comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bili facinore purgare uellent ue int̾fecto punico p̃sidio restituerẽt se romanis. hec
noe eĩ aecusta agebimc̃ cũ relata hannibali eẽnt pͥmo misit qui uarnẽt magiuĩ ad
sese in castui. Dem̃ cumis feurit negass se ituꝵ nec enĩ hannibali iuis eẽ in aue
nequid int̾ uĩ tinnust̾ atq ex citationũ aiõr in cõsultu ce̾tamis̃ oriret᷑ ipẽ p̃miro
nũcio ad mariũ błesium p̃cortu campmũ po̾cero die se capue futiri. Pficisait᷑ ecsses
cumn modico p̃sid̾io. M anus cõtione aduorata edicit ut frꝙ̃tes cũ comigib ac sibis
obiuam uent hamibtili. Ab unu̾isis id nõ obedient᷑ mͦ s enixe fanore etiq uiusg et
studio uisendi cot in uictonis claꝵ imꝑatorẽ scum est. deai magi nec obiuã eg ssus est
nee quo cẽmorẽ aliy ex cõscia sigͥficare posẜ pͥuacĩ se cenuit in foro cum filio clientibro

Expanded text:
bili facinore purgare uellent, ut interfecto Punico praesidio restituerent Romanis se. haec— bili facinore purgare uellent, ut interfecto Punico praesidio restituerent Romanis se. haec— nec enim occulta agebantur—cum relata Hannibali essent, primo misit qui uocarent Magium ad sese in castra; deinde, cum is ferociter negasset se iturum nec enim Hannibali ius esse in ciuem ione animorum inconsulti certaminis oreretur, ipse praemisso nuntio ad Marium Blossium, praetorem Campanum, postero die se Capuae futurum, proficiscitur e castris cum modico praesidio. Marius contione aduocata edicit, ut frequentes cum coniugibus ac liberis obuiam irent Hannibali. ab uniuersis id non obedienter modo sed enixe, fauoreest. Decius Magius nec obuiam egressus est nec, quo timorem aliquem ex conscientia significare posset, priuatim se tenuit; in foro cum filio clientibusque
Abbreviated transcription (Latin):
in scicilia scipendia facent ꝑmutatio fieret. Nec pacta ilsa insuꝑ q̃m q̃ pacta em̃t
facinoni campani edider̃t. Nã p̃fectos sociũ cuiesq. R. ałios ꝑtĩ aliquo militie mu¬
nẽ ocupatos paͬtĩ pͥuatis negotiis implicitos pseb̾s repente oĩs cõrhensos uesud ci¬
scodie cã balneis inclũdi uissit ubi fe̾uore acq estu aiã int̾cłusa fedũ in modum
expunit̃t. Ea ne fieret ne ue legatio mictet᷑ ad penũ sũma ope deaꝰ magi̾ uir cui ad
sũmã auctontatẽ nicħ p̃ter sanã ciuũ iñtem deffuit resticat᷑. ubi uero p̃sidumn
micti ab hannibale audiũ pyrri supbai dnãtioe miserubileq carẽtinoꝵ ẜuitutẽ exẽ¬
ola referens pͥmo ne recipẽtur p̃sidiu pala uocifent᷑ est dem̃ ut receptũ aut eiceret᷑
aue si malu facin ꝙ a uetustissimis sociis cõsangumeisq defecissent ac memora¬

Expanded text:
in Sicilia stipendia facerent, permutatio fieret. haec pacta: illa insuper quam quae pacta erant in Sicilia stipendia facerent, permutatio fieret. haec pacta: illa insuper quam quae pacta erant facinora Campani ediderunt: nam praefectos socium ciuesque Romanos alios, partim aliquo militiae munere occupatos, partim priuatis negotiis implicitos, plebs repente omnes comprehensos uelut custodiae causa balneis includi iussit, ubi feruore atque aestu anima interclusa foedum in modum exspirarent. ea ne fierent neu legatio mitteretur ad Poenum, summa ope Decius Magius , uir cui ad summam auctoritatem nihil praeter sanam ciuium mentem defuit, restiterat. ut uero praesidium mitti ab Hannibale audiuit, Pyrrhi superbam dominationem miserabilemque Tarentinorum seruitutem exempla referens, primo ne reciperetur praesidium palam uociferatus est, deinde ut receptum aut eiceretur aut, si malum facinus quod a uetustissimis sociis consanguineisque defecissent forti ac memora
Abbreviated transcription (Latin):
segacionẽ uti desetũ oĩb uide̾t᷑ nom̃ romanũ. Ex cempso plebis ad defectiõe ac ps
maxima senat̾ spectare. Extracra tam̃ auctoritatib senioꝵ ꝑ paucos dies est res.
Postremo uc̃ snĩa płimũ ut idẽ segati qui ad cõsulem romanũ ierãt ad hanubalem
mictẽnt᷑. Qͦ pͥusꝙͣ iret᷑ cẽtũq defectioĩs cõsisiũ eẽt. E. segatos missos a campanis
in quibusd̾ã annalib inuenio postulantes ut alt᷑ cõsul campan fieret si rẽ romana
adiuuan uellent. Indignatiõe orta sũmori a curia ussos eẽ missũq lictorẽ qui ex
sum uitus. segati ad hãnibalem uenerũt pacẽq cũ eo cõdiciois fecenĩt ne quis ĩpe¬
intor magnĩtus ue pernioꝵ ussũ uis in cuiẽ campanũ habe̾t᷑ ne ue cuus campanus
ĩuit̾ militaret mum̾ ue face̾t ut sue leges sui magñt cãpanie eẽnt ut. ccͦ c ͦ. ex. p.¬
romanis captiuos pen dairet cãpanis qͦs ipĩ elegissẽt̃ cũ quib eqͥcũ campanaꝵ qͥ

Expanded text:
ionem uti deletum omnibus uideretur nomen Romanum. extemplo plebes ad defectionem ac pars maior senatus spectare; extracta tamen auctoritatibus seniorum per paucos dies est res. postremo uicit sententia plurium ut iidem legati qui ad consulem Romanum ierant ad Hannibalem mitterentur. quo priusquam iretur certumque defectionis consilium esset, Romam legatos missos a Campanis in quibusdam annalibus inuenio, postulantes ut alter consul Campanus fieret, si rem Romanam adiuuari uellent; indignatione orta summoueri a curia iussos esse, missumque lictorem qui ex sum ueritus. legati ad Hannibalem uenerunt pacemque cum eo condicionibus fecerunt ne quis imperator magistratusue Poenorum ius ullum in ciuem Campanum haberet neue ciuis Campanus inuitus militaret munusue faceret; ut suae leges, sui magistratus Capuae essent; ut trecentos ex Romanis captiuis Poenus daret Campanis, quos ipsi elegissent, cum quibus equitum Campanorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tnu nusso mirimĩto tegẽtes uicũ curuuẽti sũt. Consus alt̾ seu forte seu cõsiłio nł
bus entiu infestus agniĩ cũ qͥnqͣgĩta fere eqͥtib uenusiam fugit. xl pedices duo¬

