comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo se clariori cultu solebat ferre palatio. sacrũ cõponit altare
Aecis intimus senator migrauit de scło. Ancilla dñi ꝑuenisset.
deet non inferiora dñi erescens ing̃ra. Hinc cum inuilla
uedas pietauo territorio iuxta preditũ uicũ drcent̃ ac cȩ¬
doeet itpera de psꝑante. qualem segessit ꝑsingula: quis en¬
panẽ abiconse uel ordeatiũ manducabat occulte sicꝰ ut ne¬
mo ꝑciperet. Nam ex illo tẽpore quo beata medardo conse¬
crante uelata est usq infirmitatis tẽpore p̃ter legum̃ & ho¬
lera: nonponũ. prsceni. ouum. nec quid aliud delectabile ed¬
Potum uero preter aquam mulsam atq piratiũ sbibit
sime de ferri. Inqua tota qua dragesimana tantũ laborauit¬
quantũ quatriduana refectio postulauit. Oblationes eciani
Firgo quia apud scãm ñ minꝰ usus miscdrae quã erat coneursus
de plebe. ut nec de essent qui pecerent. nedeficeret quod donanet᷑

Expanded text:
quo se clariori cultu solebat ferre palatio sacro conponit altari. quo se clariori cultu solebat ferre palatio sacro conponit altari. satis intimus Senator migravit de saeculo, ancilla domini pervenisset, dedit non inferiora domini crescens in gratia. 35 Hinc cum in villa Suedas Pictavo territorio iuxta praedictum vicum decenter accederet itinere prosperante, qualem se gessit per singula quis enupanem absconsum vel ordeatium manducabat occulte sic ut nemo perciperet. 36 Nam ex illo tempore quo beato Medardo consecrante velata est usque ad infirmitatem praeter legumen et holera non pomum, piscem vel ovum nec quid aliud edit, potum vero praeter aquam mulsam atque piratium non bibit, sime deferri, ad quam totam quadragesimam, in quantum quatriduana refectio postulavit, oblationes etiam savit. 38 Ergo quia apud sanctam non minus usus misericordiae quam erat concursus de plebe nec deessent qui peterent nec deficeret quod donaret,
Abbreviated transcription (Latin):
poderatũ fractũ : dat opus in pauperũ. Si militer accedens ad cel¬
lam sc̃i iumeros. die uno quo se ornauerat flexit regina: cõposi¬
to sermone ut loquar barbaro : stapionẽ. camisas manĩcas cophias.
Fibulas cunctaq auro gẽmisq exornata ꝑcirculũ sibi ꝓfutu¬
ra sc̃o tra didit altarĩ. Inde ꝓçedens. ad cellã uenerabilis da¬
donis die qua debuit ornari prestanter in scło: quicquid indui
poterat censu diuite femina abbate remunerato totũ dedit
coenobio. E quit̾ scĩ gundulfi post se facti mitis ep̃i. ꝓgressa recep¬
taculũ non mi nore laboratu nobilitauit si nergiũ. ł finc felici
nauigio Iuronis appulia : quȩ suppleat eloquentia quartũ sofficio¬
sam quantũq se monstrauit munifica : Quid egerit circa sc̃i mar
tini atria templa basilicã. Flens lacrimis in satuta singula
ruaens plimina: Ubi amissa reuocata uestibus & or namento

Expanded text:
ponderatum fractum dat in opus pauperum. Similiter accedens ad celponderatum fractum dat in opus pauperum. Similiter accedens ad cellam sancti Jumeris, die uno quo se ornabat felix regina, composito sermone ut loquar barbaro, stapionem, camisas, manicas, cofeas, fibulas, cuncta auro, quaedam gemmis exornata, per circulum sibi profutura sancto tradit altari. Inde procedens ad cellam venerabilis Datdonis, die qua debuit ornari praestanter in saeculo, quidquid indui poterat, censu divite femina, abbate remunerato totum dedit coenobio. Aequiter similiter sancti Gundulfi, post facti Mettis episcopi progressa receptaculo, non minore laboratu nobilitavit Synergium . 14. Hinc felici navigio Turonis appulsa quae suppleat eloquentia, quantum officiosam, quantumquo se monstravit munificam? Quid egerit circa sancti tini atria, templa, basilicam, flens, lacrimis insatiata, singula iacens per limina, ubi missa revocata vestibus et ornamento
Abbreviated transcription (Latin):
ila transiritt quod in digebat mopia Intereauo uediee etopcilsit̃¬
Quos uoneiterecos se uiderunt. quibeate menti Aluna. delua siona ei
dũ noruo mago supplicat inftant̃ ut ipsa mutata ueste. d no ulserrare
Sed ille menio dicentis apł̃i. si qua ligata sit ton iuige nequerat
dis solui: differebat reginã ne ueste tegeret monachica. Ad huc
retrahebant. ne uelaret regi con iunctam. Ne ser licet uidetur hoc¬
culpabile sacerdoti ut pre sumeret principi subducere reginam:
non pu Eblicanam sed publicam. Quod scĩssima cognite in¬
trans insacrariũ monachica ueste induitur. Procedensq ad altar
beatissimũ medardũ his uerb alloquitur dicens dime conseera¬
re clistuleris & plus hominẽ quã dm̃ timueris: demanu tua a
pastore ouis anima requiratur. Quo ille contestationis concus¬
sus tonitruo manus suꝑ posita consecrauit diaconã. Mox in¬
dum̃tũ nobile. quo celeberrima die solebat pompa comitante

Expanded text:
illa . transmit| tit quod indigebat inopia. Interea . a iudice conpelilla . transmit| tit quod indigebat inopia. Interea . a iudice conpelQuod cognito re| os se uiderunt . qui beatae mentiti sunt dum qui rei| ardum Nouomago . subplicat instan| ter . ut ipsam mutata ueste domino consetraret . sed me| mor dicentes . Apostuli . si qua ligata sit coniugi . Non| querat dissolui differibat regina ne uestem tegiret| monacham. Adhuc bretra| hebant . ne uelaret regi coniunctam. Ne uideretur| sacerdoti ut praesumeret principi subducire reginam| non publicanam . sed publicam. Quo sanctissima cognito intrans| in secretario monachice ueste induitur procedit ad altario .| beatissimum medardum dicens his uerbis alloquitur . Si| me consecrare distuleris et ppastore ovis anima requiratur. Quo ille contestationis concussus tonitruo, manu superposita, consecravit diaconam. 13. Mox indumentum nobile quo celeberrima die solebat pompa comitante
Abbreviated transcription (Latin):
ficabatur & remuneratũ relaxabat ipsa tristis ad peria. Nluedi ensequ
quam prudenter. totũ ꝓsua salute ꝓuidebat impendere  Quetiens quad
maporte nouo lineo sauanũ auro uel gẽmis natiamore uesdebaan
barbaro & acircũ stantib puellis dũ laudaretur pulcherrimũ in benum
searudicabat tali cõponi linteolo. Aloxq exuens se uesti into dirigebat
loco sc̃o quisquis eec in ꝑximo & ꝓpalla ponebatur diuinũ suꝑaltare. Qua¬
regina moriebatur cruciatu. nede signatꝰ reus moreretur ingladio &¬
qualiter concursabat ꝑoomesticos fide es seruientes & ꝓceres Questeiois¬
eloquens exprimerẽt: Quoꝵ blandim̃tis mulcebat animũ pͥncipis
donec in ipsa ira regis unde ꝓces serat sors mortis inde eurrene uiore
salutis ꝓis igitur beatis actibusꝰ occupatã intantũ ꝓuexe draren
clemitia it etiam adhuc in palatio laica dño largiente eleclararent¬
pca miracula Deniq imper imna uilla post prandiũ dũ ambula

