comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suam aliena inuidia uellet explere. Diligentissimꝰ
tam̃ ⁊ solertissimus pͥnceps ⁊ sic imꝑio routano pͥmus
regie consuetudinis formam magis qmͣ romane liber¬
tatis inuexerat. Adorariq si uissit cum ante eum
uestib calciamentisq indidit. Nam pͥus imperii
insigne ł clamide purpurea tantum erat. reliquaq
communia. Hercusius autẽ palam ferus ⁊ in ciuilib
ingeniis asꝑitatem suam uultus horrore significans
hic nature sue indulgens. d̾iocletiano in om̃ib ⁊ seue¬
um tam̃ ingrauescente euo parum seidoneum
diocletianus moderando imꝑio esse sentiret. au¬
ctor herculio fuit. ut uitam pͥuatam concedereit.
⁊ stationem tuende rei publice iuridiorib iuniorib¬
q mandarent. Cui egre collega obtemꝑauit. Tamen
uterqs uno die.pͥuato habitu imꝑii insigne muta¬
uit. Nicomedie diocletianus herculuis mediolani post
tumphum inclitum quem rome egerunt. ex numerosis

Expanded text:
suam aliena invidia vellet explere. diligentissimus suam aliena invidia vellet explere. diligentissimus tamen et sollertissimus princeps, etsi imperio Romano primus regiae consuetudinis formam magis quam Romanae libertatis invexerat, adorarique se iussit, cum ante eum vestibus calciamentisque indidit. nam prius imperii insigne in clamide purpurea tantum erat, reliquaque communia. Herculius autem propalam ferus et incivilis ingenii asperitatem suam etiam vultus horrore significans. hic naturae suae indulgens Dioclitiano in omnibus et saeum tamen ingravescente aevo parum se idoneum Dioclitianus moderando imperio esse sentiret, auctor Herculio fuit, ut in vitam privatam concederent et stationem tuendae rei publicae viridioribus iunioribusque mandarent; cui aegre collega obtemperavit. tamen uterque uno die privato habitu imperii insigne mutavit, Nicomediae Dioclitianus, Herculius Mediolani, post triumphum inditum, quem Romae ex numerosis
Abbreviated transcription (Latin):
cletiano fertur exceptus. ut ꝑ aliquot passuum milia¬
purpuratus tradatur añ eiꝰ uehiculum cucurrisse. Mox tñ
ꝑ illiricum mesiamq contractis copiis. rursus cũ nar seo¬
⁊ hormisde ⁊ saporis auo in armenia maiore pugnauit
successu ingenti nec minore consilio simulq fortitudi¬
ne. quippe qui etiam speculatoris munus cum altero
aut tercio equite susceꝑit. Pulso narseo castra eiꝰ
diripuit. uxores. sorores liberos cepit. infinitam ꝑsaꝵ¬
extrinsecus nobilitatẽ abduxit. Gazam ꝑsicam copio¬
sissimam accepit. ip̃m in ultimi regis similitudines.
egit. Quare ad diocletianum in mesopothanita tñ
cum p̾sidiis morantem ouans regressus. ingenti ho¬
nore susceptus est. Uaria deinceps ⁊ simul ⁊ uiritim
bella gesserunt. carpis ⁊ basternis subactis. Sarmatis
uictis quarum nationum ingentes captiuoꝵ copias in
romanorum finib locauerunt:
⁊ ad modum subtilis ingenio. ⁊ qui seueritatẽ

Expanded text:
cletiano fertur exceptus, ut per aliquot millia passuum cletiano fertur exceptus, ut per aliquot millia passuum purpuratus tradatur ante vehiculum ejus cucurrisse. Mox tamen per Illyricum Moesiamque contractis copiis, rursus cum Narseo Hormisdae et Saporis avo in Armenia Minore pugnavit successu ingenti, nec minore consilio simul et fortitudine, quippe qui etiam speculatoris munus cum altero et tertio equite susceperit. Pulso Narseo, castra ejus diripuit, uxores, sorores liberos cepit, infinitam extrinsecus Persarum nobilitatem abduxit, gazam Persicam copiosissimam, ipsum in ultimis regem in solitudines egit. Quare ad Dioclecum praesidiis tamen morantem ovans regressus ingenti honore susceptus est. varia deinceps et simul et viritim bella gesserunt Carpis et Basternis subactis, Sarmatis victis, quarum nationum ingentes captivorum copias in Romanis finibus locaverunt. et admodum subtilis ingenio et qui severitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficere. ⁊ dep̃hendens hunc futurum tyrannidis ⁊ eius
dogniatum destructorem inuidia motus dolo ꝑimere
satagebat. Deus autem hunc inopinate saluauit. et
Maximianus herculius in occidente uastari eccłias affligi
interficiq xp̃ianos decima post neronem ꝑsecutione p̃ceꝑũt
Que ꝑsecutio om̃ib fere ante actis cliuturnior atq imua¬
nior fuit. Nam ꝑ decem annos incendiis eccłiaꝵ ꝓscriptio¬
nil innocentum cedib martyrum incessabilit acta est.
Sequit᷑ terremotus in syria ex quo apud tyrum ⁊ sydo
iem labentib tectis multa milia hominum ꝓstrata sunt.
alerius maximinus pͥmum adu̾sus Nar seum p̃liũ.
dein scd̾m habuit. inter gallianicum carrasq
congressus. cum inconsulte magis qm ignaue dimi¬
casset. admodum enim parua manu cum copiosissimo
hoste commisit. Pulsus igit᷑ ⁊ ad cliocletianum ꝓfectus.
cum ei in itinere occurrisset. tanta insolentia a dio¬

Expanded text:
proficere, et deprehendens hunc futurum tyrannidis et ejus proficere, et deprehendens hunc futurum tyrannidis et ejus dogmatis destructorem, invidia ductus, dolo perimere satagebat. Deus autem hunc inopinate salvavit, et lius in Occidente vastari ecclesias, affligi interficique Christianos decimo post Neronem loco praeceperunt. Quae persecutio omnibus fere actis diuturnior atque immanior fuit. Nam per decem annos incendiis ecclesiarum, proscriptionibus innocentium, coedibus martyrum incessabiliter acta est. Sequitur terraemotus in Syria, ex quo apud Tyrum et Sidonem passim labentibus tectis multa millia hominum prostrata sunt. Galerius Maximianus primum adversus Narseum praelium secundum habuit, inde inter Gallinicum, Carrasque congressus, cum inconsulte magis quam ignave dimicasset admodum enim parva manu cum copiosissimo hoste commisit pulsus, et ad Diocletianum profectus, cum ei in itinere occurrisset, tanta insolentia a Dio
Abbreviated transcription (Latin):
asdepiodoti p̃fecti p̃torio opp̃ssus ẽ. Ita bͥtannie decimo anno re
es idem tempus a constantio cesare ĩgallia  cepte.¬
bene pugnatum est circa lingonas Sie una adu̾sam
⁊ sed̾am fortimam exꝑtus est. Nam cum repente barba¬
ris ingruentib intra ciuitatem esset coactus tam p̃cipi¬
ti necessitate. ut clausis portis in murum funil t ollere¬
tur. uix qͥnq horis mediis aduentante exercitu sexagin¬
ta fere milia alemannoꝵ cecidit. Maximianus quoq¬
augustus bellum in affrica ꝓfligauit domitis qͥngentia¬
nis ⁊ ad pacem redactis. Iteͣ de diocietia¬
iocletianus obsessum alexandrie abibilleum octauo¬
fere mense suꝑauit eumq interfecit. Uictorta acer¬
be usus est. Totam egiptam grauib ꝓscriptionib cedib¬
constantinus filius constantii. Qni cum adhuc ualde
iuuenis esset fortiter agebat in p̃liis ⁊ cum xp̃ranis
sentiebat. Quem intuens diocletianus intellectu ani¬
me ac corꝑis robore atq ingenio circa eruditionem

