comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orem contrahemus. Armis &e brachio.
sine machinis ciuitatẽ hanc expugnare.
neqͥmus. Oustant muri. obstant ꝓpuigna¬
cula. obstant tres. obstant rebelles
qͥ intus redundant defensores. Qd ergo
patres conscripti censetis: Miseream̃
popło huic: & tãdem aggrediamur
aliqͥd qdđ nr̃is ꝓsit om̃ib qđ inclusis
obsit ciuib q̃d nos &̃ abhis laboribus
expediat Grauissimũ tam̃ ẽ: qđ huiꝰ¬
cemodi agendis necessariũ ẽ. Terra
ista ñ ẽ arborifera nã si arbores alicu¬
bireꝑꝑ ire possemꝰ machinas eqͥ dẽ facẽ
satageremus. que ista despicerent me.¬
nia. que t̾res coeqͣrent altiores. Quera¬
nicis igit᷑ uel tigna de domibus. uel
tͣbes deecłiis absportemus. uel de qr¬
bet alia materia machinas conpacla
erigamus. & cuuitatem istã totis nisih
aggrediamͣ. Auoꝗͥn tempus incassun
consumimꝰ. Anerunt. Inuenerunt tan¬
dem ligna: ꝗͣiuis aloco ꝓcul distanta
Que qͥdem grandi labore attulerunt.

Expanded text:
orem contrahemus. Armis et brachie, sine machinis civitatem hanc expugnare nequimus. Obstant muri, obstant propugnacula, obstant turres; obstant rebelles, qui intrinsecus redundant, defensores. Quid ergo, patres conscripti, censetis? Misereamur populo huic; et tandem aggrediamur aliquid quod nostris prosit omnibus, quod inclusis obsit civibus; quod nos etiam ab his laboribus expediat. Gravissimum tamen est quod hujuscemodi agendis necessarium est. Terra ista non est arborifera; nam si arbores alicubi reperire possemus, machinas equidem facere satageremus, quae ista despicerent moenia, quae turres coaequarent altiores. Quaeramus igitur, vel tigna de domibus, vel trabes de ecclesiis asportemus, vel de qualibet alia materia machinas compactas erigamus, et civitatem hanc totis nisibus aggrediamur; alioquin tempus incassum consumimus. Invenerunt tandem ligna, quamvis a loco procul distantia, quae quidem grandi labore attulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cath filiꝰ ioathan amĩ
xiͣi. As ħ c̃ductus teglat falasar rex
assiroꝵ rasin regẽ sirie int̾fecit. et
habitatores damasci tͣnstulit cirenẽ
Roma c̃dita in monte latino xiͦ
R may a geminis remo ⁊ romulo filiiͤ
ree siluie que erat filia numitoris
fr̾is regis amuli uirgo uirgo uesta¬
uestalis s c̃strupͣta. Consualib lu
¶occisus.¬

Expanded text:
az filius Joatham annis XVI. Ab hoc conductus Theglath Phalasar rex Assyriorum Rasin regem Syriae interficit, et habitatores Damasci transtulit Cyrenem. Roma condita in monte Palatino, XI Kalendas Maias, a geminis Remo et Romulo, filiis Rheae Sylviae, quae erat filia Numitoris fratris regis Amulii, virgo vestalis, sed constuprata. Consualibus ludoccisus
Abbreviated transcription (Latin):
sardam apellus qͥ tarsum atq anchi¬
alẽ c̃didit. ⁊ in p̃lio uictꝰ abarba¬
c̃medo semet incendio c̃c̃emauit.
Usq ad id tẽpus fuisse reges assirioꝵ
hẏstoria refert. ⁊ fiunt simul anni¬
a pͥmoannio mini regis assirioꝵ. Ĩ. cͣ¬
medos destructo tͣnstulit. deinde
multis pliis undiq scatescentib ꝑ
uarios ꝓuentus adscitas caldeosq
⁊ rursum ad medos parili uiare¬
tini suꝑioris regis filiꝰ regnauit.
Post quẽ amuliꝰ siluiꝰ. ⁊ siodus poe¬
ta claruit. ⁊ fidonargus m̃suras
ꝑti ponda repꝑit. ꝑ idẽ tẽpus olim¬
pias pͥma c̃stitiuit᷑. Macedonum
ges deficiunt: lidoꝵ incipiunt.
Osȩt. amos. y sayas. ⁊ ionas in ui¬
dea ꝓphetabant. Loathan filuis
orie annis xuͭiͥ. Olimpias pͥma ab

Expanded text:
Sardanapalus, qui Tharsum atque Anchialem condidit, et in praelio victus ab Arbace Medo, semet incendio concremavit. Usque ad id tempus fuisse reges Assyriorum historiae referunt; et fiunt simul annia primo anno Nini Regis Assyriorum, Medos transtulit. Deinde multis praeliis undique scatescentibus, per varios eventus ad Scythas Chaldaeosque, et rursum ad Medos parili via retini superioris regis filius regnavit. Post quem Amulius Silvius. Hesiodus poeta claruit, atque Phidon Argius mensuras et pondera reperit. Per idem tempus olympias prima constituitur. Macedonum  reges deficiunt; Lydorum incipiunt. Osee, Amos, Isaias, et Jonas in Judaea prophetant. Joathan, filius Oziae, annis sexdecim. Olympias prima ab
Abbreviated transcription (Latin):
urbis mortuus ẽ ac sepultꝰ ȩt̃nũ loco¬
Uieima urbs condita a uenerio africe
exule. inde nominata ut libuis in
annalib scͥbit qđ biennio ꝑfecta
fuerit. Primum bienna paululũ. b.
subtracta addita .u. ui enna nuncu¬
pata. Quã pꝰ ea romani senatu c̃posi¬
in circuitu ac publica horrea u cellaria
tociꝰ miliͣe ibi constituerunt. Ex nomi¬
nib aũ tͥbunoꝵ uilii cesaris nomina
castris imposuer̃. Grappũ. eumediũ.
sospolũ. qͥriacum. ꝓ̃petiacũ.

Expanded text:
Urbis est, mortuus ac sepultus, aeternum locoVienna urbs condita a Venerio Africae exsule, inde nominata, ut Livius in Annalibus scribit, quod biennio perfecta fuerit, primum Bienna, postmodum b subtracta, addita v, Vienna nuncupata. Quam postea Romani, Senatu composiin circuitu eam insignem fecere; ac publica horrea et cellaria totius militiae ibi constituerunt. Ex nominibus autem tribunorum Julii Caesaris, nomina castris imposuerunt Crappum, Eumedium, Sospolum, Quiriacum, Pompetiacum.
Abbreviated transcription (Latin):
atatie anñ xi. Iste uõno pͥncipio
⁊ filie iisus pessimo. In pͥnoipiis suis
tẽplũ innouat : in extremis int̾
cetã facinora sua zacariã qͦ filiũ¬
suũ ioiade tutoris qͦndã sui ac reg¬
nificatoris int̾ tẽplũ ⁊ altare lapi-¬
dare p̃cepit. quẽ ob meritoꝵ gr̃ã
dns in euangłio filium barachie
id. ẽ benedicti dnĩ cognominauit.

