comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim debet sacerdos eum inacͥs
baptiratus: crismate in uertice capi¬
est spiritus sanctus. Datus est semel
gitur crismate homo: primo in bap̃ie
inueitice: postea in confirmatione ab
dationem et collationem uirtutum: In
confirmatione uero datur ad corrobora¬
tionem. Inuncto crismate baptizato¬
male. mitra quedam rotunda que
coionam uite significat. uel alba ues

Expanded text:
ebet sacerdos ipsum in aquis baptizatus in vertice capiest Spiritus sanctus. Primo, Christo gitur chrismate: Primo in baptismate, et in vertice, postea in confirmatione ab r, ad emundationem et collationem virtutum; in confirmatione vero ad corroborationem. Inuncto chrismate baptizatomale, rotunda quaedam mitra quae coronam
Abbreviated transcription (Latin):
iube domne. significantur illi qui
uadunt precticare: per tu autem. illi
Debent ergo lectiones dici lamentando.
qui defleuut illum sanctum regem io¬
et passionem domini. Sed quia prop¬
ter peccata nostra illum amisimus. si

Expanded text:
ube, domne, significantur illi qui eunt concionatum, et per Tu autem, illi Debent ergo dici lectiones etiam lamentando, regem Joet mortem Domini. Sed quia propter peccata nostra ipsum amisimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
tus sancti. que incrdibus cliscipu¬
lorum piene fuit gtincta: Quicqͥd¬
sit de numero candlarum: omnes
niel mane: enumerauit. thechel: appen¬
sensus: Dicit dominus: numeraui tem¬
pus rogni nii. et opera tua bon et
mula. et appencti. et inueni plus ma¬
li quam boni: et ideo ctiuidetur regẽt
tuum in persas et medos: quod utiq
factum est: ꝑ cyrum et darium sicut

Expanded text:
atia, quae in cordibus discipulorum pene fuit exstincta. Ut autem de numero candelarum sit, omnes niel: Mane, id est enumeravit, Thecel, appensensus est: Dicit Dominus: Numeravi tempus regni tui, et opera tua bona et mala, et appendi et inveni plus mali quam boni, atque ideo dividetur regnum tuum in Persas et Medos. Quod utique factum est per Cyrum et Darium. Quemad
Abbreviated transcription (Latin):
tenti in cruce cticebant. Uah qui destru¬
cum multa sint genera linguarum:
propter nobilitatem. ⁊ ꝓpt̾ dñiũ roma¬
ni imperii: Secunda greca: propter sa¬
pientiam. Tercia hebrea: quia mater :¬

Expanded text:
 in cruce pendenti dicebant: Vah, qui destrucum multa sint genera linguarum, propter nobilitatem et dominium Romani imperii; secunda Graeca, propter sapientiam; tertia Hebraea, utpote
Abbreviated transcription (Latin):
postea inunguntur. et in pectone. et in
scapulis: In pectore. ut capaces sint ad¬
intelligendum mandata dei: In hume¬
ris: ut surt robusti ad portandum
iugum dei et honus logis: Postea ter

Expanded text:
oleo inunguntur in pectore et in scapulis. In pectore quidem, ut capaces sint intellectus mandatorum Dei; in humeris vero, ut sint robusti ad portandum jugum et onus legis. Deinde ter
Abbreviated transcription (Latin):
nomen eius: Altare igiturnudat᷑.
quando xpistus a suis discipulis fu¬
gientibus. et nomẽ eius tacentibus:
relinquitur: Uinum et aqua quib
altare abluitur. significant sangui¬
nem redemptionis nostre. et aquam
regenerationis: que de latere xpisti
corpus xpisti. nostrum altare san¬
guine et aqua incruce aspersum
fuisse ciedinir: Rami Asper i quibus
altare fricatur. significant spineam
coronam qua coronatus est xpistus.
⁊ graues dolores quos in morte susti¬
nuit: et sinit uni asperi. si cut rimi
sauine : quibus paumentum mon¬

Expanded text:
. Altare igitur nudatur quoniam Christus a suis discipulis fugientibus, et nomen ejus tacentibus, relinquitur. Proinde vinum et aqua quibus altare lavatur significant sanguinem redemptionis nostrae et aquam regenerationis, quae ex latere Christi corpus Christi verum altare, sanguine et aqua in cruce aspersum fuisse creditur. Rami autem asperi quibus altare fricatur, significant spineam coronam, qua coronatus est Christus, et graves dolores quos in morte sustinuit. Sunt ideo rami hispidi sicut rami taxi, quibus pavimentum mun
Abbreviated transcription (Latin):
tes: remotio pannorum: fugam sig¬
nificat apostolorum. qui erant quasi
uestis xpisti: Petrus enim ad uocem uni¬
us an tille ipsum negauit: Iohannes:
nuctus aufugit: alia uestis que remanet
in altari: significat quod uestis domi

Expanded text:
te remotio pannorum fugam significat apostolorum, qui erant quasi vestes Christi. Petrus enim ad vocem unius ancillae ipsum negavit, et Joannes nudus aufugit. Tertia vestis, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
asinam susceptus sit. et in cruce dehonesta¬
tiffecit pro nobis. unde nullus etiam re¬
cent̾ baptiratus. etiam si adultus marima¬
am si uiuat: tenecur tamen habere contri
liam occidit multo tempore seruatus fu¬
it et in honore habicus: ita crux domini
Caret etiam in¬
uitato¬
rio. ut non
imitemur illam prauam imutationem:
quamfecerunt iudei quando inierunt
concilium quiomodo iħm caperent inser¬
mone. ut eum morti traderent: Inde eci¬
am est: quod non damus osculum pacis
alicui. propter osculum uide. nec aliqͦm
salutam̃us. quia cum salutatione iudas

Expanded text:
suscepturus sit, et in cruce videatisfecit pro nobis. Unde certe nullus recenter baptizatus, etiam adultus, sim culpam; tenetur tamen habere contritliam obtruncavit, multo tempore servatus fuerit et in honore habitus, ita etiam crux Domini, Caret enim invitatorio, ut non imitemur perversam illam imitationem quam fecerunt Judaei, quando consilium inierunt, quomodo Jesum caperent in sermone, eumque morti traderent. Inde etiam est quod non damus osculum pacis alicui, propter osculum Judae, nec aliquem salutamus, quia cum quadam salutatione Judas
Abbreviated transcription (Latin):
sus illi qui per tres noctes infine offi¬
cri cum kyrieleyson. ⁊ bomine misc¬
rere nobis quasi lamentabiliter can¬
dolores mulierum.que a galilea fue¬
ter quas erat maria magdalene. et
maria iacobi et salome: plorantes iur¬
ta sepulcrum: tropis cantatis: in qui¬
busdam locis procrdentes ad terram
us: et collectam. scilicet: Respice que¬

