comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
frĩs sui constantii impiũ transire ꝯpellunt
Ip̃e aũt ab imperatore ꝯstante satis humãe
susceptus et honorifice habitus er in cathedrã
suã postea potent̾ remissus ẽ. Mansir aũt
tunc ibi i eccͣa treueroꝵ cum maximo eius¬
cũq uult scripsisse asseritur. ¶ Eo tempoe
liberius ab imꝑatore constantio in exilium
traditur er felix sius diacoms ab hereticis
subrogatur. int̾ hunc lib̾ium ⁊ siluestru
medius sedir ppͣ Iullius hisdem tp̃ribus
uictorinus rector er donatus gramaticus ro¬
me dari hñtur. ¶Floruerunt tunc in eccͣa
dei głosi pontifices paulinus treuereñ qui
maximo succedit dionisius metliolanensis.
Ensebuis u̾celleñ er Illarius picaneñ qui¬

Expanded text:
fratris sui Constantis imperium transire compellunt. fratris sui Constantis imperium transire compellunt. Ipse autem ab imperatore Contante satis humane susceptus et honorifice habitus, et in cathedram suam postea potenter remissus est. Mansit autem tunc ibi in Ecclesia Treverorum, cum Maximo ejusicet Quicunque vult, scripsisse asseritur. Eo tempore Liberius ab imperatore Constantio in exsilium truditur, et Felix suus diaconus, ei ab haereticis subrogatur. Inter hunc Liberium et Sylvestrum medius sedit papa Julius. Iisdem temporibus Victorinus rhetor et Donatus grammaticus Romae clari habentur. Floruerunt tunc in Ecclesia Dei gloriosi pontifices Paulinus Treverensis, qui Maximo successit, Dionysius Mediolanensis, Eusebius Vercellensis et Hilarius Pictavien
Abbreviated transcription (Latin):
contra constantẽ frẽm suũ bellum informat
uixͣ alsam fluuuun nõ longe ab aquilegia
adiicib eius occiditur. Constantins occisso ꝯstã¬
cino solus orientẽ tenuit. Constans autem te¬
mut occidentẽ. Itaq hr̃tici arriam mntientes
ne forte si athan asius ad eundẽ principem aqre¬
rer facultatẽ. ipm imperatorem catho lica fide
ac religione inhibueret. Ip̃i ad imperatorẽ
pͥus accedentes circũ ueniur eum m̃tientes
athanasium eẽ uirũ sceleratũ er flagitiosũ
hostendentes ei manũ cũ brachio cuiusda
arcenii quã dicebant achanasiũ ad ex̾cendã
artẽ igromaticã instmicni demonũ acorꝑe
ipĩs arsenii accedisse. Ad ħ uissu cesaris
synodꝰ apd̾ tyrum congregatur. ubi acha¬
nasio ducto incã asticit᷑ p̾dc̃s arsenius habẽs
utrãq manũ. Quo ꝯperto hrticoꝵ mendatia
cognoscuntur er ip̃i mirabilr̾ erubescunc. ñ
tam̃ constantimis imꝑator ⁊ ip̃i hr̾tici aper¬
secutione athanasii quiescunt. ĩmo eum ad

Expanded text:
contra Constantem fratrem suum bellum informat, juxta Alsam fluvium, non longe ab Aquilegia, a ducibus ejus occiditur. Constantius, occiso Constantino, solus Orientem tenuit; Constans autem tenuit Occidentem. Itaque haeretici Ariani metuentes ne forte, si Athanasius adeundi principem acquireret facultatem, ipsum imperatorem catholica fide ac religione imbueret, ipsi ad imperatorem prius accedentes, circumveniunt eum, mentientes Athanasium esse virum sceleratum et flagitiosum, ostendentes ei manum cum brachio cujusdam Arsenii, quam dicebant Athanasium ad exercendam artem necromanticam, instinctu daemonum, a corpore ipsius Arsenii abscidisse. Ad haec jussu Caesaris synodus apud Tyrum congregatur, ubi Athanasio ducto in causa, astitit praedictus Arsenius, habens utramque manum: quo comperto, haereticorum mendacia cognoscuntur et ipsi mirabiliter erubescunt. Nec tamen Constantius imperator, et ipsi haeretici a persecutione Athanasii quiescunt; imo eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
turaꝵ suaꝵ uariis munim̃tis galicanã ec¬
cłiam adornauit. ¶Constans imperatoz
adu̾sus saporẽ regẽ psaꝵ uario euentu no¬
uem p̾lia gessit. Nonissime aũr indiscrere
ꝯgressus fugit et postea in oppido elenau
iuxͣ yspamã dolo principis nomine mãgẽ¬
tii occisus est. Idem mangentius apud au¬
gustũ cliuinum inuasir imperiũ. In illiri¬
co u̾o milites quendã uetãnionẽ senem cre¬
ant imperatorem. Constantius int̾ea frẽm ĩ¬
tendit ulcisci. Ueꝵtam̃ uerãnionẽ primo
purpurã depone ꝯpullit postmodũ etiam cũ
eo acrit̾ dumicanit. Mangentius aũt uict

Expanded text:
Gallicanam Ecclesiam adornavit. Constans imperator adversus Saporem regem Persarum vario eventu novem praelia gessit. Novissime autem indiscrete congressus, fugit; et postea in oppido Elenau, juxta Hispaniam, dolo principis, nomine Magnentii, occisus est. Idem Magnentius apud Augustodunum invasit imperium. In Illyrico vero milites quemdam Veteranionem senem creant imperatorem. Constantius interea fratrem intendit ulcisci; unde Veteranionem senem primo purpuram deponere compulit. Postmodum etiam cum eo acriter dimicavit. Magnent
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq cũ narses deletis omnib barbaris
ytaliã instatũ pristinũ reduxisser romani
ut assoler eius prosperis successib inuidentes
ap̃ augustũ atq ap̃ uxorẽ eius eũ acc̃abant
Quã obrẽ imperator misit longinũ ac occu¬
pandũ locũ eius in ytalliã sopħia qͦ augta
furore muliebri succensa narsẽ sic̃ eunucũ
int̾ mulierculas suas ponendꝰ ⁊ more muli¬
erũ sibi ẜuiturũ inmabatur. Que omma nar¬
ses gra̾uissime ferẽs neapolim se ꝯtulir mis¬
saq legatioẽ longobardos in ytalliã reuoca¬
uit. Quoꝵ aduentũ ignee aties in celo toste
gregorio p̃cesserũt ⁊ uise sunt amultis. Que
⁊ fucurã effusionẽ sanguinis incticabant. Et
tunc roma nõ solũ ꝓuntias trans alpinas
s ⁊ ip̃am ytalliam q̃ ab illo tempore abarba¬
ris quos longobardos uocauimꝰ inhitabãt
amisit. poero iustinus imperator tyberiũ co¬
mittẽ infiliũ adoptauit. et cesarem legir.⁊

