comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mato sicut lum̃ in mundo. Sp̃c aũt impe¬
diti reflectunt᷑ ad int̾iora ut ad suum prĩ¬
cipium eadẽ ⁊̃ humiditas ex frigiditate
ꝙͣ accipit a c̾e̾bro ꝓpellit calorẽ nalem ab or¬
ganis ext̾ĩorib ⁊ͣ repellit ad suum princi¬
pium hoc ẽ ad locum digestionis ⁊ ad cor.
Unde repulso calore uł spiritib ext̾ibrib
claudunt᷑ instrum̃ta sensnũ ab actib extĩ¬
orib ⁊ hoc ẽ sompnus. Et sic patet ꝙ proxĩa

Expanded text:
mato sicut lumen in mundo; spiritus autem impediti reflectuntur ad interiora ad suum principium. Eadem etiam humiditas ex frigiditate, quam accipit a cerebro, propellitat calorem naturalem ab organis exterioribus et repellit ad suum principium, hoc est ad locum digestionis et ad cor. Unde repulso calore et spiritibus ab exterioribus clauduntur instrumenta sensuum ab actibus exterioribus, et hoc est somnus. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Aquile clarius c̾nunt. nultes sagaciꝰodorãt
liquidius audiũt talpe obrute t̾ra tam dẽso
negatus ẽ. huic ⁊ sermonis usus ablatꝰ. Nec
sunt naͣlit̾ surdi ut nõ idẽ sint ⁊ muti. ĩ ma¬
rinisostĩsauditũ ẽẽ non ẽ u̾issimile sed ad so
uariis spectet᷑ ⁊ ĩ piscinis cesaris gn̾a pisciũ
patet. Quippe nõ omnes eadẽ esca capiunt᷑ ⁊

Expanded text:
tis. aquilae clarius cernunt , vultures sagacius odorantur, liquidius audiunt talpae: obrutae terra, tam denso negatus est, huic et sermonis usus ablatus, nec sunt naturaliter surdi, ut non iidem sint et muti. in marinis ostreis auditum esse non est verisimile, sed ad sonvivariis spectetur et in piscinis Caesaris genera piscium patet, quippe non omnes eadem esca capiuntur et
Abbreviated transcription (Latin):
uio. Qnͣdo aũt bene recordatur aĩa dñi
sui spũ eius accepto sentit om̃io qr hoc
discernitur intimo magist̾io ñ nisi eiꝰ gͣ¬
tuito effectu posse se surg̾e ñ nisi suo
uoluntario defectu se cadere potuisse. Nõ
nec commorari potest. Credit hoc de ista¬
fac̾e fide dignis litt̾is dei sui ꝑ eius ꝓphe¬
tas conscriptis narrantib de felicitate
ꝑadysi atq illud primum ⁊ bonum ho¬
minis ⁊ malam hystorica traditõe in¬
dicantib. Dñi aũt dei sui reminiscit᷑
Ille quippe semꝑ ẽ nec fuit ⁊ nõ est nͦ
nouerat in adam aut alicubi ante huiꝰ
corꝑis uitã aut cum primo fc̃a est ut ĩ¬
sereretur huic corꝑi. Nich enim hoꝵ oĩo

Expanded text:
uando autem bene recordatur Domini sui, Spiritu ejus accepto, sentit omnino, quia hoc discit intimo magisterio, nonnisi ejus gratuito affectu posse se surgere, nonnisi suo voluntario defectu cadere potuisse. Non nec commemorari potest. Credit autem de illa fide dignis Litteris Dei sui, per ejus prophetam conscriptis, narrantibus de felicitate paradisi, atque illud primum et bonum hominis et malum historica traditione indicantibus. Domini autem Dei sui reminiscitur. Ille quippe semper est, nec fuit et non est, nec noverat in Adam, aut alibi alicubi ante hujus corporis vitam, aut cum primum facta est ut insereretur huic corpori: nihil enim horum omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ip̃e ñ ht. Ubi gͦ scͥpte sũt nisi in libro
lucis illiꝰ que u̾itas dr̃. Unde om̃is lex
iusta describit᷑ ⁊ ĩ cor hoĩs qui oꝑat᷑ iniu¬
sticiã ñ migndo s tãꝙͣ impͥmdo tranftur
sit̃ ymago ex anulo ⁊ ĩ cerã transit. et a
luce au̾titur a qͣ tam̃ tangit᷑. Qui ã nec
uidet quẽadmod̃ sit agend̃ extusabiliꝰ¬

Expanded text:
 ipse non habet? Ubi ergo scriptae sunt, nisi in libro lucis illius quae veritas dicitur? unde omnis lex justa describitur, et in cor hominis qui operatur justitiam, non migrando, sed tanquam imprimendo transfertur; sicut imago ex annulo et in ceram transit, et anluce avertitur, a qua tamen tangitur. Qui autem nec videt quemadmodum sit vivendum, excusabili
Abbreviated transcription (Latin):
at ⁊̃ si nec ip̃i eodẽ mͦ uiuant ubi eas ui¬
dent. Nec enim in sua na cum ꝓculdubio
m̃te ista uideant eorũq m̃tes constat
ẽẽ mutabiles. has uͦ regulas ĩmutabiles
uideat quisqͥs in eis ⁊ hoc uid̾e potu̾it nͣ
in hĩtu mentis sue cum iste reguie sint

Expanded text:
at, etiamsi nec ipsi eodem modo vivant? Ubi eas vident? Neque enim in sua natura, cum procul dubio mente ista videantur, eorumque mentes constet esse mutabiles, has vero regulas immutabiles videat, quisquis in eis et hoc videre potuerit; nec in habitu suae mentis, cum illae
Abbreviated transcription (Latin):
muni sensu ĩ ymaginatõe qui motus
est qͣiͣ pulsus ⁊ postea redeunt ab ymagi¬
natõe ad sensum ꝯmunẽ qui motus ẽ
sicut tractus. Dicit enĩ arx ꝙ recedente
subtili extrinsecus in cella cõmanent siml¬
archa et redeunt in sompno ad organum
fert ad sensata ꝓpria sicut ̃ facit in uigi¬

Expanded text:
muni in imaginationem, qui motus est sicut pulsus, et postea redeunt ab imaginativa ad sensum communem, et ille motus est sicut tractus. Dicit enim Aristoteles quod ‘recedente sensibili extrinsecus in cella commanent simulacra’ et redeunt in somno ad organum fert ea ad sensata propria, sicut etiam facit in vigi
Abbreviated transcription (Latin):
cula ꝓdider̃t. Quidam equoꝵ eĩ cantib tybia¬
rum quidam saltatõnib quidam colorum
uarietati nonnulli ⁊ accensis facib ad curs
bello sentiunt. a deo ut adu̾sarios morsu pe¬
tant. Aliqui ⁊̃ ꝓprios dominos recognoscũt
obliti sunt mansuetudĩs si mutent᷑. Aliqͥ pͤ¬
t̾ dominum dorso nullũ recipiunt. Int̾fectis
uł morientib dñis multi lacrimas fundũt
Solum enim equũ fert᷑ pp̃ hoĩem lac̾mam ⁊
doloris affectũ sentire uñ cẽtauris eqͦꝵ ⁊ hõim

Expanded text:
cula prodiderunt; quidam enim equorum cantibus tibiarum, quidam saltationibus, quidam colorum uarietate, nonnulli etiam accensis facibus ad cursbello sentiunt, adeo ut adversarios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; aliqui praeter dominum dorso nullum recipiunt: interfectis vel morientibus dominis multi lacrimas fundunt. Solum enim equum propter hominem lacrimare et doloris affectum sentire. Unde et in Centauris equorum
Abbreviated transcription (Latin):
las cum ab equerrio suo alias etiã mollit̾ se-¬
d̾etur. accepto regio stratu neminẽ unqͣm¬
alium p̃ter dominũ uehere dignatꝰ est. Docum̃¬
quis gais cesaris nullum p̾ter cesarẽ dorso re¬
cepit. Cuius priores pedes facie nestigii hu¬

