comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in dies deniq semꝑ ͤ si non tu eum neglexeus honestabit D. Senui
rugis q et informi situ obsitus iuix me ip̃m agnosco cłiõ. hoc tibi
iam ab initio euenturum dixi minus quidem auide speculo ĩ mine¬
bis minus tuis forsitam minus haui dubie muliercularum occulis
placebis quibus placere uelle maior ne uanitas an libid̾o sit nestio
ar qui fu̾em qui constantiam qui grauitatem qui prudentiam que¬
runt /certius inter has rugas q in planis ac mollibus maxillis seqd
cupiunt repturos sperent .d. Senui meliorq post tergum etas rem¬
auet/ . Rõ. Imo decerior / non semꝑ que dellectant magis atq oꝑ¬
tantur meliora sunt / multi malum suum concupiscunt quod
non esset nisi quia illud satirici uerum est pauci discernere po¬
ssut uera bona. d. Senui et letiores abierunt dies. Rõ. Smiui
ferme dies temporum intei se similimi/ animi ho minii diusi ꝓr

Expanded text:
in dies, denique semper te, si non tu eum neglexeris, honestabit. Senui, in dies, denique semper te, si non tu eum neglexeris, honestabit. Senui, rugisque et informi situ obsitus: vix me ipsum agnosco. Hoc tibi iam ab initio eventurum dixi: minus quidem avide speculo imminebis, minus tuis forsitan, minus haud dubie muliercularum oculis placebis, quibus placere velle maior ne vanitas, an libido sit nescio. At qui fidem, qui constantiam, qui gravitatem, qui prudentiam querunt, certius inter has rugas, quam in planis ac mollibus maxillis, se quod cupiunt reperturos sperent. Senui meliorque post tergum etas remanet. Immo deterior, non semper que delectant magis, atque optantur, meliora sunt: multi malum suum concupiscunt; quod non esset, nisi quia illud Satyrici verum est: Pauci discernere possunt vera bona. Senui et letiores abierunt dies. Omnium ferme dies temporum inter se simillimi, animi hominum diversi; quin
Abbreviated transcription (Latin):
munus sed neglectum dilatumq suscepit / .D. Senui. solitis q uolup¬
tutibus cureo. Rõ. Nouis a suesce ht̃ et senectus uoluptates suas
quas gustare ubi cepeus / que nunt doloy amissa fastidias/ et reuerti
nolis .D. Senui et in canui. Rõ. Roni senis uerenda canities plus
haber non modo auctoritaris sed honeste eciam uoluptatis qͣ fede oẽs
iuuenum illecebre neq uero murati coloris te peniteat/ nam quis
tam corupto sensu/ tam q obliquo potest esse iuditio / ut nõ candi¬
dorum calathos liligrum q̃ ingrantium carbonum cistas aspiceie
seq si transformandus sit cigno similii mallit esse q coruo/ .d.¬
Senui et squalentes arant uultum ruge/.Rõ. Et tellus arata fruc¬
rum fert uberius et uite matuuores fruetus bene culta in senectu¬
re proueniunt rugge ce offendunt oris uulcum animi compo ne
non illum ruge occuꝑant non uariant animi/ nise ut formosior sit

Expanded text:
munus, sed neglectum dilatumque, suscepit. Senui, solitisque volupmunus, sed neglectum dilatumque, suscepit. Senui, solitisque voluptatibus careo. Novis assuesce: habet et senectus voluptates suas, quas gustare ubi ceperis, que nunc doles amissa fastidias et reverti nolis. Senui et incanui. Boni senis verenda canities: plus habet, non modo auctoritatis, sed honeste etiam voluptatis, quam fede omnes iuvenum illecebre. Neque vero mutati coloris te peniteat: nam quis tam corrupto sensu, tanque obliquo potest esse iudicio ut non candidorum calathos liliorum, quam nigrantium carbonum cistas aspicere, seque, si transformandus sit, cygno similem malit esse quam corvo? Senui et squalentes arant vultum ruge. Et tellus arata fructum fert uberius, et vite maturiores fructus bene culta in senectute proveniunt. Ruge te offendunt oris? Vultum animi compone: non illum ruge occupant, non variant anni, nisi ut formosior sit
Abbreviated transcription (Latin):
remeare nicbil fessis grãtius hospitio .d. Senui. Ro. m ultum tibi
placuit uite labor si cum transisse fers grauiter .d. Sonus. Rõ. Si
ui uere dellectabat en uixisti si ꝑa oportebat pariusti et quis sanemẽ¬
tis uel quos fieri optauerit factum doleat nisi male se oprass e sẽciat
uel quod neq omittii neq sine multo labore agi poterat actum esse
non gaudeat undiq igitur gaudendum tibi est seu uoti compos del¬
ectabilis / seu necessario et graui functus officio es/ .d. Senui et uo¬
luptates corporis fugauit etas .Ro. utere animi uoluptatibus q̃
nec minores/ et piofecto stabiliores sunt / nec unq fugiunt nisi cũ
anima. huic herent banc sequutur. At corporee uoluptates uenien¬
res culpam ferunt/ abeuntes penitentiam pue̾bris et doloris mat̾ia
rolinquunt his te explicitum ac liberum gaudere debes et liberatrici
tue grãm hr̃e / que te manibus tuorum hostium eduxit tibiq debitũ

Expanded text:
remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Multum tibi remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Multum tibi placuit vite si eum transisse fers graviter. Senui. Si vivere delectabat, en: vixisti; si oportebat, paruisti. Et quis, sane mentis, vel quod fieri optaverit factum doleat, nisi male se optasse sentiat, vel quod neque omitti, neque sine multo labore agi poterat, actum esse non gaudeat? undique igitur gaudendum tibi est, seu voti compos delectabilis, seu necessario et gravi functus officio es. Senui et voluptates corporis fugavit etas. Utere animi voluptatibus, que nec minores et profecto stabiliores sunt, nec unquam fugiunt nisi cum anima: huic herent, hanc sequuntur. At corporee voluptates, venientes, culpam ferunt; abeuntes, penitentiam pudorisque et doloris materiam relinquunt. His te explicitum ac liberum gaudere debes, et liberatrici tue gratiam habere, que te manibus tuorum hostium eduxit, tibique debitum
Abbreviated transcription (Latin):
ut egiptium illum sonem cesar alloquitur / nec ingratum diis etatis
asserir argumento/.d. Senui. Nõ. hac re saltem inus ex paucis ex
tor enim milibus milium eorum qui nascuntur quota pars illoꝵ
est qui ad senium usq pueniant : exhis ip̃is perpaucissimi sunt
quibus iustum senecturis spatium explere darum sit. d. Senui ualde.¬
Ro. prodigium ac stupor uabde senis occisus meriẽti animo quot ue
periculo sis passibus huc uenerit / insignis quuem senum ratitas ĩ gẽs
casuum uite mortalis argumentum est/ .d. Senui. Ro. Durum
ue difficile stuadium cucuristi mirum nist iam fessus et quietis ap¬
nunc breuissimus longus nunq durus semꝑ aspq erambiguus hu¬
ius ultima pars senectus finis autem est mors/ quid hic hẽs qri moie
singularis ⁊ semursti peregisse iam debes uite munus/ uenisti ad exitu
quiesce Amens uiator est qui labore me exh austus/ uelit ad initium

