comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misit.Iue erum indolo urat: aut menda¬
cit̃ ꝓmttit: in cuius mente est ñ sic se eẽ fa¬
cturum ut ꝓmittit. Iue autem qui ꝓmit¬
tit falsum quod putat uerum nec indole
iurat: nec mendacit ꝓmittit ¶Inde aug̃¬
omines falsum iurant. uł cum fallunt
ut cumfalluntur. Putat homouerum ẽẽ
quod falsum ẽ: ⁊ temere urat. Aut scit.
lominus cum scelere iurat. Distant autẽ
ista piuria q̃ duo comemoraui. fac illum
uirare qui uerum putat ẽẽ proquo uũt.
uerum putat eẽ.⁊ tn falsum est. non exaĩc
iste ꝑiurat: fallitur: hoc proud iutat. qd
falsum est. ñ prore falsa sciens iurationẽ
interponit.da alium scit falsum eẽ. ⁊ dic̃
uerum ẽẽ. ⁊ iurat tanquam uerum sit: qd̃
scit falsum ẽẽ. Uidetis quam detestanda
sit ĩsta belua. ⁊ derebus humanis ext̃minã¬
detestantur taua. fac alium. putat ẽẽ falsỹ.
et iurat tanquam uerum sit. forte uers̃ ẽ.
Uerbigrã ut intelligatis. pluit in illo loco.

Expanded text:
misit. Ille enim in dolo jurat, aut mendaciter promittit, in cujus mente est, non sic se facturum, ut promittit; ille autem, qui promittit falsum quod putat verum, nec in dolo jurat, nec mendaciter promittit. Unde Augomines falsum jurant vel cum fallunt, vel cum falluntur. Aut putat homo verum esse quod falsum est, et temere jurat; aut scit v et nihilominus cum scelere jurat. Distant autem illa duo perjuria quae commemoravit. Fac illum jurare qui verum putat esse pro quo jurat, verum putat esse, et tamen falsum est. Non ex animo iste perjurat, fallitur, hoc pro vero habet, quod falsum est, non pro re falsa sciens jurationem interponit. Da alium, scit falsum esse, et dicit verum esse, et jurat tanquam verum sit, quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua, et de rebus humanis exterminandetestantur. Fac alium, putat falsum esse, et jurat tanquam verum sit, et forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: pluit in illo loco,
Abbreviated transcription (Latin):
terio. defornicatione. et denomicidio
sponte commisso.⁊ deceteris criminali¬
aut quolib criminali peccato timenꝰ
penitentiam longam ad ꝯfessionemu
enire noluerit. abeccła repellenduᷤ ẽ.
siue acoĩone. ⁊ consortio fidelium ut n¬
ullus cum eo cõmendat neq: bibat. neq
insua domo eum recipiat. ¶ Quocl a

Expanded text:
terio, et de fornicatione, et de homicidio terio, et de fornicatione, et de homicidio sponte commisso, et de caeteris criminaliaut quolibet criminali peccato, timens poenvenire noluerit, ab ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cum eo comedat, neque bibat, neque oret, neque in sua domo eum recipiat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
dicando peas ꝓmissa ꝓnichilo ducerertꝰ¬
pcreatorem iurare faliacit᷑. Dupolictt̃ ti
reus est quiꝑcreaturas iurat mendaci¬
ter quia et contra prohibitionem iurat
pquod sibi iurare ñlie aquo peccato est
immunis qui ñ nisi ꝑcreatorem iurat. et
proximum dolo capit. quod facis ⁊ per
um tantomagis penale est. quanto san¬
ctius illud ꝑquod iurauit. apparet. qd̾s
si pcreaturas mendaciter iurans dirpbi¬
eiter peccet grauuori tñ se subicit pene
qui pcreatorem iurat mendacit᷑ piurii¬
atempena grauissima ẽ. quamsiquis
timens. ad confessionem uenire nolu¬
erit. afidelium consortio est abiciendꝰ
redicandumest q̃ ut ꝑuirium fidenouet¬
les caueant ⁊ ap hoc summo opere absti¬
neant: scientes Noc grande scelus ẽẽ. ⁊ in
hoc scelus. ⁊ leuem quodam mõꝑiuris
penitentie modum imponere. quiꝰ
nosse debent. talem deꝑuirio peniten¬
tiam imponi debere. qualem et de adul¬

Expanded text:
dicando per eas promissa pro nihilo duceredicando per eas promissa pro nihilo ducerecreatorem jurare fallaciter? Dupliciter enim reus est qui per creaturas jurat mendaciter, quia et contra prohibitionem jurat per quod sibi jurare non licet, a quo peccato est immunis, qui non nisi per creatorem jurat, et proximum dolo capit, quod facit etiam per um tanto magis penale est, quanto sanctius illud per quod iuratur apparet, quod, etsi per creaturas mendaciter iurans dupliciter peccet, graviori tamen pene se subiicit, qui per creatorem iurat mendaciterautem poena gravissima est, quam si quis timens ad confessionem venire noluerit, a fidelium consortio est abjiciendus. Praedicandum est etiam, ut perjurium fideles caveant, et ab hoc summopere abstineant, scientes hoc grande scelus esse, et in hoc scelus, et levem quodammodo perjuriis poenitentiae modum imponere. Qui nosse debent, talem de perjurio poenitentiam imponi debere, qualem et de adul
Abbreviated transcription (Latin):
agis est penale ꝑiurium. Alia qͣstio ẽ.
utrum non peccet. qui ꝑfalsos deos sibi¬
iurari facit. quia ille quiei uirat.: uirat
ꝑfalsos deos quos colit.Cui q̃stioni poss̃¬
illa testimonia suffragari. que ip̃e cõme
imelech ꝑdeos suos iurauit. sicut laban
creaturas malum ẽ. quia adeo ꝓhibi¬
tum est.S⁊ seruare quod iuratur bonẽ
est.⁊ euitetur peccatum mendatii.⁊ do¬
S⁊ sciendũ est quod scĩ ñ tam ꝑcreaturi
quam ꝑauctorem creaturarum iurabãt
nec increaturis aliud quam creatorẽ
ip̃arum uenerabantur.Sicut ioseph¬
qui ꝑpropħationem uirando.hoc ineo
ueneratus ẽ. quod dei iudicio positus e
rat ininfimis. Uñ apłs ait. Omnis po¬
testas a domino deo est. Item xp̃epilato¬
Non haberes inme potestatem nisi eẽt tͥ
datum desuper. deus autem pereaturaᷤᷤ
iurare prohibuit. ne uł more gentu.
auquod numen dectatis creaturs ĩcẽ
credetur: uł ne ereaturas ꝯtentibiles nu¬

