comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens uͦ exopto. ⁊ ħ ortor. iit pacem
sectemini ⁊ scimonia. hoc uouistis¬
⁊ hoc debetis. hoc ⁊ exibetis s ut exi¬
beatis magis ꝑ ħ bono odore. diffu¬
so qͥ actenꝰ auob̃ ꝓcessit ⁊ facultates
eccłie ur̃e freqͣntib augm̃tis mul¬
tiplicabitis. ⁊euntes deuͥtute ĩuirtu¬
mietis. Nec alia uob̃ scͥb̾e scio nͥ ut
ea que ame audistis ⁊ accepistis tenu¬
istis: ea in ctefesse teneatis. ⁊ oms
nenda doceatis: Precipue uͦ memo¬
res estote cõmunioĩs ur̃e. ne si qd̾
ab sit auaricia ĩ uob̃ racdicem fixe¬
tis oblitr eũ anania.⁊ saphira a¬
płica maledictione cõ dep̾nemini
Et qi ꝓna ⁊ omĩs etas ab adolescen¬
cia ĩ malũ ad olescentes ur̃os ho¬
nestis sẽꝑ exercitiis ĩtentes siĩma
chligentia custodite. ut caste nutͥti
sacͥs posint minist̾iis applicari Si
nt eo sp̃ii. digna eũ possimꝰ seueri¬
tate corriꝑe: qr ñ reqͥescet ĩeo sp̾uᷤᷤ
m̃s. auͦ scandali ⁊ abit᷑ grex pusilluᷤ:

Expanded text:
bsens vero exopto et exhortor, ut pacem sectemini et sanctimoniam. Hoc vovistis, hoc debetis, hoc et exhibetis, sed ut exhibeatis magis. Per hoc bono odore diffuso, qui hactenus a vobis processit, et facultates Ecclesiae vestrae frequentibus augmentis multiplicabitis, et euntes de virtute in virtumietis . Nec alia vobis scribere scio, nisi ut quae a me audistis, et accepistis, et tenuistis, ea indefesse teneatis, et omnnenda doceatis. Praecipue vero memores estote communionis vestrae, ne si, quod absit! avaritia in vobis radicem fixetis, obliti cum Anania et Saphira apostolica maledictione condemnemini Et quia prona est omnis aetas ab adolescentia in malum, adolescentes vestros honestis semper exercitiis intentos, summa diligentia custodite, ut caste nutriti sacris possint ministeriis applicari. Siet meo spiritu digna eum possimus severitate corripere, quia non requiescet in eo spiritus meus, a quo scandalizatur grex pusillus.
Abbreviated transcription (Latin):
biendo: sic ñ pͣueniã cõtẽpnendo s uo¬
luntati eiꝰ ĩ om̃ib ob noxiꝰ. demanu
dnĩ equo animo suscipiã. ꝓsꝑaꝰas¬
ꝑa. sec̃m illud apł̃i. Nemo ur̃m sibi
uiuit. & nemo ur̃m sibi morit᷑. s ei
qͥ ꝓ ipsis mortuus ÷. Icto ñ audeo ma¬
nꝰ sub trahere suscapto reguimi
ñ audeo officiũ lingne mee nega¬
re ppło iłi cotidie ad cõsulta aĩe
sue recurrenti neplectar pena
serui mali ipigri. Uñ oportet me
tan diu tolerare. dimec pꝰ exple¬
euonẽ senarii oꝑis ad amplexꝰ spe¬
ciose rachel donante ołi grã ua¬
leam penetrare. Ligat me etiam
caritas cleri. duotio ppłibeniuo¬
lentia pͥncipis: que itase mͥgra¬
tuito cõtulit. ut etiam coͣmitissa
me npetente ĩmo renuente ima¬
nu mea. qm scẽ spo ponderit ꝓser
ꝓ comite se mͥ om̃s fidẽ seriia¬
turos ⁊ ĩ nulla ꝑserucione quã ꝓlege
dei patiar aliquatenꝰ defutus. de
dño aut̃ rege qd̾ mͥ ĩfestus sit quia
iniciis eiꝰ dicto & seͥpto calupniam

Expanded text:
biendo, sic non praeveniam contemnendo, sed voluntati ejus in omnibus obnoxius de manu Domini aequo animo suscipiam  secundum illud Apostoli: Nemo nostrum sibi vivit, et nemo nostrum sibi moritur, sed ei qui pro ipsis mortuus est . Ideo non audeo manus subtrahere suscepto regimini. Non audeo officium linguae meae negare populo Dei, quotidie ad consulta animae suae recurrenti, ne plectar poena servi mali et pigri. Unde oportet me tandiu tolerare, donec post expletionem senarii operis ad amplexus speciosae Rachel, donante Dei gratia, valeam penetrare. Ligat me etiam charitas cleri, devotio populi, benevolentia principis quae ita se mihi gratuito contulit, ut etiam comitissa, me non petente, imo renuente, in manu mea, quam sancte spoponderit pro se et pro comite, se mihi omnem fidem servaturos, et in nulla persecutione, quam pro lege Dei patiar, aliquatenus defuturos. De domino autem rege, quod mihi infestus sit, quia nuptiis ejus dicto et scripto calumniam
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitat̾e non custodierinit. si eosdem qͥ
penitentĩã uniꝰ anni reconcilient᷑: dicit
quoq beatꝰ aqͥg ĩ libro ae bono con iugali.
Posse sane fieri legitimas nuptias ex male
c̃o iuinctis. honesto pꝰ ea placito conseq̾nte:
mani festũ ẽ. Quantũ gͦ mͥuidet̃ qd̃ qͥdã
patres concubinas uxores fieri uetuert.
honestate coniugii conmendenites & fedã
concubinatꝰ consuetudin̾ẽ choercere cupi¬
entes: rigorẽ iustitiȩ teneri decreuerunt:
maluert᷑. In qͥb sentenciis non alia mͥ
uidetur ẽe distantia. nͥ ea quam inter
ne rectoꝵ ita consistunt: it habita cõ¬
sideratione salutis ãiarũi. ꝓ qͣlita te
ꝑ sonarũ ꝓ oportunitate locoꝵ &
teporũ. nunc seueritas canonum
possit exer ceri᷑nunc ĩ dulgentia qͥb
oportebit. ĩ p̃e di De his hactenꝰ. De
eo qd̵ monetis iit ꝓpace uob̃ in pe¬
tranda. dnm regẽ suo tẽpore ꝯue¬
niã. sccłm comici sententiã uobis re

Expanded text:
virginitatem non custodierint, si eosdem, qui virginitatem non custodierint, si eosdem, qui poenitentiam unius anni reconcilientur. » Dicit quoque B. Augustinus in libro De bono conjugali : « Posse sane fieri legitimas nuptias ex male conjunctis, honesto postea placito consequente, manifestum est. » Quantum ergo mihi videtur quod quidam Patres concubinas uxores fieri vetuerunt, honestatem conjugii commendantes, et fedam concubinatus consuetudinem coercere cupientes, rigorem justitiae teneri decreverunt. maluerunt. In quibus sententiis non alia mihi videtur esse distantia, nisi ea quam inter ne rectorum ita consistunt, ut habita consideratione salutis animarum pro qualitate personarum, pro opportunitate locorum et temporum, nunc severitas canonum possit exerceri, nunc indulgentiam, quibus oportebit, impendi . De his hactenus. De eo quod monetis, ut pro pace vobis impetranda, dominum regem suo tempore conveniam, secundum comi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa actenꝰ apꝰ uos fuit in solitũ. Nune
uꝰ dicitis hoc ipsũ id circo uen̾sse in
dubiũ: qd̵ rogeriꝰ romane eccłie lega¬
tꝰ rome hanc cõsuetudinẽ e̾ẽ silua¬
nectis asseruit.⁊ ħ posse fieri b̾ati
augͥtini sentencia cõ firmauit. De
qͣ re ħ uobis respondemꝰ. qr st̃ ħ di¬
uersas habemꝰ sententias. alias ꝓhi¬
lauit. ĩ cõ iugiui duce xpͣranoꝵ nulli
lonensis capͭ xxiiͦii.quia iuxta cano¬
nicã autoritatẽ raptores ad cõ iugia
legitima raptas sibi iure uendica
legitimas: ⁊papa euaristꝰ. ꝯtuberna
ñ cõ iugia dic̾ ẽe̾ illarũ mulierũ.
q̃ nͣ sunt a parentib tradite. ⁊ legib
dotatȩ. ⁊ sacdotib sollẽpnit᷑ benedictȩ :
habet᷑ ⁊ĩ concilio aqͥs grani habito. ¶ mu
liere rapuerit uł furatꝰ fuit. aut seduxerit
nũ qͣmeã uxor̃e habeat. E in hunc modum
plurima reꝑiri possunt. Edih̾so uͥ legimꝰ in
decretis ei sebii pape capło. S uirginesque

