comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dei ut auĩt rñso sapientissimũ iudica¬
tum socratem Inde alios non sipiam s amore
ac scudiũ sapiene ꝓfessos si a socrate inçipĩa
cͣuiꝰ in pͥmus sanetum et uenrerabile consiliũ
hẽmꝰ a deo insi ut nobis bñ faciat nichil pestulare
Ille em̃ quid nolis expediat solus nouit nos
autem crai futurorumq nescii aduersus ꝓpͥam
salutem ineptis et in opoitums p̃cibus sepissi
sapientiꝰ nchil tutia nchil utiluit̾ nichil
yiraria obẜinatõne demẽtius Insistat qͥs qr
secum reputare quotiens optau̾it nocitura
quoniens eptatum uetorum exitum biempa¬
modum execratus sit intelliget᷑ Illi ui nr̃a¬
qr desideria melut᷑ comitti qui nec p̃cerit
net uenturit᷑ sallĩtur demq cui ome enu
lium p̃tes ꝓ opibus petentiaq sudint
quibut ꝯm̃cta semp liudia ꝙͣ multos obiri¬
nent emlare non attinet Quid de uro¬
nbus ac liberis dicam inter optabilia
ꝙ p̃cipuũ socum tenet apud ammos mor¬

Expanded text:
dei, ut aiunt, responso sapientissimum iudicatum Socratem subiciam; inde alios, non sapientiam, sed amorem ac studium sapientie professos. 2 Sed a Socrate incipiam. Cuius in primis sanctum et venerabile consilium habemus: a Deo, nisi ut nobis benefaciat, nichil postulare. Ille enim quid nobis expediat solus novit; nos autem ceci futurorumque nescii adversus propriam salutem ineptis et importunis precibus sepissimsapientius, nichil tutius, nichil utilius, nichil contraria observatione dementius. 4 Insistat quisque secum reputare quotiens optaverit nocitura, quotiens optatum votorum exitum brevi postmodum execratus sit: intelliget Illi uni nos nostraque desideria melius committi qui nec preteritis nec venturis fallitur, denique cui omne evum talium preces pro opibus potentiaque funduntur; quibus coniuncta semper invidia quam multos obtriverit enumerare non attinet. 6 Quid de uxoribus ac liberis dicam? inter optabilia quam precipuum locum teneant apud animos mor
Abbreviated transcription (Latin):
eidenti ⁊ magn̾a utilitate bella susciꝑe
Ego eod crebro auditũ memorant uoiõ
omibus si In magno p̃ptir constitutrs
Imperio memorandium difficilius pͥnci¬
pem cuntatit᷑ a p̃mo in dm̃ ordinem

Expanded text:
evidenti et magna utilitate bella suscipere. evidenti et magna utilitate bella suscipere. 3 Ex eodem crebro “auditum” memorant verbum omnibus, sed in magno presertim constitutis imperio, memorandum: «Difficilius principem civitatis a primo in secundum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
sit homniues ꝓsꝑeris successib clatos ati
iuirattabiles ⁊ õms ac doct̾ue freme᷑
subigendos ducendos q uelut in girum
ĩ exꝑientiam hñanorũ casuũ ⁊ fortune
uolubilis ut agnestant quibus suꝑibũt
ꝙͣ fragilia ꝙͣq caduca sint
domitore externo citͣ om̃em adu̾sirat
exꝑientiam ꝑꝑetus uictoruis Insolẽtẽ
añ infrenauit atq ꝯpescitt qui ĩ cam
qua dixerim ꝯsideratonẽ scipm uemit
ut fortime libidinentꝭ insidias añyͣ pu-
taretur agnostit ⁊ quo plus ab ea rece-¬
piss eo miꝰ moribut fidendum suis par¬
cuisq irtemptandos casus Intelligẽt
ꝙ de iulio cesare luctum est qui licet
uellandi semꝑ cuxidissimꝰ fuiss usq a¬
deo ut nẽ ex destinato tm̃ s ex occasioe
⁊ sepe horridis tempestatibut᷑ qñ ne dũ
castra moturus s nec iter Ingressurut̾
extrenco tamen etatis ad certamir ob hͦ
unũ paululum morosiot ac liberatõr esse
cepit nee uoluptate s aut nccĩtate aut

Expanded text:
sic homines” prosperis successibus elatos atque intractabiles “rationis ac doctrine” frenis subigendos ducendosque velut “in girum” in experientiam humanorum casuum et fortune volubilis, ut agnoscant quibus superbiunt quam fragilia quamque caduca sint. domitore externo, citra omnem adversitatis experientiam, perpetuis victoriis insolentem animum frenavit atque compescuit! qui in eam quut fortune blandientis insidias antequam pateretur agnosceret et quo plus ab ea recepisset, eo minus moribus fidendum suis parciusque retentandos casus intelligeret! 2 Quod de Iulio Cesare lectum est: qui licet bellandi semper cupidissimus fuisset usqueadeo, ut «non ex destinato tantum, sed ex occasione» et sepe horridis tempestatibus, quando nedum castra moturus, sed nec iter ingressurus extremo tamen etatis ad certamen ob hoc unum paululum morosior ac libratior esse cepit, nec voluptate, sed aut necessitate aut
Abbreviated transcription (Latin):
meturentq ideo suorũ de se cunã Iuditia
quorum emuilatõnem usq uel in cladem
pertulit ex ip̃a fuga nũtiũ ꝑ re inst̾rut¬
tum añꝙͣ ca sus fanta p̃currẽt in patrĩã¬
senatu quo in statu eorum atz hostĩ
res añ pugnã fuerãt exposuit ⁊ ad recit
hec cum ita sint dubitat tñ bambal in¬
iussu nr̃o fortutia plii temptare Ea ꝑti¬
net condĩto ꝓponebatur ut uerismmuliter
ad petres esset inclinatura uictoria Itaq
conclamatũ est ab oñ parte consilii ne¬
mimi dubiũqm̃ pugnandum foret seq̃¬

Expanded text:
Metuensque ideo suorum de se civium iudicia, Metuensque ideo suorum de se civium iudicia, quorum emulationem usque vel in cladem pertulit, ex ipsa fuga nuntium pro re instructum, antequam casus fama psenatu quo in statu eorum atque hostium res ante pugnam fuerant exposuit et adiecit: «Hec cum ita sint, dubitat tamen Hanibal iniussu vestro fortunam prelii tentare». 2 Ea partium conditio proponebatur ut verisimiliter ad Penos esset inclinatura victoria. Itaque conclamatum est ab omni parte consilii nemini dubium quin pugnandum foret: seq
Abbreviated transcription (Latin):
secrat ut opus Incextũ sũnus scudiis acce¬
lerent Paretur ip̃e post tempus sus,
leganis titulo digredr s mõ morbum
nio sotiorũ cũttõnem simulãs ac uelut
sine hñs ml agi posset expectãs tempꝰ
de iudustria trahebat a rebrestente in¬
terim operis fama legati lacedomomioꝵ
achenas redeunt At chemistocles ma-¬
tos capere ⁊ loco pignoris ẜuare Quo
ipse cutior apud sparthanos foret ad
quoe x̃cisis morulis ꝑuenrens ad nõta
contõne patrĩa suam menib c̾cundata
Iam ⁊ armis ⁊ propugnaculis cõmul¬
nta docet si quas eius rõsilii penas
daret legatos eorum eadem rassuros
Post ħ acritꝰ increpuit illorũ ignamã¬
q insolẽtiam qui dẽ uitinorũ imbetillita¬
re pocius ꝙͣ de ꝓp̾a uirtute cõfiderent
Ita castigatꝭ ⁊ uene lumphatis enulit
athenas redũt
Aibal cum se forte rebus om̃ibus
supiorem trẽderet ducibus nr̃it᷑¬
congressus ac nauali plio fusus erat¬

