comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.xxxuii. Ut cłici sine necessitate in aliena ciuitate ñ ĩmorentur:¬
.xxxuiii. Ut ñ liceat fieri trans lationes ep̃orum:
etrum Ut ñ p̃sumant duo ep̃i ordinare pontificem: Iconueniant:
Ut dum ep̃c eligit᷑ si contradictores habeat. qͥnq sacerdotes
paschali sollempnitate a pͥmate suo informentur:
rli Uo n acipiat alium qͣm piebs que in dioces senꝑ subiaeut.
tlus Ut qui plebesui ontenti ad conclliũ uenire dietractant
& plebem & honore amictant:
rlum t elicum alienũ nullus s presumat ep̃c.

Expanded text:
. 37. Ut clerici sine necessitate in aliena civitate non immorentur. 38. Ut non liceat fieri translationes episcoporum. 39. Ut non praesumant duo episcopi ordinare pontificem. 40. Ut dum episcopus eligitur, si contradictores habeat, quinque sacerdotepaschali solemnitate a primate suo informentur. 42. Ut non accipiat alium episcopum plebs quae in dioecesi semper subjacebit. 43. Ut qui plebe sua contempta ad concilium venire detrectant, et plebem et honorem amittant. 44. Ut clericum alienum nullus
Abbreviated transcription (Latin):
sensu partium iudices electi fuerint. etiam ApauCIOrΙ
numero quam constitutũ est ñ liceat ꝓuocari:
.xi.
UTFILII CPICORŨ AD BPECTACULA NACCEDATIT¬
⁊ filii sacerdotum uł clicorum spectacula scłaria ñ
exibeant. sed nec spectent. quando quidẽ ab expectando
etiam om̃s laici ꝓhibeant᷑. Semꝑ enĩ xp̃ianis om̃ibus
hoc int̾dictũ est. ut ubi blasphemiȩ sunt ñ accedant:
UI EIII CLicORU Mat Ruoniis IEΙSΕLG Ñ SoCiEtT
⁊em placuit. ut filii uł filiȩ ep̃orum uł quorũ libet
Qcłicorum gentilibꝰ uł hereticis aut scismaticis matri¬
monio ñ coniungantur: FUECRICI DE RESꝰ SUIS
Tepĩ uł cłici in eos qͥ catholici xp̃iani ñ sunt. etiam¬

Expanded text:
sensu partium judices electi fuerint, etiam a pauciore sensu partium judices electi fuerint, etiam a pauciore numero quam constitutum est non liceat provocari. XI. Ut filii clericorum ad spectacula non accedant. Ut filii sacerdotum vel clericorum spectacula saecularia non exhibeant, sed nec spectent, quandoquidem ab spectando etiam omnes laici prohibeantur; semper enim Christianis omnibus hoc interdictum est, ut ubi blasphemiae sunt non accedant. XII. Ut filii clericorum matrimoniis infidelium non socientur. Item placuit, ut filii vel filiae episcoporum vel quorumlibet clericorum Gentilibus vel haereticis aut schismaticis matrimonio non conjungantur. XIII. Ut clerici de rebus suis XXII. Et ut in eos qui catholici Christiani non sunt, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
clicorum cũ ineccła ei crim̃ fuerit insticutũ uł ciuilis
causa fuerit cõmota si relicto eccłastico iudicio publicis
iudiciis purgari uoluerit: etiam si ꝓ ipso fuerit plata
sententia. locũ suũ amittat. Et hoc in criminali acti¬
one in ciuili uͦ ꝑdat̃ quod euicit. Si locũ suũ optinere
maluerit. cui enĩ adeligendos iudices undiq eccłe pat&
uetortas ipit s⁊ inaignui ece consecis iuedicat qu
de uniũsa eccła malesentiendo deiuditio scłari poscit auxi¬
lium. cũ priuatorum xp̃ianorũ causas apłs etiam ad ec¬
clam deferri. atq un dec̾minari p̾cipiat:¶SI QUISRUE.X
ABALIIS IUDICISꝰ ECCPAS TICIS ADALIOS EUERTTMOCA¬
oc etiam placuit. ut a quibꝰcumq iudicibꝰ eccłasticis
ad alios iudices eccł asticos ubi est maior auctoritas fue¬
rit ꝓuocatũ ñ eis obsit quorũ fuerit soluta sententia. si
coniunci ñ potuerint. uł inimico animo iudicasse. uel
aliqua cupiditate aut gr̃a deprauati. Sane si excon¬

Expanded text:
ricorum, cum in Ecclesia ei fuerit crimen institutum vel civilis causa fuerit commota, si relicto judicio ecclesiastico publicis judiciis purgari voluerit, etiam si pro ipso fuerit prolata sententia, locum suum amittat; et hoc in criminali actione: in civili vero perdat quod evicit, si locum suum obtinere maluerit. Cui enim ad eligendos judices undique Ecclesiae patet auctoritas, ipse se indignum Ecclesiae consortio judicat, qui de universa Ecclesia male sentiendo de judicio saeculari poscit auxilium, cum privatorum Christianorum causas Apostolus etiam ad Ecclesiam deferri atque ibi determinari praecipiat. X. Si quisque ab aliis judicibus ecclesiHoc etiam placuit ut a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit quorum fuerit soluta sententia, si convinci non potuerint, vel inimico animo judicasse, vel aliqua cupidate aut gratia depravatos osse. Sane si ex con
Abbreviated transcription (Latin):
FEMINE Ñ COHABITENT
ł cum om̃ibꝰ om̃ino cłicis extranee femine ñ co¬
habitent. sed sole matres. auie. & matertere
amite. sorores. & filiȩ fr̃m. aut sororũ. & quȩcũq ex
familia dometica necessitate etiam antequã ordi¬
narentur. iam cũ eis habitabant. ułsi filis eorum
im ordinatis parentibꝰ uxores acceperunt. aut serius
ñ habentibꝰ indomo qͥs ducant aliunde ducere ne¬

Expanded text:
feminae non cohabitent. t cum omnibus omnino clericis extraneae feminae non cohabitent, sed solae matres, aviae et materterae, amitae, sorores et filiae fratrum aut sororum, et quaecunque ex familia domestica necessitate, etiam antequam ordinarentur, jam cum eis habitabant, vel si filii eorum jam ordinatis parentibus uxores acceperunt, aut servis non habentibus in domo quas ducant, aliunde ducere ne
Abbreviated transcription (Latin):
lacurt gͥ in pr incipio ꝓpt̃ errorem qͥ sepe soiet obo¬
diei pas. hal:s ab eccła cartaginiensi curent accipe.¬
UNPCA SItGLOS ANTIOS CORCLIUMEIAT
Similit᷑ placuit. ut ꝓpt̃ causas eccłasticas quȩ ad pni¬
riem plebium sepe ueterescunt. singłis quiba annis
coneslium conuocet᷑ ad qđ om̃s ꝑiuntiȩ quȩ prim as
sed es habent de conciliis siuis binos aut quantos deꝰ¬
geriit epos legatos mitrant. Ut & minꝰ inurdcosi
minꝰq hospitibꝰ sumptuosi existant. & i ncongraio oti¬
uentu plena possit esse auctoritas. De tripeli aiter
toribꝰ suiscaat conciliorum auribꝰ corum ineulcent᷑
ne se aliqͥd contra statuta concilii fecisse peniteant:
UT LEUITE & UIRGINES ANTEUISINTI& QUITQUS
ANNOS NON CONS ECRENTUR
Tem placuit. ut ante uiginti quinq annos etatis. nec
diaconꝰ ordinet᷑. nec uirgines consecrent᷑ & ut lectores

