comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atqi fortuna. cũ celestib potior ut pugillatu felici¬
or foret. reu̾tit ad regem coronandꝰ. S ab eo cũ q̃re¬
ret p̃co more sollempni qͥs esset nomuine. qũe ue se
ciuem ꝓfiteret᷑. ut illd̃ ex more p̃dicaretur.elito¬
machũ qͥdem se appellari ait. ciuuitatẽ uͦ habere
desisse. S id cũ coronis redditis iã de ẽẽ diceret. a¬
lexand̾ głie uictoris illiꝰ. addit clithomacꝰ olum seba¬
biusse etiam ciuitatẽ sed pͥusqͣm alexatid̃ regnũ
ad eptꝰ foret. Eo uͦ imꝑante sͥ patͥam deperisse. hĩe
intellecto qͦ ꝑgeret intentio dep̃caturi uti suũ eẽt
qd illi foret ꝓpatͥa petiturꝰ. Edici p̃conẽ ubet condi
thebas ẽẽ ꝑmissũ. in honore scibicet tum łoꝵ. Mer¬
curii qͥ reꝑtor luctandi cluat. hercułq qͥ pugilla¬
tos inuenerit. pollucis etiã qͥ cestib sit magist᷑.
Eo effectũ ẽ. ut oracłma apollinis ꝯgrueret cũ a¬

Expanded text:
atque fortuna cum cestibus potior et pugillatu feliciatque fortuna cum cestibus potior et pugillatu felicior foret, revertitur ad regem coronandus. Sed ab eo cum quaereret praeco more sollemni quis esset nomine quemve se civem profiteretur, ut illud ex more praedicaretur, Clitomachum quidem se appellari ait, civitatem vero habere desisse. Sed id cum coronis redditis iam deesse diceret Alexander gloriae victoris illius, addit Clitomachus olim se habuisse etiam civitatem, sed priusquam Alexander regnum adeptus foret; eo vero imperante sibi patriam deperisse. Hinc intellecto quo pergeret intentio deprecaturi, uti suum esset quod ille foret pro patria petiturus, edici per praeconem iubet: condi Thebas esse permissum in honorem scilicet trium deorum, Mercurii, qui repertor luctandi cluat, Herculisque, qui pugillatus invenerit, Pollucis etiam, qui cestibus sit magister. Eoque effectum est, uti oraculum Apollinis congrueret cum A
Abbreviated transcription (Latin):
pectus martiũ potest. nec contumelia militaris
artificiũ qͣm supplicatione sopit᷑. Et post hec
peragi om̃e excidiũ iubet. S thebani qͥ cum q
fuga ꝯtͦuersionis sue impetũ ꝯfuluerant. uͥ tẽpͦ
rent. Ad hec gͥ huiꝰ modi appollinis ẽ. responsum.
Maiugena alchides et pollux cestib auctor. arte
sua thebis redicũ cultũ que cledẽ. hac sorte da¬
forte accid̾at sollẽpne certam̃ giinicũ apd̃ ꝓthias
agitari. Uñ choritii qͦ uti ad esset. atq illi cer¬
tamins p̃sid̾et magnoꝑe ꝯtendiit. Annuit gͥrex.
Cumq płimos ꝓmerito coronis donisq largissimis
mina. idem ꝓfitetur et subit. Ergo cũ pͥmũ luc¬
tando adu̾sario p̃stitisset. coronãq laboriꝰ exegisset.
iubet alexand̾ cet̾a qͦ eundem pͥus exeqͥ que ꝓmi¬
sisset. Q ueq si pari sorcuna obtineret. nichil oĩũ¬
fore qd̾ sͥ petenti rex negaret. Igit᷑ usꝰ fortitudine

Expanded text:
pectus Martium potest nec contumelia militaris tam pectus Martium potest nec contumelia militaris tam artificio quam supplicatione sopitur. Et post haec peragi omne excidium iubet. Sed Thebani, quicumque fugae contra eversionis suae impetum consuluerant, ubi tempus rent. Ad haec igitur huiusmodi Apollinis est responsum: Maiugena, Alcides et Pollux cestibus auctor arte sua Thebis reditum cultumque dedere. Hac sorte daforte acciderat sollemne certamen gymnicum apud thias agitari, unde Corinthii quoque uti adesset atque illi certamini praesideret magnopere contendunt. Adnuit igitur rex; cumque plurimos pro merito coronis donisque largissimis mina idem profitetur et subit. Ergo cum primum luctando adversario praestitisset coronamque laboris exegisset, iubet Alexander cetera quoque eundem prius exsequi quae promisisset, quaeque si pari fortuna obtineret, nihil omfore quod sibi petenti rex negaret. Igitur usus fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
stirpis tue pars maxima. apolline musisq admi¬
niculantib fecit. Nec uides in remtuã tuiq ge
tes et maiores tui leticiã suis et ultionẽ ex hostib.
pacẽ deniq tũ ignotis maiestate sui et uͥtutib
peperere : hoc lib exindia hoc nob̾ hercules ex
oĩ terraꝵ orbe ꝓcurat. quoꝵ te malo imitatorem
potiꝰ. qmͣ in uidentẽ fuisse. An tͥ putas sine sacͥle¬
gio rẽ sut᷑am. locũ istũ ferro ⁊ igni populari: In qͦ
semelem suã rex dm̃ iupit̃ maritauerit : Inqͦ alo¬
menã qͦ eiꝰdem iouis uine dignutate sint : Ad de¬
bat ⁊ fabulas que cũq thebane ft̃ et memorias
religiosas. qͦs uetꝰ historia ꝯm̃dat. S hic ꝯmo¬
tior rex. Qͣ uellem inqͥ o tu qͥ cuuum tuoꝵ in¬
fortunio suffragaris. consultor potiꝰ in meliꝰ fuiꝰses.
et illic tuã prudentiã exercuisses uͥ cautione opꝰ
fu̾it. ñ huiꝰ modi exꝑim̃to. Qͣ re nec tibus unci

Expanded text:
stirpis tuae pars maxima, Apolline Musisque admistirpis tuae pars maxima, Apolline Musisque adminiculantibus fecit, nec vides in rem tuam tuique gtes et maiores tui, laetitiam suis et ultionem ex hostibus, pacem denique etiam ignotis maiestate sui et virtutibus peperere? Hoc Liber ex India, hoc nobis Hercules ex omni terrarum orbe procurat; quorum te malo imitatorem potius quam invidentem fuisse. An tibi putas sine sacrilegio rem futuram locum istum ferro et igni populari in quo Semelen suam rex deum Iuppiter maritaverit, in quo Alcmenam quoque eiusdem Iovis ulnae dignitatae sint? Addebat et fabulas quaecumque Thebanae sunt et memorias religiosas quas vetus historia commendat. Sed hic commotior rex: quam vellem, inquit, o tu, qui civium tuorum infortunio suffragaris, consultor potius fuisses in melius et illic tuam prudentiam exercuisses ubi cautione opus fuerit, non huiusmodi experimento! Quare neque tibiis vinci
Abbreviated transcription (Latin):
diriꝑe ⁊ scind̃e festinat. tot scilicet scłis ⁊ cadmi
ceteroꝵq imꝑus nobilem. Ad qͣm fortunã ceteris
p̃ stupescentib p̃u maloꝵ. uni tibicinũ forte ꝯ¬
silium subit. aptare tibias ⁊ melos qͣm posset
fabrile canere. regis pedib ꝓuolutũ. Qͥd̃ cũ alexand̾
uidet. acuto ⁊ religioso consilio efficar. młtum atq
ad mouenclã sui miscdĩam ẽẽ ꝓuisum. tẽ aulo eiꝰ
ille manib excensis. Hanc metuꝰ urbem matime
regum alexand̾ ꝓꝑabis excindẽ. qm tͥ du ĩ mortales
ꝓ sapie tue pͥncipes peperert̃. Nonne te subit hĩc
lib̃m ortũ : Hanc herculis ẽẽ nutͥtem : hinc illa
origa et p̃sentissimos doꝵ cultꝰ diffusos ẽẽ ꝑmundũ:
Boni gͥ consules ac facesses abhac tam sacͥlega uo¬
luntate. Neq enĩ siqͥd im patientib ira belli man¬
dauit non mox ce ad penitentiã reu̾surũ. Ad cle¬
bat etiã. hos muros. hec menia Tecꝰ ille uł anfion

