comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo fiunt et constãt. Quare ꝑgeter aerem ignemo terra
et aquam corpus hc aliudeet: At nullum eẽ uidetur. Neꝙ
ipitut ignis neg aliud quicꝙͣ elementorum infinitum ee potest
omnia dicens tandem fieri ignem: eadem et as elludunum ac¬
como dabitur rõ: quod pretee elementa naturales pħi faciũ̃t.
dm̃e tum ut contrarcum ex contrario . Ut ad frigidum̃ excalido
polet mutari. Aty exlus etiam de quouis considerar̃ oportet¬
si pos sit nec ne infinitum ee sensibił corpus. Ex his auten
parebit infinitum sensibił corpus inrone rerum ee om̃io nõ
osse omne nanq sensibił corpus aptum ẽ alicubi ee.
locus ẽ quidam cuiusꝙ et idemẽ totius ac partis ut totius terrae
uniusq olebas : et ioms iteur atq seitillẽ. Ox̃ si infinitum ꝑtiũ
Qx̃ si infinitum ꝑtiũ
sit simnilium: imobile trit : aut semꝑ feretur. At io fitri
nt quit. Cur enm deorsum magis qͣ. sursum. aut adquemuis

Expanded text:
ex quo fiunt et constant: quare praeter aerem ignem terram ex quo fiunt et constant: quare praeter aerem ignem terram et aquam corpus liic aliud esset. at nullum esse videtur. neque igitur ignis neque aliud quicquam elementorum infinitum esse potesomnia dicens tandem fieri ignem. eademet ad illud unum accommodabitur ratio, quod praeter elementa naturales philosophi faciunt. omne enim ad contrarium ex contrario, ut ad frigidum ex calido solet mutari. atque ex his etiam de quovis considerare oportet, possit necne infinitum esse sensibile corpus. ex his autem patebit infinitum sensibile corpus in ratione rerum esse omnino non posse. omne namque sensibile corpus aptum est alicubi esse; atque locus est quidam cuiusque, et idem est totius ac partis, ut totius terrae uniusque glebae,  si infinitum partium sit similium, immobile erit aut semper feretur. at id fieri nequit. cur enim deorsum magis quam sursum aut ad quemvis
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpet: dec unumquodꝗ infinitumee pot. Nam corpꝯ
quidem ẽ quod omni ex ꝑte dnensioneri ht̃. Infinitũ
euitem quod sine fine ẽ extensum dimensione Quigus ettiat᷑
ut infinitum corpus ꝑ om̃emr sit dimensionem in infutum ex¬
censum. At atro nẽq põt intiuitum corpus unum ac simp̃
menta ex quo haer generãt. Sunt .n. ꝙ̃ hoc faciunt
infinitum: sed non aerem aut aquam ne ab infinito cetera
corrũpantur. hñt enim interse contrarietatem : quippecum
aer frigidus: aqua humida. et ignis ealidus sit: quoram si
unum ee infinitum cetera non fius sent corrupta. Nuc aũt
aliud infinitum inquiunt ee ex quo haec fiuñt Aet impo est
non solum infinitum hoc ee: de hoc . comune quidẽst di¬
cenoum đ omni similiter et aere et aqua et quoius alio sim¬
i sed etiam ee tale corpus pensibile preter ea corpora
q̃ elementa uocantur. Omnia nanꝗ in io dissosuuntur.

Expanded text:
corrumpet. nec unumquodque infinitum esse potest. nam corpus corrumpet. nec unumquodque infinitum esse potest. nam corpus quidem est quod omni ex parte dimensionem habet, infinitum autem quod sine fine est extensum dimensione. quibus fit ut infinitum corpus per omnem sit dimensionem in infinitum extensum. at vero neque potest infinitum corpus unum ac simpled est praeter elementa, ex quo haec generant sunt enim qui hoc faciunt infinitum, sed non aerem aut aquam, ne ab infinito cetera corrumpantur. habent enim inter se contrarietatem, quippe cum aer frigidus, aqua humida et ignis calidus sit; quorum si unum esset infinitum, cetera iam fuissent corrupta, nunc autem aliud infinitum inquiunt esse, ex quo haec fiunt. ac impossibile est non solum infinitum hoc esse de hoc enim commune quiddam est dicendum, de omni similiter, et aere et aqua et quovis alio simplici, sed etiam esse tale corpus sensibile praeter ea corpora quae elementa vocantur. omnia namque in id dissolvuntur
Abbreviated transcription (Latin):
net ne consider amus ac ꝑ scrutamur.
infinitum nonee. et am si rõ corporis d̃i suꝑ ficie
terminatum ee nonerit in finitum ullum aut intelligibile
aut sensebił corpus. At uero neq numerus ita ut separatus
ac iñtinitus: Numerus &. om̃is  aut io quod nuinierum tĩt
numerabile ẽ Sig fieri põt ut ip̃um numerabił numeret᷑
et infiunitum quispiam poterit pertransire. Sed si maõ
naturaliter antemplabimur ex hisce q̃ deinceps dicentur
nudlum infinitum corpus in rõne rerum et uidebitur: Nec
t. compositam te põt net simp̃. Compositum ig corpus nullũ
e infinitum : si elementa multitudinẽ sint sinita NReesse
ẽ dim et plura. et et equabilitatem inter contraria semp
sit finitus: aer autem infrintus: quanqͣ unius cõporis ius inse¬
rior ẽ alterius ui: atq paro ignis equalem atris partem ui¬
suꝑior superat. modo excessus aliquem subeat nummerum in
infinitum corpus superabit ut patet ato infinitum sane

Expanded text:
necne, consideramus ac perscrutamur. necne, consideramus ac perscrutamur. infinitum non esse. nam si ratio corporis est superficie terminatum esse, non erit infinitum ullum aut intelligibile aut sensibile corpus. at vero neque numerus ita ut separatus ac infinitus. numerus enim omnis, aut id quod numerum habet, numerabile est. si igitur fieri potest ut ipsum numerabile numeretur, et infinitum quispiam poterit pertransire. sed si magis naturaliter contemplabimur ex hisce quae deinceps dicentur, nullum infinitum corpus in ratione rerum esse videbitur: nec enim compositum esse potest nec simplex. compositum igitur corpus nullum est infinitum, si elementa multitudine sint finita. necesse est enim et plura esse, et aequalitatem inter contraria semper sit finitus, aer autem infinitus, quanquam unius corporis vis inferior est alterius vi, atque pars ignis aequalem aeris partem vi superat modo excessus aliquem subeat numerum, tamen infinitum corpus superabit, ut patet, atque finitum sane
Abbreviated transcription (Latin):
aut in infirita sit duusibił At fitri neguit ut idem multa
iniinita. At utro utparoatris aere: sir et infmitu¬
ẽ pars quietis infiniti : sisbã quedam et prinapium sit utdict
Uacat ipitur partibus atq inliuisibił est. At ee̾ nonpotest
io tale quod actu est infinitum. stecesse ẽ enim ĩpum q̃ tum
quis ee per accidens igitur infinitum ip̃um ee iadetur. Q
aita sit: dictum iam ẽ antea non posse ĩpum̃ prinapiũ
dici : Sed illud cui accit aerem aut par. Quare absurde dict̃
profecto. quitał istus ee censent it pitfagoria dicunt . amo
sam faciunt ip̃um et simul etiam partuntur. Uerum
qiuodem forsitan inquisitio u niuersalis ẽ magis si possit inꝙͣ
infinitum et in matuematias et in intelligibilib et in usce
que nullam hñt maguitudinem te. nos autem si sit insen¬
sibilibus deqbus doctrinam sacimus in fintum corpus miremẽto

