comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sȩculi nonnũquã intra eccłam potestatis adepta
culmina tenent. ut ꝑ eandẽ potestatẽ disciplinam
ȩccłasticã muniant. Cetirũ intra eccłam potestates
teriorem. Sepe per regnũ terrenũ cȩleste regnũ
ꝓficit. ut qui intra ȩccłam positi conita fidẽ & dis¬
ciplinã etołe agunt. rigore principũ terreanttr
ipsãq disciplinã quã ecołȩ utilitas exercere non
uala. ceruicib supborũ potestas principalis impo¬
nat. Salomon in pro uerbiis. Misecđia & ueritas
custodiunt regem. & roborabit᷑ olem̃tia thronꝰ eiꝰ
De ministerio regali qualesit
egale namq ministeriũ sperialiter .ẽ. populũ di
gubrinare. & regere cũ aequitate & iustitia. &ut pa

Expanded text:
seculi nonnumquam intra ecclesiam potestatis adeptae seculi nonnumquam intra ecclesiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra ecclesiam potestates Ysidoro: Sepe per regnum terrenum celeste regnum proficit, ut qui intra eccciplinam ecclesiae agunt, rigore principum conterantur, ipsamque disciplinam, quam ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis inponat. » Salomon in Proverbiis: Misericordia et veritas custodiunt regem et roborabitur clementia thronus eius. 25. De ministerio regali, quale sit. Regale namque ministerium specialiter est populum Dei gubernare et regere cum aequitate et i
Abbreviated transcription (Latin):
nationis & gr̃x̧ scribit. Clrmentissimus qͦq imperator
non ideo esfuas misericordię p̃paratũ in gła quia apicẽ
terreni principatus accepit. sed si in imperali culmine
giȩ dignitatis scȩ̃ religioni subiciat. si magis in timore
seruire dõ. quã in timore dominari populo delectat᷑:
si i eo lenitas iracundiã mitigat. ornat benignitas
potestatẽ. si se magis diligendũ quã metuendum
cunctis exhibeat: si subiectis salubriter consulat.
si iustitiã sic tentat ut misecdiam ñ relinquat. si p̃
om̃ib ita se sc̃ȩ matris ȩccłȩ catholicȩ meminerit
filiũ. ut eiꝰ paciatq. tanquillitati ꝑ uniuersum
mundũ prodesse suũ faciat principatũ. Magis
enĩ xpĩstianũ regitur ac ꝓpagat᷑ imperiũ dum
ȩco ł astico statiꝑ omnẽ terrã consulit᷑. quã cum
in parte quacũq terrarũ pro temporali securitate
pugnatur. Vnde & isidorus scribit. Principes nãq

Expanded text:
nationis et gratiae scribit: « Clementissimus quoque imperator nationis et gratiae scribit: « Clementissimus quoque imperator non ideo est vas misericordiae praeparatum in gloria, quia apicem terreni principatus accepit, sed si imperiali culmine giae dignitatis sanctae religioni subiciat; si magis in timore servire Deo, quam in tumore dominari populo delectetur; si in eo lenitas iracundiam mitiget, ornet benignitas potestatem; si se magis diligendum, quam metuendum cunctis exhibeat; si subiectis salubriter consulat; si iustitiam sic teneat, ut misericordiam non relinquat; si prae omnibus ita se sanctae matris Ecclesiae catholicae meminerit filium, ut eius paci atque tranquillitati per universum mundum prodesse suum faciat principatum. Magis enim christianum regitur ac propagatur imperium, dum Ecclesiastico statui per omnem terram cin parte quacumque terrarum pro temporali securitate pugnatur. » Unde et Ysidorus scribit: « Principes namque
Abbreviated transcription (Latin):
t quid rex dictus sit. isidorus in libro sententiarũ scri¬
bit. Rex enĩ inquit a recte agendo uocatur Simĩ
pie & iuste & misericorditer regit meritorex appil¬
latur. Si his caruerit. non rex sed tirannus est.
Antiqui aut̃ ut idem isidorus in libro edninologiarũ
scribit om̃s reges tyrannos uocalant. sed postea
pie & iuste & misericorditer regentib regis nomen
adepti. Impie uero inuste crudeliterq. principatib
ñ regis sed trrannicũ aptatũ est nom̃. Vnde & beatts
gregorius ait in moralibus Uiros nãq scõs ꝓinde re¬
ges uocari in sacris eloquus didicimus eo qđ recte agađ.
sensusq ꝓprios beneregant. & motus resistentes sibi
rationabili discretione cõponant. Reges igitur illi
reges uocantur. qui tã sema ipsos quã subiectos bene
regendo pacificare nouerił. Ad quid etiã constatitꝰ
sit imperator. fulgentius in libro de ueritate p̃desti¬

Expanded text:
ipse. Ut quid rex dictus sit, Isidorus in libro Sententiarum scriipse. Ut quid rex dictus sit, Isidorus in libro Sententiarum scribit. « Rex enim, inquit, a recte agendo vocatur. Si enim pie et iuste et misericorditer agit, merito rex appellatur. Si his caruerit, non rex, sed tyrannus est. » Antiqui autem, ut idem Isidorus in libro Etymologiarum scribit, omnes reges tyrannos vocabant. Sed postea pie et iuste et misericorditer regentes regis sunt nomen adepti; impie vero, iniuste crudeliterque principantibus non regis, sed tyrannicum aptatum est nomen. Unde et beatus Gregorius ait in Moralibus: « Viros namque sanctos proinde reges vocari in sacris eloquiis didicimus, eo quod recte agant sensusque proprios bene regant et motus resistentes sibi rationabili discretione conponant. Recte igitur illi reges vocantur, qui tam semetipsos quam subiectos bene regendo pacificare noverunt. » Ad quid etiam constitutus sit imperator, Fulgentius in libro de veritate praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
capitulis ra cõprehinsa esse scimus. quȩ uos ura aue̾¬
toritate & fideliũ consultu ꝑstrinuos missos uros
corrigenda esse censuistis. Hex nos fideles & deuotissi¬
nrõrũ correctionẽ & emendationẽ ꝑtinere ꝑspexi¬
inus nec ñ & dehis quȩ populis necessario annun
pietati deposcendũ modo iudicauimus pauca de mul¬
tis quȩ in nr̃is conuentib gesta st̃ excerpentes in unã
redigendo succincte & ordinate annotauimus. Sed
dentissimo desiderio prius satis facere decreuimus.
Illud tam̃ qđ in capite prius ponendũ fuerat. & ad ur̃am
specialiter ꝑsonã ministeriũq ꝑtinere cognouimus
nullatenus obliuioni tradidimus. sed ur̃e saluti ꝓspi
& nobis familiariter ammonitionis grã porrigenda
deuouimus. ut aꝑte atq. distincte inspiciendo. legnr¬
do & audiendo urã cognoscere possit solertia. de qui¬
De regis uocabulo. & qualis esse debrat

