comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt: ꝓiecisti illũ extͣ metũ.
Hunt igitur inseptum
ingenti quidẽ ⁊ ĩexplica¬
bili muro. diuisũq a cõ¬
tactu ⁊ a cõspectu morta¬
lium. Non habes quare
uereaus. Nulla illi nec
tribuendi nec nocẽdi ma¬
teria est. In medio intei.¬
uallo huius ⁊ alterius
celi desertus: sine aĩali
sine hoĩe sine re. rumas
mundoꝵ supra se cirtaq
se cadẽciũ euitat: non ex¬
audiens uota: nec nrĩ
curiosus. At qui hũc ius
uider colere: non aliter
qmͣ parentẽ grato ut opi¬
nor animo aut si non
nullũ habes illius bñfi¬
ciũ. S te atomi. ⁊ iste mi¬
ce tue forte ac tenere cõ¬
globauerũt. tur cołis:
ꝓpter maiestatẽ inquis
eius eximiã. singularẽq
naturã. Ut concedã tibi.
nempe hoc facis nullo p̾¬
cio inductus nulla spe.
Est ergo aliquid ꝑ se expe¬
tendũ cuius te ip̃a digni¬
tas ducit. idẽ. honestum.
Quid est aũt honestius
ꝙͣ gratũ ẽẽ. Huiꝰ uirtutis

Expanded text:
esset, proiecisti illum extra metum. esset, proiecisti illum extra metum. Hunc igitur insaeptum ingenti quidem et inexplicabili muro divisumque a contactu et a conspectu mortalium non habes quare verearis ; nulla illi nec tribuendi nec nocendi materia est ; in medio intervallo huius et alterius caeli desertus sine animali, sine homine, sine re ruinas mundorum supra se circaque se cadentium evitat non exaudiens vota nec nostri curiosus. Atqui hunc vis videri colere non aliter quam parentem grato, ut opinor, animo ; aut, si non nullum habes illius beneficium, sed te atomi et istae micae tuae forte ac temere conglobaverunt, cur colis ? " Propter maiestatem," inquis, " eius eximiam ac singularem naturam." Ut concedam tibi, nempe hoc facis nullo pretio inductus, nulla spe ; est ergo aliquid per se expetendum, cuius te ipsa dignitas ducit, id est honestum. Quid est autem honestius, quam gratum esse ? Huius virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
xio ualidissimũ facerent.
Rationẽ ⁊ societatẽ. Itaq
qui par ẽẽ. nulli posset si
seduceretur: rerũ potitur.
Societas illi dominium:
om̃iũ animaliũ dedit. So¬
cietas turris gentiũ ĩ alie¬
ne nature transmisit im¬
piũ ⁊ dommnari etiã ĩma¬
ri iussit. Hoc morborum
impetus arguit. senectuti¬
adminicula ꝓspexit sola¬
cia contra dolores dedit. hoc
fortes nos facit. quod licet
contra fortunã aduocare
Hanc societatẽ tolle. et
unitatẽ generis humani
qua uita sustinetur scin¬
des. tolletur autẽ: si efficis
ut ingratus animꝰ non
ꝑ se uitandus sit. S quia
aliquid illi timẽdũ ẽ quã
multi enĩ sunt quib ĩ gra¬
tos eẽ tuto licet. demq in¬
gratũ uoco quisquis me¬
tu gratus est. Deos nemo
sanus timet. Furoi est
enĩ metuere salutaria Ii
quisꝙͣ amat quos timet.
Tu deuiqz epicure deum
mermen facis. om̃ia illi
tela. omnẽ detraxisti potẽ¬
ciã ⁊ nec cuiqmͣ metuẽdus

Expanded text:
xium validissimum facerent, xium validissimum facerent, rationem et societatem ; itaque, qui par esse nulli posset, si seduceretur, rerum potitur. Societas illi dominium omnium animalium dedit; societas terris genitum in alienae naturae transmisit imperium et dominari etiam in mari iussit ; hoc morborum impetus arcuit, senectutiadminicula prospexit, solacia contra dolores dedit ; hoc fortes nos facit, quod licet contra fortunam advocare. Hanc societatem tolle, et unitatem generis humani, qua vita sustinetur, scindes ; tolletur autem, si efficis, ut ingratus animus non per se vitandus sit, sed quia aliquid illi timendum est ; quam multi enim sunt, quibus ingratis esse tuto licet ! Denique ingratum voco, quisquis metu gratus est. Deos nemo sanus timet; furor est enim metuere salutaria, nec quisquam amat, quos timet. Tu denique. Epicure, deum inermem facis, omnia illi tela, omnem detraxisti potentiam et, ne cuiquam metuendus
Abbreviated transcription (Latin):
malint ratione bona per¬
uenire: optabit ille cui
grassari ⁊ trãseũtes ꝑcute
questus est. potius illa ĩ¬
uenire: ꝙͣ eripere. Neminẽ
repies qui non nequicie
p̾mus sine nequicia frui
malit. Maximũ hoc ha
dent. Ut scias ꝑse expe¬
tendã ẽẽ grati ammi affe¬
ctionẽ: ꝑ se fugienda res ẽ.
ingratũ eẽ. quĩ nichil eque
concordiã hũani generis
dissociat ac distrahit:
quã hoc uiciũ. Nã quo
alio tuti sumꝰ quã quod
nutuis iuuanur officiis.
hoc uno instructior uita
contraq intursiones subi¬
tas munitior est: bñficior
cõmertio. Sfac nos sĩgulos.
quid sumꝰ: p̾da animali¬
um ⁊ uictue ac bellissi¬
mius ⁊ facillimꝰ sanguis.
Qm̃ cet̾is amimalib intu¬
telam sui: satis uiriũ est.
Quecũq uaga nascebãt᷑
⁊ aitura uitã segregẽ ar¬
mata sunt. Hominẽ imbe¬
cillitas tingit. nõ ungniũ
ius. nõ denciũ tribilẽ cetis
fecit. Nudũ ⁊ infirmũ so¬
cictas munit. Duas res

Expanded text:
malint ratione bona permalint ratione bona pervenire : optabit ille, cui grassari et transeuntes percutere quaestus est, potius illa invenire quam eripere ; neminem reperies, qui non nequitiae praemiis sine nequitia frui malit. Maximum hoc hab vident. Ut scias per se expetendam esse grati animi adfectionem, per se fugienda res est ingratum esse, quoniam nihil aeque concordiam humani generis dissociat ac distrahit quam hoc vitium. Nam quo alio tuti sumus, quam quod mutuis iuvamur officiis ? Hoc uno instructior vita contraque incursiones subitas munitior est, beneficiorum commercio. Fac nos singulos, quid sumus ? Praeda animalium et victimae ac bellissimus et facillimus sanguis. Quoniam ceteris animalibus in tutelam sui satis virium est, quaecumque vaga nascebantur et actura vitam segregem, armata sunt, hominem imbecilla cutis cingit ; non unguium vis, non dentium terribilem ceteris fecit, nudum et infirmum societas munit. Duas deus res
Abbreviated transcription (Latin):
est. enĩ in qd̃ unus impelli:
ꝙͣ admodũ nemo in amorẽ
sui cohortandus ẽ. quẽ ad¬
modũ natura trahit. Ita
ne ad hoc quidẽ ut honesta
ꝑ se petat. Placent suapte
natura. adeo q gratiosa
uirtus est: ut insitũ sit
etiã malis ꝓbare melio¬
ra. Quis est qui non bñ¬
ficus uideri uelit. qui nõ
inter scelera ⁊ iniurias
opinionẽ bonitatis affe¬
ctet. qui nõ ip̃is que impo¬
tentissime fecit. speciem
aliquã induat recti. uelit¬
quoz etiã hiis uideri bene¬
ficiũ dedisse quos quos
lesitur. Gr̃as itaq agi sibi
ab hiis quos afflixere pa¬
ciuntur. bonosq se ac libe¬
rales fingũt: qͥa p̾stare
non possunt. Quod non
facerent: insi illos hone¬
sti et ꝑ se expetendi amor
cogeret moribz suis opi¬
monẽ cõtrariã q̃rere ⁊ ne¬
quiciã abdere. Cuiꝰ fructꝰ
concupiscitur: ip̃a uero
mi causa malus sit. Dit
cm̃ cuilt existis qui rapto
niuũt an ad illa q̃ latro¬
cimis ⁊ furtis cõsecũtur