Expanded text:
secrat ut opus inceptum summis studiis accesecrat ut opus inceptum summis studiis accelerent. Paretur. Ipse post tempus sub legationis titulo digreditur, sed modo morbum, modo sotiorum cunctationem simulans ac velut sine eis nil agi posset expectans, tempus de industria trahebat. 4 Crebrescente interim operis fama, legati Lacedemoniorum Athenas redeunt, ac Themistocles magtos capere et loco pignoris servare, quo ipse tutior apud Sparthanos foret. 5 Ad quos precisis morulis perveniens, advocata contione, patriam suam menibus circumdatam iamque et armis et propugnaculis communitam docet; siquas eius consilii penas daret, legatos eorum eadem passuros. Post hec acriter increpuit illorum ignaviam insolentiamque, qui de vicinorum imbecillitate potius quam de propria virtute confiderent. Ita castigatis et pene triumphatis emulis Athenas rediit. 23 1 Hanibal cum se forte rebus omnibus superiorem crederet, ducibus nostricongressus ac navali prelio fusus erat
Abbreviated transcription (Latin):
dem ut quidani memio¬
rant ulixis fignentũ s Incentõ
longe alia qm̃ solon ut smne capins̃
sui ꝑ iculo rei p. consulẽt ulixet᷑ uͦ
ut milicĩã subd̾ fugẽt ⁊ regnaret ai
itate uiue̾t dciose cũ parentib cum
uxore cum filio simuilait a mẽtiam
licet ut ait Cirero. apĩ huiuum opti¬
mũ autoꝵ talis de ulixe suspitio nul¬
la fit
Empus est duce solertissmmes
dũces quos suxͣ. pollicitus sum
in mediũ ꝓferre chebuste dies afflictus
athemuensiũ fortums non armis mõ si
argutꝭ se cõsiliis opem tulit parãtib
ꝑstratos impetu ꝑsarum niuros ubis
actollẽ ⁊ ꝑlustulun insuꝑ telluris
amplecti legato a la cedemoue missa
denũtiat ab incepto desisterent Wensit
themistodes uicine uerbis Inuidiã ⁊ qd
in earũ rerũ statu tot fuciꝰ uisum est
Respondit uenturos as athems qui in cõslio
spartharum de hoc pñtes agerent Ita
remissis domũ legatis Athemẽ es ob¬

Expanded text:
dem, ut quidam memodem, ut quidam memorant, Ulixis figmentum, sed intentio longe alia: quoniam Solon ut sine capitis sui periculo reipublice consuleret, Ulixes vero ut «militiam subterfugeret et regnaret atque Ithace viveret otiose cum parentibus cum uxore cum filio», simulavit amentiam; licet, ut ait Cicero, «apud Homerum, optimum auctorum, talis de Ulixe suspitio nulla sit». 1 Tempus est duos solertissimos duces quos supra pollicitus sum in medium proferre. Themistocles afflictis Atheniensium fortunis non armis modo sed argutis sepe consiliis opem tulit. Parantibus prostratos impetu Persarum muros urbis attollere et plusculum insuper telluris amplecti, legatio a Lacedemone missa denuntiat ab incepto desisterent. 2 Sensit Themistocles vicine urbis invidiam et, quod in eo rerum statu tutius visum est, respondit venturos ab Athenis qui in consilio Sparthanorum de hoc presentes agerent. 3 Ita remissis domum legatis Athenienses ob
Abbreviated transcription (Latin):
fessienũ ⁊ solonis admoneor huiꝰ
Illud callidum faccũ ac memorabile
refertur Cum inter achemẽses ac me-¬
garenses de diño solannẽ graussimis
p̃liis sexe certatũ esset actritꝭ ultro atro
uiribus capitale carñe achenis esse
cexat bellũ Amplius ob eam cam suade̾
metirens aut ne uetitus sermo sibi aut
imꝑatum silẽtiu patrie noceret repentinũ
tandem simuilat furorem dñs fñsq om̃ibus
ad id quod animo conceperat nura aite ꝯpo¬
sitis hĩtu quĩetiam corporis suuillimꝰ amẽti
sese nõ pubcĩ ꝓripit impune quidlibet
ausurꝰ Illic conuẽtus ingens ꝓpli factus
est quibusdam p̃stine sapiente uenatõne
casũ uiri imẜantibus quibusda actomic
nouitate rei oñbus finẽ expectãtibus
At ille concinãtis in morem aliꝙͣto altiꝰ
astendens non usitato quid̃ or̃onis genẽ
le quid de simulatone dẽ tegeret s
ꝓmeditatꝭ carmũbus suade̾ quod per
letes nõ licebat ag gressus ades cũctor
menit ammos ut in dc̃o raptun bello ex

Expanded text:
fessionum et Solonis admoneor. Huius illud callidum factum ac memorabile refertur. Cum inter Athenienses ac Megarenses de dominio Salamine gravissimis preliis sepe certatum esset, attritis ultro citroque viribus, capitale crimen Athenis esse ceperat bellum amplius ob eam causam suadmetuens ne aut vetitus sermo sibi aut imperatum silentium patrie noceret. Repentinum tandem simulat furorem, dictis factisque omnibus ad id quod animo conceperat mira arte compositis, habitu quin etiam corporis simillimus amenti, se se in publicum proripit impune quidlibet ausurus. 3 Illic conventus ingens populi factus est, quibusdam pristine sapientie veneratione casum viri miserantibus, quibusdam attonitis novitate rei, omnibus finem expectantibus. At ille contionantis in morem aliquanto altius ascendens, non usitato quidem orationis genere, nequid de simulatione detegeret, sed premeditatis carminibus suadere quod per leges non licebat aggressus, adeo cunctorum movit animos, ut indicto raptim bello ex
Abbreviated transcription (Latin):
to id age̾ ut essent quorũ ad exemplar
⁊ ip̃ius e⁊ successon sormarent᷑ mores at
ad quorum ueluti pñtem regulam insti¬
undiai llam hauõ dubre uirorũ illustrũ
memorĩa Ihiis p̃cpur modis alitur et
poroulos desiderio illorũ aut similiũ ate¬
dit ⁊ gnosis pectorib ualidissimũ calcar
adugit ip̃i quidẽ uirtuti constat nullum
est paricõsilio ut ⁊ bñ mi̾tꝭ suũ redde̾t
⁊ aĩos spectãtiũ spe ac cupiditate silim p̃¬
iorũ ad mutatõnem uirtut Iuduce̾t hĩs
actib unam eiusdem̃ dccem addendã puto
qui int̾ierat ingressus strabonem
audiuit in adulatõnei sui cathonis inflex¬
ibilẽ duritie accusantẽ respondit cesar
Qousquis pñtem cuutatis statum cõmu¬
tari nõ uult ⁊ cuus ⁊ uir uonus est Ita
pant ⁊ gm̃ibus uerbis alienã famã ac
fortunã ꝓpͬam respexit dum simul et e¬
gregium uirũ excusait ⁊ uelut a liud
xc̃idunt ⁊ insanis interdum uerba