Expanded text:
sus illi, qui tribus istis noctibus in fine officii cum Kyrie eleison, et Domine, miserere, velut lamentabiliter decan ab Galilaea fueter quas erant Maria Magdalenae, Maria Jacobi et Salome, plorantes juxta sepulcrum . Tropis cantatis, in quibusdam Ecclesiis ad terram us , et collectam, videlicet Respice, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ri ad orientem. Post parum leuare et cͥi¬
cere. et filii. immergendo eum ueroussi¬
nistram parcem: et iterum parurale
uare et dicere: et spiritus sancci amen.
immergendo eum uersus dextrampar¬

Expanded text:
 ad orientem, postea paululum lavare et dicere, et Filii, mergendo eum versus sinistram partem, et iterum paululum lavare, ac dicere, et Spiritus sancti, eumdem mergendo versus dexteram par
Abbreviated transcription (Latin):
xpistum libenter audiebat: si hanc pro¬
ditionem sciret suas interponeret par¬
tes ad cum liberandum: et etiam ideo
quia opinabantur eum esse fortissimũ¬
ad quem capi fnidum pauci non suffice¬

Expanded text:
eum libenter audiebat, si hanc proditionem sciret, suas interponeret partes ad ipsum liberandum. Aut certe ideo, quia  et omnino talem, ad quem capiendum pauci non suffice
Abbreviated transcription (Latin):
prolixe orauit.decantandos .uͭ. psalmos.
lcilicet Leus deus meus respice inme:
usq ad in te domine speraut. Et cum
nus tuas domine commendo spirccum
meum: Emisit spiritum. Et nos quaqp

Expanded text:
prolixe oravit decantans decem psalmos, scilicet: Deus, Deus meus, respice in usque ad, In te Domine, speravi , donec nus tuas, Domine, commendo spiritum meum , quo emisit spiritum. Quare et nos quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
spirrtu renatis perfecte manifestatur:
finitis lectionibus: letania inquibus¬
dam ecclesiis magnis secundum nu¬
merum religiosorum qui ibi conue¬
niunt decantantur: Inquibusdam
uero ter dicitur: ut fides trinitatis re¬
presentetur: Quod in eundo ad fontes¬
et in redeundo lecaniam cantamus:
tizanctis. ut sacramentum baptisma

Expanded text:
spiritu renatis perfecte manifestatur. Absolutis lectionibus in magnis quibusdam Ecclesiis litania juxta numerum religiosorum, qui isthuc conveniunt decantatur. In quibusdam vero Ecclesiis ter dicitur; ut fides Trinitatis repraesentetur. Quod autem eundo ad fontem ac redeundo litania cantetur, tiza
Abbreviated transcription (Latin):
cebatur: nisi hoc tantum. Ego te bap¬
tizo te in nomine patris. et filii. et
doctrina beati Petri. inunctionem cris¬
matis et olei addidit: Postea leo p̃p. ⁊
reliqua addiderunt: et prius etam
IS: Quod suauiter sacerdos anbelat¬

Expanded text:
cebatur, nisi hoc tantummodo: Ego baptizo te in nomine Patris et Filii et doctrina B. Petri inunctionem chrismatis et olei addidit. Postea Leo et Damareliqua adjecerunt, priusquam s. Quod vero sacerdos in
Abbreviated transcription (Latin):
tulo: deinde fiunt orationeᷤ pro omni
gractu ecdesie. idest pro gentilsbus ⁊ iu
et latine: sanctus deus. et tres uelsus
cantantur: Postea dominicum corpus
quod reseruatum est in die cene. suꝑ
altare ponitur. et cantata dominica ora¬
tione cum prefatione preposita. scilicet
oremus preceptis salutaribus moniti.
⁊c̃: Communicatira: Deinde psalmi ues
perorum cantantur cum orarione. Res¬
ita officium officium terminatur: Ed

Expanded text:
fiunt orationes pro omni gradu Ecclesiae, hoc est pro gentilibus sive et Latine sanctus Deus, etc., cum tribus versibus. Postea vero Dominicum corpus, quod reservatum fuit ipso die Coenae, altari imponitur, et cantata Dominica Oratione cum praefatione praeposita, scilicet: Oremus, praeceptis salutaribus moniti, etc., communicaperarum cantantur cum oratione: Resita tandem officium terminatur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
uelata illius facie: inatrio pontificis.⁊̃
ante precorium. quando illo tractico
iudeis apilato ut crucifigerent eum mi
lites plectentes coronam de spinis fleris
genibus. illudebant ei. quod iudeis tñ¬

Expanded text:
velata ejus facie in atrio pontificis, altera vero praetorio. Quoniam illo tradito Judaeis a Pilato ut ipsum crucifigerent, milites spineam plectentes coronam flexis genibus illudebeant ei. Quod quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
que precedebat filios isrł quando exe¬
brum in quo prefigurabatur baptismꝰ
et per desertum in terram promissionis
uenerunt. Columpna enim tria facie¬
bat. protegebat enim eos asole. et ab hos¬
tibus. et in noctem lucem eis prebebat.
Similiter apistus precedens baptira¬
tos obumbrat eos contra incentura
uitiorum: et protegit et defenctit ab
hostibus. idest demonibus et a mun¬
danis cupictitatibus: et illuminat ꝑ
caritatem. Unde dicitur. ignis consum̃es:¬

Expanded text:
e praecedebat filios Israel, quando Aebrum, in quo praefigurabatur baptismus, ut per desertum venirent in terram promissionisnterdiu. Columna enim tria praestabat: protegebat namque illos a sole, ab hostibus, et nocte eis lucem praebebat. Pari ratione Christus praecedens baptizatos, obumbrat eos contra incitamenta vitiorum et protegit ab hostibus, scilicet a daemonibus et mundanis cupiditatibus, atque illuminat per charitatem. Unde dicitur: Ignis consume
Abbreviated transcription (Latin):
agitur de igne: crux de thure fit in ce¬
reo. quod scilicet significat holccaustũ.
idest totum incensum: In ueteri nãq¬
batur: et dicebatur holocaustum: crux
molationem xpisti in ara crucis faccã:¬

Expanded text:
agitur de igne. Crux ex thure cereo imprimitur, quod nimirum significat holocaustum, id est totum incensum, et batur, et dicebatur holocaustum. Crux molationem Christi in ara crucis facta
Abbreviated transcription (Latin):
ficant: campanis non pulsatur. qͣuia
precticatores. idest discipuli domini. ñ
solum nomen eius non predicauer̃t:
sed negauerunt. ut petrus. et fugert̃:
scciptum est cnim. pereutiam pastorẽ
et chispergentur oues gregis: Unde do¬
ait. Quem queritis : quasi. si me que¬
ritis: ego sum quem quertus: Sinite
hos abire: Magnus tamem sonus de
ligno eicitur: tabula lignea: xpistũ
significat. qui de ligno clamabat et¬