Expanded text:
est enim, in quod imus, impelli, est enim, in quod imus, impelli, quemadmodum nemo in amorem sui cohortandus est, quem adeo, dum nascitur, trahit, ita ne ad hoc quidem, ut honesta per se petat ; placent suapte natura, adeoque gratiosa virtus est, ut insitum sit etiam malis probare meliora. Quis est, qui non beneficus videri velit, qui non inter scelera et iniurias opinionem bonitatis adfectet, qui non ipsis, quae impotentissime fecit, speciem aliquam induat recti velitque etiam his videri beneficium dedisse, quos laesit ? Gratias itaque agi sibi ab iis, quos adflixere, patiuntur bonosque se ac liberales fingunt, quia praestare non possunt. Quod non facerent, nisi illos honesti et per se expetendi amor cogeret moribus suis opinionem contrariam quaerere et nequitiam abdere, cuius fructus concupiscitur, ipsa vero , ut animi causa malus sit. Dic enim cuilibet ex istis, qui rapto vivunt, an ad illa, quae latrociniis et furtis consecuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ĩutilem: Quid aũt
cũ tibi narrat᷑ adu̾sus
sũma bñficia amici sui
ingratus est. Quo ͦ id fe¬
cerit. utrũ tãqmͣ rẽ turpẽ
fecit an tanꝙͣ rẽ utilẽ sibi et
pro futurã omiserit. puto
nequã hommẽ existimaᷤ
cui pena nõ cui curatore
opus sit. Quod nõ accid̾et:
nsi gratũ ẽẽ ꝑ se expetẽdũ
honestũq eẽt. Alia fortas¬
se minꝰ dignitatẽ suam
p̾ferũt ⁊ ansint honesta:
int̾prete egent. Hoc expo¬
sitũ est. pulchriusq qmͣ
ut splendor eius dubie ac
parũ luceat. Quid tam
laudabile. quid tã eqͣlit̾
in om̃iũ aĩos receptũ qmͣ
referre bene meritis gr̃az:
Ad hoc dic mͥ que causa nos
ꝑducit. Lucrũ: Qd qui nõ
cõtẽpnit: ingratus ẽ. Am¬
bicio: ⁊ que iactatio ẽ. sol¬
uisse quod debeas: metus:
Nullus ingrato. Huic eĩ
uni rei nõ posuimꝰ legẽ:
tãquã satis natura cla¬
ruisset. Quomiͦ nulla lex
amare parẽtes indulgere
liberis iubet e Suꝑuatuũ

Expanded text:
ipsum inutilem ? Quid autem ipsum inutilem ? Quid autem cum tibi narratur, " Adversus summa beneficia amici sui ingratus est," quomodo adficeris ? Utrum tamquam rem turpem fecerit, an tamquam rem utilem sibi et profuturam omiserit ? Puto, nequam hominem existimas, cui poena, non cui curatore opus sit ; quod non accideret, nisi gratum esse per se expetendum honestumque esset. Alia fortasse minus dignitatem suam praeferunt et, an sint honesta, interprete egent. Hoc expositum est pulchriusque, quam ut splendor eius dubie ac parum luceat. Quid tam laudabile, quid tam aequaliter in omnium animos receptum quam referre bene meritis gratiam ? Ad hoc, dic mihi, quae causa nos perducit ? Lucrum ? Quod qui non contemnit, ingratus est. Ambitio ? Et quae iactatio est solvisse, quod debeas ? Metus ? Nullus ingrato ; huic enim uni rei non posuimus legem, tamquam satis natura cavisset. Quomodo nulla lex amare parentes, indulgere liberis iubet supervacuum
Abbreviated transcription (Latin):
mines gratiosos agam.
Nolo. S quid faciã: Iã
illi semel iterũq affuni.
Non uides mnẽẽ isti rei ꝓ¬
ximã quãdã uim. que nos
dare bñficia cogit: Pͥmũ
quia oportet. deinde quia
dedimus. cui initio ratio
nõ fuisset p̾standi aliqͥd
ei. Pstamꝰ ob hoc: quia
p̾stitiuiꝰ Adeoq ad bñficia
nos non impellit utilita ᷤ
ut inutilia tueri ac fou̾e
pseueremꝰ sola bñficii ca-¬
ritate. Cui etiã infelit dato:
indulgere tam naturaleẽ.
ꝙͣ liberis parins. Idẽ isti gͣ¬
tiam referre ip̃os fatentur.
non quia honestũ ẽ sed
quia utile. quod non ẽẽ ita:
minore oꝑa ꝓbãdũ ẽ. Qui¬
aquib argumẽtis collegi¬
mus bñficiũ dare ꝑ se rem
expetendã ẽe: isdem etiam
lud aquo in cetera ꝓbatio¬
nes nr̃e exeunt. Honestũ
ob nullã aliã causã qmͣ
quia honestũ sit toli. Qͥ
ergo cõtrou̾siã facere aude¬
bit an gratũ esse honestũ
sit:Quis non in gratũ
detestetur hominẽ sibi

Expanded text:
mines gratiosos agam ; mines gratiosos agam ; nolo, sed quid faciam ? Iam illi semel, iterum adfui." Non vides inesse isti rei propriam quandam vim, quae nos dare beneficia cogit, primum quia oportet, deinde quia dedimus ? Cui initio ratio non fuisset praestandi aliquid, ei praestamus ob hoc, quia praestitimus ; adeoque ad beneficia nos non impellit utilitas, ut inutilia tueri ac fovere perseveremus sola beneficii caritate, cui etiam infeliciter dato indulgere tam naturale est quam liberis pravis. Idem isti gratiam referre ipsos fatentur, non quia honestum est, sed quia utile. Quod non esse ita minore opera probandum est, quia, quibus argumentis collegimus beneficium dare per se rem expetendam esse, isdem etiam st, a quo in cetera probationes nostrae exeunt, honestum ob nullam aliam causam, quam quia honestum sit, coli. Quis ergo controversiam facere audebit, an gratum esse honestum sit ? Quis non ingratum detestetur, hominem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
laude. sine glã ꝓdesse: quia
expedit. Quid magnifici ẽ.
se amare. sibi partere. sibi
adquirere: ab omib istis:
uera bñficii dandi cuꝑido
auocat. Ad detrimẽtũ in¬
iecta manu trahit ⁊ utili¬
tates relinquit ip̃o bñfa¬
ciendi ope letissima. Nun¬
quid dubiũ est. quin con¬
traria sit bñficio ĩiuria:
Quomꝰ iniuriã facere
ꝑse uitanda aut fugiẽda
res est: sic bñficiũ dare
ꝑ se expetendã. Ilic turpitu¬
do contra omĩa p̾mia insce¬
lus hortancia ualet: ad hoc
inuitat honesti ꝑ se efficax
species. Non mẽcia si dixe¬
ro neminẽ non amare be¬
neficia sua neminẽ nõ ita
cõpositũ animo ut libẽcius
eũ uideat inquẽ multa cõ¬
gessit. cui non causa sit
iterũ dandi bñficii semel
dedisse. Quod non accidet:
nisi ip̃a nos delectarẽt bñfi¬
cia. Qm̃ sepe dicentẽ audi¬
as. non sustineo illũ dese¬
rere cui dedi uitã. quẽ epe¬
riculo eripui. Rogat me
ut causã suã contra ho¬

