comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis patrii phylotam teneri: Solus quippe fastidit
eum diçere: sed dicat sane utcumq cordi est: dum memi¬
neritis eque illum anostro amore quo a sermone abhorre¬
re: atq ita contione contione excessit. Tum phylotas.
Uerba inquit innocenti reperire facile est. modum uerboꝵ
misero tenere difficile:itaq: inter optimam conscientiã
& iniquissimam fortunam destitutus ignoro: & quomo¬
modo animo & tempori paream:Abest quidem optimiꝰ
causae iudex: qui cur me ipse audire noluerit: non me¬
hercule excogito: cum illi utrunq cognita causa: tam dã¬
nare me liceat.quã absoluere:non cognita uero liberari
absente non possum: quia praesente damnatus sum. Sed
quanquã uincti hominis: non superuacua solum: sed etiã
inuisa defensio est: qui iudicem non docere uidetur: sed
arguere. tamen ut cumq licet me dicere: memet ipse
non deseram:ne cõmitam ut damnatus etiam mea sen¬

Expanded text:
sermonis patrii Philotan taedere? Solus quippe fastidit sermonis patrii Philotan taedere? Solus quippe fastidit eum discere. Sed dicat sane, utcumque ei cordi est, dum memineritis aeque illum a nostro more quam sermone abhorrere.” Atque ita contione excessit. Tum Philotas: “Verba,” inquit, “innocenti reperire facile est, modum verborum misero tenere difficile. Itaque inter optimam conscientiam et iniquissimam fortunam destitutus ignoro, quomodo et animo meo et tempori paream. Abest quidem optimus causae meae iudex: qui cur me ipse audire noluerit, non, mehercule, excogito, cum illi utrimque cognita causa tam damnare me liceat quam absolvere, non cognita vero liberari absenti non possum, qui a praesente damnatus sum. Sed quamquam vincti hominis non supervacua solum, sed etiam invisa defensio est, qui iudicem non docere videtur, sed arguere, tamen, utcumque licet me dicere, memet ipse non deseram nec committam, ut damnatus etiam mea sen
Abbreviated transcription (Latin):
bat arripuit:emissurus in eum ut pleriq credidere.
cormentis subtrahere cupiens:sed rex manus eius in¬
ibuit: dicendi prius causam debere fieri reo potest
em. nec aliter iudicari passurum se affirmans.Tum
dicere orsus phylotas:siue conscientia sceleris:siue peri¬
uli magnitudine: amens & attonitus: non attollere
culos: non hiscere audebat:lacrimis deinde manan¬
us: linquente animo in eum a quo tenebatur incubi¬
it. Abstersisq amiculo eius oculis. paulatim recipiens
uocem at spiritum dicturus uidebatur. Iamq intuens¬
rex eum: macetdones inquit de te iudicaturi sunt: q̃ro
an patrio sermone sis ante eosusurus. Tum phylotas: Prae¬
ter macedones inquit pleriq assunt: quos facilius quae di¬
cam percepturos arbitror:si eadem lingua fuero usus qua
tu egisti: non obaliud credo quã ut oratio tua intelligi pos¬
sit apluribus. Tum rex ec Quid uidetis odio etiam

Expanded text:
bat, corripuit emissurus in eum, ut plerique crediderunt, bat, corripuit emissurus in eum, ut plerique crediderunt, tormentis subtrahere cupiens. Sed rex manum eius inhibuit dicendae prius causae debere fieri potestatem reo nec aliter iudicari passurum se adfirmans. Tum dicere iussus Philotas, sive conscientia sceleris sive periculi magnitudine amens et attonitus, non attollere oculus, non hiscere audebat. Lacrimis deinde manantibus, linquente animo in eum, a quo tenebatur, incubuit abstersisque amiculo eius oculis paulatim recipiens spiritum ac vocem dicturus videbatur. Iamque rex intuens eum: “Macedones,” inquit, “de te iudicaturi sunt: quaero, an patrio sermone sis apud eos usurus.” Tum Philotas: “Praeter Macedonas,” inquit, “plerique adsunt, quos facilius, quae dicam, pereepturos arbitror, si eadem lingua fuero usus, qua tu egisti, non ob aliud, credo, quam ut oratio tua intellegi posset a pluribus.” Tum rex: “Ecquid videtis adeo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quidem: sed etiam dãnatum imo uinctum intuebant᷑
Subibat animos parmenionis quoq: tanti ducis:tam clari
fortuna: qui quõ duobus filiis hectore& ny canore orba¬
tus: cum eoquem reliquum calamitas fecerat absens
diceret causam. Itaq amyntas regius praefectus. inclina¬
tam admisericordiam contionem: rursas aspera in
phylotam oratione conmouit:proditos eos esse barba¬
ris. neminem ad coniugem suam in patriam & ad paren¬
tes fuisse rediturum: uelut truncum corpus dempto
capite:sine spiritu sine nomine in aliena terra ludibri
hostis futuros. Haud quanquã prospere ipsius amynte
oratio grata reqi fuit: quod conuigum: quod patriae ad¬
monitos pigriores ad caetera munera exequenda fecis¬
set: Tunc cenus quanquã phylote sororem in matrimo¬
nio secum coniunxerat:tamen acrius quã quisquã in
phylotam inuectus est: paricidam esse regis. patriae ex¬
ercitus: clamitans. saxumq qđ forte ante pedes iace¬

Expanded text:
quidem, sed iam damnatum, immo vinctum intuebantur. quidem, sed iam damnatum, immo vinctum intuebantur. Subibat animos Parmenionis quoque, tanti ducis, tam clari civis, fortuna, qui quo modo duobus filiis, Hectore ac Nicanore, orbatus cum eo, quem reliquum calamitas fecerat, absens diceret causam. Itaque Amyntas, regius praetor, inclinatam ad misericordiam contionem rursus aspera in Philotan oratione commovit: proditos eos esse barbaris: neminem ad coniugem suam in patriam et ad parentes suos esse rediturum, velut truncum corpus dempto capite sine spiritu, sine nomine aliena terra ludibrium hostis futuros. Haudquaquam pro spe ipsius Amyntae oratio grata regi fuit, quod coniugum, quod patriae admonitos pignores ad cetera munia exequenda fecisset. Tum Coenus, quamquam Philotae sororem matrimonio secum coniunxerat, tamen acrius quam quisquam in Philotan invectus est parricidam esse regis, patriae, exercitus clamitans saxumque, quod forte ante pedes iace
Abbreviated transcription (Latin):
inme acuit:si mihi ipsi admisit uel dimisit: quo me con¬
riam meam: fidei eius tuteleq conmisi: patrem in idem
fastigium in quo ipsi me posuistis admoui. Mediam qua
nulla opulentior regio est. tot ciuium:sotiorumq milia
imperio eius ditioniq: subieci: unde praesidium petierã
periculum extitit:ouã feliciter in acie cecidissem: potius
hostis praeda quã ciuis uictima. Nunc seruatus expericu¬
lis: quae sola timui. in hec incidi quae timere non debui.
Soletis identidem ame milites petere: ut saluti meae par¬
cam: ipsi mihi praestare potestis quod suadetis ut faciã
aduestras manus aduestra arma confugio: Inuitis uobiᷤ
saluus esse nolo: uolentibus non possum nisi uĩdicoꝵ
Tum phylotãs religatis post tergum manibus. absoleto
amiculo: uelatum iussit induci. Facile apparebat mo¬
tos esse:tam miserabili habitu: non sine inuidia paulo
ante conspecti.Ducem equitatus paulo ante uiderant.
Sciebant regis interfuisse conuiuio: repente non reum

