comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sm quosdam. ꝙ forma est in reb animatis.
a m amimatis figuia autem insolis manima¬
tis. Alii dicunt ꝙͦ differunt̾ longitudo ⁊ linea
⁊ .s. ut forma sit in abstraccione figura in ⁊¬
crecione. S utraq diftria. nec essencialis est
nec uera. alii ꝙ differunt. sicut mat̾ia ⁊ qnͣtitas
ꝙ figura est clausio tcrminoꝵ. ⁊ sic est qualitas
Sic ctiam triangulus potest sinmi dupliater
termimis motus nature. in snoquoq ꝯplr̾i¬
onato. de muluplici acccptione hiꝰ forma.¬

Expanded text:
m quosdam, quod forma est in rebus animatis et inanimatis: figura autem in solis inanimatis. Alii dicunt quod differunt sicut longitudo et linea, scilicet ut forma sit in abstractione, figura in concretione: sed utraque differentia, nec essentialis est, nec vera. Alii quod differunt sicut materia et quantitas,cundum quod figura est clausio terminorum et sic est qualitas. Sic etiam triangulus potest sumi dupliciter terminus motus nature, in unoquoque complexionato. DE MULTIPLICI ACCEPTIONE HUIUS NOM
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃e nł ucre qnͣtitati non est aliquid ꝯtranu
ita nec uere relacioni/ tnsi sit qualitas uł ha
terduplum ⁊ diroim. dicitur ei dnm¬
dii duplum ⁊ econueiso. Qued̾ autem datina
utcum dicitur alicui simule. Quedam ablati

Expanded text:
el vere quantitati non est aliquid contrarium; ita nec vere relationi, nisi sit qualitas; vel hter duplum et dimidium; dicitur enim dimidii duplum et econverso. Quedam dativa, ut cum dicitur, alicui simile. Quedam ablati
Abbreviated transcription (Latin):
est posicio. sine situs. ut asꝑi. ⁊leuis. similit̾
⁊ quantitatum. ut linec suꝑficier ⁊ soliditatis
est uł gn̾atiua. ut longitudĩs linea. latitu¬
dinis plamim. altitudinis solid̃. Qualitas
quoq qualitatis. ut calor caliditatis. ficus ⁊̃
agere ⁊ pati causa est. In dispõnes namq cõ
ornamenti ad orn̾atum. Indimouoꝵ autem .i. pͥ¬

Expanded text:
est situs sive positio; ut asperi et lenis. Similiter et quantitatum, ut linee, superficiei et soliditatis; est et generativa, ut longitudinis linea, latitudinis planum, altitudinis solidum. Qualitas quoque qualitatis, ut calor caliditatis. Situs etiam, agere et pati causa est. In dispositione namque,ornamenti ad ornatum. Eorum vero que in
Abbreviated transcription (Latin):
cione. primum ciuidem mouens nichil proħt
esse minobile. Inquibdam autem ł nccͣm est
ut in prima causa. uitimum u̾o monens. ncc̃e
est mou̾i. sic ⁊ in accione primum quidem agñs
in passibile est uitimum autem ⁊ paciens. nam
quecumq non hñt candem mat̾iam agunt ⁊
in passibilia sunt. ut medicina faciens sanitatẽ
nichil patitur a sanato. ip̃a est enim primu
agens. cib autem cum sit uitimum agens ac
tangens. ⁊ ĩpe patitur aut onim calefit Aut infu¬
giditatur aut alid quid patitur simul agens
Matiam quidam dicimus candem ẽe cõu̾rioꝵ¬

Expanded text:
ione, primum quidem movens nihil prohibet esse immobile: in quibusdam autem et necessarium est, ut in prima causa: ultimum vero movens necesse est moveri: sic et in actione. Primum quidem agens impassibile est, ultimum autem et patiens: nam quecumque non habent eamdem materiam, agunt et impassibilia sunt: ut medicina faciens sanitatem, nihil patitur a sanato; ipsa est enim primum agens: cibus autem cum sit ultimum agens, ac tangens et ipse patitur. Aut enim calefit, aut infrigidatur, aut aliud quid patitur simul agens. Materiam quidem dicimus eamdem esse contrario
Abbreviated transcription (Latin):
dua. alia de plurib. ut genera sp̃es drĩe
tur .s. aliquorum ad unum. iliquid se hũciu
⁊ ad sennutem colłttio. ut romanoꝵ genus
a romulo dr̃. Item unius cułꝰq generacionis
principumi genus dr̃suł ab eoqui genunt.¬
ut horestes atantalo dicitur hre gemis ⁊
pło ab athenis. Item apud phõs gen̾us dicit᷑¬
undui differentib specie ad drĩam sp̃ci. uł ꝓpͥi
dencium. Sp̃es autem duple dr̃. primo modo
uniusciusq forma. ut priami species digñ
est imꝑio. alio m̾o ea que sub gencre pontur
⁊ de cuia genus meo sy quid est predicatur. It
sp̃es est. que de pliuib nim̾o differentib in

Expanded text:
dua; alia de pluribus, ut genera species, difdua; alia de pluribus, ut genera species, diftur, scilicet aliquorum ad unum aliquod se habentium et ad seinvicem collectio, ut Romanorum genus, a Romulo dicitur. Item uniuscuiusque generationis principium genus dicitur, vel ab eo qui genuut Horestes a Tantalo dicitur habere genus et Plato ab Athenis. Item apud philosophos genus dicitdifferentibus, in eo quod quut Horestes a Tantalo dicitur habere genus et dentium. Species autem dupliciter dicitur. Primo modo uniuscuiusque forma, ut Priami species digna est imperio. Alio modo ea que sub genere ponitur et de qua genus in eo quod quid est predicatur. Item species est quod de pluribus numero differe
Abbreviated transcription (Latin):
um multis moĩs põt sumi. uno modo sic. uixta
dicatur inquit. iut mequale. ¶ Si inquid ⁊ de
differentib nuiu̾o sic est sp̃es. Si in quid sie est
de differemtib specie sic genus. Si mequale
ũtibue ⁊ sic actidens ⁊ liter uero sic in natura¬
li ꝯpõito cxigitur matia ⁊ forma ⁊ umo istoꝵ
positi accipitur species. ad modum materie.
in composito accipitur genus. Admodũ for̃c
din ꝓprietatis orientis ex ꝯmib principus co¬
positi accipitur accidens comnue. ¶liter qͦq
sic uniu̾sale est ꝯdicio rei ordinabilis in gen̾e
In genere autem p̾dicabili estordorenim issi
geilis int̾ se. ⁊est ordoretum unius gem̾s. ad
res alcis. ad ordinandim u̾o res ciuidem
dr̃ias ⁊ dr̃ia alatere Res autem generum
diuetsorum ordinãtur iiucem sicut accidens
ad sb̃iectum. a tunc. uit sicut accidens anime
⁊ sic est accidens. aut sicut ꝑse. accidens ad ꝓpͥu
subiectum ⁊ sic ꝓprium. De Porfirius .iiii.
cantur alia demnio solo dicuntur idii¬