Expanded text:
Asclepiodoti, praefecti praetorio, oppressus est. Ita Britanniae decimo anno receptae. Per idem tempus a Constantio Caesare in Gallia bene pugnatum est. Circa Lingonas die una adversam et secundam fortunam expertus est. Nam cum repente barbaris ingruentibus intra civitatem esset coactus tam praecipiti necessitate, ut clausis portis in murum funibus tolleretur, vix quinque horis mediis adventante exercitu, sexaginta fere milia Alamannorum cecidit. Maximianus quoqAugustus bellum in Africa profligavit, domitis Quinquegentianis et ad pacem redactis. Diocletianus obsessum Alexandriae Achilleum nono mense superavit, eumque interfecit. Victoria acerbe usus est, totam Aegyptum gravibus proscriptionibus caedibuConstantinus filius Constantii. Qui cum adhuc valde juvenis esset, fortiter agebat in praeliis, et cum Christianis sentiebat. Quem indutuens Diocletianus intellectu animae, et corporis robore, atque ingenio circa eruditionem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾fectus est. Fannius ⁊ magius de exercitu fibrie ꝓfu¬
gi. mitridati sese adiunxerunt. Quoꝵ hortatu mit̾dates¬
cum sertorio ꝑ legatos in hispantam missos fedus pepigit
Sertorius ad eum marchum marium firmandi federis
causa misit. Quem rex apud se retentum breui ducem
fecit in locum archelai. qui se iam ad syllam cum uxore
liberisq contulerat. I¬

Expanded text:
interfectus est. Fannius et Magius de exercitu Fimbriae profuinterfectus est. Fannius et Magius de exercitu Fimbriae profugi Mithridati sese adiunxerunt: quorum hortatu Mitcum Sertorio, per legatos in Hispaniam missos, foedus pepigit. Sertorius ad eum Marcum Marium firmandi foederis causa misit. Quem rex apud se retentum, brevi ducem fecit in locum Archelai, qui se ad Syllam cum uxore liberisque contulerat.
Abbreviated transcription (Latin):
lib ⁊ marcho aurelio cotta consulib. mortuus est Ni¬
chomedes rex bithinie. ⁊ testamento popłm romanũ¬
heredem fecit. Interea fibria marianoꝵ scelerum
satelles. homo om̃ium audacissimus flaccum consulẽ
cui legatus erat apud nichomediam occidit. ac mox¬
arrepto exertitu mitridatis filium ex asya militopo¬
lim uenientem fugat. stationem mitridatis inuadit.
ip̃mq ꝑgamo pellit. fugientemq ꝑsecutus apud pita¬
nam obsedit. Et ꝓfecto cepisset nisi lucius lucullus
ciuilib discordiis curam rei publice p̃tulisset. eum
mari coartare obiecta classe uoluisset. Inde fimbria
portarum repulsus uidebatur. ip̃am urbem ilium
antiqm̃. illam rome parentem. funditus cede in¬
cendioq deleuit. s eam sylla continuo reformauit.
Idem fimbria apud thiatyram cum ab exercitu sylle obsi¬
deret᷑. desꝑatione adactus. in templo esculapii. manu sua

Expanded text:
et M. Aurelio Cotta consulibus mortuus est Niet M. Aurelio Cotta consulibus mortuus est Nicomedes, rex Bithyniae, efecit haeredem. Interea Fimbria Marianorum scelerum satelles, homo omnium audacissimus, Flaccum consulem, cui legatus erat, apud Nicarrepto exercitu Mithridatis filium ex Asia ad Miletopolin fugat, stationem regis inuadit ipsumque Pergamo pellit fugientemque insecutus apud Pitanam obsedit, et profecto cepisset, si L. Lucullus ciuilibus discordiis curam reipublicae praetulisset eumque mari coartare obiecta classe uoluisset. inde Fimbria portarum repulsus uidebatur, ipsam urbem Ilium, antiquam illam Romae parentem, funditus caede incendioque deleuit. sed eam Sulla continuo reformauit. idem Fimbria apud Thyatiram cum ab exercitu Sullae obsideretur, desperatione adactus in templo Aesculapii manu sua
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Luciam. ⁊ urbes eiꝰ obsessas oppressasq cepit. Pret̾ ea
olimpum montem ꝑuagatus phaselidem euertit. corycũ
cdiruit. Tauri quoq montis latera in ciliciam uergentia
ꝑscrutatus. Isauros bello fractos in deditionem redegit.
atq intra triennium bello finem declit. Pruꝰ õium
romanoꝵ ꝑ taurum duxit exercitum. ac limitem itine¬
ris fecit. Is reuertens t̾umphum accepit. ⁊ nom̃ isaurici
meruit. Et in illiricum missus est Gaius cosconius ꝓcõ¬
sul. Is ꝓtrita subactaq dalmatia salonas urbem floren¬
tissimam post biennium tandem expugnauit ⁊ cepit.
⁊ composito bello romam rediit. Hndem temporibus
marchus emilius lepidus catuli collega ciuile bellũ
uoluit cõmouere. Intra unam tam̃ estatem motus
eius comp̃ssus est. Ita uno tempore multi sumul tri¬
umphi fuerunt. Metelli ex hispania. Pompeii scd̃s
ex hispania. Curionis ex macedonia. Seruilii ex ssau¬
septuagesimo sexto lucio lucinio lucullo consu¬

Expanded text:
iliciam, et urbes ejus obsessas, oppressasque cepit. Praeterea Olympum montem pervagatus, Phaselidem evertit, Coricum diruit. Tauri quoque montis latera in Ciliciam vergentia pervagatus, Isauros bello fractos in deditionem redegit, atque intra triennium bello finem dedit. Primus omnium Romanorum per Taurum duxit exercitum, ac limitem itineris fecit. Is revertens triumphum accepit, et nomen Isaurici meruit. At in Illyricum missus est C. Cosconius pro consule. Is protrita subactaque Dalmatia, Salonas urbem florentissimam post biennium tandem expugnavit, et cepit, et composito bello Romam rediit. Iisdem temporibus cos. M. Aemilius Lepidus Catuli collega civile bellum voluit commovere; intra unam tamen aestatem motus eius oppressus est. Ita uno tempore multi simul triumphi fuerunt, Metelli ex Hispania, Pompeii secundus ex Hispania, Curionis ex Macedonia, Servilii ex Isauseptuagesimo sexto, L. Licinio Lucullo
Abbreviated transcription (Latin):
cerebro oblitis utebant᷑. quoꝵ cruentissimi atq immanissimi
scordicierant. Has itaq ut clixi claudius pellere finib ma
ynde cum animo eger ⁊ curis circumseptus. morbo insuꝑ
correptus esset interiit. Missus est ei successor Gaius scͥbonius
curio post consulatum. Qui attemptatarum suꝑiore bello
gentium ium declinans. in dardaniam arma conuertit.
q meruit. ⁊ intra tricennium bello finem fecit. Bel¬
d siciliam ⁊ pamphiliam missus est publius ser¬
uilius exconsul uir strenuus. Is siciliam ⁊ pamphi