Expanded text:
 Cum ab equario suo alio tempore molliter insideretur, accepto regio stratu, neminem unquam praeter dominum vehere dignatus est. Documequus C. Caesaris nullum praeter Caesarem dorso recepit: cuius primores pedes facie vestigii hu
Abbreviated transcription (Latin):
sermo annicło ⁊ sem̃stri locutꝰ est est cresi filiꝰ
⁊ ĩ crepundiis ꝓdigio. qͦ totum id cõcidit regnũ.
Qui celius fari ceꝑint tardius ingredi ĩcipiũt
uox roborat᷑ a .xiii. annis. Eadẽ in senecta exili

Expanded text:
sermo anniculo; set semenstris locutus est Croesi filius sermo anniculo; set semenstris locutus est Croesi filius et in crepundiis prodigio, quo totum id concidit regnum. qui celerius fari coepere, tardius ingredi incipiunt. vox roboratur a XIIII annis; eadem in senecta exilio
Abbreviated transcription (Latin):
stotiles putat.Idcuco ⁊ insectis sonũ eẽ
non uocẽ intus meante spũ ⁊ incluso sanan-¬
te. Alia murm᷑ ed̾e ut apes. alia tractu strido¬
ciꝑe audiri ⁊ desin̾e. Sonum enim attritu ⁊
cta uocẽ nec sonũ ullum hr̃e. S ⁊ cet̾i pisces
qͣmuis pulmone. ⁊ art̾i̾a careant ñ in tot̃ si¬
neullo sunt. Stridorẽ fi̾ cum dẽtib tauillã¬
tur. Oua ꝑientib sibilus serpentib longꝰ. te¬
studini abruptus. ranis sui gen̾is. multũ eĩ¬
in hiis refert ⁊ locorũ naͣ. Mute in macedonia
tradunt᷑ muti ⁊ apri. Auium loqͣtiores s̃ que
minores ⁊ circa coitus maxime. Aliis ĩpug¬
na uox ut coturnicib aliis ante pugnam ut
ꝑdicib. aliis cũ uc̾e̾ ut gallinaceis. C dã toto
nares ã tubaꝵ raucitati. Bob tant̃ feĩs uox
gͣuior ẽ. In alio tam̃ gn̾e exilior qͣm marib.
In hoĩe etiam castratis. Infanti nascẽdo nulla¬
uox auditur anteqͣm totus enĩgat uto. Primꝰ

Expanded text:
stoteles putat. idcirco et insectis sonum esse, non vocem, intus inmeante spiritu et incluso sonante; alia murmur edere, ut apes, alia contractum stridocipere audiri et desinere, sonum enim attritu et cta nec vocem nec sonum ullum habere: sed ceteri pisces, quamvis pulmone et arteria careant, non in totum sine ullo sunt sono — stridorem eum dentibuus. ova parientibus si- bilus, serpentibus longus, testudini abruptus. ranis sui generis, ut dilocorum natura: mutae in Macedonia traduntur, muti et apri. avium loquaciores quae minores, et circa coitus maxime: aliis in pugna vox, ut coturnicibus, aliis ante pugnam, ut perdicibus, aliis cum vicere, ut gallinaceis . isdem nares autem turbarum raucitati. bubus tantum feminis vox gravior, in alio omni genere exilior quam maribus, in homine etiam castratis. infantis in nascendo nulla auditur ante quam totus emergat utero. primus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sunt ea sensibilia q̃ iam erant in
reb anteqͣm cognoscent᷑. uel ea oĩa q̃ ꝑhy
storiam cognoscunt᷑. Ꝙdam uͦ simul ẽẽ
incipiunt. uelut si aliqͥd sonet ubi ad¬
nitõem gignũt. Cognitõe uͦ fc̃a cum ea
q̃ cognoiumus posita ĩ memoria recorda¬
tõe reuisunt᷑. qͥs nõ uideat priorẽ ẽẽ tem¬
pore in memoria recẽtionẽ qͣm in recor-¬
datõe iusionẽ. et huiꝰ utriusq tercia no¬
luntate iunctõem. Porro ã in m̃te nõsͤ

Expanded text:
sicut sunt ea sensibilia quae jam erant in rebus, antequam cognoscerentur; vel ea omnia quae per historiam cognoscuntur: quaedam vero simul esse incipiunt; velut si aliquid visibilnitione gignuntur. Cognitione vero facta, cum ea quae cognovimus, posita in memoria recordatione revisuntur; quis non videat priorem esse tempore in memoria retentionem, quam in recordatione visionem, et hujus utriusque tertia voluntate junctionem? Porro
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ. sz intenta nimis ĩ eas res qͣs ꝑ coꝵ
sensꝰ tanto maiore qͣnto nouiore cepit
delectatõe sentire nõ ignorare se potest
s cogitare se ñ potest. Ita enĩ in oẽs coꝵpi
solum abhorreat uehem̃t ł appetat. Sua
ut hoc faciat qr nondum admonentis

Expanded text:
da est, sed intenta nimis in eas res quas per corporis sensus tanto majore, quanto noviore coepit delectatione sentire, non ignorare se potest, sed cogitare se non potest? Quanta porro isolum abhorreant vehementer aut appetant: sua ut hoc faciant; q
Abbreviated transcription (Latin):
adeps obesa corigĩs ñuosa ⁊ ĩ spina tant̃
dorsi ossa hñtib ut piscium gn̾i. urso nul¬
la leoni ĩ feminum ⁊ branchioꝵ ossib pau-¬
cis exigua ad mod̃. Cetis in tanta duricia
ut ignis elidat᷑ uelut silice. Hiis dura q̃ nõ
pinguescunt asinoꝵ ad tubas canora. Del¬
phinis ossa nõ spine. Animal eĩ ꝑiũt. Ser

Expanded text:
in spina tantum dorsi ossa non habentibus, ut piscium generi, ursis nulla, leoni in feminum et bracchiorum ossibus paucis exigua admodum ; cetera sunt tanta duritia, ut ignis elidatur velut e silice. et iis dura quae non pinguescunt, asinorum ad tibias canora. delphinis ossa, non spinae, anim
Abbreviated transcription (Latin):
dãtis expͥmit᷑. Qͣmͣuis c̃ fit utͥusq copłatõu
ñ ⁊ idẽ uideat᷑ qr meminisse ñ possumꝰ corꝑm
sp̃es nisi tot qͦt sẽsimꝰ ⁊ sic̃ sensimꝰ ⁊ qͣntas sẽsi¬
mꝰ. et sic̃ sensimus ex corꝑis enim enim sen-¬
su eas in memoria combibit anim᷑. Uisio

Expanded text:
antis exprimitur, quamvis cum fit utriusque copulatio, unum idemque videatur: quia meminisse non possumus corporum species, nisi tot quot sensimus, et quantas sensimus, et sicut sensimus: ex corporis enim sensu eas in memoriam combibit animus: visio
Abbreviated transcription (Latin):
tuiꝰ recordati sumꝰ ⁊ uisionis q̃ inde fc̃a ẽ
in acie cogitantis cũ recordati sumus. ip̃a
q̃ utrunq copulat noluntas requirit. ⁊
aliudꝙ qiͣ uicinũ est atq contignũ re-¬
cordanti. Tot igͣ huiꝰ gru̾s trinitates qͦt
recordatões s̃ quia nulla ẽ eaꝵ uͥ hec t̾a ñ
sunt. Nͥa uero nõ potest acies animi simł
omĩa q̃ memoria tenet uno aspectu con-¬

