comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ores postero die pͥma luce incampo martio
adẽẽnt. cognoscendis causis eorum qui noĩa
ñ dedissent bello ꝑfecto se daturos tempꝰ. pro
desertore futur̃. cuius ñ ꝓbassent cãm. omnis
iuuentus ad fuit postero die cohortes s̃ qͦq
centuriones legerunt. Bini senatores singłis
cohortib p̃positi. hec omnia adeo mature
ex erario ꝓmpta delataq incampum quarta
diei horamota ex campo sint. ex̃citusq nouuˢ
paucis cohortib ueterum militum uoluntate
sequentib manserit ad decimũ lapidem. In-¬
sequens dies hostem inconspectum dedit. ca¬
straq ad corbionem castris sunt coniuncta. Ter-¬
ciadie cumira romanosillos cum totiens rebel¬
lassent conscientia culpe aodesꝑatio irritaret:
mora dimicandi nulla ẽ. fr̃a. In excitu romano
cum duo consules ẽent potestate pari. qͦd salu¬
berrimum in administratione magnarũ rer̃
ẽ summa imꝑii concedente agͥppa: penes col¬

Expanded text:
ores postero die prima luce in campo Martio ores postero die prima luce in campo Martio adessent; cognoscendis causis eorum qui nomina non dedissent bello perfecto se daturos tempus; pro desertore futurum, cuius non probassent causam,—omnis iuuentus adfuit postero die. cohortes sibi quaeque centuriones legerunt; bini senatores singulis cohortibus praepositi. haec omnia adeo mature ex aerario prompta delataque in campum, quarta diei hora mota ex campo sint, exercitusque nouus, paucis cohortibus ueterum militum uoluntate sequentibus, manserit ad decimum lapidem. insequens dies hostem in conspectum dedit, castraque ad Corbionem castris sunt coniuncta. tertio die, cum ira Romanos, illos, cum totiens rebellassent, conscientia culpae ac desperatio inritaret, mora dimicandi nulla est facta. in exercitu Romano cum duo consules essent potestate pari, quod saluberrimum in administratione magnarum rerum est, summa imperii concedente Agrippa penes col
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis romanȩ intueri ⁊ pͥmores patrũ
dignam dic̃e contionem imꝑio consulari dig¬
nam tot consulatib añ actis dignam uita.
oĩ plena honoꝵ sepegestorum sepiꝰm̃itorũ.
alios consules aut ꝑ proditionem dignitatiᷤ
patrũ plebi adulatos. aut acerbe tuendo
iura ordinis asꝑiorem domando multitu¬
dinem fecisse. titum quintium orationem
memorem maiestatis patrum concordieq
ordinum ⁊ temꝑminpͥmis habuisse. Ora¬
re eum collegamq ut capesserent rẽ. p. Ora¬
re tͥbunos. ut uno aĩo cum consulib bel¬
lum ab urbe ac menib ꝓpulsari uellent.
plebemq obedientem inre tam trepida
patrib preb̾ent. appellaret tribunos cõ-¬
munẽ patriã auxiliumq eorum implo-¬
rare uastatis agris urbe ꝓpe obpugnata.
consensu omnium dilectus decernitur ha-¬
bet᷑q. Consules cum incontione ꝓnuntias¬
sent tempus. ñ ẽẽ cãs cognoscendi. om̃s iuni¬

Expanded text:
maiestatis Romanae intueri, et primores patrum maiestatis Romanae intueri, et primores patrum dignam dicere contionem imperio consulari, dignam tot consulatibus ante actis, dignam uita omni, plena honorum saepe gestorum, saepius meritorum. alios consules aut per proditionem dignitatis patrum plebi adulatos aut acerbe tuendo iura ordinis asperiorem domando multitudinem fecisse: T. Quinctium orationem memorem maiestatis patrum concordiaeque ordinum et temporum in primis habuisse. orare eum collegamque ut capesserent rem publicam; orare tribunos ut uno animo cum consulibus bellum ab urbe ac moenibus propulsari uellent plebemque oboedientem in re tam trepida patribus praeberent; appellare tribunos communem patriam auxiliumque eorum implorare uastatis agris, urbe prope oppugnata. consensu omnium dilectus decernitur habeturque. cum in contione pronuntiassent tempus non esse causas cognoscendi, omnes iuni
Abbreviated transcription (Latin):
Iqr ĩconcordia ordinum nullos se usqͣm eẽ. iu¬
dent: male rei se qm nulliꝰ turbaꝵ ac seditio¬
num duces ẽẽ. uolunt. Quaꝵ rer̃ siuos tediũ
tandem caꝑe potest. ⁊ patr̃ ur̃osq antiqͦs mo¬
res uultis ꝓ his nouis sum̃e: nulla supplitia
recuso. nͥ paucis dieb hos ppłatores agrorũ
nr̃oꝵ fusos fugatosq castris exnero: ⁊ aportis
ur̃is menibq ad illoꝵ urbes hunc belli t̾ro¬
rem. quo nc̃ uos attoniti estis tnͣstulero. Ra¬
ro alias tͥbuni ppłaris oratio acceptior plẽbi
qm̃tune seuerissini d consul fuit. Iuuentꝰ
que int̾ tales metus detractationem militiȩ te¬
lum acerrimum adũsꝰ patres hr̃e solita erat:
arma ⁊ bellum spectabat. ⁊ agrestium fuga
spoliatiq in agrisce uulnerati fediora his q̃
subiciebantur. oculis nuntiantes. totam urbẽ
ira impleuere. Insenatum uͥuentum ẽ. ibi uͦ
in quintiũ omnes uersi. ut in unũ iundicem

Expanded text:
et quia in concordia ordinum nullos se usquam esse uiet quia in concordia ordinum nullos se usquam esse uident, malae rei se quam nullius, turbarum ac seditionum duces esse uolunt. quarum rerum si uos taedium tandem capere potest et patrum uestroque antiquos mores uoltis pro his nouis sumere, nulla supplicia recuso, nisi paucis diebus hos populatores agrorum nostrorum fusos fugatosque castris exuero et a portis nostris moenibusque ad illorum urbes hunc belli terrorem quo nunc uos attoniti estis transtulero.' raro alias tribuni popularis oratio acceptior plebi quam tunc seuerissimi consulis fuit. iuuentus quoque, quae inter tales metus detractationem militiae telum acerrimum aduersus patres habere solita erat, arma et bellum spectabat. et agrestium fuga spoliatique in agris et uolnerati, foediora iis quae subiciebantur oculis nuntiantes, totam urbem ira impleuere. in senatum ubi uentum est, ibi uero in Quinctium omnes uersi ut unum uindicem
Abbreviated transcription (Latin):
lum. Sim̃ ñ pellitur: iam intͣ menia erit. ⁊ ar¬
cem ⁊ capitolium scandet.⁊ indomosur̃as uos
ꝑsequetur. biennio añ senatus dllectum hab̃i.
⁊ educi et̾citum in algidum uissit. Sedemꝰ desi-¬
des domi. mulierum ritiunt̃ nos alt̾rantes. p̃¬
senti pace leti. nec cernentes ex otio illo. breui
multiplex bellũ reditur. his ego gratiora dic¬
tualia eẽ scio: s me uera ꝓgratis loqui. Et si
meumningenium ñ moneret. necessitas cogit.
Uellem equidem uob̃ place quirites. s multo
malo uos saluos eẽ: qualicũq erga me aĩo fu¬
turiestis. Natura hoc ita comꝑatum ẽ: ut qui
apud multitudinem sua cã loquitur. gra-¬
tior eo sit cuiꝰ mens nicħ pret̾ public̃ cõmodũ
uidet. Nisi forte adsentatores publicos ple-¬
bicolas istos qui uos nec ĩarmis nec ĩ otio esse
sinunt. ur̃a uos cã incitare. ⁊stimulare pu¬
tatis concitati aut honori aut q̃stui ilł estis.