Expanded text:
ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis asserit argumento? Senui. Hac in re saltem unus ex paucis: ex tot enim millibus millium eorum qui nascuntur, quota pars illorum est, qui ad senium usque perveniant! Ex his ipsis perpaucissimi sunt, quibus iustum senectutis spatium explere datum sit. Senui valde. Prodigium ac stupor valde senis occursus, metienti animo quot ille periculosis passibus huc venerit; insignis quidem senum raritas, ingens casuum vite mortalis argumentum est. Senui. Durum ac difficile stadium cucurristi: mirum nisi iam fessus et quietis aprevis, nunc brevissimus, longus nunquam, durus semper asperque et ambiguus, huius ultima pars senectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad exitum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhaustus, velit ad initium
Abbreviated transcription (Latin):
aluud rei est .d. Senui. nõ. Ibas assadue et ꝑuemspe
te stupes stupendum porius nist quo semꝑ nos aliqn
ꝑ ueniies / .d. Senui . Rõ. Quidm uruendo senueris et
cundo piocesseus : An tu eratem retro gradam expectabas ⁊ ut uelox
nroy in stabile sic iuemeabile tempus est .d. Belacissime senus. Rẽ.¬
Dicebam tibi tempus fugere iam nunc credeie incipis  dici nequit
non modo inter oppinones hominum diuersoum sed imus eusde
ꝙ homiuis quid intersit iuuenis ante occulos etarem bñs lougissi¬
mam opinatur hanc ip̃e semor atergo respiciens/ uidet ossebieuissi¬
mam/ semper futura preteritis longiora uidentur/ cum uel eque sit
breuia uel eo eciam bieniora quo ad finem properantib naturalis mo¬
tus solet eẽ uehementior .d. Senui. Rõ. Est unde gaudeas si tñ
non inter uicia senuesti aut si uel ad ultimũ surrexisti bona tibi ⁊
utilis est fenectus nec exignum diuini fauoris mditium/ menuimsti

Expanded text:
rei est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse rei est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse te stupes. Stupendum potius nisi quo semper ires aliquando pervenires. Senui. Quidni vivendo senueris et eundo processeris? an tu etatem retrogradam expectabas? ut velox utque instabile, sic et irremeabile tempus est. Velocissime senui. Dicebam tibi tempus fugere: iam credere incipis. Dici nequit, non modo inter opiniones hominum diversorum, sed unius hominis opinionis quid intersit. Iuvenis ante oculos etatem habens, longissimam opinatur; hanc ipsam senior a tergo respiciens, videt esse brevissimam. Semper futura preteritis longiora videntur, cum vel eque sint brevia, vel eo etiam breviora, quo, ad finem properantibus, naturalis motus solet esse vehementior. Senui. Est unde gaudeas; si tamen non inter vitia senuisti, aut si vel ad ultimum surrexisti, bona tibi et utilis est senectus, nec exiguum divini favoris indicium. Meministi
Abbreviated transcription (Latin):
cuitu / dei atq hominum ad sit amor ab sit metus dignos colle
cereios piereri neq cultos/ neq offensos/ ita nec tu alium nec te ali¬
is contremscet et in domo humili tutius uiues qͣ in arce uixisti hãc
tibi arcem nemo usq in uidebit hanc tibi nemo potent aut uolet eiupere
hac malos in stuporem bonos in amorem imitandiq studium incita¬
bis o qͦ facile erat tranquillam seienam q uitam agere/ ni uos eam ĩ¬
quieram ac tubidam fecissetis omĩa ferme et uestrarum et ꝓeimoꝵ
in pnitiem conquirentes ad quid enir arces iste nisi ad uestram
sumul alienam q molestiam  ut neq uos iq scilicet quiescatis
et instar aranearum muscas captantium pretereuntibus insulteris
Atqui cunetis animantibus lustra sufficiunt ac id̾i solus homucio
arces quent quo nullum animal superbius nullum ꝙ tunidius :¬
⁊ de senectute. dolor.¬
Enui. Rõ. uiuere optabas et uixisse te peniter/ an quid¬

Expanded text:
cuitu. Dei atque hominum adsit amor, absit metus; dignos cole, cuitu. Dei atque hominum adsit amor, absit metus; dignos cole, ceteros preteri, neque cultos neque offensos; ita nec te alius, nec tu alium contremisces, et in domo humili tutius vives, quam in arce vixisti. Hanc tibi arcem nemo usquam invidebit, hanc tibi nemo poterit aut volet eripere; hac malos in stuporem, bonos in amorem imitandique studium excitabis. O quam facile erat, tranquillam serenamque vitam agere, ni vos eam inquietam ac turbidam fecissetis, omnia ferme et vestram et proximorum in perniciem conquirentes! Ad quid enim arces iste, nisi ad vestram simul alienamque molestiam, ut neque vos unquam scilicet quiescatis, et, instar aranearum muscas captantium, pretereuntibus insultetis; atqui cunctis animantibus lustra sufficiunt ac nidi: solus homuncio arces querit, quo nullum animal superbius nullumque timidius. 83 DE SENECTUTE Senui. Vivere optabas, et vixisse te penitet. An qui
Abbreviated transcription (Latin):
eras in tua arce metuendus sed et metuens/ et quos in quies me¬
tuebam: Imo uero quos non  omues metuet qui ceperit metui s
illos in primis aquibus ip̃e metuitur Nam et ciceio ennium secutꝰ
qui se inquit metui uolent/ aquibus metuentur eosdem metuant
ip̃ necesse est Sepe idem repeto/ quia ira se res haber nec aduerti¬
tos/ in hoc ceci ut in reliquis dum supra omnes esse nitimini
infra omnes estis / quid est enim timore depiessius : sic conatus
omnis uester in aduersum desinit/ .d. Arcem michi carissimã amisi.¬
.Rõ. gac tibi cariorem aliam quam non peidas/ Cir cũuala auimu
piis intentio nibusꝰ honestis uitam actibus prudentiam ac fortitudi¬
nem inter fores loca Iusticiam atq modestiam in propugnaculis humani¬
tatem ac mansuerudinem undiq in muris  spem fidem caritarem arcis
in medio/ ꝓuid entiam supieme turris in uertice/ bonam famam ĩ cu¬