Expanded text:
Azariae annis XL, Iste bono principio et fine usus pessimo, in principiis sui regni templum innovat, in extremis, inter caetera facinora, Zachariam quoque filium Joadae, tutoris quondam ae regnificatoris sui, inter templum et altare lapidari praecepit; quem ob meritorum gratiam Dominus in Evangelio filium Barachiae, id est, benedicti Domini cognominat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fecissa ex tribu effram. c̃ barac de tribu
filios iabim rex chanaam qͥ regnauit in asor
annis xx. S occiso ab isrł ⁊ a iael uxore
aber cineiꝰ sisara pͥncipe militie humiliatꝰ
candẽ acdeletus. Hoc tẽꝑ militus c̃dita
ꝑ idẽ cẽpus apollo medicine arcẽ inuenit.
fabula qͦ tunc ficta ẽ. de fabro dedalo ae
eiꝰ filio ycaro qđ coaptatis sibi penits uola¬
uerint. hac ętate pͥmꝰ regnat latinis picꝰ
qͥ fert̃ sat᷑m filius suisse. Dedeon annis
pugnante lib atuR. ẜ Urbs tyri c̃dita ante
inuentores clarihabent᷑. Argo nautarũ

Expanded text:
etissa ex tribu Ephraim cum Barac de tribu filios Israel Jabin, rex Chanaan, qui regnabat in Asor annis viginti, sed occiso ab Israel, et a Jael uxore Abercinei. Sisara principe militiae ejus, humiliatus tandem ac deletus est. Hoc tempore Miletus condita. Per idem tempus Apollo medicinae artem invenit. Fabula quoque tunc ficta est de fabro Daedalo, et ejus filio Icaro, quod coaptatis sibi pennis volaverit. Haec aetate primus regnat Latinis Picus, qui fertur Saturni filius fuisse. 2918 Gedeon annis pugnante liberatur. Urbs Tyrus condita, anteinventores, clari habentur. Argonautaru
Abbreviated transcription (Latin):
quod uocatur lucas. In ipso tane̾
positi diuiser sibi regnũ francor
in loco qui dr uetus pictauis. Codẽ
anno karlomannus a lainatnia uasta¬
uit. Karlomannus ⁊ pipinus mertut.
pugnã cũ odilone duce boiat iorũ.
Codẽ anno karlomamais c̃ saxonib
uo incarnationis dñi  xł .iii¬
itm pipinus ⁊ harlomanntis ex pe¬
ditione habuerunt in saxoniam.
Anno incarnationis dni dccxLIIIi.
nullu̾m fecerunt ex peditionẽ. eo qd̾
karlomannus dispositu hab̾et scłarẽ
militiam relinquere. Ipso auno para¬
uit it̃ suiĩ. Parauito se fr̾ eiꝰ pipͥinus

Expanded text:
ucas: in ipso itinere positi diviserunt sibi regnum Francorum, in loco qui dicitur Vetus Pictavus. Eodem anno Carlomannus Alamanniam vastavit. Carlomannus et Pippinus ineunt pugnam cum Odilone duce Bajovariorum. Eodem anno Carlomannus cum Saxonibus no Incarnationis Dominim Pippinus et Carlomannus expeditionem habuerunt in Saxoniam, anno Incarnationis Domini septingenullam fecerunt expeditionem, eo quod Carlomannus dispositum haberet saecularem militiam relinquere, et ipso anno paravit iter suum, paravitque se frater ejus Pippinus
Abbreviated transcription (Latin):
karolus pipini filius fratcoꝵ dux
dux defuncius ẽ. pͥneipatũ illius
obtinenteb Karlomanna ⁊ pipi¬
no fr̃e euiꝰ. Hidericus in regnũ
fiancoꝵ substituit᷑. Lx uiii
sonstantinus imp̾r anñ xxuii.

Expanded text:
arolus Pippini filius Francorum dux defunctus est, principatum illius obtinente Carlomanno et Pippino fratre ejus. Childericus in regno Francorum substituitur. 727 Constantinu
Abbreviated transcription (Latin):
issit. Erinde exercitum c̃mouit c̃t᷑
eudonẽ aquitanoꝵ ducẽ. tuitq usq
in uuasconium fugata eudone. Sarra¬
ceni multis copiis natibq plerutris
longe lateq plurimss urbes tã setiri¬
manie quã uiennensis ꝓuintie uastant
Contra qͦs karolus ex peditionẽ ducens
grauit᷑q eos fundens in hispanias
reppulit. Eacta c̃certatione m̃se octobri.
Gerens ⁊ alia diu̾sis in partib p̃lia.
it̾m pꝰ aliqͦt annos ꝑrexit usquuas
coniã. aqͥtaniã depłatus mortuo¬

Expanded text:
ssit. Exinde exercitum commovet contra Eudonem Aquitaniorum ducem, fugitque usque in Vasconiam fugato Eudone. Sarraceni multis copiis navibusque plurimis longe lateque plurimas urbes tam Septimaniae quam Viennensis provinciae vastant. Contra quos Carolus expeditionem ducens, graviterque eos fundens, in Hispanias repulit: facta concertatio mense Octobri, gerens et alia diversis in partibus praelia, iterum post aliquot annos perrexit usque in Vasconiam, Aquitaniam depopu
Abbreviated transcription (Latin):
cedent᷑. fedus ñ du mansurũ meuut.
Sarracem pene totã adtaniam uastan¬
tes ⁊ late alias ꝓ uintias igne ferroq
suꝑãtes hurgũdiã dirissima satis¬
in festatione dep̃dant᷑. Pene omĩa
flãmis xurentes monasterta ac
loca sacra fedantes in numerũ po¬
płm abiciunt. atq in hispanias
tͣnspont̾. Contͣ cͦs carotꝰ it̾m ex¬
peditionẽ mouit. Quib forti
manu resistins. cesã inde inaxinã.
multitudinẽ reliqͦs qui suꝑ fuerũt.
fuge c̃pulit. e quib pauei euasere.
Nuilliarius austrebto uenerab ili
ep̾o uienne suecedit. Qui ob cladẽ
sar racenoꝵ. c̃ ee̾t domus p̃clarissi
censa ossa beati feritoli eũ capite
uiliam mrĩs infra urbem tͣnstulit
eis accelerato oꝑe ñ magno p̃çio
reliquias reuerent̃ c̃posuit. Idẽ uili¬
carius eum furioso & insanio satis
franti res ecełarum ad usus suos
retorquerent uidens iuennensem
suã eccłam in decenter humiliari.
relicto ep̃atu monasteriũ sc̃oꝵ¬
mr̃m agaunenstũ ingressus uitã

Expanded text:
dem foedus non diu mansurum ineunt. Sarraceni pene totam Aquitaniam vastantes, et late alias provincias igne ferroque superantes, Burgundiam dirissima infestatione depraedantur, pene omnia flammis exurentes, monasteria quoque ac loca sacra foedantes, innumerum populum abigunt, atque in Hispanias transponunt. Contra quos Carolus iterum expeditionem movit. Quibus forti manu resistens, caesa inde maxima multitudine, reliquos qui superfuerunt fugere compulit: e quibus pauci evasere. Wilicarius Austreberto venerabili episcopo Viennae succedit. Qui ob cladem Sarracenorum, cum esset domus praeclarissima censa, ossa beati Ferreoli cum capite Juliani martyris intra urbem transtulit, eisque accelerato opere, non magno pretio reliquias reverenter composuit. Idem Wilicariusacras ecclesiarum ad usus suos retorquerent, videns Viennensem suam indecenter humiliari, relicto episcopatu, in monasterium ssium ingressus, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatis ipsiꝰ tra ꝑlingarũ cenfusionẽ di¬
uisa ẽ. Cuiꝰ diuisionͣ arnobiꝰ recro ita menu¬
nit. Sem pͥmogenito noe pars facta ẽ. a
ꝑsida  pactris usq in indiã longe ⁊ usq
rinocoruras q̃ spacia t̾rarũ habent lingas
brutioꝵ. lucanoꝵ. apuloꝵ. ealabroꝵ. pi¬
centũ. tuscoꝵ. ⁊ si dicamꝰ his atq huiꝰ modi
Cam scd̃s filiꝰ noe armoctruris usq gad¬
dila habens lingas sermone punico a par¬
te garamontũ. latino aparte bero ee. bar¬
barico. aparte meridiam ethiopĩi egiptioꝵ
⁊ barbaris interioribus uario sermone
xx ii linguis. in patriis cc̃c xcͣiiii. lapech

