comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
O tempore esdras aaro eiꝰ xliii.¬
nita legem succensam a chaldeis re¬
excogitauit qui faciliores ad scribẽ dũ
fierent. ⁊ ad ꝓnuntiandũ ⁊ ꝓpt̾ ea uelox
gr̃ãm in oculis arthaxersis. ⁊ petiit ab
eo licentiam ascendendi in iherłm. ut ĩ
Dedit ergo ei rex licentiam redeundi ⁊
tradidit epłam ad principes suos tͣnͣs-
flumen. ⁊ ad custodes arche publice.
u̾o templi ab om̃i uectigali tributo ⁊
annonis absoluit. Dedit etiam esdre po¬
testatem amouendi ⁊ constituendi iudi¬
ces ⁊ p̾sides trans flumẽ scd̾m sapienti¬
am suam: et punienli contumaces.¬

Expanded text:
o tempore Esdras Aaronita legem succensam a Chaldaeis reexcogitavit, qui faciliores ad scribendum fierent, et ad pronuntiandum, et propterea velox gratiam in oculis Artaxerxis, et petivit ab eo licentiam ascendendi in Jerusalem, ut Dedit ergo ei rex licentiam redeundi, et tradidit ei epistolam ad principes suos trans flumen, et ad custodes arcae publicae, os ab omni vectigali, tributo et annonis absolvit. Dedit quoque Esdrae potestatem amovendi et constituendi judices, et praesides trans flumen, secundum sapientiam suam, et puniendi contumaces
Abbreviated transcription (Latin):
autem sibillam quidam magis credũt¬
in toto carmine suo cuius exigua. hec
⁊̃ contra eos ⁊ contra cultores eoꝵ lo¬
quitur ita ut in eoꝵ mim̾o deputãda
uideatur. qui ꝑtinent ad ciuitatẽ dei.

Expanded text:
aea siue, ut quidam magis creduntin toto carmine suo, cuius exigua ista ita etiam contra eos et contra cultores eorum loquitur, ut in eorum numero deputanda uideatur, qui pertinent ad ciuitatem dei.
Abbreviated transcription (Latin):
tib suꝑ babyloniam dicens. Qñ pars
montium aborrea fumigabit. ueni¬
et finis babylonie. Nñ uero uelut
ignis ardebit finis erit uniu̾se t̾re.
uertetur ppłs ad t̾ram suam. Qd̃ si san¬
guine fluxerint: erunt homicidia be¬
lial in uniu̾sa t̾ra. Eusebius. De cre¬

Expanded text:
tibus super Babyloniam dicens: Quando pars tibus super Babyloniam dicens: Quando pars montium arborea fumigabit, veniet finis Babyloniae; quando vero velut ignis ardebit, finis erit universae terrvertetur populus ad terram suam. Quod si fluxerit sanguine erunt homicidia Belial in universa terra. » CAP. XVI. De C
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obtulerunt suꝑ illud holocausta do¬
mino. mane ⁊ uesꝑe. feceruntq sol¬
lempuitatẽ tabernaculoꝵ. Unde uo
habuerunt ignẽ nescimus. nisi forte
ex calculis uet̾is altaris excusserint
illum. anno autẽ scd̾o mense secũdo
iecerunt fundamenta templi. Cumq¬
apparussent fundamenta suꝑ t̾ram
eleuauit ppłs uocẽ in iubilatione. Poero
quidam seniores qui uid̾ant templum
prius eulabãt uoce magna: neo pot̾at
quiscͣp agnoscere clamorem letantium
⁊ planctum eiulantiũ. Porro samari¬
te indignati: impediebant manus eo¬
rum. Cumq perse impedire nõ possent:
pecuniis cortupti uendid̾unt negligen
Et adeo impedierunt eos : qd̾ in .xxͣx.
annis quib cỹrus regnauit nõ erexe¬
runt muros templi nisi usq ad apodi¬
ationem. Porro de daniele qnͣtũ super
uit̾it post reditum ppłi in iudeam: ne¬
scimus. Defunctus autẽ sepultus ẽ
in spelunca regali solus cum gloria.
Hic est daniel qui dedit signa in mon.¬

Expanded text:
locausta Domino mane, et vespere. Feceruntque solemnitatem Tabernaculorum . » Unde vero habuerunt ignem nescimus, nisi forte ex calculis veteris altaris excusserint illum. « Anno autem secundo mense secundo jecerunt fundamenta templi. » Qapparuissent fundamenta super terram, elevavit populus vocem in jubilationem. Porro quidam seniores, qui viderant templum prius, ejulabant voce magna; nec poterat quis cognoscere clamorem laetantium, et planctum ejulantium. Porro Samaritae indignati impediebant manus eorum. Cumque se impedire non possent, pecuniis corrupti vendiderunt eis, ut Et adeo impedierunt eos, quod in triginta annis, quibus Cyrus regnavit, non erexerunt muros templi, nisi usque ad appodiationem. vixerit post reditum populi in Judaeam nescimus. « Defunctus autem, et sepultus est in spelunca regali solus cum gloria. Hic est Daniel, qui dedit signum in mon
Abbreviated transcription (Latin):
a bruto ẽẽ ceperunt. Deinde tribuni ple¬
bis ac clictatores: ⁊ rursum consules rẽ¬
publicam obtinuerũt ꝑ annos ferme
.cccc. lxiiii. usq ad iuliũ cesarẽ qui pri¬
mus singulare arripuit imꝑiũ. ett̃¬

Expanded text:
a Bruto esse coeperunt, deinde tribuni plebis, ac dictatores; et rursum consules rempublicam obtinuerunt per annos ferme CCCCLXIV usque ad Julium Caesarem, qui primus singulare arripuit impe
Abbreviated transcription (Latin):
De democrito ph̾o. refert agellius in li¬
bro noctiũ atticarum qd natõne abde¬
rites fu̾it ⁊ aitissimus. Qui omne ꝑa¬
trimoniũ suũ reliñquens suis̃ ciuib
athenas ꝓfectus est. ⁊ ibi oculos sibi e
ret laberius tñ aicit eum oculos sibi e¬
russe: ne uid̾et bene ẽẽ malis ciuibus.

Expanded text:
 Democrito philosopho refert A. Gellius in libro noctium atticarum quod natione abderites fuerit et ditissimus, qui omne patrimonium suum relinquens suis civibus, Athenas profectus est et ibi oculos sibi erret. Liberius tamen dicit eum oculos sibi eruisse, ne videret bene esse malis civibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iubet quasi recogniturus ⁊ numerũ
militũ. ⁊ in armis industriam singuloꝵ.
assist̾et. rex simulat se breuiorẽ loricain
habere. ⁊ iubet arthabanũ secum ꝯmu¬
tare. Exeuntem se ac nudatum gladio tͣiͣ
cit ⁊ filios eius corripi iubet. Et sic adole

Expanded text:
tum iubet, recogniturus et numerum militum et in armis industriam singulorumadsisteret, rex simulat se breviorem loricam habere, iubet Artabanum secum commutare, exuentem se ac nudatum gladio traicit; tum et filios eius corripi iubet. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
bene patimur. qui roganti hosti nr̃o
ut ceti manubria dedimus. Ideo qͥs
ante cogitet. ne hosti aliqua prestet.
git. qd̾ canis ⁊ lupus in silua dum
conuenirent ait lupus cani. Unde fr̃
sic nitidus ⁊ ꝑinguis es: Qui respon¬
dit. quia domi custos sum contra latͦ¬
nes. affertur michi panis. dat dñs os¬
sa. amat me tota familia. Quisq mͥ
tybum porrigit: aqua non deest. Sub
tectis cubo.⁊ sic ociosus uitam gero.
Cui lupus bene inquit fr̃. uellem is
ta mͥ conting̾ent. ut ociosus sat᷑arer
cibo ⁊ melior uiu̾em sub tecto. Canis
ct lupo. sruis ẽẽ tibi bene. ueni me¬
cum. noli timere. Cum simul ambula¬
rent uidit lupus canis collum cathe¬
na tritũ. Et ait. Quid hoc est fr̃: qd̾
uigum actriuit collũ tuũ s Et canis.
Quia sum inquit acrior int̾dũ ligor:
nocte soluor. int̾ domos uagor. ⁊ ubi
uolo illic dormio. Cui lupus. Non est¬
ait opus michi istis fuere que lau
ꝑlacet nulla tachena me tenet. nul¬

