comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uulgato Domitii consilio milites qui erant Corfini prima uesperi secessionem
faciunt. atq ita inter se ꝑ tribumnum militum centurionesq atq honestissi¬
mos sui generis colloqu̾ntur obsideri se a cesire opera munitionesq prope eẽ
ꝑfectas ducem suum domitium cuius spe atq fiducia ꝑ manserint proiectis
omnibus fuge consilium capere debere se suȩ salutis rationem habere. Abbis
primo marsi dissentire incipiunt eamq oppidi partem quȩ munitissima uide¬
tur occupant. tantaq inter eos dissensio existit ut manum conserere atꝗar¬
mis dimicare conentur. Post paulo tamen ĩ ternũptiis ultro citroq missis. quȩ
ignorabant. de.L. Domitii fuga cognoscunt. Itaq omnes uno consilio Domi¬
tium productum ĩ publicum circũ sistunt & custodiunt. Legatosq ad cęsa-
rem mittunt se se paratos esse portas aperire. quȩq imperauerit facere &.L

Expanded text:
vulgato Domiti consilio milites, qui erant Corfinii, primo vesperi secessionem vulgato Domiti consilio milites, qui erant Corfinii, primo vesperi secessionem faciunt atque ita inter se per tribunos militum centurionesque atque honestissimos sui generis colloquuntur: obsideri se a Caesare; opera munitionesque prope esse perfectas; ducem suum Domitium, cuius spe atque fiducia permanserint, proiectis omnibus fugae consilium capere; debere se suae salutis rationem habere. ab his primo Marsi dissentire incipiunt eamque oppidi partem quae munitissima videretur occupant, tantaque inter eos dissensio exsistit, ut manum conserere atque armis dimicare conentur; post paulo tamen internuntiis ultro citroque missis, quae ignorabant, de L. Domiti fuga cognoscunt. itaque omnes uno consilio Domitium productum in publicum circumsistunt et custodiunt, legatosque ex suo numero ad Caesarem mittunt: sese paratos esse portas aperire, quaeque imperaverit facere, et L.
Abbreviated transcription (Latin):
mitius dissimulans in concilio pronũtiat pompeium celeriter subsidio uẽ¬
turum hortaturq eos ne animo deficiant. queq usui ad defendendum
oppidum sint parent ip̃e arcane cum paucis familiaribus suis colloquitur
consiliumq fuge capere constituit. Cum uultus domiti cum oratione non
consentiret atq omnia trepidantius timidiusq ageret quam suꝑioribus diebus
consuesset multumq cum sius consiliandi causa secreto prȩter consuctudinem
collequeretur. concilia comientusq hominumi fugerit. res duitius tegi dissimu¬
lariq i non potuit. fompeius enim rescripserat se se rem ĩ summum periculum
deducturum non esse: neq suo consilio aut uoluntate domitium se in oppidũ
Corfinum contulisse. Proinde siqua facultas fuisset ad se cum omnibus copiss
ueniret. Id ne fieri posset obsidione atq oppidi circũmunitione fiebat. Di¬

Expanded text:
mitius dissimulans in consilio pronuntiat Pompeium celeriter subsidio venmitius dissimulans in consilio pronuntiat Pompeium celeriter subsidio venturum hortaturque eos ne animo deficiant, quaeque usui ad defendendum oppidum sint parent. ipse arcano cum paucis familiaribus suis colloquitur consiliumque fugae capere constituit. cum vultus Domiti cum oratione non consentiret, atque omnia trepidantius timidiusque ageret, quam superioribus diebus consuesset, multumque cum suis consiliandi causa secreto praeter consuetudinem colloqueretur, concilia conventusque hominum fugeret, res diutius tegi dissimularique non potuit. Pompeius enim rescripserat sese rem in summum periculum deducturum non esse, neque suo consilio aut voluntate Domitium se in oppidum Corfinium contulisse: proinde, siqua fuisset facultas, ad se cum omnibus copiis veniret. id ne fieri posset, obsidione atque oppidi circummunitione fiebat. Di
Abbreviated transcription (Latin):
cum legionibus. Xui. cohortibus x. Sulmonenses simul atq signa nostri
nio exierunt. Lutterius & attius de muro se deiecerunt. attius ad
antonium deductus petit ut ad cȩsarem miteretur. antonius cum co¬
hortibus & actio eodem die quo profectus erat reuertitur. Cȩsar eas
cohortes. cum exercitu suo conunxit attiumq ĩ columem dimisit. cȩfir
primis diebus castra magnis operibus munire. & ex finitimis municipis
frumentum comparare reliquasq copias expectare instituit. Co triduo
legio .xiii. ad eum uenit cohortesq ex nouis galliȩ delectibus .xxii. egtes¬
ꝗ a rege tiorico circiter.cec. quoꝵ aduentũ altera castra ad alterã
oppidi partem ponit. His castris curionem prefecit. reliquisq diebus op-¬
pidum uallo castellisq circũuenire instituit. cuius oꝑis magna ꝑte effecta
codem fere tempore missi ad pompeium reuertuntur. Luteris ꝑlectis do¬

Expanded text:
cum legionis xiii cohortibus v. Sulmonenses simulatque signa nostra cum legionis xiii cohortibus v. Sulmonenses simulatque signa nostra nio exierunt. Lucretius et Attius de muro se deiecerunt. Attius ad Antonium deductus petit ut ad Caesarem mitteretur. Antonius cum cohortibus et Attio eodem die quo profectus erat revertitur. Caesar eas cohortes cum exercitu suo coniunxit Attiumque incolumem dimisit. Caesar primis diebus castra magnis operibus munire et ex finitimis municipiis frumentum comportare reliquasque copias exspectare instituit. eo triduo legio viii ad eum venit cohortesque ex novis Galliae dilectibus xxii equitesque ab rege Norico circiter ccc. quorum adventu altera castra ad alteram oppidi partem ponit; his castris Curionem praefecit. reliquis diebus oppidum vallo castellisque circumvenire instituit. cuius operis maxima parte effecta eodem fere tempore missi ad Pompeium revertuntur. Litteris perlectis Do
Abbreviated transcription (Latin):
rum castra posuit. Re cognita. Domitius ad pompeium ĩ apuliam pe¬
ritos regionum magno proposito premio cum luteris mitit qui petant
atq orent ut sibi subueniat. cesarem duobus exercitibus & Iocorum ã¬
gustis facile intereludi posse frumentoq prohiberi: qđ nsi fecerit se co¬
hortesq amplius.xXxͦ. magnumq numerum senatoꝵ atq equitum ro¬
manoꝵ ĩ periculum esse uenturum. Interim suos cohortatus tormenta
ĩ muros disponit certasq euiq partes ad custodiam urbis attribuit mili¬
tibus in contione agros ex suis possessionibus pollicetur.xl.ĩ singulos ui¬
gera & prorata ꝑte centurionibus euocatisq. Interim cȩsari nũtiatur
Sulmonenses quod oppidum a Corfinio .UIi. milium interuallo ab est cupẽ
ea facere quȩ uellet sed a Q lutterio senatore & attio peligno probiberi
qui id oppidum.uii. cohortium presidio tenebant. Muitit eo.i. antoniũ

