comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Archiepiscõnus ⁊ õẽs ⁊p̃i qui aderant ad pards rogios
deuoluti s uur⁊ denotissimo supplicatione pos contos
eptĩs ⁊ pĩs praeditis possessionds suas redderar l
prosteruationo/ dos picieus nihie eos muyetearo xnisit.
s quos patẽfacta domus Rogis tepham funtimas

Expanded text:
s regios devoluti sunt, devotissima supplicatione poscentes, ut episcopis praedictis possessiones suas redderet, uprosternationem despiciens, nihil eos impetrare permisit. Ob quod patefacta est domus regis Stephani finitimae
Abbreviated transcription (Latin):
it s̾ueni rospend̾ri in loco staus eniuẽti huusiuos̃
or̃oneꝰ sabuir. N on indignum est quod ictuy prinꝰ
eigntato / postis tam ex nobilitate q̃i ex urotute ꝙi
praecellis. Si tamoꝰ de nobilitatẽ contendas
Filius Rogis nobilissimi ⁊ nepot rogis suiuunt non
antecellos. Si il uirtute hit multi sin electis¬
Urri quibus nemo  uiuentiũ probita tẽ¬
l pratferri. Sod longe a liay me mouer i
R ox om̃i tontra satramenta quae sorori mece fetit
crudelitde usir pauit ⁊ omua tõtur bans multis
milibus cansa  uis necis extuit ⁊ exõpło sui
isil prris habenibus terras eis tabuit Iurs
postulutibus ercipuit ias ipsĩs noguitoꝵ de saresaris

Expanded text:
ic juveni respondit, et in loco stans eminenti hujusmodi orationem habuit: Non indignum est, quod ictus primi dignitatem poscis, tam ex nobilitate quam virtute, qua praecellis. Si tamen de nobilitate contendas, ego filius regis nobilissimi et nepos regis summi non antecellor; si de virtute, hic multi sunt electissimi, quibus nemo viventium probitate potest praeferri. Sed longe alia me movet ratio. Rex enim contra sacramenta, quae sorori meae fecit, regnum crudeliter usurpavit, et omnia conturbans multis libus causa necis exstitit, et exemplo sui nihil juris habentibus terras distribuit, jure pos
Abbreviated transcription (Latin):
multum trosanrri sui absmysũ. Seco tanio / rodditum eł
di tastellum ⁊ umactam nõ ox uomiit in proditoros s nõs.
pessuo consilio usus : sr om̃ eam tunt qo eotiussẽr pos tea
contra eum tot taslella retenta nõ fuissent. Iuit igitur ⁊ a
prexit in insulam uectam ⁊ abstulit cam Badciino de Rbendes¬
Reduers : d̃ quo prodixinurs ⁊ exulauit cum ab Angliao.
⁊ latꝰ iitur RReo hit prospero gestrd  ueuu uenatum apud

Expanded text:
multum thesauri sui absumpsit. Sero tamen redditum est ei castellum, et vindictam non exercuit in proditores suos pessimo consilio usus; si enim eam tum exercuisset, postea contra eum tot castella retenta non fuissent. Inde igitur rex perrexit in Insulam Vectam, et abstulit eam Baldwino de Redvers, de quo praediximus et exsulavit eum ab Anglia. Elatus igitur rex hisce prospere gestis venit venatum apud
Abbreviated transcription (Latin):
Robertum filium heuriti Rogis ꝯeueeum ipsiñs
⁊ proceros alios ualidist m̃os ad obsib̃̾ions/ Regis
sistõluendam : cum auts / consũe audacissmius ꝓalus̃
uene intransibilem uix transusser in ipsa dĩe aciobꝭ
disposais Rogem bello aggrossus ocł. ⁊psẽ cun suis
anie prima / construxorar. Secunt̾am illi ꝓuos
Sux magnns cun suis. Alatoro uero erat turma
W alensium magis aud̾atia qs atiuis instructa.
Tunt Consur Cestreusĩs uir bellicosus ⁊ armis
insigmbus corruscans Robdetum Consuls / proceres q̃
reliquos sit alloquitur. Oras tibi multas sux

Expanded text:
Robertum filium Henrici regis, generum ipsius, Robertum filium Henrici regis, generum ipsius, et proceres validissimos alios ad obsidionem regis dissolvendam. Cum autem consul audacissimus paludem pene intransibilem vix transisset in ipsa die aciebus dispositis regem bello aggressus est: ipse cum suis aciem primam construxerat, secundam illi, quos us cum suis, a latere vero erat turma Walensium magis audacia quam armis instructa. Tunc consul Cestrensis vir bellicosus, et armis insignibus coruscans Robertum consulem, proceresque reliquos sic alloquitur: Gratias tibi multas, dux
Abbreviated transcription (Latin):
clamor ⁊ luctus ⁊ Rorrod obisis. uñ sit entumi es t
elegiat᷑  nis mnihi Ret fonte quid em̃ potius la tsryis
r lachey mor p̃rice ges ta, ne faut̾a in¬
⁊ duenit caligo shygis aemissa profundo
Quã roqui facies / conglomerata tegie
E tre furos frem tus incendia furta ⁊ apinas¬
Claib muillatĩles consotĩata euut.
⁊am furantue op̃es ⁊ epum Dños ⁊ini ips
Sopitos castus o noua fireta: premins
Perurrare fubm mentrri nobili factum
rodeũt ocl dños actio dig̃na uiris.
Concio draronũ cuniteria templa refeui
Namnq Saterdotos res intanda dapiz
Dotorquẽt
roh pudor ut redm̃ar ex cenciare student
⁊ fugir ergo fames cõsmuyta caruie gementes.
⁊ xhalant aĩas ossa mus q̃⁊ uagas
uis tames epelore queat coctus morientũ :
E croshygio facios consmilisq̃s luos.
epto anrio Rex Steranus Lmirollias ur dẽ
in fra natale obsedit ⁊ cuius mimitio nos frandulõla
tosperat Rannuefus Comos  estrensĩs. Seditos ibi

Expanded text:
ique, unde sic dictum est elegiace: Quis mihi det fontem, quid enim potius lacrymarum? Et lacrymer patriae gesta nefanda meae. Advenit caligo Stygis dimissa profundo, Quae regni faciem conglomerata tegit. Ecce furor, fremitus, incendia, furta, rapina nulla fides consociata ruunt. Jam furantur opes, et opum dominos, et in ipsis Sopitos castris, o nova furta, premunt. Perjurare, fidem mentiri nobile factum, Prodere vel dominos actio digna viris. Concio praedonum coemeteria, templa refringit, Namque sacerdotes, res miseranda, rapit. Detorquent roh pudor! ut redimant, excruciare student. Affluit ergo fames, consumpta carne gementes Exhalant animas ossa, cutisque vagas. Quis tantos sepelire queat caetus morientum, Ecce Stygis facies, consimilisque lues! Sexto anno rex Stephanus Lincoliae urbem infra Natale obsedit, cujus munitiones fraudulenter ceperat Ranulfus comes Cestrensis. Seditque ibi
Abbreviated transcription (Latin):
qni supromus enrs yostis erat Iqui minitum ficiã rogis hẽs
duxorar quar Imperatux Alemanicri fuorat er sacramientum
eñ se ad prcesens regias uiros non poss ẽ x fuu pce fringero
tam pro mulntudiue probitatis qͣs petumae quce ag̃fut ox
abnndantia tosauri Rogio de functi supererat. Cuntia
auni Stepsano Rogi prosperrum fuceuut . Cectius uerõ
quo di cemus mebiotus ⁊ intercisus. Duo uero ultini exiias
tephanus Reo impiger Tectio anno in iolo ugis
Augliat ꝓ uolant ad Be defordiam ⁊mñ uigilia rlataais
Siũ ei in toto natali obsebii cam. Quod clĩã multis Deo
ouplicuiste uisum est : quia soleminatos solenntãtũ pariu d
inhie pemiebar. Rcddita ept aũi ci Bedefordiã. in Stot
ꝓmouit goeditum. Rex namqs Srotorum quia sateament̃
fetorar filia Rogis hzeuriti Iquast bõe uelameto scinttital
ꝑ suos gxeccabilitor egir Mulieros om̃ ꝯ rauidas foideba

