comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illuã intuere. an adistam uirtutẽ. q̃ sepe tuta ac
facili daturꝰ etiã ꝑsaxa & rupes. et feris ac serpenti¬
s b obsessũ t̃ fueris iturus. Non ideo ꝑse ñ est expe¬
tendum cui aliqͥd extra qͦ emolum̃ti adheret: Fere
enim pulcherruna queq multis & aduenticiis comi¬
tata sunt dotib. s illas trahunt: ipsa ꝓcedunt.
dubium ẽ quin. hoc humanigen̾is domicilium
curuitus solis ac lunȩ uicib suis tẽꝑet: qͥn alt̾ius ca¬
lore alant᷑ corpora terie relaxentur. immo dicihu¬
mores compͥmantur alligantis omnia hiemis tristi¬
cia frangatur. Alterius tẽpore efficacipenetra¬
bili regatur maturitas frugum. qͥn adhuꝰ cursũ
fecunditas humana respondeat. quin ille annum¬
obseruabilem fecerit cirtumactu suo hec mensem mi¬
norib sespacĩis flectens. Ut tam̃ detrahas ista: ñ erat
ipse solidoneum oculis spectaculum. dignꝰꝙ adorari

Expanded text:
illud intuere, an ad istam virtutem, quae saepe tuta ac illud intuere, an ad istam virtutem, quae saepe tuta ac facili aditur via, etiam per saxa et rupes et feris ac serpentibus obsessum iter fueris iturus. Non ideo per se non est expetendum, cui aliquid extra quoque emolumenti adhaeret ; fere enim pulcherrima quaeque multis et adventiciis comitata sunt dotibus, sed illas trahunt, ipsa praecedunt. Num dubium est, quin hoc humani generis domicilium circumitus solis ac lunae vicibus suis temperet ? Quin alterius calore alantur corpora, terrae relaxentur, immodici umores comprimantur, adligantis omnia hiemis tristitia frangatur, alterius tepore efficaci et penetrabili regatur maturitas frugum ? Quin ad huius cursum fecunditas humana respondeat? Quin ille annumobservabilem fecerit circumactu suo, haec mensem minoribus se spatiis flectens ? Ut tamen detrahas ista, non erat ipse sol idoneum oculis spectaculum dignusque adorari,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ bona conscientia stillet placebit illi ignis ꝑ
quẽ bona fides collucebit. Nunc illud ꝙͦ argum̃tum
quãuis ductum iam reducatur. Quid ẽ. quare grati
uelimꝰ eẽ. cũmorim᷑ quare singłoꝵ ꝑpendamꝰ officia.
quare ia agamus in onmẽ uitã nr̃am memoria decer¬
is nente. ne cuiꝰ officii uideam᷑ oblitiq N ichil iam suꝑẽ
qͦspes porrigatur: in illo tam̃ cardine positi abire
ereb humanis quã gratissimi uolumꝰ. Est uidelicet
magna in ipso oꝑe merces rei. & ad alliciendas m̃teᷤᷤ
hominũ: ingens honesti potentia. cuꝰ pulchritudo
animos cutũfundit. & delinitos admiratio luminis
ac fulgoris ui rapit At multa hoc cõmoda oriunt᷑
& tutior ẽ. uita meliorib amorꝙ & scđm bonoꝵ iudi¬
cium: ȩtasꝙ securior qͣ mnocentia. quã grata mens
ꝓsequitur. Fuisset enĩ miqͥssima rerũ natura. si hoc
tantũ bonũ. miserũ & anceps & sterile fecisset. seil

Expanded text:
num bona conscientia stillet : placebit illi ignis, per num bona conscientia stillet : placebit illi ignis, per quem bona fides conlucebit. Nunc illud quoque argumentum quamvis dictum iam reducatur : quid est, quare grati velimus esse, cum morimur, quare singulorum perpendamus officia, quare id agamus in omnem vitam nostram memoria decernente, ne cuius officii videamur obliti ? Nihil iam superest, quo spes porrigatur ; in illo tamen cardine positi abire e rebus humanis quam gratissimi volumus. Est videlicet magna in ipso opere merces rei et ad adliciendas mentes hominum ingens honesti potentia, cuius pulchritudo animos circumfundit et delenitos admiratione luminis ac fulgoris sui rapit. At multa hoc commoda oriuntur, et tutior est vita melioribus amorque et secundum bonorum iudicium aetasque securior, quam innocentia, quam grata mens prosequitur. Fuisset enim iniquissima rerum natura, si hoc tantum bonum miserum et anceps et sterile fecisset. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuult tantũ. nec habet buiꝰ uoluntatissue ullum ali¬
um quã se testem. Immo ampliꝰ aditiam. Est aliqͣn¬
do gratus etiam qui ingratus uidetur. quẽ mala in¬
terpres opimo in contrarium tradidit. Hic quid
aliud sequitur quã ipsam conscientiam. quȩ etiã ob¬
ruta delectat quȩ contioni ac fame reclamat. & in se
omiua reponit. & cum ingentẽ exalt̾a parte turbã
contra sentientium aspexit.: ñ numerat suffragia.
s una sententia uincit. Siu̾o bonã fidem ꝑfidiȩ sup¬
plicis affici uidet: ñ descendit ẽfastigio. s supͣpenã:
suã consistit. Habeo inqͥt qͦduolui. qͦd peti. nec pe¬
nitet: nec penitebit. Nec ulla iniquitate me es for¬
tuna ꝑ ducet: ut hanc uocẽ audiam. Quid mͥ uolui:
qͥd minc mͥ ꝑdest: Bona uoluntas ꝓdest & in eculeo
ꝓdest & inigne. Qui si singłis m̃bris admoueatur aẽ¬
us paulatim uiuum corpꝰ curcũ eat: licet ipsum corpꝰ ple¬

Expanded text:
qui vult tantum nec habet huius voluntatis suae ullum aliqui vult tantum nec habet huius voluntatis suae ullum alium quam se testem. Immo amplius adiciam : est aliquando gratus etiam qui ingratus videtur, quem mala interpres opinio contrarium tradidit. Hic quid aliud sequitur quam ipsam conscientiam ? Quae etiam obruta delectat, quae contioni ac famae reclamat et in se omnia reponit et, cum ingentem ex altera parte turbam contra sentientium adspexit, non numerat suffragia, sed una sententia vincit. Si vero bonam fidem perfidiae suppliciis adfici videt, non descendit e fastigio et supra poenam suam consistit. " Habeo," inquit, " quod volui, quod petii ; nec paenitet nec paenitebit nec ulla iniquitate me eo fortuna perducet, ut hanc vocem audiat : ' Quid mihi volui ? Quid nunc mihi prodest bona voluntaprodest et in igne ; qui si singulis membris admoveatur et paulatim vivum corpus circumeat, licet ipsum cor ple
Abbreviated transcription (Latin):
hic intra conscientiã clausus ẽ Quȩ illi contingere
pot̾ utilitas ex affectu latente : Atq hic etiã siultra
facere nil pot̃: gratus ẽ amat: debet: referre gr̃am usi
cupit. Quicquid ultra desid̾as: ñipli de ẽ Artiferẽ
etiam cui adexercendam artẽ instrum̃ta ñ suppetunt
nec minꝰ canendi peritus. cuiꝰ uocẽ exaudiri fremitus
obstrepentiũ ñ sinit. Uolo referre gr̃am. Post hoc ali¬
user quid suꝑ ẽ mͥ. Nonut gratus. s ut solutus simn sepe
enĩ & qui grãm retulit ingratus ẽ: qͥ ñ retulit gratus.
Hamut omnium aliarũ uirtutũ. itahuiꝰ ad ammũ
tota estimatio redit. Hic si inofficio ẽ. quicqͥd defuit
fortuna peccat. Quomͦ ẽ desertus etiã qui tacet: fortis
etiam qui cõp̃ssis manib uł etiã alligatis qͦmͦ guber¬
nator etiã qui insicco ẽ. qͥa consũmatȩ scientiȩ nicħ
de ẽ. etiã siqͥd̃ obstat qͦ minꝰ se utat᷑ ita gratus ẽ. etiã

