comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oliueta iolina cum nana ceꝑit ẽẽ cossigitur ex
qua putũ fiet oleum. Nam tui tota ingrescer
Est utilis oleatum putatio cetenrumq arboꝵ
silcri patitur disciplima. ut decisis caamimibus
ram fiuentes perlatcra ꝓ no fundantur eeuod
furgiomsolcus ⁊ intuidodita conting̾itagend
prii toto atboris corpore. ibmtłore pnte puiga¬
tout altituome animalium supgresia. nlodꝰ
tastendatur muine ⁊ arbor iam sꝑncio suo nita
cinietur. Rumc ⁊ ltris calidis ⁊ sictis regiomo
ain at ber aibos arduo laboꝵ situ medienter ab
hmmore supendi scabpi astoue letammis uoetoa¬
te piguescere feracib uentis clement agitar
Lpet ⁊ mense oleis stllib que supdẽa suut reme¬
dia facienus i cortes ⁊ pau mdice bns ꝓoetab̾¬

Expanded text:
oliveta et oliva cum varia ceperit esse colligitur; ex qua primum fiet oleum, nam cum tota nigrescit,Est utilis olearum putatio, ceterarumque arborum, si loci patitur disciplina, ut decisis cacuminibus, rami fluentes per latera prona fundantur. Quod si regio insolens et incustodita contigerit, agendum prius, toto arboris corpore ab inferiore parte purgato, ut altitudine animalium supergressam, modus transcendatur iniurie et arbor iam spatio suo tuta curvetur. Nunc etiam locis calidis et siccisAmat hec arbor, arduo laborum situ, mediocriter ab humore suspendi, scalpi assidue, letaminis ubertate pinguescere, feracibus ventis clementer agitari. Hoc etiam mense, oleis sterilibus que supradicta sunt remedia faciemus et corbes et pali de radice bene fie
Abbreviated transcription (Latin):
ũmes psicus patitur. ciuis cos annuice mixtus ce¬
tnguet. uł bonis a ruma cum aceti teccia pare
con̾fula. Si poma caduca sunt nudate radici
eiuis uł nũcto lentisci aut terconiti ciuetis affĩ¬
guur. ur terebrate ĩ medio pauis sancis in ꝓme¬
tur. si poma nigosa crcabit aut putua cc̃ u
nũ truncum corter recitatur. ⁊ cum inde modi¬
tus himor effluxit argilia. uł palcato luco pia¬
ga ietegatur. magua̾ poma ꝑsicus affcit si
fiorem ꝑ criduum femos sextanos caprim lagis
ingessis menie ianuario. uii fcbruario leas fu¬
gidis. Nonemori catidis ꝑsicus inseratur. mar¬
nne cura t̾ram surculic piemorib ⁊ ꝓpe. irborẽ
natis. Nam cacumina ui non tenebunt ur diũ
dumte nõ ꝑoterunt. Infitur in se in amigialo
in primo ꝑsicus rubestit. si platanoniẜta figa¬
nt. Dimritiua suantur. si detractib ossib ficoꝵ
more miole siccantur ac pendent. Item sepe iu̾¬

Expanded text:
vermes persicus patitur, cinis eos amurce mixtus exvermes persicus patitur, cinis eos amurce mixtus extinguet, vel bovis urina cum aceti tertia parte confusa. Si poma caduca sunt, nudate radici eius vel trunco, lentisci aut terebinthi cuneus affigitur, vel terebrate in medio palus salicis imprimitur. Si poma rugosa creabit aut putria, circa imum truncum cortex rescidatur et cum inde modicus humor effluxerit, argilla vel paleato luto plaga retegatur. Magna poma persicus affert, si ante florem per triduum ternos sextarios caprini lactis ingesseris. Mense ianuario vel februario locis frigidis, novembri calidis, persicus inseratur, maxime circa terram surculis plenioribus et prope arborem natis: nam cacumina, vel non tenebunt, vel diu durare non poterunt. Inseritur in se, in amygdalo, in pruno. Persicus rubescit si platano inserta figatur. Durativa servantur, si detractis ossibus, ficorum more in sole siccentur ac pendeant. Item sepe vi
Abbreviated transcription (Latin):
ossa pouantur. a cumĩe deorsũ ud inõ ampiuis
ꝙͣ dnob aut trib palmis obrantur. locu quid
⁊diubilit ate stpua sutit. si celum calidum
sotum rarenosum ⁊himdu sorciantur tagiou
uero ⁊ maxinc uentosis nsi obrettu aliquo
defenderan t inc̾erunt. dum ten̾a sint geneta¬
gnuia sepe herbis ortumfosia libentur. bima
picntam recte tũ sferem. sto bebreui. nec asẽ
longius faciende sint ut innicem se. acalore so¬
ni decusent. Ulaqueande fuat ꝑ antũpnim
ĩ sius scorande folus. putanda ꝑsicus meo est
ut anda ⁊ putaida tm̃ ingulta follancur. ⁊au
iquid mnde relecemꝰ. urscit. lauguenti arbori
uetis un feces ⁊ que mutas o fnfundi. hec
airdr si aidre solis maitesat trrqnenti aggest¬
onetumulet ues ꝑtinoniuetur humore. obis¬
ti oefendota nmbracuris. iuuat mea ⁊spolum
serpentis appendi.  ntiam ꝯͣ prumas sccitus ĩ¬
geraut plico ui feces ium cum aqua ꝑmixti
ur ꝙ magis ꝓdest aqua inqua deccta ełt. Si.

