comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dã caĩs dubiis ex alta ꝑte defendit honestas. ex alta ita de utilitate di
ut id qͣd utile uideat᷑ no mõ face̾ honestũ sit. s ⁊ no face̾ turpe. hec est
illa q̃ uidet fieĩ cũ honestis sepe discensio que diuidicanda sũt nõ eĩ¬
ditor celare emptoi debuisset. neq eĩ idẽ celare/ quicꝗd retiteas. s cũ qd
tu scias id altũt ignorare emoluhiti tui ca uelis eos quoꝵ int̾sit id scĩe
hoc cesandi genus quale sit ⁊ ciũ hoĩs quis nõ uidet t̃ certe nõ apti nõ siplicis
non ĩgeuie nõ iusti nõ uir boni. u suti pot̾i obscuri astuti ĩgemosi/ uafii¬
sõur noĩa: Qd si nituꝑandi qui reticuerũt quid de bis estimandũ est-
Elius cani nus eques Roman mnee ĩfacetus et satis littatus cũ se
syracusas otiandi ut ip̃e dr̃e solebat nõ negotiandi c̾a/ ꝯtulisset die¬
tabat se ortulos aliqͦs emere uelle/. quo ĩ nitare amicos et se oblectare si¬

Expanded text:
dam causis dubiis ex altera parte defenditur honestas, ex altera ita de utilitate dicitur, ut id, quod utile videatur, non modo facere honestum sit, sed etiam non facere turpe. Haec est illa, quditor celare emptores debuisse. Neque enim id est celare, quicquid reticeas, sed cum, quod tu scias, id ignorare emolumenti tui causa velis eos, quorum intersit id scire. Hoc autem celandi genus quale sit et cuius hominis, quis non videt? Certe non aperti, non simplicis, non ingenui, non iusti, non viri boni, versuti potius, obscuri, astuti, fsubire nomina? Quodsi vituperandi, qui reticuerunt, quid de iis existimandum est,  Canius, eques Romanus, nec infacetus et satis litteratus, cum se Syracusas otiandi, ut ipse dicere solebat, non negotiandi causa contulisset, dictitabat se hortulos aliquos emere velle, quo invitare amicos et ubi se oblectare si
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sariũ sustulisset s magniu dedecus et flagitiũ putauit. quo cũ laudis cer¬
tamen fuisset eñ nõ uirtute s scclere supatu. uisu igĩ utilius ul sabrcio ꝗ
tał ⁊ hac urbe quał Anstocles Atheis fuit: uel senatũ nr̃o/ qui ñuꝙ̃ utilitate
a digͥtate seinĩcit arnis cũ hoste certare anͦ uenenis. si glie cã ĩpiu ex¬
pectendũ est scelus absit ĩ quo nõ po̾t ẽẽ gloĩa/. Sm̾ opes et ip̃e expectunt᷑
quoqͦ modo nõ possũt ẽẽ utiles cũ ĩ fanna. Non igi utilis illa. L. philipi centi
filii sentẽtia qͣ ciuitates.l. Silla/ peciua accepta ex senat᷑ osulto liberasset
ut hie riusus uectigales ceñt neq his peciũa qla dederãt ꝓ libertite red¬
derem̃. E seuatus est assensus. Curpe ẽ impio. Piritie ci inclior fides q̃
senatus. At auta uectigalia ntile igͣi quonsq andebũt dic̃e acꝙ intse quod non¬

Expanded text:
rii sustulisset: sed magnum dedecus et flagitium, qui cum laudis certamen fuisset, eum non virtute, sed scelere superatum. Utrumigitur utilius, vel Fabricio, qui talis in hac urbe, qualis Aristides Athenis fuit; vel Senatur nostro, qui numquam utilitatem a dignitate seiunxit, armis cum hoste certare an venenis? Si gloriae causa imperium expetendum est, scelus absit, in quo non potest esse gloria; sin ipsae opes expetuntur quoquo modo, non poterunt utiles esse cum infamia. Non igitur utilis illa L. Philippi Q. f. sententia, quas civitates L. Sulla pecunia accepta ex senatus consulto liberavisset, ut eae rursus vectigales essent neque iis pecuniam, quam pro libertate dedderemus. Ei senatus est assensus. Turpe imperio! piratarum enim melior fides quam senatus. At aucta vectigalia, utile igitur. Quousque audebunt dicere qu
Abbreviated transcription (Latin):
ascrnderẽts et celi quidẽ alidꝰ alio Martus asosel̃ue ⁊ rostia recta ꝓfted̾ ẽ¬
Itaq quod coĩter ꝯpositũ fuerat. solus edixit et eares si queris ei
magno honori fuit. oĩbus eĩ uicis statue sũt. et ad eas thus et certii.
qᵈ multa : nemo ũꝙͣ multitudĩ fuit carior. hec sũt que ꝯturbẽt ĩ deli¬
beratõs nõ ũꝙͣ/ cũ id ĩ quo uiolatur equitas nõ est ita magnuillud¬

Expanded text:
 Et ceteri quidem alius alio, Marius ab subselliis in rostra recta idque, quod communiter compositum fuerat, solus edixit. Et ea res, si quaeris, ei magno honori fuit; omnibus vicis statuae, ad eas tus, cerei; quid multa? nemo umquam multitudini fuit carior. Haec sunt, quae conturbent in deliberatione non numquam, cum id, in quo violatur aequitas, non ita magnu
Abbreviated transcription (Latin):
danoꝵ equa ee dicebat. semꝑ cuĩt addebat uincat utilitas potius dicẽt nõ c̃e
sextus liber de officis her catois. taliũ astionu. Ruestiões. ꝯtusie stoao¬
t ne boni uin ĩ maxiã cai̾tate. Innone fanuliã nõ alere. ⁊ ntiũq ꝑtem
disputat s tũ ad extrenũ utilitate ut putat officiũ digͥi mag ẜ huma¬
nntatt̾. Quent si ⁊ maĩ iactura facienda sit. equi ne p̃ciosi poti faciat an ẜ
uili ulis yͥ alio res familiaiõ alio ducit hũanitas si tabula de naufiagio scil¬
tus anpuest᷑ extorquebit ne eã sapiens si potueĩt: negat quid̃ qr sit ĩ u̾insĩ.
Quid dñs nauis enpiet ne suũ. oiime: nõ plus ꝙͣ si nauigante ⁊̃ alto
escere de naui uelit qr sua sit. Quoad eĩ ꝓuentũ sit coiquo supta nauis est
nõ dñi nauis est s nauigantiũ. Quid si ua tabula sit duo naufiagi hi q
sapuentes sibi ut̾ rapiat: aut alt̾ cedat alti᷑.: cedat no ẜ ei cud mãg̃ ĩtersit

Expanded text:
danorum aequam esse dicebat, semper autem addebat: Vincat utilitas! Potius doceret non esse sextus liber de officiis Hecatonis talium quaestionum: sitne boni viri in maxima caritate annonae familiam non alere. In utramque partem disputat, sed tamen ad extremum utilitate, ut putat, officium dirigit magis quam humanitate. Quaerit, si in mari iactura facienda sit, equine pretiosi potius iacturam faciat an servoli vilis. Hic alio res familiaris, alio ducit humanitas. Si tabulam de naufragio stultus arripuerit, extorquebitne eam sapiens, si potuerit? Negat, quia sit iniurium. Quid? dominus navis eripietne suum? Minime, non plus quam navigantem in alto eicere de navi velit, quia sua sit. Quoad enim perventum est eo, quo sumpta navis est, non domini est navis, sed navigantium. Quid? si una tabula sit, duo naufragi, eique sapientes, sibine uterque rapiat, an alter cedat alteri? Cedat vero, sed ei, cuius magis intersit
Abbreviated transcription (Latin):
Embuiã consilarẽ andicbã de patr mͣco prer Iudits o lutacio pichye fis¬
ei dixisse Eimbriã. ea rẽ nũꝙͣ Indicatuꝵ. ne aũ spoliarr fana hoĩe ꝓ¬

