comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti cum duabus legionibus obtinebant. cognitis ꝑ exploratores
Legionibus hostium duces. lx. ex omni numero degunt earũ
ciuitatum que maximam uirtutis opiniones hñt. ꝗd quo qͦ
pacto agi placeat occulte in ter se sentiunt ad eundi temp
definiunt cum mexidies esse uideat᷑. His copiis uercassiuel¬
Lanum aruennum unum ex quatuor ducibus propinquõ
uertingetorigis preficiunt. Ille e castris prima uigilia egress
ꝓpe confecto sub lucem itinere. post montem se occultauit mi¬
litesq ex nocturno labore sese reficere iussit. cum iam me¬
ridies appropinquare uideretur ad ea castra qua&e supra de¬
monstrauimus contendit. Eodemq tempore equitatus ad
campestres munitiones accedere et reliqu&e copie ꝓ castris
sese ostendere coepere. Uextingetorix ex arce alesiȩ suos
conspicatus ex oppido egreditur. castris longurios muscu¬
Los falces reliquaq quae exruptione cã parauerant profert

Expanded text:
ti cum duabus legionibus obtinebant. Cognitis per exploratores ti cum duabus legionibus obtinebant. Cognitis per exploratores regionibus duces hostium LX milia ex omni numero deligunt earum civitatum quae maximam virtutis opinionem habebant; quid quoque pacto agi placeat occulte inter se constituunt; adeundi tempus definiunt, cum meridies esse videatur. His copiis Vercassivellaunum Arvernum, unum ex quattuor ducibus, propinquum Vercingetorigis, praeficiunt. Ille ex castris prima vigilia egressus prope confecto sub lucem itinere post montem se occultavit militesque ex nocturno labore sese reficere iussit. Cum iam meridies appropinquare videretur, ad ea castra quae supra demonstravimus contendit; eodemque tempore equitatus ad campestres munitiones accedere et reliquae copiae pro castris sese ostendere coeperunt. Vercingetorix ex arce Alesiae suos conspicatus ex oppido egreditur; crates, longurios, musculos, falces reliquaque quae eruptionis causa paraverat profert.
Abbreviated transcription (Latin):
txansfodiebantur. aut ex uallibus aut turribus traiecti pilis
muralibus interibant. Multis undiq acceptis uulneribus
nulla munitione praerupta cum lux appareret ueriti ne a la¬
tere aꝑto ex supioribus castris eruptione circumuenirent᷑ se
ad suos receꝑunt. At interiores dum ea quae a Uertingetorige
ad eruptionem praeparauerant proferre pͥores fossas explent
diutius in his rebus administratis morati. prius suos discessis¬
se cognouerunt. qͣ munitionibus appropinquarent. Ita re in¬
fecta in oppidum reuertere. Bis magno detrimento repulsi gal¬
li quid agant consulunt. Locorum pitos adhibent. ex his su¬
ꝑiorum castrorum situs munitionesq cognoscunt. Erat a sep¬
tentrione collis quem propter magnitudine circumitus oꝑe
circumplecti non poterant nostri. necessario pene iniquo et le¬
niter decliui castra fecere. Haec caius antistius reginus lega¬

Expanded text:
transfodiebantur aut ex vallo ac turribus traiecti pilis transfodiebantur aut ex vallo ac turribus traiecti pilis muralibus interibant. Multis undique vulneribus acceptis nulla munitione perrupta, cum lux appeteret, veriti ne ab latere aperto ex superioribus castris eruptione circumvenirentur, se ad suos receperunt. At interiores, dum ea quae a Vercingetorige ad eruptionem praeparata erant proferunt, priores fossas explent, diutius in his rebus administrandis morati prius suos discessisse cognoverunt, quam munitionibus appropinquarent. Ita re infecta in oppidum reverterunt. Bis magno cum detrimento repulsi Galli quid agant consulunt; locorum peritos adhibent: ex his superiorum castrorum situs munitionesque cognoscunt. Erat a septentrionibus collis, quem propter magnitudinem circuitus opere circumplecti non potuerant nostri: necessario paene iniquo loco et leniter declivi castra fecerunt. Haec Gaius Antistius Reginus et Gaius Caninius Rebilus lega
Abbreviated transcription (Latin):
uentu cognoscere possent. crates proietere fundis sagittis
lapidibus nostros de uallo ꝑturbare. reliqua quaeq: ad
oppugnationem ꝑtinent parant administrant. Eodem tp̃ẽ
clamore exaudito dat tuba signum suis Uertingetorix att
ex oppido educit᷑ nostris ut supioribus diebus ut cuiq erat
Locus attributus ad munitiones accedunt. fudis librillis
sudibusq quas in ope disposuerant gallos glandibus ꝓter¬
rent. prospectu tenebris adempto multa utrinq uulnera ac¬
cipiuntur. complura tormentis tela conuiciuntur. At Marcꝰ
antonius et c aius trebonius legati quibus hae ꝑtes ad defen¬
dendum obuenerant. qua ex parte nostros premi intellexe¬
ant his auxilio ex ulterioribus castellis deducto summit¬
tebant. dum longius ad munitionez abexant galli plus mul¬
titudine telorum ꝓficiebant. postea ꝙͣ propius successerunt
aut se stimulis in opinantes induebant. aut in scrobes delati

Expanded text:
ventu cognoscere possent, crates proicere, fundis, sagittis, ventu cognoscere possent, crates proicere, fundis, sagittis, lapidibus nostros de vallo proturbare reliquaque quae ad oppugnationem pertinent parant administrare. Eodem tempore clamore exaudito dat tuba signum suis Vercingetorix atque ex oppido educit. Nostri, ut superioribus diebus, ut cuique erat locus attributus, ad munitiones accedunt; fundis librilibus sudibusque quas in opere disposuerant ac glandibus Gallos proterrent. Prospectu tenebris adempto multa utrimque vulnera accipiuntur. Complura tormentis tela coniciuntur. At Marcus Antonius et Gaius Trebonius legati, quibus hae partes ad defendendum obvenerant, qua ex parte nostros premi intellexerant, his auxilio ex ulterioribus castellis deductos summittebant. Dum longius ab munitione aberant Galli, plus multitudine telorum proficiebant; posteaquam propius successerunt, aut se stimulis inopinantes induebant aut in scrobes delati
Abbreviated transcription (Latin):
uxilium conuenerant. clamore et ululatu suorum anim
onfirmabant quod in conspectu omnium res gerebat᷑. neqi
regi ac turpiter caelari poterat utrosq et laudis cupiditas
et timor ignominiae ad uirtutem excitabant. Cum a me¬
ridie prope ad solis occasum dubia uicto ria pugnaretur.
Germani una in parte confertis nirmis in hostes impetum
fecere. eosq propulerunt. quibus in fugam coniectis sa¬
gittarii circumuencti interfectiq sunt. Item ex reliꝗs parti¬
bus nostri caedentes usq in castra insecuti sui colligendi fa¬
cultatem non dedere. At ii qui ab alesia processerant. mesti
prope uictoria desꝑata se in oppidum receꝑe. Uno die in¬
termisso galli atq hoc spatio magrio cratium scalarum ar¬
pagonum numero effecto media nocte silentio egressi ex¬
castris ad campestres munitiones accedunt. subito clamor
sublato qua significatione qui oppido obsidebant᷑. de suo ad¬

