comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comptum dicunt illum quem
uibe eggiedi solitum occulta ꝯ
hostibus hiẽ collo quia ille aut̃
ꝑsaucte uiraie se nõ solum tunt
pm̃as uelli tempore sed u ͨ ulla
unꝙͣ pace ꝑ omnem quãus
lougã uitam nunos bibis eg¬
giessum contra illi incredulita¬
tem fiugeie et suspectum eũ
Rei p. dicero Quid m̃ĩta gra¬
i ut pareat pena imposita
imꝑaciẽtia piohibitionis irrita¬
tiun die postero quod iquam
antea uisum erat extra mu¬
ios pat̾e dephensii sit mue¬
titũ ꝑuicacia anmos uigente
intim̃ et tie̾ nũc te actatũ dicis
et tibi urbs tota nõ suspicit cui
nisi obsideris forte pars mĩma
domꝰ forsitã una suffic̾et quod
maxime studiosis euenue solet
quodꝙ fere omis obsidio bieuis
est adest loci solamẽ ac tempoꝵ
equanimitas sola deest ut luge¬
atis et queramini nõ na ierum
et silẽs aliaꝵ ĩiu̾abiliũ audiui¬
sti/ tyoum et thebas et ꝑsepolu
ꝑsia regni caput eu̾tit alexan¬
der maceto ꝙ mirens ad sugge¬

Expanded text:
compertum dicunt, illum clam compertum dicunt, illum clam urbem egredi solitum, occulta cum hostibus habere colloquia. Ille autem per sanctos iurare, se non solum tunc presentis belli tempore, sed nec ulla umquam pace, per omnem quamvis longam vitam muros urbis egressum; contra illi incredulitatem fingere, et suspectum eum Reipublice dicere. Quid multa? Gravi ni pareat pena imposita, impatientia prohibitionis irritatum, die postero, quod numquam antea visum erat, extra muros patrie deprehensum. Sic icacia animos urgente, nitimini. Et tu nunc te arctatum dicis, et tibi urbs tota non sufficit, cui, nisi obsidereris, forte pars minima, domus forsitan una sufficeret; quod maxime studiosis evenire solet. Quid, quod fere omnis obsidio brevis est? Adest loci solamen ac temporis; equanimitas sola deest. Ut lugeatis et queramini non natura reet similes aliarum innumerabilium audivisti? Tyrum et Thebas et Persepolim, Persici regni caput, evertit Alexander Macedo, quod mireris, ad sugge
Abbreviated transcription (Latin):
confeire hoc fat potius, et me¬
mẽniẽto siracusii acchimedis o¬
ꝑosi seins, queie le enĩ nͤ cibi
nec prre ꝓfuu̾it. D Obsideor
iutra patriam mẽa H Quid
tu igit᷑ an alibi malles obsebl
yosses id fateor malle et quid
nis Ceterum quod ad te actiẽt
ani solauiẽ exegnã bideretur
quidquid sit i patria tua pati
ut quĩtum ledit adu̾sitas cĩ
leuiat locus ip̃ẽ O Iutra mu¬
ios pnõs coaritatꝰ ssiͬ R Ita hoc
dicis quasi Mille uobis maiores
ex hus qui in urbibus habitant
sic assidui in curio atq in foro st̃
ut uix tote ꝙ longus est anno
seiel portas uibis aspiciant
adde nomen obsidionis erñꝑe
gestient et unicti sibi ꝯpedib
uidebunt᷑ aritissimus nõ hoc
facit obsidio sed opinio qua
il est in uiẽ mortalis uite pe¬
locus postit, deciepitum quẽd
sonem fuisse nuꝑ arecii fama
est qui nũꝙͣ pateiũ linen ex¬
cesẜat id cum ad aures p̾siden¬
trum ꝓuenisset laudãdi studio
hominẽ ad se uocant et sibi

Expanded text:
conferre. Hoc fac potius ac meconferre. Hoc fac potius ac memento Syracusii Archimedis operosi senis, querele enim nec tibi nec patrie profuerint. Obsideor intra patriam meam. Quid tu igitur? an alibi malles obsideri? Posses id, fateor, malle, et quidnis. Ceterum, quod ad te attinet: an solamen exiguum videtur, quicquid sit, in patria tua pati, ut quantum ledit adversitas, tantum leniat locus ipse? Intra muros patrios coartatus sum. Ita hoc dicis, quasi nulle maiores vobis ex his qui in urbibus habitant, sic assidui in curia atque in foro sunt, ut vix toto quam longus est anno semel portas urbis aspiciant! Adde nomen obsidionis: erumpere gestient, et vincti sibi compedibus videbuntur arctissimis; non hoc facit obsidio sed opinio, qua nichil est in vestre mortalis vite fllocus poscit. Decrepitum quendam senem fuisse nuper Aretii fama est, qui nunquam patrium limen excesserat; id cum ad aures presidentium pervenisset, ludendi studio hominem ad se vocant et sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nitra mediolani anibitũ obsessꝯ
epistopu sui muros quo temꝑe
iniẜatꝰ lacriias suas deus a t̾¬
iena illum obsidione ad celeste
legnĩt transtulit D Obsedeor. E¬
Et quis oro nõ obsidet᷑ hos pcc̃ã
obsident illos morbi. hos mnni¬
cicie illos cure hos negocia illos
ocia issos diicie illos pauꝑtas.
hos infanna hos laboriosa cele¬
britas om̃s corpus quod tãcoꝵe
colitis ⁊ amatis ille uos carcer
accissimꝰ circũcingit atq obsid
ob sidione ꝑpetua ip̃ẽ orbis c̾ie
ubi fiemitis et bellis assiduis
insantis ube imꝑioꝵ t̾minos
at reguorum tanto studio pio¬
latatis qua a uobis iicolitur
quid est aliud ꝙͣ quod ait ct̾o
quasi quad̃ ꝑua insula c̾cũsa
Dillo mari quod magnũ qd
occeanũ quod athelanticũ appella¬
tio in t̾us quod cũ tanto noiẽ
estis omnes tuq obsessum ut
iem nouã narras. uide potiue
si quid in te oꝑis aut consilu
est quod possis ad tutelã prĩe

Expanded text:
intra Mediolani ambitum. Obsessus intra Mediolani ambitum. Obsessus episcopii sui muros: quo tempore, miseratus lacrimas suas, Deus a terrena illum obsidione, ad celestem regnum transtulit. Obsideor. Et quis, oro, non obsidetur? Hos peccata obsident, illos morbi, hos inimicitie, illos cure, hos negotia, illos otia, illos divitie, hos paupertas, illos infamia, hos laboriosa celebritas, omnes corpus quod tantopere colitis et amatis: ille vos carcer arctissimus circumcingit atque obsidet obsidione perpetua. Ipse orbis terre, ubi fremitis et bellis assiduis insanitis, ubi imperiorum terminos ac regnorum tanto studio prolatatis, qua a vobis incolitur, quid est aliud, quam, quod ait Cicero, quasi quedam parva insula, circumfuso illo mari quod magnum, quod occeanum, quod athlanticum appellatur in terris? quod tamen tanto nomine, estis omnes: tu te obsessum ut rem novam narras? Vide potius, si quid in te opis aut consilii est, quod possit ad tutelam patrie
Abbreviated transcription (Latin):
gitudo temporũ notitie ierum
obstat ut ipsis eciam ciib sua¬
uum fata brbiũ fuit ignota
tu pũtem sentis obsidionẽ nec
futuras p̾uides nec p̾t̾i̾tas me¬
nũsti sic est usus quod te piemi
defles ualde sensib dedici estis
beluarum more O En patria
sum obsessus. R dicebã te mõe¬
modum tuũ fldie iam optabile
uidi possit exilum eo ꝙ minus
efficiat libertati nentrnin tamẽ
efficit si libertas amimi bera est
ille et inclusus eggiedi et exclu¬
sus iegiedi et ubi uolu̾it esse
pt̃ DOosessus in prc̃a mea sũ
BOusessus et p̾amꝰ nõ cuus s
ies in prr̃a sua fuit cum tota
illa famosa magis ꝙ̃ fortuata
familia cõsessus argis anthigo¬
mus macedum rex et eumenes
ꝓgaun ebsessus hac etate itͣ
brbem ianue Rex silicie Robertꝰ
nalle uet̾um regimi minor si
que uerrs ieges facit bera bnrꝰ
accendit᷑ tu honiũcio sortẽ regiã
lamẽtaris obsessus ambiosiꝰ os¬
sessus augustinꝰ ambo smul

