comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onunt᷑ tabernacula sibi circa easdẽ ecđo : q̃ ex fanis cõmutata sunt deraiis arbor faciantis
t religosi s conuiuus sollẽnitatẽ celebrent pecdiabolo lamanimalia immolent secg laudẽ
nesu suo animalia occĩdant & donator om̃ium desatietatesua gratias reserant ut dũeis
eliqua exterius gaudia referunt᷑ ad intemora gaudia consentire facilius ualeant Na mdu
mentib: simul omĩa abscidere impossibi eẽ nondubium ẽ q enĩ ꝗsummũ locũ ascendere
itit̃ gradib: uł passib: non aut̃ saltib: eleuat᷑. Sic israhelit copopulo inȩ grptoduñs seq dembi¬
otuit sed tam̃ eis sa crificioꝵ usum quẽ diabolo solebant ex hibere incultũ ꝓprium reseruauit.
teis in suo s acrificio animalia immolare p̃ciperei quatinꝰ cormutantes aliud desacrificio ome¬
arent aliud re inerent ut & siipsa eẽnt anialia q̃ offerre c̃sueuera uero tam̃dõ hȩc & p̃

Expanded text:
ponuntur, tabernacula sibi circa easdem ecclesias quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum faciant, ponuntur, tabernacula sibi circa easdem ecclesias quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum faciant, et religiosis conviviis solemnitatem cin esu suo animalia occidant: et donatori omnium de satietate sua gratias referant, ut dum eis aliqua exterius gaudia referuntur, ad interiora gaudia consentire facilius valeant. Nam duris mentibus simul omnia abscidere, impossibile esse non dubium est. Quia enim qui summum locum ascendere nititur, gradibus vel passibus, non autem saltibus elevatur. Sic Israelitico populo in Egypto Dominus se quidem innotuit: sed tamen eis sacrificiorum usum, quem diabolo solebant exhibire, in cultum proprium reservavit, ut eis in suo sacrificio animalia immolare praeciperet: quatenus cor mutantes, aliud de sacrificio omitterent, aliud retinerent; ut etsi ipsa essent animalia quae offerre consueverant, vero tamen Deo haec
Abbreviated transcription (Latin):
dõ misericor diȩ uiscera. Latro istecruentis manib: abstractus a fauce itieris suspensus
est inpatibulo crucis : Ibi confessus est ibi s anatus ẽ Ibi audi remeruit hodie metueris
deat opus qđ coepit auxilianted ño ad ꝑfectionẽ deducere & siue eos qui aliquando fide¬
les fuert̃. sed adcultũ idoloꝵ neglegentia aut necessitate faciente reuersi st festina o
indicta poenitentia aliquantoꝵ dierũ ad fidẽ reducere utreatũ suumplangere debe¬
ant & tanto firmius teneant hoc qđ adiuuante dñoreuertunt᷑ quanto illud ꝑfecte di¬
do rationẽ quoq re didendo qđ ligna & lapidescolere pondebent fefin& sratnitasciuom̃ petenti
so congregare ut i aduentueicũ districtꝰ dies in dicuiuenent hnumeroscoꝵ possit ciu satarti¬
ro aliquasollẽmitas irimutari ut die dedicitionis ł natalti ÷ꝰ scõramarttorũ quoꝵ illicree que

Expanded text:
Deo misericordiae viscera. Latro iste cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus Deo misericordiae viscera. Latro iste cruentis manibus abstractus a fauce itineris, suspensus est in patibulo crucis. Ibi confessus est, ibi sanatus est, ibi audire meruit: « Hodie mecum studeat, opus quod coepit, auxiliante Domino, ad perfectionem deducere; et sive eos qui aliquando fideles fuerunt, sed ad cultum idolorum, negligentia aut necessitate faciente, reversi sunt, festinet cum indicta poenitentia aliquantorum dierum ad fidem reducere, ut reatum suum plangere debeant, et tanto firmius teneant hoc ad quod adjuvante Domino revertuntur, quanto illud perfecte dedo, rationem quoque reddendo quod ligna et lapides colere non debent. Festinet fraternitas tua omnipotenti Domino congregare, ut in adventu ejus, cum districtus dies judicii venerit, in numero sanctorhac aliqua solemnitas immutari; ut die dedicationis vel natalitiis sanctorum martyrum, quorum illic reliquiae
Abbreviated transcription (Latin):
nei tẽptes plasma: & ꝑ paucis int̃positis : Sc̃s dĩ ait addi abolũ : increpatte dñs diaboli
qui respondens ait ad eũ basili p̃iudicasme : Non abii ego adeum sed ipseuenit a dme
nẽ iudicẽ eũ duco : Sc̃s dĩ dix̃ benedictꝰ dñs ds̃ m̃s non deflect& popuł iste manꝰde al¬
ntudin ecȩli donec reddas manuseriptũ : & õuertens se diã populo Erigitemanꝰuras
sas habente manꝰ incelũ eccemanus cripta pueri ꝑ aerẽ delata & ab om̃ib: uisa uenit
Vimposita ẽ manib: memor abił nr̃ipatris & pastoris : suscipiens autẽ eã & gratias agi
dõ gauisus factꝰ ẽualde & corã om̃i populo di&ẽ ad puerũ Cognoscis litterulas has frat᷑ :
quiait ad eũ Nia scẽ dĩmanu scripta meaẽ & disrũ pens manuscriptã sẽs basilius ꝑ dix eũ ađ

Expanded text:
mei tentes plasma? » Et perpaucis interpositis, « Sanctus Dei ait ad diabolum: Increpat te Dominus, diabole. mei tentes plasma? » Et perpaucis interpositis, « Sanctus Dei ait ad diabolum: Increpat te Dominus, diabole. Qui respondens dixit ad eum: Basili, praejudicas me, non abii ego ad eum, sed ipse venit ad me.nem judicem eum duco. Sanctus Dei dixit: Benedictus Dominus Deus meus. Non deflectet populus iste manus de altitudine coeli, donec reddas manuscriptum. Et convertens se dixit populo: Erigite manus vensas habente manus in coelum, ecce manuscripta pueri per aerem delata, et ab omnibus visa venit: et imposita est manibus memorabilis nostri patris et pastoris. Suscipiens autem eam, et gratias agens Deo, gavisus factus est valde, et coram omni populo dixit ad puerum: Cognoscis litterulas has, frater? Qui ait ad eum: Etiam, sancte Dei, manuscripta mea est. Et disrumpens manuscriptam sanctus Basilius, perduxit eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
clerũ & monasteria & omne rep̃o a mabilẽ populũ & dix̃ eis : filioli mei dilectissimi om̃se
toranimart̃  ĩ in hoe facto : &alant populo coag gerato ꝑorinẽ noctẽ postulauerẽ dm̃ cũ bon
pastore cũ lacrimis damantes peo Urrie eleis on& mature cũ om̃i multitu dine popili acto¬
pit ses puerũ el tenens deate ammanũ eiꝰ : ducebat illũ in scãm dĩ eccłam cũ psal pistrsirns.
et eccedi aboł om̃ium fascinans intrist̃ẽ uitã cũ om̃i ꝑniciosa uirtute aduenit : & inuisibiuts
a pp̃hendens puerũ conabat᷑ rapere eũ demanus ci : & coepit clamare puer: Sc̃e dĩ adiuua
ne : & rursus conuersus sc̃s ad diabolũ dix̃ : im ꝓbissime & animarũ corruptor pat᷑ tene¬
brarũ & ꝑditionis nonsufficittibi tua ꝑditio quate & eos ꝗ subte st̃ affecisti pisi&iã & dĩ

