comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riq portã iubẽt. cõsulẽ ad ẽẽ. Nigiles ue̾iut aduo¬
cẽ eoꝵ extitati. tumłtuari crepidart. moliti. poͣta
cataracta deiecta clausa erat. eã ꝑtẽ uectĩb leuãt
ꝑtim finib subdacũt intantũ altitadinis ut sub¬
rte recte possẽt uix dũ satis patebat itet. cũ ꝑfuge
so fume cũ quo suspetisa erat catatacta. magno so¬
nita cecidit. salapitam alũ ꝑfugas negent᷑ ex itẽ¬
tiere suspensa humeris ut int̾ patatos getentes
pilis abstetet̃ hoste.ita it̃i hanibal suacape fran¬
de captus abiit. ꝓfectusq ad latorii soluendã obsi

Expanded text:
iubent: consulem adesse. uigiles uelut ad uocem eorum excitati tumultuari trepidare moliri portam. cataracta deiecta clausa erat; eam partim uectibus leuant, partim funibus subducunt, in tantum altitudinis ut subire recti possent. uixdum satis patebat iter cum perfugaso fune quo suspensa erat cataracta magno sonitu cecidit. Salapitani alii perfugas neglegenter ex itinere suspensa humeris, ut inter pacatos, gerentes pilis absterrent hostem. ita inde Hannibal suamet ipse fraude captus abiit, profectusque ad Locrorum soluendam obsi
Abbreviated transcription (Latin):
deos apparatos iurare magis que uelĩt ꝙͣ que
sciant uera ẽẽ. et obstrĩgͣe ꝑuirio. Nõ se soluꝰ
suumq caput sed signa militaĩa ⁊ aqlas. sacͦ¬
mẽtiq religiõe. hec ad eum de sententia. Pp̃.
cornelii ⁊. m̃. semꝓnii deferre. Scipio collauda¬
to lelio ad contionẽ aduocauit ꝓnũtiauitꝙ
se satis comptũ habere. q̃ tiberiliu ⁊ sex̃ digi¬
tiũ pariter in muru adscendisse. seq eos iur
tutis cã coronis muralib donare. Cum reliqͦ
ꝓut cuiq meritũ u̾tutisq erat donare. Ante
om̃es .c̃. lelium p̃fectum classis ⁊ om̃i gnẽ
laudis sibimet ip̃is equauit et corona aurca
ac xxx. bubus donauit. Cum obsides ciuita¬
tum hispane uocati iussit. quoꝵ quantus nu¬
merus fueĩt piget scribere. quippe ut alibi
et alia inter autr̃ces discrepant presidum
s corpiões maiores minoẽsq ad lx. captos sen¬
pseri. si auttõe grecũ seqnat᷑ silenũ. si ualeui

Expanded text:
deos paratos iurare magis quae velint quam quae deos paratos iurare magis quae velint quam quae sciant vera esse, et obstringere periurio non se solum suumque caput, sed signa militaria et aquilas sacramentique religionem. haec se ad eum de sententia P. Cornelii et M. Sempronii deferre. Scipio conlaudato Laelio ad contionem advocavit pronuntiavitque se satis compertum habere Q. Trebellium et Sex. digitium pariter in murum escendisse, seque eos ambos virtutis causa coronis muralibus donare. tum reliquos prout cuiusque meritum virtusque erat donavit; ante omnis C. Laelium praefectum classis et omni genere laudis sibimet ipse aequavit et corona aurea ac triginta bubus donavit. tum obsides civitatium Hispaniae vocari iussit; quorum quantus numerus fuerit piget scribere, quippe cum alibi et alia inter auctores discrepant. praesidiscorpiones maiores minoresque ad sexaginta captos scripserim, si auctorem Graecum sequar Silenum; si Ualerium
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i ta inter se acriter contendebãt. quã studia
excitauerãt uterq sui corpis hõiu sociis. C̃. leu¬
usq legionarii.m̾. sempnius tuditanus aderat.
Ea contentio cũ ꝓpe seditionẽ ueniret. Scipio treᷤᷤ
recuꝑatore cũ se daturũ ꝓnũtiasset. qui cogni¬
ta cã. testib auditis. iudicaret᷑ ut̾ pͥor ĩ oppidũ
transcendisset. ẽ. leuio. ⁊ i. sempnio aduocatis
ꝑtis utͥusq corneliu caudinũ de medio adiecit.
Eosq tres recuꝑatores consid̾re et cã cognoscere
iussit. Cũ res es maiore ageret᷑ c̾tamine qda¬
res studioꝵ fuerãt. c̃. lelius relicto cesilio ad
tribunal ad scipiore accedit eũq docet rem
sine modo ac modestia agi. ac ꝓpe eẽ. ut manꝰ
inter se cõferãt. Ceteꝵ etiã suus absit. nichilo
minus detestabili exemplo rem agi. Quippe
ubi fraude ac ꝑiurio decus petatur u̾tutis.
stare hinc legionaĩos milites hĩc classicos ꝓõe

Expanded text:
ipsi tam inter se acriter contendebant quam studia ipsi tam inter se acriter contendebant quam studia excitauerant uterque sui corporis hominum. sociis C. Ls, legionariis M. Sempronius Tuditanus aderat. ea contentio cum prope seditionem ueniret, Scipio tres recuperatores cum se daturum pronuntiasset qui cognita causa testibusque auditis iudicarent uter prior in oppidum transcendisset, C. Laelio et M. Sempronio , aduocatis partis utriusque, P. Cornelium Caudinum de medio adiecit eosque tres recuperatores considere et causam cognoscere iussit. cum res eo maiore ageretur certamine qres studiorum fuerant, C. Laelius relicto consilio ad tribunal ad Scipionem accedit, eumque docet rem sine modo ac modestia agi, ac prope esse ut manus inter se conferant. ceterum , etiam si vis absit, nihilo minus detestabili exemplo rem agi, quippe ubi fraude ac periurio decus petatur virtutis. stare hinc legionarios milites, hinc classicos, per omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ferroq ⁊ linteis ⁊ spãte ⁊ nauali alia mat̾ia. ad
classe hedific̃ada ut minimũ oĩu int̾tãtas ꝯe
bellicas cortago ip̃a fuei̾t. Eo die ẜcipis s̃. spu¬
cũ sociis naualio urbe custodire iusso. ip̃e ĩ cap
legiones reduxit. fessosq milites om̃ib uno die
belli oꝑib. quippe et acie dimicassẽt. et capiedi
iussit. Postero die militib naualibq sociis cõn¬
uocatis. pͥmũ diis immortalib laudesq ⁊ grates
egit ꝗ se nõ urbis solu opulẽtissie̾ oĩu inhisu¬
nia unodie cõpote fetissent. sed añ eũ cõgessis
Militũ deinde u̾tute collandauit. quofleos ñ eru¬
pt̃o hostia. nõ altitudo meniũ. nõ explorata srag̾
uada. nõ costellu̾ ĩ alto tumulositu. nõ mui¬
puũ murał corone detus eiꝰ ẽẽ. ꝗ primus murũ
ascendisset. ꝓfiteretur ꝗ se dignu eo duceret
dono. Duo ꝓfessi sunt. q̃ tiberilius centurio le¬
gionis quarte ⁊ sex digitius naualis socius. nec

