comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis legatõnis offm̃ exeq̃ndes in ip̃is uisitatõnis nr̃e pͥmordiis ad
ecẽam eãdem uenissemus. ex fideli relatõne qͣm płium didicimꝰ.
qd̃ in festo cͥꝯcisionis dñice in eadem ecc̃a tot ꝯsueuerũt enormi¬
tades ⁊ oꝑa flagiciosa ꝯmitti. qd̾ locum sc̃m in quo głiosa uirgo
gratã sibi mansionẽ elegit. ñ solum feditatem uerboꝵ uerum
ꝑnitõse tem̾itatis inualuit. ut sacͣtissiia dies in qua niũdi redemptor
dentes gͥ qd̾ in huis dieb calamitatis ⁊ luctus quos turbatio tempoꝵ
⁊ t̾rarũ ⁊ p̾cipue desolatõ t̾re orientał gͣuiori ꝑfudit a maritudine
potiꝰ debemꝰ or̃onib ⁊ lacͥmis indulgere. qͣm hiꝰ uanitatib desexuire.¬
eludere. auctoritate legatõnis qua fungim᷑ districtiꝰ inhibemꝰ. ne in
ecẽa ur̃a in p̾scͥpta sollempnitade decetero a quib lib aliquid attẽp¬

Expanded text:
nis legationis officium exequentes, in ipsis visitationis nostre primordiis, ad nis legationis officium exequentes, in ipsis visitationis nostre primordiis, ad eandem ecclesiam venissemus, ex fideli relatione quamplurium didicimus , quod, in festo circoncisionis Dominice, in eadem ecclesia tot consueverunt enormitates et opera flagiciosa committi , quod locum sanctum, in quo gloriosa virgo gratam sibi mansionem elegit, non solum feditate verborum, verupernitiose temeritatis invaluit, ut sacratissima dies, in qua mundi redemptor dentes igitur quod in hiis diebus calamitatis et luctus, quos turbatio temporum et terrarum et precipue desolatio terre orientalis graviori perfudit amaritudine, potius debemus orationibus et lacrimis indulgere, quam hujusmodi vanitatibus et turcludere, auctoritate legationis qua fungimur districtius inhibemus, ne in ecclesia vestra, in prescripta sollempnitate de cetero, a quibuslibet aliquid attemp
Abbreviated transcription (Latin):
lio canonicꝰ ꝑisieñ. om̃ib ad quos p̾sens scͥptum ꝑuenerit. et̾nam in
dũo salutem. Cum dñs petrꝰ sõe romane eoc̃e. c̃t. sõe marie in uia la¬
ta. Diaẽ. Card̾. in ꝑtib gallicanis legatõnis officio fung̾et᷑ suꝑ cor¬
rigendis quibdam que in ecẽa ꝑisieñ. audierat corrigẽda. manda¬
.p. de corbolio cauonico ꝑisieñ .p. diuina miseratõne sc̃ẽ marie ĩ
tuta de cuiꝰ plenitudine om̃s accipiunt puriores radios cͥc̃qͣ diffim¬
diti uͥ t̾rarum famosiꝰ p̾dicat᷑ tanto ad ordinandũ eocẽ ip̃iꝰ cultũ
⁊ extyrpandũ penitꝰ qd̾ ibidem sub p̾textu pͣue ꝯsuetudinis inole¬
uit. ubiorem oꝑtet mat᷑itatẽ ⁊ diligentiam ad hibi. ut de cuiꝰ fon¬
te fere ad uniuersa mũdiclimata sc̃ie riuuli diriuant᷑. inde ⁊̃ ho¬
uestatis poculũ degustet᷑. ⁊ uͥlitt̾at᷑e uiget magisterium ibi moꝵ
elegantia reluceat oet̾is ad exemplũ. saue cũ in ꝑtib gallica¬

Expanded text:
lio, canonicus Parisiensis, omnibus ad quos praesens scriptum ctae Mariae in Via Lata cardinalis, in partibus Gallicanis legationis officio fungeretur, super corrigendis quibusdam quae in Ecclesia Parisiensi audierat corrigenda, mandaP. de Corbolio, canonico Parisiensi, P. divina miseratione Sanctae Mariae in tuta, de cujus plenitudine omnes accipiunt, puriores radios circumquaque diffundit, ubique terrarum famosius predicatur, tanto ad ordinandum ecclesie ipsius cuitum et extyrpandum penitus quod ibidem, sub pretextu prave consuetudinis , inolevit, uberiorem oportet maturitatem et diligentiam adhiberi, ut, de cujus fonte fere ad universa mundi climata scientie rivuli dirivantur, inde etiam honestatis poculum degustetur, et ubi litterature viget magisterium, ibi morum elegantia reluceat ceteris ad exemplum. Sane, cum in partibus Gallica
Abbreviated transcription (Latin):
singulas obediẽcias suas bis pot̾it uisitare ꝑ annũ. ⁊ abbatia ꝓui¬
debit ei equitat᷑am ad uisitatõnem ip̃am. cet̾i u̾o frẽs in ꝯuentu
remanẽtes a p̾dc̃is duob balliuis fr̃ib nichil requirere pot̾unt.
p̾t̾ ootidianũ pulm̃tũ ⁊ gn̾ale.de anuiuersariis uero ea que de
ria in fabͥca eoc̃e expendent᷑. hanc itaq dispõnem nob̾ ⁊ eoc̃e nr̃e necc̃iã¬

Expanded text:
singulas obedientias suas bis poterit visitare per annum, et abbatia provisingulas obedientias suas bis poterit visitare per annum, et abbatia providebit ei equitaturam ad visitationem ipsam. Ceteri vero fratres in conventu remanentes a predictis duobus baillivis fratribus nichil requirere poterunt, preter cotidianum pulmentum et generale. De anniversariis vero, ea que de ria in fabrica ecclesie expendentur. Hanc itaque dispositionem nobis et ecc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃r nr̃ dñs odo ꝑisieñ. ep̃c ex officio suo cã uisitatõnis ad nr̃am ecc̃amdes¬
cẽdiss ut statum ip̃iꝰ inquireret. ⁊ in meliꝰ reformaret. monasterium
ip̃m debitis ĩmod̾atis. sũma uidel qͥngẽtaꝵ .iiiiͦ. libraꝵ honeratũ ⁊
expẽsis ñ mediocͥb gͣuatũ inuenit. nob̃gͥ ⁊ ecc̃e pr̃na cupiens solli
citudine ꝓuid̾e. pensatis ecc̃e facultatib ꝓuida delib̾atõne disposuit.
ut om̃s redditꝰ nr̃i abbatie. s. camere ⁊ capit̾ii ꝑ qͥnq̃nniũ in unũ ꝯue
dełr hoc facturos. ita tũ qd̾ dñs .G. abbas nr̃ annuatĩus ad p̾dc̃m t̾¬
minũ hẽbit.x. libras ꝑisieñ. ⁊ qͥn modios uini albi.⁊ .u. modios ui¬
uiẽtis sui. p̾t̾ uictũ ꝯuentꝰ q̃m sibi ⁊ seruiẽti suo ꝑcipiet qͣmdiu in
abbatia morabit᷑. hoc ⁊̃ addito qd̾ qͣmdiu moram fec̾it apud sc̃m
mandetũ sibi ⁊ seruiẽti suo panem ab abbatia recipiet. Insuꝑ ⁊̃