Expanded text:
ossa ponantur acumine deorsum verso et non amplius quam duobus aut tribus palmis obruantur, locis quidet durabilitate precipua sunt, si celum calidum, solum arenosum et humidum sortiantur. Frigidis vero et maxime ventosis, nisi obiectu aliquo defendantur, interunt. Dum tenera sunt germina, sepe herbis circumfossa liberentur bimam plantam recte tranferemus, scrobe brevi, nec a se longius statuende sunt, ut invicem se a colore solis excusent. Ablaqueande sunt per autumnum et suis stercorande foliis. Putanda persicus in eo est, ut arida et putrida tantum virgulta tollantur. Nam si quid viride resecemus, arescit. Languenti arbori veteris vini feces aque mixtas oportet infundi. Hec arbor ardore solis marcescit: frequenti aggestione cumuletur, vespertino iuvetur humore, obiectis defendatur umbraculis iuvat in ea et spolium serpentis appendi. Nunc iam contra pruinas, stercus ingeratur persico, vel feces vini cum aqua permixte, vel quod magis prodest, aqua in qua faba decocta est, si
Abbreviated transcription (Latin):
est. S aguus stati natus educãdis cb¬
tamen enguũ latti in quo spissior ẽ natura
uulgendini ẽ ꝙ pastores colostram nocant
namiq hoc ignis msi aufferatur nocebit. ac p
moꝵ biduũ natus cummre claudatui. tnc
soptis obltus senetura talidis. ita seuco par¬
nutoꝵ grege nt̾es mittatur in pascua sufficiet
ancem prinscyͣ ꝓcedant mane ⁊ tũ sicure ieũ tũ¬
tur ad uesriam agnis uba hannienda pmit¬
tẽ. eie douec fument intra stabuuil furfini¬
ui ui modica herba. ux si ẽ copia tamia order
pascontur igeada. donce conceptũ paulis per io

Expanded text:
est; sed agnus statim natus, uberibtamen exiguum lactis, in quo spissior est natura, mulgendum, quod pastores colostram vocant: namque hoc agnis nisi auferatur nocebit. Ac primo per biduum natus cum matre claudatur: tunc septis obscuris servetur et calidis; ita secluso parvulorum grege, matres mittantur in pascua. Sufficiet autem priusquam procedant mane et cum sature revertuntur ad vesperam, agnis ubera haurienda permittere; qui donec firmentur, intra stabulum, furfuribus, vel medica herba, vel si est copia, farina hordei pascantur ingesta, donec conceptum paulis
Abbreviated transcription (Latin):
hus falsentes saies mici inrent roilgenter ce¬
pui ita nndũ reddi post rempus criguum
cunt cules teiinio olet simiłr ẽe traiden doe.
sionulli utraq ꝑmiscent. idiecto ⁊̃ sclr. ediud̾
fuittunt uctustum latem torreftm pienqre
ordaceos panes breuiter figuratos uaio im¬
theo inuolutos meiguut anonos sbinde peni¬
tant uui lirbis. aut tartio feciut siues nuiciũt
⁊m alia nasa transalatum ꝑ paucos dici suꝑ¬
sitere pacuitur. sicm rancidumm greti asseit
sic posse cmari asbam ccram mũdo ⁊ oꝑiio ͦ¬
lco tesolutam. ⁊ ad ꝑuc liquentem mti meo
udent. pnc saics fuctos calentes. iddi opu
atq pypsan sic fica ut olcum purgetur la¬
pore fodore mutato. Olcum tamen̾ omine
int̾rcius loas ẽe suandum ⁊ cius e̾e naturami¬

