comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toria Tunc thomiris regina aucta uictoria tantaq
p̃da deinimicis potita. in partẽ moesye q̃ nẽ amag¬
na scithya nom̃ mutuatũ minor scithia appellat᷑
tͣnsiens ibi in ponti moesiaco litore thomes ciuita¬
tẽ suo de nomĩe edificauit. Dehinc dariꝰ rey ꝑ sãz
hisdaspis filiꝰ. antur regis gothoꝵ filiã ĩ matͥmo¬
nio postulauit. rogans pariter atq de terrens. nisi
suã ꝑ agerent uoluntatẽ. Cuiꝰ affinitatẽ gothi
spernentes. legationẽ eiꝰ frustrart̃. Qͥ repulsus
dolore flammatꝰ ẽ.⁊ dcc. milia armatoꝵ ꝯt᷑ ip̃os
ꝓduxit exercitũ uerecundiã suã malo puplico
uindicare contendens. Nauibq pene acalchedo¬
na usq adbizantiũ instar pontiũ tabulatis atq
sertis. trachiũ petit ⁊ nusiã.pontẽq rursus ĩ denu¬
lno pari mͦ constructũ. duob m̃sib erebͥs fatigatꝰ
inschaphis. uiii. milia ꝑdidit armatoꝵ. Tiensq

Expanded text:
toria. Tunc Thamiris regina acta  al., aucta victoria, tantaque toria. Tunc Thamiris regina acta  al., aucta victoria, tantaque praeda de inimicis potita, in partem Moesiae quae nunc ex magna Scythia nomen mutuata, minor Scythia est appellata, transiens, ibi in ponte Moesiae colitur, et Thamiris civitatem suo de nomine aedificavit. Dehinc Darius rex Persarum Hystaspis filius, Antriregiri regis Gothorum filiam in matrimonium expostulavit, rogans pariter, atque deterrens, nisi suam peragerent voluntatem. cuius affinitatem Gothi spernentes, legationem eius frustrarunt. qui repulsus dolore flammatus est et DCC milia armatorum contra ipsos produxit exercitum, verecundiam suam malo publico vindicare contendens; navibusque pene a Chalcedona usque ad Bizantium in instar pontium tabulatis atque consertis Thraciam petit et Moesiam; pontemque rursus in Danubio pari modo constructum duobus mensibus crebris fatigatus in Tapis VIII milia perdidit armatorum, timensque,
Abbreviated transcription (Latin):
eqͦ cadente ip̃e corruit. achillisq iaculo fem᷑ sauciatꝰ.
diumederi neqͥuit. gͦcos cam̃ ꝙͣ uis iã sauciꝰ esuis si¬
nib ꝑt᷑bauit. Telefo i taq defuncto. eurephilꝰ filius
suecessit in regno. ex pͥami frigũ rege germana pro¬
genitꝰ. Qͥ ob casandre amorẽ bello inter ẽẽ tͦiano.
ut parentib soceroq ferret auxiliũ cupiens. mox¬
cũ uenisset extinctus ẽ. Tunc &rꝰ ꝑsaꝵ rex post¬
peio trogo testante. gecaꝵ regine thomire sib
exitiabile intulit bellũ. Qͥelatus exasie uictorũs
accessum. tnsitũ tam̃ ꝑmisit. eligens armis cũ uin¬
niente eẏro pͥma cessit fortima parthis. intantũ
ut ⁊ filiũ thomiris ⁊ płimũ exercitũ trucidarent.
S iterato marte. gete cũ sua regina parthos de¬
uictos suꝑant atq ꝓsternunt. opimãq p̃dã de eis
aufert̃. ibiq pͥmũ gothoꝵ gens serica uidit ten¬

Expanded text:
equo cadente ipse corruit Achillisque iaculo femur sauciatus equo cadente ipse corruit Achillisque iaculo femur sauciatus diu mederi nequivit; Grecos tamen, quamvis iam saucius, e suis finibus proturbavit. Thelepho vero defuncto Euryphylus filius successit in regno, ex Priami Frygum regi germana progenitus. qui ob Casandrae amorem bello interesse Troiano, ut parentibus soceroque ferret auxilium, cupiens, mox venisset extinctus est. Tunc Cyrus, rex Ppeio Trogo testante, Getarum reginae Thamiri sibi exitiale intulit bellum. Qui elatus ex Asiae victoria, accessus, transire tamen permisit, eligens armis eum vinniente Cyro, prima cessit fortuna Parthis tanta, ut et filium Thamiris, et plurimum exercitum trucidarent; sed iterato marte, Gethae cum sua regina Parthos devictos superant atque prosternunt, opimamque praedam de eis auferunt; ibique primum Gothorum gens serica vident ten
Abbreviated transcription (Latin):
uiligentissimꝰ inqͥsitor̃. qͥ oꝑi fuo getiea titulũ dedit.
qͦs geras iã suꝑiori lodo gothos. ẽẽ ꝓbauimꝰ. orasiopau¬
lo dicente. hic dio regẽ illis pꝰ tẽꝑa młta. cõmȩmorat
nomĩe telefũ. Ne u qͥs dicat hod nom̃ alingͣ gothi¬
ca dlũino ꝑegͥnũ eẽ. nemo qͥ nesciat aniad u̾tat
usũ pleraq momĩa gc amplecti. ut romani inacedo¬
nũ. grici romanoꝵ. sarmate germanoꝵ. gothi
plerũq mutuantur himoꝵ. Io gͦabielefus hencuł
filiꝰ. natꝰ exauge. sororis pͥami aiugio topulatꝰ ꝙꝓeerus
qͥdem corꝑe s płꝰ ingore t̃ribił. Qͥ pat̃nã fortitudinẽ¬
tudinẽ referebat. Hui itaq regnũ moesiã appellauere¬
asic maiores. Qͤ ꝓuintia habet aboriente hostia fluntunis
danubii. ameridie macedoniã. ab occasu hẏstriam
a septentͥone danubiũ. Isgͦ antefatꝰ habuit bellum
cũ demais. In qͣ pugnͣ. thesandrũ ducẽ grecie int̾emit.
Et dũ aiacẽ infestus inuadit uliximq ꝑsertur. uicib

Expanded text:
 inquisitor, qui operi suo Getica titulum dedit quos Gretas iam superiori loco Gothos esse probavimus, Orosio Paulo dicente – hic Dio regem illis post tempora multa commemorat nomine Telefum. ne vero quis dicat hoc nomen a lingua Gothica omnino peregrinum esse, nemo qui nesciat animadvertat usu pleraque nomina gentes amplecti, ut Romani Macedonum, Greci Romanorum; Sarmatae Germanorum, Gothi plerumque mutuantur Hunnorum. is ergo Telefus, Herculis filius natus ex Auge, sororis Priami coniugio copulatus, procerus quidem cortudinem referebat. huius itaque regnum Moesiam appellavere maiores. quae provincia habet ab oriente ostia fluminis Danubii, a meridie Macedonia, ab occasu Histria, a septentrione Danubium. is ergo antefatus habuit bellum cum Danais, in qua pugna Theet dum Aiacem infestus invadit Vliximque persequitur, vitibus
Abbreviated transcription (Latin):
audito qmuis egre ferret imꝑator discessum eiꝰ. no¬
lens tam̃ eũ ꝯtristare annuit que poscebat. magnisq
ditatum munerib dimisit ase. senatũ ppłmq ei cõm̃¬
cdans romanũ. Igit᷑ egͦssus urbe regia theodericꝰ.⁊
ad suos reu̾tens. omnẽ gent̃ẽ gothoꝵ qͥ tẽ ei p̾buert̃
consensum hesꝑiam tendit. rectoq itinere ꝑ syrmis
ascendit uicinam pannonie. indeq uenetiar̃ fines
ingressus. ad pont̾ẽ sontũ nuncupatũ castra meta
tus est. Cumq ibi ad refitienda corꝑa hominũ ium̾¬
toꝵq aliqnͣto temꝑe consedisset. odoacer armatum
ꝯtͣ cum dirent exercitũ. Cuiq ille ad campos uero¬
nenses occurrens. magna strage deleuit. castrisq
solutis fines italie cũ potiore audacia intrat. Trans

