comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fiammã ĩ ora hostiũ uentꝰ ferebat. fumꝰ ingns
mũ si qͣ int̃moreret᷑ ignis effug̾ẽ tẽptabarit
s qͣ flãma decłat. locũ hostis obstabat. Uaria
gͥ cede ꝯsũptist᷑. alii inmedio ignis. aliipetͥsp̃¬
cipitau̾e se. qͥdã hostiũ manibꝰ obtułu̾nt. pau¬
emi a ustulatiueñe ĩ potestatẽ. hinc adcͣter̃. qͥar¬
tacana obsidebat. redit ille oĩbꝰ p̃ꝑatis regisex¬
pectabat aduentã ȩ capte urb ticło. sic̃ par
erat ceclñs. bͥ alexand̾ t̃res ad mou̾i uibr. ip̃oq
aspectu barbari t̾riti enuris supinas matꝰ cẽ¬
dñtes orare ceꝑũt irã ĩ satibarzanẽ defectio¬
nis auctorẽ reseruart. scipplicibꝰ semt dedĩtibꝰ
parcẽt. R ex data uerna ñ obsidionẽ mͦ soluit
s oĩa sua incolis reddidit. abhac urbe dig̾ssõ
supplem̃cũ nouoꝵ militũ occ᷑rit. Tolus .d. eqͥ¬
tes exg̾tia adluxãt. iii. exillitico antip̃r misãt

Expanded text:
Flammam in ora hostium ventus ferebat, fumus ingenFlammam in ora hostium ventus ferebat, fumus ingenmum, si qua intermoreretur ignis, effugere temptabant, sed, qua flamma dederat locum, hostis obstabat. Varia igitur caede consumpti sunt: alii in medios ignis, alii petris praecipitavere se, quidam hostium manibus obtulerunt, pauci semustulati venere in potestatem. Hinc ad Craterum, qui Artacana obsidebat, redit. Ille omnibus praeparatis regis expectabat adventum captae urbis titulo, sicut par erat, cedens. Igitur Alexander turres admoveri iubet: ipsoque aspectu barbari territi e muris supinas manus tendentes orare coeperunt: iram in Satibarzanen, defectionis auctorem, reservaret, supplicibus semet dedentibus parceret. Rex data venia non obsidionem modo solvit, sed omnia sua incolis reddidit. Ab hac urbe digresso supplementum novorum militum occurrit: Zoilus D equites ex Graecia adduxerat, III milia ex Illyrico Antipater miserat,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ spectat occidũtẽ. ead̾ q̃ũgit adorientẽ. leniore
sũmissa fastigio. młtis arboribꝰ obsita. ꝑhennẽht̃
inbellẽ ꝯside iubent. ip̃i qͣ rupes erat. arbortrũ¬
cos ⁊ saxa obmoliunt᷑ .xiũ. armata etãt. ĩ qͦꝵob
sidione t̃tero relicto. ip̃e satibarzanẽs seqͥ fes¬
tinat ⁊ qi longꝰ abẽe eũ cognouãt ad expugnã¬
dos eosqui edita montiũ occupauer̃t redit ac
ut occrebant inuie cotes. p̃rupteq rupesuritꝰ
labor uidebat᷑ obstante nat᷑a. Ille ut erat aĩ
sẽꝑ obluctantis difficultatibꝰ. cũ ⁊ ꝓg̃di ardu¬
potuit: fortuna ꝯsiliũ subminisfu̾it. Uehe¬
mens fauoniꝰ erat ⁊ młtã mat̾iã cicid̾at mileᷤ
aditũ ꝑsaxa molitꝰ ħ pauore torrida iã maru¬
erat. gͦ agg̃i alias arbores iubt ⁊ ignidare ali¬
istta. cełit᷑q stipitibꝰ cumłatis fastigiũ mõtiᷤ
eqͣtũ ẽ tc̃undiq ignis iniectꝰ cuncta ꝯp̾hñdit

Expanded text:
qua spectat occidentem, eadem, qua vergit ad orientem, leniore qua spectat occidentem, eadem, qua vergit ad orientem, leniore summissa fastigio : multis arboribus obsita perennem habet inbellem considere iubent. Ipsi, qua rupes sedit, arborum truncos et saxa obmoliuntur. XIII milia armata erant. In quorum obsidione Cratero relicto ipse Satibarzanen sequi festinat. At, quia longius abesse eum cognoverat, ad expugnandos eos, qui edita montium occupaverant, redit. Ac ut occurrebant in viae cotes praeruptaeque rupes, inritus labor videbatur obstante natura. Ше, ut erat animi semper obluctantis difficultatibus, cum et progredi ardupotuit, fortuna consilium subministravit. Vehemens favonius erat, et multam materiam ceciderat miles aditum per saxa molitus. Haec vapore torrida flamma arserat: ergo adgeri alias arbores iubet et igni dari alimenta, celeriterque stipitibus cumulatis fastigium montis aequatum est. Tunc undique ignis iniectus cuncta conprehendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad oĩa ꝑati letabant᷑ sarcinar̃ potiꝰ qͣ discipline.
recisse iacturã. oͣ bactͥanã regionẽ pecebant. s
nichanor parmenionis filiꝰ subita morte correptꝰ
magno desid̾io suui adfecãt cunctos. Rex añ oĩis
mestꝰ. cupiebat quid̾ subsistẽ fuñi adfuturꝰ s ꝑe¬
miria ꝯmeatuũ festinare cogebat. Itaꝙ philota
c̃ duobꝰmilibꝰ ⁊ dc̃. relicͥtꝰ ut iustafr̃i ꝑsoluẽt. ip̃e
ꝯcendit a dbessũ. it̃ facientieilitt̾e a dferĩt᷑ a mͣi¬
uibꝰ sacͣrͣpar̃. equibꝰ cognosct bessũ qͥd̾ hostiliaĩo
alicꝵ⁊ ip̃e p̃ceciss defecisse ab eo. Itaq qmꝗ besso
ĩminebat. tñ satibarzanẽ oppͥmend̾ p̾ũti optimũ
ratꝰ leuẽ armat᷑ara. ⁊ equestres copiaᷤᷤ educit co
cognito aduentu. satibarzanes cũ duobꝰ milib̾e
qͥtũ. nec plures subito ꝯtͣhipotãnt. bact᷑ ꝑfug̾̃
cet̾i ꝓximos montes occupauer̃t p̃rupta rupesẽ.

Expanded text:
ad omnia parati laetabantur sarcinarum potius quam disciplinae ad omnia parati laetabantur sarcinarum potius quam disciplinae fecisse iacturam. Igitur Bactrianam regionem petebant. Sed Nicanor, Parmenionis filius, subita morte correptus magno desiderio sui adfecerat cunctos. Rex ante omnis maestus cupiebat quidem subsistere funeri adfuturus, sed penuria commeatuum festinare cogebat: itaque Philotas cum duobus milibus et C relictus, ut iusta fratri persolveret, ipse contendit ad Bessum. Iter facienti ei litterae adferuntur a finitimis satraparum, e quibus cognoscit Bessum quidem hostili animo ab eo. Itaque quamquam Besso imminebat, tamen ad Satibarzanen opprimendum praeverti optimum ratus levem armaturam et equestres copias educit totacognito adventu Satibarzanes cum duobus milibus equitum — nec plures subito contrahi poterant — Bactra perfugit, ceteri proximos montes occupaverunt. Praerupta rupes est,
Abbreviated transcription (Latin):
liorẽ exmacecdonie imꝑatore. darii sat᷑pem
scm. Iile ñ ignatꝰ ⁊ pͥncipes amicoꝵ ⁊ ex̾citũ gͦ¬
uit̃ offñdi. gr̃am lib̾ alitate donisq reꝑare. ce¬
neinseditionẽ res u̾teret᷑ ociũ int̾pelland̾ erat.
bellũ cꝰ matĩa oportune alebat᷑. nãꝙ bessu̾ re¬
gia ueste sumpta artaxersen appłłari se uis¬
serat scytasq ⁊ cecõs tanais accolas ꝯt̾hebat. ħ
nabarzanes ñtiabat ꝗ̃ receptũ infide regioni
q̃ antea opcinuerat: p̃fecit. Qc̃gͦue spolũs appa¬
ex̾cit᷑ sartinas. exceptis ad modũ nec̾ciis ref̾re u̾st.
Inmedium planities spatiosaerat. inqͣuehicula
honusta ꝑ dixxãnt. Expectantibꝰ cunctis qͥd d̃iũ
eẽt imꝑaturꝰ. uim̃ta uissit abduci. suisꝙ pͥmũ
sartinis ea ce subdita cet̾a̾s incu̾di p̃cep̃. fraglabãt
exurentibꝰ añis. q̃ut uitacta exuibibꝰ hostiũ ra¬
ꝑent. sepe flãmas restͥntant nullo p̃ciũ sangͥnĩ
b̾uis de iñ rõ mitigauit dolorẽ. habiles c militie ⁊