Expanded text:
Fimbriam consularem audiebam de patre nostro puer iudicem M. Lutatio Pinthiae fuisFimbriam consularem audiebam de patre nostro puer iudicem M. Lutatio Pinthiae fuisei dixisse Fimbriam se illam rem numquam iudicaturum, ne aut spoliaret fama pro
Abbreviated transcription (Latin):
stũ falso uider solet. Nã eadẽ utilitatis que honestatis regula est.
ꝗhoc nõ ꝑuidei̾t ab ħ nulla fraus abeit᷑ nullũ facinus. Sic eĩ cogitans
est istud ꝗde̾ honescui est ueꝵ hoc emͣpedit  res a nã copulatas aude¬
bit erroie diuellẽ: qui fous est fraudiũ maleficioꝵ sceleꝵ oiũ. Itaq
si uir bonus heãt hãc ui ut si digitis ocre piũt possit ĩ locupletiũ testa¬
ꝑcussidẽ heres posset scͥptus ẽẽ qui re uera nõ eẽt heres ĩ foro cre¬
de i saltaret. homo aut iustus is ꝙ̃ sentimus bonũ uiꝵ nichil cuiqͣ
quod ĩ se trasferat detrahẽt hõc qui admirat᷑ / is se ꝗosit uirbonus
nescire fatet᷑. At uõ siquis uolĩt aĩ sui ꝯplicata rõe nõtoe eoluere
iã se ip̃e doceat/ eũ uiꝵ bonũ eẽ qui prosit quibus possit : et noceat ne¬
mini nͥ lacessitus diuria. Qad gͦ. hͥ nõ nocet᷑ qui qͣi quodã ueneno ꝓfici¬
at/ ut ueros heredes moueat / ⁊ eoꝵ locũ ip̃e succedat nõ igi faciat

Expanded text:
stum videri solet. Falso; nam eadem utilitatis, quae honestatis, est regula. Qui hoc non perviderit, ab hoc nulla fraus aberit, nullum facinus. Sic enim cogitans: Est istuc quidem honestum, verum hoc expedit, res a natura copulatas audebit errore divellere, qui fons est fraudium, maleficiorum, scelerum omnium. Itaque, si vir bonus habeat hanc vim, ut, si digitis concrepuerit, possit in locupletium testapercussione heres posset scriptus esse, qui re vera non esset heres, in foro, mihi crede, saltaret. Homo autem iustus isque, quem sentimus virum bonum, nihil cuiquam, quod in se transferat, detrahet. Hoc qui admiratur, is se, quid sit vir bonus, nescire fateatur. At vero, si qui voluerit animi sui complicatam notionem evolvere, iam se ipse doceat cum virum bonum esse, qui prosit, quibus possit, noceat nemini nisi lacessitus iniuria. Quid ergo? hic non noceat, qui quodam quasi veneno perficiat, ut veros heredes moveat, in eorum locum ipse succedat? Non igitur faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
pitudĩs satis ꝓsuasũ le debet nichil ẽẽ utile quod ĩ honestũ sit. cõr ꝙͣ
id quidẽ tũ sepe alias tũ purri bello celio fabricio ꝯsule/ itiu̾ a senatu
nr̃o iudicatũ est. ¶ Cum Rex Pirrus ypło.R. bellũ utio ĩtuliss
cũq de ĩ pio certamien esset cũ Rege grauoso ac potente/ ꝓfuga ab eo ue¬
unt ĩ castra Rabricii Eiq ẽ pollicitus si p̃miũ sibi ỹposuisset seut᷑
clam uenisset si ͤ clam ĩ Pirri castra reditur ⁊ eũ ueneno necatuꝵ.hc̃ Sfabri¬
cius reducendum curauit ad pirrũ idq ed factu laudatũ a senatu e. Atq si¬

Expanded text:
pitudinis; satis persuasum esse debet, nihil esse utile, quod non honestum sit. Quamquam id quidem. cum saepe alias, tum Pyrrhi bello a C Fabricio Consule iterum, et a Senatu nostro iudicatum est. cum enim Rex Pyrrhus Pop. Rom. bellum ultro intulisset; cumque de imperio certamen esset, cum Rege generoso ac potente; persuga ab eo venit in castra Fabricii, eiqueve est pollicitus: sipraemium sibi proposuisset, se, ut clam venisset, sic clam m Pyrrhi castrarediturum, et eum venenonecaturum. Hunc Fabricius reducendum curavit ad Pyrrhum, idque eius factum a Senatu laudatum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fidiose nequid dissimulate/ nequid fallacit̾. Snĩt nc ĩ sidie tendẽ plã¬
gas ecia si excitatiuuis nõ sis nec agitat᷑us. ip̃e eĩ fereᷤ nullo ĩseq̾nte sepe
nicidũt/ Sic tu cũ edes proscnbas/ tabula tãꝙͣ plagã ponas/ doniũ ꝓꝑ ui
nẽ lege sanctu est. Societas eĩ est quod et si sepe det̃m est dicendũ
tñ sepius latissiã quidẽ que pateat oib̃us int̾ eos: Intenor ẽ eoꝵ qui cĩdẽ
gentis sul ꝓpͥor/ eoꝵ qui ed̃dem sũt ciuitatis. Itaꝑ marores nñ aliud ius¬

Expanded text:
insidiose, ne quid simulate, ne quid fallaciter. Suntne igitur insidiae tendere plainsidiose, ne quid simulate, ne quid fallaciter. Suntne igitur insidiae tendere plagas, etiarnsi excitaturus non sis nec agitaturus? ipsae enim ferae nullo insequente saepe incidunt. Sic tu aedes proscribas, tabulam tamquam plagam ponas, domum propter , tamen naturae lege sanctum est. Societas est enim quod etsi saepe dictum est, dicendum est tamen saepius, latissime quidem quae pateat, omnium inter omnes, interior eorum, qui eiusdem gentis sint, propior eorum, qui eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
uit/ nõ recte fiumentañ ille noͣ recte pesailentiũ ediũ uenditor tacuit
si hiu̾scemõi reticentie iure cimili cõprehendi nõ possut. que au̾t possũt
diligent tenent.¬
Arcus marius Cracidianus ypinquus nr̃ uendiderat. Eͣ. Sergio
otate/ eas edes quas ab eode paucis anis ante ip̃e emerat. he¬
Seigis ẜuiebant: s hoc ĩ mancipio marius nõ dixerat. adducta ĩ iuditio¬
res est. orata Erassus Cracidianũ defendebat Antor̃us. Ius Crassus
urgebat. quid uicii uenditor nõ dixisset sciens id op̃otere pr̃an. Equi¬
tatem Antorus. qm̃i id uitiũ ignotũ Sergio nõ fuisset qui illas edes iĩe¬
di disser. nichil fuisse necesse dici. nec eñ fuisse deceptũ qui id qde
emerat. quo iure eẽt teneret. Quorsũ hec ut illud ĩtelligas nõ pla¬
cuisse maioĩb nñs astutos. Et alit̾ leges alit̾ phy tollut astucias. leges