Expanded text:
vos hactenus fuit insolitum. Nunc vero dicitis hoc ipsum idcirco venisse in dubium, quod Rogerius Romanae Ecclesiae legatus Romae hanc consuetudinem Silvanectis asseruit, et hoc posse fieri beati Augustini sententia confirmavit. De qua re vobis respondemus quia super hoc diversas habemus sententias, alias prohilavit, in conjugium ducere nullilonensi capitulo 24, quia juxta canonicam auctoritatem raptores ad conjugia legitima raptas sibi jure vindicarlegitimas. Et papa Evaristus contubernia non conjugia dicit esse illarum mulierum, quae non sunt a parentibus traditae, et legibus dotatae, et a sacerdotibus solemniter benedictae. Habetur et in concilio Aquisgrani habito : « Qui mulierem rapuerit, vel furatus fuerit, aut seduxerit, nunquam eam uxorem habeat. » Et in hunc modum plurima reperiri possunt. E diverso vero legimus in decretis Eusebii papae capitulo 5: « Virgines quae
Abbreviated transcription (Latin):
trate De qͥb petͥs qi uos ⁊ ĩscã societa¬
te ur̃a plures eẽ nũ diffidimꝰ: hanc a uo¬
b̃ apd̃ dm ĩt̾cessionẽ obixe postulamꝰ.
quatinꝰ sic ꝑ ignẽ ⁊ aꝗͣ transeamꝰ: ut in
refrigeriũ diuino ductu educi uale¬
amꝰ: Nos enĩ pubplicoꝵ negocioꝵ tu¬
multib occupati. cũ ipsis cõpescendis
totadie laborando suffice̾ ñ possumꝰ. ⁊¬
t̾ne qͥetis suauitatẽ uix aliqn admit¬
timꝰ. raro ⁊ canonicũ pensũ det̾minas¬
tet ut nob̃ oronis manꝰ ꝗͣ longe poti¬
stis extenidatis. ⁊uob̾cuorad optatã reqͥ¬
em ꝑduce studeatis. Decet̾o de fr̃e
illo quẽ ab solui ame postulatis. ut
lib̾e eũ ĩmonachum susciꝑe ualea¬
tis: hoc uob respondeo. quia simores eiꝰ
pͥmas cathedras ĩ sinagogis. ⁊ salutaci¬
ones ĩ foro. quã uis muncto renunei

Expanded text:
s quia vos et in sancta societate vestra plures esse non diffidimus, hanc a vobis apud Deum intercessionem obnixe postulamus, quatenus sic per ignem et aquam transeamus, ut in refrigerium divino ductu educi valeamus. Nos enim publicorum negotiorum tumultibus occupati, cum ipsis compescendis, tota die laborando sufficere non possimus, internae quietis suavitatem vix aliquando admittimus. Raro etiam canonicum pensum determinatet ut nobis orationis manus, quam longe potestis, extendatis, et vobiscum ad optatam requiem perducere studeatis. De caetero, de fratre illo quem absolvi a me postulatis, ut libere eum in monachum suscipere valeatis, hoc vobis respondeo, quia si mores ejus primas cathedras in synagogis, salutationes in foro, quamvis mundo renu
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. cognoscitis ut ĩt̾im taceam
qd̃ cõfessione culpe ur̃e cͥm̃ eiꝰ
tegitis. huic rõni respondeo: qͥa¬
ex sententia cõsilii ur̃i cui ñ
ĩter fui  scita nec ꝓbaui neq
audiui: aliqͥd ĩ eũ iudicani .s
eo sepe monito ⁊ uocato ⁊ bis aut
ter incdultis spaciis que uolu
⁊ eo ad ultimũ omnẽ subtꝰ fugi¬
ente iusticiã. iudiciali senten¬
cia ĩ eũ data exlege anathe¬
matis uincłis eũ aligaui: qͣm¬
diu penitencie remedio non
deleuerit macłã ad ult̾ii sui
duxerat. pulsatꝰ p̃cib eiꝰ ⁊ qͦꝵ¬
rũ dã amicoꝵ suoꝵ cũ ei hoᷤᷤ¬

Expanded text:
tiam cognoscitis ut interim taceam quod confessione culpae vestrae crimen ejus tegitis, huic rationi respondeo, qcui non interfui, cujus scita nec probavi nec audivi, 10 aliquid in eum judicavi. Sed eo saepe vocato et monito, et bis aut ter indultis spatiis quae voluiet eo ad ultimum omnem subterfugiente justitiam, judiciali sententia in eum data ex lege, anathematis eum vinculis alligavi, quandiu poenitentiae remedio non deleverit maculam adulterii sui. duxerat, pulsatus precibus ejus et quorumdam amicorum suorum, cum ei os
Abbreviated transcription (Latin):
m̃timeȩ plenã ad huc cõsolacionẽ ñha¬
bui qd illi scẽ letieie qnͣdo corpꝰbeati
Iuliani transsatũ ⁊ ad huc ĩ ergastulo
clausus int̾esse ñ merui. Po̾set au̾t ur̃a
fr̾nitas hane nubẽ cordis mei ĩ serem¬
tatẽ cito cõ u̾tẽ. si aliqͦͥs illiꝰ scĩ corꝑis re¬
liqͥas paruitati mee uelletis cõmunica
re Nit indͤ patͦciniũ loci ur̃i minueretur.
s fama ⁊ meritiã beati cõfessoris ꝓmea
uecasioẽ inbelgiea ꝓuincia ĩqͣ meritũ

Expanded text:
mentis meae plenam adhuc consolationem non habui, quod illi sanctae laetitiae, quando corpus beati Juliani translatum est, adhuc in ergastulo clausus interesse non merui. Posset autem vestra fraternitas hanc nubem cordis mei in serenitatem cito convertere, si aliquas illius sancti corporis reliquias parvitati meae velletis communicare. Non enim inde patrocinium loci vestri minueretur, sed fama et meritum beati confessoris pro mea occasione in Belgica provincia, in qua meritu
Abbreviated transcription (Latin):
romane eccłie cardina li ñde¬
uiare auestigiis petͥ. Quod simo¬
ne demelpha ad huc ĩ ad ulcerio
suo ꝑdurantẽ sub uelamine apłi¬
ce autoritatis ab anathematis
uincło relaxare disponitis. qͣnͣtũ
ĩ uob̃ ÷ maiestatẽ apłicã multũ
minuitis ⁊ fame ur̃e ñ bn coͣsulitĩ.
Si ii iusto anathematis uincto.