Expanded text:
huc calentes sales iniici iubent et diligenter operari; ita mundum reddi post tempus exiguum. fuerint, caules tenerrimos olee similiter esse tundendos. Nonnulli utraque permiscent, adiecto etiam sale. Quidam mittunt vetustum laterem torrefactum, plerique hordeaceos panes breviter figuratos et raro lintheo involutos immergunt et novos subinde permutant: ubi hoc bis aut tertio fet in alia vasa translatum per paucos dies subsidere patiuntur. Oleum rancidum Greci asserunt sic posse curari: albam ceram mundo et optimo oleo resolutam et adhuc liquentem, mitti in eo iubent; tunc sales frictos calentes addi, operari, atque gypsari; sic fieri ut oleum purgetur sapore et odore mutato. Oleum tamen omne in terrenis locis esse servandum et eius esse naturam
Abbreviated transcription (Latin):
ut fetum primũ ueris fouere possit exor¬
nis. S caper em̃dus cui sb̾ maxit due
indentur pendere ũtucule magni corporir cas¬
sis suib brem plenaq cenuce. tmib flexis
igrauib paruo capide nitido spisso ⁊ longo cã¬
pilo ad incundas femmas ⁊ ante anni cuũ
ꝯgnius. son autera durat intra sexennũ. Ca¬
pella simil corporis s magnis ubib est legen¬
da. Roncamen ita mite  capre. ut ones una
stacione claudantur ꝙͣ luco ⁊ stercore ccire ꝯ¬
uemiet hedis suplactis hm̃danciam. hedem ⁊
arbuti ⁊ lentisci cacumũa funt sepe p̾beuda.

Expanded text:
ut fetum primum veris fovere possit exordiis. Sed caper eligendus, cui sub maxillis due videntur pendere verrucule, magni corporis, crassis cruribus, brevi plenaque cervice, auribus flexis et gravibus, parvo capite, nitido spisso et longo capillo. Ad ineundas feminas est ante anniculum congruus, non autem durat ultra sexennium. Capella similis corporis, sed magnis uberibus est eligenda: non tamen ita multe capre ut oves una statione claudantur, quam luto et stercore carere conveniet, hedis supra lactis abundantiam, hedera et arbuti et lentisci cacumina, sunt sepe prebenda:
Abbreviated transcription (Latin):
salib condire curabunt quo solito more cõ¬
ficĩtur. hanc quoq rem ꝑomĩs menses dñ
taciemꝰ hyb̾nos. ꝑuas ⁊̃ ⁊ lardum ꝯficimus
non solum mense hoc. s omĩb cinoc hyema¬
lis aigor astringit. tempore hoc ꝑ humles
siluas ibatis fecnda uirguita ad tudor cet̾a¬
q aues capienuas laqͥueos expedire ꝯuei¬
et. lix usq ad̾ martiũ mensem tendetur. au¬
cupium.

Expanded text:
 quo solito more conficiuntur: hanc quoque rem per omnes menses bene faciemus hybernos. Pernas etiam et lardum conficimus, non solum mense hoc, sed omnibus quas hyemalis algor astringit. Tempore hoc per humiles sylvas et baccis fecunda virgulta, ad turdos, ceterasque aves capiendas, laqueos expedire conveniet: hoc usque in martium mensem tendetur aucupium.
Abbreviated transcription (Latin):
t minseui in uascur fitilib condite ⁊ liro ficti¬
ore detosse nr mause nirgeis ex fago receptacul
iutate ut spiracula nõn relinquas. uł ordei pa¬
icu minutissums obrute. uł palustu uina figura¬
tis densiorib sportis recluse. De elca ⁊ ntori

Expanded text:
 vel in vasculis fictilibus condite et loco sicciore defosse, vel incluse virgeis ex fago receptaculis et lutatis, ut spiracula non relinquas; vel hordei paleis minutissimis obrute, vel palustri ulva figuratis densioribus sportis recluse.
Abbreviated transcription (Latin):
potis. idiecto ꝙ legis condimento seu pipis
leu cuiuscũq pignicuti. ħi mense incpin
angi examia lui extrenus fauoꝵ partior¬
cccantur apicule. quas aliqui reges putant
S grecieos cestros applsant inecari intet.
quia iequiem ꝯtucuint qmescentie eramis.
sũc papiliones husidant quos necemꝰ Dehi

