comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑforatus. etiam mar̾¬
tyr estimatus est. Qd̃
sub ambiguo ad in¬
iuriam sancte anime
non dixerim:cum ce¬
lebrem eus memori¬
am sepulchrum in
sinistro latere altaris
⁊ epitaphii prodant

Expanded text:
foratus, etiam martyr aestimatus est; quod sub ambiguo ad injuriam sanctae animae non dixerim, cum celebrem ejus memoriam sepulchrum in sinistro latere altaris, et epitaphii prodant
Abbreviated transcription (Latin):
lata sententia. meri¬
to ergo inquit ⁊ tu
moriere.cum sis lese
maiestatis reus in
deum ⁊in me. qui
dominum propriũ
⁊ fratrem michi fede¬
ratum occideris. Sã¬
gius tuus super ca¬
put tuum: quia os
tuum locutum est cõ¬
tra te:quod misisti
manus in xp̃m dñi.
Mox ne tu multus
fieret:in eodem cu¬
biculo proditor fau¬
ces elisus.⁊per fene¬
stram in tamensem
precipitatus. ꝑfidie
meritum habuit. Suc¬
cedente tempore: tur¬
killus ⁊ iricius ab

Expanded text:
lata sententia, « Merito ergo, inquit, et tu moriere, cum sis laesae majestatis reus in Deum et in me, qui dominum proprium et fratrem mihi foederatum occideris. Sanguis tuus super caput tuum, quia os tuum locutum est contra te quod misisti manus in christum Domini. » Mox, ne tumultus fieret, in eodem cubiculo proditor fauces elisus, et per fenestram in Tamesim praecipitatus, perfidiae meritum habuit. Succedente tempore Turkillus et Iricius, ab
Abbreviated transcription (Latin):
gladiis in fugientes
irruenis quantum
anmositati sue suf-¬
ficere iudicauit.iniu¬
rias dei ultum ire fe¬
stinabat.
uingentosq ethi¬
opes qui in arcen
dauid refugi claues
portarum pollicita
membroꝵ in puni¬
tate tradiderant. spe

Expanded text:
gladiis in fugitivos irruens, quantum animositati suae sufficere judicavit, injurias Dei ultum ire festinabat. Quingentos quoque Aethiopas, qui, in arcem David refugi, claves portarum, pollicita membrorum impunitate, tradiderant, spe
Abbreviated transcription (Latin):
nore. ut oportuno huc
reuertentes tempore
firmemus pacem int̾
nos stabili federe hoc
cum normannus pla¬
cuisset. susceperunt pro¬
eo obsides. eius siquidẽ
filium. duosq ep̃os

Expanded text:
nore ut, opportuno huc revertentes tempore, firmemus pacem inter nos stabili foedere. » Hoc cum Northmannis placuisset, pro eo susceperunt obsides, ejus siquidem filium et duos p
Abbreviated transcription (Latin):
iut obuiam. ut propł¬
saret iniuriam. Nor¬
thanimbri licet non
inferiores numero es¬
sent: tamen quieti ⁊¬
sulentes. fc̃m̃ apud
eum excusant. Se ho¬
mines libere natos.
libere educatos. nulliꝰ
ducis ferociam pati
posse. a maioribus

Expanded text:
it obviam ut propulsaret injuriam. Northanhimbri licet non inferiores numero essent, tamen quieti consulentes factum apud eum excusant; se homines libere natos, libere educatos, nullius ducis ferociam pati posse, a majoribus
Abbreviated transcription (Latin):
cordabat uerboꝵ
lenitas cum nito¬
re uestium. ut ni¬
chil desiderarem
preter talium iuro¬
rum obsequium.
Itaq blandis assẽ¬
tationib gauisus
ibam. ut uere michi
iudebatur uersus
orientem.Promit¬
tebatur michi sedes
paradysiaca. non
multo post intran¬
da. In momento pre¬
terita europa ings¬
si asyam uenimũs
iherosolimam. Ibi
sanctis adoratis ior¬
danem pertendimꝰ.
Citerioris ripe acco¬
le ductoꝵ meoꝵ cõ¬
tubernio myxti le¬
tum cetum fecere.
Ego usendi ulte¬
riora studio tran¬
situm maturabã.
Tum comites deum
precepisse referunt.
ut ante demonum

Expanded text:
cordabat verborum lenitas cum nitore vestium, 449 ut nihil desiderarem praeter talium virorum obsequium. Itaque blandis assentationibus gavisus, ibam, ut vere mihi videbatur, versus orientem: promittebatur mihi sedes paradisiaca, non multo post intranda. In momento praeterita Europa, ingressi Asiam, venimus Jerosolymam; ibi sanctis adoratis, Jordanem pertendimus; citerioris ripae accolae, ductorum meorum contubernio mixti, laetum coetum fecere. Ego, visendi ulteriora studio, transitum maturabam. Tunc comites Deum praecepisse referunt ut ante daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am hausit. ⁊ incestis
nuptiis ualedixit. Uerũ
ut in punienda ꝑfidia
terribilis exempli nota
posteris inureretur: a¬
uitis finib egrelicet re¬
tentis. nunquam ad pa¬
ternum fastigium po¬
tuit aspirare. Ceterum
tota uita in fide inte¬
ger. nichil quod famã
lederet commisit.mona¬
sterium quoq extra ⁊¬
muros cantuarie quod

Expanded text:
gratiam hausit, et incestis nuptiis valedixit. Verum ut in punienda perfidia terribilis exempli nota posteris inureretur, avitis finibus aegre licet retentis, nunquam ad paternum fastigium 17-19 potuit aspirare. Caeterum, tota vita integer in fide, nihil quod famam laederet commisit: monasterium quoque extra muros Cantuariae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uater wulferii
mereuualdus.
ex ermenberga filia
ermenredi fratris er¬
comberti. tulit filias.
nldritham ⁊ nilbꝰ¬
gam. Mildritha in
danato insula cantie.
quam matri sue in
solutione necis fra¬
trum suoꝵ echelredi

Expanded text:
ater Wulferii Merewaldus, ex Ermenberga filia Ermenredi fratris Ercomberti, tulit filias, Mildritham et Milburgam. Mildritha in Taneto insula Cantiae, quam matri suae in solutionem necis fratrum suorum, Ethelredi
Abbreviated transcription (Latin):
tum in hoc quod ꝑue¬
rulum ex baptismo
filiolum quem inob¬
sidatum acceperat. ꝓ
modico delicto patris

Expanded text:
tum in hoc, quod puerulum ex baptismo filiolum, quem in obsidatum acceperat, pro modico delicto patris
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ qui in suppre¬
mum fastigium a¬
lacri robore excreue¬
rat. Preterea proxi¬
me consanguineus:
filius rodberti filii
ricardi secundi quẽ
fratrem fuisse emme
matris eaduuardi.
non semel est quod
diximus. Ferunt qui¬
dem ip̃m haroldum
a regẽ in hoc normã¬
niam missum. Alii
secretioris consilii cõ¬
scii. inuitum uenti
uiolentia. illuc actũ.
quo se tueretur iue

Expanded text:
nis, et qui in supremum fastigium alacri labore excreverat; praeterea proxime consanguineus, filius Roberti filii Ricardi secundi, quem fratrem fuisse Emmae matris Edwardi non semel est quod diximus. Ferunt quidam ipsum Haroldum a rege in hoc Normanniam missum: alii, secretioris consilii conscii, invitum, venti violentia illuc actum, quo se tueretur i
Abbreviated transcription (Latin):
cupitis potiretur am¬
plexib. Erat enĩ illa
licet genere sublimis.¬
utpote regis eduar¬
di ex fratre edmundo
abueptis. modice do¬
mina supellectilis.
utroq tunc parente
pupilla. De qua po¬
sterius erit uberior
narrandi materia.

