comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siecee est apud iudicem ꝓͣrãto hruta
one quod abip̃o ꝓbatum est. Cete¬
tum siubi ꝓbam non est negoꝵ gest̃
actio quid flet. si atebitore meo exegͥ¬
erit. et ꝓbauerim quemadmod̾m re¬
cĩpiam. It̃aq si ũdiderit ip̃e. deraq
siquid in impendit quemad̃m te¬
cipiet.Nam utiq mandatum non
est¶ Ent᷑ igitur ⁊ post. rati habition
actio sumptinim quos feci. Et puto
ꝯpetẽ nͥ specialit idactum est ut ne¬
ut̃ aduersus alterum hãt actionẽ.
Isaut qui negotioꝵ gestoꝵ agit. nõ
solum si effectum habuit negotiũ
quod gefit.actione ista utetur.s
sufficit siutsliter gessit. et si effect¬
um non habuit negotium. ⁊ i̾osi
ininsulam fulsit uł serm̃t egrũ
curauit. ⁊ si insula exusta ex̾usta c̃.
ne. Idq et labeo ꝓbat. s ut celsus ref¬
ert. ꝓculus apud eum notat non sẽ¬
per debere dari. Quid enim sieam mn¬
sulam fulsit. quamtominuis qua¬
si impar sumptin dereliquerat. ui
quam sibi necessariam non putaũ

Expanded text:
se est apud iudicem pro rato haberi, ita omne quod ab ipso probatum est. ceterum si ubi probaui, non est negotiorum actio: quid fiet, si a debitore meo exegerit et probauerim? quemadmodum recipiam? item si uendiderit? ipse denique si quid impendit, quemadmodum recipiet? nam utique mandatum non est. erit igitur et pos‹t› ratihabitioneactio sumptuum quos feci? et puto competere, nisi specialiter id actum est, ut neuter aduersus alterum habeat actionem. Is autem qui negotiorum gestorum agit non solum si effectum habuit negotium quod gessit, actione ista utetur, sed sufficit, si utiliter gessit, etsi effectum non habuit negotium. et ideo si insulam fulsit uel seruum aegrum curauit, um: idque et Labeo probat. sed ut Celsus refert, Proculus apud eum notat non semper debere dari. quid enim si eam insulam fulsit, quam dominus quasi impar sumptui dereliquerit vel quam sibi necessariam non putavit?
Abbreviated transcription (Latin):
tihsu in recubo quoniam plas ꝑa¬
ti tonnnone debetur et inpaire cã¬
de ⁊ actionera inquanrtum leup¬
letior exmea adnimstratiõe Sicti
scru eait negotia gessero siquidẽ pu¬
scrsnt eatum rerum peculiatium i¬
cansa que te seqiã debent tecum ira¬
cħ fore negõꝵ gestor accionẽ. Eatu

Expanded text:
t in peculio, quoniam plus patri dominoue debetur, et in patrem dandam actionem, in quantum locupletior ex mea administratione factus seruiebat negotia gessero: si quidem puscribit earum rerum peculiarium causa, quae te sequi debent, tecum mihi fore negotiorum gestorum actionem, earum
Abbreviated transcription (Latin):
tnichia ouersuste actio. ui non forea¬
it. cum hoc sr̃o meralter sit iocuple¬
patus et alderius ur iya gestum sit ne¬
gõtumi. Aec possit quoda lai ad quisi¬
tum est ip̃o gestu. negotium tuum¬
hoc negotium uideri. ¶uideamus ĩ
persẽẽ erus ornego i administrat.
si quedam gessit. quedam non. con¬
tẽplatioe tñ eimauus adhac non acc¬
esste et si uir oiligens quodabes cxi¬
guriaus ⁊ eagetius fui̾t andici debe¬
pterea ãnõgessit quod puto uerius.
certe si quida se exigeꝵ dobuit ꝓcui
dubio hoc e imp̃u̾tabitur. Quamꝗͣ
eram hoc ei imputari nõ possit. cura¬
uos debitores nõ ꝯuenerit. Qm con

Expanded text:
 non fore ait, cum hoc facto meo alter sit locupletatus et alterius re ipsa gestum negotium sit, nec possit, quod alii adquisitum est ipso gestu, hoc tuum negotium uideri. Uideamus in persona eius, qui negotia administrat, si quaedam gessit quaedam non, contemplatione tamen eius alius ad haec non accessit, et si uir diligens quod ab eo exigimus etiam ea gesturus fuit: an dici debepter ea quae non gessit? quod puto uerius. certe si quid a se exigere debuit, procul dubio hoc ei imputabitur. quamquam enim hoc ei imputari non possit, cur alios debitores non conuenerit, quon
Abbreviated transcription (Latin):
imperidi. iuł scribit. in eouert que¬
stionem. ut anmaduertamnis an
iustam causam habuerim se ponẽ¬
et ceteris hereditariis creditorib sol¬
uere. ꝑiculum non solum .i.x. sĩ re

Expanded text:
impendi. Iulianus scribit in eo verti quaestionem, ut animadvertamus, an iustam causam habuerim seponenet ceteris hereditariis creditoribus solvere, periculum non solum se
Abbreviated transcription (Latin):
lõ .i. Sicut nirracipũ noĩt actieẽ
pretor dedit na el aduersus eoi ustis¬
sume dicenoum putabat s ẽt iegato
qui in ntegotium .p. sumptum fecit
puto dantam accionem in mmum¬
cipes. ¶ Siquid urmersitati dẽoetur.
sirĩgͥur non tetetur nec quod debet
unuersita̾ singłi debent. ¶ Indecis¬
eit utrũ ꝙ̃ idẽ maneãt. an pais ma¬
neatłss ĩmutati sunt. u siiuer¬
sitas adimum redit. magis admitti¬
tur posse eum conuienire. et conutra¬
n gim iuis omnami in unum reci¬
gerit. ꝙ stet nome̾n unuersitatis.
ab̾ .i. Qiuitates si ꝑ eosom res ea rũ
admnstrarit. uõ tesẽdimtur: nec
ꝙõ quam est corꝑale rei .ẜ. quod pos¬
sideatur peractiões debitoꝵ auitatis
agentso satis fieri oportet.

Expanded text:
Sicut municipum nomine actionem praetor dedit, ita et aduersus eos iustissime edicendum putauit. sed et legato, qui in negotium publicum sumptum fecit, puto dandam actionem in municipes. Si quid uniuersitati debetur, singulis non debetur: nec quod debet uniuersitas singuli debent. In decurert, utrum omnes idem maneant an pars maneat uel omnes immutati sint. sed si uniuersitas ad unum redit, magis admittitur posse eum conuenire et conueniri, cum ius omnium in unum recciderit et stet nomen uniuersitatis.assio. ‹Ciuitates› si per eos qui res earum administrant non defenduntur nec quicquam est corporale rei publicae quod possideatur, per actiones debitorum ciuitatis agentibus satisfieri oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
iami cominimem. etactorẽ siue sm᷑di¬
cum ꝑquem tanquam in re .ꝑ. quod
domiminiteragi fieriꝙ oporteat aga¬
t̃ et fiat Quod si nemo eos defcrdat qd
eoꝵ cominue ent possideri. et si anm¬
onti non c̾ecitenturad siꝑ tefensionẽ
.uoñre se iussurum ꝓ̃consm ait Et ꝗ¬
dẽ non ẽe actorem. ꝑ sindicu. tunc
quoq intelliginus. cum is absit. aut
uautudine impediatur. aut in amus
sit adagendum. Et si ert̃neus defendert
uelit unmersitatem ꝑmittit ꝓconsui. si¬
cut in priuatoꝵ defensionib obserua¬
tur. quia eo moto melior conditio u¬
muersitatis fit.
dicendum quan aplirib datum. sich
ittitituraut lege cessante ordodedit:
quamidue¬
numaffue̾rnt. is qũo quem dẽcer