Expanded text:
agis est poenale periurium. alia ergo quaestio est, agis est poenale periurium. alia ergo quaestio est, utrum non peccet, qui jurare facit, quia ille qui ei jurat, jurat per falsos deos quos colit. Cui qilla testimonia suffragari, quae ipse commemen per Deos suos juravit, sicut Laban creaturas malum est, quia a Deo prohibitum est; sed servare quod juratur, bonum est, ut evitetur peccatum mendacii et do sciendum est quod sancti, non tam per creaturas, quam per auctorem creaturarum iurabant nec in creaturis aliud quam creatorem ipsarum venerabantur sicut Ioseph per pharaonem iurando, hoc in eo veneratus est quod dei iudicio positus erat in infimis. Unde Apostolus dit: Omnis potestas a Deo est. Item Christus PilatoNon haberes in me potestatem nisi esset tibi datum desuper. Deus autem per creaturas jurare prohibuit, ne vel more gentilium aliquod numen deitatis creaturis inesse crederetur, vel ne creaturas contemtibiles ju
Abbreviated transcription (Latin):
dictum sit ne iuremus nusquã ĩ mur:
scpturis scĩs melegisse memini. ne aba
uiquo iurationem accipiamu: ¶ S ca
queritur: ansit utendum fide eius.ꝗ
ꝯsidare. utrum siꝗspiam ꝑdcos falsos
uirauerit. si fidem ẜuaturum ⁊ eam ñ
fuauerit. ñ tibiuidetur is peccasse: Si
enim taliiuratione promissam serua¬
ret fidem. iõ tñ peccasse iudicaretu.
ꝗa ꝑdeos falsos iuirauit. Iuud autem
nemo reprehendit. ꝗa fidem fuauit.
⁊ otra pollicitam fecit fidem quod ñ
debuit. is utiq peccauit. Ac ꝑhoc qui
utitur fide illius quemꝯstat iurãse
ciat. quo ꝑdemonia urauit. ẜ bono
pacto eius quo fidem fuauit. Neq hic
eam fidem dicofuari qua fideles uocã¬
tur: qui baptizantur inxp̃o. Iua enĩa
longe alia ẽ.longeq discreta afide hu¬
manorum plactorum atq pactorum.¬
Uerumtñ sine ulla ubitatione. minꝰ
malum ẽ ꝑdeos falsos iurare ueraett̃.
quam ꝑdeum uerum fallactt̃. Quanto
enĩ ꝑquodiuratur magis ẽ scm̃ tantom¬

Expanded text:
dictum sit, ne juremus, nusquam me in scripturis sanctis legisse memini, ne ab aliquo jurationem accipiamus. IV Pared quaeritur, an sit utendum fide ejus, qui are, utrum si quispiam per deos falsos juraverit se fidem servaturum, et eam non servaverit, non tibi videatur bis peccasse. Si enim tali juratione promissam servaret fidem, ideo tantum peccasse judicaretur, quia per tales deos juravit. Illud autem nemo reprehendet quia fidem servavit: et contra pollicitam fecit fidem quod non debuit, bis utique peccavit. Ac per hoc qui utitur fide illius quem constat jurasciat quo per daemonia juravit, sed bono pacto ejus quo fidem servavit. Neque hic eam fidem dico servari qua fideles vocantur, qui baptizantur in Christo. Illa enim longe alia est, longeque discreta a fide humanorum placitorum atquerum tamen sine ulla dubitatione minus malum est per deum falsum iurare ueraciter quam per deum uerum fallaciter. quanto enim, per quod iuratur, magis est sanctum, tanto m
Abbreviated transcription (Latin):
micum mortuus ẽ. intelligeretur fa¬
uente inimico. faciente gladio. facien¬
te ueneno mortuus est.Idem defmo¬
ne domri. Nec tanquam bonum appe¬
tendum. nec tanquam malumauram̃¬
quam sicut bonum appetit iusiurandũ
⁊ assiduitate iurandi adꝑiurium ꝑcon¬
fuetudinem delabatur. qua ꝓpt̾ ꝗĩtł
ut ñeautatur. nisi necessitas cogat ui¬
delic⁊ cumindi pigros eẽ homines ad
credendum quod eis utile est credere
nuisi uitatione firmetur. ad hoc utiq
ꝑtinet quod sic dicitur. sit autem ser
morir: est est. ñ. ñ. hoc bonum ⁊ appetẽ¬
dum. Quod autem amplius ẽ. amalo
uenire infirmitatis eorum quib ali¬
quid suades. Que infirmitas utiq ma¬
lum est. Uñ nos cotidie libari dep̃cam̃.¬
dixit quod autẽ amplius ẽ malum ẽ.
tuenim ñ malum facis qui bene uteris iu¬
tatione. Item aug̃ desermone dorun.
nde tu ñmalum facis qui bene uteris
iuratione. q̃ et si ñ bona. tñ necessaria
est ut alteri ꝑsuadeas quod utilit᷑ ꝑ

Expanded text:
micum mortuus est, intelligeretur faciente inimico, faciente gladio, faciente veneno mortuus est. C. V. Non tanquam bonum appetendum, nec tanquam malum juramquam sicut bonum appetat jusjurandum, et assiduitate jurandi ad perjurium per consuetudinem delabatur. Quapropter qui ut non ea utatur, nisi necessitas cogat, videlicet, quum videt pigros esse homines ad credendum quod eis utile est credere, nisi juratione firmetur. Ad hoc itaque pertinet quod sic dicitur: Sit autem sermo vester: Est est, non non. Hoc bonum est et appetendum, quod autem amplius est a malo venire infirmitatis eorum quibus aliquid suades, quae infirmitas utique malum est, unde nos quotidie liberari precamdixit, quod amplius est, malum est; tu enim non facis malum, quia bene uteris juratione; sed utem non malum facis, qui bene uteris juratione: quae etsi non bona, tamen necessaria est, ut alteri persuadeas, quod utiliter
Abbreviated transcription (Latin):
um  hoc quasi paruulis fuerat legeo¬
cessum. at quomo uictimas immosab¬
ant domino ne eas immolarent ydo¬
ls. sic et iurare ꝑmitterentur indm̃
ñ quod recte noc facerent. s quod meliꝰ
ẽẽt deo id exhibe.quam demonus.E
turas iurantem acerrime obiurgãdũ
si ꝑstiterit inuitio ex coĩcandumꝰ. Int̃
epulas uõ cantantem suprasententiȩ
seueritate cohercendum. Item piuꝰp̃p.

Expanded text:
ut tuum et hoc quasi parvulis fuerat lege concessum, ut quando victimas immolabant deo, ne eas immolarent idolis, sic iurare permitterentur in deum non quod recte hoc facerent, sed quod melius esse id deo exhibere, quam demoniis. turas iurantem acerrime obiurgandum, si perstiterit in vitio excommunicandum. Inter epulas vero cantantem, supra dicte sententie severitate coercendum decernimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt iuratio nec inueteri lege diceretur.
non ꝑiurabis. reddes domino iuram̃ta
tua. Non enĩ peccatum preciꝑetur nob̃.
Item.non uobis dicimus nos ñ iurare
si enĩ hoc dicimus mentimur quantum
magis necessitate compulsus. cum uide¬
ronisi faciam michinon credi⁊ ei quim
ñ credit. ñ expedire quod ñcredit. hac
ppensaratione. ⁊ ꝯsidatione ubrata cũ
magno timore dico coram deo.aut te¬
quod sicest in meoanimo.Et uideo qd̃
plus est .i. quod amplius est quã est.ẽ

Expanded text:
esset juratio, nec in vetere lege diceretur: Non pejerabis; reddas autem Domino juramenta tua. Non enim peccatum praeciperetur nobis. ta. Non vobis dicimus nos non jurare; si enim hoc dicimus, mentimur. Quantum magna necessitate compulsus. Cum videro nisi faciam mihi non credi, et ei qui mihi non credit non expedire quod non credit; hac perpensa ratione et consideratione librata, cum magno timore dico: Coram Deo, aut Tequod sic est esse in animo meo. Et video quia plus est, id est, quod am
Abbreviated transcription (Latin):
colligitur. quod uirare ñest peccatũ.
ñ tanquam bonum est appetendũ. ne
osuetudine uirandi labamur inꝑiuri¬
um.S⁊ cum dicatur ꝓceđe amalo ñers¬
dentes uidetur. quod ⁊ si iurare peccat̃
ligitur. Expenali enĩ infirmitate inc¬
redulitas illa processit.qua adiuran¬
dum compellimur. Ipm̃ autem iura¬
re ficuit peccatum ñ est.ita iuram̃tum

