comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
redixtu bine piceo & fauilla candente. Noneni infu¬
mare solent neq atra cẽ quȩ sunt candentia nͥ forte can
candens scilico a candore dictũ non acalore. Qð aut̃ scopu¬
los eructari & crigi. eos dẽq ipsos statĩ liquefieri & gemore
atq glomerari sub auras dixit. hoc nec apindaro scriptũ.
nec u̾quã fando auditũ. & omĩũ quȩ monstra dicunt᷑ mon¬
ferarũ: dedala tecta rodopiȩ arces altaq pancea atogethȩ
atqbebrus & acuia sorithia o thias aubi audito stimulat tria&e¬
ricabacho orgia. nocturnꝰq uocat clamore citheron. &¬
ñ tibi tindaridis facies in uisa lacenȩ & ferte simus saaniq
pedẽ dr pa desq puellȩ & hinc atq. hinc glomerant᷑ oreades¬
& pars pedib plaudunt choreos & inilesia uellera nĩphiȩ
carpebant hy alisatiro fucata colore: & drymoq xintaq.
ligeaq phillo doceq niseo espioq. & haliaq. ermodoceq¬

Expanded text:
re dixi turbine piceo et favilla candente. Non enim fure dixi turbine piceo et favilla candente. Non enim fumare solent neque atra esse quae sunt candentia, nisi forte candcandens scilicet a candore dictum, non a calore. Quod autem scopulos eructari et erigi eosdemque ipsos statim liquefieri et gemere atque glomerari sub auras dixit, hoc nec a Pindaro scriptum nec umquam fando auditum, et omnium quae monstra dicuntur monferarum, — daedala tecta, Rhodopeiae arces, Altaque PanchaeaAtque Getae atque Hebrus et Actias Orithyia Thyas, ubi audito stimulant trieterica Baccho Orgia, nocturnusque vocat clamore Cithaeron Non tibi Tyndaridis facies invisa Lacaenae Ferte simul Faunique pedem Dryadesque puellae Hinc atque hinc glomerantur Oreades Pars pedibus plaudunt choreas Milesia vellera nymphae Carpebant hyali saturo fucata colore, Drymoque Xanthoque Ligeaque Phyllodoceque, Nisaee Spioque Thaliaque Cymodocequ
Abbreviated transcription (Latin):
Audite nc̃ uirgilis uersus: ut inchõasse eũ uerius ꝗa
ꝑfecisse dicatis: Pontus ab accessu uentoꝵ immotus
& ingens. Ipse sed horrificis uixta tonat & hna
ruinis. Int̾dũq. atrã prũpit adetheranuliẽ. Tur¬
bine fumantẽ proee .&. candente faluilla. ad tollitq.
globos flãmaru & fiderx lãbit. Int̾dũ sco pulos
auulsaq iuscera montis ł rigit c̃fuctans lique factaq
faxa sab auras. Cũ gemitu glemerat fuadoq.tx¬
estuat umo. In principio pandar uertuti obrequutꝰ
dix̃ qdres erat. quodq. illic oculis de p̃hendit᷑ int̾diu fumare
& hna noctu flãmigare. Uirgͥlius aut dũ instrepttx so¬
nituq uerbo conquirendo laborauit. utrũq. tẽpus nulla
& tortuosa uolumina in plagas maris ferre quasi quos da
igneos ã nes luculente dixit. At hicuest atrã nube tur¬
int̃ pretari uolens. crasse & immodice c̃gessit. Colobos
quoq ferarũ qd ille RΡΟΥNOΥC dixerat durit᷑ posuit.
e tabey puc. hoc uͦ uel in enarrabile : q̃d nubẽ atrã fuma¬

Expanded text:
Audite nunc Vergilii versus ut inchoasse eum verius quam perfecisse dicatis: portus ab accessu ventorum immotus et ingens ipse: sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis, interdumque atram prorumpit ad aethera nubem, turbine fumantem piceo et candente favilla, attollitque globos flammarum et sidera lambit. Interdum scopulos avulsaque viscera montis erigit eructans liquefactaque saxa sub auras cum gemitu glomerat fundoque exaestuat imo. In principio Pindarus veritati obsecutus dAetnam, noctu flammigare. Virgilius autem, dum in strepitu sonituque verborum conquirendo laborat, utrumque tempus nulla et tortuosa volumina in plagas maris ferre, quasi quosdam igneos angues, luculente dixit. At hic vester atram nubem turinterpretari volens crasse et inmodice congessit, globos atque flammarum, quod ille κρουνοὺς dixerat, duriter posuit et ἀκύρως. Hoc vero vel inenarrabile est quod nubem atram fuma
Abbreviated transcription (Latin):
ficiant adꝓbationẽ moris antiqͥ quo ita loquendi usus fuit
ut achelous cõmune om̃is aquȩ nom̃ haberã tam his qͦq.
&iã euripidis nobilissimi tragoediarũ scriptoris add&
auctoritas quã idẽ didim grãmatic in his libris quostpa¬
raaoyalsͦΠΗc ΛΕzΕΩc scripsit. posuit his uerbis. axe¬

Expanded text:
ficiant ad probationem moris antiqui, quo ita loquendi usus fuit ut Achelous commune omnis aquae nomen haberetur, tamen his quoque etiam Euripidis nobilissimi tragoediarum scriptoris addetur auctoritas, quam idem Didymus grammaticus in his libris quos τραγῳδουμένης λέξεως scripsit posuit his verbis:
Abbreviated transcription (Latin):
duplex ÷. Nã & cacum̃ montis idȩ & oppidũ sub eodẽ mon¬
te hoc nomine uocant᷑. Nomerꝰ significationẽ cacumi¬
eupu tapõ. Hic gargarũ ꝓ excelsissimo monitis loco
accipi conuenire & ipse sens indiciũ facit. Nã de ioue
lꝰquitur. S & alib eõdẽ homero teste manifesti us
gara cacumen idae moritis appellitari. ꝓoppido aut̃
gargara quidixerint enumerabo. Ephorus notissim
historiarũ scriptor in libro quinto sicait. aetauern
solus. sodetiã phileas uecꝰ scriptor in eo libro qui inscri¬

Expanded text:
duplex est. Nam et cacumen montis Idae et oppidum sub eodem monduplex est. Nam et cacumen montis Idae et oppidum sub eodem monte hoc nomine vocantur. Homerus significationem cacumiρα θηρῶν, Γάργαρον. Hic Gargarum pro excelsissimo montis loco accipi convenire et ipse sensus indicium facit, nam de Iove loquitur. Sed et alibi eodem Homero teste manifestius egara cacumen Idae montis appellitari. Pro oppido autem Gargara qui dixerint enumerabo. Ephorus, notissimus historiarum scriptor, in libro quinto sic ait: μετὰ δὲ solus, sed etiam Phileas vetus scriptor in eo libro qui inscri
Abbreviated transcription (Latin):
ȩstimo & auctorib: idoneis serta explanatio uirgiliani loci
quẽ litteratores ur̃i nec obscurũ putant. contenti uel ipsi
scire ł insinuare discipulis palicũ dĩ esse cuidã nom̃. &d
sit aut̃ ds̃ iste uel unde sie dictus tã nesciunt quã scire no¬
lunt. Quia nec ubi quęrant suspicant᷑. quasi grecȩ lecti¬
onis expertes. Nec illos uersus relinquim intactos quis
in pͥmo georgicon. Humida solsticia atq hiemes orate se¬
renas. A gricolȩ hiberno lȩtissina puluere farra.
Loxꝰ ager nullo tantũ semrsia cultu. lactat &ipsa suas
mirant᷑ gargara mbsses. Sensus hio cũ uideat᷑ obscurior
pauloq ꝑ plexius quã poceȩ huiꝰ mos ÷ ꝓnuntiatꝰ. tũ ha¬
be inse anima duertendã questionẽ ex grȩca antiquitate
uenientẽ. quȩ sint ista gargara quȩ uirgilius eẽ uolu¬
it fertilitatis exẽ plar. Gargara hȩcigit᷑ funt in misia
quȩ est hellesponti ꝓ̃iuincia. S: significatio nominis & loci