Expanded text:
capitulis ea comprehensa esse scimus, quae vos vestra auccapitulis ea comprehensa esse scimus, quae vos vestra auctoritate et fidelium consultu per strenuos missos vestros corrigenda esse censuistis. Haec fideles nos et devotissinostrorum correctionem et emendationem pertinere perspeximus, necnon et de his, quae populis necessario annuntpietati deposcendum modo iudicavimus, pauca de multis, quae in nostris conventibus gesta sunt excerpentes in unum redigendo succincte et ordinatim adnotavimus. Sed dentissimo desiderio prius satisfacere elegerimus, illud tamen, quod in capite prius ponendum fuerat et ad vestram specialiter personam ministeriumque pertinere cognovimus, nullatenus oblivioni tradidimus; sed potius vestrae saet vobis familiariter admonitionis gratia porrigenda devovimus; ut aperte atque distincte inspiciendo, legendo et audiendo vestra cognoscere possit solertia, et de qui24. De regis vocabulo, et qualis esse debeat
Abbreviated transcription (Latin):
nisi causa fornicationis ut dñs ait ñ sit uxor diiit¬
tenda sed potius sustinenda. & qđ In qui causa forii¬
cationis dimissis uxorib suis alias ducunt. dñi senten¬
tia adulteri esse notentur. siue ettã qualit̃ incesta
xpistianis cauinda sint : & qđ loca dõ dicata frequen¬
tius deuotiusq a fidelib ad dm̃ exorandũ sibiq ꝓpi¬
tiũ faciendũ sint ad eunda. & qđ in basilicis dõ dicatis
non fabulis otiosis turpib:q. & obscenis sermocinatio¬
nib uacandũ. & negotia secularia publicaq negotia
habenda. & qđ qui hyc in eccłiis dĩ faciunt. maiora sibi
peccata accumulent. De iusto iudicio uel iudicando.
& munerũ acceptione cauenda. de falso testimonio
uitando. & de detractionr uitanda. nec ñ & deceteris
quȩ longũ est enumerare. Sunt &iã & alia plura
flagitia ꝑ necessariũ corrigenda quȩ nos ideo inserere
non netessariũ duxiinus. qm̃ satis euidenter in ur̃is

Expanded text:
nisi causa fornicationis, ut Dominus ait, non sit uxor dinisi causa fornicationis, ut Dominus ait, non sit uxor ditenda, sed potius sustinenda, et quod hi qui causa fornicationis dimissis uxoribus alias ducunt, Domini sententia adulteri esse notentur. Sive etiam qualiter incesta a christianis cavenda sint, et quod loca Deo dicata frequentius devotiusque a fidelibus ad Deum exorandum sibique propitius faciendum sint adeunda. Et quod in basilicis Deo dicatis non sit fabulis otiosis turpibusque et obscenis sermotinationibus vacandum, et negotia secularia publicaque placita habenda, et quod qui haec in ecclesiis Dei faciunt maiora sibi peccata acet munerum acceptione cavenda. De falso testimonio vitando et de detractione vitanda, necnon et de ceteris quae longum est dinumerare. Sunt etiam alia plura flagitia pernecessario corrigenda, quae nos ideo hic inserere non necessarium duximus, quoniam satis evidenter in vestris
Abbreviated transcription (Latin):
cupimus. ne qđ absit ꝑ suã ignorantiã & nr̃am ne¬
glegentiã huiuscemodi mortiferis subiacead uitus
Qđ laici uxores sola causa filiorũ habrre debrand¬
ongessimus &iã in opere conuentus nr̃i ñ nulla alia
capitula ad laicorũ fideliũ obseruationẽ & salutẽ
ꝑtinentia. quorũ hic omissa prolixitate. mentio¬
nẽ tantũ facimus. scilic& qđ nosse eos oporteat con¬
iugiũ adõ esse constitutũ. & qđ ñsit causa luxurie
sed causa potius filiorũ appetendũ. & ut uirginitas
sicut doctores nr̃i tradunt. usq ad nuptiassit custo¬
dienda. & uxores habentes. neq pelicẽ. neq. concu¬
binđ̃ habere debeant. Iuomodo &iã in castitate
uxores diligere. eisq. ut pote uasi infirmiori honorẽ
debitũ debrant impenderẽ: & qđ cõmixtio carnalis
rũ uiris abstinendũ sit: necñ & qualiter minstruo¬
tempore uiris ab uxorib suis abstinendũ sit & qđ

Expanded text:
cupimus, ne, quod absit, per suam ignorantiam et nostram necupimus, ne, quod absit, per suam ignorantiam et nostram neglegentiam hujuscemodi mortiferis subiaceant vitiis. 23. Quod laici uxores sola causa filiorum habere debeanongessimus etiam in opere conventus nostri nonnulla alia capitula ad laicorum fidelium observationem et salutem pertinentia, quorum hic ob nimiam prolixitatem mentionem tantum facimus, scilicet quod nosse eos oporteat coniugium a Deo esse constitutum, et quod non sit causa luxuriae sed causa potius filiorum appetendum. Et ut virginitas, sicut doctores nostri tradunt, usque ad nuptias sit custodienda, et uxores habentes neque pelicem neque concubinam habere debeant. Quomodo in castitate uxores suas diligere, eisque utpote quasi infirmioribus honorem debitum debeant inpendere. Et quod commixtio carnalis rum viris abstinendum sit; necnon et qualiter menstrutempore viris ab uxoribus suis abstinendum sit, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
tantur cũ male fecerint. & exultant in rebuspissimas
Unde oporte ut onĩs xp̃istiani hȩc &s subttłiter inta¬
legant & studiosissime cauranit. ne forte ea ꝑpe¬
tantes & alia bona quȩ agunt ꝑdant & ꝓpt̃ hȩc
deregnio dĩsealienos faciant. Si militer &iã de
oeioso sermone. pro quo ruxta dnĩuocẽ om̃s reddi¬
turisumius in die iudicurationẽ De scurrilitate¬
to de periculoso & noxio. assiduoq iraminto.
obscenis tar pibusq canticis. om̃ib &p̃istianis
intellegendũ & obseruandũ ẽ. ut sũ mnopere ab his
su aauitint ne his studentes ꝑ neglgentiã deti imitũ
sutrũ pettantar animarũ Hȩc igitur quȩ bre¬
uiter p̃missa st̃. primũ adiuuante diuina graitia¬
A nobis metipsis abdicando formã & exemplũ aliis
aliis p̾bere uolumus. & fidelib ur̃is humiliter in no¬
tescere & fideliter denuntiare necessario iudicauim
sed. & ꝑ paroechias nr̃as om̃s ammonendo instruere