Expanded text:
auxilium convenerant clamore et ululatu suorum animos auxilium convenerant clamore et ululatu suorum animos confirmabant. Quod in conspectu omnium res gerebatur neque recte ac turpiter factum celari poterat, utrosque et laudis cupiditas et timor ignominiae ad virtutem excitabant. Cum a meridie prope ad solis occasum dubia victoria pugnaretur, Germani una in parte confertis turmis in hostes impetum fecerunt eosque propulerunt; quibus in fugam coniectis sagittarii circumventi interfectique sunt. Item ex reliquis partibus nostri cedentes usque ad castra insecuti sui colligendi facultatem non dederunt. At ei qui ab Alesia processerant maesti prope victoria desperata se in oppidum receperunt. Vno die intermisso Galli atque hoc spatio magno cratium, scalarum, harpagonum numero effecto media nocte silentio ex castris egressi ad campestres munitiones accedunt. Subito clamore sublato, qua significatione qui in oppido obsidebantur de suo ad
Abbreviated transcription (Latin):
Lȩticiam excitantur itaq productis copiis ante oppidõ
considunt. et proximam fossam cratibus integunt. atque
aggere complent seq ad eruptionem atque omnes casus cõ¬
parant. Caesar omni exercitu ad utranq partem munitio¬
num disposito. ut si usus ueniat suum quisq locum teneat
et nouerit equitatum ex castris educi. et praelium commit¬
ti iubet. Erãt ex omnibus castris quae summum undiq
iugum tenebant. despectus atq omnes milites intenti pu¬
gnae prouentum expertabant. Galli inter equites raros sa¬
gutarios expeditosq Leuis armaturae interiererant qui su¬
is cedentibus auxilio succurrerent. et nostrorum impetus
sustinerent Ab his complures de improuiso uulnerati prae¬
lio excedebant. cum suos pugna superiores esse galli confide¬
rent et nostros multitudine premi uiderent. ex omnibus
partibus et ii qui munitionibus continebantur. et ii qui ad

Expanded text:
laetitiam excitantur. Itaque productis copiis ante oppidum laetitiam excitantur. Itaque productis copiis ante oppidum considunt et proximam fossam cratibus integunt atque aggere explent seque ad eruptionem atque omnes casus comparant. Caesar omni exercitu ad utramque partem munitionum disposito, ut, si usus veniat, suum quisque locum teneat et noverit, equitatum ex castris educi et proelium committi iubet. Erat ex omnibus castris, quae summum undique iugum tenebant, despectus, atque omnes milites intenti pugnae proventum exspectabant. Galli inter equites raros sagittarios expeditosque levis armaturae interiecerant, qui suis cedentibus auxilio succurrerent et nostrorum equitum impetus sustinerent. Ab his complures de improviso vulnerati proelio excedebant. Cum suos pugna superiores esse Galli confiderent et nostros multitudine premi viderent, ex omnibus partibus et ei qui munitionibus continebantur et hi qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
dum consilio si res cogat atq auxilia morent̃ q̃ aut deditio¬
nis aut pacis subeundam conditionem. Mandubii qui eos op¬
pido receꝑant cum liberis atq uxoribus exire coguntur. hi cu
ad munitiones romanorum accessissent flentes omnibus prȩ¬
cibus orant ut se in seruitutem receptos cibo adiuuarent. At
caesar dispositis in uallo custodibus recipi prohibebat. Interea
comius reliquiq duces quibus summa imꝑii permissa erat
um omnibus copus ad alesiam pexueniunt et colle exteri¬
re occupato non longe mille passibus a nostris munitionis
considunt. Postera die equitaty ex castris educto omnem
eam planiciem quam in Longitudine tria milia passuuz
patere monstrauimus complent. pedestresq copias paulũ
ab eo loco abditas in locis supioribus constituunt. Erat ex
oppido alesia despectus in campum concurrunt his auxi¬
Liis uisis. fit gratulatio inter eos atq omnium animi ad

Expanded text:
dum consilio, si res cogat atque auxilia morentur, quam aut deditiodum consilio, si res cogat atque auxilia morentur, quam aut deditionis aut pacis subeundam condicionem. Mandubii, qui eos oppido receperant, cum liberis atque uxoribus exire coguntur. Hi, cum ad munitiones Romanorum accessissent, flentes omnibus precibus orabant, ut se in servitutem receptos cibo iuvarent. At Caesar dispositis in vallo custodibus recipi prohibebat. Interea Commius reliquique duces quibus summa imperi permissa erat cum omnibus copiis ad Alesiam perveniunt et colle exteriore occupato non longius mille passibus ab nostris munitionibus considunt. Postero die equitatu ex castris educto omnem eam planitiem, quam in longitudinem tria milia passuum patere demonstravimus, complent pedestresque copias paulum ab eo loco abditas in locis superioribus constituunt. Erat ex oppido Alesia despectus in campum. Concurrunt his auxiliis visis; fit gratulatio inter eos, atque omnium animi ad
Abbreviated transcription (Latin):
stibus tradidere. Cuius rei si exemplum non haberemus: ĩn
libertatis cã hostibus tradidere prodi pulcherrimus iudica¬
rem. Nam quid illi simile bello fuit depopulata gallia cĩ¬
bri magnaq illata calamitate finibus quidem nostris aliq̃n
excessere. atq alias t̾ra petiuere iura leges agros libertates
nobis reliquere. Romani uero quid petunt aliud aut ꝗd
uolunt nisi inuidia adducti quos fama nobiles potentesq
bello cognouerunt horum in agris ciuitatibusq consider
atq his eternam inungere seruitutem. neq n. ulla condi¬
tione alia bellum gessere. quod si ea quae in Longinquis
nationibus geruntur ignoratis. Respicite finitimam gal¬
Lia quae in prouinciam redactam iure et legibus cõmu¬
tatis feris securibus subiecta propterea premitur seruitute
sunt bello oppido excedant. atq omnia prius ex piantur.
a titognati sententia discedant. illo mñ tempore potius uten¬