Expanded text:
Parisiensis episcopus, ex officio suo, causa visitationis, ad nostram ecclesiam descendisset, ut statum ipsius inquireret et in melius reformaret, monasterium ipsum debitis immoderatis, summa videlicet quingentarum iinor librarum, honeratum et expensis non medicitudine providere, pensatis ecclesie facultatibus, provida deliberatione disposuit, ut omnes redditus nostri, abbatie scilicet, camere etcapicerii, per quinquedeliter hoc facturos; ita tamen quod dominus G., abbas noster, annuatim usque ad predictum terininum, habebit x libras Parisienses et quinque modios vini albi et v modios vivientis sui, preter victum conventus, quem sibi et servienti suo percipiet, quamdiu in abbatia morabitur. Hoc etiam addito quod, quamdiu moram fecerit apud Sanctum Mandetum, sibi et servienti suo panem ab abbatia recipiet. Insuper etiam
Abbreviated transcription (Latin):
re. Idem ⁊̃ cantor hẽbit stallum pͥmũ insinistra ꝑ de chori. s ñ hẽbit
uocem in capło nͥ tanqͣm unꝰ simplex cauoniceꝰ. Correctio u̾o chori ꝑti¬
nebit ad eũ in cłicos ñ canonicos. Recepdõnem aũ cłicoꝵ in choro hẽ¬
bit decanus cũ assensu cantoris ⁊ canonicoꝵ residentium. Contine¬
bit᷑ aũ in uiram̃to tam decani qͣm cantoris qd̾ nec ꝑ se nec ꝑ alios
canonici decanũ iam plene ĩstitutũ ñ recipient ulteriꝰ tanqͣm decamĩ
n cantorẽ iam plene ĩstitutũ recipiẽt ulteriꝰ tanqͣm cantorẽ donec

Expanded text:
stra parte chori; sed non habebit vocem in capitulo, nisi tanquam unus simplex canonicus. Correctio vero chori pertinebit ad eum in clericos non canonicos; receptionem autem clericorum in choro habebit decanus, cum assensu cantoris et canonicorum residentium. Continebitur autem in juramento tam decani quam cantoris quod, nec per se nec per alios,canonici decanum jam plene institutum non recipient ulterius tanquam decanum, neque cantorem jam plene insti
Abbreviated transcription (Latin):
boissellos ꝓ qͥndecimo.⁊ si infra diem ⁊ noctem ñ hrent locum mo¬
lendi. lib̾e lic̾et eis ire ad aliud molendinũ. Si uinũ uenditũ fuerit
ĩ uilla ad tab̾nam: seruiens ep̃i tradet mensuras. ⁊ ꝓ eis hẽbit de¬
nariatã uini a tab̾nario. ⁊ qͦciens tab̾na ad minꝰ p̃cium reducetur:
seruiẽs ep̃i obͤlatã uini recipiet. Ep̃c hẽbit rotagium in uilla. hõies
uille in derra illa iusticiabunt᷑ ꝑ seruiẽtẽ ep̃i de forisfactis que fiẽt
in terra. ⁊ seruiẽs ille ñ pot̾it ẽẽ p̾põitus scĩ clodo aldi. dota iusticia
hominũ denebit᷑ in t̾ra us ad uadium duelli. ⁊ pꝰ qͣm uentũ fuerit

Expanded text:
boissellos pro quindecimo; et si infra diem et noctem non haberent locum moboissellos pro quindecimo; et si infra diem et noctem non haberent locum molendi, libere liceret eis ire ad aliud molendinum. Si vinum venditum fuerit in villa ad tabernam, serviens episcopi tradet mensuras, et pro eis habebit denariatam vini a tabernario, et quotiens taberna ad minus precium reducetur, serviens episcopi obolatam vini recipiet. Episcopus habebit rotagium in villa. Homines ville in terra illa justiciabuntur per servientem episcopi de forisfactis que fient in terra, et serviens ille non poterit esse prepositus Sancti Clodoaldi. Tota justicia hominum
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ suam cũ illis tñ quu ̃ uilla manebunt. nͨ t̾ram ip̃am seu her¬
b̾gagium aliquis ten̾e pot̾it. uͥ manens in uilla. Si aũ hb̾gagiũ aut
terram ad alique ꝑ escheam̃tũ deuenire ꝯtig̾it: quiñ sit mansionariꝰ
ĩ uilla. infra annum ad t̾ram uenire tenebit᷑⁊. ibidem man̾e aut uẽ¬
dere tali qui ibidem maneat. Notandũ ẽ aũ qd̃ om̃s redditꝰ p̃dc̃ireci¬
pient᷑ ⁊ m̃surabũt᷑ in ip̃a t̾ra ad m̃surã sc̃i elodoasdiꝑmanũ serui¬
entis ep̃i. ⁊ qͣndo m̃surati fu̾int. ⁊ recepti. hospites de marna ĩ ꝓpͥis
bunt᷑. s ñ rem̃surare. ep̃e de suo faciet furnũ in uilla ⁊ ponet ibi fur¬
neriũ suũ qui furnũ calefaciet de furnilla qͣm q̃rẽt homĩes ad rec¬
tũ furnagium iuxta ꝯsuetudinẽ sc̃ĩ clodo aidi qd̾ erit ep̃i homĩes de
marna ibunt ꝑ bannũ ad molendiua ep̃i. ⁊ ibi molent qͣ tuordecim

Expanded text:
luntatem suam, cum illis tamen qui in villa manebunt; nec terram ipsam seu herluntatem suam, cum illis tamen qui in villa manebunt; nec terram ipsam seu herbergagium aliquis tenere poterit nisi manens in villa. Si autem herbergagium aut terram ad aliquem per escheamentum devenire contigerit, qui non sit mansionarius in villa, infra annum ad terram venire tenebitur et ibidem manere, aut vendere tali qui ibidem maneat. Notandum est autem quod omnes redditus predicti recipientur et mensurabuntur in ipsa terra, ad mensuram Sancti Clodoaldi, per manum servientis episcopi; et quando mensurati fuerint et recepti, hospites de Marna, in proprbuntur, sed non remensurare. Episcopus de suo faciet furnum in villa, et ponet ibi furnerium suum, qui furnum calefaciet de furnilla quam querent homines, ad rectum furnagium, juxta consuetudinem Sancti Clodoaldi, quod erit episcopi. Homines de Marna ibunt per bannum ad molendina episcopi, et ibi molent quatuordecim
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it. et̾nam in dño salutẽ. tam ad p̾sentiũ qͣm ad futoꝵ noticiam
uolumꝰ ꝑuenire. qd̾ nos de p̾dẽtum uiroꝵ ꝯsilio t̾ram nr̃am de mar¬
ua in qua nemꝰ olim fuisse dinoscit᷑ ad hostisias dedimꝰ ⁊ ad censum.
tali mͦ qd̾ quelib hostisia hẽbit.uiiͦi. arpennos t̾re cultibilis. ⁊ unũ
arpẽnũ ad herhergagiũ faciendũ. de illo aũ arpẽno in quo erit
in natiuitate be marie unꝰ sextariꝰ auene. in festo scĩ remigu.ui. de¬
uarios ꝑisieñ. cẽsuales. in festo mortuoꝵ dimidia mina feum̃ti⁊
duo capones de singulis uo. uiiͦi. arpennis in p̾dc̃o festo scĩ remigii.
Ui. denarios censuales ꝑsoluent᷑. et sciendum qd̾ de illis .iiͦi. arpẽ¬
nis. duo meliores quos ep̃cł mandatum quũ elegerit deputabũt᷑
herb̾gagio ⁊ sine illis duob arpennis. herb̾gagium uendi ł alie¬
uari ñ pot̾unt. nec duo arpenni sine herb̾gagio. De reliquis .ui.
arpennis pot̾it hospes uenditõnem fac̾e uel ꝯtractum alium uo¬