Expanded text:
in me acuit, si ipsi, admisit. Quo me conriam meam fidei eius tutelaeque commisi. Patrem in idem fastigium, in quo me ipsi posuistis, admovi, Mediam, qua nulla opulentior regio est, et tot civium sociorumque milia imperio eius dicionique subieci. Unde praesidium petieram, periculum extitit. Quam feliciter in acie occidissem, potius hostis praeda quam civis victima! Nunc servatus ex periculis, quae sola timui, in haec incidi, quae timere non debui. Soletis identidem a me, milites, petere, ut saluti meae parcam. Ipsi mihi praestare potestis, quod suadetis, ut faciam. Ad vestras manus, ad vestra arma confugio: invitis vobis salvus esse nolo, volentibus non possum, nisi vindicor.” Tum Philotan religatis post tergum manibus obsoleto amiculo velatum iussit induci. Facile adparebat, motos esse tam miserabili habitu non sine invidia paulo ante conspecti. Ducem equitatus pridie viderant, sciebant regis interfuisse convivio : repente reum
Abbreviated transcription (Latin):
erent: sepe flammas restrinxerant:nullo sanquinis
praetium audente defiere. Cunq regias opes idem igni¬
exurer&. breuis deinde oratio mitigauit dolorem:ha¬
ulesq militiae & ad omnia parati:letabantur sarcinaꝵ
potius quã disciplinae fecisse iacturam. Igitur bctrianã
regionem petebãtur. Sed nicanor.parmenionis filius
subita morte correptus: magno desiderio sui affecerat'
cunctos: Rex ante omnes mestus cupiebat quidẽ subsi¬
sistere funeri affuturus: sed penuria comeatuum festina¬
re cogebat. Itaq phylotas cum duobus milibus & sexcẽtis
relictus: ut iusta fratri persolueret: ipse contendit adbessũ.
Lter facienti littere afferuntur. a finibus satrapaꝵ: equibus co

Expanded text:
erent, saepe flammas restinxerant, nullo sanguinis pretium audente deflere, cum regias opes idem igniexureret. Brevi deinde ratio mitigavit dolorem, habilesque militiae et ad omnia parati laetabantur sarcinarum potius quam disciplinae fecisse iacturam. Igitur Bactrianam regionem petebant. Sed Nicanor, Parmenionis filius, subita morte correptus magno desiderio sui adfecerat cunctos. Rex ante omnis maestus cupiebat quidem subsistere funeri adfuturus, sed penuria commeatuum festinare cogebat: itaque Philotas cum duobus milibus et C relictus, ut iusta fratri persolveret, ipse contendit ad Bessum. Iter facienti ei litterae adferuntur a finitimis satraparum, e quibus co
Abbreviated transcription (Latin):
leris penituit: cum intuerentur: qualem & regem & uirum
fallerent: Ille quidem securus periculi quod instabat: ale¬
xandri manus quas solas timebat effugere properabat.
Patron autem gre corum dux praecepit suis ut arma qua
in sarcinis antea ferebantur: induerent:adesse imperiṽ
suum parati & intenti: Ipse currum regis sequebatur: oc¬
casioni inminens alloquendi eum: quippe bessi facinus piae¬
senserat. Sed bessus id ipsum metuens: custos uerius quã co

Expanded text:
leris paenituit, cum intuerentur, qualem et regem et virum leris paenituit, cum intuerentur, qualem et regem et virum fallerent. Ille quidem securus periculi, quod instabat, Alexandri manus, quas solas timebat, effugere properabat. Patron autem, Graecorum dux, praecipit suis, ut arma, quae in sarcinis antea ferebantur, induerent ad omne imperium suum parati et intenti. Ipse currum regis sequebatur occasioni inminens adloquendi eum: quippe Bessi facinus praesenserat. Sed Bessus id ipsum metuens, custos verius quam co
Abbreviated transcription (Latin):
metu militares animos uersant:ruine rerum ssubdere il¬
los: capita. in pernitiem trahi:cum bactra pateant:accep¬
tura eos: donis & opulentia animis quam concipere non
auderent. Haec agitantibus artabarus superuenit: siue
regis iussu: siue sua sponte: affirmans mitigatum esse da¬
rium: & eundem illis amicitiae gradum patere apud re¬
gem. Iili lacrimantes nunc purgare se. nunc artabar ũ
orare: ut causam ipsorum tueretur:praecesq perferret.
Sic peracta nocte sublucis exortum & nabarzanes cũ bac¬
trianis militibus in uestibulo praetorii aderat: titulum solẽ¬
nis officii occulto sceleri preferens.Darius signo ad eundum
dato: currum pristino more conscendit.Artabazus caeteriq
parricide procumbentes humi: quem paulo post habituri e
rant:sustinuere uenerari: lacrimas etiam penitentie in di¬
ces profuderunt. Adeo humanis ingeniis parata simulatio
sed flere etiam coegerunt. At ne tum quidem cogitati sce¬

Expanded text:
metu militares animos versant: ruinae rerum subdere ilmetu militares animos versant: ruinae rerum subdere illos capita, in perniciem trahi, cum Bactra pateant exceptura eos bonis et opulentia, animis quam concipere non possint. Haec agitantibus Artabazus supervenit sive regis iussu sive sua sponte adfirmans mitigatum esse Dareum et eundem illis amicitiae gradum patere apud regem. Illi lacrimantes nunc purgare se, nunc Artabazum orare, ut causam ipsorum tueretur precesque perferret. Sic peracta nocte sub lucis exortum Bessus et Nabarzanes cum Bactrianis militibus in vestibulo praetorii aderant titulum sollemnis officii occulto sceleri praeferentes. Dareus signo ad eundum dato currum pristino more conscendit. Nabarzanes ceterique parricidae procumbentes humi, quem paulo post in vinculis erant, sustinuere venerari, lacrimas etiam paenitentiae indices profuderunt: adeo humanis ingeniis parata simulatio sed flere etiam coegerunt. Ac ne tum quidem cogitati sce
Abbreviated transcription (Latin):
to locorum nulli earum gentium secunda: tertiam par¬
tem asyae tenet: multitudo iunioꝵ exercitus quos ami¬
serat darius equabat. Itaq non illum illi modo: sed e¬
tiam allexandrum spernebant: inde uires imperii te¬
petituri:si regionis potiri contigisset.Diu omnibus co¬
gitatis: placuit per milites bactrianos: adomne obseꝗ¬
um destinatos regem conprehendere. mutiq nuntiu
ad alexandrum qui indicarent uiuum ad seruari eum
Si id quod metuebant proditionem aspernatus ess&: occi¬
suri darium: & bactra cum suarum gentium manu pe¬
tituri: Ceterum prõpalam comprehendi darius nõ pote¬
rat: tot persarum milibuflaturis opemregi: Graecorum
quoq fides timebatur.itaq quae ui non poterant. fraude
assequi tentant:Penitentiam secessionis simulare decre¬
uerant: & excusare apud regem consternationem suam
Interim qui persas sollicitarent mittuntuꝵ. hinc spe. hĩc