Expanded text:
ferroque et linteis et sparto et navali alia materia ad classem aedificandam, ut minimum omnium inter tantas opes belli captas Carthago ipsa fuerit. eo die cum sociis naualibus urbem custodire iusso ipse in castra legiones reduxit fessosque milites omnibus uno die belli operibus, quippe qui et acie dimicassent et capienda iussit. postero die militibus naualibusque sociis conuocatis primum dis immortalibus laudes gratesque egit, qui se non urbis solum opulentissimae omnium in Hispania uno die compotem fecissent, sed ante eo congessissmilitum deinde uirtutem conlaudauit quod eos non eruptio hostium, non altitudo moenium, non inexplorata stagni uada, non castellum in alto tumulo situm, non munipuum muralis coronae decus eius esse qui primus murum adscendisset; profiteretur qui se dignum eo duceret dono. duo professi sunt, Q. Trebellius , centurio legionis quartae, et Sex. Digitius , socius naualis. nec
Abbreviated transcription (Latin):
Cetirũ ita fama uariat. ut tam̃ plerĩq loci steculandi
cã castris egressũ cẽs insidus cireũ uẽtã tradũt. Hã¬
nibal magnũ terrorẽ hostib morte cõsulis uniꝰ uulne
aterius. infectũ ẽẽ tatus. necui de eẽt occasioni ca¬
stia intimulũ in quo pugnatũ erat ext̾iplo cr̃afferet
ibi inuetũ maͣcelli corpus sepelit. Crispinus ⁊ mõte
lege ⁊ suo uulne̾ teritus.silentio in sequẽtis noc¬
tir ꝓfectus quos ꝓximos nactus ẽ mõtes. inhis loco
aleo calito undiq castra posuie. ibi duo duces saga
elli simł cũ corpore hãnidal potitus erat eiꝰ signi
tee ne cui dolus necte recuri peno metuẽ crispi¬
iis cuta ciuitates ꝓximos miẜat nũtios occisum

Expanded text:
ceterum ita fama variat ut tamen plerique loci speculandi causa castris egressum, omnes insidiis circumventum tradant. Hannibal magnum terrorem hostibus morte consulis unius, volnere alterius iniectum esse ratus, ne cui deesset occasioni, castra in tumulum in quo pugnatum erat extemplo transfert. ibi inventum Marcelli corpus sepelit. Crispinus et morte conlegae et suo volnere territus, silentio insequentis noctis profectus, quos proxumos nanctus est montes, in iis loco alto et tuto undique castra posuit. icelli simul cum corpore Hannibal potitus erat. eius signi errore ne qui dolus necteretur a Poeno metuens Crispinus circa ciuitates proximas miserat nuntios occisum
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. hostiũ oppida atq agros popłari. his decre
na accepta: Rome fama scipionis indies cresce̾
fabio tarentũ captũ ingenio. magis ꝙ̃ u̾tute. głi.
cam̃ ẽe. fuluni senescere fama. Martellus etĩa ad
uagante ꝑ italiã hamnibale media estate uenusiã
intencta milites ab duxis inimicꝰ erat. cic pũblicius
bibulus. tr̃ .pl. is iam apͥma pug q adu̾sa fuea̾t
assidius contionĩb int̾amẽ inuisũꝙ plebi claudiũ
fecerat: etĩa de impo ab rogando eiꝰ agebat. cũtã ne¬
cessarũ claudii optinuerũt relicto ue nusie legato.
martellus rome rediret adpũganda ea ꝙ inimici
decẽnerẽt. nec de impio eius ab roganda ab sẽte ĩp̃o
a fuluus cõs comitiorũ cã romã uenit. actũ de impio
marcelli incirto flaminio ẽ ingẽti cõcursu plebis¬

Expanded text:
ferre, hostium oppida atque agros populari;—his decretferre, hostium oppida atque agros populari;—his decretnia acta. Romae fama Scipionis in dies crescere, Fabio Tarentum captum astu magis quam uirtute gloriae tamen esse, Fului senescere fama, Marcellus etiam aduuagante per Italiam Hannibale media aestate Uenusiam in tecta milites abduxisset. inimicus erat ei C. Publicius Bibulus tribunus plebis. is iam a prima pugna quae aduersa fuerat adsiduis contionibus infamem inuisumque plebei Claudium fecerat, et iam de imperio abrogando eius agebat cum tamen necessarii Claudii obtinuerunt ut relicto Uenusiae legato Marcellus Romam rediret ad purganda ea quae inimici obicerent nec de imperio eius abrogando absente ipso et Q. Fuluius consul comitiorum causa Romam uenit. actum de imperio Marcelli in circo Flaminio est ingenti concursu plebis
Abbreviated transcription (Latin):
Eoq cartaginiensibus satis fida censebat. Inter
Hasdrubalem alterum et magonem cõstabat. be¬
neficiis scipionis occupates oĩu aĩos płice ꝓuatũꝙ
ẽe. nec trasitioib fore ante fitie ꝙͣ om̃s hispani.
pilites. Aut in ultima hispanie amoti aut traduc¬
n ingalliã forẽt. Itaq c̾i si senacus cãthagines iu
non censuisset. eundũ tam̃ hasdrũbali fuisse ĩ ita¬
non ubi belli capud. rerũ sũma esset. Simal ahis
teret. exercitũ eiꝰ cũ transitionib cñ ad u̾so p̃lio tm¬
prrs utũ hispanis repleri militib. ⁊ in agonẽ has¬
druali gisgonis. fił tradito exercitũ ip̃m cũ grã¬
di pecumia ad cõducenda mẽtede cuxilia rabaliaris
traicere: hasdrubale gisgonis cũ exẽcitu penitus
inlusitanũ ab ire. Nec cũ romanis conserere mas
sunsse exc̃ĩ etatu ꝙ roboris ẽẽt. triamilia eqtum
extlers. eumq uacuũ ꝑciteriorẽ spania sociis opẽ

Expanded text:
eoque Carthaginiensibus satis fidam censebat: inter eoque Carthaginiensibus satis fidam censebat: inter Hasdrubalem alterum et Magonem constabat beneficiis Scipionis occupatos omnium animos publice priuatimque esse, nec transitionibus finem ante fore quam omnes Hispani milites aut in ultima Hispaniae amoti aut traducti in Galliam forent. Itaque etiam si senatus Carthaginiensium non censuisset, eundum tamen Hasdrubali fuisse in Italiam, ubi belli caput rerumque summa esset, simul ut Hiceret. exercitum eius cum transitionibus tum adverso proelio imminutum Hispanis repleri militibus, et Magonem, Hasdrubali Gisgonis filio tradito exercitu, ipsum cum grandi pecunia ad conducenda mercede auxilia in Baliares traicere; Hasdrubalem Gisgonis cum exercitu penitus in Lusitaniam abire, nec cum Romano manus conserere; Masitatu quod roboris esset tria milia equitum expleri, eumque uagum per citeriorem Hispaniam sociis opem
Abbreviated transcription (Latin):
rogat uelle ad maximissam reuerti. Cũ effusis gau
lo et aurea fibula equmq ornatum donat. iussisq
prosequi quo aduellet equitib dimisit. De bello
inde consiliũ hĩtum et auctorib quibusdam ut cõ¬
festim hasdrubalem cõsequeretur anceps. ⁊dratus
ne mago atq hasdrubal cũ eo iũgerẽt copias presi¬
dio tm ad insidendũ pireneo misso ip̃e reliquũ esta¬
tis recipiendis infidem hispame populis absurpsit
paucis post prelium factus ad betula diebus. Cũ
Scipio rediens iam tarracone saltu castulanensi
excessisset. Hasdrubal gisgonis filius et mago
imperatoris exulteriore hispania ad hasdrubalẽ
uenere serum post mare gestam rem auxilium
conscilio incetem exequenda belli anno parũ opo¬
tum ibi cõferentib qd incuiisq prouĩcie regione
animoꝵ hispanis esset unus hasdrubal gisgonis
ultimami hispaniam eorum que ad occeanum et
gades uergit. ignanim adhuc romanorum esser