Expanded text:
rum castra posuit. Re cognita Domitius ad Pompeium in Apuliam perum castra posuit. Re cognita Domitius ad Pompeium in Apuliam peritos regionum magno proposito praemio cum litteris mittit, qui petant atque orent, ut sibi subveniat; Caesarem duobus exercitibus et locorum angustiis facile intercludi posse frumentoque prohiberi. quod nisi fecerit, se cohortesque amplius xxx magnumque numerum senatorum atque equitum Romanorum in periculum esse venturum. interim suos cohortatus tormenta in muris disponit certasque cuique partes ad custodiam urbis attribuit; militibus in contione agros ex suis possessionibus pollicetur, quaterna in singulos iugera, et pro rata parte centurionibus evocatisque. Interim Caesari nuntiatur Sulmonenses, quod oppidum a Corfinio vii milium intervallo abest, cupere ea facere quae vellet, sed a Q. Lucretio senatore et Attio Paeligno prohiberi, qui id oppidum vii cohortium praesidio tenebant. mittit eo M. Antonium
Abbreviated transcription (Latin):
hortes ex delectibus pompeianis. In his Camerinum fugientem uiallem
artica cum sex cohortibus quas ibi ĩ pręsidio habuerat. excipit. Quibus
coactis.xiii. efficit. cum his ad Domitium enobarbum corfinium magnis
itineribus ꝑuenit cęsaremq adesse cum legionibus duabus nuntiat. Do-¬
mitius ꝑ se circiter .xx. cohortes ex alba & marsis expelignis & finitimis
regionibus coegerat. Recepto asculo expulsoq lentulo Cȩsar conꝗri mi-¬
lites qui ab eo discesserant. delectumq institui iubet. ip̃e unum diem ibi
rei frumentariȩ causa monitus corfinium contendit. Eo cum uenisset co-¬
hortes .x. premisse a domitio ex oppido pontem fluminis in terrumpebãt
qui erat ab oppido milia passium circiter. uĩ. Ibi cum antecursoribus
Cesaris prelio comiisso celeriter Domitiani a ponte repussi se ĩ oppidũ
receperunt. Cesar legionibus traductis ad oppidum constitit uixtaꝙ mu¬

Expanded text:
hortes ex dilectibus Pompeianis; in his Camerino fugientem Lucilium hortes ex dilectibus Pompeianis; in his Camerino fugientem Lucilium Hirrum cum sex cohortibus, quas ibi in praesidio habuerat, excipit; quibus coactis xiii efficit. cum his ad Domitium Ahenobarbum Corfinium magnis itineribus pervenit Caesaremque adesse cum legionibus duabus nuntiat. Domitius per se circiter xx cohortes Alba, ex Marsis et Paelignis, finitimis ab regionibus coegerat. Recepto Firmo expulsoque Lentulo Caesar conquiri milites, qui ab eo discesserant, dilectumque institui iubet. ipse unum diem ibi rei frumentariae causa moratus Corfinium contendit.moratus Corfinium contendit. eo cum venisset, cohortes v praemissae a Domitio ex oppido pontem fluminis interrumpebant, qui erat ab oppido milia passuum circiter iii. ibi cum antecursoribus Caesaris proelio commisso celeriter Domitiani a ponte repulsi se in oppidum receperunt. Caesar legionibus transductis ad oppidum constitit iuxtaque mu
Abbreviated transcription (Latin):
picenum ꝑcurrit. cunctȩ earum regionum prefecture libentissimis aĩs
eum recipiunt exercitumq eius omnibus rebus iuuant. etiam ex cĩ-¬
gulo quod oppidum labienus constituerat. suaq pecuma ex lȩdificaue¬
rat. ad eum legati ueniunt. quęq imꝑauerit se cupidissime facturos
pollicentur. milites imperat: mictuntq Interea legio .xii. Cęsarem
sequitur. Cum his duabus asculum picenum proficiscitur. Id oppidum
lentulus spinter .x. cohortibus tenebat. Qui Cęsaris aduentu cognito
profugit ex oppido cohortesq secum abducere conatus a magna parte
militum deseritur relictus in itinere cum paucis incidit ĩ bibullium ru-¬
fum missum a pompeio ĩ agrum picenum confirmandoꝵ hominũ cã.
Aquo factus bibullius certior. qͦuȩ res ĩ piceno gererentur milites ab eo acci-¬
pit. ipsum dimittit. Ip̃e ex finitimis regionibus quas potest contrahit co-¬

Expanded text:
Picenum percurrit. cunctae earum regionum praefecturae libentissimis animis Picenum percurrit. cunctae earum regionum praefecturae libentissimis animis eum recipiunt exercitumque eius omnibus rebus iuvant. etiam Cingulo, quod oppidum Labienus constituerat suaque pecunia exaedificaverat, ad eum legati veniunt, quaeque imperaverit, se cupidissime facturos pollicentur. milites imperat; mittunt. interea legio xii Caesarem consequitur. cum his duabus Asculum Picenum proficiscitur. id oppidum Lentulus Spinther x cohortibus tenebat; qui Caesaris adventu cognito profugit ex oppido cohortesque secum abducere conatus magna parte militum deseritur. relictus in itinere cum paucis incidit in Vibullium Rufum missum a Pompeio in agrum Picenum confirmandorum hominum causa. a quo factus Vibullius certior, quae res in Piceno gererentur, milites ab eo accipit, ipsum dimittit. item ex finitimis regionibus quas potest contrahit co
Abbreviated transcription (Latin):
pompeio ex .s.c. proferendam protinus aꝑto sanciore ȩrario ex urbe pro¬
fugeret. Cesar enim aduentare iamq & adesse eius equites falso nuntiabã¬
tur. tiunc u arelus collega & plerq magistraitis consceuti sunt . E.¬
pompeus pridie eius diei ex urbe prosectus iter ad legiones habebat quas
a cȩsare acceptas ĩ apulia hibernoꝵ causa disposuenit. delectus intra ur-¬
bem intermittuntur. nibil citra. capuam tutum esse omnibus uidetur: Ca-¬
puȩ primum esse confirmant & colligunt. delectumq colonoꝵ qui le¬
ge iulia capuam deducti erant habere ĩstituunt. gladiatoresq quossibi
cesar ĩ ludo habebat ad forum productos lentulus libertati confimat
atq bis equos attribuit & se sequi uissit. Quos postea monitus a suis. qđ ea
res omnium iudicio reprebendebatur circum familiares conuentus campa¬
niȩ custodiȩ causa distribuit. Auximo Cęsar progressus omnem agrum

