comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illo beatus suppliciꝰ. ortus aclaris pa¬
rentib ciuiũ pene pͥmorib castris
regalib altus. biturice fuit urb̃
egregius pastor: et nc̃ głoso excessu patronus
am. laqueis scłi ruptis: ꝑseuerantie diffi¬
nitione suscepit. Et intantũ capessende reli¬
gionis ꝓposito. ad huc puerulus uir beatus
exarserat: ut ita dicã si ꝑsecutionis tẽpus iĩ
defuisset⁊ ꝑiculis se sponte p̃ceps ingereret:
Hic iam lectionib cepit diuinoꝵ uoluminũ
mancipari: et in eruditionib fidei. semet ip¬
sũ ñ segniter exercere. Deniq ꝓ iuuenilib re¬
pͥmendis cupiditatib. et sapĩe ꝓfectib adi¬
piscendis: oronib se et abstinentie frenis
confringebat. Et ita ei ab ipsis cunabulis.
eccłiastica regula in obseruantia honorabi.¬
lis fuit : ut multoꝵ iuuenũ ac senũ ad eĩ
confluentiũ turbas. fidei nr̃e religionẽ scis¬
citantes. non solũ ad fidẽ conu̾teret: uerĩi
etiã ꝑfecte uite institutionib. in formaret.

Expanded text:
itur Sulpicius ortus claris parentibus, civium pene primoribus castrisque regalibus altus, Bituricae fuit urbis egregius pastor, et nunc glorioso excessu patronus est ilitiam laqueis saeculi ruptis perseveranti definitione suscepit, et in tantum capessendae religionis proposito adhuc puerulus vir beatus exarserat, ut ita dicam si persecutionis tempus non defuisset, periculis se sponte praeceps ingereret. Hinc jam lectionibus coepit divinorum voluminum mancipari, et in eruditionibus fidei semetipsum insegniter exercere. Denique pro juvenilibus reprimendis cupiditatibus et sapientiae profectibus adipiscendis, orationibus se et abstinentiae frenis constringebat; et ita ei ab ipsis cunabulis ecclesiastica regula in observantia honorabilis fuit, ut multorum juvenum ac senum ad eum confluentium turbas de fidei nostrae religione sciscitantes, non solum ad fidem converteret, verum etiam perfectae vitae institutionibus informaret. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ qͥ preerat domui. hunc inqͥt sũmo
studio sub testimonio xp̃i tͥ cõm̃do. Tũ ille
sicut precipiebat adhibiturũ se diligentiã
pollicetur. Et dũ huc atq illuc occupatiõib
uariis teneret᷑: paulo negligentiuᷤᷤ habere
in opẽ cepit. Qui frigore in ediaq simul con¬
sũptus: in fornacẽ se balnearũ iniecit. Et tĩ
sp̃u tenui membra iã fessa trahere neqͥsset:
tandẽ exanimatꝰ interiit. ꝑcunctatis õibus
aliqͣndo minister cuncta penetrans. et nus¬
qͣm indicia de puero reꝑiens: antistes be¬
atus aministro reposcit cõm̃datũ. At ille
eiꝰ genib obuolutus: eũ ꝑdidisse fatetur.
.ꝓtinꝰ uir beatꝰ ingredit᷑ cellulã: ꝓsternit᷑
terre. fundit ub̃es fletus: geminat alta suᷤ¬
piria. dñm supplicat iħm: ut tandẽ suiᷤᷤ

Expanded text:
ad eum qui praeerat domui: Hunc, inquit, summo ad eum qui praeerat domui: Hunc, inquit, summo studio sub testimonio Christi tibi commendo. Tum ille sicut praecipiebat adhibiturum se diligentiam pollicetur: et dum huc atque illuc occupationibus variis teneretur, paulo indiligentius habere inopem coepit. Qui frigore inediaque consumptus, in fornacem se balnearum injecit, et cum spiritu tenui membra jam fessa trahere nequivisset, tandem exanimatus interiit. Percunctatisque omnibus aliquando minister, cuncta penetrat, et nusquam indicia de puero reperit. Sed antistes beatus a ministro reposcit commendatum. At ille ejus genibus obvolutus, eum se perdidisse fatetur. Protinus vir beatus ingreditur cellulam, prosternitur terrae, fundit uberes fletus, geminat alta suspiria, Dominum supplicat Jesum, ut sui
Abbreviated transcription (Latin):
poris cecis uisum. surdis auditũ. locutionẽ
redderet mutis. uitã mortuis. mancis dexte¬
ras. claudis restitueret gressus: et alia quã¬
plura qd̃ longũ ẽ enarrare ꝑ singła. De qͥb
sidei fauor adiuuerit: optamꝰ ꝑ stringere
pauca. Eya. age sermo qd̃ spondes. Nun¬
thoaldus quidã filium suũ annoꝵ circit̾ .x.
cuiꝰ guttur ita ad heserat lingue. ut sermo
formatꝰ nunꝗͣ de ore eiꝰ fuisset ꝓlatus. ante
pedes beati uiri exposuit: causã innotuit
omnẽ. At ille humano miseratꝰ affectu. cũ
gemitu et suspiriis ocłos simul ad celũ te¬
fide fusis lacͥmis inuocat. Et orone p̃missa.
linguã pueri contrectauit: et signũ ei crii¬
cis impressit. Ilico lingua resoluit᷑: et ua¬
riis sermonum responsionib usq hodie
ra fames ut pote qͦ om̃s ꝓuincias depopłata
b sc̃i sp̃s tenuiᷤ aduoluit᷑. ⁊ ut sui misereret exo¬
rat. Cui misertꝰ uir pietate plenꝰ. respicienᷤ

Expanded text:
poris caecis visum, surdis auditum, locutionem poris caecis visum, surdis auditum, locutionem redderet mutis, vitam mortuis, mancis dexteras, claudis gressus restitueret, et alia quamplura, quae longum est narrare per singula, de quibus, si Dei favor adjuverit, optamus perstringere pauca. Eia age, sermo, quod spondes. 16. Gunthoaldus quidam filium suum annorum circiter decem, cujus gutturi ita adhaeserat lingua, ut sermo formatus nunquam de ore ejus fuisset prolatus, ante pedes beati viri exposuit, causam innotuit omnem. At ille, humano miseratus affectu, cum gemitu et suspiriis oculos ad coelum simul tefide fusis lacrymis invocans, et, oratione praemissa, linguam pueri contrectavit, et signum ei crucis impressit. Illico lingua resolvitur, et variis sermonum responsis usque hodie ra fames, ut pote omnes provincias populata bus sancti sprat. Cujus misertus vir pietate plenus, respiciens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdurabat. pollicetur dieb septẽ expletis. pͥn¬
cipem pͥstino recepto uigore cũ eodẽ ceterisq
sodalib cibũ ẽẽ sũpturũ. Itaq dies adest:
uotis omniũ expectata. Sacerdotis ꝓmissa cõ¬
plent᷑: pͥncipi uelox medela tͥbuitur. Oĩum
manib głoso triumpho sacendos attollit᷑. et
regali conuimo magnis honorib euocat᷑. E¬
rat qͥppe ꝑ hec carus oĩb et acceptꝰ. Et q̃m qͦ¬