Expanded text:
diripere exscindereque festinat tot scilicet saeculis et Cadmi diripere exscindereque festinat tot scilicet saeculis et Cadmi ceterorumque imperiis nobilem. Ad quam fortunam ceteris praestupescentibus prae vi malorum uni tibicinum forte consilium subit aptare tibias et melos quam posset flebile canere regis pedibus provolutum. Quod cum Alexander videret acuto et religioso consilio efficax multum atque ad movendam sui misericordiam esse provisum, tunc auloedus ille manibus extensis: hancine tu urbem, maxime regum Alexander, properabis exscindere quam tibi dii immortales, prosapiae tuae principes, pepererunt? Nonne te subit hinc Liberum Ortum, hanc Herculis esse nutricem, hinc illa orgia et praesentissimos deorum cultus diffusos esse per mundum? Boni igitur consules ac facesses ab hac tam sacrilega voluntate. Neque enim, si quid impatientius ira belli mandabit, non mox te ad poenitentiam reversurum. Addebat etiam: hos tibi muros, haec moenia Zethus ille vel Amphion,
Abbreviated transcription (Latin):
ouos fortissimos ait. qͥ cũ ip̃i custodiã ur̃i muroꝵ
uallo teneatis. nob̃ p̃cepta bellandi p̃betis. Igitur
gerendũ his ait morẽ p̃liaturũq seminat᷑. ñ tam̃ ea
opinione qua cũ fortib disceptare. Et eñi ꝓtinꝰ iubet
nulle qͥdem eqͥtes circũ uallare eos qͥ in muto ꝯstite¬
rant. Pechtes uͦ securib uectibq ad gredi claustra
portaꝵ. ac fundam̃ta sub ruo ꝵ ͤᷤ muroꝵ. Non enun
difficile esse id edificiũ armis excidere. qd̾ ꝑlire
cantꝰ ⁊ muficã tumłtuario conuenisset. et statut
inici flaminas arietesq ad moliri iubet. Quorũ
crebro et uehem̃ti ad modũ pulsu. ñ difficile. nͦ
diu casus om̃ium ẽ. morat᷑. Ip̃e uͦ cũ mille fundi¬
torib totidem obire discursim. adeo ut om̃i teloꝵ
genere futigatos. aut ꝓsternerent thebanos aut
uulnerarent. Atq ita tercio fere die conlapsis
om̃ib q ostabant. in uehitur alexand̾ thebas. eamꝙ

Expanded text:
o vos fortissimos, ait, qui, cum ipsi custodiam vestri murorum o vos fortissimos, ait, qui, cum ipsi custodiam vestri murorum vallo teneatis, nobis praecepta bellandi praebetis! Igitur gerendum his ait morem proeliaturumque se minatur, non ea tamen opinione qua cum fortibus disceptaret; enim protinus iubet mille quidem equites circumvallare eos, qui in muro constiterant, pedites vero securibus vectibusque adgredi claustra portarum ac fundamenta subruere murorum. Non enim difficile esse id aedificium armis exscindere quod per lyrae cantus et musicam tumultuario convenisset; et statim inici flammas arietesque admoliri iubet, quorum crebro et vehementi admodum pulsu non difficile nec diu casus omnium est moratus. Ipse vero cum mille funditoribus totidem obire discursim, adeo ut omni telorum genere fatigatos aut prosternerent Thebanos aut vulnerarent. Atque ita tertio fere die collapsis omnibus quae obstabant invehitur Alexander Thebas eamque
Abbreviated transcription (Latin):
subsidiũ ub̃ius nacti fuerimꝰ. equos qͦ haud deterioriᷤᷤ
flauerint. detestabili illa necessirate fame anĩas pone¬
retis. Milites qͥdem forsitan possem s macedonas mi¬
lites uͥ nã repꝑissem: Qͣre animos reformate ĩ meliꝰ
uob̾ suadete millũ eẽ ur̃m adeo sui amantẽ aqͣ sollicitũ
qͣm ñ p̃sumo mea cura p̾uertet. his dictis. seclati erant
animi milicũ. reuocatisq uirib ad offitia castresia
sese conu̾terant. Qͣ re ꝑcussis płimis ciuitatib iter
in locros ꝓtinꝰ uertit. Qͣ in urbe refectis animis
peteretq thebanos in didem armatoꝵ nulle comita¬
sere. et ad resistendũ uiolentie alexand̾ se p̾ꝑauere
ad luntq his illud qͥngentos armatos e suis muris
in sistere. aduocẽ maximã clamare uissere. atq a¬
lexandꝰ dicere. uti aut ueniret ad p̃liũ. aut deme¬
nib et obsidione discederet. S ad hec ridens aleind.

Expanded text:
subsidium uberius nacti fuerimus, equos quoque haud deterioris usubsidium uberius nacti fuerimus, equos quoque haud deterioris usuperi difflaverint, detestabili illa necessitate ac fame animas poneretis, milites quidem forsitan possem, sed Macedonas milites ubinam repperissem? Quare animos reformate in melius vobisque suadete nullum esse vestrum adeo sui amantem atque sollicitum quem non pro se mea cura praevertat. Hisce dictis sedati erant animi militum revocatisque viribus ad officia castrensia sese converterant. Quare perculsis plurimis civitatibus iter in Locros protinus vertit. Qua in urbe refectis animis peteretque Thebanos indidem armatorum mille comitasere et ad resistendum violentiae Alexandri sese paravere; adduntque his illud: quingentos armatos e suis muris insistere ac voce maxima clamare iussere atque Alexandro dicere uti aut veniret ad proelium aut de moenibus et obsidione discederet. Sed ad haec ridens Alexander:
Abbreviated transcription (Latin):
fame obsessus ita p̃sentib consulit. uti equos militum
adconsiliũ ex neceffitate sequerent᷑. tumił tus tam̃ et in¬
dignatio om̃iũ congruebat. uelud studio fcm̃. ut necessi¬
tate fc̃m p̾senti spes sͥ fut᷑a lab̾etur. Qͣ re cũ om̃is mi¬
litaris obseruantia solueretur. neq ad custodiã solitã
uigilio cet̾aq munia seruarent᷑. rex motꝰ inhec u̾ba
ꝯtionat᷑. Neq me fugit fortissimi milites. rẽ militie
necessiratisq bellice. pͥma subsidia equos haberi opor¬
tere. quos ego interfici uisseram. et de tisu illoꝵ ad a¬
limoniã uinctũq ꝓficere. S cũ inea re duoꝵ nomi¬
nũ ꝑicłm uersaretur. ut aut eqͥs aliti uiueremꝰ. aut hiᷤᷤ
seruatis uł pͥores uł parit̃ opeteremꝰ. secutũ me fateor
consiliũ. qd̵ ꝓ deteriore meliꝰ uidebat᷑. Qͥppe spem foueo
dus cepta iuuantib fore titi cũ gentẽ aliqͣm pͥmũ. et