Expanded text:
tantur cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis. tantur cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis. Unde oportet ut omnes christiani haec et subtiliter intellegant et studiosissime caveant ne forte ea perpetrantes, et alia bona quae agunt perdant, et propter haec a regno Dei se alienos faciant. Similiter etiam de otioso sermone iuxta Domini vocem omnes reddituri sumus in die judicii rationetio, de periculoso, noxio, assiduoque iuramento, et obscenis turpibusque canticis, omnibus christianis intellegendum et observandum est, ut summopere ab his se caveant, ne his studentes per neglegentiam detrimentum suarum paciantur animarum. Haec igitur quae breviter praemissa sunt, primum adiuvante divina gratiaa nobismetipsis abdicando formam et exemplum aliis praebere volumus, et fidelibus vestris humiliter innotescere et fideliter denuntiare necessario iudicavimus. Sed et per parrochias nostras omnes admonendo instruere
Abbreviated transcription (Latin):
quuntur aut in domos suas expecunt & huiuscemo¬
di homines introducunt. exquirendi aliquid ar¬
te malefica. dut ex piandi causa sub regula quin¬
quennũ iaceant. secđm gradus poenitentiȩ defi¬
nitos. Oport& enĩ hȩc in omnib. & inaxime in
his locis ubi licite & impune multisse posse aut
ꝑ petrare hoc confidunt. ut studiosius & diligen¬
tius ammnoneantur. & seuerius corrigantur
De aliisuitus quȩ in usu quasi ꝑ naturã habentur
unt & alia detestanda uitia quȩ ita habintur qͦ si
naturaliter in usũ ut ea ꝑpetrantes quanti sint dis¬
erumines ñ a uertant sicut sunt ea quȩ apłs aperte
enumerat. id̃ est ebrietates cõmessatiories. contentiones
hȩ rixe. dissensiones. detractionis inuidiȩ inimici¬
tie. Qut homines iuxta cundẽ apłm a regno dĩ
epeludunt: ita inquiens. Qui inĩ talia agunti regnũ
dĩ ñ consequuntur. Intantũ enĩ ea impudent̃ & fident
quidã cõmittunt ut merito de illis dici posit Le¬

Expanded text:
quuntur aut in domos suas huiuscemodi homines introducunt inquirendi aliquid arte malefica aut expiandi causa, sub regula quinquennii iaceant secundum gradus poenitentiae definitos. » Oportet enim haec in omnibus, et maxime in his locis, ubi licite et impune multi se posse aut perpetrare hoc confidunt, ut studiosius et diligentius admoneantur et severius corrigantur. 22. De aliis vitiis, quae in usu quasi per naturam habentur. Sunt et alia detestanda vitia, quae ita habentur quasi naturaliter in usu, ut ea criminis, non advertant. Sicut sunt ea quae apostolus aperte enumerat, id est ebrietates, commessationes, contentiones, irae, rixae, dissensiones, detractiones, invidiae, inimicitiae, quae homines iuxta eundem apostolum a regno Dei excludunt, ita inquiens: Qui enim talia agunt regnum Dei non consecuntur. In tantum enim ea inpudenter et fidenter quidam committunt, ut merito de illis dici possit: Le
Abbreviated transcription (Latin):
suffraganeis suis. & oblata st̃ eidem principi sicut
ipse iusserat collecta ad relegendũ insparnaco
uilla remensis eccłȩ. & quia factione quorundã
motus est animus ipsius regis contra epõs dissuden¬
tib regnisui primorib ab rorundẽ ep̃orũ am¬
monitione. & remotis ab eodẽ concilio epĩs. et

Expanded text:
suffraganeis suis; et oblata sunt eidem principi, sicut ipse jusserat, collecta ad relegendum in Sparnaco, villa Remensis ecclesiae. Et quia factione quorumdam motus est animus ipsius regis contra episcopos, dissidentibus regni primoribus sui ab eorumdem episcoporum ammonitione, et remotis ab eodem concilio
Abbreviated transcription (Latin):
diuersarũ ecclesiarũ octaua celebrat. Sienĩ t̾ualemꝰ om̃tũ sc̃õꝵ nata¬
ecdesi colant alas uel illas octanas. sed ꝗd nobis innuant ipsȩ octuxȩ

Expanded text:
diversarum Ecclesiarum octavas celebrat. Si non valemus omnium sanctorum nataEcclesiae illas vel illas colant octavas, sed quid nobis innuant ipsae octavae.
Abbreviated transcription (Latin):
& sciant quia tu es dñs ds̃ solus & głasus suꝑ orbẽ ter¬
rarũ. & iuxta antiquȩ institutionis edictũ. plus erģa
corrigendos agere deb& beniuolentia quã seueri¬
tas. plus cohortatio quã cõmonitio. plus caritas quã
potestas. Et dns ꝑ ꝓphetã mona dicens : Combe lin¬
gua tuã a malo. & labia tua ne loquantur dolum
Deuerte quoq. amalo. & fac boñ. Nemo enĩbonũ
faciens alteri uerbo aut facto nocereuult. Siquis
non obseruauerit hostis est aniniȩ suȩ. Siquiden
clerici fuerint gradu ꝓprio decidant. si ueromona¬
chi uel laicifuerint amplius pelli debea. uelextorris
fiant. Ut quicumq habens quȩ relã in ep̃mut
in auctores eccłȩ non prius habcat iudices eorũ
quã ipsos quib aliquid̃ opponit familiariter
conuiniat. & ab eis caritatiue aut emendationẽ
aut rationabilim recipiat excusationem:
cũ recurrat caritatis studio. ut familiari collogo
cõmonitus ea sanare debrat quȩ in quȩrunoniã de

Expanded text:
ant, quia tu es dominus Deus solus et gloriosus super omnem terram. Et iuxta antiquae institutionis edictum plus erga corrigendos agere debet benivolentia quam severitas; plus cohortatio quam commotio; plus caritas quam potestas. Et Dominus per prophetam monet dicens: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Diverte quoque a malo et fac bonum. Nemo enim bonum faciens alteri verbo aut facto nocere vult. Si quis haec non observaverit, hostis est animae suae. Si quidem clerici fuerint, gradu proprio decidant; si vero laici vel monachi fuerint, amplius pelli debent vel extorres fiant. 9. Ut quicumque habens querelam in episcopum vel in actores ecclesiae non prius adeat iudices eorum, quam ipsos quibus aliquid opponit, familiariter conveniat, ut ab eis caritative aut emendationem aut rationabilem recipiat excusationem. eum recurrat charitatis studio; ut familiari colloquio commonitus, ea sanare debeat quae in querimoniam dedu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa ubi saluti nihil detrahebatur. humilitati aliꝗd
addidert̃. quo salus stantiũ muniritur. exꝑticredo
aliquorũ fictas pornitentias ꝑ affectatas honorũ
potentias: Cogunt eiũ multas ad inuenire medi¬
cinas. multorũ experimenta morborum. Ex epła
Leonis pape aquileiensi episcopo directa
uã partẽ eccłasticȩ disciplinȩ quȩ olim a scĩs patrib
& a nob̃ sepe decreta ẽ. ut nec in pres biteratus gradu
nec indiaconatus. nec in subsequenti ordine clericoꝵ
ad aliã ȩcołam transire cuiquã sit liberũ ut inte
grũ decretũ renouantes ammonemus. ut unusꝗsq
ñ ambitione illectus. ñ cupiditate seductus. sĩ ꝑ¬
suasione hominũ deprauatus. ubi ordinatus est
ad plebẽ & ȩccłam suã redire nrglexerit. ab ho¬
noris priuilegio. & a cõmunionis uinculo habeat᷑
extraneus Ut nullus derogetur aut temere
accusetur ep̃s. nec a primatibus eorũ facile

