comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
põpe. s auctor spectatus ẽ.
Non tam speciosa ceseti equitis romani sors pata
ẜ par indulgentia q cesare oiũs iam ext̾ͥnor
et domesticoꝵ hostium uictore cũ abdicar̃ filius
iuidiam ei tamꝙ̃ regnũ affectanti fecerat
̃ hunc modum resporidendo substinuit. celeciꝰ
tu mihi cesar om̃s filios meos eripies ꝙ̃ ex
hiis ego unũ nota mea pellã habebat autẽ
duos p̃terea optĩe indolio filias quib cesar
se moremĩta dignitatis bemigne daturũ polli¬
cebatur. hũc patrẽ tam et si sũma diuuni pͥn¬
cipis
cdemẽtia tutũ prestitit. quis tñ nõ humano ĩgeĩo
maius ausu putet. qui cui totus trraꝵ orbis sue¬
cubuerat nõ cessit.
S nescio an octauius balbus cõcitacioris et ard̃s¬
tioris erga filiuz beniuolentie futrit. proscͥptus
atriũiuris cu domo postico claz eẽt egressus iãq
fuge expeditũ mitiu haberet postã filiu intus
trucidari falso clamore uiainie accepit/ ei se

Expanded text:
pompae, sed auctor spectatus est. pompae, sed auctor spectatus est. Non tam speciosa Caeseti equitis Romani sors patria, sed par indulgentia. qui ab Caesare omnium iam et externorum et domesticorum hostium uictore cum abdicare filium sinuidiam ei tamquam regnum adfectanti fecerat, in hunc modum respondere sustinuit: 'celerius tu mihi, Caesar, omnes filios meos eripies quam ex his ego unum nota mea pellam'. habebat autem duos praeterea optimae indolis filios, quibus Caesar se incrementa dignitatis benigne daturum pollicebatur. hunc patrem tametsi summa diuini principis clementia tutum praestitit, quis tamen non humano ingenio maius ausum putet, quod cui totus terrarum orbis succubuerat non cessit? Sed nescio an Octauius Balbus concitatioris et ardentioris erga filium beniuolentiae fuerit. proscriptus a triumuiris, cum domo postico clam esset egressus iamque fugae expeditum initium haberet, postquam filium intus trucidari falso clamore uiciniae accepit, ei se
Abbreviated transcription (Latin):
atheniens iacens/ equidẽ macedomanibus
quibus cbiecta erat eriperet. Ita urbs non
tam strata atq euersa alexandri ꝙ̃ restituta
aristotilis notũ est opus. patet gͦ ꝙ̃ benigne
ꝙ̃q profrise pietatis erga pria onñum ordinũ
omnis etatis homines extiterũt scissimisq nẽ
EInunc uemam pii et placidi affectꝰ
parentũ erga liberos indulgentia. sa¬
lubriq aura prouecta. gratã suauitatis dotem
secũ afferat.¬
fabuis Rutilianus quĩq consulatib sũma cum
gloria pactis onmibus et uirtutibꝰ et uite me¬
ritis stupendus legatus ire cũ fabio gurgiti filio
adbellum difficile et ꝑiculosum conficiendum
grauatus nõ est pene ip̃o ꝑse duz taxat amino
sine corpore militaturus. Ut pote ꝑꝑ ultimam
senectutem lectuli ocio ꝙ̃ labori plioꝵ habilior.
Idem triũphantem eqͦ insidens sequi quem
ipse ꝑuulũ triũphis suis gestauerat ĩ maxima
uoluntate posuit nec accessor gloriose illius

Expanded text:
Athenis iacens, et quidem Macedonum manibus, Athenis iacens, et quidem Macedonum manibus, quibus abiecta erat, erigeret. ita non tam urbs strata atque euersa Alexandri quam restituta Aristotelis notum est opus. patet ergo quam benignae quamque profusae pietatis erga patriam omnium ordinum, omnis aetatis homines extiterint, sanctissimisque naturae nunc uela pii et placidi adfectus parentium erga liberos indulgentia salubrique aura prouecta gratam suauitatis dotem secum adferat.abius Rullianus quinque consulatibus summa cum gloria peractis omnibusque et uirtutis et uitae emeritis stipendiis legatus ire Fabio Gurgiti filio ad bellum difficile et periculosum conficiendum grauatus non est, paene ipso per se dumtaxat animo sine corpore militaturus, utpote propter ultimam senectutem lectuli otio quam labori proeliorum habilior. idem triumphantem equo insidens sequi, quem ipse paruulum triumphis suis gestauerat, in maxima uoluptate posuit, nec accessio gloriosae illius
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriam discutere conati sunt. dixerũt namq.
sic eũ firiẽ ratum fore si fileni uiuos ibi se obrui
passi essent. S ꝯsilio euẽtus nõ respondit. Illi
.n. nulla int̾posita mora/ corpora sua hiio t̾ra
manibus et ossibus suis dilatato punico ĩperio.
ubi sunt suꝑbe cartaginis memia alta ubi ma¬
ritima gloria ĩditi portus ubi cunctis litoribꝰ
trribilis classis ubi tot ep̾citus ubi tantus
equitatus. ubi in mẽso affrice spatio nõ ꝯtẽti
sp̃s. onña ista duobus sapionibue fortuna ẽ¬
ꝑtita. at philenor egregii facti memoriã nec
patrie quide interitus extinxit. Nihil ẽ
gͥ excepta uirtute quod mortaliu animo ac
manu ĩmortale / queri possit eIuuenili ardor̃
plena hecipictas.
Aristotiles ueco supreme uite reliquias semlih
ac rugosis menbris ĩlummno licteraro ocio uix
custodiens adeo ualent̾ prosalute prie ĩ cubuit
ut eam ab hostilibus armis solo equatã ĩlectulo

Expanded text:
iniuriam discutere conati sunt: dixerunt namque iniuriam discutere conati sunt: dixerunt namque sic eum finem ratum fore, si Philaeni uiuos ibi se obrui passi essent. sed consilio euentus non respondit: illi enim nulla interposita mora corpora sua his terra manibus et ossibus suis dilatato Punico imperio. ubi sunt superbae Karthaginis alta moenia? ubi maritima gloria inclyti portus? ubi cunctis litoribus terribilis classis? ubi tot exercitus? ubi tantus equitatus? ubi inmenso Africae spatio non contenti spiritus? omnia ista duobus Scipionibus fortuna partita est: at Philaenorum egregii facti memoriam ne patriae quidem interitus extinxit. nihil est igitur excepta uirtute, quod mortali animo ac manu inmortale quaeri possit. Iuuenali ardore plena haec pietas. Aristoteles uero, supremae uitae reliquias senilibus ac rugosis membris in summo litterarum otio uix custodiens adeo ualenter pro salute patriae excubuit, ut eam ab hostilibus armis solo aequatam in lectulo
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝙ̃tas ip̃is illis debeo idear retulisse quern
affectũ inclitum destruete tirãpnidis opus laude
cumulauit.
Themistodes ãt̃ quẽ uirtus sua uictorẽ ĩuiria
prĩe imperatorẽ ꝑsaꝵ fecerat ut se ab ea
oppugnanda abstineret istituto saccifitio exceptũ pathera
sanguinẽ tauri hausit. et ante ipsa arma qi
quedam pietatis uictima clara ꝯadit. qͦ quidẽ
tam memorabili sius excessu ne grecie altero
temistade opus ee̾t effectũ ẽ.
Sequit᷑ eiusdem gm̃s exẽplu. Cu int̾ carthagmẽ
et cirenas demargine agri ꝯtẽtio esset ad ultiũ
placuit. utrĩq eodemq tp̃ore iuuenes micti ⁊
lacũ inquẽ hii ꝯuenissent finẽ ambobus habgei
popłis. uer hoc pactũ duo carthaginẽses frat᷑s
horã maturato gressu ĩ lorigius promotis tͥmminis
Qued cũ intellexissent cirenẽsiu iuuenes diu
defallatia eoro questi postremo acerbitate ꝯditiõis