Expanded text:
itatis ipsius terra per linguarum confusionem divisa est. Cujus divisionis Arnobius rhetor ita meminit : Sem, primogenito Noe, pars facta est a Persida et Bactris usque in Indiam longe, et usque Rhinocoruras: quae spatia terrarum habent linguas, Brutiorum, Lucanorum, Apulorum, Calabrorum, Picentum, Tuscorum, et si dicamus his atque hsecundus filius Noe, a Rhinocoruris usque Gadira, habens linguas sermone Punico a parte Garamantum, Latino a parte Boreae, Barbarico a parte Meridiani Aethiopum et Aegyptiorum, ac barbaris interioribus vario sermone XX duabus linguis, in patriis CCCXC et IV. Japheth
Abbreviated transcription (Latin):
collegio ierosolimitanoꝵ ad miralio. da¬
mascenoꝵ qͦq rege corbarannus ad anti¬
ochiam ꝓficiscebatur. Erant in eadom¬
expeditione ut dictum ẽ. agulam circiter
tria milia qͥ toti ferro loricati. neq sagitas

Expanded text:
collegio, Jerosolymitanorum admirato, Dacollegio, Jerosolymitanorum admirato, Damascenorum quoque rege, Curbarannus ad Antiochiam proficiscebatur. Erant in expeditione eadem, ut dictum est, Agulani, circiter tria millia, qui toti ferro loricati, neque sagittas
Abbreviated transcription (Latin):
liter effusum ulciscerentur: nͥ filios &
urores penatesq suos. lariumq suoꝵ re¬
siduam suꝑ lectilem desides tutarent᷑.
Horum pͥnceps ce dux corbarannus erat.
uir qͥdem bellicosissimis. nulliaudatia
scds: prudentia p̃ditus: diuitiis copios.
militaribus auriliis constipatus : cupidꝰ
laudis : inflatus suꝑcillo iactantie: mag¬
ni nominis homo. militie. soldani ꝑsie
magister. Hunc cassianus antiochie ad-¬
miratus dum obsidetur multis inuitaue¬
rat legationib qͣtinus ad antsochiam lib̾ã¬
dam festinaret: nam illum multis hono
ut nom̃ suuĩ dilataret. a caliphas gen¬
tis sue apłico accepta licentia seuiendi
in xp̃ianos. sibi gentes in numeras t᷑cos
udelicet. sarracenos. arabes. puplicanos
arimitas. curcos. perses. agulanos. & aliõ
innumeros coagulauerat. &e exercicum
inmensum conflauerat. Contractis itaq
undeqͣq uiribus copiosis qͣs dinumera¬
re nemo poterat. Ad iunctis ad huc eidẽ

Expanded text:
liter effusum ulciscerentur, nisi filios et liter effusum ulciscerentur, nisi filios et uxores penatesque suos lariumque suorum residuam suppellectilem desides tutarentur. Horum princeps et dux Curbarannus erat, vir quidem bellicosissimus, nulli audacia secundus, prudentia praeditus, divitiis copiosus, militaribus auxiliis constipatus, cupidus laudis, inflatus supercilio jactantiae, magni nominis homo, militiae soldani Persiae magister. Hunc Cassianus Antiochiae admiratus, dum obsideretur, multis invitaverat legationibus, quatenus ad Antiochiam liberandam festinaret: nam illum multis honorut nomen suum dilataret, a Caliphas, gentis suae apostolico, accepta licentia saeviendi in Christianos, sibi gentes innumeras, Turcos videlicet, Sarracenos, Arabes, Publicanos, Azimitas, Curtos, Perses, Agulanos, et alios innumeros coagulaverat, et exercitum immensum conflaverat. Contractis itaque undequaque viribus copiosis quas dinumerare nemo poterat, adjunctis adhuc eidem
Abbreviated transcription (Latin):
UM obsidẽtur an-¬
tiochia multi ad
eius aduitorium
confluxerant: mul¬
tiad hue conflue¬
bant .S qui eon¬
flurerant capta
eiuitate alii ꝑenti sunt. arii in mumei¬
pium recepti: alii uͦ uite sue fuga con¬
suluerunt. Qui autem con flurerant
audito de antiochenoꝵ easu rumore
substiterunt: delib̾antes an ꝓcul disce¬
dent. an ꝓpius aecederent. Discedere
suadebat fama que felices.xp̃ĩanoꝵ pas¬
sim p̃nuntiabat successus. & ex felieib
felic iores auspieabant᷑ ce id circo metus
ꝗͣ maximus singłoꝵ pectorib inserebat᷑.
Accede uͦ eos exortabatur ira: ꝓ contri¬
bulium suoꝵ inunica interfectione.
pudor ꝓ ꝑegrinoꝵ nullatenus adhuc rep̃ssa
temeritate. Confidebant &ẽ in nationum
coagulatarum disfusa multitudine: & in
sua sicuti iactitabant singłari animosita¬
te. Preterea ingłos se ȩẽ. dicebant. nisi miil¬
ti paucoꝵ stoliditatem conpescerent: nͥ
aduenticios indigene asuis finib dissi¬
cerent. nͥ fitoꝵ suoꝵ sanguinem hosti¬

Expanded text:
um obsideretur Antiochia, multi ad ejus adjutorium confluxerant, multi adhuc confluebant: sed qui confluxerant, capta civitate, alii perempti sunt, alii in municipium recepti, alii vero, vitae suae fuga consuluerunt: qui autem confluebant, audito de Antiochenorum casu rumore, substiterunt, deliberantes an procul discederent, an proprius accederent. Discedere suadebat fama, quae felices Christianorum passim praenuntiabat successus, et ex felicibus feliciores auspicabantur, et idcirco, metus quammaximus singulorum pectoribus inserebatur. Accedere vero eos exhortabatur ira, pro contribulium suorum inimica interfectione; pudor, pro peregrinorum nullatenus adhuc repressa temeritate. Confidebant etiam in nationum coagulatarum diffusa multitudine; et in sua, sicuti jactitabant, singulari animositate. Praeterea ingloriose se esse dicebant, nisi multi paucorum stoliditatem compescerent, nisi adventitios indigenae a suis finibus dissiscerent, nisi suorum sanguinem hosti
Abbreviated transcription (Latin):
testẽ incendio ascendente c̃pescuit.
Deiꝑatione deposita redit᷑ ad ecciam
in eadẽ uigłiarũ nocte sc̃t pasche
c̃cepit animo rogationes. atq tt̃a cͣdõ
tacitus defimuit. qͥs qͥd hodie psalmiꝰ
÷ p̃cibus mundus inclamat. Ioħes
baptista capđ iutĩ u. monacł orien¬
talib qͥ ob orationẽ uenerunt ierosoli¬
mam uistai herodis qͦndã habitacłm
reuelanit. qđ deinceps enissã fenici ur¬
bem platum ⁊ digno honore cultum
ẽ. heresis pelagiana britannoꝵ tͣbat
fidẽ. Qui a gallicanis ep̃s auxilia ꝗ̃
rentes germanũ artissiodensis ecele

