comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulit sed octasiones uictorie ministauit in¬
la eiusdem celle construerent lapis
in medium iacebat quẽ in edificium
leuare decreuerunt. Cumq ꝯeum
duo uel tres moctere non possent plures
adiuucti sunt. Sed ita immobilis mãsis
ac si raclicitus in terra teneretur. ut palã
daretur intelligi quod suꝑ eum ip̃e per se
antiquus hostis sederet: quem tantoꝵ
urorum manus mouere non possent. Dif¬
ficulcate igitur facta ad nirum dei mussũ
est ut concitus ueniret ⁊ orando hostem
repelleret:ut lapidem leuare potuissent
Qui mox uenit oronem faciens benedic¬
tionem dedit: ⁊ tanta lapis celeritate le¬
uatus est: at si nullum pondus prius ha¬
unt in conspectu uiri dei placuit
ut in loco eodem terram foderent
Quam dum fodiendo altius penetrarẽt
erenm illic ydolum fratres inuenerunt
Quo ad horam casu in coquinam pro¬
iecto: exire ignis repente uisus est:
parq in cunctorimni monachorum odis
quia om̃ne eiusdem coquine edifici¬

Expanded text:
tulit, sed occasiones victoriae ministravit intulit, sed occasiones victoriae ministravit inla ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus haunc in conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedifici
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ħ antiquus hostis tacite nõ ferens
non otculte uel ꝑ sompnium sed aperta
usione enisdem patris se oculis ingere¬
bat: ⁊ magnis clamoribus uim se perpe¬
ti conquerebatur. ita ut uoces ilius eti¬
am fratres audirent quanus ymagi¬
nem minime cernerent. Ut enim disciꝰ¬
pulis suis uenerabilis pater dicebat:
corporalibus euts oculis isdem antiqꝰ
hostis teterrimus ⁊ succensus appare¬
bat: qui in eum ore. oculisq flammanti¬
bus seuire indebanur. Iam uero que dice¬
ret audiebant omnes. Priuts enim hñt
nocabat ex nomine: cuicum tur dei
minime responderet. ad eius mox cõ¬
tumelias crumpebat. Nam tum cla¬
maret dicens benedicte. beneditte ⁊ eum-
sibi nullo modo respondere conspiceret
protinus adiũgebat. Maleclicte nõ bñ¬
dicte quid metum habes quid me perse.¬
queris: Sed iam nunt expectanda sũt
contra dei famulum antiqui hostis noua-
certamina etu pugnas quideni uolens in¬

Expanded text:
Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens in
Abbreviated transcription (Latin):
tutes ostenderit in notesce Gregorius
anctus uir ad alia demigrans loca¬
locumi non hostem mutaint. Nam
tanto post gramora prelia ꝑtrilit quanto
contra se aperte pugnantem ipsum ma-¬
gistrum malicie inuenit. Castrum nã¬
q quod cassinum dicitur: in excelsi mon¬
tis latere situm est. Qui uidelicet mõs
distenso sinu hoc idem castrum recipit:
sed ꝑ tria milia in altum se subrigens
uelut ad aera cacumen tendit. Ubiue¬
tustissimum fanum fint: in quo exan¬
tiquorum more gentilium ab stulto
rusticorum populo apollo colebatur
Cirtumquaꝙ etiam in culti demonum
luci suctreuerant: in quibus adhuc eode̾
tempore infidelium insana multitudo:
sacrificiis satrilegis insudabat. Ibi itaq
uir dei ꝑueniens contriit ydolum. sub¬
uertit aram. succendit lncos: atq in ip̃o
templo apollinis oraculum bĩ martini
ubi uero ara einsdem appollinis fuit ora¬
culum sancti iohannis construxit: ⁊ com¬
morantem circunquaq multitudinem
preclicatione continua ad fidem uocabat

Expanded text:
um ostenderit, innotesce. Gregor. anctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuit oraculum sancti Joannis construxit, et commorantem circumquaque multitudinem praedicatione continua ad fidem vocabat.
Abbreviated transcription (Latin):
temini domino quoniam bonus: qm̃
⁊ intusticias meas non operui. Dixt
pronun tiabo aduersum me iniustiti¬
as meas domino: et tu remisisti im¬
Extus humilitatis gradus est
si omrii uilitate uel extremitate
contentus sit monachus:⁊ad omĩa
que sibi iniungutur. uelut opera
eptimus humilitatis gradus

Expanded text:
temini Domino quoniam bonus, quoniam temini Domino quoniam bonus, quoniam et injustitias meas non abs condi. Dixi, Pronuntiabo adversus me injustitias meas Domino, et tu remisisti imextus humilitatis gradus est, si omni utilitate vel extremitate contenta sit monacha, et ad omnia quae sibi injunguntur, velut operar CAPUT XLIII. Septimus humilitatis gradus
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̾ te morte afficimur totadie: esti¬
matisumus ut oues ottisionis. Et se¬
curi de spe retributionis diuine subse¬
quuntur gaudentes ⁊ dicentes. Sed
in hiis omnibus suꝑamus: propter
illum qui dilexit nos. Et item alio lo¬
igne nos deus examinastir sicut¬
igne examinatur argentum: In
duxisti nos in laqueum: posuisti tri¬
bulationes in dorso nr̃o: Et ut osten¬
dat sub priore debere nos ẽẽ: subsequi¬
tur dicens. Imposiustihomines suꝑ
aduersis ⁊ in inuiriis ꝑ pacientiam
ad implentes: qui ꝑtussi in maxillã
prebent ⁊ aliam: ⁊ auferenti tumcã
dimutunt ⁊ pallium. angariati mi¬
liario: nadunt ⁊ duo: cum paulo apo¬
stolo falsos fres sustinent: ⁊ ꝑsecuti¬
onem sustinent: et maledicentes se
si omnes cogitationes malas
cordi suo aduementes uel mala ase
absconse commissa. ꝑ humilem cõ¬
confessionem abb̃i non celauerit¬
suo. Hortans nos de hac re scriptura
dicit. Beuela domino uam tuam.
⁊ sperain eum. Et item dicit. Confi¬

