comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
õib litt̾is et indulgentiis apłicis impetiatis. ⁊ etiam mm¬
petrandis ñ nõ iuris auxilio canonic ⁊ ciuilis. ac exceptõib
quib cuiꝰcũq auctoritate uob̾ p̾sentiũ inlulgemꝰ. Null¬

Expanded text:
omnibus litteris et indulgentiis Apostolicis impetratis et etiam imomnibus litteris et indulgentiis Apostolicis impetratis et etiam impetrandis, necnon juris auxilio canonici et civilis, ac exceptionibus quibuscumque, auctoritate vobis præsentium indulgemus. Null
Abbreviated transcription (Latin):
cõuentu monasterii clum̃ Salutẽ ⁊ apłicam benedictõ¬
nem. Deriti urẽ religionis inclucimꝰ. ut uos fauore benz¬
uolo ꝓseq̃m᷑ ⁊ in hiis que digne deposcitis habeamus pro
uos suꝑ huit modi pecumiis multi pliciter inquetant
petendo dibi satifieri decisdem. Quare nob̾ humiliter
suplicasti ut suꝑ hiis ꝓuidere pat̾na sollicitudine curare¬
mus. Nos ita uestris supplicationib ĩ clmati. ut de huius
modi pecuniaꝵ sumnis in quib laicis ip̃is tenemin ua¬
leatis dedut̾e sic ex torta Ita quod de hus. satisfac̾e illis mi¬
mine teneamini. nec ad ea soluenda cõpelli possitis inuiti
sed ea dicti laici cõputare teneantur insortẽ. Ip̃is quoq
possitis usuras de negare ꝓmissas. ⁊ repetere quas eis hacte¬
nus ꝑsolustis etiã si de soluendo eisdẽ laicis usuras ip̃as
uł aliud infraudẽ earũ. ⁊ de nõ repetendo ipsas laicis p̾dc̃is
uras uł alteriꝰ literas concessistis. ⁊ renũciastis suꝑ hoc

Expanded text:
edictionem. Meritis vestræ Religionis inducimur ut vos favore benevolo prosequamur, et in his quæ dignè deposcitis habeamus provvos super hujusmodi pecuniis multipliciter inquietant, petendo sibi satisfieri de eisdem. Quare nobis humiliter supplicastis ut super iis providere paterna sollicitudine curaremus. Nos itaque vestris supmodi pecuniarum summis, in quibus Laïcis ipsis tenemini, valeatis deducere sic extorta: ita quod de iis satisfacere illis minimè teneamini, nec ad ea solvenda compelli possitis inviti, sed ea dicti Laïci computare teneantur in sortem; ipsis quoque vos, ac personæ ipsæ possitis usuras denegare promissas, et repetere quas eis hactenus persolvistis, etiamsi de solvendo eisdem Laïcis usuras ipsas, vel aliud in fraudem earum, et de non repetendo ipsas Laïcis prædictis vestras, vel alterius litteras concessistis, et renunciastis super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
oblationis que fit sccła feria post missam parrochialẽ.
nõ eis ꝓhibeatur. Ip̃i aũt de ꝓcuratione ep̃i cõmuniter
cum capellano ꝓuideant. Oblatio que acl inanũ sacerdo¬
tis offertur si quis monachoꝵ accipere uoluerit. uł
cui prior usserit accipiat. post ea suꝑ altare palam
ponatur quousq post missam absentib cłicis per
mediũ diuidatur. Dieb festis si prior ayensis ibi asfu¬
erit. uel pͥor de rochella commoneatur acapellano ut
missam sollempnem cantet. si qͥs illoꝵ cantare uolu̾it.
non eis ꝓhibẽtur. DDieb festis in quib ẽ cõsuetudo ali¬
quid dare cl̾icis. ne  capplło solũmodo sine uolũtate ⁊
assensu monachoꝵ eis aliquid cletur. Prohibemꝰ. Si mo¬
nachi matutinas ⁊ alias horas tliei sonare uoluerĩt

Expanded text:
oblationis, quæ fit secunda feria post Missam parochialem, oblationis, quæ fit secunda feria post Missam parochialem, non eis prohibeatur. Ipsi autem de procuratione Episcopi communiter cum Capellano prouideant. Oblatio, quæ ad manum sacerdotis offertur, si quis Monachorum accipere voluerit, vel cui Prior iusserit, accipiat: postea super altare palam ponatur, quousque post Missam absentib. Clericis per medium diuidatur. Diebus festis, si Prior Aiensis ibi affuerit, vel Prior de Rochella, commoneatur a Capellano, vt Missam solemnem cantet: si quis illorum cātare voluerit, nō eis prohibeatur. Diebus festis in quib. est cōsuetudo aliquid dare Clericis, ne a Capellano solūmodo sine volūtate & assensu Monachorū eis aliquid detur, prohibemus. Si Monachi Matutinas, & alias Horas diei sonare voluerint
Abbreviated transcription (Latin):
ad altare selebant oblationes suscipere. Horũ testimomo
animatus. statuimꝰ ⁊ corroborauimus utriusq paitis
assẽsu: ut oblationes quoqͦmodo fierent in eccłia sce.iͣ.
de comnia. int̾ capellanũ ⁊ monachos ꝑmediũ diuiderẽ¬
tur. Excepto solo numino quẽ capellamis ꝓcapellama
flccipiet. si fuerit ad missam. quã cantauerit. Similr̾
⁊ monachi facrent ad missam quã cantauerint. Si qua
oblatio ĩiusitatione infirmi facta fuerit capellano. ut
ẽ solus numinus. ip̃ius erit. Siu̾o ĩfirmus de pecuna
sita aut de aligito censu mobil eccłe de Ays. aut capellõ
aliquod beneficiũ cõferre uoluerit: per mediũ diuidã¬
tur. De cera atꝙ. candelis que ii ecclesia offerũtur. acapellõ
⁊ monachis eccła comuinter seruatur. Quod u̾o cere
paschalis ⁊ tandelarum residuũ fuerit: ꝑ mediũ diuida¬
tur. Si u̾o monachi habere uoluerĩt medietatem illui ᷤ

Expanded text:
ad ad animati Statuimus et Corroborauimus utriusque partis assensu, ut oblationes, quoquomodo fierent in Ecclesia Sanctæ Mariæ de Comnia, inter Capellanum et Monachos per medium dividerentur: excepto solo nummo, quem Capellanus pro Capellania accipiet, si fuerit ad Missam quam cantaverit: similiter et Monachi facient ad Missam, quam cantauerint. Si qua oblatio in visitatione infirmi facta fuerit Capellano, ut est solus nummus, ipsius erit. Si verò infirmus de pecunia sua, aut de aliquo censu mobili Ecclesiæ de Aiis, aut Capellano aliquod Beneficium conferre voluerit, per medium dividatur. De cera atque candelis, quæ in Ecclesia offeruntur, a Capellano & Monachis Ecclesia communiter seruiatur. Quod vero cerei Paschalis & candelarum residuum fuerit, per medium diuidatur. Si vero Monachi habere voluerint medietatem illius
Abbreviated transcription (Latin):
que eis cõpetere uiclebãtur ip̃i asserebant: eis in iuste subtͣ¬
hebat. Quod ampliꝰ susf̾re nõ ualens. tum ꝓpt̾ aunironi¬
tionem dñi Gaufricli archiep̃s burdegaleneñ. amui tam
eccłe Clumaceñ. tum ꝓpt̾ ussionem eugenii pp̃. qui michi
hoc Remensi cõcilio uiua uoce iniunx̾at. satisfeci clamor ⁊
uoluntati monacͥoꝵ. Dicebant moiachi quod tempore.
Guilłi Gardradi xanctoneñ ep̃i. int̾ arnaudum priorẽ de
ays.⁊ sieignaudum durannũ c̃apellanũ. solebant diui¬
dere ꝑmecliũ oblattones que inp̾dicta eccla fiebant. Hoc aũt
nob̾ testificati sunt uir fidedigni. Giraudus uidelicẽt de
alodio capellanꝰ. Baufridus ueritas capellanꝰ cle castro
alione. Maurinus de comnia. Etephanus beruarch.
⁊ stephams de fonte. Ip̃ius ep̃e eccłe parochiant. Audoi¬
nus.⁊ aymericus. ayenses faiili. qͥ de manu ip̃iꝰ capellam