Expanded text:
testatem incendio abscedente compescuit. testatem incendio abscedente compescuit. Desperatione deposita reditur ad Ecclesiam, in eaque vigiliarum nocte sancti Paschae, concepit animo Rogationes, atque ibi cum Deo tacitus definivit quidquid hodie psalmis ac precibus mundus inclamat. Joannes Baptista caput suum duobus monachis orientalibus, qui ob orationem venerant Hierosolymam, juxta Herodis quondam regis habitaculum revelat, quod deinceps Emisam Phaeniciae urbem perlatum et digno honore cultum est. Haeresis Pelagiana Brittanorum turbat fidem, qui, a Gallicanis episcopis auxilium quaerentes, Germanum Autisiodorensis Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
uicinensis ep̃c cladõ ĩminentẽ lac¬
mis ⁊ p̾cibus suis aiiennẽsiũ urbe
roͬ mouit. Siqͥdem ĩcẽdia crebrat̾re
c̃uentib domestica siluesti iim fe¬
rarũ species obseruabat᷑. lupi ursi.
ae cerui nat᷑alit pauidi ꝑ angusta
portarum usq ad foris lata ꝑuenien¬
tef penit᷑bant. Quid multis: ĩminẽ¬
te sollẽynitate uiglarũ qͣ celebri festõ
dm̃ce resurrectionis annua e̾suecii¬
do poscebat edes publica quã p̃cel¬
so ciuitatis uiennensiũ u̾tici subli¬
mitas in ĩm̃sũ fastaga sus tutat
flãmis tribilib c̃ flagrare crepuscło
cepit. Int̾polat᷑ nuncia diserimanis
io cunditas sublimitatis. Pleno timo¬
ribus popło eccła uacuatur. Om̃s nãq
⁊milẽ sus factiltatibus uel domib¬
ꝓis de qͣdã p̃minentis in cendii arceme¬
tuebant. Estitit tam̃ eoram festuu.
altaribrs in ueiuis antistes ses mainer¬
tus. ⁊ calore ficei sue accedens. flu¬
mine lacͥmarũ ꝑ misiam ignibus po¬

Expanded text:
Viennensis episcopus, cladem imminentem lacrymis et precibus suis a Viennensium urbe removit. Siquidem incendia crebra terrconventibus, domestica silvestrium ferarum species observabatur: lupi, ursi, ac cervi naturaliter pavidi, per angusta portarum usque ad fori lata penetrabant. Quid multis? imminente solemnitate vigiliarum qua celebrari festum dominicae Resurrectionis annua consuetudo poscebat, aedes publica quam praecelso civitatis Viennensium vertici sublimitas in immensum fastigiata sustulerat, flammis terribilibus conflagrare crepusculo coepit; interpellatur nuntiis discriminis jucunditas sublimitatis, pleno timoribus populo Ecclesia vacuatur. Omnes namque similem facultatibus vel domib de quadam praeimminentis incendii arce metuebant. Perstitit tamen coram festivis altaribus invictus antistes, sanctus Mamertus, et calorem fidei suae accendens, flumine lacrymarum permissam ignibus po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ motus ꝓficiscit᷑. ⁊ diuina grã comitã¬
te renouatores illius erroris penitus
c̃ fundt̃. S ⁊ bellũ saxonum pictoꝵq
ad u̾sus hritones uintis uiribus suscep¬
tũ. scĩ antistites uirtute diuina retũ¬
dunt. cũ germanus ille dux belli factꝰ
ñ clangore tube. s clamore alieluia
tociꝰ ex ercitus uoce ad sida leuato
hostẽ ĩmanẽ ĩ fu gani u̾tit. Qui dein¬
ceps rauennã ꝑuemens ⁊ sũma reue¬
renta aualentiniano ⁊ placidia suscep.¬

Expanded text:
motus, proficiscitur, et divina gratia comitante, renovatores erroris penitus confundunt. Sed et bellum Saxonum Pictorumque adversus Britones junctis viribus susceptum, sancti antistites virtute divina retundunt, cum Germanus ipse dux belli factus, non clangore tubae, sed clamore Alleluia, totius exercitus voce ad sidera levato, hostem immanem in fugam vertit. Qui deinceps Ravennam perveniens, et summa reverentia Valentiniano et Placidia suscep
Abbreviated transcription (Latin):
one certiis: p̃cauens infut᷑um ciuita¬
tem eruuit &e ubi pͥus ^ fixerat tento
ria rursus collocauit. Nocte suꝑ¬
ueniente iussu imꝑacoris inuasa st̃
castra dricis ce exercitus eiꝰ multis
lacessitus inuriis. Dux aut̃ sicut
erat huiꝰ ce relsagacissimus &e pug¬
nator acerrimus excubitores qͥ tento¬
riis excubarent prudent̾ disposue-¬
dauerat. uersutias enĩ imꝑatoris
ñ nesciebant. Repulsi sunt ꝗͣ tociꝰ

Expanded text:
one certus, praecavens in futurum, civitaone certus, praecavens in futurum, civitatem exivit, et ubi prius ria, rursus collocavit. Nocte superveniente, jussu Caesaris invasa sunt castra ducis, et exercitus ejus multis lacessitus inerat hujusce rei sagacissimus, et pugnator acerrimus, excubiatores qui tentoriis excubarent prudenter disposuedaverat: versutias enim imperatoris non nesciebat. Repulsi sunt quantocius
Abbreviated transcription (Latin):
suũ habebat res ipsa talibus inditi
ꝓbarec. eumq sibi uebem̃tius cõci¬
rec. Dux autẽ Godefresꝰ ducum or
primus constantinopolim ueniti
ante natalẽ dni: & ꝓpe illam cast
metatus ẽ. Boamũdꝰ enĩ suos expe¬
do qͥ eum subseqͥ sataga bant peder
gradiebat᷑: ꝓ inde callide eos paulat
eundo in dies oꝑiebat᷑. Imꝑator au
sub urbio ciuitatis: duci paulopo
mandauit hospitium. Armigeris
ouealis exercitus sine qͣubet calio
ad sub uehendas paleas uel ceta
inuaderent ce ꝑmierent &e curio rel¬
me suꝑ hoc ercubarent. Duci su oei
defectus nunctiatus ẽ. & mopii ẽ e
tcopoloꝵ ei patuerunt insidie. E cor
posset ad insidiantium deletion ne
Inuenit autẽ ͤ msequentes suos. m̃
in ꝓiuso in cautos inuasit & suy ad
artim occidit sexaginta quoq ex eis ui¬
uos conp̃hensis frĩ suo duci inꝑterritꝰ
corde suo indesinent̾ machinabatur.
Dux de imꝑatoris furibunda ꝑturbati¬

Expanded text:
suum habebat, res ipsa talibus indiciis suum habebat, res ipsa talibus indiciis approbaret; eumque sibi vehementius conciliaret. Dux autem Godefridus, ducum omnium primus Constantinope illam castra metatus est. Boamundus enim suos exspectando, qui eum subsequi satagebant, pedetentim gradiebatur; proinde callide eos paulatim eundo in dies operiebatur. Imperator autem in suburbio civitatis, duci paulo post mandavit hospitium. Armigeri vero ducalis exercitus, sine qualibet cautela, ad subvehendas paleas, vel caetera invaderent, et perimerent, et curiosissime super hoc excubarent. Duci, suorum defectus nuntiatus est, et inopinatae Turcopolorum ei patuerunt insidiae. Exivit posset ad insidiantium deletionem; invenit autem eos insequentes suos, et ex improviso incautos invasit et superavit; partem occidit, sexaginta quoque ex iis vivos comprehensos, fratri suo duci imperterritus corde suo indesinenter machinabatur. Dux de imperatoris furibunda perturbati
Abbreviated transcription (Latin):
Tancrȩpus marchionis filiꝰ. Richardꝰ
depͥncipatu. Rannulsus fr̃ eiꝰ. Robtꝰ
de anxa. Ermannus decanni .Rob̾tus
de sursa ualle. Rob̾tus filiꝰ turstann.
Hunfredus filiꝰ Radulfi. Ricardus fuiꝰ
comitis rannulti.⁊ comes de rasinolo
cũ fr̃ĩbus suis. & boellus carnotensis.
Asbediis de cagnano. ⁊ hunfredus de
monte scabioso. Hii om̃s unanimit̾
boamundo conuincti sunt : eiq se
deuotissime inuiadĩ obedituros iu
lagus p̃ꝓꝑe in gressi sunt: ce naui¬
gantes applicuerunt durachium.
Dur aut̃ ciuitatis illiꝰ de pͥncipib im¬
ꝑatoris unus. arhitratus eos ut reue¬
ra erant uiros magnos ce gnaros. ap¬
p̃hendi uissit illos ut pote qͥ nondũ
cuneis militarib & auxiliarib pedio¬
manipłis satis p̃muniti. Fecit gͦ eos si
excubanti custodia constantino poli
sollerter deduci. qͣtinus inꝑator
libitu suo suꝑ eos decerneret: siq
ẽ : ut &e deuotionẽ quã erga imꝑato

