comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ad eos. Ne turbemini. Nam qͦcunq ꝑ rexerit ĩ castͥs
nr̃is reꝑiemus eum. Tristatus aũ. potuit occulte ꝑ hoĩem
suum innotescere his qui amorii erant. dicens. Timete deum.
ne uosmet ip̃os ꝓdatis. Ecce enim ⁊ masalmas appropinqͣt.
Da nobis dicens ep̃m. Qui mestus factꝰ abscondit eũ cuidã
hominũ suoꝵ p̃cipiens. Nobis inquit colloquentib indue
eum aliis stolis ⁊ qͣi ꝓpt̾ ligna. uel aqm missum sine ut
uadat ĩ montes. Insistentib aũ ep̃o ꝓ sarracenis mahũ¬
meticis. dicit p̃tor. Non est hic. Uerũptam̃ ꝑgite ad ami¬
ram. ⁊ uenio ⁊ ip̃e. ⁊ de cunctis loquemur. Ip̃i aũ cegitan¬
tes. qd̃ cũ intͦiret ad amirã in medio eoꝵ retinerent eũ.
hunc dimiserunt. At ille cũ equo insedisset ꝓfecturus
stram. Sarraceni gͦ mahũmetici qͥ erant cũ eo. dicũt ei.
Quo uadis: In pratis inqͥt uolo manere. At illi dixert̃.

Expanded text:
dixit ad eum: Ne turbemini, nam quocunque perrexerit, in castris dixit ad eum: Ne turbemini, nam quocunque perrexerit, in castris nostris reperiemus eum. Tristatus autem voluit occulte per hominem suum innotescere his, qui Amorii erant, dicens: Timete Deum, ne vosmetipsos prodatis: ecce enim et Masalmas appropinquat, Da nobis episcopum, qui moestus factus abscondit eum, et cuidam hominum suorum praecipiens, Nobis, inquit, colloquentibus, indue eum aliis stolis, et quasi propter ligna, vel aquam missum, sine ut vadat in montes. Insistentibus autem pro eo Sarracenis, dicit praetor: Nonne hic? verumtamen pergite ad Amiram, et venio ipse, et de cunctis loquemur. Ipsi autem cogitantes quod cum introisset ad Amiram, in medio ipsorum retinerent eum, hunc dimiserunt. At ille cum equo insedisset, profecturus stram. Sarraceni ergo, qui erant cum eo, dicunt ei: Quo vadis? qui ait: In pratis volo manere. At illi dixerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt loquamur. cur obsides ciuitatem : At ille. Ueni et
recedo. Et accepto p̃tor ab eo u̾bo. cũ trecentis equitib
uenit ad eum. uidentes aũ cũ agareni mahũmetici¬
uestiti loricis suis uenerunt oburam ei quia maneb̾at
dimidia ꝓcul a castris eoꝵ miliario. ꝑ tres sane clies eo
ꝓcedente ad ip̃m. que ad pacẽ sunt loquebant᷑. ⁊ ut aciui¬
tate recederent. At illi asserebant. Sponte pacẽ facimꝰ
⁊ recedimꝰ. Comꝑto uͦ p̃tor qd̾ uellent eum retinere. uo¬
cauit multos ex illustrib sarracenis mahũmeticis ad
cenam. Et descendentib illis misit ⁊ ulermen tͥa milia
loricatoꝵ ad circundandũ eum ne fugeret ⁊ seruandum.
Qui custodia cognita. nunciauit ei qͥa multitudo eque¬
strium sarracenoꝵ mahũmeticoꝵ in circuitu nr̃i stat.
ueniens aũ unus ex eis nõie ⁊ ubeir stetit in p̃sentia
equis insedimus. Porro ip̃oꝵ agnita p̃tor deceptione

Expanded text:
sunt loquamur, cur obsides civitatem? At ille: Veni, inquit, et sunt loquamur, cur obsides civitatem? At ille: Veni, inquit, et recedo; et, accepto ab eo verbo, praetor cum trecentis equitibus venit ad illum. Videntes autem eum Agareni vestiti loricis suis venerunt ei obviam, quia manebat dimidio procul a castris eorum uno milliario. Per tres sane dies eo procedente, ad ipsum, quae ad pacem sunt, loquebantur, et ut a civitate recederent. At illi asserebant: Sponde pacem, et recedimus. Comperto vero praetor quod vellent eum retinere, vocavit multos ex illustribus Sarracenis ad coenam, et descendentibus eis, misit Zulcimin tria millia loricatorum ad circumdandum eum ne fugeret, et servandum, qui cognita custodia nuntiant ei, quia multitudo equestrium Sarracenorum in circuitu nostro stat. Veniens autem unus ex eis eques nomine Zubeir, in praesentia equis insedimus. Porro ipsorum agnita praetor deceptione
Abbreviated transcription (Latin):
theodosius romanis imnꝑat anno uno. Cuiꝰ temꝑe
masalmas adu̾sus constantinopolun aciem dirigit. et
ip̃e post eos cũ multo apparatu hostili uenit. ⁊ulemen
aũ ⁊ bacaꝵ amorium ꝑuenientes scribunt ad leonem p̃¬
torem orientalium. ita. Nouimus. quia imꝑium ro¬
manoꝵ te decet. Ueni gͦ ad nos. ⁊ loquamur que ad pa¬
cem sunt. Intuens aũ ⁊ ulermen amorium exercitum
nõ habere. ⁊ inimicitia penes magistratum iacere. ob
auxilium qd̃ arthemio conferebat. obsedit illud. uolẽs
illic masalmam expectare. Mox aũ ut appropinqͣuit
ciuitati cepunt sarraceni mahũmetici laudib diffaura¬
re p̃torem leonem imꝑatorem rogantes.⁊ hos qͥ intus
erant id ip̃m efficere. Uidentes aũ ⁊ hii qui erant amorii
qd̾̃ sarraceni mahũmetici hunc amore laudarent. Lauda¬
uerunt ⁊ ip̃i. Cognoscens uͦ p̃tor. qd taxatis ac pͥncipib
non existentib petiturus foret amorium. significat ⁊u¬
leinien. Si uis inquiens ut ueniam ad te.⁊ que pacis

Expanded text:
Theodosius imperat anno uno. Cujus tempore Masalmas adversus Constantinopolim aciem dirigit, et ipse post eos cum multo apparatu venit hostili. Zulcimin autem, et Bacarius Amorium pervenientes scribunt ad Leonem praetorem Orientalium ita: Novimus quia imperium Romanorum te decet, veni ergo ad nos, et loquamur, quae ad pacem sunt. Innuens autem Zulcimin Amorium exercitum non habere, et inimicitia penes magistratum jacere ob auxilium quod Artemio conferebat, obsedit illud, volens ille Masalman exspectare. Mox autem ut appropinquavit civitati, coeperunt Sarraceni laudibus diffamare praetorem Leonem imperatorem, rogantes et hos qui intus erant idipsum efficere. Videntes autem et hi, qui erant Amorii, quod Sarraceni hunc amore laudarent, laudaverunt et ipsi. Cognoscens vero praetor quod taxatis, ac principibus non existentibus petiturum foret Amorium, significat Zulcimin: Si vis, inquiens, ut veniam ad te, et quae pacis
Abbreviated transcription (Latin):
mensib nouem. arthemius uͦ anno uno ⁊ m̃si¬
b trib. Leo p̃terea cũ esset p̃tor orientalium qm̃
auxiliabat᷑ arthemio. non est subditꝰ theodosio. Ha¬
bebat aũ conspirantẽ sibi concurrentem arthabastũ¬
ꝑ armenium p̃torem armeniacoꝵ cui ⁊ spopondit fi