Expanded text:
audito, quamvis aegre ferret imperator excessum ejus, noaudito, quamvis aegre ferret imperator excessum ejus, nolens tamen eum contristare, annuit quae poscebat, magnisque ditatum muneribus dimisit a se, senatum populumque ei commendans Romanum. Igitur egressus urbe regia Theodoricus, et ad suos revertens, cum omni gente Gothorum, qui tamen ei praebuerunt consensum, Hesperiam tendit, rectoque itinere per Smirnos ascendit vicina Pannoniae, indeque Venetiarum fines ingressus, tus est. Cumque ibi ad reficienda corpora hominum jumentorumque aliquanto tempore resedisset, Odouacer armatum contra eum direxit exercitum. Quem ille, ad campos Veronenses occurrens, magna strage delevit, castrisque solutis, fines Italiae cum potiore audacia intrat; trans
Abbreviated transcription (Latin):
elegit potius solito more gentis sue labore q̃rere uic¬
tũ. qͣm ip̃e otiose frui regni romani bonis. ⁊ gentem
suã mediocͥter uictitare. secumq delib̾ans ad pͥncipẽ
ait. Qmuis nichil de est. nob̃ imꝑio ur̃o famulantib
tantũ si dignũ ducit pietas ur̃a. desideriũ mei cordis
libenter exaudiat. Cumq ut solebat familiarit̃ fa¬
cultas fuisset loqñd concessa. hesꝑia in qͥt plaga qͦ du¬
⁊ urbs illa capd̾ orbis ⁊ dña. qͣre ñc sub regis thorcilin¬
goꝵ rotgorq tẏramnide fluctuat᷑ : dirige me cum
gente mea.sip̃cipis. ut ⁊ hic expensaꝵ pondere careas.
donantib regnũ illud possideã. haud ille qmͣ ñ nostiᷤͤᷤ
tyrannico iugo senatũ ur̃m. partẽq rei puplice cap¬
tiuitatis seruitio p̃mat. Ego enĩ si uicero ur̃o dono
ur̃oq munere possidebo. si uictus fuero ura pietas
nichil amitit. ĩmo ut diximꝰ lucret᷑ expensas. Qͦ

Expanded text:
elegit potius solito more gentis suae labore querere vicelegit potius solito more gentis suae labore querere victum quam ipse otiose frui regni Romani bona et gentem suam mediocriter victitare, secumque deliberans ad principem ait: 'quamvis nihil deest nobis imperio vestro famulantibus, tamen, si dignum ducit pietas vestra, desiderium mei cordis libenter exaudiat'. cumque ei, ut solebat, familiariter facultas fuisset loquendi concessa: 'Hesperia', inquid, 'plaga, quae duubernata est, et urbs illa caput orbis et domina quare nunc sub regis Thorcilingorum Rogorumque tyrranide fluctuatur? dirige me cum gente mea, si praecepis, ut et hic expensarum pondere careas donantibus regnum illud possedeam; haut ille, quem non nostis, tyrranico iugo senatum vestrum partemque rei publicae captivitatis servitio premat. ego enim si vicero, vestro donovestroque munere possidebo: si victus fuero, vestra pietas nihil amittit, imo, ut diximus, lucratur expensas. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
armis depositis. cõposita pace qͥescunt. Nec dui post hec
et rex theudimer in cuutate cerrusfatal egͥtudine
occupatus. uocatis gothis theodericũ filium regni
sui designat heredem. ⁊ ip̃e mox reb hũanis excessit.
Theodericũ uͦ gentis sue regẽ. audiens miꝑator zenon¬
ordinatũ grate suscepit. eiq euocatoria destinata ad
se in urbem uenire p̃cepit. dignoq suscipiens honorẽ¬
eiꝰ in armis ÷ͥ eum filiũ ad optauit. desiusq stipendiis
tͥumphum in urbe donauit. factusq conful ordina¬
rius. qmͣ fũmũ bonũ pͥmo ĩmundo decꝰ edicit᷑. nec
tantũ hoc s etiã et equestͤm statuã ad famã tanti
uiri ꝯtͣ regiam palatu collocauit. Inter hec gͦ tcheo¬
doricꝰ zenonis imꝑio federe sociatus. dũ ip̃e in urbe
om̃ib bonis frueret᷑. gentẽq suã in illirico ut diximꝰ
residentẽ ñ om̃ino idoneam aut refertam audiret.

Expanded text:
armis depositis composita pace quiescunt. nec diu post haec armis depositis composita pace quiescunt. nec diu post haec et rex Thiudimer in civitate Cerras fatale egritudine occupatus vocatis Gothis Theodoricum filium regni sui designat heredem et ipse mox rebus humanis excessit. Theodorico vero gentis suae regem audiens ordinato imperator Zeno grate suscepit eique evocaturia destinata ad se in urbe venire precepit, dignoque suscipiens honoreejus in arma, sibi eum filium adoptavit, de suisque stipendiis triumphum 423 in urbe donavit; factusque est consul ordinarius, quod summum bonum primumque in mundo docus edicitur; nec tantum hoc, sed etiam et equestrem statuam ad famam tanti viri ante regiam palatii conlocavit. inter haec ergo Theodoricus Zenonis imperio foedere sociatus, dum ipse in urbe omnibus bonis frueretur gentemque suam in Illyrico, ut diximus, residentem non omnino idoneam aut refertam audiret,
Abbreviated transcription (Latin):
tes qͥescunt. immo nec p̃ualent ad tantã rałtitudinẽ. Ui¬
dens theodimer undiq sibi ꝓsꝑa ꝓuenire. naisum pͥmã
urbem inuadit. illiricis filioq suo theodorico sociatis
artat. ⁊ inuigilia comitib ꝑ castrũ herculis tͣnsmisit
ulpianã. Qͥ uenientes tam eam qm estobis mox in de
lico potiunt᷑. T̃ heodimer uͦ rex adnunadu̾tens felicitatẽ
suã. qm etiã ÷ͥ. nec his tantũ conuentus egrediens naisi¬
tanã urbẽ paucis ad custodiam derelictis. ip̃e thessalo
cũ exercitu morabat᷑. Qͥ dum uideret uallo muniri
thessalonicã. nec se eoꝵ conatib posse resistere. missa
legatione ad theodimer regem. muneribq oblatis ab
excidione eũ urbis retorquet. iutoq federe romanꝰ
ductor cũ gothis loca eis iam sponte que incolerent
tͣdidit. id est cerrupellas. europã medianã. retina
bercũ et alia que syum uocat᷑. uͥ gothi cũ rege suo

Expanded text:
tes quiescunt, immo nec praevalent ad tantam multitudinem. vites quiescunt, immo nec praevalent ad tantam multitudinem. videns Thiudimer undique sibi prospera provenire, Naissum primam urbem invadit Illyrici filioque suo Theodorico sociatis Astat et Invilia comitibus per Castro Herculis transmisit Vlpiana. qui venilico potiuntur. Theodemir vero rex animadvertens tam felicitatem quam etiam filii; nec hac tamen contentus, egrediens Naisitanam urbem, paucis ad custodiam derelictis, ipse Thessaloncum exercitu morabatur. Qui dum videret vallo muniri Thessalonicam, nec se eorum conatibus posse resistere, missa leexcidione eum urbis retorquet initoque foedere Romanus ductor cum Gothis loca eis iam sponte, quae incolerent, tradidit, id est Cerru, Pellas, Europa, Mediana, Petina, Bereu et alia quae Sium vocatur. ubi Gothi cum rege suo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃sq cũ magtio clamore ad regẽ theoduner accedenteᷤᷤ
gochi. orant qͣ cũq parte uellet tantũ ductaret exer¬
citũ. Qͥ accito gerinano missaq sorte. hortatꝰ est ut ille
inpartẽ italie. uͥ tt̃ gliceriꝰ regnabat imꝑator. ip̃e uͦ sic̃
fortior adfortus regnũ accederet orientale. Qd̃ ⁊ fc̃m ÷
et mox ut uindimer italie t̾ras intrauit. extͦmũ fati
munꝰ reddens reb excessit hũanis. successorẽ relinqu̾s
parentes regnare. Qͥd młta: Uinduer acceptis mu¬
nerib simłq mandatis aglicerio imꝑatore. gallias ten¬
dit. seseq cũ parentib Wisigothis tungens unũ corpꝰ
effitiunt. ut dudũ fuerant. Et sic gallias hispaniasq
tenentes. suo uire desendunt. ut nullꝰ ibi aliꝰ p̾uałet.
Thendiner enĩ fr̃ senior cũ suis tͣnsit padũ. sarmatis
milicibq interminans. si aliqͥs ei obstaret. qd ille ueren¬