Expanded text:
Tancredus Marchionis filius; Richardus Tancredus Marchionis filius; Richardus de principatu, Ranulfus frater ejus, Robertus de Anxa, Ermannus de Canni; Robertus de Surda valle, Robertus filius Turstani, Hunfredus filius Radulfi, Ricardus filius comitis Rannulfi, et comes de Rusinolo, cum fratribus suis, et Boellus Carnotensis, Alberedus de Cagnano, et Gunfredus de Monte scabioso. Hi omnes unanimiter Boamundo conjuncti sunt, eique se devotissime in via Dei obedituros, inlagus praepropere ingressi sunt, et navigantes applicuerunt Duracium. Dux autem civitatis illius de principibus imperatoris unus, arbitratus eos, ut revera erant, viros magnos et gnaros, apprehendi jussit eos, utpote qui nondum erant cuneis militaribus et auxiliaribus pedimanipulis satis praemuniti. Fecit ergo eos sub excubanti custodia Constantinopolim solerter deduci: quatenus imperator pro libitu suo super eos decerneret, sicquest, ut et devotionem quam erga imperatorem
Abbreviated transcription (Latin):
deuenerunt: Boamundus aut̃ tantã
francoꝵ stequentias audiens ad uenta¬
re. neq siqͥdẽ tantũ hominẽ huiꝰce rei
ignarũ tã diuulgata fama ꝑtͦnsire
poterat. singłoꝵ ꝓbitatib signisq per¬
scrutatis. palliũ obtimũ sibi p̃cepit
afferri. Qđ ꝑ particulas concisum cru¬
cem nmeuiq suoꝵ distribuit: suãq
sibi retinuit. Tantꝰ gͥ militũ concur¬
sus ad eũ subito factus ẽ: qͣtinus co¬
mes rogeniꝰ in obsidione. erant siqͥ¬
dẽ ut̃q in qͣdã obsidione. pene solꝰ
remaneret: dolensq se suã amisis¬
se gentem siciliam cũ paucis reu̾sꝰ
ẽ. ẜoamundꝰ aũt ut erat uir ꝑ omi̾a
medestissimus modeste uiã suã &e
uectiones p̃ꝑauit : & cũ obtimatib
suꝗs. & affluencib armatoꝵ copiistͣns¬
fretauit: ce tãdem tͣnqͥulo remige in
bulgarie partib applicuit. Uomina
uͦ suoꝵ qͥ ei in hoc itinere adeserunt.
eiq aliis coheserant in bellis. hec st̃

Expanded text:
devenerunt. Boamundus autem tantas devenerunt. Boamundus autem tantas Francorum frequentias audiens adventare, neque siquidem tantum hominem hujusce rei ignarum, tam divulgata fama pertransire poterat, singulorum probitatibus signisque perscrutatis, pallium optimum praecepit afferri; quod per particulas concisum, crucem unicuique suorum distribuit, suamque sibi retinuit. Tantus igitur militum concursus ad eum subito factus est, quatenus comes Rogerius in obsidione erant siquidem uterque in quadam obsidione pene solus remaneret; dolensque se suam amisisse gentem, Siciliam cum paucis reversus est. Boamundus autem, ut erat vir per omnia modestissimus, modeste viam suam et evectiones praeparavit, et cum optimatibus suis et cum affluentibus armatorum copiis transfretavit, et tandem tranquillo remige in Bulgariae partibus applicuit. Nomina vero suorum qui ei in itinere hoc adhaeserunt, eique aliis cohaeserant in bellis, haec sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ pro expiatione facinoꝵ suoꝵ illis
contigisse nõ ambigius: & ꝓ repͥm̃¬
da minus cautoꝵ stoliditate. & ꝓsub¬
sequentis exercitus necessaria castiga¬
tione. Qui enĩ adhuc eitͣ constanti¬
nopoli castra metati fuerant. hoc au¬
dico multi &e enĩ ꝓfugi redierant quoꝵ
in ermes suis minus nocere possent.
alii alios expectabant. qͣtinis consilio
cõmunicato auxiliaribus freti ducib
& copiis stipati militaribus t̃ram ini¬
micoꝵ ingredent̃. deitate sibi p̃cum pͥus¬
pura confessione complacata. Du m
hec agererent᷑. dux õodefuedꝰ ⁊ baldumꝰ
atq eu s t achiꝰ fr̃s. & balduinꝰ comes de
monte cũ turmis suis ꝑ hungariam
cõmeantes constantinopolim appinqͥ¬
bant. Podiensis namq ep̃s & comes¬
se Raimundꝰ ꝑ sc lauariã gradiebant᷑.
Hugo magnus &e flandrensis comes. &
Rob̾tus normagnoꝵ dux cũ sius cõmilito¬
nibus romã p̃tereuntes : in apuliam

Expanded text:
quod pro expiatione facinorum suorum illis quod pro expiatione facinorum suorum illis contigisse non ambigimus; et pro reprimenda minus cautorum stoliditate, et pro subsequentis exercitus necessaria castigatione. Qui enim adhuc citra Constantinopolim castra metati fuerant, hoc audito multi etenim profugi redierant, quorinermes suis minus nocere possent alii alios exspectabant, quatenus consilio communicato, auxiliaribus freti ducibus, et copiis stipati militaribus, terram inimicorum ingrederentur, Deitate sibi, precum pura confessione, prius complacata. Dum haec agerentur, dux Godefridus et Balduinus atque Eustachius fratres, et Balduinus de Monte cum turmis suis per Hungariam commeantes, Constantinopolim appropinquabant. Podiensis namque episcopus et comes Raimundus per Sclavariam gradiebantur. Hugo Magnus et Flandrensis comes, et Robertus Northmannorum dux, cum suis commilitonibus Romam praetereuntes, in Apuliam
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ auscultare gens litigiosa nõ ad¬
qͥescebat. Et qm̃ eos imparatos turci
resꝑerunt: idõ facilius suꝑauerius.
ecollauerunt &ẽ. quendã dni sacerdo¬
tem. missarum sollẽpnia supplicit᷑
celebrantẽ. Siqͥ potuerunt euade
uiui : fugerunt uel incarectis uelĩ
siluis. uel in montanis delitescentes.
lii ciitot castellum qͣtinus sedefen¬
derent tenuerunt: qd & tͣci ꝓtinus
obsedunt. Lignisq ꝗͣ plurums un-¬
qͣq allatis: incendium &e castello ⁊ ho
res. desꝑatio siqͥdẽ aliꝗͣ doaudatiores
facit: audacter in ligna iacłati sunt
ignem. Sic gͦ euaserunt incendium:
s ñ om̃ino euaserunt iiminens mor¬
tis ꝑidm. App̃hendunt siqͥdẽ tci totã
castri inunitionẽ : &e xp̃ianos app̃heit¬
sos uel occid̾unt. uel captiuauerunt.
uel in qͦlibet ꝯꝓbrium sub sannaueruis.
Nec iterum contigit eos in m̃se octob̾.
Ecce modico tẽꝑum interuallo. paruo
t̾rarum intersticio xp̃ianitas bis ꝓ¬
fligata ẽ : bis multata: bis castigata.