Expanded text:
mensibus novem, Artemius vero anno uno, et mensibus tribus. Leo praeterea cum esset praetor Orientalium, quoniam auxiliabatur Artemio, non est subditus Theodosio. Habebat autem conspirantem sibi, et concurrentem Artabesdum Armenium praetorem Armeniacorum, cui et spopondit fi
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. Constantinus pͥmus filius eius. In decennalisuo ge¬
nitor fecit eum habere pͥncipatum in cuncta gallia tͣns
aĩpes. Scd̃s constantius in uicennali suo constituit ei pa¬
ter in oriente a freto ꝓpontib asyam atq orientem. Con¬
stantem uero iuniorem in tricennalib suis. u illiricum
italiam q ⁊ affricam ordinauit. Dalmaciam ĩ thraciam
macedonlamq ⁊ acharam. Annibalianum dalmatii cesa¬
ris consanguineum in armeniam nationes circum socias.
Uerum dalmatius cesar ꝓsꝑrima indole neq patruo

Expanded text:
erunt. Constantinus filius ejus primus; in decennali suo ejus geerunt. Constantinus filius ejus primus; in decennali suo ejus genitor fecit eum habere principatum super cuncta trans Alpes. Secundum Constantium in vicennali suo in Oriente constituit, a freto Propontidis in Asiam, atque Orientem. Constantem vero juniorem in tricennalibus suis in Illyricum, Italiamque et Africam, ordinavit. Dalmatium in Thraciam, Macedoniamque et Achaiam. Annibalianum Dalmatii Caesaris consanguineum in Armeniam nationesque circum socias. Verum Dalmatius Caesar prosperrima indole, neque patruo
Abbreviated transcription (Latin):
nichomedie in uilla publica morbo consumptus est. fc̃o
testam̃to trib filiis consultitu feliciani ⁊ taciani .xi.
kł iunii. fuit irrisor pocius qmͣ blandus. unde ꝓuer¬
bio uulgari trochela appellabat᷑ decem annis p̃stan¬
tissimus duodecim sequentib latro decem nouissimis
pupillus ob ꝓfusiones immodicas nominatꝰ. Mors eius etiam
ante biennium denunctata est ꝑ crinitam stellam q̃ inusi¬
tate magnitudinis aliqͣmdui fulsit. eam greci cometem
uocant. atq inter diuos meruit referri. Corpus autẽ eius
in aureo locello collocatum constantinopolim ẽ deuectum.¬
⁊ in palatii celso loco repositum. Quod in multis honori¬
b ac ueneratione qͣi uiueret habebat᷑. donec aliqͥs filius
eius assisteret. Postea uero ab oriente constantio uenien¬
te cum imꝑialib obsequiis funus eius sepultum est in a¬
dalmatii filium. hii singuli has partes regendas habu¬

Expanded text:
Nicomediam. In villa publica morbo consumptus est, facto Nicomediam. In villa publica morbo consumptus est, facto testamento tribus filiis, consulatu Feliciani et Taciani, undecimo Kalendas Junii. Fuit irrisor potius quam blandus, unde proverbio vulgari Trachala dictus. Decem annis praestantissimus, duodecim sequentibus latro, decem novissimis pupillus, ob profusiones immodicas nominatus. Mors ejus etiam ante biennium denuntiata est per crinitam stellam, quae inusitatae magnitudinis aliquandiu fulsit: eam Graeci κομήτην vocant; atque inter divos meruit referri. Corpus autem ejus in aureo locello collocatum, Constantinopolim est devectum,et in palatii celso loco repositum. Quod in multis honoribus atque veneratione quasi viveret habebatur, donec aliquis filiorum ejus assisteret. Postea vero ab Oriente Constantio veniente, cum imperialibus exsequiis funus ejus sepultum est in Afratris filium. Hi singuli has partes regendas habu
Abbreviated transcription (Latin):
moueret. alios freno equino ꝑmiscuit. ⁊ cautelam imꝑ¬
atoris agens. ⁊ ueterem ꝓphetiam adimplens. Olim enĩ
zacharias ꝓpħa: clamauerat dicens. Et erit qd̃ in freno
est: sanctum clño om̃ipotenti. Saluatoris uero crucis par¬
tem quidem aliquam: filio distribuit. Quam constantiꝰ
suscipiens ⁊ credens saluari ciuitatem ubi hec particula
seruaret᷑. in sua statua sicut fertur. in foro constantini
positam suꝑ columpnam porphireticam deuote condidit.
Reliquam uero partem in argentea theca clausam
gans artifices. maximas illic ornatasq edificauit eccłias.¬
ost hec igitur imꝑator curam maximam xp̃ianoriumn
habens. paganoꝵ suꝑsticiones auersabatur. remouit¬
⁊ cubitum quo mensuratur. Nilus. non iam in templo
serapis annis singulis s u eccłiis xp̃i portari sancuiit.
Gitur constantinus beslum adu̾sus parthos moliens. qui
lurbe constantinopolitana. qͣi ad calidas aquas egressus.

Expanded text:
moveret, alios freno equino permiscuit, et cautelam impermoveret, alios freno equino permiscuit, et cautelam imperatoris agens, veterem philosophiam adimplens. Olim enim Zacharias propheta clamaverat dicens: Et erit quod in freno est sanctum Domino omnipotenti. Salvatoris vero crucis partem quidem aliquam filio distribuit, quam Constantinus suscipiens, et credens salvari civitatem ubi haec particula servaretur, in sua statua, sicut fertur, in foro Constantini posita super columnam porphyreticam, devote condidit. Reliquam vero partem in argentea theca clausam,gans artifices, maximas illic ornatasque ecclesiost haec igitur imperator curam maximam Christianorum habens, paganorum superstitiones aversabatur; removit cubitum, quo mensuratur Nilus, non jam in templum Serapidis annis singulis, sed in ecclesiis portari sancivit. Igitur Constantinus bellum adversus Parthos moliens, qui urbe Constantinopolitana, quasi ad calidas aquas egressus est
Abbreviated transcription (Latin):
funestis sacrificiis uiolatum eici. ⁊ ꝓcul a ciuitate disꝑgi.
Exin locum purgari p̃cipiens. statim palam dñi monum̃
cruces ⁊ claui insuꝑ ⁊ titulus litteris ehebreis grecis
⁊ latinis conscriptus iħc nazarenus rex iudeoꝵ. Dicitur
autẽ quia mortuus eius tactu surrexit. De hoc ligno
sibilla dixit apud paganos. O ter beatum lignum
in quo deus extensus est.Tunc ergo que crux esset
dñi que latronum dubitare ceꝑunt. Sinde machariꝰ
ciuitatis p̃sul. huiꝰmodi tractatu dubitationem soluit.Mu
crucum cum oratione pronitissima adhibens uirtutem
saluatoris agnouit. Mox enim ut mulierem crux atti¬
git passionem seuissime egritudinis effugauit. ⁊ femine
salutem restituit. De clauis quidem quib manus xp̃i¬
⁊ pedes fuerant ꝑforati. alios misit in galeam imꝑato¬
ris filii. capitis ꝓuidentiam gerens. ut iacula bellica sub¬