Expanded text:
Romanae Ecclesiae cardinali, non deviare a vestigiis Petri. Quod Simonem de Melfa adhuc in adulterio suo perdurantem, sub velamine apostolicae auctoritatis ab anathematis vinculo relaxare disponitis, quantum in vobis est majestatem apostolicam multum minuitis, et famae vestrae non bene consulitis; si enim justo anat
Abbreviated transcription (Latin):
iugiũ eiꝰ qd̾ ante factũ rõne resis¬
tente nlaudastiᷤ. pꝰ factũ nec die¬
to nei fact̾o ĩ cõ sulte approbettᷤ:
tis ꝯlonganimiter expectetis. &
siqͥd aduersi ꝓ amore rusticie
uobis acciderit: equa nimiter
supportetis. hoc attendndo qͥa ñ st̃
cõ digne passiones huiꝰ tẽp̃ris ad
futurã głam qͤ reuelabit᷑ in uobis¬

Expanded text:
jugium ejus quod ante factum ratione resistente non laudastis , post factum nec dico nec facto inconsulte approbetis; tis et longanimiter exspectetis, et si quid adversi pro amore justitiae vobis acciderit, aequanimiter supportetis, hoc attendendo, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
usa de me uobis rumor popularis
asꝑgat i firmastat an chora spei
mex. fidelẽ hñs dm̃ qͥ om̃s tẽptaci¬
ones meas. pusilla nimitate mee cõtẽ¬
ꝑat & ad tolerandũ fortitulinẽ p̃stat
Un si aliqñ ex humana ĩ firmitate
uolitante fama aliquoꝵ ꝑicłoꝵ cõ¬
minatione ꝑturbor. disceptat ad¬
tñ sententia. Quare tͥstis esaĩma
mea Et quare cõturbas me :
Quare qͥ nũqͣm defuit tͥ ñ quã de¬
tas. nͥ naufragosa tẽpestas: Un
cares nullo impediente sta¬
dium huiꝰ uite ꝑcurrens. ad
brauiũ suꝑne uocationis expe¬
diciꝰ ꝑuenires. Assume gͦ pennaᷤᷤ
colũbe. ⁊auolab̾ amolestiis. ⁊re¬
qͥesces. & ĩ habitaͣbis insolitadi¬
ne m̃tis. Ibi expectabis eũ qͥte
tate sp̃s ⁊ tẽpestate. In hac mea
illa sentencia. ut sũ tnoꝑe optẽ
mͥ occasione rusticie aliquã in¬
ferri uiolentiã. ut exoneratꝰ
sarrina pastorali plena amaritu
quo me ĩuitat honestũ ociũ
plenũ dulcedinis ñ fastidiose:

Expanded text:
ersa de me vobis rumor popularis aspergat, firma stat anchora spei meae, fidelem habens Deum, qui omnes tentationes meas pusillanimitati meae contemperat, et ad tolerandum fortitudinem praestat. Unde si aliquando ex humana infirmitate volitante fama, aliquorum periculorum comminatione perturbor, disceptat adtamen sententia: Quare tristis es, anima mea? quare conturbas me? Qui nunquam defuit tibi, nusquam tas, nisi naufragosa tempestas? Undcares, nullo impediente stadium hujus vitae percurrens, ad bravium supernae vocationis expeditius pervenires. Assume ergo tibi pennas columbae, et avolabis a molestiis, et requiesces, et inhabitabis in solitudine mentis. Ibi exspectabis eum qui tate spiritus, et tempestate . In hac mea illa sententia, ut summopere optem mihi occasione justitiae aliquam inferri violentiam, ut exoneratus sarcina pastorali plena amaritudquo me invitat honestum otium, plenum dulcedinis non fastidiosae,
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ uob̾ carꝰ uł necessariꝰ ẽ fr̃ il¬
le. a cõsrib eiꝰ hanc folucionẽ
sine ulla cõdicione ⁊ stabilita¬
ti loci & societati fr̃ne canoni¬
ce ꝓfessionis uincłis est aligatꝰ¬

Expanded text:
obis charus vel necessarius est frater ille, a confratribus ejus hanc solutionem sine ulla conditione et stabilitati loci et societati fratrum canonicae professionis vinculis est alligat
Abbreviated transcription (Latin):
uidł uber geneseos cum p̾fatione & responsoria. Inpͥncipio
ds: & seq̃nti dĩca dicantur lectiones aduigilias. Tulit gͦ dñs

Expanded text:
iber Geneseos cum Praefatione et Responsoriis, In principio Deus: et sequenti Dominica dicantur Lectiones ad Vigilias, Tulit ergo Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uigłias legatur. ea quȩ ugiliaꝵ lectionib ꝑ totũ hoc tempus
ad arbitrium cantoris conuenient̃ sufficẽ possit. Reliqua iͦ pare
si quid abhis uigiliis residuũ ẽ: aliiꝙ libri qui secunt᷑ usꝙ ad
libros regum in refectorio legant᷑. Ubi hoc sollicite ꝓuideat᷑.
ut ante añĩcam qͣ canit᷑ officiũ. Iudica me d̾s ⁊ dise̾ne ꝑlecti
sint. Ueruntam̃ in dñis dieb legant᷑ prius in refectorio ome¬
lie euangłioꝵr añicalium uł si aliud aliquid de aliqua festi¬
in refectorio omelia. uł alio aliqͦ de aliqua festiuitate. si adẽ.
ut dictum ẽ. incipiat᷑ lectio genesis. uł aliquor libroꝵ ut dixi¬
mꝰ ibi ubi cantor lectiones uigiliarũ usq ad rl. deb̾e finire¬

Expanded text:
Vigilias legatur ea, quae Vigiliarum lectionibus per totum hoc tempus ad arbitrium cantoris convenienter sufficere possit. Reliqua vero pars si quid ab his Vigiliis residuum est, aliique libri qui sequuntur usque ad libros Regum in Refectorio legantur. Ubi hoc sollicite provideatur ut ante Dominicam qua canitur officium, Judica me, Deus, perfecti sint. Verumtamen in Dominicis diebus legantur prius in Refectorio Homiliae Evangeliorum Dominicalium: vel si aliud aliquid de aliqua festiin Refectorio homilia vel alio aliquo de aliqua festivitate si adest  . . incipiatur lectio Genesis, vel aliorum librorum, ut diximus, ibi ubi cantor lectiones vigiliarum usque ad quadragesi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ passione sanaret᷑. S sͥ h dicant ⁊ni-¬
ulto maxime hunulit doleant: qͥ
ĩ tanta morte p̃cisionis iacent. ut
isto qͦdã uuln̾e matͥs catholice
reui uiscãt. Cũ i. p̃cisus
ramꝰ inserit᷑. fit aliud uulnꝰ
in arbore. qͦ possit recipi ut uiuat qͥ
sñ uita radicis ꝑ ibat S cũ receptꝰ
recipienti coaluerat. Iuigor seqͥt᷑
⁊ fructꝰ. Siaũ ñ coaluer̾t: ille qͥd̾e
arescit: s uita arboris ꝑ manb̾. Est

Expanded text:
atione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est
Abbreviated transcription (Latin):
se añ gͣdum p̾sbit̾ii incipiens a dextra parte dicat ter dñe labia
mea. totũ u̾sum. & accepta bñdictione inclinet. Qui significet canto¬
ri quid ⁊ uͥ leg̾e debeat. Mixcũ audito signo sic̃ suꝑiꝰ diximꝰ sumat li¬
brũ anteqͣ pͥor refectoriun ing̾diat᷑. suꝑ an alogiũ ponens ꝓuiso con¬
uenienti pͥncipio. adueniente pͥore aꝑtũ habeat. Dũ u̾sꝰ dr̃ ibid̃ sodeat.