Expanded text:
omnesque cum magno clamore ad regem Thiudimer accedentes omnesque cum magno clamore ad regem Thiudimer accedentes Gothi orant, quacumque parte vellit. tantum ductaret exercitum. qui accito germano missaque sorte hortatus est, ut ille in parte Italiae, ubi tunc Glycerius regnabat imperator, ipse vero sicut fortior ad fortiorem regnum accederet Orientalem: quod et factum est. et mox Vidimer Italiae terras intravit, extremum fati munus reddens rebus excessit humanis, successorem relinquensothas eorum parentes regnare. quid multum? Vidimer acceptis muneribus simulque mandata a Glycerio imperatore Gallias tendit seseque cum parentibus Vesegothis iungens unum corpus efficiunt, ut dudum fuerant, et sic Gallias Spaniasque tenentes suo iuri defendunt, ut nullus ibi alius prevaleret. Thiudimer autem, frater senior, cum suis transit Saum amnem Sarmatis militibusque interminans bellum, si aliqui ei obstaret. quod illi veren
Abbreviated transcription (Latin):
sedes idest. pannonias reu̾tens. theodericũ filiũ suũ qͣm ꝯ¬
stantinopolim obsidem dederat. aleone imꝑatore demissũ.
cũ maguis munerib gͣtanter recepit. Qͥ theoderieꝰ iam
amatores sͥ clientesq consocians pene sexmilia uiros.
ꝯ qͥb inconsilio parte cm̃so danubio suꝑ babai sarmataꝵ
regem discurrit. Qͥ tẽ de camundo duce romanoꝵ
uictoria potitus. suꝑbie tumore regnabat. eũq suꝑ¬
ueniens theodericꝰ interemit. familiamq ⁊ censũ dep̃¬
dans. ad genitorẽ suũ cũ uictoria repedauit. Singidu¬
num dehinc ciuitatẽ qm ip̃i sarmate occupassent. in¬
uadens. ñ romanis reddidit. s sue subdidit dicioni.
Minuentib deinde hinc inde uicinaꝵ gentiũ spolus.
cepit ⁊ gochis uictus uestitusq de esse ⁊ homineb qͣb
dudũ bella alimoniã p̃sticissent. pax cepit ẽẽ contͣria.

Expanded text:
sedes, id est Pannonias revertens Theodoricum filium suum, quem Csedes, id est Pannonias revertens Theodoricum filium suum, quem Constantinopolim obsidem dederat, a Leone imperatore remissum cum magnis muneribus gratanter excepit. qui Theodoricus iam amatores sibi dientesque consocians, paene sex milia viros, cum quibus inconscio patre emenso Danubio super Babai Sarmatarum rege discurrit, qui tunc de Camundo duce Romanorum victoria potitus superbiae tumore regnabat, eoque superveniens Theodoricus interemit familiaque et censu depraedans ad genitorem suum cum victoria repedavit. Singidunum dehinc civitatem, quam ipsi Sarmatae occupassent, invadens, non Romanis reddidit, sed suae subdedit dicioni. Minuentibus deinde hinc inde vicinarum gentium spoliis coepit et Gothis victus vestitusque deesse et hominibus, quibus dudum bella alimonia prestitissent, pax coepit esse contraria,
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ folite cũ gelato. nã istus modi fluuiꝰ ille ꝯ¬
gelascit. ut in flicis modũ pedestrem uehat ex̃ci¬
tũ. plaustiaq ⁊ tragulus uł qͥcqͥd uehiculi fu̾it.
nec cimbaꝵ indigeat lintres. Sic gͦ eũ gelatum
theudimer gothoꝵ rex cernens. pedestr̃ẽ ducit ȩxercitũ.
emensoq dmubio. suaus in ꝓuisus apparuit a tergo.
Nam regio illa suauoꝵ ab oriente baibaros ht. ab occi¬
dente francos. ameredie burgondrones. aseptemtͥõe
thoringos. Qͥb suaus tẽ in uincti aderant etiã ad e¬
mandi. ip̃iq alpes effectos om̃ino regentes. unde non¬
nulla fluenta danubiũ instuunt. nimio cũ sonitu
uergentia. Hic gͦ taliter qmͦ unito loco rex theodimer
hiemis temꝑe gothoꝵ ductauit exercitũ ⁊ tã suauoꝵ
gentẽ qm etiã alanoꝵ utrasq ad inuicem federatas
de uicit. uastauit ⁊ pene sub egit. Inde qͦ uictor ad ꝓpͥas

Expanded text:
bii solite congelato – nam istiusmodi fluvius ille conbii solite congelato – nam istiusmodi fluvius ille congelascit, ut in silicis modum pedestrem vehat exercitum plaustraque et traculas vel quidquid vehiculi fuerit, nec cumbarum indigeat lintres – sic ergo eum gelatum Thiodimer Gothorum rex cernens pedestrem ducit exercitum emensoque Danubio Suavis inprovisus a tergo apparuit. nam regio illa Suavorum ab oriente Baibaros habet, ab occidente Francos, a meridie Burgundzones, a septentrione Thuringos. quibus Suavis tunc iuncti aderant etiam Alamanni ipsique Alpes erectos omnino regentes, unde nonnulla fluenta Danubium influunt nimio cum sonu vergentia. hic ergo taliterque munito loco rex Thiudimer hiemis tempore Gothorum ductavit exercitum, et tam Suavorum gente quam etiam Alamannorum, utrasque ad invicem foederatas, devicit, vastavit et pene subegit. inde quoque victor ad proprias
Abbreviated transcription (Latin):
gentem multitudinc̃ aggͤ gantes ad amnem
bolia inpannoniis castra metati st̃. Gochi tc̃
alamiro defuncto ad frẽm eiꝰ tbeodimer ꝯfu¬
gerunt. Qͥ qͣmius dudũ cũ fr̃ib regnũ. tam̃
tauctioris potestatis in signia sumens uidimer
frẽ iuniore accito. et cũ ip̃o curas belbi partitꝰ.
coactus ad arma ꝓsiliuit. Consertoq p̾lio. su¬
ꝑior pars inuenitur gothoꝵ. a deo ut campꝰ
uumicoꝵ corruentiũ eruore made scũs. ut
rubrum pelagus appareret. armaq ⁊ cadauera
inmodũ colliũ tumulata campũ ꝑ decẽ milia
oppleuerunt. Qd̵ gochi cernentes. in effabili ex¬
ultatione letant᷑. eo qd̾ et rogis sui ualameris
sangͥnem. ⁊ suã in uiriã ꝯmaximo inimicorum
strage ulciscerent᷑. De uͦ ĩnumerabili uariaq
msstitudine hostium. qͥualuit euadere ꝑ qͣqͣm
esfugati. uix ad sua ĩglorii ꝑuener̃t. Post certũ
u tempꝰ. instanti hiemal frigore. amneq danu¬