Expanded text:
itibus nullo munimento tegente vicum circumventi sunt. Consul alter, seu forte seu consilio nulli itibus nullo munimento tegente vicum circumventi sunt. Consul alter, seu forte seu consilio nulli fugientium insertus agmini, cum quinquaginta fere equitibus Venusiam perfugit. quadraginta qu
Abbreviated transcription (Latin):
uidisset .l. emili inquit quẽ unũ insontẽ culpe cladis hodierne dici respicẽ debent
cape hẽ eqũ dũ et tibi uiriũ aliqd̾ suꝑ est. Comes ego te tolsere possum ac ꝓtoge
ne funescam hac̃ pugnã morte cõsulis fecis ꝯ̃ si hoc lacrmaꝵ satis suct  ei est
Ad ea cõsul cu ꝯuidẽ.c.x. cornelli macte ui̾tuce esto ẜ caue ne fiustra miseñdo¬
exiguũ tp̃s e manib hostiũ euadendi absumas. abi nũcia publice patrib urbẽ r
muniant ac pͥusꝙͣ uictor hostis adueniat p̃sidiis firmẽt. Puatĩq fabio emilir
p̃ceptoꝵ ei memorẽ extitisse et uisisse huc mon me et adhue in hac strage militun
ur alieno cumine inecentiã meã ꝓtegam. hec exagentis pͥus curba fugientium
cbuoait eous. Timide effuse fuguĩt uii. milia hoiũm in minoma castra decẽ ĩ ma¬
m duo ferme in uicũ ip̃n cannas ꝓfuger̃t. Qui extempło a carthalone atq eqͥ¬

Expanded text:
uidisset, ' L. Aemili ' inquit, 'quem unum insontem culpae cladis hodiernae dei respicere debent, uidisset, ' L. Aemili ' inquit, 'quem unum insontem culpae cladis hodiernae dei respicere debent, cape hunc equum, dum et tibi uirium aliquid superest <et> comes ego te tollere possum ac protegere. ne funestam hanc pugnam morte consulis feceris; etiam sine hoc lacrimarum satis luctusque est.' ad ea coexiguum tempus e manibus hostium euadendi absumas. abi, nuntia publice patribus urbem Romanam muniant ac priusquam uictor hostis adueniat praesidiis firment; priuatim Q. Fabio L. Aemilium praeceptorum eius memorem et uixisse et adhuc et mori. me in hac strage militum ut alieno crimine innocentiam meam protegam.' haec eos agentes prius turba fugientium abripuit equus. tum undique effuse fugiunt. septem milia hominum in minora castra, decem in maiora, duo ferme in vicum ipsum Cannas perfugerunt; qui extemplo a Carthalone atque equ
Abbreviated transcription (Latin):
entes mutit. hisemos et gassos pedites affis ia ꝑpe fessis cede mag̾ ꝙ̃ pugna
adiũgũt. Parte asta pugne pausus q̃ꝙͣ pͥmo stati p̃sio funda gͣuit ict fuerat c
equitib rõĩs omissis p̾tremo equis qr cõsul et ad regẽdũ eqũ uires deficiebat tũ
denũtiant cuidã uississe cõsus ad pedes descende eqͥtes drxisse hunnbale ferũt. Qcu
massẽ uic̃tos mn tindent eqͥtes. Cum pedestre p̃liũ qͣsẽ iã haud dubia hostiũ uiccoia
fuit cũ uica mor in uestigio mallẽt ꝙͣ fugere uictores mom̃tib iuctoriã nuti
trucidarẽt quos pessere nõ potant. Pepulerũt cñ iã paucos suꝑatos ex sabore ac
uuluib fessos. Inde dissipati oẽs sũt equosq ad fugã qui poterãt repetelunt
Cñ. sentulus.tr̃. milicũ cũ p̃t̾ uehens eqͦ sedencẽ in saxo cruore oppletũ cõsulem

Expanded text:
ientes mittit, Hispanos et Gallos pedites Afris prope iam fessis caede magis quam pugna ientes mittit, Hispanos et Gallos pedites Afris prope iam fessis caede magis quam pugna adiungit. parte altera pugnae Paulus, quamquam primo statim proelio fundequitibus Romanis, omissis postremo equis, quia consulem vel ad regendum equum vires deficiebant. tum nuntianti cuidam, iussisse consulem ad pedes descemallem, uinctos mihi traderet.' equitum pedestre proelium, quale iam haud dubia hostium uictoria, fuit, cum uicti mori in uestigio mallent quam fugere, uictores morantibus uictoriam irati trucidarent quos pellere non poterant. pepulerunt tamen iam paucos superantes et labore ac uolneribus fessos. inde dissipati omnes sunt, equosque ad fugam qui poterant repetebant. Cn. Lentulus tribunus militum cum praeteruehens equo sedentem in saxo cruore oppletum consulem
Abbreviated transcription (Latin):
genti ferme numidaꝵ milites p̃ter cõsueta arma tesaq gladios accultos sub son¬
cis hntes spẽ trãsfugaꝵ cum ab suis parmas põ tenga hntes adequitassẽt repẽte ex
eqnis desiliũt pamisq ec̃ iaculis añ pedes hostiũ ꝓiectis ĩmediã aciem accepti ducti¬
q ad ultimos cõside̾ ab cergo uibent᷑. ac dũ p̃lũ ab oĩ ꝑte quieti manẜunt. po̾a¬
oiũm oculos aiõsq occupauat cẽtam̃ tñ ab̾reptis scutis q̃ passim int̾ aceruos cesoꝵ
corpoꝵ strata erãt u̾sam adonũt᷑ romanã aciẽ tgaq fenentes ac poplices cedẽtes
stragẽ ĩgẽtẽ dedem̃t ac maiorẽ aliꝙͣto pauorẽ ac tumstũ fecenĩt. Cũ alibi t̾ror ac
fuga alibi ptinar in mala iã spe pliũ eẽt. hasd̾nibas qui ea ꝑte p̃erat subductos ex
med̾ia acie nunndas qr segnis eor cum adu̾sis pugna erat ad ꝑseyͣdos rassum fug¬

Expanded text:
genti ferme Numidae, praeter solita arma telaque gladios occultos sub lorgenti ferme Numidae, praeter solita arma telaque gladios occultos sub loricis habentes, specie transfugarum cum ab suis parmas post terga habentes adequitassent, repente ex equis desiliunt parmisque et iaculis ante pedes hostium proiectis in mediam aciem accepti ductique ad ultimos considere ab tergo iubentur. ac dum proelium ab omni parte coeptis scutis, quae passim inter aceruos caesorum corporum strata erant, auersam adoriuntur Romanam aciem, tergaque ferientes ac poplites caedentes stragem ingentem ac maiorem aliquanto pauorem ac tumultum fecerunt. cum alibi terror ac fuga, alibi pertinax in mala iam spe proelium esset, †Hasdrubal† qui ea parte praeerat, subductos ex media acie Numidas, quia segnis eorum cum aduersis pugna erat, ad persequendos passim fug
Abbreviated transcription (Latin):
salint adines gallis hispams qi. Tande romam dui ac sepe cõsilio qͣ ftonte aray
densa in pule hostram ameis nimis tenuẽ coq par ualidum a cedem ꝓminente acie
ĩpussis dem̃ ac trepide referẽtib pedẽ insiste ac tenoro uno ꝓ p̃ceps pauore fugientui
agmine in med̾iã pͥmũ aciẽ insati pocremo nlło resistente ad susidia affroꝵ ꝓuener̃
Qui utͥnq reducas alis cõstiterant mediaq gassi hispamq sceterant aliꝙͣtu
ꝓminẽte acie qui cuneus ut pulsus eqͣuit frontẽ pͥmĩ dem̃ inteñdo et̃ in sinũ in
medio dedit. Affr crra iã cornua fecerant imientib ꝙ ĩcaute i mediũ romanis ar¬
cũdede alas mos cornua extendendo csausere es abtgo hostes. hiẽ romans defur
adusus nuimidas steterãt cõẜtũ pluĩ eiit sogne pͥmo et a punica ceptũ frande. Ren¬