Expanded text:
m auscultare gens litigiosa non acquiescebat. Et quoniam eos imparatos Turci repererunt, ideo facilius superaverunt. Decollaverunt etiam quemdam Domini sacerdotem, Missarum solemnia suppliciter celebrantem. Si qui potuerunt evadere vivi, fugerunt, vel in carectis vel sylvis, vel in montanis delitescentes; alii Civitot castellum, quatenus se defenderent, tenuerunt; quod et Turci protinus obsederunt, lignisque quamplurimis undequaque allatis, incendium et castello et hores: « Desperatio siquidem aliquando audaciores facit; » audenter in ligna jaculati sunt ignem. Sic ergo evaserunt incendium, sed non omnino evaserunt imminens mortis periculum. Apprehenderunt siquidem Turci totam castri munitionem, et Christianos apprehensos vel occiderunt, vel captivaverunt, vel in quodlibet opprobrium subsannaverunt. Haec iterum passio contigit eis in mense Octobri. Ecce modico temporum intervallo, parvo terrarum interstitio Christianitas bis profligata est, bis multata, bis castigata:
Abbreviated transcription (Latin):
agmine comitantib uirͣt̃ oꝑib au¬
tissiodoꝵ deferunt. Eo tẽꝑe serierus p̾rbr
natione indus uit miraculis clarissimꝰ
destructo idoloꝵ tẽplo uͥ error gẽnł¬
deoi aobiabat ecciam beatissimi
uienne parabat.S c̃ diu reditum
beatissimi germani sustineret: qͥaisdẽ
ꝑgens. ad dicationẽ domus se dixerat
uenturũ ẽtigit ut die eiusdẽ dedica¬
Sieq uiri dei ꝓmssũ imipletur.
Esitius tc̃ tẽporis uiennensẽ regebat
nis imꝑacoris.A.c.
cidit regnũ. Encherus lugdunensis
epc̃ satis in diuinis eruditus morit᷑.¬

Expanded text:
agmine commitantibus virtutum operibus Altisiodorum deferunt. Eo tempore Severus presbyter, natione Indus, vir miraculis clarissimus, destructo idolorum templo, ubi error gendorabat, ecclesiam beatissimi Viennae parabat. Sed cum diu reditum beatissimi Germani sustineret, quia idem pergens ad dedicationem domus se dixerat venturum, contigit ut die ejusdem dedicasicque viri Dei promissum impletur. Isicius tunc temporis Viennensem regebat nis imperatoris. cidit regnum. Eucherius Lugdunensis episcopus, satis in divinis Scripturi
Abbreviated transcription (Latin):
uolumine. Phuippus prħr andie
beati ierouimi qͥ in iob simpaci ser¬
on¬
mͦeͣ cilioit libros morit᷑.
eo maior ẽ leone minore annis
dioscoa heretiei latniens. in mundo ĩ¬
picta spũ canina ralie latrat. ꝑ idẽ tepꝰ
apparuit heresis acefaloꝵ caleidonen

Expanded text:
olumen. Philippus presbyter auditor beati Hieronymi, qui in Job simplici sermone edidit libros, moritur. Leo major cum Leone minore, regnaDioscori haeretici languens immundo impleta spiritu, caninam rabiem latrat. Per idem tempus apparui
Abbreviated transcription (Latin):
Abem singłis ortodoror epĩs singłas
ẽsonantes misit eplasiqͥd de eodecho¬
no sentirent. Resgͥbi sibi postulaais
auon ad ea ẽ sonaitaa de  lera in car

Expanded text:
orbem singulis orthodoxorum episcopis singulas consonantes misit epistolas, quid de eodem tomo sentirent rescribi sibi postulans; quorum adeo consonantia de vera Chr
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ Podiensis ep̃s graui corꝑis detentꝰ
incõmodo cepit egrotare. & gram corꝑ¬
infirmatus ȩgreͥtudine lecto decubuit.
Paterno igit᷑ ore filios lugu̾bres allocutꝰ.

Expanded text:
iscopus, gravi corporis detentus incommodo, coepit aegrotare; et infirmatus, aegritudinis lecto recubuit. Paterno igitur ore filios lugubres allocutus,
Abbreviated transcription (Latin):
tellum suum con agi lobati rechi
S gens inualida &e indocta. pedites uid¬
licet cesuriam ordine sp̃to & edicto
militum neglecto. ceꝑunt disgregatim
fugere.nimio correpti gapauore. Insta-¬
bant eis gentiles indefessi. & terga pre¬
bentes insequebantur &cedebant ce
lupis attrociores nemine parcebãnt.
Siug gerebat illis iires optata iuctoria
& p̃sentis temporis opportunitas. Mul¬
tiitaq de gente plebia & pusillani¬
mis ꝑentĩ sunt: alii necati gladio.
alii suffocati sitibundarum faueiũ
incõmodo. Qui uiui euaserunt cum
suio raimondo ad castellumsuum reu̾¬
si sunc fe ceruntq ibi dies aliqͦt. facta
est occisio inp̃dictom̃se uilio. Neq
enĩ semꝑ feliciter successit xp̃ianis.
Castigabat᷑ siqͥdem eos dñs de insolentia:
ne forte ꝓpter frequentes uictorias m̃tes
eoꝵ aliquã leuidarent᷑ suꝑbia.

Expanded text:
tellum suum conglobati gradatim Sed gens invalida et indocta, pedites videlicet et Suriani, ordine spreto, et edicto militum neglecto, coeperunt disgregatim fugere, nimio correpti pavore. Instabant eis gentiles indefessi, et terga praebentes insequebantur, et cedebant; et lupis atrociores, nemini parcebant. Suggerebat illis vires optata victoria, et praesentis temporis opportunitas. Multi itaque de gente plebeia et pusillanimi, perempti sunt; alii necati gladio, alii suffocati sitibundarum faucium incommodo. Qui vivi evaserunt, cum suo Raimundo ad castellum suum redierunt, feceruntque ibi dies aliquot: facta est illa occisio in praedicto mense Julio. Neque enim semper feliciter successit Christianis; castigabat siquidem eos Dominus de insolentia, ne forte, propter frequentes victorias, mentes eorum aliquantula lividarentur superbia.
Abbreviated transcription (Latin):
nis alueo int̾ram reꝓmissionis induxit.
Quo iudelicet anno ut in chromcis euse¬
biĩ repꝑimis: pͥnoipuim erat qͥnqͣgesimi
pͥmi uibelei scđm hebreos. facile inue¬
niri ualet id. ẽ anni ũdab initio m̃di

Expanded text:
nis alveo, in terram repromissionis induxit. Quo videlicet anno, ut in Chronicis Eusebii reperimus, principium erat quinquagesimi primi jubilaei secundum Hebraeos, facile inveniri valet, id est anni bis mi
Abbreviated transcription (Latin):
nos uariis auientibus dumeans pontẽ mire
firmatis aũu̾sũ impetũ eoꝵ suꝑ fliuiiũ seqͦ¬
nã feri c̃stiint. positis in utrisq paxtibus
castellis artificiossioe fundatis in quit ad
custodia regni p̃sidia disposuit. Huiꝰ pii ieg
studiũ pene in disponendis ecclarieis ietem

Expanded text:
eventibus dimicans, pontem mirae firmitatis adversum impetum eorum super fluvium Sequanam fieri constituit, positis in utriusque capitibus castellis artificiosissime fundatis, in quibus ad custodiam regni praesidia deposuit. Hujus pii regis studium pene in disponendis causis e
Abbreviated transcription (Latin):
ad imꝑium dĩ uenit int̾ram canaam acci¬
piens ꝓmissionẽ nascit̃i de semine fuo
saluatoris inqͦ benedicent̃ om̃s gentes
simul ⁊ se ipsũ ingentẽ magnã ẽẽ.fut᷑ũ
Qaurũ unisp̾ialis altera ẽ. ꝓmissio carnał
his tẽporib nimis ⁊ semiramꝰ in assariĩs