Expanded text:
stibus tradiderunt. cuius rei si exemplum non haberemus, tamen stibus tradiderunt. cuius rei si exemplum non haberemus, tamen libertatis causa institui et posteris prodi pulcherrimum iudicarem. nam quid illi simile bello fuit? Depopulata Gallia Cimbri magnaque illata calamitate finibus quidem nostris aliquando excesserunt atque alias terras petierunt; iura, leges, agros, libertatem nobis reliquerunt. Romani vero quid petunt aliud aut quid volunt, nisi invidia adducti, quos fama nobiles potentesque bello cognoverunt, horum in agris civitatibusque considere atque his aeternam iniungere servitutem? Neque enim ulla alia condicione bella gesserunt. Quod si ea quae in longinquis nationibus geruntur ignoratis, respicite finitimam Galliam, quae in provinciam redacta iure et legibus commutatis securibus subiecta perpetua premitur servitute.sunt bello oppido excedant, atque omnia prius experiantur, quam ad Critognati sententiam descendant: illo tamen potius uten
Abbreviated transcription (Latin):
pinquis consanguineisq nostris animi fore existimatis si pen
in ip̃is cadaueribus praelio decertare cogentur. nolite hos uestͦ
auxilio expoliare. qui uestrae salutis cã suum periculu ne¬
glexere. nec stulticia ac temeritate uestra aut aĩ imbecillita¬
te omnem in galliam prosternere. et perpetuae suituti obii¬
cere an quod ad diem non uenere. de eorum fide constan¬
tiaq dubitatis. quid ergo romanorum aĩos in illis ulteriori¬
bus munitionibus sine causa quotidie exexceri putatis si
lorum nunciis confirmari non potestis. omni aditu presei¬
to his utimini testibus appropinquare eorum aduentum
cuius rei timore ꝑterriti diem noctemq in oꝑe uersantur.
Quid ergo mei consilii est facere quod nostri maiores nequaꝗͣ
pari bello cimbrorum teutonumq fecere.qui in oppida c̃o¬
pulsi ac simili inopia subacti eorum corporibus qui aetate
ad bellum inutiles uidebantur. uitam tolerauer̃ nec se ho¬

Expanded text:
pinquis consanguineisque nostris animi fore existimatis, si paene pinquis consanguineisque nostris animi fore existimatis, si paene in ipsis cadaveribus proelio decertare cogentur? Nolite hos vestro auxilio exspoliare, qui vestrae salutis causa suum periculum neglexerunt, nec stultitia ac temeritate vestra aut animi imbecillitate omnem Galliam prosternere et perpetuae servituti subicere. An, quod ad diem non venerunt, de eorum fide constantiaque dubitatis? Quid ergo? Romanos in illis ulterioribus munitionibus animine causa cotidie exerceri putatis? Si illorum nuntiis confirmari non potestis omni aditu praesaepto, his utimini testibus appropinquare eorum adventum; cuius rei timore exterriti diem noctemque in opere versantur. quid ergo mei consili est? Facere, quod nostri maiores nequaquam pari bello Cimbrorum Teutonumque fecerunt; qui in oppida compulsi ac simili inopia subacti eorum corporibus qui aetate ad bellum inutiles videbantur vitam toleraverunt neque se ho
Abbreviated transcription (Latin):
titognati uideretur. ꝑꝑ eius singularem et nefariam crudelita¬
tem hic summo in aruennis loco ortus et magn&e habitus aue¬
toritatie. Nihil inꝗt de eorum sententia dicturus sum qui tũ¬
pissimam seruitutem deditionis noĩe appellant neq hos ha¬
bendos ciuium loco neq ad concilium adhibendos censeo cũ
his mihi res sit qui eruptionem ꝓbant. quorum in consilio om̃i¬
um uestrum consensu pristinae residere uirtutis memoria ui¬
detur. Animi est ista mollicies non uirtus. Paulisper inopias
ferre non posse qui se ultro morti offerant facilius repperian¬
tur ꝗͣ qui dolorem patienter ferant Atq ego hanc sententias
ꝓbarem tantum apud me dignitas põt. si nullam praeter ꝗͣ in¬
tae nostrae fieri iacturam uiderem s in consilio capiendo omẽs
galliam respiciamus quam ad nostrum auxilium concitaui¬
mus quid in hominum milibus. Lxxx. uno loco interfectis ꝓ¬

Expanded text:
Critognati videtur propter eius singularem et nefariam crudelitaCritognati videtur propter eius singularem et nefariam crudelitatem. Hic summo in Arvernis ortus loco et magnae habitus auctoritatis, "Nihil," inquit, "de eorum sententia dicturus sum, qui turpissimam servitutem deditionis nomine appellant, neque hos habendos civium loco neque ad concilium adhibendos censeo. Cum his mihi res sit, qui eruptionem probant; quorum in consilio omnium vestrum consensu pristinae residere virtutis memoria videtur. Animi est ista mollitia, non virtus, paulisper inopiam ferre non posse. Qui se ultro morti offerant facilius reperiuntur quam qui dolorem patienter ferant. Atque ego hanc sententiam probarem tantum apud me dignitas potest, si nullam praeterquam vitae nostrae iacturam fieri viderem: sed in consilio capiendo omnem Galliam respiciamus, quam ad nostrum auxilium concitavimus. Quid hominum milibus LXXX uno loco interfectis pro
Abbreviated transcription (Latin):
recensebantur. nũsq ĩ ibatur praefecti constituebant᷑. Comi¬
nio atrebati Uiridomaro et epodorige heduis. Uercassi aneno
aruenno consobrino uerringetorigis summa imꝑii traditue
His delectis ex ciuitatibus attribuunt᷑. quorum consilio bells̃
administraret᷑. Omnes alacres et fiduciae pleni ad Alesiam ꝓ¬
ficiscuntur. neq erat omnium quisꝗͣ qui aspectum modo
tant&e copiae equitatus sustinere posse arbitraretur praeser¬
tim ancipiti praelio cum ex oppido eruptione pugnaret᷑ foris
tante copiae equitatus peditatus cernerentur. At ii qui alesiȩ
obsidebantur praeterita die qua auxilia suorum expectaue¬
rant consumpto omĩ frumento inscii quid in heduis gerere¬
tur. concilio coacto de exitu suarum fortunarum consultabãt
et uariis dictis sententiis. quarum ꝑs deditionem. pars dum ui¬
es suppeterent eruptionem censebant non praetereunda oroi