Expanded text:
quæ eis cōpetere videbantur, vt ipsi asserebant, eis iniuste subtraquæ eis cōpetere videbantur, vt ipsi asserebant, eis iniuste subtrahebat. Quod amplius sufficere non valens, tum propter ammonitionē domni Gaufridi Archiepiscopi Burdegalensis, amici tamEcclesiae Clun. tum propter jussionem Eugenii papae, qui mihi hoc Remensi concilio viva voce injunxerat, satisfeci clamori et voluntati monachorum. Dicebant monachi, quod tempore Guillelmi Gardradi Xanctonensis episcopi, inter Arnaudum priorem de Ais, et Reginaudum Durannum capellanum, solebant dividere per medium oblationes, quae in praedicta ecclesia fiebant. Hoc autem nobis testificati sunt viri fide digni, Giraudus videlicet de Alodio capellanus, Gaufridus Veritas capellanus de Castro Alione, Maurinus de Comnia, Stephanus Bernardi, et Stephanus de Fonte, ipsius ecclesiae parochiani, Audoinus et Aimericus Aienses famuli, qui de manu ipsius capellani
Abbreviated transcription (Latin):
iustis postulattonib grato concurrentes assensu composi¬
tionem ĩter monachos urõs ayenses. ⁊ petrũ archpbr̃m
de Rochella. a bone memorie. Beruardo quãdam santboñ
ep̃o factam. ⁊ ab utraq parte receptam. sicut ĩ eiꝰ scripto au¬
autentico cõtinetur. uob̃ ⁊ eccł̃ie urẽ auctoritate apli̾ca con¬
firmanꝰ. ⁊ p̾sentis scripti patrotinip cõmunimꝰ. quã ad ma¬
iorem inpoterũ firͥmi presentib duximꝰ lit̾is annotandã.
cuiꝰ tenor talis ẽ. IN Nomine scẽ ⁊ t̃diuidue trinitatis.
Ego bernardus der grͣa xanctoneñ ep̃s. notũ fier uolo suc¬
cessorib meis. ⁊ oĩb hanc cartẽ legentib qͣlit̾ discordia paci¬
ficatã ẽ. que int̾. petrum arcħpłem de rochella. ⁊ monachos
ayenses innata erat. audieram enĩ multoctẽs clamorem
monchoꝵ suꝑ petro archipħro. quẽ. Reignandus ayensis
pͥor nobis p̾sentauerat ĩ capellanũ. Hic iura oblationũ

Expanded text:
iustis postulationibus grato concurrentes assensu, compositionem inter Monachos vestros Aienses, & Petrum Archipresbyterum de Rochella, a bonæ memoriæ Bernardo quondam Sanctonensi Episcopo factam, & ab vtraque parte receptam, sicut in eius scripto authentico continetur, vobis & Ecclesiæ vestræ auctoritate Apostolica confirmamus, & præsentis scripti patrocinio communimus, quam ad maiorem in posterum firmitatem præsentibus duximus litteris annotandam, cuius tenor talis est. In nomine sanctæ & indiuiduæ Trinitatis. Ego Bernardus Dei gratia Xanctonensis Episcopus, notum fieri volo successoribus meis, & omnibus hanc Chartam legentibus, qualiter discordia pacificata est, quæ inter Petrum Archipresbyterum de Rochella, & Monachos Aienses innata erat. Audieram enim multotiens clamorem Monachorum super Petro Archipresbytero, quem Reignaudus Aiensis Prior nobis præsentauerat in Capellanum. Hic iura oblationum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicti pͥoratus pͥmissa que tu et iidem p̾decessores hac tenus
exeͥtiustis ut asseris legitime patifice et qͥete possitis in
posterum libere exercere tibi et eiscdem successorib aucto¬
ritate pͥsentium Indulgemus. Null ergo om̃ino hõi

Expanded text:
dicti prioratus premissa que tu et iidem predecessores hactenus dicti prioratus premissa que tu et iidem predecessores hactenus exercuistis, ut asseris legitime, pacifice et quiete possitis in posterum libere exercere, tibi et eisdem successoribus auctoritate presentium indulgemus. Nulli ergo, etc. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Bamĩs ep̃s Ieruus Ieruoꝵ dei. Dilecto filio. pͥori
pͥoratus de laudona clumaceñ ordims. bisuntineñ dẏoc̃.
Salutem et apłicam bened. ⁊ Sesideriis tuis in hiis asfectu
beniuolo libenter annuimꝰ que tͥ ꝓ futura speramꝰ. Sane
petitio tua nob̾ ex̾ibita cõtinebat. quod tu ac pͥdecessores tui
pͥores pͥoratus de laudona in scĩ albim sc̃i sĩphortani de laudo
ac ip̃arũ rectores etiam correxistis ac reformastis ibidem qͤ
ineis nouistis correctionis ⁊ refornatronis osficio indig̾e
accepistis etiam in eisdẽ eccłiis ꝓcurationes ratione usita¬
tionis debitas. ⁊ cognoiustis de causis parrochianorum
p̾dictarũ eccłaꝵ ad eccliasticum forũ spectantium a tẽ¬
pore cuiꝰ memoria nõ existit et ad huc estis in possessione
pacica pͥlicta om̃ia exercendi. Nos itaq tuis ⁊ dilecti fi¬
li. alb̾i monasteri Cluniaceñ. supplicationib inclinat
ut pͥmissis ueris existentib. tu et suctessores tui priores

Expanded text:
iscopus, servus servorum Dei, dilecto filio priori prioratus de Laudona, Cluniacensis ordinis, Bisuntinensis dyocesis, salutem et apostolicam benedictionem. Desideriis tuis in hiis affectu benivolo libenter annuimus que tibi profutura speramus. Sane petitio tua nobis exhibita continebat quod tu ac predecessores tui priores prioratus de Laudona, in Sancti Albini, Sancti Simphoriani de Laudonac ipsarum rectores etiam correxistis ac reformastis ibidem que in eis novistis correctionis et reformationis officio indigere, accepistis etiam in eisdem ecclesiis procurationes ratione visitationis debitas, et cognovistis de causis parrochianorum predictarum ecclesiarum ad ecclesiasticum forum spectantium, a tempore cujus memoria non existit et adhuc estis in possessione pacifice predicta omnia exercendi. Nos itaque tuis et dilecti filii abbatis monasterii Cluniacensis supplicationibus inclinati, ut premissis veris existentibus, tu et successores tui priores
Abbreviated transcription (Latin):
grauaminũ status ur̃i trãqͥllitas procuretur. Sane petitio
uob̾ nõ est tutũ litigare coram eis cũ ip̃os habeatis mani¬
festa ratione suspectos. Nos itaq ur̃is supplicationib ĩ clina
ti. auctoritate uobis p̾sentiũ indulgemꝰ. ut corã eodẽ ep̃o.
uel aliqͦ ex canonicis ipĩs auctoritate litterarũ sedis apłice
uł legatoꝵ ip̃ius ipiꝰ comenir minime ualeatis. ac ep̃s uł
teraꝵ huiꝰmodi iurisdictionem aliqͣm exercere. nͥ littere dic¬
te seclis de monasterio ip̃o ⁊ indulgentia huiꝰmodi plenam

