comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sianus dic̃. Omni modis aũt & hoc
caueri deb& neante illã uł postil¬
lã horã qua om̃s fr̃s in comune refi¬
ciunt extra mẽ sã quod cũque uel
modicũ aliquis manducare p̃su¬
mat ut &iã pomaque tempore
Iub iacent. Nõtãtũ
degustare : sed etiã tã gere abs¬
que hisque in commune come¬
duntur: sacrilegũ sit. Ex comu¬
nicationis enĩ sententiã subi¬
bit quiul: occulte uł extra
ordinariã mẽsã aliquid de¬

Expanded text:
a . Omnimodis autem et hoc caveri debet, ne ante illam vel post illam horam, qua omnes fratres in commune reficiunt, extra mensam quodcunque vel modicum aliquis manducare praesumat: ut etiam poma, quae temporeus jacent, non tantum degustare, sed etiam tangere absque his quae in commune comeduntur, sacrilegium sit. § nicationis enim sententiam subibit, qui vel occulte vel extra ordinariam mensam aliquid de
Abbreviated transcription (Latin):
mcħm siebriũ qđ dicine fasẽ uideri
aliquã do cõtigerit : ⁊elãs illi plenꝰ
ira : p̃cipio ut triginta dieb auini
potione suspendatur. Quatenus
anima in fusione cõcessa digestione
hoc spatio uacuetur. Licet lega¬
siue potꝰ in quofit ebri&is. refutã¬
das amonachis
Nec suscipienda quibus ꝓxpõcru¬
cifixus est mũ dos &ipsi mundo
& ferias inc̃onõ eẽ suꝑ terrã : nisi
modicũ in aduentũ frũm tam

Expanded text:
monachum si ebrium, quod dici nefas est, videri aliquando contigerit, zelans illi plenus ira praecipio, ut triginta diebus a vini potatione suspendatur: quatenus anima infusione congesta digestione hoc spatio vacuetur. Ilsive potus, in quo fit ebrietas, refutanda sunt monachis, nec suscipienda, quibus pro Christo crucifixus est mundus, et ipsi mundo. Et ferias monacho non esse super terram, nisi modicum in adven
Abbreviated transcription (Latin):
saria sunt comedentib& bibentibꝰ sicsi¬
biuicissimministrent fr̃s utuullus
indigeat p&ere aliquid. Si quid ta¬
m̃ op̃ fuerit sonituciuuscũq signipo¬
fructuosus ait. Si quid deest in mẽsahis
quip̃ est signodato uł nutibus silent̃pe¬
tat & indic& ministrantiquid inferri
uł quidauferrisit a mense necesse . Ite¬

Expanded text:
saria sunt comedentibus et bibentibus sic sibi vicissim ministrent fratres, ut nullus indigeat petere aliquid. Si quid tamen opus fuerit sonitu cujuscunque signi poFructuosi : « Si quid deest in mensa, is qui praeest signo dato, vel nutibus silenter petat, et indicet ministranti quid inferri, vel quid auferri sit a mensa necesse.
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus omninoloqui p̃sumat¬
Nisi grandis necessitas monaste¬
rii poposcerit cui ab abbe fue¬
rit or dinatũ loquistudeat
uel &iã ap̃posito quicuram
alioꝵ postat. De his qui ad
tinatione curratur cum
grauitatẽ tam̃ ut nõ scur¬
rilitas inueniat fomitem
Ergo nichil operi dĩp̃ponat᷑¬

Expanded text:
nullus omnino loqui praenisi grandis necessitas monasterii poposcerit. Cui ab abbate fuerit ordinatum, loqui studeat, vel etiam a praeposito, qui curam aliorum portat. § tinatione curratur; cum gravitate tamen, ut non scurrilitas inveniat fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponat
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Qđ si aut loci necessitas
uł labor aut ardor estatis am¬
plius poposcerit : in arbitrio
prioris consistat. Consideras
inomnibus ne subrepat sacie¬
tas. aut ebri&as. Hinc ferrio¬

Expanded text:
em. Quod si aut loci necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit in arbitrio prioris consistat. Considerans in omnibus ne subrepat satietas aut ebrietas. Lice
Abbreviated transcription (Latin):
inscola Si aum ieiunu dies fue¬
rit dicta uespera paruo inter¬
uallo mox accedant ad lectionẽ
collationũ ut diximus & lectis
quattuor aut quinque folus
bus in unũ occurientib ohac

Expanded text:
antur. Si autem jejunii dies fuerit, dicta vespera, parvo intervallo mox accedant ad lectionem Collationum, ut diximus, et lectis quatuor aut quinque foliis, bus in unum occurrentibus per
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pomis Festis uero dieb preuerẽtua
sacre psolẽ nitatibꝰ pluribus cibus iđt
ternis uł quaternis ferculis suntar¬
pora reficienda. Sic tam̃ utsiplurio¬
ra sunt cibaria numero sintmino¬
ra ut corpora nec essario cibo refi¬
ciant nõnimia saturitate damnẽt᷑¬

Expanded text:
ur. Festis vero diebus, pro reverentia sacrae solemnitatis, pluribus cibis, id est, tennis vel quaternis ferculis sunt corpora reficienda: sic tamen, ut si plura sunt cibaria numero, sint minora; ut corpora necessario cibo reficiantur, non nimia saturitate damnent
Abbreviated transcription (Latin):
poribus id monachis ꝑsua de¬
rinõ potest saltimuł hoc con¬
sentiarius ut nõ usq ad sacie¬
tatẽ bibamus: sed parcius
Quia uinũ a posta tare facit
&iã sipientes. A posta tare¬
dicit᷑ : auia iustitiae recedere
a fide trãs gredi retroire uł
ab ono p̃uaricari uer̃ quo modo
diligenter adtende. Noe enĩ
sapies sc̃s & antiquissimusuir
quẽ tante moles aquarũ nõ iu¬
cerãt: ad modico uino deiuictus
est et ab ebri&ati dor mic̃s nu¬
datus. Patri archa uero loht
uinũ a postatare fec̃ : quã do cõ¬
ctranaturã infiliab suis inpudẽ¬
tera comiscuit. Siergo sc̃is & mig¬
nifitis uiris uiniebrietas nõ ꝑpea¬
cit : quantomagis exigiuã atque infir¬
cessitas loci ex poscit ut nec supra¬
scripta mensura in ueniri pos¬
sit : sed multominus aut extoto
nichil: benedicant dm̃ qui ibi
enĩ apłsinfirmothimotheo scribit di¬
cũ tuũ & frequenter tuas infirmi¬
tates quãtũ icħis scđm uires monas¬

