comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cend̾ ẽ iudiciũ meũ tͣnfferri.
⁊ si nͥ paciat᷑ ħ fieri ꝯmtisti
pulacõnẽ. Si autẽ mens.i.
petitoris fuit. n uissu mõ hr̃e¬
ditatem adierit: fideuissores
tenebiuit᷑. ob rem ñ defensã
Si autem adierit me uben¬
te scipło euanesçit. ¶plane

Expanded text:
cendum est iudicium in eum transferri et, si non patiatur id fieri, committi stipulationem: si autem meus petitoris fuit neque iussu meo hereditatem adierit, fideiussores tenebuntur ob rem non defensam: si autem adierit me iubentio evanescit. plane
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝯdicõ extit̾it. ⁊ ñ est soluẽ¬
do qui sub ꝯdicõne acceptꝰ e
restituendam accõnem inꝑe
acceptum pomp̾ scribit. ¶ ꝓ¬
t̾ea si fideuissor extit̾it hes fi¬
hic quo ꝑtinebit ad eandẽ
cam. in quor ꝑsona eque locũ
he̾bunt ea que sunt adiuoa¬
au soluendo sit pͥncipal fiderꝰ¬

Expanded text:
icio exstitit, non est soluendo qui sub condicione acceptus est, restituendam actionem in pure acceptum Pomponius scribit. Praeterea si fideiussor exstiterit fihic quoque pertinebit ad eandem causam: in quorum persona aeque locum habebunt ea, quae sunt a diuo Haan soluendo sit principalis fide
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissoris ñ pot̾it desid̾are s¬
eun fideuissorem ꝓ quo si de¬
uissit diuidat᷑ obsgacio.
desid̾are ut int̾se ⁊ fideius¬
sorem diuidat᷑ obligõ. per¬
uide si ex duob fideuissorib
ait̾ fideuissorẽ ded̾it adũsꝰ

Expanded text:
fideiussoris, non poterit desideraeum fideiussorem, pro quo fideiussit, diuidatur obligatio: desiderare, ut inter se et fideiussorem diuidatur obligatio. proinde si ex duobus fideiussoribus alter fideiussorem dederit, aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
erit. ¶Seruo tuo pecũiamcre¬
didi tueum manumisisti dem̃
eũd fideuissorẽ . iccepi siquideᷤ
in eam obligonem fideuibe at
q̃ adu̾sus te intͣ anĩsit obluti¬
rieũ ait.sĩuo mnat᷑alẽ suãpoᷤ¬
se ut quis fideiubendo ꝓ se obli¬
getꝰ. Ex si hic fu̾us manumissus
fide iussori suo ħ̾es existat dura
iuł ꝑeat solutum repet̾e ñ pos
soris obligõ tollat᷑ quiatt du¬

Expanded text:
erit.Seruo tuo pecuniam credidi: eum tu manumisisti: deinde eundem fideiussorem accepi. si quidem in eam obligationem fideiubeat, quae aduersus te intra annum sit, obligari eum ait: sin uero in naturalem suase, ut quis pro se fideiubendo obligetur. quod si hic seruus manumissus fideiussori suo heres existat, durauilis pereat, solutum repetere non posssoria obligatio tollatur, quia tunc du
Abbreviated transcription (Latin):
Ioñones ĩ concubina cona¬
tas. non pone reuocaricõ¬
uenit. nec si i mlinom̃um
int̾ cosdem postea sinͣt cõ¬
tractum adimitum rescĩ¬
d̾e pot̾ quod antenire ua¬
luit an autem maritalis
honor atq asReccõ pritem
teq comũccone consid̾ata.

Expanded text:
in concubinam collatas non posse revocari convenit nec, si matrimonium inter eosdem postea fuerit contractum, ad irritum reccidere quod ante iure valuit. an autem maritalis honor et affectio pridem tae coniunctione considerata
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ origniẽ conaitute pectuie
nõ iudicii pottatem p̾uałe
piacuit. set ⁊ cond̾e puatꝰ
eycauca dononis maccoe
iudicati non frustra desi¬
uat. in qnͣtum facere pot.
comieniri.Ea lege donois
ut statim donatori nuutuo
nonũ comimũ ĩ huis
queritur.¶ Mireus ⁊
surdus donare non ꝓ¬
hibentur ¶Sicum pri¬
mus tibi donare uell
⁊ tu conandi secundo
uolmitatẽ hr̃s primus
tate tna stipiuanti pro¬
quia nicħ primus secũ¬
do aquo conuenitur do¬
non ĩ id ꝙ facerepot̃
condempnatur idq cu¬
doditur ⁊ sidelegante
eoquide donõnem ac

Expanded text:
constitutae pecuniae, non iudicii potestatem praeualere placuit. sed et condemnatus ex causa donationis in actione iudicati non frustra desiderat in quantum facere potest conueniri. Ea lege donationis ut statim donatori mutuo dnouum domi nium in his quaeritur. Mutus et surdus donare non prohibentur. Si, cum Primus tibi donare uellet et tu donandi Secundo uoluntatem haberes, Primus tate tua stipulanti proquia nihil Primus Secundo, a quo conuenitur, donon in id quod facere potest condemnatur. idque custoditur et si delegante eo, qui d
Abbreviated transcription (Latin):
uerrdicare. eo ꝙ uir cauis¬
tet eytra docem usib ꝓuel¬
ie si bi traditas cum ta sig̃¬
insicacone non modus do¬
nome declaretur nec ab
usu ꝓprietatis cepetur. s
pectunũ a dote puelle dis¬
tinguetur indicem tũ ex¬
timaturũ simr iure cõtra
fina osfensa eas reuocare

Expanded text:
 uir cauisset extra dotem usibus puellae sibi traditas, cum ea significatione non modus donationis declaretur nec ab usu proprietas separetur, sed peculium a dote puellae distingueretur. iudicem tamen aestimaturum, si mater iure contra filiam offensa eas reuocare
Abbreviated transcription (Latin):
Si pr emancipati filuno¬
mine donomis anmo p᷑¬
tumam ferĩauit. cam¬
q filius stipulatus e̾
ambigi non potest
Siquis auquem aia¬
triculis. nel hostib
cripnit̃ ⁊ aliquid pro

Expanded text:
ati filii no‹m›ine donationis animo pecuniam faenerauit eamque filius stipulatus e‹s›t, ambigi non potest. Si quis aliquem a latrunculis uel hostibus eripuit et aliquid pro
Abbreviated transcription (Latin):
ei pupile nomme ⁊ institue
⁊ defend̾e cãm licet legoni
quam suscepit non dum re¬
minciau̾it p̾cipne cum ꝑtici¬
pem osficui ip̃ius absentẽ ẽe¬

Expanded text:
ei pupillae nomine et instruere et defendere causam, licet legationi, quam suscepit, nondum renuntiauerit, praecipue cum participem officii ipsius absentem e
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑd̾e compelli. resum ad defen¬
dendum public̾ negociũ ⁊̃ si
gõne fumctis bienni uacacõ
conceditur nec int̾est utrũ
a agentib nob̾ mandata sit

Expanded text:
oportere compelli rursum ad defendendum publicum negotium etiamsi gatione functis biennii uacatio conceditur: nec interest, utrum a agentibus nobis mandata sit
Abbreviated transcription (Latin):
Esa cum insuie crete cotoruꝰ
locaret. legem ita dix̾at. ne
quis p̾t̾ redemptorem post id̾
marcias cot̾e ex insula cretafo¬
dita ne ne exmuto ne ue anci¬
lico cuiusdam nauis honusta
cotib añ idus marcias expor¬
tu arto ꝓfecta auento reiati
in portu erat. dem̃ rt̾um post
idus marcias ꝓfecta erat. con¬