Expanded text:
hic intra conscientiam elusus est. Quae illi contingere hic intra conscientiam elusus est. Quae illi contingere potest utilitas ex adfectu latenti ? Atqui hic, etiam si ultra facere nil potest, gratus est. Amat, debet, referre gratiam cupit ; quidquid ultra desideras, non ipse deest. Artifex est etiam, cui ad exercendam artem instrumenta non suppetunt, nec minus canendi peritus, cuius vocem exaudiri fremitus obstrepentium non sinit. Volo referre gratiam : post hoc aliquid superest mihi, non ut gratus, sed ut solutus sim ; saepe enim et qui gratiam rettulit, ingratus est, et qui non rettulit, gratus. Nam ut omnium aliarum virtutum, ita huius ad animum tota aestimatio redit ; hic si in officio est, quidquid defuit, fortuna peccat. Quomodo est disertus etiam qui tacet, fortis etiam qui compressis manibus vel etiam adligatis, quomodo gubernator etiam, qui in sicco est, quia consummatae scientiae nihil deest, etiam si quid obstat, quominus se utatur, ita gratus est etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
sito adqͥsitoꝙ ꝑdenda sint: ñ libens in detͥmenta des¬
cendit: Ingratus ẽ. qͥ in referenda gr̃a scãm datum
uidet. qui sꝑat cũ reddit. Ingratũ uoco: quia egro
adsidit. qͥa testam̃tum facturus ẽ. cui de bereditate
aut delegato uacat cogitare. Fãciat licet omnia que
facere bomus amicus & memor officii debet. si animo
eiꝰ obu̾satur spes. si lucri captator ẽ. & hamũ iacit.
ut auesquȩ laceratione corporũ alunt᷑. lassa morbo
peccora a casura eꝓrimospeculantur: ita hic unmi¬
net morti & cura cadauer uolat. Gratus animꝰ: ipsa
uirtute ꝓpositi sui capitur. Uis scire hoc ita ẽẽ. nec il¬
lum utilitate corrũpi: Duo gen̾a sũt grati hominis.
or̃ gratus. qͥ aliquid ꝓ eo qͦd acceꝑat reddit stic fortas¬
se ostentare sepot̃. ħ abet qđ iactet: qđ ꝓferat Dicit᷑ usꝙ
gratus: qͥbono animo accepit beneficiũ. bono debet.

Expanded text:
sito adquisitoque perdenda sint, non libens in detrimenta dessito adquisitoque perdenda sint, non libens in detrimenta descendit ? Ingratus est, qui in referenda gratia secundum datum videt, qui sperat, cum reddit. Ingratum voco, qui aegro adsidit, quia testamentum facturus est, cui de hereditate aut de legato vacat cogitare. Faciat licet omnia, quae facere bonus amicus et memor officii debet : si animo eius obversatur spes lucri, captator est et hamum iacit. Ut aves, quae laceratione corporum aluntur, lassa morbo pecora et casura ex proximo speculantur, ita hic imminet morti et circa cadaver volat. Gratus animus ipsa virtute propositi sui capitur. Vis scire hoc ita esse nec illum utilitate corrumpi ? Duo genera sunt grati hominis. Dicitur gratus, qui aliquid pro eo, quod acceperat, reddidit ; hic fortasse ostentare se potest, habet, quod iactet, quod proferat. Dicitur gratus, qui bono animo accepit beneficium, bono debet ;
Abbreviated transcription (Latin):
nas mundoꝵ supra se circaq secadentium euitat.
ñoraudiens uota: nec nr̃i curiosus At qui bunc
is uderi colere: ñ alit̾ quã parientẽ grato ut opi¬
mere conglobauerunt. cur colis: ꝓ pt̾ maiestatẽ in¬
quis eiꝰ etimiã. singularẽꝑ naturã. Ut concedam
tibi. nẽpe hoc facis nullo p̃cio inductus: nulla spe.
us ducit idẽ honestum Qmid ẽ autẽ honestiuis quã
gratum eẽ: Huius uirtutis mat̾ia tam late paret:
quã uita. s in ẽ inquit huic bono: etiamutilitas
aliqua. Qi enĩ uirtuti ñ in ẽ. S idid ꝓpt̾ se expeti
dicitur. quod ꝗͣuis habeat aliqua extra cõmo da se¬
positis ꝙͦ illis ac remotis placet ꝓdest gratum eẽ. ero
tam̃ gratus etiã sinocet Gratus ẽ. Quid sequitur ut
hȩc res illi alios amicos. alia beneficia conciliet: Quid
gͦ siquis sͥ offensas concitaturus ẽ: Siqͥd intelligit ad¬
eo ꝑhoc se nichil consecuturũ. ut multa etiã ex repo¬

Expanded text:
nas mundorum supra se circaque se cadentium evitat nas mundorum supra se circaque se cadentium evitat non exaudiens vota nec nostri curiosus. Atqui hunc vis videri colere non aliter quam parentem grato, ut opimere conglobaverunt, cur colis ? " Propter maiestatem," inquis, " eius eximiam ac singularem naturam." Ut concedam tibi, nempe hoc facis nullo pretio inductus, nulla spe ;s ducit, id est honestum. Quid est autem honestius, quam gratum esse ? Huius virtutis materia tam late patet quam vita. " Sed inest," inquit, " huic bono etiam utilitas aliqua." Cui enim virtuti non inest ? Sed id propter se expeti dicitur, quod, quamvis habeat aliqua extra commoda, sepositis quoque illis ac remotis placet. Prodest gratum esse ; ero tamen gratus, etiam si nocet. Gratus quid sequitur ? Ut haec res illi alios amicos, alia beneficia conciliet ? Quid ergo ? Si quis sibi offensas concitaturus est, si quis intellegit adeo per hoc se nihil consecuturum, ut multa etiam ex repo
Abbreviated transcription (Latin):
arguis. senestuti adminicula ꝓspexit. solatia contra do¬
lores dedit boc fortes nosfacit. qd licet contra forttinam
aduo care. Hanc societatẽ tolle. &imitatẽ gen̾is huma¬
ni qua uita sustinetur scindes. tolletur aũ es siefficis ut
ingratus animus ñ ꝑse uitandus sit. s eã quia aliqͥd isli
iũdum ẽ. quã multi enĩ sũt quib ingratos ẽẽ tuto
licet: deuiq ingiatũ uoco. qͥeqͥs metu gratus ẽ Deos
nemo sanus timet: furor ẽ enĩ metuere salutaria.
Hec quisquã amat. qͦs timet T̃udemꝙ epicure adeũ
ineriem facis. omnia illi tela. omnẽ detraxisti po¬
tontiam & necuiqͣ metuendus eẽt: piecistiillũ extra
metũ une gͥ inseptum ingenti quidẽ. & in explicabi¬
li mu. aiusũꝙ a contactu. & a conspectu mortaltum
Non habes quare uerearis. Nulla ibi nec tribuendi
nec nocendimat̾ia ẽ. In medio int̾uallo hiiꝰ & atius
peli desertus: sine animali. sine homine. sine re: rui¬