Expanded text:
recensebantur, numerusque inibatur, praefecti constituebantur. Commrecensebantur, numerusque inibatur, praefecti constituebantur. Commio Atrebati, Viridomaro et Eporedorigi Aeduis, Vercassivellauno Arverno, consobrino Vercingetorigis, summa imperi traditur. His delecti ex civitatibus attribuuntur, quorum consilio bellum administraretur. Omnes alacres et fiduciae pleni ad Alesiam proficiscuntur, neque erat omnium quisquam qui aspectum modo tantae multitudinis sustineri posse arbitraretur, praesertim ancipiti proelio, cum ex oppido eruptione pugnaretur, foris tantae copiae equitatus peditatusque cernerentur. At ei, qui Alesiae obsidebantur praeterita die, qua auxilia suorum exspectaverant, consumpto omni frumento, inscii quid in Aeduis gereretur, concilio coacto de exitu suarum fortunarum consultabant. Ac variis dictis sententiis, quarum pars deditionem, pars, dum vires suppeterent, eruptionem censebat, non praetereunda oratio
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. quaeq eorum consuetudine armorice appellant̃. quo
in numero coriosolites. rhedones. ambibarii: cadetes ossini
Lemouices. unelli. ex his bellouagi suum numerum non cõ¬
pleuere. quod de suo nomine atq arbitrio cum romanis bellỹ
gesturos dicebant. Neq cuiusꝗͣ imꝑio obtemꝑaturos. Rogati
tñ ab cominio ꝓ eius hospitio.xxii milia misere. Huius opera
cominii ut ante demonstrauimus fideli atq utili suꝑioribus
annis erat usus in britannia caesari quibus ille ꝓ meritis ci¬
uitatem eius in munere ẽẽ iusserat. lura legesq reddiderat
ipsiq morinos attribuerat. tamen tanta uniuersȩ galli& cõsen¬
sio fuit libertatis uendicandae et pͥstinȩ bella laudis recupan¬
dae. ut neq beneficiis neq amiciciȩ memoria mouerentur oesq
et animo et opibus in id bellum incumberent. coactis equb
uiii. M. et peditibus circiter. cclx. haec in heduorum finibus

Expanded text:
gunt quaeque eorum consuetudine Armoricae appellantur, quo gunt quaeque eorum consuetudine Armoricae appellantur, quo sunt in numero Curiosolites, Redones, Ambibarii, Caletes, Osismi, Veneti, Lemovices, Venelli. Ex his Bellovaci suum numerum non compleverunt, quod se suo nomine atque arbitrio cum Romanis bellum gesturos dicebant neque cuiusquam imperio obtemperaturos; rogati tamen ab Commio pro eius hospitio duo milia una miserunt. Huius opera Commi, ut antea demonstravimus, fideli atque utili superioribus annis erat usus in Britannia Caesar; quibus ille pro meritis civitatem eius immunem esse iusserat, iura legesque reddiderat atque ipsi Morinos attribuerat. Tamen tanta universae Galliae consensio fuit libertatis vindicandae et pristinae belli laudis recuperandae, ut neque beneficiis neque amicitiae memoria moverentur, omnesque et animo et opibus in id bellum incumberent. Coactis equitum VIII milibus et peditum circiter CCL haec in Aeduorum finibus
Abbreviated transcription (Latin):
aut cum periculo ex castris egredi cogant᷑. dierus xxx. pabu¬
lum frumentumq habere omnes conuectum iubet. Dum hͤ
apud alesiam gerunt᷑. galli concilio principum indicto nõ
om̃es hos qui arma ferre possent ut cȩ fuit Uertingetorix
conuocandos statuunt. sed certum num cuiq ex ciuitate ĩ¬
ꝑandum ne tanta multitudine confusa net moderari nec
discernere suos nec frumentationẽ Thabere possent. Imꝑat
haedius atq eorum clientibus segusiauis Ambluaretis Auler¬
cis. Brannouotibus blammouiis milia .xxu. parem numer
aruennis adiunctis elueniis. cadurcis cabalis nellauiis qui
sub imꝑio aruennorum ẽẽ censuerunt. Sequanis. senonibus
biturigibus. Santonis: Rutenis: carnutibus: duodena milia
Bellouagis decem totidem lemouicibus octona pictonibus
nis Mediomatricis. petrogoricis. neriuis. morinis Antibrogi¬
bus quina milia aulercis cenomannis totidem attrebatibꝰ

Expanded text:
ac ne cum periculo ex castris egredi cogatur, dierum triginta pabuac ne cum periculo ex castris egredi cogatur, dierum triginta pabulum frumentumque habere omnes convectum iubet. Dum haec apud Alesiam geruntur, Galli concilio principum indicto non omnes eos qui arma ferre possent, ut censuit Vercingetorix, convocandos statuunt, sed certum numerum cuique ex civitate imperandum, ne tanta multitudine confusa nec moderari nec discernere suos nec frumentandi rationem habere possent. Imperant Aeduis atque eorum clientibus, Segusiavis, Ambivaretis, Aulercis Brannovicibus, Blannoviis, milia XXXV; parem numerum Arvernis adiunctis Eleutetis, Cadurcis, Gabalis, Vellaviis, qui sub imperio Arvernorum esse consuerunt; Sequanis, Senonibus, Biturigibus, Santonis, Rutenis, Carnutibus duodena milia; Bellovacis X; totidem Lemovicibus; octona Pictonibus nis, Mediomatricis, Petrocoriis, Nerviis, Morinis, Nitiobrigibus quina milia; Aulercis Cenomanis totidem; Atrebatibus
Abbreviated transcription (Latin):
minis crossitudine a summo praacuti et praeusti dimitte¬
bantur ita ut non amplius digitis quatuor ex terra emine¬
rent. simul confirmandi et stabiliendi cã singuli ab insimo
solo pedes terra exculcabant᷑. reliqua ꝑs serobis ad occultan¬
das insidias uiminibus ac uinculis impediebat᷑. huius geneĩs
octo in ordines uincti ternos interse pedes distabant. id ex si¬
militudine floris totae appellabant. Ante hoc tale pedem lõ¬
ge ferreis hamis infixcȩ totae in terram fodiebant᷑. mediocribꝰ
intermissis spatiis omnibus locis disserebant᷑. quos stimulos
nominabant. his rebus ꝑfectis regiones secutus ꝗͣ potuit aeqssi¬
mas pro loci natura. xxiiii. N. passuum complexus pari ex
eiusdem genexis munitiones diuersas ab iis contra exteriorẽ
hostem perfecit. ut ne magna quidem multitudine si ita ac¬
cidat eius discessu munitionum presidia circumfundi possẽt