Expanded text:
lum. si inde non pellitur, iam intra moenia erit et arlum. si inde non pellitur, iam intra moenia erit et arcem et Capitolium scandet et in domos uestras uos persequetur. biennio ante senatus dilectum haberi et educi exercitum in Algidum iussit: sedemus desides domi mulierum ritu inter nos altercantes, praesenti pace laeti nec cernentes ex otio illo breui multiplex bellum rediturum. his ego gratiora dictu alia esse scio; sed me uera pro gratis loqui, etsi meum ingenium non moneret, necessitas cogit. uellem equidem uobis placere, Quirites; sed multo malo uos saluos esse, qualicumque erga me animo futuri estis. natura hoc ita comparatum est, ut qui apud multitudinem sua causa loquitur gratior eo sit cuius mens nihil praeter publicum commodum uidet; nisi forte adsentatores publicos, plebicolas istos, qui uos nec in armis nec in otio esse sinunt, uestra uos causa incitare et stimulare putatis. concitati aut honori aut quaestui illis estis;
Abbreviated transcription (Latin):
atis: Tribuni uob̃ amissa reddent. ac restitu-¬
ent: uocis uerboꝵq quantum uoletis ingerẽt.
⁊ cminum in pͥncipes ⁊ legũ aliaꝵ suꝑ alias ⁊
contionum. s ex ilł contionib nunqm ur̃m
quisqͣm re. fortuna: domum auctior redire.
Iquis retulit aliquul ad coniugem ac lib̃os
preterodia. offensiones simultates publicas
tiaq s auxilio alieno tuti sitis: At hercule cũ
stipendia nob̃ consulib. ñ tͥbunis ducib ⁊ in
castris non in foro faciebatis. ⁊ in acie ur̃m cla-¬
morem hostes ñ incontione pr̃es romani hor¬
rebant p̃raparteaagro ex hose capto plen
fortunarum glȩq simul publice simul priuate
triumphantes domum ad penates rediebatis.
Nunconeratumuris fortunis hostem abire si¬
nitis. Herete affixi contionib. ⁊ in foro uiuite. Se¬
quitur uos necessitas militandi. qm fugitis. Gra-¬
ue erat inequos&e uolscos ꝓficisci: anportas ẽ. bel¬

Expanded text:
atis? tribuni uobis amissa reddent ac restituatis? tribuni uobis amissa reddent ac restituent? uocis uerborumque quantum uoletis ingerent, et criminum in principes et legum aliarum super alias ut contionum; sed ex illis contionibus nunquam uestrum quisquam re fortuna domum auctior rediit. ecquis rettulit aliquid ad coniugem ac liberos praeter odia offensiones simultates publicas tiaque, sed auxilio alieno tuti sitis? at hercules, cum stipendia nobis consulibus, non tribunis ducibus, et in castris, non in foro faciebatis, et in acie uestrum clamorem hostes, non in contione patres Romani horrebant, praeda parta agro ex hoste capto pleni fortunarum gloriaeque simul publicae simul priuatae triumphantes domum ad penates redibatis: nunc oneratum uestris fortunis hostem abire sinitis. haerete adfixi contionibus et in foro uiuite: sequitur uos necessitas militandi quam fugitis. graue erat in Aequos et Uolscos proficisci: ante portas est bel
Abbreviated transcription (Latin):
diarum ⁊ q̃n unamurbem hr̃e . ⁊ qñ commnunẽ
hanceẽ. patͥam licebit: Uicti nos equiore aĩo qͥ¬
escim qmuos uictores. Satisne ẽ. nob̃ uos me¬
tuendosẽẽ: Adũsus nos auentinum capitur.
adũsus nos sacer occupatur mons. esquilias
quidem ab hoste ꝓpecaptas ⁊ scandentem ĩ ag¬
gerem uolscum hostem nemo submouit. Innos
uiri in nosarmatiestis. agite dum uͥhic curiã
curum seditis. ⁊ forum infestũ fec̾itis ⁊ carc̾em ĩple-¬
ũitis pͥncipib. hisdem istis ferocib animis egre-¬
dimini extra portamerquilinam. aut si ne hoc
quid̃ audetis ex muris uisite agros urõs ferro
igniq uastatos. p̃dam abigi. fumare incensa
passim tecta. At enim cõmunis res ꝑħ loco ẽ.
peiore. Ager uritur. urbs obsidetur. belligla
penes hostis ẽ. Quidtand̃ priuate res ur̃e quo
statu sunt: Iamuniciuq exagris fua dãpna
nuntiabunt᷑. Quid ẽ. tand̾ domi uñ ea exple-¬

Expanded text:
diarum? ecquando unam urbem habere, ecquando communem diarum? ecquando unam urbem habere, ecquando communem hanc esse patriam licebit? uicti nos aequiore animo quiescimus quam uos uictores. satisne est nobis uos metuendos esse? aduersus nos Auentinum capitur, aduersus nos Sacer occupatur mons; Esquilias uidimus ab hoste prope captas et scandentem in aggerem Uolscum. hostem nemo submouit: in nos uiri, in nos armati estis. agitedum, ubi hic curiam circumsederitis et forum infestum feceritis et carcerem impleueritis principibus, iisdem istis ferocibus animis egredimini extra portam Esquilinam, aut, si ne hoc quidem audetis, ex muris uisite agros uestros ferro ignique uastatos, praedam abigi, fumare incensa passim tecta. at enim communis res per haec loco est peiore; ager uritur, urbs obsidetur, belli gloria penes hostes est. quid tandem? priuatae res uestrae quo statu sunt? iam unicuique ex agris sua damna nuntiabuntur. quid est tandem domi unde ea exple
Abbreviated transcription (Latin):
expetite. Sin uob̃ nemo deoꝵ nec hominũ
sit quiur̃a puniat pecca quirites: uosmet
tantũ eoꝵ peniteat. ñ illi ur̃am ignauiã
contempsere. nec sue uirtuti confisi ft̃. qͥp¬
petotiens fusi fugatiq castris exuti. agro
multati. sub ingummissi. ⁊ se & uos noue¬
re. discordia ordinum ẽ. uenenũ urb̃ buiꝰ
patrum. acplebis certamina. dum nec no-¬
bis imꝑii necuobis lib̃tatis ẽ. modꝰ. dum
ꝯcessimꝰ. Decemuiros desicł̾astis. creari passi
sumꝰ. Decemuroꝵ uos ꝑtesum ẽ. coegimus
abire magistratu. Manente in eosdẽ pri-¬
uatos iraur̃a: moriatq exulari nobilissi¬
mos iuros honoratissimosq passisumꝰ
Tribunos pł. creare it̾m uoluistis: creatis.
plebi donum fieri uidimꝰ auxilium tͥbunici-¬
um ꝓuocationem ad ppłm scita plebis iniunc-¬
ta patrib subtytulo equandar̃ legum ar̃a
iura opp̃ssa tulimꝰ & ferimꝰ. Quiꝰ finis erdt discor¬