Expanded text:
arcuit, senectuti adminicula prospexit, solacia contra doarcuit, senectuti adminicula prospexit, solacia contra dolores dedit ; hoc fortes nos facit, quod licet contra fortunam advocare. Hanc societatem tolle, et unitatem generis humani, qua vita sustinetur, scindes ; tolletur autem, si efficis, ut ingratus animus non per se vitandus sit, sed quia aliquid illi timendum est ; quam multi enim sunt, quibus ingratis esse tuto licet ! Denique ingratum voco, quisquis metu gratus est. Deos nemo sanus timet; furor est enim metuere salutaria, nec quisquam amat, quos timet. Tu denique. Epicure, deum inermem facis, omnia illi tela, omnem detraxisti potentiam et, ne cuiquam metuendus esset, proiecisti illum extra metum. Hunc igitur insaeptum ingenti quidem et inexplicabili muro divisumque a contactu et a conspectu mortalium non habes quare verearis ; nulla illi nec tribuendi nec nocendi materia est ; in medio intervallo huius et alterius caeli desertus sine animali, sine homine, sine re rui
Abbreviated transcription (Latin):
equȩ concordiam humani geñis dissociat. ac distrahit:
quã hoc uitium. Nam qͦ alio tuti sumus. quã qͦd mutu¬
is iuuamur officiis: hoc uno instructior uita. contraq
uicursiones subitas munitior ẽ beneficioꝵ cõmertio.
fãc nos singłos. quid sumꝰ: p̃da animaliũ ã uictimȩ
acbellissimꝰ et facillimꝰ sanguis. Qm̃ cet̾is amnialib in
tutelam sur: satis uirium ẽ. Quecũq: uaga nascebant᷑
& actura uitã segregẽ armata sunt. E ominẽ in becil
la cingit ñ unguum uis. ñdentiũ. t̾ribilem cet̾is fecit.
Nudũ & infirmum societas muit: duas res dedit. que
illum obnoxio ualidissimũ fac̾ent. Rationẽ & societa¬
tẽ. Itaꝙ qui par eẽ nulli posset. si seduceretur: rerũ
potitur. Pocietas illi dominiũ. omniũ amimaliũ dedit
Societas. tris gentum in alienȩ natux transmisit imꝑi¬
um. de dominari etiam inmari iusit: Hoc inorboꝵ impetꝰ

Expanded text:
aeque concordiam humani generis dissociat ac distrahit aeque concordiam humani generis dissociat ac distrahit quam hoc vitium. Nam quo alio tuti sumus, quam quod mutuis iuvamur officiis ? Hoc uno instructior vita contraque incursiones subitas munitior est, beneficiorum commercio. Fac nos singulos, quid sumus ? Praeda animalium et victimae ac bellissimus et facillimus sanguis. Quoniam ceteris animalibus in tutelam sui satis virium est, quaecumque vaga nascebantur et actura vitam segregem, armata sunt, hominem imbecilla cutis cingit ; non unguium vis, non dentium terribilem ceteris fecit, nudum et infirmum societas munit. Duas deus res dedit, quae illum obnoxium validissimum facerent, rationem et societatem ; itaque, qui par esse nulli posset, si seduceretur, rerum potitur. Societas illi dominium omnium animalium dedit; societas terris genitum in alienae naturae transmisit imperium et dominari etiam in mari iussit ; hoc morborum impetus
Abbreviated transcription (Latin):
quiñ ipsis q̃impotentiaime fecit. sp̃ẽm aliquã induat
ncdi uelit qͦ ꝙ enam his indi beneficium dedisse qͦs
lesit¶ Grãs itaꝙ agi sͥ absis qͦs afflixere patiunt᷑ bonosꝙ
se ac lib̾ales fingunt: qͥa p̃stare ñ possunt. Qa ñ facerent
nͥ illos honesti & ꝑse expetendi amor cogeret morib sius
opinionẽ contrariam querere. & neqͥtiam abdere. Quiꝰ
fructus concupiscit᷑ ipsa uͦ odio pudoriꝙ ẽ ̃Nequisqͣm usꝙ
tantũ a naturali lege desciuit & hominẽ exuit: ut ani¬
mi causa malus sit Dic enĩ cuilibet existis qͥ rapto uiũit
an adilla que latrocinis & furtis consecuntur maluit
ratione bona ꝑuenire: optauit ille cui grassari & trã¬
seuntes ꝑcut̾e questus ẽ. pociꝰ illa iuenire qͣm eripere.
Neminẽ repperies qͥ ñ nequitie p̃miis sine neqͥtia frui
illam uident. Ut scias ꝑse expetendam eẽ. grati animi
affectionẽ: ꝑse fugienda res ẽ. ingratum eẽ. qm̃ nichil

Expanded text:
am induat recti velitque etiam his videri beneficium dedisse, quos laesit ? Gratias itaque agi sibi ab iis, quos adflixere, patiuntur bonosque se ac liberales fingunt, quia praestare non possunt. Quod non facerent, nisi illos honesti et per se expetendi amor cogeret moribus suis opinionem contrariam quaerere et nequitiam abdere, cuius fructus concupiscitur, ipsa vero odio pudorique est ; nec quisquam tantum a naturae lege descivit et hominem exuit, ut animi causa malus sit. Dic enim cuilibet ex istis, qui rapto vivunt, an ad illa, quae latrociniis et furtis consecuntur, malint ratione bona pervenire : optabit ille, cui grassari et transeuntes percutere quaestus est, potius illa invenire quam eripere ; neminem reperies, qui non nequitiae praemiis sine nequitia frui illam, vident. Ut scias per se expetendam esse grati animi adfectionem, per se fugienda res est ingratum esse, quoniam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũcũq quis assecutus ẽ. intra illos ẽ. Multũ int̾ pͥma
acmaxima int̾ ẽ. Nec ideo pͥma maximoꝵ instar sũt: qͥ a
sine pͥmis maxuna eẽ. ñ possunt. Iam tẽpus ẽ. q̃dam ex
nr̃a. ut ita dicam moneta ꝓferre Qui id beneficiũ dedit
qͦ ẽ. aliqͥd meliꝰ: pot̃ uinci. Pat᷑ dedit filio uitam. E s̃t aũ
aliqͥd uita meliꝰ. ita pat̾ uinci pot̃. qͥa dedit beneficium¬

Expanded text:
quantumcumque quis adsecutus est, infra illos est. Multum inter prima quantumcumque quis adsecutus est, infra illos est. Multum inter prima ac maxima interest, nec ideo prima maximorum instar sunt, quia sine primis maxima esse non possunt. Iam tempus est quaedam ex nostra, ut ita dicam, moneta proferre. Qui id beneficium dedit, quo est aliquid melius, potest vinci. Pater dedit filio vitam, est autem aliquid vita melius
Abbreviated transcription (Latin):
inc decus. De inde si hoc parũ ẽ. finge aliquẽ torm̃ta paiͥs
discussisse. finge inse tͣnstulisse. licet tͥ inqͣntũ uelis ex¬
tendẽ beneficia filii. cũ pat̾num munꝰ et simplex sit &
facile s danti uoluntariũ qͦd necesse ẽ. ille muttis de¬
dit etiam qͥb dedisse se nescit. In qͦ consortẽ ht̃. in quo
spectauit legẽ patͥam. p̃mia patrum. domꝰ ac familiȩ
ꝑpetuitatẽ omĩa potiꝰquã eũ qͦd dabat. Quid siqͥs sapi¬
entiam consetutus hanc patri tradidit. etiã nũc dispu¬
usqꝙatͥ reddidit. acceꝑit tantũ uitã :s ed patͥs inqͥt be¬
neficium ẽ. qͥcqͥd facis. qͥcqͥd p̃stare illi potes. Et p̃cep¬
toris mei qͦd institutis lib̾alib ꝓfeci. Ipsos tam̃ qui tra¬
diderunt illa. transcendimꝰ utiq eos qͥ pͥma elem̃ta docu¬
erunt. Et qͣuis sine illis nemo qͥ cquã asseqͥ posset: ñ tam̃