Expanded text:
Pompeio ex senatus consulto proferendam, protinus aperto sanctiore aerario ex urbe proPompeio ex senatus consulto proferendam, protinus aperto sanctiore aerario ex urbe profugeret. Caesar enim adventare iam iamque et adesse eius equites falso nuntiabantur. hunc Marcellus collega et plerique magistratus consecuti sunt. Pompeius pridie eius diei ex urbe profectus iter ad legiones habebat, quas a Caesare acceptas in Apulia hibernorum causa disposuerat. dilectus circa urbem intermittuntur; nihil citra Capuam tutum esse omnibus videtur. Capuae primum sese confirmant et colligunt dilectumque colonorum, qui lege Iulia Capuam deducti erant, habere instituunt; gladiatoresque quos ibi Caesar in ludo habebat, ad forum productos Lentulus libertatis spe confirmat atque iis equos attribuit et se sequi iussit; quos postea monitus ab suis, quod ea res omnium iudicio reprehendebatur, circum familias conventus Campaniae custodiae causa distribuit. Auximo Caesar progressus omnem agrum
Abbreviated transcription (Latin):
posse. C. cȩfarem imꝑatorem bene de re.p. meritum tantis rebus gestis op¬
pido menibusq prohiberi. Proinde habeat rationem posterititis & periculi sui
Q uorum oratione ꝑmotus . a. Uarus presidium qđ introduxerat ex oppido e¬
ducit ac profugit. Nunc ex primo ordine pauci cȩsiris consecuti milites cõ¬
sistere coegerunt commissoq prelio deseritur a suis uarus. Non nulla pars
militum domum discedit reliqui ad cȩfirem ꝑueniunt. Atq una cum his
deprehensus . L. pupius primipili centurio adducitur. qui hunc eundem ordi¬
nem ĩ exercitu . cxi. Pompeii antea duxerat. At Cȩsar milites attianos col-¬
laudat pupium dimitit auximatibus agit gratias seq eoꝵ facti memorẽ
fore pollicetur. Quibus rebus romam nuntiatis tantus repente terror inua¬
sit ut cum lentulus consul ad aperiendum erarium uenisset ad pecuniã

Expanded text:
posse C. Caesarem imperatorem, bene de re publica meritum, tantis rebus gestis opposse C. Caesarem imperatorem, bene de re publica meritum, tantis rebus gestis oppido moenibusque prohiberi: proinde habeat rationem posteritatis et periculi sui. quorum oratione permotus Varus praesidium, quod introduxerat, ex oppido educit ac profugit. hunc ex primo ordine pauci Caesaris consecuti milites consistere coegerunt. commisso proelio deseritur a suis Varus; nonnulla pars militum domum discedit; reliqui ad Caesarem perveniunt, atque una cum iis deprensus L. Pupius, primi pili centurio, adducitur, qui hunc eundem ordinem in exercitu Cn. Pompei antea duxerat. at Caesar milites Attianos collaudat, Pupium dimittit, Auximatibus agit gratias seque eorum facti memorem fore pollicetur. Quibus rebus Romam nuntiatis tantus repente terror invasit, ut cum Lentulus consul ad aperiendum aerarium venisset ad pecuniamque
Abbreviated transcription (Latin):
ctum habere ĩstituit. Pisaurum fanum. anconam singulis cohortibus exci¬
pat. Interea certior factus tignium termum. ẜR cohortibus .u. tenere
oppidum munire omnium ꝗ esse tignoꝵ optimam erga se uoluntatem.
Curonem cum tribus cohortibus quas pisaum & arimini habebat mitit. Cu¬
ius aduentu cognito cdffisus cuuum uoluntate termus cohortes ex urbe re¬
ducit & profugit. milites in itinere ab eo discedunt ac domum reuertunt᷑
Curio omnium summa uoluntate tignium recipit. Quibus rebus cognitis
confisus municipioꝵ uoluntatibus cesar cohortes legionis .xii. ex presidis
deiucit auximumq proficiscitur quod oppidum actuis cohortibus ĩ trodu¬
dis tenebat. delectumq toto piceno circũmissis sonatoribus habebat. ⁊duẽtu
Cesaris cognito decurionis auximi ad attium Uarum frequentes conueni¬
unt. docent sui iudicii rem non esse neq se neq reliquos mumcipes pati

Expanded text:
ctum habere instituit; Pisaurum, Fanum, Anconam singulis cohortibus occuctum habere instituit; Pisaurum, Fanum, Anconam singulis cohortibus occupat. Interea certior factus Iguium Thermum praetorem cohortibus v tenere, oppidum munire, omniumque esse Iguinorum optimam erga se voluntatem, Curionem cum tribus cohortibus, quas Pisauri et Arimini habebat, mittit. cuius adventu cognito diffisus municipii voluntati Thermus cohortes ex urbe reducit et profugit. milites in itinere ab eo discedunt ac domum revertuntur. Curio summa omnium voluntate Iguium recipit. quibus rebus cognitis confisus municipiorum voluntatibus Caesar cohortes legionis xiii ex praesidiis deducit Auximumque proficiscitur; quod oppidum Attius cohortibus introductis tenebat dilectumque toto Piceno circummissis senatoribus habebat. Adventu Caesaris cognito decuriones Auximi ad Attium Varum frequentes conveniunt; docent sui iudicii rem non esse; neque se neque reliquos municipes pati
Abbreviated transcription (Latin):
hec erat summa. Cȩsar ĩ galliam reuerteretur arimino excederet exercitus
dimiteret. Quȩ si fecisset pompeium ĩ hispanias iturum. Iterea quo ad fides
esset data cȩsarem facturum quȩ polliceretur & non ĩtermissuros consules põ¬
peiumq delectus. erat iniqua conditio postulare ut Cȩsir arimino exce¬
deret atq ĩ prouĩciam reuerteretur ip̃m & prouincias & legiones alienas te¬
nere exercitum cesaris uelle dimitti delectus habere polliceri se ĩ prouiciã
ituꝵ neꝗ ant quem diem iturus sit eduffinre ut si pacto ccsaris cosulatu
pompeius profectus non esset: nulla tamen mendacii rdligione obstrictis uide¬
retur. tempus uero colloquio non dare neq accessirum polliceri magnam pa¬
cis desperationem afferebat. Itaq ab armino .i. antonium cum cohortib
aretium mitit. Ip̃ẽ arimini cum duabus legionibus sibsistit ibiq dele¬