Expanded text:
Eras in tua arce metuendus, sed et metuens. “Et quos, inquies, meEras in tua arce metuendus, sed et metuens. “Et quos, inquies, metuebam?” Immo vero quos non? Omnes metuet, qui metui ceperit, sed illos in primis a quibus ipse metuitur. Nam et Cicero Ennium secutus. “Qui se, inquit, metui volent a quibus metuentur, eosdem metuant ipsi necesse est.” Sepe idem repeto, quia ita res se habet; nec advertitis, in hoc ceci, ut in reliquis; dum supra omnes esse nitimini infra omnes estis: quid est timore depressius? sic conatus omnis vester in adversum desinit. Arcem michi carissimam amisi. Fac tibi cariorem aliam quam non perdas; circumvalla animum piis intentionibus, honestis vitam actibus; prudentiam ac fortitudinem ante fores loca, iustitiam atque modestiam in propugnaculis, humanitatem ac mansuetudinem undique in muris, spem, fidem, caritatem arcis in medio, providentiam supreme turris in vertice, bonam famam in cir
Abbreviated transcription (Latin):
superbe laute/ pompatice sed iuste sed sobrie sed modeste nullis opus
est aicibus/ que non cutum ce presticerint sed solicitum formu abilem
ae molestum/ Que est autem bec uoluptas metui nec amari: an ald¬
laberii notissimum nom udisti necesse est multos timeat quem multi
timent hoc ille dixit in Iulium cesarems quanto uꝰ in alios illo et
minores et formidabiliores rectius dici potest/ Nescio quiudem cur
tam multi cupiant ti meri nemo enim graris metuitur una et
merut/ et perculosius uni est multos metuere q multis inũ nõ¬
ne satius multo est ꝙ nullus te metuat et tu nullum q ꝙ te multi me¬
tuant et tu multos ⁊ segregari ista enim nequeunt/ semꝑ q metu me¬
rus queritur poscis buins dicti causam/ Illa profecto est quã ouidi
naso ait quia quem metuit quisq perue cupit dictum prius ab en¬
nio/ quem metuunt inquit oderunt quem quisq odit perisse expetit

Expanded text:
superbe, laute, pompatice, sed iuste, sed sobrie, sed modeste. Nullis opus superbe, laute, pompatice, sed iuste, sed sobrie, sed modeste. Nullis opus est arcibus, que non tutum te prestiterint, sed, sollicitum, formidabilem ac molestum. Que est autem hec voluptas, metui nec amari? an ilLaberii notissimum non audisti: Necesse est multos timeat, quem multi timent? Hoc ille dixit in Iulium Cesarem: quanto id in alios, illo et minores et formidabiliores, rectius dici potest; nescio quidem, cur tam multi cupiant timeri. Nemo enim gratis metuitur, una et metuit; et periculosius uni est multos metuere, quam multis unum. Nonne satius multo est quod nullus te metuat, et tu nullum, quam quod te multi metuant, et tu multos? segregari enim ista nequeunt, semperque metu metus queritur. Poscis huius dicti causam? illa profecto est, quam Ovidius Naso ait: Quia quem metuit quisque perire cupit, dictum prius est ab Ennio: Quem metuunt, inquit, oderunt, quem quisque odit periisse expetit.
Abbreviated transcription (Latin):
uestra suꝑbia in subiectos tonet ac ful miner his priuari non mõ
non flebile sed optandum est dunt enim aliqua exbis eciam que
uona nuligus appellat quibus boni quoq modosti q animitententur
ans ad illicitum urgeantur quibus monibus si obstare uirtutis ope
non ualeas / quiꝰ ni optanda sit amissio earum recum/ que hos pa¬
nunt motus . d. Arcem fortissimam amisi. Rõ. Tu fo rrissimam
dicis fragilem piobat euentus. Amisisti potius rem usu meptam di¬
fficilom q custodia rem in utilem tibi uicinis omnibus odiosam i̾a
dormie noctibus in cipies/ et dormire alios sines .d. Eutissimat
arx dimpta est/. Rio. Euo modo esset tura que periit ipe cecum cogita
ego autem tibi ostendam munitissimã rurissimãq aicem sine maris
sine curubus sine ullo prorsus operoso recum apparatu si nis tuto ui¬
ueie bene niue/ nil iuircute securius, Bene autem iuuere non ħ dico

Expanded text:
vestra superbia in subiectos tonet ac fulminet. His privari non modo vestra superbia in subiectos tonet ac fulminet. His privari non modo non flebile sed optandum est. Sunt enim aliqua ex his etiam, que bona vulgus appellat, quibus boni quoque modestique animi tententur, atque ad illicitum urgeantur; quibus motibus si obstare virtutis ope non valeas, quidni optanda sit amissio earum rerum, que hos pariunt motus? Arcem fortissimam amisi. Tu fortissimam dicis, fragilem probat eventus. Amisisti potius rem usu ineptam, difficilemque custodia, rem inutilem tibi, vicinis omnibus odiosam. Iam dormire noctibus incipies, et dormire alios sines. Tutissima michi arx diruta est. Quomodo esset tuta que periit, ipse tecum cogita; ego autem tibi ostendam munitissimam tutissimamque arcem sine muris, sine turribus, sine ullo prorsus operoso rerum apparatu: si vis tuto vivere, bene vive. Nil virtute securius; bene autem vivere, non hoc dico
Abbreviated transcription (Latin):
nos qr surer omnes ciues niuitur Iam tibi tranquilior status iam se¬
cuuor uita euir sine metu sine suspitionibus sine excubiis sine fer¬
io quibus in malis quenam inte suauitas spanda sit nescio .d. Tyr¬
amnide peidita priuatus dego . Rõ. Elige an lamentis actribare fortu¬
nam mallis an equabilitate lenrie/ piofecto enim si non uulgi stre¬
pitum sed aninum ip̃e tuum in scilentio pieteuitiq memoriam it̾¬
roges mulris te explicitum atq elapsum malis in uenies Iam turus ui¬
uere. siccus ꝙ iam moi poteris / nec sanguine madidus nec ueneno ⁊
Alidis arcibus spoliatus sum. Rõ. Ad huc ergo trrãnidis
superant semina que iam tandem amissis arcibus ab¬
iecisti/ non est saris uenenosum scipite m piecu isse ni
radicem uulseris qui arcibus fidit tyrauinus esse nõ
desit. d. m ontana aice priuatus sum. Rõ. ubiq arces sunt cõpedes
libeitaris. at in montbus nimbi eciam quodamodo quidam sunt uñ