Expanded text:
ut quantas ipse illis debeo uidear retulisse'. quo ut quantas ipse illis debeo uidear retulisse'. quo adfectu inclytum destructae tyrannidis opus laude cumulauit. Themistocles autem, quem uirtus sua uictorem, iniuria patriae imperatorem Persarum fecerat, ut se ab ea obpugnanda abstineret, instituto sacrificio exceptum patera tauri sanguinem hausit et ante ipsam aram quasi quaedam pietatis clara uictima concidit. quo quidem tam memorabili eius excessu ne Graeciae altero Themistocle opus esset effectum est. Sequitur eiusdem generis exemplum. cum inter Karthaginem etplacuit utrimque eodemque tempore iuuenes mitti et locum, in quem hi conuenissent, finem ambobus haberi populis. uerum hoc pactum Karthaginienses duo fratres horam maturato gressu in longius promotis terminis. quod cum intellexissent Cyrenensium iuuenes, diu de fallacia eorum questi postremo acerbitate condicionis
Abbreviated transcription (Latin):
Age ext̾na eiusdem propositi ex. Rex achemẽ¬
sium codrus cũ ingenti hostiu ex̾citu actiga regi
debilitata ferro et igni uastaret/ diffidentia hu¬
mani auxilii ad appolinis delphici oraculunr
ꝯfugit ꝑq legatos scissitatus ẽ. Quo nã modo
graue illud bellum discuti posset. Respondit
deus. ita finẽ ei fore/ si ip̃e hostili manu cecidi¬
sset. Quod quidẽ nõ solum totis athemensiu
ut edicerȩtur. ntquis oodri corpus uulneraret᷑.
id postꝙ̃ cognouit de positis ĩsigibus imipii funi
cultum induit ac ppalatiu hostiu globo se obiecit.
Unũq exhiis falte ꝑcussum ĩcedem suã ꝯpulit. Cuiꝰ
interitu ne athene occiderĩt effectũ ẽ.
Ab todẽ fonte pietatis trasibuli qͦ auĩs manauit
prͣoxiẽ rei molem aggrederet᷑. et quida eꝯsciis
dixissi ꝙtas tandem tibi achene ꝑte libertatem
consequũte gras debebunt. Respondit. dii faciãt

Expanded text:
Sunt et externa eiusdem propositi exempla. Rex AthenienSunt et externa eiusdem propositi exempla. Rex Atheniensium Codrus, cum ingenti hostium exercitu Attica regio debilitata ferro ignique uastaretur, diffidentia humani auxilii ad Apollinis Delphici oraculum confugit perque legatos sciscitatus est quonam modo tam graue illud bellum discuti posset. respondit deus ita finem ei fore, si ipse hostili manu occidisset. quod quidem non solum totis Athenis, sedut ediceretur ne quis Codri corpus uulneraret. id postquam cognouit, depositis insignibus imperii famularem cultum induit ac pabulantium hostium globo se obiecit unumque ex his falce percussum in caedem suam conpulit. cuius interitu ne Athenae occiderent effectum est. Ab eodem fonte pietatis Thrasybuli quoque animus manauit.maximae rei molem adgrederetur, et quidam e consciis dixisset 'quantas tandem tibi Athenae per te libertatem consecutae gratias debebunt?' respondit 'di faciant
Abbreviated transcription (Latin):
fecto petituros polliciti sunt domini quoq eoꝵ
suorũ quos semꝓnius Graccus ob insignem
pugiã beneuẽti manumiserat p̃tia ab ĩꝑatore
exigere suꝑsederunt incastris ẽt nõ eques nõ
aenturio impendiu dari sibi desiderauit.uiri
ac femine. quicquid auri argentiue habuer̃t
Item pueri insignia ĩgenuitatis ad substentãda
cp̃oris difficultatem contulgrunt an nͨ bñfitio
senatus qui muneribus his functos tributi ho¬
nere liberauerat / quisꝙ̃ uti uoluit. s insuꝑ
id om̃s promptissimis animis prestiterunt
nõ ignorabãt .n. captis ueiis cũ decimarũ
nomine quas camillus uouerat aurũ apol¬
lini delphico micti oporteret nz emendi tius
facultas esset matronas ornam̃ta sua ĩerariu
retulisse similit̾q audierãt mille pondo aur
quod gallis proobsidione capitolii promissum
debebatur eaꝵ cultu expletũ. Itaq propͥo ĩgemo
et exͦ uetustatis admoniti nulla s inre ces¬
sandum extimauerunt

Expanded text:
fecto petituros polliciti sunt. domini quoque eorum seruorum, quos Sempronius Gracchus ob insignem pugnam Beneuenti manu miserat, pretia ab imperatore exigere supersederunt. in castris etiam non eques, non centurio stipendium dari sibi desiderauit. uiri ac feminae quidquid auri argentiue habuerunt, item pueri insignia ingenuitatis ad sustentandam temporis difficultatem contulerunt. ac ne beneficio senatus quidem, qui muneribus his functos tributi onere liberauerat, quisquam uti uoluit, sed insuper id omnes promptissimis animis praestiterunt: non ignorabant enim captis Veis, cum decimarum nomine, quas Camillus uouerat, aurum Apollini Delphico mitti oporteret neque emendi eius facultas esset, matronas ornamenta sua in aerarium retulisse, similiterque audierant mille pondo auri, quod Gallis pro obsidione Capitolii omissa debebatur, earum cultu expletum. itaque et proprio ingenio et exemplo uetustatis admoniti nulla sibi in re cessandum existimauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
delitias emerẽt.
Libidinosi cẽturionis supplitiũ .M. lectorii me¬
rgi tribum militũ eque similis fedus exitus
sequitur. cui connius tribunus pleb̾ diem ad po¬
pulum dixit. ꝙ cormalariũ suũ stupri causa
appellasset. nec substinuit eius rei sententiã
lectorius. s se ip̃ ante iuditii tp̃s ip̃s fuga pͥus
functus uniuerse plebis sm̃a crimanȩ ĩpudi¬
citis dapnatus ẽ. Signa illũ militaria sa¬
trate aquile. et certissima romani imperii
custos seuera castror disciplina ad ĩferos usq
corruptor tẽptabat existere.
Hec monuit . G. mariũ imperatorẽ tũc
cũ ꝯduxiũ sororis sus filiũ tribunũ militũ
aplocio manipulario militie iure cesum ꝓnũ¬
ciauit. qr eũ destrupro ꝯpellare ausus fuerat.
S eos quoq qui ĩuindicanda puditicia dolore
suo propuplica lege usi sunt. strietim ꝑcurrã
Sẽpronus musca. C galliũ dephensum ĩ adul-¬
terio flagellis cȩcidit. Emenius.L. octauiu