Expanded text:
ideo campanis non pulsatur, quia concionatores, hoc est discipuli Domini, non solum nomen ejus non praedicarunt, sed et negaverunt, ut Petrus et fugerunt. Scriptum est enim: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . Unde Doait: Quem quaeritis? . Quasi diceret: Si me quaeritis, sinite eos abire . Magnus tamen ex ligno editur sonus. Tabula lignea Christum significat qui in ligno clamabat
Abbreviated transcription (Latin):
egypto. Regimen. in deserto:. Introclnc¬
tionem: interram optimam. quasi
tione tributi: potrus deberes gratias¬
agere quia te liberaui aseruitute eyp¬
ti : tu accusas mt quia regem mefeci:
te in deserto regaliter paui eu me accꝰ¬
as quia clixi me esse filium dei: sed po¬

Expanded text:
m de Aegypto, regimen in deserto, introductionem in terram optimam. Ac si tione tributi, potius deberes agere gratias; quia te liberavi de servitute Aegypti. Accusas quod me regem feci, te in deserto regaliter pavi. Accusas quia dixi me Filium Dei, po
Abbreviated transcription (Latin):
pleta: Quod autem est scandalum uide¬
is. stulticia est gentibus: quec t¬
Irux domini multis modis inuete¬
ri testamento prefigurata fuit. Dic¬
tum est enim angelo percutienti egyp¬
tum: Quancumq domum intraueris.
in ea ocerde omnes pnmogenitos. tam
paruulos quam senes. tam uiros quã
mulieres: Sed si scriptum fuerit. I ..¬
thau: non intraueris: thau uero. signũ
crucis est. et ita omnes dampnabuntun
Moyses in deserto erexit serpentem entum
in palo.⁊ omnes qui uidebant eum sa¬
nabantur statim amorsu serpentium:
Gerpens eneus: similitudinem habet ser
pentis. non tamen est uerus serpens:Si¬
militer. xpistus habuit similitudinem
carnis peccatricis: nec uere peccatricis:¬

Expanded text:
pleta, quod scandalum est Judaeis, stultitia gentibus. Crux igitur Domini multis modis in Veteri Testamento fuit praefigurata. Dictum est enim angelo percutienti Aegyptum: Quamcunque domum intraveris, in ea occide omnes primogenitos, tam parvulos quam senes; tam viros, quam mulieres. Sed sic ubi scriptum fuerit Thau, non intrabis . Thau vero signum est crucis, ita ut omnes damnentur, Moyses etiam erexit serpentem aeneum in deserto, et omnes qui videbant eum, salvabantur a morsu serpentium. Serpens aeneus similitudipentis nec est verus serpens. Similiter Christus habuit similitudinem carnis peccatricis, sed non verae peccatricis
Abbreviated transcription (Latin):
significat. xpistum: precepit eumi de
ios in lege. Altare de terra facietis michi.
itire e terri : xpistis natus deuit¬
gue. unde cantur. ritas de terra
orta est: hec est tera que dat frue¬
tum sublimatum super choios ange¬
lorum in celis: Nudati ergo altaris:
significat quod xpist is in pasione

Expanded text:
significat. Praecepit namque Deus in lege: Altare de terra facietis mihi . Altare de terra est Christus natus de Virgine. Unde dicitur: Veritas de terra orta est . Haec est terra quae dedit frucstum videlicet sublimatum super choros angelorum in coelis. Nudatio ergo altaris declarat quod Christus in passione
Abbreviated transcription (Latin):
unum: Est enim lapis angularis:
quatuor partes crucis. que similis:
ultime litere hebraici. alphabeti. tay.¬
uolumina ueteris legis. significauier̃t
crucem domini: hoc ergo die debent dici
cuntisione: Secundo. in oratione. Tercio.
inflagellatione: Quartt. in crucifixione:
num coliam. itest diabolum. debellariit.
a diabolo primum latenter fuit tempta¬
tus uelud adracone latitante in pecra:
postea in passione domini tanquam a
illum locum:diuiserunt. sibi uestimen¬
ta mea: et super uestem .i. miserunt
sortem: tunc duo subdraconi duo terso¬
ria. uel duos alios pannos altari suꝑ¬
positos: tollunt. quod quatuor milites

Expanded text:
 Est enim lapis angularis. quatuor partes crucis, quae similis est ultimae litterae alphabeti volumina veteris legis significarunt crucem Domini. Hoc ergo die quatuor in ucumcisione, secundo in oratione, tertio in flagellatione, quarto in crucifixione, num Goliam, id est diabolum, debellavit. Qa diabolo primum latenter fuit tentatus, velut a dracone quopiam latitante sub petra, sed postea in passione tanquam a um est ad illum locum: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem , tunc duo hypodiaconi duo mantilia, vel duos alios pannos altari impositos, auferunt. quod quatuor illi
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur et imitatur ȩrequias saluatoris:
tis conculcatio. humam generis redemp¬
tio. paradisi apercio. scriptiararum ma¬
passione sua non tantũ redemit illos
qui tunc erant in libo inferni. quidi
ero mors tua. mͣ. tͥ. e. inferne. Scriptura¬
rum hodie facta est manifestatio. quia

Expanded text:
sequitur et imitatur exsequias sui Salvatortis conculcatio, humani generis redemptio, paradisi apertio, et Scripturarum mapassione non tantum illos redemit, qui tum erant in lymbo inferni, qui locus ero mors tua; morsus tuus ero, inferne . Scripturarum hodie facta est manifestatio, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et oleum quo inunguntur baptixati.
Erisma sit ex balsamo mundissimo et oleo
quod oleum alio liquore sit darius:
mittit anchorã in mare. et si forte lapi¬
di affigatur. et extrahi non possit: dunc
nauta illuc descendit portans os suum¬

Expanded text:
et oleum quo ungantur baptizati. conficitur ex balsamo mundissimo atque olautem oleum alio liquore sit clarius,mittit anchoram in mare, et si forte illa lapidi affigatur, ita ut extrahi non possit, tunc nauta illuc descendit, habens os suum
Abbreviated transcription (Latin):
ad puimam paupertatem: ut causa.
quantum ad secundam. ẜ natura ho¬
minis: Pauimentum ergo ecclesie
mondat᷑. qui paupcribus propter
deum pedes lauat. et cum miscricor¬
die opera illis exibet:

Expanded text:
ad primam paupertatem, vel causae quantum ad secundum, sed naturae hominis. Pavimentum ergo ecclesiae mundat ille, qui pauperibus propter Dominum pedes lavat caeteraque misericordiae opera exhibet.
Abbreviated transcription (Latin):
ma initium habuit aueteri testamen¬
to. quoniam dominus precepit moy¬
si ut conficeret crisma. quo inunge¬
ret tabernaculum in dedicatione. et ar¬
cham cestamenti. ⁊ aaron. et similiter¬
sacerdotes illo in unguntur. et reges:
Moyses tñ non legitur unctus fuisse:
unctionem: Inungitur autem quilib
crismate. et bis in uercice:a communi
sacerdote. et in fronte ab episcopo: Ideo
sufflauit discipulis dicens: Accipite spi¬
ritum sanccum ec quando missus:
uocatur oleum infirmorum: inungun¬
tur infirmi. de qua in unctione beatus
Iacobus dicit in epistola sua: Si quis
infirmatur. adducat sacerdotes ut orent
super eum. et inungant eum oleo sancto
to: potest tamen fieri huiusmodi imuinc
ri si plures possint adesse: Quaitum pri
uilegium est mandatum est autem dis¬
ferentia hec int̾ hoc mandatum ec illud
quod fit in sabbato precedenti: quod illud