Expanded text:
um noticiam volumus pervenire, quod nos, de prudentum virorum consilio, terram nostram de Marna, in qua nemus olim fuisse dinoscitur, ad hostisias dedimus et ad censum, tali modo quod, quelibet hostisia habebit vin arpennos terre cultibilis et unum arpennum ad herbergagium faciendum. De illo autem arpenno in quo erit in nativitate beate Marie, unus sextarius avene; in festo sancti Remigii, vi denarii Parisienses censuales; in festo Mortuorum, dimidia mina frumenti et duo capones. De singulis vero vm arpennis, in predicto festo sancti Remigii, vi denarii censuales persolventur. Et sciendum quod de illis vm arpennis, duo meliores, quos episcopus vel mandatum suum elegerit, deputabuntur herbergagio, et sine illis duobus arpennis herbergagium vendi vel alienari non poterit, nec duo arpenni sine herbergagio. De reliquis vi arpennis poterit hospes venditionem facere, vel contractum alium vo
Abbreviated transcription (Latin):
oensu ꝯcederemꝰ hẽndum. cuiꝰ petitionẽ benigniꝰ anuuentes p̾fatum
to aleiũ eidem abb̃i ꝑpetuo ascensauimꝰ in hunc mod̾ qd̾ udel pdic
tũ tonleiũ singulis annis us ad tͥenniũ a duob burgensib ꝑisieñ.
Garino de montel ⁊ heruino barbete. qͦs dñs rex ad hoc deputaurt. ł
aliis duob quos loco illorum ip̃is decedentib substituet nomĩe nr̃o ⁊
abb̃i. elapso aũ tͥennio quicqͥd a nob̾ receptum fuerit rediget᷑ in
sũmã. ⁊ tota sũma illa in tres ꝑtes eqͣłr diuidet᷑. ⁊ qͣnta erit sũma
t̾cie ꝑtis. tantꝰ census de p̾dc̃o tonleio nob̾ ab abb̾e in oct᷑. scĩ dyoni¬
sii annis singulis ꝑsoluet᷑. ⁊ sciendum qd̾ nos ultra p̾dc̃am sĩmam
nomĩe p̾dc̃i census nicħ exigemꝰ. uel exigere pot̾imus ab abb̾e nͥ tm̃¬

Expanded text:
censu concederemus habendum. Cujus petitionem benignius annuentes, prefatum censu concederemus habendum. Cujus petitionem benignius annuentes, prefatum tonleium eidem tum tonleium, singulis annis usque ad triennium, a duobus burgensibus Parisiensibus, Garino de Montel et Hervino Barbete, quos dominus rex ad hoc deputavit, vel aliis duobus quos loco illorum , ipsis decedentibus, substituet, nomine nostro ipsis, etdue partes abbati. Elapso autem triennio, quicquid a nobis receptum fuerit redigetur in summam, et tota summa illa in tres partes equaliter dividetur, et quanta erit summa tercie partis, tantus census de predicto tonleio nobis ab abbate, in octabis Sancti Dyonisii, annis singulis, persolvetur; et sciendum quod nos ultra predictam summam, nomine predicti census, nichil exigemus vel exigere poterimus ab abbat
Abbreviated transcription (Latin):
philippo francoꝵ rege ꝑisius ꝯstituti. ꝓ cã que ind̾ uos ⁊ abb̾em
sci maglorii uertebat᷑ suꝑ donleio t̾re ip̃ius qͣm hẽbat tunc ꝑisiꝰ
⁊ charrone qd̾ ab eo multis rõnib exigebamus. tandẽ pꝰ multas
dilatõnes ⁊ alt̾eatõnes uarias cum multi qui aderant ꝯstant̾
assererẽt tonleiũ ip̃m nob̾ ab abb̾e deb̾e ꝑsolui. maxime cum
manifestũ sit ⁊ notoriũ hr̃et᷑ qd̾ de omnib alus terris ciui¬
tatis ꝑisieñ. in t̾cia septimana que nos ꝯtingit donleiũ sic̃ ⁊
cet᷑ai ⁊ ꝯsuetudines debeamꝰ hr̃e supͣdictus abbas hiis ⁊ aliis
ĩductus rõnib mediande dño roge ei dein cause renũtians: ius
nr̃m publice recognouit.
ñm publice recognouit. ⁊ noi de tonseis coram om̃ib ĩ i estuitꝰ. Uͦm
qm̃i a pͥpõitis ⁊ seruientib nr̃is sibi ⁊ ecc̃e sue timebat in pꝰterum suꝑ
hoc inferri gͣuam̃: postulant a nob̾ut ei tonleium ip̃m sub annuo

Expanded text:
inter nos et abbatem Sancti Maglorii vertebatur, super tonleio terre ipsius quam habebat tunc Parisius et Gharrone, quod ab eo multis rationibus exigebamus; tandem, post multas dilationes et altercationes varias, cum multi qui aderant constanter assererent tonleium ipsum nobis ab abbate debere persolvi, maxime cum manifestum et notorium haberetur quod de omnibus aliis terris civitatis Parisiensis, in tercia septimana que nos contingit, tonleium, sicut et ceteras consuetudines, debeamus habere, supradictus abbas, hiis et aliis inductus rationibus, mediante domino rege, eidem cause renuntians, jus nostrum publice recognovitit, et nos de tonleio coram omnibus investivit. Verum, quoniam a prepositis et servientibus nostris sibi et ecclesie sue timebat in posterum super hoc inferri gravamen , postulavit a nobis ut ei tonleium ipsum sub annuo
Abbreviated transcription (Latin):
regni Rob̾ti gloriosissimi regis francoꝵ. Indictõne pͥma. frãcdꝰ cances¬
aꝵ. Nicholaus montis estiui. acholuiriaci. albes ꝑisieñ. diocesis
p̃sens scͥptum ꝯtulimꝰ cũ ip̃o autẽtioo sigillato sigillo qͦndam re¬
gis R oberti francoꝵ. qd sigillum diligent̾ inspeximꝰ. ⁊tam in
autẽtico qͣm in p̾senti rescripto eundem ꝓrsus tenorẽ de u̾boad
u̾bum ĩuenimꝰ. Suꝑ quo testimoniũ ꝑhibendes p̾senti carte sigilla
scolarum aureliañ. om̃ib ad quos lict̾e iste ꝑuen̾int. salt̃. in dño.
Manda tũ sũmi põtificis ad nos sub hac forma descendit. In noc̃.
aureliañ. ⁊ cantori carnodeñ. salt̃. ⁊ apłicam bñd̾. int̾ uen̾abilẽ¬
pꝰsessione iuris ꝑrochiał. in ꝑrochia de monte ꝯtͦuersia qͦndam
mota ⁊ ꝑ delegatos apłice sedis ad nos instructa cã remissa eam

Expanded text:
regni Roberti gloriosissimi regis Francorum, indictione prima. Franco cancelarum, Nicholaus Montis Estivi, Acho Livriaci abbas Parisiensis diocesis, presens scriptum contulimus cum ipso autentico sigillato sigillo quondam regis Roberti Francorum quod sigillum diligenter inspeximus et tam in autentico quam in presenti rescripto eundem prorsus tenorem de verbo ad verbum invenimus. Super quo testimonium perhibentes presenti carte sigilla scholarum Aurelianensium, omnibus ad quos litterae istae pervenerint, salutem in Domino. Mandatum summi pontificis ad nos sub hac forma descendit: INNOCENTIAurelianensium et cantori Carnotensi, salutem et apostolicam benedictionepossessione juris parochialis in parochia de Monte controversia quondam mota et per delegatos apostolicae sedis ad nos instructa causa remissa, eam
Abbreviated transcription (Latin):
tutinarũ .R. ordinabit. Missa simiłr cum cet̾is horis ordinate
celebrabit᷑ ab aliquo p̾dcõꝵ. hoc addito qd̾ addito qd̾ epła cum
farsia dicet᷑ a duob in capis sericis. ⁊ pꝰmod̾ a subdiacono nicħo
sericis cantabunt᷑. ⁊ erunt in missa .iiiiͦ. ꝓcedentes. uesꝑe seq̃ntes
sic̃ pͥores a letem᷑ gaudiis hẽbunt initium ⁊ cantabitur leta¬
bundꝰ loco hymni. Deposuit qͥnquies ad plus dicet᷑. loco suo. ⁊̃
si captꝰ fuerit baculus finito. ẽe deum. ꝯsũm abũt᷑ uesꝑe ab eo
ꝑ dotũ festum in om̃ib horis eanonici ⁊ cłici in stallis sins ordinate
⁊ regularit̾ se hẽbunt. In hibemꝰ gͥ ne ordinatõnẽ istam aliqͥs
ꝑturbare p̾sumat. ⁊ qui eam obseruare nolũit sñiam incurrat.
in p̾misso autẽtico dñi card̃. exp̾ssam. ut aũ institutio ista fir
pͥssione munito fecimꝰ ꝯm̃dari. act. anno ĩcarnati uerbi. Mͦ.¬