Expanded text:
nos, quam super omnes cives vivatur. Iam tibi tranquillior rerum status, iam senos, quam super omnes cives vivatur. Iam tibi tranquillior rerum status, iam securior vita erit, sine metu, sine suspitionibus, sine excubiis, sine ferro; quibus in malis, quenam vite suavitas speranda sit nescio. Tyrannide perdita privatus dego. Elige an lamentis acerbare fortunam malis, an equabilitate lenire. Profecto enim si non vulgi strepitum, sed animum ipse tuum et in silentio preteritique memoriam interroges, multis te explicitum atque elapsum malis invenies. Iam tutus vivere, siccusque iam mori poteris, nec sanguine madidus nec veneno. 82 alidis arcibus spoliatus sum. Adhuc ergo tyrannidis supererant semina, que iam tandem amissis arcibus abiecisti? non est satis venenosum stipitem precidisse, ni radicem vulseris: qui arcibus fidit, tyrannus esse non desiit. Montana arce privatus sum. Ubique arces sunt compedes libertatis, at in montibus nymbi etiam quidam sunt quodammodo, unde
Abbreviated transcription (Latin):
non siuinet curantem sed ꝓ curatorem et mediocris uite ꝑ sequi non
oxcelentias his quidem harum q similibus ut aristotili placet et micbi
fit durabilior puncipatus/ ita tamen talem uider expedit ut ueiet
eciam talis sit/ Simulatio enim tot sub occulis hominumquos ies ca¬
git qualibet arte uel ingenio longa esse non potest/ uide nuine uet
an in parte horum aliqua euiaueris et queu desine et mirari/ neq eĩ
tyramuidem his uiciis ob noxiam desmere sed durare mirabile est/ cd
sumam. et regas et tyranini omnes/ et quicunq in potentatu aliqͥͦ
siunr a debent si reguare d̾in uoluur acriteiex curere me moruterq de¬
tun illud catonis apud liuium. Auarrtia et luxuria omnia magna tuit¬
ua euecteuit .d. Amissa tyramunide puuate ieditus sum fortane¬
sio. hostis ciulum uias factus es conciuis equam disce ciuilitarem et bene¬
ficium fortune melious agnosce cum honestius tum tutius inter ciues lo¬

Expanded text:
non suimet curantem, sed procuratorem, et, mediocris vite, persequi non non suimet curantem, sed procuratorem, et, mediocris vite, persequi non excellentias.” His quidem horumque similibus ut Aristoteli placet, et michi, fit durabilior principatus. Ita tamen talem videri expedit, ut vere etiam talis sit. Simulatio enim, tot sub oculis hominum, quos res tangit, qualibet arte vel ingenio, longa esse non potest. Vide nunc igitur, an in parte horum aliqua erraveris, et queri desine et mirari; neque enim tyrannidem his vitiis obnoxiam desinere, sed durare mirabile est. Ad summam, et reges et tyranni omnes, quicunque in potentatu aliquo sunt, debent, si regnare diu volunt, acriter excutere memoriterque dictum illud Catonis apud Livium: “Avaritia et luxuria omnia magna imperia everterunt”. Amissa tyrannide private redditus sum fortune. Hostis civium eras, factus es concivis. Equam disce civilitatem, et beneficium fortune humilioris agnosce; cum honestius, tum tutius inter cives bo
Abbreviated transcription (Latin):
rum uitam nedicam peccuniam extorquere/ suam cangere nõ audenti
prima quidem ad securitatem et quietem uia est/ nõ modo tyramuu̾is
appetirum/. sed omnem cegnandi cupidinem abiecisse/ nam quid stul¬
rius quid laboriosius quiꝰ ue periculosius q tocius in se unum saiens
populi transferie fragilem forsiran suis propriis porferendis. Sin elli¬
geie meliora / consuetudo ueu hostis et oppinionum puersitas nõ pri¬
mittie / alud est ꝓ ximũ aristotelici doginatis meminisse / ut sali
non ty ramnum quis se prebeat sed rei publice curatorem Intioie
inquit et oblariones oporret inder colligere dispensarionis gracia etsi
aliquando oportunum fuerit uti ad bellicus oportunitates uniu̾saliter aũt
exhibere se ip̃m custodem et camerarium tanq comunium non tanqͣ
piopuorum et iterum preparare inquit oportet et ornare ciuitatem

Expanded text:
rum vitam, ne dicam pecuniam extorquere, suam tangere non audenti. rum vitam, ne dicam pecuniam extorquere, suam tangere non audenti. Prima quidem igitur ad securitatem et quietem via est, non modo tyrannidis appetitum, sed omnem regnandi cupidinem abiecisse; nam quid stultius, quid laboriosius, quidve periculosius, quam totius in se unum populi sarcinas transferre, fragilem forsitan suis propriis perferendis? Si vero eligere meliora, consuetudo, veri hostis, et opinionum perversitas non permittit, illud est proximum: Aristotelici dogmatis meminisse, ut scilicet non tyrannum quis se prebeat, sed Reipublice curatorem. “Introitus, inquit, et oblationes oportet videri, colligere dispensationis gratia et, si quando opportunum fuerit, uti ad bellicas opportunitates, universaliter autem exhibere seipsum custodem et camerarium, tanquam communium, non tanquam propriorum”. Et iterum: “Preparare, inquit, oportet et ornare civitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ielique singulos ciues afficiit hes. populum iiuersum Superbia
et in uidia ip̃os inter trramnos regnant / crudelitas inter paucos seuit auau¬
tia iiter omnes. Quiescit illa mĩq ac minuitur hec semp crescit acui¬
gilat. Qui preesse igitur in populis uolunt uitare inpiimis hoc uicium
decer/ omnem q uicii huius in famiam/ omnem q suspicionem nich¬
il est enim quod odiosum eque faciar trramuum/ eque p̃su̾entia ac
dominio indignum celiqua interdum magnanimitatis aut iustitie
sese uello tegunt hoc unum ulitatem animi miseriam q non exuit
et contra comunem humani euoiom moris/ ut nil miẜ ius nil uill
auaritia est sic quoq nil miszius creditur nil ulius/ ideoq hoc ui¬
cio laborantes indignissimi honoie et imperio iudicantur. Indignant᷑
homines illi subici qui auaritie sit subiectus atq illum alienũ in cor¬
pus ius hie quod suum non hẽat in metallum / uelle sibi licitum alio¬

Expanded text:
relique singulos cives afficiunt, hec populum universum. Superbia relique singulos cives afficiunt, hec populum universum. Superbia et invidia ipsos inter tyrannos regnant, crudelitas inter paucos sevit, avaritia inter omnes. Quiescit illa nonnunquam ac minuitur, hec semper crescit ac vigilat. Qui preesse igitur in populis volunt, vitare in primis hoc vitium decet, omnemque vitii huius infamiam omnemque suspitionem: nichil est enim quod odiosum eque faciat tyrannum, eque presidentia ac dominio indignum. Reliqua interdum magnanimitatis aut iustitie sese velo tegunt, hoc unum vilitatem animi miseriamque non exuit, et contra communem humani moris errorem, ut nil miserius, nil vilius; avaritia est, sic nil quoque miserius creditur, nil vilius. Ideoque hoc vitio laborantes, indignissimi honore et imperio iudicantur. Indignantur homines illi subici, qui avaritie sit subiectus, atque illum alienum in corpus ius habere, quod suum non habeat in metallum, velle sibi licitum alio
Abbreviated transcription (Latin):
neq tam longeuus fuit ut ad huius etatem peruenire potuisse uileatur
cum camen eisdem in libris non siue admiratione quadam/ hieronis acge¬
lonis nomen in ueniam / qui qualiter sibi noti esse potuerunt attenta
ratione temporum non satis expedio/ .D. Nec ego alienis iniurio sus ux¬
oubus/ nec mea uxor alicu tyramuide tamen excidi. Rõ. Sepe se no¬
centissimi in nocentes putant Sunt tamen et alie non minores cãe
precipirande tyramnidis Iusolentia scilicet que uilio cesari apud histo¬
ucos obicitur illa presertim ꝙ senatui se honorificentissime adeunti nõ
assurexerit/ que hodie nec cansa quuem ulla esset Crudelitas quoq que
mezencium apud uirgilium ad supplicium reposcebat. Gaium nõ gali
mentum non in uenisse sciculos tyramnos flaccus ait/ neq ur̃os
maius in uenire res loquitur. postremo tyranmorum nulla aut maior
pestis aut crebuior auaritia est/ Itaq relique singulorum hec omnium