Expanded text:
nimirum filiam regis Henrici duxerat, quae imperatrix Alemanniae fuerat, et sacramenta de enim se ad praesens regias vires non posse perstringere, tam pro multitudine probitatis quam pecuniae, quae adhuc ex abundantia thesauri regis defuncti supererat. Cunctis anni Stephano regi prosperrimi fuerunt. Tertius vero, de quo dicemus, mediocris et intercisus; duo vero ultimi exitiales Stephanus rex impiger tertio anno in ipso ingressu Angliae provolavit ad Bedefordiam, et in vigilia Natalis Domini et in toto Natali obsedit eam: quod etiam multis Deo displicuisse visum est, quia solemnitatem solemnitatum parvi vel nihili pendebat. Reddita autem Bedfordia in Scotiam promovit exercitum. Rex namque Scotorum, quia sacramentum fecerat filiae regis Henrici, quasi sub velamento sanctitatis per suos ex
Abbreviated transcription (Latin):
belli tum Regi Stephauo nũciatus essõr Iosẽ ⁊
omues qui aderant summas Des gras exsolueunur
Hoc bellumn meniẽ Augus to factum est. At iii
aduentu Domini contilium apud ⁊uiubnã Albritus
ecclas Romanaẽ ⁊pãt legatus ⁊ hostientĩs ⁊pus
tenuit. Et ⁊bidem adnitente Roge Sterhano ⁊ edbaleꝰ
toepit ossieione. Deccexil aute pos tfaetmn Scotĩã.
obi mun relũ õ  uulcano Entibus ageret Rex Stotias
cum eo contordari roartũs osł. Houritum ⁊g̃i filiũ
Rogis Scotorum secum ducẽs in Anglia ⁊ obsodir
mb lanos ubi nbem heuricus unco rẽrres egua alstrar⁊

Expanded text:
belli cum regi Stephano nuntiatus esset, ipse et omnes qui aderant summas Deo gratias exsolverunt. Hoc bellum mense Augusti factum est. At in adventu Domini concilium apud Londoniam Albericus Ecclesiae Romanae legatus, et Hostiensis episcopus tenuit. Et ibidem adnitente rege Stephano Thedbaldus cepit obsidione; perrexit autem post haec in Scotiam, ubi cum rem Marte et Vulcano ducibus ageret, rex Scotiae cum eo concordari coactus est. Henricum igitur filium regis Scotorum secum ducens in Angliam obsedit Ludlave, ubi idem Henricus unco ferreo equo abstractus
Abbreviated transcription (Latin):
Obi fouar hostis nõ repera : quem forro septum trrcim spitir.
roredutos ignurr aducesus incrmes at muos quid dubitamꝰ
An nimerũ: fod̃ nõ tam nuntrue multorũ q̃̃ uirius
pantorum hellum conficit. Nultitiuis dm̃i disciplinas
insõlens ios ão sibrior est ipedimento : in prospẽris ad
Dicioriam in abuersis ad fugam. Praeteray maiorss
uri multos pauti sc̃epe uicerũt. iud ecgo conforot
uobis gloria. parentelis exeotitatio solemuis sisciplina
militaris nisi multos panciores uintatis :
fiue dicendi Iuadet hostis inordina tes proruos ⁊
echiprasulis ut̃i coro qui hodiẽ comuissã in Su
domũ in Dñi saccrdotes in Dñi gregem pusillum uiuditatuti
esus si quid urum prceliaus occubuert ad olmmnus ab
omu poena pcti in nõĩs  ris ⁊ cuius cooatirras focile ⁊
Lorcibilitor destiuxerunt ⁊ filii cuius ⁊ altaria
matulandrunt et Spns sancti: aquo sublim atos
in sant cecrderunt
espondit omnis Populus Auglorim ⁊ tesonieuuã

Expanded text:
i feriat hostis non reperit, quem ferro circumseptum conspicit. Procedentes igitur adversus inermes ac nudos quid dubitamus? An numerum? sed non tam numerus multorum quam virtus paucorum bellum conficit; multitudo enim disciplinae insolens ipsa sibi est impedimento in prosperis ad victoriam, in adversis ad fugam. Praeterea majores vestri multos pauci saepe vicerunt. Quid ergo conferet vobis gloria parentalis, exercitatio solemnis, disciplina militaris, nisi multos pauciores vincatis. finem dicendi suadet hostis inordinate proruens, etarchipraesulis vestri loco, qui hodie commissa in Domini domum, in Domini sacerdotes, in Domini gregem pusillum vindicaturi estis, si quis vestrum praelomni poena peccati in nomine Patris, cujus creaturas foede et horribiliter destruxerunt, et Filii cujus altaria maculaverunt, et Spiritus sancti, a quo sublimatos insane ceciderunt. Respondit omnis populus Anglorum, et resonuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
gaui sust es h. Hit ẽꝵ est uitimus s multis
quẽ Rex honritus occidit. Taule udio corpus
roginm Cadomũ sui de portaneount. di
diu in ⁊ ccła positum in qua patoꝵ iius sopultus
ueuato quannus multo sala repletum essãt ⁊
nuitis torus recenditum dñ continuõ  ex rorpore
inger Sũmor ⁊ horribilis toria ꝑdotrans isuha
decurrebal¬
dectiobat ⁊ uasis sus feretro susceptis m pniustus
fretore ⁊ sorrore fatistentibus aburiebatur. Uido
igr quicum : logis qnomodo Rogis potemis simi cor

Expanded text:
sus est. Hic est ultimus e multis, quem rex Henricus occidit. Inde vero corpus regium Cadonum sui deportaverunt, ubi diu in Ecclesia positum, in qua pater ejus sepultus fuerat, quamvis multo sale repletum esset, et multis coriis reconditum, tamen continue ex corpore jugiter humor et horribilis scoria pertransiens decurrebat, et vasis sub feretro susceptus a ministris fetore et horrore fatiscentibus abjiciebatur. Vide igitur quicunque legis, quomodo regis potentissimi corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
indicium. ⁊t disc̃e cõtemnero queguid sit
disteminatur. ꝙuit quid sit ac̾ipilatũr. Tauiu
roliquias regalis cadanceis alla tat sunt in bli
et sopultae sunt iuxta intra xii. dues rla talil
ñi apud abbatia Radingediqnẽ Reꝵ Sduditus
fundacierat ot multis possestiuibus si tans
⁊bips rex deuil Stephanus a curia snas quã
tenuerat᷑ apud ⁊nubnã in ip̃so natali rõtra torp
patrui sui: ⁊ Wll̃s Urghiepiscopus Cantuatias

