comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mea airta scripte sunt. locumẽẽ hu¬
ic accõm quia undicart possum. nã
cum carta mea sit ⁊ qõmn eascriptum
est meum ẽ.s si cartamea non fuit. qr
uendicire nõ possum. necat exhiben¬
possõrem hacaccõne ageidum. nõ
solum eumqui culiter scum qui
naturaut̃ incumbit possoni. dcraq
creditorem qui ꝑignori rẽ accep̃. adex

Expanded text:
mea charta scriptae sint, locum esse huic actioni, quia et uindicare eas possum: nam cum charta mea sit, et quod scriptum est meum est: sed si charta mea non fuit, quia uindicare non possum, nec ad exhibenpossessorem hac actione agendum non solum eum qui ciuiliter, sed et eum qui naturaliter incumbat possessioni. denique creditorem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut hortearium possit̾r aut certe ille
est qui possit exbibere. It̾ ait᷑ quomõaũt
possidet qui uehntus ꝯdux̃. an quia pi¬
gru̾s tenẽt. qu̾e spẽs ostemort. ⁊̃ eosqui
facultitẽ ꝯhibetor. Hñt. ad exhilin¬

Expanded text:
ut horrearium possidere aut certe ille est, qui possit exhibere. idem ait: quomodo autem possidet qui uehendas conduxit? an quia pignus tenet?–quae species ostendit etiam eos, qui facultatem exhibendi habent, ad exhiben
Abbreviated transcription (Latin):
pr mandeitum uecessi tatis
ꝯmodastiut debitor meau̾es nõ¬
recte focies importiue repetado
uã siuegass: uł emissem uł testes¬
habuissem ad q ẽ Riadfulciẽdam

Expanded text:
ecessitatis modasti, ut debitor mihrecte facies importune repetendo: nam si negasses, uel emissem uel testesbuissem. idemque est, si ad fulci
Abbreviated transcription (Latin):
tas habelat magis uoluit uxonitest¬
atorisoare petumam. et ab eapignu
acciꝑt. Mulier eand per̃. dedit ħidi¬
b. et abhispignus accepit. quero. an
int̾cessisse uidaitur. anpignora que
ip̃a accepit teneantur creditori.
let cum ħrdib lutũtitii euitatis
hĩ magis mulierem reamelegẽt.
et imp̃ius ꝑsol senatus ꝯsulto qd̾a̾
locumẽẽ. et pignolabea data non
tenĩ. Easaũt res quas muuerabh¬
is ꝓquib inĩcedebat pignoriacce¬
pit creditori mulieris obugatas nõ
eẽ. s non sine xõne p̃torẽ facturi.
si non tminꝑsõas sub ducta tauli¬
ert inpriacqri in debitorem deã̾¬

Expanded text:
tas habuit, magis uoluit uxori testatoris dare pecuniam et ab ea pignus accipere: mulier eandem pecuniam dedit heredibus et ab his pignus accepit: quaero an intercessisse uideatur et an pignora, quae ipsa accepit, teneantur creditori.Plet cum heredibus Lucii Titii, euitatis his magis mulierem ream elegit, et in ipsius persona senatus consulto, quod de locum esse et pignora ab ea data non teneri. eas autem res, quas mulier ab his, pro quibus intercedebat, pignori accepit, creditori mulieris obligatas non esse. sed non sine ratione praetorem facturum, si non tantum in persona subducta muliere in pri
Abbreviated transcription (Latin):
eius ministratrim tĩsalatiũ
stitua. Eosiuum nos ilamusus
teinde ptlusq̃m pat salasum exple¬
ta morirur fiuia. rater impensari
seiusac mantus resmulieris reti¬
net. Querdandemrẽuerso adu̾sus:

Expanded text:
m salarium, stituerat: eos nummos illa in usus deinde priusquam pater salarium expleret, moritur filia: pater impensam recusat: maritus res mulieris retinet: quaero, an de in rem uerso aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
a.ł. Sicucons iussusno pupituc
dicim it puto sicxutilitite pupilli
fu̾i̾t reditum. in pupilum datã aeci¬
nem eẽ quod iussit tucor. Si iussuido¬
nim ancille. uł uissu patrisfilie cre¬
ditumsit dantuẽ meosquodulsiuac¬
cõ. ¶Oiuissu meocum alieno ẜuoõe¬
su nontenetoraccyne.ne accõ q̃ ab im¬
rio iutlł fui̾t. exam̃tu ꝯfimetirr.¬

Expanded text:
. Si tutoris iussu seruo pupilli creditum sit, puto, si ex utilitate pupilli fuerit creditum, in pupillum esse dandam actionem 'quod iussit tutor'. Si iussu domini ancillae uel iussu patris filiae creditum sit, danda est in eos quod iussu actio. Si iussu meo cum alieno seruo contssu non tenebor, ne actio, quae ab initio inutilis fu
Abbreviated transcription (Latin):
nisꝰ cat᷑ annum qniamis decessit accõ
uridebat. Et etrm ouetam mõ te
prulio umphili. tm eeꝑirluitebor.
sicut si quod ussu eius cradissem ex¬
ꝑirer. nec nos mouẽ dełet. quodstichꝰ
decuus pa uoagitur uiuat. qn̾ẽa

Expanded text:
nisi intra annum quam is decessit actio dari debeat: etenim quodammodo de peculio Pamphili tum experiri uidebor, sicuti si, quod iussu eius credidissem, experirer: nec nos mouere debet, quod Stichus de cuius peculio agitur uiuat, qua
Abbreviated transcription (Latin):
lege uadixisses quod merceclis nomi¬
neacioueroreeregisses. idemꝓcoti
accessurumee existimo te merigen¬
malescolus absit. s ⁊̃ ut culpa. ¶ fr¬
realiqui solent hec uerba adice rolus¬

Expanded text:
lege ‹d›ixisses, quod mercedis nomine a conductore exegisses, id emptori accessurum esse, existimo te in exigendolus malus absit, sed etiam ut culpa.Fere aliqui solent haec uerba adicer
Abbreviated transcription (Latin):
uo consciusat se uiẽ de herelitate per¬
nichi teeo lanuitideur. puto tñ. et ad
cum mentem senatus consinti pertinẽ
p̃aui etemm refert. abimitio quistolo
semhatditate sit uesaps anp̃ostea
hec sacere cepͣit ¶ Sertadse non uerti¬
nere utrum istm̃moto uitetur ꝗfac¬
tũscit. anet equ mrore enauit prta¬
uit enom recte sactum testm̃cum muti¬

Expanded text:
 hereditatem pernihil senatus loqui uidetur: puto tamen et ad eum mentem senatus consulti pertinere: parui etenim refert, ab initio quis dolose in hereditate sit uersatus an postea hoc facere coepit. Scire ad se non pertinere utrum is tantummodo uidetur, qui factum scit, an et is qui in iure errauit? putauit enim recte factum testament
Abbreviated transcription (Latin):
Ditecipiendiaĩo uł cum scuet
se nontañ mulier ꝓaliqͦ ntc̃cesẜit
exceptiosi senatus ꝯsuti nondatirr.
accõnemenim que indolurm ituili¬
ens ꝯpe it. amꝑussgnus ordonõ ex¬
dudit. ¶Iꝓurator suandato mu¬
lienspalio intercesẜit exceptiõe senat᷑
ꝯsulti uelł. aduuatur necalias ac¬
tio intirhat¬