Expanded text:
cerebro oblitis utebantur: quarum cruentissimi, atque immanissimi cerebro oblitis utebantur: quarum cruentissimi, atque immanissimi Scordisci erant. Has itaque, ut dixi, Claudius pellere Macedoniaerum. Unde cum animo aeger, et curis circumseptus, morbo insuper correptus esset, interiit. Missus est ei successor C. Scribonius Curio post 1 consulatum, qui atgentium uim declinans, in Dardaniam arma conuertit que meruit et intra triennium bello finem dedit. Ad Ciliciam et Pamphyliam missus est post Servilius ex consule, vir strenuus. is Siciliam subegi
Abbreviated transcription (Latin):
bello datur ꝑ uneum pompeium adolescentem ⁊ qͥntum
romani redacte. romanisq uictoriam sine gła declit qm̃
peio uictus. cum uniu̾so exercitu suo int̾fectus est. Ciuita¬
tib uero cunctis ultro ac sine mora ꝑ decditionẽ receptis.
uxamiam pompeius euertit. calagurrim affranius iugi
obsidione confectam atq ad in fames escas miseranda ino¬
pia coactam ide̾ uxoꝵ cadauera ac liberoꝵ facientes sibi
cibos ultuna cede incendioq deleuit. Pcussores sertorii pre¬
mium ne petendum quidem a romanis esse dixerunt. quippe
qͥ meminissent antea uiriati ꝑcussorib denegatum. Bellũ¬
terea matedonicum bellum appius claudius sortitus leura
p̃lia habuit contͣ uarias gentes que rodopam ꝓuinciam in¬
colebant. ⁊ macedoniam crudelissime depopulabant᷑. Nam
int̾ cet̾a dictu audituq horrida que in captiuos agebant.
raptis cum poculo opus esset humanoꝵ capitum ossib. cruen¬
tis capillatisq adhuc ac ꝑ interiores cauernas male effosso

Expanded text:
bello datur per Cn. Pompelum adolescentem, et Q. Romani redactae: Romanisque victoriam sine gloria dedit. Qpeio victus cum universo exercitu suo interfectus est. Civitatibus vero cunctis ultro, ac sine mora per deditionem receptis, Uxamiam Pompeius evertit: Calagurim Afranius jugi obsidione confectam, atque ad infamem escam miseranda inopia coactam, id est uxorum cadavera, atque liberorum facientes sibi cibos, ultima caede, incendioque delevit. Percussores Sertorii praemium ne petendum quidem a Romanis esse duxerunt, quippe qui meminissent antea Viriati percussoribus denegatum. Interea Macedonicum bellum Appius Claudius sortitus, levia praelia habuit contra varias gentes, quae Rodopam provinciam incolebant, et Macedoniam crudelissime depopulabantur: nam inter caetera dictu, audituque horrenda, quae in captivos agebant, raptis, cum poculo opus esset, humanorum capitum ossibus cruentis, capillatisque adhuc, ac per interiores cavernas male effuso
Abbreviated transcription (Latin):
collectis auxiliis reparauerat. Creticum ortũ est.
Ad id missus cecilius metellis ingentib p̃liis intra tri¬
ennium totam insulam cepit. legesq minois roma¬
nis legib ꝑmutauit appellatusq est creticus. atq
ex insula creta trummphauit. Quo tempore lybia
um hec aguntur pyrate ꝑ om̃ia sparsi ma-¬
ria ⁊ iam non tantum intercipientes nauiũ
comineatus. s etiam insulas ꝓuinctasq itastantes.
impunitate sceleris ⁊ auiditate p̃de uulgo sese
associantib in immensum agebantur. Quare
id bellum G̃neo pompeio decretum est. qd̾̃ post mł¬
tam uastationẽ qmͣ in t̾ra mariq egerant. intra
paucos menses ingenti felicitate ⁊ mira celeritate
minori armenia iuxta montem dastracũ
castra

Expanded text:
collectis auxiliis reparaverat, bellum Creticum ortum est. collectis auxiliis reparaverat, bellum Creticum ortum est. ad id missus Caecilius Metellus ingentibus pennium totam insulam cepit, legesque Minois Romanis legibus permutavit, appellatusque est Creticus, atque ex insula Crete triumphavit. Quum haec aguntur, piratae per omnia sparsi maria, et jam intercipientes navium commeatus, sed etiam insulas provinciasque vastantes, impunitate scelerum et cupiditate praedae vulgo sese associantibus, in immensum augebantur. Quare id bellum Cn. Pompeio decretum est, qui id post multam vastationem, quam terra marique diu egerant, intra paucos menses ingenti felicitate et mira celeritateminore Armenia juxta montem Dastracum, castra
Abbreviated transcription (Latin):
ta nefariis cedib lacerante qui pulsa classe romana
syracusanum portum obtinuerat. quem mox nauali
terrestriq p̃lio cõminutum sicilia decedere cõpulit.
Alter enim lucullus. qui curioni in macedonia suc¬
cesserat. bessis pͥmus romanoꝵ intulit bellum. atq
eos ingenti p̃lio in hemo monte suꝑauit. opidum
muscaclaman qd̃ bessi habitabant. eodem die quo
aggressus est. uicit. capulen cepit. usq ad danubiũ
penetrauit. Expugnauit etiam gentes que rodope¬
iis montib erant circumfuse. quas claudius afini¬
bus macedonie bello pellere putauit. Inde multas
supra pontum ciuitates est aggressus. Illic apolliniã
euertit. galathiam. partenopolim. thornos. histrum.¬
burtionem cepit. belloq confecto romam rediit. Am¬
bo tam̃ tͥumphauerunt. Lucullus qui contra mitri¬
datem pugnauerat. maiore gła cum tantorum
regnoꝵ uictor redisset. confecto bello macedonico.
manente mitridatico qd recedente lucullo rex