Expanded text:
i venit in terram Chanaan, accipiens promissionem nascituri de suo semine Salvatoris, in quo benedicerentur omnes gentes, simul et seipsum in gentem magnam esse futurum; quarum una spiritalis, altera est promissio carnalis. His temporibus Ninus et Semiramis Assyriis r
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ũ clxxiiii dr̃ tenere passuũ paulitĩ
altiorib in angustiis coartata ut pondꝰ
ĩminens faciliꝰ sustentaret. Describt̃ ibi
tẽpla marmorea lapidib p̃ciosis auroq
distincta ⁊ multa alia que uident᷑ incre-¬
dibilia. Auctor huiꝰ t̾ris nemͬroth gigas ex-¬
titit aͥ post cõfusionẽ lingarũ migrauit
uite ad ꝑsas eosq ignẽ colere docuit. Hĩc

Expanded text:
tuor dicitur tenere passuum, paulatim altioribus in angustias coarctatis, ut pondus imminens facilius sustentaret. Describunt ibi templa marmorea, lapidibus pretiosis auroque distincta, et multa alia quae videntur incredibilia. Auctor hujus turris Nemrod gigas exstitit. Qui post confusionem linguarum migravit inde ad Persas, eosque ignem
Abbreviated transcription (Latin):
ipse clausit ⁊ clarissimũ illud augꝰti
nom̃ assũpsit. qͥd fidelius ac ueruis
credi potest quã occulto gestoꝵ or¬
dine aginine ad obsequiũ p̃ꝑationis
euis p̃destinatũ fuisse qͥ eodẽ die quo
illsinanifestandus mundo pꝰ paululũ
crat ⁊ paucis signũ ꝓferret  pocesta¬

Expanded text:
ipse clausit, et clarissimum illud Augusti nomen assumpsit. Quid fidelius ac verius credi potest, quam occulto gestorum ordine ad obsequium praeparationis eius praedestinatum fuisse, qui eo die, quo ille manifestandus mundo post paululum erat, et pacis signum praetulit at potesta
Abbreviated transcription (Latin):
xIIIIͦ. Regnũ uͦ ipsiꝰ ĩ suꝑiorib franscis ĩ aster¬
pollens apd̃ turonicã urbem miguit ad
dinui plana dierum. Que c̃ magno psal¬
lentiũ choro parisiꝰ deportata: in sacͣrio
basilice scĩ setui ad latus lodquei rogis uiri
sui sepulta ẽ. a filiis sius hitdeb̾to ce lota
ẽ. otharius itaq rex dediu̾sis muilie¬
ribus Mͣ filios habuit io. ẽ de ĩgũde gtĩ¬
tariũ hilderic̃. haribtũ gratianũ. sigibtũ.
ce lot sindam filiam. De herengũde qͦ soro-¬
pulera ce decora. &e ipse ȩẽt minis laru¬
riosus heregundam sororẽ eiꝰ in ẽuigiũ ac-¬
copit. eodoaldus autẽ  filiꝰ teo dobti regiꝰ
in anst̃ egrotans febre ualida mortiuis ẽ.

Expanded text:
. Regnum ipsius in superiores Francos in Austerpollens, apud urbem Toronicam migravit ad Dominum plena dierum. Quae cum magno psallentio Parisius deportata, in sacrario basilicae sancti Petri ad latus Chlodovei regis viri sui sepulta est, a filiis suis Childeberto et Chlotarest. Chlotharius quoque rex de diversis mulieribus septem filios habuit, id est, de Ingunde Guntharium, Childersindam filiam. De Heregunde Chapulchra esset et decora, et ipse esset nimis luxuriosus, Herigundem sororem ejus in conjugium accepit. Theudoaldus autem rex filius Theudoberti regis in Auster, aegrotan
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbuens illic multas facultates. R ex uͦ
sime orans multa munera largituis ẽ. &
ꝑ multas basilicas sc̃oꝵ plurima donatͥ¬
buit. Post dũ ĩ cõcilia silua uenationem
exerceret. a febre ualida corripit & exinde cõ¬
pendtũ inllã que ẽ. palatiũ regale adiit. Ubi
dũ grauit̃ ueraret᷑ diceba. Ua ua qͥd putatis

Expanded text:
buens illic multas facultates. Rex verosime orans, multa munera largitus est, et per multas basilicas sanctorum complurima dona tribuit. Post haec dum in Cottia sylva venationem exerceret, a febre valida corripitur. Exinde Compendio villa, quae est palatium regale, rediit. Ubi cum graviter vexaretur, dicebat: Vua
Abbreviated transcription (Latin):
captus atq ligatus ẽ. Qđ c̃ lothario nun¬
tiatũ susset: ussit eũ c̃urore. & filias eiꝰ
igne c̃sumi. Inclusi gͦ ĩtugotirio ciuidã pau¬
ꝑcłe. rãnus suꝑscãnũ extensus orario sugil¬
latus ẽ. & sic postea suꝑ eos ipsa casella ĩ¬

Expanded text:
captus atque ligatus est. Quod cum Chlothachario ciatum fuisset, iussit eum cum uxore et filiabus igne consumi. Inclusique tugurium cuiusdam pauperculae, Chramnus super scamnum extensus, orario suggillatus est; et sic postea super eos ipsa casella in
Abbreviated transcription (Latin):
nabant. Perstitit ille &e uire uuande
affirmauit bis ei sc̃m anoreã apparius¬
se sibiq calia denuntiasse. & ne ulteriꝰ
secrecum sibi creditũ abscondet uehe¬
m̃ter ad iurasse. Tandẽ crediderunt u¬
ranti: iuresq pͥstinas animo resũpsert̃.
tãꝙͣ ex ꝑgefacti asono Iam enĩ duo p̾ conẽ
ẽmerserant: qͥ de sua salute dĩpropiti¬
in castello ã. xp̃ianoꝵ infestatione nulla¬
tenus cessabant s tota sedilitate francos
incursabant. Incluserunt itaq qͣdam
die francis uidentib tres xp̃ianos inqͥdã
t̾re nec ausi fuerunt franci sub sidium
niclusis p̃stare. defecerant eñ multis
affucti tribulationib ce adho huc tabesce
auos scos nullis coadiutus auriliis sed
sola manu ꝑ sequentium obstitit d̃nis.