Expanded text:
iendi animo, uel cum sciret se non teneri, mulier pro aliquo intercesserit, exceptio ei senatus consulti non datur: actionem enim, quae in dolum mulieris competit, amplissimus ordo non excludit. Procurator si mandatu mulieris pro alio intercesserit, exceptione senatus consulti Velleiani adiuuatur, ne alias actio inter
Abbreviated transcription (Latin):
nidib institutis. nec diuroitur oblig¬
Igitur quia singulim solidum tenen¬
tur. officio iudicisi enitones inter poĩ
deb̾et ut siquis exhis conuentus litise¬
siationẽ prostit̾it.id ꝓparte a cełis
ꝯscquatur. It̾ dicendum est t si resta¬
to uam legam̃t. ¶nilia quorn¬

Expanded text:
heredibus institutis, nec diuiditur obligigitur quia singuli in solidum tenentur, officio iudicis cautiones interponi debere, ut, si quis ex his conuentus litis aestimationem praestiterit, id pro parte a ceteris consequatur. Idem dicendum est et si testator uiam legauerit. In
Abbreviated transcription (Latin):
sessor. ꝯuta ꝙeandẽ rẽ redẽ ĩert anau¬
diendui ait iuelit nt̃ dare: non pretiur
in p̃toẽ d umiselectionem ẽẽ debe̾re ac¬
torti anhic magispossessoraudiendus
sic. siuelit rẽ trate̾. licet detenorem fa¬
tam. non petitor. si pretium desiteret. ꝙ
inuerecundum sit tale desiderura. an
nõ quia exħrditaria it locupletior sit. et
io quodamplius hr̃ exp̃to restituere deb¬
et uĩdendum.Namet in orõne dioiad¬
ani ita est. despiote patres consenprinum¬
quid sit equum possessorem non facere
lucrum. et p̃cium qd exalena re ꝑce¬
perit reddere. qui a potest estimariin locsi
hrditane rei uñdite p̃tiũm eius success¬
isse. et quotũ mõ ip̃m hereditarium fac¬
tum Oportet igitur possõrem et remit¬
straire petirori. et quod exũnditicẽ elus
re luctatus est.
ip̃ .Ltrum aũt oe p̃tium restituere
tebebit uoẽfidri possessor. anuoita temũ
si fẽs sir iocupletior. interdum finge p̃¬
cium acceptum uel perdioisst uł consimi¬

Expanded text:
sessor, puta quod eandem redemerit: an audiendus sit, si velit rem dare, non pretium? in praedone dicimus electionem esse debere actoris: an hic magis possessor audiendus sit, si velit rem tradere licet deteriorem factam, non petitor, si pretium desideret, quod inverecundum sit tale desiderium: an vero, quia ex re hereditaria locupletior sit, et id quod amplius habet ex pretio restituere debeat, videndum. nam et in oratione divi Hadriani ita est: "Dispicite, patres conscripti, numquid sit aequius posseslucrum et pretium, quod ex aliena re perceperit, reddere, quia potest existimari in locum hereditariae rei uenditae pretium eius successisse et quodammodo ipsum hereditarium factum.' oportet igitur possessorem et rem restituere petitori et quod ex uenditione eius rei lucratus est.tituere debebit bonae fidei possessor an uero ita demum, si factus sit locupletior, uidendum: finge pretium acceptum uel perdidisse uel consum
Abbreviated transcription (Latin):
impensas factas. tũc facta ꝑactio uaiel
it .i. postdiuorrium. ¶Sicxtͣn eus de
suodaturussitãotẽ. quiainduuit
pacisci. et ignorante mulierẽ sic̃ ⁊ sti¬
płari pot. legẽ enĩ sue retoicit. p̃qm ũ
petiat. mantiis tenebiti. huiuscul¬
pe noĩe sidoscrigi possuti nisi forte

Expanded text:
vel impensas factas tunc facta pactio valebit, id est post divortium. Si extraneus de suo daturus sit dotem, quidquid vult pacisci et ignorante muliere, sicut et stipulari potest: legem enim suae rei dicit: postquam petierit maritus, tenebitur huius culpae nomine, si dos exigi pot
Abbreviated transcription (Latin):
pure ⁊ tͥ subodrace legatussit põt dici
torius furidi usum .s. ad me pertinere. in¬
terim ei si capite mimitus fuero tott
tussum. Ceterum cum in meo statum¬
aneo. cormumcandum usum. f.¬

Expanded text:
one legatus sit, potest dici totius fundi usum fructum ad me pertinere interim et si capite minutus fuero, totutus sum, ceterum cum in meo statu maneo, communicandum usum fr
Abbreviated transcription (French):
crescerrdi ibaual: aumperuriet quarure¬
et siguob usui. f legetur. et apiroatter
sirconsolitat us. iusad cresorno nonꝑit.
neq esagud quem consolitutus est tieq
abẽo. et ip̃r quib modis amirita:ane cõ¬
solidationem histem et nuncamari¬

Expanded text:
crescendi ad alterum pertinet quam reet si duobus usus fructus legetur et apud alterum sit consolidatus, ius adcrescendi non perit neque ei, apud quem consolidatus est, neque ab eo, et ipse quibus modis amitteret ante consolidationem, isdem et nunc ami
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ io quod datum: iroutabitur. pri¬
ns inlegatũ quod p̃senti die catum ẽ¬
et suꝑfiuum in aloñtariam cam.¶Si
quis deaum̃tis transagerit sine p̾to¬
tis auctoritate. id quoddatum m p̃te¬
rita alim̃ita cedet. nec int̾. tm̃ in q̃n¬
titate sit tebita q̃tumdatũ est. anminꝰ uel
ãpluis. nã ⁊ siminꝰ sit adhuc tñ idꝙ ĩ solutũ
datum in ꝑ̃terta alim̃ta imputabi¬
curgane si is qui de aum̃tis transigit
locupłetior factus sit ea souiticẽ. in id
quod fc̃s sit iocupletiõ equissimum
ent in eum dari repetit̾ionẽ. nec eri¬
tebet exaueno dampno ẽẽ iocuplex.¬
Si inannos singłos corta q̃ntĩtas alic¬
cͣmͣ slũt relicta homim honestioris
loi. Geluti salarium annrum. uł u
t̃ pretorẽ fc̃am. nuillius eẽ momenti.¬
¶ Si cui nõ nũmus ad aum̃ta s from̃¬
tum ata: olcum. et ceta aue aduict¬
tum sunt necessaria fueriat relicta.
non poterit de his cransigere. siue an¬
nua siue instrua el reunquantur.