Expanded text:
ium multis modis potest sumi. Uno modo sic, iuxta redicatur in quid, aut in quale. Si in quid et de differentibus numero sic est species. Si in quid et de differentibus specie, sic est genus. Si in quale; vertibile et sic est accidens. Aliter vero sic. In naturali composito exigitur materia et forma et unio istorum mpositi accipitur species, ad modum materie in composito accipitur genus, ad modum formedum orientis proprietatis ex communibus principiis compositi, accipitur accidens commune. Aliter quoque sic. Universale est conditio rei ordinabilis in genere. In genere autem predicabili est ordo rerum illius generis inter se. Et est ordo rerum unius generis ad res alterius. Ad ordinandum vero res eiusdem differentia a latere. Res autem generum diversorum ordinantur invicem; sicut accidens ad subiectum; et tunc aut sicut accidens commune et sic est accidens; aut sicut per se accidens ad proprium sucantur; alia de uno solo dicuntur, ut indivi
Abbreviated transcription (Latin):
sistens. quia .s. ꝑ se non põt. Simplt̾ quida
est eius eencia. quia sine compõne materie et
forme. non autem partium. Inuanabi. iutem
est de sui natura. l uarictur ꝑ sbiecta. pocus. a
dicitur ꝯpõmi quedam aduemiunt gͣ materie
gr̃a forme ut rõnalitas homimi gr̃a amine
Quedamꝰ nomine compositi ut risibie. Est aut

Expanded text:
sistens, quia scilicet per se non potest simplex quidem est eius essentia, quia sine compositione materie et forme, non autem partium. Invariabilis autem est de sui natura, licet varietur per subiecta. Potius aia quedam adveniunt gratia materie,gratia forme, ut rationabilitas homini, gratia anime: quedam ratione compositi, ut risibile. Est autem
Abbreviated transcription (Latin):
que singuias corporis ꝑticulas optinet ad cũ¬
dem tum̾mum copuanur. ad quem ⁊ corporis
ꝑticule. sic ⁊ prescus tempꝰ ad preccatum ⁊
futurum copulatur. Discretum uero est. cuius
ulentur ut nmm̾ius ⁊ or̃o. horum enin ꝑtes
scmꝑ discrete sunt. ⁊ seꝑate. Item gnantitas ⁊
constat ex ꝑticulis hñtib posicionem ad sem
incem. ut linea mia queq enm eius ꝑticula
fita est. ilicui. ⁊. assignan non põt insi fita sit m
plano .i. insuꝑficie. ⁊ ad quem ꝑticulam tete
copulentur. Sic est cram de piano. ⁊ de sondo

Expanded text:
obtinent, ad eumdem terminum copulantur ad quem et corporis particule sic et ad presens tempus, preteritum et futurum copulantur. Discretum vero est, cuius uletur, ut numerus et oratio: horum enim partes semper discrete sunt et separate. Item quantitas, alia constat ex particulis habentibus positionem ad se invicem, ut linea: unaqueqta est alicubi et assignari potest ubi sita sit in plano, id est in superficie et ad quam particulam cetere copulentur. Sic est etiam de plano et de solido,
Abbreviated transcription (Latin):
issio est effectus illacio q accionis. xxi¬
s. effectus respectu agentis ⁊ illaciõ respͤ¬
tu accionis. Em lanc aliqua patiuntur ma¬
gil ⁊ alia minus. Sunt enim quid̾ ammancio¬
ra ceteris .i. nobilioris complxionis. uł potencie
ut brucum arbore. quia .s. plures h̃t mitutes¬

Expanded text:
ssio est effectus illatioque actionis, scilicet effectus respectu agentis et illatio respectu actionis. Secundum hanc aliqua patiuntur magis et aliqua minus. Sunt enim quedam animantiora ceteris, id est, nobilioris complexionis, vel potentie: ut brutum arbore, quia plures scilicet h
Abbreviated transcription (Latin):
s̾a ad anquid ess. s ꝓprie ad auquid sunt q¬
b ha ip̃m ẽẽ est ad aliquid seb̾ere. Itaq neu¬
trum ielatiuorum. siune reliquo scruur diffar¬
ri põt ⁊ qui nouit unum scit ⁊ reliquumi. quia
rclatinũs c̃ẽ est ad aliquid quodammo se ħr̃e.

Expanded text:
 proprie ad aliquid sunt, quibus hocipsum esse, est ad aliquid se habere. Itaque neutrum relativorum sine reliquo, sciri vel diffiniri potest. Et qui novit unum, scit et reliquum: quia relativorum esse, est ad aliquid quodammodo se habere;
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. omĩb alus cutimmscuptis. quetum qr
accidencia sunt. ⁊ illo soio reluto. adꝙ assigna¬
tum est semꝑ. ad ip̃m dicetur. ut cutuscupto
bipede uł romime ⁊ omĩb que sunt accidenaia
domnno .i. exͣnea. relicto uero lice solo. ꝙ domi¬
ꝑ domini suus est. E ꝯro quaꝵ. si non est doꝰ

Expanded text:
aliis circumscriptis quecumque accidentia sunt et illo solo relicto ad quod assignatum est, semper ad ipsam dicetur; ut circumscripto bipede, vel homine et omnibus que sunt accidentia domino, id est extranea, relicto vero hoc solo quod domiper domini servus est; et econtra
Abbreviated transcription (Latin):
s ħitus ⁊ dispositio. diffemint autem
ħ duo. quis ꝑ diutunnores ⁊ ꝑmanenciore
sunt hĩtus ⁊ iuitus ⁊ scicutia liec enim diffi¬
ale mouentur. nsi forte grandis mutacio
quosam qui ꝓpcer tebres totam notitiam
nanim amułit. aristoties. diffrnciones a¬

Expanded text:
itus et dispositio. Differunt autem hec duo, quia diuturniores et permanentiores sunt habitus, ut virtus et scientia. Hec enim difficile moventur, nisi forte grandis mutatio quodam, qui propter febres, totam notitiam literarum amisit. Aristoteles Affectiones a
Abbreviated transcription (Latin):
Siamq dicelant species ⁊ genera uniu̾¬
nchil. aliud eẽ quam in diudua. achade saui¬
mic uero sine płonici uas quoꝵ dicebant
hec esse ydeas in mente diuma. ꝓipacetici
uero quorum magister fuit auistotiles po¬
nebant. ꝙ unu̾sale sit quedam natura co¬
munis induuduis quoꝵ sengencie magis¬
porfirius consentit. Idem inpͥncipio libri
sui tres de uniu̾s alium c̃ẽ q̃ones ꝓpouit q̃s
tamen decemimare recusat qm̃ alcioris ne
u̾mu̾scle ꝑtin ad consid̾acionem methaphi¬
ci ⁊ logici. mechaphici quid̃ gracia sui ẽẽ. huiꝰ
enm est considerare de ente qͦd̾ diuidicur m
d abile urpredicabile sprima q̃omnni quas
tangit porfmus est utrum umisalia sub¬
sistelicia finit au in solis imdis an ꝑuris in¬
tlłctib poĩta .i. utrum heant ec̃ in natura re¬
tum an non. In hac camen clausula quid̃
incucacionem uerborum c̃e diciuit. alii u̾o
uocabula sic distingunt ut mlłctus dica¬
tur solus cui n chil o̾tra respondet. ut si quis