Expanded text:
aut in infinita sit divisibile. at fieri nequit ut idem multa sit aut in infinita sit divisibile. at fieri nequit ut idem multa sit infinita. at vero ut pars aeris aer est, sic et infinitum pars quaevis infiniti, si substantia quaedam et principium sit, uti dicunt. vacat igitur partibus, atque indivisibile est. at esse non potest id tale, quod actu est infinitum: necesse est enim ipsum quantum quid esse. per accidens igitur infinitum ipsum esse videtur. quodsi ita sit, dictum iam est antea non posse ipsum principium dici, sed illud cui accidit, ut aerem aut par. quare absurde dicunt profecto qui tale illud esse censent, ut Pythagorici dicunt. nam substantiam faciunt ipsum, et simul etiam partiuntur. verum haec quidem forsan inquisitio universalis est magis, an possit, inquam, infinitum et in mathematicis et in intelligibilibus, et in hisce quae nullam habent magnitudinem, esse. nos autem si sit in sensibilibus, de quibus agere instituimus, infinitum corpus incremento
Abbreviated transcription (Latin):
inde atq uox ẽ idiuisibilis. At neq illi ꝙ dicumt infinitũ
e ipũmi hoc pacto ponunt: neq nos queritĩꝯ si sit idemi
ĩpum : sed utht sane fine trarisitionem. Ꝙ si in finitum ꝑ
accioens sit non hoc elementum erit eorp q̃ sunt quo est
infinitumo: quemadmo dum nec ip̃m iuisibil locutionis ẽ ele¬
mentura et tamen uox ẽ iuisibilis. Preterea quonamipacto
quippiam ip̃um infinitum ee põt : si neq numerus neq ma¬
onitudo ꝑ se ee põt: quorum ꝑ se affectus quidam ĩp̃umo
ẽ infinitum : Mmus tnim ip̃immo ꝑ se qͣ mapnntudinem aut
meram et necesse est: Perspicuum etramẽ infiuitum si
ee nonposse. Ut actu sit et ut sub stantia prinapium ue
Nam intinitum erit quicquis p̃uis accipias: si hẽat partes
est enim idem ee infinite ac infuntum. ut patet: si infinitũ
sbẽ site et non in sõ. Quars fit ut ipura aũe moiui ibił st

Expanded text:
erinde atque vox est invisibilis. at neque illi qui dicunt infinitum erinde atque vox est invisibilis. at neque illi qui dicunt infinitum esse, ipsum hoc pacto ponunt, neque nos quaerimus an sit identidem ipsum, sed ut habet sine fine transactionem. quodsi infinitum per accidens sit, non hoc elementum erit eorum quae sunt, quo est infinitum, quemadmodum nec ipsum invisibile locutionis est elementum, et tamen vox est invisibilis. praeterea quonam pacto quippiam ipsum infinitum esse potest, si neque numerus neque magnitudo per se esse potest, quorum per se affectus quidam ipsum est infinitum? minus enim ipsum per se quam magnitudinem aut numerum esse necesse est. perspicuum etiam est infinitum sic esse non posse ut actu sit, et ut substantia principiumve: nam infinitum erit quicquid ipsius accipias, si habeat partes. est enim idem esse infiniti ac infinitum, ut patet, si infinitum substantia sit et non in subiecto. quare fit ut ipsum aut indivisibile sit
Abbreviated transcription (Latin):
si non ce ponatar Preterta utronam sit modo. UPUT
ba an ut accidens alicui nature ꝑ se. an neutromodo: seo niti:
mnus sit infinitum et muitituoine infinita. Maxne a
ad naturalem phumo pertinet si magnitudo perisibilis infinita sit
in rõne reꝵ considerare. Atq primum determinandum et
quot modis dicitur infimtum. Uno itaq modo is dictur infini¬
tum: quod impossibił ẽ ꝑtransir: ex to quia non ẽ aptum at
ꝑse ip̃um transitio frat: ptrinde atꝗ uox inuisibilis dia soler :
Alio modo io dicitur infintum quod ht̃ sine sine transitidera
bile igitur a sersibilib infuntum ee non potest: quos quidem ism
sit infinitum. etam si infmitam ipm neꝗ maguntudo sit neg
multitudo: sed sõa et non accidens: macuisibile erit profecto
Diuisibił eñim aut maguitudinem aut multitudinem et
constat. Siuero inoiui sibit sit: infintum non erit insi ꝑ¬

Expanded text:
si non esse ponatur. praeterea utronam sit modo, utrumsi non esse ponatur. praeterea utronam sit modo, utrum ut substantia an ut accidens alicui naturae per se, an neutro modo, sed nihilo minus sit infinitum et multitudine infinita? maxime autem ad naturalem philosophum pertinet, an magnitudo sensibilis infinita sit in ratione rerum, considerare. atque primum determinandum est quot modis dicatur infinitum. uno itaque modo dicitur infinitum quod impossibile est pertransire, ex eo quia non est aptum ut per ipsum transitio fiat, perinde atque vox invisibilis dici solet. alio modo id dicitur infinitum quod habet sine fine transactionem, bile igitur a sensibilibus infinitum esse non potest, quod quidem ipsum sit infinitum. nam si infinitum ipsum neque magnitudo sit neque multitudo, sed substantia et non accidens, indivisibile erit profecto. divisibile enim aut magnitudinem aut multitudinem esse constat. si vero indivisibile sit, infinitum non erit, nisi p
Abbreviated transcription (Latin):
et natura lium plurii dicunt¬
isl auten infitum in rone ierx ex iuoce quinq may¬
L quis piam credet. Ex tempor̃ ẽ tum hoc nefinitũ.
ex maguntusinum diuisione: utuntur . et mathematia
infinito. Exto preterea quia hoc patto dum taxat gore¬
ratio corruptioue nunq defiaer: si infinitum sit io ex quo
ꝑ ablationem is quõd nasatur fet. Insuꝑ ex lo quia finitũ
as aliquos semꝑ finitur. Or̃ mecesse ẽ nullum ee sinen
i aliuo ad alius semper finiri ulcesdeẽ. Maxime uero
propissimtq ex eo: ꝙͦ uniuersis cõmunẽ eftiat dubitatõem
Namquia mens non defic intogitando et numerus et ma
hac parte uacui qͣ har. meoles est collo candas: Et SSi aliq
si aliqua sit inparte: et ubig neesse ẽ eͥe et insuper
st set uacuum infinitusq louis : et infinitum urpus de
ntresse est. Inperpetuis tum non differunt posse ac ee
Eab et autem oubitationem ip̃a contemplatio : infunti. Naon
si ponatur ee impossibilia multa sequuntur: et etiam