Expanded text:
vit, non recte frumentarius ille, non recte aedium pestilentium venditor tacuit. vit, non recte frumentarius ille, non recte aedium pestilentium venditor tacuit. Sed huius modi reticentiae iure civili conlprehendi non possunt; quae autem possunt, diligenter tenentur. M. Marius Gratidianus, paedes eas, quas ab eodem ipse paucis ante annis emerat. Eae serviebant, sed hoc in mancipio Marius non dixerat. Adducta res in iudicium est. Oratam Crassus, Gratidianum defendebat Antonius. Ius Crassus urguebat, quod vitii venditor non dixisset sciens, id oportere praestari,aequitatem Antonius, quoniam id vitium ignotum Sergio non fuisset, qui illas aedes vendidisset, nihil fuisse necesse dici, nec eum esse deceptum, qui, id, quod emerat, quo iure esset, teneret. Quorsus haec? Ut illud intellegas, non placuisse maioribus nostris astutos. Sed aliter leges, aliter philosophi tol
Abbreviated transcription (Latin):
duplia pena sbrret a uins ꝯsilos reticentie pena ẽ ostituta. qcquid̃ eĩ
ẽ ĩ predio uicii id statuerũt si uenditor sciret iisi noĩati dictũ esset
pr̃ar oportere.
Tcu ĩ Arte augurin augures acturi eeñt iussissent q clandiu
Centũmalũ qui edes ĩ Celio mõte hẽbat demoliri ea quoꝵ alti¬
tudo officẽt auspitis. Claudius ꝓscmpsit ̃ sula uendidit emit .p. cal¬
furm̃ lanari. hiue ab anganbus illud idẽ demũciatu est. Itaq calfuri
cũ demolitus eẽt/ cognouisset q Claudiũ edes p̾ea ꝓscripsisse ꝙͣ eẽt ab
augurib demoliri iuissus. arbitiũ illu adegit ꝗcꝗd sibi dare face̾ op̃o¬
teret ex bona fide. Marcus cato sententĩa dixit hiũ nr̃i Catoĩs pater.
ut eĩ cet̾i ex patrib. sic hic qui illud lum̃ progenu ex filio est noĩ andñis .¬
Is igit᷑ iudex ita pronũciauit. Eu ĩ uendendo rẽ sua eã scisset et nõ
nere/ notu ẽẽ uiciũ emptoĩ/ quod noscet uenditor. Qd si recte iudica¬

Expanded text:
iuris consultis etiam reticentiae poena est constituta; quicquid enim esset in praedio vitii, id statuerunt, si venditor sciret, nisi nominatim dictum esset, praestari oportere. Ut, cum in arce augurium augures acturi essent iussissentque Ti. Claudium Centumalum, qui aedes in Caelio monte habebat, demoliri ea, quorum altitudo officeret auspiciis, Claudius proscripsit insulam vendidit, emit P. Calpurnius Lanarius. Huic ab auguribus illud idem denuntiatum est. Itaque Calpurnius cum demolitus esset cognossetque Claudium aedes postea proscripsisse, quam esset ab auguribus demoliri iussus, arbitrum ilium adegit, QUICQUID SIBI DARE FACERE OPORTERET EX FIDE BONA. M. Cato sententiam dixit, huius nostri Catonis pater t enim ceteri ex patribus, sic hic, qui illud lumen progenuit, ex filio est nominandus—is igitur iudex ita pronuntiavit: cum in vendendo rem eam scisset et non nere notum esse emptori vitium, quod nosset venditor. Quod si recte iudica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ceti portasse ⁊ mi noĩs cũ maio est copia cui fit ĩuna. ł uent᷑
Ancipatuis ratio ex altã ꝑte. Od ais tũ cũ hõĩbus osulẽ debeas
⁊ huuane ẜuire societati. eaq lege natus sis  ⁊ ea haboas natic̃ pͥn
capła s quibus pare᷑ et q̃ sequi debeas. ut utilitas tua cõĩs sit stilitas
iaissi deque coĩt utilitas tua sit celabis hoĩes ꝗd id adsit ꝯmdita¬
tis ⁊ copiẽ. Respondebit Biogenes fortasse sic. aluid est celare ait
tatẽ neq ego nũc te celo s tibi nõ dico q̃ nã deoꝵ sit: quis sit fi

Expanded text:
 ceteri, fortasse etiam minoris, cum maior est copia. Cui fit iniuria? Exoritur Antipatri ratio ex altera parte: Quid ais? tu cum horninibus consulere debeas et servire humanae societati eaque lege natus sis et ea habeas principia naturae, quibus parere et quae sequi debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas vicissimque communis utilitas tua sit, celabis homines, quid iis adsit commoditatis et copiae? Respondebit Diogenes fortasse sic: Aliud est celare, aliud tacere; neque ego nune te celo, si tibi non dico, quae natura deorum sit, qui sit fi
Abbreviated transcription (Latin):
diffimendi. Ergo ⁊ Pythius et om̃es aliud agentes et aliud simulãtes
ꝑfidi sũt improbi maliciosi nullũ igi eoꝵ factũ pot ẽẽ utile cũ sit
tot uiciis inquinatũ. ꝙ si Aquilina diffinitõ uaͣ est. ex oĩ uita simulatõ
dissimulatoq tollenda ẽ.⁊ta nec ut emat melius nec ut uendat ꝗcꝙͣ¬
aut si mulabit aut dissimilabit uir bonus. Atq iste dolus malus legib
erat uindicandus: ut butela .xii. tabulis ccustripto adole scentiũ/ Rege

Expanded text:
definiendi. Ergo et Pythius, et omnes aliud agentes, aliud simulantes, definiendi. Ergo et Pythius, et omnes aliud agentes, aliud simulantes, perfidi, mprobi, malitiosi sunt. nullum igitur factum eorum iis inquinatum. Quodsi Aquiliana definitio vera est, ex omni vita simulatio dissimulatioque tollenda est. Ita, nec ut emat melius nec ut vendat, quicquam simulabit aut dissimulabit vir bonus. Atque iste dolus malus et legibus erat vindicatus, ut tutela duodecim tabulis, circumscriptio adulescentium le
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsq q̃d ceꝑat afferebat. ante pedes pythi pisces abiciebant᷑: tũe canin
quit. hoc loco e siracusis ꝗcquid est pisciũ. hie aquatios hac uilla istĩ care
nõ possũt.nũcensus caniuso. cupiditate ꝯtendit a Pythio ut uendet.
qrauates ẽ pͥmo quid multa: ⁊̃ petrat: enut homo cupidus et locuplex
tanti quãti Pythius uoluits et enit ĩsciuctos ioĩa facit / negotiũ ꝯficit.
Inuitat Caĩnus ibidẽ p̾tera die familiares suos. uenit ip̃e matue. scal¬
niu nullũ uidet. q̃rit ex yxĩo uicino nu ferie quedã piscatoꝵ eent ꝙ¬
eos nullos uidet᷑. nulle ꝙ sciã ille inꝗt s hic piscaĩ nulli solent: itaq
her mirabar quid accidisset/. Stomachai Caĩnus s quid facẽt᷑ nõdũ
eĩ Aquilinus colega ⁊ familiauis mens ꝑtulerat d dolo malo fornu¬
las: ĩ quibus ip̃is cũ ex eo q̃rerẽ quid eẽt malus dolus/ respondit. cũ
eẽt aliud simulatũ et aliud actũ. ħͥ ꝗͣdẽ sane luculente ut ab hoie ꝑitoͣ

Expanded text:
quod ceperat, afferebat: ante pedes Pythii pisces abiciebantur. Tum Caniusquit: hoc loco est, Syracusis quid quid est piscium: hic aquatio: hac villa isti carere non possunt, incensus Canius cupiditate, contendit a Pythio, ut venderet. Gravate ille primo. Quid multa? impetrat: emit homo cupidus et locuplest tati, quanti Pythius voluit, et emit instructos: nomina facit: negotium conficit. Invitat Canius postera die familiares suos: venit ipse mature: Scalmum nullum videt, quaerit ex proximo vicino, num feriae quaedam piscatoet. nullae, quod sciam, inquit ille: sed hic piscari nulli solent: itaque heri mirabar, quid accidisset. Stomachari Canius: sed quid faceret? nondum enim Aquilius, collega et familiarismeus, protulerat de dolo malo formulas. In quibus ipsis. cum ex eo quaereretur; quid esset dolus malus? respondebat, cum esset aliud simulatum, aliud actum. Hoc quidem sane luculenter, ut ab homine perito
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ cũ Rnnio ꝯueiret/  Hecatone quidẽ Rodiũ discipulu Panetii indeo
⁊ his libris quos de offis scͥpsit qito Aubõm dice. Sapientis̃ esse nich
qͣ mores/ leges ĩstituta face̾ habeͣ ratoe rei familiaĩs. Neq eĩ nobiz
mulato et dissimulatio malus dolus est/ ꝓpance res sut ĩ quib nõ dolus malus
ẽ turpe. et qr semꝓ ẽ honestũ uiꝵ bonũ ẽẽ semꝓ est utile.