Expanded text:
am communem et actorem siue syndicum, per quem tamquam in re publica, quod communiter agi fierique oporteat, agatur fiat. Quod si nemo eos defendat, quod eorum commune erit possideri et, si admoniti non excitentur ad sui defensionem, uenire se iussurum proconsul ait. et quidem non esse actorem uel syndicum tunc quoque intellegimus, cum is absit aut ualetudine impedietur aut inhabilis sit ad agendum. Et si extraneus defendere uelit uniuersitatem, permittit proconsul, sicut in priuatorum defensionibus obseruatur, quia eo modo melior condicio uniuersitatis fit. dicendum quasi a pluribus datum sic haittit, aut lege cessante ordo dedit, quam dunum adfuerint, is quoque quem decerne
Abbreviated transcription (Latin):
ffra. Et io non pot uiden bom ura
arbitratu utem defendere isqui acto¬
rẽ frustrando effecit. ne adexitum cõ¬
trouersia dedncatur. ¶Adouas res pe¬
tendas ꝓcurator datus. si unam rem
petat exceptione non cedud̃itur et rẽ
iudicium deducit. Quõdcuĩq̃ umũ¬
socĩetas neq collegium. neq hutur:¬
iusmodi corpns passim omrub h̃ri
conceditur. Nam et legib. et sena
uiusmodi corꝑa. ut eoce uectigauꝰ¬
um publicoꝵ sociis ꝑmissum est cor¬
pus hr̃e. Laurifodinarum eargen¬
ti fodinarum et salmanur¶ Item
collegia rome certa sut quoꝵcor

Expanded text:
onum. Et ideo non potest uideri boni ‹uiri› arbitratu litem defendere is, qui actorem frustrando efficiat, ne ad exitum controuersia deducatur. Ad duas res petendas procurator datus si unam rem petat, exceptione non excluditur et rem in iudicium deducit. QUOD CUIUSCUMsocietas neque collegium neque huiusmodi corpus passim omnibus habere conceditur: nam et legibus et senatuiusmodi corpora: ut ecce uectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere uel aurifodinarum uel argentifodinarum et salinarum. item collegia Romae certa sunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
uersus eum negõꝵ gestoꝵac̾tio. Curato
naut fuosi. ue funose.adͦuersus cũ
actionem labcoait ¶Hec uerba. sine
quis negotia quecuiuscuma cumis
mor̾itur. fuernt gessent: significat
illud tempus quoquis post mortem
alicuius negotia g̾essent. de quofu
crit necessanum elitere. Quomẽ
neq testatoris iam defucti. neq he
a recdis qui non oninaoiit negotinm
gessuit indetur. s si ouid accessit p̃
mortẽ. ut puti plitus et fetus. et fruc
tus. uł siquit serm ad quisicunt. et¬
sii his uerbis non continetur ꝓad
iecto tñ debere accipi. ¶hec actio au̾t
cum er negotio gestooriatur. ħpli
et in heͣreosem conpetit. ¶Si exsetu¬
tõ ap̃tceͣ in negotio meo dãtus dolo
michi fegerit tauitur midi aduer¬
sus eum adcioͤ. ¶ Interlum in neg¬
otlorgestoꝵ actioẽm lareo⁊.. scri¬

Expanded text:
uersus eum negotiorum gestorum actio: curatori uersus eum negotiorum gestorum actio: curatori autem furiosi uel furiosae aduersus eum actionem Labeo ait. Haec uerba: 'siue quis negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit' significant illud tempus, quo quis post mortem alicuius negotia gessit: de quo fuit necessarium edicere, quoniam neque testatoris iam defuncti neque heredis qui nondum adiit negotium gessisse uidetur. sed si quid accessit post mortem, uquisierint: etsi his uerbis non continentur, pro adiecto tamen debent accipi. Haec autem actio cum ex negotio gesto oriatur, et heredi et in heredem competit. Si exsecutor a praetore in negotio meo datus dolum mihi fecerit, dabitur mihi aduersus eum actio. Interdum in negotiorum gestorum actio
Abbreviated transcription (Latin):
alus .u. Siquis absentis negoca ges¬
serit: ucet ignorant .s. tñ qui couiduti¬
uter in rem eius impenuerit .ł. ⁊̃ ip̃e se
negor: oꝵ. gestoꝵ. et sane sicut equu
nomine ꝯdẽpnari. quicquid uł non.
ur oportint gessit. uł exhis negotuis
retirct. ita exdiuerso iustum est suitiͦ¬
liter gessit ptari ei. quicouid est eo no¬
mine uł abest ei ue abfutium est
io.r Nit p̃tor. sionis negotia altͣc¬
rius. siue quis negotia que curusq c̃
is mortut fuãnt ge̾sserit: uidicium
conõie dabo. ¶ec uerba. Sĩquis. sic
sunt accipienta. siue que. Nam .⁊ mu¬
ueres negotioꝵ gestoꝵ agere posse. et
conucnit non dubitatim. ¶Negõti¬
asic accipe siue unum. siue plura.
¶ Altius in qͣuit. et hoc adutrũq sexũ
cefertur. ¶ pupilus sane sinegotia
ͦgesserit post rescriptum diui pu ̃ cõu¬
enri pot. in id quod factus est lõcupie¬
tior agendo aũt com̃pensationem
eius quod gessit patitur. ¶ Sifuriosi
negotiagesserim. competit michiad¬

Expanded text:
ale Si quis absentis negotia gesserit licet ignorantis, tamen quidquid utiliter in rem eius impenderit vel etiam ipse se negotiorum gestorum. et sane sicut aequunomine condemnari, quidquid uel non ut oportuit gessit uel ex his negotiis retinet: ita ex diuerso iustum est, si utiliter gessit, praestari ei, quidquid eo nomine uel abest ei uel afuturum est. Ait praetor: 'Si quis negotia alterius, siue quis negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit: iudicium eo nomine dabo.' Haec uerba 'si quis' sic sunt accipienda 'siue quae': nam et mulieres negotiorum gestorum agere posse et conueniri non dubitatur. 'Negotia' sic accipe, siue unum siue plura. 'Alterius', inquit: et hoc ad utrumque sexum refertur. Pupillus sane si negotia gesserit, post rescriptum diui Pii etiam conueniri potest in id quod factus est locupletior: agendo autem conpensationem eius quod gessit patitur. Et si furiosi negotia gesserim, competit mihi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad oꝑis noui nntiationem. et adsti¬
pulationes int̃ponentas. Geluti lega¬
toꝵdampin infecti. iudicatum sol¬
ui. quamius seruio potras ciuitatis
caueri deb̾at. s si auctori cantum fue¬
nt utuactio adminstr̃atori reꝵ ciui¬
lõ .u. H dc cdictum necessariurm est.
am̃ magna utilitas apsenͣtium uer¬
satur. ne in defensi reꝵ possessionem.
aut ĩrditionem patiantur. ⁊ pig¬
noris distractionem ł pene ꝯmitten¬
de accionem. ł in u̾nia rẽ suam ami¬