Expanded text:
bene patimur, qui roganti hosti nostro, bene patimur, qui roganti hosti nostro, ut ceci manubria dedimus. Ideoque ante cogitent, ne hosti aliqua prestent. git, quod canis et lupus in sylva dum convenirent, ait lupus cani: unde frater sic nitidus et pinguis es? Qui respondit; quia domi custos sum contra latrones affertur mihi panis, dat dominus ossa, amat me tota familia, quisque mihi cibum porrigit, aqua non deest, sub tectis cubo et ociosus vitam gero. Cui lupus: bone inquit, frater, vellem ut ista mihi contingerent, ut ociosus satiater cibo et melior viverem sub recto. Canis ait lupo; si vis esse tibi bene, veni mecum, noli timere. Cumque simul ambularent, vidit lupus canis collum catena tritum et ait: quid hoc est frater, quod iugum atrivit collum tuum? Et canis: quia sum, inquit, acrior interdiu ligor, nocte solvor, inter duas domos vagor et ubi volo illic dormio. Cui lupus: non est opus mihi istis frui, que laud in eo quod placet nulla catena me tenet, nul
Abbreviated transcription (Latin):
duab ꝑtib obnoxium commiserit:
hic ⁊ illic ingratus uiuit ⁊ sibi potiꝰ
Tem ꝯtra in sidiosos. In nido lucinie
cum accipit̾ sed̾et. ut specularet᷑ au¬
ras: paruulos illic pullos inuenit.
lutinia cito suꝑuenit: ⁊ rogabat eũ
ꝑcere pullis suis. Faciam inquid qd̾
uis: sibene m cantau̾is: At illa ꝙͣ uis
animus excid̾it. tanto metu coacta
pauens ⁊ dolore plena cantauit. Acci¬
pit̾ qui p̾dam inuen̾at: non bene
cantasti inquit. Prenait q unum de
pullis: ⁊ deuorare cepit. Ediu̾so aũt
anceps quidam uenit: et calamo len¬
to lenans ancipitren iusco contractũ
u t̾ram strauit. Sic qui alii in sidia¬
tur timere debet ne capiatur. Item
ne quis hosti arma p̾stet. securis facta
eẽt. homo postulabat ab arborib ut illi
manubrium darent de ligno qd̾ firmũ
ẽẽt. Quo fcõ: homo manubrium sũp¬
sit. et aptata securi tamos ac robora
magna ⁊ omniã que uoluit incidit.
Tunc fraxino quertus ait. aigne et

Expanded text:
duabus partibus obnoxium commiserit, duabus partibus obnoxium commiserit, hic et illic ingratus vivit et sibi potius tem contra insidiosos. In nido luscinie cum accipiter sederet, ut specularetur auras, parvos illic pullos invenit. Luscinia cito supervenit et rogabat eum parcere pullis suis: faciam inquit quod vis, si bene mihi cantaveris. At illa, quamvis animus exciderit tanto metu coacta, pavens et dolore plena cantavit. Accipiter qui predam invenerat: non bene cantasti inquit; prenditque unum de pullis et devorare cepit. E diverso enim auceps quidam venit et calamo lento levans, accipitrem visco contractum in terram stravit. Sic qui alii insidiatur, timere debeat ne capiatur. Ine quis hosti arma prestet securis cum facta esset, homo postulabat ab arboribus, ut illi manubrium darent de ligno, quod firmum esset: quo facto, homo manubrium sumpsit et aptata securi, ramos, ac robora magna et omnia que voluit incidit. Tunc fraxino quercus ait. Digne et
Abbreviated transcription (Latin):
tus inssu dñi sui ad ullam ductus ẽ.
ut agris portaret stercus. Acceptis qr
rusticis ornamentis: ꝑ semitã ibat onꝰ¬
tus. Quem tam infelicẽ in prato pascẽs
ille cognouit a sellus: tali q sono incre¬
pauit. Quid tibi profuerunt ornamẽ¬
ta illa p̾ciosa: ut talem haberes auda¬
ciam ᷑ Punc ⁊ tu nr̃is utere nobiscum
infideliter transeunt. ad alienos. Qua¬
drupedes cum auibus bellum g̾ebant.
nulla q pars alii cedebat. s fortit̾ ac
diu pugnabant. at uespertilio dubius
⁊ graues euentus timens quia suꝑior
erat ⁊ magna acies quadrupedum con¬
tulit se ad eosdem quasi cum uiũcenti¬
b. Subito q ueniens aquila nolucti¬
b se miscuit. ⁊ cedentib quadrupedi¬
b auium uictoria stetit. Reu̾si q st̃
ad pristinam pacem aues ⁊ quadrupe¬
des. Uesꝑtilio gͥ auium sententia dãp¬
natus. eo ꝙ suo reliquisset. plumis
suis expoliatus est ut lucem fugiẽs.
noctib nudus uolaret. Sic qui se

Expanded text:
tus, iussu domini sui ad villam ductus est, tus, iussu domini sui ad villam ductus est, ut agris portaret stercus. Acceptisque rusticis ornamentis, per semitam ibat onustus, quem iam infelicem in prato pascens ille cognovit asellus, talique sono increpavit. Quid tibi profuerunt ornamenta illa pretiosa, ut talem haberes audaciam? nunc et tu nostris utere nobiscum infideliter transeunt ad alienos. Quadrupedes cum avibus bellum gerebant, nullaque pars alii credebat, sed fortiter ac diu pugnabant. At vespertilio, dubios et graves eventus timens, quia superior erat et magna acies quadrupedum, contulit se ad eosdem quasi cum vincentibus. Subitoque veniens aquila, volucribus se miscuit et cedentibus quadrupedibus, avium victoria stetit. Reversique sunt ad pristinam pacem, aves et quadrupedes, vespertilio igitur avium sententia damnatus, eo quod suos reliquisset, plumis suis expoliatus est, ut lucem fugiens, noctibus nudus volaret. Sic qui se
Abbreviated transcription (Latin):
Tem ꝯtra pauꝑem suꝑbũ: in prato qͦ¬
dam rana uidit pascentẽ bouem puta¬
at se posse fieri talem si rugosam im¬
pleret pellem. Et inflans se: natos su-¬
os rat̾rogauit. Sum ip̃a qnͣta bos ͤ Di¬
terunt. Non. It̾m se inflauit potius ⁊
docit suis. Quid modo᷑ Responderunt.¬
sach simile. Tercio cum se inflaret: rup¬
a pelle mortua est. Ideo uulgo dicitur.
soli te inflare: ne crepes. Item ut qui
se felices estimant nulli iniuriãm fa¬
uant lubiam q meminerint ẽẽ ĩ foe¬
tuna rotam. Equus quidam ornatus
freno ex argento ⁊ auro. sella q decora
ecturrit: asino in angusto de Ionge ue¬
nienti ⁊ ouusto. Et quia illi transeũti
tardius ded̾at uiam eo ꝙ itin̾e lassus
crat. dixit equus. Risi me satis ꝯtinerẽ
te calcib rumperẽ qui obuianti michi
non redisti aut stetisti ut transirem.
Terrore gͥ ⁊ suꝑbia illius tatuit ⁊ in¬
gemuit miser asellus. Nec multo post
equus currendo ruptus ac macer effec¬