Expanded text:
to id agere ut essent quorum ad “exemplar” to id agere ut essent quorum ad “exemplar” et ipsius et successorum formarentur mores atque ad quorum veluti presentem regulam instiundique. Nam hauddubie virorum illustrium memoria, que hiis precipue modis alitur, et populos desiderio illorum aut similium accendit et generosis pectoribus validissimum calcar adigit. Ipsi quidem virtuti constat nullum est pari consilio, ut et benemeritis suum redderet et animos spectantium spe ac cupiditate similium premiorum ad imitationem virtutis induceret. 4 Hiis actibus unam eiusdem vocem addendam puto. qui Utice interierat ingressus, Strabonem audiit in adulationem sui Catonis inflexibilem duritiem accusantem. Respondit Cesar: «Quisquis presentem civitatis statum commutari non vult, et civis et vir bonus est». 5 Ita paucis et gravibus verbis alienam famam ac fortunam propriam respexit, dum simul et egregium virum excusavit et velut aliud a 1 Excidunt et insanis interdum verba
Abbreviated transcription (Latin):
aude agnoiimꝰ Idem Iuuemili etate añ ulli
magꝭ Imperiũ poperẽ uxori .l. sille dic¬
tatorum nepti repũdiũ misenat pp̃ suspitõ¬
nem adulterii cũ p. claudio admissi qui
ad eam inter publicas carimonias habitu
fẽmeo subrepsisse fereba᷑ euiꝰ rei sup me-¬
minimꝰ Erat q tã uiolenta suspitio ut se¬
natus os id quõnẽ de pollutꝭ satris adu̾ra
adulterum decerne̾t In quã uocatꝰ ad In¬
diciu Cesaei mr̃e ac sorore sine hesitatõe
cestantibus certi mł se scire ait Introgatꝰ
q cur ergo coniugem repudiasset Rñdit
hiis uerbis qm̃ ireos tam suspitõnr ꝙͣc̾imẽ
Iudico care oporte
llum augusti cesaris more ꝓbo quod
glificandis ducibus anti quit qͥ rõnũ
Imperur auxissent exactissimã diligẽtia
Imxedit opera cuiꝰcũi ad integins ac o¬
culos dedicatꝭ oim statiur᷑ lumphali hĩtu
in porticib fori sui factũ placet nec mus
nõ Si quidẽ edicto p̃fatus est eo se ꝓpoi¬

Expanded text:
us. 5 Idem iuvenili etate ante ullum maius imperium Pompeie uxori, Lucii Sille dictatoris nepti, repudium miserat propter suspitionem adulterii cum Publio Clodio admissi, qui ad eam inter publicas ceremonias habitu femineo surrepsisse ferebatur. Cuius rei supra meminimus. 6 Eratque tam violenta suspitio ut senatus ob id questionem de pollutis sacris adversus adulterum decerneret. In qua vocatus ad iudicium Cesar, matre ac sorore sine hesitatione testantibus, certi nichil se scire ait. “Interrogatus” que “cur” ergo coniugem “repudiasset”, respondit hiis verbis: «Quoniam meos tam suspitione quam crimine iudico carere oportere». 34 1 Illum Augusti Cesaris morem probo, quod glorificandis ducibus antiquis qui romanum imperium auxissent, exactissimam diligentiam impendit, «opera cuiusque» redintegrans ac «titulos, dedicatis omnium statuis triumphali habitu in porticibus fori sui». 2 Factum placet, nec minus ratio: siquidem edicto prefatus est, eo se proposi
Abbreviated transcription (Latin):
magis uolumꝰ legi posset luxꝰ lrãs dñi
Iubẽt cũ ubis iĩcui petent cõerens
petiuãm m̃auit Interrecto tempore
cũ rõnẽ redde̾t negabat. Castrucius
Inssũ suo traditã petiũa lupurͤ lrã
manu e ins scriptam ꝓferebat Cast cuit
illã relegens suã quidem nõ negare
s omĩa adu̾sus illius smam Inter p̃tari
⁊ cum ad fiue ꝑuenisset sue ulla he¬
sitatr̃ue nolum ꝰ legit ⁊ non uplumꝰ
Intelligit iocũ lupus ⁊ subrident᷑
si lui
i qui erit forsitan qui magnan
spem materie felitõris ex tituli
alcius expectabat errore susceptũ in li¬
mine linquẽs In uestibulo ⁊ebus Integ̃s
abeat quod apud me q̃rebat a pu alios
rapturut ac cui exempłorum illustriũ
p̃fertilem uetustatem scͣtari ꝓpositũ est
multꝭ hic diffusa uoliũbus coaceruãtẽ
Romana
Cipienẽ affritanũ hac smuliuduẽ

Expanded text:
ras domini iubentis cum verbis nuntii petentis conferens, pecuniam numeravit. 4 Interiecto tempore cum rationem redderet, negabat Castrucius iussu suo traditam pecuniam; Lupus literam manu eius scriptam proferebat; Castrucius illam relegens, suam quidem non negare, sed omnia adversus illius sententiam interpretari, et cum ad finem pervenisset, sine ulla hesitatione nolumus legit et non volumus. Intellexit iocum Lupus et subridens siluit. Siquis erit forsitan qui magnam spem materie felicioris ex tituli altius expectabat, errorem susceptum in limine linquens in vestibulo rebus integris abeat, quod apud me querebat apud alios reperturus. 2 At cui exemplorum illustrium prefertilem vetustatem scrutari propositum est, multis hec diffusa voluminibus coacervantem Romana 1 Scipionem African
Abbreviated transcription (Latin):
amnio atq orulis intentis octũ solis aꝑiens
locum ubi caput status pͥmis radus uin¬
b̾ram Iacẽt diligent̾ ãnctatũ ꝯsigͣmt
illic postea clam ⁊ ex cõmͦ suffodiens
suũ iupũ noce nomme de suo locuple¬
tatum nosset cogitant̾ non paruã ab eo
petiũa ꝑ ludum exige̾ submisit qui ad
eum tunc absentem ꝑgeret ⁊ dñ uerbis
periuam flagitaret scent In dubio dis¬
pensator lr̃as castruci non uident̾ ꝙͣmis d
uarietate negotorũ quod In illo uno ueri¬
similimũ erat emissũ diceretur statuit

Expanded text:
is ortum solis operiens, locum ubi caput statue primis radiis umbram iaceret diligenter annotatum consignavit. Illic postea clam et ex commodo suffodiens suum, Lupum nomine, de suo locupletatum nosset, cogitans non parvam ab eo pecuniam per ludum exigere, submisit qui ad eum tunc absentem pergeret et domini verbis pecuniam flagitaret. 2 Stetit in dubio dispensator literas Castrucii non videns, quamvis id varietate negotiorum — quod in illo viro verisimillimum erat — omissum diceretur. S
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq satis callidum si mo
uerum quod non multis retͦsclit̾
contigisse iuidam memerãt E rat
insicilia ut auĩt ingens itatua que
nr loco notissimo ab extrema homi
memoria intactat ꝑmaẜat In qua
lrit uetustissimis in sculptum ei at
halendat marat habebo rapud au¬
dam crede̾ Aln undum uerbono senu¬