Expanded text:
colligitur, quod jurare non est peccatum; non tamen tanquam bonum est appetendum, ne consuetudine jurandi labamur in perjurium. Sed quum dicatur procedere a malo non credentis, videtur, quod, etsi jurare peccatum Ex penali enim infirmitate incredulitas illa processit, qua ad iurandum compellimur. Ipsum autem iurare sicut peccatum non est, ita iuramentum
Abbreviated transcription (Latin):
si execciastico ordine ẽ deponatur. sila¬
icus anathatiietur. Et siquis ꝑcreatura
iurauerit acerrime castigetur. ⁊ iurta
it quod sy nodus iudicauerit penited̃
Siquis arttẽ talem hominem ñ manife¬
stauit ñ est dubium. quin diuina ꝯdẽ
dm̃. anille qui suꝑsacra euangłia iurat.
hiuic questioni iohs crisostomus .R. di¬
dicum uidetur facere. qui iurat ꝑdm̃.
qui autem ꝑeuangłium: mauis aliqd̃
fecisse uidetur: quib dicendum ẽ. Stul

Expanded text:
si in ecclesiastico ordine est, deponatur, si laicus, anathematizetur. Et si quis per creaturam juraverit, acerrime castigetur, et juxta id, quod synodus dijudicaverit, poeniteat. § 1. Si quis autem talem hominem non manifestaverit, non est dubium, quin divina condeDeum, an ille, qui super sacra evangelia jurat? Huic questionis Iohannes Chrysostomus rdicum videtur facere qui iurat per deum. Qui autem per Evangelium, maius aliquid fecisse videtur quibus dicendum est: Stul
Abbreviated transcription (Latin):
mentum ꝓconfessione dicitur: ⁊ ado¬
dempnationẽ ydolorum. ꝑque iurabã
isre. deniq auferuntur offendicula
intestamento ueteri iusiurandum ẽ. ad
ꝯdempnationem mortuorũ. ꝑquos ui¬
rauit omnis ydolatra. Idemier̃ super¬

Expanded text:
 confessione dicitur et ad condemnationem idolorum, per quae iurabat Israhel. denique auferuntur offendicula in testamento ueteri iusiurandum est ad condemnationem mortuorum, per quos iurat omnis idololatria. simulque
Abbreviated transcription (Latin):
que amalo urantis ẽ si in creduliatiᷤ
a quo uirare cogitur: Namhine intel¬
ligitur ita dominum ꝓbibuisse auĩẽ¬
urandi ut quantũ in ip̃o ẽ quisq ñiu¬
ret quod multi faciunt in ore habẽ¬
tes urationem tanquam magnũ at¬
ꝙ suaue aliquid. nam utiq apłs no.¬
uãt preceptum domini ⁊ tñ iurauit.
nonenĩ audiendis quihas iuratioẽs
habeo inxp̃o iħu domino nr̃o quam
greca exemplaria manifestissimam
uirationem ẽẽ ostendunrt. Prohibem᷑
ergo iurare cupiditate aut dilection
iurandi quamius enim iuramentũ
amplius sit quamest est uł ñ r̃i.⁊ idõ
amalofit ñ tñ amalo tuo s infirmi¬
tatis aut incredulitatis eorum quin
altter mouẽntur adfidem. Item au¬
dictum est ne oĩo iremus quod mͥ
ꝗdem ꝓpterea dictum uidetur. ñ ꝗa
uoluit. quioĩo ñ iuremus comonuit.

Expanded text:
 jurantis, sed incredulitatis ejus, cui jurare cogitur. Nam hinc intelligitur, ita Dominum prohibuisse a jurando, ut, quantum in ipso est, quisque non juret; quod multi faciunt, in ore habentes jurationem tanquam magnum aut suave aliquid. Nam utique Apostolus noverat praeceptum Domini, et juravit tamen. Non enim audiendi sunt qui has jurationes habeo in Christo Jesu Domino nostro: quam graeca exemplaria manifestissimam jurationem esse convincunt. Prohibemur ergo jurare cupiditate aut delectatione jurandi. Quamvis enim juramentum amplius sit, quam est est, non non, et ideo a malo sit, non tamen a malo tuo, sed infirmitatis aut incredulitatis eorum, qui non aliter moventur ad fidem. C. IIdictum est, ne omnino iuremus. quod mihi quidem propterea dictum uidetur, non quuoluit, qui omni modo ne iuremus admonuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Utraq auctoritate iuramentum ꝓhibem
prãre. Sed aliud adiurandum sponte ac¬
suadendum auditorib qnpigri sunt ẽ¬
credere quod eis utile est uiramentum of¬
ferre primum probabetur scđm concedr̃
non enim iurare ommino peccatum est:¬
profedere pacis est faciendum.
solidius subsistit cum iuramenti hec ĩt¬
posttio roborat. Sed omne quod ami¬
corum animos conciliat tunc fideliꝰ
durat cum eos sacram̃ti uincula ligã¬
tur. omne quod testibus adstipłatur
tio affirmat. Quod et si testis deficiat¬
innocentis fidem solam iusuirando ta¬
da nec tanquam bonum appetenda.

Expanded text:
Utraque auctoritate juramentum prohibetur praestare. Sed aliud est ad juramentum sponte acad persuadendum auditoribus, quando pigri sunt credere quod eis utile est, juramentum offerre. Primum prohibetur, secundum conceditur. Non enim jurare omnino peccatum estpro foedere pacis est faciendum. solidius subsistit, quum juramenti hoc interpositio roborat. Sed et omne, quod amicorum animos conciliat, tunc fidelius durat, quum eos sacramenti vincula ligant. Omne etiam, quod testibus adstipulatur, nis affirmat. Quod si et testis deficiatinnocentis fidem sola jurisjurandi tada, nec tanquam bonum appetenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ami humilitatis causam̃ usanmeentre
tiris ñeras peccator: añ quam mentire¬
ris mentiendo efficeris quod euitara
Neritas inte ñ est. nisi te ita dixeris pec¬
catorem: ut q̃ ẽẽ cognoscas. Ueritas a¬
uttem ip̃a e: ut quod es: dicas. nam quo¬
mõẽhumilitas: ubi regnat falsitas.
tas relinquatur. Ideminenchiridio
non omne menclatium ȩque pecca
multum int̾est. quo animo: ⁊ deꝗbus
rebus quis mentiatur. non eñ ita pecca.
qui consulendi quo mõ ille. qui docen
qui uiatorem mentiendo in aduersum
iter mittit: quantum is qui uiam urce.
mendatio fauerte deprauat. Item aug̃¬
int. deconflictu uitiorum atq unrto¬
ec artificioso mendatio.n decipiendus¬
nec simpliciuerbo oportet quenquã
deciꝑe: quia quomodolib mentitur
uita alicuis: ꝑfectus mentir ncbet.¬