Expanded text:
minis crassitudine ab summo praeacuti et praeusti demitteminis crassitudine ab summo praeacuti et praeusti demittebantur, ita ut non amplius digitis quattuor ex terra eminerent; simul confirmandi et stabiliendi causa singuli ab infimo solo pedes terra exculcabantur, reliqua pars scrobis ad occultandas insidias viminibus ac virgultis integebatur. Huius generis octoni ordines ducti ternos inter se pedes distabant. Id ex similitudine floris lilium appellabant. Ante haec taleae pedem longae ferreis hamis infixis totae in terram infodiebantur mediocribusque intermissis spatiis omnibus locis disserebantur; quos stimulos nominabant. His rebus perfectis regiones secutus quam potuit aequissimas pro loci natura quattuordecim milia passuum complexus pares eiusdem generis munitiones, diversas ab his, contra exteriorem hostem perfecit, ut ne magna quidem multitudine, si ita accidat, munitionum praesidia circumfundi possent;
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑẽ et materiari et frumentari et tantas munitiones fieĩ
necesse de minutis nostris copiis quod longius a castris ꝓ¬
grediebant᷑. ac nonnunꝗͣ oꝑa secunda galli tentare atque
exuptionem ex oppido pluribus portis summa ui facere co¬
nabantur. quare ad haec rursus oꝑa caesar addendum puta
uit. quo minori numero militum munitiones defendi pos¬
sent. Itaq truncis arborum aut admodum firmis ramis ab¬
scissis atq horum delibratis ac praeacutis cacuminibus ꝑ¬
petuae fossae quinos pedes altae ducebantur. Huc illi scipi¬
tes dimissi et ab infimo reuincti ne reuelli possent. a ramis
eminebant. quini ordines coniuncti inter se atq implicati
quo qui intrauerant se ip̃i acutissimis induebant. hos cippos
appellabant. quibus obliꝗs ordinibus in cacumine disposi¬
tis scrobes tres in altitudinem pedes fodiebant᷑. paulatiz
angustiore loco ad infimis fastigio. huc teretres stipites fe¬

Expanded text:
tempore et materiari et frumentari et tantas munitiones fieri tempore et materiari et frumentari et tantas munitiones fieri necesse deminutis nostris copiis quae longius ab castris progrediebantur: ac non numquam opera nostra Galli temptare atque eruptionem ex oppido pluribus portis summa vi facere conabantur. Qua re ad haec rursus opera addendum Caesar putavit, quo minore numero militum munitiones defendi possent. Itaque truncis arborum aut admodum firmis ramis abscisis atque horum delibratis ac praeacutis cacuminibus perpetuae fossae quinos pedes altae ducebantur. Huc illi stipites demissi et ab infimo revincti, ne revelli possent, ab ramis eminebant. Quini erant ordines coniuncti inter se atque implicati; quo qui intraverant, se ipsi acutissimis vallis induebant. Hos cippos appellabant. Ante quos obliquis ordinibus in quincuncem dispositis scrobes tres in altitudinem pedes fodiebantur paulatim angustiore ad infimum fastigio. Huc teretes stipites fe
Abbreviated transcription (Latin):
stituit fossa pedum .xx. direptis lateribus duxit. ut eius fos¬
sae solum tantundem pateret. ꝗͣtum summae fossae labra di¬
starent reliquas omnes munitiones ab ea fossa pedes quadri¬
gentos reduxit. In hoc consilio quoniam tm̃ esser necessario
spatio complexus. ne facile totum corpus corona militum cin¬
geretur. ne de improuiso aut noctu aut munitiones hosti¬
um multitudo aduolaret. aut interdiu tela in nostros oꝑi
destinatos committere possent. hoc intermisso spatio duas s¬
sas xu. pedes Latas eadem altitudine perduxit. quarum in¬
teriorem campestribus ac dimissis Locis aqua ex flumine de¬
riuata compleuit post eas uallum ac aggerem duodecim pe¬
dum extruxit. huic loricam pinnasq adiecit. grandibus cer¬
uis eminentibus ad cõmissuras pluteorum atq aggeres qui
ascensum hoĩum hostium retardarent. Et turres toto oꝑe
circumdedit. qu&e pedes Lxxx. interse distarent. Erat et

Expanded text:
stituit. Fossam pedum viginti directis lateribus duxit, ut eius fosstituit. Fossam pedum viginti directis lateribus duxit, ut eius fossae solum tantundem pateret quantum summae fossae labra distarent. Reliquas omnes munitiones ab ea fossa pedes quadringentos reduxit, id hoc consilio, quoniam tantum esset necessario spatium complexus, nec facile totum corpus corona militum cingeretur, ne de improviso aut noctu ad munitiones hostium multitudo advolaret aut interdiu tela in nostros operi destinatos conicere possent. Hoc intermisso spatio duas fossas quindecim pedes latas, eadem altitudine perduxit, quarum interiorem campestribus ac demissis locis aqua ex flumine derivata complevit. Post eas aggerem ac vallum duodecim pedum exstruxit. Huic loricam pinnasque adiecit grandibus cervis eminentibus ad commissuras pluteorum atque aggeris, qui ascensum hostium tardarent, et turres toto opere circumdedit, quae pedes LXXX inter se distarent. Erat eodem
Abbreviated transcription (Latin):
possent. ad bellum cogant. sua in illos merita ꝓponit. obte¬
staturq ut suae salutis rationem habeant. Nen se optime
de communi libertate meritum hostibus incruciatum de¬
dant. quod si indulgentiores fuerint milia hominum de¬
lecta.Lxxx. una secum interemptura demonstrat. Ratio¬
ne inita exigue dierum .xxx. frumentum. sed paulo etiam lõ¬
gius tolerari posse parcendo. His datis mandatis ꝗͣ opus eãt
intermissum secunda uigilia silentio equitatum mittit. fru¬
mentum omne ad se referri iuber capitis pęnam his ꝗ non
paruerint iubet et constituit. Pecus cuius erat magna copia
a manduiis compulsa uiritim distribuit. frumentum parce
et paulatim metiri instituit. copias omnes quas pro oppido
collocauerat in oppidum recepit. his rationibus auxilia gal¬
liae expectare et bellum parat administrare. quibus rebꝰ co¬
gnitis ex perfugis et captiuis. Caesar haec genera munitionis ĩ¬