Expanded text:
expetite: si in uobis, nemo deorum nec hominum expetite: si in uobis, nemo deorum nec hominum sit, qui uestra puniat peccata, Quirites: uosmet tantum eorum paeniteat. non illi uestram ignauiam contempsere nec suae uirtuti confisi sunt; quippe totiens fusi fugatique, castris exuti, agro multati, sub iugum missi, et se et uos nouere: discordia ordinum et uenenum urbis huius, patrum ac plebis certamina, dum nec nobis imperii nec uobis libertatis est modus, dum concessimus. decemuiros desiderastis; creari passi sumus. decemuirorum uos pertaesum est; coegimus abire magistratu. manente in eosdem priuatos ira uestra, mori atque exulare nobilissimos uiros honoratissimosque passi sumus. tribunos plebis creare iterum uoluistis; creastis. plebi donum fieri uidimus. auxilium tribunicium, prouocationem ad populum, scita plebis iniuncta patribus, sub titulo aequandarum legum nostra iura oppressa tulimus et ferimus. qui finis erit discor
Abbreviated transcription (Latin):
sere. uastationem agrorum ꝑ contumeliam
urbi ostentantes. uñ. postqmͣ multi p̃dam
p̃ se agentes retro ad corbionem agmine ie-¬
re: quinctius consul ad contionẽ ppłm uo-¬
cauit. Ibunhanc sententiam locutum acci-¬
pio. Isim̃ nulle noxȩ consciꝰ quirites sum:
iri. equos⁊ uolscos. uix hernicis mͦ pares tito
qͥntio quarto consule admenia urbis ro-¬
mȩ inpune armatosuenisse. Hanc ego ig¬
nominiam quãqm iamdiuita uiuitur is
status rerum ẽ. ut nicħ boni diuinet animꝰ
hinc potissimum immine. annoscissem uł ex¬
ilio. ł morte. sialia fuga honoris ñ eẽt: uitas¬
sem. Ego siuiri illi arma illa hũissent: q̃ ĩpor¬
tis fuere nr̃is capi romame consule potuit: sa-¬
tis honorum satissuꝑq uitȩ erat mori consu¬
lem t̾cio ⁊  oportuit. quem tandem ignauis¬
simi hostium contempsere. Nosconsules an
nuos quirices. si culpa in nob̃ ẽ. auferte im¬
ꝑium indignis. Ec siid parum ẽ. insuꝑ penaᷤ

Expanded text:
sere, uastationem agrorum per contumeliam sere, uastationem agrorum per contumeliam urbi ostentantes. unde postquam inulti, praedam prae se agentes, retro ad Corbionem agmine iere, Quinctius consul ad contionem populum uocauit. ibi in hanc sententiam locutum accipio: 'etsi mihi nullius noxae conscius, Quirites, sum, iri Aequos et Uolscos, uix Hernicis modo pares, T. Quinctio quartum consule ad moenia urbis Romae impune armatos uenisse. hanc ego ignominiam, quamquam iam diu ita uiuitur is status rerum est ut nihil boni diuinet animus, si huic potissimum imminere anno scissem, uel exsilio uel morte, si alia fuga honoris non esset, uitassem. ergo si uiri arma illa habuissent quae in portis fuere nostris, capi Roma me consule potuit? satis honorum, satis superque uitae erat; mori consulem tertium oportuit. quem tandem ignauissimi hostium contempsere? nos consules an uos Quirites? si culpa in nobis est, auferte imperium indignis et, si id parum est, insuper poenas
Abbreviated transcription (Latin):
ditionem domi. nec foris bellum acceꝑunt.
S imminebat utrumq iam. Non ultra
discordia ciuium repͥmi pot̾at. ⁊ tribunis
⁊ plebe incitata in patres cum dies alicui
nobilium dicta. nouis semꝑ certaminib᷑
contiones turbaret. Ad qͣrtum pͥmum stre¬
pitum uelut signo accepto arma ceꝑe equi
ac uolsci. simul quod ꝑsuaserant hiis duces
cupidip̃darum biennio añ dĩlectum ĩdic¬
tumhaberi ñ potuisse. abnuente iample-¬
be imꝑium. eo adũsus se non eẽ. missos ex̃citꝰ
dissolui licentia militandi morem. nec ꝓcõ-¬
muni iam patͥa romam eẽ. quicq̃d irarum
simultatͥumq cum ext̃nis fũit in ipsosũti
obcecatos lupos in testina rabie oppͥmendi oc-¬
casionem eẽ. Coniunctis ex̃citib latinum pri¬
mum agrum ꝓpopulatisunt. Dem̃ postꝗͣ
ibi nemo iundex occurrebat. tum uͦ exultan-¬
tib belli auctorib admenia ipsaromȩ po-¬
pulabundi regione portȩ exquiline acces-¬

Expanded text:
ditionem domi nec foris bellum acceperunt; ditionem domi nec foris bellum acceperunt; sed imminebat utrumque. iam non ultra discordia ciuium reprimi poterat, et tribunis et plebe incitata in patres, cum dies alicui nobilium dicta nouis semper certaminibus contiones turbaret. ad quarum primum strepitum, uelut signo accepto, arma cepere Aequi ac Uolsci, simul quod persuaserant iis duces, cupidi praedarum, biennio ante dilectum indictum haberi non potuisse, abnuente iam plebe imperium: eo aduersus se non esse missos exercitus. dissolui licentia militandi morem, nec pro communi iam patria Romam esse. quicquid irarum simultatiumque cum externis fuerit in ipsos uerti. occaecatos lupos intestina rabie opprimendi occasionem esse. coniunctis exercitibus Latinum primum agrum perpopulati sunt; deinde postquam ibi nemo uindex occurrebat, tum uero exsultantibus belli auctoribus ad moenia ipsa Romae populabundi regione portae Esquilinae acces
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. s aliter semꝑ ordo grauis alteriꝰ mode¬
stiȩ erant. Quiescenti plebi abiuniorib pa-¬
trum inuiriȩ fieri cepte. Uͥ tribuni auxilio
humiliorib ẽẽnt: inpͥmis parum ꝓderat.
dem̃ ne ip̃iquidem inuiolati erant. utiq
postremis m̃sib cum ⁊ ꝑ coitiones potentioꝵ
inuiria fieret.⁊ uus potestatis omnis aliqnͣto
postĩore anni parte languidior ferme ess.
iamq plebs mtribunatu poñe aliqͥd spei
sisimiles sicilio tribunos hr̃et: nomina
tm̃ se biennio habuisse. seniores contͣ pa¬
trum ut nimis feroces suos credẽ iuiueneᷤᷤ
lib̃tatis. dum equari uelle simulando. ita se
quisq extollit. ut deprimat alium. indiffici-¬
liẽ. cauendoq ne metuant hominesmetuen-¬
dos ultro se efficiunt.⁊ inuiriam a nob̃ re-¬
pulsam tanqm aut fac̃e aut pati necẽe sit.
iniungimꝰ aliis : t. quinctiꝰ capitolur quar¬
tom⁊agrippa furi consulesinde facti. nec se-¬