Expanded text:
tem contra pauperem superbum. In prato quodam rana vidit pascentem bovem: putabat se posse fieri talem, si rugosam impleret pellem. Et inflans se, natos suos interrogavit: sum ipsa quanta bos? Dixerunt, non. Iterum se inflavit potius et dixit suis, quid modo? Responderunt, nihil. Tertio cum se inflaret, rupta pelle mortua est. Ideo vulgo dicitur: Noli te inflare, ne crepes. se felices estimant, nulli iniuriam faciant, dubiamque meminerint esse fortune rotam. Equus quidem ornatus freno ex argento et auro, sellaque decora, occurrit asino in angusto, delonge venienti et onusto: et quia illi transeunti tardius dederat viam, eo quod in timore lapsus erat. Dixit equus. Nisi me satis continerem, te calcibus rumperem, qui obvianti mihi non cessisti, aut stetisti ut transirem. Terrore igitur et superbia illius tacuit et ingemuit miser asellus. Nec multo post equus currendo ruptus ac miser effec
Abbreviated transcription (Latin):
sibi q sedem contͣ ꝑari sicut uid̾at im¬
patorem aliqñ facere. Iubentur ergo
iomines illi: in medium adduci. Dixit¬
q maior ille simius. Quid sum ego:
fallax ait. Tu es imꝑator. It̾m ĩlle.
Et isti quos aute me uides stare: Qui
respondit. Hii sunt comites tui. primi¬
cerii: milites ⁊ cet̾a officia. Ille ergo
in mendatio laudatus est: ⁊ mun̾ari
iussus. quiã adulatus ost. ⁊ om̃s illos
fefellit. Ille autem uerax homo: hec apd̾
se aiebat. Si iste qui mendax est sic ẽ
acceptus ⁊ num̾atus. ego quid si u̾um
dixero: Int̾rogatus gͦ ab illo simio: dic
tu quid sum ego ⁊ hii quos aute me
uides: ille qui u̾itatẽ amabat respon¬
dit. Tu simius es:⁊ hii omnes simii
sunt similes tibi. Continuo iubetur la-¬
cecari dentib ⁊ unguib. quia qd̾ uer
est dixit. Hoc modo fieri solet a malis
ominib: ut fallacia ⁊ malicia amet᷑.
thonestas uł u̾itas lac̾etur. Item ꝯtͣ¬

Expanded text:
sibique sedem contra parari, sicut viderat imsibique sedem contra parari, sicut viderat imperatorem aliquando facere. Iubentur igitur homines illi in medium adduci: dixitque maior ille simius: quid sum ego? Fallax ait: tu es imperator. Iterum ille: et isti quos ante me vides stare? Qui respondit? Hi sunt comites tui primicerii, milites et ceteri officiales. Ille ergo in mendacio laudatus est et munerari iussus, quia adulatus est; et omnes illos fefellit. Ille autem verax homo hec apud se aiebat: si iste qui mendax est, sic est acceptus et muneratus: ego quid si vetum dixero? Interrogatus ergo ab illo simio; dic tu quid sum ego et hi quos ante me vides? Ille qui veritatem amabat, respondit. Tu simius es et hi omnes simii sunt similes tibi. Continuo iubetur lacerari dentibus et unguibus, quia quod verum est dixit. Hoc modo fieri solet a malis hominibus, ut fallacia et malitia ametur et honestas vel veritas laceretur. ITEM
Abbreviated transcription (Latin):
uieti ⁊ labore mortem desid̾ant. Fuit
quidam negociator in uia qui onusti
citius ad nuntlinas lucri causa. asel¬
lus autem mortem optabat. putãd
se post eẽ securum. Lassatus ⁊ quas¬
satus. De illius pelle fiunt tẏmpen
⁊ tribra que semꝑ batiunt᷑ ⁊ quipe¬
tabat se forte securum: post morten
possuntꝰ. uerbis tñ se posse ⁊ uelli
ostendunt. fame coacta uulpes ui
sursum pendentẽ aspexit. ⁊ alco grel¬
s extutiens. quotiens hoc uoluit atĩ¬
⁊e sursum nõ potuit. Tandem irata:
nolo te acerbam ⁊ ĩmaturam inquid.
Et quasi eam tang̾e nolens adiit. Itẽ¬
q adulatores ⁊ fautores eoꝵ. Suo ho¬
mines unus fallax. alt̾ uerax. cũ am¬
bularent uenerunt in prouinciã sỹmi¬
oꝵ. Quos ut uidit unus eoꝵ qui se pͥo¬
tem aliis ꝯstituerat. iussit homines
illos teneri. ⁊ quid de ip̃o dixissent int̾¬
rogari. Iussit quoq omnes symios sͥ
similes ante se ⁊ dextra leua q astare

Expanded text:
victi et labore, mortem desiderant. Fuit victi et labore, mortem desiderant. Fuit quidam negotiator in via, qui onustuvenire ad nundinas lucri causa: asellus autem mortem optabat, putans se post esse securum, lassatus et quassatus: de ipsius tamen pelle fiunt tympana et cribra, que semper patiuntur et qui putabat se fore securum post mortem, possunt, verbis tamen se posse et nolle ostendunt. Fame coacta vulpes uvam sursum pendentem aspexit et alto gradse excutiens, quoties voluit attingere sursum, non potuit. Tandem irata: nolo te acerbam et immaturam inquit: et quasi eam tangere nolens, abit. Ite adulatores et eorum fautores. Duo homines unus fallax, alius verax, cum ambularent, venerunt in provinciam simiorum: quos ut vidit unus eorum, qui se priorem aliis constituerat, iussit homines illos teneri et quid de ipso dixissent interrogari. Iussit quoque omnes simios sibi similes ante se et dextra levaque stare,
Abbreviated transcription (Latin):
Temi qͣ ꝑigros qui laborare nolunt si¬
oit indignatos manus ⁊ pedes uentͥ
cybum dare noluisse. eo sine ullo tepli¬
atur labore. Illos q sedonte otioso ꝯtra
eum indignantes noluerunt labora¬
re et ei seruicium negauerũt. Uent̾
u̾o esuriens clamabat. At illi nichilꝑ
paucos iies dare uoluerũt. Ieiuno an¬
tem uentre: membra om̃ia laxau̾nt.
Post ea u̾o cibum dare uolentes re¬
tusat uenter. quia iam clauserat iu¬
as. sic q membra ⁊ uent̾ simul lassa¬
int̾ierunt. Itẽ ꝯtra inuidiam ⁊ aua¬
riciam fingit. qd̾ simius uulpẽ roga¬
uit. ut de magnitudine caude sibi de¬
ret. ũde nates suas turpissimas tegi¬
ret. Quid enim inquit utile. ut sit
pondus sine cauda tante longitudini
caude quã ꝑ t̾ram tͣhis: Cui uulpes
ait. Longior fiet ⁊ maior ut ꝑ t̾ramis¬
lam traham. siue per petras ⁊spinas
⁊ lutum. ne tu meo tegmine pulcha¬
or uidearis. Locuplex inquit ⁊ auati
te munc fabula increpat. qui nõ das