Expanded text:
neque tam longevus fuit, ut ad huius etatem pervenire potuisse videatur, neque tam longevus fuit, ut ad huius etatem pervenire potuisse videatur, cum tamen eisdem in libris, non sine admiratione quadam, Hieronis ac Gelonis nomen inveniam, qui qualiter sibi noti esse potuerint, attenta ratione temporum, non satis expedio. Nec ego alienis iniuriosus uxoribus, nec mea uxor alicui: tyrannide tamen excidi. Sepe se nocentissimi innocentes putant. Sunt tamen et alie non minores cause precipitande tyrannidis: insolentia scilicet, que Iulio Cesari apud Historicos obicitur, illa presertim, quod senatui se honorificentissime adeunti non assurrexerit, que hodie nec causa quidem ulla esset. Crudelitas quoque, que Mezentium apud Virgilium ad supplicium reposcebat, Gaium vero Calimentum non invenisse Siculos Tyrannos Flaccus ait, neque vestros hodie maius invenire res loquitur. Postremo nulla tyrannorum aut maior pestis aut crebior, avaritia est, itaque relique singulorum, hec est omnium;
Abbreviated transcription (Latin):
leies re propria spoliari qui sic doleas aliena/ .d. tyramuide me de¬
iecto grauiter fc̾do/. ħõ. Feres leuius si causam si causam libres / multi
quilem trramnorum solo nominis odio ceciderunt plures cam̃ cerras
cadendi causas habuisse notissimũ est / et quottidie fit notius Aput
aristotilem quilem legis in politicis/ ꝙ propter uxoium in uirias mul¬
ce cyramuides perierunt id quoquo moro seu passiue seu actiue ac¬
ceptum fuerit uerum erit hoc est seu propter iniurias atyramnis illa¬
tas uxoribus alienis seu aliis illatas ab uroribus tyram norum pͥmi
exemplum habes nõ mõ tyramudum sed regnorum croyani scilicetat
romani secundi uero. Nauidem lacedemonũ tyramnũ qui cum ipe sb̃¬
ditos spoliasset ad spoliandas eorum uxores auarissimam suam cõui¬
gem destinabat/ que si cã non ultima osse potuit maturande calamita¬
tis quãuis hic aristotili notus esse nequiuerir qui etate floruit alexadri

Expanded text:
leres re propria expoliari qui sic doleas aliena? Tyrannide me deleres re propria expoliari qui sic doleas aliena? Tyrannide me deiectum graviter fero. Feres levius, si causam libres; multi quidem tyrannorum, solo nominis odio ceciderunt; plures tamen certas cadendi causas habuisse notissimum est et quotidie fit notius. Apud Aristotelem quidem legis, in Politicis, quod propter uxorum iniurias multe tyrannides perierunt; id quoquo modo, seu active seu passive acceptum fuerit, verum erit. Hoc est seu propter iniurias a tyrannis illatas uxoribus alienis, seu aliis illatas ab uxoribus tyrannorum. Primi exemplum habes, non modo tyrannidum, sed regnorum Troiani scilicet et Romani, secundi vero Agidem Lacedemonum tyrannum, qui cum ipse sibi subditos spoliasset, ad spoliandas eorum uxores avarissimam suam coniugem destinabat, que sibi causa non ultima esse potuit maturande calamitatis; quamvis hic Aristoteli notus esse nequiverit, qui etate floruit Alexandri,
Abbreviated transcription (Latin):
nus dominatium or omnipotens/ aquo o m̃is potestas ost in cello
et in teria manum muneribus suis plenam et extendit et retralit
occultis sepe iustis semꝑ ex causis sed temporalis quoq rex regem
tyramnus tyramnu et gens gentem deicit arq pessundat/ in uõ
nec ꝓpħam illum querulum aud̾iustis. Et congregabit inquit qͣr
arenam captiuitatem et ip̃e de regibus triumphabit / et tyramnid
diculi cius eunt / Coaptate animum fortue seu diuine potius uolũ¬
tati et cauere udiculum fedum q illud exemplum dyonisii tyramnoꝵ
pessimi qui patria pulsus / in exilio puerilium litterarum scolas tenuisse
dicitur ut quam in ciues non poterat in pueros tyranuidem exceiet
crux ingenium affixum q proposito/ houestiq inscium atq equi iuris
imꝑatiens/d. Eyramnidem amissam ualde doleo.Rõ. Quãtum dole¬
ies iusce possessionis amissio nem qui tam doleas in iuste  quãtum do¬

Expanded text:
nus dominantium omnipotens, a quo omnis potestas est in celo nus dominantium omnipotens, a quo omnis potestas est in celo et in terra, manum muneribus suis plenam et extendit et retrahit, occultis sepe, iustis semper ex causis, sed temporalis quoque rex regem, tyrannus tyrannum, et gens gentem deicit et pessundat? An vero non Prophetam illum querulum audivistis: “Et congregabit, inquit, quasi arenam captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi eius erunt?” Coaptate animum fortune, seu divine potius voluntati, et cavete ridiculum fedumque illud exemplum Dionysii tyrannorum pessimi, qui patria pulsus, in exilio puerilium literarum scholas tenuisse dicitur, ut quam in cives non poterat, in pueros tyrannidem exerceret: Trux ingenium affixumque proposito, honestique inscium atque equi iuris impatiens. Tyrannidem amissam valde doleo. Quantum doleres iuste possessionis amissionem, qui tam doleas iniuste? Quantum do
Abbreviated transcription (Latin):
ascendisses nunc qualiteicunq descendisse bonum iõ/ quia iustũ
melior q coacta iustitia q uoluntaria in iusticia est/ Audite impi
tyraminum apud inferos exclamantem / discite iustitiam monti
Audite et me apud superos exhortantem discite iustitiam uł coati
hec enim tempestiua hec utilis q ni respͥuitur illa tibi ad monitio ui¬
q sera est frustra enim discitur quod fieri amplius non potest pom¬
te uero iam cumentes animos/ suꝑbum q et ferox dominãdi uotui
ponite/ et si non prius/ saltem post tyramnidem amissam/ tyramini
esse desinite et optandi quod iam assequi non potestis finem facte
si nõ iustitie saltem uerecundie hoc piestate ut mututis moribus
et nouo habitu mentis a supto amissione diuitiarum ditiores facti
quantum fortune detrahitur tantum animis addidisse iudeamĩ
Nonq̃ ne igitur ad uertistis ut non solum ille rex regum et domi¬