Expanded text:
quia ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid quia ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti credo aliquorum fictas poenitentias per affectatas honorum potentias. Cogunt enim multas invenire medicinas multorum experimenta morborum. 7. Ex epistola Leonis papae Aquileiensi episcopo directa. Illam partem aecclesiasticae disciplinae, qua olim a sanctis patribus et a nobis saepe decretum est, ut nec in presbiteratus gradu nec in diaconatus nec in subsequenti ordine clericorum ad aliam ecclesiam transire cuiquam sit liberum, ut in integrum revoces ammonemus; ut unusquisque non ambicione illectus, non cupiditate seductus, non persuasione hominum depravatus, ubi ordinatus est ad plebem et ad ecclesiam suam redire neglexerit, et ab honoris privilegio et a communionis vinculo habeatur extraneus. 8. Ut nullus derogetur aut temere accusetur episcopus, nec a primatibus facile eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Bonifacium de lapsorum restitutione
t enĩ constitueretur in xxcła. ne quisquã post alicuiꝰ
criminis pornitentiã clericatũ accipiat. uel ad
clericatũ redeat. uel inclericatu maneat. ñ despe¬
ratione indulgentiȩ. sed rigore factũ ẽ disciplinȩ
Alioquin contra claues datas ȩccłȩ disputabit᷑. de
quib dictũ est. Quȩ solueritis in terra. soluta erunt
& incęlo Sed ne forsitan ettã de ceteris criminib:
spe hionoris ȩcoł astici animus intumescer&. suꝑbe
reger& poenitentiã. seuerissime placuit ut post
actã de crimmine damnabili poenitentiã nemo sit
clericus. ut desperatione tẽporalis altitudinis
inedicina maior & uerior ess& humilitatis. Nã
& sõs dauid de criminib mortiferis ȩgit poeniten¬
tiã & tam̃ in honore suꝑstecit. & beatũ petrũ
quando a marissimas lacrimas fudit. utiq dm̃
negasse poenituit. & tam̃ apłs mansit. Sed ñ ideo
suꝑuacua putanda .ẽ. posteriorũ diligentta.

Expanded text:
Bonifacium de lapsorum restitutione. Bonifacium de lapsorum restitutione. Ut enim constitueretur in ecclesia, ne quisquam post alicuius criminis poenitentiam clericatum accipiat vel ad clericatum redeat vel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae, sed rigore factum est disciplinae: alioquin contra claves datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: Quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo. Sed ne forsitan etiam de caeteris criminibus spe honoris ecclesiastici animus intumescens superbe ageret poenitentiam, severissime placuit, ut post actam de crimine damnabili poenitentiam nemo sit clericus; ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et verior esse humilitas. Nam et sanctus David de criminibus mortiferis egit poenitentiam, et tamen in honore superstitit; et beatum Petrum, quando amarissimas lacrymas fudit, utique Deum negasse poenituit, et tamen apostolus mansit. Sed non ideo supervacua putanda est posterorum diligentia;
Abbreviated transcription (Latin):
beatur medicina iustitiȩ. ne quisquã ita careat ꝓpriis.
debeat. sed illis qui ꝓfide laborauert̃ priuscũ om̃i
priuilegio suo oport& ius ꝓpriũ reformari. & reliqͣ
uicquid insacratis dõ rebus & ep̃is episcopis.
iniuste agitur. ꝓ sacrilegio deputabit᷑. ꝗa sacra sunt.
& ino lari aquoquã ñ debent. Nullus enĩ episcopoꝵ
dũ suis fuerit rebus expoliatus. aut a sede ꝓpria
qualib& occasione plus deb& accusari. aut aquoquã
ei poterit crim̃ obici priusquã integerrime restau¬
retur. & om̃ia quȩ ablata quocũq st̃ in genio. ligib
redintegrent᷑. & ipse ꝓpriȩ sedis & pristino statu
regulariter reddatur: ĩta ut om̃s possessiones & cunc¬
ta sibi iniuste sublata atq fructus om̃s ante ceptã
accusationẽ primates & sỹ nodus epo de quo agitur.
funditus restituant. quia hoc nonsolũ ȩccłasticȩ
sed etiã sȩcłi legis fieri docent Augustinus ad

Expanded text:
beatur medicina justitiae, nec quisquam ita careat propriis, beatur medicina justitiae, nec quisquam ita careat propriis, debeat, sed illis qui 74 pro fide laboraverunt, cum omni privilegio suo oporteat jus proprium reformari. Prioris  episcopis. Quicquid in sacratis Deo rebus et episcopis iniuste agitur, pro sacrilegio deputabitur; quia sacra sunt, et violari a quoquam non debent. Nullus enim episcoporum, dum suis fuerit rebus expoliatus aut a sede propria qualibet occasione pulsus, debet accusari aut a quoquam ei potest crimen obici, priusquam integerrime restauretur et omnia, quae ei ablata quocumque sunt ingenio, legibus redintegrentur et ipse propriae sedi et pristino statui regulariter reddatur, ita ut omnes possessiones et cuncta sibi iniuste sublata atque fructus omnes ante coeptam accusationem primates et synodus episcopo, de quo agitur, funditus restituant; quia hoc non solum ecclesiasticae, sed etiam saeculi leges fieri docent. 6. Augustinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
regni de urbe constantino politana ꝑ trachias ꝓpera¬
r& ad romã. tunc epĩ recte sapientes legatũ misert̃
hio pautianũ ep̃m quatinus dignaret᷑ ad emindatio¬
nẽ doginatis inter esse Hȩc cũ audiss& imperator.
ait. Mihi quidem cũ unus de populosim. fas non est
talia ꝑ scrutari. Uerũ sacerdotes quib hȩx cura est.
apud semetipsos congregent᷑ ubi uoluerint. Cum
hex itaq respondiss& princeps. in lapsacũ conue¬
nert̃ epi. Cũq ꝑ duos menses tractassent. int̾cetera
iuxta priores canones ep̃os riectos atq suis rebus
expoliatos sedes ꝓprias recipi. & primo sua omia
eis reddi decrruert̃. & siquis post hec eos accusare
decernentes ep̃os recte sapientes. in xccła conuenien¬
tes. ubi testes & ñ singulorũ qui diceb ant᷑ oppressi.¬
& in exilia audiuimus deportatos. atq in locũ super¬
stitũ alios substitutos. His prumtus uulnerib adhi¬

