comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ta nra oe̾. ł dãri oportẽ nob̾
petamꝰ. uttũ nũm eoꝵ dicẽ debebi¬
mͦ. an ꝯicolorem. ⁊mag̃ est ut ittũ¬
qͣue. Nam illut inhumam̃ẽ cogi
nos dicẽ ͥra sit̃. annoua. qꝗͣuis ⁊ ĩ
uasis ħ occ̾rat difficultas utrũlancẽ
dũtaxat dici oporteat. an ⁊̃ qͣdratã
ł rotondã. ł pura ancelata sĩt. que¬
nec ita coha̾taa resẽ. licet ĩpetẽto
hoĩne nom̃ eius dicidebeat. ⁊ utrũ
puer anad holescens sit. Utique
sipłes sĩt. S sinom̃ eiꝰ ignorẽ. mͦ de¬
mossroẽ eiꝰ utñdũ eiͣt. ueluti ꝗ exilla¬

Expanded text:
uel dari oportere nobis petamus, utrum numerum eorum dicere debebimus an et colorem? et magis est ut utrumque: nam illud inhumanum est cogi nos dicere, trita sint an noua. quamuis et in uasis occurrat difficultas, utrum lancem dumtaxat dici oporteat an etiam, quadrata uel rutunda, uel pura an caelata sint, qunec ita coartanda res est: licet in pe- tendo homine nomen eius dici debeat et utrum puer an adulescens sit, utique si plures sint: sed si nomen eius ignorem, demonstratione eius utendum erit: ueluti 'qui ex illa
Abbreviated transcription (Latin):
uamꝰ exasia uenãt ex reliq̃ parte hr̃ esto.
uid̾amꝰ ne titiꝰ statuit ex semisse hr sit. nã
duo hr̃de ĩstititti. s. s titiꝰ aũ ex semisseaut
aũ ex besse: itaᷤsextan̾ utiq eit̃. inpẽclẽti ⁊
si ꝯditio esti . ͤ . besse hr̃̾ eit̃ si ñ extitit ille

Expanded text:
te heres esto': uideamus, ne Titius statim ex semisse heres sit: nam duo heredes instituti sunt, sed Titius aut ex semisse aut ex besse: ita sextans utique erit in pendenti et, si condicio exstiterit, ex besse heres erit, si non exstiterit, ille
Abbreviated transcription (Latin):
oliue pendentis uẽorons ⁊stipulit᷑
x. pondo olei. it cuto solis .u. collec¬
tit nõ amplius ep̃tor petere põt. ꝗͣ
quinq pondo olei. que collecta eeñt.
apłisque respõsũ est.
Iił. Qui fund̾ uendebat ĩlegẽ
ita dixerit. ut ẽp̃tor in dieb xxx pro¬
ximis fund̃ metuet ⁊ demodo reñ¬
tiaiet.⁊si añ eã diẽ nõ renũti asset.
ut uenditoi̾t fides soluta eẽt. ẽptor
int̃ diẽ m̃sure quo minorẽ modũ
cẽpͣit. pꝰa eum fund̾ uendid̾it. q c̃ ip̃
ẽp̃tori suo admeciretar. multo mi¬
norẽ mot̾ agͥ quã pũtau̾at ĩ uenit.
Querebatut an io qd̾ minoris eẽt cõ¬
sequi a suo uenoitore poss .R. int̃
dictum eẽt. ut ẽp̃tot dieb xxx pro¬

Expanded text:
stipulatus decem pondo olei: idcirco solis quinque collectis non amplius emptor petere potest quam quinque pondo olei, quae collecta essent, a plerisque responsum est..Qui fundum uendeb‹at›, in lege ita dixerat, ut emptor in diebus triginta proximis fundum metiretur et de modo renuntiaret, et si ante eam diem non renuntiasset, ut uenditoris fides soluta esset: emptor intra diem mensurae quo minorem modum cepit: postea eum fundum uendidit et cum ipse emptori suo admetiretur, multo minorem modum agri quam putauerat inuenit: quaerebat, an id quod minor is esset consequi a suo uenditore posset. responddictum esset, ut emptor diebus tr
Abbreviated transcription (Latin):
duedam cĩ pollicitatoẽs uẽditorẽ
nõ obligant. siita imꝓnitu res sit.
ut eam ep̃tor nõ ignoraũit. uelu¬
ti siquis hõĩnẽ luminib effouis
enat. ⁊ desanitate stĩpulet᷑. Nam
de cet̾a parte corporis potiꝰ stipulatꝰ
uidetur. quã d̾ eo in qͦ se ip̃e tetipi¬
piebat. ¶dolũ malũ ase ab eẽ p̃¬
qui insidiose obscure dissim̃ulat.
m̃at parit᷑ imno p̃tio. quoꝵ alt̃ añ
uenditõne mortuus est. neq in

Expanded text:
edam etiam pollicitationes venditorem non obligant, si ita in promptu res sit, ut eam emptor non ignoraverit, veluti si quis hominem luminibus effossis emat et de sanitate stipuletur: nam de cetera parte corporis potius stipulatus videtur, quam de eo, in quo se ipse decipiebat. Dolum malum a se abesse prqui insidiose obscure dissimulat. Mmerit pariter uno pretio, quorum alter ante venditionem mortuus est, neque in
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ senat᷑ ꝯsulti snãm subueniendũ est.
ut ipẽ quitẽ exretentiõe reꝵ hĩoitaĩaꝵ
sibisatis fatiat cedat at accionibu pe¬
mon qui fuo ꝑiculo eas ex̾ceat

Expanded text:
 sententiam subveniendum ei est, ut ipse quidem ex retentione rerum hereditariarum sibi satisfaciat, cedat autem actionibus petitori, ut suo periculo eas exerceat
Abbreviated transcription (Latin):
noẽ hr̃ditatis eũ teneri siũ iã ytium
recepit. siue petere possit ut cac actoĩ¬
bus ceb̾at. ¶ Io̾icribit patromĩ m̃ti¬
tatem petere nõ posse abeo cui lib̾tus
iusiana actoẽ eitenẽt patroni ẽ iste
debuor est nõ hr̃oitarius. Ergo nec
ab eocui mortis cã doatũ est. peti hr̃o¬
tas põt. ¶ Io̾iuliamꝰ scribit. siquis ex
guilas ies ỹstiãt peti abeo hĩditatem pͦ¬
se. qiht̃ ꝯdittionẽ eoꝵ que sũt exea cã
soluta quelut mris possessorẽ. S csi
p̃tia teꝵ quai distraxit excã fid̾iꝯ mifsi
solũ. pethr̃ditatẽ abeo posse qr repetẽ
rõt s is caĩb acnones suas dũtaxat.
eũ p̃statuꝵ. cũ cres extant. ⁊ põt petuor
aĩ. Quoo sipossessor hĩditatis obio
ad̃ extestam̃to hr̃dẽ se eẽ putaret. lega¬
toꝵ noĩe desuo solũ. Siquis ab intestato
õẽ possessons qd̃ sibi nõ prospexit stipu¬
latõe euicta hĩditate legata redoi. ꝗt

Expanded text:
 hereditatis eum teneri, sive iam pretium recepit sive petere possit, ut et hic actionibus cedat. Idem scribit patronum hereditatem petere non posse ab eo, cui libertus visiana actione ei tenetur: patroni enim iste debitor est, non hereditarius. ergo nec ab eo, cui mortis causa donatum est, peti hereditas potest. Idem Iulianus scribit, si quis ex gulas res praestiterit, peti ab eo hereditatem pet condictionem earum, quae sunt ex ea causa solutae, et veluti iuris possessor est. Sed et si pretia rerum, quas distraxit, ex causa fideicommissi solvit, peti hereditatem ab eo posse, quia repetere potest. sed his casibus actiones suas dumtaxat eum praestaturum, cum et res exstant et potest petitor ale. Quod si possessor hereditatis ob id, quod ex testamento heredem se esse putaret, legatorum nomine de suo soluit, si quis ab intestato esse possessoris, quod sibi non prospexerit stipula
Abbreviated transcription (Latin):
sugret ꝓ hĩder propossessore defunctum
possedisse.
res ex lac hr̃ditate oẽque sibi delata est.
¶ qr siquis hĩditatẽ emĩt anunił in eum
penitio hr̃ditatis. debet dͥari. ne singulis