Expanded text:
perdurabat, pollicetur, diebus septem expletis, prinperdurabat, pollicetur, diebus septem expletis, principem, pristino recepto vigore, cum eodem caeterisque sodalibus cibum esse sumpturum. Itaque dies adest votis omnium exspectata: sacerdotis promissa complentur, principi velox medela tribuitur, omnium manibus glorioso triumpho sacerdos attollitur, et regali convivio magnis honoribus evocatur. Erat quippe per hoc charus omnibus et acceptus. 11. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
pit.crines genasq dilacerat:et iã amissũ
quasi coniugẽ deflet. Turbat᷑ domꝰ: iungun¬
tur planctib dñe lacͥme famuloꝵ. Ad bea¬
tissimũ et eñi uirũ concurr̃t ⁊ genib adhe¬
rent sci. lacͥmis pedes rigant: ut regia pro
salute pius sacerdos oronem dño funderet.
s autẽ cuiꝰ spes in oĩpotente deo consistebat.
irrigat fletib uultũ: ac pec tore tunso e¬
gra suspiria ꝓtrahit.Uigiliis ieiunioq con¬
tinuatis iugiter fundit p̾ces ꝓ egro. ꝑactis
dieb qͥnq: rex magis magisq ꝓ cluus ad
mortẽ dilabitur. Tum aconsodalib sãc̃¬
dos rogat᷑: ut numiã obtẽꝑandã in ediã.
ciboꝵ capiat paruitatẽ. Non comedã inqͥt:
donec sospitatẽ pͥncipi optinere queã axp̃o
dño cui seruio.Hii uero eũ eũ pͥncipe iam
iamq spu deficiente et pene exanimẽ lon¬
geua inedia frustra corpus in sontẽ clami¬
tarent affligere: ille cuiꝰ salus in deo fortiter

Expanded text:
pit, crines genasque dilacerat, et jam amissum pit, crines genasque dilacerat, et jam amissum quasi conjugem deflet. Turbatur domus, junguntur planctibus dominae lacrymae famularum. Ad beatissimum etenim virum concurrunt, genibus adhaerent, sanctis lacrymis pedes rigant, ut regia pro salute pius sacerdos orationem Domino funderet. Is autem, cujus spes in omnipotente Deo consistebat, irrigat fletibus vultum, ac, pectore tunso, aegra suspiria protrahit, vigilias jejuniaque continuat, jugiter fundit preces pro aegro. Peractis diebus quinque rex magis magisque proclivius ad mortem dilabitur. Tum a consodalibus sacerdos rogatur, ut nimiam ob temperandam inediam ciborum capiat parcitatem. Non comedam, inquit, donno, cui servio. Hi vero cum eum principe jam u deficiente et pene exanimi, longaeva inedia frustra corpus insons clamitarent affligere, ille cujus salus in Deo fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m poscit ut ꝓ salute sua ac exercitꝰ sui li¬
centia ei claretur : ut ui beatꝰ in suis castͥs
abbatis officio potiret᷑. Deniq cũ in suis sii¬
oꝵq omniũ sũptib ministratio fieret tri¬
duana. sufficientia uniꝰ diei seruata. reliqͣ
indigentib erogabat. Cũq sui metu neces¬
sitatis musitarent: ocłm in qͥt m̃tis ur̃e ofi¬
lii in dño figite saluatore. Regnũ eiꝰ pͥmum
querite et iusticiã: et oĩa apponent᷑ uob̾. Re¬
cordamini illud ꝓpħicũ. Inquirentes autẽ
dñm ñ deficient om̃i bono. Nimirũ tanta
ei subito afidelib ciboꝵ opulentia mitte¬
bat᷑: ut ñ absurde illa centuplicato fenore
Qd̾ suis discipulis retͥbutor fidelis ꝓmiserat:
absq humana gła se accepisse gauderet.
Tandẽ euolutis dieb paucis: rex crudeli affi¬
mortẽ festinat. Interea regina repentino
luctu ꝑculsa. monilia ꝓicit⁊ uestim̃ta dirĩi¬

Expanded text:
episcopo poscit ut pro salute sua ac exercitus sui liepiscopo poscit ut pro salute sua ac exercitus sui licentia daretur, ut vir beatus in suis castris abbatis officio fungeretur. Denique cum in suis suorumque omnium sumptibus ministratio fieret triduana, sufficientia unius diei servata, reliqua indigentibus erogabat. Cumque sui metu necessitatis mussitarent: Oculos, inquit, mentis vestrae, o filii, in Domino figite Salvatore. Regnum ejus primum quaerite et justitiam ejus, et omnia apponentur vobis. Recordamini illud propheticum: Inquirentes autem Dominum non deficient omni bono . Nimirum tanta ei subito a fidelibus ciborum opulentia mittebatur, ut non absurde illud centuplicarum fenus quod suis discipulis Retributor fidelis promiserat absque humana gloria se accepisse gauderet. 10. Tandem, evolutis diebus paucis, rex crudeli affimortem festinat. Interea regina, repentino luctu percussa, monilia projicit, vestimenta diru
Abbreviated transcription (Latin):
rũꝑet. et aures suas arrogantie polluti¬
one macularet. Igitur cũ hec ab eodẽ gere¬
rentur. et per gestoꝵ bonitatẽ tacita
quadã p̾dicatione. di nr̃i ueritas nosceret᷑.
cumq plerũq ut assolet alios pie creden¬
tes splendor lucis accendet. alios impie de¬
rogantes ꝑfidie nebulose tetra caligo suf¬
fund̾et: ita ut cõpletũ uideret᷑ qd̾ scͥptũ ẽ
ingenesi. qͥa egiptiis erant tenebre crasse
et palpabiles. filiis autẽ isrł erat lux in
pue in parte que sub axe ponit᷑ occiden¬
tis ꝑagrans euolasset ⁊ poposcit austrigisiluᷤᷤ
biturice urb̃ ep̃s theodericũ pͥncipẽ ut sibi
licentia daretur participationẽ docendi ei
in eccł̃ia trad̾e: eo qd̃ ad ipsum doctrine gr̃a.
multitudines conuolarent. Nec mora regia
defertur auctoritas: ut decisa cesarie clericat᷑
susciꝑet onus. Et succedentib gradib. anno
gis magisq signoꝵ gr̃a cingebat᷑. Et cũ afi¬
delib clothario pͥncipi fuisset suasũ: ilico

Expanded text:
rumperet, et aures suas arrogantiae pollutione macularet. Igitur cum haec ab eodem gererentur, et per gestorum bonitatem tacita quadam praedicatione Dei nostri veritas nosceretur; cumque plerumque ut assolet alios pie credentes splendor lucis accenderet, alios impie derogantes perfidiae nebulosae tetra caligo suffunderet, ita ut completum videretur quod scriptum est in Genesi, quia Aegyptiis erant tenebrae crassae et palpabiles, filiis autem Israel erat lux in pue in partem quae sub axe ponitur Occidentis peragrans evolasset, poscente Austregisilo Bituricae urbis episcopo a Theoderico principe, ut sibi licentia daretur participationem docendi ei in ecclesia tradere, eo quod ad ipsum doctrinae gratia multitudines convolarent; nec mora, regia defertur auctoritas ut, decisa caesarie, clericatus susciperet onus. Et succedentibus gradibus, anno gis magisque signorum gratia cingebatur; et cum a fidelibus Clotario principi fuisset suasum, illico ab
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ florib et gr̃a signoꝵq geminis aula re¬
gis pulchro decore uernaret ⁊ et uelut splen¬
dor quidã luminis mundo huic obfulsisset. et
odoriᷤ sui fraglantia longe lateq mundũ ꝯples¬
set: factũ ẽ ut ep̃s sacer cuiꝰ paulo suꝑuis fe¬
cimus mentionẽ. głoso excessu migraret ad
do conuenisset in unũ: atq alius de alio ut
dã de pͥmorib consensũ p̾berent ⁊ et ꝑ nota¬
bilẽ ꝓteriũiq p̾fectũ cum infinitis ponderi¬
bus auri argentiq relationis intulissent regi
consensũ. ut scłm illã sacͥlegam infandi sy¬
monis sectam celestẽ grãm contͣ ius fasq p̃¬