Expanded text:
fecata remuneratos relaxabat. Ipsa tristis ad propria| Illud quoque quam prudenter totum pro sua salute| prouidebat inpendire. Quotiens quasi mafortem nouum| lineum sauanum . auro . uel gemmis ornatum more| uestibat de barbaro A circumstantibus puellis si lau| daretur pulcerrimum . indignam se adiudicans . tali| conponi linteolo mox exsuens se uestimento diregibat| loco sancto quisquis esset in proximo et pro palla ponebatur| diuino super altario quaregina moriebatur cruciatu . ne designatus reus| moreretur in gladio qualiter concursabat per domesti| cos fidelis . seruientes . et proceres . cuius blandimentis| mulcebat animum principis . donec in ipsa ira regis| Vnde processerat sors mortis . inde curriret uox salu| tis. His igitur beatis actibus occupata. In tantum pro| uexit diuina clementia ut e\ti/am adhuc in palacio| laicam domino largiente declararent miracula. Denique| in perrona uilla post prandium dum ambular
Abbreviated transcription (Latin):
ł De domini mã metis pignore qđ ipsa dña radegundis desiderunt.
De eo qđ uir illuster nomine leo decilicio dne radegundes lumen recepit.
I de ligno scȩ crucis ꝓpt̃ quod ad imperatorem erans misit e¬
in De noc tnã auequȩ inuionasterio cantauit quo modo ꝑussionem̃ sua sua mi¬
iiii: Bceius certis quos puer cenebat asepulehrũ eius quale uisticte dñs fecit
De abbane abbate qui ualidum incurrit dentis dolorem

Expanded text:
14. De domini Mammetis pignore, quod ipsa domina Radegundis desideravit. 15. De eo quod vir inluster nomine Leo de cilicio domine Radegundis lumen recepit. 16. De ligno sanctae crucis, propter quod ad imperatorem transmisit, uDe nocturna ave, quae in monasterio cantavit, quomodo per iussionem sua25. De eius cereis, quos puer tenebat ad sepulchrum eius, quales virtutes Dominus fecit. 26. De Abbone abbate, qui validum incurrit dentis dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
ratur ł t̃uidebat᷑ sic rogare. Per meã uitã ut ꝓpt̾ me relaxes
illos quos habes incarcere. Etuigilans tribunus : refert qđ
uiderat coniugi dicens. Uere credo quod hac hora exiit sca
de scło. Dirigitꝰ ad ciuitatẽ : ut ꝑ hoc uera cognosceret. Tyans mit¬
tit ad carcerẽm. qͦ septẽ reos ibĩ retentos ad monitus relaxaret:
Rediens trans missus : refert ea ipsã hora. migrasse iuftã le scło
Et triplici mysterio carcere relaxato. tribuno sano recldito e di¬
ficato tẽ plo: sc̃e ꝓbat᷑ oraculũ. Sed debeate uircutib sufficiat exi¬
guitas : nefastiðiatur ubtas. Nec reputȩ tur breuissimũ ubi
depaucis agnosett᷑ miraculis amplitudo. Qua pietatis. parcitate
dilectionis dulcedine. humilitatis. honestate. fidei feruore¬
hȩc sc̃a uixerit ut & ipsam post obita gloriosi transitus mira¬
bilia quoq ꝓ sequant᷑ humanae eloquentiȩ modus admiran¬

Expanded text:
ratur'. Et videbatur sic rogare: 'Per meam vitam ut propter me relaxes ratur'. Et videbatur sic rogare: 'Per meam vitam ut propter me relaxes illos quos habes in carcere'. Evigilans tribunus refert quod viderat coniugi, dicens: 'Vere credo, quod hac hora exiit sancta de saeculo'. Dirigit ad civitatem, ut per hoc vera cognosceret; transmittit ad carcerem, qui septem reos ibi retentos admonitus relaxaret. Redeunte transmisso, refert, ea hora migrasse iustam de saeculo, et triplici mysterio, carcere relaxato, tribuno sano reddito, aedificato templo, sanctae probavit oraculum. 39. Sed de beatae virtutibus sufficiat exiguitas, ne fade paucis agnoscitur in miraculis amplitudo. Qua pietate, parcitate, dilectione, dulcedine, humilitate, honestate, fide, fervore sic vixerit, ut et ipsam post obitum gloriosi transitus, mirabilia prosequantur, humanae eloquentiae modus admiran
Abbreviated transcription (Latin):
tunc subleu̾at dña: cũ reuixissec infantula. Qu̾ã tactu iteri
signi letificata reddidit uiuã: quã fleni acceꝑat mortuam
omemoret᷑ & illud nobile factũ. Per somniũ tribunus fisci
cognom̃to domolenus: die qua scĩs sima migrauit ele scło eb̃
grauit̃ suffocationis totus languore deficeret: uidebat᷑ ipsi qđ
quid beata requirerec. Tunc ipsã dicit : quodd adeũ illic uĩ¬
dendũ ꝑ uenerit. Et quia uotũ pleb erat ut beati martini
oratori ũ conderent: app̃hendit tribuni manũ beatissima
dicens. Hoc loco : sint confessoris ueneranda reliquiae. In hoc ȩdi¬
ficate tẽplũ quod sibi ducat dignissimũ. Quale dĩ mysteriũ.
funcdam̃tũ & pauim̃tũ reꝑtũ est: quo basilica facta est. Adhuc
in ipsõ sõporȩ manũ trahit ꝑfauces eius: & gulã diu delini¬
ens in suꝑ & hoc dicit. Ueni. ut tibi melior adõ sanitas confe¬

Expanded text:
tunc subleuat uetula cum| reuixisset infantula quam tactu iterum tunc subleuat uetula cum| reuixisset infantula quam tactu iterum signo letificata| reddit uiuam quam flens acceperat mortuam comme| moretur et illud nubile factum per somnium tribunus fisci| cognomento domolenus. Die qua sanctissima migrauit de se| culo. Dum grauiter suffocationis . totus languore deficeret| Videbatur ipsi ququid beata requireret. Tunc ipsa| dicit . quod ad eum ibi uidendum peruinerit et quia uotum| plebis erat . ut beati martini oratorium dicens: 'Hoc loco sunt confessoris venerandae reliquiae, per hoc aedificate templum, quod sibi ducat dignissimum'. Quale Dei mysterium! Fundamentum et pavimentum repertum est, quo basilica facta est. Adhuc in ipso sopore manum trahit per fauces eius, et gulam diu deliniens, insuper et hoc dicens: 'Veni, ut tibi melior a Deo sanitas confe
Abbreviated transcription (Latin):
tico Unde manifestũ est ut carne licet inscło: m̃te tam̃ eẽt
in celo Predicet᷑ in laudi xp̃i. more beati martini tẽpor
p̃senti Antiqui normła miraculi. Cũ beatissima femina
eclausa. ẽẽt incellula. audiuit flecũ de monacha. Et signicae
tu adse uenientẽ: quid illud essec introgat. Quȩ mortuã soro¬
re nuntiauit infantulã. Et frigida aqua lauaret᷑ parata essea
iam calidam. Condolens autem sc̃am tunc imꝑat ut cadaues
ipsius : suã deferret᷑ incellulã. Quod sĩbi deportatũ: excipiens
manu ꝓpria reclausaq postse mox ianua : iussit om̃s longe
des cẽdere nequis sentiret quid ageret. Sed qd occulte gel¬
sit celari diu non potuit. Inter hȩcꝰ dũ de functę exequiẽ p̃¬
pararent᷑: Fere ꝑ horas septẽ mortua traetat corpus culũ. sed
xp̃o uidente fidẽ cui negari non potuit. peddita est ꝓesus
saluti Surgit hȩc ab oratione: re surgit illa defunere. Et sẽ