Expanded text:
poribus id monachis persuaderi non potest, saltem vel hoc consentiamus, vt nō vsque ad satietatem bibamus, sed parcius: quoniam vinum apostatare facit etiam sapientes. dicitur a via justitiae recedere, a fide transgredi, retroire, vel a bono praevaricari. Verum quomodo diligenter attende: Noe enim sapiens, sanctus et antiquissimus vir, quem tantae moles aquarum non vicerant, a modico vino devictus est, et ab ebrietate dormiens nudatus. Patriarcham vero Loth vinum apostatare fecit, quando contra naturam in filiabus suis impudenter se commiscuit. Si ergo sanctis et magnificis viris vini ebrietas non pepercit, quanto magis exiguum atque infircessitas loci exposcit, ut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, benedicant Deum qui ibi dichum tuum et frequentes tuas in firmitates : quantum eis, secundum vires monas
Abbreviated transcription (Latin):
usficere credimꝰ adrefectionẽ cõtidianã:
tam sexte quã none ominib: mensibus
coctadua pulmentaria ꝓpt̃ diuersoꝵ
in firmitatib: Vt foste qui ex uno non
potuerit edere : ex alio reficiatur
Ergo dua pul mentaria cocta¬
fr̃ibus omnibus sufficiãt et si fue¬
ritunde poma aut nascentia legu¬
imnũ addatur & terciã. Hinchisi¬
poribus refectio mense triberit
pulmentis olerũ scilic& : et legumi¬
nũ &siquid ter tiũ fuerit pomorũ¬

Expanded text:
ianam tam Sextae, quam nonae omnibus mensibus cocta duo pulmentaria propter diversorum infirmitates, ut forte qui ex uno non poterit edere, ex alio reficiatur. Ergo cocta duo pulmentaria fratribus omnibus sufficiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panisporibus refectio mensae tribus erit pulmentis, olerum scilicet et leguminum, et si quid tertium fuerit, pomoru
Abbreviated transcription (Latin):
Pulmentũ ꝓpriae dicit᷑. Liguminũ¬
uł aliis fructib: cõposita ad come¬
dendũ sunt apta Qđsi labor¬
in arbitrio & potestate ab̃bis
erit si ex pediat aliquid auge

Expanded text:
pulmentum proprie dicitur. Satietvel aliis fructibus composita ad comedendum sunt aptain arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid auge
Abbreviated transcription (Latin):
quatur. Ideo enĩ postcõpl&o¬
rios tacere debenius ut merito
in nocturnis primodicamus
nis aperire labia nr̃a que sua
custodia in cõpl& orusclauserat
hedific& audientes. Nõ aũt¬
eptaticũ aut regũ quia in
firmis intellectib nõ erit¬

Expanded text:
us. Ideo enim post Completorios tacere debemus, ut merito in Nocturnis primo dicamusrnis aperire labia nostra, quae sua custodia in Completoriis clauseraut surrexerint a coena, seunus Collationes vel Vitas Patrum, aut certe aliquid q
Abbreviated transcription (Latin):
nor : aut amplior deputetur
đ aut̃ dic̃ acpositionẽ loci in¬
telligitur haedificatio uł cõs¬
trictio monasteris. Constric¬
tio enĩ monasteruisi cõgruo
ponitur loco ubi scđm huius
regule capitulũ om̃a in plau¬
stro cõtineat necessaria mi¬
nus gbcus aliorũ indig& adiu¬
torio. Siuero in arto loco et
angusto uł arido ponitur situ.
ubinec aquã sine labore nõ
ortũ abere possit sine penuria plus
locis administrarȩ debent solatia

Expanded text:
nor, aut amplior deputetur. Quod autem dicit, ac positionem loci, intelligitur aedificatio, vel constructio monasterii. Constructio enim monasterii, si congruo ponitur loco, ubi secundum hujus Regulae capitulum omnia in claustra contineat necessaria, minus coquus aliorum indiget adjutorio. Si vero in arcto loco et angusto vel arido ponitur situ, ubi nec aquam sine labore, nec hortum habere possint sine penuria, plura cocis administrentur solatia
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ p̃sumat. Sed om̃s intento ani¬
mogrã sreddenteser eatoriincor¬
dib: suis cybihac potussolite m̃surȩ
largitione fruantur & quãtũ¬
alius reficiat nullus inuicẽ uacãti¬
bus occuliscuriosius not&. Sedunus¬
quisq ante se aspiciat. Fr̃ aut lec¬

Expanded text:
loqui praesumat: sed omnes intento animo gratias reddentes creatori in cordibus suis cibi ac potus solidae mensurae largitione fruantur. Portalius reficiat, nullus invicem vagantibus oculis curiosius notet: sed unusquisque ante se aspiciat. § XI.--E
Abbreviated transcription (Latin):
Ait Scđm ieiuniũ inter dianũ
postpente coster: alia die in coa¬
tũ usque ad a equi notiũ autũ¬
nale ꝓtenditur. Ternisscili¬
c& diebus ꝑsingulas ebdomadas
ꝓpt̃ aestium solis ardorẽ hĩc¬

Expanded text:
Secundum jejunium interdianum post Pentecosten alia die inchoatum, usque ad aequinoctium autumnale protenditur ternis scilicet diebus per singulas hebdomadas, propter aestivum solis ardore
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cognoscit a ꝑtũ qđ aut̃ dic̃ &sic accep¬
tabenedictione ingrediatur ad legẽ¬
dũ sub int elligit᷑ a fr̃ib: oratione accep¬
ta et a sacer dote benedictionis collecta
ingredia turadlectionẽ ꝑficiẽda quo
collectai modo siplac& lectoria sacer doto
ante altare detur missa ꝑ acta dicato¬

Expanded text:
 autem dicit accepta benedictione ingrediatur ad legendum, subintelligitur a fratribus oratione accepta, et a sacerdote benedictionis collecta, ingrediatur ad lectionem perficiendam. Quae collecta hoc modo, si placet, lectori a sacerdote ante altare datur missa peracta, dicat
Abbreviated transcription (Latin):
nicas iđt si fr̃s sexta comedut: illi
tercia hora reficiãt. Si fr̃snona illi
quos qui &os simplices humiles
hobedientes & inoratione fre¬
peccata plorantes et nõ suo sed
maioꝵ arbitriopendentes &
ꝓpinquitatis affectũ ꝑ fecte
ditantes cognoscimus: pia mise¬
ratione sic̃ infantulos foueri¬
& sic̃ patres honorari mãdamꝰ¬

Expanded text:
« Si fratres sexta comedunt, illi tertia hora reficiant; si fratres nona, illi quos quietos, simplices, humiles et obedientes, in oratione frenon vacantes, et non suo, sed majorum arbitrio pendentes, et propinquitatis affectum perfecte meditantes esse cognoscimus, pia miseratione sicut infantulos foveri, sicut patres honorari mandam
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit eẽ egrotũ & ad opus
iacuerit adculpã nõ uocetir
Sed inrefectionẽ solũ modosu¬
compellatur leuari. qui
aũt ad laborẽ ꝓclamat si nõ
posse : itemadmanducãdũ
que nõ posse iustitiȩ cõuenit
mus dicimꝰ : & ad manducan

Expanded text:
dixerint esse, et ad opus jacuerint, ad culpam non vocentur: sed in refectionem solummodo sucompellantur levari. Siui ad laborem proclamat se non posse, item ad manducandum que non posse justitiae convenit,mus; et ad manducan
Abbreviated transcription (Latin):
et carniũ esus infirmis omnino
debilibusq ꝓparatione cõcedat᷑
At ubi meliorati fuerint a carni¬
quẽ ad modũ egrotantes neces¬
seabent minus accipere ne
grauentur. Ita ex posita egri¬
tudine sic tractandis utci¬
tius recreentur. Sedcũ iuires¬
pristina sreparauerit : redãt
ad feliciorẽ cõsu& udinẽ suã
quae famulos ditanto amplius
decet quantominus indig&
Necibi eos teneat uoluptasiã
ueg&os qo necessitas ligaue¬
rat infirmos. Illise exestimã
ditiores: qui insufferenda
parcitate fuerint fortiores
Melius enĩ minus e gȩre : quã