Expanded text:
funestis sacrificiis violatum ejici, et procul a civitate dispergi. funestis sacrificiis violatum ejici, et procul a civitate dispergi. Exin locum purgari praecipiens, statim palam monumentum Dcruces, et clavi, simul et titulus litteris Hebraeis, Graecis et Latinis, conscriptus, JESUS NAZARENUS REX JUDAEORUM. Dicitur autem quia mortuus crucis tactu surrexit. De hoc ligno Sibylla dixit apud Paganos: O ter beatum lignum, in quo Deus extensus est. Tunc ergo, quae crux Domini esset, quae latronum, dubitare coeperunt. Proinde Macarius civitatis praesul hujusmodi tractatu dubitationem solvit. Mulae unam illarum crucium cum oratione promptissima adhibens, virtutem Salvatoris agnovit. Mox enim ut mulierem attigit crux, passionem saevissimae aegritudinis effugavit, et feminae salutem restituit. De clavis quidem, quibus manus Christi fuerant perforatae, alios in galeam misit imperatoris, filii capitis providentiam gerens, ut jacula bellica sub
Abbreviated transcription (Latin):
firmauit. sicuti lex ip̃a in marmorea platoma noscit᷑
tuam eiꝰ est constituta. Eaq sumina liberalitate di¬
tata. in illustrib domib eos qui a urbe roma erant
uiros rationabiles collocauit ⁊ ex aliis locis scd̾m genꝰ
eligens. ⁊ domos magnas eis tribuens. ut habiretur
ciuitas egit. Tunc etiam templum sc̃e sophie ⁊ sc̃e
pͥnceps edificauit. Tunc funditus tempło asclepii pe¬
nas egas. ⁊ ueneris sito in phacis destructo. multiqs
aliis euersis. hoꝵ redditus donauit eccłis. Si mula¬
tana ꝓposuit. ⁊ tripodas delphicos in circo ad spectacu¬
lum dedit que cum ip̃o uideant᷑ aspectu suꝑfiuere
feruntur. Tunc multe gentes ad baptismum accessert.
miraculis acte que patrata sunt a captiuis sacerdoti¬
Nterea mater imꝑatoris helena nomine in somnis Ĩ ti.
ueneris edificatum ubi uirgines cantib insultabãt. Pre¬
cepit destrui sceleratissimum templum. ip̃mc puluerẽ

Expanded text:
firmavit, sicuti lex ipsa in marmorea platoma nosciturfirmavit, sicuti lex ipsa in marmorea platoma nosciturconstituta. Eaque summa liberalitate data, in illustribus domibus eos qui ab urbe Roma erant viros rationabiles collocavit, et ex aliis locis secundum genus eligens, et domos magnas eis distribuens, ut habitaretur civitas, egit. Tunc etiam templum sanctae Sophiae, etprinceps aedificavit. Tunc funditus templo Asclepii penes Aegas, et Veneris in Affacis situ destructo, multisque aliis eversis, horum reditus donavit Ecclesiis. Simulaurbe proposuit, et tripodas Delphicos in circo ad spectaculum dedit, quae cum ipso videantur aspectu, superfluere feruntur. Tunc multae gentes ad baptismum accesserunt miraculis actae, quae patrata sunt a captivis sacerdotiInterea mater imperatoris, Helena nomine, in somnis admoniVeneris aedificatum, ubi virgineis cantibus insultabant, praecepitque destrui sceleratissimum templum, ipsumque pulverem
Abbreviated transcription (Latin):
ris. quem om̃em sibi liberalitate ⁊ docibilitate quesiuit. Si¬
cut in non nullos amicos dubius ita in reliquos egregius
nichil occasionum p̃t̾mittens. quo opulentiores eos ⁊ clari¬
ores p̃staret. Multas leges ꝓmulgauit quasdam ex bono
⁊ equo plerasq suꝑfluas non nullas seueras: Constan¬
Rimusq urbem nominis sui ad tantum fastigiũ
euehere conatꝰ est ut rome enulam faceret. Nã
cũm ei om̃ia ꝓspera cederent uoluit ꝓpriam habere ci¬
uitatem. Ueniensq ad campum ante ilium positum iuxta
hellespontum suꝑ eantis tumulum. ubi achiui contͣ tͦiam
pugnantes habuerant castra ciuitatem designauit. portas¬
ti ꝑ noctem d̾s apparuit monens ut alium quereret
locum. eumq mittens ad bizantium tracie illic habita¬
eam ⁊ maximo muro circumdedit. ⁊ diuersis ornatam
fabricis. equam imꝑiali rome constituit. ⁊ denomina¬
tam. Constantinopolum appellari scd̃am romam lege

Expanded text:
ris, quem omni sibi et liberalitate et docilitate quaesivit, siris, quem omni sibi et liberalitate et docilitate quaesivit, sicut in nonnullos amicos dubius, ita in reliquos egregius, nihil occasionum praetermittens, quo opulentiores eos clarioresque praestaret. Multas leges erogavit, quasdam ex bono, et aequo, plerasque superfluas, nonnullas severas. Primusque urbem nominis sui ad tantum fastigium evehere molitus est, ut Romae aemulam faceret. Nam cum ei omnia prospere cederent, propriam voluit habere civitatem. Veniensque ad campum ante Ilium positum juxta Hellespontum super Ajacis tumulum, ubi Achivi contra Trojam pugnantes habuerunt castra, civitatem designavit, portasr noctem apparuit, monens, ut alium quaereret locum, eumque monens ad Bisantium Traciae, illic eum habitaet maximo circumdedit muro, et diversis ornatam fabricis, aequam imperiali Romae constituit, et denominatam Constantinopolim appellari secundam Romam lege
Abbreviated transcription (Latin):
q uirtutes claruerunt. militaris głe appetentissimus.
fortuna in bellis ꝓspera fuit. uerum ita ut non suꝑa¬
ret industria. Nam etiam gothos fortissimas gentes.
⁊ copiosissimas post ciuile bellum. in illo barbarico so¬
lis sini. hoc est in sarmatarum regione uarie ꝓfliga¬
uit. pace his ad postremum data. ingentemq apud
barbaras gentes memorie grãm collocauit. Ralocerũ
quendam in cipro aspirantem nouis reb oppressit.
Tricennalib suis dalmatium frĩs sui dalmatii filium
cesarem legit. Fuit uero ultra quam estimari potest
laudis auidus. Hic traianam herbam paretariam
ob titulos multis edib inscriptos appellare solitus
erat. Hic pontem in danubio construxit. Habitum
regium geminis ⁊ caput exornans ppetuo diademate. Com¬
modissimus tam̃ multis reb fuit calumpnias sedare lega¬
tiones ⁊ querimonias ꝓuinciarum. Affectator iusti amo¬