Expanded text:
clerum, et monasteria, et omnem Christo amabilem populum, et dixit eis: Filioli mei dilectissimi, omnes clerum, et monasteria, et omnem Christo amabilem populum, et dixit eis: Filioli mei dilectissimi, omnes tor animarum etiam in hoc facto. Et alacriter populo coaggerato, per omnem noctem postulaverunt Deum cum bono pastore, cum lacrymis clamantes pro eo: Kyrie, eleison. Et mature cum omni multitudine populi accepit sanctus puerum, et tenens dexteram manum ejus, ducebat illum in sanctam Dei ecclesiam cum psalmis et hymnis. Et ecce diabolus omnium fascinans in tristem vitam, cum omni perniciosa virtute advenit, et invisibiliter apprehendens puerum, conabatur rapereme. Et rursus conversus sanctus ad diabolum, dixit: Improbissime, et animarum corruptor, pater tenebrarum et perditionis, non sufficit tibi tua perditio, qua te, et eos qui sub te sunt, affecisti, nisi etiam et Dei
Abbreviated transcription (Latin):
purabrter asn cubo oliatuũ ibiq In ducre cilicio ꝓstrat᷑ humo & consitere temo do ꝑ sgnorastiam¬

Expanded text:
pura intra in cubiculum tuum, ibique induere cilicio prostratus humo, pura intra in cubiculum tuum, ibique induere cilicio prostratus humo,
Abbreviated transcription (Latin):
genib: ꝓuoluit᷑ gemitib: & ululatib: ꝗb: poterat satis faciens et uberrimis lacrimarum
suarũ fontib: iterũbapti rabat᷑ occultans solã dextera suam Apłs uero iurs iurandi
sucramento se ei imperaturũ a saluatore ueniam pollicens simulq: genib: eiꝰ ꝓuolutꝰ atq
psamdexterã excuiꝰ cȩdis conscientiator quebat᷑ tã quã lam ꝑ poenitentiã purgatam
uarosculans ad ecclesiam reuocat. et indesinentes ꝑ eo orationesꝓfundens et cũ
soparit̃ ducens crebra leiunia : indulgentiam a dõ quamei pollicitus fuerat ex¬
tebat. Nec prius absutit : quã eum in omib: emendatum&iã eccłȩ prȩficeret.¬
uat hic & illud memorabile factũ beati papȩ silues tri erga imperatorẽ constanti i¬
um inserere. maximo ꝓpt̃ leiunium ebdomadȩ ab ipso ei indictũ Sc̃s inquit si luestl

Expanded text:
genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento se eo impetraturum a Salvatore veniam pollicens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum, etiam ecclesiae praeficeretat hic et illud memorabile factum beati papae Silvestri erga imperatorem Constantinum inserere, maxime propter jejunium hebdomadae ab ipso ei indictum. « Sanctus, inquit, Silvester
Abbreviated transcription (Latin):
dñe & nihil eoꝵ odisti q̃ fecisti dissimulans peccata hominũ ꝓpter ꝑtenitentiã : dignũ duximͦ
abile e miseri cordissimũ beati lohannis apłi & euangelistȩ factũ immo ipsius dñiopuspi¬
is simũ & consuetissimũ hic uobis ponendo breuissime ex promendum quẽ ad modũ uobis po¬
ossimum et in ecdesi astica rstoria latius digestum. DESCÕ IOHANNE EŨ GLIGA
ipse ephesumrediens lus trar& uicinas & illus trare ꝓuintias uidit quendã iuuenem¬
nimis a crenimis quẽ loci illius ep̃o cõmendauit ꝗ & illigratiamtraditbaptismi. De inde
onfidens gratiȩ quafuerat cõmonitꝰ : eundẽ iuugne remissius habere coepit. Sed ille imi
latronũ inbreui effectꝰ est donec idem lo hannes eundẽ locũ tẽpore elapso inuisens a p̃fo¬
to reꝗ siuit depositũ suũ ep̃o. Et cũ comperiss& eundem absentatũ eẽiuuenẽ : ascepsocitius
At ille audiens restitit : Tũ deinde treme factꝰ. flebat a marissime & accedentis ad sesenis

Expanded text:
 » dignum duximus, mirabile et misericordissimum beati Joannis apostoli et evangelistae factum, imo ipsius Domini opus piissimum, et consuetissimum, sic vobis ponendo brevissime expromendum; quemadmodum vobis notissimum, et in ecclesiastica Historia latius digestum. I. De S. Joanne evangelista Cum ipse Ephesum rediens, lustraret vicinas et illustraret provincias, vidit juvenem quemnimis acrem nimis, quem loci illius episcopo commendavit, qui et illi gratiam tradit baptismi. Deinde confidens gratiae, qua fuerat communitus, eumdem juvenem remissius habere coepit. Sed ille, immlatronum in brevi effectus est, donec idem Jeannes eumdem locum tempore elapso invisens, a praefato requisivit depositum suum episcopo. Et cum comperisset eumdem absentatum esse juvenem, ascenso citius » At ille audiens, restitit. Jam deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc & inbeati pontificis ued astiuita inuenit᷑ quomodo inuia sub p̃sentia eiꝰ deregis e popub
uirdĩ uedastus cȩcũ illumina unrit & quẽ ad modũ idemrex adbaptis mũ uenerit & in re¬
mensi ciuitate iurũ dĩ ued astũ sc̃o cõmendauerit remigio Rex inꝗens a uiro dĩ eu angelic
ađ prime imbutꝰ doctrinis & huic p̃sent miraculo infide firmit̃ c̃fortatꝰ. Nilmoratꝰ inuia n
dubitans infide sed magna alacritate animimagna festinatione itineris sc̃is simũ pontis
remigiũ uidere ꝓperauit ut illius sacratissi moministerio spuscõ operante in remissio nẽ pe¬
catoꝵ & spemuitȩ ȩ t̃nȩ catolicibaptis matis uiuo abluer& fonte : cũ quo aliquantis moratꝰ dicbi
ut ecolesiasticis sacis facer& sanctionib: & poenitentiȩ scđm apłicũ p̃ceptũ pͥus abluere:¬