Expanded text:
se ante gradum presbyterii incipiens a dextra parte, dicat ter Domine, labia mea totum versum, et accepta benedictione inclinet. Qui significet cantori, quid et ubi legere debeat. Mistum, audito signo, sicut superius diximus, sumat: librum antequam Prior refectorium ingrediatur super analogium ponens, proviso convenienti principio, adveniente
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it intellig̾e possit. S intelligit qͥd em̃det: humilit̾ dicat. Si ñ in¬
telligit: u̾sũ rexipiat. & tociens faciat. qͦtiens pͥorem ꝓpt̾ hoc esgrun¬
nire cognou̾it. Finita lectione ferens librũ ñ firmatũ sine mora
descendat. ⁊ posito libro inclinet. Quo resumpto: intaliloco disce¬
dat. uͥ aconuentu ñ uideat᷑. Finitis gratiis in eccła. pulset nolam nͥ¬
inuia directus fui̾t. ut ad m̃sam leg̾e ñ possit: cantor alii iniungat.
qͥ quãdiu ille absens ẽ. legat. & mixcũ sumat.

Expanded text:
det, humiliter dicat: si non intelligit, versum reincipiat; et hoc toties faciat, quoties priorem propter hoc grunnire cognoverit. Finita lectione, ferens librum non firmatum, sine mora descendat, et posito libro inclinet: quo resumpto, in tali loco discedat ubi a conventu non videatur. in via directus fuerit, ut ad mensam legere non possit, cantor alii injungat, qui, quandiu ille absens est legat et mistum sumat.
Abbreviated transcription (Latin):
fitq in eis ꝑ ub̾a ut iã non egeant ub̃ibus. quando confortati
ꝑ alimonĩa lactis. idonei fiunt ad conterendã solidã escam
panis. Ita qͦq reparator ac nutritor nr̃ longe ase remotos
in regione dissimilitudinis alere uoluit lacte suȩ incarnatio.¬
nis. quo crescere nos faceret ad suauissimũ ⁊ iu effabilem
gustũ sue diuinitatis. qui camen quãdiu ꝑ spem ãbulamꝰ ⁊non ꝑ
spetiem. milli quãlibet mundo corde plene concedit᷑. sed ꝑfecta eiꝰ
satietas cũ gła dnĩ manifestabit᷑ inȩ̨t̾na iustorũ retributione serua¬
tur. quia nulli possibile. e̾. uiatori possidere inꝑegrinatione. qd
mꝰ hauc in estimabile di suauitatẽ tota mentis auidit

Expanded text:
fitque in iis per ubera ut jam non egeant uberibus, quando confortati fitque in iis per ubera ut jam non egeant uberibus, quando confortati per alimoniam lactis, idonei fiant ad conterendam solidam escam panis. Ita quoque reparator ac nutritor noster longe a se remotos in regione dissimilitudinis alere voluit lacte suae incarnationis, quo crescere nos faceret ad suavissimum et ineffabilem gustum suae divinitatis, qui tamen quandiu per spem ambulamus, et non per speciem , nulli quamlibet mundo corde plene conceditur, sed perfecta ejus satietas, cum gloria Domini manifestabitur, in aeterna justorum retributione servatur, quia nulla possibile est viatori possidere in peregrinatione, semus, hanc inaestimabilem Dei suavitatem tota mentis avidit
Abbreviated transcription (Latin):
posse facere sine uiro de femina. qͥ pͥmũ hominẽ nec de uiro fecit
nec defemina: Nimirũ uerã humanitatẽ testat᷑ conceptꝰ ⁊ partus
humanꝰ. ⁊ uerã ditatẽ cõpbat uterus intemeratꝰ Continet᷑ in hoc con
carne una xp̃c uidelicet ⁊ȩccła. Cuiꝰ coniunctionis qͣsi chalamus
uterꝰ uirginalis extitit. de qͦ decursis nouẽ mensibꝰ scđ̾m legẽ pari¬
entiũ cũ uxore sua id. ẽ. carne nr̃a. tanquã sponsus e thalamo ꝑ¬
diens. tabernacłm suũ. id .ẽ. carne assũptã isole posuit. quia car¬
nem suã ꝑ quã debellaturus erat hostẽ inuisibilẽ cunctis ex¬
hibuit. Factus.ẽ. itaq ꝑ condescensionẽ nr̃e humanitatis tanquã
lac paruulori. qui insullimitate suȩ ditatis panis. e̾. angłorui.
Per carnẽ ⁊ enĩ suximtꝰ maiestatẽ. Sic ninurũ pię matres lactescen
n se solidũ cibũ ꝑ ub̾a nimistrant idigentię pari

Expanded text:
posse facere sine viro de femina, qui primum hominem nec de viro fecit, posse facere sine viro de femina, qui primum hominem nec de viro fecit, nec de femina? Nimirum veram humanitatem testatur conceptus et partus humanus, et veram divinitatem comprobat uterus intemeratus. Continetur in hoc conccarne una Christus videlicet et Ecclesia. Cujus conjunctionis quasi thalamus, uterus virginalis exstitit, de quo, discursis novem mensibus, secundum legem parientium, cum uxore sua, id est carne nostra, tanquam sponsus e thalamo prodiens, tabernaculum, id est carnem assumptam in sole posuit , quia carnem suam, per quam debellaturus erat hostem, visibilem cunctis exhibuit. Factus est itaque per condescensionem nostrae humanitatis tanquam lac parvulorum, qui in sublimitate suae divinitatis panis est angelorum. Per carnem enim suximus majestatem. Sic nimirum piae matres lactescentem in se solidum cibum per ubera ministrant indigentiae parvulorum,
Abbreviated transcription (Latin):
tris hospitiũ. Sicut gͥ omi corruptione caruit iste conceptꝰ. ita qͥcqͥd
heretici garriant. inconcipiendo ⁊ pariendo uirginis uterus ꝑ man-¬
sit in temeratꝰ. Qd indubitant̃ cognoscere pot̾est rationabiliter
aliis approbare mansuetudo xp̃iana. transitionẽ faciendo de mi¬
noribꝰ admaiora. de pͥoribꝰ ad posteriora. Si enĩ solis radius cri¬
stallũ penetrans nec ingrediendo ꝑforat nec egredieudo dissipat.
quanto magis ad ingressũ ł egressũ ueri nęt̾m solis uterus uir-¬
ginis clau̾sus & integer perseuerat : Sic ille rubus ardens ⁊
non cõbustꝰ intrpũ uirginitatis intemerate moysi sc̃o legit᷑ ẽẽ.¬
monstratꝰ. sic idipsũ p̾signans uirga aaron sũmi sacerdotis. nec
succo animata. nec semne fecundata. qđ nat᷑a non habuit flores
fructũq ꝓduxit. Que gͦ ratio.ẽ. ut non credat᷑ d̾s hominẽ

Expanded text:
tris hospitium. Sicut ergo omni corruptione caruit iste conceptus, ita, quidquid tris hospitium. Sicut ergo omni corruptione caruit iste conceptus, ita, quidquid haeretici garriunt, in concipiendo et pariendo Virginis uterus permansit intemeratus. Quod indubitanter cognoscere potest, et rationabiliter aliis approbare mansuetudo Christiana, transumptionem faciendo de minoribus ad majora, de prioribus ad posteriora. Si enim solis radius crystallum penetrans, nec ingrediendo perforat, nec egrediendo dissipat: quanto magis ad ingressum vel egressum veri et aeterni Solis, uterus virginalis clausus et integer perseverat? Sic ille rubuscombustus, in typum virginitatis intemeratae Moysi sancto legitur esse demonstratus ; sic idipsum praesignans virga Aaron summi sacerdotis, nec succo animata, nec semine fecundata, quod natura non habuit, flores fructumque produxit . Quae ergo ratio est, ut non credatur Deus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
simi obũbrabit tͥ. Non enĩ sic̃ quidã fatui erronei cogitant
est uis amoris. que ita illa m̃te ncorpore in molatã custodiret.
ut nullus ei concupiscentiȩ carnalis ȩstus pͣuale ͤ posset. sola
meruit eligi. de cuiꝰ ĩmaculato corpore corpus ĩmaculatua
toribꝰ erat offerendũ. diͤcebatq ut uitio careret eiꝰ generatio.
perquã purganda erat filiorũ euę uitiosa generatio. Tria eñi
mala eua sẽquatibꝰ suis intulit. uidelicetꝰ ut uiris suocte
ẽẽnt. n uidelicto carnalis concupiscentiȩ conciꝑent. undolore
se se admiscuit. ubi maritante foris uerbo ꝑ auditũ uirgo
uirginali diuina se sullimitas inunitate ꝑsonȩ nr̾e humilitati
sociauit. Hoc splendore dĩ filiꝰ concipit᷑. hac munditia generatur.
Nulla fieri potuit tristicia concipienti. nulla difficultas parienti.
Qui emĩ letificare uenerat triste scłm. contesstari non debuit uen¬