Expanded text:
aestimo, et auctoribus idoneis adserta explanatio Vergiliani loci, quem litteratores vestri nec obscurum putant, contenti vel ipsi scire vel insinuare discipulis Palicum dei esse cuiusdam nomen. Quis sit autem deus iste vel unde sic dictus tam nesciunt quam scire nolunt, quia nec ubi quaerant suspicantur, quasi Graecae lectionis expertes. Nec illos versus relinquemus intactos qui sunt in primo Georgicon: umida solstitia atque hiemes orate serenas, agricolae: hiberno laetissima pulvere farra, laetus ager. Nullo tantum se Mysia cultu iactat et ipsa suas mirantur Gargara messes. Sensus hic cum videatur obscurior pauloque perplexius quam poetae huius mos est pronuntiatus, tum habet in se animadvertendam quaestionem ex Graeca antiquitate venientem, quae sint ista Gargara quae Vergilius esse voluit fertilitatis exemplar. Gargara haec igitur sunt in Mysia, quae est Hellesponti provincia. Sed significatio nominis et loci
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiũ nom̃ in notuit qr gargares uocantur. Cũ igitꝰ
c̃stor gargara nunc ꝓmontis cacumine nc̃ ꝓ oppido sub
eodẽ monte posito accipienda. uirgilius ñ de sũ mo
monte sed de oppido loquitur. Curtam̃ gargara po¬
suerit ut locũ frugũ feracẽ requiramꝰ: & om̃ẽ quidẽ
illã misiñ opimis segaib habitã satis constat. scilico
obhumorẽ soli. Unde ceuirgilius insupͣ dictis uer¬
sib cũ digxissoe humida solsticia intubit nullo tantũ
semisia cultu iactat. atq. dicerae omĩs regio quae
oportunos habuerit humores equi perabit fecunditatis ar
de signat subiacentẽ montiagrũ. Nã noxinia aalca signi¬
ficat frondib habundantẽ. Inde hȩc gargara tanta frugy¬
copia erant. ut quimagnũ cuiq rei numerũ uella expͥme¬
re. ꝓmultitudine imm̃sa gargara nominar&. Testis alcȩus

Expanded text:
civium nomen innotuit, quia Gargares vocantur. Cum igitur constet Gargara nunc pro montis cacumine, nunc pro oppido sub eodem monte posito accipienda, Vergilius non de summo monte sed de oppido loquitur. Cur tamen Gargara posuerit ut locum frugum feracem requiramus. Et omnem quidem illam Mysiam opimis segetibus habitam satis constat scilicet ob umorem soli. Vnde et Vergilius in supra dictis versibus cum dixisset "umida solstitia", intulit "nullo tantum se Mysia cultu iactat," ac si diceret, omnis regio quae opportunos habuerit umores aequiperabit fecunditates arv umidum designat subiacentem monti agrum. Nam πολυπίδακα significat fontibus abundantem. Vnde haec Gargara tanta frugcopia erant, ut qui magnum cuiusque rei numerum vellet exprimere pro multitudine inmensa Gargara nominaret. Testis Alcaeus,
Abbreviated transcription (Latin):
facundia existimatꝰ ÷. insolentior hoc quidẽ in loco tu¬
midiorq. sit Atq. uti uosina ipsos eius qd dico arbitros
faciã cariñ pandari q̃d ÷ suꝑ mnorite &bna quantulũ mͥ

Expanded text:
facundia existimatus est, insolentior hoc quidem in loco tufacundia existimatus est, insolentior hoc quidem in loco tumidiorque sit. Atque uti vosmet ipsos eius quod dico arbitros faciam, carmen Pindari quod est super monte Aetna, quantulum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uel maxune in effigiendis simula eris taqua uitieo
argum̃to decoris utantur. nec minus histrionũ ꝑpetu¬
iscegestib & cantib celebrae᷑. Tantũ ualuit pulchri¬
tudo narrandi. ut om̃s fenisse castitatis conseii nec
ignari manũ sibi iniecisse reginã ne patera dãpnũ
pudoris. conibeant tam̃ fabulȩ & intra conscientiã
ueri fidẽ frem̃tes malint ꝓ uero celebrasi. qd pecto¬
rib: humanis dulcedo fingentis infudit. Uideamꝰ
utrũ adugerit & pindarũ quẽ flaccus imitationi
in accessũ fatetur . & minuta quidẽ atq rorantia
quȩ inde sub traxit relinquo. unĩ uero locũ quẽ tẽp¬
tauit exintegro pene transeribere uolo comunicare
uobiscũ qr dignus ÷ ut eũ uelimꝰ altius in tueri. Cũ pin¬
dari carm̃ qd̵ de natura atq flagrantia montis & hnę
cõpositũ ÷ ȩmulari uellae. eiꝰ modi sententias & uerba
molitꝰ ÷ ut pindaro quoq ipso qui nimis opima & pingui

Expanded text:
vel maxime in effigiandis simulacris tamquam unico vel maxime in effigiandis simulacris tamquam unico argumento decoris utantur, nec minus histrionum perpetuis et gestibus et cantibus celebretur. Tantum valuit pulchritudo narrandi ut omnes Phoenissae castitatis conscii, nec ignari manum sibi iniecisse reginam, ne pateretur damnum pudoris, coniveant tamen fabulae, et intra conscientiam veri fidem prementes malint pro vero celebrari quod pectoribus humanis dulcedo fingentis infudit. Videamus utrum attigerit et Pindarum, quem Flaccus imitationi inaccessum fatetur. Et "minuta" quidem "atque rorantia" quae inde subtraxit relinquo, unum vero locum quem temptavit ex integro paene transcribere volo communicare vobiscum, quia dignus est ut eum velimus altius intueri. Cum Pindari carmen quod de natura atque flagrantia montis Aetnae compositum est aemulari vellet, eiusmodi sententias et verba molitus est ut Pindaro quoque ipso, qui nimis opima et pingui
Abbreviated transcription (Latin):
rorẽiregina non solũ de penaralibus reuerentiȩ
motealis educitur s: & perurbe mediã entit¬
cotfo fcere d scursus. Nec hoc contenta siluas pocit
accieis reliquis matrib: in sociceatẽ suroris bachat᷑
chea quondã pudie ergia in sana celebrantur
Qilso plura maliur sẽ macrene &e in hacparte
aged aueterẽ iuũ uelapud quẽ dibae greoꝵ aliũ
querotur habaisse: liliũ noa friustra dixi
quan de unius racemis uindemia sibi fecit sibeno
inrẽ suã uertã quicquid ubicumq inuenit imitandũ.
adec ut de argolic quarto quoꝵ scriptor ÷ apolloni us
librã eneidos suȩ quartĩ totũ pene formauerit ad di¬
donẽ ł onean auiatoria continentiã medee circo iasone
trans ferendo qd ito elegantius auctore digoseit: ut sa¬
bula laseia eitris didonis quã falsã nouit uiiuersitas
pora om̃iũ uolit&. ut pietores fictoresq & qui figm̃¬
tis licia pentextas imitantur effigies. hac materia