Expanded text:
lacuit etiam propter errorem qui saepe solet obodiei paschalis ab Ecclesia Carthaginensi curent accipeUt per singulos annos concilium fiat. Similiter placuit ut propter causas ecclesiasticas, quae ad perniciem plebium saepe veterascunt, singulis quibusque annis concilium convocetur, ad quod omnes provinciae quae primas sedes habent, de conciliis suis binos 127 aut quantos elegerint episcopos legatos mittant; ut et minus invidiosi minusque hospitibus sumptuosi existant, et in congregato conventu plena possit esse auctoritas: de Tripoli autem atoribus suis decreta conciliorum auribus eorum inculcentur, ne se aliquid contra statuta concilii fecisse poeniteant. IV. Ut levitae et virgines ante viginti quinque annos non consecrentur. Item placuit, ut ante viginti quinque annos aetatis nec diacones ordinentur, nec virgines consecren
Abbreviated transcription (Latin):
.xrx Decłicis uł contirientes ad uirgines uł uiduas soliñ habeant
.xxui. Ut primȩ sedis ep̃c̃. princeps sacerdotũ ñ appelletur:¬
.xxxii. Ut dici tabernas ñ ingrediantur:
xeiii Ut ep̃c̃ sine formata metropolitani longiꝰ ñ proficiscatur:¬
.xruiiii.Ut missa aieiunis celebretur::¬
.xxx. Ut a nullis in eccła conuiuetur:

Expanded text:
ines soli habeant accessum. 26. Ut primae sedis episcopus princeps sacerdotum non appelletur. 27. Ut clerici tabernas non ingrediantur. 28. Ut episcopus sine formata metropolitani longius non proficiscatur. 29. Ut missa a jejunis celebretur. 30. Ut nullus in Ecclesia convivetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sicis auctoritate. Ocdsi secꝰ a quibꝰdã p̃sumptũ fuerit ipsi
qͥ hoc egerint suȩ p̃sumptionis suscipiant dãpnum.
& illi qͥ ab eis ꝑperam excõmunicati aut dãpnati fu¬
erint auctoritate huiꝰ scẽ sedis & beati p̃ceptoris nr̃i
no putauerint p̃grauari. uł eos suspectos ha¬
buerint: mox romana appellent sedẽ. Ad quã eos
absq ulla detentione aut suarũ rerũ ablatione li¬
bere ire liceat. & dum p̃dictã romanã matrẽ appel¬
lauerint ȩccłam. aut ab ease audiri exposcerint
nullꝰ eos aut ex cõmunicare. aut eoꝵ sedes subriꝑe.
aut eoꝵ res auferre aut aliquã uĩ eis inferre p̃sumat:
antequã amboꝵ causa romani pontificis auctoritate
finiat᷑. Icdsi alit̃ aqͦ quã p̃sumptuĩ fuerit: nicħerit

Expanded text:
ficis auctoritate. Quod si secus a quibusdam praesumptum fuerit, ipsi qui hoc egerint, suae praesumptionis suscipiant damnum: et illi, qui ab eis perperam excommunicati aut damnati fuerint, auctoritate hujus sanctae sedis, et beati praeceptoris nostri no putaverint praegravari, aut eos suspectos habuerint, mox Romanam appellent sedem, ad quam eos absque ulla detentione, aut suarum rerum ablatione, libere ire liceat. Et dum praedictam Romanam matrem appellaverint Ecclesiam, aut ab ea se audiri exposcerint, nullus eos aut excommunicare, aut eorum sedes subripere, aut eorum res auferre, aut aliquam eis vim inferre praesumat, antequam eorum causa Romani pontificis auctoritate finiatur. Quod si aliter a quoquam praesumptum fuerit, nihil erit,
Abbreviated transcription (Latin):
Udices electos qͦs cõmunis consens elegerit: ñ liceat quẽ¬
quã ꝓuocare. & quisqͥs ꝓbatꝰ fuerit ꝓ contumacia uolle
ob temperare iudicibꝰ: cum ħ pͥme sedis ep̃o fuerit ꝓl atũ
dei litteras ut nullꝰ ei cõmunicet epõium donec obtempet:¬
Ulieres obtentu religionis uelate: aut in monastio regla¬
rit uuant: aut in domibꝰ suis susceptũ habitũ caste obser

Expanded text:
os communis consensus elegerit, non liceat provocare: et quisquis probatus fuerit pro controversia nolle obtemperare judicibus, cum hoc primae sedis episcopo fuerit probatum, det litteras ut nullus ei communicet episcoporum, donec obtempeulieres obtentu religionis velatae; aut in monasterio regulariter vivant, aut in domibus suis susceptum habitum caste obser
Abbreviated transcription (Latin):
carnis n dolor in culpa est. In carius aut cõmixtione uo¬
morais urget᷑ ul ipsi hora cadem q̃ gignit. uł cudem qͥ¬
bendum redemptionis mistĩum querit᷑. int̾ueniente pau¬
lulũ mora inueniri ñ ualeat. qͥ redimat᷑. Ad eiꝰ uͦ con¬
cubitum uir suus accedere ñ debet: qͦadusq qͥ gignit᷑ abla¬
ctetur. Si aut̃ filios suos ex praua consuetudine aliis ad
etis menstruis detinent᷑: uiris suis misceri ꝓhibent᷑. ita ut mor¬
ut in gͥssu eccłe pͥuetur. Nouimꝰ namq qđ mulier que flu¬

Expanded text:
carnismortis urgetur, vel ipsam hora eadem qua gignit, vel bendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat qui redimatur. Ad ejus vero concubitum vir suus accedere non debet, quoad usque proles, ctetur; si autem filios suos ex prava consuetudine aliis ad etis menstruis detinentur, viris suis misceri prohibeantur, ita ut morut ab ingressu ecclesiae privetur. Novimus namque quod mulier quae fl
Abbreviated transcription (Latin):
pa̾test cũ humilitate & pͥmissione epi locũ suũ relin¬
quere. tam̃ fr̃s eligant s̃ abbatem de numero suo si habe¬
ant. Sin aut̃ de extraneis. Nec ep̃c debet retinere iuolent̃
abbatẽ.: in loco suo. Conggatio debet s̃ abbatem eligere¬
ułꝰ erim̃ amiserit. Ipse enĩ ñ potest aliquẽ ordinare de suis
ꝓpinquis uł amicis sine uoluntate frm̃.: FEX DICTIS¬

Expanded text:
potest pro humilitate cum permissione episcopi locum suum derelinquere; tamen fratres eligant sibi abbatem de ipsis, si habent; sin autem, de extraneis. Nec episcopus debet violenter retinere abbatem in loco suo. Congregatio debet sibi eligerevel peccaverit. Ipse enim non potest aliquem ordinare de suis propinquis vel amicis, sine voluntate fratrum. C
Abbreviated transcription (Latin):
licitũ ñ est: etiam aliarũ nuptiarũ deuitent conuiuia.
Neq hiscetibꝰ admisceant᷑: ubi amatoria cantant᷑ & turpia.
aut obsceni motꝰ corporum choris & saltationibꝰ offeruntur.
ne obtutꝰ & auditꝰ sacris mysteriis deputatꝰ turpiũ spec-¬
taculorum atq uerborũ contagione polluant᷑: I ERO
Qui ꝑcutit malos in eo qđ mali st̃ & habet causam int̾fec¬
tionis ut ꝑcutias pessimos: ministerdi est. AuGͣ. Que est