Expanded text:
laude, sine gloria, prodesse, quia laude, sine gloria, prodesse, quia expedit. Quid magnifici est se amare, sibi parcere, sibi adquirere ? Ab omnibus istis vera beneficii dandi cupido avocat, ad detrimentum iniecta manu trahit et utilitates relinquit ipso bene faciendi opere laetissima. Numquid dubium est, quin contraria sit beneficio iniuria ? Quomodo iniuriam facere per se vitanda ac fugienda res est, sic beneficium dare per se expetenda. Illic turpitudo contra omnia praemia in scelus hortantia valet ; ad hoc invitat honesti per se efficax species. Non mentiar, si dixero neminem non amare beneficia sua, neminem non ita compositum animo, ut libentius eum videat, in quem multa congessit, cui non causa sit iterum dandi beneficii semel dedisse. Quod non accideret, nisi ipsa nos delectarent beneficia. Quam saepe dicentem audias : " Non sustineo illum deserere, cui dedi vitam, quem e periculo eripui. Rogat me, ut causam suam contra ho
Abbreviated transcription (Latin):
obligant eos quib prosũt.
Non est bñficiũ: qd̃ inq̃stũ
mititur. Hoc dabo: ⁊ hoc re¬
cipiã actio est. Non dicani
pudicã. que amatorẽ ut in¬
cenderet reppulit. q̃ aut le¬
gem aut uirũ timuit. ut
ait ouidius q̃ quia non li¬
cuit non dedit. Illa dedit.
Non immerito ĩnumerũ
pectãciũ refertur. q̃ pudici¬
ciã timori p̾stitit: non sibi.
Eodem modo qui bñficiũ ut
recipet dedit: nõ dedit. Ergo
⁊ nos bñficiũ damꝰ auima¬
libus q̃ aut usui aut ali¬
mẽto futura: nutrimus.
Bñficiũ damus arbustis
q̃ colimꝰ nec siccitate ant
iumoti et neglecti soli du¬
ricia: laborent. Nemo ad
agrũ colendũ ex equo et
bono uenit. nec ad ullã rẽ
cuius extra ip̃am fruitꝰ ẽ
Ad bñficiũ dandũ nõ ad¬
ducit cogitatio auara nec
sordida sed hũana liberalis
cupiens dare etiã cũ dedit
⁊ augere nonis ac recentibz
to ei qui p̾stat hono futura
sit. Alioquin: hũile ẽ sine

Expanded text:
obligant eos, quibus prosunt. obligant eos, quibus prosunt. Non est beneficium, quod in quaestum mittitur. " Hoc dabo et hoc recipiam " auctio est. Non dicam pudicam, quae amatorem ut incenderet reppulit, quae aut legem aut virum timuit ; ut ait Ovidius : Quae, quia non licuit, non dedit, illa dedit. Non immerito in numerum peccantium refertur, quae pudicitiam timori praestitit, non sibi. Eodem modo, qui beneficium ut reciperet dedit, non dedit. Ergo et nos beneficium damus animalibus, quae aut usui aut alimento futura nutrimus ! Beneficium damus arbustis, quae colimus, ne siccitate aut immoti et neclecti soli duritia laborent ! Nemo ad agrum colendum ex aequo et bono venit nec ad ullam rem, cuius extra ipsam fructus est ; ad beneficium dandum non adducit cogitatio avara nec sordida, sed humana, liberalis, cupiens dare, etiam eum dederit, et augere novis ac recentibus anto ei, cui praestat, bono futura sit ; alioqui humile est, sine
Abbreviated transcription (Latin):
casionẽ bñfaciendi ꝑdat.
Uobis uoluptas est mertis
ocii facere corpusculũ. ⁊ secu¬
ritatem sopitis simillimã
appetere. ⁊ sub deusa umbra
latitare. tenerrunisq cogi¬
tacionibz quas transquil¬
litatẽ uocatis amini mar¬
centis oblectare torporem.
⁊ cibis potionibq intra or¬
torũ latebrã. corpora igna¬
nia pallencia sagiare. No¬
bis uoluptas est. dare bñfi¬
cia uel laboriosa dũ alioꝵ
labores leuent. uel piculosa
dũ alioꝵ piculis extrahãt.
uel raciones nr̃as ad gr̃aua¬
tura: dũ aliorũ necessitates
⁊ angustias laxent. Quid
mea inter est. an recipiam
bñficia: Etiã cũ recepero
danda sunt. Bñficiũ eius
cõmodũ expectat cui p̾stat᷑
non nr̃m. Alioquin: nobis
illud damꝰ. Itaq multa q̃
sũmã utilitatẽ aliis affer̃t.
p̾tio gr̃ãm ꝑdunt. Merca¬
tor urbib ꝓdest. medicus
egris. mango uenalibz. S
om̃s isti quia ad alienũ cõ¬
modũ ꝓ suo ueniunt: non

Expanded text:
casionem bene faciendi perdat. casionem bene faciendi perdat. Vobis voluptas est inertis otii facere corpusculum et securitatem sopitis simillimam appetere et sub densa umbra latitare tenerrimisque cogitationibus, quas tranquillitatem vocatis, animi marcentis obiectare torporem et cibis potionibusque intra hortorum latebram corpora ignavia pallentia saginare ; nobis voluptas est dare beneficia vel laboriosa, dum aliorum labores levent, vel periculosa, dum alios periculis extrahant, vel rationes nostras adgravatura, dum aliorum necessitates et angustias laxent. Quid mea interest, an recipiam beneficia ? Etiam cum recepero, danda sunt. Beneficium eius commodum spectat, cui praestatur, non nostrum ; alioquin nobis illud damus. Itaque multa, quae summam utilitatem aliis adferunt, pretio gratiam perdunt. Mercator urbibus prodest, medicus aegris, mango venalibus ; sed omnes isti, quia ad alienum commodum pro suo veniunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
spondeo ꝓiudicato ⁊ suspen¬
sis amici bonis: li bellũ dei¬
cio creditorib eius. me obli¬
gaturus. Ut possim ser¬
uare ꝓscriptũ: in se ꝓ scri¬
ptionis ꝑiculũ adeo. Ne¬
mo tusculanũ atq tribur¬
tinũ paratos salubrita¬
tis causa ⁊ aestiui secessꝰ
quoto anno empturus
sit disputat. cũ me erit
tuendũ est. E adẽ in bene¬
ficio ratio est. Nã cum
interrogaueris quid red¬
dat. respondebo. bonã con¬
scienciã. Quid reddat bñ¬
ficiũ dictũ mͥ. Quid red¬
dat iusticia. quid ĩnocen¬
cia. quid magnitudo am¬
ii. quid pudicicia. quid
int. Inquid sol diem ex¬
tendit ⁊ contrahit: omĩa
ista bñficia sunt. Fiunt
enĩ nobis ꝓfutura. Quo¬
modo mũdi officiũ est.
cirtũagere rerũ ordinẽ qͦm
solis loca mutare ex quibz
oriatur. in que cedat. ⁊ hec
salutaria nobis facere si¬
ne p̾mio: ita uiri officiũ ẽ
inter alia: ⁊ bñficiũ dare. Qͣre
ergo dat:ne non det. Ne oc¬