Expanded text:
possint ad bellum cogant. Sua in illos merita proponit obtepossint ad bellum cogant. Sua in illos merita proponit obtestaturque ut suae salutis rationem habeant neu se optime de communi libertate meritum in cruciatum hostibus dedant. Quod si indiligentiores fuerint, milia hominum delecta octoginta una secum interitura demonstrat. Ratione inita se exigue dierum triginta habere frumentum, sed paulo etiam longius tolerari posse parcendo. His datis mandatis, qua opus erat intermissum, secunda vigilia silentio equitatum mittit. Frumentum omne ad se referri iubet; capitis poenam eis qui non paruerint constituit: pecus, cuius magna erat copia ab Mandubiis compulsa, viritim distribuit; frumentum parce et paulatim metiri instituit; copias omnes quas pro oppido collocaverat in oppidum recepit. His rationibus auxilia Galliae exspectare et bellum parat administrare. Quibus rebus cognitis ex perfugis et captivis, Caesar haec genera munitionis in
Abbreviated transcription (Latin):
rantibus nostris caesar germanos summittit. legionesq pro
castris constituit. nequa subita irruptio ab hostium pedita¬
tu fiat. praesidio legionum addito nostris animus auget᷑.
hostes in fugam coniecti se ip̃i multitudine impediunt. atq
angustioribus portis relictis coaceruat᷑. tum germani acrius
equis fossam transire et macexiam transcendere conantur
paulum legiones quas caesar pro uallo constituerat ꝓmoue¬
ri iubet. non minus qui intra munitiones erant perturbãtur
galli uenire ad se confestim existimantes ad arma cõclamãs
non nulli ꝑtexriti in oppidus irrumpunt. Uertingetoriax iu¬
bet portas claudi ne castra uident᷑. Multis interfectis com¬
pluribus equis captis germani sese recipiunt. uextingetoix
priusꝗͣ munitiones a romanis ꝑficiantur consilium capit ões
a se equitatum noctu dimittere. Discedentibus mandat ut
suam ꝗsq ciuitatem adeat. omnesq per aetatem arma fere

Expanded text:
rantibus nostris Caesar Germanos summittit legionesque pro rantibus nostris Caesar Germanos summittit legionesque pro castris constituit, ne qua subito irruptio ab hostium peditatu fiat. Praesidio legionum addito nostris animus augetur: hostes in fugam coniecti se ipsi multitudine impediunt atque angustioribus portis relictis coacervantur. Germani acrius equis fossam transire et maceriam transcendere conantur. Paulum legiones Caesar quas pro vallo constituerat promoveri iubet. Non minus qui intra munitiones erant perturbantur Galli: veniri ad se confestim existimantes ad arma conclamant; nonnulli perterriti in oppidum irrumpunt. Vercingetorix iubet portas claudi, ne castra nudentur. Multis interfectis, compluribus equis captis Germani sese recipiunt. Vercingetorix, priusquam munitiones ab Romanis perficiantur, consilium capit omnem ab se equitatum noctu dimittere. Discedentibus mandat ut suam quisque eorum civitatem adeat omnesque qui per aetatem arma ferre
Abbreviated transcription (Latin):
pugnari non posse uideretur. cuius collis radices duo duabꝰ
ex partibus flumina subluebant. ante id oppidus planicies
circiter milia passus tria in longitudine patebat. reliquis
ex omnibus partibus collis medioeri interiecto spatio pari al¬
titudinis fastigio oppidum cingebat sub muro qu& pars collis
ad orientem solem spectabat hunc omnem Locum copiae gal¬
Lorum compleuerant. fossamq et maceriam sex in altitudiẽ
pedum preduxerant. eius munitionis quae a romanis institre¬
bat᷑ circumitus xi. passuum tenebat. castra opportunis locis
exant posita. ibiq castella triginta tria facta. quibus in ca¬
stellis interdiu stationes ponebant᷑. nequa subita erupno fiẽt
haec eadem noctu excubitoribus ac firmis presidus tuebant᷑
pere instituto fit equestre praelium in ea planicie quam in¬
termissam collibus tria milia passuum in longitudinem pa¬
tere demonstrauimus summa ui ab utrisq contendit᷑. labo¬

Expanded text:
pugnari non posse videretur. Cuius collis radices duo duabus pugnari non posse videretur. Cuius collis radices duo duabus ex partibus flumina subluebant. Ante id oppidum planities circiter milia passuum tria in longitudinem patebat: reliquis ex omnibus partibus colles mediocri interiecto spatio pari altitudinis fastigio oppidum cingebant. Sub muro, quae pars collis ad orientem solem spectabat, hunc omnem locum copiae Gallorum compleverant fossamque et maceriam sex in altitudinem pedum praeduxerant. Eius munitionis quae ab Romanis instituebatur circuitus XI milia passuum tenebat. Castra opportunis locis erant posita ibique castella viginti tria facta, quibus in castellis interdiu stationes ponebantur, ne qua subito eruptio fieret: haec eadem noctu excubitoribus ac firmis praesidiis tenebantur. Opere instituto fit equestre proelium in ea planitie, quam intermissam collibus tria milia passuum in longitudinem patere supra demonstravimus. Summa vi ab utrisque contenditur. Labo
Abbreviated transcription (Latin):
prefectus equitum qui controuersiam cum conuictolita¬
uo proximis comitus habuerat. cauarinꝰ qui post defec¬
tionem littauici pedestribus copus praefuerat et eperodo¬
rix quo duce ante aduentui caesaris haedui cum sequanis
bello contenderant. fugato omni equitaty uertingetorix
copias ut pro castris collocauerat reduxit. protinus ale¬
siam quod est oppidum mandubiorum iter facere coepit
celeriterq impedimenta e castris educi et se subseq uissit.
Caesar impedimentis in proximum collem deductis duabꝰ
legionibus presidio relictis secutus ꝗͣtum diei tempus pas
suum circiter tribus milibus hostium ex nouissimo agmie
interfectis. Altero die ad alesiam castra fecit. ꝑspecto urbis
situ perterritisq hostibus quod equitatu quo maxima par¬
te exercitus confidebat erant pulsi. adhortatus labores
milites circumuallare instituit. Ipum erat oppidum ale¬
siam in colle summo admodum edito ut nisi obsidione ex¬