Expanded text:
et naturalium phiet naturalium phisse autem infinitum in ratione rerum, ex hisce quinque maxime quispiam credet. ex tempore: est enim hoc infinitum. ex magnitudinum divisione: utuntur enim et mathematici infinito ex eo praeterea, quia hoc pacto duntaxat generatio et corruptio nunquam deficiet, si infinitum sit id ex quo per ablationem id quod nascitur fit. insuper ex eo, quia infinitum ad aliquod semper finitur; quare necesse est nullum esse finem, si aliud ad aliud semper finiri necesse est. maxime vero propriissimeque ex eo quod universis communem efficit dubitationem. nam quia mens non deficit in cogitando, et numerus et mathac parte vacui quam hac moles est collocanda? quare si aliqua sit in parte, et ubique necesse est esse. et insuper si sit vacuum infinitusque locus, et infinitum corpus esse necesse est: in perpetuis enim non differunt posse ac esse. habet autem dubitationem ipsa contemplatio infiniti. nam si ponatur esse, impossibilia multa sequuntur; et etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pa tamen commune corpus omnium ẽ prmapium: ma¬
mitudine partium disteres atq figura . Latet igitur ex
hioce que diximꝗ in finiti concem plationtin ad naturatis
pħios plrtmnere. Prinapium at̃ omnes ip̃um ponunt cum
rõne impossibił ẽ .&. aut ip̃um in rõne rerp ee frustra
aut aliam ullam ip̃i preter princpii ium inee. Quine
emum quod ẽs aut e prinapulutr. dut ã ey pr piapio A
pranapium infiniti non est eẽt enim ipuĩs finis: Treterea
inglrntum ipum te corruptioneq uaicar̃ censet: quippe ⁊̃
set pranapium quoodam. Nam et quod nasatur isheat
fuem netesois ẽ et omins corrupionis ẽ finis. Qua propt᷑
ut diamus huiusee nonest prinãpium sed hoc printipiũ
eterorum ee uidetur : et cõntier ẽt iimo omnia guber¬
nareq dicnt: Ut ii ꝙ preter infinitum nullas alias cãs
faciunt. aut mentõ: Iit cõcordiam et hroc ee ip̃imro diui
Est enm imortãl neꝙ unqͣ ptrire põt. ut anaximandey

Expanded text:
ipsum tamen commune corpus omnium est principium, maipsum tamen commune corpus omnium est principium, magnitudine partium differens atque figura. patet igitur ex hisce quae diximus, infiniti contemplationem ad naturales philosophos pertinere. principium autem omnes ipsum ponunt cum ratione. impossibile est enim aut ipsum in ratione rerum esse frustra, aut aliam ullam ipsi praeter principii vim inesse. omne enim quod est, aut est principium aut est ex principio. at principiuingenitum ipsum esse corruptioneque vacare censent, quippe cum sit principium quoddam. nam et quod nascitur, id habeat finem necesse est; et omnis corruptionis est finis. quapropter, ut dicimus, huiusce non est principium, sed hoc principium ceterorum esse videtur. et continere etiam ipsum omnia gubernareque dicunt, ut ii qui prafeter infinitum nullas alias causas faciunt, ut mentem aut concordiam; et hoc esse ipsum divinum. est enim immortale nec unquam perire potest, ut Anaximander
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt infinta ut anaꝵ agoras atq: de mocritus ii infinitũ
im tatta continuum te dicunt. ⁊ Ille quidem ex iise
sunt similium partium. tic auton ex mouudius uls orpies¬
culis q̃ figuris difterunt suntq gerendarum semina rerf.
Atq ille quidem quanuis congerie illius partem congestam
ee perinse atq totam dicebat. quia iudebat quo duif̃ ex quo¬
uisoriri. et mę enum et om̃es res dim simul fiusse dixisse
uidetur At hanc carnem et hoc os et quoduis simili modo.
q̃ et uniuersa et simul qͦ. t on solum enim muno quoq prĩ¬
cipium ẽ segregationis : sed mipo etiam uniuerso. Nam cũ
ue quod fit ex tali corpore fiat . omniumq fit gener
nonsimul tamen atq aliquos prinaipium gniͣonis &e oportet᷑ :¬
et id sit unum quodille mentem appłłat: mensq aprinapio
quo dam operetur cum intellexit necesse ẽ olim̃ omnia
simul fiusse: mouieriq olim cepisse. Democritus autẽ
non aliuo ex alio primoram illoram corporum fieri diar

Expanded text:
ciunt infinita, ut Anaxagoras atque Democritus, ii infinitum ipsum tactu continuum esse dicunt, ille quidem ex hisce quae sunt similium partium, hic autem ex individuis illis corpusculis, quae figuris differunt fiuntque generandarum semina rerum. atque ille quidem quamvis congeriei partem congestam esse perinde atque totium dicebat, quia videbat quodvis ex quovis oriri. hic enim et omnes res olim simul fuisse dixisse videtur, ut hanc carnem et hoc os et quodvis simili modo. igitur et universa, et simul ergo. non solum enim in unoquoque principium est segregationis, sed in ipso etiam universo. nam cum omne quod fit, ex tali corpore fiat, omniumque sit generatio, non simul tamen, atque aliquod principium generationis esse oporteat, et id sit unum, quod ille mentem appellat, mensque a principio quodam operetur cum intellexit, necesse est olim omnia simul fuisse moverique olim coepisse. Democritus autem non aliud ex alio primorum illorum corporum fieri dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
dubitauir: si quę uis eiuis quod afortuna fit cause futrint ner¬
ne ut sanitatis. aut spiritus aut estus : sed non capillorum re¬
motio. Carum onim ꝑ accidens alie propiquiores aliis sut
fortuna autem dr̃ bora: cum bonum aliquod mala cum aduer¬
si quid euenit. Prosperitas uero fortunȩ ac infortunium
cum illa sunt magna. Q uapꝑ et cum parum desius ut ma¬
lum quispiam maqnum aut bonum accipiat: infortunatum
tum dlum. aut fortunatum dicima eẽ propterea ꝙ mens ꝑinde
dic̃ de illo atq si eet. Quod. enim parum deest. io quasi mi¬
nuis disstars ur̃: insuper fortuns prosperitas iieta non sine