Expanded text:
tra pigros qui laborare nolunt, fingit indignatas manus et pedes, ventri cibum dare noluisse, eo quod sine ullo repleatur labore. Illoque sedente ocioso, contra eum indignantes, laborare nolverunt et servitium negaverunt: venter vero esuriens clamavit; at illi nihil per paucos dies dare voluerunt. Ieiuno autem ventre membra omnia lassaverunt: postea vero cibum dare volentes, recusat venter, quia iam clauserat vias: sic membra et venter simul erdit. Item contra invidiam et avaritiam fingit, quod simia vulpem rogavit, ut de magnitudine caude sibi daret, unde nates suas turpissimas tegeret; quid enim, inquit, utile, ut sit pondus sine causa tante longitudinis caude quam per terram trahis. Cui vulpes ait, longior fiat et maior, ut per terram illam traham, sive per petras et spinas et lutum, ne tu meo tegmine pulchrior videaris. Locuples, inquit, et avare, te tunc fabulam increpat, qui non das
Abbreviated transcription (Latin):
estate : Ait illa : Non mͥ uacabat: per
sepes oberraban cantando. Formica gͥ
ridens: ⁊ frumentũ includens ait.
Si estate cantastr: hyeme salta: Hec
fabula pigrum docet ut certo tem¬
pore laboret: ne dum minus habuerit.
non accipiat cum petierit. Actor. Hec¬
de fabulis esopi excerpere uolui. quas
⁊ si forte plerum q liceat in sermoni¬
b publicis recitare. quod etiam non¬
nulli prudentium faciunt. ꝓpt̾ audi¬
entium teclia relenanda qui talib
delectantur. simul ⁊ ꝓpter integumẽta
subiuncta que aliquid edificatiõnis
habere uidentur. nunqͣm tñ nisi cau¬
te ⁊ ꝑce ul estimo faciendum. ne qͥs
u̾bis sacris ad luctum penitẽtie dei q
deuotionẽ prouocari debent: ip̃i ꝑ huiꝰ¬
modi nugas ⁊ risum magis atq la¬
sciuiam aissoluantur. Simul etiam¬
ne ad narrandas fabulas qͣi licenter
exem plo p̾dicantium. male informẽt᷑.¬

Expanded text:
estate? At illa, quando mihi vacabat, per estate? At illa, quando mihi vacabat, per sepes oberrabam cantando. Formica igitur ridens, frumentum includens, ait: si estate cantasti, hyeme salta. Hec fabula pigrum docet, ut certo tempore laboret, ne dum minus habuerit, non accipiat cum petierit. ITEM Ede fabulis Esopi excerpere volui, quas etsi forte plerumque liceat in sermonibus publicis recitare; quod etiam nonnulli prudentium faciunt, propter audientium tedia relevanda, qui talibus delectantur; simul et propter argumenta subiuncta, que aliquid edificationis habere videntur, nunquam tamen nisi caute et parce id estimo faciendum, ne qui verbis sacris, ad luctum penitentie, deique devotionem provocari debent, ipsi per huiusmodi nugas in risum magis atque lasciviam dissolvantur, simulque ad narrandas fabulas, quasi licenter, exemplo predicantium male informent
Abbreviated transcription (Latin):
bem ꝯtra illos qui uirtute fac̾e̾ nichil
ualent ⁊ u̾bis mnanib alios t̾rent asi¬
nus e diu̾so leoni occurrit: ⁊ sic ait.
lscendamus in tacumen montis: et
stendam tibi quia multi me timẽt.
es ridens ait. Famus. Cum q ueni¬
rent ad locumi stans asellus in edito
loco uote dimissa clamare cepit. Quẽ
auedientes uulpes ⁊ lepores currere
cepunt. sui leo ait. Poterat ⁊ me ter¬
rere uox tua: si non te scirem qͥs eẽs.
Item ꝯtra illos qui domos potentum
cet̾e bestie ad uisitandum eũ introi¬
rent. mox eas comedebat. Uulpes aut̃
ante speluncam ueniens stetit: ⁊ sa¬
lutauit eum. Int̾rogata autẽ a leone
quare non intrasti: respondit. Nm̃ ĩtͦeũ¬
tium uestigia uideo: exeuntiũ non
uideo. Item ꝯtra pigros. Formica hye¬
me frumentũ ex cau̾na trahens sicca¬
bat. qd̃ estate colligens coagulau̾at.
Cicada autẽ eam rogabat esuriens
ut daret aliquid illi de cibo ut uiu̾et.
cui formica. Quid faciebas inquid in

Expanded text:
em contra illos qui facere nihil valent et verbis inanibus alios terrent. Asinus e diverso leoni occurrit et sic ait: ascendamus in cacumen montis et ostendam tibi quia et multi me timent. Leo ridens ait: eamus. Cumque venirent ad locum, stans asellus in edito loco, voce dimissa clamare cepit. Quem audientes vulpes et lepores currere ceperunt. Cui leo, ait: poterit et me terrere vox tua, si nom te scirem quis esses. Item contra illos, qui domos potentum certe bestie ad visitandum eum introirent, mox eas comedebat. Vulpes autem ante speluncam veniens stetit et salutavit eum. Interrogata autem a leone, quare non intrasti? Respondit quoniam introeuntium vestigia video, exeuntium autem non unt. Item contra pigros. Formica hyeme frumentum ex caverna trahens siccabat, quod estate colligens coagulaverat. Cicada autem eam rogabat esuriens, ut daret aliquid illi de cibo, ut viveret. Cui formica: quid faciebas, inquit, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ canes audiens. fuga per campum
masit. At ubi eum silua suscepit ma¬
initudo illa cornuum uenantib eũ
minuit. Tunc mortem suam uidens
ait. Que michi erant utilia uituꝑauie¬
⁊ deceptiosa laudaui. Item ꝯtra eos qͥ¬
musca contendebant acriter que meli
& darum eẽt. Musca ait. Nũquid te
lantut exta. pͥma gusto. In capite regis
sedeo ⁊ om̃ib matronis oscula dulcia fi¬
go. de quib rebus tu nichil formica ait.
sontra te hec tu dix̾is improba pestis.
laudas importunitatem tuam. Nũqͥd
aptata uenis: Reges ⁊ matronas quos
nominas tu importuna addis. ⁊ tua oĩa
ẽ dicis: cum ubi accedis fugaris undi¬
q quasi ĩiuriosa abigeris. Estate uales:
buma non appares. Ego u̾o deliciosa hy¬
eme sum secura. me q secuntur gaudi¬
a. Tu autẽ uentosa flabello pelleris sor¬

Expanded text:
re canes audiens, fuga per campum re canes audiens, fuga per campum evasit. At ubi eum sylva suscepit, magnitudo illa cornuum venantibus eum retinuit tunc mortem suam videns, ait; que mihi erant utilia vituperavi et deceptuosa laudavi. Item ne qumusica contendebant acriter, que melior istarum esset: musica ait, nunquid te lantur exta prima gusto, in capite regum sedeo et omnibus matronis oscula dulcia figo; de quibus rebus tu nihil. Formica, ait. Contra te hoc tu dixeris improba testis, laudas importunitatem tuam. Nunquid optata venis? Reges et matronas quas nominas, tu importuna adis; et tua omnia esse dicis, cum ubi accedis fugaris, undique quasi iniuriosa abigeris. Estate vales bruma non appares: ego vero deliciosa hyeme sum secura, meque sequuntur gaudia: tu autem ventoso flabello repelleris sor
Abbreviated transcription (Latin):
sequanuit uitam ut cet̾i. feramus si
quid acciderit. neq erit toto tempore
malum. Quisquis gͦ malum tollera¬
re non potest: alioꝵ mala inspiciat.
Item ne quis de alienis bonis mag
num se iactet exhortatur. fingensꝙ
graculus pennas poauonũ que cecide¬
rant suftulit ⁊ inde se ornauit. suos¬
q contempnero cepit. ⁊ gregi se paur
num miscuit. At illi ignoto ⁊ impu¬
denti pennas iniuriose ecipiunt. cal¬
cib eum ac morsib fatigant. Miser¬
q semiuiuus ab eis relictus. ad ꝓpri¬
um genus redire timuit. ubi cum
eẽt ornatus multos iniuriose ter¬
ruit. Tunc unus ex eis ait illi. Si
uestes tuas quas natura dedit a
masses. hec tibi sufficerent nec ab ill
iñiuriam passus nec a nobis pulsui
fuisses. Item ꝯtra eos qui laudant¬
sibi inutilia ⁊ uituꝑant utilia. sec¬
uus de fonte bibens sua magna cor¬
mia ut uidit. nimium laudare cepłł
cruta tenua uituꝑauit. Qd̃ cum fa¬
c̾et uenator uoces ac reponte latia¬