Expanded text:
simi obumbrabit tibi . » Non enim, sicut quidam fatui et erronei cogitant,simi obumbrabit tibi . » Non enim, sicut quidam fatui et erronei cogitant,est vis amoris, quae ita illam mente et corpore inviolatam custodiret, ut nullus ei concupiscentiae carnalis aestus praevalere posset: sola meruit eligi, de cujus immaculato corpore corpus immaculatum toribus erat offerendum. Decebat quoque ut vitio careret ejus generatio, per quam purganda erat filiorum Evae vitiosa generatio. Tria enim mala Eva sequacibus suis intulit, videlicet, ut viris subjectae essent, et in delicto carnalis concupiscentiae conciperent, et in dolore sese admiscuit, ubi maritante foris verbo per auditum Virgo irginali divina se sublimitas in unitate personae, nostrae humilitati sociavit. Hoc splendore Dei Filius concipitur, hac munditia generatur. Nulla potuit fieri tristitia concipienti, nulla difficultas parienti: qui enim laetificare venerat triste saeculum, contristare non debuit ven
Abbreviated transcription (Latin):
seruitute diaboli potenter liberando. Quicunq gͥ in xp̃o
uocati suntꝰ huiꝰ tã iocundȩ. cã necessariȩ lib̾ationis admiran¬
da iitia p̾senti festiuitate nob̾ ad memoriã reuocata. toto men¬
tis uituitu conside̾mꝰ. toto mentis affectu diligamꝰ. debitis ob¬
sequiis honoremꝰ. quatinꝰ deiocundis n admir abilibꝰ pͥncipus
nurabiles uocuidos exitꝰ expectare meream᷑. Eit hodie porta
çȩli uirginis uterus. ꝑ quã ds̃ descendit ad homines: ut eis as¬
censũ preb̾et ad celam. Audit enĩ mirat᷑q beatissima uirginũ
filiũ se. eẽ. pariturã. quȩ uirilis amplexus poenitꝰ se. ee̾. sciebat
ignara. s confortat᷑ infirͦmat᷑ ab angłe. qua uirtute. quo merito
possit in eã cõpleri. qđ in alus mulieribꝰ ñ patit᷑ natura fieri.
Netimeas inqͥt maꝵia. inuenisti gr̾am apud unm. Tanquan
si diceret. Qđ tͥ p̾nuntio ñ habet ius naturȩ. s donũ. ẽ. in cõpa

Expanded text:
servitute servitute tam jucundae, tam necessariae liberationis admiranda initia praesenti festivitate nobis ad memoriam revocata, toto mentis intuitu consideremus, toto mentis affectu diligamus, debitis obsequiis honoremus, quatenus de jucundis et admirabilibus principiis mirabiles et jucundos exitus exspectare mereamur. Fit hodie porta coeli virginis uterus, per quam Deus descendit ad homines, ut eis ascensum praeberet ad coelum. Audit enim miraturque beatissima Virgo filium se esse parituram, quae virilis amplexus penitus se esse sciebat ignaram; sed confortatur ac informatur ab angelo, qua virtute, quo merito posset in ea compleri, quod in aliis mulieribus non patitur natura fieri: « Ne timeas, inquit, Maria: invenisti gratiam apud Dominum ; tanquam si diceret: Quod tibi pronuntio, non habet jus naturae, s
Abbreviated transcription (Latin):
nobis extitit mediciua. Potuisset utiq laꝑsibꝰ humanis alio mod
diuina subuenire potentia. s tanquã bonꝰ orator istis modis &
auditorũ circa se cõparare. ⁊ suã apuo auaitores beniuolentiam
uoluit cõmendare quȩ minꝰ appareret : sunuisibilis omnino
ꝑmanens recusasset ab hominibꝰ uideri unter homines conu̾sari.
nt̃rogamꝰ nos ipsos lim̃i sinobis t̾rena horeditate pͥuatis ⁊ inobscu¬
rissimo carcere positis. regia ͭ aliqua p̾potens ꝑsona regio decore
deposito sic nob̾ condescendet. ut tanquã unus ex uobis nostre
captiuitatis. erũnas toleraret. quatinꝰ oportunitate inuenta
nos abipsa captiuitate liberaret. qͦ ratione posset meltꝰ i suã
nobis dilectionẽ itimare. ⁊ nram erga se excitare. Unoe ꝑse
ipsã ueritas dicit. Maiore hac dilectionẽ nemo habet. quã ut
anima suã ponat qͥs ꝓ amicis suis. Simili itaq ratione dñs nũ
tiuos suos. hunrił ⁊ sullimis. Humił cõpatienoo. sullimifoe

Expanded text:
nobis exstitit medicina. Potuisset utique lapsibus humanis alio modo divina subvenire potentia, sed tanquam bonus orator istis modis et auditorum circa se comparare, et suam apud auditores benevolentiam voluit commendare, quae minus appareret, si invisibilis omnino permanens, recusasset ab omnibus videri, et inter homines conservari. Interrogemus nosipsos, charissimi, si nobis aeterna haereditate privatis, et in obscurissimo carcere positis, regia vel aliqua compotens persona, regio decore deposito, sic nobis condescenderet, ut tanquam unus ex nobis nostrae captivitatis aerumnas toleraret, quatenus opportunitate inventa nos ab ipsa captivitate liberaret: qua ratione posset melius et suam nobis dilectionem intimare, et nostram erga se excitare? Unde per se ipsam Veritas dicit: « Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » 294 Simili itaque ratione Dominus ivos suos, humilis et sublimis: humilis compatiendo, sublimis de
Abbreviated transcription (Latin):
ingrati. Nouũ ar em̃ uirginis conceptũ nobis fesciuitas hodierna
diuine pietatis ac potestatis in diciũ. Si enĩ rerũ oñs fugitiuos ser-¬
uos reqͥrens iudiciũ exercere inon pietatẽ ex hib̾e ueniret. nequaquã
uasis lutei huiꝰ fragilitatẽ qua nob̃ cõpati ⁊ ꝓnob̾ pati posset indu¬
Et quamius hoc ipsũ stultũ unfirmũ iuxta uocẽ pauli uideat᷑
gentibꝰ in anis phylosophye ratione nitentibꝰ scđm leges creaturȩ
decreatore iudicantibꝰ. qđ camen potentiꝰ quã eont᷑ ura uaturȩ uigini
conceptũ dare. ⁊ꝑ mortẽ carnis assũptȩ mortalẽ substantiam ad
ĩmortalitatis głam reuocare : Unde .ẽ. illuo apłi. Quod infirmũ. ẽ.
ui. fortiꝰ .ẽ. homunbꝰ. Sapientes deniq iudicamꝰ medicos corporalium
egrtudinũ. qui nouerunt ꝓqualitate morborĩ similia similibꝰ ꝙͥppo¬