Expanded text:
dubitaverit, an quaevis eius quod a fortuna fit causae fuerint necdubitaverit, an quaevis eius quod a fortuna fit causae fuerint necne. ut sanitatis aut spiritus aut aestus, sed non capillorum remotio. causarum enim per accidens aliae propinquiores aliis sunt. fortuna autem dicitur bona, cum bonum aliquod, mala, cum adversi quid evenit. prosperitas vero fortunae ac infortunium, cum illa sunt magna. quapropter et cum parum afuit ut malum quispiam magnum aut bonum accipiat, infortunatum tum illum aut fortunatum dicimus esse, propterea quod mens perinde dicit de illo atque si esset. quod enim parum abest, id quasi minime distare videtur. insuper fortunae prosperitas incerta non sine
Abbreviated transcription (Latin):
plsuno neq netessario profiascentem ad locum o fiuis ulro p̃as
mqͥ aeceito non ẽ ex iisce causis q̃ sunt mipo. Sed ex issce q̃ sunt
runq reapiens: non ar̃ a fortuna uenisse. Latet gͦ fortunam cam
ẽ Indefinitas igitur cãs eas ee necesse ẽ: aquibus id fiet quo d pro¬
ficiscitur afortuna. Unđ fortuna indefiniti cã ee uidetur et ĩm̃a
edificator quidem ẽ cã: ꝑ accñs autem modulatos. Et utpro¬
fertus argentum reapiat non huiusce gr̃a proferti. infinit caut̃
multitudine ee possunt. itam ut iudere aliquem uolens et ꝑ¬
sequens et spataturus lusos et fugiens. rete etiam portuna p̃ter
rõnem quid ee dicitur. Latio nanq aut corum ẽ q̃ sunt semꝑ
aut eorum q̃ sunt plerunq. At fortuna in huis est q̃ preterhae
fiunt. Qr cum indefintas sint ea q̃ hocpato sunt cause:
fortima enam mõfinitum nimirum est. Inquibusdan tñ quispit̃

Expanded text:
plerumque neque necessario proficiscentem ad locum; finis vero, ipsa plerumque neque necessario proficiscentem ad locum; finis vero, ipsa inquam acceptio, non est ex iis causis quae sunt in ipso, sed ex hisce quae sunt rumque recipiens, non dicitur a fortuna venisse. patet ergo fortunam causam est. indefinitas igitur causas eas esse necesse est, a quibus id fiet quod proficiscitur a fortuna. unde faedificator quidem est causa, per accidens autem modulator. et ut profectus argentum recipiat, non huiusce gratia profectus, infinitae causae multitudine esse possunt: nam et videre aliquem volens, et persequensaut eorum est quae sunt semper, aut eorum quae sunt plerumque. at fortuna in iis est quae 2 praeter haec fiunt. quare cum indefinita sint ea quae hoc pacto sunt causae, fortuna etiam indefinita nimirum est. in quibusdam tamen quispiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ambo auten in usce sunt que alicuuis gra fiũt. Quare patet
et in usce que non neces sario neq plerunq fiũt: esse aliqua c̾ca
q̃ pot̃ id ee quod alicuius grã fit: Sunt auttin aliauus q̃r q̃ ã
mente agi possunt: et q̃ anatura. Talia igitur cum ꝑ accidens fuĩt
afortuna diamus ee . Nam ut et ens aliuã ꝑ pe. aluid ꝑ accidens est
sic et cã ee potest at domus ꝑ sẽ quidem cã ẽ edificatiuum : per
acoidens autem musicum aut album. Ca igitur cã q̃ ẽ ꝑ se de
accidere possunt: ut igitur dictum ẽ cum in usce q̃ alicuius gra
fiunt id fit tunt diatur acaũ fieri atꝙ fortuna. Horum auten
pateat: ambo inqͣ in his es q̃ alicuius grã fiũt deu argenti ren¬
piendi grã uenisset accepturus illud A sciuisser. euit autem
non huuisce cã sed accit uenisse idq feagse reopiendi gr̃o. neq

Expanded text:
ambo autem in hisce sunt quae alicuius gratia fiuut. quare patet ambo autem in hisce sunt quae alicuius gratia fiuut. quare patet et in hisce quae non necessario neque plerunque fiunt, esse aliqua circa quae potest id esse quod alicuius gratia fit. sunt autem alicuius gratia quae a mente agi possunt et quae a natura. talia igitur cum per accidens fiunt, a fortuna dicimus esse. nam ut ens aliud per se aliud per accidens est, sic et causa esse potest, ut domus per se quidem causa est aedificativum, per accidens autem musicum aut album. ea igitur causa quae est peraccidere possunt. ut igitur dictum est, cum in hisce quae alicuius gratia fiunt, id fit, tunc dicitur a casu fieri atque fortuna. horum autem pateat, ambo, inquam, in iis esse quae alicuius gratia sunt. ceu argenti recipiendi gratia venisset accepturus illud, si scivisset: venit autem non huiusce causa, sed accidit venisse, idque fecisse recipiendi gratia, neque
Abbreviated transcription (Latin):
uenire uidentes. quos tamen econtͣ feri conueniens erat. Sunt autẽ
dam quibus fortuna cã quidem ee obscura tamen humane me
iudetur ut oluinum quoddam atq ex cellens: Qr̃. quibram utruno
at fortuna inꝗͣ et caũs: et si idem sint andiuersa et quomodo in
eas oas quas de finiuimꝯ cadant consideremus oportet.
rimum itaq cum iudeamq alia semꝑ todem fitri modo¬
alia plerumq. patet horum neutri fortinã cãm dici: ntq
id quod afortiina profici satur aut ex his ee q̃ necessa¬
rio semperq: aut ex hisce que plerumqs cepeq fuit. Sed cum q̃¬
dam etriam preter haec pant: atq hec om̃nes a fortuna profia
dicant perspiaum ẽ fortunam atq: caum aliquio eẽ. Nam et
ea q̃ talia sunt afortuna ee: et ea que afortuna sunt talia de
samq. Corum autem q̃ fiũt alia fiunt: alia non fiunt grã
aliauus: et horum alia ꝑ electionem fiur: alia non ꝑ cletoñem

Expanded text:
venire videntes; quod tamen contra fieri conveniens erat. sunt autem venire videntes; quod tamen contra fieri conveniens erat. sunt autem quidam quibus fortuna causa quidem esse, obscura tamen humanae menti videatur, ut divinum quoddam atque excellens. quare quidnam utrumque sit, fortuna inquam et casus, et si idem sint an diversa, et quomodo in eas causas quas definivimus cadant, consideremus oportet.rimum itaque cum videamus alia semper eodem fieri modoalia plerunque, patet horum neutri fortunam causam dici, neque id quod a fortuna proficiscitur, aut ex iis esse quae necessario semperque, aut ex hisce quae plerunque saepeque fiunt. sed cum quaedam etiam praeter haec fiant, atque haec omnes a fortuna proficisci dicant, perspicuum est fortunam atque casum aliquid esse. nam et ea quae talia sunt, a fortuna esse, et ea quae a fortuna sunt, talia esse scimus. eorum autem quae fiunt, alia fiunt alia non fiunt gratia alicuius. et horum alia per electionem fiunt, alia non per electionem.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩli ceterorumq celorum oium daum ce cãm asstrunt. Nam
et acaũ conuersionem motionem ue fieri dicunt : que quid em dissin ỹ
et in hunc ordinem redegit atq constituit uniuesum: Hoc
et ip̃um ualõ dignum ẽ admiratione. Nam animalia ꝗ de er
plantas neq ee neq fieri afortuna dicunt: sedaut nãm aut
metem aut aliquis tale c̃am ip̃orum asserunt te: Non enim ex
niusq semine quoduis nascitur sed ex tali quidemolea. ex tali
autem aũt homo. elum uero et duunissima sensibiluĩ casuorta
fuisse asserunt: nuttamq ip̃orum tatem c̃ãm te. qualem anima¬
lium atq plantarum inquiunt ee: Atq noc ipum siita sehieat
consideratione ẽ dignum beneq sese hit si aliquio de hoc ip̃o dicat᷑.
et alio nanq modo ao surdum ẽ id quod diatur: et insup ab¬
surdius est: haec illos dicere : incelo quidem nlul accũ figi in
hio autem e quibus fortunam ex terminant multa ab p̃a pr̃o¬