Expanded text:
stabant ordines Gallis Hispanisque; tandem Romani, diu ac saepe conisi, aequa fronte acieque stabant ordines Gallis Hispanisque; tandem Romani, diu ac saepe conisi, aequa fronte acieque densa impulere hostium cuneum nimis tenuem eoque parum ualidum, a cetera prominentem acie. impulsis deinde ac trepide referentibus pedem institere ac tenore uno per praeceps pauore fugientium agmen in mediam primum aciem inlati, postremo nullo resistente ad subsidia Afrorum peruenerunt, qui utrimque reductis alis constiterant †media, qua Galli Hispanique steterant, aliquantum prominente acie†. qui cuneus ut pulsus aequauit frontem primum, dein cedendo etiam in sinum in medio dedit, Afri circa iam cornua fecerant inruentibusque incaute in medium Romanis circumdedere alas; mox cornua extendendo clausere et ab tergo hostes. hinc Romani, defuncti ites aduersus Numidas steterant, consertum proelium erat, segne primo et a Punica coeptum fraude. quin
Abbreviated transcription (Latin):
med̾iã aciẽ hãnibas ipe cũ frẽ magone cenuit solus seu ind̾ustͥa ita socat᷑ seu ꝙ
forte ita scare ꝑ oportune utͥnq paͣti obsic̾ erat romanis in meridie penis m
septẽtnione usis.Uentus quẽ uulturnĩ regionis incole uocant adusus romaõs
colort młto pulue̾ in ip̃a honi uoluendo ꝓspectũ ademit. Clamore ꝓcu̾sũ auxi¬
lĩis et pugna leuib pͥmũ armis comissa demñ equitũ galloꝵ hispanoꝵ seuum
comu cũ dextro romano cõcurrit minime eq̃stris more pugne. frontib enĩ adũ¬
sis cõcu̾rendũ ert quia nulso arca ad euagandũ resicto spatio. hic̃ amnis hiẽ ped̾i¬
tũ acies claudebat ĩ directũ utͥnq nitentes stantib̾ ac cõfertis uotremo turbatio
equis uir uuũ amplexus detrasiebat equo. pedestre magna ia ex ꝑte cẽtam̃ fac¬
tum erat. Acrius cñ ꝙͣ duici pugnatũ est pulsiq romam equites cenga u̾cunt
Sub eĩstris finẽ cẽtimis coorta est peditũ pugna pͥmo et iurib et aĩs pi con¬

Expanded text:
one tenuit. sol seu de industria ita locatis seu quod forte ita stetere peropportune utrique parti obliquus erat Romanis in meridiem, Poenis in septentrionem uersis; uentus—Uolturnum regionis incolae uocant—aduersus Romanis coortus multo puluere in ipsa ora uoluendo prospectum ademit. clamore sublato procursum ab auxiliis et pugna leuibus primum armis commissa; deinde equitum Gallorum Hispanorumque laeuum cornu cum dextro Romano concurrit, minime equestris more pugnae; frontibus enim aduersis concurrendum erat, quia nullo circa ad euagandum relicto spatio hinc amnis, hinc peditum acies claudebant. in derectum utrimque nitentes, stantibus ac confertis postremo turba equis uir uirum amplexus detrahebat equo. pedestre magna iam ex parte certamen factum erat; acrius tamen quam diutius pugnatum est pulsique Romani equites terga uertunt. sub equestris finem certaminis coorta est peditum pugna, primo et uiribus et animis par dum con
Abbreviated transcription (Latin):
tores omissa lib̃catis digͥtacisq memoria plebe affi salutare benigne ĩuitare ap¬
ꝑatis acciꝑe epulis. ei cãs susciꝑe ei semꝑ paͣti adeẽ scd̃m eã militẽ udicẽ clare qui
mag̃ ppłaris aptiorq in uulg̾ fauori cõciliando eẽr. Iam uoͣ nicħ in senatu accũ
alit̾ ꝙͣ si plebis ibi eẽt cõciliũ ꝓna semꝑ ciuitas in suxuriã nõ ingenioꝵ mͦ uicio
s affluenti copia uoluptatũ et illecebrs oĩs amenitatis maritime crestrioq. Tũ
uõ ita obseqͥo pͥncipũ ec licentia plebei sascuure ut nec libidini nec sup̃tib modus
eẽt ad cõceptũ segũ magrãtuũ senat᷑ accessit. Tũ pͦo cannẽsẽ dadẽ ut cui aliqua
ꝙ conubiũ uerustũ młtas familias dãras ac potẽtes romanis miscuerat et ꝙ cõ
militarẽt asiquot ard̾ .R. maximũ uĩculu erat. ccc. equites nobilissim quisq

Expanded text:
tores omissa dignitatis libertatisque memoria plebem adulari; salutare, benigne inuitare, aptores omissa dignitatis libertatisque memoria plebem adulari; salutare, benigne inuitare, apparatis accipere epulis, eas causas suscipere, ei semper parti adesse, secundum eam litem iudices dare quae magis popularis aptiorque in uolgus fauori conciliando esset; iam uero nihil in senatu agi aliter quam si plebis ibi esset concilium. prona semper ciuitas in luxuriam non ingeniorum modo uitio sed afluenti copia uoluptatium et illecebris omnis amoenitatis maritimae terrestrisque, tum uero ita obsequio principum et licentia plebei lasciuire ut nec libidini nec sumptibus modus esset. ad contemptum legum, magistratuum, senatus accessit tum, post Cannensem cladem, ut, cuius alquod conubium vetustum multas familias claras ac potentis Romanis miscuerat, et cum militarent aliquot apud Romanos, maximum vinculum erant trecenti equites, nobilissimus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
se data. Eicit᷑ p̾ malo acq impbo bonũ senatore et iustũ substitute. Nrimo silentiuĩ
eint mogia potions subitiundi dem̃ cim aliqui omissa uecundia quẽ pia noĩassent
musto maior ex templo clamor oriebat᷑ cum asii negarẽt nosse asii nũc probra nc̃ h̾umi¬
sicatem sordidãq inopiam et pudende ar̃tis auc questus gen obicerẽt. hoc multa ma¬
gis in scło ac certio citato senatore est fam̃ ut ipi penitere hoĩes appareret/ quem
aũt in ei substituerẽt locum deesse qr nec eosde noĩari actinebat nich̃ aliud ꝙͣ ad
audienda ꝓbra noiãtos. et mlto huĩliores obscunoresq ceti erant eis qui pͥmi me¬
morie occurrebãt ica dilabi hoĩes. Notissimũ ꝙq malu̾ maxime colerabile dicen¬
tes cẽ iubentesq senatũ ex custodia dimicti. Hoc mͦ paciuũ cũ ob̾ noxiũ iute b̃nftõ
senatũ młto sibi mag̃ ꝙͣ plebi feciss sũ armis iã oĩs cõced̾entib donabat᷑. hic̃ sena¬