Expanded text:
mihi cum Ennio conveniret. Hecatonem quidem Rhodium, discipulum Panaeti, video mihi cum Ennio conveniret. Hecatonem quidem Rhodium, discipulum Panaeti, video in iis libris, quos de officio scripsit Q. Tuberoni, dicere sapientis esse nihil contra mores, leges, instituta facientem habere rationem rei familiaris. Neque enim solum t simulatio et dissimulatio dolus malus est, perpaucae res sunt, in quibus non dolus malus est turpe, et, quia semper est honestum virum bonum esse, semper est utile.
Abbreviated transcription (Latin):
fiducia int̾ bonos bñ agier. ꝗd ergo aut ĩ eo ꝙ melius equius dr̃ pot
ulla ꝓt ĩesse frandis: aut cũ dicit᷑ int bonos bñ agier quicꝙͣ agi dolo¬
se aut maliciose pot. Dolus aut malus i simulatoe ut ait Aquilins oti¬
neti Tollendũ igi est ex rebut otrahendis om̃e mendacĩũ. ño liceatore
uenditor nõ qui otra sẽ liceat᷑ emptor apponet. uto si ad elloquendaz
ueneĩt / nõ plus ꝙͣ semel elloquetur.
uintus qui dẽ sceuola publii filius cũ postulasset. ut sibi fundus cũd
emytor erat indicaret᷑. idq uenditor ita fecisset. dr̃oit se płis exti¬
mart nddidit Eentũ milia. nemo est qui uni bon hoc fuisse neget. sari¬
entis negãt : ut si mĩnois ꝙͣ potiuisẜ uendidisset hec est igĩ illã pnities¬
ꝙ alios uiros bonos alios sapiente ⁊ existimãt/ crq fnno ncc quieg̃ sa
pientẽ sape qui ip̃e sibi pͣrodẽe no qrit. uere id quide siquid eẽt prodẽe

Expanded text:
aut in eo, QUOD MELIUS AEQUIUS, potest ulla pars inesse fraudis? aut, cum dicitur INTER BONOS BENE AGIER, quicquam agi dolose aut malitiose potest? Dolus autem malus in simulatione, ut ait Aquilius, continetur. Tollendum est igitur ex rebus contrahendis omne mendacium; non illicitatorem venditor, non, qui contra se liceatur, emptor apponet; uterque, si ad eloquendum venerit, non plus quam semel eloquetur. Q. quidem Scaevola P. f., cum postulasset, ut sibi fundus, cuius emptor erat, semel indicaretur idque venditor ita fecisset, dixit se pluris aestimare; addidit centum milia. Nemo est, qui hoc viri boni fuisse neget, sapientis negant, ut si minoris, quam potuisset, vendidisset. Haec igitur est illa pernicies, quod alios bonos, alios sapientem, qui ipse sibi prodesse non quiret. Vere id quidem, si, quid esset prodesse,
Abbreviated transcription (Latin):
quidez qcꝙ ẽ s donandũ. uides ĩ hac tota disputatõe nõ illud dici-
ꝙͣuis hoc turpe sit tñ ꝙͣ expedit faciã. s ita expedire ut turpe nõ sit.
ex altã aut ꝑte. ea re qr turpe sit nõ esse faciendũ.
pestilentes sit et hẽant᷑ salubres ignoret᷑ ĩ oib cubcul aꝑpere
ẜpentes/ male matiate runose/ s hoc p̃ter dũm/ nemo sciat  quero
h si ep̃torib uenditor nõ dixeit. edesq uendideit᷑ płis multo ꝙͣ se¬

Expanded text:
quam est, sed donandum. Vides in hac tota disceptatione non illud dici: Quamvis hoc turpe sit, tamen, quoniam expedit, faciam, sed ita expedire, ut turpe non sit, ex altera autem parte, ea re, quia turpe sit, non esse faciendum. pestilentes sint, et habeantur salubres: ignoretur, in omnibus cubilibus apparere serpentes; male materiatae, ruinosae: sed hoc praeter Dominum nemo sciat. quaero si hoc emptoribus venditor non dixerit, sedesque non vendiderit, pluris multo,
Abbreviated transcription (Latin):
nequid oĩo quod uenditor norit em̃ptor iquoret. Tiogeni uenditoem̃
qteñ iure ciuli ꝯstitutũ sit dic̃e uicia op̃otere ceta sine ĩsidiis age ⁊ q̃m

Expanded text:
ne quid om-nino, quod venditor norit, emptor ignoret, Diogeni venditorem, ne quid om-nino, quod venditor norit, emptor ignoret, Diogeni venditorem, quatenus iure civili constitutum sit, dicere vitia oportere, cetera sine
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt: totã q cã rẽ p quã ne audierãt / qui dẽ auctõe Aristo̾de repu¬
dianer̃t. Meluis hi ꝙͣ nos ꝗ piratas ĩ munes socios uectigales ha¬
bemus. Maneat qͦ quod turpe sit id nũꝙͣ ẽẽ utile/ ne tũ qdẽ cũ id
quod utile eẽ putes adipiscare. hoc eĩ utile putare quod curpe sit
ti uidet᷑ ut aĩadu̾tendũ sit itpugnet ne plane an possit cũ
rodł̃ magiu frum̃ti nũ aduexeit ĩ Rodioꝵ ĩopia ⁊ fame sũma q
Annone caritate si ide sciat ꝙ plures i̾catores alexandria soluisse
naues q ĩ cuisoͣ frum̃to onustas petentes Rodũ uderit dietunr ͦ ne sit
id Rodus: an silentio suũ qͣi plimo uenditurus: Sapientẽ et boñ uir
fingimusi de ciuĩ deliberatõe et ꝯsultatoe qrimus/ qui celaturus rodiis
non sit si id turpe iudicet s dubitat an turpe no sit. In hiuiscenio ca¬
usis aliud diogeni babiloĩo uider solet magno et graui stoyco Alud
Antipatu discipło ed hõi accutissimo. CAntipatri oĩa patefacienda. ut

Expanded text:
ar rem, quam ne audierant quidem, auctore Aristide repudiaverunt. Melius hi quam nos, qui piratas immunes, socios vectigales habemus. Maneat ergo, quod turpe sit, id numquam esse utile, ne tur quidem, cum id, quod esse utile putes, adipiscare; hoc enim ipsum, utile putare, quod turpe sit, ti videatur, ut animadvertendum sit, repugnetne plane an possit cum Rhodum magnum frumenti nurerum advexerit in Rhodiorum inopia et fame summaque annonae caritate, si idem sciat complures mercatores Alexandrea solvisse navesque in cursu frumento onustas petentes Rhodum viderit, dicturusne sit id Rhodiis an silentio suum quam plurimo venditurus. Sapientem et bonum virum fingimus; de eius deliberatione et consultatione quaerimus, qui celaturus Rhodios non sit, si id turpe iudicet, sed dubitet, an turpe non sit. In huius modi causis aliud Diogeni Babylonio videri solet, magno et gravi Stoico, aliud Antipatro, discipulo eius, homini acutissimo. Antipatro omnia patefacienda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
que subduta eẽt ad getheũ cl̃a intendi posse. quo facto frangi la cedemõioꝵ
opes necesse eẽt. Quod Aristodes cũ audisset ⁊ĩ ꝯtioñe magnã cũ expecta¬
tione ueĩt. dixit q ꝓutile ẽe ꝯsiliũ quod Temistodes afferet i s nũme ho