Expanded text:
delicias emerent. delicias emerent. Libidinosi centurionis supplicium M. Laetori Mergi tribuni militaris aeque †similis foedus exitus sequitur. cui Cominius tribunus pl. diem ad populum dixit, quod cornicularium suum stupri causa adpellasset. nec sustinuit eius rei conscientiam Laetorius, sed se ipse ante iudicii tempus fuga prius, functus uniuersae plebis sententia crimine inpudicitiae damnatus est. signa illum militaria, sacratae aquilae, et certissima Romani imperii custos, seuera castrorum disciplina, ad inferos usque stere. Hoc mouit C. Marium imperatorem tum, cum C. Lusium sororis suae filium, tribunum militum, a C. Plotio manipulari milite iure caesum pronuntiauit, quia eum de stupro conpellare ausus fuerat. Sed ut eos quoque, qui in uindicanda pudicitia dolore suo pro publica lege usi sunt, strictim percurram, Sempronius Musca C. Gellium deprehensum in adulterio flagellis cecidit, C. Memmius L. Octauium
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ ocactus esset. seruilibus ab eo ꝟberib
qr stuprũ pati noluerat / affectus. querelã ad
cõsules detulit aquibus hac dere certior fc̃tõ
senatus. plociũ ĩ carcerẽ duci iussit. In qualicũq
tĩ statu positã romano sanguini puditiciã esse
tutã uoluit.
Et quid miꝵ si hoc unuersi pr̃es cõscripti
cẽsuerãt. S. feseminus triũuir capitalis cor¬
neliũ fortissime militie stipẽdia emeritum
uirtutisq noie quat̾ honori pͥmili ab ĩperato¬
ribus donatũ. ꝙ cũ ingeriuo adolescentulo strupͥ
cõmertiu habuisset puplicis uĩculis onerauit.
aqͦ appellati tribuni/ tũ descrupro nhil negaret᷑
ẜ sposionẽ se facere ꝑatũ diceret. ꝙ adolescens
ille palã atq aperte corꝑe questum factigass.
int̾cessioẽ suã int̾poriere noluerũt. Itaq cor¬
nelius incarctre mori coactus ẽ. Nõ putarũt
pacisci oportere ut ext̾nis ꝑicl̃is dornesticas

Expanded text:
admodum coactus esset, seruilibus ab eo uerberibus, admodum coactus esset, seruilibus ab eo uerberibus, quia stuprum pati noluerat, adfectus querellam ad consules detulit. a quibus hac de re certior factus senatus Plotium in carcerem duci iussit: in qualicumque enim statu positam Romano sanguini pudicitiam tutam esse uoluit. Et quid mirum, si hoc uniuersi patres conscripti censuerunt? C. Pescennius III uir capitalis C. Cornelium fortissimae militiae stipendia emeritum uirtutisque nomine quater honore primi pili ab imperatoribus donatum, quod cum ingenuo adulescentulo stupri commercium habuisset, publicis uinculis onerauit. a quo appellati tribuni, cum de stupro nihil negaret, sed sponsionem se facere paratum diceret, quod adulescens ille palam atque aperte corpore quaestum factitasset, intercessionem suam interponere noluerunt. itaque Cornelius in carcere mori coactus est: non putaruntus uiris pacisci oportere, ut externis periculis domesticas
Abbreviated transcription (Latin):
tas asseuerãte se cogi nõ posse ut adesset quia
sacrosctã potestatẽ haberet. et obid tribunitiu
auxiliu ĩplorãte. totũ collegiũ tribunoꝵ negauit
se inthecedere quo minus pudititie questio ꝑ¬
agexet᷑. Citatus itaq scãtinius reus uno teste
qui tẽptatus erat dapnatus ẽ. Constat Iuuenõ
productũ ĩrostra defixo int̾ra uultu ꝑ seuerãt
tacuisse. uerecũdeq silentio plurimũ inultioẽ
suã ualusse.
Metellus quoq celer struprose m̃tis acer pu¬
nitor extitit gi. sergio filio promissor mri
dãpnando. Non eĩ factũ tuno. s animus ĩ questi¬
onẽ deductus ẽ. plusq uoluisse pectare nocuit
q̃ nõ peccasse profuit cõcionis hec. Illa curie
grauitas.
Iueturius filius eius ueturii qui ĩꝯsulatu suo
sãnitibus obturpit̾ ictũ fedus deditus fuerat.
cũ ꝑꝑ domesticã ruinam et graue es alienu
.p. plocio ĩsuitiu nexum se dare adolescẽtulus

Expanded text:
eoque asseuerante se cogi non posse ut adesset, quia eoque asseuerante se cogi non posse ut adesset, quia sacrosanctam potestatem haberet, et ob id tribunicium auxilium inplorante, totum collegium tribunorum negauit se intercedere quo minus pudicitiae quaestio perageretur. citatus itaque Scantinius reus uno teste qui temptatus erat damnatus est. constat iuuenem productum in rostra defixo in terram uultu perseueranter tacuisse uerecundoque silentio plurimum in ultionem suam ualuisse. Metellus quoque Celer stuprosae mentis acer poenitor extitit Cn. Sergio Silo promissorum matri damnando: non enim factum tunc, sed animus in quaestionem deductus est, plusque uoluisse peccare nocuit quam non peccasse profuit. Contionis haec, illa curiae grauitas. T. Veturius filius eius Veturii, qui in consulatu suo Samnitibus ob turpiter ictum foedus deditus fuerat, cum propter domesticam ruinam et graue aes alienum P. Plotio nexum se dare adulescentulus
Abbreviated transcription (Latin):
castitatis disciplinã ingeri magni extimauit.
eiq tam tristi exͦ p̃cepit. ut nõ solũ uirginitatẽ
illibatã s ẽt oscula adiurũ sincera nõ ꝑserret.
C.utro fabius maxiinus suilianus honoribꝰ
quos splendidissime gesserat censure gͣuitate
consimatis exegit penias afilio dubil castitatis
et pimito pependit uolũtario secessu cõspectu
pr̃is uitandu.
Dicerẽ cẽsoriu uriũ nimis atrecẽ extitisse. nͥ
.p. actiliu filiscum in pueritia corpore questũ
adño facere coactũ tã seueꝵ postea patrem
cernẽz. filiã enĩ sua eo ꝙ stupri se cͥmine
cõquinauerat ĩ teremit. ꝙ̃ sctã ig̾ ĩciuitate
ẽt inscitutores libidinis tã sclueros eius iũdiaes
tuasisse aĩadũtimꝰ.
Sequit excellentis nominis ac memorabilis
fot̃ĩ exẽplum. M. claudius Marcellus edilis
curulis .s. scãtimo capitolino. tr .pl. diẽ adpo¬
pulum dixit ꝙ filiũ suu pestrupro appellass

