comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum solui spospond̾ant. Nt̾ ob rẽ
non defensam ꝑtem suam solũ¬
it nichilomunꝰ res defendi pot̾it
nec tñ is qui solu̾it repetet. stipło
acceptumei fcr̃ fuiss. ¶ Quoci¬
ens ex stipłone iudicatũ solui ob
rem nõ defensam agit᷑ cufideiꝰ.
cõe fideuissores mandati iudicõ ñ¬
et scipło qmidui res ñ defendat᷑ simł
atq defendi pot̾it ceꝑit aut. defẽ¬
dari iudiciũ. n enum equũ ẽ. aut
iudicõ distͥngi. aut ad inficiacõe
ꝯpesli eum qui sũ iudicõ dare suã¬

Expanded text:
tum solvi spoponderant, alter ob rem non defensam partem suam solverit, nihilo minus res defendi poterit. nec tamen is, qui solverit, repetet: stipulaacceptum ei factum fuisset. Quotiens ex stipulatione iudicatum srem non defensam agitur cum fideitione fideiussores mandati iudicio ntio "quamdiu res non defendatur", simul atque defendi coeperit aut defendari iudicium. neque enim aequum est aut iudicio destringi aut ad infitiationem compelli eum, qui sine iudice dare pa
Abbreviated transcription (Latin):
nõ mutilit̾ doli. mali. excepcõe.id¬
u̾sus debitorem uti quia nat᷑alede¬
bitũ man. ¶ Si quis a ꝓcatore sta¬
a procͤatore. ne inpue sepuis pro
suo statu ꝯueniret᷑. ⁊ si dñs uemi

Expanded text:
non inutiliter doli mali exceptione aduersus debitorem uti, quia naturale debitum manet. Si quis a procuratore staa procuratore, ne impune saepius pro suo statu conueniretur et, si dominus ueni
Abbreviated transcription (Latin):
fi. nec ullo casu ad se uen̾tiue
facit. quam ut lib̾tatem ⁊ mii¬
macenciam suam eyceat. hec
ꝓprie dono appeliaturidat ali¬
quis ut tt̃demum accipientis
fiat camanquid secutum fu̾¬
it ħ nõ ꝓprie donõ appellabit᷑
tun quid̾ faciat accipientis. si
fu̾it. id uelit ad se reu̾ti. hec¬

Expanded text:
i nec ullo casu ad se reverti, facit, quam ut liberalitatem et munificentiam exerceat: haec proprie donatio appellatur. dat aliquis, ut tunc demum accipientis fiat, cum aliquid secutum fuerit: non proprie donatio appellabitur, tim quidem faciat accipientis, si fuerit, uelit ad se ‹r›euerti,
Abbreviated transcription (Latin):
causa ⁊ ꝑsona desidari deb̾e
arbitror ⁊ cmi capitalia ⁊ atͦ¬
ciora maleficiã non ałr explo¬
rari ⁊ inuestigari possunt ꝙͣ
simas eas ẽẽ ad requirẽdamui¬
datem existimo ⁊ hũdas cenido
¶Statu lib̾in adultio postuiari
poterit ut qõ ex eo hãtur qd̾

Expanded text:
causa et persona desiderari debere arbitror, et, cum capitalia et atrociora maleficia non aliter explorari et inuestigari possunt quam simas eas esse ad requirendam ueritatem existimo et habendas censeo'. Statuliber in adulterio postulari poterit, ut quaestio ex eo habeatur,
Abbreviated transcription (Latin):
m̾o plebeiorum fiłius tinisẽ¬
sequatur ꝑiculo eius ꝗ noĩa¬
uit uire prĩe pot̾tatis nõ pot᷑.
IGerendoꝵ honorum nõ ꝓmis¬
cua facultase̾ set ⁊ ordoc̾tus
hinic rei ad hibitus est. nam
n prius maiorem magratũ

Expanded text:
mero plebeiorum filius tuus esequatur periculo eius qui nominauit, iure patriae potestatis non pote‹s›'. Gerendorum honorum non promiscua facultas est, sed ordo certus huic rei adhibitus est. nam neque prius maiorem magistratum
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis magrãtus ĩ muncipio
creatus mim̃e ĩnĩcto sungi de¬
traccet ꝑ p̾sidẽ munꝰ agnos¬
cere cogendus est remedus
quibus tutores quo cogi solec¬

Expanded text:
Si quis magistratus in municipio creatus munere iniuncto fungi detrectet, per praesides munus adgnoscere cogendus est remediis, quibus tutores quoque sole
Abbreviated transcription (Latin):
ta non est eytinantis ⁊ hr̃di
⁊ iegatario renuttẽdam int̾¬
dum ꝓprĩ sui manumitten¬
dinctitatem siuelusus cius
tam nctͣuis ẽet ut co carere ñ
expediret uelutidis pensato¬
ris pedagogi su sinc lib̾orim
ueltantum delictume̾. ut ul¬
cõ remittenda non cet uisum
irligioant honestior causa
uel calamitas aliqua uelma¬
ioris rei familiaus aut capitis
fame ueꝑiculum aut sumuꝰ
set nec sihu data opa sui potꝰ¬
tatẽ non faci̾t puto pupilli

Expanded text:
ta sententia existimantis et heredi et legatario remittendam interdum proprii serui manumittendi necessitatem, si uel usus tam necessarius esset, ut eo carere non expediret, ueluti dispensatoris paedagogiue liberorum, uel tantum delictum est, ut ultio remittenda non esset: uisum religio aut honestior causa uel calamitas aliqua uel maior res familiaris aut capitis famaeue periculum aut similis sed nec, si hi data opera sui potestatem non faciunt, puto pupillis
Abbreviated transcription (Latin):
pluris eĩ testator redimi iussit
fu̾it ẜusi sui pr̃is manumitt̾e
dicẽdumeꝰ posse cũ ⁊̃ contͣ tab̾.¬
hr̃e ⁊ oꝑas im pon̾e hocem̃ po¬
tuisret ⁊ sidiroctam lib̾tate
accepisret quasi pr̃omsi luis
orit rubriano senatus cõsuldo
locus ettiam si ib̾cont̾one lib̾¬
sm̃i non fict quomimꝰ condõi
pateat nec refert indando aut
infaciendo aut ĩ aliquoca su.

Expanded text:
pluris eam testator redimi iussit, fuerit seruum sui patris manumittere, dicendum est posse eum etiam contra tabere et operas imponere: hoc enim potuisset, etiamsi directam libertatem accepisset, quasi patroni filius. Erit Rubriano senatus consulto locus, etiamsi sub condicione libeseruum non fiet, quo minus condicioni pareat: nec refert in dando an in faciendo an in aliquo casu
Abbreviated transcription (Latin):
irm ꝑstqui concedendũ est
qr nõ tale sit hoc fid̾ionuir
ad quiratur alioqiũ ip̃idat᷑
uidetur ꝙ pot̾it continge
sitestator piuris cñ ẜnũ ꝙͣ¬

Expanded text:
rem persequi concedendum est, quia non tale sit hoc fideicommissum, adquiratur: alioquin ipsi datum uideretur. quod potest contingere, si testator pluris eum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtineant᷑. q̃ rẽ in uidiciũ de¬
ducũt int̾ hos erit ꝓcurator
cui mandatũ ẽ uł tutor cͤator
furiosi uł pupilli actor mu¬
sor enumerab quia adu̾sus defẽ¬
sorem qui. iccit litem in uidi¬
cĩ deducit ¶Mi quis hoĩem

