comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat sed ipsa fisconrõ societ᷑ Debitũ uero qđ scu us
ea fuerit soluere debuit ꝑ comitẽ aominis triseius
ius taestimacionẽ dimni dereb: mobilib: quȩ in ei¬
dem ꝓprietatẽ inuente fuerint his quibus iđ debitor
fuit ex soluat᷑: Quod sirerũ mobiliũ ibidẽ inuenta¬
rũ quantitas ad cõpositionẽ ñ suf ficerit : de immo¬
bilib: subpleat᷑ & qđ suꝑ fuerit : sicut dictũ est fis¬
cus nr̃ possideat: Sim hil suꝑ cõpositionẽ rema¬
nere potuerit totũ in illã expemdatur: Siaut̃
homo ille ñdũ cũ suis coheredib: ꝓpriũ suum diui¬
sum habuit conuoc& eos cõm& cũ eos legitimã
diuisio nẽ faciat: Et tunc sicut iã dictum est partemeiꝰ
fisconrõ addicat : & cõpositionẽ deea iufxta modũ su¬
perius conprȩ hensũ his ad quosilla legib: ꝑtine ex sol¬
uat. Quod si non dealiare sed deipsa propriȩtate quȩ

Expanded text:
rat, sed ipsa fisco nostro societur. Debitum vero quod is, cuius rat, sed ipsa fisco nostro societur. Debitum vero quod is, cuius ea fuit, solvere debuit, per comitem ac ministros eius iuxta aestimationem damni, de rebus mobilibus quae in eadem proprietate inventae fuerint, his quibus idem debitor fuit, exsolvatur. Quod si rerum mobilium ibidem inventarum quantitas ad compositionem non sufficerit, de inmobilibus suppleatur; et quod superfuerit, sicut dictum est, fiscus noster possideat. Si nihil super conpositionem remanere potuerit, totum in illam expendatur. Si autem homo ille nondum cum suis coheredibus proprium suum divisum habuit, convocet eos comes, et cum eis legitimam divisionem faciat; et tunc, sicut iam dictum est, partem eius fisco nostro addicat, et conpositionem de ea, iuxta modum superius conpraehensum, his ad quos illa legibus pertinet, exsolvat. Quod si non de alia re, sed de ipsa proprietate quae
Abbreviated transcription (Latin):
careuelint: licentiã habeant. Si aut̃ deuius cemo¬
dipacificatione int̾eos conuenire ñ possit aduoca¬
tieoꝵ in mal lopublicoadp̃sentiã comitis ueniant
& ibilegitimos terminos eorũ contentionib impona¬
tur. Testes uero de qualib& causl niliun de querent᷑
dis deun docomititu in quore s indecausa agit᷑ posi¬
ta est: Quia ñ estore dibile ut ł detestati hominis ł
deposses sione cuiꝰ lib& ꝑalio sineliusreiuerititis cog
nos ciualeit q̃ pillos quiui cimiores sunt: Si tam̃ con¬
tentioquȩ int̃ eos sunt eortiest : in confinio duorũ
comitatuũ fuerit: Liceat eis deuicina centena adie¬
centis comititꝰ ad causã suã testesquere re
DEPRO PUIOIN BANNUMMS SO
uius cũq hominis ꝓprietas obcrim̃ aliquod habeo
cõmissũ inbannũ fuerit missa & illere cognita ne
iustitiã faciat uenire distulerit annũq: ac diem in
eobanno illa mes se ꝑmiserit ulterius cã non ad qui¬

Expanded text:
care velint, licentiam habeant. Si autem de huiuscemocare velint, licentiam habeant. Si autem de huiuscemodi pacificatione inter eos convenire non possint, advocati eorum in mallo publico ad praesentiam comitis veniant, et ibi legitimus terminus eorum contentionibus inponatur. Testes vero de qualibet causa non aliunde quaerantur, nisi de ipso comitatu, in quo res, unde causa agitur, positae sunt; quia non est credibile, ut vel de statu hominis vel de possessione cuiuslibet per alios melnosci valeat, quam per illos qui viciniores sunt. Si tamen contentio quae inter eos exhorta est, in confinio duorum comitatuum fuerit, liceat eis de vicina centena adiacentis comitatus ad causam suam testes habere. 11. De proprio in bannum misso. Cuiuscunque hominis proprietas ob crimen aliquod ab eo conmissum, in bannum fuerit missa, et ille re cognita, ne iustitiam faciat, venire distulerit, annumque ac diem in eo banno illam esse permiserit, ulterius eam non adqui
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am cõm eũ aduenire facut᷑ : Et quanto tempr̃ nob
placuent In exiliomaneat & illã feminã habereñ liceit
DEPALSIS TESTI BUS CONUINCENDIS
iqus̃ cũ al tero dequa lib& contentionẽ habuerit & testes
contraeũ ꝑiudicium ꝓductifuerint sullefal soseẽ sus¬
picat᷑ liceat eialiostes tes quos meliores potuerit:
contraeos opponere ut ueratiũ testimonio filsorũ
testium ꝑuersitas superet᷑ : Quod si ambe partes
testiũ int̃ se dis senserint ut nullatenꝰ una pars al¬
tericedere uelit: eligant᷑ duo &x ipsis: iđ exutraq
parte unus quisq: cũ scutis & fustib: in cã podecer¬
nent utra pars falsitatẽ utra uerita tẽ suo testimonio
nã cõmisit dextra manꝰ amputetur: E&eriuero eiꝰ¬
dẽ partistesqui falsi apparuerint: manꝰ suas redimaN.
dealtera uero eoclesiasticũ ne gotiũ est iđ mođ obser¬
uet᷑ : Ubi uero ex utraq: partẽ ecclesiasticũ fuerit :
rectores earũ dem ecclesiarũ sine familiarit̃ pacifi¬

Expanded text:
nostram comes eum advenire faciat, et quanto tempore nobis placuerit, in exilio maneat, et illam feminam ei habere non liceat. 22. De falsis testibus convincendis. Si quis cum altero de qualibet causa contentionem habuerit, et testes contra eum per iudicium producti fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, ctestium perversitas superetur. Quod si ambae partes testium ita inter se dissenserint, ut nullatenus una pars alteri cederi vellit, elegantur duos ex ipsis, id est ex utraque parte unus, qui cum excutis et fustibus in campo discernunt utra pars falsitatem, utra veritatem suo testimonio na cosdem partis testes, qui falsi apparuerint, manus suas redimant; de altera vero ecclesiasticum negotium est, idem modus observetur. Ubi vero ex utraque parte ecclesiasticum fuerit, rectores earundem ecclesiarum si se familiariter pacifi
Abbreviated transcription (Latin):
uennt hinc et inde optima¬
tes regni. et legati etiam
apostolice sedis. tractaturi
de conuersia que erat inter
imperatorem et regnum:
seu etiam contra donnum
aplĩcum. Cum autem dui
disceptatur de statu regn.
et de muestituris eclĩaꝵ.
et de hereditate sicfridi co¬
mitis palatim. et de aliis
negociis: partem fauendo
regi. partim differendo cau¬
sam usq ad pñtiam aplĩci
dissmulato federe. incerci¬
ores redeunt ꝙͣ uenerant.
Terre motus in scdã eb¬
domada aduentus dm̃:
sabbato: hora tercia: quarto
idus decembris: alias cle¬