Expanded text:
sequamur vitam ut ceteri, feramus si sequamur vitam ut ceteri, feramus si quid accidit, neque erit toto tempore malum. Quicumque ergo malum tolerare non potest, aliorum mala inspiciat. Inum se iactet, exhortatur, fingens quod graculus pennas pavonum que ceciderant sustulit et inde se ornavit; suosque contemnere cepit et gregi pavonum se miscuit. At illi ignoto et impudenti pennas iniuriose eripiunt, calcibus ac morsibus eum fatigant, miserque semivivus ab eis relictus, ad proprium genus redire timuit: ubi cum esset ornatus, multos iniuriose terruit. Tunc unus ex his ait illi. Si vestes tuas, quas natura dedit tibi, amasses, he tibi sufficerent, nec ab illis iniuriam passus, nec a nobis pulsus fuisses. Item contra illos qui se contsibi inutilia et vituperant utilia. Cervus de fonte bibens, sua cornua magna ut vidit, nimium laudare cepit, crura tenuia vituperavit; quod cum faceret, venatorum voces ac repente latra
Abbreviated transcription (Latin):
Ontra gulosos qui ad nñ .iiii.
prandium rem suam ꝑdunt.
hoc quoq componit. Nocturnus qͥ¬
dam fur cum cani panem immitt̾et.
ut me ledas. Simͦ panem mͥ porrigas
nunquid post ea daturus es michi cũ
fame uictus fuero: Non p̾sentem tm̃
uitam uolo: s futuram ꝓuideo. Ro¬
lo gͥ fauces meas pane clandas sed
ubi recesseris: ip̃e ꝯtra te latrabo.do¬
minũ ac familiam suscitabo. furem¬
q illis nuntiabo. Item ꝯtra illos qui
sic fingit. Quidam mons ꝑturiebat¬
⁊ gemitus magnos dabat. om̃is nac
ut audiuit. timuit: cunctis q ꝑtur¬
batis nullus sui memor erat. Mons
ille tandem peꝑit mutem. Huius fa¬
ma uolat ⁊ qd malum putabant i
nichilum om̃ib uenit quos timor in¬
uaserat. Item ꝯtra illos qui ninis pus¬
illanimes statum suum ferre non co¬
ssunt. sic componit. Cum strepitus
magnus ad lepores ueniret subitus
consilium iniẽrunt ut se p̾cipitarent
ppter assiduos metus. At ubi ad horã
flum inis uenetunt. rane multe que

Expanded text:
ontra gulosos qui ad unum prandium rem suam perdunt, hoc quoque componit. Nocturnus quidam fur, cum cani panem immitteret, ut me ledas; si modo mihi panem portigas, nunquid postea daturus es mihi cum fame victus fuero, non presentem tantum vitam volo, sed futuram provideo, nolo igitur fauces meas pane claudas, sed nisi recesseris, ipse contra te latrabo, dominum ac familiam suscitabo, furemque illis nunciabo. ITEM CONTRA INCAUTOS sic fingit. Quidam mons parturiebat et gemitus magnos dabat; omnis natio ut audivit, timuit; cunctisque perturbatis nullus sui memor erat, mons ille tandem peperit murem: huius fama volat et quod malum putabant, in nihilum omnibus venit, quos timor invaserat. Item contra illos qui nimis pusillanimes statum suum ferre non possunt, sic componit. Cum strepitus magnus ad lepores veniret et subitus; consilium inierunt, ut se precipitarent propter assiduos metus: at ubi ad oram fluminis venerunt, rane multe que
Abbreviated transcription (Latin):
riõ ad hostes expugnandos. Ip̃e u̾o re¬
sedit in ꝑuncia media. Porto ille non
ĩmemor maleficii regis ꝑsuasit ex̾ci¬
tui ut sꝑtatũ regem ꝑsidis eligerẽt.
Et cognominauit eum cyrum qd̾ in
astiages. Hic est heres quo fcõ timẽs
astiages darium consobrinum adop¬
tauit sibi in filium. Et collecto ex̾ti¬
tu: congressus est adu̾sus cỹrum. Et
fugerunt ꝑse. Uxores autẽ eoꝵ ⁊ ma-¬
tros egresse sunt ad eos. ⁊ detectis suis¬
post̾ĩorib aiebant. Uultis ne introire
in ut̾os matrũ ⁊ renasci᷑ Hoc pudore
excitati ꝑse acriter redierunt in hostes.
⁊ uictus est astiages. Cyrus autem
imagis exhibuit se illi nepotem: qmͣ
uictorẽ. Ram regnũ hyrca noꝵ conces¬
sit ei. Dario u̾o tamꝙͣ ft̃ĩ matris sue
tradidit regnum medoꝵ. tñ subtecta so

Expanded text:
rio, ad hostes expugnandos, ipse vero rerio, ad hostes expugnandos, ipse vero recedit in Media. Porro ille non immemor maleficii regis persuasit exercitui, ut Spartacum regem Persidis sibi eligerent, et cognominavit eum Cyrum, quod iAstyages, hic est haeres. Quo facto, timens Astyages Darium consobrinum adoptavit sibi in filium, et collecto exercitu congressus est adversus Cyrum, et fugerunt Persae. Uxores autem eorum, et matres egressae ad eos, et detectis posterioribus suis aiebant: « Vultisne introire in uteros matrum, et renasci. » Hoc pudore excitati Persae, acriter redierunt in hostes, et victus est Astyages. Cyrus autem magis exhibuit se illi nepotem quam victorem: nam regnum Hircanorum concessit ei. Dario vero, tanquam fratri matris suae, tradidit regnum Medorum, tamen sub certa spe
Abbreviated transcription (Latin):
.i. catulum. Sꝑtos enim ꝑsice canem so¬
nat. Qui cũ eẽt grandiunculus a pu̾is
ludentib fc̃us est rex eoꝵ. ⁊ contuma¬
ces ⁊ mobedientes sibi grauit̾ afflige¬
bat. Qd̃ grauit̾ ferentes patres eoꝵ:
u̾bum detulerunt ad regem de filio
pastoris. Quem cum aduocasset rex
⁊ argueret eum qd̾ pueros plagasset
ille intrepidus se ut regem fecisse res¬
pondit. ⁊ admiratus rex: ⁊ queda in
signa gen̾is sui in eo dep̾hendens: a¬
scito pastore secretius u̾icatẽ rei agno¬
uit. Uerumptũ timor eius de nepote
mitigatus est estimans qd̾ uerbum
coniectoꝵ de regno impletum eẽt in
regno pueroꝵ. Et idem cui prius com¬
miserat occidendum: cõmisit alendũ
non iudicans tñ esse nisi pastoris fili¬
um. filium quidem illius seccetarii
sui clanculo dedit pr̃i ad comedendũ.
quia non obedierat ori eius. ⁊ post id
ip̃m indicauit ei. Factum est autem
ut astiages trad̾et ex̾citum illi secreta¬