Expanded text:
spondeo pro iudicato et suspenspondeo pro iudicato et suspensis amici bonis libellum deicio creditoribus eius me obligaturus ; ut possim servare proscriptum, ipse proscriptionis periculum adeo. Nemo Tusculanum aut Tiburtinum paraturus salubritatis causa et aestivi secessus, quoto anno empturus sit, disputat ; cum erit, tuendum est. Eadem in beneficio ratio est ; nam cum interrogaveris, quid reddat, respondebo : bonam conscientiam. Quid reddat beneficium ? Dic tu mihi, quid reddat iustitia, quid innocentia, quid magnitudo animi, quid pudicitia, quid vit ? In quid sol diem extendit et contrahit ? Omnia ista beneficia sunt, fiunt enim nobis profutura. Quomodo mundi officium est circumagere rerum ordinem, quomodo solis loca mutare, ex quibus oriatur, in quae cadat, et haec salutaria nobis facere sine praemio, ita viri officium est inter alia et beneficium dare. Quare ergo dat ? Ne non det, ne oc
Abbreviated transcription (Latin):
mus bñficia usi receptu¬
ii: intestatis moriẽdũ sit.
Dicitis inquit bñficiũ cre¬
ditũ in solubile ẽc̃. Credi¬
tũ autẽ non est res per se
expetenda. Cũ creditũ di¬
timus: imagine ⁊ trans¬
latione utimur. Sic emĩ
⁊ legem scimꝰ iusti in iu¬
stiqz regulã ẽẽ. ⁊ regula
non est res ꝑ se expetenda.
Ad hec u̾ba demõstrande
rei causa descendimꝰ. Cñ
dico treditũ: intelligitur
tanꝙͣ creditũ. Uis scire:
adicio in solubile. tũ cre¬
ditũ nullũ non solui ãt
possit aut debeat. Adeo
bñficiũ utilitatis causa
dandũ non est: ut sepe
quẽadmodũ dixi. cũ dã¬
puo ac pitulo dãdũ sit.
Si latronibz cirtũuentũ
defendo ut tuto transire
ꝑmictatur. reũ grã labo¬
rantẽ tueor ⁊ hominũ po¬
tentiũ factionẽ in me cõ¬
uerto quas illi subtraxe¬
ro sordes sub accusatori¬
bus isdem fortasse sum¬
pturus cũ abire in ꝑtem
alterã possim ⁊ securus
spectare aliena certanña.

Expanded text:
mus beneficia nisi receptumus beneficia nisi recepturi, intestatis moriendum sit ! "Dicitis," inquit, "beneficium creditum insolubile esse ; creditum autem non est res per se expetenda." Cum creditum dicimus, imagine et translation utimur ; sic enim et legem dicimus iusti iniustique regulam esse, et regula non est res per se expetenda. Ad haec verba demonstrandae rei causa descendimus ; eum dico creditum, intellegitur tamquam creditum. Vis scire ? Adicio insolubile, eum creditum nullum non solvi aut possit aut debeat. Adeo beneficium utilitatis causa dandum non est, ut saepe, quemadmodum dixi, cum damno ac periculo dandum sit. Sic latronibus circumventum defendo, ut tuto transire permittatur ; reum gratia laborantem tueor et hominum potentium factionem in me converto, quas illi detraxero sordes, sub accusatoribus isdem fortasse sumpturus, cum abire in partem alteram possim et securus spectare aliena certamina ;
Abbreviated transcription (Latin):
nos iuuat sterilis bñficii
consciẽcia. Quid cũ ĩ ip̃o
uite in fine consistimꝰ cũ
testamẽtũ ordinamꝰ num
bñficia nichil nobis profu¬
tura diuidimꝰ: Quãtũ tẽ¬
poris cõsumitur ꝙͣ diu se¬
creto agitur. qnͣtũ et quib
debemus. Quid eĩ int̾est.
quibz demus a nullo recep¬
turi: At qui nũꝙͣ diligẽtiꝰ
damus. nũꝙͣ magis iudi¬
tia nr̃a torquemꝰ: qmͣ ubi
remotis utilitatib solum
ante oculos honestũ stetit.
Tamdiu officioꝵ mali iu¬
dices: ꝙͣdui illa deprauat
spes. ac metus. ⁊ mertissi¬
mũ uiciũ uoluptas. Ubi
mors interclusit oĩa ⁊ ad
ferendã sentẽciã ĩcorrup¬
tũ iuditẽ misit. q̃rimus
dignissimos quib nr̃a tra¬
damus. nec quicquã cura
sanctiore cõponimꝰ. qmͣ
quod ad nos nõ ꝑtinet.
At me hertule tuc̃ magna
uoluptas subit cogitãtẽ
Hunc ego locupletiorẽ
faciã ⁊ huiꝰ dignitati ad¬
iectis opib aliquid splẽ¬
doris affundã. Si non da¬

Expanded text:
nos iuvat sterilis beneficii nos iuvat sterilis beneficii conscientia. Quid ? cum in ipso vitae fine constitimus, cum testamentum ordinamus, non beneficia nihil nobis profutura dividimus ? Quantum temporis consumitur, quam diu secreto agitur, quantum et quibus demus ! Quid enim interest, quibus demus a nullo recepturi ? Atqui numquam diligentius damus, numquam magis iudicia nostra torquemus, quam ubi remotis utilitatibus solum ante oculos honestum stetit, tam diu officiorum mali iudices, quam diu illa depravat spes ac metus et inertissimum vitium, voluptas. Ubi mors interclusit omnia et ad ferendam sententiam incorruptum iudicem misit, quaerimus dignissimos, quibus nostra tradamus, nec quicquam cura sanctiore componimus, quam quod ad nos non pertinet. At mehercules tunc magna voluptas subit cogitantem : " Hunc ego locupletiorem faciam, et huius dignitati adiectis opibus aliquid splendoris adfundam." Si non da
Abbreviated transcription (Latin):
Que qualis futura sit in¬
t̾rogas: Eligã uirũ inte¬
grũ. simplicẽ memorẽ gra¬
tum. alieui abstinẽtẽ sui
non auare tenacẽ beniuo¬
lum. Hunc ego cũ elegero.
licet nichil illi fortuna tri¬
buat. ex quo referre gr̃az
possit: ex sentẽcia res ge
sta erit. Si utilitas me et
sordida cõputatio liberalẽ
facit. si nulli ꝓsũ uisi ut
iiuicẽ ille iͥ ꝓsit: non da¬
bo bñficiũ proficiscẽti in di¬
uersas longinquasq regi¬
ones. affuturo semꝑ nõ da¬
bo: sic affecto ut spes ei nul¬
la sit cõualescendi. Nõ dabo
ip̃e deficiens. non em̃ habeo
scias reu ꝑse expetẽdã esse
bñfacere: aduenis modo in
nr̃m delatis portũ. et statĩ
hĩturis sucturrimꝰ Igno¬
to uauffrago nauẽ qua
reuehatur. ⁊ damꝰ ⁊ struimꝰ
Discedit ille ux satis no¬
to salutis auctore ⁊ nũꝙͣ
amplius ĩconspectũ nr̃m
reu̾surus: debitores nobis
deos delegat. p̾caturq illi
ꝓse gr̃am reddant. Interĩ