Expanded text:
ascendisses. Nunc qualitercunque descendisse, bonum ideo, quia iustum, ascendisses. Nunc qualitercunque descendisse, bonum ideo, quia iustum, meliorque coacta iustitia, quam voluntaria iniustitia est. Audite, impii, tyrannum apud inferos exclamantem: Discite iustitiam moniti. Audite et me apud superos exhortantem: “Discite iustitiam vel coacti”. Hec enim tempestiva, hic utilisque ni respuitur, illa ibi admonitio utique sera est: frustra enim discitur, quod fieri amplius non potest. Ponite vero iam tumentes animos, superbumque et ferox dominandi votum ponite, et, si non prius, saltem post tyrannidem amissam, tyranni esse desinite, et optandi, quod iam assequi non potestis, finem facite; si non iustitie, saltem verecundie hoc prestate, ut mutatis moribus et novo habitu mentis assumpto, amissione divitiarum ditiores facti, quantum fortune detrahitur, tantum animis addidisse videamini. Nunquam ne igitur advertistis, ut non solus ille rex regum et domi
Abbreviated transcription (Latin):
nibus tyranius uel incognitas uel in uisas qui margaritis ac pir¬
pura obuoluti. humanitate interim ac uirtutibus nudi sunt .d. ci¬
ues michi tyramuidem extorseuit/.Rõ. libertatem sibi debitam re¬
ceperunt uitam tibi indebitam reliqueu̾it hanc tu ciuibus tuis de¬
bes/. qui tibi preter odium nichil debont ira ꝓ graciarum actioneque¬
ii moniam iustituis at iam pudem mos iste ꝑcrebuit ut qui fece
in iuriam queratur qui passus est sileat .d. longa tyramuide spolia¬
cus sum. Rõ. Seruieuit ribi quibus forsitan te ẜ uire dignius fuit
mine in iuriam longi et in iusti ẜuicii finem uocas / cum iustitie pr̾i¬
cip ium inuistitie finis sit ut si multorum calamitates populorum
unius hominis pauisse licentiam curpe fuit pulcrum sit pascere desi¬
sse de q hoc conqueri impudentie sit extreme/ .d. longa tyramni¬
de sum deiectus. Nõ. Sponte descendisses melius oꝑtime uero nõ

Expanded text:
nibus, tyrannis vel incognitas vel invisas, qui margaritis ac purnibus, tyrannis vel incognitas vel invisas, qui margaritis ac purpura obvoluti, humanitate interim ac virtutibus nudi sunt. Cives michi tyrannidem extorserunt. Libertatem sibi debitam receperunt, vitam tibi indebitam reliquerunt: hanc tu civibus tuis debes, qui tibi preter odium nichil debent; ita pro gratiarum actione querimoniam instituis, at iam pridem mos iste percrebruit, ut qui fecit iniuriam queratur, qui passus est sileat. Longa tyrannide spoliatus sum. Servierunt tibi, quibus forsitan te servire dignius fuit; nunc iniuriam longi et iniusti servitii finem vocas, cum iustitie principium iniustitie finis sit, ut si multorum calamitates populorum unius hominis pavisse licentiam turpe fuit, pulchrum sit pascere desiisse, deque hoc conqueri impudentie sit extreme. Longa tyrannide sum deiectus. Sponte descendisses melius optime vero non
Abbreviated transcription (Latin):
ainficem. et qui ceterorum scelerum fama in querint h uius in famiã
reformident .d. proditus sum. Rõ. proderit forsitan ne tam facile
iteum prodi possis multi sepe parius damnis ad moniti magnis
occiere didicerunt/   t
y ramurdem amisi. Rõ. Si utile daninum est anisisse
regnum: quanto est utilius tyramnidem amisisse  etsi
enim ut dixi cum de rege sine filio loquerenur pene
omnia regna tyramnides fuerunr temporẽ cñ quesi¬
seruut robur et obliuione hominum uelum sibi iusticie texueie tyr¬
amuidis in iusticia si mul ac nouitus odiosa est .d. tyramnu̾em depo¬
sui. Ro. Sarcinam rei publice grauem tibi piculosam nulli bono utilẽ
bamno sam multis. omnibus odiosam. d. Eyramuidem egui. Ro. ne
sis nudus indue iustitiam modestiam parsimoniam honestatem pieti¬
rem clemenciam caritatemi uestes optimas. quibus comparandis mi¬
llo opus est auro sed sola auimi uoluntate uestes paratas bonis om¬

Expanded text:
artificem, et qui ceterorum scelerum famam querunt, huius infamiam artificem, et qui ceterorum scelerum famam querunt, huius infamiam reformident. Proditus sum. Proditus es ne tam facile iterum prodi possis: multi sepe parvis damnis admoniti, magnis occurrere didicerunt. 81 yrannidem amisi. Si utile damnum est amisisse regnum, quanto est utilius tyrannidem amisisse? Etsi enim, ut dixi, cum de rege sine filio loqueremur, pene omnia regna tyrannides fuerunt, tempore tamen quesierunt robur, et oblivione hominum velum sibi iustitie texuere; tyrannidis iniustitia simul ac novitas odiosa est. Tyrannidem deposui. Sarcinam Reipublice gravem, tibi periculosam, nulli bono utilem, damnosam multis, omnibus odiosam. Tyrannidem exui. Ne sis nudus, indue iustitiam, modestiam, parsimoniam, honestatem, pietatem, clementiam, caritatem, vestes optimas, quibus comparandis, nullo opus est auro, sed sola animi voluntate; vestes paratas bonis om
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponitius aquo tradi possit  proditus ad excremum xp̃us / nec regum
peste terrestrium celestis ille rex caruit .D. proditus sum magis q meo¬
um frandibus qr propriis tangor incomodis. Rõ.pie id quidem ac mag¬
nfice̾ nam et affricanus ille cuius proxime memini sese territum nõ
ram morris metu qͣ insi diarum a suis apu ciceronem dicit ueru tñ
nentro nimium tangi debes quando enim ita iacta sors est/ ut lucrũ
ac ꝑfidia proditoris bona fides damnumq sit proditi/ ellige utrum
mallis/.d. ꝓreditor me fefellit . łiõ. plus ille sibi nocuit qͣ tepro¬
didit se perdidit si ͤ pupugit se confodit te d̾um spoliat se ꝑeremit
abi enim regnum forte uel opes sibi animam fam̾a conscientie qui¬
eem conuictum q hominum euipuis nil scelestius proditore nil turpiꝰ
sal uider cuius obsteni tas canta est ut et qui artificio eius egent / execrẽt᷑