Expanded text:
gravaminis status tui tranquillitas procuretur. Sane petitio vobis non est tutum litigare coram eis, cum ipsos habeatis manifesta ratione suspectos. Itaque vestris supplicationibus inclinati vobis auctoritate præsentium indulgemus, ut coram eodliquo ex Canonicis ipsis auctoritate litterarum Sedis Apostolicæ, vel Legatorum ipsius conveniri minimè valeatis, ac Episcoputerarum hujusmodi jurisdictionem aliquam exercere, nisi litteræ dictæ Sedis de Monasterio ipso, et indulgent
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ aliis xp̃i fidelib liberalitate pia ⁊ prouida ordini ur̃o
factas. teuocare uoluntate ꝓpͥa ne dicantꝰ pocuis temeritate
p̾sumũt. Bona que in eoꝵ continentur diocesib arresta¬
r uł detmers tam diu ꝑ iuolentias facientes. donet suꝑ
hus eoꝵ uoluntat fuerit satisfactũ alias uob̾ grauamiꝰa
multiplicit̾ inferendo sicꝙ fit ut exemptio cõcessa uo¬
bis causa solatiz ⁊ quietis pariat uob̾ dispendiũ et labo¬
rem. Quare nob̾ humiliter supplicast: ut tantis ur̃is gͣ¬
uaminb ⁊ iacturis ꝑuidere misericorditer curaremꝰ.
Nos itaq ad instar fesicis recordationis. I Nocesicii.¬
tam abusiuas enormitates seu tam enormes ab usus nõ
absqr aplice sedis ex cogitatos iniuria sustinere huismo¬
di excõicationis ⁊ int̾ cdicti proferii sentecias ⁊ alia su¬
praclicta cõtra eiusclem sedis indulta ĩ ur̃m p̾udiciu

Expanded text:
quàm aliis Christi fidelibus liberalitate pia et provida Ordini vestro quàm aliis Christi fidelibus liberalitate pia et provida Ordini vestro factas revocare voluntate propria ne dicamus potius temeritate presumunt, bona que in eorum continentur diocesibus arrestari vel detineri tamdiu per violentiam facientes, donec super hiis eorum voluntati fuerit satisfactum, alias vobis gravaminamultipliciter inferendo; sicque fit ut Exemptio concessa vobis causa solatii et quietis, pariat vobis dispendium et laborem. Quare nobis humiliter supplicastis ut tantis vestris gravaminibus et jacturis providere misericorditer curaremus. Nos itaque adinstar felicis Recordationis tam abusiuas enormitates seu tan enormes abusus non, absque Apostolicae Sedis excogitatos iniuria, sustinere, huiusmodi excomunicationis et interdicti proferri sententias et alia supradicta, contra eiusdem Sedis indulta, in eorum preiuditium
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾e plenam de orcline u̾o ⁊ ĩcdulgentia uob̾ suꝑ hiss ab ead̾
sede concessa fecerint mentionẽ. ip̃i p̾lat ⁊ alii a sede apł¬
ca delegati indulgentiam huiꝰ mod uoluutate ꝓpria
ñ seruantes. suꝑ hus uos sepus aggrauant et ꝑturbãt.
Audiuimꝰ p̾terea qd̾ non mediocrit̾ mouet nos ñ modic̃
urẽ derogat libertat qtł aliqͥ p̾lat eccłaꝵ ⁊ osficiales eorũ
licet in uos ⁊ alios ordinis clumaceñ monacho uł conu̾sos
ubilibet cõmorantes ꝑ eo qd̾ estis apłice secdis pͥuilegiis et
ns i quoquenteᷤᷤ in furnis ĩ cõtrahentes uobiscũ qͥbuscimq¬
opas suas. in illos eciam qui missas ⁊ horas ur̃as audiunt.
clecimas. redditus ⁊ oblationes ac alta uob̾ debita reddũt
seu alias uobis cõmunicant ⁊ excõicatõnis ⁊ ĩ terdicti sen¬
tencias fulminare. at concessiones tam abeoꝵ pͥdecessorib

Expanded text:
littere plenam de ordine vestro et indulgentia vobis super hiis ab eadem littere plenam de ordine vestro et indulgentia vobis super hiis ab eadem sede concessa fecerint mentionem, ipsi prelati et alii a sede apostolica delegati, indulgentiam hujusmodi voluntate propria non servantes super hiis vos sepius aggravant et perturbant. Audivimus preterea quod non mediocriter movet nos, nec modicum vestre derogat libertati, quod alicui prelati ecclesiarum et officiales eorum, licet in vos et alios ordinis Cluniacensis monachos vel conversos ubilibet commorantes, pro eo quod estis apostolice sedis privilegiis et nis, & coquentes in furnis, in contrahentes cum Cluniaoperas suas, in illos etiam qui Missas et horas vestras audiunt, Decimas, redditus, et oblationes, ac alia vobis debita reddunt, seu alias vobis communicant, excommunicationis et interdicti sententias fulminare; ac concessiones, tam ab eorum prædecessoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
licioseꝰ cluxerĩt ad mittendos. Preterea cũ ex ĩclulgentia se
iterentia poterit ad urãm ⁊ pauperũ gubernationẽ uobis
⁊ orclini uro liceat retinere ac laycos uel tłicos seculares ꝑ
loca ura ad cõu̾sionẽ seu ad sepultura suscipere uͥ ꝓ certis
criminib fuerint excõitationis snia innodati. ptsclem suꝑ
hiis uob̾ temere se opponũt. aliũ ꝙͣ clumacen̾ ordinem in
parrochiis ad ius ur̃m spͤtantib de nouo creare nicħonimꝰ
presumentes licet ab eadem sede id fieri. cuilibet ihibitũ
sit expresse. Ad hec cum uos et fraeres nr̃ ubilibet con¬
morantes cõueniri uł ultra duas dietas amonasteriis
ur̃is ad iudiciũ ꝑtrah seu ad cuilibet prouisionem cõpel¬
li ꝑ litteras apłicas nõ possitis nͨ alicu liceat auctoritate
ip̃aꝵ ĩ fratres ipõs uiriscliction̾e aliqu̾a exercere. nisi eeden

Expanded text:
liciose non duxerint admittendos. Preterea cum ex indulgentia sedliciose non duxerint admittendos. Preterea cum ex indulgentia sedverentia ... arit ad vestrum et pauperum gubernationem vobis et ordini vestro lipulturam suscipere, nisi pro certis criminibus fuerint excommunicationis sententia innodati, iidem super hiis vobis temere se opponunt alium quam Cluniacensem ordinem in parrochiis ad ius vestrum spectantibus de novo creare nichilominus presumentes, licet ab eadem sede id fieri cuilibet inhibitum sit expresse. Ad hec cum vos et fratres vestri ubilibet commorantes convenire vel ultra duas dietas a monasteriis vestris ad iudicium pertrahi seu ad cuiuslibet provisionem compelli per litteras apostolicas non possitiipsarum in fratres ipsos jurisdictionem aliquam exercere, nisi eedem
Abbreviated transcription (Latin):
uos disfinirz nequiuerit. ad eandem sedem referrz eiuis
soluis iudicio terminanda. Cum aut̃ sit a p̾dicta sẽcle
ftatutũ ut om̃s eccłe. Capelle ac timiteria ur̃a libera et im¬
munta ab om̃i exactione consistant. ⁊ frẽs cellarũ seu locorũ
ur̃oꝵ ubilibet positoꝵ proint̾dicto ac excõicatione qͥbus libet
suspensionẽ diuinoꝵ officioꝵ minime pactãtur. ⁊ tam mo¬
nachi pͥlictoꝵ locoꝵ. quant eoꝵ famuli ⁊ qui se monastice
ꝓfessioni deuouerint diuine seruitut: officta celebrant et
debita peragant. sepulture iiclem p̾lati uos un libere statuto
huiꝰmodi non ꝑmittunt. nͨ cliocesiam ep̃i aut officiales eoꝵ
pͥsentatos sͥ auob̃ ad parrochiales ecclias quas habetis
sacerdotes admiitũt. nͨ celelebrare in eis diuina osficia pa¬
tiuntur eosdem prout uob̾ ẽ ex apłice seclis beingnita¬
te cõcessum. si dicti ep̃t uł officiales presentatos eosdẽ nta¬