Expanded text:
rorem, regina non solum de penetralibus reverentiae rorem, regina non solum de penetralibus reverentiae matronalis educitur, sed et per urbem mediam cogitur facere discursus; nec hoc contenta silvas petit accitis reliquis matribus in societatem furoris, bacchatur chorus quondam pudicus et orgia insana celebrantur. Quid plura? Maluissem Maronem et in hac parte apud auctorem suum vel apud quemlibet Graecorum aliqueretur habuisse. Alium non frustra dixi, quia non de unius racemis vindemiam sibi fecit, sed bene in rem suam vertit quicquid ubicunque invenit imitandum, adeo ut de Argonauticarum quarto, quorum scriptor est Apollonius, librum Aeneidos suae quartum totum paene formaverit ad Didonem vel Aenean amatoriam incontinentiam Medeae circa Iasonem transferendo. Quod ita elegantius auctore digessit, ut fabula lascivientis Didonis, quam falsam novit universitasora omnium volitet, ut pictores fictoresque et qui figmentis liciorum contextas imitantur effigies, hac materia
Abbreviated transcription (Latin):
narrationis si parabolȩ loc̃o pasuit ut aliuo eẽ ui¬
deroo. Nonsecus acsiqua penitus ui terra de hiscens:
infernas reser& sedes a regnã recludat. Pallida dis
inuisa site qu immane boratrũ. Cernatur trepidant
inimisso lumine manes. Noc quoq dissimulan do
subripuit. Nã cũ ille dixissa deos sint labore ui¬
sime. Di iouis urcectis casũ miserantur inanẽ Am¬
bar & tantos mortalib eẽ labores. Quib ips sedice
urent Quid uirgilio contulerit homeris hine
ncxime liquae qd ubi nerũ necessitas exegit ama¬
rone dispositione inchoandi belli quã non habuit
honter. quippe qui achillis irũ ex ordiũ sibi fecerit
aẽ decmio demã belli anno contigit. labora uit
adres nonȩ partũ. ceruũ fortuito sauetũ fecte
ciusẽ tumultus: Sad libi uidit hoc leue ramisq
ertroiant latnꝰ iecerit ex muneib: equoꝵ ce
eurtus neabs nen ignorantos bellũ generis domini
ppangunt᷑ angues. uelut urscena parturientes fu¬

Expanded text:
narrationis sed parabolae loco posuit, ut aliud esse videretur: non secus ac si qua penitus vi terra dehiscens infernas reseret sedes et regna recludat pallida, dis invisa, superque inmane barathrum cernatur, trepident immisso lumine Manes. Hoc quoque dissimulando subripuit; nam cum ille dixisset deos sine labore visime: di Iovis in tectis casum miserantur inanem amborum et tantos mortalibus esse labores, quibus ipsi scilicet carent. Quid Vergilio contulerit Homerus hinc maxime liquet quod, ubi rerum necessitas exegit a Marone dispositionem inchoandi belli, quam non habuit Homerus —quippe qui Achillis iram exordium sibi fecerit, quae decimo demum belli anno contigit— laboravit ad rei novae partum: cervum fortuito saucium fecit causam tumultus. Sed ubi vidit hoc leve nimisque cum Troianis Latinus icerit ex muneribus equorum et currus iugalis non ignorantes, bellum generis domini sparguntur angues velut in scaena parturientes fu
Abbreviated transcription (Latin):
inqua medea describie maleficas herbas setantẽ. sedauer¬
sai ne ui noxii odoris ipsa int̾ficereoꝰ: &e sucũ quidẽ her¬
barũ in cados ꝑneos refundentẽ ipsas aut̃ herbas eneis

Expanded text:
In qua Medeam describit maleficas herbas secantem, sed averIn qua Medeam describit maleficas herbas secantem, sed aversam, ne vi noxii odoris ipsa interficeretur, et sucum quidem herbarum in cados aëneos refundentem, ipsas autem herbas aëneis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditũ ÷ ut opinar que sequutꝰ uirgilius fabulã ab sidendi
crinis indurxerit. arnicaia aut̃ grecidicunt dis consecrare
unde pocea ut̃ ait exiridis ꝑsona. Hunc ego diti saerũ ius¬
sa seroteq isto corpore soluo Nc̃quia pleraq om̃a quȩ
sup̃ dixi instructa auctoritate tragieas ꝓbaui. id quoꝗ
Qd asophoce tractũ: adnotabo. In libro enui quarto uirgilus
elis se facit post quã ab ꝑnea relinquit᷑ uebut ad sacricolaꝵ
sagatt̃q carmuna & deuotiones confugientẽ & int̃ coce
Rait sed andi amoris grã herbas que sitas quȩ eneis fal¬
eib se carentt᷑. Hȩc res non ne quȩstione digna⁊ unde uir¬
gllic ÷ eneꝑ falcs inmentẽ uenerint. Ponã itaq uirgi¬
uanos uersus mox orinde sophoclis quos maro enulat᷑ est¬
ł alcib: & messȩ adlimã quȩrunt᷑ aenis. Eubentes herbȩ
sugri cã laete ueneni. Sophochi aut̃ tragoedia idde
quo querimꝰ aiã titulo pfert. Inscribit᷑ enĩ nizot oaioi

Expanded text:
ditum est, ut opinor, quem secutus Vergilius fabulam abscidendi crinis induxerit. Ἁγνίσαι autem Graeci dicunt dis consecrare, unde poeta vester ait ex Iridis persona, hunc ego Diti sacrum iussa fero teque isto corpore solvo. Nunc quia pleraque omnia quae supra dixi instructa auctoritate tragicorum probavi, id quoque quod a Sophocle tractum est adnotabo. In libro enim quarto Vergilius Elissam facit, postquam ab Aenea relinquitur, velut ad sacricolarum sagarumque carmina et devotiones confugientem et inter cetera ait sedandi amoris gratia herbas quaesitas quae aëneis falcibus secarentur. Haec res nonne quaestione digna est, unde Vergilio aëneae falces in mentem venerint? Ponam itaque Vergilianos versus mox et inde Sophoclis quos Maro aemulatus est: falcibus et messae ad lunam quaeruntur aënis pubentes herbae nigri cum lacte veneni. Sophoclis autem tragoedia id de quo quaerimus etiam titulo praefert: inscribitur enim  ̔Ριζοτόμοι.
Abbreviated transcription (Latin):
eacaeaie. & sacer impleuit dextrã sciphus. Seyphus
herculis poculũ ÷ ita ut liberi patris cantharꝰ. Hertulẽ uͦꝰ
fictores uoeeres ñ sine causa cũ poculo fecer̃ & ñ nũquã cas¬
sabundũ & ebriũ. ñ solũ qd is heros bibax fuisse ꝑhibaur.
s &iã qd̃ antiqua historia ÷ hercule poculo tãquã nauigio
uentis imm̃sa maria transisse. S de utraqre pauca exgre¬
cis antiquitatib: dicã. & multibibũ heroã istũ fuisse ut tacea
quȩ uulgo nota sunt. illud ñ obscurũ arguñtũ: qd ophippꝰ
inbusiride inducit hertulẽ sic loquentẽ. oyltaictrauor¬