Expanded text:
castitatis disciplinam ingenerari magni aestimauit castitatis disciplinam ingenerari magni aestimauit eique tam tristi exemplo praecepit ut non solum uirginitatem inlibatam, sed etiam oscula ad uirum sincera perferret. Q. uero Fabius Maximus Seruilianus honoribus, quos splendidissime gesserat, censurae grauitate consummatis exegit poenas a filio dubiae castitatis et punito pependit uoluntario secessu conspectum patriae uitando. Dicerem censorium uirum nimis atrocem extitisse, nisi P. Atilium Philiscum in pueritia corpore quaestum a domino facere coactum tam seuerum postea patrem cernerem: filiam enim suam, quia stupri se crimine coinquinauerat, interemit. quam sanctam igitur in ciuitate etiam institores libidinis tam seueros eius uindices euasisse animaduertimus? Sequitur excellentis nominis ac memorabilis facti exemplum. M. Claudius Marcellus aedilis curulis C. Scantinio Capitolino tribuno pl. diem ad populum dixit, quod filium suum de stupro appellasset,
Abbreviated transcription (Latin):
pbebei gñs s patritii uir sp̃s/ qui ne probro ꝯtami¬
naretur domis sua proprio sanguini nõ peꝑcit.
nã cũ appius claudius decẽuir filie eius uirgini
stuprũ potestatis uiribus fretus/ ꝑtinatius ex¬
petęret. deductã ĩforũ puellam accidit pudiceq
interẽptor ꝙ̃ coͣrupte pẽ esse maluit.
Nec alio robore animi p̃ditus fuit. pontius
aufligianus eques romanus qui postꝙ̃ ꝯperit
filie sue uirginitatem apedagago proditam fã¬
nio saturmno nõ ꝯtentus sceleratũ seruum
effecisse supplicio et̃ ip̃a puellam necauit itaq
ne turpes eius nuptias celebraret / acerbas
Exequias dipcit.
Quid p meuius ꝙ̃ seutrũ pudiacie cuscodem
egit. ĩlibertũ nãq gratũ admodũ sibi aĩadu̾tit.
quia cũ nubilis Iam etatis filie sue osculu
dedisse oognoutrat p̃sertĩ cu nõ libidine ẜ
errore lapsus iuderi posset. Ceterũ amari¬
tudine pene teneris adhuc puelle sensibus

Expanded text:
plebei generis, sed patricii uir spiritus, ne probro contamiplebei generis, sed patricii uir spiritus, ne probro contaminaretur domus sua, proprio sanguini non pepercit: nam cum App. Claudius decemuir filiae eius uirginis stuprum potestatis uiribus fretus pertinacius expeteret, deductam in forum puellam occidit pudicaeque interemptor quam corruptae pater esse maluit. Nec alio robore animi praeditus fuit Pontius Aufidianus eques Romanus, qui, postquam conperit filiae suae uirginitatem a paedagogo proditam Fannio Saturnino, non contentus sceleratum seruum adfecisse supplicio etiam ipsam puellam necauit. ita ne turpes eius nuptias celebraret, acerbas exequias duxit. Quid P. Maenius, quam seuerum pudicitiae custodem egit! in libertum namque gratum admodum bilis iam aetatis filiae suae osculum dedisse cognouerat, cum praesertim non libidine, sed errore lapsus uideri posset. ceterum amaritudine poenae teneris adhuc puellae sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
mom̃to tpõris legem indici. Atq ut mori
neminẽ solere qui nõ uixerit ita nec ui
cosecratos uesteᷤ focos incclis. tu capitoline u¬
nomis puluinaribus incubas tu palatii co¬
lumen augustos penates setissiniũq ulie
gernałẽ thorũ assidua statiõe celebras. tuo
presidio puerilis etatis s̃sigina munita sunt
tui numinis respectu sincere iuuẽtutis flos
ꝑmanet. te custode matronalis stola dẽset.
ades igͥ et cognosce qͣ fitri ip̃a noluisti.
Dux romane pudicicis lucrecia cuius ui¬
rilis aius maligno errore fortune muliebͤ
corpus sortitus ẽ asexto tarquimo regis
suꝑbi filio ꝑium stupm pati cohacta cũ gra¬
uissirnis uerbis Inuiriã suã ĩꝯsilio necc̃ioro
deplorass ferro se quad ueste teccũ accuberat
interemit. cãmq tam animoso ĩteritu ĩꝑiu cõsulare
proregio ꝑiutandi popło romano p̃buit.
Atq hanc illatam iniuriã non tulit uirgimus

Expanded text:
momento temporis legem dici, atque ut mori momento temporis legem dici, atque ut mori neminem solere, qui non uixerit, ita ne uiuconsecratos Vestae focos incolis, tu Capitolinae Iunonis puluinaribus incubas, tu Palatii columen augustos penates sanctissimumque Iuliae genialem torum adsidua statione celebras, tuo praesidio puerilis aetatis insignia munita sunt, tui numinis respectu sincerus iuuentae flos permanet, te custode matronalis stola censetur: ades igitur et recognosce quae fieri ipsa uoluisti. Dux Romanae pudicitiae Lucretia, cuius uirilis animus maligno errore fortunae muliebre corpus sortitus est, a Sex. Tarquinio regis Superbi filio per uim stuprum pati coacta, cum grauissimis uerbis iniuriam suam in concilio necessariorum deplorasset, ferro se, quod ueste tectum adtulerat, interemit causamque tam animoso interitu imperium consulare pro regio permutandi populo Romano praebuit. Atque haec inlatam iniuriam non tulit: Verginius
Abbreviated transcription (Latin):
nere ꝯtentus fuit quã ip̃a ꝑcũtatus qͦ nã mͦ
cecidisset ut audiuit fortissime pugnãtem
interisse capiti reposuit. numina quibris sa¬
crificauit testatꝰ maiorẽ se exuirtute filii
uoluptatẽ q̃ exmorte amaritudinẽ sentire.
Alius remouisset hostia/ abieciss altaria. lacͥmis
asꝑsa. thura disittisset xenophõtis cor / pia reli¬
gione ĩmobile stetit. et aiũs ĩꝯsilio prudentie
stabilis mãsit. ac dolore fuccũbere ꝙ̃ ip̃a clade
que nũciata erat tristius duxit.
IE anaxagoras quidẽ suppͥmendus ẽ. audita
nãq morte filii nibil mihi inquit ĩ expectatũ
aut nouu nũcias. ego .n. exine illũ natum
sciebam ẽẽ mortalẽ. hao uoces utilissimis p̃ceptis
imbuta uirtus mictit. quas siquis efficatiter
auribus receperit nõ ignorabit ita liberos
esse procreandos/ ut meminerat his arerp
natura et accipiendi spũs et reddendi eodẽ