Expanded text:
us floribus et gratia signorum atque gemmis aula regis pulchro decore vernaret, et velut splendor quidam luminis mundo huic effulsisset et odoris sui fragrantiam longe lateque complesset, factum est ut episcopus sacer cujus paulo superius fecimus mentionem glorioso excessu migraret ad do convenisset in unum, atque alius de alio ut sdam de primoribus consensum praeberent, et per mortalem protervumque praefectum cum infinitis ponderibus auri argentique relationes intulissent regis ad consensum, ut, secundum illam sacrilegam infandi Simonis sectam, coelestem gratiam contra jus fasque p
Abbreviated transcription (Latin):
hentes. cum foris egressũ p̾riꝑent: dei
sacer uexillũ depͥmit crucis. Ilico tetris
cruentisq elapsis: pueri sospites remanse¬
runt. Ex eo gͥ tẽpore. ille totiꝰ bonitatiᷤ
emulus et ueritatis inimicus. salutisq hii¬
mane hostis. oĩa molimina. contͣ dei mi¬
litẽ uersans: quẽ m̃te corrũꝑe ñ ualuit.
minis fantasticis nititur det̾rere. De qͦ si qͥs
ex ploratius discere uult breuiter pͦt paului¬
lum. in suis ostendemꝰ locis. Clarescere inte¬
rea signis: et uirtutũ cepit miracłis ador¬

Expanded text:
hentes cum foras egressum praeriperent, Dei hentes cum foras egressum praeriperent, Dei sacer vexillum depromit crucis. Illico tetris cruentisque elapsis, pueri sospites remanserunt. Ex eo igitur tempore ille totius bonitatis aemulus et veritatis inimicus, salutisque humanae hostis, omnia molimina contra Dei militem versans, quem mente corrumpere non valuit, minis phantasticis nititur deterrere. De quo si quis exploratius discere vult, breviter post pauca in suis ostendemus locis. 7. Clarescere interea signis et virtutum coepit miraculis ador
Abbreviated transcription (Latin):
fomitẽ: silentia noctiũ ꝓfunda cũ fierent.
clã uestim̃tis indutus. quib moris ẽ uti pe¬
nitentib de cͥminib: sacriꝰ or̃onib ꝑ nocta¬
re ꝑgebat. Et labore sc̃o somnis sp̃tis in¬
ertib. dulci meditatione transacta cum¬
rosee lucis spendor. mundũ irradiaret:
rursum scł̃ariũ tegminib ornabat᷑: et
ita scm elaborabat ꝓpositũ occultare. hec
pͥma puerilia rudim̃ta: hic ludus eiꝰ in¬
fantie. Talisĩ eo incaluit erga d̾m affectus.
Nocte quadã in eccłia de qua diximꝰ cum
duob puerulis uigilanti. atq in or̃one
ꝓnius incũbenti: cũ m̃tis in ꝓfundiorib
tota dependeret delectatio⁊ sp̃s duo tet̾¬
rimi. immanes. ethiopũ uultui similes.
app̃hensos singuli pueros: ab eccłia io¬
lenter trahere nitebant᷑. Tandẽ uir dei
post tergũ magnis clamorib eiulantes
repperit suos. Intuet᷑ tetros: manũ eleuat
contra adu̾sarios. Iãq pueros ui abstra¬

Expanded text:
fomitem, silentia noctium profunda cum fierent, fomitem, silentia noctium profunda cum fierent, clam vestimentis indutus quibus moris est uti poenitentibus, armatus sacris orationibus, pernoctare pergebat, et labore sancto somnis spretis inertibus, dulci meditatione transacta, cumroseae lucis splendor mundum irradiaret, rursum saecularium tegminibus ornabatur, et ita sanctum elaborabat propositum occultare. Haec prima puerilia rudimenta, hic ludus ejus infantiae, talis in eo coadolevit erga Dominum affectus. 6. Nocte quadam in Ecclesia de qua diximus, eo cum duobus pueris vigilante atque in oratione pronius incumbente, cum mentis in profundioribus tota dependeret delectatio, spiritus duo teterrimi immanes, Aethiopum vultui similes, apprehensos singuli pueros ab ecclesia violenter trahere nitebantur. Tandem vir Dei post tergum magnis clamoribus ejulantes reperit suos. Intuetur tetros, manum elevat contra adversarios, jamque pueros vi abstra
Abbreviated transcription (Latin):
uangelioꝵ scilicet fidẽ. qͣ uoce saluatoris de¬
ꝓuitur exhortatio. qr sunt eunuchi qͥ se
castrauer̃t ꝓ regno dei: sp̃ta coniugii copii¬
la. ꝓpositũ obtinuit castitatis. Certe qͣntũ
eoꝵ relatione cognouimꝰ. qui ei apuericia.
usq intẽpora nr̃a comites ministri ue fue¬
runt e nichil aluid in scłari adhuc positꝰ
habitu uisus ẽ agere. qm monasteria con¬
struere :⁊ basilicas extollere oꝑe nouo. eccle¬
sias restaurare dirutas: miseris auxiliũ fer¬
re. pauꝑib egentibq e suis opib necessa¬
ria ministrare: ꝓ fligatis ñ solũ sermone
et cohortatione ꝑfecte. et spũał doctrine.
uerũ suis officiis ac ministͥs: multos eum¬
culoꝵ penis et sqͣlorib lib̾are. Ecclesia
erat quedã. aparentũ haud longe posita
domo: ut pote ab hostib pene diruta: uͥ
clericoꝵ et popłi. nulla erat frequentia.
Ibi cũ beati uiri crebra fierent orationĩi
lucra. qͥ quidẽ iactantie uitans attingere

