comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Dauid quoq cum culpa eiꝰ
dñm ad iracundiam ꝓuocasset.:¬
de intunis precorctiis.⁊ adiecit. sgo
sum qui peccaui. ego iniq egi isti
qui oues sunt quid fecerunt: he¬
tus ittiq rex ⁊ iustus pͥncepsci dĩg.¬
uus qui altissimi frang̾et iram: qui
dum se ꝓ ppło flagellanti deo opro¬
suit incdignationis eis flagelliun
amo uit. sum siquidem muilla ex.¬
cusatio flectit. nisi cum quis ꝓprio
uidicio accusat᷑. Nichil monet ad
ueniam n tuam nocens midam de¬
tegit culpan. Misccłiam nichil ad¬
monet. isicum animꝰ caritate sucrẽ¬
sus in seipso conũtit᷑. Nich ꝑsuadet
ꝓpiciandum cẽ. nisi cum meus ira¬
nitm oꝑis extendit ad satiffaciendũ
Siquis enim facet᷑ culpam. inutił
est confessio: isi satiffactionis am¬
mo currat ad ueniam. Reccau in¬
quit iudas tͣclens sanguinẽ nustũ.
fuit utiq uera usꝙ quaꝙ confessio
s inutił. quia ante cucurrit ad la¬

Expanded text:
nem. David quoque cum culpa ejus nem. David quoque cum culpa ejus Dominum ad iracundiam provocasset,de intimis praecordiis, et adjecit: Ego sum qui peccavi, ego inique egi, isti qui oves sunt, quid fecerunt ? Verus utique rex, et justus princeps, et dignus, qui Altissimi frangeret iram, qui dum se pro populo flagellanti Deo opposuit, indignationis ejus flagellum amovit. Eum siquidem nulla excusatio flectit, nisi cum quis proprio judicio accusatur. Nihil movet ad veniam, nisi cum nocens nudam detegit culpam. Misericordiam nihil admonet, nisi cum animus charitate succensus, in se ipso conteritur. Nihil persuadet propitiandum esse, nisi cum mens manum operis extendit ad satisfaciendum. Si quis enim fatetur culpam, inutilis est confessio, nisi satisfactionis animo currat ad veniam. Peccavi, inquit Judas, tradens sanguinem justum . Fuit itaque vera usquequaque confessio; sed inutilis, quia potius cucurrit ad la
Abbreviated transcription (Latin):
difficile sit maliciam tũ suꝑbie
fomento coaluerit. u̾bis ⁊ exorta¬
tione curari: Peccami inquit ti¬
mens ppłm ⁊ obediens uoci eoꝵ.
Nonne sic fatetur culꝑam ut po¬
tius inuoluat alios. qui si prin¬
ceps e̾et: fuerant relaxandi. qm̃
seipsum expecliat: Nunquid
sic audierat fecisse moysen cũ
ira dei seuret in ppłm. dyxiss¬
furor uis in popło. ⁊ deleam eum. ⁊
faciam te crescere in gentem mag¬
nam e Quid gͦ fecit dux icdemꝙ fi¬
delis princeps in beneplacito suo cõ¬
stitittus a dño: Aut dimitte eism
quit hanc noxam. aut dele me de
libeo tuo.: S ñ quid in tante cari¬
tatis affectu ꝓpam querebat głam:
Inquit enim mansuetus pͥiceps.
puus pater. disertus orator. potens
moꝑe ⁊ sermone. cdux p̃ambulus.
in iusticia mandatoꝵ dei. Dicent
egipti callide duxit eos dñs de
egipto: ut ꝓst̾neret in deferto. Sic
ergo etiam sui ipsius dispendio
ducatum ministrabat. lib̾atio¬

Expanded text:
difficile sit malitiam, cum superbiae difficile sit malitiam, cum superbiae fomento coaluerit, verbis et exhortatione curari? Peccavi, inquit, timens populum, et obediens voci eorum. Nonne sic fatetur culpam, ut potius involvat alios, qui, si princeps esset, fuerant relaxandi, quam se ipsum expediat? Nunquid sic audierat fecisse Moysen, cum ira Dei saeviret in populum, dixissror meus in populo, et deleam eum, et faciam te crescere in gentem magnam . Quid ergo fecit dux idemque fidelis princeps in beneplacito suo, constitutus a Domino? Aut dimitte eis, inquit, hanc noxam, aut dele me de libro tuo . Sed nunquid in tantae charitatis affectu propriam quaerebat gloriam? Inquit enim mansuetissimus princeps, pius pater, disertus orator, potens in opere, et sermone, dux praeambulus in justitia mandatorum Dei: Dicent Aegyptii: Callide duxit eos Dominus de Aegypto, ut prosterneret in deserto. Sic ergo etiam sui ipsius dispendio, ducatum ministrabat, liberatio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ pocius ut obecdiatur uoci dm̃ͦ
Melior est enim obedientia qm
inctime. ⁊ ascultare magis qmͣ
offerre adipem arietum. Qm̃ qͣi
pect̃m ariolandi ẽ repugnare. ⁊
qͣs scelus ydolatrie: nolle adquies¬
cere. Pro eo qd̾ abiecisti sermonẽ
dñi:abiecit te dñs ne sis rex. łgo
quilem similit̾ arbit̾t euenire
omnib: qui in sullimita constitu¬
ti abeunt post concupiscencias
suas. ⁊ principatum dñium simu¬
lantes: tumorem suum exercent
in subditos. coeqñtes libito licitũ:
urgeantur a dimplendam iusti¬
ciam dei. Sed uuuquid uł sic ad
tantum tonitruũ commtnatio¬
nis diuine sclirosis pectoris in¬
durati. aut tumor qui trrãm¬
dis iniquitate in corde saulie
iuiuatius coaluerant potuit e¬
molliri᷑ Hequaqͣm. Dixit enim
saul ad samuelem. Peccaui. qr
p̃uaricatus sum sermonẽ dñi¬
muel. Non reuertar: qr ꝓiecisti¬
sermonem dm̃. ⁊ ꝓiecit te dñs
ne sis rex suꝑ ifrł. Uides ne qmͣ

Expanded text:
et non potius ut obediatur voci Domini? et non potius ut obediatur voci Domini? Melior est enim obedientia quam victimae; et auscultare magis, quam offerre adipem arietum. Quoniam quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere. Pro eo quod abjecisti sermonem Domini, abjecit te Dominus ne sis rex . Ego quidem similiter arbitror evenire omnibus, qui in sublimitate constituti abeunt post concupiscentias suas, et principatum ac dominium simulantes, tumorem suum exercent in subditos, coaequantes libito licitum, urgeantur ad implendam justitiam Dei. Sed nunquid vel sic, ad tantum tonitruum comminationis divinae, σκληρότης pectoris indurati, aut tumor, qui tyrannidis iniquitate in corde Saulis vivacius coaluerat, potuit emolliri? Nequaquam. Dixit enim Saul ad Spraevaricatus sum sermonem Domimuel: Non revertar tecsermonem Domini, et projecit te Dominus ne sis rex super Israel . Videsne quam
Abbreviated transcription (Latin):
añi ad samuelem. Penitet me qua
constituerim saulregem. qr decl
quit me ⁊ uba mea oꝑe nonĩlte
contristatus ẽ samuel.⁊ clamaũ
ad dnm tota nocte. Cumq de no¬
cte surrexisset ut iret ad saule᷑:
mane nunciatum ẽ samueli. qd̾
uenisset saul in carmelum. et e¬
rexfs sibi forncem tͥumphalem.
⁊ reu̾sus transisset. descendissetꝙ
ingalgala. Deinde ad increpatiõ¬
nes samuelis crimen in obediẽ¬
ne sub pretextu religionis ma¬
luit excusare: qmͣ delere ꝑ peni¬
tentiam. que sccła tabula post
naufragium relicta ẽ peccatori.
Ait enim. Immo audi uocem
dñi. ⁊ ambulaui in uia ꝑ qͣm mi¬
sit me dñs. ⁊ adduxi agag regẽ
amalech: ⁊ amalech interfeci.
Tulit autẽ popłs de preda oues
⁊ boues primicias eorum que ce¬
sa sunt: ut umolet domino d̾o
suo in galgalis. Ecce quomͦ seip¬
sum excusat. ⁊ quicquid culpe ẽ
aut extenuat aut refundit in
ppłm. Ait gͦ samuel. Nunquid
uult dñs holocausta ⁊ uictimas.