Expanded text:
uam recordati sumus, et visionis quae inde facta est in acie cogitantis cum recordati sumus. Sed ipsa quae utrumque copulat voluntas, requirit et aliud quod quasi vicinum est atque contiguum recordanti. Tot igitur hujus generis trinitates, quot recoruoniam non potest acies animi simul omnia quae memoria tenet, uno aspectu cont
Abbreviated transcription (Latin):
minim ⁊ cuiuslibet coloris cũ solẽ uiridẽ
numqͣm uiderim. ⁊ ideo nec meminĩm.
Atq ut solem: ita cet̾a. Hee autẽ rerx for
me qr corꝑales sũt erat quidã animꝰ cũ
eas opinatur eo mͦ foris ẽẽ qͦmodo intꝰ co-¬
gitat. uł cũ int̾ierint foris ⁊ adhuc in
memoria retinent᷑. uł cum alit̾ ⁊̃ qͣm me-¬
minimꝰ nõ recordandi fine. sed cogitãdi
uarie formant᷑.¬
epissime tam̃ cre

Expanded text:
et cujuslibet coloris, cum solem viridem nunquam viderim, et ideo nec meminerim: atque ut solem, ita caetera. Hae autem rerum fore sensibiles sunt, errat quidem animus, cum eas opinatur eo modo foris esse, quomodo intus cogitat, vel cum jam interierunt foris, et adhuc in memoria retinentur, vel cum aliter etiam, quod meminimus, non recordandi fide, sed cogitandi varietate formatepissime cre
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. huic taurinũ ẽ caput ac deinceps õẽ
flexu in se recrentia ut si quis in ea offendat ñ
nuln̾et᷑. S qͥ cꝙͣ p̃sidii mõstro illi frõs negat
aluus sufficit. Nã cum in fugã se u̾tit ꝓluuie
titati uent̾s fimũ eg̾it ꝑ longitudinem triũ
iuger. Cuiꝰ ardor qͥcq̃d attig̾it adurit. Ita egerie
noxia sb̃mouet ĩseq̃ntes. actor. Forsitan hoc a

Expanded text:
t, cui taurinum caput ac deinceps corpuflexu in se recurrentia, ut si quis in ea offendit, non uulneretur. Sed quicquid praesidii monstro illi frons negat, aluus sufficit; nam cum in fugam uertit, proluuie citi uentris fimum egerit per longitudinem trium iugerum, cuius ardor quicquid attigerit amburit: ita egerie noxia submouet insequentes. Miletos Ioniae ca
Abbreviated transcription (Latin):
mor inhians hr̃e ꝙ amat᷑ cupiditas ẽ
Id aũt hñs eoq fruens leticia. fugiẽs ꝙ
ei adu̾satur timor ẽ. Idq si acciderit sen¬
tiẽs tristicia ꝓinde mala s̃ ista si malꝰ
ẽ amor. bona si bonus

Expanded text:
go inhians habere quod amatur, cupiditas est; id autem habens eoque fruens, laetitia est: fugiens quod ei adversatur, timor est: idque si acciderit sentiens, tristitia est. Proinde mala sunt ista, si malus est amor; bona, si bonus
Abbreviated transcription (Latin):
luntas hoĩs. Quia si ꝑu̾sa ẽ ꝑu̾sos hẽbit
hos actus motus. Si aũt recta: ñ solũ
non culpabiles sz ⁊̃ laudabiles erunt.
holuntas quippe ẽ in om̃ib ĩmo oẽs
nicħ aliud s̃ qͣm uoluntates. Nam qͥd
ẽ cupiditas ⁊ leticia nisi uoluntas ĩ eor

Expanded text:
luntas hominis; quia peruersa est, peruersos habet hos motus; si autem recta e non solum inculpabiles uerum etiam laudabiles erunt. uolunt est quippe in omnibus, immo omnes nihil aliud quam uolu tates sunt. nam quid est cupiditas et
Abbreviated transcription (Latin):
ac rõem. Qm ꝑtẽ animi t̾ciam auelut ĩ
arce quadã ad illas regẽdas ꝑhibẽt col¬
locatam ut illa imꝑante istis seruiẽtib
possit ĩ hoĩe iusticia ex õĩ aĩe ꝑte seruari
ea ꝑmittat. q̃ sapĩe lege concessa s̃ sicut
iram ad ex̾cendam iustam cohitatõem si¬
cut lybidinẽ ad ꝓpagande ꝑlis officiũ ĩ¬

Expanded text:
atione. Quam partem animi tertiam uelut in arce quadam ad istas regendas perhibent conlocatam, ut illa imperante, istis seruientibus possit in homine iustitia ex omni animi parte seruari.ea permittat, quae sapientiae lege concessa sunt sicut iram ad exercendam iustam cohercitionem, sicut libidinem ad propagandae prolis officiu
Abbreviated transcription (Latin):
buboni tant ⁊ oto. plume uelut auris. Ce¬
teris aũt cau̾ne ad auditum. Simili mͦ sqͣ¬
mig̾is atq serpentib. In eqͥs ⁊ oĩm ium̃to¬
rum gen̾e indicia animi ꝓferunt marcide
fessis micantes pauidis surrecte furẽtib
resolute egͥs¬

Expanded text:
buboni tantum et oto plumae velut aures, ceteris cavernae ad auditum; simili modo squamigeris atque serpentibus. in equis et omni iumentorum genere indicia animi praeferunt, marcidae fessis, micantes pavidis, subrectae furentibus, resolutae aeg
Abbreviated transcription (Latin):
cut u̾micłi qui funt in aceto pli̾mũ ĩ erecto
nascentes ĩ intestĩo. lũbricoꝵ accidentia s̃ tor¬
tã abhominatõ punctura maximne cũ intesti¬
na pp̃ humectatõem subtiliata s̃. Nam lum¬
brici de eoꝵ humectatõe tͣhunt qui si creu̾int
in intestinis uirꝰ deficit qr chylos ea nutͥens
ad lumbricos nut̾endos uadit. Unde deficit
humiditas corꝑis strident dentes labia pruri-¬
unt abhominatõem hñt ⁊ uomitum. aliq̃n ã
usq ad stomachum ascendunt ⁊ cũ uomitu
exeunt.

Expanded text:
cut vermiculi qui fiunt in aceto, plurimum in recto cut vermiculi qui fiunt in aceto, plurimum in recto nascentes intestino. Lumbricorum accidentia sunt tortura, abominatio, punctura, maxime cum intestiopter humectationem subtiliata sunt. Nam lumbrici de eorum humectatione trahunt: qui si creverint in intestinis virtus deficit, quia chylos ea nutriens, ad lumbricos nutriendos vadit; unde deficit humiditas corporis, strident dentes, labia pruriunt, abominationem habent et vomitum. Aliquando autem usque ad stomachum ascendunt, et cum vomitu exeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
plinius. xiͦ. ł. Intra hoũrem tinee trium
capillo. Qua feditate ⁊ silla dictator ⁊ alo¬
niam ex clarissĩs grecie poetis. obiere. hoc qͥ¬
nascunt᷑ ex humorib flegmaticis putrescẽ-¬
tib in intestinis uͥ nascit᷑ calor exciraneus.
Hos impossibile ẽ nasci de sanguine ul cole-¬
ra rubea. Nã coła rubea cũ amaritudine ⁊ a¬
cuitate ac siccitate sua hiꝰ occidit aĩalia. San¬
gͥs aũt de uenis uł arteriis ñ exit. ⁊ si exierit
apostema gignit cũ passionib aliis. Unde
passionẽ hnͣc hñt pueri flegmaticam ⁊ gͦssã
humiditatẽ hñtes cum dieta sua gͦssa ⁊ pͣgã¬
tur di negligentia. Maxime uͦ in autump¬
no hec passio nascit᷑ ex fructuũ comestione.
Huiꝰ spes s̃ tres una lumbricoꝵ qͥ qͣi rami por¬
tulate s̃ ⁊ intestĩo subtili nascunt᷑ pp̃ nimiã
humiditatẽ cibi q̃ in eo adunat᷑. Sunt ⁊ alii
lati sicut seĩa cucurbite płimum in intestĩõ
gͦsso maxĩeq in orbo. Sunt ⁊̃ alii minuti si¬