Expanded text:
tico. Unde manifestum est ut carne licet in saeculo, mente tamen esset tico. Unde manifestum est ut carne licet in saeculo, mente tamen esset in coelo. 37. Praedicetur in laude Christi, more beati Martini, tempore praesenti, antiqui norma reclusa esset in cellula audit fletum de monacha et signo| tactu uenientem . quid illud esset interrogat que mortuam| sororem. Nunciauit infantulam . et frigida quo lauaretur| paratam esse iam calidam condolens sancta Tunc imperat| ut cadauer ipsius . suam deferret in cellulam quo sibi depor| tato excepit manu propria reclausa post se mox ianua iu| bens longe discendire ne quis sentiret quid ageret sed quod| occultae gessit celare diu non potuit inter haec dum defunc| tae exequie praeparar fere per horas septem mortuum| tractat corpusculum. Sed christo uidente fidem cui negare| non potuit reddita prorsus salute. Surgit haec ab horacione| resurgit illa de funere. Et se
Abbreviated transcription (Latin):
dam eam iub̃et descenđe Deinde manubeata uisa ẽ oleũ egrote
suꝑ caput effunde: & noua ueste illã contegere. Quo ꝑacto misterio
euigilante ea de sopore. de morbo nichil apparuit. Ita ut nec sub¬
sudasset: & intꝰ ydropis aqua consũpta sit. Quo nouo sub mira¬
deferri p̃ceꝓtis ad tumulũ. leuat ad cursũ delectulo. Etolei testi¬
moniũ ocłor ñ ẽẽt. capiti: & uentris nulla ꝑnicies. Proferatur
inmedio : quo gratulet᷑ regio. Quadam uice obum brante iam
noctis crepusculo: int̃ corollas & eytharas dũ circa monaste¬
poras sec diutius : dicit quaedã monacha sermone ioculari.
Sña: recognoui una de meis canticis a saltantib p̃dicari¬
Cui respondit. Grandȩ est site delectat con iunetã reli¬
gioni: audire odorẽ secularẽ Ad huc soror ꝓnuntiat. Uere dña:
duas & tres hic modo meas canticas audiui: quas tenui. Sc̃a

Expanded text:
dam iubere discindire. Deinde manu beatae uisa| est oleum aegrotae dam iubere discindire. Deinde manu beatae uisa| est oleum aegrotae super capud effundere et noua ueste| contegire quo peracto misterio euigelanti de sopore de mor| bo nihil apparuit. Ita ut nec subsudasset. Et intus aqua| consumpta sit quo nouo sub mirade| ferri praeceps ad tumulum . leuat ad cursum de lectulo ut| olei testimonio . Odor inesset capitis et uentris nulla per| nicies. Proferatur in medio . quo gratuletur religio qua| dam uice obumbrante iam noctis crepusculo inter corol| las et chitharas dum circa monaste testibus per| orasset diutius dicit quedam monacha sermone iocula| ri Domna recognoui unaCui respondit: Grande est, si te delectat conjunctam religioni audire odorem saeculi. Adhuc soror pronuntiat: Vere, Domina, duas et tres hic modo meas canticas audivi, quas tenui. Sancta
Abbreviated transcription (Latin):
herba absintii. quã sc̃a circa pectus ut refrigeraret habu¬
erat : cũ suꝑ oculum posuit. doloꝵ &cruor mox effugit. Et sic¬
de uiri ditate herbe fugatis dolorib puritas lucdꝰ emicuit.
euocet᷑ memoriȩ quod tacitũ poene p̃teriit. Andere¬
dus agens eius dem beatissime cũ sibi filii nascerent᷑: quo
ut uideret mox ꝑderet cogitabat sẽpelire. Sed & mat̃ tristis ali:¬
quando dũ pareret: ex animẽ infantulũ. lacrimosi si mul pa¬
tigit: ad offitiũ uitalȩ redit infans defunere. Et rubens leua
depallio: pallor uicinꝰ adtumulũ. Quis numeret mirabilia.
quȩ xp̃imisericors opat᷑ clem̃tia  Anima monacha dũtantum
dropis morbo tume facta tenderet᷑. ut salus ẽet̃. in ultimo & de putatȩ¬
sibi sorores speccarent quo mom̃to exalaret sp̃m: uisũ est illi ꝑ sõporẽ.
cũ ueneranda abbatissa beata radegundis in balneũ sine liquore nu

Expanded text:
her| ba absenti quam sancta circa pectus ut refrigeraret habuher| ba absenti quam sancta circa pectus ut refrigeraret habue| rat Cum super oculum posuit dolor et cruor mox effugit| et de ueriditate herbae puritas lucis Revocetur memoriae, quod tacitum paene praeteriit. Anderedus agens eiusdem beatissimae, cum sibi filii nascerentur, quos, ut videret, mox perderet, et cogitaret sepelire mater tristis, dum pareret, exanimem infantulum lacrimosi patigit, ad officium vitale redit infans de funere, et rubens levat de pallio pallor vicinus ad tumulum. 35. Quis numeret mirabilia, quae Christi misericors operatur clementia? Animia monacha dum tanto hydropis morbo tumefacta tenderetur, ut salus esset in ultimo, et deputatae sorores spectarent, quo momento exhalaret spiritum, visa est illi per soporem cum veneranda abbatissa beata Rad
Abbreviated transcription (Latin):
Erede mater ex comunicote si intra hoc triduũ mulier hȩc ab hofte
purgita non redditur. Dixit plane: sed fecit sc̃a. Mulierȩ nãq:¬
occtlte reficiendi tẽpore discedente apenitente: cõmemorem quid
accũ sit. Altera nãq die sc̃a p̃cante : ad uersarius rugiens ꝑ aurẽ
egrediens inuasũ uasculũ deserit. mulier cũ marito sospes redit¬
ĩd hospitium. Nec illud pretereat᷑ : quod actum est si mil¬
limũ. Rogabat beatissima de loco suo euelli arborẽ ualidã
lauri & ad suã cellulã ꝓio cunditate trans ferri. Quo facto :¬
trans plantata non adherente radice. fit tota foliis arida
Cui abbatissa ioculariter imputat: nisi exoraret ut arbor
terrȩ ad hereret: se acibo suspenderet. Quod non inanit̃
dictũ est. Nam sc̃a inter cedente: foliis. ramis radice
laurus siccata reuiruit. Ne monachab quȩ dã sibi fami¬
lior. cuiꝰ ex humore sanguis contexerat oculũ: app̃hensa