Expanded text:
haec erat summa: Caesar in Galliam reverteretur, Arimino excederet, exercitus haec erat summa: Caesar in Galliam reverteretur, Arimino excederet, exercitus dimitteret; quae si fecisset, Pompeium in Hispanias iturum. interea quoad fides esset data Caesarem facturum, quae polliceretur, non intermissuros consules Pompeiumque dilectus. Erat iniqua condicio postulare, ut Caesar Arimino excederet atque in provinciam reverteretur, ipsum et provincias et legiones alienas tenere; exercitum Caesaris velle dimitti, dilectus habere; polliceri se in provinciam iturum neque, ante quem diem iturus sit, definire, ut, si peracto consulatu Caesaris non profectus esset, nulla tamen mendaci religione obstrictus videretur; tempus vero colloquio non dare neque accessurum polliceri magnam pacis desperationem adferebat. itaque ab Arimino M. Antonium cum cohortibus v Arretium mittit, ipse Arimini cum duabus subsistit ibique dile
Abbreviated transcription (Latin):
ta ytalia delectus haberi. retineri legiones.ii. quȩ ab se ob simulationem
partici belli sint abductę ciuitatem esse ĩ armis. Quoniam hȩc omnia ni¬
si ad suam ꝑnitiem ꝑtinere: Sed tamen ad omnia se descendere paratũ
atq omnia pati rei .p. causa. Proficiscatur pompeius ĩ suas prouincias ip̃i
exercitus dimittantur: discedant ĩ ytalia omnes ab armis metus aciuitate
tollatur libera comitia atq omnis res .p. Senatui populoq ro. ꝑmittatur.
Nȩc quo facilius certisq conditionibus fiant & iureiurando sanciantur aut ip̃e
propius accedat aut se patiatur accedere/ fore uti ꝑcolloquia omnes contro¬
uersiȩ componantur. Icceptis mandatis Roscius cum .l. Cesare capuam ꝑ¬
uenit. ibi q consules pompeiumq ĩ uenit. fostulata cȩsaris renuntiat. Illi de¬
liberata respondent scriptaq ad eum mandata ꝑ eos remittunt. Quoꝵ

Expanded text:
ta Italia dilectus haberi, retineri legiones ii, quae ab se simulatione ta Italia dilectus haberi, retineri legiones ii, quae ab se simulatione Parthici belli sint abductae, civitatem esse in armis. quonam haec omnia nisi ad suam perniciem pertinere? sed tamen ad omnia se descendere paratum atque omnia pati rei publicae causa. proficiscatur Pompeius in suas provincias, ipsi exercitus dimittant, discedant in Italia omnes ab armis, metus e civitate tollatur, libera comitia atque omnis res publica senatui populoque Romano permittatur. haec quo facilius certisque condicionibus fiant et iureiurando sanciantur, aut ipse propius accedat aut se patiatur accedere; fore uti per colloquia omnes controversiae componantur. Acceptis mandatis Roscius cum Caesare Capuam pervenit ibique consules Pompeiumque invenit; postulata Caesaris renuntiat. illi deliberata re respondent scriptaque ad eum mandata per eosdem remittunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
cum illis nocere se speret rei .p. noceit. Pauca eiusdem generis addit.
cum excusatione pompei conuncta. Cadem fere atq eisdem rebus prȩ¬
tor Roscius agit cum cesare sibiq pompeium commemorasse demostrat
Quȩ res & sinhil ad leuandas iniurias ꝑtinere uidebantur tamen idon cos
nactus homines ꝑ quos ea quȩ uellet ad eum ꝑferrentur petit ab utroq qͦ¬
niam mandata pompeii ad se detulerint ne grauentur sua quoq ad eum
postulata deferre. si paruo labore magnas controuersias tollere atq omnẽ
Nytaliam metu liberare possent. Sibi semꝑ rem .p. primam fuisse dignitate
extorqueretur ereptoq semestri imperio ĩ urbem retraheretur. Cuius ab¬
sentis rationem haberi proximis comitiis populus iussisset. tamen hanciac¬
turam honoris sui rei.p. causa ȩquo animo tulisse/ cum litteras ad senatum
miserit ut omnes ab exercitibus discederent ne id quidem impetrauisse. To¬

Expanded text:
cum illis nocere se speret, rei publicae noceat. pauca eiusdem generis addit cum illis nocere se speret, rei publicae noceat. pauca eiusdem generis addit cum excusatione Pompei coniuncta. eadem fere atque eisdem verbis praetor Roscius agit cum Caesare sibique Pompeium commemorasse demonstrat. Quae res etsi nihil ad levandas iniurias pertinere videbantur, tamen idoneos nactus homines, per quos ea quae vellet ad eum perferrentur, petit ab utroque, quoniam Pompei mandata ad se detulerint, ne graventur sua quoque ad eum postulata deferre, si parvo labore magnas controversias tollere atque omnem Italiam metu liberare possint. sibi semper primam fuisse dignitatem extorqueretur ereptoque semenstri imperio in urbem retraheretur, cuius absentis rationem haberi proximis comitiis populus iussisset. tamen hanc iacturam honoris sui rei publicae causa aequo animo tulisse; cum litteras ad senatum miserit, ut omnes ab exercitibus discederent, ne id quidem impetravisse. to
Abbreviated transcription (Latin):
tatemq ab immicis defendant. Condamant legionis .xuiͦi. quiq adeꝰ¬
rat milites. Hanc enim initio tumultus euoxcauerat. reliquȩ non dum cõ-¬
uenerant: se se paratos esse imꝑatoris sui tribunoꝵq pł. iniurias defendẽ.
Cognita militum uoluntate ariminum cum ea legione proficiscitur. ibiq
tr̃. pł. qui ad eum confugerant conuenit. Reliquas legiones exͥ iber¬
nis euocat & subsequi iubet. Eo.L. cȩfir ad descensuenit. Cuius paẽtersȩ¬
saris erat legatus. In reliquo sermone confecto cuius rei causa uenerat
habere. se. apampeio ad eum priuati offitii mandata demõstrat. Uelle
Pompeium se cesari purgatum nef ea quȩ rei .p. causa egerie ĩ suam
contume liam uertat. semꝑ se rei.p. commoda priuatis necessitudimib
habuisse potiora Cȩsarẽquoq pro sua digitate debere & studium & ira¬
cundiam suam rei.p. lmittere neq adeo grauiter irasci inimif̾is me

Expanded text:
tatemque ab inimicis defendant. conclamant legionis xiii, quae adetatemque ab inimicis defendant. conclamant legionis xiii, quae aderat, milites — hanc enim initio tumultus evocaverat, reliquae nondum convenerant — sese paratos esse imperatoris sui tribunorumque plebis iniurias defendere. Cognita militum voluntate Ariminum cum ea legione proficiscitur, ibique tribunos plebis, qui ad eum confugerant, convenit. reliquas legiones ex hibernis evocat et subsequi iubet. eo L. Caesar adulescens venit, cuius pater Caesaris erat legatus. is reliquo sermone confecto, cuius rei causa venerat, habere se a Pompeio ad eum privati officii mandata demonstrat: velle Pompeium se Caesari purgatum, ne ea, quae rei publicae causa egerit, in suam contumeliam vertat. semper se rei publicae commoda privatis necessitudinibus habuisse potiora. Caesarem quoque pro sua dignitate debere et studium et iracundiam suam rei publicae dimittere neque adeo graviter irasci inimicis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
adiutorq fuerit. Nouum ĩ re .p. introductum exemplum queritur ut
tribunitia ĩtercessio armis notaretur atq opprimeretur quȩ suꝑioribus ã¬
nis & armis esset resticuta. Sillam nudatũm omnibus rebus & tribimni¬
tia potestate tamen ĩ tercessione liberam reliquisse pompeium qui ne¬
dum amissa restituisse uidebatur: uer etiam quȩ ante habuerint ade¬
st uocatus factum ĩ ꝑnitiosis legibus in ui tribunitia in secessione popili
templis locisq echcioribus eccupatis atq hȩc suꝑioris ȩtatis exempla ex¬
piata sacurnini atq graccoꝵ casus docet. Quarum rerum illo tempore
nihil factum nec cogitatum quidem. nulla lex promulgata nõ cum
populo agi ceptum. nulla secessio facta hortatur cuius imperatoris ductu
xuiii annis rem.p. felicissime gesserint plurimaq prelia secunda fecerint
omnem galliam germaniamq pacauerint. ut eius existimationem digni¬