Expanded text:
cupitis potiretur amplexibus. Erat enim illa, licet genere sublimis,utpote regis Edwardi ex fratre Edmundo abneptis, modicae tamen domina supellectilis, utroque tunc parente pupilla: de qua posterius uberior erit narrandi materia.
Abbreviated transcription (Latin):
omino excellen¬
tissimo filio ke¬
nulfo regi mertioꝵ
prouintie saxonie.le¬
o papa ueniens ad sa¬
cratissima limina be¬
pauli tam orationis
uota fideliter soluens

Expanded text:
omino excellentissimo filio Kenulfo, regi Merciorum provinciae Saxoniae, Leo papa. Veniens ad sacratissima limina bePauli, tam orationis vota fideliter solvens
Abbreviated transcription (Latin):
promeruit.Nam
easdem terens orbitas
monachoꝵ regulam
iure suo ampliauit.
⁊monasteruim rame¬
sie in quodam palust
loco edificauit.Se¬
dem episcopalem
wigornie clericis ñ
ui expulsis s sancta
arte circumuentis: re
pleuit monachis re-¬
gularib. Expulerat
antea regali iussiõe
atheluuoldus cleri¬
cos de Wintonia. Qͥ

Expanded text:
promeruit: nam, easdem terens orbitas, monachorum regulam jure suo ampliavit, et monasterium Ramesiae in quodam palustri loco aedificavit. Sedem episcopalem Wigorniae, clericis non vi expulsis, sed sancta arte circumventis, 240 replevit monachis regularibus. Expulerat antea regali jussione Adelwoldus clericos de Wintonia, q
Abbreviated transcription (Latin):
mentis mollicie fle¬
xus. suos qua pre¬
tendebant laxius
habere se iussit. ne
frater siticulosus
potu careret. Quod
cum relatum regi
ẽẽt. ut semꝑ calori
pronus erãt comiti
dixit. Belli scis acti¬
tare guerram. qui
hostib prebes aque
copiam. Et quomodo
eos domabimus si
eis ⁊in pastu ⁊ in
potu indulserimꝰ:
At ille renidens illd
come ⁊ merito fa¬
mosum uerbum

Expanded text:
mentis mollitie flexus, suos qua praetendebant laxius habere se jussit, ne frater siticulosus potu careret: quod cum relatum regi esset, ut semper calori pronus erat, comiti dixit: « Belle scis actitare guerram, qui hostibus praebes aquae copiam; et quomodo eos domabimus si eis in pastu et in potu indulserimus? » At ille renidens illud come et merito famosum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
duuardus senior¬
de quo suꝑius
multa retuli. suscep̃
ex uxore edelspitha fi¬
lias multas. inter qͣs
⁊ edburgam. Quedũ
iux trimna ẽẽt spectabi¬
le future sanctitatis

Expanded text:
dwardus seniorde quo superius multa retuli, suscepit ex uxore Edgiva filias multas; inter quas et Edburgam, quae, vix dum trima esset, spectabile futurae sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ctore gereret:nec attro¬
citatẽ uulnerum nec
mortis confinio po¬
tuit argui. quin pro
animãb fidelium
suoꝵ domino deo sup¬
plicaretur: Ita uir

Expanded text:
ctore gereret, nec atrocitate vulnerum, nec mortis confinio, potuit argui quin pro animabus fidelium suorum Domino Deo supplicaret? Ita vir
Abbreviated transcription (Latin):
quib corrigendis
quia ip̃e nõn tam
exhibiit diligentiã
quam pretendit ne¬
gligentiam. mag¬
nam ⁊ uix abolen¬
dam incurcit in fa¬
miam. Immerito

Expanded text:
quibus corrigendis quia ipse non tam exhibuit diligentiam quam praetendit negligentiam, magnam et vix abolendam incurrit infamiam; immerito
Abbreviated transcription (Latin):
teritaꝵ iniquitatũ
extenuaret. Iam uͦ¬
plura in itinere ded̃
indicia fortitudinis.
ad laborem primus.
ad quietem ultim᷑.
plura etiam pacien¬
tie quod partẽ antio¬
chie quam occupa¬
uerat boamundo. ⁊
turri dauid godefri

Expanded text:
teritarum iniquitatum extenuaret. Jam vero in itinere plura dedit indicia fortitudinis, ad laborem primus, ad quietem ultimus; plura etiam patientiae, quod arce Antiochiae, quam occupaverat, Boamundo, et turri David, Godefri
Abbreviated transcription (Latin):
ctationem macerabo
qui hec forsitan nõ
libenter intuentur.
quia gesta willel¬
mi successoꝵ presto¬
lantur. quamus
nisi me nuius a

Expanded text:
ctationem macerabo, qui haec forsitan non libenter intuentur, quia gesta Willelmi successorum praestolantur; quamvis, nisi me nimius a
Abbreviated transcription (Latin):
re fame singulciebãt
quia illo anno mes¬
sis egra iuctum ne¬
gauerat. spem proiuĩ¬
tie sterili prouentu
decipiens. Itaq mon¬
tana conscendit. quo
habitatores terre tur¬
ci relictis iullis con¬
cesserant.syros secũ
in penitus abditos.
specus immergentes.
S inuenere franci

Expanded text:
e fame singultiebant, quia illo anno messis aegra victum negaverat, spem provinciae sterili proventu decipiens. Itaque montana conscendit, quo habitatores terrae Turci relictis villis concesserant, Syros secum in penitus abditos specus immergentes: sed invenere 585 Franci
Abbreviated transcription (Latin):
precib. in propinquo¬
rum ammonitionibꝰ.
ne tam fedo facinori
assuesceret.Ille surdis
aurib ammonentes
transiens. uelut pela¬
gi rupes immota resi¬
stit. Ac tum forte anti¬
stes aberat.curie curis
implicitus. Eegresso
res nuntiatur. Man¬
dat igitur continuo
ut oius ouili restitu¬
atur. Ita multis uer¬
bis ultro citroq habi¬
tis.mulier monasteri¬
o redditur. s non ml¬
to post abscessu ponti¬
ficis aucupato abripi¬
tur. Tunc in delinquẽ

Expanded text:
precibus, in propinquorum admonitionibus, ne tam foedo facinori assuesceret: ille surdis auribus admonentes transiens, velut pelagi rupes immota resistit. Ac tum forte antistes aberat, curiae curis implicitus; regresso res nunciatur: mandat ille continuo ut ovis ovili restituatur; ita, multis verbis ultro citroque habitis, mulier monasterio redditur; sed non multo post, abscessu pontificis aucupato, abripitur. Tunc in delinque
Abbreviated transcription (Latin):
assertorem non habe¬
rent.Si eligeretur
subiectio: p lacido re¬
ctore carerent. Ita pri¬
uate ⁊publice opes
ad naues cum obsi¬
dib deportabantur:

Expanded text:
assertorem non haberent; si eligeretur subjectio, placido rectore carerent. Ita privatae et publicae opes ad naves cum obsidibus deportabantur
Abbreviated transcription (Latin):
ris quem in manu
tenebam ⁊ad se attra¬
here. s reuerberantib
radiis illius glomeris
non ualebant filum

Expanded text:
ris quem in manu tenebam, et ad se attrahere; sed, reverberantibus radiis illius glomeris, non valebant filum
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑii de manu tua.
⁊postea paruissimo
uiues tempore. Tunc
conuersus contra me
ludouicus dixit mi¬
chi. Imperuim quod
hactenus tenusti in¬
re hereditario debet
recipere ludouicus
filius filie mee. ⁊ hoc
dicto iusum est mi¬
chi affore in presenti

Expanded text:
ii de manu tua, et postea parvissimo vives tempore. Tunc, conversus contra me, Lodowicus dixit mihi: Imperium quod hactenus tenuisti, jure haereditario debet recipere Lodowicus filius filiae meae; et, hoc dicto, visum est mihi affore inpraesenti
Abbreviated transcription (Latin):
quam ite professio
a mundo se cludit.
Et habetis uestram
sapientissime regno¬
rum domitor ⁊ pa¬
cem ⁊bella simul pi¬
issimi genitoris nr̃i
gloriosissimi ducis
roberti suꝑiorumq
parentum qui t̾rene
milicie nominatissi¬
mi principes sinceris¬
sima tamen fide. ala¬
cerrima spe. feruentis

Expanded text:
quam vitae professio a mundo secludunt. En habetis vestram, sapientissime regnorum dominator, et pacem, et bella simul, piissimi genitoris vestri gloriosissimi ducis Roberti, superiorumque parentum; terrenae militiae nominatissimi principes, sincerissima tamen fide, alacerrima spe, ferventis
Abbreviated transcription (Latin):
ductoris magnificã
confidentiam prose¬
cuti. serio addiderũt.
pene omnes in exer¬
citu illo presbiteros

Expanded text:
ductoris magnificam confidentiam prosecuti, serio addiderunt, pene omnes in exercitu illo presbyteros
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omnium naribus
oppletis odore. qualẽ
nec tymiama nec bal¬
sama spirant.sed pa¬
radisiaco ⁊ quẽ uer¬
nalis ubicumq loco¬
rum exhalat leticia.
Hunatus est tunc ĩ
eodem monasterio:
s modo cum beato
cuthberto dunelini
situm fama confir¬
mat. Sepulta est cũ
tempora. Adeo nullus
angloꝵ studioꝵ eiꝰ

Expanded text:
 omnium naribus expletis odore, qualem nec cinnama nec balsama spirant, sed paradisiaco, et quem vernalis ubicunque locorum exalat laetitia. Humatus est tunc in eodem monasterio, sed modo cum beato Cuthberto Dunelmi situm fama confirmat. § 62. Sepulta est cum nostra tempora. Adeo nullus Anglorum studio
Abbreviated transcription (Latin):
cum emulus industrie
lim̾amelitis rep̾señtes:
illud peculiare gł̾e me
facis. quod litteria insi

Expanded text:
cum aemulus industriae lineamentis repraesentes, illud peculiare gloriae tuae facis quod litteris insi
Abbreviated transcription (Latin):
animam in requie ẽẽ
S ut fidem ⁊ dilectio¬
nem ostendamus in
amicum nobis kĩm.
manarum rerum ꝙ̃
dominus ih̾c nobis
gratuita pietate con¬
cessit. aliquid per me¬
tropolitanas cruitates
direxmus.Uestre quo¬
ꝙ dilectioni unum
baltheum. ⁊ unum

Expanded text:
animam in requie esse, sed ut fidem et dilectionem ostendamus in amicum nobis carissmanarum rerum, quem Dominus Jesus nobis gratuita pietate concessit, aliquid per metropolitanas civitates direximus; vestrae quoque dilectioni unum baltheum et unum
Abbreviated transcription (Latin):
gracia. plurima con¬
ferrent:que baiuloꝵ
honera palparent. ut
fieri solet ex pecunie
particione lis cõmis

Expanded text:
gratia plurima conferrent, quae bajulorum onera palparent, ut fieri solet, ex pecuniae partitione lis commis
Abbreviated transcription (Latin):
tiquis regib.⁊ maxi¬
me ab antetessore suo
egelredo latas. sub in¬
terminatione regie
multe perpetuis tem¬
porib obseruari pre¬
cepit. In quarum cu¬
stodia etiam nunc tẽ¬
pore bonoꝵ sub no¬
mine regis eduuardi
iuratur. non quod il¬
le statuerit: s quod ob¬
seruarit.

Expanded text:
tiquis regibus, et maxime ab antecessore suo Ethelredo latas, sub interminatione regiae mulctae perpetuis temporibus observari praecepit; in quarum custodiam etiam nunc tempore bonorum sub nomine regis Edwardi juratur, non quod ille statuerit, sed quod observarit.
Abbreviated transcription (Latin):
sus normannie si¬
ne oifficultate im¬
mersit. quod germa¬
no willelmo nuꝑ
defuncto henricus
rex nouitate tener
angliam in fide te¬
nere satis habuit.
S quia de hoc ali¬
as dicendum. nunc
ceptam de filiis wa¬
lelmi magni nar¬
rationem termina¬
bo.

Expanded text:
sus, Normanniae sine difficultate immersit, quod, germano Willelmo nuper defuncto, Henricus rex, novitate tener, Angliam in fide tenere satis habuit: sed quia de hoc alias dicendum, nunc coeptam de filiis Willelmi magni narrationem terminabo.
Abbreviated transcription (Latin):
destituta fuerat om
nis regio geuisorum¬
num. Quo audito
congregauit rex ead¬
Wardus synodum se¬
natoꝵ gentis anglo¬
rum. cui presidebat⁊
pleimundus archieꝑ̃c.
interpretans districta
uerba apostolice lega¬
tionis. Tunc rex ⁊ e¬
piscopi elegerunt si¬
bi suisq salubre con¬
silium. ⁊ iuxta uocẽ
dominicani. messis
quidem multa: oꝑa¬
rii autem pauci . ele¬

Expanded text:
destituta fuerat episcopis omnis regio Gewisorumnum. Quo audito, congregavit rex Edwardus synodum senatorum gentis Anglorum, cui praesidebat Pleimundus archiepiscopus interpretans districta verba apostolicae legationis. Tunc rex et episcopi elegere sibi suisque salubre consilium, et, juxta vocem Dominicam: « Messis quidem multa, operarii autem
Abbreviated transcription (Latin):
stium gladio preme¬
retur litteras neces¬
sitatis sue interpretes
baldiuno misit. Ue¬
niret ergo quantocius
adoptionis premio
laborem ueniendi ⁊¬
solaturus. Namq
le carebat. Ea esturb̾s
in mesopotamia sy¬

Expanded text:
stium gladio premeretur, literas necessitatis suae interpretes Baldewino misit: veniret ergo quantocius, adoptionis praemio laborem veniendi consolaturus, namque prole carebat. Ea est urbs in Mesopotamia Sy
Abbreviated transcription (Latin):
ildburga apud
weneloch requi¬
escit. Olum ab accoł
nota:sed post aduen¬
tum normannorũ
dum nescitur locus

