comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
currendũ quo uo¬
luerint portarii nõ
resistant cum uide¬
rimus qd̃ nulli intͣ
monasterii portasł
paꝵ intrare licuerit
neq aliquis equitã¬
do saltim per atriũ
transire ausus fu̾it.
S ñc ita negligit᷑
tanqꝙͣ si murus ille
ñ ad hostium repul¬
sionem s ad exclu¬
dendam loci reuerẽ¬
tiam ẽẽt erectus. Nec
ualuit isdem murꝰ
ignem ꝓhib̾e quẽ
neglecte ꝯtemptuᷤ
exigebat succendi.
mordatius hec dixe¬
run qr uere fatebor
multoꝵ corda ꝑ hoc
mestificantur qd̾
locum pro amore
beati martini sacͦ¬
priscam reuerẽtiã
uenerari. Neqz hoc ꝓa¬
rum displicet qd
quidam in eodem
loco nutriti se qui¬
bdam laicalib uł
nunium pomposis
uestib dehonestẽt
cum talis eẽ ꝯsueue¬
rit eoꝵ ꝯuersatio.
ut hanc etiam ro¬
me laudari audie¬
rimus quib dam
romanis dicentib
qr ñ eẽt necesse ro¬
mam proficisci qͥ
templo beati mar¬
tini mererẽtur i¬
cinari. Ieremias ꝓ¬
pheta plangit: co¬

Expanded text:
currendum quo vocurrendum quo voluerint portarii non resistant; cum viderimus quod nulli intra monasterii portas vel parum intrare licuerit; neque aliquis equitando statim per atrium transire ausus fuerit. Sed nunc ita negligitur, tanquam si murus ille non ad hostium repulsionem, sed ad excludendam loci reverentiam esset erectus. Nec valuit isdem murus ignem prohibere, quem neglecte contemptus exigebat succendi. Mordacius hoc dixerim, quia, vere fatebor, multorum corda per hoc moestificantur, quod locum pro amore beati Martini sacrpriscam reverentiam, venerari. Neque hoc parum displicet, quod quidam in eodem loco nutriti, se quibusdam laicalibus vel nimium pomposis vestibus dehonestent, cum talis esse consueverit eorum conversatio, ut hanc etiam Romae laudari audiverimus, quibusdam Romanis dicentibus: Quia non esset necesse Romam proficisci, qui templo beati Martini morerentur vicinari. Jeremias propheta plangit, co
Abbreviated transcription (Latin):
nem illam que pꝰt
destructionẽ ieru
te dño. Edificabo uos
et ñ destruam. Iam
enim placatus sũ
super malo qd̃ feti uo¬
bis: et uob̾cum sum
Et ille quidẽ. sicut
litate iudicat et cũ
magna reuerentia
disponit nos: placabi¬
tur seruis sius. Nob̾
tũ competit ut h̃c
ĩ omnib iudiciis
suis laudemꝰ: et si qͣ
bona opera in nobis
sunt in ip̃is timeam᷑
uerebar inquit iob
onũa opera mea. Nã
et ille post quam tã¬
ta ac talia ꝑtulit:
liat dicẽs. Reprehen¬
dam me: et agam pe¬
nitentiã. Nam postil¬
lam pridianã succẽ¬
sionem muris cũ in¬
genti studio compa¬
ctis septa monastĩi
communistis: hoc in¬
muz precauere nolẽ¬
tes: ne scã domusul¬
tra posset abhosti¬
b ledi. S ñ satis at¬
tendentes inquanta re¬
uerentia sc̃s ille locꝰ
ab antiquis tempori¬
b effulserit protinus
religione relicta cõ¬
mune diu̾soriũ esse
ꝑmisistis: ita ut fe¬
minis ad haurien¬
dam aquã uł ad diᷤ¬

Expanded text:
nem illam, quæ post nem illam, quæ post destructionem HieruDomino, Ædificabo vos, & non destruam: iam enim placatus sum super malo quod feci vobis, & vobiscum sum. Et ille quidem, sicut litate iudicat, & cum magna reuerentia disponit nos, placabitur seruis suis. Nobis tamen competit, vt hunc in omnibus iudiciis suis laudemus, & si qua bona opera in nobis sunt, in ipsis timeamus. Verebar, inquit Iob, omnia opera mea. Nam & ille postquam tanta ac talia pertulit, liat dicens, Reprehendam me, & agam pœnitentiam. Nam post illam pridianam succesionem, muris cum ingenti studio compactis, septa monasterii communistis, hoc nimirum praecavere volentes, ne sancta domus ultra posset ab hostibus laedi. Sed non satis attendentes in quanta reverentia sanctus iste locus ab antiquis temporibus effulserit, protinus religione relicta, commune diversorium esse permisistis; ita ut feminis ad hauriendum aquam, et ad dis
Abbreviated transcription (Latin):
domus exasperãs ẽẽ
aĩaduertentes quiͦ
ĩ occłto eius iudicio
mereamur. Neqz eĩ
paruus reatus est.
qui scãm illam do¬
mum et euestigio
et cociens exigit cõ¬
cremari ut cũm pa-¬
ulo ante succensa
fuerit: non sit au̾¬
sus furor euis. s ad¬
huc manꝰ aĩ extẽ¬
ta. S nec putand̾
est qd̃ hoc casu acci¬
derit propt̾ illudie¬
remie. Quis est is¬
te qui dixit ut fi¬
eret dño ñ iuben¬
te: Et item. Si est
malum ĩciuitate
qd̃ ego non prece¬
perim dicit dñs:
Uł quis dedit isrł ua¬
stantib: Nonne do¬
minus cui peccauit
Nos itaq scientes qr
pecc̃a nostra fecerũt
hec: ꝯsequens ẽ ut ĩ¬
gemiscamꝰ suꝑ inui¬
rias domni marti¬
ni. nimo potuis su¬
per nos. qr si in uiri¬
di ligno hec faciũt:
ĩarido quid fiet: a¬
lioquin dicetur. di¬
ꝯpũcti. Et item. fr̃os
meretricis facta est ti¬
bi nescisti erubescẽ
Qui uero ad nutũ
dei ꝯtremiscũt et sb̃
potenti manu eiuis
sciunt humiliari.
audiant ꝯsolatio¬

Expanded text:
domus exasperans esse, animaduertētes quid in occulto eius iudicio mereamur. Neque enim paruus reatus est, qui sanctam illam domum & e uestigio, & totiens exigit concremari, vt cum paulo ante succensa fuerit, non sit auersus furor eius, sed adhuc manus eius extenta. Sed nec putandum est quod hoc casu acciderit propter illud Ieremiæ, Quis est iste qui dixit vt fieret, Domino non iubente? Et item, Si est malum in ciuitate, quod ego non præceperim, dicit Dominus, vel quis dedit Israel vastantibus? Nonne Dominus cui peccauit? Nos itaque scientes quia peccata nostra fecerunt hæc, consequens est, vt ingemiscamus super iniurias domni Martini; imo potius super nos, quia si in viridi ligno hæc faciunt, in arido quid siet? Alioquin dicetur, Dicompuncti. Et item? Frons meretricis facta est tibi, nescisti erubescere. Qui vero ad nutum Dei contremiscunt, & sub potenti manu eius sciunt humiliari, audiant consolatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtulit medicinas:
Ecce in unũ cecum
due iuirtutes osten¬
se cui corporales o¬
culos ad ꝯtemplã¬
da terrena prius a¬
peruit. Nũc cordis
piscãt illuminaũ.
⁊ ad suum dignatꝰẽ
ditare seruicium.
Quẽ ut ita dicam
renasci denuo fecit
sua festiuitate ope¬
ratus sit hic patro¬
nus. Palatina q̃ dã