Expanded text:
n decus ? Deinde, si hoc parum est, finge aliquem tormenta patris n decus ? Deinde, si hoc parum est, finge aliquem tormenta patris discussisse, finge in se transtulisse. Licet tibi, in quantum velis, extendere beneficia filii, cum paternum munus et simplex sit et facile et danti voluptarium, quod necesse est ille multis dederit, etiam quibus dedisse se nescit, in quo consortem habet, in quo spectavit legem, patriam, praemia patrum, domus ac familiae perpetuitatem, omnia potius quam eum, cui dabat. Quid ? si quis sapientiam consecutus hanc patri tradiderit, etiamnunc dispupatri reddiderit, acceperit tantum vitam ? " Sed patris," inquit, " beneficium est, quidquid facis, quidquid praestare illi potes." Et praeceptoris mei, quod institutis liberalibus profeci; ipsos tamen, qui tradiderunt illa, transcendimus, utique eos, qui prima elementa docuerunt, et quamvis sine illis nemo quicquam adsequi posset, non tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
duces. cũ maxime p̃mentia contẽpsit. tot oppositas dif¬
ficultateo. qͦd ad pͥmã pugnam exiturus tyro ꝑuet̾ano¬
rum corpora cucurrit qđ annos suos transiliuit A dice
ut idem patrẽ reum defendat et conspirationi mimico¬
rum potentium enpiat ut alt̾m illi consulatũ ac t̾cium
aliosꝙ honores etiã consularib concupiscendo conge¬
rat. Ut pauꝑi raptas belli ire opes tradat. & qͦd est
militarib iursspeciosissimũ adiuitẽ illũ spoliis etiam
hostilib faciat.Si adbuc parum ẽ: adice ut ꝓuincias
⁊ extra ordinaria imꝑia continuet. Addice ut dirutis
maximis urbib romaniimꝑii sine emulo adortus occa¬
sus q uenturi. defensor & conditor maiorẽ nobilitatẽ
nobili uiro adiciat᷑. dic scipionis patrẽ. Dubiũ ẽ quin
gen̾andi uulgare beneficium uicerat eximia pietas
& uirtus. ipsiurbi nescio utrũ maiꝰp̃sidiũ adferens ari¬

Expanded text:
duces eum maxime prementia contempsit, tot oppositas difduces eum maxime prementia contempsit, tot oppositas difficultates, quod ad primam pugnam exiturus tiro per veteranorum corpora cucurrit, quod annos suos transiluit ? Adice, ut idem patrem reum defendat et conspirationi inimicorum potentium eripiat, ut alterum illi consulatum ac tertium aliosque honores etiam consularibus concupiscendos congerat, ut pauperi raptas belli iure opes tradat et, quod est militaribus viris speciosissimum, divitem illum spoliis etiam hostilibus faciat. Si adhuc parum est, adice, ut provincias et extraordinaria imperia continuet, adice, ut dirutis maximis urbibus Romani imperii sine aemulo ad ortus occasusque venturi defensor et conditor maiorem nobilitatem nobili viro adiciat, dici Scipionis patrem ! Dubium est, quin generandi vulgare beneficium vicerit eximia pietas et virtus ipsi urbi nescio utrum maius praesidium adferens a
Abbreviated transcription (Latin):
adoptim patris abscondit: Quantam cepisset uolupta¬
tem. si illumpꝰ debellata arma ciuuilia uidisset secure pa¬
cip̃sidentẽ ñ ad agnoscens bonũ suum nec satis credet Is.
Quociens respexisset ad se potuisse illum uirũ in domo
sua nasci: Quid nũc cet̾os ꝓsequar. ꝙͦ iam consũpsisset
obliuio. nͥ illos filioꝵ gła et tenebris eruisset. & adbue
inluce retmeret: Deinde cum q̃ ramus ñ quis filiꝰ patri
maiora benesicia reddiderit quã apatre acceꝑat. sed ari
aliquis possit maiora reddere. etiam sique retuli exẽpla
ñdum satisfaciunt. nec beneficia parentiũ suoꝵ suꝑ inii.¬
unt. capit tam̃ hoc natura qd nondum ulla ȩtas tulit. si
singła pat̾noꝵ meritorum magnnitudinẽ ex suꝑare nõ
possunt. plura inunũ congesta suꝑabunt. seruauit in
p̃lio patrẽ scipio. et p̃tertatus in hostes equum concitat
parum ẽ qđ ut ꝑueniret adpatrẽ : tot ꝑicula. maximos

Expanded text:
adoptivi patris abscondit ? Quantam cepisset voluptaadoptivi patris abscondit ? Quantam cepisset voluptatem, si illum post debellata arma civilia vidisset securae paci praesidentem, non adgnoscens bonum suum nec satis credens, quotiens ad se respexisset, potuisse illum virum in domo sua nasci ! Quid nunc ceteros prosequar, quos iam consumpsisset oblivio, nisi illos filiorum gloria e tenebris eruisset et adhuc in luce retineret ? Deinde, cum quaeramus, non quis filius patri maiora beneficia reddiderit, quam a patre acceperat, sed an aliquis possit maiora reddere, etiam si, quae rettuli, exempla nondum satis faciunt nec beneficia parentium suorum superiaciunt, capit tamen hoc natura, quod nondum ulla aetas tulit. Si singula paternorum meritorum magnitudinem exsuperare non possunt, plura in unum congesta superabunt. Servavit in proelio patrem Scipio et praetextatus in hostes ecum concitavit. Parum est, quod, ut perveniret ad patrem, tot pericula maximos
Abbreviated transcription (Latin):
adcorpus tantum meum ꝑuenerunt. Quia siqͥs intan¬
tum ꝓcessit. ut aut eloquentia ꝑgentes notesc̾et. aut
usticia. aut bellicis reb & patri qͦꝙ ingentem circum¬
funderet famam. tenebrasq natalium suoꝵ elaraluce
discuteret: Non in estimabile inꝑarentes suos benefici¬
um contuit: Anqͥs quã aristonẽ & crislum nͥ ppt aene¬
phontem ac platonem filios nosset: Sophroniscum so¬
crates expirare ñ patitur Cet̾os enuimerare longum ẽ qͥ
durant obnullam aliam causam. quã qͦd illos liberoꝵ exi¬
mia untus: tradidit posteris. Utrummaiꝰ beneficiũ de¬
dit. m̃ agrippȩ pat̾ ne pꝰ agrippam quidem notus. an pat̾
dedit agͥppa nauali corona in signis. unicum adeptus
int̃ dona militaria decus. qͥ tot inurbe maxima oꝑaex¬
citanit. q̃ et pͥorem magnificentiam uincerent. & nulla
pꝰea uincerentur. Utrum octauiꝰ maius ullum benefici¬
um dedit filio. anpatͥ diuus aug̃. quãuis ilum umbra