Expanded text:
Et sacer implevit dextram scyphus. Scyphus Herculis poculum est, ita ut Liberi patris cantharus. Herculem vero fictores veteres non sine causa cum poculo fecerunt —et nonnumquam cassabundum et ebrium— non solum quod is heros bibax fuisse perhibetur, sed etiam quod antiqua historia est Herculem poculo tamquam navigio vectum immensa maria transisse. Sed de utraque re pauca ex Graecis antiquitatibus dicam. Et multibibum heroa istum fuisse, ut taceam quae vulgo nota sunt, illud non obscurum argumentum est quod Ephippus in Busiride inducit Herculem sic loquentem:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clara atimo manib:q. parentẽ refert. cũ apaha
merũ dolon imbellis sit. Nullã cõme moritoued
iudicio poridis homer admittt. Idẽ uates gnunedẽ
ñ ut iunonis pelliaẽ a ioue raptũ .s ioui aliũ pocules
ministrũ incȩlũ adiis adscitũ refert. uelid eeo ap¬
qune: Uirgilius tantã deã quod euiꝰ de henestis
feminȩ de forinȩ est uelut specie uicta paride iudicante
doluis se. & ꝓpt̃ catapiti pelicatñ totã gente eius uexas¬
e comemenit. Intrrdõ suauctorẽ suũ dissiru lant̃

Expanded text:
praeclara, animo manibusque parentem refert, cum apud praeclara, animo manibusque parentem refert, cum apud Homerum Dolon inbellis sit. Nullam commemorationem de iudicio Paridis Homerus admittit. Idem vates Ganymedem non ut Iunonis pellicem a Iove raptum sed Iovialium poculorum ministrum in caelum a dis ascitum refert, velut um. Vergilius tantam deam, quod cuivis de honestis feminae deforme est, velut specie victam Paride iudicante doluisse, et propter Catamiti paelicatum totam gentem eius vexasse commemorat. Interdum sic auctorem suum dissimul
Abbreviated transcription (Latin):
Nec hȩc apud uirgiliũ frustra desideraueris. Non
om̃a possimꝰ om̃s. Om̃ã uincitamor. Labor oma ui¬
cit unpbus. Usq adaune mori aniserũ÷. Sti sia ciup
dies. Dolus anuirtus quis in hosterequerit. & quidq
ferat regio & quid quatsi merus&. Auri facra famnes
X nc optundã noua referendo. mille sententiarum
taliũ aut inore sunt. singnloe. aut obuiȩ intentio¬
ni legentis occurrunt. In ñ nullis ab hamerica secta
aut suoca st̃ ea ansponte desciscto. Fortinã homer nescire
da cõmittit: adeo ut hoc uocabulũ ⁊ yen innulla
parte homeriei uoluminis nominoeur. Contra ur¬
gilius ñ solũ nodit & meminit. si om̃i potentiaõ quoq
ei dẽ tribuit. quã & phlo sphi quie& nomuinant nlid
sua ui possẽ s decroei suie ꝓuidentiȩ ministrã ẽt̃ uoll¬
erunt. E in fabulis seu in historus non nũquã ds saat
aegeon apud homerũ auxilio ÷ ioui. Hunc emtr an
armant uersus maronis. E umedes dolonis ꝓles bella

Expanded text:
Nec haec apud Vergilium frustra desideraveris: non omnia possumus omnes omnia vincit Amor labor omnia vincit improbus usque adeone mori miserum est? Stat sua cuique dies dolus an virtus, quis in hoste requirit? Et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset auri sacra fames. Et, ne obtundam nota referendo, mille sententiarum talium aut in ore sunt singulorum aut obviae intentioni legentis occurrunt. In nonnullis ab Homerica secta haud scio casune an sponte desciscit. Fortunam Homerus nescire da committit, adeo ut hoc vocabulum τύχη in nulla parte Homerici voluminis nominetur. Contra Vergilius non solum novit et meminit, sed omnipotentiam quoque eidem sua vi posse sed decreti sive providentiae ministram esse voluerunt. Et in fabulis seu in historiis nonnumquam idem facit. Aegaeon apud Homerum auxilio est Iovi: hunc contra Iovem armant versus Maronis. Eumedes Dolonis proles bello
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse uno tantũ mado pede calerato in bellũ ire
osterat clarisim scriptor curipidas tragicꝰ incenꝰ tragoedi
que mel eager in seribit᷑ nuntius inducit describens. que quisꝓ
Iabitic fuerit exducib quiad caprũ capiendũ c̃uenerant

Expanded text:
fuisse uno tantum modo pede calceato in bellum ire fuisse uno tantum modo pede calceato in bellum ire ostendit clarissimus scriptor Euripides tragicus, in cuius tragoedia quae Meleager inscribitur nuntius inducitur describens quo quisque habitu fuerit ex ducibus qui ad aprum capiendum convenerant.
Abbreviated transcription (Latin):
aeizΩaeNapΓΕΙΟΙΙΝΑΧΕΛΩΟΥΡΟΟΝ Sunt inli¬
bro septimo illiuersus quib hernici populi & eoꝵ
nobilis simi ut tunc erat ciuitas a nagni enumerant᷑.
Quos diues anagnia pascit. Quos amasene pat̃ ñ illis
om̃ib: arma. Nec clipei currus uesonant pars maxima
glandis. Liuentis plũbi spargit pars spicula gestat.
Binamanu fuluosq lupi de pellegaleros. Tegm̃ habenł
captii. uestigia nuda sinistri Instituere pedis crudus
tegit altera pero. Hec̃ more inttala fuisse utuno po¬
plai auctore ia palã faciã. Inqua quidẽ re mirari:
pocee huiꝰ occultissimã dilegentiã. Quicũ legissa
hernicos quor ÷ anagnia apelasgis oriu̾dos apellatosq.
ita apelasgo ducesuo qui hernicꝰ nominabat᷑ morẽ
que de ehalia legerat hernicis ad signauit. qͥ sunt
uoeus collnia pelasgoꝵ. & hernicũ quidẽ homine
pelasgũ ducẽ hernicis fuisse iulius ygius in libro
scdo urbiũ ñ paucis uerbis ꝓbat. Morẽ uͦ & holis