Expanded text:
geliorum scilicet fidem, qua voce Salvatoris depromitur exhortatio, quia sunt eunuchi qui se castraverunt pro regno Dei , spreta conjugii copula, propositum obtinuit castitatis. 4. Certe quantum eorum relatione cognovimus, qui ei a pueritia usque in tempora nostra comites ministrive fuerunt, nihil aliud in saeculari adhuc positus habitu visus est agere, quam monasteria construere, basilicas extollere, opere novo ecclesias restaurare dirutas, miseris auxilium ferre, pauperibus egentibusque e suis opibus necessaria ministrare, profligatis non solum sermone et exhortatione perfectae et spiritualis doctrinae, verum suis officiis ac ministeriis multos e vinculis, poenis et squaloribus, liberare. 5. Ecclesia erat quaedam a parentum haud longe posita domo, ut pote ab hostibus pene diruta, ubi clericorum et populorum nulla erat frequentia. Ibi cum beati viri crebra fierent orationum lucra, qui quidem jactantiae vitans attingere
Abbreviated transcription (Latin):
nere. ad sacrũ illiꝰ corpꝰ. assiduus fons olei re¬
dundet rore celesti: et sic ignis iuge capiat pa¬
bulũ: ut in fusione sci sp̃c. continuatũ liquor
sumat augm̃tũ. Cui sellicet prudenti uiro. et¬
sinatura debite mortis extinx̃ corpusculũ: ful¬
get tam̃ iuuentiũ miracłoꝵ poliandro. Expli

Expanded text:
munere ad sacrum illius corpus assidue fons olei remunere ad sacrum illius corpus assidue fons olei redundet rore coelesti, et sic ignis juge capiat pabulum, ut infusione sancti Spiritus continuatum liquor sumat augmentum. Cui scilicet prudenti viro etsi naturae debito mors exstinxit corpusculum, fulgent tame
Abbreviated transcription (Latin):
lara radiante congerie. qua do¬
no imꝑatoris et̾ni. ob merita pre¬
sulis almi. aula repletur eccłie. uir¬
tutum lampade choruscante: et si minꝰ ido¬
nei. indigne possumꝰ eloqui ⁊ tam̃ uł sermo¬
ne tenui deuote. pleb̾ aurib tẽptamꝰ inferre:
maxime cũ audientium sit fructꝰ. uiroꝵ ge¬
sta fidelium reuoluere calamo. ꝓ memoria
popłoꝵ. Et licet nichil egeat mortali iustus¬
in litera. cuiꝰ nom̃ celesti iã continet᷑ in pagi¬
na : tam̃ fidei succrescunt augm̃ta. dũ scorũ
recentia replicantur exẽpla: cũ et choorti xp̃i¬
cole pastor clausus paradyso. terrestri repre¬
sentetur stilo: et grex exemplis accitꝰ. ad ethe¬
ra tendat gressum: quatinꝰ uxta danieł ora¬
culum et doctꝰ patroni magisterio popłs. ut
splendor firmam̃ti rutilet. et doctor ut syde¬
ra sibi luce cumulante choruscet ⁊ p̾sertim cĩi
ob sui declarationẽ meriti. in orbe uasto gallie
inter uirtutũ crebrã materiã. insigni xp̃i mii

Expanded text:
lara radiante congerie qua dono imperatoris aeterni ob merita praesulis almi aula repletur Ecclesiae, virtutum lampade coruscante, etsi minus idonee digna possumus eloqui, tamen vel sermonem tenuem devotae plebis auribus tentamus inferre, maxime cum audientium sit fructus, virorum gesta fidelium revolvere calamo pro memoria populorum. Et licet nihil egeat mortalium justus littera, cujus nomen coelesti jam continetur in pagina, tamen fidei succrescunt augmenta, dum sanctorum recentia replicantur exempla, cum et cohorti Christicolae pastor clausus paradiso terreno repraesentatur stylo, et grex exemplis accitus ad aethera tendat gressu, quatenus, juxta Danielis oraculum , et doctus patroni magisterio populus ut splendor firmamenti rutilet, et doctor siderea sibi luce cumulata coruscet, praesertim cum ob sui declarationem meriti in orbe vasto Galliae inter virtutum crebram materiem insigni Christi
Abbreviated transcription (Latin):
łm. Puella qͦdam die dñico dũ caput su¬
ũ cõponeret. pectine app̃henso⁊ credo ob inui¬
riam diei scĩ in manib eiꝰ adhesit: ita ut af¬
fixi dentes tã indigitis qͣm in palmis. mag¬
num ei dolorẽ inferrent. Que cũ basilicas sc̃o¬
rum flens atq obsecrans circiuret ⁊ nichilq¬
remedii impetraret: ad sepulchrũ beati gre¬
gorii antistitis in eiꝰ uirtute confisa ꝓsternit᷑.
Cũq diutissime pii confessoris presidiũ flagi¬
tasset: directa manꝰ eiꝰ ad opus pͥstinũ pectine
decidente reducit᷑. S et energumini merita¬
eiꝰ ac nom̃ confitentes: ad eiꝰ sepulchrũ sepe
purgant᷑. Nam plerũq uidimus post eiꝰ tran¬
sitũ. uirgula cuius supͣ meminimꝰ qm manii
gerebat. ꝑ parietes ita eos affixos: ut putares
illos ualidis acutissimis sudib retineri. Mul
ta qͥdem et alia de eodẽ gesta cognouimꝰ: sed
ne fastidiũ alicui facerent.de plurib pauca
mo t̾cio ep̃atꝰ sui anno. etate nonagenaria qͥ

Expanded text:
V. Puella quaedam, die Dominico cum suum caput componeret, pectine apprehenso, credo ob injuriam diei sancti, in manibus ejus adhaesit, ita ut affixi dentes tam in digitis quam in palmis magnum ei dolorem inferrent. Quae cum basilicas sanctorum flens atque obsecrans circuiret, rcuiret, ad sepulchrum beati Gregorii antestitis in eius virtute confisa prosternitur. Cumque diutissime beati confessoris praesidium flagitasset, directa manus eius ad opus prestinum, pectine decidente, reducitur. Sed et inergumini eum confitentes ad eius sepulchrum saepe purgantur. Nam plerumque vidimus post eius transitum virgula, cui supra meminimus, quam manu gerebat, per parietes ita eos adfixos, ut putares illos validis atque acutissimis sudibus reteneri. 6. Malta quidem et alia de eodem gesta cognovimus, sed, ne fastidium incitarent, de pluribus pauca io episcopatus sui anno aetate nonagenaria, qui
Abbreviated transcription (Latin):
postulabat: sc̃s tetricꝰ filiꝰ et successor eiꝰ hec
cernens. et uirtutes ibidẽ assidue oꝑari ꝑ¬
spiciens: ante altare basilice fundam̃ta ia¬
cit: erectãq absidam miro oꝑe construxit
et transuoluit. Qua tͣnsuoluta diruptoq
pariete. arcũ edificat. Quõ opus cũ ad per¬
abside loculũ fodit. Ubi corpus beati patris
transferre uolens: conuocat prb̃ros et abba¬
tes ad istud officiũ. Qui uigilantes orabant:
ut se beatꝰ confessor ad hanc p̃paratã habita¬
tionẽ transferri ꝑmitteret. Mane autẽ fasto
cũ choris psallentiũ apprehensũ sarchopha¬
dei iussũ oꝑtorium sarchophagi motũ est in
una parte. Et ecce apparuit beata facies eiꝰ in
tegra et illesa: ut putares eũ ñ mortuũ s dor¬
mientẽ. S nec de ipso uestim̃to qd̾ cũ ipso¬
de ñ immerito apparuit głosus post transi¬
tũ: cuiꝰ caro ñ fuit corrupta ludibrio. Magna