Expanded text:
poteris, adiecto quod elegeris condimento seu piperis, poteris, adiecto quod elegeris condimento seu piperis, seu cuiuscumque pigmenti. Hoc mense incipiunt augeri examina et in extremis favorum particreantur apicule, quas aliqui reges putant; sed Greci eos destros appellant et necari iubent quia requiem concutiunt quiescentis examinis. Nunc papiliones abundant, quos necemus more
Abbreviated transcription (Latin):
fertur ac molles. Hoc mense casenm cragula¬
bimꝰ sincerolacte coaguł uł. igni ur hedi ur
pellicula que sol pulloꝵ uentritur adħere.u
agrestis cardm florib ur lacte fitumico. cui semi
d omme deduci. nt ⁊̃ pondib urgeatur ubi so¬
litar ceꝑit lax oꝑaco ponatur aut fugico. ⁊ pl¬
sui sb̃ide. idiectis ꝑ acquisita solliditate ponde¬
rib trito ac torefcõ sile d aspgi ⁊ Iam dunor
uelxmentius p̾mi. post. aliquos dies sonidate
iam formue ꝑcrates ita sta tuantur ne ĩu¬
auents remoto utten̾tudiem suet atq pĩg¬
diem. uicia casei sunt si uit sictus fit. uit fu¬
tulosꝰ ꝙ euemet. siaut parum primatur. aut
sales ninios acaꝑiet unt calore solic matur.
In recenti caseo ⁊ ficiendo. Aliqui undeos uiu¬
des ꝑicos terũt. atqrita laite mixto gelant.
aliqui thymũ tutum i firqͥnter col atum con¬
gelant. Qualenitũq ĩ saporem uelis efficere

Expanded text:
fertur ac molles. Hoc mense caseum coagulafertur ac molles. Hoc mense caseum coagulabimus sincero lacte, coagulis vel agni vel hedi, vel pellicula que solet pullorum ventriculis adherere, vel agrestis cardui floribus vel lacte ficulneo, cui serum debet omne deduci, ut etiam ponderibus urgeatur, ubi solidari cepit. Loco opaco ponatur aut frigido et pressus subinde adiectis pro acquisita soliditate ponderibus, trito ac torrefacto sale debet aspergi et iam durior vehementius premi, post aliquot dies, solidate iam formule, per crates ita statuantur, ne inva ventis remoto, ut teneritudinem servent atque pinguedinem: vitia casei sunt, si aut siccus sit, aut fistulosus; quod eveniet, si aut parum premitur, aut sales nimios accepiat, aut calore solis uratur. In recenti caseo conficiendo aliqui nucleos virides pineos terunt, atque ita lacte mixto gelant. Aliqui thymum tritum et frequenter colatum congelant. Qualemcumque etiam saporem velis efficere
Abbreviated transcription (Latin):
pice̾ ⁊̃ liquida mixto cruere ⁊ modico oleo post
tridnum nulni̾a ditũter migenda sunt s meuꝰ
genus castracionis sequentis usus inuenit. ali¬
gcto enĩ inuento atq deiecto testituli struta
pelle. clauduntur atq iͥ tłalignea p̾mente de¬
nus formato ad hoc fecramento. ut gladii sum
moram coloris bnͣficio celitatis assimiit. ius¬
tis uenis ac pellib afluru sanguins stͥ tris ple¬
gacitamix. quodammotum ip̃o uume. De ton¬
branda tonsura est. s tonsasouesc̃
hxc migimine medicemur. Succum de¬
cccti luꝑii fetes ium uet̾is ⁊ anuirtam ꝑari mẽẜ a
miscebis ⁊in unũ corpꝰ omĩa redacta cuitibis
alliu̾e. posttridnũ si mare uicinũ est lictori mer¬
gantur cxtremo. Si in mediis terus pascun
Aqua celestis cum sale paululum decocta sub¬
diuo debebit pecoꝵ consa iuncta membra delu¬
ere. Hoc cnĩ modo curatum petus toto anno ne
scabrnin fieri diacur ⁊ ꝓlixus itinas crcare