Expanded text:
rogat uelletne ad Masinissam reuerti. cum effusis gaudrogat uelletne ad Masinissam reuerti. cum effusis gaudlo et aurea fibula equumque ornatum donat, iussisque prosequi quoad uellet equitibus dimisit. de bello inde consilium habitum; et auctoribus quibusdam ut confestim Hasdrubalem consequeretur, anceps id ratus ne Mago atque alter Hasdrubal cum eo iungerent copias, praesidio tantum ad insidendum Pyrenaeum misso ipse reliquum aestatis recipiendis in fidem Hispaniae populis absumpsit. paucis post proelium factum ad Baeculam diebus cum Scipio rediens iam Tarraconem saltu Castulonensi excessisset, Hasdrubal Gisgonis filius et Mago imperatores ex ulteriore Hispania ad Hasdrubalem uenere, serum post male gestam rem auxilium, consilio in cetera exsequenda belli haud parum opportuni. ibi conferentibus quid in cuiusque prouinciae regione animorum Hispanis esset, unus Hasdrubal Gisgonis ultimam Hispaniae oram quae ad Oceanum et Gades uergit ignaram adhuc Romanorum esse
Abbreviated transcription (Latin):
usurpationem alstinerent. Censere etia hailais
magnitudinem animi. cuius miracło nominis
alii mortales stuperẽt. id ex tam magno fastigio
aspernatus. dona inde regulis principibusq li¬
panorur diuisa. Et ex magna copia cartorã eͦe
afros uenderet iussu imperatoris questor. puerũ
adultum inter eos forma insigni cu audisset re¬
gii generis esse ad scipionem misit. Quẽ cũ per¬
cuntaretur scipio quis et cuias et cur id etatis
num auu̾galam regem numidarum eductum cũ
auunculo massimissa. qui nuper cum equitatu
subsidio cartaginiensi uenisset. in hispaniam
lium inisse : eo die quo pugnatum cum romanis
esset inscio auinculo clam armis equoq sumpto ĩ
aciem exisse. ibi prolapso equo effusum impreceps
captum a romanis ẽe. Scipio cũ asseruari numi¬
dam iussisset q̃ ꝓtribunali agenda erãt peragit.
Inde cũ se ĩ pretoriu recepissẽt. uocatu eum inter¬

Expanded text:
usurpatione abstinerent. sensere etiam barbari usurpatione abstinerent. sensere etiam barbari magnitudinem animi, cuius miraculo nominis alii mortales stuperent id ex tam alto fastigio aspernantis. dona inde regulis principibusque Hispanorum diuisa, et ex magna copia captorum equoAfros uenderet iussu imperatoris quaestor, puerum adultum inter eos forma insigni cum audisset regii generis esse, ad Scipionem misit. quem cum percontaretur Scipio quis et cuias et cur id aetatisnum auum Galam, regem Numidarum, eductum, cum auunculo Masinissa, qui nuper cum equitatu subsidio Carthaginiensibus uenisset, in Hispaniam lium inisse: eo die quo pugnatum cum Romanis esset inscio auunculo clam armis equoque sumpto in aciem exisse; ibi prolapso equo effusum in praeceps captum ab Romanis esse. Scipio cum adseruari Numidam iussisset, quae pro tribunali agenda erant peragit; inde cum se in praetorium recepisset, uocatum eum inter
Abbreviated transcription (Latin):
romane dextra leuaq insiderãt mias et porto castqi¬
ni ducis prĩcipũq fuga danserat. adclita trepidsti
elephantoꝵ quos territos eq hostes timebãt. Cesaue
adocto milia hominũ. Hasdrubal ia ante ꝙͣ dias¬
ret petunia rapta elephantisq peemissis ꝙ̃ plimaᷤ
poterat de fuga excipiens preter tagum flumemo
pireneum tendit. Scipio castris hostium potitos a¬
Cum preter libera capita om̃e predam militibi con¬
cessisset. in recensendis captiuis .x. miliu reditũ
duo milia eqtum inuenit. et hispanes sine pretio
om̃es domũ misit. aftos uendere quester e ⁊ ast
Circumfusa inde multitudo hispanorum et antẽ
Gum scipio silentio ꝑ precone fc̃o sibi maxinum
nomen imperatoris esse dixit. quõ se milites u
appellassent regrũ nom alibi magnũ. rome intale¬
rabile esse. regale añim messe. si id in hom̃is inee¬
nio ampliximum duceret. tacite idicaret.  iarge

Expanded text:
 insederant uias, et porta castro insederant uias, et porta castrorum ducis principumque fuga clausa erat, addita trepidatione elephantorum quos territos aeque atque hostes timebant. caesa igitur ad octo milia hominum. Hasdrubal iam ante quam dimicaret pecunia rapta elephantisque praemissis, quam plurimos poterat de fuga excipiens praeter Tagum flumen ad Pyrenaeum tendit. Scipio castris hostium potitus cum praeter libera capita omnem praedam militibus concessisset, in recensendis captiuis decem milia peditum, duo milia equitum inuenit. ex his Hispanos sine pretio omnes domum dimisit, Afros uendere quaestorem iussit. circumfusa inde multitudo Hispanorum et ante nsensu appellauit. tum Scipio silentio per praeconem facto sibi maximum nomen imperatoris esse dixit quo se milites sui appellassent: regium nomen alibi magnum, Romae intolerabile esse. regalem animum in se esse, si id in hominis ingenio amplissimum ducerent, taciti iudicarent: uocis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd equi loci ubi firmo cõsisteret gradu leue̾ et cõtur¬
satorem hostem atq interuallo tutu. cũ ꝑcul missi¬
lib pugna eluditur instabile eundem ad comminuᷤ
conseredas manus expulerũt loco. et cũ cede magna
macie altiore suꝑstante tumũlo impegere. inde
scipio uissis aduersus mediã euadere aciem uicto¬
ribus. ceteras copias cũ lelio diuidit. atq eum ꝑte
dextera tumuli cutũire donce melioris ascensus uiã
inueniret iubet. ip̃s a leua cutuitu haud magno
rem flectere cornua et obuertere ordines uolũt. hoc
tumultu eis letius subiit et du pedem referũt ne
a tergo uulnerarentur. Lata prima acies locusq ad
euadendum et mediis datis est qui per tã ini quum
locum stantib integiis ordinibus elephantisq ante
signa locatis num ꝙͣ euasissent cũ ab om̃i parte qr¬
des fieret. Scipio qui leuo cormi in dextrũ uoir¬