Expanded text:
ilburga apud Weneloc requiescit; olim ab accolis nota, sed post adventum Normannorum, dum nescitur locus
Abbreviated transcription (Latin):
nem filium suani
in regem eligunt.
Angli contrã natu¬
ralem dominum ca¬
riorem sibi pronun¬
tiantes. si regalius
se quam osueuerat
ageret.e normannia
edelredum accersiuit.
Ille primo mittit edu¬
uardum filium qui
fidem principum. fa¬
uorem uulgi presens
specularetur. Qui u¬
bi omnium in bonũ
partem uidit conue¬
nientia: securus pro
patre reuertitur. Ita
rex regressus ⁊letis

Expanded text:
nem filium Swani in regem eligunt. Angli contra, naturalem dominum cariorem sibi pronunciantes, si regalius se quam consueverat ageret, e Normannia Edelredum accersunt. Ille primo mittit Edwardum filium, qui fidem principum, favorem vulgi, praesens specularetur; qui, ubi omnium vota in bonam partem vidit convenientia, securus pro patre revertitur. Ita rex regressus, et
Abbreviated transcription (Latin):
um quoq quod pat̾
malmesberie abstule¬
rat reddidit in manu
cuthberti tunc illius
loci abbatis. hortatu

Expanded text:
um quoque, quod pater Malmesbiriae abstulerat, reddidit in manu Cuthberti tunc illius loci abbatis, hortatu
Abbreviated transcription (Latin):
cumq se habeãt.
illud constat.quod a
.xui. etatis anno quo
rex constitutus est.
usq ad tricesimum
sine regio insigni
regnauerit. Tunc enĩ
principib ⁊ omnis
ordinis iuris undi¬
q confluentib cũ
magna gloria in
pentecoste bathonie

Expanded text:
cunque se habeant, illud constat, quod a sextodecimo aetatis anno, quo rex constitutus est, usque ad tricesimum, sine regio insigni regnaverit. Tunc enim principibus, et omnis ordinis viris, undique confluentibus, cum magna gloria in Pentecoste Bathoni
Abbreviated transcription (Latin):
defecato. Scientiam¬
ministrare princi¬
patum ꝑ etatem se¬
uere. miserias proiũ¬
tialium pro pristi¬
na egestate tempe¬
rare. Id quo minus
fiat. nichil obstare:
si sibi credendum
putet. Suam aucto¬
ritatem plurimũ

Expanded text:
defaecato, scienti administrare principatum per aetatem severe, miserias provincialium pro pristina egestate temperare; id quo minus fiat nihil obstare, si sibi credendum putet, suam auctoritatem plurimu
Abbreviated transcription (Latin):
northinannica ferita¬
te inuadunt. In rup-¬
tionib namq creber¬
rimis cuncta uastan¬
do circumeuntes. pri¬
mo quidem pedites:

Expanded text:
Northmannica feritate invadunt. Irruptionibus namque creberrimis cuncta vastando circumeuntes, primo quidem pedites
Abbreviated transcription (Latin):
quia tantum nefas
commisit. pena dig¬
na. Creditumq ⁊ ce¬
lebriter uulgatum
quod propter eius ĩ
eduuardum insolen¬
tiam multo post tem¬
pore tota patria serui¬
tutem infremiusset
barbaricam.
erte apud sceph

Expanded text:
quia tantum nefas commisit poena digna. Creditumque et celebriter vulgatum, quod, propter ejus in Edwardum insolentiam, multo post tempore tota patria servitutem infremuisset barbaricam. § 163. Certe apud Sce
Abbreviated transcription (Latin):
catus. ⁊ confestin cõ¬
secutus.
uid illud: Omni
estate. emersa sta¬
tun paschali festuu¬
tate naues ꝑ omnia
litora coadunari pre¬
cipiebat: ad occidenta¬
lem insule partem cũ
orientali classe ⁊ illa
remensa cum occiden¬
tali ad borealem. in¬
de cum boreali ad ori¬
entalem remigare cõ¬
suetus. Pus scilicet
explorator:ne quod
pirate turbarent. Hy

Expanded text:
confestim consecutus. Quid illud? omni aestate, emensa statim Paschali festivitate, naves per omnia littora coadunari praecipiebat; ad occidentalem insulae partem cum orientali classe et illa remensa cum occidentali ad borealem, inde cum boreali ad orientalem remigare consuetus; pius scilicet explorator, ne quid piratae turbarent. Hy
Abbreviated transcription (Latin):
ditioni patriam subdẽ
cupientes. Tu uero qui
es qui tam fascete nob̾
loqueris: Ad hec ille
Audistis inquit aliqͣñ
de quodam hastingo.
qui a uestris partibus
exul cum multitudĩe
nauium huc adueni¬
ens.hoc francorum

Expanded text:
ditioni patriam subdere cupientes. Tu vero quis es, qui tam facete nobis loqueris? » Ad haec ille: « Audistis, inquit, aliquando de quodam Hastingo, qui a vestris partibus exsul cum multitudine navium huc adveniens, hoc Francorum
Abbreviated transcription (Latin):
rim elucubratis didi¬
cerim. Que ideo appo¬
sui: non ut eaꝵ ueri¬
tatem  defendam: sed
ne electoꝵ conscientiã
defraudem. Ac primũ
de natiuitate referen¬
dum.

Expanded text:
rum elucubratis, didicerim. Quae ideo apposui, non ut earum veritatem defendam, sed ne lectorum scientiam defraudem: ac primum de nativitate referendum.
Abbreviated transcription (Latin):
gelredi qui in normã
ma morabantur. uel
hardecnutum filiũ
cnutonis ex emma
qui tunc in danemar¬
chia erat. regem habe¬
re uolentes.Maximꝰ
tum iusticie propug¬
nator fuit. goduun
comes. qui etiam pu-¬
pilloꝵ se tutorem ꝓ¬
fessus: reginam em

Expanded text:
elredi, qui in Normannia 319 morabantur, vel Hardecnutum filium Cnutonis ex Emma, qui tunc in Danemarchia erat, regem habere volentes. Maximus tum justitiae propugnator fuit Godwinus comes, qui etiam pupillorum se tutorem professus, reginam Em
Abbreviated transcription (Latin):
sancte religionis wil¬
fridus monachis nor¬
thanimbris repleue¬
rat: exitialem morbũ
exortum multos ne¬
casse. Reliquos tri

Expanded text:
sanctae religionis Wilfridus monachis Northanhimbris repleverat, exitialem morbum exortum multos necasse; reliquos, tri
Abbreviated transcription (Latin):
ario normanniam ue¬
niens: miserias suas
sedulitate hospitis cõ¬
solatus est. Erat ille
ricardus filius ricar

Expanded text:
ario Normanniam veniens, miserias suas sedulitate hospitis consolatus est. Erat ille Ricardus filius Ricar
Abbreviated transcription (Latin):
honoris. sollertius
sepe trastaui.Pie gͥ¬
fautrix deuotionis ꝑ¬
iugili mee studiosita¬
ti. suꝑna subito insi¬
nuaiut pietas: queq
in regno meo sancta
restaiurare monasteria.
Que uelut muscuus
scindulis. cariosisq
tabulis. tignotenus
iusibiliter diruta. sic
quod maius est intus