Expanded text:
Domini ad Samuelem: Poenitet me quod Domini ad Samuelem: Poenitet me quod constituerim t verba mea opere non implevit. Contristatus est Samuel, et clamavit ad Dominum tota nocte. Cumque de nocte surrexisset ut iret ad Saulem, mane nuntiatum est Samueli, quod venisset Saul in Carmelum, et erexisset sibi fornicem triumphalem, et reversus fuisset, descendissetque in Galgala . Deinde ad increpationes Samuelis crimen inobedientiae sub praetextu religionis maluit excusare, quam delere per poenitentiam; quae secunda tabula post naufragium relicta est peccatori. Ait enim: Imo audivi vocem Domini, et ambulavi in via per quam misit me Dominus, et adduxi Agag regem Amalec, et Amalec interfeci. Tulit autem populus de praeda oves et boves primitias eorum quae caesa sunt, ut immolet Domino Deo suo in Galgalis . Ecce quomodo se ipsum excusat, et quidquid culpae est, aut extenuat, aut refundit in populum. Ait ergo Samuel: Nunquid vult Dominus holocausta et victimas,
Abbreviated transcription (Latin):
ualle tenebris. S ne falsitatis no¬
ta in historias nͭ oradã refundat᷑.
canonica ⁊ cui fides in columis ad¬
quiescit. discutiatur historia. Sa¬
ulin tyrannum u̾sus expͥncipe.
cum ẽxigentib culpis e̾et a dño
derelictus. ⁊ adu̾siis ppłm dñi eo
duce inualesceret manus hostilis.
sollicitus fractis reb exitum miͥ¬
rebat. Consuluit gͦ dñm. ⁊ ñ res¬
pondit ei neq ꝑ somꝑina. neꝙ ꝑ
sacerdotes. neq ꝑ ꝓpħas. Hoc tam̃
ei ante denuntiauerat samuel.q
dñm penitebat quod eum constim¬
erat regem: eo qd̾ ñ impleu̾at u̾bũ
dm̃ suadente auaricia parcensa¬
gag regi pingnissimo. ⁊ opumꝰ eͣ¬
gib omum ⁊ armentoꝵ et uestie
⁊ arietib. ⁊ uniu̾sis que pulcrae
molitisunt. E cum nulli ducum
nisi de manu dm̃ ex̾citinum comꝰ¬
gat uictoria: auctori bonoꝵ ñ its¬
rens głam. iutib suis in facie popłi
decollatomun̾e applaudebati. Sis
enimscriptũ est. Factum ẽ u̾bun

Expanded text:
valle tenebis. Sed ne falsitatis novalle tenebis. Sed ne falsitatis nota in historias non oracula refundatur, canonica, et cui fides incolumis acquiescit, discutiatur historia. Saul in tyrannum versus ex principe, cum exigentibus culpis esset a Domino derelictus, et adversus populum Domini, eo duce invalesceret manus hostilis, sollicitus fractis rebus exitum inquirebat. Consuluit ergo Dominum, et non respondit ei, neque per somnia, neque per sacerdotes, neque per prophetas. Hoc tamen ei ante denuntiaverat Samuel, quia Dominum poenitebat, quod eum constituerat regem, eo quod non impleverat verbum Domini, suadente avaritia, parcens Agag regi pinguissimo, et opimis gregibus ovium et armentorum, et vestibus, et arietibus, et universis, quae pulchra emoliti sunt, et cum nulli ducum nisi de manu Domini exercituum contingat victoria, auctori bonorum non referens gloriam, viribus suis in facie populi de collato munere applaudebat. Sic enim scriptum est: Factum est verbum
Abbreviated transcription (Latin):
Patris quoꝙ parricide desidium
adimpletur. ditm fĩs impii quib
imprecatus optau̾at ut ferro ge¬
iñs consortia diffilirent: miituis
stmuitur. Cresus maxima regna
si alm tnsgredratur. de oraculoꝵ
fide sibi sułtum iri confidit. Sed̃
cum resin contͣrium cesserit: fal¬
lax appollo se uiis u̾buli eqmuo¬
catione absolint ab inuidia m̃tiẽ¬
di. Quict pirrus: Romanis nidis
quos sepo macie uͭtute fud̾at: be¬
neficio phebi phebi sibi ꝓmittit
imꝑium. s ir reꝑabiliter stratus
inseipsum retorsit culpam. qu
amphibologiam oratuli miuiis
utisiter intellexit. Ad notiores tnͣ¬
seatitr historias. Apius cum unica
⁊ singularis ciuilis belli tempestã
orbem concut̾et. locente ꝑhebo in
ami euboico quierem querit et
mortem inuenit. Oracłm quidẽ
auctore luicano celebre ẽ. Effugis
in gentes tanti discriniris exꝑs.
belloꝵ romane minas. Solusꝙ
quietem euboiti lati̾s mecdia con¬

Expanded text:
Patris quoque parricidae desiderium Patris quoque parricidae desiderium adimpletur, dum fratres impii, quibus imprecatus optaverat, ut ferro generis consortia dissilirent, mutuis rosternuntur. Cresus maxima regna, si Halyn transgrediatur, de oraculorum fide sibi subjectum iri confidit. Sed cum res in contrarium cesserit, fallax Apollo se unius verbuli aequivocatione, absolvit ab invidia mentiendi. Quid Pyrrhus? Romanis victis, quos saepe in acie virtute fuderat, beneficio Phoebi sibi promittit imperium, sed irreparabiliter stratus, in se ipsum retorsit culpam, qui amphibologiam oraculi minus utiliter intellexit. Ad notiores transeatur historias. Appius cum unica et singularis civilis belli tempestas orbem concuteret, docente Phoebo in sinu Euboico quietem quaerit, et mortem invenit. Oraculum quidem auctore Lucano celebre est: Effugis ingentes tanti discriminis expers Bellorum, Romane, minas, solusque quietem Euboici lateris media con
Abbreviated transcription (Latin):
errore decepti. id tamen agunt assi¬
due: ut fitturoꝵ conscii ꝑ omnia
uideantur. Inde est quod ambͥgni¬
tate u̾boꝵ obnubilare student ora¬
cula. ut cum m̃daces aut fallaces
inuenti fũ̾int: aliquo rationis ue¬
latnento suam queant tueri fal¬
latiam. Sic utiq fallere ñ desistt:
donec auditores suos precipitent
in rumanam. Cui ẽnim a seculo
uatum ꝓfuere responsa: Creso ne
an pirro. aut precedentiũ aut
subsequentium cuiqm: Dux the¬
bans dum in oracło sꝑat iucto¬
rian fratris mucrone ꝑfoditut.
fitamen anus lauis successus
belli uisus est polliceri. Quid entm
aliud significaret quod post mul¬
tas ambages intulit. cercã cum
uictoria thebis Cet̾um ne int̾ẽp¬
to duce mendatii arguat᷑. ut fallã
ambigua u̾itatis nota obduceret.
quo maliciam tueatur subiecte.
heimͥ ꝑ gladios uicit pat̾. Sic gͦ
dumi quasi fatoꝵ consilio secus
ad parricidium inuttat᷑. laqueo
impietatis trahitur ad occasuun.