Expanded text:
s licentia non est, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, nec his coetibus misceantur ubi amatoria cantantur, et turpia, aut obsceni motus corporum, choris et saltationibus efferuntur, ne auditus, et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum atque verborum contagione polluantur. XL. Qui percutit malos in eo quod mali sunt, et habet causam interfectionis ut percutiat pessimos, minister Dei est. Item, lex et
Abbreviated transcription (Latin):
stere dũ & se ipsos in ꝑiculo mittunt: & aliis exemplum
puersȩ familiaritatis ostendunt. Quanti enĩ illorum
Iuorũ animȩ ab illis in die iudiciĩ requirendȩ sunt: qui
illis cxemplũ ꝑditionis ostendunt. Et ideo fr̃s irm̃i contͣ
crubescunt: ne uos exemplo decipiant suo. di adiutoriui
iugit̾ imploremꝰ: ut de laqueo uenantiũ lib̾are dig¬
netur. scientes qđ in his malis que supradiximus
om̃ibꝰ xp̃ianis cotidiana marġria deesse ñ posst̃.
Sic̃ castitas & ueritas & iusticia xp̃c̃ est: sic uͦ ille qui
cis insidi t᷑ ꝑsecutor est. Ille aut̃ qͥ in aliis defensare¬
& in secusto dire uoluerit: martyr erit. Uidõ qui hec
tota uirtute animi & ipse diligit. & ut alii diligani
arum mulierũ. sed etiã ancillarum nr̃arũ. uł qua

Expanded text:
stere, dum et se ipsos in periculum mittunt, et aliis exemplum stere, dum et se ipsos in periculum mittunt, et aliis exemplum perversae familiaritatis ostendunt. Quanticumque enim ilnt, illorum animae ab illis in die judicii requirentur, qui eis exemplum perditionis ostendunt. 3. Qui nunc sint erubescunt, ne nos exemplo suo decipiant, Dei adjutorium jugiter imploremus, ut nos de laqueo venantium liberare dignetur: scientes quod in malis omnibus, quae supra diximus, Christianis quotidiana martyria deesse non possunt. Sicut enim castitas et veritas et justitia Christus est; sic et ille qui eis insidiatur, persecutor et in se custodire voluerit, martyr erit. Et ideo qui haec tota animi virtute et ipse diligit, et ut alii diligant,arum mulierum, sed etiam ancillarum nostrarum vel qu
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ castitatis arma custodio. Infelix est & nimi¬
um picłosa p̃sumptio. Multi enĩ cumse putabant
uincere: uicti sunt. Sed adhuc addit aliqͥs & dicit
Ego int̾ mulieres extraneas habito: & continentiam
teneo & uolo habere qͥd uincam. Iuid est hoc uolohab̾o¬
lere. & unde reputabas optinere triumphũ: inde eter¬
num occurras oppbrium. Int̾ om̃ia enĩ xp̃ianorum
certamina sola duriora st̃ p̾lia castitatis: ubi cotidi¬
ana pugna & rara uictoria. Grauem nãq castitas sor¬
tita est inimicũ: cui cotidie resistit᷑. & semꝑ timetur.
Et ideo sic̃ iam dictum est nemo falsa securitate deiciat.
nec de suis uiribꝰ ꝑiculose p̾sumat. sed audiat apłm cla
mantem. Fugite fornicationẽ. Dauid eni ille scĩssimus
in mille passus mulierẽ nudam uidit . & adamauit.¬
& statim homicidiũ simul fecit & adultium. Et qui
cũ mulieribꝰ habitantes putant se castitatis optinere
triumphũ: ignorant se duplicit̾ apud dm̃ reos exi¬

Expanded text:
t tamen castitatis ornamenta custodio. Infelix est ista nimium periculosa praesumptio. Multi enim dum se putabant vincere, victi sunt. Sed adhuc addit et dicit aliquis: Ego inter mulieres extraneas habito, et continentiam teneo, et volo habere quod vincam. Quid est hoc lere, et unde te putabas obtinere triumphum, inde in aeternum incurras opprobrium. Inter omnia enim Christianorum certamina sola duriora sunt praelia castitatis; ubi quotidiana est pugna, et rara victoria. Gravem namque castitas sortita est inimicum, qui quotidie vincitur, et timetur. Et ideo, sicut jam dictum est, nemo se falsa securitate decipiat, nemo de suis viribus periculose praesumat; sed audiat Apostolum dicentem, Fugite fornicationem. David enim ille sanctissimus in mille passus mulierem nudam vidit; et statim homicidium fecit et adulterium. Et qui cum mulieribus habitantes putant se castitatis obtinere triumphum, ignorant dupliciter se apud Deum reos exi
Abbreviated transcription (Latin):
tricem. Et idõ diligent̃ ꝑpendite : si aut potest aut
debet fieri. ut tantorum ac talium qͦs supra memora
obseruare uł agere p̾sumamꝰ: p̃cipue cum illorũ .ccc .i. & xiii.¬
ep̃orum. qͥ ꝑ om̃s eccłas fieri concilia p̃ceperunt. tam sacra
decrcta neglexerimꝰ. Non illos solos despicimꝰ: seđ & sic̃ supͣ
dictum est & affricanos & om̃s reliqͦs qͥ ipsis ordinationibꝰ¬
ꝑ totum mundũ ꝓ eccłastica disciplina aliqͥd statueruis:
ut aliorum peccata in me exciꝑe p̃sum&m. nec tantam
eloquentiam habeo. ut ante tribun al xp̃i contra tantos
ac tales sacerdotes qͥ canones statuerunt causas dicere possi
Ego in qntum ds̃uires dare dignat᷑ studere uolo eorũ
grum ab officio suspendant᷑: & si etiam digami & inter¬
mariti nuptias qͥ utiq rem licitam faciunt. clerici ta¬
men ordinari nequeunt. & si ordinati fuerint: deiciunt᷑.
crati: qui adhuc uult officium. exercitare mariti. Cũ¬

Expanded text:
tricem . » Et ideo diligenter perpendite, si aut potest, aut tricem . » Et ideo diligenter perpendite, si aut potest, aut debet fieri, ut tantorum ac talium, quos supra memorobservare vel agere praesumamus; praecipue cum si illorum CCCXVIII porum, qui per omnes Ecclesias concilia fieri praeceperunt, tam sancta decreta negleximus, non illos solos despicimus, sed et, sicut supra dictum est, et Africanos, et omnes reliquos qui ipsis ordinantibus per totum mundum peut aliorum peccata in me excipere praesumam; nec tantam eloquentiam habeo, ut ante tribunal Christi contra tantos ac tam sanctos sacerdotes qui canones statuerunt, causas dicere possim. Ego, in quantum Deus vires dare dignatur, studere volo eorum grum ab officio suspenduntur et, si etiam digami aut internuptarum mariti, qui utique rem licitam faciunt, clerici tamen ordinari non possunt aut, si ordinati fuerint, deiciuntur,crati, qui adhuc officium uult exercere mariti.
Abbreviated transcription (Latin):
eoslectioni uł ieiuniis uaccare uidimꝰ: possumꝰ agnoscere.
si ad honorem pristinum redirent. cum qnͣta negligentia
tes. qđ sic eis ñ acta digna penitentia dimiserit ds̃. quomͦ sa
cerdotes indulsisse uident᷑. Uere dico qͥa illi ipsi quibꝰ cum
ꝑiculosa & falsa miscđia indulgere uidem᷑: cum ante tri¬
bunal xp̃i ꝓ tantis peccatis dampnandi uenerint: contra
nos ipsos causas dicturi sunt. dicentes. Iddum aut asꝑitatẽ
linguȩ eorum expauimꝰ aut falsa blandim̃ta & ꝑ iculosas¬
eorum adulationes libent̃ audiuimꝰ: nos eos dũ illis in¬
uti lit̃ indulsimꝰ in peccatis ꝑmanere. aut ipsa peccata &ẽ¬
agere ꝑmisimꝰ ñ recordantes qđ in ueteri testam̃to scriptũ
anus dicens. Qui peccatã uerbis adulantibꝰ palpat: pec¬
candi fomitem subministrat. Nec ꝑimit ille delicta: sed
fouet. ltem. Imꝑitꝰ medicꝰ qui tum̃tes uulnerũ sinus
quanto digestat putredinem: uulneri suꝑducit cica¬