Expanded text:
quae subducta esset ad Gytheum, clam incendi posse, quo facto frangi Lacedaemoniorum quae subducta esset ad Gytheum, clam incendi posse, quo facto frangi Lacedaemoniorum opes necesse esset. Quod Aristides cum audisset, in contionem magna exspectatione venit dixitque perutile esse
Abbreviated transcription (Latin):
bat pollices ͬ p̃ciderent᷑. hoc iuisum ẽ utle eis nimis ẽĩ ĩminebat ꝓp ꝓpin¬
t̾minãt. ut Penus apud patres nr̃os. Papi mmp. nã ẽe ꝓ ciue qui cuus
nõ sit rectũ est nõ lice̾/ quã lege tulem̃t sapientissimi ꝯsules. Crassue sce¬
huit ꝙͣ ũꝙͣ ĩ rebus sis. nulla timoi̾s si qͥficatio nulla patis m̃tio tãtaruis
est honesti ut spẽ utlitatis obscuret. ¶ Athenienses cũ impetũ persatũ
nullo mõ possẽt sustinͬe statuerẽt q ut urbe relieta ꝯiuigib et libeĩs tioẽcone
de poĩtis naues ꝯscenderẽt libtatẽ q grecie classe defenderẽt/ Eursillũ qdan
suadentẽ ut ĩ uibe manent xerxemaq recipent lapidibus obruerũt. Atille
post uictoria ed belli quod cũ Persis fuit dixit ĩ ꝯtiene se habe᷑ ꝯsiliũ
rei p. salutaret s id sciri a multis nõ opus ẽe postulauit ut aliꝙ̃ ꝓplus da¬
ret. qui cũ coĩcaret. Datus est Auscodes huile iͦ classe inꝗt lacedemonioꝵ

Expanded text:
ces praeciderentur. Hoc visum est utile; nimis enim imminebat propter propinterminant, ut Pennus apud patres nostros, Papius nuper. Nam esse pro cive, qui civis non sit, rectum est non licere; quam legem tulerunt sapientissimi consules Crassus et Scaehabuit quam umquam rebus secundis; nulla timoris significatio, nulla mentio pacis. Tanta vis est honesti, ut speciem utilitatis obscuret. Athenienses cum Persarum impetum nullo modo possent sustinere statuerentque, ut urbe relicta coniugibus et liberis Troezene depositis naves conscenderent libertatemque Graeciae classe defenderent, Cyrsilum quendam suadentem ut in urbe manerent Xerxemque reciperent, lapidibus obruerunt. Atqui ipost victoriam Reip. salutare, sed id scire opus non esse. Postulavit, ut aliquem populus daret, qui cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
seatlo plus sͥ licere ꝑutet pecare ꝙͣ si nõ hrẽt henesta ei bonis uiris nõ occul
acuti ⁊ ꝯmentitiã fabula prolatã dicue a Platone. Qĩ uõ iͤ aut factũ id
tur nemo suspicatur quidẽ sit cũ aliꝗd diuitiaꝵ petẽtie dñatoĩs libidĩe
na facerẽt  urgent rustice sane. negãt eĩ posse et ĩ eo ꝑstãt. hec u̾bum
quid ualeat/ nõ uidẽt. Cũ eĩ qrim si celare possit q̃d facturi sit. nõ que¬
rimus: possit ne celare. s taꝙͣ torm̃ta queda adhibemus. ut si respondeñt

Expanded text:
lo plus sibi licere putet peccare, quam si non haberet; honesta enim bonis viris, non occullo plus sibi licere putet peccare, quam si non haberet; honesta enim bonis viris, non occult commenticiam fabulam prolatam dicunt a Platone; quasi vero ille aut factum id turus, nemo ne suspicaturus quidemn sit, cum aliquid divitiarum, potentiae, dominationis, libidinis nam facerent. Urguent rustice sane; negant enim posse et in eo perstant; hoc verbum quid valeat, non vident. Cum enim quaerimus, si celare possint, quid facturi sint, non quaerimus, possintne celare, sed tamquam tormenta quaedam adhibemus, ut, si responderint
Abbreviated transcription (Latin):
liberatõe facinus ĩ est/ eciã si ad ip̃m factũ nõ ꝑueneñt/. ergo ea delibe¬
randa oĩo nõ sũt/ ⁊̃ quibus est turpis ip̃a deliberatio. Atq ⁊̃ ex oĩ delibe¬
possimus nichil tñ auare. nichil ĩiuiste/ nichil libidinose nichil ĩ continetᷤ
esse faciendũ. Mine ille Giges inducit a Platone qui cũ tra discessiꝙy
magnis ꝯbusdã imbribus descendit ĩ illu Iactu. En eũq equ̾ũ ut ferunt
fabule aĩaduertit cui i laterb fores essent quibus aꝑtis corpus hoĩs mõtui
uidit magͥtudine ĩnsitata a nulũ q auĩtu ĩ digito que ut detraxit induit:
erat au̾t regĩ pastor. tuẽ ĩ ꝯciliũ se pastoꝵ recepit. ibi cũ pala eiꝰ anuli
regine intulit ea la diutrice dñm regẽ int̾emit/ et sustulit quos obstare
arbitrãt. nec ĩhis facinorib eũ ꝗsq potuit uidere s repente anuli bn¬
ficio. exortus est rex lidie. hũe igit ip̃m Anułu si habeat sapiens nichil¬

Expanded text:
itatione facinus inest, etiamsi ad id non pervenerint. Ergo ea deliberanda omnlino non sunt, in quibus est turpis ipsa deliberatio. Atque etiam ex omni delibepossimus, nihil tamen avare, nihil iniuste, nihil libidinose, nihil incontinenter esse faciendum. Hinc ille Gyges inducitur a Platone, qui, cum terra discessisset magnis quibusdam imbribus, descendit in illum hiatum aeneumque equum, ut ferunt fabulae, animadvertit, cuius in lateribus fores essent; quibus apertis corpus hominis mortui vidit magnitudine invisitata anulumque aureum in digito; quem ut detraxit, ipse induit erat autem regius pastor, tum in concilium se pastorum recepit. Ibi cum palam eius anulstuprum intulit eaque adiutrice regem dominum interemit, sustulit, quos obstare arbitrabatur, nec in his eum facinoribus quisquam potuit videre. Sic repente anuli beneficio rex exortus est Lydiae. Hunc igitur ipsum anulum si habeat sapiens, nihi
Abbreviated transcription (Latin):
reliquenda sit honestas ꝓꝓ utilitatis magͥtudine na id quide ĩprobũ est
s illud possit meid qd utile uideat᷑ fiño curpit. Cu collatio college uni¬
lere pate id erat ita honescũ ut ecia ip̃i collatino place debe̾t. Itaq utilitas
ualuit ꝓy honestãte/ sine qua nec utilitas quidẽ esse posset At ĩ eo Rege qͣui
urbẽ ꝯdidit nõ ita Spes eĩ utilitatis aĩ pepłit ed. Cui cũ uisũ eẽt utilius
solũ ꝙͣ cũ alcero regnare. frrͣm ĩteremit. oñiisichͥ ⁊ pietate et humaĩtate ut
id quod utile indebat᷑ neq erat assequi posset / et tñ muri cã opposuit spẽm
honestatis nec probabile nec satis ydonẽa. Pecaluit̃ igit pace uł qrim uł Ro¬
muli dixeri. Nec tũ nr̃e nobis utilitates omittende sũt aliisq sue detrahende
cũ hus ip̃i egeamus s sue cuiq utilitati ĩẜuiendũ est qͥd sñ alteñ ĩiuriã fiat.
possit ut uincat. supplatare eñ qui cũ certet nullo mõ deb. Sic ĩ uita sibi¬