Expanded text:
uomodo in via sub praesentia ejusdem regis et populi, vir Dei Vedastus caecum illuminaverit, et quemadmodum idem rex ad baptismum venerit, et in Rhemensi civitate virum Dei Vedastum sancto commendaverit Remigio. « Rex, inquiens, a viro Dei evangelicis apprime imbutus doctrinis, et hinc praesenti miraculo in fide firmiter confortatus, nil moratus in via, nil dubitans in fide, sed magna alacritate animi, magna festinatione itineris, sanctissimum pontificem Remigium videre properavit, ut illius sacratissimo ministerio, Spiritu sancto operante, in remissionem peccatorum, et spem vitae aeternae, catholici baptismatis vivo ablueretur fonte: cum quo aliquantis moratus diebus, ut ecclesiasticis satisfaceret sanctionibus, et poenitentiae, secundum apostolicum prae
Abbreviated transcription (Latin):
toritaqtib: denega recureas :
tes non pastistipota tionb uacen se ddesiso ninisteruo  eligiosa conuen¬
sanone ate dehiu quȩ in eoꝵ parroechius accidunt sermon abeait a co nuei
DebeaNł simulconsiderent
Tca ninae n edomnea damꝰ oration isuocabit᷑ : Et si ubidemaliquisuns discordei

Expanded text:
toritatibus, denegare curetis. tes non pastis vel potationibus vacent, sed de suo ministerio et religiosa conversatione, atque de his quae in eorum parochiisdebeant, simul considerent. a domus mea domus orationis vocabitur . Et si ibidem aliqui sunt discordes,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ hospitib: scđm possibilitatẽ uram officiũ humanitatis impendite suxta hoc qđ legit᷑
simultũ tibi fuerit : ab unda nt̃ tribue : Si uero exiguũ : e illud libentissime imꝑtire
Re cogitantes quoq: silludeuangelicũ. Quicũq de ðerit calicẽ aquȩ frigidȩ tantũ in no¬
mine discipuli: amendi co uo̵ non ꝑd& merce dẽsuã : Osqm̃ contingeresole ut susceptȩ
ꝑsonȩ illis aꝗb: suscipiunt᷑ dã pnũ aliqđ inferant : si quos ta lessuscipitis deque ꝑsona
dubitetis in remota eos domo collocate ne locũ inueniant aut ipsi peccandi aut uob̵
non adeant neq: in eccłiis uinũ exiepta causa necessitatisuendere oncedant sed neq uen¬
dentes autementes in ipsis eccłiis more conuiuantiũ immorar ꝑmittanͭ qđ in concilio

Expanded text:
autem hospitibus, secundum possibilitatem vestram officium humanitatis impendite, juxta hoc quod legitur: autem hospitibus, secundum possibilitatem vestram officium humanitatis impendite, juxta hoc quod legitur: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue: si vero exiguum, et illud libentissime impertire . Recogitantes quoque et illud evangelicum: Quicunque dederit calicem aquae frigidae tantum in nomine discipuli, amen dicpersonae illis a quibus suscipiuntur damnum aliquod inferant: si quos tales suscipitis de quorum persona dubitetis, in remota eos domo collocate, ne locum inveniant aut ipsi peccandi, aut vobinon adeant, neque in ecclesiis vinum, excepta causa necessitatis, vendere concedant; sed neque vendentes aut ementes in ipsis ecclesiis more convivantium immorari permittant, quod in concilio
Abbreviated transcription (Latin):
.xiiii. łlospites scđm qđ possibile ẽ excipere & illis iuxta uires ea ꝗb: indigent in lart̃
adimnistrarestud&e Et plebes uras ut ipsũ fiap &pe des pauperũ lauent instar¬
tiusa dmonete Srientes ꝑ sialiꝗs pauperũ hospitiũ postulauerit & Imp& rare
pon ineruerit & extra domũ lacens ł ab estiis fuerit cõmestus ł frigore aut
aliqua aeris asperitate mortuus: ab illo reꝗrenđert ꝗ humanitatis subsidiũ
einegauit Et sacerdos immunis ab hac culpanonerit ꝗauditoressuosuchos¬
merces hospitalitatis dicente dño hospeffui es suscepistis me Verba quoq: apłi a d memoriã fre¬
quentius reuocate dicentis hospitalitatẽ nolite obliuisci. Et ut cũ beato lobpossitisdicere
hospitiũ meũ uiatori patuit. Sententiã quoq sũ gregori in ex positione euangelica fre¬
quent reuoluite dicentis qr hospites nonsolũ inuit andisuNt se d& iã trabendi Susceptis

Expanded text:
XII. Hospites secundum quod possibile est excipere, et illis juxta vires ea quibus indigent hilariter administrare studete. Et plebes vestras, ut idipsum faciant, et pedes pauperum lavent, instantius admonete: scientes, quia si aliquis pauperum hospitium postulaverit, et impetrare non meruerit, et extra domum jacens vel a bestiis fuerit comestus, vel frigore aut aliqua aeris asperitate mortuus, ab illo requirendus erit qui humanitatis subsidium ei negaverit. Et sacerdos immunis ab hac culpa non erit, qui adjutores suos ut hosmerces hospitalitatis, dicente Domino: Hospes fui, et suscepistis me . Verba quoque Apostoli ad memoriam frequentius revocate, dicentis: Hospitalitatem nolite oblivisci . Et ut cum B. Job possitis dicere: Hospitium meum viatori patuit . Sententiam quoque S. Gregorii in expositione evangelica frequenter revolvite dicentis, quia hospites non solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Susceptis
Abbreviated transcription (Latin):
uandũ decernimꝰ ut nulla eis alia mensura inuenundan dotribuat᷑ nisulla quo
et erdẽ mensura quamensi fueritis r̃em&i& uob: & non habebis diuersa pondera¬
aqb dãimpbis exercenT modis om̃ib: in hibem & uobis inhibendas om̃istadiocanonica
cȩ nr̃ȩq redẽptionis memoria recenset᷑ : Iucra sȩcularia ł mercationes exererceat ꝗtorã

Expanded text:
vandum decernimus, ut nulla eis alia mensura in venundando tribuatur nisi illa qvandum decernimus, ut nulla eis alia mensura in venundando tribuatur nisi illa qEt: Eadem mensura qua mensi fueritis, remetietua quibusdam improbis exercentur, modis omnibus inhibemus, et vobis inhibendas omni studio canonicanicae nostraeque redemptionis memoria recensetur, lucra saecularia vel mercationes exerc
Abbreviated transcription (Latin):
tausuiti ũsimilit corrupit : Qđsi abꝗ sirm matrẽ sororẽ tamits A conuescennuo
ca uerit expl&o conuiuio a dilomossuas ł adhospitia a dõprbir emota cũduce
Die cosfacitt remeare. Periculos ũquippeẽ t uobcũ habitent & ideo li hibttũẽ¬
Nec &i ã deuiduarũ conuersatione siccurã habeant quati nopinionẽ suã infameu necdest
locũ de tractionidonent : Et ut curã habeaNł neministrirei publice idt uicori det
centenaru seureliꝗ exactores aduenas e pauperes affligant Qđ sipse em̃ darenan
uinũ officiũ non negliganT & scolariossuos modeste distringant castemtrant & sic lit¬
teris imbuan ut mala conuersatione nondestruant : Opuella s addiscendũ cũscoli¬
ruissuis inscolasua nequaq recipiant sutt᷑ pilucroe negogitiationib: ñ in seruiant
Illud quoq ad monendũ censem ut abusuris om̃s se subtrahant: Si e nĩ iuxta p̃ceptũ dñi am̃¬
aut argenti aut certea licui prequonualentis ꝓ ut int̃ eos conuenerit .: Itatame ut