Expanded text:
tio locorum nulli earum gentium secunda: tertiam partio locorum nulli earum gentium secunda: tertiam partem Asiae tenet, multitudo iuniorum exercitus, quos amiserat Dareus, aequabat. Itaque non illum modo, sed etiam Alexandrum spernebant, inde vires imperii repetituri, si regis potiri contigisset. Diu omnibus cogitatis placuit per milites Bactrianos ad omne obsequium destinates regem conprehendere mittique nuntium ad Alexandrum, qui indicaret vivum adservari eum: si, id quod timebant, proditionem aspernatus esset, occisuri Dareum et Bactra cum suarum gentium manu petituri. Ceterum propalam conprehendi Dareus non poterat tot Persarum milibus laturis opem regi: Graecorum quoque fides timebatur. Itaque, quod vi non poterant, fraude adsequi temptant: paenitentiam secessionis simulare decreverant et excusare apud regem consternationem suam. Interim, qui Persas sollicitarent, mittuntur. Hinc spe, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
corum militum:patron arma capere suos iubet: paratosq
esse ad obsequendum imperium : Persae secesserãt. Bessuᷤ
cum bactrianis erat: temptabatq persas abducere bac¬
tra: et intacte regionis opulenta: simul que manentibu̾
instarent pericula ostentans.Persarum omnium eadem
fere fuit uox: nephas esse deseri regem. Inter hec arta¬
barus omnibus imperatoriis fungebatur officiis. ille per¬
sarum tabernacula cucuire:hortari:monere:nunc sin¬
gulosnunc uniuersos:non ante destitit:quã salutis cõsta¬
ret imperata facturos.Idem egre adario impetrauit. ut
cibum caperet: animumq: regis aduerteret. At bessus
& nabarzanes:olim agitatum scelus: exequi statuunt.re¬
gni cupiditate accensi: Dario autem incolumi tantas ope
sperare nõ poterant: Quippe in illis gentibus regum eximia
maiestas est: ad nomen quoq: barbari conuenunt: &
pristine fortunae ueneratio sequitur aduersã: In flabat
impios animos regio cui preerant: armis uirisq & spa¬

Expanded text:
corum militum, Patron, arma capere suos iubet paratosque esse ad exequendum imperium Persae secesserant: Bessus cum Bactrianis erat temptabatque Persas abducere, Bactra et intactae regionis opulenta simulque, quae manentibus instarent pericula, ostentans. Persarum omnium eadem fere fuit vox, nefas esse deseri regem. Inter haec Artabazus omnibus imperatoriis fungebatur officiis: ille Persarum tabernacula circumire, hortari, monere nunc singulos, nunc universos non ante destitit, quam satis constaret imperata facturos. Idem aegre a Dareo inpetravit, ut cibum caperet animumque rebus adverteret. At Bessus et Nabarzanes olim agitatum scelus exequi statuunt regni cupiditate accensi: Dareo autem incolumi tantas opes sperare non poterant. Quippe in illis gentibus regum eximia maiestas est: ad nomen quoque barbari conveniunt, et pristinae veneratio fortunae sequitur adversam. Inflabat inpios animos regio, cui praeerant, armis virisque et spa
Abbreviated transcription (Latin):
comperta. Rex item querens: an phylotan adisset: an insti¬
tisset ei: ut peruenirent ad se. perseuerante eo affitmare
quae dixerat: manus ad caelum tendens: manantibus lacri¬
mis: hanc sibi acarissimo quondam amicorum relatam gra¬
tiam querebatur: Inter hec dimnus haud ignarum quã
obcausam accersiretur arege:gladio quo forte erat cintuᷤ
grauiter se uulnerat: occursuq satellitum in hibitus perfer¬
tur inregiam: Quem intuens rex: qđ inquit inte dimne
tantum cognoui nephas. ut tibi macedonum dignior phy

Expanded text:
conperta. Rex identidem quaerens, an Philotan adisset, an insticonperta. Rex identidem quaerens, an Philotan adisset, an institisset ei, ut pervenirent ad se, perseverante eo adfirmare, quae dixerat, manus ad caelum tendens manantibus lacrimis hanc sibi a carissimo quondam amicorum relatam gratiam querebatur. Inter haec Dymnus haud ignaras, quam ob causam accerseretur a rege, gladio, quo forte erat cinctus, graviter se vulnerat occursuque satellitum inhibitus perfertur in regiam. Quem intuens rex: “Quod,” inquit, “in te, Dymne, tantum cogitavi nefas, ut tibi Macedonum regno
Abbreviated transcription (Latin):
praesto est: in trantemq admonet pridie cõmunicate cũ
ipsorei: ille cure esse respondit:ac ne tum quidem regi q̃
audierat aperit. Caeperat cebalino esse subspectus.Itaq
non ultra interpellandũs ratus nobili iuueni metron erat
ei nomen:super armamentarium posito: qđ scelus para¬
rent indicat. Ille cebalino in armamentario abscondito
protinus reqi corpus forte curante̾: quid ei in dex detuli¬
ss& ostenchit᷑. Rex ad comprehendendum dimnum mi¬
ssis satellitibus. armamentarium intrat. ibi cebalinus¬
gaudio elatus: habeo te inquit incolumẽ: ex impiorum
manibus ereptum.Percontatus deinde alexander: quae
noscenda erant: ordine cuncta cognouit: rursusq institit
quere. quotus dies esset: ex quo nicomacus adeum detuli¬
sset inditium: atq illo fatente iam tertium esse existimãs.
haud incorrupta fide. tanto post deferre: quae audierat
uinciri eum iussit:Ille clamitare cepit eodem tẽporis
momento: quo audiss& adphylotam decurrisse. ab eo ꝑ