Expanded text:
m humilitatis causa mentiris, si non eras peccator ante, quam mentireris, mentiendo efficeris quod evitaveras. Veritas in te non est, nisi te ita dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veritas autem ipsa est, ut quod es dicas. Nam quomodo est humilitas, ubi regnat falsitas? tas relinquatur. C. XII. Non omne mendacium aeque peccamultum interesse quo animo, et de quibus rebus quisque mentiatur. Non enim sic peccat qui consulendi, quomodo ille qui nocendocet qui viatorem mentiendo in diversum iter mittit, quantum is qui viam vitae mendacio fallente depravat. Nemibro de conflictu vitiorum atque virtuec artificioso mendacio nec simplici verbo oportet decipere quemquam, quia quomodolibet mentitur vita alicujus perfectus mentiri n
Abbreviated transcription (Latin):
uurat falsum quod putabat uerum quo
comꝑto archidiaconus eius iurauit senã¬
quam prãturum ei obedientiam. com¬
pellatur archidiaconus abep̃o adexhi
quod falsum iurauit et quia archidia¬
conum adpeierandum compellit. Primr̃
qr. aniuramentum sit prestandũm ut
non Scdo si sit ꝑiurus qui uirat falsum
quod putat uerum. Tertio silicuit ar¬
chidiacono denegare ep̃o consuetam ob¬
edientiam. Quarto: si constiterit ẽẽ uli¬
citum quod iurauit archidiaconus an
sit seruandum anñ. Quinto : siconsti¬
terit illud fuandum eẽ an ep̃s sit reuoꝑ
iurii qui contra iuramentum archida¬
conum suum ire compellit. E Quo
ritate probatur canonice scripture.¬

Expanded text:
uravit falsum quod putabat verum, quo comperto archidiaconus ejus juravit se nunquam praestaturum ei obedientiam. Compellitur archidiaconus ab episcopo ad exhibquod falsum juravit, et quia archidiaconum ad pejerandum compellit. Primo quaeritur, an juramentum sit praestandum, an non? Secundo, si sit perjurus qui jurat falsum quod putabat verum? Tertio, si licuit archidiacono denegare episcopo consuetam obedientiam? Quarto, si constiterit esse illicitum quod juravit archidiaconus, an sit servandum? Quinto, si constiterit illud servandum esse, an episcopus sit reus perjurii, qui contra juramentum archidiaconum suum ire compellit? QUAESTritate canonicae scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
ñdissimili dignum ẽ dctestatioe cõple¬
cti: quod ꝗdam desidio honoris inflã¬
mati: defunctis epĩs tonsorantur. ⁊ fiũt
repente ex laicis sacerdotes:atq inue¬
recunde religiosi ꝓpositi ducatum ar¬
ripiunt: ꝗ necesse adhuc milites didice¬
artingant: tenere locum regiminis ñ

Expanded text:
dissimili dignum detestatione complectimur, quod quidam, desiderio honoris inflati, defunctis episcopis tonsurantur, et fiunt repente ex laicis sacerdotes, atque inverecunde religiosi propositi ducatum arripiunt, qui nec esse adhuc milites didiceattingant, tenere locum magisterii non
Abbreviated transcription (Latin):
cłasticis ordinib ad tante dignitatis
fastigium fuĩnt constituti: contͣ decre¬
ta patrum. huius usurpatione ꝗse hoc
recognoscit fecisse didicimus. cum ad
ep̃atum his gradib quib freq̃ntissime
cautũ est. debeat ꝑueniri: ut minorib
initiati officus. admaiora firmentur.
Deb enĩ ante eẽ discipłs. quisꝗ docto
eẽ desidat. ut possit docere qd didicit.
oĩs uite institutio. hac ad id qd tendit
se ratione confirmat. Quiminime lit¬
teris oꝑam dedit: preceptor ẽẽ ñpot̃lit¬
nire.Solum sacerdotium unt̃ ista rogo
ulius ẽ: Cur facilius tribuitur: cũ diffi¬
cilis impleatur. ¶ Ecce exparte osten

Expanded text:
lesiasticis ordinibus ad tantae dignitatis fastigium fuerint instituti, contra Patrum decreta, hujus usurpatione, qui se hoc recognoscit fecisse, didicimus, cum ad episcopatum his gradibus, quibus frequentissime cautum est, debeat perveniri, ut minoribus initiati officiis ad majora firmentur. Debet enim ante esse discipulus, quisquis doctor esse desiderat, ut possit docere quod didicit. Omnis vitae insse ratione confirmat. Qui minime litteris operam dederit praeceptor esse non potest litnire. Solum sacerdotium inter ista rogo vilius est? Quod facilius tribuitur cum difficilius impleatur. Sed jam non
Abbreviated transcription (Latin):
castris: in lectorum primitus gradu: di¬
uini rudim̃ta seruiri. Nec illi unlescat
ex orcistam.acolitum:subdiaconũ.di¬
aconum: ꝑordinem fieri. nec hoc salte
dat. ut et nomen etas impleat: ⁊ inĩtẽ
probitatis stipendia ante acta testẽt᷑.
nde sumimi pontificis iure locũ sꝑare
debebit. facit boc nimia remissio sacer¬
dinis q̃runt. ⁊ putant ex hac turba. ali¬
ꝗd sibi dignitatis acquiri. Hinc passum
numerosa ppłalitas ⁊̃ in his locis ubi
solitudo ẽ. talium repꝑitur: dum parro¬
chias extendi cupiunt. au quili aliud p̃¬
stare ñ poss: diumnoc ordines largiunt᷑
qd̾ oportet districti semꝑẽe iudicu. ra¬
rum est enĩomne quod magnum est.

Expanded text:
castris in lectorum primitus gradu divini rudimenta servitii, nec illi vile sit exorcistam, acolythum, subdiaconum, diaconum per ordinem fieri, nec hoc saltu dat, ut et nomen aetas impleat, et meritum probitatis stipendia anteacta testentur; jure inde summi pontificis locum sperare debebit. Facit hoc nimia remissio consacerdinis quaerunt, et putant ex hac turba aliquid sibi dignitatis acquiri. Hinc passim numerosa popularitas etiam his locis ubi solitudo est talium reperitur, dum parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praestare non possunt divinos ordines largiuntur: quod oportet districti semper esse judicii. Rarum est enim omne quod magnum est.
Abbreviated transcription (Latin):
sum noc quod bene uidentur uiuere ñ
s si potius solis electis uiuant dumexẽ¬
pus sis ad bene uiuendum studia pse¬
ueraturos alios ñꝑseueraturi prouoce
Sepe enĩ quosdam uidemus aduiam̃
gredi ad locum ꝓpositum festinare quoᷤᷤ
Aln quia euntes ꝯspiciunt secuntur e¬
undemq pariter locum petunt. Si fit
plerumq ut inruente aliquo suppuca¬
tioni articulo post se redeant quiphi¬
bant .⁊ hn ad iocum ꝑueniant qui seque¬
uenturis uiã qua gradiuntur oster¬
dant. quorum ⁊ casus utilitate ñ mo¬
dica electorum prouectibus seruit qua
illorum iapsum dum ꝯspicunt desuo
statu ꝯtremiscunt ⁊ruma que illos dã¬
pnat istos humiliat. discunt eñi insuꝑtñ
adiutorii protectione confidere dum
q̃si planum iter electi sequentib monstm¬
tur: Qñ uõ in lapsum nequitie corruunt¬
telectis posse ꝑgentibus quasi cauendam
suꝑbie uoueam ostendunt.