Expanded text:
Propter te morte afficimur tota die: aestimati sumus ut oves occisionis . Et securi de spe retributionis divinae subsequuntur gaudentes ac dicentes: Sed in omnibus his superamus, propter eum qui dilexit nos . Et item in alio lonasti, sicut examinatur argentum; et induxisti nos in laqueum, posuisti tribulationes in dorso nostro . Et ut ostendat sub priore debere nos esse, subsequitur dicens: Imposuisti homines super adversis et in injuriis per patientiam adimplentes, qui percussi in maxillam, praebent et aliam, auferenti tunicam dimittunt et pallium, angariati milliarium vadunt et duo, cum Paulo apostolo falsos fratres et persecutionem sustinent, et maledicentes se si omnes cogitationes malas cordi suo advenientes, vel mala a se absconse commissa per humilem confessionem seniori suae non celaverit; hortans nos de hac re Scriptura dicit: Revela Domino vitam tuam, et spera in eum . Et iterum dicit: Confi
Abbreviated transcription (Latin):
stet: ut eius exemplo alii erudiantur
⁊ quia in omniloco uni domino serui¬
tur: uni regi militatur. Quem sieti¬
am talemẽe prospexerit abbas liceat
eum in superiori aliquantulum consti¬
tuere loco. Non solum autem monacũ
sed etiam de suprascriptis gradibus sa¬
cerdotum uel clericorum stabilire po¬
test abbas in maiori quam ingredit᷑
loco: si eorum talem prospexerit ui¬
tam ẽẽ. Caueat autem abbas ne ali-¬
quando de alio noto mouasterto mo-¬
nachum ad habitandum suscipiat
sine consensu abbatis ens aut littĩs
commendaticiis quia scriptum est:
Quod tibi non uis fi̾ alii ne feceris:

Expanded text:
stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi militatur. Quem si etiam talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco: non solum autem monachum, sed etiam de supra dictis gradibus sacerdotum vel clericorum, stabilire potest abbas in majore quam ingreditur loco, si ejus talem perspexerit vitam esse. Caveat autem abbas, ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat sine consensu abbatis ejus, aut litteris commendatitiis: quia scriptum est: Quod tibi non vis, alteri ne feceris
Abbreviated transcription (Latin):
in ferramentis uel uestibus seu
quibuslibet rebus prouideat abbas
fratres de quorum uita ⁊ moribus secu¬
rus sit: ⁊ eis singula ut utile indica¬
uerit consignet custodienda atqz re¬
colligenda. Ex quibus albas breuem
teneat: ut dum sibi in ip̃a assignata
frẽs uitissim suctedunt. sciat quid
dat aut quid recipit. Siquis autem
sordide aut negligenter res monas¬
terii tractauerit: corripiatur. Si
non emendauerit: discipline regu

Expanded text:
in ferramentis vel vestibus, seu quibuslibet rebus praevideat abbas fratres, de quorum vita et moribus securus sit, et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regu
Abbreviated transcription (Latin):
illuc longobardi ingressi sunt. Qui
diripientes omnia: ne unum quidem
hominem illic tenere potuerũt. Sed
impleint onmpotens deus quod ft¬
deli famulo beneclicto promiserat:
ut sires gentibus traderet animas cu¬
stodiret. Qua in re pauli uicem uideo
tenere benedictum: cuius dum nauis
omnium rerum iacturam pertulit. xp̃e
in consolationen uitam omnium qui
eum comitabautur accepit .xuiii.
uodam quoque tempore exhila¬
patus uoster quem ip̃e conu̾sum
nosti transmissus a domino fuerat siio
ut dei uiro in monasterium uino ple¬
na duo lignea uascula que uulgo fla¬
scones uotantur deferret. Qui unn̾
deculit: alterum uero ꝑgens initine¬
re abscondit. Uir autem domini ꝙ̃
fcã ab sentia latere non poterant: unũ
cum gr̃ãrum actione suscepit: ⁊ disce¬
non bibas: sed inclina illum cante:
⁊ inuenies quid intus habet. Qui cõ¬
fusus ualde a dei homine exiuit. et re¬
uersus uolens probare quod audierat

Expanded text:
illic Langobardi ingressi sunt; qui illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit. uodam quoque tempore Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discebibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat,
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam sciri ab hominibus ⁊ prola¬
patuit causa rationis: sed queso te si qͣ
sunt adhuc de huius niri uirtutibus
ir quidam nobilis theoprob noĩe
eiusdem bñdicti patris fuat am¬
monitione conuersus: qui pro inte
sue merito magnam apud eum fami¬
uaritatis fitlitiam habebat. Hittum
quadam die eiusdem cellulam fuisset
ingressus: huncam arissime flẽtem
rerperit. Cumq diu subsisteret einsq
non finiri lacrimas uideret: nec tam
nt uir dei consireuerat orando plange¬
ret ses merendo: que nam cansatan¬
tiluctus existeret inquisut. Eu uir
dei ilico respondit. Omne hoc mona¬
stertum quod constraci ⁊ cuncta que
fratribus preparani: onmpotẽtis
dei iudicio gentibus tradita sunt
Uix autem optinere potui ut michi¬
anime ex hoc loco concederentur. Cu¬
ius uotem tunc theoprobus aucliit
nos autem cernimus: qui destructũ
modo alongobardorum gente eiꝰ mo¬
nasterium scimus. Nocturno enĩtem¬
pore ⁊ quiescentibus fratribus: nuꝑ