Expanded text:
venit, et hinc inde optimavenit, et hinc inde optimates regni, legati etiam apostolicae sedis, tractaturi de controversia, quae est inter imperatorem et regnum, seu etiam contra domnum apostolicum. Cum autem diu disceptatur de statu regni et de investituris ecclesiarum et de hereditate Sicfridi comitis palatini et de aliis negotiis, partim favendo regi, partim differendo causam usque ad presentiam apostolici, dissimulato federe incertiores redeunt quam venerant. Terremotus in secunda epdomada adventus Domini, sabbato hora tertia, 4. Idus Decembris, alias cle
Abbreviated transcription (Latin):
nodum congregans mul¬
tos in utroq regno epc̃s con¬
lecrat. inter quos etiam fre¬
dericus in epm̃ leodicensium
igitur. Interim. Henricus ũ¬
perator iuolumi uenit. et
dum pro reconciliatione
regni et sacerdotii.ninc a
rege ad papam uadit. ninc
a papa ad regem uicissim¬
legatio redit: dissensu quo¬
rumdam iuidorum. lux
pacis turbatur: et imperator
cum sibi fauentibus excõ
tus. romam pro¬
ficilcens: ab omni senatu. et
populari turba gloriose ex¬
cipitur et in sede aplĩca con¬
firmatur. Burdinus ꝑseu¬
do papa. sutrii positus: dũ
peregrinos romam euntes
uel redeuntes turbat. et de¬
predatur. tandem ut uilissi¬
mus apostata capitur. et ĩ
monachum attondetur.
Maior eccliã epĩ monaste¬
riensis. eo quod epm̃ repu¬
diassent: ab ipõ epo theo¬
derico. et leudone duce sa¬
xome. cum tota ciuitate
exuritur
epũs obit. Ad cu¬
Sius sepulcrum. multa sigͣ
uisa aplerisq coniciũtur.
Mense octobrio henricus
imperator quintiliburch

Expanded text:
nodum congregans, mulnodum congregans, multos in utroque regno episcopos consecrat; inter quos etiam domnus Fredericus in episcopum Leodiensium ungitur. Interim Henricus imperator Ivosium venit; et dum pro reconciliatione regni et sacerdotii legatio nunc a rege ad papam vadit, nunc a papa ad regem vicissim redit, dissensu quorundam invidorum lux pacis turbatur, et imperator cum sibi faventibus excommtus, Romam proficiscens, ab omni senatu et populari turba gloriose excipitur, et in sede apostolica confirmatur 160u s . Burdinus pseudopapa Sutrii positus, dum peregrinos Romam euntes vel redeuntes turbat et depraedatur, tandem ut vilissimus apostata capitur et in monachum attundetur. Major ecclesia episcopii Monasteriensis, eo quod episcopum repudiassent, ab ipso episcopo Theoderico et Leudone duce Saxoniae cum tota civitate exuritur.episcopus obiit; ad cujus sepulcrum multa signa visa a plerisque conjiciuntur. Mense Octobrio Henricus imperator Quintiliburch
Abbreviated transcription (Latin):
ret ad cligendum papam:
iohannes presenciam eius
ueritus. iam electus et or¬
dinatus lecessit capuam.
At imperator. quia electio¬
nni non inter fuerat: nec
ordinationi consensit: sed
aliquibus romanorum
amittentibus hyspanum.
quẽdam burdinum nonnẽ.
satis clericum. ei suꝑordinari
fecit. Iohannes interim trã¬
siens ad gallias: per burgun¬
diam et gothiam. que pro¬
iuncia sancti egidii dicitur.
agit synodales causas. Henri¬
cus imperator ab italia in
lotharingiam repatriat: et
regn principes. modo ni¬
mis. modo blandiciis. mo¬
do ui. modo satisfactione.
ad pacem mutat. Deficiẽ¬
te penitus naturali prole
flandrensium comitum:
liarolus roberti comitis ex
sorore nepos. comes substi¬
tuitur filius regis danoꝵ:
pelitur. Consensu omnum
epõꝵ. tam germame quam¬
et gallie: cum romains ha¬
bito: donnus guido uienne¬
sis archiepũs. in papam eli¬
gitur. et calixtus uocari de¬
tercius. Postea mediante
octobrio mense. renns sy¬

Expanded text:
ret ad eligendum papam, ret ad eligendum papam, Johannes praesentiam ejus veritus, jam electus et ordinatus secessit Capuam. At imperator quia electioni non interfuerat, nec ordinationi consensit, sed, aliquibus Romanorum annitentibus, Hyspanum quendam Burdinum nomine, satis clericum ei superordinari fecit. Johannes interim transiens ad Gallias, per Burgundiam et Gothiam, quae provintia sancti Egidii dicitur, agit synodales causas Henricus imperator ab Italia in Lotharingiam repatriat, et regni principes modo minis, modo blanditiis, modo vi, modo satisfactione ad pacem invitat. Deficiente penitus naturali prole Flandrensium comitum, Karolus, Roberti comitis ex sorore nepos, comes substituitur, filius regis Danorumpelitur. Consensu omnium episcoporum tam Germaniae quam Galliae cum Romanis habito, domnus Guido Viennensis archiepiscopus in papam eligitur, et Calistus vocari de160u s . Postea mediante Octobrio mense Remis sy
Abbreviated transcription (Latin):
biceps infantulus qui hoc
uidit testis est populus.
hic tam sexu duplex. ꝙͣ ce¬
teris membris: simplex e¬
rat compige corporis. Ter¬
cio idus decembris. ad me¬
diam noctem lucentibus
stellis. celo sereno. tercia de¬
cina luna ecclipsim passa
est: et contracto orbe. mul¬
tis coloribus sed maxime
sanguineo pene integra ho¬
mo kl̾ ianuarii.prima hora
noctis. ignee acies aseptem¬
trione morientem in celo
apparuerunt. Demde per to¬
tum celum sparse. plurima
noctis parte. uidentibus
Imiraculo et stupori fuerũt:
frater godefridi ducis lotha¬
ringorum. et primi regis.
ierosolimitarum: fuerunt
autem filii eustachii comi¬
tis deboloma. exida sorore
godefridi gibbosi. ducis lo¬
tharingorum. Quibus de
medio factis: tercius regͣt
baldins. filius hugonis
conitis de reitesta. Pischa¬
lis papa moritur. succedit
iohannes gaitanus. cente¬
cundus. qui et gelasium se
nominat. Cum uero henricꝰ
imperator tunc temporis a¬
gens in italia romam tende¬