Expanded text:
rede uel pro possessore defunctum possedisse. res ex hac hereditate esse quae sibi delata est. Quid si quis hereditatem emerit, an utilis in eum petitio hereditatis deberet dari, ne singulis
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ oẽs hr̃oitarias accõnes inhr̃ ontatiᷤ
petitõẽueñre. Queritur inttũcũ sin na¬
tura ueniãt ancc. ut puta est q̃dam
acrõ q̃ inf itiatõe e̾scit. utrũcũ sui in¬
c̾m̃to. anuͦ uismplũ uenit. ut legis
noxaliuroitõ ꝯdẽpnatus sit yꝰ sessor
defimicto. ñ posse eũ dedẽtẽ noxe offõ
iuoicis lib̾ariqi tamoui quicht̃ noxe¬

Expanded text:
mus omnes hereditarias actiones in hereditatis petitionem uenire, quaeritur, utrum cum sua natura ueniant an contra. ut puta est quaedam actio, quae infitiatione crescit: utrum cum suo incremento an uero in simplum uenit, ut legis noxali iudicio condemnatus sit possessor defuncto, non posse eum dedentem noxae officio iudicis liberari:
Abbreviated transcription (Latin):
mũssẽt. quare boã. aose ꝑtiñe existima¬
sent. usq ad eo dũtaxat quo locupletio¬
res exeare facti eẽnt. ¶ petitã at̾ afisco
hr̃ditatẽ exeo ipĩe existimantũ ẽẽ quo
pͥmũscierit quisq eã a se peti. it ẽ cum
pͥmñi aut dem̃tiatũ eẽt ei aut lit̃i ant
daest g̃ nob̾ singuł u̾bis senatꝰ ꝯsuni cõ¬

Expanded text:
buissent, quare bona ad se pertinere existimassent, usque eo dumtaxat, quo locupletiores ex ea re facti essent. Petitam autem fisco hereditatem ex eo tempore existimandum esse, quo primum scierit quisque eam a se peti, id est cum primum aut denuntiatum esset ei aut litteris vel da est igitur nobis singulis verbis senatus co
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ fuit noxiũ ẜuũ fuisse
nicͥominꝰ uł eestipulatu uł exc̃pto
age̾ p̾osse td̃ nerati ait. uenditorẽ
inre tͣcenda deb̾e p̃stare ep̃tori. ut
uilitẽ de possõne poͣtiot sit. s iuł¬

Expanded text:
mani›festum fuit noxium seruum fuisse, nihilo minus uel ex stipulatu uel ex empto agere posse. Idem Neratius ait uenditorem in re tradenda debere praestare emptori, ut in lite de possessione potior sit: sed Iu
Abbreviated transcription (Latin):
ret̃tas. ꝗͣgiu eͥ aliquid exre uentita
ap̃ te suꝑeẽt. exuendito me ñt acrõẽ
ꝯstat. ¶ Si locũ sepulcri emeris et
pu̾s eum locũ añ quã mortuus in
feratur ibi edificatũ aueditore fu̾it.
pot̾is adeum reu̾ti. ¶ Si uas aliqo
mͥ uendid̾is ⁊ dix̾is c̾tam m̃surã capẽ.

Expanded text:
amdiu enim aliquid ex re uendita apud te superesset, ex uendito me habere actionem constat. Si locum sepulchri emeris et propius eum locum, antequam mortuus ibi inferatur, aedificatum a uenditore fuerit, poteris ad eum reuerti. Si uas aliquod mihi uendideris et dixeris certam mensuram capere
Abbreviated transcription (Latin):
onis noĩe uenditorẽ obligat. sioͦ
p̃tiũ ẽ mĩat̃. aut eonõie satis fat.¬
ium. ¶Emptor. aũt nũmos uẽ¬
beo ⁊ sab̾. putãt ⁊ not probamus.
¶animaliũ qͦ uẽditõ cari̾e debet
ea sana p̃stari. ⁊ qui uꝑñta uẽdi¬
dit solet ira ꝓmittẽ eẽ bibere ut
oportet. ¶Siquis uirginẽ se em̃e
putass. cũ m̾ulier ueniss. ⁊ sciens
errare eũ uendicor passus sit. redibi
mulier reodatur. ¶Is qui uina
emit. arre noĩc c̾ram sũmã dedit.
pa c̃ue̾n̾at ut emptõ irrita fieret.
uilianꝰ erẽpto agiposse air. ut arra
restituat. utilẽq ẽẽ actõnẽ exẽpto.
ld̃ quero. siauuł datꝰ fit arre nõie.

Expanded text:
em obligat, si modo pretium est numeratum aut eo nomine satisfactum. emptor autem nummos uenbeo et Sabinus putant et nos probamus. Animalium quoque uenditor cauere debet ea sana praestari, et qui iumenta uendidit solet ita promittere 'esse bibere, ut oportet'. Si quis uirginem se emere putasset, cum mulier uenisset, et sciens err‹a›re eum uenditor passus sit, redhibimulier reddatur. Is qui uina emit arrae nomine certam summam dedit: postea conuenerat, ut emptio irrita fieret. Iulianus ex empto agi posse ait, ut arra restituatur, utilemque esse actionem ex empto lud quaero: si anulus dat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗt̃ quo loco płis fuit. uł quo uen̾it.
uł ubi agatur ꝙ̃ siꝑ ẽp̃torẽ mora
finss. estimari oporret p̃tiũ qd sit
cũ agãtur. Eiquo loco minoris sit.
mora aũt idr̾ ẽẽ. si nulla difficul¬
tas uenditorẽ inpediat. quo minꝰ¬
derett ñ oportet eiꝰ lõci p̃tia spectaiͣ
in quo agatur. s eiꝰ uͥ uina ĩdi opo¬
ter.nã quod abtim̃diio uinũ uenit.
⁊siueditõ alibi facta sit. brundu
su ĩdi oportet.
plam ꝓmiseris. teñit mͥ exempto
qͣtiitiea int̃ẽ scisse. qr exstipulatu
niat᷑. ꝓnũo iug̾um. auctor obligat᷑
est. qr ubi modꝰ minor inueniatur.
ñ põt estimari bõntas loci qui ñ e¬
stat ¶s ñ solũ si modꝰ agͥ totiꝰ mĩor ẽ.¬

Expanded text:
o uenit uel ubi agatur. Quod si per emptorem mora fuisset, aestimari oportet pretium quod sit cum agatur, et quo loco minoris sit. mora autem uidetur esse, si nulla difficultas uenditorem impediat, quo mindere. item non oportet eius loci pretia spectari, in quo agatur, sed eius, ubi vina tradi oportet: nam quod a Brundisio vinum venit, etsi venditio alibi facta sit, Brundisi tradi oportet. plam promiseris, teneris mihi ex empto, quanti mea intererit scisse, quia ex stipulatu niatur, pro numero iugerum auctor obligatus est, quia, ubi modus minor invenitur, non potest aestimari bonitas loci qui non exstat. sed non solum si modus agri totius minor e
Abbreviated transcription (Latin):
fam̃ilias tenebitur. SSidolo m̃alo
iliꝗd fec̃ uenditor inre uendita.
exempto eo noĩe actõ emptori ꝯ¬
mari oporcet. ut id ꝙ pr̃aturum
se ẽẽ pollicitus sit uenditor. ẽp̃toͣi
pr̃ari oporteat . Si uenditor sciens
obligatum aut alienũ uẽdidiss.
⁊ adiectũ sit. neue eo noĩe ꝗo p̃sta¬
ret. estimari oportet dolũ d̃. eis
q̃ semꝑ abeẽ oporret in iuditio ẽp̃¬
ti eo ꝙ bõe fid̾i sit.