Expanded text:
improbum est, sed illud, possitne id, quod utile videatur, fieri non turpiter. Cum Collatino collegae Bruconsulere, id erat ita honestum, ut etiam ipsi Collatino placere deberet. Itaque utilitas valuit propter honestatem, sine qua ne utilitas quidem esse potuisset. At in eo rege, qui urbem condidit, non item; species enim utilitatis animum pepulit eius; cui cum visum esset utilius solum quam cum altero regnare, fratrem interemit. Omisit hic et pietatem et humanitatem, ut id, quod utile videbatur neque erat, assequi posset, et tamen muri causamopposuit, speciem honestatis nec probabilem nec sane idoneam. Peccavit igitur, pace vel Quirini vel Romuli dixerim. Nec tamen nostrae nobis utilitates omittendae sunt aliisque tradendae, cum iis ipsi egeamus, sed suae cuique utilitati, quod sine alterius iniuria fiat, spossit, ut vincat, supplantare eum, quicum certet, aut manu depellere nullo
Abbreviated transcription (Latin):
pon eĩ ꝙͣ a mici cͤa esse malit/ ut ante litis tpus quõad ꝓ leges liceat acc̃o¬
modet. cũ nõ iurato sentẽtia dicenda sit meminei̾t se deũ adhibere testẽ.i.
ut ego arbitror mente suã. qͣuͣa nichil hõi deus dedit ip̃e diuinus. Itaq pelaꝵ
a maiõibus accepim more rogadi iudicis si ea ĩ rogando teñem / que face̾
posse concedi. Na si oĩa facienda sut̾ que a mici uelit nõ amcitie tales s
cũ eor alti Dionisiis trranus die necis descinasset. et is qui morti addicus¬
eẽt pancos sibi dies omendandor suoꝵ ca posculauisset. uas factus est
alt̾ sistendi ei ut si ille nõ reu̾tisset moriendũ eẽt ip̃i. qllicu ad diẽ se re¬
cepisset/ admiratus eoꝵ fidẽ tyranuis petiit ut se t̾ciũ ad amicitiã ascribe¬
rẽt. Cũ igit id quod ntile uide̾t ⁊̃ amnicitia / cũ eo quod honestũ est ꝯꝑat᷑ / ia
ceat utilitatis spẽs/. ualeat honestas. Cũ aũt ĩ amicitia q̃ henesta nõ sut po¬

Expanded text:
veram amici causam esse malit, ut orandae litis tempus, quoad per leges liceat, accommodet. Cum vero iurato sententia dicenda erit, meminerit deum se adhibere testem, id est, ut ego arbitror, mentem suam, qua nihil homini dedit deus ipse divinius. Itaque praeclarum a maioribus accepimus morem rogandi iudicis, si eum teneremus, quae salva amico a iudice posse concedi; nam si omnia facienda sint, quae amici velint, non amicitiae tales, sed cum eorum alteri Dionysiesset, paucos sibi dies commendandorum suorum causa postulavisset, vas factus sit alter eius sistendi, ut, si ille non revertisset, moriendum esset ipsi. Qui cum ad diem se recepisset, admiratus eorum fidem tyrannus petivit, ut se ad amicitiam tertium ascriberent. Cum igitur id, quod utile videtur in amceat utilitatis species, valeat honestas. Cum autem in amicitia, quae honesta non sunt po
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ strdiu qui uituꝑat aud sane intelligo qui nã sit q̃d laudandñ pucet
ñã siũe oblectai querit aĩ reges q curaꝵ: que conferri cũ eoꝵ studis põt
qui semꝑ aliad inꝗrũt / quod spectet ⁊ ueleat ad bene beate q niuendũ.
Siuẽ ratio constantie nrtutis q ducit᷑ aut ħ ars est aut nulla oio ꝑ
quã eadͦ assequimũ. nulła dr̃e maxĩaꝵ reꝵ arte esse cũ minimaꝵ
siue arte milla sit. hoĩ est paꝵ osiderate loquentũ atq ĩ maỹis reb¬

Expanded text:
us studium qui vituperat, haud sane intelligo quidnam sit, quod laudandum putet. Nam si oblectatio quaeritur animi, requiesque curarum, quae conferri cum eorum studiis potest, qui semper aliquid inquirunt, quod spectet, et valeat ad bene beateque vivendum? Sive ratio constantiae virtutisque ducitur, aut haec ars est, aut nulla omnino, per quam eas assequamur. Nullam dicere maximarum rerum artem esse, cum minimarum sine arte nulla sit, ho
Abbreviated transcription (Latin):
Quĩ ⁊ obhas cas ipas parencioes habuerũt ex̾citus ⁊ fortiores.Michi
aũt neq pueris nobis. M. schaunis. G. mario. neq cũ uersaremur ĩ re pnͣ
qntus catulus Gneo popeio cedere uidebat᷑. pama enĩ sũt arma foris nͥ ẽ

Expanded text:
ipsas causas, et paratiores habuerunt exercitus, et fortiores. Mihi ipsas causas, et paratiores habuerunt exercitus, et fortiores. Mihi quidem, neque, pueris nobis, M. Scaurus, C. Mario; neque cum versaremur in rep. Q. Catulus On. Cn. Pompeio cedere videbatur. parva enim sunt foris
Abbreviated transcription (Latin):
enda hec est opimo. multi eĩ bella sepe quesierũt ꝓp glone cupidi¬
tatem.Atq ĩ maguis aĩs ⁊ ĩ geniis id pleꝵo contingit. Roq magis si
sũt adrem mlitare apti cupidi bellor gerendoꝵ. uere aũt si uolumus
Iudicaro multe res extitem̃t urbane maiores clarioresq ꝙͣ bellice.
citet q salam̃is clarissime testis uictoĩe q̃ anponatur consilio Solonis ei
quo priniũ constituit Areopagitas. noͣ ninꝰ yclarũ hoc ꝙ illud iudicandum
est. Illud eni semel ꝓfuit hoc semp prodeĩt cuntati⁊ hoc consilio leges Ahe¬
niensi hec maioꝵ instituta ẜuant. et Temuistodes nichil dixĩt ĩ quo ares
pagũ adiuueĩt. At uere ille se adiutũ Temistodẽ esse. Est em̃ bellũ gestũ
ꝯsilio senatus eiꝰ qui a Solone est constitutus. licet eade de pausonia lisanͫ¬
dro q dicere quoꝵ rebus gestis ꝙꝙͣ Imꝑium lacedemoniis dilatacũ putãt
tamen ne minima quidem ex ꝑte Ligurgi legibus ⁊ disciplis conferẽdi sũt.