Expanded text:
regni de urbe Constantinopolitana per Thracias properaregni de urbe Constantinopolitana per Thracias properaret ad Romam, tunc episcopi recte sapientes legatum miserunt Hicpaucianum episcopum, quatinus dignaretur ad emendationem dogmatis interesse. Is cum adisset iait: Mihi quidem, cum unus de populo sim, fas non est talia perscrutari; verum sacerdotes, quibus haec cura est, apud semetipsos congregentur, ubi voluerint. Cum haec itaque respondisset princeps, in Lampsacum convenerunt episcopi. Cumque duos menses tractassent, inter caetera iuxta priores canones episcopos eiectos atque suis rebus expoliatos ad sedes proprias recipi et primo sua omeis reddi, et tum demum, si quis eos juste accusare decernentes episcopos recta sapientes, et in Ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum qui oppressi in exsilia deportatos, atque in locum superstitum alios substitutos, his primitus vulneribus adhi
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquis xp̾istianus uel xp̃istiana. aut iudeus uel
iudea nouiter nuptiale festũ celebrare uolueriit.
ñ aliter quãque cũ p̃misso dotis titulo quo in
xp̃istianis salubri institutione p̃ceptũ est. uel
absq benedictione sacerdotis quisquã xp̃istianorũ
uel hebreorũ nouit᷑ coniugiũ duxerit. uel sollem¬
nitatẽ legis ꝓ dotali titulo in quocũq transcende¬
rit. Aut centũ principi solidos coactus ex soluat.
aut centũ publice uerberatus flagella suscipiat
Hex scilic& damnauel uerbera singillatĩ unusquisq
ꝑcipiat. uidelic& tã ille quinupsit quã ea quae nuipta
est. uel etiã consentanei parentes eorũ unusquisq
ꝓ se iacturã huius legissuscipiat
In libro septimo triꝑtitę istorię capitulo xii.
gitur ualentinianus cũ ita saper&. & sicut inceni¬
concilii patres similia ꝓsitentib proder&. aliter
uero sapientib ñ er at importunus. Iui dũ ininitio

Expanded text:
ut si quis christianus vel christiana aut Iudaeus vel ut si quis christianus vel christiana aut Iudaeus vel Iudaea noviter nuptiale festum celebrare voluerint, non aliter quam eum praemisso dotis titulo quo in christianis salubri institutione praeceptum est, vel absque benedictione sacerdotis quisquam christianorum vel Hebreorum noviter coniugium duxerit vel sollempnitatem legis pro dotali titulo in quocumque transcenderit: aut centum principi solidos coactus exsolvat, aut centum publice verberatus flagella suscipiat. Haec scilicet dampna vel verbera singillatim unusquisque percipiat, videlicet tam ille, qui nupsit, quam ea, quae nupta est, vel etiam consentanei patentes eorum, unusquisque pro se iacturam legis suscipiat. 3. In libro 7 tripertitae historiae capitulo 12. Igitur Valentinianus cum ita saperet, sicut Nicaeni patres, similia profitentibus proderat, aliter vero sapientibus non erat inportunus. Qui dum initio
Abbreviated transcription (Latin):
uirorũ iuxta legẽ quę xp̃istianis est lata usq ad uiiͦ
generis gradũ conubia ducete uel incesti maculã
operari. huiusigitur ꝑfide ꝑmixtionis ialecebra
tali multabitur poena. ut separati ab inucẽ. &
centena publice decaluati flagella suscipiant. &
exilio relegati sub publica poenitentia manrant.
rorsiq bona ad filios quos de p̃cedenti coniugio
habuerunt redeant. si tam̃ & ipsos aut innulło iu¬
daicę p̾uaricationis inaculauerit noxa. aut nulla
incestiuȩ nationis sordidauerit in acula:. Iuod si
aut nullos habuerint filios. aut habitos ut dictũ
est uel iudaicus inuoluerit error. uel in cesti foeda¬
uerit natio. tunc facultas p̃dictorũ omnimoda
in principis potestate consistat: qualit̾ principali
discretione res ipsa aut in xp̃istianis eorũ heredib¬
ut concessa ꝑmancat. Qđ si hieredes huius modi ili¬
gnitatis defuerint. fisco nrõ sociata deseruiat
llud tam̃ modis omnib obseruandũ fore p̃cipimus

Expanded text:
irorum iuxta legem, quae in christianis est lata, usque in septimi generis gradum connubia ducere, vel incesti maculam operari. Huius igitur permixtionis inlecebra tali multabitur poena, ut separati ab invicem et centena publice decalvati flagella suscipiant et exilio religati sub publica poenitentia maneant, eorumque bona ad filios, quos de praecedenti coniugio habuerint, redeant; si tamen et ipsos aut in nullo Iudaicae praevaricationis maculaverit noxa, aut nulla incestivae nationis sordidaverit macula. Quod si aut nullos habuerint filios, aut habitos, ut dictum est, vel Iudaicus involverit error vel incesti foedaverit natio, tunc facultas praedictorum omnimoda in principis potestate consistat, qualiter principali discretione res ipsa aut in christianis eorumve heredibus concessa permaneat. Quod si heredes huiusmodi dignitatis defuerint, fisco nostro sociata deserviat. Illud tamen modis omnibus observandum fore praecipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
De personis & accusationũ quȩ relis ñ recipien¬
dis exsexta sẏnodo romana capͣ.xi. cum qua &
nicena sẏnodus & decreta iuli & simmachi pa¬
pe. & alia sẏnodica concordant
cousatores & accusationes quas leges sȩcłi ñ ad¬

Expanded text:
De personis et accusationum querelis non recipienDe personis et accusationum querelis non recipiendis. Ex sexta sinodo Romana capitulo 11; cum qua et Nicena sinodus et decreta Iulii et Simmachi papae et alia sinodica concordant. Accusatores et accusationes quas seculi leges non ad
Abbreviated transcription (Latin):
suas exerat actiones. net eũ estimator suus alibi
aut longius ꝑtrahendũ ad iudiciũ. liliuero
qui pulsatus fuerit. siiudicẽ suspectũ habuerit
uel aliquorũ pontificũ suorũq clericorum
ullus metropolitanus ep̃s absq ceterorum
omniũ cõꝓuintialiũ ep̃oꝵ instantia. aliquo
rũ audiat causas ep̃orũ quia irritȩ erunt.
imino & suorũ sacerdotũ causas audiat absq.
p̃sentia clericorũ suorũ. quia irrita erit sentintia
epi. nisi p̃sentia clericorũ suorũ firmetur
clericorũ ꝑsona. fides. conuersatio & uitablasphe¬
mantiũ ꝑscrutetur. Nã fides om̃s actus hominis
deb& p̃cedere. quia dubius in fide. in fidelis est
nec eis omĩno esse credendũ quiueritatis fidem
ignorant. nec rectȩ conuersationis intã ducunt.
qm tales facile & in differenter lacerant quosq¬
& oriminantur recte & pie unuientes Ideo suspi¬
cio eorũ discutienda est primo. & corrigenda.