Expanded text:
et carnium esus infirmis omnino debilibus pro reparatione concedatur; at ubi meliorati fuerint a carniquemadmodum aegrotantes necesse habent minus accipere, ne graventur: ita et post aegritudinem sic tractandi sunt, ut citius recreentur, etipristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam, quae famulos Dei tanto amplius decet, quanto minus indigent: nec ibi eos teneat voluptas jam vegetos, quo necessitas levarat infirmos. Illos aestiment ditiores, qui in sustinenda parcitate fuerint fortiores. Melius est enim minus egere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ aũt dicusq ad missas sustine¬
ant intelligitur usq ad misã prĩ¬
cipalẽ : que omnib solem niter
canitur Nã sunt pleriq mona¬
coꝵ ministeriales qui mane au¬
diuit missã et comedũt & ꝑgũt
quo uolut et dicũt. Se missam
audisse & ita come disse qđ ui¬
pse orari Hanc abeis benedie¬
tionẽ & retributionis merce¬
dẽ ꝓlabore totius septimane
fideliter expetẽtes ut con¬
plentes eos xp̃i mandatũ ge¬
neraliter ab omnib: fr̃ibus
emissa ꝓsequatur oratio
que et eorũ cõsumata obsequia
uelut piũ sacrifitiũ dõ comẽ¬
det & qui quid ꝑignorãtiã¬

Expanded text:
dicit usque ad missas sustineant, intelligitur usque ad missam principalem, quae ab omnibus solemniter canitur. Nam sunt plerique monachorum ministeriales, qui mane audiunt missam, et comedunt, et pergunt quo volunt, et dicunt se missas audisse, et ita comedisse: quod vilavent, hanc ab eis benedictionem et retributionis mercedem pro labore totius septimanae fideliter expetentes: ut complentes eos Christi mandatum generaliter ab omnibus fratribus emissa prosequatur oratio; quae et eorum consummata officia velut pium sacrificium Deo commendet, et quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
liaffectu debemus infirmis fr̃ib:
ministrare : Respondit. Sic̃ ipse
dño offerentes obsequia quidixit
infirmitatib detinetur qualis
eẽ deb& pietas auctoris delarat
cũ dic̃. Quecũquȩ uultis ut uobis
faciant homines & uosfacite eissi¬
milit̃ Lic& hoc in omnib: sit agẽ¬
dũ p̃cipuȩ tam̃ in infirmantium
cura haec p̃ceptio ẽ exibẽda quia
dñs dix infirmus fui & uenistis
adme Ita ergo cura in firmis que
dit xp̃o inin firmis ministrat

Expanded text:
li affectu debemus infirmis fratribus ministrare, » respondet: « Sicut ipsi Domino offerentes obsequium, qui dixit infirmitatibus detinentur qualis esse debet, proprietas auctoris declarat, cum dicit: Quaecunque vultis ut vobis faciant homines, et vos facite eis similiter . Licet hoc in omnibus sit agendum, praecipue tamen in infirmantium cura haec praeceptio est exhibenda; quia Dominus dixit: Infirmus fui, et venistis ad me . Ita ergo cura infirmis quaerdit, Christo in infirmis ministrat
Abbreviated transcription (Latin):
de septimana sabbato munditias
faciat. Lint ea mina cũ quibus
sibi fr̃smanus hacpedes tergunt
lauẽt Pedes uero tã ipse qui egre¬
ditur quã ille qui intraturus ẽ
omnib: lauent. Uasaministerii
suimunda & sanacellarario recõ¬
sign&. Quicellararius itẽ intrã¬
ti cõsign& ut suat qđ dat aue qđ
dñico ingredie ntes scđa fr̃a. aliisite¬
rũ subcedentib Hiquie grediuntus
utensilia in quib: ministrauerit
acuasa cõsignẽt que tanta sollicitu¬
dine curaque custodiãt Nealiquid
ex eis inminuatur. Aut pereat aut
credãt se etiã prominimis quibusq
uasculis tã quã ꝓscis & magnis rebus
rationẽ nõsolũ homini sed&iã dño
septima narius obsequiũ siuĩ fide¬
lit̃ ꝑagat neunũ quidẽ granũ legu¬
minis neglegenter perire desuis
manib: paciatur quia om̃a que in
monasterio fuerit seriel in gressa
tã quã sacro scã & quasiiã dño cõsecra¬
tacũ sumna reuerentia patrespiri
tractare uisser̃ Ipsȩ eb dome daru¬

Expanded text:
de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres manus aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui munda et sana cellarario reconsignet. Qui cellararius item intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod nico ingredientes secunda feria, aliis iterum succedentibus, hi qui egrediuntur utensilia in quibus ministraverint, et vasa consignent, quae tanta sollicitudine curaque custodiant, ne aliquid ex eis imminuatur aut pereat, ut credant se etiam pro minimis quibusque vasculis tanquam pro sanctis et magnis rebus rationem non solum homini, sed etiam Domino enim septimanarius obsequium suum fideliter peragat, ne unum quidem granum leguminis negligenter perire de suis manibus patiatur: quia omnia quae in monasterio fuerint semel ingressa tanquam sacrosancta, et quasi jam Deo consecrata cum summa reverentia Patres nostri tractare jusser
Abbreviated transcription (Latin):
Legat namque disposite lector
nõ urguẽ do ut apertius occupa¬
ti: ea aduitores agnoscãt que eos
factis opporteat adimplere &
si qua sunt ambigua aut obscura

Expanded text:
Legat namque disposite, non urgendo, ut apertius occupati ea auditores agnoscant, quae eos factis oporteat adimplere. Et ut si qua sunt ambigua aut obscura,
Abbreviated transcription (Latin):
quo dicto tertio acceptabe¬
nedictione egrediẽs sub¬
sequatur ingrediẽs & di¬
rat Ds̃ in aduto riũ mm̃
intende dñe ad adiuuã¬
dũ rie festina. &h ocidem
tertio repetatur ab omnib
& acceptabenedictione in¬

Expanded text:
Quo dicto tertio, accipiat benedictionem egrediens. Subsequatur ingrediens, et dicat: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem tertio repetatur ab omnibus. Et accepta benedictione, in
Abbreviated transcription (Latin):
uãgłu ait. Duas itaque uitas si
speciȩ. Vna inpere grinatione
altera in eternitate. Una in la¬
bore : altera in requie Vna in
uia : altera in patria. Onacũ
hoste pugnat altera sine oste
regnat. Ergo unabona ẽ sed
adhuc misera Altera me lior