Expanded text:
quid aequi loci ubi firmo consisterent gradu, leuem et concurquid aequi loci ubi firmo consisterent gradu, leuem et concursatorem hostem atque interuallo tutum cum procul missilibus pugna eluditur, instabilem eundem ad comminus conserendas manus, expulerunt loco et cum caede magna in aciem altiore superstantem tumulo impegere. inde Scipio iussis aduersus mediam euadere aciem uictoribus ceteras copias cum Laelio diuidit, atque eum parte dextra tumuli circumire donec mollioris adscensus uiam inueniret iubet: ipse ab laeua, circuitu haud magno,rem flectere cornua et obuertere ordines uolunt. hoc tumultu et Laelius subiit; et dum pedem referunt ne ab tergo uolnerarentur, laxata prima acies locusque ad euadendum et mediis datus est, qui per tam iniquum locum stantibus integris ordinibus elephantisque ante signa locatis nunquam euasissent. cum ab omni parte caedes fieret Scipio, qui laeuo cornu in dextrum incucur
Abbreviated transcription (Latin):
stare ĩ cõspectu. sed altiora menia habuisse cartagi¬
ne q tr̃ascendisset miles romamus. nec tumulos.
nec arce. nͨ mare qde. armis obstitisse suis. Ad id
fore altitudines quas cepissẽt hostes ut ꝑ precipi¬
tia et p̃ruptas salientes fugerent. ear quoq se illi
fugam clausurum. Cohortesq duas alteram tene¬
re fances uallis ꝑ quã deferretur amnis iuberet. al¬
supcilio ducit pasꝑa prima nichil aliud ꝙ uia in¬
pediti iere. deinde ut subiactũ uenerũt telorũ. pͥmo
om̃is geneĩs uis ingens effusa in eos ẽ. ip̃i cocta saxa
q locus strata passim om̃ia ferme missilia premet ĩ¬
gerere. non milites solum sed ctiã turba calonũ im¬
mista armatis. Ceteꝵ quãꝙͣ ascensus difficilis erat
et ꝓpe obruebãt᷑ telis satisq. ad suctudie tam̃ succedẽ¬
di muros et ꝑtinacia aĩ subierũt pͥmi ꝗ simł cepe ali¬

Expanded text:
stare in conspectu; sed altiora moenia habuisse Carthagistare in conspectu; sed altiora moenia habuisse Carthaginem, quae transcendisset miles Romanus: nec tumulos nec arcem, ne mare quidem armis obstitisse suis. ad id fore altitudines quas cepissent hostibus, ut per praecipitia et praerupta salientes fugerent; eam quoque se illis fugam clausurum. cohortesque duas alteram tenere fauces vallis per quam deferretur amnis iubet, alsupercilio ducit. per aspreta primum, nihil aliud quam via impediti, iere. deinde ut sub ictum venerunt, telorum primo omnis generis vis ingens effusa in eos est; ipsi contra saxa quae locus strata passim, omnia ferme missilia, praebet ingerere, non milites solum sed etiam turba calonum inmixta armatis. ceterum quamquam ascensus difficilis erat, et prope obruebantur telis saxisque, adsuetudine tamen succedendi muros et pertinacia animi subierunt pri
Abbreviated transcription (Latin):
sigͥniq et ꝯ peini agminis erãt adueĩentes exitinere
priusꝙͣ castris locũ accipẽt adeo cõtẽpti impetũ fece¬
rũt ut facile appareret qd utriq parti aĩoꝵ esset. in¬
castra trepida fuga compulsi eqtes sũt. fignaq rom¬
mana poctis ꝓpe illata. atq illo qde die uritatis tm̃
ad certamen aũs castra romana posuerũt. nocte has¬
deubal in tumulu copias recipit. plano campo in
sũmo patent. et fuluuis a tergo ante cicaq uelut
ripa pces orar eus om̃e cingebat. suberat et altẽa
interior sũmissa fastigio planities ear quoq alte¬
ram crepido aud facisior in ascensum ambibat. ĩ
hũc inferiorer caampũ. postero die hasdrubul postq̃¬
das leiuumq armorũ baliars et affros dimisit. Ee¬
pio cucũuentus ordines signaq ostendebit bostem
predampnata spe dimicandi equo campo. Cartan¬
tem tumulos. loci fiducia nõ urtutũ armoꝵ q

Expanded text:
signanique et qui primi agminis erant advenientes ex itinere, signanique et qui primi agminis erant advenientes ex itinere, priusquam castris locum caperent, adeo contemptim impetum fecerunt ut facile appareret quid utrique parti apulsi equites sunt, signaque Romana portis prope ipsis inlata. atque illo quidem die inritatis tantum ad certamen animis castra Romani posuerunt. nocte Hasdrubal in tumulum copias recipit plano piano campo in summo patentem; fluvius ab tergo, ante circaque velut ripa praeceps oram eius omnem cingebat. suberat et altera inferior summissa fastigio planities; eam quoque altera crepido haud facilior in ascensum ambibat. in hunc inferiorem campum postero die Hasdrubal, postqdas leviumque armorum Baliares et Afros demisit. Scipio circumvectus ordines signaque ostendebat hostem, praedamnata spe aequo dimicandi campo captantem tumulos, loci fiducia, non virtutis aut armorum
Abbreviated transcription (Latin):
se rep̃hendere nomen hoĩnũ si tã anceps odiu
cã nõ nom̃ faciat. Merita inde sua induces car¬
taginiensis cõmemorauit. Auaritia cont᷑ eoꝵ
superbiãꝙ et om̃is generis in̾uria instatqr ppłaris. Ita¬
q corpus du taxat᷑ suu ad id tp̃s apud eos fuisse: a¬
nimu ia pride ibi ẽe ubi ins ac fas crederẽt coli.
traditio sibi nec fraudi apũdeu nec honori sit/ q̃lis
ex hac die experiundo cognouerit. ꝑindora eoꝵ pre
nec ꝓtrãsfugit hĩturũ qui nõ duxerĩt societatẽ ratã
ubi nec diuini ꝗtꝙͣ nec humãi sanctũ ẽet᷑. Preducte
deinde ĩ cõspectu his coniuges liberiq lacrimãtib
gaudio redcluntur. atq eo die in hospitiũ adducti.
postero die federe accepta fides dimisitq ad comaᷤᷤ¬
bus his ad hoste ꝑuentũ ẽ. Prorimus cartaginiẽsiũ
exercitus hasdrubalis ꝓpe urbe besulã erat. Proca¬
stris eꝯtum stationes habebãt. Sas uelites ante¬