Expanded text:
γείοισιν Ἀχελῷου ρόον. Sunt in libro septimo illi versus quibus Hernici populi et eorum nobilissima, ut tunc erat, civitas Anagnia enumerantur: quos dives Anagnia pascit, quos Amasene pater: non illis omnibus arma nec clipei currusve sonant, pars maxima glandis liventis plumbi spargit, pars spicula gestat bina manu fulvosque lupi de pelle galeros tegmen habent capiti, vestigia nuda sinistri instituere pedis, crudus tegit altera pero. Hunc morem in Italia fuisse ut uno pepleti auctore iam palam faciam. In qua quidem re mirari est poetae huius occultissimam diligentiam, qui cum legisset Hernicos, quorum est Anagnia, a Pelasgis oriundos appellatosque ita a quodam Pelasgo duce suo, qui Hernicus nominabatur, morem quem de Aetolia legerat Hernicis adsignavit, qui sunt vetus colonia Pelasgorum. Et Hernicum quidem hominem Pelasgum ducem Hernicis fuisse Iulius Hyginus in libro secundo urbium non paucis verbis probat. Morem vero Aetolis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ hȩcita sint. uid&is tam̃ uirgiliũ euripide auctore
quã aristatele uti maluisse. Na ut hȩc ignorauerit ur
tã angre doctꝰ minime credideri. lureaut̃ ptulat
euripiden. Est enĩ ingens ei cũ grecarũ tragoediarũ scrip¬
torib familiaritas. qͣd uel xp̃cedentib: licce ł ex hisst
quȩ mo dicent᷑ opinari. In libro quarto in describenda
eliss& morte ait qͥd ei erinis abscis et̃ his uersib. Non¬
dũ illi flauũ ꝓserpina uertice crinẽ. Abstulerat stigio¬
q. caput dã pnauerat orco. hanc uirgilius ñ de nichilo
sabulã fingit . sicut uir alias doctissim cornutꝰ existinet
qui ad notationẽ eiꝰ modo ad posuit his uersib. Unde hac
historia ut crinis auferendus sit morientib ignoratur.
s. ad sueuit poceico more aliqua fingere ut de aureo
tramo. hȩc cornintus. S me pud& qͥd tantusiur grȩca¬
rũ d oetis simꝰ litterarũ. ignorauit euripidis nobilis¬
simã fabulã alcestim. hthac enĩ fabula inscȩnã oreꝰ

Expanded text:
Cum haec ita sint, videtis tamen Vergilium Euripide auctore quam Aristotele uti maluisse, nam ut haec ignoraverit vir tam anxie doctus minime crediderim. Iure autem praetulit Euripiden: est enim ingens ei cum Graecarum tragoediarum scriptoribus familiaritas, quod vel ex praecedentibus licet vel ex his quae mox dicentur opinari. In libro quarto in describenda Elissae morte ait quod ei crinis abscisus esset his versibus: nondum illi flavum Proserpina vertice crinem abstulerat Stygio et ad Orcum refert. Hanc Virgilius non de nihilo fabulam fingit, sicut vir alias doctissimus Cornutus existimat, qui annotationem eiusmodi adposuit his versibus: Unde haec historia, ut crinis auferendus sit morientibus, ignoratur: sed adsuevit poetico more aliqua fingere, ut de aureo ramo. Haec Cornutus. Sed me pudet quod tantus vir, Graecarum etiam doctissimus litterarum, ignorasimam fabulam Alcestim. In hac enim fabula in scaenam Orcus
Abbreviated transcription (Latin):
nudũ uirgilius quoq dixit. uestigia nuda sinistri insti¬
tuere pedis. Inqua quidẽ re quo uobis studiũ nr̃aꝵ ma¬
gis cõpbae᷑ non reticebimꝰ rt̃ paucissimis nota. Pep̃¬
hensũ euripidẽ ab aristotele qͥ ignorantiã istud euripi¬
dis fuisse contendit. Aetholos enĩ non leuũ pedẽ nũdu
habere sed dextrũ. qd ne ad firmẽ potius quã ꝓbẽ. ipsa
aristo telis uerba ponã ex libro quẽ depocis scdo subscrip¬
sit in quo de euripide loquens sicait. Toyc ae oec ⁊ yoib¬

Expanded text:
nudum Vergilius quoque dixit: "vestigia nuda sinistri instituere pedis." In qua quidem re quo vobis studium nostrorum magis comprobetur, non reticebimus rem paucissimis notam, reprehensum Euripidem ab Aristotele, qui ignorantiam istud Euripidis fuisse contendit, Aetolos enim non laevum pedem nudum habere sed dextrum. Quod ne adfirmem potius quam probem, ipsa Aristotelis verba ponam ex libro quem de poetis secundum scripsit, in quo de Euripide loquens sic ait: τοὺς δὲ
Abbreviated transcription (Latin):
diacheloỹ grecis u&ustissimis ꝓquacũq aqua dici solitũ
Vnde doctessime uirgilius ait uinũ acheloo liberũ pa¬
trẽ miscuisse. Ad quã rẽ & sisatis testiũ ÷ cũ aristo pha¬
nis comiei & ephori historioi uerba ꝓdiderimꝰ. tam̃ ultra
ꝓgrediem. Didimꝰ enĩ grãmaticoꝵ om̃iũ facile erudi¬
tissim posita causa quã superius ephorus dixit. altera
quoq adiecit his uerbis. aMΕΙΝΟΝΑΕΕΚΕΙΝΟ ΛΕrΕΙ NΟTΙ

Expanded text:
di Acheloum a Graecis veteribus pro quacumque aqua dici solitum? Vnde doctissime Vergilius ait vinum Acheloo Liberum patrem miscuisse. Ad quam rem etsi satis testium est, cum Aristophanis comici et Ephori historici verba prodiderimus, tamen ultra progrediemur. Didymus enim grammaticorum omnium facile eruditissimus, posita causa quam superius Ephorus dixit, alteram quoque adiecit his verbis: ἄμεινον δὲ ἐκεῖνο λέγειν ὅτι
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsius nominis figurain dicat deminutiue acy nba
dicta qͥd ce apud grȩcos & apudnos ab illis trabentes nauigi
gonꝰ ÷ Ac sane animaduertiego apud grȩcos multa pocu¬
loꝵ genera arenauali eognominata ut tarchesia supra
docui ut hȩc eymbia pocula ꝓcera ae nauib siniba
alemuinit huius poculi era tosthenes uir longe doctissim
inepistola ad hagetorẽ lacedemona his uerbis. Iepatu¬

Expanded text:
ut ipsius nominis figura indicat, diminutive a cymba dicta: quod et apud Graecos et apud nos ab illis trahentes navigii genus est. Ac sane animadverti ego apud Graecos multa poculorum genera a re navali cognominata, ut carchesia supra docui, ut haec cymbia, pocula procera ac navibus similia. Meminit huius poculi Eratosthenes, vir longe doctissimus, in epistola ad Hagetorem Lacedaemonium his verbis:
Abbreviated transcription (Latin):
de reliqua quibus ꝓtranit iocunditatẽ. Uirgilius in hos
sequittus auctorẽ. inpriore catalogo mͦde aduentino. mͦ
de ippolito fabulatur. In scdo cignꝰ ei fabula :. & sic
a moenitas interterta fastidiã narrationũ medo
Inom̃do uera georgio libris hoc idẽ cũ elegantia ferit
ã post precepta quȩ natira resdura ÷. ut legentis
aninut̃ ł auditũ nouar&. singulos libros acciti ex¬
trinset᷑ arguii inter positione c̃clusit. Pminũ
&tcuis desinit inpestilentiã pecor. quarti finis
deorpheo & aristeo ñ ociosa narratio. Ita inomi opere
maronis homerica lue& inutatio. Homerꝰ omem
poesin suã ita sententiis farsit. ut singula eiꝰ anoq¬