Expanded text:
ad corpus tantum meum pervenerunt. Quid ? si quis in tanad corpus tantum meum pervenerunt. Quid ? si quis in tantum processit, ut aut eloquentia per gentes notesceret aut iustitia aut bellicis rebus et patri quoque ingentem circumfunderet famam tenebrasque natalium suorum clara luce discuteret, non inaestimabile in parentes suos beneficium contulit ? An quisquam Aristonem et Gryllum nisi propter Xenophontem ac Platonem filios nosset ? Sophroniscum Socrates expirare non patitur. Ceteros enumerare longum est, qui durant ob nullam aliam causam, quam quod illos liberorum eximia virtus tradidit posteris. Utrum maius beneficium dedit M. Agrippae pater ne post Agrippam quidem notus, an patri dedit Agrippa navali corona insignis, unicum adeptus inter dona militaria decus, qui tot in urbe maxima opera excitavit, quae et priorem magnificentiam vincerent et nulla postea vincerentur ? Utrum Octavius maius beneficium dedit filio an patri divus Augustus, quamvis illum umbra
Abbreviated transcription (Latin):
sic dare: exposuisse ẽ. Nẽpe mitna erat genuisse. qͥc
quid colligo minimũ ẽẽ beneficium patris mat̾sꝙ con¬
cubitum. nͥ accesserint alia quȩ ꝓsequerentur hoc mi¬
isꝙ tiuim mum̾is. & aliis officiis ratum fac̾ent. Non ẽ bonũ
uiuere. sed bene uiuere. At bene uino. sed potui a ma¬
le. Ita hoc tantum ẽ. tuum qđ uiuo piutã imputas
mͥꝑse nudam. egentẽ consilis. et idut magnum bonũ
iactas. cogita te michi imputare muscarum acu̾mium
bonũ : Demdeut nichil aliuia dicã quã bonis artib me¬
us. studusse ut cur sum adrectum iter uitȩ dirigerem in
pso beneficio tuo maiꝰ quã qđ dedas recepisti. Tuenĩ
me mͥ rudem imꝑitũ dedisti ego tͥ filium qualem genu¬
isse gaudẽs. Aliud me pat̾ sudem p̃sto: plus reddo. qͥa
ñ tantũ aluos e: s afilio aligaudet. et maiorem ex ani¬
mo meo quã exipsa re ꝑcipit uoluptatẽ. illius alim̃ta

Expanded text:
sic dare ? Exposuisses ; nempe iniuria erat genuisse ! Quo sic dare ? Exposuisses ; nempe iniuria erat genuisse ! Quo quid colligo ? Minimum esse beneficium patris matrisque concubitum, nisi accesserunt alia, quae prosequerentur hoc initium muneris et aliis officiis ratum facerent. Non est bonum vivere, sed bene vivere. At bene vivo. Sed potui et male ; ita hoc tantum est tuum, quod vivo. Si vitam imputas mihi per se, nudam, egentem consilii, et id ut magnum bonum iactas, cogita te mihi imputare muscarum ac vermium bonum. Deinde, ut nihil aliud dicam, quam bonis artibus me studuisse et cursum ad rectum iter vitae direxisse, in ipso beneficio tuo maius, quam quod dederas, recepisti; tu enim me mihi rudem, imperitum dedisti, ego tibi filium, qualem genuisse gauderes. Aluit me pater. Si idem praesto, plus reddo, quia non tantum ali se, sed a filio ali gaudet et maiorem ex animo meo quam ex ipsa re percipit voluptatem, illius alimenta
Abbreviated transcription (Latin):
illum steti. Dic nũc. hoc ipsum qđ̾ ista potuisti patris
munus ẽ: Respondebo tͥ. Est prsus si adista facienda
nasci satis ẽ s si adbeneuiuendum: minima portio est
uiuere. Et id tribuisti qͦd cum feris mͥ & animalib qͥbus¬
us dam mimimis. quib dam etiã fedissimis cõmune ẽ No¬
li tͥ asserere quod ñ ex tuis beneficiis. etiam sine tiuis
orttur. Puta me intã ꝓuita reddidisse. sic ꝙͦ munus
tuũ uici. cũ ego dedim sentienti. consentiens me da¬
re. cum uitam tͥ ñ uoluptatis mex causa. aut certe
ꝑuoluptatẽ dedim. Cũ tanto maiussit retinere
sp̃m. quã acciꝑe. Quanto leuiꝰ mori ante mortis me¬
tum: Ego uitam dedi statim illa usuro. tunesectu¬
ro ari uiueret. Ego uitam dedi mortẽ tim̃ti. tu uitã
dedistiut mori possem. Ego uitã tͥ dedi consuma¬
tam. ꝑfectã. tume exꝑtem rationis genuisti. onus
alienum. Uisscire quã ñ sit magnum beneficiũ untã

Expanded text:
illum steti. Die nunc : " Hoc ipsum, quod ista potuisti, patris illum steti. Die nunc : " Hoc ipsum, quod ista potuisti, patris munus est " ; respondebo tibi : " Est prorsus, si ad ista facienda nasci satis est ; sed si ad bene vivendum minima portio est vivere et id tribuisti, quod cum feris mihi et animalibus quibusdam minimis, quibusdam etiam foedissimis commune est, noli tibi adserere, quod non ex tuis beneficiis, etiam si non sine tuis, oritur." Puta me vitam pro vita reddidisse. Sic quoque munus tuum vici, cum ego dederim sentiente cum sentiens me dare, cum vitam tibi non voluptatis meae causa aut certe per voluptatem dederim, cum tanto maius sit retinere spiritum quam accipere, quanto levius mori ante mortis metum. Ego vitam dedi statim illa usuro, tu nescituro, an viveret ; ego vitam dedi mortem timenti, tu vitam dedisti, ut mori possem ; ego tibi vitam dedi consummatam, perfectam, tu me expertem rationis genuisti, onus alienum. Vis scire, quam non sit magnum beneficium vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Atqͥnemo dicet me plus debere ignotis. et ultra memori¬
am positis maiorib quam patͥ. Plus aũ debeo. si boc ipsũ
qͦa genuit me pat̾ m̃s: maiorib debet Quicqͥd p̃stiti pa¬
tri: etiam simagnum ẽ. infra estimationẽ pat̾ni mun̾is
us ẽ. quia ñ cẽm si ñ genuisset Ĩstomͦ. etiam siquis patrem
meum egrum ac moriturlm sonau̾it: nichil p̃stare ei
pot̾o. qͦd ñ beneficio eiꝰ minussit. Non enĩ genuisset
me pat̾: nͥnͣatus eẽt: S uide ne illud uerius sit estunari
an id qđ potuit. & id qd fecit meum sit mearum uiriũ
mee uoluntatis. Illud qđ natussum ꝑse intuere quale
sũmam ꝓuexi dignitatẽ. & pͥncipẽ urb̃ sue feci. nec
tantum reb a megestis nobilitaui: sed ipsi qͦq geren¬
darũ ingentẽ acfacilem. nec tutãminꝰ quã głosam
dedi mat̾iam. Honores opes. qͥcqͥd humanos ad se ani¬
mos rapit: congessi. & cum supͣ omnes starem: infra