Expanded text:
Itaque cum Narses, deletis omnibus barbaris, Itaque cum Narses, deletis omnibus barbaris, Italiam in statum pristinum reduxisset, Romani, ut assolet, ejus prosperis successibus invidentes, apud Augustum, atque apud uxorem ejus accusabant; quamobrem imperator misit Longinum ad occupandum locum ejus, in Italiam. Sophia quoque Augusta, furore muliebri succensa, Narsen sicut Eunuchum inter mulierculas suas ponendum, et more mulierum sibi serviturum minabatur. Quae omnia Narses gravissime ferens, Neapolim se contulit, missaque legatione Longobardos in Italiam vocavit: quorum adventum igneae acies in coelo teste Gregorio praecesserunt, et visae sunt a multis, quae et futuram effusionem sanguinis indicabant. Ex tunc Roma non solum provincias Transalpinas, sed et ipsam Italiam, quae ab illo tempore a barbaris, quos Longobardos vocamus, inhabitatur, amisit. Porro Justinus imperator Tiberium comitem in filium adoptavit, et Caesarem legit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nno ab incarnatione domini.dlxuii.
regnante infrantia ylperico filio gotha
rii cum tribus fratrib. Iustinus unior ui¬
stimani nepos natione trax quinqua gesi¬
mus secondus ab augusto imperium ab
entitio patriarcha coronatus suscepit. Iste
eccłias ab augusto antecessore suo instit¬
tutas multa largitione dotauit. Huus
dieb pax inter romanos et persas rumpi¬
tur. Imperator autem ad aretham regem
indorum uillianum transmisit. Qui cũ
sic̃ hic describimus ornatum inuenit. Sta¬
bat itaꝙ rex indoꝵ pene nudus habens¬
s. circa lumbos cincruram tm̃ et linea ue¬
stimẽta auro contexra. et circa uentrem
indumenta scissa margaritis pretiosisꝯ
serta mbrachiis habebar quinq anulos er
stans scutũ paruissimũ deauratũ cũ dua¬
b lanceoł in manu tenebat. Quẽ cũ uil
pauit. Et buccellinũ principẽ regẽ francoꝵ
ad deuastandã ytalliã missũ occidit. atq¬
athri adhuc ĩ ytalia suꝑe̾t suspendio penit

Expanded text:
nno ab Incarnatione Domini 567, regnante in Francia Hilperico, filio Clotharii regis cum tribus fratribus; Justinus junior, Justiniani nepos, natione Thrax, quinquagesimus secundus ab Augusto, imperium, ab Eutychio patriarcha coronatus, suscepit. Iste Ecclesias ab antecessore suo institutas multa largitione ditavit. Hujus diebus pax inter Romanos et Persas rumpitur. Imperator autem ad Aretam regem Indorum Julianum transmisit: qui eum sicut hic describimus ornatum invenit. Stabat itaque rex pene nudus, habens circa lumbos tantum cincturam, et linea vestimenta auro contexta, et circa ventrem indumenta scissa, margaritis pretiosis conserta: in brachiis habebat quinos circulos, et stans. Scutum parvissimum deauratum, cum duabus lanceolis, in manu tenebat. Quem cum Julipavit. Buccellinum a rege Francorum ad devastandam Italiam missum occidit. acri adhuc in Italia supererat, suspendio peremit.
Abbreviated transcription (Latin):
U scip̃ imperium ꝓ tempore iustuuianus.
Cuiꝰ ⁊ offitio legalia uira petemus.
Iure suo regimen nã sua uita damus.
Sius ab imperio gens guandala uicta fuga
Omne decꝰ donuni uirtute sua reparatur.
Suader ⁊ eccͣa pace manente sua.
P er trigita duos uirã declux̾ar annos.
H ic quoq cũ gothis ꝯfilixit sepe tyrãpnis.
Gothoꝵ princeps athalaricus adest.

Expanded text:
uscipit imperium pro tempore Justinianus, Cujus et officio legalia jura petamus, Jure suo regimur, nam sua jura damus. Ejus ab imperio gens Vandala victa fugatur, Omne decus Domini virtute sua reparatur, Gaudet et Ecclesia pace manente sua. Per triginta duos vitam deduxerat annos, Hic quoque cum Gothis conflixit saepe tyrannis, Gothorum princeps Athalaricus adest.
Abbreviated transcription (Latin):
Silueriꝰ sine decreto fit iustiniani.
Theo baldꝰ simul ⁊ gothy nũc hr̃siani.
Ip̃m constituunt cesaris ira sallir.
D ũ theobaldꝰ obiit ꝯmorꝰ iustinianꝰ.
Imperat ut gothi quos nouerat hr̃sianus.
Cedas abytallia pitiosa manus.

Expanded text:
Sylverius sine decreto fit Justiniani, Theobaldus simul et Gothi nunc haeresiani Ipsum constituunt: Caesaris ira salit. Dum Theobaldus obit, commotus Justinianus Imperat ut Gothi quos noverat haeresianos, Cedat ab Italia perniciosa manus.
Abbreviated transcription (Latin):
I udicat ⁊ gladio ptullit ille fory.
P lusq decẽ menses de ratione damus
Hii duo suffitũt ad sacra cãno ait.
S icq ferentinus sic p̾sul a dest perosinꝰ.
P br̃anditas bis tres tenuere triclinũ
Nõ fuerãt plures nec tibi narro minus.

Expanded text:
m Judicat, et gladio pertulit ille forum.Plusque decem menses de ratione damus.Hi duo sufficiunt ad sacra, canon ait. Sicque Ferentinus, sic praesul adest Perusinus, Presbyter Andreas: hi tres tenuere triclinum; Non fuerant plures, nec tibi narro minus.
Abbreviated transcription (Latin):
H ii duo dũ fuerãt athalaricꝰ erar.
P resul ut̾q fuit annus qͣi bis cdirodeĩs
Gothoꝵ regis theobaldi copia ueĩt.
Ille per ytalliã pessima gesta dedit.
Octo sibi mses uiu̾e rte damus.

Expanded text:
. Praesul uterque fuit, annis quasi bis duodenis, Gothorum regis Theobaldi copia venit, Ille per Italiam pessima gesta dedit. Octo sibi menses vivere rite damus.
Abbreviated transcription (Latin):
Alamon dilexit dominum ambulans ĩ
p̃ceptis dauid pr̃is sui. Excepto ꝙ mexcẽlsis
iuinollabat ⁊ atendẽbat thymiama. Abi¬
it namq ĩ gãbaon ut ĩmollaret ibi. Ild̾
namq erat excelsũ maximũ. Mille hostias
ĩ holocaustũ obtulit salomon suꝑ altare ga

Expanded text:
alomon Dominum ambulans in praeceptis David patris sui excepto quod in excelsis immolabat et accendebat thymiama abiit itaque in Gabaon ut immolaret ibi illud quippe erat excelsum maximum mille hostias in holocaust
Abbreviated transcription (Latin):
decuũ lapidẽ occurrit et honor ifice eum
suscepit.Trunsactis post ħ decẽ dieb rex
in ppło facta contic̃e causas aduentus su¬
i exponit. ubi leo p̃p̃ spontane uolunta¬
te nullo cum exigente acrimine sibi ob¬
iecto tactis sacrosanctis euangeliis. se

Expanded text:
decimum lapidem occurrit, et honorifice eum decimum lapidem occurrit, et honorifice eum suscepit. Transactis post haec decem diebus, rex in populo facta concione causam adventus sui exponit, ubi Leo papa spontanea voluntate, nullo eum cogente, a crimine sibi objecto tactis sacrosanctis Evangeliis se
Abbreviated transcription (Latin):
rene ut aiunt nõ multo post eeccatus ⁊
imperii sui anno .iͦ. diẽ obiir. regnauir¬
qr post eum mat̾ sua quinq annis. uñ
postꝙͣ ĩ manu femine deuenerar imperi¬
um dignũ erar ut ad francos uiros potẽ¬
pp̃ .iii. anno ab incãnat᷑ domini septĩ¬
gesimo non agesimonono post mortem
pape adriam succedẽs a romanis flagitio¬
sissime tractatur ita ut occulis una clie
bis ceccatus ⁊ bis lingna truncatus fuis¬
ser. er incapella quadã reblusus ẽ. Seq̃n¬
ti nocte aquibdam fidelib ad basilicam
beati pet̾ ꝑcluctus ibi uirtute dei occulos t̾
iur̃ occuloꝵ et linguam cum lequella
recepir. Ocinde ad regem karolum trã¬
siens euentũ reꝵ deplorar. Igitur karol
subiugatis sibi iam baguaris er danis ĩ
saxonib arq aquitancis normamnis
et briramis inpanomis multisq aliis ꝓ¬
uintiis ad urbem romã ulturus papam
tendebat. Leo papa prius ꝑ legatos inse¬
dem suam restitutus tunc ei uenienti ad