Expanded text:
gitudo temporum notitie rerum gitudo temporum notitie rerum obstat, ut ipsis etiam civibus suarum fata urbium sint ignota. Tu presentem sentis obsidionem, nec futuras prevides, nec preteritas meministi; sic est usus: quod te premit defles. Valde sensibus dediti estis, beluarum more. In patria sum obsessus. Dicebam te incommodum tuum flere: iam optabile videri possit exilium, eo quod minus officiat libertati; neutrum tamen officit, si libertas animi vera est. Ille et inclusus egredi, et exclusus regredi, et ubi voluerit esse potest. Obsessus in patria mea sum. Obsessus et Priamus, non civis, sed Rex, in patria sua fuit, cum tota illa famosa magis quam fortunata familia. Obsessus Argis Antigonus Macedonum rex, et Eumenes Pergami; obsessus, hac etate, intra urbem Genue rex Sicilie Robertus, nullo veterum regum minor, si que veros reges facit, vera virtus attenditur. Tu, homuncio, sortem regiam lamentaris? Obsessus Ambrosius, obsessus Augustinus, ambo simul
Abbreviated transcription (Latin):
et fulgidi ꝑ asꝑitates intesserũt
ut sequẽtib iectum iter oñdeiet
sie tyrãnũ senne sine phũi fu¬
iere siue hostes ac fortimã fie¬
nie pelli potes. capi. cedi . ꝑmiii.
unici autem insi manũ extule¬
no nõ potes neqr ornaluẽtis tu¬
is spoliari cum quib quocunq
ieris et cius et patrie p̾ncipũ
unus ens B Exulatum ꝑgo
Eꝑge alacer .I. secura. nestie
ꝓ longa sunt urachia tui iegie
nichil illi longe est ubiqi te pie¬
ceget qui piotexit in patria
¶ de obsessa yuã ca G O¬
bsessa est priã E Obsessa
fuit troya. obsessa tyrus
obsessa carchago. obsessa iosoli¬
ma obsessa numãtia et corm¬
thus. euse q ommes quẽ iã pu¬
deat obsideri ipa urbiũ cayut
iouia obsidione temptata est
Sed cum iam ioma eẽ desasset
quid capnã Quis tarentum qͥd
syracusas quid athenas quid be¬
ios minores ue alias loquar sũt
et sua urbibus fata et pauce
fatum obsidionis euasere sed lõ¬

Expanded text:
et fulgidi per asperitates incesserunt, et fulgidi per asperitates incesserunt, ut sequentibus rectum iter ostenderent. Sine tyrannos sevire, sine populum furere, sine hostes ac fortunam fremere: pelli potes, capi, cedi, perimi, vinci autem, nisi manum extuleris, non potes, neque ornamentis tuis spoliari, cum quibus, quocunque ieris, et civis et patrie principum unus eris. Exulatum pergo. Perge alacer, i securus: nescis quam longa sint brachia tui regis. Nil illi longe est, ubique te proteget qui protexit in patria. 68 DE OBSESSA PATRIA Obsessa est patria. Obsessa fuit Troia, obsessa Tyrus, obsessa Carthago, obsessa Hierosolyma, obsessa Numantia et Corynthus, everseque omnes: quem iam pudeat obsideri? Ipsa urbium caput Roma obsidione tentata est, sed cum iam Roma esse desiisset; quid Capuam, quid Tarentum, quid Syracusas, quid Athenas, quid Veios minoresve alias loquar? Sunt et sua urbibus fata, et pauce fatum obsidionis evasere; sed lon
Abbreviated transcription (Latin):
sidio teneant᷑ sequãt᷑q ocusis atq
aminis adeuntẽ illi se solos bnq̃
doseant tu te comitatũ gaudeas
ꝓficisti neq incgum iespicias
nieq reditũ cogites neꝙͣ cũ illis
ẽẽ cupias qui te cupiũt abesse
neꝙ demũ quod ate fieri debuit
as alio factum egie feras debiusti
codere ciuuũ miudie utq illã fu¬
geres ustio in exiliũ ne quius ego
consilii dux erã nͨ exẽpli duces
stipiadas id fecisse nou̾as tamq
ꝑseu̾ant̾ ut patriam sua pncia.
qua ml clarius habebat spoliatã
indignã quoq cim̾ibus defluctorum
quidam insuꝑ famoso digña epy¬
grancate udicaret nomĩa sunt
ñuortali memoria que tibi ꝑ fa¬
nĩa ꝑq omnis hystorie fid̾e iguo¬
ta eẽ nõ pot̾ant affricaꝰ basica
lentula Danctor in exiliũ. B¬
ymo in exꝑmiẽtũ tui uideris
quem tu in exilio p̾beas si succũ¬
bie exul uerus si consistis exilio
clarus ut m̃ti olimi qui inuicti

Expanded text:
siderio teneantur, sequanturque oculis atque siderio teneantur, sequanturque oculis atque animis abeuntem. Illi se solos linqui doleant, tu te comitatum gaudeas proficisci, neque te in tergum respicias, neque reditum cogites, neque cum illis esse cupias, qui te cupiunt abesse: neque demum quod a te fieri debuit, ab alio factum egre feras. Debuisti cedere civium invidie, utque illam fugeres, ultro in exilium ire. Huius ero consilii dux eram. Nec exempli duces Scipiadas id fecisse noveras, tamque perseveranter, ut patriam sua presentia, qua nil clarius habebat, spoliatam indignam quoque cineribus defunctorum, quidam insuper, famoso dignam epigrammate iudicarent. Nomina sunt immortali memoria, que tibi per famam perque omnis historie fidem ignota esse non poterant: Africanus, Nasica, Lentulus. Mittor in exilium. Immo in experimentum tui: videris quem tu in exilio prebeas; si succumbis exul verus, si consistis exilio clarus, ut multi olim qui invicti
Abbreviated transcription (Latin):
priã sua sit Dn exiliũ co¬
gor A hupiẽdo quod cocello¬
effiaes ne cogaris oume uiolen¬
tum pacĩa uincit᷑ et dosut
ẽe uiolentum quod uolẽti fit¬
Diir in exiliũ est intẽ B ͭu
fac uolens quod ul nolens fa¬
ceres fac letus omrã ne quid
mestus paciaris Ita omne uimi
nccitatis omnes clauos quos ada¬
mãtinos illi tribuũt cathenasq
ome tediũ molestiamq distusse¬
runt sed uos impossibiͣ cupitis
nccĩa fugitis utrũq nequicꝙͣdᵈ.
In exiliũ eo R ymo forsan in
requiem/ sus obtentu false mise¬
ne uera felititas iam saltẽ ab
cum głia securitatẽ abripe tutis
et honestis latebris nichil ẽ dulciꝰ
nulle hus confeire pñt urbium
platre O pellor e pña. Bꝓusũ
te pessimie optinis insere neq
te patria ses pat̾am te indignam
rebus pioba sentrat illa quid ꝑ¬
didit tu nichil ꝑdidisse te sẽcias
mali ciueo tui tedio siũ ꝙ pñ¬
tis odio ac suspicione careant
boni autẽ amore absentes ac de¬