Expanded text:
ingrati. Novum etenim Virginis conceptum nobis festiingrati. Novum etenim Virginis conceptum nobis festibis proponitur divinae pietatis ac potestatis indicium. Si enim rerum Dominus fugitivos servos requirens, judicium exercere, et non pietatem exhibere veniret, nequaquam vasis lutei fragilitatem, qua nobis compati, et pro nobis pati posset, induet quamvis hoc ipsum stultum et infirmum juxta vocem Pauli , videatur gentibus, inanis philosophiae ratione nitentibus, secundum leges creaturae de Creatore judicantibus: quid tamen potentius, quam contra jura naturae Virgini conceptum dare, et per mortem carnis assumptae, mortalem substantiam ad immortalitatis gloriam revocare. Unde est illud Apostoli: « Quod infirmum est Dei fortius est hominibus . » Sapientes denique judicamus medicos corporalium aegritudinum, qui noverunt pro qualitate morborum similia similibus appo
Abbreviated transcription (Latin):
dies sc̃ificatꝰ excipet. Et ualde congrũu erat. ut post cẽpus af.¬
flictionis succederet lȩticia duicę resurrectionis. quatiiꝰ post
toleratas tribulationes. post superatas tẽptationes uitȩ presentis.
speremꝰ upsi nos accepturos gaudia nr̃e uesurrectionis. quando
lib̾abim᷑ a seruituto corruptionis huiꝰ. in libertatẽ głȩ filiori di.
S icut enĩ genu flȩxionib ⁊ afflictione huiꝰ tẽporis nos peccatorũ
ponde puessos idura seruitute incuruatos significamꝰ. ita solira
tatẽ nr̃ȩ iucorruptionis qua possumꝰ imagine prefiguramꝰ. Ergo
fr̃s sic interim ista teneamꝰ in imagine. ut ulla nunc habeamũs
inuia. illa autẽ expleta militia iã emeritis retribuentur inpatr
Sermo iN aNAUNTIaTiont scẽ mirie.
aVDEAMUS INDoMino dilec rosimri
& licet non quantas debemꝰ. quantas tamen pos¬
sumus eo donante gr̾as nr̾o referamꝰ auctori.
ne suꝑabundanti eiꝰ in nob̾ gr̾ę repperiamur

Expanded text:
dies sanctificatus exciperet: et valde congruum erat ut post tempus afflictionis succederet laetitia Dominicae resurrectionis, quatenus post toleratas tribulationes, post superatas tentationes vitae praesentis, speremus et ipsi nos accepturos gaudia nostrae resurrectionis, quando liberabimur a servitute corruptionis hujus, in libertatem gloriae filiorum Dei . Sicut enim genuflexionibus et afflictione hujus temporis, nos peccatorum pondere pressos et dura servitute incurvatos significamus, ita solutitatem nostrae incorruptionis, qua possumus imagine praefiguramus. Ergo, fratres, sic interim istam teneamus imaginem, ut illam nunc habeamus iin via, illa autem expleta militia jam emeritis retribueretur in patria. SERMO XV. De Annuntiatione B. Mariae. Gaudeamus in Domino, dilectissimi, et licet non quantas debemus, quantas tamen possumus, eo donante, gratias nostro referamus Auctori, ne superabundanti ejus in nobis gratiae reperiamur
Abbreviated transcription (Latin):
appetenda uident᷑ int̾ris. Diligamꝰ miscdiã. ꝑ quã redepti sumꝰ cũ
ꝑ diti essemꝰ. Consepͥemꝰ castitate cuiꝰ amatorẽ se. ẽẽ.monstrauit: qui
decastȩ mulieris uisceribꝰ ĩmaculatũ sibi corpus aptauit. Confor¬
mem᷑ ei qui uitã suã uitris regulã nob̾ ꝓposuit xp̃ianȩ conuersa¬
tionis. qͥ pͥmo aduentu suo uoluit nos intꝰ adimaginẽ suã refor

Expanded text:
diam, per quam redempti sumus cum perditi essemus. Conservemus castitatem, cujus amatorem se esse monstravit qui de castae mulieris visceribus immaculatum sibi corpus aptavit Conformemur ei, qui vitam suam in terris regulam nobis proposuit Christianae conversationis, qui primo
Abbreviated transcription (Latin):
iusiili homiism exhisrs perfectũ.
in xp̃o repperiet omia docuinenta uirtutũ. Inter
quas humilitate i patientia se tanquã potentiorib
armis accinxit. cũ quibꝰ mnundũ intrauit. cũ quibus
demunoo migrauit. ꝑ quas mundũ sub iugauit᷑. Ex¬
his fortem armatũ alligauit. upse fortior
mundata retinuit. Humilitas fuit qđ inter homines degens cum
publicanis ipeccatoribꝰ manducauit. qđ fatigatꝰ exitinere amuliere
samaritana potũ postulaiit. qđ peccatricis mulieris tactũ ñ recusa¬
tibili forma se indint. hunulitas ⁊patientia simul: qͥ corpus
suũ ꝑcutientibꝰ dedit. qͥ faciẽ suã a conspuentibꝰ ñ auertit. qͥ male¬
dicentes nĩ malechx̃. qd etiã usq adignominiosã mortẽ. mortẽ uide¬

Expanded text:
ult hominem exhibere perfectum, in Christo reperiet omnia documenta virtutum. Inter quas humilitate et patientia se tanquam potentioribus armis accinxit, cum quibus mundum intravit, cum quibus de mundo migravit, per quas mundum subjugavit. his fortem armatum 295 alligavit, et ipse fortior mundata retinuit . Humilitas fuit, quod inter homines degens, cum publicanis et peccatoribus manducavit ; quod fatigatus ex itinere, a muliere Samaritana potum postulavit ; quod peccatricis mulieris tactum non recusaipulorum pedes lavit . Humilitas et patientia simul, quod corpus suum percutientibus dedit, quod faciem suam a conspuentibus non avertit, quod maledicentes non maledixit, quod etiam usque ad ignominiosam mortem, mortem vide
Abbreviated transcription (Latin):
in corpe. s etiã in anima de om̃i corruptionis huiꝰ seruitute liberares
Uenit enĩ usimilitudinẽ carnis peccati. ut ꝑ omĩa tẽptaret᷑ ꝓsinulitu¬
dine absq peccato. quatinꝰ in quo tẽptaret᷑ iuinceret. uincendi gr̾am
tẽptatis deceto ministraret. Opposuit etiã nouitatẽ suã uettateͥ
nr̃ę.iusticiã suã iniusticiȩ nr̃ȩ.obedientiã suã inoboedientiȩ nr̃ȩ.
e quatinꝰ qͥ suꝑbiendo. i oboediendo. aflorigera sede beatorũ deci¬
deramꝰ ꝑ eiꝰ humilitatẽ atq oboedientiã reforniati quandoq ad
paradisi gaudia redeamꝰ. Et hoc .c̾. qđ ait apłs. Qd stultu ẽ.di

Expanded text:
ute liberare? Venit enim in similitudine carnis peccati, ut per omnia tentaretur pro similitudine absque peccato, quatenus in quo tentaretur et vinceret, vincendi gratiam tentatis de coelo ministraret. Opposuit etiam novitatem suam vetustati nostrae, justitiam suam injustitiae nostrae, obedientiam suam inobedienti quatenus qui superbiendo, inobediendo, a florigera sede beatorum decideramus, per ejus humilitatem atque obedientiam reformati quandoque ad paradisi gaudia redeamus: et hoc est, quod ait Apostolus: « Quod
Abbreviated transcription (Latin):
o die quo abb̃es cist̾cii ad annuũ conueniunt capłm reliquisq
dieb quib ibidem morant᷑. certũ sit statutũ eẽ gn̾ali eorundem
abbatum capitulo nullũ suꝑuenientẽ deb̾e suscipi hospitem. Qd̃ si &̃
talis aliquis suꝑuen̾it cui idomĩno negari ñ possit: equos uł equum
eiꝰ nullo mͦ recipiendũ. Idenĩ sollert̾ cauendũ udicau̾e. ne forte rei ꝓ qͣd̾
rant impedim̃tũ. Qd̃ ꝑ huiꝰ cemodi susceptiones posse fieri abbit᷑baut᷑¬
De m̃sura pulm̃toꝵ. Luiii.¬