Expanded text:
Quae qualis futura sit, inQuae qualis futura sit, interrogas ? Eligam virum integrum, simplicem, memorem, gratum, alieni abstinentem, sui non avare tenacem, benevolum ; hunc ego cum elegero, licet nihil illi fortuna tribuat, ex quo referre gratiam possit, ex sententia gesta res erit. Si utilitas me et sordida computatio liberalem facit, si nulli prosum, nisi ut in vicem ille mihi prosit, non dabo beneficium proficiscenti in diversas longinquasque regiones, afuturo semper ; non dabo sic adfecto, ut spes ei nulla sit convalescendi ; non dabo ipse deficiens, non enim habeo scias rem per se expetendam esse bene facere, advenis modo in nostrum delatis portum, statim abituris, succurrimus ; ignoto naufrago navem, qua revehatur, et damus et struimus. Discedit ille vix satis noto salutis auctore et numquam amplius in conspectum nostrum reversurus debitores nobis deos delegat precaturque, illi pro se gratiam referant ; interim
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃i ratio om̃is: honesti co-¬
mes est. Quã sepe hoim
donationẽ suã ĩcõsultam
obiurgãciũ hanc exaudi¬
mus uocem. Mallẽ ꝑdi¬
disse: ꝙͣ illi dedisse. Turpis¬
simũ genus dandi ẽ. in cõ¬
sulta donatio. multoq
grauius male dedisse bñfi¬
ciũ: ꝙͣ nõ recepisse. Aliena
eĩ culpa est. ꝙ non recipi¬
mus. qd̃ cui daremꝰ nou
elegimꝰ. nr̃a. In electione
nichil minꝰ qmͣ hoc quod
tu existimas spectabo aqͦ
recepturus sim. Eligo eĩ
eũ qui gratus: nõ qui red¬
diturus sit. Sepe autẽ ⁊ nõ
redditurus gratus ingratꝰ
qui reddidit. Ad animũ tẽ¬
dit estimatio mea. Ideo lo¬
cupletẽ sed indignũ p̾teri¬
bo. paupi uiro bono dabo.
Erit eñi insũma in opia
gratus. et cũ omia illi de¬
erunt: superit animꝰ.
Non lucrũ ex bñficio cap¬
to. non uoluptatẽ. nõ glo¬
riam uni placere contẽtꝰ:
in hoc dabo. ut quod opor¬
tet faciã. Quod oportet
autẽ non est sine electione

Expanded text:
quoniam ratio omnis honesti coquoniam ratio omnis honesti comes est. Quam saepe hominum donationem suam inconsultam obiurgantium hanc exaudimus vocem: " Mallem perdidisse quam illi dedisse " ! Turpissimum genus damni est inconsulta donatio multoque gravius male dedisse beneficium quam non recepisse ; aliena enim culpa est, quod non recipimus ; quod, cui daremus, non elegimus, nostra. In electione nihil minus quam hoc, quod tu existimas, spectabo, a quo recepturus sim ; elige enim eum, qui gratus, non qui redditurus sit, saepe autem et non redditurus gratus est et ingratus, qui reddidit. Ad animum tendit aestimatio mea ; ideo locupletem sed indignum praeteribo, pauperi viro bono dabo ; erit enim in summa inopia gratus et, cum omnia illi deerunt, supererit animus. Non lucrum ex beneficio capto, non voluptatem, non gloriam ; uni placere contentus in hoc dabo, ut quod oportet faciam. Quod oportet autem non est sine electione.
Abbreviated transcription (Latin):
in bñficiis dandis seqͥm᷑:
quẽadmodũ in arando se¬
rendoq. Neq em̃ serere
ꝑ se res expetenda est. Ptra
dare expetẽda res esset que
quocũz loco ⁊ quotũq mͦ
daretur: bñficiũ erat. Ho¬
nestũ ꝓpter nullã aliam
causã quã ꝓpter ip̃m seqͥ¬
mur. Tamen etiã si nichil
aliud sequẽdũ est: q̃rimꝰ
quid faciamꝰ ⁊ qnͣdo ⁊ ꝙͣ¬
admodũ. ꝑ hãc eĩ cõstat.
Itaq cũ eligo cui dẽ bene¬
ficiũ: id ago ut quãdoq bñ¬
ficiũ sit. quia si turpi dat᷑
nec honestũ ẽe. potest nec
bñficiũ. Depositũ reddere:
ꝑse res expetẽda est. Non
quolibet tẽpore. Aliqnͣdo
nichil interest utrũ infi¬
cier. an palam reddã. In¬
tuebor utilitatẽ eius cui
redditurus sũ ⁊ nociturũ
illi depositũ negabo. Idem
in bñficio faciã. in debo
qnͣdo demi. tui dem. quẽ ad¬
modũ quare. Nichil enĩ
sine ratione faciendum
est. Non est autẽ bñficiũ:
insi quod ratione datur.

Expanded text:
in beneficiis dandis sequimur, in beneficiis dandis sequimur, quemadmodum in arando serendoque ; neque enim serere per se res expetenda est. Praetdare expetenda res esset, quoniam, quocumque loco et quocumque modo daretur, beneficium erat." Honestum propter nullam aliam causam quam propter ipsum sequimur ; tamen, etiam si nihil aliud sequendum est, quaerimus, quid faciamus et quando et quemadmodum ; per haec enim constat. Itaque, cum eligo, cui dem beneficium, id ago, ut quandoque beneficium sit, quia, si turpi datur, nec honestum esse potest nec beneficium. Depositum reddere per se res expetenda est; non quolibet tempore. Aliquando nihil interest, utrum infitier an palam reddam. Intuebor utilitatem eius, cui redditurus sum, et nociturum illi depositum negabo. Idem in beneficio faciam. Videbo, quando dem, cui dem, quemadmodum, quare. Nihil enim sine ratione faciendum est ; non est autem beneficium, nisi quod ratione datur,
Abbreviated transcription (Latin):
sine deo est: nec deus sine
natura. sed idẽ est. utrũq n ͨ¬
distat officio. Si ꝙ a seneca
accepisses. anneo te debere
diceres uel lucio. Non tre¬
ditorẽ mutares sed nomen
nomen dixisses siue cogno¬
men: idem tamen ille esset.
Sic nũc naturã: uoca fatũ.
fortunã omĩa eiusdẽ dĩ noͣ
sunt: uarie utentis sua po¬
testate. Et iusticia ꝓbitas.
prudencia. fortitudo. fruga¬
litas unius animi bona
sunt. Quicquid horũ tibi
placuit: animꝰ placet. Ez
ne aliã disputationẽ ex
obliquo habeã: plurima
bñficia ac maxima in nos
deus refert sine spe recipiẽ¬
di. qm̃ nec ille collato eget:
nec nos ei quicqmͣ cõferre
possumꝰ Ergo bñficiũ ꝑ
se expetenda res est. Una
expectatur in eo. accipien¬
tis utilitas. Adhanc acte¬
damꝰ. sepositis cõmodis
nr̃is. Dicitis inquit dili¬
genter eligendos quib bñ¬
ficia debeamus. quia ne a¬
gricole quidẽ semina hare¬
nis cõmittant. Quod si
uerũ est nr̃am utilitatem

Expanded text:
sine deo est nec deus sine sine deo est nec deus sine natura, sed idem est utrumque, distat officio. Si, quod a Seneca accepisses, Annaeo te debere diceres vel Lucio, non creditorem mutares, sed nomen, nomen dixisses sive cognomen, idem tamen ille esset. Sic nune naturam voca, fatum, fortunam ; omnia eiusdem dei nomina sunt varie utentis sua potestate. Et iustitia, probitas, prudentia, fortitudo, frugalitas unius animi bona sunt ; quidquid horum tibi placuit, animus placet. Sed ne aliam disputationem ex obliquo habeam, plurima beneficia ac maxima in nos deus defert sine spe recipiendi, quoniam nec ille conlato eget nec nos ei quidquam conferre possumus ; ergo beneficium per se expetenda res est. Una spectatur in eo accipientis utilitas ; ad hanc accedamus sepositis commodis nostris. " Dicitis," inquit, " diligenter eligendos, quibus beneficia demus, quia ne agricolae quidem semina harenis committant ; quod si verum est, nostram utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
manoꝵ fugientiũ stetit.
sed quod stant bñficio eiꝰ
omia: stator. stabilitorq
est. Hunc eũdẽ ⁊ fatũ si
dixeris: nõ mẽtieris. Nã
quod fatũ nichil aliud sit
ꝙͣ series implexa causarũ:
ille est pͥma om̃iũ causa.
ex qua cetere pendent. Que¬
cũqz uoles illi nomina ꝓpͥe
aptabis: iũ aliqmͣ effectũq
celestiũ rerũ continẽcia.
Tot appellationes eiꝰ possũt
ẽẽ: quot munera. Hunc et
liberũ patrẽ: et hertulẽ ac
merturiũ. Nr̃ putãt libe¬
rum patrẽ. qͥa om̃iũ parẽs
sit quod pͥmũ ĩuenta semi¬
ptatẽ. Hertulẽ: quia us
eius inuicta sit. qnͣdoq las¬
sata fuerit: opib editis in
ignem recessura. Merturi¬
um: quia ratio penes illũ
est. mumerusq ⁊ ordo et
sciencia. Quocũq te flexeri ᷤ.
ibi illũ uidebis occurrentẽ tͥ.
Nichil abillo uacat. opus
suũ ip̃e implet. Ergo nichil
agis ingratissime mortali¬
um qui te negas deo debere
sed nature. qͥa nec natura