Expanded text:
gentem multitudinem adgregantes ad amnem gentem multitudinem adgregantes ad amnem Bolia in Pannoniis castra metati sunt. Gothi tunc Valamero defuncto ad fratrem eius Thiudimer confugerunt. qui quamvis dudum cum fratribus regnans, tamen auctioris potestatis insignia sumens, Vidimer fratre iuniore accito et cum ipso curas belli partitus, coactus ad arma prosilivit; consertoque proelio superior pars invenitur Gothorum, adeo ut campus inimicorum corruentium cruore madefactus ut rubrum pelagus appareret armaque et cadavera in modum collium tumulata campum plus per decem milibus oppleverunt. quod Gothi cernentes, ineffabili exultatione laetantur, eo quod et regis sui Valameris sanguinem et suam iniuriam cum maxima inimicorum strage ulciscerentur. de vero innumeranda variaque multitudine hostium qui valuit evadere, perquaquam effugati vix ad sua inglorii pervenerunt. Post certum vero tempus instanti hiemali frigore amnemque Danu
Abbreviated transcription (Latin):
te ad arma ꝯfugiunt. solitoq eertam̃ arreptũ
se suamq iniuriã ulciscunt᷑. In eo siqͥdem p̃lio
rer ualamit dũ eqͦ insidens ad cohortandos suos
anta aciem curreret. ꝓhatus equuis corruit. ses¬
soremq suũi deiecit. Qͥ mox inimicoꝵ lanceis
confossus. in teremptꝰ est. Gothi uͦ tam regis sui
mortẽ qͣm suã in iuriam rebellionib exigentes.¬
segroꝵ nͥ qͥ nom̃ ip̃m ferrent ⁊ hicũ dedecore ñ
remansissent sic om̃s extinxerunt. Quorum
exatio suauoꝵ reges hunimundꝰ ⁊ alaricꝰ uerit.
ĩ gothos arma mouerunt. freti auxilio sarma¬
taꝵ. Q cum beuca et babai regib suis. auxilia¬
riis aduenissent. ipsisq scyroꝵ reliqͥis qͣsi ad u¬
lationẽ suã acrius pugnaturis accersientes.
cũ edica ⁊ hunuulfo eoꝵ pͥmatib habuerunt.
simł secutani gepidaꝵ tam exgente rugorũ
ũ parua solatia. ceterisq hinc iide collectis. ĩ¬

Expanded text:
te ad arma confugiunt solitoque certamine arrepto te ad arma confugiunt solitoque certamine arrepto se suaque iniuria ulciscuntur. in eo si quidem proelio rex eorum Valamir dum equo insidens ad cohortandos suos ante aciem curreret, proturbatus equus corruit sessoremque suum deiecit, qui mox inimicorum lanceis confossus interemptus est. Gothi vero tam regis sui mortem quam suam iniuriam a rebellionibus exigentes qui nomen ipsud ferrent, et hi cum dedecore, non remansissent: sic omnes extincti sunt. Quorum exitio Suavorum reges Hunimundus et Halaricus vereti, in Gothos arma moverunt freti auxilio Sarmatarum, qui cum Beuca et Babai regibus suis auxiliarii ei advenissent, ipsasque Scirorum reliquias quasi ad ultionem suam acrius pugnaturos accersientes cum Edica et Hunuulfo eorum primatibus habuerunt simul secum tam Gepidas quam ex gente Rugorum non parva solacia, ceterisque hinc inde collectis in
Abbreviated transcription (Latin):
rent. sic uigilauit ĩ eoꝵ tͣnsitu. ut ĩ cẽpesta
nocte dormientes in uaderent ad lacũ pelsodis. Con¬
sertoq inopinato p̃lio ita eos opp̾ssit. ut etiã ipsum¬
regẽ hunimundũ captũ. õe exercitũ eiꝰ qͥ gladiũ
euasissent gothar subderet seruituti. ⁊ dũ młtũ
eẽt amator miscdie. fẽa ultione ueniã ꝯdonauit.
reconciliatꝰq cũ suauis. cundem qm ceꝑat ad optanᷤ
s filiũ. remisit cũ sius insuauiã. S ille in memor
pat̾ne gr̃e. post aliqͦt tempꝰ. conceptũ dolũ partu¬
riens. sciroꝵq gentẽ incitans qͥ tc̃ suꝑ danubium
ꝯfidebant. ⁊ cũ gothis facifici morabant᷑. qͣrenus
seissi abeoꝵ federe secũq iuncti. ĩ arma ꝓsilirẽt.
gentẽq gothoꝵ ĩ uaderent. Tunc gochis nichil
mali sꝑantib. p̃sertum deutͥsq amicis uicinis ꝯ¬
fisi. bellum insurgit in ꝓuiso coactiq necessita¬

Expanded text:
rent, sic vigilavit in eorum transitu, ut intempesta rent, sic vigilavit in eorum transitu, ut intempesta nocte dormientes invaderet ad lacum Pelsodis, consertoqregem Hunimundum captum omnem exercitum eius, qui gladio evadissent, Gothorum subderet servituti. et dum multum esset amator misericordiae, facta ultione veniam condonavit reconciliatusque cum Suavis eundem, quem ceperat, adoptans sibi filium, remisit cum suis in Suavia. sed ille inmemor paternae gratiae post aliquod tempus conceptum dolum parturiens Scirorumque gente incitans, qui tunc super Danubium consedebant et cum Gothis pacifice morabantur, quatenus scissi ab eorum foedere secumque iuncti in arma prosilerent gentemque Gothorum invaderent. tunc Gothis nihil mali sperantibus, praesertim de utrisque amicis vicinis confisi, bellum exurgit ex inproviso coactique necessita
Abbreviated transcription (Latin):
agnisciros. bitugures. bardores. uenientesq
adbasianã pannonie ciuutatẽ. eñq circum¬
uallans fines eiꝰ cepitp̃dare. Qͦ cũ ꝑto gothi
ibi uͥ erant. expeditionẽq soluentes ꝙͣ ꝯtͣ sa¬
dages collegerant. ĩ hunos ꝯu̾tunt. et sic eos¬
sius afinib ingłos pepulert̃. ut iã ex illo tẽꝑe
qͥ remans eraͣnt huni. et usq actenꝰ gothoꝵ
arma formidarent. Qͥ escente uꝰ tandẽ hu¬
noꝵ gente agothis. hunimidꝰ suauoꝵ dux
dũ ad p̃danidas dalmatias tnsit. arm̃ta gothoꝵ
in cãpis errantia dep̃dauit. qͥa dalmatia sua¬
uie uicina erat. nec aparnoniis finib młtũ
distabat. p̾sertim uͥ tc̃ gothi residebant. Qd
plurimũ e hunimundꝰ cũ suauis uastatis
dalmatiis ad sua reu̾tens. theudimer gepman
ualameris regis gothoꝵ.ñ tantũ iacturam
arm̃toꝵ dolens. qnͣtũ metuens ne suauiiñ
pune hoc lucͣrent᷑.⁊ ad maiorẽ licentiã ꝓsili¬