Expanded text:
ad operis novi nuntiationem et ad stipulationes interponendas, veluti legatorum, damni infecti, iudicatum solvi, quamvis servo potius civitatis caveri debeat: sed et si actori cautum fuerit, utilis actio administratori rerum civictum. Hoc edictum necessarium est, quoniam magna utilitas absentium uersatur, ne indefensi rerum possessionem aut uenditionem patiantur uel pignoris distractionem uel poenae committendae actionem,
Abbreviated transcription (Latin):
Qluod si actor datus poster te creto
decimonum ꝓhibitus sit an exccptõ
ei noceat. et puto sic ħ accipiendum.
ut e ꝑmissa uideatur. cui et ꝑmissad¬
urat. ¶actor inuersitatis si agat᷑
compellitur. ⁊ defenoere nõ aũt ꝯpel¬
lit᷑ cauẽ d̾ rto. s ĩtdũ si d̾ d̾c̾to dudĩ¬
tet᷑ puto int̃poñdã ⁊̃ d̾ rato cautõe.¬

Expanded text:
Quid si actor datus postea decreto decurionum prohibitus sit, an exceptio ei noceat? et puto sic hoc accipiendum, ut ei permissa uideatur, cui et permissa durat. Actor uniuersitatis si agat, compellitur etiam defendere, non autem compellitur cauere de rato. sed interdum si de decreto dubitetur, puto interpon
Abbreviated transcription (Latin):
si lex mumicipii ł ꝑeroctura consuctu̾co
ꝓhibcit. ¶ Oitecpriões decreuerunt¬
ĩ actionẽ ꝑcum mouendam quem du¬
ura uiri elegerint. isuitetur abordine
electus⁊ ĩo cxꝑiri potest paruietm re¬
fert. an ip̃e ordo elegerit anis cui ordo.
negotium dedit s: si ita oecreuent̃ ut.
quecumq incidiss controuersra euiᷤ¬
decrctum mulius mom̃tiẽe.Qina nõ
possit uideri de ea re que adhuc incõ¬
trouersia non sit.degreto datam ꝑsec¬
utionem. s hodie hoc omnia ꝑsidicos

Expanded text:
si lex municipii uel perpetua consuetudo prohibeat. Si decuriones decreuerunt actionem per eum mouendam quem duumuiri elegerint, is uidetur ab ordine electus et ideo experiri potest: parui enim refert, ipse ordo elegerit an is cui ordo negotium dedit. sed si ita decreuerint, ut quaecumque incidisset controuersia, eidecretum nullius momenti esse, quia non possit uideri de ea re, quae adhuc in controuersia non sit, decreto datam persecutionem. sed hodie haec omnia per syndicos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deberc ħn. qui aꝓspicere eas potue: ttn
debuent actor ne in casincidat quoru
bractoragere uoluit. et inpeditus
feriaium int̃uentu. ¶Quotiens per
est. ¶ It in quit ptor. siqua a stcła mͥ
tłã ÷. Multi eum castis euenrre potue¬
riit. qui deferuñt restitution sairei¬
lium noc singilatim emimetari pot¬
uerunt. ut quotiens equitas restitut.¬
ionẽ sugerit. ad hãc clausul m erte
piissime cõstitutum: adiuuan esi
debete. siue habuit ꝓcuratorẽ siue
t̃isroputo. et si testimomi ansa sit

Expanded text:
n debere, quia prospicere eas potuerit et debuerit actor, ne in eas incidat. quod quibus actor agere uoluit et interuentu feriarum impeditus est. Quotiens per est. 'Item', inquit praetor, 'si qua alia mihi lti enim casus evenire potuerunt, qui deferrent restitutionis auxilium, nec singillatim enumerari potuerunt, ut, quotiens aequitas restitutionem suggerit, ad hanc clausulam erit pissime constitutum est adiuvari eum debere, sive habuit procuratorem sive non. idem puto, et si testimonii causa sit
Abbreviated transcription (Latin):
duentum successioris omraa dełe ꝓ
sulẽ agẽ cum sit unus ꝓconsuratus.
et utilitas ꝓuintie exigat eẽ aliq
per qͣuẽ negotia sua ꝓuintiaes cep¬
licent. Ergo et in aduentum succes¬
sons dedebit uis dicere ¶ legatum
suum neãte se de ꝓuintia dimittat
cet lege ulia repetundarum et rescri¬
t pto duadnam adcalphumium tu¬
fum ꝓconsulem achaie admoneturr.
lp̃ .l. Srquid erit quod maiorẽ at¬
nimaduersioẽm exigat reicere lega¬
tus apud ꝓconsulẽ debet. neq enimi
adnimaduertendi cohercendi uł at̾rõ¬
citer uerberandi uis habet:
dictioe iudicis dandi ius non ñr¬

Expanded text:
duentum successoris omnia debere duentum successoris omnia debere proconsulem agere, cum sit unus proconsulatus et utilitas prouinciae exigat esse aliquem, per quem negotia sua prouinciales explicent: ergo in aduentum successoris debebit ius dicere.Legatum suum ne ante se de prouincia dimittat, et lege Iulia repetundar‹u›m et rescripto diui Hadriani ad Calpurnium Rufum lis.Si quid erit quod maiorem animaduersionem exigat, reicere legatus apud proconsulem debet: neque enim animaduertendi coercendi uel atrociter uerberandi ius habet. dictione iudicis dandi ius
Abbreviated transcription (Latin):
non urs poitet conseruan dicatur.
poterit de plano similiter er lixitu
non obsequentẽ emendare. ant uer¬
bis aut fustium castigaceẽ ¶Ob ser
desideria audiantur. ne foite dum
honori postulantium datur uł im¬
probitati ceditur. mediocres desideria
sua non ꝓferant. ꝗa aut oĩo non ad¬
hibuerunt. aut minus frequentes ne¬
q in aliqua dignitate põitos aduoca¬
tos sibi ꝓsperenint. ¶aduocatos petẽ¬
tib quoq debebit in dugere płmq
feminis uł pupillis uł aliq̃s debili¬
b uł his qui sue mentis non sunt. si
quis eis ꝑetat uł si nemo sit qui petai¬
eis ultro dare debebit Ssiꝗs per po¬
tentiã aduersarii non inuenire se
aduocatum dicat eque opostebat et
aduocatum dare. Ceterum opprim
aliquẽ ꝑ ad u̾sarii si potentiam non
õpoltet. hoc enm ⁊̃ adin uidiam elus
ꝗͥ n ꝓuine pre est spectat siquis tam
impudenter gerat se ut om̃s metuant
adueisus eum aduocationem suscipere¬
que ⁊ ommium p̃sidum comimunia

Expanded text:
non ut ‹o›portet conuersari dicatur, poterit de plano: similiter et libertum non obsequentem emendare aut uerbis aut fustium castigatione.Obseru ut omnium desideria audiantur, ne forte dum honori postulantium datur uel improbitati ceditur, mediocres desideria sua non proferant, qui aut omnino non adhibuerunt, aut minus frequentes neque in aliqua dignitate positos aduocatos sibi prospexerunt.Aduocatos quoque petentibus debebit indulgere plerumque: feminis uel pupillis uel alias debilibus uel his, qui suae mentis non sunt, si quis eis petat: uel si nemo sit qui petat, ultro eis dare debebit. sed si qui per potentiam aduersarii non inuenire se aduocatum dicat, aeque oportebit ei aduocatum dare. ceterum opprimi aliquem per aduersarii sui potentiam non oportet: hoc enim etiam ad inuidiam eius qui prouinciae praeest spectat, si quis tam impotenter se gerat, ut omnes metuant aduersus eum aduocationem suscipere.Quae etiam omnium praesidum communia
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽpnter proponere. ministerã qͦ
militana si opus fuerit adcuratores
adiuuandosdare. ¶Cum plenissi¬
mam aũt iurisbictionẽ ꝓconsul h¬
abeat. omnium partes que rome ul
quasi magistratus ur extra ordinẽ
ius dicunt ad ip̃m pertinent.¬