Expanded text:
nabat. Perstitit ille, et jurejurando affirmavit bis ei sanctum Andream apparuisse, sibique talia denuntiasse; et ne ulterius secretum sibi concreditum absconderet vehementer adjurasse. Tandem crediderunt juranti, viresque pristinas animo resumpserunt, tanquam expergefacti a somno. Jam enim duo praecones emerserant, qui de sua salute, Deique propitiin castello, a Christianorum infestatione nullatenus absistebant; sed tota sedulitate Francos incursabant. Incluserunt itaque quadam die, Francis videntibus, tres Christianos in quadam turre, nec ausi fuerunt Franci subsidium inclusis conferre. Defecerant enim multis afflicti tribulationibus; et adhuc tabescebduos Turcos, nullis coadjutus auxiliis: sed sola manu persequentium obstitit turmis.
Abbreviated transcription (Latin):
apd lãbras uicũ sepeliuit Inde postea su¬
esi onis in basilica sc̃i medardi iusta patrẽ
suũ sucłioti ͫ sepelierunt. Obiit autẽ

Expanded text:
apud Lambros vicum sepelivit. Unde postea Suessionis in basilica sancti Medardi juxta patrem suum Chlotharium sepelierunt. Obiit aute
Abbreviated transcription (Latin):
Inposito supͣ cͣmpeo : regẽ illũ supͣ se statiuint
Tunc fredegundis memor artiũ suarii. ii¬
ebriauit duos pueros teruuanenses dix̃q
eis. Ite ad cuneum sigebtiꝰ assimulate ut eũ
supͣ uos regem eleuare debeatis & interficite¬
eũ. Si euade potueritis uiui: ego mirifice
honorabo uos & sobolẽ ur̃am. Si autẽ cor¬
rueritis ego ꝓ uobis elemosinas multas ꝑ
soca scõꝵ tͥbuam. Illi uͦ nec diibii fero ut erã
corde ad eum uenientes cũ aliã causã se sug¬
scranxasos uocant. utraq ei lateraferiunt.
At ille uociferans corruit & emisit sp̃m.¬

Expanded text:
impositumque supra clypeum regem eum super se statuunt. Tunc Fredegundis memor artium suarum inebriavit duos pueros Tarwanenses, dixitque eis: Ite ad cuneum Sigiberti, et assimulate ut eum supra vos in regem elevare debeatis, eumque interficite. Si evaderitis vivi, ego mirifice honorabo vos, et sobolem vestram; si autem corrueritis, ego pro vobis eleemosynas multas per  promitto'. Illi vero nec dubii, fero ut erant corde, ad eum venientes, eum alia causa sugscramsaxis, utraque ei latera feriunt. At ille vociferans ac corru
Abbreviated transcription (Latin):
parisuis uenit. & contͣ frem̃ suũ ire dis¬
ponit. mittens nuntios dimensib & turo¬
mulantes. rex godegisilũ & gunt᷑nũ duces
in capite diregit. Qui cõmouentes exerci¬
tum adu̾sus eũ ꝑgunt. Illeqͦq derelitus¬
sinã cuitatẽ de portat᷑ ibidẽq sepultus¬
¶ est.
hilꝑicus qͦ ꝑrodainagensem urbẽ fugiens
cũ uxore sua ce filiis t̾nacũ ciuitatẽ ingressꝰ
ibise reclusit & cõmununt. Sigeb̾tus uͦ

Expanded text:
Parisius venit, et contra fratrem suum ire disponit, mittens nuntios Dunensibus vel Toromulantes, rex Godegisilum et Guntramnum duces in capite dirigit. Qui commoventes exercitum, adversus eum pergunt. Ille quoque derelictissinam civitatem deportatus, ibidem sepultus est. Chilpericus vero per Rodomagensem urbem fugiens cum uxore sua ac filiis, Turnacum civitatem ingressus, ibi se reclusit et communivit. Sigibertus
Abbreviated transcription (Latin):
regem stabiliunt. Qui misit eos ut firm̃
dicens se caexercitu eos secnt᷑um. Cui
beatus germanus ep̾c dixit. Si abieris ce
frem̃ tuũ interfice̾ nolueris uis & iue¬
tor redies. Si aũ aliud cogitaueris morie¬
ris. Sic enĩ dñs ꝑsalomonẽ ait. Foneam
neglexit. Neniente autẽ illo ad uillã cui nñ

Expanded text:
regem stabiliunt. Qui haec audiens, misit eos ut fratredicens se cum exercitu eos esse secuturum. Cui beatus Germanus episcopus dixit: Si abieris, et fratrem tuum interficere nolueris, vivus et victor redis; sin autem aliud cogitaveris, morieris. Sic enim Dominus per Salomonem ait: Foveam neglexit. Venien
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ. Boa myndus pigritie ce sõno¬
lentie nũqͣ ad qͥescensarreqͥetus em̃
homo erat cũ qͣtuor milibus militũ
tinus uenit : siqͥ forte latentes in

Expanded text:
o. Buamundus, pigritiae vel somnolentiae nunquam acquiescens, irrequietus enim homo erat, cum quatuor millibus militum tinus venit, si qui forte latenter in
Abbreviated transcription (Latin):
incerrogaturus. At ille ꝑ internuntios ħso
lũ ei rescripsit dicens. De fredegunde tͥ sub¬
uemat inmemoria. At ille ingeniosus ut
erat intellexit. &de nocte cõsurgens c̃ moto

Expanded text:
interrogaturus. At ille per internuntios hoc solum scripto dirigens, ait: De Fredegunde tibi subveniat in memoriam. At ille, ingeniosus ut erat, intellexit, et de nocte consurgens, commoto
Abbreviated transcription (Latin):
singłarit᷑ inchoauit. Titꝰ ᵈͣ ᷤ dictator
cruentissima c̃g̃ssione c̃fecit. Iterũ
in bellũ ruentes galli a gallid sulplito
dictatore suꝑatis. It̃m se galli ꝑ mari¬
tima loca diffuđunt. i a marcho
ualerio coruino cccisi ꝓuocatore gal
nũ diut᷑nũq bellũ ꝓlurimos ui¬
deos in tͣnsiigͣtionẽ egit. atq in
hircauia ad scapiũ mare habitare

Expanded text:
singulariter inchoavit. Titus Quintus dictator cruentissima congressione confecit. Iterum in bellum ruentes Galli a Caio Sulpitio dictatore superati sunt. Iterum se Galli per maritima loca diffuderunt, et a Marco Valerio Corvino occiso provocatore Gallmum diuturnumque bellum, plurimos Judaeos in transmigrationem egit, atque in Hyrcania ad Caspium mare h
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ senuit. P hilippꝰ apd̃ motonã ur¬
bẽ ictu sagite ocłm amisit. Ꝙ ꝓpe
totã greciã c̃siliis p̃uentã uirib
domuit. Capadotiã captos ꝑdoꝵ
reges imꝑio macedonie fubdidit.
Philippus fr̃e suos patri ex nou̾ca
genitos in tn estce agressus olinstũ
urbẽ florentissimã sanguine repletã
opib hominib q euacuauit. ⁊
abstracto inde fr̃e : supplitio ⁊ neci
dedit. Auraria loca intessalia uargen¬
ti metalla intracia inuasit. P hilippꝰ
argustias t̾mophilarii instructis
copiis ingredit᷑. easq p̃sidius emunit.
Atenienses focenses atq tessalos
ꝑdomuit. Buranziũ apassama
magna copia ad ducta. auri argentiq
sufficiendo generi macedoma missa.
Bello triballico ita philippꝰ in femo
det. a pausama nobili macedonum
adolescente in angustiis sine custo¬
dib circunuentus occidit᷑. Roma¬
ni uellũ batinis rebellantib intuler̃.
Mamilio torqͣto ⁊ decio mure c̃suli¬

Expanded text:
consenuit. Philippus apud Matonam urconsenuit. Philippus apud Matonam urbem ictu sagittae oculum petotam Graeciam consiliis praeventam, viribus domuit; Cappadociam, capto per dolum rege, imperio Macedoniae subdidit. Philippus fratres suos patri ex noverca genitos interficere aggressus, Olinthum urbem florentissimam, sanguine repleta, opibus hominibusque vacuavit, et abstractos inde fratres supplicio et neci dedit. Auraria loco in Thessalia, et argenti metalla in Thracia invasit. Philippus angustias Thermopylarum instructis copiis ingreditur, easque praesidiis emunit, Athenienses, Phocenses, atque Thessalos perdomuit. Byzantium a Pausania magna copia abducta, auri argentiqueium equorum sufficiendo generi Macedoniam missa. Bello Triballico ita Philippus in femoeret, a Pausania nobili Macedonum adolescente in angustiis sine custodibus circumventus occiditur. Romani bellum Latinis rebellantibus intulerunt, Manlio Torquato et Decio Mure cos