Expanded text:
tinerentur, quae rem in iudicium deducunt: inter hos erunt procurator, cui mandatum est, tutor, curator furiosi uel pupilli, actor musor numerabitur, quia aduersus defensorem qui agit, litem in iudic
Abbreviated transcription (Latin):
Sate h̾editatẽ petã c̾ nicħ pos¬
sid̾os Dem̾si tu ceperis aliquid
possid̾e. it̾m a te ħeditatẽ petam
an noceat excepcõ ista: ⁊ putẽ
sũ fuit iudicatũ heditatẽ me¬
am ẽẽ. sii adu̾sarius quia nicħ
possidelat absolutus ẽ. nõ noc̾e
bat se possidẽ defend̾it. mor ie¬
emi̾it. re sccm peͣtitoꝵ e iuidicata
aui restituere coͣglt᷑ ⁊ nit rcra

Expanded text:
te hereditatem petam, cum nihil possideres, deinde, ubi coeperis aliquid possidere, hereditatem petam, an noceat exceptio ista? et putem, siue fuit iudicatum hereditatem meam esse, siue aduersarius, quia nihil possidebat, absolutus est, non nocere bat se possidere, defenderit, mox emerit: re secundum petitorem iudicata an restituere cogatur? et a
Abbreviated transcription (Latin):
bit exce pcõsid̃ erit ꝓband̾ ⁊ ai
duo corprea fuit petita. mor al¬
t̾utrum corpłs petͣat᷑. nam no
lapides petat  It̃ si nauem pe¬
ciero postea snigulas tabulas
uendicem. si aucilam peciero¬

Expanded text:
bit exceptio. idem erit probandum et si duo corpora fuerint petita, mox alterutrum corpus petatur: nam nocigna uel lapides petat: item si nauem petiero, postea singulas tabulas uindicem: si ancillam pr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inum uidicati finẽ suffic̾e ꝓ etelo¬
babili rõne placuit. ne alit̾ mo
dus multiplicatus fũmã atoꝵr
mexplicabilem faciat difficul¬
rent᷑. par̾e gͦ excepcõĩ rei uidica¬

Expanded text:
 iudicati finem sufficere probabili ratione placuit, ne aliter modus litium multiplicatus summam atque inexplicabilem faciat difficulrentur. parere ergo exceptionem rei iudica
Abbreviated transcription (Latin):
inuiriam in inguntur er
accom non ꝑtinent ¶ Si
quis me ꝓhibet nmari
pistari ł euertiꝰ ꝑiculum
duce an inuiriarum indicio
possum eum comiemre sut
ẽẽ hinc similem eum qui ĩ
publico iauare uł inca¬
uea publicas edere uł ĩ
quo alio locro ag̾e. sedere
couuersari non paciat᷑
aut siquis remei nõ ꝑmͣ¬

Expanded text:
iuriam iniunguntur. eractionem non pertinent. Si quis me prohibeat in mari piscari vel everriculum ducere, an iniuriarum iudicio pesse huic similem eum, qui in publicum lauare uel in cauea publica sedere uel in quo alio loco agere sedere conuersari non patiatur, aut si quis re mea uti m
Abbreviated transcription (Latin):
Namis ei ꝓhibenda est
quomimꝰ conduccõne su¬
a fruatur. si queni tñ an̾
edes meas uelante ptorni
meum pistari ꝓhibeam
quid dicendum ẽ me iuiri¬
aꝵ tem̃ uidõ an non ⁊ quid̾
mare M̾mune omiũ est ⁊
rum alienum ꝓhib̾i pot̾.
usurpatum tñ. ⁊ hoc est ta¬
⁊ si nullo uire quis ꝓhibi
possit. añ edes meas uel p̾co¬
rium nieu̾ pistariqrͣ siꝗs¬

Expanded text:
nam uis ei prohibenda est, quo minus conductione sua fruatur. si quem tamen ante aedes meas uel ante praetorium meum piscari prohibeam, quid dicendum est? me iniurio teneri an non? et quidem mare commune omnium est et rum alienum prohiberi potest. usurpatum tamen et hoc est, tametsi nullo iure, ut quis prohiberi possit ante aedes meas vel praetorium meum piscari:
Abbreviated transcription (Latin):
faciat au non fĩ quid inho¬
norem alicuis quic non.
paciatur. ¶Item labo scci¬
b̾. si cum alium continget
uiri indux̾int. non poste a¬
gi in uiri arum ob laborez
inuĩctum. aluid enĩ ẽe iabo¬
rem iiuĩgere aliud ĩ uri¬

Expanded text:
fiat an vero fieri quid in honorem alicuius quis non patiatur. Idem Labeo scribit, si, cum alium contingeret vir indixerit, non posse agi iniuriarum ob laborem iniunctum: aliud enim esse laborem iniungere, aliud iniuri
Abbreviated transcription (Latin):
ab eodem stipuler.man̾e or.
rem in reb humͣanis ut no¬
uacõi locus sit. nisi ꝑ ꝓmisso.¬
rem scet̾it quo ninus daiet᷑.
ideo si hominem mͥ dare te

Expanded text:
ab eodem stipuler, manere oportet rem in rebus humanis, ut nouationi locus sit, nisi si per promissorem steterit, quo minus daret. ideoque si hominem mihi dare te
Abbreviated transcription (Latin):
sione mt̾cessio ẽ. Idem ẽ ⁊ inmi¬
nore qui crrtũscriptꝰ est delega¬
tͦ. s q si eciam mũc minor est
rursus circũunuenit. Diusum
si eam excessit etatem. xx¬
u. aimorim qͣmuis adhiic pꝰ¬
sit restitui adu̾sus pͥorem cre¬
ditorem ido aut̃ denegant᷑
exte pcõnes adu̾sus scd̾m credi¬
terem quia in priuatis ꝯͣctib
⁊ paccõnib nͥ facile scire po¬
t᷑ petitor quid int̾ eũ qui dele¬
gatꝰ est. ⁊ debitere in actuniẽ.
aut ⁊̃ si sciat dissnułare deb
ne curiosus uideat᷑. ⁊ ideo me¬
rito denegandum ẽẽ adu̾sus
eum ercepcõnem ex ꝑsona

Expanded text:
sione intercessio est. idemque est in minore, qui circumscriptus delegatur, quia, si etiamnunc minor est, rursum circumuenitur: diuersum, si iam excessit aetatem ue annorum, quamuis adhuc possit restitui aduersus priorem creditorem. ideo autem denegantur exceptiones aduersus secundum creditorem, quia in priuatis contractibus et pactionibus non facile scire petitor potest, quid inter eum qui delegatus est et debitorem actum est aut, etiamsi sciat, dissimulare debet, ne curiosus uideatur: et ideo merito denegandum est aduersus eum exceptionem ex persona
Abbreviated transcription (Latin):
aliam iudicii accepti mlta
perit priulegium dotis ⁊ tu¬
tele si pꝰ diuorcium dos insti¬
pub̾tatem tutele accõ rio¬
uet᷑. si id spalit᷑ actum est ꝙ
nemo dixit lite ꝯtestata U
lenĩ det̾iorem cãm nr̃am faci¬
niꝰ accõnem exͥcentes s meli¬
orem ut assolet dici mhiis c¬

Expanded text:
aliam iudicii accepti multa perit privilegium dotis et tutelae, si post divortium dos in stipubertatem tutelae actio novetur, si id specialiter actum est: quod nemo dixit lite contestata: neque enim deteriorem causam nostram facimus actionem exercentes, sed meliorem, ut solet dici
Abbreviated transcription (Latin):
forte stichus fu̾it in obligõe
⁊ pendente ꝯdicõne decesserit.
nec nouacõ ꝯtinget. qr uo. ñ
subest res eo tp̃r quo ꝯdico̾ imi¬
plet᷑. unde mͣrcellus ⁊ si post
moram stichus modicõnalẽ
obligõnem deductus ẽ purga¬
rimoram. nec in seq̃ntemobli¬