Expanded text:
dicium. Et disce contemnere quidquid sic disterminatur, quidquid sic annihilatur. Tandem reliquiae regalis cadaveris allatae sunt in Angliam, et sepultae sunt intra duodecim dies Natalis Domini apud abbatiam Redinges, quam rex Henricus fundaverat, et multis possessionibus ditaverat. Ibique rex Stephanus venit a curia sua quam tenuerat apud Londoniam in ipso Natali contra corpus patrui sui, et Willielmus archiepiscopus Cantuariae
Abbreviated transcription (Latin):
factum cumitio.Ut he qui in sar prĩa temyla bõi uiolaũs
altaria ciuentante muil preseptecos occiderunt ner pueris
prognantibꝰ pepeccerunt in eade comegnas sui facmoris uũ
poenas . uad̃ ins tissumũ suce sisposmonis arbitem
per manus bras hodis perficiet deus. A ttolatio ig̃o ad̃¬
patria
corum moneat : cum illos tot nr̃a ⁊lutis insignia nõ &eterreãt
⁊lli nesciunt armari se nibelo bos in pace armis ex eotimimi
Lolnibello casus bolli dubios nõ sentratis. Tegiuro uobis

Expanded text:
ia templa Dei violaverunt, altaria cruentaverunt, presbyteros occiderunt, nec pueris nec praegnantibus pepercerunt, in eadem condignas sui facinoris luant poenas. Quod justissimum suae dispositionis arbitrium per manus nostras hodie perficiet Deus. Attollite igpatria  cum illos tot nostrae uirtutis insignia non deterreantlli nesciunt arma nisi in bello, nos in pace armis exercemur, ut in bello casus belli dubios non sentiamus. Insuetis
Abbreviated transcription (Latin):
Nortuodum̃ uoto torpora mutuates iuper tcunfixa
recponebaur. atumq igiurr. Stoti attingebaut
omma crant plena horroris plena ĩmmanitatis ad trar
clamor nuliecũ ciulatus senũ Imorientiũ⁊ gemitus
unientim desperatio. Rox igitur  tephanns

Expanded text:
mortuorum vero capita mutuantes super crucifixa reponebant. Quaecunque igitur Scoti attingebant, omnia erant plena horroris, plena immanitatis. Aderat clamor mulierum, ejulatus senum, morientium gemitus, viventium desperatio. Rex igitur St
Abbreviated transcription (Latin):
Primõ uonis quod̃ & functis ⁊piscopis nũ q̃ s tetitor¬
retindiet ecc̃las in manu sua: sed statim eloctioni
cauonicae consentious ꝓpiscõpis eas im̃os trre t.
Secunos uouit quos nullius Elirici ua
laici sy luas in manti sua ret̾indiet: sirut Rex

Expanded text:
Primo vovit, quod defunctis episcopis nunquam retineret ecclesias in manu sua, sed statim electioni canonicae consentiens episcopis eas investiret. Secundo vovit, quod nullius clerici vel laici silvas in manu sua retineret, sicut r
Abbreviated transcription (Latin):
suos longe latigs p̃resserar. ⁊ lui autẽ Riudoso
tudio tubus illũ uitus inficiebant. Cupidita tĩ
nunia. qnã ot omnid parẽtos mi paupered qulẽbi
trbutis ⁊ exactiombus infiaus di latorus hamnis
intercipiobar. Erudelitatẽ otĩẽi qua Consulr̃
de Moret᷑ᵉ cognatũ suum in captiont positum
exoculanit. a strri facinus tam sorrẽdum
potiur usqnes no mors /etreta rogis apparuil
at minus et alia proponebant exepla qual
facems⁊ luxntuã qnoꝵo: ꝓmĩa emulicrum ditiom
Rogis morr Solomous¬
oulgus liberum Sineosificabat. Succossũ tomyoris
a trocissuni quod postea, pa Normanoũ rabiosas
proditiones exarsit quirguid henricus Iocerat oo¬

Expanded text:
suos longe lateque praecesserat. Alii autem diverso studio tribus illum vitiis inficiebant: cupiditate nimia; qua ut omnes parentes sui pauperes opulentus tributis et exactionibus inhians delatoriis hamis intercipiebat: crudelitate etiam, qua consulem de Moretoil cognatum suum in captione positum exoculavit, nec sciri facinus tam horrendum potuit usquequo mors secreta regis aperuit, nec minus et alia proponebant exempla, quae tacemus; luxuria quoque, quia mulierum ditioni regis more Salomovulgus liberum diversificabat. Successu vero temporis atrocissimi, quod postea per Normannorum rabiosas proditiones exarsit, quidquid Henricus fecerat ve
Abbreviated transcription (Latin):
Uind mnbiũ illud Seus in eum /tatuit ꝙ uoꝰ
Sareadoti maguo hieremia percussori sta tũeua
sts nõ pos t̾ cmnũ uiueret. Rogerus magnus Bol¬
Salobriensis Epns / qui stdus sacramontumi illĩ
udictũm fecorat d st omnibus aliĩs prce dictans

Expanded text:
unde judicium illud Deus in eum statuit, quod sacerdoti magno Jeremiae percussori statuerat, scilicet nec post annum viveret. Rogerus magnus Salesburiensis episcopus, qui secundus sacramentum illud praedictum fecerat, et omnibus aliis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ Regid pentici au sut insepultum erat
Normannia Iex namo⁊ henticus prima die
detembris ibuua t. ⁊mus corpus alla tum est
consepulta suna R elignum aũt torpus tultollrs
nomĩq̃uas ⁊ dissetatum ⁊ multo Iãle cspẽrs um
torirs taurinis escouitum ꝙ t causão foctoris

Expanded text:
autem regis Henrici adhuc insepultum erat in Normannia. Rex namque Henricus prima die Decembris obierat; cujus corpus allatum est consepulta sunt. Reliquum autem corpus cultellis circumquaque desecatum, et multo sale aspersum, coriis tau
Abbreviated transcription (Latin):
panris de hyberua. ⁊uod̃ guanuis d ꝓ posĩo
ommpotẽlũ hot stablri ẜapponã¬
Dehybernia¬
i enim post Brifaniã¬
omuim insularum optima ost. Quae
ꝙnaniuis Britannas dinitus cedat latrudũd
tauis sui status ⁊ salubritate ⁊ Ioreni tatẽ erit¬

Expanded text:
is de proposito omnipotentis hoc scribere apponam. Hibernia enim post Britanomnium insularum optima est. Quae, quamvis Britanniae divitiis cedat, latitudine tamen sui status et salubritate ac serenitate
Abbreviated transcription (Latin):
Carnotenam dorbeni as hastiugo
emir ⁊̃ q̃uomõdo hastingus ips c¬
iu ouinibus listrastiõ ꝑegre profortus
isparuit
onsiderans ergo Chedboldus Comes
Ie repeussẽ tempus oportuuũ ad decipiendum
Sastiugum talibus uerbis faesõ appetit illũ
Cur iquil insiguissine uii iguauia torpes.
Iquoras Rozam R arolum te uello morte
oppetero os Christiauorum sanguinẽ a te olim
fusum mu̾ste: Renumisntur om̃ malorũm
qua illi tunt nuprob& intorsis ti Didoo te¬
de terra exterminare deceruis  Nauus otĩo
ua ut ipse ait cum Rollone / pagano ad delendor¬
Fancos sentit Ceua di te in proximo
pessime delebeeis ab cis Consule autentis
ne inconsultus pumaris. Quibus uerbis¬
tiunigus territus confostim Caruoteuã