Expanded text:
quoniam sciri ab hominibus et prolaquoniam sciri ab hominibus et prolanculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus viri virtutibus, ir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ adhuc carns corruiptibilis po¬
Qnulta itaq dei inlitia in quantum¬
tum deo cuniunti sunt scuit: in qmͣ¬
timdisimtti sunt nestunt. Quia
enim secreta eius adhuc perfecte non
penetrant: in comprehensibilia eis
iuditia ẽẽ testantur. Quia uero ei
mente inherent que atq mherendo
uel sacre scripture eloquiis uel occłtis
reuelationibus in quantum accipm̃t
agnoscunt. hec ⁊ norunt ⁊ pronunciãt
Iudicia igitur que deus tatet nesciunt
que deus loquitur scuint. Unde ⁊ dauid
ꝓpheta cum dixisset. in labiis meis pro¬
nunciani omnia iudicia. protinus ad
didit oris tui. Ac si aꝑte dicat. Illa ego
iudicia ⁊ nosse ⁊ prouunciasse potur:
que te dicisse cognoui. Nam ea que.
ip̃e non loqueris: nostris protul dubio
coguitionibus abscundis. Concordat
ergo prophetica apłicaq sententia. qr
⁊ incomprehensibilia sunt iudicia dei
et tamen que de ore eius prolata fue¬
rint humanis labiis pronunciãtur

Expanded text:
sunt, et adhuc carnis corruptibilis sunt, et adhuc carnis corruptibilis ta itaque Dei judicia, in quantum conjuncti sunt, sciunt, in quantum disjuncti sunt, nesciunt. Qui enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur; qui vero ei mente inhaerent, et inhaerendo vel sacrae Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus, in quantum accipiunt, agnoscunt, hoc et norunt et pronuntiant. Judicia igitur quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia, protindidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: quod otulus non uidit: nec auris
audiuit nec incor hominis ascendit.que
preparauit deus diligentibus se. Nobis
autem reuebauit ꝑ sp̃m suum petrus
iergo etdem apostolo. ea que dei sũt
ꝑ dei spiritum fuerant reuelata:
proposui premisit dicens. O altitudo di¬
uitiarum sapientie ⁊ scientie dei quam
incompreh ensibilia sunt iudicia eius: ⁊
in uestigabiles uie eus: Sed rursum
michi hec dicenti alia suboritur questio
Nam dauid propheta domino loquitur¬
dieenis. In labiis meis pronunciaui oĩa
uiditia ors tui Et cum minus sit nos¬
se quam etiam pronuntiare quidest qd
paulus incomprehensibilia esse dei idi¬
cisi asserit: dauid autem hec se omnia
non solum nosse sed etiam in labrĩs pro¬
nunciasse testatur: Gregoruis
d uttiaꝙ hec tibi suꝑis sub bre.¬
nitate respondi dicens: quod sci
uri in quantum cum domino unum
sunt sensum domini non ignorant:
Omnes enum qui deuote dominum
sequrintur: etiam deuotione cum dño

Expanded text:
dicit: Quod oculus non vidit, nec auris dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se; nobis autem revelavit per Spiritum suum . Petr. Si ergo eidem apostolo ea quae Dei sunt, per Dei Spiritum fuerant revelata, proposui, praemisit dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquiturdicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur? Gregor. d utraque haec tibi superius sub brevitate respondi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim qui devote Dominum sequuntur, etiam devotione cum Deo
Abbreviated transcription (Latin):
cuteret non cessauit Petrus ̃¬
ste uir dei diuinitatis ut uideo etiam se¬
creta penetraint: qui ꝑspexit hunc dicum
⁊dcirto diabolo traditum: ne ad sacrum
ordinem accedere anderet Gregorius¬
uare diminitatis secreta non nosset¬
qui diuinitatis precepta seruaret
cum scriptum sit. qui adheret deo unus
spiritus est ÷ petrus
tunus fit cum domino spiritus
qui dommo adheret quid ẽ quod
quis nouit sensum domini aut quis
consiliarius eius fint: Ualde enĩ ẽẽ
inconueniens uidetur eius sensum cũ
quo unus factus fuĩt ignorare GG̃.
ancti uiri in quantum cum do¬
mino unum sunt: sensum dñt¬
nion ignorant. Nam idem quoq apłs
dicit. Quis enim scit hominum que
sint hominis nisi spiritus hominis qui
in ip̃o est: Ita ⁊ que dei sunt nemo cog¬
nouit nist spiritus dei. Qui ut se osten¬
deret nosfe que dei sunt adiunxit. Nos at̾
non spiritum huius mundi accepimus:
sed spiritum qui ex deo est. Hint iterum