Expanded text:
fuit. sed alter semper ordo grauis alterius modefuit. sed alter semper ordo grauis alterius modestiae erat; quiescenti plebi ab iunioribus patrum iniuriae fieri coeptae. ubi tribuni auxilio humilioribus essent, in primis parum proderat; deinde ne ipsi quidem inuiolati erant, utique postremis mensibus, cum et per coitiones potentiorum iniuria fieret et uis potestatis omnis aliquanto posteriore anni parte languidior ferme esset. iamque plebs ita in tribunatu ponere aliquid spei, si similes Icilio tribunos haberet: nomina tantum se biennio habuisse. seniores contra patrum ut nimis feroces suos credere iuuenes, libertatis, dum aequari uelle simulando ita se quisque extollit ut deprimat alium, in difficili est, cauendoque ne metuant, homines metuendos ultro se efficiunt, et iniuriam ab nobis repulsam, tamquam aut facere aut pati necesse sit, iniungimus aliis. T. Quinctius Capitolinus quartum et Agrippa Furius consules inde facti nec se
Abbreviated transcription (Latin):
sonsules creati. spuriꝰ. hermimꝰ.t. uerginꝰ. celi¬
montanꝰ. nichil magnoꝑe adpatrum aut ple-¬
bis cãm inclinati otium domi ac foris habue¬
his in cooptandis tribunis fraude captũ ꝓdi-¬
tumq a collegis aiebat. rogationem tulit. ut
qui plebem romanam tribunꝰ plebirogaret.
isusq rogaret. dum .x. tribunos plebeifac̃ẽt.
insectandisq patͥb. ũn asꝑo etiam indictũ ẽ.
cognom̃: tribunatumgessit. Iñ .m. geganiꝰ
.m. acrinus.⁊ .c. ulius consules facti. contioneᷤ
tribunorum adũsusnobilium unentutem
ortas. sine inspectatione potestatis erꝰ conser¬
uata maiestate patr̃ sedaũe plebem decreco
adbellum uolscoꝵ & equoꝵ dilectum sustinẽ-¬
do rem ab seditiomb continuere. urbano qͦ¬
otio foris omnia tranquilla eẽ. affirmantes
ꝑ discordias ciuules ȩt̾nos externos tollere a ni-¬
mos cura pacis concordiȩ qͦ intestinȩ causȩ

Expanded text:
consules creati Sp. Herminius T. Uerginius Caeliconsules creati Sp. Herminius T. Uerginius Caelimontanus , nihil magnopere ad patrum aut plebis causam inclinati, otium domi ac foris habueiis in cooptandis tribunis fraude captum proditumque a collegis aiebat, rogationem tulit ut qui plebem Romanam tribunos plebei rogaret, is usque eo rogaret dum decem tribunos plebei faceret; insectandisque patribus, unde Aspero etiam inditum est cognomen, tribunatum gessit. inde M. Geganius Macerinus et C. Iulius consules facti contentiones tribunorum aduersus nobilium iuuentutem ortas, sine insectatione potestatis eius conseruata maiestate patrum, sedauere; plebem, decreto ad bellum Uolscorum et Aequorum dilectu, sustinendo rem ab seditionibus continuere, urbano otio foris quoque omnia tranquilla esse adfirmantes, per discordias ciuiles externos tollere animos. cura pacis concordiae quoque intestinae causa
Abbreviated transcription (Latin):
nam facturi eẽnt. nichil sententiȩ suȩ mutas-¬
se collaudatis consulib quod ꝑsenerarẽt. ad
ultimum dissimiles decemuiroꝵ ẽẽ. comitia
habuit:iqͥnq tribunis plebi creatis. cum p̃
studiis aꝑte petentium nouem tribunoꝵ alii
candidati tͥb non explerent. concilium dimi-¬
sit. Nec dem̃ comitiorum causã habuit. Sa-¬
tisfactum legi arebat. q̃ num̃o nusqͣm p̃fi¬
nito tͥbunis mͦ ut relinquerentur sancciret.
⁊ abhis qui creatiẽent cooptari collegas iu¬
tum utiquos sͥ collegas cooptaᷤsent. ut illi¬
legittimi eadem lege tribuni plebei sint.
ut illi quos hodie tribunos plebei feceritis.
duillius cum ad ultimum ꝑseuerass negan-
do .xu. tribunos plebei rem publicam hr̃e pos¬
se: uita collegar cupiditate parit̃ patrib
plebis incosptandis collegis patrum uolun-¬
tatem fouerunt. duos etiam patricios consu-¬
laresq sp̃. tarpeium.⁊. a. eternium cooptaũe.

Expanded text:
nam facturi essent, nihil sententiae suae mutasnam facturi essent, nihil sententiae suae mutassent, conlaudatis consulibus quod perseuerarent ad ultimum dissimiles decemuirorum esse, comitia habuit; et quinque tribunis plebi creatis cum prae studiis aperte petentium nouem tribunorum alii candidati tribus non explerent, concilium dimisit nec deinde comitiorum causa habuit. satisfactum legi aiebat, quae numero nusquam praefinito tribuni modo ut relinquerentur sanciret et ab iis qui creati essent cooptari collegas iutum ut ii quos hi sibi collegas cooptassint legitimi eadem lege tribuni plebei sint ut illi quos hodie tribunos plebei feceritis.' Duillius cum ad ultimum perseuerasset negando quindecim tribunos plebei rem publicam habere posse, uicta collegarum cupiditate pariter patribus plebis in cooptandis collegis patrum uoluntatem fouerunt; duos etiam patricios consularesque, Sp. Tarpeium et A. Aternium , cooptauere.
Abbreviated transcription (Latin):
os horatiosq consules fore: qui lib̃tati plebis
suasopes post ferrent. forte quadam utili ad
tempulut comitus prcet. potisimum.o.
diuilio sorte euenit: uiro prudenti i ex conti¬
nuatione magistratus inuidiam imminẽ-¬
tem cernenti. Quicum ex uetib tͥbunis nega¬
ret se ulliꝰ rationem habiturum. pugnarẽtq
college. ut liberas trib insuffragium mitt̃et.
aut concedet sortem comitiorum collegis ha-¬
bituris elegis potiꝰ comitia qmͣ ex uoluntate
patrum iniecta contentiȩ diulliꝰ consules ad
subsellia accitos. cum int̾rogass quid de co¬
mitiis consularib in amimo hab̃ent. respon-¬
dissentq se nouos consules creaturos austoreᷤ
popłaris sententiȩ. haud popłares nactus in
contionem cum hisꝓcessit. U cum consules ꝓ-¬
ducti adppłm int̾rogatiq sieos ppłs .R. me¬
mor lib̾tatis ꝑ illos recepte domi. memor mi-¬
litiȩ rerq gestar consules iter̃ faceret. quid¬