Expanded text:
ma initium traxit a Veteri Testamento, quando Dominus praecepit Mosi ut conficeret chrisma, quo ungeret tabernaculum in dedicatione, et arcam testamenti. Atque Aaron et sacerdotes illo similiter ungebantur, et reges. Moses tamen non legitur unctus fuisse, em. Inungitur enim quilibet chrismate bis in vertice a communi sacerdote, et in fronte ab episcopo. Caetesufflavit discipulis, inquiens: Accipite Spiritum sanctum , tum etiam quando missus vocatur infirmorum, inungunatque infirmi. De qua sane unctione ait B. Jacobus in sua Epistola: Si quis infirmatur inducat sacerdotes et orent super eum, et inungant eum oleo sancto, to. Potest tamen fieri hujusmodi inunctiebet, si plures possint adesse. Quartum demum hujus diei privilegium est mandatum. Est autem differentia inter hoc mandatum et illud quod fit Sabbato praecedenti. I
Abbreviated transcription (Latin):
hec dies tribus non cupatur nominib:
Dicitut enim dominica in ramis pal¬
marum. quia illa ctie rami palmarũ
in processionibus deportantur. in p̃re¬
sentatione eorillorum. quos filii he
non habemus: laurum uel burum
quia perpetuo suo uirore untutes sig¬
inficant: deportamus: uel flores qui si¬

Expanded text:
Hic dies tribus nuncupatur nominibus. Dicitur enim Dominica in Ramis palmarum, quod illo die rami palmarum in processionibus deportentur in significationem illorum, quos filii Isrnon habemus, laurum vel buxum, quod perpetuo suo virore virtutes connotent, deportamus; vel flores eti
Abbreviated transcription (Latin):
rima. uuͭi. feria: quatuor priuile
incipimus ieiunare. quod ideo facimus:
nica. ⁊ siquis cdiligenter computet an¬
cundum rationes compoti: inueniet
eum in tercia feria fuisse baptizatũ
Scquenti uero die desercum intrans:
ieuinium inchoauit: Secundum pͥ
sia. et iudicia confitentibus imponũ¬
tunc cineres in signum humilitatis
tum annum amplius fieri non contin¬
git: penitentes namq tunc ab eccłia

Expanded text:
rima quarta feria quatuor insignitur incipiamus jejunare, idque ideo facimus, nico, ita ut si quis diligenter exinde computet anjuxta rationes computi, facile inveniet eum tertia feria fuisse baptizatum, ac sequenti die desertum intrans jejunium inchoasse. Secundum prir, et judicia confitentibus imponantunc cineres in signum humilitatis o, qualem per universum annum amplius fieri non contingit. Poenitentes enim tunc ab ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ent principatus eius suꝑ humerum eiꝰ.
prima est: quia apistus pro nobis hac
die re uera immolatur. et ueniente ue¬
quoniam ea die uelum templi scissum
conficeretua: Quarta est: quia moy¬
les ait in exodo: Alus pugnabit pro
mo leguntur due lectiones de ueteri tes¬
tamento. una de lege. Altera de proph̃is

Expanded text:
erit principatus ejus super humerum ejus prima est quia Christus hoc die pro nobis revera immolatus est et, veritate vequoniam tum temporis velum templi disruptum conficeretur; quarta, quia Moyses dixit in Exodo: Alius pugnabit pro mo leguntur duae lectiones ex Veteri Testamento, una ex rege, altera ex prophetis
Abbreviated transcription (Latin):
De iatobis binis nͦ ambigat amͦ qͥuis.
hic satꝰ alpheo fuit. ait̾ ⁊ a zebedeo:
uulgo sollẽpnis maii solet eẽ Ralendiᷤ
ultimꝰ ast ille frater fuit apocaliste:
Galicieq solũ se gaudet habere colo¬

Expanded text:
De Jacobis binis non ambigat amodo quivis. Hic satus Alphaeo fuit, alter et a Zebedaeo, Vulgoque solemnis Maii solet esse Kalendis. Ultimus ast iste frater fuit Apocalistae, Galliciaeque solum se gaudet habere colo
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enim animalia que dracones
dicuntur. Unde in psalmo. laudate
dnm de terra. draco. non tͣcones: ut
uolant. in aquis natant. per terrã
ambulant. et quandoq in aera con¬

Expanded text:
Sunt enim animalia, quae dracones appellamus, unde in psalmo: Laudate Dominum, de terra dracones , nos thracones, ut volant. in aquis natant, in terra ambulant. Sed quando in aer
Abbreviated transcription (Latin):
turum: Illi autem recuierunt: et
populum ciuitatis ad fioem axp̃i
conuerterunt : quod auctiens lu-¬
pa regina: doluit. et redeuntibus ad
eam discipulis. non aud ens aperte
nocere. fraudem dissimulans dixit.
Accipite boues quos habeo et uingi¬
et in domitos: pritabat quod non
possent inde uingi nec applicari . uel
si applicarentur. tantum currerent
huc et illuc. et ita dissiparent eos :
occiderent. et sic corpus caderet: S
puli enim postquam fecerunt sig¬

Expanded text:
turum. Illi autem redierunt, et populum civitatis ad fidem Christi converterunt. Quod factum Lupa regina summopere doluit, et redeuntibus ad se discipulis non ausa aperte eis nocere, fraudem verbis dissimulans, ait: « Accipite boves quos habeo, eet ideo putauit quod non possent iungi nec applicari, uel si applicarentur currerent hac uel illac et iocciderent, ac corpus ipsum caderet. Sed puli enim posteaquam crucis sig
Abbreviated transcription (Latin):
enarrant: et euangelium ascensionis:
minus quidem iħc postquam locu¬
ei baculum suum et remisit eumpre¬
cipiens: quod ueniret ad corpus
minus: et maiora horum facietis:
Dñs enim quatrituanum suscita
ius fuit. quod ad tactum beati pe¬