Expanded text:
biceps infantulus. Qui hoc biceps infantulus. Qui hoc vidit testis est populus. Hic tam sexu, quam ceteris membris, simplex erat compage corporis. 3. Idus Decembris, ad mediam noctem lucentibus stellis coelo sereno, 13. luna eclypsim passa est, et contracto orbe, multis coloribus, sed maxime sanguineo, pene integra hoKal. Januarii, prima hora noctis, igneae acies a septentrione in orientem in coelo apparuerunt; deinde per totum coelum sparsae, plurima noctis parte videntibus miraculo et stupori fuerunt. frater Godefridi ducis Lotharingorum et primi regis Jherosolimitarum. Fuerunt autem filii Eustatii comitis de Bolonia, ex Ida sorore Godefridi Gibbosi, ducis Lotharingorum. Quibus de medio factis, tertius regnat Balduinus, filius Hugonis comitis de Reitesta. Paschalis papa moritur; succedit Johannes Gaitanus s, qui et Gelasium se nominat. Cum vero Henricus imperator tunc temporis agens in Italia, Romam tende
Abbreviated transcription (Latin):
ymbre alluit. Tercio no¬
nas augusti. primo noctis
conticimo. quaqua terraꝵ
cum tomtrus audiretur:
et fulgura sepuis micarent:
et iterum atq tercio id fie¬
ret usq mane: in urbem
leodium amplius ipẽ tur¬
bo deseuit:ita ut hommes
astratis exilintes. templi
et ecclesias tristi cetu comple¬
rent: et tota nocte supplica¬
tiombus intenderent. Sum¬
mo uero aurore diluculo a
parte orientis ignis cum
ingenti flamma.ciuitatẽ
circulauit: tantus. Ut omnes
duunitus: cremati extimue¬
rint. Post hec. magnus
turbo erumpens ab occidẽte:
ipiũ ignem uisus est aliquã¬
tulum obscurasse. Iterum
autem quasi uictor ignis
cum flamma recaluit. et ite¬
rum turbine reuertente.
paululum delituit. Tertio
etiam ipẽ ignis recaluit. et
tercio inchilomiius turbi¬
ne uictus cecidit. Hoc spe¬
ctaculum. a summo mane
usq ad horam terciam: ciu¬
tatem uehementer terruit.
Monstrum quodã namuci
natum est: cui par. nunꝙͣ
uel raro uisum est: uidelicet

Expanded text:
imbre alluit. 3. Noimbre alluit. 3. Non. Augusti, primo noctis conticinio, quaqua terrarum cum thonitrus audiretur, et fulgure sepius micarent, et iterum atque tertio id fieret usque mane, in urbem Leodium amplius ipse turbo desaeviit, ita ut homines a stratis exilientes templa et aecclesiolas tristi coetu complerent, et tota nocte supplicationibus intenderent. Summo vero aurorae diluculo, a parte orientis ignis cum ingenti flamma civitatem circulavit tantus, ut omnes divinitus cremari extimuerint. Post haec magnus turbo, erumpens ab occidente, ipsum ignem visus est aliquantulum obscurasse. Iterum autem quasi victor ignis cum flamma recaluit; et iterum turbine revertente, paululum delituit. Tertio etiam ipse ignis recaluit, et tertio nihilominus turbine victus decidit. Hoc spectaculum a summo mane usque ad horam tertiam civitatem vehementer terruit. Monstrum quoddam Namuci natum est, cui par nunquam vel raro visum est, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
deret. et matrẽ duos in¬
fantes altermsecus mbra¬
chiis amplexam. necaret.
et alios octo homines. di¬
uersis in locis opprimeret:
Pulsantibus uesperis sab¬
bato: quedam femma. ca¬
put dum lauat puero :
manus rubent sanguiẽ
fluido. kł etiam iulii. circa
horam sextam. turbo minis
uehemens et obscurus. cuu¬
tatem oꝑuit. et nubes ex
abrupto scissa. ita omne tec¬
tum maioris eccliẽ deiecit:
ut et ymbribus pateret. et
totum pauimentum perfun¬
deret. Illico fulmen aparte
aquilonari ingrediens. quẽ¬
dam clericum retro altare
sanctorum cosme et damiani.
in pulpito legentem. alte¬
rum ante crucifixum oran¬
tem. tercium descriptorio
ecclesie proximo egredientẽ.
in ipõ ecdiẽ ingressu extin¬
xit. Ante tores quoq eccliẽ
domum epĩ uersus: quẽdã
laicum extinxit. Septimo
idus uilii ab hora tercia us¬
q ad nonam: quatuor tur¬
bines. a quatuor plagis
celi. Urbem cirtulauerunt.
Dentus etiam cum magna
ui insonuit: et urbẽ multo

Expanded text:
deret, et matrem duos inderet, et matrem duos infantes altrinsecus in brachiis amplexam necaret, et alios octo homines diversis in locis opprimeret. Pulsantibus vesperis sabbato, quaedam femina caput dum lavat puero, manus rubent sanguine fluido. Kalendis etiam Julii circa horam 6. turbo nimis vehemens et obscurus civitatem operuit, et nubes ex abrupto scissa ita omne tectum majoris aecclesiae devicit, ut et imbribus pateret, et totum pavimentum perfunderet. Ilico fulmen a parte aquilonali ingrediens, quendam clericum retro altare sanctorum Cosmae et Damiani in pulpito legentem, et alterum ante crucifixum orantem, tertium de scriptorio aecclesiae proximo egredientem, in ipso aecclesiae ingressu extinxit. Ante fores quoque aecclesiae, domum episcopi versus, quendam laicum extinxit. 7. Idus Julii ab hora 3. usque ad nonam quattuor turbines a quattuor plagis coeli urbem circulaverunt; ventus etiam cum magna vi insonuit, et urbem multo
Abbreviated transcription (Latin):
mentior. alias ualidior:
adeo. ut quarumdam urbi¬
um pars. cum ecdesiis sub¬
riusse dicatur. Mosa etiã
fluiius iuxͣ abbatiam que
dens maere: fundum suũ
uisus est deseruisse. Hoc
quoq anno leodium ciui¬
tas multis plagis attrita
est. Mense enmmi maio
nocte inuencionis sancte
crucis que tunc erat uigilia
ascensionis dum in maiori
eccliã uesperos celebrant et
illum psalimi uersiculum.
quis. sicut dñs deus noster.
cantant. subito tomtrus
cum terre motu omnes ad
terram strauit: et fulmen
a leua templi ingressum
non modicas erustas de
muro hac illac deiecit. De¬
inde turrim ingrediens.
multas trabium. in partes
diffidit. Subsecutus est
fetor intollerabilis: a deo.
ut multo a romatum odo¬
re. uix potuerit expelli .
idus ipĩus mensis circa
horam nonam. nubes
pliuue subito rupta a mõ¬
te qui dicitur roberti. sub¬
icctam sibi partem ciui¬
tatis. penitus oppressam
pessum dedit: a deo ut mul¬
tas domos dirueret: et i¬
mensam annonam per¬