Expanded text:
 date igitur pro malo atque improbo bonum senatorem et iustum.' primo silentium erat inopia potioris subiciundi; deinde cum aliquis omissa uerecundia quempiam nominasset, multo maior extemplo clamor oriebatur, cum alii negarent nosse, alii nunc probra, nunc humilitatem sordidamque inopiam et pudendae artis aut quaestus genus obicerent. hoc multo magis in secundo ac tertio citato senatore est factum, ut ipsius paenitere homines appareret, quem autem in eius substituerent locum deesse, quia nec eosdem nominari attinebat, nihil aliud quam ad audienda probra nominatos, et multo humiliores obscurioresque ceteri erant eis qui primi memoriae occurrebant. ita dilabi homines, notissimum quodque malum maxime tolerabile dicentes esse iubentesque senatum ex custodia dimitti. hoc modo Pacuuius cum obnoxium uitae beneficio senatum multo sibi magis quam plebi fecisset, sine armis iam omnibus concedentibus dominabatur. hinc sena
Abbreviated transcription (Latin):
ta p̾ sĩgat̃q cornib boũ quos domitos indomicosq młtos inc̾er cetam agͥsce̾ p̃dam
agebut. Ad duo milia ferme boũ effecra hasdrubaliq negotiũ datũ uc pͥmis tenebns
noctis id̾ arm̃cũ accẽsis cornib ad mõces age̾t maxime sĩ poss supsaltus ab hoste
infessos. Pumis cenebris silencio mota castra boues aliꝙͣto añ signa acti dobi ad iu¬
dices mõtiũ uiasq angustas uẽtũ est signũ ex tempso dat̾ ut accesis cornib am̃ta
in adu̾sos cõcitent᷑ mõtes eo mer̃ ip̃ẽ relucentis flãme ex apite całorq iã ad uiuiũ du
adimaq corniũ adueniens uelud stimulatos furore agebat bones qͣ repence discũsu
haud̾ secus ꝙͣ silius mõtibq accẽsis oiã aͣcũ iurgusta atde captim q̃nt auc q̃ ritio

Expanded text:
ti praeligantur cornibus boum, quos domitos indomitosque multos inter ceteram agrestem praedam ti praeligantur cornibus boum, quos domitos indomitosque multos inter ceteram agrestem praedam agebat. ad duo milia ferme boum effecta, Hasdrubalique negotium datum ut nocte id armentum accensis cornibus ad montes ageret, maxime, si posset, super saltus ab hoste insessos. primis tenebris silentio mota castra; boues aliquanto ante signa acti. ubi ad radices montium uiasque angustas uentum est, signum extemplo datur, ut accensis cornibus armenta in aduersos concitentur montes; et metus ipse relucentis flammae a capite calorque iam ad uiuum ad imaque cornua ueniens uelut stimulatos furore agebat boues. quo repente discursu, haud secus quam siluis montibusque accensis, omnia circum uirgulta ardere; capitumque inrita
Abbreviated transcription (Latin):
Duo inde milia hostes aberant. Postero die peni qd̾ ue int bina castra eint agmine
cõpleue̾. Cũ romani sub ipo cõstituisset̃ uallo haud dubie equiore saco successit tñ pen̾
naue̾. Restitit suo loco romana acies senta pugna et exdictatons mag̃ ꝙͣ hãmbalis¬
a cergo diuitũ socioꝵ romanis cõmeat᷑ subueherẽt. Pen cc̃ int̾ fortune minas
saxa ac lic̾ne harenas stagnaq ꝑ horndas situ hibnatur eẽt nec hanmbalẽ fefellit
sius se artib peti. Itaq cũ ꝑ cassiłiũ euade nõ poss petendũq mõtes eo ugũ gallicũ
d̾ suꝑandũ eẽc nec uͥ romañ inclusũ uallib agm̃ aggredet᷑. ludibnũ ocułoꝵ spẽm t̾nbile
ad fiustandũ hostem cõment᷑ pͥncipio noctis furtĩ succede̾ ad mõtes statiut fallacis cõ¬
silii calis appant̃ fuit. Faces undiq exagns collecte fascesq nͥgaꝵ atq arnda sãmen¬

Expanded text:
duo inde milia hostes aberant. postero die Poeni quod uiae inter bina castra erat agmine duo inde milia hostes aberant. postero die Poeni quod uiae inter bina castra erat agmine compleuere. cum Romani sub ipso constitissent uallo haud dubie aequiore loco, successit tamen Poenus nauere; restitit suo loco Romana acies; lenta pugna et ex dictatoris magis quam Hannibalisab tergo diuitum sociorum Romanis commeatus subueheret, Poenus inter Formiana saxa ac Literni harenas stagnaque et per horridas siluas hibernaturus esset; nec Hannibalem fefellit suis se artibus peti. itaque cum per Casilinum eu inclusum uallibus agmen adgrederetur, ludibrium oculorum specie terribile ad frustrandum hostem commentus, principio noctis furtim succedere ad montes statuit. fallacis consilii talis apparatus fuit. faces undique ex agris collectae fascesque uirgarum atque aridi sarmen
Abbreviated transcription (Latin):
su pͥus recipe sese uisserat ꝙͣ in cõspectu hostiũ uenurr. Numide aliĩ atq ałii occursa¬
tes refugientesq ad castra ꝑpe ip̃m cũ facigatioẽ equoꝵ atq hoĩm ꝑtiusere. Inde
carthalo penes quẽ sũma eq̃stris imꝑii erat cõcitacis equis ĩuect cũ pͥusꝙͣ ad cõiec¬
cum tesi uonirer au̾tisẜ hostem ꝗnq milia ferme cõtinẽti cu̾su seait est fugientes¬
Mancin poscꝙͣ nec hoscẽ desisce̾ sequi nec spẽ uidit effugiendi ẽẽ cohorcat᷑ suos in pli
rediit omĩ pate uinũ impar. Itaq ip̃e eo deseci equitũ curũuenti ccaidũt᷑. Ceti effuso¬
rursus cursu cales pͥmũ inde ꝓpe in uis callib ad dicratoiẽ ꝓfugerũt. Eo forte die mi¬
nutius se cõuixerat fabio missus ad firmandũ p̃sidrã saltus qui suꝑ eãmoinã mn artas
Cõiũctis ex̾citib dicrator ac magr̾ equitũ castra ĩuiã defenĩt q̃ hannibal ductur᷑ eiuit

Expanded text:
sum, prius recipere sese iusserat quam in conspectum hostium veniret. Numidae alii atque alii occursantes refugientesque ad castra prope ipsa eum cum fatigatione equorum atque hominum pertraxere. inde Carthalo, penes quem summa equestris imperii erat, concitatis equis invectus, cum prius quam ad coniectum teli veniret avertisMancinus , postquam nec hostem desistere sequi nec spem spen vidit effugiendi esse, cohortatus suos in proelium rediit omni parte virium impar. itaque ipse et delecti equitum circumventi ocrursus cursu Cales primum, inde prope inuiis callibus ad dictatorem perfugerunt. eo forte die Minucius se coniunxerat Fabio missus ad firmandum praesidio saltum, qui super Tarracinam in artas coniunctis exercitibus dictator ac magister equitum castra in uiam deferunt qua Hannibal ducturus erat;
Abbreviated transcription (Latin):
cox omĩs ferme or tarẽtin merpontim crochonẽ seo locq er as eyhis alpiii om̃o
gealli. Nec tñ ee clades defecticẽs ꝙ socioꝵ mouer᷑ uc patis ñꝙͣ m̃tio apud romaus
fienet. Neq añ cõsul.R. aduetũ nec postꝙ̃ is rediit renouauitꝙ memonã aadeo¬
ce cladis. Quo in cẽaore ip̃õ adeo magno aĩo ciutas fuit ut am̃o ex cãta clade cus
ipẽ cũ maxia fuisẜ redeñti. Et obmã icũ freꝙ̃t ab oib ordib sit et gre ac cen