Expanded text:
llud quoque satis callidum, si modo verum, quod non multis retro seculis contigisse quidam memorant. Erat in Sicilia, ut aiunt, ingens statua, que in loco notissimo ab extrema hominum memoria intacta permanserat; in qua literis vetustissimis insculptum erat: ‘Kalendas Maias habebo caput auidam credidere. Alii nudum verbo
Abbreviated transcription (Latin):
priore iustitati ne soccatus in secundo
mifericordit secum egis Sit alieqͥ
meatis xnulam adeiturꝰ in solatiu
nectati henoris remansie inuita
Mlexandar mardo responsis nso
pͥmũ extra muros uibis uueta
morti tradere obaue forte asinarnm
occidi pceperat᷑ Ille qͣ ꝙͣ̃ subito asciatut
malo nen usa ades obterpuit qm̃ in
uerba prumret. Et oio inqui Rer̾me
nix saltem gause iuseium mittas ade tar¬
earre dic michi pͥusꝙ moriar quid dui¬
equidem s sers tua lns teleasibus ob¬

Expanded text:
satiatus, in secundo misericorditer secum egit. Sic alioquin mortis periculum aditurus in solatium negati honoris remansit in vita. 27 1 Alexander Macedo responsis iussus primum extra muros urbis inventum morti tradere, obvium forte asinarium occidi preceperat. Ille, quanquam subito consternatus malo, non usqueadeo tamen obtorpuit quin in verba prorumperet: ‘Et oro’ inquit, ‘rex, ne me saltem cause inscium mittas ad Tartara; dic michi priusquam moriar quid digequidem, sed fors tua hiis te casibus ob
Abbreviated transcription (Latin):
nutare cõsiliũ copat ⁊ ad se renecare
uelle quod dederat In alio igr quodam
libro de reqͣpĩa sermenrẽ hñs addidit
plemꝰ sibi de eo dispuratum In libris¬
qui theodectis dicentur Iea paucissims
uerbis ⁊ amii gleriam ⁊ liberalitatem
ꝓpriam milla maior esse potera subne¬
tin ap id direrte ipse uideru s ꝓ fette
casside
Trunt achenis ꝙdam accusatu¬
apud ipłm de capitali inme
cnnse publite etiosum mellugeret
mretuentem sibi ꝙ res graus ac ꝑicu¬
losa sub infestit᷑ indicibus uerteretiir
lꝰcemodi censilui cexisse Ei quidẽ
rerẽte in petitõnem honoris desten¬
disse ⁊ ubi misencordiam petiturus
untaba᷑ supmũ in einitate dictintat
gradum postulasse non spe aut aqua
obturendi quod roscebat quippe qui ex¬
ma q̃q formidaret frut esset insi se
adusuc᷑ enm aceptus popularis feruor
absuẽt net aliter euemt sibule em

Expanded text:
consilium ceperat et ad se revocare velle quod dederat. In alio igitur quodam libro de re quapiam sermonem habens, addidit plenius sibi de eo disputatum in librisqui Theodectis dicerentur. Ita paucissimis verbis et amici gloriam et liberalitatem propriam, qua nulla maior esse poterat, subvertit. Quam id recte ipse viderit, sed profecto calliderunt Athenis quendam accusatuapud populum de capitali crimine, cum se publice odiosum intelligeret, metuentem sibi, quod res gravis ac periculosa sub infestis iudicibus verteretur, huiuscemodi consilium cepisse: siquidem repente in petitionem honoris descendisse et, ubi misericordiam petiturus putabatur, supremum in civitate dignitatis gradum postulasse; non spe aliqua obtinendi quod poscebat, quippe qui extrema quoque formidaret, sed ut esset ubi se adversus eum conceptus popularis fervor absumeret. 2 Nec aliter evenit: sibilo enim
Abbreviated transcription (Latin):
iiramrete religione certum desẽre
ioactus xst Moderna
llud quoq satis callidumi si mo
uerum qued non multis retꝰ scħit̾
contigisse quidam memerãt. E rat
uisicilia ut auĩt ingers statua qͣ ue
ny loco notissimo ab extrema hẽmi
memoria intactat ꝑmãẜat In qua
lrit᷑ uetustissimis insculxtim erat

Expanded text:
erere coactus est. 29 Moderna Illud quoque satis callidum, si modo sit verum, quod non multis retro seculis contigisse quidam memorant. Erat in Sicilia, ut aiunt, ingens statua, que in loco notissimo ab extrema hominum memoria intacta permanserat; in qua literis vetustissimis insculpt
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e sateris scdm coneratent ꝯditõnem
alterisime altero non pocest Edciũ ii r
additcito nulla mora est quonuꝰ peciũ¬
ans cõmunem ambo sumatis
ilet hũ aristitilis sc̃m int̾serere
as aluis ꝙͥuis alie loco pesuum Thre¬
docti discipulo quosdam artie oratorre

Expanded text:
ipse fateris, secundum contractus conditionem alteri sine altero non potest; sotium igitur adducito: nulla mora est quominus pecuniam comunem ambo sumatis». 25 1 Libet hic Aristotilis factum interserere, ab aliis quamvis alio loco positum. Theodecti discipulo q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃claris cõrectoribus p̃usa sunit reserama ce¬
saribus incipiens quibus nichil ocurrit
aut in brbe aut quia in orbe sublumꝰ In hac
quoq canta rerum altitudie qr de longĩque
ceruẽti sup̃mꝰ om̃ pͥmũ michi uertex ostendr

Expanded text:
preclaris coniectoribus previsa sint referam, a Cepreclaris coniectoribus previsa sint referam, a Cesaribus incipiens, quibus nichil occurrit aut in urbe aut in orbe sublimius. In hac quoque tanta rerum altitudine quia de longinquo cernenti supremus omnium primum michi vertex ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
reddito rursu ebdormisce̾t et quos labor
at mretus exercuerant securus corpor op¬
am quĩ aliud añ oculos habebat ille
xir optimꝰ a senatu indicatus Nasira
tertio bello pĩco dum a snña Cathois cen¬
sorii qui uir om̃i saprẽtissinꝰ haberat᷑ ac̾ri¬
me ꝯstanterq dissensit et illo censẽte mexo¬
rabł delendum esse Carthagiñe adu̾satus
est non quod urbem infestissimã parcuis
edisset s quod patam dilueres cuiꝰ mores
pudeie se dicebat h luxurã habituros a¬
nioto enmlẽ urbis stimulo atq ut̾ eius tunt
consiliũ ualuisset longioris forsitan eu Rõna
felicitas fuisset nec hostili urbe ferro flamiint¬
q cõsimipta yx̃a tam bren post tempore non
armis si uiciis ꝓpeblentibus corruissẽt Pace
bellorum głiam inqͥnãte atq orbem domitũ
uindicãte luxuria Et hoc quidẽ de modera¬
tore terrarũ ac pͥnape natõnũ ppło Alũt q̃
de illustribus eius populi uiris ab aliis itdẽ