Expanded text:
nos diffiniri nequiverit, ad eandem sedem referri ejus nos diffiniri nequiverit, ad eandem sedem referri ejus solius judicio terminanda. Cum autem sit a predicta sede statutum, ut omnes ecclesie, capelle ac cimiteria vestra libera et immunia ab omni exactione consistant, et fratres cellarum seu locorum vestrorum ubilibet positorum, pro interdicto ac excommunicatione quibuslibet suspensionem divinorum officiorum minime patiantur, et tam monachi predictorum locorum quam eorum famuli et qui se monastice professione devoverint, divine servitutis officia celebrent et debita peragant, sepulture iidem prelati vos uti libere statutis huiusmodi non permittunt nec diocesani episcopi aut officiales eorum presentatos sibi a vobis ad parrochiales ecclesias, quas habetis, sacerdotes admittunt nec celebrare in eis divina officia patiuntur eosdem, prout vobis est ex apostolice sedis benignitate concessum, si dicti episcopi vel officiales presentatos eosdem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ire cõpellũt ad domos urãs causa ordines celebrandi causa
tractandi aliqͦs cõuentus publicos cõuotand ⁊ missas celebnͣ¬
reue̾ntiam exige̾ uł extorquere ac in ip̃os ubilibet cõmorãteᷤ.
iurisclictionem exercere int̾clicti.⁊ excõicationis suĩas
ꝑferre in pͥoratib ⁊ cellis eiusdem ordinis qui nũc sine ab¬
bate clumaceñ monastrio sunt subiecti. albe̾s ordinare
infra parrochias locoꝵ eidem monasterio subdictorum
absꝙ. cluniaceñ albĩs assensu ecclias et capellas cõstiuere
cimiteria benedice̾. ⁊de ur̃is monachis ⁊ monastiis iudica¬
re. ad iudicia sua eos inuitos ꝑtrahe. ac pro cõtrou̾siis ur̃is
in parrochianos homines et seruientes ur̃os anmadu̾t̾e
cultates ur̃e consistunt si contra eadem monasteria uel mona¬
chos ip̃os aliqͥd questionis habuerint. te fili albas tuosq suc¬
cessores ex indulto sedis apłice Debeant appellare ac si lis ꝑ

Expanded text:
ire compellunt, ad domos vestras causa ordines celebrandi, causas ire compellunt, ad domos vestras causa ordines celebrandi, causas tractandi, aliquos conventus publicos convocandi, et missas celebrareverentiam exigere vel extorquere ac in ipsos ubilibet commorantes jurisdictionem exercere, interdicti et excommunicationis sententias proferre, in prioratibus et cellis ejusdem ordinis qui nunc sine abbate Cluniacensi monasterio sunt subjecti, abbates ordinare infra parrochias locorum eidem monasterio subditorum absque Cluniacensis abbatis assensu, ecclesias et capellas construere, cimiteria benedicere, de vestris monachis et monasteriis judicare, ad judicia sua eos invitos protrahere ac pro controversiis vestris in parrochianos homines et servientes vestros animadvercultates vestre consistunt, si contra eadem monasteria vel monachos ipsos aliquid questionis habuerint, te, fili abbas, tuosque successores ex indulto sedis apostolice debeant appellare; ac si lis per
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectis filus alb̾i ⁊ cõuentu c̃lumaceñ. Salutem
et aplicam benedictionẽ. Religionis ur̃e in qua
de die indiem laudabilit dño cooperante ꝓficitis meret᷑¬
honestas ut ur̃is petitionib a sede apłica fauorabilit̾
annuatur et illis p̾cipue q̃ sic pulsãt cum moderamiine ani¬
nũ p̾minentis quod intra exauditionis ianuam merent
admitti. Lestra sane petitio nobis exibita cõtinebat qđ
a primo sue fundationis exordio usq ad moderna tempora
multis et diu̾sis romanoꝵ pontificũ pruulegiis et indulgẽ¬
ciis sit mudnitum et donatũ libertatib ab eiscłe nõ nulli
dentes quod nob̾ principalit̾ iniurtari ꝓbant᷑ qui pͥulegia
sedis aplice uel irreuerent̾ impugnant uel suꝑficialiter
eoꝵ u̾ba tenentes contra ip̃oꝵ gestiunt ĩtͥlłctum. ⁊ pͥuile¬
giatos pͥuilegioꝵ cõmodis pͥuare conantur cõtra eadem pͥ¬
ulegia ⁊ ĩdulgentias ad sinodos et cõuentus forenses uos

Expanded text:
dilectis filiis.. abbati et conventui Cluniacensibus, salutem et apostolicam benedictionem. Religionis vestre, in qua de die in diem laudabiliter Domino cooperante proficitis, meretuhonestas ut vestris petitionibus a Sede apostolica favorabiliter annuatur, et illis precipue que sic pulsant cum moderamine animum preminentis, quod intra exauditionis januam merentur admicti. Vestra sane petitio nobis exhibita continebat, qa primo sue fundationis exordio usque ad moderna tempora multis et diversis Romanorum pontificum privilegiis et indulgentiis sit munitum et donatum libertatibus ab eisdem, nonnulli uod nobis principaliter injuriari probantur qui privilegia sedis apostolice vel irreverenter impugnant vel superficialiter eorum verba tenentes contra ipsorum gestiunt intellectum, et privilegiatos privilegiorum comodis privare conantur, contra eadem privilegia et indulgentias ad synodos et conventus forenses vos
Abbreviated transcription (Latin):
ex diuina cõstitutõne ꝑmissum spũalia seminãclo carnalia
metendo recipere scd̃m illud. Non alligabis os bouis tritu¬
rãtis. ut sͥ ꝯmissis ecclus hõerohi nõ existant. Intelleximus
si quide qł hec quidã urñt nequaquã sicut cõuenit aitẽdẽ¬
tes. cũ sitas dioceses circũeunt. apͥorib. ⁊ obeclientiis cluñ.¬
frm̃ apcl̃ alios hospitati: ꝓcurationes sͥ faciunt ex̾iber. lic
ip̃i parati eent̃ ut asserũt ĩ pͥoratib suis eos benigne reci¬
pere. ⁊ prompta eis deuocione seruire. Quia u̾o inlignũ
ẽ ac ur̃e pariter honestat cõtrariũ eccłastice caritatis obse¬
qͥa ⁊ ad grauamen trahere subditoꝵ. fraternitati ur̃e p̾sen¬
tiũ auctorit̾ districtius inhibemus ne decetero n cũ ad
p̾liclictoꝵ fratrũ pͥoratus uisitationis causa ueneritis. pro¬
curatõnes ab eis aliquas requiratis. nͨ eis suꝑ hoc grauamẽ
aliquod aut molestiam ĩ feratis. Scituri qd̃ si secus egeri¬