Expanded text:
cre| de mater . excommunico te si intra hoc triduum . mulier| haec ab hoste cre| de mater . excommunico te si intra hoc triduum . mulier| haec ab hoste purgata non redditur. Dixit plane . sed| fecit sanctam mulierem occulte reficiendi tempore poe| nitentem quo ne moremur quid actum sit altera . Die sancta| precante aduersarius rugiens . per aurem egrediens . inuasum| uasculum deserit . mulier+ cum marito . sospes redit hospitio| Nec illud preteriatur quod e actum simillimum rogat beatis| sima de loco suo euelli arborem ualidam lauri . et ad suam| cellulam pro iocunditate transferri quo facto transplan| tata non adherente radice fit tota foliis arida. Cui ab| batissa ioculariter inputat . nisi exoraret ut arbor terrae| adhereret se de cibo suspenderet quod nostri inaniter dictum| est. Nam sancta intercidente foliis . ramis . radice . laurus sicca| ta reuiruit . de monachabus quedam sibi familiarior cu| ius ex umore sanguis contexerat oculum . adprehensa
Abbreviated transcription (Latin):
tione dũ im mari satagere: ob orto uentoꝵ turbine. Fluctuũ sur¬
gente mole. nec cã nauta sentinante. quã unda suꝑ urgente: cum
nauis plena sub mergeret᷑ in extremitate: ela mauit. Sc̃a rade¬
gundis dũtibi oboedimus non subsidamꝰ naufragio. ded op¬
dine apđ dm̃ : it liberemur deꝑiculo Quo dicto÷ mox fugata
nube red dita sereniate unda cadentepra surrexit. Goda p̃u¬
ella scłaris: post tam̃ dõ monacha seruiens : dũ longo sub tẽpore
lectu flebilis decubaret. & impenso sibi multo medicamine
lum̃ accendit & tenuit: Cuiꝰ beneficio ante fugãta sunt fri¬
gora: quã. eẽt. candela consũpta. Sic ꝓpt̃ breuitatẽ multa p̃ter mit¬
timꝰ : plus peccauimͦ. Igit᷑ purgatis aiquanlo reliquiis uelocit᷑ dila¬
tato remedio carpentarii cuiudã uxor dũ plurimis dieb inerga¬
mino torqueretur: uenerabilis eius abbatissa iocul arit̃ dic̃ ad scan

Expanded text:
tione dum in mare satagerit Obortu uen| torum turbine . fluctuum surtione dum in mare satagerit Obortu uen| torum turbine . fluctuum surgente mole. Nec tam nauta| sentinante quam unda superuergente . cum nauis plena| submergeret . in extremitate clamat sancta Radegundes| Dum tibi oboedimus non subsidamus naufragio sed optine| apud deum . ut liberimur de pelago . quo dicto mox fugata| nube . reddita serenitate. Vnda cadente prora surrexit| Goda puella seculares . post deo monacha seruiens dum| longo sub tempore lecto flebilis decubaret et inpenso mul| to medicamine lumen accendit et tenu| it cuius beneficio ante fugata sunt frigura quam es| set candela consumpta si propter breuitate multa| praetermittimus plus peccamus igitur purgatis ue| lociter reliquis dilata remedio carpentarii . cuiusdam| uxor . dum plurimis diebus +ergumino torqueretur ue| nerabilis eius abbatissa ioculariter dicit ad sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
pite usq plantã in firma m̃bra conbaiulat. De hinc quo manꝰ
at tingebat. fugiebat dolor delanguida. Et quã duae deposuerant:
exit salubris de tepida. Quȩ uinũ nec odorabat: accepit. bibit & re
fecta est. Quid pluras Sequenti die cũ iam sꝑaret᷑ migrare descło:
salua ꝓcessit inpublicũ. Rdiciat᷑ baudi: qđ non deperiit merito.
Aulier quaedã dũ ini imĩci inuasione grauiter laboraret .& uix
addsc̃am potuissent hostẽ rebellem ad ducer̃e: imꝑat aduer sariotit
sedeiciens: quitimebat᷑ extimuit. Cui scã plena fide dũ calcas¬
set in ceruice: fluxu uentris egressus est. Est & in reb mini¬
mis : magna gła creatoris. Ergo casu dũglomus quod sc̃a filaue¬
rat penderet decamera ueniens sorex ut tangeret. antequã filũ in¬
cideret : mor tuus in morsu pependĩt. Inseratur oꝑi restam digi
miraculo Florentius qui dam nomine homo eiusdem sc̃e ꝓpiscã¬

Expanded text:
pite usque| planta infirmae membra conbaiulat. Dehinc quo ma| nus pite usque| planta infirmae membra conbaiulat. Dehinc quo ma| nus attingebat fugibat dolor de languida quam due| deposuerant exit salubris de tepida que uinum nec odo| rabat Accepit . bibit . et refecit quid plura sequente| diae cum iam spectaretur . Migrare de saeculo salua pro| cessit in publicum. Adiciatur laudi quod non deperiit me| riti. Mulier quaedam dum inimici inuasione grauiter| laboraret et uix ad sanctam potuissent . Hostem rebellem| adducire Imperat aduersario ut em . in ter| ra se deiciens+ qui timebatur . extimuit . cui sancta plena fi| de dum calcassit in ceruice fluxu uentris egressus est| est . et in rebus minimis. Magna gloria creatoris ergo ca| sum dum glomus quem sancta filauerat penderet de ca| mera ueniens surex ut tangeret antequam filum| incideret mortuus in morso supependit. Inseratur operi .| res tam digna miracula floreius quidam nomine homo eius| dem sanctae pro pisca
Abbreviated transcription (Latin):
facta. Itaq puella fraufledis inimico instigante. dũ torq̃re¬
tur tã nequit: su aedas int̃ manꝰ scae nec data dilatione cura¬
r ꝓ meruit.
Iec illud pretereat᷑ remedii tẽpꝰ. beata qđ p̃stitit. Femina quae¬
dã leubili dũ uexaret᷑ in rure ab adũsario grauit᷑: sequenti
die sc̃a orante : noua xp̃i curatione: inscapula crepante cute
& uerme foras exeunte. sana ẽ. reddita publice Et iꝑsum uer¬
mem calcans pede libatã se retulit.llud qđ gessit insecre¬
to ꝓferat᷑ inpopło. Monacha quȩdã toto anno indie ge¬
lata frigore ꝑ noctẽ cremata igni: sex m̃sib nec gressumꝰ
mouens cũ iaceret exanimis. sce de eius infrrmit᷑ate. soror
altera nuntiauit. Et quia ꝑ in anis ẽẽc tepilam fieri p̃cepiti
Ipsamq egrotã adiẽ facit incellulã deportari: & intepidã deponi¬
N inc iubet om̃s remoueri. Etremanente tantũ sola simul egro¬
ta cũ medica. fere ꝑhoras duas quantũ. est corporis forma: aca¬