Expanded text:
reddito rursum obdormiscerent et quos labor reddito rursum obdormiscerent et quos labor ac metus exercuerant securus torpor opIam quid aliud ante oculos habebat ille «vir optimus a senatu iudicatus», Nasica, tertio bello punico, dum a sententia Catonis Censorii, qui vir omnium sapientissimus habebatur, acerrime constanterque dissensit et illo censente inexorabiliter delendam esse Carthaginem adversatus est, non quod urbem infestissimam parcius odisset, sed quod patriam diligeret, cuius mores previdere se dicebat in luxuriam abituros amoto emule urbis stimulo? 2 Atque utinam eius tunc consilium valuisset! Longioris evi forsitan romana felicitas fuisset, nec hostili urbe ferro flammisque consumpta, ipsa tam brevi post tempore non armis sed vitiis propellentibus corruisset, pace bellorum gloriam inquinante atque orbem domitum vindicante luxuria. 3 Et hoc quidem de moderatore terrarum ac principe nationum populo. Nunc que de illustribus eius populi viris ab aliis itidem
Abbreviated transcription (Latin):
Baltõribus Incepiam quid em̃ ꝓpło¬
romano interris alcus fuit huiꝰ
euentus ab illust̾b uiris multo
añ ꝓnisus est dippiꝰ clanduus ⁊̃
om̃i sermone negosiũ rõnorũ ocio p̃ferre soli¬
tus fert᷑ at qͥ nemo tã demens est qͥ ocñ dul¬
cedmẽ iregotoꝵ curis si Iacultasͤ securitas̾q
cũ ocio ꝯtingit non p̃ferẽdam censeat s in
anteriora ꝓspiciens uir cantissimꝰ uidebat
illud quod exitus approbauit rõnam uirtutẽ
negotiis ali otio segnitieq marcesceꝰ
quidem quod hic gu̾ali quad̃ ad moni¬
tõe atq indefunte censuerat Qũĩtꝰ
metellus rebus ipsis applicuit bello em̃ punico
scdõ pulso tandẽ ex ytalia hambale ac
ubarta Cartagiẽ cimit gaudio exultantih
Ignorare se asẜens in ea uictoria letabilior
on forundabilior esset rei pu ͤ Sicut en
hanibal alpas ingenti screpitu tusgressus io¬
cussa ytalia dormitatem ppłm rõnẽ excitassi
Era uerendum ne illo dugresso silerõq pauc

Expanded text:
altioribus incipiam. Quid enim populromano in terris altius fuit? Huius eventus ab illustribus viris multo ante provisus est. Appius Claudius in omni sermone negotium Romanorum otio preferre solitus fertur. 2 Atqui nemo tam demens est qui otii dulcedinem negotiorum curis, si facultas securitasque cum otio contingat, non preferendam censeat. Sed in anteriora prospiciens vir cautissimus videbat id quod exitus approbavit: romanam virtutem negotiis ali, otio segnitieque marcescere. 1 Equidem quod hic generali quadam admonitione atque indefinite censuerat, Quintus Metellus rebus ipsis applicuit. Bello enim punico secundo, pulso tandem ex Italia Hanibale ac subacta Carthagine, cunctis gaudio exultantibus ia usus est: ignorare se asserens an ea victoria letabilior an formidabilior esset reipublice. 2 Sicut enim Hanibal Alpes ingenti strepitu transgressus concussa Italia dormitantem populum romanum excitasset, ita verendum ne illo digresso silentioque pacis
Abbreviated transcription (Latin):
intate ꝑmutasse tradr̃ In illa arte clai̾s¬
simꝰ disciplin habuit hyllam nomẽ quẽ
cum impẽse ad mod usq ad pacitat et
emulatõins studiu xrudisser ⁊ iam ꝓ disti¬
pulo adu̾sariũ hẽret cepit eum obfinare
tain sedulo ut sepe iusteqz redargñes sy ͤ¬
tanti ppło R. se ad huc sirꝑiorẽ appłaret
tabat hylas canticũ cuiꝰ greca clausula
latine sublimẽ senabat et ungentẽ hanc
uers magͥtudinẽ atqraltitudinẽ hylas se
se actolens dilatansq uelut corꝑimẽ¬
nendo reꝑutabat non abstimuit pillades
sed ex ix̃o consensu spectantuũ exclamans
grret uerbis increpuit Cum coactus a
ppło idem cãtirũ saltauit tũq ad ĩd qued
in alco rep̃henderat ꝑnẽisset nõ sese
extulit non effudit sed ꝯtraxit fuxit q
meditantẽ Docte quidem et prudenter
ꝙͣ pro sub ditis cegitare nec ałr ꝯmodius
mag̾tudinẽ ens¬

Expanded text:
vitate permutasse traditur, in illa arte clarisvitate permutasse traditur, in illa arte clarissimus, discipulum habuit Hylam nomine. Quem cum impense admodum usque ad paritatis et emulationis studium erudisset et iam pro discipulo adversarium haberet, cepit eum observare tam sedulo, ut sepe iusteque redarguens spectanti populo romano se adhuc superiorem approbaret. tabat Hylas canticum cuius greca clausula» latine “sublimem” sonabat et “ingentem”. Hanc vero magnitudinem atque altitudinem Hylas se se attollens dilatansque veluti corpore metiendo representabat. 3 Non abstinuit Pylades, sed ex ipso consessu spectantium “exclamans” grecis verbis increpuit. «Tum coactus a populo idem canticum saltavit, cumque ad» id quod in altero “reprehenderat pervenisset”, non se se extulit, non effudit, sed contraxit finxitque meditantem. 4 Docte quidem et prudenter;am pro subditis cogitare», nec aliter commodius magnitudinem e
Abbreviated transcription (Latin):
biduũ postulauit Ee rursus elapso peciit qͣter¬
dñũ Et cum sic sepe spatiũ duplicasset ad¬
nurant tirãnꝰ Quid sibi ꝓcrastinato hec
uellet ꝑꝯetatus est quia quo dintius inquit
cogito xo michi sp̃es uidetur obscurior pͣden ᷑
non temerarie et inp̃dent᷑ ut quidã solent
quẽ uirũ caretissimũ fuisse ꝯstabat
turit ab infi̾s reuerẽtem et cures suos
monẽtẽt non apre̾ inauitate leoñe edu¬
cari si educatꝰ fu̾it obsequio oportẽ ꝑsuade
uolens hoc figniẽto adolescentibus gnõs
ac p̃fentibus habenas subscu̾gi debe̾ posta
laxate suit sero ꝯtrahi ⁊̃ modicã fu̾ũ recu¬
sãte licentiã posse ig̃r inunicũ libertati in¬
miũ fanorẽ petẽtibus negari ꝯsecutis eri¬
pi non posse
Comedia in stenã bieis est tn̾situs¬
quis ⁊ illam crede̾t exemplum sapiẽ¬
cie missurã ꝑyllades hysto qui pͥmꝰ uetustũ
et inconditũ saltandi morẽ pdecora no¬