Expanded text:
nere contentus fuit. quam ipsam percontatus quonam modo nere contentus fuit. quam ipsam percontatus quonam modo occidisset, ut audiuit fortissime pugnantem interisse, capiti reposuit, numina, quibus sacrificabat, testatus maiorem se ex uirtute fiii uoluptatem quam ex morte amaritudinem sentire. alius remouisset hostiam, abiecisset altaria, lacrimis respersa tura disiecisset: Xenophontis corpus †religioni inmobile stetit et animus in consilio prudentiae stabilis mansit ac dolori succumbere ipsa clade, quae nuntiata erat, tristius duxit. Ne Anaxagoras quidem supprimendus est: audita namque morte filii 'nihil mihi' inquit 'inexspectatum aut nouum nuntias: ego enim illum ex me natum sciebam esse mortalem'. has uoces utilissimis praeceptis inbutas uirtus mittit. quas si quis efficaciter auribus receperit, non ignorabit ita liberos esse procreandos, ut meminerit his a rerum natura et accipiendi spiritus et reddendi eodem
Abbreviated transcription (Latin):
a rogo iuuenis protinus curiã peteret senatumq
int̾ calamitosum p̃re et strenuũ ꝯsulem neut᷑
ĩparte cessato offitio partixi nõ potuisset.
Princeps athemẽsiu picles int᷑ quatduum duobꝰ
mirificis adolescentibus filiis spoliatus. hiis ip̃is
diebus et uultu pͥstinũ habitũ retinente et oroe
nulla exparte ĩfractiore cõcionatus ẽ. Ille uero
caput qͦ solito more coronatũ gerere sb̾stinuit
Ut ihil exuetere ritu ꝑꝑ domesticũ uulnus
detraberet. nõ sine cã igͥ canti roboris aiũs
ad olipii iouis agnom̃ ascendit.
Xenophon aũt ꝙ adsocratica disciplinã actinet
preximus aplatone felicis ac bt̃e facũdie grad̾
cu sollepne sacͥfitiũ ꝑageret eduobus filiie ma¬
iorẽ natu. noĩe gilũ ap̃d mantineã ĩprelio
cetidisse coonouit / nec ideo ĩstitutũ deoro cultũ
onnictendum putauit. s tr̃modo coronã depo¬

Expanded text:
a rogo iuuenis protinus curiam peteret senatumque, a rogo iuuenis protinus curiam peteret senatumque, inter calamitosum patrem et strenuum consulem neutra in parte cessato officio partiri non potuisset. Princeps Atheniensium Pericles intra quadriduum duobus mirificis adulescentibus filiis spoliatus his ipsis diebus et uultu pristinum habitum retinente et oratione nulla ex parte infractiore contionatus est. ille uero caput quoque solito more coronatum gerere sustinuit, ut nihil ex uetere ritu propter domesticum uulnus detraheret. non sine causa igitur tanti roboris animus ad Olympii Iouis cognomen ascendit. Xenophon autem, quod ad Socraticam disciplinam adtinet, proximus a Platone felicis ac beatae facundiae gradus, cum sollemne sacrificium perageret, e duobus filiis maiorem natu nomine Gryllum apud Mantineam in proelio cecidisse cognouit: nec ideo institutum domittendum putauit, sed tantum modo coronam depo
Abbreviated transcription (Latin):
liberos habũdauerat orbitate subito destitutus
e quẽ casum quo robore aĩ sbstinuerit or̃oni
quiã derebus ase gestis apud populũ habuit
hãc addiciendo clausulã nulli ãbiguũ reliꝗt.
cũ inmaxĩo prouẽtu felicitatis nr̃e quirites
timẽ nẽ quid mali fortuna moliret᷑ Iouẽ opti¬
mũ maximũ Iunonẽq reginã et mineruã
precatus su ut siquid aduersi populo romano
ĩmineret. totũ in mã domu ꝯuerteretur.
Qua pꝑ bñ habet se res. anuẽdo eĩ uotis meis id
egerũt. ut uos potius meũ casum doliatis ꝙ e
ur̃o ĩgemiscerẽ.
Uno ẽt nunc domestico exͦ adiecto ĩ alienis
luctibus rõni mee uagari ꝑmictã.
Q.martius xex. suꝑioris catonis ĩꝯsulatu col¬
lega filiũ sume pietatis/ magne spẽi. et qut
nõ parua calamitatis accessio fuit unicumr
ãmisit. Cumq se obitu eius obrutũ et eu̾sumr
uideret ita dolorẽ altitudine ꝯsilii coercuit ut

Expanded text:
liberos abundauerat, in orbitate subito destitutus liberos abundauerat, in orbitate subito destitutus est. quem casum quo robore animi sustinuerit oratione, quam de rebus a se gestis apud populum habuit, hanc adiciendo clausulam nulli ambiguum reliquit: 'cum in maximo prouentu felicitatis nostrae, Quirites, timerem ne quid mali fortuna moliretur, Iouem optimum maximum Iunonemque reginam et Mineruam precatus sum ut, si quid aduersi populo Romano inmineret, totum in meam domum conuerteretur. quapropter bene habet: annuendo enim uotis meis id egerunt, ut uos potius meo casu doleatis quam ego uestro ingemescerem'. Vno etiam nunc domestico exemplo adiecto in alienis luctibus orationi meae uagari permittam. Q. Marcius Rex, superioris Catonis in consulatu collega, filium summae pietatis et magnae spei et, quae non parua calamitatis accessio fuit, unicum amisit, cumque se obitu eius subrutum et euersum uideret, ita dolorem altitudine consilii coercuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cius bñfitiu. Cõmemoratis pr̃ibꝰ . qui
ĩiurias filioꝵ paciẽt̾ exceperũt. referam
ioui optio maximo edem põtifex
dedicaret/ int̾q nũcupatiõe sollẽpniu u̾bor
postem tenẽs mortuũ esse filiũ suũ audi¬
sset / n manũ aposte remouit ne tanti
templi dedicatiõe int̾rũperet n uultu
apuplica religioẽ adpriuatũ dolorẽ flexit.
ne pr̃is magisꝙ̃ põtificis partes egisse uideret᷑.
Clarũ exẽplum neo minus tamen illustͤ
quod sequitur.
Emlius paulus nẽ felicssimi nũc misri¬
mi patris clarissima rep̃sentatio. ex quatuor
siliis forme ĩsignis egregie ĩdolis duos uire
adoptioĩs ĩ corneliã fabiamq gente trãslatos
sibi ip̃e negauit. duos ei fortuna abstulit¬
quorũ alt̾ triũphu patris funere suo quartũ ante
diem p̃cessit. alt̾ ĩtriũphali curru ꝯspectus post
dis̃ t̾cium expirauit. Itaq qui addonandos us

Expanded text:
cius beneficium! Commemoratis patribus, qui cius beneficium! Commemoratis patribus, qui iniurias filiorum patienter exceperunt, referamus Ioui optimo maximo aedem pontifex dedicaret interque nuncupationem sollemnium uerborum postem tenens mortuum esse filium suum audisset, neque manum a poste remouit, ne tanti templi dedicationem interrumperet, neque uultum a publica religione ad priuatum dolorem deflexit, ne patris magis quam pontificis partes egisse uideretur. clarum exemplum, nec minus tamen inlustre quod sequitur. Aemilius Paulus, nunc felicissimi, nunc miserrimi patris clarissima repraesentatio, ex quattuor filiis formae insignis, egregiae indolis duos iure adoptionis in Corneliam Fabiamque gentem translatos sibi ipse denegauit: duos ei fortuna abstulitquorum alter triumphum patris funere suo quartum ante diem praecessit, alter in triumphali curru conspectus post diem tertium expirauit. itaque qui ad donandos usque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ afilio ssidias sibi necti cõperisset. nec ĩ¬
ducere adũ poss ut uero sanguinemr
adhũc sceleras progressum crederet seductã
uxorẽ suspicãs supplicitęr rogauit ne se
ulterius celaret siue illu adolescentẽ sub¬
ieciss siue ex alio cõcepisset asseutratione
deinde eius et iure iurando se nil tale
suspicari debere ꝑsuasus/ ilocũ desertũ filio ꝑ¬
ducto gladiũ qũs coultũ secũ acculerat
tradidit ac iugulũ feriendum pobuit.nec
ueneno nec latrone ei adpagendum pa¬
ricidiu opus esse affirmat. Quo facto.
nõ paulatĩ s magno ĩpetu pecta oogitatio
pectus huuenis occupauit. ꝯtinuoq abiecto
gladio tu uo inquit pẽ uiue. Et si tam
obsequeno es. ut hoc pcari filio ꝑmictas.
me qͦ exsupera s tñ queso ne meus erga
te amor to sit tibi uilior ꝙ apenitẽcia
orit. Solitudinẽ sanguine meliorẽ capa¬
tioresq penatibus siluas. et alir̃tis bladiꝰ
ferrũ ac mortis oblate ꝙ̃ date uite feli¬