Expanded text:
utinorum responsoria ordinabit. Missa similiter cum ceteris horis ordinate utinorum responsoria ordinabit. Missa similiter cum ceteris horis ordinate celebrabitur ab aliquo predictorum; hoc addito quod epistola cum farsia dicetur a duobus in capis sericis, et postmodum asubdiacono nichilsericis, cantabuntur, et erunt in missa nnor procedentes. Vespere sequentes, sicut priores, a Letemur gaudiis habebunt initium, et cantabitur Letabundus, loco hymni. Deposuit quinquies ad plus dicetur loco suo, et si captus fuerit baculus, finito Te Deum, consummabuntur vespere ab eo icetur. Per totum festum, in omnibus horis, canonici et clerici in stallis suis ordinate et regulariter se habebunt. Inhibemus igitur ne ordinationem istam aliquis perturbare presumat, et qui eam observare noluerit, sententiam incurrat in premisso autentico domini cardinalis expressam. Ut autem institutio ista firmtrorum impressione munito fecimus commendari. Actum anno incarnati Verbi M
Abbreviated transcription (Latin):
simplici pulsabunt᷑. eantor faciet matricłam in om̃ib ordinate.
Rimos. ꝑsonas. suminaria. ħciar. nsi tm̃ in rotis ferreis ⁊ ĩ peña.
si tñ uolu̾it ille qui capam reddit᷑us ÷ fieri ꝓhibemꝰ. Statuimꝰ ⁊̃
ne dñs festi cũ ꝓcessione ł cantu ad eocãm adducatur. uel ad domũ
suam abecc̃a reducat᷑. In choro aũ induet induet capam suam.
añqͣm incipiant᷑ uesꝑe incipiat ꝓsam. letem᷑ gaudiis. qua fini¬
ta ep̃c si p̾sens fuerit. Uel decanis absente ep̃o. uel capellanus
ep̃i utroq absende incipiet uesꝑas ordinare ⁊ sollempnit̾ cele¬
capis sericis respõsorium cantabit᷑. Completoriũ ordinate et
sollempnit̾ cantabit᷑. pulsato aũ unico classico añ matutinas
siẽ in sũmis sollempnitatib matutine ab ep̃o ł decano ł capel¬
lano incipiant᷑ ordine debito ꝯsũmandi. hoc adiecto qd̾ t̾cium et

Expanded text:
simplici, pulsabuntur. Cantor faciet matriculam in omnibus ordinate. simplici, pulsabuntur. Cantor faciet matriculam in omnibus ordinate. Rimos, personas, luminaria herciarum, nisi tantum in rotis ferreis et in penna, si tamen voluerit ille qui capam redditurus est, fieri prohibemus. Statuimus etiam ne dominus festi cum processione vel cantu ad ecclesiam adducatur, vel ad domum suam ab ecclesia reducatur. In choro autem induet capam suam, antequam incipiantur vespere, incipiet prosam Letemur gaudiis; qua finita, episcopus, si presens fuerit, vel decanus, absente episcopo, vel capellanus episcopi, utroque absente , incipiet vesperas ordinate et sollempniter celecapis sericis responsorium cantabitur. Complectorium ordinate et sollempniter cantabitur. Pulsato autem unico classico ante matutinos, sicut in summis sollempnitatibus, matutini ab episcopo, vel decano, velcapellano incipiantur ordine debito consummandi; hoc adjecto, quod tercium
Abbreviated transcription (Latin):
cultum ecc̃e uel statum cłicoꝵ aliquid p̾sit honestati ꝯͣrium de¬
phendi. Siquis aũ ꝯtra formã a nob̾ suꝑ institutã tem̾itate qͣlib
uenire p̾sumpserit. ip̃m nr̃a freti auctoritate ab officio ⁊ bñficio
⁊ insuꝑ ab introitu chori ⁊ capituli suspendatis. ⁊ tamdiu ꝓ suspẽ¬
so hẽatis. suspensionẽ denũtiantes. donec de p̾sumptõne sua satis¬
factonẽ exhibeat ꝯpetẽtem. slicħominꝰ ⁊̃ om̃s illos eiꝰdem sñie iũ¬
cło p̾cipimꝰ innodari: qui se occõne ꝓhibitõnis huiꝰ aut ꝯstitutõis
urẽ a seruitio eocẽ in uigilia uel in die sollempnitatis eiꝰdem ma¬
⁊ coguito qd pͥscͥpta sollempnitas dñice eͥꝯcisionis minꝰ regularit
ag̃et᷑ uolentes in statum canoniẽ reuocare. qd in scandalum ecc̃e
dem̃e noscit᷑ pullulasse. auctoritate p̾fati legati adhibita mati¬
tade ꝯsilii supradictamsollempnitatẽ ordinauimꝰ in hune modũ.
in uigilia festiuitatis ad uesꝑa campane ordinate sic̃ in dupplo

Expanded text:
deprehendi. Si quis autem contra formam a nobis supra institutam temeritate qualibet venire presumpserit, ipsum, nostra freti auctoritate, ab officio et beneficio, et insuper ab introitu chori et capituli suspendatis, et tamdiu pro suspenso habeatis, suspensionem capitulo denuntiantes, donec de presumptione sua satisfactionem exhibeat competentem. Nichilominus etiam omnes illos ejusdem sententie vinculoprecipimus innodari, qui se, occasione prohibitionis hujus aut constitutionis vestre, a servitio ecclesie, in vigilia vel in die sollempriitatis ejusdem, maet cognito quod prescripta sollempnitas Dominice circuncisionis minus regulariter ageretur, volentes in statum canonicum revocare quod in scandalum ecclesie temere noscitur pullulasse, auctoritate prefati legati, adhibita maturitate consilii, supradictam sollempnitatem ordinavimus in hunc modum : In vigilia festivitatis, ad vesperas, campane ordinate, sicut in dupplo
Abbreviated transcription (Latin):
Notum facimꝰ qd̾ nos statũ ecõe b̾i g̾mani autisiodoreñ. ꝑisieñ. Uo¬
lentes auctore dño in melius ꝯmutare. Constitutis in p̾sentia nr̃a
existentib ex ꝯmuni eoꝵ assensu statuimꝰ ut quicũ de cet̾o fuerit
tenebit᷑ qd̾ infra annũ a die ꝯfirmatõnis sue in sacerdotẽ ꝓmo¬
uebit᷑. iurabit ⁊̃ se facturũ bona fide residentiam in ꝓpͥa ꝑsona:
sĩc decanꝰ mansionariꝰ in ip̃a ecc̃a. Saluo eo qd̾ si ea die qͣndo iudel

Expanded text:
i Germani Autisiodorensis Parisiensis volentes, auctore Domino, in melius commutare, constitutis in presentia nostra existentibus, ex communi eorum assensu , statuimus ut quicumque de cetero fuerit  jurare tenebitur quod infra annum a die confirmationis sue in sacerdotem promovebitur’. Jurabit etiam se facturum bona fide residentiam in propria persona, sicut decanus mansiona
Abbreviated transcription (Latin):
ris. subinissa uoce ⁊ sine nota ad altare suũ. Capic̾ii aũ debent dare
singulis capellanis qñ uolunt cantare unã candelam de illis de quib
ip̃i dant tres ꝓuno denario. Om̃s u̾o candele uͥcumq fu̾int oblade in
nuos tm̃. In festo scĩ dyonisii simiłr ꝑ .ix. dies ꝯtinuos tm̃. aliis qͥdẽ
dieb deb exhiberi in loco in quo ÷ repoĩtũ. Si quis aũ ꝯtra hanc in¬
stitutõnẽ uen̾itap̃o iure nou̾it se suspensum ab officio ⁊ bñficio do¬
nec duos soł. ꝑsolu̾it fabrice b̾e marie. uel ad opꝰ pauꝑum domꝰ dei
cui capłm malũit. distribuendos ꝑ manũ illius quẽ ep̃c ⁊ capłm ad hoc¬