Expanded text:
 ab Hastingo emit, et quomodo ipse Hastingus omnibus distractis peregre profectus disparuit. Considerans ergo Tetboldus comes se reperisse tempus opportunum ad decipiendum Hastingum, talibus verbis falso appetit illum: « Cur, inquit, insignissime vir, ignavia torpes? Ignoras regem Carolum te velle morte appetere, ob Christianorum sanguinem a te olim fusum injuste? Reminiscitur enim malorum quae illi tunc improbe intorsisti, et ideo de terra te exterminare decernit. Manus etiam ua, ut ipse ait, cum Rollone pagano ad delendoFrancos sentit. Qua de re in proximo pessime deleberis ab eis. Consule autem tibi, ne inconsultus puniaris. » Quibus verbistingus territus, confestim Carnotena
Abbreviated transcription (Latin):
priuus.
e nobilitate ⁊uirtute prĩs Follonis
⁊ quomiodo /uuenos Daciat᷑ qui descupti
oraut iussu Rregis ut ex pellaentur¬
suum ut ferreut illis auxilium contra
ost emensis plutimo rm amorum intsr stitus
franna as ẜ is tuuuiliuum I⁊ ago tibus paulispet
uernantes priscorum patrum lege a genitali Folo¬
cio in diebus senex quidam oeat in plibus dana
om̃ ideum afflucutia locupletis siuuus innumorabilm̃
militum fi quentia undiq senit constipalus qui

Expanded text:
PRIMUM. De nobilitate et virtute patris Rollonis, et quomodo juvenes Daciae, qui descripti erant jussu regis ut expellerentursuum, ut ferrent illis auxilium contra Post emensis plurimorum annorum interstitiis, Francia ab his tumultuum fragoribus paulisper  se juvenili flore vernantes, priscorum patrum lege, a genitali solovero in diebus senex quidam erat in partibus Daciae omnium rerum affluentia locupletissimus, innumerabiliumque militum frequentia u
Abbreviated transcription (Latin):
autorum rsg̃e adiẽs parom pouuit quã adipis
Lruom ⁊ aruo teusom stiyendu /nuuore ab ii
amopir̃ sit frauria a tiuuueltuum fragoribus
aliquaũ diu rospirauit sententia ultionis ob
ouotuui tatt̃ I reseriuug debite suspens ã ꝓpicias
pussuui Ehristi elemẽtia cum pro ⁊ rar
Spratire saucto nundum in offabilitor regẽtis

Expanded text:
m petiit, quam adipiscens, urbem Carnotensem stipendii munere ab ipso accepit. Et sic Francia a tumultuum fragoribus aliquandiu respiravit: sententia ultionis ob enormitatem scelerum debitae suspensa, propitiata piissimi Christi clementia, cum Patre et Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
un aut ciuscemõdi xturbatiomibirs
Iollicitus ẜaereror d Somine sq̃s regionus illa
ditioui suac fidelitatis gra Uinculoq soso¬
obligantur subiugarent quadam nocte soporifta
lethece molis quiete per membra lemtda serper
Uoidore uid ebatur prae cellentiss muus quõdam
pratelfio pracelsiors. fautao Sabitationis

Expanded text:
um autem hujuscemodi perturbationibus sollicitus haereret, hominesque regionis illius ditioni suae fidelitatis gratia vinculoque sese subjugarent, quadam nocte soporifera, letheae molis quiete per membra leviter serpente, videre videbatur praecellentissimus quodam praecelsiore Franciae habitationis
Abbreviated transcription (Latin):
Lollomẽ ⁊̃ Snlem Iorto fuieretur suptema. ant
Rox aute malorum quie sibi ille Dux intulis temimi stos
cunctro sui inpotũ acteositis  rincipibus inquiꝵ¬
Dos non sator pr̃om Rollonis ⁊ Sucun cĩt̃ defunctum¬
Dogtediar ergo fues illo tum ot tapiam̃ urs el
castea atqe nutisima lora uolciscarqs fatta pr̃e¬
in filios cosqs tonterendo satiabor supaꝵ malis illorum
Uos uostiosqu protor praeparata ad talia negotia
adiuplenda. Senominatiuio iguur tormino ꝓfoctionis
Condetumqs uentrans deperarius tum suis Mox efflra
Satia iiuentus nimio cirrarum aestuãs inẜiaus cestiu¬
quae tomm̃õda suill praeparar in illo profectu. Si beues
lypeos lucidaqs spitula fabtili adiuti arte tomponur
Sustola ensesqs atqͥs secures tote anuunr exatuuus

Expanded text:
ollonis et Gurim sorte frueretur suprema. Tunc rex ante malorum, quae sibi ille dux intulit, reminiscens, cunctis sui imperii accersitis principibus, inquiVos non latet patrem Rollonis et Gurim esse defunctuAggrediar ergo fines illorum, et capiam urbes castra, atque munitissima loca, ul ciscarque facta patin filios, eoVos vestrosque, precor, praeparate ad talia negotia adimplenda. Denominativo igitur termino profectionis, undecunque venerant repedarunt cum suis. Mox effera Daciae juventus nimio curarum inhians aestuquae commoda sunt praeparat in illo profectu. Hi leves clypeos lucidaque spicula fabrili adjuti arte componunt. Hi tela ensesque atque secures cote exacuunt.
Abbreviated transcription (Latin):
petĩt orbem  nam a rmigcłis Uacuam
inuemẽs intendir onnium qđ supellectilium
spolia sibi detulit. Eua dam ocio fegriebant
Nse quebatur
Rollonem Regen hostili nucuitate iugautẽ
Cecueniͥ aũt RRox iiceuiam urbem insidias q̃p
paceualere retion ros / us ptaeliatur tontra illum
Ccesis cego ex parte Rollonis quamplirribur
tendil Sucuy frator cius in praliõ idõs
auter Rollo se inter utcungz sodecitunñ unũ
fuzam sinulantẽ alterum la tebris egress nun
frateemqs mortuum oix liuoribus plur mus
lareratus tum pantis diuertit ab ers Tunt
rex obsidcus ⁊ capiẽt urbes populum contra¬
sẽ oburrgantem sibi subiugauis Rollo uero
dirtidens sui Stanzam insulam cum sox
naubus aggressus est. Tunt Sacia pio
Duce patratioqs atꝗs robus tis Inno aduorato priualta¬
maguo