Expanded text:
caeli ceterorumque caelorum omnium casum esse causam asserant: nam caeli ceterorumque caelorum omnium casum esse causam asserant: nam a casu conversionem motionemve fieri dicunt, quae quidem distinxit et in hunc ordinem redegit atque constituit universum. hoc etiam ipsum valde dignum est admiratione. nam animalia quidem et plantas neque esse neque fieri a fortuna dicunt, sed aut naturam aut mentem aut aliquid aliud tale causam ipsorum asserunt esse non enim ex cuiusque semine quodvis nascitur, sed ex tali quidem olea, ex tali autem homo, caelum vero et divinissima sensibilium casu orta fuisse asserunt, nullamque ipsorum talem causam esse qualem animalium atque plantarum inquiunt esse. atque hoc ipsum si ita sese habeat, consideratione est dignum; beneque sese habet, si aliquid de hoc ipso dicatur. et alio namque modo absurdum est id quod dicitur, et insuper absurdius est haec illos dicere, in caelo quidem nihil a casu fieri, in iis autem e quibus fortunam exterminant, multa ab ipsa pro
Abbreviated transcription (Latin):
antiquorum sapiditum nemo c̃as generationis urruptiomoue dicens
defertuna quies determinauit  Ses ut uidetur net illi quicqͣ ee
afortuna pritabant uerum et hoc mimbił ẽ. Multa nanq fiũt¬
posse ad aliquam cãm: ut ille senmo antiquus dix̃ ꝙ fortunam
ex terminat: illorum tñ omues alia afortuna: alia non afortuna
fieri dicunt. Quaꝑꝑ et mentionem aliosuã ipius illos facer̃ oporte¬
bat. At uero nto quieꝗͣ illorans at concordiam autdis cordiam
aut ignem: aut mentem aut aliquio aliuo huiuscemo di forti
ee arbitrabantur. Absurdum qͣ ẽ siue non eę putaiutrint : siue
putantes ee omiserant. presertim cum intedumo utantur utem¬
peio eles non semo atrem supra inquiens segregari : sed ut forte
accit. Dic ti eum đ muño logtur extruttione: sic tunt hius
currenti fertuto contigit. sere autem alio modo. partes qͦ aialiũ
plurimas ortas fortuna fusse dic̃ Sunt etiam ꝗ et hiuuusce

Expanded text:
sapientum antiquorum nemo causas generationis corruptionisve dicens sapientum antiquorum nemo causas generationis corruptionisve dicens de fortuna quicquam determinarit. sed ut videtur, nec illi quicquam esse a fortuna putabant. verum et hoc mirabile est. multa nanquferre ad aliquam cexterminat, illorum tamen omnes alia a fortuna, alia non a fortuna fieri dicunt. quapropter et mentionem aliquam ipsius illos facere oportebat. at vero neque quicquam illorum aut concordiam aut discordiam aut ignem aut mentem aut aliquid aliud huiuscemodi fortunam esse arbitrabantur. absurdum igitur est, sive non esse putaverunt, sive putantes esse omiserunt, praesertim cum interdum utantur. ut Empedocles, non semper aerem supra inquiens segregari, sed ut forte accidit. dicit enim, cum de mundi loquitur exstructione, "sic tunc huic currere fortuito contigit, saepe autem alio modo. " partes quoque animalium plurimas ortas fortuna fuisse dicit. sunt etiam qui et huiusce
Abbreviated transcription (Latin):
sectuum potentia. actu autem effectuum actu. Quot. ꝙͣ sunt
cause. et quomoso sunt cause satis sit anobis determinatum.
ortina ẽt et casus de numero c̃aro &eͥ dicintur. multaq ee
et fieri odfortumam et casum. Confiderandum ẽ h quomo
sunt in his causis fortuna et caus et utrum idem sint an
diuersa. atq omnino quidnam sit fortuna et oaus. Qiudam eum et si
suit o uet ne dubitant. Nilul auim afortua fieri dicunt sed oium
desiitam quandam c̃am ee q̃ fieri dicimꝯ acaũ aut fortuna. su pro¬
sectionis afortuna ciuus piam ao forum mulntionisq eius quem uole¬
bat quidem: non putabat autem muenire.: cãm hoc auint ee
illum moͣ profectum diuc emere quippiam uelle. Similiter et maeteris
que aforuna prouenire dicuntur semo quandam c̃am inquiunt ee
quã sumer lcet sed non forunã Ꝙ ꝑ quippam ch fortina al¬
suroum sane uidebit: et dubitabit non miuria quisbiam: cur nam

Expanded text:
fectuum potentia, actu autem effectuum actu. quot igitur sint fectuum potentia, actu autem effectuum actu. quot igitur sint causae et quomodo sint causae, satis sit a nobis determinatum. etiam et casus de numero causarum esse dicuntur, multaque esse et fieri ob fortunam et casum. considerandum est igitur quomodo sint in his causis fortuna et casus, et utrum idem sint an diversa, atque omnino quidnam sit fortuna et casus. quidam enim et an sint necne dubitant. nihil enim a fortuna fieri dicunt, sed omnium definitam quandam causam esse, quae fieri dicimus a casu aut fortuna: ceu profectionis a fortuna cuiuspiam ad forum inventionisque eius quem volebat quidem, non putabat autem invenire, causam hoc aiunt esse, illum, inquam, profectum illuc emere quippiam velle. similiter et in ceteris quae a fortuna provenire dicuntur, semper causam quandam inquiunt esse, quam sumere liceat, sed non fortunam. quodsi quippiam esset  et dubitavit non iniuria quispiam curnam
Abbreviated transcription (Latin):
ibus simili modo Prergea et haet coniunta ac ille dientur ueluti
non polydetus neq statuarius: sed statuarius poly cletus. Ac tamen
domnia multitudine quidem sunt sex: dupliater autem dnr
cidentis aut ut coniuncta haet aut ut seiuncta dicuntur. Et
insuꝑ omma aut potentia aut astu. Interest autem tm̃: Causae
emi actu et singlares et ea quorum sunt causę : simul sunt et
nõ sunt. at hic qui medetur cum hoc ꝗ sanatur. et huo qui edi¬
fcãt cum hoc quod edificatur. Sedq̃ sunt potentia. nõ semꝑ. No
emim simul domus et edificator corrumpitur. Oportet autem semꝑ
quia ẽ edificator: At adificatoriẽ ꝑ artem adificandi. het igitur priõ
ẽ c̃ã. et momnib simili modo. Preterea gentrum quidem genera :
singularcum uõ singularia dicenda sunt cause. Qu stataris
quidem statuę: hit autẽ huius et potentia quidem causs: et¬