Expanded text:
familias tenebitur. Si dolo malo aliquid fecit uenditor in re uendita, ex empto eo nomine actio emptori cmari oportet, ut id, quod praestaturum se esse pollicitus sit uenditor emptori, praestari oporteat. Si uenditor sciens obligatum aut alienum uendidisset et adiectum sit 'neue eo nomine quid praestaret', aestimari oportet dolum malum eius, quem semper abesse oportet in iudicio empti, quod bonae fidei sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ep̃tor rẽ amittẽt. qp̃tiũ uẽꝑitor
rẽtinẽt. n forte in quid siquis om̃s
istas sup̃scͥptac ꝯuentiones recipiet.
ꝗ aomod̾ recipitur. ut uenditor nũ¬
moᷤ accipiat. ꝗͣuis merx ad ep̃torem
ñ ꝑtineat. ueluti cũ fut᷑m iactum
rectis apiscatore emimꝰ. aut inda¬
ginẽ plagis põitis auenatore. ant

Expanded text:
ut emptor rem amitte‹re›t et pretium uenditor retineret. nisi forte, inquit, sic quis omnes istas supra scriptas conuentiones recipiet, quemadmodum recipitur, ut uenditor nummos accipiat, quamuis merx ad emptorem non pertineat, ueluti cum futurum iactum retis a piscatore emimus aut indaginem plagis positi
Abbreviated transcription (Latin):
iuł. sententiã. dñd̃ est exempto eũ
ieneri. quia dolo fecit.
nusꝰ rei estimand̾ est ¶siquid extͣxit
pisciũ mͥ redd̃e noluit. it estimari

Expanded text:
i sententiam dicendum est ex empto eum teneri, quia dolo facit. eius rei aestimandum est: si quod extraxit piscium reddere mihi noluit, id aestimari
Abbreviated transcription (Latin):
etiꝰ. Nonsolũ ad dñu tnͣslatiõnẽ
hoc edictum ꝑtinere ait. ueꝵ at pos¬
sessionis quoq: alioqͥn is cũquo inrẽ
agebatut. inquit. sipossessionẽ cessit. ñ
tenebitͣr. ¶ Siquis aũt obualitudi¬
uem. aut etatẽ au̾octupottẽs neccͣies.
litẽ inaliũ tnͣstułit. meacã nõ ẽ. ut hoc¬

Expanded text:
nono non solum ad dominii translationem hoc edictum pertinere ait, uerum ad possessionis quoque: alioquin cum quo in rem agebatur, inquit, si possessione cessit, non tenebitur. Si quis autem ob ualetudinem aut aetatem aut occupationes necessarias litem in alium t
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ł. Sisuꝑatus sit debitor
qui rem suam uendicabat ꝙ
suam nõ ꝓbat. eque ẜuanda
erit c̃̾diton actõ ẜuiana. pro¬
banti res inbonis eo tp̃t quo
pignus cͣchebatur illuic fuuͣse
¶csi uictus est debitor uen¬
dicans hr̃ditatem. itex acui¬
onis ẜutane. noglecra de hr̃¬
ditate dicta sña. cam̃ pignois

Expanded text:
 Si superatus sit debitor, qui rem suam vindicabat, quod suam non probaret, aeque servanda erit creditori actio Serviana probanti res in bonis eo tempore, quo pignus contrahebatur, illius fuisse. sed et si victus sit debitor vindicans hereditatem, iudex actionis Servianae neglecta de hered
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ẽẽ cauit. petitõne nuilła rdu̾sus
possessorem reꝵ hr̃ditariaꝵ tubit.
Sĩint̃ debitorem ⁊ eũ qui fimouo
pignoratũ ac̾ditore qĩ cebitoris ne¬
gonũ gereret emiͣt tẽ p̾lacuit ut ha¬
bĩta ꝯpensatõe fruetnũ soluto q
qd̃ relicum deberetur. fundꝰ debitõi
restitueretut. ⁊̃ hr̃es pacto qd̾ defuct᷑
fecit fioem p̃stare debet. ¶ pactum
ut uiquas sũmas ꝓp̃t tr̃ibutiones p̃tuĩ
pignõi nexi factas. e̾onor soluisset
adebitore reciꝑet qut trbu̾ta eiꝰdem
p̃du tebitor pengeret. iustũ i teoque
ẜuandũ est. ¶ de moffirioso pitris
testam̃to accurus ut ei c̾ta quantitas
ꝑduci ad ꝑpẽtuam p̃stationẽ io pac¬
tum postulabatur rescpͥtũᷤ neq iure
ullo. neq equitate tale desiderium
admitti.
d̃ .ł. Sũptus quidẽ ꝓrogare litͣi¬
ganti honestum est. pacissci aũt ut
⁊ iñ qͣntit̾as iniuoitõ eo noĩe expensa
cũ usuris licitis restituatur. d pars

Expanded text:
s possessores rerum hereditariarum dabit. Si inter debitorem et eum, qui fundum pigneratum a creditore quasi debitoris negotium gereret emerit, placuit ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum deberetur, fundus debitori restitueretur: etiam heres pacto, quod defunctus fecit, fidem praestare debet. Pactum, ut si quas summas propter tributiones praedii pignori nexi factas creditor solvisset, a debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii debitor penderet, iustum ideoque servandum est. De inofficioso patris testamento acturis, ut eis certa quantitas, produci ad perpetuam praestationem id pactum postulabatur: rescriptum est neque iure ullo neque aequitate tale desiderium admitti. Sumptus quidem prorogare litiganti honestum est: pacisci autem, ut non quantitas eo nomine expensa cum usuris licitis restituatur, sed pars
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .i. Sicumte excauia legiti deb̾e
pacisti debitori tuo existimas pactuꝰ
sis. ne abeo petas. neq ire ip̃o lib̾at᷑
debitor. n repetentẽ sũmouebit. ex¬
ceptõe ꝯuentioĩs. Ut celsus lib̾ .xx.
uere ntio. cuuilegatũ falso debere exi¬
stimas. ⁊ debitor pic̾tus sit cũ titio
suo t̾ebitore ꝯstit̾uto. neq tibi adu̾s
tuũdebłtorẽ. neque ip̃i adu̾sus siñ¬

Expanded text:
 Si cum te ex causa legati debere pacisci debitori tuo existimas, pactus sit ne ab eo peteres: neque iure ipso liberatur debitor neque petentem summouebit exceptione conuentionis, ut Celsus libro uiceuere Titio, cui legatum falso debere existimas, et debitor pactus sit cum Titio suo debitore constitu‹to›: neque tibi aduersus tuum debitore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtentꝰ eẽt ĩ tecĩ ⁊ut ex intra p̃fin̾ita tpͣ
icciꝑit. debitor adẽoꝵ solutionẽ ꝯue̾r̾
ractus est. ut siẽ nsoluta intra ẏfinitũ
tp̃s nõ ceñt. ut expͥma cautõe abeo peni¬
cio eẽt quesitum est. aincũporteriore pac¬
to satis factũ nõ sit om̃e debitũ expͥma

Expanded text:
im et ut ea intra praefinita tempora acciperet: debitor ad eorum solutionem conuentus pactus ‹est›, si ea soluta intra praefinitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab eo petitio esset. quaesitum est an, cum posteriore pacto satisfactum non sit, omne debitum ex prima
Abbreviated transcription (Latin):
exrõne m̃se quã mecũ nabisti uq
inhũc diẽ excͣctib plurimis iemãsert̃
ap̃m̃e aom̃sã meã trecenta ⁊ octogin¬
ta sex qusure que ꝯpetier̃t sũmã an¬
reoꝵ quã aput me racitam habes refũ
tñt. si quod instium̃tũ ate emissum id
cã aput me remansit. uanũ ⁊pro car¬
cellato habebitur. q̃situm est cũ lutiꝰ
ticiꝰ añ hec cĩrogͣphũ seio nminlario
mandaui̾t. ut patrono eiꝰ trecenta reo¬
t̾eiet. an ꝓpt̃ illa u̾ba epłe quib om̃s ca¬
cellato ut haberentur cautũ est neq
ip̃e neq filius eiꝰ eo noĩe ꝯuemiri pꝰsũt.
responoi. si tm̃ rõ accepti atq expẽsi eẽr
ꝯputata cet̃as obligationes manere
insua cansa.