Expanded text:
suas exerat actiones, nec aestimet eum accusator suus alibi suas exerat actiones, nec aestimet eum accusator suus alibi aut longius pertrahendum ad iudicium. Ille vero, qui pulsatus fuerit, si iudicem suspectum habuerit, us aliquorum pontificum suorumque clericorum ullus metropolitanus episcopus absque ceterorum omnium conprovincialium episcoporum instantia aliqa irritae erunt. Immo nec suorum sacerdotum causas audiat absque praesentia clericorum suorum, quia irrita erit sententia episcopi, nisi praesentia clericorum confirmetur. 21. clericorum persona, fides, conversatio et vita blasphemantium perscrutetur; nam fides omnes actus hominis debet praecedere, quia dubius in fide infidelis est: Nec eis omnino esse credendum, qui veritatis fidem ignorant nec rectae conversationis vitam ducunt; quia tales facile et indifferenter lacerant et criminantur recte et pie viventes. Ideo suspicio eorum discutienda est primo et corrigenda. 22.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃orũ culpabiles apparuerint. ad arguendũ non
admittant᷑. nisi ꝓprias causas ñ tam̃ criminales ut
xtcłasticas obicerint. In famis enĩ ꝑsona noc ꝓcura¬
tor potest esse. nec cognitor. Absente uͦ aduii sario
ñ audiat᷑ accusator. nec sententia absente parte
alia diudice dicta ullã obtineat fitmitatẽ. Neq
absens ꝑ aliũ accusare aut accusari potest. nec affi¬
nis testis admitti Neminẽ gͦ exhiberi de ꝓuintia
ad ꝓuintiã uł ad comitatũ oport&. nisi ad relationẽ
iudicis ad quẽ fuerit appellatũ. id est ut auctor sẽꝑ
rei forũ sequatur. Siquis aũt iudicẽ aduersũ sibi¬
senserit. uocẽ appellationis exlbeat. quã nulli
oportet negari. & reliqua. Ut accusatio elericoꝵ
en fra proluintiam fiat. nisi forte accusatus
maiorem appellauerit auctoritatim
iquis clericus suꝑ quibus lib& criminib pulsatus
fuerit in ꝓuintia qua consistit. ille qui pulsatur

Expanded text:
episcoporum culpabiles apparuerint, ad arguendum non episcoporum culpabiles apparuerint, ad arguendum non admittantur, nisi proprias causas, non tamen criminales vel ecclesiasticas, obitor potest esse, nec cognitor. Absente vero adversario , non audiatur accusator: nec sententia, absente parte alia, a judice dicta, ullam obtinebit firmitatem : neque absens per alium accusari , aut accusare potest, nec affinis illis admittatur. Neminem ergo exhiberi de provincia ad provinciam , vel ad comitatum oportet, nisi ad relationem judicis, ad quem fuerit appellatum, id est, ut auctor semper rei forum sequatur. Si quis autem judicem sibi adversum senserit, vocem appellationis exhibeat quoportet negari. Et reliqua. 18. Ut accusatio clericorum intra provinciam fiat, nisi forte accusatus maiorem appellaverit auctoritatem. Si quis clericus super quibuslibet criminibus pulsatus fuerit, in provincia qua consistit ille qui pulsatur,
Abbreviated transcription (Latin):
respondeat. quia contentio semꝑ uitanda est
pareat. nulli xpistiano uideri iure potest. Quod
si egrotans fuerit ep̃s aut aliqua eũ grauis necessi¬
tas detinuerit. pro se legatũ ad synodũ mittat
Nec a cõmunione suspendat᷑ cui crimin intenditur.
nisi ad causã suã dicendã. electorũ iudicũ die statu¬
ta litteris euocatus minime occurrerit. hoc ẽ. uisi
alia poccupauerit necessitas in ftaspattũ duorũ
uel triũ mensiũ & eo amplius ꝓ ut causa dictaue¬
rit. Qđ si ex uttaq parte ad causã dicendã uetieriã
quia unus absq alio audiri ñ deb&. quȩrindũ ẽ.
iniudicio cuius sint conuersationis & fidei atq
suspicionis accusatores. aut qua intentione hoc
faciunt. quia adhoc admitti ñ debent nisi bona
conuersationis & rectȩ fidei uiri. & qui om̃i suspici¬
one cariant. & fama bonȩ uitȩ clarescant. neq in¬
fames existant. Qđsi accusatorũ ꝑsonȩ inuidicio

Expanded text:
respondeat, quia contentio semper vitanda est.respondeat, quia contentio semper vitanda est.pareat, nulli Christiano videri jure potest. Quod si aegrotans fuerit episcopus, aut aliqua eum gravis necessitas detinuerit, pro se legatum ad synodum mittat; nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta litteris evocatus minime occurrerit, hoc est, nisi alia praeoccupaverit necessitas, infra duorum vel trium mensium sparit. Quod si ex utraque parte ad causam dicendam venerint, quia unus absque altero audiri non debet, quaerendum est in iudicio, cuius sint conversationis et fidei atque suspicionis accusatores, aut qua intentione hoc faciant; quia ad hoc admitti non debent nisi bonae conversationis et rectae fidei viri, et qui omni suspicione careant et bona vita clareant neque infames existant. Quod si accusatorum personae in iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
absit. aut qđ alienũ ab om̃ib essedeb& fidelib a
sede ꝓpria eiectus. aut indecentione aliqua a suis
ouib fuerit sequestratus. tunc canonice ante quã
inpristinũ restituatur honorẽ. & sua omĩa quȩ ab
insidiis inimicorũ suorũ ei ablata fuerant restinte¬
grentur. nec conuocari nec iudicari poterit. tisi
ipse ꝑ sua necessitate. nunime tam iudicandi ad¬
uenire sponte elegerit. Nec omnino a quoquã re¬
spondere rogetur. antequã integerrime om̃ia
quȩ ꝑ suggestiones inimicorũ suorũ amisetat.
potestatieiꝰ ab honorabili concilio redintegrent᷑.
& p̃sul prius statti pristino reddatur. & ipse dispo¬
sitis ordinatisq libere ac secure suis. tunc canonice
conuocatus ad tempus sy nodo in legitima ocano¬
moaueniat ad causã. & si talis uidit᷑ accusantiũ
ꝓ positionib respondeat. Nã hoc sum mopere
ꝓuidendũ est. nẽ antequã hȩo omĩa fianł coactus

Expanded text:
absit, aut quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus, a absit, aut quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus, a sede propria eiectus, aut in detentione aliqua a suis ovibus fuerit sequestratus: tunc canonice antequam in pristinum restituatur honorem et sua omnia, quae ab insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerint, redintegrentur, nec convocari nec iudicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate, minime tamen iudicandi, advenire sponte elegerit. Nec omnino a quoquam respondere rogetur, antequam integerrime omnia, quae per suggestiones inimicorum suorum amiserat potestati ejus ab honorabili concilio redintegrentur, et praesul prius statui pristino restituatur; et ipse dispositis ordinatisque libere ac secure suis, tunc canonice convocatus, ad tempus synodo in legitima et canonica veniat ad causam, et si ita juste videtur, accusantium propositionibus respondeat. Nam hoc summopere providendum est, ne antequam haec omnia fiant coactus
Abbreviated transcription (Latin):
tauerit gradus sinpericulo subiacebit & qđ egerit
irritũ hãbeatur & uacuũ. Sed̃ quicquĩ de cõpro¬
atq. sȩcłariũ necessitatib agere dut disponere
necesse fuerit. hoc cũ omniũ consensu cõpuintia¬
liũ agatur pontificũ Non aliquo dominationis
fastu. sed humillima & concordi amministratio¬
ne. sicut dñsait Non ueni ministrari. sedministra¬
re. & alibr Qui maior est ur̃m. eritminister ut
chias agant iuxta sc̃orũ constituta patrũ ut uno
Qualiter ep̃s ad sr nodum conuocet᷑ & qualit̃¬
ȩccłam & in ȩccłasticos in different᷑ setiiant uiros
ab illis accusatorib qui recipiendi st̃ fuerit accũ
satus. postquã ipse ab eis caritatele conuent᷑ fucrit
ut ipsã causã em̃dare debeat & eã corrigere noli¬
erit. ñ olĩ sed tunc ad sũmos primates aausa etꝰ cano¬
sitas ñ detinuerit ad esse debebit. quia ultra ꝓuintiȩ
terminos accusandi ante licentia non est. quã audi
entia rogettir. Nã si suis fuerit reb expoliatus qđ