Expanded text:
os Horatiosque consules fore, qui libertati plebis os Horatiosque consules fore, qui libertati plebis suas opes postferrent. forte quadam utili ad tempus, ut comitiis praeesset potissimum M. Duillio sorte euenit, uiro prudenti et ex continuatione magistratus inuidiam imminentem cernenti. qui cum ex ueteribus tribunis negaret se ullius rationem habiturum, pugnarentque collegae ut liberas tribus in suffragium mitteret aut concederet sortem comitiorum collegis, habituris e lege potius comitia quam ex uoluntate patrum, iniecta contentione Duillius consules ad subsellia accitos cum interrogasset quid de comitiis consularibus in animo haberent, respondissentque se nouos consules creaturos, auctores populares sententiae haud popularis nactus in contionem cum iis processit. ubi cum consules producti ad populum interrogatique, si eos populus Rommor libertatis per illos receptae domi, memor militiae rerum gestarum, consules iterum faceret, quid
Abbreviated transcription (Latin):
eus honoris penessenatum fuisse. ne regesquid̃
maiestatem sũmi ordinis inminiusse. ne ita oĩa
tͥbuni potestatissuȩ implerent. ut nullum pu¬
blicum consilium sinerent eẽ. Ita demum libe¬
ram ciuitatem fore. itaequatas leges. si sua
quisq iura ordo. suam maiestatem teneat.
In eandem sententiam multa ⁊ acetis senioribꝰ
patrumcum ẽẽnt dicta: om̃s trib eam rogati-¬
onem acceꝑunt. Ium pͥmum sine auctorita¬
te senatus ppłi iussutriumphatum ẽ. Huic
toria tribunorum plebisq ꝓpe in haud sa¬
lubrem luxuriam uercit. Conspiratione int̾
tribunos fcã. ut idem tribuni reficerentur.
qͦ suaminꝰ cupiditas emineret: consulib qͦ
continuarent magistratum consensum patr̃
causabãtur. quo ꝑ contumeliam consulũ iu-¬
raplebis labefacta eẽnt. ꝙ futurũ ñ dum fir-¬
matis legib si nouos tribunos ꝑfactiones suaᷤᷤ
consules adorti eẽnt. Non enim semꝑ ualeri-¬

Expanded text:
eius honoris penes senatum fuisse; ne reges quidem eius honoris penes senatum fuisse; ne reges quidem maiestatem summi ordinis imminuisse. ne ita omnia tribuni potestatis suae implerent, ut nullum publicum consilium sinerent esse. ita demum liberam ciuitatem fore, ita aequatas leges, si sua quisque iura ordo, suam maiestatem teneat. in eandem sententiam multa et a ceteris senioribus patrum cum essent dicta, omnes tribus eam rogationem acceperunt. tum primum sine auctoritate senatus populi iussu triumphatum est. haec uictoria tribunorum plebisque prope in haud salubrem luxuriam uertit, conspiratione inter tribunos facta ut iidem tribuni reficerentur, et, quo sua minus cupiditas emineret, consulibus quoque continuarent magistratum. consensum patrum causabantur, quo per contumeliam consulum iura plebis labefactata essent. quid futurum nondum firmatis legibus, si nouos tribunos per factionis suae consules adorti essent? non enim semper Ualeri
Abbreviated transcription (Latin):
plicationes consulum nomine decreuit. Po¬
pulus in iussu: & alt̾o die frequens iit. suppli¬
catumq ẽ. Et ħ uaga popularisq supplicatio
studiis qͦ celebratior fuit. Consules excõposito
eod̃ biduo ad urbem accessere: senatumq¬
mmartium campumenocau̾e. Ucumdereb
ab se gestis agent: questi primores patr̃ sena-¬
tum int̾ milites dedita oꝑa t̾roris causa haberi.
Itaq inde consules ne criminationi locus ẽẽt:
in prata flaminia uͥnunc edes apollinis ẽ. iã
tumapollinarem apellabant auocaũe sena-¬
tum Uͥ cum ingenti consensu patrum negare¬
tur tͥumphus : l. icilius. R̾. pt̃. tulit adppłm
de triumpho consulum. Multis dissuasum ꝓ-¬
deuntib maxime .c. claudio uociferante de
patrib non de hostib consules tumphare uel¬
le. grãmq ꝓpͥuato m̃ito in tͥbutum ñ ꝓ urtu¬
te honorem peti. Nunqm añ de triumpho ꝑ
ppłm actum: semꝑ estimationem arbitriumq

Expanded text:
plicationes consulum nomine decreuit. poplicationes consulum nomine decreuit. populus iniussu et altero die frequens iit supplicatum; et haec uaga popularisque supplicatio studiis prope celebratior fuit. consules ex composito eodem biduo ad urbem accessere senatumquMartium campum euocauere. ubi cum de rebus ab se gestis agerent, questi primores patrum senatum inter milites dedita opera terroris causa haberi. itaque inde consules, ne criminationi locus esset, in prata Flaminia, ubi nunc aedes Apollinis est—iam tum Apollinare appellabant—, auocauere senatum. ubi cum ingenti consensu patrum negaretur triumphus, L. Icilius tribunus plebis tulit ad populum de triumpho consulum, multis dissuasum prodeuntibus, maxime C. Claudio uociferante de patribus, non de hostibus consules triumphare uelle gratiamque pro priuato merito in tribunum, non pro uirtute honorem peti. nunquam ante de triumpho per populum actum; semper aestimationem arbitriumque
Abbreviated transcription (Latin):
ditem ne ad pedes quidem degresso equiti
omissum: ⁊ locum ex quo cesserant repetũt.
Mom̃toq ñ restituta mͦ pugna: s inclinat᷑
⁊̃ sabinis cornueques int ordines peditum
tectus. seadeqͦs recipit. transuolat iñ in par-¬
tem alt̾am suis uictoriȩ nuntiis simul ⁊ in
hostes iam pauidos quippe fuso sue par-¬
tis ualidiore corm impetũ facit. Nonali¬
orum eo p̃lio uirtus magis enituit. Consul ꝓui-¬
dere omnia. laudare fortis. increpare sicubi seg-¬
nior pugna eẽt. sastigati: fortium statĩ uiroꝵ
oꝑaedebant. Tantumq hos pudor: qnͣtum
alios laudes excitabant. Redintegrato cla-¬
more: undiq omnes conisi. hostem aũtunt.
Nec dem̃ romana uis sustim̃ potuit. Sabini
fusi passimꝑ agros. castra hosti ad p̃dam re-¬
linqunt. Ibi ñ sociorum sicut in algido res. s
suas romanꝰ populationib agroꝵ amissas
recipit. Gemina uictoria duob bifariam p̃¬
liis parta. maligne senatus in unũ diem sup.¬

Expanded text:
ditem ne ad pedes quidem degresso equiti ditem ne ad pedes quidem degresso equiti omissum et locum ex quo cesserant repetunt; momentoque non restituta modo pugna, sed inclinatur etiam Sabinis cornu. eques inter ordines peditum tectus se ad equos recipit; transuolat inde in partem alteram suis uictoriae nuntius; simul et in hostes iam pauidos, quippe fuso suae partis ualidiore cornu, impetum facit. non aliorum eo proelio uirtus magis enituit. consul prouidere omnia, laudare fortes, increpare sicubi segnior pugna esset. castigati fortium statim uirorum opera edebant tantumque hos pudor quantum alios laudes excitabant. redintegrato clamore undique omnes conisi hostem auertunt, nec deinde Romana uis sustineri potuit. Sabini fusi passim per agros castra hosti ad praedam relinquunt. ibi non sociorum sicut in Algido res, sed suas Romanus populationibus agrorum amissas recipit. gemina uictoria duobus bifariam proeliis parta, maligne senatus in unum diem sup
Abbreviated transcription (Latin):
dum clamorem qualem ĩ acie sublaturi estis
tollite hic indicemuoluntatis uirtutisq ur̃ȩ.
Postqm ingenti alacritate clamor ẽ. sublatꝰ.
quod bene uertat gestur̃ seilł morem. Poffõ-¬
q die inaciem deducturum affirmat. reli-¬
quum dieiapparandis armis consumptum.
postõ die simul instrui romanam aciẽ sabi-¬
ni uidẽ. ⁊ ip̃i iampͥdem auidi certaminis ꝑ-¬
cedunt. Prelium fuit. quale int̾fidentes sͥ
etiam sabini uideres adiuuere. Nam cum
equassent aciẽ duo eitͣ ordiem militiaq
insinistrum cornuromanoꝵ ĩ pp̃ocertamine
inp̃ssionem facerent tenuere. Que ubi ĩ latis
ex transũso signis degrauabant. circumuen¬
tum cornu equites duarum legionum ac fe-¬
re ex equis desiliunt. cedentibq iam suis
ꝓuolant in pͥmum. simulq ⁊ hosti se oppo-¬
nunt. ⁊ equato primum ꝑiculo. pudore de-¬
inde animos peditũ accedunt. Uerecundiȩ
erat equitẽ suo alienoq marte pugnare. pe¬