Expanded text:
contulerit medicinas? contulerit medicinas? Ecce in uno caeco duae virtutes ostensae, cui corporales oculos ad contemplanda terrena prius aperuit, et nunc cordis piscat illuminavit; et ad suum dignatus est dicare servitium, quem, ut ita dicam, renasci denuo fecit sua festivitate operatus sit hic patronus. Palatina qua
Abbreviated transcription (Latin):
eiuis attigero saliise¬
ta potione depulu̾e
sepulcri sedata pro
ronica ciuitate de pa¬
martini suffragia
deuotꝰ expeciit. Qui
duob assidue mensi¬
b ad eius templum
deseruens ieiuniis
fc̃m est autẽ ĩuna di¬
e resurrectõis dñice
dum eẽt ad pedes dũ¬
niet cũ reliquo ppło
missaꝵ sollempnia
spectaret subito aꝑtis
oculis cuncta clare c̾¬
nere cepit. ita ut ad
sc̃m̃ altare ꝯmuni¬
candi gr̃a nemine du¬
cente ꝑueniret. Que
autẽ fuerit causa ce¬
citatis edicam. Pri¬
mo die pasche iussus
est a dño suo ut agr̃
circuiret. Inuentoq
adito unde pecora in¬
troibant. dum eum
claude conatur exce¬
catus est. Tuncut di¬
ximus ad beatũ sepł¬
chrum ueniẽs flens
et eiulans iusũ quẽ
ꝑdid̾at flagitabat.
Die autẽ illa dũ ppło
ci trad̾etur. et ei beatͦ
antistes reddere lumi
dignatur ac elucẽte¬
sole luminũ suoꝵ re¬
fulserunt stelle. Qͥs
unquã rego tałme¬
dicus poterit inue¬
niri:qui ĩ inam
infirmitatẽ duas

Expanded text:
ejus attigero, salvus eta potione de pulvere sepulcri, sedata protronica civitate, de paMartini suffragia devotus expetiit. Qui duobus assidue mensi ad eius templum deserviens, ieiuniis Factum est autem in una die resurrectionis dominicae, dum esset ad pedes domni et cum reliquo populo missarum solemnia spectaret, subito apertis oculis cuncta clare cernere coepit, ita ut ad sanctum altare communicandi gratia, nemine ducente, veniret. Quae autem fuerit causa caecitatis, edicam. Primo die paschae iussus est a domino suo, ut agrum circuiret, inventumque aditum, unde pecora introiebant, dum cum claudere conatur, excaecatus est. Tunc, ut diximus, ad beatum sepulchrum veniens, flens et heiulans, visum, quem perdiderat, flagitabat. Die autem illa, dum populo oris traderetur, et ei beatus antestis reddere lumen dignatur, ac elucesole luminum suorum refulserunt stellae. Quis unquam, rogo, talis medicus poterit inveniri, qui in una infirmitate duas
Abbreviated transcription (Latin):
ceret: ait se requiescere.
dicit sc̃s ad illam. In
gallias habuiiã redi¬
re sed ꝓpter istum qui
foris iacet in atriome
rememoratum ꝓfite¬
or. Cunc surgens ab¬
batissa referens uisio¬
nem fidem fecit homi
ni depericulo liberati.
Quod certe meruit ob
desiderabilius in locis
ytalicis martim głi¬
am uenerari ꝙͣ si licz
dici quo pia membra
recubant tumulati.
It̾m ut frequẽtia mi¬
racła nͨ sparsa colligã¬
tur inuerb̾nec tam
infinita recordantur
Sambianis gesta sunt.

Expanded text:
ceret, ait, se requiescere. Dicit Sanctus ad illam: In Gallias habui jam redire, sed propter istum, qui foris jacet in atrio, me remoratum profiteor. Tunc surgens abbatissa, et referens visionem, fidem fecit homini quia de periculo liberaretur, quod certe meruit obtdesiderabilius in locis Italicis Martini gloriam venerari quam, si licet dici, quo propria membra recubant tumulata: in tantum ut frequentia miracula nec sparsa colligantur in verbis, nec tam infinita recondantur De his quae Ambianis gesta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
te patrono. erectꝰ suꝑ
plantas flens p̾ gau¬
dio pplo teste suire¬
xit. Qui ꝯtinuo cle¬
ricus factus et ĩsos¬
pitate firmatꝰ ad
domũ regressus est.¬
liuis gressu debi¬
lis noĩe leoboue̾ iã
cl̾icus adueniens
se ꝑterram trahens
pauꝑtate faciente ñ
hẽbat qui eum fer¬
ret. De die ĩ diem bĩ
martini liminare¬
quirebat. Qui drĩ
quadam die afforiᷤ
fleret: directis geni¬
b atq pedib s̾pec¬
tante ppło sanitatẽ
recepit. Tres uirtuteᷤᷤ
istas ip̃a die factas
fuisse ꝯstat: quo si¬
gibertus głosissimꝰ
rex sequanam tran¬
siens sine collisione
exercitus pacem cũ
frĩb fecit. Quo nlłs
ambigat hanc etiã
presidium. nisi mi¬
seratio deuotoꝵ. Die
una dum ante sc̃mn
sepulchrum fixis
staret uestigiis subi¬
to corripit eum dolor
ĩ oculis. Et cum gra¬
int̾ abhoc dolore cõ¬
sumeretur ceperũt
emittere. Et sic erũ¬
pente a palpebris eiꝰ
rum lumen perdide¬
rat. Que relinquẽs
domum et patriam
fide cõmonente uen ai

Expanded text:
te patrono, erectus super plantas, flens prae gaudio, populo teste surrexit. Qui continuo clericus factus et in sospitate firmatus, ad domum regressus est.lius gressu debilis nomine Leuboveus iam clericus adveniens, se per terram trahens, quia paupertate faciente non habebat qui eum ferret, de die in diem beati Martini limina requirebat. Qui dum quadam die a foris fleret, directis genibus atque pedibus, spectante populo sanitatem recepit. Tres virtutes istas ipsa die factas fuisse constat quo Sigibertus gloriosissimus rex, Sequanam transiens, sine collisione exercitus pacem cum fratribus fecit . Quod nullus ambigat hanc etiam praesidium, nisi miseratio devotorum, die una, dum ante sanctum sepulcrum fixis staret vestigiis, subito corripuit eum dolor in oculis; et cum graviter ab hoc dolore consumeretur, coeperunt emittere. Et sic erumpente a palpebris ejus rum lumen perdiderat: quae relinquens domum et patriam, fide commonente, venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
lescens quidam
ex asia p̾diues opibꝰ
genere clarus hñs
uxorem et filiũ par¬
iuilũ cum ĩ egypto
tribunus eẽt et fre¬
quentius ad uersũ
blembos expeditioĩ¬
ꝯtigisset scõꝵ etiam
tabernacła cũ plu¬
ra uidisset a beato ui¬
ro ioh̾e uerbũ salu¬
tis accepit. Nec mora¬
lem cũ ano illo ho¬
nore ꝯtemp iere he¬
remũ constant̾ ing̾s¬
sus breu tempore ĩ
omĩ genere uirtu¬
tum perfectus emi¬
cuit. Potens ieumiis
humilitate ꝯspicu¬
us. fide firmus. faci¬
le se antiquis mo¬
nachis studio uir¬
tutis equauerat. Cũ
interim subiit eũ
cogitatio inuecta ꝑ
diabłm qđ rectius
esset ut rediret ad
prĩam filiũ unicũ
ac domũ totã cũ uxore