Expanded text:
fame obsessus ita praesentibus consulit, uti equos militum fame obsessus ita praesentibus consulit, uti equos militum id consilium ferme ex necessitate sequerentur, tumultus tamen et indignatio omnium congruebat, veluti studio factum ut necessitate praesenti spes sibi futura laberetur. Quare cum omnis militaris observantia solveretur neque ad custodiam solitam vigiliae ceteraque munia servarentur, rex motus in haec verba contionatur: neque me fugit, fortissimi milites, rei militiae necessitatisque bellicae prima subsidia equos haberi oportere, quos ego interfici iusserim et de usu illo ad alimoniam victumque proficere. Sed cum in ea re duorum nominum periculum versaretur, ut aut equis aliti viveremus aut hisce servatis vel priores vel pariter oppeteremus, secutum me fateor consilium quod pro deteriore melius videbatur. Quippe spem foveo diis coepta iuvantibus fore uti, cum primum gentem aliquam et
Abbreviated transcription (Latin):
gis greci. eiusq iustissimi factitare. Eñi metuere inpe¬
tũ barharoꝵ. motq dari in consultiores. cui si post ma¬
ius aliqndo insese relictum foret. ñ absq pena ab deritũ
fore. qd̾ alerandͦ in amicitiã contͣ ꝑse ꝯmoda receptasset.
Igitur reu̾so tͥ aiunt : uctori parebimꝰ. Ad hec rex illi
qmͣ ꝯceꝑunt de dario metũ abicere supplices iubet. neq
ulteriꝰ eiꝰ um atq impotentiã formidare. Hunc tam̃
se uelle respondit urbem qmͣ confidentissime resereni
se in p̃senti oppidũ ingressurũ. Enĩ cũ reuenero ingͥt.
ñ hospes uob̾. s amicꝰ ero. his dictis iter ad euximum
tendit õsq sͥ urbes eiꝰ littoris uendicat. E questͥ deniq
neptimo sollempnites oꝑatꝰ. admeotim paludem uenit.
asꝑam satis et iniuabilem p̃rigore. que cirea ꝯccupatos
omĩib his deficit᷑ que ad limoniã requirunt᷑. Igitur

Expanded text:
ci regis eiusque iustissimi factitare, enim metuere impeci regis eiusque iustissimi factitare, enim metuere impetum barbarorum motusque Darii inconsultiores; cui si potestatis aliquid in sese relictum foret, non absque poena Abderitum fore quod Alexandrum in amicitiam contra Persae commoda receptassent: igitur reverso tibi, aiunt, et victori parebimus. Ad haec rex illum quem conceperint de Dario metum abicere supplices iubet neque ulterius eius vim atque impotentiam formidare. Nunc tamen se velle respondit urbem quam confidentissime reserent, se in praesenti oppidum haud ingressurum. Enim cum revenero, inquit, non hospes et amicus vobis ero. His dictis iter ad Euxinum tendit omnesque sibi urbes eius litoris vindicat. Equestri denique Neptuno sollemniter operatus ad Maeotim paludem venit asperam satis et inviabilem prae rigore. Quae circa occupatus omnibus hisce deficitur quae ad alimoniam requiruntur. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
demu⁊ ⁊tꝰ. nec magnificentiã clipers pond̾ ue famo sum
Ote beatũ ad illes fertur sepe dixisse. qͥ homero p̃dica¬
tore celebraris. his auditis ab eodem cũ młti admodum
litt̾ati studiosius erga amicos religionẽ ue trrictiun
eiꝰ ꝓsequerent᷑. pariq sese stilo oꝑa sua ꝑsecutores ẽẽ
ꝓm̾tt̾ent. optasse se dirit. uł thersitem apd̃ homerũ
mage ꝙͣ. apd̃ scriptores eiꝰ modi achillem putarima
as fuit. S ex inparticipato conuuuo. cũ illã ad ma¬
cedoniã remistisset. dat una duce̾ comitatũ spectabilis
młtitudinis optimatũ captiuoꝵ ap̃eq deuerteus iã
institit ad dariũ. Igit᷑ cũ sͥ ꝑ urbem abd̾irã tͣnsitus
foret. obseratis urbis sue claustͥs abderite eũ ue i¬
ciꝑent offirmauerant. id contumeliã tatꝰ. et conue¬
nire ꝓtinꝰ milites. et urbem illã igni uastare mandare
si legatione abderite docent. sese illud ñ odio contẽptu ue re¬

Expanded text:
demiratus nec magnificentiam clipei pondusve famosum, demiratus nec magnificentiam clipei pondusve famosum, o te beatum Achillem, fertur saepe dixisse, qui Homero praedicatore celebraris! His auditis ab eodem cum multi admodum litterati studio eius erga amicos religioneve tracti iter eius prosequerentur parique sese stilo opera sua prosecuturos esse promitterent, optasse se dixit vel Thersitem apud Homerum mage quam apud scriptores eiusmodi Achillem putari maas fuit. Sed exim participato convivio cum illam ad Macedoniam remisisset, dat una ducere comitatum spectabilis multitudinis optimatium captivorum; ipseque devertens iter institit ad Darium. Igitur cum sibi per urbem Abderam transitus foret, obseratis urbis suae claustris Abderitae eum ne reciperent offirmaverant. Id contumeliam ratus et convenire protinus milites et urbem illam igni vastare mandavit. Sed legatione Abderitae docent sese illud non odio contemptuve Grae
Abbreviated transcription (Latin):
post id nobile ad serit sanguen. Qͤm sub secuta ẽ pieri fi¬
ma ñ dispar. Pieriq ꝓles eubuis dehinc regnat. post nessꝰ
ardens excipit domꝰ nom̃. argusq post id qͥ potens fuit
rancti. ex hoc arethe nobilis genꝰ ducit. Aretha natus.
pͥamꝰ nom̃ accepit trignꝰ. unde ⁊ erimachꝰ pͦ illũ. exqͦlucis
fit diues. ⁊ dehine castor. Castore natꝰ est dromon. qͥdat fo¬
cũ. Atq hinc suborta est metͥas. que suscepit neoptolomei
nominis uicẽ dignã. Cui substitutꝰ charopꝰ. hic molosorũ
regni potitꝰ. auctor extitit stirpis nr̃e. eritq iustũ inclite
matͥs. equa subortꝰ. ur̃o singͥni ad nector. quesoq nomen
asseras cuũ nob̾. bellisq prestes. głiasq subtexas. uelud.
feracis seininis fructũ. qd̾ cuncta late spatia terre per¬
uadat. unaq metis nr̃a fac et hoc reis regna explicari
templo hereuł consec̾tum. nec aluei illuis latitudinẽ

Expanded text:
post id nobile adserit sanguen, quem subsecuta est Pieli fapost id nobile adserit sanguen, quem subsecuta est Pieli fama non dispar, Pielique proles Eubius dehinc regnat. Post Nessus ardens excipit domus nomen Argusque post id qui potens fuit Xanthi; ex hoc Aretes nobilis genus ducit. Areta natus Priami nomen accepit, Tryinus unde et Eurymachus post illum, ex quo Lycus fit dives, et dehinc Castor. Castore natus est Dromon, qui dat Phocum, atque hinc suborta est Metrias, quae suscepit Neoptolemei nominis vicem dignam, cui substitutus Charopus. Hic Molossorum regni potitus auctor exstitit stirpis nostrae eritque viscus inclitum matris, e qua subortus vestro sanguini adnector. Quaesoque nomen adseras tuum nobis bellisque praestes gloriasque subtexas velut feracis seminis fructum, quod cuncta late spatia terrae pervadat, unaque metis nostra fac Phaetonteis regna explicari templo Herculis consecratum, nec alvei illius latitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
cr illiꝰ corpꝰ manare uisus. ñ sinc ammiratione uidentiũ
fuit. Motus gͦ portenti nouitate comiectatorẽ uł celebtissi¬
mum melampodã sciscitat᷑. qͥd tande ille sudor qͥ simu¬
lac̾ minaret᷑. Tum ille. Sudor sane largꝰ. labor qͣm pro
fuit. qͥ ꝑ agrans urbes gͤcas acbarbaros ad fauorẽ sui
animos ammirantiũ ftexerit. His auditis alcrander.
honore qͣm longo pelampodã munerat᷑. Eximq infrigiã
uenit. atq illic hectora achillemq. unaq alios hero as
duũ houore participat. Precipue tam̃ achillem mune¬
ratur. acrogat uti sibi et ip̃e faueat. et dona que ferret
dignant̃ admittat. Hec enĩ asese ñ ut ab ext̾no ac suꝑsticio¬
so. uerũ ut consangͥneo ac religioso dedicar. Hinc primꝰ
extat cacus. iouis ꝓles. atq inde peleus. pithye regna pos¬
sedit. quo tu sub ortuc. inclita cliuis proles. Pirrusq