Expanded text:
 omnis ferme ora, Tarentini, Metapontini, Crotonienses Locrique, et Cisalpini omnes Galli. nec tamen eae clades defectionesque sociorum mouerunt ut pacis usquam mentio apud Romanos fieret neque ante consulis Romam aduentum nec postquam is rediit renouauitque memoriam acceptae cladis; quo in tempore ipso adeo magno animo ciuitas fuit ut consuli ex tanta clade, cuius ipse causa maxima fuisset, redeunti et obuiam itum frequenter ab
Abbreviated transcription (Latin):
uallum accessit am̃ scdam horã nlłam forcunã ce̾camĩs exꝑti cuididenĩt arma ac set
ipos. h uob̃ ip̃õs ꝓ biduũ misicia fuit cũ aciȩ stare ac pͥngnare decuit. Cũ in cast̃
resugeñt cũ ꝓuasso pugnãdũ erat castra tradid̾unt. Neq in acie mn i cast̾s utiles
armis necesse ẽ er castra et arma et uos ipõs tradicis hosci. Ego nõ mag̃ istos.
iedundos racres cõsẽpti cẽseo qͣm ilłos dedendos hãnibali qui ꝑ medios hostis e ca

Expanded text:
uallum accessum; ante secundam horam, nullam fortunam certaminis experti, tradiderunt arma ac se uallum accessum; ante secundam horam, nullam fortunam certaminis experti, tradiderunt arma ac se istorum per biduum militia fuit. cum in acie stare ac pugnare decuerat, in castra refugerunt; cum pro vallo pugnandum erat, castra tradiderunt, neque in acie neque in castris utiles. armis necesse est, et castra et arma et uos ipsos traditis hosti. ego non magis istos redimendos, patres conscripti, censeo quam illos dedendos Hanni
Abbreviated transcription (Latin):
auno pta desidet quoꝵ si ceti simises fuissenc neminẽ hodie exhis qui ad cãuas
ougnauenĩt cuiẽ haberẽt. Ex milib .uii. armatoꝵ sexcẽti exticeruĩt qui enĩxe au¬
duient qui in patam lib̃i acq armati rẽdirẽt in ħis sexcetis milib hostes obsticere
Quã tutũ iter duaꝵ ꝓpe segionũ aginis̃ fucuꝵ cẽsetis fuisse haberetis hõdie. xi.
ꝯnuitutẽ pałtã cũ sibi timorẽ ignauiãꝙ ẜuicutis ignõminiose cam eẽ sciant maluet᷑
acenconis satentes simus sucẽ acq hostem expectare cũ silentio noctis enĩpendi
orusis eẽt. Ad erũpendũ e castris deffuic aũis ad tutanda fortit᷑ castra aiũm ha¬
buenĩt. Dies ac noctes aliquot obsessi armati se ip̃ĩ tutati uallo sut cande ultiã
ausi passiq cum oĩa subsidia uice desunt affectiso fame urib arma iã subst¬
nere nequir̃ ncr̃itatib mag̃ huãnis ꝙͣ armis uicti sũc. Orto sole abhostib ad

Expanded text:
atria desideret? quorum si ceteri similes fuissent, neminem hodie ex iis qui ad Cannas pugnaverunt, civem haberet. ex milibus septem armatorum sescenti exstiterunt qui erumpere auderent, qui in patriam liberi atque armati redirent, neque his sescentis hostes obstitere: quam tutum iter duarum prope legionum agmini futurum censetis fuisse? haberetis hodie viginti per uirtutem partae, cum sibi timorem ignauiamque seruitutis ignominiosae causam esse sciant. maluerunt in tentoriis latentes simul lucem atque hostem exspectare, cum silentio noctis erumpendi occasio esset. <at> ad erumpendum e castris defuit animus, ad tutanda fortiter castra animum habuerunt; dies noctesque aliquot obsessi uallum armis, se ipsi tutati uallo sunt; tandem ultima ausi passique, cum omnia subsidia uitae deessent adfectisque fame uiribus arma iam sustinere nequirent, necessitatibus magis humanis quam armis uicti sunt. orto sole ab hostibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
paiore et fug̾ã pugna fait᷑. Cãnẽses cũpos acui romanoꝵ corpoꝵ tegũt. Nec supsumᷤ
yuqne nͥ in qͥuib t̾rucidandis et serñĩ ec uires defeceñs. Sũt et̃ de mĩs quidã qui
noc̾ in acie qnidẽ refugenĩs s p̃sidio castris rebetis cũ castra trade̾nt᷑ in potãte hosciũ
uenenĩt haud eq̃dẽ ulłius cius aut cõmilitonis fortune aut cõdiciois inuideo nec
p̃mendo asiũ me excucisse ał uesum uidear ne issis quidẽ nͥ pnicitatis pedum et cuͣ¬
sus aliad̾ p̃miũ ẽ qui płenq in ermes ex acie fugientes nõ pͥus ꝙͣ uenusie aut ca¬
nusii cõstitenĩt senos mito p̃culenũt gliaciq sũc in se plusꝙͣ in nob̾ p̃sidiũ rei . p̃.¬

Expanded text:
pavore et fuga pugna fuit. cannenses campos acervi Romanorum corporum tegunt, nec supersumus pavore et fuga pugna fuit. cannenses campos acervi Romanorum corporum tegunt, nec supersumus pugnae, nisi in quibus trucidandis ene in acie quidem fuerunt sed praesidio castris relicti, cum castra traderentur, in potestatem hostium uenerunt. haud equidem ullius ciuis et commilitonis fortunae aut condicioni inuideo, nec premendo alium me extulisse uelim: ne illi quidem, nisi pernicitatis pedum et cursus aliquod praemium est, qui plerique inermes ex acie fugientes non prius quam Uenusiae aut Canusii constiterunt, se nobis merito praetulerint gloriatique sint in se plus quam in nobis praesidii rei p
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo urm ignorat nłłi ũꝙͣ auitati uisiores fuisse captiuos ꝙͣ nr̃e. Cerm nͥ nobis
plis iusto nĩu placit aausa nõ ali ũꝙ minꝰ negligendi uob̾ ꝙͣ nos in hostiuĩ potãtẽ
uenenũt. Nõ eĩ in acie ꝑ timorẽ arma cindidim s cũ ꝓpe ad natẽ suꝑstũtes cumu¬
lis cosdꝵ corpoꝵ p̃luim ex traxissemꝰ in castra recepimꝰ nos. Dici reliquũ ac noctẽ ĩseꝙ̃¬
cemn fessi labore ac uiisuenb uallum simꝰ tutati. Postero die arcũfessi ab excitu uicto¬
ce aqua arem̃ ẜ cum nec ulla iã ⁊ confertos hosais erũpendi spes eẽr nec eẽ nosas
restare. Cũe demũ pacti sumꝰ p̃tiũ qͦ redep̃ti dimiccẽm᷑. arma in quib nich iam
auessii erat hosti tradidim. Maiores ꝙͦ acceꝑamꝰ sea gallis auro redemisse/ et pres
nos aseimos issos ad cõdinionẽ pacis segaros tñ ad captiunoꝵ rediñdoꝵ grãm curẽtũ