Expanded text:
imius, sicut intra hominem taeniae tricenum capillo, qua foeditate et Sulla dictator et Alcman ex clarissimis Graeciae poetis obiere. hoc qunascuntur ex humoribus phlegmaticis putrescentibus in intestinis, ubi nascitur, calor extraneus: hos impossibile est nasci de sanguine, vel cholera rufa. Nam cholera rufa cum amaritudine et acuitate, ac siccitate sua, huiusmodi occidit animalia. Sanguis autem de venis vel arteriis non exit, et si exierit, apostema gignit cum passionibus aliis. Unde passionem hanc habent pueri phlegmaticam et crassam humiditatem habentes, cum dieta sua crassa et purgandi negligentia. Maxime vero in autumno hec passio nascitur ex fructuum comestione. Huius species sunt tres: una lumbricorum, qui quasi rami portulace sunt et in intestino subtili nascuntur, propter nimiam humiditatem cibi que in eo coadunatur. Sunt et alii lati sicut semina cucurbite, plurimi in intestino crasso, maximeque in orbo. Sunt etiam alii minuti, si
Abbreviated transcription (Latin):
muli asini. c̾ui capre capri cameli. deiphi¬
ni ñ hñt. Murium aliqͥhñt. hoĩm paucis ñ ẽqͣr uali¬
tudo furma ĩuita longior. Sunt qui eqͣ ñ¬
qui equo nõ quidẽ in iecore ẽẽ s in aluo pu¬
tent ⁊ c̾uo in cauda aut intestims. Id̾o tan¬
tam hñt amaritudinẽ ut a canib nõ attin-¬
gant᷑. Est aũt nich aliud qͣm pͣgam̃tum
nẽ hñtib. Accipit hoc a corde cui iungit᷑ fu¬
ditq in uenas. S̾ ĩ felle nigro ĩsanie cã ẽ
hõi morsq toto reddito. Caro eo ĩ absinthio ues
git᷑ ut coruis coturnicib fasianis. Qͥbdã
intestino tm̃ ut colũbis accipit̾ murenis.
paucis auiũ in pectore. Serpentib ĩ portõe
maxime copiosum ⁊ piscib. Est ã toto
plerisq intestino sic̃ accipitri miluo. mu-¬

Expanded text:
muli, asini, cervi, capreae, apri, cameli, delphini non habent. murium aliqui habent. hominum paucis non est, quorum valitudo firma et vita longior. sunt qui equo non quidem in iecore esse, sed in alvo putent et cervo in cauda aut intestinis; ideo tantam an amaritudinem, ut a canibus non attingantur. est autem nihil aliud quam purgamentuinem habentibus. accipit hoc a corde, cui iungitur, funditque in venas. Sed in felle nigro insaniae causa homini morsque toto reddito. hinc et in moresgitur in corvis, coturnicibus , phasianis, quibusdam intestimo tantum, ut in columbis , accipitre, murenis; paucis avium in iecore. serpentibus portione maxime copiosum. et piscibus autem est toto plerisque intestino, sicut accipitri, miluo;
Abbreviated transcription (Latin):
s neqͣqm post mortẽ. Nam renes eius ut dic̃
ambrosius si qͥs post mortẽ nudo pede calcau̾it
ueneno statim inficit᷑ Est aũt duoꝵ pedum ca-¬
put ht̃ ut bufo caudam ut scorpio. Duob a
scutis dissimis qͣi testis tegitur quib adeo se
induit ut difficult̾ ualidissimis ictib ꝑimi
possit. Ouat ut gallina sed oua eiꝰ ad come-¬
dend̃ s̃ nociua. Tortuca femĩa ut dic̃ arx ñ¬

Expanded text:
quam post mortem. Nam renes eius, ut dicit Ambrosius, si quis post mortem nudo pede calcaverit, veneno statim inficitur. Est animal duorum pedum, caput habens ut bufo, caudam ut scorpio. Duobus scutis durissimis quasi testis tegitur, quibus adeo se induit, ut difficulter etiam validissimis ictibus perimi possit. Ovat ut gallina, sed ova eius ad comedendum sunt nociva. Tortuca femina, ut dicit Ar
Abbreviated transcription (Latin):
Cx ł. de naͣ r̾ GGlis ẽ amimal modicum colorib
albo nigro et subrufo uariatũ. ꝑ totã hyemẽ dor-¬
mit ⁊ qͣi pila ⁊ tractus inunũ iacet miroq mͦ
uixta ysidoꝵ ip̃o sompno pinguescit. Int̾ea so
int̾ manus tenẽtium ⁊ualescente sp̃ũ resoluit᷑.
Itaq ueris intrante tẽꝑe tum sol radios emisit
naturali more ad robur redit. In arborib uelut
in t̾ra currit. ⁊ pomoꝵ succo cupidius delectat᷑.
huius pingnedine decocta: si inungant᷑ m̃bra
palysim tim̃tib dicit plimꝰ ꝓfuture. De mi¬

Expanded text:
lis est animal modicum, coloribus, albo, nigro subrufo variatum; per totam hyemem dormit et quasi pila contractus in unum iacet, miroque modo, iuxta Isidorum, ipso somno pinguescit. Interea sointer manus tenentium, convalescente spiritu resolvitur. Itaque veris intrante tempore, cum sol radios calidos emiserit, naturali more ad robur redit. In arboribus velut in terra currit et pomorum succo cupidius delectatur. Huius pinguedine decocta si inungantur membra, paralysim timentibus dicit Plinius profuturum. Hye
Abbreviated transcription (Latin):
naͣm non solũ aliis alia dedisse t̾ris
ammalia s in eodẽ q situ q̃dam aliqͥb
locis negasse In messia silua ytalie non
nisi in ꝑte reꝑiunt᷑ higlires. In licia dorcli¬
des non transeunt montes saxis uicinos
t̾ui ⁊ cuta arginulam elatum montẽ ñ
excedunt ⁊ aurib. ⁊̃ in monte fissis. In por¬
tu selene insulam uicinam mustele non
tnͣseunt. In boetia lebadee illate solum ip̃m
fugiunt. Q iuxta more omeno tota subru¬
unt arua talpe qͣrum epellib cubicłaria ui¬
dimus stragła adeo ne religiosa qͥdẽ a portẽ¬
tis submouet delicias. In itaca lepores illa¬
ti moriunt᷑. extremis quidẽ in littorib. ¶y
araneis uenenatꝰ est morsus eosdem ult̾ior
omnino animal pp̃ phalanguim. In affrica
nec apri s̃ nec cui nec capree nͨ ur̃si. Iam uͦ¬
q̃dam ammalia indigenis ĩnoxia adue-
ta eufratis maxĩe rippas dormientes syros
non attingũt aut etiam calciati mordere
nõ sentiunt᷑ maleficia. alios uͦ cuiuscũq

Expanded text:
am non solum alia aliis dedisse terris animalia, sed in eodem quoque situ quaedam aliquis locis negasse. in Mesia silva Italiae non nisi in parte reperiuntur hi glires. in Lycia dorcades non transeunt montes Sexis vicinos,cervi, et circa Arginusam Elaphum montem non excedunt, auribus etiam in monte fissis. 226 in Poroselene insula via mustelae non transeunt. item Boeotiae Lebadeae inlatae solum ipsum fugiunt, quae iuxta in Orchomeno tota arva subruunt, talpae. quarum e pellibus cubicularia vidimus stragula: adeo ne religio quidem a portentis submovet delicias. in Ithaca lepores inlati moriuntur extremis quidem in litoribus, araneis venenatus est morsus; eosdem ulterior m animal praeter phalangium. in aranec apros nec cervos nec capreas nec ursos. Iam quaedam animalia indigenis innoxia advenaca Euphratis maxime ripas dormientes Syros non attingunt aut, etiamsi calcati momordere, non sentiuntur malefici , aliis cuiuscumque
Abbreviated transcription (Latin):
pe genꝰ pisciũ in illo sinu maris alit᷑ et gig¬
init᷑ ⁊ illud ĩ alio. Demq ñ reperies ⁊fusa c̃¬
gn̾a pisciũ s ꝙ hic hñdat. alibi deest. ⁊ ille
sinus maris cephalos alit. ille lupos ⁊ ille
t᷑ etiã animalia scd̃m loca in quib hĩtãt
ut porci qͥ in locis calidis manẽt ingͦs ha¬
bent pilos duros ⁊ cͥspantes qͥ uͦ in frigidiᷤ
stratos molles atqz pẽdentes. sic ⁊ lana