Expanded text:
enarrant, et Evangelium Ascensionis, minus quidem Jesus postquam locu baculum suum, ac ipsum remisit, praecipiens ut ad corpus minus: Et majora horum facietis . Dominus enim quatriduanum suscitavgis quod ad tactum baculi Pe
Abbreviated transcription (Latin):
gilarent. sed frequenter continebat
in hiis uigiliis puellas corrumpi. et
ad maleficia explenda maiorem opor¬
tunitatem haberi. propterea factum¬
rentira. Unte et nunc antiquitaters
nomen retinuit: Uocatur enim uigi¬
lia: celebratur autem natiuitas bea-¬
ti iohannis tum propter historiam.
habet enim euuangelium: et mul¬
ti in natiuitate eiuis gaudebunt. qd̾
citur: tum propter allegoriam et mis¬
teruim per iohannem enim significa¬
quam propter ipsam personam: Cre¬
dimus enim quod in utero sanctifi¬
catus est: ut ieremias. Unde et de ie
remia legitur eademdie. sed quo ge
uator autem: attulit nobis ortum gr̃e:¬
Ipsum etiam iohannes precessit inan¬
nuntiatione. natiuitate. predicatio¬
ne. passione. et ad inferos descensione:
ueteris. ⁊ initium noui: fuit enim
quasi lapis angularis. idest nouũ

Expanded text:
ia frequenter contingebat in his vigiliis virgines corrumpi, et ad maleficia majorem opportunitatem haberi, propterea, sicunia. Unde etiam nunc antiquitatis nomen retinuit. Vocatur enim vigilia. Celebratur autem Nativitas Joannis, tum propter historiam habet enim Evangelium: Et multi in nativitate ejus gaudebunt , agani tum propter allegoriam et mysterium. Per Joannem enim significaquam propter ipsam personam. Credimus autem quod hic in utero sanctificatus est, sicut Jeremias, unde eo die de Jeremia legitur. Sed qvator autem attulit nobis ortum gratiae. Hunc Joannes praecessit annuntiatione, nativitate, praedicatione, passione, et ad inferos descensione. Veteris et initium Novi. Fuit namque quasi lapis angularis, hoc est Novum
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur. et ibi caro formatur. deinde
logos. quibus credendum est magis¬
quam phisicis: Celebratur natiuitas
Nam prima est quando ipsa anima
cato fuit conceptus. Sanctificatus eñi
prophetia sic continetur: Antequam
exires de uulua sancoficaui te.⁊c̃. for

Expanded text:
in vulva, et ibi caro formatur, deinde logos, quibus magis credendum est quam physicis. Celebratur ergo hujust in lucem. Nam prima est, quando ipsa anima cato fuit conceptus. Sanctificatus enim prophetia hoc ita continetur: Antequam exires de vulva sanctificavi te, etc. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut queant laxis. ⁊ ẽ. unrde in prin¬
cipio petit uocis restitutionem sic̃
restituta est zacharie merito sancti
Iohannis:¬
celebretur: cum conceptus
fuerit in peccato: Nullius
enim conceptio facta in
enim sunt si ne patre et
ut adam Alii de patre sint matre.¬
xpistus. unde in personaeiuis dictũ:
ego sum uermis et non homo. idest.
secundum legem uermium natus

Expanded text:
Ut queant laxis, etc., unde in principio petit vocis restitutionem, sicut restituta est Zachariae merito S. Joanniscelebretur cum in peccatis fuerit conceptus. Nullius enim conceptio facta in enim sunt sine patre et matre, ut Adamus, alii ex patre sine matreChristus. Unde in persona illius dictum est: Ego sum vermis et non homo , hoc est secundum legem vermium natus
Abbreviated transcription (Latin):
et dixerunt ei: Domintis ih̃c xpistꝰ
missit ad uos corpus discipuli sui
ut quem noluistis uiuum reciꝑe.
tractauerunt miraculum qualit̾
crudelissimũ qui eos in carcerem
prandium:angelus domini acar
cere eos extraxit: qui ciuitatem
exeuntes. et quasi peregrini et popło
missi fuerant: inuenerunt apertũ:¬
lerunt domino suo: Tune quasi fu¬

Expanded text:
m, dixerunt ei: «Dominus Ihesus Christus mittit ad te corpus discipuli sui ut quem noluisti uiuum suscipere rrantes ei miraculum qualiter quemdam virum qui eos in carcerem pranderet, angelus Domini eos e carcere eduxit, qui civitatem exeuntes velut peregrini, populo missi erant, invenerunt carcerem aquod domino suo
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam enim uolunt quod sit de
illa diuisione que facta est in ierłm
post duodecim annos. quando separa¬
ti sunt ad predicandum in gentibus:
sione ossium petri et pauli: de quo

Expanded text:
Quidam enim dicunt quod sit de illa divisione, quae facta est in Hierusalem post duodecim annos, quando separati sunt ad praedicandum gentibus. sione Petri e
Abbreviated transcription (Latin):
sum est celitus. maiora esse precticato¬
ris ossa: minora uero piscatoris: et¬
festa eodem cdie celebranda occurrant:
featus gregorius instituit ut festum¬
beati petri ipso die tantum celebrare¬
tur: Maior enim sanctitate fuerat. et
primatum rome tenuerat Sequenti
uero die festum beati pauli. In festo

Expanded text:
sum est coelitus, majora esse ossa praedicatoris, minora vero piscatoris. Atfesta eodem die celebranda occurrant, beatus tamen Gregorius instituit ut festum Petri ipso die tantum celebraretur: major enim fuerat sanctitate, et Romae primas tenuerat, sequenti vero die coleretur festum Pauli. Ipso
Abbreviated transcription (Latin):
munctum. Biabolum: łr¬
in hoc tempore liberre
Et nota. quod apud auctores tribus
cutita sabbata. ioest iudaica: quia¬
cii abscifione. Appellantur etiam pa¬
lestini. Unde Ouidius. festa palestino.
Nicholai. et sancte Marie magd:
quia octauas non habent: sed quia
quarumdam ecdesiarum patroni
sunt: fiunt eis ocraue: sunt et oc¬
taue uenerationis: ut in magnis

Expanded text:
mundum et diabolum. Legimus hoc tempore librum REt notemus obiter apud auctores tribus cutita, inquit, sabbata, id est Judaica, qucutem habent. Appellantur etiam Palaestini: unde Ovidius: Terra Palaestino Nicolai, et sanctae Mariae Magdalenae, qui octavas non habent, sed quoniam sunt quarumdam ecclesiarum patroni, ideo eis fiunt octavae. Sunt et octavae venerationis ut in magnis
Abbreviated transcription (Latin):
inflammatum est cor meum.et renes
mei cõmutati sunt: et ego ad nichi¬
lum redactus sum et nesciui: Sub
unde: Exemplo quod cumq malo
committitur: ipsi ctisplicẽt auccori.
prima est hec ultio: quod se iuctice
nemo nocens absolurtur:⁊ alibi.¬