Expanded text:
que virtutes claruere, militaris gloriae appetentissimus, que virtutes claruere, militaris gloriae appetentissimus, fortuna in bellis prospera fuit, verum ita ut non superaret industriam. Nam etiam Gothos, fortissimas gentes et copiosissimas, post civile bellum, in illo barbaricissimo solo, hoc est, in Sarmatarum regione, varie profligavit, pace his ad postremum data, ingentemque apud Barbaras gentes memoriae gratiam collocavit. Calocerum quemdam in Cypro aspirantem novis rebus oppressit. Tricennalibus suis Dalmatium fratris sui Dalmatii filium Caesarem legit. Fuit vero ultra quam aestimari potest laudis avidus. Hic Trajanum herbam parietariam ob titulos multis aedibus inscriptos appellare solitus erat. Hic pontem in Danubio construxit, habitum regium gemmis, et caput exornans perpetuo diademate. Commodissimus tamen multis rebus fuit, calumnias sedare legtiones, et querimonias provinciarum, affectator usti amo
Abbreviated transcription (Latin):
minabat. Precipue cominendabat forensem industͥam
agrestib plane ac rusticantib qd ab eo genere ortus
altusq erat. Satis utilis ac milicie custos. ad ueterum
toꝵ. tineas soricesq palacii eos appellan
odem tempore erat res romana sub uno auguste
⁊ trib cesarib. qd̃ nunqm alias fuit. cum lib̾i
constantini gallie orienti. It alieq p̃essent. Uerum in¬
solentia rerum sccdarum aliqnͣtulum constantinus
ex illa fauorabilis animi locibilitate mutauit. Pri¬
mum necessitudine psecutus egregium uirum ⁊ sororis
filium commodum illustris uiuente interfecit. Mox crispũ¬
filium suum fausta coninge ut putant suggerente neca¬
ri iubet. Dehinc uxorem suam faustam in balneas ar¬
dentes comectam int̾emit cum eum dolore nimio nepotis
mater helena increparet. Post numerosos interfecit a¬
micos. Uir pͥmo tempore imꝑii sui optimis pͥncipib
ultimo mediis comꝑandus. Innumere in eo animi corꝑis¬

Expanded text:
minabat, praecipue forensem minabat, praecipue forensem agraribus plane ac rusticantibus, quod ab eo genere ortus altusque erat, satis utilis ac militiae custos, ad veterum ehemens domitor tineas soricesque palatii eos appellans. || eo tempore res Romana sub uno Augusto et tribus Caesaribus, quod numquam alias, fuit, cum liberi Constantini Galliae Orienti Italiaeque praeessent. verum insolentia rerum secundarum aliquantum Constantinus ex illa favorabilis animi docilitate mutavit. primum necessitudines persecutus egregium virum et sororis filium commodem indolis iuvenem interfecit, mox uum, Fausta conjuge, ut putant, suggerente, necari jubet, dehinc uxorem suam Faustam in balneas ardentes conjectam interemit, cum eum dolore nimio nepotis, mater Helena increparet, post numerosos interfecit amicos, vir primo imperii tempore optimis principibus, ultimo mediis comparandus. Innumerae in eo animi corporis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sacrificia. Deniq etiam greci dicunt tunc eum ex¬
ꝑtum diuinationem miltti geminiq apollinis eiq cõ¬
sulenti de bello respondisse fertur demonium. O senex
ualde te iuuenes pugnatores obseruant. tuaq uita solu¬
ta est. seuaq senectus te excipiet. Interea constantinus
acie potior licinium nauali ⁊ terrestri p̾lio uicit. et
eum apud nicomediam bithinie. uxore indumentum
regium deferente in deditionem cepit. ⁊ contͣ sacram̃¬
ti religionem thessalonice in custodia missum. pͥuatĩ
una cum martiniano iussit occidi. metuens heͬculii
maximiani soceri sui exemplo ne iterum depositam
purpuram in ꝑniciem rei publice sumeret. Hic lici¬
uite ꝓxime sexagesimum occiditur. Auaricie cupidine
om̃ium pessimis. neq alienus a luxu uenerati asper ad do¬
mum haut mediocrit̾ impaciens. infestus litteris. quas
ꝑ in scittam in modicam uirus ac pestem publicam no¬

Expanded text:
et sacrificia. Denique etiam Graeci dicunt tunc eum exet sacrificia. Denique etiam Graeci dicunt tunc eum expertum divinationem Delphici Geminique Apollinis, eique consulenti de bello respondisse fertur daemonium: O senex valde te juvenes pugnatores observant, tuaque vita soluta est, saevaque senectus te excipiet. Interea Constantinus acie potior, Licinium navali, et terrestri praelio vicit, et eum apud Nicomediam Bithiniae urbem indumentum regium deferentem in deditionem cepit, et contra sacramenti religionem Thessalonicae in custodiam missum, privatum una cum Martiniano jussit occidi, metuens, Herculii Maximiani soceri sui exempto, ne iterum depositam purpuram in perniciem reip. sumeret. Hic Licitae proxime sexagesimum, occiditur: avaritiae omnium cupidine pessimus, neque alienus a luxu venereo, asper admodum, haud mediocriter impatiens, infestus litteris, quas per inscientiam immodicam virus ac pestem publicam no
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exultatio fideles. concurrentib om̃ib assidue natio¬
nib ad fidem xp̃i. ⁊ baptizatis ac patria conquassan¬
tib simulachra. Uerum enim uero ut imꝑia difficile
concordiam custodiuit
onstantinus uir ingens. ⁊ omia efficere nitẽs
que animo p̃parasset simul pͥncipatum tocius
orbis affectans. Licinio bellum intulit qͣncm necessitudo ⁊
affinitas cum eo esset. Ac pͥmo eum in pannonia. scd̾o apud
cibalas iuxta paludem hiulcam nomine constantino cast᷑
licinii nocte irrumpente. Licinilis fugam petiit bizan¬
tiumq fuga uolucri ꝑuenit. ubi martinianum officioꝵ
magistrum cesarem creat. Constantinus om̃i dardani¬
a. messia. macedonia potitus. numerosas ꝓuincias occu¬
pauit. Uarta deinceps inter eos bella. ⁊ pax reconcilia¬
ta rupta est. Deniq licinius pugnaturus denuo contͣ
constantinum spem uictoris habebat. ꝑ diuinationes