Expanded text:
honoris sollertius sepe tractaui. Pie igifautrix deuotionis peruigili mee studiositati superna subito insinuauit pietas queque in regno meo sancta restaurare monasteria, que uelut musciuis scindulis cariosisque tabulis tignotenus uisibiliter diruta, sic, quod maius est, intus
Abbreviated transcription (Latin):
tunc florebat fulbert᷑
sophia nominatissi¬
mus. Qui inter cet̾a
industrie sue docum̃¬
ta: eccłe domine nr̃e
sancte marie cuius fũ¬
damenta iecerat. sum¬
mam manum miri¬
fico effectu imposuit.
Quam etiam pro
posse honorificare stu-¬
dens:musicis modu¬
lationib crebro extu

Expanded text:
tunc florebat Fulbertus sophia nominatissimus. Qui inter caetera industriae suae documenta, Ecclesiae dominae nostrae sanctae Mariae, cujus fundamenta jecerat, summam manum mirifico effectu imposuit, quam etiam pro posse honorificare studens, musicis modulationibus crebro extu
Abbreviated transcription (Latin):
legati a chunuto rege¬
duci directi: nuntiantes
illum medietatem regni
anglici uelle redd̾e filus
edelredi regis: pace rata
in dieb sius: eo quod ua¬
lida grauaretur incom¬
moditate corꝑali Idcirco

Expanded text:
i a Chunuto rege directi, nuntiantes illum medietatem Anglici regni velle reddere filiis Edelredi regis, pace rata in diebus suis, eo quod valida gravaretur incommoditate corporali. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
precipitarunt. Quoꝵ
ultimus ad nostra
temꝑa usq durans.
ioh̾em filium reliqͥt
heredem:astucia ⁊ frau¬
dib quam probita¬
te notior. multa noxi

Expanded text:
praecipitarunt; quorum ultimus, ad nostra tempora usque durans, Joannem filium reliquit haeredem, astutia et fraudibus quam probitate notior, multa noxi
Abbreviated transcription (Latin):
ad officia pretatis con¬
uersus. ut dei benefi¬
ciis. in se confluentib
digna sedulitate respõ¬
fantiam pro nece ger¬
mani in regno suo
palpitantem. uiuaci¬
tate regia erigere. ⁊ple

Expanded text:
ad officia pietatis conversus, ut Dei beneficiis in se confluentibus digna sedulitate responfantiam pro nece germani in regno suo palpitantem vivacitate regia erigere, e
Abbreviated transcription (Latin):
iux in tota anglia ue
ornamentis. uel li¬
bris. aut prediis de
uetusta. quasi aliud
agens.artifici benig¬
nĩtate insignibat.
Cum sihtrico rege nor¬
thanimbroꝵ data ei
in matrimonium u¬
na ex sororib uctu¬
rum fedus ꝑculit.
Quo post annum

Expanded text:
ix in tota Anglia fuiornamentis, vel libris, vel praediis decvetusta quasi aliud agens, artifici benignitate insignibat. Cum Sihctrico rege Northanhimbrorum, data ei in matrimonium una ex sororibus, victurum foedus perculit; quo post annum
Abbreviated transcription (Latin):
cum regina marito in¬
ter conuigales affectus
crebro inculcaret. ⁊ an-¬
tistitis ammonitio su-¬
Oloco non deesset:du
ille cunctabundus ⁊
anceps.semel tamen
susceptam imis inse¬
ruit precordiis. Tunc
iuicinos reges ad fidẽ

Expanded text:
cum regina marito inter conjugales 69 affectus crebro inculcaret, antistitis admonitio suo loco non deesset. Diu ille cunctabundus et anceps, semel tamen susceptam imis inseruit praecordiis: tunc vicinos reges ad fide
Abbreviated transcription (Latin):
amplo uerboꝵ am¬
bitu propositum su¬
um aperit. Illi quia
in eoꝵ animo pro
potu omnis uatio
caligabat. ingenti

Expanded text:
amplo verborum ambitu propositum suum aperit: illi, quia in eorum animo pro potu omnis ratio caligabat, ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
culum igitur tantilli
nostri laboris placida
manu sumite. nobilis¬
suma gesta celebri me¬
moria dignissima ue¬
stra ⁊ antiqua per has
paginas recolite. Prin¬
cipium namq narra¬
tionis usq ad ricardũ
periti uiri hystoria col¬
legi. qui quod posteris

Expanded text:
culum igitur tantilli nostri laboris placida manu sumite, nobilissima gesta celebri memoria dignissima, vestra et antiqua per has paginas recolite. Principium namque narrationis usque ad Richardum periti viri historia collegi, qui quod posteris
Abbreviated transcription (Latin):
tro diuisis alis con¬
sistunt. Comes uul¬
tu serenus. ⁊ clara
uoce sue parti ut po¬
te iustiori deum af¬
futurum pronunti¬
ans arma poposcit
moxq ministroꝵ
tumultu loricam
inuersam indutus.
casum risu correxit.
Uertetur inquit for¬
titudo comitatus mei
in regnum. Tunc cã

Expanded text:
tro divisis alis consistunt. Comes vultu serenus, et clara voce suae parti utpote justiori Deum adfuturum pronuncians, arma poposcit; moxque ministrorum tumultu loricam inversam indutus, casum risu correxit, « Vertetur, inquiens, fortitudo comitatus mei in regnum. » Tunc, ca
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Post quatuor er¬
go menses regni ex¬
cedens. Kenulfum
quinto genu nepotẽ
pende ex fratre kenuu¬
alkio regem constitu
it. Renulfus in

Expanded text:
dit. Post quatuor ergo menses regni excedens, Kenulfum, quinto genu nepotem Pendae ex fratre Kenwalkio, regem constituit. § 95. Kenulfus, in
Abbreviated transcription (Latin):
rit tiidos. Immo
uero pauci ⁊ manu
promptissimi fuere:
qui caritati corpoꝵ
renuntiantes. pro
patria animas posu¬
ere.S quia hec dili¬
gentiorem relationẽ
expectant. nunc da¬
bo secundo libello
terminum. ⁊ ut mͥ
dictandi ⁊ aliis lecti¬
tandi reuirescat stu¬
dium.

Expanded text:
rit timidos; imo vero pauci et manu promptissimi fuere, qui, caritati corporum renuntiantes, pro patria animas posuere. Sed, quia haec diligentiorem 388 relationem expectant, nunc dabo secundo libello terminum, ut et mihi dictandi et aliis lectitandi revirescat studium.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. iam substantia
defecerat. s anuus
largiendi non dee¬
rat. quod usum do¬
nandi pene in natu¬
ram uerterat. homo
qui nesciret cuiuscũ¬
q rei effringere pre¬
cium. uel estimare
commentum.sed
cui pro libitu uen¬
ditor distraheret mer¬
cimonium ⁊miles
pacisceretur stipen¬
dium. Mestim su¬
arum precium in
unmensum extolli
uolebat. dedignans
siquis alleiuasset.
Deniq quodam
mane cum calciaret᷑
nouas caligas. int̾¬
rogauit cubĩculariũ
quanti constitissent
sum ille respondis¬
set tres solidos. in¬
dignabundus ⁊ fre¬
mens.fili ait mere¬
tricis ex quo habet
iex caligas tam eri¬
lis precii:Uade ⁊
affer michi emptas