Expanded text:
manorum fugientium stetit, manorum fugientium stetit, sed quod stant beneficio eius omnia, stator stabilitorque est. Hunc eundem et Fatum si dixeris, non mentieris ; nam cum fatum nihil aliud sit, quam series implexa causarum, ille est prima omnium causa, ex qua ceterae pendent. Quaecumque voles, illi nomina proprie aptabis vim aliquam effectumque caelestium rerum continentia : tot appellationes eius possunt esse, quot munera. Hunc et Liberum patrem et Herculem ac Mercurium nostri putant : Liberum patrem, quia omnium parens sit, cui primum inventa semiptatem ; Herculem, quia vis eius invicta sit quandoque lassata fuerit operibus editis, in ignem recessura ; Mercurium, quia ratio penes illum est numerusque et ordo et scientia. Quocumque te flexeris, ibi illum videbis occurrentem tibi ; nihil ab illo vacat, opus suum ipse implet. Ergo nihil agis, ingratissime mortalium, qui te negas deo debere, sed naturae, quia nec natura
Abbreviated transcription (Latin):
men ad aliquã tam̃ obser¬
uationẽ modulari docuit.
sed tot artes. tot uocũ ua¬
rietates. tot sonos alios.
edituros cõm̃tus ẽ. Neq eĩ
nr̃a ista que inuenimus
dixeris. non magis qmͣ qd
crescimꝰ ꝙͣ qd̃ ad constitu¬
tum tẽpoꝵ sua corpori of¬
ficia respondent. Nuc̃ pue¬
riliũ dentiũ lapsus nunc
ad surgentẽ iam etatẽ et
mrobustiorẽ gradũ transe¬
untẽ. pubertas ⁊ ultimus
ille dens surgẽti iiuente
t̾minũ ponẽs. Insita sunt
nobis om̃iũ etatũ. om̃iũq
artiũ semina. magist̾q
ex occulto deus ꝓducit
te cũ hoc dicis. mutare no¬
men deo: Quid enĩ aliud
ẽ natura ꝙͣ deus. et diuma
ratio toti mũdo ꝑtib q eiꝰ
inserta: Quotiens uoles
tibi licet alit̾ huc̃ auctorẽ
rerũ nr̃aꝵ cõpellare. ⁊ iouẽ
illũ optimũ ac maximũ
rite dices ⁊ tonantẽ. ⁊ sta¬
torẽ. qui non ut historici
tradiderũt ex eo qd̃ post
uotũ susceptũ acies ro¬

Expanded text:
men ad aliquam tamen obsermen ad aliquam tamen observationem modulari docuit, sed tot artes, tot vocum varietates, tot sonos alios edituros commentus est. Neque enim nostra ista, quae invenimus, dixeris, non magis, quam quod crescimus, quam quod ad constitutum temporum sua corpori officia respondent : nunc puerilium dentium lapsus, nunc ad surgentem iam aetatem et in robustiorem gradum transeuntem pubertas et ultimus ille dens surgenti iuventae terminum ponens. Insita sunt nobis omnium aetatium, omnium artium semina, magisterque ex occulto deus producit te, cum hoc dicis, mutare nomen deo ? Quid enim aliud est natura quam deus et divina ratio toti mundo partibusque eius inserta ? Quotiens voles, tibi licet aliter hunc auctorem rerum nostrarum compellare ; et Iovem illum Optimum ac Maximum rite dices et Tonantem et Statorem, qui non, ut historici tradiderunt, ex eo, quod post votum susceptum acies Ro
Abbreviated transcription (Latin):
interdui fulgens negas
te ullũ mimꝰ accepisse:
Et cum ista q̃ habes ma¬
gno estimes. qd̃ est ĩgrati
hominis. nulli debere te
iudicas: Unde tibi istũ
quem trahis sp̃m. unde
istam ꝑ quam actus uite
tue disponis atqz ordinas
lucem: unde sanguinem
cuius cursu uitalis conti¬
netur calor: unde ista pa¬
latum tuũ saporib ex qui¬
sitis ultra sacietatẽ laces¬
sencia: unde hec irritamẽ¬
ta iam lassa uoluptatis:
unde ista ista quies inq̃
putrescis ac martes. Nõne
si gratus es dices. deus nob̃
hec otia fecit. Namq erit
ille mͥ semꝑ deus. illius arã
sepe tener nũs ab ouilibus
imbuet agnus. Ille meas
errare boues ut cernis. ⁊ ip̃m
ludere que uellẽ calamo per¬
misit agresti. Ille deus est
non qui paucas boues. sed
qui ꝑ totũ orbẽ arm̃ta di¬
mi sit. Qui gregib ubiq
passim uagãtib pabulũ
prestat. qui pascua hib̾ns
estiua substituit. Qui nõ
calamo tantũ cantare. et
agreste atq incõditũ car¬

Expanded text:
interdiu fulgens : negas interdiu fulgens : negas te ullum munus accepisse ? Et cum ista, quae habes, magno aestimes, quod est ingrati hominis, nulli debere te iudicas ? Unde tibi istum, quem trahis, spiritum ? Unde istam, per quam actus vitae tuae disponis atque ordinas, lucem ? Unde sanguinem, cuius cursu vitalis continetur calor ? Unde ista palatum tuum saporibus exquisitis ultra satietatem lacessentia ? Unde haec irritamenta iam lassae voluptatis ? Unde ista quies, in qua putrescis ac marces ? Nonne, si gratus es, dices : Deus nobis haec otia fecit, namque erit ille mihi semper deus, illius aram saepe tener nostris ab ovilibus inbuet agnus, ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum ludere, quae vellem, calamo permisit agresti. Ille deus est, non qui paucas boves, sed qui per totum orbem armenta dimisit, qui gregibus ubique passim vagantibus pabulum praestat, qui pascua hibernis aestiva substituit, qui non calamo tantum cantare et agreste atque inconditum car
Abbreviated transcription (Latin):
igera. accepisse te diceres
bñficiũ. Immensa t̾rarũ
late patenciũ spacia ne¬
gas. ẽẽ bñficiũ: Si pecuni¬
ami t̾ aliquis donau̾it ⁊ ar¬
cham tuã qm̃ t̾ id magnũ
uidetur impleuerit: bene¬
ficiũ uocabis. Tot metal
la defodit. tot flumina
emisit aera suꝑ q̃ decur¬
runt. sola aurũ uehencia.
Argenti eris ferri ĩmane
pondus omĩb locis ob-¬
rutũ. cuiꝰ inuestigandi
tͥ facultatẽ dedit. ac latẽ¬
ciũ diuiciarũ in sũma ter¬
ra signa disposuit. Ne¬
gas te accepisse bñficium:
Si domus tͥ donet᷑ inqua
marmioris aliquid resplẽ¬
deat. ⁊ tecũ nitidius auro.
aut coloribz sparsũ. nõ
mediocre munꝰ uocabis.
Ingens t̾ domiciliũ sine
ullo incendii aut ruine
metu struxit. in qͦ uides
non tenues crustas. ⁊ ip̃a
qua secantur lamina gͣ¬
ciliores. sed integras lapi¬
dis p̾ciosissimi moles. sz
totas uarie distincteq
materie. cuius tu puula
frustra miraris. tectum
uero aliter nocte aliter