Expanded text:
est catulum. Spartos enim Persica canem soest catulum. Spartos enim Persica canem sonat. Qui cum esset grandiusculus, a pueris ludentibus factus est rex eorum, et contumaces et inobedientes sibi graviter affligebat. Quod graviter ferentes patres eorum, verbum detulerunt ad regem de filio pastoris. Quem cum advocasset rex, et argueret eum quod pueros plagasset, ille intrepidus se ut regem fecisse respondit. Et admiratus rex, et quaedam signa generis sui in eo esse deprehendens, ascito pastore secretius veritatem rei agnovit. Verumtamen timor ejus de nepote mitigatus est, aestimans quod verbum conjectorum de regno impletum esset in regno puerorum, et eidem cui prius commiserat occidendum, commisit alendum, non indicans tamen esse nisi pastoris filium. Filium quidem illius secretarii sui clanculo dedit patri ad comedendum, quia non obedierat ori ejus, et post id ipsum indicavit ei. Factum est autem ut Astyages traderet exercitum illi secreta
Abbreviated transcription (Latin):
stor. Iste fuit nepos darii ex sorore. ne¬
pos aut̃ astiagis ex filia. Nam astia¬
ges unicam habuit filiam: ⁊ uidit
sompnium. qd̾ de genitalib filie orie¬
bantur uitis que totam occupabat a¬
syam. Et accepit a coniectorib se habi¬
turum nepotem ex filia qui dñs eẽt
asye. ⁊ ip̃m deic̾et a regno. Qd̃ timens
dedit filia suam uxorem nuliti plebe¬
io ne filius ex ea nascerot᷑ nobilis ⁊
potens. Preterea filiam pregnantem
asciuit. ⁊ natum ex ea filium cuidã
ꝑticipi archanoꝵ tradididit occidẽdũ.
Qui credens regnum transiturũ ad fi
liam. filium ip̃ius u̾itus est occidere.
⁊ uni de pastorib regis tradidit ꝑuu¬
lum exponendum in nemore. Qui cũ
exposuiss eum ⁊ id iũdicasset uxori q̃
in dieb illis pepererat. supplicauit ei
redisset pastor ad puerum: inuenit
canem ei p̾bentem ubera. ⁊ a feris e¬
um ⁊ auib defendentem. Cum q tulis¬
set eum ad uxorem. allusit ei tamqm
diu nocte.Ucauit ꝙ puerum spartatũ

Expanded text:
. Iste fuit nepos Darii ex sorore, nepos vero Astyagis ex filia. Porro Astyages unicam habuit filiam, et vidit somnium, quod de genitalibus filiae oriebatur vitis, quae totam occupabat Asiam, et accepit a conjectoribus se habiturum nepotem ex filia, qui dominus esset Asiae, et ipsum dejiceret a regno. Quod timens dedit filiam suam uxorem militi plebeio, ne filius ex ea nasceretur nobilis et potens. Praeterea filiam praegnantem ascivit, et natum ex ea filium, cuidam participi arcanorum tradidit occidendum. Qui credens regnum transiturum ad filiam suam, filium ejus veritus est occidere, et uni de pastoribus regis tradidit parvulum exponendum in nemore. Qui cum exposuisset eum, et id indicasset uxori, quae in diebus illis pepererat, supplicavit ei redisset pastor ad puerum, invenit Canem praebentem ei ubera, et a feris et avibus defendentem. Cumque tulisset eum ad uxorem allusit ei tanquam diu notae, vocavitque puerum Sparticum, id
Abbreviated transcription (Latin):
dicarent fortioreni om̃ib ẽẽ u̾itatẽ:
lixit rex ad zorobabel ut pet̾et ab eo quic¬
quid uellet. Et postulauit zorobabel tẽ
pli edificationem: ⁊ uasa dñi remĩti in
ihersm. Et gauisus est rex: nam id ip̃m
meminit se nouisse. Et scripsit per epis¬

Expanded text:
dicassent fortiorem omnibus esse veritatem, dixit rex ad Zorobabel, ut peteret ab eo quod vellet. Et postulavit Zorobabel fieri templi reaedificationem et vasa Domini remitti in Jerusalem. Et gavisus est rex. Nam idipsum meminit se vovisse. Et scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
furibundus inuad̾et. qd̾ eius ille pa
trem accusatione dampnasset. inflex¬
isse dicit᷑ modum canenli ⁊ ita adoles.¬
centis iraꝯdiam temꝑasse. Aristotiles¬
ait empedocles in tota retum uarieta¬
te p̾cipua .s. nobilis affluentie cõtẽptꝰ
future felicitatis appetitus mentis il¬
lustratio. Quoꝵ primo nichil honestiꝰ
scd̾o nichil felicius. tercio nicħ ad ambo¬
rum adeptõem efficatius. ⁊ c̃. Actor
Hic empedocles qui sic deum legitur
descripsisse. Deus inquit est spera. cuiꝰ
centrum est ubiq: ⁊ circũ ferentia nus

Expanded text:
furibundus invaderet, quod ejus patrem ille accusatione damnasset, inflexisse dicitur modum canendi, itaque adolescentis iracundiam temperasse. In tait Empedocles, in tota rerum varietate precipua, scilicet mobilis affluentie contemptus, future felicitatis appetitus, mentis illustratio: quorum primo nihil honestius, secundo nihil felicius, tertio nihil ad amborum adeptionem efficacius. CicerHic Empedocles est, qui sic deum legitur descripsisse. Deus, inquit, est sphera cuius centrum est ubique et circunferentia nus
Abbreviated transcription (Latin):
plum. ut uniu̾sa uasa dñi que ad huc e¬
hunc regnare fiducialit̾ agressus est re¬
edificare templum. aggeo ⁊ zacharia
exoitantib ppłm. Qui p̾dicabant deum
eis offensum eo qd̾ habitarent in domi¬
b laqueatis ⁊ domus dñi eẽt desolata.
Hoc autẽ signum irx dei dicebant. qd̾
seminabant multum ⁊ infe̾bant parũ.

Expanded text:
plum, et universa vasa Domini, quae adhuc ehunc regnare, fiducialiter aggressus est reaedificare templum, Aggaeo et Zacharia exhortantibus populum . Qui praedicabant Deum eis offensum, eo quod habitarent in domibus laqueatis, et domus Domini esset desolata. Hoc autem signum irae Dei esse dicebant, quod seminabant multum, et inferebant parum.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾miis ciuitatũ age̾tur om̃iũ indi¬
cio atheniensium uirtus cetis p̾lata ẽ.
Int̾ auces quoq themistodes pͥnceps a¬
uitatum testimonio iudicatus: głam
patrie sue auxit. Huius aut̃ themisto¬
ꝑi. sed ornato an locupleti parũ ꝓbato ci

Expanded text:
aemiis civitatium ageretur, omnium iudicio Atheniensium virtus ceteris praelata. Inter duces quoque Themistocles princeps civitatum testimonio iudicatus gloriam patriae suae auxit. Igitur Atheniperi sed ornato an locupleti parum probato c
Abbreviated transcription (Latin):
auratas uestes cet̾a q lignitatis sue
ornamenta uelut instrumenta luxu¬
rie deponent. ea q om̃ia delata in iino¬
nis edem ip̃i dee consecrarent preferẽ¬
tes u̾a ornamenta mattonarũ puditici¬
am nõ uestes eẽ. Nic cũ annos .xc. cro
tone egisset metapontũ emigrauit. ibi¬
q decessit cuius tanta aamiratio fuit:
ut ex domo eius templũ facẽt. eum¬