Expanded text:
inflammatum est cor meum, et renes mei commutati sunt, et ego ad nihilum redactus sum, et nescivi. Ut  exemplo quodcumque malo committitur, ipsi displicet auctori: prima est haec ultio, quod se iudice nemo nocens absolvitur, i
Abbreviated transcription (Latin):
unc de officio altaris dica altari
tis: et eorum significatione: Beinde
quid officium misse. quid introitꝰ.
quid ue tͦpi nominentur: tractan
acerdos ergo tanquam aduocatus
et pugil cum hoste antiquo pug¬
naturus: uestibus sacris quasi armis
induitua: Sandalia pro ocreis assu¬
mens ne quid matule uel pulueris
quiddam instola: quo ligatur cum
cingulo: cum sto la collum circum¬
dat: quasi hastã contra resistentem¬
manipillo pro claua utitur: casula:
quasi pro clipeo protegitur: Manꝰ
fessionem: diabolo abrenuntiat:¬
Sic itaq ad certamen munitus: cõ¬
tra spritualia nequitie in celestib.
⁊ pro sedanda iudicis ita in sub¬
dicos: ad altare procectit. et popu¬
lus quasi pro suo pugile oraturus:
in profestis diebus terre proster¬
nituR: cum cantat orationes et
reliqua recitat: quasi totis uiribus
cͣ. diabolum pugnat: Dum in euun
plicat: quasi gladium contra hos¬
tem preparat: Dum euangelium

Expanded text:
c de officio altaris dicamus. Et ntis, eorumdemque significatione, ac deinde quid officium missae, quid introitus, quidve tropi nominentur occurrit Sacerdos ergo tanquam advocatus et pugil cum antiquo hoste pugnaturus, vestibus sacris quasi armis induitur. Sandalia enim pro ocreis assumit, ne quid maculae vel pulveris quiddam in stola, quod ligatur cum cingulo. Cum stola collum circumdat, quasi hastam contra retinenteanipulo pro clava utitur, casula a pro clypeo protegitur, manipfessionem diaboli Domino renuntiatSic itaque ad certamen munitus contra spiritualia nequitiae in coelestibus , et pro sedanda judicis ira in subditos ad altare procedit, et populus, quasi pro suo pugile oraturus diebus profestis, terrae prosternitur. Cum vero cantat orationes, et reliqua recitat, tum quasi totis viribus adversus diabolum pugnat. Nam cum plicat, velut gladium contra hostem praeparat, ita ut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut episcopus qui extra chorũ
troitus: intͣt ad altare. In cdiebus ꝑ
nitatibus uero: ter quandoq int̾¬
miscentira tͦpi: Dicitur autem tͦpꝰ
celebratur missa. Pbraica. Greca. et
latina: quuia titulus xpisti incri¬
ce pendentis: scriptus fuit hebraite.

Expanded text:
sicut episcopus qui extra chorum troitus, intrat ad altare. nitatibus vero ter. Quandoque intermiscentur tropi. Dicitur autem tropucelebrari, Hebraica, Graeca et Latina, quod titulus Christi jam in cruce pendentis scriptus fuerit Graece,
Abbreviated transcription (Latin):
et sequimini xpistum. quia missa
est pro nobis hostia ad deum patrẽ
placand̃. quandoq tamen restrine¬
tius. et quasi sp̃alius pars que
prior cantatur. scilicet introitus:

Expanded text:
um sequimini, quia missa est pro vobis hostia ad Dominum placandum. Quandoque tamen restrictius et quasi specialius pars, quae prima canitur, nimirum introitus,
Abbreviated transcription (Latin):
in pulpito: alta uoce debet dicere.
Exeant cathecumini foras. Sic ita
q pars ista dicitur missa ab emit¬
tendo. quoniam tunc foras mittũ¬
de dño. Ih̾e autem non credebat se
eis. sciens quid esset in homine.

Expanded text:
e pulpito alta voce dicere debet: Exeant catechumeni foras. Hinc est quod pars ista nominetur missa, ab emittendo, quoniam tunc foras mittunJesus autem non credebat semetipsum eis, sciens quid esset in homine .
Abbreviated transcription (Latin):
ma. etͫ Secunda: tercia. et quar¬
tore.uii. discipulis piscantibus di
cens. Pueri habetis aliquid pulmẽ¬
ti : Tercia hora crucifixus est lingius
iudeorum. et flagellatus: Pandem¬
quoq hora spiritus sanctus indie
pentecostes fuic discipulis datus:
Sexta hora: xpistus pro nobis ligno
lis discubuit: Nona hora exclamans:
spiritum emisit. ⁊ lanceatus de la¬

Expanded text:
ima quam secunda, tertia quam quartore septem discipulis piscantibus, quibus dixit: Pueri, habetis aliquid pulmenti? Hora vero tertia crucifixus est linguis Judaeorum et flagellatus, eademque hora Spiritus sanctus ipso die Pentecostes discipulis fuit datus; sexta hora Christus pro nobis ligno lis discubuit. Nona hora exclamans spiritum emisit, et lanceatus e la
Abbreviated transcription (Latin):
ubã iurtute abstinentie. ñ suggelnt.
de aliis ecatibis satis est manifest̾.
rime quare istarhorarum tempo¬
ribus precipue deum laudamus:
rubescente diei aurora laudes matu¬
tinas canimus. que matutine di¬
cuntur ãmane quod est lumen.
uel quod est bonum: quando.e.

Expanded text:
ubera virtute abstinentiae non sugebat. De aliis aetatibus satis est manifestum.nes, quare istarum horarum temporibus Dominum praecipue laudamus. Rubescente diei aurora cantamus laudes matutinas, quae matutinae nuncupantur, a mane quod bonum est, si lumen est bonum, a
Abbreviated transcription (Latin):
do gratias: Beinde sequntur sc̃orum
suffragia. quia quamdiu uiuimus:
tanquam inlubrico positi sumus.
et a demonibus impugnamurr. et
ideo sanctorum suffragiis semper

Expanded text:
 » Deinde sequuntur sanctorum suffragia, quia quandiu vivimus tanquam in lubrico positi sumus, et a daemonibus impugnamur; et ideo sanctorum suffragiis semper
Abbreviated transcription (Latin):
populum salutat: Primo in ipso cror-¬
cdio. Secundo in euuangelio: quod ñ
suꝑ altare. sed suꝑ asserẽm. uel lecco
rium aliquod uersus aquilonem:
sumit officium: Tercio cum regre¬
ditur ad dextrum cornu altaris
ad populum: Quarto. post offerto¬
rium: cum cticit. ꝑ omnia secula
seculorum. et consequenter. dominus

Expanded text:
populum salutare. Primo in ipso exordio; secundo in evangelio, quod non in altari, sed in assere vel aliquo lectorio versus aquilonem fungatur officio, tertio cum ad dextrum cornu altaris ertit ad populum; quarto post offertorium, cum inquit: Per omnia saecula saeculorum, et consequenter: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
lecicia quam habemus de libertate¬
consecuta: exprimitur: S quia xpis.
tuis hanc nobis leticiam ad quisiuit
ne ingrati de beneficio uideamu
inlaudem illius finito hẏmno pro¬
rumpimus: et quia nos liberauit:
ei grates referimus alta uoce can¬
tando. Benedictus dominus deus is
tes in miseria. et fecit redemptionẽ
libro ruth: Sic enim legitir boꝰth
ceptabilis sit deo. ⁊ gratam sibi reci
Cumpopulus respondec. et cum spi¬
minum.⁊ quia illas preces tantum
bono corde procectunt: ipse sine quo
nullum bonum est: sit cum spiri¬
tu tuo: tunc sacerdos quasi in boni¬