Expanded text:
iugera, accepisse te diceres iugera, accepisse te diceres beneficium; immensa terrarum late patentium spatia negas esse beneficium ? Si pecuniam tibi aliquis donaverit et arcam tuam, quoniam tibi id ma gnum videtur, impleverit, beneficium vocabis ; tot metalla deus defodit, tot flumina emisit terra, super quae decurrunt sola, aurum vehentia ; argenti, aeris, ferri immane pondus omnibus locis obrutum, cuius investigandi tibi facultatem dedit, ac latentium divitiarum in summa terra signa disposuit : negas te accepisse beneficium ? Si domus tibi donetur, in qua marmoris aliquid resplendeat et tectum nitidi us auro aut coloribus sparsum, non mediocre munus vocabis. Ingens tibi domicilium sine ullo incendii aut ruinae metu struxit, in quo vides non tenues crustas et ipsa, qua secantur, lamna gracili ores, sed integras lapidis pretiosissimi moles, sed totas variae distinctaeque materiae, cuius tu parvula frusta miraris, tectum vero aliter nocte, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
cencia: Unde illa luxuriã
quoz instruens copia: N
em̃ necessitatib tantũmͦ
nris ꝓuisũ est. Usq in de¬
licias amainur. Tot arbu-¬
sta non uno mͦ frugifera.
tot herbe salutares. tot
uarietates tiboꝵ ꝑ totũ
annũ digeste. ut merti
quoz fortuita t̾re alim̃ta
p̾berent. Iã animalia oĩs
generis alia in sicto soli¬
doq. alia in humido nastẽ¬
cia. alia ꝑ sublime demissa.
ut om̃is rerũ nature pars:
tributũ aliquod nobis cõ¬
ferret. Slumina hec ame¬
nissimis flexib cãpos cin¬
gencia illa p̾bitura cõm̾cia
uia. uasto et nauigabili
cursu uadencia. Exquib
quedã estatis dieb mira¬
bile incremetũ trahunt
ut arida ⁊ feruenti subie¬
cta celo loca: subita ius
estiui torrentis irriget.
Quid medicatoꝵ torrẽciũ
uene: Quid impĩs lictori¬
bus aquarũ talenciũ exiiii¬
datio: Te lari maxime te¬
q fluitibus ⁊ fremitu ad¬
surgens benace marino.
Si pauca quis t̾ donasset

Expanded text:
centia ? Unde illa luxuriam centia ? Unde illa luxuriam quoque instruens copia neque enim necessitatibus tantummodo nostris provisum est ; usque in delicias amamur ? Tot arbusta non uno modo frugifera, tot herbae salutares, tot varietates ciborum per totum annum digestae, ut inerti quoque fortuita terrae alimenta praeberent ? Iam animalia omnis generis, alia in sicco solidoque, alia in umido nascentia, alia per sublime demissa, ut omnis rerum naturae pars tributum aliquod nobis conferret ? Flumina haec amoenissimis flexibus campos cingentia, illa praebitura commercio viam vasto et navigabili cursu vadentia, ex quibus quaedam aestatis diebus mirabile incrementum trahunt, ut arida et ferventi subiecta caelo loca subita vis aestivi torrentis irriget ? Quid mercatorum torrentium venae ? Quid in ipsis litoribus aquarum calentium exundatio ? Te, Lari maxime, teque, fluctibus et fremitu adsurgens, Benace, marino ? Si pauca quis tibi donasset
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ: pͥuata ac publi sa.
Quod ꝓfecto nõ fieret. n ͨ¬
nec in hunc furorẽ om̃s
ꝓfecto morta les cõsensis¬
sent. alloquendi surda
numina ⁊ inefficaces deos:
nnsi nossemꝰ illoꝵ bñficia
nũc oblata ultro: nc̃ oran¬
tib data magna. tẽpesti¬
ua. ingentes minas inter¬
uentu suo soluencia. Qͥs
est autem tã miser. tam
neglectus. quis tam duro
fato. ⁊ in penã genitus ut
non tantã deoꝵ munificẽ¬
ciam senserit: Ip̃os illos
cõplorãtes sortẽ suã ⁊ q̃ru¬
los circũspice inuenies nõ
ex toto bñficioꝵ celestium
exptes. neminẽ ẽe. ad quẽ
non aliquid ex illo benig¬
nissimo fonte manauerit.
Parũ est autẽ id qd̃ na¬
scentib ex equo distribui¬
tur. ut que secũtur ĩeqͣli
dispensata mñsura transe¬
amus. Parũ dedit nata᷑:
cum se dedit: Non dat deꝰ
bñfi. cia. Unde ergo ista
que possides. q̃ das. que
negas q̃ seruas q̃ rapis:
Unde hec ĩ numerabilia.
oculos. aures. animũ mul¬

Expanded text:
tium privata ac publica ; tium privata ac publica ; quod profecto non fieret, nec in hunc furorem omnes profecto mortales consensissent adloquendi surda numina et inefficaces deos, nisi nossemus illorum beneficia nunc oblata ultro, nunc orantibus data, magna, tempestiva, ingentes minas interventu suo solventia. Quis est autem tam miser, tam neclectus, quis tam duro fato et in poenam genitus, ut non tantam deorum munificentiam senserit ? Ipsos illos complorantes sortem suam et querulos circumspice : invenies non ex toto beneficiorum caelestium expertes, neminem esse, ad quem non aliquid ex illo benignissimo fonte manaverit. Parum est autem id, quod nascentibus ex aequo distribuitur ? Ut quae secuntur inaequali dispensata mensura transeamus, parum dedit natura, cum se dedit? " Non dat deus beneficia." Unde ergo ista, quae possides, quae das, quae negas, quae servas, quae rapis ? Unde haec innumerabilia oculos, aures, animum mul
Abbreviated transcription (Latin):
Dii uero tot munera que
sine ĩ t̾missione dieb ac
noctibus fundũt: nõ darẽt
in omĩa eñ illis natura
sua sufficit. plenosq ⁊ tu¬
tos ⁊ inuiolabiles p̾stat. Nul¬
li ergo bñficiũ dabũt. si
una dandi tausa est: se in¬
tueri ac suũ comodũ Istõ
non bñficiũ: sed fems est
cirtũspicere non ubi opti¬
me ponas: sed ubi que stuo¬
sissime habeas unde facil¬
lime tollas. Qd cum lõge
a diis remotũ sit: sequar
uti liberales sint. Nã si una
bñficii dandi causa sit dati
utilitas. Nulla autem ex
nobis utilitas deo sꝑanda
est. Nulla deo dandi bñfi¬
cii causa est: scio quid hoc
loco respõdeatur. Itaq ñ
dat deus bñficia. sed securꝰ
⁊ negligens nr̃i. auersus
amundo: aliud agit. aut
que maxima epicuro feli¬
citas uidetur. Nichil agit.
nec magis illũ bñficia ꝙ̃
iniurie tangunt. Hoc qui
dicit: non exaudit p̾cãciũ
uoces. ⁊ undiq sublatis
in celũ manib uota faciẽ¬