Expanded text:
annuum conveniunt capitulum reliquisque diebus quibus ibidem morantur, certum sit statutum esse in generali eorumdem abbatum Capitulo, nullum supervenientem debere suscipi hospitem. Quod si etiam talis aliquis supervenerit cui id omnimo negari non possit, equos vel equum ejus nullomodo recipiendum: id enim solerter cavendum judicavere, ne forte rei pro quarrant impedimentum, quod per hujusmodi susceptiones posse fieri arbitraDe mensura pulmentoru
Abbreviated transcription (Latin):
missam hab̾e possit: añ nonam sepeliat᷑. Si añ sextam missam hab̾e n pot̾it.
pꝰ ui. eam habeat. & int̾ nonã & uꝑas sepeliat᷑. Si pit̾ sextã ⁊ nonam.
Aicat᷑ missa añ nonã. & nona sinecesse ẽ. differat᷑. & pꝰ scd̾am refectionẽ
usq ad laud. seqñtis diei obierit: pꝰ pͥmã dicta missa sepult᷑e mandet᷑.
Si a laudibꝰ usq ad fineni pͥme. dicta missa pꝰ .iͭi. cumulet᷑. Siinde usq
ad iiͦi: ante uͭi. sepeliat᷑. Si at̾eia usq ad uͣi: dicta missa pꝰ ix. sepeliat᷑.
Si uͦ a signo sexte hore usq ad refect: hora & muissa celeriꝰ dicant᷑. &
pꝰmissam reficiant fr̃s. post nonã uͦ mortiuis sepeliat᷑.¬

Expanded text:
 ante Nonam sepeliatur. Si ante Sextam missam habere non potest, Sextam eam habeat, et inter Nonam et Vesperas sepeliatur. Si inter Sextam et Nonam, dicatur missa ante Nonam, et Nona si necesse est, differatur, et post secundam refectionem usque ad Laudes sequentis diei obierit, post Primam dicta missa sepulturae mandetur. Si a Laudibus usque ad finem Primae, dicta missa post Tertiam tumuletur. Si inde usque ad Tertiam, ante Sextam sepeliatur. Si a Tertia usque ad Sextam, dicta missa post Nonam sepeliatur. Si vero a signo Sextae horae usque ad refectionem, hora et missa celerius dicantur, et post missam reficiant fratres; post Nonam vero mortuus sepeliat
Abbreviated transcription (Latin):
sriam. ad tantũ pondꝰ sustinen¬
dum in parẽ iudicantiũ. Uñ
molismensis ẽcełie frẽs. et qͥdã
alii adiacentes monachi eos
infestare. ⁊ inquietare ñ desi¬
nunt. estimaudes se tuliores
⁊ despecciores hr̃i apd̃ scłm
s isti quasi singłares ⁊ nous
monachi int̾ eos habitare
rdeantur. Qua ꝓpt̾ desid̾¬
pat̾nitatẽ uram humiliter
⁊ cũ fiducia dep̾camini. tit
frẽs istos totã spem suã ĩ uob̾
pꝰ dñm ponendes. et iecirco
ad apłatus ur̃ auecoritatẽ
confugientes. benigne pro
more ur̃o respiciatis. et eos et
locum ipsoꝵ ab hac infestatione
⁊ inquiecudine libando aueco¬
ritatis ur̃e pͥulegio intimatis
tit pote pauꝑes xp̃i. nullam
contra suos eitilos. dutiis. uł
potentia. defensionem parantes.
sed in sola de et ur̃a clementia
spem habentes.

Expanded text:
ad tantum pondus sustinendum imparem judicantium. Unde molismensis ecclesie fratres et quidam alii adjacentes monachi eos infestare et inquietare non desinunt, estimantes se viliores et despectiores haberi apud seculum, si isti quasi singulares et novi monachi inter eos habitare videantur. Quapropter desidepaternitatem vestram humiliter et cum fiducia deprecamur, ut fratres istos totam spem suam in vobis, post Deum ponentes, et idcirco ad apostolatus vestri auctoritatem confugientes, benigne pro more vestro respiciatis, et eos ac locum ipsorum ab hac infestatione et inquietudine liberando, auctoritatis vestrae privilegio muniatis, utpote pauperes Christi nullam contra suos aemulos divitiis vel potentia defensionem parantes, sed in sola Dei nostri clementia spem habentes.
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾entissimo patri et dño
suo paschali pape. hugo¬
Titigdituensis eccłȩ seruuis per-
omnia se ipsum. fis isti p̾sen¬
titan gercili. ad pat̾nitatis ir̃e
si mansionẽ hñt humilitatis
nr̃e litt̾s apud celsitudinẽ ues¬
train se cõmendarz petiert᷑. Sq¬
atis aũ cos eẽ de quodã loco qui
nouũ monasteriũ uocat᷑ ad quẽ

Expanded text:
erentissimo Patri et domino suo PASCHALI papae, HUGO, Lugdunensis Ecclesiae servus, per omnia seipsum. Fratres isti praesentium geruli ad paternitatis vestrae si, permansionem habent, humilitatis nostrae litteris apud celsitudinem vestram se commendari petierunt: sciatis autem tunc eos de quodam loco qui Novum monasterium voc
Abbreviated transcription (Latin):
pape paschali.⁊ ubiq la-¬
ude eximia p̾dicando: ioh̾s ⁊
benedictus. seipsos ꝑ omnia. Quia
ur̃i mod̾aminis ẽ. õĩb eccl̃iis pro¬
uid̾e. et rustis poscentiũ uotis
manum porrig̾e̾ ur̃eq iusticiȩ
adium̃to religio xp̃iana fulta de¬
bet inctementũ sum̾e. urãm sqͥ¬
tatem obuixiꝰ dep̾camur. qͣtenꝰ
harũ litterarum bauił. nr̃o con¬
silio a quibdã religiosis fr̾ib
pat̾nitati tir̃e missis. atires pie¬
tatis ur̃e flectere dignemini. Pe¬
tunt eñ ut p̾ceptũ qd de qͥcte
⁊ sue religionis stabilitate. apud
a p̾decessore itr̃o dño nr̃o beate
menorie papa urbano acceper̃.
archiep̃c lugdunensis tc̃ legatꝰ
⁊ alii coep̃i. ⁊ abb̃es int̾ eos mo
lism̾ sem abbatiã a qͣ relig onis
catisa discesserant diffimett᷑.
ur̃e auctoritatis pͥuilegio. in
ꝑpetuũ maneat. in conuulsũ.
Ipsi enĩm uidimꝰ. eoꝵq ue re¬