Expanded text:
 reliqua, quibus protraxit iocunditatem. Virgilius in hoc secutus est auctorem in priore catalogo modo de Aventino modo de Hippolyto fabulatur: in secundo Cygnus ei fabula est. Et sic amoenitas intertexta fastidio narrationum medetur. In omnibus vero Georgicorum libris hoc idem summa cum elegantia fecit. Nam post praecepta, quae natura res dura est, ut legentis animum vel auditum novaret, singulos libros acciti extrinsecus argumenti interpositione conclusit, primum ndum, et tertius desinit in pestilentiam pecorum, quarti finis est de Orpheo et Aristaeo non otiosa narratio. Ita in omni opere Maronis Homerica lucet imitatio. Homerus omnem poesim suam ita sententiis farsit ut singula eius ἀπο
Abbreviated transcription (Latin):
dantur: tonus induas diuidi medietates retus sat. Sed semi toniũ nocitauerunt sonũ tono minorem.
quentã paruo distare atono dephensũ est. Quantum hiduo numeri inter sedistant. idest ducenta qui dragurta
ta. & ducenta quin qua ginta sex. Hoc semitoniũ. pytagorici quidem ueteres dthe sut nominabant. sed sequens usus sonun
senitonit minorẽ dibesinconstituit nominandũ. Plato. semitoniũ lim ma uocitauit. Sunt igitur symphoniae quinque

Expanded text:
dantur, tonus in duas diuidi medietates recusat. Sed semitonium uocitauerunt sonum tono minorem, dantur, tonus in duas diuidi medietates recusat. Sed semitonium uocitauerunt sonum tono minorem, quem tam paruo distare a tono deprehensum est quantum hi duo tres et ducenti quinquaginta sex. Hoc similiter Pytsemitonio minorem δίεσιν constituit nominandum. Plato semitonium λεῖμμα uocitauit. Sunt igitur symphoniae quinque
Abbreviated transcription (Latin):
quacitłor ad duo. Etex hoc duplari nastitur. symphonia. cui nomenest AIA N ACOÑ. In plaris aut̃ cũ deduob
nimeris minor ter inmaiore numeratur utsunt tria adimũ. Etex hoc numero symphonia ꝓcedit. quȩdicit᷑
mimerus. qui intrase habet minorẽ & insuꝑ eius octauã partẽ. utnonẽ adocto. Quia innonẽ & octo sunt.
&e insuꝑ octaua pars eorũ idestunũ. Hic numerus sonũ parit. quemtonon musici uocauerunt. Sonũ uero
tono minorẽ ueteres quidem semi toniũ uocitare: uoluerunt. sednon ita accipiendũ est: ut dimidius tonusꝰ
putetur. quia nec semi uocalem in lit teris. ꝓmȩdbẽtate. uocalis acipimus. Deinde tonus. ꝑnaturã sui in
dno diuidi sibi ȩqua non poterit. Cũ enĩ eẽ nouenario numero constet. Nonẽ aut̃ nu quã ȩqualiter diui¬

Expanded text:
quattuor ad duo. Et ex hoc duplari nascitur symphonia cui nomen est διὰ πασῶν. Triplaris autem, cum, de duobus quattuor ad duo. Et ex hoc duplari nascitur symphonia cui nomen est διὰ πασῶν. Triplaris autem, cum, de duobus numeris, minor ter in maiore numeratur, ut sunt tria ad unum. Et ex hoc numero symphonia procedit quae dicitnumerus qui intra se habet minorem et insuper eius octauam partem, ut nouem ad octo, quia, in nouem, et octo sunt et insuper octaua pars eorum, id est unum. Hic numerus sonum parit quem τόνον musici uocauerunt. Sonum uero tono minorem ueteres quidem semitonium uocitare uoluerunt. Sed non ita accipiendum est ut dimidius tonus putetur, quia nec semiuocalem in litteris pro medietate uocalis accipimus. Deinde tonus per naturam sui in duo diuidi sibi aequa non poterit. Cum enim ex nouenario numero constet, nouem autem numquam aequaliter diui
Abbreviated transcription (Latin):
tetendit. qualia inmalleis. fuisse didicerat. Talisq exhis contentus euenit. qualẽ prior obseruato nonfrus¬
tra anim aduersa ꝓmi serat. ad iecta dulcedine quã natura fidiũ sonora prestabat.hic pytagoras tanti se¬
eti compos. dep̃hendit numeros ex quibus sonisibi consoni nascer
impulsa plectro. alia licet longe posita. senumeris conueniens simul sonaret. Ex omi autẽ innamera
uarietate nimuerorũ pauei xnumerabiles inuentisunt. quisibi ade
ris
auor. labet toti miuorẽ. & insuꝑ eius tertiam partẽ. ut sunt quattuor adtria. Namquatuor sunt tria &tertia
ca PoRI h auolius est. cudeduobus numeris maior habet totum minorem. & insuꝑ eius medietatẽ. ut sunt tria. ad
duo Nam intribus sunt duo. a mędia pas eorũ idest unũ. Et ex hoc numero quie miolius dicitur. Hascitur sy mpho
ua que appellatur dia pente. Duplaris numerus est. cũ deduobus numeris minor bis inmaiore numcratur. uts

Expanded text:
tetendit qualia in malleis fuisse didicerat, talisque ex his concentus euenit qualem prior obseruatio non frustra animaduersa promiserat, adiecta dulcedine quam natura fidium sonora praestabat. Hic Pythagoras, tanti secreti compos, deprehendit numeros ex quibus soni sibi consoni nascereimpulsa plectro, alia, licet longe posita sed numeris conueniens, simul sonaret. Ex omni autem innumera uarietate numerorum pauci et numerabiles inuenti sunt qui sibi ad ris, maior habet totume in musica appellatur diatessaron. Hemiolius est, cum de duobus numeris major habet totum minorem, et insuper ejus medietatem, ut sunt tria ad duo. Nam in tribus sunt duo, et media pars eorum, id est unum. Et nia quae appellatur διὰ πέντε. Duplaris numerus est cum, de duobus numeris, minor bis in maiore numeratur, ut sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ineffabip piuibentia dei fabricatoris instituit. Cuius sensus sihue operi fuerit  ad positis: plurimũ nos
aduerborũ ciceronis quȩ cirta disciplinã musicȩ uidentur obscura intellectũ uiuabit. Sed ne quod inpatro quiõ
aleerius expositionis adhibetur ipsum ꝑse difficile credatur. pauta nobis p̃mit tendasunt: quȩsimul utrius que
intelle gentiam facuant lucidiorem Oñe solidũ corpus. trina dimensionẽ distenditur. habet enĩ longi
tudinem. ꝓ funditatem. Nec potes inueniri in quolibet corpore quarta dimensio. sed his tribus om̃e corpris solidũ
comanotuors n s co metre tamon alia sibi corpora ꝓponunt. quȩ appellant mathȩmatica. cogitationi tantum subi

Expanded text:
tionem ineffabili prouidentia dei fabricatoris instituit. Cuius sensus, si huic operi fuerit appositus, plurimum nos tionem ineffabili prouidentia dei fabricatoris instituit. Cuius sensus, si huic operi fuerit appositus, plurimum nos ad uerborum Ciceronis, quae circa disciplinam musicae uidentur obscura, intellectum iuuabit. Sed ne quod in patrocinium alterius expositionis adhibetur ipsum per se difficile credatur, pauca nobis praemittenda sunt quae simul utriusque intellegentiam faciant lucidiorem. Omne solidum corpus trina dimensione distenditur. Habet enim longitudinem, latitudinem, profunditatem, nec potest inueniri in quolibet corpore quarta dimensio, sed his tribus omne corpus solidum continetur. Geometrae tamen alia sibi corpora proponunt quae appellant mathematica, cogitationi tantum subi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hic numerus symphoniarũ admusicã ꝑtinet. quãuel flatus humanus: auditus. Ultro aut̃ setendit armoniae cae¬
lestis accessio. idest usq adquat̃ aia na CUIN Rai aia nente. Nunc interĩ dehis quas nomina uimus disseramus.
ym pbonia diates saron constat deduobus tonis &łmitonio.u¬
utminutias quȩ in addimento sunt relinquamus ine
difficultatem creẽmesi. & fit exepitrito. AlaneNte. constat extribus tonis &emitonio. Etfit dehemiolio¬
uem tonis. & hemitonio. & fit detriplari numero. Dis aut IANΑ CCN continet tęnos duodetim &sit ec
quadruplo. Hinc plato post quã & pythagoricae successione doctrinȩ. & ingenii ꝓprii diuna ꝓfunditate cõ¬
nouit nulla eẽ posse sine his numeris tugabilẽ competentiam. intimȩo suo mundi animã ꝑ istorũ numerorũ contex¬