Expanded text:
Pice etiam liquida, mixto cinere et modico oleo, post Pice etiam liquida, mixto cinere et modico oleo, post triduum vulnera diligenter ungenda sunt. Sed melius genus ea strationis sequens usus invenit. Alligato enim iumento atque deiecto, testiculi stricta pelle clauduntur, atque ibi regula lignea premente ded est melius, formato ad hoc ferramento, ut gladii simimoram doloris beneficio celeritatis absumit et ustis venis ac pellibus, a fluxu sanguinis strictis plaga, cicatrix quodammodo cum ipso vulnere branda tonsura est: sed tonsas oves hoc unguine medicemur succum decocti lupini, feces vini veteris et amurcam pari mensura miscebis et in unum corpus omnia redacta curabis allinere; post triduum si mare vicinum est, lictori iungantur extremo, si in mediis terris pascimus, aqua celesti cum sale paululum decocta subdivo, debebit pecorum tonsa et victa membra diluere, hoc enim modo curatum pecus, toto anno nec scabrum fieri dicitur et prolixas lanas creare
Abbreviated transcription (Latin):
mago dicit tenera etateur fissa ħ m̃se tas¬
atnteriula testituli comprimantur ⁊ pau indis¬
latim confracti resoluantur. S ħ una decies¬
tente. uerno uł iutumpno fieri debere precep̾
Alu ligato ad machinam uitulo duab augͣ¬
tis rłic stamneis sicut forcipib ip̃os uemos app¬
hendunt. qui grece cremasgres dicuntur. huis
ꝯp̾hensis teutos testiciuos ferro resecant ⁊na re¬
cidunit. ut aliquidde hus caꝑitib neruoꝵ suoꝵ
dimutatur hecere queres ⁊ sangunus minũ¬
tatem ꝓlubet. nõ omĩno inuencos sb̃ducto ro¬
bore mrilitatis effeminat. nec ãmittendũ est
ꝙ płiq faciunt ut statim castratos cone com¬
pellant. Ram centum quidem est ab eis generan
l ip̃os fluru sangunus int̾ue. nulña uero cast̾¬
toꝵ tinere sannentoꝵ ispuma linentur argẽ¬
ti. Castratus abstineatur a potu ⁊ cibis pascat᷑¬
arborum sũmitates ⁊frucecta mollia ⁊ hecleui¬
ridet coma dulcior e saginaroris aut flummnis

Expanded text:
mago dicit tenera etate, ut fissa serula testiculi comprimantur et paulatim confracti resoluantur. Sed hec, luna decrescente, verno vel autumno fieri debere precepit. Alii ligato ad machinam vitulo, duabus angustis regulis stanneis sicut forcipibus, ipsos nervos apprehendunt, qui grece cremasteres dicuntur: his comprehensis tentos testiculos ferro resecant et ita ut aliquid de his, capitibus nervorum suorum dimittatur here re: que res et sanguinis nimietatem prohibet et non omnino iuvencos, subducto robore virilitatis, effeminat, nec admittendum est quod plerique faciunt, ut statim castratos coire compellant: nam certum quidem est, ab eis nil generari, sed ipsos fluxu sanguinis interire, vulnera vero castratorum, cinere sarmentorum et spuma linentur argenti. Castratus abstineatur a potu et cibis pascatarborum summitates et frutecta mollia et herbe virides, coma dulciore sagina roris aut fluminis.
Abbreviated transcription (French):
asba tossa ⁊ subacta sinc stercore. sulcor ma
reis tacies. ⁊ semina mics alciorib pones c¬
tuor digitis seꝑata i altius pressa. samuabis
frequenter inde pturescent. Si caꝑitatum fa
cus icuatetur adspitas. fc̃itur silima sb̾teras
posica seratur. ⁊ item so teris umalatentener¬
latur odoris feritate canturum inr paieis cordi¬
ta allia ui fumo suspensa durabunt. Nunc ⁊