Expanded text:
renes, ut aiunt, non multo post caecatus, renes, ut aiunt, non multo post caecatus, imperii sui anno primo diem obiit; regnavitque post eum mater sua quinque annis; unde postquam in manum feminae devenerat imperium, dignum erat ut ad Francos, viros potenpapa, anno ab incarnatione Domini septingentesimo nonagesimo nono, post mortem papae Adriani succedens, a Romanis flagitiosissime tractatur, ita ut oculis una die bis caecatus, et lingua bis truncatus fuisset, et in capella quadam reclusus est. Sequenti nocte a quibusdam fidelibus ad Basilicam beati Petri perductus, ubi virtute Dei oculos et umen oculorum, et linguam cum loquela recepit. Deinde ad regem Carolum transiens, eventum rerum deplorat. Igitur Carolus, subjugatis sibi jam Bavaris, et Danis, et Saxonibus, atque Aquitanis, Normannis, et Britannis, et Pannoniis, multisque aliis provinciis, ad urbem Romam ulturus papam, tendebat. Leo papa prius per legatos in sedem suam restitutus, tunc ei venienti ad
Abbreviated transcription (Latin):
regnante infrantia karulo magno. Con
in imperium successit grecorum. Cuuus fi¬
lia karolo magno a matre desponsata alii
copullar. Cuiꝰ imperii anno .iii. idem karo¬
lus rex romã uemiẽs ab adriano papa ho¬
norisice suscipitur ibiq scõ pasca cellebrato
pipinus filius cius inregem ytallie t̾ lo¬
doicus alius filius eius inrege̾ aquitãme
mungit᷑. Ip̃e añt karolus uniu̾so romão
ppło ac clam ante patritius romanus ap¬
pellatur. Circa idem tempꝰ karolo pasch̾a
donim in loco qui dr̃ ingelle hym quarro
miliario ab urbe maguntina cellebrante
tassillo cũ maiorib bagnarie pͥnapib
uenit. ubi cdum accusatus abaguans
ꝙ fidẽ karolo nõ seruar ĩmo auares ab¬
regnũ deuastandũ duxiss de hiis er d̾
aliis mayestatis reus capitali penna plec¬
eum monasticũ habitũ assumẽ ⁊ de pecca¬
tis ibi penit̾e ꝑmisit. ¶ Constantinus
int̾ea imperator conscilio matris sue y¬

Expanded text:
regnante in Francia Carolo Magno, Consregnante in Francia Carolo Magno, Consin imperium successit Graecorum, cujus filia Carolo Magno a matre desponsata, alii copulatur, cujus imperii anno tertio idem Carolus rex Romam veniens, ab Adriano papa honorifice suscipitur, ibique sancto Pascha celebrato, Pipinus filius ejus in regem Italiae, et Ludovicus alius ejus filius, in regem Aquitaniae unguntur. Ipse autem Carolus, universo Romano populo acclamante, patricius Romanus appellatur. Circa idem tempus Carolo Pascha Domini in loco qui dicitur Ingelheim, quarto milliario ab urbe Moguntia, celebrante, Tassilo cum majoribus Bavariae principibus venit, ubi dum accusatus a Bavaris, quod fidem Carolo non servaregnum devastandum duxisset, de his et de aliis majestatis reus, et capitali poena pleceum Monasticum habitum assumere, et de peccatis ibi poenitere permisit. Constantinus interea imperator, consilio matris suae I
Abbreviated transcription (Latin):
R ex eris er regẽ gladio uigulab iniquin.
Si mͥ credideris concito sũmus eris.
D um regina doller minium ꝓ morte pat̾na
U indice pinc̾na cito uindicar acca moderna.
Bege soporato substulit ille capud.
In p̃tiũ mortis tribuir se femma forti
T hesaurosq suos ĩ eñ post panca retorsit.
Indeq post plurima p̃ripuere fugam.
namq ruennatũ ratib rapuere meatũ.
Dux urb̃ suscepit eos tribuitq teatrũ.
Patria tune illis magna rauena fuit.
Cum duce regiia claudestina fedem q̃rir.
Si pinc̾na perir si morte por̃ remou̾i.
Sponsus regine lux ibi solus erir.
D um pincͥna uenit potũ ꝑat illa ueneni.
Potãs p̃ bet ei simul er potare corgir.
S emina mecha bibir nota uenena sibi.
Illa prius morit᷑ defungir᷑ ille sequent̾.¬
S raus ibi fraude perir morir mors morsa decent᷑.
Sic grauis ira dei digna rependit ei. ⁊
regnante infrantia karrulo magno.R.¬
Nno ab incarnatione domini. dec lexxi.

Expanded text:
Rex eris, et regem gladio jugulabis iniquum, Rex eris, et regem gladio jugulabis iniquum, Si mihi credideris, quamcito summus eris. Dum regina dolet nimium pro morte paterna Vindice pincerna cito vindicat acta moderna, Rege soporato sustulit ille caput. In pretium mortis tribuit se femina sorti, Thesaurosque suos in eum post pauca retorsit, Indeque post plura praeripuere fugam. Namque Ravennatum ratibus rapuere meatum, Dux urbis suscepit eos tribuitque theatrum, Patria tunc illis magna Ravenna fuit. Cum duce regina clandestina foedera quaerit Si pincerna perit, si morte potest removeri, Sponsus reginae dux ibi solus erit. Dum pincerna venit potum parat illa veneni, Potans praebet ei, simul et potare coegit, Femina moecha bibit, nota venena sibi. Illa prius moritur, defungitur ille sequenter, Fraus ibi fraude perit, moritur mors morsa decenter, Sic gravis ira Dei digna rependit ei. Deregnante in Francia Carolo Magno. Anno ab incarnat. Domini 781,
Abbreviated transcription (Latin):
Eocisiq patris res fir amara satis.
Crim̃ mauclitũ regẽq perorret aucditũ.
Preparat iniusũ regnia neccare maritũ.
Dum capud abscisum compit ẽẽ scifu:
Instruit ancillã forma spẽq decoram.
Ur sibi pincernã cohicus coniungat ĩ horã.
Illa qd̾ implorat ꝑficit absq mora.
Nocte sequente uenir regina loquẽs mulieri.
Militis huiꝰ ego uolo te lecto remom̾i.
Hec abiir s poscitur regina latẽt̾
Ignaꝵ tener ip̃a urũ ppessa libent̾.
Expletisq iocis incipit ip̃a loqui.
Quomodo regiã tu nõ tetigisse uereris.
Ecce tui regis gladio digne morieris.
Ni michi crecuideris hostia mortis eris.
U ir putat ancillã s uox sonuir rosimũde.
U nde iuir expauit mulier confortat eundẽ
Cepir ⁊ ordin fata futura uiri.
Sllige qd cupias duo sir q̃ compiscis inte.
Aur regem porhimes ĩquit uł rex phumet ce.
Ellige sorte fori uue̾ siue mori.
Te licer inuitũ dix̃ mͥ q̃ro maritũ.