Expanded text:
sum hoc, quod bene videntur vivere, non sum hoc, quod bene videntur vivere, non sibi, sed solis potius electis vivant, dum exemplis suis ad bene vivendi studia perseveraturos alios non perseveraturi provocant. Saepe enim quosdam videmus viam ingredi, ad locum propositum festinare, quos alii, quia euntes conspiciunt, sequuntur, eundemque locum pariter petunt; sed fit plerumque ut, irruente aliquo implicationis articulo post se redeant qui praeibant, et hi ad locum perveniant, qui sequeerventuri sunt, viam, qua gradiantur, ostendant, quorum etiam casus utilitate non modica electorum provectibus servit, quia illorum lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt, et ruina, quae illos damnat, istos humiliat. Discunt enim in superni adjutoris protectione confidere, dum quasi planum iter electis sequentibus monstrant. Quando vero in lapsum nequitiae corruunt, electis post se pergentibus quasi cavendam superbiae foveam ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ñsitdum homo abscondit quod displi¬
cet prodit quod placer. Que itaq ẽe
merita ap̃ dm̃ possunt. qñ ĩnala occulta
s̃ ꝯbona publicas: plerumq er̃sicut diri¬
inus iatet suꝑbia ⁊ castitas innotescit atq
ideo ostensa diucastitas circa finem uite
ꝑditur quia cooꝑta suꝑbia usq adfinẽ
incorrepta retinetur: alus elimosinis ua¬
cat ꝓpria distribuit si tñ multis inusti
tus seruit uł fortasse linguam indetracti¬
onibus exierit⁊ fit plerumq: ut inhis ꝗ
mificors fuerat iuixta uite sue t̃minum
rapacitatis et crudelitatis stimulus mar¬
descat. Quod ualde iudicio iusto dĩ agit᷑
ut ꝑdat ⁊ añ hoĩes uñ hõib placuit ꝗ
hec uñdõ displicuit corrigere nunquã
iusibus profutura dispensat. nam non¬
raiui mimdum nequaquã funditus de¬
serentes ñ ꝑseueratur angustum iter
arripiunt si adquerendam angustã
uuam exemplosuo eos qui ꝑseuesatur
Saccẽdunt. Vñ plerumhtngit ut ip¬

Expanded text:
non sit, dum abscondit quod displinon sit, dum abscondit quod displicet, prodit quod placet. Quae itaque esse merita apud Deum possunt, quando et mala occulta sunt, et bona publica? Plerumque enim, sicut diximus, latet superbia, et castitas innotescit; atque ideo ostensa diu castitas circa vitae finem perditur, quia cooperta superbia usque ad finem incorrecta retinetur. Alius 1130 eleemosynis vacat, propria distribuit; sed tamen multitiis servit, vel fortasse linguam in detractionibus exercet, et fit plerumque, ut is, qui misericors fuerat, juxta vitae suae terminum rapacitatis et crudelitatis stimulis inardescat. Quod valde justo judicio agitur, ut perdat ante homines unde hominibus placuit, qui hoc, unde Deo displicuit, corrigere nunquam usibus profutura dispenset. Nam nonnulli, mundum nequaquam funditus deserentes, non perseveraturi angustum iter arripiunt, sed ad quaerendam angustam viam exemplo suo eos, qui perseveraturi sunt, accendunt. Unde plerumque contingit, ut ip
Abbreviated transcription (Latin):
est eẽ. Iuud autẽ gg̃n qui seduci qñq nõ
bis s d̾ypocritis spaliter uł spualit̃ in¬
telligendum ẽ quod exuerbis eiusdẽ eui¬
dent̃ datur intelligi cum enĩ q̃stionẽ ꝓpo¬
neret cur miẜicors ds̃ ista fieri ꝑmittat
noĩnem ut solis sibi racdios.l.doctos quoᷤ¬
q: sapientesq subicat uł aurum noc est
iiros scĩtatis caritate fungentes quasilu¬
tum sibi uitus coinquinanda susternat
mor in eiusdem qͥstioĩs solutione suppo¬
aurum quod prauis eius ꝑsuasionib q̃si
uitum stermi potuerit aurum añdĩ ocu¬
los nunquã fuit. qui enĩ seduci qñq ñ
reuersuri possunt quasi habitam scĩtatẽ
añoculos nommum uidentur amittere
sieam añdĩocłos nunquã habuer. Sepe
namq: homo multis occulte peccatis ĩ¬
uoluitur ⁊ inuma aliquautute magnus
uidetur q̃ ip̃a qq̃ uirtus manescens deficit
quia dum innotescit nõib ꝓculdubiola¬
udatur. Eisq fauore mhianter appetitur.
Uñ fit ut et ip̃a uirtus ante dĩ oculos uͥtꝰ

Expanded text:
s. § 1. Illud autem Gregorii: Qui seduci quandoque non robis, sed de hypocritis specialiter intelligendum est. Quod ex verbis ejusdem evidenter datur intelligi. Quum enim quaestionem proposuisset, cur misericors Deus ista fieri permittat,hominem, vel solis sibi radios, id est doctos quosque sapientesque subjiciat, vel aurum, hoc est viros sanctitatis claritate fulgentes, quasi tutum sibi vitiis coinquinando substernat, mox in ejusdem quaestionis solutione suppoaurum quod pravis ejus persuasionibus quasi lutum sterni potuerit, aurum ante Dei oculos nunquam fuit . Qui enim seduci quandoque non reversuri possunt, quasi habitam sanctitatem oculos hominum videntur amittere; sed eam ante oculos Dei nunquam habuerunt. Saepe namque homo multis occulte peccatis involvitur, et in una aliqua virtute magnus videtur. Quae ipsa quoque virtus inanescens deficit, quia dum innotescit hominibus, procul dubio laudatur, ejusque laus inhianter appetitur. Unde fit ut et ipsa virtus ante Dei oculos virtus
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiam scribiẽ dõ auctore ea oꝑari qͥrr̃
merito sit dignus eterna salute. hunc
duplcrmoͬ scribendi in euangłio dõ assi¬
gnauit dicens disciplis indomo patrio
mei mansiones multe s̃. Si cominus ddi¬
xissem uobis quiauado parare uobis
locum. Et si abiero ⁊ preparauõ uobis lo

Expanded text:
stitiam scribi est Deo auctore ea operari, quorum merito sit dignus aeterna salute. Hunc duplicem modum scribendi in evangelio Dominus assignavit, dicens discipulis: In domo Patris mei mansiones multae sunt; si quo minus, dixissem vobis, quia vado parare vobis locum; et si abier
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe filiorum dĩ ñ quia iustitiã simu¬
lauerunt siquia in ea ñꝑmanser̃. neq
enim ait. Namsifuiss: exnobis ueram ñ
fictam iustititiam tenuissĩ utiq nob̃¬
biscum.hoc ẽ iñ erant ex nũo filiorũ et
qñ erant infide filiorum qm̃ quiuẽ filii
s̃ presciti ⁊ predestinatis ꝯformes ima¬
electis eẽnt. Non enim ꝑit filius ꝑdicti¬
ꝓmissionis s filius ꝑditionis fuer̃ ergo
isti exmłtitudine uocatorum ⁊ ex electo¬
rum autẽ paucitate ñ fuer̃. Non igit᷑ filiiᷤ
sins p̃destinatis ds̃ ꝑseuerantiam ñ dedit
habent enĩ eã si eo filiorũ. nuo cẽnt.
et quid hab̾ent quod ñ accepiss scđm apo¬
stolicam ueramq sententiam. Ac ꝑhoc
tales filii filio xp̃o datieẽnt quem admo¬
ac ꝑhoc nullus eorum exbonommabũ
mutatus finit hanc uitam qm̃ sic ẽ or
mus inmncos eius ut paruulos filios
imiicorũ eius quoscumq eorũ sic rege¬
neratus est. ut in ea fide q̃ ꝑdilectionẽ o¬