Expanded text:
patria sua sit. In exilium cogor. Cupiendo quod cogerefficies ne cogaris. Omne violentum patientia vincitur, et desinet esse violentum quod volenti fit. Ire in exilium est necesse. Tu fac volens, quod vel nolens faceres; fac letus omnia, ne quid mestus patiaris: ita omnem vim necessitatis, omnes clavos quos adamantinos illi tribuunt, catenasque, omne tedium molestiamque discusseris. Sed vos impossibilia cupitis, necessaria fugitis, utrunque nequicquam. In exilium eo. Immo forsan in requiem: sub obtentu false miserie vera felicitas. Iam saltem ab cum gloria securitatem arripe. Tutis et honestis latebris nil est dulcius: nulle his conferri possunt urbium platee. Pellor e patria. Pulsum te pessimis, optimis insere, neque te patria, sed patriam te indignam rebus proba. Sentiat illa quid perdidit, tu nil perdidisse te sentias. Mali cives tui tedio simulque presentis odio ac suspitione careant, boni autem amore absentis ac de
Abbreviated transcription (Latin):
ducis epmim nomen felre nã
et aluis thermophilas leom¬
dam nõ tam uictũ ꝙͣ unitẽdo
fatigatum uit̾ ngentes strato¬
unm hostiũ occidisse cũ suis
giete memorant hystorie ꝙͣ
dea piiebe famã maio applicat
et in campis emathus si lu¬
tano credit᷑ stetit ordiẽ iego
infelix acies et nouissiõ p̾lle
quod n affoica cum hanibale
gestum est nec meliꝰ instu¬
isse aciem nec acriꝗ potuisse
pugnaoi ut de uictore uictꝰ sit
et de uicco icidem uictor ipse
afessus est Gterq ingẽs rerũ¬

Expanded text:
ucis eximii nomen ferre. Nam et ad Thermopylas Leonidam non tam victum quam vincendo fatigatum, inter ingentes stratorum hostium cumulos occidisse, cum suis Grece memorant historie; quam Deiphebo famam Maro applicat; et in campis Emathiis, si Lucano creditur, stetit ordine certo infelix acies. Et novissimo prelio quod in Africa cum Hannibale gestum est, nec melius instrui aciem, nec acrius potuisse pugnari, ut de victore victus, sic et de victo itidem victor ipse, confessus est, uterque ingens reru
Abbreviated transcription (Latin):
age. Et int̾ tui ducs eurres
tua uirtꝰ emmeat uec te riuua
opp̃iat alieua sed tit pociꝰ si qͦ
est uia publice hunlos subicias
rume iem difficilen sedueq ii¬
possibilem neq in suetam Iubeo
bteñ sepe mugtis mab obfuit¬
unius ducis igniania sic int̾dum
uit et ducem neu suy longior ꝙ̃
oportet tu ies suis in locis que
nuntico calphuriꝰ flãma bello
piũto pͥmo affricanus minor
uello piũco tertio tbn om̃s
militum ducũq et ex̾cituũ ẜ¬
uatores tanta esse birtꝰ ac fdli¬
citas pt̃ ut alieua utfamua ex¬
anceps saite negociũ ẜ extie¬
uia in nccͣtate uuicũ ꝑiide
ut ciuuiq alios fortuua iotau̾it
tu uirtutis gubernatulũ si
ni obsequi uoliu̾s nec in pace
n ͨ ĩ uello n ͨ ĩ uita destitues. ut
i morte. Ge ifansto p̾lio ca a2 D¬
plio uictꝰ sum Bann ti¬
mor euanuit, spare mayies
hec est horum series affectuũ
naui cum spes ac auetꝰ. de
futiuo fuit iaui ut futuru
pocest esse quod spes sic futu¬
uum ee desut quod tiuebas

Expanded text:
age, ut inter tui ducis errores, tua virtus emineat, nec te ruina opprimat aliena, sed tu potius, siqua est via, publice humeros subicias ruine. Rem difficilem, sed neque impossibilem, neque insuetam iubeo. Ut enim sepe multis militibus obfuitunius ducis ignavia, sic interdum vit, et ducem. Neu si longior quam oportet, tu res suis in locis quermnitico, Calphurnius Flamina bello Punico primo, Africanus minor bello Punico tertio, tribuni omnium militum ducumque et exercituum servatores; tanta esse tua virtus ac felicitas potest, ut aliena infamia exanceps sane negotium, tate unicum. Proinde utcunque alios fortuna rotaverit, tu virtutis gubernaculum, si michi obsequi volueris, nec in pace nec in bello, nec in vita destitues, nec in morte. 73 DE INFAUSTO PRELIO At prelio victus sum. Iam timor evanuit, sperare incipies: hec est horum series affectuum. Nam cum spes ac metus de futuro sint, iam, ut futurum potest esse quod speras, sic futurum e
Abbreviated transcription (Latin):
fed mori etiã elegerut et pio¬
fecto m̾cant᷑ eggugre q̃ morte
corꝑie querunt amme salutẽ
sed pleriqz malie suis gaudent
bouis anguut᷑ tãta homĩ mẽ¬
tes habet cecitas .d. uiccꝰ simi.
¶ p̃t̃ id quidem t̾ non stiẽ
militaris mopia sed fortuito
contigisse nusꝙͣ enĩ fortuãtior
ut ita diximi est fortuna ꝙͣ ĩ
plio cum mcta alibi ilłis oĩ¬
a posse illam ꝓhibent O p¬
lio uictus excessi Aat nõ cõ¬
tumo nudus pñt arma uit¬
tis auferri Gera aut̃̾ boua q̃
sunt arma annuii etiã qui
uident᷑ uitti retiuẽt ea enim
ut ex incendio ac naufragio
sic adu̾so ex p̾lio effernut᷑ nec
illa tm̃i que in auiius ferro tã¬
gi neq̃unt s illa quoz que ma¬

Expanded text:
tiam elegerunt. Et profecto mercantur egregie qui, morte corporis, querunt anime salutem; sed plerique malis suis gaudent, bonis anguntur: tanta hominum mentes habet cecitas. Victus sum. Potest id quidem tibi non scientie miltaris inopia, sed fortuito contigisse. Nusquam enim fortunatior, ut ita dixerim, est fortuna, quam in prelio; cum multa alibi, illic omnia posse illam perhibent. Prelio victus excessi. At non continuo nudus: possunt arma victis auferri; vera autem bona, que sunt arma animi, etiam qui videntur victi retinent. Ea enim ut ex incendio ac naufragio, sic adverso ex prelio efferuntur. Nec illa tantum que in animis abdita ferro tangi nequeunt, sed illa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
pud illos pacis mẽcio nullũ
diffidecio uestigĩ milla demq
nisi alta piorsus et iunta cõ¬
silia hoc sane quid est aliud
ꝙͣ uirtute annini fortuẽ auri¬
tiem molllie atq illã in pit¬
doieni sui et amorẽ tui cog̾e
tardem igit᷑ ut dignũ erat
et rniẜe et nulites strati sur¬
iopd actius ut nõ hostes tin
suos mͦ tam formdabiles s
cotun mox ex ordiue t̾rarum
orbem uictꝰ ilłis ac fortuã su¬
bicet D uictꝰ sum faceor.
Lũc demũ incipis nosse
fortnmã et hoc saltem boni fu¬
giens muenisti nemo ferme
res magnas gratis discit nul¬
tos docet exꝑiẽtia quos stola nõ
dcuit et p̾ceptorib surdũ caput
hausit oculis quod aurib nõ ba¬
lebat nulla iebũ humauar cer¬
tior magiã ꝙͣ adu̾sitas iuilla
distutiendis enorib optior P
Maguo fortime uulue corruis.
Surge uec iaceas iusꝙͣ claris
ꝙͣ uit̾ fortume uulu̾a piominet
anium magnitudo nũo noste
teipsum quãtarũ q sis biriũ