Expanded text:
esar cum insulae Cretae cotorias locaret, legem ita dixerat: "ne quis praeter redemptorem post idus Martias cotem ex insula Creta fodito neve eximito neve avellito". cuiusdam navis onusta cotibus ante idus Martias ex portu Cretae profecta vento relata in portum erat, deinde iterum post idus Martias profecta erat. con
Abbreviated transcription (Latin):
corum usus suicã ꝑati c̾ent
utrum dispensatores insularis
uillici atrienses cextores oꝑa¬
pus tuendum est ata ip̃iꝰ
cultum ꝓpositi destinatiq ẽent
quo ingen̾e nctores cubicu¬
larii coci munstratores at
alũ qui adeuismoi usum ꝑ¬
atiẽent nim̾arentur ⁊ mł¬
ueri appelło .iii. significacõ¬
nes ht unam cum om̃nes
uos pueros appeliaremus il¬
t̾am cum puerlim contrario
nomine puolle diceremus
demonstraremusirem
recepit mices ⁊ ficus ⁊ uuas
dum taxat duracinas ⁊ pur¬
pureas ⁊ que eius gem̃s eẽn
quas non nini causa heremꝰ
as tam diu meacã ẽẽ qmͣ di
uumũ ħerent cum siñ inno
eẽ desinerent in eo nuim̾oeẽ¬

Expanded text:
orum usus sui causa parati essent? utrum dispensatores, insularii, vilici, atrienses, textores, operapus tuendum atque ipsius cultum praepositi destinatique essent, quo in genere iunctores, cubicularii, coci, ministratores atque alii, qui ad eiusmodi usum parati essent, numerarentur. ueri' appellatio tres significationes habet: unam, cum omnes seruos pueros appellaremus: alteram, cum puerum contrario nomine puellae diceremus: demonstraremus. 205recepit: nuces et ficos et uuas dumtaxat duracinas et purpureas et quae eius generis essent, quas non uini causa haberemus, as tamdiu in ea causa esse, quamdiu vinum haberent, cum sine vino esse desinerent, in eo nume
Abbreviated transcription (Latin):
usta int̾p̾tacone recipie¬
dum est ut appellone a¬
lii sicuti filiam familias cõ¬
tim̃ sepe Respondebimus ita
⁊ nepos indeatur comp̾he̾di
⁊ pris nomine auusquoqz
de monstrari intelligatur.
ũ intestamento: Alpħ.¬
scriptum eẽt ut ħrs in fim̾e
ant inmonum̾to dumtaxat
aureos .c. consimĩet non licz
minus cousuĩe si amplius
uellet licet n ob eam rem cõ¬
tra cestamentum facere inde̾.¬
n lege tensoria portus/uem
sicilie ita scriptim erat ser¬
uos quos domo quis ducet su¬
o usui ꝓhus portorium neda
dato querebatur siquis a sic¬
di instruendicausa utrum ꝓ
hus hominib portorium da¬
re deb̾et nec ne. N. duas.
eẽ. inhac saiptura qones
primam quid eẽt domum du¬
cere alt̾am quid eet suo usu
ducere. igitur queri solet
ntrum ubi quisq ħitaret
siue in ꝓunicia siũ in italia
andumtaxat in sua cunis¬
q prĩa domus recce dicetur
set de eare constitutum est ẽẽ
eam domum uincuiq nostͣm
deb̾e existimari ubiquisq

Expanded text:
usta interpretatione recipiendum est, ut appellatione 'filii', sicuti filiam familias contineri saepe respondebimus, ita et nepos uideatur comprehendi, et 'patris' nomine auus quoque demonstrari intellegatur.um in testamento scriptum esset, ut heres in funere aut in monumento 'dumtaxat aureos centum' consumeret, non licet minus consumere: si amplius uellet, licet neque ob eam rem contra testamentum facere uiden lege censoria portus Siciliae ita scriptum erat: "servos, quos domum quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato". quaerebatur, si quis a Sicdi instruendi causa, utrum pro his hominibus portorium dare deberet nec ne. respondit duas esse in hac scriptura quaestiones, primam quid esset "domum ducere", alteram, quid esset "suo usu ducere". igitur quaeri soleret, utrum, ubi quisque habitaret sive in provincia sive in Italia, an dumtaxat in sua cuiusque patria domus esse recte dicetur. sed de ea re constitutum esse eam domum unicuique nostrum debere existimari, ubi quisque
Abbreviated transcription (Latin):
Edẽ diem significat inciꝑe¬
deb̾i peccumam uenire diem¬
cuma peti possit ubi puit
quis stipulatus fait ⁊ ces¬
sit ⁊ uenit dies. ubudiem
cessit dies s nondum uenit.
ubi sb̾condõne n cessit. ne
ueit dies.pentente ad huc
nosallis debemus es suil est
ꝙ alii nob̾ debent ¶Iatacł¬
paest nimia negligencia .a.
non intelligere ꝗ omnes in¬
telligunt. Marcianus
mus lege more iꝑio ueeiꝰ
qui iubendi ht̃ potͥcatem do¬
na autem ꝓprie sunt que
iuilla ncc̾itate iuriso oftõ
s sponte prantur que si non
prentur nulla rep̾hensio ẽ
⁊ si prentur plerum iauci¬

Expanded text:
ere diem' significat incideberi pecuniam: 'uenire diemunia peti possit. ubi pure quis stipulatus fuerit, et cessit et uenit dies: ubi in diem, cessit dies, sed nondum uenit: ubi sub condicione, neque cessit neque uenit dies pendente adhuc nos aliis debemus: "aes suum" est, quod alii nobis debent. "Lata culpa" est nimia neglegentia, id est non intellegere quod omnes intellegunt. Marcianus mus lege more imperiove eius, qui iubendi habet potestatem. "dona" autem proprie sunt, quae nulla necessitate iuris officiis et sponte praestantur: quae si non praestentur, nulla repraehensio est et, si pr
Abbreviated transcription (Latin):
tñ extra mim̾um ininariorũ
fint qr aliud in hus addipos
sit Essricanus
rem mangones non m̾catoreꝰ
set uenaliciarios appellariait
⁊ recce.Iuec¬

Expanded text:
tum extra numerum vinariorum sint, quia aliud in his addi possit. Africanus rem mangones non mercatores sed venaliciarios appellari ait, et recte. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsenetico ꝙ e̾ sordidum so¬
lenͣt p̾sides cognosce̾ sic tñ
ut inhus modiis ẽẽ debeat ꝙ
quantitatis ⁊ negocũ in quo
oꝑula ista defu̾cti sunt᷑ ⁊
munsterium quale accomo
pot̾it siquis forte condonie y
amicicie ur assessure ue cui
tractib licitis utiles non ad¬
eo m ꝓbabinmore seexhibet¬
colomas uiris ytalici ut eͥ
in syria phenice splendidis¬
sima tynorum coloma un¬
demicħꝰ origo est nobilis re¬
gionib syrie sicliorum auti¬
quissima arimpotens fed̾is
ꝙ cum romanis ꝑcussit tenꝰ¬
tissima huic ennn diuus se