Expanded text:
sollemniter praeponere, ministeria quoque sollemniter praeponere, ministeria quoque militaria, si opus fuerit, ad curatores adiuuandos dare.Cum plenissimam autem iurisdictionem proconsul habeat, omnium partes, qui Romae uel quasi magistratus uel extra ordinem ius dicunt, ad ipsum pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
modo se in totum abstineat.neq a¬
uare modum exemoꝵ excedat. quay
rem diuus seuerus et imꝑatorant ele¬
gantissime sunt epła mod̾ati. Cuius e¬
ple uerba hec sunt. quantum ad exẽna
pertinet audi quid sentimus. uctus ꝓ
est anemine accipere. s passim uiussi¬
mum. ⁊ peromina auarissimum et ꝯ
mandatis continetur ne donum ułi
mũnus ip̃e ꝓconsul. uł qui in alique
offitio et̃t accipiat emat ue quid ni¬
si uictus cotidiani cã adexenina iam
non pertinet: s: ad ea que edulium ex¬
cedant usum.s nec exsenma ꝓducẽ¬
tatẽ ł ꝓũintie capud aduem̃t pati de¬
bet comm̃otari sibi cuntatem laudes¬
q suas non cum grauitate audire. cũ
honon suo ꝓuintiales iduendicẽt. et
fenias secundum mores et consuetu¬
dinesque rẽtro optinuit dare.edes sa
an saitatectaq sunt ułerunt an
aliqua refectiõe indigeant. et siqua
ĩcepta sunt ut consumentur. ꝓut u¬
reseius rei .p. perittunt curare debet
curatores quoq operum diligentes

Expanded text:
morose in totum abstineat neque auare modum xeniorum excedat. quam rem diuus Seuerus et imperator Antoninus elegantissime epistula sunt moderati, cuius epistulae uerba haec sunt: 'quantum ad xenia pertinet, audi quid sentimus: uetus prest a nemine accipere, sed passim uilissimum est et omnia auarissimum.' et quod mandatis continetur, ne donum uel munus ipse proconsul uel qui in alio officio erit accipiat ematue quid nisi uictus cottidiani causa, ad xeniola non pertinet, sed ad ea quae edulium excedant usum. sed nec xenia producenitatem uel prouinciae caput aduenerit, pati debet commendari sibi ciuitatem laudesque suas non grauate audire, cum honori suo prouinciales id uindicent: et ferias secundum mores et consuetudinem quae retro optinuit dare.Aedes sacan sarta tectaque sint uel an aliqua refectione indigeant, et si qua coepta sunt ut consummentur, prout uires eius rei publicae permittunt, curare debet curatoresque operum diligentes
Abbreviated transcription (Latin):
mandati exts didianu est. nͦ
eriͦm põt quis gladu potestatẽ sibi
tatam uł cuius ałtius coheitionis
ad alum trasferre. nec lp̾andi i¬
gitur ragcum accusan apud eum
mantrt insdictionẽ rcet quitẽ
proconsuli. sion aũt debet in ꝯful¬
to principe hoc facere ¶ Legatossi
suum. et is ad consultationes leg¬
atoꝵ debebie respon̾tere. ¶ nonuo
intotum crẽmis abstinẽ debebit
ꝓconsul. S modum adicẽ ut neq

Expanded text:
mandati extraordinarium est: nec mandati extraordinarium est: nec enim potest quis gladii potestatem sibi datam uel cuius alterius coercitionis ad alium transferre, nec liberandi igitur reos ius, cum accusari apud eum mandatam iurisdictionem licet quidem proconsuli, non autem debet inconsulto principe hoc facere.Legatos non onsulem suum, et is ad consultationes legatorum debebit respondere.Non uero in totum xeniis abstinere debebit proconsul, sed modum adicere, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
scruare prmum in quam ciuitatez
⁊ueniat uł applicet. Magmi enim fa¬
icient ꝓuinciales ẜum sib ꝯsuctu¬
dinem istam et huiusmõi preroga
asianoꝵ rescripsit ꝓconsuli. necessita¬
cẽ impoĩtam ꝑ mare asiam applicare.
pintiam ipangate iurisdictionem
legato suo debet. nec hoc añ facere q̃m
fuerit ꝓuintiam ingressus. est enim
perquam absurdindum añq̃m ip̃e
uirisdictionẽ nanciscantur. nec enĩ
prius el ꝯpetit. quam in eam ꝓuinti¬
am uerĩt. alii eam mandare quam
non ht. S et si an fecerit. et ingressus
ꝓunitiam in eãdẽ uoluntatẽ fuerit.
credendum est. inderi legatum hr̃e
uirisdictionẽ non exĩnde ex quo mã¬
data est s ex quo ꝓuintiã ꝓconsul ing̾
ꝓconsui põt. et si non dum in ꝓuinti¬
am ꝑuenerit. Quid enim si necessari¬
am moram ĩnititĩe patiatur matu¬
rissime aũt legatus in ꝓuintiam in¬
tionẽ mandare legatis.s. ut pre audi¬
tas custotias adse romitant. ut ĩno¬
centes ip̃t literet s hoc genus

Expanded text:
seruare, in quam primum ciuitatem ueniat uel applicet: magni enim facient prouinciales seruari sibi consuetudinem istam et huiusmodi praerogatAsianorum rescripsit proconsuli necessitatem impositam per mare Asiam applicare κprouinciam mandare iurisdictionem legato suo debet nec hoc ante facere, quam fuerit prouinciam ingressus: est enim perquam absurdum antequam ipse iurisdictionem nanciscatur nec enim prius ei competit, quam in eam prouinciam uenerit alii eam mandare, quam non habet. sed si et ante fecerit et ingressus prouinciam in eadem uoluntate fuerit, credendum est uideri legatum habere iurisdictionem, non exinde ex quo mandata est, sed ex quo prouinciaproconsul potest, etsi nondum in prouinciam peruenerit. quid enim si necessariam moram in itinere patiatur, maturissime autem legatus in prouinciam petionem mandare legatis, scilicet ut praeauditas custodias ad se remittant, ut innocentem ipse liberet. sed hoc genus
Abbreviated transcription (Latin):
creandis antiquissima est. et pene
ante omnes magistratus. õtatianꝰ
⁊ ip̃m romulum ⁊ tiummã ponp¬
ilium binos questores huisse quos
ip̃i cion sua uoce s ppłi suffragio c̾a¬
resit. refert S sicuti dubium : ana
mulo et nũmia ponpilio regnantib que
stor fuerit. ita et atullio hostilio re¬
ge questores fuisse certum est. Et sa¬
ne crebrior apud uebes opinio ẽ tulli¬
um hostilium primum in tẽ.p. ind¬
urxisse questores ⁊ agenẽ querendi q̃st¬
ores ininitio dictos. et iumus et treba¬
lib. Sane non om̃s questores ꝓunttas
fortiebantur. ũm̃ excepti etint candid
ati principis. hii et enim soulibris prĩ¬
qpalib insenatu legendis uacabant.¬
hodieq optinuit in oiferent̃ questorẽ
creati: tam patritios quã plebc̾ios. Ing̾¬
sus enĩ ⁊ quasi primordium gerendo¬
sũ honoꝵ sententica insenatu dicende¬
crhis sicut diximus quidam sunt. qui
cindidati principis dicebantur. qui¬
q epłas eus in senatu legerent. A offi