Expanded text:
Occisique patris res fit amara satis. Occisique patris res fit amara satis. Crimen inauditum, regemque perhorret iniquum, Praeparat invisum regina necare maritum, Dum caput abscissum comperit esse scyphum. Instruit ancillam, forma specieque decoram, Ut sibi pincernam coitus conjungat in hora, Illa quod implorat perficit absque mora. Nocte sequente venit regina, loquens mulieri: Militis hujus ego volo te lecto removeri, Abiit; se prostituit regina latenter, Ignarum tenet ipsa virum perpessa libenter, Expletisque jocis, incipit ipsa loqui: Quomodo reginam tu non tetigisse vereris? Ecce tui regis gladio digne morieris, Ni mihi credideris hostia mortis eris. Vir putat ancillam, sel vox sonuit Rosimundae, Unde vir expavit, mulier confortat eundem, Coepit et ordiri facta futura viri. Elige quod cupias, duo sunt quae conspicis in te, Aut regem perimes, inquit, vel rex perimet te, Elige sorte fori, vivere sive mori. Te licet invitum, dixit, mihi quaero maritum
Abbreviated transcription (Latin):
Nm sexcenti fueranr post tꝑr̃a xp̃i.
Q uando per ytaliã lombardus ꝑrelia fistit.
Lombardus Wiuli noĩa prisca tullir.
Ducra ꝑ ungariã q̃n lombarda corona.
Occupat ytaliã sedẽ tener urbe uerona.
Taliter ystorie scripta priora sonãt.
Primus in ytaliã rex alboynus eoꝵ
Uincir ab ingaria bello gerẽte geprooꝵ
Int̾imẽs regem diripienłq forum.
Tunc gepidi capud m̃ tullir regis cuimũdi.
Sub spẽq scifi capitis parat ossa rotunti.
Uictor er iñ bibit poscula cara sibi.
Interca sua sponsa prior moritur clodosinda.
Silia regis ei gepidi fir sponsa scda.
Het rosimunda fuir eius ⁊ arte luir.
pẽ cap̃ soceri quẽ fecerar ense neccari.
ite sciphum fieri statuens auroq ligaiͣ.
U ina sue sponse p̃cipit inde dari.
¶Eemina nesasser ꝙ testa pat̾na fuiss.¬
U ina nec aurisser nͥ diceret impius ip̃e.
T esta tui patris ẽ cũ patre nara bibe.
Dum bibit inmũda data uina genies rosimuda.
Pecrora pesun dar lacrime uehement mundar

Expanded text:
ni sexcenti fuerant post tempora Christi, Quando per Italiam Lombardus praelia sistit: Lombardus Vinuli nomina prisca tulit. RDucta per Ungariam quondam Lombarda corona, Occupat Italiam, sedem tenet urbe Verona; Taliter historiae scripta priora sonant. Primus in Italiam rex Albuinus eorum Vicit ab Ungaria bello gentem Gepidorum, Interimens regem, diripiensque forum. Tunc Gepidi caput inde tulit regis Cunimundi, Sub specieque scyphi capitis parat ossa rotundi, Victor et inde bibit pocula chara sibi. Interea sua sponsa prior moritur Glodosunda, Filia regis ei Gepidi fit sponsa secunda, Haec Rosimunda fuit, cujus et arte luit. Ipse caput soceri, quem fecerat ense necari, Arte scyphum fieri statuens, auroque ligari, Vina suae sponsae praecipit inde dari Femina nescisset quod testa paterna fuisset, Vina nec hausisset, nisi diceret impius ipse: Testa tui patris est, cum patre nata bibe. Dum bibit immunda data vina gemens Rosimunda, Pectora pessundat, lacrymae vehementer inundant,
Abbreviated transcription (Latin):
simam in multis tm̃ actorib ygnotam
ꝑ cathalogum disponemus Incipientes
abadã usq noc: ⁊ auoc usq ad primum
regem babillomoꝵ nembroth ⁊ ab illo d̾
rege ad regẽ usq ad reges troyanos ⁊ ind̾
usq ad karolũ magnũ ⁊ ab illo usq ad
fredericũ imperatorẽ ⁊ filiũ eius henricu¬

Expanded text:
simam, multis tamen auctoribus ignotam, per catalogum disponemus, incipientes ab Adam usque ad Noe, et a Noe usque ad primum regem Babyloniae Nembrot, et ab illo de rege ad regem usque ad reges Trojanos; et inde usque ad Carolum Magnum, et ab illo usque ad Fridericum imperatorem, et filium ejus r
Abbreviated transcription (Latin):
Apullus ⁊ callaber fir ei subiec̾tus ⁊ afer.
O d̾ loquor ecce patet terra subiecta iacer.
Rogierii regis hic tp̃ris ⁊ acta relinquã.
Cesaris henrici quinti rẽ primitus ĩquã.
ꝑ ostqͦ rogierio tempus er acta dabo.

Expanded text:
Apulus, et Calaber fit ei subjectus, et Afer: Apulus, et Calaber fit ei subjectus, et Afer: Quod loquor ecce patet, terra subacta jacet. Rogerii regis hic tempus et acta relinquam, Caesaris Henrici quinti rem primitus inquam, Post quoque Rogerio tempus et acta dabo.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ ⁊ in modico maxima gesta dabo.
Paganos siculos ħ ĩ sua uira redegit
Apullus ⁊ callaber iuictꝰ sibi colla sb̾egir.
Nãq ꝑ impiũ fuerar ualidissima guerra.
henricus quintus dũ gestar ĩ urbe coronã.
Audet iuscartus partĩ comburrere romã.
Nã latt̾anensis porta pusta sonar.
Trãsit ut ad dancios refferũt sibi p̃lia gͥci.
R egis ibi dancti pars estitit hostia leti.
Copia fir spollii miraq massa necis.
Duxerat ĩ reb pauper. diues ꝓbitate.
Addroir excorio nũmos expentẽ late.
Cũ quib ⁊ danay copia uicta iacer.
D euicris danays post tempora fertilitatiᷤ.
Redoidir argentu prodenariis coriatis.
Millitib gratis dat sua dona satis.
R obertus iuscardus obiir tandẽ sine ꝓlle.
Rogierius germanus ei succectir honcẽ.
Climata sicilie possider atq fauer.
Rogieriꝰ pagamus erar de more uocatus.
Rogienius de rogierio comes ẽ genatus.
Gẽma sius gen̾is er ꝓbitate cap̾iro.
Gema fuit regnare s̾ui meriur ꝓbitate.

Expanded text:
Cujus et in modico maxima gesta dabo. Paganos Siculos hic in sua jura redegit, Apulus et Calaber victus sibi colla subegit, Namque per imperium fuerat validissima guerra. Henricus quintus dum gestat in Urbe coronam, Audet Viscardus partim comburere Romam, Hinc Lateranensis porta perusta sonat. Transit ut ad Danaos, referunt sibi proelia Graeci, Regis ibi Danai pars exstitit hostia lethi, Copia fit spolii, miraque massa necis. Dux erat in rebus pauper, dives probitate, Addidit ex corio nummos expendere late, Cum quibus et Danai copia victa jacet. Devictis Danais, post tempora fertilitatis, Reddidit argentum pro denariis coriatis, Militibus gratis dat sua dona satis. Robertus Viscardus obit tandem sine prole; Rogerius Germanus ei succedit honore, Climata Siciliae possidet atque fovet. Rogerius paganus erat de more vocatus, Rogerius de Rogerio comes est generatus, Gemma sui generis, et probitate caput. Gemma fuit, regnare sui meruit probitate,
Abbreviated transcription (Latin):
uadraginta milia p̾sepia eqͦ¬
rum curriliũ et duodecĩ milia eq̃striũ. ⁊¬
Nutriebarq eos supradã regis ꝑfecti. S er
necessaria mense rege salomonis cũ in¬
genti cura p̃bebãr ĩ tp̃r suo/. Ordeũ qͦ ⁊¬

Expanded text:
uadraginta millia praesepia equorum currilium et duodecim millia equestrium. Nutriebantque eos supradicti regis praefecti: sed et necessaria mensae regis Salomonis, cum ingenti cura praebebant in tempore suo. h.
Abbreviated transcription (Latin):
Ux erat in patria p̾celsus noĩe cuna.
Ille ꝓculdubio considit hr̃e coronã.
S ed de conrado spes modo nulla senat.
Consedere duces electio uult agitari.
Conrado dux ille petit diadema parari.
F raude quidẽ petiir nec cupit illud agi.
Uox ista fraudata stat ratiõẽ rata.