Expanded text:
ecies et genera nihil aliud esse quam individua. Academici vero sive platonici dicebant hec esse ideas in mente divina. Peripatetici vero, quorum magister fuit Aristoteles, ponebant quod universale sit quedam natura communis individuis, quorum sententie Porphirius magis consentit. Idem in principio libri sui, tres de universalium esse questiones proponit, quas tamen determinare recusat, quoniam altioris neertinet ad considerationem metaphisici et logici, metaphisici quidem gratia sui esse: huius enim est considerare de ente, quod dividitur in dicibile, vel predicabile. Prima questionum quas tangit Porphirius est: utrum universalia subsistentia sint, an in solis nudis ac puris intellectibus posita: id est, utrum habeant esse in natura rerum, an non? In hac tamen clausula, quidam inculcationem verborum esse dicunt: alii vero vocabula sic distinguunt, ut intellectus dicatur solus, cui nihil extra respondet, ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Idem nũo ꝯ̃riorum susceptiuum cst. neq enĩ
color idem mimero ent albus ⁊ inger n eatem
accio prana ⁊ studiosa. s ĩdem tomo miero.i¬
nquando quidem albus. Aliquando mgrr. dili
prauus ⁊ studiosus. In anis autem millis sic ĩ¬
uenur. isi forte quis instet diccus hiꝰ ẽe orom
uusum. Quia sinera sit or̃o sedere ciucindam co
surgente eut fła. Et siquis uert pucet sedere. iłi¬
audm eo surgente fłm udetur. illi cudem de eo

Expanded text:
im color idem numero erit albus et niger, neque eadem actio prava et studiosa; sed idem homo numero aliquando quidem albus, aliquando niger, similiter pravus et studiosus. In aliis autem nullis sic invenitur, nisi forte quis instet dicens, huiusmionem, quia si vera sit oratio, sedere quendam, eo surgente erit falsa. Et si quis vere putet, sedere aliquem, eo surgente falsum videtur illi, eidem,
Abbreviated transcription (Latin):
quib ꝓ uanas signifitaciones. omĩs fino con¬
ausur esti fstiumenta cathegoriarum sut
tua .i. prima equinoca. ẜa uniuota. tertia de no¬
minatiua. Equiuoca sunt tiñ multarum reꝵ
nomen unim est. s non eadem diffiitio. ut leo.
sam quantum ad nonien ꝑtiu ⁊ uerus ⁊ prt
⁊ celestis. ieo dicitur. qnͣtum ad difancionem¬
pcum anteruerꝰ diffuntur aliter pitus alit̾
telestis. uniuoca sunt. añ duarum aut płium
icumi unimi nomen est ⁊ diffrmcio ut uestis
in gen̾ib esse mtlligitur. quia ⁊ nomen ⁊ dif¬
lomis ⁊ malicia malus ¶sãthegoriarum sp̃es¬
situs. laus tempus ħitus. agere ⁊ paci. plena
nero sina. De hiis ita est. uigustinus magirꝰ
orator fitins illiucstans intemplo bodie infu¬
lacus disputando fatigatur. usia aut̃ sb̾i est.¬
id est pprum que cetis sbiatent. Renqua noue

Expanded text:
quibus per varias significationes omnis sermo conclusus est. Instrumenta categoriarum sunt tria: id est prima equivoca, secunda univoca, tertia denominativa. Equivoca sunt, quando multarum rerum nomen unum est, sed non eadem diffinitio. Ut Leo. Nam quantum ad nomen pertinet et verus et pictus et caelestis leo dicitur, quantum ad definitionem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Vniuocum est quando duarum aut plurium rerum unum nomen est et definitio ut « uestis in generibus esse intellegitur, quia et nomen et defbonus, et a malitia malus. Categoriarum autesitus, locus, tempus, habitus, agere et pati. Plena vero sententia de his ita est. Augustinus magnus orator, filius illius, stans in templo hodie infulatus, disputando fatigatur. Usia autem substantia est, que ceteris subiacet: reliqua novem
Abbreviated transcription (Latin):
quesine complexione dicutur. fingulum aut̃
ib̃am siguifitat. ut homo aut quantitatem ui
bicubituui ant qualitatem ut album aut ad
anquid ut duplum. autubi. ut in loco. aut s̃¬
qñ. ut halunt sicum ut sẽdere aut h̃itum xui
ut anuatum ẽẽ aut fatere ut secare. auit
pati ut sccani. De predicameugo ib̃e.¬

Expanded text:
que sine complexione dicuntur, singulum aut substantiam significat, ut homo: aut quantitatem, ut bicubitum, aut qualitatem, ut album: aut ad aliquid, ut duplum: aut ubi, ut in loco: aut quando ut heri: aut situm, ut sedere aut habitum, ut armatum esse; aut facere, ut secare: aut pati, ut secari. DE PREDICAMENTO S
Abbreviated transcription (Latin):
.s. non est corpus sensibile. nisi fm sua indiui¬
dua. unde milt anstonies. in copicis. ꝙ ponen¬
tes sensibile corpus ẽe genus nacura est uĩ¬
uersalis ⁊ non sensibilis. ad aliuid dicunt
cuid̃. ꝙ incorporeum niillo modo corporeum ẽ
nec de corporeo p̾stari potest. unusale u̾o cor¬
poreum est non primo. s exconsequenti. qͥa
.s. inounsibilis. in duuuiduus incorporatur. alii
uero dicunt. ꝙ in argumento illo est fallacia
accidentis. Quamins enim hex accrbutum.
predicari de sorte. ux de corporeo remoneatur
trat ut supradc̃m est. int̾ anstotilẽ non.
⁊ plonem. Nam anstotiles dicebat u¬
mũsalia c̃e in singuianb plato uero ħ esse

Expanded text:
 non est corpus sensibile, nisi secundum sua individua. Unde vult Aristoteles in topicis, quod ponentes sensibile corpus esse genus animalis, cunt quidam, quod incorporeum nullo modo corporeum est, nec de corporeo predicari potest; universale vero corporeum est, non primo, sed ex consequenti; quia scilicet in individuis incorporatur. Alii vero dicunt, quod in argumento illo fallacia est accidentis: quamvis enim hoc attributum predicari de sorte, vel de corporeo, removeatur st, inter Aristotelem et Platonem: nam Aristoteles dicebat universalia esse in singularibus: Plato vero hec esse
Abbreviated transcription (Latin):
naciuum comunem ꝑticipant que cat huma¬
ntas ꝑ quam unũꝙq dicitur homo ⁊ ila
a quol corn ꝑtiapata dicitur. uniu̾sale.
Et est similitudo speciał ip̃orum. ab ip̃o tam̃
intlłccu accipitur preter in oiuidua. Sicut
cigo linea. qm̃ius non pofsit Ee preter mat̾i¬
camen intlłigi m̃st ħito respcctu adea. pło
uero lamebatur non de uiulali smid ꝙ est¬