Expanded text:
forte Stichus fuerit in obligatione et pendente condicione decesserit, nec nouatio continget, quia non subest res eo tempore, quo condicio impletur. unde Marcellus et si post moram Stichus in condicionalem obligationem deductus sit, purgari moram nec in sequentem
Abbreviated transcription (Latin):
i creditor a sempnio nouan¬
di animo stipulatꝰ ẽẽt. ita
ut a prima obligõne inuni¬
u̾sũ discedet᷑ rursus ensd̾res
a post̾iore debitore sine ꝯsen¬
su prioris obligari nõ posse

Expanded text:
i creditor a Sempronio nouandi animo stipulatus esset ita, ut a prima obligatione in uniuersum discederetur, rursum easdem res a posteriore debitore sine consensu prioris obligari non posse
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cũ quo ꝯniune scipsantis¬
ius est anict̾e debitorem po
stipłet᷑ nonacõne quoꝵ lib̾are
eum ab alto pot̾it. cũ id speli
agit eo magis cũ eam scipla¬
cõnem sisem eẽ sołoni existi¬
memꝰ. Mioqͥn quid dicemꝰ si
iniꝰ delegau̾it creditori suo
ꝯmunẽ debitorem. isq al eo
stiplatus fu̾it. aut młr fun¬
serit. nam debitor ab utroq
t̾e stipłor ib alt̾o nouandicã¬
utĩq nouat: paulꝰ m̾ito quia
utr᷑q mpost̾iorem deducet᷑ sti

Expanded text:
 cum quo commune ius stipulantis est, amittere debitorem potstipuletur, novatione quoque liberare eum ab altero poterit, cum id specialiter agit, eo magis cum eam stipulationem similem esse solutioni existimemus. alioquin quid dicemus, si unus delegaverit creditori suo communem debitorem isque ab eo stipulatus fuerit? aut mulier funset: stipulor ab altero nouandi canouatur. Paulus: merito, quia utrumque in posteriorem deducitur sti
Abbreviated transcription (Latin):
Si debitorem meil iusso tibi soi¬
n̾e. non statim tu ⁊̃ tu ⁊̃ sti¬
pulando id nouare possis ꝙͣ¬
iuis debitor soluendo tibi l
meo stipulatite est nouan¬
di animo ⁊ ego postea ratũ

Expanded text:
ebitorem meum iussero tibi soluere, non statim tu etiam stipulando id nouare possis, quamuis debitor soluendo tibi limeo stipulatus est nouandi animo, ego postea ratum
Abbreviated transcription (Latin):
latꝰ fuero. et su̾us pꝰea decesse¬
rit. deinde ꝯdicõ extit̃it cũ iã
ex stipulatu obligatꝰ es mͥ uo
uacõ quo fiet. ¶ Si duo reisti¬
płandi sunnt an alt̾ ius nouã¬
di hab querit᷑. ⁊ quid uris
miꝰ quisq sibi acquisierit
fere aut ꝯuenit ⁊ uni recte
solui. ⁊ iũ uidicõ petentem
totam reni ilitem deduc̾e.
Item imꝰ acceptilacõne ꝑi¬
mit utrusq obligõnemr er
quib colligit᷑ unũꝙ̾os ꝑ inde¬

Expanded text:
et seruus postea decesserit, deinde condicio exstiterit, cum iam ex stipulatu obligatus es mihi, nouatio quoque fiet. Si duo rei stipulandi sint, an alter ius nouandi habeat, quaeritur et quid iuris unusquisque sibi adquisierit. fere autem conuenit et uni recte solui et unum iudicium petentem totam rem in litem deducere, item unius acceptilatione peremi utrisque obligationem: ex quibus colligitur unu
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑. o si ꝑ iugnor anciam reꝑ¬
misit creditori nulla quid̾ ex¬
cepcõne ad u̾sus creditorem inti
pot̾it. quia ille suũ recepit. s
is qui delegauit tenet᷑ ꝯdicõ¬
ne. uł inc̾ti si nͥ pecũia soluta
ẽẽt. uł c̾ti si soluta eẽt. ⁊ ideo
cum ip̾e p̾stit̾it pecũiam aget¬

Expanded text:
detur. sed si per ignorantiam promiserit creditori, nulla quidem exceptione aduersus creditorem uti poterit, quia ille suum recepit: sed is qui delegauit tenetur condic‹t›ione uel incerti, si non pecunia soluta esset, uel certi, si soluta esset, et ideo, cum ipse praestit
Abbreviated transcription (Latin):
Si pupillus sine nuitoris aucto¬
ritate rem saluam fore sti¬
platꝰ pubes fcũs ratam stipło¬
nemi habuit nouandi cã tol¬
lit ᷤ tutele accio. si n̾hab rat̃
licet tutele egiss. hab tñ ad¬
huc ex stipulatu accõnem
s uidex tũtele nͨ alt ꝯdemp¬
nare deb qmͣ si ex stipulacõ¬
ne ub̾acõ fieret.¶Qui sub ꝯ¬
dicõne scipulat᷑ que om̃ino
extit᷑a est pure uidet scipłari
Qui actũ scipłat᷑ deĩ. it̾ nich

Expanded text:
Si pupillus sine tutoris auctoritate rem saluam fore stipulatus pubes factus ratam stipulationem habuerit nouandi causa, tollitur tutelae actio. si non habuerit ratum, licet tutelae egisset, habet tamen adhuc ex stipulatu actionem: sed iudex tutelae non aliter condemnare debet, quam si ex stipulatione liberatio fieret. Qui sub condicione stipulatur, quae omnimodo exstatura est pure uidetur stipulari. Qui actum stipulatur, deinde iter, nih
Abbreviated transcription (Latin):
a ticio debitore exegissem tm̃ fide¬
ubes. non fit nouacõ quia non
agit᷑ ħ. ut nouet᷑. ¶Cum pecu¬
niam muituam ded̾it quis sine
stipłone. ⁊ ex continenti fecit

Expanded text:
a Titio debitore exegissem, tantum fideiubes?', non fit nouatio, quia non hoc agitur, ut nouetur. Cum pecuniam mutuam dedit quis sine stipulatione et ex continenti fecit
Abbreviated transcription (Latin):
dum recte ei soluit. nam ⁊ hus
qui in nr̃a potestate sũt ꝙ ab
buis creditum ẽ recte int̾dᷤ sol¬
iutꝰ cum nemo eorũ ꝑse noua
ille debebat dari sibi. nouatũ
utrumq non ẽ. s inpot̾atẽ ti¬
cu est ꝓ quouelit solu̾e. ⁊ eũ
lib̾are. fingauiꝰ autem ea ẽẽ ac¬
tum ut alt̾utrim daret. nani
utrumq nouatum si nouan
tore pecuniam ita ꝓmuisit quic¬
quid ex uendito dare fag̾e or.
nouacõne secuta. usuras neu¬
tri post insecuti tp̃ris d.¶Id¬

Expanded text:
d interdum recte ei soluitur: nam et his, qui in nostra potestate sunt, quod ab his creditum est recte interdum soluitur, cum nemo eille debeat, dari sibi, nouatum utrumque non est, sed in potestate Attii est, pro quo uelit soluere et eum liberare. fingamus autem ita actum, ut alterutrum daret: nam utrumque nouatum, si nouandtore pecuniam ita promittit: 'quidquid ex uendito dare facere oportet', nouatione secuta usuras neutri post insecuti temporis d
Abbreviated transcription (Latin):
actum est cum cͥtum c̾tum sit
diem qñ uentum: at si quis
sub condicõe stipłatꝰ nõ statĩ
nouat nisi condicõ extit̾it.¬
¶ di quis itascipulatus a seio
sit. quod aticio stipulatus fu̾o
dare spondes an si postea aticio
stipułatus sit fiat uouacõ solꝰ¬
q teneat᷑ seuis ĩ ait celsus no¬
uacõnem fĩ. s modo id agtum
sit ut nouet᷑ .i. ut seius debeat
ꝙ ticius ꝓmisit. Nam ⁊ eodem
tempore. ⁊ impleri ꝑrioris stipło¬
nis condicõnem ⁊ nouari ait
eoq uire utimi. ¶ Item celsus
ait udicatum solui stipłoe ac¬
cionem iudicati non uouari
m̾uto quia hoc solũ agit᷑ ea sti¬
pulacõne ut ⁊ fideuissorib cau¬
tum sit. nõ ut ab obligõne ui¬
dicati discedat᷑. ¶ oi .x. que
mͥ ticus debebat. aut .x. que mͥ¬
tat mͣrcellus neutr̃ lib̾arys
ticium elige posse ꝓ quo .x. sol¬
u̾e uerit. ¶ Si ab alio ꝓmissã
sibi doteri maritꝰ ab uxore do¬
tis nomĩe stipulatus sit nͥ du¬