Expanded text:
tione mensae, quam mecum habuisti, in hunc diem ex contractibus plurimis remanserunt apud me ad mensam meam trecenta octaginta sex et usurae quae competierint. summam aureorum, quam apud me tacitam habes, refundam tibi. si quod instrumentum a te emissum, id causa apud me remansit, uanum et pro cancellato habebitur.' quaesitum est, cum Lucius Titius ante hoc chirographum Seio nummulario mandauerat, uti patrono eius trecenta redderet, an propter illa uerba epistulae, quibus omnes cacellato ut haberentur cautum est, neque ipse neque filii eius eo nomine conueniri possunt. respondi, si tantum ratio accepti atque expensi esset computata, ceteras obligationes manere in sua causa.
Abbreviated transcription (Latin):
Illut pline ꝯuentiõe que ꝑtinet ⁊o
resoluendũ ioqd̾ actũ est ꝑfici ñ põt.
Ut tu qd̾ iam ego tibi p̃stiti ccͣ p̃state
mͥ cõgaris quia eo modo ñ tam hoc
agitur ut apͥstino negotõ discedmiꝰ
quã ut noue q̃tam obligatioẽs inter
nos ꝯstituantur.

Expanded text:
tinet ad resoluendum id quod actum est, perfici non potest, ut tu quod iam ego tibi praestiti contra praestare mihi cogaris: quia eo modo non tam hoc agitur ut a pristino negotio discedamus, quam ut nouae quaedam obligationes inter nos constituantur.
Abbreviated transcription (Latin):
bitore acceꝑat facite pactus uidetur ne ĩ¬
tra io tp̃s sortẽ petat. ¶ Siex alt̾a pirte
ueluiti ne  egõ petam uł ne ate̾ pͥetatur.
⁊ hr̃s m̃s aboĩb uob̾ petitiõe hab̾ebit
et abhr̃de tuo õs petẽ poterimꝰ.

Expanded text:
bitore acceperat, tacite pactus videtur, ne intra id tempus sortem petat. Si ex altera parte veluti ne ego petam vel ne a te petatur: heres meus ab omnibus vobis petitionem habebit et ab herede tuo omnes petere poterimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ogisus anqͣti est quẽ uect̾e habeo tͥrae
sdẽ dri mea int̃ eit. Et quid dicemut
si ⁊̃ pĩphilus decestĩ. sine ĩnoa a p̃ti¬
uł int ãnũ. hac quidem ratione ⁊ si

Expanded text:
e habeo dare, id est quanti mea interest? et quid dicemus, si et Pamphilus decesserit sine mora? iam pretiuel intra annum. hac quidem ratione eti
Abbreviated transcription (Latin):
autdnĩ negligñtia accidiss recte de
in iura occiso eo agnͣ. ¶ tab̾naru
i nsem̃ita noctu sup̃ lapidem lucer¬
nã posuerat quidim p̃t̃ĩens eam
lut̾nã reposcebat. ⁊ fugrattẽ tene¬
bat. ille faigello qd̾ in manu habe¬
bat inquo dolor inerat u̾berare ta¬
b̾nariũ ceꝑat. ut sedimuteͣt ex eo

Expanded text:
domini neglegentia accidisset, recte de iniuria occiso eo agitur. Tabernarius in semita noctu supra lapidem lucernam posuerat: quidam praeteriens eam lucernam reposcebat et fugientem retinebat: ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
op. Qunt̾ mutiꝰ scarit equa cũu
gnans erat eĩecitiq̃rebatur dñs eius
poss ne cũ eo qui coegns legeaqͥlia
agere. qr eqũa in iciendo ruꝑat suꝑ
cusiss aut ꝯsulto uehem̃tiꝰ egiss ui¬
sũ est agere posse. ¶ponponiꝰ q̃ui
aliem̃i pecus in agro suo ꝙs d̾ phñde¬
nt. sic illud expelle̾ ⁊bi. qͥ m̃o si siũd¬
phñdiss qm̃ siꝗs exea re dĩpnũ cepti
hãt ꝓpͥas accĩones. itaq ꝗ pecus aliem̃
in agro suo cõp̃henterit. non iuxe
ro includit. nec agere illud alit̾ de¬
bet. quam ut supradiximus quasi
graphum mͥ eẽ dicã. inquo subcõ¬
testib qq̃ ĩt ꝓbare possim qui testes
possunt nõ eẽ eo tp̃r quo ꝯditõ ex¬

Expanded text:
. Quintus Mucius scribit: equa cum in gnas erat eiecit: quaerebatur, dominus eius possetne cum eo qui coegisset lege Aquilia agere, quia equam in iciendo ruperat. si percussisset aut consulto uehementius egisset, uisum est agere posse. Pomponius. Quamuis alienum pecus in agro suo quis deprehendit, sic illud expellere debet, quomodo si sue damnum cepit, habet proprias actiones. itaque qui pecus alienum ‹in› agro suo deprehenderit, non iure id includit, nec agere illud aliter debet quam ut supra diximus quasi graphum mihi esse dicam, in quo sub contestibus quoque id probare possim, qui testes possunt non e
Abbreviated transcription (Latin):
ab alto boue cornu est. Querebãt
nũ uẽditor eptõi dãpnũ pr̃e dẽbet.
respõdi si ep̃tor boues ẽp̃tos habẽt
ñ teberet p̃stare. S si nõ naberet
eptos tũ ᷤ culpa noĩs factũ ec̃tiat. abo¬
ue feriietur. nõ debere pr̃ari. suitio

Expanded text:
ab altero boue cornu est: quaerebatur, num uenditor emptori damnum praestare deberet. respondi, si emptor boues emptos haberet, non debere praestare: sed si non haberet emptos, tum, si culpa hominis factum esset, ut a bou
Abbreviated transcription (Latin):
iussus est. oui adhibita ui⁊ qͣi
manu cam mortis p̃buiss. ⁊ tacta
udelicet int̃p̃tatõe uocis acedẽ¬
do ⁊ acede rursus aquilia legete¬
neri existimati sũt nõ solũ qui
timꝰ int̾ficerẽt quã expͥori uuln̾e.
moriturus fuerat statuendũ est
uttũq eoꝵ lege aquilia tenĩ. Idq
ẽ ꝯsequent accoritati uẽtũ quicũ
aplurib id̾ ẜuus. ita uulneratus
eẽt ut nõ apparẽt ciũ ictu ꝑ isset
oẽs lege.aquilia tenĩ iud̃itauerũt.
que ꝑsona fiet. Nam qui pͥor uul¬
nenũt tantũ p̃stabit quãto in
ĩno ꝓximo. hõ plurimi fuerat.
repetitis exdie uulneris. ẽcc.lxu.
homo plurimi uenie̾potit. in ãno
xximo quo uita recessit inqͦ p̃tiũ
qq̃ hĩditatis eiͣt. Eiꝰdẽ gͦ ẜui occi¬
si no ĩe alius maiorẽ. iliꝰ mino¬
rẽ estimatõnẽ pr̃ab̾. nec mirum

Expanded text:
t, qui adhibita ui et quasi manu causam mortis praebuisset, tracta uidelicet interpretatione uocis a caedendo et a caede. rursus Aquilia lege teneri existimati sunt non solum qui turius interficeretur, quam ex priore uulnere moriturus fuerat, statuendum est utrumque eorum lege Aquilia teneri. Idque est consequens auctoritati ueterum, qui, cum a pluribus idem seruus ita uulneratus esset, ut non appareret cuius ictu perisset, omnes lege Aquilia teneri iudicauerunt. sque persona fiet: nam qui prior uulnerauit, tantum praestabit, quanto in anno proximo homo plurimi fuerit repetitis ex die uulneris trecentum shomo plurimi uenire poterit in anno proximo, quo uita excessit, in quo pretium quoque hereditatis erit. eiusdem ergo serui occisi nomine alius maiorem, alius minor
Abbreviated transcription (Latin):
nił. Stichũ aut panphilũ ꝓmisi
tito cũ ilichu eẽt decem milium pã¬
puiplus .xx. stipulator stichũ. añt mo¬
ram occidit. qͣsitũ est te acͣcoe̾ legis a¬
quilie. respondi cũ uiliorẽ occidisse
ꝓpouit. inhũc tractatũ nichilum¬