Expanded text:
lescens quidam ex Asia praedives opibus, genere clarus, habens uxorem et filium parvulum, cum in Aegypto tribunus esset, et frequentibus adversum Blembos expeditionicontigisset, Sanctorum etiam tabernacula complura vidisset, a beato viro Joanne verbum salutis accepit. Nec moraam cum vano illo honore contemnere, eremum constanter ingressus, brevi tempore in omni genere virtutum perfectus emicuit. Potens jejuniis, humilitate conspicuus, fide firmus, facile se antiquis monachis studio virtutis aequaverat; cum interim subiit eum cogitatio, injecta per diabolum, quod rectius esset ut rediret ad patriam, filiumque unicum ac domum totam cum uxore
Abbreviated transcription (Latin):
si cuncta domui ꝓ¬
sperarebquisset. Tt̃
reuocatus a uia: po¬
tum cũ eodẽ hauri¬
re cepi.postquã aũt
caritatem per pocu¬
la expleuisse uisũ ẽ
uale dc̃o discessit. Qͦ
abeunte tanto ocł̃i¬
mei glutino ꝯuĩc¬
tis palpebris adhese¬
runt ut eos nulla¬
tenus aperire possẽ
Deniq cum ĩ hac
infirmitate tristiꝰ
abirrm: desid̾ium
habui sepulchrũ
beati antistitis ui¬
sitare. Die aũ tercio
postquã ueni cum
euis sepulchro assi¬
sterem subito febris
magna o cłos meos
arripuit. At ego ĩ¬
geniere uelement̾
cepi: et sc̃i auxiliũ
fortiter deprecart.
Ilico autẽ erumpẽs
ex oculis meis san¬
gius noctem pepu¬
lit diemq reduxit
hec nobis diaconus
ceca ꝯtractis retrorsũ
manib ac pedib. ħ
cum parentũ solati

Expanded text:
si cuncta domi psi cuncta domi prospera reliquisset. Tunc revocatus a via, potum cum eodem haurire coepi. Postquam autem charitatem per pocula explevisse visum est, vale dicto abscessit. Quo abeunte, tanto ocmei glutino coniunctis palpebribus adhaeserunt, ut eos nullatenus aperire possim. Denique cum in hac infirmitate tristis abirem, desiderium habui sepulchrum beati antestitis visitare; die autem tertio postquam veni, cum eius sepulchro adsisterem, subito febris magna oculos meos arripuit. At ego ingemere vehementer coepi et sancti auxilium fortiter deprecari; ilico autem erumpens ex oculis meis sanguis noctem pepulit diemque reduxit'. Haec nobis diaconus tractis retrorsum manibus ac pedibus, cum parentum solati
Abbreviated transcription (Latin):
aconus ut mos il¬
li genti est aliis matu¬
tinales grãs celebrã¬
tib cum potum hau¬
riret ocłoꝵ amissioẽ
multatur. Recognos¬
cẽsq reatum suum
et se non dignam pro¬
posito rem gessisse su¬
spenditur a cibo potu¬
q ꝑnoctans ĩ uigilis¬
terea dum hec ag̾et. Fã¬
ma que totum late
ꝯpleuerat orbem ad eiꝰ
aures usq peruenit.
Esse scilicet apud turo¬
nis martinũ antisti¬
tem ad cuius sepul¬
chrum sepe talium ĩ¬
firmitatum clades
depulsa quiesceret.
Nec moratur diaconꝰ
s ilico iter institui
iubens ad basilicam
scãm non dubius de
uictute beati uiri ꝑ¬
uenit. Ibiq prostra¬
tus solo orationi sub¬
missus die tercia aꝑ¬
tis ocłis lumen rece¬
ꝑit. Ego uero dum
cautius nitor extorq̃¬
re ueritatem. Cur ei
hec euenissent: ab eo
didici. Ante hos inqͥt
septem menses dũ
ꝯmoto matutinis
signo eccł̃iam pete¬
rem obuiam habu¬
i unũ amicoꝵ meo¬
rum. Incuius am¬
plexis et oscła ru¬
ens sciscitari cepi

Expanded text:
aconus, ut mos ilaconus, ut mos illi genti est, aliis matutinales gratias celebrantibus, cum potum hauriret, oculorum amissione multatur; recognoscensque reatum suum, et se non dignam proposito suo rem gessisse, suspenditur a cibo potuque, pernoctans in vigiliiInterea dum haec ageret, fama, quae totum late compleverat orbem, ad ejus aures usque pervenit, esse scilicet apud Turonis Martinum antistitem, ad cujus sepulcrum saepe talium infirmitatum clades depulsa quiesceret. Nec moratur diaconus, sed illico iter institui jubens, ad basilicam sanctam non dubius de virtute beati Viri pervenit, ibique prostratus solo, orationi subnixus, die tertia apertis oculis lumen recepit. Ego vero dum cautius nitor extorquere veritatem, cur ei haec evenissent, haec ab eo didici. Ante hos, inquit, septem menses, dum, commoto matutinis signo, ecclesiam peterem, obviam habui unum amicorum meorum; in cujus amplexus et oscula ruens, sciscitari coepi,
Abbreviated transcription (Latin):
duo paralitici gressũ
urbis turonice dũ ni¬
dolore laborat ꝯtrat¬
tis pedib et ꝓpe ad
pessime debilitatur.
In qua infirmitate
ꝑ duoꝵ annoꝵ curri¬
tula laborauit. De¬
inde a suis commoni¬
tus basilicam sci ex¬
petiit. Ibiq per .uii. di¬
es ieiinans et orans
lier quedã dumi
discedentib parib
sola tatrtũ remãsit
ad telam. Apparuit
ei sedenti umbra te
cepit. At illa uocife¬
rans et plangẽs cũ
nullum aspiceret ay¬
xilium uirilit tam̃
resistere conabatur.
post decursa uero du¬
oꝵ aut trium horaꝵ
spacia: regresse muli¬
eres relique inueneit
eam semiuiuã humo
iacentẽ nich penitus
loqui posse. Innuebit
qͥdẽ illa manu. sed
muta per mansit. um¬
bra uero que ei appa¬
ruerat: ĩ tantũ ho¬
minib domus illiꝰ¬
insidiata est: ut relin¬
quentes locum alibi
conmigrarent. Post
um mensium dieb
decursis ad basilicã
puella ueniẽs. eloqͥ¬
Sicq cuncta que ꝑ¬
tulerat ore ꝓprio enar
talaunensi ceco.
atalaunensis dy¬

Expanded text:
duo paralytici gressum,urbis Turonicae, dum nidolore laborat, contractis pedibus et prope ad pessime debilitatur: in qua infirmitate per duorum annorum curricula laboravit. Deinde a suis commonitus basilicam Sancti expetiit, ibique per septem dies jejunans et orans, lier quaedam, dum discedentibus paribus, sola tantum remansit ad telam, apparuit ei sedenti umbra tetcoepit. At illa vociferans et plangens, cum nullum aspiceret auxilium, viriliter tamen resistere conabatur. Post decursa vero duarum aut trium horarum spatia, regressae mulieres reliquae, invenerunt eam semivivam humo jacentem, nihil penitus loqui posse. Innuebat quidem illa manu: sed bus, haec muta permansit. Umbra vero, quae ei apparuerat, in tantum hominibus domi illiuinsidiata est, ut relinquentes locum, alio commigrarent. Postea um mensium diebus decursis, ad basilicam puella veniens, eloquSicque cuncta quae pertulerat ore proprio enarrtalaunensi. Interea Catalaunensis di
Abbreviated transcription (Latin):
narraremus: subito
illa uociferari cepit.
⁊flere indicãs se tor¬
queri. At ubi expe¬
dita ꝯtestatione oĩs
populus sc̃s ĩ laudẽ
domini proclama¬
uit: statim dissolu¬
ti sunt nerui qui
ligati erant. Et ste¬
tit super pedes suos
cuncto populo spec¬
tante. Et sic ꝓpician¬
te dño: usq ad altare
sc̃m ad ꝯmunicandũ
ꝓpriis gressib nullo
sustentante peruenit
Que usq hodie ĩcolu¬
mis perseuerat. Se ce
ero co illumina
dam ex pago picta¬
uensi. dum eẽt la¬
borans in opere cecita
te pessima insidiato¬
re inmittente ꝑcus¬
sus est. Qui cum per
sex annos male agẽs
in hac infirmitate du¬
raret. aduenit ad sã¬
ctum templum bea¬
ti martini. Ibiq as¬
sidue or̃oni incum¬
bens. ĩ crastina die de
scã festiuitate dum
ad pedes sancti marti¬
ni staret subito u¬
sum est ei circa se tã¬
quam coruscato res
spexit. Qui ꝯtinuo cle¬
ricus factus ĩ eodẽ lo
uit et illudĩ lit.¬
signe miracłm
cum dñs in die epy