Expanded text:
am habemus libertatem, exprimitur. Sed quia Christus nobis hanc laetitiam acquisivit, ne ingrati de beneficio accepto videamur, in laudem illius finito hymno prorumpimus, et quia nos liberavit, gratias ei referimus alta voce cantando, Benedictus Dominus Deus Isrvit existentes in miseria, et fecit redemptionem est ex libro Ruth; sic enim legitur Boos eacceptabilis Deo, et gratam sibi accip Cum autem populus respondet, Et cum spides, sed quia illas preces tantum bono animo procedunt, ipse, sine quo nullum bonum est, sit et cum spiritu tuo. Tum sacerdos quasi suae boni
Abbreviated transcription (Latin):
do orabat: habebat quidem. sedd.
modus est loquendi: non enim dici¬
tur os apertum habuusse: quam diu
silenti uoce orabat: s tunc aperuis¬
se: quando uox illuis aperte cepit
audiri: uel os adhuc non aperue¬
rat. ad laudandum deum. licet ape¬
ruisset: Ad orandum : uel tangit
religionem sacerdoteum primituuie
ecclesie. qui cum irent dormitum.
signaculo crucis se miniebant:
bus prorumpebant: S quia hoc
habet homo adeo quod ipsum lau¬
bolus laudem dei semper odio habet.
ne laudator dei a diabolo superetur.
cii non est leue resistere: diuinũ
implorat auxilium dicens: Deus
inaduitorium meum inrtende. ⁊c̃.

Expanded text:
Habuit quidem, sed is est loquendi modus; non enim dicitur apertum os habuisse, quandiu submissa voce orabat, sed tunc aperuisse, quando illius vox aperte incoepit audiri. Vel necdum os aperierat ad laudandum Dominum, licet aperuisset ad orandum. Vel etiam tangit religionem sacerdotum primitivae Ecclesiae, qui cum irent cubitum signaculo crucis se muniebant prorumpebant. Sed quia hoc habet homo a Deo, quod ipsum laubolus semper odio habeat ne laudator Dei a diabolo superetur, cui haud facile est resistere, divinum implorat auxilium, cum ait: Deus, in adjutorium meum
Abbreviated transcription (Latin):
In sollempnitatibus ad secundam
nocturnam surgebant simulmi¬
nistri. coniugati. tam uiri quam
pigritarent surgere.tam minist
de media nocte saltem ommnes sur

Expanded text:
In solemnitatibus ad secundam nocturnam pariter surgebant ministri et conjugati, tam viri quam turnum surgerent tam ministri  media saltem nocte omnes surg
Abbreviated transcription (Latin):
animorum diuinis lauctibus int̾¬
serce: Uersiculus qui cantatur:
significat quod ab officio psalmoꝵ¬
placere seruitium: si cũ inocentia
hoc agamus: Post ea dicitur domi¬
nica oratio. que inter alias ora
per illam temptationes diaboli re¬
primantur: Cum enim diabolus
sentit nos lectiones legere uelle m
quibus sanccorum uictorie recitã¬

Expanded text:
ibus insertae. Versiculus, qui postea cantatur, significat quod tunc ab officio psalmoplacere servitium, si cum innocentia hoc agamus. Postea dicitur Dominica Oratio, quae inter alias oratper eam tentationes diaboli reprimantur. Cum enim diabolus sentit nos velle legere lectiones, in quibus sanctorum victoriae a
Abbreviated transcription (Latin):
faciat caritatis affectu: Inueteri le-¬
ge preceptum est quod de omnibus
minibus: uoluit deus sibi decimam
tione sui officii appropriauit: hec nos
similiter obseruare debemus . ut si alai¬
cis iniuste possideantirr:non minus
tenemur eas persoluere. nec nobis

Expanded text:
tur. In veteri lege praeceptum est ut ex omnibus omnibus Deus sibi decimam tione sui officii appropriavit. Sic nos utique similiter facere debemus. Quod si vero a laicis injuste possideantur, nihilo t
Abbreviated transcription (Latin):
endum est ergo generaliter. quod¬
in matutinis laudibus .ui. psalmi¬
horis similiter. per quos .ui. opera
misericordie designantur. quibus
operarii laborantes in uinea domi¬

Expanded text:
endum ergo est generaliter in matutinis laudibus sex psalmhoris similiter, per quos sex opera misericordiae designantur, quibus operarii in vinea Domi
Abbreviated transcription (Latin):
si diceret. orate simul mecum. ut qd
postulamus: citius impetremus: Tũt
orationem dicit. Qua dicta. Respondet
chorus. amen. quasi diceret. Ita no¬
tiam dei impetratis: perseuerate in
ritu tuo: quasi diceret. orasti prono
bis: et nos pro te oramus: Tunc di
cit puer. Benedicamus domino. ꝙ¬

Expanded text:
si dicat: Orate simul mecum, ut quod postulamus citius impetremus. Tunc dicit orationem, eaque dicta respondet chorus: Amen; quasi dicat: Ita notiam Dei impetrastis, in ea perseverate. Et ritu tuo; quasi polliceatur: Orasti pro nobis, et nos vicissim pro te oramus. Tum pueri canunt: Benedicamus Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
De aluis hors.
equitur de aliis .ui. horis. sub
quibus etiam .ui. alie comprehen¬
duntur: Diei namq duodecim
hore attribuuntur. et totidem
nocti: Sub prima hora duas cõp̃¬

Expanded text:
De aliis sex horis. Sequitur de aliis sex horis, sub quibus item sex aliae comprehenduntur. Diei itaque duodecim horae attribuuntur, et totidem nocti. Sub prima hora duas comp
Abbreviated transcription (Latin):
uant monachi dicentes. Bõnus ab¬
bas. ñ dñs abbas. Hinc ẽ. etiã quod
quam partem significatur corpo¬
ris seruitus: que tantum debetus
hominibus et non spu̾ał nec est
acclinandum principi seculari rec¬
ta facie. s ab aure sinistra. capite

Expanded text:
ant monachi, cum dicunt domnus abbas, non dominus abbas. Hinc etiam est, quod m partem significatur corporalis servitus, quae tantum debetur hominibus, et non spiritualis. Nec est acclinandum principi saeculari recta facie, sed ab aure sinistra capite
Abbreviated transcription (Latin):
ra. ipso die resurrectionis: duobus
discipulis euntibus in emaus: in
fratione panis cognitus fuit: In
complctorio: pro discipulis suis pa¬
trem orauit. Ladem hora: in sepul-¬
cro positus fuit: De officio matu