Expanded text:
petit urbem. Quam armigeris vacuam inveniens, incendit, omniumque supellectilium spolia sibi detulit. Quaedam vero sequebatur Rollonem, regem hostili immanitate fugantem. Cernens autem rex incensam urbem, insidiasque praevalere, retrogressus praeliabatur contra illum. Caesis vero ex parte Rollonis quampluribus, cecidit Gurim frater ejus in praelio. Videns autem Rollo se inter utrumque exercitum, unum fugam simulantem, alterum latebris egressum, fratremque mortuum; vix livoribus plurimis laceratus, cum paucis divertit ab eis. Tunc rex obsidse objurgantem sibi subjugavit. Rollo vero diffidens sui, Scansam insulam cum sex navibus aggressus est. Tunc Dacia pio duce, patritioque atque robustissimo advocato privatamagno
Abbreviated transcription (Latin):
quodam exȩecitu suo nocte porgẽs contra illor
nuradeus qp̃ fuicõ illotum ab icondens inpidĩas
ꝓpe mocnia tiuitatis op̃puguare toepir
uur Rollo ⁊ Gurm ⁊ qui tun eo eran
x ilientes de cuuitate xͥ sequobantur Roge
tegga Uertentem fugamqs sumilantem
Etausgres sõ igitur insidiatum lotum Rodo
pars qua dam illatum De latibulis erress

Expanded text:
citu suo, noctu pergens contra illos, invadensque fines illorum, abscondensque insidias prope moenia civitatis, oppugnare coepit. Tunc Rollo et Gurim, et qui cum eo erant, exsilientes de civitate, persequebantur regem terga vertentem, fugamque simulantem. Transgresso igitur locum insidiarum Rollone, pars quaedam illarum de latibulis egress
Abbreviated transcription (Latin):
Iu Rogis autem inhuinatos reciquir Cmus
raum an Bollonem ouello misit Rfoꝵ pacifitis uocrbis¬
ln atmadeum ss msmedi in dolo. A ipil miẜ libi
anl̃ gratia propinquitatia dot reguio scãt
rel publica preror ꝓomtte Uor quod mei urris est
meus q̃ pata temuus liceat patienteꝵ me possidere.
tibi aũt quod tui uris quodqs tuuis Sitqs ĩter
me ⁊te pax ⁊ conto rdia mexturabili foedire
rompacta Tunt Rollo ⁊ Gurm illorumqs
milites atqo descupti ad ex terminandum pacdꝰ
ami ciliao¬
auucitia temyorẽ u̾teig uenit ad pfacitum mutuis.
muneribus ditati foederati sunt¬
⁊ uomodo Rex aggressũs ost noctu
ciutates tollouis ⁊ de mortẽ. Sutui
s

Expanded text:
autem inhumatos reliquit. Unius m et Rollonem duello, misit rex pacificis verbis ad eum hujusmodi in dolo. « Nihil mihi et tibi, nisi gratia propinquitatis. Ut requiescat respublica, precor, permitte, ut quod mei juris est, meusque pater tenuit, liceat me sapienter potibi autem quod tui juris, quodque tuus. Sitque inter me et te pax et concordia inextricabili foedere compacta. » Tunc Rollo et Gurim, illorumque milites atque descripti ad exterminandum, pacem amicitia tempore, uterque venit ad placitum, mutuisque muneribus ditati foederati sunQuomodo rex aggressus est noctu civitates Rollonis, et de morte Gurim S
Abbreviated transcription (Latin):
florentium congregataꝗs multitũdine medice cetatis
seuum atqs ad cyterminãd uu descaptorum clatis dextas
maudant silentiuu
expelur dolos c̃
unutuantis populi ntarmure
poruttus sedato sedis q̃s suggestu sublimi ter
Rollone surfecto infit ore mellifluo os¬

Expanded text:
congregataque multitudine mediae aetatis, senum, atque ad exterminandum descriptorum, elatis dextris, mandant silentium.expetit dolose. Tumultuantes populi, murmure penitus sedato, sedisque decentis suggestu sublimiter Rollone suffecto, infit ore mellifluo: « Vos
Abbreviated transcription (Latin):
conualestite urriliter ⁊̃ confortamuor ⁊ ne
equiparis uindus illis Ualeatis rongrue nter
tomucuire l de dignaminor. R ex siquidem hnius
rẽq in molr̃teᵘᵒ supergredi nostraqs monariii
ditionis muadero nosq̃ E uos omnes ꝓdore
Santeq̃s Sareditariam nt̃a dominationis
tecram mantiyet sui rogimuis terram auticipa
prgotrapemus Sostiliter resistcudo adueutui ciut
Illco onuor has dictis gꝑsilgͥra ti rogiam teu¬
imu um conglobatis go doritibus nuasceuut totamꝗs

Expanded text:
nvalescite viriliter et confortaminor, et ne aequiperis vicibus illis valeatis congruenter convenire dedignaminor. Rex siquidem hujus regni molitur nos supergredi, nostraeque monarchiam ditionis invadere, nosque et vos omnes perdere, et, antequam haereditariam nostrae dominationis terram mancipet, sui regiminis terram anticipando praeoccupemus, hostiliter resistendo adventui ejus. » Illico omnes his dictis exhilarati regiam tem conglobatis
Abbreviated transcription (Latin):
tunttorumqs ex aggrogato oũim sietutum cumulo
pro cellentissumus. Defuncto doro illo suparstiteous
duo filũ cius armis strenu bellis edocti corporo puliha
ammositate tobustissĩmi. E uorum maior natu Boli
alta o cio mnor. Surui. nunupabatur Auos rego

Expanded text:
unctorumque exaggerato omnium virtutum cumulo praecellentissimus. Defuncto vero illo, superstiterunt duo filii ejus, armis strenui, bellis edocti, corpore pulcherrimi, animositate robustissimi. Quorum vero major natu ROLLO, alter vero junior GURIM nuncupatur. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
militi suo ui cum oscularetur.¬
Iis itaqyꝰ Follo infortunuis nularmꝗs suo rum
furibundõ succenus ad frantorum infostatione roliy
exaggerat ot ad comoliendam sune go toeminãdõ prĩot
obsuorum xuitiem eos totis coualibus incitar. Quis
plura: Ot lupi uasp̃oe tim uos nntur pagaui ad
caulas Eẜrist/ succenduntur Eccłoe , muliorss ducut
capliiae tarcidaiue populus fit oibus in comiiine : lutꝰ¬
lamorib/ R a rolum Rrogom appetunt uo namuntor

Expanded text:
militi suo ut eum osculareturHis itaque Rollo infortuniis, militumque suorum morte furibunde succensus, ad Francorum infestationem reliquos exaggerat et ad demoliendam sive exterminandam patriam ob sociorum perniciem eos totis conatibus incitat. Quid plura? Ut lupi vespertini vehuntur pagani ad caulas Christi, succenduntur ecclesiae, mulieres ducuntur captivae, trucidatur populus, fit omnibus in commune luctuclamoribus Carolum r
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uõd Rarolus audios robitum ꝑollonis
pacom ab eo trium mensium potes accepit
q uemodo torumo futo Rollo suos usq̃s Barigus
pradaturos trrcumquass musit.
udiens autem Harolus Rex as Uuglorum ꝯtibus

Expanded text:
uod Carolus audiens reditum Rollonis, pacem ab eo trium mensium petens accepit; quo termino finito, Rollo suos usque Burgundiam praedaturos circumquaque misit. udiens autem Carolus rex, ab Anglorum partibus
Abbreviated transcription (Latin):
plurriae ueio rosistobans oi.
De Elstamo RRoge Uuglorũ qui por legaros
peuit auxiliũ curs contra Rlebellor ⁊ accopir
ot quod Rollo iude rediõs subingatis Anglis ad
uotum Rogis max inis ditatus D donis
aux iliis diuidõs Comitos ex xocitus sui, alios
aluco Se quanae. a lios Ligoris. alios Serundce intra¬
prouintras iacentos praedaturos celori nauigationt