Expanded text:
dum, solent praesides cognoscere: sic tamen, ut et in his modus esse debeat et quantitatis et negotii, in quo operula ista defuncti sunt et ministerium qualequale accommopoterit, si quis forte condicionis vel amicitiae vel adsessurae vel cuius tractibus licitis utiles non adeo improbabili more se exhibcolonias iuris Italici, ut est in Syria phoenice splendidissima tyriorum colonia, unde mihi origo est, nobilis regionibus, serie saeculorum antiquissima, armipotens, foederis quod cum Romanis percussit tenacissima: huic enim divus Se
Abbreviated transcription (Latin):
ytalicũ dedit ⁊ sib̾itensis colo¬
augusti bu̾ficu gracoca ut
⁊ diuus adriamis inquadam
orone ait auguitiana colo¬
ma queuis italieum ħt est
⁊ elempolitana que adiuo
talice colonie rem publicã¬
accepit ẽ ⁊ ia odicena doloni
a msrria celecui dinus seuerꝰ
ius ytalicum obbellieuntis
m̃ita concessit ꝑcolonem suĩ
eni colonia que unt̾ fenicem
⁊ palestinam sita est nichꝰ p̾¬
uis colome dedit uirisꝙ yta¬
licieam fecit ẽ ⁊ pamrena ci¬
uitas in ꝓuincia feice ꝓpe
barbaras gentes nacõnes¬
q collocata in palestinadue
funt colome cesariensis ⁊
Alia caprtolina set nent̾ uis
ytalicum ħt duus quo seri
insebastianam cuutatem co¬
loniam deduyit iudia quoq
Teruensumi coloma adiuot᷑
tu iana deducta iuris ytanci
est ⁊ zarmi zege usa quor
euudem uiris ẽ. item na poc̾e¬
sis colome ⁊ apulensis ⁊ pa¬
tauicensiũ incuuis qui adi¬
uo seuo uis colorne impetra¬
⁊ꝓpomena. ⁊ in põto sino¬
Rnsis ẽ ⁊ incilicia selunus

Expanded text:
talicum dedit: Sed et Berytensis coloAugusti beneficiis gratiosa et ut diuus Hadrianus in quadam oratione ait Augustana colonia, quae ius Italicum habet. Est et Heliupolitana, quae a diuo talicaccepit. Est et Laodicena colonia in Syria Coele, cui divus Severus ius Italicum ob belli civilis merita concessit. Ptolemaeensium enim colonia, quae inter Phoenicen et Palaestinam sita est, nihil prus coloniae dedit iurisque Italici eam fecit. Est et Salmyrena civitas in provincia Phoenice prope barbaras gentes et nationes collocata. In Palaestina duae fuerunt coloniae, Caesariensis et Aelia Capitolina, sed neutra ius Italicum habet. Diuus quoque seuerus in Sebastenam ciuitatem coloniam deduxit. In D‹a›cia quoque Zernensium colonia a diuo Traiano deducta iuris Italici est. Zarmizegetusa quoque eiusdem iuris est: item Napocensis colonia et Apu lensis et Patauissensium uicus, qui a diuo Seuero ius coloniae impetraApamena et in Ponto Sinopensis. Est et in Cilicia Sel
Abbreviated transcription (Latin):
ad compelli amii recce exp̾ssũ
ẽ quuppe ꝑ sonis ꝗd data ĩ miñ¬
das cum ꝑsona eycinguitur re
sic inceusum referantur nomen
⁊ in quo pago sit ⁊ quos duo

Expanded text:
ad pelignianum recte expressum est: quippe personis quidem data immunitas cum persona extinguitur, resic in censum referantur. nomen ivitate et in quo pago sit: et quos duos
Abbreviated transcription (Latin):
adiectõm ꝓ suꝑuacuo hũdam
puto. Nam si tot stipulacõnes¬
s̾. qͦt corpora: due .s̾. qd̾dãmͦ sti¬
pulacõnes a una utił alia in¬
utilis. n uiciatꝰ utilis ꝑ hanc
mutilem. ¶ Cadem analia lĩ¬
gua respondeatꝰ nichil int̾est
ꝓinde si quis latme int̾roga¬
u̾it & respõdeat᷑ ei grece. dñ mͦ
ꝯgruent̾ respondeatꝰ. obligacõ
ꝯstituta ẽ. Idẽ ꝑ ꝯͣrium s utĩ¬

Expanded text:
adiectionem pro superuacuo habendam puto: nam si tot sunt stipulationes, quot corpora, duae sunt quodammodo stipulationes, una utilis, alia inutilis, neque uitiatur utilis per hanc inutilem.Eadem an alia lingua respondeatur, nihil interest. proinde si quis Latine interrogauerit, respondeatur ei Graece, dummodo congruenter respondeatur, obligatio constituta est: ide
Abbreviated transcription (Latin):
conpromisso si unꝰ paruerit
alt̾ ñ parũit sentencie iudi¬
cis. s a quo ħede ei satisfieri de¬
b. Nec enĩ aliud inhiis ccipło¬
nib sine imur ia stipulatoris
constitui pot̾
Uulpianꝰ libro .i. ad sab¬
is cui bonis int̾dcm est stppulã¬
do sibi acquirit trad̾e nͦ. ñ po¬
test. uł ꝓmutendo oblitari.

Expanded text:
compromisso, si unus paruerit, alter non paruerit sententiae iudicis: sed a coherede ei satisfieri debet. nec enim aliud in his stipulationibus sine iniuria stipulatoris constitui potest. 6 Ulpianus libro primo ad Sabinum.Is, cui bonis interdictum est, stipulando sibi adquirit, tradere uero non potest uel promittendo obligari
Abbreviated transcription (Latin):
quidam b cãu extingiu stipũ¬
lacõm putant. qr ꝑ singulos
acquiri suitus ñ pot̾. s ñ facit
miilem stpolacõm difsicultas
pr̃acõnis ¶ Sitm̃ hõĩem̃ stipu¬
latꝰ : imo ex hedib ꝓmissoris eg̾̃o
ꝑs dũtaxat cet̾oꝵ obligacõm su

Expanded text:
ingui stipulationem putant, quia per singulos adquiri seruitus non potest: sed non facit inutilem stipulationem difficultas praestationis.Si tamen hominem stipulatus cum uno ex heredibus promissoris egero, pars dumtaxat ceterorum obligationi su
Abbreviated transcription (Latin):
s nisi tota dent᷑ scipulacõm sa¬
tis ñ fit ułti c̾ hominẽ gn̾aliter¬
stipulor aut lancenr aũ qdłibe
uas. Namsi tichi pars soluta
sit. ñdum mulla ꝑte stiplacõ¬
uis libacõ nata ẽ. ¶s aũ statim
repeti pot̾ ant ĩpendenti ẽ don
aliꝰ detur. eiꝰ dẽ ꝯdicõnis ẽ. ħ sti¬

Expanded text:
ta dantur, stipulationi satis non fit, ueluti cum hominem generstipulor aut lancem aut quodlibet uas: nam si Stichi pars soluta sit, nondum in ulla parte stipulationis liberatio nata est, sed aut statim repeti potest aut in pendenti est, donec alius detur. eiusdem condicionis est
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti it̾ fieri uł ñ fi̾. quia
quod in partes diuidi ñ pot̾:
ab om̃ib quodãmͦ factum u¬
det᷑. at si de eo cautum sit qd̾
diuisionem recipiat. ult̾i am¬
pliꝰ ñ agitunc eum h̾edem qͥ
adu̾sus ea fecir ꝓ porcõnem

Expanded text:
ueluti 'iter fieri', quia quod in partes diuidi non potest, ab omnibus quodammodo factum uideretur: at si de eo cautum sit, quod diuisionem recipiat, ueluti 'amplius non agi', tum eum heredem, qui aduersus ea fecit, pro
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ quo sat̾ fic̃e. sam qr id quo
quis ꝯtentꝰ erat ei p̾stabat᷑. sa¬
tis fieri dc̃mẽ .&. simiłi quia ta¬
les quib cõntentꝰ qͥs futurꝰ eẽt
ita dalant᷑ ut u̾bis obligarentꝰ
satisaccipi dc̃mẽ. Si sortem ꝓ¬
miseris. ⁊ si ea soluta ñ eẽt pe¬
suã ex sorte solu̾it. nichilomimnꝰ

Expanded text:
o, quo satis facere: nam quia id, quo quis contentus erat, ei praestabatur, satis fieri dictum est: et similiter quia tales, quibus contentus quis futurus esset, ita dabantur, ut uerbis obligarentur, satis accipi dictum est.Si sortem promiseris et, si ea soluta non esset, poesuam ex sorte soluerit, nihilo minus
Abbreviated transcription (Latin):
placõne & solus tenebit᷑ qui ñ
hũerit ratum &e solus ager a
quo fu̾it petitum. Idemq
Si is qui duplamstipulatus ẽ
docessĩt plurib h̾edib relictis
unꝰ quisq ob eiuctõnem sue¬