Expanded text:
cri illius corpus manare visus non sine admiratione videntium cri illius corpus manare visus non sine admiratione videntium fuit. Motus ergo portenti novitate coniectatorem vel celebratissimum Melampoda sciscitatur quid tandem ille sudor sibi simulacri minaretur. Tum ille: sudor sane largus laborque, ait, quam prolfuit, qui peragrans urbes Graecas ac barbaras ad favorem sui animos admirantium flexerit. Hisce auditis Alexander honore quam largo Melampoda muneratur. Eximque in Phrygiam venit atque illic Hectora Achillenque unaque alios heroas divum honore participat. Praecipue tamen Achillen veratur ac rogat uti sibi et ipse faveat et dona quae ferret dignanter admittat; haec enim a sese non ut ab externo ac superstitioso, verum ut consanguineo ac religioso dedicari: Hinc primus extat Aeacus Iovis proles atque inde Peleus Phthiae regna possedit, quo tu subortus inclita cluis proles, Pyrrhusque
Abbreviated transcription (Latin):
Itam̃ aꝑiens alexand̾. exhis exploratorib qͥ inditionẽ
macedonũ deuenissent. om̃iaq illa darii milia iurt̃
eufratẽ castra posuisse. Ip̃e qͦ ad scamandrũ dec̃e suaꝵ
partium. qͥ curabat tẽ macedoniã scse ꝓfecto seribit õs
falangas qͣs armare aut si qͥd p̃terea in auxilus foret
uirũ ꝓpere admoliretur. Neq eñĩ hostis longiꝰ a sside¬
re. Que dum ꝓ ꝯmodo festinant᷑. ip̃e una exercitua¬
chaia peragͣta. młtisq p̃cerea ciuitatib receptis aut
ducit. Tuneq insũmo culmũe tauri montis hasti de¬
defira. dixisse fertur. Qͥs q illam rex miles ue grecꝰ
aut barbarꝰ humo euelłe ausus foret. edictũ sͥ urbis
acpatͥe sue. siusq exxidiũ meminisset. Ip̃e tam̃ ad ciuii
modũ religiosum. Ibidem muse etiam pieridos consec̾¬
te uidebant᷑. unaq om̃igenũ figm̃ta. uiuentiũ. or fei
musicã demirantia. Cũ gͥ admirationis studio simula

Expanded text:
Id tamen comperiens Alexander ex hisce exploratoribus qui in dicionem Id tamen comperiens Alexander ex hisce exploratoribus qui in dicionem Macedonum devenissent omniaque illa Darii milia iuxtim Euphraten castra posuisse, ipse quoque ad Scamandrum, ducem suarum partium quique curabat tunc Macedoniam sese profecto, scribit omnis phalangas quas queat armare aut si quid praeterea in auxiliis virium foret propere admoliretur, neque enim hostis longius adsidere. Quae dum pro commodo festinantur, ipse una exercitu Achaia peragrata multisque praeterea civitatibus receptis aut ducit. Tumque summo in culmine Tauri montis hasta defixa dixisse fertur, quisque illam rex milesve Graecus aut barbarus humo evellere ausus foret, edictum sibi urbis ac patriae suae suisque excidium meminisset. Ipse tamen ad civitmodum religiosum. Ibidem Musae etiam Pierides consecratae videbantur unaque omnigenum figmenta viventium Orphei musicam demirantia. Cum igitur admirationis studio simulac
Abbreviated transcription (Latin):
bilitauerat milicie exꝑimentũ. ⁊ mors inclitos fecerat.
inquiri ꝓstratos ⁊ magnifice sepeliri.⁊ sepulcͥs honora¬
lierũ darii ululatu. qͥb uisa arma daru uł currꝰ opi¬
nionẽ cesi regis afferebant. et isse adeas fert᷑.⁊ hono¬
rifice uidisse. regieq obseruari uississe. uͥ addit᷑ testi
monio efestiona una cũ uidissent in discretiꝰ cultũ de
actu corꝑis meliꝰ opinatas. ip̃m ꝓalexandͦ salutasse.
S hunc errorẽ mat᷑ claru crubescente dixisse reg̃ẽ
nicħ enn erroris eiꝰ penit̾e debe̾. inutͦq enĩ se alexandr̃u
cultu regio ꝑsequebat᷑. Ac siqͥ preterea in pocestatõt
hostiũ deuenissent. fortuna pͥstina donabant᷑. Enĩ¬
uͦ cecidisse tunc machedonũ satis constat. Peditum
qͥ dem septingentos. equitũ porro centũ ⁊ seraginta
mero ꝯtracto. in alerandrĩi moliebat᷑. siuisq undiq
conuenire. inqͣntũ manus armari potuerat iubet.

Expanded text:
bilitaverat militiae experimentum et mors inclitos fecerat bilitaverat militiae experimentum et mors inclitos fecerat inquiri prostratos et magnifice sepeliri et sepulchris honorarii mulierum ululatu quibus uisa arma Darii uel currus opinionem caesi regis adferebant, et iisse ad eas fertur et honorifice uidisse, regieque obseruari iussisse. Vbi additur Hephaestiona una cum uidissent indiscretius cultum, de auctu corporis melius opinatas, ipsum pro Alexandro salutasse. Sed enim errorem hunc matre Darii erubescente, dixisse regem nihil eam erroris eius paenitere debere, in utroque enim se Alexandrum cultu regio prosequebatur ac, si qui praeterea in potestatem hostium devenissent, fortuna pristina donabantur. Enimvero cecidisse tunc Macedonum satis constat peditum quidem septingentos, equitum porro centum et sexagintamero contracto in Alexandrum moliebatur suisque undique convenire, in quantum manus armari potuerat, iubet.
Abbreviated transcription (Latin):
S enĩ alexand̾ hatic sͥ peculiarem głam petens si rex
fugiens comp̃henderetur animosius insecutꝰ. Currus
qͥdem armaq regalia matͤmq una ⁊ uxorem cũ uir¬
ginib filiab emensis stadus seraginta conp̾hendit.
Ip̃m uͦ dariũ ñ minꝰ tenebrosior nox. qmͣ cursus ueloci¬
tas lib̾auerat. Qͥ ppe iam pͥmũ inhec ⁊ huiꝰ cemodi fortu¬
naria. dispositis equis et ttinera ꝓuso. Machedones
gͥ potiti uictoria incastra ꝑsica migrauere. unaq a¬
lexand̃ tentorus regiis suꝑ ueniens. erꝑtus ibi est pͥmũ
una cũ militib suis fortune illiꝰ acuictorie emolum̃tũ
Neq mage uspiam ꝯtinentis animi moderam̃ alexͣnd̾
potiut ostentare. qm̃ qd̾ in hoc fortune fauore. ex equo.
sue atq ad uerse partis. in iit rationẽ. non secꝰ silicet
ꝓbatis hostiũ nauiorib qͥ pro patͥa fortiter oppetissent qͣ
siqͥs suoꝵ strenuus extitisset. Cunctos gͥ quos inbello no¬