Expanded text:
se reprehendere morem hominum si tam anceps odium causa, non nomen faciat. merita inde sua in duces Carthaginienses commemorauit, auaritiam contra eorum superbiamque et omnis generis iniurias in se atque populares. itaque corpus dumtaxat suum ad id tempus apud eos fuisse: animum iam pridem ibi esse ubi ius ac fas crederent coli; transitio sibi nec fraudi apud eum nec honori sit. quales ex hac die experiundo cognorit, perinde operae eornec pro transfugis habiturum qui non duxerint societatem ratam ubi nec diuini quicquam nec humani sanctum esset. productae deinde in conspectum iis coniuges liberique lacrimantibus gaudio redduntur, atque eo die in hospitium abducti: postero die foedere accepta fides dimissique ad cobus iis ad hostem perventum est. proximus Carthaginiensium exercitus Hasdrubalis prope urbem Baeculam erat. pro castris equitum stationes habebant. in eas velites ante
Abbreviated transcription (Latin):
ieciss. Non tam̃ obmisere pugnã deẜti adetruscis
frigellani. donec integͥ cõsules ortando ip̃i que ex
ꝑte pugñado rem sustinibãt. Set postꝙ̃ uulneratus
ambos consules mãcellũ qͥ tr̃asfixũ lancta ꝓlabente
erequo mori birndũ uid̾re. tũ cripm ꝑ paun aatẽ sup¬
erãc cũ crispino cõsule duob iaculis icto i ma̾cello adu¬
lescente sancio ⁊ ip̃o effuger᷑ . Interfecti aulius malnũs
sus arrenis captus. ⁊ lictores cõsulũ ꝗaq uiui inbostiũ
potestate uenerũt. ceteri aut int̾fecti aut cũ cõsule
ciderũt duo de.xx. capti uiui. tumultuatũ incastris
fuerat. ut cõsulib irẽt subsidio. cũ cõsulẽ efiliũ al¬
terius cõsulis sanicios. exiguasq infelicis expeditioĩs
reliquas ad castra uenientes cernũt. Mors marcelli
enĩ sexagĩta añuis erat. neq ꝓueͬtis. prudẽtia ducis tñ

Expanded text:
iecisset. non tamen omisere pugnam deserti ab Etruscis iecisset. non tamen omisere pugnam deserti ab Etruscis Fregellani, donec integri consules hortando ipsique ex parte pugnando rem sustinebant; sed postquam volneratos ambo consules, Marcellum etiam transfixum lancea prolabentem ex equo moriererant—cum Crispino consule duobus iaculis icto et Marcello adulescente saucio et ipso effugerunt. interfectus A. Manlius sus, <L.> Arrenius captus; et lictores consulum quinque uiui in hostium potestatem uenerunt, ceteri aut interfecti aut cum consule ciderunt, duodeuiginti uiui capti. tumultuatum et in castris fuerat, ut consulibus irent subsidio, cum consulem et filium alterius consulis saucios exiguasque infelicis expeditionis reliquias ad castra uenientes cernunt. mors Marcelli maior sexaginta annis erat—neque pro ueteris prudentia ducis tam
Abbreviated transcription (Latin):
onem fieri patres uetuerunt. neq illos dent¬
cti neq retineri. neq appellari aquos. Ea tarita
sa est. Cetera expedientib q ad hessum opus erãt
consuilib. Aurũ uicissiariũ qd̾ in sanct̾io. acratiõ
dultimos casue ẜuabatur promi placuit. prom
q saio ꝓcõs. centui pondo. aur p̃cipiũ qd ĩ are
tuntra portaret᷑. Reteronsi sũt ad uestimeta p̃¬
ent petunia locanda excitui. qui in hispania telłu
sisis fama ducisq gerebat. rodigis qͥuesr¬

Expanded text:
onem fieri patres uetuerunt, neque illos dimionem fieri patres uetuerunt, neque illos dimitti neque retineri neque appellari a consulibus; ea omani uisa est. cetera expedientibus quae ad bellum opus erant consulibus, aurum uicesimarium quod in sanctiore aerario ad ultimos casus seruabatur promi placuit. promp Fabio consuli centum pondo auri praecipuum quod in arcem Tarentinam portaretur; cetero auro usi sunt ad uestimenta praesenti pecunia locanda exercitui qui in Hispania bellum secunda sua fama ducisque gerebat. prodigia qu
Abbreviated transcription (Latin):
tmtur qui castigent. Nõ qui p̃centur. uerecũdi¬
am imꝑii habituas ẽẽ. Pmissu a senatu his cu
esset agerẽtq ut ere p̃ducerẽt temptatis pͥus ⁊ li¬
aru coloniaꝵ aĩs citauert legatos quesiuertꝙ ab
his qd milites ex formula paratos haberẽt ꝓ duo¬
de iuginti colonis. M. sestilius fregellanus re¬
q pso ro. enixe facturos. ad id sibi neq opes dece¬
rent aĩum etiã supẽe. Consules sibi uideri prefat
in curia gratias egissent. sequi in senatu eos ius¬
serunt. Senatus ꝙͣ poterat honoratissimo decreto
maioribusq suis prestitissent recens etiam mꝑis¬
tum eorum in rẽ. p̃. commemoratent. łle fĩc
quide post tot secła sileantur frandenturue lau¬
de sua. Siegnini fuere. ⁊ norani. caticulaniq
minenses. ⁊ ab altero mari ponciani⁊⁊ prestani
i consani. ⁊ medit᷑anei. beneuentani ac semini
ẽ srletini. ⁊⁊ placentini ⁊ cremonenses. Harum

Expanded text:
ttantur qui castigent, non qui precentur, uerecundittantur qui castigent, non qui precentur, uerecundiam imperii habituras esse. permissum ab senatu iis cum esset, agerent facerearum coloniarum animis citauerunt legatos quaesiueruntque ab iis ecquid milites ex formula paratos haberent. pro duodeuiginti coloniis M. Sextilius Fregellanus reue populus Romanus enixe facturos; ad id sibi neque opes deesse, animum etiam superesse. consules parum sibi uideri praefati patres iis in curia gratias egissent, sequi in senatum eos iusserunt. senatus quam poterat honoratissimo decreto maioribusque suis praestitissent recens etiam meritum eorum in rem publicam commemorarent. ne nunc quidem post tot saecula sileantur fraudenturue laude sua: Signini fuere et Norbani Saticulaniquminenses, et ab altero mari Pontiani et Paestani et Cosani, et mediterranei Beneuentani et Aesernini et Spoletini et Placentini et Cremonenses. harum
Abbreviated transcription (Latin):
inde ori undis inde colonias. atq: in agrum bello
çaptũ urbis augende cã missos. Que liberi par̃ẽ¬
tib deberent. eam illos romanos debere si ulla pie¬
tas siue memoria antique patrie ẽẽt. Consulerẽt
igitur de integro. Na tũ quidem qr temẽ agitas¬
sent. ea prodendi imperii romani tradendi ham
renũtiarẽt hr̃e dixerũt. Neq senatũ suum quid
noui consuleret ubi nec milex qui legeret᷑. nec
peciĩa que daret᷑ in stipendiũ ẽẽt. cũ obstinatos
cos uiderẽt consules rem ad senatũ detuler̃t. ub
tantus pauor hoĩu aĩs est illectus ut magna
pars actum de impio diceret idem. alias colũpni¬
as facturas. idem socios consensisse om̃es ad pro¬
dendam haninibali urbem romanã. Consules o¬
tan et consolari senatũ et dicere alias colomas
infide infid̾ officio pristino fore. Easquoq ip̃asa
oficio decensissent si legati cuta eas colomꝰaꝙ ni¬