Expanded text:
pulatione et solus tenebitur, qui non habuerit ratum, et solus aget, a quo fuerit petitum: idque eSi is, qui duplam stipulatus est, decesserit pluribus heredibus relictis, unusquisque ob euictionem su
Abbreviated transcription (Latin):
cõio ĩmutatͫ & iõsi diuisionem
ros ꝓmissa nͥ recipit ult̾i ma
hedes ꝓmissoris singuli ĩ solid̾
solidũ p̃stit̾it. peticõnem hãbe¬
bit a coħede fam̾ .ħ. iuidicõ. ex¬

Expanded text:
tionis immutatur. et ideo si diuisionem res promissa non recipit, ueluti uia, heredes promissoris singuli in solidum solidum praestiterit, repetitionem habebit a coherede fam
Abbreviated transcription (Latin):
alie ꝯmunes tam p̾torie qͣ
iudiciales ¶Iudiciales .s̃. dũ
p̾ͥtorie .s̃. q̃ am̾o p̾toris officio ꝓ¬
ficiscũt᷑ ułti dampmi infecti. ꝓ¬
torias.ã. stiplacõnes sic exaudi¬

Expanded text:
aliae communes praetoriae et iudiciales. iudiciales sunt dumtpraetoriae, quae a mero praetoris officio proficiscuntur, veluti damni infecti. praetorias autem stipula
Abbreviated transcription (Latin):
te pecure ꝓmissa. si quid alit̃
sc̃m sit. mortuo ꝓmissore. si ex
plurib redib unꝰ cc̾ qͣm cautũ
sit. fecerit. ant ab om̃ib hedi¬
br penam cõmuti ꝓ porcõne he¬
ditaria. aut ab uno ꝓ porcione
sii. ł ab om̃tib si id factum de qͦ¬

Expanded text:
tae pecuniae promissa, si quid aliter factum sit, mortuo promissore si ex pluribus heredibus unus contra quam cautum sit fecerit, aut ab omnibus heredibus poenam committi pro portione hereditaria aut ab uno pro por tione sua: ab omnibus, si id factum, de q
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ. n infans stipulacõm ꝯͣhere
possunt. Nec absens ꝗdẽ qm̃ ex¬
audire se ĩuicem debñt:. Si quis
igitꝰ ex hiis uult stipłari: ꝑ ser¬
uum p̾sentem stipulet᷑. & accͥre
ei ex stipłatu actõmi. ¶Item siqͥs
obligari uelit. iubeat & erit
Q̾ nissu obligatꝰ Q p̃sens int̾¬
rogauit si anteqͣm sibi respõde̾tꝰ
discessit. nuitilem esficit stipula¬
mox discessit. & reu̾so respp̃sũ
c̃: obligat᷑. int̾uallũ. enĩ mediũ
ñ inciauit obligatõnem. ¶ Si qͥs
ita int̾roget dabis respõd̾it quni

Expanded text:
ns stipulationem contrahere possunt: nec absens quidem, quoniam exaudire inuicem debent. si quis igitur ex his uult stipulari, per seruum praesentem stipuletur, et adquiret ei ex stipulatu actionem. item si quis obligari uelit, iubeat et erit quod iussu obligatus. Qui praesens interrogauit, si antequam sibi responderetur discessit, inutilem efficit stipulamox discessit et reuerso responsum est, obligat: interuallum enim medium non uitiauit obligationem. Si quis ita interroget 'dabis?' responderit 'qui
Abbreviated transcription (Latin):
quiquimũ manimttat᷑.
sit audem auenus. poste
dubitari annsu capiat᷑.
qr aliquid dononis inter¬
ueniret ⁊ hoc genus qors
inmortis cauca dononib
gis putat ut si itadone¬
mimittatur. posre dici
usucapionẽ sequi Iab̾o
ait si quis mich re auenã
donau̾it ĩq eam eossũ ꝓtꝰ
magnos fecero ⁊ si euinca¬
tur. nullam micħ accõm
contonatore competere
plane dedolo posre me
aduisus eũ hr̃e accõm si

Expanded text:
ium manumittatur, sit autem alienus, posse dubitari an usucapiatur, quia aliquid donationis interueniret. et hoc genus quaestionis in mortis causa donationibus gis putat ut, si ita donenumittatur, posse dici usucapionem sequi.Labeo ait, si quis mihi rem alienam donauerit inque eam sumptus magnos fecero et sic mihi euincatur, nullam mihi actionem contra donatorem competere: plane de dolo posse me aduersus eum habere actionem, si
Abbreviated transcription (Latin):
Et ĩstipulatu udicat᷑¬
tum sit negociũ cũ do¬
nacõne obligon nõ con¬
trhi co casu quo dono
maire refert demq rest̃
manum ittas. non posre
a ñ quinqu̾mũ agrquia
si obħ tibi tradidirem ut
continuo manuittas.
hic enim enim nec don̾o
quid accum sit inspicieᷤ¬
dum. pomp̾ ait. pot̾. n.
situm. ud aliquid donetur¬
Idẽ aristo ait si don̾oniscã

Expanded text:
et stipulatio donattum sit negotium cum donatione, obligationem non contrahi eo casu, quo donatio mare refe‹r›t.Denique refert manumittas, non posse ante quinquennium agi, quia si ob hoc tibi tradidissem, ut continuo manumittas: hic enim nec donatiquid acti sit, inspiciendum Pomponius ait: potest enim situm, ut aliquid donetur.Id
Abbreviated transcription (Latin):
lyorẽ p̾gnantẽ ixpudiaũat
kaliam duxat prior emxafi¬
uum eyposint is sb̃latus abat¬
o educatus est nomine pr̃ĩs
nocitatus usq ad iute tempꝰ
pr̃is tam abeo qmͣ amr̾ẽ an
iuorum mm̾isis ẽet igno¬
silius ⁊ amr̃e ⁊ abania p̾rna
agnitus hrditatem pr̃is ab
intestado. q. l̾imus possidet
quesitumẽ hiiqui test̾o uib̾¬
tatem acceꝑunt utrũlib̾i a
Gui sint .1. filiũ quid̾ mcħ̾ p̾¬

Expanded text:
orem praegnatem repudiauerat et aliam duxerat: prior enixa filium exposuit: hic sublatus ab alio educatus est nomine patris uocitatus usque: ad uitae tempus patris tam ab eo quam a matre, an uiuorum numero esset, ignofilius et a matre et ab auia paterna adgnitus hereditatem patris ab intestato quasi legitimus possidet. quaesitum est, hi qui testamento libertatem acceperunt utrum liberi an serui sint.
Abbreviated transcription (Latin):
principi tedure: ⁊ sacrum ixpt̾
eypectare audiri desid̾ium ꝓhi¬
it. appelło eme recipi sacciscõ¬
stõnibus uetatur.