Expanded text:
id quod datum est imputabitur prius in legatum quod praesenti die datum est, superfluum in alimentariam causam.Si quis de alimentis transegerit sine praetoris auctoritate, id quod datum est in praeterita alimenta cedet. nec interest tantum in quantitate sit debita, quantum datum est, an minus, an plus: nam et si minus sit, adhuc tamen iddatum est in praeterita alimenta imputabitur. sane si is, qui de alimentis transegit, locupletior factus sit ea solutione: ‹in› quod factus sit locupletior aequissimum erit in eum dari repeti‹ti›onem: nec debet ex alieno damno esse locuples.Si in annos singulos certa quantitas alicui fuerit relicta homini honestioris loci ueluti salarium annuum uel usitra praetorem factam nullius esse momenti.Si cui non nummus ad alimenta, sed frumentum atque oleum et cetera, quae ad uictum necessaria sunt, fuerint relicta: non poterit de his transigere, siue annua siue menstrua ei relinquantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ua contum̃eliesigruit inumam bic
rampnum accipimis culꝑadatum. c̃
ab eo qui nocẽ nob̃t. frĩo querimus
si furiosus dampnum decłit. anlegis
lab̾o ait. quia furti ten̾ctur terũ et aꝗ¬
liaeum. et hoc puto ũm. si sit iam in¬
uiria capax. ¶ Si mag̃r in discipli¬
la teneatim: quasi dampnu inui¬
nla decłiti ⁊ ulianssgibit.aquilia
tem̃ eum qui eluscuñt discipłm indi¬
sciplina. Multomagis igin deccisoidẽ
ent dicendum. ꝓpoĩturaũt apud eum spe¬
tiestalis. sutor inquit puero discentũ
demonstͣinͣt forma calceiceruicẽ ꝑussit
ut̃ oculus puero ꝑfod̾etur. diit igitur
iuliamis. Inumarum quidẽ acconẽ ñ
ꝯpete quia nõ faciende ca iniurie fecĩt
ł ꝑcusserit. s monendi et docendi c̃a anei
loca todubitat quialciusdau taxat ca¬
stigatio concefsa est docerdi: s lege aꝗ¬
lia posse agi nondubito.
seuitia culpe assignatur.

Expanded text:
a contumeliae. igitur iniuriam hic damnum accipiemus culpa datum etiam ab eo, qui nocere noluit. Et ideo quaerimus, si furiosus damnum dederit, an legisLablia eum: et hoc puto uerum, si sit iam iniuriae capax.Si magister in discipliuilia› teneatur, quasi damnum iniuria dederit? et Iulianus scribit Aquilia teneri eum, qui eluscauerat discipulum in disciplina: multo magis igitur in occiso idem erit dicendum. proponitur autem apud eum species talis: sutor, inquit, puero discenti demonstrauerit, forma calcei ceruicem percussit, ut oculus puero perfunderetur. dicit igitur Iulianus iniuriarum quidem actionem non competere, quia non faciendae iniuriae causa percusserit, sed monendi et docendi causa: an ex locato, dubitat, quia leuis dumtaxat castigatio concessa est docenti: sed Aquilia posse agi non dubito:saeuitia culpae adsignatur.
Abbreviated transcription (Latin):
commodata est. Itẽ fulloni quia co qd̃
tenetur dampnum uitctur pati.¬
Siquis aliquẽ eintans magĩm forte ĩ
tab̾na ꝓxĩa se ĩmisiss iͥq acane feroce
lesuseet non posse agicmis noĩe quitiã
pũtant. at si solutus fuiss cont̃.
⁊̃ lib̾arum ꝑscãrum noĩs agi posse. for¬
drupes.s. ut ñ afomitatis iõ hab̾atur.
amilib̾mꝰ corpus estimationẽ non reci¬
piat. s im̃pensarum incuratioẽ frãrum
⁊ oꝑarum amissarum quasq amissurũ
quiseẽt inultius factus.

Expanded text:
commodata est, item fulloni, quia eo quod tenentur damnum uidentur pati.Si quis aliquem euitans, magistratum forte, in taberna proxima se immississet ibique a cane feroce laesus esset, non posse agi canis nomine quidam putant: at si solutus fuisset, contra. etiam liberarum personarum nomine agi posse, foret ut non deformitatis ratio habeatur, cum liberum corpus aestimationem non recipiat, sed impensarum in curationem factarum et operarum amissarum quasque amissurus quis esset inutilis factus.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł. Set ⁊ si quõtumq aliũ feno se
petente quisoactõit non uideb̾r luma
orcidisse et si metu quis moitis furem
accidit. non dubitabitur qum lege a¬
quilia non teneatim. smaũt umpꝰ¬

Expanded text:
 et si quemcumque alium ferro se petentem quis occiderit, non uidebitur iniuria occidisse: et si metu quis mortis furem occiderit, non dubitabitur, quin lege Aquilia non teneatur. sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
libet partẽ fundure agẽ liccat toque
siuelit sub̾inte mutare cucħ ꝓhibet.
atq ita diuisus est fundus si ꝑquam¬
libet eius partẽ eque ire atqͣ possit tũc
ꝑmn obẜuabimus. atqr si abirtio duo¬
b fundis due ẜuitutes iniuncte sisꝰ¬
sent ut alt̃a retinĩalr̃a non utento põ¬
sit reꝑire nec me fauit auero fcõ uĩ

Expanded text:
 idque uel subinde mutare nihil prohibet atque ita diuisus est fundus: si per quamlibet eius partem aeque ire atque agi possit, tunc perinde obseruabimus atque si ab initio duobus fundis duae seruitutes iniunctae fuissent, ut altera retineri, altera non utendo possit deperire.Nec me fallit alieno facto ius
Abbreviated transcription (Latin):
ł rebeo edifices. recte intertum iiꝰ ł nĩo
ciore ina ułangustiore ususe retinet ẜ¬
intutẽ sicuti qui aquam exquauis ht
uterroi aua mixta nsusest retinet uis
suum.
quãsi possãne uisaquerlucente nattũ
sit. non est ei necee trxe̾ teurre quo aq̃
ꝯstituta ẽ. ueluti exlogato uł auo mõs
utilẽ ht̃ accõnẽ. ut ostendat ꝑarnõfor¬
te tot usum se nonui. nondam. non p̃¬
cario possẽdisse. agiaũt haca cc̃one pote¬
rit. non tantum cum eo in cuius agro aqua
groritur.ł ꝑ cuius fundum ducitir. ũm
⁊̃ cum omnib agi pot̃it.quicu qͦ aqͣm
duce̾ impediunt exemplo cẽtarum ẜui¬
tutum. et gnaͣnt̃ quicumq aquã ducẽ
impedĩt hac acciõe cum eo ex ꝑrri poto.
arcellus .ł. Anumis exsatiis incõmu

Expanded text:
tibi debeo, aedifices, recte intendam ius tibi notiore via vel angustiore usus est, retinet servitutem, sicuti qui aqua, ex qua ius habet utendi, alia mixta usus est, retinet ius suum. quasi possessione ius aquae ducendae nactus sit, non est ei necesse docere de iure, quo aqua constituta est, ueluti ex legato uel alio modo, sed utilem habet actionem, ut ostendat per annos forte tot usum se non ui non clam non precario possedisse.Agi autem hac actione poterit non tantum cum eo, in cuius agro aqua oritur uel per cuius fundum ducitur, uerum etiam cum omnibus agi poterit, quicumque aquam non ducere impediunt, exemplo ceterarum seruitutium. et generaliter quicumque aquam ducere impediat, hac actione cum eo experiri potero. 11 Marcell
Abbreviated transcription (Latin):
quas leges minc referre necẽẽ non est.¬
Que lexa quilia plebiscitum ẽ. cumeã
ctur. ut qui ẜuum ẜuamuealienuma¬
lienamue quadrupederi. pecudẽ inui¬
ria attõit. quanti romeo anno płumi
fuit tm̃ es. daredño dampnas estoᷤ. ⁊ I.
drinte cͣmetur: ut adu̾sus inficiantẽ ĩ
du̾plum hec accõeẽt. ¶Ut igiturap¬
paret ẜuis nr̃is exoquat quatrupeses
que pecudum nũo sunt. et gragatim
boue. qqui. muli. asira. s:ansues peroꝵ
ẽ lon̾ge magis bestie in eo numd nõ
sunt. uiuti ursi leones. panthere ele¬
fanti añt. ⁊ cameli qͣi mixti sunt. nã
et ium̃toꝵ oꝑam pr̃ant. et natura eoꝵ
feraest. et ĩo pnmo cipite contineri
eas oporret.