Expanded text:
est penitus a quo prodi possit? Proditus ad extremum Christus, nec regum est penitus a quo prodi possit? Proditus ad extremum Christus, nec regum peste terrestrium, celestis ille rex caruit. Proditus sum magisque meorum fraudibus, quam propriis tangor incommodis. Pie id quidem ac magnifice. Nam et Africanus ille, cuius proxime memini, sese territum, non tam mortis metu quam insidiarum a suis, apud Ciceronem dicit. Veruntamen neutro nimium tangi debes, quando enim ita iacta sors est, ut lucrum ac perfidia proditoris, bona fides damnumque sint proditi. Elige utrum malis. Proditor me fefellit. Plus ille sibi nocuit quam tibi: te prodidit, se perdidit, te pupugit, se confodit, te dum spoliat, se perimit. Tibi enim regnum forte vel opes, sibi animam, famam, conscientie quietem, convictumque hominum eripuit. Nil scelestius proditore, nil turpius sol videt, cuius obscenitas tanta est, ut et qui artificio eius egent, execrentur
Abbreviated transcription (Latin):
Roditus sum a meis.Rõ. hostibus credo si amici en
ossent non te piodeient ⁊.d. N familiaribus sum piodi¬
rus/. Rõ. Ambiguum nomen/ et familiaris amicus et
familiaris hostis dicitur/ quo periculum maiuis uita homi¬
num non haber/.d. Pioditus sum ab his quibus alios ante fidebam.¬
.Nõ. uix fallitur qui non fidit/ enim uero quo maior quisq eo minus po¬
rest curo fid̾ere / esq plus fudere ac pluribus est necesse uui̾e fit ut cu
comune cum uł maxime regium sit prodi neq oĩno ullum genus tam
obnoxium huic malo Proditius a suis ut fama est priamus proditus
ninos/ nisus oeches Agamenon A lex ander et ante ip̃m darius prodi¬
a ce uestris / Romulus Earquinus priscus seiuius tullius affricanus
minor/ Magnus q pompeuis et Iulius cesar et mille alii uel reges uel
iegbus altiores/ et quud proditos loquor/ quasi querendi sint quis
aitm non proditur et in paruis quoctidie et in magnis nisi cui nullus

Expanded text:
oditus sum ab amicis. Hostibus, credo: si amici enim oditus sum ab amicis. Hostibus, credo: si amici enim essent, non te proderent. A familiaribus sum proditus. Ambiguum est nomen: et familiaris amicus, et familiaris hostis dicitur, quo periculum maius vita hominum non habet. Proditus sum ab eis, quibus ante alios fidebam. Vix fallitur qui non fidit. Enimvero quo maior quisque, eo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac pluribus est necesse; unde fit, ut cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium huic malo. Proditus a suis, ut fama est, Priamus, proditus Minos, Nisus, Ethes, Agamennon, Alexander, et ante ipsum Darius, proditi ex nostris Romulus, Tarquinius Priscus, Servius Tullus, Africanus minor, magnusque Pompeius et Iulius Cesar, et mille alii, vel reges, vel regibus altiores. Et quid proditos loquor, quasi querendi sint? Quis autem non proditur, et in parvis quotidie et in magnis, nisi cui nullus
Abbreviated transcription (Latin):
qui reges esse desierint / cũ enim omuium dura mortalium / cũ durissi¬
ma regum sors quorum et uita in nocens labori et scelerata in famie
atq utraq periculis exposita quocunq se uerterit dificultatum so¬
pulos rerum q naufragia circa se uider hiuc eupisse te miserundi¬
cis / nil unq̃ tibi fellicius acadit qͣ quod miserimum arbitraris .d. le¬
gnum meum ad alium translatum doleo. Rõ. non cuum certe s fortime
que si donare illud ribi poruerar cur auferre cum uelit et transferienõ
possit  uide autem ne pieter transferentis uoluntatem que sola
sufficiens est / alie eciam cause fuerint tranfferendi ille scilicer quas
quidam sapiens uir expressit  Regnum inquit agente in gentem trans¬
fertur propter in iustitias et in uirias/ et contumelias et diuersos do¬
los .d. Rex esse desii . nõ. homo esse incipis/ ea enim est regum
Dedignentur/.

Expanded text:
qui reges esse desierint. Cum enim dura omnium mortalium, tum durissiqui reges esse desierint. Cum enim dura omnium mortalium, tum durissima regum sors, quorum et vita innocens labori, et scelerata infamie, atque utraque periculis exposita, quocunque se verterit difficultatum scopulos, rerumque naufragia circa se videt. Hinc erupisse tu miserum ducis: nil unquam tibi felicius accidit, quam quod miserrimum arbitraris. Regnum meum ad alium translatum doleo. Non tuum certe, sed fortune; que, si donare illud tibi potuerat, cur auferre cum velit et transferre non possit? Vide autem ne preter transferentis voluntatem, que sola sufficiens est, alie etiam cause fuerint transferendi; ille, scilicet, quas quidam sapiens vir expressit: “Regnum, inquit, a gente in gentem transfertur, propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolos.” Rex esse desii. Homo esse incipis: ea est enim regum dedignentur. 80
Abbreviated transcription (Latin):
eciam excesserunt/ ut ꝑ aulo ante memoraui. Id qui uelle non potest
sunt nanq pernicaces et indomite uolũptates/ necessitati saltem uc¬
tori q suo gratias agat ad eum statum ui redactus quem optasse de¬
buerit/. primum boui animi uotum esse debet honesta consilia libent᷑
amplecti proximum uel coacte quod magnum illum syrie regem nõ
preceuit Anthiochium / qui omni que cis chaurum est asia priuatus se¬
natui populo q romano gracias agebat ꝙ eum magna nimis solia¬
tud me liberatum ad medicra redegissent / facere quid̾em ille si fiete sap¬
enter grauiter q si uere/ .D. Regui e selio descendi/ . Rõ. dicebam su¬
perbie impudentis addam et amentie negligentis esse conditionis oblitũ
fascidue quod sis esse uelle quod nequeas / non possunt om̃es homi¬
nes reges esse/ sir satis esse homines/ quid non sui regni auidis
sua sorder humanitas/⁊ quiescite miseri bene secum agi purent hi

