
trarium evenit ut, licet quis in familia defuncti sit mortis tempore, tamen suus heres non fiat, veluti si post mortem suam pater iudicatus fuerit reus perduellionis, ac per hoc memoria eius damnata fuerit: suum enim
Abbreviated transcription (Latin):
nuo sunt. sipcedens ꝑsona cesi¬
erit ĩpotestate pentis ẽe.Sinc
morte io accidit. sũ alia rõne uł¬
uti.emancipatte.nam sipidtẽ¬
po quo quis moreretur filio in
potestate er sit nepos ereosuus
urs ẽe non pot̾. Ideq ⁊ inceteris
ceinceps liborum ꝑsoi̾s dictũ

Expanded text:
o sunt, si praecedens persona desierit in potestate parentis esse, sive morte id acciderit sive alia ratione, veluti emancipatione: nam si per id tempus quo quis moreretur filius in potestate eius sit, nepos ex eo suus heres esse non potest. idque et in ceteris deinceps liberorum personis
Abbreviated transcription (Latin):
nec tutoris auctoritate opr est
toris ꝯsensu acꝗutur furioso. s.
ip̃onire ¶Intdum au̾t lcet
ĩpotestate pris mortis tpͥr suus
hrs non sit. tnͥ siłus hr̃s pentie

Expanded text:
nec tutoris auctoritate opus est toris consensu adquiritur furioso, sed ipso iure. Interdum autem, licet in potestate mortis tempore suus heres non fuit, tamen suus heres parenti
Abbreviated transcription (Latin):
Urestaᷤtus de cedit quia
aut oio restin nõ fecit
aut non m̾re fecit. aut
id quod fecat. rupͣtu irri¬
tum ue factu est.aut sin
mus qui inpocestate moriẽtis
sinit. uluti filius. filia. nepos
neptisue. ex filio.pronepos ꝓ¬
neptisne. ex nepote. ex filio na¬
to. proagnato. pronͣata ue.¬
¶ Nec mter est utruin naturales
sint liberi anadoptun. qbs con¬

Expanded text:
estatus decedit qui aut omnino testamentum non fecit, aut non iure fecit, aut id quod fecerat ruptum irritumve factum est, aut nemo mus, qui in potestate morientis fuerunt: veluti filius filia, nepos neptisve ex filio, pronepos proneptisve ex nepote filio nato prognatus prognatave. nec interest, utrum naturales sunt liberi an adoptivi. 2a.