Expanded text:
Sed enim Alexander hanc sibi peculiarem gloriam petens, si rex Sed enim Alexander hanc sibi peculiarem gloriam petens, si rex fugiens comprehenderetur, animosius insecutus currus quidem armaque regalia matremque una et uxorem cum virginibus filiabus emensis stadiis sexaginta comprehendit; ipsum vero Darium non minus tenebrosior nox quam cursus velocitas liberaverat, quippe iam primum in haec et huiuscemodi fortunaria dispositis equis et itinere proviso. Macedones vero potiti victoria in castra Persica migravere unaque Alexander tentoriis regiis superveniens expertus ibi primum est una cum militibus suis fortunae illius ac victoriae emolumentum. Neque mage uspiam continentis animi moderamen Alexander potuit ostentare quam quod in hoc fortunae favore ex aequo suae atque adversae partis iniit rationem, non secus scilicet probatis hostium navioribus qui pro patria fortiter oppetissent quam si quis suorum strenuus exstitisset. Cunctos igitur quos in bello no
Abbreviated transcription (Latin):
mor attollit᷑. ancipiti satis prelio ac diuturno. Cũ in te¬
rea sinistrũ cornu macedonũ adario qͥ indertͥs suoꝵ age¬
bat u maiore belli ꝯspicatur. implicatosq ordines uni¬
uersos ñ tam discriminũ necessitate. qmͣ młticudinie
in consulto. sinpetiari laborantib ꝓꝑauerat. Exunpari
utriq orbota cede cũ spes extꝰ fluctuaret repentino
forte imbri ꝓcedente uł adu̾sari sͥ celitus id ꝑse inter¬
pretati.uł ad elem̃ti eiꝰ inuiriam molliores fugam
facessunt. Unaq his myntas machedo. antiochi filuis.
qui olim transfuga daru amicitiã ceptauerat. qͥppe
fugientib et tempꝰ hore batidiebat᷑. qd uesꝑascens fe¬
ratus delicatione illa fuga ⁊ uehicło regali ꝑicłm ꝓtenᷤ
sieuitare qd̾q e sugestu regie turris ꝓmptiꝰ conspica¬
bilis foret. currũ qͥdem in locaq̃dam abdendũ mandat
⁊ auertendũ. ip̃e autẽ oquo conscenso ꝑpantie ꝯsulit.

Expanded text:
mor adtollitur ancipiti satis proelio ac diuturno. Cum intemor adtollitur ancipiti satis proelio ac diuturno. Cum interea sinistrum cornu Macedonum a Dario, qui in dextris suorum agebat, vi maiore pelli conspicatur implicatosque ordines universos non tam discriminum necessitate quam multitudinis inconsulto, suppetiari laborantibus properaverat. Exim pari utrimque oborta caede cum spes exitus fluctuaret, repentino forte imbri procidente vel adversari sibi caelitus id Persae interpretati vel ad elementi eius iniuriam molliores fuga facessunt unaque his Amyntas Macedo, Antiochi filius, qui olim transfuga Darii amicitiam captaverat. Quippe fugientibus et tempus horae blandiebatur, quod vesperascens foeelicatiore illa fuga et vehiculo regali periculum se devitare quodque e suggestu regiae turris promptius conspicabilis foret, currum quidem in loca quaedam abdendum mandat et avertendum, ipse autem equo conscenso properantiae consulit.
Abbreviated transcription (Latin):
Enĩ ulteriꝰ ñ uerb̾ s gladio agendam rem iatꝰ ꝑ ara¬
biam exercitũ ducit. atq in ec̾pe qd agende rei opor¬
tuniꝰ uidebat᷑. aciem extendit. Q᷑ inspecta darius.
spem pͥmã eamq uł maximã in falcatis currib ponit.
Qͥ ut facilius aciem hostiũ incursarent. alatere collocat.
S id consiliũ ꝑse. dissicit alex and̾ faciliꝰ inopinatus. in¬
currentib currib ꝑ acies falangasq locũ transitu
pandi p̃cepit. tumq intͣnsuchentes peditũ suor iacula
torqueri. Eoq ꝑfectum est. ut breui om̃is ille curruũ
nuierꝰ teneret᷑. una eqͥs ⁊ aurigantib fixis. Igit᷑ sedita
forminine qͣm ꝑse decurrib in tentauernit. equatũ
om̃e p̃lium uidebat᷑. Agebat porro alexand̃ in dertro
cornu. qd̾ leuo scilicet ꝑsico obuiabat. Incenso gͥ equo
signũ increpari bellicũ mandat. unaq coeuntiũ cla¬

Expanded text:
Enim ulterius non verbis, sed gladio agendam rem ratus per AraEnim ulterius non verbis, sed gladio agendam rem ratus per Arabiam exercitum ducit atque in aequore, quod agendae rei opportunius videbatur, aciem extendit. Qua inspecta Darius spem primam eamque vel maximam in falcatis curribus ponit, qui, ut facilius aciem hostium incursarent, a latere collocantur. Sed id consilium Persae disici Alexander facilius opinatus incurrentibus curribus per acies phalangasque locum transitui pandi praedicit tumque in transvehentes peditum suorum iacula torqueri; eoque perfectum est ut brevi omnis ille curruum numerus teneretur una equis et aurigantibus fixis. Igitur sedata formidine quam Persae de curribus intentaverant aequatum omne proelium videbatur. Agebat porro Alexander in dextro cornu, quod laevo scilicet Persico obviabat. Inscenso igitur equo signum increpari bellicum mandat unaque coeuntium cla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcemptꝰ imꝑio pellea machedonie esses. si andaciã tuã
inter ꝓxmos uctitares. Eñ uͦ usurpas ⁊ regũ nom̃.
et ongregeitat ad societatẽ secleris pariliũ ꝯspirtioẽ.
hostem te nr̃i ꝓfiteris. cuiiqͣ̃m longe p̃stantia foret. idinte:
greculos iactitare. qͦs grecos fore et inutiles nec necess¬
rioe ꝑsarũ regna ñ querunt. Sat gͥhabeo uł hoc tantũ
imprudentie signũ. qd ratꝰ nos ur̃atdi similes. huc con¬
tendisti. Qͥngͦ errata corriges. nec des huimodi ficinorib
increm̃tum. Est eñi scire nob̾ qͥb dõꝵ pariter et pruden¬
tia ⁊ dignitis fauet. peccatis istis ut hominũ sub uenire.
Censeo gͥ ut adorandũ me uenias. ne cont᷑ in obsequens
penã ꝓuenia merearis. Qd̾ ut tͥ ratũ sit iouem uiro
⁊ parentes meos omẽm tui in iuriã ꝓtuꝰ e meo pector
recessuran. Et hec qͥdem scͥpta rex alȩxand̾ legerat.