Expanded text:
. Item puella Fraifledis, inimico instigante, dum torqueretur tam nequiter, sacras inter manus sanctae, nec data dilatione, curari promeruit. Nec illud praetereatur tempus beatae, quod praestitit. Femina quaedam Leubilis, dum vexaretur in rure ab adversario graviter, sequenti die sancta orante, nova Christi curatione in scapula, crepante cute et verme foras exeunte, sana est reddita publice; et ipsum vermem calcans pede liberata se retulit. 29. Illud quod gessit in secreto proferatur in populum. Monacha quaedam toto anno in die gelata frigore, per noctem cremata igni, sex mensibus nec gressum movens, cum jaceret exanimis, sanctae de ejus infirmitate soror altera nuntiavit. Et quia perinanis esset, tepidam fieri praecepit, ipsam aegrotam ad se facit in cellula deportari, et in tepida deponi. Hinc iubet omnes remoueri re| manente tantum sola . simul a egrota cum medica fere| per horas duas quantum est corporis forma . A ca
Abbreviated transcription (Latin):
cereos ipsos. uixta orddinationẽ tradebant. Fit contentio in populo
A lIi dicebant cereos ipsos in eius sepulehrũ mitti deb̾e. alii dicebant
non. Du istud areret᷑: depueri brachio quitotos tenebat unus exi¬
liuit. in altũ sup̃ omnẽ popłum: & se in sc̃o sẽpulehro ad pedes beatȩ
posuit: & qđ hesitabat᷑ declarauit. Respicientes ad nom̃ euꝰiꝰ eȩc
cereus : in uentũ. est calue nom̃. Hoc uidens ep̃c uł om̃is popłs: ad m¬
rantes irtutẽ beatȩ radegundis dño beneclixer̃. Quantȩ post eius
transitũ ibi sunt factȩ uircutes quanti clȩmoniaci libati. quant
febricitantes sunt redditi sanitati

Expanded text:
cereos ipsos juxta ordinationem tradebant. Fit contentio in populo; cereos ipsos juxta ordinationem tradebant. Fit contentio in populo; alii dicebant cereos ipsos in ejus sanctum sepulcrum mitti debere, alii dicebant, non. Dum istud ageretur, de pueri brachio qui totos tenebat, unus exilivit in altum super omnem populum, et se in sancto sepulcro ad pedes beatae posuit, et quod haesitabatur, declaravit. Respicientes ad nomen, cujus esset cereus, inventum est Calvae nomen. Hoc videns episcopus vel omnis populus, admirantes virtutem beatae Radegundis , Domino benedixerunt. Quantae post eius transitum ibi sunt factae virtutes, quanti daemoniaci liberati, quanti febricitantes sunt redditi sanitati
Abbreviated transcription (Latin):
ianuã egrederet᷑ : tota congregatio supͣ afcitio murũ lamen¬
tans ita ut planctꝰ earũ suparet ipsum psallentiũ Pro ꝑsalmo
Lacrimas ꝓcanti co mugitũ & gemitũ ꝓ alleluia reddebant.
Rogauerunt de sursũ. ut subtꝰ c̾urrim re pausaret᷑ feretrũ in
betia portabat᷑: grauit sustinentes eiꝰ absentiã. ded ut suã fide¬
cecũ illuminauit: Et qui multis annis lucẽ diei non uiderat :
lum recepit. Qui ad manc̃i tractus uenerat post feretrũ: nullo si¬
tentatite. uidens tanq sinullũ habuis sec labore inoculis. ad sc̃m
ẽpulchrũ abitt & usq hodie clare uidet.
ee pter mittat᷑ & aliud miraculũ. Ubi eã sepeliuit supͣ diccus
ep̃s: cooptoriũ non posuit. anteꝙ postea pontifex loci ueniret.
ibe quȩ ante eã cereos portauer̃: totȩ ingiro sẽpulchri astabant.
Vna quȩq in suo cereo suũ nom dabat scriptũ. Iotȩ uni effamulis

Expanded text:
ianuam egrederetur , tota congregatio supra murum lamenianuam egrederetur , tota congregatio supra murum lamentans, ita ut planctus eorum superaret ipsum psallentium, pro psalmo lacrimas, pro cantico mugitum et gemitum pro alleluia reddebant. Rogaverunt desursum, ut subtus turrem repausaretur feretrum, in quo beata portabatur, graviter sustinentes eius absentiam. Sed ut suam fidecaecum illuminavit: qui multis annis lucem diei non viderat, lumen recepit; qui ad manus tractus venerat, post feretrum nullo sustentante videns, tanquam si nullum habuisset laborem oculorum, ad sanctum sepulcrum abiit, ivit supradictus episcopus, coopertorium non posuit, antequam pontifex loci veniret. Liberae quae ante eam cereos portaverunt, totae in gyro sepulcri adstabant; unaquaeque in suo cereo suum nomen dabat scriptum, totae uni ex famulis
Abbreviated transcription (Latin):
ble quid̾ẽ saudu fect incelis int̃ris uͦ intolerabilẽ luetu nõb
n erat ibi pontifex loci. Ambulauit nuntiꝰ. aduarun apostolieũ
nspecie hominis uultõ angłico uiclerat: facies illius uelut posa
& liliũ fulgebat: ita treme factus est̃ ac metu c̃ cussus. canꝗ si ante
psentiã beatẽ genitricis dñi as tarec. deuotꝰ uir dõ plenꝰ. Expecta¬
bat᷑ pontifex loei. ut eã cũ cligno sẽpelirent honore. Iota congre¬
ratio circa eiꝰ thoꝵ stans psallebat. Ubi psallentiũ uł paululũ
Quiescebat: intolerabilis planctꝰ aderat. Tricluo expectatꝰ ẽ po¬
tifex quia uicos longius circũbat. Sed quia non uenit supͣ¬
dietꝰ apostolicꝰ uir decaritate fidus: quia ꝑfecta caritas foras
mittit timorẽ : in basilica scȩ mariȩ nomini condita ubi sacra
murginũ corpora demonasterio ipso condunt᷑. eã cũ digno
sepeliuit honore : Dũ sub muro cũ psallentio scm eius corpus pi¬
caret : quia instituerat ut nulla uiuens foras monasterii

Expanded text:
le quidem gaudium fecit in caelis, in terris vero intolerabilem luctum hristum, non erat ibi pontifex loci. Ambulavit nuntius ad virum apostolicum in specie hominis vultum angelicum viderat, facies illius velut rosa t lilium fulgebat, – ita tremefactus est ac metu concussus, tamquam si ante praesentiam beatae genetricis Domini adstaret devotus vir, Deo plenus. Expectabatur pontifex loci, ut eam cum digno sepelirent honore. Tota congregatio circa eius thorum stans psallebat; ubi psallentium vel paululum quiescebat, intollerabilis planctus aderat. Triduo expectatus est pontifex, quia vicos circuiebat; sed quia non venit, supradictus vir apostolicus de caritate fidus, quia perfecta caritas foras mittit timorem, in basilica sanctae Mariae nomine condita, ubi sacra virginum corpora de monasterio suo conduntur, eam cum digno sepelivit honore. 24. Dum sub muro cum psallentio sanctum eius corpus portaretur, quia instituerat, ut nulla vivens foras monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. quis benignitatẽ. quis zelum scm. quis iugem meditationẽ
die noctuq inlege dñi poterit explicare: Quȩcũ ac meditatio¬
ne psalmoꝵ aut̃ p̃dicatione cessare uidet᷑. lexrix ante eam
una monacharũ. legere non sistebat. Hi tantũ de corde uel ore
illius dĩlaus non discedebat: ut cũ quadã uice uidissec postia¬
riã monasterii transeuntẽ nomine eodegundẽ. ubi eã uolut
appellare. ꝓeius nomine allelua clamauit. oc milies ficit
slum quã de ore illius detratio. nũꝗ idatiũ. nũꝗ maledictum
detrahentẽ patienter audiuit. Ero ꝑsequentib se sẽꝑ orauit &¬
orare docuit congregationẽ. quã in nomine dñi plena dĩ
desiderio congregau it. Intantũq dilexit: ut exiã parentes. uel
regẽ con iugẽ. se hibuis sȩ neç reminiscees &ea d firequenos
robis ehũ pͥdicaret dicebat Vos cleg filias NNosinea lieua plenes¬