Expanded text:
quas leges nunc referre non est necesse.Quae lex Aquilia plebiscitum est, cum eam etur: 'ut qui seruum seruamue alienum alienamue quadrupedem uel pecudem iniuria occiderit, quanti id in eo anno plurimi fuit, tantum aes dare domino damnas esto': et infra deinde cauetur, ut aduersus infitiantem in duplum actio esset.Ut igitur apparet, seruis nostris exaequat quadrupedes, quae pecudum numero sunt et gregatim boues equi muli asini. sed an sues pecudum est. longe magis bestiae in eo numero non sunt, ueluti ursi leones pantherae. elefanti autem et cameli quasi mixti sunt nam et iumentorum operam praestant et natura eorum fera est et ideo primo capite contineri eas oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
fundus. int̾ sotios regionib quod ads
iurittem aitinet. que el fundo tebebt᷑.
ꝑinte estatq si abnntio duob fundis
longuiromẽ cius fuñdus uiuisus est.
eadẽ oĩa ẜuanta erunt quasinuntio
corsrituente eusẜitutis. simiut᷑ in¬
i du̾o firo fuissent. oi uõ plantut¬

Expanded text:
s regionibus, quod ad seruitutem attinet, quae ei fundo debebatur, perinde est, atque si ab initio duobus fundis longitudinem eius fundus divisus est, eadem omnia servanda erunt, quae si initio constituendae eius servitutis similiter hic duo fundi fuissent: si
Abbreviated transcription (Latin):
dam dñsconuenin. quia tsinit dñs eẽ
um corpus est.¶ Cumanetes uł bouescõ¬
misissent. et alt̃ alterum occid̃it. quintũ
nratius distingint. ut siquidẽ isꝑiss qui
aggressus eratcessaret accõ. susqui nonp¬
uocauãt cõpetet her accõ. quamobrem
eum sibi aut noxiam sartire aut innoxi
amdecłe oporte. ¶ Et cum ⁊̃ inquadru¬
pedib naxa cap̃ sequitur aduersus dñm
hecacciodatur. non cinius fuit quadrupeᷤᷤ
cum noce̾t sicinus nunc est. planc si añ
lit̾ẽ contestatum dẽcessit aĩal extincta
uͥum demum. ¶ Si cõmue płumu
dalat. s ⁊̃ insolidum. ut puta sunu
re interragatus an sua quadrupos eet.
contestatam abalio sit aĩal occisum qr
dñolegisa quilie accõ conpetit rõ iurdi¬
ciohadebitur legisaquilie qui aoñs noxe
dedende facultatem amiẜit. Etgo ⁊ uroi¬
cio ꝓpoĩto litis extimationẽ offerret. insi
ꝑatus fuĩt aq̃t mantare.: adu̾suseũ qui

Expanded text:
dominus conueniri, quia desinit dominus esse, um corpus est.Cum arietes uel boues commississent et alter alterum occidit, Quintus Mucius distinxit, ut si quidem is perisset qui adgressus erat, cessaret actio, si is, qui non prouocauerat, competeret actio: quamobrem eum sibi aut noxam sarcire aut in noxam dedere oportere.Et cum etiam in quadrupedibus noxa caput sequitur, aduersus dominum haec actio datur, non cuius fuerit quadrupes, cum noceret, sed cuius nunc est.Plane si ante litem contestatam decesserit animal, extincta uiuum. demum si commune plurium dedat, sed etiam in solidum, ut puta si in iure interrogatus, an sua quadrupes essetcontestatam ab alio sit animal occisum, quia domino legis Aquiliae actio competit, ratio in iudicio habebitur legis Aquiliae, quia dominus noxae dedendae facultatem amiserit: ergo ex iudicio proposito litis Aestimationem offe‹r›et, nisi paratus fuerit actionem mandare aduersus eu
Abbreviated transcription (Latin):
aulum sit habiturus. ⁊ ĩpendia q̃ peiuis
curatiõe fec̾it. ¶ Occisum aũt accipere
ẜuũq ocidit aquilia locum ht̃. fuit enĩ
in ip̃ius arbitͥoita se nononãre. Nama
si lapsus aliquis ẜuum alienum onere
p̃sserit. pegasus ait legeaquilia eum te¬
negligentius ꝑlubricum ĩnsierit. ꝓi¬
dr si quis alt̾ius inpulsutampnum de¬
d̾ir ꝓxisiusscibit. noq eim qui impulit
in pa̾ngͣtiouł pugilesdum int̃ se excẽ¬
turaslius. uiumatio̾it si quioẽ inpu

Expanded text:
oculum sit habiturus, et impendia, quae pro eius curatione fecerit.Occisum autem accipere seruum occiderit, Aquilia locum habet: fuit enim in ipsius arbitrio ita se non onerare. nam et si lapsus aliquis seruum alienum onere presserit, Pegasus ait lege Aquilia eum teneglegentius per lubricum transierit.Proinde si quis alterius inpulsu damnum dederit, Proculus scribit neque eum qui impulit in pancratio, uel pugiles dum inter se exercentur alius alium occiderit, si quidem in pu
Abbreviated transcription (Latin):
te p̃torẽ cã cograta iub̾e lr adu̾sarii
possireri. et nonia iũi discede quani
actori uis a que dncere c snitiuss.
et si qĩiti quia a quam duce̾ ꝓhiditus
pͣti ardoresne exirussatt.

Expanded text:
etorem causa cognita iubere bona aduersarii possideri et non ante inde discedere, quam is actori ius aquae ducendae constituisset et, si quid, quia aquam ducere prohibitus prata arboresue exaruisset.
Abbreviated transcription (Latin):
rossit ita age̾ uc᷑ sumur songͣuẽ. puta
ex feco in suo faccͣaut non licẽ. et agit nõ
usseagi. sicut aginõ pot̾ uiscẽ ui fuo ignẽ
sacẽ aut seddere. aut laũtre. iõe inroui sũ u¬
uͣt nam et in tabieis inquid uapon c̃
quintilla cunculum ꝑgentã moras iu
instruxxiss plãcuit potuisse talei ũui¬
urtu

Expanded text:
possit ita agere licere fumum non grauem, puta ex foco, in suo facere aut non licere. et ait magis non posse agi, sicut agi non potest ius esse in suo ignem facere aut sedere aut lauare.Idem in diuersum probat: nam et in balineis, inquit, uaporibus cum Quintilla cuniculum pergentem in Ursi Iuli instruxisset, placuit potuisse tales seruitu
Abbreviated transcription (Latin):
nebats et srmsfigatu abtius sea campn
hec acc̃õ toriens locumht̃ quotiensã ⁊ia
iuram fera mota pauꝑiem dec̃it. st̾oq si
ec uustolore ꝯutatus calce petierit cessa¬
re istar accõnẽ. s eum qui cquum ꝑxus¬
sertraut uuln̾aiũt. in factũmigis quãle¬
ge aquilia tem̃ utiq iõ quia ñ ip̃o suo cor¬

Expanded text:
u alterius fera damnum haec actio locum habet, quotiens contra Naturam fera mota pauperiem dedit: ideoque si equus dolore concitatus calce petierit, cessare istam actionem, sed eum, qui equum percusserit aut uulnerauerit, in factum magis quam lege Aquilia teneri, utiq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrii uisseẽ edificare. et ansotii crm eo
itaagere possint uissibi ꝓhibendi ẽẽ uelil
uis pripit. si quasi solus dñsadsum arb¬
itturmuti iure coninum uelit.
s̃.x. Egiuis illi noneẽ tigna mprrie¬
tẽ moum rumissa br̃e an q⁊̃ de futuris
non imniitterdis cĩũettum est respoa¬
rictẽ uium posse puto mecum recteagẽ
ius michi ñ esse aumina ex inconitiũ
ronetem fiummere.