Expanded text:
inde oriundos, inde in colonias atque in agrum bello inde oriundos, inde in colonias atque in agrum bello captum stirpis augendae causa missos. quae liberi parentibus deberent, ea illos Romanis debere, si ulla pietas, si memoria antiquae patriae esset. consulerent igitur de integro; nam tum quidem quae temere agitassent, ea prodendi imperii Romani, tradendae Harenuntiarent habere dixerunt neque senatum suum quid noui consuleret, ubi nec miles qui legeretur nec pecunia quae daretur in stipendium esset. cum obstinatos eos uiderent consules, rem ad senatum detulerunt, ubi tantus pauor animis hominum est iniectus ut magna pars actum de imperio diceret: idem alias colonias facturas, idem socios; consensisse omnes ad prodendam Hannibali urbem Romanam. consules hortari et consolari senatum et dicere alias colonias in fide atque officio pristino fore: eas quoque ipsas quae officio decesserint si legati circa eas colonias mi
Abbreviated transcription (Latin):
tientes in hoc socios uideãt romani ꝓfecto de pace
cũ cartaginesib iungenda cogitaturos. aliter
nũꝙͣ uno hamnibale sine bello italiã fore. hec
aucta ĩ cõciliis. Ris. tam̃ colonie. p̃r. erat. Rx¬
cõs. esse unde milites peciũãq darẽt. hee fuerunt
arclea. Nepetes utrũ alta carseolico suessa cereis
et iacaces. narma. inter amna. Nouare cõsules
icti cũ absterrere eos a tã detestabili cõsilio uellent
castigando increrandoq plusꝙ leniter agendo ꝓfecti¬
tos rati ees ansos ẽẽ consulib dicere aiebãt ꝙ consu¬
les in senatu ꝓnũtiarẽt in animũ inducẽ nõ possẽt
Non enim detrectatione eam nũm militie. sed a¬
pertam defectionẽ. a pͥ. r2. ẽẽ. redirẽt itaq ꝓpe
in colonias ⁊ tamꝙ integra relocuti magis ꝙͦ au¬
si tantu nefas cum suis consulerent. ad monerẽt.
Nlon campanos neq tarentinos esse cos sed romano

Expanded text:
tientes in hoc socios videant Romani, profecto de pace tientes in hoc socios videant Romani, profecto de pace cum Carthaginiensibus iungenda cogitaturos; aliter numquam vivo Hannibale sine bello Italiam fore. haec acta in conciliis. triginta tum coloniae populi Rs esse unde milites pecuniamque darent. eae fuere Ardea, Nepete, Sutrium, Alba, Carseoli, Sora, Suessa, Circeii, Setia, Cales, Narnia, Interamna. noua re consules icti cum absterrere eos a tam detestabili consilio uellent, castigando increpandoque plus quam leniter agendo profecturos rati, eos ausos esse consulibus dicere aiebant quod consules ut in senatu pronuntiarent in animum inducere non possent; non enim detractationem eam munerum militiae, sed apertam defectionem a populo Romano esse. redirent itaque propere in colonias et tamquam integra re, locuti magis quam ausi tantum nefas, cum suis consulerent. admonerent non Campanos neque Tarentinos esse eos sed Romanos,
Abbreviated transcription (Latin):
et cacinã cõueeret unde exercitui q ad tarentũ exti¬
uam actenus isset prosset p̃beri. Ceteꝵ transporta¬
ti milites in siciliam et erat maior pars latini
nominis sociorũq ꝓpe magni motus causa fuere.
adeo expuis sepe magnaꝵ momenta rex pendent.
fremitur ẽi inter latinos sociosq in consiliis ortus.
decimũ annũ dilectib stipendiis exaustos esse. O
qui a romano miliex lectus sit. ꝙͣ qui apenoci¬
ptus. Qiuippe ablioste gratis remicti in. patriã a
romanis extra italia inexiliu uerius ꝙͣ in militi¬
am abligari. Octauum iam ibi anmim senescere
cannensem militem moriturum ante ꝙͣ italia hestis¬
excedat. Qiuppe mĩc tũ maxĩe florens uirib exte¬
dat si ueteresmilites nõ redeãt in patria. Noui
legant᷑ breui neminẽ suꝑfuturũ. Itaq ꝙ ꝓpe die reᷤᷤ
ip̃a negau rasit. pͥusꝙͣ ad ultimã solitudine atq

Expanded text:
et Catinam conueheret unde exercitui qui ad Tarentum aestiet Catinam conueheret unde exercitui qui ad Tarentum aestiua acturus esset posset praeberi. ceterum transportati milites in Siciliam—et erant maior pars Latini nominis sociorumque—prope magni motus causa fuere; adeo ex paruis saepe magnarum momenta rerum pendent. fremitus enim inter Latinos sociosque in conciliis ortus, decimum annum dilectibus stipendiis se exhaustos esse; ququi ab Romano miles lectus sit quam qui ab Poeno captus: quippe ab hoste gratis remitti in patriam, ab Romanis extra Italiam in exsilium uerius quam in militiam ablegari. octauum iam ibi annum senescere Cannensem militem, moriturum ante quam Italia hostis, quippe nunc cum maxime florens uiribus, excedat. si ueteres milites non redeant in patriam, noui legantur, breui neminem superfuturum. itaque quod propediem res ipsa negatura sit, priusquam ad ultimam solitudinem atque
Abbreviated transcription (Latin):
flaminũ ottinuisse. Consules prius ꝙ̃ ĩ ꝓuinenn
urent duas urbanas legiones in suplementũ da¬
tum opus erat cetĩs exercitib militũ scripser ĩt
urbanu ueterem exercitũ fuliuus cõs. cũ fulio
flacco legato fr̃hic cõsulis erat in etruria enint¬
maximũ fulmũ ducẽ ĩ siciliã ad maximũ naletiũ
erĩt. Net uirib nec spetie ei̾us ꝓuincie̾ presidim
Na cũ p̃ter egregie supletes duas neteres lecire
Transfugarum etiã nimidaꝵ equitũ peditũq ma¬
sit. Ea externa auxilia cũ singlis romanis legiõib
aduenisset duoꝵ spetiem excituu ẜ̾uanit. alte . ͥ
cincium ꝑtem insule regnũ qua hieronis fuerat
tueri iussit. altero ip̃o cctera insulam tuebatur
maritime essent. ip̃e cũ mutinis equitatu proum¬
ciam pagrabant ut uiseret agros cultaq ab incio
notaret et pinde dominos laudaret castigareta
Ita tantũ ea cura fcumẽti ꝓuẽt ut ⁊ romã mictet

Expanded text:
flaminem obtinuisse. consules priusquam in provincias flaminem obtinuisse. consules priusquam in provincias irent, duas urbanas legiones in supplementum quantum opus erat ceteris exercitibus militum scripserunt. urbanum veterem exercitum Fulvius consul C. Fulvio Flacco legato—frater hic consulis erat—in Etruriam deditMaximum filium ducere in Siciliam ad M. Ualerium erunt nec uiribus nec specie eius prouinciae praesidium; nam cum praeter egregie suppletas duas ueteres legiones transfugarum etiam Numidarum equitum peditumque masit. ea externa auxilia cum singulis Romanis legionibus adiunxisset, duorum speciem exercituum seruauit; altero L. Cincium partem insulae, regnum qua Hieronis fuerat, tueri iussit: altero ipse ceteram insulam tuebatur maritimae essent. ipse cum Muttinis equitatu prouinciam peragrabat ut uiseret agros cultaque ab incultis notaret et perinde dominos laudaret castigaretque. ita tantum ea cura frumenti prouenit ut et Romam mitteret
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓbatior primorib patrũ suis parit᷑ alienisq ẽẽt.
Huius fame cõsensu elatus adiusta fiducĩa sui rez
intermissa pmłtos annos ob indignationẽ flaminũ
priorũ repetiuit ut insenatũ introiret. Ingressũ
eum curiam cũ .L. lislmus p̃tor inde eduxisset. tr̃
p̾l. appellauit. Eamen uetustũ ius sac̾dotii repe¬
tebat datum id cũ togam pͥ. texta ⁊ sella curuli
et flaminio esse pretor no exolitis uetustate an¬
alium exemplis stare ius sed recentissime cuiusq
consuetudinis usus ualebat. nec patrũ nec auoꝵ
memoria dialem aaͣ id uis usurpusset. Gribuni
rem inertia flaminũ obliteratã tp̃is nõ sacerdono
damno fuisse cũ oquũ censuissent. Ne ip̃o quidem
contra tendẽte pretore magno assensn patruz fen¬
sue flamẽ insenatũ intredirxert̃. om̃ib ita existũni¬
tib magis sancitatẽ uite ꝙͣ saceidoti inre. eũ nmĩ