Expanded text:
mentior, alias validior; mentior, alias validior; adeo ut quarundam urbium partes cum aecclesiis subruisse dicitur. Mosa etiam fluvius juxta abbatiam quae dens in aere, fundum suum visus est deseruisse. Hoc quoque anno Leodium civitas multis plagis attrita est. Mense enim Maio, nocte inventionis sanctae crucis, quae tunc erat vigilia ascensionis, dum in majori aecclesia vesperos celebrant, et illum psalmi versiculum Quis sicut dominus Deus noster cantant, subito tonithrus cum terremotu omnes ad terram stravit, et fulmen a leva templi ingressum non modicas crustas de muro hac illac disjecit; deinde turrim ingrediens, multas trabium partes diffidit. Subsecutus est foetor intolerabilis, adeo ut multo aromatum odore vix potuerit expelli. Idus ipsius mensis, circa horam nonam, nubes pluviae subito rapta, a monte qui dicitur Roberti, subjectam sibi partem civitatis penitus oppressam pessumdedit; adeo ut multas domos dirueret, et immensam annonam per
Abbreviated transcription (Latin):
principes. insidiose ceperat.
et sine audiencia et iudicio.
custodie mancipauerat: aliis
similia timentibus male¬
sulpectus erat. Unde etiã
fredericus colomensis archie¬
piscopus ab eo auersus to¬
tis uiribus insequitur eũ:
et fautores eius. Oppida
et castella contra se posita
impugnat: et omma ad
eum pertinencia. ferro et
igm uastat. Henricus m¬
perator promiserat aquis
se pascha celebraturum:
ideoq inter alios regni
principes: donnus olbertꝰ
leodicensis ep̃s̃. ibi presto¬
labatur. eius aduentum.
Unus igitur eorum. armil¬
fus de arslot. dum manus
suas confricaret: magno
ab eius digitis fluere uisus
est. Que res pro magno
portento habita. significa¬
bat. humam sangiunis ef¬
fusionem: pro indigna re¬
gmet principum discordia.
cedit propter asperos motꝰ
regi et maxime propter
malchisematildis cogna¬
te lue que recens obierat
hereditatem que sibi iure
competebat optinendam:
led non usq quaq terre¬
motus accidit: alias cle¬

Expanded text:
principes insidiose ceperat, principes insidiose ceperat, et sine audientia et judicio custodiae mancipaverat, aliis similia timentibus suspectus erat. Unde etiam Fridericus Coloniensis archiepiscopus ab eo aversus, totis viribus insequitur eum et fautores ejus; oppida et castella contra se posita impugnat, et omnia ad eum pertinentia ferro et igni vastat. Henricus imperator promiserat Aquis se pascha celebraturum; ideoque inter alios regni principes domnus Otbertus Leodicensis episcopus ibi prestolabatur ejus adventum. Unus igitur eorum, Arnulfus de Arslot, dum manus suas confricaret, magno ab ejus digitis fluere visus est. Quae res, pro magno portento habita, significabat humani sanguinis effusionem pro indigna regni et principum discordia. cedit propter asperos motus regni, et maxime propter marchisae Malthildis cognatae suae, quae recens obierat, hereditatem, quae sibi jure competebat optinendam. sed non usquequaque, terremotus accidit, alias cle
Abbreviated transcription (Latin):
segetes incendunt: et ita i¬
efficaces redeunt. Turci ceno¬
bium monachorum ĩ mõte
thabor situm : funditus euer¬
tunt. et monachis cum reli¬
quiis omnibus interfectis.
omma sibi diripiunt. Rex
ihrlm̃ balduinus. Uxorẽ du¬
cit relictam rogerii ducis
sicilie. Apud riuennam et
parmam cuutates italie: in
agris et infra menia. sanguiᷤ
cum magna opti¬
Imatum luorum et tocius
regni gloria natale domini
celebrat moguntie: ibiq
uxorem ducit. filiam hemi¬
Uci regis anglorum:¬
Dibus nouembris
in suburbio antio¬
chie terra noctu dehiscens:
turres multas. et adiacẽtes
domos cum habitatoribus
ab sorbuit. Quidam autẽ
ut est illud hominum ge¬
mis. cum uxore et filiis
de locis illis migrauerat.
sed in redeundo positum.
idem terre motus absor¬
buit ni loco quo erat. Hen¬
ricus imperator dum quic¬
quid libet. licere putauit:
magnas regn pene tocius
minncicias comparauit
Etenm quia superioribus
amus. albertum cancellari¬

Expanded text:
segetes incendunt, et ita isegetes incendunt, et ita inefficaces redeunt. Turci coenobium monachorum in monte Thabor situm funditus evertunt, et, modachis cum reliquis omnibus interfectis, omnia sibi niripiunt. Rex Jherusalem Balduinus uxorem ducit relictam Rogeri ducis Siciliae. Apud Ravennam et Parmam civitates Italiae in agris et infra moenia sanguis pcum magna optimatum suorum et totius regni gloria natale Domini celebrat Moguntiae, ibique uxorem ducit filiam Henrici regis Anglorumdibus Novembris in suburbio Antiochiae terra noctu dehiscens, turres multas et adjacentes domos cum habitatoribus absorbuit. Quidam autem, ut est illud hominum genus, cum uxore et filiis de locis illis migraverat; sed in redeundo positum idem terraemotus absorbuit in loco quo erat . Henricus imperator, dum quicquid libet licere putavit, magnas regni pene totius inimicitias comparavit. Etenim quia superioribus annis Albertum cancellari
Abbreviated transcription (Latin):
Omnus abbas lietar¬
februarii obiit: cui anselmꝰ
octauo loco ingemmelascẽ¬
si cenobio succedit. Feria
tercia ebdomade paschalis.
sexto idus aprilis: mona¬
sterium priume crematur
cum officiis sius thesauro
et bibliotheca ecclesie per
dei prouidenciam duranti¬
bus illesis. In bracho bra¬
chatensi nono kł maii. cir¬
ca tornacum. nixtanta ceci¬
dit: Ut et siluas fregerit
Mense augusto. baldiumis
rex iherusalem cum rogero
iuum resedisset: rex cum
sius processit. Ut aduentũ
turcorum exploraret. Tur¬
ci uero montẽ quendam
occupauerant: in quo in¬
sidias per quatuor loca collo¬
quauerant et insingulis ĩ¬
sidiis quatuor milia equitũ
deput auerant. Aquibus ex
nispato rex undiq interceptꝰ.
mille quingentis suorum in¬
tertectis. miserabili fuga est
liberatus. Ascalonite cogno¬
scentes ab eẽ regem baldumũ:
cum graui multitudine ihrłz
assiliunt: seo non preualentes
aduersus eam partem eccliẽ
sancti stephani extra cuutatẽ
Ubi lapidatus est site. diriuit:

Expanded text:
omnus abbas LietarFebruarii obit; cui Anselmus octavo loco in Gemblacensi coenobio succedit. Feria 3. hebdomadae paschalis, 6. Idus Aprilis, monasterium Prumiae crematur cum officinis suis, thesauro et bibliotheca aecclesiae per Dei providentiam durantibus illesis. In pago Brachatensi 9. Kal. Maii circa Tornacum nix tanta cecidit, ut etiam silvas fregerit. Mense Augusto Balduinus rex Jherusalem cum Rogero vium resedisset, rex cum suis processit, ut adventum Turcorum exploraret. Turci vero montem quendam occupaverant, in quo insidias per quatuor loca collocaverant, et in singulis insidiis quattuor milia equitum deputaverant; a quibus ex insperato rex undique interceptus, mille quingentis suorum interfectis, miserabili fuga est liberatus. Ascalonitae cognoscentes abesse regem Balduinum, cum gravi multitudine. Jherusalem assiliunt; sed non prevalentes contra eam, partem aecclesiae sancti Stephani, extra civitatem ubi lapidatus est sitae, diruunt,
Abbreviated transcription (Latin):
perderent. Feria tercia pas¬
che bouẽ cuiusdam rusti¬
ci arantem.cereus sudor
delibuit in perrochia gẽ¬
melascensi. Preliũ apud
duraciũ. inter alexandrũ
leodicensium epm̃ et go¬
defridum louamensem
quo tanta strages fuit.
ut peditum utrimiq oc¬
ptis his qui fugientes
in segetib uel in siluis
Uulnerati pierunt. et
his qui mãquis prefoca¬
ti sunt. et his qui ad sua
regressi incertis horis et di¬
ebus mortui sunt. quoꝵ
summa non potuit colli¬
gi. Actum septimo idus
augusti. quarta feria. Remis
hoc inno in pascha. ludoui¬
cus rex francorum. eleua¬
uit in regẽ filium suum
post se. in pñcia omñ epoꝵ¬