Expanded text:
principi dedisse et sacrum rescriptum expectare, audiri desiderium prohirit, appellatio eius recipi sacris constitutionibus uetatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatori scribetur. exemplum
lrarimi utigatorieditum sit̃.
n is appellam̾t. ⁊ postea cõtra
eum ixptũsit. an appellare
alr̃is ꝑridem sibi editis possit:
quia qui tiic non appellau̾it:
ila e̾e que scripta sunt. consen¬
suste uidetur:. nec andiendus e̾
sidicat euentum repti sacͥ

Expanded text:
atori scriberetur, exemplum litterarum litigatori editum sit, neque is appellaverit, et postea contra eum rescriptum sit, an appellare a litteris pridem sibi editis possit? quia qui tunc non appellavit vera esse quae scripta sunt consensisse videtur, nec est audiendus, si dicat eventum  sac
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepit adiciẽd̾ legicorneli¬
e ut si quis cum alt̾ius des¬
tam̃tum uel codicillos scͥ¬
b̾et legatum sibi sua ma¬
nu asscripsĩt ꝑm̃ teneitur
ac siomisisret ĩ legẽ corne¬
nam ⁊ne uel hus uema¬

Expanded text:
cepit adiciendum legi Corneliae, ut, si quis, cum alterius testamentum uel codicillos scriberet, legatum sibi sua manu scripserit, proinde teneatur ac si commisisset in legem Corneliam, et ne uel is ue
Abbreviated transcription (Latin):
ni illo fũdo fiat fodiat serat
succidat putet edificet qͣ ex
re ea aqua qͣmille hoc anno
ꝑ fundũ tuũ sñ uicõ duxit ĩ¬
quict᷑ uiciet᷑ corpat᷑ det̾ior ue
fiat ⁊ siulit̾ fit de estuia aqͣ

Expanded text:
in illo fundo faciat fodiat serat succidat putet aedificet, quare ex re ea aqua, quam ille hoc anno per fundum tuum sine vitio duxit, inquinetur vitietur corrumpatur deteriorve fiat: et similiter de aestiva a
Abbreviated transcription (Latin):
aꝙͣ referda ẽẽ sciend̾ ẽ. nam
sicutide itin̾e actuq ⁊ succe¬
sorib dant᷑ int̾dcã ⁊ emptori.
int̾dem̃ erit dampni infecti
te ducũt. uł impõita siutute
uł qui putant int̾põitã eqͥs¬
simum iusũ ẽ ei quo quier

Expanded text:
que referenda esse sciendum est: nam sicuti de itinere actuque et successoribus dantur interdicta et emptori, interdictum erit, damni infecti te ducunt vel imposita servitute vel quia putant impositam: aequissimum visum est ei quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o uti nichil michi noc̾e dd̾ ẽ
si quis ab actore meo ni aut
clam aut p̾cario usus ẽ recte a
me uia uti ꝓhibet᷑ ⁊ int̾dcĩnei
cdam aut p̾cario possid̾e̾ qui ab
auctore meo uicõse possidet nã
⁊ pediuis scͥbit siui aut clam añ
p̾cario ab eo usus sit inicuiꝰ loc̾

Expanded text:
ero uti, nihil mihi nocere dicendum est. Si quis ab auctore meo ui aut clam aut precario usus est, recte a me uia uti prohibetur et interdictum ei clam uel precario possidere, qui ab auctore meo uitiose possidet. nam et Pedius scribit, si ui aut clam aut precario ab eo sit usus, in cuius l
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝓposito utentis ⁊ ex. nat᷑alo¬
cor.aꝙͣ estuiam ab aqͣ cotidia¬
na disc̾ui nam sisit ea aqͣ q̃ ipe¬
tuo duci possit etgo tñ estate &o¬
estate duci possit estiuia dicet᷑¬
tum ẽ mnit̾dc̃o uti hoc anuo

Expanded text:
ex proposito utentis et ex natura locorum aquam aestivam a cottidiana discerni: nam si sit ea aqua, quae perpetuo duci possit, ego tamen aestate soestate duci possit, aestiua dicetur: ettum est in interdicto: 'uti hoc anno
Abbreviated transcription (Latin):
uitus iuire ciuili ostitui potest
capud aq̃ illud ẽ unde aqͣ nasci¬
tͤ. si ex fonte nascit᷑ ip̃e fons. sier
flmine uł lacu pͥma iucilia
uł pͥncipia fossar quib aque
ex flumĩe uł ex lacu ĩpͥmum
riuũ ꝯpelli solent plane si aqͣ
sudorib mane ndo in aliq̃m pͥ¬
mũ locum effluere aq ibi pͥnũ¬
apparere nicipit esꝰ ħ cap̾dicemꝰ
tutũ ius. aq̃ dd̾ẽ ħ int̾dcm̃ socũ¬

Expanded text:
itus iure civili constitui potest. Caput aquae illud est, unde aqua nascitur: si ex fonte nascatur, ipse fons: si ex flumine vel lacu, prima incilia vel principia fossarum, quibus aquae ex flumine vel ex lacu in primum rivum compelli solent. plane si aqua sudoribus manando in aliquem primum locum effluere atque ibi apparere incipit, eius hoc caput dicemus, tutum ius aq
Abbreviated transcription (Latin):
ito qui enĩuult ire ag̾e tantise
quo ad de s̾iutute ꝯstet ñ deb
quid enĩ ꝑdit qui eũ patit᷑ ħ fac̾e
qui hoc anno fecit eũ uͦ qui uult
refic̾e̾ aliquid noui facit nr deb
iꝰ. quia in siitute ꝯstituenda cau¬
tũ sit ne ei reficiendi uis sit añ
sit ut di uelit refic̾e usq ad c̾t̾
modũ reficiendi ius sit ¶ mito
g᷑ ad refectõnẽ se p̾tor retulit ut
aut depͥmat aut ex ait̾et. ¶ alid
erĩ refic̾e̾ lonie aliud fac̾e ap̃la¬
beonem querit᷑ si pontẽ quis no

Expanded text:
ito. qui enim uult ire agere, tantisper, quoad de seruitute constet, non quid enim perdit, qui eum patitur hoc facere, qui hoc anno fecit? enimuero qui uult reficere, aliquid noui facit neque deeat, quia in seruitute constituenda cautum sit, ne ei reficiendi ius sit, aut sic, ut, si uelit reficere, usque ad certum modum reficiendi ius sit: merito ergo ad refectionem se praetor rettulit: 'ut aut deprimat aut exaggeret: aliud est enim reficere, longe aliud facere. Apud Labeonem quaeritur, si pontem quis no
Abbreviated transcription (Latin):
ut refici it̾ possit q̃ adm enĩ ali¬
as uti pot̾ itiu̾e uł actu ꝯmode
ꝙͣ si refec̾it corrupto enĩ itme
int̾dcõ onĩs utipossũt quib
anno usi st̃ hoc aũ int̾dcõ eũ
demũ uti posse qui ħanuo usꝰ

Expanded text:
ut refici iter possit: quemadmodum enim alias uti potest itinere vel actu commode, quam si refecerit? corrupto enim itineinterdicto omnes uti possunt, qui hoc anno usi sunt: hoc autem interdicto eum demum uti posse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe manumittit soluẽdo
nõ est ur datis ub̾tatib
desrturus est soluendo. õe
ieꝑe emĩ defacultatib suĩ
amplius qui in hiis est spe¬
rant homines qnod freqn̾t̾
accidit is qui transmarmaᷤᷤ

Expanded text:
 manumittit, soluendo non est uel datis libertatibus desiturus est soluendo esse. saepe enim de facultatibus suis amplius, quam in his est, sperant homines. quod frequenter acci
Abbreviated transcription (Latin):
łio. ẽ .s. si suo nõ filu noĩe sol¬
u̾e uelit d̾ .ii. adiecto soluit᷑
m̾ solui uidet᷑. ⁊ ideo si indebi¬
tũ adiecto solutuan sit stiplaco¬
Ori posse odiciuł putat. ut nicħ
int̾sit uibeam te ticio solue. an
ab micio stipło ita ꝯcepta sit¬