Expanded text:
Sed hic numerus symphoniarum ad musicam pertinet quam uel flatus humanus intendere uel capere potest humanus auditus. Vltro autem se tendit harmoniae caelestis accessio, id est usque ad quater διὰ πασῶν καὶ διὰ πέντε. Nunc interim de his quas nominauimus disseramus. Symphonia διὰ τεσσάρων constat de duobus tonis et hemitonio ut minutias quae in additamento sunt relinquamus, ne difficultatem creemus, et fit ex epitrito; διὰ πέντε constat ex tribus tonis et hemitonio, et fit de hemioliouem tonis et hemitonio, et fit de triplari numero; δὶς autem διὰ πασῶν continet tonos duodecim, et fit ex quadruplo. Hinc Plato, postquam et Pythagoricae successione doctrinae et ingenii proprii diuina profunditate cognouit nullam esse posse sine his numeris iugabilem competentiam, in Timaeo suo mundi animam per istorum numerorum contex
Abbreviated transcription (Latin):
mũ octies continet. Atuero pars septima inuiginti & septem fuit. quȩ fa¬
untdiximus augmentũ tertium imparis numeri. Alternis enĩ ut anim aduertere
facileest ꝓces sit illa contextio. ut post mou̾adem quȩ & paret imparest primꝰ
numerus poneretur id est duo. Deinde sequeretur primus impar id est
tria. Quarto loco. setundus par. idest quattuor. Quinto loco. secundus impar̃. idest nouẽ. Sexto loco ttuis
tura. Deinde exhis numeris fuerat componenda. quisoli continent iugabilemꝰ competentiã. quia omĩ mundo
ipsa erit iugabilem pręstatura concordiam. Namduo adunũ duplasunt. Deduplo aut̃. diapason symphonia
ximus. Tria uero adduo. hemioliũ nimerũ faciunt. Hinc oritur dias
phonia dis dia pason nascitur. Ergo mundi anima que admodũ hoc qͥdiudemus uniuersitatis corpis impellit con

Expanded text:
primum octies continet; at uero pars septima in uiginti et septem fuit, quae faprimum octies continet; at uero pars septima in uiginti et septem fuit, quae faut diximus, augmentum tertium imparis numeri. Alternis enim, ut animaduertere facile est, processit illa contextio, ut post monadem, quae et par et impar est, primus par numerus poneretur, id est duo; deinde sequeretur primus impar, id est tria; quarto loco secundus par, id est quattuor; quinto loco secundus impar, id est nouem; sexto loco tertius sque procederet, quasi solidum omne penetratura. Deinde ex his numeris fuerat componenda qui soli continent iugabilem competentiam, quia omni mundo ipsa erat iugabilem praestatura concordiam. Nam duo ad unum dupla sunt: de duplo autem διὰ πασῶν symphoniam nasci iam diximus; tria uero ad duo hemiolium numerum faciunt: hinc oritur διὰ phonia δὶς διὰ πασῶν nascitur. Ergo mundi anima, quae ad motum hoc quod uidemus uniuersitatis corpus impellit, con
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid significaret illã habere corporeũ. sedutpossit unuiersitatẽ animado penetrare. & mundi solidũ corpus in
imibros soliditatis effectaest. Nunc ad ipsa platonis uerba ueniamus.
loqueretur. ait. prima ex om̃i fermento partẽ tulit. hinc sumpsit duplã partẽ prioris. Tertiã uͦ secundȩ emioliã
sed primȩ triplam. & quartã: du plã secundę. Quintã. tertię triplam: sextã. primȩ octuplã. & septimã : iucies sep
inta multiplicatã. Post hoc spatia quȩ inter duplos & triplos numeros hia
Haec platonis uerba it& anon nullis exceptasunt. utprimam partẽ monada crederent: secundã ET TN
dixi duplam prioris. dualem munerũ eẽ confiderent. Tertiã. terrariã n
untam: nouenariũ. qui ad tertiũ idest adtria triplus est. Sextũ aut̃. octonariũ. ITT

Expanded text:
aliquid significaret illam habere corporeum, sed, ut possit uniuersitatem animando penetrare et mundi solidum corpus impaliquid significaret illam habere corporeum, sed, ut possit uniuersitatem animando penetrare et mundi solidum corpus implere, per numeros soliditatis effecta est. Nunc ad ipsa Platonis uerba ueniamus. Nam, cum de deo animam mundi fabricante loqueretur, ait: «Primam ex omni fermento partem tulit; hinc sumpsit duplam partem prioris, tertiam uero secundae hemioliam, sed primae triplam, et quartam duplam secundae, quintam tertiae triplam, sextam primae octuplam, et septimam uicies septies a prima multiplicatam. Post hoc spatia, quae inter duplos et triplos numeros hiabHaec Platonis uerba ita a nonnullis excepta sunt ut primam partem monada crederent; secundam, quam dixi duplam prioris, dualem numerum esse confiderent; tertiam, ternarium nuquintam, nouenarium, qui ad tertium, id est ad tria, triplus est; sextam autem octonarium, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sicit duas lincis dicimus duabus suꝑ poltas osto angulorũ dimensionẽ integrã corporis solidiatẽ crare
thiocest quod apud geo metras dictur bis binabis. corpus esse iamsolidum. Ergo a pari numero accessi
impari quoquenumero quem admodũ idem efficiatur inspicere. & quia tamparis quã imparis numeri monas origo ct
t̃ narius numerus prima linea eẽ credatur. hic triplicatus nouenariũ numerũ facit. qui & iple quasi deduabus liness
longũ latũq: corpus efficit. sicut quatternarius secunđ deparibus efficit. Itẽ nouenarius triplicau̾s. tertian
dimensionẽ prȩstat. & ita aparte imparis numeri iniuginti sopteͦm quȩ sunt ter t̃nator solidũ corpus efficiter. si
innumero paribis binabis qui est octo narius soliditatẽ creauit. Ergo adefficiendũ utrobiq solidũ corpus. monas
necessaria est &sex alii numeri. idest terni apari ximpari. Apari quidẽ duo. quattuor. octo. ab impari antẽ.