Expanded text:
Atqui nemo dicet me plus debere ignotis et ultra memoriAtqui nemo dicet me plus debere ignotis et ultra memoriam positis maioribus quam patri; plus autem debeo, si hoc ipsum, quod genuit me pater meus, maioribus debet. " Quidquid praestiti patri, etiam si magnum est, infra aestimationem paterni muneris est, quia non esset, si non genuisset." Isto modo etiam, si quis patrem meum aegrum ac moriturum sanaverit, nihil praestare ei potero, quod non beneficio eius minus sit ; non enim genuisset me pater, nisi sanatus esset. Sed vide, ne illud verius sit aestimari, an id, quod potui, et id, quod feci, meum sit, mearum virium, meae voluntatis. Illud, quod natus sum, per se intuere, quale summam provexi dignitatem et principem urbis suae feci nec tantum rebus a me gestis nobilitavi, sed ipsi quoque gerendarum ingentem ac facilem nec tutam minus quam gloriosam dedi materiam ; honores, opes, quidquid humanos ad se animos rapit, congessi, et eum supra omnes starem, infra
Abbreviated transcription (Latin):
ue ꝓceritatẽ. estimes altissimas. siue crassitudinẽ spaciũ¬
ꝙ ramoꝵ latisime fusas. qͥntulum ẽ. his cõparatũ us
qa radix tenui fibia complectitur: Tnnitunt᷑ fundam̃tis¬
suis tẽpla. ⁊ illa urbis menia. tam̃ q̃ infirmam̃tum totiꝰ
oꝑis iacta sunt: latent. Idem incet̾is euenit P recipua
sua: sẽꝑ seq̃ns magnitudo obruet. Non potuissẽ qͥcꝗͣ
c̃ sequi: nͥ parentũ beneficiũ antecessisset. s ñ ideo qͥcqͥd
consecutussum minus ẽ eo. sine qͦ consecutus ñ essem.
Nisi me nutͥr aluisset infantẽ: nichil eoꝵ q̃ consilio ac
manugero facere potuissem. nec in hanc emergere no¬
nunis claritatẽ quã ciluli ac militari in dustria merui
Nuimqͥd tam̃ ideo maximis oꝑib p̃feres nutricis officium :
At quicquid int̾ ẽ cum eque sme patris beneficio quã sine
possum debeo: cogita ñ eẽ initium mei patrẽ ne auum qͥđ

Expanded text:
ve proceritatem aestimes, altissimas, sive crassitudinem spatiumve proceritatem aestimes, altissimas, sive crassitudinem spatiumque ramorum, latissime fusas. Quantulum est his comparatum illud, quod radix tenui fibra complectitur ! Tolle radisuis templa excelsa urbis ; tamen, quae in firmamentum totius operis iacta sunt, latent. Idem in ceteris evenit; principia sua semper sequens magnitudo obruet. Non potuissem quicquam consequi, nisi parentum beneficium antecessisset ; sed non ideo, quidquid consecutus sum, minus est eo, sine quo consecutus non essem. Nisi me nutrix aluisset infantem, nihil eorum, quae consilio ac manu gero, facere potuissem nec in hanc emergere nominis claritatem, quam civili ac militari industria merui ; numquid tamen ideo maximis operibus praeferes nutricis officium ? Atqui quid interest, cum aeque sine patris beneficio quam sine possum, debeo, cogita non esse initium mei patrem, ne avum qui
Abbreviated transcription (Latin):
usq a filis qͦꝙ uindicarentur: Queritur eñ analiqͣn. do
liberi maiora beneficia dare parentib suis possint quã
accepint̃ q̃llud conceditur multos filios maiores potenti¬
oresꝙ extitisse quã parentes suos eque & illud meliores
fuisse. QA si constat: pot̾ fieri ut meliora tribuerint.
citur cuiꝰ beneficium ẽ. ipsum qd̾ uincitur Primũ q̃dã
inntium ab aliis trabunt: & tam̃ initiis suis maiora sũt:
Hec ideo aliqͥd ñ ÷ mauis eo qͦ cepit. qͥa ñ potuisset in tan¬
usp tum ꝓcede nͥ cepisset Nulla ñres: pͥncipia sua magno
gradu tãnsit Semina omnium rerũ: cause sunt. et tam̃
minime partes sunt eoꝵ q̃gignunt. Aopice hyenum
aspice euphrateri. om̃s demq inclitos amnes. Quid st̃
si illos illic unde esfluunt estimes: quicqͥd ẽ qͦ timent᷑
q̃ nominant᷑: in ꝑcessu parauerunt T̃ olle radicẽ. nemora

Expanded text:
 filiis quoque vindicaretur. Quaeritur enim, an aliquando,  filiis quoque vindicaretur. Quaeritur enim, an aliquando, liberi maiora beneficia dare parentibus suis possint, quam acceperint. Illud conceditur multos filios maiores potentioresque extitisse quam parentes suos ; aeque et illud meliores fuisse. Quod si constat, potest fieri, ut meliora tribuerint, citur, cuius beneficium est ipsum, quod vincitur." Primum quaedam initium ab aliis trahunt et tamen initiis suis maiora sunt ; nec ideo aliquid non est maius eo, quo coepit, quia non potuisset in tantum procedere, nisi coepisset. Nulla non res principia sua magno gradu transit. Semina omnium rerum causae sunt et tamen minimae partes sunt eorum, quae gignunt. Adspice Rhenum, adspice Euphraten, omnes denique inclutos amnes. Quid sunt, si illos illic, unde effluunt, aestimes ? Quidquid est, quo timentur, quo nominantur, in processu paraverunt. Adspice tra
Abbreviated transcription (Latin):
cipium: ꝑeruum uocas quẽq tu: Quo tandem ab istĩ
gerulis raꝑis. cubile istud tuũ cutũ ferentibꝰ: Quo de
penulati inmilitum qͥdẽ nonuulgarẽ cultum subor¬
nati Quo inꝗͣ te isti efferunt: Adhostium aliciuiꝰ osti¬
arii. adortos alicuiꝰ ne ordinarium quidẽ habentis of¬
ns ficium. Et de inde negas tͥ aseruo tuo beneficium dari
posse. cui osculum alieni serui beneficium ẽ. Que est
tanta animi discordia: E ode tẽpore seruos despiciᷤᷤ
et colis. Imꝑiosus intralim̃: atꝙ impotens. bumilis
foris. & tam contẽptus: quã contẽpnis ¶ Heq enĩ ulli
magis abiciunt animos. quã qͥimꝓbe tollunt. nulliꝙ
adcalcandos alios paratiores: quã qͥ contumelias fac̃e
accipiendo didicerunt᷑ Dicenda hȩc fuerunt ad con¬
tundam insolentiam hominum ex fortuna penden¬
tium. uindicandumq ius beneficii dandi seruus. ut¬

Expanded text:
cipium ? Servum vocas quemquam tu ? Quo tandem ab istis cipium ? Servum vocas quemquam tu ? Quo tandem ab istis gerulis raperis cubile istud tuum circumferentibus ? Quo te penulati in militum quidem non vulgarem cultum subornati, quo, inquam, te isti efferunt ? Ad ostium alicuius ostiarii, ad hortos alicuius, ne ordinarium quidem habentis officium ; et deinde negas tibi a servo tuo beneficium dari posse, cui osculum alieni servi beneficium est ? Quae est tanta animi discordia ? Eodem tempore servos despicis et colis, imperiosus intra limen atque impotens, humilis foris et tam contemptus quam contemnens. Neque enim ulli magis abiciunt animos, quam qui improbe tollunt, nullique ad calcandos alios paratiores, quam qui contumelias facere accipiendo didicerunt. Dicenda haec fuerunt ad contundendam insolentiam hominum ex fortuna pendentium vindicandumque ius beneficii dandi servis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
matͥo exponunt & nomina familiȩ suȩ tongo ordine
ac multis steminatum inligata flexuris in parte pͥma¬
edium collocant. N noti magis quã nobiles sunt. Unꝰ
omnum parens mundus ẽ siune ꝑsplendidos siue ꝑ¬
sordidos gradus ad hunc pͥma cuĩ ꝙ origo ꝑducitur.
Non ẽ qđ te isti decipiant. Qui cũ maiores suos uecenset
abicũꝙ nomen illustoe fecit: ilo dm̃ fugiuint. Neminẽ
des pexeris. etiam sicuta illum obsoleta sunt nomia et
parum indulgente adiutam fortima. Siue lib̾tini aute
noshabent. siue serim. sine ext̾artm gentium homines:
erigite audacter animos. & quicqͥd inmedio sordidi ia¬
cet transilite. expestat uos in sũmo magna nobilitas.
Q uia suꝑbia intantã uanitatem attollim. ut benefi¬
cia a serius in dignemur acciꝑe. & sortẽ eoꝵ expedem̃
obliti m̾itorum:  eruum tu quẽꝙ uocas. libidinis et
gulȩ seruus & adult̾e. immo adultarũ cõmime man¬