Expanded text:
icet si suo, non filii nomine soluere uelit: dum enim adiecto soluitur, mihi solui uidetur: et ideo si indebitum adiecto solutum sit, stipulatori posse condici Iulianus putat: ut nihil intersit, iubeam te Titio soluere an ab initio stip
Abbreviated transcription (Latin):
usqiadco autem inuiria q̃
fit lib̾is nr̃is nostrum puto¬
rem ꝑtingit ut ⁊ siuolen¬
tem filium quis uendid̾it.
pri suo quide noi̾e competit
u̾o nomine non compotto qr
uutla inuiria est que iuo¬
lentem fiat ¶ Quociens aut̾
Auit furi testatoris uel cada¬
u̾i fit murri. si quide post
aditam ħrditatem fiat. dicẽ¬
dum ẽ hr̃di quodammo fr̃am ⁊¬
semꝑ em̃ hrdis intest defunc¬
ti extimom purgare¶ Qruo¬
ciensa anͥ ad itam ħrditatom
magis G̃rditati ⁊ sic ħrdi ꝑh̾r¬
ditatem ad quiri demq uir
scribit si corpus testatoris an¬
tem aditam hr̃ditatem dete¬
tum est ad quiri h̾rditatĩ ac¬
cõm dubium non e̾e. itemq
putat ⁊ si añ aditamhrdita¬
tem suo nr̃ditario inuiria fra

Expanded text:
ue adeo autem iniuria, quae fit liberis nostris, nostrum pudorem pertingit, ut etiamsi uolentem filium quis uendiderit, patri suo quidem nomine competit uero nomine non competit, quia nulla iniuria est, quae in uolentem fiat. Quotiens autem funeri testa‹to›ris uel cadaueri fit iniuria, si quidem post aditam hereditatem fiat, dicendum est heredi quodammodo factam semper enim heredis interest defuncti existimationem purgare: quotiens autem ante aditam hereditatem, magis hereditati, et sic heredi per hereditatem adquiri. denique Iulianus scribit, si corpus testatoris ante aditam hereditatem detentum est, adquiri hereditati actiones du bium non esse. idemque putat et si ante aditam hereditatem seruo hereditario iniuria f
Abbreviated transcription (Latin):
e quid ex naufractus dixipia¬
tͦ ne ue quisexͣneus int̾ueniđ
colligendis eis młtiplibi. ĩ ꝓspͤ¬
tum ẽ Nani ⁊ diuus adriamus
edcõ p̾cepit ut hi qui uixͣ lito¬
ra maris possidẽt scirent qñ
nauis uł inficta uł fracta mtͣ
finos agri ciiꝰcirmqe fuit ne
naufragio dirpiant in ip̃os¬
uidicia p̾sides is quiros suas di¬
tio id apossessorib recipiant.
de huo aut̃ quos dimpusse ꝓ¬
batum sit p̃sidem ꝓsid̾e uł de la¬
tronib graue̾ sentenciamdr̃e¬
misit eis quicquid passos se hi¬
testari reosq pet̾e ut ꝓ mͦ cuilpe
uł uicti uł sub fideussorib.ad
sessionis inqͣid ad missi d  sat̾acͥ¬
ccipi ne cognicõi desit p̾cipit᷑ e
nec int̾uenire naufragiis colli

Expanded text:
e quid ex naufragiis d‹i›ripiatur uel quis extraneus interueniat colligendis eis, multifariam prospectum est. nam et diuus Hadrianus edicto praecepit, ut hi, qui iuxta litora maris possident, scirent, si quando nauis uel inficta uel fracta intra fines agri cuiusque fuerit, ne naufragia d‹i›ripiantiudicia praesides his, qui res suas dim sibi naufragio, id a possessoribus recipiant. de his autem, quos diripuisse probatum sit, praesidem ut de latronibus gravem sententiam dicepermisit his et quidquid passos se huitestari reosque petere, ut pro modo culpae uel uincti uel sub fideiussoribus ad sessionisccipi, ne cognitioni desit, praecipitur. sed nec intervenire naufragiis collig
Abbreviated transcription (Latin):
possit. uł pareus: pagronꝰ ue. ñ
ꝯpetitfideiussorib. sic mariti fi¬
deiussor post dlutũ matruno¬
uiũ datus: in solid̾ dotis noĩe
ꝯdẽpuat᷑  rei aut̃ coħ̾entes ex¬
tũt. ut rei iudicate .do. ma.
est. gͥ ⁊ sireus pactus sit ĩ rẽ
om̃io ꝯpetit excepco e aue

Expanded text:
possit", vel parens patronusve, non competit fideiussori: sic mariti fideiussor post solutum matrimonium datus in solidum dotis nomine condemnatur. Rei autem cohaerentes extunt, ut rei iudicatae, doli mali, est. igitur et si reus pactus sit in rem, omnimodo competit exceptio fide
Abbreviated transcription (Latin):
sent. soluit. post sñiam iudicis
q̃ro si postea cogrita rei s̾tate
⁊ reꝑtis falsis instrum̃tis accͦa¬
ta. ex quib ꝯueniebat᷑ cũ ins¬
trum̃tis subscripsit. ex p̾cepto

Expanded text:
sent, soluit post sententiam iudicis, quaero, si postea cognita rei ueritate et repertis falsis instrumentis accusanta, ex quibus conueniebatur, cum instrumentis subsc
Abbreviated transcription (Latin):
Decurriones p̾cio uiliori frum¬
tum ꝙ annone temꝑalis est
prie sue pr̃are non sunt cogẽ¬
di ma adopus nonũ poctuni sreal
a legata sit uet̾a exhac resi¬
cienda sunt.Iuem¬

Expanded text:
Decuriones pretio uiliori frumquod annona temporalis est patriae suae, praestare non sunt cogeNisi ad opus nouum pecunia r legata sit, uetera ex hac recienda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nam destinam distrattis reb
rꝑẜunt acuratore kalenda¬
rii caucom exig̾e non deħ̾e cũ
Ap̾side ex inquisicõne eliga¬
tur. item repẜunt curatorẽ
uire ꝗ ꝓhib̾e eum oꝑturt. it̾¬
iypsunt nomiñ quedet̾iora
fra sunt tempe curatoris ꝑ¬
iculum ad ipm̃ ꝑtin̾e que
u̾o añquam curator fieret
idonea nonerant equin indi
ꝑiculum ad eum nõ ꝑtinere

Expanded text:
nam destinatam distractis rebus rescripserunt a curatore kalendarii cautionem exigi non debere, cum a praeside ex inquisitione eligatur.Item rescripserunt curatorem nire et prohibere eum potuit.Itipserunt nominum, quae deteriora facta sunt tempore curatoris, periculum ad ipsum pertinere: quia uero antequam curator fieret, idonea non era‹n›t, aequum uideri periculum ad eum non pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculo ince mutua nõ lib̾a̾t᷑ͤ¬
riortũ exemplotutor ẜ ip̾¬
conuemendus est isqui ges
rator rei. ꝓublice locau̾at.
cet̾is anns colonus si reliqua
ꝯtrayit ⁊ defructib p̾dii m̃ce¬
desq que ẜnari non potue¬
runt successor qui locauit
tenebitur ¶Idem innectiga¬
lib nõ ita pridem consttͣcut᷑

Expanded text:
periculo uice mutua non liberantpericulo uice mutua non liberantrior tamen exemplo tutorum conueniendus est is qui gesrator rei publicae locauit. ceteris annis colonus si reliqua traxerit et de fructibus praedii mercedesque seruari non potuerint, successor qui locauit tenebitur. idem in uectigalibus non ita pridem constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
peccuma data restiti ciuita¬
ti nõ compensari ĩerogatad
sinautem frumentaria patĩa
ĩalios usus qmͣ quib destina¬
ta est conu̾sa fu̾nt ueluti ĩ opꝰ
balneorum publicorũ licet ex
bona fide datum ꝓbatur com¬
iubetur.¶ siidemptitas debiti
frumꝰtarie peccume cumsius
usuris sit ĩmodice ⁊ illicite dis¬
putacõnis modus nõ adhibetꝰ
.i. ne ꝯmodorum cõmoda ⁊ usure
usurarum increm̃tum faciant
est idoneus postea lapsus fa
tit ꝗ ꝙ depensumẽe ꝓcollega
a secundo redemptore opee
cum ⁊ prior causa in bonesi¬
d̾i contractu ĩ unulsum fide¬
nssorem obligau̾at ⁊ posfi¬
agnonit soli depracõui rei
publice cũ s̾̃stitũnt qui fi¬
deuisserunt ꝓoducore necti¬
galis in uniu̾sam odccom in
usuras quo nire conueniũt᷑
ũbis obligõnis exp̾ssum ẽ.¬
s si ĩ locacõne funidoꝵ ꝓsterai¬
tate temꝑis bomuiri arbit᷑¬
tu in soluenda pensione cuiꝰ¬
q anni paccoꝯp̾hesum ẽ exp¬
lidum publice dani placuit