Expanded text:
et exsultatio fideles, concurrentibus assidue omnibus natioet exsultatio fideles, concurrentibus assidue omnibus nationibus ad fidem Christi, et baptizatis, ac patria conquassantibus simulacra. Verum enim vero, ut imperia difficile concordiam custodiunt, Constantinus vir ingens, et omnia efficere nitens quae animo praeparasset, simul principatum totius orbis affectans, Licinio bellum intulit, quanquam necessitudo et affinitas cum eo esset, ac primo eum in Pannonia vicit, secundo apud Cibalas juxta paludem Hiulcam nomine, Constantino castra Licinii nocte irrumpente, Licinius fugam petiit, Byzantiumque fuga volucri pervenit, ubi Martinianum officiorum magistrum Caesarem creat. Constantinus omni Dardania, Moesia, Macedonia potitus, numerosas provincias occupavit. Varia deinde inter eos bella, et pax reconciliata ruptaque est. Denique Licinius denuo pugnaturus contra Constantinum, spem victoriae habebat per divinationes
Abbreviated transcription (Latin):
pientissimi cuiusq acliteratoꝵ cultor. ingenio qͥeto
iubebat. qd̃ cum pigeret factum. differri que precepissec
in tempus sobrium ac matutinum p̃cepit. Ualens.
alens int̾ea in oriente ab exercitu imꝑator appel¬
latus. a licinio morte multatur. Deinde alexander
qui apud kartaginem imꝑator est factus. a constan¬
tini exercitu iugulatur. Iste fuit frix origine itge¬
nio timidus infirmior aduersus labores uicio senecte.
romani orbis monacrator effectus. om̃em curam tnͣstu¬
lit ad diuina eccłias erigens ⁊ liberalit̾ has ex ratione
publica ditans. Iste pͥmam legem scripsit. idoloꝵ tem¬
pla his tradi. que xp̃o sunt deputata. Cum eo sane
solos militare. gentib q ac exercitib pͥncipari. Terciam du¬
as paschales ebdomadas. unam scilicet ante ⁊ alt̾am post
resurrectionem sine labore cuiusqmͣ oꝑis celebrari. Hig
ita gestis. pax ꝓfunda ⁊ tranquillitas obtinuit orbem

Expanded text:
pientissimi cujusque, ac litterarum cultor, ingenio quietopientissimi cujusque, ac litterarum cultor, ingenio quietora jubebat, quod cum pigeret factum, differri quae praecepisset in tempus sobrium ac matutinum statuit. VALENS. Valens interea in Oriente ab exercitu imperator appellatus, ab eodem Licinio morte multatur. ALEXANDER. Deinde Alexander, qui apud Carthaginem imperator est factus, a Constantini exercitu jugulatur. Iste fuit Phryx origine, ingenio timidus, inferior adversus laborem vitio senectae Romani imperii Monocrator effectus, omnem curam transtulit ad divina, ecclesias erigens, et liberaliter has ex ratione publica ditans. Iste primam legem scripsit, idolorum templa his tradi, qui Christo sunt deputati, cum eo sane solos militare, gentibusque ac exercitibus principari; tertiam, duas paschales hebdomadas, unam scilicet ante, et alteram post Resurrectionem, sine labore cujusquam operis celebrandas. His ita gestis, pax profunda et tranquillitas obtinuit orbem,
Abbreviated transcription (Latin):
Nter hec diocletianus salone defunctus est. Ferũt aũ
maxentium suppositum arte muliebri tenere mariti
animum laborantis auspicio gratissimi partus cept
a puero. Is maxentius carus nulli unqmͣ fuit. nec
patri aut̃ socero quidem Galerio. Interea ciues ro¬
mani qui constantinum poposcerant. ut in eorum
exurgeret adiutorium. a maligni maxentii tyrannide
lib̾ati ciuitatem coronant ⁊ cum gaudio uictorem con¬
stantinum una cum uiuifica cruce suscipiunt. dominũ
collaudantes. necnon ⁊ uiuificam crucem ꝑ septẽ dies
adorantes. ⁊ constantinum uictorem laudib magnifi
quoq adu̾sus licinium maximinus cesar res no¬
uas molitus uicinus exitio. fortuita apud tharsum
cilicie morte simplicii periit. Hic sorore armentaris
ꝓgenitus ueroq nomine ante imꝑium claza dictus.
post imꝑium galerius maximinus appellabat᷑. Cesar
quadriennio dehinc ꝑ orientem triennio augustus
fuit. Ortu quidem atq instituto pastorali uerum sa¬

Expanded text:
nter haec Diocletianus Salonae defunctus est. Fertur autem Maxentium suppositum arte muliebri, tenere mariti animum laborantis, auspicio gratissimi partus coepti a puero sic. Is Maxentius nulli unquam charus fuit, nec patri, aut socero quidem Galerio. Interea cives Romani, qui Constantinum poposcerant, ut in eorum exsurgeret adjutorium, a maligni Maxentii tyrannide liberati, civitatem coronant, et cum gaudio victorem Constantinum una cum vivifica cruce suscipiunt, et Deum collaudantes, necnon et per septem dies adorantes, et Constantinum victorem laudibus magnifiquoque adversus Licinium Maximinus Caesar res novas molitus, vicinum exitium fortuita apud Tarsum Ciliciae et simplici morte praevenit. Hic sorore Armentarii progenitus, veroque nomine ante imperium Daza dictus, post imperium Galerius Maximinus appellabatur. Caesar quadriennio dehinc per Orientem Augustus triennio fuit, ortu quidem atque instituto pastorali, verum sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpessum. Igitur cum iam constantinus haut ꝓcul
a ponte muluo castra posuisset. subito maxentius agit᷑
in cursum ⁊ ꝓruens urbis rome portis sequi se reliquum
exercitum iubet. pͥor ip̃e p̃currit armatus. Iusserat aũ
nauib ad decipulam compositis fluuium sterni. ⁊ suꝑ¬
positis pontib exequari. Tunc constantinus crucem
auream quam formauerat uissit ante se portari. Fac̃ta¬
q congressione suꝑati sunt. qui circa maxentium fu¬
erant plurimis ex his interemptis. Maxentius autẽ
fugiens paulo suꝑius aponte muluo in pontem na¬
uigiis compositum a latere ingredi festinans lapsu
racis corpus uix reꝑtum. Erat annu septimus

Expanded text:
perpessum. Igitur, cum jam Constantinus haud procul perpessum. Igitur, cum jam Constantinus haud procul a ponte Milvio castra posuisset, subito Maxentius agitur in occursum, et proruens urbis Romae sequi se reliquum exercitum jubet, prior ipse praecurrit armatus. Jusserat autem navibus ad decipulam compositis fluvium sterni, et superpositis pontibus exaequari. Tunc Constantinus crucem auream, quam formaverat, ante se jussit portare, factaque congressione superati sunt, qui circa Maxentium fuerant, plurimis ex his interemptis. Maxentius autem fugiens, paulo superius a ponte Milvio, in pontem navigiis compositum a latere ingredi festinans, lapsu racis corpus vix repertum. Erat is annus
Abbreviated transcription (Latin):
deum quẽ coleret imꝑator uł quo duce atq auxiliatore
ueheretur adu̾sus hostes. Semꝑ enim hoc signum ꝓpone¬
bat᷑ ante ordines uniuersos qd̾ maxime laborantib acieb
in p̃liis adesse p̾cipiebat. Constituit ita certos signiferos
qui in eo laborarent quoꝵ opus erat ut uicib eum ue
herent. ⁊ om̃s acies ita lustrarent. Fertur enim qd̃ aliqͣn¬
do quidam ferens hoc signum repente hostib inuadentib
expauisset dedisset q illud alteri deuehendum. Cumq
se de p̃lio subtraxisset ⁊ iacula declinasset. subito ꝑcussu
interiit. Ille uero qui sacrum suscepit tropheum. młtis
se iaculantib ꝑmansit illesus. Mirabiliter enim diuina
uirtute regente sagitte hostium figebant᷑ in signo.
a signifero aũ int̾ ꝑicula ꝓtinus euolabant. Dicit᷑
autem nunqm̃ ullum huius signi ministrum ut solet
in bello uulnere mortuum aut cladem captiuitatis