Expanded text:
ur . Duas itaque vitas, sispecie. Una in peregrinatione, altera in aeternitate; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat. Ergo una bona est, sed adhuc misera: altera melior
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtia. Quia enĩ suꝑ om̃a ẽ. neces¬
se ẽ utomniũ mentes excedat
homines enĩ quãtũ possũt aciẽ m̃¬
tis extẽ dere aspiciũt: quid ds̃
sit opinione nõ definitione.
Angłi aũt qui superiores homini¬
bus s̃ quia plus aliquid đ dõ se¬
ciũt nõ ẽ dubiũ. Arcãgłi ue¬
roeo ipso amplius. Cherubin
aũt & seraphin: que potẽ ciȩ
iu̾sta dm̃ eẽ dicũtur: maiora
nouit patrẽ nisi filius. nee fili¬
um quis nouit nisi pat̃. Igit᷑ ẽ
ds sic̃ hominib uidetur ap̃s
natura simplex lux in acces¬
sibilis in uisibilis in estimabi¬
lis infinitus ꝑfect̃ nulliu segẽs
&ernus in mortalis omnimo¬
do a quo om̃a in itid̃ cõsecutas. Uenerã¬
dus diligẽ dis. ietuẽdus . extraquẽ
nihilest. Immo in quo som̃a que que
sunt sursũ deorsũ : summa etima
om̃ps om̃a tenẽs uere in omnib: diues
quia nil est qđ nõeiꝰ sit bonꝰ iustus mi¬

Expanded text:
us sit. quia enim super omnia est, necesse est ut omnium mentes excedat. homines enim, quantum possunt aciem mentis extendere, aspiciunt quid deus sit opinione, non definitione; angeli autem qui superiores hominibus sunt, quia plus aliquid de deo sentiunt, non est dubium; archangeli uero eo ipso amplius; cherubin autem et seraphin, quae potentiae iuxta deum esse dicuntur, maiora nouit patrem nisi filius, nec filium quis nisi pater. Igitur est deus, sicut hominibus uidetur, spiritus natura simplex, lux inaccessibilis, inuisibilis, inaestimabilis, infinitus, perfectus, nullius egens, aeternus, inmortalis omni modo, a quo omnia initium consecuta sunt; uenerandus, diligendus, metuendus, extra quem nihil est, immo in quo sunt omnia quaequae sunt sursum, deorsum, summa et ima; omnipotens, omnitenens, uere in omnibus diues, quia nihil est quod non eius sit; bonus, iustus, mi
Abbreviated transcription (Latin):
et utilẽ timorẽ inuitat. cũ dicit
docebouos: amonet ne pauescam
qđ audiuimꝰ timorẽ: Nõ ẽ enĩ
timor iste qui for midetur
sed qui diligatur. timor humanꝰ a ma¬
ritudinẽ abet: iste dulce dinẽ Ille adser¬
uitiũ cogit : iste ad libertatẽ trait pos¬
tremo ille claustra metuit: hicceloꝵ
regna pate facit. Intimoris & enĩ lau
d salomõait. Timor dñi ad ponet dies
Time ergo dnm monache: Sedillo timo
totimore quitibi ad dies tẽporis huis
adiciet dies eternos : dies ꝑpetuos di¬
esinmortales & dies perennes Immo
diẽ unũ sine uespera : et infinitũ dic̃
felici gaudio plenũ. Indeficiente
lucȩ refertũ: anglico comitatu suf¬
fultũ diẽ quẽ nox nõ int̃ polatte¬
nebrȩ nõ obscur& Nubilũ nõ obfus¬
cat inpor tabilẽ nõ effic̃calor estãtis
Pigrũ nõreddit frigus hie mis: Dies
quitibim& unuserit cũ sc̃s cõmunis
cũ angłis eternꝰ utrisq: qui tibicũ
felici gaudio cõsortiũ tribuitan¬

Expanded text:
em filius invitatur. Cum dicit, docebo vos, admonet ne pavescamus, quod audivimus timorem. Non est enim timor iste qui formidetur, sed qui diligatur. Timor humanus amaritudinem habet, iste dulcedinem; ille ad servitium cogit, iste ad libertatem trahit; postremo ille claustra metuit, hic coelorum regna patefacidem Salomon ait: Timor Domini apponet dies . Time ergo Deum, o rex, sed illo timorto timore, qui tibi ad dies temporis hujus adjiciet dies aeternos, dies perpetuos, dies immortales, dies perennes: imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficiente luce refertum, angelico comitatu suffultum, diem quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis: dies qui tibimet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque, qui tibi cum felici gaudio consortium tribuat an
Abbreviated transcription (Latin):
satur abitur eternis. Quis est
homo qui uult uitã & cupit
uidere dies bonos alis in¬
terrogatio ꝓposita ẽ quaom¬
niũ sequatur ascẽsus. Quis ẽ
enĩ qui possit dicere aut uitã
nolo aut dies bonos uidere nõ
cupio Sed utinã sic uitã ꝑpe¬
tuã quererem sic̃ inista te¬
porali corda defigimꝰ. Bonos
aut dies nõ istos dic̃ in quibꝰ ca¬
ducs delectationib: occupam.
Sed illos qui uerebonis & in sũ¬

Expanded text:
. Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos? Talis interrogatio proposita est quam omnium sequatur assensus. Quis est enim qui possit dicere, aut vitam nolo, aut dies bonos videre non cupio? Sed utinam sic vitam perpetuam quaereremus, sicut in ista temporali corda defigimus. Bonos autem dies, non istos dicit in quibus caducis delectationibus occupamur, sed illos qui vere boni
Abbreviated transcription (Latin):
iratus pater suos nõ aliquã¬
dofilios exeredet : Sed nec ut
metuẽdus dñs irritatus ama¬
lis nr̃is ut ne quissimos seruos
ꝑpetuã tradat adpenã quieũ
sequi noluerĩt adgłam. Qđ

Expanded text:
iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi nolue
Abbreviated transcription (Latin):
militas dõ inplicat se negotus scłarib
ostendẽs et̃ milites dĩ sic̃ s̃ eoã milites
scłi. Duplex ergo militiȩ: duo gene¬
ra militũ signat. Alios milicia spãlis.¬
lestis impe ratoris adducit. Alios mi¬
Milites scłi passionib: & desiderus¬
tenentur ob noxii Milites dĩ car¬
nẽ suã crucifigũt cũ uicus et cõ¬
cupiscentis. Illi dapibus nutri¬
ut̃ isti uirtutib Illira pere alie¬
naconantur. isti &iã ꝓpria uł
pacienter ꝑdere uł misericor¬
diter cupiũt erogare. Illiger̃
istiquer̃ unde sẽpiternis p̃mi¬
is honorentur. Illis tribuit ima¬
ginẽ l&icie uanitas istis uera
cõferit gaudia ueritas. Illi¬
sidere desiderãt. Illis uiuere
laborẽ & mori supliciũ istis ui
ricordia benignos. Illos isiu¬
dia cõtentiosos : istos fait mã¬
suetudo pacificos Illi ꝑsuꝑ¬