Expanded text:
biduum postulavit. Eo rursus elapso petiit quatrbiduum postulavit. Eo rursus elapso petiit quatriduum. 2 Et cum sic sepe spatium duplicasset, admirans tyrannus quid sibi procrastinatio hec vellet percunctatus est. «Quia quo diutius» inquit, «cogito, eo michi species videtur obscurior». 3 Prudenter: non temerarie et impudenter ut quidam solent, quem virum cautissimum fuisse constabat, finxit ab inferis revertentem et cives suos monentem “non oportere” in civitate “leonem” educari: si educatus fuerit, “obsequi” oportere; persuadere volens hoc figmento adolescentibus generosis ac preferocibus habenas substringi debere; postquam laxate sint, sero contrahi immodica frenum recusante licentia. Posse igitur inimicum libertati nimium favorem petentibus negari, consecutis eripi non posse. 90 1 A comedia in scenam brevis est transitusQuis et illam crederet exempla sapientie missuram? Pylades histrio, qui primus vetustum et inconditum saltandi morem predecora no
Abbreviated transcription (Latin):
esse certum est sr hant ei opimonẽ ut dixi
prudent urbiũ leges araurarũ
celie similimas dicebat᷑ sicut am̃ ille
ĩ becilla amãtia inuoluũt fraiguntur
a fortibus sic hec pauꝑum delicta pun¬
uit a potentibus ꝯdi ꝯtempnũt᷑ Quod
cathonis dicto ꝯuenit suꝑia uelato de
Omerus ulixem sun sus cuiꝰ nõie¬
uirum fortem at sapiẽtem uult
intelligi terra mariq iactatum fetit
et carmmibus suis toto pente orbe ꝯcotulit
quod mutatus uãtes nr̃ Enrcĩ quo suũ
ꝑ diu̾sa terrarum cirgducit uter q ꝯsulto
uor em̃ fien pt ut aut sadĩa contingat
merpto aut exꝑientia ei qui multa nõ
uidit uidisse autem multa herenti in
uno terrarum angulo uix potest enẽire
S
ac sapiens ut ait Cirero mͣ hiero¬
ne siculo rogatus edice Iuidnã aut q̃łis
esset deus ad deliberandum diei unius
spatiu poposcit id cum flaxisset reuocatꝰ
et quod pdre q̃situm erat inssus absoluꝰ

Expanded text:
esse cesse cprudenter urbium leges aranearum telis simillimas dicebat. Sicut enim ille imbecilla animantia involvunt, franuntur a fortibus, sic hee pauperum delicta puniunt, a potentibus contempnuntur. Quod Catonis dicto convenit superius relato de 1 Homerus Ulixem suum, sub cuius nominvirum fortem ac sapientem vult intelligi, terra marique iactatum fecit et carminibus suis toto pene orbe circumtulit. Quod imitatus vates noster Eneam quoque suum per diversa terrarum circumducit. Uterque consulto: vix enim fieri potest ut aut sapientia contingat inexperto aut experientia ei qui multa non viderit. Vidisse autem multa herenti in uno terrarum angulo vix potest evenire. s” ac “sapiens”, ut ait Cicero, a Hierone siculo rogatus edicere quidnam aut qualis esset Deus, ad deliberandum diei unius spatium poposcit. Id cum fluxisset revocatus et quod pridie quesitum erat iussus absolvere
Abbreviated transcription (Latin):
tã głiosam adolescentiã ut ad eõs uisen¬
dos de longinq uo ueĩrent᷑ dum interimi
senes certum ac decrepiti uicims etiam
oginti saie̾nt Audim affirmãtes nũꝙ se
isi oculis ꝓp̾is fuisse fidem etat hĩturot᷑
quesdam eñ sibi desunctu alios senẽ fĩoisse
eum de quo tm̃ fama loq̃ret᷑ itaq ꝯg̃ ssu
p̃mo scupuisse quod euent ignorantib
pͣto lclor sit sapient inurẽtus uelut au
possidomꝰ uicꝰ etꝭ dies ꝙͣ toͣ stultorũ semĩ
etas hoc in urbibus eiudentissimũ est ix
em̃ aliã ob cãm roma at carthago c̾ta qͥn¬
gẽtesimũ ãnũ formdabiles et toto orbe
notssime fuant cum tot urbes alie et ꝑ
europõ et ꝑ affricã ꝑ mutandis m̾abus aut
agris fodiendis ingłie bina aut terna uł
eo amplius egerint ãnorum milia uir dũ
sinitiuis audite ꝑsuasum uulgo scio romã
om̃ urbiũ esse uetustissimam cum sit lõgiꝰ
abeuudum ⁊ ẽtuitu eꝰ multas uetustiores¬

Expanded text:
tam gloriosam adolescentiam ut ad eos visentam gloriosam adolescentiam ut ad eos visendos de longinquo veniretur, dum interim senes circum ac decrepiti vicinis etiam incogniti laterent. Audivi affirmantes nunquam se nisi oculis propriis fuisse fidem etatis habituros: quosdam enim sibi defunctum, alios senem finxisse eum de quo tantum fama loqueretur; itaque congressu primo stupuisse. Quod evenit ignorantibus quanto latior sit sapientis iuventus vel, ut ait Possidonius, unus etiam dies quam tota stultorum senum etas. Hoc in urbibus evidentissimum est. 4 Quam enim aliam ob causam Roma atque Carthago circa quingentesimum annum formidabiles et toto orbe notissime fuerant, cum tot urbes alie et per Europam et per Africam permutandis mercibus aut agris fodiendis inglorie bina aut terna vel eo amplius egerint annorum milia vixdum finitimis audite? 5 Persuasum vulgo scio Romam omnium urbium esse vetustissimam, cum non sit; longius abeundum: in circuitu eius multas vetustiores
Abbreviated transcription (Latin):
gulis hostibus occurrunt nos cum mille
congredina Itaqr non tantũ athletarũ
more ut uult paneciꝰ exerti s rõnorum
moir duciõ qui ex̾iiibus p̃sul dones ĩ prĩa¬
ꝯtigi̾t ꝑueire uelun iã iam dimitandum su
in sccta uirtutũ acre semꝑ ad pugña ꝑati
semꝰ si in cerra hostili icer tot insidiat
solui esse cupimiꝰ s p̃anetio suus a disciple
ꝙͣ imꝑitorium longissimã etatem ĩqͥt
possidomꝰ p̃clare neq emm tenepus metiã¬
dum est quod feuerãtes solent s uirtus
et rerum gestarum glia quibus me est
cone cum tꝑe nõ illiꝰ suibus utũtur s epͥis
quos nchil laxat nichil augustat in ꝙͣta¬
lib urenitate multũ patent huic p̃cla¬
res imueurs uidentꝰ et obscuros senes
quorum nomia si ad aliemges ꝑferãtur
subit audic̃tum ac̃õs opimo duisa fama
eni crebrior et rerũ multe ͦ apud uulggꝰ
seneciutꝭ argumẽta funt uidi ego quoꝵd