Expanded text:
plurimae vero resistebant ei.plurimae vero resistebant ei.Alstemo rege Anglorum, qui per legatos petiit auxilium ejus contra rebelles et accepit. Et quod Rollo inde rediens, subjugatis Anglis, ad votum regis, maximis ditatus donis et auxiliis, dividens comites exercitus sui, alios alveo Sequanae, alios Ligeris, alios Gerundae, interjacentes provincias praedaturos celeri naviga
Abbreviated transcription (Latin):
sequane Rolloni attabutis iaculo transfixum mortuũ scta
Sohunt Rollo aneris subductibs celori ⁊eungio / arris uim
pour obsidientqs tingir preda undequaq s illo ciobut ta
⁊uo illit moranti ex ploratoros suporuenuu ñtiant
aunesit as obsidions nanisꝰ Baioras ium̃ uelinolo uire¬
cursu Suam captam aliguatonus subuortr hͥabitatoas
cus interfoctio In qua quandam nobilissimã ꝓuellã noĩe
Popam filiam sis Berengorũ illustus uiri capioa nõ
musto post sibr mor Dauiro copulauir ⁊xgua
Willelmũ ꝯonuis filiamqs noĩt Sorlot ualde decorã
Ea sit urle demolita Rollo rounte Luteciã regreditur
Cumqs in Mypugnatione eurs acietib/ ⁊ uallistis iiteudoror
mnsa gy docitum militum ad Ebronã cuntatõ ut cam
ex ter minarẽt ⁊pum̃q nomnine Sibar cum suo populo
trumdarẽt. Quo cumn uenissout ⁊pum Iy faga lap sum
nõ roperientos oõs tiuos porumuns ⁊ cum maona prada
Dutem suum repetunt. Talibus itassi ex torritie
pluria gontor frantia tabuta soluebant Rollomi

Expanded text:
Sequanae Rolloni attributus, jaculo transfixum mortuum sternit. Dehinc Rollo anchoris subductis, celeri remigio Parisium petit, obsidioneque cingit, praeda undequaque illico adducta. Quo illic moranti exploratores superveniunt, nuntiantes avulsis ab obsidione navibus, Bajocasium velivolo vecursu. Quam captam aliquatenus subvertit, habitatoribus ejus interfectis. In qua quamdam nobilissimam puellam nomine Popam, filipost more Danico sibi copulavit, ex qua Willelmum genuit, filiamque nomine Gerloc valde decoram. Ea sic urbe demolita, Rollo concite Lutetiam regreditur. Cumque in expugnatione ejus arietibus et balistis intenderet, misit exercitum militum ad Ebroicam civitatem, ut eam exterminarent, episcopum nomine Sibor cum suo populo trucidarent. Quo cum venissent, episcopum fuga lapsum non reperientes, omnes cives perimunt et cum maxima praeda ducem suum repetunt. Talibus itaque exterritae plurimae gentes Franciae, tributa solvebant Rolloni,
Abbreviated transcription (Latin):
Regumqs  Dutum atq Comitum supoebo saris sangnius
quid libi fetoram olim nuirrice propter quid praelia turs er
num Walgais ⁊ frisomibus contra me: Si Iaurre¬
modo uoles armorum spitula desins ⁊ fatellites Si
uelis a nobis fuga clabi compedibus intritatus nõ potor
euadore Talionẽ situt fusonibꝰ tibi redbidi pro malis
qua nuẜi suic re mtulisti. U y or tua ⁊ ꝓrumpes tui
quirguuid aurt Dargenti recuperaro potueruur prote
mi soouuss miẜ. Dun dium exaggorati nunoris rebdõ
fibi req̃o tue tenuttam dyori.  int mansuestẽo rogiues ̃
U nullatcius sar distordia sod Iempiterna inter me et te pa
⁊ amiritia. hio dictro Raintu carra soliuntur comped igꝰ
tatunꝗs Rollo sibi Raderatum muncridus q̃ ⁊ donis
p̃max muis ditatum guinctiã reddira medittate legato rum
muncrum ad uxocem Iuam remisir R amerium

Expanded text:
regumque et ducum atque comitum superbo satus sanguine, quid tibi feceram olim injuriae? Propter quid praeliatus es cum Uvalgris et Frisonibus contra me? Si saemodo vales, armorum spicula desunt et satellites. Si velis a nobis fuga labi, compedibus intricatus non potes evadere. Talionem sicut Frisonibus tibi reddidi pro malis, quae mihi sine re intulisti. Uxor tua et principes tui quidquid auri et argenti recuperare potuerunt, pro et miserunt mihi. Dimidium exagerati muneris reddam tibi, teque tuae remittam uxorullatenus sit discordia, sed sempiterna inter me et te pax et amicitia. » His dictis, Rainerii crura solvuntur compedibus. Statimque Rollo sibi foederatum, muneribusque et donis praemaximis ditatum, quin etiam reddita medietate legatorum munerum, ad uxorem suam remisit Rainerium
Abbreviated transcription (Latin):
aduee sus cum quidam R rebellor a cua mouentos
uus auxietatt rompatiõr lot de utbis Paris iarce
ex xngnations diffidõs od ui aditus sifficultate
minã alimoniat intra eam copia dñmissa obsidione
Uug̃los aggroditur. no cum uonissõi robolla¬
Regi suo prouos offorit. Ex huir iterato electa
iuuenum multitudiie cum magnis nimeribus a Reg
sibi collatis in frautiã remear. Satum comitos
ex eotans san dnndõs alios alueo sequance alios Ragea

Expanded text:
adversus eum quidam rebelles, arma moventes. Cujus anxietati compatiens, de urbis Parisiacae expugnatione diffidens, ob videlicet aditus difficultatem et nimiam alimoniae intra eam copiam, dimissa obsidione, Anglos aggreditur. Quo cum venisset, rebellregi suo pronos effecit. Exhinc iterato electa juvenum multitudine, cum magnis muneribus a rege sibi collatis, in Franciam remeat, statim comites exercitus sui dividens, alios alveo Sequanae, alios
Abbreviated transcription (Latin):
uonuis pdemittuut. Sur illucqss naues quasi y ee
montos ⁊ uallos flurfuaut mortomq trepentinã oĩbus
antontant. Tunc Rollo protonsis manis i prostrat̾us
incubuiꝵ naui huimiliqs uoce talia profudir
d eus omm potẽz ccelestia liumur complior¬
E ui toelum terramqs tenoo poe setula, cunis
Nuint̃ ⁊ ceteruo tomplertõs omna goro
Infertum uitus partati ⁊ farce repletum
ui m̃ Cs tistirolam fiori uis nuniere uisi
Compous uxiguo currsũ uoluente futuri
Sust̃ipe uota libeus prenbus q̃s fancto bengnis
fauctus sedatisq̃s feros tompeste ruimis
Caridus eaipicus astrs nos atqi labore
Comprine demultõs mnitesceus atqsi serena
udante / miniũ uiolento tirrbuuir pontũ
arum uero orõnum pretibus funtis mox mare quiestit
orenatis protellas Iniuensosq aeguoris trartus optato