Expanded text:
errore decepti: id tamen agunt assierrore decepti: id tamen agunt assidue, ut futurorum conscii per omnia videantur. Inde est quod ambiguitate verborum obnubilare student oracula, ut cum mendaces, aut fallaces inventi fuerint, aliquo rationis velamento suam quaerant tueri fallaciam. Sic utique fallere non desistunt, donec auditores suos praecipitent in ruinam. Cui enim a saeculo vatum profuere responsa? Cresone, an Pyrrho, aut praecedentium aut subsequentium cuiquam? Dux Thebanus dum de oraculo sperat victoriam, fratris mucrone perfoditur. Et tamen avus Laius successus belli visus est polliceri. Quid enim aliud significaret, quod post multas ambages intulit: . . . Certa est victoria Thebis? Caeterum ne, interempto duce, mendacii arguatur, ut fallaciam ambigua veritatis nota obduceret, quo malitiam tueatur, subjecit: Hei mihi per gladios vicit pater. Sic ergo dum quasi fatorum consilio securus ad parricidium invitatur, laqueo impietatis trahitur ad occasum.
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus inuicollinos britones regia
eet expedicio ꝓctucenda. in quo te
consultus aruspex p̃monuit. Añ¬
nis ab eo u̾itatis archanum nõ
sil̾it inquirendum. qui excubiali
obsequio concinator mendatii po¬
cius credendus erat: qmͣ oculte
cuĩtatis int̾pres. Uulgo sigiid cum
quis menciendi nota imurit᷑. dici
solet quia quo uis excubio iugili¬
ue mendatior est. Item chironomã¬
ticus adhibitus ⁊ consultus quid̃
contulit: Nam sub eo articulo u¬
t̾q quisquis hoc eg̾it: consultus ẽ.
Tu quidem paucis dieb elapsis. qͣiͣ
stellam matutinã gñis tui ñ pre¬
monitus ꝑdicdisti. Cetera que me¬
lius nosti scientet taceo. cum isti
uanitate sua meruerint: ne ult̾i¬
us consulantur. Phitonicoꝵ u̾o
eo ꝑniciosior ẽ consultatio: quo
falła malignoꝵ sp̃ũum in his ma¬
manifestior ẽ. qui siuie mentiant᷑
siue non: in ꝓposito semꝑ hñt ut
noceant. fallunt aut̃ in t̃dum stu¬
dio fallendi. int̾tum cecitatis sue

Expanded text:
adversus Nivicollinos Britones regia adversus Nivicollinos Britones regia esset expeditio producenda, in quo te consultus aruspex praemonuit? Quamvis ab eo veritatis arcanum non fuerit inquirendum, qui excubiali obsequio concinnator potius mendacii credendus erat, quam occultae veritatis interpres. Vulgo siquidem eum quis mentiendi nota inuritur, dici solet, quia quovis excubo, vigilive mendacior est. Item chironomanticus adhibitus, et consultus quid contulit? Nam sub eo articulo uterque, quisquis hoc egerit, consultus est. Tu quidem paucis diebus elapsis, quasi stellam matutinam generis tui non praemonitus perdidisti. Caetera, quae melius nosti, scienter taceo; cum isti vanitate sua meruerint ne ulterius consulantur. Pythonicorum vero eo perniciosior est consultatio, quo fallacia malignorum spirituum in his manifestior est, qui sive mentiantur, sive non, in proposito semper habent ut noceant. Fallunt autem interdum studio fallendi, interdum caecitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
de auspitib. augurib. salissateiꝰ
ariolis. phitonitis. auruspitib i
sa ẽ ennñatio ꝓdutiorem sermonẽ
texere.cum nemo istoꝵ iam ꝓgre¬
diatur in lucem. s in latibulis si
quis cum exerreat oꝑa tenebraꝵ:
certis decausis aliquatenus tan¬
genda sunt.⁊ si lateant: suꝑ sunt
adhuc malo suo aruspices hos ꝓ
parte in extis animalium diui¬
nare predictum ẽ. Extorum qui¬
dem censentur nomine omĩa que
cutis extremitate tegunt᷑. Unde ⁊
illos qui in humerulis arietum. ł
quoruncunq ossib animalium
uancinantur eis comimim̾ando ᷤ e̾ẽ
manifestum ẽ. Ciromantici quoq
uera que in rugis manuũ latent:
se nosse głantur. Quorum errorem
quia ratione ñ nitit᷑: ñ neccesse ẽ.
rationib impugnare. licet eo ipso
illos expugnet ratto: qd deficiunt
ratione. Unum tamen ẽ qd a te si
me patient̾ auctias. attentissime
quero. Quid nugatores isti qm̃ eos
tibi notos ẽẽ ñ ambigo: qñ de dubi¬
is int̾rogati sunt ꝓfuerunt : Cum

Expanded text:
 salissatoribus, ariolis, pythonicis, aruspicibus, et sa est enumeratio, productiorem sermonem texere, cum nemo istorum jam progrediatur in lucem, sed in latibulis, si quis est, exerceat opera tenebrarum, certis de causis aliquatenus tangenda sunt. Et, si lateant, supersunt adhuc malo suo aruspices. Hos pro parte in extis animalium divinare praedictum est. Extorum quidem censentur nomine, omnia, quae cutis extremitate teguntur. Unde et illos, qui in humerulis arietum, vel quorumcunque ossibus animalium vaticinantur, eis connumerandos esse manifestum est. Chiromantici quoque vera, quae in rugis manuum latent, se nosse gloriantur. Quorum errorem quia ratione non nititur, non necesse est rationibus impugnare, licet eo ipso illos expugnet ratio, quod deficiunt ratione. Unum tamen est quod a te, si me patienter audias, attentissime quaero. Quid nugatores isti, quoniam eos tibi notos esse non ambigo, quando de dubiis interrogati sunt, proferunt? Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tecum ifrł in mami philistinoꝵ.
Cras autẽ ⁊ tu ⁊ filii tui mecum
etitis. S ⁊ castra isrł tradet dñs
in maru philistiim. Exitum qͣd̾
belli sideliter infidelis exposuit.
infidelem animam frautulent̾
decepit. Deinantis siquidem con¬
firmat errorem ⁊ inpenitenti i
exitum: quietem reꝑitteet. Cim
enim dicit dñm implefͣrm queli¬
quutus ẽ in manu mea: se ꝓcul
dubio simulat samuelem. ꝑ quꝰ
sauli que denuntiat: loquutus
est dñs. Cum aut̃ subiungit cras
tu ⁊ filii tuz mecum ertriscuerĩ
quidem s fiudulenter emuntia
frat enim die sequenti sibi man
ex desꝑatione iniciens ad iifer
tis fuerat insequittris:d flalso
blandutir ingerens spem quim̃
dum se gestu. ⁊ u̾bis mentitur
samuelem. cui certũ ẽ collatũm
eẽ inquiere sedem a ctño. int̾ aos
qui inu̾cant nomen enis. Qind
ergo sauli samuel̃ sui uł pocus
phitonis ꝓfuere responsa: Potta¬
rat forte ñ premunitus sꝑare
melioea ⁊ saltem dum alieni a¬