Expanded text:
tam nefariis caedibus lacerantem, qui pulsa classe Romana tam nefariis caedibus lacerantem, qui pulsa classe Romana Syracusanum portum obtinuerat, mox eum navali pedestrique praelio comminutum Sicilia decedere compulit. Alter autem Lucullus, qui Curioni successerat, Bessis primus Romanorum intulit bellum, atque eos ingenti praelio in monte Haemo superavit, oppidum Uscudamam quod Bessi inhabitabant, eodem die quo aggressus est vicit. Cabulen cepit, et usque ad Danubium penetravit. Expugnavit etiam gentes quae Rhodopeis montibus erant circumfusae, quas Claudius jam Macedoniae finibus pellere putavit. Inde multas supra Pontum positas civitates aggressus est. Illic Apolloniam evertit, Calatin, Parthenopolim, ThoBurziaonem cepit belloque confecto Romam rediit. ambo tamen triumphaverunt, Lucullus qui contra Mithridatem pugnaverat maiore gloria, cum tantorum regnorum victor redisset. Confecto bello Macedonico, manente Mithridatico, quod recedente Lucullo rex
Abbreviated transcription (Latin):
gloria imꝑabat. ⁊ ꝑsas sepe uicerat. mesopotamiam
⁊ syriam ⁊ phenicis partem occupauerat. Ergo lu¬
cullus repetens hostem fugatum imminente hieme
etiam regͥnum tigranis qui armeniis imꝑabat in¬
gressus. Tigrano certam ciuitatem artiane nobilis.¬
toꝵ uenientem. cum decem ⁊ octo milib militũ ita¬
uicit. ut magnam partem armenioꝵ deleuerit. In¬
de nisibiu ꝓfectus. eam quoq ciuitatem cum regis frẽ
uicit. S hii quos in ponto lucullus reliquerat. cum
exercitus parte. ut etiam uictas regiones romanoꝵ
tuerent᷑. negligenter se ⁊ auare agentes. occasionẽ
it̾um mitridati in pontum irrumpendi dederunt.
atq ita bellum renouatum est. Lucullo parenti
caꝑta nisibi contra ꝑsas expeditionem successor est.
odem tempore metellus sicilie p̃tor. I missus.
cum fedissima illa Gaii uerris p̾tura siciliam
afflictam inuenisset. maxime pyrgamone archipira¬

Expanded text:
gloria imperabat, et Persas saepe vicerat, Mesopotamiam, gloria imperabat, et Persas saepe vicerat, Mesopotamiam, et Syriam, et Phoenicis partem occupaverat. Ergo Lucullus repetens hostem fugatum, imminente hieme, etiam regnum Tigranis, qui Armeniis imperabat, ingressus est, Tigranocertam civitatem Arzianae nobilistorum venientem, cum decem et octo millibus militum vicit, ita ut magnam partem Armeniorum deleverit. Inde Nisibin profectus, eam quoque civitatem cum regis fratre cepit. Sed hi, quos in Ponto Lucullus reliquerat cum exercitus parte, ut regiones victas Romanorum tuerentur, negligenter et avare se agentes, occasionem iterum Mithridati in Pontum irrumpendi dederunt. Atque ita bellum renovatum est. Lucullo paranti post captam Nisibin contra Persas expeditionem, successor est missus. Eodem tempore Metellus Siciliae praetor, cum foedissima illa C. Verris praetura Siciliam afflictam invenisset, maxime Pirganionem archipira
Abbreviated transcription (Latin):
uitates ponti. nobilissimas cepit. S synopen seleu¬
cus archipyrata ⁊ cleocares spado qui p̃sidii causa p̃¬
erant. expoliatam incensamq reliquerunt. lucullus
miseroꝵ hostium intestina clade ꝑ motus. celeri ĩcur¬
su immissum restinxit incendium. Ita misera ciuitas
uersa uice hostium socioꝵq unde defendenda disꝑdita
⁊ unde clisꝑdenda seruata est. Pret̾ea lucullus trans¬
gressus eufraten ⁊ tygrin secundo p̃lio apud gauerã
ciuitatem. tigranis. quo ingentes coptas ex omni
regno adcluxerat. mitͥdates cum tigrane. ⁊ mitͥdate
congressus paruissima suoꝵ manu magnum hostiũ nu¬
merum suꝑauit. Nam triginta milia in eo prelio
occidit. Mitridates uix decem equitib comitatus au¬
fugit. castra eius direpta. diademate ⁊ tyara ne agno.¬
sceret᷑ abiectis. Armenia quoq minor qͣm tenuerat
eidem sublata est. Susceptus tam̃ est mitridates post
fugam a tigrane. armenie rege. qui tunc ingenti

Expanded text:
vitates Ponti nobilissimas cepit. Sea Sinopem Seleuvitates Ponti nobilissimas cepit. Sea Sinopem Seleucus archipirata, et Leochares spado, qui praesidii causa praeerant, expilatam atque incensam reliquerunt. Lucullus miserorum hostium intestina clade permotus, celeri occursu immissum restinxit incendium. Ita misera civitas, versa vice hostium, sociorumque, unde defendenda, disperdita, et unde disperdenda, servata est. Praeterea Lucullus transgressus Euphraten et Tigrim, secundo praelio apud Cabira civitatem Tigranis, quo ingentes copias ex omni regno adduxerat Mithridates, cum Mithridate et Tigrane congressus parvissima suorum manu magnum hostium numerum occidit. Nam triginta millia hominum eo bellocit. Mithridates vix sexcentis equitibus comitatus aufugit. Castra ejus direpta, diademate et thiara, ne agnosceretur, abjectis. Armenia quoque minor, quam tenuerat, eidem sublata est. Susceptus tamen est Mithridates post fugam a Tigrane rege Armeniae, qui tunc ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
tos uero cepit. Inde pͥusqmͣ ip̃m sparthacum ad caput
sylaris fluminis castra metantem bello aggrederetur.
gallos auxiliatores eius germanosq suꝑauit. Equib tri
ginta milia hominũ cum ip̃is ducib occidit. Nouissime
ip̃m sparthacum in apulia disposita acie congressum.
ginta milia eoꝵ cesa. sex milia capta referunt᷑. tria
milia ciuium romanoꝵ recepta sunt. Cet̾i qui ex hoc¬
bello lapsi oberrabant. ꝑ complures duces frequenti
indagine obtriti sunt. Et post multas calamitates
italig. tercio anno bello huic finis impositus est. I
pͥmo. tantum grauia prelia in imꝑio roma¬
no erant. mitridaticum ⁊ macedonicum hec duo lu
culli agebant lucius lucullus ⁊ marchus lucullus¬
bocius ergo lucullus post pugnam cizicenam qua ui¬
cerat mitridatem.⁊ naualem qua duces eiꝰ opp̃sserat.
ꝑsequutus est eum. ⁊ recepta paflagonia ⁊ bithinia
etiam regnum eius inuasit. Synopen ⁊ amynon ci¬

Expanded text:
tos vero cepit. Inde prius quam ipsum Spartacum ad caput tos vero cepit. Inde prius quam ipsum Spartacum ad caput Silari fluminis castrametantem, bello aggrederetur, Gallos auxiliaxxx milia hominum cum ipsis ducibus occidit. nouissime ipsum Spartacum disposita acie congressum mginta milia eorum caesa, sex milia capta referuntur, tria milia ciuium Romanorum recepta sunt. cetbello lapsi oberrabant, per complures duces frequenti indagine attriti sunt, et poItaliae tertio anno bello huic finis impositus. SexcenP. Cornelio tantum gravia bella in imperio Romano erant, Mithridaticum et Maculli agebant, L. Lucullus, et M. Lucullus. L. vero Lucullus post pugnam Cizicenam, quia vicerat Mithridatem, et navalem, qua duces ejus oppresserat, persecutus est eum, et recepta Paphlagonia et Bithynia etiam regnum ejus invasit. Sinopen et Amison ci
Abbreviated transcription (Latin):
incendiis. rapinis. stuprisq. om̃ia miscerent. in exe¬
quiis captiue matrone. que se dolore uiolati pudoris
necauerat. munus gladiatoꝵ ex quadringentis cap¬
tiuis scilicet.⁊ qd̃ spectandi fuerant spectaturi ut¬
pote laniste gladiatoꝵ potius qmͣ militum pͥnci¬
pes ecliderunt. Deinde consules gallius ⁊ lentulus
adu̾sus eos cum exercitu missi sunt. Quoꝵ gellius
crixum acerrime pugnantem p̃lio opp̃ssit. Lentulus
a sparthaco uictus aufugit. Post etiam collatis fru¬
stra ambo consules copiis accepta graui clade fuge¬
runt. Deinde Gaium cassium ꝓconsulem idem spar¬
thacus opp̃ssum bello interfecit. Itaq ext̾rita ciui¬
tate non minore ꝓpemodum motu. qmͣ sub hanni¬
bale circa portas fremente trepidans senatus. mar¬
chum licinium crassum. cum legionib consulum.
nouoq supplemento militum misit. Is mox ut fu¬
gitiuoꝵ pͥugnam in iit. sex milia eoꝵ int̾fecit. nõgen¬

