comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meranꝰ catͣ. portas messanẽsib aꝑiẽres. coꝵ societati se iure uirãdo p̃stito¬
ꝯĩrert̃. Reginiuͦ ꝯsilio. iñ ad castellũ u̾comes sb̃ paucoꝵ militũ custo¬
dia ẜuabat᷑ ꝯsidẽtiꝰ accesẜt̃ dicẽtes milirib ꝗ ad defẽsioẽ patimuros ad
scẽd̾ar. ut coĩrẽ sͥ redderẽt. alioqͥn ip̃os si in capti forẽt. ramꝙͣ ꝓditores il¬
lico suspendẽdos. S nͭ eos posse d̃ euadẽ. nã si forre ꝙ uix accidẽ possit ea
tora die sb̃stine̾int᷑. ĩ cstino. messane.lx. galeas amatũ i seq machĩas
ad expugnãdũ tunriũ neccias allaturos. At illi po negłctis eoꝵ minis.
ĩstaantes acc̾nine repellebãt. ꝯ ĩportuĩtatẽ pyraticĩ multiplicatis lapidũ
iactib ꝑturbabãt. Iñ nõ se pautos ad modũ eẽ ꝯsid̾rãtes. nͣ sreto castlło

Expanded text:
erat, portas Messanensibus aperientes, eorum societati se iureiurando prestito coniunxerunt. Inde ad castellum ubi comes sub paucorum militum custodia scenderant ut comitem sibi redderent, alioquin ipsos si vi capti forent tanquam proditores illico suspendendos; sed nec eos posse quidem evadere, nam si forte, quod vix accidere possit, ea tota die sustinuerint, in crastino Messane .LX. galeas armatum iri seque machinas ad expugnandam turrim necessarias allaturos. At illi primo neglectis eorum minis, instantes acerrime repellebant, et importunitatem piraticam multiplicatis lapidum iactibus proturbabant. Inde vero se paucos admodum esse considerantes, nec in toto castello
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos ꝗ couenerãt ad ipiꝰ ec̃t obedietiã ⁊ subiectões ĩ dice posset
quosda dlãdiciis ⁊ aliis ꝓmissioib sedux̃ quosda minus ⁊ tẽrori¬
bĩuitos trax sic itaq ĩ pͥrliciem aĩe sue ⁊ ĩruinã młtoꝵ tunicã
xp̃i unitate rudelidet catbolice fidei unitatẽ scĩdẽ tẽptãs ip̃e pri¬
ls ĩ curuauit st adpedes ipiꝰ ⁊ alios quos potuit facere id ip̃m co¬
egit. quo fc̃o ꝑtocu ibi subrectũ inꝑiũ misit edictũ ut eccłi aꝵ
p̃lati ad statua qũa erepsat adoratur accederẽt ꝙ ꝗcũꝙ agere¬

Expanded text:
ut eos qui convenerant, ad ipsius Octaviani obedientiam et subjectionem inducere posset, quosdam blanditiis et variis promissionibus seduxit, quosdam minis et terroribus invitos traxit: sic itaque in perniciem atem videlicet Catholicae fidei scindere tentans, ipse prius incurvavit se ad pedes illius, et alios, quos potuit, ad id ipsum coegit. Quo facto, per totum sibi subjectum imperium misit edictum, ut Ecclesiarum praelati ad statuam, quam erexerat, adoraturi accederent; quod quicu
Abbreviated transcription (Latin):
erigitis que abeatipetri tm̃ corꝑe assumũtur iustũ est ut uos qͦ
sedi aplice subiectois debita sĩgna soluatis que nos cũ beato petro
taqua m̃bra de m̃bro horere ⁊ catholici capetis unitatẽ seruare
nebil ĩ uiriosũ nichil difficile sic appoi̾tũ ꝙ nõ ⁊̃ preter exacti¬
petri ac pauli hobedĩa decreueit ⁊ unitate psiste̾ nũqd nõ ultra
nos saxones daciq cõsistũt ⁊ tñ eoꝵ me tropolitam ⁊ idẽ iura¬

Expanded text:
exigitis que a beati tantum Petri corpore assumuntur, iustum est, ut vos quoque Sedi apostolice subiectionis debita signa solvatis, que vos cum beato Petro tamquam membra de membro herere, et catholici capitis unitatem servare ichil iniuriosum, nichil difficile sit appositum, quod non etiam preter exactiPetri et Pauli obedientia decreverunt et unitate persistere. Numquid non ultra vos Saxones Danique consistunt? et tamen eorum metropolitani et idem iura
Abbreviated transcription (Latin):
gladio in mine udebat᷑ de electõe seu deꝰ ĩ uesticuris ꝑsonaꝵ fc̃ast
uidelicet ut electõe lib̾e fc̃a sine ui. ⁊ aliqua symoĩa ꝯ̃sẽsu regis.
faccłtatẽ hãt rex ĩuestiẽdi ꝑ u̾gã ⁊ mulum ⁊ electꝰ aclero ⁊ ppło ñ
cõsecret᷑ nͥ arege ĩ uestiat᷑ꝰ ego canoĩca cẽsura cassa omĩo ⁊ irrica ĩ¬
dico ⁊ anath̾ate ⁊ sub dãpnatõe ppetua pmanẽ decerno ut ulłius ñꝙͣ
auccoritatis sĩt ⁊ nlłius bone memorie fauor que sacris apłos ca¬
nones ⁊ antiocenũ adq uniu̾salia cõcilia ⁊ predecessores nostri et¬

Expanded text:
gladio, imminere videbatur, de electione, seu de investituris personarum facta sunt, videlicet ut electione libera facta sine vi et Simonia, consensu regis, facultatem habeat rex investiendi per virgam et annulum, et electus a clero et populo non consecretur, nisi a rege investiatur: ego canonica censura cassa omnino et irrita judico, et sub damnatione perpetua permanere decerno, ut nullius unquam auctoritatis sint, et nullius bonae memoriae. Ea vero quae sacri apostolorum canones, et Antiochenu
Abbreviated transcription (Latin):
terat audatia coħcer. Is ĩ post mltos labores ac ꝑicula pace regno qͦ adumẽt
pepir ĩꝯcussã. ingẽtes ⁊̃ thauros ad regnimuitionẽ post̾irati ꝯsises ꝯsules
prepauit. ac pͥanorii reposuit. Ex iñ iam ocio ꝗetiq deditꝰ. faustaq seple
felicẽ extuãs. filus suis. Rog̃. duci apulee. amphulsoq Capue principi ĩqb
uere sup̃stire. Wolło tarẽtiprĩcipe. qm uir pr̃ eode digꝰ pͥncipatũ censuerat.
Nec młto poꝰ ipẽ cũ ĩm̃sis attrt i. iborib tñ ult᷑ ꝙͣ bõ corpis exiget᷑ .i. alirudo re¬
b assuetꝰ uenereis ĩmatura senectute ꝯsũptꝰ cessir ĩfata. Cui succedẽs W
ra suscepit. Eo tpr regnũ siciliestremus ⁊ p̃clans uiris habundãs. cũ t̾ra
tate maxĩa fruebat᷑. Ueꝵ b̾ui tpͣris int̾ecto sꝑacio. sic trãqlliras oĩs elapsa
repente disparuit. ur facile ꝗde ex hoc ĩtlłigas regnoꝵ fortunã ac statũ u̾tu¬