Expanded text:
postulabat, sanctus Tetricus filius et successor ejus haec postulabat, sanctus Tetricus filius et successor ejus haec cernens, et virtutes ibidem assidue operari prospiciens, ante altare basilicae fundamenta jecit, erectaque absida, miro opere construxit et transvolvit: qua transvoluta, disruptoque pariete, arcum aedificavit. Quod opus perabsidae loculum fodit: quo corpus beati patris transferre volens, convocat presbyteros et abbates ad illud officium, qui vigilantes orabant, ut se beatus Confessor ad hanc praeparatam habitationem transferri permitteret. Mane autem facto, cum choris psallentium, apprehensum sarcophaDei jussum, opertorium sarcophagi motum est in una parte: et ecce apparuit beata facies ejus ita integra et illaesa, ut putares eum non mortuum esse, sed dormientem; sed nec de ipso vestimento qde non immerito apparuit gloriosus post transitum, cujus caro non fuit corrupta ludibrio. Magna
Abbreviated transcription (Latin):
religiosus: celos se aꝑtos in die eiꝰ sepulture
uidisse. Nec eñĩ ambigitur: qd̃ post angeli
cos actus sidereis sit cetib aggregatus.
inctꝰ quidã ꝑ uiã illã qua beatũ corpus
alinguonicis ẽ exhibitũ: ad antedictũ ca¬
strũ adducebatur. Cũq milites cũ equitib
p̃cedentes post terga traherent uinctũ: ad
locũ ubi beati confessoris membra quieue¬
rant ꝑuener̃t. Quo pretereuntes: uinctꝰ ille
inuocato noie sc̃i antistitis petiit ut eũ sua
miscłia liberaret. Quo orante: laxati st̃ la¬
quei de manib eiꝰ. At ille sentiens se solutũ:
ꝑuenissent: ilico exiliens et corrigiã liga¬
qͣm cum auxilio omnipotentis dei et obten¬
tu beati pontificis liberatꝰ est. Admirabile
ẽ et illud miracłm: qualiter beatũ corpꝰ eiꝰ. cũ
post multa tẽpora transferret᷑. apparuit gło¬
sum. Nam cũ beatꝰ pontifex in angulo basili¬
ce fuisset sepultꝰ: et paruus eẽt locus ille.
nec illuc popłi possent accede ut deuotio

Expanded text:
religiosus, caelos se apertos in die eius sepulturae vidisse; nec enim ambigitur, quod poet actus angelicos sidereis sit coetibus adgregatus. Vinctus quidam per viam illam qua beatum corpus a Lingonas est exhibitum ad antedictum castrum adducebatur. Cumque milites cum aequitibus praecedentes, cum poet terga traherent vinctum, ad locum ubi beati confessoris artus quieverant pervenerunt. Quod praetereuntes, vinctus, invocato nomine beati antestitis, petiit, ut eum sua misericordia liberaret Quo orante, laxati sunt laquei de manibus eius, et sentiens se solutum, pervenissent, hic exiliens et corrigiam ligapetiit, per quam cum auxilio omnipotentis Domini et obtentu beati ponautem est et illud miraculum, qualiter beatum corpus ejus cum post multa tempora transferretur, apparuit gloriosum. Cum beatus Pontifex in angulo basilicae fuisset sepultus, et parvus esset locus ille, nec ibi populi sic possent accedere ut devotio
Abbreviated transcription (Latin):
antistes apd̃ hoc diuionense castrũ mora¬
ret᷑ assidue: et domꝰ eiꝰ baptisterio adhere¬
bat. in quo multoꝵ scõꝵ reliqͥe habebant᷑:
nocte de stratu suo nullo sentiente consur¬
gens. ad orationẽ deo teste tantũ ꝑgebat.
Ostio diuinitꝰ reserato: attente psallebat in
baptisterio.S cũ hoc multi tẽporis spacio
ageret: tandẽ ab uno diacono res cogni¬
ta atq manifestata Ns cũ cognouisset hec
agiz longe ne eũ uir beatꝰ sentire posset
ꝑsequebat᷑: et qͥd ageret expectabat. Liebat
enim diaconꝰ qd̃ ueniens sc̃s d̃ĩ ad ostiũ bap¬
tisterii pulsans manu ꝓpͥa ostiũ: nemine cõ¬
parente aꝑiebat᷑. Illoqͦ ingrediente diutissi¬
me silentiũ erat: postea psallentiũ tanquã
multaꝵ uocũ ꝑ trium horarũ et fere ampliꝰ
ato uiro reuelantes. psallentiũ deo laudes
in cõmune reddebant. Nam impleto cursii
reu̾tens ad lectulũ. ita se caute suꝑ stratũ
deponebat: ut ꝓrsus nemo sentiret. Obser¬

Expanded text:
am cum apud Divionense castrum moraretur assidue, et domus ejus baptisterio adhaereret in quo multorum sanctorum reliquiae tenebantur; nocte de stratu suo, nullo sentiente, consurgens, ad orationem, Deo tantum teste, pergebat, ostio divinitus reserato, attente psallebat in baptisterio. Sed cum hoc multi temporis spatio ageret, tandem ab uno diacono res cognita atque manifestata est: idem cum cognovisset haec agi, a longe, ne eum vir beatus sentire possit, prosequebatur et quid ageret expectabat. Agebat enim diaconus, quod veniens sanctus Dei ad ostium baptisterii, pulsans manu propria, ostium, nemine conparente, aperiebatur, illoque ingrediente, diutissime silentium erat. Postea psallentium tamquam multarum vocum per trium horarum et fere ampliusato viro revelantes, psallentium Domino in commune reddebant. Nam impleto cursu revertens ad lectulum, ita se caute super stratam deponebat, ut prorsus nemo sentiret; obser
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ lingonas ambulasset:amodica pul¬
satus febre relicto scł̃o migrauit ad xp̃m in¬
pace.Cuiꝰ beata facies ita erat glorificata
post tͣnsitum: ut rose similis cerneretur. Hec
eñi apparebat rubea: reliquũ uero corpꝰ tan¬
qͣm candens liliũ refulgebat:ut estimares
eũ iam tunc ad future resurrectionis głam
p̃paratũ. Qd̃ deferentes ad castrũ diuionẽ.
mulari: in cãpania illa que a partib aqͥlo¬
nis habet᷑. haud ꝓcul a castro aggrauati ge¬
statores ñ sustinere ualentes feretrũ solo de¬
posuert. Ibiq parũꝑ resum̃tes uires. et pꝰt
paululũ eleuantes: ad intramuraneã eum
castri eccłiam detuler̃t. Aduenientib autẽ

Expanded text:
itatem Lingonas ambulasset, a modica febre pulsatus, relicto saeculo migravit ad Christum, cujus beata facies ita erat glorificata post transitum, ut rosis similis cerneretur. Haec enim apparebat rubea, reliquum vero corpus tanquam candens lilium refulgebat, ut aestimares eum jam tunc ad futurae resurrectionis gloriam praeparatum. Quod deferentmulari, in campania illa quae a parte aquilonis habetur haud procul a castro adgravat, gestatores non sustenentes feretrum solo deposuerunt, ibique parumper resumentes vires et poet paululum elevantes, ad intramuraneam eum eclesiam detulerunt. Advenientibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Miserere nr̃i dñe piissime: ut qͦs uiuens
in hoc scło ñ absoluistr: uł defunctꝰ et celeste
regnũ nunc possidens. digneris absolu̾e.
Nisita nos q̃s: et miserere nr̃i. Hec et alia eis
clamantib aggrauatũ ẽ corpus: ita ut eĩ
penitꝰ sustinere ñ possent. Tc̃ deponentes fe¬
retrum suꝑ terrã: uirtutẽ beati antistitis
prestolabant᷑. his gͦ expectantib subito re¬
seratis ostiis carceris. trabes illa qͦ uinctoꝵ pe
des coartabat repulsis obicib scindit᷑ me¬