Expanded text:
uis vestrum matrem, sororem, vel amitam ad convescendum vocaverit, expleto convivio, ad domos suas vel ad hospitia a domo presbyteri remota, cum luce diei eas faciat remeare: periculosum quippe est ut vobiscum habitent, et ideo inhibituNec etiam de viduarum conversatione sic curam habeant, quatenus opinionem suam infament, nec de se locum detractioni donent. Et ut curam habeant ne ministri reipublicae, id est vicarii, et centenarii, seu reliqui exactores, advenas et pauperes affligant. Quod si per se emenddivinum officium non negligant, et scholarios suos modeste distringant, caste nutriant, et sic litteris imbuant, ut mala conversatione non destruant; et puellas ad discendum cum scholariis suis in schola sua nequaquam recipiant; et ut turpi lucro et negotiationibus non inserviant. XVII. Illud quoque admonendum censemus, ut ab usuris omnes se subtrahant: si enim, juxta praeceptum Domini, amiaut argenti, aut certe alicujus pretii convalentis, prout inter eos convenerit: ita tamen ut
Abbreviated transcription (Latin):
tactaremanebat: Cũq hoc surgons mane frib: narrare & locũ uelle ostendere
i quo fuerat igne consupta : ipsa flã mȩ cõbustio itaante altare inmarmoribap
paruit : ac si illice a dẽ femina corporeo fuisse ignȩ cremata Ex quare aꝑtedat
locis pͥm&tẽ non ualentadiuuari : Io han nes quoq uor magnificꝰ in hac urbe locũ
p̃fectoꝵ seruans cuiꝰ ueritatis aq grauitatis sit nouimꝰ ꝗmihit estat᷑ ẽ ualtrian
patriciũ incruitate q̃ broxa dicit᷑ fuisse de functũ : Cuieidẽ ciuitatis ep̃saccep

Expanded text:
tacta remanebat. Cumque haec surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apparuit, ac si illic eadem femina corporeo igne fuisset concremata. Ex qua re apertelocis post mortem non valent adjuvari. Joannes quoque vir magnificus in hac urbe locum praefectorum servans, cujus veritatis atque gravitatis sit novimus; qui mihi testatus est Valerianum Patricium in civitate, quae Brixia dicitur, fuisse defunctum. Cui ejusdem civitatis episcop
Abbreviated transcription (Latin):
oñumsaluatorẽ salutõ et nȩq beatitu dinis felicitatẽ. Vtrogastis humilitatẽ prãm q̃ rere
diuinis in orãculis qualit̃ consulendũ uobis for& his ꝗ rebaptix ati st̃ & ȩq ut anto baptismũ
ta paganis mimorẽ quẽ ad modũ sues suum reuersi ad uo lutabrũ & caxes aduomitũ ludicras
uoluptates ne sando paganoꝵ ritu exercuere seu deillis ꝗ nondũ bãptismũ ꝑ̃cipere meruert᷑¬
ꝓut quiuimꝰ satis facere p̃catuiuro sategimꝰ quantũ uebreuitas tẽporis fiuit. Et ut ui¬
qđq capitulũ uobis facilius fier& ad reperiendũ : capitulatĩ in hac scȩdula fecimꝰ scriptum:¬

Expanded text:
omnium Salvatore salutem aeternaeque beatitudinis felicitatem. Ut rogastis humilitatem nostram quaerere divinis in oraculis qualiter consulendum vobis foret his qui rebaptizati sunt, et aeque ut ante baptismum juxta paganismi morem, quemadmodum sues suum reversi ad volutabrum, et canes ad vomitum, ludicras voluptates nefando paganorum ritu exercuere, seu de illis qui nondum percipere baptsatisfacere precatui vestro sategimus, quantumve brevitas temporis sinit. Et ut unumquodque capitulum vobis facilius fieret ad reperiendum, capitulatim in hac schedula fecimus scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ltẽo portã ut prbi infir mossuos post confessionẽ &̃ reconciliationẽ oleos cõpungant: & ture
eos cõmunicent. Quod si ante aduentũ eoꝵ infirmꝰ obmituerit & certiteftes surs qđ ipse
bsut da losigoũ ostenderit qr poenitentiã pecit ꝗ mora sacerdotis ab eoecdusit. uido
eisubsidiũ p̃beant
His escceptis scre debetis q facultates eccłȩ in quattuor portes ca nonica auctortate suẽ
quȩ fabricis debet᷑ eccłȩ uolumꝰ aut ꝑ nos aut ꝑ nr̃os coministros rescire ꝗd annuo tꝰ
tã in luminarib: olei uelcerȩ ꝙ &iã in restaurationẽ teccoꝵ ł in ornaments in de inecda
pareat : Conuenitetiã uob̵ unũ ł duos ł tresclericos habero ꝗ uob̵cũmissas celebre
tifueriT in nominemeo Ibi sumin me dio eoꝵ: Solus autẽ nemour̃mnis sascele brar
p̃ sumat In ratione uero sacroꝵ hoc om̃ib: modis obseruare debetis ut in calicea ꝗ¬
iui nomisceats q panis corpꝰ uinũ sanguis intelligit᷑ : Aquaquȩ ineruce delatere

Expanded text:
tem oportet ut presbyteri infirmos suos post confessionem et reconciliationem oleo sancto perungant, et tunc eos communicent. Quod si ante adventum eorum infirmus obmutuerit, et certi testes sint quod ipse infirmus tale signum ostenderit, quia poenitenei subsidium praebeant. XI. His exceptis, scire debetis quia facultates Ecclesiae in quatuor partes canonica auctoritate sunt quae fabricis debetur ecclesiae, volumus aut per nos aut per nostros comministros rescire quid annuatim tam in luminaribus olei vel cerae, quam etiam in restauratione tectorum, vel in ornamentis inde in ecclesia pareat. Convenit etiam vobis unum vel duos, vel tres clericos habere, qui vobiscum missas celebrent, ti fuerint in nomine meo, ibi sum in medio eorum. . Solus autem nemo vestrum missas celebrare praesumat. In ratione vero sacrorum, hoc omnibus modis servare debetis, ut in calice aquam vino misceatis, quia panis corpus, vinum sanguis intelligitur; aqua quae in cruce de latere
Abbreviated transcription (Latin):
quia ut cõministri ita &iã cooperatores prbi inministerio diuino ad õsunt constatuti
p̃is. Si uero publice poenitentes ꝓcertane. cessitate ł ratione ante p̃ fixosa ca nonib
nnos fuerintreconciliati si cut antere conciliationẽ scđ mpoenitentiũ possibilitatẽ
s qualitatẽ de eoꝵ pcenitentia sollicitudinẽ haluerunt: Itao postreconeliatioẽ
itu eoꝵ o conuersationẽ donec ꝑp̃fixũ poenitentiȩ tẽ ꝑꝰ explea s dr meglega sed sor