Expanded text:
atore Darei Satrapen factum. Ille non ignarus, et principes amicorum et exercitum graviter offendi, gratiam liberalitate donisque reparare tene in seditionem res verteretur, otium interpellandum erat bello, cuius materia opportune alebatur. Namque Bessus veste regia sumpta Artaxerxen appellari se iusserat Scythasque et ceteros Tanais accolas contrahebat. Haec Satibarzanes nuntiabat: quem receptum in fidem regioni, quam antea obtinuerat, praefecit. Et cum grave spoliis appaexercitus sarcinas exceptis admodum necessariis conferri iussit in medium. Planities spatiosa erat, in quam vehicula onusta perduxerant. Expectantibus cunctis, quid deinde esset imperaturus, iumenta iussit abduci suisque primum sarcinis face subdita ceteras incendi praecepit. Plagrabant exurentibus dominis, quae ut intacta ex urbibus hostium raperent, saepe flammas restinxerant, nullo sanguinis o mitigavit dolorem, habilesque militiae et
Abbreviated transcription (Latin):
ũ particep beso Issuppliciq q̃ metuerat meta:
ꝓfaigit io. liam. Iam nouũ dieri statuia erãt. c̃
ext̃naui ñ tutꝰ mͦ tex s ũuctꝰ intestino facinore
regebat᷑. Dymnꝰ modice ap̃regẽ auc̾toritatiꝰ
⁊ g̾re exoleci. cui nichomacho erat nom̃ amore
flag̃bat obseqͥo unis dediti corꝑis uinctꝰ. I qͦd ex
iuistcui qͦ ꝑspicipotãnt. simił attonito. remotis
arbitͥs c̃ uniene secessit intẽplũ archanase ⁊ si¬
lenda adf̾re p̃satꝰ. suspn̾̃sũꝙ expectatione ꝑmu¬
tuam caritatẽ ⁊ pignora ut᷑i ãi rogat. ut adfͥ¬
met uire uirando. q̃ ꝯmisiss silũtio ẽe rectur̃¬

Expanded text:
eruerat, metu profugit in Indiam. Iam nonum diem stativa erant, cum externa vi non tutus modo rex, sed invictus intestino facinore petebatur. Dymnus, modicae apud regem auctoritatis et gratiae, exoleti, cui Nicomacho erat nomen, amore flagrabat obsequio uni sibi dediti corporis vinctus. Is, quod ex vultu quoque perspici poterat, similis attonito remotis arbitris cum iuvene secessit in templum arcana se et silenda adferre praefatus suspensumque expectatione per mutuam caritatem et pignora utriusque animi rogat, ut adfirmet iureiurando, quae commisisset, silentio esse tectur
Abbreviated transcription (Latin):
nichil aluid saltẽ uarietas ip̃a legencium fasti¬
exp̃ssimꝰ ad ditiᷤ paucis dearborib exoticis. d̾
extimarũ gẽtiũ formiᷤᷤ. deritu dissono abdi¬
tar ditonũ. nõ ulła &̃ digna inemoratui. q̃¬

Expanded text:
nihil aliud, saltem uarietas ipsa legentium fastinihil aliud, saltem uarietas ipsa legentium fastiexpressimus. Addita pauca de arboribus exoticis, de extimarum gentium formis, de ritu dissono abditarum nationum, nonnulla etiam digna memoratu, q
Abbreviated transcription (Latin):
ũ et auriũ lem̃cia. ⁊ op¬
timarũ arciũ studiis p̃sta¬
re te cet̾is senciã. idq opi¬
do exꝑtus. debeniuolẽtia
reputaui examẽ opuscłi istiꝰ tͥ potissimũ da¬
re. cuiꝰ ł ĩ dustͥa ꝓmptius suffragiũ. utł benig.¬
uitas ueniã pondebat faciliorẽ. Lib̾ ÷ ad ꝯpẽ¬
ut nͨ ꝓdiga sit in eo copia. nͨ dampnosa con¬
cinnitas. Cin aĩmũ siꝑpuiᷤᷤ ĩ tendĩs. uelut fre¬
m̃tũ cognĩconis magiᷤ ĩ eẽ qͣmbͣcteas eloquẽ¬
tie dp̃hende. E x qͥsitis enĩ aliqͦt uoluminibuᷤ
studuisse me ĩpendio fateo i ã nocõribꝰ refer¬
tẽ pede̾. ⁊ remoris larguiᷤᷤ ĩmorarer. Locoꝵ ce̾¬
memoracõ płimũ tenet. ĩ qͣpaice ferme in¬
dinacõr ÷ unũsa matĩes. Quoꝵ meminisse. ita
iusũ ẽ.: ut ĩclitoᷤᷤ trar̾ situs ⁊ isigneᷤ tractꝰ ma¬
ris. siata orb̃ descͥpcõne. suo neq ordini red
d̾emꝰ. Isummꝰ ĩ pleraq differẽt̃ ꝯgͣencia. ut si

Expanded text:
um et aurium clementia et optimarum artium studiis praestare te ceteris sentiam idque oppido expertus de beniuolentia erim, e re putaui examen opusculi istius tibi potissimum dare, cuius uel industria promptius suffragium uel benignitas ueniam spondebat faciliorem. Liber est ad conpenut nec prodiga sit in eo copia nec damnosa concinnitas. Cui si animum propius intenderis, velut fermentum cognitionis magis ei inesse quam bratteas eloquentiae deprehendes. Exquisitis enim aliquot voluminibus studuisse me inpendio fateor, ut et a notioribus referrem pedem et remotis largius inmorarer. Locorum commemoratio plurimum tenet, in quam partem ferme inclinatior est universa materies. Quorum meminisse ita visum est, ut inclitos terrarum situs et insignes tractus maris, servata orbis distinctione, suo quaeque ordderemus. Inseruimus et pleraque differenter congruentia, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
Collectas uenis pͣto qͥb ip̃e pepertit.
T iriꝰ ⁊ tenenis. clem̃ti side fouit.
Temmratis alii ꝑtotũ balsama tectũ.
Effude cadis duro q̃sanctuis ictu
N iliacꝰ pingui desudat uuln̾e cortet.
a ggͣditur titerea uir̃ flentẽꝙ cupido.
D etraxit matͥs g̃mio mat᷑a tumesc̃.
Uͥgmitas suꝑatq niues. aclilia candor.
n patͥum flauis. testatur enib histr̃.
tͣ dit ⁊ his ultͦ. sancdit conubia dictis.
uncte concordes ⁊nr̃m discite munꝰ.
ꝯscła mille fouent liuescant brachia nȩru
libra ligent aĩosn̾ tu uͥtute pat̾na.
C onsidas uiuenis. ñ ẽ t̾rore domanda.
S p̃cib paccanda tͥ concede marits.
t u qͦ nen scitichis infensi ũguib uas.
Ex̃cere ueł. uinci pariare rogamꝰ.
Sie uiror sic mat̃ ens. qͥd lumina tingus.
Dix̃⁊ alligãs geminos arcuꝙ manuꝙ
p̃ stantes ephebe uocat puer illie ethon
& pẏrois rutilas resꝑsi murice plumas.
ꝙ siliunt puraꝵ inbutis melle sagitis.