Expanded text:
Philistinorum. Cras autem tu et filii tui mecum eritis. Sed et castra Israel tradet Dominus in manum Philisthiim . Exitum quidem belli, fideliter infidelis exposuit, infelicem animam fraudulenter decepit. Deviantis siquidem confirmat errorem, et impoenitenti, post exitum, quietem repromittit. Cum enim dicit Dominum impleturum quae locutus est in manu mea, se procul dubio simulat Samuelem, per quem Sauli, quae denuntiat, locutus erat Dominus. Cum autem subjungit: Cras tu et filii tui mecum eritis, verum quidem sed fraudulenter enuntiat. Erat enim die sequenti sibi manum ex desperatione injiciens, ad inferos tis, fuerat insecutus. Sed falso blanditur, ingerens spem quietis, dum se gestu et verbis mentitur Samuelem, cui certum est, collatam esse in quiete sedem a Domino, inter eos qui invocant nomen ejus. Quid ergo Sauli Samuelis sui, vel potius Pythonis, profuere responsa? Potuerat forte non praemonitus sperare meliora, et saltem dum alieno con
Abbreviated transcription (Latin):
Prosequitur et aliud idem historiogͣ¬
phus maiore gestum miracło. diceis
oratłm quoddam in sacris litt̾is re¬
ꝑtum. qd̃ ꝑ idem tempꝰ uirum de¬
signaret ex eorum regione ꝓcessurũ:
qui totius potiretur imperio. Cinus
oraculi p̃sagium idem historiog̃phꝰ
uespasianum declarare suspit᷑atur.
S uespasianus ñ aliis qmͣ illis solis
gentib que romano imꝑio uideban¬
tur subdite. dñatus ẽ. Unde iustiꝰ
ad xp̃m hec responsa referuntur:
ad quem dix̾at pater. Fete a me: ⁊
dabo tibi gentes herecditatẽ tuam.
⁊ possessionem tuam t̾minos t̾re. Et

Expanded text:
Prosequitur et aliud idem historiogrProsequitur et aliud idem historiographus, majore gestum miraculo, dicens oraculum quoddam in sacris litteris repertum, quod per idem tempus virum designaret ex eorum regione processurum, qui totius orbis potiretur imperio. Cujus oraculi praesagium, idem historiographus Vespasianum declarare suspicatur. Sed Vespasianus non aliis, quam illis solis gentibus quae Romano imperio videbantur subditae, dominatus est. Unde justius ad Christum haec responsa referuntur, ad quem dixit Pater: Pete a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Et
Abbreviated transcription (Latin):
his etiam terribilius aliud. E enuy
quidam ananie filius ih̾c noĩe uir¬
plebeius ⁊ rusticus. ante qͣrtũ belli
annum cum ciuitas in pace ⁊ ha¬
bundantia ꝑduraret. in die festo
tab̾nacłoꝵ repente clamare cepit.
Uox ab oriente. uox ab occidonte
uox a quatuor uentis. uox fuꝑ ihe¬
sponsas. uox suꝑ ppłm. ⁊ indesinen¬
ter die noctuq ꝑ omnes plateas cir¬
cĩiens hoc clamabat. Usꝙ qͦ quida
reptum hominẽ multis u̾bidio af
a ficiunt. At ille neq̃qͣm ꝓse aliquid¬
dem qui circumstet̾ant dep̃cans: eas¬
dem uoces pari obstinatiuatione et
clamore repetebat. Tum pͥncipes in¬
telligentes ut res erot minimis ẽẽ in
uiro motus. ꝑducunt eum ad iudicẽ
romanoꝵ. apud quem flagris ad os¬
sa usq laniatus: neq preces neq lacri¬
mas fudit. S eandem uocem ur sera¬
bilit̾ ⁊ cum quodam eiulatu emit¬
tens: ꝑ singła pene u̾b̾a ꝓferebat. ad¬
dens etiam hoc: ueue iherosolimis.

Expanded text:
his etiam aliud terribilius: « Etenim his etiam aliud terribilius: « Etenim quidam Ananiae filius Jesus nomineplebeius et rusticus, ante quartum belli annum, cum civitas in pace et abundantia perduraret, in die festo Tabernaculorum repente clamare coepit: Vox ab oriente, vox ab occidente, vox a quatuor ventis, vox super Jesponsas, vox super populum. » Et indesinenter die noctuque per omnes plateas circumiens haec clamabat: usquequo quidam reptum hominem multis verberibus afficiunt. At ille nequaquam pro se aliquidqui circumsteterant deprecans, easdem voces pari obstinatione et clamore repetebat. Tunc principes intelligentes, ut res erat, numinis esse in viro motus, perducunt eum ad judicem Romanorum, apud quem flagris ad ossa usque laniatus, neque preces neque lacrymas fudit; sed eamdem vocem miserabiliter, et cum quodam ejulatu emittens, per singula pene verbera proferebat, addens etiam hoc: « vae, vae Hierosolymis! »
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ere solido induta. ac ꝑinde im¬
mensi ponłis. que uix .xx. uiris sũ¬
mo conatu inpellentib clauctetur.
ferreis quoq uectib ⁊ seris munita.
ac possulis i altum demissis teuet᷑
it sprurt patefacta. S ⁊ transacto
cie festo post aliquot dies ꝑuma ⁊
uicesima die mensis artemesii. Qͥ a¬
pud uos maiꝰ uocatur: ꝓdigiosus ap¬
paruit ii. siis. ⁊ fidem pene excedens.
Quod uere falsum putaretur. uisi
ocłoꝵ fidem confirmasset. malorũ
consequitta ꝑnicies. & enim ꝓpe soł
occasum uisi sunt currus ⁊ quadei¬
ge i omni regione ꝑ aerem. ⁊ ar¬
matoꝵ cohortes misceri nubibus.
⁊ urbes curundari agminib imꝑ¬
uisis. In alio ct̾um die festo qui pen¬
tecostes appellatur. noctu sacercto¬
tes ingressi templum ad ministeria
ex more complenda: pͥmo quidem
motus quosclam strepitus ꝙ sense¬
runt. tum. deinde noces subitas
aucdunt. di centes. migremꝰ hĩc:
migremus ex secdib istis. Ad ditur

Expanded text:
esset aere solido induta, ac perinde imesset aere solido induta, ac perinde immensi ponderis, quae vix viginti viris summo conatu impellentibus clauderetur, ferreis quoque vectibus et seris munita, ac pessulis in altum demissis teneretur nte patefacta. Sed et transacto die festo, post aliquot dies, prima et vicesima die mensis Artemisii, qui apud nos Maius vocatur, prodigiosus apparuit visus, et fidem pene excedens. Quod vere falsum putaretur, nisi oculorum fidem confirmasset, malorum consecuta pernicies. Etenim prope solis occasum, visi sunt currus et quadrigae in omni regione per aerem, et armatorum cohortes misceri nubibus, et urbes circumdari agminibus improvisis. In alio item die festo, qui Pentecostes appellatur, noctu sacerdotes ingressi templum, ad ministeria ex more complenda, primo quidem motus quosdam, strepitusque senserunt, tum deinde voces subitas audiunt dicentes: « Migremus hinc, migremus ex sedibus istis. » Additur
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ indiciis iraciidie⁊ indignatio¬
nis. ln e ñ cred̾ent. quib aꝑte futu¬
rum ⁊ i rtł ⁊gentis presagabatur ex¬
cituriui S uelut afflati ⁊ ameutes. ⁊
qui neq ocłos. neq aninas ui se ha¬
berent: sꝑnebant omnia que celitus
nunciabantur. sE enim stella p̃ful¬
gens gladio ꝑ omina similis: inmi¬
nere desuꝑ ciuitati. ⁊ cometes p̾terea
totum anmum. S ⁊ ante extictii tẽ¬
pus ac belli. cum ppłi ad diem festum
conueuirent. Uiii. die mensis fanti¬
nona. tantus luminis fulgor aram
templumꝙ circunidedit. ut putarẽt
omnes diem clarissimum factum.
ꝑmansit spacium hore dimidie Qd̾
imꝑitis quidem ⁊ ignaris ꝓsꝑum
uidebatur. S legis ꝑttos ⁊ ꝓbos qͦsq
doctores non latuit exiciale porten¬
tum. In eadem quoq festiuitate ui¬
tula sacrificiis ad mota. ⁊ aris asfistẽs.
inter ipsas ministroꝵ manis enpra
est agnam. S ⁊ ianua int̾ioris edis
que respiciebat ad orientem cum