Expanded text:
quia ut comministri, ita etiam cooperatores presbyteri in ministerio divino a Deo sunt constituti quia ut comministri, ita etiam cooperatores presbyteri in ministerio divino a Deo sunt constituti episcopis. Si vero publice poenitentes pro certa necessitate, vel ratione, ante praefixos a canonibus annos fuerint reconciliati: sicut ante reconciliationem secundum poenitentium possibilitatem et qualitatem, de eorum poenitentia sollicitudinem habuerunt; ita et post reconciliationem, vitam eorum et conversationem, donec praefixum poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
iras parroeonas transitũ fecerim nr̃am ex indeoffensionẽ mini me ii curratis si hȩc
Situribulo dõofferce : Illud eiã expresse p cipimꝰ ut domurãs nitidas esine sordibes
tanterquoq monemꝰ ut scriutinia ꝑbaptis males ecclesias statuto intra qua dragesimẽ
ller÷ studendũ ẽ prbsteris ut edrã publice poenitentiũ habeat̃ &orationesaduis itandos
rurmes ueł in firmas correcte pferre sciaN & maximã cura ad hibeañ ut sicit pemosine
urtismno ita eiã nemoabsq: uiaticimuneremoriat᷑ sed neq publice poenitens s̃i fuerit h¬
sitm & sedile considerent atq diligent᷑ caueapꝰ neꝓhuiꝰ modine glegerta graue periculũ in¬
iucrant Videant quoq ne si moni mago & iudȩ traditori efficiant᷑ similes siꝓprecioaito
onciliatione testimoniũ dederint ł sicũ feruore & diligentia poenitentes a liqua ama¬
tudine ł qđ absit odio aut q nihil ab eis accipiunt are conciliationesus pendi fecerit

Expanded text:
ras parochias transitum fecerimus, nostram exinde offensionem minime incurratis, si haecin thuribulo Deo offerte. Illud etiam expresse praecipimus, ut domos vestras nitidas et sine sordibus et tanter quoque monemus, ut scrutinia per baptismales ecclesias statuto intra Quadragesimam ter studendum est presbyteris, ut curam publice poenitentium habeant, et orationes ad visitandos infirmos vel infirmas correcte proferre sciant, et maximam curam adhibeant, ut sicut nemo sine baptismo, ita etiam nemo absque viatici munere moriatur; sed neque publice poenitens, si fuerit infirmus; et sedulo considerent, atque diligenter caveant, ne pro hujusmodi negligentia grave periculum incurrant. Videant quoque ne Simoni mago et Judae traditori efficiantur similes, si pro pretireconciliatione testimonium dederint, vel si cum fervore et diligentia poenitentes aliqua amaritudine, vel, quod absit, odio, aut quia nihil ab eis accipiunt, a reconciliatione suspendi fecerint;
Abbreviated transcription (Latin):
uuiStudere &iã deb&is ut digne aato: honeste ur̃a ecdesiastica uesti mera p̃pantaua¬
beats albã uidelico addiui nũ m isteriũ unã uel duasptidas ũ ogiris ed ores dicus

Expanded text:
VII. Studere etiam debetis, ut digne atque honeste vestra ecclesiastica vestimenta praeparata haVII. Studere etiam debetis, ut digne atque honeste vestra ecclesiastica vestimenta praeparata habeatis, albam videlicet ad divinum mysterium un
Abbreviated transcription (Latin):
o in rep̃hensibilit̃ ea tã suꝑ masculũ q suꝑfeminã ꝓferresciatis . Supͣdictã uero con¬
signationẽ infantũ uolumꝰ ut qua drifariȩ scribendo diuidatis suꝑ singularẽ scilicet
masculũ & singularẽ feminã It ẽq su ꝑ plures masculos & pluresfeminas. sicut nos uđ
matre eccła utimur habere labore: . Et librosꝗ demdiuimos et ecclesiasticos quostũq
potestis habere nonemittite : Ex ipsis enĩ cyb: e condimentũ animarũ ꝑcipit᷑ Dicen¬
tedño Non insolopane ui uit homo : sed in om̃i uerbo qđ ꝓcediedeore dĩ : Siꝗs autẽ
om̃s ueteris testamenti libros haberene ꝗuerit : saltẽ hoc studiosius elaborec
ut prmũ totius diuinȩ historiȩ librũ gene simui delice sibi correcte transcriba
cuiꝰ lectone totius mundi creationẽ dinoscereualeat :

Expanded text:
et irreprehensibiliter ea tam super masculum quam super feminam proferre sciatis. Supradictam vero conet irreprehensibiliter ea tam super masculum quam super feminam proferre sciatis. Supradictam vero consignationem infantum volumus ut quadrifarie scribendo dividatis, super singularem scilicet masculum et singularem feminam, itemque super masculos plures et plures feminas, sicut nos vobbus in sancta matre Ecclesia utimur, habere laboret. Et libros quidem divinos et ecclesiasticos, quoscunque potestis habere, non emittite; ex ipsis enim cibos et condimentum animarum percipietis, dicente Domino: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Si quis autem omnes Veteris Testamenti libros habere nequiverit, saltem hoc studiosius elaboret, ut primum totius divinae historiae librum, Genesim videlicet, sibi correcte transcribat, cujus lectione totius mundi creationem dignoscere valeat.
Abbreviated transcription (Latin):
omentiũ puritate : Vt eñ beatꝰ gregorius dicit cũ deparabola decẽ uirginũ tractara. Va sci¬
la nr̃a sunt corda in ꝗb. ferimꝰ cuncta q̃ cogitamꝰ habemꝰ itaq fragileuas id t̃ cor pͥ nr̃m. qdđ
sẽꝑ sũmopere mundũ seruare debemꝰ : Vtdũ oblationes mundas dõ porrigimꝰ ipsi quo¬
q: ante sc̃m ante scm̃ altore illius hostiȩ acceptabiles efficiamur
Itẽ monemꝰ ut unꝰ ꝗsq ur̃m psalmos &s sermonẽ fidei catholicȩ cuiꝰ initiũ ÷ Quicũq uult saluus
eẽ & canonẽ missȩ ac cantũ uel cõpotũ memorit̃ es ueracit᷑ ac correcte tenerestudeat:
Consignationẽ uero infantũ tãmasculoꝵq feminarũ unius uel pluriũ & consecrationẽ
fontis eaquȩ ꝑ domosspargendȩ & animȩ cõmendationẽ & orationes ad mortuũ sepelien¬
dũ habeatis descripta distinte &ueraut̃ & frequentiusu eameditemini ut correcte