Expanded text:
narraremus, subito illa vociferari coepit, et flere, indicans se torqueri. At ubi, expedita contestatione, omnis populus Sanctus in laudem Domini proclamavit, statim dissoluti sunt nervi qui ligati erant, et stetit super pedes suos, cuncto populo spectante, et sic, propitiante Domino, usque ad altare sanctum ad communicandum propriis gressibus nullo sustentante, pervenit: quae usque hodie incolumis perseverat. CAPUT XV. De caeco illuminato. dam ex pago Pictavensi, dum esset laborans in opere, cte pessima, insidiatore inmittente, percussus est. Qui cum per sex annos male agens in hac infirmitate duraret, advenit ad sanctum templum beati Martini, ibique assidue orationi incumbens, in crastina die de sancta festivitate, dum ad pedes sancti Martini staret, subito sum est ei, circa se tanquam coruscatio resspexit. Qui continuo clericus factus in eodem locFuit et illud insigne miraculum, cum Dominus in die Ep
Abbreviated transcription (Latin):
uito. Incredibiliora
forte dicturꝰ sum. sed
xp̃o teste ñ mencior
nisi quisqͣm est tam sa¬
crilegꝰ ut martinũ esti¬
met fuisse mentitũ
dicã inquit uob̾. s
tis. Agnes. thecla et ma¬
ria mecũ funt. Refe
s freq̃nter se ab eis
ꝯfessus ẽ uisitari. Pe
uideri a se sepuis ñ ne¬
gauit. Iam uero demo¬
nes prout ad eumqͥs¬
q uenisset:suis noĩ¬
b increpabat. Merci¬
nium maxime paci¬
ebatur infestum. Io¬
uem brutũ atq ebe¬
tem ẽẽ dicebat. ħec
plerisq etiam in eo¬
dem monast̾io ꝯsti¬
tutis increbilia uide

Expanded text:
uito: incredibiliora uito: incredibiliora forte dicturus sum, sed Christo teste non mentior, nisi quisquam est tam sacrilegus, ut Martinam aestimet fuisse mentitum –: dicam, inquit, uobis, sed tis: Agnes, Thecla et Maria mecum fuerunt. refersed frequenter se ab eis confessus est uisitari: Petuideri a se saepius non negauit. iam uero daemones, prout ad eum quisque uenisset, suis nominibus increpabat. Mercurium maxime patiebatur infestum, Iouem brutum adque hebetem esse dicebat. haec plerisque etiam in eodem monasterio constitutis incredibilia uide
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dictur᷑ sũ postu¬
miane hoc tibi me aũ
intuebatur teste recte
ꝑhibebo. Quodam die
ego et iste sulpicius
ꝓforib illius excubã¬
tes iam per aliquot
horas ꝯsilentio sedeba¬
mus ingenti honore
et tremore ac si ante
angeli tab̾nacłm mã¬
datas excubias duce¬
renuis. Cũ quidẽ clar¬
so cellule sue ostio.
nos ibi eẽ nesciret. In¬
terim colloq̃ntium
murmur auduum᷑
et mox horrore quo¬
dam circũfõdimur
ignorare potiumus
nescio quid fuisse di¬
uinũ. post duas fere
horas ad uos martinꝰ
egredit᷑ Actũ enĩni¬
ste sulpiciꝰ sicut apd̃
eum nemo familia¬
rius loq̃batur cepit
orare. ut ꝑquirenti¬
b indicaret quid illd̃
diuini fuisset horro¬
ris qd̃ fatebamur noᷤᷤ
ambo sensisse. uł cũ
quib fuisset ĩcellu¬
la locutus tenuem eĩ
nos licet et iux intel¬
lectũ sermotinãciũ
sonũ ꝓforib audis¬
se. Cunc ille diu ml̾¬
tumq cunctatꝰ s ni¬
chil erat qd̃ ei sulpi¬
cius ñ excorq̃ret in¬

Expanded text:
od dicturus sum, Postumiane, hoc tibi me autem intuebatur teste recte perhibeo. Quodam die ego et iste Sulpicius pro foribus illius excubantes, jam per aliquot horas cum silentio sedebamus, ingenti horrore et tremore ac si ante angeli tabernaculum mandatas excubias duceremus, cum quidem clauso cellulae suae ostio nos ibi esse nesciret. Interim colloquentium murmur audimus, et mox horrore quodam circumfundimur ignorare potuimus nescio quid fuisse divinum. Post duas fere horas ad nos Martinus egreditur: ac tum eum iste Sulpicius sicut apud eum nemo familiarius loquebatur coepit orare, ut pie quaerentibus indicaret, quid illud divini fuisset horroris quod fatebamur nos ambo sensisse, vel cum quibus fuisset in cellula collocutus: tenuem enim nos licet et vix intellectum sermocinantium sonum pro foribus audisse. tum ille diu multumque cunctatus - sed nihil erat quod ei Sulpicius non extorqueret in
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hibui fateor sepiꝰ
balneas atq res cali¬
das suꝑ ip̃as alii tor¬
turas ligari faciebã
s nich mederi pote¬
rat infirmitati. Sex¬
ta et enĩ dies illuxe
lor inualescebat. Cũ
michi uenit in me¬
moriam ante pau¬
cos annos sicut ĩ li¬
bro scd̃o huiꝰ operis
ꝯtinetur scriptũ
me ab hoc dolore sã¬
fuisse sanatũ acces¬
si temerarius ad lo¬
cum sepulchri proie¬
ctus q solo oronem
fudi atq secretius
appendentib uelis
unũ sub uestimen¬
to unctum crucis
ab hoc signacłm in
aluo depinxi. Protinꝰ
dolore sedato sanus
riguerat itaut pler¬
q dum loqui uelĩ
balbutire me faceret
qd̾ non michi sine
imꝓperio erat. Acce¬
si autẽ ad tumulũ
scĩ ac ꝑ lignũ cani¬
celli linguam impe¬
ditam t̾raxi. ꝓtinꝰ
tumore ꝯpresso: cõ¬
ualui. Intumue¬
rat enĩ ualde et to¬
tum palati reple¬
uerat antrũ. Dein¬
de post die t̃cio la¬
bium michi exili¬
re grauiter cepit.
Accessi it̾m querere