Expanded text:
ri, piissime domne, ut, quos vivens in saeculo non absolvisti, vel defunctus et caeleste regnum possedens digneris absolvere; visita nos, quaesumus, et miserere nostri'. Haec et alia illis clamantibus, adgravatum est corpus ita, ut eum penitus sustenere non possent. Tunc ponentes feretrum super terram, virtutem beati antistitis praestolabant. His ergo expectantibus, subito reseratis carcerdes coarctabantur, repulsis obicibus, scinditur me
Abbreviated transcription (Latin):
Postqͣm sydereus dirupit tartara pͥnceps:
Sub pedib iusti mors inimica iaces.
Hoc ueneranda sacri testat᷑ uita gregorii:
Qui mͦ post tumulos intrat honore polos.
Nobilis antiqua decurrens laude parentum:
Nobilior gestis nunc suꝑ astra manet.
Arbiter ante ferox dehinc pius ipse sacerdos:
Quos domuit iudex fouit amore patris.
Iriginta et geminos qͥ rex̃ omile ꝑ annos:

Expanded text:
Postquam sidereus disrupit Tartara princeps, sub pedibus iusti, mors inimica, iaces. hoc veneranda sacri testatur vita Gregori, qui modo post tumulos intrat honore polos. nobilis antiqua decurrens prole parentum, nobilior gestis nunc super astra manet. arbiter ante ferox, dehinc pius ipse sacerdos quos domuit iudex fovit amore patris. triginta et geminos pie rexit ovile per annos
Abbreviated transcription (Latin):
fota. nullũ posset sentire leuamen : et ab ip¬
so beato confessore sepiꝰ ut oratiomi insiste¬
ret hortaretur. quadã die lectũ eiꝰ expetiit:
in qͦ posita ita febris eiꝰ cuncta restincta est.
ut nunquam de inceps egrotaret. Huic sc̃s

Expanded text:
fota, nullum possit sentire levamen et ab ipfota, nullum possit sentire levamen et ab ipso confessore beato saepius, ut orationi insisteret, hortaretur, quadam die lectum eius expetiit, in qua posita, ita febris cuncta restincta est, ut numquam hoc deinceps aegrotaretur. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
orationib. atq ugiliis tam efficax tãq de¬
uotus erat: ut in medio mundi positus. no¬
uus effulgeret heremita. Nã cũ energumi¬
ni eũ in pͥmo die ep̃atus su confiterentirr:
rogabant eum prb̃ri ut eos benedicere dig
uiriliter refutabat: clamans se indignũ
ad manifestandas uirtutes dñicas ẽẽ minz¬
strũ. Tam̃ quia hoc diutiꝰ dissimulare ñ
potuit: adduci eos ad se iubens. sine ullo
tactu. facto tantũ signo crucis e contͣdemo
dientia. corpora que neqͥtia sua deiunxeratĩ
absoluebant. Nã illo absente: multi de iuir¬
ga qͣm manu ferre solitus erat suspensos at¬
q signatos energuminos expellebant. Nichil¬
ominus et de stratu eiꝰ siqͥs egrotus qͥppiam
abstulisset: erat p̃sens medicam̃tũ. Arm̃¬
taria autẽ neptis eiꝰ cum grauiter qͦdã tẽpo¬
re in adolescentia sua aquartano fatigare¬
tur in cõmodo. ac medicoꝵ studio plerũq

Expanded text:
orationibus atque vigiliis tam efficax tamque deorationibus atque vigiliis tam efficax tamque devotus erat, ut in medio mundi positus, novus effulgeret heremita. Nam cum apuni eum primo die episcopatus sui confiterentur, rogabant eum presbyteri ut eos benedicere dignloriam refugiebat, clamans indignum se ad manifestandas virtutes dominicas esse minised tamen, quia diutius hoc dissimulare non potuit, adduci eos ad se iubens, sine ullo tactu, facto tantum signo crucis econtra, verbo dientes, corpore quae nequitia sua devinxerant absolvebant. Nam et illo absente multi de virga quam in manu ferre solitus erat suspensos atque signatos inerguminos expellebant. Nam et de stratu eius si quis aegrotus quidpiam abstulisset, erat praesens medicamentum. Armentaria autem, neptis eius, cum graviter quodam tempore in adulescentia sua a quartano fatigaretur incommodo, ac medicorum studio plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a uirtutẽ. Uirtutem hoc loco ñ ꝓ fortitudine ac mi¬
racuł. s ꝓ conu̾satione bona posuit. Que fidĩ recte lungenda
isaiȩ. Discite bñ facere. querite iudicium. Inscientia autẽ
abstinentiã. Ut cũ bona fac̾e didic̾int mox amał abstine¬
ant. ne in uacuũ scientia cęlestiũ cedat. si se ab illeceb
t᷑restrib quis c̃tine neglexerit. In abstinentia aũ patientiã.
Abstinentiã necesse ẽ ut semꝑ patientia comitet᷑. Uit qͥcũq
a uoluptatib mundi se c̃tinere didic̃. eiꝰ quoq adu̾sa corde
firmo sustineat. adextris uidł & asinistris. ꝑ arma iꝰticiȩ
munitꝰ. In patientia aũ pietatẽ. Ut erga eos qͦs patienter

Expanded text:
 dicens: Virtutem hoc loco non pro fortitudine ac miraculis, sed pro conversatione bona posuit, quae fidei rectae jungenda Isaiae: Discite bene facere, quaerite judicium. In scientia autem abstinentiam, ut cum bona facere didicerint, mox a malis abstineant, ne in vacuum scientia coelestium cedat, si se ab illecebris terrestribus quis continere neglexerit. In abstinentia autem patientiam; abstinentiam necesse est semper patientia comitetur, ut quicunque a voluptatibus mundi se continere didicit, ejus quoque adversa corde firmo sustineat, a dextris videlicet et a sinistris, per arma justitiae munitus. In patientia pietatem, ut erga eos quos patienter
Abbreviated transcription (Latin):
tumebat amisit. Qui dũ sullato ocłoꝵ lumine manu̾ ad
ananiã ducit᷑. patet iã rinocerꝰ iste quib dĩ loris astringit᷑:
qi uidl uno in tp̃r cecitate. p̃dicatione. baptismate ligatur.
ñ ẽ. Ait enĩ. Ascendi ierosolimã cum barnaba: assũpto &
tito. Ascendi aũ scđm reuelationem: & c̃tuli cũ eis eugłiũ.
Et qui pͥus ieuinꝰ audierat. durũ ÷ tͥ c̾tra stimulũ calcitrare.
mira ptͦmodũ uirtute p̾sidentis p̾ssus. ex u̾bi pabulo uireᷤᷤ
obtinuit:i calcẽ suꝑbiȩ amisit. Loris qͦq dĩ non tantũ
a feritate restringitur. s qͦd magis mirabile sit ad arandũ
ligat᷑: ut ñ solũ homines crudelitatis cornu ñ impetat. s
eoꝵ etiã refectioni seruiens: aratrũ p̾dicationis trahat.
Ipse quippe de eu̾glizantib qͦsi de arantib dic̃. Debet enum
in spe qui arat atare: & qͥ triturat in spe fructus ꝑcipiendi.¬
portat. qui scriptis etiam epłis humiliꝰ ac desp̾ectiꝰ p̃dicat.