Expanded text:
ollectas Veneris prato, quibus ipse pepercit Sirius et teneras dementi sidere fovit. gemmatis alii per totum balsama tectum effudere cadis, duro quae saucius ungue Niliacus pingui desudat vulnere cortex, adgreditur Cytherea nurum flentemque pudico detraxit matris gremio. matura tumescit virginitas superatque nives ac lilia candor et patrium flavis testatur crinibus Histrum. tradit et his ultro sancit conubia dictis : “Vivite Concordes et nostrum discite munus. oscula mille sonent ; livescant brachia nexu ; labra ligent animas. neu tu virtute proterva confidas, iuvenis ; non est terrore domanda, sed precibus placanda tibi. concede marito tu quoque neu Scythicas infensis unguibus iras exercere velis ; vinci patiare, rogamus. sic uxor, sic mater eris. quid lumina tinguis,Dixit et aligera geminos arcuque manuque praestantes e plebe vocat. puer ilicet Aethon et Pyrois rutilas respersi murice plumas prosiliunt puroque imbutis melle sagittis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ab ipsa ut ita dixerĩ arte figͣarñ aupis¬
cium faciãt in choandi. nos qͦ ã capite.
uis nicħ suꝑ ea. doctissimi auctores reliq̃rĩt
qd innouũ p̃coniũ possit suscitari. ac suꝑita¬
cuũ pene fit relegẽ tͣmitẽ dec᷑sũ tot annalibꝰ
nͨ tñ ꝓrsus dissimulata sit: originẽ eiꝰ ꝗͣta

Expanded text:
quam ab ipsa ut ita dixerim figurarum arce auscium faciant inchoandi, nos quoque a capiteamuis nihil super ea doctissimi auctores reliquerint, quod in nouum praeconium possit suscitari, ac superuacuum paene sit relegere tramitem decursum tot annalibus. Ne tamen prorsus dissimulata sit, originem eius quanta
Abbreviated transcription (Latin):
N am consanguneos ead̾ c̃ forma figuret
ħ ꝓpͥor matͥ fit tñ ille patͥ.
Dissimiles aĩos sollertia tꝑat artis.
Alt̾ malt̾uis redlit or̃e parens.
N noua g̾manis parib discͥmina p̾bens.
Diuisit uult̾ c̃ pietate fab̾.
Iusticie iuuenũ munã uota senũ.
Qiui sp̃tis opib medios ꝓpatis inignes.
Nil p̃t sc̃am tolle caniciem.
Haut equid inmĩto tantaiͥttute repssa
Encheladi fauces. orriguisse reor.
Ip̃e redundantẽ frenatut mulcib ethnã.
Leclet exempłi nemomm̃ ta pii.
Senserunt elem̃ta fidem pał affuit ether.
Eraq mat̾num sedula iuiu̾onꝰ.
Eneam fugio raptꝰ abigne pat̃.
Suiet᷑ argolicos ilinstrat gła frẽs.
Qͥ fua mat̾no colla dedłe uigo.
Et̃num siculis tẽpla dicauit honos.
P ła licet sũme dedit tinacͥa laudi.
Ndoseat q̃ deiuius intulit ardor.
Neo genat exustas igne furente domos.
Npotuit pietas flamma cessante ꝑbari
emptum ẽ ingenti claude ꝑ henne decꝰ.¬

Expanded text:
Nam consanguineos eadem cum forma figuret, Nam consanguineos eadem cum forma figuret, Hic propior matri fit tamen, ille patri. Dissimiles annos sollertia temperat artis: Alter in alterius redditur ore parens, Et nova germanis paribus discrimina praebens Divisit vultus cum pietate faber. Iustitiae, iuvenum numina, vota senum: Qui spretis opibus medios properastis in ignes Nil praeter sanctam tollere canitiem. Haut equidem inmerito tanta virtute repressas Enceladi fauces obriguisse reor. Ipse redundantem frenavit Mulciber Aetnam, Laederet exempli ne monumenta pii. Senserunt elementa fidem. Pater affuit aether Terraque maternum sedula iuvit onus. Aenean Phrygio raptus ab igne pater, Si vetus Argolicos inlustrat gloria fratres, Qui sua materno colla dedere iugo:Aeternum Siculus templa dicavit honos? Plura licet summae dederit Trinacria laudi, nis, quae devius intulit ardor, Nec gemat exustas igne furente domos: Non potuit pietas flamma cessante probari. Emptum est ingenti clade perenne dec
Abbreviated transcription (Latin):
ontib inliquidis paulũ reqͥesce iuator.
Atq tuũ rursus carꝑe refectꝰ amor.
Limphar̃ dñm iuniũ mutabis hospes.
Int̃ dura nie balnea qui posuit.
et quid ꝙ mittis mella putare decet
spice stadentes ueñando pondẽ sr̃es.
Diuino m̃tos semꝑ honore coli
Iusta quib rapide cessit reu̾entia fiamme
⁊ mirata uagas. reppulit ethua faces.
Complexi manib fultos c̃uice parentes.
Attollunt uultus accelauq: gradus.
Grancleui genuna sublimes ꝓle ferunt᷑.
Ielari natos implica ere mora.
Ñ ne uides ut seua senerincendia monsit᷑
Ut strepido geniͥr inuocet ore dõs.
Eretit formido comã ꝑꝙ oẽ metallũ.
Fusus inattonito polluit ore color
In uiuenũ m̾bͥs aĩosus c̾nit᷑ error.
Atq õs metuens inpaiudusq sui.
Reiecte uento elamides dextͣm egit ille.
Contẽptus leua sustinuisse patrẽ.
Ast illi duplices in nod collig̃ ulnas.
Cautior in seru debiliore laboi.
Artificis tacite ꝗ meruere manus.

Expanded text:
ontibus in liquidis paulum requiesce, viator, Atque tuum rursus carpe refectus iter. Lympharum dominum nimium miraberis, hospes, Inter dura viae balnea qui posuit. Et, quidquid mittis, mella putare decet.spice sudautes venerando pondere fratres, Divino meritos semper honore coli, Iusta quibus rapidae cessit reverentia flammae Et mirata vagas reppulit Aetna faces. Complexi manibus fultos cervice parentes Attollunt vultus accelerantque gradus. Grandaevi gemina sublimes prole feruntur Et cara natos implicuere mora. Nonne vides, ut saeva senex incendia monstret? Vt trepido genetrix invocet ore deos? Erexit formido comam, perque omne metallum Fusus in attonito palluit aere tremor. In iuvenum membris animosus cernitur horror Atque oneri metuens impavidusque sui. Reiectae vento chlamydes. Dextram exerit ille Contentus laeva sustinuisse patrem; Ast illi duplices in nodum colligit ulnas Cautior in sexu debiliore labor. Artificis tacitae quod meruere manus:
Abbreviated transcription (Latin):
Agnuna collatis c̃das c̾fligẽ signis.
T aut inaugusto strepctꝰ furit adit᷑ aimis.
Calliditas parcꝰq sui. tumor iraꝙ ñꝗͣ :
ꝓ diga telor̃ caute contenta minar̃.
Nec sibi seruaude tactus impende uite.
t̃ ror abẽ c̃tum sollertia destinatictum.
Nil spacio falleute mod̾suatꝙ timorẽ.
Mirta cutis. doctiq regit cõnomĩa nissus.
E s labor huañ tantã rõe sagaei.
ꝓfuit: eripumt tͣcib cortinuia campis.
Zornua subictis ead̾ lentesc̃e cogunt.
Ignil intencdunt taurmos mitt̾e ñuos.
Iustruit᷑ pͥmis ferroꝙ armatur harundo.
Ecceb̾uis ꝓpiis munttar bestia tel̾.
E tnam nec q̃rit opem fert oũ sec̃.
Se pharet᷑ sese iacłao seseutit᷑ areu
Unũ ał cunctas bellorũ possich artes.
ꝑ si õs nr̃e paulatĩ industͥa uite.
Flurit ab exempł quicquid ꝓcłappetit hostẽ.
Hino reor inuentũ mor̃e hinc tͣrisse coi onai.
Bellandi parthosꝙ retͦ. didisse ferine.