Expanded text:
el lectionibus vacare videamus; possumus agnoscere, si ad honorem pristinum redirent, cum quanta negligentiates quod sic eis non acta digne poenitentia dimiserit Deus, quomodo et sacerdotes indulsisse videntur. Vere dico, quia illi ipsi quibus cum periculosa et falsa misericordia indulgere videmur, cum ante tribunal Christi pro tantis peccatis damnandi advenerint, contra nos ipsos causas dicturi sunt, dicentes: quod dum asperitatem linguae eorum expavimus, aut falsa blandimenta et periculosas adulationes libenter accepimus, nos eos, dum illis inutiliter indulgeremus in peccatis permanere, aut ipsa peccata erecordantes illud quod in Veteri Testamento scriptum anus dicens: « Qui peccantem verbis adulantibus palpat, peccandi fomitem subministrat, nec premit reprimit delicta, sed inperitus est medicus qui tumentes uulnerum sinus qui ante dejectam putredinem superducit vulneri cica
Abbreviated transcription (Latin):
Dumq a carne abstinet: nequaquã s sumptuosiora marina¬
rum beluarum conuiuia paret. Uinum uͦ itabibere per¬
mittim᷑: ut ebrietatem om̃ino fugiamꝰ. Alioquin: restat ut
omĩa que corpori libent. similit̃ facimꝰ: ER DE CRETOOR

Expanded text:
Denique qui a carne abstinet, nequaquam sumptuosiora marinaDenique qui a carne abstinet, nequaquam sumptuosiora marinarum belluarum convivia praeparet. Vinum quoque ita bibere permittitur, ut ebrietatem omnino fugiamus, alioqui restat ut omnia quae corpori libent similiter faciamus. De mor
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdnam dicendũ sit cum om̃s laici & scłares illa die plus solito
& cet̃is diebꝰ accuratiꝰ cibos carnium appetant. & nͥ noua qͥdiĩ
auiditate usq medias noctes se ingurgitent: ñ alit̾ se huiꝰscĩ
temporis obseruationem susciꝑe putant. Id̾ utiq ñ rationi:
sed uoluptati imo cuidam eecitati m̃tis asseribencͥum est Unde
nec atali consuctudine auerti possunt. & i dõ cum uenia suoinge¬
nio relinquendi sunt. ne forte peiores existant. si atali consu¬
etudine ꝓhibeant᷑. Ut enĩ ait salomon. qͥ multũ emungitur
elicit sanguinem. & pꝰpauca. Par est autẽ ut qͥ his diebꝰ a carne
animalium abstinemꝰ: ab om̃ibꝰ quoq quȩ sem̃tiuam carnis
trahunt originem iei unemꝰ. a lacte uidelic&. casco. & ouis.
&pꝰ pauca. Ceterum pisciũ esus ita xp̃iano relinquit᷑ ut
hoc eis infirmitatis solatium nĩ luxuriȩ pariat incentiuum.

Expanded text:
quidnam dicendum sit, cum omnes laici et saeculares illa die plus solito quidnam dicendum sit, cum omnes laici et saeculares illa die plus solito caeteris diebus accuratius cibos carnium appetant, et nisi nova quadam aviditate usque ad medias noctes se ingurgitent, non aliter se hujus sancti temporis observationem suscipere putant. Quod utique non rationi sed voluptati, imo cuidam caecitati mentis ascribendum est. Unde nec a tali consuetudine averti possunt, et ideo cum venia suo ingenio relinquendi sunt, ne forte pejores existant, si a tali consuetudine prohibeantur, ut enim ait Salomon: Qui multum emungit, elicit sanguinem . Et post pauca. Par autem est ut quibus diebus a carne animalium abstinemus, ab omnibus quoque quae sementinam carnis trahunt originem, jejunemus, lacte videlicet, caseo, et ovis. Et post pauca. Caeterum piscium jus ita Christiano relinquitur, ut hoc ei infirmitatis solatium, non luxuriae pariat incendium.
Abbreviated transcription (Latin):
Bi iudas adsũmossacerdotes & ipsi ꝓmiserunt ei peccuni¬
pharium exhorrent: nec tam̃ cauent. Nam cũ ꝓ muncribꝰ
falsum contra quẽlib& testimoniũ dicunt: ꝓfecto qͥa ue¬
ritatem ꝓ peccunia negant: dm peccunia uendunt. Ipse
enim tłixit. Ego sum ueritas. Cum societatẽ fr̃nitatis aliqͣ
discordiȩ peste cõmaculant: dm̃ ꝓdunt: quia ds caritas est.¬
Qui eͦ ueritatis & caritatis iussa spnunt: dm̃ utiq qͥ est ue¬
ritas & caritas ꝓdunt. maxime cum ñ infirmitate uł igno¬
rantia peccant: sed insimilitudinẽ iude querunt oportu¬
nitatem qualit̾ arbitris absentibꝰ mendatio ueritatem.
uirtutem crimine mutent: E.GG. AVOUSTINO AHGLORŨ¬
eniq sacerdoces & diaconi. & reliqui qͦs dignitas eccłastici
gradꝰe cornat: a quinqua gesima ꝓpositum ieiun andi sus¬
cipiunt. Quo & aliqͥ ad pensum scẽ institutionis adiciant.
& eorum qͥ in laicali ordine consistunt. obseruantiam sicut
loco ita religione pcellant. De ipsa uͦ die dñica helitamus.