Expanded text:
naturam communem participant, que est humanaturam communem participant, que est humanitas, per quam unumquodque dicitur homo et illa a quolibet eorum participata dicitur universale et est similitudo specialis ipsorum. Ab ipso tamen intellectu accipitur preter individua. Sicut enim linea, quamvis non possit esse preter matertamen intelligi non habito respectu ad ea. Plato vero non loquebatur de universali s
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e. p. dicens ꝙ genus ⁊ sp̃es ydee erant in
mente diuma antequam in corpora ꝓdirerit
dicit auscotiles in . li. de anima. ꝙ uniuersa¬
le autnnchil est aiit postius est. S postenꝰ
ee non iudetur. qui ab uniu̾sali ad ꝑticulare
conscquencia non cõu̾titur. ergo nichil esse
ꝓbatur. Item nec exunt in ẽe ꝑ cocacionem
quia puric efs hoc aliquid ⁊ singulare. nec
ꝑ gen̾acionem quia tunc ess corruꝑtibile
tale enim omne gen̾abile. nec est ꝑ artificiũ
uł opus nr̃m. qma sic ess compositum ⁊
apud diuerses diu̾sificari poss. uniusale uo
simplex eit ⁊ Idem apud omnes. nec aca¬
su. quia iam non ess ex ncc̃itate. est auter¬
ess aut unum aut inuita. Si unũ cum u¬
mim ⁊ multa suit oppõita ⁊ oppõitum iop¬
posito non sit. uniusale iam unum in mu¬
tis nou erit. q tamen anstotiles dicit. si
multa. cm itcrum singulatia multa suit.
iam non ent poncre ulutatem in reb . re.¬
hominis in dundua quanidam int̾ se

Expanded text:
ipse Plato, quod genus et species idee erant in mente divina, antequam in corpora prodirent.dicit Aristoteles in libro de anima, quod universale aut nihil est, aut posterius est. Sed posterius esse non videtur quoniam ab universali ad particulare consequentia non convertitur: ego nihil esse probatur. Item nec exivit in esse per creationem; quia tunc esset hoc aliquid et singulare. Nec per generationem, quia tunc esset corruptibile, tale est enim omne generabile: nec est per artificium, vel opus nostrum; quia sic esset compositum et apud diversos diversificari posset; universale vero simplex est et idem apud omnes; nec a casu; quia sic iam non esset ex necessitate; est auteset; aut unum, aut multa esset: si unum, cum unum et multa sint opposita et oppositum in opposito non sit, universale iam unum in multis non erit, quod tamen Aristoteles dicit. Si multa, cum iterum singularia multa sint, iam non erit ponere unitatem in rebus. Ahomines individuam quamdam inter se
Abbreviated transcription (Latin):
ad istam cãm est unũ eccra omĩa. sicut dicit᷑
incleuchis. ⁊ lx est euis ẽe. ꝙ dicisol hituale.
ad aliud dicendi ꝙ uniu̾sale est uera form̃
singularium. s duplx est forma. Quedam.n
est altera pars ꝯpositi ⁊ rec non põt de composi¬
co predicar. Altera uero est que ꝯposicum ip̃m
ꝯsequitur. ⁊ ħ est de ꝯposito predicabias cad̾¬
latiur cusq hominis. Si uero queraturutr.
lit umiu̾sale homo sit in quol homine. sm se
quia simplt est nec alcio capitur. msi ꝑ accidẽs
.i.in luo singuiari. non autem sin quanu sui¬

Expanded text:
ad istam causam, est unum extra omnia, sicut dicitur in elenchis et hoc est eius esse quod dici solet habituale. Ad aliud dicendum, quod universale est vera forma singularium. Sed duplex est forma. Quedam enim est altera pars compositi; et hec non potest de composito predicari: altera vero est que compositum ipsum consequitur ectu cuiuslibet hominis. Si vero queritur utrum hoc universale homo, sit in quolibet homine secundum se quia simplex est nec a loco capitur, nisi per accidens, id est in suo singulari, non autem secundum qua
Abbreviated transcription (Latin):
sit in amuia de sb̾iecto dr̃ ut de gramatica. a¬
na quoq nec de sbiecto dur̃ nec i sbretto fũt
ut aliquis tomo.uł. iliquis equus ¶ Simpłr
autem indiuoua ⁊ singulania de subiecto diu̾
sunt acciccatalia. ut quedam gramatica. qũ
nt altui de. altero predicatur ut de sorecto. ex
p quidem ut nomen nec ratio de sb̾iecto pre¬
ditatur .s. In nominib abitractis. ut est albede
Iu aliquib uero nomen predicari pot. rõne

Expanded text:
biecto dicitur, ut de grammatica. Alia quoque nec de subiecto dicuntur, nec in subiecto sunt, ut aliquis homo, vel aliquis equus. Simpliciter autem individua et singularia, de subiecto nullo sunt accidentia, ut quedam grammatica. Quando autem alterum de altero predicatur ut de subiecto, qubus quidem nec nomen, nec ratio de subiecto predicatur, scilicet in nominibus abstractis, ut est albedo. In aliquibus vero nomen predicari potest, rationem
Abbreviated transcription (Latin):
plent. Ee autem uicuiq unum ⁊ Idem ẽ nec
intensiõm. n itmssionem sustipiens. Illeu̾o
nec aliud facunit. S si has alt̾catio sola
consistit .⁊. iliquo modo se hñdi ꝑmucationes
nitrusionem que suscipnnt ⁊ remissionem.
Item instpabilium diffr̾iarum cue ꝑse funt.
Aue quidem funt fui quias genera inspecies

Expanded text:
plent. Esse autem unicuique unum et idem est: neque intensionem, neque remissionem suscipiens. Ille vero nec aliud faciunt, sed secundum has alteratio sola consistit et aliquo modo se habendi permutationes, intentionemque suscipiunt et remissionem. Item inseparabilium differentiarum que per se sunt, alie quidem sunt secundum quas genera in species
Abbreviated transcription (Latin):
in libro postiorum. ꝙ umu̾scue non est unũ
preter multa. s unum in multis. In predica¬
mentis quoq scrptum est ꝙ destructis primis
sb̃iis impossibue est aliquodaliorum rema¬
sentione. põt dici ꝙ pło consid̾abat similitudi¬
nem unulersalis. ut lupus dcm est. auitotil
ꝯsid̾abat esse eius. Unde fui eius intencionem

Expanded text:
in libro posteriorum, quod universale non est unum preter multa, sed unum in multis. In predicamentis quoque scriptum est, quod destructis primis substantiis, impossibile est aliquod aliorum remasentione potest dici, quod Plato considerabat similitudinem universalis, ut superius dictum est: Aristoteles considerabat esse ei
Abbreviated transcription (Latin):
que sũt infinita posse ficri disciplinam. descẽ¬
dentib igitur ad sp̃alissima. ncc̃e est diuidentẽ
ꝑ multi tudinem ie. ascendentib autem ad gr¬
ñeralissima multitudiem colligere colscciuũ
enĩ multoꝵ in unam naturam ip̃es ẽ. magͣ

Expanded text:
que enim horum posse fieri disciplinam. Descendentibus igitur ad specialissima, necesse est dividentem per multitudinem ire, ascendentibus autem ad generalissima, multitudinem colligere. Collectivum enim multorum in unam naturam species est, magis
Abbreviated transcription (Latin):
natura. Namq pͥmo ⁊ ꝑ se oꝑanir iusinguia¬
n. et ex consequenti moiu̾sali ⁊ sic liquitur aristo
quia racio primo capit uiuusale ⁊ est̾ sequent
ꝑticuare x modo deletur ei ꝯsequenciasad ad
dicendum ꝙ uniusale egreditur mẽe ꝑ gen̾a¬
cionem nõ tamen primo s ex consequenti qͥa
generato sorte generatur ex consequenti ho