Expanded text:
Adhibui, fateor, saepius Adhibui, fateor, saepius balneas, atque res calidas 1117 super ipsas alvi torturas ligari faciebam, sed nihil mederi poterant infirmitati. Sexta etenim dies illuxerlor invalescebat, cum mihi venit in memoriam, ante paucos annos, sicut in libro secundo hujus operis continetur scriptum , me ab hoc dolore Safuisse sanatum. Accessi temerarius ad locum sepulcri, projectusque solo orationem fudi, atque secretius a pendentibus velis unum sub vestimento injectum filum, crucis ab hoc signaculum in alvo depinxi: protinus dolore sedato, sanusriguerat, ita ut plerumque dum loqui vellem, balbutire me faceret, quod non mihi sine improperio erat. Accessi autem ad tumulum Sancti, ac per lignum cancelli linguam impeditam traxi: protinus tumore compresso convalui. Intumuerat enim valde, et totum palati impleverat antrum. Deinde post diem tertium labium mihi exsilire graviter coepit. Accessi iterum quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
bres corporeas illinc
restrĩgant et̾nas. ⁊
quomodo hic luri¬
de lepre ulcera sordẽ¬
cia mundant illic
delictoꝵ maculas me¬
deri suo interuẽtu
obtineant. Ac sicut
hic mortuoꝵ cadaue¬
ra ad uitã resuscitã
illic pecc̃o sepultos
ex acheronticis stag¬
nis manu iniectae¬
rutos uite eterne re¬
stituant. Quo circa
dum unusquisq le¬
tificatur ĩgaudio ꝓ¬
prio sub patrono tc
impensius honorẽ
reddit debitũ: cũse
senserit ab infirmi¬
tate qua detinebat᷑ e¬
ius uirtute mũdatũ
sicut ñc de beato ac
toto orbi peculiari
patrono martino an¬
tistite. et nos et in mi¬
meti ppłisunt ex per¬
ti et utinam ignaui¬
a mtis nr̃e ꝑmitt̾et
eum sic uenerari ut
decet amicum dei qui
tantis in nos morbo¬
rũ obpressis gen̾ib
plerxq restituit sa¬
mo autẽ tempo¬
re uentris doloremĩ¬
curri. Et licet ñ us¬
q quaq dabat so¬
lutionem. Taniẽ do¬
loris malum in ill̃
int̾aneoꝵ flexuosiᷤ
recessib uagabat᷑.

Expanded text:
bres corporeas, illinc bres corporeas, illinc restingant aeternas, et, quomodo hic luridae leprae ulcera sordentia mundant, illic delictorum maculas mederi suo interventu obteneant, ac, sicut hic mortuorum cadavera ad vitam resuscitant, illic peccato sepultos, ex Acharonticis stagnis manu iniecta erutos, vitae aeternae restituant. Quocirca, dum unusquisque laetificatur in gaudio proprio sub patrono, tunc inpensius honorem reddit debitum, cum se senserit ab infirmitate qua detenebatur eius virtute mundatum; sicut nunc de beato ac toto orbi peculiare patrono Martino antistite et nos et innumeri populi sunt experti; et utinam ignavia mentis nostrae permitteret eum sic venerari, ut decet amicum Dei, qui, tantis in nos morborum obpressis generibus, plerumque restituit samo autem tempore ventris doloremcurri. Et licet non usquequaque dabat solutionem, tamen doloris malum in illis intraneorum flexuosis recessibus vagabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aluberrimo
nos ortatu
ꝓph̃a admo¬
net dicens
honorandi sunt ami¬
citui d̃s. Nichilomi¬
nus et in alio psal¬
mo.qui timentes
dñm magnificat
beatitudini copula¬
tur domus eterne.
Ergo ꝑspicue patet
intellectui huma¬
no qd̃ ammoneant᷑
quiq non solum¬
acrimine uerum eti¬
am noxialis crimi¬
nis malo dediti cul¬
tum reuerentie red¬
dere amicis dei q̃ res
non solum in presẽ¬
ti scł̃o tribuit be¬
neficium uerx etiam
prestet et refrigeriũ
in futuro. Nam cũ
sepe uideamus uir¬
tutum in signia ꝓ¬
dere de tumulis be¬
atoꝵ. Non in meri
toꝯmonemur de¬
bitam eis honoris
reuerantiam inpẽ¬
dere a quib ñ desis-¬
timus infirmita¬
tum remedia flagi¬
tare. Quoꝵ precib
et ip̃am peccaminũ
remissionem ñ du¬
bitamus adipisci
et non modo hanc
mereri uerũ ab infer¬
nalib suppliciis eoꝵ
int̾uentu saluari.
Confidimus enim
qd̃ sicut hic morbo¬
rum genera resecãt
illic seuas torm̃toꝵ
penas auertãt. Et si¬
cut hic mitigant fe¬

Expanded text:
aluberrimo nos hortatu propheta admonet, dicens: Honorandi sunt amici tui, Deus. Nihilhominus et in alio psalmo: Qui timentes Dominum magnificat, beatitudine copulatur domus aeternae. Ergo perspicue patet intellectui humano, quod admoneantur quique non soluma crimine, verum etiam noxialis criminis malo dediti, cultum reverentes reddere amicis Dei. Quae res non solum in praesenti saeculo tribuit beneficium, verum etiam praestat et refrigerium in futuro. Nam cum saepe videamus virtutum insignia prodere de tumulis beatorum, non inmerito commovemur debitam eis honoris reverentiam inpendere, a quibus non desistimus infirmitatum remedia flagitare. Quorum precibus et ipsam peccaminum remissionem non dubitamus adipisci et non modo hanc mereri, verum ab infernalibus suppliciis eorum interventu salvari. Confidimus enim, quod, sicut hic morborum genera resecant, illic saevas tormentorum poenas avertant, et, sicut hic mitigant fe
Abbreviated transcription (Latin):
gumino quem sp̃c er¬
roris agitabat de cerui¬
ce suspendit. Nec mora
dicto cicius etecto de¬
mone persona pur¬
re tempꝰ marti¬
nõ atreueris reuertẽ¬
ti fit obiuam uacca
quã demon agita¬
bat. Que relicto gre¬
ge suo ĩ homines fe¬
rebatur et iam mul¬
tos noxie peculca cõ¬
foderat.U̾m ubi no¬
bis cepit ẽẽ ꝯtigua
hii qui eam eminus
sequebantur: predi¬
cere magna uoce ce¬
perut ut caueremꝰ
S postqͣ ad nos toruiꝰ

Expanded text:
gumeno, quem spiritus erroris agitabat, de cervice suspendit; nec mora, dicto citius, ejecto daemone, persona purre tempus Martino a Treueris reuertenti fit obuiam uacca, quam daemon agitabat: quae relicto grege suo in homines ferebatur et iam multos noxie petulca confoderat. uerum ubi nobis coepit esse contigua, ii qui eam eminus sequebantur, praedicere magna uoce coeperunt ut caueremus. sed postquam ad nos torui
Abbreviated transcription (Latin):
i uico aũ cui leꝑsũ
nom̃ est. cum idem
fẽplum opulẽtissi¬
mũ suꝑstitione re¬
ligionis uoluiss eu̾¬
tere. restitit ei multi¬
tudo gentiliũ a deo
ut ñ absq in iuria
sit repulsus. Itaq
secessit ad ꝓxima i
biq per triduũ. cili¬
cio tectus et cinere
ieiunans semper:
atq orans precaba¬
templũ euertere ho¬
mana manu sĩ po¬
tuisset. uirtꝰ illud
diuina clirueret.
Tunc subito ei duo
angeli hastati atq
scutati instar mi¬
licie celestis se obtu¬
lerunt dicentes miᷤᷤ¬
sos se a dño ut rus¬
ticam multitudinẽ
effugarẽt presidiũ¬
q martino ferrent.
nequis dũ templũ

Expanded text:
 uico autem, cui Leprosum nomen est, cum itidem templum opulentissimum superstitione religionis uoluisset euertere, restitit ei multitudo gentilium, adeo ut non absque iniuria sit repulsus. itaque secessit ad proxima loca, ibique per triduum cilicio tectus et cinere, ieiunans semper adque orans, precabatemplum illud euertere humana manus non potuisset, uirtus illud diuina dirueret. tum subito ei duo angeli hastati adque scutati instar militiae caelestis se obtulerunt, dicentes missos se a Domino, ut rusticam multitudinem fugarent praesidiumque Martino ferrent, ne quis, dum templu
Abbreviated transcription (Latin):
mis aut monaste¬
riis sit repletus. Nã
ubi fana destruxat.
statim ibi. aut eccle¬
sias aut monast̾ia
tutẽ edidit. Nam cũ
inuico quodã fano
antiquissimo et ce¬
lebertimo ignẽ im¬
misisset ĩ proximã
ĩmo adherentẽ dom̃
agente uento flãma¬
rum globi ferebant᷑
Qd̾ ubi martinꝰ a uer¬
tit rapido cutsu tec¬
tum domꝰ scandit
obuium se adueni¬
entib flaminis in¬
ferẽs. Tum uero mi¬
rum ĩmodũ cernẽs
ꝯͣ uim uenti ignẽ
retorqueri. ut ꝯpug¬
nantium int̾se ele¬
uideretur. Ita uirtu¬
te martimi ibi tm̃
ignis operatꝰ est. U̾ͥ
missus est. Ubi ad¬