Expanded text:
ra in die resurrectionis, duobus discipulis suis euntibus Emmaus, in fractione panis cognitus fuit . In completorio, pro discipulis suis Patrem oravit. Eadem hora in sepulcro positus fuit. Propter has
Abbreviated transcription (Latin):
choat promissum. non solum pa¬
tri. uel filio. et spiritui sancto. sed
laude: cantor qui est quasi precor ec¬
ante altaria in srris orationibus
persistentes: ad lauidanctum deum
hortatur dicens: Uenite exciltemus

Expanded text:
catur promissam laudem non solum Patri, vel Filio, vel Spiritui sancto, sed laude, cantor, qui est quasi praeco Ecante altare suis orationibus insistentes ad laudandum Dominum hortatur, cum ait: Venite, exsultemus
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatur. et ecclesiastice: sic et¬
apud gentiles et apud hebreos
a quibus nostre habuerunt initi
hee persone. Monarcha. scilicet roma¬
nus imperator. patri ᷤ qui et senato¬
res dicebantur. ad quorum arbi¬
trium. de uniuersis ordinabatur:
Reges. Duces. presides. prefecti. tri¬
biini plebis. tribuni militum. pre¬
tores. centuriones. decuriones. qua¬
terniones. triumuiri. Questores.
ediles. aulee. Ianitores. In ritu tem¬
plorum.: erant. archiflamines. Sacer¬
et mulierum. et uirorum: religiosi
conuentus: inter poetas: erant car¬
minum tuctices. comedi. Traiedi.
hystorio graphi: apud hebreos quoq
eadem erat diuersitas personarum:
sacerdos. et minores sacerdotes. leuite.
nat̾inei. luminum emunctores. Exor¬
ciste.Ianitores: uel editui. Cantores:

Expanded text:
ulus est et ecclesiasticae: sic apud ethnicos et Hebraeos, a quibus nostrae habuerunt initiuhae: monarcha, scilicet Romanus imperator, patricii, qui et senatores dicebantur, quorum arbitrio universa ordinabantur; reges, duces, praesides, praefecti, tribuni plebis, tribuni militum, praetores, centuriones, decuriones, quaterniones, tribuni, quaestores, aediles, aulae janitores. In ritu vero templorum erant archiflamines, flamines, saceret mulierum et virorum religiosi conventus. Inter poetas erant carminum judices, comoedi, tragoedi, historiographi. Apud Hebraeos porro eadem fuit personarum sacerdos, et minores sacerdotes, levitae, nathinaei, luminum emunctores, exorcistae, janitores vel aeditui, et cantores.
Abbreviated transcription (Latin):
uinam: quam ei facimus. quoni¬
am atenebris ecroris nos ad lau¬
dem ueritatis rectuxit: hoc igitur
tempore laudes deo cantamus: qr
tali hora deus mundum creauit.
et angelos qui statim ut creati ft̾
suaui cantu laudes deo creatori suo¬

Expanded text:
vinam, quam ei damus, quoniam a tenebris erroris nos ad lucem veritatis reduxit. Hoc igitur tempore laudes Deo canimus, quia ejusmodi hora mundum creavit, et angelos, qui statim atque conditi sunt, suavi cantu a
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq considerandum est: ꝙ
intrium nocturnorum officiis tͥa
tempora representa mꝰ: tempus
scilicet ante legem. tempus sub le¬
ge. tempus gratie. quorum ꝗlibet
riatur. Temporis ante legem Pri¬
ma fuit distinctio: ab adam usq
ad noe: Secunda: a noe: usq ad abͣ¬
ham: Tercia: ab abrahan: usc ad
moysen. Tempris sub lege hał dis
tinctiones habuit: Amoyse: usq
ad dauid a dauid: usc ad trans¬
migrationem babilonis: Atrans
tie. fuit tempus apostolice et eiuin¬
gelice predicationis: Secunda tẽ¬

Expanded text:
Illud quoque notandum est quod in his trium nocturnarum officiis, tria tempora repraesentamus, tempus scilicet ante legem, tempus sub lege, et tempus gratiae, quorum quodlibet nibus. Temporis ante legem prima fuit distinctio ab Adam usque ad Noe; secunda, a Noe usque ad Abraham; tertia, ab Abraham usque ad Mosen. Tempus vero sub lege has habuit distinctiones: a Mose usque ad Davidem, a David usque ad transmigrationem Babylonis, a transatiae, fuit tempus apostolicae et evangelicae praedicationis; secunda, tem
Abbreviated transcription (Latin):
Secundo: cirra mediam noctem: c̃er¬
cio: paulo ante diem: Sic orcdinate:
ut cum nocturni finiti. ẽẽnt. et lec¬
tiones cum suis responsoriis perlec¬
de: priusquam lucesceret ⁊ apꝑeren
clamabant: Te deum laudamus: Et
postea laudes matuitinas: ad primã
nocturnam: surgebant tantum

Expanded text:
secundo circiter mediam noctem; tertio paulo ante diem, hoc nimirum ordine, ut cum nocturni finiti essent, et lectiones cum suis responsoriis perlectae, priusquam lucesceret aurora cantarent Te Deum laudamus, et sic deinceps laudes matutinas. Ad primam nocturnam surgebant tantum
Abbreviated transcription (Latin):
do. In primitiua ecelesia diuersi di¬
illud quod cantabant ad laudem
diuinam pertinent: Quedam tamen¬
officia obseruabantur ab initio ec¬
clesia constrtuta uel axpisto. ut do¬
ut simbolum: Postea ecclesia scissa ẽ.

Expanded text:
. In primitiva Ecclesia diversi diillud quod canebant ad divinam laudem pertineret. Pleraque tamenofficia observabant quae ab initio erant constituta, vel a Christo, ut Out Symbolum. Postea Ecclesia velut scissa est
Abbreviated transcription (Latin):
umbran gerit: Hoc officiumn tri¬
um nocturnorum innocte domi¬
nica. et in sollempnitatibus trini¬
tatis celebratur. et infestis sancto¬
rum similiter. Quoniam credimꝰ
illos dominice resurrectionis iam

Expanded text:
officium hoc trium nocturnorum diebus maxime Dominicis, in solemnitatibus Trinitatis et in festis sanctorum; ideo quoniam certo credimus illos Dominicae resurrectionis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
am dies uniuscuiusq represen¬
tat etatem. nͥ quã omnis homo
habeat: sed quam haberer nisi
peccaret: hee autem .uiͣi. habent
uarietates. Infãciam. Puericiã.
etatem. per matutinas laudes:
representatur infantia: per pri¬
mam: puericia per terciam ado¬
lescentia: per sertam iuuentus:
per nonam senectus: per uesperas:

Expanded text:
dies uniuscujusque repraesentet aetatem. Non quod eam omnis homo habeat, sed quam haberet, nisi peccaret. Haec autem septem habet varietates, infantis, pueri, ti. Per matutinas laudes repraesentatur infantia, per primam pueritia, per tertiam adolescentia, per sextam juventus, per nonam aetas virilis, per vesperas