Expanded text:
nec probatior primoribus patrum, suis pariter alienisque, esset. nec probatior primoribus patrum, suis pariter alienisque, esset. huius famae consensu elatus ad iustam fiduciam sui rem intermissam per multos annos ob indignitatem flaminum priorum repetiuit, ut in senatum introiret. ingressum eum curiam cum P. Licinius praetor inde eduxisset, tribunos plebis appellauit. flamen uetustum ius sacerdotii repetebat: datum id cum toga praetexta et sella curuli ei flamonio esse. praetor non exoletis uetustate annalium exemplis stare ius, sed recentissimae cuiusque consuetudinis usu uolebat: nec patrum nec auorum memoria Dialem quemquam id ius usurpasse. tribuni rem inertia flaminum oblitteratam ipsis, non sacerdotio damno fuisse cum aequum censuissent, ne ipso quidem contra tendente praetore, magno adsensu patrum plebisque flaminem in senatum introduxerunt, omnibus ita existimantibus, magis sanctitate vitae quam sacerdotii iure eam rem
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. emilis sacerdos crearet᷑ uetꝰ excitau̾t̃ certa. m̃. patri¬
ciis negãtib c̃. uia milia telliquinnus fuit explebe
petens habenda ratiõe ẽe qr nemo añ cũ nisi expatri¬
b id sac̾dotũ hũisẜ. Tribimi appellati ad senatũ redi
erũt. Senatus ppłi potestate fecit. ita primus exple¬
be creatus maximus curio.c̾. mannulius atellus
exflamẽdialẽ iuuitũ augurari. ocegit p. licinius
pontifex maximꝰ.t̃. ualeriũ flaccũ decẽ uiroꝵ sacris
faciendis creatus in locũq mucii sceuole emortui.c̃.
letorius causa in augurare coacti flamĩs libens
reticuisse in exmala fama in bonã u̾tisset ob adole¬
scentia negligente lupuriosaq.c̃ flactus flamẽ
captus ap̃ sicinio pontifice maxĩo erat .I. flacco frĩ gͦ¬
ãĩu esꝰ cura sacroꝵ ⁊ cerimoniaꝵ cepit ita repẽte exu¬
it antiqͦs mores ut nemo tota iuuentutẽ hr̃et ᷑ prior

Expanded text:
M. Aemili sacerdos crearetur, uetus excitauerunt certamen, patriM. Aemili sacerdos crearetur, uetus excitauerunt certamen, patriciis negantibus C. Mamili Atelli , qui unus ex plebe petebat, habendam rationem esse quia nemo ante eum nisi ex patribus id sacerdotium habuisset. tribuni appellati ad senatum <rem> reiecerunt: senatus populi potestatem fecit: ita primus ex plebe creatus maximus curio C. Mamilius Atellus . et flaminem Dialem inuitum inaugurari coegit P. Licinius pontifex maximus C. Ualerium Flaccum ; decemuirum sacris faciundis creatus in locum Q. Muci Scaeuolae demortui C. Laetorius . causam inaugurari coacti flaminis libens reticuissem, ni ex mala fama in bonam uertisset. ob adulescentiam neglegentem luxuriosamque C. Flaccus flamen captus a P. Licinio pontifice maximo erat, L. Flacco franimum eius cura sacrorum et caerimoniarum cepit, ita repente exuit antiquos mores ut nemo tota iuuentute haberetur prior
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. hostiliuo ab .c. lectorio ꝓ pretore ꝓuĩciã excitũq
ꝗtum ia arimini erat accipet.mͦ. marcello ꝗb. cõs.
remiserat legiones decrete. i. ualerio. cũ .l. licinio
his quoq est proregatum insicibia impiũ. cãnẽsis
exercitus datus eumq suplere ex militib qexlegcio¬
nib. CR. fulu supessent iussi. Conqsitos eos con
militabãt quiq ex p̃tores. C. fuliii. exercitũ ob
similis irã fugẽ missi abeo senatu fuerãt .c. au¬
rum culeio cẽdẽ in sardimã legiones qb .p̃. ma¬
lius nolso ea ꝓuinciã ottinuerat decrete. p̃. su¬
plicio eade legi legione cademq dasse macedoni¬
am ottinere iussus prorogatũ in annũ impium.
.xxxu. remes erscicilia tarentũ ad fabium cons
dũ seu.mͦ. ualeriu messalã. Lles de hispania ꝯcꝙͣ
mutatũ. Nisi ꝙ nõ inannius Ecipionis nanoq sed¬
Ita ꝓuincie exercitũq ĩ eũ locũ ꝑtita impia inter
maioꝵ reꝵ cũas cũ comitia maximi curionis cũ ĩ locũ

Expanded text:
C. Hostilius ab C. Laetorio propraetore prouinciam exercitumque qui tum Arimini erat acciperet. M. Marcello quibus consul rem gesserat legiones decretae; M. Ualerio cum L. Cincio —iis quoque enim prorogatum in Sicilia imperium—Cannensis exercitus datus, eumque supplere ex militibus qui ex legionibus Cn. Fului superessent iussi. conquisitos eos consmilitabant quique ex praetoris Cn. Fului exercitu ob similis iram fugae missi eo ab senatu fuerant. C. Aurunculeio eaedem in Sardinia legiones quibus P. Manlius Uolso eam prouinciam obtinuerat decretae. P. Sulpicio eadem legione eademque classe Macedoniam obtinere iusso prorogatum in annum imperium.ueremes ex Sicilia Tarentum ad Q. Fabium consulem cium seu M. Ualerium Messallam uellet. nec de Hispania quicquam mutatum nisi quod non in annum Scipioni ita prouinciae exercituumque in eum annum partita imperia. inter maiorum rerum curas comitia maximi curionis, cum in locum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ineo spe nõ moturos ꝗtꝙ̃ etrus eis pone̾t siue
ꝗd moneri poil canisset. De tarẽtinis inde magna
cõtentioẽ insenatu actã corã fabio defendẽte ĩp̃o qͦ
cepat aͣmis aliis infessis ci plerisq equãtib eos cam
est. ut oppidũ p̃sidio custodiret᷑: tar̃timiq oẽs ĩtra
menia ꝯtinereat᷑ res incegra pͦea referret᷑ cutr̃a¬
ꝗliqr status italie eẽs. Et de.m̾. luno p̃fecto artis
aliis p̃mia decẽnentil quo ꝑ ꝯnqueniũ tutatũ eĩt.¬