Expanded text:
et divina constitutione permissum spiritualia seminando, carnalia metendo recipere, secundum illud: Non alligabis os bovi trituranti, ut sibi commissis Ecclesiis oneri non existant. Intelleximus siquidem quod haec quidam vestrum nequaquam, sicut convenit, attendentes, cum suas dioeceses circumeant, afaciunt exhiberi, licet ipsi parati essent, ut asserunt, in Prioratibus suis eos benignè recipere, et prompta eis devotione servire. Quia verò indignum est ac vestræ pariter honestati contrarium Ecclesiasticæ charitatis obsequia ad gravamen trahere subditorum, fraternitati vestræ præsentium auctoritate districtius inhibemus, ne de cætero, nisi cum ad praedictorum fratrum prioratus visitationis causa veneritis, procurationes ab eis aliquas requiratis, nec eis super hoc gravamen aliquod, aut molestiam, inferatis: scituri quod, si secus egeri
Abbreviated transcription (Latin):
raudus archipb̃̾r de archiato. Hernardus albas nanto
tus eiuscłe albĩs notariũs. helyaᷤ. de fors. Magr᷑ colũb̾
duramis. Cambarlangus. hugo marescalcus. rober¬
tus sacerdos. qͥ cartã scripsit. Nulli ergo om̃ino homi¬
nũ liceat hac pagniã nr̃e cõfirmationis ĩfringere.
uel ei ausu temerario cõtra ire. Si quis autem hoc

Expanded text:
raudus, archipresbyter de Archiaco, Bernardus, abbas Nantolraudus, archipresbyter de Archiaco, Bernardus, abbas Nantoltus, ejusdem abbatis notarius; Helias de Fors; magister Columbus; Durannus Cambarlangus; Hugo, marescalcus; Robertus, sacerdos, qui chartam scripsit. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrae confirmationis infringere, vel ei ausu temerario contra
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunir. ad maiorẽ quoq. cautelam ut om̃is questionis
scrupulus de medio tollatur. Damꝰ ⁊ cõcedimus uobis deci¬
nias. quas a laycis acqͥsistis. uel acqͥrere poteritis. In hibemꝰ
etiam sub pena ecõicationis laycis om̃ib qui habent decimaᷤ
in parrochias ur̃as. ne aliqͦ titulo ad alias ecclias transferre p̾su¬
urant. quod si fat̾e p̾sumpserint: sepultura ⁊ õi diumo officio care
archidiaconi. Porro ne hoc decretũ nr̃m ita statutũ aliqͣ
suꝑuenientiũ posset cauillatione cõuelli. sigilli ur̃i ĩpres¬
sione munir fecimꝰ. Facta est aur̃e hec carta. apud xanc¬
toneñ .xiiii.kl̃. Iuli Dñce u̾o incarnationis. anno. Mͦ.¬
.cͦ.lxxxͦ.iͦ. Romano potifice lucio .iiiͦ. Regnante in
franca rege philippo. henrico rege angloꝵ gubernãte
ducatũ aquitante. ꝑ suchardũ filiũ suũ. Testes sunt:
p̾dictus archidiaconꝰ. Mag̾r Wll̃mus testaudus nota

Expanded text:
communiri. Ad majorem quoque cautelam, ut omnis questionis communiri. Ad majorem quoque cautelam, ut omnis questionis scrupulus de medio tollatur, damus et concedimus vobis decimas quas a laicis acquisistis vel acquirere poteritis. Inhibemus etiam, et sub pena excommunicationis laicis omnibus, qui habent decimas in parrochias vestras, ne aliquo titulo ad alias ecclesias transferre presumant. Quod si facere presumpserint, sepultura et omni divino officio careaAlnisiensis. Porro ne hoc decretum nostrum ita statutum aliqua supervenientium posset cavillatione convelli, sigilli nostri impressione muniri fecimus. Facta est autem hec carta apud Xanctones, XIIII kal. julii, Dominice vero incarnationis anno MCLXXXII, Romano pontifice Lucio III, regnante in Francia rege Philippo, Henrico rege Anglorum gubernante ducatum Aquitaniae per Richardum filium suum. Testes sunt, praedictus archidiaconus; magister Willelmus Testaudus, nota
Abbreviated transcription (Latin):
autentico cõtinetur. nichilominꝰ auttoritate utobis apłica cõ¬
firmamꝰ. ⁊ p̾sentiᷤ scripti patrotinio cõniuniniꝰ. cuiꝰ autentite te¬
quillitate fratrũ cluniacensium ĩtendendes. Monasteria. ⁊
eccl̃tas atq capellas in nr̃o ep̃atu sitas. nec non ⁊ omnes de
re poteritis. siue donationib. siue transactionib siue com¬
mutationib. uel emptionibus. seu aliis iustis modis ubicũ¬
ꝙ sint. nec nor ⁊ uniu̾sa omĩa quecũꝙ: deo propitio acqͥre¬
repoterit᷑. In suꝑ omnẽ donationẽ largitionẽ. quã dñs. hyse¬
bertus de castro alione. eccłe ayensi consilio uiroꝵ uirorum
prudentiũ noscitur dedisse. sicut tenor autẽtiꝯscripti sui
de carat. uob̃ ur̃isq successorib habenda et tenẽla inꝓpe-¬
tuũ. Pontifical auctoritate cõcedimꝰ. ⁊ cõfirmamꝰ. Et ut¬
concessio. atꝙ confirmatio perpetue firnitatis robur ob¬
tineat: sigilli nr̃t munimine presentem pagniẽ feciinus

Expanded text:
tate vobis Apostolica confirmamus, & præsentis scripti patrocinio cōmunimus; cuius authenticæ tequilitati fratrum Cluniacensium intendentes, Monasteria, & Ecclesias, atque Capellas in nostro Episcopatu sitas, necnon & omnes decre poteritis, siue donationibus, siue transactionibus, siue commutationibus, vel emptionibus, seu aliis iustis modis, vbicumque sint, necnon & vniuersa omnia quæcumque Deo propitio acquirere poteritis. Insuper omnem donationem, largitionem, quam Domnus Hisembertus de Castro-alione Ecclesiæ Aiensi consilio virorum prudentium noscitur dedisse, sicut tenor authentici scripti sui declarat, vobis vestrisque successoribus habenda & tenenda in perpetuum Pontificali auctoritate concedimtis robur obtineat, sigilli nostri munimine presentem paginam fecimus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut mos est illoꝵ son abũt. cãtabũt absq: inpedinẽ¬
to clĩcoꝵ. Cantabũt ⁊ clici absq impeclimẽto monachorũ.
Capelłs sub capellanos suos consilio prioris ayensis in eccłia
introducat. Quod si aliqͥd cõmiserint. unde remoueri clebeant:
prioris cõsilio remoueantur. ⁊ alii ĩ loco illoꝵ restituantur.
porro ue hoc decretum nostrũ. ita statutũ aliqͣ superuenien¬
ciũ capellanoꝵ seu monachoꝵ posset cauillatione cõuelli. Lit¬
terarum nr̃aꝵ adhibita ẽ priuiligialis auctoritas. Facta st̃
autem hec apud Gram̃ dei.xͦ kl̃. octob̾. Dm̃ce ĩcarnationis
Anno. mͦ.Cͦ.xͦl. nono. Romano pontifice. Eugenio .iii. sieg¬
nante in frantia. Rogo Lodouico. Eodem duce in aqͥtania.
Bestes p̾nominat uirz. Arnaudus albas gr̃e dei. Baufridul
archidiaconꝰ. Wll̃mꝰ aleardi elemosinariꝰ xanctonẽsis. Iorda¬
mis prior de anesio. Aymericus prior de boeth. De monachis
Ayonsib. Stepħs cõstantinꝰ. Iohẽs de monguir. ⁊ alii quã¬