Expanded text:
ia coerceri. Is, ubi post multos labores ac pericula pacem regno quoad viveret peperit inconcussam, ingentes etiam thesauros ad regni tuitionem posteritati consulens preparavit ac Panormi reposuit. Exinde iam otio quietique deditus, faustaque se prole felicem existimans, filiis suis Rogerio duci Apulie Amphulsoque Capue principi, in quibus overe, superstite Willelmo Tarenti principe, quem vix pater eodem dignum principatu censuerat. Nec multo post ipse tum immensis attritus laboribus, tum ultra quam bona corporis exigeret valetudo rebus assuetus veneriis, immatura senectute consumptus, cessit in fata. Cui succedens Wilram suscepit. Eo tempore regnum Sicilie strenuis et preclaris viris habundans, cum terra tur. 3.2 Verum, breui temporis interiecto spatio, sic tranquillitas omnis elapsa repente disparuit, ut facile quidem ex hoc intelligas regnorum fortunam ac statum uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnem̃. lxe. aur̃ arbor ꝯtinue iuentutis pollẽs ĩsignib. nec fit yenis stilise¬
nectute d̾forrais. nec ĩgruente fugoris aspirate frondib spoliat᷑. s nitẽa¬
b sẽꝑ folus ueris tempiẽ rep̾sentat. Ed uõ nuces amigͥdali aut fici¬
n du̾isa gnã ułoliuas ꝯhiendis cibariis. ⁊ luc̾naꝵ fouendis ignibio
leũ ministrantes enumere. Ꝙo locar siliquaꝵ uaginulas ⁊ fructũ ĩgno¬
bilẽ insipida quada dłcedine iusticoꝵ ac pueoꝵ gratunblandiẽte. eire
pociꝰ palmaꝵ ꝓcera cacumna. dactilosq detunse arboris sũno nͥtice depẽ¬
dentes. Qd̾ si ĩ ꝑter aliã uisũ d̾ flexis. occ̾ret t miranoaꝵ seges aꝑdinu

Expanded text:
i. 81 Haec autem arbor continuae iuuentutis pollens insignibus, nec fit yemis sterili senectute deformis, nec ingruente frigoris asperitate frondibus spoliatur, sed uirentibus semper foliis ueris temperiem representat. 82 Quid uero nuces amigdali aut ficuum diuersa genera uel oliuas, condiendis cibariis et lucernarum fouendis ignibus oleum ministrantes, enumerem? 83 Quid loquar siliquarum uaginulas et fructum ignobilem, insipida quadam dulcedine rusticorum ac puerorum gutturi blandientem? 84 Mireris potius palmarum procera cacumina dactilosque detonsae arboris summo uertice dependentes. 85 Quod si in partem aliam uisum deflexeris, occurret tibi miran
Abbreviated transcription (Latin):
gia pͥmu occ̾rit sũptuosi oꝑi pauim̃to ꝯstrata. paeres hñs ĩfius ꝗde
pretiosi marmoris tabuł decoritos. sirpiꝰ aut de lapilulis qͣdris partim
iuratis. ptiz diu̾sis colorib uet̾is ac noui restam̃ti depictar ystoriam
continens
Supremi uõ fastigii tabulatũ ĩsignis elegantia celatuẽ.¬
⁊ miranda ꝑicture uai̾etas passiq radiantis auri splendor eyornãt. s
tres in se pãticulares ut ira dixeri. ꝯtinet ciurrates. Quar q̃ int̾ exmas nx¬
dia collecat nobłiu hedifficioꝵ structura p̃pollẽs. ĩgenti. imuro altitudĩe ab¬

Expanded text:
gia primum occurrit sumptuosi operis pavimento constrata, parietes habens inferius quidem gia primum occurrit sumptuosi operis pavimento constrata, parietes habens inferius quidem pretiosi marmoris tabulis decoratos, superius autem de lapillulis quadris, partim auratis, partim diversi coloris, veteris ac novi Testamenti depictam ystoriam continentes. supremi vero fastigii tabulatum insignis elegantia celature et miranda picture varietas passimque radiantis auri splendor exornant. Sitres in se particulares, ut ita dixerim, continet civitates. Quarum que inter extremas media collocatur, nobiliori hedificiorum structura p
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ ⁊ alia ibidẽ palatiola młto ꝗde decore nitẽntiã. ii Rex aut destatureg
cũ familiai̾b suis secretiꝰ disẜit. aut de publicis ⁊ maiorib regni negõns
locururꝰ ꝑceres ĩtroducit. Nec uõ nobłes illas palatio adhe̾ntes silẽtio ꝑti
uideas amira diamitaq.⁊ tramitaq minoripitia sũptuq ꝑfici. Hinc
cramita ub̃ioris mat̾ie copia ꝯdẽpsani. Hic diarodon igneo ssgore uisũ
reu̾b̾ar. hic diapisti color sb̃uiͣdis ĩtuẽtiũ ocłis gratoblanditur aspectu
hic exarenrasmata circulor ciculoꝵ uai̾eratib ĩ signita maiorẽ ꝗde ãtifi¬
cu industriã ⁊ mati̾e ub̾tatẽ d̾sidetar. maiori nichłoꝰ distrahenda. Młra
Margaĩte quoq aut inte gre cittulis aureis ĩcludunt᷑ aut ꝑforate filo
tenũi ꝯnectũtur. ⁊ eleganti q̃dĩ dispõnis industria pitturati iubent̾
formã opis exibe̾. Porro ex ea q̃ urbẽ respicit palatim ĩg̾sẜis capella re¬

Expanded text:
unt, deputatae. 56 Sunt et alia ibidem palatiola multo quidem decore nitentia, ubi rex aut de statu regni cum familiaribus suis secretius disserit, aut de publicis et maioribus regni negotiis locuturus proceres introducit. 57 Nec uero nobiles illas palatio adherentes silentio pre dimitaque et triamita minori peritia sumptuque perfici; hinc et examitauberioris materie copia condensari; hinc diarodon igneo fulgore visum reverberat; hic diapisti color subviridis intuentium oculis grato blanditur aspectu; hic exarentasmata circulorum varietatibus insignita, maiorem quidem artificum industriam et materie ubertatem desiderant, maiori nichilominus pretio distrahenda. Multa Margarite quoque, aut integre cistulis aureis includuntur, aut perforate filo tenui connectuntur et eleganti quadam dispositionis industria picturati, iubentur formam operis exhibere. Porro ex ea parte que urbem respicit palatium ingressuris, capella re
Abbreviated transcription (Latin):
geĩo ac naͣ ꝑpetiandi noĩs amorẽ ꝯcepiut. ipã tñ patrũ recordatio coꝵ fone¬
at dłdrio. ic ꝓpoĩtõ robur adiciat ad maturandu id ꝙ sꝑauert̃. eos utiqi
faciens promptiores. hĩc niix antiqtus rromani patiu domiꝯ ẜuabant
ymagines. ut anrecessoꝵ eis acrasemꝑ occiuperẽt puderetq degenerẽ scꝗ
lasciuia. actpi languere dsidia⁊ amplectẽte u̾nuris. qi ꝙͣda neccitare ha

Expanded text:
genio ac natura perpetuandi nominis amorem conceperint, ipsa tamen patrum recordatio eorum foueat desiderium ac proposito robur adiciat ad maturandum id, quod sperauerint, eos utique faciens promptiores. 1.9 Hinc nimirum antiquitus Romani patrum domi conseruabant ymagines, ut antecessorum eis acta semper occurrerent, puderetque degenerem sequi lasciuiam ac turpi languere desidia, et amplectendae uirtutis quasi quamdam necessitatem ha
Abbreviated transcription (Latin):
arelatioẽ ognoui. Nõ tñ id ago ut oĩa blłoꝵ discrimina. militũq ꝯg̾ssus
Aur ꝗd ĩsingul urbib. oprois uegestũq fuir sigillat expediã. Satisfecisse
ni debor propoĩto siꝗ laude cligni furͣnt. cos ñ tacea si maiorareꝵ mom̃ra
b̾uir̾ ac succinre trasc̾ram. ĩ hus maxiẽ q̃ c̾ca curia gesta sr̃ occupandus.
Imũ gͥ satis ꝯstar.qr cũ rogenꝰ comoes sicilie frat̾ rob̾ti giuschar¬
di. dñcis apulee reb excessiss humanis. Rogẽius eiꝰfli torã primũ
siciliã ac ꝑre calabrie uire successiois optinũit. postinoclũ uo̾ ꝯsan¬