Expanded text:
Deum, quem coleret imperator, vel quo duce atque auxiliatore Deum, quem coleret imperator, vel quo duce atque auxiliatore eveheretur adversum hostes. Semper enim hoc signum proponebatur ante ordines universos, quod maxime laborantibus aciebus in praeliis adesse praecipiebat. Constituit itaque certos signiferos, qui in eo laborarent, quorum opus erat ut vicibus humeris eum veherent, et omnes acies ita lustrarent. Fertur enim quod aliquando quidam ferens hoc signum repente hostibus invadentibus expavisset, dedissetque alteri devehendum. Cumque se de praelio subtraxisset, et jacula declinasset, subito percussus interiit. Ille vero qui sacrum suscepit tropaeum, multis se jaculantibus permansit illaesus. Mirabiliter enim divina regente virtute, sagittae hostium figebantur in signo, a signifero autem inter pericula protinus evolvebantur. Dicitur autem neque alium unquam hujusmodi ministrum, ut solet in bello, vulnere mortuum, aut cladem captivitatis
Abbreviated transcription (Latin):
lumine factum. ⁊ scͥpturam ei consertam dicentem in hoc uin¬
ce. qd̵ ip̃e uidisset. ⁊ milites qui cum eo tunt essent. ꝑgenti
namos cum aliquo exercitu ꝑiter. in loco hoc inquit est
ei miraculum ostensum. Dumq cogitaret quid esset nox
suꝑuenit. ⁊ dormienti xp̃c apparuit cum signo qd̃ uidit
in celo. iuissitq ut fieret eiꝰ signi figuratio que foret au¬
xilium in congressionib p̃lioꝵ. Tunc uero letus redditus
⁊ de uictoria iam securus signum crucis qd̃ in celo uiderat.
in militaria uexilla transformat ac labarum quẽ dicunt
ex auris ⁊ lapidib p̃ciosis in speciem dñice crucis exaptat.
Hoc enim signum bellicum int̾ alia p̾ciosius est. eo quod
imꝑatorem p̃cedere ⁊ adorari a militib moris eẽt. Unde
p̃cipue reor constantinum nobilissimum decus imꝑii romani i
signum mutasse crucis. ut frequenti uisione atq cura cles.¬
uescerent. a pͥori more subiecti. ⁊ eum solum arbitrarentur

Expanded text:
lumine factum, et scripturam consertam ei dicentem: In hoc vince, vidisset ipse et milites qui cum eo tunc essent. Pergenti namque aliquando cum exercitu per iter: hoc, inquit, ei miraculum est ostensum. Dumque cogitaret quid esset, nox supervenit, et dormienti Christus apparuit cum signo quod vidit it, jussitque ut fieret ejus signi figuratio, quae foret auxilium in congressionibus praeliorum. Tum vero laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis quod in coelo viderat in militaria vexilla transformat, ac labarum, quem dicunt, ex auro et lapidibus pretiosis in speciem crucis dominicae. Hoc enim signum bellicum inter alia pretiosius, eo quod imperatorem praecederet, et adorari id a militibus moris esset. Unde praecipue Constantinum reor nobilissimum decus imperii Romani in signum mutasse crucis, ut frequenti visione atque cura desuescerent a priore more subjecti, et eum solum arbitrarentur
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ rere prĩam uelle repetere. se letali p̃ssũ langore ab en pͥanũ fieri
nib refert᷑ ad nau̾e. ¶ Post hec in tẽpeste noctis medio lorattꝰ
lorat᷑ in feretro mnuens in ceteris ut suas induerent loricas sũb
tuniis. Sinide sit intolerabilis luctus ꝑexercitũ hastingũ obille
neophaũ. resonat matis htꝰ tãti clucis excessu. Sehinc naui fertͤ

Expanded text:
m deinceps quaerere, et se lethali pressum langore, ab eis Christianum fieri te delibutus. Post hoc, intempesto noctis medio, loricatus locatur in feretro: innuens caeteris ut suas induerent loricas sub tunicis. Proinde Fit intolerabilis luctus per exercitum, Hastingum obisse neophitum. Resonat maris littus tanti
Abbreviated transcription (Latin):
illa numero ⁊ uirib fabioꝵ familia. ueientanũ
sortita certam̃ qnͣtam rei publice orbitatem occasu
suo intulerit. in famib usq adhuc uotabulis. testes
sunt fluuius cremera qui ꝑdidit. ⁊ porta que misit.
Nam cum sex ⁊ trecenti fabii uere clarissima roma¬
ni status lumina. spettale sibi aduersus. Ueientes de¬
cerni bellum expetiuissent. ꝓmittentes senatui et¬
popło romano. ꝑ se om̃e certamen implendum. Itaq ꝓ
fecti sunt om̃s nobiles. ⁊ qui sitiguli magnoꝵ exercituũ
cluces esse deberent. De hinc inducti ui insidtas cirtum¬
uentiq ab hostib om̃s ibidem sunt trucidati uno tãtũ
ad enunciandam cladem reseruato. qui ꝓpt̾ etatem
puerslem duci non potuerat ad pugnam. Post hec¬
densus est in urbe habitus ⁊ inuenta sunt centum

Expanded text:
illa numero et uiribus Fabiorum familia Veientanum sortita certamen quantam reipublicae orbitatem occasu suo intulerit, infamibus usque ad nunc uocabulis testes sunt fluuius qui perdidit et porta quae misit. nam cmn sex et trecenti Fabii, uere clarissima Romani status lumina, speciale sibi adnersum Veientes decerni bellum expetiuissent, populo per se omne certamen implendum, ita sunt profecti omnes nobiles, et qui singuli magnorum exercituum duces esse deberent. Dehinc deducti in insidias circumventique ab hostibus omnes ibidem trucidati sunt, uno tantum ad denuntiandam cladem reservato, qui propter aetatem puercensus in urbe habitus est, inventa sunt civium
Abbreviated transcription (Latin):
stipendiis contra latinos in monte algido militabat. fi.¬
liam uirginem nomine uerginiam stuprauit. Qmobrẽ
ad actus uerginius pater dolore libertatis ⁊ pudore dede¬
coris ꝓtractam ad seruitutem filiam in conspectu ppłi
pius parricida ꝓstrauit. Q uia popłs necessitatis atro¬
citate ꝑmotus. ⁊ ꝑiculo libertatis ammonitus. montẽ
auentinum occupauit armatus nec tueri libertatem¬
armis destitit. nisi post qm̃ a decem uiris sublata est.
ipsiq dampnati sunt.
fere annum tam crebri tamq etiam graues in
italiã t̾remotus fuerunt. ut de innumeris qͣssationibus