Expanded text:
iculo subjacebit, et quod egerit irritum habeatur et vacuum. Sed quidquid de comproatque saecularium necessitatibus agere aut disponere necesse fuerit, hoc cum omni consensu comprovincialium agatur pontificum, non aliquo dominationis fastu, sed humillima et concordi adminstratione, sicut Dominus ait: Non veni ministrari, sed ministrare . Et alibi: Qui major est vestrum, erit minister vester chias, agant, juxta sanctorum constituta Patrum, ut uno Qualiter episcopus ad synodum convocetur etecclesiam et in ecclesiasticos indifferenter saeviunt viros, ab illis accusatoribus, qui recipiendi sunt, fuerit asatus, postquam ipse ab eis caritative conventus fuerit, ut ipsam causam emendare debeat, et eam corrigere noluerit, non olim, sed tunc ad summos primates causa ejus canositas non detinuerit, adesse debebit: quia ultra provinciae terminos accusandi ante licentia non est, qua audentia rogetur. Nam si suis fuerit rebus expoliatus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
iudices ȩccłasticos ubi est maior auctoritas fuerit
ꝓuocatũ audientia ñ negetur. Ut nullus metro¬
politanus sine ceterorum omnium cõ ꝓuintia¬
liũ epõrũ p̃sentia aut consilio. nisiqͣntũ ad suã
ꝓpriđ ꝑtin& poroechiã quicquã agere p̃sumat
Similiter & reliqui ep̃i agant circã. ex sr̃ nodo

Expanded text:
ices aecclesiasticos, ubi est maior auctoritas, fuerit provocatum, audientia non negetur. 16. Ut nullus metropolitanus sine ceterorum omnium conprovincialium episcoporum praesentia aut consilio, nisi quantum ad suam propriam pertinet parrochiam, quicquam agere praesumat. Similiter et reliqui episcopi agan
Abbreviated transcription (Latin):
Iec quȩ secuntur capitula excerpta sunt
ad omnorege barolo & principib eius excapitulis
quȩ anno deco xlui ediderant ep̃i in synodis.
Nuotulo scilic& cũ suffraganeis suis. Guntboldus

Expanded text:
ec quae sequuntur capitula excerpta sunt a domno rege Karolo, et principibus ejus, ex his capitulis quae anno 846 ediderunt episcopi in synodis, Wenilo scilicet cum suffraganeis suis, Guntboldus
Abbreviated transcription (Latin):
uerit post ex cõmunicationis satis factionẽ. rigia
potestate compulsi iuxta legale & dintiquũ dictũ.
qui neglegit censũ. ꝑdit agrũ. Serui aut̃ eccłarũ
quib cumq potestatib subditi. unde melior con¬
suetudo uel deuotior comendatio extempore &
iussione domni hludo uuici uel certe domni laro¬
i. seui odiã pippini. existit. saltẽ ax dieb in an¬
no eidẽ ȩxcłȩ ad reficiindas ipsius ruinas absq. mo¬
lestia seruire sinantur. Vbi aũt & amplior cõmen¬
datio & inelior consuetado inde ħ abrt᷑ pro hac
nr̃a necessitudinis consideratione nondetidat . L.XUII
Nui scimoniales uirgines uel uiduas rapiunt cep
Ipsȩ uero locis congruis poenitentiȩ retudant᷑ : & id
habitũ religionis redire cogantur Nter aũt sine

Expanded text:
verint, post excommunicationis satisfactionem regia verint, post excommunicationis satisfactionem regia potestate compulsi, juxta legale et antiquum dictum, qui neglegit censum, perdat agrum. Servi autem ecclesiarum quibuscumque potestatibus subditi, unde melior consuetudo vel devotior commendatio ex tempore et jussione domni Hludowici, vel certe domni Karoli, seu etiam Pippini, non existit, saltem viginti diebus in anno eidem ecclesiae ad reficiendas ipsius ruinas absque molestia servire sinantur. Ubi autem et amplior commendatio et melior consuetudo inde habetur, pro hac nostra necessitudinis consideratione non decidat. 67. Qui sanctimoniales virgines vel viduas rapiunt, et ipsae vero locis congruis poenitentiae retrudantur, et ad habitum religionis redire cogantur. Uterque autem sine
Abbreviated transcription (Latin):
missaticis instanter transmittat ꝗa ꝑ quosdam
illorũ extra cationicã auctorttatr̃ o xecł astica
& eiuilia perturbantur negotia. nec sub p̃textu oboe¬
ditntie diutius uilicationib: inseruiant. seđ regularit̃
oborduntiã uicissi tudine sua ꝑ agentes sccũ ut de sc̃o
benedicto logitur in monasterio habitent atq seipsos
recolligant: Hȩo aũt transgredientos siue p̃lati in fa¬
uendo siue subditi in obitinendo ex cominunicentur.
i uoro qui ex rebus ꝑcołasticis non as & decimas ꝑsol¬
uere & sarta tecta excłȩ seođm aniiquã auctoritatẽ
& consurtudinẽ restaurare dibint. Et hoo non solũ
neglegunt uerũ & ꝑ contemptũ dimittunt. atq deri¬
cos fame& petiuria. ȩcołastica qͦq ȩdificia dissolutio¬
ne dimullari ꝑmittunt. tamdiu ab excłastica cõmu¬
nione separentur.usq dũ indulgentia emendare
studeant. qđ socordia neglexerunt: Qđ suterũ itera¬