Expanded text:
etiam excesserunt, ut paulo ante memoravi. Id qui velle non potest etiam excesserunt, ut paulo ante memoravi. Id qui velle non potest sunt namque pervicaces et indomite voluntates, necessitati saltem victorique suo gratias agat, ad eum statum vi redactus, quem optasse debuerit. Primum boni animi votum esse debet, honesta consilia libenter amplecti, proximum vel coacte. Quod magnum illum Syrie regem non preterit Antiochum, qui omni que cis Taurum est Asia privatus, Senatui Populoque Romano gratias agebat, quod eum magna nimis sollicitudine liberatum, ad mediocria redigissent. Facete quidem ille si ficte, sapienter graviterque si vere. Regni e solio descendi. Dicebam superbie impudentis, addam et amentie negligentis esse, conditionis oblitum, fastidire quod sis, esse velle quod nequeas. Non possunt omnes homines reges esse; sit satis esse homines. Quid non sui regni avidis sua sordet humanitas? Quiescite, miseri. Bene secum agi putent hi,
Abbreviated transcription (Latin):
neq iem unam tm̃/ non modo enim cecitas cum regno abiit sed liber¬
tas rodiit publico seiuicio liberarus es .d. Regia exuor maiestate . Rõ.¬
clanis regia scuptrumq et dyadema crede experris pondero sissima reꝵ
sunt multi leuatus fasce queri desine/. d. Regnum amisi. Rõ. ymo
quidem euasisti et nudus ex ingenti naufragio en arasti solent tene red¬
diri querelas promere uotaq soluere/. d. Regni felicitatem pordidi.Rõ.
deu felicitatem miseram seu felicem miseriam dici mauis/ hanc faceor
pordidisti seu utrunq simul falsam felicitatem ueram q miseriam .d. Re¬
pium sumul ac potenriam/ regias q opes peididi. Rõ. E audendum per¬
ditis que te perdeie potiussent .d. Regni potate careo. Rõ. Et regni ci¬
ris et casibus quorum tedio atq odio quidam solio excedere uolueut
quod ut uellet Augustum modestia/. Neronem metus impulit/ Non nuli

Expanded text:
neque rem unam tantum: non modo enim cecitas cum regno abiit, sed liberneque rem unam tantum: non modo enim cecitas cum regno abiit, sed libertas rediit: publico servitio liberatus es. Regia exuor maiestate. Chlamys regia sceptrumque et diadema, crede expertis, ponderosissima rerum sunt: multiplici levatus fasce, queri desine. Regnum amisi. Immo quidem evasisti, et nudus ex ingenti fastigio enatasti: solent terre redditi querelas premere, votaque solvere. Regni felicitatem perdidi. Seu felicitatem miseram, seu felicem miseriam dici mavis, hanc fateor perdidisti, seu utranque simul falsam felicitatem veramque miseriam. Regnum simul ac potentiam, regiasque opes perdidi. Gaudendum perditis que te perdere potuissent. Regni potestate careo. Et regni curis et casibus, quorum tedio atque odio quidam solio excedere voluerunt; quod ut vellet Augustum modestia, Neronem metus impulit. Nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
qui dimissum ultro ad impeium reueratus spieuit opes turbidas
inceps ꝙ faistigium / et quesitum ab aliis queiendum q tantis cedi¬
bus rursus obłatum expertus obhorruit et pħice grauiter q cum
amicis iccans oleribus que in ortulo suo priuatus sibi ip̃e plan¬
rauerar post hudum censuit/. D. Regia arce detrusus sumo kõ. latẽ¬
sum illa d̾iscriminum plena erat / inter que dudum cecus animi quibus¬
dam uelut aureis/ nec minus irgentibus q fulgidis manicis arq compe¬
dibus tenebarid: quibus nine solurus/ lumine redito quod fortina suis
nferie sequacibus solita est/ illius circulatricis instabiles ludos uid̾es ⁊
nis auarus adeo ut non auto iusum redimat eligat q inopem magis in¬
agritatem nobilissimi sensus qͣ diuitem cecitatem acqui non minus no¬
bir̃ sed sine comperatione nobilior animi uisus est qͣ coiporis illu
gande regni nutantis impendio redemisse rem magnam paruo precio

Expanded text:
qui, dimissum ultro ad Imperium revocatus, sprevit opes turbidas, qui, dimissum ultro ad Imperium revocatus, sprevit opes turbidas, ancepsque fastigium et quesitum ab aliis, querendumque tantis cedibus, rursus oblatum expertus exhorruit; et Philosophice graviterque cum amicis iocans, oleribus, que in hortulo suo privatus sibi ipse plantaverat, post habendum censuit. Regia arce detrusus sum. Latentium illa discriminum plena erat, inter que dudum cecus animi, quibusdam velut aureis nec minus urgentibus quia fulgidis manicis atque compedibus, tenebaris; quibus nunc solutus, lumine reddito, quod fortuna suis auferre sequacibus solita est, illius circulatricis instabiles ludos vides. Et quis avarus adeo, ut non auro visum redimat, eligatque inopem magis integritatem nobilissimi sensus, quam divitem cecitatem? Atqui non minus nobilis, sed sine comparatione nobilior animi visus est quam corporis. Illum gaude regni nutantis impendio redemisse, rem magnam parvo pretio,
Abbreviated transcription (Latin):
autem queso hominum non uidet inter homines principatum bu¬
manitati debitum non opibus / que opulentum hominem faciunt nõ
humanum magis atq ita nec meliorem certe nec hominibus al¬
noiem sed is unus ex multis erioribus uris est in ex cellentie ap¬
peritu quam in sua sede contenitam ubi non est queritii nõ ude¬
res consequentiam rerum ueiam et causarum Sicut enim inter
duntes diuitiie/ inter robustos uiribus inter formosos foima
mer disertos eloquentia sic pro fecto inter homines humanitare
pcellitur .D. Riegia de sede excidi/ . Rõ. Si in columus prarumꝰ solẽt
oum qui sic decidunt piie / regno q simul atq anina spoliari qui¬
bos illa relinquitur tranquilior gratiorq si sapiunt uita est quod il¬
los minime la ruit qui non col apsi aut depulsi/ sed et stantes et uo¬
lam aut impeuo cessere aut pontificatum iam sublimiorem iegnis
eimpeuid reliquere in quibus diodicianus clarum nomen habet

Expanded text:
autem queso hominum non videt, inter homines principatum huautem queso hominum non videt, inter homines principatum humanitati debitum, non opibus, que opulentum hominem faciunt, non humanum magis, atque ita nec meliorem certe nec hominibus altiorem? Sed hic unus ex multis erroribus vestris, est in excellentie appetitu, quam, in sua sede contentam, ubi non est queritis, non videntes consequentiam rerum veram et causarum; sicut enim inter divites divitiis, inter robustos viribus, inter formosos forma, inter disertos eloquentia, sic profecto inter homines humanitate precellitur. Regia de sede cecidi. Si incolumis, perrarum. Solent enim qui decidunt perire, regnoque simul atque anima spoliari; quibus illa relinquitur, tranquillior gratiorque si sapiunt vita est. Quod illos minime latuit, qui non collapsi aut depulsi sed et stantes et volentes, aut Imperio cessere, aut Pontificatum iam sublimiorem regnis et imperiis reliquere. In quibus Diocletianus clarum nomen habet,