Expanded text:
sicut duas lineas diximus duabus superpositas octo angulorum dimensione integram corporis soliditatem creare; et hoc est quod apud geometras dicitur bis bina bis corpus esse iam solidum. Ergo a pari numero accessioimpari quoque numero quem ad modum idem efficiatur inspicere. Et quia tam paris quam imparis numeri monas origo est, ternarius numerus prima linea esse credatur. Hic triplicatus nouenarium numerum facit, qui et ipse quasi de duabus lineis longum latumque corpus efficit, sicut quaternarius, secundus de paribus, effecit. Item nouenarius triplicatus tertiam dimensionem praestat. Et ita a parte imparis numeri in uiginti septem, quae sunt ter terna ter, solidum corpus efficitur, sicut in numero pari bis bina bis, qui est octonarius, soliditatem creauit. Ergo, ad efficiendum utrobique solidum corpus, monas necessaria est et sex alii numeri, id est terni a pari et impari: a pari quidem duo, quattuor, octo, ab impari autem
Abbreviated transcription (Latin):
bim̃ moueri quidẽ . s apto sibr inott. curh anunȩ negemꝰ ut motuessentie suȩ c̃ueniente moueat hȩc a alia
ualide dicertit᷑ a iã siħ motus genere mouerianima ñ possa. Cũ uero tecorpus animo actessa. & acorpore certa consituti lege uẽ
poris discedit. quis eam negae oiã in locũ ut itadicã moueri : Qd aut̃ ñ sepe sub uno tẽpore accessũ uaruat & recessũ. facit ħ dispesiuo
arthana & c̃sulta naturȩ. quȩ ad animalis uitã certis uinenlis cominendã tantũ animȩ iniecit corporis a mort̃. ut ama ultro qd¬
italege tẽporis sur merens & inuita discedat. Nacqͦq obiectione ut arbitror dissoluta. ad easint᷑
uere : Ergo illelocꝰ aut orins autlinea : Ansepariendo seu c̃sum̃do iou&̃ Sene anga anminuit : Aut ꝓferat᷑ ait in mediũ
aliud genꝰ motꝰ. quo eã dicamꝰ moueri S om̃is hȩcint̃ rogationũ molesta c̃geries. exuna eadẽq. m̾ale c̃ceptȩ definitionis astutia.

Expanded text:
bimur moueri quidem, sed apto sibi motu, cur hoc animae negemus, ut motu essentiae suae conueniente moueatur?» Haec et alia ualide dicerentur etiam si hoc motus genere moueri anima non posset. Cum uero et corpus animet accessu et a corpore certa constituti temporis lege discedat, quis eam neget etiam in locum, ut ita dicam, moueri? Quod autem non saepe sub uno tempore accessum uariat et recessum, facit hoc dispositio arcana et consulta naturae, quae ad animalis uitam certis uinculis continendam tantum animae iniecit corporis amorem, ut amet ultro qlege temporis sui maerens et inuita discedat. Hac quoque obiectione, ut arbitror, dissoluta, ad eas inteuere? Ergo ille locus aut orbis aut linea est. An se pariendo seu consumendo mouetur? Sene auget an minuit? Aut proferatur», ait, «in medium aliud genus motus quo eam dicamus moueri.» Sed omnis haec interrogationum molesta congeries ex una eademque defluit male conceptae definitionis astutia.
Abbreviated transcription (Latin):
concedĩ ut admotꝰ exercitiũ instrum̃ta quȩrantur. Quandi aliud est qđ mouet. aliud qđ mouet᷑. Inanima uͦ hoc neescue¬
rilis iocus sine dãno uerecundię audebit expetere. cuus mot̾t inessentia. cũ ignis licet excausa intra selatente moueatur.
nullis tam̃ instrum̃tis ad sugna conscendat. multoq minus hȩc manima quȩrenda suit. cuius motus effentia sua ÷. Inhis ceiã
Contra hoc nullus : quinsine hesitatione respondeat. ñ omã quȩ mouent᷑ oe iã deloco inlocũ moueri. Aptius deniq. ineũ similis
rogatio petorquenda ÷. Moueri arbores dicis: Qdcũ ut opinor annuerit. pa
ñ mouent᷑. S ut hc̃ sillogismũ additam̃to selũ facere possimꝰ: Postquã dixerimꝰ. gͦ arbores ñ mouent. adiciemꝰ.s mouentꝰ¬

Expanded text:
xercitium instrumenta quaerantur, quando aliud est quod mouet, aliud quod mouetur. In anima uero hoc nec scurrilis iocus sine damno uerecundiae audebit expetere, cuius motus est in essentia, cum ignis, licet ex causa intra se latente moueatur, nullis tamen instrumentis ad superna conscendat; multoque minus haec in anima quaerenda sint, cuius motus essentia sua est. In his etiam igitur mouetur.» Contra hoc nullus est qui non sine haesitatione respondeat non omnia quae mouentur etiam de loco in locum moueri. Aptius denique in eum similis interrogatio retorquenda est. «Moueri arbores dicis?» Quod cum, ut opinor, annuerit, parnon mouentur.» Sed ut hunc syllogismum additamento serium facere possimus, postquam dixerim
Abbreviated transcription (Latin):
suasponte necẽ comparat aut ꝑtȩsus necessitatis aut metu cuius quã ad hoc descendit. aut odio. Quȩ om̃ia interpas¬
siones habentur. Ergo & siante fuit his sordibus pura hoc ipso tamen quoe sit extorta sordescit. Deuide mortens
debere ait animȩ a corpore solutionẽ eẽ nonunculũ. Exitu aut̃ coacto animã cirea corpus magis magisque uinciri.
Etreuera idõ sic eatortę animȩ dui circa corpus eius ue sepulturã uellocum in quo miecta manus est ꝑuagantunti:.
Cun contra illȩ animȩ quȩse inhac uita aum culis corporis philo sophiȩ morte dis soluunt. Ad huc extante corpore
cȩlo & sideribus inserantur xidõ illam solam deuoluntariis mortibus significat eẽ laudabilẽ. quȩ compara tarpore

Expanded text:
sua sponte necem comparat, aut pertaesus necessitatis aut metu cuiusquam ad hoc descendit aut odio, quae omnia inter passiones habentur. Ergo etsi ante fuit his sordibus pura, hoc ipso tamen, quod exit extorta, sordescit. Deinde mortem debere ait animae a corpore solutionem esse, non uinculum; exitu autem coacto animam circa corpus magis magisque uinciri. Et re uera ideo sic extortae animae diu circa corpus eiusue sepulturam uel locum in quo iniecta manus est peruagantur, cum contra illae animae, quae se in hac uita a uinculis corporis philosophiae morte dissoluunt, adhuc extante corpore caelo et sideribus inserantur. Et ideo illam solam de uoluntariis mortibus significat esse laudabi
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s enĩ stellȩ interse &si in magnitudine aliqua. nullã tam̃ habent inspecie differentiam. Per hec autẽ dno nomina
lida sp̃ȩra describitur. quȩ nec ex globo sirotunditas desit. nec extrotunditate siglobus desit efficitur: Cũ aterim
forma. alterũ soliditate corporis deseratlir. Spheras aut̃ hnc dicimus ipsarũ stellarum corpora. quȩ om̃a þac specie

Expanded text:
Omnes enim stellae inter se, etsi in magnitudine aliquam, nullam tamen habent in specie differentiam. Per haec autem duo nomina Omnes enim stellae inter se, etsi in magnitudine aliquam, nullam tamen habent in specie differentiam. Per haec autem duo nomina ibitur, quae nec ex globo, si rotunditas desideretur, nec ex rotunditate, si globus desit, efficitur, cum alterum forma, alterum soliditate corporis deseratur. Sphaeras autem hic dicimus ipsarum stellarum corpora, quae omnia hac specie