Expanded text:
tibus simili modo. praeterea et haec coniuncta ac illa dicentur, veluti tibus simili modo. praeterea et haec coniuncta ac illa dicentur, veluti non Polycletus neque statuarius, sed statuarius Polycletus. attamen haec omnia multitudine quidem sunt sex, dupliciter autem dicuntur. cidentis, aut ut coniuncta haec aut ut seiuncta dicuntur; et insuper omnia aut potentia aut actu. interest autem tantum. causae enim actu et singulares, et ea quorum sunt causae, simul sunt et non sunt, ut hic qui medetur cum hoc qui sanatur, et hic qui aedificat cum hoc quod aedificatur. sed quae sunt potentia, non semper: non enim simul domus et aedificator corrumpitur. oportet autem semper  aedificat, quia est aedificator: at aedificator est per artem aedificandi. haec igitur prior est causa. et in omnibus simili modo. praeterea generum quidem genera, singularium vero singularia dicenda sunt causae, ceu statuarius quidem statuae, hic autem huius; et potentia quidem causae ef
Abbreviated transcription (Latin):
tipliater et ip̃arum q̃ sunt eius dem gnĩs: alia prior alia etpo¬
sttrior: ut sanitatis medicus atq arifex et concentus euis qui
omnes sonos complectitur. duglum ac numerus et semꝑ eae quȩ
continent ad eas q̃ sunt singulares. Preterea ut accidens et
huius genera: ut statuȩ alio modo poly detus alio statuarius. Acc̃it
enim statuario ut sit poly cletus: et ea etiamꝙ̃ contiñet accidẽs.
Ueluti si homo sit cã statue aut omnino aiał: Sunt autem et
accidentium alia remotiora aliis acos propinquiora. ceu si alb
musiais causa statue dicerentur. Precer autem omnes q̃ a
modaee dicuntur: et q̃ per accidens: alie urpotentes alie utoꝑan
tes dicuntur uelut ut ex truaturdomus edificator cã dr̃ aut
edificans edificatos. Similiter et iniise diet᷑ quorum cause
sunt ip̃e causę ut huius statue̾ aut statue aut omnino ymagis
et aeris huuisae aut aris aut omnino materiae: et in acciata¬

Expanded text:
tipliciter; et ipsarum quae sunt eiusdem generis, alia prior alia est potipliciter; et ipsarum quae sunt eiusdem generis, alia prior alia est posterior, ut sanitatis medicus atque artifex; et concentus eius qui omnes sonos complectitur, duplum ac numerus; et semper eae quae continent, ad eas quae sunt singulares. praeterea ut accidens et huius genera, ut statuae alio modo Polycletus, alio statuarius: accidit enim statuario ut sit Polycletus. et ea etiam quae continent accidens, veluti si homo sit causa statuae, aut omnino animal. sunt autem et accidentium alia remotiora aliis atque propinquiora, ceu si albus ac musicus causa statuae dicerentur. praeter autem omnes, quae accommodate dicuntur et quae per accidens, aliae ut potentes aliae uedificator causa dicitur, aut aedificans aedificator. similiter et in hisce dicetur quorum causae sunt ipsae causae, ut huius statuae aut statuae aut omnino imaginis, et aeris huiusce aut aeris aut omnino materiae. et in acciden
Abbreviated transcription (Latin):
emi presens c̃ã cuiuspram est. id et absens non nunqͣ cam̃ cẽ¬
contrarii dicimus. ut gubernatoris absentiã subuersioms nauis
cuius presentiã cã erãt salutis. Uniuerse autem nunc dite
cause quatuor ingenera manifestissima cadunt. Elementa
nañq siłłarum: materies conficendorum oꝑam arte : ignif et
fit aliquio cause sunt. Atq horum quedam t ut sb̃um ueluti
partes quedam ut quidaitas. Totum inqͣ compositio atqs porma.
Rt semen medicus quiq consuluit et om̃nino efficens:. Omnia
sunt causȩ und̃ est mũtationis prmapium uel quiets uel motus
Quedam auten cauãẽ sunt Ut finis bonumq ceteroꝵ. Io enim
grã cuius cetera funt opiimum ee solet ac finis illorum. Inter¬
sit autem mhil: bonum ĩpum an apparens bonum dicatur Tales
odi autem causarum numero quiđ̃ sunt multi. Si incapita uo
redigantur et ip̃i pauaores cuadunt. Dñr . cause mul¬

Expanded text:
enim praesens causa cuiuspiam est, id et absens nonnunquam causam esenim praesens causa cuiuspiam est, id et absens nonnunquam causam escontrarii dicimus, ut gubernatoris absentiam subversionis navis; cuius praesentia causa erat salutis. universae autem nunc dictae causae quattuor in genera manifestissima cadunt. elementa nanque syllabarum, materies conficiendorum operum arte, ignis et fit aliquid, causae sunt. atque horum quaedam sunt ut subiectum, veluti partes; quaedam ut quidditas, totum, inquam, compositio atque forma. at semen, medicus, quique consuluit, et omnino efficiens, omnia sunt causae unde est mutationis principium vel quietis vel motus. quaedam autem causae sunt ut finis bonumque ceterorum. id enim gratia cuius cetera fiunt, optimum esse solet ac finis illorum. intersit autem nihil, bonum ipModi vero causarum numero quidem sunt multi. In capita vero recisi: et ipsi pauciores erunt. Dicantur enim causae mul
Abbreviated transcription (Latin):
quod effic̃ euis quod efficitur: et quos mutat eius quodmutatur.
Insuꝑ ut finis: hic autem ẽ gr̃a cuus aetera fiunt. Ueluti deam¬
bulande sanitas: Cur emim de ambulat inttrrogati ut ualeat respõ¬
medicum sauitatemq maces aut purgatio aut instrumenta. Uni¬
uersa es haec ip̃ius sims gr̃a funt: Interse se autem differunt. Alia
nanq sunt oꝑa: alia instrumenta: Cause igitur tot fere modis
diaitur. fit autem at cum multipliater causee dicantue: multe ẽt
tiusmodi sint nõ ꝑ accidens cause. dustatue et statuaria ars et
es non ꝑ alius quicqͣ sedut statua e. At non eodem modo. Sed
es quidem it materies: ars autem ur id aquo motio pro fiascctur
sunt preterea ꝙ̃ sibi sunt mutuo cause at execĩtium bond
hitudinis et haec exercitii. At non eodem modo: sed haec ut fimis
illuo at principium motus. Idem in super contrariorum ẽ cã. đ