Expanded text:
ditatem, atque id in magnis animis ingeniisque plerumque contingit, eoque magis, si sunt ad rem militarem apti et cupidi bellorum gerendorum; vere autem si volumus iudicare, multae res exstiterunt urbanae maiores clarioresque quam bellic illustrius citcturque Salamis clarissimae testis victoriae, quae anteponatur consilio Solonis ei, quo primum constituit Areopagitas, non minus praeclarum hoc quam illud iudicandum est; illud enim semel profuit, hoc semper proderit civitati; hoc consilio leges Atheniensium, hoc maiorum instituta servantur; et Themistocles quidem nihil dixerit, in quo ipse Areopagum adiuverit, at ille vere a se adiutum Themistoclem; est enim bellum gestum consilio senatus eius, qui a Solone erat constitutus. Licet eadem de Pausania Lysandroque dicere, quorum rebus gestis quamquam imperium Lacedaemoniis partum putatur, tame
Abbreviated transcription (Latin):
se iusticuũt ut metuant᷑ his nichil põt esse dement̃i. ꝙuis ẽi sic̃ diuo̾ rsẽ
leges alic̃ opibus ꝙͣuis tine facta libertas/ emergũt tam̃ y aliquado aut iu¬
diciis tacitis aut ocultis de honore suffragis. Acriores aũt mor sus sũt ĩter¬
misse libertatis ꝙ̃ retente. Quod igitͣ lacissie patet neq adĩcolumitate sołu
Recia adopes et potentiã ualet płimũ id aplectam᷑ ut metus absit caritas
qui se metui nolet a quibus metuñtur cosde metuãt ip̃i necesse ẽ. ord ẽir̃
censem supiorẽ illi dionisiũ quo cruiciatu timoĩs angi solitũ qui cultros me
tuens tonsoĩos/ candante carbone sibi barb̃a adurebat ⁊ capilłu. Od ferum¬
geret cñ ad eã ex epulis ⁊̃ cubicułu ueniens barbaꝵ ⁊ eũ ꝗdem cõpũctilłs¬

Expanded text:
se instruunt, ut metuantur, iis nihil potest esse dementius. Quamvis enim sint demersae se instruunt, ut metuantur, iis nihil potest esse dementius. Quamvis enim sint demersae leges alicuius opibus, quamvis timefacta libertas, emergunt tamen haec aliquando aut iudiciis tacitis aut occultis de honore suffragiis. Acriores autem morsus sunt intermissae libertatis quam retentae. Quod igitur latissime patet neque ad incolumitatem solum, sed etiam ad opes et potentiam valet plurimum, id amplectamur, ut metus absit, caritas nsequemur. Etenim qui se metui volent, a quibus metuentur, eosdem metuant ipsi necesse est. Quid enim censemus superiorem ilium Dionysium tuens tonsorios, candente carbone sibi ageret, tamen ad ear ex epulis in cubiculum veniens barbarum, et eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus. si pͥus de his rebus que uirtuti ꝓpͥores sũt dixei̾m. Atq
ecia Ibiciũt se hoĩes Impio alteñ et potestaͬtii de causis płibus. du¬
cunt᷑ eĩ aut beniuolentia aut bñficioꝵ magnitudine aut digͥtatis
prantia aut sepe sͥ id utile futuꝵ aut metu ne ui pare cogant᷑
tuendas ac tenendas ꝙ diligi nec aliem ꝙ timer. Preela¬
re ẽĩ tum̃ que meͣtuũt oderũt. quẽ ꝗsq odit ꝑisse expetit. mul¬
toꝵ aũt odus nullas opes posse obsistere/ si antea fuit i quõtitͣ
nꝑ est cͦoqnitũ. nec nõ hiĩ tirãpĩ solũ quẽ armis op̾pssa ꝓtulit
ciuitas interitus declarat ꝙͣtum odiũ hoiũi ualeat ad peste̾ s re¬
git. Malus eĩ custos diuntimitatis metus. ꝯͣ ꝙ beninoletia fidelis ul̃ ad ꝑpetui¬
catem. Er his qui ui op̃pssos ⁊̃ perioq cohercẽt/ sit sane adhibenda senitia-
ut hens ⁊̃ famulos. si aliter teneri non possũt. Qui no ĩ libera ciu̾itate ita

Expanded text:
virtuti propiores sunt, dixerimus. Atque etiam subiciunt se homines imperio alterius et potestati de causis pluribus. Ducuntur enim aut benivolentia aut beneficiorum magnitudine aut dignitatis praestantia aut spe sibi id utile futurum aut metu ne vi parere cogantur, uendas ac tenendas quam diligi nec alienius quam timeri. Praeclare enim Ennius: Quém metuunt, odérunt; quem quisque ódit, periisse éxpetit. Multorum autem odiis nullas opes posse obsistere, si antea fuit ignotum, nuper est cognitum. Nec vero huius tyranni solum, quem armis oppressa pertulit civitas git; malus enim est custos diuturnitatis metus contraque benivolentia fidelis vel ad perpetuitatem. Sed iis, qui vi oppresses imperio coercent, sit sane adhibenda saevitia, ut eris in famulos, si aliter teneri non possunt; qui vero in libera civitate ita
Abbreviated transcription (Latin):
riores nos ⁊ phendit qui has peciuaꝵ effusiones nõ admiram᷑ q̃ fuit
acciderit ueniã necessitati dari ihis ĩmaĩb iactuis ĩ finitisq sũp¬
tibus nichil nos magnoꝑe mirai / cũ p̃serci neq necessitati so̾ueratur
nec digͥtas augeat illa qr pp̃a delectatio mltitudis ad brene exiquũq
tpus ꝑmancat: eaq aleuissimo ꝙr i quo tñ ip̃o una cũ sacietate memo

Expanded text:
verius nos reprehendit! qui has pecuniarum effusiones non admiremur, quae fverius nos reprehendit! qui has pecuniarum effusiones non admiremur, quae fattenderint, veniam necessitati dare, in his immanibus iacturis infinitisque sumptibus nihil nos magnopere mirari, cum praesertim neque necessitati subveniatur nec dignitas augeatur ipsaque illa delectatio multitudinis ad breve exiguumque tempus capiatur, eaque a levissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ita reẜanda ut oĩb pateat. modus adhibeat᷑. icqͦ ad facultates reẜat᷑.
Dio mem̾isse debenus id qͥ a nr̃ĩs hoĩb sepissiẽ usurpatũ ĩã ꝓuerbii ĩ¬
consuetudiñe uent largitõez fundu nõ habere. ⁊ ci quis põt modus
esse/ cũ ⁊ idẽ qui ꝯsuerũt / ⁊ idẽ illud alii desiderẽt:
puino duo sũt largoꝵ qua/ quoꝵ alter prodigi. alten liberales
Prodigi sũt/ qui epulis uisceãtoĩb ⁊ gladiatoꝵ munẽib lisdon
breu̾ẽ aut nulła om̃o sũt relictiuͣ. ¶ liberales sĩt qui suis facultati¬
ũl agenda. Itaq miror ꝙ ĩ mente ueneit Theophyasto ĩ eo sibro qu̾e
de diuitiis scͥpsit. ĩ quo mnlłta p̃clare illud absindũ. est ẽn niultuis ĩ lau¬
danda magͥficentia ⁊ appatõe pplati muneꝵ taluiq facultate sũptuũ¬
posui exͣ multo ⁊ maior uidet ⁊ certior. Qu̾ato Austotiles graui ⁊ ue

Expanded text:
ita reseranda, ut omnibus pateat. Modus adhibeatur, isque ad facultates referatur. ita reseranda, ut omnibus pateat. Modus adhibeatur, isque ad facultates referatur. Omnino meminisse debemus id quod a nostris hominibus saepissime usurpatum consuetudinem venit, largitionem fundum non habere; etenim quis potest modus esse, cum et idem, qui consuerunt, et idem illud alii desiderent?  largorum, quorum alteri prodigi, alteri liberales: prodigi, qui epulis et viscerationibus et gladiatorum muneribus, ludorum brevem aut nullam omnino sint relicturi, liberales autem, qui suis facultativel augenda. Itaque miror, quid in mentem venerit Theophrasto in eo libro, quem de divitiis scripsit; in quo multa praeclare, illud absurde: est enim multus in laudanda magnificentia et apparatione popularium munerum taliumque sumptuuposui, multo et maior videtur et certior. Quanto Aristoteles gravius et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃bitore existimẽt. Melius eciã ꝙͣ largitoe coruptela esse dixit. fit ei
deteĩor qui accipit ⁊ ad id semꝑ expectandũ paratior ħ ille filio s p̃cep¬
tũ putemus oĩbus. qua obre id qͣuidẽ nõ dubiũ est ꝙn illa bĩguitas q̃
ꝯstat ex opere et industr̃ia et honescior sit et latius pateat/ et possis
prodesse pliu̾bus: nõ nũꝙͣ tñ est largiendũ. nec hoc bĩquitatis genus
et moderate. multi ei patrimonia effu derũt ĩ consulte elargiendo. ꝗd
aũt est sculti ꝙͣ quod libent̃ facias curare ^ ĩd diuti facere non possis.
ĩferre cogunt᷑. ita cũ biũuolentie cõpande ca bñfici ẽẽ uelit. nõ tata asse¬
cunt᷑ scudia eoꝵ quibus dederũt quãta odia eoꝵ ꝗbus ademer̃t. Qu̾a ob
re ita claudenda res ẽ familiais ut c̃a biũquitas aꝑire nõ possit/ nec