Expanded text:
pecuniam datam restitui civitati, non compensari in erogata debet. sin autem frumentaria pecunia in alios usus, quam quibus destinata est, conversa fuerit, veluti in opus balneorum publicorum, licet ex bona fide datum probatur, comiubetur. Si indemnifrumentariae pecuniae cum suis usuris fit, immodicae et illicitae computationis modus non adhibetur: id est ne commodorum commoda et usurae usurarum incrementum faciant.o nominatus est, idoneus, postea lapsus factit.Quod depensum pro collega a secundo redemptore operecum et prior causa in bonae fidei contractu in uniuersum fideiussorem obligauerit, et postagnouit, solidae praestationi rei publicae eum substituerit.Qui fideiusserint pro conductore uectigalis in uniuersam conductionem, in usuras quoque iure conueniuntur, uerbis obligationis expressum est.Sed si in locatione fundorum pro sterilitate temporis boni uiri arbitratu in soluenda pensione cuiusque anni pacto comprehensum est, explidum publice dari placuit,
Abbreviated transcription (Latin):
re s municipio pecc̾iam lega¬
tam ut exredditu eius uena¬
cõ aut spectacula edantur se¬
natus ĩ ea causa erogai uef¬
tuit. ⁊ peccuniam co legatã
in id ꝙ maximie nct̾ium mu¬
incipib iudeatur conferre

Expanded text:
ri. sed municipio pecuniam legatam, ut ex reditu eius uenatio aut spectacula edantur, senatus in eas causas erogari uetuit: et pecuniam eo legatam in id, quod maxime necessarium municipibus uideatur, c
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ solui constituit similis et¬
enĩ udetur ei qui publice
uendidit aut locauit. fili¬
um ꝓ pr̃e curatore rei .p. c̾
acõ cauere cogi nõ oz nec
mutat ꝙ in eum p̾remanci¬
magr̾atu fidenissor ĩt̾rogatꝰ
pignora quo spãłr dedit ĩ
euncasum pignora uident᷑
data quo recce conuenitur
indel postqmͣ res abeo serua¬
ri non pot̾it ꝓquo int̾cessit

Expanded text:
qui solui constituit: similis etenim uidetur ei, qui publice uendidit aut locauit.Filium pro patre curatore rei publicae creato cauere cogi non oportet. nec mutat, quod in eum pater emancimagistratu fideiussor interrogatus pignora quoque specialiter dedit. in eum casum pignora uidentur data, quo recte conuenitur: uidelicet postquam res ab eo seruari non potuerit, pro quo intercessit
Abbreviated transcription (Latin):
miri or ꝙ quis suo nomie eyce
ꝓhibetur id nec ꝑ sb̾ iectam ꝑ¬
sonamag̾e deb ꝗio si decurio
sb̾ieccis aliorum noĩb p̾dia pb̾¬
ta reuocentur. ¶Oꝑ de frimĩ¬
taria rõne salium nsũ cõu̾sũ
est sue canseẽinc̾mento debito
restituatur idq ⁊ si contͣ abiẽ¬
tem ꝓminciatumẽ inanis ẽ
ẜ fidem acceptorum ⁊ datorũ
ponatur. fuumitarie peccie suo
nommne debitor qmͣ primũ sol¬

Expanded text:
od quis suo nomine exercere prohibetur, id nec per subiectam personam agere debet. et ideo si decurio subiectis aliorum nominibus praedia pubta revocentur. Quod de frumentaria ratione in alium usum conversum est, sua causa cum incremento debito restituatur: idque etsi contra absentem pronuntiatum est, inanis est m fidem acceptorum et datorum ponatur.Frumentariae pecuniae suo nomine d‹e›bitor quam primum sol
Abbreviated transcription (Latin):
pissent quesitumẽ an cuusro¬
mamis maneret quib dam ex¬
istimantib man̾e alũs contͣ
qr quem se mel ppll̾s iussisset
dedi ex cuuitate expulisse uide¬
maxime quesitum est ĩ hostii¬
o mantino qm̃ numanti ꝙ̃ ma¬
bi deditum non acceꝵ uut deq
tũ lex postealatae̾ ut. ⁊ ciuis
romanus ⁊ p̾turam quoq ges¬
sisse dicitur Glp̃ de e dmini

Expanded text:
pissent, quaesitum est, an ciuis Romanus maneret: quibusdam existimantibus manere, aliis contra, quia quem semel populus iussisset dedi, ex ciuitate expulsisse uidemaxime quaesitum est in Hostilio Mancino, quem Numantini sibi deditum non acceperunt: de quo tamen lex postea lata est, ut esset ciuis R‹o›manus, et praeturam quoque gessisse dicitur. DE ADMINI
Abbreviated transcription (Latin):
trantis pena irogat᷑.  ꝙ¬
uo sine uidice ad bestiacdato
nonsolum ꝗ uendidio pona
u̾um ⁊̃ ꝗ comꝑanit tenebit᷑.¬
tias depugnandas suo arbi¬
trio ẜuos tradere oblato tan¬

Expanded text:
trantis poena irrogatur.Seruo sine iudice ad bestias dato non solum qui uendidit poena, uerum et qui comparauit tenebitur.ata est ad bestias depugnandas suo arbitrio seruos tradere: oblato ta
Abbreviated transcription (Latin):
trum tͦpem talemstipulaconẽ
putes an non quero. pat̾ nafa¬
lis filiũ quem ticiꝰ hẽbat in ad¬
opcõnem ħ̾edem instituit si p¬
tria potestate lib̾atꝰ ẽẽt sꝑat̃
eũ adoptiuus ñ alias emanci¬
pare uoluit quam si ei dediss¬

Expanded text:
trum turpem talem stipulationem putes an non, quaero. pater naturalis filium, quem Titius habebat in adoptionem, heredem instituit, si patria potestate liberatus esset: pater eum adoptiuus non alias emancipar‹e› uoluit, quam si ei dediss
Abbreviated transcription (Latin):
i si̾ũ stipłatus fuero. & nul¬
la mora int̾cedente sĩuis deces¬
serit. si si quidẽ occidat eum
ꝓmissor expeditũ ẽ. siaut᷑
negligat infirmũ an tem̾de
modũ inuendicacõnẽ hõis
si neglect᷑ a possessore ẜn̾it cul¬
pe hꝰ nomire tenet᷑ possessor
ita cũ dari ꝓmisit. an culpa
qͦ ad scipulacõnem attͥen in
eaciendo accipienda sit an
ẽ qr qu dari ꝓmisit ad dã¬
dũ. ñ faciend̾ tenetꝰ is si sit
quidẽ res in reb humanis
s dari ñ possit ut fundus re¬
ligiosus puta us sacer fcũs
uł suus manumissus. uel. ⁊¬