Expanded text:
Angisciros, Bittugures, Bardores, venientesque Angisciros, Bittugures, Bardores, venientesque ad Basianam Pannoniae civitatem eamque circumvallans fines eius coepit praedare. quod conperto Gothi ibi, ubi erant, expeditionemque solventes, quam contra Sadagis collegerant, in Hunnos suis a finibus inglorios pepulerunt, ut jam ex illo tempore qui remanserant Hunni, et usque hactenus, Gothorum arma formident. Quiescente vero tandem Hunnorum gente a Gothis, Hunimundus Suevorum dux, dum ad praedandas Dalmatias transit, armenta Gothorum in campis errantia depraedavit: quia Dalmatiis Suevia vicina erat, nec a Pannoniis multum distabat, praesertim ubi tunc Gothi residebant. Quid plurimum? Hunimundo cum Suevis vastatis Dalmatiis ad sua revertente, Theodemir germanus Walemiris regis Gothorum, non tantum jacturam armentorum dolens, quantum metuens ne Suevi, si impune hoc lucrarentur, ad majorem licentiam prosili
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis qm supͣ retulimꝰ cheodericũ infantulũ theo¬
dimeri accipiunt. qͥiam septẽ annoꝵ incm̃ta
ꝯscendens. octauũ int᷑uerat annũ. O dũ pater
cunctat᷑ dare patruus ualamir excitit supplica¬
tor.tantũ ut pax firma inter romanos gothosq
maneret. Datus gͥ theodericꝰ obses agothis. du¬
citurq adurbem constantinopolitanã leoni pͥn¬
cipi. Et qͥa puerulus elegans erat. meruit gr̃ar
imꝑialem habere. Postqͣm gͦ firma pax gothoꝵ
cũ romanis effecta ẽ. uidentes gochi ñ sͥ sufficẽ
ea que ab imꝑadore acceꝑant. simłq solitã cupi¬
entes ostentare uͥtutẽ. ceꝑunt uicinas gentes
circa circũ p̃dari. pͥmũ ant᷑ satages qͥ interio¬
rem pannoniã possidebant arma mouentes.
Qd̃ uͥ rex hunoꝵ dindric filiꝰ attile cogno¬
uisset. collectis secũ qͥ ad huc uidebant᷑ qͣm uic
pauci. eiꝰ tam̃ sub imꝑio remansisse. ult zimireᷤᷤ.

Expanded text:
ab eis, quem supra rettulimus, Theodoricum, infantulum Thiuab eis, quem supra rettulimus, Theodoricum, infantulum Thiudimeris accipit; qui iam septem annorum incrementa conscendens octavum intraverat annum. quem dum pater cunctatur dare, patruus Valamir extitit supplicator tantum, ut pax firma inter Romanos Gothosque maneret. datus igitur Theodoricus obses a Gothis duciturque ad urbem Constantinopolitanam Leoni principi, et, quia puerulos elegans erat, meruit gratiam imperialem habere. Postquam ergo firma pax Gothorum cum Romanis effecta est, videntes Gothi non sibi sufficere ea quae ab imperatore acciperent simulque solitam cupientes ostentare virtutem, coeperunt vicinas gentes circumcirca praedari, primum contra Sadagis, qui interiorem Pannoniam possidebant , arma moventes. quod ubi rex Hunnorum Dintzic filius Attilae cognovisset, collectis secum qui adhuc videbantur quamvis pauci eius tamen sub imperio remansisse Vltzinzures,
Abbreviated transcription (Latin):
dia cũ nancium direxiss eo mox die ñtius uenieꝵs
feliciꝰ ĩ domo thindimeri bepꝑit gaudiũ. Ipso siqͥdẽ die
theodericꝰ eiꝰ filiꝰ. qm uis de erili eua concubina.
bone tam̃ spei puerulus natꝰ erat. Post tempꝰ
gͦ ñ młtũ.rex ualamir. eiꝰq germani thudimer
⁊ uidimer confueta dũ tardarent dona a pͥnci¬
pe marciano. que ad instar strenue acciꝑent.¬
missa legatione ad imꝑatorẽ. uident theoderi¬
cũ tͥami filium.⁊ hune genẽ gochico alia tam̃
stirpe ñ amala ꝓcreatũ. omĩno floientẽ cũ
sius. romanoꝵ q anucitiis iunctũ. ⁊ annua
sollẽpnia ꝯ seqñtẽ. et se tantũ despici. ilido fu¬
rore cõmoti arma arripiunt.⁊ illiricũ pene
totũ discurrentes inp̃da deuastant. S statĩ
imꝑator animo mutato. ad pͥstinã recurrit.
amicitiã. missaq legatione tam p̃terita cũ
instantib munera tͥbuit. qm etiã defut᷑o sine

Expanded text:
demirem gaudii nuntium direxisset, eo mox die nuntius veniens demirem gaudii nuntium direxisset, eo mox die nuntius veniens felicius in domo Theodemiris reperit gaudium. Ipso siquidem die Theodericus ejus filius, quamvis de Erelieva concubina, bonae tamen spei puerulus natus erat. Post tempus ergo non multum rex Walemir ejusque germani Theodemir et Widemir, consueta dum traderent dona a principe Marciano, quae ad instar strenuamissa legatione ad imperatorem vident Theodericum Triarii filium, et hunc genere Gothico, alia tamen stirpe, non Amala procreatum, omnino florentem cum suis, Romanorumque amicitiis iunctum et annua sollemnia consequentem, et se tantum despici. ilico furore commoti arma arripiunt et Illyricum pene totum discurrentes in praeda devastant. sed statim imperator animo mutato ad pristinam recurrit amicitiam missaque legatione tam praeterita cum instantibus munera tribuit quam etiam de futuro sine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alii gothi qͥ dicunt᷑ minores. p̾płs in m̃sus cũ suo ponti¬
fice. ipsoq pͥmate wolfila qͥeis dicunt᷑ ⁊ litteras insti¬
lis nichilq habundans nisi arm̃ta diu̾si genĩs pecoꝵ
⁊pascua filuaq lignoꝵ parũ tͥtici ceteroꝵq specierũ.
terras fecundas. uineas uͦ nec si ft̾ alibi certi eoꝵ cog¬
noscent. ex uiciuis locis sͥ uinũ negotiantes. nã lac¬
te alunt᷑. Pleriq gͦ ut ad gentẽ unde agimꝰ reu̾ta¬
m᷑ idẽ. ostrogothaꝵ. qͥ inpannonia sub rege ualamir
eiꝰq germanis theudimer ⁊ uidimer morabantur
qͣmius cliuisa loca. consilio tamen unita. Nã uala¬
mes inter scarniungã ⁊ aque nigro fluiuos cheude¬
mer uixta loca pelsoif. Uidimer inter utͦsq maanebat.
Contigit gͥ ut attile filii ꝯtͣ gochos qͣsi desertores dña¬
tionis sue. uelut fugatia mancipia reqͥrentes ueni¬
rent. Igtarisq aliis fr̃ib. suꝑ ualamir solũ irrue¬
reno. Q tam̃ ille qmͣuis cũ paucis excepit. diuq fati¬

Expanded text:
et alii Gothi, qui dicuntur Minores, populus immensus, cum suo pontifice, ipsoque primate Vulfila, qui eis dicitur et litteris instilis nihilque habundans nisi armenta diversi generis pecorum et pascua silvaque lignarum; parum tritici citerarumque specierum terras fecundas. vineas vero nec, si sunt alibi, certi eorum cognoscent ex vicina loca sibi vinum negotiantes; nam lacte aluntur plerique. Ergo, ut ad gentem, unde agimus, revertamur, id est Ostrogotharum, qui in Pannonia sub rege Valamir eiusque germani Thiudimer et Videmir morabantur, quamvis divisa loca, consilia tamen unita nam Valamer inter Scarniungam et Aqua nigra fluvios, Thiudimer iuxta lacum Pelsois, Vidimer inter utrosque maContigit ergo ut Attilae filii contra Gothos, quasi desertores dominationis suae, velut fugacia mancipia requirentes venirent, ignarisque aliis fratribus super Walemir solum irruerent. Quos tamen ille, quamvis cum paucis, excepit; diuque fati
Abbreviated transcription (Latin):
audiens iutiges ut leo furibundꝰ omẽm gothoꝵ exer¬
citũ ꝯgregat rauennãq egͦssus romanas arces ob
opp̃ssionẽ p̃ꝑat. unde pari tenore frustratꝰ. fugatusq
rauenna se recepit. uͥ obsessus. nec mora ult se ad par¬
tes dedit uictoris. cũ mathesuenta uigal regiisq
opib. ⁊ sic famosũ regnũ fortissimanq gentẽ. tandẽ¬
pene duo mͦ.⁊ericesimo anno uictor gentiũ diũsaꝵ
iustinianꝰ imꝑator. ꝑ fidelissimũ consulẽ uicit bele¬
sariũ. ⁊ ꝑductũ uitigis ꝯstantinopolĩ patͥcũ honore
donauit. Uͥplus biennio demorat᷑. imꝑatorisq ĩ affec¬
tu ꝯuinctꝰ. reb excessit hũanis. Mathefuentã uͦ iu¬
galem eiꝰ. fr̃i suo germano pat̾cio ꝯiunxit imꝑator.
deqͥb post hũatũ pactͥs germani. natꝰ filiꝰ idem germanꝰ
Inqͦ ꝯuinctũ anicioꝵ genꝰ cũ amala stirpe spem huc
origo ac amaloꝵ nobilitas ⁊ uiroꝵ fortiũ fc̃a. hec