Expanded text:
militumque congressus aut quid in singulis urbibus oppidisque gestum fuerit sigillatim expediam; satis fecisse videbor proposito, si qui laude digni fuerint, eos non taceam, si maiora rerum momenta breviter ac succinte transcurram, in hiis maxime que circa curiam gesta sunt occupandus. Primum igitur satis constat quod cum Rogerius comes Sicilie, frater Roberti Guiscardi ducis Apulie, rebus excessisset humanis, Rogerius eius filius totam primum Siciliam ac partem Calabrie iure successionis optinuit; postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ uentu ear. ꝯcra cuia ñ pudebar eũ singłoꝵ priꝰ oppĩones audire ut ex
eis potiorẽ elige̾t. Siqd aut̃ ei suꝑ eode negocio sb̾tiliꝰ aut examinariꝰ occurrebat
ingilantissimus uiri ãĩꝰ altiora sẽp apperens nullũ mercie segniue ocio lo¬
caute disponẽ.⁊ ex p̃sentib futura sollicite p̃metu. Id ꝙͣ curabat ur ubi
magis uirib ꝙͣ prudẽti.a. ⁊ hostes ꝯterẽt. ⁊ regnũ suũ ꝓcluctis finib ãpli¬
are. Tupoli namq bãbaĩe. affricã faxũ. capsiã. aliaeq płimas bãbarorũ¬

Expanded text:
at, contracta curia, non pudebat eum singulorum prius opiniones audire, ut ex eis potiorem eligeret. 2.6 Si quid autem ei super eodem negotio subtilius aut examinatius occurrebat,uigilantissimus uiri animus altiora semper appetens nullum inertiae segniue otio locaute disponere et ex presentibus futura sollicite premetiri; idque curabat, ut non magis uiribus quam prudentia et hostes contereret et regnum suum productis finibus ampliaret. 2.9 Tripolim namque Barbariae
Abbreviated transcription (Latin):
palatius ꝙ dẽ castellũ mans. imircaq mnłta turtiũ dẽsitate muĩtos dppoit
ultenꝰ uõ̾ latio puitẽ oppoĩt̃. palatiũ nouũ ĩ sedir. mira er qͣdris lap iꝯioi
diligentia miro labore ꝯstructu. ext̾ius ꝗde spatiosis muroꝵ ciꝯclisũ inti¬
custolie depuptata. ilic t̾n gͥcã. ei ciuitas pari q̃ khemoĩa dr̃ ĩminente
exdiũ uõ locu pars illa. palatii q̃ ioharia nuncupat᷑. płimũ hiss decoris.
illustrat ꝙ̃ młtiformis ornarꝰ głia p̃fłgentẽ. rex nͥ ocio ꝗetiq ĩdigẽ uolu

Expanded text:
tos opponit. Alterius vero lateris partem oppositam palatium Novum insedit, mira ex quadris lapidibus diligentia, miro labore constructum, exterius quidem spatiosis murorum ancustodie deputatam, illinc turrim Grecam ei civitatis partique Kemonia dicitur imminentem. Medium vero locum pars illa palatii que Ioharia nuncupatur, plurimum habens decoris, illustrat, quam multiformis ornatus gloria prefulgentem, rex ubi otio quietique indulgere volu
Abbreviated transcription (Latin):
aceroso nicħo humore plenas int̾ius q̃ magis płcritudine sua uisũ obsectũ
ꝙͣ ad aluid utiles indeant̾. Hec ꝗdẽ ab arboe̾ sua ⁊ cũ maturauer̃t. difficile
cadũt. ⁊ nouis supueientib uetes cedẽ dedignant᷑. Nã ⁊ itii anni ponni

Expanded text:
acetoso nichilominus humore plenas interius, quae magis pulcritudine sua uisum oblectant, acetoso nichilominus humore plenas interius, quae magis pulcritudine sua uisum oblectant, quam ad aliud utiles uideantur. 80 Hae quidem ab arbore sua, etiam cum maturauerint, difficile cadunt
Abbreviated transcription (Latin):
usꝙͣ ẽ d̾liciaꝵ sola p̃tendit q̃ uoluptai̾e uisioĩs illecebris cũctos sic allicit.
ut cui cã semel uidẽ ꝯtigei̾t. uix unꝙͣ. ib ea ꝗblib possit blandim̃tis anel¬
li. Ilic cĩ mireris uineas ram fecunde cespitis ub̾tare. ꝙͣ precdarigͥmimis
gencrositate gaudentes. Ilic ortos aspicias mirabłi sucniũ uai̾erate lau¬
dancis. trecq ad ortoꝵ custodiã ⁊ nolupratis oꝑa p̃paras uͥ ⁊ rotes uolublis¬
obseꝗo descendentib ideq adscendẽtib ureoł pirreos uidas exaurin. cist̾ias¬
q adi acentes impleri. ⁊ md̾ aꝙ ꝑ riuulos ad loca singła deu̾iai. ur ingatis
areos uegetẽt ⁊cscant citroli angustabreuirate ꝯtͣcri ⁊ cucumeres tractulõ¬
gioris ꝓclucti. melones ad formã magis spericã accedẽtes. ⁊ cucurbite ꝓ ar
rundĩes ꝯnexas latiꝰ euagantes. Hunc si ꝯuertas ocłos ad du̾is . arboꝵ spes¬
indeb̾mala punica. ẜaccetotsa uł dłcia. granis ĩtius occłtatis ex̾ius ccͦ ĩ ẽpe¬

Expanded text:
st, deliciarum sola pretendit, quae uoluptariae uisionis illecebris cunctos sic allicit, ut cui eam semel eam uidere contigerit, uix unquam ab ea quibuslibet possit blandimentis auelli! 75 Illic enim mireris uineas tam fecundi cespitis ubertate quam preclari germinis generositate gaudentes; illic hortos aspicias mirabili fructuum uarietate laudandos turresque ad hortorum custodiam et uoluptatis opera preparatasobsequio descendentibus itemque adscendentibus urceolis puteos uideas exhauriri cisternasque adiacentes impleri, et inde aquam per riuulos ad loca singula deriuari, ut, irrigatis areolis, uegetent et crescant citruli, angusta breuitate contracti, et cucumeres, tractu longiore producti, melonesque ad formam magis sphericam accedentes, et cucurbitae, per arundines connexas latius euagantes. 77 Hinc si idebis mala punica uel acetosa uel dulcia, granis interius occultatis, exterius contra intempe
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ supess ꝯtẽptui. Ac si forte ĩ quosdã du̾us aĩadũtisse uisꝰ ẽ qͣda ad id nec¬

Expanded text:
locloc
Abbreviated transcription (Latin):
trãsũmẽt. Qucetũq uiro aut ꝯsiliis utiles aux bello claros ꝯpereãt. ci¬
mulatis eos ad u̾tute. bñficiis ĩuitabat. Trãs alpinos maxie cũ ib normã¬
nis originẽ duce̾t. sciretq francor gẽtẽ belligłia cctis oĩb añfem płimmim
diligendos elegerar. ⁊ ꝓpensuis honorandos. Postremo sic iustitie ngorerũ
nouo regno ꝑ nccͣium studuit ercẽ sic pacis ac belli uicissitudĩes altnare ũ¬
huĩr. Porro ꝙ ꝗdẽ pleraq eiꝰ oꝑa tyrãnididãt. eũq uocant inhumanu. eo
ꝙ młtis penas grauiores. ⁊ legib ĩꝯgnitas ĩrogauit. Ego sic existimoui¬
rũutiq prudẽter. ⁊ ĩoĩb cirꝯspectũ. ĩnouirate regni ex ĩdustriasic egisse. ur
neq fagitiosi ꝗlib de scelex sibi possent ĩpuiratẽ blandiri. n bñ mi̾tos n¬
mia seuẽntas abst̾ret. qb ira mitẽ se p̃buit. ne tñ ex nima mãsuetudĩe