Expanded text:
 genus piscium in illo sinu maris alitur et gignitur, illud in alio. Denique non reperies confusa genera piscium: sed quod hic abundat, alibi deest. Et iterum ille sinus maris cephalos alit, lupos ille: ille tur autem animalia secundum locum in quibus habitant, ut porci qui in locis calidis, manent, nigros habent pilos, duros et crispantes; qui vero in frigidis, stratos, molles, atque pendentes; sic et lana
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in aere ut ĩ medio q̃m aer ⁊mixtꝰ aliis ele-¬
m̃tis ad gn̾atõem uegetabiliũ nõ est alicuiꝰ
sensus medium. Undelicet ille ñ ascendat ĩ
aqͣm tam̃ aer purus ascendit. Et scd̾m hoc ñ
eẽnt odores ĩ aqua

Expanded text:
in medio. Aër enim commixtus aliis elementis ad generationem vegetabilium non est medium alicuius sensus; unde licet ille non ascendat in aqua, tamen aër purus ascendit; et secundum hoc non essent odores in aqua
Abbreviated transcription (Latin):
uenatores ã ꝓ exꝑim̃to c̾tissio ꝓdiderunt qͦd c̾¬
uo ꝙ ad etatem grauidã ueniente osse capitis
sb̃ cculo naͣlit̾ terebrato nespe ⁊crete ac formate
int̾ius ex humore suꝑfluo uł ut alii autumãt
ex medulla ꝓdeunt euolantes. Et tc̃ dñt eum
ꝯcretas e narib c̾ui¬

Expanded text:
odiderunt, quod cervo ad etatem gravidam veniente, osse capitis sub oculo naturaliter terebrato, vespe concrete ac formate interius, ex humore superfluo, vel ut alii autumant ex medulla, prodeunt evolantes; et tunc dicunt eum concretas em naribu
Abbreviated transcription (Latin):
erui temꝑe amoris a pr̃ia discedunt ⁊ tc̃
alt̾ clunib alt̾ius capite impõifo se su-¬
pariendo semittas minus cauent ut dcm̃ est¬
humanis uestigiis tritas qͣm q̃ secrete sũt ac
feris oportune. Conceptus eaꝵ pͦt arcturi sydꝰ
Octonis m̃sib fer̃t partus int̾dum ⁊ gẽios.
A conceptu seꝑãt se. At mares relicti rabie
libidĩs seuiunt fodiũt scrobes. Tunc rostra eoꝵ
nigrescunt: donec alicui abluant ymbres. Iã uͦ¬
soluti desid̾io libidĩs auide pabula petũt. Cer
ueã ut dcm̃ ẽ purgant᷑ ante ꝑtũ herba q̃ syle
dr̃ ⁊ sic in uto faciliore utunt᷑. Idẽ. ł xxuͦui ¶ra
dunt qͦ c̾uas cum se gͣuidas sensint deuorare
lapillum in excrem̃tis reꝑtum qui ad alligat᷑
custodit ꝑtũ. arx. Ceris ut dc̃m ẽ mascls uo¬

Expanded text:
ervi tempore amoris discedentes a patria, alter clunibus alterius capite imposito se supariendo semitas minus cavent humanis vestigiis tritas quam secreta ac feris opportuna. conceptus earum post arcturi sidus. octonis mensibus ferunt partus, interim et geminos. a conceptu separant se, at mares relicti rabie libidinis saeviunt, fodiunt scrobes. tunc rostra eorum nigrescunt, donec aliqui abluant imbrespariendo semitas minus cavent humanis vestigiis tritas quam secreta ac feris opportuna. conceptus earum post arcturi sidus. octonis mensibus ferunt partus, interim et geminos. a conceptu separant se, at mares relicti rabie libidinis saeviunt, fodiunt scrobes. tunc rostra eorum nigrescunt, donec aliqui abluant imbres.
Abbreviated transcription (Latin):
ad illum sensũ in cuius oꝑe ẽ intentio. Cñ
q calor sit aꝑitiuus poroꝵ facilẽ efficit dis¬
cursum sp̃uũ ad sensum illum. At ꝑoꝑ
positũ diu manentes in tenebris
non hñt ex̾ciciũ uisus nec anima intenta
potest sb̃intrare nisi modicũ ⁊ paulatim
ideoq uincit᷑ ac leditu ab excellenti albo

Expanded text:
sensum, in cuius opere est intenta; et cum calor sit apertivus pororum, facit facilem discursum spirituum ad sensum illum. Et per oppositum diu manentes in tenebris non habent exercitium visus, nec anima est intenta potest subintrare nisi parum et paulatim, et ideo vincitur et laeditur ab excellenti albo
Abbreviated transcription (Latin):
fructib alt̾na ꝑ annũ mutatõe suctͤrat. maxi¬
me locis gͣminosis ⁊ cannaꝵ uł iunci radice
nut̾unt᷑. S deficiẽtib alim̃tis ꝑ hyemẽ nõ nũ¬
qͣm p̾benda s̃ pabula glandis castanee uł
frugum uilia excrem̃ta cet̾aꝵ u̾no mag̃ cũ
lãtẽt nouella iurẽtia q̃ solẽt porcis noce. Neq
gregatim claudende s̃ pore more aliaꝵ pecud̾
s aras sb̃ porticib faciemus qͥb mat̾ unaq̃
claudat᷑ ⁊ alũpnũ gregẽ tutior ip̃a defendat
a frigore. Qͣre a suꝑiori ꝑte dececte sint ut lib̾e
numer̃ pastor exploret. ⁊ opp̾ssis a matre fetib
sepe sb̃uemat sb̃trahendo. Curabit ã ut fetus
ꝓprios cum unaꝗͣ p̃cludat. plus uͦ qͣm octo si¬
cut columella dicit nutrire ñ debet. Michi uͦ
utilius ꝓbat᷑ exꝑto porcã cui pabła suppetũt
ut płimum sex nut̾re debe̾ qr licet plures pos¬
sint educare tñ enumo freq̃nt̾ sucta deficiet

Expanded text:
fructibus, alterna per annum mutatione succurrat: maxifructibus, alterna per annum mutatione succurrat: maxime locis graminosis et cannarum, vel iunci radice mutriuntur, sed deficientibus alimentis, per hyemem nonnunquam prebenda sunt pabula glandis, castanee, vel frugum vilia excrementa; ceterarum vero magis cum lactant; novella enim virentiaque solent porcis nocere: neque gregatim claudende sunt porce more aliarum pecudum, sed aras sub porticibus faciemus, quibus mater unaqueque claudatur et alumnum gregem tutior ipsa defendat a frigore, quare a superiori parte detecte sunt, ut libere numerum pastor exploret et oppressis a matre fetibus sepe subveniat subtrahendo. Curabit autem ut fetus proprios cum unaquaque procludat. Plus vero quam octo, sicut Columella dicit, nutrire non debet. Mihi vero utilius probatur experto, porcam cui pabula suppetunt ut plurimum nutrire VI debere; quia licet plures possint educare, tamen e numero frequenter sucta deficiet
Abbreviated transcription (Latin):
ł . iiͦi. Mense februario u̾res maxĩe femĩas
inire debebunt. legendi sũt uasti ⁊ ampli cor¬
ꝑis s rotundi potius qͣm longi uẽtre ⁊ clum¬
b magnis rostro breui c̾uice glanduł spissa
lybidinosi annicłi qͥ usq ad qͣdrinos inire fe-¬
minã possunt. S crofas uͦ longi lat̾is debemꝰ e¬
lige̾ ĩ quib ad sustinẽdũ feture omis mag¬
nus seuent̾ effundas cet̾a n̾rib siłes s ĩ regio¬
ꝓuen̾int. femina ad creand̃ us ĩ annos .uii.
ꝑtus onera gestaresufficiet. Ad ꝯcipiend̾ anmi¬
cła debet inciꝑe. Quarto exẽpto m̃se pariũt ubi
quintus incipiet. Incipiũt ã ut dixi m̃se febru¬
ario ut solidiorib hbis nati et stipła succedẽ¬
te pascant᷑. ubi facultas est tnͣsigendi uẽditis
qui sb̃inde nati s̃. cełior matͥb feta reparat᷑.
Genus hoc om̃ib locis hr̃i potest. Melius tam̃
agͥs palustrib qͣm siccis precipue uͥ arboꝵ
fructuosaꝵ. Bilua suppetit q̃ subinde matis