Expanded text:
tur, jam substantia defecerat; sed animus largiendi non deerat, quod usu donandi pene in naturam verterat: homo qui nesciret cujuscunque rei effringere pretium vel aestimare commercium, sed cui pro libito venditor distraheret mercimonium, et miles pacisceretur stipendium. Vestium suarum pretium in immensum extolli volebat, dedignans si quis alleviasset. Denique quodam mane, cum calciaretur novas caligas, interrogavit cubicularium quanti constitissent: cum ille respondisset tres solidos, indignabundus et fremens, « Fili, » ait, « meretricis! ex quo habet rex caligas tam exilis pretii? vade, et affer mihi emptas
Abbreviated transcription (Latin):
tis seratis ⁊ repagu¬
lis obiectis urbem
clausere. Quo rober-¬
tus cognito. effug̾e
gestiens. iux ꝑmis¬
sus est armigero ta¬
men cum cubiculi
pannis retento. In¬
de raptam rochoma¬
gum ueniens.do

Expanded text:
tis serratis et repagulis objectis urbem clausere. Quo Robertus cognito effugere gestiens, vix permissus est, armigero tamen cum cubiculi pannis retento. Inde raptim Rotomagum veniens, do
Abbreviated transcription (Latin):
non degeneras gloria.
qui persam militẽ
se a tergo ferire cona¬
tum sed pro ꝑfidia
ensis spe sua frustra¬
tum. incolumen. ꝓ

Expanded text:
non degener gloria, qui Persam militem se a tergo ferire conatum, sed pro perfidia ensis spe sua frustratum, incolumem
Abbreviated transcription (Latin):
us ut istam offam
transglutiem. si fui
conscius alicuius rer
quespectaret ad eus
periculum. uel tuum
incommodum. Hoc
dicto: offa quam in
os miserat suffocatus.
oculos ad mortem in¬
uectit. Inde ab ipso
filio eius haroldo qui
regi astabat sub men¬
sa extractus: in episco¬
patu wintonie sepul-

Expanded text:
us ut istam offam transglutiam, si fui conscius alicujus rei quae spectaret ad ejus periculum vel tuum incommodum. » Hoc dicto, offa quam in os miserat suffocatus, oculos ad 336 mortem invertit. Inde ab ipso filio ejus Haroldo, qui regi astabat, sub mensa extractus, in episcopatu Wintoniae sepul
Abbreviated transcription (Latin):
silere. cuuanichi eẽt
intentio animo. si ñ
eẽnt uerba fastidio. Nec
uero uestram effugit cõ¬
scientiam domini cum¬
meri sobria sermonis
festuntate opus elucu-¬
bratum: in quo a rege
willelinum primum
raptim tempora ꝑstrin¬
xit. ⁊ inde licentius eua¬
gatus usq ad obitum
radulphi archiepisco-¬
pi. diffusam ⁊ necessa¬
riam hystoriam studi¬
osis exhibuit. Ita pret̾¬
missis a tempore bede
ducentis ⁊ uiginti tri¬
bus annis. quos iste
nulla memoria digna¬
tus est: absq litterarũ
patrocinio. claudicat cͣ¬
sus temporum in me¬
dio. Unde michi cum

Expanded text:
silere; cujus mihi esset intentio animo, si non essent verba fastidio. Nec vero nostram effugit conscientiam domini Edmeri sobria sermonis festivitate elucubratum opus; in quo a rege Willelmum primum raptim tempora perstrinxit, et inde licentius evagatus usque ad obitum Anselmi archiepiscopi, diffusam et necessariam historiam studiosis exhibuit. Ita praetermissis a tempore Bedae ducentis et viginti et tribus annis, quos iste nulla memoria dignatus est, absque litterarum patrocinio claudicat cursus temporum in medio; unde mihi, tum
Abbreviated transcription (Latin):
quinq supra memo¬
rate urbes excidi dãp¬
na sensere: Quid lute¬
cia parisioꝵ nobile ca¬
put resplendens quon

Expanded text:
uor supra memoratae urbes excidii damna sensere. Quid Lutetia Parisiorum nobile caput, resplendens quon
Abbreviated transcription (Latin):
commodius. ħ ut
quod a multis scͥ¬
bitur a multis le¬
gatur. Uerum ne
tamdiu prohema¬
ri lecturo generet
nausyamn. iam ñc
quod intendo inci¬
piam.
libri quarti.

Expanded text:
commodius; sed ut, quod a multis scribitur, a multis legatur. Verum, ne tam diu prooemiari lecturo generet nauseam, jam nunc quod intendo incipiam. LIBER QUART
Abbreviated transcription (Latin):
exertitio attenuarent.
Ip̾e rex conuiuii. ludi
signifer pilam popo¬
scit. Interim anulum
sponsalitium digito
extento statue eree q̃
proxime astabat com

Expanded text:
exercitio attenuarent. Ipse rex convivii, ludi signifer, pilam poposcit: interim annulum sponsalitium digito extento statuae aereae, quae proxime astabat, com
Abbreviated transcription (Latin):
gloria tollat.
lorens imperii gła
quondam.
Desolata suo cesare
marcet.
Hanc ultra specie nõ
habitura.
Quam tecum moriẽs

Expanded text:
gloria tollat. Florens imperii gloria quondam, Desolata suo Caesare marcet; Hanc, ultra, speciem non habitura Quam tecum moriens
Abbreviated transcription (Latin):
sum ipsam etiam ihe¬
rosolumam depopu¬
lati suꝑ xp̃ianos in¬
uaderet. Tunc etiam
mortuo manichete
constantinopolis ĩ

Expanded text:
sum, ipsam etiam Jerosolymam, depopulati, super Christianos invaderent. Tunc etiam, mortuo Manichete Constantinopolis i
Abbreviated transcription (Latin):
cum gentem quam
ur̃a apl̃ica auctoritas
fidei rudimentis i¬
buit.ꝑ intercessionem
tuam contra impetus
exteroꝵ omnipotens
erigat ⁊ꝑ se regnum

Expanded text:
cum gentem, quam vestra apostolica auctoritas fidei rudimentis imbuit, per intercessionem tuam contra impetus exterorum Omnipotens erigat, et per se regnum
Abbreviated transcription (Latin):
possent fortim rõ¬
bur eneruare. Dux
itaq facto cum se¬
niorib concilio. cor¬
pus sancti Waleri¬
ci foras efferri ⁊ pro
uento deprecando
sub diuo exponi ius

Expanded text:
possent fortium robur enervare. Dux itaque, facto cum senioribus concilio, corpus sancti Walerici foras efferri, et, pro vento deprecando, sub divo exponi jus
Abbreviated transcription (Latin):
ricum uirum in om¬
nib in ecclesiasticũ
famosissimum con¬
stitui custodem ceno¬
bii. quod angli bifa¬
rio uocitant onoma
Cui pro commodita¬
te anime mee ob sal¬
uatoris nostri. eiusq¬
ꝑ uirginis marie.
nec non apłorum
petri ⁊ pauli. aldel¬
miq almi presulis

Expanded text:
ricum, uirum in omnibus ecclesiasticum, famosissimi constitui custodem cenobii quod Angli bifario uocitant onomatCui, pro commoditate animule mee, ob saluatoris nostri <eiusquer uirginis Marie, necnon apostolorum Petri et Pauli, Aldhelmique almi presulis
Abbreviated transcription (Latin):
imperatorem persi¬
coꝵ audatiam expo¬
nens suppetias ora¬
ret. Soldanus apd̃
persas qui aꝑud ro¬
manos augustus.