Expanded text:
Agmina collatis credas confligere signis: Agmina collatis credas confligere signis: Tantus in angusto strepitus furit. Additur armis Calliditas parcusque sui timor iraque numquam Prodiga telorum, caute contenta minari Nec nisi servandae iactus impendere vitae. Error abest: certum sollertia destinat ictum Nil spatio fallente modum, servatque tenorem Mota cutis doctique regit conamina nisus. Quid labor humanus tantum ratione sagaci Proficit? Eripiunt trucibus Gortynia capris Cornua; subiectis eadem lentescere cogunt Ignibus; intendunt taurino viscere nervos; Instruitur pinnis ferroque armatur harundo. Ecce brevis propriis munitur bestia telis Externam nec quaerit opem; fert omnia secum: Se pharetra, sese iaculo, sese utitur arcu. Unum animal cunctas bellorum possidet artes. Quodsi omnis nostrae paulatim industria vitae Fluxit ab exemplis, quidquid procul appetit hostem, Hinc reor inventum, morem hinc traxisse Cydonas Bellandi Parthosque retro didicisse ferire
Abbreviated transcription (Latin):
Si sa diu dat᷑ eccedies. ⁊ cognit᷑ histͥs.
ħ culeas affemat aues os longiꝰ illi.
Assuiuat portum m̃tite cornua fete.
Sũma fronte rigent ocłis rubet ignẽ ardor
Parua sub irsuto. catuli uestigia dorso.
Hanc tñ exiguam mniro ni tueri.
ꝓͥ sidio dignata feram stat corꝑe toto.
S ilua minat iacłiq rigens ĩ p̾lia c̾sfit.
Picturata seges. quim cute sira tenaci.
Aluũ subtͣcit. altnantesq colorũ.
Cimita iuices spacus int̾nigrantib exit.
Insolide spe. pmine tenuataꝙ furtĩ.
Lenis inext̾mum sese ꝑduc̃ acum̃.
S ñ ħ acies ritu siluestͥs echiui.
Fixamauet ẽbris ppugnat iactib ultͦ.¬
⁊ longe sua m̃bra tegit. toitumꝙ pauras
Euolat excsso natuiũ missile t̃go.
Iitt̃tlum fugiens ꝑtorum more seq̃ntẽ:
uln̾at int̃aũ põrtis ueld̾ ordine castͥs.
T risicum densa mucͦnẽ u̾b̾at unda.
Ic̃ sanguiueis hastilib asꝑat hamos.
Militat õẽ fere corpꝰ ubrataꝙ raueo:
t̃ ga fragore sonant stimuł accensa tubar̃.

Expanded text:
es et cognitus hystrix Herculeas affirmat aves. Os longius illi Adsimulat porcum. Mentitae cornua saetae Summa fronte rigent. Oculis rubet igneus ardor. Parva sub hirsuto catuli vestigia dorso. Hanc tamen exiguam miro natura tueri Praesidio dignata feram: stat corpore toto Silva minax, iaculisque rigens in proelia crescit Picturata seges; quorum cute fixa tenaci Alba subit radix alternantesque colorum Tincta vices, spatiis internigrantibus, exit In solidae speciem pinnae, tenuataque furtim Levis in extremum sese producit acumen. Sed non haec acies ritu silvestris echini Fixa manet. Crebris propugnat iactibus ultro Et longe sua membra tegit, tortumque per auras Evolat excusso nativum missile tergo. Interdum fugiens Parthorum more sequentem Vulnerat; interdum positis velut ordine castris Terrificum densa mucronum verberat unda Et consanguineis hastilibus asperat armos: Militat omne ferae corpus vibrataque rauco Terga fragore sonant. Stimulis accensa tubarum
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguis affectũ mat̾ amare tim
ectore dum niueo misũm tenzanria iuictͥr
llicitos ignes ꝯfouet ip̃a parcuis.
ltͥces pharet᷑s tand depone cupido.
Consule i̾a uieuẽm forsan ⁊ ip̃a dolet. ¶luͤes¬

Expanded text:
Sanguinis en fetum mater amare timet. Pectore dum niveo miserum tenet anxia nutrix, Illicitos ignes iam fovet ipsa parens. Vltrices pharetras tandem depone, Cupido. Consule iam Venerem: forsan et ipsa dolet.
Abbreviated transcription (Latin):
neritudinem ꝓ curare. ł fructuum densitatẽ
Altis scrobib delectat᷑ proarboris magnitudĩe
⁊ clesid̾at int̃ ualla maiora. qr stillicidĩs folio¬
rum suoꝵ. ꝑximis ł sui gn̾is nocebit arborib
Deb aliqũ circum fodi ne cauafiat uitio sene¬
ctutis. canalis longus asũmo crunco adimũ
debr exclidi. Sic hñficio solis ⁊ uenti: duresct
q̃ inp̃utredinẽ tͣnsiebant. Si dura nuxerit
⁊ nõdosa: cortex circumcidendꝰ est. ut uitiũ
mali cleclucat humoris. Alii radicũ sũma p̾ci¬
dunt. alii terebrate radici palum debuxo im¬

Expanded text:
neritudinem procurare, vel fructuum densitatem. neritudinem procurare, vel fructuum densitatem. Altis scrobibus delectatur, pro arboris magnitudine: et desiderat intervalla maiora, quia stillicidiis foliorum suorum, proximis, vel sui generis, nocet arboribus, debet aliquando circumfodi, ne cava fiat vitio senectutis. Canalis longus a summo trunco ad imum debet excidi, sic beneficio solis et venti durescunt, que in putredinem transibant. Si dura nux erit, vel nodosa cortex, circundanda est, ut vitium mali decutiat humoris. Alii radicum summa prescindunt. Alii terebrate radici palum de buxo im
Abbreviated transcription (Latin):
Ocem seremꝰ inextremo ianuario.¬
ł februario. amat loca montuosa. humida.
⁊ frigida. płmq lapidosa. Pocest cñ ⁊ locis temꝑ¬
atis uiuante humore. nutͥri. Serenda ẽ nucibꝰ
suis. eo more quo ⁊ amygdala serunt᷑ ⁊ hisdẽ
mensibꝰ. Siquas nouemb mense disponis: aliqͣ¬
tenus insole siccabis. ut ex siccet᷑ noxiũ uirus
humoris. Quas uͦ m̃se ianuario ł februario:
poficuris es aqͣ simplici pͥdie mat̾abis. ꝓone¬
mus ã tͣnsũsas. ut latꝰ. idẽ carinqᷤ figat᷑ int̾ra
Cacum̃ ipsũ c̃ponimꝰ. nucẽ inaquilonis partẽ
dirigemus. Lap̃ subt̃ ł cesta ponenda ẽ ut ra¬
dicem ñ simplicet. s reꝑcussa resꝑgat. Lecior
fiet si sepuis tͣnsferat᷑. Infrigidis locis buna
rum sicut inaliis arborib solemus: in ħ gn̾e re¬
secare ñ debes. Funo bubulo. ima planta tin¬
genda est. s melius cinis asꝑget᷑ inscrobib. ne
calore st̃coris adurat᷑. ⁊ cinis credit᷑ ł corticis te¬

Expanded text:
cem seremus extremo ianuario, amat loca montana, humida et frigida, plerumque lapidosa: potest tamen et locis temperatis iuvante humore nutriri. Serenda est nucibus suis, eo more quo et amygdala seruntur et iisdem mensibus: sed quas novembre deponis, aliquatenus in sole siccabis, ut exiccetur noxium virus humoris. Quas vero mense ianuario vel februario positurus es, aqua simplici pansversas, ut latus, id est carina ipsa figatur in terra. Cacumen ipsum cum ponimus, nucem in aquilonis partem dirigemus, lapis subter, vel testa ponenda est, ut radicem non simpliciter, sed repercussa dispergat. Letior fiet si sepius transferatur. In frigidis locis bima,rum sicut in aliis arboribus solemus in hoc genere resecare non debes. Fimo bubulo ima planta tingenda, sed melius cinis spargetur in scrobibus, ne calore stercoris aduratur. Et cinis creditur, vel corticis te
Abbreviated transcription (Latin):
menia inseremus. ⁊ p̃coqua. Nunc ⁊̃ pruno
inserenda ẽ. Anceqͣ gumminet. inse. ⁊ ꝑsico.
⁊ cerasus oportune inseret᷑ ag̾stis.
oc mense sicut. columella dicit. mat᷑i
agni. ⁊ animalia cec̾a om̃ia minora. atq
mdiora caractere sigient. H cempe laidi