Expanded text:
militans Deo implicat se negotiis saecularibus ; ostendens esse milites Dei, sicut sunt etiam milites saeculi. Duplex ergo militia duo genera militum signat: alios militia corporalislestis imperatoris adducit. Mimilites tenentur obnoxii; milites Dei carnem suam crucifigunt cum vitiis et concupiscentiis. Illi dapibus nutriuntur; isti virtutibus. Illi rapere aliena conantur; isti etiam propria vel patienter perdere, vel misericorditer contendunt erogare. Illi propisti quaerunt unde sempiternis praemiis honorentur. Illis tribuit imaginem laetitiae vanitas; istis vera confert gaudia veritas. Illisidere desiderant. Illis vivere labor est, et mori supplicium; istis viricordia facit benignos. Illos invidia contentiosos; istos mansuetudo pacificos. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Vbic̃ certa securitas. secura tran¬
quillitas trãquilla iucũ ditas felix
eternitas eterna felicitas ubiẽ amor
pfectus timor nullus dies eternus
lectus sine errore: me moria sineob¬
liuione : cogitatio sine purgatione
Karitas sine simulatione : Sensus
sine offensione : in colomitas sine de¬
bilitate : Salus sine dolore : uita sine
moste : felicitas sine in pedim̃to
saturitassine fastidio: & tota sani¬
tas sine morbo. Exurgamus er¬

Expanded text:
ubi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix aeternitas, aeterna felicitas; ibi amor perfectus, timor nullus, dies aeternus, lectus sine errore, memoria sine oblivione, cogitatio sine pervagatione, charitas sine simulatione, sensus sine offensione, incolumitas sine debilitate, salus sine dolore, vita sine morte, facilitas sine impedimento, saturitas sine fastidio, et tota sanitas sine morbo. Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
¶lam dudũ saulꝰ ꝓcerũ precepti secutꝰ.
Cum dño patrias uellet ĩpon̾e leges
Cedibꝰ afsiduis. cuperet discerpere plebẽ.
Cũ lacerat scẽ mat̾s pia federa cecꝰ.
Lost tenebras. uerũ meruit cognosc̃e lumẽ.
C onscẽdit raptꝰ martir. penetlia xp̃i.
Lercia lux crli. tenuit paradisꝯ eũtẽ.
Colloqͥus dñi fruit᷑. secͥta reseruat.
bentibꝰ ac ppłis. iussus p̾dicare u̾a.
ꝓfũdũ penet᷑re marie. nocteq diẽq.
Uisere cũ magnũ satis ẽ. uixisse latẽtẽ.
Ubera. uĩcla. famem. lapides: rabiẽ ꝙ ferarũ.
Care̾is ĩ luuiẽ. u̾gas. tormẽta. catenas.
Paufragiũ lac̾mas serpẽꝗ ns dira uenena.
Srigmata nõ tmuit portare. ĩcorpe xͥ.
Predentes docuit possẽt. qr ĩcere mortẽ.
Dignꝰ amore d̾i inuet ꝑsecla magist᷑.
U̾sibꝰ hĩs breuir̾. fateor.batissime doctor.
Dẽe tuos dãmas ꝯ. uolui mestͣre tũphos

Expanded text:
amdudum Saulus, procerum praecepta secutus, Cum Domino patrias vellet praeponere leges, Caedibus assiduis cuperet discerpere plebem, Cum lacerat sanctae Matris pia foedera caecus Post tenebras verum meruit cognoscere Lumen. Conscendit raptus martyr penetralia Christi, Tertia lux coeli tenuit paradisus euntem, Colloquiis Domini fruitur, secreta reservat. Gentibus ac populis jussus praedicere vera, Profundum penetrare maris, noctemque diemque Visere, cui magnum satis est vixisse latentem, Verbera, vincla, famem, lapides, rabiemque ferarum Carceris illuviem, virgas, tormenta, catenas, Naufragium, lacrymas, serpentis dira venena, Stigmata non timuit portare in corpore Christi. Credentes docuit possent quo vincere mortem. Dignus amore Dei vivit per saecla magister. Versibus his breviter fateor, sanctissime doctor Paule, tuos Damasus volui monstrare triumphos
Abbreviated transcription (Latin):
liter haec om̃a delectat sed que sp̃a¬
lia s̃: sp̃aliter eũ edificat : et om̃a de¬
sideria carnis sp̃italis desideruđ
lectationa cõpescit: futura p̃sẽti¬
bus ante ponit carnẽ spũi subdit
et quiquid cupit autagit: non
uult exsua sed ex dĩ sui uolũ tate
ꝓcedere : cui placere totis urib

Expanded text:
liter delectat, sed quod spiritaliter aedificat, facit, et omnia desideria carnis spiritalis desiderii delectatione compescit, futura praesentibus anteponit, carnem spiritui subdit, et quidquid cupit aut agit, non vult ex sua, sed ex Dei sui voluntate procedere, cui placere totis viribus
Abbreviated transcription (Latin):
Moribus ornatus & casto corpore
a matu̾s cit¬
Sit tacitus humilisꝰ mitissimꝰ at¬
q henignꝰ sit paciens sobrius ꝓ ui¬
e benign sit paciẽs sobrius pu¬
dus at q pius
Indo lis et docilis sapiens et mente
pusiltus co pũctus placidus e¬
bene cautus e at
Excitat in terea cordis conpũctio
Eecitat interia cordis cõpuc̃tio
fontem qui sordes anime in luuiesq¬
Nrismate Por fuso lacri marum fusio

Expanded text:
Moribus ornatus, et casto corpore amatus eritsit tacitus, humilis, mitissimue benignus Sit patiens, sobrius, e benignus: Sit patiens, sobrius, providus atque pius. Indolis et docilis, sapiens et mente pusillus, Compunctus, placidus ebenecautus eat. Excitat interea cordis compunctioExcitat interea cordis compunctio fontem, Qui sordes animae illuvieshrismate perfuso: lacrymarum fusio
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut liberuis dño saluatori ser¬
uiatur: quia iuxta eiusdẽ dnĩuo¬
tẽ nemo potest duobus dñiserui¬
re. Abrenũ ciatur operibus eius
quia opera illius cõtraria sunt
ra sũt sathane sedeo quasi discer¬
ni uidentur ceteris operibꝰ euis.
quia in eis suꝑbia cuius ille auc¬
ammodo designatur. Pompȩ igit
eius s̃. ambitio arrogantia. uana
gła et ceterũ huius modi que fõ¬

Expanded text:
erviatur, quia juxta ejusdem Domini vocem: Nemo potest duobus dominis servire . Abrenuntiatur etiam operibus ejus, quia opera illius contraria sunt ra sunt Satanae, sed eo quasi discerni videntur a caeteris operibus ejus, quia in eis superbia, cujus aucammodo designatur. Pompae igitur ejus sunt, ambitio, arrogantia, vana gloria, et caetera hujuscemodi, quae fon
Abbreviated transcription (Latin):
arat: quia desidie torpore cõs¬
trictus. a gere que deb& bonadis¬
simulat. Et dũ parua mala
metuit : operaribona maximg
te subditur. Mẽ dicabit esta¬
te et nõ dabitur ei : qui in p̃se