Expanded text:
gulis hostibus occurrunt, nos cum mille gulis hostibus occurrunt, nos cum mille congredimur. 4 Itaque non tantum athletarum more, ut vult Panetius, exerti, sed romanorum more ducum, qui extigerit pervenire, veluti iamiam dimicandum sit instructa virtutum acie, semper ad pugnam parati simus, si in terra hostili inter tot insidias salvi esse cupimus. Sed Panetio suus quoque disciuam imperitorum longissimam etatem» inquit Possidonius. Preclare. Neque enim tempus metiendum est — quod feneratores solent —, sed virtus et rerum gestarum gloria, quibus nichil est comune cum tempore: non illius finibus utuntur sed propriis, quos nichil laxat, nichil angustat, in quantalibet brevitate multum patent. 2 Hinc preclaros iuvenes videmus et obscuros senes, quorum nomina si ad alienigenas perferantur, subit audientium animos opinio diversa; fama enim crebrior et rerum multitudo apud vulgus senectutis argumenta sunt. 3 Vidi ego quorundam
Abbreviated transcription (Latin):
Anecii pħi illust̾s suã hec est detere
anñ uiri sapiẽtis inter tumultꝰ ac ꝑi¬
cula rerum hũãnarum põiti c̃ꝯspiciꝰ enna
et undiq ingruẽtiti mala p̃cane atq ua sepe
dos tollerandos q ꝯsistẽ sicut achlete solent
ad t̾taniẽ brachiis elatis et toto corꝑe p̃pa¬
rari net mmiꝰ aĩs ne quid om̃ino repẽtiñ
aut Imꝓuisum accidat Magnificũ prorsã
et salũtare ꝯsilut Quis eñĩ labores atz
hũane uite disc̾miã Quis casus uarios
enume̾t, huic sortuna sent huieblandr¬
huic iuuentꝰ effundit huic seurctus trahu
huic morti otsident huit nnma᷑ mors huc
et nr̃is suꝑbia attollit motus deicit spes
suspendit tupiditas inflamat gaudiu litatat
dolor angustat lior inficit gula sollicitat
Accedit ira p̃ceps et cotidianũ ac blandrum
malum adamantinos ammis fluxura luxr̃es
Quitͤ inter hec tutus Quis increpidus
insi sit idem amens quis unꝙͣ athleta tã
ꝑiculoso se credidit duello illi quidem sin¬

Expanded text:
phi illustris sententia hec est: decere animum viri sapientis inter tumultus ac pericula rerum humanarum positi circumspicere omnia et undique ingruentia mala precavere atque ita semper dos tolerandosque consistere, sicut athlete solent ad certamen brachiis elatis et toto corpore preparari, nec minus animo, nequid omnino repentinum aut improvisum accidat. 2 Magnificum prorsus et salutare consilium. Quis enim labores atque humane vite discrimina, quis casus varios enumeret? Hinc fortuna sevit, hinc blanditurhinc iuventus effundit, hinc senectus contrahit, hinc monostris superbia attollit, metus deicit, spes suspendit, cupiditas inflammat, gaudium dilatat, dolor angustat, livor inficit, gula solicitat, accedit ira preceps et — quotidianum ac blandum malum — adamantinos animos flexura luxuries. 3 Quis inter hec tutus, quis intrepidus, nisi sit idem amens? quis unquam athleta tam periculoso se credidit duello? Illi quidem sin
Abbreviated transcription (Latin):
ut quã quisq nouit artem inhac se ecer¬
ceat Id ꝙͣ male seruet᷑ nĩs p̃ẜtumm temꝑib
quis non uidet qui uel tenuter ad hũanos
actus oculum deflectat hic legum pentꝰ
in belli mi ruit Ille armis ex̾citus forum
terit Iste in dĩno genitꝰ mercibus ac fe¬
nori studet Ille aratoris natus a ligomib
ad crrauindem aspirat hic disputator ar¬
guius ꝯnonãtibus obstupet hu ꝯcoitator
egregius dyalecit sillogisnus inhiat ut
manũ calamo appłicat et quia aliquid sibi
ue intellige̾ ardet libros cõpone se q nesu
facere Poferitati qͣuire me quoq cũ ceteris
e nos labores meos forsan effectii carituros
atq int̾mi ad alia ⁊ si non spetõsius cte
fructõsins qutendos non est cuiꝰuis ingemi
libros scribe̾ magͣ quedam res est et sin¬
gularis ⁊ difficilis ⁊ paucorum honi
Sz multa inquis intellico multa q lengo
studio quesiui cur me me ascribendo de¬

Expanded text:
«ut quam quisque novit artem in hac se exer«ut quam quisque novit artem in hac se exerceat». Id quam male sequis non videt qui vel tenuiter ad humanos actus oculum deflectat? Hic legum peritus in bellum ruit, ille armis exercitus forum terit, iste in dominio genitus mercibus ac fenori studet, ille aratoris natus a ligonibus ad tyrannidem aspirat, hic disputator argutus contionantibus obstupet, hid contionator egregius dyaleticis sillogismis inhiat, uterque manum calamo applicat et, quia aliquid sibi videtur intelligere, ardet libros componere seque notum facere posteritati. 8 Qua in re me quoque cum ceteris urnos ac nocturnos labores meos forsitan effectu carituros atque interim ad alia etsi non speciosius certe fructuosius convertendos. Non est cuiusvis ingenii libros scribere: magna quedam res est et singularis et difficilis et paucorum hominum. 9 ‘Sed multa’ inquis, ‘intelligo multaque longo studio quesivi: cur me a scribendo de
Abbreviated transcription (Latin):
Sit est ꝓfro unrẽs eñi nulli bonꝰ nrec sibi
ner asteri moriẽs hĩ dem uoti ꝯpotẽ facit
se curis liberat nulli malus Idem illud
sũmu nus sũma imuria Quod sine ut
eicero uult in offitorum libris Intelliqr
ꝯtͣriorum trahitr Et non ninꝰ sarieter
dictum appebit ubi in añm uenit ꝙ̃to pli¬
ia flagitia in magnis urbibus ꝙ ha soli
terui alter fratris Alter nati uiolen¬
tia mortem deflet hic m̃u̾tum carcere
hic eculeum passus est hic furtumꝑ
tulit hit rapina hu p̃sidit᷑ hi poãtor
uitinis iniis qͣtit᷑. hic de ueborum ille
de uerborum Indignitate aq̃rit᷑ hit ani¬
iolare pellit᷑ hic obsceno p̃mittitur efi¬
nio seriutio tot miuriarum inddis leges
non sufficĩt Atqui hec in mediis uebile
cum has constet sũmo iure sub sistere
Alioqͣnͥ ruitãs quis negat sed ut ꝓu̾buim¬
uetus testatut hc prorsus aduersa simul
stant sumũ ins sũma umria Nec illud.
sapientia uacat ꝯrecum ꝓu̾lũ quo iubem ͬ

Expanded text:
 nulli bonus, nec sibi nec alteri, moriens heredem voti compotem facit et se curis liberat, nulli malus. 4 Item illud: «Summum ius summa iniuria». Quod sive ut Cicero vult in Officiorum libris intelligitcontrariorum trahitur, et non minus sapienter dictum apparebit, ubi in animum venerit quanto plura flagitia in magnis urbibus quam in soterium, alter fratris, alter nati violentam mortem deflet; hic immeritum carcerem, hic eculeum passus est; hic furtum pertulit, hic rapinam; hic presidis, hic potentioris vicini minis quatitur; hic de verborum, ille de verberum indignitate conqueritur; hic avito lare pellitur, hic obsceno premitur servitio: tot iniuriarum modis leges non sufficiunt. Atqui hec in mediis urbibus cum has constet summo iure subsistere, alioquin ruituras. Quis negat? Sed, ut vetus proverbium testatur, hec prorsus adversa simul stant: «summum ius summa iniuria». 7 Nec illud sapientia vacat grecum proverbium quo iubemur
Abbreviated transcription (Latin):
penits diebus ꝑtidit quid alis uideri debet
q fus fasge sennerũt
Rd nonne trũcus erit ⁊ informis sarĩe
cctatus absq roberti nomine Ret ego
nũt uitam eiꝰ q̃tõ mor ⁊ sapie norima est
net longe etatie acta quẽoro de quibut̾ solis
petus ãi suasit integer e retexendus nob li
est si largiente Seo studiis ñĩs ocio sũ ĩe
afplucerunt ut siquĩ apud poscerot̾ fidei aut