Expanded text:
Natura namque primo et per se operatur in singulari et ex consequenti in universali et sic loquitur Aristotquia ratio primo capit universale et ex consequenthoc modo debetur ei consequentia. Ad aliud dicendum, quod universale egreditur in esse per generationem, non tamen primo, sed ex consequenti; quia generato sorte, generatur ex consequenti homo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gia esse ꝑ nomina presentata. cum sit ẜmociua¬
lis artifex ⁊ sic cum queritur. aut sunt res ant
nomina. dicendum ꝙres ꝑ nomina designate
res .s. rõmis ⁊ talis res significata ꝑ nomen sõ¬
iatur. uł predicatur ⁊ illa noticia quantum ad¬

Expanded text:
gici, esse per nomina presentata, cum sit sermocinalis artifex. Et sic cum queritur, an sint res, an nomina. Dicendum, quod res per nomina designate, res sunt rationis et talis res significata per nomen subiicitur vel predicatur: et illa notitia,
Abbreviated transcription (Latin):
tificis anceꝙͣ fiat. s similitudo ꝓietis. Has
igitur cĩas recũ simititudines applłauit
ploydcas siue unu̾isalia qm̃ ad rorum simi¬
ibi est figura dc̃ionis. quia cum uiuuersale
dicat quiale quid acapitur sub eo ꝙ est qui

Expanded text:
s. Has igitur eternas rerum similitudines appellavit Plato ideas, sive universalia. Quoniam ad horum simiibi est figura dictionis, quia cum universale dicat quale quid, accipitur pro eo quod est qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpositum ⁊ cormptibue ⁊ sensibue. uniu̾¬
ie uero limplẽ est ⁊ incormpnbie ⁊ malligi¬
oue. Econtra nlo obicitur. quia corpus est sp̃e
umusale est corporenm Item incorporenin de
incorporco predican non potest. quare nec hõ
de scccate młi sit aliquid corporeum. ad lrcest
sua tamen incorporantur indimdua. Et cor̃

Expanded text:
ile et sensibile; universale vero simplex est et incorruptibile et intelligibile. Econtra vero obiicitur. Quia corpus est speci aliquod universale est corporeum. Item incorporeum de corporeo predicati non potest; quare nec homo de Socrate, nisi sit aliquid corporeum. Ad hoc est s
Abbreviated transcription (Latin):
sic diffununt. Dr̃ia est quahũndat species a
genere. Item dr̃ia est. que de pluribus specie
diffeitutib meo ꝙ quale est preditatur. Ite
sb̾codem genere. Item dr̃ia est qua differunt
ase singula Int̾ius autem ꝑsctantes ⁊ spe¬
tiuantes dr̃iam ẽe dicunt io ꝙ est ad ẽe condu
rei pars est .i. diffmicionis qułe notificat essi

Expanded text:
sic diffiniunt. Differentia est, que abundat species a genere. Item differentia, est que de pluribus specie differentibus in eo quod quale est predicatur. Item sub eodem genere. Item differentia est, qua differunt a se singula. Interius autem perscrutantes et speculantes. Differentiam esse dicunt, id quod ad esse conducrei pars est, id est diffinitionis, que notificat esse
Abbreviated transcription (Latin):
le idem est apud omnes. nomen aut tor i nõ¬
non fic. ergo umu̾sale non est nomen s rer pl
Eotui uero sic obicitur. unuisale discibile est ⁊
preditabile res antem non predicatur ant lub¬
iniur. s paius nomen rei. sie uor significati

Expanded text:
le idem est apud omnes, nomen autem non sic; ergo universale non est nomen, sed res. Econtra vero sic obiicitur: universale dicibile est et predicabile; res autem non predicatur, aut subiicitur; sed potius nomen rei, sive vox significati
Abbreviated transcription (Latin):
lo modo mat̾ie est adimitus ut est diuinus e
angelicus ui qui panim aut nchil de corpu¬
lencia siue de fece mat̾ie recipit ut est melscus
matere formalis. Secunda questio estꝰ ad̾ u
musalia sint utium corporea fuit an incorp
na .i.utrum subiecta sint sensib sicut coopo¬
ira ur uon.stercia est dato ꝙ incorporen. uti
sepata sint a scusibilib an insensibilib poi
ta .i. utrum accu existant absꝙ in diuiduu¬
lniis autem trib q̃onib tangitur trpler
cum cuiuc est corpus ⁊ quanil quantitate
consideure. ꝑ fciam uero quo ad phicum
cuuis est sensibinia ꝯgnoscere. Io ueto q̃des
hec de genere poaus ac freue. quam de cet̾is
⁊stare ꝑ se quam alia. D e prima ꝯdne .s. an
uod autem uiuu̾salia sint sĩt
multi plicicei ꝓliuri põt. ꝓrimo quide
non estsciencia. precca. qũ ens diuiditur ĩ

Expanded text:
lo modo materie est admixtus, ut est divinus vel angelicus; vel qui parum aut nihil de corpulentia sive de fece materie recipit; ut est intellectus maxime formalis. Secunda questio est, posito quod universalia sint, utrum corporea sint, an incorporea: id est, utrum subiecta sint sensibus, sicut corporea, vel non? Tertia est, dato quod incorporea, utrum separata sint a sensibilibus, an in sensibilibus posita; id est, utrum actu existant absque individuis? His autem tribus questionibus tangitur triplexcum, cuius est corpus et quamlibet quantitatem considerare. Per tertiam vero quoad phisicum, cuius est sensibilia cognoscere. Ideo vero questiones he, de genere potius ac specie, quam de ceteris stare per se, quam alia. DE PRIMA QUESTIONuod autem universalia sint, multipliciter probari potest. Primo quidem, non est scientia. Preterea, quoniam ens dividitur in
Abbreviated transcription (Latin):
cur igitur diffinicio. nsi ħ̾erentur ħ triasp̃pri¬
um siero ⁊ accidens non ponsitur in diffimci¬
oue ⁊ udo debent congnosa. ut remoneantur
a diffimicione. Item Adea que funt in demon¬
stracione sunc predc̃a utilia. quia ꝓprium est
illud qd̾ demonstratur despecie sb̾iecta ꝑ diffi¬
nicionem que est medium demonarandi qͥ
diffinicio fic ex genere ⁊ dr̃ia. ur ex mis que

Expanded text:
tur igitur diffinitio, nisi haberentur hec tria. Proprium vero et accidens non ponuntur in diffinitione et ideo debent cognosci ut removeantur a diffinitione. Item et ad ea que sunt in demonstratione sunt predicta utilia; quia proprium est illud quod demonstratur de specie subiecta per diffinitionem, que est medium demonstrandi: que diffinitio f
Abbreviated transcription (Latin):
sit utilis ad sophisticam ⁊ temꝑtatiuam.
itaq mito. liberille dicitur ysagogitus .i. m̃
onem primarũ rõnum. de qual re. quid sit
suaq cerca atq sb̾ali diffimcione declaret:
Nam põito primo genere. deinde species ⁊ a¬
lia que nicina ẽẽ possint. sõmgius ac d¬
discictis ꝯmuionib separamus. tam du
intciponentes dr̃ias quousq ad ꝓprium ciꝰ¬