Expanded text:
t cantabunt absque impedimento Clericorum. Cantabunt et Clerici absque impedimento Monachorum. Capellanus subcapellanos suos consilio Prioris Ajensis in Ecclesia introducat. Quod si aliquid commiserint, unde removeri debeant, Prioris consilio removeantur, et alii in loco illorum restituantur. Porrò, ne hoc Decretum nostrum ita Statutum, aliqua supervenientium Capellanorum, seu Monachorum posset cavillatione convelli, litterarum nostrarum adhibita est privilegialis auctoritas. Facta sunt autem hæc apud Gratiam Dei X. Kal. Octobris Dominicæ Incarnationis anno M. C. XLIX. Romano Pontifice Eugenio III. regnante in Francia Rege Ludovico; eodem Duce in Aquitania. Testes sunt praenominati viri, Arnaudus, abbas Gratiae-Dei; Gaufridus, archidiaconus; Willelmus Aleardi eleemosynarius; Xanctonensis Jordanis, prior de Anesio; Aimericus, prior de Boeth.; de monachis Aiensibus: Stephanus Constantinus; Joannes de Moguir et alii com
Abbreviated transcription (Latin):
interdum cõcedenda ⁊ nõ cõcedenda ꝓpt̾ importunitates pe¬
tentium cõceclantur. Nos paci ⁊ transiͥllitati tue pat̾na
uolentes sollititudine ꝓuidere: ut ꝑ litt̾as apłicas uel lega¬
toꝵ aplice seclis obtentas ⁊ obtinendas. prioratus tu or¬
dinis conferr nõ possint. tuꝙ ad eoꝵ collationem̃ cõpelli
nequdeas.etiam si contineatur in eisclem lut̾is hec ueł alia
simis clausula. ut aliꝗͣ indulgentia non obsistat. Auctori¬
casione ferri cõtigerit iruita decernimꝰ ⁊ in anes. Presẽ¬
tao pbst quinquẽniũ mimine ualituris. Nulli gͦ oĩo¬

Expanded text:
interdum concedenda et non concedenda propter importunitates petentium concedantur, nos paci et tranquillitati tue paterna volentes sollicitudine providere, ut per litteras apostolicas vel legatorum Apostolice Sedis obtentas et obtinendas prioratus tui ordinis conferri non possint, tuque ad eorum collationem compelli nequeas, etiamsi contineatur in eisdem litteris hec vel alia similis clausula, ut aliqua indulgentia non obsistat, auctoris hac occasione ferri contigerit, irritas decernimus et inanes, presentibus post quinquennium minime valituris. Nulli ergo
Abbreviated transcription (Latin):
amiẽ. qm̃ scriptũ est. mundus transit. ⁊¬
cuncupiscentia eius ⁊ res gestã. insi lut̾eris ad notantur
obiiuone cito deporeunt eaque salubri intentõne fuĩt.
⁊ multoꝵ habent profectui. ⁊ ĩ dempnitati deseruire lit¬
leris aposteros transmittere opus nõ in efficax reputa¬
tur. Ea ꝓpt nos fr̃ hugo cluñ eccłie humilis albas. to¬
tusꝙ cõuentꝰ eiuscdem loci ꝑ pͥsentes literras. notũ fitimꝰ
uinuisis p̾sentib et futuris quod nos scientes ⁊ prudente
et spontanea ueluntate emimꝰ ⁊ recepimꝰ a nobili uiro
tocerãno grosso dĩo branceduni castrũ suũ de bote auã
⁊ uillam de brei. ⁊ de contuberto cũ om̃ib urib ⁊ ꝑtinẽ¬
tiis p̾sentib et futis ⁊ ꝓ hus p̾ciũ dedimꝰ udelicet mille
⁊ quigentas marchas argẽti. ⁊ quadrigintas libras
diuioneñ ꝑ drueleriis. ⁊ uillã ñrã ⁊ domũ de bello¬
monte cabiloñ dẏoc̃. ⁊ grãgiã scĩ desideri cũ omibus¬

Expanded text:
am scriptum est, Mundus transit, &concupiscentia eius, & res gestæ, nisi litteris adnotentur, obliuione cito depereunt, ea quæ salubri intentione fiunt, & multorum habent profectui & indemnitati deseruire, litteris ad posteros transmittere opus non inefficax reputatur. Eapropter nos frater HVGO Clun. Ecclesiæ humilis Abbas, totusque Conuentus eiusdem loci per præsentes litteras, notum facimus vniuersis præsentibus & futuris, quod nos scientes & prudentes, & spontanea voluntate emimus & recepimus a nobili viro loceranno Grosso Domino Brāceduni, castrum suum de Bote-auant & villam de Brei & de Contuberto, cum omnibus iurib. & pertinentiis, præsentibus & futuris, & pro his pretium dedimus, videlicet mille & quingentas marchas argenti, & quadringentas libras Diuionenses pro druelleriis, & villam nostram, & domum de Bellomonte Cabilon. Diœcesis, & grangiam sancti Desiderij, cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
posessionẽ Smissimꝰ aũt bona fule ꝓnobra et suceslo¬
rbi norocoram multto ad hoc irocatis et rogatis nos
cõtractus iam dcõs ⁊ om̃ia suꝑtus exp̾ssa inꝑpetuũ rata et firma
habere ⁊ ten̾e̾. nͨ aliqͦ modo ꝯtͣ uenire. directe uł indirecte. per no
uł ꝑ alium. nec re nec u̾bo. nec de iure nͨ de fcõ. Et si forte eccł̃a
nrã qd̃ ñ credimꝰ lata ĩ huiꝰmodi fui̾t ĩ aliqͦ: nõ reclamabimꝰ.
Petentes bñficiũ restitutionis. uire minoris uł alio modo

Expanded text:
possessionem. Promisimus autem bona fide, pro nobis & successoribus nostris, coram multis ad hoc vocatis, & rogatis, nos contractus iam dictos & omnia superius expressa in perpetuum rata, & firma habere, & tenere, nec aliquo modo contravenire directe, vel indirecte, per nos vel per alium, nec re, nec verbo, nec de iure, nec de facto. Et si forte Ecclesia nostra, quod non credimus, læsa in huiusmodi fuerit in aliquo, non reclamabimus, petentes beneficium restitutionis iure minoris, vel alio modo
Abbreviated transcription (Latin):
duoᷤᷤ solidos annui ẜuitii uidelicet Galtero de malliaco mi¬
aco ꝑ altera siquidam cõdamena ĩt̾ ducds aquas sita .x. d.
memorati. abbas et ꝯuentus cũ dc̃o petro suꝑ hus taliter
ꝯuenerũt. uidelicet ꝙ idem petrus ꝑ iuramentũ suũ pro
posse suo bona fide erga predcõs. galterũ. Thome. ⁊ bernar¬
di. h̾edes ꝓcurare tenetur. qͣlit̾ dc̃i Galterꝰ ⁊ h̾edes thome duo

Expanded text:
duos solidos annui servicii, videlicet Galtero de Mailliaco, miduos solidos annui servicii, videlicet Galtero de Mailliaco, miaco, pro altera siquidem condemina inter Duas Aquas sita, decem memorati abbas et conventus cum dicto Petro super hiis taliter convenerunt, videlicet quod idem Petrus, per juramentum suum pro posse suo, bona fide erga predictos Galterum, Thome et Bernardi heredes procurare tenetur, qualiter dicti Galterus et heredes Thome duos
Abbreviated transcription (Latin):
sansfactũ fuit totaliter corã nob̾ dc̃o petro ĩ pecuma mi¬
merata. Qui petrus p̾dc̃as tes om̃es sub pͥstito corã no¬
bis sacramẽto. ⁊ sub ypotheca bonoꝵ suoꝵ om̃iũ ubicius
existiũ laberas ⁊ quitas eccłie cluñ deffendere ꝓrmisit e
possessionẽ inducendo. Guidone eius pͥmogento et symo¬
neta ñc eiꝰ uxore pͥmissa om̃ia uelentib ⁊ ꝑ sacramẽtum
ꝯcedentib. Renũciauerut in suꝑ tam dc̃i ꝯuiges ꝙͣ. dc̃s
Giudo pͥmogenitus. scient̾ et spontan ĩ hoc fcõ sub p̾stito
sacreimẽto. ĩ integrũ restitutõi minoris p̾cii et etatis. ac to¬
tius tutele exceptõib et om̃ cõsuetudim ⁊ pͥulegio in fa¬
uorem minoꝵ mulieꝵ ⁊ Rerũ dotaliũ introductis ac om̃
alii ex ceptõmi et iuris cuiꝰcumq bñfitio ⁊ auxilio que ꝯtͣ
tenorem p̾sentiũ. sibi possent ꝯpet̾e̾ uł ꝑdesse. Quia u̾o pro
quarta tocius molenclimi. condemine ⁊ nemoris dc̃s petru