Expanded text:
cuteret, non cessavit. Petr. Icuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nossetqui Divinitatis praecepta servavit, cum scriptum sit: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est ? Petr. Si unus fit cum Domino spiritus qui Domino adhaeret, quid est quod Quis novit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Valde enim esse inconveniens videtur ejus sensum cum quo unus factus fuerit, ignorare. Gregor. Sancti viri in quantum cum Deo unum sunt, sensum Domini non ignorant. Nam idem quoque apostolus dicit: Quis enim scit hominum quae hominis sunt, nisi spiritus hominis qui est in ipso? Ita et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . Qui, ut se ostenderet nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Hinc iterum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ multa suat martirum loca transmis¬
sus:ut sanari potinsset. Sed sourfuei
martires noluerunt ei sanitatre dnũ
tribnere: at quanta eẽt in bene diet
gratia demonstrarent. Ductus itaq
est ad omnipotentis dei famulum bñ¬
dictum. Qui ihu xp̃o domino preces
fundens antiquum hostem de obsesso
homine protinus expulit. Cui sanato
pretepit ditens. Uade ⁊ post hec carnem
non comedas: ad satrum uero ordinem
nunquam accedere presumas.Qnad
autem die satrum ordinem temerareꝰ
psumpserts: statim iuri drabili iterũ
mantipaberis. Discessit igitur dłicus
sauus: ⁊ sicut terrere solet animum
penti recens: ea que uir dei preceperat
interam custodunt. Cum uero post an¬
nos multos omnes priores illius de hac
luce migrassent:⁊ nuniores suos sibui¬
met superponi in satris ordinibus cer¬
neret: nerba uiri dei quasi ex longno
tempore oblitus postposuit: atq ad sa¬
crum oidinem accessit. Quem mox
is qui reliquerat diabolus teniut:
eumq uexare quousq animam eius ex¬

Expanded text:
er multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum: qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus ex
Abbreviated transcription (Latin):
diuersos gradus humilitatis ⁊ discipli-¬
ne euocatio duuna ascendendos inseruit:
semper ponens obluuone omnino sugi¬
⁊ iitam eternam que timentibus dĩn
piepata est animo suo semꝑ reuoluat¬
et custodiens se omni hora apcẽis
⁊ uiciis. idest cogitationum: lingue

Expanded text:
diversos gradus humilitatis vel disciplindiversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio divina ascendendos inseruit. semper ponens oblivionem omni hora fugiet vitam aeternam, quae timentibus Deum praeparata est, animo suo semper revoet custodiens se omni hora a peccatis et vitiis, id est, cogitationum lingu
Abbreviated transcription (Latin):
diuina scriptura fr̃es dicens. Om¬
nis qui se exaltat humiliabitur. ⁊ qui se
humiliat exaltabitur. Cum hec ergo dit̃
ostendit nobis omnem exaltationem ge-¬
nus eẽ superbie. quod se cauere propheta
inditat dicens. Domine non est exaltatũ
cor meuin: neq elati sunt otuli mei. Neq
ambulaui in magnis: neq in mirabilib
suꝑ me. Sed quid: Sinon humiliter sen¬
tiebam: sed exaltaui amimam meam. sit̾
ablactatus suꝑ matre sua: ita retribues
in anunam meam. Unde fratres si sum¬
me humilitatis uolumus culmen attin¬
gere. ⁊ ad exaltationem illam celestem:
ad quam ꝑ presentis uite humilitatem:
ascenditur uolumus uelociter peruem¬
re. attib nr̃is ascendentibus: stala illa¬
erigenda est. que in somno ia cob apa¬
tes angeli monstrabantur. Non aliud
sine dubio descensus ille ⁊ ascensus a no¬
bis intelligitur. nisi exaltatione descen¬
dere ⁊humilitate ascendere. Scala uero
ip̃a erecta: nr̃a est nita in seculo: que
humiliato corde a domino erigitur ad ce

Expanded text:
divina Scriptura, fratres, dicens: omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Cum haec ergo dicit, ostendit nobis omnem exaltationem genus esse superbiae quod se cavere Propheta indicat, dicens Domine, non est exacor meum, neque elati sunt oculi mei; neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me . Sed quid? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire, actibus nostris ascendentibus scala illaerigenda est quae in somnio Jacob appates angeli monstrabantur . Non aliud sine dubio ascensus ille et descensus a nobis intelligitur, nisi exaltatione descendere, et humilitate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo, quae humiliato corde a Domino erigitur ad c
Abbreviated transcription (Latin):
canonicas horas dum expletur opus
dei prostrati solo oratorii ab omnibus
petant orationem propter excessus
ne quid forte subripuerit inuia ui¬
sus aut auditus male rei aut occiosi
alii referre quecunq foris monas¬
teriom uiderit aut audierit. quia
plurima destructio est. Quodsi qͥs
presumpserit uindicte regulari
subiaceat. Similiter ⁊ qui presũp¬
serit daustra monasterii egredi: uel
quocunq ire: uel quippiam qnͣuis
parum sine iussione abbatis facere

Expanded text:
canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem propter excessus, ne qui forte subripuerint in via visus aut auditus malae rei, aut otiosi at referre alio quaecunque foris monasterii viderit, aut audierit, quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Similiter et qui praesumpserit claustra monasterii egredi; vel quocunque ire, vel quippiam, quamvis parvum, sine jussione abbatis facere
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudinis malus qui sepa¬
rat a deo ⁊ ducit ad infernum: ita est
zelus bonus qui seꝑat auitiis ⁊ du¬
cit ad deum ⁊ ad intam eternam:
Hunc ergo zelum feruentissimo amo¬
re excerceant monathi. idest uit hono¬
re semuicem preueniant. infirmita¬
tes suas siue corporum siue morum pa¬
cientissime tolerent. obedientiam sibi
certatim impendant. Nullus quod sibi
utile uidicat sequatur: sed quod magis
alii. Caritatem fraternitatis: casto im¬
pendant amore. Deum timeant: abba¬
tem suum sincera ⁊ humili caritate dili¬
gant. Xp̃o omuino nichil preponant.
qui nos pariter ad intam eternam ꝑdu¬