Expanded text:
actum est, cum certum sit diem quandoque venturum: at qui sub condicione stipulatur, non statim novat, nisi condicio extiterit. Si quis ita stipulatus a Seio sit: "quod a Titio stipulatus fuero, dare spondes?", an, si postea a Titio stipulatus sim, fiat novatio solusque teneatur Seius? et ait Celsus novationem fieri, si modo id actum sit, ut novetur, id est ut Seius debeat quod Titius promisit: nam eodem tempore et impleri prioris stipulationis condicionem et novari ait, eoque iure utimur. Idem Celsus ait iudicatum solui stipulatione actionem iudicati non nouari, merito, quia hoc solum agitur ea stipulatione, ut fideiussoribus cautum sit, non ut ab obligatione iudicati discedatur. Si decem, quae mihi Titius debet, aut decem, quae Stat Marcellus Tertium eligere posse, pro quo decem soluere uelit. Si ab alio promissam sibi dotem maritus ab uxore dotis nomine stipulatus sit, non du
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ in mora ꝓmissor ẽẽt quo minꝰ
daret. rursus euinde m stipłat᷑
fu̾it desiit ꝑiculimi ad ꝓmis¬
sorem ꝑtmñe .q. mora purgata
legata uł fid̾i ꝯmissa si rstipło¬
nem fu̾int deducta et ħ actũ. ẽ¬
ut nouarent᷑ fiet nouacio si
pure quidem uł in drem funt¬

Expanded text:
ssor esset, quo minus daret, rursus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata. Legata uel fideicommissa si in stipulationem fuerint deducta et hoc actum, ut nouetur, fiet nouatio, si quidem pure uel in diem fu
Abbreviated transcription (Latin):
culint bona eorum ficco nõ
uendicentur non em̾ fuĩ scełi¬
tatem ẽe obnoyiam set ꝯstĩe
metũo mreo uelud confesto de¬
m̃ plãcuit ergo aut postulari
ee debent aut instelere de p̾¬
hensi ut si se int̾fec̾int boa
eorum consiscentur nunc a̾
diuus pius irpsit itademũ
bon a enis ꝗ inreatu mortem
sibi coustunt suuo uendican¬
da sunt sienis crum̾s rensfu¬
it lit si dampnaretur morte
dici finrti reus fauset licet ui¬
tam suspendio fimerit nõ n¬
d̾i in eademcã ẽe ut bonahr¬
dibus admmienda e̾e̾nt sicuti
u ip̃i adiierentur sicomꝑ¬
tum meo surtum sunset. Igiͣ
qui manus sibi intulit furo

Expanded text:
non uindicentur: non enim facti sceleritatem esse obnoxiam, sed conscientiae metum in reo uelut confesso teneri placuit. ergo aut postulati esse debent aut ‹in› scelere deprehensi, ut, si se interfecerint, bona eorum confiscentur.Ut autem diuus Pius rescripsit, ita demum bona eius, qui in reatu mortem sibi consciuit, fisco uindicanda sunt, si eius criminis reus fuit, ut, si damnaretur, morte dici furti reus fuisset, licet uitam suspendio finierit, non uideri in eadem causa esse, ut bona heredibus adimenda essent, sicuti neque ipsi adimerentur, si compertum in eo furtum fuisset.Ergo qui manus sibi intulit, fisco
Abbreviated transcription (Latin):
bedie alt̾. post̾ea die respõd̾it
uec obligatum quidem in
licet ꝑactis illis reb Rnd̾it
di a ticio ⁊ pupillo sine tuto¬
ris auctoritate scipulatus fu¬
asuo. ⁊ quasi duos reos pro
ubi quid̾ aliqͣ diffencia obli¬
gaconũ eẽ possit ut in fideiꝰ¬

Expanded text:
ter, alter postera die responderit, ne obligatum quidem intlicet peractis illis rebus responderit. Si a Titio et pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuaubi quidem altera differentia obligationum esse possit, ut in fidei
Abbreviated transcription (Latin):
sunt primonii alia ꝑsonarum¬
primonii sunt mim̾a rei ue¬
hicularis. ⁊tem nauicularis.
exacrones sollempniũ celebrã¬
tur. ꝑsonalia sunt cuilia mu
ña defensio ciuitatis .i. ut sĩ¬
um cura p̃diorum quo pb̾li¬
corũ frumenti compandi aq̃¬

Expanded text:
patrimonii, alia personarum.Patrimonii sunt munera rei uehicularis, item nauicularis: exactiones sollemnium celebratur.Personalia ciuilia sunt munera defensio ciuitatis, id est ut synum cura: praediorumque publicorum: frumenti comparandi: aq
Abbreviated transcription (Latin):
debent. ¶ui ĩ castris oꝑam ꝑ
miliciam dat nullũ mumcipa¬
le munus in u̾gi pot̾ ceti a
priuati qmͣnis militũ cogna¬
ti sunt legib priesue ⁊ pro¬
uincie obedire debent. Simn
metallum datus in integrum
restitutus sit ꝑm̾ ac sinecdãp¬
natus fuisset admun̾a uel ho¬
nores uocatur nec opponat
fortimam ⁊ casustristiores suoᷤ
ad hoc solum ne prĩe ydonee gm̃is
est ẽe ndeatur. ¶Gorꝑalia mu¬
u̾a frminis ip̃e sexus denegat¬
quonimo honores aut mun̾a

Expanded text:
debent.His, qui castris operam per militiam dant, nullum municipale munus iniungi potest. ceteri autem priuati, quamuis militum cognati sunt, legibus patriae suae et prouinciae oboedire debent.Si in metallum datus in integrum restitutus sit, perinde ac si nec damnatus fuisset, ad munera uel honores uocatur: nec opponet fortunam et casus tristiores suos ad hoc solum, ne patriae idoneus ciuis esse uideatur.Corporalia munera feminis ipse sexus denegat.Quo minus honores aut munera
Abbreviated transcription (Latin):
exeo mim̾ari. ex quo quid ad
ficum ꝑtinere poturt cause
autẽ que statim mote sunt
suscipienciũ fama non leditur
ueluti corum ꝗ non ꝑrmiico¬
seqñdi. item eorimm ꝗ ulcudendi
gra ad ũ carum m defert¬

Expanded text:
ex eo numerari, ex quo quid ad fiscum pertinere potuit.Causae autem, quae statim motae sunt suscipientium fama non laeditur, ueluti eorum, qui non praemii consequendi, item eorum, qui ulciscendi gratia aduersarium suum defer
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ꝙsi appellatori hrs exti¬
t̾it siquid̾ nuillius altius in¬
t̾ est c̾as appelłonis reddico¬
gendus ẽ non est ꝑ ag̾e ap¬
pellomis uio fici uelaltuis
contra quem appellatum ẽ.
ad emꝑcõne bonorum relegad
est. namsi ad emꝑtis bonis re¬
ligatꝰ. ueliuinsulam de ꝑtatꝰ.
uł inmetallũ datus. ꝓuocacõ¬
ne nit̾ poĩta decesst̾t. impr nr̃