Expanded text:
praesto est intrantemque admonet pridie communicatae cum ipso rei. Ille curae sibi esse respondet: ac ne tum quidem regi, quae audierat, aperit. Coeperat Cebalino esse suspectus: itaque non ultra interpellandum ratus nobili iuveni — Metron erat ei nomen — super armamentarium posito, quod scelus pararetur, indicat. Ille Cebalino in armamentario abscondito protinus regi corpus forte curanti, quid index detulisset, ostendit. Rex ad conprehendendum Dynmum missis satellitibus armamentarium intrat. Ibi Cebalinusgaudio elatus: “Habeo te,” inquit, “incolumem ex inpiorum manibus ereptum.” Percontatus deinde Alexander, quae noscenda erant, ordine cuncta cognoscit. Rursusque institit quaerere, quotus dies esset, ex quo Nicomachus ad eum detulisset indicium. Atque illo fatente iam tertium esse, existimans haud incorrupta fide tanto post deferre, quae audierat, vinciri eum iussit. At ille clamitare coepit eodem temporis momento, quo audisset, ad Philotan decucurrisse: ab eo оpеriri
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eos quoꝵ urbes barbari delessent. Ebrio scorto de tan¬
ta re ferente sententiam unus et alter: & ipsi mero onerati
adsentiunt. Rex quoq fuit auidior quã patientior. Oͥn
igitur ulciscimur graeciam: & urbi faces subicimus: om¬
nes incaluerant mero: Itaq surgunt temulenti ad incen¬
dendam urbem: cui armati pepercerant: Primus rex i¬
gnem regie inecit:tũ conuiuȩ et ministri.pellicesq: m

Expanded text:
hoc eos, quorum urbes barbari delessent. Ebrio scorto de tanta re ferente sententiam unus alter, et ipsi mero onerati, adsentiuntur. Rex quoque avidior vini quam patientior: “Quin igitur ulciscimur Graeciam et urbi faces subdimus?” Omnes incaluerant mero: itaque surgunt temulenti ad incendendam urbem, cui armati pepercerant. Primus rex ignem regiae iniecit, tum convivae et ministri pelicesque. M
Abbreviated transcription (Latin):
gittariis: ut ab incursione barbaroꝵ parthienem tueretvf
horgium impedimentamodico praesidio dato: campestri itĩ¬
nere ducere iubet. Ipse cum phalenge & equitatu. cl. stadia
emensus: castra inualle: qua hyrcaniam adeunt: conmunii.
Nemus prealtis arboribus umbrosum est pinque uallis solum

Expanded text:
gittariis, ut ab incursione barbarorum Parthienen tueretur. Erigyium inpedi- menta modico praesidio dato campestri itinere ducere iubet. Ipse cum phalange et equitatu CL stadia emensus castra in valle, qua Hyrcaniam adeunt, communit. Nemus praealtis densisque arboribus umbrosum est pingue vallis solum
Abbreviated transcription (Latin):
mis: inherentem sibi auelli iubet: Capite deinde uelato
ne inter gemitus digredientem uelut arogo intueretur
in humum pronum corpus adiecit.Tum uero custodiȩ
eius assueti: quos reqis salutem uel periculis: uitte tueri
oportebat: delapsi sunt:Tum armatis quosiam aduẽta¬
re credebant: audrati se futuro pares:Ingens ergo in ta¬
bernaculo solitudo erat: paucis spadonibus: quia quo di¬
scederent non habebant cucum stantibus regem: At ille
remotis arbitris: diu aliud atq aliud consilium animo
uolutabat: lamq solitudinem quam paulo ante pro sola¬
tio petiuerat perosus:bubalcen uocari iubet: quem intuẽs
ite inquit consulite uobis. addreqi uestro ut decebat fides

Expanded text:
mis inhaerentem sibi avelli iubet: capite deinde velato, mis inhaerentem sibi avelli iubet: capite deinde velato, ne inter gemitus digredientem velut a rogo intueretur, in humum pronum corpus abiecit. Tum vero custodiae eius adsueti, quos regis salutem vel periculis vitae tueri oportebat, dilapsi sunt, clam armatis, quos iam adventare credebant, haud rati se futuros pares. Ingens ergo in tabernaculo solitudo erat paucis spadonibus, quia, quo discederent, non habebant, circumstantibus regem. At ille remotis arbitris diu aliud atque aliud consilium animo volutabat. Iamque solitudinem, quam paulo ante pro solacio petiverat, perosus Bubacen vocari iubet. Quem intuens: “Ite,” inquit, “consulite vobis ad ultimum regi vestro, ut decebat, fide
Abbreviated transcription (Latin):
timebatur: iiiĩ.patron habebat: quibus si credidisset
salutem suam damnata popularium fide: parricidio ex¬
cusationem uidebat offerri: Itaq praeoptabat inmerito
quã iure uiolari. Besso tamen insidiarum consiliũ pur¬
ganti respondit.Mlexandri sibi non minus iustitiã quã
uirtutem esse perspectam: falli eos qui proditionis ab
eo praemium expectent. uiolate fidei neminem acrio¬
rem fore uindicem. ultoremq. lamq nox apparebat
cum persȩ more solito armis positis ad necessaria ex pro¬
ximo uico ferenda discurrunt: At bactriani ut impe¬
ratum a besso erat armati stabant:Inter hec darius
artabazum acciri iubet: expositis quae patron detule¬
rat: haud dubitare artabazus: quin transeundum ess&
in castra graecorum: persas quoq periculo uulgato secu¬
turos.Destinatus sorti suae: & iam nullius salubris patiẽs
consilii:unicam in illa fortuna opem: artabazum ulti¬
mum illum uisurus amplectitur: perfusisq: mutuis lacri¬

Expanded text:
timebatur, mi milia Patron habebat: quibus si credidisset salutem suam damnata popularium fide, parricidio excusationem videbat offerri. Itaque praeoptabat inmerito quam iure violari. Besso tamen insidiarum consilium purganti respondit, Alexandri sibi non minus iustitiam quam virtutem esse perspectam. Falli eos, qui proditionis ab eo praemium expectent: violatae fidei neminem acriorem fore vindicem ultoremque. Iamque nox adpetebat, cum Persae more solito armis positis ad necessaria ex proximo vico ferenda discurrunt. At Bactriani, ut imperatum a Besso erat, armati stabant. Inter haec Dareus Artabazum acciri iubet, expositisque, quae Patron detulerat, haud dubitare Artabazus, quin transeundum esset in castra Graecorum: Persas quoque periculo vulgato secuturos. Destinatus sorti suae et iam nullius salubris consilii patiens unicam in illa fortuna opem Artabazum, ultimum illud visurus, amplectitur perfususque mutuis lacri
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit: Illi uissi considere: affirmant non macedones
quã ipsos tristiores fuisse cognito uulnere ipsius. cuius
si auctorem repperissent: dedituros fuisse:cum diisenim
pugnare sacrilegos tantum: caeterum se gentem infidẽ
dedere superatos: uirtute illius. Rex fide data & capti