Expanded text:
contentus imperio Pellae ac Macedoniae secessu audaciam tuam contentus imperio Pellae ac Macedoniae secessu audaciam tuam inter proximos iactitares? Enimvero usurpas et regium nomen et congregata tibi ad societatem sceleris parilium conspiratione hostem te nostri profiteris, cui quam longe praestantius foret id inter Graeculos iactitare! Quos Graecos fere ut inutiles nec necessarios Persarum regna non quaerunt. Sat igitur habeo vel hoc tantum imprudentiae signum quod ratus nos vestratibus similes huc contendisti. Quin ergo errata corriges nec des huiusmodi facinoribus incrementum. Est enim scire nos, quibus deorum pariter et prudentia et dignitas favet, peccatis istis ut hominum subvenire. Censeo igitur ut ad adorandum me venias, ne contra inobsequens poenam pro venia merearis. Quod ut tibi ratum sit, Iovem iuro et parentes meos omnem tui iniuriam protinus e meo pectore recessuram. Et haec quidem scripta regis Alexander legerat.
Abbreviated transcription (Latin):
dam. molliendam ue dariꝰ arragantiã putat. Eñi res¬
pondet ducil memoratis. ultͣ illis spem uite agere ĩã
depoñedã. si mͦ creditis ÷ͥ finib abscessissent. Qͥpe uir¬
re. abse scire machecdonũ forticudinũ potussent. Et¬
qͣm enĩ uuln̾atũ inqͥt ur̃m. qmͦ ue interẽptũ audienᷤ
hoc coniectem: Hichil gͥ suꝑ ẽẽ qmͣ uti bro fuise
huiꝰ modi duces ꝑsarum regno sentiret. S inter hec
eam alexandrũ iuxtim posuisse castro noscit ꝓpterq ui¬
cinũ fluiuũ mansitare. Igit᷑ ad ip̃m rursus et nomitũ
arrogantiũ ⁊ doꝵ ꝯsorttũ sͥ uendicans. gentiũq sexcen¬
tũ aeq uiginti hominũ p̃dicans. ita scbit. Latuit ne solũ¬
te alexand̾ clarii nom̃. honosq ille quo nos dat atq par¬
ticipit suꝑa maiestas. Etq rursus retransmisso mari
ꝑsas ueluti hostis appellere: Hon beatissimũ rat᷑ si

Expanded text:
dam molliendamve Darius adrogantiam putat, enim resdam molliendamve Darius adrogantiam putat, enim respondet ducibus memoratis ultra illis spem vitae agendae iam deponendam, si modo creditis sibi finibus abscessissent. Quippe virtravisse quo reapse scire Macedonum fortitudinem potuissent. Ecquem enim vulneratum, inquit, vestrum quemve interemptum audiens hoc coniectem? Nihil igitur superesse quam uti probro fuisse eiusmodi duces Persarum regno sentiret. Sed inter haec iam Alexandrum iuxtim posuisse castra noscit propterque vicinum fluvium mansitare. Igitur ad ipsum rursus et nominum adrogantiam et deorum consortium sibi vindicans gentiumque se centum atque viginti dominum praedicans ita scribit: latuitne te solum, Alexander, Darii nomen honosque ille quo nos donat atque participat supera maiestas? eoque ausus es transmisso mari Persas veluti hostis appellere, non beatissimum ratus si
Abbreviated transcription (Latin):
chedonũ pueros lusitare tũ fore. ut cũ illi p̃fectꝰ ad obser¬
uantiam discipline ꝑsa aliqͥs comitarct᷑. uirile offitiũ
rectius dicet. Igit᷑ oportere satrapas qͥden classem eius
una cũ nautis alto submergere. milites uͦ eunctos fer¬
ro iunctos. ad rub̾ maris ulteriora transduci. ut illic
colere iuberentur equos et cetera q̃ militũ impedim̃ta
sͥ ipsos habere pͥuos. amicisq largiri. S his litteris ni¬
cilum satrape admetũ moti. regi respondent. Staspes.
et spyntes. dõ clario salutẽ dicunt. Miram᷑ satis latu¬
isse te rex. tante młtitudinis impetũ suꝑuenire nostͣ¬
tib. Qͥ qͣles qnͣtiq sint. qͦ faciliꝰ noscitares. qͥnq quos
forte indidem captos haberemꝰ. iunctos tͣnsmisimꝰ. Non
ausi eoꝵ ultra aliqͥtl inqͥrere que st̃nt fortassis melius
regi p̃sciuit. Boni gͥ consules qmͣ pͥmũq cũ exercitu. ł
potentissimo eidem obiuabis. S ne sic qͥdem abicien¬

Expanded text:
lli praefectus ad observantiam disciplinae Persa aliquis comitaretur, virile officium rectius disceret. Igitur oportere satrapas quidem classem eius una cum navitis alto submergere, milites vero cunctos ferro vinctos ad Rubri maris ulteriora transduci, ut illic colere iuberentur; equos ceteraque militum impedimenta sibi ipsos habere privos amicisque largiri. Sed hisce litteris nihilum ad impetum satrapae moti regi respondent: Hystaspes et Spinther deo Dario salutem dicunt. Miramur satis latuisse te, rex, tantae multitudinis impetum supervenire nostratibus, qui quales quantique sint quo facilius noscitares, quinque quos forte indidem captos haberemus vinctos transmisimus non ausi eorum ultra aliquid adinquirere quae sint fortassis melius regi praescitui. Boni igitur consules quamprimumque cum exercitu vel potentissimo eidem obviabis. Sed ne sic quidem abicien
Abbreviated transcription (Latin):
gentas naues dr᷑. Qͤ numerũ necapã xexxen qͥdem
p̃clarũ illũ ꝑsarũ regẽ. et alexandrũ magnũ uł qͦmꝗͣ
aliũ fuisse regũ historie fert̃. Is simł ut cũ agmĩe
militũ adurbẽ ꝑgens lictore egssus ẽ. occursti comitis
marini territꝰ ⁊ in fugani uersus arrepta naui solus
carthaginẽ rediit. atq ibi ꝯtinuo militari manu
in ter fectus ẽ. sabmꝰ genẽs eĩ ꝯstanti nopolim fugit.
Uñ post aliqͣntũ tempꝰ recctus exilioq dãpnatus est.
Hunc omẽm catalogũ ut dixi uł manifestoꝵ t̾yran¬
noꝵ uł inobedientiũ ducũ. optima honoriꝰ imꝑator
religione et felicitate meruit. magnͣ ꝯstantius
comes industͥa ⁊ celitate confecit. Merttosane quia
ĩ his dieb p̃cipiente honorio ⁊ adiuuante constantio.
pax ⁊ unitas ꝑunu̾sam africã eccłe catholice red¬

Expanded text:
gentas naues dicitur, quem numerum ne apud Xerxen quidem gentas naues dicitur, quem numerum ne apud Xerxen quidem praeclarum illum Persarum regem et Alexandrum Magnum uel quemquam alimilltum ad Vrbem pergens litore egressus est, occursu comitis Marini territus et in fugam uersus, arrepta naui solus Carthaginem rediit atque ibi continuo militari manu interfectus est. Sabinus gener eius Constantinopolim fugit, unde post aliquantum temporis retractus exilioque damnatus est. Hunc omnem catalogum, ut dixi, uel manifestorum tyrannoram uel inoboedientium ducum optima Honorius imperator religione et felicitate meruit, magna Constantius comes industria et celeritate confecit: merito sane, quia in his diebus praecipiente Honorio et adiuuante Constantio pax et unitas per uniuersam Africam Ecclesiae catholicae red
Abbreviated transcription (Latin):
homĩe. Atalus itaq tamꝙͣ mane imꝑii simulacrũ.
cũ gothis usq ad hispanias portatꝰ est. Unde descendens
naui. incerta moliens. in mari captus ad constantiũ
comitẽ deductus deinde imꝑatari honorio exhitus.
truncata manu uite relictus est. Heraclicinꝰ int̾ea
afrioe comes missus. cũ idem atalus umbram gesta¬
ret imꝑii. africã strenue adu̾sum uidices ab eo mis¬
sos tutatꝰ. consulatũ ad secutus est. Qͦ elatꝰ suꝑcilio.
sabinũ domesticũ suũ ingenio callidũ. industͥaq sol¬
lertem ⁊ sapientẽ nominandũ. si animi uires tͣn qͥll
studiis a cõmodauss. generũ adlegit. cũ qͦ qͦrumdã
ꝑicłoꝵ susceptiones dũ patit᷑ fecit. atq aliqͣndu a fri¬
cana annona extͣ ordinẽ detenta. ip̃e tandẽ cũ ĩ m̃sa¬
teneret tẽꝑib nr̃is. satis incredibil classe nauium
romã contendit. Nam habuisse tẽ cͥa milia septin¬