Expanded text:
audiens Vitiges ut leo furibundus omnem Gothorum exeraudiens Vitiges ut leo furibundus omnem Gothorum exercitum congregat Ravennaque egressus Romanas arces obsoppressionem praeparat. unde pari tenore frustratus fugatusque Ravenna se recepit; ubi obsessus nec mora ultro se ad partes dedit victoris cum Mathesuentha iugale regiasque opes. et sic famosum regnum fortissimamque genteensimo et tricesimo anno victor gentium diversarum Iustinianus imperator per fidelissimum consulem vicit Belesarium, et perductum Vitiges Constantinopolim patricii honore donavit. ubi plus biennio demoratus imperatorisque in affectu coniunctus rebus excessit humanis. Mathesuentham vero iugalem eius fratri suo Germano patricio coniunxit imperator. de quibus post humatum patris Germani natus est filius idem Germanus, in quo coniuncta Aniciorum genus cum Amala stirpe spem adhuc origo ac Amalorum nobilitas et virorum fortium facta. haec
Abbreviated transcription (Latin):
secũ de libͣans theudahadũ consobͥnũ suũ ger¬
manitatis grã accersitũ atuscia. uͥ pͥuatã uitã
degens in larib ꝓpͥis erat in regno locauit᷑. Qͥ
ĩmemor ꝯsangͥnitatis. ꝓ aliqͣntũ tempꝰ apalatio
rauennate abit. et pꝰea ininsula lacibulsinensi
intͥsticia degens. ab eiꝰ satellitib inbalneis stran¬
gulataẽ. ¶d dũ iustimanꝰ unꝑator orientatis au¬
disset. et qͣs susceptoꝵ suoꝵ morte ad suã ĩ iuriã
redundaret. sic ẽ. cõmotꝰ. Eodem nãq temꝑe de
terra uuandalicũ cũ ꝑfidelissimũ sinĩ patͥciũ.

Expanded text:
ecum deliberans, Theodahadum consubrinum suum germanitatis gratia accersitum a Tuscia, ubi privatam vitam degens in laribus propriis erat, in regno locavit. qui inmemor consanguinitatis post aliquantum tempus a palatio Ravennate abstractam in insulam laci Bulsiniensis in tristitia degens ab eius satellitibus in balneo strangulata est. Quod dum Iustinianus imperator Orientalis audisset et quasi susceptorum suorum morte ad suam iniuriam redundaret, sic est commotus. eodem namque tempore de Africa Vandalicum cum per fidelissimum suum patricium
Abbreviated transcription (Latin):
exercitꝰ optinere. qͥa loci opoetunitas ñ pariũ bene¬
fitium confert. dextͣm partẽ. huni cũ suis. sinistͣm
romani ⁊ Wissigothe cum auxiliariis occupauert̃.
relictoq de cacumine eiꝰ iugo certam̃ in eunt.
Dextrũ itaq cornu. cũ Wissigothis theodoridus
tenebat. sinistrũ etuis. cũ romanis. collocantes
in medio sangibanũ. qͦm suꝑiꝰ retulimꝰ p̃ fuisse
alanis. ꝓuidentes caution familiar ut eũ decuiꝰ¬
anitno minꝰ p̃sumebant. fidelium t᷑be conludent.
facile namq assumit apugnan di necessitatẽ. cui
fugiend im pontt᷑ difficultas. Ediu̾so uͦ fuit hunoꝵ
acies ordinata. ut in medio attila cũ suis forcissimis
locaret᷑. s potuis rexhac ordinatione ꝓspiciens.
qͣ tenꝰ inter gentis sue robur positꝰ. abinminenti
ꝑicłs redden etur exceptiis. Cornua uͭ eiꝰ młtiplicei
ppłi ⁊ diu̾se nationes. qͣs ditioni sue subdideru

Expanded text:
exercitus obtinere, quia loci oportunitas non parvum beniexercitus obtinere, quia loci oportunitas non parvum benificium confert, dextram partem Hunni cum suis, sinistram Romani et Vesegothae cum auxiliariis occuparunt, relictoque de cacumine eius iugo certamen ineunt. dextrum itaque cornum cum Vesegothis Theoderidus tenebat, sinistrum Aetius cum Romanis, conlocantes in medio Sanguibanum, quem superius rettulimus praefuisse Alanis, animo minus praesumebant, fidelium turba concluderent. Facile namque assumit pugnandi necessitatem, cui fugiendi imponitur difficultas. E diverso vero fuit Hunnorum acies ordinata, ut in medio Attila cum suis fortissimis locaretur, sibi potius rex hac ordinatione prospiciens; quatenus inter gentis suae robur positus, ab imminenti periculo redderetur exceptus. Cornua vero ejus multiplices populi et diversae nationes quas di
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ ut attila rer hunoꝵ tali ꝑculsus euentu.
diffidens fuis copiis metuit inire conflictũ. int̃q
fugam reuoluens ip̃o funere tͥstiorem statuit ꝑ
arupisces futura in qͥrere. Qͥ more solito nune pecoꝵ
fibras. nẽ qͣsdam uenas in abrasis ossib intuendes.
huntus in frustra deñtiant. hoc dñ qnͣtulũ p̃dixere
solatii. qd sũmꝰ hostium ductor de parte adu̾sa
ob cumberet. reliqmq uictoriã sua morte tͥumphũ
fedaret. Cumq attila necem etii qͥ eiꝰ motib ob¬
iuabat. uł cũ sua ꝑditione duceret expetendum.
tali p̃sagio sollicttis ut erat ꝯsilioꝵ in reb bellicis
exqͥsitor. circa nonã diei horam p̃lium sub tͤpidatiõe
cõmittit. ut si secus cederet. nox inminens sub¬
ueniret. Conuenere partes ut diximꝰ in campos
cautalaunicos. erat enĩ positio loci decliui tumore
in editum collis ex crescens. Qͤm uterq cupietis

Expanded text:
igitur Attila rex Hunnorum tali perculsus eventu igitur Attila rex Hunnorum tali perculsus eventu diffidens suis copiis metuit inire conflictum. inter que fugam revolvens ipso funere tristiorem, statuit per aruspices futura inquirere. qui more solito nunc pecorum fibras, nunc quasdam venas in abrasis ossibus intuentes Hunnis infausta denuntiant; hoc tamen quantulum praedixere solacii, quod summus hostium ductor de parte adversa occumberet relictamque victoriam sua morte triumphura foedaret. cumque Attila necem Aetii, quod eius motibus obviabat, vel cum sua perditione duceret expetendam, tali praesagio sollicitus, ut erat consiliorum in rebus bellicis exquisitor, circa nonam diei horam proelium sub trepidatione committit, ut, si secus cederet, nox imminens subveniret. Convenere partes. ut diximus, in campos Catalaunicos. erat autem positio loci declivi tumore in editum collis excrescens. quem uterque cupiens
Abbreviated transcription (Latin):
nib agitur. s aꝑto marte certat᷑. Qͤ post digna
causa tantoꝵ mortib inueniri : aut qd̵ odiũ inse
cunctos animauit armari : ꝓbatum est hũanum
genꝰ regib uiuere. qͣnͣdo unuũs m̃tis impetu stragis
fit fcã ppłoꝵ ⁊ arbit̾o suꝑbi regis mom̃to defecit. qd
tot scłis natura ꝓ genuit. S ante qͣm pugne ipsiꝰ
ordinẽ referamus. necessarium uidetur edicere.
qͦ in ipsis belloꝵ motib acciderunt. qmͣ sicut famo¬
sum p̃lium.ita młtiplex atq ꝑ plexum. Sangibanꝰ
namq tex alanaror a lanoꝵ metu futuroꝵ ꝑter¬
ritꝰ. attile se tradere pollicet᷑. ⁊ aurelianã cuntau̾
gallic ubi tec̃ ꝯsistebat. in eiꝰ iura tͣnsducere. Qd̃
uͥ theodoridꝰ ⁊ etius cognouert̃. magnis aggerib
candem urbem ante aduentũ attile struunt.
suspectumq custodiunt sangibanũ. ⁊ inter suos
auxiliatores medium statuunt cũ sua ꝓpͥa gente.