Expanded text:
quod efficit, eius quod efficitur, et quod mutat, eius quod mutatur. quod efficit, eius quod efficitur, et quod mutat, eius quod mutatur. insubulandi, sanitas. Cur enim deambulat? ut valeat, dimedicum sanitatemque macies aut purgatio aut instrumenta. universa enim haec ipsius finis gratia sunt, inter sese autem differunt: alia namque sunt opera, alia instrumenta. causae igitur tot fere modis dicuntur. fit autem ut cum multipliciter causae dicantur, multae etiam eiusdem sint non per accidens causae, ceu statuae et statuaria ars et aes, non per aliud quicquam, sed ut statua est. at non eodem modo, sed aes quidem ut materia, ars autem ut id a quo motio proficiscitur. sunt praeterea quae sibi sunt mutuo causae, ut exercitium bonae habitudinis et haec exercitii. at non eodem modo, sed haec ut finis, illud ut principium motus. idem insuper contrariorum est causa: quod
Abbreviated transcription (Latin):
materies ad aliam ẽ formani accõmodata. At quousq natura¬
lem pħum formam et ip̃um quod ẽ scire oportet: anut medicum
neruum uel fabrum ds: usq ad quendam terminum considerar
oportet: Alicuiusnanq grã ẽ unaqueq: et cirea ea uersari que
separabiles quidem sint rone: in materia autem sunt: Nomonãg
ꝯtnerat hominem atq sol. Quo uero modo po se hãt seꝑabilis for
et quid nam sit ph̃ie prime efficium ẽ determinare at ꝑ tractar̃¬
eterminatis autem iisce. Considerandum est de causis
quales et quot sunt numero. Nam cum haec pertracta¬
to saendi sit c̃ã sare autem unumquodq non prius
putemus ꝗ̃ cireã unum quodq propter quid ẽ capiamus: idosit primam
acciptre cam: patet et añobis hoc ee agendum etde genatione corr
paterȩ: et horum gentra: Alio modo forma atq exemplar. hest at̃
complectitur ip̃a duorum ad unum r̃õ atq omnino numerꝰ Par¬

Expanded text:
im ad aliam est formam accommodata. at quousque naturaim ad aliam est formam accommodata. at quousque naturalem philosophum formam, et ipsum quid est, scire oportet? an ut medicum nervum vel fabrum aes, usque ad quendam terminum considerare oportet? alicuius namque gratia est unaquaeque; et circa eas versari quae separabiles quidem sunt ratione, in materia autem sunt. homo namque generat hominem, atque sol. quo vero modo sese habeat separabilis forma, et quidnam sit, philosophiae primae officium est determinare ac perteterminatis autem hisce considerandum est de causis, quales et quot sint numero. nam cum haec pertractatio sciendi sit causa, scire autem unumquodque non prius putemus quam circa unumquodque propter quid est capiamus id autem est primam accipere causam, patet et a nobis hoc epaterae: et horum genera. Alio modo forma atque exemplar; hoc est son est; ipsa duorum ad unum ratio, atq
Abbreviated transcription (Latin):
nang motionis si sit continua sims aliquis ẽ : eore is ultimuniẽ
et iõ cuus gr̃a. Qua propter et poeta ridicule compulsq ẽ ad hãs
snñam afferendam: ex tremum oohquod natus erat fatumgo pe¬
tiuip. Non enim quoduis ultimum finisest : ses idquod ẽ op̃timũ:
Arieo preterea materiam faciunt: quedam simpͣ: quedam aptã
idontamq ad opus. et utimur: quia omĩo suntorã nr̃i. Siemus
enii et nos quo dammodo finis. Id enim gratia c̃uiuis cetera fuĩt
teriae cognoscentesq artes: ea q̃ uetus: et eo q̃ preest facendor
atura quo daminodo ẽ Sed noc interest. Altaa nanq forn
cognosat: altera materiã fac̃. Nam gubernator quiđ qualis ẽ forͣ
claui cognosat atq iubet. At architectus e truende nauis qͣli
ex ligño et qualibus ex motib crit. In iis igitur q̃ ꝑ artem consi¬
ciuntur nos operis ex truendi cã materiam facimq̃. In naturalih

Expanded text:
namque motionis, si sit continua, finis aliquis est, eorum is ultimum est, namque motionis, si sit continua, finis aliquis est, eorum is ultimum est, et id cuius gratia. quapropter et poeta ridicule compulsus est ad hanc sententiam afferendam "extremum ob quod natus erat, fatumque petivit. " non enim quodvis ultimum finis est, sed id quod est optimum. artes praeterea materiam faciunt, quaedam simpliciter, quaedam aptam idoneamque ad opus. et utimur, quia omnia sunt gratia nostri. sumus enim et nos quodam modo finis. id enim cuius gratia cetera suntteriae cognoscentesque artes ea quae utitur; etiam ea quae facit: hoc a quodam modo est. sed hoc interest: altera namque formam cognoscit, altera materiam facit. nam gubernator quidem, qualis sit forma clavi cognoscit, ac iubet: at architectus exstruendae navis, quali ex ligno et qualibus ex motibus erit. in iis igitur quae per artem conficiuntur, nos operis exstruendi causa materiam facimus; in naturalibu
Abbreviated transcription (Latin):
naturales ꝑm̃o contemplemur oportet : atq si o simitate
quionam sit consideraremus. Quare neq sine materia negroe
de hoc ip̃o quispiam dubitauit. cumdue sint naturde: de utrag
considerar ad natutalem p̃hum ꝑtinet: an de to quod ex utris q
componitur Ꝙ si de ip̃o: et de utraqo ontemplari ad eundem
utiq spatat utrum q̃ eiusdem sit facaltatis andiuersarum
utr anq coenoster : am respiaenti quidem adueteres: materiei
cognitio ad ĩpum udebitur pertinere: Perparum emm empe¬
docles et de mooritus formam quis dlictatemq cetigerunx. At fars
nitatur nam . Eius dem autem sãe ẽ formam atq mam usq ad termi¬
um quendam cognoscere ueluti malia sanitate et bilem atq pitiuta
inquibus ẽ sanitas : et edificatoris similiter formam ipuis domus
atqꝵ materiam: Lateres inqͣ ac ligna et ceterorum eodem modo
Naturalis etiam facultatis erit profecto utrasq naturas cognoscere.