Expanded text:
apud illos pacis mentio, nullum apud illos pacis mentio, nullum diffidentie vestigium, nulla denique nisi alta prorsus et invicta consilia. Hoc sane quid est aliud quam virtute animi fortune duritiem mollire, atque illam in pudorem sui et amorem tui cogere? Tandem igitur, ut dignum erat, emersere, et milies strati surrexere altius, ut non hostes tantum suos modo tam formidabiles, sed totum mox ex ordine terrarum orbem, virtus illis ac fortuna subiceret. Victus sum fateor. Nunc demum incipis nosse fortunam, et hoc saltem boni, fugiens, invenisti: nemo ferme res magnas gratis discit; multos docet experientia, quos schola non docuit, et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod auribus non valebat. Nulla rerum humanarum certior magistra quam adversitas, nulla discutiendis erroribus aptior. Magno fortune vulnere corrui. Surge, ne iaceas: nusquam clarius quam inter fortune vulnera prominet animi magnitudo. Nunc nosce te ipsum, quantarumque sis virium valde
Abbreviated transcription (Latin):
menũsti ut marcellꝰ piesio.
uictꝰ die pioxio in accem
reduc uictoremq suũ maioie
ꝙ̃ as illo p̾die bictꝰ erat pie¬
lio uicit et Iulius cesar ad
durachiũ uferior ad pharsa¬
siaui mox nigeti yłta bictor᷑
fuit mula p̾lio uicti belle fu̾e̾
uittores. non cadunt amini ui¬
iorum fortiũ uiꝰ lucis euẽtu
non magnanuim inĩ sz longa¬
mines sunt uiccꝰ hodie cras
pugnabis cautius ducis artẽ
infausta pͥlia quasi tustes fi¬
diq edocent magũi atq ubt sit
erratum plagas admonẽt sit
agricolani sclltas architectum
lapsus edium equitẽ casus
trebn nautam graues acuũt
procelle eirande distit᷑ Obictꝰ
sumy U nõ est bictꝰ insi qui
se bituni credit, cuiꝰ spes obrit¬
ta et extunta est cuiꝰ aniꝰ¬
auma deposint aspite iouranos
amios cum semꝑ tũ p̾ẜtimi
bello piũco fecondo nõ tanta
defectione socioꝵ nõ ꝯspiratoẽ
regum ac gentũt nõ tot infe¬
licibus p̾lus ac niis penebl¬
tius uicti sunt nulla unꝙ̃ a

Expanded text:
prelio victus, die proximo in aciem rediit, victoremque suum maiore quam ab illo pridie victus erat, prelio vicit; et Iulius Cesar, ad Dyrrachium inferior, ad Pharsaliam mox ingenti prelio victor fuit. Multi, prelio victi, bello fuere victores. Non cadunt animi virorum fortium unius lucis eventu: non magnanimi tantum, sed longanimes sunt. Victus hodie, cras pugnabis cautius. Ducis artem, infausta prelia, quasi tristes fidique edocent magistri, atque ubi sit erratum plagis admonent. Sic agricolam sterilitas, architectum lapsus edium, equitem casus crebri, nautam graves acuunt procelle: errando discitur. Victus sum Non est victus nisi qui se victum credit, cuius spes obruta et extinarma deposuit. Aspice Romanos animos: cum semper, tum presertim bello Punico secundo, non tanta defectione sociorum, non conspiratione regum ac gentium, non tot infelicibus preliis ac ruinis pene ultimis victi sunt, nulla unquam
Abbreviated transcription (Latin):
uibem ieges ille aut̾ nicq̃ motq
et quid hoc negocii inquit est
quid ues egi̾tis nullus iguorat
si ꝑ omnia contrariũ agiꝰ aberra¬
ie nõ possumꝰ o uerbum dignũ
docti hominis ex ingenio ꝓdusse
tu nuc igit᷑ in collega tuo contra¬
uiũ tibi statuas exemplar ou dissi¬
nulliuius fieri uelis. ms de magi¬
st michi magister nilicie in¬
cõsultꝰ ac pieceps. B hoc a¬
liquãco ꝑiculosuis nõ negem legi¬
ones uestras int̾ioga iacẽtes ad

Expanded text:
urbem reges?” Ille autem, nichil motus. urbem reges?” Ille autem, nichil motus. “Et quid negotii, inquit, est? Quid vos egeritis nullus ignorat: si per omnia contrarium agimus, aberrare non possumus”. O verbum dignum docti hominis ex ingenio prodisse! Tu nunc igitur in collega tuo contrarium tibi statuas exemplar, cui dissimillimus fieri velis. 72 DE MAGIst michi magister militie inconsultus ac preceps. Hoc aliquanto periculosius non negem. Legiones vestras interroga i
Abbreviated transcription (Latin):
stria ac uirtute sic efficies ut
illum tibi parem dici pudeat
sicut puduit inimuciũ et aut se
sponte subiciat houestiore suffra¬
cisset᷑ aut omnes intesligãt illũ
tibi parem nomie rebz imparem
et quidquid bene gesẜitis tuum¬
nõ esse quidquid secus illiꝯ D
Collega iͥ stustꝰ obtigit ac ꝑ¬
u̾sus B cuedam ꝑ contrariũ
distunt᷑ solent magb̃i tardiustu¬
lis distipulis meptũ aliquid ꝓpo¬
nere quod cum iespuĩt discentꝭ
ingeniũ ad uera faciliꝰ ietiahat᷑
redit ad memoriã obsturi hoĩs
clarum uerbũ ante nõ magnũ
cemyus cũ florẽtia ciuitas
statum nuitasset quod crebio in¬
nus ac libent̾ facit atq ad imiã
ꝑlebem fiena ier publice ꝓuenissi
uiuis ex insolenti grege qui dui¬
illa tenuerat. et mestꝰ amiẜat
uicun mopis mechaniet humile
litteras noui̾s neq uuꝙͣ patuios
fines excesẜis bili semꝑ artifio
uitam tralens cum parib tius
qualit̾ hauc tantã et tã nobilem