Expanded text:
sit utilis ad sophisticam et tentativam. Itaque merito liber ille dicitur Isagogicus, id est onem primarum rsuaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu interponentes differentias, quousque ad propriu
Abbreviated transcription (Latin):
di muita que dicũtur in predicamentis. pat
ꝙ accaenti. ad logicam primo inspiciendus
est liber porfii. Nam preter ħ ⁊̃ ualz. ut ipse
dicit ⁊ ad assignaciom diffimicionum. ⁊ omĩno
adea que utilia sunt in duusione. ue demon¬
stracione. in predicamento u̾o ordinantur species
⁊ gencra inlinea recta species sub. ⁊ genera supͣ.
⁊ hũt ibiꝰ dicete diidentes genera que alcitere
ordinantur in predicamenco species aucem con

Expanded text:
di multa que dicuntur in predicamentis, patet quod accedenti ad logicam primo inspiciendus est liber Porphirii. Nam preter hoc etiam valet, ut ipse dicit, et ad assignationem diffinitionum et omnino ad ea que utilia sunt in divisione, vel demonstratione. In predicamento vero ordinantur species et genera in linea recta, species sub et genera supra t sunt ibi differentie dividentes genera, que a latere ordinantur in pred
Abbreviated transcription (Latin):
aluid album aliudingrum.⁊ sic omĩa predc̃a
Ostenditur ⁊̃ ẽt̃ utił. ad topicoꝵ datimam q̃
tota fiualiter ordinatur ad diffiicionem &¬
media int̾minando ꝓ blemata unde quia ꝑ
cadem media possut grins ⁊ dr̃ia ꝯstrui.

Expanded text:
aliud album, aliud nigrum et sic omnia predicta ostenditur etiam esse utilis ad topicorum doctrinam, que tota finaliter ordinatur ad diffinitionem. Vmedia in terminando problemata. Unde quia per eadem media possunt genus et differentia
Abbreviated transcription (Latin):
um nis gentium ur mores cuutatis. ux is
canonicũ nõ mtdicant. ut si saene cmi rem
saciam puouca icca urirligiosa ematno ur
i̾qu tentur ⁊ quid mcas ueniat. longum ess
lieur amtet tñi anam. si uenditor duplica¬
bit eam ⁊ incłiominꝰ pot̾it agi ad interesse.
Itaq nendi põt quitquid ꝯm̾citiũ Nt. Nõ

Expanded text:
um ius gentium vel mores civitatis seu ius canonicum non interdicant, ut si sciens quis rem sacram, publica loca vel religiosa emat, non et quando debetur et quid in eas veniat, longum esset silire, amittet tantum arram. Si venditor duplicavit eam, nihilominus agi poterit ad interesse. Itaque vendi potest, quicquid commercium habet. Non
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Si antem ss aliĩ a me ubatim. tune re¬
gulare cit. ꝙ michino pͥudico .i.xxx. dies
s hus ciapsis lib̾atus est a me cum effeitu.
In tib tamen casib statim scriptura facit
ꝯtra me. puta si maritus scaꝑsit postqĩ ux¬
or feterat sibi instrim̃ta dedote scupsit̾ ox
souitum sibi eeat. Item si ꝓcurator prĩcipis
stribat sibi solutos ꝑuolicos redditus dñi
siu au ip̃e dominꝰ scauat. Item siscribome
epolitum. ꝓ deposu̾am retepisse. Aula que
oitus ⁊ inde oritur obligõ ut ncũ se¬
ꝯductionib scrietatib. mnandatis. Et est.¬

Expanded text:
autem scribo alium a me liberatum, tunc regulare est quod mihi non preiudico infra XXX dies, sed his elapsis, liberatus est a me cum effectu. In tribus tamen casibus statim scriptura facit contra me, puta si maritus, postquam fecerat sibi instrumenta de dote, scripsit quod solutum sibi erat. Item si procurator principis scribat sibi solutos publicos redditus domini sui vel ipse dominus scribat. Item si scribo me depositum, quod deposueram, recepisse. DE ILLA QUE contractus et inde oritur obligatio, ut in venductionibus, societatibus, mandatis. Et est
Abbreviated transcription (Latin):
emi noul aucui piugare moram in penc
⁊ post momentu. aliud quar spule est qͣ
fideuussore indicio sicti. ut si quidem fiat sũ
smriptis non incansa publica fideuissor libe¬
tur iapsis duob in quib actor no ẽ acc̃om¬

Expanded text:
et alicui purgare moram in penam, etiam post momentum. Aliud quoque speciale est in fideiussore iudicio sisti, ut si quidem fiat sine scriptis et non in causa publica, fideiussor liberetur lapsis diebus in quibus actor non est acc
Abbreviated transcription (Latin):
rib ecct̃alum pcipimus. ut nemo succ̃or antecel¬
soris sui pena sit obugatus. l sue ꝓuidencie sit
ꝯcessum. ut si. ancece. lor eius res ecce uraciona¬
biłr distrbiit iꝑ eo. id ius ciusdem ecc̃e reuo¬
centur. Greg̃. ix ͦ precanium utendum ꝯcedr̃¬

Expanded text:
ribus ecclesiarum precipimus, ut nemo successor antecessoris sui pena sit obligatus, sed sue providentie sit concessum, ut si antecessor eius res ecclesie irrationabiliter distribuit, ab eo ad ius eiusdem ecclesie revocentur. Gregorius IX: Precarium utendum co
Abbreviated transcription (Latin):
io frnus fuminas indistĩcte fideuibet sicut i
pater. onuĩ. iut obligutiomi recte fidenualo i
atredat ⁊ naturali tiũ. nisi õctus sit legibus.
priucipalis debitor tenebatur. nõ autem
in plus. Nam eu legem in dunorem
crm fideuissor obligan non pt̃. Etolim qui
d debitore deportato. uł capitalit acusit̾o
fideiussor iugebitur. Item ꝑ fidcuissore fisris¬
sor fidciulere põt. Item si p̾ures snt ficeuulo¬

Expanded text:
e fideiubet, sicut et pater. Omni autem obligationi fideiussor accedit, etiam naturali tantum, nisi contractus sit legibus principalis debitor tenebatur, non autem in plus. Nam secundum legem, in duriorem causam fideiussor obligari non potest. Et olim quid non debet, sed debitore deportato, vel capitaliter accusato, fideiussor urgebitur. Item pro fideiussore fideiussor fideiubere potest. Item si plures sunt fideiusso
Abbreviated transcription (Latin):
mine eius possid. ut colonus. de nluca ysid uͥsͣ.
tinaciõm iuste possessionis biemini aut cu¬
anicuius temporis. Ex digestis .li.uiͦ.¬
ignoras cum furebe enut posse usucapere. ero
⁊ publicianam hebit. S ⁊ siquis ex lucrati¬
nis causis tem accipit ht publicianam qͥ ĩ
aduersus donacorem competit. Eĩt enĩ iugꝰ
ut in fuitims ⁊ in suo fugitiuo loumicou̾o
ht̃. S ⁊ heres furis ranc acc̃om nõ ħt. quia
uicioꝵ defũcti possessor est. Regula uiris. qui
in fuitute est ilsucapere nõ pot᷑. Nam cum