Expanded text:
adiutorque fuerit. novum in re publica introductum exemplum queritur, ut adiutorque fuerit. novum in re publica introductum exemplum queritur, ut tribunicia intercessio armis votaretur atque opprimeretur, quae superioribus annis armis esset restituta. Sullam nudata omnibus rebus tribunicia potestate tamen intercessionem liberam reliquisse; Pompeium, qui amissa restituisse videatur bona, etiam, quae ante habuerint, adeRomanus ad arma sit vocatus, factum in perniciosis legibus, in vi tribunicia, in secessione populi, templis locisque editioribus occupatis; atque haec superioris aetatis exempla expiata Saturnini atque Gracchorum casibus docet. quarum rerum illo tempore nihil factum, ne cogitatum quidem nulla lex promulgata, non cum populo agi coeptum, nulla secessio facta. hortatur, cuius imperatoris ductu viiii annis rem publicam felicissime gesserint plurimaque proelia secunda fecerint, omnem Galliam Germaniamque pacaverint, ut eius existimationem digni
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ. Scipioni obuenit Siria. L. Domitio gallia. Pbilippus & Marcellus
priuato consilio pretereuntur. neq eoꝵ sortes deiciuntur. In reliquas ꝓ¬
uincias prȩtores mittuntur neq ex pectane quod suꝑioribus annis accide¬
rat ut de eorum imperio ad populum referatur. Paludatiq uotis nũ¬
cupatis exeunt consules quod ante id tempus accidit nũꝗͣ ex urbe ꝓfi¬
ciscuntur. littoresq habent in urbe ex capitolio priuatim contra oĩa
uetustatis exemplas: tota italia delectus habentur: arma imꝑantur pe¬
cuniȩ a municipiis exiguntur & a fanis tolluntur omniã diuina hu¬
manaq uira ꝑ miscentur. Quibus rebus cognits Cefar apud milites con-¬
cionatur Omnium tempoꝵ iniurias immicoꝵ in se cõmemonit
a quibus deductum ac deprauatum pompeium quęritur muidia atq
obtrectatione laudis suȩ. cuius ip̃e honori & dignitate̾ semꝑ fauerit᷑

Expanded text:
riae. Scipioni obvenit Syria, L. Domitio Gallia. Philippus et Cotta riae. Scipioni obvenit Syria, L. Domitio Gallia. Philippus et Cotta privato consilio praetereuntur, neque eorum sortes deiciuntur. in reliquas provincias praetores mittuntur. neque exspectant, quod superioribus annis acciderat, ut de eorum imperio ad populum feratur paludatique votis nuncupatis exeant. consules, quod ante id tempus accidit nunquam, ex urbe proficiscuntur, lictoresque habent in urbe et Capitolio privati contra omnia vetustatis exempla. tota Italia dilectus habentur, arma imperantur, pecuniae a municipiis exiguntur, e fanis tolluntur, omnia divina humanaque iura permiscentur. Quibus rebus cognitis Caesar apud milites contionatur. omnium temporum iniurias inimicorum in se commemorat; a quibus deductum ac depravatum Pompeium queritur invidia atque obtrectatione laudis suae, cuius ipse honori et dignitati semper faverit
Abbreviated transcription (Latin):
tuit qua exdie consulatum inut lentulus. biduo excepto comitiali
& de imperio cęsaris a de amplissimis uiris tr̃. pł: se seq ad sesarem cõ¬
ferunt. Is eo tempore erat Rauennę. expectabatt suis lȩuissimis po-¬
stulatis responsa si qua hominum equitate res ad otum deduci posset.
Proximis diebus habetur senatus extra urbem. Pompeius eadem illa quȩ
ꝑ scipionem ostenderat agit senatus uirtutem constantiamq collaudat
copias suas exponit/ legiones habere se se paratas .x. preterea cognitum cõ¬
ꝑtumq sibi alieno esse animo ĩ cȩsarem milites: neq his posse persua deri
uti eum defendant aut subsequantur. De reliquis rebus ad senatum re¬
fertur tota ut ĩ italia delectus habeatur Faustus Silla propere ĩ mauri¬
taniam mittitur pecunia uti ex ȩrario pompeio detur. refertur etiam
de rege Iuba ut socius sit atq amicus. Marcellus uero ĩpntĩa passurum

Expanded text:
tuit, qua ex die consulatum iniit Lentulus, biduo excepto comitiali tuit, qua ex die consulatum iniit Lentulus, biduo excepto comitiali et de imperio Caesaris et de amplissimis viris, tribunis plebis, gravissime ferunt. is eo tempore erat Ravennae exspectabatque suis lenissimis postulatis responsa, siqua hominum aequitate res ad otium deduci posset. Proximis diebus habetur extra urbem senatus. Pompeius eadem illa, quae per Scipionem ostenderat, agit, senatus virtutem constantiamque collaudat, copias suas exponit: legiones habere sese paratas x; praeterea cognitum compertumque sibi alieno esse animo in Caesarem milites, neque iis posse persuaderi, uti eum defendant aut sequantur. de reliquis rebus ad senatum refertur: tota Italia dilectus habeatur; Faustus Sulla pro praetore in Mauretaniam mittatur; pecunia uti ex aerario Pompeio detur. refertur etiam de rege Iuba, ut socius sit atque amicus. Marcellus non passurum in praesen
Abbreviated transcription (Latin):
amicitia auerterat & cũ communibus inimicis ĩ gratiam redierat. quoꝵ ip̃e
maximam ꝑtem illo affinitatis tempore coniunxerat: Cȩfari si mul infamia
duarum legionum ꝑmotus quas ab itinere asiȩ sirieq ad suam potentiam do-¬
minatumq conuerterat rem adarma decduci studebat. His de causis agũt᷑.
omnia raptim atq turbate neq docendi cęsaris propinquis eius spariũm da¬
tur. nec tri.pł. sui periculi deprecandi neq etiam extremi uiris intercessiõe
retmendi quod.L Silla reliquenit faicultas inbratur sed de sui saluice die¬
.Uii. cogitare coguntur. quod illi turbulentissimi suꝑioribus temporibus
suerant. Decurritur ad illud extremum atq ultimum . S.C. quo nͥ
pene ĩ ip̃o urbis incendio atq ĩ desperatione omnium salutis latoꝵ au¬
dacia nunꝗͣ ante discessum est. dent operam consules pr̃. tr̃. pl. quiq cõ