Expanded text:
stipendiis contra Latinos in monte Algido militabat, fistipendiis contra Latinos in monte Algido militabat, filiam virginem nomine Virginiam stupravit. Quam ob rem adactus Virginius pater dolore libertatis et pudore dedecoris, protractam ad servitutem filiam, in conspectu populi, pius parricida prostravit. Qua populus necessitatis atrocitate permotus, et periculo libertatis admonitus, montem Aventinum occupavit armatus, nec tueri armis libertatem destitit, nisi postquam a decemviris potestas ablata est, ipsique damnati sunt. fere annum tam crebri tamque etiam graves in Italia terraemotus fuerunt, ut de innumeris quassationibus
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem haberent. ⁊ constituendarum legum atti¬
qutaꝵ gr̃a. a numero decem uiri nominati sunt. Que¬
res magnam rei publice ꝑniciem inuexit. Nam pͥmꝰ
ex decem uiris cedentib ceteris. solus appius claudius
sibi continuauit imꝑium. Statimq alioꝵ coniura¬
tio subsecuta est. ut more contempto. quo insigne im¬
perii penes unum. potestas autẽ cõmunis erat. omnes
om̃ia ꝓpͥis libidinib agitarent. Itaq int̾ cet̾a que in¬
solentissime cuncti p̃sumebant. repente singuli cum
duodenis fascib ceterisq imꝑatoriis insignib ꝓcesser̃t̃.
⁊ nouo improbe ordinationis incepto. ab legata religi¬
one consulum. emicuit agnien tyrannoꝵ. Duab tabu¬
lis legum ad decem pͥores additis. agentes insolentissimo
fastu płima. die quo deponere magistratus mos erat.
cum hisdem insignib ꝓcesserunt. Scd̾o anno ex his ap¬
pius claudius uerginii cuiusdam qui honestis iam

Expanded text:
potestatem haberent constituendarum legum Attipotestatem haberent constituendarum legum Atticarum gratia, qui a numero decemviri sunt nominati, quod magnam reip. perniciem invexit. Nam primus ex Decemviris, cedentibus caeteris, solus Ap. Claudius sibi continuavit imperium. Statimque aliorum conjuratio subsecuta est, ut more contempto, quo insigne imperii penes unum, potestas autem communis erat omnibus, omnia propriis libidinibus agitarent. Itaque inter caetera, quae insolentissime cuncti praesumebant, repente singuli cum duodenis fascibus, caeterisque imperatoriis insignibus processerunt. Et novo improbae ordinationis incoepto, allegata legatione consulum emicuit agmen tyrannorum, duabus tabulis legum ad decem priores additis, agentes insolentissimo fastu plurima. Et die quo deponere magistratus mos erat, cum iisdem insignibus processerunt. Secundo anno ex his Ap. Claudius Virginii cujusdam, qui honestis jam
Abbreviated transcription (Latin):
aequi uulsciq suꝑauerunt. ⁊ fugientem in algido
monte qui ab urbe duodecimo ferme miliario abest.
fame ferroq cinxerunt. Actum infeliciter foret.
ni quintus cincinnatus p̃cipuus ille dictator artam
obsidionem oppresso hoste soluisset. Qui reꝑtus ĩ rure
quatuor iugerum agrum possidens manib suis cole¬
bͥat. Is cum in oꝑe ⁊ arans esset inuentus sudore de¬
terso ab aratro accersitus ad fasces. togam p̃textam
accepit. Mox sumpto honore instructoq exercitu cesis
hostib. uictor effectus. exercitum liberauit. iugumq
boum equis imposuit. uictorramq qͣsi stuam tenens. sũb¬
nno qui proximus trecentesimo fuit ab urbe
Scondita. dum legati ab atheniensib ꝓpt̾ solonis
leges deferendas missi expectarentur. arma romana fa¬
mes pestilentraq compescuit. Ip̃o autẽ trecentesimo
⁊ altero anno ab urbe condita. imꝑium consulare cessa¬
uit.⁊ ꝓ duob consulib decem facti sunt. qui sũmam

Expanded text:
populi Equi Volscique superarunt, et fugientem in Algido populi Equi Volscique superarunt, et fugientem in Algido monte, qui ab Urbe XII ferme milliario abest, fame ferroque cinxerunt: actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, arctatam obsidionem, oppresso hoste, solvisset. Qui repertus in rure, quatuor jugerum agrum possidens manibus suis colebat. Is cum in opere et arans esset inventus, sudore dterso, ab aratro accersitus ad fasces, togam praetextam accepit. Mox sumpto honore, instructoque exercitu, caesis hostibus victor effectus liberavit exercitum, jugumque boum equis imposuit, victoriamque quasi stivam tenens, subnno qui proximus trecentesimo ab Urbe condita fuit, dum legati ab Atheniensibus propter Solonis leges deferendas missi exspectantur, arma Romana fames, pestilentiaque compescuit. Ipso autem trecentesimo et altero anno ab Urbe condita imperium consulare cessavit, et pro duobus consulibus decem facti sunt, qui summam
Abbreviated transcription (Latin):
ome ergo post urbem conditam anno ducente¬
simo. lxxxx. suspenso ad modicum bello grauis
pestilentia que semꝑ ibi raras inducias aut factas int̾¬
copit. aut ut fierent coegit ꝑ uniuersam ciuitatem
incanduit uiolenter. ut merito p̃cedente ꝓdigio celũ
igne flagrauit. Nam eo anno ebutium ⁊ seruilium
ambos consules pestilentia consumpsit. militares copi¬
as płima ex parte confecit. multos nobiles p̃cipue ple¬
bem feda tabe deleuit. qmͣuis ram etiam suꝑiore qͣrto
anno oborta lues eundem popłm depopulata sit. Proxi¬
mo dehinc anno. ciues exules. seruiq fugitiui. dude her¬
bonio iuro sabino inuaserunt incederuntq capitoliũ.
Ubi fortissime quidem ualerio consule ⁊ imꝑatore obstite¬
re uniores s adeo atrox. ⁊ graue discrimen prelii fuit.
ut ip̃e quoq consul ualerus ibi fuerit occisus ⁊ indig¬
iram deseruuis uictorram etiam sua morte fedauerit.
Sequitur annus in quo cum uicto exercitu consul
obsessus est. Nam minutium consulem congresso p̃lio

Expanded text:
omae ergo, post Urbem conditam anno CCXC suspenso ad modicum bello, gravis pestilentia, quae semper ibi raras inducias aut factas intrcepit, aut ut fierent coegit, per universam civitatem incanduit violenter, ut merito praecedente immani prodigne flagrauit. nam eo anno Aebutium et Seruilium ambo consules pestilentia consumpsit, militares copias plurima ex parte confecit, multos nobiles praecipueque plebem foeda. tabe delemt; quamms lam etiam superiore quarto anno oborta lues eundem populum depopulata sit. Proximo dehino anno ciues exules seruique fugitiui duce Herbonio, uiro Sabino, inuaserunt incenderuntque Capitolium. ubi fortissime quidem Valerio consule et lmperatore obstitere iuniores; sed adeo atrox et graue discrimen prut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus, et indignam de servis victoriam insuper etiam sua morte foedaverit. Sequitur annus in quo cum victo exercitu consul obsessus est. Nam Minutium cos. congressi praelio
Abbreviated transcription (Latin):
peii int̾fecti sunt. Cesar quoq insistentium ui hosti¬
um p̃ssus. scapham ascendit. Qua mox pondere per¬
subsequentium grauata ac mersa. ꝑ ducentos pas¬
sus ad nauem una manu eleuata qua cartas te¬
nebat. natando ꝑuenit. Mox nauali certamine
pulsatus magnã felicitate classem regiam aut