Expanded text:
mine eius possidet, ut colonus. DE USUCAPIONE CII Etmine eius possidet, ut colonus. DE USUCAPIONE CII Ettinuationem iuste possessionis triennii bienii aut alicuius temporis. Digesta ignorans eum furere, rem emit, posse usucapere: ergo et publicianam habebit. Sed et si quis ex lucrativis causis rem accepit habet publicianam que etiam adversus donatorem competit. Est enim iustusut in furtivis et in servo fugitivo, locum non habet, sed et heres furis hanc actionem non habet, quia vitiorum defuncti possessor est. Digesta Qui in servitute est, usucaper
Abbreviated transcription (Latin):
casi quo a re mapitiu. Et a non mlliuetr
siue alcetius ea causa domnuũ cibi acquitit᷑
Si antem qd̾ alicuius est. in illius putes aliqͣ
usta op̃ione decepius ⁊ ita ens possessiõm
app̾hendis dominiũ quidem nõ tibi queritur.
s tamen iuste possidere incipis pro sus possiden¬
do. accessio duplx est. aliquando ꝑ se ut partꝰ
ancille ⁊ fructus bona fide percepti ⁊ tunc pro
suo possidere i ulucapere potes. Aliqu̾ non
ple. s cx ꝯmũitate maiors  rei. ut ꝙ ꝑ alluui¬
onem agro tuo adiectum est. In hiis enĩ ti¬
tulus printipalis rei spectati ut iusta posses¬
sio sit ⁊ pro suo uluca pere possis transtert. ar
dacõem uł donacõm. ⁊ tune incpis cimuter
ut ꝑ udicem. Iucta quidem possessio ẽ quan¬
do pͥ auccẽm indicis incipis possidere. l stias
alienam rem ẽẽ. Iniuste transit inte possessic
qͣnͣ pm̃de inapis possidere uł ꝑfurtum. Igno¬
rãtis possessio in te transit uelut ꝑ eum qui no¬

Expanded text:
tur et si non ullius fuit sive alterius, ea causa dominium tibi acquiritur. Si autem quod alicuius est, nullius putes, aliqua iusta opinione deceptus et ita eius possessionem apprehendis, dominium quidem non tibi queritur, sed tamen iuste possidere incipis pro tuo suo possidendo. Accessio duplex est, aliquando per se, ut partus ancille et fructus bona fide percepti et tunc pro tuo suo possidere, usucapere potes. Aliquando non per se, sed ex communitate maioris rei, ut quod per alluvionem agro tuo adiectum est: in his enim titulus principalis rei spectatur, ut iusta possessio sit et pro tuo usucapere possis. Transfert aliquis dationem vel donationem et tunc incipis civiliter ut per iudicem. Iusta quidem possessio est, quando per auctoritatem iudicis incipis possidere, licet scias alienam rem esse. Iniuste transit in te possessio, quando per vim incipis possidere vel per furtum. Ignorantis possessio in te transit, velut per eum qui no
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. ui si testatur capite minuatur. nipitu
at adoptinum. ur iugressus est monastium.
cui nchil ante reliqisert. monasterur eni
qui intestantis si uueret ignosceretur potate
precerea .t. sbu̾titur qu tesfator mortem sibi ꝯ¬
scunt. Effectus ultune uoluntatis est ut debeat
ommo suari. ⁊ut transferatur dominium. siue
cradicione. hrdes tenentur Impłe uoluntater
testatoris aliquĩ hr̃ditas infferetu. eis. Ex.¬
toꝵ pias nolmntates ep̃uui decens est. studio ad¬
iplen. Ex concił. magunt. si pr̃des instituta
ies que eis relitta eit camonice mtdicatur ca
fiugib ⁊ cet̾is eniolum̾tis. ut uota sefũtoꝵ
Implecitur. Gregꝰ. n. In omĩb ꝑus uolutati¬
uolmstatem̃ omusa ꝓcedant. Item crecutore
post mandatum susce̾ptum ꝓ dĩeresarn.
debent argi testatoris explere uolmutatem. iui
lent. pene quaq nomme mutiliter legaeno
pone aut nomine legan idetur. ꝙ cobcendi
ltou causa relmquitur. quo magͥ. Aliquid fa¬

Expanded text:
el si testator capite minuatur. Rumpitucit adoptivum, vel ingressus est monasterium cui nihil ante reliquerat, monasterium enimqui in testantis, si viveret, agnosceretur potestate. Preterea subvertitur, quando testator sibi mortem conscivit. Effectus ultime voluntatis est ut debeat omnino servari et ut transferatur dominium sine traditione. Heredes tenentur implere voluntatem testatoris, alioquin hereditas auferetur eis. Exctorum pias voluntates episcopali decens est studio adimpleri. Ex concilio Moguntino: Si heredes instituta  illius omnis res, que eis relicta est, canonice interdicatur cum frugibus et ceteris emolumentis, ut vota defunctorum impleantur. Gregvoluntatem universa procedant. Idem: Executores, post mandatum susceptum per diocesanum, debent cogi testatoris explere voluntatem. Iustlent. Pene quoque nomine inutiliter legatur. Pene autem nomine legari videtur, quod coercendi heredis causa relinquitur, quo magis aliquid fa
Abbreviated transcription (Latin):
nitate eitatum eit puta tccdebam ẽẽ meliꝰ
annim ꝙͣ sit. Ittm n ercenur insemi. puti
tredebma ciñc honem ni muueremi uendi¬
disti aniua est emptio. secus si putatdam ie¬
oiem emere tu tormꝑtam uendidisti. quia
ultra uisti p̾cu medietatem moꝑione ẽ em¬

Expanded text:
melius aurum quam sit. Item si erretur in sexu, puta credebam emere hominem, tu mulierem vendidisti, nulla est emptio. Secus si putabam virginem emere, tu corruptam vendidisti, quia ultra iusti pretii medietatem, in optione emp
Abbreviated transcription (Latin):
peciũeus. id bieminum. S transatto bie¬
mo cum esfectu teueor ante biemnũ ut sric¬
dẽmi est. nõ teneor nisi creditor ꝓturet mͥ nu̾asse
et ħita dm est siego non renũtiam exceptio.
bacio pond uilauit michi creditoꝵ. tnsacto uo
pienno nõ. adiuctor ad proband̾ m non
tuisse nuatum mu forte nõ potu hre copi¬
amiuditis. ⁊ ꝯtes tatus sum coram testib
statuteneor cum effectu. isi ꝑ lras possim

Expanded text:
pecunie, usque ad biennium, sed transacto biennio cum effectu teneor. Ante biennium, ut dictum est, non teneor, nisi creditor probaret mihi numerasse. Et hoc ita verum est, si ego non renunciavi exceptioni  non numeravit mihi creditor. Transacto vero biennio, non admittor ad probandum mihi non fuisse numeratam, nisi forte non potui habere copiam iudicis et contestatus sum coram testibusstatim teneor cum effectu, nisi per literas possum
Abbreviated transcription (Latin):
onie ꝙ igimus hest moderatio sosqls ob¬
euanca ut si italem forte lapsũ uetsist hosti
icroninis insidus exquo sine aliquo peccati
ꝯtagio sugere non possimus illum pocius
euscendi aditum petanus in quo minꝰ prae¬

Expanded text:
omni quod agimus, haec est moderatio solertius observanda, ut si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus peric
Abbreviated transcription (Latin):
tatem atficientem magno rcomoc sᷤ condi¬
tores inciorei sine culpam colom seu calu
fortuito otigentem. colonis etc̃e tue ꝓrata
cit pensionis r̾emissio facienda. insi tum lib¬
tate precedentis uł sequentis anmi sterilitas
ualeat pensan. u̾m iuito inquiluo domũ
nhitare uł reficere pot̾is si necessitas. que
tamen nõ m̃mmebat lerationis temꝑe id ex¬
poscat renulla sibi ꝓ residuo temꝑe̾ porcio¬
ne. Qui eciam inde ration abilit̾. ainimone
si pũse ibi fuert ꝯuetsatus. uł ꝯtra canone.¬