Expanded text:
dum, clamorem qualem in acie sublaturi estis, dum, clamorem qualem in acie sublaturi estis, tollite hic indicem uoluntatis uirtutisque uestrae.' postquam ingenti alacritate clamor est sublatus, quod bene uertat gesturum se illis morem posteroque die in aciem deducturum adfirmat. reliquum diei apparandis armis consumptum est. postero die simul instrui Romanam aciem Sabini uidere et ipsi, iam pridem auidi certaminis, procedunt. proelium fuit, quale inter fidentes setiam Sabini uires adiuuere; nam cum aequassent aciem, duo extra ordinem milia quae in sinistrum cornu Romanorum in ipso certamine impressionem facerent tenuere. quae ubi inlatis ex transuerso signis degrauabant prope circumuentum cornu, equites duarum legionum, sescenti fere, ex equis desiliunt cedentibusque iam suis prouolant in primum, simulque et hosti se opponunt et aequato primum periculo, pudore deinde animos peditum accendunt. uerecundiae erat equitem suo alienoque Marte pugnare, pe
Abbreviated transcription (Latin):
tempus.⁊ in multa prelia paruaq caꝑent sum-¬
mam unius belli. quin illi congredentur acie.
inclinandamq semel fortune rem darent.
Adid quod sponte sua satis collectum animoꝵ
erat: indignitate etiam romani accedebant᷑
iam alt̾m excitum uictorem ĩ urbem rediturũ.
sͥ ultro contumelias hostem insultare. qnͣdo
autem se situm ñ sint pares hostib fore: Ubi
ħ frem̃e militem incastris consul sensit: contio¬
ne aduocata. qmadm̃ inquit in algido resge¬
sta sit arbitror uos milites audisse. qualem
lib̃i ppłi ex̃citum decuit eẽ. talis fuit. Consul¬
to college uirtute militum uictoria parta ẽ.
Quod adme attinet id consilii anmiq
habiturꝰ sum. qd uos mͥ effeceritis. Et tͣhi
bellum salubriter: ⁊ mature ꝑfici potest. Si
trahendum ẽ: ego ut in dies spes uirtꝰq ur̃a
crescat eadem quainstitui disciplina efficiã.
Siiam satis animi ẽ. decerniq placet: agite

Expanded text:
tempus et in multa proelia paruaque carperent sumtempus et in multa proelia paruaque carperent summam unius belli? quin illi congrederentur acie inclinandamque semel fortunae rem darent? ad id, quod sua sponte satis collectum animorum erat, indignitate etiam Romani accendebantur: iam alterum exercitum uictorem in urbem rediturum; sibi ultro per contumelias hostem insultare; quando autem se, si tum non sint, pares hostibus fore? ubi haec fremere militem in castris consul sensit, contione aduocata, 'quemadmodum' inquit, 'in Algido res gesta sit, arbitror uos, milites, audisse. qualem liberi populi exercitum decuit esse, talis fuit; consilio collegae, uirtute militum uictoria parta est. quod ad me attinet, id consilii animique habiturus sum, quod uos mihi feceritis. et trahi bellum salubriter et mature perfici potest. si trahendum est, ego ut in dies spes uirtusque uestra crescat, eadem qua institui disciplina efficiam; si iam satis animi est decernique placet, agite
Abbreviated transcription (Latin):
tuntq in hostem pedestri iam turbatum pug¬
na.⁊ ꝑruptis ordinib elati ad nouissimã aciẽ
pars lib̃o spatio circumuecti iam fugamun¬
diq capessentes plerosq a castris eũtunt. p̃ter¬
equitantesq absterrent peditum acies: ⁊ con-¬
sulipse uisq omnis belli fertur in castra captis-¬
q cumingenticede maiore p̃da potitur. Huiꝰ
pugne fama ꝑlata ñ murbem mͦ s insabinos
ad alterum ex̃citum inurbe leticia mͦ celebrata
ẽ. incastris animos militum ad emulandum
decusaccendit. Iam horatius eosexcursionib
sufficiendo preliisq lenius exꝑiundo adsuefe-¬
cerat sͥ potius fidere qm meminisse ignomi-¬
niȩ decemuiroꝵ ductu accepte paruaq certa-¬
mina insummã tociꝰ ꝓfecerant spei nec cessa¬
bant sabm serotes abre priore amno bnglta
lacessere atq instare. rogitantes quid latroci-¬
nii mͦ ꝓcursantes panci recurrentesq tͤcerent

Expanded text:
tuntque in hostem pedestri iam turbatum pugtuntque in hostem pedestri iam turbatum pugna, et perruptis ordinibus elati ad nouissimam aciem, pars libero spatio circumuecti, iam fugam undique capessentes plerosque a castris auertunt praeterequitantesque absterrent. peditum acies et consul ipse uisque omnis belli fertur in castra, captisque cum ingenti caede, maiore praeda potitur. huius pugnae fama perlata non in urbem modo sed in Sabinos ad alterum exercitum, in urbe laetitia modo celebrata est, in castris animos militum ad aemulandum decus accendit. iam Horatius eos excursionibus †sufficiendo† proeliisque leuibus experiundo adsuefecerat sibi potius fidere quam meminisse ignominiae decemuirorum ductu acceptae, paruaque certamina in summam totius profecerant spei. nec cessabant Sabini, feroces ab re priore anno bene gesta, lacessere atque instare, rogitantes quid latrocinii modo procursantes pauci recurrentesque tererent
Abbreviated transcription (Latin):
habusse quancontra bostes idomiqm̃ ftors
seruitutem magis timuisse. Unam iurginiã
fuisse cuius pudicitiȩ in pace ꝑiculum eẽt. unõ
appium ciuempiculose libidinis. ac sifortuna
belli inelinet omnium lib̃is ab tot milib ho¬
stium ꝑiculum fore nolle ominari. que nec
iuppit̾ nec mars pater passuri sint. Hisauspi¬
ciis condite urbi accidẽ. auentini sacriq urb̃
montis admonebat. ut ubi lib̃tas parta ess
paucis ante m̃sib: eoimꝑium illibatum re-¬
ferrent. ostendentq eandem indolem militibꝰ
romanis post exactos decemuiros eẽ. que ante
creatos fu̾̃it. necequatis legib ĩminutam uir-
dedit: aduolat dem̃ adequites. Agite iuuenes
inquit prestate uirtute peditem. ut honore
atq p̃statis. Primo concursupedes mouit ho¬
stem. pulsum uos inmissis equis exigite e cam¬
po. Non sustinebunt impetum: & nunc cunc-¬
tantur magisqm resistunt. Concitant eqͦs. ꝑmit-¬