Expanded text:
amicitia averterat et cum communibus inimicis in gratiam redierat, quorum ipse amicitia averterat et cum communibus inimicis in gratiam redierat, quorum ipse maximam partem illo adfinitatis tempore iniunxerat Caesari; simul infamia duarum legionum permotus, quas ab itinere Asiae Syriaeque ad suam potentiam dominatumque converterat, rem ad arma deduci studebat. His de causis aguntur omnia raptim atque turbate. nec docendi Caesaris propinquis eius spatium datur, nec tribunis plebis sui periculi deprecandi neque etiam extremi iuris intercessione retinendi, quod L. Sulla reliquerat, facultas tribuitur, sed de sua salute septimo die cogitare coguntur, quod illi turbulentissimi superioribus temporibus suerant. decurritur ad illud extremum atque ultimum senatus consultum, quo nisi paene in ipso urbis incendio atque in desperatione omnium salutis latorum audacia numquam ante descensum est: dent operam consules, praetores, tribuni pleb
Abbreviated transcription (Latin):
S ex dies ad eam rem conficienlam spatii postulant. Dicuntur etiam a nõ¬
nullis sententiȩ ut legati ad cesarem mittantur qui uoluntatem senatis ei
proponant. Omnibus his resistitur omnibusq onitio consuis scipionis a ca¬
tonis apponitur. Catonem ueteres imimicitiȩ Cesanis in citant & dolor repulst
Lentulus eris alieni magnitudine & spe exercitus ac prouinciaꝵ & regum ap¬
pellandoꝵ largitiombus mouetur. seq alterum fore sillam ĩter suos ꝗl oriatũ.
ad quem summa imperii redeat. Scipionem eadem spes prouinciȩ atqͦ exer¬
cituum impellit. quos se pro necessitudine partiturum cum pompeio arbitrat᷑.
simul uidicioꝵ metus adulaitio atq ostentatio sui & potentium qui in re.
p. ĩ uidicisq tum plurimum pollebant. Ip̃e pompeius ab inimicis c̃ȩsaris inci¬
tatus & quod neminem dignitate secum exequari uolebat totum se ab eius

Expanded text:
sex dies ad eam rem conficiendam spatii postulant. dicuntur etiam ab nonsex dies ad eam rem conficiendam spatii postulant. dicuntur etiam ab nonnullis sententiae, ut legati ad Caesarem mittantur, qui voluntatem senatus ei proponant. Omnibus his resistitur omnibusque oratio consulis, Scipionis, Catonis opponitur. Catonem veteres inimicitiae Caesaris incitant et dolor repulsae. Lentulus aeris alieni magnitudine et spe exercitus ac provinciarum et regum appellandorum largitionibus movetur, seque alterum fore Sullam inter suos gloriatur, ad quem summa imperii redeat. Scipionem eadem spes provinciae atque exercituum impellit, quos se pro necessitudine partiturum cum Pompeio arbitratur, simul iudiciorum metus atque ostentatio sui et adulatio potentium, qui in re publica iudiciisque tum plurimum pollebant. ipse Pompeius ab inimicis Caesaris incitatus, et quod neminem dignitate secum exaequari volebat, totum se ab eius
Abbreviated transcription (Latin):
.N. antonius &. Cassiuis tri. ple. refertur confestim de intercessione trbunoꝵ
dicuntur sententiȩ graues ut qusꝗ acerbissime crudedissimeq dixit ita q
maxime abimimicis cesaris collaudatur. Misso aduesperum senatu omnes qui
sunt eius ordinis a pompeio euocantur. Laudat pompeius atq in posterum eõ¬
firmat segniores castigat atq incitat. Nulti undiq ex ueteribus pompeis
exercitibus spe premioꝵ atq ordinum euocantur multi ex duabus lego¬
nibus quȩ sunt traditȩ a cȩfire accersuntur. Completur urbs adius comiti¬
orum tri. pl. Centurio euoxat. Omnes amici consilum necessari pompeii
atq eoꝵ qui ueteres inimicitias cum cȩfire gerebant. in senatum cogunt᷑
Quorum uocibus & concursu terrentur infirmiores dubi confirmantur. Ple¬
risq uero libere decernendi porestis eripitur. Pollicetur .I. piso censor se se iti¬
rum ad cȩsarem. Item .L. Roscius pretor qui de bis rebis cum deceant

Expanded text:
. Antonius Q. Cassius tribuni plebis. refertur confestim de intercessione tribunorum. dicuntur sententiae graves; ut quisque acerbissime crudelissimeque dixit, ita quam maxime ab inimicis Caesaris collaudatur. Misso ad vesperum senatu omnes, qui sunt eius ordinis, a Pompeio evocantur. laudat promptos atque in posterum confirmat, segniores castigat atque incitat. multi undique ex veteribus Pompei exercitibus spe praemiorum atque ordinum evocantur, multi ex duabus legionibus, quae sunt traditae a Caesare arcessuntur. completur urbs et ipsum comitium tribunis, centurionibus, evocatis. omnes amici consulum, necessarii Pompei atque ii, qui veteres inimicitias cum Caesare gerebant, in senatum coguntur. quorum vocibus et concursu terrentur infirmiores, dubii confirmantur, plerisque vero libere decernendi potestas eripitur. pollicetur L. Piso censor sese iturum ad Caesarem, item L. Roscius praetor, qui de his rebus eum doceant;
Abbreviated transcription (Latin):
rint premia. Submitit cohortes equitibus subsidio. Comprobat hominis
consilium fortuna & cum unum omnes peterent in ipius fluminis uado
deprehensus. Induciomarus occiditur caputq eius refertur in castra. Rede¬
untes equites quos possunt consectantur atq occidunt. Hac re cognita õs¬
Neruioꝵ & eburonum qui conuenerant copiȩ distedunt. pauloq habuit
post id factum Cȩsar quietiorem galliam.¬

Expanded text:
rint praemia; summittit cohortes equitibus subsidio. Comprobat hominis rint praemia; summittit cohortes equitibus subsidio. Comprobat hominis consilium fortuna, et cum unum omnes peterent, in ipso fluminis vado deprehensus Indutiomarus interficitur, caputque eius refertur in castra: redeuntes equites quos possunt consectantur atqEburonum et Nerviorum quae convenerant copiae discedunt, pauloque habuit post id factum Caesar Galliam
Abbreviated transcription (Latin):
onem quibuscũq poterat rebus augebat. Cum maiore in dies contemp¬
tione Induciomarus ad castra accederet nocte una ĩ tromissis equitib
omnium finitimaꝵ ciuitatum. quos accersendos curauerit tãta diligẽtia¬
omnes suos custodis intra castra continuit. Ut nula ratione ei res enũp¬
tiari aut ad treue̾ros ꝑuenire posset. Interim ex consuetudine qotidiana
indutiomarus ad castra accedit atq magnam partem ibi diei confumit.
Equites tela coniciunt & magna cum contumelia uerboꝵ nostros ad
pugnam euocant nullo a nostris dato responso. Ubi uisum est sub uespũ
dispersi ac dissipati discedunt. Subito labienus duabus portis omnem eꝗ
fert sicut accidit uidebat unum omnes peterent Induciomarum neuquẽ
ꝗ prius uulnerent. ꝗ̃ illum interfectum uiderent qđ morai reliquoꝵ
spatium nactum illum effugere nolebat. magna proponit his qui occide¬