Expanded text:
ux erat in patria praecelsus, nomine Cuno, Ille procul dubio confidit habere coronam, Sed de Conrado spes modo nulla sonat. Consedere duces, electio vult agitari, Conrado dux ille petit diadema parari; Fraude quidem petiit, nec cupit illud agi. Vox ita fraudata stat ratione rata.
Abbreviated transcription (Latin):
mine martellus qui pat̾ pipim nam ⁊¬
pat̾ fint et auus caroli magni qui dux⁊
maior domus francoꝵ existens natus ex
alferda ducissa ꝑ ꝯcubinatũ ex patre duce
pipino grosso sua prirdẽtia ⁊ õs gallias ⁊
ispamas uicit ⁊ sb̾iugauit ⁊ ecͣcam roma¬
nã atq ytalliã agothis liberauit. Ip̃e pri

Expanded text:
mine Martellus, qui pater Pipini Nani fuit, et avus Caroli Magni, qui dux et majordomus Francorum existens, natus ex Alpheida ducissa per concubinatum, ex patre duce Pipino Grosso, sua prudentia omnes Gallias, et Hispanias vicit et subjugavit; et Ecclesiam Romanam, atque Italiam a Gothis libera
Abbreviated transcription (Latin):
cisus ẽ. post hũc seuerꝰ sine iussu augusti
ap̃ rauenã tũc regnũ inuasit. Qui etiã. qͣr¬
co anno rome diẽ obiit. Leo imperator zeno¬
nẽ geuerũ suũ orienti p̃fec̃. Leo imperator cũ
pissumc mirã narrãt audatiã obsidẽ recepit.
cũ octo eẽr annoꝵ leo leonẽ filiũ ÷ enonis ge¬
neri sui qui orientẽ tenebat imperaterẽ fẽc̃.
Ip̃c aũt obiit .xi. imperii su anno. zeno im¬
perator orientis romam ueniẽs appło ⁊ a se¬
natu gratant̾ receptꝰ ẽ.
D zenone miper̃

Expanded text:
cisus est. Post hunc Severus sine jussu Augusti cisus est. Post hunc Severus sine jussu Augusti apud Ravennam tunc regnum invasit. Qui etiam quarto anno Romae diem obiit. Leo imperator Zenonem, generum suum, Orienti praefecit. Leo imperator cum pissime miram narrant audaciam, obsidem recepit cum octo esset annorum. Leo Leonem filium Zenonis generi sui, qui Orientem tenebat, imperatorem fecit. Ipse autem obiit undecimo imperii sui anno. Zeno imperator Orientis Romam veniens, a populo et a senatu gratanter receptus est. De Zenone imper
Abbreviated transcription (Latin):
U nc cesar martianꝰ stetit ordine primus.
Nũc rex gothoꝵ dar p̾lia theodoricus.
Ouẽ timer ytalicꝰ pro feritate situs.
Oprune yspanos belloq p̃mit cathelaõs.
S ibileq fato posuit tencoria pͣuo.
Primus ppͣ leo uguiti p̃fuit annis.
S uscipit eccͣe digne recolendꝰ honorẽ.
Annos quindenos uica beata fouer.
Adde dies uii. quib hic tũc iuxic ĩepte.
E clicis pp̃ post amnos exprime septẽ
Bndenos menses octo decẽq dies.
¶Tempore felicis fuerar rex theodoricꝰ.
I mpius impatiẽs gothoꝵ ductor iniqus.
N omine xͥcola uir scelerosus erat.
E t sub zenone ghothoꝵ doginata uicit.
Annos bis binos mensib ocro fuir
Ter ternosq dies detulit ad requiem.
bissa ap̃ constantinopolĩ oriẽtis suscepit im¬
perium . xluii. ab augusto: qui filiũ suũ leo¬
nẽ sotiũ imperii ellegit. Occidentis u̾o imꝑi¬
um maronianus ap̃ rauenã accepit. Q ui
uixͣ tastotiã ciuitatẽ .iiii. regni siui anno oc¬

Expanded text:
unc caesar Martianus stetit ordine primus, Nunc rex Gothorum dat praelia Theodericus, Quem timet Italicus pro feritate situs. Obtinet Hispanos, belloque premit Catalanos, Siciliaeque Pharo posuit tentoria pravo,Primus papa Leo viginti praefuit annis. Suscipit Ecclesiae digne recolendus honorem, Annos quindenos vita beata fovet. Adde dies septem, quibus hic non vixit inepte. Felicis papae post annos exprime septem, Undenos menses, octo decemque dies. Tempore Felicis fuerat rex Theodericus, Impius, impatiens, Gothorum ductor iniquus, Nomine Christicola, re scelerosus erat. Et sub Zenone Gothorum dogmata vicit, Annis bis binis, mensibus octo fuit. Ter ternosque dies detulit ad requiem. Bissa apud Constantinopolim Orientis suscepit imperium, XLVII ab Augusto. Qui filium suum Leonem, socium imperii elegit; Occidentis vero imperium Mauronianus apud Ravennam accepit, qui juxta Tastonam civitatem, quarto regni sui anno oc
Abbreviated transcription (Latin):
Unde comes celricus oito asserẽs ad se reg¬
nũ burgundie seu lugdunensis gallie per¬
tinere. Inuactit illud imperator. Adhec indi¬
gnatus cum ex̾citu in regnũ illud intrauit
ex oddonẽ ad delitioẽm coegit ⁊ oinnes prĩ¬
machinante uenir mediolanũ captũq ip̃i
cuutatis ep̃m qui factionis illius reus dice¬
batur apud aquillegiã ĩ exiliũ misit. Qui
tm̃ postea clam auffugit. Imperator cremo¬
nã pergens romanũ ibi o buium hr̃ pon¬
tificem. Quo cũ mulro honore dunisso ipe
ꝑꝑ callorẽ ad montana secedit. Interea odo
comes ruptis uiram̃tis in burgundia iteꝵ
rebellat ubi afidelib imꝑii occiditur et i¬
uexillũ eius imperatori insignũ uicrorie tras¬
mittitur. Conradus cã orationis romã ua¬
dir ⁊ ĩ appullia multis citatib uisis per
mare ad nacicũ reddire cdisposuit. Ubi exdis¬
temperantia aeris principes multos amisit.
Deinde reu̾sus infrantiã ad auitatẽ traiectũ