Expanded text:
creandis antiquissima est et paene ante omnes magistratus.Gracchanus etiam ipsum Romulum et Numam Pompilium binos quaestores habuisse, quos ipsi non sua uoce, sed populi suffragio crearent, refert. sed sicuti dubium est, an Romulo et Numa regnantibus stor fuerit, ita Tullo Hostilio rege quaestores fuisse certum est: et sane crebrior apud ueteres opinio est Tu‹ll›um Hostilium primum in rem publicam induxisse quaestores.Et a genere quaerendi quaestores initio dictos et Iunius et Trebalibus. sane non omnes quaestores prouincias sortiebantur, ati principis: hi etenim solis libris principalibus in senatu legendis uacant.Hodieque optinuit indifferenter quaestores creari tam patricios quam plebeios: ingressus est enim et quasi primordium gerendorum honorum sententiaeque in senatu dicendae.Ex his, sicut dicimus, quidam sunt qui candidati principis dicebantur quique epistulas eius in senatu legunt. DE OFFI
Abbreviated transcription (Latin):
d̃.lͫ IIec quicquam est inea ꝓuyr¬
tia qiod non per ip̃m expechiatur Sa¬
ne si fiscalis peccumaria c̃a sit que ad
ad ꝓcuratorem principis respiat m¬
dius fecerit si se abstineat.¶Obis
cretum necessarium ẽ per libeluat
id expedire proconsul no poterit.
oĩa enim quecumq qe o gntione
desid̾ant per ubellum non possunt
çxpediri ¶Area aduocatos patientẽ
eẽ ꝓconsulem oportet. s cum ingen
eosq solos postulare pati quib per edi¬
ctum postulate permittitur. ¶de pĩa¬

Expanded text:
is. nec quicquam est in prouincia, quod non per ipsum expediatur. sane si fiscalis pecuniaria causa sit, quae ad procuratorem principis respicit, melius fecerit, si abstineat.Ubi d‹e›cretum necessarium est, per libellum id expedire proconsul non poterit: omnia enim, quaecumque causae cognitionem desiderant, per libellum non possunt expediri.Circa ‹a›duocatos patientem esse proconsulem oportet, sed cum ingenieosque solos pati postulare, quibus per edictum eius postulare permittitur.De p
Abbreviated transcription (Latin):
odes plcꝵq pununtur. et ita diuu̾
antonius erutiodaro rescipsit. ait
enim. posse eum hortis effractis que¬
stionẽ hr̃e de ẜins custodib. licet ĩ
illis ip̃ius imꝑatoris poitio ẽẽt.¬
sciendum  aũt p̃fectum ugilim
per totam noctẽ uigilare debe. et
quo eitare calciatum cum armis.
et colabris ut curã adhibeãt om̃s.
inquilmos monere. ne per neglig¬
entiam aliquam incenioii casuso¬
natut. preterea ut aquam unus¬
quisq in quiumis incenaculo ha¬
beat iubetut ãmonẽ. ¶ adu̾sus ca¬
psarios quoq qui mercede ẜuan¬
da in balneis uestrm̃ta suscipunit
uidex est constitutus. ut siquid m¬

Expanded text:
odes plerumque puniuntur et ‹ita› diuus odes plerumque puniuntur et ‹ita› diuus Antoninus Erucio Claro rescripsit. ait enim posse eum horreis effractis quaestionem habere de serius custodibus, licet in illis ipsius imperatoris portio esset.Sciendum est autem praefectum uigilum per totam noctem uigilare debere et coerrare calciat‹u›m cum hamis et dolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquilinus in cenaculo habeat, iub‹e›tur admonere.Aduersus capsarios quoque, qui mercede seruanda in balineis uestiment‹a› suscipiunt, iudex est constitutus, ut, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
as et mupos dispoĩta. Uñ si opus ẽct
uocabatut. fuctant et priuate fami¬
lie que incendia uł merͣcede ułg̃¬
tia extinguerent. deinde dimis aug¬
ũ sufficere ei rel: quam cesarem. Itaq.
ui. cohortes oportums locis constitu¬
it. ut uinas rogioes urbis una queq
cohors tueatur. ꝓpoĩtis eis triburas
et super õs spectabili irro p̾posito qui
p̃fectus uguum appellabat̾ ¶ Cag¬
scit p̃fectus igilium deincenbiis¬
et effractorib furib. saptorib. rec¬
eptatorib nsi siqua tam atrox tam¬
q fam̃osa ꝑsona sit: ut prefecto urb̃
Cremutatur. ut ꝗa płmq incendra
⁊ fiunt culpa in habitantium aut fu¬
stib castigat cos: qui negligentiusi¬
gnẽ habuerunt aut seuera interlo¬
cuto atusne comminatus: fustium
castigatiõem reniitit. ¶ Effracture fi¬
unt plerq mnͣ in suł. in horeisq ubi
hoĩos pretiosam parteni foitunaꝵ¬
suarum reponunt. cum uel cella ef¬
fritigitur. Parmarium ꝑatea. et cust¬

Expanded text:
osita, unde si opus esset evocabatur: fuerant et privatae familiae, quae incendia vel mercede vel gratia extinguerent, deinde divus Augum sufficere ei rei, quam Caesarem. itaque septem cohortes opportunis locis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili viro qui praefectus vigilum appellatur. Cognoscit praefectus uigilum de incendiariis effractoribus furibus raptoribus receptatoribus, nisi si qua tam atrox tamque famosa persona sit, ut praefecto urbi remittatur. et quia plerumque incendia culpa fiunt inhabitantium, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, aut seuera interlocutione comminatus fustium castigationem remittit. Effracturae fiunt plerumque in insulis in horreisque, ubi homines pretiosissimam partem fortunasuarum reponunt, cum uel cella effringitur uel armarium uel arca: et cust
Abbreviated transcription (Latin):
tinens ꝯmend̾ationem aliq̃m su.
si qua ei famibantas sit cum ꝓro¬
uintialib uł ꝯiunctio sit. et maxĩx
excusantis ne publice ux priuatĩ
nus quisq in parria sua ẽum excip¬
eret. recte aũt et ordine faciet. sie¬
dictum decessori suo miserit. signi¬
ficetq qua die fines sit ingressuru̾.
pleꝵq enim in certa hec ⁊ inopin¬
ata curtant ꝓuintiales. et actus im

Expanded text:
tinens commendationem aliquam sui, tinens commendationem aliquam sui, si qua ei familiaritas sit cum provincialibus vel coniunctio, et maxime excusantis, ne publice vel privatim nusquisque in sua patria eum exciperet. Recte autem et ordine faciet, si edictum decessori suo miserit significetque, qua die fines sit ingressurus: plerumque enim incerta haec et inopinata turbant provinciales et actus im
Abbreviated transcription (Latin):
art .x Dm̃s ꝓconsiues statim quã
urbẽ egressi fuerint. habent iurisoi¬
ctionem. s non ꝯtentiofam. s uolũ¬
tanam. ut ecce. mãnamutti apud eo̾
possunt tam liberi quam ẜ uiet adop¬
tiones fieti. ¶apud legatum uero ꝓ¬
censulis ncna manuntte potest. qr¬
lp̃ .E. Pec adoptare potest. omnino
ermi nion est apuo eum legisactio:
et. ne in hospitiis prebendis honeret
ꝓuintiam. ut imꝑatot nr cum patre
aufidio seueriano. rescripsit. ¶ nem¬
o protonsulum stratores suos hr̃e p̃t
set uice coꝵ milites ministeno in ꝓ¬
uintiis fũgurntur. ꝓficisciaũt ꝓꝯ¬
consulẽ meluis quidẽ ẽ sitie urore.
scum ueore potest. dum mõ scrat se¬
natum cocta et messala consulib cẽ¬
sulib censuisse futurum. ut siquid
ueores eoꝵ qui adofficia ꝓficiscunt.
deliquennt. abip̃is cõ et inmbicta eei¬
gatur. ¶anceouam iso fines ꝓuincie¬
decrete sibi ꝓ consul ingressus sit. edi¬
ccum debet te aduentu suo mitte. cõ¬