Expanded text:
satisfactum fuit totaliter coram nobis dicto Petro in pecunia numerata. Qui Petrus predictas res omnes, sub prestito coram nobis sacramento et sub ypotheca bonorum suorum omnium ubicunque existentium, liberas et quitas ecclesie Cluniacensi defendere promisit et poralem possessionem inducendo, Guidone, ejus primogenito et Symoneta, nunc ejus uxore, premissa omnia volentibus et per sacramentum concedentibus. Renunciaverunt insuper tam dicti conjuges quam dictus Guido primogenitus, scienter et spontanei in hoc facto sub prestito juramento, in integrum restitutioni, minoris precii et etatis, ac tocius tutele exceptionibus, et omni consuetudini et privilegio in favorem minorum, mulierum et rerum dotalium introductis, ac omni alii exceptioni et juris cujuscunque beneficio et auxilio que contra tenorem presentium sibi possent competere vel prodesse. Quia vero pro quarta tocius molendini, condemine et nemoris dictus Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
spulanda eidem Ioc̾anno ⁊ h̾edib sen successorib suig
dampna que ꝓpt̾ hoc su stinerent. scdm equitatẽ ⁊ iusti¬
tiam tesaraiare̾: obligantes idem ide reałr̾ ⁊ psonaliter nos
omĩa bona nrã mobilia et ĩmobilia. Renũctantes ⁊̃ hoc
cecõ excerta scientia om̃i actõm ⁊ ex actõm doli. ⁊ actõm⁊
exceptõui quod metus causa ⁊ omñi b̃nficio uiris genali
⁊ singulari. scripto ⁊ non scripto ꝓmulgato ⁊ ꝑmulgã¬
do quod nob̾ successorib nr̃is ad reuocandum p̾dcam̃ uł¬

Expanded text:
seu successoribus suis damna, quæ propter hoc sustinerent secundum æquitatem & iustitiam resarcire: obligantes idem realiter & personaliter, nos & omnia bona nostra mobilia & immobilia. Renunciantes in hoc facto ex certa scientia omni actioni & exactioni doli, & actioni & exceptioni, quod metus causa, & omni beneficio iuris generali & singulari, scripto & non scripto, promulgato & promulgando, quod nobis & successoribus nostris ad reuocandum prædicta
Abbreviated transcription (Latin):
ullo tp̃r opet̾e uel prodesse. Ne uero res bene gesta antiqͥta¬
te tpr̃is reuocari possit indubium. Nec qd̾ pro borio fac¬
tum est eiudenti non existente memoria deꝑeat. ad ma¬
torem huiꝰ rei eudentram. p̾sentet lut̾as inde fieri.⁊
sigillis nrĩs munri fecimꝰ. Rogantes uenerabiles prẽs
epm̃ ut sigilla propͥa apponi fac̾ent cum nrĩs sigillis
inp̾sentib hit̾is intestimoniũ reigeste. Et nos haymo

Expanded text:
llo tempore competere vel prodesse. Ne vero res bene gesta antiquitate temporis reuocari possit in dubium, nec quod pro bono factum est, euidenti non existente memoria depereat, ad maiorem huius rei euidentiam, præsentes litteras inde fieri, & sigillis nostris muniri fecimus. Rogantes venerabiles Patres m, vt sigilla propria apponi facerent cum nostris sigillis, in præsentibus litteris, in testimonium rei gestæ. Et nos Haimo
Abbreviated transcription (Latin):
successorib nis. ꝙ si aliqͥs suꝑ p̾dcĩs reb uł suꝑ aliqua re eaꝵ
uel suꝑ iure ꝑtinenti ad eas. eos impet̾et. uł incausam tra¬
heret uł altquo molestaret nos ꝑeis oͬponeremꝰ. ⁊ adiustici¬
am responderemꝰ ⁊ ip̃os desfenderemꝰ in uiditio ⁊ extͣ iudiciũ
⁊ expensas q̃s ꝓ huiꝰmodi deffensionẽ fec̾emꝰ. ab alłe̾ et cõu̾eñ

Expanded text:
successoribus nostris, quod si aliquis super prædictis rebus vel super aliqua re earum, vel super jure pertinenti ad eas, eos impeteret, vel in causam traheret, vel in aliquo molestaret, nos pro eis opponeremus et ad justiciam responderemus, et ipsos deffenderemus in juditio et extra juditium, et expensas quas pro hujusmodi defensione fac
Abbreviated transcription (Latin):
dis erobseruandis tmalit ⁊ perpetuo sicut ẽ supiꝰ anota¬
tũ tam enia qni ꝑ ip̃is p̾stiti corporalit̾ iuram̃etũ. ⁊ de
his om̃ib supradictis dcm̃ abdem̃ cluỹ ꝑseet ecclia sua
in uestiu s⁊ iposestonem plenariã intͦdigei ĩtromisi.
actũ publice incaftro de boteauant. anno dm̃ .Mͦ. ccͦ xͦ¬
sexto mense martio. die martis post dm̃t᷑ qua qũatat
i uocauit me. Hcuiꝰ re testimoniũ ⁊ firmitatem ꝑ¬
petuã psent scripto ego Ioc Sigillũ meu̾ feci appom¬

Expanded text:
ndis, & obseruandis, finaliter & perpetuo, sicut est superius annotandis, & obseruandis, finaliter & perpetuo, sicut est superius annotatum, tam pro me quam pro ipsis, præstiti corporaliter iuramentum. Et de his omnibus supradictis dictum Abbatem Clun. pro se & Ecclesia sua inuestiui, & in possessionem plenariam intromisi. Actum publice in castro de Boteauant, anno Domini M. CC. XXXVI. mense Martio, die Martis post Dominicam qua cantatur, Inuocauit me. In cuius rei testimonium & firmitatem perpetuam præsenti scripto ego Iocerannus sigillum meum feci appo
Abbreviated transcription (Latin):
tinere. que oĩa supradcã tam ego qmͣ h̾edes seu successõ¬
res mei eiscdẽ albatib ⁊ conuetu cluñ debemꝰ rede̾s facẽ
⁊ꝯseruare libera quietd̃ ⁊ absoluta ab om̃i homagio
diño seu feodo. seit qualib alia uł cuiꝰ laet alt̾ius iurisditõe
de iure gͥrentiz are ⁊ deffend̾e in ꝑptuũ ꝯtͣ om̃es homi¬
nes tenem. ⁊ de hiis om̃ib tenendis fidelit̾ ⁊ integre aitẽ¬
dendis obiigo me ⁊ om̃es successores meos ⁊ oĩa nr̃a engͣ
luñ. pretea notũ uolo fieri quod ego uł successores me
uł aliqͥs noĩe meo uł ipoꝵ hedum uł aliqͥs de nris nõ pote¬
rimꝰ ꝯftruere ediftcare aut acgͥrere uł retinere aliqͥd uł¬
hr̃e infra tͥmmes supradc̃os. In suꝑ om̃imod̾ã securita¬
teno put sibi et eccłie site cluñ melius uoluerintot
teiaerint expeddire. ꝓ qͥbis õĩb suipradc̃is fideliter adĩple¬