Expanded text:
indignationis divinae non crederent, quibus aperte futurum et urbis et gentis praesagiebatur excidium. Sed velut afflati et amentes, et qui neque oculos neque animas in se haberent, spernebant omnia quae coelitus nuntiabantur. Etenim stella praefulgens gladio per omnia similis, imminere desuper civitati, et cometes praeterea totum annum. Sed et ante excidii tempus ac belli, cum populi ad diem festum convenirent, octavo die mensis Xanthinona tantus luminis fulgor aram templumque circumdedit, ut putarent omnes diem clarissimum factum, et permansit spatio horae dimidiae. Quod imperitis quidem et ignaris prosperum videbatur; sed legisperitos, et probos quosque doctores non latuit exitiale portentum. In eadem quoque festivitate vitula sacrificiis admota, et aris assistens, inter ipsas ministrorum manus enixa est agnam. Sed et janua interioris aedis, quae respiciebat ad orientem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uite subsictia adentib ipsis eximere
nemo parcebat. Uerum ne ipsos qͥ¬
dem infelices ⁊ ꝑȩxiguos sumeitis
Iacebat cibos. S cõtinue ade̾at p̃donũ quis ⁊ stat̃i
ut causas cuĩpiam cõspexiss. fores indiciũ dbat eẽ hͦ¬

Expanded text:
vitae subsidia a dentibus ipsis eximere vitae subsidia a dentibus ipsis eximere nemo parcebat. Verum ne ipsos quidem infelices, et perexiguos sumentes latebant cibos: sed continuo aderat praedonum quis, et statim ut clausas cujuspiam conspexisset fores
Abbreviated transcription (Latin):
dicorri tig̾ent o hos. Si quos
sare iuelae res aacre uidissent. hos
tantes pimner⁊: quoi paulo ptit aesu¬
m̾et fames: multi tamen moctusstis
em̃n censii suo m̃ ati a̾int unũ me¬
tru .. si diuites. frumenti. ordei: si ĩ¬
fi̾ores fuerunt. ⁊ concludentes se in
bat apponi. s ex ipso semnusta igni
rapientes: ꝓpeia uelut furtiua deuo¬
rabant. ⁊ erant infelicis ipsius tibi
spectacłm miserabile. cum ualidio¬
res quiq inuenta diriꝑent. Imbe¬
cillib uͭ nichil preter luctum suꝑ cet
ac lacrimas. ⁊ omnium licet acerbi¬
tates rerum suꝑaret fames: nicħ tñ
ita subruit atq subritit. sicut u̾ecun¬
ctia. Quicquid enim saluis reb pu¬
dore dignum ẽ: id in hac neccessitati
contempit᷑. Demiq ⁊ uxores de uiro¬
rum manib. ⁊ filii de parentũ.⁊ ꝙ
infelicius: matres cibos de parnulo¬
rum manib atq ore rapiebant. et
cum ctulcissum libi in manib. al¬
ꝙ ante ora positi tabescerent.: exigis

Expanded text:
ditos uspiam tegerent cibos. Si quos sane tabescentes macie vidissent, hos tantes perimere, quos paulo post absumeret fames. Multi tamen in occultis omni censu suo mercati sunt unum metrum, si divites frumenti, et hordei si inferiores fuerunt, et concludentes se in bat apponi, sed ex ipso semiusta igni rapientes, propria, velut furtiva, devorabant; et erat infelicis illius cibi spectaculum miserabile, cum validiores quique inventa diriperent; imbecillibus vero nihil praeter luctum superesset ac lacrymas: et omnium licet acerbitates rerum superaret fames, nihil tamen ita subruit atque subvertit, sicut verecundiam. Quidquid enim salvis rebus pudore dignum est, id in hac necessitate contemnitur. Denique et uxores de virorum manibus, et filii de parentum, et quod est infelicius, matres cibos de parvulorum manibus atque ore rapiebant, et cum dulcissimi liberi, in manibus atque ante ora positi tabescerent, exigua
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ut que ipia uidee t̾ra .ł. llo. fame.
igni. cectib q uastata sit. qnͣta ppłoꝵ
imlia. patres sinul cum coniuigib
ai pariuilis lib̾is absq numo. ⁊ absꝙ
discretione trucidati sinit. que etiam
diũ sariun urbiũ obsidiones. sed ⁊ ip¬
siuis magnifice ⁊ famosissime ciui
tatis iherłm qnͣta uastitas. ⁊ qnͣta fu¬
erit diu̾sarum mortuũ strages. quis
natio desolationis in ipso quondam
dei famosissimꝯ collocata sit templo.
ut q ad ultimum cuucta ignis popu¬
latus sit. ⁊ flamina consumpserit. si
quis plenius nose uult. historram io¬
sephi telegati nos uͦ ex his ea tm̃ que
ad explanationem suscepti oꝑis suf
ficiunt assumemꝰ. in quib refert ꝙ
ex omni uidea ppłi in die sollempn
pasche iherosolinam uelut exiciali
qͣd̾ manu cogente conuen̾ant. Quos
tricies centena milia dicit hominil
fuisse iusto sciłc. dei iudicio temꝑe hoc
ultionis electo. uit qui in cdieb pasche¬

Expanded text:
sit, utque ipsa Iudae terra bello, fame, igni caedibusque vastata sit; quanta populorum milia, patres simul cum coniugibus ac parvulis, liberis absque numero et absque discretione trucidati sint, quae etiam diversarum urbium obsidiones, sed et ipsius magnificae et famosissimae civitatis Jerusalem quanta vastitas et quanta fuerit diversorum montium strages, quisvnatio desolationis in ipso quondam Dei famosissimo collocata sit templo, utque ad ultimum cuncta ignis populatus sit, et flamma consumpserit; si quis plenius nosse vult historias Josephi consulat. Nos vero ex his ea tantum, quae ad explanationem coepti omemus: in quibus refert, quod ex omni Judaea populi, in die solemni Paschae Hierosolymam, velut exitiali quadam manu cogente, convenerant. Quos tricies centena millia dicit hominum fuisse, justo scilicet Dei judicio, tempore hoc ultionis electo, ut quod in diebus Pasch
Abbreviated transcription (Latin):
pientur age itaq .uͦ. i oseph: histiria¬
rum lib̾ poratur in mectio. ex qui s
tib autem ꝑman̾e̾ inquit aut ꝑire:
unum atꝙ iłem erat. ⁊ eum in ur¬
be ꝑmansissent: facultatũ suarũ cau¬
sa crimine obiecto qsi qui d⁊ tnfugi¬
endo cogitare it ꝑimebant᷑. Necessi¬
tas uͦ famisi facciosoꝵ extoslebat arro¬
gantiam. lrͫ utrunq sumuil metia c̃
tenu̾tate crescebat. Publice quidem
frumentun nuisqmͣ omnino erat.
s irruentes urbis predones ꝑferuta¬
bantur domus. ⁊ si quid inuenissent
tanqm de his qui fefellerant penas
sumebant. si uͭ ñ uiuenissent nichilo¬
mimis tanqͣm eos qui occultus ⁊ dili¬
getius abscontłint: crutiabant. Indi¬
cium uͦ hab̾i ab eis pabula capiebãt
hoc ipso. quod adhuc uiu̾sit. ⁊ subsis
Si quos sane tabescentes macie uidisseos hios en¬