Expanded text:
ostendit. Illi iussi considere adfirmant non Macedonas ostendit. Illi iussi considere adfirmant non Macedonas quam ipsos tristiores fuisse cognito vulnere ipsius : cuius si auctorem repperissent, dedituros fuisse: cum dis enim pugnare sacrilegos tantum. Ceterum se gentem in fidem dedere superatos vulnere illius. Rex fide data et capti
Abbreviated transcription (Latin):
tam celebri usu admirabilis uideri ars haec possit: tamẽ
ingens uisentibus miraculum:magnoq honori cathe¬
ni fuit.Dona deinde omnibus qui bessum adduxerãt
data sunt: Caeterum supplicium eius distulit: ut eo lo¬
co in quo darium ipse occiderat necaretur. Interea ma¬
cedones ad petendum pabulum: in composito agmine
egressi: a barbaris qui de proximis montibus deturre¬
runt: opprimuntur: pluresq capti sunt quã occisi:
Barbari autem captiuos prae se aoentes:rursus inmon¬
tem recesserunt: Xx. latronum erant. fundis sagip¬
tisq pugnam inuadunt: quos dum obsidet rex inter
prontissimos dimicans: sagipta ictus est: qu&e in medio
crure fixxa relinquerat spiculum: Illum quidem mesti
& artoniti macedones: in castra referebant.Sed nec bar¬
baros fefellit subductus exacie: quippe ex edito mõte
cuncta prospexerant: Itaq postero die misere legatos
ad regem:quos ille protinus iussit admuti: solutisq fa¬
sciis magnitudinem uulneris dissimulans: crus barbariꝰ

Expanded text:
m celebri usu minus admirabilis videri ars haec possit: tum ingens visentibus miraculum magnoque honori Catani fuit. Dona deinde omnibus, qui Bessum adduxerant, data sunt. Ceterum supplicium eius distulit, ut eo loco, in quo Dareum occiderat, ipse necaretur. Interea Macedones ad petendum pabulum inconposito agmine egressi a barbaris, qui de proximis montibus decurrerunt, opprimuntur pluresque capti sunt quam occisi: barbari autem captivos prae se agentes rursus in montem recesserunt. XX milia latronum erant : fundis sagitisque pugnam invadunt. Quos dum obsidet rex, inter promptissimos dimicans sagitta ictus est, quae in medio crure fixa reliquerat spiculum. Illum quidem maesti et attoniti Macedones in castra referebant, sed nec barbaros fefellit subductus ex acie — quippe ex edito monte cuncta prospexerant —: itaque postero die misere legatos ad regem. Quos ille protinus iussit admitti solutisque fasciis magnitudinem vulneris dissimulans crus barbaris
Abbreviated transcription (Latin):
modum lȩtus. purpuratis solita uanitate spem eius in¬
flantibus. Conuersus ad caridemum atheniensem belli
peritum: & obexilium. infestum alexandro. quippe athe¬
nis iubente eo fuerat expulsus: percunctari caepit. satis¬
ne ei uideretur instructus ad obterendum hostem. At
ille suae sortis & regiae superbiae oblitus: uerũ & tu forsan

Expanded text:
modum laetus purpuratis solita vanitate spem eius inflantibus conversus ad Charidemum, Atheniensem belli peritum et ob exilium infestum Alexandro — quippe Athenis iubente eo fuerat expulsus —, percontari coepit, satisne ei videretur instructus ad obterendum hostem. At ille et suae sortis et regiae superbiae oblitus: “Verum,” in
Abbreviated transcription (Latin):
tantus amnis fluit:ne modico quidem resudet humore
Ex captiuis sogdianoꝵ ad regem.xxx. nobilissimi corpo¬
rum robore eximio perducti erant: Qui ut per interpretẽ
cognouerunt. iussu regis ipsos ad supplicium trahi: carme
letantium modo cantre. tripudiisq & lasciuioris corpori¬
corporis motu gaudium quoddam animi ostentare cepe¬
runt.Admiratus est rex tanta letitia oppetere mortem:
reuocari eos iussit: causam tam effuse letitiae cum suppli¬
cium ante oculos haberent requirens: Illi si ab alio occi¬
derentur:tristes morituros fuisse respondent. Nunc a
tanto rege uictore omnium gentium: maioribus suis
redditi: honestam mortem reddentes quã fortes quoq

Expanded text:
tantus amnis fluit, ne modico quidem resudet humore. tantus amnis fluit, ne modico quidem resudet humore. Ex captivis Sogdianorum ad regem XXX nobilissimi corporum robore eximio perducti erant: qui ubi per interpretem cognoverunt iussu regis ipsos ad supplicium trahi, carmen laetantium modo canere tripudiisque et lasciviori corporis motu gaudium quoddam animi ostentare coeperunt. Admiratus est rex tanta magnitudine animi oppetere mortem revocari eos iussit, causam tam effusae laetitiae, cum supplicium ante oculos haberent, requirens. Illi, si ab alio occiderentur, tristes morituros fuisse respondent: nunc a tanto rege, victore omnium gentium, maioribus suis redditos honestam mortem, quam fortes
Abbreviated transcription (Latin):
dedit adhuc admodum iuuenem etatis flore conciliatũ
sibi: qui cum specie corporis equaret ephestionẽ & lepore
hauel sane uirili par non erat: Ipse cratero cum maiore par¬
te exercitus. modicis itineribus sequi uisso: ad maretun¬
ta urbem contendit: in qua spitamenes comperto eius ad¬
uentu. bactra perfugerat. Itaq quatriduo rex longum iti¬
neris spatium emensus peruenerat. in eum locum ĩquo
re patrio dedit: lam craterus cum phalange subsequi ui¬
ssus. ad regem peruenerat:Itaq ut omnes qui defecerant
pariter belli clade premerentur copias diuidit:uriq ag-¬
ros & interfici puberes iussit. Sogliana regio maiore ex
parte deserta est: Nonaginta fere stadia in latitudinẽ
uaste solitudines tenent: Ingens spatium recte regionis
est: per quam amnis politimetum uocant incole fertup
torrentem eum ripe in tenuem alueum cogunt: deinde
cauerna accipit: & sub terram rapit:cur sus absconditi in¬
ditium est. aquae meantis sonus: cum ipsum solum sub qͦ