Expanded text:
maritudinis malus, qui separat a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus qui separat a vitiis et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi; id est, ut honore se invicem praeveniant. Infirmitates suas sive corporum, sive morum, patientissime tolerent; obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sibi utile judicat sequatur, sed quod magis alio. Charitatem fraternitatis casto impendant amore, Deum timeant, abbatem suum sincera et humili charitate diligant; Christo omnino nihil praeponant, qui nos pariter ad vitam aeternam perdu
Abbreviated transcription (Latin):
as:ut non delinquam in lingua mea
Posin ori meo custodiam: obnuitui ⁊
humiliatus sum ⁊ silui a bonis. Hic os¬
tendit ꝓpħ̾a. si a bonis eloquiis interdũ
to magis a malis uerbis p̃p penam pc̃ci
debet cessari: Ergo quanuis debonis ⁊
sanctis ⁊ edificationum eloquiis ꝑfcĩs
discipulis p̃p̃ taciturintatis granitarẽ
rara loquendi concedatur licentia: quia
scriptum est. In multilequio nõ effugies
pcc̃m. Et alibi. Mors ⁊ uita in manibus
lingue. Nam loqui ⁊ docere magr̃in
condecet. tarere ⁊ audire discipulo con¬
apriore cum omni humilitate ⁊ sub¬
iectione requirantur reuẽntie. Scur¬
rilitates uero uel uerba occiosa ⁊ risum
mouentia eterna clausura in omnibus
locis dampnamus: ⁊ ad tale eloquium

Expanded text:
as, ut non delinquam in lingua mea. Posui ori meo custodiam: obmutui, et humiliatus sum nimis, et silui a bonis. His ostendit Propheta, si a bonis eloquiis propter tnto magis a malis verbis propter peccati poenam debet cessari? Ergo quamvis de bonis et sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gravitatem rara loquendi concedatur licentia, tascriptum est: In multiloquio non deerit peccatum; et alibi: Mors et vita in manibus linguae . Nam loqui et docere magistro condecet, tacere et audire discipulo cona priore, cum omni humilitate et subjectione reverentiae requirantur. Scurilitates vero, vel verba otiosa, et risum movelocis damnamus, et ad tale eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
relinquentes:uicino obedientie pede
iubentis uotem ft̃is secuntur:⁊ uelu¬
ti uno momento predc̃a magr̃i uissio

Expanded text:
relinquentes, vicino obedientię pede iubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento predicta magistri iussio
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis propue: sed ⁊ desideria car
omm hora: ⁊ facta sua omni loco
monstrat nobis hoc propheta: cum
in cogitatiomibus nr̃is ita deum semꝑ¬
corda ⁊ renes deus. Et item. Dominꝰ
nouit cogitationes hominum. Et
item dicit. In tellexisti cogitationes
meas alonge. ⁊ quia cogitatio homi¬
nis conficebitur tibi. Nam ut sollici¬
tus sit circa cogitationes suas peruer¬
sas. dicat semper utilis frater in corde
suo. Tunc ero immatulatus coram eo

Expanded text:
desideria carnfacta sua omni loco emonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitationibus nostris ita Deum semcorda et renes Deus . Et item: Dominus novit cogitationes hominum . Et item dicit: Intellexisti cogitationes meas a longe . Et: Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam ut sollicitus sit circa cogitationes perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immaculatus coram eo
Abbreviated transcription (Latin):
lxxii. De eo quod non omnis iusticie¬
obseruatio inhac sit regulacon¬
usculta o fili precepta ma¬
gistri ⁊inclina aurem
cordis tui: ⁊ aimonitõ

Expanded text:
LXXIII De eo quod non omnisjustitiae in hac sit Regula conAusculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonit
Abbreviated transcription (Latin):
nasterio ita conseruent ut couer¬
sionis tempus ⁊ uite meritum discer¬
nit: utq abbas constituerit. Qui ab¬
bas non conturbet gregem sibi cõmis¬
sum: nec quasi libera utens potestate in¬
inste disponat aliquid: sed cogitet semper
quia de omnibus iudiciis sius ⁊ operibus
siis reddituras est deo rationem. Ergo se¬
cundum ordines quos constituerit. uel¬
quos habuerint ip̃i fratres: sic accedant.
ad patem. ad communionem. ad ꝑsal¬
mum imponendum in choro standum :
Et in omnibus omnino lotis etas non
discernatur in ordine net preinditet: qr
sanuel ⁊ daniel pueri pbĩos indicauerũt
diximus altiori consilio abbas pretu.¬
lerit uel degradauerit certis ex cansis