Expanded text:
incendiis, rapinis, stuprisque omnia miscerent, in exseincendiis, rapinis, stuprisque omnia miscerent, in exsequiis captivae matronae, quae se dolore violati pudoris necaverat, munus gladiatorum ex quadringentis captivis, scilicet, qui spectandi fuerant, spectaturi, utpote lanistae, gladiatorum potius quam militum principes, ediderunt. Deinde consules Gellius et Lentulus adversus eos cum exeCrixum acerrime pugnantem praelio oppressit; Lentulus a Spartago superatus aufugit. Post etiam collatis frustra ambo consules copiis, accepta gravi clade, fugerunt. Dehinc G. Cassium proconsulem idem Spartagus oppressum bello interfecit. Itaque exterrita civitate non minore propemodum metu, quam sub Hannibale circa portas fremente trepidaverat, senatus Cratus Crassum cum legionibus consulum novoque supplemento 361 militum misit. Is mox ut fugitivorum pugnam iniit, sex millia eorum interfecit, nongen
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem anno apud romam catilina incesti accusatus. qd̾¬
cum fabia uirgine uestali stuprum commisisse
arguebatur. catuli gr̃a fultus eirasit. Bellũ ĩ ytaliã¬
marchus licinius lucullus accepit. consobrinus eius
qui contra mitridatem bellum gesserat. Et ĩ itali¬
a nouum subito bellum motum est. G ladiatores
enim septuaginta ⁊ qͣtuo capue a ludo. Gneii len¬
tuli effracto capite diffugerunt. Qui continuo du
cib crixo ⁊ ynomao gallis. ⁊ sparthaco trace uesi¬
uiium montem occupauerunt. Unde erumpentes
clodii p̃toris qui eos obsidione cinxerat castra expug¬
nauerunt. ip̃oq in fugam acto. cuncta in predam
auerterunt. Inde ꝑ consentiam ⁊ merapontum cir¬
cumducti. ingentia breui agmina collegerunt. Nam
crixo decem milia multitudo sparthaco autẽ triplex
tunc numerus fuisse fertur. Ynomaus enim iam in
suꝑiore bello fuerat occisus. Hii itaq cum cedibus.

Expanded text:
Eodem anno apud Romam Catilina moesti accusatus, quEodem anno apud Romam Catilina moesti accusatus, qucum Fabia uirgine Vestali commisisse arguebatur, Catuli gratia fultus euasit. Lucullus Si Licinius Lucullus accepit, consobrinus ejus, qui contra Mithridatem bellum gesserat: et in Italia novum bellum subito commotum est. Gladiatores enim septuaginta et quatuor Capuae a ludo Cn. Lentuli, effracto capite, dicibus Crixo et Oenomao Gallis, et Spartaco Thrace, Vesuvium montem occupaverunt; unde erumpentes, Clodii praetoris, qui eos obsidione cinxerat, castra expugnarunt: ipsoque in fugam acto, cuncta in praedam verterunt. Inde per Consentiam et Metapontum circumducti, ingentia brevi agmina collegerunt. Nam Crixo decem millium multitudo, Spartaco autem triplex tunc numerus fuisse refertur. Oenomaus enim jam in superiore bello fuerat occisus. Itaque cum caedibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fugit e castris. Lucullus in cruento milite. spectator
cladis aliene. nouum genus uictoriẽ adeptus ẽ. Mox
marium adortus uincit fugauitq. In quo p̃lio plus
qm̃ undecim milia marianoꝵ militum interfecta re¬
feruntur. Lucullus postea cum eodem mario noua¬
li p̃lio congressus triginta ⁊ duas naues regias. ⁊ com¬
plures onerarias demersit aut cepit. Multi sbi ex his
quos sylla ꝓscripserat. int̾empti sunt. Marius postera
die de spelunca ubi latebat extractus. meritas hostit
animi penas luit. Eodem uero lucullus impetu apa¬
miam uastauit. ⁊ sub monte olimpo priusam ciui¬
tatem munitissinam captam expugnatamq diru¬
it. Mitridates adu̾sus bisantium instructa classe naui
gans tempestate correptus. octoginta rostratas naues
ꝑdidit. ip̃e cum quassa iam naui mergeret᷑. in nuoparo¬
nem seleuci pyrate ip̃o pyrata uiuante transiluit. Inde
synopen. ac post amyson. magna difficultate ꝑuenit.

Expanded text:
fugit e castris. Lucullus, incruento milite, spectator fugit e castris. Lucullus, incruento milite, spectator cladis alienae novum genus victoriae adeptus est. Mox Marium adortus, vicit fugavitque. In quo praelio plus quam undecim millia Marianorum militum interfecta referuntur. Lucullus postea cum eodem Mario navali praelio congressus, triginta et duas naves regias et complures onerarias, aut demersit aut cepit. Multi ibi ex his quos Sylla proscripserat, interempti sunt. Marius, postera die de spelunca ubi latebat extractus, meritas hostilis animi poenas luit. Eodem vero Lucullus impetu Apamiam vastavit, et sub monte Olympo, Prusam, munitissimam civitatem, captam expugnatamque diripuit. Mitridates adversus Bizantium instrugans tempestate correptus octoginta rostratas naues perdidit; ipse cum quassa iam naui mergeretur, in myoparonem Seleuci piratae ipso pirata iuuante transiluit. inde Sinopem ac post Amisum cum magna diffioultate peruenit.
Abbreviated transcription (Latin):
se mitridati iunxerat. ⁊ metraphanes regius p̃tor a ma¬
merto uicti cum duob milib equitum in messiam ꝓfu¬
gerunt. atq in meniam digressi. in campos collesq ma¬
ritimos intiderunt. Ubi non solum montes usti. uł saxa
qͣi quadam fuligine offuscata cernuntur. uerum etiã
um. sine ullo ignis uł fornacis indicio ⁊ pendulo in pro¬
fundum cinere putres iacent. trib etiam locis torride
uoragines ostendunt᷑. quas greci phiras uocant. In
quib diu oberrantes inopinatis tandem ꝑiculis ex¬
empti sunt. ⁊ clam in castra regis uenerunt. Deiõta¬
rus rex gallogrecie p̃fectos regis bello trucidauit. In¬
terea mitridates apud cizricum eadem mora. quã ob¬
sidebat obsessus in magnam penuriam pestuentiã¬
q suum exercitum coartauit. Nam plusqmͣ trecen¬
ta milia hominũ fame ⁊ morbo in eadem obsidione
amisisse fertur. ip̃e cum paucis correpta naui clam