Expanded text:
pape Paschali et ubique lapape Paschali et ubique laude eximia predicando Johannes et Benedictus, seipsos per omnia. Quia vestri moderaminis est omnibus ecclesiis providere et justis poscentium votis manum porrigere vestreque justitie adjumento religio christiana fulta debet incrementum sumere, vestram sanctitatem obnixius deprecamur, quatinus harum litterarum bajulis nostro consilio a quibusdam religiosis fratribus paternitati vestre missis, aures pietatis vestre flectere dignemini. Petunt enim ut preceptum, quod de quiete et sue religionis stabilitate a predecessore vestro, domno nostro beate memorie papa Urbano acceperuntarchiepiscopus lugdunensis tunc legatus et alii coepiscopi et abbates inter eos et molismensem abbatiam, a qua religionis causa discesserant, diffinierunt, vestre auctoritatis privilegio in perpetuum maneat inconvulsum. Ipsi enim vidimus eorumque
Abbreviated transcription (Latin):
Refatus albericus. cura pas¬
torali licet multũ renitenꝰ
suscepta.  cogitare cepit. uelu¬
t. tar mirabił ꝑuidentie. que
tribulationũ ꝓcelle domũ s cre¬
ditis aliqñ concucientes uexare
possent. ⁊ p̾cauens in fut᷑m. cũ
consilio su fr̃m tͣnsmisit mo¬
nacos duos ioh̾em et ilbodum ro¬
mam. dõnu̾ papã paschalem ꝑ
cos exorans. ut ecchia sua sub
apłice ꝓdectoniᷤᷤ alis. qͥeta ⁊ tuta
p̾ssura ꝑsonaꝵꝵ ꝑpetuo sederet.
Qͥ fr̾s predicti hugonis archiep̃i
iohannisq ⁊ bñdicti romane ec¬
ch̾ȩ cardinaliũ. W alterii qͦq
cabilonensis ep̃i. litteris sigillatis
ficti romã ꝓsꝑe ierunt. ⁊ redier᷑
tione positus imꝑatoris pecca¬
ret. reportantes eiꝰdem apl̃ic
priuilegium. iuxta uota abhis
socioꝵq eiꝰ ꝑ omĩa exaratum.
Has epłas. pͥtulegiũ etiã roma¬
num congruũ duxtmꝰ. in hõe
opꝰculo relinquere. ut pꝰteri nii
intelligãt. ꝗͣ magno consilio et
auctoritate eccłta eoꝵ sit fun-¬
data.

Expanded text:
efatus Albericus cura pastorali, licet multum renitens, suscepta, cogitare coepit, veluti vir mirabilis prudentiae, quae tribulationum procellae, domum sibi creditam aliquando concutientes, vexare possent: et praecavens in futurum, cum consilio fratrum transmisit monachos duos, Joannem et Ilbodum Romam, dominum papam Paschalem per eos exorans, ut Ecclesia sua sub apostolicae protectionis alis quieta et tuta, pressura personarum perpetuo sederet. Qui fratres praedicti Hugonis archiepiscopi, Joannisque et Benedicti Romanae Ecclesiae cardinalium, Galterique Cabilonensis episcopi litteris sigillatis freti, Romam prospere ierunt et redierunt, tione positus imperatoris peccaret, reportantes ejusdem apostolici privilegium juxta votum abbatis sociorumque ejus per omnia exaratum. Has epistolas, privilegium etiam Romanum congruum duximus in hoc opusculo relinquere, ut posteri nostri intelligant, quam magno consilio et auctoritate eorum Ecclesia sit fundata.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicari: dicat pͥori. Qui ꝓuideat qͥs sac̃dos hoc faciat. ⁊ qͥc̃ eo
eant. Sac̾oos uͦ ablutis manib. indutꝰ abba. stola. & manipło: sumat
paͬtem dñici corꝑis de uasculo in qͦ reseruat᷑. Quam tenens suꝑ calicẽ
ut᷑q manu offertorio cooꝑta. eat ad infirmũ fr̃ib p̾euntibꝰ hoc mͦ
Primꝰ cũ aqͣ bñdicta. & igne in absconsa. scd̃s cũ uino in ampulla.
Tereꝰuͦ cũ cruce dis cooꝑta. Porro illi ante qͦs tnͣseunt. ꝓst̾nant᷑ suꝑ ge¬
nua. Redeuntibꝰ uͦ inclinent tantũ. Cũ aũ ꝑuenerint ad infirmũ.
inqͥrens fidem eiꝰ cõmunicet eũ sac̾dos. Postea aĩꝑgat digitossuoᷤ
uino in calice. Qd̾̃ ministret ei tenens sinistrã manũ sub mento illuis.

Expanded text:
communicari, dicat priori, qui provideat qui sacerdos hoc faciat, et qui cum eo eant. Sacerdos vero ablutis manibus, indutus alba, stola et manipulo, sumat partem Dominici corporis de vasculo in quo reservatur, quam tenens super calicem utraque manu offertorio cooperta, eat ad infirmum, fratribus praeeuntibus hoc modo: primus cum aqua benedicta et igne in absconsa: secundus cum vino in ampulla. tertius vero cum cruce discooperta. Porro illi ante quos transeunt, prosternantur super genua: redeuntibus vero, inclinent tantum. Cum autem pervenerint ad infirmum, inquirens fidem ejus, communicet eum sacerdos, postea aspergat digitos suos vino in calice, quod ministret ei, tenens sinistram manum sub mento illius,
Abbreviated transcription (Latin):
suplem̃tis. Q enĩ dedit p̾ceptum¬
ut ordinate fierent: negauit
effectũ ueritatis q̃ in sacͣm̃tis
intelligitur: his qͥ tͣditũ ordinẽ
p̾t̾mitt̾ent. Uñ apłi qͥ potestatẽ
acceꝑant suꝑ oĩa demoia cũ q̃n¬
dam lunatic̾ solo u̾bo sanare
uoluissent & ñ ualuissent: cũ
admiratione ad dnm reu̾ten¬
tes didicert p̾t̾misisse q̃dã neces¬
saria: si ne qͥbꝰ ꝑfici ñ pot̾at illiꝰ
lunatici cura. Ait eniꝰ ħ genus

Expanded text:
supplementis. Qui enim dedit praeceptumut ordinate fierent, negavit effectum veritatis quae in sacramentis intelligitur his qui traditum ordinem praetermitterent. Unde apostoli qui potestatem acceperant super omnia daemonia, cum quemdam lunaticum solo verbo sanare voluissent, et non valuissent, cum admiratione ad Dominum revertentes didicerunt se praetermisisse quaedam necessaria, sine quibus perfici non poterat illius lunatici cura. Ait enim: Hoc genus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuerunt. qͥd misticũ. qͥd duti¬
num fac̾e pot̾unt. qͥ nullã pocesta¬
tẽ tͣctandoꝵ diuinoꝵ mist̾ioꝵ ac¬
multa legendo reꝑiet tua dili¬
gentia

Expanded text:
mysticum, quid divinum facere poterunt, qui nullam potestatem tractandorum divinorum mysteriorum acmulta legendo reperiet tua diligentia
Abbreviated transcription (Latin):
serracioẽs cõ firmare. uł ĩ firmare.
coͣ stitucioẽs uras ⁊ iudicia retine¬
tare. suas uͦ ĩ cõ cussas decine:
nulliꝰ ĩ ferioris iudicio retrac̃tãdaᷤ
uł corrigendas cõcedẽ Sic .N. de nͣ
ĩ firmandis apłice sedis iudiciis. seͥ¬
bit pp̾ gelasius mepta faustaꝰ magis¬
tro directa: de iusta cheposicioe a¬
cacii. Nobis oponunt canones dũ
nesciunt qͥd loꝗͣtur. Cõtra qͦs hie
ipsi uenire soꝓdunt. qđ pͥme sedi
sana rectaq suadenti: parere ctif¬
fugiunt: Ipsi st̃ eanones qͥ appellaci¬
onẽ toeiꝰ erebie ad ħ sedis ͤ uoluere

Expanded text:
are, constitutiones vestras et judicia retractare, suas vero inconcussas retinere, et nullius inferioris judicio retractandas vel corrigendas concedere. Sic enim de non infirmandis apostolicae sedis judiciis scribit papa Gelasius in epistola Fausto magistro directa, de justa depositione Ai . Nobis opponunt canones, dum nesciunt quid loquantur. Contra quos hoc ipso venire se produnt, quod primae sedi sana rectaque suadenti parere diffugiunt. Ipsi sunt canones, qui appellationes totius Ecclesiae ad hujus sedis e