Expanded text:
tumebat amisit. Qui dum sublato caelorum lumine, manu ad Ananiam ducitur, patet iam rhinocerus iste quibus Dei loris astringitur, quia uidelicet uno in tempore caecitatis praedicationis baptismate ligatur. non est. Ait enim: "Ascendi Ierosolymam cum Barnaba assumpto et Tito. Ascendi autem secundum reuelationem, et contuli cum illis Euangelium." Et qui prius ieiunus audierat: "Durum est tibi contra stimulum calcitrare?" mira postmodum uirtute praesidentis pressus ex uerbi pabulo uires obtinuit, et calcem superbiae amisit. Loris quoque Dei non tantum a feritate restringitur, sed quod magis sit mirabile, ad arandum ligatur, ut non solum homines crudelitatis cornu non impetat, sed eorum etiam refectione saeviens, aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe de evangelizantibus quasi de arantibus dicit: « Debet enim in spe qui arat, arare, et qui triturat in spe fructus percipiendiportat, qui scriptis etiam epistolis humilis ac despectus praedicat,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ħ popło ⁊ pͥus in suꝑbia ⁊ ptͦmodũ p̃cipuus testis in humi¬
litate ad mediũ paulus deducat᷑. Qͥ dũ c̾tra dm̃ se qͣsi de cꝰtodia
legis nesciens extulit: cornu in nare gestaũ. uñ & hoc ipsũ
naris cornu ꝑ humilitatẽ ptͦ modũ inclinans dic̃. Qͥ prius
sũ q ignorans feci. In nare cornu gestabat: ꝗͥ placiturũ se
dõ de crudelitate confidebat. Sic̃ ipse ptͦmodum semet ipsũ
redarguens ait. Et ꝓficiebã in uidaismo suꝑ om̃s coetaneos meos
in gnẽ meo abundantiꝰ emulator existens pat̾narũ mearũ tra
ditionũ. huiꝰ aũ rinocerotiᷤ fortitudinẽ om̃is uenator extimuit.

Expanded text:
ex hoc populo et primus in superbia, et postmodum praecipuus testis in humiex hoc populo et primus in superbia, et postmodum praecipuus testis in humilitate nobis ad medium Paulus deducatur, qui, dum contra Deum se quasi de custodia legis nesciens extulit, cornu in nare gestauit. Unde et hoc ipsum naris cornu per humilitatem postmodum inclinans dicit: "Qui prius sum, quia ignorans feci . In nare cornu gestabat qui placiturum se Deo de crudelitate confidebat, sicut ipse postmodum semetipsum redarguens dicit: Et proficiebam in Judaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo; abundantius aemuladitionum." Huius autem rhinocerotis fortitudinem omnis uenator extimuit,
Abbreviated transcription (Latin):
anunaliũ scripser̃: uirgo ei puella ꝓponit᷑. Quȩ uenienti sinũ
aꝑit: in qͦ ille omĩ ferocitate pꝰposita capt̃ deponit. sicq ut in¬
erinis capit᷑. Buxei qͦq coloris ẽẽ describit᷑. Qui etiã cũ elefantiᷤᷤ
ñ c̾tamen aggredit᷑. eo cornu qͦd in nare singłarit̾ gestat.
uentrẽ adu̾santium ferire ꝑhibet᷑. ut cũ ea quȩ molliora st̃
uulnerat: impugnantes se facile st̾nat. Pot̃ gͦ ꝑ hc̃ uł mono
tua elatioẽ ꝯfisi st̃. Beato gͥ iob scẽ eccłȩ typũ tenenti dicit᷑.
Nunqͥd uolet rinocerꝰ seruire tͥ: Ac si aꝑtiꝰ dicat᷑. Nunqͥd illũ
popłm quẽ suꝑbire in nece fideliũ stulta sua elatioẽ c̾sideraᷤᷤ.
sub uire tuȩ p̾dicationis inclinas. subaudis ut ego. qͥ & c̾tra me
illũ singłari cornu extolli c̃spicio. ⁊ tñ mͥ cũ uoluero ꝓtinꝰ
subdo: S ħ meliꝰ ostendimꝰ: si de gn̾e ad sp̃ẽm tͦnseamꝰ. Ille gͦ¬

Expanded text:
udauerunt, uirgo ei puella proponitur. Quae uenienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput deponit. Sicque ermis invenitur. Buxei quoque coloris esse describitur, qui etiam cum elephantis quando certamen aggreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat ventrem adversantium ferire perhibetur, ut cum ea quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facile sternat. Ejus vero notua elatione confisi sunt. Beato igitur Job Ecclesiae typum tenenti dicitur. Nunquid volet rhinoceros servire tibi? Ac si dicatur: Nunquid illum populum, quem superbire in nece fidelium stulta sua elatione considerans, sub jure tuae praedicationis inclinas? subaudis: ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio; et tamen mihi, cum voluero, protinus subdo. Sed hoc melius ostendimus, si de genere ad speciem transeamus. I
Abbreviated transcription (Latin):
credebat. Qtñ cum neqꝰꝗͣ apͥstina obseruatione recederetet
cũ dura lict̾e p̾dicam̃ta ctodirent: eis p̃dicator egregitis dic̃.
fideliũ legis duriciã redarguendo c̃teruit. qͥd aliud quã in
ualle pt̾ dnm̃ glebas fregit : Ne uidł grana seminum quȩ
excisus aratro fidĩ sulcus cordis exciꝑet: ꝑ c̾todiam littere

Expanded text:
en cum nequaquam a pristina observatione recederent, cum dura litterae praedicamenta custodirent, eis praedicator egregius dicit: fidelium, legis duritiam redarguendo contrivit, quid aliud quam in valle post Dominum glebas fregit? ne videlicet grana seminum quae excissus aratro fidei sulcus cordis exceperat, per custodiam litterae
Abbreviated transcription (Latin):
eis. ħ cotidie uidemꝰ continge. qm̃ nequitia humanȩ uitȩ
adõ p̃ualuit. qͦd ⁊ in p̾latis ⁊ in subditis: huiꝰmodi miseriã
regnare nullus ambigit. Mediũ itẽ silentiũ in corde humano
ꝓfundissime. fit. cũ desunt qui auditũ auriũ pdicatorib
applicare uelint. nec assunt doctores qͥ pandant u̾bũ dei.