Expanded text:
se Mitridati junxerat, et Metrofanes, regius praetor, a Mase Mitridati junxerat, et Metrofanes, regius praetor, a Mamerco victi, cum duobus millibus equitum in Mesiam profugerunt: atque inde Maeoniam digressi, in colles camposque arenosos inciderunt; ubi non solum montes usti, vel saxa quasi quadam fuligine offuscata cernuntur, verum etiam um sine ullo ignis vel fornacis indicio, et pendulo in profundum cinere putres jacent. Tribus etiam locis torridae voragines ostenduntur, quas Graeci physas vocant: in quibus diu oberrantes, inopinatis tandem periculis exempti sunt, et clam in regis castra venerunt. Deiotarus, rex Gallograeciae, praefectos regis bello trucidavit. Interea Mitridates apud Cizicum eadem mora qua obsidebat, obsessus, in magnam penuriam pestilentiamque exercitum suum coarctavit. Nam plusquam trecenta millia hominum fame et morbo in eadem obsidione amisisse fertur, ipse cum paucis, arrepta navi, clam
Abbreviated transcription (Latin):
Aterea mitridates. pace rupta. bithiniam. ⁊ asyam
rursus uoluit inuadere. Marium: eunuchum cluces
suos adu̾sum lucullum ⁊ cottam consules misit. cum
magno exercitu. s ambo consules adu̾sus eos nõ unã
habuere fortunam. Cotta apud calcedonem ab eis
uictus acie plurimis ꝑditis etiam intra opidum coact᷑
est ⁊ obsessus. Mitridates cizicum obsidens fossa ciuxit.
ut cizico capta totam asyam inuaderet. Lucullus alt̾
consul eum a tergo obsedit. et multis p̃liis uicit. fame¬
q consumpsit. eiunq qd̃ faciebat pati compulit. atq
ad ip̃os cizicenos ut bono animo essent. nuncium misit
unum ex militib nandi ꝑttum. Qui duob utrib suspen¬
sus mediam ip̃e regulam tenens. plantisq subremigans.
septem milia passuum transnatauit. Mitridates in opta.
laborans classis partem copiarum structam armis domu
abire p̃cepit. Quam lucullus excipiens uniu̾sam classẽ¬
tunc interfecisse nartatur. Tunc etiam fannius qui

Expanded text:
terea Mithridates, rupta pace, Bithyniam, et Asiam rursus voluit invadere: Marium, et Eumachum duces suos adversum Lucullum, et Cottam coss. misit cum magno exercitu. Sed ambo consules adversus eos non unam habuere fortunam. Cotta apud Chalcedonem victus ab eis acie, plurimis perditis, etiam intra oppidum coactus est, et obsessus. Mithridates Cizicum obsidendo fossa cinxit. ut, Cizico capto, totam Asiam invaderet Lucullus eum alter cos. a tergo obsedit, et multis praeliis vicit, fameque consumpsit, eumque quod faciebat, pati compulit, atque ad ipsos Cizicenos, ut bono animo essent, nuntium misit, unum ex militibus natandi peritum, qui duobus utribus suspensus, mediam ipse regulam tenens, plantisque subremigans, septem millia passuum transmeavit. Mithridates, inopia laborans, classis partem copiarum instructam armis domum abire praecepit. Quam Lucullus excipiens, universam dispertunc interfecisse narratur. Tunc etiam Fannius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gentiles festiuitates agebant demonib ministrantes.¬
sacraq cereris non iam in occulto tanqmͣ subpio imꝑa¬
tore celebrabant. s ꝑ mediam plateam bachantes ubiq
currebant. Illis tantimimꝰ tunc pͥnceps erat inimicus
qui apostolicam doctrinam predicare uidebantur.

Expanded text:
gentiles festigentiles festisacraque Cereris jam non in occulto, tanquam sub pio imperatore celebrabant; sed per mediam plateam bacchantes, ubique currebant. Illis tantummodo tunc princeps erat inimicus qui apostolicam doctrinam praedicare videbantur;
Abbreviated transcription (Latin):
cum fr̃e ualente ageret gͣtianum filium neclum pu
berem ortatu socrus ⁊ uxoris augustum creauit.
Gitur ualentinianus dum in initio regni sui de nrbe
constantinopolitana ꝑ thracias ꝓperaret romam. tũc
ep̃i hellesponti bithinie ⁊ quicumq constancialem pa¬
trem ac filium p̃dicabant legatum ad eum miserunt.¬
tionem dogmatis dignaretur int̾ esse. Is cum adisset
detis ualentinianus. mͥ inquit cum subiecto populo
de huiꝰmodi negociis.curiose agere fas non est. Ut gͦ
uidet᷑ uobis sacerdotib facite. Tunc uenientes apud
lapsacum ⁊ duob illic mensib commorati nouissime
irrita facere que ab eudoxio ⁊achatio constantinopo¬
li sunt patrata. tenendamq fidem apud seleutiam
expositam decreuerunt.
ed impius ualens que apud lapsacum gesta sunt.
destruxit. ⁊ ep̃os qui ibidem conuenerant exilio
relegauit. Interea ualens anthiochie plurimo temꝑe
commoratus om̃ib licentiam dedit sua sacra celebrare

Expanded text:
cum fratre Valente ageret, Gratianum filium, nec dum plene cum fratre Valente ageret, Gratianum filium, nec dum plene puberem, hortatu socrus et uxoris, Augustum creavit. Igitur Valentinianus, dum in initio regni sui de urbe Constantinopolitana per Thracias properaret Romam, tunc episcopi Hellesponti, Bithyniae, et quicunque consubstantialem Patrem ac Filium praedicabant, legatum misetionem dogmatis interesse. Is cum adisset dens Valentinianus: Mihi, inquit, cum subjecto populo de hujusmodi negotiis curiose agere fas non est. Ut ergo videtur vobis sacerdotibus, facite. Tunc venientes apud Lampsacum, et duobus illic mensibus commorati, novissime irrita fecere, quae ab Eudoxio et Acacio Constantinopoli sunt patrata, tenendamque fidem apud Seleuciam expositam decreverunt. Sed impius Valens, quae apud Lampsacum gesta sunt, destruxit, et episcopos qui ibi convenerant, exsilio relegavit. Interea Valens in Antiochia plurimo tempore commoratus, omnibus licentiam dedit sua sacra celebrare,
Abbreviated transcription (Latin):
gitus ei partes orientales. sibi retentis occidentalib
Nuiꝰ pater gͣtianus mediocri stirpe ortus apd̾ cybalas
funarius appellatus est. eo qd̃ uenalitium funem por¬
tanti quinq milites nequiuerunt extorquere. Co me¬
rito ascitus in milicram. usq ad p̃fecture p̃toriane poten¬
tiam ascendit. Ob cuius apud milites commendationem
ualentiniano imꝑium resistenti illatum est.
ui sub iuliano augusto xp̃ianitatis integram fi
templi ex utraq parte ianue stantes asꝑsione aque
sicut ip̃i dicebant purgarent ingredientes ualentini¬
anus p̃cedens pͥncipem asꝑsionis guttam sua uidit in
se maculatum potius quam purgatum. Quod respiciens
imꝑator iussit eum in custodia retrudi dicens. Aut sa¬
crifica idolis. aut milicia excede sponte discessit. Ne
mora iuliano int̾fecto. Iouinianoq mortuo qui ꝓ noie
xp̃i amiserat tribuiatum in locum ꝑsecutoris sui ac¬
cepit imꝑium. Qui cum iam annum tercium imꝑii