Expanded text:
cit. quod si appellatori heres extiterit, si quidem nullius alterius interest causas appellationis reddi, cogendus non est peragere appellationem: si uero fisci uel alterius, contra quem appellatum est,ademptione bonorum relegatus est. nam si ademptis bonis relegatus uel in insulam deportatus uel in metallum datus prouocatione interposita decess
Abbreviated transcription (Latin):
b numdaco ad fiscum fẽ sol
aut emĩ sequis ꝗ tacite relic¬
tum ẽ. ꝓfitetur caꝑe non pos¬
se. uel ab alio p̾uentus defer¬
tur. uelꝙ mors ab hr̃dibus
non umdicetur. uel ꝙ dignꝰ
quis ħrs nunciatur. uł ꝙ prĩ¬
ceps hr̃s institutus ẽ. testam̃

Expanded text:
 nuntiatio ad fiscum fieri solet. aut enim se quis, quod tacite relictum est, profitetur capere non posse uel ab alio praeuentus defertur: uel quod mors ab heredibus non uindicatur: uel quod indignus quis heres nuntiatur: uel quod princeps heres institutus
Abbreviated transcription (Latin):
intur. ea sb̾ tracca ẽe credantur.
que nocitura caus e enis fu̾int.
dubitatum non eꝰ. nec alias
nocere deb̾ant. qm̃ mea  quãde¬
sid̾ata sunt ¶ Item duufr̾es
ad libellum cornelii ruphi rescͥ¬
s mit. Dociens edenda ẽe in¬
strum̃ta quociens de uire capi¬
endi uł deuire dominiiuł de
a queratur non si decapitali
c̃a agatur ¶Senatus censu
it si n de lator n poirestor
trib edictis euocati asfu̾nt¬
delatoris quid̃ fideuurores dene¬
antur ⁊ ei postea publicam
cãm defendendi uic adniat᷑
possõris autem uis idẽ eet ꝙ
sidelatus omiino no ce̾t ¶ Quio¬
ciens tñ delator adee uissus cerͣ¬

Expanded text:
itur, ea subtracta esse credantur, quae nocitura causae eius fuerint, dubitatum non est. sed nec alias nocere debeant, quam in eam qua desi‹d›erata sunt'.Item diui fratres ad libellum Cornelii Rufi rescripserunt totiens edenda esse instrumenta, quotiens de iure capiendi uel de iure dominii uel de a quaeratur, non si de capitali causa agatur.Senatus censuit, ut, si neque delator neque possessor tribus edictis euocati adfudelatoris quidem fideiussores teneantur et ei postea publicam causam deferendi ius adimatur, possessoris autem ius idem esset, quod si delatus omnino non esset. Quotiens tamen delator adesse iussus ces
Abbreviated transcription (Latin):
Tutor quo in neg̃o pupu¬
li appelłone int̾posita. si deces¬
tutele hr̃s reddid̾it. qr sufficit̃
mortis temꝑe ad c̾ãs appelłors
reddendas. obligatum fuiste.

Expanded text:
Tutor quoque in negotio pupilli appellatione interposita si decestutelae heres reddiderit, quia sufficit mortis tempore ad causas appellationis reddendas obligatum fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
prinatorum udicõrum potest
qme defende ħ̾non ẽe contra¬
ria quid igitur ẽ melius statu¬
etur mabsentes peccumariaᷤ
quidem penas ueleas que exti¬
macom contingunt s cepuis
admoniti ꝑ contumaciam de¬
sunt statui posse qus adre

Expanded text:
priuatorum iudiciorum. potest quis defendere haec non esse contraria. quid igitur est? melius statuetur in absentes pecuniarias quidem poenas uel eas, quae existimationem contingunt, si saepius admoniti per contumaciam desint, statui posse et usque ad re
Abbreviated transcription (Latin):
ut relegatus intͥtcĩs locis nõ
eycedat alioqum indempns
quidem relegato ꝑpetuũ exi¬
minsuiam de portato pena capi
tis urrogatur ⁊ ħita siue quis
non exceastt mexiliũ intratẽ¬
pus intra quod debuit siuer
nam ꝗ nemo pot̾ cõmeatim
nanꝰ deb̾e diuus craiamis uili¬
o frontomo rpsit s nec desus¬
pecronb deb̾e aliquẽ dampna¬
centem dampnare. Adusus
contumaces n̾o quin demin

Expanded text:
ut relegatus interdictis locis non excedat: alioquin in tempus quidem relegato perpetuum exiinsulae tis adrogatur. et haec ita, siue quis non excesserit in exilium intra tempus intra quod debuit, siue nam. et nemo potest commeatum non debere divus Traianus Iulio Frontoni rescripsit. sed nec de suspicionibus debere aliquem damnacentem damnari. adversus contumaces vero, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
rdet᷑. scindi casdem in ꝑsonas
hedum qͣuis posit dici ex ꝑsõi
ħ̾edum ꝓ missoris ñ posse descẽ¬
dentem a defuricto stipłonem
in ꝯͣriũ sũma rõrie fit ut uno
ex ħedib stipłatoris ũicente
in ꝑtem eius ꝯmutat᷑ stipłos¬
e̾ s si uriꝰ ex ħedib ꝓmissoris to¬
res an om̃iuo teneart᷑ dubita¬
ttat᷑ s si lite ꝯtestata possõr de¬
cessĩt inũ ex h̾edib ñ maiore

Expanded text:
detur scindi eas in personas heredum, quamvis possit dici ex persona heredum promissoris non posse descendentem a defuncto stipulationem in contrarium summa ratione fit, ut uno ex heredibus stipulatoris vincente in partem eius committatur stipest". sed si unus ex heredibus promissoris tores an omnino teneantur, dubitattatur. sed si lite contestata possessor decesserit, unum ex heredibus non maiore
Abbreviated transcription (Latin):
eadem qõ ẽ ¶is cuiꝰ colonꝰ aũ
hospes aut quis aliꝰ it̾ ad fund̃
facit usus uidet᷑ itin̾e uł accu
iret retin̾e tñs̾ututem ¶ si
quis aut̃̾ cũ putaret fundum
ad se ꝑtiu̾e suo noĩe it̾ fec̾it a¬
iuicus meus utiq sͥ nõ mͥ in¬
t̾dcm̃ acquisiuisse intelligit᷑ n
Si quis pp̃ mũdacõem usus nõ
sit itiu̾e uł actu ħ anno cũ

Expanded text:
aestio est. Is, cuius colonus aut hospes aut quis alius iter ad fundum fecit, usus uidetur itinere uel actu iret, retinere eum seruitutem. Si quis autem, cum putaret fundum ad se pertinere, suo nomine iter fecerit amicus meus, utique sibi, non mihi interdictum adquisisse intellegitur. Si quis propter inundationem usus non sit itinere act
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ad modicum tempꝰ ꝯdux̾it
incuius golo suꝑficies ẽ utiq
ñ indiget utili. accõne. s ħt
nreni qͣlem ht̃ de solo ¶ pla¬
ne si adulsus suꝑ ficiariũ uelit

Expanded text:
d modicum tempus conduxit in cuius solo superficies est, utique non indiget utili actione, sed habet in rem, qualem habet de solo. plane si aduersus superficiarium uelit
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ ab eo qͥlemi cam possidẽdi
habeat. unũ tm̃ requirit ñ for¬
te ut cdam. uił p̾cario ab adu̾sa¬
uio possidebat omĩ.a quor q̃ in
uti possidetis int̾dc̃o s̃ uãt᷑ hie pa¬
dor si accõ de sr̃ ficie postiilabr¬