Expanded text:
dedit, adhuc admodum iuvenem, aetatis flore conciliatum sibi, qui cum specie corporis aequaret Hephaestionem, ei lepore haud sane virili par non erat. Ipse Cratero cum maiore parte exercitus modicis itineribus sequi iusso adiit Maracanda urbem. Inde Spitamenes conperto eius adventu Bactra perfugerat. Itaque quadriduo rex longum itineris spatium emensus pervenerat in eum locum, in quo re patrio dedit. Iam Craterus cum phalange subsequi iussus ad regem pervenerat: itaque, ut omnes, qui defecerant, pariter belli clade premerentur, copias dividit urique agros et interfici puberes iubet. Sogdiaua regio maiore ex parte deserta est: octingenta fere stadia in latitudinem vastae solitudines tenent. Ingens spatium rectae regionis est, per quam amnis — Polytimetum vocant incolae — fertur. Torrentem eum ripae in tenuem alveum cogunt, deinde caverna accipit et sub terram rapit. Cursus abscon- diti indicium est aquae meantis sonus, cum ipsum solum, sub quo
Abbreviated transcription (Latin):
non prope modum tuo uerberatu ei omneste pretere¬
unte. iurauimus: eosdem nos inimicos habituros esse
quos tu haberes. hoc sacramento pietatis obstricti: obser¬
uaremus silicet quẽ tu omnibus preferebas: lgitur si
hoᷤ crimen est: paucos innocentes habesimmo hercule ne¬
minem:omnes enim phylote amici esse uoluerunt:sed
totidem quot uolebant esse non poterant.Ita si a consci

Expanded text:
non propemodum in tua verba, at tui omnes te praeenon propemodum in tua verba, at tui omnes te praeeunte iuravimus, eosdem nos inimicos amicosque habituros esse, quos tu habe- res. Hoc sacramento pietatis obstricti aversaremur scilicet, quem tu omnibus praeferebas ! Igitur, si hoc crimen est, paucos innocentes habes, immo, hercules, neminem. Omnes enim Philotae amici esse voluerunt, sed totidem, quot volebant esse, non poterant. Ita, si a consci
Abbreviated transcription (Latin):
mouit affectio: modo indiam adire.& occeanus libet
modo coniuigum & liberoꝵ patriae memoria occurrit
Sed has cogitationes: has inter se colloquentiv uoces:signũ
tuba datum finit: in suos ordines quisq currimU
et quicquid irarum in tabernaculo conceptum est: in
hostium effunditur capita. Utinam phylotas quoq: in¬
tra uerba peccasset. Froinde ad id reuertar.propter qđ
rei sumus. Amicitiam quae nobis cum phylota fuit: a¬
deo non inficioͬr:ut expetisse quoq nos: magnosq ex
ea fructus percepisse confitear: An uero parmenionis q¬
uem tibi proximum esse uoluisti filium omnes pene a¬
micos tuos dignatione uincentem.cultum anobis esse mi¬
raris : Tu hercule siuerum audire uis. rex huius nobis
periculi es causa. Quis enim alius effecit: ut ad phylotam
clecurrerent qui placere uellent tibi: ab illo traducti ad
hunc gradum amicitiae tuae ascendimus. Is apud te fu¬
it: cuius gratiam expetere. & iram timere possemus. si

Expanded text:
movit adfectio: modo Indiam adire et Oceanum libet, movit adfectio: modo Indiam adire et Oceanum libet, modo coniugum et liberorum patriaeque memoria occurrit. Sed has cogitationes, has inter se conloquentium voces signum tuba datum finit: in suos quisque ordines currimus, et, quidquid irarum in tabernaculo conceptum est, in hostium effunditur capita. Utinam Philotas quoque intra verba peccasset! Proinde ad id revertar, propter quod rei sumus. Amicitiam, quae nobis cum Philota fuit, adeo non eo infitias, ut expetisse quoque nos magnosque ex ea fructus percepisse confitear. An vero Parmenionis, quem tibi proximum esse voluisti, filium omnes paene amicos tuos dignatione vincentem cultum a nobis esse miraris? Tu, hercules, si verum audire vis, rex, huius nobis periculi es causa. Quis enim alius effecit, ut ad Philotan decurrerent, qui placere vellent tibi? Ab illo traditi ad hunc gradum amicitiae tuae ascendimus: is apud te fuit, cuius et gratiam expetere et iram timere possemus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
desinemus. & quaeso permitas mihi id primum de¬
fendere: qđ a te ultimum obiectum est. Nosrex ser¬
monis aduersus maiestatem tuam habiti nullius cõscii
sumus nobis.Dicerem iam pridem uicisse te inuidiam
nisi periculum esset:ne alia malignius dicta: crederes
blanda oratione purgari. Caeterum etiam si militis tui
uel in agmine deficientis & fatigati: uł in acie periclitã¬
tis: uel in tabernaculo egri: & uulnera curantis aliqua
uox asperior esset. accepta: merueramus fortibus fac¬
tis ut malles ea tempori nostro imputare qua animo.
cum quid accidit tristius: omnes rei sunt.corporibus no¬
stris. quae utiq: non odimus: infestas admouemus manis
Parentes liberis si occurrant ingrati & inuisi sunt.Cõtra
cum donis oneramur:cum premiis onusti reuertimur
quis ferre nos potest: quis illam animoꝵ alacritatem
continere militantium: Nec indignatio nec letitia mo.¬
rata est. Ad omnes affectus impetu rapimur:uitupera¬
mus: laudamus:miseremur: irascimur utcumq presẽs

Expanded text:
desinemus. Et, quaeso, permittas mihi id primum defendere, quod a te ultimum obiectum est. Nos, rex, sermonis adversus maiestatem tuam habiti nullius conscii sumus nobis. Dicerem iam pridem vicisse te invidiam, nisi periculum esset, ne alia malignius dicta crederes blanda oratione purgari. Ceterum etiam si militis tui vel in agmine deficientis et fatigati vel in acie periclitantis vel in tabernaculo aegri et vulnera curantis aliqua vox asperior esset accepta, merueramus fortibus factis, ut malles ea tempori nostro inputare quam animo. Cum quid accidit tristius, omnes rei sumus: corporibus nostris, quae utique non odimus, infestas admovemus manus: parentes, liberi si occurrant, et ingrati et invisi sunt. Contra cum donis honoramur, cum praemiis onusti revertimur, quis ferre nos potest? quis illam animorum alacritatem continere? Militantium nec indignatio nec laetitia moderata est: ad omnes adfectus impetu rapimur. Vituperamus laudamus, miseremur irascimur, utcumque praesens
Abbreviated transcription (Latin):
asq nomine compellatum:cum uoce non posset tac
excitauit. Multa lux inquit est: instructam aciem
hostis admouit: tuus miles adhuc inhermis expectat im¬
perium: ubi est uigor ille animi tui: nempe excitare
uigiles soles. Ad haec alexander. Credes ne me prius
sopnum capere potuisse quã exonerare animum solli¬
citudine quae quietem morabatur. signumq pugnae tu¬
ba dari iussit: & cum in eadem admiratione parmenio
perseueraret: qđ solutume curis sõpnũ cepisse: Mini¬
dixiss&
me inquit mirum est:ego enim cum darius terram ure¬
ret:uicos incender&: alimenta corrumperet: potens mei
non eratn. nunc uero quid metuam: cum acie deternere
paret:hercule uotum meum impleuit: sed huius consi¬
lii postea quoq ratio reddetur: uos ite ad copias quibus
quisq praeest: ego iam adero: & quid fieri uelim exponã
raꝵ admodum admonitu agens amicorũ: dũ metu dis¬
criminis adeundum erat: uti solebat. Tunc quoq: mu¬