Expanded text:
arat, dum, desidioso torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat, et dum parva ex adverso mala metuit, operari maxima m subditur: Mendicabit aestate, et non dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
est q grauis grauibꝰ suanis ⁊ apta¬
lorigeri monachis ostẽdit hec
disi. regula lueifluũ. desiderare locũ.¬
dist: regula lucifluũ. desiderare¬
haecbene materno natos castigat
amore. arguit erudiẽs ⁊ sine felle
manẽs.
ie pacienter eos tenero cũ uerbere
nutrit. eãdide post o. bitũ p̾mia
andit iter recti cclestia pandit¬
imicis crrere nepigeat sed paciẽ ter
sed pueris
necnõ tironibꝰ
arta. Quos aluit gremio lactea uita
te ẽ sea uia prelueida
li. Carpere quã cupũt
Admon

Expanded text:
Estque gravis gravibus, suavis et aptalorigeri monachis coeli jubet  ostendit haec paradisi Regula, lucifluum desiderare locudisi Regula, lucifluum desiderarHaec bene materno natos castigat amore, Arguit erudiens, et sine felle monens. Haec patienter eos tenero cum verbere nutrit, Candida post obitum praemia it iter rectis, coelestia pCurrere ne pigeat, sed patienter sed pueris, nec non tyronibus arcta Quos aluit gremio lactea vita t sancta via, praelucida li; Carpere quam cupiunt Admon
Abbreviated transcription (Latin):
sceu dere regnum. Dela¬
ngerũ. mente subrre polum.
eligione
uite ꝑqͥrere callem.
scãdere
gud ualent
celer
st monachi scĩ beried. oli
regula pa¬

Expanded text:
endere regnum, Debeigerum mente subire polum, ligione vitae perquirere callem, Scandere quo valeat celer, Est monachis sancti Benedicti regula Pa
Abbreviated transcription (Latin):
prius res humanas cogitabat cor¬
detumido. Humiliatus sum¬
inquid quãdo ad cõfessionis me¬
dicabiledonum. diuina gr̃a mi¬
serante ꝑuenit Cõfusus quãdo
illa que mala gesserat poenitẽ¬
tiae ꝓfessione damnauit. Obea¬
ta cõfesio quae aeternũ tollisob¬
ꝓbriũ Nã qui quid in reatũ ue¬
nerit pȩnitẽ dũ ꝑpetius scłis red¬

Expanded text:
ium res humanas tumido corde cogitabat. Humiliatus sum, quando ad confessionis medicabile donum, divina gratia miserante, pervenit. Confusus, quando illa quae 298 male gesserat poenitentiae professione damnavit. O beata confusio quae aeternum tollis opprobrium! Nam quidquid in reatum venerit poenitentium, perpetuis saeculis red
Abbreviated transcription (Latin):
litas enĩ ista ihrsłm tangit glorio¬
sa fastigia Nã sic̃ suꝑbia mergit
ad tastar̃ ita ista tollit ad caelũ
Ista quippe humiliatio quale prȩ¬
miũ ab eat cõsequenter exponit¬

Expanded text:
litas enim ista Jerusalem tangit gloriosa fastigia; nam sicut superbia mergit ad tartarum, ita ista tollit ad coelum. Ista quippe humiliatio quale praelium habeat consequenter exponit
Abbreviated transcription (Latin):
rius ait. Sciendũ magno pere
est quia tanto una queque anima
p̃tiosior ante occulos dĩẽ : quia
quanto p̃amore ueritatis dispec¬
tior fueritante occulossuas:

Expanded text:
um est.--Sciendum magnopere est quia tanto unaquaeque anima pretiosior est ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ operui. Hocẽ cognitũ face¬
re: in cõfessionẽ delicta ꝑduce¬
re. Operire est aũt̃: ualde ali¬
quid silentiũ tegere autcor¬
dis dissimulatione celare. hoc
facuit stulti. quiputãt dm̃ig¬
norare posse qđ agunt cõtraꝗ
illũ nouer̃ resom̃s abere ma¬
nifestas ad humilẽ cõfessionẽ
& poenitentiae uota descen¬
dũt neiudicẽ patiantur in sẽ¬
sum. quẽ ꝓpitiũ abere pate

Expanded text:
 Sed hoc est cognitum facere, in confessionem delicta perducere. Operire est autem valde aliquid silentio tegere, aut cordis dissimulatione celare. Hoc faciunt stulti, qui putant Deum ignorare posse quod agunt. Contra, qui illum noverunt res omnes habere manifestas, ad humilem confessionem et poenitentiae vota descendunt, ne judicem patiantur infensum, qui propitium habere
Abbreviated transcription (Latin):
dã ẽ densitas peccatoꝵ unde iua
ułt uita nr̃a tenebrosa amictus
circũ datione uestita ẽ. Hac
reuelamus quãdo delicta nr̃a
tenebrosa promtissime cõfitem᷑¬

Expanded text:
dam est densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosa, amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra tenebrosa promptissime confitem
Abbreviated transcription (Latin):
EPTIMOS HUMILITA¬
us gradus est si omnib
seinferiorẽ & uiliorẽ nõ
solũ sua linguã ꝓnũtiet
sed etiã intimocor descre¬

Expanded text:
eptimus humilitatis gradus est, si omnibus se inferiorem et viliorem non solum sua lingua pronuntiet, sed etiam intimo cordis cre
Abbreviated transcription (Latin):
dicinã penitudinis aplicãdã de¬
signat sed hoc quoq: ad p̃conia
diñi ꝑtinere nõ dubiã ẽ quã do
maior gła est pietatis cõfitenti
parcere : quã uiuenti sine cõfes¬
sione prestare. Et nealiquiddũ
cul par̃ suar̃ nume rositatibus
terreretur : addidit qm̃bonꝰ
quid enĩ dubitet ad eũ recurrere
quẽ sibi audit posse celerrime
sub uenire: Addidit. qm̃ in
dño nese humana neglegẽtia
adstudiosa & sedula suplicatio¬
ne suspender&. Remedii cau¬
sam dic̃ ut ad cõfessionẽ celerem
dñi debeat munere festinare
sũ ubi miserisunt quicũ que đ¬
lincunt. Vbi fas est corda nr̃a
cõuerti & miđdiam postulari
Ibi enĩ damntio ẽ cõfiteri pecca¬
tũ: ubi iã cõstat eẽ iudiciũ.

Expanded text:
designat. Sed et hoc quoque ad praeconium Domini pertinere non dubium est, quando major est gloria pietatis, confitenti parcere, quam viventi sine offensione praestare. Et ne aliquis de culparum suarum numerositatibus terreretur, addit quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, quem sibi audit posse celerrime subvenire. Addidit, quoniamDab studiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit, ut ad confessionem celerem Domini debeat munere festinare.sum, ubi miseri sunt, quicunque delinquunt; ubi fas est, corda nostra converti et misericordiam postulari. Ibi enim damnatio confiteri peccatum, ubi jam constat esse judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
Si quodergo peculiare aut ali¬
quid cũ inuentũ in aliquo fue¬
rit grandieũ abbas & diuturna
excomuni catione cõdemnet
ut exemplũ illius uĩdicte nul¬
lus hoc audeat imitari. Siom̃s
equaliter debet̃ necessiria ac¬
debantur singulis ꝓutcuiq opus erat
Ubi nõ dicimꝰ ut ꝑsonar qđ ab sit ac¬
ceptio sit sed in firmitatũ cõsideratio. Vibiqͥ
minꝰ indiget agat dã grãs & nõ cõtristetur.
Quiuero plus indig& humilietur ꝓ infirmi¬