Expanded text:
nomine filiorum? non quia justitiam simulaverunt; sed quia in ea non permanserunt. Neque enim ait, Nam si fuissent ex nobis, veram, non fictam justitiam tenuissent utique nobisbiscum; hoc est, non erant ex numero filiorum, et quando erant in fide filiorum: quoniam qui vere filii sunt, praesciti et praedestinati sunt conformes imaelecti essent. Non enim perit filius promissionis, sed filius perditionis . 21. Fuerunt ergo isti ex multitudine vocatorum: ex electorum autem paucitate non fuerunt. Non igitur filiis suis praedestinatis Deus perseverantiam non dedit; haberent enim eam si in eo filiorum numero essent: et quid haberent, quod non accepissent, secundum apostolicam veramque sententiam ? Ac per hoc tales filii Filio Christo dati essent, quemadmoAc per hoc nullus eorum ex bono in malum mutatus finit hanc vitam; quoniam sic emus inimicos ejus, vel parvulos filios inimicorum ejus, quoscumque eorum sic regeneraturus est, ut in ea fide quae per dilectionem o
Abbreviated transcription (Latin):
exnobis mansissent utiq nobiscum ñ ait
exnobis exierunt.s quia ñ manser̃ nob̃¬
cum.Iam ñ sunt exnobis uerum ait ex
nobis exierunt.si ñerant ex nobis. hoc
ẽ qñ uidebantur innobis nonerant ex
nobis tanquã ei diceretur. Vñ id osten¬
dis: quod si fuissent inquit ex nobis ꝑ¬
mansiss⁊̃ utiq nobiscum fiuorũ dĩuox

Expanded text:
ex nobis, permansissent utique nobiscum . Non ait, ex nobis, permansissent utique nobiscum . Non ait, ex nobis exierunt, sed quia non manserunt nobiscum, jam non sunt ex nobis; verum ait, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; hoc est, Et quando videbantur in nobis, non erant ex nobis. Et tanquam ei diceretur, Unde id ostendis? Quod si fuissent, inquit, ex nobis, permansissent utique nobiscum. Filiorum Dei vox
Abbreviated transcription (Latin):
est quamdiu quisq: inhacuita maneat
que temptatio dicta est suꝑ terram:Sic̃
ergo coguntur fateridonum dĩ ẽẽ ut fini¬
at homo uitam istam añquã exbonom
mutetur inmalum.Cur aut id auis do¬
netur alus ñdonetur. ignoratur id tr̃
donum dĩ eẽ inbono ꝑseuerantiã scđm
scͥpturas quibus testimonia multaiam
posui fateantur nobiscum.Et cur alus
detur aliis ñdetur sine murmure adũsꝰ
dm̃ dignẽtur ignorare nobiscum. nec noᷤ
ut ita sit si de ilus predestinatis eẽnt. ⁊ ẜ¬
ꝓposctum uocatis scĩs qui uere s̃ fiu pro¬
missioms. nam isticum pie uiuunt dñr
fui dei Sed quia uicturis̃ impie et inea¬
dem impietate morituri. Non enim eos
dicit filios prescientia dĩ sunt enĩ filu
p̃dicationem et tñ añquam eẽt factum
iam filuerant. In memoria patris sui ĩ¬
concussa stabilitate conscriptis̃. et s̃rur
sus ꝗdam qui filndei ꝓpt̾ susceptam uł
temporalit̃ grãm dicuntur anobis nec

Expanded text:
est quamdiu quisque in hac vita maneat, est quamdiu quisque in hac vita maneat, quae tentatio dicta est super terram ? Sicut ergo coguntur fateri, donum Dei esse ut finiat homo vitam istam, antequam ex bono mutetur in malum; cur autem aliis donetur, aliis non donetur, ignorant: ita donum Dei esse in bono perseverantiam secundum Scripturas, de quibus testimonia multa jam posui, fateantur nobiscum; et cur aliis detur, aliis non detur, sine murmure adversus Deum dignentur ignorare nobiscum. CAPUT IXut ita esset, si de illis praedestinatis essent positum vocatis, qui vere sunt filii promissionis. Nam isti cum pie vivunt, dicuntur lii Dei: sed quoniam victuri sunt impie et in eadem impietate morituri, non eos dicit filios Dei prae scientia Dei. Sunt enim filii Dei, praedicationem, et tamen, ante quam esset factum, jam filii Dei erant in memoriali patris sui inconcsus quidam, qui filii Dei propter susceptam vel temporaliter gratiam dicuntur a nobis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt uirtutem ud eius minime asse¬
cuntur. Paruulis uõuł adulteris plena
fide accedentib oĩo peccata remittũt᷑
⁊ si aliqñ abono recessuri ⁊ inmalo uitã
nauoluntate moriuntur. Respondeãt
si possunt cur illos ds̃ cum fidelit̃ ⁊ pie
uiuerent ñ tunc deuite huius ꝑiculis ra¬
puit ne malitia mutaret intellectũ eoꝵ
⁊ ne fictio eorum deciꝑet animas eorũ u¬
trum noc inpotestate ñ habuĩt aneorũ
mala futura nesciunt. Nempe nichil no¬
rum nisi ꝑuersissime atq: insanssime dr̃.
Cur ergo ñfecit.Respondeant qui nos
irrident qñ inrebus talibus exclamamu.
Quam inscrutabilia s̃ iudicia eius ⁊inue¬
stigabiles s̃ uie eius. neq enĩ hoc donat
ds. quibus uoluerit aut uõ scriptura il¬
la mentitur q̃ demorte uelut inmatena
hominis iustiait.Raptus est nemalitia
mutaret inteliectum eius ⁊ ne defictio d̾¬
ciꝑet animam eius. Cur igitur hoc tam
magnum beneficium auis dat alus ñ
datꝰ ds̃. ap̃quem non est iniquitas ꝑso¬

Expanded text:
cipiunt, virtutem vero ejus minime assequuntur. Parvulis vero, vel adultis plena fide accedentibus omnia peccata remittuntur, etsi aliquando recessuri a bono in malum vitam na voluntate moriuntur, respondeant, si possunt, cur illos Deus, quum fideliter et pie viverent, non tunc de vitae hujus periculis rapuit, ne malitia mutaret intellectum eorum, et ne fictio deciperet animas eorum. Utrum hoc in potestate non habuit, an eorum mala futura nescivit? Nempe nihil horum nisi perversissime atque insanissime dicitur. Cur ergo non fecit? Respondeant qui nos irrident, quando in rebus talibus exclamamus, Quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Neque enim hoc non donat Deus quibus voluerit, aut vero Scriptura illa mentitur, quae de morte velut immatura hominis justi ait, Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus, aut ne fictio deciperet animam ejus . Cur igitur hoc tam magnum beneficium aliis dat, aliis non dat Deus, apud quem non est iniquitas,
Abbreviated transcription (Latin):
raptus ẽ ne mautia mutaret᷑ intellectẽ
eius ⁊ nefictio deciꝑet animam iluus eꝰ¬
iudent᷑ ostendit ilios tales fuisse quisifa¬
tali necessitate huius uite subducti eẽnt
ꝑiculis profecto uitam consecuti eẽnt
eternam. Ut ergo finis principio ꝯuem¬
at ⁊ ne sibi ip̃i contrahi habere uideatur
Diffiniendum est quid sit scribi inlibro
uite uł decodẽ dełi. scđm iustitiam quid
scđm p̃scientiam. Scłm p̃scientiam sc̃biẽ
aduitamet̃nam preordinar quod abet̃¬
no factum ẽ. Uñ apłs inepia adephesi