Expanded text:
stria ac virtute. Sic efficies ut stria ac virtute. Sic efficies ut illum tibi parem dici pudeat, sicut puduit Minucium, et aut te sponte subiciat honestiore suffracisset, aut omnes intelligant, illum tibi parem nomine, rebus imparem, et quicquid bene gesseritis tuum esse, quicquid secus illius. Collega michi stultus obtigit ac perversus. Quedam per contrarium discuntur. Solet magistri tardiusculis discipulis ineptum aliquid proponere, quod cum respuerit discentis ingenium, ad vera facilius retrahatur. Redit ad memoriam obscuri hominis clarum verbum. Ante non magnum tempus, cum Florentia civitas statum mutasset quod crebro nimis ac libenter facit, atque ad imam plebem frena Reipublice pervenissent, unus ex insolenti grege, qui diu tenuerat illa, et mestus amiserat, vicini inopis mechanici humilitliteras noveris, neque umquam patrios fines excesseris, vili semper artificio vitam trahens, cum paribus tuis qualiter hanc tantam et tam nobilem
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ hospes anuii pessimꝯ m
bellut comes metus u de belli
Tultum habeo ac ten̾atiũ
oflegam R Est aliquid
taẽ fateor ut timeas sed exdi¬
uꝰd asuis est ut speres hot eñ
ut quibusd talamutatis sic alus
ꝯtĩe p̾buit mat̾iam temeritas
terencii bauonis enulio paulo
mortem pepit ac l. furir ac aui¬
nueni tenuitas ar fiuio canullo
et Al. fabio mnaxino singularẽ
gliamt quesiit note sunt hysto¬
rie D Est michi cossega pieceps
et inconstans B Esto tu constane
et modestus nusꝙͣ uirtꝰ clanior e¬
minet ꝙͣ suo admota cõtrauo cur
nõ tu pocius illum regas ꝙͣ te
ille p̾cipitet D Est insoletissimꝰ
collega. H din tibi exaidit ut spr
de quo nũc dixniꝰ camullo lbu¬
iii nilitum cõsulari ptãte qnq
snũs college imꝑio pares ultio
e submiẜe habet hoc birta ex¬
cellens possessoribus suis auctori¬
tatem. miratorib ieuentiã ac pu¬
dorem confert nullo nreliꝯ modo
college insolenciã rep̾ssis ꝙ̃ inai¬

Expanded text:
semper hospes, animi pessimus in semper hospes, animi pessimus in bellum comes, metus. 71 DE BELLI tultum habeo ac temerarium collegam. Est aliquid cause fateor, ut timeas, sed, ex diverso, aliquid est ut speres: hoc enim ut quibusdam calamitatis, sic aliis glorie prebuit materiam. Temeritas Terentii Varronis, Emilio Paulo mortem peperit, at Lucii Furii et Minucii temeritas, Marco Furio Camillo et Quinto Fabio Maximo singularem gloriam quesivit. Note sunt historie. Est michi collega preceps et incostans. Esto tu costans et modestus: nusquam virtus clarior eminet, quam suo admota contrario; cur non tu potius illum regas quam te ille precipitet? Est insolentissimus collega. An tibi excidit, ut ipsi de quo nunc diximus Camillo tribuni militum consulari potestate quinque simul college, imperio pares, ultro se submisere? Habet hoc virtus excellens: possessoribus suis auctoritatem, miratoribus reverentiam ac pudorem confert. Nullo melius modo college insolentiam represseris, quam indu
Abbreviated transcription (Latin):
seu nouoꝵ clarissimis tbus
uti satis habri OIustantis pagne¬
casum metuo B Excute res tuas
quas te melus nemo est qui no¬
uerit Gide ne non ier natura
uel uionim defectus sed p̾sagũt
sibi fingat ignauia cui nichil
usꝙͣ nõ fornidolosuĩ ac difficile ẽ
het si libertati igit᷑ si gloue si
falutis tue officit uirtutio auxi¬
lio compmõda est excitandus q
amimꝰ et monstrandum illt se¬
pe pauciora eẽ ac leuiora ꝑitdã¬
magines rerum t̾ribilũt quibus
ꝯft̾uati quidam sine ferto paratã
sibi uictoriam tradide hosti non
onni falsus atq manis metus
bers lentior sed es sepe behenẽ¬
tior quo pauentem ingiora omĩa
sidi fingens eiror qͦ p̾cipitat atq
ita quod poeta idem ait male
cũcta ininstrat impetꝰ si net hue
actossere iacẽten amĩ potes. ccon¬
po abstine uyx bene git᷑ quod
pauide gerit᷑ sic affectꝰ in acien
si destendas tecum eoit qui contͤ
te diuicet tut enim ip̃ius adilsd
te melior pais rebellat malus

Expanded text:
seu novorum, clarissimis tribus uti satis habui. Instantis pugnecasum metuo. Excute res tuas, quas te melius nemo est qui noverit. Vide ne non rei natura, vel virium defectus, sed presagium sibi fingat ignavia: cui nichil usquam non formidolosum ac difficile est. Hec si libertati igitur, si glorie, si saluti tue officit, virtutis auxilio comprimenda est, excitandusque animus, et monstrandum illi, sepe pauciora esse et leviora magines rerum terribilium, quibus consternati quidam, sine ferro paratam sibi victoriam tradidere hosti. Non est enim falsus atque inanis metus vero lentior sed eo sepe vehementior, quo paventem maiora omnia sibi fingens error quoque precipitat. Atque itaque Poeta idem ait: Male cuncta ministrat impetus. Si nec his attollere iacentem animum potes, po abstine: vix bene geritur, quod pavide geritur. Sic affectus, in aciem si descendas, tecum erit qui contra te dimicet: tui enim ipsius adversus te melior pars rebellat. Malus
Abbreviated transcription (Latin):
et ad simĩa quosdam carces ad
insigilẽ gliam alios ad exim¬
ani forcumã ad iegnũ allos
mltos ad orlimi misit ad se¬
pulconm onmes nultũ cepit
⁊ iiuste torqueor Baluid
nũc dices si iuste iullũ
nem̃pe tormẽtum cẽstĩa maiꝯ
est illa incolium hec externa
despicito intra te est cõsolator
tucis. D Torqueor piorsus ma¬
gne B. Tortoris mmiẜere tui.
ille te grang torq̃tuo ꝙ̃uis
O Torqueor S Nouũ mali
uetis lanĩtum nũquid enĩ nõ
autea torq̾bare nit tormenta
natꝰ it̾ torm̃ta uixisti uit̾
torm̃ta moriturꝰ quis mẽ
uout accidit mutant᷑ tormẽtoꝵ
sꝑiaes torm̃ta nõ desmũt ex¬
cute tetum tempus etatis quẽ
siue toruiẽtis diem egeris. ie¬
cordaie aliqua/ falsie forsã gau¬
dus adumbrata reꝑies beris
autꝰ p̃lena tormẽtis quib si
acrit᷑ extimes nullã uite par¬

Expanded text:
Et, ad summam, quosdam carcer ad Et, ad summam, quosdam carcer ad insignem gloriam, alios ad eximiam fortunam, ad regnum alios, multos ad celum misit, ad sepulcrum omnes, nullum cepit ste torqueor. Quid nunc diceres si iuste? Nullum nempe tormentum conscientia maius est; illa incolumi, hec externa despicito: intra te est consolator tuus. Torqueor prorsus indigne. Tortoris miserere tui: ille te gravius torquetur. . Torqueor. Novum mali veteris lamentum: numquid enim non antea torquebaris? Inter tormenta natus, inter tormenta vixisti, inter tormenta moriturus: quid nunc novi accidit? Mutantur tormentorum species, tormenta non desinunt. Excute totum tempus etatis, quem sine tormentis diem egeris recordare: aliqua falsis forsan gaudiis adumbrata reperies, veris autem plena tormentis; quibus, si acriter extimes, nullam vite par
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ at difficile uitã mesto
fiue clansisse Dansexã in
carc̾e uitam dego ł ꝙuidã
libios in carce texiterunt tu
dediscis ¶ Carc̾ali custodia
uinito teneor B pluriq cauer¬
nie ac spelũcis alu se muroꝵ
angustus melusere carc̾em spõ¬
taneũ ũt dei amore uẽ mũdi
odio uulgiq fastidio eligentes
tu si hoc sammo nõ es tiuqz
carcis finem cupis expecta aut
huic te homs eruet aut mors
custodum negligẽtia euasit aaa
p̾cio alius ingenio et ia subt̾ra¬
neis cuniculis ul ꝑ tenebras a¬
mice noctis clapsus est qui¬
busd̃ pr̃m momioria t̾r̾e motus
et ymua cart̾is bĩam fecit. et¬
ad postienũ quos ncħil emissit
mois absoluit/ nec minꝰ barut
euadend euẽtꝰ mariũ cõstla¬
tui carcer dedit Iuliũ cesarem
ppratarum custodia simũ mi¬
sit ad imꝑũt hac etate quid̃ de
liuue carc̾is ad dominiũ trart¬
sui̾e et cathi euã sibi excussam
miecere alus deiq regului
⁊ socratem multosq alios non
tani carceꝵ ecixit ut uisus