Expanded text:
gitus ei partes Orientales, sibi retentis Occidentalibus. gitus ei partes Orientales, sibi retentis Occidentalibus. Hujus pater Gratianus mediocri stirpe ortus apud Cibalas, Funarius appellatus est, eo quod venalitium funem portanti quinque milites nequiverint extorquere. Eo merito ascitus in militiam, usque ad praefecturae praetorianae potentiam ascendit. Ob cujus apud milites commendationem Valentiniano imperium allatum est. Qui cum sub Juliano Augusto Christianitatis integram fidtempli ex utraque parte januarum stantes, aspersione aquae, sicut ipsi dicebant, purgarent ingredientes, Valentinianus praecedens principem, aspersionis guttam sua vidit in se maculatum potius quam mundatum. Quod respiciens Julianus, jussit eum in custodiam retrudi, dicens: Aut sacrifica idolis, aut militia excede. Qui sponte discessit. Nec mora, Juliano interfecto, Jovianoque mortuo, qui pro nomine Christi amiserat tribunatum, in locum persecutoris sui accepit imperium. Qui cum jam anno tertio imperium
Abbreviated transcription (Latin):
octauodecimo. Ualentinianus qͣ dragesimus
scd̃s ab augusto imꝑator est appellatꝰ Iste
fuit pannonius genere de cybala ciuitate. Cuin esset
tribunus scutarioꝵ tunc ei erat militum cura com¬
missa. eo qd̃ ꝓbatissime militarem nouerat disciplutam.
Fuit enim uir magnanimus ⁊ semꝑ p̃senti fortuna
melior apparebat. non modo fortitudine tanitum qͣntũ
prudentia temꝑantia atq iusticia ⁊ corporis magnitu¬
dine p̃fulgebat. Sic enim fuit regalis parit̾ ⁊ urbanꝰ
ut dum exercitus temptasset alium ei ordinare consor¬
tem. ille responderit quod cantatur ab om̃ib. Ur̃m in¬
quit fuit o milites imꝑatore non existente michi dare
regimen imꝑii. uerum hoc ubi ego suscepi. meum iam
⁊ non ur̃m est. de reb cogitare cominuib. Cuiꝰ uerba
mirati milites. eius secuti sunt uoluntatem. Cum gͦ
constantinopolim uenisset post triginta dies imꝑii sui.
frẽm ualentem in cominunionem regni assumpłit. lar¬

Expanded text:
1118, Valentinianus quadragesimus secundus ab Augusto imperator appellatus est, Iste fuit Pannonius genere, de Cibala civitate. Cum esset tribunus scutariorum, tunc ei militum cura fuit commissa, eo quod probatissime noverat militarem disciplinam. Fuit enim vir magnanimus, et semper praesenti fortuna melior apparebat, non modo fortitudine tantum, quantum prudentia, temperantia, atque justitia, et corporis magnitudine praefulgebat. Sic enim fuit regalis, et urbanus, ut dum exercitus tentasset alium sociare consortem, ille respondisset, quod cantatur ab omnibus: Vestrum, inquit, fuit, o milites, imperatore non existente, mihi dare regimen imperii; verum ubi hoc ego suscepi, meum jam est, non est vestrum de rebus cogitare communibus. Cujus verba mirati milites, ejus secuti sunt voluntatem. Cumque Constantinopolim venisset post dies triginta imperii sui, fratrem Valentem in communionem regni assumpsit, lar
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolim festinaret uenit ad p̃dium nomĩe
didastam inter galathiam ⁊ bithiniam. Ubi themistĩ
philosophus cumꝰ aliis senatorib occurrens. consularẽ
recitauit orationem. In p̃dicto namq p̃dio hiemis
tempore languore constrictus repentina morte obiit.
cenandum enim nimium epulis indulserat. Alii
odore cubiculi qd̃ ex recenti textorio calis calcis gue
quiescentib erat. Quidam nimietate prunarum quas
graui frigore adoleri multas usserat. Decessit imꝑii
uł minimum tradunt tercio ⁊ tricesimo anno. Ac be¬
nignitate pͥncipum qui ei successerunt inter cliuos
crebro libros amitteret preceptum sompnio est. eũ
qui iam instante uxoris partu edendus foret dicere. Io
uinianũ. Fuit enĩ insignis corpore. letus ingenio. studio¬
bithine uenisset ex̾citus ualentinianum ordinauit im

Expanded text:
Constantinopolim festinaret, venit ad praedium nomine Constantinopolim festinaret, venit ad praedium nomine Dadastam, inter Galatiam et Bithyniam, ubi Themistius philosophus cum aliis senatoribus occurrens, consularem recitavit orationem. In praedicto namque praedio hiemis tempore languore constrictus repencenan dum enim nimium epulis indulserat, alii odore cubiculi, quod ex recenti textorio calcis grave quiescentibus erat, quidam nimietate prunarum, quas gravi frigore adoleri multas iusserat. decessit imperivel minimum tradunt, tertio et tricesimo anno, ac benignitate principum, qui ei successerunt, inter divos liberos crebros amitteret, praeceptum somnio est, eum, qui iam instante uxoris diceret. Fuit autem insignis corpore, laetus ingenio, studioBithyniae venisset exercitus, Valentinianum ordinavit imp
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. multatis finib ac non nulla romani imperi
parte tradita. Quod añ eum ex quo romanũ imꝑiũ
conditum est. nunqm accidit. quin etiam legiones nr̃e.
ita ut apud claudium ꝑ pontium samnitem. ⁊ ĩ hispania
apd̃ numantiam.⁊ in numidia sub iugo mssse sunt. ut
nichil tam̃ finium traderet᷑. Ea pacis conditio nõ pe¬
nitus rep̃hendenda foret. si federis necessitatem tunc
cum integrum fuit. mutare uoluisset. sicut a romanis
om̃ib his bellis quecumq memoriam memoraui fc̃m
est. Nam ⁊ samnitib ⁊ numantinis ⁊ numidis confestĩ
bella islata sunt. neq pax rata fuit. S dum emulum
imꝑii ueret᷑ intra orientem residens głe parũ consuluit.
unc imꝑator discessit ab anthiochia ⁊ uenit thar¬
sum cilicie. ibiq corpus iuliani sepeliuit honori¬
fice. Et dum cuncta sollempnia funeri eiꝰ exhibuisset
consul est designatus una cum barroniano filio. Bũq