Expanded text:
transumeret. Quoscumque viros aut consiliis utiles aut bello claros compererat, cumulatis eos ad virtutem beneficiis invitabat. Transalpinos maxime, cum ab Normannis originem duceret sciretque Francorum gentem belli gloria ceteris omnibus anteferri, diligendos elegerat et propensius honorandos. 2.13 Postremo sic iustitiae rigorem, ut nouo regno pernecessarium, studuit exercere, sic pacis ac belli uicissitudines alternare, uquod quidam pleraque eius opera tirannidi dant eumque uocant inhumanum, eo quod multis penas grauiores et legibus incognitas irrogauerit, ego sic existimo uirum utique prudentem et in omnibus circumspectum in nouitate regni ex industria sic egisse, ut neque flagitiosi quilibet de scelerum sibi possent impunitate blandiri, neque benemeritos nimia seueritas absterreret, quibus ita mitem se prebuit, ne tamen ex nimia mansuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
r pancis młta. ex pãnus maiora solliciti prudẽtia lẽctoris ĩte
nrq̃ad̃ dcm̃ ẽ liꝗdũ fiat. qͣtis lam̃tationib. ꝗͣtaq sit opꝰ copia lãcrimanĩ
ur digne cuntatis hꝰ kalainitas d̾fleat᷑. Uinas diu petre kiñe. duiq ga¬
Em ĩ presenti me scͥptuꝵ propono q̃ sui ip̃iꝰ atrocitate satis habunt̾q
sufficient᷑ uł omĩo fidem exclutẽ uł suspectã reddẽ uiͣtatẽ. uͥ ꝙ ĩ sici
b alligati. suã ex reꝵ affluc̃tia guã metunt᷑. Alioꝵ caũ moĩti btõs se d̾sir̃
p̃dicare. ne tociẽs miẜos ruisꝰ se elamitẽt. quociẽs aur ad dignatis gradũ
sũ daturus. ut pauci quoꝵ int̾ tot. ac ranra pessimoꝵ flagitia memorabi
ides eniturr meiͣtis nũꝙͣ possit̃ landib de frandar. ꝑpetiua ĩ euum
successib. u̾tutis głia ꝓpagetur. Que sicut p̃claris ab mĩtio fcĩs iuirens
ut ira dixi̾ enitescir. Sic ĩ postes tacitumitate cũ senescers clabr. itax

Expanded text:
ut ex paucis multa, ex parvis maiora solliciti prudentia lectoris inte est, liquidum fiat quantis lamentationibus quantaque sit opus copia lacrimarum ut digne civitatis huius calamitas defleatur. Vivas diu, Petre karissime, diuque gaem in presenti me scripturum propono, quae sui ipsius atrocitate satis habundeque sufficeret uel omnino fidem excludere uel suspectam reddere ueritatem, nisi quod bus alligati suam ex rerum affluentia gloriam metiuntur, aliorum casu moniti, beatos se desinant predicare, ne totiens miseros rursus se clamitent, quotiens aut a dignitatis gradu hilominus operam sum daturus, ut pauci, quorum inter tot ac tanta pessimorum flagitia memorabilis fides enituit, meritis nunquam possint laudibus defraudari, perpetuisque in euum successibus uirtutis gloria propagetur. 1.5 Quae sicut preclaris ab initio factis uirens, ut ita dixerim, enitescit, si
Abbreviated transcription (Latin):
re pisana ꝑuiã coopta ad domũ archiep̃i iuxͣ maiorẽ cccłiã inox. ao portã
faceni ad edes siluestri comitis capellã gregorii admirati por
sq̃ ioħ̾is ꝓpe palatiũ ĩ khemoĩa ꝯstituri. hñs mitiũ murisusq admare c̃ꝯductiᷤᷤ
ĩdidr̃. Pars aut̃ sinistra ab ip̃iꝰte palatii ꝯfimo. ad castelluse mai̾s exten xẽs
ibid̃ finẽ sortit᷑ ingenti nichoꝰ muror uallata c̾cuitu. Spaciũ qͦ ꝙ int̾ mediã
cuutarẽ ⁊ portũ extendr᷑ uͥ due reliq̃ pãtes urb ꝯueĩunt mulfrranoꝵ ꝯtin ni¬
cu ꝑegrinaꝵ qd̾ copiam̃tũ. locupletẽ ĩ quo uestes diu̾sei coloris ac p̃cii tam
sence ꝙͣ d̃ gallico ꝯterte uellere emptorib erponunt᷑. Quis nõ p̃clare hꝰ u̾b̾¬

Expanded text:
sana per uiam Coopertam ad domum archiepiscopi, iuxta Maiorem ecclesiam, mox ad portam r domum Sedicti Saraceni ad edes Siluestri comitis et capellam Georgii admirati porrope palatium in Kemonia constructi habens initium, muris usque ad mare circumductis includitur. Pars autem sinistra ab ipsius item palatii confinio ad castellum se Maris extendens, ibidem finem sortitur, ingenti nichilominus murorum vallata circuitu. Spatium quoque quod inter mediam civitatem et portum extenditur, ubi due relique pa mercium copia locupletem, in quo uestes diuersi coloris ac pretii tam sericae quam de Gallico contextae uellere emptoribus exponuntur. 72 Quis uero preclarae hu
Abbreviated transcription (Latin):
ti reguo singulm meruit pͥiuilegio singł.an p̃minẽ. nephanũ ess ꝯmqnstc̃
⁊ ĩsuer laboris odio tprĩs fuientes maluit qͣlib dut ẜurtutis iugũ suscix q¬

Expanded text:
ti regno singulari meruit privilegio preminere, nepharium esset et monstro ti regno singulari meruit privilegio preminere, nepharium esset et monstro et insueti laboris odio, tempori seruientes, malint quodlibet durum seruitutis iugum susci
Abbreviated transcription (Latin):
extubet. ꝗiã aĩo potit impare. ne dolendi modũ exceait. ꝗs ñ totus ĩ lacumas
defiuat. cũ iam apparẽ cepint uastiras turbiũ. cinũ cedes fedita płuere semũ re¬
uerẽdi canities. Matrone prosicis saccis ĩdute. pueiͣ puelleq bibare lingue stri
udio ad merore de gaudio głia ad ĩgnominiã d̾ sũmo feliciratis culmiẽ. ro
exme misic dispendia deuoluri. Atq utinã constãtia cũ rege thenthoĩco sicilie
sines ĩgͥssa pseuerandi ꝯstãtiã ñ hret. nͨ ei daret̾ copia messauẽsiũ. i gros aut et
cthuci mõtis ꝯsinia transcũdi. Hiis eĩ in locis. aptissime gens illa ꝯsistat. uͥ ⁊ cu
cidlitare piratica tenthonũ ꝯfligat atrociras. ⁊ int̾. ĩbustos lapides ⁊ ethue fla¬
grantis ĩcendia gens dura ⁊ saxẽ ai seuiẽtis iracundie fiãmis exestuer. Ni ĩtiora
minacrielora ea m apĩe pãtẽ quã nobilissime ciuirats fulgor illustrat q̃ ⁊ to¬

Expanded text:
acrimas defluat cum iam apparere ceperint vastitas urbium; civium cedes; fedata pulvere senum reverenda canities; matrone pro sericis saccis indute; pueri puelleque barbare lingue stridudio ad merorem, de gloria ad ignominiam, de summo felicitatis culmine ad extreme miserie dispendia devoluti? Atque utinam Constantia cum rege teutonico Sicilie fines ingressa perseverandi constantiam non haberet, nec ei daretur copia Messanensium agros aut et Ethnei montis confinia transeundi! Hiis enim in locis aptissime gens illa consistat, ubi et cum crudelitate piratica Teutonum confligat atrocitas, et inter ambustos lapides et Ethne flagrantis incendia gens dura et saxea sevientis iracundie flammis exestuet. Nam interiora Trinacrie loca, eamque maxime partem quam nobilissime civitatis fulgor illustrat que et to
Abbreviated transcription (Latin):
aur misatioẽ deflecti. aut religioẽ t̾rer theuthoĩca nouit ĩs. aĩa ꝙͣ ⁊ ĩnatꝰ furõ ex¬
putaret̾. siuicisfranius tm̃ ptib barbaroꝵ inmaĩtas d̾seurer. Ꝙ sibtãm illã ĩsulã¬