Expanded text:
perderent. Feria 3. pasperderent. Feria 3. paschae bovem cujusdam rustici arantem cereus sudor delibuit, in parochia Gemmelacensi. Prelium apud Duratium inter Alexandrum Leodicensem episcopum et Godefridum Lovaniensem quo tanta strages fuit, ut peditum utrinqptis his qui fugientes in segetibus vel in silvis vulnerati perierunt, et his qui in aquis prefocati sunt, et his qui ad sua regressi incertis horis et diebus mortui sunt. Horum summa non potuit colligi. Actum 7. Id. Augusti, 4. feria. Remis hoc anno in pascha Ludowicus rex Francorum elevavit in regem filium suum post se, in presentia omnium ep
Abbreviated transcription (Latin):
xatie. nepos roberti comi¬
tis flandrie exlorore ger¬
drude. Sed dum godefri¬
dus dux louamensis.
guillermo conniti auxi¬
siaretur: congressio fctã
est utriulq excercitus.
ante castellum quoo dici¬
tur alost. Ibi guillermꝰ
comes quendam militẽ
aggrediens mons ma¬
chia dextro brachio lan¬
ceatur et sub repente dra¬
gunculo quinto die mo¬
ritur. Comitatus mori¬
norum theoderico datur
a rege francorum ludoui¬
co: quia cognatus eius
erat ex matertera gerdru¬
de. Mlediante septembrio
gelu ualde nocium fac¬
t̾um est. in quo legumi¬
na et uinee pierunt. et
quicquid exprimi potuit.
in acredinem uersum est.
fossata similiter. Rex lo¬
tharius longa obsidione
urbem spiram accingit.
sed mesficax redit
Um intrante mẽ¬
se ianuario. gelu
liquerẽtur: tanta munda¬
tio muis et pluuie flu¬
uios et uiuaria inflauit.
Ut lata proxima diluerũt
et excauarent: domos quo¬
q uicinas subuerterent:
et queq meis muenta

Expanded text:
xatiae, nepos Rotberti comixatiae, nepos Rotberti comitis Flandriae, ex sorore Gertrude. Sed dum Godefridus dux Lovaniensis Guilelmo comiti auxiliaretur, congressio facta est utriusque exercitus ante castellum quod dicitur Alost. Ibi Guilelmus comes quendam militem aggrediens monomachia, in dextro brachio lanceatur, et surrepente dracunculo, quinto die moritur. Comitatus Morinorum Theoderico datur a rege Francorum Ludowico, quia cognatus ejus erat ex matertera Gertrude. Mediante Septembrio gelu valde nocivum factum est, in quo legumina et vineae perierunt, et quicquid exprimi potuit, in acredinem versum est. fossata similiter. Rex Lotharius longa obsidione urbem Spiram cingit, sed inefficax reditum intrante mense Januario gelu liqueretur, tanta inundatio nivis et pluviae fluvios et vivaria inflavit, ut sata proxima diluerent et excavarent, domos quoque vicinas subverterent, et quaequae in eis inventa
Abbreviated transcription (Latin):
coxit. Quem dum frange¬
ret ad edendum: sanguĩe
Set aquam elicuit.
eps̃ leodicensium:
obit : Dominica die. quar¬
to lł februarii: auditum
est toitruum circa horã
nonam. Donnus alexãder
archidiaconus exclero scłi
ll aprilis leodicensium
conlecratur ep̃s. Cum i¬
trante marcio. seremis aer.
arrideret: ipõ mense me¬
diante subito totus in
mibe cogitur. et frigore ri¬
get. aque gelant: rura
torpent. et nuc̃ mue. nũc
gelu. nunc pluiiis. ele¬
menta soluuntur. Suble¬
quitur magna mortalitas.
ouiũ agnoꝵ. boum uacca¬
rum. Tandẽ miserante
deo cuncta ad grãm rede¬
unt iletama maiori. Pri¬
die idus maii feria scdã.
colome grandis tempe¬
stas exorta est: fulmen
namq ingressum maiorẽ
eccłiam. sancti petri. dex¬
trum brachium crucifixi
discidit. Orta seditione
et discidio inter guiller¬
num comittem et mori¬
nos: amittentib equitio
et damele maioribus flã¬
drie. accersitur theodericꝰ.
filius theoderici ducis al¬

Expanded text:
coxit. Quem dum frangecoxit. Quem dum frangeret ad edendum, sanguinem et aquam elicuit. episcopus Leodicensium obiit. Dominica die, 5. Kalend. Februarii, auditum est tonitruum circa horam nonam. Domnus Alexander archidiaconus ex clero sancti d. Aprilis Leodicensium consecratur episcopus. Cum intrante Martio serenus aer arrideret, ipso mense mediante subito totus in nube cogitur, et frigore riget, aquae gelant, rura torpent, et nunc nive, nunc gelu, nunc pluviis elementa solvuntur. Subsequitur magna mortalitas ovium, agnorum, boum, vaccarum. Tandem, miserante Deo, cuncta ad gratiam redeunt in laetania majori. 3. Idus Maii feria 2, Coloniae grandis tempestas exorta est; fulmen quoque ingressum majorem aecclesiam sancti Petri, dextrum brachium crucifixi discidit. Orta seditione et discidio inter Guilelmum comitem et Morinos, annitentibus Equitio et Daniele majoribus Flandriae, arcessitur Theodericus filius Theoderici ducis Al
Abbreviated transcription (Latin):
digno sibi satis fine ꝑiert̃.
Comitatus morinoꝵ a lu¬
douico rege francorum da¬
tur guillermo filio roberti
conntis normanine. frĩs
guilleri rex anglorum.
Hunc robertumꝰ olim ab
ierosolmis redeuntem.
co quod prestitim peccumã
redibere nequibat: idem
frater suus guillerimus rex
anglorum. normannia ex¬
pulerat: et eam sibi subui¬
gauerat: frem̃q in anglia
incustodia libera redegerat.
Rex lotharius babenbergen
penthecosten celebrat. I bi
dux boemie cum multis
milibus equitum aduemẽs.
donno regi de superiori tra¬
ditione satisfecit: et omnes
quorum parentes uel ami¬
cos occiderat: multa insi¬
gnium donorum exhibi¬
tione reconsiliauit sibi.
Cenobium sancti hugber¬
ti in ardenna nonas iunii:
primo conticinio noctis.
cum omnibus appendiciis
combustum est: saluo tam̃
thesauro et armario. In pa¬
go loiuacensi uilla gerpinas:
paupercula mulier. infesti¬
ua nocte sancti michaelis
ordeum moluit. Unde ilico
panem faciens azimum:

Expanded text:
digno sibi satis fine perierunt. digno sibi satis fine perierunt. Comitatus Morinorum a Ludowico rege Francorum datur Guilelmo filio Roberti comitis Nortmanniae, fratris Guilelmi regis Anglorum. Hunc Robertum olim ab Hierosolimis redeuntem, eo quod prestitam pecuniam redibere nequibat, idem frater suus Guilelmus rex Anglorum Nortmannia expulerat, et eam sibi subjugaverat, fratremque in Anglia in custodia libera redegerat. Rex Lotharius Babenbergen pentecosten celebrat. Ibi dux Bohemiae cum multis milibus equitum adveniens, domno regi de superiore traditione satisfecit; et omnes, quorum parentes vel amicos occiderat, multa insignium donorum exhibitione reconciliavit sibi. Cenobium sancti Hugberti in Arduenna Nonis Julii, primo conticinio noctis, cum omnibus appendiciis combustum est, salvo tamen thesauro et armario. In pago Lomacensi, villa Gerpinas paupercula mulier in festiva nocte sancti Michaelis ordeum moluit, unde ilico panem faciens azimum
Abbreviated transcription (Latin):
frederico duce quomodo se
habeant non satis comper¬
tum: quia pro uoluntate
fauentium et contradicen¬
cium rex uel ex attenuant᷑.
uel extolluntur. Hoc satis
patet. quam gruu discidio
labuntur. Anathema in
medio terre facimus au¬
dax et indignum omnib
seculis uindicandum. Ecce
enim solutus sathanas ter¬
ras per ambulat. Flandria
et burgundia. longe terra¬
rum situ disiecte. cõuirãt
mapostasia proditoris iui¬
de. Quidam rei timentes
dampnari pro suo scelere:
dũn suũ karolum comiit¬
tẽ mormoꝵ breuicias iu¬
gulant in quadã ecclesia
ante altare psalmos canẽtẽ.
U̾mis atq idem sathanas.
uno eodemq die. simile¬
nefas presumt in burgũ¬
dia. Dampnaticii quidã
dum diffidunt sue saluti.
suum guillermum comitẽ
sedunensium. gladiis con¬
fodiunt. in quadam cccliã
ante altare orantẽ. Actũ
scdã ebdomada quadragesi¬
me: feria tercia. kł marcii¬
Honncide hac illac diffugi¬
entes: diuersis miuriis. et

Expanded text:
Friderico duce quomodo se Friderico duce quomodo se habeant, non satis compertum; quia pro voluntate faventium et contradicentium res extenuantur aut extolluntur. Hoc satis patet, quia gravi discidio labuntur. Anathema in medio terrae, facinus audax et indignum, omnibus seculis vindicandum. Ecce enim solutus satanas terras perambulat. Flandria et Burgundia, longo terrarum situ disjectae, conjurant in apostasia proditoris Judae. Quidam rei timentes damnari pro suo scelere, dominum suum Karolum comitem Morinorum Brujeias jugulant in quadam aecclesia ante altare psalmos canentem. Unus atque idem satanas uno eodemqnephas presumit in Burgundia; dampnati quidam dum diffident sue saluti suum Willelmum, comitem Sedunensium, gladiis confodunt in quadam ecclesia ante altare orantem. Actum secunda ebdomada quadragesime, feria tercia. Homicide hac illacque diffugientes, diversis injuriis et
Abbreviated transcription (Latin):
dragm̾ta occisis. In syria
hoc anno excercitus dei
bis congressus est sarrace¬
nis. In primo prelio. de
paganis ceciderunt duo
milta quingenti: dexpĩa¬
In lecundo autẽ nõ in¬
cruentam uictoriam ha¬
buerunt xp̃iami. Sed ꝙͣ¬
uis plurima pars eoꝵ op
perierit. tamen auxilio d̾i
reiuigorati: absq mĩo ho¬
stes contriuerunt et uicert
hoc anno omins seges egͣ
et uinee cum om̃i fructu
arborum acerrime
preuentus infirmitate. seu
dissimulata. sigeberg se
contulerat. Inde aquis gra¬
in uenit intheophama. Ibi
legati karoli comitis mori¬
norum scilicet castellans
gande. et abbas de sancto
petro ad eum uenerunt. mũ¬
ciantes dinñ suũ comittẽ.
debitam subiectionẽ ei fa¬
turum. Uerumptamẽ lo¬
tharingi principes. ab eius
presentia abstinuerũt. No¬
ue enim potestati: semper
res noue conuertuntur.
Quod ilico et ibi patuit.
Nam aquenses oppidam
et rex non bene assenserut.
sed satis iiuriose se tracta¬
uerunt. De rege autem et

Expanded text:
adraginta occisis. In Syria adraginta occisis. In Syria hoc anno exercitus Dei bis congressus est Saracenis. In primo prelio de paganis ceciderunt duo milia quingenti, de christiain secundo autem non incruentam victoriam habuerunt christiani. Sed quamvis plurima pars eorum perierit, tamen auxilio Dei revigorati, absque numero hostes contriverunt et vicerunt. Hoc anno omnis seges egra, et vineae cum omni fructu arborum acerrimaepreventus infirmitate, seu simulata, Sigebergae se contulerat. Inde Aquasgrani venit in theophania Ibi legati Karoli comitis Morinorum, scilicet castellanus Gandae et abbas de sancti Petri, ad eum venerunt, nuntiantes dominum suum comitem debitam subjectionem se ei facturum. Verumtamen Lotharingi principes ab ejus presentia abstinuerunt. Novae enim potestati semper res novae convertuntur; quod ilico et ibi patuit. Nam Aquenses oppidani et rex non bene assenserunt, sed satis injuriose se tractaverunt. De rege autem et
Abbreviated transcription (Latin):
redemptione a sarracens
dimittitur. Mense augu¬
sto. infesto sancti barcho¬
lomei apostoli: excellen¬
cior dignitas optimatũ
impii siue emmẽtior glo¬
ria ecliẽ. eurardus et rõ¬
manus legati aplĩce sedis
et archiep̃i cum epĩs ex
condicto conuementes
moguntie: consultant.
sibi. et toti romano mi¬
perio desubstituendo re¬
ge. Lothanus dux saxo¬
num. uir sapiens et in¬
dustrius et eccłiastico ui¬
ri deuotus prepotens di¬
uiciis et uictoriis omi
assensu eligitur. Hic me¬
se septembrio. cum eisdẽ
legatis et duobus archie¬
piscopis et ccto epĩs et
multis abbatib. et cum
emmentioribus aule re¬
galis primatibus aquis¬
gram ueniẽs: diñca die
idus septembris. a frede¬
rico archipresule colo¬
mensi. in regẽ benedici¬
tur et ungitur: omni
clero et populo festiuũ
epyinchion acclaman
sus. Rex lothirius contra
behemones uadens. quorũ
traditione magnam stra¬
gem militum passus est
quingentis uidelicet et qͣ¬