Expanded text:
nem, quis benignitatem, quis zelum sanctum, quis iugem meditationem nem, quis benignitatem, quis zelum sanctum, quis iugem meditationem die noctuque in lege Domini poterit explicare? Qui cum a meditatione salmorum aut praedicatione cessare videretur, lectrix ante eam una monacharum legere non desistebat. In tantum de corde vel ore illius Dei laus non discedebat , ut, cum quadam vice vidisset postitiariam monasterii transeuntem nomine Eodegundem, ubi eam voluit appellare, pro eius nomine 'alleluia' clamavit. Hoc milies fecit, numquam de ore illius detractio, numquam mendatium, numquam maledictum detrahentem patienter audivit. Pro persequentibus se semper oravit et orare docuit. Congregationem, quam in nomine Domini plena Dei desiderio congregavit, in tantumque dilexit, ut etiam parentes vel regem coniugem se habuisse nec reminisceretur. Quod frequenter nobis dum praedicaret, dicebat: 'Vos elegi filias, vos, mea l
Abbreviated transcription (Latin):
lectioni ꝓpensa pegrinis ipsã cibos miniftrauit ad mensam
psa suis manib lauit & tersit infirmantiũ uestigia. Non
Famulȩ ꝑmisit sib dare solatiũ. qua deuota concursĩtabat
implere seruitiũ. Se autẽ inta ardua abstinentiae discricti¬
ne conclusit. usq quo in firmitas ꝑ misit: ut mens intenta dõ
t̃renũ iam nec requireret cibũ. Lectulũ uero penale sibi con¬
struxit. postquã religionis indux̃ habitũ. Pon aliquando
illam mollis pluma fulciuit: neq linteaminis nitro in¬
struxit Quȩ pro indumtis uniuersis: cinere & cilitio. tenera
m̃bra donauit. De abstinentiȩ rigore uel seruitii intentione.¬
Anterior liber multa docuit. Intantũ enĩ sẽ ꝓpter dm̃ pauꝑẽ
fecit: ut cet̃is exẽplũ p̃beret. Manicã quam braehio indu¬
pauperẽ tractabat: ut hoc necꝰ abbatis sa sentiret. Quis enim
eius patientiã quis caritatẽ quis feruorẽ sp̃s. quis discretio¬

Expanded text:
lectione propensa, peregrinis ipsa cibos ministravit ad mensam, lectione propensa, peregrinis ipsa cibos ministravit ad mensam, ipsa suis manibus lavit et tersit infirmantum vestigia. Non famulae permisit sibi dare solatium, quod devota concursitabat inplere servitium; se autem in tam ardua abstinentiae districtione conclusit, usquequo infirmitas permisit, ut mens intenta Deo terrenum iam nec requireret cibum. Lectulum vero poenalem sibi construxit, postquam religionis induxit habitum; non aliquando illam mollis pluma fulcivit, neque linteaminis nitor instruxit, quae pro indumentis universis cinere et cilicio tenera membra domavit. De abstinentiae rigore vel servitii anterior liber multa docuit. In tantum enim se propter Deum pauperem fecit, ut ceteris exemplum praeberet. Manicam, quam brachio indupauperem tractabat, ut hoc nec abbatissa sentiret. Quis enim eius pacientiam, quis caritatem, quis fervorem spiritus, quis discretio
Abbreviated transcription (Latin):
iueditiũ quia eius regina magis di uoluntatẽ fecerat quã suam
lũ cũ eo cõmorata fu̾erat: rogat sc̃or celerit il luc u enire. Dic
uir apostolicus donus germ̾anꝰ pietauis ueniens ingressus mo
nasteriũ inoratoriũ dominȩ mariȩ nomini delicatũ : ꝓsenit
se ad sc̃ȩ reginȩ pedes & pregis ueniã poscens. Illa uͦ gauelens
sede scłi faucib ereptã benigne indulge. Magis & se ad dĩ
dito uigilarũ or dine. quasi carceris se sui corporis fecit ꝑ noc¬
tando custodem. Etcũ eẽt aliis misericors: sibi iudex effectaẽ :
Reliquis pia. inse abstinendo seuera. Om̃ib larga sibi reftricta
ut affecta ieiu niis ñ sufficeret: nisi & desuo corpore triũplare
is igit᷑ studiis occupata ꝑomne modũ. sicite ÷ in primo libro
in ti mãtum: meruit soli dõ ꝓmpte uacare. Quo tam̃ t̾ẽpore
Forciorib armis induta: sine cessatione orationib uigili is

Expanded text:
iudicium, quia eius regina magis Dei voluntatem fecerat quam suam, iudicium, quia eius regina magis Dei voluntatem fecerat quam suam, dum cum eo commorata fuerat, rogat eum celeriter illuc venire. Sic vir apostolicus dominus Germanus Pictavis veniens, ingressus in monasterium, in oratorium dominae Mariae nomini dedicatum prosternit se ad sanctae reginae pedes, pro rege veniam poscens. Illa vero gaudens se de saeculi faucibus ereptam, benigne indulget et se ad Dei dito vigiliarum ordine, quasi carceris se sui corporis fecit pernoctando custodem. Et cum esset aliis misericors, sibi iudex effecta est, reliquis pia, in se abstinendo severa, omnibus larga, sibi restricta, ut madefecta ieiuniis non sufficeret, nisi et de suo corpore triumpharet. 8. His igitur studiis occupata per omnem modum, sicut est in libro primo intimatum, meruit soli Deo prompte vacare. Quo tamen tempore fortioribus armis induta, sine cessatione orationibus, vigiliis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quas ꝑ proculũ suũ agente secretius direxit: cum exeni is &¬
& eulo giis. At ubi eas relegit uir dõ plenus: laerimans ꝓsternit
se ꝑedib regis. ante sẽpulchrũ beati martini: dep̾cans cũ con¬
testatione diuina sicut ei in litteris fuerat intimatũ ut ad picta¬
uis ciuitatẽ non accedet. Si rex amaritudine plenus. intelligens hanc
pętitionẽ . ẽe. beatȩ reginȩ poenitia ductꝰ. malis consiliariis suũ reputa¬
uit aduentũ. Seq indignũ iudicans qđ tale habere reginã diutius non
meruisset. Pros trauit se & ille ante limina sci martini pedib apł̃ic
qđ in eã ꝑ malos consiliarios peccauerat. Unde & ultio diuina dep̃¬
senti ineds uindicauit. Dicut enĩ arnius contra fidẽ eatholicam
certans om̃ia intestina sua in secessũ dimisit. i uxta & de illis qui¬
bdam euenit qui contra beatã reginã eger̃. Iunc rex timens d