Expanded text:
i servum stipulatus fuero et nulla mora intercedente servus decesserit: si quidem occidat eum promissor, expeditum est. sin autem neglegat infirmum, an tenemodum in vindicatione hominis, si neglectus a possessore fuerit, culpae huius nomine tenetur possessor, ita et cum dari promisit, an culpa, quod ad stipulationem attinet, in faciendo accipienda sit, non  qui dari promisit, ad dandum, non faciendum tenetur. Sed si sit quidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus puta uel sacer factus uel seruus manumissus, uel e
Abbreviated transcription (Latin):
it. nnchomimꝰ teneatꝰ. Ideniq
fiat. ⁊ si ꝑ aliũ postea quã abhec
alienatꝰ sit id cõtigerit ssmaut̃
alienꝰ fu̾it. & ab alio tale quid
accid̾ ñ tenet᷑. quia nich̃. fecit
item si homo qui fuit ꝓmisso¬
ris ex predenti causa ablatusei
fu̾it q statu lib̾ fuit ꝑ ide bõ¬
bendum sit. ac si alienũ ꝓmisis¬
se quia sine fc̃o ip̃iꝰ desut esꝰ ẽẽ
¶de illo queritꝰ an ⁊ is qui uesci¬
ens se deb̾e cecid̾it tenesit᷑ ꝙ ui
lanꝰ pͥutat. ⁊̾ In eo qui cum
nesciret a se petitum codicilł
ut rescitueret manurgisit
tituerunt quoc̾s culpa int̾ue¬
uit debitoris ꝑpetuari obliga¬
cõnem. queadmos intesligen¬
d̾. sit. ⁊ quidem si effec̾it ꝓmis¬
sor quonimꝰ solu̾e possit expe¬
ditũ intellectũ constitucõ. ht̃
¶diͦ moratꝰ sit tanͣt. hesitatꝰ
am si pͦea mmora ñ fu̾it extinga¬
tͣ superior morã ⁊ celsus ado¬
lescens scribit eũ qui moraui
qiuestionem de bono ⁊etnio ni
quo gen̾e pler̾t sub auctori

Expanded text:
teneatur, idemque fiat et si per alium, posteaquam ab hoc alienatus sit, id contigerit. sin autem alienus fuit et ab alio tale quid accidit, non tenetur, quia nihil fecit,  sequitur. item si homo, qui fuit promissoris, ex praecedenti causa ablatus ei fuerit, quod statuliber fuit, perinde habendus sit, ac si alienum promisisset, quia sine facto ipsius desiit eius esse. De illo quaeritur, an et is, qui nesciens se debere occiderit, teneatur: quod Iulianus putat in eo, qui, cum nesciret a se petitum codicillis ut restitueret, manumisit. tituerunt, quotiens culpa intervenit debitoris, perpetuari obligationem, quemadmodum intellegendum sit. et quidem si effecerit promissor, quo minus solvere possit, expeditum intellectum habet constitutio: si vero moratus sit tantum, haesitatur, an, si postea in mora non fuerit, extinguatur superior mora. et Celsus adulescens scribit eum, qui moram quaestionem de bono et aequo: in quo genere plerumque sub auctori
Abbreviated transcription (Latin):
n hominem qui ñ ẽ.i. pecu¬
niam q̃ ñ debetꝰ stipulari pos¬
sumꝰ. ego puto nouacõnẽ
fieri posse. si hoc actũ nit̾ par¬
tes sit ꝙ ⁊ uili.ano placet. id̾¬

Expanded text:
 hominem qui non est neque pecuniam quae non debetur stipulari possumus. ego puto novationem fieri posse, si hoc actum inter partes sit, quod et Iuliano placet. Id
Abbreviated transcription (Latin):
a fideuissore ꝓtͤatoris stipłatꝰ inidi¬
catum solurq in remacturꝰ. ⁊ pꝰea
aliam autem dictan̾o accõnem
non ꝯmuitit᷑ͤ scipło quia de re alia
actum uidet᷑ de. ilia scipło int̾poĩta

Expanded text:
a fideiussore procuratoris stipulatus iudicatum solui quasi in rem acturus et postea aliam autem dictauero actionem, non committitur stipulatio, quia de alia actum uidetur, de alia stipulatio interposita
Abbreviated transcription (Latin):
quis nouã canalem uł fistulã
ni ruio uelit collocare cũ idñꝙͣ
hũit. utile ei hoc int̾dcm fut᷑ũ
labeo ait. nos ⁊ hic opinam᷑ uti¬
litatẽ eius qui ducit sũ ĩꝯmodi¬
tate eiꝰ cniꝰ ager ẽ spectandam¬
Biaqua munũ locũ ducat᷑ ⁊ inde
ꝑ ples ductus ducat᷑ hoc nitdẽm¬

Expanded text:
quis nouum canalem uel fistulas in riuo uelit collocare, cum id numquam habuerit, utile ei hoc interdictum futurum Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam.Si aqua in unum lacum conducatur et inde per plures ductus ducatur, hoc inte
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cario ab illo usus es quo nu¬
nꝰ ea ita utaris iĩ fi̾ ueto. de
lacu. puteo piscitia itẽ int̾xã
hoc int̾dem̃ pponit᷑ ei ꝗ fõtana
aqua uti ꝓhibet ᷑ s̾ iuitute̾ eĩ¬

Expanded text:
precario ab illo usus es, quo minus ita utaris, uim fieri ueto. de lacu puteo piscina item interdicam'. hoc interdictum proponitur ei, qui fontana aqua uti prohibetur: seruitutes e
Abbreviated transcription (Latin):
sũ mirussum hẽs. quo usus
eiꝰ dec̾ior sit. fiat. restituat᷑
It̃ ne quid fiat. ĩmitat᷑ ue
blicas eloacas ꝑtmet ne quid
in deacam innuutas ne ue
facias quo usus eiꝰ det̾ior sit
aꝙͣ ius fiat. quia ead̾ utili¬
tas sit. p̾torẽ enĩ sic int̾dixis¬
se. ne ius fieret quo minus
doacã in publit̾ fac̾e lic̾et. iõ¬

Expanded text:
siue ea immissum habes, quo usus eius deterior sit fiat, restitua‹s›. item ne quid fiat immittaturue, blicas cloacas pertinet, ne quid ad cloacam immittas neue facias, quo usus deterior sitacam uis fiat, quia eadem utilitas sit: praetorem enim sic interdixisse, ne uis fieret, quo minus cloacam in publico facere liceret: i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ riuis reficiendis ita int̾dr᷑ ũ
ñ querat᷑ an aꝙͣ duc̾e aucto¬
aq̃ auferet᷑. ⁊ homines siti ne¬
carent᷑. ⁊ sane aq̃ ꝑuenire
n̾ refcõ ruio nõ posst̾ Cat ñ
refecto itin̾e. dificultas tm̃ agẽ¬

Expanded text:
 riuis reficiendis ita interdicetur, ut non quaeratur, an aquam ducere actoaquae aufer‹r›etur et homines siti necarentur. et sane aqua peruenire nisi refecto riuo non potest: at non refecto itinere difficultas ta
Abbreviated transcription (Latin):
facilitate ductus uel⁊ feruore
etatis accessus adactusacom
ꝓsiliit accusanti ei non facile
calumpnie pena irrogabitur

Expanded text:
facilitate ductus uel etiam feruore aetatis accensus ad accusationem prosilit, accusanti ei non facile calumniae poena irrogabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
aurum putabam cũ es eẽt
stipłatus de te fuero. teneb̾is
nsula tecum agam sciens si¬
me fefelleris.

Expanded text:
aurum putabam, cum aes esset, stipulatus de te fuero, teneberisusula tecum agam, si sciens me fefelleris.
Abbreviated transcription (Latin):
abeo ꝓdita ẽẽ a dũsaris
sius dicit a crusare eñ fñ po¬
test. ¶ Ad testam̃ta milit
senatꝰ ꝯsultum ꝑtin quo
lege cornelia tenentur ꝗsi
bilegatum fid̾i cõmissũ ne
asscripst̃tut. ¶Int̾filium
tum scribens ħ int̾est ꝙ in¬

Expanded text:
ab eo prodita esse adversariis suis dicit, accusare eum falsi potest. Ad testamenta militum senatus consultum pertinet, quo lege Cornelia tenentur, qui sibi legatum fideicommissumve adscripserint. Inter filium ntum scriben