Expanded text:
ac difficilem vitam mesto fine clausisse. Miseram in carcere vitam dego. Quidam libros in carcere texuerunt, tu dediscis. Carcerali custodia vinctus teneor. Plerique cavernis ac speluncis, alii se murorum angustiis inclusere, carcerem spontaneum, vel Dei amore vel mundi odio vulgique fastidio, eligentes. Tu si hoc animo non es, tuique carceris finem cupis, expecta: aut te hinc homo eruet, aut mors,custodium negligentia evasit, alius pretio, alius ingenio, et vel subterraneis cuniculis, vel tenebras amice noctis elapsus est; quibusdam, patrum memoria, terremotus et ruina carceris viam fecit; ad postremum, quos nichil emiserit, mors absolvit. Nec minus varii evadentium eventus: Marium Consulatui carcer dedit, Iulium Cesarem Pyratarum custodia summum misit ad imperium; hac etate quidam de limine carceris ad dominium transivere, et catenam sibi excussam iniecere aliis; denique Regulum et Socratem multosque alios, non tam carcer extinxit, ut visus
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝙco et socrates an te horũ
alicut an publio elodio suuile
fieri mallis at qui hoꝵ quisq
cuus optimꝰ et in sua urbe cla¬
rissimꝰ sed iudicio damyuatus¬
est et ũ in exiliũ uł in carcerõ
uẽ in mortem agta ille nõ scele¬
stissimꝰ et int̾ mĩta flagicia¬

Expanded text:
ris Cicero et Socrates: an te horum ris Cicero et Socrates: an te horum alicui, an Publio Clodio similem fieri malis? Atque horum quisque civis optimus, et in sua urbe clarissimus, sed iudicio damnatus, et vel in exilium, vel in carcerem, vel in mortem actus. Ille vero scelestissimus, et inter m
Abbreviated transcription (Latin):
melior opp̾ssa iusticia ꝙͣ imꝑio¬
sa uequicia quãtoq est optabi¬
lior mens bona ꝙͣ ꝓpitia fortu¬
na ꝙuis illa laboribus hec de¬
licue affĩuat plus dicã tanco
est melius iuste etiã dampnabr
ꝙͣ iniuiste absolui quãto est pe¬
ius impiuntũ ꝙ̃ pmutũ cri¬
men in hoc emm̃ sceli Iuc̃ta
iustia est malo quid magno
uonũ iugens ini illo aut̃ stelus
et impunitas/ que uestio an ste¬
lere ipõ peior sit bua certe et
iustie hostis et inttoꝵ radix
est stelernu E ludicio gra¬
nor iniquissimo N arens̃ in
olido fundata et bene sibi ꝯstĩa
num̾os habet in expuguabiles
sbimpone quãtũlib dampiii in¬
fanue supplicu nullo faste cuoua¬
bit᷑ et uiribus suis et multo
maxnue celesti oꝑe consistet e¬
uunt pietea quoꝵ sese paribus
solet᷑ euẽtibus hand spernendi
comites rome furuis canullus
ac limꝰ salmator athenis ari¬
stides atq nulchiades młtiqz
alu int̾ quos quid quod nure¬

Expanded text:
melior oppressa iustitia, quam imperiomelior oppressa iustitia, quam imperiosa nequitia, quantoque est optabilior mens bona, quam propria fortuna, quamvis illa laboribus, hec delitiis affluat. Plus dicam: tanto est melius iuste etiam damnari quam iniuste absolvi, quanto est peius impunitum quam punitum crimen. In hoc enim sceleri iuncta iustitia est, malo quidem magno bonum ingens. In illo autem scelus et impunitas, que, nescio an scelere ipso peior sit, una certe et iustitie hostis et multorum radix est scelerum. Iudicio gravor iniquissimo. Mens in solido fundata et bene sibi conscia, humeros habet inexpugnabiles. Superimpone quantumlibet damni, infamie, supplicii: nullo fasce curvabitur, et viribus suis et multo maxime celesti ope consistet. Erunt preterea, quorum sese paribus soletur eventibus, haud spernendi comites, Rome Furius Camillus ac Livius Salinator, Athenis Aristides atque Meltiades, multique alii, inter quos quidem quod mire
Abbreviated transcription (Latin):
at si m̾itus unĩ a t̾ra diualsuo
ipẽ tuũ clariue aspicias comien
quodꝙ cõmissimi doles nõ dole¬
as plecti E Torqueor B aut
temptat᷑ uirtꝰ aut punit᷑ biciũ
alterum sepe bcile alteꝵ semꝑ
expedieno uoua ecitatio iuste
est ꝑessima nocẽtis impuni¬
tas O Torqueor E Diste iter
Iad paciẽcian et ad mortem iu¬
niusto iudicio dampnatus
simi B unius Iudicis aut
p̃ancoꝵ uoce testiũ dampnatus
populi uocib aut tacito iudicõ
quodq est melius constiã ip̃e tua
quodq est optimũ diuina sinã
assoluẽdus Siquidem ad tribu¬
salua est solet is pperã Iudicata
restuidere Q Inuiste iudicor Q
ut Iusticia nustos sic constiẽtia
Iustos p̾mit bbi igit᷑ iniusta
dampnatio ibi iustꝰ est ieus
nemo autem tain demẽs iusi
isanat ut hoc ꝑilti seq iui
stum Iusto iudicio p̾mi belit
neno tani pauidus iusi sit
pessimꝰ ut nõ pociꝰ dampnati
eligat nusto iuditio ꝙͣ absolui
tanto enim id satius quãto est

Expanded text:
at si meritus, unde a terra divulsus, at si meritus, unde a terra divulsus, ipse tuum clarius aspicias crimen, quodque commissum doles, non doleas plecti. Torqueor. Aut tentatur virtus, aut punitur vitium: alterum sepe utile: alterum semper expediens. Bona exercitatio iusti est, pessima nocentis impunitas. Torqueor. Disce iter ad patientiam et ad mortem. 6niusto iudicio damnatus sum. Unius iudicis aut paucorum voce testium damnatus, populi vocibus, aut tacito iudicio, quodque est melius, conscientia ipsa, quodque est optimum, divina sententia absolvendus, si quidem ad tribusalva est. Solet is perperam iudicata rescindere. Iniuste iudicor. Ut iustitia iniustos, sic iniustitia iustos premit. Ubi igitur iniusta damnatio, ibi iustus est reus. Nemo autem tam demens, nisi insaniat, ut hec perverti seque iniusto iudicio premi velit; nemo tam pavidus, nisi sit pessimus, ut non potius damnari eligat iniusto iudicio, quam absolvi. Tanto enim id satius, quanto est
Abbreviated transcription (Latin):
nustitis amini duge moitife¬
q suppliciũ nõ sentitie ilit ħo¬
ciences qc hebetes O In equii¬
leui leuor Q Quid qm
equuleum an in lecculum
tor quẽdus astaudis. te caynsie
nodus p̾met at liiuc febris hũs
podagra hunc uxor quc̃ filiꝯ
qunc amica hũc diuicie hunc
tas spesq auhela hũc tortore
quolib peior metꝰ ꝑquire morta¬
lim status uix nullum iue¬
mes nõ in equuleo pendentẽ
sed cum nulle fuit eguuler nͥ
ligueum nõ tnuetis E Corq̃or¬
S dlut iuocẽtia in tormẽtie
si nuuste torq̃ns gaudend est
exꝑuuẽtum est tibi atq alus
et fulgor quidam tue uirtutis
accesẜit actrectati ac sublati fla¬
grãtior ac notior fama erit Et
bene oleant cerunt᷑ aromata
et pucchbina ieuum ne lateãt
actollint᷑ Sni is iuste pateris
acquieste iemedie et concrete
sordes flãnus aut asꝑitatibus
eluũt᷑ et magmi mali medici¬
na tristior sit oportet quem
morboꝵ tedet amara nõ ies¬
puat quem steleꝵ penitet sup
pliciũ no iecuset DIn equu