Expanded text:
aut miseratione deflecti, aut religione terreri teutonica novit insania quam innatus furor exaut miseratione deflecti, aut religione terreri teutonica novit insania quam innatus furor exputaretur, si in cisfarinis tantum partibus barbarorum immanitas deseviret. Quod si beatam illam insula
Abbreviated transcription (Latin):
animifaaces ad ĩt̾misse suauiratẽ mociulitiois ĩuitat. Ueꝵ q difficil ẽ ĩ morte mi¬
tricis al ĩpno ꝑsuaderi nelugeat. ñ possũ fateor lacumas ꝯtinere. ñ possũ oc solatiõe
sicilie q̃ me gratissimo sinu susceptũ beigne fourt. promoui ⁊ extulrt. uł p̃t̾n
siletio. łsiccis oclio memoraĩ. Intuei mͥum uideor turbule̾ris bãlburroꝵ acies co
quo fertur impetu inuentes ciuitates opulẽtas ⁊ loca durtima pace Norẽtia. anc¬
tu ꝯcurẽ. cede uastare. rapinis atterere ⁊ fedare luxuna. Ingei̾r se mͥ lacrimas auo¬
lente future spẽs c.il. miratis extorq̃t. Ocq̾unt huic ciies aut resistendo resi¬
stendo gladus int̾cepti. aur se decendo misa ẜuiture dep̃ssi illĩc uĩgĩes ĩ ipĩs pirẽ¬
mĩra direpta ludribrio habite ⁊ desixis ĩ t̾ra ocłis ĩ ꝯsolabiłr deplorantes uenera¬
błe fedus ꝯuigii fedissime gẽtis libidĩe molan. Nec eĩ. ..t rõnis ordine regi.

Expanded text:
ces ad intermissae suauitatem modulationis inuitat? 4 Verum, quia difficile est in morte nutricis alumpno persuaderi, ne lugeat, non possum, fateor, lacrimas continere, non possum desolationem Siciliae, quae me gratissimo sinu susceptum benigne fouit, promouit et extulit, uel preterire silentio uel siccis oculis memorare. 5 Intueri michi iam uideor turbulentas barbarorum acies, eo quo feruntur impetu irruentes, ciuitates opulentas et loca diuturna pace florentia metu concutere, cede uastare, rapinis atterere et fedare luxuria. 6 Ingerit se michi et lacrimas a nolente futurae species calamitatis extorquet. 7 Occurrunt hinc ciues aut resistendo gladiis intercepti, aut se dedendo misera seruitute depressi; illinc uirgines in ipsis parenmenta direpta, ludibrio habite et defixis in terra oculis inconsolabiliter deplorantes venerabile fedus coniugii fedissime gentis libidine violari. Nec enim aut rationis ordine regi,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ conatꝰ tuos tam inopia cuuũ ꝙͣ panciras bellatoꝵ elidũt. S̾urre bã¬
baris heu cogetũ antiqͣ illa corĩthioꝵ nobłiras. ꝗ patriis oli relictio se¬
dib ĩ sicilia traseũtes ⁊ urbi ꝯstruende locũ ydoneũ ꝑꝗrentes. ꝓ rãde
ĩ optima ⁊ płcemina pãte sicilie. ĩt̾ in eq̃les portus menia tua loco tutissino
ꝯstiuxert̃. Quid tͥ m̃c ꝓdest phylosofoꝵ quondã floruisse doctrinis ⁊ pocra¬
p̃clira noĩs aretusa. q̃ ad hanc deuoluta es mix̃tã. ut q̃ poctax solebas car¬
mina moclulari. nuc tenthonicoꝵ ebrieratem mitriges. ⁊ eoꝵ ẜuias fedi¬
tati. Id̃õ ne soĩum natale fugiens. ⁊ ĩm̾sa manis spãcialongis tractib
sbtlabes ĩ ciuitate siracus anã caput atrosl. proxĩoq maĩ influens fabła
alpheũ quẽ añfugeras ĩm uori portu se tͥ ĩmiscẽtẽ offendis. Longe meli¬
or Ciane ꝯdcĩo tuã. q̃ paulati fluendo desiciens. ĩ eundẽ portũ. iux̃ moĩco

Expanded text:
et conatus tuos tam inopia civium quam paucitas bellatorum elidunt. Servire barbaris heu cogetur antiqua illa Corinthiorum nobilitas, qui, patriis olim relictis sedibus, in Siciliam transeuntes et urbi construende locum ydoneum perquirentes, tandem in optima et pulcherrima parte Sicilie inter inequales portus menia tua loco tutissimo construxerunt. Quid tibi nunc prodest phylosophorum quondam floruisse doctrinis et poetapreclari nominis Aretusa, que ad hanc devoluta es miseriam ut que poetarum solebas carmina modulari, nunc Teutonicorum ebrietatem mitiges et eorum servias feditati! Ideo in solum natale fugiens, et immensa maris spatia longis tractibus subter labens, in civitate Siracusana caput attollis proximoque mari influens, Alpheum, quem ante fugeras, in maiori portu se tibi immiscentem offendis! Longe melior, Ciane, conditio tua, que paulatim fluendo deficiens, in eumdem portum vix modico
Abbreviated transcription (Latin):
id aũt̃ futurã agngentinoꝵ calaitatẽ desies. quid ĩminẽtẽ d̾ cuitas¬
masanepsiũ eladerret̾escã. pretereo cefiludi noua menia miẜa macaleũ.
tu uiq ẜintute dãpu anda racto pactensul agros furentis ppłi rapĩs erpoi¬
tos. ꝯd te m uenie  al ẽ uib opmatissima tociꝰ regnisicilie cap̃ ⁊ gsii. qua
⁊ si dignelaudare nõ ualeo. iracẽ tũ oĩo nõ possu.tam accepti memo bñ¬
ficii. ꝙ̃ singłai̾s głie tue miraculo ꝓuocatꝰ

Expanded text:
autem futuram Agrigentinorum calamitatem defleam? 46 Quid imminentem Mazariensium cladem recenseam? 47 Pretereo Cefaludi noua menia miserae turpique seruitute dampnanda. 48 Taceo Pactensium agros furentis populi rapinis expositos. 49 Ad te michi ueniendum est, urbs opinatissima, totius regni Siciliae caput et gloria, quam etsi digne laudare non ualeo, tacere tamen omnino non possum, tam accepti memor beneficii quam singularis gloriae tuae miracu
Abbreviated transcription (Latin):
das. Naͣm q taͥn seũtib ĩ sicili ̃ pa ptra iectil ratib faꝵ oect̾iis. pͥmos ⁊ pug̾n
tiu unpetus sb̾stinẽ. pmaq belloꝵ anspicia cogeris erpil. Ccite si cuium̃
tuor ututẽ ⁊ antutia senes tuos maturandis aptos ꝯsilus uiuenes rebus
bellicis assuctos. iuroꝵ ⁊̃ ambitũ densis t̾nb cirꝯseptu ĩspiclas. siires r¬
tuas qͥb sepe grecoꝵ srbiã ꝯtiiusti. qb affucã. hyspaniãq d̾ ppłans ĩgen¬