Expanded text:
Si quod ergo peculiare, aut aliquid cum inventum in aliquo fuerit, grandi eum abbas et diuturna excommunicatione condemnet, ut exemplo illius vindictae nullus hoc audeat imitari. Hoc aequaliter debent necessaria acdebatur singulis prout cuique opus erat ; ubi non dicimus ut personarum, quod absit, acceptio sit, sed infirmarum consideratio, ut quae minus indiget, agat Deo gratias et non contristetur; quae vero plus indiget, humilietur pro infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
cassianus ait & nec uerbo quidẽ
audeat dicere aliquid suũ qđ
magnũ fit crimen exore mona¬
chi ꝓcessisse tunicã meã. codicẽ
mm Tabulas meas. Grafiũ m̃m
& cetera hissimilia. Nãsihui¬
mudi uerbũ ꝑsubreptionẽ uł
ignorantiã deore eius effuđrit¬

Expanded text:
abeat. Et nec verbo quidem audeat dicere aliquid suum, quod magnum sit crimen ex ore monachi processisse, tunicam meam, codicem meum, tabulas meas, graphium meum, et caetera his similia. Nam si hujusmodi verbum per subreptionem vel ignorantiam de ore ejus effu
Abbreviated transcription (Latin):
riolus dic̃ Ut nullũ in cõgrega¬
tione murmur seude tractio qđ
familia rissimũ abent mcħi cõtra
abbatẽ Adquẽ libet aliũ defr̃i¬
bus audiatur Neiradĩque sepe hãc
culpã miserabilẽ populũ cõdemp¬
nabat in ꝑdicione similit̃ mur¬
murantiũ turbae excitetur : &
terrã rȩꝓmissionis quã nos recte
accipimus locũ future beatitudi¬
nis ꝑdat: murmuratione ꝓpria
que debetursponsione diuina
Sic enĩ damnãdos huius uicii secta¬
tores psalmus ad nuntiat. Detra¬
hentẽ aduersus ꝑximũ suũ occul¬
te hunc ꝑsequebar. Etiter̃ argu¬
ens apłsdic̃. Susurrones detrac¬
tores dõ hodibiles & iterũ hisunc
mur muratores : que relosi siđm
desideria sua ambulantes & hos

Expanded text:
rum. Ut nullius in congregatione murmur seu detractio, quod familiarissimum habent monachi, contra abbatem aut quemlibet alium de fratribus audiatur: ne ira Dei, quae saepe ob hanc culpam miserabilem populum condemnavit, in perditionem similiter murmurantium terram repromissionis, quam nos recte accipimus locum futurae beatitudinis, perdat murmuratio propria, quae debetur sponsione divina. Sic enim damnandos hujus vitii sectatores Psalmus annuntiat: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar . Et iterum arguens Apostolus dicit: Susurrones, detractores, Deo odibiles . Et iterum: Hi sunt murmuratores, querelosi, secundum desideria sua ambulantes, et os
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes uł cõgruentes quã¬
do utrũꝙ licet utrisque iđt
& petẽti petere et dare donã¬
ti Nã quã dolectioniuł oratio¬
nere : nisi causa necessitatis nec
petere uni nec donare licebital¬

Expanded text:
venientes, et congruentes, quando utrumque licet utrisque, id est, et petenti petere, et dare donanti. Nam quando vel lectioni, vel oratiotenere inquit nisi causa necessitatis nec petere uni, nec donare licebit al
Abbreviated transcription (Latin):
dare aut commodare cuiquã
tũ. Quid enĩ derebusmũ dial¬
terifr̃i cõferat qui suas i nomnib:
didit potestatẽ. Hincbeatꝰ¬
fructuosusait. Peculia reopꝰ
institutũ est ut nullus exerce¬
at mc̃s quasi sibi ꝓpriae uĩ dicã¬
dũ aut ciuilib& cũ uoluerit sua
p̃sumtione distribuẽdũ nec qđ¬
lib& opussine p̃ceptione & co¬
nibentia senioris suscipiẽdũ in¬
cohandũ siue faciendũ ẽ. Sed in
ominire quiquidabba uł p̃posit
p̃ceperit hocagẽ dũ Neque¬
aliquid abere ꝓpriũ. Nullã
omninorr̃e neque codicẽ. Ne¬
que tabulas neque grafium sed
nichilominino Quippe quibus
nec corpora sua nec uolũ tates li¬
cet abere inꝓpria potestite

Expanded text:
dare aut commodare cuiquam tum. Quid enim de rebus mundi alteri fratri conferat, qui suas in omnibus didit potestatem? Omniarte sileant. Peculiare opus institutum est, ut nullus exerceat monachus, quasi sibi proprie vindicandum, aut cuilibet, cum voluerit, sua praesumptione distribuendum. Nec quodlibet opus sine praeceptione et cohibentia senioris suscipiendum, inchoandum, sive faciendum est, sed in omni re quidquid abbas vel praepositus praeceperit, hoc agendum. CAPUaliquid habere proprium, nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate
Abbreviated transcription (Latin):
gua ꝓferat que cõditori placeãt
Luxta illud psalmographi p̃coniũ
& exul tate eicũ tremore. Tuc̃
ergo creatoritimẽ doseruitur
siopus bonũ uocis laudib: iũgitia
Sic̃ alibi ꝑpsal mistã dicit᷑. Psallite
sapienter Sapienter etenĩquis¬
que psallit qui uocilaudanti
noxus operib: nõ cõtradic̃ & qua¬
lit̃ pposteat diuinȩ potentiae
famulari: sollicita cura omniq.
fuscatauitio sed sẽꝑ intenta ince¬
lestibus humilitate hacpuritate
promtissimaq: deuotione orna¬
ta ad aeterna p̃mia ꝑuenire cõce¬
dat. Sic cordis cõpunctione flagr&
qualiter insecreatoris miđia mex¬

Expanded text:
lingua proferat quae Conditori placeant, juxta illud Psalmographi praeconium: et exsultate ei cum tremore .Tunc ergo Creatori timendo servitur, si opus bonum voci laudis jungitur, sicut alibi per Psalmistam dicitur: Psallite sapienter . Sapienter etenim psallit, qui voci laudanti noxiis operibus non contradicit; et qualiter oporteat divinae potentiae famulari, sollicita cura omnique fuscata vitio, sed semper intenta in coelestibus, humilitate et puritate promptissimaque devotione ornata ad aeterna praemia pervenire contendat. Sic cordis compunctione flagret, qualiter in se Creatoris mise
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a que ad ususseruoꝵ dĩ depu¬
tata s̃ dõsine dubio cõsecrata sũt
Hinc hysidorus ait Strumentor̃
custo dia ferramentoꝵ adunũ quẽ
spat̃ monacorũ elegerit ꝑtine¬
bit quiea operantib: distribuat
recepta custodiat. & licet haec cũẽ
ta specialiter sĩgulis maneat distri¬
buta Om̃a tam̃ a patre monasteris
ordinata ad curã p̃positi ꝑtinebũt
Ferramenta monas terii inuno cõ¬
tineantur cubi culo & uni fr̃i cuiꝰ
diligentiã abbas cognouerit eorũ
cõseruandã curã comittat. quico¬
tidie fr̃ib: ad facienda opera cõsig¬
n& adnumerũ & ad disiungẽ tibꝰ
similit̃mũda ipse recipiat & re¬
ponat. Breuẽ deomnib: tenẽte abbe