Expanded text:
ris, submissa voce et sine nota, ad altare suum. Capicerii autem debent dare ris, submissa voce et sine nota, ad altare suum. Capicerii autem debent dare singulis capellanis, quando volunt cantare, unam candelam de illis de quibus ipsi dant tres pro uno denario. Omnes vero candele, ubicumque fuerint oblate in nuos tantum; in festo sancti Dyonisii, similiter per ix dies continuos tantum. Aliis quidem diebus debet exhiberi in loco in quo est repositum. Si quis autem contra hanc institutionem venerit, ipso jure noverit se suspensum ab officio et beneficio, donec duos solidos persolverit fabrice beate Marie, vel ad opus pauperum Domus Dei, cui capitulum maluerit, distribuendos per manum illius quem episc
Abbreviated transcription (Latin):
Etrus dei gr̃a ep̃e. ⁊ hugodecanus totũq capłm ꝑisieñ. om̃ibus
p̾sentes litteras inspͨturis. salt̃. in dño. ad noticiam ur̃am uolumꝰ ꝑ¬
uenire. qͥd̾ capic̾ii debent statim pꝰ matutinas dum mͦ dies sit. inciꝑe
pͥmã. ⁊ statim pꝰ pͥmã. missam pͥmã ad altare scĩ marcelli cum no¬
ta. qua cantata sine int̾pollatõne debent inciꝑe scd̾am missã
simiłr᷑ cum nota. ⁊ statim t̾ciam missam dm̃ possunt cantare
s sine nota. Capessani u̾o altariorumñ debent snciꝑe missas
suas nͥ cantato euuã gelio scd̾e misse capic̾ioꝵ. Nunqͣm tñ debent eã¬
tare cũ nota. Item dieb festis scõrum in quoꝵ honore dedicata sunt
suã pͥmã missam ad altare illius sc̃i festum illa die celebrat᷑. s cd̾am
⁊ t̾ciam ad altare scĩ marcelli more ꝯsueto.⁊ pꝰ euuangelium scd̾e
misse cãtate ad altare scĩ marcelli pot̾it cantare capellanus p̾dc̃i alta¬

Expanded text:
 et Hugo decanus totumque capitulum Parisiense, omnibus presentes litteras inspecturis salutem in Domino. Ad noticiam vestram volumus pervenire, quod capicerii debent statim post matutinas, dummodo dies sit, incipere primam et, statim post primam, missam primam ad altare sancti Marcelli cum nota; qua cantata, sine interpollatione debent incipere secundam missam similiter cum nota, et statim terciam missam tantum possunt cantare , sed sine nota. Capellani vero altariorum non debent incipere missas suas, nisi cantato evangelio secunde misse capiceriorum; nunquam tamen debent cantare cum nota. Item diebus festis sanctorum, in quorum honore dedicata sunt st primam, suam primam missam ad altare illius sancti cujus festum illa die celebratur; secundam et terciam ad altare sancti Marcelli, more consueto; et, post euvangelium secunde misse cantate ad altare sancti Marcelli, poterit cantare capellanus predicti alta
Abbreviated transcription (Latin):
bona fide residentiam in ecẽa scĩ germani siue sit canonicꝰ ꝑisieñ. siue
ñ. ⁊ iurabit ⁊̃ qd a die ꝯcordis electõnis sue in annũ indiaconũ ordiua¬
bit᷑ nisi forte sit diaconus aut sacerdos. ⁊ faciet homagium decano
capłm sci marc germani ita qd infra .xͣl. dies pꝰ decessionem ł cessionẽ ⁊¬
cantoris ñ potuerunt ꝯcordes inueniri: ex tunc solus ep̃c ꝑisieñ. sine

Expanded text:
 fide residentiam in ecclesia Sancti Germani, sive sit canonicus Parisiensis, sive non; et jurabit etiam quod, a die concordis electionis sue in annum, in diaconum ordinabitur, nisi forte sit diaconus aut sacerdos; et faciet liomagium decano capitulum Sancti Germani, ita quod, si infra XL dies post decessionem vel cessionem cantoris, non potuerunt concordes inveniri, ex tunc solus episcopus Parisie
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am pͥͣor ũd ad ecc̃am sc̃ĩpetͥ de oonessa que ad eorum donadõnẽ ꝑtin̾e
dmoscittanq̃m ad ꝑ rochialem ecc̃am ꝑtiñe dicebat. tandem in hũc
modũ pacificata÷ ⁊ sopita: qd̾ nos ius ꝑrochiale uille p̾dẽe dc̃is pͥori⁊
la ꝑcipietisaluo ad opꝰmonachorũ eo qd̵ inferiꝰ ꝯtinetͦ. licebit aut̃
pͥori ⁊ monachis iu loco pdc̃o si uolu̾int edificare capellam in qua
ꝑunũ aut duos aut plures de monachis sins facient celebrari. saluo
oblatõnes psentis mortui. ⁊ qͥn sollempnitatũ annualiũ in quib sol¬
lempuitatib nullũ ꝑrochianoꝵ monachi admittẽt ad missam. Na¬

Expanded text:
nostram, prior vero ad ecclesiam Sancti Petri de Gonessa, que ad eorum donationem pertinere nostram, prior vero ad ecclesiam Sancti Petri de Gonessa, que ad eorum donationem pertinere dinoscitur, tanquam ad parrochialem ecclesiam pertinere dicebat; tandem in hunc modum pacificata est et sopita. Quod nos jus parrochiale ville predicte dictis priori et lia percipiet, salvo, ad opus monachorum, eo quod inferius continetur. Licebit autem priori et monachis in loco predicto, si voluerint, edificare capellam in qua per unum aut duos aut plures de monachis suis facient celebrari, salvo oblationes presentis mortui et quinque sollempnitatum annualium, in quibus sollempnitatibus nullum parrochiano
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃as. sic̃ in p̾senti autentico ꝯtinent᷑ exp̾sse. nͨ de cet̾o recipient᷑ daꝙͣ
canonici in choro nec in capło nec in ꝑceptõne fructus p̾bende donec
istud fecerĩt iuram̃tũ. decanus itaq memoratꝰ. dotumq capłm
u̾unt tactis sacroscis euuangeliis se easdem predc̃as ꝯsuetudines
⁊ institutõnes. sic̃ supra ꝯtinent᷑ exp̾sse bona fide sine om̃i ꝑsonaꝵ
acceptõne ⁊ abs ꝯͣdictõne qͣlib seruat᷑os. que ut rata ⁊ in ꝯcussa ꝑ
maneãt p̾sentem cartam sigilli nr̃i fecimus imp̾ssione muniri.
⁊ nos decanus ⁊ capłm scĩ germani p̾senti carte sigilli nr̃i fecimus
ĩp̾ssionem adhib̾i. act̃. publice ⁊ sollempnit᷑ ꝑisius de assensu oĩũ
nr̃m in ip̃o capło scĩ germani. anno. eͦ. cͦcͦ .iiͦi. m̃se octobͥs.
do deigrã ꝑisieñ. ep̃c om̃ib p̾sentes litt̃as inspͤtis in dño salutẽ.
Sotumn facimꝰ qd̾ cum int̾nõ exuna ꝑte ⁊ pͥorem ⁊ ꝯuentum de dẏogylo

Expanded text:
se, nec de cetero recipientur tanquam canonici in choro nec in capitulo, nec in perceptione fructus prebende, donec istud fecerint juramentum. Decanus itaque memoratus lotumque capitulum, ti, juraverunt, tactis sacrosanctis evangeliis, se easdem predictas consuetudines et institutiones, sicut supra continentur, expresse bona fide, sine omni personarum acceptionesentemcartam sigilli nostri fecimus impressione muniri. Et nos decanus et capitulum Sancti Germani presenti carte sigilli nostri fecimus impressionem adhiberi. Actum publice et sollempniter Parisius, de assensu omnium nostrorum, in ipso capitulo Sancti Germani. Anno Mccin, mense octobris. presentes litteras inspecturis in Domino salutem. Notum facimus quod, cum inter nos ex una parte, et priorem et conventum de Dyogilo e
Abbreviated transcription (Latin):
dem sci elodoaldi ꝓ iusticia t̾rena homĩes illiꝰ loci ep̃e trahere
de uictoricio uel de moyssiaco aut seruientide marna in ꝑsonis eoꝵ
forisfecerĩt uerbo uel oꝑe: apud scm̃ elodoaldum ueniẽt ⁊ ibi corã
ep̃o uel mandato suo de forisfactis istis ⁊ int̾ceptõnibꝰ iusticiabunt᷑.
pt̾ea siquis in t̾ris de marna tm̃ foriffactũ fecerit p̃p qd̾ debeat capi
ꝑ unũ diem eos ten̾e pot̾it. ⁊ si eos ultra diem unũ ep̃c uel ille cui eos
tradid̾it detin̾e uoluerit. aut eis ꝓuidebit᷑ in expensis aut lib̾e po¬
t̾unt ⁊ sine foriffacto redire om̃s hospites de marna erũt lib̾i ⁊ quieti
ab om̃i tallia tolta ⁊ corueus. reddendo tñ redditꝰ ⁊ ꝯsuetudines supra¬
dictas saluo om̃i iure ⁊ iusticia ep̃i ⁊ seriuẽtis su. ut gͥ p̾dicte ꝯuẽtõ¬