Expanded text:
'nemo nostrum ignorat nulli unquam ciuitati uiliores fuisse captiuos quam nos'nemo nostrum ignorat nulli unquam ciuitati uiliores fuisse captiuos quam noss in hostium potestatem venerunt. non enim in acie per timorem arma tradidimus, sed cum prope ad noctem superstantes cumulis caesorum corporum proelium extraxissemus, in castra recepimus nos; diei reliquum ac noctem insequentem fessi labore ac volneribus vallum sumus tutati; postero die, cum circumsessi ab exercitu victore aqua arceremur nec ulla iam per confertos hostes erumpendi spes esset, nec esse nefrestare, tunc demum pacti sumus pretium quo redempti dimitteremur; arma, in quibus nihil iam auxilii erat, hosti tradidimus. maiores quoque acceperamus se a Gallis auro redemisse, et patresos ad condiciones pacis, legatos tamen captivorum redimendorum gratia Tarentum
Abbreviated transcription (Latin):
saris ẜmone asbequit᷑ Nõ nitẽtione cuiuũ sibi eẽ cũ romanio bellum de dig̾tato acꝙ
angio certare ex araes nĩtici romane cossisse ot se id adniti ut sue ĩuicẽ sunl fellasati
er ututi cedat᷑. Iteq redumndi se captuus copiã facẽ p̃tiũ fore in capita eqͥti ꝗugenos
quo pepigenãt dedoares se seti tm̃ ꝙͣcũq cõditionẽ paciscendi acceꝑunt. Placuit suf
aingio ros.x. dlegi qui roma ad senatũ irẽt. ⁊ Lec pignꝰ aluid fidei ꝙͣ uc uirarẽs se
raiuros acreptum. Missus cum his carthalo nobilis carthagmẽsiũ qͥ si forte ad pacẽ
maĩnaret aiõs cõditiones fẽrent. Cum egressi castris eent unꝰ exhis minine ro¬
man angenii ho uelud aliꝗd oblit᷑ uinsuirindi soluendi causa cum in cascra redisẜ
an matẽ comites assequit Ui eos romã uenire nũciatũ est carthalom obuiam sictõ
muissus qui diccatons u̾bis nũtiaret uc añ noctẽ excedet̃ finib romanis segatis

Expanded text:
sermone adloquitur: non internecivum sibi esse cum Romanis bellum; de dignitate atque imperio certare. et patres virtuti Romanae cessisse, et se id adniti, ut suae in vicem simul felicitati et virtuti cedatur. itaque redimendi se captivis copiam facere; pretium fore in caquo pepigerant dedentes se, laeti tamen quamcumque condicionem paciscendi acceperunt. placuit suf decem deligi qui Romam ad senatum irent, nec pignus aliud fidei quam ut iurarent se redituros acceptum. missus cum his Carthalo, nobilis Carthaginiensis, qui, si forte ad pacem inclinaret animus, condiciones ferret. cum egressi castris essent, unus ex iis, minime Romani ingenii homo uelut aliquid oblitus, iuris iurandi soluendi causa cum in castra redisset, ante noctem comites adsequitur. ubi Romam uenire eos nuntiatum est, Carthaloni obuiam lictor missus, qui dictatoris uerbis nuntiaret ut ante noctem excederet finibus Romanis. legatis
Abbreviated transcription (Latin):
re euagera iã sum̃a eregata in ẜuos ad musitiã emendos armandosq nec hami¬
balem mariẽ huice rei ut fiuia ciat egentẽ socuipsetan uolebunt. Cum aris de reso¬
sum nõ redimi captiuos reddicũ ẽt nouusq sup uerem suct tot iactura cuum
adiec eẽt cum magnio flectib questibq segatos ad portam ꝓseaiti sũt unua
exhĩs domũ abiit cy fallaci redicu in castra uire uirando se exsolusẜ. Quõd ubie
notuie uelacũq ad senatũ ẽ os̃ censuerũt cõphendendũ ex cuscodib pullicde Ditiso

Expanded text:
ec Hannibalem, maxime huiusce rei, ut fama erat, egentem, locupletari uolebant. cum triste responsum non redimi captiuos redditum esset nouusque super ueterem luctus tot iactura ciuium adiectus esset, cum magnis fletibus questibus legatos ad portam prosecuti sunt. unus ex iis domum abiit, quod fallaci reditu in castra iure iurando se exsoluisset. quod ubi innotuit relatumque ad senatum est, omnes censuerunt comprehendendum et custodibus publice d
Abbreviated transcription (Latin):
cina uas co upd die cesa iacent. Si coc exepła uĩtutis nõ mouẽt nicħ ũꝙ mouebit
er eaues dabes in uise uitã nõ fecit nussa facier et siben aꝙ ĩcolumes desidem̃¬
des patam ĩmo defidste. Dũ patria est dũ cuies ei estis. Sero nõ desidemtis de¬
menit cupite ab alienati uire ciuiiũ ẜui carthagmẽsiũ fucti p̾cio redicur estis co
ui ngnauia ac nequitia ab istis .pͦ. sempniuĩ ciuẽ um̃ nõ audistis atͥma aupere
uo aqu se uubentẽ. hannibale po pauso audistis cstri ꝓdi et arma tradi uben
b monẽtẽ I obsistẽ ac retinẽ conati sũt ui sorics gladis uiti fortissim mertis

Expanded text:
tutis non mouent, nihil unquam mouebit; si tanta clades uilem uitam non fecit, nulla faciet. liberi atque incolumes desiderate patriam; immo desiderate, dum patria est, dum ciues eius estis. sero nunc desideratis, deminuti capite, abalienati iure ciuium serui Carthaginiensium facti. pretio redituri estis eo unde ignauia ac nequitia abistis? P. Sempronium ciuem uestrum non audistis arma capere ac sequi se iubentem: Hannibalem post paulo audistis castra prodi et arma tradi iubenbene monentem, sed obsistere ac retinere conati sunt, ni strictis gladiis viri fort
Abbreviated transcription (Latin):
bellã ex omicti cuco et diffem posse ultionẽq eã fuaudis in doꝵ ac ppłi romani pote¬
sdate fore de hosce peno excitibq ꝑ quos id bellũ geres̾ cõsuscandũ atq agitandum
Ipẽ pͥmũ quid reditũ equitũꝙ quid aiuiũ quid sotioꝵ in ex̾citu eẽt dictatons disse¬
nuit̾. Tũ martessus suaꝵ copiaꝵ sũmã exposuit. Quid in apulia cũ. c̃ cerentio cõ

Expanded text:
bellum et omitti tuto et differri posse ultionemque eam fraudis in deorum ac populi Romani potebellum et omitti tuto et differri posse ultionemque eam fraudis in deorum ac populi Romani potestate fore: de hoste Poeno exercitibusque, per quos id bellum gereretur, consultandum atque agitandum. ipse primum quid peditum equitumque, quid ciuium, quid sociorum in exercitu esset dictatoris, disseruit; tum
Abbreviated transcription (Latin):
nato mało crepidã gassi saltũ oẽm armati aimũsed̾entes int̾ fecerũt paucis e tanco ⁊¬
plõ ꝙ sãssimũ est cipud eos intulerũt. Purgaco inde cupite ut mos est his caluã
auro cesauer̃t idq sacrũ uasis enit quo solsep̃nib libarer pocułuq ĩde sacdotis ec̃
ac templi antistitib. Prẽda qͦ aut minor gallis ꝙͣ uictoria fuit. Nã et si magna ꝑs
aĩalum strage silue oppressa erat cam̃ cetere res or nich di ssiꝑatũ fuga est strato ꝑ
oẽm iacentis agmiõ ordinẽ ĩuẽte sũt. ħac nũtiata clade cum ꝑdies młtos in tanto
pauoie fuissi cuntas ut tab̃nis clausis uelud̾ noctͥna sositudine ꝑ urbe frã senatus
edisib negotiũ daret ut urbẽ curĩirẽt aꝑinq cab̃nas et mestitie publice spẽm ur¬
Gi demi uiberent. Tũ .ti. sempni senatũ huit cõsosat᷑q patres ẽ er adhorcat᷑ ne qui
camiẽsi ruine nõ succubuissẽt̃ ad minores calamitates aiõs sũ micterẽt. Quod̾ ad