Expanded text:
omnia quae ad usus servorum Dei depuomnia quae ad usus servorum Dei deputata sunt, Deo sine dubio consecrata suntI ISIDORI . Strumentorum custodia, ferramentorum ad unum, quem pater monachorum elegerit, pertinebit, qui ea operantibus distribuat, receptaque custodiat. Et licet specialiter haec cuncta singulis maneant distributa, omnia tamen a patre monasterii ordinata ad curam praepositi pertinebuntFerramenta monasterii in uno contineantur cubiculo, et uni fratri, cujus diligentiam abbas cognoverit, eorum conservandorum curam committat. Qui quotidie fratribus ad facienda opera consignet ad numerum, et a disjungentibus similiter munda ipsa recipiat et reponat, breve de omnibus tene
Abbreviated transcription (Latin):
Iubstantia monaste¬
rui inferramentis uł
uestib seu quib libet re¬
busꝓuideat abbas fr̃s
le quoꝵ uita et morib
securus sit et ei singula utile
uidicauer it cõsignetcus ꝯto¬
dienda atq recolligẽ da Ex
quib: abbas breuẽ teneat ut
dũ sibi in ipsa ad signata fr̃sui
cissim succẽduntꝰ: Sciat quid
dat aut quire cipiat Siquis aũt
sordide aut ne glegenter res
monasteri tractauerit corri¬
piat᷑ Si nõ ei ĩ dauerit discipli¬
ne regulari subiaceat Inter¬
bent hi quioperantur curã gere¬
referramentoꝵ utensiliũ eoꝵ
de quib: operantur . Respõdit
Primũ quidẽ sic̃ uasisdĩ uł his que
iã dõ cõsecrata s̃ utidebent. Dein¬
de tãquã qui nõ possint sine ip¬
sis deuotionis & studii su emolu¬
qđ siꝑ negle gentiã pereat aliꝗd
ex his aut ꝑ cõtẽptũ dissipetur:
Respondit. hisquidem qui cõtẽ¬
nit uel ut sacrilegus iudicã dusẽ
& qui ꝑ didit ꝑ negle gentiã et ip¬
sesimile crimẽ incurrit: ꝓ eo q̃d

Expanded text:
ubstantia monasterii in ferramentis vel vestibus, seu quibuslibet rebus praevideat abbas fratres, de quorum vita et moribus securus sit, et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceatdebent ii qui operantur curam gerere ferramentorun., utensilium eorum de quibus operantur?-- Resp. Primum quidem sicut vasis Dei, vel his quae jam Deo consecrata sunt, uti debent: deinde tanquam qui non possint sine ipsis devotionis et studii emoluQuod si per negligentiam pereat aliquid ex his aut per contemptum dissipetur?-- Resp. Is quidem, qui contemnit, velut sacrilegus judicandus est. Et qui perdidit per negligentiam, et ipse simile crimen incurrit: pro eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
c& ꝓpriũ quicqud cũ fr̃ib possed¬
rit indiuisum Ner& lectio actuũ
apłoꝵ tempore surgentis aecđae
taliter fideles xp̃i uixisse cõmemno¬
rat Nullus inquid exbonissuis
dicebat aliquid suũ eẽ sederãt illis
ab apłis nõ merunt ꝑcipere qui
om̃a sua cũ ante poedes apłorum
adsignar & : depeculia ribus frau¬
dulent᷑ subtractis iuditio subitȩ
mortis damnatis : quia frausdõ
fieri nõpotest cũ nichil est occultũ
qđ ab eo nõ reue labitur Qđ siqux

Expanded text:
proprium, quidquid cum fratribus possederit indivisum. Nam et lectio Actuum apostolorum tempore surgentis Ecclesiae taliter fideles Christi vixisse commemorat: Nullus, inquit, ex bonis suis dicebat aliquid suum esse; sed erant illis ab apostolis non meruerunt percipere , cum omnia sua ante pedes apostolorum assignarent, de peculiaribus fraudulenter subtractis judicio subitae mortis damnati sunt: quia fraus Deo fieri non potest; cum nihil est occultum, quod ab eo non revelabitur. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: distribuatur quia non
equalit̃ ualetis om̃s: Sed potius
Quia erant eis om̃a comunia &
distribuebatur unicuique ꝓ
tũ ẽ. Nichilq ab ere uos ꝓpriũ
reputetis sed sint uob cuncta
cõmunia. que uobabbatisim¬
perio dispensentur. Nõ equa¬
liter omnib: sed sic̃ ratio dispõ¬
sationis uit causa infirmita¬
tis exigerit. Unicuiq tam̃
scđm que opus fuerit tribua¬
tur. Nec felicio res iudicent
quib: infirmitate p̃statur
qđ sanis ꝓ obseruantiae rigo¬
re subtraitur & sieis quos pa¬
rentes delitiosius aluerũt
uictus aut uestimenta largi¬
us tribuuntur : Nõ ob hocde¬
b& commoueri fraternitas
qđ fortioribꝰ corpore ꝓcons¬
titutione regule denegat᷑.
qđ illis caritatis cõsideratio¬
ne tribuitur. Ante om̃a

Expanded text:
omnibus distribuatur, quia non aequaliter valetis omnes, sed potius quia erant illis omnia communia, et distribuebatur unicuique sicut  nihilque habere vos proprium reputetis, sed sint vobis cuncta communia, quae vobis abbatis imperio dispensentur, non aequaliter omnibus, sed sicut ratio dispensationis, aut causa infirmitatis exegerit; unicuique tamen, secundum quod opus fuerit, tribuatur: quibus in infirmitate praestatur quod sanis pro observantiae rigore subtrahitur: et si eis quos parentes delicatius aluerunt victus aut vestimenta largius tribuantur, non ob hoc debet commoveri fraternitas, quod fortioribus corpore pro constitutione regulae denegatur, quod illis charitatis consideratione trib
Abbreviated transcription (Latin):
c&eris nisi prius ingluiuẽ restrĩ
uero ipse fr̃ or dinetur qui ꝓbat
suerit ab abbe fidelis etabsti nens
ẽẽ. Que nũquã uincit aliquãdo
aliqua desiderioꝵ gula uł qui
nõ multũ a mat manducare aut
bibere Nemagis detur locus dia¬
bolo Sic̃ dic̃ scriptura Nolite dare
occisionẽ querentib eã eciudea¬
cur castri margiae gule uoracib
uł gluctonibus fr̃ib ꝓuideri ma¬
gis quã refrenari. Nõ elatus¬

Expanded text:
rii vero ipse frater ordinetur, qui probatus fuerit ab abbate fidelis et abstinens esse: quem nunquam vincit aliquando aliqua desideriorum gula, vel qui non multum amat manducare, aut bibere: ne magis detur locus diabolo, sicut dicit Scriptura: Nolite dare occasionem quaerentibus eam, et videatur gastrimargiae gulae voracibus vel gluttonibus fratribus provideri magis, quam refraenari. CAPU