Expanded text:
mis aut monastemis aut monasteriis sit repletus. nam ubi fana destruxerat, statim ibi aut ecclesias aut monasteria rtutem edidit. nam cum in uico quodam fano antiquissimo et celeberrimo ignem inmisisset, in proximam, immo adhaerentem domum agente uento flammarum globi ferebantur. quod ubi Martinus aduertit., rapido cursu tectum domus scandit, obuium se aduenientibus flammis inferens. tum uero mirum in modum cerneres contra uim uenti ignem retorqueri, ut compugnantium inter se eleuideretur. ita uirtute Martini ibi tantum ignis est operatus, ubi iussus est. In
Abbreviated transcription (Latin):
monachi ⁊ ꝑiculo
territi: sꝑem oẽm. fi¬
demq perdid̾ant.
solam martini mor¬
tẽ expectantes. Et il¬
le ꝯfisus in dño in¬
trepidꝰ operiens cũ
iam fragorẽ sui pi¬
nus ꝯcidens edidis¬
set: iam cadenti. iã
suꝑ se ruenti ele¬
am signũ saluti
opponit. Tũc uero
turbinis modo re
adeo ut rusticos qui
tuto ĩ loco steterãt
pene prostrauerit.
Cunc uero ĩ celum
clamore sublato.gẽ¬
tiles stupere ceperũt¬
miracło. monachi
flere pre gaudio xp̃i
nom̃ ĩ ꝯmune ab oĩ¬
b predicari. Satis¬
q ꝯstitit eo die salu¬
tem illi euenisse re¬
gioni. Nam nemo
exinmani illa ml¬
titudine gentiliũ
fuit qui impositio¬
ne manus desid̾ata
dñm ih̾m relicto im¬
pietatis errore ñ cre¬
diderit. et uere ante
martinũ pauci ad¬
mod̾ ĩmo pene nul¬
li millis regionib xͥ
nom̃ receperant. Qd̃
a deo uirtutib illiꝰ
exemploq ꝯualuit
ut iam ibi nullus lo¬
cus sit qui ñ aut ec¬
clesiis frequentissi¬

Expanded text:
monachi et periculo monachi et periculo onterriti spem omnem fidemque perdiderant, solam Martini mortem expectantes. at ille confisus in Domino intrepidus opperiens, cum iam fragorem sui pinus concidens edidisset , iam cadenti, iam super se ruenti, elemanu, signum salutis opponit. tum uero — uelut turbinis modo retadeo ut rusticos, qui tuto in loco steterant, paene prostrauerit. tum uero in caelum clamore sublato gentiles stupere miraculo, monachi flere prae gaudio, Christi nomen in commune ab omnibus praedicari: satisque constitit eo die salutem illi uenisse regioni. nam nemo fere ex inmani illa multitudine gentilium fuit, qui non impositione manus desiderata Dominum Iesum, relicto . impietatis errore, crediderit. et uere ante Martinum pauci admodum, immo paene nulli in illis regionibus Christi nomen receperant: quod adeo uirtutibus illius exemploque conualuit, ut iam ibi nullus locus sit, qui non aut ecclesiis frequentissi
Abbreviated transcription (Latin):
gressus abscindere.
Tũc antistes loci il¬
lius. cet̾aq gẽtiliũ
turba cepit obsist̾e.
Et cũ illi dum tem¬
perante qui euissẽt
succidi arborẽ non
di oportere. qr eẽt de¬
moni dedicata. Tc̃
unus exhiis qui e¬
rat audacior cet̾is.
si habes inquit ali¬
quã de deo tuo fidu¬
tiam quẽ dicis te co
euadis. Eunc ille in¬
trepidus ꝯfisus ĩ do¬
mino: factur se pol¬
licetur. Sic uero ad
istiꝰ modi ꝯditionẽ
oĩs illa gẽtiliũtur¬
ba ꝯsentit. facilẽq
arboris sue iacturã¬
ħuere si inimicũ sa¬
croꝵ suoꝵ casu illiꝰ
obruissẽt. Itaq cum
unã in partẽ pinus
illa ẽẽt adclinis ut
ñ eẽt dubiũ quam
ĩ partẽ succisa corru¬
eret: eo loco iuinctuᷤᷤ
statuitur pro arbi¬
trio rusticoꝵ: quo
mo dubitabat. Suc¬
cidere igitur suam
pinum cũ ingenti
gaudio.letiq cepe¬
runt. Ad erat emi¬
nus turba miran¬
cium. iãq paula¬
tim nutare pinus¬
cepit et ruinã suã
casura minitari.
psallebant eminꝰ

Expanded text:
gressus excidere, tum uero antistes loci illius ceteraque gentilium turba coepit obsistere. et cum idem illi, dum temperante Domino quieuissent, succidi arborem non di oportere, quia esset daemoni dedicata. tum unus ex illis qui erat audacior ceteris: si habes, inquit, aliquam de Deo tuo, quem dicis te coleuades. tum ille intrepide confisus in Domino facturum se pollicetur. hic uero ad istius modi condicionem omnis illa gentilium turba consensit, facilemque arboris suae habuere iacturam, si inimicum sacrorum suorum casu illius obruissent. itaque cum unam in partem pinus illa esset adclinis, ut non esset dubium, quam in partem succisa corrueret, eo loci uinctus statuitur pro arbitrio rusticorum, quo mo dubitabat. succidere igitur ipsi suam pinum cum ingenti gaudio laetitiaque coeperunt. aderat eminus turba mirantium. iamque paulatim nutare pinus et ruinam suam casura minitari. pallebant eminus
Abbreviated transcription (Latin):
agini ducis qui mẽ¬
se martioperincursi¬
onem nescio quã u-¬
nius poplitis perdide¬
rat usum et gressũ
figere non ualens
adhibita sibi ad ge¬
nicłm fuste ut mos
claudoꝵ est affuit. Is
cum ꝑ triduũ or̃onẽ
fudisset ad dñm qͣr¬
ta die qd̾ est incrasti¬
nũ de festiuitate ge¬
nu directo sams ab¬
scessit. Post paucos
autẽ dies hoĩes qui
carceris uincłis tene¬
bantur diuinitus
absoluti scĩ basilicã
sunt ingressi. et per
iudicem immunes

Expanded text:
Agini ducis, qui mense Martio per incursionem nescio quam unius poplitis perdiderat usum, et gressum figere non valens, adhibito sibi ad geniculum fuste, ut mos est claudorum, adfuit. Is cum per triduum orationem fudisset ad Dominum, quarta die quae est in crastinum de festivitate, genu directo sanus abscessit. Post paucos autem dies homines, qui carceris vinculis tenebantur, divinitus absoluti, Sancti basilicam sunt ingressi, et per judicem immunes
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ: Qui tam de¬
tumulũ tam suppli¬
citer. tam ꝑseu̾anter
nr̃am opẽ expeciit: ⁊
placet pietati. boñ
uita ordinẽ ũ detur¬
pat. Eunc igitur mͣr¬
tinus ꝯuersus ad egr̃
et familiare sibi no¬
men crucis ore sacro
depromens ip̃amqcͤ¬
cem suꝑ eum depin¬
gens. heldrice inquit
ill qd̵ precib meis
adeptus essanitatẽ
Dices etiam eis ex p̃¬
cepto meꝯ quatinus
te huius eccl̾ie mee
cano nicum faciant.
Intestimoniũ autẽ
tatis precipio ut mi¬
sam maiorem hodie
cantes. quo ppłs uni¬
uersus qui tuam no