Expanded text:
et praebitorem existimentet praebitorem existimentille filio: sed praeceptum putemus omnibus, Quamobrem id quidem non est dubium, quin illa benignitas, quae constat ex opera et industria, et honestior sit, et latius pateat, et possit prodesse pluribus. Nonnunqum tamen est largiendum: nechoc benignitatis genus e moderate. Multi enim et patrimonia effuderunt inconsulte largiendo. Quid autem est stultius quam quod libenter facias, curare ut id diutius facere non possis? inferre coguntur. Ita cum benevolentiae comparandae causa beneficii esse velint, non tanta assequuntur studia eorum quibus dederunt, quanta odia eorum quibus ademerunt. Quamobrem nec ita claudenda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit; nec
Abbreviated transcription (Latin):
dam. Derceps de bñificentia et de liberalite dicendũ est: cui
ratio est dupͣ. Nła aut op̃a benigue fit indigentibus aut peciũa: faci¬
lior est hee posterior lo cupleti p̃serti s illa lantiorͦ ac splendidiorͣ
et forti uiro claro ꝙ diguior. ꝙꝙͣ eiz ĩ utroq dest gratificandi libera¬
lis uoluntas ta altera ex arça altera ex iĩtute depromit largitioq¬
que fit.exi. familiari fontẽ ip̃m binguitatis euaunit. Itaq bnigͥtate
binguitas extollit᷑. qua quo ⁊̃ plures sis usus eoͣ minus ĩ multos uti
quo plibus ꝓfuerit/ eo plures ad bñfaciendũ adiutores hebunt. Deĩde¬
ꝯ suetudine binficentie patiores erũt/ et taꝙͣ ex̾titatiores ad bñ dimul
tis ꝓmerendĩ. spelare ĩ epła quadã / Alexandrũ filiũ. Phylipus accu¬
roĩs ⁊ istã spẽz ⁊̃ duxit. ut eos tibi fideles fore putares / quos pecuĩa
cõmpisses/ an tu id agis ut macedones nõ tẽ regẽ suũ s ministrum

Expanded text:
dam, deinceps de beneficentia ac de liberalitate dicendum est; cuius est ratio duplex; nam aut opera benigne fit indigentibus aut pecunia. Facilior est haec posterior, locupleti praesertim, sed illa lautior ac splendidior et viro forti claroque dignior. Quamquam enim in utroque inest gratificandi liberalis voluntas, tamen altera ex area, altera ex virtute depromitur, largitioqquae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit. Ita benignitate benignitas tollitur; qua quo in plures usus sis, eo minus in multos uti quo pluribus profuerint, eo plures ad benigne faciendum adiutores habebunt, dein consuetudine beneficentiae paratiores erunt et tamquam exercitatiorevideatur. Praeclare in epistola quadam Alexandrum filium Philippus accuquit, rationis in istam spem induxit, ut eos tibi fideles fore putares, quos pecunia corrupisses? An tu id agis Macedones non te regem suum, sed ministrum
Abbreviated transcription (Latin):
titiõer et Bargulus yluric̃ latro de quo est apud theophaphu. maguas opes huit
ẜũt / quẽ celius.D. is qui sapiens usurpat᷑. pretor fregit et ꝯminuit ferocita¬
tem q eĩ adeo rẽpssit. ut facile bellũ reliꝗs tradẽt. Cũ igit᷑ tanta uis Iusticiẽ
sit ut ea ⁊ lationũ opes firmet ⁊ angeat / quãta ed ĩi iter leges ⁊ Iuditia et
Ichi quidẽ nõ apud oedos solũ ut ait Erothodus s ecĩa apid maiores no¬
stros Iuscitie fruende cã uident᷑ dl̃i bene morati reges ꝯscituti/. na cum
p̃meret ĩitio mnltitudo abhis ꝗ maiores opes habebãt adiustũ aliꝙ̃ ꝯfugebãt
uirtute p̃rantez. Quod cũ xhiberet ĩiuria teniores equitãte ꝯstituenda sumos

Expanded text:
lem praedae partitionem, et Bargulus Illyricus latro, de quo est apud Theopompum, magnas opes habuit, lem praedae partitionem, et Bargulus Illyricus latro, de quo est apud Theopompum, magnas opes habuit, erunt; quem C. Laelius, is qui Sapiens usurpatur, praetor fregit et comminuit ferocitatemque eius ita repressit, ut facile bellum reliquis traderet. Cum igitur tanta vis iustitiae sit, ut ea etiam latronum opes firmet atque augeat, quantam eius vim inter leges et iudicia et apud Medos solum, ut ait Herodotus, sed etiam apud maiores nostros iustitiae fruendae causa videntur olim bene morati reges constituti. Nam cum premeretur inops multitudo ab iis, qui maiores opes habebant, ad unum aliquem confugiebant virtute praestantem; qui cum prohiberet iniuria tenuiores, aequitate consti
Abbreviated transcription (Latin):
spuit et negligit: ad quas pliq ĩflamati auiditate rapiunt᷑.¬
emea quidem sentẽtia oĩs ratio atq iscitutio uite houim adiumenta de¬
siderat. ⁊̃ pͥmis q uthẽat quibus cũ familiares possit ꝯferre ẜmones.
quod est difficile nisi spẽz p̃te uii boni feras. ergo et solitaiõ hõi atq ĩ agro
uita agenti op̃io iusti ᵃ necessaĩa est. coq ⁊ magis ꝙ c̃a si nõ habebũt ĩiuisti¬
hebunt᷑. nullis p̃sidus septi. multis afficient ĩ comodis. Acq his ⁊̃ qui uendũt
emũt ꝯducũt locãt ꝯtrahendis q negocuis ĩplicant᷑ iusticia ad re gerenda neces
saria est/ cũiuis tanta ẽ/ ut ne illi qui maleficio ⁊ scelere pascunt᷑/ possit sine
alla ꝓticula iusttie uiuẽ. ña qui eoꝵ cuipia qui una latrocinant᷑ furat̃ aliꝗd
nisi equabilit p̃dã dissytiat aut ĩterficiãt a socus aut relĩquat᷑. ꝗn ecia leges
lationũ esse dicunt᷑. quibus pareãt quas obẜuent. Itaq ꝓꝑ equabiłe prede par

Expanded text:
it et neglegit, ad quas plerique inflammati aviditate rapiuntquidem sententia omnis ratio atque institutio vitae adiumenta hominum desiderat, in primisque ut habeat, quibuscum possit familiares conferre sermones; quod est difficile, nisi speciem prae te boni viri feras. Ergo etiam solitario homini atque in agro vitam agenti opinio iustitiae necessaria est, eoque etiam magihabebuntur; et nullis praesidiis septi multis afficientur iniuriis. Atque his etiam qui vendunt, emunt, conducunt, locant, contrahendisque negotiis implicantur, iustitia ad rem gerenda necessaria est, cuius tanta vis est, ut ne illi quidem, qui maleficio et scelere pascuntur, possint sine ulla particula iustitiae vivere. Nam qui eorum cuipiam, qui una latrocinantur, furatur aliquid nisi aequabiliter praedam dispertiat, aut interficiatur a sociis aut relinquatur; quin etiam leges latronum es