Expanded text:
ut in eo spem non moturos quicquam Etruscos poneret, si ne ut in eo spem non moturos quicquam Etruscos poneret, si ne quid moueri posset praecauisset. de Tarentinis inde magna contentione in senatu actum coram Fabio, defendente ipso quos ceperat armis, aliis infensis et plerisque aequantibus eos Campest ut oppidum praesidio custodiretur Tarentinique omnes intra moenia continerentur, res integra postea referretur cum tranquillior status Italiae esset. et de M. Liuio praefecto arcis aliis praemia decernentibus quod per quinquennium arcem t
Abbreviated transcription (Latin):
q s̃cciũ. et cẽtunorib. ne ꝗs nocte urbe exiret. Id
segͥus neglegẽtiusq factũ. Septẽ pͥncipes senatus
pͥus ꝙͣ custodie ĩportis lccarent᷑. ante noctẽ cũ libe¬
ris enaserẽt. Postero die luce pͥma cũ senatꝰ ĩfo
ceptis. traditiq.c̾. terentio roniã deducẽdi. His
oĩa suspectiora ꝙͣ ante fuerãt insenatũ fecit itaq
tãꝙ immininẽte etruseo tumultu legionẽ unã
alterã exurbanis aretiũ duceͣ iussus ip̃e .c̾. teren
ex̾citu placeat totã ꝓiũciã ꝑagrare ci cauere ne
qua eccasio nonate cupiẽtid res danit᷑. cͥ. terẽciꝰ
ut aarteaũ cũ legiõe uenit. clanes põtare cũ magi¬
stiratus poposcissẽt negãtib his comꝑait afimuide
amotas magistratus qua neglegẽtia int̾cediũ et.
ip̃t alias claues oĩb pot̾is ĩposuit. canetq enĩ cura
ut oĩa ĩ potestate eẽnt. Hostiliũ aiteniius monuit.

Expanded text:
ue socium et centuriones ne quis nocte urbe exiret. id ue socium et centuriones ne quis nocte urbe exiret. id segnius neglegentiusque factum; septem principes senatus priusquam custodiae in portis locarentur ante noctem cum liberis euaserunt. postero die luce prima cum cepti traditique C. Terentio Romam deducendi. is omnia suspectiora quam ante fuerant in senatu fecit. itaque tamquam imminente Etrusco tumultu, legionem unam, alteram ex urbanis, Arretium ducere iussus ipse C. Terentexercitu placet totam prouinciam peragrare et cauere ne qua occasio nouare cupientibus res daretur. C. Terentius ut Arretium cum legione uenit, claues portarum cum magistratus poposcisset, negantibus iis comparere fraude amotas magis ratus quam neglegentia intercidisse ipse alias claues omnibus portis imposuit cauitque cum cura ut omnia in potestate sua essent; Hostilium intentius monuit,
Abbreviated transcription (Latin):
sic. eius pesulẽtiẽ causa i supplicarũ ꝑ compita¬
fẽre ad ppłm iussus uci ludi ĩꝑpetuũ instatutũ diẽ
nouerent᷑. ip̃e pͥmus ita nouit. fecit q antt diem
t̾tiũ nonas ꝯntilis. Is dies deinde Collempius ser¬
uatus. de arecinis ci fama ⁊ indies grauior cicura
crescete patrib. Itaq. c̾. bostilics scͥptũ ẽ ne differ¬
ret obsides ab arrẽtinis acciꝑe ci ctu traderet romã
deducendos. c̾. terentinis uarro cũ imꝑiõ missus¬
Cñ ꝗ ut uenit extimplo hostilius legionẽ unã q an
urle castra hebãt sigͣ inurbe fẽre iussit. p̃sidia q̃
locis idoneis disposut. Tum inforo citatis sena¬
torib. obsidei impetituit. Cũ senatus biduũ ad
ꝯsiderandũ tẽpus peteret aut ip̃os extĩplo dãe. aut
se postero die senatoru oĩs liberos sũpturũ edix̃.
inde põcͣas castedire iussis. cribunis militũ p̃fectis¬

Expanded text:
sit. eius pestilentiae causa sit. eius pestilentiae causa ferre ad populum iussus ut ii ludi in perpetuum in statam diem uouerentur. ipse primus ita uouit, fecitque ante diem tertium nonas Quinctiles. is dies deinde sollemnis seruatus. de Arretinis et fama in dies grauior et cura crescere patribus. itaque C. Hostilio scriptum est ne differret obsides ab Arretinis accipere, et cui traderet Romam deducendos C. Terentius Uarro cum imperio missus. qui ut uenit, extemplo Hostilius legionem unam quae ante urbem castra habebat signa in urbem ferre iussit praesidiaque locis idoneis disposuit; tum in forum citatis senatoribus obsides imperauit. cum senatus biduum ad considerandum tempus peteret, aut ipsos extemplo dare aut se postero die senatorum omnes liberos sumpturum edixit. inde portas custodire iussi tribuni militum praefectiq
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ ⁊ tubulo impatũ ut ur̃o p̃cipue coperet: ne ꝑ noua
cõsilia capentur. p̃tores inꝑuĩcias ꝓfecti. cõsales re
bãt. Et ex campaniã nũtiata erãt capue duas edes
fortune. ⁊ inãtis cisepulcra aliquet decelo tacta cum¬
ades minimis qͥ rebus pua religio inserit. do uiri¬
res inede iouis aurũ ressisse. casuri exanie apũ ui¬
gens in toro cõsedisse. ⁊ hestis murũ portãq de celo ca¬
cta cere uulturiũ uolasse in edẽ iouis uulsinit san¬
guinẽ lacũ manasse. Horũ ꝓdigiorũ cã diẽ unũ
supplicatio fuit. ꝑdies aliquoi hostie maice̾ sine lica¬
tione cese diuno impetrata pax deũ incapita cõsulũ
Re .p̃. incolomi exitiabilis ꝓditiorũ euẽtur utͣtit. Lu
rãt ser inunũ ãnu uouc bãt. dieq ince̾to faciebãt.
Eo gno pestilẽtia grauis incidit inurbe agrosq. q
tam̃ magis in mortos longos ꝙ̃ inprutiabilis eua¬

Expanded text:
idem et Tubulo imperatum ut inde praecipue caueret ne qua noua idem et Tubulo imperatum ut inde praecipue caueret ne qua noua consilia orerentur. praetores in prouincias profecti: consules relbant. et ex Campania nuntiata erant Capuae duas aedes, Fortunae et Martis, et sepulcra aliquot de caelo tacta, Cumis—adeo minimis etiam rebus praua religio inserit deos—mures in aede Iouis aurum rosisse, Casini examen apium ingens in foro consedisse; et Ostiae murum portamque de caelo tactam, Caere uolturium uolasse in aedem Iouis, Uolsiniis sanguine lacum manasse. horum prodigiorum causa diem unum supplicatio fuit. per dies aliquot hostiae maiores sine litatione caesae diuque non impetrata pax deum. in capita consulum re publica incolumi exitiabilis prodigiorum euentus uertit. ludrant; sed in unum annum uouebant dieque incerta faciebant. eo anno pestilentia grauis incidit in urbem agrosque, quae tamen magis in longos morbos quam in permitiales eua