Expanded text:
nato malo trepidam Galli saltum omnem armati circumsedentes interfecerunt paucis e tanto plo quod sanctissimum est apud eos intulere. purgato iauro caelauere, idque sacrum uas iis erat quo sollemnibus libarent poculumque idem sacerdoti esset ac templi antistitibus. praeda quoque haud minor Gallis quam uictoria fuit; nam etsi magna pars animalium strage siluae oppressa erat, tamen ceterae res, quia nihil dissipatum fuga est, stratae per omnem iacentis agminis ordinem inuentae sunt. hac nuntiata clade cum per dies multos in tanto pauore fuisset ciuitas ut tabernis clausis uelut nocturna solitudine per urbem acta senatus aedilibus negotium daret ut urbem circumirent aperirique tabernas et maestitiae publicae speciem urbi demi iuberent, tum Ti. Sempronius senatum habuit consolatusque patres est, et adhortatus ne qui Cannensi ruinae non succubuissent ad minores calamitates animos summitterent: quod ad C
Abbreviated transcription (Latin):
cõsoͥpti scio in discrimine ẽẽ uitã corpus meũ mag̃ me fame ꝑicłm mouet ne
a uob dapnati ac repulsi abeam / neq eĩ uos p̃cio peꝑcisse hoĩes credent. uͥ his finẽ
fecit ex cempło ab eo tarba q̃ in comicio erat clamor flebilis esc sublat᷑ manueq
ad curiam cendebant orãtes ut sibi libos frẽs cognatos redderẽt. Eeminas qͦ metus
cept̾. Ibi cum sẽtẽtiis uanaret̾ et alii redim̃dos de publico alii nllam publice ĩpe¬
sam faciendam nec ꝓhibendos ex pͥuato redimi. Si quib aigẽtũ in p̃sentia dẽ
dandam ex nino peciuuã mutuã p̃dib ac p̃diis cauendũ ppło cẽserẽt. Tũ. c̃.
mãlius corquat̾ pͥsce ac ninus dure ut plerisq uidebat᷑ seuitatis ĩtr̃ogat᷑ senciã¬

Expanded text:
conscripti. scio in discrimine esse uitam corpusque meum; magis me famae periculum mouet, ne conscripti. scio in discrimine esse uitam corpusque meum; magis me famae periculum mouet, ne a uobis damnati ac repulsi abeamus; neque enim uos pretio pepercisse homines credent.' ubi is finem fecit, extemplo ab ea turba, quae in comitio erat, clamor flebilis est sublatus manusque ad curiam tendebant orantes ut sibi liberos, fratres, cognatos redderent. feminas quoque metcoeptus. ibi cum sententiis uariaretur et alii redimendos de publico, alii nullam publice impensam faciendam nec prohibendos ex priuato redimi; si quibus argentum in praesentia deesset, dandam ex aerario pecuniam mutuam praedibusque ac praediis cauendum populo censerent, tum T. Manlius Torquatus , priscae ac nimis durae, ut plerisque uidebatur, seueritatis, int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ bño ur̃õ redempti citq in pat̾am resticuti fuimꝰ. Dilc̃tum ex oĩ erate eo fortuna
mi possumꝰ quã hi eniũt᷑. Nam si cõfeim nos cum illis ĩuiriam nõi romano fa¬
ciam. Illud eniã in tali cõsiłio aĩadũtendũ uob̃̾ censeam patres cõscͥpti si cã du¬
nores eẽ uesitis ꝙ nulso nr̃o mĩto faciatis qͣn nos hosti relicturi sicis puro uid̾
minꝰ ꝓfecto uos ea spẽs moueat ꝗͣ si ex altã ꝑte cr̾natis scratas cãnẽsib cãpis le¬
giones uiũs. Intuer potestis sollicitudinẽ ex lacrimas in uescibło cune stãtiũ cõgͥ¬
roꝵ mõꝵ expectãtiũq respõsũ urũm. Cũ ħi ꝓ nob̾ ꝓq his qui absũt ita suspẽsĩ
diusfidius ip̃e in nob̃ mitis hannibal ꝯtra nam suã eẽ uelitꝰ nich cñ nob̃ uita op̾
siñ p̃cio capti s redire cum legatis pͥmonb ciuitatis ad redundos sese missis.
Redeam ego in patͥam.ccc ᷤᷤ nũmis nõ exrimat᷑ cuiis. Suũ quisq auĩm patres

Expanded text:
 uestro redempti atque in patriam restituti fuerimus. dilectum ex omni aetate et fortuna mi possumus quam ii emuntur; nam si conferam nos cum illis, iniuriam nomini Romano faciam. illud etiam in tali consilio animaduertendum uobis censeam, patres conscripti, si iam duriores esse uelitis, quod nullo nostro merito faciatis, cui nos hosti relicturi sitis. Pyrrho uidelicet, , non minus profecto uos ea species moueat quam si ex altera parte cernatis stratas Cannensibus campis legiones uestras. intueri potestis sollicitudinem et lacrimas in uestibulo curiae stantium cogrorum exspectantiumque responsum uestrum. cum ii pro nobis proque iis qui absunt ita suspensi ast? si, mediusfidius, ipse in nos mitis Hannibal contra naturam suam esse uelit, nihil tamen nobis uita opus sine pretio captiui; sed rediere cum legatis, primoribus ciuitatis, ad redimendos sese missis. redeam ego in patriam trecentis nummis non aestimatus ciuis? suum quisque animum, patres
Abbreviated transcription (Latin):
sus. Quã uana uicrona pͥore piunico besso fuit pserq qui meminim supsumꝰ. Nuoõ
tenu manq mag̃ ꝓspe res nr̃e uise sũt qm̃ ante cõs̾ sncatiũ ex a p̾otumu fuenis
sucatio et p̾cumio. cõs deuicai a degadis insulas sum. Qd si id ꝙ dii omen aũtant nẽ
mani iuictora multo mu censeo mictenda esse. haud multos mouit hannonis orõ
Nã ec st multas cũ familie brachine leuiorẽ auctore faciebat et occupati aĩ psenti
seticia nicħ quo uamꝰ fierer gaudiũ suũ aunb admictetũt debelłãtĩꝙ mox pbtt si

Expanded text:
sus. quam usus. quam urae uisae sunt quam ante consules C. Lutatium et A. Postumium fuerunt; Lutatio et Postumio consulibus deuicti ad Aegates insulas sumus. quod si, id quod di omen auertant, nunc inani spe multo minus censeo mittenda esse.' haud multos mouit Hannonis oratio; nam et simultas cum familia Barcina leuiorem auctorem faciebat et occupati animi praesenti laetitia nihil quo uanius fieret gaudium suum auribus admittebant debellatumque mox fore, s
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ qr res belło bene geste si uolumꝰ fortuna uti pacẽ nob̾ equiorẽ dabũt. Nlã si p̃t̾miamꝰ
hoc tõs quo mag̃ dare ꝙͣ accipere possumꝰ uiden pacẽ uereor ne ħ qͦ secitia suxurie no
ac uana euadat. Que tñ nc̃ qͦ qualis ẽ occidi excit᷑ hostiũ mictite milices m̃ quid ali¬
ud irgares si cẽs uict᷑ hostiui cepi bina castra p̃de uidelicet plena et comeatũ frumĩtũ
et pecuniam dene quid asuid ꝙͣ si sposiat᷑ si exutus castus eẽs peteres et ne oiã ipẽ mirer
nicħ facłius sicum est inquit. Et quos legatos ad hannibalem romam midũnt de
pace et ꝙͣ deniq m̃tionẽ patis rome factã eẽ alłatũ ad uos ẽ: Cum id qͦ negasset bes¬
sum igicur iam inquit integnim habemꝰ ꝙͣ hisimꝰ qua die hannibał m icaliam est ĩgres¬