Expanded text:
merina inserimus et precoqua. Nunc etiam prunus inserenda est antequam germinet et persicus et cerasus oportune inseritur agrestis. Hoc iterum mense, sicut Columella dicit, maturi agni et animalia omni minora atque maiora, charactere signantur. Item galli
Abbreviated transcription (Latin):
tuce: nasturcii: ocimi : eruce radicis inmiseris.
tẽ inuolutã fumo bacã. t̾ra optune culta b̾in scͦ¬
be demerseris. Pafanus nitit᷑ in radicẽ. cetã se¬
mina insũmo. lactuca parit̾ mergente ꝓsiliũt.
singłoꝵ sapore seruato. alii h ita assecunt᷑. Auul

Expanded text:
tuce, nasturcii, ocimi, eruce radicis immiseris; tuce, nasturcii, ocimi, eruce radicis immiseris; tunc involutam fimo baccam, terra optime culta, brevi scrobe demerseris. Raphanus mittitur in radicem, cetera semina in summos, lactuca pariter emergente prosiliunt, singulorum sapore
Abbreviated transcription (Latin):
ense ianuario lactuca serenda ẽ.
ł decembͥ. ut planta eiꝰ februario tͣns¬
ferat᷑. It̃. que februario serit᷑. ut possit apͥli
m̃se tͣnsferri. S c̃cũ ẽ eam coꝰtͥ ͥ ñ seri. si locꝰ sit
letus. stcoratꝰ. irriguus. anceꝗͣ pangat᷑: radices
eiꝰ resecem᷑ eqͣlit̃. ⁊ liquido fumo linanꝰ ł que iam
pancte sunt. iuidate letarũ accipiant. amant so¬
li subactũ. pingue. humidũ. st̃coratũ. Int̾ has. ħ¬
ba manu euellenda ẽ. ñ sarculo: latior fit: si rara
ponat᷑. ł cũ ꝓ duc̃e incipit caulẽ. eo leuit̾ inciso:
gleba p̃mat᷑ aut cesta. Candide fieri putant᷑. si
fluminis harenał littoris. freqñt spargat᷑ ĩ me¬
dias. ⁊ collectis ipse foliis alligent᷑. Si uitio locił
temꝑis ł seminis. cito lactuca duregcat. planta
eius auulsa ⁊ denuo posica. tenericudinẽ ꝯseqͥt᷑.
t̃ multis seminibꝰ ꝯdita nascet᷑. si capͥni st̃coris
bacã subula subtiłr excauatris. ⁊ in ea sem̃ lac¬

Expanded text:
ense ianuario lactuca serenda est, vel decembri ut planta eius februario transferatur. Itemque februario seritur, ut possit aprili mense tranferri. Sed certum est eam toto anno bene seri, si locus sit letus, stercoratus, irriguus, antequam pangatur, radices eius resecemus equaliter et liquido fimo linamus, vel que iam patefacte sunt nudate letamen accipiant. Amant solum subactum, pingue, humidum, stercoratum, inter has, herba manu est vellenda, non sarculo, latior fit si rara ponatur; vel cum producere incipiet caulem, eo leviter inciso, gleba prematur aut testa. Candide fieri putantur, si fluminis arena ac littoris frequenter spargatur in medias et collectis in se foliis alligentur, si vitio loci, vel temporis vel seminis cito lactuca durescit; planta eius avulsa et denuo posita, teneritudinem consequetur. Item multis seminibus condita nascetur, si caprini stercoris baccam subula subtiliter excaveris et in ea semen lac
Abbreviated transcription (Latin):
tex innuce dimisus maturitatis indicium
est. qualis debr ⁊ poni. Nuces seruant᷑ ł pa¬
leis obrute. ł harena. ł foliis suis aridis ł ar¬
cha ex ligno suo fc̃a incluse. ł cepis mixtȩ. qͥbꝰ¬
hañc uicissitudinẽ reddunt. ut eis acredinẽ
collant. Martialis exꝑtum se aut uirides
nuces tm̃libatas putaminibꝰ suis melle dem̃gi.
⁊ post annũ uirides ẽẽ ⁊ ipsũ mel ita medica¬
bile fieri. ut ex eo fc̃a potio: arterias curet ⁊¬

Expanded text:
tex in nuce demissus, maturitatis indicium est, qualis debet et poni. Nuces servantur, vel paleis obrute, vel arena, vel foliis suis aridis, vel arca ex ligno suo facta incluse, vel cepis mixte, quibus vicissitudinem reddunt, ut eis acredinem tollant. Martialis expertum se ait virides nuces, tantum liberatas putaminibus suis melle demergi et post annum virides esse et ipsum mel ita medicabile fieri, ut ex eo facta potio arterias curet et
Abbreviated transcription (Latin):
r debe pcepi. podia t̃nis alta pedibꝰ fab̾cent᷑¬
c̃toꝵ cetͥorq anumaliũ noxam quibꝰ ẽ morisu
reꝑe ⁊ sup ħ duo aluearia collocent᷑ ita ot ñ pꝰ¬
sint inbͣ penet᷑ri spaciolis int̾ se patentibꝰ sespa¬
ca angust᷑ ũ aditꝰ admactat examina ꝓpt̃ srigorᷤ
⁊ calors inuiriã ħane uentis frigidioraꝰ At piar¬
esmeistat quilocũ possit defensis sedibꝰ applicare.
adit᷑ oñs soli opponant᷑ hcb̾no qui in uno coraise
duo ł trrs ẽt debebunt. ea magnitudint qͥ apis
formã ñ possit excede. Sic enĩ noxis animalbꝰ i¬
g̃ siuresistet᷑ angusto ⁊ł si apes obside uoluerint

Expanded text:
d podia ternis alta pedibus fabricentd podia ternis alta pedibus fabricentceterorumque animalium noxam, quibus est moris irrepere et supra hec alvearia collocentur, ita ut non possint imbre penetrari, spatiolis inter se patentibus segregata. Angustus tamen aditus admittat examina, propter frigoris et caloris iniuriam. Sane ventis frigidioribus altus paries resistat, qui locum possit defensis sedibus apricare. Aditus omnes soli opponantur hyberno, qui in uno cortice, duo vel tres esse debebunt, ea magnitudine que apis formam non possit excedere. Sic enim noxiis animalibus ingressu resistetur angusto; vel si ap
Abbreviated transcription (Latin):
fonsł riuus huc ꝯueniat ociosus. qui humiles.
Enseundo formet lacunas. quas oꝑiant rara
⁊ tͣnsusa uirgulta sedes tutas apibꝰ p̃bit᷑a c̃sici¬
ent s abhis apiũ case̾s longe sint om̃ia ocloris
horrendi. balnee: stabula. coquine. fusoria. fu¬
gemus p̃t̾ea animalia que sunt apibꝰ inimi¬
t̃pitacłis rec t̾reamꝰ ꝓutꝰ custos freqñs ⁊ castꝰ ac¬
cedat habñs noua aluearia. p̃parata. quibꝰ excipi¬
cer exustꝰ. ⁊ loc̃ qui adhumanã uocẽ falsa imita¬
tione respondr. Absint ⁊ ħbe. titimallꝰ. elleboꝵ.
Tħarsia. absintiũ. cucum̾is agͥstis. ⁊ om̃is amari¬
cudo ꝯficiende adu̾sa dulcelini. aluiearia meli¬
ora sunt que cortex formabit raptꝰ exube. qr ñ
tͣ usmittunt um frigoris aut caloris. pꝰsũt t̾ũ
⁊ ferulis fieri. siħ desint: saliginis inminib
fabricent᷑ ł ligno cauate arboris: aut tabuł mo¬
re cupar̃. fictilia dec̾rima sunt. q̃ ⁊ hieme ge¬