Expanded text:
em Sancti Clodoaldi, pro justicia terrena, homines illius loci episcopus trahere de Victoricio vel de Moyssiaco, aut servienti de Marna, in personis eorum forisfecerint verbo vel opere, apud Sanctum Clodoaldum venient et ibi, coram episcopo vel mandato suo, de forisfaclis istis et interceptionibus justiciabuntur. Preterea, si quis in terris de Marna tantum forisfactum fecerit, propter quod debeat capi per unum diem eos tenere poterit; et si eos ultra diem unum episcopus, vel ille cui eos tradiderit, detinere voluerit, aut eis providebitur in expensis, aut libere poterunt et sine forisfacto redire. Omnes hospites de Marna erunt liberi et quieti ab omni tallia et corveiis, reddendo tamen redditus et consuetudines supradictas, salvo omni jure et justicia episcopi et servientis sui. Ut igitur predicte co
Abbreviated transcription (Latin):
rie canonicꝰ atq hamericꝰ scĩ dyonisii fr̃ quib iureiurando se utͣq
ꝑs ꝯmisit. hac que infra legit᷑ une p̾iudicio utͥusq ꝑtis demꝑalẽ
fec̾unt ꝯcordiam. Discordia si quidem talis erat. dicebat dũs ep̃c
ꝑisieñ. ecc̃am de argentiolo debere restitui in statum pͥstinũ. ud ibi
abb̃issam pon̾et more solido.⁊ uirginũ foret collegium. Aut si hoc
ñ lic̾et ei. dicebat instant̃ deb̾e ibi ꝯfirmare abb̾em ⁊ in eũ bñdit¬
tõnem hre ad qͦrum pꝰtulatõnẽ querelam deposuit p̾dõs ep̃e in¬

Expanded text:
rie canonicus, atque Aimericus, Sancti Dyonisii frater, quibus jurejurando se utraque pars commisit, hanc, que infra legitur, sine prejudicio utriusque partis, temporalem fecerunt concordiam. Discordia siquidem talis erat : dicebat dominus episcopus Parisiensis ecclesiam de Argentiolo debere restitui in statum pristinum, ut ibi abbatissam poneret, more solito, et virginum foret collegium; aut, si hoc non liceret ei, dicebat instanter debere ibi confirmare abbatem et in eum benedictionem habere. Ad quorum postulationem, querelam deposuit predictus epi
Abbreviated transcription (Latin):
uocare licebit. ⁊ si reuocatꝰ infra tempꝰ competẽs assignatum re-¬
dire nolu̾it: extũc eũ foraneũ reputabunt. nͥ eis de rõnabili impe¬
dim̃to ꝯstit̾it. licentia aũ manẽdi in scolis nulli ꝯcedat᷑. nͥ resideat
licentia. Uel in reuocatõne studentiũ exced̾et. ad ꝑisieñ. ep̃m excessꝰ¬

Expanded text:
vocare licebit; et si revocatus infra tempus competens assignatum revocare licebit; et si revocatus infra tempus competens assignatum redire noluerit, ex tunc eum foraneum reputabunt, nisi eis de rationabili impedimento constiterit. Licentia autem manendi in scolis nulli concedatur, nisi resilicentia, vel in revocatione studentium excederet, ad Parisiensem epis
Abbreviated transcription (Latin):
tenebit᷑ eoõe deseruire. ita qd̾ dies illa qua canoniẽ uillam ingredi
ł exire ꝯtig̾it. nisi alicui horaꝵ int̾fu̾it: in residentia minime ꝯpu¬
del aut maiori misse seu uesꝑis tenebit᷑ int̾ẽe. nͥ egͥtudine ł minu¬
tõne impediat᷑ alioqͥn dies illa ñ debebit sub temꝑe residentie ꝯp̾¬
hendi. Si uͦ residentiam .uiii. m̃siũ ut distiuctũ ⁊ ñ fec̾it. de p̾benda¬
sua nicħ ultra sũmam .xx. solidoꝵ accipiet. p̾ter distributõnes co¬
tidianas quib p̾sens affuerit. pꝰ qͣm aũ canonicꝰ semel ꝑ .uiii. m̃ses
residentie tempꝰ expleu̾it. si ꝑegͥnari uel stud̾e uolu̾it. canonici re¬
sidentes uel maior ꝑs ip̃orum eidem dare licẽtiam debebũt. ⁊ ip̃m a
scolis aut ꝑegͥnatõne ꝓhib̾e ñ pot̾unt. s de mora ꝑ egͥnatõnis aut
studii ꝓut uidebit᷑ competens ordinabit᷑ s colarem tñ bona fide
qñ uiderĩt expedire capło aut maiori ꝑti canonicoꝵ residentium re¬

Expanded text:
tenebitur ecclesie deservire; ita quod dies illa, qua canonicum villam ingredi vel exire contigerit, nisi alicui horarum interfuerit, in residentia minime compudelicet aut majori misse seu vesperis, tenebitur interesse, nisi egritudine vel minutione impediatur; alioquin dies illa non debebit sub tempore residentie comprehendi. Si vero residendam VIII mensium, ut distinctum est, non fecerit, de prebendasua nichil ultra summam xx solidorum accipiet, preter distributiones cotidianas quibus presens affuerit. Postquam autem canonicus semel per VIII menses residentie tempus expleverit, si peregrinari vel studere voluerit, canonici residentes vel major pars ipsorum eidem dare licentiam debebunt, et ipsum a scolis aut peregrinatione prohibere non poterunt, sed de mora peregrinationis aut studii, prout videbitur competens, ordinabitur. Scolarem tamen bona fide, quando viderint expedire, capitulo aut majori parti canonicorum residentium re
Abbreviated transcription (Latin):
to t̾mino ñ redd̾et᷑. nob̾ ab abb̾e. pꝰmod̾ añ ꝯpletõnem p̾missi tͥeuii
totam tałr inter nos ⁊ p̃dcm̃ abb̾em ⁊ ꝯuentum scĩ maglorii ꝯue¬
plius exiget᷑. ad maiorem itaq securitatẽ suꝑ hoc faciendam de
assensu utͥus ꝑtis pena fuit statuta qd si p̾dc̃a sũma pecunie t̾mĩo
ꝯstituto soluta ñ fu̾it. singulis septimanis p̾dõs abbas ⁊ ꝯuentꝰ¬
.U. soł.ꝑisieñ. ep̃o ꝑisieñ. dare tenebunt᷑ qͣm diu solutio differret᷑.
ut aũ pͣdõe ꝯuentiones ꝑpetuam obtineãt firmitatẽ: p̾sentem car¬
tamfieri fecimꝰ ⁊ sigilli nr̃i munimĩe roborari. act. anno. enͦ. ccͦ.iͦ.¬