Expanded text:
fecit, mutatis finibus, ac nonnulla imperii Romani fecit, mutatis finibus, ac nonnulla imperii Romani parte tradita, quod ante eum, ex quo Romanum imperium conditum erat, nunquam accidit. Quin etiam legiones nostrae, ita et apud Caudium per Pontium ducem Samnitium, et in Hispania apud Numantiam, et in Numidia sub jugum missae sunt, ut nihil tamen finium traderetur. Ea pacis conditio non penitus reprehendenda foret, si foederis necessitatem, tum cum integrum fuit, mutare voluisset, sicut a Romanis omnibus his bellis, quaecunque memoravi, factum est. Nam et Samnitibus, et Numantinis, et Numidis confestim bella illata sunt, neque pax rata fuit. Sed dum aemulum sui imperii veretur, intra Orientem residens, gloriae parum consuluit. Tunc imperator discessit ab Antiochia, et venit ad Tarsum Ciliciae, ibique corpus Juliani sepelivit honorifice. Et cum cuncta solemnia funeri ejus exhibuisset, designatus est consul una cum Varroniano filio suo. Dumque
Abbreviated transcription (Latin):
ta illum cupido głe flagrancior ꝑuicerat. ut neq ter¬
remotu neq plerisq p̾sagiis. quib uetabat᷑ petere
ꝑsidem adductus sit finem ponere ardori ac ne noctu
quidem uisus ingens glob celo labi añ diem belli cautum
infulas imꝑi imponunt. Erat enim uir fortis ⁊ nobilis.
⁊ illo tempore millenarius. quo iulianus electionem mi¬
litib lege ꝓposuit ut aut sacrificarent. aut milicia ce
derent.Qui cingulum magis elegit amittere quam
imꝑatoris p̃ceptionib impiis obedire. Hinc gͦ tunc iuli¬
anus ꝓpter belli necessitatem inter uiros militares ha¬
bebat. Qui cum iolenter a militib ad imꝑium tra¬
heretur clamabat dicens. non se uelle paganis hoĩbus
imꝑare cum ip̃e xp̃ranus existeret. Cumq uox oĩum
commnuniter ꝓclamasset dicentium se quoq esse xp̃ia
S exercitu in ꝑside in opia laborante pacem cum sa¬
pore rege ꝑsarum necessariam quidem s ignobilem

Expanded text:
ta illum cupido gloriae flagrantior pervicerat, ut neque terta illum cupido gloriae flagrantior pervicerat, ut neque terraemotu, neque plerisque praesagiis, quibus vetabatur Persidem petere, adductus sit finem ponere ardori, ac ne noctu quidem visus ingens globus coelo lapsus ante diem belli, cautumimperatoris imponunt. Erat enim vir fortis, et nobilis, et illo tempore Millenarius, quo Julianus electionem militibus lege proposuit, ut aut sacrifiderent. Qui cingulum magis elegit amittere quam imperatoris praeceptionibus impiis obedire. Hunc ergo tunc Julianus propter belli necessitatem inter viros militares habebat. Qui cum violenter a militibus ad imperium traheretur, clamabat, dicens non se velle paganis hominibus imperare, cum ipse Christianus existeret. Cumque vox omnium communiter proclamasset, ds exercitu in Perside inopia laborante, pacem cum Sapore rege Persarum, necessariam quidem, sed ignobilem,
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑ fata ei licuisset. Liberalib disciplinis ad prime
eruditus. Equauerat enim philosophos ⁊ grecorũ
sapientissimos. fecundia ingenti usu ꝓmptior memorie
tenacissime atq amplissime. in amicos liberalis s mi¬
nus diligens qͣntum pͥncipem deciit. Corpore ualidus
quidem s breuis fuit barba ꝓlixa. oculi currente
huc illucq directi. In ꝓuinciales iuffissimus ⁊ tbutoꝵ
quatenus fieri posset rep̃ssor ciuilis in cunctos. medio¬
ꝑ inde tam̃ ut cruore. abstineret marco antonino
non ab similis quem etiam emulari studebat. Cultꝰ
nimium nimis suꝑstitiosus p̃fatus consulto sese de
imꝑio nichil mandaret. ne uti solet ĩ multitudine
discr̃e pantib studiis. amicis ex in uidia rei p̃discordia
exercitus ꝑiculum pararet. Audax plusqmͣ imꝑatorẽ
decet cui salus ꝓpria. cum semꝑ ad securitatem om̃ium
in bello maxime conseruanda est. De eodem¬

Expanded text:
si per fata licuisset, liberalibus disciplinis apprime si per fata licuisset, liberalibus disciplinis apprime eruditus. Aequaverat enim philosophos et Graecorum sapientissimos, facundia ingenti, usu promptior, memoriae tenacissimae, atque amplissimae, in amicos liberalis, sed minus diligens quam principem decuit, corpore validus quidem, sed brevis fuit, barba prolixa, oculi currentes huc illucque directi, in provinciales justissimus, et tributorum, quantum fieri posset, repressor, civilis in cunctos, medioperinde tamen, ut a cruore abstineret. M. Antonino non absimilis, quem etiam aemulari studebat, cultu numinum superstitiosus. Praefatus consulto sese de imperio nihil mandare, ne uti solet in multitudine discrepantibus studiis amicorum ex invidia regni prae discordia exercitus periculum pararet. Audax plusquam imperatorem decet, cui salus propria, cum semper ad securitatem omnium, tum in bello maxime servanda est. I
Abbreviated transcription (Latin):
stantio fuerat ordinatus. uite anno tricesimo primo.
noluerat. in templum qd̃ a paganis colitur. ingressus est.
ubi dum quedam cum suis consortib sacrilegia celebras¬
set. ianuas ⁊ claustra disposuit ⁊ quosdam ibi milites ob¬
seruare p̃cepit. ut interius nullus accederet donec ipse
remearet. Cumq mortuus fuisset iulianus ⁊ iouinianꝰ
pius successisset. ingredientes intemplum inuenerunt
mulierem acapillis appensam. extensas habentem ma¬
nus cuius uterum aꝑuerat ut persarum uictortam ĩ
N qua urbe dum euis nunciatus fuisset interitus
publicam habuere festiuitatem. Et non solum ĩ eccle-
siis ⁊ sepulturis martyrum exultabant. s etiam ĩ the¬
atris uictorram p̃dicabant cum sacerdotib exultan¬
tes. Communit̾ enim clamabant om̃s maxime fatue
ubi sunt uaticiniã tua. uicit deus ⁊ xp̃c eius. Hic fuit
uir egregius.⁊ rem publicam insigniter moderatus.

Expanded text:
stantio fuerat ordinatus, vitae anno tricesimo primo.stantio fuerat ordinatus, vitae anno tricesimo primo.noluerat, in templum qUbi dum quaedam cum suis consortibus sacrilega celebrasset, januas et claustra disposuit, et quosdam ibi milites observare praecepit, ut interius nullus accederet, donec ipse remearet. Cumque mortuus fuisset Julianus, et Jovianus pius successisset, ingredientes in templum, invenerunt mulierem a capillis appensam extensas habentem manus, cujus uterum aperuerat, ut Persarum victoriam in n qua urbe dum ejus nunciatus fuisset interitus, publicam cuncti habuere festivitsiis, et sepulcris martyrum exsultabant, sed etiam in theatris victoriam praedicabant cum sacerdotibus exsultantes. Communiter enim clamabant omnes: Maxime fatue, ubi sunt vaticinia tua? Vivit Deus, et Christus ejus. Hic fuit vir egregius, et rempub. insigniter moderaturus,