Expanded text:
i esse aedificare, et an socii cum eo ita agere possint ius sibi prohibendi esse uel illi ius praeripit, si quasi solus dominus ad suum arbitrium uti iure communi uelit..Egi ius illi non esse tigna in parietem meum immissa habere: an et de futuris non immittendis cauendum est? responrietem tuum: puto posse te mecum recte agere ius mihi non esse flumina ex meo in tuum parietem fluere.
Abbreviated transcription (Latin):
cepͣtionem iuris uirandi. ¶ Oipiter
uirauit nichil in peculio eẽ. filiuscõ¬
ueniri potit. s pat iti conuenit᷑ ut pꝰ
atqũisitĩ peculii rõhãtur. ¶ Iaris¬
sim urtardi ꝯdicio ex nũo ẽe pot uioeri
nouandi delegandiue quiaͦptofici¬
fitur excomintione quarruisht̃
et instar ucoitiitt¬

Expanded text:
andi: si pater iurauerit in peculio nihil esse, filius conueniri poterit: sed et pater ita conuenietur, ut post adquisiti peculii ratio habeatur.Iurisiurandi condicio ex numero esse potest uideri nouandi delegandiue, quia proficiscitur ex conuentione, quamuis habeat et instar iudicii
Abbreviated transcription (Latin):
uet maccone rerum amotarum desẽ¬
di ¶tommimõ harobsuandum est.
licet ꝑ aliam accõnẽ eidẽ quo moue¬
atur ut exceptio iurisiurarn locumi
uãt ergo siquis urrauĩt se nonodan¬

Expanded text:
debet in actione rerum amotarum defendi. et omnino hoc obseruandum est, licet per aliam actionem eadem quaestio moueatur, ut exceptio iurisiurandi locum habeat.Igitur si quis iurauit se non
Abbreviated transcription (Latin):
aul .r.. Iurasse clicur nchil refiit
cuius sexũs eritisuesit. omni enmmͦ
custooridebet uisurrandum ad uer¬
sus cum qui contentus eõ cum deferret
fuit. quanius pũpillus non urõat
purrare qͥuiscilens falłe non urdetur
Sipat filium non oport̾e ture iurane

Expanded text:
um Qui iurasse dicitur nihil refert cuius sexus aetatisve sit: omni enim modo custodiri debet iusiurandum adversus eum, qui contentus eo cum deferret fuit: quamvis pupillus non videatur peierare, quia sciens fallere non videatur. Si pater filium dare non opor
Abbreviated transcription (Latin):
elligitur Sresi pate amisĩt digni¬
cate añ conceptionẽ huiusquen po¬
cent an:qusi qũasius senatoris fił¬
uus non intelligitur. quasi. nepost.¬
am̃ intelligi debeat. Et magis ut de¬
beat: utai potiuseidignitas ꝓsit: ꝗͣ
obsit casus patris nõ. ꝙ magiꝰ debemꝰi¬

Expanded text:
it dignitatem ante conceptionem huius, quaeri poterit an, quamuis quasi senatoris filius non intellegatur, quasi nepos tamen intellegi debeat: et magis est ut debeat, ut aui potius ei dignitas prosit, quam obsit casus patris. 8 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
un oriumta sunt hr̃c donicilium
intelliguntur. Quia dignitas domi
petrare solent a principe quamuis ꝑ¬
taro ut nupte itm in minoris digñi¬
tatis uiro: nicħ̾ominus in ꝯsulan in
aneant digratate. ut scioantonin¬
um augustum uiliȩ matrone ꝯsobͥ¬
ne sue induifisse. ¶ Señatores aũt
accipiendum : eos quia pãtrisciis⁊
stits descendunt. quia et hii solĩ
senatu sentenuam dicere possunt:¬

Expanded text:
 oriundi sunt, habere domicilium intelleguntur, quia dignitas domicpetrare solent a principe, quamuis perraro, ut nuptae iterum minoris dignitatis uiro nihilominus in consulari maneant dignitate: ut scio Antoninum Augustum Iuliae Mamaeae consobrinae suae indulsisse. Senatores autem accipiendum est eos, qui a patriciis et uiros descendunt, quia et hi soli in senatu sententiam dicere possunt
Abbreviated transcription (Latin):
ata potest.de offitio prefecti preto¬
motare necee est. unde ꝯstituendi
prefectoꝵ p̃fectorio officium origo
manauent aduicẽ magistri equi¬
tum. p̃fectos pretorioantiquitus in¬
stitutos eẽ. aquibdam scrptonb t̃¬
ditum÷. nam cum apud uetes dicta¬
torib ad tp̃s summa potestas credet.
et magistros equitum sibi eligerent.
qui asociati phticipali cure militie
gl̃a secundam post eos potestatẽ gẽ¬

Expanded text:
io praefecti praetomorare necesse est, unde constituendi praefectorum praetorio  offic‹i› origo manauerit. ad uicem magistri equitum praefectos praetorio antiquitus institutos esse a quibusdam scriptoribus traditum est. nam cum apud ueteres dictatoribus ad tempus summa potestas crederetur et magistros equitum sibi eligerent, qui adsociati participales curae ad militiae gratia secundam post eos potestatem ge
Abbreviated transcription (Latin):
cianssimarum feminarum nole sen¬
atoꝵ fi lie. nisi que uiros cdarissimo̾
solͣtite sunt: non hñtur. feminisen¬
imi dignitatẽ danssimam maritit¬
buuint parentes uõ donet plebeiisi
nuptus fueriit copulate. tam di¬

Expanded text:
issimarum feminarum nomine senatorum filiae, nisi quae uiros clarissimos sortitae sunt, non habentur: feminis enim dignitatem clarissimam mariti tribuunt, parentes uero, donec plebeii nuptiis fuerint copulatae: tamdi
Abbreviated transcription (Latin):
auł.i. Penata i. filus est ⁊ is. quẽ in
atoptionem accepit. quam dui tñ in
familia cius manet. Emancratus uoi
nom̃ filii emancipatioe amittir. Ase¬
natore inadoptionem filius datusei
qui infenons dignitatis est quasi sena¬
toris fulius uidetm. quia non amittit᷑
senatona dignitas adoptiõe inferionᷤᷤ
dignitatis. son magis quam ut con
it. quan senatons filium hñ plac ¶te
ris natus sit: quasi senatoris funm es
seo eum qui postea quam pat̾ eius
de senatu motus. ꝯciprtur. et nascitin
ꝓculus. ⁊ pegasus opinantur. non esse
cetur is. cuius ꝑat̾ senatu motus est
anquam iste naiceretur. ¶ Siqui
ꝯceptus quidẽ sit. añquam pat̃ eiꝰ
senatu moueatur. natus aut post
patris amissam dignitatẽ magis
est ut quasi senatoris filius intelli¬
gatin. tẽpus enim ꝯceptionis spect