Expanded text:
missi triennii totam, taliter inter nos et predictum abbatem et conventum Sancti Maglorii conveplius exigetur. Ad majorem itaque securitatem super hoc faciendam, de assensu utriusque partis, pena fuit statuta quod, si predicta summa pecunie termino constituto soluta non fuerit, singulis septimanis, predictus abbas e episcopo Parisiensi dare tenebuntur, quamdiu solutio differetur. Ut autem predicte conventiones perpetuam obtineant firmitatem, presentem cartam fieri fecimus et sigilli nostri munimine roborari. Actum anno inc
Abbreviated transcription (Latin):
tam p̃sentib. qͣm fut᷑is. qͦd contͦuersia extitit inrt̾ canonicos sc̃i
marcelli ⁊ giroldũ de iuẽtriaico. eo qd ancillã nr̃am duxisset
cũ ip̃e ẽẽt de familia sc̃i marcelli. Insuꝑ cõquestũ q̃dã tene ⁊
uiiearũ quẽ idem giroldus a pat᷑ ⁊ matre sua habuerat. p̃dicti
canonici uendicare conabant᷑. Tandem cõtͦuersia illa ante m̃ã
tͣnslata p̃sentiã. cõpositõne t̾minata ẽ. tali sclr. qd nos filioꝵ gi¬
roldi pͥmũ habebinꝰ. canonici uͦ scd̃m nos terciũ. ⁊ ip̃i qͣrtum
tam de his qͥ nati surt. qͣm qͥ nascituri sunt. si uͦ unꝰ suꝑfu̾it
impar: dabit᷑ inclerũ hereditas uͦ giroldi ⁊⁊ uxoris sue int̾
ip̃os tãꝙͣ inter fr̃es conuenient̃ diuedetur. ⁊ c̃. De quita¬

Expanded text:
tam presentibus quam futuris, quod controversia extitit inter canonicos Sancti Marcelli et Giroldum de Victriaco, eo quod ancillam nostram duxisset, cum ipse esset de familia Sancti Marcelli. Insuper, conquestum quemdam terre et vinearum, quem idem Giroldus a patre et matre sua habuerat, predicti canonici vendicare conabantur. Tandem, controversia illa ante nostram translata presentiam compositione terminata est tali, scilicet, quod nos filiorum Giroldi primum habebimus, canonici vero secundum, nos tercium et ipsi quartum, tam de his qui nati sunt quam qui nascituri sunt. Si vero unus superfuerit impar, dabitur in clerum. Hereditas vero Giroldi et uxoris sue inter ipsos, tanquam inter fratres, convenienter dividetur, et
Abbreviated transcription (Latin):
uã denariatam cere uint̃ pascha ⁊ pentecosten ⁊
eam reddere odino de bunaus
ret ut eo mortuo alius institictus
leñ Infrr oolabas pentecostes
⁊ ponet suꝑ alta¬
re be manie sub gestimonio Capicerioꝵ qui ean¬
recipient ⁊ reddant ołicis ep̃i.
Hee aut̃ sunt cõsuetudinos istort hõinũ. talliam
ab debente. Si marttauerint se extͣ famiam ep̃it¬

Expanded text:
am denariatam cere, inter Pascha et Pentecosten, et eam reddent Odino de Buinaus, eret, vel, eo mortuo, alius institutus, sem, infra octabas Pentecostes, et ponet super altare Beate Marie, sub testimonio capiceriorurecipient et reddent clericis episcopi. Hee autem sunt consuetudines istorum hominum. Talliam non debent. Si mar
Abbreviated transcription (Latin):
Eremborais.
⁊ huod filiꝰ huide.¬
Iob̃tus filius hicede.¬
Iancelina¬
Coliuns ⁊  uxor ei̾.
Et uelina des Ppruuinoi.
⁊ berta soror sua
Maria uxor pagii de cetana
Adelinera soror eiꝰ.¬
uxor iuborgonũ de Sexãnia¬
Agnes filia borge de buinaus.
Rustrit. filia de funote fillad
de Rolloi

Expanded text:
rtus.  Hugo, filius Huide.bertus, filius Huide.Jancelina.Colinus et uxor ejus. Avelina de Pruvino, et Berta, soror sua. Maria, uxor Pagii de Sezannia. Adelineta, soror ejus.Uxor Luborgonum de Sezannia.Agnes, filia Borge de Buinaus. Austruz, filia defuncti Fillardi de Rolloi
Abbreviated transcription (Latin):
nari p̃cepit. si c̃ ex litt̾is eiꝰ agnonimꝰ. nõ ad hoc fecit. neq so
intellexit. ut tu uł successores tui aliqͥd de ĩe tuo qͦo ĩ eisdẽ
eccłiis pͥmitꝰ habuisse dinoseeris deb̾es amittere. aut usti¬
ciam eccłie tue auferri crederet uel ĩ minui. S ut ip̃e ece
potiꝰ abhonestis ⁊⁊ religiosis uiris ꝗͣ a lasciuis ⁊ enoraiter
apłice cõfirmãtes. oia iura ⁊ r̃onabłes cõsuetudines quas
in p̃acĩs ecesiis predecessores tui hacteniis huisse nosentitur.
tibi tiusq successoribus sine ulla diminutõne uolumꝰ cõser¬

Expanded text:
nari praecepit, sicut ex litteris ejus agnovimus, non ad hoc fecit, neque id intellexit, ut tu vel successores tui aliquid de jure tuo, quod in eisdem ecclesiis habuisse dignosceris, deberes amittere, aut justitiam Ecclesiae tuae auferri crederet vel minui, sed ut ipsae Ecclesiae potius ab honestis et religiosis viris quam a lascivis et enormiter tolicae confirmantes, omnia jura et rationabiles consuetudines quas in praedictis ecclesiis praedecessores tui hactenus habuisse noscuntur, tibi tuisque successoribus sine ulla diminutione volumus conser
Abbreviated transcription (Latin):
cas sdem ꝓuis pat̾ ⁊ dl̃is semꝑ hñit ⁊ exibuit ꝑ effectũ. ac illius
pie sallicitudinis. quã ad felicem ⁊ prosꝑum sttũ Regni q̃si pupilli
oculi quiete ⁊ ꝓacifioe ꝯẜuandam ipendit. pro pp̃ius aĩa p̾ciosa
sic ut a mltis creditur aliena int̾tessione nõ egeat sũmo regi
p̾cum ⁊ hostiaꝵ mun̾a ac cet̾a caritatis subsidia offerre uelitis illud
p̾dc̃is fatiatis orari pro nob̃ ⁊ ꝓ toto ex̾citu xp̃iano. Notũ in castris
iuixea carchaginẽ die uen̾is pt Natuuit᷑ be uirg. ãno dñi.mͦ cͦeͦ. lyͦ¬
Anno dñii m. cc̃ lxxio pͥmo. die salb̃i ꝑost penterhost̾
mooni celss a alipdis pelictn. bãzonis armig̃i. de combis uilla

Expanded text:
cas idem pius pater et dominus semper habuit et exhibuit per effectum, ac illius pie sollicitudinis quam ad felicem et prosperum statum regni, quasi pupillam oculi quiete et pacifice conservandam, impendit, pro ipsius anima preciosa, licet, ut a multis creditur, aliena intercessione non egeat, summo Regi precum et hostiarum munera ac cetera caritatis subsidia offerre velitis, illudpredictis faciatis orari pro nobis et pro toto exercitu christiano. Actum in castris juxta Carthaginem, die veneris post nativitatem Anno Domini MCC Lxxmo primo , die sabbati post Pentechosten, domicella Aalipdis, relicta Gazonis armigeri, de Combisvilla
Abbreviated transcription (French):
uen̾ uiri. magỹi s ymon de seꝑꝑa ansellus de birtiaco Gide
de Saiugniaco. petrus. de sacͤcesaris. symon de dimieca
Symon de monte lecħico. Ioħes de bercetiu̾ ⁊cħes de
Genesta. Bertaudus de castris. Odo de au̾sis. lĩci. ad pͥ¬
missi om̃ia testes uocati. ⁊ rogati. Retum parisius