Expanded text:
nitatem, qui tam denitatem, qui tam detumulum, tam suppliciter, tam perseveranter nostram opem expetiit? Et ae pietati, bonumvita ordinem non deturpat. Tunc igitur Martinus conversus ad aegrum, et familiare sibi nomen crucis ore sacro depromens, ipsamque crucem super eum depingens: Heldrice, inquit,illis quia precibus meis adeptus es sanitatem: Dices etiam eis ex praecepto meo quatenus te hujus ecclesiae meae canonicum faciant. In testimonium autem tatis praecipio ut missam majorem hodie cantes, quo populus universus qui tuam no
Abbreviated transcription (Latin):
tunia latius diuul¬
gantur. Quippe:fa¬
ma fortune comes
quẽ illa subruit hec
diffamat. Intererat
igitur moribundꝰ
to ĩ luctu musica e¬
rat inportuna narra¬
tio. Uincebat tñ deuo¬
tione mesticiã. nec ũ¬
quam nocturnis ui¬
giliis ab eẽ paciebatur.
Multa canonicoꝵ cir¬
ca eum ꝯpassio mira
beniuolencia erat. Ip¬
se ante sc̃m tumulũ
in sompnis pronusq
ꝑnoctabat qr ñ ni¬
si pronus urgente i¬
comodo ualebat sub¬
sistere. Continuatis
itaq septem diebus
sollempͥnitatis clerꝰ
⁊ ppłs more debito
letabantur. Ip̃e uero
cessabat. Septima de¬
mum nocte oratio¬
ne ꝯtinua et doloriᷤ
tus paululum obdor¬
miuit. Cum ecce sig¬
nipotens martinus
pontificali decoratus
infula ei uisus est as¬
titisse. Quem ut pa¬
trem filius ut disci¬
pulus preceptorẽ sc̃s
brictius sequebatur
Et ip̃e tñ ep̃aliter re-¬
dimitus. ad quẽ ita
martinus. Quid fr̃
bricci: Iustum ne ti¬
bi uidetur ut eger ħ
optatam recipiat sa¬

Expanded text:
tunia latius divultunia latius divulgantur. Quippe fama fortunae comes, quem illa subruit, haec diffamat. Intererat igitur moribundusto in luctu musica erat importuna narratio. Vincebat tamen devotione moestitiam, nec unquam nocturnis vigiliis abesse patiebatur. Multa canonicorum circa eum compassio, mira benevolentia erat. Ipse autem sanctum tumulum insomnis pronusque pernoctabat, quia nonnisi pronus urgente incommodo, valebat subsistere. Continuatis itaque septem diebus solemnitatibus, clerus et populus more debito laetabantur. Ipse vero ratione cessabat. Septima demum nocte, oratione continua et doloris tus, paululum obdormivit, cum ecce signipotens Martinus, pontificali decoratus infula, ei visus est astitisse. Quem ut patrem filius, ut discipulus praeceptorem sanctus Briccius sequebatur, et ipse tamen episcopaliter redimitus. Ad quem ita Martinus: Quid, frater Bricci? Justumne tibi videtur ut aeger hic optatam recipiat sa
Abbreviated transcription (Latin):
ter frustraq cõsũp¬
ta. ep̃c ac si moritur᷑
ab humana salute
penitus destituitur. s
ut ait dñs. Que ĩ pos¬
sibilia sunt ap̃ hoĩes
possibłia sũt ap̃ dm̃.¬
Qd̃ sp̃u sibi intimã¬
te sentiscens ep̃c de mͣr¬
tini suffragio spẽue¬
lud ꝯtra spẽm ꝯcipi¬
ens ad ip̃m totus et
ex toto corde conuer¬
titur. presimiẽs ꝑ eũ
posse fieri qd̃ ars hu¬
mana nõ poterat.
uoto itaq se obligͣt
martim sepulchrũ
se uisitatuꝵ ab eo
fidelit̾ se petitur qͣm
post deum ab ip̃o si¬
bi dari santtatẽ so¬
lum mͦ presumebat
Nec mora pium uo¬
tum pia uoluntas
exequitur adiunctis
Sibi igitur hones¬
tissime comitibz pre¬
paratis abunde quee
rant necc̃ia iter ag¬
greditur sũmo oꝑe
ꝓcurans ut ad festũ
sumii pontificis ꝙ
ĩminebat occurreret.
Q fcm̃ est. Nec la te¬
re potuit uł egrotã¬
tis sublimitas. uł
tante sublimitatis
infirmitas. Quan¬
to enĩ quis eminen¬
tior tanto eius ĩfor¬

Expanded text:
ter frustraque consumpter frustraque consumpta, episcopus, acsi moriturus, ab humana salute penitus destituitur. Sed. ut ait Dominus, quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apudd spiritu sibi intimante sentiscens episcopus, de Martini suffragio spem velut contra spem concipiens, ad ipsum totus, et ex toto corde convertitur, praesumens per eum posse fieri quod ars humana non poterat. Voto itaque se obligat Martini sepulcrum se visitaturum, ab eo fideliter se periturum quam post Deum ab ipso sibi dari sanitatem solummodo praesumebat. Nec mora: pium votum pia voluntas exsequitur. Adjunctis sibi igitur honestissimis comitibus, praeparatis abunde quae erant necessaria, iter aggreditur, summopere procurans ut ad festum summi Pontificis, quod imminebat, occurreret. Quod et factum est. Nec latere potuit vel aegrotantis sublimitas vel tantae sublimitatis infirmitas. Quanto enim quis eminentior, tanto ejus infor
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib multa fre¬
qñter audiuimꝰ. s de
płimis ñ nulla mira¬
cula que uidimus de¬
clarare decreiumus.
piscopus leodici¬
hildricꝰ nomine
uir moꝵ honestate
laudabił occulto dei
iudicio morbo qui uł¬
go lupus d̃r. misera¬
biliter ĩmo mirabi¬
lit̾ laborabat. Pacieba¬
tur aũ innatib. E¬
rat igitur uide mi¬
seria. Tam grauiter
enĩ uis ualitudinis
grassabatur ut mir̃
ĩmodũ carnes uiri
more lupino ꝯsume¬
ret. corrod̾et. deuora¬
ret. Solum quidem
solacium non quidẽ
spes euadẽde egritudi¬
nis s saltẽ dilatio
mortis erat qd̃ coti¬
die duo pulli galli¬
nax eplumes et e¬
uiscerati mane duo¬
qz uespere uice car¬
niũ uiri ꝯsum̃di ⁊¬
morbo ac si lupine
rabiel opponebant᷑.
Noc sic cessabat ꝯsũp¬
tio carnũ cius. In¬
iusceratus enim mor¬
b. et si aliq̃n extrĩ¬
secus pascebatur in¬
trisecam tñ materi¬
am familiarius con¬
sumebat. Quid pła
Desperantib medi¬
cis cura om̃i inutili¬