Expanded text:
Fons vel rivus huc conveniat ociosus, qui humiles Fons vel rivus huc conveniat ociosus, qui humiles transeundo formet lacunas, quas operiant rara et transversa virgulta, sedes tutas apibus prebiture, ce Sed ab his Apium castris longe sint omnia odoris horrendi, balnea, stabula, coquine, fusoria: fugemus preterea animalia, que sunt apibus inimirepitaculis terreamus. Purus custos frequens et castus accedat, habens nova alvearia preparata, quibus excipicer exustus et locus qui ad humanam vocem falsa imitatione respondet. Absint et herbe, titimallus, elleborum, tapsia, absinthium, cucumis agrestis et omnis amaritudo conficiende adversa dulcedini. Alvearia meliora sunt que cortex formabit raptus ex subere, quia non transmittunt vim frigoris aut caloris; possunt tamen ex ferulis fieri. Si hec desint, saliginis viminibus fabricentur, vel ligno cavate arboris; aut tabulis more cuparum. Fictilia deterrima sunt et hyeme ge
Abbreviated transcription (Latin):
pibꝰ stationẽ. ñ longe a domicalibꝰ ł inhorci
parte secreta. ⁊ apͥca.⁊ auentis remota ⁊ calidi¬
ore locare debemus. q̃ inqͣdtam cõstituta m̃surã.
fures ⁊ accessus hominũ petudũq sũmoueat. Sit
habundans floribꝰ. quos ł inhbis ł infructicib
ł in arboribꝰ ꝓcuret industͥa. ħbasnutͥat or ganũ.
asfodilũ. citriaginẽ. amaracũ. iachincũ. qui iris
ł gladiolꝰ dr̃ similitudine folioꝵ. narcisũ. cͦcũ.
cet̾as q ħbas suauissimi odoris ⁊ floris. Infrutici¬
di flore desucco. Siluesta uͦ: glandifera robora.
terebinthꝰ. Lentiscꝰ. cedrꝰ. tiłia. ulex minor ⁊ tiꝰ
S taxi remoueant᷑ inimice. pͥmi saporis mella
thymi succꝰ effũdit. scclĩ m̾iti tymbra. serpillũ.
ut arbutus. ⁊ hoła. saporẽ rustici melł efficiũt.
Sun ã arbores aseptentͥonali parte dispostter
fructices. atq urgulta. ordines suos sub maceri¬
is exseqnt᷑. ħbas deiñ plano pꝰ fructices ꝯseremꝰ

Expanded text:
pibus stationem non longe a domini edibus, vel in horti parte secreta et aprica et a ventis remota et calidiore locare debemus, que in quadratam constituta mensuram, fures et accessus hominum pecudumque submoveat: sit abundans floribus, quos vel in herbis, vel in fructibus, vel in arboribus procuret industria. Herbas nutriat origanum,  qui iris vel gladiolus dicitur similitudine foliorum narcissum, crocum, ceterasque herbas suavissimi odoris vel floris. In fructicidet flori de succo. Sylvestria vero glandifera, robora, terebinthus, lentiscus, cedrus, tilia, ilex minor et thymus: sed taxi removeantur inimici. Primi saporis mella thymi succus effundit: secundi tymbra, serpillum, ut arbutus et olera, saporem rustici mellis efficiunt. Sint autem a septentrionali parte disposite fructices, atque virgulta ordines suos sub maceriis exequantur: herbas deinde plano, post frutices conseremus.
Abbreviated transcription (Latin):
iugues ⁊ sicci agͥ ꝓscindi ⁊ apparari iã possũt
S. boues meliꝰ collo ꝗͣ capite uingunt᷑. s uͥ
ad u̾surã uenint: arator retineat. ⁊ iugũ ꝓplłat.
ut eoꝵ colla refrig̾ent᷑. Sulcꝰ ã in arationibꝰ longi¬
ẽ ne int̾ sulcos ñ mota t̾ra relinq̃t᷑. Glebe om̃is¬
Dolabris dissipande sunt. siequalit̃ t̾ram mocam
ee cognoscis. si tͣnsũsam ꝑ sulcos ꝑticam mitas. Q
res sepus ftã bubulcos abhac negligñtia sũmoue¬
hit. Obseruandũ ne lutuosus ag̾ aret᷑. Auc qd̾ se¬
pe fit post longas siccitates. leui imbre ꝑfusus. Nã
tra q̃ luctuofa cͣctat᷑ inpͥmordio: fert᷑ toto anno ñ
posse t̾ctari. Que ã supͣ leuit̃ infusa ẽ. ⁊ subt̃ sic¬
ca sicũc aret᷑: asserit᷑ ꝑtͥenniũ: stilis fieri. ⁊ idõ me¬

Expanded text:
icci agri proscindi et aperiri iam possunt, sed boves melius collo quam capite inguntur, quos ubi ad versuram venerint arator retineat et iugum propellat, ut eorum colla refrigerentur. Sulcus in arationibus longiest ne inter sulcos non remota terra relinqsipande sunt, sed equaliter terram motam esse cognosces, si transversam per sulcos perticam mittas. Que res sepius facta, bubulcos ab hac negligentia summovebit. Observandum est ne lutosus ager aretur, aut quod sepe fit, post longas siccitates levi imbre perfusus. Nam terra que lutosa tractatur in primordio, fertur toto anno non posse tractari. Que autem supra leviter infusa est et subter sicca, si tunc aretur, asserit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ humoris tenax. radices estate ficire ñ patit᷑.
It̃. locĩ ad que de cacuminibꝰ t̾ra decurrat. ł
ualles qͣs fluminũ sat᷑abit ad gestio. s ħ inhis
locis q̃ gelu ⁊ nebulis infesta ẽe ñ pͦsunt. ar

Expanded text:
 humoris tenax, radices estate sitire non patitur.  humoris tenax, radices estate sitire non patitur. Item loca ad que de cacuminibus terra decurrit, vel valles quas fluminum saturabit aggestio: Sed hoc in his locis que gelu et nubibus infes
Abbreviated transcription (Latin):
potius edito campo. nec siccũ nec uligino sũ.
modice tñ roscidũ. nec salsũ nec amarũ. qd̾ ui¬
tiũ sapore corrupco. uina ꝯͥtͥstat. Celũ medi¬
ocris qualitatis cepidũ tñ mag̾ qrͣa frigidũ
siccul pocius qm nimis imbridũ. S ante om¬
nia uitis ꝓcellas uentosq formidat. ad pasti¬
nandũ rͦudes agͦspotiꝰ eligamꝰ ł maxime silue¬
stres. Ultima ꝯditio est eiꝰ loci in quo fit̾ant
uetusta uineta. quo sinec̾itas coeg̾it. pͥꝰ multiꝰ
arationibꝰ ex̃ceat᷑. ut ab olitis radicibꝰ pͥori uine
e ⁊ om̃i ear̃ carie: ⁊ squalore depulso. nouella
uitis tucius possit induci. Tofus ⁊ alia duriora
nisi gelu relaxant᷑ ⁊ solibꝰ: pulcerrimas uineaᷤ
ferunt. refrigeratis estate radicibꝰ ⁊ humore
decento s ⁊ soluta glarea. ⁊ calculosꝰ ag̃. ⁊ mobi¬
les lapides. si tñ ħ om̃ia glebis sepinguibꝰ nis¬
cuerũt. ⁊ silex cui t̾ra supposita ẽ. qi frigidꝰ est¬

Expanded text:
simile tamen edito campo; nec siccum modice tamen roscidum: nec falsum, nec amarum: quod vitium sapore corrupto vina contristat. Celum mediocris qualitatis, tepidum tamen magis quam frigidum, siccum potius quam nimis imbridum. Sed ante omnia vitis procellas ventosque formidat. Ad pastinandum rudes agros potius eligamus, vel maxime sylvestres: ultima conditio est eius loci in quo fuerint vetusta vineta, quo si necessitas cogerit, prius multis arationibus exerceatur, ut ae et omnium earum carie et squalore depulso, novella vitis tutius possit induci, tophus et alia duriora, ubi gelu relaxantur et solibus, pulcherrimas vineas ferunt, refrigeratis radicibus et humore retento, sed et soluta glarea et calculosus ager et mobiles lapides: si tamen hec omnia glebis se pinguibus miscuerunt: et si lex cui terra supposita est, qui frigidus est et
Abbreviated transcription (Latin):
m̃se pinguescunt. Nam paruuli sepe die tͥce¬
simo saginant᷑ meliꝰ. si ad sacietatẽ miliũ p̃beat᷑
infusũ. Int̾ anser̃ cibaria: legum̃ om̃e porrigipͭ.
excepto eruo. Cauendũ ẽ ⁊̃ ne pulli eoꝵ secas glu¬