Expanded text:
nibus agitur, sed aperto Marte certatur. quae potest digna nibus agitur, sed aperto Marte certatur. quae potest digna causa tantorum motibus invenire? aut quod odium in se cunctos animavit armari? probatum est humanum genus regibus vivere, quando unius mentis insano impetu strages sit facta populorum et arbitrio superbi regis momento defecit quod tot saeculis natura progenuit. Sed antequam pugnae ipsius ordinem referamus, necessarium videtur edicere, quae in ipsis bellorum motibus acciderunt, quia sicut famosum proelium, ita multiplex atque perplexum. Sangibanus namque rex Alanorum metu futurorum perterritus Attilae se tradere pollicetur et Aurelianam civitatem Galliae, ubi tunc consistebat, in eius iura transducere. quod ubi Theodoridus et Aetius agnoverunt, magnis aggeribus eandem urbem ante adventum Attilae struunt, suspectumque custodiunt Sangibanum et inter suos auxiliares medium statuunt cum propria gente.
Abbreviated transcription (Latin):
solatia illoꝵ. qͦs delectat ip̃a etiã simł subire discͥmĩa.
Aparte uͦ romanoꝵ tanta patͥcii etii ꝑ uidentia fuit
cui tc̃ innirebat᷑ res puplica hisꝑie plage. ut undiq
bellatorib congregatis adu̾sus ferocẽ ⁊ infinitã mł¬
titudinẽ ñ in par occurreret. His enĩ fuert̃ auulia¬
tores. franci. sarmate. armoricianz. litigiani. bur¬
gundiones. sarones. libari. olibͥones qͦndam milites
romani. tc̃ uͦ iam ĩ numero auxiliaribã exqͥsitie.
alieq ñ nulle celtice uł germanie nationes. Con¬
uenit᷑ itaq incampos catalaunicos. qͥ ⁊ mauriaci
nominant᷑. Centũ leguas ut galli uocant ĩ longũ
tenentes.⁊ septuagintas in latũ. legcia enĩ gal¬
lica una. mille ⁊ qͥngentoꝵ passuũ qͣntitate metit᷑.
fit gͦ area ĩ numerabiliũ ppłoꝵ. pars illa terraꝵ.
Conserunt᷑ a cies utͥmq foctissime nichil sub reptio¬

Expanded text:
solacia illorum, quibus delectat ipsa etiam simul subire discrimina. solacia illorum, quibus delectat ipsa etiam simul subire discrimina. a parte vero Romanorum tanta patricii Aetlica Hesperiae plagae, ut undique bellatoribus congregatis adversus ferocem et infinitam multitudinem non impar occurreret. hi enim adfuerunt auxiliares: Franci, Sarmatae, Armoriciani, Liticiani, Burgundiones, Saxones, Ripari, Olibriones, quondam milites Romani, tunc vero iam in numero auxiliarium exquisiti, aliaeque nonnulli Celticae vel Germanie nationes. convenitur itaque in campos Catalaunicos, qui et Mauriaci nominantur, centum leuvas, ut Galli vocant, in longum tenentes et septuaginta in latum. leuva autem Gallica una mille et quingentorum passuum quantitate metitur. fit ergo area innumerabilium populorum pars illa terrarum. conseruntur acies utraeque fortissimae; nihil subreptio
Abbreviated transcription (Latin):
munes iungite manꝰ. auxiliamin etiã rei puplice
cuiꝰ menbrũ tenetis. Qm sit enĩ nob̾ expetenda aut
amplexanda societas. hostis int̾ragate consilia. his
⁊similia legati ualentinian regem ꝑmouert̃ thoo¬
deridum. Qͥb ille respondit. habetis in qͥd romani
desidernũ nr̃m. fecistis attilam ⁊ nob̾ hostẽ. seqͥm᷑
illũ qͦcũq uocan̾it ⁊ qmuis imflet᷑ dediu̾sis gentiũ
uictoriis. norunt tam̃ gochi constigere cũ suꝑbis.
Nullũ bellũ dixerĩ gͣne. nͥ qd causa debilitat qͣndo
cis. letꝰ seqͥtur uulgꝰ. fit oĩb ambitꝰ pugne. hostes
iam hui desiderant᷑. ꝓducitur itaq ad theodorido
rege Wissigothoꝵ in numerabilis młtitudo. Qͥ .iiii.
filus domi dimissis. id ÷ fridericũ ⁊ eurichũ. reche¬
merim. ⁊ hin merith. secũ tantũ thorismund. et
theodericũ maiores natu participes laboris assumit.
felix. ꝓ cinctũ. auxiliũ tutũ. suaue collegium. habere

Expanded text:
munes iungite manus. auxiliamini etiam rei publicae, munes iungite manus. auxiliamini etiam rei publicae, cuius membrum tenetis. quam sit autem nobis expetenda vel amplexanda societas, hostis interrogate consilia'. his et similia legati Valentiniani regem permoverunt Theodoridum. quibus ille respondit: 'habetis', inquid, 'Romani, desiderium vestrum; fecistis Attilam et nobis hostem. sequimur illum quocumque vocaverit, et quamvis infletur de diversis gentium victoriis, norunt tamen Gothi confligere cum superbis. nullum bellum dixerim grave, nisi quod causa debilitat, quandci, laetus sequitur vulgus. fit omnibus ambitus pugnae, hostes iam Hunni desiderantur. producitur itaque a rege Theodorido Vesegotharum innumerabilis multitudo; qui quattuor filios domi dimissos, id est Friderichum et Eurichum, Retemerim et Himnerith secum tantum Thorismud et Theodericum maiores natu participes laboris adsumit. felix procinctum, auxilium tutum, suave collegium habere
Abbreviated transcription (Latin):
que paulo ante ꝯtͣ eum fuerãt ꝯcitata sub nimia feri¬
tate. hõ subtilis anteqmͣ bella gereret arte pugnabat.
Tunc ualentinianꝰ imꝑator ad uiussigothos eoꝵq re¬
gem theoderidũ in his u̾bis legationẽ direrit. Pruden¬
tie ur̃e ẽ.fortissim gentiũ. adu̾sus orbis conspirare
tyrannũ. qͥ optat mund generale hab̾e seruitiur.
qͥ causas p̃lii ñ reqͥrit. s qͥcqͥd cõmiserit hoc putat eẽ
legitimũ. ambitũ suũ brachio metitur. suꝑbiã licen¬
tia saciat. qͥ uis fasq contempnens hostem exhibet
nat᷑e cunctoꝵ. Et enĩ meret᷑ hic odium qͥ i cõmu¬
ne om̃iũ se approbat inmicũ. Recordamini qͤso. qd
certe ñ potest obliuisc ab hunnis ñ ꝑbella uͥ cõmu¬
nis casus ẽ fusgũ. s qd gͣuiter angit insidiis appetitũ
ut de nob̾ taceamꝰ potestatis hane in ulti ferre fuꝑ¬
biam. armoꝵ potentes fauete ꝓpriis dolorib et com¬