Expanded text:
irtutibus multa frequenter audivimus. Sed de plurimis nonnulla miracula quae vidimus declarare decrevimus. piscopus LeodiciHildricus nomine, vir morum honestate laudabilis, occulto Dei judicio morbo, qui vulgo lupus dicitur, miserabiliter imo mirabiliter laborabat. Patiebatur autem in natibus. Erat igitur videre miseria. Tam graviter enim vis valetudinis grassabatur ut mirum in modum carnes viri more lupino consumeret, corroderet, devoraret, solumque solatium, non quidem spes evadendae aegritudinis, sed saltem dilatio mortis, erat quod quotidie duo pulli gallinarum explumes et eviscerati mane, duoque vespere, vice carnium viri consumendi morbo, ac si lupinae rabiei, opponebantur. Nec sic cessabat consumptio carnium ejus. Invisceratus enim morbus, etsi aliquando extrinsecus pascebatur, intrinsecam tamen materiam familiarius consumebat. Quid plura? Desperantibus medicis, cura omnium inutili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯferebamꝰ uicissim
qd m̃ti ad solatiũ
occurrebat. Ac cũ
forte de hoc qd̵ dice¬
tenorẽ tunc habite
ꝯfabulationis qd̃ ñic
diuina dignatio in¬
dulserit adoriamur.
primo suadentes ut
iuxta ꝓph̾am uexatõ
saltim det intellectũ
auditui: quatinꝰ cõ¬
minationes quas d̾s
peccatorib intentat.
uł per hoc qd̃ accidit
exꝑtas timeamꝰ: ro¬
gantes xp̃i clemen¬
ciam. ut iuxta illd̃
iobmolliat cor nr̃m
⁊ cibare nos dignet᷑
pane la crimaꝵ: ne
forte dicatur deno¬
bis. Attriusti eos
nec doluerũt. Eti¬
tem. ꝑcussi ppłm
meum: et auiis su¬
is ñ est reuersus. Et
cum nr̃a perliersitã
cor iusti scilicet dom¬
ni marcini sicut a¬
lias dicitur merere
faciat: cum nos po¬
cius uiderit ĩ reb pes¬
simis exultantes: q̃¬
ratur dicens. Susti¬
nui qui simul ꝯtri¬
staretur et nõ fuit.
Itemq Non est qui
uicem meam doleat.
Non enim satis nos
remordebat memori¬
a pecc̃i. Ꝙ illis sepe cõ¬
tingit qui et peccata

Expanded text:
conferebamus vicissim conferebamus vicissim quod menti ad solatium occurrebat. Ac tum forte de hoc quod dicetenorem tunc habitæ confabulationis, quod nunc diuina dignatio indulserit adoriamur, primo suadentes, vt iuxta Prophetam, vexatio saltim det intellectum auditui, quatinus comminationes, quas Deus peccatoribus intentat, vel per hoc quod accidit expertas, timeamus; rogantes tiam, ut juxta illud Job, molliat cor nostrum, et cibare nos dignetur pane lacrymarum, ne forte dicatur de nobis: Attrivisti eos, nec doluerunt ; et item: Percussi populum meum, et a viis suis non est reversus . Et cum nostra perversitas cor justi, scilicet domni Martini, sicut alias diximus, moerere faciat, cum nos potius viderit in rebus pessimis exsultantes, queratur, dicens: Sustinui qui saltem contristaretur et non fuit ; itemque: Non est qui vicem meam doleat . Non enim satis nos remordebat memoria peccati. Quod illis saepe contingit, qui et peccata
Abbreviated transcription (Latin):
sit ubi tanta psal¬
modia. tantaq mis¬
saꝵ frequentia cele¬
bretur. ubi etiam
temeritas peccãdi tã¬
tum reprimat᷑. cur di¬
uina seueritas a deo
cum utiq ĩ multis
aliis locis et minus
deo seruatur. et pec¬
candi lib̾tas effrena¬
tior uideatur. ħ nos
audientes stupore
pariter et dolore at¬
toniti fraudes anti¬
qui deceptoris ilico
recognouimꝰ. Nam
nus odor deo: facit
tam istem deceptor
ut quibdam sint
odor mortis ĩmor
qui de medicamento
uulnus sibi exagge¬
rant murnurãtio¬
nis. Quia uero be¬
atissimi domni nr̃i ĩ¬
iurias audiuimꝰ ex̾te¬
ri:prout caritatis
iuscera quisq sensit
ampliuis cepit dol̃e.
Non satis fuerat ꝙ no¬
stris exigẽtib culpis
scm̃ illud templum
pertulit conflagrari:
adhuc prodolor hii
ꝓ quib hanc iniuri¬
am sensit nitunt᷑ et
calumpniari. Memo¬
res tamen illiꝰ qd di¬
citur de deo. qr dedit
carmina ĩ nocte idẽ
ꝯsolationẽ scriptu¬
raꝵ ĩ tribulatione

Expanded text:
sit, ubi tanta psalsit, ubi tanta psalmodia, tantaque missarum frequentia celebretur, ubi etiam temeritas precandi tantum reprimatur, cur divina severitas adeo dcum utique in multis aliis locis et minus Deo serviatur, et precandi libertas effrenatior videatur. Hoc nos audientes stupore percussit, et dolore attoniti, fraudes antiqui deceptoris illico recognovimus. Nam nus odor Deo, facit tamen idem deceptor, ut quibusdam sint odor mortis in morqui de medicamento vulnus sibi exaggerant murmurationis. Quia vero beatissimi domni nostri injurias audivimus exerceri, prout charitatis viscera quisquam sensit, amplius coepit dolere. Non satis fuerat quod nostris exigentibus culpis, secundum illud templum pertulit conflagrari, adhuc, proh dolor! ii, pro quibus hanc injuriam sensit, nituntur ei calumniari. Memores tamen illius quod dicitur de Deo, quia dedit carmina in nocte, id est consolationem Scripturarum in tribulatione,
Abbreviated transcription (Latin):
flictũ iob uellenta¬
mici ex condicto ui¬
sitare. Tum quidẽ ⁊ nos
occurrimus. Oculis
uero cuncta ꝑcurren¬
tib inurdabant lacͥ¬
me. Et cum singła
qualiter ante uide¬
bant flentes inspice¬
rent: gemitus irrum¬
pebant. Cordis uero
sanguine de quo la¬
crime nascuntꝰ. iam
ex hausto:nam de eo¬
dem sanguine fluũt
et ideo cum pro pieta¬
te funduntur mar¬
tyrium quodã mo¬
do imitantur: adau¬
ditorium secessimꝰ.
Tum uero nescio qͥd
diu sermocinati su¬
mus. Siquidẽ dolenti¬
poscit. s qd̃ dolor ex¬
torq̃t idemptitare.
Tandẽ ad hoc uentum
ẽ. ut ad doloris aug¬
mentũ diceretur ꝙ
ñ nulli beato mar¬
tino detrah̾ent: qͣi
qui ñ posset incen¬
dium reprimere. qͦ
domiũ suam tociẽs
ꝑ mississ igne depa¬
sci. Nonnulli quo¬
q dic̾ent qd̃ hanc
nr̃am etatem iam
hab̾et exosam: nec
more suo preces sup¬
plicum attendat c̃
se ꝑ miracła presẽ¬
tem non ostendat.
Alii nichominꝰ qͣsi
discuterẽt quidnã

Expanded text:
flictum Job vellent aflictum Job vellent amici ex condicto visitare. Tum quidem et nos occurrimus. Oculis vero cuncta percurrentibus inundabant lacrymae. Et cum singula qualiter ante videbant, flentes inspicerent, gemitus irrumpebant. Cordis vero sanguine, de quo lacrymae nascuntur, jam exhausto nam de eodem sanguine fluunt, et ideo cum pro pietate funduntur, martyrium quodammodo imitantur, ad auditorium secessimus. Tum vero nescio quid diu sermocinati sumus. Siquidem dolentiposcit, sed quod dolor extorquet identitare. Tandem ad hoc ventum est, ut ad doloris augmentum diceretur, quod nonnulli beato Martino detraherent, quasi qui non posset incendium reprimere, quo domum suam toties permisisset igne depasci: nonnulli quoque dicerent, quod hanc nostram aetatem jam haberet exosam, nec more suo preces supplicum attendat, cum se per miracula praesentem non ostendat. Alii nihilominus quasi discuterent quidnam