Expanded text:
ertinere. Quæ omnia supradicta tam ego, quam hæredes, seu successoertinere. Quæ omnia supradicta tam ego, quam hæredes, seu successores mei, eisdem Abbatibus, & Conuentui Clun. debemus reddi facere & conseruare libera, quieta, & absoluta ab omni homagio, minio, seu feodo, seu qualibet alia, vel cuiuslibet alterius iurisdictione de iure garentizare & defendere in perpetuum contra omnes homines tenemur, & de his omnibus tenendis fideliter & integre attendendis, obligo me, & omnes successores meos, & omnia nostra, Clun. Præterea notum volo fieri, quod ego, vel successores mei, vel aliquis nomine meo, vel ipsorum hæredum, vel aliquis de nostris, non poterimus construerehabere infra terminos supradictos. Insuper omnimodam securitateneor, prout sibi & Ecclesiæ suæ Clun. melius voluerint & viderint expedire. Pro quibus omnibus supradictis fideliter adimple
Abbreviated transcription (Latin):
tris retinentẽto mͥ uel hedib meis libere quiete pacificẽ et
in libero allodio inꝑpetuũ habenda ⁊ possidenda. In suꝑ qͥcqͥd
habu uł habe̾ possem int̾rris hominib possessionib red¬
ditib. Neniorib acitaꝵ decursib. pratis pascuis uiis semi¬
tis ꝯiuetudinib nstitiis Gardis feodis ⁊ aliis modis oib
⁊ usqi ad aquã eandem subtꝰ uillant de chaselles ⁊ usꝙ ad
t̾ritornt̃ uille. eiusdem. ⁊ sicut ducͣ ad uillam de li. cũ terri¬
torio ⁊ ꝑtinentiis suis. ⁊ usq ad uillam de belanos ⁊ a ualz¬
le de blanos usq ad aquã gͣdonie añ dcam cũ tani aqua
⁊ ꝑtinentib ad eam sicut ducũt t̾mini memorati. p̾t̾ea
trado eis et cõcedo quieta libera ⁊ absoluta qͥtũq ecclĩa
Sc̃i petri cabiloñ habuit uł habere potuit inuilla de cor¬
tũberto ⁊ om̃ib ꝑnuẽciis cũ molendino de mascherum
excepta eccłia ⁊ decima euudem uille q̃ ad eam dicitur ꝑ¬

Expanded text:
il retinendo mihi, vel hæredibus meis, libere, quiete, pacifice, & in libero allodio in perpetuum habenda & possidenda. Insuper quicquid habui, vel habere possem, in terris, hominibus, possessionibus, redditibus, nemoribus, aquarum decursibus, pratis, pascuis, viis, semitis, consuetudinibus, iustitiis, gardis, feodis, & aliis modis omnib& vsque ad aquam eandem subtus villam de Chaselles, & vsque ad territorium villæ eiusdem, & sicut ducit ad villam de Li, cum territorio & pertinentiis suis, & vsque ad villā de Blanos, & a valle de Blanos, vsque ad aquam Gardoniæ antedictam, cum Tani aqua, & pertinentibus ad eam, sicut ducūt termini memorati. Præterea trado eis & concedo, quieta, libera, & absoluta, quæcumque Ecclesia S. Petri Cabilon. habuit, vel habere potuit in villa de Cortumberto, & omnibus pertinētiis, cum molendino de Mascherum, excepta Ecclesia & decima eiusdem villæ, quæ ad eam dicitur p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑius sũt expsse. in toto uł mꝑte. ño obseruaremus. uolu¬
mus et concedimꝰ ut p̾dc̃i abbas et conuentus. nos super
his corã drõ rege. ułcoram iudice eccłiastico ualeant cõue¬
mix. addentes quod si nos. nostͥꝙ successorib uel heredes. pͥdca
om̃ta non seruaremꝰ. uł ꝯtͣ aliꝙͣ occastone uenire p̾sumere¬
mus. ꝙ. nos alb̾i ⁊ cõuentu iam dcĩs ⁊ successorib suis. dãp
obligantes inde uealit̾ ⁊ ꝑsonalit̾ stipulando. nos ⁊ om̃ia
bona nrã. mobilia ⁊ ĩ mobilia. ubicũꝙ posita. Nos uero

Expanded text:
ius sunt expressæ, in toto vel in parte non observaremus, volumus et concedimus, ut prædicti abbas et conventus nos super hiis coram domino rege vel coram judice ecclesiastico valeant convenire; addentes quod si nos nostrique successores, vel heredes prædicta omnia non servaremus vel contra aliqua occasione venire præsumeremus, quod nos abbati et conventui jaobligantes inde realiter et personaliter stipulando nos et omnia bona nostra, mobilia et inmobilia, ubicumque posita. Nos vero
Abbreviated transcription (Latin):
ri cũ appendiciis eaꝵ ualeant uel ualere possint ad pre¬
sens uel infuturũ plusꝙͣ. res p̾dc̃e quas nobis uendidit
⁊ tradidit dc̃s dñs iocerãnꝰ illud cedimꝰ cõcedimꝰ. ⁊ qͥitam
ex certa scientia sponte et ꝓuide. ꝓ nob̾ ⁊ successoribus
nrĩs dno ioceranno ⁊ sius heredibus siue successorib
in ꝑpetuũ habendũ ⁊ pacifice possidendũ. regognesc̾ete
estimatõnẽ ⁊ recõpensatõnẽ nos legitimã ꝓpt̾ hoc huisse¬

Expanded text:
int ad præsens, vel in futurum, plusquam res prædictæ, quas nobis vendidit & tradidit dictus Dominus Iocerannus, illud cedimus, cōcedimus, & quittamus ex certa scientia sponte & prouide pro nobis & successoribus nostris Domino Ioceranno, & suis hæredibus siue successoribus in perpetuum habendum, & pacifice possidendum: recognoscentes æstimationem & recompensatione
Abbreviated transcription (Latin):
i noĩe dñi ñ xp̃i amẽ. Q uia labił est memoria hoĩnumt
om̃ium habere memoriam. pociꝰ diuinitatis quam humam¬
tatis. Ideo ꝑpetuitate scripture debet muniri. ꝙ ꝑ processum
tẽporis posset annullabi. Ea ꝓpt̾ nos iocerãnꝰ grossus dñs bra¬
cedum. ꝑ p̾sentes luteras notũ facimꝰ uniu̾sis. qd̃ nos scientes

Expanded text:
i nostri Jesu Christi, amen. Quia labilis est memoria hominum et omnium habere memoriam pocius est divinitatis quam humanitatis, ideo perpetuitate scripturæ debet muniri quod per processum temporis posset anullari. Eapropter nos Jocerannus Grossus, dominus Branceduni, per præsentes litteras notum fac
Abbreviated transcription (Latin):
facto ꝙ uir uen̾ hug̃ albas cluñ ⁊ conuentꝰ eiusdem
loci satifecerunt michi plenarie De sex milib libris
diuioneñ quas debebant mͥ ꝓuẽditõne qmͣ fecieis de
castro de bote auant.⁊ eos quittaui suꝑ hus ꝑme ⁊ pro
om̃ib ad me ꝑtinentib in ꝑpetuũ. In cuius re testi¬
moniũ psenti scripto siglłm meũ apposu. actũ ãm¬

Expanded text:
abilis HVGO Abbas Cluniacens. & Conuentus eiusdem loci satisfecerunt mihi plenarie de sex milibus libris Diuionensibus quas debebant mihi pro venditione quam feci eis de castro de Boteauant, & eos quittaui super his pro me, & pro omnibus ad me pertinentibus in perpetuum. In cuius rei testimonium præsenti scripto sig