Expanded text:
num. Stichum aut Pamphilum promisi Titio, cum Stichus esset decem milium, Pamphilus uiginti: stipulator Stichum ante moram occidit: quaesitum est de actione legis Aquiliae. respondi: cum uiliorem occidisse proponitur, in hunc tractatu
Abbreviated transcription (Latin):
redierat ⁊ puerũ cuiu dã obtuerat.
dñt pueriꝯsulebat. cũquõ se agere
oportẽt. respondi inͣcã us ẽẽ poitũ¬
nã simuliones qui suꝑiꝰ plaustrũ
sustimussẽt sua sp̃õte se subduxissẽt
⁊ iõ factũ ec̃t ut naile plaustrum
retinere nõ possit. atꝙ honͣe ip̃ re¬
traherent. cum dnõ mulaꝵ mullã
strũ sustimussẽt in lege aquilia
agi posse. Nam nicominꝰ eũ dap̃¬
num tare qui qd̾ sutme̾t diunt¬
teret sui uolũtate ut id aliquem
fenrer. Ueluti si ꝗs atellũ eũ agitasi.
ñ retinuiss. eq̃ si quis exmanu telum
ne oppmerent. plaustrũ relinꝗsiet̃

Expanded text:
redierat et puerum cuiusdam obtriuerat: dominus pueri consulebat, cum quo se agere oporteret. respondi in causa ius esse positumnam si muliones, qui superius plostrum sustinuissent, sua sponte se subduxissent et ideo factum esset, ut mulae plostrum retinere non possint atque onere ipso retraherentur, cum domino mularum nullam strum sustinuissent, lege Aquilia agi posse: nam nihilo minus eum damnum dare, qui quod sustineret mitteret sua uoluntate, ut id aliquem feriret: ueluti si quis asellum cum agitasset non retinuisset, aeque si quis ex manu telum ne opprimerentur, plostrum reliquissent,
Abbreviated transcription (Latin):
pam yenos eũ qui pͥor flagello ꝑ¬
cussit resioere. s si abeo nõ pͥor ua¬
pulass set cũ ei lucẽnã eripere uel¬
let. rixatus ẽẽt. tab̾narii culpa fac¬
tum uideri. ¶ Incliuo capitulo duo
plaustra homista mule ducẽbant
poris plaustri muliones ꝯu̾sũ pliu¬
sttum subleuabãt. quo facile mule
ducerent. irtĩim suꝑiꝰ plaustrũ cesi¬
mire cepit. ⁊ cũ muliꝯnes qui int̾
duo plaustra fuerũt emedio exisẽr¬

Expanded text:
enim penes eum, qui prior flagello percussit, residere: sed si ab eo non prior uapulasset, sed cum ei lucernam eripere uellet, rixatus esset, t‹a›bernarii culpa factum uideri. In cliuo Capitolino duo plostra onusta mulae ducebant: prioris plostri muliones conuersum plostrum subleuabant, quo facile mulae ducerent: inter superi‹u›s plostrum cessim ire coepit et cum muliones, qui inter duo plostra fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ulianꝰ.. Ita uult̾atus est ẜuus
ut eo icni c̾rũ eẽt eum moritiu me¬
dio dem̃ tp̃re hr̃s institut᷑ est. ⁊ p᷑a
ab alio ictu decessit. quero in cũ
utroq de octiso lege. aquilia agi pꝰ¬

Expanded text:
Ita uulneratus est seruus, ut eo ictu certum esset moriturum: medio deinde tempore heres institutus est et postea ab alio ictus decessit: quaero, an cum utroque de occiso lege Aquilia agi po
Abbreviated transcription (Latin):
tib legiͣt. utiliꝰ est infactũ ⁊ inui¬
riaꝵ agi.Si ĩ iune faciẽde cã secre¬
ra iuditioꝵ publicauit. ¶Ints
euenire ponponiꝰ elegant̃ ait. ut si¬
quis tabulas delendo furti ñ tene¬
atur. s tantũ dãpnĩ inuirie. ut pu¬
ta siñ aĩo furti fatiendi s rantum
dãpni dãpdi deleuit. nã defurti ac¬
tõe nõ tenebitur. Cũ fac̃to e qĩ ani¬
mũ furis furtũ ex̃igit.
põitas aut alicuiꝰ rei instium̃tum
ita deleuit. ut legi ñ possit actõe te
põiti ⁊ adexhibñdũ tenetur. qr cor¬
ruptã rẽ restituĩt aut exhibuit le¬
gis qq̃ aquilie actõ exeidem cã ꝯpe¬
tit corrupisse enĩ tabulas recre dr᷑.
⁊ qui eas int̃leuit.

Expanded text:
tibus legerit, utilius est in factum et iniuriarum agi, si iniuriae faciendae causa secreta iudiciorum publicauit. Interdum euenire Pomponius eleganter ait, ut quis tabulas delendo furti non teneatur, sed tantum damni iniuriae, ut puta si non animo furti faciendi, sed tantum damni dandi deleuit: nam furti non tenebitur: cum facto enim etiam animum furis furtum exigit. 4positas aut alicuius rei instrumentum ita deleuit, ut legi non possit, depositi actione et ad exhibendum tenetur, quia corruptam rem restituerit aut exhibuerit. legis ‹q›uoque Aquiliae actio ex eadem causa competit: corrupisse enim tabulas recte dicitur et qui eas interleuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
adires dapm̃i ad mulũ inres hr̃ti¬
tarias ẽ. legis aquilie accõne habes.
ꝙ pꝰmortem eiꝰ cui hr̃s sit id accid̾it
dnñ eͥ lex aquilia ap̃płłat ñ ut̃ĩq
eũ qui t̃c̃ fuĩt cũ dãpnum daretur.
Nam isto modo nec abeo quid̾ cui
hĩs quiᷤᷤ ei̾t tͣnͣsire adeũ ea accõ p̃o¬

Expanded text:
res hereditarias est, legis Aquiliae actionem habes, quod post mortem eius, cui heres sis, acciderit: dominum enim lex Aquilia appellat non utique eum, qui tunc fuerit, cum damnum daretur: nam isto modo ne ab eo quidem, cui heres quis erit, transire ad eum ea actio po
Abbreviated transcription (Latin):
absuret a nob̾ ħ ꝯstitui putauͣt. cogi¬
ter longe absurdũ ꝯstitui. neutrũ le¬
ge aqlia teniͣ. añ altm pͣtiꝰ cũneq ĩ¬
punita malesitia cẽ oꝑteat. ñ facile ꝯ¬
ta aũt iuc̃ tiuili. ꝯ̃ rõnẽ disputãdi ꝓu¬

Expanded text:
absurde a nobis haec constitui putaverit, cogitet longe absurdius constitui neutrum lege Aquilia teneri aut alterum potius, cum neque impunita maleficia esse oporteat nec facile clta autem iure civili
Abbreviated transcription (Latin):
liboꝵ qui parentib heredes erũt nõ
potĩt. Eadem dicemꝰ ⁊ de arborib
codẽ tpr̃e furtĩ cesis. puto eadem
Simodo quis aut ꝓhibitus fecei̾t.
aut apparuerit eũ intellige̾ deb̃u¬
isse abeis adquos ea hr̃ditas ꝑtine̾t.¬
⁊ si rem scislẽt ꝓhibitũ iri.