Expanded text:
sterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate injuste disponat aliquid, sed cogitet semper quia de omnibus judiciis et operibus suis redditura est Deo rationem. Ergo secundum ordines, quos constituerit, vel habuerit, ipsae sorores sic accedant ad pacem, ad unionem, ad psalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis aetas non discernatur in ordine, nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. diximus, altiori consilio mater praetulerit, vel degradaverit certis ex causis
Abbreviated transcription (Latin):
Item ⁊ cellam hospitum habeat assigna¬
tam frater cuius animam timorder
possideat: ubi sint lecti strati sufficien¬
⁊ s ⁊ domus dei sapientibus sapient̾
ad ministretur. Hospitibus antẽ cur
non pretipitur. nullatenus societur.
neq colloquatur. Sed si obmauerit
aut inderit: salutatis humiliter ut
dictum est: ⁊ petitabñdictione tran¬
seat. dicens non licere sibi colloquitũ
iceat monacho neq aparenti¬
bns suis: neq aquoquam hominũ
nes sibi inuicem litteras aut eulogias
uel quelibet munuscula accipere aut
dare: sine precepto abb̾is sur. Quod si
etiam a parentibiis suis ei quitquam
directum fuit: not presumat illad¬
suscipe: nisi prius undicatum fuerit
abbati. Quod si usserit suscipi: in
abbatis sit potestate. cui iubeat illud
dare. Et non contristetur frater: cui
forte directum fĩt: ut non detur occasio
diabolo. Qui autem aliter presumpse

Expanded text:
Item et cellam hospitum habeat assignaItem et cellam hospitum habeat assignatam frater, cujus animam timor Dei possideat: ubi sint lecti strati sufficienter; et domus Dei a sapientibus sapienter administretur. Hospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur, neque colloquatur. Sed si obviaverit, aut viderit, salutaris humiliter, ut diximus, et petita benedictione, pertranseat dicens, sibi non licere colloqui cum iceat monacho nec a parentibus suis, nec a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, aut eulogias, vel quaelibet munuscula, accipere aut dare sine praecepto abbatissae. Quod si etiam a parentibus suis ei quidqdirectum fuerit, non praesumat suscipere illud, nisi prius indicatum fuerit abbati. Quod si jusserit suscipi, in abbatis sit potestate, cui debeat illud dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerit: ut non detur occasio diabolo. Qui autem aliter praesumpse
Abbreviated transcription (Latin):
possit molari. Frẽs autem consuetude¬
nem leiuniorum prosequantur. Aquã
in mantbus abbas hospitibus det. Pe¬
des uero hospitibus omnibus tam abbas
quam cuncta congregatio lauet. Qui¬
plitui. Pauperum ⁊ peregrinorum ma¬
xime. susceptio omni cura sollicite exhi¬
beatur. quia in ip̃is magis xp̃s sustĩ¬
pitur. Nam diuitum terror ipse sibi
exigit honorem. Coquina abbatis et
hospitum ꝑ sesit: ut in certis horis suꝑ
uenientes hospites: qui nunquam desũt
monasterio non iuquietent frẽs. In qmͣ
coquinam ad anmun ingrediantur. du-
o frẽs: qui ip̃m officium᷑ impleane. Nui¬
bus ut indigent solatta adminĩstren¬
tur eis: ut absq murmuratione sextu¬
ant. Et iterum quando octupatidnem
minorem habent: exeant ubi eĩsfiti¬
peratur ui oꝑa. Et non solum in ip̾sis
s et in omnibus officiis monasterii
ista sit consideratio: ut quando indigẽt
solatia administrentur eis. Et iterum
quando uacant: obediant imperanti:

Expanded text:
possit violari. Fratres autem consuetudipossit violari. Fratres autem consuetudinem jejuniorum prosequantur. Aquam in manibus abbas hospitibus det. Pedes hospitibus omnibus tam abbas quam cuncta congregatio lavet. Quipli tui . Pauperum et peregrinorum maxime susceptioni cura sollicite exhibeatur: quia in ipsis magis Christus suscipitur. Nam divitum terror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbatis et hospitum ervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus, ut indigent, solatia administrentur; ut absque murmuratione serviant; et iterum, quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum ipsis, sed et omnibus officiis monasterii, sit ista consideratio, ut, quando indigent, solatia accommodentur eis; et iterum, quando vacant, obediant imperanti.
Abbreviated transcription (Latin):
Mnes suꝑuenientes hospites tã¬
quam xp̃s suscipiantur: quia
ip̃e dicturus est. hospes fui: ⁊ suscepi¬
stis me. Et omnibus congruus ho¬
nor exhibeatur:maxime tamen do
mesticis fidei ⁊ peregrinis. Ut ergo
nuntiatus fuĩt hospes otcurratur et
a priore uel a fratribus cum om̃i offi¬
cio caritatis: ⁊ primitus orent ꝑiter¬
⁊ sic sibi socientur in pace. Quod pa¬
cis ostulum non prius offeratur nisi
orattone premissa propter illusiones
diabolicas. In ip̃a autem salutatione
omnis exhibeatur humilitas. Omĩb
uenientibus siue discedentibus hospi¬
tibus: indinato capite uel prostrato
omni corpore in terra xp̃c in eis adoret᷑
qui ⁊ suscipitur. Suscepti autem hos¬
pites ducantur ad orationem: ⁊ postea
sedeat cum eis prior: aut cui usserit
ip̃e. Legatur coram hospite lex duma
ut edificetur: ⁊ post hec omnis ei exhi¬
beatur humanitas.Ieinmium apriore
frangatur propter hospitem: nisi for¬
te precipuus sit dies ieunii qui non

Expanded text:
mnes supervenientes hospites, tanquam Christus, suscipiantur. Quia ipse dicturus est: Hospes fui, et suscepistis me . Et omnibus congruus honor emesticis fidei et peregrinis. Ut ergo nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a priore cio charitatis; et primitus orent, et sic sibi socientur in pace. Quod pacis osculum non prius offeratur, nisi oratione praemissa, propter illusiones diabolicas. In ipsa autem salutatione omnis exhibeatur humilitas. Omnibus venientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni corpore Christus in eis adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
meum intende. domine ad adns horis¬
iuuandum me festina. in scd̾o ter di¬
cendum. Domine labia mea aperies
⁊ os meum annundiabit laudem tuã
Cui subiungendus est tercius psalmꝰ¬
Post hunt. psalmus nonagesimus quar¬
na. aut certe decautandus. Inde sequatͤ
ambrosianum .i. hymnus. deinde sex
dicto uersu bñdicat abbas ⁊ sedentib
omnibus in scannis legantur uicis