Expanded text:
 quoque februario verres maxime feminas inire debebunt, legendi sunt et vasti et ampli corporis, sed rotundi potius quam longi, ventre et clunibus magnis, rostro brevi, cervice glandulis spissa, libidinosi, anniculi, qui usque ad quadrinos inire feminas possunt. Scrofas vero longi lateris debemus eligere et quibus ad sustinendum feture onus, magnus se venter effundatumque provenerint. Femina ad creandum usque in annos VII partus onera gestare sufficit. Ad concipiendum annicula debet incipere; quarto exempto mense pariunt, ubi quintus incipiet. Incipiunt autem ut dixi mense februario, ut solidioribus herbis nati et stipula succedente pascantur, ubi facultas est transigendi, venditis qui subinde nati, sunt celerior matribus fetura reparatur. Genus hoc omnibus locis haberi potest, melius tamen agris palustribus quam siccis; precipue ubi arborum fructuosarum sylva suppetit, que subinde maturis
Abbreviated transcription (Latin):
ratõne sua⁊
carne cum sẽ
minari ad ad cognoscend̃ infra se. ⁊ supͣ
⁊ in se. ⁊ uxta se. Cognoscit siquidẽ deums
bitu ꝯtinetur infra se. ꝑ concupiscibilitatẽ
⁊ irascibilitatẽ hĩlis est affici ad aliqͥd appe-¬
tend̾ uł fugiend̃ amand̃ uł odiend̃. I deo dera¬
tionabilitate oĩs sensꝰ aĩe orit᷑ ⁊ de aliis oĩs
eͥffectus. Affr̃s uͦ quadriꝑtitꝰ ẽẽ dinoscit᷑ d̾
de eo ꝙ amamus uł iam gaudemꝰ uł gaudẽ¬
dum sꝑamus ⁊ de eo ꝙ odimꝰ iam dolemꝰ ulł
dolendum metuimꝰ. ⁊ ob hoc de ꝯcucibilita¬
te gaudium ⁊ spes. de irascibilitate dolor
metus oriunt᷑. Qui quidẽ qͣtuor affc̃s aĩeom
s̃ uicioꝵ atq uirtutũ qͣiͣ q̃dam principia
oꝑi nom̃ imponit. Et q̃m uirtus ẽ hĩtus
mentis bene disposite ⁊ponẽdi et ĩstituen
in uicia facile. deficient. Sensus uͥ unus est¬

Expanded text:
ratione sua, et carne cum sensminari ad aliquid cognoscendum infra se et supra se, in se et juxta se. Cognoscit siquidem Deum sbitu continetur infra se. Per concupiscibilitatem et irascibilitatem habilis est affici ad aliquid appetendum vel fugiendum, amandum vel odiendum: et ideo de rationalitate omnis sensus oritur animae, de aliis omnis affectus. Affectus vero quadripartitus esse dignoscitur: dum de eo quod amamus, jam gaudemus, vel gaudendum speramus; et de eo quod odimus, jam dolemus, sive dolendum metuimus; et ob hoc de concupiscibilitate gaudium et spes, de irascibilitate dolor et metus oriuntur. Qui quidem quatuor affectus anim vitiorum et virtutum quasi quaedam principia, eri nomen imponit. Et quoniam virtus est habitus mentis bene compositae, componendi et instituendin vitia facile deficient. Cum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Musca ꝓt̾ua uolat ⁊ circumuolando strepit̃
facit ex aere curũagitato int̾ alas rostr̃ h̃t qͣi
cannam ꝯcauam. Pedib post̾iorib alas a¬
cuit. ant̾iorib ã rostr̃ ⁊ caput. lucẽ dilig̃. nͦ ĩ
tenebris ambulare nouit. Ad calorẽ se liben-¬
tius ꝯft̾. humidis insidet cruorẽ appetit. Sal¬
sa. ⁊ asꝑa fugit albaq ⁊ mundiora libent̾ co¬
inqͥnat. carnes recenter ubicunq ste tetig̾it
statim u̾mes insecunt᷑ qui corr̃punt ĩfectas
animali ⁊ maxĩe hõi ex corruptõne fimi ge-¬
nerant᷑ fumꝰce in aqͣ merse reuiuiscunt ex
posite. H yeme latẽt extinctis simillime in
augusto prouolant ĩportune. U̾micłos ã ni¬
gͦs ac duros edunt qͥb musce ꝓueniunt exluiii.

Expanded text:
Musca proterva volat et circumvolando strepitum facit ex aere circumagitato: inter alas rostrum habet, quasi canam concavam, pedibus posterioribus alas acuit, anterioribus autem rostrum et caput. Lucem diligit, nec in tenebris ambulare novit, ad calorem se libentius confert, humidis insidet, cruorem appetit, salsa et aspera fugit, albaque et mundiora libenter coinquinat. Carnes recenter cesas ubicumque tetigerit, statim vermes insequuntur, qui corrumpunt infectas xime homini. Ex corruptione fimi generantur musce: in aqua merse reviviscunt, soli exposite. Hyeme latent extinctis simillime; in augusto provolant importune, vermiculos autem nigros ac duros edunt, e quibus musce proveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
da nodosa uene natum aculeum qͦ pungit
⁊ inficit ꝓximantẽ. Ferit ã obliqͦ ictu ⁊ in-¬
flexo nulloq mom̃to meditari cessat occa¬
siones inuenire feriendi. Hoĩ aũt ab eo ꝑtꝰ¬
so putat᷑ceẽ remedio cinis eius potatꝰ cum
uino. Solus insectoꝵ. scorpio caudam h̃t ꝙ
brachia ⁊ spicłm in cauda. Duos ht aculeos
pione ꝑcutit᷑ ꝓculdubio morit᷑. alt̾ius uͦ colo¬
Pestis importuna ueneni serpentium nsi ꝙ
grauiore supplicio lenta ꝑtriduũ morte ꝯfi¬
cuint. Uirginib letali semꝑ ictu ⁊ feĩs fere
in totum uiris aũt matutino exeuntes ca¬
u̾nis plusqͣm aliqͦ ictu fortuito ieiunium
egerãt uenenũ. S emꝑ cauda ẽ in ictu. nul¬

Expanded text:
da nodosa venenarum aculeum, quo pungit et inficit proximantem: ferit autem obliquo ictu et inflexo, nulloque momento meditari cessat occasiones invenire feriendi. Homini ab eo percusso putatur esse remedio cinis eius potatus cum vino. Solus infectorum scorpio caudam habet et brachia et spiculum in cauda: duos habet aculeos pione percutitur, procul dubio moritur; alterius vero colopestis inportuna, veneni serpentium, nisi quod graviore supplicio lenta per triduum morte conficiunt, virginibus letali semper ictu et feminis fere in totum, viris autem matutino, exeuntes cavernis prius quam aliquo fortuito icto ieiunum egerant venenum.
Abbreviated transcription (Latin):
mur uisu m̃tis aspicimꝰ ⁊ inde concep-¬
tam rere ueracẽ noticiam tanqͣm u̾bũ
apud nos hẽmus ⁊ dicendo intus gig-¬
nimus nec a nob̾ a nobis nascendo dis¬
ceilit. Cum ã ad alios loquimͣ u̾bo intꝰ
manendi minist̾ium uocis adhibemꝰ¬