Expanded text:
missaticis instanter transmittat; quia per quosdam missaticis instanter transmittat; quia per quosdam illorum, contra canonicam auctoritatem, et ecclesiastica t civilia perturbantur negotia. Nec sub praetextu obedientiae diutius vilicationibus inserviant; sed regulariter obedientiam vicissitudine sua peragentes, secum, ut de sancto Benedicto legitur, in monasterio habitent, atque se ipsos recolligant. Haec autem transgredientes, sive praelati in favendo, sive subditi in obtinendo, excommunicentur. 63. Hi vero qui ex rebus ecclesiasticis nonas et decimas persolvere, et sarta tecta ecclesiae secundum antiquam auctoritatem et consuetudinem restaurare debent, et hoc non solum neglegunt, verum et per contemptum dimittunt, atque clericos fame et penuria, ecclesiastica quoque aedificia dissolutione adnullari permittunt, tamdiu ab ecclesiastica communione separentur, usque dum diligentia emendare studeant, quod socordia neglexerunt. Quod si iterum itera
Abbreviated transcription (Latin):
potestas regia cogat qui res de eadt̃ ȩccła inbenefioi
peccati causa cõmunione priu& ȩcołastica. Ana¬
thema aut̃ si ne consensu archi epĩ aut coep̃orũ pro¬
lata & iã eu angelica ammonitione nulli imponat
nisi unde cananica docet auctoritas. quia anathre¬
ma ȩternȩ est mortis damnatio. & non nisi pro
mortali deb& imponiorimine. & illi. qui aliter
non potuerit corrigi
It monachi quibus monasteriorũ cura cõmisatire
passim & sine auctoritate palatium non ade per
neo ineo immorentur urł ubi discurrere aeper¬
uagari acephali p̃sumant. Sed sitales quidibae
fuerintut utiles & necessari ȩccłȩ ao principi
repperiantur. cũ auctoritate ip̃i cafonios as
religiose ꝑgant. Sin aut᷑ in monastetus suis
sicutꝰ canonica & regularis doc& institutioure¬
ligiose resideant luos &iã nec ep̃s net abbas
uol quilib& alius eos ueredariorũ mouo dar

Expanded text:
potestas regia cogat qui res de eadem ecclesia in beneficiipotestas regia cogat qui res de eadem ecclesia in beneficii manifesta peccati causa, communione privet ecclesiastica. Anathema autem sine consensu archiepiscopi aut coepiscoporum, praelata etiam evangelica admonitione, nulli imponat, nisi unde canonica docet auctoritas; quia anathema aeternae mortis est damnatio, et non nisi pro mortali debet imponi crimine, et illi qui aliter non potuerit corrigi. 57. Ut monachi quibus monasteriorum cura commissa non est, passim et sine auctoritate palatium non adeant, nec in eo immorentur, vel ubi et ubi discurrere ac pervagari acephali praesumant. Sed si tales quilibet fuerint ut utiles et necessarii ecclesiae ac principi reperiantur, cum auctoritate episcopi canonice ac religiose pergant. Sin autem, in monasteriis suis, sicut canonica et regularis docet institutio, religiose resideant. Quos etiam nec episcopus, nec abbas, vel quilibet alius eos veredariorum more in
Abbreviated transcription (Latin):
torio comedant. & in domo infirmorũ necessa¬
rio subleuentur. & tam sani quã infirmicano¬
nice uestiantur. atq. in claustris cõngruis horiss
degant. & sub custodia canonica. lectionis & ce¬
teris diuinȩ institutionis insistant officiis. Quȩ
uero ep̃orũ loci conuenientiã aut facultatẽ ñ
habuerit ut hoc ꝑficere & ordinare possit. prin¬
ceps secđm constitutionẽ domini impris hludo¬
uuioi annuat. Id est siuicina episcopio terra de
ea dr̃ eccła esse reꝑta fuerit & ab alio possidetur.
ȩccłȩ rectori ad claustra clericorũ uel alia quę¬
lib& ȩccłȩ commoda facienda reddatur. Si aut̃
defisco fuerit. regia liberalitas eandẽ terrã ad
feruorũ dĩ habitacula construenda largiri di¬
gnetur. Si aut̃ de alia casa dĩ aut de cinus lib&
ꝓprio fuerit. ex conurnientia cõmutandi licentia
tribuatur. & si paupercas loci ad edificandas domus
netessarios non feterit. tos ad adiutoriũ ȩdificandi

Expanded text:
torio comedant, et in domo infirmorum necessatorio comedant, et in domo infirmorum necessario subleventur, et tam sani quam et infirmi canonice vestiantur, atque in claustris horis congruis degant, et sub custodia canonica lectioni et caeteris divinae institutionis insistant officiis. Qui vero episcoporum loci convenientiam aut facultatem non habuerit ut hoc perficere et ordinare possit, princeps secundum constitutionem domini imperatoris Hludowici annuat: id est, si vicina episcopio terra de eadem ecclesia esse reperta fuerit, et ab alio possidetur, ecclesiae rectori ad claustra clericorum, vel alia quaelibet ecclesiae commoda facienda, reddatur. Si autem de fisco fuerit, regia liberalitas eandem terram ad servorum Dei habitacula construenda largiri dignetur. Si autem de alia casa Dei aut de cujuslibet proprio fuerit, ex convenientia commutandi licentia tribuatur. Et si paupertas loci ad aedificandas domos necessarias non suffecerit, eos ad adjutorium aedificandi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si ep̃s ministeriũ eccłasticũ ꝓpt̾ infirmitatẽ
corporeã exhibere ñ potuerit. in archi ep̃i hoc
ne. qualiter debitũ officiũ non remaneat. Obse¬
quiũ uero ad rem publicã ꝑtinens qualitir ex se¬
quatur. ꝑ tales ex subiditis & excłasticis ministris
cũ consensu archi epi ꝓpter pacis caritatisq custo¬
diã ep̃s ordin& & disponat. quos succedendi in
opiscopatu appetitꝰ indebitꝰ ñ eleuet. neq uexet.
nisi moratus ita extiterit. ut secđm instituta
brati gregorii in libro epłarũ. & humiliter in sub¬
dito ꝓrȩsit. & post humiliter conueniens sc̃is regu¬
lis pͣsit. quia ob hoc in multis eccłiis scandalũ ma¬
gnũ conspeximus. Si aut̃ in archi cpõ talis neces¬
sitas acciderit. similiter ipse consilio ep̃orũ suorũ
Huius modi ordinationẽ exhbeat
tcanonici in ciuitate uel ionasteriis sicut con¬
stitutũ est in dormitorio dormiant. & in refec¬

Expanded text:
Sed si episcopus ministerium ecclesiasticum propter infirmitatem Sed si episcopus ministerium ecclesiasticum propter infirmitatem corpoream exhibere non potuerit, in archiepiscopi hne, qualiter debitum officium non remaneat. Obsequium vero ad rem publicam pertinens qualiter exsequatur, per tales ex subditis et ecclesiasticis ministris, cum consensu archiepiscopi propter pacis caritatisque custodiam, episcopus ordinet et disponat, quos succedendi in episcopatu appetitus indebitus non elevet neque vexet; nisi moratus ita extiterit, ut secundum instituta beati Gregorii in libro epistolarum, et humiliter in subditione prosit, et post utiliter conveniens sanctis regulis praesit; quia ob hoc in multis ecclesiis scandalum magnum conspeximus. Si autem in archiepiscopo talis necessitas acciderit, similiter ipse consilio coepiscoporum suorum hujusmodi ordinationem exhibeat. Ut canonici in civitate vel monasteriis, sicut constitutum est, in dormitorio dormiant, et in refec