Expanded text:
alba, fossa et subacta sine stercore. Sulcos in alba, fossa et subacta sine stercore. Sulcos in areis facies et semina in locis altioribus pones, quatuor digitis separata, neque altius pressa: sarculabis frequenter, inde plurescent: si capitatum faccus revertetur ad spicas. Fertur si luna sub tertis posita seratur et item sub terris luna latente vellatur, odoris feritate cariturum. Vel paleis condita allia, vel fumo suspensadurabunt. Nunc et
Abbreviated transcription (Latin):
Si tordeuni matuum ad mic seremus .suhuiꝰ
cus ueniens asũmitate fecundet. primo serturł
sane iꝑt trgi pimum possit. iliqui icos fugidis
diirit in fade satione glebas non ẽe frange¬
en sut peis gencioioꝵ tempore possit ger¬
mua obimbrata cefendi. sacione aue genis
sicut opio ht nõ ferundatur terra . s mimus
leditur. ssam columeala dicit agrĩ fruritus
ntiliorem ꝓlimm. cui inno supidri usicuus fue¬
ut. qui qui caicmos tabate messis edneent¬
puigue igenim sex modi cctupant medicte
amp̃uus. spiso uñ ꝓuenit martũ igcum ne¬
biosuq nõ patitur eurandun yopuent
iuna .xu. seratur. si adicictum sols reperti ao
ne caponis. greci astunt faresemma macera¬
ta heroisaduersantib non ueceu aqua pridie
infusa cicius nasa intrata iana cipsa cati¬
ma lensicula sicut februano mense nartaui
aspgi. de pratis ⁊ orus ⁊ tosarus. Msiuendus.
Sa hui maric prinapio possunus istito¬
cre noua prata more quo dc̃m est. hxc m̃se
auinu bñ scatur iulpicum. terra maxmie

Expanded text:
t hordeum maturum adhuc seremus. In huius lem, quam succus veniens a summitate fecundet. Primo seritur et large, ut tegi plurimum possit. Aliqui locis frigidis lebas non esse frangendas, ut per eas gelicidiorum tempore possint germina obumbrata defendi. Satione eius generis, sicut opinio habet, non fecundatur terra, sed minus leditur. Nam Columella dicit, agrum frumentis utiliorem probari, qui anno superiori vacuus fuerit, quam qui calamos fabacee messis ednt, mediocre amplius, spisso bene provenit. Macrum locum nebulosumque non patitur. Curandum precipue ut luna XV seratur, si adhuc ictum solis repercussa nguine caponis greci asserunt fabe semina macerata, herbis adversantibus non noceri: aqua pridie infusa citius nasci; nitrata aqua respersa, cocturima lenticula, sicut februario mense narratum aspergi. DE PRATIS ET HORTIS ET huius maxime principio, possumus instituere nova prata, more quo dictum est. Hoc mense allium bene seritur et ulpicum, terra maxime
Abbreviated transcription (Latin):
aspgas. Radices feminur genis putanturr
quenmis acres sunt ⁊hñt tolia laciora ieuia
et cum icaumditate mpencia. Ex hus go senũa
colligemus. Maiores fien creduntur. si solati
om̃ib foliis ⁊ solo temu ccule dimisso seꝑe tͥ¬
nsopiantur. Si exinus acra dulcem fieri
uelis. Semina die ⁊ nocte melle macerabis
aut passo rafanu tamen sicut basicam con¬
stat ẽẽ iutib mimicam. Nam si ccͣ se serautur
natura discordante refugiunt. hoc etiam m̃se
pastinatas seremus. ⁊ mĩcm plastiantur. aru¬
ta ꝑmuim nũc płiq inserunt ⁊ lccis nguis
arborem citri. hoc mense carbo. trabrones me¬
lesti sunt alueariis apum quos ꝑsequi acue¬
care debemius. Eunc ⁊̃ qui iulio nõ occumimꝰ
crequanuur. de uena aque inuestigãda.
unc si deerit. aqua sic eam q̃rere cxu
ac uestigare debebis. aute ortuui sous¬