Expanded text:
habuisse quam contra hostes et domi quam foris habuisse quam contra hostes et domi quam foris seruitutem magis timuisse. unam Uerginiam fuisse cuius pudicitiae in pace periculum esset, unum Appium ciuem periculosae libidinis; at si fortuna belli inclinet, omnium liberis ab tot milibus hostium periculum fore; nolle ominari quae nec Iuppiter nec Mars pater passuri sint iis auspiciis conditae urbi accidere. Auentini Sacrique montis admonebat, ut ubi libertas parta esset paucis ante mensibus, eo imperium inlibatum referrent, ostenderentque eandem indolem militibus Romanis post exactos decemuiros esse quae ante creatos fuerit, nec aequatis legibus imminutam uirtudedit, auolat deinde ad equites. 'agite, iuuenes' inquit, 'praestate uirtute peditem ut honore atque ordine praestatis. primo concursu pedes mouit hostem; pulsum uos immissis equis exigite e campo. non sustinebunt impetum, et nunc cunctantur magis quam resistunt'. concitant equos permit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ arma tegent. Igitur up̃i efflagitatum ab du¬
cib signum pugne acceꝑe. lamq pars egres-¬
saportis erat deincepsq aliis seruabant ordi-¬
neminsuum quisq locum descendentes. sũ
consul romanꝰ priꝰ qmͣ totisuirib fulta con¬
staret hostium acies. intulit signa. ad ortͦq
nec dum signa omnes eductos. nec qui erant
satis explicatis ordinib ꝓpe fluctuantem tur-¬
bam trepidantium huc atq illuc circũspec-¬
tantiumq se ac suos. addito turbatis m̃tib
clamore atq impetu inuadit. Retulẽ primo
pedem hostes. Deinde cum aĩoscollegissent ⁊
undiq duces uictis necessuri ẽẽnt increparẽt:
restituitur pugna. Consul ex alt̾a parte ro-¬
manos meminisse iubebat illo die pͥmum
lib̃os ꝓ lib̃aurbe romana pugnare: sibimet
ip̃is uicturos. ñ ut .x. uirorum uictores p̃miũ
eẽnt. ñ appio duce remgeri. s consule ualerio
ne uinc̾ent. turpe eẽ. contraciues plꝰ animi

Expanded text:
et arma tegerent. igitur et ipsi efflagitatum ab duet arma tegerent. igitur et ipsi efflagitatum ab ducibus signum pugnae accepere. iamque pars egressa portis erat deincepsque alii seruabant ordinem, in suum quisque locum descendentes, cum consul Romanus, priusquam totis uiribus fulta constaret hostium acies, intulit signa; adortusque nec omnes dum eductos nec, qui erant, satis explicatis ordinibus, prope fluctuantem turbam trepidantium huc atque illuc circumspectantiumque se ac suos, addito turbatis mentibus clamore atque impetu inuadit. rettulere primo pedem hostes; deinde cum animos collegissent et undique duces uictisne cessuri essent increparent, restituitur pugna. consul ex altera parte Romanos meminisse iubebat illo die primum liberos pro libera urbe Romana pugnare, sibimet ipsis uicturos, non ut decemuirorum uictores praemium essent. non Appio duce rem geri, sed consule Ualerio,ne uincerent. turpe esse contra ciues plus animi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe modum de uictoria credebant. pars in
hernicos. pars in latinosp̃datum abeunt.
Relinquitur magis castris p̃sidium qmͣsatis
uirium ad certam̃. Quod ubi consul sensit:
reddidit in latum antea t̾rorem. instructa-¬
q acie ultro hostem lacessit. S illi conscien-¬
na quid abess urium detractauere pugnã.
creuit extimploromanis animꝰ. ⁊ ꝓuictis ha-¬
bebant pauentes intra uallum cumꝑ totũ
diem stetissent intenti ad certam̃. nocti cesse¬
re. Et romani quidemplem spei corꝑa cura-¬
bant. haud quaqm pari hostes ammo nun-¬
tios passim trepidi ad reuocandos predatores
dimittunt. Recurrit᷑ ex ꝓximis locis. ult̾iores
noninuenti. U illuxit egreditur castrisroma¬
nus uallum inuasurus nicopiapugne fieret.
Ipostqm multa iam dies erat: neq mouebat᷑
quicqͣm ab hoste. iubet signa inferri consul.
motaq acie indignatio equos ⁊ uolscos inces-¬
sit: sictores exercitus uallum potiꝰqm iurtꝰ

Expanded text:
propemodum de uictoria credebant, pars in propemodum de uictoria credebant, pars in Hernicos, pars in Latinos praedatum abeunt; relinquitur magis castris praesidium quam satis uirium ad certamen. quod ubi consul sensit, reddit inlatum antea terrorem, instructaque acie ultro hostem lacessit. ubi illi, conscientia quid abesset uirium, detractauere pugnam, creuit extemplo Romanis animus, et pro uictis habebant pauentes intra uallum. cum per totum diem stetissent intenti ad certamen, nocti cessere. et Romani quidem pleni spei corpora curabant: haudquaquam pari hostes animo nuntios passim trepidi ad reuocandos praedatores dimittunt. recurritur ex proximis locis: ulteriores non inuenti. ubi inluxit, egreditur castris Romanus, uallum inuasurus ni copia pugnae fieret. et postquam multa iam dies erat neque mouebatur quicquam ab hoste, iubet signa inferri consul; motaque acie, indignatio Aequos et Uolscos incessit, si uictores exercitus uallum potius quam uirtus
Abbreviated transcription (Latin):
piss. quam obuiam ituros licentiȩ eorum con-¬
sules appareret. Multiq erant quinulliꝰ con-¬
sultum dic̾ent. qd̃ legum abhis latarum pa-¬
tres auctores fuissent. Neq erat dubiumqͥn
turbato rei .p. statu tempori suctubuissent.
Consules reb urbanis compositis fundatoq
plebis statu: in ꝓiuncias diũsi abiere. Ualeriꝰ
adũso coniunctosiam in algido excitus equoꝵ
uolscorumq sustinuit consilio bellum. qͦd si
ex̾emplorem fortune cõmisiss. haud scio an
qui tum animi ab decemiuroꝵ infelicib au-¬
spiciis romanis hostibq erant. magno de¬
trim̃to certam̃ statur̃ fu̾it. Castrismille pas-¬
suum abhoste positis: copias continebant.
Hostes mediũ inter bina castra spaciũ acie
instructa cõplebant. ꝓuocantibq ad p̃liũ.
responsum romanus nemoreddebat. Tan¬
dem fatigati stando ac neqͥqͣm expectando
certamen equi uolsciq postqͣm concessum