Expanded text:
di vero tot munera, quae di vero tot munera, quae sine intermissione diebus ac noctibus fundunt, non darent; in omnia enim illis natura sua sufficit plenosque et tutos et inviolabiles praestat ; nulli ergo beneficium dabunt, si una dandi causa est se intueri ae suum commodum. Istud non beneficium, sed fenus est circumspicere, non ubi optime ponas, sed ubi quaestuosissime habeas, unde facillime tollas. Quod cum longe a dis remotum sit, sequitur, ut inliberales sint ; nam si una beneficii dandi causa sit dantis utilitas, nulla autem ex nobis utilitas deo speranda est, nulla deo dandi beneficii causa est. Scio, quid hoc loco respondeatur : " Itaque non dat deus beneficia, sed securus et neclegens nostri, aversus a mundo aliud agit aut, quae maxima Epicuro felicitas videtur, nihil agit, nec magis illum beneficia quam iniuriae tangunt." Hoc qui dicit, non exaudit precantium voces et undique sublatis in caelum manibus vota facien
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. utrũ uͥtus sũmi bo¬
n causa sit: an ip̃a sũmũ
bonũ. Ut hoc unũ q̃rat᷑
ordinis tantũ existimas
mutationẽ: Ista uero cõ¬
fusio est. ⁊ magnifesta ce¬
citas: pͥmis postrema p̾fr̾e.
Non indignor qd̃ pꝰ uo¬
luptatẽ ponitur u̾tus. sed
stis. ⁊ longissime ab illa
resiliens. labori ac dolori
familiarior. uirilib incõ¬
modis qmͣ isti effeminato
bono inserenda. Hec mi li¬
beralis dicenda fuerũt. qͥa
bñficiũ de quo mĩc agitur
dare: uitutis ẽ. ⁊ turpissi¬
mũ id causa ulliꝰ alterius
rei dare: qmͣ ut datum sit.
Nam si recipiendi spe tri¬
bueremꝰ: locupletissimo
tuiq nõ dignissimo dare¬
mus. Nunc uero diuiti ĩ¬
portuno pauperẽ p̾feramꝰ
Non est bñficiũ: qd̃ ad for¬
tunã spectat. P̾terea si ut
prodessemꝰ sola nos inui-¬
taret utilitas: minime bñ¬
ficia distubuere deberent
qui facillime possent. lo¬
cupletes. ⁊ potẽtes. ⁊ reges
aliena ope nõ indigentes.

Expanded text:
tatur, utrum virtus summi botatur, utrum virtus summi boni causa sit an ipsa summum bonum." Ut hoc unum quaeratur, ordinis tantum existimas mutationem ? Ista vero confusio est et manifesta caecitas primis postrema praeferre. Non indignor, quod post voluptatem ponitur virtus, sed stis et longissime ab illa resiliens, labori ac dolori familiarior, virilibus incommodis, quam isti effeminato bono. Inserenda haec, mi Liberalis, fuerunt, quia beneficium, de quo nunc agitur, dare virtutis est et turpissimum id causa ullius alterius rei dare, quam ut datum sit. Nam si recipiendi spe tribueremus, locupletissimo cuique, non dignissimo daremus ; nunc vero diviti importuno pauperem praeferimus. Non est beneficium, quod ad fortunam spectat. Praeterea, si, ut prodessemus, sola nos invitaret utilitas, minime beneficia distribuere deberent, qui facillime possent, locupletes et potentes et reges aliena ope non indigentes ;
Abbreviated transcription (Latin):
rũ pciũ: im p̃is est. Si ho¬
nestũ: ꝑ se expetendũ est.
Bñficiũ aũt: honestũ ẽ.
Non potest alia eius condi¬
tio ẽẽ: cũ eadẽ natura sit.
ꝑse autẽ expetendũ ẽẽ. ho¬
nestũ: sepe ⁊ abunde ꝓba¬
tũ est. In hac ꝑte nobis pu¬
gna est. cũ epicureis delica¬
ta et umbratica turba in
cõuiuio suo philosophãciũ
apud quos uirtus uolupta¬
tũ ministra ẽ. illis paret ilł
deseruit. illas supͣ se uidet.
Non est. inquis uoluptas
sine u̾tute. Quare ante
u̾tutẽ est: De ordine dispu-¬
tas: Disputationem esse.
de re tota. ⁊ de potestate eius
ambigitur. Non ẽ uirtus
sis sequi potest. Pme ꝑtes
eius sunt. Ducere debet
impare. sũmo loco stare.
Tu illam iubes signũ pe¬
tere: Quid inquit tua re¬
fert: Et ego sine uirtu te
nego beatã uitã posse con¬
stare. Ipsam uoluptatẽ
quã sequor. cui me eman¬
cipaui. remota illa: ĩꝓbo
et dãno. De hoc uno dispu-¬

Expanded text:
rum pretium in ipsis est. Si horum pretium in ipsis est. Si honestum per se expetendum est, beneficium autem honestum est, non potest alia eius condicio esse, cum eadem natura sit. Per se autem expetendum esse honestum saepe et abunde probatum est. In hac parte nobis pugna est cum Epicureis, delicata et umbratica turba in convivio suo philosophantium, apud quos virtus voluptatum ministra est, illis paret, illis deservit, illas supra se videt. " Non est," inquis, " voluptas sine virtute." Sed quare ante virtutem est ? De ordine putas disputationem esse ? De re tota et de potestate eius ambigitur. Non est virtus, si sequi potest ; primae partes eius sunt, ducere debet, imperare, summo loco stare ; tu illam iubes signum petere ! " Quid," inquit, " tua refert ? Et ego sine virtute nego beatam vitam posse constare. Ipsam voluptatem, quam sequor, cui me emancipavi, remota illa improbo et damno. De hoc uno dispu
Abbreviated transcription (Latin):
hx ommibz que
tractauimus
a ebuti libera¬
lis. potest ui¬
deri nichil tam necessariũ
aut magis ut ait salusti¬
us cũ tura dicẽdũ: qmͣ qd̃
in manib est. an bñfitiũ
dare. ⁊ inuicẽ gr̃am refer¬
re. ꝑ se res expetende sint.
Inuemũtur qui honesta
in mercedẽ colant. quib q
non placeat uͥtus gratui-¬
ta. que nichi ht in se ma¬
guificũ: si quicqmͣ uenale.
Quid emĩ est turpius ꝙͣ
aliquẽ cõputare quanti
uir bonus sit. cũ uirtus
nec lucro inuitet. nec
absterreat dãpno: a deo¬
q neminẽ sꝑe ac polliti¬
tatione corrũpat. ut cõf
impendere in se iubeat:
⁊ sepius inultro tributis
uocauit. quotũq misit.
sine respectu rei familia
interdũ etiã sine ulla san¬
guinis sui parsimonia ua¬
dendũ. nec unqmͣ imꝑium
eius detractandũ. Qͥ d conse¬
quar inquit si hoc fortiter.
si hoc grate fecero: Quod
feceris. Nichil t̾ extra ꝓmit¬
titur. si quid forte obuene¬
numerabis. Rerũ honesta¬

Expanded text:
x omnibus, quae tractavimus, Aebuti Liberalis, potest videri nihil tam necessarium aut magis, ut ait Sallustius, cum cura dicendum, quam quod in manibus est : an beneficium dare et in vicem gratiam referre per se res expetendae sint. Inveniuntur, qui honesta in mercedem colant quibusque non placeat virtus gratuita ; quae nihil habet in se magnificum, si quicquam venale. Quid enim est turpius, quam aliquem computare, quanti vir bonus sit, cum virtus nec lucro invitet nec absterreat damno adeoque neminem spe ac pollicitatione corrumpam ut contra impendere in se iubeat et saepius in ultro tributis vocavit, quocumque misit, sine respectu rei familiaris, interdum etiam sine ulla sanguinis sui parsimonia vadendum nec umquam imperium eius detractandum. " Quid consequar," inquit, " si hoc fortiter, si hoc grate fecero ? " Quod feceris ; nihil tibi extra promittitur. Si quid commodi forte obvenenumerabis. Rerum honesta