Expanded text:
auratas vestes ceteraque dignitatis suae auratas vestes ceteraque dignitatis suae ornamenta velut instrumenta luxuriae deponerent eaque omnia delata in Iunonis aedem ipsi deae consecrarent,prae se ferentes vera ornamenta matronarum pudicitiam, non vestes etone egisset, Metapontum emigravit ibique decessit;cuius tanta admiratio fuit, ut ex domo eius templum facerent eum
Abbreviated transcription (Latin):
io sammus de marato locuplete.
negotiatore natus. magnis q sa¬
pientie incrementis formatus. egyptũ
primo mox babyloniam ad ꝑdiscendos sy¬
derum motus originem q mũdi spectan¬
dam. ꝓfectus sũmam sciẽntiam ꝯsecutus
erat. Inde regressus: cretam ⁊ lacede mona
ad cognoscendas minois. ⁊ ligurgi leges
tonã uenit. ꝓpłm q in luxuriam lapsũ
auctoritate sua ad usum frugalitatis
reuocauit. Laudabat cotidie uirtutem:
⁊ uicia luxurie casum q ciuitatum ai¬
hac peste ꝑditarũ enum̾abat. Tantũ q
studium ad frugalitatẽ ꝑdiscendam mł¬
titudini prouocauit. ut aliquos ex eis
luxuriãtos ẽẽ incredibile uid̾etur. Matro¬
narum quoq sepatam a uiris doctri-¬
nam. ⁊ pueroꝵ a parentib frequẽter
habuit. Docebat autem nunc has pu-¬
diciciam ⁊ obsequia in uiros nunc illos
modestiam et litt̾arum studium Inter
hecuelut genitricẽ uirtutũ ftugalitatẽ
omnib disserebat. Consecutus q dispu¬
tationũ assiduitate erat. ut matrone

Expanded text:
ic Sami de Marato, locuplete negotiatore, natus magnisque sapientiae incrementis formatus Aegyptum primo, mox Babyloniam ad perdiscendos siderum motus originemque mundi spectandam profectus summam scientiam consecutus erat. Inde regressus Cretam et Lacedaemona ad cognoscendas Minois et Lycurgi inclittonam venit populumque in luxuriam lapsum auctoritate sua ad usum frugalitatis revocavit. Laudabat cotidie virtutem et vitia luxuriae casumque civitatium ea peste perditarum enumerabattantumque studium ad frugalitatem multitudinis provocavit, ut aliquos ex hiluxuriatos esse incredibile videretur. Matronarum vero separatam a viris doctrinam, et puerorum a parentibus, frequenter habuit. Docebat nunc has pudicitiam et obsequia in viros, nunc illos modestiam et litterarum studium. Inter velut genitricem virtutum, frugalitatem omnibus ingerebat. Consecutusque disputationum adsiduitate erat, ut matronae
Abbreviated transcription (Latin):
itudinis. Porro uiri qui erant cum eo
dti fugerunt. ⁊ solus uidit uisionẽ.
bcoruit in faciẽ suam. S ed uir illeac¬
ust ⁊ erigens eũ confortatꝰ ait. Noli
ex die primo mensis quo posiusti cor
tuũ. ut te afflig̾es coram deo exau¬
dita sunt u̾ba tua ⁊ egressa senten¬
tia a deo de reditu ꝓpłi. Et eadẽ die uo¬
lui ad te uenire ut nuntiarẽ. sed pͥn¬
cops regni ꝑsarũ restitit michi .xx. die¬
bus ⁊ uno. Cum q egred̾er apparuit pͥn¬
ceps grecoꝵ ueniens ut adu̾saretur
principi persarum ⁊ michi ⁊ aliqnͣtã
reci moram. Et nunc ueniõ: ut cruci¬
ficem te. de reditu ppłi. Et in hiis ne¬
mo est michi adiutor: nisi michael

Expanded text:
ri, qui erant cum eo territi fugerunt, et solus vidit visionem, et corruit in faciem suam. Sed vir ille accessit, et erigens eum, et confortans ait: « Noli ex die primo mensis, quo posuisti cor tuum, ut te affligeres coram Deo, exaudita sunt verba tua, et egressa est sententia a Deo de reditu populi, et eadem die volui ad te venire, ut nuntiarem tibi: sed princeps regni Persarum restitit mihi viginti diebus, et uno. Cumque tunc egrederer, apparuit princprincipi Persarum, et mihi, et aliquantulam feci moram. Sed nunc venio, ut certificem te de reditu populi, et in his nemo est mihi adjutor, nisi Michael
Abbreviated transcription (Latin):
ueam cecidit. qui ut se captum agno¬
uit magno dolore rugire cepit. Mus
autẽ ut agnouit ad eum cucurrit.
Et re cognita. Non est inquit iam qd̾
timeas. Parem grãm reddã tibi. nõ
ĩmemor beneficiĩ. Tunc omnes artis
dentib ⁊ artis illiũs ingenia laxare
cepit. Sic q leonem captum liberũ

Expanded text:
veam cecidit, qui ut se captivum agnoveam cecidit, qui ut se captivum agnovit, magno dolore rugire cepit. Mus autem ut agnovit, ad eum cucurrit et re cognita; non est, inquit, iam quod timeas, parem gratiam reddam tibi, non immemor beneficii. Tunc omnes artis dentibus et artis illius ingenia laxare cepit: sicque leonem captum liberum
Abbreviated transcription (Latin):
Terum ꝯtra illos qui laudati u̾bis subdo¬
lis gaudent ⁊ post ea penitent hanc fa¬
bulam fingit. Cum de fenestra coruus
uetasione taseun raperet altam arborẽ
suꝑsedit. Uulpes ut hunc uidit de contͣ
sit ait. O corue quis similis tibi ⁊ pẽna¬
ium tuarũ qmͣ magnus est nitorͤ. Qua¬
is detor ẽẽt: si uocẽ claram habuisses:
more autem dñi concitatur omnis
familia: fustes ⁊ lapides accipiunt.
Asinum faciunt debilem membris co¬
stis q fractis : sic abiciunt ad p̾sepia
lassum atq seminiuũ. Item ad exor¬
tandum ne quis minunos ledat.
fingit q dormiente leone in silua mu¬
res agrarii luxuriabantur. ⁊ unus
ex illis suꝑ leonẽ casu transiit. Exꝑ¬
gefactus leo celeri manu miseriun¬
murem comp̾hendit. Qui uoniã sibi
dari rogabat quia non sponte fec̾at.
Leo u̾o de mure cogitat iundicte quid
eẽt in tali si eum occide̾t. crimen qr
illi non gla laudis esset. Ignouis gͥ
⁊ dimisit. Post paucos dies ip̃e in to¬