Expanded text:
permittunt. Huc illucque naves quasi per permittunt. Huc illucque naves quasi per montes et valles fluctuant, mortemque repentinam omnibus intentant. Tunc Rollo protensis manibus prostratus incubuit navi, humilique voce talia profudit. O Deus omnipotens, coelestia lumine complens, Qui coelum terramque tenes, per saecula cujus Numen et aeterno complectens omnia giro, Infectum vitiis peccati et faece repletum, Qui me Christicolam fieri vis munere visi Temporis exiguo cursu volvente futuri: Suscipe vota libens, precibusque faveto benignus, Fluctus sedatisque feros compesce ruinis, Casibus eripiens istis nos atque labore, Comprime demulcens, mitescens, atque serena Undantem nimium violento turbine pontum. Harum vero orationum prserenatis procellis, immensosque aequoris tractus optato
Abbreviated transcription (Latin):
Eoto nanqz hiemantis anrn tomporr naues sump
qui netossaru de aut itiueri praeparare Rollo Dug
solertis turae ferir auglosq̃ ftorentis iuuentutis mils
qui orant sui offocti ⁊ sccum ituri seaut asc̾uiis
Cum aũt primee aestatis tomyore iutilantiũ moliit
feorum arrideror topia purpureisq̃ blactis lartea
odorifera acbee cur lilia menior sempor uisionis mõ
aõ frantiã profinsti classibus uesis datis nauen
toustondir. Cui uoro leuibus uontis congress u̾s
nauigu factus essor usq̃s ad medium ceguoris
infilq uiderõt infĩ ccelum tomplex um supor faneꝰ
maris muidi sprritus scientep ilos labtismutt Chuis
noninẽ abluendos glo riamqs quau xdider aur adepturos ingems
omurter uit exnitantos peritula illos uenti quinctiã a sedibus
fueguribus intomus densãrumq fenebratum nox atra ia¬
amibuit. d onis conti actit uontorum rabiẽ uola
ferto non possunt itare urabus oe sausli om̃inui a

Expanded text:
Toto namque hiemantis anni tempore, naves sumptusque Toto namque hiemantis anni tempore, naves sumptusque qui necessarii erant itineri, praeparare Rollo dux solertis curae fecit, Anglosque florentis juventutis milites qui erant sui effecti et secum ituri erant, ascivit. Cum autem primae aestatis tempore rutilantium molliter florum arrideret copia, purpureisque blattis lactea et odorifera alberent lilia, memor semper visionis monentis ad Franciam proficisci, classibus velis datis navigium conscendit. Cum vero lenibus ventis congressus navigii factus esset usque ad medium aequoris, nihilque viderent nisi coelum complexum super faciem maris, invidi spiritus scientes illos baptismate Christi nomine abluendos, gloriamque quam perdiderunt adepturos, ingemiscentes occurrerunt excitantes pericula illis. Venti quin etiam a sedibus fulguribus intonuit, densarumque tenebrarum nox atra ilncubuit. Remis confractis, ventorum rabiem vela ferre non possunt. Itaque viribus exhaus
Abbreviated transcription (Latin):
Quut Roy /lesteuus prior os ellorutus. Prosõpra
pollens gestorum lumiue fulgõs Icoribus ⁊ meritis
p̃celsior ommibuos/ atqs foedere complanto fider nectauiur
in uno Sis peto peto pars amince semperqiit mece
comes atqs f mibus in nrr̃is temet deposto morari
Sut salutiforo baptismate sorde prari
En quid gostis Sabe ir̃ae ditionis in orbe
Sis menige ipsẽ nici fuero teu semor in omni
EA si uelle alias est nunt proficistide oras
Sigõs torua feto x iaĩam for itauerit in me
Iauproba nõ somiãs fidoi retinensq̃s tenors
Ur potis es fer opem stabili conamius saluãt
Er tibi surcurrã similiratione inuando
Te toget atos meum mutus cortaniue scutum¬
fertur S ratos tibi om̃m regum proestantis nur
superuo luutarũs bene ficuis reponds ⁊ quicq uid inter
me dte agenda remlis ti far ur opto Diutiss nũe n
requo tuo non motabor ses telerius q̃o poteco frantiã
adibo Ubicumnqs torrarum fuero tiurs amicũs in sodi
dilectienis comuctus foedere ymancbo. His dictio

Expanded text:
unc rex Alstemus prior est allocutus: Prosapia pollens, gestorum lumine fulgens, Moribus et meritis praecelsior omnibus, atque, Foedere complacito fidei nectamur in uno. Sis, peto, pars animae semperque meae comes, atque Finibus in nostris temet deposco morari, Sicque salutifero baptismate sorde piari. En quid gestis habe nostrae ditionis in orbe. Sis memor ipse mei, fuero ceu semper in omni. Et si velle alias est nunc proficiscier oras, Si gens torva, ferox, jamjam feritaverit in me, Improba non servans fidei retinensque tenorem. Ut potis es fer opem stabili conamine salvans Et tibi succurram simili ratione juvando. Te teget atque meum mutuo certamine scutum« Grates tibi, omnium regum praestantissime, super voluntariis beneficiis rependo, et quidquid inter et te agenda retulisti, fac ut opto. Diutissime in regno tuo non morabor, sed celerius quam potero Franciam adibo. Ubicunque terrarum fuero, tuus amicus indissolubili dilectionis conjunctus foedere permanebo. » His dicti
Abbreviated transcription (Latin):
Printpõ frisia ⁊ de xii nanib ꝰ omistis uictu o
totidem armato nulite pleuis quas et Aestamus
Rrex Ouglorum sibi mi sit dum mibi morarat
udientes autem Walgrenses ꝓuod gõs barbmia
tomy estale maris focociter quassata suis littare litor
essor aduerta tongregata multitudun pagensium Rollo
Dur̃ tempostuoso mari uix ereptum assallide uut.
⁊ui solito mori tontius contra illos debellando x rexi
atqs pluros illorum nece prostratos Orto transmis
uesibuosqs illorum aut fugauir aur ccepir. Cuiq
dintissius morulãs Walgras depopularit᷑ reminis
lestemus Rex Ouglorum Csristiamssmus om̃ rogun
prrobitate p̃cellemissimus anutitice qua se ⁊ Rollonr̃
uino atq tario oueratas auinetiã toturmm arinato ni
ropleras Dari p̃tolsõ transm̃i sir in Malgras. hi
Rollo donis leotus  ogaiot nuimeribꝰ ꝓtem praemaxin
ditatos cum gratiarum actiour ad Regem comisir
seqs par cos famulaturã Rogi mandauir ¶E stua
aũt walgrenses propter deportau fuuuetĩ topiã om