Expanded text:
filio insidias necti sibi comperisset nec inducere in animum posset ut uerum sanguinem ad hoc sceleris progressum crederet, seductam uxorem suppliciter rogauit ne se ulterius celaret, siue illum adulescentem subiecisset siue ex alio concepisset. adseueratione deinde eius et iure iurando se nil tale suspicari persuasus in locum desertum filio perducto gladium, quem occultum secum adtulerat, tradidit ac iugulum feriendum praebuit, nec ueneno nec latrone ei ad peragendum parricidium opus esse adfirmans. quo facto non paulatim, sed magno impetu recta cogitatio pectus iuuenis occupauit continuoque abiecto gladio 'tu uero' inquit, 'pater, uiue, et si tam obsequens et hoc precari filio permittas, me quoque exupera. sed tantum quaeso, ne meus erga te amor eo sit tibi uilior, quod a paenitentia oritur'. solitudinem sanguine meliorem pacatioresque penatibus siluas et alimentis blandius ferrum ac mortis oblatae quam datae uitae feli
Abbreviated transcription (Latin):
debemus cumsciamus recte abea plurimum licẽtie
uendicari penaes quã infinitus cuncta gignendi labor
consiscit.
¶Que quia supra usitatã rdẽ exoedentia actigrinus
serpentis quoq atito liuio curiose pariter ac facunde
relata fiat mentio. Is .n. ait maffrica apud bragadã¬
flamẽ tante magnitudinis angũe fuisse/ ut actilii re¬
guli exercitum usu amnis peohiberet multisq mi¬
litibus ingenti ore correptis et pluribus boluminibꝰ¬
caude elisis cum telorũ iactu ꝑfonari nequiret adul-¬
timum balistarum tom̃tis undiq petitã silicũ orebris
et penderosis uerberibus pracubuisse omnibus et
cohortibus et legionibus ip̃aq cartagine uisa terribi¬
liorẽ atq ẽt̃ ceuore suo gurgitibus inbutis corꝑisq
iacentis pestifero afflatu uicina regiõe polluta romana
inde submouisse cast᷑ dicit. Belue coriũ. e .xx. pedũ

Expanded text:
debemus, cum sciamus recte ab ea plurimum licentiae debemus, cum sciamus recte ab ea plurimum licentiae uindicari, penes quam infinitus cuncta gignendi labor consistit. Quae quia supra usitatam rationem excedentia attigimus, serpentis quoque a T. Liuio curiose pariter ac facunde relatae fiat mentio: is enim ait fluvium tante magnitudinis anguem fuisse ut Attilii Reguli exercitum usu amnis prohiberet, multisque militibus ingenti ore correptis, compluribus caude voluminibus elisis, cum telorum ictu perforari nequiret, ad ultimum ballistarum tormentis undique petitam silicum crebris et ponderosis verberibus procubuisse omnibus et cohortibus et legionibus ipsa Cartagine visam terribiliorem, atque eciam cruore suo gurgitibus imbutis corporisque iacentis pestifero afflatu vicina regione polluta romana inde summovisse castra. Adicit belue corium centum et
Abbreviated transcription (Latin):
nutritã et finitam putet. Qua ꝑꝑ. hominum potissimi¬
fuerunt aut in liberos potentissimi regis: aut in
rege darissimo aut inuate ingenii florentissimi
aut inuiris erudentissimis aut in hoĩs sortis ignote
ne ip̃a quidi omnis bone maleq materis / fecunda
dilexerit quas sagictis ꝯfissas ad salutare auxilium
hecbe diptami nõ tm̃ suis manibus deducit efficitq ut
coneepta ea est continuo et tela et uim ueneni muul-¬
neribus respuant.
Cut incephalonia insula cum oĩa ubiq pecora hauistu
aque continuo recreentur mea pecudes maiore ex
arte am ore aperto ex alto uentos accipientes sitĩ
suam sedars instituerit.
¶Aut aqua ꝑꝑ maratone intemplo iunonis latinie
auam ad omnes uentos in mobili cinere don auerit
potissimum.¬
Euel quare alterã inmacedonia alterã incaleno agro
aquã proprietate uini qua homines mebrietur possidere
uolutrit. Nõ admiratiõe i sta s memoria prosequi

Expanded text:
nutritam et finitam putet? Quapropter haec potissimnutritam et finitam putet? Quapropter haec potissimum aut in liberis potentissimorum regum aut in rege clarissimo aut in uate ingenii florentis aut in uiris eruditissimis aut in homine sortis ignotae , ne ipsa quidem, omnis bonae malaeque materiae fecunda dilexerit, quas sagittis confixas ad salutare auxilium herbae dictamni tantum non suis manibus deducit efficitque ut comesta ea continuo et tela et uim ueneni uulneribus respuant: aut in Cephalania insula, cum omnia ubique pecora haustu aquae cotidie recreentur, capras maiore ex parte anni ore aperto ex alto uentos recipientes sitim suam sedare instituerit: aut quapropter Crotonae in templo Iunonis Laciniae aram ad omnes uentos inmobili cinere donauerit: potissimumue quare alteram in Macedonia, alteram in Caleno agro aquam proprietatem uini, qua homines inebrientur, possidere uoluerit. non admiratione ista, sed memoria prosequi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aitridatis uero regis filia dripetine/ ladioe regina nata
duplici ordine dentium deformi admodum/ comes fuge
certa atie luminum usum eẽ. ut alilebeo portu carta¬
gmensium egredientes classes intueretur.
¶Oculis eius admirabiluis aristomenis iussen cor/ quod
atenienses obexnnam calliditatem exceptu pilis re¬
fertum inuenerũt cu eũ aliquotiens captũ et astutia
elapsum cepissent.
¶Et poeta antipatus sydonius om̃ibus añis uno tm̃ die
quo genitus erat febri inplicabatur. Cumq ad ultiãm
etatem ꝑuenisset natali suo certo illo cieciutu morebi cõ¬
sumptus est.
¶hoc loco apte referuntirr polistratus et ypolilides philosophi
ecdẽ die nati eiusdem prreceptoris .s. epicuri sectam
secuti patrimonii ẽt possidendi habendeq scole comu¬
nõe ꝯiuncti eodemq momento temporis ultima
senectuti extincti.
¶Damq equalem fortune pariter atq amicicie soci¬
etatem quis nõ ip̃ius celestis cõcordie sinu genitam