Expanded text:
pisset quam obuiam ituros licentiae eorum conpisset quam obuiam ituros licentiae eorum consules appareret. multique erant qui mollius consultum dicerent, quod legum ab iis latarum patres auctores fuissent; neque erat dubium quin turbato rei publicae statu tempori succubuissent. consules rebus urbanis compositis fundatoque plebis statu, in prouincias diuersi abiere. Ualerius aduersus coniunctos iam in Algido exercitus Aequorum Uolscorumque sustinuit consilio bellum; quod si extemplo rem fortunae commisisset, haud scio an, qui tum animi ab decemuirorum infelicibus auspiciis Romanis hostibusque erant, magno detrimento certamen staturum fuerit. castris mille passuum ab hoste positis copias continebat. hostes medium inter bina castra spatium acie instructa complebant, prouocantibusque ad proelium responsum Romanus nemo reddebat. tandem fatigati stando ac nequiquam exspectando certamen Aequi Uolscique, postquam concessum
Abbreviated transcription (Latin):
ultimampenam dimissꝰ. tibur. exulatum abiit.
manesq uerginiȩ mortueq̃ uiue feliciores ꝑ
tot domos ad petendas penas nagati. nullo re-¬
licto sonte tandem quieuerunt. Ingens metus
incesserat patres uultꝰq iam in de tribunorũ
erant. qui .x. iuroꝵ fuerant. cum.m. duiliuis
ilib̾tatis inquit nĩȩ. ⁊ penar̃ exinimicis satis ẽ.
Itaq hoc anno necdiem dicicuiqm. nec ĩ um-¬
da duci quemqm̃ sum passurꝰ. Namneq ur̃a
pecrata repeti iam obliterata placet. cum &¬
noua expiatasint decemuirorum suppliciis &
nicħ admissum iri quod t̃ribunitiam ium de-¬
sideret spondet ꝑpetua consulum amboꝵ in li-¬
b̃tate ur̃a tuenda cura. Eapͥmum moderatio
tͥbuni metũ patrib dempsit: eademq auxit
consulum inuidiam. quod ad eo totiplebis fu-¬
issent. ut patrum salutis lib̃tatisq prior ple¬
beio magistratui quam patͥcio cura fuiss. Et
ante inimicos sacietas penarum suarum ce-¬

Expanded text:
ultimam poenam dimissus Tibur exsulatum abiit, ultimam poenam dimissus Tibur exsulatum abiit, manesque Uerginiae, mortuae quam uiuae felicioris, per tot domos ad petendas poenas uagati, nullo relicto sonte tandem quieuerunt. ingens metus incesserat patres, uoltusque iam iidem tribunorum erant qui decemuirorum fuerant, cum M. Duillius libertatis' inquit, 'nostrae et poenarum ex inimicis satis est; itaque hoc anno nec diem dici cuiquam nec in uincla duci quemquam sum passurus. nam neque uetera peccata repeti iam oblitterata placet, cum noua expiata sint decemuirorum suppliciis, et nihil admissum iri quod uim tribuniciam desideret spondet perpetua consulum amborum in libertate uestra tuenda cura.' ea primum moderatio tribuni metum patribus dempsit, eademque auxit consulum inuidiam, quod adeo toti plebis fuissent ut patrum salutis libertatisque prior plebeio magistratui quam patricio cura fuisset, et ante inimicos satietas poenarum suarum ce
Abbreviated transcription (Latin):
ilium plebis creati ip̃i plebis fidem atq auxiliũ
implorarent. Iustiores helacrimȩ uidebantur.
Itaq spe incisa prĩqm ꝓdicta dies adẽẽt: apprꝰ
mortem sibi conscuut. Subinde arreptꝰ.a.p.
numitorio. s p̃. oppiꝰ proximus inuidiȩ qd̾ in
urbe fuerat cuminiuste uindiciȩ acollega di¬
cerentur. plus tam̃ facta iniuria oppio qmͣ nõ
ꝓhibita inuidiȩ fecit. Testisꝓductus qui septẽ
.⁊.xx. enum̃atis stipendus octies extraordinem
donatus donaq eagerens inconspectu ppli scissa
ueste tergum laceratum uirgis ostendit. nichilũ
deprecans quinsiquam suam noxam reusdic̃e
poss priuatus iterum in se seiuuret. Oppiꝰquoq
ductus inuincłaẽ. ⁊ añ iuditii diem finem ibi ui-¬
te fecit. Bona claudii oppiiq tribuni publicaũe.
sollege eorum exilii cã solum uerterunt. Bona
publicata sunt.i.m̃. claudiꝰ assertor uerginie
die. dicta dampnatus. ip̃o remittente uerginio

Expanded text:
ilium plebis creati ipsi plebis fidem atque auxilium ilium plebis creati ipsi plebis fidem atque auxilium implorarent. iustiores hae lacrimae uidebantur. itaque spe incisa, priusquam prodicta dies adesset, Appius mortem sibi consciuit. subinde arreptus a P. Numitorio Sp. Oppius , proximus inuidiae, quod in urbe fuerat cum iniustae uindiciae a collega dicerentur. plus tamen facta iniuria Oppio quam non prohibita inuidiae fecit. testis productus, qui septem et uiginti enumeratis stipendiis, octiens extra ordinem donatus donaque ea gerens in conspectu populi, scissa ueste, tergum laceratum uirgis ostendit, nihilum deprecans quin si quam suam noxam reus dicere posset, priuatus iterum in se saeuiret. Oppius quoque ductus in uincula est, et ante iudicii diem finem ibi uitae fecit. bona Claudi Oppique tribuni publicauere. collegae eorum exsilii causa solum uerterunt; bona publicata sunt. et M. Claudius , adsertor Uerginiae, die dicta damnatus, ipso remittente Uerginio
Abbreviated transcription (Latin):
didatus cumgentilib clientibq in foro. pren¬
sabat singulos. orabatq ne claudiȩ genti eã
mustam maculam uellent. ut carcere & uin¬
culis udentur digni. Uerum honoratissime
ymaginis futurum ad post̾os legumlatorem
conditoremq romani iuris iacere uinctum
int̾fures nocturnos ac latrones au̾terent ab
ira parumꝑ ad cognitionem cogit̃onemq
animos. ⁊ potius unũ tot claudiis dep̃cantib
condonarent. qm ꝓpter uniꝰ odium multorũ
preces aspnarentur. seqͦ id geñi agnomini
dare. nec cumeo in gr̃am redisse cuiꝰ aduerse¬
fortune uelit sucursum urtute libtatamnre¬
cuꝑatam eẽ. dem̃tiam concordiam ordinũ sta-¬
biliriposse. Erant quosmou̾et suamagis pieta.¬
te. qm eius ꝑ quo aiebat cã. S uerginius si potiꝰ
ut misererentur orabat. filieq. nec gentis clau¬
diȩ regnum in plebem sortite. s necessarioꝵ uer-¬
giniȩ trium tribunoꝵ p̃ces audirent. qͥ ad aux¬

Expanded text:
didatus cum gentilibus clientibusque in foro prendidatus cum gentilibus clientibusque in foro prensabat singulos orabatque ne Claudiae genti eam inustam maculam uellent ut carcere et uinculis uiderentur digni. uirum honoratissimae imaginis futurum ad posteros, legum latorem conditoremque Romani iuris, iacere uinctum inter fures nocturnos ac latrones. auerterent ab ira parumper ad cognitionem cogitationemque animos, et potius unum tot Claudiis deprecantibus condonarent quam propter unius odium multorum preces aspernarentur. se quoque id generi ac nomini dare nec cum eo in gratiam redisse, cuius aduersfortunae uelit succursum. uirtute libertatem reciperatam esse: clementia concordiam ordinum stabiliri posse. erant quos moueret sua magis pietate quam eius pro quo agebat causa; sed Uerginius sui potius ut misererentur orabat filiaeque, nec gentis Claudiae regnum in plebem sortitae sed necessariorum Uerginiae trium tribunorum preces audirent, qui ad aux