Expanded text:
gas, nam quia transeuntibus in Siciliam prima gas, nam quia transeuntibus in Siciliam prima tium impetus sustinere primaque bellorum auspicia cogeris experiri. 30 Certe, si ciuium tuorum uirtutem et audaciam, senes tuos maturandis aptos consiliis, iuuenes rebus bellicis assuetos, murorum etiam ambitum densis turribus circumseptum inspicias, si uires tuas, quibus sepe Grecorum
Abbreviated transcription (Latin):
acturi sũt sicusi int̾ has depͣssi angustias. ⁊ uelut int̾ malleũ ⁊ ĩcudẽ mł¬
ro cũ discrimine ꝯstituti. Hoc uriq agent ꝙ porert̾ ut se bãbars misabi¬
tatũ robur excuent. ꝓrima ex te uiniũ fuaꝵ expim̃tacapiãt. ⁊nbeꝵ tuor
pĩgnediẽ sagĩa uiscera tua recalcitrando discrepant. sic eĩ oli płimir
tuo ĩsinu. riueq delitiis enugiti. młus te postinodũ ĩuiriis amultis
p̃lus afflreeit̃. Sic ⁊ ꝯstãtia pͥmis acunabuł ĩ delitiax tuax affluenꝰ.
diutiꝰ concata. tuieq ĩstirrca doctrinus ⁊ morib ĩformara. ramde opi¬
nuc̃ messana ciuitas potẽs ⁊ młta cunũ nobłitare p̃pollẽs. quo puras
indepnitati tuc ꝓspiciend̾ ꝯsilio ut possis bãbaroꝵ primos ꝯgnatus
elitẽ a hostiles copias affan transiti phibe. Erpedir t̾ matrie delibore qd a¬

Expanded text:
acturi sunt Siculi inter has depressi angustias, et velut inter malleum et incudem muacturi sunt Siculi inter has depressi angustias, et velut inter malleum et incudem multo cum discrimine constituti? Hoc utique agent quod poterunt ut se barbaris miserabitatum robur excreuerint, prima ex te uirium suarum experimenta capiant et uberum tuorum pinguedine saginati, uiscera tua recalcitrando discerpant! 26 Sic olim plurimi tuo in sinu tuisque in deliciis enutriti, multis te postmodum iniuriis et multi affluentia diutius educata tuisque instituta doctrinis et moribus informata, tandem opinunc, Messana civitas, potens et multa civium nobilitate prepollens, quo putas indempnitati tue prospiciendum consilio ut possis barbarorum primos conatus elidere et hostiles copias a Fari transitu prohibere? Expedit tibi mature deliberare quid a
Abbreviated transcription (Latin):
si prudẽt egeir pplsart. Si eĩ ampliorib stipendiis miltũ s fauorẽ ꝯciliesi
collatis beneficus. nõs pleb̾. illiciat. si ciuirates oppidaq manna diligent᷑
p̃miñes ĩ calabria qͦ p̃sidia pꝯgnia locꝗ disponat sicilia calabriãq feni
potit. ne ĩuis ⁊ potestatẽ tramse ant buĩbaror. Aam ĩ apulis ꝗsemp noni¬
rate gandẽtes nouay rex stitoiis agunx̃. nich arbitor spei aur fiducie repo
nendũ. quos si coactis copiis ad pugnã uisẜis expedmn. Aut fuge̾ plexq ĩci¬
puĩt ꝙͣ signa bellica ꝯferant᷑. si munĩtioĩb ẜuandis p̃ficias. alii ꝗde alios
ꝓlũt ⁊ hostes ĩgnor antib ĩt aut resistẽtib sociis ĩtroducunt. Ir nõ qr dif
ale ẽ łmnos mranto reꝵ turbine sb̾lato regis timore ẜaceno
numa uł monranas munirioẽs occupauert. ut hĩc cũ thentonicis sũma
sit uͥtute illpugnãdũ. illĩc ẜacenoꝵ crebris ĩsultib obuiand̾. qd puras

Expanded text:
si prudenter egerit, propulsare. 20 Si enim amplioribus stipendiis militum sibi fauorem conciliet, si collatis beneficiis animos plebis alliciat, si ciuitates oppidaque maritima diligenter premuniens in Calabria quoque presidia per congrua loca disponat, Siciliam Calabriamque tueri poterit, ne in ius et potestatem transeant barbarorum. 21 Nam in Apulis, qui semper nouitate nendum, quos si coactis copiis ad pugnam iusseris expediri, ante fugere plerumque incipiunt quam signa bellica conferantur; si munitionibus servandis preficias, alii quidem alios produnt et hostes, ignorantibus aut resistentibus sociis, introducunt. At vero quia difanos in tanto rerum turbine, sublato regis timore, Sarracritima vel montanas munitiones occupaverint, ut hinc cum Teutonicis summa sit virtute pugnandum, illinc Sarracenorum crebris insultibus obviandum, quid putas
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑabat᷑ ab oĩb ꝙ ea nõ posset̃ dutius sustine̾. Nã ⁊ ap̃ sałmi obti¬
nuerat Terracinã ⁊ turrẽ maiorẽ tenebat obsessã. Ip̃e uoͣ nimis se¬
curus effectus pͦ sue custodiã negligebat de qͦ cũ argueret᷑ amłtis
int̾du arrogant̾ respõdit qd̾ Theotonici armati nõ auderẽt agcͤdi
dupuld ipĩus P̾iudẽs incauteła sũmo di luculo armatꝰ cũ sius sr̃
⁊ uiatico debitũ carnis exoluit. Iacob aut Comes Tricariti relictam
ceͣ ĩ uxorẽ peꝑitq filiu quẽ noĩe p̾atris uocauit gualterũ ¶Oui¬
puld̾ uoͣ cepit ap̃ sũmu pontificẽ supplicacõib ⁊ ꝓmissis uelx¬
neri o recepit ill uhoc mͦ. qd̾ absolute uirauit stare unilisis mãda¬
tis sũmi pontificis suꝑ om̃ib ꝓquib excõicatus erat ab ip̃o qd fideli
ĩtẽderet illi de Balio Regis ⁊ Regni qd̃ admandatũ eiꝰ face̾t guerrã ⁊

Expanded text:
abatur ab omnibus, quod ea non possent diutius sustinere. Nam et apud Salernum obtiabatur ab omnibus, quod ea non possent diutius sustinere. Nam et apud Salernum obtinuerat Terracinam, et turrem majorem tenebat obsessam. Ipse vero, nimis securus effectus, personae suae custodiam negligebat. De quo cum argueretur a multis, interdum arroganter respondit, quod Theutonici armati non auderent aggrediupuldus, ipsius praevidens incautelam, summo diluculo armatus cum suis super recepta poenitentia et viatico, debitum carnis ex solvit. Jacobus autem, comes Tricarici, relictam cere in uxorem; peperitque filium, quem nomine patris vocavit Gualterum. Diupuldus vero coepit apud summum pontificem supplicationibus et promissis veheatre Rainerio, recepit illum hoc modo, quod absolute juravit stare universis mandatis summi pontificis super omnibus pro quibus excommunicatus fuerat ab ipso, quod fideliter intenderet i
Abbreviated transcription (Latin):
stellanũ qd̾ ibi dimiẜat Marescalcus sibi resignare Castellũ. Poͬro
Apuliã redierũt ⁊ licet retuꝑare ꝑdita nequissẽt młta tam̃ acq¬
rere studuerũt. Nã ip̃e marescalcus adriã ⁊ mineribiũ ciuitates
obtinuit ⁊ extũc se Comitẽ adrie applłauit. Estruxitq municionẽ fo¬
tissimã ap̃ andriã ubi palatiũ comitis priꝰ erat Quidã aũt̃ filii uel
qm armatus erat sb̾ clamide intentionẽ suã nõ potuerũt duce̾ ad ef¬
fectũ maxĩe ꝗa quidã miles ip̃ius obiecit se ilł qũẽ ĩ sua p̾sẽtia pim
rũt. Ip̃e uo quosdã eoꝵ caꝑies diu̾sis supplitiis int̾emit oĩu autẽ
bona diripiẽs ꝯfiscauit. ¶Comes aut̃ Breneñ cũ młta fuisset magͥfi¬
ce oꝑatus q̃ longũ ẽẽt ꝑ singła explicare usq adeo ꝯp̾ssit Theu¬
nicos ut iux auderẽt de Castellis exire q̃ cũ eẽnt n