Expanded text:
 Judas ad summos sacerdotes, et constituerunt ei pecuniane et nefarium exhorrent, nec tamen cavent. Nam quum pro muneribus falsum contra quemlibet testimonium dicunt, profecto, quia veritatem pro pecunia negant, Deum pecunia vendunt. Ipse enim dixit: Ego sum veritas. Quum societatem fraternitatis aliqua discordiatis jussa spernunt, Deum utique, qui est charitas et veritas, produnt, maxime cum non infirmitate vel ignorantia peccant, sed in similitudinem Judae quaerunt opportunitatem qualiter arbitris absentibus, mendacio veritatem, virtutem crimine mutent. Et primo die azymoruenique sacerdotes, et diaconi, et reliqui omnes quos dignitas ecclesiastici gradus exornat, a Quinquagesima propositum jejunandi suscipiant, quo et aliquid ao pensum sanctae institutionis adjiciant, et eorum qui in laicali ordine consistunt observantiam, sicut loco ita et religione praecellant. De ipsa vero Dominica die haesitamus
Abbreviated transcription (Latin):
cõtaminatos in capitalibꝰ criminibꝰ se esse ꝓfitent᷑. In quibꝰ
ut mͥ udetur hec distantia debet ẽẽ ut hii qͥ dephensi
uł captifuerint publice in ꝑiurio furto. atq fornicatione.¬
& cet̾is huiꝰ modi criminibꝰ scđm sacrorũ canonũ institata
Agradu ꝓprio deponant᷑. qͥa scandaluĩ est ppłodĩ tales
ꝑsonas suꝑpositas habere. qͦs ultra modũ uitiosas ex̾ con¬
stat. Nempe inde detrahunt homines sacrificio di: sicut
qͦndam filiis heli peccantibꝰ fecisse legunt᷑. & rebelles hinc
atq contrarii cristentes eorũ prauis exemplis cotidie
peiores fiunt. Iui aut̃ de p̃dictis peccatis abscondite ase
admnissis ꝑ occultam confessionem corã ocłis dĩ p̃sentẽ
etiam sacerdote qͥ eis indicturus est penitentiã confitent᷑
& sem& ipsos grauit̃ deliquisse querunt᷑: si se ꝑ ieiuni a
& elemosinas. uigiliasq & sacras orationes cũ lacrimis

Expanded text:
contaminatos in capitalibus criminibus se esse profitentur. In quibus, contaminatos in capitalibus criminibus se esse profitentur. In quibus, ut mihi videtur, haec distantia debet esse, ut hi, qui deprehensi, vel capti fuerint publico in et caeteris hujusmodi criminibus secundum sacrorum canonum instituta a gradu proprio deponantur; quia scandalum est populo Dei tales personas superpositas habere, quas ultra modum vitiosas esse constat. Nempe inde detrahunt homines sacrificio Dei, sicut quondam filiis Heli peccantibus fecisse leguntur ; et rebelles hinc atque contrarii existentes eorum pravis exemplis quotidie pejores fiunt. Qui autem de praedictis peccatis abscondite a se admissis etiam sacerdote, qui eis indicturus est poenitentiam, confitentur, et semetipsos graviter deliquisse queruntur, si se per jejunia et eleemosynas vigiliasque et sacras orationes
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in igne poutꝰ nescit ardere. Cum uͦ ñ amor ꝓcreande
sobolis. sed uoluptas dñatur in oꝑe cõmixtionis. habens
coniuges etiam de cõmixtione sua qđ defleant. ¶Cũ
cõmunionis mystĩum ualet acciꝑe: cũ ei scđm pristinã
sententiam eccłam licuerit intrare: PER DICTIS AUS̃.
ERane quisqͥs positꝰ in ultima necessitate egritudinis
sue acceꝑit penitentiam. & mox ut reconciliatꝰ fue¬
rit exierit de corpore: fateor uob ñ illi negamꝰ qđ petit.
sed ñ p̃sumo dicere. quia hinc bene exierit. Si securus
hinc exierit: ego nescio. Penitentiã dare possumꝰ: secu¬
ritatem aut̃ dare ñ possumꝰ. Numqͥd dico dam pnabit᷑.
sednec dieo libabitur. Uis aut̃ adubio lbariꝰ Uis quod
agis: dico tͥ quia securꝰ es. Iui a penitentiã eristi eo tẽpore
q̃ peccare potuisti. Si aut̃ uis agere penitentiã quando
iam peccare ñ potes: peccata te dimiserunt ñ tu pec¬
qui sacros ordines habent. & ante uł pꝰ ordinationem

Expanded text:
qui in igne positus nescit ardere. Cum vero non amor procreandae sobolis, sed voluptas dominatur in opere commixtionis, habeant conjuges etiam de commixtione sua quod defleant. Tuncommunionem valeat accipere, cum ei secundum praefinitam sententiam ecclesiam licuerit intrare. DISTINCTIO XXXII. Sanc quisquis positus in ultima necessitate aegritudinis suae, acceperit poenitentiam, et mox ut reconciliatus fuerit, exierit de corpore, fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumo dicere quod hinc bene exierit. Si securus hinc exierit, ego nescio. Poenitentiam dare possumus, securitatem autem dare non possumus. Nunquid dico, damnabitur? Sed nedeo dico tibi quia securus es, quia egisti poenitentiam eo tempore quo peccare potuisti. Si autem vis agere poenitentiam quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu pecqui sacros ordines habent; vel ante, vel post ordinationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłosum esse ñ dubito. Ualde enĩ metuo & contremisco illã
dampnationẽ quã heli sacerdos ꝓpt̃ stultam indulgentiam
acciꝑe meruit: qui ꝓeoq a filios suos negligent castigauit.
ut eos nec cedere. nec ex cõmunicare uoluerit: ipsi filii uno
die occisi sunt: & .xxix. milia de ppło int̾fecti sunt. & arci
testam̃ti capta est. Et ipse retro cadens fiactis ceruicibꝰ
totum popłm ab ira dĩ lib̾auit. Nec hoc idõ dico ut sic̃ ille
fecit ita & nẽ ꝑ mortem corporis sacerdotes debeant uin¬
utiliꝰ est: ut ꝓpt aliorum exempla quã diu uiuit remotus
ab honore penitentiam agat. & remedium s̃ necessitatis
adquirat. Iuicumq paruitati meȩ in hac causa uolue¬
rit honerosus existere: aliud ei responsum ñ dabo. nͥ qdđ

Expanded text:
iculosum esse non dubito. Valde enim metuo et contremisco illam damnationem, quam Heli sacerdos propter stultam indulgentiam accipere meruit, qui pro eo quod filios suos negligenter castigavit, et eos nec caedere nec excommunicare voluit, ipsi filii uno die occisi sunt, et XXX millia de populo interfecta sunt. Et arcta testamenti capta est, et ipse retro cadens fractis cervicibustotum populum de Dei ira liberavit. Nec hoc ideo dico, ut sicut ille fecit, etiam nunc per mortem corporis sacerdotes Domini debeant vinutilius est propter aliorum exemplum, quandiu vivit, remotus ab honore poenitentiam agat, et remedium sibi in die necessitatis acquirat. Quicunque parvitati meae in hac causa voluerit onerosus existere, aliud ei responsum dare non deliber
Abbreviated transcription (Latin):
ĩudicii accusatũ absq legitimo & idoneo accusatore
ꝓdignitate ministerii ratũ ꝑmansit:
cile. ꝑ scriptiim aut̃ nũquã recipiant᷑. qͥa ꝑscripturã
ex his que uiderunt & nouerunt. ueracit̃ testimonium
dicant. Nec de aliis causis uł negociis testimoniũ dican.
nͥ de his quȩ sub p̃sentia eoꝵ acta esse noscunt᷑. Accusa
tores uͦ consanguinei adusus extraneos testimoniũ
ñ dicant. nec familiares. uł de domo ꝓdeuntes. sedsi
uoluerint & inuicem consenserint int̾ se parentes
tantiimꝰ testificent᷑ & ñ in alios. Nec accusatores uł ce
stes suspecti recipiant᷑ qͥa ꝓpinquitatis & familiarita¬
ais ac diationis afectio ueritatẽ impedire solet. Amor
carnalis & timor atq auaritia plerũq sensꝰ hebetant huma¬
nos & ꝑuertunt opimones ut questũ pietatẽ putent. & pec¬
cuniam qͥsi mercedẽ prudentiȩ:

Expanded text:
ichil tamen absque legitimo et idoneo accusatore pro dignitate ministerii ratum mansit. cile, per scriptum autem nunquam recipiantur, quia per scripturam ex his quae cognoverunt et viderunt veraciter testimonium dicant. Nec de aliis causis vel negotiis testimonium dicant, nisi de his quae sub praesentia eorum facta esse noscuntur. CAtores vero consanguinei adversus extraneos testimonium non dicant, nec familiares vel de domo prodeuntes, sed si voluerint, et invicem consenserint, inter se parentes tantummodo testificentur, et non in alios. Nec accusatores 31 vel testes suspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis, ac dominationis affectio veritatem impedire solet, amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudenti
Abbreviated transcription (Latin):
tenaciradice fundatum. & quomͦ de fonte uno riui pluri¬
mi defluunt. numerositas lic& diffusa uideatur. exundan¬
tis copiȩ largitate unitas tam̃ seruatur morigine. Auellis
radium acorpore soł diuisionem lucis unitas ñ capit. Abar-¬
bore frange ramum. fractꝰ germinare ñ poterit. A fonte
pcide riuum p̾cisus arescit. Sic & eccłia dñi luce ꝑfusa ꝑ
orbem totum radios suos porrigit: unum tam est qđ ubiq
diffunditur. nec unitas corporis soporat᷑. Nanios suos in
uniusam terrã copiaubtatis extendit. ꝑfluentes largiter
riuos lauꝰ pandit unum tam̃ caput est .& origo una &
una mat̃ fecundtatis suecessbꝰ copiosa. Idultar i ñ potest sponsa¬
ap̃r incorrupta est & pudic i. Unam domũ nouit. uniuis
cubiculi seĩtatem casto pudore custodit: Nii in LAõ eLA¬

Expanded text:
tenaci radice fundatum, et cum de fonte uno riui pluritenaci radice fundatum, et cum de fonte uno riui plurimi defluunt, numerositas licet diffusa uideatur exundantis copiae largitate, unitas tamen seruatur in origine. auelle radium solis a corpore, diuisionem lucis unitas non capit: ab arbore frange ramum, fractus germinare non poterit: a fonte praecide riuum, praecisus arescit. sic et ecclesia Domini luce perfusa per orbem totum radios suos porrigit: unum tamen lumen est quod ubique diffunditur, nec unitas corporis separatur. ramos suos in uniuersam terram copia ubertatis extendit, profluentes largiter riuos latius pandit: unum tamen caput est et origo una et una mater fecunditatis successibus copiosa: illiChristi, incorrupta est et pudica. unam domum nouit, unius cubiculi sanctitatem casto pudore custodit. haec nos
Abbreviated transcription (Latin):
cat ꝑcclam. & quariuis aplis om̃ibꝰ presurrectionẽ suam
parem potestatem tribuat & dicat. Sic misit me pat᷑: & ggo
unitatis eiꝰdem originem ab uno incipientẽ sua auctori¬
tate disposuit. Hoc erant utiq & ceteri apłi. qđ fuit petrus
pari consortio p̾diti & honoris & potestatis sed erordium
ab unitate ꝓficiscitur. ut ȩccła xp̃i una monstret᷑. Iuam
est matrisue. electa genitrici suȩ. Hanc eccłȩ unitatẽ & be¬
atus apłs paulꝰ doc&. & sacram̃tum unitatis ostendit dicens.
& uendicare debemꝰ maxime nos ep̃i qui in ȩccła p̃̾sidemꝰ.
ut ep̃atum qͦq ipsum unum atq indiuisum ꝓbemꝰ. Nemo
frat̾nitatem m̃datio fallat. nemo fidi ueritatem ꝑfida pre¬
ẜiscopatꝰ unꝰ est: cuiꝰ a singłis in solidum pars tenetur.
Eccła una est quȩ in multitudinem latiꝰ increm̃to fe¬
cunditatis extenditur. Quomͦ solis multi radii sunt sed
lum̃ unum: & rami arboris multi sunt sed robur unum

Expanded text:
t quamuis apostolis omnibus post resurrectionem suam parem potestatem tribuat et dicat: sicut u t misit me pater et ego unitatis eiusdem originem ab uno incipientem. sua auctoritate disposuit. hoc erant utique et ceteri apostoli quod fuit Petrus, pari consortio praediti et honoris et potestatis, sed exordium ab unitate proficiscitur, ut ecclesia Christi una monstretur. quam est matri suae, electa genetrici suae. hanc ecclesiae unitatem us hoc idem doceat et sacramentum unitatis ostendat dicens: et uindicare debemus, maxime episcopi qui in ecclesia praesidemus, ut episcopatum quoque ipsum unum adque indiuisum probemus. nemo fraternitatem mendacio fallat, nemo fidem ueritatis perfida praepiscopatus unus est, cuius a singulis in solidum pars tenetur. ecclesia una est quae in multitudinem latius incremento fecunditatis extenditur, quomodo solis multi radii sed lumen unum, et rami arboris multi sed robur unum
Abbreviated transcription (Latin):
Dum grauia peccata ñ depͥmunt. hoc ꝓdest mortuis si in
eccłis sepeliant᷑ qdͥ eoꝵ ꝓximi qͦtiens ad eadem loca sacra ue¬
niunt suoꝵ qͥrum sepulturam aspiciunt recordant᷑ & pro
eis dnõ p̃ces fundunt Nam qͦs peccata grauia deprimunt:
ñ adsolutionem potiꝰ quã ad dampnationis cumulum
maiorem: eoꝵ corpora in ȩccłiis ponuntur: SUBIFIOILIS¬

Expanded text:
um gravia peccata non deprimunt, hoc prodest mortuis si in Ecclesiis sepeliantur, quod eorum proximi quoties ad eadem loca sacra veniunt, suorum, quorum sepulturam aspiciunt, recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad absolutionem potius quam ad damnationis cumulum majorem, eorum corpora in Ecclesiis ponuntur. Quod meli
Abbreviated transcription (Latin):
egestatem patientibꝰ. Ut scriptum est. Carnem tuam ne
despexeris. Nam & ipsa natura doc& nos de hoc. & qđ
ipse ꝓpinqͦ meo ñ exibuero. qͣndo extraneꝰ exibebit
confidunt: Sane notandum est qe sunt ninulli quibꝰ
nil conferri deb& ut scriptum est. Dabono & ne recepis peccitorẽ.
Et rursum. Ne decdis impio. Et iterum. Panem tuũ & ui¬
num suꝑ sepulturam iusti constitue. & noliexeo mandu¬
care & bibere. cum peccatoribꝰ. Pane enim & uinũ suũ
peccatoribꝰ preb&̾. qui iniqͥs subsidia ꝓeo qđ iniqui sunt
crucient᷑ pauꝑes xp̃i: effusis largitatibꝰ nutri unt histrio¬
nes. Qui uͦ indigenti etiam peccatori panẽ suĩ ñ qr pecca¬