Expanded text:
git ab eo, quam causam possidendi habeat: unum tantum requirit, num forte ui clam precario ‹ab› aduersario possideat. omnia quoque, quae in uti possidetis interdicto seruantur, hic qutor 'si actio de superficie postulab
Abbreviated transcription (Latin):
tencia estimantise tanti pos
longe enĩ aliud ẽ rei p̾ciũ aliud
arios hoc int̾dcm reddend̾.⁊ si alt̾
usũ fructũ alt̾ possonẽ. sibi de¬
fendat. id̾ er̃ ꝓband̾ ⁊ si usus
fructus quis sͥ defendãt. possõ¬
⁊ si alt̾ usum. alt̾ s̾ usułfruct᷑¬

Expanded text:
tentia est existimantis tanti posslonge enim aliud est rei pretium, aliudarios hoc interdictum reddendum: et si alter usum fructum, alter possessionem sibi defendat. idem erit probandum et si usus fructus quis sibi defendat posseset si alter usum, alter fruct
Abbreviated transcription (Latin):
expulit. de int̾dc̃is unde ui q̃sit̾
ost ꝑlacebat colonũ intdc̃o uer¬
ditori teni. qr nich̾ int̾eet ip̃mcm
an alñex uolũtate eius missũ
int̾re ꝓhibu̾it. n erũ añ amissã¬
possõnem ud̾i ꝙͣ si tͣdita fuiss
emptorr qr nemo co aĩo eẽt ut pꝰ¬
sessionem amit̾et pp̃ emptorẽ
ꝙͣ emptor adeptꝰ ñ fuiss emꝑtorẽ
quor qui postea uim adhibit
ab ip̃o s̃ auenditore ꝑ uĩ fũdũ
cẽ possessũ cui pꝰsesso̾ ꝑuĩ eẽt ab̾¬
lata ¶ Quesitũ ẽ an emptori
succiri debeat si uolũtãte uẽ¬
ditoris colonũ pꝰea ui expulit¬
s dixi ũ ẽẽ uiuand̾ qr mandã¬
tum illicitũ susceꝑit eũ quifũ
furido ui deiec̾is in quo res
mouentes fuerunt ⁊ cũ mͥ ĩ¬
t̾dcõ unde ui restituere debeas.

Expanded text:
expulit: de interdictis unde ui quaesitum est. placebat colonum interdicto uenditori teneri, quia nihil interesset, ipsum an alium ex uoluntate eius missum intrare prohibueritnem uideri, quam si tradita fuisset emptori, quia nemo eo animo esset, ut possessionem omitteret propter emptorem, quam emptor adeptus non fuisset. emptorem quoque, qui postea uim adhibuitab ipso, sed a venditore per vim fundum esse possessum, cui possessio esset ablata. quaesitum est, an emptori succurri debeat, si voluntate venditoris colonum postea vi expulisset. dixi non esse iuvandum, qui mandatum illicitum susceperit. Eum, qui fundo ui deieceris, in quo res mouentes fuerunt, cum mihi interdicto unde ui restituere debeas n
Abbreviated transcription (Latin):
colonus ab alio ii deiectus ẽ q̃¬
rebat᷑ si quis eor ͥeret int̾dcm̃
undẽ dixi nichil int̾eẽ ancolo¬
nꝰ dnm̃ ingredi uolentem ꝓhi¬
buisset. an emptorẽ cui uississ
pecitur̃ ipͣuiq simuli int̾dc̃o lo

Expanded text:
 ab alio deiectus est: quaerebatur, quis haberet interdictum unde ui. dixi nihil interesse, colonus dominum ingredi uolentem prohibuisset an emptorem, cui iussisset peti‹tu›rum ipsumque simili interdicto lo
Abbreviated transcription (Latin):
an int̾dcm̃ utipossidetis sit uti¬
le alt̾r adĩisus alt̾ni. ⁊ ẽ ap̃ cas¬
sium relatũ utͥq ẽẽ inutile qr
alt̾ solũ possid alt̾ cũ edib sr̃¬
ficiem ¶labro quo scͥb sier
edib meis in edes tuas ꝑiectũ
hẽam int̾d ĩcis mecũ si eũ locũ
possideunꝰ ꝙ ꝓiecco teget᷑. in qͦ¬
facilius possun retin̾e possõe
eius ꝑieccois int̾dco tecũ sicuti
nũc possidetis eas edes ex auib
ꝑiectuim ẽ ¶ S si supͣ edes qͣs
possideo cenaculũ sit. inͣ quo
sidetis me uti posse. labeo.ait. ñ
cum qui cenacło moraret᷑ sꝑ¬

Expanded text:
an interdictum uti possidetis sit utile alteri aduersus alterum. et est apud Cassium relatum utrique esse inutile, quia alter solum possidet, alter cum aedibus superficiem. Labeo quoque scribit: ex aedibus meis in aedes tuas proiectum habeo: interdicis mecum, si eum locum possidefacilius possim retinere possessionem eius proiectionis, interdico tecum sic 'uti nunc possidetis eas aedes, ex quibus proiectus est'? Sed si supra aedes, quas possideo, cenaculum sit, in quo ato uti possidetis me uti posse Labeo ait, non eum qui in cenaculo mo‹re
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ lutigatores gͦ. quociẽs ẽ ppͥ¬
etatis otrou̾siaruit ꝯuenit ĩt
litigatores ut̃ possõr sit. ut̾ pe
possid̾e. ille petitoris hon̾e fũ¬
ut᷑ possideat quia alt̾ut̃ se ma¬
soli sit in cuiꝰ possõne ꝯtend̃¬

Expanded text:
 litigatores ergo quotiens est proprietatis controuersia, aut conuenit inter litigatores, uter possessor sit, uter petsidere, ille petitoris onere fuuter possideat, quia alteruter se masoli sit, in cuius possession
Abbreviated transcription (Latin):
pillo datisint ñ ẽẽ distinguendũ.
s inuͣdandam accõnem ita ut ci
qui ꝯueniret᷑ accões prestarentꝰ
quisqͣm putau̾it ab iure discessũ
pnari. ꝙͣ ad ministͣuerũt. ⁊ ita
dem̃ in solidum si res acet̾is ñ sue¬
t᷑. et ideo si mã culpa detegat᷑ ꝙ
suspectu face sr̃sed̾it. nai equi¬
tas arbitrii atq officiũ uiri bõi
uidet᷑ eam formani desid̾asse
Cet̃m fideuissores curilit in sohd̃
obligati cet̾is quidem agentib
ut diui dat᷑ accõ impetͣre possũt.
pupillo u̾o agente qui ñ ip̃e ꝯͣtit
s intutorem incidit et ignorat

Expanded text:
 distringendum, sed in unum dandam actionem ita, ut ei, qui conueniretur, actiones praestarentur. nec quisquam putauerit ab iure discessum,emnari, quam administrauerunt, et ita demum in solidum, si res a ceteris non seruetur et idonea culpa detegatur, quod suspe‹ct›um facere supersederit: nam aequitas arbitri atque officium uiri boni uidetur eam formam iuris desiderasse. ceterum fideiussores ciuiliter in solidum obligati ceteris quidem agentibus, ut diuidatur actio, impetrare possunt: pupillo uero agente, qui non ipse contraxit, sed in tutorem incidit et ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
flłam ꝑtem ꝯrauti quia sibi im¬
putare d. qui talem defensioriẽ
admisit. ¶ Si ex fide̾nisorib qui iu¬
dicatum solui cau̾ant existat de¬
ut defendant. an mandati possĩt
age. ⁊ siquid̾ uicti sint utiq ꝙ
ob rem iudicatam p̾stit̾nit ꝯseqͥri¬
t᷑ sumptꝰ tñ litis niimime petent
deamꝰ utrum imũ defensorem de¬
bent dare. au si sufficiat ut unus¬
quisc eorũ ꝓ ꝑte sua defendat uł
defensorem sbstituat ⁊ mag̾.ẽ.¬