Expanded text:
onem, quibuscumque poterat rebus, augebat. Cum maiore in dies contemponem, quibuscumque poterat rebus, augebat. Cum maiore in dies contemptione Indutiomarus ad castra accederet, nocte una intromissis equitibus omnium finitimarum civitatum quos arcessendos curaverat, tanta diligentiaomnes suos custodiis intra castra continuit, ut nulla ratione ea res enuntiari aut ad Treveros perferri posset. Interim ex consuetudine cotidiana Indutiomarus ad castra accedit atque ibi magnam partem diei consumit; equites tela coniciunt et magna cum contumelia verborum nostros ad pugnam evocant. Nullo ab nostris dato responso, ubi visum est, sub vesperum dispersi ac dissipati discedunt. Subito Labienus duabus portis omnem equfore, sicut accidit, videbat unum omnes peterent Indutiomarum, neu quis quem prius vulneret, quam illum interfectum viderit, quod mora reliquorum spatium nactum illum effugere nolebat; magna proponit eis qui occide
Abbreviated transcription (Latin):
consuerunt. Qui ex his nouissimus contienit ĩ conspectu multitudinis oĩb
cruciatibus affectus necatur. In eo concilio Cingetorigem alterius principẽ
fectis ĩ concilio pronumptiat acersitum se a Senonibus a carnutibus aliis¬
bienus cum & loci natura & manu munitissimis castris se se teneret de suo
ac legionis ꝑiculo nihil timebat sed nequam occisionem rei bene gerendȩ
õbimit̃teret cogitabat. Itaq a Cingetorige atq eius propinquis oratione
Induciomari cognita quam ĩ concilio habuerat numptios mittit ad fini¬
timas ciuitates equitesq undiq euocat. his certum diem conuemendi
dicit. Interim prope qõtidie cum omni equitatu Indutiomarus subca-¬
stris eiusuagabatur/ alias ut situm castroꝵ agnosteret. alias cõlõquẽdi
aut territandi decertandi causa equites plerũq omnes tela ĩtra uallũ
cõiciebãt. labienus suos ĩtra munitionem continebat. timorisq oppini¬

Expanded text:
coguntur; qui ex his novissimus venit, in conspectu multitudinis omnibus coguntur; qui ex his novissimus venit, in conspectu multitudinis omnibus cruciatibus afflictus necatur. In eo concilio Cingetorigem, alterius principem fectis, in concilio pronunciat, accersitum se a Senonibus et Carnotibus aliisbienus cum et loci natura et manu munitissimis castris sese teneret, de suo ac legionis periculo nichil timebat; ne quam occasionem rei bene gerendae dimitteret, cogitabat. Itaque a Cingetorige atque ejus propinquis oratione Induciomari cognita quam in concilio habuit, circummittit ad finitimas civitates equitesque undique evocat; his certum diem conveniendi dicit. Interim prope cottidie cum omni equitatu Induciomarus sub castris ejus vagabatur, alias ut situm castrorum cognosceret, alias colloquendi aut territandi causa Equites plerumque omnes tela intra vallum coniciebant. Labienus suos intra munitionem continebat timorisque opini
Abbreviated transcription (Latin):
mis nullum tempus ĩtermiserunt quin transre̾num legatos mitterent. ciui¬
tates solicitarent pecunias pollicitarentur magna ꝑte exercitus nostri ĩter¬
fecdta multo minorem supesse dicerent ꝑtem. Neq tamen ulli ciuitati:
arioiusto bello & thenecheroꝵ transitu non esse amplius fortunam tẽp¬
taturos. Hac spe lapsus indutiomaris nihilommus copias cogere exercẽ
a finitimis equos ꝑare. Exules dampnatosq tota galliã magnis premiis
ad se allicere cępit. ac tantam sibi iam his rebus ĩ gallia auctoritaitem com¬
ꝑauerat Ut undiq ad eum legationes concurrerent gratiam atq amicitiã
publice priuatimq peterent. Ubi ĩtellexit ultro ad se ueniri altera ex
atucosq bellum romanis ꝑare. neq sibi uoluntarioꝵ copias defore si ex
finibus suis progredi cepisset armatum concilium indicit. hoc more gal¬
lorum est initium belli. quo lege cõĩ omnes puberes & armati conuenire

Expanded text:
mis nullum tempus intermiserunt, quin trans Renum legatos mitterent civimis nullum tempus intermiserunt, quin trans Renum legatos mitterent civitates sollicitarent, pecunias pollicitarentur, magna parte exercitus Romani interfecta, minorem superesse dicerent. Neque tamen ulli civitati Ariovisti bello et Tencterorum transitu: non esse amplius fortunam temptaturos. Hac spe lapsus Indutiomarus nihilo minus copias cogere, exercere, a finitimis equos parare, exules damnatosque tota Gallia magnis praemiis ad se allicere coepit. Ac tantam sibi iam his rebus in Gallia auctoritatem comparaverat ut undique ad eum legationes concurrerent, gratiam atque amicitiam publice privatimque peterent. Vbi intellexit ultro ad se veniri, altera ex aticosque bellum Romanis parare, neque sibi voluntariorum copias defore, si ex finibus suis progredi coepisset, armatum concilium indicit. Hoc more Gallorum est inicium belli, quod communi lege omnes puberes armati convenire
Abbreviated transcription (Latin):
consilio conati cum ille presensisset ac profugisset usq ad fines ĩ secuti re¬
gno domoq expulerunt. Et missis ad cęsarem satisfaciendi causa legatis
cum his ad se omnem senatum uenire uississet. dicto audientes non fuerunt.
tantum apud homines barbaros ualuit esse aliquos principes reꝑtos inferendi
belli. tantamq omnibus uoluntatum commutationem actulit. Ut prȩter
eduos & remos quos precipuo semꝑ honore.c. habuit. alteros pro uetere
ac perpetua erga.p.r. fidei. alteros pro recentibus gallici belli offitiis nulla
fere ciuitas fuerit non suspecta nobis. Idq adeo haud scio mirandum ne
sit compluribus aliis de causis tum maxime qđ ei qui untute belli omnibus
gentibus prȩferebantur. tantum se eius opinionis deꝑdidisse ^ pͣ .r. imꝑia ꝑ
ferrent grauissime dolebant. Treueri uero atq indutiomarus totius ye¬