Expanded text:
eis . Haec quotidie videmus contingere, quoniam nequitia humanae vitae eis . Haec quotidie videmus contingere, quoniam nequitia humanae vitae adeo praevaluit, quod et in praelatis et in subditis hujusmodi miseriam regnare nullus ambigit. Medium item silentium in corde humano profundissime fit, cum desunt qui auditum vel aurium praedicatoribus applicare velint, nec adsunt doctores qui pandant verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
Uinquietum silentium tenerent oĩa. ⁊ nox in suo cͤsu
mediũ iter hab̾et: omp̃s sermo tuus exiliens de cȩlo
regalib sedib. durꝰ debellator in mediã ext̾minii t̾rat
ꝓsiliuit. gladiꝰ acutus insimulatũ imꝑium tuũ portans.
& stans repleũ omĩa morte.⁊ usq ad celũ attingebat stanᷤᷤ
in t̾ra. Alia translatio ht̃ mediũ silentiũ significans idẽ
qͦd quietũ. Etenĩ nocte media quietiꝰ silentiũ fieri solet.¬
rimũ silentiũ ÷ circa notionẽ dĩ uͥ deest auditor. licet assu
qͥ de dõ loqui nou̾it. uñ dd̃. Ommutui. ⁊ humiliatꝰ sũ.¬
& sił ab̾. & dolor m̃s ren̾. ẽ. Silet uͥ dĩ cũ maximo dolore.
silent alit̾ imꝓbi contẽpta sui creatoris maiestate. Cor
minirũ unius anguore ꝓt̾itur. mens aũ alt̾iꝰ inepta leticia
soluit᷑. Aliud silentiũ de dõ seq̃r cũ ad ÷ auditor. s deeh
p̃dicator. Uñ ierem̃. Paruuli petier̾ panẽ. ⁊ ñ erat qͥ frang̾et

Expanded text:
quietum silentium tenerent omnia, et nox in suo cursu medium iter haberet, omnipotens sermo tuus exsiliens de coelo a regalibus sedibus durus debellator, in mediam exterminii terram prosiliit gladius acutuset stans replevit omnia morte, et usque ad coelum attingebat, stans in terra. Alia translatio habet, medium silentium, significans idem quod et quietum; etiam nocte media quietius silentium est circa nationem Dei, ubi deest auditor, licet adsit qui de Ds, et dolor meus renovatus est . Silet vir Dei cum maximo dolore: silent aliter improbi, contempta sui Creatoris majestate. Cor nimirum unius angore proteritur, mens autem alterius inepta laetitia resolvitur. Aliud silentium de Deo sequitur, cum adest auditor, sed deest praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
d e. ĩ.p. Scriptũ qͥppe: &auariciã quȩ ⁊ idoloꝵ seruitꝰ. Recte gͦ pꝰ aĩalia idola des¬
cribunt᷑. qr ⁊ si honesta actioẽ ñ nulli qͥsi atrã se erigunt ãbitione tam̃ ĩhonesta se¬
abominatio demonsttur qr nimirũ unicuq peccati signa prius forinsecꝰ. de inde ianua
aꝑtȩ iniqͥtatis ostendit᷑.⁊ tc̃ demũ om̃e malũ qd intꝰ lacre aꝑitur¬

Expanded text:
e . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola dese . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta seabominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quȩdam ianta ostendit᷑. ex qua omĩa in eo qͥ corripit᷑ cogitationũ intĩora uideant᷑
qͥ discussis qͥbꝰdam signis extĩus apparentibꝰ ita corda subditoꝵ penetrat. ut cuncta ei quȩ
illicite cogitant᷑ in notescant. Uñ ⁊ subdit᷑. Et ingress uidi ⁊ ecce oĩs similitudo reptiliũ
maliũ abominatio. In reptilibꝰ cogitatiões om̃ino trẽne signant᷑ ui¬
aliquantulũ atr̃ũ suspensȩ. s. adhuc trẽnȩ mercedis p̃mia reqͥrentes Hani reptilia totoex
corpore trẽ inherent. aĩalia autẽ magna parte corporis atr̃a suspensa sunt appetitu
tamĩ gulȩ ad tr̃am semꝑ indiuantur. Reptilia itaq sunt intͣ parietem quando cogita¬
tatioẽs uoluunt᷑ ĩmente quȩ atrenis desidiis nũꝗͣ leuant᷑ Animalia quoq st̃ int᷑ parie
quasi ꝑ gulȩ desidium se se ad ima sũmittunt. liñ ⁊ bñ subdit᷑. Quniũsa domꝰ isrł¬

Expanded text:
asi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae signantualiquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Anquasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola
Abbreviated transcription (Latin):
uincunt & eripuunit: qͣsi ligant. ⁊ t̾hunt. coartant : leuant. S ne ligatꝰ his finibꝰ dum
thittir incidat᷑: simul & panni ueteres supponunt᷑. Qa ne diuina p̃cepta nos t̾reant
antiq̾ru patrũ nos exẽpla c̃fortant. ⁊ ex eorit̃ cõꝑatiõe facere nos posse p̾sumimꝰ qͦo ex nos¬
tra in becillitate formidamꝰ. Si gͦ leuari dehoc ꝓfundo festinamꝰ ligem funib id: pre¬
ceptis dnicis astringam᷑. int̾sint & panni ueteres . ẽ quib meliꝰ teneant᷑ funes: id: p̃ce¬
dentiũ c̃ fortemꝰ patrũ exẽplis. ne infirmos nos actimidos p̾cepta subtilia uulnerent
dũ leuant. Qsi qͦsdã pannos ueteres paulus apłs subuingebat. c̃ leuandis discipłis p̃cepti

Expanded text:
igatus his funibus dum igatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, id est, praeceptis dominicis astringamur, intersint etiam panni veteres, cum quibus ut melius tenedentium confortemur exemplis, ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent, dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum ad sublevandos di
Abbreviated transcription (Latin):
tatis in flãmet Ignis en̾i iste in altare dñi id ÷ in corde nr̃o citiꝰ extinguitur. nͥ
sollert᷑ adhibitis exemplis patrũ & dnĩcis testimoniis reparet᷑. Bñ subditar¬
Et inposito holocausto desuꝑ: adolebit adipes pacificorũ. Nã qͥsquis in se hc̃ ignẽ
caritatis accendit. semet ipsũ utiq ho locaustũ desuꝑ inponit: qͥa oẽ uitiũ qͦd
inse male uiuebat exurit. Cũ eni̾ cogitationu᷑ suarũ int̾na considat. ⁊ uitã
reꝓbã ꝑminutationis gladiũ inu̾tat: in ara se sui cordis in posuit. & igne ca¬
is incendit. De quo hostia pacificorũ adhipes redolent.
iste ꝑpetuus: qͥnunq deficiet de altari. Nũqua de altari ignis iste deficie: qͥa etiã
ptͦ hanc uitã eorũ m̃tibꝰ feruor caritatis accrescit. Et̃na quippe contẽplatione a¬
gitur: ut om̃ps ds̃ quo mag̃ uisus fuerit. eo ampliꝰ diligat᷑. Qd aũ diuinis ad mo-

Expanded text:
tatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi tatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum et dominicis testimoniis reparetur. 16. ItaEt imposito holocausto desuper adolebit adipes pacificorum. Nam quisquis in se hunc ignem charitatis accendit, semetipsum utique holocaustum desuper imponet, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium mactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis incendit; de qua hostiae pacificorum adipes redolent, iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari . Nunquam profecto de altari ignis iste deficiet, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur, ut omnipotens Deus quo magis visus fuerit, eo amplius diligatur. Vet. VIII. 17.