Expanded text:
homine. Attalus itaque tamquam inane imperii simulacrum homine. Attalus itaque tamquam inane imperii simulacrum cum Gothis usque ad Hispanias portatus est, unde discedens naui incerta moliens in mari captus et ad Constantium comitem deductus, deinde imperatori Honorio exhibitus truncata manu uitae relictus est. Heraclianos interea Africae comes missus, cum idem Attalus umbram gestaret imperii, Africam strenue aduersum indices ab eo missos tutatus, consulatum adsecutus est; quo elatus sapercilio Sabinum domesticum suum, uirum ingenio callidum industriaque sollertem et sapientem nominandum si animi uires tranquillis studiis adeommodauisset, generum allegit ; cum quo quorundam periculorum suspiciones dum patitur fecit atque, aliquamdiu Africana annona extra ordinem detenta, ipse tandem cum inmensa, certe temporibus nostris satis incredibili classe nauium Romam contendit. nam habuisse tunc tria milia septin
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndam substicuit. Ipse uͦ gerontius. a sius militib
occisus ẽ. Maximꝰ exucus purpura destitutꝰq amilitib
gallicanis. qͥ in africã tͣiecti. deinde in italiã reuocati
funt. nẽ inter barbaros in hispania ogens exulat. Io¬
unꝰ pꝰca uir galliaꝵ nobilissimꝰ. intirannidẽ iox
ut ad surrexit et cecidit. Sub astianꝰ fr̃ eiꝰdem. hoc
solum ut tyrannꝰ morerot᷑ elegit. Nam contuiuo
ut creatus occisus ẽ. Qd de in felicissimo attalo loqͣr.
cui occidi inter tyrannos honor ⁊ mori lucrũ fuisset:
Et hoc alaricꝰ imꝑator fc̃o. interfecto refecto ac defecto.
citius his om̃ib actis pene qm dictis. minimũ risit.
et ludũ spectauit. Nec intrum si iure hac pompami¬
ser lusus est. cuiꝰ ille umbͣtilis consul tertullos aususẽ.¬
incuria dicere. loqͣr uob̾ pat᷑s conscͥpti consul ⁊ ponti¬
ñ habeat. et maledictus utiq qͥ spem suã posuerat in

Expanded text:
m Мaximum quendam substituit. ipse uero Gerontius a suis militibus m Мaximum quendam substituit. ipse uero Gerontius a suis militibus occisus est. Maximus exutus purpura destitutusque a militibus Gallicanis, qui in Africam traiecti, deinde in Italiam reuocati sunt, nunc inter barbaros in Hispania egens exulat. Iouinus postea uir Galliarum nobilissimus in tyrannidem mox ut adsurrexit et cecidit. Sebastianus frater eiusdem hoc solum, ut tyrannus moreretur, elegit: nam continuo ut creatus occisus est. quid de infelicissimo Attalo loquar, cui occidi inter tyrannos honor et mori lucrum fuit ? in hoc Alaricus imperatore facto infecto refecto ac defecto, citius his omnibus actis paene quam dictis, mimum risit et ludum spectauit imperii; nec mirum si iure hac pompa miser lusus est, cuius ille umbin curia dicere: Loquar vobis, consul et pontinon habebat et maledictus utique quia spem suam posuerat in
Abbreviated transcription (Latin):
obdunito: Si paulo diutiꝰ diem ꝓtͣhat qnͣdoq mori
turo. eiii desꝑata conu̾satio ẽ. Et quia in effabilia st̃
uidicia dĩ. qͥ nec scire omĩa nec ciplicare qͦ scimꝰ possumꝰ.
buicer exp̃sserum correptionẽ iudicis dĩ qͦqͦ pacto acci¬
dat iuste sustinere qͥ sciunt. iuste sustinere qͥ nesciuts.¬
nno aburbe condita mͦ. el xu. honoriꝰ imꝑator
uidens tot oppositis tyrannis. nicħ adu̾sus barba¬
ros agi posse. ip̃os prius tirannos deler iubet. Constan¬
tino comiti huiꝰ belli sũma ꝯmissaẽ. Sensit tũ demũ
res puplica ⁊ ꝙͣ utilitatẽ ĩ romano tandẽ duee receꝑt.
⁊ qͣm eatenꝰ ꝑniciem ꝑ longa temꝑa barbaris comi¬
tib sub iecta colemaret. Igitur constantiꝰ ingalliam
cũ exercitu ꝓ fectus. constantinũ imꝑatorẽ apud a¬
relatẽ ciuitatẽ elausit. cepit ÷ occidit. Iam hinc ut
decata logo tyrannoꝵ qͣm breuissime loqͣr constantẽ
constantini filiũ gerontiꝰ comes suus uir neꝙͣ magiꝰ ꝙͣ

Expanded text:
obdurato, si paulo diutius diem protrahat, quandoquidem morituro desperata conversio est? Et quia ineffabilia sunt judicia Dei, quae nec scire omnia, nec explicare quae scimus, possumus, breviter expresserim correptionem judicis Dei, quoquo pacto accidat, juste sustinere qAnno ab Vrbe condita MCLXV Honorius imperator, uidens tot oppositis tyrannis nihil aduersus barbaros agi posse, ipsos prius tyrannos deleri iubet. Constantio comiti huius belli summa commissa est. sensit tunc demum respublica et quam utilitatem in Romano tandem duce receperit et quam eatenus perniciem per longa tempora barbaris comitibus subiecta. tolerarit. igitur Constantius comes in Galliam cum exercitu profectus, Constantinum imperatorem apud Arelatem ciuitatem clausit cepit occidit. lam hinc, ut de catalogo tyrannorum quam breuissime. loquar, Constantem Constantini filium Gerontius comes suus, uir nequam magis
Abbreviated transcription (Latin):
sandũ. Adhec reges aristoceli sebunt. Nunt a re¬
sis. his qͥ sumptib alexand̾ est p̃fectus e qͥ. deiꝰ
usus largiam᷑ abeo facile dilabi. qͥa fit in ꝯsid̾atior
dilargitor. Ergo tu missa susceꝑis atq ex sententia
dispensab̾. Ad hec aristotiles. Ratũ qͥdem habes mi

Expanded text:
toteli scribunt: nuntiat Zeuxis is qui sumptibus Alexandri est praefectus ea quae in eius usus largimur ab eodem facile dilabi, quod sit inconsideratior dilargitor. Ergo tu missa susceperis atque ex sententia dispensabis. Ad haec Aristoteles: ratum quidem habeo, mi
Abbreviated transcription (Latin):
tesq ꝯfecti st̃. Parũ hoc ẽ. nͥ captũ ⁊ subiugatũ sciant
qͣm timuere romant. illũq idolatrã sitũ euiꝰ sacͥficia
se magis ꝑ timesc̾e̾ qͣm arma fingebant. nͥ p̃lio uictum
ac iunctũ sub saigo ertenisq despiciant. Igit᷑ rex reda¬
gasus solꝰ spem fuge sim̃s. clam suos deseruit atq
ĩ nr̃os incidit aqͥb captꝰ paulisꝑ recentꝰ. ac denide inter¬
fectus ẽ. Tanta uͦ młtitudo captiuoꝵ gothoꝵ fuisse fut᷑.
ut uilissimoꝵ pecudũ mͦ. singłis aureis passim gͣges
homitiũ uendẽnt᷑. s nicħ suꝑ eẽ dũ eodẽ popło sinit¬
dñs. Nam ilico cunctis qͥ emebant᷑ morientib qd im¬
ꝓbi emptores eoꝵ ñ inpendert̃ turpit p̃cus. expendert̃
iiuscditer sepult᷑is. Igit᷑ ingͣta roma q̃ sicut ñ senfit.¬