Expanded text:
es viri magistri Symon de Seppara, Ansellus de Buciaco, Guido de Savigniaco, Petrus de Sacro Cesaris, Symon de Damieta, Symon de Monte Letherico, Johannes de Bertecuria, Johannes de Genesta, Bertaudus de Castris, Odo de Aversis, clerici, ad premissa omnia testes vocati et rogati. Actum Parisius,
Abbreviated transcription (Latin):
est cransferri mñ ecchiam apiddaaarerines de nouo edifficari coptam dc̃o pbĩo cũ
tecimis ⁊ possessiombresi po am̃ Hebat saluũ remaneat Excepcisa pit̾ ꝑ rochiali
tc̃ monast̾io momaliũ cũ t̾pto eius ambitu. ⁊ ꝑsoms ibidem in ħitaturis
ꝑrechiali necno suꝑ eccl̃ia. d̾e Gerciaco dc̃o monast̾io concẽdenda factũ est ratum
e hemus. atꝙ ffirmũ ⁊ nñ eis Ep iscopi ⁊ atchidiacõmi paĩdc̃oe ⁊ alio quolibet pnt̃̾¬

Expanded text:
d Varennes de novo edificari ceptam, dicto presbilero, cum decimis et possessionibus quas ante habebat, salvum remaneat, exceptis a jure parrochiali dicto monasterio monialium cum toto ejus ambitu et personis ibidem inhabitaturis,parrochiali, nec non super ecclesia de Gerciaco dicto monasterio concedenda factum est ratum habemus atque firmum, et, in eis episcopi et archidiaconi juridictione et alio quolibet
Abbreviated transcription (Latin):
scĩsfimos agnoscentib habetur ꝙꝓ iam de Regni T̃pralis sollieitudine
st t̃nslatus ad et̾nũ Regnũ ⁊ gl̃iam sine fine. ut igil cessenius
iliqͣntulit a samencis . dolores ⁊ gemitus ꝯu̾tamus ĩ armasaliccis
m oronũ suffragia. ⁊ subsidia caritati. Impendamus defiseto gramm quã
is oomẽtom h̃uimꝰ ut exinde bũdcõnis fruetũ a r̾eebitore bonorum
om̃ium reportemꝰ. Sane ix̃ p̾dcĩ pussimi pr̃is nr̃i sup̾me uolũtit
arbitriũ humlr̃ postulantis ut post eius obitũ mitt̾et᷑ ad ꝑsonas

Expanded text:
sanctissimos agnoscentibus haberetur, quod jam de regni temporalis sollicitudine sanctissimos agnoscentibus haberetur, quod jam de regni temporalis sollicitudine sit translatus ad eternum regnum et gloriam sine fine. Ut igitur cessemus aliquantulum a lamentis, dolores et gemitus convertamus in arma salutis, in orationum suffragia et subsidia caritatis; impendamus defuncto gratiam quam ad viventem habuimus, ut exinde benedictionis fructum a retributore bonorum omnium reportemus. Sane, juxta predicti piissimi patris nostri supreme voluntatis arbitrium, humiliter postulantis ut, post ejus obi
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnũ ⁊ lamentabłe detriinentũ. Nugent ꝑtt̾ uniu̾si Regem
pium. Regem pacificũ. patrem pauꝑum misoꝵ refugiũ solatiũ
oppssorum totus Religionis ⁊ innocentie auotorem p̃cipuũ
elatore iusticie fidei ⁊ ecclie defensorem. O. quiꝰ nob daret
temẽcib locum eius in t̾ris tał ac cã laudabilis ꝑ genitoris
sequi uestigia ⁊ imuittari exempla implere consilia sacra enis exequi
m̾ita ⁊ saluba dociunẽta de cuĩ uite m̾itis ⁊ actibus uirtuosis nobis
esset nõ inm̾cto gforiandũ potius gͣ de morte dolendũ si rat̾onem
adniccet uis doloris Profeao magna głia ẽ talem h̃uisse ꝓarẽtem
Set ⁊ dolor irremediabłis tantũ ⁊ ta dulce prĩs am̃isisse solatium
tĩ suaue allocqͥum tã efficax consiliũ ⁊ iuuamen. Dolor quid hic
Dẽsolabłis censeret᷑ nisi de ip̃o c̾ta spes ab om̃ib utã eius ac actus

Expanded text:
dampnum et lamentabile detrimentum. Lugent pariter universi regem dampnum et lamentabile detrimentum. Lugent pariter universi regem pium, regem pacificum, patrem pauperum, miserorum refugium, solatium oppressorum, totius religionis et innocentie auctorem precipuum, zelatorem justitie, fidei et Ecclesie defensorem. O quis nobis daret, tenentibus locum ejus in terris, talis ac tam laudabilis progenitoris sequi vestigia, et imitari exempla, implere consilia, sacra ejus exequi merita et salubria documenta, de cujus vite meritis et actibus virtuosis nobis esset non immerito gloriandum potiusquam de morte dolendum, si rationem admitteret vis doloris Profecto gloria magna est talem habuisse parentem, set et dolor irremediabilis tantum et tam dulce patris amisisse solatium, tam suave alloquium, tam efficax consilium et juvamen. Dolor quidem hic inconsolabilis censeretur, nisi de ipso certa spes ab omnibus vitam ejus ac actus
Abbreviated transcription (Latin):
ian diũa si daret dñs. ꝓposuent expualsa bartatite acipoes nephanda sani¬
m̃oe gentis esminatã spur ticia xp̃iano gultui dedicar Post cap̃ta uictoro¬
sũ cotałr̃ exc̾inare põtũtiam ⁊ uirtutem Ind̃ hec dispõnẽte dño.
ladores e agonos ip̃ius ꝯsũmare felioit̃. ⁊ ꝯplere. Quadã corꝑis infirmmi¬
ente p̃uatus lecto decubuit ⁊ pt̾ mlcr̃ egͥtudimo eiusib̃ molestias tan¬
tem ꝯp̃ianssime po̾stulatis ac cũ om̃i deuocone susceptis om̃ib eccliasti¬
as sacmentis in ifessione ue̾ fidei in dei dilcone. ⁊ denotõne fuenti
roõ ⁊ suꝑ sacum ⁊ ciu̾em recubans felicem sp̃m reodidit altissop
crestoꝵ los itaq sautiati tã diri mouitate uulu̾s tã acutis oiditatis e¬
aculeis minirũ eudare ꝯpellim ac plang̾e̾ deplorandũ abcessũ ⁊ obitũ ̃¬
pii patͥs in quo nõ solũ nr̃am irremediabłem plagam ⁊ mrestaura¬
błem Iacturã ꝯꝑimus ⁊ sentimꝰ s ⁊ eotius xpĩanitatis mestimabłe

Expanded text:
cane quam , si daret Dominus, proposuerat, expulsa barbarie ac nephanda Sarracenice gentis eliminata spurcicia, Christiano cultui dedicare; post captam victorioum totaliter exterminare potentiam et virtutem, inter hec, disponente Domino, labores et agones ipsius consummare feliciter et complere; quadam corporis infirmitate gravatus, lecto decubuit, et, post multas egritudinis ejusdem molestias, tandem christianissime postulatis ac cum omni devocione susceptis omnibus ecclesiasticis sacramentis, in confessione vere fidei, in Dei dilectione et devotione ferventi, ens et super sacum et cinerem recubans, felicem spiritum reddidit altissimo Creatori. Nos itaque sauciati tam diri novitate vulneris, tam acutis orbitatis aculeis, nimirum ejulare compellimur, ac plangere deplorandum abcessum et obitum pii patris, in quo non solum nostram irremediabilem plagam et inrestaurabilem jacturam comperimus et sentimus, sed et totius christianitatis inestimabile
Abbreviated transcription (Latin):
Anno dñi mͦ. cͦcͦ lyxmo gomo. in oetabis pentechostͤ
¶aaheus miles  dnõ montismorãtiaci fetit homagiũ
⁊ debit tradere ꝓtes feodi infͣ xl dieo ⁊ fuit inuesich
ꝑ amuũ aureum Item fecit aliud homagnim de
om̃i eo quod habet aꝑud scm mar cellũ de sc̃o dyomsio
⁊ debet tradere ꝑtes inf .xl dies. Et fuit inuestitus

Expanded text:
Anno Domini MCCLXX primo, in octabis Pentechostes, Matheus miles, dominus Montis Moranciaci, fecit homagium et debet tradere partes feodi infra XL dies; et fuit investitus per anulum aureum. Item fecit aliud homagium ligium de omni eo quod habet apud Sanctum Marcellum de Sancto Dyonisio, et debet tradere partes infra XL dies; et fuit investitus