Expanded text:
istoriarum liber ponatur in medio, ex quo omnis tibus autem permanere, inquit, aut perire, unum atque idem erat. » Si enim in urbe permansissent, facultatum suarum causa crimine objecto, quasi de transfugiendo cogitarent, perimebantur. Necessitas vero famis factiosorum extollebat arrogantiam, et utrumque simul inedia cum temeritate crescebat. Publice quidem frumentum nusquam omnino erat, sed irruentes urbis praedones perscrutabantur domos, et si quid invenissent, tanquam de his qui fefellerant, poenas sumebant; si vero non invenissent, nihilominus tanquam eos qui occultius et diligentius absconderant, cruciabant. Indicium vero ab eis haberi pabula capiebant hoc ipso, quod adhuc viverent, et subsistm tegerent cibos. Si quos sane tabescentes macie vidissent, hos
Abbreviated transcription (Latin):
multi uumo pocius nulli sunt.
si tu beneficio eius maliciam fini¬
as. unde ⁊ nabugodonosor confilio
damelis peccata demosinis redimẽ¬
res. ⁊ iniquitates in misericordiis
pauꝑum sententiam dñi inimi¬
nentem ad tempus effugit: do¬
nec in aula babilonis głans dic̾et.
mei: Sic gͦ elationis uoce: in seip̃m
lam fugientem dei sententiam re

Expanded text:
multi, imo potius nulli sunt. multi, imo potius nulli sunt. si tu beneficio ejus maleficium finias. Unde et Nabuchodonosor consilio Danielis peccata eleemosynis redimens, et iniquitates in misericordiis pauperum; sententiam Domini imminentem, ad tempus effugit, donec in aula Babylonis glorians dicermei ? Sic ergo elationis voce, in se ipsum jam fugientem Dei sententiam re
Abbreviated transcription (Latin):
tercidat. in excipienda sententia ce¬
lestium labatur. Sit gͦ insignis eo¬
rum auctortras. dum instabilis ⁊
inconuulsa maneat creatoris.
serte quicquid mars tͥ tiuis aut
iupiter suggerant: d̾s uerax est.
⁊ tu ctum ilł plusqͣm deo credis ꝑ¬
niciosissime mendax. Astra quidẽ
mendatia sunt in conspectu eui.
s ⁊ in angłis suis reꝑit pͣuitatẽ.
Ut tamen uerum fatear. tͥ astra
ñ mentiunt᷑. s tu ipse. Quod de¬
ciꝑis tibi imputa. Quis enim te
coegit falsum putare: Quis ea q̃
pre euntib signis uentura comec¬
tas. imiutabilia ẽẽ ꝑsuasit ᷑ An
falleris eo qd̾ figłs sibilans aut ħ
mundus ait nulla sine lege ꝑ e
uum errat. ⁊ incerto uoluuntur
sid̾a motu. aue si fata mouent:
urbi gem̾q paratur humano ma¬
tura lues: Itemq manifestius su
finem: Cum dño pax ista uenit.
duc roma maloꝵ continuam se¬
S ꝓculdubio urilt dii tui fitt᷑um
bellum ãmou̾e ñ poterant. quia

Expanded text:
tercidat, in excipienda sententia coetercidat, in excipienda sententia coelestium labatur. Sit ergo eorum insignis auctoritas, dum stabilis et inconvulsa maneat Creatoris. Certe quidquid tibi Mars tuus, aut Jupiter suggerant, Deus verax est, et tu dum illis plus quam Deo credis, perniciosissime mendax. Astra quidem mendacia sunt in conspectu ejus, sed et in angelis suis reperit pravitatem. Ut tamen verum fatear, tibi astra non mentiuntur, sed tu ipse. Quod deciperis tibi imputa. Quis enim te cogit falsum putare? Deus ea, quae praeeuntibus signis ventura conjectas, immutabilia esse persuasit. An falleris eo quod figulus sibilans, aut hic mundus ait: . . . . . . . Nulla sine lege per aevum Errat, et incerto volvuntur sidera motu. Aut si fata movent, urbi, generique paratur Humano matura lues? Idemque manifestius subfinem? Cum domino pax ista venit: duc Roma malorum Continuam seSed procul dubio multi dii tui, futurum bellum amovere non poterant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
auctore tempoꝵ sic omina dispen¬
sante. Dic ⁊ mniuuite a p̃senti exci¬
dio lib̾ati cdm̃ flexere sententiam
ex edicto regis ⁊ principum agen¬
tes penitentiam ad precticationẽ
ione. Nunquid tͥ incdet᷑ uerior. et
fidelior sentencia iouis ⁊ martis. ꝙͣ
sententia creatoris: Non utiq con¬
silio plauti adquiesces. si istud ui¬
rium planetis ascripseris. Cum e¬
nini si cofanta mandrog̾um ꝑcun¬
detur an illi sint plauete placan¬
di qui muminis totum rotant. eos
tu affabiles ẽe respondet. acliciens
qd̃ ⁊ athomos in ore uoluunt. stel¬
las num̾ant. sola ñ possunt mu¬
tare sua. Sic itaq a dispositione
sicłum euentuum neccitatẽ in¬
gerit. ut illos salt satis urbano ele¬
ganter irrideat: qui iusum exer¬
cent in contemplatione eorunz
qui uisum fuguint. ⁊ un̾pellãt
eos qui loqui dedignant᷑. ⁊ cum a¬
thomos in ore uoluant: uerendũ ẽ
ne si athomius genelliaco forte in¬

Expanded text:
auctore temporum sic omnia dispenauctore temporum sic omnia dispensante. Sic et Ninivitae, a praesenti excidio liberati, Domini flexere sententiam, ex edicto regis et principum, agentes poenitentiam ad praedicationem Jonae. Nunquid tibi videtur verior et fidelior sententia Jovis et Martis, quam sententia Creatoris? Non utique Plauti consilio acquiesces, si istud virium planetis ascripseris. Cum enim Sycophanta Mandrogerum percunctaretur, an illi sint planetae placandi, qui numeris totum rotant: eos tu affabiles esse respondet, adjiciens quod atomos in ore volvunt, stellas numerant, sola mutare non possunt sua. Sic itaque a dispositione siderum eventuum necessitatem ingerit, ut illos sale satis urbano eleganter irrideat, qui visum exercent in contemplatione eorum, qui visum fugiunt, et interpellant eos, qui loqui dedignantur: et cum atomos in ore volvant, verendum est, ne si atomos genethliaco forte in
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitate coniuncta. cum iune¬
am sc̾i nabute cruore possedisset:
mortẽ imminentẽ p̃nunciante do¬
mino expectabat. Si mͥ ñ credis ꝙ
eam d̾s ipse p̃minciau̾it: audi he¬
lyam. Ait enim. Hec dicit dñs.
Occidisti. ⁊ possedisti. Itemq. In qͦ
loco linxerunt canes sanguunem
naboth: ibi lingent sanguinem
tuum. ⁊ iezabel comedent canez¬
ante muros ierrael. Quod cum audis¬
set acab: scidit uestimenta sua.⁊ po¬
suit saccum suꝑ carnẽ suam. le¬
uiauitq ⁊ dormiuit in cilicio. fac¬
tusq ẽ sermo dm̃i ad helyam dicẽs.
Quia reu̾itus est acab faciem me¬
am.ñ inducam malum incdieb¬
eb cius. Ecce pena que debebatura.¬
chab qr penitentiam egit differt᷑
inposteros. ⁊ ierabel in scelere ꝑse¬
u̾ans: presenti iuidicio condemp¬
natur. Una eademq fuit senten¬
tia que sanguinẽ achab ⁊ iezabel.
canib exponebat. sE tñ ꝓ parte mu¬
tatur. ⁊ ꝓ parte manet immobił:

Expanded text:
crudelitate conjuncta, cum vinecrudelitate conjuncta, cum vineam sancti Nabothae cruore possedisset, mortem imminentem, praenuntiante Domino, exspectabat. Si mihi non credis, quod eam Deus ipse praenuntiaverit, audi Eliam. Ait enim: Haec dicit Dominus: Occidisti et possedisti Itemque: In quo loco linxerunt canes sanguinem Naboth, ibi lingent sanguinem tuum, et Jezabel canes comedent ante muros Jezrael . Quod cum audisset Achab, scidit vestimenta sua, et posuit saccum super carnem suam, jejunavitque et dormivit in cilicio. Factusque est sermo Domini ad Eliam dicens: Quia reveritus est Achab faciem meam, non inducam malum in diebus ejus . Ecce poena quae debebatur Achab, quia poenitentiam egit, differtur in posteros, et Jezabel in scelere perseverans praesenti judicio condemnatur. Una eademque fuit sententia, quae sanguinem Achab et Jezabel canibus exponebat. Et tamen pro parte mutatur, et pro parte manet immobilis,
Abbreviated transcription (Latin):
bitror: ut alt̾um ex altero necc̃io
consequatur. Cur ita credicłim:
nisi te curialium nuge detinẽt¬
audi. Rex erechias egrotauit ad
mortem. An non credis regem u¬
da medicum inuenisse. qui urine
⁊ pulsus.⁊ multiplicitm prenosti¬
corum iudicio morbi de prehend̾et
qnͣtitatem: Deinde responsum moi¬
tis forte acceꝑat in corpore suo. qͥ
eo usq ꝑductus est: ut se uict᷑um
ult̾ius ñ speraret. P̃ostremo sp̃c sc̃s
mortem nuntiabat astare ꝓforibus.
Quod signum cercius queris: Quid
certum ẽ ut de aliis taceam. si de tes¬
timonio dubitas sp̃c sc̃i. An negab̾
ysaiam dixisse in sp̃u. morieris et
ñ uiuese uixit tamen ⁊ ñ mortu¬
us est. a diectis ei annis .xu. ꝑ mise
tus in sua posuit potestate. E for¬
te mortem qm natura. uitalium¬
q defectus intentabant. qr ille per
penitentiam mortuis ẽ inculpa:
ult̾ior comminantis cłi absorbuit
mĩa. Achab quoq rex impiissimꝰ
cum iezabel ñ tam conuigio qmͣ

Expanded text:
bitror, ut alterum ex altero necessario bitror, ut alterum ex altero necessario consequatur. Cur ita crediderim, nisi te curialium nugae detineaudi. Rex Ezechias aegrotavit ad mortem. Annon credis regem Juda medicum invenisse, qui urinae, et pulsus, et multiplicium praegnosticorum indicio, morbi deprehenderet quantitatem? Deinde responsum mortis forte acceperat in corpore suo, qui eousque perductus est, ut se victurum ulterius non speraret. Postremo Spiritus sanctus mortem nuntiabat astare prae foribus. Quod signum certius quaeris? Quid certum est, ut de aliis taceam, si de testimonio dubitas Spiritus sancti? An negabis Isaiam dixisse: In spiritu morieris et non vives ? Vixit tamen et non mortuus est, adjectis ei annis quindecim, ptus in sua posuit potestate. Et forte mortem, quam natura vitaliumque defectus intentabant, quia ille per poenitentiam mortuus est in culpa, ulterior comminantis Dei absorbuit misericordia. Achab quoque rex impiissimus, cum Jezabel non tam conjugio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ed forte familiarib ueritas lo¬
Squens ũ est ur̃m ait. ut tan¬
tam pre rogatiuam alienis. puta
mathematicis reseruaret. Esto. si ta¬
nen fidelis auimus ad quiescit.
S quͣta ut predictum ẽ. est hec cer¬
titudo signoꝵ: Nempe cum signa
meatus deseruere suos: nouum a¬
liquit creditu ĩminere. Hon enĩ
eo usq contendo ut res magnas
nullis unqͣm credam indiciis pre¬
ueniri.cum in sole ⁊ luna ⁊ ip̃is
elementis ⁊ ornatu eoꝵ iuim sig¬
iificatuam a dũo ẽẽ didicerim.
Cet̾um arcem ẽẽ quo quis de fu¬
turis ad omina int̾rogata uerx
respondeat. aut omnino ñ ẽẽ añ
ñdum innotiusse hominib: mͥ
multoꝵ auctoritate ⁊ ratione ꝑ¬
suasum ẽ. Quod si t̃ ꝑ suadere ñ
possum obstantib his que m̃ de
prouilentia ⁊ fato indesinenter
opponis. mͥq repugnantib exẽ¬
plis que de uariis affers historiis
ꝑsuasi tam̃ mͥ huic ñ adquiescere
uanitati. Non equidem signoꝵ
signatoꝵ ꝙ eam coherentiam ar¬

Expanded text:
ed forte familiaribus Veritas loquens: Non est vestrum, ait, ut tantam praerogativam alienis, puta mathematicis, reservaret. Esto, si tamen fidelis animus acquiescit. Sed quanta, ut praedictum est, est haec certitudo signorum? Nempe cum . . . . . . Signa meatus Deseruere suos, novum aliquid creditur imminere. Non enim eousque contendo, ut res magnas nullis unquam credam indiciis praeveniri, cum in sole, et luna, et ipsis elementis, et ornatu eorum, vim significativam a Domino esse didicerim. Caeterum artem esse, qua quis de futuris, ad omnia interrogata verum respondeat, aut omnino non esse, aut nondum innotuisse hominibus, mihi multorum auctoritate, et ratione, persuasum est. Quod si tibi persuadere non possum, obstantibus his, quae mihi de providentia, et fato, indesinenter opponis, mihique repugnantibus exemplis, quae de variis affers historiis; persuasi tamen mihi, huic non acquiescere vanitati. Non equidem signorum signatorumque eam cohaerentiam ar
Abbreviated transcription (Latin):
nant onnua iunstrumenta castroꝵ:
ut quemilibet eoꝵ ñ tam cultorẽ qmͣ
presidem martis credas. Cui uis istoꝵ
cłipeus detrabatur aut galea. spolia

Expanded text:
nant omnia instrumenta castrorum, ut quemlibet eorum non tam cultorem quam praesidem Martis credas. Cujus istorum aut clypeus detrahatur aut galea, spolia
Abbreviated transcription (Latin):
suma inuiria ẽ. Qnisquis. Sͦꝓ.
mititt debitor est: ⁊ u̾itatis iugen¬
te sententia sponsionis fidem com¬
pellitur adimplere. Porra quoat
necc̃itas extorquet: gr̃am minuit.
Unde illruct philosophicũ qd̾ pre¬
misi. Promittere ne festines. ne cu
uolueris ñ possis: aut nolis ex uis¬
ta causa cum possis. aut cum effe¬
t̾is: grãm ꝑdas ant miuas. eo qͥ
te ante illaqueau̾as in u̾bo or̃is tui.
fĩt tamen ut ñ mͦ licitũ sit ꝓmit̾e.
s ⁊ conclucibile. E ut alioꝵ ad p̃seus
taceant᷑ exempla. paraclitum xp̃c
ipse cdiscipulis ⁊ ꝓmisit ⁊ misit. si