Expanded text:
tesque confecti sunt. parum hoc est, nisi captum et subiugatum sciant, tesque confecti sunt. parum hoc est, nisi captum et subiugatum sciant, quem timuere Romani, illumque idololatram 15 suum, cuius sacrificia se magis pertimescere quam arma fingebant, sine proelio uictum ac uinctum sub iugo catenisque despiciant. igitur rex Radagaisus solus spem fugae sumens clam suos deseruit atque in nostros incidit: a quibus captus et paulisper retentus ac deinde interfectus est. tanta uero multitudo captiuorum Gothorum fuisse fertur, ut uilissimorum pecudum modo singulis aureis passim greges hominum uenderentur. sed nihil superesse Deus de eodem populo sinit. nam ilico cunctis qui emebantur morientibus quod improbi emptores eorum non impenderunt turpiter pretiis, expenderunt misericorditer sepulturis. igitur ingrata Roma, quae sicut nunc sensi
Abbreviated transcription (Latin):
Concedunt᷑ qͥdem adu̾sus ĩ manissimũ illũ hostẽ re¬
dagasa. ahioꝵ hostiũ cũ copiis suis ĩ clinati ad auxi¬
liũ animi. Ad ft̃ uldin ⁊ parus hunoꝵ ⁊ gothorũ.
uͥtute hominũ ac maxͤ hostiũ uideri. Conterritũ
diuinitꝰ redagasũ infessolanos montes coegit. eiꝰq
scd̃m eos qͥ parcissime referunt. ce. milia hominũ
ĩ opũ consilii et cibi in arido ⁊ asꝑo montis iugo. ur¬
gente undiq timore concludi agmĩa. qͦ qͥb dudũ
ang̾ta uidebatur italia. latendi spe in unũ ac paruũ
uertice trudit. Qͥo młtis morer: Non disposita ĩ bel¬
lum acies fuit. ñ timor furorq incerta pugn p̃tułit.
ñ cedes acta ñ sangͥs esfus ẽ. ñ pꝰtremo qd̾ infelicitatis
loco deputari solet. dãpna pugne euentu cõpensata
uictorie. Edentib.bibentib. ludentibq nr̃is. tant
illi. tãq inmanes hostes esurientes. sitientes. langũe¬

Expanded text:
Conceduntur quidem adversus immanissimum illum hostem RhConceduntur quidem adversus immanissimum illum hostem Rhadagaisum, aliorum hostium cum copiis suis inclinati ad auxlium animi. Adsunt Uldin et Sarus, Hunnorum et Gothorum uirtutem hominum ac maxime hostium uideri. conterritum diuinitus Radagaisum in Faesulanos montes cogit eiusque — secundum eos qui parcissime referunt — ducenta milia hominum inopum consilii et cibi in arido et aspero montis iugo, urguente undique timore concludit agminaque, quibus dudum angusta uidebatur Italia, latendi spe in unum ac paruum uerticem trudit. quid multis morer ? non disposita in bellum acies fuit, non furor timorque incerta pugnae praetulit, hon caedes acta, non sanguis effusus est, non postremo - quod felicitatis loco deputari solet — damna pugnae euentu compensata uictoriae : edentibus bibentibus ludentibusque nostris tanti illi tamque immanes hostes esurientes sitientes languen
Abbreviated transcription (Latin):
no hec tantoꝵ scelerũ scena pate fcã ẽ. cõmotꝰ iustis¬
sime exercitꝰ. occisus ẽ stihico. qͥ ut unũ puerũ pus¬
pura indueret. totiꝰ generis hũani sangͥnẽ dedidit.
occisꝰ euceriꝰ. qͥ ad consiliandũ ÷ fauorẽ paganoꝵ. resti¬
tutione tẽploꝵ ⁊ eu̾sione eccłiaꝵ imbuturũ se regru
pͥmordia minabat᷑. pauciq cũ hisdem satellites tan¬
taꝵ molitionũ punitist᷑. ita minimo negocio paucoꝵ
dicate. Itaq pꝰ hec tanta augm̃ta blasphemiaꝵ nullã¬
q penitentiã. ultima illa diuq suspensa urbẽ pena
conseqͥtur. Ad est alaricꝰ. trepidã romã obsidet. tbatã
hos in pͥmis inuiolatos securosq ẽẽ sinerent. Tũ deuide
inqͣntũ possent p̃de in hiantes. a sang̾ne temꝑarent.
Accidit ꝙͦ qͦ illo magis urb̃ in ruptio ĩ dignatione h
acta. qͣm hostis fortitudine ꝓbaret᷑. ut beatꝰ ĩ nocentꝰ¬

Expanded text:
no haec tantorum scelerum scaena patefacta est, commoto iustisno haec tantorum scelerum scaena patefacta est, commoto iustissime exercitu occisus est Stilico, qui ut unum puerum purpura indueret, totius generis humani sanguinem dedidit; occisus Encherius, qui ad conciliandum sibi fauorem paganorum restitutione templorum et euersione ecclesiarum inbuturum se regni primordia minabatur, paucique cum isdem satellites tantarum molitionum puniti sunt. ita minimo negotio paucorudicatae. Itaque post haec tanta augmenta blasphemiarum nullamque paenitentiam ultima illa diuque suspensa Vrbem poena consequitur. adest Alaricus, trepidam Romam obsidet turbat hos inprimis inuiolatos securosque esse sinerent, tum deinde in quantum possent praedae inhiantes a sanguine temperarent. accidit quoque, quo magis illa Vrbis inruptio indignatione Dei acta quam hostis fortitudine probaretur, ut beatus Innocent
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵq scõꝵ piã recordationẽ. dei irã passura ñ plenã
si force confusa peniteat. ⁊ ꝑ exꝑientiã fidẽ discat. ab
incursu halarici regis ⁊ hostis. s xͥani aliqntulo ad
tempꝰ spacio defert᷑. Int̾ea comestilico W̾andaloꝵ in¬
qͣmobrẽ alaricũ cunctãq gothoꝵ gentẽ ꝓpace optima.
⁊ qͥb cumq sedib simplicit᷑ ⁊ supplicit̾ orantẽ. occulto
fed̾e fouens. puplice aũ ⁊ belli ⁊ pacis copia negata.
ad tenendã terrendãq re puplicã seruauit. Pretẽa
gs̃ alias copiĩs uirib q in tołabiles. qͥb ñc̃ galliaꝵ
Waldaloꝵ. ip̃o qͦ simł motu inpulsoꝵ burgandionũ
ult᷑ in arma sollicicauerat. deterso romani nomuĩs
metu suscitauit eas. interim ripas rheni qͣtere
et pulsare gallias uoluit sperans miser sub hac ne¬
cessitatis eircũstantia. qr extorq̃re imꝑiũ genero
lerent. Itaq uͥ imꝑatori honorio exercituiq roma¬

Expanded text:
 piam recordationem Dei iram passura non plenam, si forte confusa paeniteat et per experientiam fidem discat, ab incursu Alarici regis et hostis sed Christiani aliquantulo ad tempus spatio differtur. Interea comes Stilico, Vandalorum inquamobrem Alaricum cunctamque Gothorum gentem, pro pace optima et quibuscumque sedibus suppliciter ac simpliciter orantem, occulto foedere fouens, publice autem et belli et pacis copia negata, ad terendam terrendamque rempublicam reseruauit. praeterea gentes alias copiis uiribusque intolerabiles, quibus nunc Galliarum Vandalorum ipsoque simul motu inpulsorum Burgundionum, ultro in arma sollicitans, deterso semel Romani nominis metu suscitauit. eas interim ripas Rheni quatere et pulsare Gallias uoluit, sperans miser sub hac necessitatis circumstantia, quia et extorquere imperium genero lerent. itaque ubi imperatori Honorio exercituique Roma