Expanded text:
sque nomine conpellatum, cum voce non posset, tactu excitavit. “Multa lux,” inquit, “est: instructam aciem hostis admovit, tuus miles adhuc inermis expectat imperium. Ubi est vigor ille animi tui? nempe excitare vigiles soles.” Ad haec Alexander: “Credisne me prius somnum capere potuisse, quam exonerarem animum sollicitudine, quae quietem morabatur?” signumque pugnae tuba dari iussit. Et cum in eadem admiratione Parmenio perseveraret, quod solutum se curis somnum cepisse dixisset: “Minime,” inquit, “mirum est: ego enim, cum Dareus terram ureret, vicos excinderet, alimenta corrumperet, potens mei non eram: nunc vero quid metuam, cum acie decernere paret? Hercule, votum meum inplevit. Sed huius consilii postea quoque ratio reddetur: vos ite ad copias, quibus quisque praeest, ego iam adero et, quid fieri velim, exponam.” Raro admodum, admonitu magis amicorum quam metu discriminis adeundi, thorace uti solebat: tunc utique nra
Abbreviated transcription (Latin):
ifidem receptus: multis exemplo fuit experiendi clem¬
entiam regis. Satrapen deinde hẏrcaniae dedit manapyn
Exul hic regnante ocho: ad philippum peruenerat.Tauro¬
rum quoq gentem: pharadanti reddidit. Iamq res ulti¬
ma hẏrcanie intrauerat: cum arthabazus. quem dario¬
fidissimum fuisse supradiximus: cum propinquis darii: ac
suis liberis: modicaq grecoꝵ militum manu occurrit. Dex¬
teram uenienti obtulit rex. quippe & hospes philippi fuerãs
cum ocho regnante exularet.: & hospitii pignora erga regem
suum: adultimum fides seruͬta uincebat: Comiter igitur ex¬

Expanded text:
in fidem receptus multis exemplo fuit experiendi clemin fidem receptus multis exemplo fuit experiendi clementiam regis. Satrapen deinde Hyrcaniae dedit Amminaspin: exul hic regnante Ocho ad Philippum pervenerat. Tapurorum quoque gentem Phradati reddidit. Iamque ultima Hyrcaniae intraverat, cum Artabazus, quem Dareofidissimum fuisse supra diximus, cum propinquis Darei ac suis liberis modicaque Graecorum militum manu occurrit. Dextram venienti obtulit rex: quippe et hospes Philippi fuerat, cum Ocho regnante exularet, et hospitii pignora in regem suum ad ultimum fides conservata vincebat. Comiter igitur ex
Abbreviated transcription (Latin):
e fretum: eodemq impetu quo effusum est relabenss terrã
iature suae reddidit: Et quidam credidere non caspiun
mare esse:sed ex india in hyitaniam cadere: cuius fastigi¬
um ut supradictum est. perpetua ualle summitur: Hinc
rex.xx. stadia processit: semita prope modum inuia: cui
silua inminebat: torrentesq & eluuies intermorabantuꝑ
ullo tamen hostesobuio penetrat.Tandemq ad rultiora
peruentum est: Praeter alios cõmeatus.quoꝵ cum copia regie
abundabat pomorum quoq ingens modus nascitur: et
uberrimum gignendis uuis solum est. Frequens arbor fa¬
ciem quercus habet: cui folia multo melle tinguntur.
Sed nisi solis ortu: incole occupauerint: uł modico tempore
sucus extinguitur. Triginta hinc stadia processerat: cum
phrataphernes ei occurrit: seq & eos qui post darii mortem
profugerant dedens. Quibus benigne exceptis ad oppidũ
aruas peruenit.hic ei cratherus & eriguus occurrunt prae¬
fectum tauroꝵ gentis pharadantem adduxerant. Hic qͦq

Expanded text:
e fretum eodemque impetu, quo effusum est, relabens terram naturae suae reddit. Et quidam credidere non Caspium mare esse, sed ex India in Hyrcaniam Oceanum cadere, cuius fastigium, ut supra dictum est, perpetua valle submittitur. Hinc rex XX stadia processit semita propemodum invia, cui silva inminebat, torrentesque et eluvies iter morabantur: nullo tamen hoste obvio penetratum tandemque ad cultiora perventum est. Praeter alios commeatus, quorum tum copia regio abundabat, pomorum quoque ingens modus nascitur, et uberrimum gignendis uvis solum est. Frequens arbor faciem quercus habet, cuius folia multo melle tinguntur, sed, nisi solis ortum incolae occupaverint, vel modico tepore sucus extinguitur. XXX hinc stadia processerat, cum Phrataphernes ei occurrit seque et eos, qui post Darei mortem profugerant, dedens: quibus benigne exceptis ad oppidum Arvas pervenit. Hic ei Craterus et Erigyius occurrunt. Praefectum Tapurorum gentis, Phradatem, adduxerant: hic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tas res tatitus auderet optare quot et quantas dii n̾ortases ad .ci. pompeium ꝯusrunt quodidi
iesi propͥum atqs ꝓetium sit quit. cum cõmunis saluicis atqr imꝑii tum ipiĩs homuns causa sicuti
fatitis ariis et optare debetis uduare cum et bellium ita sit neces facĩ ut negsigi non poRit rta ma¬
qnum bt accuratissins sit admministrandum et cum ei imꝑatorem preficere posĩtis iquo sit
gonna bedl̃ stientia singularis uirtus cearissima antoritas egregia fortuns dubitatis q nea
quin hot tautum eom quod a diis ĩortasĩs oblatum et datum eft in rem.ẜ. ꝯsednandeum. so
au uiat de sigendus atq nuic̾tendus łiuit cum ad ceteras su̾nas utisitates hec quoꝵ epoetuitus
ad uuigatur. ut in m̃ĩs ip̃is socis assit ut habeat exertitum ut ab hne qui habent accipere sfacre
posit quid⁊ opertamus aut tur non ducibus dus m̃ortasisus eidem cur cetera sãmatui a¬