Expanded text:
 qui parentibus heredes erunt, non poterit. eadem dicemus et de arboribus eodem tempore furtim caesis. puto eadem  aut clam, si modo quis aut prohibitus fecerit, aut apparuerit eum intellegere debuisse ab eis, ad quos e‹a› hereditas pertineret, si rescissent, prohibitum iri.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Siquis fumo facto apes alie
ꝑsequi. sic erit accipiendũ ut uideat
dãpnũ inuiria datũ qd̃ cũ dãpno
in uiriã atnilłit nͥ magnaui cogẽ¬
te fuiͣt factũ. ut celsus scribit. cuta
eũ qui incendũ arcendi grã uicinas
etes int̃cid̃. Nam hic scribit cessate

Expanded text:
. Si quis fumo facto apes alien datum Aquilia persequi, sic erit accipiendum, ut uideatur damnum iniuria datum, quod cum damno iniuriam attulerit: nisi magna ui cogente fuerit factum, ut Celsus scribit circa eum, qui incendii arcendi gratia uicinas aedes intercidit: nam hic scribit cessare
Abbreviated transcription (Latin):
auł.S cientiam hic ꝓpitiẽtia
accipimꝰ ut qui ꝓ hibere pot̾uit tene¬
atur si nõ fecit. ¶Lege aquilia agi
põt q sanato uulnerato ẜuo. ¶ Si
meu̾ ẜuũ cũ lib̾um putares ocͣcid̾is
lege aquilia teneris. ¶ cũ stram̃¬
ta ardentia tñsilirẽt. duo ꝯcurre¬
rũt. amboq decider̃t. ⁊ alt̾ flãma

Expanded text:
um. Scientiam hic pro patientia accipimus, ut qui prohibere potuit teneatur, si non fecerit. Lege Aquilia agi potest et sanato uulnerato seruo. Si meum seruum, cum liberum putares, occideris, lege Aquilia teneberis. Cum stramenta ardentia transilirent duo, concurrerunt amboque ceciderunt et alter flam
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ falsam putat oppinionẽ labe¬
onis exnstumãtis. si pꝰquã quis ꝯstitu¬
it ꝓ alio dͥm̃s ei demĩtiet. ne soluat
inf̾actum eeceptõñe dmnͣdam. nec
in merito põp. nã cũ semel sit obli

Expanded text:
unde falsam putat opinionem Labeonis existimantis, si, postquam quis constituit pro alio, dominus ei denuntiet ne soluat, in factum exceptionem dandam: nec immerito Pomponius: nam cum semel sit obli
Abbreviated transcription (Latin):
uere possit q̃sitũ est. dixi nõ ẽẽ audi¬
endum siuelit hodie ftoẽ ꝯstitute roi
frangẽre. ¶Si iure uirando de¬
lat̃o deberi tibi ũraĩs. cũ habeas
eo noĩe ãctõnẽ recte de ꝯstituta agis.
s cisi nõ ultro detuło iusiuranduor
s referendi necessitate ꝯͣpulsus it
fecertiquia nemo dubitat mote¬
stiꝰ facere qui referit. ꝗͣ ut ip̃e iuret.
nulla distinctõ adhibẽt. tann isi ob
tuã facaitatem. ac meĩ uerecondiã
subsecuta sit referendi necessitas.
ecarcha mutua acceꝑat salua ratõe

Expanded text:
uere possit, quaesitum est. dixi non esse audiendum, si uelit hodie fidem constitutae rei frangere. Si iureiurando delato deberi tibi iuraueris, cum habeas eo nomine actionem, recte de constituta agis. sed et si non ultro detulero iusiurandum, sed referendi necessitate compulsus id fecero, quia nemo dubitat modestius facere qui referat, quam ut ipse iuret, nulla distinctio adhibetur, tametsi ob tuam facilitatem ac meam uerecundiam subsecuta sit referendi necessitas. ex arca tua mutua acceperat, salua ratione
Abbreviated transcription (Latin):
mine mortuo. cũ ꝑeum statẽt quo
minꝰ traderetur. ⁊ si hoĩnẽ danuꝵ se
ꝯstituĩt. te ꝯstituta pecunia teñebĩt
emisit in hec u̾bã. remanieit ap̃me
pupilloꝵ adcantõne reus successe¬
rit. marcellus respõcit. sũt̾cesfiss st̃ĩpło

Expanded text:
mine mortuo, cum per eum staret quo minus traderetur, etsi hominem daturum se constituerit, de constituta pecunia tenebitur,emisit in haec uerba: 'Remanserunt apud me pupillorum hac cautione reus successerit. Marcellus respondit, si intercessisset stipulatio,
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ nt̃ ¶p̃inde noc. sufficit me bõe fioei
callido ꝯsilio uendid̃it. Neq e dolus uen¬
dntoi̾s mͥ nocebit. ¶ Inlic actõe non
obei̾t mͥ. sisuccessor sũ ⁊olo fecicũ ¶s
ĩ cuiꝰ locũ suctessibõa fide emiss n ꝓteĩt
si dolocareo. cũ ẽptor cui successi dolo fe¬
cisi S enĩ siẜuus ms̃ emit dolus eiꝰ erit
spectantis. ñnĩs ł cont. ¶ publitiana

Expanded text:
fidem habet: proinde hoc sufficit me bonae fideicallido consilio vendiderit: neque enim dolus venditoris mihi nocebit. In hac actione non oberit mihi, si successor sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset. Sed enim si seruus meus emit, dolus eius erit spectandus, non meus, uel contra. Publiciana
Abbreviated transcription (Latin):
isucaͣptũ ẽ petat. uditiũ tuͣbo ¶mĩto p̃tor
ant ñdũ usucaptũ. Nam siusucaptũ ẽ. ht̃
cuulẽ ictõẽ. nec tesic̾at hon̾orari ã ss c̃ tra¬
ditõis oũtaxit q⁊usucapionis fec̃ m̃tĩonẽ.
Cũ satis multe sũt uiris partes. qͥb dñiũ
ꝗs nãciscerẽt. ut puta legͥatũ.¬

Expanded text:
usucaptum petet, iudicium dabo.' Merito praetor ait 'nondum usucaptum': nam si usucaptum est, habet ciuilem actionem nec desiderat honorariam. Sed cur traditionis dumtaxat et usucapionis fecit mentionem, cum satis multae sunt iuris partes, quibus dominium quis nancisceretur? ut puta legatu
Abbreviated transcription (Latin):
tana ꝯpent. ¶ Silis fui̾t estimata. si¬
iisucaꝑeꝰ g ⁊ publitianã habebit. ¶S
⁊ siquis exlucrati uis causis iẽ accepit
tatẽ acceỹ. ¶Si amin̾ore quis enũt
ic̨ciins eũ minorẽ oẽ hr̃ publicianã.
ti mͥ rẽ ius uirandũ tetuleris. egoq iu¬
ranero rẽ meĩeẽ. ꝯpetit yublitiana mͥ.
S adũsus te dũtaxaiss e̾m̃ soli nocẽ deb
ius iuranoũ quit̾ nilit ES ⁊ siposessori

Expanded text:
tit. Si lis fuerit aestimata, siusucapere: ergo et Publicianam habebit. Sed et si quis ex lucrativis causis rem accepit,tatem accepit. Si a minore quis emerit ignorans eum minorem esse, habet Publicianam. ti mihi rem iusiurandum detuleris egoque iuravero rem meam esse, competit Publiciana mihi, sed adversus te dumtaxat: ei enim soli nocere debet iusi
Abbreviated transcription (Latin):
.nꝰ. ł.. Siquis iurem suã ꝓcuratõio
nõe agit ueluri ẽptor hr̃ditatis. an
debeat inuicẽ debitorem defendere.
⁊placet sibona fide. ⁊nõ infia̾udẽ eoꝵ
qui inuicẽ a gere uellent gestũsit ne¬
gotiũão oportere eũ ĩuicẽ defente
lp̃.ł.. Seo hee ꝑsone procuratoꝵ
debebunt defentere. quib sine mã¬
dato agere licet. ut puta uib̾i licet sĩt ĩ
potestate. Itẽ quͥe parentes ⁊ifratres ⁊
rofines et lib̾ti. ¶ patronꝰ ub̾tũ¬