Expanded text:
mur, visu mentis aspicimus: atque inde conceptam rerum veracem notitiam, tanquam verbum apud nos habemus, et dicendo intus gignimus; nec a nobis nascendo discedit. Cum autem ad alios loquimur, verbo intus manenti ministerium vocis adhibem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃idicit cum ea concipiunt᷑ q̃ nosse aut
uelle non sufficit. atq mardescit ⁊ eg¬
tãt animus indigentia donec ad ea ꝑue¬
niat ⁊ qͣi pariat ea. Unde elegant̾ in la-¬
tina lingua dñr parta ⁊ eꝑta atq rep

Expanded text:
it concipi, cum ea concipiuntur quae nosse ac velle non sufficit, et inardescit atque aegrotat animus indigentia, donec ad ea perveniat, et quasi pariat ea. Unde eleganter in latina lingua parta dicuntur et rep
Abbreviated transcription (Latin):
ubi naͣli sensu mutatõem celi colleg̾int. For¬
a media fronte int̾ aues unum cornu exi¬
stit. exelsius mag̃q directum hiis q̃ nobis
nota sunt cornib. Ab eius sũmo sicuti pal¬
me ramiq diffundunt᷑. Eadem est feĩe ma¬
risq naͣ eadẽ forma magnitudoq cornuũ.

Expanded text:
urali sensu mutationem caeli collegerint, foa media fronte inter aures unum cornu existit excelsius magisque directum his quae nobis nota sunt cornibus, et ab ejus summo, sicut palmae, rami late diffunduntur. Eadem est feminae marisque natura; eadem forma magnitudoque cornuum.
Abbreviated transcription (Latin):
globatum cito soluit carnẽ et plus facite¬
naporatõnẽ. Sicq sudor emittit᷑ non ex toto
corꝑe. S cura pectus ⁊ collũ et caput. Pedes
nͦ calidi dormientium qr caliditas intus
impetũ facit ⁊ in id ꝙ est ꝙ ẽ deorsum.Ixx
cã et ex aliis modis. Sompnus itaq digͥe¬
do et nutriendo magis ẽ calidꝰ. s qr refage¬
rari facit ꝙ extra ẽ mag̃ frigidꝰ intelligẽ¬
dus ẽ. ⁊ qr dormientes dum resurgimꝰ sap¬
entes efficim᷑. procedentes u hora minꝰ. Intel¬
ligentia namq ꝑ refrig̾atõnem. remissio

Expanded text:
conglobatum, cito solvit carnem et plus facit econglobatum, cito solvit carnem et plus facit evaporationem; sicque sudor emittitur, non ex toto corpore, sed circa pectus et collum et caput. Pedes vero calidi sunt dormientium, quia caliditas intus impetum facit et in id quod est deorsum. Hec causa et aliis modis. Somnus itaque digerendo et nutriendo magis est calidus, sed quia refrigerari facit quod extra est, magis frigidus intelligendus est et quia dormientes dum resurgimus sapientes efficimur, procedente vero hora minus: intelligentia namque per refrigerationem, remissio
Abbreviated transcription (Latin):
guiorem. plus qͦ qͣm in nigilantib gratõ
inspiratõnẽ ⁊ respiratõnẽ et cetera pła. Sp̃u¬
alia uͦ sompniare recordari sine oi sensu et
intelligentia phantasmatũ ⁊ dormientes
qͣm uigilantes ẽẽ contẽplatores ⁊ inuen-¬
tõres ueroꝵ. Grauiora quidẽ fuint corꝑa dor
bris fit concumulato calido ad id ꝙ intꝰ est
in toto corꝑe facit illud lemiis. Et eadẽ qͦ cã
algidiores fuint dormientes. Calore enm
um ẽ: refrigerant᷑ ea q̃ extͣ sunt sicq rigidi¬
ores fiunt ⁊ obhoc sangius incrassat Hiis
conseq̃ns ẽ et escam faciluis dig̾i ⁊ corpus
incrassari. Circũp̾ssũ etenĩ calid̃ totumq
facit esde motatõnẽ. Unde ⁊ turbulenti sõp¬
ni ad digestionẽ nõ sufficuit ꝑ collectõem
qͣ caloriᷤ ̃ ea q̃initꝰ sũt pallicliores fuint dor-¬
mientes. formositatis enim inerem̃tum in
sanguine caliditas facit. Per hoc ⁊̃ ⁊ sudãt
amplus qr calidum in unũ. locum intus⁊

Expanded text:
m, plus quoque quam in vigilantibus inspirationem, et respirationem, et cetera plura: spiritualia vero somniare, recordari sine omni sensu et intelligentia phantasmatum et dormientes quasi vigilantes esse contemplatiores et inventiores verorum: graviora quidem fiunt corpora dormitus in membris fit, concumulato calido ad id quod intus in toto corpore, facit illud levius. Ex eadem quoque causa algidiores fiunt dormientes; calore enimest, refrigerantur ea que extra sunt, sicque rigidiores fiunt et ob hoc sanguis incrassatur. His consequens est, et escam facilius digeri, et corpus incrassari. Compressum etenim calidum ac totum facit esce motationem, unde et turbulenti somni ad digestionem non sufficiunt: per collectionem quoque caloris in ea que intus sunt, pallidiores fiunt dormientes. Formositatis enim incrementum in sanguine caliditas facit; per hoc etiam et sudant amplius, quia calidum in unum locum intus
Abbreviated transcription (Latin):
inspiratõ respirafo. uisiones ⁊ phantasma-¬
ta nid̾e digere et corpꝰ quietum face̾. In actua¬
litatis ã est nõ sentire nec scire nͨ ped̃ nec ma¬
nuum actiones reciꝑe. Unde apparet qͣi dimi-¬
diam ꝑtẽ anime uiu̾e iugilare. ⁊ ag̾e̾ dimi¬

Expanded text:
inspiratio, respiratio, visiones et phantasmata videre, digerere et corpus quietum facere. Inactualitatis autem est non sentire, nec scire, nec pedum et manuum actiones recipere: unde apparet quasi dimidiam animam vivere vigilare et agere, dimi
Abbreviated transcription (Latin):
capitis ubi occurrunt om̃s n̾ui sensitini eẽ sẽ¬
ret sensus ⁊munis sensibilia omnium sen-¬
in aure ꝑcutit ⁊ ille qͦ efficit᷑ ꝑcussus ac so-¬
nans ad similitudinem ext̾ioris. Neruus ã
auclibil expansus ĩ tympano auris ab aere-

Expanded text:
capitis, ubi concurrunt omnes nervi sensitivi, ret sensus communis sensibilia omnium senin aure, et ille etiam efficitur percussus et sonans ad similitudinem exterioris. Nervus autem audibilis expansus in tympano auris tangitur
Abbreviated transcription (Latin):
ta ĩ neruo expanso ĩ sr̃ficie nerui opti¬
ci ad app̾hendendum formam eius ꝙ sͥ eue-¬
nit ex commotõe aeris q̃ contingit int̾ ꝑru-¬
tiẽs ⁊ ꝑtussum resistẽs constrictõe coactaex
qͣ ꝓuenit sonus. Et ꝑuenit eius ꝯmotõ ad
aerẽ collectinũ quiecum qͥ est in cauitate
postici mouẽs illum ad instar sui motus
⁊ ⁊motiones illius motus tangunt n̾uum.