Expanded text:
aptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus, aut ne fictio deciperet animam ejus, evidenter ostendit, illos tales fuisse, qui, si fatali necessitate hujus vitae subducti essent periculis, profecto vitam consecuti essent aeternam. Ut ergo finis principio conveniat, et ne sibi ipsi contraire videatur, definiendum est, quid sit scribi in libro vitae, et de eo deleri secundum justitiam, quid secundum praescientiam. Secundum praescientiam scribi est ad vitam praeordinari; quod ab aeterno factum est. Unde Ap
Abbreviated transcription (Latin):
dorum eos ñ rabebat. Sic alatere dicũti:¬
mille casuri et decem milia adextris eius
quos tñ diuina prescientia nunquã sui
annumerauerat. hinc ⁊̃ dominus ait
moysi. Siquis petcauerit añme dlebo
eum delibro uite ut scđm iustitiam ui¬
dicis ille peccando dicatur deleri qui
scđm p̃scientiam nunquã fuerat ascri¬

Expanded text:
dorum eos non habebat. Sic a latere Dei dicunmille casuri, et decem millia a dextris ejus, quos tamen divina praescientia nunquam suis adnumeraverat. Hinc etiam Dominus ait Moysi: Si quis peccaverit ante me, delebo eum de libro vitae, ut secundum justitiam judicis ille peccando dicatur deleri, qui secundum praescientiam nunquam fuerat adscri
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̾ futuris.i. ex bonis mali.
e concordat qui peccata dicunt remit¬
ti scđm iustitiam ⁊ ñ scd̃m p̃scientiam
Alii uõ quamis fateantur peccata
redire. tñ seu ꝑbaptisma seu ꝑpeniten¬
tiam asserunt oĩo peccata remitti⁊ ple¬
na fide  accedentẽs ad lauacrum renasci
cassurus sit tñ tempore sue penitentiei¬
ta ꝑfecte ex pratum affimant ut sitẽ
moreretur salutem inueriret et̃nam
quorum sententie eiusdem auctorita¬
tis pͥncipium consentit. Cum erĩ q̃stio¬
nemeiꝰs ꝓponat qr̃ prescitos ad mortem
cum fidelit̃ ⁊ pie uiuerent. ñ tẽ deunte
muus ꝑiculis ds̃ rapuit ne malitia mu¬
taret intellectum eorum ⁊ nefictiode

Expanded text:
 id est ex bonis mali. ae concordat, qui peccata dicunt remitti secundum justitiam, et non secundum praescientiam. Alii vero, quamvis fateantur peccata redire, tamen seu per baptisma, seu per poenitentiam asserunt omnino peccata remitti, et plena fide accedentem ad lavacrum renasci ccaturus sitita perfecte expiatum affirmant, ut, si tunc moreretur, salutem inveniret aeternam. Quorum sententiae ejusdem auctoritatis principium consentit. Quum enim quaestionem proponat, quare praescitos ad mortem, quum fideliter ac pie viverent, non tunc de vitae hujus periculis Deus rapuit, ne malitia mutaret intell
Abbreviated transcription (Latin):
glice illuxit quod preter panem ꝯ ui¬
num aliud offerri ñ liceat. Iuud uõ qđ ꝓ
completo cõionis intinctam tradunt euc¬
charistiam ppłs nec noc prolatum exeuã¬
glio testimonio receper̃. ubi apłis corpus
suum ⁊ sangumem comendauit. Seor¬
sum enĩpanis  seorsum calicis comen¬
datio comemoritur. Nam ⁊ intinctum
panem alus xp̃m prebuisse ñ iegimus
excepto illi tantum discipło quemin¬
tinctam bucellam magistriꝓditorem
ostendet ñ que sacram̃ti nuius institu¬
tionem signaret.Nam quod dexpresso
botrus incalice comprimatur ⁊ aqua
misceatur qua calix dominicus iuxta
canonum preceptum uinum ꝯaqua ꝑ¬
mixtus deb offerri quia uidenns ina¬

Expanded text:
itatis illuxit, quod praeter panem et viitatis illuxit, quod praeter panem et vinum aliud offerri non liceat. Illud vero quod pro complemento communionis intinctam tradunt Eucharistiam populis, nec hoc prolatum ex evangelio testimonium receperunt, ubi apostolis corpus suum et sanguinem commendavit, seorsum enim panis, et seorsum calicis commendatio memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuisse non legimus, excepto illi tantum discipulo, quem intincta bucella magistri proditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. Nam quod dbotrus in calice comprimatur, et aqua misceatur: quia calix dominicus juxta canonum praecepta, vino et aqua permixtus debet offerri, quia videmus
Abbreviated transcription (Latin):
qui decetõ ꝓdelictorum eypiatione do¬
mmo dabitur qñ in ipsa sacrificu obla¬
tioẽ errant᷑: audiuimus enim quosdã
scismatica ambitione detentos contra
diuinos ordines.⁊ aplicas institutio¬
nes lac ꝓumo indiuinis sacrificuis
dedicare alios quoq intinctam eu¬
charistiam ppłis ꝓcomplẽto coĩonis
corrigere: quosdam ⁊̃ expressum ui¬
num insacramento domnici calicis
offerre.Alios uõ pannum uneum mu¬
stum intinctum ꝑ totum annum ref¬
uare ⁊ intempore sacrificii aqua partẽ
eius lauaret: ⁊ sic offerre quod quam sit
euangłice atq apłice doctrine ꝯtra¬
riumͦ ꝯsuetudine eccłastice aduersũ
ñ difficile abip̃o fonte ueritatis ꝓbabr̃
aquo ordinata ip̃a sacram̃toꝵ misłia ꝓ¬
cesser̃.Cum enĩ magister ueritatis uer̃¬
sisalutis nr̃e sacrificium suis comencda
dedisse. legitur enĩ meuanglica aueto¬
ritate accepit iħs panem ⁊ calicem ⁊ be¬
nedicens dedit discipłis suis cessit gͦ
lac scĩficando offerriquia manifestõ

Expanded text:
quid de cetero pro delictorum expiatione Domino dabitur, quando in ipsa sacrificii oblatione erratur? Audivimus enim, quosdam schismatica ambitione detentos contra divinos ordines et apostolicas institutiones lac pro vino in divinis sacrificiis dedicare; alios quoque intinctam eucharistiam populis pro complemento communionis porrigere, quosdam etiam expressum vinum in sacramento dominici calicis offerre, alios vero pannum lineum musto intinctum per totum annum reservare, et in tempore sacrificii partem ejus aqua lavare, et sic offerre. Quod quam sit evangelicae et apostolicae doctrinae contrarium, et consuetudini ecclesiasticae adversum, non difficile ab ipso fonte veritatis proba quo ordinata sacramentorum mysteria processerunt. Cum enim magister veritatis verum salutis nostrae sacrificium suis commendardedisse. Legitur enim in evangelica veritate: Accepit Jesus panem et calicem, et benedicens dedit discipulis suis. Cesset ergo lac sacrificando offerri, quia manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
xtio illa ñ possit seꝑari. nam si uinũ tm̃
quis offerat sanguis xp̃i incipit ẽẽ sine
nobis. Siuõ aqua sit sola plebs incip̃
eẽ sine xp̃o ergo qñ botrus solus offertir
inquo uini efficientia tm̃ designatur
salutis nr̃e sacram̃tum negligit quod
eẽ aqua sola aut uinum solum nͥ utrũq
misceatur ⁊ iõ quia iam explurima et
metiplex maiorum manauit sentr̃itia
deinceps omnis talis error atq presũp¬
tio cessare debet neꝑuersorum  inordi¬
nata compago statumuĩtatis eneru
et ideo nulli deinceps erit aliud indi¬
uinis sacrificus offerre nͥ uixta antiqͦ¬
rum sententiam conciliorum tm̃pa¬
nem ⁊ calicem et uino ⁊ aqua ꝑmixtũ
decetõ aliter quam p̾ceptum ẽ faciersꝰ
tam diu asacrificando cessabit quã di
legitima penitentia satis factione cor¬
reptus adgradus sui officui redeat quod
atio corpori⁊ sanguinixͥ corꝑari ualei.
quam corpus ⁊ sanguis xp̃i nec ulla o¬
blatio hac potior est. s hec om̃s p̃celuit.