Expanded text:
consilio conati, cum ille praesensisset ac profugisset, usque ad fines insecuti reconsilio conati, cum ille praesensisset ac profugisset, usque ad fines insecuti regno domoque expulerunt et, missis ad Caesarem satisfaciendi causa legatis, cum is omnem ad se senatum venire iussisset, dicto audientes non fuerunt. Ac tantum apud homines barbaros valuit esse aliquos repertos principes inferendi belli tantamque omnibus voluntatum commutationem attulit, ut praeter Aeduos et Remos, quos praecipuo semper honore Caesar habuit, alteros pro vetere ac perpetua erga populum Romanum fide, alteros pro recentibus Gallici belli officiis, nulla fere civitas fuerit non suspecta nobis. Idque adeo haud scio mirandumne sit, cum compluribus aliis de causis, tum maxime quod ei, qui virtute belli omnibus gentibus praeferebantur, tantum se eius opinionis deperdidisse ut a populo Romano imperia perferrent gravissime dolebant. Treveri vero atque Indutiomarus totius
Abbreviated transcription (Latin):
intercessit. quin aliquem de consiliis ac motu galloꝵ numptium acciꝑet
In his a lutio Roscio questore quem legioni tertiedecimȩ prefecerat: cer¬
tior factus est magnas galloꝵ copias earum ciuitatum quȩ armorice ap¬
pellantur oppugnandi sui causa conuenisse: neq longius milium passuũ
octo ab ĩbernis suis constitisse. sed numptio allato de Uictoriã cȩsaris disces¬
sisse. adeo ut fuge similis discessus uideretur. At cęsar principibus cuiuisq
ciuitatis ad se euocatis. alias territando. cum sescire quȩ fierent alias cohor¬
tando denumptiaret magnam ꝑtem galliȩ ĩ offitio tenuit. Tamen senones
quȩ est ciuitas ĩ primis firma & magnȩ ĩ tergallos auctoritatis cauariũ
quem apud eos cȩsar regem constituerat. cuius frater Morauisgus aduẽ¬
tum ĩ galliam .C. cuiusq maiores regnum optinuerant interficere publico

Expanded text:
intercessit, quin aliquem de consiliis ac motu Gallorum nuntium acciperet. intercessit, quin aliquem de consiliis ac motu Gallorum nuntium acciperet. In his ab Lucio Roscio, quem legioni tertiae decimae praefecerat, certior factus est magnas Gallorum copias earum civitatum, quae Armoricae appellantur, oppugnandi sui causa convenisse neque longius milia passuum octo ab hibernis suis afuisse, sed nuntio allato de victoria Caesaris discessisse, adeo ut fugae similis discessus videretur. At Caesar principibus cuiusque civitatis ad se evocatis alias territando, cum se scire quae fierent denuntiaret, alias cohortando magnam partem Galliae in officio tenuit. Tamen Senones, quae est civitas in primis firma et magnae inter Gallos auctoritatis, Cavarinum, quem Caesar apud eos regem constituerat, cuius frater Moritasgus adventu in Galliam Caesaris cuiusque maiores regnum obtinuerant, interficere publico
Abbreviated transcription (Latin):
diei Cȩsar ꝑuenisset ante mediam noctem ad poritas castroꝵ climor oritur
quo clamore: significatio uictorię gratulatioq ab remis labieno fieret. At
fama ad treueros ꝑlata indutiomarus qui postera die castra labieni oppu¬
gnare decreuerat noctu ꝑfugit copiasq omnes ĩ treueris reducit. Cȩsar fa¬
bium cum sua legione remittit ĩ iberna ip̃e cum tribus legionibus currũ. Sa¬
marobium trimnis ibernis yemare constiruit. a qͥ tanti motis galiȩ extitrant
totam yemem ip̃e ad exercitum manere decreuit. Nam illo ĩ comodo
de Sabini morte ꝑlato omnes fere galliȩ ciuitates de bello consultabant
numptios legationesq ĩ omnes ꝑtes dimittebant & quid reliꝗ consilii caꝑẽt
atq unde mitium belli fieret explorabant nocturnaq locis in desertis cõ-¬
ciliã habebant. Neq ullum fere totius hyemis tempus sine sollicitudine .c.

Expanded text:
diei Caesar pervenisset, ante mediam noctem ad portas castrorum clamor oreretur, diei Caesar pervenisset, ante mediam noctem ad portas castrorum clamor oreretur, quo clamore significatio victoriae gratulatioque ab Remis Labieno fieret. Hac fama ad Treveros perlata Indutiomarus, qui postero die castra Labieni oppugnare decreverat, noctu profugit copiasque omnes in Treveros reducit. Caesar Fabium cum sua legione remittit in hiberna, ipse cum tribus legionibus circum Samarobrivam trinis hibernis hiemare constituit et, quod tanti motus Galliae exstiterant, totam hiemem ipse ad exercitum manere decrevit. Nam illo incommodo de Sabini morte perlato omnes fere Galliae civitates de bello consultabant, nuntios legationesque in omnes partes dimittebant et quid reliqui consili caperent atque unde initium belli fieret explorabant nocturnaque in locis desertis concilia habebant. Neque ullum fere totius hiemis tempus sine sollicitudine Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
stium admiratur. Legione producti cognosit non decimum quemq esse
reliquum militum sine uulnere. Exhis omnibus indicat rebus quanto cum
periculo & quanta cum uirtute res sint acministratȩ. Ciceronem pro cuis
merito legionemq conlaudat. Centuriones sigillatim tribunosq militum
appellat quorum egregiam fuisse uirtutem testimonio Ciceronis cog nouerat.
De casu Sabini & cocte certius ex captiuis cognoscit. Fostero die connone
habita rem gestam proponit milites consolatur & confirmat. ꝗͣ detrim̃tũ
culpa & temeritate legati sit acceptum. ħ eꝗore animo ferendum docet q
benefitio deorum ĩmortalium & uirtuit corum expato ĩcõmodo neq hosti¬
bus diutina letia neq ip̃is longior dolor relinquatur. Interim ad labienũ
ꝑ remos ĩ credibili celeritate de uictoria cȩsaris fama ꝑfertur ut cum ab i¬
bernai Ciceronis ab esset milia passuum circiter. hx. eoq post horim nonã

Expanded text:
stium admiratur; legione producta cognoscit non decimum quemque esse stium admiratur; legione producta cognoscit non decimum quemque esse reliquum militem sine vulnere: ex his omnibus iudicat rebus, quanto cum periculo et quanta cum virtute res sint administratae. Ciceronem pro eius merito legionemque collaudat; centuriones singillatim tribunosque militum appellat, quorum egregiam fuisse virtutem testimonio Ciceronis cognoverat. De casu Sabini et Cottae certius ex captivis cognoscit. Postero die contione habita rem gestam proponit, milites consolatur et confirmat: quod detrimentum culpa et temeritate legati sit acceptum, hoc aequiore animo ferendum docet, quod beneficio deorum immortalium et virtute eorum expiato incommodo neque hostibus diutina laetatio neque ipsis longior dolor relinquatur. Interim ad Labienum per Remos incredibili celeritate de victoria Caesaris fama perfertur, ut, cum ab hibernis Ciceronis milia passuum abesset circiter LX, eoque post horam nonam