Expanded text:
peii interfecti sunt. Caesar quoque vi insistentium hostipeii interfecti sunt. Caesar quoque vi insistentium hostium pressus scapham ascendit, qua mox pondere subsequentium gravata ac mersa, per ducentos passus ad navem una manu elevata, qua chartas tenebat, natando pervenit. Mox navali certamine pulsatus, magna felicitate classem regiam aut
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderent.⁊ in inuidiam cesaris popłm concitarẽt
Pret̾ea achillas dux regus semel imbutus pompeii
sanguine cesaris quoq necem meditabat᷑. Nã uissus¬
exercitum dimittere cui p̃erat iuginti milium arma¬
direxit. In ip̃o p̃lio regia classis ad t̾ram subducta
iubetur exuri. Ea flamina cum partem quoq ur¬
bis incendisset. quadraginta milia libroꝵ ꝓximis
forte eclib condita exussit. Singulare ꝓfecto mo¬
nimentum studii. cureq maioꝵ. qui tot tantaq il¬
lustrium ingenioꝵ oꝑa congesserant. Unde qmͣlibet
hodieq in templis extent que ⁊ nos uidimus armaria
libroꝵ. quib direptis ea exinanita a nr̃is hominib
nr̃is temporib memorent. quod quidem uerum est tñ
honestius creditur. alios libros fuisse quesitos. qͥ pͥsti¬
nas studioꝵ curas emularentur. qm aliam ullam tẽ
fuisse bibliothetam. que extra quadringenta milia
tum multitudo cecidit. Om̃s etiam int̾fectores pom¬

Expanded text:
ostenderent, et in invidiam Caesaris populum concitarent. ostenderent, et in invidiam Caesaris populum concitarent. Praeterea Achillas dux regius imbutus semel Pompeii sanguine, Caesaris quoqexercitum dimittere cui praeerat •XX• milium armadirexit. In ipso praelio regia classis ad terram subducta jubetur incendi. Ea flamma cum partem quoque urbis invasisset, quadraginta millia librorum proximis forte aedibus condita exussit: singulare profecto monimentum studii, curaeque majorum, qui tot, tantaque illustrium ingeniorum opera congesserant. Unde quamlibet hodieque in templis existant, quae et nos vidimus armaria librorum, quibus direptis exinanita ea a nostris hominibus, nostris temporibus memorent, quod quidem verum est, tamen honestius creditur, alios libros fuisse quaesitos, qui pristinas studiorum curas aemularentur, quam aliam ullam tunc fuisse bibliothecam, quae extra quadringenta milliatum multitudo cecidit: omnes etiam interfectores Pom
Abbreviated transcription (Latin):
ompeius fugiens in hostio penei anius nauim
onerariam nactus in asyam transiit. Inde ꝑ
cyprum fugatus. alexandriam petiit. ut a rege egipti
cui tutor a senatu datus fuerat ꝓpter iuuenilem eius
etatem acciꝑet auxilia. Qui fortunam magis qm ami¬
citiam secutus. occidit pompeium. caput eius ⁊ anulũ
cesari misit. Quo conspecto cesar etiam lacͥmas fudis.¬
se dicit᷑. tanti uiri intuens caput ⁊ generi quondam
sui ⁊ mundatum odorib cremari imꝑauit. Pompeii
uxor filiiq fugerunt. Cetera pompeiana classis di¬
repta est om̃ib qui in ea erant crudelissime truci¬
datis. Ibi ⁊ pompeius bithinicus occisus est. lentut
uero uir consularis apd̃ pelusium int̾fectus est.
esar compositis apud thessaliam reb. alexandri¬
am uenit. Cumq se in regiam recepisset elude¬
batur a tutorib quo minus pecuniam acciꝑet. tem¬
pla sua hastu spoliantib ut ei regios thesauros esse

Expanded text:
peius fugiens in ostio Penei amnis onerariam peius fugiens in ostio Penei amnis onerariam navim nactus in Asiam transiit. Inde per Cyprum fugatus Alexandriam petiit, ut a rege Aegypti, cui tutor a senatu datus fuerat propter juvenilem ejus aetatem, acciperet auxilia: qui fortunam magis quam amicitiam secutus, occidit Pompeium, atque caput ejus et annulum Caesari misit. Quo conspecto Caesar etiam lacrymas fudisse dicitur, tanti viri intuens caput, et generi quondam sui, et inundatum odoribus cremari imperavit. Pompeii uxor, filiique ejus fugerunt, caeteraque Pompeiana classis direpta est, omnibus qui in ea erant crudelissime trucidatis; ibique et Pompeius Bithynicus occisus est. Lentulus vero vir consularis apud Pelusium interfectus est. Caesar, compositis apud Thessaliam rebus, Alexandriam venit. Cumque se in regiam recepisset, eludebatur a tutoribus, quo minus pecuniam acciperet, templa sua astu spoliantibus, ut et regios thesauros vacuos esse
Abbreviated transcription (Latin):
bellumq commissum est. Itaq instruitur utrimq
acies. pompeius octoginta ⁊ octo cohortes triplici
ordine locauit. Fuerunt autẽ peditum plusqm qua¬
draginta milia equites in sinistro cormi sexcentii
dextro quingenti. p̃terea reges multi. senatores equi¬
tesq romani plurimi absq leuium armaturarim
magna copia. Cesar similit̾ octoginta cohortestr¬
pliciꝰ ordine disposuit. Cui fuerunt minus qͣm qͣdraginta
milia peditum. equites mille. Uidere sibi ⁊ gemere erat
li reges. nulli populi eas suꝑare potuissent. Prima con
gressione equitatus pompeii pulsus sinistra latera co¬
oꝑuit. altera nudauit. Deinde eum diu utrimq dubia
sorte cederentur. atq ex alia parte pompeius inter
hortandum diceret parce ciuib nec tam̃ faceret. ex alra
uero cesar hoc faceret qd̃ urgeret clicens miles faciem
feri tandem uniu̾sus pompeii fugit exercitus castraq
direpta sunt. Cesa sunt in eo p̃lio pompeianoꝵ qͥnde
exitus pugne. ad paleopharsalum fuit. Pompeius oe¬

Expanded text:
bellumque commissum est. Itaque instruitur utrinque acies. Pompeius octoginta et octo cohortes triplici ordine locavit. Fuerunt autem peditum quadraginta millia, equites in sinistro cornu sexcenti, in dextro quingenti. Praeterea reges multi, senatores, equitesque plurimi Romani absque levium armaturarum magna copia. Caesar similiter octoginta cohortes triplici ordine disposuit, cui fuerunt non minus quam triginta millia peditum, equites mille. Videre ibi et gemere erat li reges gressione equitatus Pompei pulsus sinistra latera nudauit. deinde cum diu utrimque dubia sorte caederentur atque ex alia parte Pompeius inter hortandum dvero Caesar hoc faceret, quod urgeret dicens: Miles, faciem feri: tandem universus Pompeii fugit exercitus, castraque ejus direpta sunt. Caesa sunt in eo praelio Pompeianorum miliexitus pugnae ad Palaeopharsalum fuit. Pom