Expanded text:
praefectus equitum, qui controversiam cum Convictolitapraefectus equitum, qui controversiam cum Convictolitavi proximis comitiis habuerat, et Cavarillus, qui post defectionem Litavicci pedestribus copiis praefuerat, et Eporedorix, quo duce ante adventum Caesaris Aedui cum Sequanis bello contenderant. Fugato omni equitatu Vercingetorix copias, ut pro castris collocaverat, reduxit protinusque Alesiam, quod est oppidum Mandubiorum, iter facere coepit celeriterque impedimenta ex castris educi et se subsequi iussit. Caesar impedimentis in proximum collem deductis, duabus legionibus praesidio relictis, secutus quantum diei tempus est passum, circiter tribus milibus hostium ex novissimo agmine interfectis altero die ad Alesiam castra fecit. Perspecto urbis situ perterritisque hostibus, quod equitatu, qua maxime parte exercitus confidebant, erant pulsi, adhortatus ad laborem milites circumvallare instituit. Ipsum erat oppidum Alesia in colle summo admodum edito loco, ut nisi obsidione ex
Abbreviated transcription (Latin):
hostium perequitasset. probata re atq iureiurando ad ac-¬
tis postero die in tres partes distributo equitaty. du& se aci¬
es a duobus lateribus ostendunt una primo agmine iter
impedire coepit. qua re nunciata caesari. suum ꝙͦ equitans
tripartito diuisum contra hostem ire iubet. pugnatus
una omnibus in partibus constitit agmen impedimenta
inter Legiones recipiuntur siqua in parte nostri laborare
aut grauius premi uidebantur eo signa inferri caesar aci¬
emq constitui iubebat. quae res et hostes ad insequendum
ardabat. et nostros spe auxilii confirmabat. tandem ge¬
mani a nostro dextro Latere summum iugum nacti host
loco depellunt. fugientes usq ad flumen ubi uertingeto¬
rix cum pedestribus copiis consederat persecuntur compli¬
resq interficiunt. qua re animaduersa reliqui ne circumi¬
rentur ueriti se fugae mandant. omnibus locis fit caedes.
res nobilissimi hedui capti ad caesarem ꝑducuntur. Cottus

Expanded text:
hostium perequitasset. Probata re atque omnibus iureiurando adachostium perequitasset. Probata re atque omnibus iureiurando adactis postero die in tres partes distributo equitatu duae se acies ab duobus lateribus ostendunt, una primo agmine iter impedire coepit. Qua re nuntiata Caesar suum quoque equitatum tripertito divisum contra hostem ire iubet. Pugnatur una omnibus in partibus. Consistit agmen; impedimenta intra legiones recipiuntur. Si qua in parte nostri laborare aut gravius premi videbantur, eo signa inferri Caesar aciemque constitui iubebat; quae res et hostes ad insequendum tardabat et nostros spe auxili confirmabat. Tandem Germani ab dextro latere summum iugum nacti hostes loco depellunt; fugientes usque ad flumen, ubi Vercingetorix cum pedestribus copiis consederat, persecuntur compluresque interficiunt. Qua re animadversa reliqui ne circumirentur veriti se fugae mandant. Omnibus locis fit caedes. Tres nobilissimi Aedui capti ad Caesarem perducuntur: Cotus,
Abbreviated transcription (Latin):
fectis equitum uenisse tempus uictoriae demonstrat fugere
in prouinciam romanos galliaq excedere. id sibi ad praesen¬
tem obtinendam libertatem. satis ẽẽ ad reliqui temporis
pacem atq ocium parum ꝓficisci. Maioribus n coactis
copiis reuersuros. neq finem bellandi facturos. pro inde
agmine impeditos adoriantur. si pedites suis auxilius
ferant. atq in eo morentur. iter facere non posse. si id quod
magis futurum confidant. relictis impedimentis suae saluti
consulant. et usu rerum necessariarum et dignitatum spo¬
Liatum iri. Nam de equitibus hostium quin nemo eoꝵ
ꝓgredi modo extra agmen audeat. et ip̃os quidem non
debere dubitare id quod maiore faciant animo.copias se
omnes ꝓ castris habiturum et terrori hostibus futurum
Conclamant equites sanctissimo iureiurando confirmari
oportere. nec tecto recipiat᷑ ne ad liberos: ne ad parentes¬
ne ad uxorez aditum quis habeat. qui non bis ꝑ agmen

Expanded text:
fectis equitum venisse tempus victoriae demonstrat. Fugere fectis equitum venisse tempus victoriae demonstrat. Fugere in provinciam Romanos Galliaque excedere. Id sibi ad praesentem obtinendam libertatem satis esse; ad reliqui temporis pacem atque otium parum profici: maioribus enim coactis copiis reversuros neque finem bellandi facturos. Proinde agmine impeditos adorirentur. Si pedites suis auxilium ferant atque in eo morentur, iter facere non posse; si, id quod magis futurum confidat, relictis impedimentis suae saluti consulant, et usu rerum necessariarum et dignitate spoliatum iri. Nam de equitibus hostium, quin nemo eorum progredi modo extra agmen audeat, et ipsos quidem non debere dubitare, et quo maiore faciant animo, copias se omnes pro castris habiturum et terrori hostibus futurum. Conclamant equites sanctissimo iureiurando confirmari oportere, ne tecto recipiatur, ne ad liberos, ne ad parentes, ad uxorem aditum habeat, qui non bis per agmen
Abbreviated transcription (Latin):
craebris ad rhodanum dispositis magna cum cura et diligen¬
tia fines suos tuentur. Caesar quod hostes equitatu suꝑiores
ẽẽ intelligebat. et interclusis omnibus itineribus nulla re ex
ꝓuincia atq italia subleuari poterat. trans rhenum in ger¬
maniam mittit. ad eas ciuitates quas superioribus annis pa¬
cauerat. eꝗtes ab his accersit. et leus armaturae yedites qui
inter eos praeliari consueuerant. Forum aduentu quod mi¬
nus idoneis equis utebantur a tribunis militum reliꝗsq. s¬
et equitibus romanis atq euocatis equos sumit. germanisq
distribuit. Interea dum haee geruntur hostium copiae ex
aruennis equitesq qui toti galli&e erant imꝑati conueniũt
Magno horum coacto numero cum caesar in sequanos ꝑ extre¬
mos lingonum fines iter faceret. quo facilius subsidium pro¬
inciae fieri posset circiter milia passuum x a romanis trini
castris uertingetorix consedit. conuocatisq ad consilium pre¬