Expanded text:
Unde comes Celticus Otho asserens ad se regUnde comes Celticus Otho asserens ad se regnum Burgundiae, seu Lugdunensis Galliae pertinere, invadit illud. Imperator ad haec indignatus, cum exercitu in regnum illud intravit, et Othonem ad deditionem coegit, et omnes prinmachinante, venit Mediolanum, captumque ipsius civitatis episcopum, qui factionis illius reus dicebatur, apud Aquilegiam in exsilium misit; qui tamen postea clam aufugit. Imperator Cremonam pergens, Romanum ibi obvium habet pontificem. Quo cum multo honore dimisso, ipse propter calorem ad montana secedit. Interea Otho comes, ruptis juramentis, in Burgundia iterum rebellat, ubi a fidelibus imperii occiditur, et vexilium ejus imperatori in signum victoriae transmittitur. Conradus causa orationis Romam vadit, et inde in Apulia multis civitatibus visis, per mare Adriaticum redire disposuit, ubi a distemperantia aeris principes multos amisit. Deinde reversus in Franciam, ad civitatem Trajectum
Abbreviated transcription (Latin):
o armigero occisus ẽ. Abillo tempore ꝓiũ¬
tia pollonoꝵ imꝑio nõ soluit tributum.
Conraclus filium suũ post re ordinat re¬
gnaturũ nomine henricũ adhuc puerũ¬
die paschali ꝓcedens int̾ duos reges. cu
gundionũ auũculũ gule regine sue a
Ioh̾e sumo poncifice est coronatus et im¬
perii dignitatẽ teto populo plaudente
sortitus. endem ebdomoda bellu ĩt rixãtes
romanos et tentonicos oritur. Fugatis autem
cessisq ibi multis romanis imperator triumpha¬
uit. Conradus imperator ꝑ montẽ pirencũ in
frantiã suã reddiit ubi hemestũ piiiugnum
suum ducẽ p̃dictũ regno rebellare audisser.
insilius comisan coegit᷑. ubi postmodum
afidelib imꝑii occisus fuir. Cuius ducatumꝰ
frar suus hermannus suscepir. Eo tempore
radusfus rex burgundie moriẽs. henico fili¬
o imperatoris coradi nepoti suo regnũ cum
corona aliisq insignib sub testam̃to reliqi

Expanded text:
o armigero occisus est. Ab illo tempore provo armigero occisus est. Ab illo tempore provincia Polonorum imperio nostro solvit tributum Conradus filium suum post se ordinat regnaturum, nomine Henricum, adhuc puerumdie Paschali procedens inter duos reges, Cutgundionum, avunculum Gisilae reginae suae, a Joanne summo pontifice est coronatus, et imperii dignitatem, toto populo plaudente, sortitus. Eadem hebdomada bellum inter rixantes Romanos et Theutonicos oritur; fugatis autem caesisque ibi multis Romanis, imperator triumphavit. Conradus imperator per montem Pirenaeum in Franciam suam rediit, ubi cum Ernestum privignum suum ducem praedictum regno rebellare jam velle in silvis conversari coegit, ubi postmodum a fidelibus imperii occisus fuit, cujus ducatum frater suus Hermannus suscepit. Eo tempore Radulphus Burgundiae rex moriens, Henrico, filio imperatoris Conradi, nepoti suo, regnum cum corona, aliisque insignibus, sub testamento reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
Inprincipio regni sui dux pollonoꝵ balizelaꝰ
quẽ p̃decesser suus henricus nouit regno
subiecerat ꝑ se ip̃m rex uocari intendit er
ab imperio diuidi omnino ꝓponit. Qui
cũ morte ꝓpositũ p̃ueniss misitonẽ filiũ
suũ succe̾ssorẽ relinquir. Ille dũ patrem
ymitari cogitar ⁊ ĩsuꝑ fratrẽ suuim otro¬
nem apatria expullisser. Rex tã expulsũ
eius fratrẽ ĩ patriã reducturus ꝙͣ de ꝯtu¬
matia misiconis regnũ uindicaturus ĩ
polloniam transir. Misico cũ no posser
resistere ad ulricu boemoꝵ ducem qui
ctiam tũc hostis imperii erar confugit.
Quẽ ulricus regi recldere ⁊ ꝑ hoc ingra¬
tiam cogitass reddire rex eum suꝑfidia
illiꝰ modi recipe ꝯtempsit. Misico autem
accepto a regẽ ducatu pollonie coronam
quã pat̾ eius sibi imponere ꝯ inperium co¬
gitauerat conrado resignauit seq ditioĩ
sue supponit. Ipe uero inisico post hec asu¬

Expanded text:
In principio regni sui dux Polonorum Boleslaus, In principio regni sui dux Polonorum Boleslaus, quem praedecessor suus Henricus noviter regno subjecerat, per seipsum rex vocari intendit, et ab imperio dividi omnino proponit; qui cum morte propositum praevenisset, Misiconem filium suum successorem relinquit. Ille dum patrem imitari cogitat, et insuper fratrem suum Othonem a patria expulisset: rex tam expulsum ejus fratrem in patriam reducturus, quam de contumacia Misiconis se et regnum vindicaturus, in Poloniam transit. Misico, cum non posset resistere, ad Ulricum Boemorum ducem, qui etiam tunc hostis imperii erat, confugit. Quem cum Ulricus regi reddere, et per hoc in gratiam cogitasset redire, rex eum sub perfidia illiusmodi recipere contempsit. Misico autem accepto a rege ducatu Poloniae, coronam quam pater ejus sibi imponere contra imperium cogitaverat, Conrado resignavit, seque ditioni suae supposuit. Ipse vero Misico post haec a su
Abbreviated transcription (Latin):
Nno ab incarnatioẽ domini. Mxx. Ø
De foncro henrico imperatore clauclio
sine filiis. Conradus duic natiõe fran¬
cus conscilio ip̃ius henrici imperato¬
habebat ab omnib electus est inimperi
um. lxxxuiii ab augusto octauiano. Iste
ex matre de primis francoꝵ regib qui atro¬
ia uenerãt ⁊ ascõ remigio fueranr bapti¬
zati horriginẽ traxer ⁊ de p̃cessorib sui hen¬
ria imperatoris claudi nepte quam nol¬
lente imperutore acceperar nxorẽ habebat
nom̃e gillam de genere karuloꝵ sic̃ illo
tempore quidã ꝑ ubos u̾siculos insinuauit.
Q uando post decimani numant᷑ linea qͣr¬
ta. De karulo magno ꝓcessit gilla pru¬
dens. Ista gisla pͥmum amulfo luci su¬
euoit nupta fuir ⁊ ex eo geminos peperit.
hornestũ.s. ⁊ hermanũ. C. uo mortuo ac¬
cepit istũ conradũ de quo ĩ p̃senti narramꝰ.
Erar itaq conradus iste armus strenuus
conscilio ꝓurdus. sapĩa florens peritus ĩ
iure auĩli ⁊ ĩ religione xp̃iana deuotus.

Expanded text:
nno ab Incarnatione Domini 1020, defuncto Henrico imperatore Claudo sine filiis, Conradus dux, natione Francus, consilio ipsius Henrici imperatohabebat ab omnibus electus est in imperiundus ab Augusto Octaviano. Iste ex matre, de primis Francorum regibus, qui a Troja venerant et a sancto Remigio fuerant baptizati, originem traxerat: et praedecessoris sui Henrici imperatoris Claudi neptem, quam nolente imperatore acceperat, uxorem habebat nomine Gisilam, de genere Carolorum. Sicut illo tempore quidam per istos versiculos insinuavit: Quando post decimam numeratur in linea quarta, De Carolo magno processit Gisila prudens. Ista Gisila primum Arnulpho duci Suevorum nupta fuit, et ex eo geminos peperit, Hernestum scilicet et Hermannum; quo mortuo, accepit istum Conradum, de quo in praesentiarum narramus. Erat itaque Conradus iste armis strenuus, consilio providus, sapientia florens, peritus in jure civili, et in religione Christiana devotus.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet. dabunt alapas deo manib incestis.
colofos accipiens tacebie. Nequis agnoscar
quo tendir uerbum er uide uenit inferis
loquat᷑. Et corona spmea coronabitur. Ad
Hanc hospitalitatis mensã iudei domino ⁊