Expanded text:
et mentium puritate. Ut enim beatus Gregorius dicit, cum de parabola decem virginum tractaret: « Vascuet mentium puritate. Ut enim beatus Gregorius dicit, cum de parabola decem virginum tractaret: « Vascula nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Habemus itaque fragile vas, id est corpus nostrum, quod semper summopere mundum servare debemus, ut dum oblationes mundas Deo porrigimus, ipsi quoque ante sanctum altare illius hostiae acceptabiles efficiamurus initium: Quicunque vult salvus esse; et canonem missae, ac cantum, vel compotum memoriter, et veraciter, ac correcte tenere studeat. Consignationem vero infantum, tam masculorum quam feminarum, unius vel plurium, et consecrationem fontis, et aquae per domos spargendae, et animae commendationem, et orationes ad mortuum sepeliendum habeatis descripta distincte et veraciter, et frequenti usu ea meditemini, ut correcte
Abbreviated transcription (Latin):
õmisso c&̧erisq subditis excellere ut in eo uidean ꝗd imitari& sequibeneo perando pos
stitatis uidelic&. sobri&atis humilitatis modestiȩ aliarũq: uirtutũ diuina gratialir¬
ente exemplũ p̃beat ut iuxta apłiuocẽ doctrinã dĩ nr̃ in om̃ib: ornec :
uhete q̃sumstudiũ in psalmoscantando indiuinos libros legendo incanonicas horascus
uesperas & cõpleorũ atq matutina leofficiũ decantando Et inuitate parroet hano surõ sut siadali¬
oscursus uenireponsufficiunt saltẽ missas frequentius audire ftudeaNT & domincisatꝗ alisdici
festis uesperos matutinas & missas frequepare nomꝰ p̃ t̃nittant
Aduosergodictũ essescitote. Miundaminiꝗ fertis uasa dñi : Vbi pontantũ intelligendũ ẽẽ
putetis qđ de calue& patena ubi corpꝰ& sanguis dñi conficit᷑ dictũsit : sedͥ de corporismunditã

Expanded text:
commisso, caeterisque subditis excellere, ut in eo videant quid imitari et sequi bene operando possint, commisso, caeterisque subditis excellere, ut in eo videant quid imitari et sequi bene operando possint, castitatis videlicet, humilitatis, modestiae, aliarumque virtutum, divina gratia largiente, exempluaesumus, studium in psalmos cantando, in divinos libros legendo, in canonicas Horas cusvesperas et completorium, atque matutinale officium decantando. Et invitate parochianos vestros, ut si ad alios cursus venire non sufficiunt, saltem missas frequentius audire studeant, et Dominicis atque aliis diebus festis vesperas, matutinas, et missas frequentare non praetermittant. IV. Ad vos ergo dictum esse scitote: Mundamini, qui fertis vasa Domini . Ubi non tantum intelligendum esse putetis, quod de calice et patena, ubi corpus et sanguis Domini conficitur, dictum sit; sed de corporis munditia,
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ in hac plebedominica ex ercere oport& Nãe inu&eri lege morses &̃ aaron
locũ sũmipontifius tenuert̃. &s filiiquoq aa ron officiũ sacerdotale in scđo gradu sosttas
Aduosenĩ plebiũ ꝑtino cura & sollicitudo. sex uobis pends eoꝵ salus utilitas atq anima¬
dicit᷑ : Et uos ꝗ demangeloꝵ minis teriũ expl&is quando ur̃as plebes instructi sato
docetis: Sed primonecessariũ ẽ ut ipsidiligentimeditatione lit terarũ sacrarũ
dectionẽ discatis quȩ postmodũ alios docere debetis ꝗ nemoq̃ nescitalus in sinuareuala
puldubio & ab officiore moueat᷑ s eccłam quã ten& amittat. Qui algnorantes
legẽ dĩ &iã aliis annuntiare e p̃dicare non possuNt Hoc necalicuiurm eueniat
aterno effectu p̃manemus
Oporta igit᷑ unũ quẽq sacer detẽ uita & morib: eactib: bonis cũ dĩ auxilio populo sibi

Expanded text:
terium in hac plebe Dominica exercere oportet. Nam et in veteri lege Moyses et Aaron terium in hac plebe Dominica exercere oportet. Nam et in veteri lege Moyses et Aaron locum summi pontificis tenuerunt, et filii quoque Aaron officium sacerdotale in secundo gradu sortiti sunt. Ad vos enim plebium pertinet cura et sollicitudo, et ex vobis pendet eorum salus, utilitas, atque animadicitur: et vos quidem angelorum ministerium expletis, quando vestras plebes instruitis atque docetis; sed primo necessarium est, ut ipsi diligenti meditatione litterarum sacrarum lectionem discatis, quam postmodum alios docere debetis: quia nemo, quae nescit, aliis insinuare valet. procul dubio et ab officio removeatur, et ecclesiam, quam tenet amittat. Quia ignorantes laterno affectu praemonemus. II. Oportet igitur unumquemque sacerdotem, vita, et moribus, et actibus bonis, cum Dei auxilio, populo sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Egoriculfus humilis suessionũ ep̃s consideratis parroe chiȩ diuinitꝰ nobis cõmissȩ
necessitatib: atq cõministris nr̃is cõp&enti habitaratione inspirante parit̃ & opitula¬
te dño quȩdã quȩ ad sacer dotũ nr̃oꝵ cõmunionẽ uel uulgaris populieruditionĩ
uintamen fore putaui q̃ dã exhis quȩ simplicium obseruationiconueniup
euoliues e ponsufficius hȩc saltẽ breussimae aꝑtissima manua lit̃ srȩ quentuis
scõmissis uobis plebib salubrẽ uiuendi normã his ammoniciunculis p̃ menstrous ide
Iñ cooperaqde anos periculo minsteruuriuos poteritis ex uere scũsubie cts populis ad eȩ¬
lestis regnigaudia ꝓperare
Vttend trrato q nobiscũsollicitadinẽ gregis dominii ꝑcepistis & in sacer docaliminis¬
terio secundior dinis ec dignitatis locũ possid&is. Et sicut nos lic& immertu apłoꝵ uics
in haescã etcła agere debem. Ita os uos quoq septuaginta duoꝵ discipuloꝵ pobiscũ minis¬

Expanded text:
Ego Riculfus humilis Suessionum episcopus, consideratis paroeciae divinitus nobis commissae necessitatibus, atque comministris nostris competenti habita ratione, inspirante pariter et opitulante Domino, quaedam, quae ad sacerdotum nostrorum commonitionem, vel vulgaris populi eruditionem uum tamen fore putavi, quaedam ex his, quae simplicium observationi conveniunrevolvere non sufficitis, haec saltem brevissima et apertissima manualiter frequentetis, et commissis vobis plebibus salubrem vivendi normam his admonitiunculis praemonstretis. Ita enim, cooperante Domino, et periculo ministerii vestri vos poteritis exuere, et cum subjectis populis ad coelestis regni gaudia properarettendite ergo, quia nobiscum sollicitudinem gregis Dominici percepistis, et in sacerdotali ministerio secundi ordinis et dignitatis locum possidetis. Et sicut nos, licet immeriti, aposin hac ecclesia agere debemus: ita et vos quoque septuaginta duorum discipulorum nobiscum minis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ necessaras causas & adomno acgenitore nr̃o RArolo constitutas domi dimissi fuerint
ue labbate uel abbatissa similit̃ ꝓp̃t pacẽ conseruandã & ꝓpt̃ frugescolligendas &
familiã constringendã & missos recipiendos dimissi fuert᷑: Vt om̃is ep̃s aut abbas et
comes excepta infirmitate uel nr̃a iussione nullã excusationẽ habeat quinad placit᷑i¬
missoꝵ nr̃oꝵ ueniat aut talẽ uicariũ suũ mittat ꝗ in om̃i causa ꝓilloreddererationem