Expanded text:
.Senatoris filius est et is, quem in adoptionem accepit, quamdiu tamen in familia eius manet: emancipatus uero nomen filii emancipatione amittit.A senatore in adoptionem filius datus ei qui inferioris dignitatis est, quasi senatoris filius uidetur, quia non amittitur senatoria dignitas adoptione inferioris dignitatis, non magis quam ut consre quasi senatoris filium haberi placet.Item ris natus sit, quasi senatoris filium esse. sed eum, qui posteaquam pater eius de senatu motus est concipitur et nascitur, Proculus et Pegasus opinantur non esse cetur is, cuius pater senatu motus est antequam iste nasceretur. si quis conceptus quidem sit, antequam pater eius senatu moveatur, natus autem post patris amissam dignitatem, magis est ut quasi senatoris filius intellegatur: tempus enim
Abbreviated transcription (Latin):
peculumhraił q̃i castrense uxori dõet si¬
lii ꝑsg̃tmar mortẽ eius spectibrmis.
temexspectare nos oporter Qiod
sisocerañ decesfit᷑ dicemus extinc¬
tam eẽ doationom. anquiamaritus
iuiuit. siuxon suc suꝑuxĩt admittim̃
cus solus socero hr̃s exstit̾it. q̃idoĩtio no
ullifimta sit. alia coꝑit. Sinõ filius he¬
respatiisponet futa erit dõtio irrica¬

Expanded text:
el quasi castrense, uxori donet, filii personam et mortem spectabimus. tatem spectare nos oportet. quod si socer ante decesserit, dicemus exstinctam donationem an, quia maritus vivit, si uxori suae supervixit, admittimus tus solus socero heres exstitit, quasi noilla finita sit, alia coeperit: sin uero filius heres patri non est, finita erit donatio rati
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuitute redigatur andõitum est
cestinctagit daitio ¶ Simaritus
memonamaus dampnata sit reuoci¬
biturdõtio. quamins eiquealusto¬
nauit ualeant. si non mortiscĩ daui

Expanded text:
uitutem redigatur cui donatum est, extincta erit donatio.Si maritus memoria eius damnata sit, reuocabitur donatio: quamuis ea quae aliis donauerit ualeant, si non mortis causa
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. nequidũnoitor obeannrem
pr̃et urdendum est. quidto eumtoitiot
agatur. ut̾̃ resuemerit. et totũ nego¬
tiumualcat. amiout easola paction
pactum finssactum. et uũsẽ. pictũ
dumtaet iitumeẽ. Io̾dicemus. si
ce relm quere. et non indeturei ec̃ dõati¬
disf dõatio est.s. summpensasquas faceret
mislier. quohonestius sehret tuẽtur cc̃cẽ
guentis. aut incibarus famiue tẽatam
sibi pecumam impendet. ¶Que lura
lima uxorisfamilie ium̃tisuc pstitit
que musu coĩerunt. non condicentur.
Quod si familiam domesticam uxoris
autucnaliciam pauit. ce puto obscrua¬
ri debere
ap̃.i. Cumbic statuscet dũtionum
natincensendi flauioemiliano. et nu¬
mio albino consulib ut siquid laxaret᷑
exiurisrigore. Oratio aũt impitorisno¬
stn deconfirmandisdationib non
solumadea ꝑtinet quenoĩe uxonsau
uro comꝑita sunt. s ad om̃stũitionesm
fiant eiuscindõate sunt ⁊ obuigõfitꝰ
ciuilis. et defaladia ubi possit locum b¬

Expanded text:
r, ne quid uenditor ob eam rem praestet, uidendum est, quid de ea uenditione agatur, utrum res uenierit et totum negotium ualeat, an uero ut ea sola pactio ipacti fuisset actum. et uerius est pactum dumtaxat irritum esse.Idem dicemus, si eae relinquere et non uidetur ea esse donatidisset, donatio est: sed si impensas, quas faceret mulier, quo honestius se tueretur, contra guentis aut in cibariis familiae donatam sibi pecuniam impenderit.Quae uir cibaria uxoris familiae iumentisue praestiterit, quae in usu communi erant, non condicentur: quod si familiam domesticam uxoris aut uenaliciam pauit, contra puto obseruari debere.Cum hic status esset donationum natui censendi Fuluio Aemiliano et Nummio Albino consulibus, ut aliquid laxaret ex iuris rigore.Oratio autem imperatoris nostri de confirmandis donationibus non solumuiro comparata sunt, sed ad omnes donationes fiant eius cui donatae sunt et obligatio sit ciuilis et de Falcidia ubi possit locum h
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ scribit. ꝓcuralori constitmpoise qd̾
pomp̃. ita int̃pretalur ut ip̃i ꝓãca¬
tori ꝯstituas. te soluturum ñ dño.
¶em tutori pupilli ꝯstitiu potesrgtac¬
tori mumcipium. et turatoriñiriosi
s et ip̃i ꝯstituentes teebitur sei a¬
ctori mumcipium uł tutori pnpil

Expanded text:
atori constitui posse: quod Pomponius ita interpretatur, ut ipsi procuratori constituas te soluturum, non domino. Item tutori pupilli constitui potest et actori municipum et curatori furiosi: sed et ipsi constituentes tenebuntur. Si actori municipum vel tutori pupilli
Abbreviated transcription (Latin):
gationem. quiã est uenssimum nec
talem ꝓmissionem dotis ullam essẽ.
Simetu coactus sim ab eptioe. locatio¬
ne discełe uidendum est an nicꝰ sit
actum. et antqua obligo remaneatͭ
an hec simue sit acͣceptilatiõt. quia
nulla exbõe fidei obligatiõe possim
niti. cum finita sit drmãdmttiti
⁊ magis est ut sinni speries acccprua¬
berum ẽẽt. noluissem. tñ corcͥtusuo¬
lui. s per p̾torem restituendus sum.
ut abstinendi michi potestas tribu¬
atur. ¶ Si coactus hereditatem rep¬
udiem duplici uia michi ptor suoc¬
uirit aut utilẽ actionem quasi be¬
redi dando. aut actionẽ metus caus
it. ut auqurd ei extorquert. qmcoo
obhãt cam factum ÷. nuulius iomti¬
lp̃.ł. Pon est uer simile conpul ẽ¬
sum initrbe nq ĩd̾bitum solũsse. e¬
r qui claram dignitatem se hr̃e p̃tĩ¬
dobat. cum potuerit᷑ nis ꝑuplicum ĩ¬
uocare. ⁊ abu ⁊ aliquem potestatem
p̃ditum. qui utiq ium ꝑati cum ꝓ¬
hibuiss. s huiuus modi p̃sumptiomi de¬

Expanded text:
gationem, quia est verissimum nec talem promissionem dotis ullam esse. Si metu coactus sim ab emptione locatione discedere, videndum est, an nihil sit acti et antiqua obligatio remaneat, an hoc simile sit acceptilationi, quia nulla ex bonae fidei obligatione possimus niti, cum finita sit dum amittitur: et magis est ut similis species acceptilaiberum esset noluissem, tamen coactus uolui: sed per praetorem restituendus sum, ut abstinendi mihi potestas tribuatur. Si coactus hereditatem repudiem, duplici uia praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut actionem metus causa it, ut aliquid ei extorqueret, quidquid ob hanc causam factum est, nullius mom. Non est uerisimile compulsum in urbe inique indebitum soluisse eum, qui claram dignitatem se habere praetendebat, cum pot‹u›erit ius publicum inuocare et adire aliquem potestate praeditum, qui utique uim eum pati prohibuisset: sed huiusmodi praesumptioni de
Abbreviated transcription (Latin):
corb m̃isabestus eꝙtum sit. uerare in
familie ħrciscũde iudic putatꝰ. fe¬
ranti si euaẜit. nam magis eẽ ut norcõ¬
sinat nr̃m eẽ in quit  quodaurpoen pit᷑
uł abalia bestia tamidiu. qͣmdiu aues¬