Expanded text:
imperatorem misicorum audaciam exponens, suppetias expeteret. Soldanus apud Persas qui apud Romanos Augustus
Abbreviated transcription (Latin):
bati precellentissimi
martyris opem. qui¬
cumq implorasset
languidus. Reuiruit
ex cadentis sanguine

Expanded text:
batque praecellentissimi martyris opem quicunque implorasset languidus. Reviruit ex cadentis sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
care. Qui festinus il¬
los adiens pacem pe¬
tit.⁊ consequitur opta¬
tam.pacto inter eos
federe firmo.post hoc

Expanded text:
care. Qui festinus illos adiens, pacem petit et consequitur optatam, pacto inter se foedere firmo. Post hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eandem preferunt:illa
in anglia. ista ĩ gal¬
lia:ut earum scĩtas
que habunde fulgu¬
rat. sufficiat geminos
irradiare polos. Sex

Expanded text:
eamdem praeferunt, illa in Anglia, ista in Gallia, ut earum sanctitas, quae abunde fulgurat, « sufficiat geminos irradiare polos. » Sex
Abbreviated transcription (Latin):
dunenses tantã uim
hostim se non posse
tolerare: distracto du¬
ci tumido rebellatore.
portas repente aꝑuint.
eumq cum suis intͦ¬
parcens multitudini.
traditorem protinus
regi destinauit. man¬
dans ut milites diri¬
geret. qui castrum in

Expanded text:
dunenses tantam vim hostium se non posse tolerare, distracto duci tumido rebellatore portas repente aperiunt, eumque cum suis intrparcens multitudini, traditorem protinus regi destinavit, mandans ut milites dirigeret; qui castrum
Abbreviated transcription (Latin):
derent:nec absti̾ent.
quin eos prelio quan¬
tum in ipsis erat cõ¬
mitterent. Ibi tunc
fortuna multis ante¬
a illecebris osuuinũ
adulata: scorpiacea
cauda ꝑsequebatur.
Namq pro penuria
exercitus bello abstinẽ¬
dum ratus: suburba¬
num rus elanculo cõ¬
cessit. Statimq a siuis
proditus ab osuino
interemptus est: iur
egregie factus. ad eme

Expanded text:
derent, nec abstinerent quin eos praelio, quantum in ipsis erat, committerent. Ibi tunc fortuna, multis antea illecebris Oswinum adulata, scorpiacea cauda persequebatur: namque, pro penuria exercitus bello abstinendum ratus, suburbanum rus clanculo concesserat, statimque a suis proditus ab Oswio interemptus est; 76 vir egregie factus ad eme
Abbreviated transcription (Latin):
conspicatus. non ab¬
stinuit. quin sibi no
cte coniungeret. De
inceps unice dilexit.
⁊ aliquandiu iuste
uxoris loco habuit.

Expanded text:
conspicatus, non abstinuit, quin sibi eam nocte conjungeret. Quam deinceps unice dilexit; et aliquandiu justae conjugis loco habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ius presidium sagaci
mente terra mariq
considerantes. compẽ¬
dioꝵ lucris munitum.
totius comitatus ca-¬
put illud fore.concordi¬
ter deputant:unum ex¬

Expanded text:
is praesidium sagaci mente terra marique considerantes, compendiorum lucris munitum, totius comitatus caput illud fore concorditer deputant.
Abbreviated transcription (Latin):
nummittens.liberta¬
te palpauit .memora-¬
bile clementie sue spe-¬
ctaculum exhibens.
Aderat ibidem muni-¬
ficentie regie applau

Expanded text:
numittens libertate palpavit, memorabile clementiae suae spectaculum exhibens. Aderat ibidem munificentiae regiae applau
Abbreviated transcription (Latin):
geminis preciosũ:
quaꝵ splendor ita
in intuentes facu¬
las luminis iacula¬
batur. ut quanto qͥs
certaret usum intẽ¬
dere.tantomagis re¬
uerberatus cogeret᷑
cedere. Particulam
sancte ⁊adorande
crucis cristallo in¬
clusam: ubi solidi¬
tatem lapidis ocłs
penetrans potest dis¬
cernere qualis sit

Expanded text:
gemmis pretiosum, quarum splendor ita in intuentes faculas luminis jaculabatur, ut quanto quis certaret visum intendere, tanto magis reverberatus cogeretur cedere: particulam sanctae et adorandae crucis crystallo inclusam, ubi soliditatem lapidis oculus penetrans potest discernere qualis sit
Abbreviated transcription (Latin):
hec exempla de iulio
cesare mutuatum
esse. S non erat et
tancum studii uel
ocii ut litteras um¬
quam audiret. im¬
mo calor mentis in¬
genitus ⁊ conscia uͥ¬
tus eum talia expri

Expanded text:
ec exempla de Julio Caesare mutuatum esse: sed non erat ei tantum studii vel otii ut literas unquam audiret; immo calor mentis ingenitus, et conscia virtus, eum talia expri
Abbreviated transcription (Latin):
abscitit. quam om̃s
duces qui regno frã¬
coꝵ famulantur.p̾¬
miis ⁊ pollicitis in¬
gentib in sua uota
transouceret. Hen¬
ricus ergo maxime
annitente rodberto
normanno corona¬
tus est:priusquam
plane plans pater
expiraret. Cuius be¬
neficii obnoxius. cũ
ille ut suꝑius dixi
iherosolunam iret
willelmum filiũ
eius puerulum cõ¬
tra desertores enixis
ctus ⁊ wintonie sepl̾¬
tus est.

Expanded text:
abstitit quam omnes duces, qui regno Francorum famulantur, praemiis et pollicitis ingentibus in sua vota transduceret. Henricus ergo, maxime annitente Roberto Normanno, coronatus est priusquam plane pater expirasset. Cujus beneficii obnoxius, cum ille, ut superius dixi, Jerosolymam iret, Willelmum filium ejus puerulum cotra desertores obnixisctus, Winthoniae sepultus est.
Abbreviated transcription (Latin):
congregato exercitu
apud pennam ⁊ gi-¬
bingeham. danos fu¬
gauit dieb rogatioñ.
Post festum sancti io¬
hanius ad sceorstanũ
eusdem congressus.
equis manib disces¬
sit:anglis suis initiũ

Expanded text:
congregato exercitu, apud Pennam et Gilingeham Danos fugavit diebus Rogationum. Post festum sancti Johannis, ad Seorstanum eisdem congressus, aequis manibus discessit; Anglis suis initiu
Abbreviated transcription (Latin):
Postremo ut omnẽ
uitam eius breuiter
tur ita diuidebat: ut
octo horas in scriben¬
do ⁊ legendo ⁊oran

Expanded text:
Postremo, ut omnem vitam ejus breviter tur ita dividebat, ut octo horas in scribendo et legendo et oran
Abbreviated transcription (Latin):
stitute. Una que exa¬
cuat eloquium: al¬
tera que portet gla¬
dium. Ego ut uos
michi testes eẽ pote¬
stis: non neglexi⁊

Expanded text:
stitutae: una quae exacuat eloquium, altera quae portet gladium. Ego, ut vos mihi testes esse potestis, non neglexi
Abbreviated transcription (French):
tiens congregatis na¬
ub ⁊ impositis mi¬
litib profectionem
parauit:subinde ia¬
ctitans se pronepotes
suos coronaturum.
⁊ proculdubio fidem
dictis explesset:nisi