Expanded text:
propter necessarias causas et a domno ac genitore nostro Karolo constitutas domi dimissi fuerunt, propter necessarias causas et a domno ac genitore nostro Karolo constitutas domi dimissi fuerunt, sa similiter propter pacem conservandam, et propter fruges colligendas et familiam constringendam, et missos recipiendos, dimissi fuerunt. 28. Ut omnis episcopus, abbas, et comes, excepta infirmitate vel nmissorum nostrorum veniat, aut talem vicarium suum mittat, qui in omni causa pro illo reddere rationem
Abbreviated transcription (Latin):
faciaNt ubiluseitia uelminꝰ uel negligent̃ factaẽ : ut in illius comitis minis terio ide minis¬
si nr̃ placitũ nontenean ꝗ inaliqđ mis saticũ directꝰ ẽ donec ipsefuerit reuersus : Vt cau¬
saq̃ ad huccorã comite nionsuit & ssꝗse reclamat ꝓpt̃ suã stultitiã a ut contumatiã comit̃ẽ
inde apellare uoluit . iterũ comiti cõmende& ut missinr̃ quelep̃i uel abbate suel comitis¬
sunt̃ quã diu ꝓpesuũ beneficiũ fueriNT mhildealioꝵ coniectũ accipianT Postꝙ uerd indelon¬
gerecesser tunc accipiant scđ m qđ in suatracturia continet᷑. Vassiue ronr̃ et ministe¬
riales ꝗmis sist᷑ ubicũq fuerin conectũ accipiaNt Vtuassi nr̃ & uassi ep̃oꝵ abbatũ ab ha¬
tissarũ & comitũ ꝗan no p̃senti in hoste nonfuert᷑ heribannũ reuuadient. exceptis hisꝗ

Expanded text:
faciant, ubi iustitia vel minus, vel neglegenter facta est. 25. Ut in illius comitis ministerio idem misfaciant, ubi iustitia vel minus, vel neglegenter facta est. 25. Ut in illius comitis ministerio idem missi nostri placitum non teneant qui in aliquod missaticum directus est, donec ipse fuerit reversus; ut causa quae adhuc coram comite non fuit, et is qui se reclamat, propter suam stultitiam aut contumaciam comitem inde appellare noluit iterum comiti commendetsunt, quamdiu prope suum beneficium fuerint, nihil de aliorum coniecto accipiant. Postquam vero inde longe recesserint, tunc accipiant secundum quod in sua tractoria continetur. Vassi vero nostri et ministeriales, qui missi sunt, ubicumque venerint coniectum accipianttissarum et comitum, qui anno praesente in hoste non fuerunt, heribannum rewadient; exceptis his qui
Abbreviated transcription (Latin):
Vt nullus ad palatũ uel in hostẽ ꝑgens uel depalatiouel de hosterediens tributũ qđ tras
Vt nullus ep̃s nec abbas nec comes nec abbatissa centenariũ comits ad uocatũ habeat
Vt uicari ue lcentenari ꝗ fures & latrones uelcela uerit uel defenderi scđm datã sibi
ut ubicũq fueri diligentis sime in ꝗrañ quomodos aluȩ sint & defensȩ & ut comitibde¬
nuntient neullã forestẽ nouit᷑ instituant . & ubi nouit̃ institutas sine nr̃a iussio nem
uenerinT dimittere p̃cipiant: Vt ubicũq ipsimissi aut ep̃s aut abbatẽ a ut quẽ libã que¬
cũq hon ore p̃ ditũ inuenerip̃ ꝗ iu stitiã facere uel noluit uel ꝓhibuit delpsiusreb: Iuuart̃
quã diuin eo lo colifttcias faceredeben : Vt in illius comitisriiisterio ꝗbene iustitasfactas haba
idemmis si nr̃ diutius nonmoreN᷑ neq lluc mulaitudinẽ conuenirefacian sedibuno ras

Expanded text:
t nullus ad palatium vel in hostem pergens, vel de palatio vel de hoste rediens, tributum quod trt nullus episcopus, nec abbas, nec comis, nec abbatissa centenarium comitis advocatum habeat. 20. Ut vicarii et centenarii qui fures et latrones vel celaverint vel defenderint, secundum sibiut ubicumque fuerint diligentissime inquirant, quomodo salvae sint et defensae, et ut comitibus denuntient, ne ullam forestem noviter instituant; et ubi noviter institutas sine nostra iussione invenerint, dimittere praecipiant. 23. Ut ubicumque ipsi missi aut episcopum, aut abbatem, aut alium quemlibet quocumque honore praeditum invenerint, qui iustitiam facere vel noluit, vel prohibuit, de ipsius rebus vivant, quandiu in eo loco iustitias facere debent. 24. Ut in illius comitis ministerio qui bene iustitias factas habet, idem missi diutius non morentur, neque illuc multitudinem convenire faciant; sed ibi moras
Abbreviated transcription (Latin):
licautilitas ñ remaneat: PENIS QUI DEEVRTO ACCUS SATUS EUERIT
prȩsentiã comitis sex dramiat & sire sñ hab& fide iussores doquieũ ad hra¬
mire & inplacitũ adducifaciant & lice at ei primauice ꝑsecramentũ
se scđm legẽ idoneare sipotuerit adsi aliauice duo ueltres eũ de furt
accussauerint liceat ei contraunũ ex his cũ scuto & fuste incãpocontendere
qđ si seruus de furte accus satꝰ fuerit dominꝰe iuspeo emend& aut eũ sacra¬
mento excuss& nisitale furcũ ꝑpetratũ habeat ꝓpt̃ qđ ad supplicium tra¬
didebeat. DEDISPECTŨ LITTERARŨ DOMINI CARU
udiquis litteras nr̃as dispeaerit idẽ tractoriãquȩ ꝓpc̃ missos recipiendo sdi¬
rigit᷑ aut honores quos hab& amittat aut inuno loco ub prȩdiccosmissos
suscipere debuit tãdiu resideat & desuisreb: legationes illucueniente
suscipiat quousq: animo nr̃o satis factũ habeat:

Expanded text:
lica utilitas non remaneat. 27. De his qui lica utilitas non remaneat. 27. De his qui praesentiam comitis se adhramiat. Et si res non habet, fideiussores donet, qui eum adhramire et in placitum adduci faciant. Et liceat ei prima vice per sacramentum se secundum legem idoniare, si potuerit. At si alia vice duo vel tres eum de furto accusaverint, liceat ei contra unum ex his cum scuto et fuste in campo contendere. Quod si servus de furto accusatus fuerit, dominus eius pro eo emendet aut eum sacramento excuset, nisi tale furtum perpetratum habeat, propter quod ad supplicium tradi debeat. 28. De despectu litterarum dominicaruSi quis litteras nostras dispexerit, id est tractoriam quae propter missos recipiendos dirigitur, aud honores quos habet amittat, aud in eo loco ubi praedictos missos suscipere debuit, tamdiu resideat et de suis rebus legationes illuc venientes suscipiat, quousque animo nostro satisfactum habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
rus non mannitur sed ꝑ comitẽ bannint᷑ et si postuna esalteia conutusud¬
monitionẽ aliquis admallũ uenire uoluerit rebuselus inbannũ missi s ue niro
& iusticiam face re cõpellatur :
DEEAIDIS CONERCENDIS
Siquis aliqua necessitate cogente homicidiũ cõmisit cõm inculus ministorio
respes petrata est & cõpositionẽ soluere e faidã ꝑsicra menteũ pacificui
faciat qđ siuna parsei ad hoc consentire noluerit idem aut ille qui hoc honci¬
diũ aut isqui cõpositionẽ susciperedeb& faciat illũ quiei contumasi fuer
ad prȩsentiã nr̃am uenire ut eũ ad tẽ pꝰ qđ nobis placuerit in exiliomit¬
& malusdãnũ inde ñ ad crescat. VBISACRAMENTA LU RANBA SINT¬
IIII Vbiantiquitus consuetudo fuit delibertate sacramentũ abra mire uel lura
lo co ubi mallũ tenere deb&s conftruat᷑ ut ꝓpt̃ calorẽ solis & pluuiã pul¬