Expanded text:
ris a bestia ereptum sit, uenire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram euaserit: nam magis esse, ut non desinat nostrum esse, inquit, quod a lupo eripitur uel alia bestia, tamdiu, quamdiu a
Abbreviated transcription (Latin):
alii ꝓmisit mcrdet. hinic conseques
derit: ut actenus age̾ possit. quatenꝰa
alii pr̃are cõgitur quicꝯindenim
excedit pña ñ reiꝑsecuto ẽ qũod si¬
ciexportaretur. ꝯuenit. ⁊̃ affectĩs
rõne recte agrtur. nec uidenturs
minem. rat̃sit hoĩs. Enmuo pñc
non mrogite indignatio solamdu

Expanded text:
alii promisit inciderit. huic consequens erit, ut hactenus agere possit, quatenus alii praestare cogitur: quidquid enim excedit, poena, non rei persecutio est. quod sia exportaretur, conuenit, etiam affectionis ratione recte agetur. nec uidentur hminem intersit hominis: enimuero poenae non inrogatae indignatio solam du
Abbreviated transcription (Latin):
stipło. smon manu̾imt̃tur. excep¬
tumest.Nam et increibile est.dina
nunnttentis actu. ac non potiuisde
effectubnficii cogitatum. Cettrum
sinonͣ ꝓstituatur exccptum est. nui¬
la rõocantit. cur pena peti. et exigi
nondeb̾at cumet ancillam contu¬
meliaeffecĩt. et im̃ditons affection¬
em forte simul. et uerecndiam ie¬
serit. et auas enim rtmotaquo sti¬
pulatioe placint exĩndito ẽ accd¬
nem E Siquid emptor ꝯ̃ qͣllam le¬
ge uenditiones cautum est fecĩss
aut non feciss nob̾ aliqñ placebat
rogatam agiposse quam sipecun¬
penam ꝓmĩsiss. Ceterum irrobo¬
no nõ conuemre crede ĩditotis¬

Expanded text:
tio, si ne manumitteretur exceptum est: nam incredibile est de actu manumittentis ac non potius de effectu beneficii cogitatum. ceterum si ne prostituatur exceptum est, nulla ratio occurrit, cur poena peti et exi‹gi› non debeat, cum et ancilla‹m› contumelia adfecerit et uenditoris affectionem, forte s‹i›mul e‹t› uerecundiam laeserit: etenim alias remota quoque stipulatione placuit ex uendito esse actionem, si quid emptor contra quam lege uenditionis cautum est fecisset aut non fecisset. Nobis aliquando placebat rogatam agi posse, quam si pecunpoenam promisisset: ceterum uiro bono non conue
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. me sir᷑ ẜuui. ⁊ si ap̃ me sit. licet co
tp̃r non fuit quo deliquelinquebat
tencor et hr̃o meus tenetur. sinoxiu
urũat. ¶ ponpomusait. si emp¬
tor ẜuinoxili iuditio conũcntus sit.
uarditorem quo scienre fc̃m est cõue¬
inti iam non posse.

Expanded text:
apud me sit seruus: et si apud me sit, licet eo tempore non fuit, quo deli‹n›quebat, teneor, et heres meus tenetur, si noxius uiuat. Pomponius ait, si emptor serui noxali conuentus sit, uenditorem, quo sciente factum est, conueniri iam non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
tons. hocaũt inĩdum pcium egie̾diet. si
płisint᷑ est q̃m resualet uł empta est.
Onditorsicum sciret debi ẜuitutem &¬
lauit. non euadet exemproaccõnem.
simõcam rememptor ignorauit.oĩa
enim querrͣ bõam fcoẽ furrrt: uoniunt
memptiaccõnem Gicire undiorem
et celaro sicaccipiimus. non solum si
non ammonuit. s et sinegauit ẜuitu¬
tem istam deberi.cum cẽtabroquesitũ.
ẜ et sippoas eum itrdixisse. nulla quid̃ s¬
uitus debetur. ũm neemergat. iopina
tisuitus nont̾eneor puto eum cremp¬
totenͣ. quia fuitus debebatur.et hoc si¬
sciss s et siidegit. necognoscẽt emp̃to
aliq̃m ẜuitutam debi. opmor eum
exempto terr̃. et ut gñaliter.lixĩm. si
imꝓbato mriore uensatus sitincelantu
ẜ uitute debe eum terĩ. non si seruritati
sue ꝓspectũ uolu̾it heditauã sunt. si c̃p¬
tor ignorauit ẜuitutes. quia nonintet
ec̃ celatus quiscit. neq certioran debuit
et non pĩatur. exemptoest accõ. ¶Ua¬

Expanded text:
dum pretium egreditur, si pluris interest, quam res ualet uel empta est. Uenditor si, cum sciret deberi, seruitutem celauit, non euadet ex empto actionem, si modo eam rem emptor ignorauit: omnia enim quae contra bonam fidem fiunt ueniunt in empti actionem. sed scire uenditorem et celare sic accipimus, non solum si non admonuit, sed et si negauit seruitutem istam deberi, cum esset ab eo quaesitum. sed et si proponas eum ita dixisse: 'nulla quiduitus debetur, uerum ne emergat inopinata seruitus, non teneor', puto eum ex empteneri, quia seruitus debebatur et scisset. sed si id egit, ne cognosceret emptor aliquam seruitutem deberi, opinor eum ex empto teneri. et generaliter dixerim, si improbato more uersatus sit in celanda seruitute, debere eum teneri, non si securitati suae prospectum uoluit. haec ita uera sunt, si emptor ignorauit seruitutes, quia non uidetur esse celatus qui scit neque certiorari debuit et non praestatur, ex empto est actio. Ua
Abbreviated transcription (Latin):
re ficridebit. tałest. ut si quiscm possõnẽ
urre augauĩt ĩdita possõ non intelliga¬
tur. ¶ Siemptor uacuam possonem
tͣdistipłatussit. et exstipłatu agat fruc¬
tusnonuenen. ineam accõnem. ꝗa
etqui fundumdan stipłaretur uacuã¬
telligitur: ner tñfrugtuum pr̃atioea
stipłone continetur. neq ruisus plus

Expanded text:
re fieri debeat, talis est, ut, si quis eam possessionem iure avocaverit, tradita possessio non intellegatur. Si emptor vacuam possessionem tradi stipulatus sit et ex stipulatu agat, fructus non venient in eam actionem, quia et qui fundum dari stiptellegitur nec tamen fructuum praestatio ea stipulatione continetur, neque rursus plus
Abbreviated transcription (Latin):
tiron pnisoꝑs: anum placu̾it. Qũod
siequales srat in crmuio debiti. dimc
est In nimem aũt pari creditoꝵ auc¬
coritatem eius consequetur p̃tor qui
dignitat inter eos p̃cdat Sinaũt õ¬
na undiq inunam qͣli tatem con¬
cuitant humamor sententia apco. ⁊¬

Expanded text:
t. quod si aequales sint in cumulo debiti, tunc est. in numero autem pari creditorum auctoritatem eius sequetur praetor, qui dignitate inter eos praecellit. sin autem omnia undique in unam aequalitatem concurrant, humanior sententia a
Abbreviated transcription (Latin):
Et generauter quotiens pactum aurreꝯ
muni remotum est seruan hoc non opõ¬
tio. ⁊ sit interpasita. de hisꝑquib pa¬
cisci non licet. seruanda non est. s omni¬
no rescindenda ¶Sian aditim here