Expanded text:
nullam partem committi, quia sibi imputare debet, qui talem defensorem admisit. Si ex fideiussoribus, qui iudicatum solvi caverant, existat deut defendant, an mandati possint agere? et si quidem uicti sunt, utique quod ob rem iudicatam praestiterunt consequentur: sumptus tamen litis minimdeamus, utrum unum defensorem debent dare, an uero sufficiat, ut unusquisque eorum pro parte sua defendat uel defensorem substituat. et mag
Abbreviated transcription (Latin):
rem ñ deffensam. nam ⁊ sipset sͥ¬
edes rei necce hebut inũ dare ꝓra¬
torem ne defensio ꝑ płos ꝑsonas
scisa in comoco aliquo afficiat acto¬
rem. ¶ Aluid ẽ. nib̾edib actorisqͥ¬
b ncc̾itas nõ inponit᷑ ut ꝑ urum

Expanded text:
rem non defensam: nam et plures heredes rei necesse habebunt unum dare procuratorem, ne defensio per plures scissa incommodo aliquo adficiat actorem. aliud est in heredibus actoris, quibus necessitas non imponitur, ut per unum
Abbreviated transcription (Latin):
eis age̾ ꝑmutit᷑ edcõ p̾toris ñ facit
eos ꝓcuratores itaq si tał ꝑsona mn¬
t̾ue̾niat ex integroerit cauend̾. s
cũ nonꝯtin̾iss ⁊ si quidem tutor sit
nõ tũ qͣ tutor negocia admĩstret. s
dũ ignorat uł alia excã dudum¬

Expanded text:
eis agere permittitur edicto praetoris, non facit eos procuratores. itaque si talis persona interueniat, ex integro erit cauendum. Sed et eum non contineri. Sed et si quidem tutor sit, non tamen quasi tutor negotia administret uel dum ignorat uel alia ex cau
Abbreviated transcription (Latin):
hominib coactis dampni ꝗd
datum est ẽẽ dicatur non de¬
beb̾ cogi accor omira acie¬
Iplures existant ⁊
eund̾ in pub̾ licis udiciis ac¬
aissire uolunt uidex elige deb
eum qui accusit. c̾a .s. cogni
ta estimatis accucatorum ꝑ¬
sois ur dedigintate uelexco
ꝙ int̾est uelctate uel morib
sat̾dato ꝓmrtt̾e iubetur
U̾ Tcia cum testamtumGai¬
iseĩ fr̃is sui flm argu̾e ima¬
Retur ⁊ sollempma accusa¬
cõuis non impleuit intra
tempus a p̾side definitum

Expanded text:
hominibus coactis damni quid datum esse dicatur, non debet cogi actor omissa aci plures existant, qui eum in publicis iudiciis accusare uolunt, iudex eligere debet eum qui accuset, causa scita aestimatis accusatorum personis uel de dignitate, uel ex eo quod interest, uel aetate uel moribussatisdato promittere iubeturum Titia testamentum Gaii fratris sui falsum arguere minaretur et sollemnia accusationis non impleuit intra tempus a praeside praefinitum,
Abbreviated transcription (Latin):
quare si iam ħuire exsacris
coustõmbus utimurꝰ ut ꝑti¬
neat ita exsingulis causis
singule pene nrogentur ¶Eo̾
dequorum calum ꝑma agiũ
ꝑmittitur si destit̾unt non
incid̾e inpenam huius senatꝰ
consulti cõstõnib cauetur s¬
¶Si ꝑp̃̾ mortem rei actusator
destrt̾it non pp̃ pot̾ hoc ce¬
natus consulto tem̾ qr morte¬
reinidicium so liutur insita¬

Expanded text:
ur: sed iam hoc iure ex sacris constitutionibus utimur, ut pertineat ita ex singulis causis singulae poenae irrogentur.Eos, de quorum calumnia agi non permittitur, si destiterint, non incidere in poenam huius senatus consulti constitutionibus cauetur.Si propter mortem rei accusator destiterit, non potest hoc senatus consulto tenerei i
Abbreviated transcription (Latin):
ampħ. Aut prmatim acco¬
re postulante t̾co gene fit ex
lege abolico acrusatoremor¬
tuo ur ey iusta cansaipe¬
dido q uomimis actusare possit¬
abolicone audem priblice fã
nõ retraccabit᷑ muidico̾ repe¬
tendo de maritinire. ¶Exgi¬
ca dies repetendi rei duus tra¬
ianus utiles eẽ int̾pretat
est ex die .s. quo ferie funte st
⁊ senatus censint cosdies cede
quib quisq reum snũ repe

Expanded text:
. aut priuatim actore postulante. tertio genere fit ex lege abolitio accusatore mortuo uel ex iusta causa impedito, quo minus accusare possit.Abolitione autem publice facta non retractabitur in iudicio repetendo de mariti iure.Triginta dies repetendi rei diuus Traianus utiles esse interpretatus est, ex die scilicet, quo feriae finitae sunt. et senatus censuit eas dies cedere, quibus quisque
Abbreviated transcription (Latin):
ut non exced̾e̾t lõgitudinem
agtrinũ si alluuionis ius hẽit
frõtes icmoꝵ str̾ioris atq nfi¬
pe mee nata ẽ insula ⁊ pcator
cepit relicto suo. alueo quo ma¬
ior anis flux̾at nuĩquid dubi¬
tes om̃ ⁊̃ insula mea maneat
nit̾ eam insulam fuerat ⁊ eũ
fiuid̾ uami qui tͣnsflum̃ erant
fluere ceꝑit int̾ eam insulam
⁊ fuud̾ tuũ nchominꝰ insula
tuia nans alueus qui fuit ĩt
cam uisulam ⁊ finidũ iucini
medius diuidi d ita ut ꝑs ꝑ
pior insule tue tua ps autem

Expanded text:
ut non excederet longitudinem agri tui, si alluuionis ius habet frontes uicinorum superioris atque inferiipae meae enata est insula et postea totum coepit relicto suo alueo, qu‹o› maior amnis fluerat, numquid dubites, quin etiam insula mea maneat inter eam insulam fuerat et eum fundum uicini, qui trans flumen erat, fluere coepit inter eam insulam et fundum tuum, nihilo minus insula tua manet. set alueus, qui fuit inter eam insulam et fundum uicini, medius diuidi debet, ita ut pars propior insulae tuae tua, pars autem
Abbreviated transcription (Latin):
ea aucca ẽ paulatim ⁊ ꝓcessit ecͣ
frontem. ⁊ superioris uicimi ⁊ in¬
fi̾oris q̃ro ꝙ adcreuit. utr̃ meũsit.
qũ in eo adiũctũ est. an eiꝰ uris
sit cuiꝰ eẽt si iniucõ nata. eiꝰ iõ¬

Expanded text:
ea aucta est paulatim et processit contra frontes et superioris uicini et inferioris: quaero, quod adcreuit utrum meum sit, quoniam meo adiunctum est, an eius iuris sit, cuius esset, si initio ea nata eius lon
Abbreviated transcription (Latin):
incidit cũ ꝯu̾eret eremptũ
etim abstuli. nõ tibi uideor
tuũ aprũ abstulisse ⁊ situ¬
mecum hẽres si dicisses tuũ
& laq̃uma uideamꝰ anirit̾¬
sit. inni publico an ĩ pͥua¬
to posuerim ⁊ si inpriuato
posui utrum in meo. an i
alieno ⁊ si malieno utr̾ ꝓmi¬
ssu eiꝰ cuiꝰ fundꝰ erant. anñ
ꝓmissu eius posuerim p̾t̾ea
utr̃ meo ita heserit aꝑ ut
expedire se nõ possit. an di¬
u luctando expedit᷑us se
fu̾it sũmã tñ hanc puto
ẽẽ ut sim mẽam pot̾atẽ
ꝑuenit meus fcũs sit sin
aut̾ aprũ meũ fer in suamr
Nem laxitaxitatemi dimisisses