Expanded text:
iuge mortiferumque supplicium non sentitis, illic impatientes, hinc hebetes. In equuleum levor. Quid refert in equuleum an in lectulum torquendus ascenderis? Te carnificis nodus premet, at hunc febris, hunc podagra, hunc uxor, hunc filius, hunc amica, hunc divitie, hunc tas spesque anhela, hunc tortore quolibet peior metus. Perquire mortalium status: vix ullum invenies non in equuleo pendentem. Sed, cum mille sint equulei, nisi ligneum non timetis. Torqueor. Aut innocentia, in tormentis, si iniuste torqueris, gaudendum est: experimentum tibi atque aliis, et fulgor quidam tue virtutis accesserit attractati ac sublati; fragrantior ac notior fama erit. Ut bene oleant, teruntur aromata; et pulcherrima rerum, ne lateant, attolluntur. Sin id iuste peteris, acquiesce remedio: et concrete sordes flammis aut asperitatibus eluuntur, et magni mali medicina tristior sit oportet. Quem morborum tedet, amara non respuat. Quem scelerum penitet, supplicia non recuset. In equul
Abbreviated transcription (Latin):
olui tuues H Carceie deti¬
ueor inpoitino E Multos
pieulo iustãti atq hostiũ m¬
nib cartes exipuit multis
liuiẽ cartis pio clipeg fuit
et quod intoasse porfu̾at etisse
nocuit ut doitu admonite
quod horruerãt utile quod op¬
stis an fortasse aõ carcer sed
ut dicit᷑ custodia sit quociẽs
uinculis explicitos hostilis
nuicro suue hoste seuior pau¬
ꝑtas mũasit quocies euasisse
penituit et carc̾em quĩ diũ¬
tuonũ queri ceꝑant nõ fu¬
isse ppetuũ ques sunt uidi¬
inꝰ in carc̾e quoss laute qĩ¬

Expanded text:
olvi times. Carcere detineor importuno. Multos periculo instanti, atque hostium manibus carcer eripuit: multis limen carceris pro clipeo fuit, et quod intrasse profuerat, exisse nocuit, ut exitu admoniti, quod horruerant utile, quod opscis an fortasse non carcer, sed, ut dicitur, custodia sit? Quotiens vinculis explicitos hostilis mucro, sive hoste sevior paupertas, invasit? Quotiens evasisse penituit? Et carcerem que diuturnum queri ceperant, non fuisse perpetuum questi sunt? Vidimus in carcere quosdam laute vi
Abbreviated transcription (Latin):
adaquare nõ subst̾uere nõ cͥcũ¬
ducere non fucare nõ past̾e nõ
aut tergum ung̾e aut aientẽ
pedis uirgulam et tractaie digi¬
tis ancipites clauos aut noctͣnos
fudibus artẽ concͤsus et sompno
exitũ tiepidus semꝑq solicitꝰ quid
saltem nottib quiestes nã qui e¬
quitãt noctu etiam laborãt O
ceatꝰ forsitan saniti aut̃ prẽs
nudie pedib desta lustrabant
nũcii dec om̃ipotẽtis apłi nũdi
cliata ccuibant hic ad oriẽte
ilłe ad occidentem hic ad aithon
ille ad mułdiem naiuigãtes int̾¬
dum raio id quideñ neq alit̃
ꝙͣ cogente locoꝵ sitit s queri
piecor equiten legie pleter s¬
nũ ep oninib iohem̃ neq id
ꝑexiguo uite spacio dum qd¬

Expanded text:
adequare, non substernere, non circumadequare, non substernere, non circumducere, non fricare, non pascere, non aut tergum ungere, aut arentem pedis ungulam et tractare digitis ancipites clavos, aut nocturnos sudibus arcere concursus, et somno exciri, trepidus semperque sollicitus, quid saltem noctibus quiesces: nam qui equitant, noctu etiam laborant. ceatus forsitan. Sancti autem patres nudis pedibus deserta lustrabant, nuntii Dei omnipotentis Apostoli, mundi climata circuibant, hic ad orientem, ille ad occidentem, hic ad arthon, ille ad meridiem, navigantes interdum; raro id quidem, neque aliter quam cogente locorum situ. Sed quem, precor, equitem legis, preter unum ex omnibus Ioannem? Neque id rexiguo vie spatio, dum, q
Abbreviated transcription (Latin):
et in uieut cursu ꝙ̃ta piorsũs
nec quo ꝑgitis memĩsti B Iter
longum cogor pedes agere. E¬
Cogi quid durũ fateor coge
auten nolens nequit indigna¬
tio et delor ncc̃tasq pondus
exaggirant/ patiẽcia et ꝯsẜu
amini fortume cuspis obtũdit᷑
uis nõ cogi fac sponte quod
cogens uis ut il longnin se¬
ue fiat uolens I.. DEqui¬
taie uelim pedes ambulo. E¬
an insame parum est uiiũ os
quadiupee cuiꝰ usum nestis
ꝙͣ du tibi fortuna cõcesẜit nateͣ
liumeꝵ oblmusti quod multi
faciũt qui uilis atq intractabilis
et caduci equi fiducia dediscũt
pedibus suis ire quib q̃so quid
aliud ꝙͣ diuitẽ cupias podagrã
hoc g pedes mutiles equos inł¬
tos O longum iter pedes ibo
Nbis ꝓ libico nemo te traus¬
uehet nemo morabit᷑ nemo cõ¬
cutiet nemo deiciet nemo aget
imp̾ceps unus tibi labor uie u¬
uũ opus ne mł tibi tus cum
uectore negocii, non cogis enĩ
equũ fienare nõ ꝓmg̾e non