Expanded text:
stellanum, quem ibi dimiserat marescalcus, sibi resignare castellum. XXXVIIstellanum, quem ibi dimiserat marescalcus, sibi resignare castellum. XXXVIIApuliam redierunt; et, licet recuperare praedicta nequivissent, multa tamen acquirere studuerunt. Nam ipse marescalcus Andriam et Minerbium civitates obtinuit; et ex tunc se comitem Andriae appellavit, exstruxitque munitionem fortissimam apud Andriam, ubi palatium comitis prius erat. Quidam autem filii Belial, e. Sed, quoniam armatus erat sub chlamyde, intentionem suam non potuerunt ducere ad effectum; maxime, quia quidam miles ipsius objeciterunt. Ipse vero, quosdam eorum capiens, diversis suppliciis interemit; omnium autem bona diripiens confiscavit. Comes autem Brennensis, cum multa fuisset magnifice operatus, quae longum esset per singula explicare, usque adeo compressit Theutonicos, ut vix auderent de castellis exire; quae cum essent n
Abbreviated transcription (Latin):
dño pp̃. maiorẽ ĩ penderet Comiti Breñ fauorẽ nobiłe uirũ Iacobũ
ꝯsobrinũ ⁊ Marescalcũ suũ ĩ apuliã destinauit ꝯstituẽs eos parit̾
Magrõs ⁊ Iusticiarios apulie ac t̾re laboris feẽq illi Caste
li ad custodiã assignari ⁊ reddi mõtẽpilosũ ꝗ ad comitatũ andrie
ꝑtinehat Regia sibi lib̾alitate ꝯcessum. p̾cipiẽs coĩti memorato ut
ad obtinendũ comitatũ p̃dictum ĩ pende̾t ei auxiliũ ⁊ fauorẽ. Cũ aũt
młta prudent̾ agerẽt ⁊ potent uenerũt tandẽ ĩ Canpaniã uisitare
sumũ pontificẽ quẽ audierãt egrotare. Inuenerũq ilłu ap̃ anag¬
niã tã grauit̾ egrotantẽ qd̾ a multis mortuus dicebat᷑. Cũq de moͬ¬
te ip̃ius fama uolasset multe Quitates p̃fato Coĩti rebellarũt . q̃dã
expelletes milites suos alie trucidãtes ꝑdiditq tũc materã Brũdu¬
siu ⁊ ydrontũ. Barolitañ castrũ Barol ob sederũt ⁊ cohegerũt Ca¬

Expanded text:
rum, Jacobum, consobrinum et marescalcum suum, in Apuliam destinavit, constituens eos pariter magistros et justitiarios Apuliae et Terrae-Laboris; fecitque illi castellum Baroli ad custodiam assignari, et reddi Montem-Pilosum, qui ad comitatum Andriae pertinebat, regia sibi liberalitate concessum, praecipiens comiti memorato, ut ad obtinendum comitatum praedictum impenderet ei auxilium et favorem. Cum autem multa prudenter agerent et potenter, venerunt tandem in Campaniam visitare summum pontificem, quem audierant aegrotare. Inveneruntque illum apud Anagniam tam graviter aegrotantem, quod a multis mortuus dicebatur. Cumque de morte ipsius fama volasset, multae civitates praefato comiti rebellarunt, quaedam expellentes milites suos, aliae trucidantes; perdiditque tunc Materam, Brundusium et Hydruntum. Barolitanenses castrum Baroli obsederunt, et coegerunt ca
Abbreviated transcription (Latin):
effudeit̃. postpoĩto religiois ordĩe. hec Infra cũ Coĩte ẽ rpolie̾. ⁊ an
anthiocenis unanues ꝑfido Soldano alappie sr̃ ꝯfedran. sic siuisi
machĩatioib ab acꝗsita hedirate sua neporẽ nr̃m pupillũ orphanũ. sb
ꝓtecticẽ dĩ ⁊ ur̃a deputatũ. alienaueit. ⁊ sic ñ cxpͤtito uulnꝰ aħ hoste
tulimꝰ. Qd̃ moleste ferentes posẜones ⁊ tenum̃ta q̃ ĩ regno nr̃o ẽ ẽpla

Expanded text:
em, postposito religionis ordine. Haec infra cum comite Tripolitano et Antiochenis unanimes, perfido Soldano Alapiae sunt confoederati; sic suis machinationibus ab acquisita haereditate sua nepotem nostrum, pupillum, orphanum, sub protectione Dei et vestra deputatum, alienaverunt, et sic non exspectato vulnus ab hoste tulimus; quod moleste ferentes, possessiones et tenimenta, quae in regno nostro Templa
Abbreviated transcription (Latin):
troris ĩ cutiar turbulẽte gentis l̃baries. Cuiꝰsi pͥmos ĩ csus fortit resistẽ¬
do sostine as. potis durissimũ d̾ c̾uice tua iugũ excutẽ ⁊ ĩmortalẽ t̾ głia
nom̃qr celebre propigare. We tͥ katanienfiũ ciuitas. q̃ adusatẽ tociẽs ex¬
ꝑta fortunã nulł umꝗͣ cladib eiꝰ seuitiã mitagare aut ꝯpesce̾ potuisti.
Aĩsiuietes anialiu reuoluimꝰ ystorias ĩueĩemꝰ de freq̃t ⁊ pestilentib exa¬
usba nebuł ⁊ atrocibelloꝵ clade ꝯsũpra. ignẽq ũite aliquocies d̾ cau̾no¬
molẽtia ur cuctis mentib hedifficis. aut facile numerabilẽ utusq sexꝰ
młtitudine lignoꝵ ac lapidũ moles opp̃ssit. Auc̃ aũt ñ uł sic fortimei
lẽtescar imꝑbitas. pꝰ młra ⁊ uasa kalamiratũ gna̾ tpissime tande addi
cers ẜuituti. Iã siracusana ciuitas diutne ꝑacis ꝑtedeat. Iã si potes ad
ad bellũ tͥ uires ĩstanta.⁊ ea q̃ siorẽ soles eloq̃tia ciuiũ tuoꝵ ñtes enge wu¬

Expanded text:
roris incutiat turbulentae gentis barbaries, cuius, si primos incursus fortiter resistendo sustineas, poteris durissimum de ceruice tua iugum excutere et immortalem tibi gloriam nomenque celebre propagare. 32 Vae tibi, Cathaniensium ciuitas, quae aduersantem toties experta fortunam nullis unquam cladibus eius seuitNam si veteres annalium revolvimus ystorias, inveniemus te frequenter et pestilentibus exhaustam nebulis, et atroci bellorum clade consumptam ignemque in te aliquotiens de cavernoviolentia ut cunctis ruentibus edificiis haud facile numerabilem utriusque sexus multitudinem lignorum ac lapidum moles oppresserit. Nunc autem, ut sic fortune lentceris seruituti. 36 Iam te, Siracusana ciuitas, diuturnae pacis pertedeat; iam, si potes, ad bellum tibi uires instaura et ea, qua florere soles, eloquentia ciuium tuorum mentes erige, mu
Abbreviated transcription (Latin):
peͣ uõ ꝓfectus circa pͥmũ capitłm usq adeo diuina gr̃a fatiẽte
ꝑfec̃ qd̾ in nua tã multũ quã peditũ młtitudo ad u̾bũ echortaci¬
onis ip̃ius signũ crucis suscepit ad obseqũ crucifixi. cũ quib̾ ĩ
int᷑ quos printipales fuerũt Theobaldus Comes Greceñ. ludo w̾ie̾.
comes Bleseñ. Balduiꝰ comes flandrie ac aynoie ⁊ comes de sco
secdm quoq Capitłm idẽ legatus ita ꝓcessit qd̾ philippꝰ Rex frã¬
tie ĩ manu eiꝰ data fide ꝓmisit se ad mandatũ ip̃ius pacẽ uł Teu¬
guas cum Rege anglie initutũ. Riccard̾ aũt Rex anglie se diffi¬
ciłe ostendebat sed cũ idẽ legatus ei reꝑit rigorẽ eccͫ intẽtare sa¬
q̃dã Castella que tunc unus firmauerat ꝯtͣ alteꝵ demoli
ta prima uxore philippi Regis francoꝵ filia Balduini Cõitis nep