Expanded text:
atrio exponunt et nomina familiae suae longo ordine atrio exponunt et nomina familiae suae longo ordine ac multis stemmatum inligata flexuris in parte prima aedium collocant, non noti magis quam nobiles sunt ? Unus omnium parens mundus est, sive per splendidos sive sordidos gradus ad hunc prima cuiusque origo perdueitur. Non est, quod te isti decipiant, qui, cum maiores suos recensent, ubicumque nomen inlustre defecit, illo deum infuleiunt. Neminem despexeris, etiam si circa illum obsoleta sunt nomina et parum indulgente adiuta fortuna. Sive libertini ante vos habentur sive servi sive exterarum gentium homines, erigite audacter animos et, quidquid in medio sordidi iacet, transilite ; expectat vos in summo magna nobilitas. Quid superbia in tantam vanitatem attollimur, ut beneficia a servis indignemur accipere et sortem eorum spectemus obliti meritorum ? Servum tu quemquam vocas, libidinis et gulae servus et adulterae, immo adulterarum commune man
Abbreviated transcription (Latin):
se deferat. U sus consilio: descendenti cesari occurrit. & cũ
malam mentẽ habuisse se pͥdie iurasset: id ut inse & in
filios suos recidet optauit. et cesarem ut ignosceret sibi
rediretq grãm secũ: rogauit. Cum dixisset secesar fa¬
cere nemo inquit credet te mecum ingr̃am redisse. nisi
neumqͣm tͥ irascar. E oneste fecit cesar quod ignouit
qͦd lib̾alitatem clementiȩ adiecit. Qui cumq hoc audie¬
rit exemplum. necesse : cesarem laudet. s cum seruũ¬
hic ante laudau̾it. Non expectas ut tͥ narrem manumissũ
qui hoc fecerat. nec tam̃ gratis pecuniam ꝓ lib̾tate eiꝰ ce¬
sar numerau̾at. P ost tot exempla ñ dubium ẽ. qͥn bene¬
ficium aliquido a seruo dñs accipiat: Qr̃ potus ꝑsona
rem minuat. quã ꝑsonam res ipsa cohonestet. Eadem
omnib pͥncipia. eademꝙ origo. Nemo alt̾o nobilior. nͥ
cui rectus ingeniũ & artib bonis apitus. Qui imagineᷤᷤ

Expanded text:
se deferat. Usus consilio descendenti Caesari occurrit et, cum se deferat. Usus consilio descendenti Caesari occurrit et, cum malam mentem habuisse se pridie iurasset, id ut in se et in filios suos redderet, optavit et Caesarem, ut ignosceret sibi rediretque in gratiam secum, rogavit. Cum dixisset se Caesar facere : " Nemo," inquit, " credet te mecum in gratiam redisse, nisi ne umquam tibi irascar ! " Honeste fecit Caesar, quod ignovit, quod liberalitatem clementiae adiecit. Quicumque hoc audierit exemplum, necesse est Caesarem laudet, sed cum servum ante laudaverit. Non expectas, ut tibi narrem manu missum, qui hoc fecerat. Nec tamen gratis : pecuniam pro libertate eius Caesar numeraverat. Post tot exempla num dubium est, quin beneficium aliquando a servo dominus accipiat ? Quare potius persona rem minuat, quam personam res ipsa cohonestet ? Eadem omnibus principia eademque origo ; nemo altero nobilior, nisi cui rectius ingenium et artibus bonis aptius. Qui imagines in
Abbreviated transcription (Latin):
eminente gẽma. Rem ineptissimam fecerd. sinũc u̾ba
q̃siero quẽ admodũ dicã illũ matellam sũpsisse. qd̾ fac¬
tum simul et maro ex notis illiꝰ tẽporis uestigatorib no¬
tauit. & seruiis eiꝰ qͦnectabantur insidiȩ. ei ebrio anu¬
lum extraxit. Et cum maro conuiuas testaretur amotã
eẽ. imaginẽ obscenis eͤtiam subscͥptionẽ cõponeret: os.¬
tendit in manu sua seruus anulum. Siquis hunc ser¬
uum uocat: & allum conuiuam uocauit s ub diuo au¬
augusto ñdum hominib u̾ba sua ꝑiculosa erant. iã
molesta. Rufus uir ordinis senatorii. in t̾ cenam optaue¬
rat. ne cesar saluus rediret ex eaꝑegͥnatione quã para¬
bat. & adiecerat. idem om̃s & tauros & uitulos optare.
Fuerunt qui illa diligent̾ audirent. Ut pͥmum diluxit:
seruus qͥ cenanti adpedes steterat. narrat q̃ int̾ cenam eb¬
brius dixisset. Hortatur ut cesarem occupet. atq ipse

Expanded text:
eminente gemma. Rem ineptissimam fecero, si nunc verba eminente gemma. Rem ineptissimam fecero, si nunc verba quaesiero, quemadmodum dicam illum matellam sumpsisse ; quod factum simul et Maro ex notis illius temporis vestigatoribus notavit et servus eius, quoi nectebantur insidiae, ei ebrio anulum extraxit. Et cum Maro convivas testaretur admotam esse imaginem obscenis et iam subscriptionem componeret, ostendit in manu sua servus anulum. Si quis hunc servum vocat, et illum convivam vocabit. Sub divo Augusto nondum hominibus verba sua periculosa erant, iam molesta. Rufus, vir ordinis senatorii, inter cenam optaverat, ne Caesar salvus rediret ex ea peregrinatione, quam parabat; et adiecerat idem omnes et tauros et vitulos optare. Fuerunt, qui illa diligenter audirent. Ut primum diluxit, servus, qui cenanti ad pedes steterat, narrat, quae inter cenam ebrius dixisset, et hortatur, ut Caesarem occupet atque ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uenenum patri tuo dedim: Uixit domitꝰ. & seruatusace¬
sare ẽ: Prior tam̃ illum seruisseruauerat. ello ciuilit ꝓ¬
scͥptum dominũ seruus abscondit Et cũ anulos ei S̾aptã.¬
set acuestem induisset: spiculatorib occurria nichil ꝙse
dep̃cari qͥ miniꝰ imꝑata ꝑ agerent dixit. et deinde ceriuicẽ
porexit Quantiuiri ẽ ꝓ dño eo tẽpore moriuelle. qͦ erar
rara fides. dñm morinolle inpublica crudelitate: Item
mueniri inpublicaꝑfidia fidelem. cũp̃mia paiioni
ingentia ostendantur p̃mium fidei mortẽ concupiscere :
ꝗri scłi exempla ñ pret̾ibo Subtibio cesare fuit accu¬
sandi freq̃ns & pene publica rabies. q̃ omni cuuli bello
grauiꝰ togatam cuutatẽ confecit Excipiebatur ebroꝵ
sermo. simplicitas iocantium. Nichil erat tutum oĩs
seuiendi placebat occasio. nec iam reoꝵ expectabant᷑
euentus: cum eẽt unus. Cenabat paulus p̃torius in
conunuo qͦdam. imaginem. tib̾ cȩs̃. habens ectipa et