Expanded text:
terum contra illos qui laudari verbis subdolis gaudent et postea penitent, hanc fabulam fingit. Cum de fenestra corvus occasione caseum raperet, altam arborem supersedit. Vulpes ut hunc vidit, de contra sic ait; o corve, quis similis tibi et pennarum tuarum, quam magnus est nitor? Qualis decor esset, si vocem claram habuisses, more autem domini concitatur omnis familia; fustes et lapides arripiunt, asinum feriunt, debilem membris, costisque fractis, sic abiiciunt ad presepia, lassum atque semivivum. ITEM COum ne quis minimos ledat, fingit. Quod dormiente leone in sylva, mures agrarii luxuriabantur et unus ex illis super leonem casu transiit. Expergefactus leo, celeri manu miserum comprehendit: qui veniam sibi dari rogabat, quia non sponte fecerat leo vero de mure cogitat, vindicta quid esset in tali, si eum occideret, crimenque illi, non gloria laudis esset: ignovit igitur et dimisit. Post paucos dies ipse in fo
Abbreviated transcription (Latin):
a corpore imꝑitia ab animo. luxuria a
uentre a ciuitate sedicio. a domo discordi¬
⁊ eoꝵ q̃ gessimus. Post deum u̾it̾atem
colendam que sola homines deo ꝓximos
Dse enim plato post achademiam et
in num̾abiles discipulos sentiens ml¬
tum sue deesse doctrine uenit ad mag¬
nam gretiam. ibi q ab arcitha tarenti¬
no ⁊ timeo locrensi pitagore doctrina
etuditus. elegantiã ⁊ leporẽ socratis cũ
huius miscuit disciplinis.Iͥdẽ ꝯͣ iouiũ¬
Inutile est crebro uidere ꝑ que aliqñ cap¬
tus es ⁊ eoꝵ te exꝑimento ꝯmitt̾e quib
difficult̾ careas. Nam ⁊ pitagorei huiꝰ¬
cemodi frequẽtiã declinantes: in solitu¬
dine ⁊ desertis locis habitare consueue¬

Expanded text:
a corpore, imperitia ab animo, luxuria a mente, a civitate seditio, a domo discordiet eorum quae gesserimus. Post Deum veritatem colendam, quae sola homines Deo proximos  Nam post Academiam et innumerabiles discipulos, sentiens multum suae deesse doctrinae, venit ad magnam Graeciam, ibique ab Archyta Tarentino et Timaeo Locrensi, Pythagorae doctrina eruditus, elegantiam et leporem Socratis, cum hujus miscuit disciplinis, qur quae aliquando captus sis, et eorum te experimento committere quibus difficulter careas. Nam et Pythagoraei huiuscemodi frequentiam declinantes, in solitudine et desertis locis habitare consueue
Abbreviated transcription (Latin):
fuit autẽ damel us ad annũ pͥmũ
cri regis: nõ uite illius tempus acci¬
piendum est. siquidem in ultima le¬
gimus uisione. anno t̾cio cỹri regis
ꝑsarum: u̾bum reuelatum est dani
eli. Sed hoc significatur qd̾ usq ã nũ
primum tyri regis qui caldeoꝵ destru¬
xit imꝑium. daniel potens fu̾it in
caldea. Post ea u̾o a dario in medos
gentem urbem q cunctis tunc opule¬
tiorẽ. Sed impetꝰ eiꝰ ganges fluius
scd̾e post eufraten magnitudinis int¬
cepit. Nam unũ regioꝵ equitum can¬
re forma q excellentem transieãdi fid
ꝑsuasum. qua ꝑ rapacem alueũ offensi
uado uertices attollebantur abreptum
p̾cipitatum q m̾serunt. Rex iratus u¬
cisci. in amnem statuit. contestans eñ
qui nunc p̾darum equitẽ uorasset fe¬
minis uix genua tingentib ꝑ meabi¬
lem relinquendũ. Nec ꝑagendo segnio
totis copiis perpeti anno gange flum¬
um ꝑ magnas contisum reductũ q fos

Expanded text:
Fuit autem Daniel usque ad annum primum Cyri regis, non vitae illius tempus accipiendum est. Siquidem in ultima legimus visione: Anno tertio Cyri regis Persarum, verbum revelatum est Dani sed hoc significatur, quod usque ad primum annum Cyri regis, qui Chaldaeorum destruxit imperium, Daniel potens fuerit in Chaldaea: postea vero a Dario in Medos gentem, urbemque tunc cunctis opulentiorem: sed impetum ejus Gindeus fluvius, secundae post Euphraten magnitudinis intercepit. Nam unum regiorum equorum candore formaque excellentem transmeandi fiducia persuasum, qua per rapacem alveum offensi vado vortices attollebantur, abreptum praecipitatumque merserat. Rex iratus ulcisci in amnem statuit, contestans eum, qui nunc tam praeclarum equum voravisset, feminis vix genua tingentibus permeabilem relinquendum: nec peragendo segnior fuit: totis copiis perpeti anno Ginden fluvium per magnas concisum deductumque fos
Abbreviated transcription (Latin):
Orto cprus cum ꝑtransisset cursũ
fluminis alim: gentem lidoꝵ bel¬
licosissimam astute redegit in socordiã
Dradidit enim eis sollempnitates ⁊ lu¬
dos: p̾cipiens ut ludib ⁊ commessatio¬
nib ⁊ amplexib uacarent. qͣi beniuolei¬
tiam eis ostendens. In hunc modũ eos ĩ¬
uitauit. ⁊ quos bello non pot̾at. ꝑ libidi¬
nem expugnauit. Post ea nͥo transgressu
araxem a regina masagetacũ thamari
uictus. ⁊ occisus ẽst. Que caput illius ͥ¬
cisum. in utrem plenũ sanguine hume¬
no pitiens: insultando iixit. Satiat
sanguine quem sitisti. ⁊ tͣ. De hystor¬
a iudich

Expanded text:
orro Cyrus cum percussisset Cresum juxta fluvium Alim, gentem Lydorum bellicosissimam astute redegit in concordiam. Tradidit enim eis solemnitates et ludos, praecipiens eis, ut lusibus, comessationibus et amplexibus vacarent, quasi benevolentiam in eos ostendens. Et in hunc modum eos eviravit, et quos bello non poterat, per libidinem repugnavit. Postea vero transgressus Araxem a regina Massagetarum Thomiri victus, et occisus est. Quae caput ejus praecisum in utrem plenum sanguine humano projiciens, insultando dixit: Satiare sanguine quem sitisti. Incidentia
Abbreviated transcription (Latin):
alias ubi sodalicioꝵ mentio fit re¬
uolue ayalogos tullii respice omnem
horam ytalie que quondam magna gre¬
cia dicebatur. ⁊ ꝑitagoritoꝵ dogmatũ
intisa publicis litt̾is era cognosces.
Nonne ꝑitagore : In quib om̃ia breui

Expanded text:
alias ubi sodalitiorum mentio fit. Revolve dialogos Tullii. Respice omnem oram Italiae, quae quondam magna Graecia dicebatur: et Pythagoricorum dogmatum incisa publicis litteris aera cognosces. nonne Pythagorae? in quibus omnia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
.xlii. Temporib tarquinii ex asya focẽ¬
sium inuentus ostio tyberis inuecta:
amicitiam cum romanis iuuxit. Uñ
in ultimos gallie sinus nauib ꝓfecta:
massiliam int̾ ligures ⁊ feras gentes

Expanded text:
. Temporibus Tarquinii regis ex Asia Phocaeensium iuventus ostio Tiberis invecta amicitiam cum Romanis iunxit; inde in ultimos Galliae sinus navibus profecta Massiliam inter Ligures et feras gentes
Abbreviated transcription (Latin):
torem habuit pytagoram samũ. ã quo
etiam ferunt ip̃m philosophie nomen
exortum. Nam cũ antea sapientes appel¬
larentur. qui modo quodã uite laudabil
aliis prestare uidebãt᷑ ille ĩt̾regatꝰ ꝙͣ ꝑfit̾it᷑ se¬

Expanded text:
torem habuit Pythagoram Samium, a quo et fertur ipsum philosophiae nomen exortum. Nam cum antea 'sapientes' appellarentur qui modo quodam laudabilis uitae aliis praestare uidebantur, iste interrogatus quid