Expanded text:
meum intende: Domine, ad adjuvandum me festina. In secundo, tertio dicendum: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam. Cui subjungendus est tertius psalPost hunc psalmus nonagesimus quarna aut certe decantandus. Inde sequatur Ambrosianum. Deinde sex dicto versu, benedicat abbas, et sedentibus cunctis in scamnis legantu
Abbreviated transcription (Latin):
administrauerit: gradum bonũ sibi
acquirit. In firmorum. Infantum. hos¬
pitum. pauperumq cum omni sollici¬
tudine curam gerat sciens sine dubio
quia pro hiis omnibus indie uiditii ra¬
tionem redditurus est. Omnia uasa
monasterui: cunctamq substantiam
ac si altaris uasa satrata conspitiat:
Nithil ducat negligendum. Neq
auaritie studeat: neq prodigus sit
aut stirpator substancie monasterii
sed omnia mensurate faciat ⁊ scd̾m
uissionem abb̃is. Humilitatem ante
omnia habeat. Et cui substancia uõ
est que tribuatur: sermo responsionis
porrigatur bonus: ut scriptum est
Sermobonus suꝑ datum optimum
Omnia que ei inuinxerit abbas: ip¬
sa habeat sub turasua: a quibus eũ
prohibuerit non presumat. fratrib
constitutam annonam sine aliquo
tipo uel mora offerat. ut non scanda¬
li entur. memor diuini eloquii. quid
mereatur qui scandalizauerit unũ
depusillis. Sicongregatio maior
fuit. solacia eidentur. aquibus adut¬
tus ⁊ ip̃e equo animo impleat offici¬

Expanded text:
administraverit, gradum bonum sibi acquirit . Infirmorum, infantium, hospitum, et pauperum cum omni sollicitudine curam gerat: sciens sine quia pro his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii, cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum: neque avaritiae studeat, neque prodiga sit, vel exstirpatrix substantiae monasterii; sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatissae. Humilitatem ante omnia habeat; et cui substantia non est quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, uti scriptum est: Sermo bonus super datum optimum. Omnia quae ei injunxerit abbatissa, ipsa habeat sub cura sua; a quibus eam prohibuerit, non praesumat. Sororibus constitutam annonam sine aliquo typho aut mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis Si congregatio major fuerit, solatia ei dentur, a quibus adjuta et ipsa aequo animo impleat offici
Abbreviated transcription (Latin):
contempnentes spreuerunt me. Et tunt
demum inobedientibus curesue onib:
pena sit eis preualens ip̃a mors Item¬
rgo cum aliquis suscipit nomen
abbatis: duplici debet doctrina su¬
is preee discipulis: idest omnia bona ⁊
sancta facti amplius quam uerbis osten¬
dere: ut capatibus discipulis mandata
dominiuerbis proponat:duris uero cor¬
de ⁊ simplicioribus factis suis diuma
precepta domonstret. Omnia uero que
discipulis docuerit ẽẽ contraria: in sus
factis indicet non agerda: ne aliis predi¬
cans. ip̃e reprobus inueniatur: nequan¬
do dicat illi deus pertanti. Quare tu e¬
narras iustitias meas: ⁊ assumis testa¬
mentum meum ꝑ os tuum: Tu uero
odisti disciplinam: ⁊ proietisti sermones

Expanded text:
contemnentes spreverunt me. Et tunc contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et p
Abbreviated transcription (Latin):
amus Qualis debet esse abbas
nasterio semꝑ meminisse debet
quod dicitur. Et nomen maioris feĩs¬
implere. xp̃i enim agere uices in mona¬
sterio creditur: quando ip̃ius uotatur
pre nomine: dicente apło. Accepistis
spiritum adoptionis filiorum: in quo
clamamus abba pater. Ideoq abbas
nithil extra preceptum domini quod
fermentum diuine iusticie in discipu¬
lorum mentibus conspergatur. Me
mor sit semꝑ abbas quia dottrinesue
uel discipulorum obedientie. utrarũq
rerum in tremendo iuditio dei fatienda
erit discussio Sciat q abbas culpe pa¬
storis intumbere: quicquid in ouibus
pater familias utilitatis minus potu¬
erit inuenire. Tantum iterum lib̾
erit. ut si in quieto uel inobedienti
gregi: pastoris fiũt omnis diligentia
attributa: ⁊ morbidis earum actibus
unuiersa fiũt curaexhibita:pastore¬
arum iniudicio domini absolutus: di-¬
cat cum propheta domimo. Iusticiam
tuam non abscondi in corde meo: uerita¬
tem tuam ⁊ salutare tuum dixi. Ip̃i ãt