Expanded text:
uo dederim." Vixit Domitius et servatus a Caesare est ; prior tamen illum servus servaverat. Bello civili proscriptum dominum servus abscondit et, cum anulos eius sibi aptasset ac vestem induisset, speculatoribus occurrit nihilque se deprecari, quo minus imperata peragerent, dixit et deinde cervicem porrexit. Quanti viri est pro domino eo tempore mori velle, quo rara erat fides dominum mori nolle ! in publica crudelitate mitem inveniri, in publica perfidia fidelem ! cum praemia proditionis ingentia ostendantur, praemium fidei mortem concupiscere ! Nostri saeculi exempla non praeteribo. Sub Tib. Caesare fuit accusandi frequens et paene publica rabies, quae omni civili bello gravius togatam civitatem confecit ; excipiebatur ebriorum sermo, simplicitas iocantium ; nihil erat tutum ; omnis saeviendi placebat occasio, nec iam reorum expectabantur eventus, cum esset unus. Cenabat Paulus praetorius in convivio quodam imaginem Tib. Caesaris habens ectypa et
Abbreviated transcription (Latin):
se uno ictu traiecit: Damͥ quẽquã quimagnificentius do¬
minum seruauert. Corfimum cesar obsidebat tenebat᷑
inclusus domiciꝰ imꝑauit medico. eidẽq seruosuo: ut
sibiuenenum daret. Qum tergiu̾santem uidet: qͥd cunc¬
taris inquit tanq̃m intua potestate totiũ istuaut. Mortẽ
rogo armatus. T̃ umille ꝓmst. & medicam̃tum innoxiũ
hibendum illi dedit Q uo cũ sopitus eẽt: acesto aafiliũ¬

Expanded text:
se uno ictu. Da mihi quemquam, qui magnificentius dominum servaverit. Corfinium Caesar obsidebat, tenebatur inclutus Domitius ; imperavit medico eidemque servo suo, ut sibi venenum daret. Cum tergiversantem videret : " Quid cunctaris," inquit, " tamquam in tua potestate totum istud sit ? Mortem rogo armatus." Tum ille promisit et medicamentum innoxium bibendum illi dedit ; quo cum sopitus esset, accessit ad filiu
Abbreviated transcription (Latin):
amare parentes in dulgere libens iubet: Suꝑuacuũ ẽ
enĩ mqd̾ mius impelli. quẽ admodum nemo in amorẽ
si cohoitandus ẽ. quẽ admodum nescitur: trahit Ita
ne adhoc quidem ut honesta ꝑse petat: Placent sirap¬
te natura adeoꝙ granosa uirtus ẽ: ut insitum sit etiã
malis ꝓbare meliota. Quis ẽ qui ñ beneficĩs in dĩ uelit¬

Expanded text:
amare parentes, indulgere liberis iubet supervacuum est amare parentes, indulgere liberis iubet supervacuum est enim, in quod imus, impelli, quemadmodum nemo in amorem sui cohortandus est, quem adeo, dum nascitur, trahit, ita ne ad hoc quidem, ut honesta per se petat ; placent suapte natura, adeoque gratiosa virtus est, ut insitum sit etiam malis probare meliora. Quis est, qui non beneficus videri
Abbreviated transcription (Latin):
bonestum sit coli. Quis gͦ controu̾siam fac̃e audebit
angratum ẽẽ. bonestum sit: Quis ñ ingratũ detestet᷑
hominẽ ͥ ipsum inutilẽ: Quid aũ cũ tibi narrat᷑. ad¬
ũ sus sũma beneficia amici sui ingratus ẽ. Quomꝰ id fece¬
rit. utium tanꝗͣ rem turpẽ fec̾it. antanꝗͣ remutilems
& ꝓfuturam omiserit puto nequã hominẽ existimas
cuipena. ñ cui curatore opussit. Qͦd ñ accidet nͥ gratum ẽẽ.
ꝑse expetendum honestumꝙ eẽt Alia fortasse miꝰ dig¬
nitatẽ suã p̃ferunt & an sint honesta: interp̃te egent:
hoc expositum ẽ pulchnꝰ ꝙ quã ut splendor eiꝰ aubiȩ ac
parum luceat. Quid tam laudabile. qͥd tã equaliter in
omnium animos receptũ. quã referre benementis gr̃ame
tẽpnit: ingratus ẽ. ambitio: et que iactatio ẽ soluisse qđ
debeas: M etu: Nullus ingrato. huic enĩ umi rei ñ posuimꝰ¬
ust legẽ. tamqͣm satis natura cariissetł Quomꝰ nulla lex

Expanded text:
honestum sit, coli. Quis ergo controversiam facere audebit, honestum sit, coli. Quis ergo controversiam facere audebit, an gratum esse honestum sit ? Quis non ingratum detestetur, hominem sibi ipsum inutilem ? Quid autem cum tibi narratur, " Adversus summa beneficia amici sui ingratus est," quomodo adficeris ? Utrum tamquam rem turpem fecerit, an tamquam rem utilem sibi et profuturam omiserit ? Puto, nequam hominem existimas, cui poena, non cui curatore opus sit ; quod non accideret, nisi gratum esse per se expetendum honestumque esset. Alia fortasse minus dignitatem suam praeferunt et, an sint honesta, interprete egent. Hoc expositum est pulchriusque, quam ut splendor eius dubie ac parum luceat. Quid tam laudabile, quid tam aequaliter in omnium animos receptum quam referre bene meritis gratitemnit, ingratus est. Ambitio ? Et quae iactatio est solvisse, quod debeas ? Metus ? Nullus ingrato ; huic enim uni rei non posuimus legem, tamquam satis natura cavisset. Quomodo nulla lex
Abbreviated transcription (Latin):
cui dediuitã. quẽ eꝑiculo er ipui. Rogat me ut cau¬
sam suã contra homines gratiosos agam. Nolo. S qͥd
faciam: Iam illi semel it̾mq affui N onuides in eẽ.
isti rei ꝓximã quandã ium. quȩ nos dare beneficia co¬
git: Primum quia oportet. deinde qͥa dedimtis. cui
initio ratio ñ fuisset p̃standi aliqͥdei. Prestamꝰ obboc
qͥa p̾stitimꝰ A deoꝙ qͦd adbeneficia nos impeslit utili¬
tas. ut inutilia tueri ac fouere ꝑseueremꝰ sola beneficii
caritate. Qui etiã infelicit̾ dato: indulgere tã natura¬
le ẽ: ꝗͣ lib̾is parius. Ĩdem isti gram referre ipsos fatent᷑
ñ quia honestum ẽ. sed quia utile. qͦd ñ eẽ ita: minore
oꝑa probandum ẽ. Quiaquib argum̃tis collegunus
benesicium dare ꝑserem expetendam eẽ: isdẽ etiam
hoc collegimus. fixum ẽ illud aquo incet̾a ꝓbationes
nĩe exeunt. Honestum obnllam aliã causam. qͣm qͥa

Expanded text:
cui dedi vitam, quem e periculo eripui. Rogat me, ut caucui dedi vitam, quem e periculo eripui. Rogat me, ut causam suam contra homines gratiosos agam ; nolo, sed quid faciam ? Iam illi semel, iterum adfui." Non vides inesse isti rei propriam quandam vim, quae nos dare beneficia cogit, primum quia oportet, deinde quia dedimus ? Cui initio ratio non fuisset praestandi aliquid, ei praestamus ob hoc, quia praestitimus ; adeoque ad beneficia nos non impellit utilitas, ut inutilia tueri ac fovere perseveremus sola beneficii caritate, cui etiam infeliciter dato indulgere tam naturale est quam liberis pravis. Idem isti gratiam referre ipsos fatentur, non quia honestum est, sed quia utile. Quod non esse ita minore opera probandum est, quia, quibus argumentis collegimus beneficium dare per se rem expetendam esse, isdem etiam hoc colligimus. Fixum illud est, a quo in cetera probationes nostrae exeunt, honestum ob nullam aliam causam, quam quia