Expanded text:
tio non possit separari. Nam si vinum tantum quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis. Si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Ergo quando botrus solus offertur, in quo vini tantum efficientia demonstratur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod omini esse aqua sola aut vinum solum, nisi utrumque misceatur, et ideo quia jam ex hoc plurima et multiplex majorum manavit sententia, deinceps omnis talis error atque praesumptio cessare debet, ne perversorum et inordinata propago statum veritatis enervet. Et ideo nulli deinceps licitum erit aliud in divinis sacris offerre nisi juxta antiquorum sententiam conciliorum, panemDe cetero aliter quam praeceptum est faciens tamdiu a sacrificando cessabit, quamdiu legitima poenitentiae satisfactione correctus ad gradus sui officium redeat, quod latio corpori et sanguini Christi quam corpus et sanguis Christi, nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit,
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam nostilis impietas diũsarum ci¬
uitatum ita peccatis facientib deso¬
lauit eccłas ut reꝑandi eas spes nullo
mõ ppło deficiente remanserit: maio¬
riualde cura ꝯstringimur: ne defun¬
ctis carum sacerdotib reliquie plebiᷤ
nullo pastoris modamine gubernante
quod absit insidus. huius ergo rei sol¬
uettudine sepe comoniti. hocnrõ sedĩ
cordiꝯsilium. ut uicinis eas mandare¬
mus pontificib gubernandas.Ideoq
fr̃nitatitue curam: gubernationemq
trium tauernesium eccłe preuidimuᷤ
comittendam. quam tue eccłe aggreg¬
ari uniriqueq necesse ẽ. quatinus utͣ¬
rumq eccłarumq sacerdos: recte xp̃o
aduuante possis ex istere q̃q tibid euuiᷤᷤ
pat̾momio: uł cliciordinatione. seuꝓ
motione: uigilanti acanonica uissa fy
erit cura: disponere: qxpe ut pontifex
ꝓprius lib̾am habeas expresenti nra¬

Expanded text:
ostquam hostilis impietas diversarum civitatum ita peccatis facientibus desolavit Ecclesias, ut reparandi eas spes nulla populo deficiente remanserit, majori valde cura constringimur ne, defunctis earum sacerdotibus, reliquiae plebis nullo pastoris moderamine gubernatae quod absit, insidiis. Hujus ergo rei sollicitudine saepe commoniti, hoc nostro sedit cordi consilium, ut vicinis eas mandaremus pontificibus gubernandas. Ideoque fraternitati tuae curam gubernationemque trium Tabernarum Ecclesiae providimus committendam, quam tuae Ecclesiae aggregari unirique necesse est, quatenus utrarumque Ecclesiarum sacerdos recte, Christo adjutore, possis existere; quaeque tibi de ejus patrimonio, vel cleri ordinatione, seu promotione, vigilanti ac canonica visa ferint cura disponere, quippe ut proprius Episcopus, liberum habeas, ex praesenti n
Abbreviated transcription (Latin):
aliis sacerdotib probatur hoc ⁊̃ exsimili¬
tudine ꝯsecrationis. Non eruĩ inconsecra¬
tione eoꝵ aliud dicitar quam inconse¬
cratione aliorum. Utriusq enĩ incõe a
domino benedictionem infundi: ep̃s
obnixe deposcit. ⁊ dum ꝯseerat cunctis
sacerdotib sigillatum dixit. Consecrent̃
⁊sancti ficentur domine manus iste. ũ
benedixint: benedicta sint. Ecce coĩs est
benedictio. Vñ igitur diuortium Sic
ergo inbenedictione utriq cõem nanci¬
scuntur potestatem ita m institutiõe

Expanded text:
aliis sacerdotibus. Probatur hoc etiam ex similialiis sacerdotibus. Probatur hoc etiam ex similitudine consecrationis. Non enim in consecratione eorum aliud dicitur, et aliud in consecratione aliorum. Utriusque enim in commune a Domino benedictionem infundi episcopus obnixe deposcit. Et dum consecrat, cunctis sacerdotibus sigillatim dicit: Consecrentur et sanctificentur, Domine, manus istae, ut benedixerint benedicta sint. Ecce communis est benedictio. Unde igitur divortium? Sicut ergo in benedictione utrique communem nanciscuntur potes
Abbreviated transcription (Latin):
auam. quȩ erga sacrilegos ure ꝓmenda ẽ
oc idem datur intelligi ex uerbis bãti sil¬
uestri qui obedientiam minorum ergama¬
iores assignans ait. abbãs hostiario mo¬
nachus abbati sit subditus supra intracta¬
tu ordinandorum. hostendit ergoier̃. qͥ¬
neicto: quod homines montis cassini ad
fidem adduxit.⁊ aramapollinis q̃ibi erat
erecta subuertit. ⁊ dequodam equitio cui
angłs insominis apparuit.⁊ eum ad p̃dicã¬
dum misit: qui cum deuitio lingue ꝯq̃re¬
tur angłs flebothomo unguam eius teti¬
git. ⁊ totum illud uitium curauit. quod
ulud apti adphilipenses quicumq imꝑfe¬
etisumus hoc sentiamus. se ip̃m inꝑfectis
ꝯnumerans. hoc̃ idem ier̃ alibi ait. natus
inpauptre domo⁊ intugurio rusticano
⁊ infra. nos suffarcinati auro se famelli¬
cum fastidientib mella: pauꝑem diui¬
nachis pbri honore decoratis appło ele¬
ctis. ⁊ ab ep̃ĩs institutis eadem liceant. q̃

Expanded text:
niam, quae erga sacrilegos iure promenda est, niam, quae erga sacrilegos iure promenda est, Hoc idem datur intelligi de verbis B. Silvestri, qui obedientiam minorum erga majores assignans ait: Abbas ostiario, monachus abbati sit subditus, supra in tractatu ordinandorum. Ostendit ergo nedicto, qui homines montis Cassini ad fidem adudxit, et aram Apollinis, quae erat ibi erecta subvertit; et de quodam Equitio, cui angelus in somnis apparuit, et eum ad praedicandum misit, qui, cum de vitio linguae conquereretur, angelus phlebotomo linguam ejus tetigit, et totum illud vitium curaviillud Apostoli ad Philippenses: Quicunque imperfecti sumus, hoc sentiamus, se ipsum imperfectis connumerans. Hinc idem Hieronymus alibi ait: Natus in paupere domo et tugurio rusticano. Et infra: Nos suffarcinati auro, se famelicum fastidientibus mella, pauperem divinachis presbyterii honore decoratis, a populo electis, ab episcopo institutis, eadem liceant, quae et