Expanded text:
Quas per Proculum suum agentem secretius direxit cum exenio veQuas per Proculum suum agentem secretius direxit cum exenio vel eologiis. At ubi eas relegit vir Deo plenus, lacrimans prosternit se pedibus regis ante sepulchrum beati Martini cum contestatione divina, sicut ei in litteris fuerat intimatum, ad Pictavis civitatem non accederet. Sic rex amaritudine plenus intellegens, hoc petitionem esse beatae reginae, paenitentia ductus, malis consiliariis reputans seque indignum iudicans, quod talem habere reginam diutius non meruisset, prosternit se et ille ante limina sancti Martini pedibus apostoquod in eam per malos consiliarios peccaverat. Unde ultio divina de praesenti in eos vindicavit: sicut Arrius, qui contra fidem catholicam certans, omnia intestina sua in secessu dimisit, ita et de istis evenit, qui contra beatam reginam egerunt. Tunc rex timens Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ommortali sponsos ibi deputauit: a quo electie q batise ei¬
emaconstituta est tã se quã sua omĩa ei traderis totais eei¬
subdidit potestati Et ex ꝓprio iure nichil sibi reseruins ui
curreret expedita post xp̃i uestigia credidit tanto sibi plu
augeri incelo quanto magis subtraxisset sibi irterraonneri
etiã eiꝰ scã conuersatio cepit feruere in humilitatis conuersa¬
tione in caritactis ubtate. incastitatis lumine imiexumaoꝵ pun¬
guȩdine. Et ita se toco Amore celestis tradidit sponso: ut dm̃ mun¬
So corde cõplextens. xp̃m inse habitatorẽ ẽẽ sentiret iil
Sed in uidus bonoꝵ humani generis inimicus cuius uoluntatẽ
enĩ iam ꝑ int᷑ nuntios eognouerat qđ dimebat: ꝑcelsus rex cũ filio
suo p̃cellentissimo sigebeo turonis aduenit. quasi deuotionus causã
quo facilius pictauis accederet. Quo cognito beata radegunelis
sacram̃ tales fecit litteras sub contestatione di uina uiro apolios
do mino germano parisii ciuitatis ep̃o qui tunc cũ rege erat

Expanded text:
batissa, etiam constituta, tam se quam sua omnia ei tradidit subdita potestate, et ex proprio iure nihil sibi reservans, ut curreret expedita post Christi vestigia et tanto sibi plus augeret in caelo, quanto magis subtraxisset de saeculo. Mox etiam eius sancta conversatio coepit fervere in humilitatis conversatione, in caritatis ubertate, in castitatis lumine, in ieiuniorum pinguedine, et ita se toto amore caelesti tradidit Sponso, ut Deum mundo corde conplectens, Christum in se habitatorem esse sentiret. 6. Sed invidus bonorum humani generis inimicus, cuius voluntatemut iam per internuntios cognoverat, quod timebat, praecelsus rex cum filio suo praecellentissimo Sigiberto Turonis advenit quasi devotionis causa, quo facilius Pictavis accederet, ut suam reginam acciperet. 7. Quo cognito, beata Radegundis sacramentales fecit litteras sub contestatione divina viro apostolico domino Germano Parisius civitatis episcopo, qui tunc cum rege erat.
Abbreviated transcription (Latin):
ni generis ꝑ sãtellites suos egit. ut p̃ciũ mundi repellerent ne
in ici uitatem reciꝑe uellent : qualit᷑ beata radegundis tribu¬
lationib sub iaceret aliud pallio assepentes ⁊ udiaco ordine
Quod nr̃m non est disserere. Ipii uiderint. Dñs enĩ noutt
qui sunt eius. Sed illa sp̃u feruente animo dimicante: iterum
ad benignissimũ regem dirigit. quia inciuitatẽ salutẽ reci¬
pere noluerint. Inter̾im quo missi sui dedonibno reues ter¬
tur: inturonico suo monasterio uiroꝵ quod condidit. ut &
ipsum saluaret. ibi cum psallentio sacerdotũ. crucẽ d̃a uel
pignera scoꝵ cõmendauit. Non minorem in iuriã nẽ passa est¬
liciam pacient̃ sustinuit ut qđ creauerat nepire . In quanta se
cruciatu posuit Inieiuniis. In ingiliis. in ꝑfusione lacrimaꝵ
ota congregatine sua agente inluctũ &fletu om̃ibi dieb us

Expanded text:
ni generis per satellites suos egit, ut precium mundi repellerent nec ni generis per satellites suos egit, ut precium mundi repellerent nec in civitatem recipere vellent, qualiter beata Radegundis tribulationibus subiaceret, aliud pro alio adserentes Iudaico ordine, quod nostrum non est disserere. Ipsi viderint; Dominus novit qui sunt eius. Sed illa, spiritu fervente, animo dimicante, iterum ad benignissimum regem dirigit, quia in civitatem salutem recipere noluerunt. Interim quod missi sui de domno rege reverterentur, in Turonico suo in monasterio virorum quod condidit, ut et ipsum salvaret, ibi cum psallentio sacerdotum crucem Domini vel pignora sanctorum commendavit. Non minorem iniuriam est passa saliciam pacienter sustinuit, ut quod creaverat ne periret. In quanto se cruciatu posuit, in geiuniis, in vigiliis, in profusione lacrimarum, tota congregatio sua in luctu et fletu omnibus di
Abbreviated transcription (Latin):
ista regebatur. ut ei ꝑmitteret ꝓtotius patriȩ salute & eius regni
stabilitate lignũ crucis dñi ab imꝑatore expetere. In quo ille be¬
nignpsime ad petitionẽ scȩ̃ reginȩ assensũ p̃buit. Illa leuotione
plẽna desiderio accensa ad imꝑatorẽ non munera dirigit quȩ se
propt dm̃ pauꝑem fecit. sed orationũ obtinente comitatu sc̃oꝵ. quol
in cessabilitaer in uocabat. ꝑmissos suos clirexit. Seel quod sua uota
poscebant. obtinuit. Qbeatũ lignũ crucis dñi exauro & gem¬
mis ornatu & multas sc̃oꝵ reliqinas quas oriens retinebat᷑. uno
residens loco se habere gloriata est. Ad petitionẽ sc̃ȩ trans¬
misit imꝑator legatarios: cũ euangelii quoq ex auro &gem¬
mis ornatis. At ubĩ lignũ in quo salus mundi pependerat.
pictauis ciuittaẽ cum con gregatione scoꝵ aduenit. & pontifex
loc cũ om̃i popło deuote hoc u̾ellet excipere: inimicis huma¬