Expanded text:
paucis diebus pertulit, quid illis videri debet qui sub fasce senuerunt? 96 1 Sed nonne truncus erit et informis sapientie ractatus absque Roberti nomine? Nec ego nunc vitam eius, que tota morum et sapientie norma est, nec longe etatis acta commemoro: de quibus solis petus animi suaserit, integer retexendus nobis liber est, si largiente Deo studiis nostris otiosum tempus affulserit; ut siquid apud posteros fidei aut
Abbreviated transcription (Latin):
gradientes mauẽt hoc pat̾s officiũ dictitant᷑
filios enĩ essesernos cũ quibus neris et cache¬
nic̃ agit᷑ addicit et illam sũ rões quid inquit
se simuil et filiũ torq̃re iuuat Bapient̃e nemo
inisi deus facit Itaq dum m̃iħ intebligũt offi-¬
nũ tuũ imple post admonusse satis de reli¬
quis insi quõs tara̾ uel supplitio dignũ int̾¬
neit et tibi parce ꝑ filio curãq hanc õmẽs
sup̃mo aitisici cõmilte Gensi ego quidem ⁊
multꝭ sed in meipo clarius frustra ñe repug¬
ri Qto eñ studio ꝑentes mei egerãt ut pac̾ino¬
mũ acturꝰ ius ciuuile ꝑdisceren in quo uiuẽ¬
tibus hiis ali ꝙͣtulũ ꝓcessi ut autẽ mͥ relictus
sum eo redii uñ miꝙͣ anim incentõe discesẜã
ualde ꝑentib cupiebam obsequi G nature co-¬

Expanded text:
gradientes manent, hoc patris officium dictitans; gradientes manent, hoc patris officium dictitans; filios enim esse, non servos, cum quibus nervis et cathenis agitur. 2 Adicit et illam facti rationem: ‘Quid’ inquit, ‘se simul et filium torquere iuvat? Sapientem nemo nisi Deus facit. Itaque dum nichil intelligunt, officium tuum imple; post, admonuisse satis est. De reliquis, nisi quid carcere vel supplicio dignum intervenerit, et tibi parce et filio, curamque hanc omnem Supremo Artifici committe’. 3 Sensi ego quidem in multis, sed in me ipso clarius, frustra nature repugnari. Quanto enim studio parentes mei egerant ut patrimonium aucturus ius civile perdiscerem! In quo viventibus hiis aliquantulum processi; ut autem michi relictus sum, eo redii unde nunquam animi intentione discesseram. Valde parentibus cupiebam obsequi, sed nature co
Abbreviated transcription (Latin):
imdare p̃t̃ qui crascim curis resecatis hunc
diem ut exmũ erdinat ut eõmũ aspicit oĩm
et sacra cum delcacõne uniẽ nece est inm¬
pletis uite officiis ⁊ sarcimilit̾ rite ꝯposit
Ad huc Int̾ hor̃es cunctantẽ et insi iam p̃t
dm̃ reuocantꝭ imꝑiũ expectantem S iterũ
et iterũ felix nec stio an felitõr si dicere
posses quod est apud se ã iam patꝰ nicħ
cogita de die toto Richil em̃ qst̃ie rogitaᵈ¬
tem nec de die toto cogitare arbitror Alio¬
quĩ stulte se artasset ad uespam
ires michi quidem p̃termilte̾ non libuit
ad qͣrtũ decimũ. etatis anumm ferulis ac
uerberibus lascuuentes domat tenerũ et tracta¬
uile ingenũ mõis om̃ibus ad arbit̾um suum
Fingens post ꝙͣ uero pub̾tatẽ attig̾unt flagit̾
abiectis p̃aibus ac moiit᷑ ã uirtntẽ ohorta᷑
et rectã uiuẽdi uĩa sedulo illit ostante ostẽ¬
tans ⁊ ꝑicula dimimans q̃ obliquis carimitib

Expanded text:
midare potest qui crastini curis resecatis hunc midare potest qui crastini curis resecatis hunc diem ut extremum ordinat, ut extremum aspicit, omnium et sacra cum delectatione vivere necesse est impletis vite officiis et sarcinulis rite compositis, adhuc inter homines cunctantem et nisi iam preter Domini revocantis imperium expectantem! O iterum et iterum felix! 3 Nec scio an felicior si dicere posses quod est apud Senecam: ‘Iam paratus nichil cogito de die toto’. Nichil enim de crastino cogitantem nec de die toto cogitare arbitror; alioquin stulte se arctasset ad vesperam. rint doctiores; michi quidem pretermittere non libuit.ad quartum decimum etatis annum ferulis ac verberibus lascivientes domat, tenerum et tractabile ingenium modis omnibus ad arbitrium suum fingens; postquam vero pubertatem attigerunt, flagris abiectis, precibus ac monitis ad virtutem cohortatur et rectam vivendi viam sedulo illis ostentans et pericula dinumerans que obliquis tramitibus
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis descendẽ ac p̃apitem agi ite̾ est unõd
eum ⁊ medielaui dño reminatũ foret ex cla-¬
masse unu ex astantibus fiserunt Senitulꝰ
ille ex om̃ibus q̃ habuerant ncħ p̃rer spem
sensumiq retinuit nec dum comẽ tuto gẽꝑ
pͥmũ quod secretũ uis ꝓcul ab hom̃ turbis
age In 2ͦ enm non sapient̾ mõ s uates fuit
Si quidem non multo post host exuꝑante
nequitia cui insolens sabat almẽta felici¬
tas illo deiecto ips uictor In patrĩa redũt
In qͣ usq in pñtem diẽ ut uidemꝰ et nepotes
dñant᷑ et filii
Ictum unũ quod audire placunit et re¬
ferie delectat religiosus quidam uir
pectate sc̃ĩtatis at lam semne grais ad in-¬
sequẽtꝭ diei cõmuiũ mintatũs si quid m̃t
ait ex me multis p̃sto sum quio uno cras
agend sit uos quibus uacat cogitate ego
am̃ a multꝭ ãnis ceastimũ non habm O felix
si uera memorasti quid eñĩ p̃stim miẜum fõr¬

Expanded text:
suis descendere ac precipitem agi necesse est’. 4 Quod suis descendere ac precipitem agi necesse est’. 4 Quod cum Mediolani domino renuntiatum foret, exclamasse unum ex astantibus ferunt: ‘Seniculus ille ex omnibus que habuerat nichil preter spem sensumque retinuit, necdum tamen tuto conte5 Primum quod secretum vis, procul ab hominum turbis age. In secundo enim non sapiens modo sed vates fuit: siquidem non multo post hostis exsuperante nequitia, cui insolens dabat alimenta felicitas, illo deiecto ipse victor in patriam rediit. In qua usque in presentem diem, ut videmus, et nepotes dominantur et filii. Dictum unum quod audire placuit et referre delectat. Religiosus quidam vir pectate sanctitatis ac iam senio gravis ad insequentis diei convivium invitatus: ‘Siquid’ ait, ‘nunc ex me vultis, presto sum. Quid vero cras agendum sit vos quibus vacat cogitate, ego enim a multis annis crastinum non habui’. O felix si vera memorasti! 2 Quid enim miserum for