Expanded text:
tiens, congregatis navibus et impositis militibus, profectionem paravit, subinde jactitans se pronepotes suos coronaturum: et proculdubio fidem dictis explesset, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
quo intuitu asꝑiciãt
si quos in spem reg¬
ni adolescere uideant.
Bristicus ut predictũ
est suspectum habens
memorande indolis
iuuenem.e medio tol¬
lere cogitabat. Q d̾
ebirthus presentiens.
ad offam regem mer¬
cioꝵ fuga lapsus est.
Quem dum ille sedu¬
la diligentia obum

Expanded text:
quo intuitu aspiciant si quos in spem regni adolescere videant, Brihtricus, ut praedictum est, suspectum habens memorandae indolis juvenem, e medio tollere cogitabat. Quod Egbirhtus praesentiens, ad Offam regem Merciorum fuga lapsus est; quem dum ille sedula diligentia obum
Abbreviated transcription (Latin):
dum more patris.
si quos ille uinxe¬
rit iste trucidet. Hec
ipse hec rogerus de
monte gomerico. hec
gaufridus constan¬
tiensis ep̃c cum ne¬
pote roberto comi¬
te humbrensium
⁊cum reliquis pri¬
mo clam fremebãt.
post etiam palam
per ueredarios mis¬
sis epistolis frequen¬
tabant. Quin etiã
rat in eoꝵ ꝑfidiam
concesserãt. Quod

Expanded text:
um morte patris, si quos ille vinxerit iste trucidet. Haec ipse, haec Rogerius de Monte Gomerico, haec Gaufridus Constantiensis episcopus cum nepote Roberto comite Humbrensium, et cum reliquis, primo clam fremebant; post etiam palam, per veredarios missis epistolis, frequentabant. Quin etiam rat, in eorum perfidiam concesserat; quod
Abbreviated transcription (Latin):
illas parta. quantã
nemo iuderit.nemo
iusurus sit. Qua¬
propter suoꝵ insidi¬
is necatus. egregie
probitatis decus luit.
fulco in regimine
succedens. ad huc in
reb humanis uersa¬
tur. De quo forsitan
tempore regis henri¬
ci dicturus. nunc de
Willelmo explana¬
bo quod restat.

Expanded text:
illas parta, quantum nemo viderit, nemo visurus sit; quapropter suorum insidiis necatus, egregiae probitatis decus luit. Fulco, in regimine succedens, adhuc in rebus humanis versatur; de quo forsitan tempore regis Henrici dicturus, nunc de Willelmo explanabo quod restat.
Abbreviated transcription (Latin):
it . ⁊ a willelmo apd̃
hestingas uictus. iu¬
tam ⁊ regnum cum
sratrib duob mino¬
rib amisit. Wulnodꝰ
a rege eduuardo nor¬
eum pater obsidem de¬
derat. Ibi toto temꝑe
eduuardi in extricabi¬
li captione irretitus.
regnante willelmo
in angliam remissus.
in uinculis salesberie
consenuit. Suuanus
ꝑuersi ingenii ⁊ infi

Expanded text:
t a Willelmo apud Hastingas victus, vitam et regnum cum fratribus duobus minoribus amisit. Wulnodus a rege Edwardo Noreum pater obsidem dederat ibi toto tempore Edwardi inextricabili captione irretitus; regnante Willelmo in Angliam remissus, in vinculis Salesbiriae consenuit. Swanus, perversi ingenii et infi
Abbreviated transcription (Latin):
plus a ciuib quam
ab hostib. Corsan e¬
nim crucib siuis. no¬
ui domini graciam
mercarentur.⁊certe
occidi ab hoste. titula¬
tur fortune.Prodia
ciue: addicitur igna¬
uie. Si ad exterãs fu¬
giant gentes: glorie
fore dispendium. Si
ad notas: metuendũ
necum fortuna cole¬
rent animum. Ple¬
rosq enim probos
⁊ illustres iuros hac
occasione cesos. Expe¬
riendam tamen sor¬
tem.⁊temptandum
pectus ricardi normã¬
noꝵ ducis. Qui si so¬
rorem ⁊nepotes non
ingrato animo susce¬
perit.se quoqz non as¬
pernanter protecturũ.

Expanded text:
plus a civibus quam ab hostibus. Forsan enim crucibus suis novi domini gratiam mercarentur; et certe occidi ab hoste titulatur fortunae, prodi a cive addicitur ignaviae. Si ad exteras gentes fugiant, gloriae fore dispendium; si ad notas, metuendum ne cum fortuna colorent animum. Plerosque enim probos et illustres viros hac occasione caesos: experiendam tamen sortem, et tentandum pectus Ricardi Normannorum ducis; qui si sororem et nepotes non ingrato animo susceperit, 292 se quoque non aspernanter protecturum.
Abbreviated transcription (Latin):
ticulis: extremus ui
tali quodam temꝑe
speciẽm dormientiũ
meditantes. Quis
enumeret ceteros om¬
nifarie conditionis
⁊ professionis scos:
Quoꝵ nuncupatĩ
nomina ⁊ uitas ꝑ¬
sequi. nec propositũ
est. nec otium: quam¬
quam o si tempus
olimn fuerit super.

Expanded text:
ticulis: extremus autem vitali quodam tepore, speciem dormientium meditantes. Quis enumeret caeteros omnifariae 360 conditionis et professionis sanctos? Quorum nuncupatim nomina et vitas persequi nec propositum est nec otium; quanquam, oh si tempus olim fuerit super
Abbreviated transcription (Latin):
sit.Nec mora int̾¬
cessit quin prosper
flatus carbasa im-¬
pleret. Tunc letus cla¬
mor exortus.omnes
ad naues inuitauit
a continenti in altũ
prouectus. ceteros ĩ
medio fere mari an¬
choris iactis sustinu¬
it. Omnib itaq ad

Expanded text:
sit; nec mora intercessit quin prosper flatus carbasa impleret. Tunc laetus clamor exortus omnes ad naves invitavit: a continenti primus ad altum provectus, caeteros in medio fere mari anchoris jactis sustinuit. Omnibus itaque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ros efferri ⁊ ecclesiis
dispergi precepit.
Certum numerum
pecunie ad reparati¬
onem ecclesie nuper

Expanded text:
ros efferri et ecclesiis dispergi, praecepit. Certum numerum pecuniae ad reparationem ecclesiae nuper
Abbreviated transcription (Latin):
sideratione incorrup¬
tele scõꝵ. fidentius
ad sꝑem resurrectioĩs
animaretur. ⁊sunt
sane quinq omni

Expanded text:
sideratione incorruptelae sanctorum, fidentius ad spem resurrectionis animaretur. Et sunt sane quinque omni
Abbreviated transcription (Latin):
senatus ⁊ popłi con¬
uentu ⁊ edicto alie¬
nam sibi hereditatẽ
iurauerit. Proinde
scultum sacramen¬
tum frangendum.
Iam si iusiurã

Expanded text:
senatus et populi conventu et edicto, alienam illi haereditatem juraverit; proinde stultum sacramentum frangendum. Nam si jusjura
Abbreviated transcription (Latin):
tentrionali axe iacet. qr
tantum hominum ger¬
minat non iniuste ger¬
mania uocatur: licet
multis prouintiarum

Expanded text:
tentrionali axe jacet, quia tantum hominum germinat, non injuria Germania vocatur, licet multis provinciarum