Expanded text:
redemptione a Saracenis redemptione a Saracenis dimittitur. Mense Augusto in festo sancti Bartolomei apostoli, excellentior dignitas optimatum imperii sive eminentior gloria aecclesiae, Eurardus et Romanus legati apostolicae sedis, et archiepiscopi cum episcopis, ex condicto convenientes Moguntiae, consultant sibi et toti Romano imperio de substituendo rege. Lotharius dux Saxonum, vir sapiens et industrius, et aecclesiastico juri devotus, prepotens divitiis et victoriis, omnium assensu eligitur. Hic mense Septembrio cum eisdem legatis et duobus archiepiscopis et octo episcopis et multis abbatibus et cum eminentioribus aulae regalis primatibus Aquasgrani veniens, dominica die, Id. Septembris, a Frederico archipresule Coloniensi in regem benedicitur et ungitur , omni clero et populo festivum epinichion acclamantsus. Rex Lotharius contra Behemones vadens, quorundam traditione magnam stragem militum passus est, quingentis videlicet et qu
Abbreviated transcription (Latin):
alia mulier enixa est q̃¬
tuor masculos uno par¬
tu. In gemblacensi parro¬
chia. dum pater familias
domunca die mixturam
segetum pre penuria famis
moleret in usus familie:
lubito iusta dei indigna¬
tione arsit farma cum̃
putoris ingredine. ad ex¬
emplum posteris ne quid
presumant simile. Ecclĩã
sancti dyonsii sita in bro¬
maii. infesto sancti marci
primo crepusculo noctis.
cum omnib appendiciis
et tota uilla penitus cõ¬
crematur. saluo tamen
thesauro et armanio Hẽ¬
ricus imperator leodii
pascha domini celebrat.
Inde aquis contendens:
morbo dragunculi qui
sibi erat natuius. mole¬
stari cepit. propter quod
et ibi aliquot dies remo¬
ratus est. Deinde neuma¬
iam uenit. Postea quasi
penthecostẽ celebraturus
Uultraiectum uenit. Sed
cum per dies languor in¬
grauesceret: tandẽ feria
quinta inpenthecoste. Ui¬
tam cum regno amilit
Corpus eius eiectis in¬
testims lale resperlum:
spire relatum est. Rex
in ihrlm baldunus. data

Expanded text:
alia mulier enixa est quaalia mulier enixa est quatuor masculos uno partu. In Gemblacensi parochia, dum paterfamilias dominica die mixturam segetum pre penuria famis moleret in usus familiae, subito justa Dei indignatione arsit farina cum putoris nigredine; ad exemplum posteris, ne quid praesumant simile. Aecclesia sancti Dyonisii sita in BroMaii, in festo sancti Marci, primo crepusculo noctis cum omnibus appendiciis et tota villa penitus concrematur, salvo tamen thesauro et armario. Henricus imperator Leodii pascha Domini celebrat. Inde Aquas contendens, morbo dracunculi, qui sibi erat nativus, molestari cepit; propter quod et ibi aliquot dies remoratus est; deinde Neumaiam venit. Postea quasi pentecosten celebraturus, Vultrajectum venit; sed cum per dies languor ingravesceret, tandem feria quinta in pentecoste vitam cum regno amisit . Corpus ejus ejectis intestinis sale respersum, Spirae relatum est. Rex Jerusalem Balduinus data
Abbreviated transcription (Latin):
donosor uel ab alexandro
propter expugnationem
multis in breui freto ag¬
geribus comportatis ter¬
ra continens facta: pridẽ
a nabuchodonosor expu¬
gnata et partim captiuati.
et postea ab alexandro pe¬
intus usq ad solum diru¬
ta et destructa. sediuxta
prophetas post septuagĩ¬
ta annos reedificata. et ĩ
antiquum statum restitu¬
ta nris modo temporibus
infine mundi. axͥams ter¬
ra mariq obsessa capit.
et cristi impio subiugat᷑
Alixtus papa qui
et guido moritur
Succedit lambertus qui
et honorius ostiensis ep̃s̃.¬
yemps asperrima
sex ebdomalibus
continua et ualde noxia:
fame ualida. ubiq magna
multitudine utriusq sexͦ
peunte. In hasbama: igno¬
bilis muliercula. monstru
bisgemim corporis est
enxa: auerlis uultibus
et corporibus sibi coherẽs.
Ante quidẽ effigies homis
integro corporis mẽbroꝵ¬
q ordine distincta : retro
uero facies canis similit
corporis et membrorũ
proprietate integra. In
brachanto uilla: nerisca

Expanded text:
donosor vel ab Alexandro donosor vel ab Alexandro propter expugnationem multis in brevi freto aggeribus comportatis terra continens facta, pridem a Nabugodonosor expugnata et partim captivata, et postea ab Alexandro penitus usque ad solum diruta et destructa, sed juxta prophetas post septuaginta annos reedificata et in antiquum statum restituta, nostris modo temporibus in fine mundi a christianis terra marique obsessa capitur, et Christi imperio subjugatur. Calixtus papa, qui et Guido, moritur. Succedit Lambertus, qui et Honorius, Hostiensis episHiems asperrima, sex epdomadibus continua et valde noxia. Fames valida ubique magna multitudine utriusque sexus pereuntibus. In Hasbania ignobilis muliercula monstrum bisgemini corporis est inixa. aversis vultibus et corporibus sibi coherens; ante quidem effigies hominis integro corporis menbrorumque ordine distincta, retro vero facies canis, similiter corporis et menbrorum proprietate integra. In Bracbanto villa Nerisca,
Abbreviated transcription (Latin):
xima. In multis uiuariis
pisces ab sorti sub glacie ꝑi¬
erunt. In brachanto. an¬
guille inumerabiles. ppr̃
glaciem a paludib excũtes:
quod dictu mirum est. in
femlibus fugientes latuert.
Sed ibi etiam pre nimieta¬
te frigoris delicientes com¬
putruerunt. Hyemi luccel¬
sit intemperies aeris. nuc
gelu alternatim satis de¬
terrima: usq in medio
martio. Postea diutmno
frigore et pluiua. aeris hor¬
rente in constancia. uix
tandem arbores floruert̃
mense maio. uix tandem
grã herbarum. et grami¬
num reuiguit uirore
Umber uero singulis niẽ¬
sibus assidue deciduus:
sata agrorum pene ab sor¬
sit. Nam siligo et auene:
prouentum suum satis
sunt ementite. Mlulti quo¬
q sacro igne aduruntur
Tyrus hebrea lingua sors
dicta. urbs maxim̾a fem¬
cis et antiqua: in corde
maris sita: sydomorum
coloma: negociacio maris:
emporium tocius orbis: ua¬
ticno prophetarum cele¬
brata. et carminib poe¬
tarum inclita: olim qui¬
dem insula. sed anabugo¬