Expanded text:
incidit: cum eo haereret, exemptum eum abstuli: num tibi uideor tuum aprum abstulisse? et si tumecum haberes, si desisset tuus  laqueum uideamus ne intersit in publico an in priuato posuerim et, si in priuato posui, utrum in meo an in alieno, et, si in alieno, utrum permissu eius cuius fundus erat an non permissu eius posuerim: praeterea utrum in eo ita haeserit aper, ut expedire se non possit ipse, an diutius luctando expediturus se fuerit. summam tamen hanc puto esse, ut, si in meam potestatem peruenit, meus factus sit. sin autem aprum meum ferum in suam naturalem laxitatem dimississes
Abbreviated transcription (Latin):
emendo uł uendendo uł lo¬
cando uł ꝯducendo obliga¬
ri ip̃o iure pot̾it ¶S ⁊ damp
ut tũ culpani in dampno
dando exig̾e debeamꝰ gͣmo¬
rem nec tam leuem ꝙͣ ab
exͣneo acsi ussu ñõ quid in
re nr̃a gerant uł absentib
nob̾ . q. ꝓcuratores. Aliquid
agant dandaerit neos. lc¬
cõ non solũ si eos em̾imꝰ s
⁊̃ si donati fu̾int nob̾ aut
ex dotis nõie aut er lega

Expanded text:
emendo uel uendendo, uel locando uel conducendo, obligari ipso iure poterit.Sed damnum ut tamen culpam in damno dando exigere debeamus grauiorem nec tamen leuem quam ab extraneo.At si iussu nostro quid in re nostra gerant uel absentibus nobis quasi procuratores aliquid agant, danda erit in eos actio.Non solum si eos emerimus, sed etiam si donati fuerint nobis aut ex dotis nomine aut ex legati
Abbreviated transcription (Latin):
t̾um eyadultis elegit marte
alt̾um non añ accusare pot̾
duos simul ab eotem accurqri
nõ licet nõ tñ ꝓhibedur acc¬
rator simul cum adulto ułao
ut crimen redim̾etun¬

Expanded text:
terum ex adulteris elegerit maritus, alterum non ante accusare potest, duos simul ab eodem accusari non licet. non tamen prohibetur accusator simul cum adultero uelut crimen redimeretu
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝓcegede pudicicie cã co¬
festi marito renũciari ꝓhibu¬
it. impta quo muliere ta¬
⁊ sileocmiu il prior nõ postu¬
letur adult̾ii cͥmen ccͣ adul¬
t̾ͥum abextraneo pot̾it in fer¬
ri. ¶Inmimoio quo desimoca
uxore uir uire adult̾um in¬
t̾reos recipi postulat ¶Qu¬
pͥta prinsam̃ aduit̾ damp¬
netur adult̾u non postuia¬
tur si npcias deminciacõ
uł addomum mulieris mis¬
sa non p̾cessĩt. ¶Mulierẽ
ob latronum societatem ex¬
ulare uisbam citra pene me¬
tum in inr̾imomo retiñi pos¬

Expanded text:
am protegendae pudicitiae causa confestim marito renuntiari prohibuit.Nupta quoque muliere, tametsi lenocinii uir prior non postuletur, adulterii crimen contra adulterum ab extrario poterit inferri. In matrimonio quoque defuncta uxore vir iure adulterum inter reos recipi postulat. Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio vel ad domum mulieris missa non praecessit. Mulierem ob latronum societatem exulare iussam citra poenae metum in matrimonio retin
Abbreviated transcription (Latin):
eycusari solet cexu uł etate
nemo reum postuau̾it ¶ In
uenit non utiq legis corne¬
rpsit appollomo ei qui uxo¬
rem suam in adultio dephẽ¬
sam occidisse se non nega
re se non cebu̾it puniendꝰ
sit susficieet igitur ⁊ si hu¬
nuilis loaisit mopus ꝓpetuu̾
eum tradi siquid honestior
minsulam relegari. lib̾to
proni famam iacesere nõ
facileꝯ ceditur s siuire ma¬
ritiuelit aduitii accusare

Expanded text:
ri solet sexu uel aetatnemo reum postulauit.Impert, non utique legis Cornepsit Apollonio: 'Ei, qui uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse se non negatre se non debuerit, puniendus sit. sufficiet igitur, si humilis loci sit, in opus perpetuum eum tradi, si qui honestior, in insulam relegari'.Liberto patroni famam lacessere non facile conceditur: sed si iure mariti uelit adulterii accusare
Abbreviated transcription (Latin):
t̾m̃ in uxore sine uoluntate
pris argu̾e posse ꝯstitutum
uiridram enĩ ꝓprii doloris con
rit ꝙ hic duplex ad missum
est qr multum int̾est errore
uiris inr̾imoniũ illicite contͣ¬
hatur an contumacia uirsꝰ
⁊ sangumis ꝯtume lia concur¬
rant qr mułr tanc demũ cã
penam qm̃ mares sustiebit
cum ĩ cestum iure genciũ ꝓhi¬
brtum admisi̾t nam si sola
mułr ab incesti crimine erit
us qmͣ ad ult̾ii tractari sołet
Siño incestum ꝑ mrĩmo̾ium
illicrtum contractũ sit ¶Fr̃es
demq impatores elandie cͥ¬
men incesti pp̃ etadem remise

Expanded text:
m in uxorem sine uoluntate patris arguere constitutum est: uindictam enim proprii doloris consrit, quod hic duplex admissum est, quia multum interest, errore matrimonium illicite conhatur an contumacia iuris et sanguinis contumelia concurr‹a›nt.Quare mulier tunc demum eam poenam, quam mares, sustinebit, cum incestum iure gent‹i›um prohibitum admiserit: nam si sola mulier ab incesti crimine erit us quam adulterii tractari solent: si modo incestum per matrimonium illicitum contractum sit.Fratres denique imperatores Claudiae crimen in
Abbreviated transcription (Latin):
um enis ynumꝰ suum torquere¬
S̾i quis ad ult̾um non dimi¬
dicendum est ut nontencã
ne frans fiat ¶si uxor exad¬
ult̾io iuripmium acceꝑit le¬
ge uilia .q. adult̾a tenetur¬
Gdesẽ Euprum comitito
ꝗ uib̾am mulierem consuetudĩs
causa nõ matrimonii conti¬
net excepda uidelz concubi¬
na. ¶Ad ultum ĩnupta ad¬
mittitur scuprum ĩiudua uł
uirgine uel pu̾o ꝯmittitur.

Expanded text:
um eius seruum suum torquere.Si quis adulterum non dimidicendum est, ut teneatur, ne fraus fiat.Si uxor ex adulterio uiri praemium acceperit, lege Stuprum committit, qui liberam mulierem consuetudinis causa, non matrimonii continet, excepta uidelicet concubina.Adulterium in nupta admittitur: st‹u›prum in uidua uel uirgine uel puero committitur.
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ht̃. ⁊iam ⁊ de pupilli dolo
int̾d̾ eẽ excipiend̾. neqͣꝙͣ ambigẽ¬
d̾ẽ. ex ea etate q̃ dolo non careat.
doli pupillos qui ꝓpe pub̾tatẽ
st̃. capaces eẽ quid enĩ si debitor
ex delegatõe pupilli pecũiam c̾di¬
pubesc̾e. ne pp̃ malie ignoranciã
bis eandẽ peciũam ꝯseqͣt ¶ Ad s̾uã

Expanded text:
locum habebit: nam et de pupilli dolo interdum esse excipiendum nequaquam ambigendum, est ex ea aetate, quae dolo non careat. doli pupillos, qui prope pubertatem sunt, capaces esse. quid enim, si debitor ex delegatu pupilli pecuniam credipubes esse, ne propter malitiae ignorantiam bi