Expanded text:
Et generaliter quotiens pactum a iure communi remotum est, servari hoc non oportio sit interposita de his, pro quibus pacisci non licet, servanda non est, sed omnimodo resci
Abbreviated transcription (Latin):
e dicto compelluntut. uelati cum purat¬
or. res rõnes ue nt̃as ad ministrauent. ñ
cocitur apretote per metum in factũ
possumus per mandati actionemsõ
et cum doio. m. meuii socius negocda
gessit. p̃tor ꝑhãc dausulam non u¬
corẽ cogit pretor. pupillo edere tõnes.
s: iũdicio tutele solet cori ede. ¶nt
inter est si successores. aut pater ant
ommnus argentarii eiusdem fuernt
p̾fesonis. quia cum in locum. ⁊ mĩ
succant angemarii partib eius fu¬
gi debcamtsisaur cui argentarius coẽt
rion magis quam si ei uiuis cas cũa¬
s. Snec ħrs renebitur. canec posii¬
c̃at noc dolo. in. fecerit s si elarcteq̃¬
fuerit. neante eas uatat tenebitur
quasi dolo fecerit Itẽ antequam eas
t̃dat ten̾ebit᷑ ¶quod simchil tolofi¬
cerit. causa cogrãta logatarius carea¬
dus est ec ¶ Numił mos quoq ño¬
it. quia et hui numimularii sicut ar¬
gentarii rõnes consitiunt. quia et ac¬
cipunt. peccuam cieroant ꝑpat

Expanded text:
edictum compelluntur. veluti cum procurator res rationesve nostras administravit, non cogitur a praetore per metum in factum d consequi possumus per mandati actionem. et cum dolo malo socius negotia gessit, praetor per hanc clausulam non itorem cogit praetor pupillo edere rationes: sed iudicio tutelae solet cogi edere. Nihil interest, si successores aut pater aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum in locum et in ius succedant argentarii, partibus eius fungi debent. is autem, cui argentarius rationur: non magis, quam si ei uiuus eas donasset. sed nec heres tenebitur, cum nec possideat nec dolo malo fecerit: sed si ei, anteqfuerit, ne ante eas tradat, tenebitur quasi dolo fecerit: item antequam eas tradat, tenebitur. quod si nihil dolo fecerit, causa cognita legatarius cogendus est edere. Nummit: quia et hi nummularii sicut argentarii rationes conficiunt, quia et accipiunt pecuniam et erogant per
Abbreviated transcription (Latin):
dam actioẽs parrant: quedam exce¬
ptioẽs. Que ꝑariunt a ctioẽs. in suo
noĩe non stant. s transcunt in pi¬
prium nom̃ contractus. ut emptio
unditio. locatio. et conductio. So

Expanded text:
aedam actiones pariunt, quaedam exceptiones. Quae pariunt actiones, in suo nomine non stant, sed transeunt in proprium nomen contractus: ut emptio venditio, locatio conductio, so
Abbreviated transcription (Latin):
placuerũt int̾ eos ẜuare pãctum au
apactiõe dicirur. In ⁊̃ pacis nom̃ appel¬
lacum est Estaũt pactio d̾uoꝵ ur plum¬
sim ue in itẽ placitũ et comͣenus. ¶ cõ¬
uentionis uerbum gerłerue est adoĩa
peningnens quib negdtii contrahñ
sanpedie id̾: forte ñ. quiahũ ut puta iuraht̃ . ꝙ¬
tid̾ lĩt agẽnt. ⁊ forte eligebantut affisco alioqu
Tiet.e. d̾ pbãt .l. instrum̃ta.⁊ imut. ⁊̃ .l. ꝓx̃¬

Expanded text:
placuerunt seruare? Pactum autem a pactione dicitur inde etiam pacis nomen appellatum est et est pactio duorum pluriumue in idem placitum ‹et› consensus. Conuentionis uerbum generale est ad omnia pertinens, de quibus negotii contrahqui inter se agunt: nam sicuti convenire dicuntur qui ex diversis locis in unum locum colliguntur et veni
Abbreviated transcription (Latin):
ed̾e uibetur. nec int̃ est cum ip̃oar¬
gentano controuersia sit an cum
alios ullos absimiles eis ełe tõne
cegit. quia osfitram eoꝵ atq mi¬
nistenum publicam ht causam
et nec prncipalis oꝑa eoꝵ est. ut actͦ¬

Expanded text:
edere iubetur: nec interest cum ipso argentario controuersia sit an cum alios ullos absimiles eis edere rationes cogit, quia officium eorum atque ministerium publicam habet causam et haec principalis eo
Abbreviated transcription (Latin):
auł .x. Si plures simr qui eandem ac¬
cionem bñt u̾ius loco hntur. ut puta¬
s̃ plures sunt rei siipulandi. ł pluresar¬
gentani quoꝵ nomina simuifca sunt
unius loco num⁊ erabuntur. quia un¬
creditorus plures conuenissent. unus
loco ẽẽ numriartur. quia uñius pup¬
ili nom̃e conuenerant nc̃e non et u¬
ros tutor plurium pupitloꝵ noĩe unũ
debitum p̃teũdentum s conuenent
placuit imꝑis loco eẽ. Nam difficile est
ĩum pscãrum ioco a cipitur. ¶ Cumutũ
trbiti. et aopłcs suminas referemus. si
i aureoꝵ debrantur. alii rõ una sum¬

Expanded text:
um. Si plures sint qui eandem actionem habent, unius loco habentur. ut puta plures sunt rei stipulandi uel plures argentarii, quorum nomina simul facta sunt: unius loco numerabuntur, quia uncreditoris plures convenissent, unius loco numerantur, quia unius pupilli nomine convenerant. nec non et unus tutor plurium pupillorum nomine unum debitum praetendentium si convenerit, placuit unius loco esse. nam difficile est, ium personarum loco accipitur. Cumulum debiti et ad plures summas referemus, si um aureorum debeantur, alii vero una sum
Abbreviated transcription (Latin):
ffimerit oĩnd ẜ eiusestimationẽ
et mercerlem ꝑsouuioporreat.et cõ¬
duccionem adeffoctum ꝑunire.
erit mertedem diffirre. tunc pni
Milo eẽ conductionem. q̃inuila m̃¬
ceue statuta. ¶ Qui furormm fru¬
endum uł hartonem alicui loau¬
uñdat currit telct ut apudemp¬
torem quoꝙ enrin pictione et co¬
lonofrui. et inquilmo turit are li¬
ccaͣt. alioqum ꝓhibitusis agetdico
cecontuncto. ¶uncino cdi fican

Expanded text:
imodo secundum eius aestimationem et mercedem persolvi oporteat et conductionem ad effectum pervenire: erit mercedem definire, tunc pro nihilo esse conductionem quasi nulla mercede statuta. Qui fundum fruendum vel habitationem alicui locvendat, curare debet, ut apud emptorem quoque eadem pactione et colono frui et inquilino habitare liceat: alioquin prohibitus is aget cum eo ex conducto. Si vicino aedifican
Abbreviated transcription (Latin):
uit hrdatn ut conduccorem lõrrt
si non patiatur ħrocum reliquo tẽ¬
pore frui. est exconducto accõ. qd̃
sipatiatur nec mercedes rõmitat
extestõtenetur.

Expanded text:
uit heredem, ut conductorem liberaret. si non patiatur heres eum reliquo tempore frui, est ex conducto actio: quod si patiatur nec mercedes remittat, ex testamento tenetur.