Expanded text:
summa injuria est. Quisquis ergo summa injuria est. Quisquis ergo promittit, debitor est, et veritatis urgente sententia, sponsionis fidem compellitur adimplere. Porro quod necessitas extorquet, gratiam minuit. Unde illud philosophicum quod praemisi: « Promittere ne festines, ne cum volueris non possis, aut nolis ex justa causa cum possis, aut cum effeceris gratiam perdas, aut minuas; eo quod te ante illaqueaveris in verbo oris tui. » Fit tamen ut non modo licitum sit promittere, sed et conducibile. Et ut aliorum ad praesens taceantur exempla, Paracletum Christus ipse discipulis et promisit et misit. Ei
Abbreviated transcription (Latin):
dici solet pollicem fixit. ⁊ uire ciui¬
li cessante: ficłi naturalit̾ obligatur.
Siquis auctor cdurius aget qm̃ fides.
si ipsa ceꝑit accusare: Si agit con¬
scientia quis absoluet: Certe exẽ¬
pło quodcumꝙ malo comnfiaur
ipsi chisplicet auctori. Prumna ẽ h
ultio. qd̾ se uidice nemonocens ab¬
soluttur. Si uͦ ipsa iustificat. quis
condempnat. ꝓculcubio qui mil¬
lo tumetur articło: dñs ẽ. ui ⁊ dies cõ¬
tempint᷑ humanus. ⁊ conscientia
quid obloq̃tur ñ iuenit. Si u̾o
amimam accrsant oꝑa. ⁊ illi consci¬
entia cestis assistit. ⁊ causam u̾tas
examinat equitatis. quis queso pͦ¬
tor in ream obnoxtamꝙ mencta¬
to gͣuius iundicabit: Sane p̾tor
⁊ si unia nox iuris ẽẽ dicatur. sen¬
tentiam eus u̾itas plerunq retẽ¬
tat: S u̾ita̾s sententia manet ir¬
retractabilis. Quia iusticia eius
iusticia meterũ. ⁊ lex eiꝰuᷤ eqͥtas.
ẜ contra in ꝑretorio sepe sũmũ us

Expanded text:
dici solet pollicem fixit, et jure cividici solet pollicem fixit, et jure civili cessante, fidei naturaliter obligatur. Sed quis actor durius aget, quam fides, si ipsa coeperit accusare? Si agit conscientia, quis absolvet? Certe: Exemplo quodcunque malo committitur, ipsi Displicet auctori, prima est haec ultio, quod se Judice, nemo nocens absolvitur, Si vero ipsa justificat, quis condemnat? Procul dubio qui in illo timetur articulo, Dominus est, ubi et dies contemnitur humanus, et conscientia quod obloquatur non invenit. Si vero animam accusant opera, et illi conscientia testis assistit, et causam veritas examinet aequitatis, quis, quaeso, praetor in ream, obnoxiamque mendacio gravius vindicabit? Sane, praetor, etsi viva vox juris esse dicatur, sententiam ejus veritas plerumque retractat. Sed veritatis sententia manet irretractabilis. Quia justitia ejus justitia in aeternum, et lex ejus aequitas. Econtra in praetorio saepe summum jus
Abbreviated transcription (Latin):
iuramentñ: qmͣ in extinguenda lucer¬
na u̾bi. auferendo pre ambulum gre̾.
u̾itatis occidendo peeconem: mensã
pollueret. comuuiũ incestaret. regrã
pessũdaret maiestatẽ. dum incestui
cuncta seruiunt. ⁊ obtemꝑant salta
si forte acceptiiro dampnosa. aut ꝑ¬
niciosa sint ꝓmittenti. E lex amici¬
cie illa p̃ualuit. qua sola honesta pe¬
ti licet ab amicis aut fieri. ipsoq ui¬
re caprutũ est. ut nulla ꝓmissio que
turpem aut tͥstem ht exitum: im¬
pleatur. Postremo: autecedens ꝓmissio.
consequentis beneficii gr̃am aut ex¬
tinguit aut minuit. Ꝙ sicut iacła¬
que preuident᷑ feriunt minꝰ. ⁊ que
oumino ñ p̾cauent᷑ magis lediuit:
ita ⁊ in beneficiis qd̃ ex ꝓmissione
conceptum ẽ. mus accipit᷑. ⁊ qd̾
ex in sꝑato ꝓuenit.: gͣtius acceptat᷑.
licet etm mida ꝓmissio apudiumꝰ
ut cdicitur ꝑttos ñ pariat actionẽ.
promissor omnis apud u̾itatẽ ut

Expanded text:
juramentum, quam in exstinguenda lucerjuramentum, quam in exstinguenda lucerna verbi, auferendo praeambulum gratiae, veritatis occidendo praeconem, mensam pollueret, convivium incestaret, regiam pessundaret majestatem, dum incestui cuncta serviunt et obtemperant saltatsi forte aut accepturo damnosa, aut perniciosa sint promittenti. Et lex amicitiae illa praevaluit, qua sola honesta peti licet ab amicis aut fieri. Ipsoque jure cautum est, ut nulla promissio, quae turpem aut tristem habeat exitum, impleatur. Postremo antecedens promissio, consequentis beneficii gratiam aut exstinguit, aut minuit. Et sicut jacquae praevidentur feriunt minus, et quae omnino non praecaventur magis laedunt, ita et in beneficiis quod ex promissione conceptum est, minus accipitur, et quod ex insperato provenit, gratius acceptatur. Licet enim nuda promissio apud juris, ut dicitur, peritos non pariat actionem, promissor omnis apud veritatem ut
Abbreviated transcription (Latin):
luit qd̾̃ promisit. quis sapiens se¬
cure quod ex facilitate nature pen¬
det ꝓmutit. cum leuiter possit ex
cansis qmplurimnis impectiri ᷑ Ad ħ
ix nista causa potest int̾ctum mu¬
tare quilibet uoluntatem. Digmis
ienim beneficio ꝓ tempore uidetur
aliquis. qui ꝓcessu rerum eodem re¬
ꝑitur indignus. Q int̾ctum indig¬
nus est. qui ad frugem melioris i¬
te conu̾sus. beneficium nuitis etrã
a mami extͣnea ut uulgo dici solet
extorquet. In his mutare ꝓpositum
sepe ñ criminis est: s uͥtutis. Nam
ut a fabulis doceanur: theseus uni¬
co filio suo ñ fuisset orbatus. si uolu¬
isset mutare ꝓposirum. Et pheb ur¬
tis ririna conceꝑat exul a celi regñe
admeti ñ ꝑauisse armenta: si ei uo¬
tum quo se stigis int̾posito sacraii¬
to filio ambicioso obliganerat mu¬
tare licuisset. E ne fabularum ĩstru¬
menta contẽpnas. rex increctulus
qd̃ ex euuangłica habes historra sa¬
lubeuis incautum ⁊ ꝑfalum soluisset

Expanded text:
luit quod promisit quis sapiens seluit quod promisit quis sapiens secure quod ex facilitate naturae pendet, promittit, cum leviter possit ex causis quam plurimis impediri? Ad haec ex justa causa potest interdum mutare quilibet voluntatem. Dignus etenim beneficio pro tempore videtur aliquis, qui processu rerum, eodem reperitur indignus. Et interdum indignus est, qui ad frugem melioris vitae conversus, beneficium meritis etiam a manu extranea, ut vulgo dici solet, extorquet. In his mutare propositum saepe non est criminis, sed virtutis. Nam, ut a fabulis doceamur, Theseus unico filio suo non fuisset orbatus, si voluisset mutare propositum. Et Phoebus, uris ruina conceperat, exsul a coeli regione, Admeti non pavisset armenta, si ei votum quo se, Stygis interposito sacramento filio ambitioso obligaverat, mutare licuisset. Et ne fabularum instrumenta contemnas, rex incredulus, quod ex evangelica habes historia, salubrius incautum et perfidum solvisset