Expanded text:
crebris ad Rhodanum dispositis praesidiis magna cum cura et diligencrebris ad Rhodanum dispositis praesidiis magna cum cura et diligentia suos fines tuentur. Caesar, quod hostes equitatu superiores esse intellegebat et interclusis omnibus itineribus nulla re ex provincia atque Italia sublevari poterat, trans Rhenum in Germaniam mittit ad eas civitates quas superioribus annis pacaverat, equitesque ab his arcessit et levis armaturae pedites, qui inter eos proeliari consuerant. Eorum adventu, quod minus idoneis equis utebantur, a tribunis militum reliquisque equitibus Romanis atque evocatis equos sumit Germanisque distribuit. Interea, dum haec geruntur, hostium copiae ex Arvernis equitesque qui toti Galliae erant imperati conveniunt. Magno horum coacto numero, cum Caesar in Sequanos per extremos Lingonum fines iter faceret, quo facilius subsidium provinciae ferri posset, circiter milia passuum decem ab Romanis trinis castris Vercingetorix consedit convocatisque ad concilium prae
Abbreviated transcription (Latin):
tatemq consequi uideant. His constitutis rebus Edius se¬
pat. huc addit equites octingentos. his prefecit fratrem epo¬
rodorigis bellumq inferri allobrogibus iuber. Altera ex
parte gaballos proximosq pagos aruennoru in eluetios
item ruthenos cadurcosq affines uolgarum aremicoru
depopulandos mittit. Nihilominus clandestinis nuncus
Legationibusq allobroges solicitat. quorum mentes non¬
dum ad eum conuenerant a supiore bello resedisse sꝑabat.
Horum principibus pecunias. ciuitati autem totius prouinciȩ¬
imꝑium pollicetur. Ad omnes hos casus prouisa erant praesidia
duarum cohortium et uiginti. quae ex ip̃a ꝓuincia a lutio
caesare Legato ad omnes partes opponebantur. Eluetii sua spõ¬
te cum finitimis praelio congressi pellunt᷑. et.C. ualerio don¬
no tauro carbuti filio principe ciuitatis compluribusq aliis
interfectis intra oppida ac muros compelluntur. Allobroges

Expanded text:
tatemque se consequi videant. His constitutis rebus Aeduis Setatemque se consequi videant. His constitutis rebus Aeduis Seperat; huc addit equites octingentos. His praeficit fratrem Eporedorigis bellumque inferri Allobrogibus iubet. Altera ex parte Gabalos proximosque pagos Arvernorum in Helvios, item Rutenos Cadurcosque ad fines Volcarum Arecomicorum depopulandos mittit. Nihilo minus clandestinis nuntiis legationibusque Allobrogas sollicitat, quorum mentes nondum ab superiore bello resedisse sperabat. Horum principibus pecunias, civitati autem imperium totius provinciae pollicetur. Ad hos omnes casus provisa erant praesidia cohortium duarum et viginti, quae ex ipsa provincia ab Lucio Caesare legato ad omnes partes opponebantur. Helvii sua sponte cum finitimis proelio congressi pelluntur et Gaio Valerio Donnotauro, Caburi filio, principe civitatis, compluribusque aliis interfectis intra oppida ac muros compelluntur. Allobroges
Abbreviated transcription (Latin):
indicitur. Fodem conueniũt undiq frequentes multitudĩes
suffragiis res ꝑmittitur. Ad unus omnes Uertingetorigem ꝓ¬
bant. iniꝑatorem. ab hoc concilio rhemi ligones treueri absue¬
runt. Illi quod amiciciam romanorum sequebant᷑ treueri
quod ab erant Longius et a germanis premebant᷑. quae fuit
causa quare toto abessent bello. et neutris auxilia mitterent
Magno dolore hedui ferunt se eiectos pͥncipatu. quaerunt᷑ for¬
tun&e commutationem et caesaris indulgentiam in se reꝗrũt
Inuiti summae spei adolescentes eporodorix et uiridomarus
Uertingetorigi parent. Ipse imꝑat reliꝗs ciuitatibus obsides
se fore contentum dicit. Neq fortunam tentaturu. aut in
acie dimicatur. s q̃m̃ abundet equitatu ꝓ facile ẽẽ factu
frumentationibus pabulationibus romanos prohibere. &qpo
modo animo sua ip̃i frumenta corrumpant aedificiaq incen¬
dant. qua rei familiaris iactura perpetuum impium liber¬

Expanded text:
indicitur. Eodem conveniunt undique frequentes. Multitudinis indicitur. Eodem conveniunt undique frequentes. Multitudinis suffragiis res permittitur: ad unum omnes Vercingetorigem probant imperatorem. Ab hoc concilio Remi, Lingones, Treveri afuerunt: illi, quod amicitiam Romanorum sequebantur; Treveri, quod aberant longius et ab Germanis premebantur, quae fuit causa quare toto abessent bello et neutris auxilia mitterent. Magno dolore Aedui ferunt se deiectos principatu, queruntur fortunae commutationem et Caesaris indulgentiam in se requirunt, Inviti summae spei adulescentes Eporedorix et Viridomarus Vercingetorigi parent. Ipse imperat reliquis civitatibus obsides se fore contentum dicit, neque fortunam temptaturum aut in acie dimicaturum, sed, quoniam abundet equitatu, perfacile esse factu frumentationibus pabulationibusque Romanos prohibere, aequo modo animo sua ipsi frumenta corrumpant aedificiaque incendant, qua rei familiaris iactura perpetuum imperium liber
Abbreviated transcription (Latin):
genus. at ii qui praesidio contra labienum exant relicti. c̃y
praelium cõmissum audissent subsidio suis ierunt. collẽq
coepere. Neque nostrorum militum uictorumq impetũ
sustinere potuerunt. sic cum suis fugientibus permixti qͦs
non sylu&e montesq texere ab eꝗtatu sunt interfech Hoc ne¬
gocio confecto Labienus reuertit᷑ ad gennicum ubi impe¬
dimenta totius exercitus relicta erant. inde cum omnibꝰ
copus ad caesarem ꝑuenit defectione eduorum cognita bello
augenir. Legationes in omnes partes circummittuntur. qͣtus
gratia auctoritate pecunia ualent ad solicitandas ciuitates
nituntur. Nacti obsides quos caesar apud eos deposuerat hor
supplicio dubitantes tentant. petunt a uertingetorige hedui
ut ad se ueniat rationesq belli gexendi communicer. re im¬
petrata contendunt. ut ip̃is summa imꝑii tradatur. et rem
in controuersiam deduci totius galli&e concilium bibracte

Expanded text:
genus. At ei qui praesidio contra castra Labieni erant relicti, cum genus. At ei qui praesidio contra castra Labieni erant relicti, cum proelium commissum audissent, subsidio suis ierunt collemque ceperunt, neque nostrorum militum victorum impetum sustinere potuerunt. Sic cum suis fugientibus permixti, quos non silvae montesque texerunt, ab equitatu sunt interfecti. hoc negotio confecto Labienus revertitur Agedincum, ubi impedimenta totius exercitus relicta erant: inde cum omnibus copiis ad Caesarem pervenit. Defectione Aeduorum cognita bellum augetur. Legationes in omnes partes circummittuntur: quantum gratia, auctoritate, pecunia valent, ad sollicitandas civitates nituntur; nacti obsides, quos Caesar apud eos deposuerat, horum supplicio dubitantes territant. Petunt a Vercingetorige Aedui ut ad se veniat rationesque belli gerendi communicet. Re impetrata contendunt ut ipsis summa imperi tradatur, et re in controversiam deducta totius Galliae concilium Bibracte