Expanded text:
 QUALIS DEBET ESSE ABBAS.nasterio, semper meminere debet quod dicitur, et nomen majoris faimplere. Christi enim vices agere in monasterio creditur quando ipsius vocatur pronomine, dicente Apostolo: Sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus Domino, Abba pater . Ideoque hic abbas nihil extra praeceptum Domini, quod fermentum divinae justitiae in discipulorum mentimor semper abbas quia doctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem
Abbreviated transcription (Latin):
Et si potest fieri ꝑ detanos or diuetur ut añ
disposuimus omnis utilitas monasterꝯ
pront abbas disposuerit: ut dum plurt¬
bns comnuttitur unus non superbiat
Qnod si ant locus expetit aut congrega¬
tio petierit rationabiliter cum hume¬
litate ⁊ abbas indicam̃t expedire. quẽ¬
cunq elegerit. cum consilio fratrim
timentiam deum. ordinet ip̃e sibi pre¬
positum. Qui tamen prepositus illa¬
agat cum reuerentia que ab abbatẽ
suo ei iniuncta fuĩnt: nithil contra
abbatis uoluntatem ⁊ ordinationem
faciens: quia quantum prelatus est ce

Expanded text:
Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint, nihil contra abbatis voluntatem et ordinationem faciens. Quia quantum praelatus est c
Abbreviated transcription (Latin):
spiritu suꝑbie inflati: estimantes se
secundos abbates ẽẽ: assumentes sibi
tyrannidem scandala nutriunt. et
dissensioneᷤ in congregatione facunt
⁊ maxime in illis lotis ubi ab eodem
sacerdote. uel ab eis abbatibus qui ab
batem ordinant. ab ip̃is etiam ⁊ p̃posi¬
tus ordinatur. Quod quam sit absur¬
dum fatile aduertitur. quia ab ipso
inicio ordinationis materia ei datur
suꝑbiendi. dum ei suggeritur a cogita¬
tionibus sius: exutum eum ẽẽ a pocesta¬
te abbatis sui: quia ab ip̃is ordinatus
est aquibus ⁊ abbas. Hinc suscitant᷑
inuidie. ire. rixe. detractiones. emulati¬
ones. dissensiones. exordinationes:
sub hac dissensione animas periclitari ⁊
hiiqui sub ipsis sunt dum adulantur ꝑ¬
tibus eunt in perditionem. Quius peri¬
culimalum illis respicit incapite. qui
in ordinatione se feterunt attores. Ideq q¬
nos preuidemus expedire propterpatis
caritatisq custodiam: in abbans pendere
arbitrio ordinationem monasterii sui:

Expanded text:
spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis sui, quia ab ipsis est ordinatus a quibus et abbas. Hinc suscitantur invidiae, rixae, detractiones, aemulationes, dissensiones, exordinationes. sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi malum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui:
Abbreviated transcription (Latin):
in coquina in cellario. in mi delinquñt¬
nisterto. in pistrino. in horto in ar¬
te aliqua dum laborat. uel in quooz
loco aliquid deliquerit. aut fregerit
quippiam aut perdiderit. uel quid
excesserit ubiubi ⁊non ueniens con¬
tinuo ante abbatem uel congregati¬
onem ip̃e ultro satiffecerit ⁊ prodide¬
rit delictum suum: dum per alium

Expanded text:
in coquina, in cellario, in ministerio, in pistrino, in horto, in arte aliqua dum laborat, vel in quocunque loco, aliquid deliquerit, aut fregerit quippiam, aut perdiderit, vel aliud quid excesserit ubi ubi, non veniens continuo ante abbatem vel congregationem ipse ultro satisfecerit, et prodiderit delictum suum: dum per alium
Abbreviated transcription (Latin):
tus etiam deffendere uoluerit opera
sua: tunt abbas faciat quod sapiens
medicus. Si exhibuit fomenta: si un

Expanded text:
tus etiam defendere voluerit opera sua, tunc abbas faciat quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si un
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Uoluntatem uero propriam
auertere. Et item rogamus deum in
re nr̃am uoluntatem: cum cauemꝰ
illud quod dicit sancta scriptura:
Sunt uie que uidentur ab hõibus
recte: quarum finis usq ad profim¬
dum inferni demergit. Et cumitem cauem̾
illud quod de negligentibus dc̃m est
Corrupti sunt ⁊ abhominabiles fc̃i
sunt in uoluntatibus suis. In deside¬
riis uero carnis ita nobis deum creda¬
mus semper ẽẽ presentem cum dicit
propheta domino. Ante te est omne
desiderium meum. Cauendum ergo
ideo malum desideruun: quia mors
secus introitum delectationis posita
est. Unde scriptura precipit dicens
Post contupiscentias tuas non eas:
Ergo si otuli domini speculantur bo¬
nos ⁊ malos: ⁊ dominus decelo semꝑ
respicit suꝑ filios hominum: ut ui¬
deat si est intelligens aut requirens
deum: ⁊ si ab angelis nobis deputa
nuntiantur: cauendum est ergo om̃i
hora frẽs sicut dicit in psalmo ꝓpħa:
ne nos declinantes in malum ⁊ inuti¬
les factos: aliqua hora aspiriat deus

Expanded text:
. Voluntatem vero propriam avertere . Et item rogamus Dominum re nostram voluntatem, cum cavemus illud, quod dicit sancta Scriptura: Sunt viae quae videntur hominibus rectae; quarum finis usque ad profundum inferni demergit . Et cum item cavemus illud, quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero carnis ita nobis Deum credamus semper esse praesentem, cum dicit Propheta Domino: Ante te est omne desiderium meum . Cavendum ergo ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est. Unde Scriptura praecipit, dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo si oculi Domini speculantur bonos et malos, et Dominus de coelo semper respicit super filios hominum , ut videat si est inteDeum ;; et, si ab angelis nobis deputatnuntiantur, cavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta , ne nos declinantes in malum et inutiles factos aliqua hora aspiciat Deus,