Expanded text:
aspergas. Radices feminini generis putantur, aspergas. Radices feminini generis putantur, que minus acres sunt et habentes folia latiora, lenia et cum iucunditate virentia. Ex his ergo semina colligemus. Maiores fieri creduntur, si sublatis omnibus foliis solo tenui caule demisso, sepe terris operiantur. Si ex minus acra dulcem fieri velis, semina die ac nocte melle macerabis, aut passo, rehanum tamen sicut brassicam, constat esse vitibus inimicam. Nam si circa se serantur, natura discordante refugiunt. Hoc etiam mense pastinacas feremus. Et nunc implastrantur arbusta. Pyrum nunc plerique inserunt et locis irriguis arborem citri. Hoc mense crabrones et abrones molesti sunt alveariis apum, quos persequi ac necare debemus: nunc etiam quibus iulio non occurrimus exequamur. DE VENA AQUE INVESTIGANDE unc si deerit aqua, sic eam querere ac vestigare debebis. Ante ortum soli
Abbreviated transcription (Latin):
tuor iuꝑmi inodio in in gero sꝑsos atiii ita oc¬
cabis. Quod iͥfunctificau̾it euertitur roꝑti¬
mũ scertus prebet in uineis. quia letam ꝓꝑter
uim uicium non ꝯuenit inferte iuneis. Nimi
etiam locis frigidis pompinatur. loas u̾o. nden¬
tib ac siccs obrumbratur. paius uua ne ii so¬
lis arescat si autunee breuitas aut facultas
ꝑmitat oꝑarũ. Nunc urenda sunt pascua ut ⁊
alcioꝵ fuiticum festinacio reprimatur. adstir¬
pes ⁊ intensis andis noua lecuis retba succedat.
hir eciami mense ultimo siccis locis rapa ⁊ ua¬
pui serenda sunt. hoc mense ultimo loris sictio¬
nib indices seruntur. quehyeme sui usũ mĩst¬
rent. amant t̾ram pinguem solutam dui su¬
actam qualem rapa. cõfum ⁊ glaream refor¬
midant. Gaudent celi statu nebuloso. Seren¬
de sunt spacus grandib ⁊ altis fossir. Meliore
ꝓueniuntsi in arenis scuantur. lecĩ nõ est
ingerendum. s pocius paleas quia mide fu¬
gole suauiores sunt sieos. iqua salsa ficq̃nt

Expanded text:
 in iugero sparges, atque ita locabis, quod ubi fructificaverit evertitur et optimum stercus prebet in vineis; quia letamen propter vini vitium, non convenit inferre vineis. Nunc etiam locis frigidis pampinatur; locis vero ardentibus ac siccis obumbratur potius vua, ne vi solis arescat, si aut vinee brevitas, aut facultas permittit operarum. Nunc urenda sunt pascua, ut et altiorum fruticum festinatio reprimatur ad stipes et incensis aridis, nova letius herba succedat. Hoc etiam mense ultimo, siccis locis, rapa et napus serenda sunt. Hoc mense ultimo locis siccioribus radices seruntur, que hyeme sui usum ministrent, amant terram pinguem, solutam, diu subactam, qualem rapa, tofum et glaream reformidant; gaudent celesti statu nebuloso. Serende sunt spatiis grandibus et altis fossis meliores proveniunt. Si in arenis serantur, letamen non est ingerendum, sed potius palee, quia inde fungose suavioresque sunt; si eas aqua falsa frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
cutibitur. qmͣiuis ⁊ humido . mus poslit
cxił quem primo angusto arar diamꝰ it̾a¬
tur ac setitr. Graciles clini minc primũ auau¬
di funit ⁊ screndi statim. Enra equinoctui
agri. mĩc stecorandi sunt. d in colle spisłi
mcamꝑo rarius letamia disponetur. cum
mino mimuit. que res herbis si euetur officiet
um iugero assent columella .xxiiii. scenor
carpenta sufficere. in plano nepo.xuiii. Sed
Idem cumuli tot dissipandi sunt. quot ea
dic pot̾ant exarari. ne stercora exuta mi pr̃o¬
sint. Eiciũtur quid̃ lecamina ⁊ qual iemis
parte. s si tempore suo eici aliqua racione
nõ potunt. antequiͣ seras more seminis per
agros pulu̾em stedoris sparge.urcaprimmm
manu ꝓice. ⁊ tcrram saccuł milce. Nec predc̃t¬
ał ꝓdest miniu steitorare uno tempore. sed
frcquent᷑ ⁊ modice. iger aquosus plus st̾cori
sictus u̾o minꝰ requirit. s silecaninus copia
nõ hnũdat hoc ꝓstercore optime cedit. ut sa¬
bulosis locis. cretam .i. argulam sꝑgas. creto¬