Expanded text:
consules statim quam urbem egressi fuerint habent iurisdictionem, sed non contentiosam, sed uoluntariam: ut ecce manumitti apud eos possunt tam liberi quam serui et adoptiones fieri.Apud legatum uero proconsulis nemo manumittere potest, qinum. Nec adoptare potest: omnino enim non est apud eum legis actio.et, ne in hospitiis praebendis oneret prouinciam, ut imperator noster cum patre Aufidio Seueriano rescripsit. Nemo proconsulum stratores suos habere potest, sed uice eorum milites ministerio in prouinciis funguntur. Proficisci autem proconsulem melius quidem est sine uxore: sed et cum uxore potest, dummodo sciat senatum Cotta et Messala consulibus censuisse futurum, ut si quid uxores eorum qui ad officia proficiscuntur deliquerint, ab ipsis ratio et uindicta exigatur. Andecretae sibi proconsul ingressus sit, edictum debet de adventu suo mittere con
Abbreviated transcription (Latin):
sitẽ. nõ certioranit emprorem. an ex
amproiudidotencatur cum hec ge¬
cͥ nerał adiectio ad ei que spalit̃ nouit
quium̃oidit nec excepir ꝑtinere non
trbat. nealioqumemptor capiatim.
qui fortasse si hoc cognouiss. utemp¬
turus nonẽt. uł imnonsempturus
ẽct. Sicertioratus telõcoccto fuiss cum
hor etaput net̾es sit itlatum mneus ꝑso¬
som scertisẜuitutestebere non ammo¬
detr. qn hec genetał exceptiononatea ꝑ¬
tne teb̾at. que undiror nouit. queq
spoialit᷑ excipere et potinit et debuit. s
adca queignonnt. et dequib erriptorẽ
aniorare noquiuit. herenñ modest᷑.¬

Expanded text:
mptorem, an ex empto iudicio teneatur, cum haec generalis adiectio ad ea, quae specialiter novit qui vendidit nec excepit, pertinere non debeat, ne alioquin emptor capiatur, qui fortasse, si hoc cognovisset, vel empturus non esset vel minoris empturus esset, si certioratus de loco certo fuisset: cum hoc et apud veteres sit relatum in eius persoersonis certas servitutes debere non admodo haec generalis exceptio non ad ea pertinere debeat, quae uenditor nouit quaeque specialiter excipere et potuit et debuit, sed ad ea, quae ignorauit et de quibus emptorem certiorare nequiuit. Herennius Modest
Abbreviated transcription (Latin):
nonuit̾entur sc̃e. pomp̃. ait arborum q̃ ĩ
funto continentur. non eẽ sꝗꝑatum corpꝰ
afumdo. et ioo ut dñs suas spalĩt arborts
undicare emptor non potiñt. s ceemo
sitatiõ ꝓã queductu msta domum rome
constitutam. nchil commremoratum
est.teceprus obtam rem cxemptoaccõnem

Expanded text:
arborum, quae in fundo continentur, non est separatum corpus a fundo et ideo ut dominus suas specialiter arbores vindicare emptor non poterit: sed ex emsitatione pro aquae ductu infra domum Romae constitutum nihil commemoratum est. deceptus ob eam rem ex empto ac
Abbreviated transcription (Latin):
miniis restradetir ꝓcibariis ꝑarbiti¬
unradẽpintatem posse ẜuari. sexus
eliuset dunis seũ. oixerint. quoꝵ. et
mͥ iustissima uidetureẽ sña. ¶fir¬
mus aꝓculo quesiurt. sideplunbo̾ ca¬
stelofistule subterra misse.aqͣm du¬
psit ieferre quidactum et. Quid ergo
torcogitari̾t: ut płumq in huiusm¬
ooireb euemiẽ solet. nonneꝓpriusẽ¬
ut mx̃ta et ĩridusa edificio partem ei¬

Expanded text:
cibariis per arbitrium indemnitatem posse seruari Sextus Aelius, Drusus dixerunt, quorum et mihi iustissima uidetur esse sententia. Firmus a Proculo quaesiit, si de plumbeo castello fistulae sub terram missae aquam dupsit referre, quid acti esset. quid ergo tor cogitaverunt, ut plerumque in eiusmodi rebus evenisse solet, nonne propirta et inclusa aedificio partem
Abbreviated transcription (Latin):
estiscribit ens labeo ⁊ trebacius ẽt̃ ex ue¬
dito ħ noĩe actõnem Id̾ẽ et si ĩnegri sel¬
ui curadõnie quid inpenisũ est añ tra¬
ditõniem aut si quid indisciplmas in
quas  isimileeit eriã ep̃cerem uelle
inpenidi hõc ampliuis labeo ait et si
quid in fuitus mortui mortui

Expanded text:
ex vendito hoc nomine actionem. idem et si in aegri servi curationem impensum est ante traditionem aut si quid in disciplinas, quas verisimile erat etiam emptorem velle impendi. hoc amplius Labeo ait et si quid in funus mortui servi
Abbreviated transcription (Latin):
uit int̾ient. n̾chiloturous retenti¬
onera eo nouime ex pocuuo me hãi¬
rurum ait: It̾ ip̃o iure obto factũi¬
nutum eẽ peculium eo .s. quod tebi¬
tor meuserca conoitiomis sit fõs ¶rã
licet suamt̃tintus furtum michife¬
ciss. aur omnano ꝯditionem eonoseõ
p̃ruliononhr̃an aut eatenus hrem.
nera me habitina. et siomae pe¬
cubrm penqste sir uł quas̃ nlusõ¬
bito seluamn. posse mecont

Expanded text:
lo minus retentionem eo nomine ex peculio me habiturum ait, id est ipso iure ob id factum minutum esse peculium, eo scilicet, quod debitor meus ex causa condictionis sit factus. nam licet, si iam traditus furtum mihi fecisset, aut omnino condictionem eo nomine de peculio non haberem aut eatenus haberem, nem me habiturum et, si omne peculium penes te sit, vel quasi plus debito solverim posse me
Abbreviated transcription (Latin):
sim alt̃o .x. desinit et dchisita apud labo̾¬
nem relatum est.s:. ancxccptiodoli. m.
unditon ꝓfutura sit potest dubitan. u¬
riq sicriginus modus silue desit. et plus
uinec habrat q̃m repmissum est. an
non facit doloqui iure ꝑpetuo utitur
necemm io quod amplius minodo ag̾
inuenitim: q̃mauorum dictum est.ad
compendium im̃ditoris. s adempto
nsꝑtinet. et tunc tenetur unditor cũ
modus minor inuenitu uid̾amus
tñ nculla querela sit mptoris in eodẽ
funto. si plus inuenatum. mumea q̃m
imp̃to cumumisus modus constet. srm¬
ił quõ esseporest eique induou fumdis
agitata est. et si quis duos statu licos imo
p̃cioundat. et dicit unum.x. dãre uiss.
um: qui .xi. dare dełat. nam et uit tene¬
tur erempto accõne. qͣ mins emptoradu
ob.xx. acceptinus sit. s rectius cst. momiĩ¬
b supͣscptiscsibluctum cum damyno
compensan. Et siquid deest emptori. siũ