Expanded text:
postea veniet. Dabunt autē Deo alapas manibus incestis, colaphos accipiens tacebit: ne quis agnoscat quod verbum vel vnde venit, vt inferis loquatur, & corona spinea coronetur. Ad Inhospitalitatis han
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mitium fidei ꝑ eũ acceperunt. Henric
imperator piissimꝰ. anno regͥ sui xxiiii.
eccłia tabenbergensi humanar̃ ubi sepł¬
crũ eius crebris miracuł sepe ⁊ manite¬
ste ornatũ tota illa ꝓiuntia magnifice
ueneratur. Cet̾a d ip̃o henrico imperato¬
re ⁊ de ciuitate taben bergense. Ego go¬

Expanded text:
itium fidei acceperunt. Henricus imperator piissimus anno regni sui vigesimecclesia Babenbergensi humatur: ubi sepulcrum ejus crebris miraculis saepe et manifeste ornatum tota illa provincia magnifice veneratur. Caetera de ipso Henrico imperatore, et de civitate et E
Abbreviated transcription (Latin):
ab incar¬
natione
domini
Millesi¬
mo pri¬
mo. Ot¬
tone ter¬
tio sine
herede i¬
defuncro
Henricis claudus filius hezilonis nati¬
rum ab om̃ib regͥ pͥncipib electus. oc¬
tuagesimus septimus ab augusto rex
creatur. Iste multis bellis ꝓspere gestis
ingermania boennia ⁊ ytallia ⁊ apulli¬
a postremo adomino data sibi requie cũ
esser xp̃ianissimus ep̃atũ nobillissimu
tabenber gloriose fundanit. ⁊ locupleta¬
uit. Regiq ungaroꝵ stephano serorem
suã copulsauir. tã ipm̃ regẽ ꝙͣ totũ ip̃iꝰ

Expanded text:
ab Incarnatione Domini millesimo primo, Othone tertio sine haerede defuncto, Henricus Claudus, filius Hezilonis, natirum, ab omnibus regni principibus electus, octuagesimus septimus ab Augusto, rex creatur. Iste multis bellis prospere gestis, in Germania, Bohemia, Italia et Apulia, postremo a Domino data sibi requie, cum esset Christianissimus, episcopatum nobilissimum Babenbergensem gloriose fundavit et locupletavit. Regi quoque Ungarorum Stephano sorore sua copulata, tam ipsum regem, quam totum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dic. Pompeus urbem deffensare cupiens u¬
tiomi subicerat in auxilium per filium suũ¬
uocat. Principes romanor er senatus er len¬
tulus consul pompeiuim magnum ingreti¬
a morantem circa tempus quo consules re¬

Expanded text:
Pompeius patriam defensare volens ente subegerat, in auxilium per filium asciscit. Principes Romanorum senatusque cum Lentulo consule Pompeium Magnum in Grecia morantem circa tempus, quo consules
Abbreviated transcription (Latin):
Nno ab incarnatiõe domini. dcc.xiiii. Ar¬
temuis qui mutato noĩe dc̃s est anastaxiꝰ
lxiiii. ab augusto accepit imꝑiũ ⁊ trib añ
regnauir. Tunc mortuo rege francoꝵ da¬
gob̾to uiniore ⁊ pipmno grasso karo lus
martellus filius pipimi grossi ex alferda¬
natus qui fuit aus karoli magni factus
ẽ maior domꝰ qui regnũ francoꝵ ꝑ xxuii ã¬
nos administranir. regib ad huc sinc ho¬

Expanded text:
nno ab Incarnatione Domini 714, Artemius, qui mutato nomine dictus est Anastasius, LXII ab Augusto, accepit imperium, et tribus annis regnavit Tunc mortuo rege Francorum Dagoberto juniore, et Pipino Grosso, Carolus Martellus filius Pipini Grossi ex Alpheida, qui fuit avus Caroli Magni, factus est majordomus, qui regnum Francorum per XXVII annos administravit, regibus adhuc, sed sine ho
Abbreviated transcription (Latin):
creatã ꝑ ĩcdigẽtiã fecit ꝓinde ĩ nulsa crtatã
reꝗeuit. Nã qd̾ dic̃ scͥpnira reqeuisse dm̃ die
septuo ab om̃ib ꝯperib quẽ fecit. Hoc ĩtel¬
ligi posse arbitror ꝙ nõ ĩ ip̃o die tãꝙͣ eius bo¬
nomdiges qiͣ sit beatior requieui̾t. s ip̃m di¬
em septunũ .i. angłicã natum̃ adduxisse ad
reqẽ suã. ut uderent᷑.s. ĩ d̾o sic̃ om̃is forma¬
⁊ t̾reatura. Et ita illud uideretur ꝙ nullam
crenturã ꝑ ĩdigẽtia s sola bonitate feciss. h

Expanded text:
inde in nulla creatura requievit. Nam quod dicit Scriptura, requievisse Deum in die septimo ab omnibus operibus suis quae fecit ; hoc intelligi posse arbitror, quod non in ipso die, tanquam ejus bono indigens, quo sit beatior, requieverit; sed ipsum diem septimum, id est, angelicam naturam adduxisse ad requiem suam: ut viderent scilicet in Deo sicut omnem formandam creaturam, ita et illum viderent quod nullam creat
Abbreviated transcription (Latin):
Auctor crat sceleĩs quẽ data penna ferit.
Nomine paschał cantor papeq sac̾sta.
Sacrilegas dedit insidias nam ppetrat ista.
karolus int̾ea suscepir ab urbe q̃rellam.
Et iubet ut ueniat presul ⁊ ille meat.
Hec uͥ ppͣ gerit sollatia regia s q̃rit.
Multaq romulei secũ tullit agmĩa clexie
Ultio martirii qd̾ leo portat erir.
Curia francoꝵ p̾cib miseret᷑ eoꝵ.
Ouerit ⁊ ipoꝵ q̃ sit mͦ causa laboꝵ.
S tans leo con querit᷑ narrat ⁊ ip̃e dollu
Tempus ut exegit leo retulit om̃ia regi.
Q ue mala collegit que campulus ille pegit.
Compatĩt miscris qui diadema regit.
Corde doller equites plorant pierate quirues.
Presuł orribiles ꝓperant extingu̾e lites.
Castra mouẽt ꝓce̾res regia signa intent.
Copia primatum suscepit ab urbe senatũ.
Suscipit archatũ sibi p̃p reconsciliatũ.
Pax uelut optatur rege iubente datur.
Campalus et reliqui quos noxia culpa notauit.