Expanded text:
et in brevi cursu, quanta prorsus et in brevi cursu, quanta prorsus nec quo pergitis meministis. Iter longum cogor pedes agere. Cogi quidem durum fateor; cogi autem volens nequit. Indignatio et dolor necessitatis pondus exaggerant; patientia et consensu animi fortune cuspis obtunditur. Vis non cogi? Fac sponte quod cogeris. Vis ut iter longum breve fiat? Volens i. Equitare velim, pedes ambulo. An insanie parum est, unum ob quadrupedem cuius usum nescis, quamdiu tibi fortuna concesserit nature munerum oblivisci? Quod multi faciunt, qui vilis atque intractabilis et caduci equi fiducia dediscunt pedibus suis ire; quibus, queso, quid aliud quam divitem cupias podagram, hoc est pedes inutiles, equos multos? Longum iter pedes ibo. Ibis pro libito, nemo te transvehet, nemo morabitur, nemo concutiet, nemo deiciet, nemo aget in preceps; unus tibi labor vie, unum opus ire, nil tibi tuo cum vectore negotii. Non cogeris enim equuum frenare, non pungere, non
Abbreviated transcription (Latin):
lis bia est deniqz qtusquis na¬
scit᷑ ad laboiem nascit᷑ nec ie¬
guii filios epcipio labor et bir
te mẽ atee sũt nõ ociũ et
bolaptas quibils qui se applitãt
hu deuiũ a nata homii degu̾ant
atq in pecudẽ se trãfforuant
Praui atteror labore E
dem cudentib granis labor
qui intentib lenis est ꝑfer nͦ
forti anno et assurge ꝑũt qr
molestie finẽ confer mctos qͥ¬
dem labor extulit mĩtes iudu¬
stra sopor nullum n ¶ de dit¬
urum iter pedib meis a¬
ago Ry. Nuid tu igit᷑ alie¬
nis malles at qui neq̃r alieĩs̃
manib oꝑan neq alienis oclis
uidere iiq alienis aurib aud¬
re neq alieuo palato degusta¬
re neq alienis nanbus bultis
olofatere quid hoc unũ siuglare
habet ut tñi pedib ambulare
delcẽt aliems O pedes eo B
an uero in hunt niũdum intra¬
sti eques an exibis quid ꝑ nũ¬
duin ire nist eques deles e p̾n¬
cipiũ hũibe et o fime hnimilior

Expanded text:
lis via est. Denique quisquis nalis via est. Denique quisquis nascitur, ad laborem nascitur, nec regum filios excipio. Labor et virtus vestre artes sunt, non otium et voluptas quibus qui se applicant, hi demum a natura hominum degenerant, atque in pecudem se transformant. Gravi atteror labore. dem cedentibus gravis labor, qui nitentibus levis est, perfer modo forti animo, et assurge presentique molestie finem confer. Multos quidem labor extulit, multos industria, sopor nullum. 57 DE DUurum iter pedibus meis ago. Quid, tu igitur alienis malles? Atque neque alienis manibus operari, neque alienis oculis videre, neque alienis auribus audire, neque alieno palato degustare, neque alienis naribus vultis olfacere: quid hoc unum singulare habet, ut tantum pedibus ambulare delectet alienis? Pedes eo. An vero in hunc mundum intrasti eques, an exibis? quid per mundum ire nisi eques doles? O principium humile! et o finis humilior!
Abbreviated transcription (Latin):
prisce uirtutie ac setua exẽpla¬
dis cãs huic labor a stritonb
ponit᷑ huic pauꝑtas eptabiles
corpors molestie que medentur
molestus aĩõꝵ H Durus ẽ
labor B. Dura uirtꝰ durus
labor mollis uoluptas mollis
inhertia siuilia bene cohabitant
nuũ laboriosa sors est mea R
honoratum te ingrate accipis ne¬
scis ut nocte media dĩc ditate
deo uirgines stratie furgunt al¬
gent uigilant et diuinis obseq̃¬
is ex̾cent᷑ adulte̾ suis int̾m per¬
fruũt᷑ illecebris dum pro defen¬
denda patra nules in castrs
pio augẽda dux ni tabernaculo
pio oruanda studiosus int̾ libros
excubat leno infamis int̾ suas
acies in qr suis tẽtoris ꝯquiestit
quibus bero sit meliꝰ difsimie
neno cui ut moditum ingeniũ
sit pudons hesttet
Dlaboie
bigeor acrimo E uene spera¬
causa tamen laboris honesta sit
honestus est labor quo ne uuo cla¬
ne astubare nommibz omnes
quidem qui ad gloriam intunt
laboriosus et ardius trames a¬
git ad ignauiã deuexa et faci¬

Expanded text:
e virtutis ac seculi exemplaris causas, hinc labor a scriptoribus ponitur, hinc paupertas; optabiles corporum molestie, que medentur molestiis animorum. Durus est labor. Dura virtus, durus labor, mollis voluptas, mollis inertia; similia bene cohabitant, mium laboriosa sors est mea. Honoratum te ingrate accipis. Nescis ut nocte media dum dicate Deo virgines stratris surgunt, algent, vigilant, divinis obsequiis exercentur, adultere suis interim perfruuntur illecebris? Dum pro defendenda patria miles in castris, pro augenda dux in tabernaculo, pro ornanda studiosus inter libros excubat, leno infamis inter suas acies, inque suis tentoriis inquiescit? Quibus vero sit melius diffinire nemo, cui vel modicum ingenui sit pudoris, hesitet. Labore urgeor acerrimo. Bene speracausa tantum laboris honesta sit. Honestus est labor, quove uno claris ascribare nominibus: omnes quidem qui ad gloriam nituntur, laboriosus atque arduus trames agit. Ad ignaviam devexa et faci
Abbreviated transcription (Latin):
tux atq hortatux est copia pa¬
tere malis tus demi aliquis
quo minꝰ copie imꝰ ent in¬
solẽcie mino ꝙ libidinis adde ꝙ
hec tiu ruris miuina apud
nuiltos bñficiũ ac laigitas hrẽ¬
tur tuq ip̃e si assueuisses mopie

Expanded text:
trix atque hortatrix est copia; patrix atque hortatrix est copia; patere malis tuis demi aliquid, quo minus copie, minus erit insolentie, minusque libidinis. Adde quod hec tui ruris iniuria, apud multos beneficium ac largitas haberetur, tuque ipse si assuevisses inopie
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iam et pascenum in diuitus e¬
uis deltanun in domino et da¬
bit uobis petitiones cordis uñ
que ubi ceꝑitis in domino deltari
amaie ẽẽ nõ pot̾init neq ĩiuste
Reuelate donio uiam ur̃an et
spate in eo et spem faciet iactate
suꝑ domnnũ curã ur̃am et ipẽ
uos nutnet / qui celesti manu
editi nõ nisi terram cogitatis t̾¬
ram qr diligias nolite has sacias
uotes ut sosetis sꝑnere nolte au¬
ras plumasq et tempestates y¬
donens antupan aut pcan ne¬
lice in teniti spem habere ẜ in
illo qui respitit tecccon et facit
eam tieme qui de sapo durssiõ
ontes liquidos elicit qui te de¬
mq as ageao tus fala passa est¬
ut in illo spem pon̾es qui non
fallit D ioultum solita de copia
demptum est ¶ Id modo sub¬
ducit᷑ quod plus equo uel ded̾u̾nt
anin piecedentes uel sequentes
dabunt modestie quãtulũcimq sãt
est auaricia luicio ciescit eoq pau
ꝑior fit quo plus habet magͣ
uiciorp genitux est magna nu¬

Expanded text:
terram, et pascimini in divitiis eterram, et pascimini in divitiis eius. Delectamini in Domino et dabit vobis petitiones omino delectari, avare esse non poterunt, neque iniuste. Revelate Domino viam vestram, et spectate in eo, et ipse faciet. Iactate super Domino curam vestram, et ipse vos nutriet. Quid, celesti manu editi, non nisi terram cogitatis, terramque diligitis? Nolite has sacras voces, ut soletis, spernere. Nolite auras pluviasque et tempestates ydoneas aucupari aut precari, nolite in terram spem habere, sed in illo qui respicit terram, et facit eam tremere, qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit, qui te denique ab agello tuo falli passus estut in illo spem poneres qui non fallit. Multum solita de copia demptum est. Id modo subducitur quod plus equo vel dederunt anni precedentes, vel sequentes dabunt: modestie quantulumcunque sat est. Avaritia lucro crescit, eoque fit pauperior, quo plus habet. Magna vitiorum genetrix, magna nu