Expanded text:
esse, quia res bello bene gestae, si uolumus fortuna uti, pacem nobis aequiorem dabunt; nam si praetermittimus esse, quia res bello bene gestae, si uolumus fortuna uti, pacem nobis aequiorem dabunt; nam si praetermittimus hoc tempus quo magis dare quam accipere possumus uideri pacem, uque qualis est? occidi exercitus hostium; mittite milites mihi. quid aliud rogares, si esses uictus? hostium cepi bina castra, praedae uidelicet plena et commeatuum; frumentum et pecuniam date. quid aliud, si spoliatus, si exutus castris esses, peteres? et ne omnia ipse mire'nihil facilius scitu est' inquit. 'ecquos legatos ad Hannibalem Romani miserunt de pace? ecquam denique mentionem pacis Romae factam esse allatum ad uos est?' cum id quoque negasset, 'bellum igitur' inquit 'tam integrum habemus quam habuimus qua die Hannibal in Italiam est transgres
Abbreviated transcription (Latin):
milicia ẽẽ in media hostiũ tm magnã uĩ fium̃ti pecunie ab̃sum et tot accis ut hostiũ
ex̾cit᷑ delesset ita uictoris copias ꝑte aliqua minuisse. Mictendum iꝙͥ supplem̃tũ ẽ¬
mictendã in scipendiũ pecuniã frum̃tũq cam bn mĩtis de noiẽ punico milicib. Scdn
hec dcã magonis secis oĩb himilco uir faccionis bnichine socũ hannoni int̾pandi.
udio muus setũ ꝙ eẽt uob̾ soq̃rerer. Nũc int̾reganti senaton peniteat me ad huc
sascepti aduisus romanos belli si reticiam aut suꝑbus aut obnoxius iudear q altm
me belli n desicuꝵ eẽ añ ĩuictũ nrum imꝑatorẽ incusare ꝙͣ finitũ aliq colerabilĩ cõ¬
ditione bellum uideo. Nec mͥ pacis anciq̃ desidenũ ulsa alia res ꝙ̃ pax noua fimet. Itaq
ista q̃ mͦ mago iacrauit hunisconi cetis ꝙ hannibalis satellicib iã secasut. m possunt lera

Expanded text:
militiam esse, in media hostium terra; magnam uim frumenti pecuniae absumi, et tot acies, ut hostium militiam esse, in media hostium terra; magnam uim frumenti pecuniae absumi, et tot acies, ut hostium exercitus delesse, ita uictoris etiamittendam in stipendium pecuniam frumentumque tam bene meritis de nomine Punico militibus. secundum haec dicta Magonis laetis omnibus, Himilco, uir factionis Barcinae, locum Hannonis increpandi udio minus laetum quod esset uobis loquerer; nunc interroganti senatori, paeniteatne adhuc suscepti aduersus Romanos belli, si reticeam, aut superbus aut obnoxius uidear, quorumme belli neque desiturum ante inuictum uestrum imperatorem incusare quam finitum aliqua tolerabili condicione bellum uidero; nec mihi pacis antiquae desiderium ulla alia res quam pax noua finiet. itaque ista quae modo Mago iactauit Himilconi ceterisque Hannibalis satellitibus iam laeta sunt: mihi possunt laeta
Abbreviated transcription (Latin):
sules duo dictator ac magr̃ eqnitũ fui̾nt cum sex cõsulanb acie cõflirisse ocaidisse pͥ¬
qui cõsulans potãtis sic fusum fugatũ dictatorẽ qr se in aciẽ nũꝙ cõmisit unicã hil
imꝑatorem. Biucios apulosq pãtẽ sannitiũ ac lũcanoꝵ descisse ad penos. Capuam
ꝙ caput nõ campanie mͦ s pͤ afflictã rẽ romanã cannẽsi pugna italie sit Et hamnil
fuit ut metientib dimidiũ suꝑ cres modios explesse sic̃ quidã auctores. fama ceni¬
it q̃ ꝓpͥor uͦ est haud płus fuisse mod̾io. Ad iecic dem̃ u̾bis qͥ maions dãdis inditiũ
eẽt neminẽ nͥ equitũ atq eoꝵ ip̃oꝵ pͥmores id̾ gerẽ insigne. Sũma fuit orõnis ꝯͦᷤ
ꝓpi̾ spes belli ꝑficiendi sit. Eo mag̃ oẽ ope uiuãdũ hãnnibałe ẽẽ. Piocuł eĩ a domo

Expanded text:
attuor consules, duo dictator ac magister equitum fuerint, cum sex consularibus exercitibus acie attuor consules, duo dictator ac magister equitum fuerint, cum sex consularibus exercitibus acie quae consularis potestas sit, fusum fugatum; dictatorem, quia se in aciem nunquam commiserit, unicum haberi imperatorem. Bruttios Apulosque, partim Samnitium ac Lucanorum defecisse ad Poenos. Capuam, quod caput non Campaniae modo sed post adflictam rem Romanam Cannensi pugna Italiae sit, Hannibali fuit ut metientibus dimidium supra tres modios explesse sint quidam auctores: fama tenuit quae propior uero est, haud plus fuisse modio. adiecit deinde uerbis, quo maioris cladis indicium esset, neminem nisi equitem, atque eorum ipsorum primores, id gerere insigne. summa fuit orationis, quo propius spem belli perficiendi sit, eo magis omni ope iuuandum Hannibalem esse; procul enim ab domo
Abbreviated transcription (Latin):
tinnsfuge mag̃ ꝙͣ hospitis fore domiciliũ nũꝙͣ mag̃ malle ꝙͣ in regno eiꝰ uiue̾ ꝯuẽ
uidicẽ atq auctorẽ hãt lib̾tatis. Dum hgerũt᷑ ꝗntus fabius uicror logat̾ a desphis ro¬
mam redit respõsũq ex scrpto recitauit diumi que in eo erãt quib qͦ modis supolica¬
ietur. Tũ si ica facitis romani urẽ res meliores facilioresq enĩt mag̃q ex snia.R.¬
his oĩb dius rẽ diuinã chure ac uino fecisse uissũq ab antistite sic̃ coronat᷑ lau¬
rea corona et oraculum adisset et iẽ diuinã feciss Ita coronatũ nauẽ ascende̾ nec
añ deponẽ eam ꝙͣ romã ꝑuenisser. Se quetũq imꝑata sinc cum sũma religione ac
disigentia exerucũ coronã rome in amĩ apossinis deposusse. Senat᷑ decieuic ut he ne

Expanded text:
transfugae magis quam hospitis fore domicilium; nusquam malle quam in regno eius uiuere quem transfugae magis quam hospitis fore domicilium; nusquam malle quam in regno eius uiuere quem uindicem atque auctorem habeat libertatis. dum haec geruntur, Q. Fabius Pictor legatus a Delphis Romam rediit responsumque ex scripto recitauit. diui diuaeque in eo erant quibus quoque modo supplicaretur; tum: 'si ita faxitis, Romani, uestrae res meliores facilioresque erunt magisque ex siis omnibus diuis rem diuinam ture ac uino fecisse, iussumque ab templi antistite, sicut coronatus laurea corona et oraculum adisset et rem diuinam fecisset, ita coronatum nauem adscendere nec ante deponere eam quam Romam peruenisset; se, quaecumque imperata sint, cum summa religione ac diligentia exsecutum coronam Romae in aram Apollinis deposuisse. senatus decreuit ut eae res