Expanded text:
s in rem suam procuratorio nomine agit, ueluti emptor hereditatis: an debeat inuicem uenditorem defendere? et placet, si bona fide et non in fraudem eorum qui inuicem agere uellent gestum sit negotium, non oportere eum inuicem defende.Sed et hae personae procuratorum debebunt defendere, quibus sine mandatu agere licet: ut puta liberi, licet sint in potestate, item parentes et fratres et adfines et liberti.Patronu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ictũ uł sistipulationẽ legatoꝵ uł
dãpni infecti. U̾elit caueĩ. debebit
absentẽ tefent̾e in ꝯpetenti tͥbinali.
durum est. ¶ defendere aũt est it
facere qõ dñt inlitẽ sace̾t ti cauere
ĩdonee. nec debebit durior cõditio¬
insatisdando. ¶pret satstatio¬
nẽ ꝓcurator ita defendere iuidetur
si uroitiũ accipiat. Uñq̃sitũ ẽ ap̃t
iulian. an ꝯpellatur. anuõ suffitiat
obrẽ ñ defensam stipulatõnẽ ꝯmitti.

Expanded text:
rdictum, uel si stipulatione legatorum uel damni infecti uelit caueri: debebit absentem defendere in competenti tribunali durum est.Defendere autem est id facere quod dominus in litem faceret, et cauere idonee: nec debebit durior condicioin satisdando. praeter satisdationem procurator ita defendere uidetur, si iudicium accipiat. unde quaesitum est apud Iulianum, an compellatur, an uero sufficiat ob rem
Abbreviated transcription (Latin):
mi hoĩs deditõe altũm qͦ lib̾ari. Ig
age̾t ⁊ cũ alt̃o ⁊ si quid ampliꝰ est ĩ
tãpni ꝑsecutõe ꝯseqͥuẽtur ꝯputato
p̃tio hominis noxe dediti. Ip̃i tñ
int̃ se sic debent ꝯpensare coĩ diui¬
dũdo iudinũ ut si ille quo sciente
fecit p̃stitit. nõ tõtiꝰ partẽ ferat set
partem̃ eiꝰ quãtiẜius est. Sic est
si alt̃ aliquid p̃stttͣit eiꝰ partẽ fieri.
Illud iniqũ est eum qui uislit ẜiũi
facẽ ꝯsequi aliquid asotio c̃ exsuo
delicto dap̃m̃i pañatur. ¶ Sipłes
eĩ dẽ ẜuinomine nox ali mecũ agẽ
dem ẜui noĩe agat inquo usus fr¬
uctus tuns ꝙͥetas mea sit offitio
iudicis ꝯtinetur cũ eum noxe de¬
dero ut q̃usũ fructũ actoris fat̾iã.
s ꝑp̃torem id ꝯsequar ego dñs pro¬
pͥetatis ut aut cogat p̃tor te ꝑesti¬
matõe usus fiuctus ꝯferre adlitis
sio tibi ꝑmittenda est. q sidãpnatus
hõinẽ tradas adu̾sus metuebet᷑is.

Expanded text:
 liberari: igitur agetur et cum altero, et si quid amplius est in damni persecutione, consequetur computato pretio hominis noxae dediti. ipsi tamen inter se sic debent pensare communi diuidundo iudicium, ut, ‹si› ille quo sciente fecit praestiterit, non totius partem ferat, sed partem eius, quanti seruus est: sic et si alter aliquid praestiterit, eius partem fieri. illud iniquum est eum, qui iussit seruum facere, consequi aliquid a socio, cum ex suo delicto damnum patiatur. Si plures eiusdem serui nomine noxali mecum agere sdem serui nomine agat, in quo usus fructus tuus, proprietas mea iudicis continebitur, cum eum noxae dedero, ut etiam usum fructum actoris faciam: sed per praetorem id consequar ego dominus proprietatis, ut aut cogat praetor te pro aestimatione usus fructus conferre ad liti‹s› sio tibi permittenda est, et si damnatus hominem tradas, et aduersus me tueris.
Abbreviated transcription (Latin):
aq̃ ducãt. locũ religiosũ dñs soli fa¬
a quã iure ducis potestatẽ habes ne it
facẽs cautũsit. ¶ Siꝑtuũ fĩoũ ius
mͥ est aquã riuoduc̾e tacite hec iuã
secũtur. ut reficere mͥ riuũ liceat ut
adire quĩ ꝓxime possim. adrefitiẽdũ
eũ go fabnq mei. Itẽ ut spatnũ re¬
liniquat mͥ dñt fimoi. qua dextra et
sinistra adriuũ adeam. a quo t̃rao
liniũ laꝑitẽ arenã calce̾̃ iacẽ possĩ.

Expanded text:
aqua ducatur locum religiosum dominus soli faaquam iure duci potesfaceres cautum sit.Si prope tuum fundum ius est mihi aquam riuo ducere, tacita haec iura sequuntur, ut reficere mihi riuum liceat, ut adire, qua proxime possim, ad reficiendum eum ego fabrique mei, item ut spatium relinquat mihi dominus fundi, qua dextra et sinistra ad riuum adeam et quo terram limum lapidem harenam calcem iacere possim.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtꝰ leg̃e ẜuari uenditoĩs exposcit ꝑsoẽ
possidentiũ aut inuis eoꝵ sũctedẽnũ
ꝑstipuiationes ł uñditioĩs legẽ obli¬
gantur. ¶Sicõstatintuo agro la¬
pidicinas eẽ inuito te nec pͥuato nec
publico noĩe quitꝗͣ lapidẽ cetere põt.

Expanded text:
is exposcit, personae possidentium aut in ius eorum succedentium per stipulationis uel uenditionis legem obligantur. Si constat in tuo agro lapidicinas esse, inuito te nec priuato nec publico nomine quisquam lapidem caedere potest,
Abbreviated transcription (Latin):
dolo fac̾it. nec decipiendus est. qd̾ fic̃
fĩt si cogitur indotatã uxorẽ hrẽ.
Itaq adu̾sus mulierẽ ꝯdictõ eicõ¬
petit. ut aut repetat abea qd̾ mari¬
to dedit aut ut liberẽt simidũ sol¬
u̾t is sisoluto maͥmonio marit
pete̾t meo dũtae̾at exceptoñe ob¬
stare debere ꝙ mulier recepniã cẽt.
cui niptura erat cudotẽ dẽ uellet
pecuniam que sibi tebebat iccep¬
tã fec̃. neq niptie insecute sreent:
recte pecunia ꝯdic̾enir. qr nic intẽ

Expanded text:
cipiendus est: quod fit, si cogatur indotatam uxorem habere. itaque aduersus mulierem condictio ei competit, ut aut repetat ab ea quod marito dedit aut ut liberetur, si nondum soluerit. sed si soluto matrimonio maritus peteret, in eo dumtaxat exceptionem obstare debecui nuptura erat cum dotem dare vellet, pecuniam quae sibi debebatur acceptam fecit neque nuptiae insecutae sunt, recte ab eo pecunia condicetur, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
¶ De aqua ꝑrotam tollenta exflu¬
mine ł aurienta. ł siquis ẜuitutẽ ca¬
stello inposuerit quitã dubitauerunt.
ne hee ẜuitutes nõ eeñt. s rescͥpto in¬
ꝑatoris intonini adtulianũ. idicit᷑.
licet ẜuit᷑ uire ñ ualuit. si tñ hac lege
ꝯꝑauit seu. ilio quoc̃q legitimo moto
aibihoc us. icquisunt. tuendũ ẽẽ ꝗͣ¬