Expanded text:
in altero decem desint. et de his ita apud Labeonem relatum est. sed an exceptio doli mali uenditori profutura sit, potest dubitari, utique si exiguus modus siluae des‹i›t et plus in uineis habeat, quam repromissum est. an non facit dolo, qui iure perpetuo utitur? nec enim hic quod amplius in modo inuenitur, quam alioquin dictum est, ad compendium uenditoris, sed ad emptoris pertinet: et tunc tenetur uenditor, cum minor modus inuenitur. uideamus tamen, ne nulla querella sit empfundo, si plus inveniat in vinea quam in prato, cum universus modus constat. similis quaestio esse potest ei, quae in duobus fundis agitata est, et si quis duos statuliberos uno pretio vendat et dicat unum decem dare iussum, qui quindecim dare debebat: nam et hic tenebitur ex empto actione, quamvis emptor a duobus viginti accepturus sit. sed rectius est in omnibus supra scriptis casibus lucrum cum damno compensari et si quid deest emptori sive p
Abbreviated transcription (Latin):
buit. Uiteroum est ant̾ ĩrẽuerso accõ
dan debuit. atqum. on lib̾auit uit¬
rem. Nam quiꝰ fittunit. se quid̾ obligat
hocest obro quod constituit inrenuer¬
tisse tr̃ prois mento dicetur
lp̃ .l. Cuitam fundum colendum
ẜuo suolorauit. et bouesei dedat cumi
huboues non eẽnt ycrẽ:. ussetat cosue¬
nire.et his numinis qui recepti eẽnta¬
lios comꝑari. senius loues ũdid̾at ali¬
os redemat nummosunditori non
soluãt. poster. turnaherat. Qui boues
unditat: nimimosadño peterat. ac
ect erum boues ꝓquib pecuma petere
lii quiouam eẽ. insi siquid deductoco
quod ẜuus dño tebuiss. reliquum fie¬
ret. Illut sibiurdi. boues quid uit co
mim uersoseẽ. s ꝓei re soluisse escsaͣ¬

Expanded text:
buit, uidendum est, an de in rem uerso actio dari debeat. atquin non liberauit patrem: nam qui constituit, se quidem obligat,hoc est ob id quod constituit, in rem tamen uertisse patris merito diceturum.Quidam fundum colendum seruo suo locauit et boues ei dederat: cum hi boues non essent idonei, iusserat eos uenire et his nummis qui recepti essent alios reparari: seruus boues uendiderat, alios redemerat, nummos uenditori non soluerat, postea conturbauerat: qui boues uendiderat nummos a domino petebat acesset, cum boues pro quibus pecunia peteretlii quicquam esse, nisi si quid deducto eo, quod seruus domino debuisset, reliquum fieret: illud sibi uideri boues quidem in rem domini uersos es
Abbreviated transcription (Latin):
cesl .ł. Et nicbil int est exiustisn¬
uptiiscognatio descendat.anuõnõ
namet uulgoquesitam sororem
qua sixorem ꝯucere. que ꝑadop¬
tionem silia neptisue eẽ ceꝑitimtã¬

Expanded text:
regularum. Et nihil interest, ex iustis nuptiis cognatio descendat an uero non: nam et uolgo quaesitam sororem quoque uxorem ducere, quae per adoptionem filia neptisue esse coeperit
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ puniendi płma sunt uberti
¶Cerce si se delatum aliberto. uel ꝯspi¬
 tasse eum contra se cum inimͣcisdo¬
ccat ⁊ metalli pena in eum statui tx¬
bet ¶Cura camis omnis ut iusto p̃tõ
p̃beatur. ad cutam p̃fecture pertinet.
soq forum suarium subip̃ius cuta ẽ
S et cet̾oꝵ pecoꝵ siue arm̃toꝵ. que ad
huiusmodi prebit̾ionem spectant ad
ip̃ius curam ꝑtinẽt Tuies quoa: popu¬
larium et disciplina specta culoꝵ ad
p̃fecti urbis curam ꝑtinere uidetur.
Et sane debet. ⁊ dispoitos milites sta¬
tionanos hr̃e adtuendam popula¬
rium quietẽ et adrefereñdum sibi.
ꝯuio ubia: agatur et urbenx interd¬
iocre prefcctus urb̾ et siquraua sou¬
tarium religĩonũ põt. et negotit¬
one et ꝓfessioe et ad uocationib et fo¬
to. et adtempus ⁊ imperpetuũ ũdiõe po¬
terit. et spectacur. et si quitẽ releget
abitaua submouere eum ⁊ aꝑuin¬
tia suas dinus seuerus rescripsit. Eõ

Expanded text:
nam et puniendi plerumque sunt liberti. nam et puniendi plerumque sunt liberti. certe si se delatum a liberto uel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli poena in eum statui debet. Cura carnis omnis ut iusto pretio ‹p›raebeatur ad curam praefecturae pertinet, et ideo et forum suarium sub ipsius cura est: sed et ceterorum pecorum siue armentorum quae ad huiusmodi praebitionem spectant ad ipsius curam pertinent. Quies quoque popularium et disciplina spectaculorum ad praefecti urbi curam pertinere uidetur: et sane debet etiam dispositos milites stationarios habere ad tuendam popularium quietem et ad referendum sibi quid ubi agatur. Et urbe interdicere praefectus urbi et qua ‹a›lia solitarum regionum potest, et negotiatione et professioro, et ad tempus et in perpetuum: interdicere poterit et spectaculis: et si quem releget ab Italia, summouere eum etiam a prouincia sua.Diuus Seuerus rescripsit eos
Abbreviated transcription (Latin):
ceptooꝑam delisse. ut non idoneus
rnto : aucui daretur. ł ꝯsulto cutae
tenbũm patrimonium quantitate̾
ranunsse. Reindenti fraude pupilli
boã auienasse ¶Quod aũt tc̃m est ut
ẜuos de dñs querentes p̃fectus audi¬
et. sic accipiemus nõ accusantes dño̾.
ħ enim nequaquam ẜuo ꝑmittend̃
ẽ insieecais receptis. Set si ueretunde
expostulent.siseiridia.si duritia. si fa
me eos p̃mant. si obsce̾mtatẽ inq̃m
ias ꝯpulerint. ael ꝯpellant aput pre¬
fectum urbis exponart. hoc quoq o¬
fficium prefecto urb.s adiuo seuo da¬
stituantur. ¶pr terea cutare debebit
p̃fectus urbis ut nummularii prob̾
se agant cura negotium oẽ siꝑm. et
tẽꝑent his que sunt ꝓhibita. ¶ Cum
patronus ꝯtẽpnise aliberto dixtt. ł cõ¬
ł ꝯuitium se abeo passum. libosq su¬
os uel uxorem suam uel quid huic si¬
mile obiecent: p̃fectus urbisadiriso¬
let. et ꝓmodo querele corigere eum.
aut ꝯminan. aut fustio castigare.
aut uit̾uis ꝓcełe inpenam cius solet.