Expanded text:
egestatem patientibus, sicut scriptum est: Carnem tuam ne egestatem patientibus, sicut scriptum est: Carnem tuam ne despexeris : nam et ipsa natura docet nos de hoc: et quod ipse propinquo meo non exhibuero, quando extraneus exhibebit?confunduntur. Sane notandum est; quia sunt nonnulli quibus nil conferri debet, sicut scriptum est: Da bono, et ne receperis peccatorem ; et rursum: Ne dederis impio ; et iterum: Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus . Panem enim et vinum suum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia, pro eo quod iniqui sunt, crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia pecca
Abbreviated transcription (Latin):
bationem accusationis illacȩ neminẽ atua cõmunio¬
ne suspendas. qr ñ statim qͥ accusatur reꝰ est. sed qͥ coniun¬
Uibꝰ sit elemosina eroganda in uestigatis. I ddns in euan¬
glio manifeste demonstrat dicens. Omĩ petenti
te tribue. Et iterum patrem memorans ait. Qui solẽ
suum oriri fac̃ suꝑbonos & malos. & p.s.i. & .i. & apłs.¬
Dũ tempꝰ inqͥt habemꝰ oꝑem᷑ bonum adom̃s. maxime
autẽ ad domesticos fidĩ. idest xp̃ianos. Uerũptam̃ est in
elemosina facienda qͥdam ordo discretionis obseruandꝰ.
quẽ nos plenit̾ exponere studio buitatis omittimus:
Sed qͥd nam hoc nom̃ signet: primitꝰ iudicemꝰ. Elemo¬
elemosinam facere. si qͥdem omnẽ regulã bene agendi
ase debet ho inciꝑe. placens dõ. scilic& ꝑmunditiã m̃tis.
& corporis. & ꝑ hoc sibi tribuens illũ panẽ qͥ de celo des¬
cendit. Deinde uͦ elemosina exibenda est. ꝓpinquis

Expanded text:
bationem accusationis illate neminem a tua comuniobationem accusationis illate neminem a tua comunione suspendas, quia non statim qui accusatur reus est, sed qui convinuibus eleemosyna eroganda, investigatis; quod Dominus in Evangelio manifeste demonstrat dicens: Omni petenti te da; et iterum Patrem memorans ait: Qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super jusum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei , id est Christianos. Verumtamen est in eleemosyna facienda quidam ordo discretionis observandus, quem nos pleniter exponere studio nunc brevitatis omittimus. Sed quidnam hoc nomen signet, primitus indicemus: eleemoeleemosynam facere: siquidem omnem regulam bene agendi a se debet homo incipere, placens scilicet Deo per munditiam mentis et corporis, ac per hoc sibi tribuens illum panem vivum, qui de coelo descendit. Deinde vero eleemosyna exhibenda est propinquis
Abbreviated transcription (Latin):
Onsulendũ decernitis. utrum prb̃m habentẽ uxorem
Idebeatis sustentare & honorare. an a uobpicere. In qͦ
dm conuenit imitari. qͥ solem suũ ut eũgłium testatur
oriri facit suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ iustos& in¬
Uerum de pb̃ris qualescũq sint: uob̾ qͥa laici estis nec iu¬
dicandum est nec de uita ipsoꝵ quippiã inuestigandũ.
ciscitantibꝰ uob si asacerdote qͥsiue comphens est in ad¬
ulterio siue de hac sola forma resꝑsus est. debeatis cõmunionẽ
remedia cogitationum existunt. nec potest solis radius
ꝑ cloachas & latrinas transiens aliqͥd ex inde contami¬
scã sunt coinquinare ñ potest. Iccirco ab eo usq qͦ iudi
bona ministrando se tantũmꝰ ledunt. & cerea fatx ac¬
fides est enim quȩ iuncit hc̃ mundũ. & qe ñ dantis sed
in om̃i anima baptismũ esse ꝑfectum & in om̃isacerdote
corpꝰ xp̃i esse ꝑfectum. Iuirursꝰ sacre script̾ȩ concordans
ait. Priꝰquã audias ne iudicaũis quẽ quã. att ante pro

Expanded text:
onsulendum decernitis utrum presbyterum habentem uxorem debeatis sustentare, et honorare, an a vobis projicere. In quo tamen convenit Deum imitari qui solem suum, ut ewangelium testatur, oriri facit super bonos et malos, et pluit super iustos et inVerum de presbyteris, qualescumque sint, vobis qui laici estis, nec iudicandum est, nec de vita ipsorum quippiam investigandum, ciscitantibus vobis si a sacerdote qui sive deprehensus est in adulterio, sive de hac sola fama respersus est, dremedia contagionum existunt. Nec potest solis radius per cloacas et latrinas transiens aliquid exinde contamiuae sancta sunt coinquinare non potest; idcirco ab eo usquequo episbona ministrando se tantummodo laedunt: et cerea fax acFides est enim, quae vincit hunc mundum, et quia non dantis, seddum in omni anima baptismum esse perfectum, et in omni sacerdote corpus Christi esse perfectum, qui rursus sacrae Scripturae concordans ait: Priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
agna res est signũ xp̃i & crux. xp̃i. Et idõ de isto tam¬
trid paleas recondas: Qud ꝓdest. si signũ xp̃i in fronte
& in ore ponimꝰ. & intꝰ in anima nr̃a crimina & peccata
recondimꝰ: Qui enĩ male cogitat male loquit᷑ male
oꝑatur. si em̃dare noluerit. qͣndo se signat. peccatum
illiꝰ ñ minuit᷑ sed augetur. Multi enĩ aut ad furtũ.
aut ad ultium uadurt. siuł pede impcgerint signanꝰ
se & tñ de boͣnoͦ oꝑe se ñ reuocant. & nesciunt miscri quia
includunt inse magis demones qua excludant. Iui aut̃
de se cum dĩ adiutorio uicia & peccata repellere. & qđ
bonum est cogitare simul & implere festinat: iuste sig¬
num crucis labiis suis apponit. qͥ talia oꝑa conatur
agere. quȩ iuste signũ xp̃i mereat᷑ acciꝑe. qr scriptũ
est. Id̾ regnum dĩ ñ est in sermone. sed in oꝑe & ueritate:¬

Expanded text:
agna res est signum Christi et crux Christi: et ideo de isto tatridas paleas intus recondas? Quid prodest si signum Christi in fronte et in ore gestamus; et intus in anima crimina et peccata recondimus? Qui enim male cogitat, male loquitur, male operatur, si se emendare noluerit, quando se signat, peccatum illius non minuitur, sed augetur. Multi enim dum ad furtum aut ad adulterium vadunt, si pedem impegerint, signant se, et tamen de malo opere non revocant se: et nesciunt miseri, quia includunt in se magis daemones quam excludunt. Qui autem a se cum Dei adjutorio vitia et peccata repellit, et quod bonum est cogitare simul et implere contenderit; juste signum crucis labiis suis apponit: quia talia opera conatur agere, quae signum Christi mereantur accipere. Et quia scriptum est, Regnum Dei non est in sermone, sed in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
Accepti sunt uirginitatẽ usq ad nuptias seruent. qͥa
quomͦ nullꝰ est qͥ sponsam uiolatã acciꝑe uelit sic irallus
se deb& ante nuptias acdulterina cõmixtione corrumꝑe.
Scd qđ peiꝰ est plures st̃ qͥ concubinas sibi adhibent ante¬
quã uxores accipiant. qͥa grandis est multitudo excom¬
municare om̃s ñ potest ep̃c. sed cum gemitu & multis sus¬
piriis tolerat & expectat. si forte pius & misericors dñs det
illis fructuosam penitentiã. quã quã ad indulgentiam
possunt ꝑuenire. Et ꝗ hoc malum in consuetudinẽ est.
missum ut putet᷑ ñ esse peccatum. ecce coram dõ & angłis eiꝰ
ꝓfiteor. qͥa siue ante uxorem siue pꝰuxorem. qͥciiq s concu¬
binam adhibuerit: adult̾ium cõmittit. Et ex hoc ponis
adult̾iũ. qr cum nulla ratione liceat. publice hoc sine ulla
possit. ubi decꝰ generosi sanguinis ita humiliat᷑. ut de
hominibꝰ nobilissimis serui nascant᷑.: FAUGUSTIUS
Uodcũq te pascis ingenium dĩ est. inde decimas dare¬