Expanded text:
ipem Frisiae; et de XII navibus onustis victu et totidem armato milite plenis, quas Alstemus rex Anglorum sibi misit, dum inibi moraretur. Audientes autem Walgrenses quod gens barbara tempestate maris ferociter quassata suis littoribus esset advecta, congregata multitudine pagensium, Rollonem ducem tempestuoso mari vix ereptum insperate assalierunt. Qui solito more concitus contra illos debellando perrexit, atque plures illorum nece prostratos orco transmisit, residuosque illorum aut fugavit aut cepit. Cumque diutissime morulans, Uvalgras depopularet, reminiscens Alstemus rex Anglorum Christianissimus, omnium regum probitate praecellentissimus, amicitiae qvino atque lardo oneratas, quin etiam totidem armato milite repletas, duci praecelso transmisit in Uvalgras. His Rollo donis laetus, legatos muneribus praemaximis ditatos cum gratiarum actione ad regem remisit, seque per eos famulaturum regi mandavit. Aestimantes autem Uvalgrenses, propter deportati frumenti copiam omni
Abbreviated transcription (Latin):
otĩa ad suuiptuum supplemẽta tota Dritanma
ipsurs prouuticẽ  rurcipibus Berengorio atq
Illanuo satramenta urrantibꝰ Rollomi. Nlam¬
terra maritima qua nuut uotatur Normanuita ob duitutuos
Pagauorum eycuorsus Ipluis ubiqz adultis a cultro ⁊
uomere torpebat inculta flaudreusem uoro prouĩciam
Ul ꝯy ca uiuenei uoluit Rex ei prinũ dare scd ille
noluir pra paludum impeditionẽ recipdco. Rolloni aũi
pedem Rogrs cum as eo Ducatum Normanniae ⁊ospree¬
nolenti ostulari dixexuur Ep̃i Qui talt donũ recepir¬
ostulo deber expetore pedem Rogis. d ille. Nlunq̃s turus
genua mca alicuius gembirs net osculabor cuiuispiam pede
Frantorum igitur precibus compuesus iussu cuidam nuls
pedem Rogis osculari. Ctui statum pedem arcipient¬
in plobe tiunultus. Cceterum karolus Rox Suxs
framorum Robertus Comitesq̃s ⁊ ptoreror Praose
patatio Rollom uitam iuam ⁊ membra ũ houorẽ totus¬

Expanded text:
etiam ad sumptuum supplementa tota Britannia, etiam ad sumptuum supplementa tota Britannia, ipsius provinciae principibus, Berengerio atque Alanno, sacramenta jurantibus Rolloni. Namterra maritima quae nunc vocatur Northmannica, ob diurnos paganorum excursus, silvis undique adultis, a cultro et vomere torpebat inculta. Flandrensem vero provinciam, ut ex ea viveret, voluit rex ei primum dare, sed ille noluit prae paludum impeditione recipere. Rolloni autem pedem regis, cum ab eo ducatum Northmanniae suscipenolenti osculariosculo debet expetere pedem regis. » Et ille: « Nunquam curvabo genua mea alicujus genibus, nec osculabor cujuspiam pedem. » Francorum igitur precibus compulsus, jussit cuidam militi pedem regis osculari. Qui statim pedem regis arin plebe tumultus. Caeterum, Carolus rex, duxque Francorum Robertus, comitesque et proceres, praesules ricio Rolloni vitam
Abbreviated transcription (Latin):
courlamãtos Cstistiauũ populum os sus mertrã
pagauorum decursibus de pdrire
ꝓuarimoniis Rox dehementoꝵ xmotus ascitum
Francone Utrihiopam Rolloni fostianter dioigit
mandãs sy ⁊hristianus officdeotur torrã maritimã
ab Eplao flumnue usq̃s ad Britannitos luui tos cum
sua filia nomine Gifla se ei daturum fore. Qua
legatious fianco suscepta parto ⁊ tubre pagauo duri
cuucta ꝑ ordiuõ panbia. Cnius uarba conpulto suotũ
gratautor suscipiẽs a bastatione paganita nuducras
trium mensium Rogi indulgor ur in hor diorum spatũ
paxintoe sos stabiliretirr faodore firuio. Satuto
saus tomgoro ueniunt ad denominatiũ lorum qui
suaur ad Sauctum Clorũ Rox cum Reborto frãtorũ
duce traus Epta fluinã Rollo uero titra uallatus
cuners mulitum. Distirorentisꝰ altornatim nũtus
pax fauente Ogristo scabilitur intor cos Rollont
Rigi fideliatẽ sartamentis urante ⁊ Reogo illi
filiam rum teera praotitulata douante superaddita

Expanded text:
conclamantes Christianum populum ob ejus inertiam paganorum incursibus deperire. Quorum querimoniis rex vehementer permotus, ascitum Franconem archiepiscopum Rolloni festinanter dirigit; mandans, si Christianus efficeretur, terram maritimam ab Eptae flumine usque ad Britannicos limites, cum sua filia nomine Gisla, se ei daturum fore. Qua legatione Franco suscepta, peracto itinere, pagano duci cuncta per ordinem pandit. Cujus verba consulto suorum gratanter suscipiens, a vastatione paganica inducias trium mensium regi indulget; ut in hoc dierum spatium pax inter eos stabiliretur foedere firmo. Statuto sane tempore veniunt ad denominativum locum, qui dicitur ad Sanctum Clerum, rex cum Roberto Francorum duce trans Eptae fluvium; Rollo vero citra, vallatus cuneis militum. Discurrentibus alternatim nuntiis, pax, favente Christo, stabilitur inter eos, Rollone regi fidelitatem sacramentis jurante et rege illi filiam cum terra praetitulata donante, superaddita
Abbreviated transcription (Latin):
rruiantos uos po ad intornetiomꝰ prostraueruus pliures q̃ printipos
teporuuz innnurmer abuemqo manũ ad̃ nanos duxexiur fusonos
iglur residmi diffidentes sui ixhant tubutatii offocti suur
Rollour p̃ceptis y omuna obedienter. Congesto ⁊ ex aggerato
atqo dato fusia tabuto illre lib raus in altum tarbas a
n ambus data uortitqõ proras ad. R amorii prolixa iugul¬
ptotis terras ulcisti sẽ cupicus de ioso qui affus Wagra
cun fusombirs ian ꝑ rostratis in pralio. Pererrato ponti
intrat Scaldi alucum ⁊ tro titiaqs toeram depopulas supor
longi tolle R cinceum ueuir ad guandam albatiõ dictam nõc
Condatum It aiueruis ueto multa praelia tontia oum fotir
sed ꝙx onubꝰ Rollo uirtor potõs exstitir. Deua stabatur
terea dtuusio eyeentus mala por perssa. P reualid.
famuos eyoritur quia toera aratio nõ stuiditur uulgus par
affrigitire faine bellis qo atteritur diffiduur uiuoee crntti
salute uirtus prinati. Tuaidam igiue dic Ramerio lon

Expanded text:
pluresque principes ceperunt, innumerabilemque manum ad naves duxerunt. Frisones igitur residui diffidentes sui, exhinc tributarii effecti sunt, Rollonis praeceptis per omnia obedientes. Congesto et exaggerato atque dato Frisiae tributo, illico librat in altum carbasa bus data, vertitque proras ad Rainerii Prolixi Juguli terras; ulcisci se cupiens de ipso, qui adfuit Walgris cum Frisonibus jam prostratis in praelio: Pererrato ponto, intrat Scaldi alveum et cis citraque terram depopulans super Longi Colli Rainerium, venit ad quamdam abbatiam dictam nomine Condatum. Rainerius vero multa praelia contra eum fecit, sed ex omnibus Rollo victor potens exstitit. Devastabatur terra, utriusque exercitus mala perpessa. Praevalida fames exoritur, quia terra aratro non scinditur. Vulgus penuria affligitur, fame bellisque atteritur. Diffidunt vivere cuncti, salute victus privati. Quadam igitur die Rainero loco