Expanded text:
mense pinguescunt. Nam parvuli sepe die tricemense pinguescunt. Nam parvuli sepe die tricesimo saginantur melius, si ad sacietatem millium prebeamus infusum. Inter anserum cibaria legumen omne porrigi potest, excepto ervo. Cavendum est etiam ne pulli eorum setas glu
Abbreviated transcription (Latin):
nser sane: nec sñ aqͣ nec sñħba. facile susti¬
net᷑. Locis confitis: inimicꝰ e̾. qr sata ⁊ morsu
ledit ⁊ st̃core. Pullos p̾stat et plumas qͥs ⁊ aucũ¬
no uellamꝰ. ⁊ uere. Uii mascło: tresfemine suffi¬
ciunt. Si desit fluuiꝰ: lacuna formet᷑. Si ħba non
suppetat: tͥfoliũ. fenũ g̾cũ. agrestia intiba. lacti¬
culas seremus. Alim̃to. Albi fecundiores sunt. ua¬
rii ł fusci. minꝰ. quia deag̾sti gn̾e: addomesticũ
tͣnsierunt. Incubant: abł. marcii: usq ad estutũ
solsticiũ. plus parient. sigallinis oua supponaᷤ.
Excremũ parcũ: matͥb iam uaccat᷑is educare:
ꝑmittimꝰ. Parit᷑e: ad arcã ꝑducant᷑. Cũ semel h
fec̃is consuetudinẽ sponte recinebũt. Gallinus:
sicut pauonina ⁊ anseris oua subpones. s anseri¬
reno eos pot̾imus educ̾e: ubi hortica ñ fu̾it. cuiꝰ a¬
bit᷑ indie t̃. large uagandi licentia ꝓhibet᷑ lo¬
co obscuro: claudent᷑. ⁊̃ calido. Sic: maiores ⁊̃ scdo

Expanded text:
nser sane nec sine aqua, nec sine herba facile sustinetur, locis consitis inimicus est, quia sata et morsu ledit et stecore pullos prestat et plumas quas autumno vellamus et vere. Uni masculo tres femine sufficiunt. Si desit fluvius lacuna formetur. Si herba non suppetat, trifolium, fenum grecum, agrestia intyba, lactuculas, seramus alimento. Albi fecundiores sunt, varii vel fusci minus, quia de agresti genere ad domesticum transierunt. Incubant a calendiis martii usque ad estivum solstitium: Prius parient, si gallinis ova supponas. Extremum partum matribus iam vacaturis educare permittimus, pariture ad haram perducantur: cconsuetudinem sponte retinebunt, gallinis, sicut pavonina et anseris ova suppones: sed anserireno eos poterimus educere, ubi urtica non fuerit, cuius abitur in die ter: large vagandi licentia prohibetur: loco obscuro claudentur et calido: sic maiores etiam secundo
Abbreviated transcription (Latin):
tes fuint si cͥcũfosso stipite tͥb digitis aradice fi¬
cus terebret᷑. ⁊ cuneꝰ ligni melle oblitꝰ impͥmat᷑.¬
ł si cͥca radices. Nullũ st̾cus ad fundas. Amigda¬
la adlegñdũ mat᷑itacẽ fatent᷑. c̃ fu̾i̾nt spoliata
corticib ħ sñcura honimis seruant᷑ inlongũ. Si
difficult̃ coris̃ dimitent paleis obͦtuta ꝯue¬
nient̃. ꝯtinuo. relaxabunt. It̾ decoriata si aqͣ
marina lauemꝰ. aut salsa. ⁊ candida fuint: ⁊
płimũ durãt. M̃se decembͥł ianuario circa idꝰ:
amygdalꝰ inserit᷑. Iocis uͦ frigidis. ⁊̃ februario
sitñ surcłos ꝯdias. anteꝗͣ g̾minent. Utiles sũt
qui de sũmitate sumunt᷑. Inserit᷑ ⁊ subcortice.

Expanded text:
ces fiunt, si circumfosso stipite tribus digitis a radice fices fiunt, si circumfosso stipite tribus digitis a radice ficus terebretur et cuneus ligni melle oblitus imprimatur, vel circa radices suillum stercus effundas. Amygdala ad legendum maturitatem farentur, cum fuerint spoliata corticibus. Nec sine cura hominis servantur in locum. Si difficulter corium dimittent, paleis obruta continuo relaxabunt. Item decoriata, si aqua marina lavemus, aut salsa: et candida fient et plurimum durant. Mense decembri vel ianuario circa idus, amygdalus inseritur. Locis vero frigidis, februario, si tamen surculos colligas antequam germinent. Utiles sunt qui de summitate sumuntur. Inseritur et sub cortice
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedini. Cũ inseminario amỹg dala disponimꝰ᷑
si siccitas int̾cessit. t̃ inm̃se rigemꝰ ⁊ ħbis nascentib
circumfodiendo sepe purgem᷑. Tra seminarii letam̃
hr̃e debr admixtũ. spatia int̾ arbores .xx. aut xu. pe¬
ꝑflua ⁊ arida ⁊ densa tollamꝰ. Suande sunt apecore
qr sirodant᷑ amarescũt. circ̃fodi ñ debent qͦtiens flo¬
rent. qr inde flos eiꝰ excutit᷑. Inuetustate płꝰ affert.
Siferax ñ ẽ tecle cuneũ tesiebraca radice mñgamiꝰ.
ł silicẽ sic inseramꝰ. ut libͦ tegente claudat᷑. locis
frigidis ubi metꝰ est depruna. marciał dic̃ ħ re¬
medio subueñi. Anteqͣ floreant: radices nudant᷑.
⁊ albilapides minutissimi mixti harenis ꝯger̃t᷑.
⁊ ubiiã tutũ uidebit᷑ ut debeant g̃minare. effo¬
si itm lapides sub mouent᷑. T en̾as nuces antigda¬
lus creabit. ut dic̃: si añ florẽ radicibꝰ ablaq̾atiᷤ
ꝑ dies aliquot calida aqͣ ingerat᷑. Ex amaris dul¬

Expanded text:
dacitas. Cum in seminario amygdala disponimus, sic siccitas intercesserit, ter in mense rigemus et herbis nascentibus circumfodiendo sepe purgemus: terra seminarii letamen habere debet admixtum. Spatia inter arbores viginti aut quindeperflua et arida et densa tollamus. Servande sunt a pecore, quia si rodantur amarescunt. Circumfodi non debent quoties florent, quia inde flos eius excutitur. In vetustate plus affert. Si ferax non est, tede cuneum terebrata radice immergamus, vel silicem sic inseramus, ut libro tegente claudatur. Locis frigidis ubi metus est de pruina, Martialis dicit hoc remedio subveniri; antequam floreant, radices mundantur et albi lapides minutissimi mixti arenis congeruntur: et ubi iam tutum videbitur ut debeant germinare, effossi iterum lapides submoventur. Teneras nuces amygdalus creabit, ut dicit, si ante florem, radicibus ablaqueatis, per dies aliquot aqua calida ingeratur. Ex amaris dul
Abbreviated transcription (Latin):
rui. unũ foram̃ qd̃ amplũ ẽ reseruari. incu¬
ꝯꝰ a ditu: nucẽ intꝰ incensam sic poni. ut ab
rusticos si q̾rno ciñe aditꝰ eoꝵ satures a tac¬
tufreqñti squabiẽ occupabit. ac ꝑimet. Ser¬
pentes ꝓpe om̃i aust̾itate fugant᷑. ⁊ nocen¬
tes sp̃c. innocentia fumi gͣue olentis exagi¬
tat. Gramus galbanum ł ceru cornua. radi¬
ces lilũ. capre ungulas. ħ gen̾e monstra no¬
xia phibent᷑. Opinio g̾coꝵ ẽ sinubes locusta¬
rũ  repente surcer̾it latentib infra tecta cũc¬
tis hominibꝰ eam posse cransire. Qd̃ si mobser¬
uantes homines sub aere dep̾hildant. nullũ
fructũ noceri. si continuo om̃s ad tecta ꝯfu¬
giant. pelli ⁊̃ dñr amari lupini ł ag̾stis cucu¬
meris aq̃ decocta si muris mixta fundat᷑. Esti¬
mant aliqui locustas ł scorpios figurari pꝰse
si aliqͥ ex his utant᷑ inmedio. Campas ñ nulli fi¬