Expanded text:
xima. In multis vivariis xima. In multis vivariis pisces absorti sub glacie perierunt. In Bracbanto anguillae innumerabiles propter glaciem a paludibus exeuntes, quod dictu mirum est, in foenilibus fugientes latuerunt; sed ibi etiam pre nimietate frigoris deficientes computruerunt. Hiemi successit intemperies aeris, nunc gelu alternatim satis deterrima, usque in medio Martio. Postea diutino frigore et pluvia aeris horrente inconstantia, vix tandem arbores floruerunt Maio mense, vix tandem gratia herbarum et graminum reviguit virore. Imber vero singulis mensibus assidue deciduus, sata agrorum pene absorsit. Nam siligo et avenae proventum suum satis sunt ementitae. Multi quoque sacro igne aduruntur. Tyrus Hebrea lingua Sor dicta, urbs maxima Fenicis et antiqua, in corde maris sita, Sydoniorum colonia, negotiatio maris, empurium totius orbis, vaticinio prophetarum celebrata et carminibus poetarum inclita, olim quidem insula, a Nabugo
Abbreviated transcription (Latin):
rens crucẽ xp̃i. abbas olim
clumascensis poncius. pro¬
ferens lanceam transfixam
tes ferens in pixide lac sctẽ
marie perpetue uirgmis.
Sarracem uero quaqͣuersii
effusi ex omm parte in orbe
circuncingunt xpĩanos: ne
quis possit euadere. Dum ita
in procinctu herent cristiam:
uident deo sibi auspice splen¬
dorem scisso aere suꝑ paganos
subito cecidisse: non prospe¬
rum sed satis nocuum: ꝙͣius
hunc ipĩ sarracem nõ uiderĩt
rium robore: passim fugiẽtes
ceduntur: non solum a uiris.
sed etiam a pueris et feimĩs.
Perierunt inbello septẽ mi¬
lia submersi sunt maquis
quinq milia. Onmes uero
xpĩam in columes reuersi.
summũ et dulce epynichi¬
on reboint deo mexcelsis
Enricus imperator
aquisgram natale
domini celebrat. Hyemps
solito asꝑior: et a gestu mius
sepius decidentis minis
horrida et importuna. Aul¬
ti cium pauperum infantes
et mulieres mimetate fri¬
goris defecerunt. Mortali¬
tas quoq ammalium ma¬

Expanded text:
rens crucem Christi; abbas olim rens crucem Christi; abbas olim Cluniacensis Pontius, proferens lanceam transfixam tes, ferens in pixide lac sanctae Mariae perpetuae virginis. Saraceni vero quaquaversum effusi, ex omni latere in orbem circumcingunt christianos, ne quis possit evadere. Dum ita in procinctu herent christiani, vident Deo sibi auspice splendorem scisso acre super paganos subito cecidisse, sed non prosperum, sed satis nocivum; quamvis hunc ipsi Saraceni non viderint. rium robore enervati, passim fugientes, ceduntur non solum a viris, sed etiam a pueris et feminis. Perierunt in bello septem milia, submersi sunt in aquis quinque milia. Omnes vero christiani incolumes reversi, summum et dulce epynichion reboant Domino in excelsisenricus imperator Aquisgrani natale Domini celebrat. Hiems solito acerbior, et aggestu nivis sepius decidentis nimis horrida et importuna. Multi enim pauperum infantes et mulieres nimietate frigoris defecerunt. Mortalitas quoque animalium ma
Abbreviated transcription (Latin):
ctissim patroni nrĩ giuc¬
berti ibi detulimus. et dei
fauore. affluencia plebis
utriusq lexus. ad duodecĩ
milia estimata est. Disũ
est nobis redeuntibus. ibi
remanere corpus sancti giuic¬
berti: quod tanta deinceps
miraculorum luce claret. Ut
ab omnbus quaquauersũ
gentibus et desideretur et fre¬
quentetur. B aldumus iero¬
solimorum rex asarracens
capitur. Qua de re mente
excedentes. Undiq uersum
euocati. ad sexagnita milia
comglomerantur. Ut xp̃ianos
a finibus sius extermniant᷑.
et apud ascalon impedimẽta
sua commendant: scilicet
uxores soboles et uictualia.
Cristiam m arto positi. inchil
spei insi in deum ponentes
exemplo minuitarũ. utriq
sexii ieuimum indicunt.
pueris etiam infantibus
lactentibus uinuerso quoq
pecori pabula negantur
Dies pugne indicitur. Pro¬
cedunt xp̃ĩam cum miltib
et peditibus iux atria mi¬
lia estimati. Principes gra¬
diuntur in tronte scilicet
patriarcha pro uexillo effe¬

Expanded text:
ctissimi patroni nostri Guictissimi patroni nostri Guiberti ibi detulimus , et Dei favore affluentia plebis utriusque sexus ad 12 milia aestimata est. Visum est nobis redeuntibus ibi remanere corpus sancti Guiberti; quod tanta deinceps miraculorum luce claret, ut ab omnibus quaquaversum gentibus et desideretur et frequentetur. Balduinus Jherosolimorum rex a Saracenis capitur. Qua de re mente exceevocati, ad sexaginta millia conglomerantur, ut Christianos a finibus suis exterminent, et apud Ascalon impedimenta sua commendant, sciliuxores, soboles et victualia. Christiani in arto positi, nihil spei nisi in Deum habentes, exemplo Ninivitarum utrique sexui jejunium indicunt; pueris etiam, infantibus lactentibus, universo quoque pecori pabula negantur, Dies pugnae indicitur. Procedunt christiani, cum militibus et peditibus vix ad tria milia estimati. Principes gradiuntur in fronte, scilicet patriarcha, pro vexillo fe
Abbreviated transcription (Latin):
ablata sunt: que habeo. ei¬
dem sancte romane eccliẽ re¬
stituo. Que autẽ nõ habeo:
ut reddantur fideliter iuuabo
possessiones etiam ominũ
aliarum eccłiarum et prin¬
cipum et aliorum tam deri
que habeo reddim. que nõ
habeo. ut reddantur. fideliter
iuuabo: et do ueram pacem
donno pape calixto. sctẽq
romane eccliẽ. et omnibus
que in parte ip̃ĩus sunt uel
fuerunt: et in quibus sctã
romana ecclĩa auxilium po¬
stulauerit: fideliter uuabo
O mius adelherto ex
clero sancti stepha¬
in mettensis electus: leodi¬
censium ordinatur epũs.
fundus nr̃e proprietatis est
antiquus. qui minc mons
sancti giueberti dicitur. i
quo placuit nobis auspice
xp̃o. et assensu ominum ui¬
cinorum. nouam eccliãm
edificare. Olim quippe ec¬
cliola lignei in eo fuerat:
habens p̾riuilegii sui dign¬
tatem. scilicet biptisterium.
sepulturam. et decimam:
sed ita per annos plus minꝰ¬
ut uix sibi aliqua eccliẽ uesti¬
gia remanerent. Anno ita¬

Expanded text:
ablata sunt, que habeo, eiablata sunt, que habeo, eidem sanctae Romanae ecclesiae restituo, que autem non habeo, ut restituantur fideliter juvabo. Possessiones etiam omnium aliarum ecclesiarum, et principum, et aliorum tam clerique habeo reddam, que autem non habeo, ut restituantur fideliter juvabo. Et de veram pacem domino papae Calixto, sanctaeque Romanae ecclesiae, et omnibus qui in parte ipsius sunt, vel fuerunt. Et in quibus sancta Romana ecclesia mihi auxilium postulaverit, fideliter juvaboomnus Adelbero, ex clero sancti Stephani Mettensis electus, Leodicensium ordinatur episcopus. Fundus nostrae proprietatis est antiquus, qui nunc mons sancti Guiberti dicitur; in quo placuit nobis, auspice Christo et assensu omnium vicinorum, novam aecclesiam aedificare. Olim quippe aecclesiola lignea in eo fuerat, habens privilegii sui dignitatem, scilicet baptisterium, sepulturam et decimam. Sed ita per annos plus minut vix ibi aliqua aecclesiae vestigia remanerent. Anno ita