Expanded text:
usque ad nuptias custodiant; quia quomodo nullus est qui sponsam violatam velit accipere, sic nullus se debet ante nuptias adulterina commixtione corrumpere; sed quod pejus est, plures sunt qui sibi concubinas adhibent, antequam uxores accipiant, et quia grandis multitudo est, excommunicare omnes non potest episcopus, sed cum gemitu et multis suspiriis tolerat, et exspectat si forte pius et misericors Dominus det illis fructuosam poenitentiam per quam possint ad indulgentiam pervenire. Et quia hoc malum in consuetudinem est missum, ut putetur non esse peccatum, ecce coram Deo et sanctis ejus profiteor quia, sive ante uxorem, sive post uxorem, quicunque sibi concubinam adhibuerit, adulterium committit; et hoc pejus est adulterium: quia, cum nulla ratione liceat, publice hoc sine ulla possit, ubi generosi decus sanguinis ita humiliatur, ut de hominibus nobilissimis servi nascantur. Nam in uodcunque te pascit ingenium Dei est, inde decimas
Abbreviated transcription (Latin):
de dõ patre. ante cempora genitũ. Eundẽq sub tempore
de spũseo conceptii: & de maria uirgine natũ credo.
Qui pass ꝓredemptione humani generis. ad inferna
descendit indeq uictor resurgens & in celos ascendens.
uenturꝰ est in fine scłir ut reddat singłis ꝓut gesserunt.
ieor pore positi siue bonu siue malu. Pretẽa constitui¬
tiones iiͦi principalium concilioꝵ niceni. constantino¬
politani ephesini. & caltedonensis. canones qͦt sinodus
& decreta que ortodoxa fides suscipit. & completitur.
me suscipe tenere. & p̃dicare uelle confiteor. Heresesũ
& scismata que catholica ȩccła anathematirat & qͥcqia
sane fidĩ adiisatur condempno. respuo a nathematio.
Deato uͦ petro & uicario eiꝰ debitam subiestionẽ & obedi¬
entiam. suffraganeis uͦ nr̃is adiutorium me exibiturũ
ꝓfiteor & huic ꝓfessioni mee coram dõ & angłis eiꝰ sub testi¬
monio quoq p̃sentis eccłȩ subscribo: FUt Si Fec̃ necliouis¬

Expanded text:
de Deo Patre ante tempora genitum, eumdemque sub tempore de Spiritu sancto conceptum, et de Maria virgine natum credo. Qui passus est pro redemptione humani generis, ad inferna descendit, indeque victor resurgens, et in coelos ascendens, venturus est in fine saeculi, ut reddat singulis prout gesserunt in corpore positi, sive bonum, sive malum. Praeterea constitutiones quatuor principalium conciliorum, Nicaeni, Constantinopolitani, Ephesini, et Chalcedonensis, canones quoque synodorum et decreta quae orthodoxa fides suscipit et complectitur, me suscipere, tenere, et praedicare velle confiteor. Haereses vero et schismata quae catholica Ecclesia anathematizat, et quidquid sanae fidei adversatur, condemno, respuo, anathematizo. Beato vero Petro et vicario ejus debitam subjectionem et obedientiam, suffraganeis vero nostris adjutorium me exhibiturum profiteor. Et huic professioni meae coram Deo et angelis, sub testimonio quoque praesentis Ecclesiae, subscribo. XVII. Tractori
Abbreviated transcription (Latin):
& maiorem domꝰ quatenꝰ possit uł hospitibꝰ suꝑuenientibꝰ.
omis clerꝰ eiꝰ adhiberi deb& ut cõmuni consilio ipsi eli¬
gant. quoꝵ ꝑsone adea que p̃diximꝰ ualeant ordinari:
Sl monastium p̾fatũ scĩ theodorifines de quibꝰ causatio mota
est inconcussis .xl. annis possedisse repperis nulla deinceps
etiam si qͥdscẽ romane eccłȩ competere potis patiar is sustinere
in concusso iure monstrauerint. sed aliquã intͣ cẽpora
hec motam fuisse aliqͣndo questionem eordem finiuit
elestis arbitriꝰ tranquillȩ & lexalit sopiartur: PGR

Expanded text:
t majorem domus, quatenus possit vel hospitibus supervenientibus, omnis clerus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant, quorum personae ad ea, quae praediximus, valeant ordinari. Si monasterium sancti Theodori, fines de quibus causatio mota est, inconcussis quadraginta annis, possedisse repereris, nullam deinceps, etiamsi quid Romanae Ecclesiae competere potuit, patiaris sustinere inconcusso jure monstraverint, sed aliquam intra tempora haec motam aliquando fuisse quaestionem eorundem finium, electis arbitris tranquille et legaliter sopiatur. C.
Abbreviated transcription (Latin):
gra diuina quãquã humana uoluntas ut filiꝰ eiꝰ fr̃ m̃s esset¬
siuł carnał necessitudo uł inuicẽ nos mutabile cuiꝰ dam
corruptibilis hominis arbitrium copulass&: TIT FA¬
Sufficiat scđm leges solꝰ eoꝵ consensꝰ. de quoꝵ coniun¬
ctionibꝰ agitur. Qui consensꝰ. si solꝰ in nuptiis forte defue¬
rit: cet̾a omĩa etiam cũ ipso coitu celebrata frustrantur.
Ioħe crisostomo magno doctore testante qͥ ait. Matrimo¬
nium ñ fac̃ coitꝰ sed uoluntas. Iam uͦ qđ sciscitaminisi
muliere ꝓpria defuncta possit uir alterã ducere. scitote.
ꝑ om̃ia posse paulo eg̃mio p̃dicatore consilium dante qui
dic̃. Dico autẽ nuptis & uidius bonũ est illis sisic mane¬
ant. sic̃ &̾ ego. Idsise ñ continent: nubant. Et iterum.
Mlulier inqͥt alligata est: quanto cempore uir eiᷤꝰ uiuit.
Ocđsi dormierit uireiꝰ lib̾ata est cuii uult nubat tantĩ

Expanded text:
gratia divina, quam quem humana gratia divina, quam quem humana si vel carnalis necessitudo, vel invicem nos mutabile cujusdam corruptibilis hominis arbitrium copulasset. sufficiat secundum leges solus eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur. Qui consensus si solus in nuptiis forte defuerit, caetera omnia etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur, Joanne Chrysostomo magno doctore testante, qui ait : Matrimonium non facit coitus, sed voluntas. Jam vero sciscitamini, si muliere propria defuncta, possit vir alteram ducere, scitote per omnia posse, Paulo egregio praedicatore consilium dante, qui dicit : Dico autem non nuptis, et viduis, bonum est illis si sic maneant, sicut et ego: quod si se non continent, nubant; et iterum: Mulier, inquit, alligata est legi quanto tempore vir ejus vivit; quod si dormierit vir ejus, liberata est