Expanded text:
accepto operam dedisse ut non idoneus tutor alicui daretur, uel consulto circa edendum patrimonium quantitatem minuisse, uel euidenti fraude pupilli bona alienasse.Quod autem dictum est, ut seruos de dominis querentes praefectus †audi‹a›t, sic accipiemus non accusantes dominos hoc enim nequaquam seruo permittendum est nisi ex causis receptis sed si uerecunde expostulent, si saeuitiam, si duritiam, si famem, qua eos premant, si obscenitatem, in qua eos compulerint uel compellant, apud praefectum urbi exponant. hoc quoque officium praefecto urbi a diuo Seuero daebebit praefectus urbi, ut nummularii probe se agant circa omne negotium suum et temperent his, quae sunt prohibita. Cum patronus contemni se a liberto dixerit vel con vel convicium se ab eo passum liberosque suos vel uxorem vel quid huic simile obicit: praefectus urbi adiri solet et pro modo querellae corrigere eum. aut comminari aut fustibus castigare aut ulterius procedere in poena eius solet:
Abbreviated transcription (Latin):
płam dun seuen ad fabium cillionẽ
p̃fectum urbis missa decłatur. ¶Sẽ¬
uos qui adstatuas ꝯfugerit e su̾a pec¬
cuma ẽptos ut manumittantur de
oins q̃rentes audiet. ¶S et patro nõ
egentes de suis libertis querentes au¬
diet.maxĩe si egros se eẽ dicant. desi¬
d̾entq aub̾tis exib̾i relegandi.de¬
portandiq in insulam quã imꝑa¬
torassignaui̾t licentiã ħt ¶Initũ
eiustẽ eple ita scriptũ Cũ urbẽ irrã¬

Expanded text:
tula diui Seueri ad Fabium Cilonem praefectum urbi missa declaratur.Seruos qui ad statuas confugerint, uel sua pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet.Sed et patronos egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant desiderentque a libertis exhiberi.Relegandi deportandique ‹in› insulam, quam imperator adsignauerit, licentiam habet.Initio eiusdem epistulae ita scriptum est: 'cum urbem
Abbreviated transcription (Latin):
intra cencesimum miliarium adi¬
missum sit. ad p̃fectum urbis perti
aut clam. aut int̾dicto uñ ui aud¬
ire pot̃. ¶ It solent ad pr̃ectum urb̾
itmmitt ⁊ tutores. siue curatores qui
maie intutelã sine curam uersau
grauiore ammad uersioe indigẽt.¬

Expanded text:
intra centensimum miliarium admissum sit, ad praefectum urbi pertinaut clam aut interdicto unde ui audire potest.Solent ad praefecturam urbis remitti etiam tutores siue curatores, qui male in tutela siue cura uersati grauiore animad
Abbreviated transcription (Latin):
tas unciata in tm̃ merint auger. ut
appellari ap̃fectis p̃tono ñ possit. nam
cum añ quesitum ẽẽt anlicẽt ap̃fecti
p̃tono app:łan. et uire liceret. et exta¬
rent exẽpla eoꝵ qui ꝓuocarent. ¶post¬
ea publ ce sentenua principali lecta
appellandi facuitas interdicta est. Ere¬
didit enim princeps eos qui obsingu¬
larẽ in dustriã explorata coꝵ fide et
grauitate adhuius officii magnitut¬
inẽ adhibentur. ñ aut̃ iudicaturos
ẽẽ ꝓsapientia ac luce dignitatis sue:
quam ip̃c foret iudicaturus. Subni¬
xi sunt. ⁊ alio priuilegio. p̃fecti preto¬
sio. ne asententiis eoꝵ minores etate ab
aliis magistratib nisi abip̃is p̃factis
p̃coĩo restitin possint: doffitio p̃fectu¬

Expanded text:
itas initiata in tantum meruit augeri, ut appellari a praefectis praetorio non possit. nam cum ante quaesitum fuisset, an liceret a praefectis praetorio appellare et iure liceret et extarent exempla eorum qui prouocauerint: postea publice sententia principali lecta appellandi facultas interdicta est. credidit enim princeps eos, qui ob singularem industriam explorata eorum fide et grauitate ad huius officii magnitudinem adhibentur, non aliter iudicaturos esse pro sapientia ac luce dignitatis suae, quam ipse foret iudicaturus.Subnixi sunt etiam alio priuilegio praefecti praetorio, ne a sententiis eorum minores aetate ab aliis magistratibus nisi ab ipsis praefectis praetorio restitui possint. DE OFFICIO PRAEFECT
Abbreviated transcription (Latin):
utis fomiam scamꝰ nonee sefuantanti¬
Et generauter quotiens pactum aurreꝯ
muni remotum est seruan hoc non opõ¬
tio. ⁊ sit interpasita. de hisꝑquib pa¬
cisci non licet. seruanda non est. s omni¬
no rescindenda ¶Sian aditim here

Expanded text:
non esse seruandam.Et generaliter quotiens pactum a iure communi remotum est, seruari hoc non oportio sit interposita de his, pro quibus pacisci non licet, seruanda non est, sed omnimodo resci
Abbreviated transcription (Latin):
auł .x. Si plures simr qui eandem ac¬
cionem bñt u̾ius loco hntur. ut puta¬
s̃ plures sunt rei siipulandi. ł pluresar¬
gentani quoꝵ nomina simuifca sunt
unius loco num⁊ erabuntur. quia un¬
u.n debitum est Et cum tutores pupilli
creditorus plures conuenissent. unus
loco ẽẽ numriartur. quia uñius pup¬
ili nom̃e conuenerant nc̃e non et u¬
ros tutor plurium pupitloꝵ noĩe unũ
debitum p̃teũdentum s conuenent
placuit imꝑis loco eẽ. Nam difficile est
ĩum pscãrum ioco a cipitur. ¶ Cumutũ
trbiti. et aopłcs suminas referemus. si
i aureoꝵ debrantur. alii rõ una sum¬

Expanded text:
um.Si plures sint qui eandem actionem habent, unius loco habentur. ut puta plures sunt rei stipulandi uel plures argentarii, quorum nomina simul facta sunt: unius loco numerabuntur, quia unum debitum est. et cum tutores pupilli creditoris plures conuenissent, unius loco numerantur, quia unius pupilli nomine conuenerant. nec non et unus tutor plurium pupillorum nomine unum debitum praetendentium si conuenerit, placuit unius loco esse. nam difficile est, ium personarum loco accipitur. Cumulum debiti et ad plures summas referemus, si um aureorum debeantur, alii uero una sum
Abbreviated transcription (Latin):
tum fit quotiens craum scribendi c̃ã ai¬
terius auud agitur. et alrudagi simu¬
latut.s si fr̾uidandi causa pactum faci¬
ã dicatur. inthil pretor dicit. Si eleg¬
arter labeo ait. hoc aut iniquum eẽ.
ant superua cuum. Iniquum si quod
semel remisit creditor debiron suo uo¬
na side. iteꝵ hoc conetur. destruere. Suꝑ¬
uacm si deceptus hoc fecenit. Inẽ enĩ

Expanded text:
it, quotiens circumscribendi alterius causa aliud agitur et aliud agi simulatur.Sed si fraudandi causa pactum factum dicatur, nihil praetor adicit: sed eleganter Labeo ait hoc aut iniquum esse, aut superuacuum. iniquum, si quod semel remisit creditor debitori suo bona fide, iterum hoc conetur destruere: superuacuum, si deceptus hoc fecerit, inest enim