Expanded text:
naturales perinde contemplemur oportet atque si de simitate naturales perinde contemplemur oportet atque si de simitate quidnam sit consideremus. quare neque sine materia neque sde hoc ipso quispiam dubitaverit, cum duae sint naturae, de utraquene considerare ad naturalem philosophum pertineat, an de eo quod ex utrisque componitur. quodsi de ipso, et de utraque contemplari ad eundem utique spectat. utrum igitur eiusdem sit facultatis an diversarum utramque cognoscere? nam respicienti quidem ad veteres, materiei cognitio ad ipsum videbitur pertinere. perparum enim Empedocles et Democritus formam quidditatemque tetigerunt. at si ars mitatur naturam, eiusdem autem scientiae est formam atque materiam usque ad terminum quendam cognoscere veluti medici sanitatem et bilem atque pituitam, in quibus est sanitas; et aedificatoris similiter formam ipsius domus atque materiam, lateres inquam ac ligna, et ceterorum eodem modo, naturalis etiam facultatis erit profecto utrasque naturas cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
na contemplatur quo talibus accidunt. Quapgropter etseꝑat. Mente
porine᷑. Quos quidem ita eeͥ patebit. si quispiam utrorumq dif¬
finitones ip̃arum inqͣ formarum neturalium et accidentium
dicere enitatur. Et enm par quidem et imꝑ rectum et curuũ:
nuinerus insuꝑ. linea atq fgura sine motiuo nimirum distinient
At caruis ossis ac hominis diffinito sine ip̃o non erit. Seo haec
perinde atq: nasus simꝗ : ses non ut curuum oncauumq dicũt᷑
Hoc idem indicant et mathematicaꝵp faccultatum et q̃mas
sunt naturales. ut perspetiua musica et assrologia. Nam qͣ¬
contra quo daminodo se se hũt atq geometria. Geometria nanq
đ naturali quidem linea ontemplatur sed nonut ẽ naturalis. p¬
patiua uero mathematicam quidem considerat lintam. at nõ
ut ẽ mathematico. ses ut ẽ naturalis.¬
Um autem natura sit dup materia atq forma : res

Expanded text:
ntia contemplatur, quo talibus accidunt. quapropter et separat. mente ntia contemplatur, quo talibus accidunt. quapropter et separat. mente formae. quod quidem ita esse patebit, si quispiam utrorumque definitiones, ipsarum inquam formarum naturalium et accidentium, dicere enitatur. etenim par quidem et impar, rectum et curvum, numerus insuper, linea atque figura, sine motu nimirum definientur. at carnis ossis ac hominis definitio sine ipso non erit. sed haec perinde atque nasus simus, sed non ut curvum concavumque dicuntur. hoc idem indicant et mathematicarum facultatum hae quae magis sunt naturales, ut perspectiva, musica et astrologia. nam contra quodam modo sese habent atque geometria: geometria namque de naturali quidem linea contemplatur, sed non ut est naturalis; perspectiva vero mathematicam quidem considerat lineam, at non ut est mathematica, sed ut est naturalis.um autem natura sit duplex, materia atque forma, res
Abbreviated transcription (Latin):
aio mtsicinam et netesse ẽꝰ sic as nãm sest hit naturã. Sedia
quos nasatur ex quoddam ao quoddam ut nasatur profiasaitus.
Ad quod igitur profia scendo nasatue: Nempt non adid ex quo sto
as is quod fit profecto. forma igitur ẽ natura. forma autem
atq natura dupͣ dictur. ipã nanq priuatio forma quo dam modo
est. Siuero sitpriuatio et contrarium aliquod circa simplicem
cm autem determinatum sit quot modis na dictur post
de quibus considtrat methematias. et insuꝑ se astrolo gia diuee¬
sa sit facultas an pars saentiae naturalis. Et enui si ad nalera
surdum ẽ sane: Precerea iudentur ii q de natura loquuntue et
silis as lund figura dicere et utrum terra mundus ue rotuano¬
sit annon sit considerar ac ꝑ tractaro. De his ipitur et ip̃e mathematic
rrastat. Sed nonut est quod qo naturalis corporis finis tiet hoc accian¬

Expanded text:
ad medicinam esse necesse est, sic ad naturam sese habet natura. sed id ad medicinam esse necesse est, sic ad naturam sese habet natura. sed id quod nascitur, ex quodam ad quoddam ut nascitur, proficiscitur. ad quid igitur proficiscendo nascitur? nempe non ad id ex quo, sed ad id ad quod fit profectio. forma igitur est natura. forma autem atque natura dupliciter dicitur. ipsa nanque privatio forma quodest. Si autem est privatio et contrarium aliquod circa simplicem niam autem determinatum est, quot modis natura dicitur. Post de quibus considerat mathematicus. et insuper si astrologia diversa sit facultas, an pars scientiae naturalis. etenim si ad naturalesurdum est sane. praeterea videntur ii qui de natura loquuntur, et de solis ac lunae figura dicere; et utrum terra mundusve rotunsit an non sit, considerare ac pertractare. de his igitur et ipse mathematicus tractat, sed non ut est quodque naturalis corporis finis. nec hoc accide
Abbreviated transcription (Latin):
nly in hasce q̃ constant netura. đ.5i. ẽ potentia care uelos
io non dum hir̃ suam nam antes̃ accipiat formam  as rõnerr acommo¬
datur quam assignantes quide os dicni autcaro: neq onstet na
Qr̃ dio modo natura porma et spes ẽ torum q̃ inst ip̃is motus prĩ¬
cipium h̃ir. q̃ quidem non ẽ seꝑabilis nisi rõne dum taxat᷑. Io
autem qđ ex huis ẽ compositum natura quidem nonẽ: sed ẽ etcõstit
nã it homo. Atq netura magis hae ẽ ꝗ̃ materies. Unumquodq
t. tum mag̃ diatur cum ẽ actũ q̃ cum ẽ potentia Preteren ex ho
nasatur homo: seo non elatica latica. Quaꝑꝑ et ingunt non
figuram ee ñamo: std lignum: quia fiet se pululabit nõ lectica
liguum. Q suita ẽ et ip̃a forma ẽ prosecto natura. fit
enum ex nomene homo. In suꝑ ea natura q̃ utgnatio diatur ura
ẽ as naturam. Non tiuim at medicatio non ad medicinani sto
ao santatem diatur uia medicatonem enim ambeiciua nõ

Expanded text:
im est potentia caro vel id nondum habet suam naturam, antequam accipiat formam, quae ad rationem accommodatur; quam assignantes quid est os dicimus aut caro: neque constat natura. quare alio modo natura forma et species est eorum quae in se ipsis motus principium habent; quae quidem non est separabilis nisi ratione duntaxat. id autem quod ex his est compositum, natura quidem non est, sed est et constat natura, ut homo. atque natura magis haec est quae materies: unumquodque enim tum magis dicitur cum est actu, quam cum potentia. praeterea ex homine nascitur homo, sed non e lectica lectica. quapropter et inquiunt non figuram esse naturam sed lignum, quia fiet, si pullulabit, non lectica sed lignum. quod si ita est, et ipsa forma est profecto natura: fit enim ex homine homo. insuper ea natura, quae ut generatio dicitur, via est ad naturam. non enim ut medicatio non ad medicinam sed ad sanitatem dicitur via medicationem enim a medicina, non