Expanded text:
Auctor erat sceleris quem data poena ferit. Auctor erat sceleris quem data poena ferit. Nomine Paschalis, cantor, papaeque sacrista, Sacrilegas dedit insidias, nam perpetrat ista, Carolus interea suscepit ab urbe querelam, Et jubet ut veniat praesul, et ille meat, Haec ubi papa gerit, solatia regia quaerit, Multaque Romulei secum tulit agmina cleri, Ultio martyrii, quod Leo portat, erit. Curia Francorum precibus miseretur eorum, Quaerit et ipsorum quae sit modo causa laborum, Stans Leo conqueritur, narrat et ipse dolum. Tempus ut exegit, Leo retulit omnia regi, Quae mala collegit, quae Campulus ille peregit, Compatitur miseris qui diadema regit. Corde dolent mites, plorant pietate quirites, Praesulis horribiles properant exstinguere lites, Castra movent proceres, regia signa nitent. Copia primatum suscepit ab Urbe senatum, Suscipit archatum sibi papa reconciliatum, Pax velut optatur rege jubente datur. Campulus et reliqui, quos noxia culpa notavit,
Abbreviated transcription (Latin):
R orsus ab ercłia ligurũ iã peste remota.
P lebeq romulea gaudente ꝑ om̃ia tota.
U oliuitur ambigua sorte ferente rota.
Papa leo capitur ꝓcessio dum cellebratur.
C orpore contentin raclicitus ex occullatur.
Cetus ⁊ orribili ꝓ carcere ppͣ iacer.
Sustulit er linguã penitus gens illa malio
Cum foret incligna pͥapalia tang̾e̾ signa.
Iinguã cũ rapuit rursus ab inde tullit.
Mane sb aurora res u̾tit᷑ ad meliora.
Sum populue plorat dum carc̾e ppͣ laborat.
Carceris remedio tollit̾ arte foras.
Tristior ecc̃a dnnm cũ c̾tiere q̃rar.
U ulne mortifera reficit clementia u̾a.
Lumĩe participat qui modo cecus erar.
P resul hñs occulos uider omĩa lumĩa p̾sco
Slia sit xp̃o qui mira patrauit imp̃o.
Q uo meruit cecus frontis hr̃e decus.
Optinet ⁊ ꝓpriam linguã redeunte loq̃lla.
Audit ⁊ eccłia pp̃ recitante q̃rellã.
Pollet inelloquio qui modo muctus erat
Aucroꝵ scelens lector si nomina q̃ris.
Campulus ecce pincerins ordine cleri.

Expanded text:
rorsus ab Ecclesia Ligurum jam peste remota, Plebeque Romulea gaudente per omnia tota, Volvitur ambigua sorte ferente rota. Papa Leo capitur, processio dum celebratur, Corpore conteritur, radicitus exoculatur, Caecus et horribili carcere papa jacet. Sustulit et linguam penitus gens illa maligna, Cum foret indigna papalia tangere signa, Linguam cum rapuit rursus ab inde tulit. Mane sub aurora res vertitur ad meliora, Dum populus plorat, dum carcere papa laborat, Carceris e medio tollitur arte foras. Tristior Ecclesia Dominum cum cernere quaerat, Vulnera mortifera reficit Clementia vera, Lumina participat qui modo caecus erat. Praesul habens oculos videt omnia lumine prisco, Gloria sit Christo, qui mira patravit in ipso, Quo meruit caecus frontis habere decus. Obtinet et propriam linguam, redeunte loquela, Audit et Ecclesia papa recitante querelam, Pollet in eloquio qui modo mutus erat. Auctorum sceleris lector, si nomina quaeris, Campulus Ecclesiae primicerius ordine cleri,
Abbreviated transcription (Latin):
Urbs mediolanũ meliꝰ repata resurgit.
Sortior effecta lũbarda potentia cĩgit.
Utqͣ pars tumida fortis ad arma uo̾llãt.
Eex prius obtinuit bello iuctorq recessit.
Nec tam̃ aipatͥa cessit s u̾bẽ fessi.
Tã rexꝙͣ ligures iã suꝑ arma sillent.
Annis t̾sems t̾bulatis scisma recedit.
Uincit alexander tandẽ cui cesar obedit
Parteq conscedit consciliũq dedir.

Expanded text:
Urbs Mediolanum melius reparata resurgit; Urbs Mediolanum melius reparata resurgit; Fortior effecta Lonbarda potentia turget, Utraque pars tumida fortis ad arma volant. Rex prius obtinuit, set post fugiendo recessit. Nec tamen a patria cessit; set verbere fessi Tam rex quam Ligures iam super arma silent. Annis ter senis tribulatis scisma recedit. Vincit Alexander tandem, cui cesar hobedit, Paceque consedit consiliumque dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
Resul romanꝰ tũc mortuus ẽ adrianus.
U enir alexander cui restitir octauianus.
Scisma fir eccͣe pugnar uitaꝙ manꝰ.
S̾cismate feruente frederica potẽtia uenir.
Que mediolanũ post multa potẽt̾ adhemir.
Quo satͥs obsorto lex retiduia dedit.
Conspirãt ligures ꝓfugus rex inde recessir.
Om̃eqrius regis lombarda suꝑbia p̃ssir.
I p̃a sibi dominans tũc quasi cesar erar.
R ex rediir moriãtia luit cilierna clansa.
Prebint introytũ regi pereunte segusa.
Et reliqui ligures regia signa tunent.
Q uã subito ueniens rex obsidiõe purbẽ.
Succurrũt ligures bellica signa patenr.
Cesar ab aposito mox obsidione relicta.
Obiuat bis plebs obstupiutq stãs qĩ uicta.
Pacta perit pacis plena timore satis
nudatos gladios nuda c̾uice gerentes.
Cesaris añpedes uenũit uenia repetẽtes.
Cesar amore dei parc̾e sanxit eis.
Begia mandata uirat gẽs pacificata.
Ant̃ dies octo pax decidit euacuata.
Guerra uelud fuerar stat recidiua rata.¬

Expanded text:
esul Romanus tunc mortuus est Adrianus, Venit Alexander, cui restitit Octavianus: Schisma fit Ecclesiae, pugnat utrinque manus, Schismate fervente Friderica potentia venit, Quae Mediolanum post multa potenter ademit, Quo satis absorpto, lis recidiva redit. Conspirant Ligures, profugus rex inde recessit, Omneque jus regis Lombarda superbia pressit, Ipsa sibi dominans tunc quasi Caesar erat. Rex rediit, Morianna luit, Cilenia clusa Praebuit introitum regi, pereunte Segusa, Et reliqui Ligures regia signa timent. Quam subito veniens rex obsidione perurget, Succurrunt Ligures, bellica signa patent. Caesar ab opposito mox obsidione relicta, Obviat his, plebs obstupuit, quae stans quasi victa, Pacta petit pacis, plena timore satis. Nudatos gladios nuda cervice gerentes, Caesaris ante pedes veniunt, veniam repetentes; Caesar amore Dei parcere sanxit eis. Regia mandata jurat gens pacificata; Ante dies octo pax decidit evacuata, Guerra velut fuerat stat recidi
Abbreviated transcription (Latin):
Monte coartis bella ueronauenit.
Montib augustis ⁊ fluimins ordine ꝯcti.¬
E̾ ex pceresq sui fuerũt qiͣ cart̾e uincti.
Conͣclusiq suas nõ habuere ias.
Anmna ruunt qa saxa pluũt q̃ turba relaxat.
Quatuor has peñas spatio sensere dierum.
Nã sine spe uite tollerãt discrimina reꝵ.
Uulnera suscipiũt nec tam̃ ulla gerunt.
Passib occultis suꝑ alta cacumina tendiit.
Unde ueronesi ppło male acta rependũt.
ꝑ lebsq supcillii montis ad yma riuunt.
Nũc pede trũcari nuc fonditꝰ exocullari.
Ber iuber ingenuos laq̃os suꝑ alta leuaĩ
Tał honor repbis deber obista dari. M¬

Expanded text:
bella Verona movet. Montibus angustis et fluminis ordine cinti Rex proceresque sui fuerant quasi carcere vincti, Conclusique suas non abuere vias. Arma ruunt, quia saxa pluunt de monte relaxa. Quatuor has penas spatio sensere dierum, Quo sine spe vite tolerant discrimina rerum. Vulnera suscipiunt, nec tamen ulla gerunt. Passibus occultis super alta cacumina tendunt; Unde Veronensi populo male facta rependunt, Plepsque supercilii montis ad ima ruit. Nunc pede truncari, nunc funditus exoculari, Rex iubet ingenuos laqueo super alta levari: Talis honor reprobis debet ob ista dari.