Expanded text:
rus, non manniatur, sed per comitem banniatur. Et si post unam et alteram comitis adrus, non manniatur, sed per comitem banniatur. Et si post unam et alteram comitis admonitionem aliquis ad mallum venire noluerit, rebus eius in bannum missis, venire et iustitiam facere conpellatur. 13. De faidis cohercendis. Si quis aliqua necessitate cogente homicidium commisit, comes in cuius ministerio res perpetrata est, et conpositionem solvere, et faidam per sacramentum pacificari faciat. Quod si una pars ei ad hoc consentire noluerit, id est aut ille qui homicidium conmisit, aut is qui conpositionem suscipere debet, faciat illum qui ei contumax fuerit ad praesentiam nostram venire, ut eum ad tempus quod nobis placuerit in exilium maius damnum inde non adcrescat. 14. Ubi sacramenta iuranda sint. Ubi antiquitus consuetudo fuit de libmus a comite in loco ubi mallum tenere debet, constituatur, ut propter calorem solis et pluviam pub
Abbreviated transcription (Latin):
alteritradident isꝗ eã sus ceperit tributũ qđ indesoluebat᷑ om̃ modo ad partẽ nr̃am ꝑsouat.
usi fortetalẽ firmiatẽ departe dominicahabeat ꝑ quã ipsuntributũ sibiꝑ donatũ pos sitosten¬
dere DEBENEFICIIS DESTRUCTIS
Quicũq suũ beneficũocasionepprũ de sertũ iibuent Q lnitraonũ postq cia conite iel
missonrõ uotũ factũfuerit illũ emendatũ non ubuerit isũ beneficiũ amatat : DETER RICVVRR

Expanded text:
alteri tradiderit, is qui eam susceperit, tributum quod inde solvebatur, omni modo ad partem nostram persolvat; alteri tradiderit, is qui eam susceperit, tributum quod inde solvebatur, omni modo ad partem nostram persolvat; nisi forte talem firmitatem de parte dominica habeat, per quam ipsum tributum sibi perdonatum possit ostendere. 36. De beneficiis destructis. Quicumque suum beneficium occasione proprii desertum habuerit, et intra annum postquam ei a comite vel misso nostro notu
Abbreviated transcription (Latin):
De falsa moneta : iubemꝰutꝗeã ꝑcussisse cõꝑbat fuerit : manꝰei amputet᷑ : & ꝗhoc con¬
NICOSINE IVSSIONEILLIUS REDDITO
diderit : aliud tantũ pobis desua ꝓpri&ate cũ sua lege cõponat & ꝗcũq illud scien¬
ter ꝓmalũ ingeniũ ad ꝗrere tẽptauerit ꝓ infideleteneat᷑ qr sacramentũ fideli
Si ꝗs puerũ inuitis parentib: totonderit aut puellã uel auerit : legẽ suã intriplo
cõponat aut ipsipuero uel puellȩ silã suȩ potestatis st̃. aut illi in cuius potestate
fuerint Illi uero potestate habean capitis sui ut intali habitu ꝑ maneant qualise
Simancipia dominos suosfugerint in alienã potestatẽ : ut ꝓpt̃ hoc nullũ p̃miũ accipiat
ille incui potestate fuerinT inuenta ꝓeo qđ ea uel reddiderit uel foraseie cerit. & noso¬
lũ hoc sed &iã siea necredderenec foras eicere uoluerit & legitomo domino ea conra¬
dixent & illa in postea effugerin scđm legẽ ea soluere cogant᷑: DeT EX QAIUIEΥTaIA¬

Expanded text:
De falsa moneta iubemus, qui eam percussisse conprobatus fuerit, manus ei amputetur. Et qui hoc connico sine iussione illius reddito.diderit, aliud tantum nobis de suo proprio cum sua lege conponat. Et quicumque illud scienter per malum ingenium adquirere temptaverit, Si quis puerum, invitis parentibus, totonderit, aut puellam velaverit, legem suam in triplo conponat, aut ipsi puero vel puellae, si iam suae potestatis sunt, aut illi in cuius potestate fuerint. Illi vero potestatem habeant capitis sui, ut in tali habitu permaneant qualis Si mancipia dominos suos fugerint in alienam potestatem, ut propter hoc nullum praemium accipiat ille in cuius potestate fuerint inventa, pro eo quod ea vel reddiderit vel foras eiecerit. Et non solum hoc, sed etiam si ea nec reddere nec foras eicere voluerit, et legitimo domino ea contradixerit, et illa inde postea effugerint, secundum legem ea solvere cogatur. 2. De
Abbreviated transcription (Latin):
caueap ne qđ absit aut graciaalicuꝰ aut honori s aut timoris siue oducausa illud
qđ a geredebepomittass e summopere studean ut hoc qđ ipse efficere nonpossunt
nobis notũ facian & omnimodisp̃uidean ut ꝑsingula capitula tã uerbis quã scriptis
de om̃ib quȩ illicꝑegernT nobis rationẽ reddereualeaNͭ Deplacitissi ꝗdem quos li¬
ler homines obseruare deben constitutio genitoris nr̃ipenitꝰ obseruanda atqte¬
nendaẽ ut uidelice In annotriasolũ modo grneralia placita obserueNt & nullus
eo s amplius placita obseruare cõpellat nisi forte ꝗlib& aut accusatꝰ fuerit aut
uontotũ scđ mn legẽ cõponere cogat᷑ sediuxta qđ possibi leiuisumfuerit᷑ is uero ꝗtantũ mala¬

Expanded text:
caveant, ne, quod absit, aut gratia alicuius, aut honoris aut timoris sive odii causa, illud quod agere debent omittant. Et summopere studeant, ut hoc quod per se efficere non possunt, nobis notum faciant. Et omnimodis praevideant, ut per singula capitula, tam verbis quam scriptis, de omnibus quae illic peregerint, nobis rationem reddere valeant. 14. De placitis siquidem quos liberi homines observare debent, constitutio genitoris nostri penitus observanda atque tenenda est, ut videlicet in anno tria solummodo generalia placita observent, et nullus eos amplius placita observare compellat; nisi forte quilibet aut accusatus fuerit, aut non totum secundum legem componere cogatur, sed iuxta quod possibile visum fuerit