Expanded text:
 Mitridatis uero regis filia Drypetine, Laodice regina nata, duplici ordine dentium deformis admodum comes fugae certa acie luminum usum esse, ut a Lilybaeo portum Karthaginiensium egredientes classes intueretur. 8 Oculis eius admirabilius Aristomenis Messeni cor, quod Athenienses ob eximiam calliditatem exectum pilis refertum inuenerunt, cum eum aliquotiens captum et astutia elapsum cepissent. 8 Et poeta Antipater Sidonius omnibus annis uno tantum modo die, quo genitus erat, febri inplicabatur, cumque ad ultimam aetatem peruenisset, natali suo certo illo circuitu morbi consumptus est. Hoc loco apte referuntur Polystratus et Hippoclides philosophi, eodem die nati, eiusdem praeceptoris Epicuri sectam secuti, patrimonii etiam possidendi habendaeque scholae communione coniuncti eodemque momento temporis ultima senectute extincti. tantam et tam aequalem fortunae pariter atque amicitiae societatem quis non ipsius caelestis Concordiae sinu genitam,
Abbreviated transcription (Latin):
Iues et p̃poteris nate regnum sorutatus mia¬
abo stilum anr̃e urbis ae exteraru gentium
priscis ac memorabilibus institutis. Opꝰ
ẽ ẽi cogriosci huiusaeuits quã sub optio principe felioe
agrinus que fuerut elem̃ta. ut eoꝵ quoq respectus
aliquid p̃sentibus moribus prosit. Deĩstituti a̾tiqͥs .c.i.¬

Expanded text:
iues et praepotens naturae regnum scrutatus iniciam stilum qua nostrae urbis qua exterarum gentium priscis ac memorabilibus institutis: opus est enim cognosci huiusce uitae, quam sub optimo principe felicem agimus, quaenam fuerint elementa, ut eorum quoque respectus aliquid praesentibus moribus prosit. DE INSTITVTIS ANTIQVI
Abbreviated transcription (Latin):
& suphone pr̃e marmorio genitus ad clarissimũ
glie lumen excessit n inmerito. Nam cum tru¬
dentissimoꝵ uirorũ ingeria in disputacione ceca
uagarentur. meniurasq solis lunt & aeteror
lidecum loquacibus magis ꝗ̃ certis argumentis ex¬
plicare conarentur tocuis ẽt mundiꝰ habitum ꝯplecti
auderẽt primios abhiis in doctis erroribus abductũ
animum suũ mintima ꝯdiciõis humant et ĩ satessu
pectoris repositos affectus scrutari coegit. si uirtus ꝑse
ip̃am extimttur uite magr̃ optimus.¬
¶ Qua mr̃e eucipiades aut quem pr̃em demoste¬
nes habuit ip̃orũ qͦ seculo ignotum fuit. altęrius
aũt mr̃em olera alterius pr̃e cultellos uẽditasse
oium pene doctorũ lictere loquunt̃. d quid aut
illi tragica ii. aut huius orataria clarius. De hiiS¬

Expanded text:
et Sophronisco patre marmorario genitus ad clarissimum et Sophronisco patre marmorario genitus ad clarissimum gloriae lumen excessit. neque immerito: nam cum eruditissimorum uirorum ingenia in disputatione caeca uagarentur mensurasque solis ac lunae et ceterorum siderum loquacibus magis quam certis argumentis explicare conarentur, totius etiam mundi habitum conplecti auderent, primus ab his indoctis erroribus abductum animum suum intima condicionis humanae et in secessu pectoris repositos adfectus scrutari coegit, si uirtus per se ipsa aestimetur, uitae magister optimus. Quem patrem Euripides aut quam matrem Demosthenes habuerit ipsorum quoque saeculo ignotum fuit. alterius autem matrem holera, alterius patrem cultellos uenditasse omnium paene doctorum litterae locuntur. sed quid aut illius tragica aut huius oratoria ui clarius? QVI
Abbreviated transcription (Latin):
obuiam eduxit excuditq ut grauissime cladis auctori¬
dictatura deferretur.
quando rei p᷑. uarronẽ imperators. Regem enim
arostinicum cepit tracianeq stragis punitor extitit
cum int̾im cuius uita triũphauit mors papia lege
dapnata est. Namq pr̃em illius nhil adse ꝑtinẽtia
cuus romani iura ꝯplexum. sabelli iuditio petitu
redirs inpͥstinas sedes coegẽt. Ita .M. ꝑpẽns nom̃
adũbratum falsus cõsulatus caliginis sumle ĩꝑiu
caducus triũphus aliena murbe sprobe pertgrinatꝰ
est¬
¶ M.ũõ portii catonis merem̃ta pupͥ ᷤᷤ uotis expectẽda
fuerũt. qui nomen suum tusculi ignobile rome
nobilissimũ reddidit. ornata sunt .n. ab eo lr̃a
latinarum monim̃ta adiuta discipłia militaris
aucta maiestas senatus prorogata familia inꝗͣ
maximum decus posterior ortus E cato.
¶ S ut Romanis externa uĩgamus. socrates non
solum hõiu ꝯsensu uerũ etiã appollinis oraculo sa¬
pientissimus iudicatus phanarete mũe obstetriae

Expanded text:
as eduxit extuditque ut grauissimae cladis auctoridictatura deferretur. quanto rei publicae Varrone imperator: regem enim Aristonicum cepit Crassianaeque stragis punitor extitit, cum interim, cuius uita triumphauit, mors Papia lege damnata est: namque patrem illius, nihil ad se pertinentia ciuis Romani iura conplexum Sabelli iudicio petitum redire in pristinas sedes coegerunt. ita M. Perpennae nomen adumbratum, falsus consulatus, caliginis simile imperium, caducus triumphus, † aliena in urbe inprobe peregrinatus est. M. uero Porci Catonis incrementa publicis uotis expetenda fuerunt, qui nomen suum Tusculi ignobile Romae nobilissimum reddidit: ornata sunt enim ab eo litterarum Latinarum monumenta, adiuta disciplina militaris, aucta maiestas senatus, prorogata familia, in qua maximum decus posterior ortus est Cato. Sed ut Romanis externa iungamus, Socrates, non solum hominum consensu, uerum etiam Apollinis oraculo sapientissimus iudicatus, Phaenarete matre obstetrice
Abbreviated transcription (Latin):
mipilo potuit. altera agerrune extracta inqͣua qua
ferebatiue partẽ se ip̃am ꝯuertit. Magna hec prodigia.
s et ille dades aliq̃to maiores. tot pulcherrimarũ legionũ
nteratus ta multa signa hostilibus in t̾tepta manibus
tantũ romane milicie dicus barbarorũ obrutũ equitatu.
cp̃tĩẽ indolis filii ocuore pat̾ni respsi oculi corpus ĩperatoris