Expanded text:
a favente, profecit, quod innumera tam militum quam peditum multitudo, ad verbum exhortationis ipsius, signum crucis suscepit ad obsequium Crucifixi; cum quibus inter quos principales fuerunt Theobaldus, comes Trecensis, Ludovicus, comes Blesensis, Balduinus, comes Flandriae ac Haynoniae, et comes de Sancto secundum quoque capitulum, idem legatus ita processit, quod Philippus, rex Franciae, in manu ejus data fide, promisit se ad mandatum ipsius pacem vel treugas cum rege Angliae initurum. Richardus autem, rex Angliae, se difficilem ostendebat; sed, cum idem legatus ei coepit rigorem ecclesiasquaedam castella, quae tunc unus firmaverat contra alterum, dta prima uxore praefati Philippi, regis Francorum, filia Balduini, comitis Han
Abbreviated transcription (Latin):
tiens qd̃ idem legatus uellet ꝓcedere ꝯtͣ ip̃m ꝑ nũtios suos
fecit ad sedem apłicam applłar. legatus aut nõ ut apłici.
cõuocatis int̾ quos quidã de regno francoꝵ fue̾ p̾sentes
int̾dct̃i snĩam ꝓmulgauit mandãs ꝑ littas suas qb etiã
tenorẽ apͣ. inseruit litteraꝵ uniuersis eccłiaꝵ p̃latis ĩ t̾ra
Regis frantie ꝯstitutis ut eam ⁊ ip̃i ẜ uarẽt ⁊ facẽnt ꝑ suas
litteras obẜuari. Qd si forsan epor aliq ꝯtra eam uenire¬

Expanded text:
uod idem legatus vellet procedere contra ipsum, per nuntios suos fecit ad sedem apostolicam appellari. Legatus autem, non ut appellationi convocatis, inter quos quidam de regno Francorum fuere praesentes, interdicti sententiam promulgavit, mandtolicarum inseruit litterarum, universis Ecclesiarum praelatis in terra regis Franciae constitutis, ut eam et ipsi servarent et facerent per suas litteras observari. Quod si forsan episcoporum ali
Abbreviated transcription (Latin):
derũt eidẽ admandatũ dnĩ. pp̃. ad ciĩ auxiliũ dñs .pp̃. Riccardũ ger¬
manũ suũ ⁊ Stephanũ Cam erariũ ꝓtinus destinauit. ⁊ de iñ p̾fatum
Cardinałe direxit. Qui ꝯgregato ex̾titu Cuutatẽ ip̃a munire ceperũt
ꝓeo marie qd̃ diupuldus cu magna młtitudĩe dicebat᷑ ĩ illiꝰ auxilu
accessurꝰ ⁊ occupauert̃ planellũ montẽ uidel ꝗ ẽ supͣ suutatẽ iui a
ut p̃sidio ibi ꝯstructo Cuutatẽ defenderẽt a sorella tande sie
dño placuit sũmo diluculo cũ ĩgẽti clamore irruerũt ad uallũ
fc̃o celitus cũ nimia pliuuaꝵ effusiõe grandi fulgore ac tronitruo
exeũtes adu̾sus ip̃os de Rocca ꝯmisso certamiẽ coegerũt ad fugam
erritusq Girãnus cũ putaret se ꝑditũ aqbdã lati¬

Expanded text:
ad mandatum domini papae. Ad cujus auxilium dominus papa Richardum, germanum suum, et Stephanum, camerarium, protinus destinavit, et deinde praefatum cardinalem direxit. Qui, congregato exercitu, civitatem ipsam munire coeperunt, pro eo maxime quod Diupuldus cum magna multitudine dicebatur in illius auxilium accessurus; et occupaverunt Planellum, montem videlicet qui est supraut, praesidio ibi constructo, civitatem defenderent a Sorella. Tandem, sicut Domino placuit, summo diluculo cum ingenti clamore irruerunt ad vallum, et, facto coelitus, cum nimia pluviarum effusione, grandi fulgore ac tonitruo, exeuntes adversus ipsos de Rocca, commisso certamine, coegerunt ad fugam; territusque tyrannus, cum putaret se
Abbreviated transcription (Latin):
mani dñi pp̃. Sicq miraculose p̃ter opuuonẽ omĩu munitioe
ĩ expugnabile acceper̃ uictualib ⁊ armis copiose refertã. Ipm̃ uo
nradũ ⁊ suos ceperanũ adduxerũt captiuos ap
Corradi tenebat. Qui cũ ad reddendũ eã nec nimis nec ꝑ suasio.¬
nib posset induci ut sine mutilaodẽ m̃broꝵ ⁊ sãgiuĩs effusione
negociũ ageret᷑ maxĩe ꝓpt̾ sũmi pontificis honestatẽ ꝓmissis

Expanded text:
ani domini papae; sicque miraculose, praeter opinionem omnium, munitionem inexpugnabilem acceperunt, victualibus et armis copiose refertam. Ipsum vero Conradum et suos Ceperanum adduxerunt captivos, apConradi tenebat. Qui, cum ad reddendum eam nec minis nec persuasionibus posset induci, ut sine mutilatione membrorum et sanguinis effusione negotium ageretur, maxime propter summi pontificis honestatem, promissis
Abbreviated transcription (Latin):
aspitatẽ. clem̃tioris aure bñfitio mitigar
letũ aliqd ac iocuidũ aliqd scribe̾ ꝙ tibi qiͣ qͣfdã
ren. ascẽris uens p̾ͥmitias dedicarẽ. S audita morte regis Sicilie.
iliꝰ regni ꝯetissimũ statũ uł hostił icsus ꝓrecella ꝯ cutẽt u grauis sedictionũtur
mentationũ lugubecim ordir. lic repurgati celi blanda sereniris ⁊ horroꝵ. ic
nemor amena facies ĩportimã aĩo letiti. s ĩgerẽtes. ad aliud me conant᷑ abstrabẽ
ex fiendi aclam̃t indiꝓpoitũ impedire. Os cĩl am̃tatioĩs locus c̃. aut q̃rele. aut ꝗs

Expanded text:
urae beneficio mitigatam, letum aliquid ac iocundum scribere, quod tibi quasi quasdam renascentis ueris primitias dedicarem. 2 Sed audita morte regis Siciliae,illius regni quietissimum statum uel hostilis incursus procella concuteret, uel grauis sedmentationum lugubre carmen ordiri, licet repurgati celi blanda serenitas et hortorum ac nemorum amena facies importunam animo letitiam ingerentes, ad aliud me conentur abstrahere et flendi ac lamentandi propositum impedire. 3 Quis enim lamentationi locus est aut querelae, a
Abbreviated transcription (Latin):
S ne ille de gr̃a sua penitus desꝑaret recepit oblata ⁊ ne putaret
ꝙ numeꝵ posset donatiõe corrupi misit ei ꝑ honorabile nũtil¬
unã cuppã aureã p̃tiosã maioris ꝙͣ illa uasa eẽnt argẽtea uniu̾
sa uolens aũt in funde̾ oleũ suꝑ uinũ cũ p̃cepisset ĩ Ildesenieñ
ectłia ydoncũ sibi pontificẽ ꝑ eleccionẽ canonicã ꝓuideret. Ordia¬
cionẽ duxit herbi poleñ eccłie differenda ut si forsan eadẽ ece it̾ato
postularet eundẽ humiliatũ eligẽ̾t q̃ deiererat exaltatũ. Sicq post
annũ fcm̃ ẽ ut p̃uidit de eo. Ne aũt ex aliqua ꝑte suũ iudiciu cla

Expanded text:
futare. Sed, ne ille de gratia sua penitus desperaret, recepit oblata, et, ne putaret quod munerum posset donatione corrumpi, misit ei per honorabilem nuntiuunam cupam auream peum super vinum, cum praecepisset ut Hildesheimensis Ecclesia idoneum sibi pontificem per electionem canonicam provideret, ordinationem duxit Herbipolensis Ecclesiae differendam, ut, si forsan eadem Ecclesia iterato postularet eumdem, humiliatum erigeret, quem dejecerat exaltatum; sicque post annum factum est ut praevidit de eo. XLV. Ne aut