Expanded text:
tas res tacitus auderet optare quot et quantas di immortales ad Cn.Gnaeum Pompeium detulerunt. quod ut tas res tacitus auderet optare quot et quantas di immortales ad Cn.Gnaeum Pompeium detulerunt. quod ut illi proprium ac perpetuum sit, Quirites, cum communis salutis atque imperi tum ipsius hominis causa, sicuti facitis, et velle et optare debetis. qua re cum et bellum sit ita necessarium ut neglegi non possit, ita magnum ut accuratissime sit administrandum, et cum ei imperatorem praeficere possitis in quo sit eximia belli scientia, singularis virtus, clarissima auctoritas, egregia fortuna, dubitatis, Quirites, quin hoc tantum boni quod vobis ab dis immortalibus oblatum et datum est in rem publicam cois erat deligendus atque mittendus; nunc cum ad ceteras summas utilitates haec quoque opportunitas adiungatur ut in eis ipsis locis adsit, ut habeat exercitum, ut ab eis qui habent accipere statim possit, quid exspectamus? aut cur non ducibus dis immortalibus eidem cui cetera summa
Abbreviated transcription (Latin):
deorum tumdo et pauca dicanius Ego autem sit existimo maxino marcello scipiom mario et¬
atq ex̾citus ẽẽ ꝯmissos fuit enum proferto quibusdam sũmis uiris quedam ad amplitudinem et
gloriam et res magnas bene gerendas diuinitus adiuinta fortuna de huius autem homimis fe¬
licitate quo de nunt aguius hac utar moderatione dicendi non ut de in ilaus potestate fortunam
positam ẽẽ dicam sed ut de p̃terita meminisse ueliqua sperare uideamur ne aut inuisa diis ĩno¬
talibus oratio urã aut ingͣta osse uideatur Itaq non sum p̃dicaturus ꝙͣtas ille res domi mli¬
tieq terra mariq quantaq felicitate gesserit ut eiis semꝑ uoluptatisus non modo ciunes as¬
senserunit sõcii obtemꝑanerinit hostes obediuerinit sed eciam uenti tempestatesq ob secundarit
hoe breuissine dicam uenunem unꝙͣ tam impudentem fuiss̃ qui a diis ĩmortalibus tot et tan¬

Expanded text:
deorum, timide et pauca dicamus. ego enim sic existimo, maximo, Marcello, Scipioni, Mario deorum, timide et pauca dicamus. ego enim sic existimo, maximo, Marcello, Scipioni, Mario a mandata atque exercitus esse commissos. fuit enim profecto quibusdam summis viris quaedam ad amplitudinem et ad gloriam et ad res magnas bene gerendas divinitus adiuncta fortuna. de huius autem hominis felicitate quo de nunc agimus hac utar moderatione dicendi, non ut in illius potestate fortunam positam esse dicam sed ut praeterita meminisse, reliqua sperare videamur, ne aut invisa dis immortalibus oratio nostra aut ingrata esse videatur. itaque non sum praedicaturus quantas ille res domi militiae, terra marique quantaque felicitate gesserit, ut eius semper voluntatibus non modo cives adsenserint, socii obtemperarint, hostes oboedierint, sed etiam venti tempestatesque obsecundarint; hoc brevissime dicam, neminem umquam tam impudentem fuisse qui ab dis immortalibus tot et tan
Abbreviated transcription (Latin):
ac unuore defenderit Age uero illa res ꝓͣtum dedeuit emsdem hominis apud hostes pͥ .ri. auto
uitatẽ ꝙ ex locis tam longinquis tamq diuersis tam breui tempore omnes una se huic de didert
mas prope terius uenerunt eiq omies cretensimu cĩtates dedere uelle dixerunt Qmd idom
iste untheidates nonne ad eudem . cu. pomperm legatum usq in haspaniam mnisit eumq pomi¬
penis legatum sẽmꝑ indicauit hni quidus semꝑ erat molestum ad eum potissimũ eẽ missim sp̃o¬
cuatorem ꝙͣ legatum indicari malueeunt potestis igitur iam ꝯfituere quir. haut antoritatẽ
multis postea rebus gestis magnis ꝙ ur̃ĩs iudicus amplificatam ꝙͣtum apud illos reges ꝙͣ¬
tum apud exteras nationes ualituram eẽ existimetis Reliquum est ut de felititate quam p̃ftare
de seipo nemo potest menunisse et cõmemorare de altero possumus sicut equum ese homim de ꝑtãte

Expanded text:
ac rumore defenderit? age vero illa res quantam declarat eiusdem hominis apud hostis populi Romaniac rumore defenderit? age vero illa res quantam declarat eiusdem hominis apud hostis populi Romani auctoritatem, quod ex locis tam longinquis tamque diversis tam brevi tempore omnes huic se uni dedideruntmas prope terras venerunt eique se omnis Cretensium civitates dedere velle dixerunt! quid? idem iste Mithridates nonne ad eundem Cn.Gnaeum Pompeium legatum usque in Hispaniam misit? eum quem Pompeius legatum semper iudicavit, ei quibus erat molestum ad eum potissimum esse missum speculatorem quam legatum iudicari maluerunt. potestis igitur iam constituere, Quirites, hanc auctoritatem multis postea rebus gestis magnisque vestris iudiciis amplificatam quantum apud illos reges, quantum apud exteras nationes valituram esse existimetis. reliquum est ut de felicitate quam praestare de se ipso nemo potest, meminisse et commemorare de altero possumus, sicut aequum est homines de potestate
Abbreviated transcription (Latin):
cu. pompeio omnium rerum egregiarum exͣ sũmant᷑ qui quo die a uobis maximo bello p̃positus
est nuꝑ. tauta repente uilitas ãnone ex sũma mopia et caritate rei frumentarie ꝯsecuta est
unius spe et nomine ꝙͣtam uix ex sũma ubertate agrorum diuturna pax efficere pocuisẜ̾t iam
accepta in pontho calamitate ex eo p̃lio de quo uos pauloante inuitus admoniu cum socii ꝑtimai¬
issent hostium opes annuiq creuissent satis firmum p̃sidiũ prouincia non haberet amisisẽt asi
huius aduentus et mithridatem infõlica inflãmatum uictoria ꝯtinuit et tigranem magnis cõ¬
puis minitantem asie retaedauit. Et quisqiͣ dubitabit quid uirtute ꝑfecturus sit qui tm̃ antori¬
tate ꝑfecerit aut ꝙͣ facile imꝑio atqr exercitu socios et uectigalia ꝯseruaturus sit qui ipõ noiõ

Expanded text:
Cn. Pompeio omnium rerum egregiarum exempla sumantur. qui quo die a vobis maritimo bello praepositus Cn. Pompeio omnium rerum egregiarum exempla sumantur. qui quo die a vobis maritimo bello praepositus est imperator, tanta repente vilitas ex summa inopia et caritate rei frumentariae consecuta est unius hominis spe ac nomine quantam vix in summa ubertate agrorum diuturna pax efficere potuisset. iam accepta in Ponto calamitate ex eo proelio de quo vos paulo ante invitus admonui, cum socii pertimuissent, hostium opes animique crevissent, satis firmum praesidium provincia non haberet, amisissetis Asiattulisset. huius adventus et Mithridatem insolita inflatum victoria continuit et Tigranen magnis copiis minitantem Asiae retardavit. et quisquam dubitabit quid virtute perfecturus sit qui tantum auctoritate perfecerit, aut quam facile imperio atque exercitu socios et vectigalia conservaturus sit qui ipso nomine