Expanded text:
tatem afficientem magno incommodo conductores, vitio rei sive culpa coloni seu casu fortuito contingentem colonis, ecclesie tue pro rata est pensionis remissio facienda, nisi cum ubertate precedentis vel sequentis anni sterilitas valeat compensari. Verum invito inquilino, domum inhabitare vel reficere poteris, si necessitas, que tamen non inveniebatur locationis tempore, id exposcat, remissa sibi pro residuo tempore portione. Qui etiam inde rationabiliter amovetur, si perverse ibi fuerit conversatus vel cum canone
Abbreviated transcription (Latin):
tesdes funt qs quil ante inom placiti sibĩ.il¬
ligat sic dci eo ꝙ testam̃to solent adix̃a. si¬
cut signatores eo ꝙ cestamĩtum signant. tã¬
bule testam̃ti dc̃e sunt. quia añ carte ⁊ m̃bra¬
naru usũm dolatis tabutis nõsolum testa¬

Expanded text:
Testes sunt quos quisque ante iudicium placitis sibi alligat; sic dicti eo quod testamento solent adhiberi, sicut signatores, eo quod testamentum signant. Tabule testamenti dicte sunt quia ante charte et membranarum usum in dolatis tabulis non solum testa
Abbreviated transcription (Latin):
mercede dara. uł ꝯuenta. Itaq licator dicit᷑
sum .ilii. iliũ uti ꝑmittit data ui ꝯuenta.
pt̃icuus predia tolenda lome duplici rõne
ona est ne relc̃o ꝓrmoꝵ usu. idopus tcestir
seconferunt.auauo quia minatem fetuore

Expanded text:
 conventa. Itaque locator dicitur sum alium uti permittit, data vel conventa potest quis predia colenda locare duplici ratione. Una est, ne relicto armorum usu, ad opus terrestre se conferant. Alia vero, quia minacem terrorem
Abbreviated transcription (Latin):
eo. qł castrense testar p̃t. Item impułes testari
natum plebis m̃eantur. Item furiosꝰ testa¬
n no põt. quia no est sue mentis. insi telutida
huit int̾ualla. tunc eium i ei testim. itata¬
Item .⁊. factionem. non ht̃ ꝓdigus. cui boꝵ
a diiutratio intenda est ronĩino surdus pa¬
nt̾ ⁊ mut. a fatura. Siu̾o surdus rxactidenti
est annitus simliꝰ. tunc si natus ẽ ⁊ scube sic. ti
teitau ꝓt alt non ꝯtem n tecus cestari põt
mi quadam sollempnitate. idhita ciuie in
lege detͥĩata est. Itm eius qui apud usdes
est obles. ur caꝑtiuus .t. nontenet ⁊ si postea
redient tem campnatus id mortem testo
n uon pt. wortem mtlligas iarge sine dep̃¬
turat utmuonatur. siue nt fiat pene iuns sũ¬
ut ininsulam deportetur relegnt uo. quia

Expanded text:
eo quasi castrensis testari potest. Item impuberes testari natum plebis mereantur. Item furiosus testari non potest, quia non est sue mentis, nisi dilucida habuerit intervalla; tunc enim licet ei testari, ita taItem testamenti factionem non habet prodigus, cui bonorum administratio interdicta est et omnino surdus pariter et mutus a natura. Si vero surdus ex accidenti est et mutus similiter, tunc, si literatus est et scribere scittest, aliter non. Item neque cecus testari potest, nisi quadam solennitate adhibita que in lege determinata est. Iterum eius qui apud hostes est obses vel captivus non tenet, etiamsi postea redierit. Item damnatus ad mortem testari non potest: mortem intelligas large, sive damnatus sit ut moriatur sive ut fiat pene servus sive in ins
Abbreviated transcription (Latin):
liter ⁊ sine pignore debiror tent no natas
rona fide. crr pignus facts. treditos eii
redeere d ateriturem aui mpignorataui alii
ignoranti non deirs inpignorare. ailiaqpa
norant obligauis. iut iem obligatam fra¬
udulcut᷑ subripius. cidem cmmi sbieni frr¬
siceditor autem soluco debito integro tent
pignus reddere nõ detenoratum nec. iii ob¬
ligatumꝰ ꝓresiduo donec integre sit soma¬
¶ ⁊ alia ꝑuura de pignorib muemũtur mle¬
liusnului p̾soiter presimiat ralicem. aut pa¬
ttnam. ut uestim̃tum sacerdotale aut libr̃e
et̃astium tab̾nario uł negaiatori alicui
laico ue feniue ĩuadium dare. insi instułia

Expanded text:
liter et sine pignore debitor tenetur. Unde etiam bona fide circa pignus factas, creditor ei reddere debet. Item rem alii impignoratam, alii ignoranti non debes impignorare, aliquin snoranti obligaveris aut rem fraudulenter subripueris, eidem crimini subiiceris. Creditor autem soluto debito integro, tenetur pignus reddere, non deterioratum, nec alii obligatum. Hec et alia plura de pignoribus inveniuntur in lensi: Nullus presbyter presumat calicem vel patenam vel vestimentum sacerdotale aut librum ecclesiasticum, tabernario vel negotiatori alicui laico vel femine in vadium dare, nisi iustissima
Abbreviated transcription (Latin):
os dade spondes. dr ꝯfestim peti potelt. Indi¬
ti. cum. ⁊diecto die. quo petuma solua tur
dare spondes. Iid autem quod indiem stipula¬
mur.statim quid debetur. s peti priuscyͣ dies ne¬
mat. nõ pt̃. acne eo cuudem ip̃o die quo stipuro
ft̃a est. quia totus is arbittio soluentis tuiu
datum nõ ẽẽ: priusqmĩ is pretereat. at si ista
scipuleris .⁊. auiros auuuos. quo ad iuuam
dare spondes apiure fr̃a obligacio intlłigitrr
ippetuatur. quia ad tempꝰ deltri non pores
s heres petendo pata exceptione sb̃monebit.
o̾lõ. tpna scipul antib tatita pacta iẽe i
dentur. id ꝯdicione stipuso fit. sum m inque
casum diffenur obligitio nt si. inqurd fcim
tuit uł nd fuerit. condicionanie stopi ilacro.

Expanded text:
os dare spondes? ’ idque confestim peti potest. in diem, cum adiecto die, quo pecunia solvatur,dare spondes? ’ id autem, quod in diem stipulamur, statim quidem debetur, sed peti prius quam dies veniat non potest: ac ne eo quidem ipso difacta est, quia totus is dies arbitrio solventis tribui datum non esse, priusquam is pretereat. At si ita stipulaveris, X aureos annuos, quod vivam dare spondeo et pure facta obligatio intelligitur et perpetuatur, quia ad tempus deberi non potest, sed heres petendo pacti exceptione submovebitur. Glossa Quia stipulantibus tacitub conditione stipulatio fit, cum in aliquem casum differtur obligatio ut si aliquid factum fuerit, vel non fuerit. Conditionalis stipulatio,