Expanded text:
De aqua per rotam tollenda ex flumine uel haurienda, uel si quis seruitutem castello imposuerit, quidam dubitauerunt, ne hae seruitutes non essent: sed rescripto imperatoris Antonini ad Tullianum adicitur, licet seruitus iure non ualuit, si tamen hac lege comparauit seu alio quocumque legitimo modo sibi hoc ius adquisiuit, tuendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
stras aũt accipe debemꝰ exferĩate mag
qua exnumał gn̾e. Naniquio sileo sit
s man̾iuet᷑. uei alia dẽ tata nͣ¬
sueta. squi locanit. solus notãt. siue de¬
pugnat̃it. siue nõ. ꝙꝑsidepugnauerit
cũ nõ locass oꝑis suas nõtenebit̃. nõ e
qui cũbestus pugnauit renebit. S qui
oꝑas suas inhoc locanitstemq eos qui¬

Expanded text:
eritate magis, quam ex animalis genere: nam quid si leo sit, sed mansuetus, uel alia dentata mansueta? ergo qui locauit solus notatur, siue depugnauerit siue non: quod si depugnauerit, cum non locasset operas suas, non tenebitur: non enim qui cum bestiis depugnauit, tenebitur, sed qui operas suas in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ibenee rationis cãsueq oigntatĩ
tuende ⁊ dec̃oris sui cã. nesmetelẽt¬
tupistĩ. aput se postuletur. ea ꝓũttrẽ
fecit᷑ or̾dines. Nam quoidam ĩ totũ
ꝓibuit postulare. quiboam uł ꝑse
permilit quibtã ⁊ procertis dũtarat
ꝑsonis ⁊ prose ꝑmisit. ¶ posficiare
aut est denderum suũ. uł. muici sui
in u̾re aput eũ qui uiti diꝰcnõi p̃est

Expanded text:
uit habendae rationis causa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur.Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totum prohibuit postulare, quibusdam uel pro se permisit, quibusdam et pro certis dumtaxat personis et pro se permisit.Postulare autem est desiderium suum uel amici sui in iure apud eum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
obtẽpass. peͣna ut ꝯtimax plectetet̃¬
ego tubo. ¶nec iolũ hiis ꝑso̾nis
hxnic hummetaten p̃tor solet exi¬
bere. uerũ ⁊̃ siquis alius sit qui certis
to edictum ꝓrom̃t in eos qui pro
aliis nõ postuient in quo eoicto ex¬
cepi p̃tor sexum ⁊casũ. Itẽ noĩaint
ꝑsonas inturpituome notabiles.
dexũmꝰ dum feminas ꝓhib ꝙalus
postulare ⁊ rõquitem ꝓlbendi ne

Expanded text:
plecteretuego dabo.' nec solum his personis hanc humanitatem praetor solet exhibere, uerum et si quis alius sit, qui certis co edictum proponitur in eos, qui pro aliis ne postulent: in quo edicto excepit praetor sexum et casum, item notauit personas in turpitudine notabiles. sexum: dum feminas prohibet pro aliis postulare. et ratio quidem prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
qui eos nõ intotũ cõpłeuit ꝓmib
rostulate quia mo deratam hãc
etatem raͣtu est ad procetendum
ĩ publicum. qua etate. aut paulo
maiore . fertur nerua filuis publice
de uire respõdisse. ¶ propt casũ sudũ
qui pronirsus nõ auoit ꝓhib apt̃ se

Expanded text:
qui eos non in totum compleuit, prohibet postulare, quia moderatam hanc aetatem ratus est ad procedendum in publicum, qua aetate aut paulo maiore fertur Nerua filius et publice de iure responsitasse. propter casum surdum qui prorsus non audit prohibet apud se
Abbreviated transcription (Latin):
m̾cere nõ teneri auĩt uetes nͥ marena p¬
asli sunt seee honerari. hos eͥ puto notã
nõ eiuatere.¶S siquis oꝑas suis loca¬
inͣt ur feras uenet uł ut depugniret fer̃
que regioni nocet. extͣ arenã nõ est

Expanded text:
harena passi sunt se honorari: eos enim puto notam non euadere. sed si quis operas suas locauerit, ut feras uenetur, uel ut depugnaret feram quae regioni nocet, extra harenam: non est
Abbreviated transcription (Latin):
nib orbatum p̃tot repellit. iudeli¬
cet qd̾ inugͥa magistratus inte̾ ⁊ re¬
ue̾ri nõ possit. refert q̃ labeo publi¬
ãia sella abutõ destintum cum
uellet postulare. ¶ Auainsaũt cec
.ꝓ alio postulare nõ possit. tñ ꝯsertato¬
riũ oromẽ retinet. ⁊ indicandi offõ
fungitur. Nũquio gͦ magistrat᷑
gerere possit. S de hoc telib̾abimꝰ
estat quidem exemplũ eius
quig̾essit. Apuus demiꝙ claudiꝰ cocus
ꝯsilus publicis int̾erat. qũsenatu se
posse aspirare. ant̃ at noui penitus
ꝓhiberi. Iq multis cõprobat exem¬
plis. ¶ remou̾et aũt apostulando ꝓ
aluis ⁊ cũqui corpore suo muliebra
stiũ stupͣnis est. nõdebeit no̾taĩ ut

Expanded text:
 orbatum praetor repellit: uidelicet quod insignia magistratus uidere et reuereri non possit. refert etiam Labeo Publiauersa sella a Bruto destitutum, cum uellet postulare. quamuis autem caecus pro alio postulare non possit, tamen et senatorium ordinem retinet et iudicandi officio fung‹i›tur. numquid ergo et magistratus gerere possit? sed de hoc deliberabimus. exstat quidem exemplum eius, q‹ui› gessit: Appius denique Claudius caecus consiliis publicis intererat et in senatu seuposse, adspirare autem ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis.Remouet autem a postulando pro aliis et eum, qui corpore suo muliebria stium stupratus est, non debet notari, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ex causa fintiua conpetit ꝑ quã siꝯsccu¬
ui fuit pupillꝰ ꝗd fuit ab latũ toilit hoc
uiditium ꝗa nchil ab sit pupillosħ
accio lic in duplũ sit. in sinplorcipse¬
cutionẽ ꝯtin:. non tota dupliplena
st.

Expanded text:
 causa competit, per quam si consecutus fuerit pupillus quod fuerit ablatum, tollitur hoc iudicium, quia nihil absit pupillo. Haec actio licet in duplum sit, in simplo rei persecutionem continet, non tota dupli poena est.
Abbreviated transcription (Latin):
aui. łͣ Disi tutela sit finita tutele
agi ñ põt. finit aut ñ solũ pubtate
s. ⁊ morte tutoĩ ł pupilli. S iliĩ fa¬
inpubẽ tuttle agat. icħ ꝯ sumit᷑
Cum fuioĩ cuãtor ñ tutele ẜngonoꝵs

Expanded text:
it, tutelae agi non potest: finitur autem non solum pubertate, sed etiam morte tutoris vel pupilli. Filium faimpubes tutelae agat, nihil consumitur. Cum furiosi curatore non tutelae, s
Abbreviated transcription (Latin):
qua soleret ẜnus tructuariꝰ uł isi¬
ariꝰ acquirere ineũ cuiꝰ usus fructꝰ
uł usus sm .ictõ dũ taxat depeculio
cer̃eq houorarie datur. exreliqͣuis
intominũ ꝓͥetatis.

Expanded text:
qua soleret servus fructuarius vel usuarius adquirere, in eum, cuius usus fructus vel usus sit, actio dumtaxat de peculio ceteraeque honorariae dantur, ex reliquis in dominum proprietatis.
Abbreviated transcription (Latin):
res tñ in cã peculiari manẽt. nã si
ãt ẜ uo donass debitũ dñs. aut noĩe.
s. iii aliꝰ dño intulliss. peculũi su¬
pletur. nec est noua e noua ꝯ tessiõe
dm̃i opꝰ. ¶Noñ solum id ĩpetulio in¬
carioꝵ ponẽdus ẽ. cuiꝰ rei adño s q̃¬

Expanded text:
 manent: nam si aut seruo donasset debitum dominus aut nomine serui alius domino intulisset, peculium suppletur nec est noua concessione domini opus. Non solum id in peculio uicariorum ponendum est, cuius rei a