Expanded text:
imo pilo potuit, altera aegerrime extracta in contrariam ac imo pilo potuit, altera aegerrime extracta in contrariam ac ferebatur partem se ipsa conuertit. magna haec prodigia, sed et illae clades aliquanto maiores, tot pulcherrimarum legionum interitus, tam multa signa hostilibus intercepta manibus, tantum Romanae militiae decus barbarorum obtritum equitatu, optimae indolis filii cruore paterni respersi oculi, corpus imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
eque magnũ dolorẽ ac detrimĩtu pr̃ie interitu suo actulit.
CNam octauius consul. diiũ omen ꝙ̃ admodũ timuit ita
uitare nõ potuit exsimulacro .n. appollinis ꝑse abruto
capite et ita infixo humi ut auelli nequiret armis cũ
collega suo cinna disadens p̾sumpsit aĩo/ ea re significari
xitũ suũ inquẽ metus augurii tristi fine uite incidit
at tũc demũ ĩmoble dei caput terra refigi potuit.
¶Nõ sinit nos. M. ccassus int̾ grauissimas romani ĩꝑui
iacturas numerandus hoc loco dese silentiu agere plurimis
& eiudentissimis ante tantã ruinã monstroꝵ pulsatus
ictibus dicturus erat acarris ysus parthos exercitũ pullũ
ei traditũ paludam̃tu cu ĩpliu exeuntibus albũ aut
purprireũ dari soleat / mesti et taciti milites ad pͥnapia ꝯ¬
uenerũt. qui uetere instituto cũ clamore a lacci
accurrire debebant. Aquilarꝑ altera uix ꝯuelli apͥ¬

Expanded text:
aeque magnum dolorem ac detrimentum patriae interitu suo attulit. aeque magnum dolorem ac detrimentum patriae interitu suo attulit. Nam Octauius consul dirum omen quemadmodum timuit, ita uitare non potuit: e simulacro enim Apollinis per se abrupto capite et ita infixo humi, ut auelli nequiret, armis cum collega suo dissidens Cinna praesumpsit animo ea re significari exitium suum inque metus augurium tristi fine uitae incidit, ac tum demum immobile dei caput terra refigi potuit. Non sinit nos M. Crassus, inter grauissimas Romani imperii iacturas numerandus, hoc loco de se silentium agere, plurimis et euidentissimis ante tantam ruinam monstrorum pulsatus ictibus. ducturus erat a Carris aduersus Parthos exercitum. pullum ei traditum est paludamentum, cum in proelium exeuntibus album aut purpureum dari soleat. maesti et taciti milites ad principia conuenerunt, qui uetere instituto cum clamore alacri adcurrere debebant. aquilarum altera uix conuelli a pr
Abbreviated transcription (Latin):
cixissent / gracais nĩ nẽ cauit/ ne ꝑfidi hospitis sui
fuuii insidiis in eu licũ deductus Inꝗͦ penoꝵ dux mago
cu armata manu delituerat mermis occideret᷑.¬
¶ Et ꝯsulatus collegiũ ⁊ erroris societas ⁊ par genus
mortis atiberio gracco ad maraelli memoriã me trahit
Io captaꝵ siracusaꝵ ⁊ hanubalis añ nolana menia
ase pͥmu fugere cohacti gloria inflamatꝰ cu sũmo stidio
interet᷑ ut penorũ excitũ aut italia prosterneret/ aut
luntates deoꝵ exploraret. Que pͥma hostia añ faculum¬
cccidit eius ietur sine capite inuentũ est. proxima caput
etinoris duplex habuit. Quibus inspectis aruspex tristi
uultu nõ placere sibi exta qr pͥma trũca scda leta appa¬
xuissent. Respodit. Ita manitus. M. maraellus ne quid
temere conaret inseouẽti nootę speculandi gr̃a cũ paucis
egredi ausus amultitudĩe hostiũ ĩbruciis circũuentus

Expanded text:
dixissent, Gracchus tamen non cauit ne perfidi hospitis sui dixissent, Gracchus tamen non cauit ne perfidi hospitis sui Flaui insidiis in eum locum deductus, in quo Poenorum dux Mago cum armata manu delituerat, inermis occideretur. Et consulatus collegium et erroris societas et par genus mortis a Ti. Graccho ad M. Marcelli memoriam me trahit. is captarum Syracusarum et Hannibalis ante Nolana moenia a se primum fugere coacti gloria inflammatus, cum summo studio niteretur ut Poenorum exercitum aut in Italia prosterneret aut luntates deorum exploraret, quae prima hostia ante foculumcecidit, eius iecur sine capite inuentum est, proxima caput iocinoris duplex habuit. quibus inspectis aruspex tristi uultu non placere sibi exta, quia secundum truncata laeta apparuissent, respondit. ita monitus M. Marcellus ne quid temere conaretur, insequenti nocte speculandi gratia cum paucis egredi ausus, a multitudine hostium in Bruttis circumuentus
Abbreviated transcription (Latin):
flaminii aũt paipitez audaciaz. G. hosalius alãcnꝰ uesana
ꝑseuerancia subsequit᷑ Cui ꝯsuli ĩ yspaniã ituro hec procigia
accidere. Cuz lauinii sacrificiũ facere uellet pulli cauea emissi
inꝓxiã silua fugerũt sumãq diligentia quesiti reperiri
nequiuerũt. Cu ab hercilis portu quo pedibus ꝑuenerat
nauẽ ꝯscenderet talis uox sine auctore ad aures en ꝑueĩt
manane magne. qͣ territus cu itinere ꝯuerso ianuã petiss
et abi scapha ẽẽt ingressus  angius eximie magnitudinis
equauit infelici pugna/ turpi federe / dediciõe funesta¬
grauissimi cuiis exitus tristis ⁊ prodigio deriũtiatꝰ nec eui¬
prolapse ⁊epẽte hostie quã inmolauerat adeso secinore
n casce latebras se retulerũt. ob id demñ faccũ ĩstaurato
saceificio ide prodigii eueĩt t̾cia qͦ cesa uictima diligẽci q
assuatis extis / ne alapsu serpẽtu arceri / n fuga ĩpediri
potuit. qd ꝙ̃uis auruspias ad salutẽ imperatoris ꝑtinere

Expanded text:
tem audaciam C. Hostilius Mancinus uaesana perseuerantia subsequitur. cui consuli in Hispaniam ituro haec prodigia acciderunt: cum Lauinii sacrificium facere uellet, pulli cauea emissi in proximam siluam fugerunt summaque diligentia quaesiti reperiri nequiuerunt. cum ab Herculis portu, quo pedibus peruenerat, nauem conscenderet, talis uox sine ullo auctore ad aures eius peruenit, 'Mancine, mane'. qua territus, cum itinere conuerso Genuam petisset et ibi scapham esset ingressus, anguis eximiae magnitudinis mitatium aequauit, infelici pugna, turpi foedere, deditione funestagrauissimi ciuis tristis exitus et prodigio denuntiatus nec euiprolapsae repente hostiae, quam immolauerat, adeso iocinore in easdem se latebras retulerunt. ob id deinde factum instaurato sacrificio idem prodigii euenit. tertia quoque caesa uictima diligentiusque adseruatis extis neque adlapsus serpentium arceri neque fuga inpediri potuit. quod quamuis aruspices ad salutem imperatoris pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
eqͦ suꝑ caput eius humi prostratus nihilq eo prodigio in¬
hibitus signi feris signa moueri sua sede posse negantibus/
malũ iͫ ea ꝯtinuo effodissent minatus ẽ. Uer huius teme¬

Expanded text:
equo super caput eius humi prostratus est nihilque eo prodigio inequo super caput eius humi prostratus est nihilque eo prodigio inhibitus, signiferis negantibus signa moueri sua sede posse, malum, ni ea continuo effodissent, minatus est. uerum huius teme