Expanded text:
 in nervo expanso in superficie nervi optici ad apprehendendum formam eius quod sibi evenit ex commotione aëris, quae contingit inter percutiens et percussum resistens constrictione coacta, ex qua provenit sonus, et pervenit eius commotio ad aërem collectum quietum, qui est in concavitate nervi postici movens illum ad instar sui motus, et commotiones illius motus tangunt nervum
Abbreviated transcription (Latin):
taptu pugnacissĩe sunt ⁊ aculeos in
uuln̾e relinquũt. Rex ip̃e sine aculeo ẽ. na
ei telum su detraxit ⁊ iram eiꝰ in ħmẽ relin¬
quitur. Exemplar hoc magnis regib ĩgẽs.
Pudeat ab exiguis animalib moreᷤ ñ tra

Expanded text:
aptu pugnacissime apes sunt et aculeos in vulnere relinquunt; rex ipse sine aculeo est, natura ei zelum detraxit et iram eius inermem reliquit. Exemplar hoc magnis regibus ingens, pudeat ab exiguis animalibus non trahere
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ultimũ nutrim̃tum s̃ qͣtuor hũores. Itẽ
quecunq eqͣlit̾ appetunt᷑ ut nut̾ant ab es
hiis eqͣlit̾ nutrit᷑ aĩal. Calidũ humid̃ frigi-¬
dum siccũ eqͣlit̾ appetunt᷑ ut nutͥant. gͦ ab
eis eqͣlit̾ debet nutriri aĩal. Prima probat᷑
bat᷑ ex diffinitõe famis ⁊ sitis q̃ ponuntur¬

Expanded text:
ores. 3 Item, quaecumque aequaliter appetuntur ut nutriant , ab his aequaliter nutritur animal; calidum, humidum , frigidum, siccum aequaliter appetuntur ut nutriant ; ergo ab his aequaliter debet nutriri animal. Prima probatur probatur ex diffinitione famis
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc ꝙ sit conueniẽs nutrim̃to illiꝰ m̃bri.
Ad hoc ꝙ contͣ obicit᷑ dicend̾ ꝙ licet sanguis
sit humidꝰ ⁊ calidꝰ sunt tam̃ in ip̃o potentia
oĩa qͣtuor elem̃ta licet t̾restre ⁊ aq̃um dominẽ-
tur ẜ mat̾iam. Et sic patet qͣlit̾ mixta ex qͣ¬
tuor elem̃tis nutͥunt᷑ ex eisdẽ ex quib s̃. Ad¬

Expanded text:
to illius membri. 2 Ad hoc quod contra obicitur, dicendum quod licet sanguis sit calidus et humidus, sunt tamen in ipso potentia omnia quattuor elementa, licet terrestre et aqueum dominetur secundum materiam, et sic patet, qualiter mixta ex quattuor animalia nutriuntur ex eisdem, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cẽs c̾tare de mun̾e alias iuctui q̃rendo in¬
fing̾e alias rorẽ infusũ florib ore collig̾enllã
tam̃ alienis ĩsicdiari laborib et raptu uitã
q̃rere atq utinã raptoꝵ insidias ñ timẽt.
Hñt tam̃ ⁊ spicła sua ⁊ int̾ mella fund̃t

Expanded text:
certare de munere, alias vigilare querendo vicfingere, alias rorem infusum floribus ore colligere; nullam tamen alienis insidiari laboribus, et rapto vitam quaerere: atque utinam raptorum insidias non timerent. Habent tamen spicula sua, et inter mella
Abbreviated transcription (Latin):
dentes ⁊ int̾ eos m̃bꝵ carnosũ. Sꝑinis utit᷑ loco
armoꝵ sicut bos cormb. Nutrim̃tum eĩ corꝑi¬
eius in spinas transit pp̃ paucitatẽ caloris qͥ
dig̾ere cibũ ñ sufficit. Obhoc enim multa suꝑ¬
fluitas in eius corꝑe gn̾at᷑ ex qͣ pp̃ frigiditatẽ
multam spine dure sicut lapides gn̾ant᷑. Ericiꝰ
puguis ẽ ⁊ medicinał. Solus h̃t duos anos ꝑ
quos feces emittit. Solus etiam int̾ aĩalia qͣ¬
drupedes generantia testicłos h̃t ꝓpe renes sic̃ ⁊
aues. Nam cet̾a in ant̾iori ꝑte hnͣt. huiꝰ sp̃ei
mas et feĩa stando coeũt applicati ĩuicẽ ⁊ ꝯiũ
a dorso coirent aculeis inuicẽ se pung̾ent. pli¬

Expanded text:
dentes et inter eos membrum carnosum. Spinis utitur loco dentes et inter eos membrum carnosum. Spinis utitur loco armorum, sicut bos cornibus; nutrimentum enim eius corporis in spinas transit, propter paucitatem caloris, qui digerere cibum non sufficit. Ob hoc enim multa superfluitas in eius corpore generatur, ex qua propter frigiditatem multam, spine dure sicut lapides generantur. Ericius pinguis est et medicinalis; solus habet duos anos per quos feces emittit, solus etiam inter animalia quadrupedia generantia, testiculos habet prope renes, sicut aves: nam cetera in anteriori parte habent. Huius speciei mas et femina stando coeunt applicati et ad invicem ca dorso coirent, aculeis se invicem pungerent. C
Abbreviated transcription (Latin):
etur. Exł. de na rere nit᷑ est
animal moditũ ing̾mania. Mas et feĩa cu-¬
mulos in t̾ra facientes ꝯger̃t cibos in estate
quib uiuãt in hẏeme. Femĩa naͣlit̾ ciboꝵ ẽ
auida ⁊ ꝓdiga. mas econt᷑ supͣ m od̾ parcus ⁊
auarus᷑. unde ⁊ aditum obstruit nefeĩa cibos
atringẽ possit. At illa nalit̾ callida foram̃ er-¬
cultum ex alia ꝑte facit ꝑ quod furet᷑ ꝙ auidi¬
tati sue suffic̃ Sicq fit ut mascłs ꝑtus macie
E
cyrogrillus aĩal porcelli formam bñs s
spinosumũq p̾terqͣm ĩ uentre. Undiq uͭ spi¬
nis suis clauditur pp̃ insidias ⁊ difficult̾ seui-¬
dend̾ p̃bet atq palpand̃. S q̃n in aqͣm calidã
mittitur statĩ in ea delectatus ĩ planã m̃broꝵ
deiectõemq resoluitur. ⁊ sic ĩoffense uidet᷑ ato
palpat᷑. Hic ut dicit arx. obtusius audit oĩ anĩ-¬
mali hñti testam in capite. Nã ex resultantia
q̃ fit in testa sonus audit᷑. Ericius ħt qͥnz den

Expanded text:
 Enitra est animal modicum in Germania: mas et femina cumulos in terra facientes, congerunt cibos estate, quibus vivant in hyeme: femina naturaliter ciborum est avida et prodiga, mas econtra supra modum parcus et avarus. Unde et aditum obstruit ne femina cibos attingere possit; at illa naturaliter callida, foramen occultum ex alia parte facit, per quod furetur quod aviditati sue sufficit; sicque fit ut masculus parcus macie re cyrogrillus, est animal porcelli formam habens, sed spinosum ubique, preter quam in ventre; undique vero spinis suis clauditur, propter insidias et difficulter se videndum prebet, atque palpandum. Sed quando in aquam calidam mittituionemque resolvitur. Et sic inoffense videtur, atque palpatur. Hic ut dicit Aristotelis obtusius audit omni animali habente testam in capite. Nam ex resultantia que fit in testa sonus auditur. Ericius habet V
Abbreviated transcription (Latin):
tulai s forma minor ⁊ colore dissiłis. In hye¬
me candet instar ninis p̾ter extremitatẽ cau¬
de. Estate uͭ tantũ ĩ uentre candet. ⁊ dorso
fuscus apparet. Mures ꝑsequit᷑ carnib uescit᷑.
har bestiolaꝵ pellib hoĩm ciositas uti solet ã¬
bitu supremo in uestib.¬

Expanded text:
stelarum, sed forma minor et calore dissimilis. In hyeme candet instar nivis, preter extremitatem caude. Estate vero tantum in ventre candet et dorso fuscus apparet: mures persequitur, carnibus vescitur, harum bestiolarum pellibus, hominum curiositas uti solet ambitu supremo in vestib