Expanded text:
rui, unum foramen quod amplius est reservari, in curui, unum foramen quod amplius est reservari, in cuius aditu nucem intus incensam sic pone, ut ab rusticos si querno cinere aditus eorum satures, a tractu frequenti scabies occupabit ac perimet. Serpentes prope omni austeritate fugantur et nocentes spiritus innocentia fumi grave olentis exagitat. Uramus galbanum, vel cervi cornua, radices libii, capre ungulas, hoc genere monstra noxia prohibentur. Opinio Grecorum est, si nubes locustarum repente surrexerit, latentibus infra tecta cunctis hominibus, eam posse transire. Quod si inobservantes homines sub aere deprehendant, nullum fructum noceri, si continuo omnes ad tecta confugiant. Pelli etiam dicuntur amari lupini aut agrestis cucumeris aqua decocta, si murie mixta fundatur. Estimant aliqui locustas vel scorpios posse fugari, si aliqui ex his urantur in medio. DE APIBU
Abbreviated transcription (Latin):
ad olescant. Formicas abiges. origano ⁊ sulphure
tritis. foram̃ asꝑgens. ħ ⁊ apibꝰ nocet. It̃. cocle¬
arũ uacuas testas siu̾sseris. ⁊ eo ciñe foram̃ incul¬
ces. Culices galbano infuso fugant᷑. aut sulphu¬
re. Pulices amurca ꝑpauim̃tũ freq̃t̃ asꝑsa. ł
cymino ag̾sti c̃ aqͣ tͥtoł cucumeris sem̃ ag̃stis a¬
qͣ resolutũ sepe infundens. ł aꝗͣ lupinoꝵ psilotri¬
ne infundis ⁊ in domo nocte posueris adherebt̃.
t̃. necabunt᷑. si elleboro nig. caseũ. ł panẽ. ł ad ipe.
łpolenta ꝑmisceas ⁊ offeras. ⁊ ag̾stis cucumeris.
⁊ coloqͥntiois. suffusio sic nocebit. Adu̾sus mures
ag̾stes apuleius asserit. semina bubulo felle ma¬
exitũ nitunt᷑ int̾eunt. Talpas g̾ci ħ gn̾e ꝑse¬
cunt᷑. Nuces ꝑforari iubent. ł aliqͦd pomuigꝰ.
soliditatis eiusd̃. Ibi paleas ⁊ cedrã cũ sulphu¬
re sufficient᷑ includi. Cunc om̃s paruulos adi¬
tus. ⁊ reliqua spiram̃ta talpar̃. diligñt̃ ob¬

Expanded text:
de. Formicas abiges, origano et sulphure tritis foramen aspergens, hoc et apibus nocet. Item coclearum vacuas testas si usseris et eo cinere foramen inculces. Culices galbano infuso fugantur, aut sulphure. Pulices amurca per pavimentum frequenter aspersa, vel cimino agresti cum aqua trito; vel cucumeris semen agrestis aqua resolutum sepne infuderis et in domo nocte posueris, adherebunt. Item necabuntur si elleboro nigro, caseum, vel panem, vel adipes, vel polentam permisceas et offeras: et agrestis cucumeris et coloquintide suffusio, eque nocebit adversus mures agrestes. Apuleius asserit semina bubulo felle maexitum nituntur, intereunt. Talpas greci hoc genere persequuntur: Nucem perforari iubent, vel aliquod pomi genus soliditatis eiusdem; ibi paleas et cedria cum sulphure sufficienter includi; tunc omnes parvos aditus et reliqua spiramina talparum diligenter ob
Abbreviated transcription (Latin):
biis: unus masculus suffic̃. qi cec̾as auessalacita¬
te ñ equat. Semel in anno fetus creabt̃. iͥ. fere
ouis: pariendi ordo concludit᷑. Galline his meluiꝰ
nendo: deluna. ⁊ dieb q̃ sc̃ inaliis dicda serue¬
mus. Tricesimꝰ dies: mat̾os pullos in lumine mic
ab aq̃ ꝓhibeant᷑ accessu ne eos pitinta ꝯcludet.
Qd̾ sipituitam patient᷑ fasiani. Allio cũ pice
liquida tͥto: rost᷑ eoꝵ debeb̾ assidius ꝑfricare. ł ui¬
ciũ sicut gallinis consueuit auferre. Saginandi

Expanded text:
bus unus masculus sufficit, quia ceteras aves salacitabus unus masculus sufficit, quia ceteras aves salacitate non equat. Semel in anno fetus creabunt; viginti fere ovis pariendi ordo concluditur. Galline his melius nendo, de luna et diebus, que sunt in aliis dicta, servemus. Tricesimus dies maturos pullos in lumine mittab aque prohibeantur accessu; ne pituita concludat. Quod si pituitam patientur phasiani, allio cum pice liquida terso, rostra eorum debebis assiduus perfricare, vel vitrium, sicut gallinis fieri consuevit, auferre. Saginandi
Abbreviated transcription (Latin):
fice. M uͦ ut bñ educi possint: uidnͣr . xu. satiꝰ
ẽe. pͥmis diebꝰ farhordi consꝑsum uino. pullis
dabit᷑. ł unde cumq coc̾ta pulticula ⁊ refrige¬
rata. Postea adiciet᷑ porrum concisũ. ł caferis
recens: s exp̃ssus. Nam serũ pulł nocet. Locu¬
ad sextũ mensẽ. deĩ hordeũ pot̾is p̃bere. sollen¬
nit᷑. Tricesimo qͥnto tñ die postꝗͣ naci sunt ⁊
magrũ cuto eici possunt: comitante nutͥce
pascendi: cuiꝰ singultͥaͥre uocant᷑ aduillam.
pͥtuitas nͦ ⁊ cruditates: his remediis submoue¬
bis: quibꝰ gallina curat᷑. Maximũ ilł picłm est
cũ incipit crista ꝓduci. Nam paciunt᷑ langͦ¬
res: infanciũ similitudine. c̃ ał cum̃tes gingi¬
uas denticuli aꝑire nitunt᷑.¬
nfasianis nutͥendis ħ seruandũ ẽ.utix
ut nouelli ad creandos fetus parentũ .i. quiã¬
no suꝑiore sũt edici uẽces enĩ fecundiẽe dĩ pꝰ¬
sunt: ⁊ eant feminas m̃se martio. ł apͥli. dira¬

Expanded text:
 satis esse. Primis diebus far hordei conspersum vino, pullis dabitur, vel undecumque cocta pulticula et refrigerata; postea adiicietur porrum concisum, vel caseus recens, sed expressus. Nam serum pullis nocet. Locu hordeum poteris prebere solenniter; tricesimo quinto tamen die postquam nati sunt et in agrum tuto deiici possunt, comitante nutrice, pascendi. Cuius singulto revocantur ad villam. Pituitas vero et cruditates his remediis amovebis, quibus gallina curatur: maximum illi periculum est cum incipit crista produci, nam patiuntur languores infantum similitudine, cum illis tumentes gingivas, denticuli aperire nituntPhasianis nutriendis hoc servandum est, ut novelli ad creandos fetus parentur, id est qui anno superiore sunt editi, veteres enim fecundi esse non possunt. Ineunt feminas mense martio, vel aprili: dua