Expanded text:
quae paulo ante contra eum fuerant concitata. sub nimia feriquae paulo ante contra eum fuerant concitata. sub nimia feritate homo subtilis ante quam bella gereret arte pugnabat. tunc Valentinianus imperator ad Vesegothas eorumque regem Theoderidum in his verbis legationem direxit: ' prudentiae vestrae est, fortissimi gentium, adversus orbis conspirare tyrannum, qui optat mundi generale habere servitium, qui causas proelii non requirit, sed, quidquid commiserit, hoc putat esse legitimum. ambitum suum brachio metitur, superbiam licentia satiat; qui ius fasque contemnens, hostem se exhibet et naturae. cunctorum etenim meretur hic odium, qui in commune omnium se adprobat inimicum. recordamini, quaeso, quod certe non potest oblivisci, ab Hunnis non per bella, ubi communis casus est, fusum, sed, quod graviter anget, insidiis appetitum. ut de nobis taceamus, potestis hanc inulti ferre superbiam? armorum potentes favete propriis doloribus et com
Abbreviated transcription (Latin):
truculentꝰ. ob subpitionẽ tantũ mͦ uenens ab ea ꝑati
narib ab scisam trunciatãq aurib. spoliats decore
nat᷑al. patͥ suo ad gallias remiserat. ut tͣpe simus
miseranda semꝑ offerret. et crudelitas qͣ etiã mou̾et᷑
ext̾ni iundictam patͥs efficatiꝰ impetͣret. Attila gͥ
dudũ bella ꝯcepta agiseryci redemptione parturens.
legatos in italiã aduentinianũ pͥncipẽ misit. refẽns
gothoꝵ romanoꝵq discordiã. ut qͦs p̃lio ñ poterat
concutere. odii internis elider et. asserens se rei pu¬
plice eiꝰ amicitias ĩ nullo uiolare. s ꝯtͣ theodericũ
Wissigothoꝵ regem ÷ͥ eẽ certam̃. Uñ cũ excipi libent᷑
optaret. cet̾a epła usitatis salutionũ blandimentis
oppleuerat. studens fidem ad hiberi m̃datio. Pari etiã
mͦ ad regem Wissigothoꝵ theoderidũ dirigit scͥpta. hor¬
tans ut aromanoꝵ societate discecleret. recołetq p̃lia

Expanded text:
truculentus, ob suspicionem tantummodo veneni ab ea parati, truculentus, ob suspicionem tantummodo veneni ab ea parati, naribus abscisam truncatamque auribus, spolians decore naturali, patri suo ad Gallias remiserat, ut turpe funus miseranda semper offerret. et crudelitas, qua etiam moverentur externi, vindictam patris efficacius impetraret. Attila igitur dudum bella concepta Gyzerici redemptione parturiens, legatos in Italia ad Valentinianum principem misit, serens Gothorum Romanorumque discordia, ut, quos proelio non poterat concutere, odiis internis elideret, asserens, se rei publicae eius amicitias in nullo violare, sed contra Theoderidum Vesegotharum regem sibi esse certamen. unde cum excipi libenter optaret, citera epistula usitatis salutationum blandimentis oppleverat, studens fidem adhibere mendacio. pari etiam modo ad regem Vesegotharum Theoderidum dirigit scripta, hortans, ut a Romanorum societate discederet recoleretque proelia,
Abbreviated transcription (Latin):
confidẽt. addebat et tñ confidentiã gladiꝰ martis in¬
uentꝰ. sacer apd̾̃ seythiaꝵ reges semꝑ habitꝰ. qͣm pͥscus
historicꝰ tali refert occasione detectum. Cum pastor
in qͥens qͥdam gregis unã boculam conspice̾t claudi¬
cantẽ. ne cãm tanti uultu̾is inueniret. sollicitus
uestigia cruoris in seqͥtur. tandemq uenit ad gla¬
dium qm de pascens herbas in cauta calcauerat.
trabatur semundi totiꝰ pͥncipem ꝯstitutũ. ⁊ ꝑ martis
gladiũ potestate ÷ͥ concessam eẽ belloꝵ. Huiꝰ gͦ ñtemn
ad uastationẽ urbis ꝑatam comꝑiens gizerieꝰ rex
uuandalaꝵ. qmͦ paulo ante memorauimꝰ. młtis nti¬
uerib ad wissigothoꝵ bella p̃cipitat. metuens ne
theo doridꝰ. Wissigothoꝵ rex filie sue ulciscẽt᷑ ĩ ui¬
riam. qͦ aꝑico giserchi filio iuncta. pͥus qͥdẽ tanto
ꝯiugio letaretur. s pꝰea ut erat ille ⁊ sua pignora

Expanded text:
confideret, addebat ei tamen confidentia gladius Martis inconfideret, addebat ei tamen confidentia gladius Martis inventus, sacer apud Scytharum reges semper habitus, quem Priscus istoricus tali refert occasione detectum. cum pastor, inquiens, quidam gregis unam boculam conspiceret claudicantem nec causam tanti vulneris inveniret, sollicitus vestigia cruoris insequitur tandemque venit ad gladium, quem depascens herbas incauta calcaverat, tratur se mundi totius principem constitutum et per Martis gladium potestatem sibi concessam esse bellorum. Huius ergo mentem ad vastaVandalorum, quem paulo ante memoravimus, multis muneribus ad Vesegotharum bella precipitat, metuens, ne Theodoridus Vesegotharum rex filiae suae ulcisceretur iniuriam, quae Hunerico Gyzerici filio iuncta prius quidem tanto coniugio laetaretur, sed postea, ut erat ille et in sua pignora
Abbreviated transcription (Latin):
exitꝰ sue crudelitatis ĩuenit. Bleda enĩ fr̃e fraudib
interempto. qͣsi magne parti regnabat hunoꝵ untu̾sũ
tenebat numerositate colła. pͥmas mundi g̃s roma¬
nos. Wissigothasq subdere p̾optabat. Cuiꝰ exercitus
qͥngentoꝵ miliũ ẽẽ numero ferebatur. uir ĩ confusio¬
nẽ gentiũ natꝰ in mundo. terraꝵ om̃ium metꝰ. qͥnescio
qͣ sorte t̃rebat cuncta formidabili de se opinione
uulgata. Erat nãq siꝑb in cessu. huc atq illuc
circunferens occłos. ut elati potentia ip̃o qͦ motu
cceꝑis appareret. helloꝵ qͥdem amator. s ip̃e manu
temꝑans. consilio ualidissimꝰ. supplicantib erorabilis
ꝓpitus enĩ in fide semel acceptis. forma breuis lato
pectore. capite gnͣdiore. minutis occłis. rasus barba.
canis asꝑsus. seminaso. teter colore. originis sue signͣ
restituens. Qͥ qmuis huiꝰ eẽt nature ut semꝑ magnͣ

Expanded text:
exitus suae crudelitatis invenit. Bleda enim fratre fraudibus exitus suae crudelitatis invenit. Bleda enim fratre fraudibus interempto, qui magnae parti regnabat Hunnorum, univetenebat, numerositate collecta, primas mundi gentes Romanos Vesegothasque subdere praeoptabat. cuius exercitus quingentorum milium esse numero ferebatur. vir in concussione gentium natus in mundo, terrarum omnium metus, qui, nescio qua sorte, terrebat cuncta formidabili de se opinione vulgata. erat namque superbus incessu, huc atque illuc circumferens oculos, ut elati potentia ipso quoque motu corporis appareret; bellorum quidem amator, sed ipse manu temperans, consilio validissimus, supplicantium exorabilis, propitius autem in fide semel susceptis; forma brevis, lato pectore, capite grandiore, minutis oculis, rarus barba, canis aspersus, semo nasu, teter colore, origenis suae signa restituens. qui quamvis huius esset naturae, ut semper magna