Expanded text:
ista regebatur, ut ei permitteret pro totius patriae salute et eius regni ista regebatur, ut ei permitteret pro totius patriae salute et eius regni stabilitate lignum crucis Domni ab imperatore expetere. Quod ille benignissime ad petitionem sanctae reginae adsensum praebuit. Illa devotione plena, desiderio accensa, ad imperatorem non munera dirigit, quae se propter Deum pauperem fecit; sed, oratione obtinente, comitatu sanctorum, quos incessabiliter invocabat, missos suos direxit. Sed quod sua vota poscebant obtinuit, ut beatum lignum crucis Domini ex auro et gemmis ornatum et multas sanctorum reliquias, quas Oriens retinebat, uno residens loco se habere gloriata est. Ad petitionem sanctae transmisit imperator legatarios cum euangeliis ex auro et gemmis ornatis. Ats ubi lignum, ubi salus mundi pependerat, Pictavis civitatem cum congregatione sanctorum advenit, et pontifex loci cum omni populo devote hoc vellet excipere, inimicus huma
Abbreviated transcription (Latin):
anima & extota m̃ite quȩ sier̃int. sicut hȩc beata fecit. ediurna
clem̃tia ei sepe dignũ exhibuit.⁊ eiq insensu posuit. in cuius
pectore die noctuq requiȩ scebat. ⁊ ut sicut beata helena sapien¬
tia imbuta. timore dĩ plena bonis oꝑib gloriosa. lignũ salu¬
care ubi p̃miũ mundu. pnr̃a salude appenss fuerat. ut nos de
potestate diaboli eriperet ꝑquisiuit. ita ut inuento ambab: ma¬
nib plaudere . & int̾ra genu flexo. dñm adoraret : sic & ista¬
Ubi & ipsã in mortuo suscitato. dominica cruce sppͣ positã agnouit
dicens Inueritate tues xp̃s filius dĩ qui inmundum uenisti quosq
captiuos quos creasti p̃cioso sanguine redemisti. Quoel fecit illa
in orientali patria: hoc fecit beata radegundis gallia. Et quia sine
consilio in mundo dũ uixit nichil facere uolũit : trans misit lit¬
teras adp̃cellentissimũ dñm sigibertũ regẽ. cuiꝰ anꝑio patria

Expanded text:
anima et ex tota mente quaesierit, sicut haec beata fecit, divina anima et ex tota mente quaesierit, sicut haec beata fecit, divina clementia se benignam exhibuit eique in sensu posuit, in cuius pectore die noctuque requiescebat, ut sicut beata Helena sapientia inbuta, timore Dei plena, bonis operibus gloriosa lignum salutare, ubi precium mundi pro nostra salute appensum fuerat, ut nos de potestate diaboli eriperet, perquisivit, ita ut invento ambabus manibus plauderet et, in terra genu flexo, Dominum adoraret, ubi ipsam in mortuo suscitato dominicam crucem suprapositam agnovit, dicens: 'In veritate tu es Christus, filius Dei, qui in mundum venisti tuosque captivos, quos creasti, precioso sanguine redemisti'. Quod fecit illa in orientali patria, hoc fecit beata Radegundis in Gallia. Et quia sine consilio, in mundo dum vixit, nihil facere voluit, transmisit litteras ad praecellentissimum domnum Sigibertum regem, cuius imperio patria
Abbreviated transcription (Latin):
l cio beatȩ lum̃ recepit: Lȩtus atq incolumis adsynodũ ut ita ceꝑat
ambulauit. Quod post ipso referente : uniuersa synodus auliuit.
Ac inde regrediens. nobis hoc ore ꝓprio disseruit: ipsa ei deuotio. fun¬
dam̃tum basdicȩ dñȩ radegundis per cudere. Ubi & centũ dedit
solidos ad fabricam ipsam faciendam. Quanti infirmi ad eius in uoca¬
tronẽ sunt sam redditi. quis enumerare ualeat: Quis ergo eam
raciter dico. Sic semꝑ in oculis om̃i ũ resplendebat eũ anima uulcus
eius. ut non in merito extrinsecus appareret : quod intrinsecus ge¬
rebatur. Post congregatas scõꝵ reliquias. si fieri potuisseȩ uposũ
dñm desede marestatis sua uisibiliter hic habitare expetis seg&uã
quam eum carnalis oculus non intueatur . spiritualis mens inten¬
ca seclulis p̃cib contẽ plabatur. Sed quia dñs non priuabit. bona
his qui ambulant in in nocentia & qui eũ extoto corde & excota

Expanded text:
licio beatae lumen recepit, laetus atque incolumis, ad synodum ubi coeperat, licio beatae lumen recepit, laetus atque incolumis, ad synodum ubi coeperat, ambulavit, quod post ipso referente universa synodus audivit, ac inde regrediens nobis haec ore proprio disseruit. Ipsa ei fecit devotio fundamentum basilicae domnae Radegundis percutere, ubi et centum dedit solidos ad fabricam ipsam faciendam. Quanti infirmi ad ejus invocationem sunt sani redditi quis enumerare valeat? Quis eam unqualiter et veraciter dico, quia sic semper in oculis omnium resplendebat cum anima vultus ejus, ut non immerito extrinsecus appareret, quod intrinsecus gerebatur 17. Post congregatas sanctorum reliquias, si fieri potuisset, ipsum Dominum de sede majestatis suae visibiliter hic habitare expetiisset. Et quanquam eum carnalibus oculis non intueretur, spiritalis mens intenta sedulis precibus contemplabatur. Sed quia Dominus non privabit bonis eos qui ambulant in innocentia, et qui eum ex toto corde et ex tota
Abbreviated transcription (Latin):
sec dicebttecam ani marũ cura est fontiteu laudeo abheminibade
anto magis ac magis uirtutũ largitor sibi iromibo fidelem de¬
lao re astudebat ita ut uli cumqr in fremudi aqua eũꝙ dester lẽ
infirmtate eum inuocas set : salutem recipere Qhu Aluster leo¬
nomine ad consilium si nodi euocatus auiris apostolicis. leontio
ensebio ẽis : dũ iter ageret: oeuli eius essiuitem ualis susten
ob duct sanguinis sunt nube cooꝑti. Quis nisi afamubis siten
be pibi filias suas ei cdeuotus tradidit dño seguituras antro¬
iutẽ inora toriũ dñȩ mariȩ nomi ni dedicatũ. Post orationem
clatam. prosternit sẽ fide plenus supͣ scȩ ciliciũ uirilit̃ eam
inuocãfe Et tam diu supͣ iacuit: quo usq dolor discessitia¬
ligo fugata efo : coagulatus sanguis seuenis ministrantib ꝓduxit
Cłarisq oculis qui manibus sũstentatus uenerat sanus rediit. Deci¬

Expanded text:
sset, dicebat: 'Cui animarum cura est, fortiter laudem ab ominibus sset, dicebat: 'Cui animarum cura est, fortiter laudem ab ominibus anto magis ac magis virtutum largitor sibi in omnibus fidelem declarare studebat: ita ut ubicunque infirmus a quacunque detentus infirmitate eam invocasset, salutem recipiebat. nomine ad consilium sinodi evocatus a viris apostolicis Leontio et Eusebio episcopis, dum iter ageret, oculi eius gravi sunt caligine obducti, sanguinis nube cooperti; nisi se a famulis sustenbeatae, ubi filias suas ei devotus tradidit Domino servituras, introivit in oratorium domnae Mariae nomini dedicatum: post orationem datam prosternit se fide plenus supra sanctae cilicium, viriliter eam invocans, et tandiu superjacuit quousque dolor discessit, caligo fugata est, coagulatus sanguis se venis ministrantibus perduxit, clarisque oculis qui manibus sustentatus venerat, sanus rediit, de ci