Expanded text:
possit exilis quem primo Augusto arari diximus iteratur ac seritur. Graciles clivi nunc primum arandi sunt et serendi statim. Circa equinoctium agri nunc stercorandi sunt, sed in colle spissius, in campo rarius: letamina disponentur cum luna minuitur, que res herbis si servetur officiet, uni iugero asserit Columella XXIV stercoris carpenta sufficere; in plano vero XVIII. Sed iidem cumuli tot dissipandi sunt, quot ea die poterunt exarari, ne stercora exucca nihil prosint. Eiiciuntur quidem letamina et qualibet hyemis parte, sed si tempore suo eiici aliqua ratione non potuerunt antequam seras, more seminis, per agros pulverem stercoris sparge, vel caprinum manu proiice et terram sarculis misce; nec prodest nimium stercorare uno tempore, sed frequenter et modice. Ager aquosus plus stercoris, siccus vero minus requirit. Sed si letaminis copia non abundat, hoc pro stercore optime cedit, ut sabulosis locis cretam id est argillam spargas; creto
Abbreviated transcription (Latin):
nouella formare. si eludi facultas est
lccum puguem roscidum. plansi lede¬
putabimus. mͣsi humor nec staim neab ex¬
precipitan crgitur. nec dui di hercre. coled̃¬
potest quidemꝰ ⁊ soluto ⁊ gracili solo prati for
fingetur imponi. Ertupandus est iaqi loꝰ
hic tempore ilibandus impedimentis om̃ib
us herbis laciorib ⁊ solidis. migultists. demĩ
cum firquenter eccertitꝰ fu̾it ac iulta aracõe
relolutus sũmotis lapidib ⁊ glebis ubiq cõ¬
tractis sttoretur lial grescente. recenti let amnĩe
intactus p̾cipue. quotens humescit. ne meã¬
iesolum reddant multis impressa letis in preffa¬
uesdigia. S si prata uetera mustus ob duxent
abrasendus cit ⁊scalpris eisdem locis f enisper¬
genda sunt semina. ⁊ qd̾ ad necandum mustũ
pdest tul sepuis ingendꝰ. Quod si stĩs ftũs ẽ.
lcus canẽ maniã netuidate exaretur ic de no¬
uo tursus cquetur. Nam prata stilia płino
arare cõuemet. s in nouo prato rapa consere¬

Expanded text:
novella formare, si eligendi facultas est, locum pinguem roscidum planum; odeputabimus, ubi humor nec statim precipitari cogitur, nec diu debet herere. Potest quidem et soluto et gracili solo prati forma si rigetur imponi. Extirpandus est itaque locus hoc tempore et liberandus impedimentis omnibus, vel herbis latioribus et solidis, virgultisque: deinde cum frequenter exercitus fuerit ac multa a ratione resolutus, submotis lapidibus et glebis ubique confractis, stercoretur. Luna crescente recenti letamine: intactus, precipue quoties humescit, ne mequale solum reddant multis impressa locis vestigia. Sed si prata vetera muscus obduxerit, abradendus est; et scalptis eisdem locis, feni spargenda sunt semina et quod ad necandum muscum prodest, cinis sepius ingerendus. Quod si sterilis factus est locus carie, incuria, vetustate, exaretur ac de novo rursus equetur. Nam prata sterilia plerumque arare conveniet. Sed in novo prato rapas consere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eodem que serenda sunt mac̾entur humore
aliqui ubi hoc segetes suas ꝑferre senserut
int̾ mnicia uicioꝵ insulsa am̃uira ur predc̃a
aqua sulcos et aratra ꝑfundunt. Nune gra¬
cul soleo ordeum seritur cancerinũ. post Hxe gi¬
tremo pisum sciemꝰ terra facui ⁊ soluta.
loco cepido celo dełccatur humecto. Rmc ⁊
sisamim seretur pucra solo. uͥ pnignib la
prima sacio ẽ. ⁊ fenum gretum pbobuli ca
lcntur. fanago ⁊̃ loo restibuli stercorato sitͦ
hex mense ut loca ferundentur exilia iupur
ccͣ Idus seratur ⁊ ubi treuit uecte nomere.
putrefiat extisus. Ninic quibusdã locis ꝑa¬
nicum mecetur ⁊ milumi. tempore hoe fase¬
lus ad escam seratur. Nuic in amitib appa¬
resur accucupiũ noctue cet̾aq insqumenta
capture ut ccͣ ki. exterceatur actob. de ortir

Expanded text:
 eodem que serenda sunt macerentur humore. Aliqui ubi hoc segetes suas perferre senserint, inter initia vitiorum insulsa amurca, vel predicta aqua, sulcos et aratra perfundunt. Nunc gracili solo hordeum seritur canterinum. Post hoc getremo, pisum seremus, terra facili et soluta; loco tepido et celo delectatur humecto. Nunc etiam sisamum seretur putri solo, vel pinguibus aprima satio est et fenum grecum pabuli causa seritur. Farrago etiam, loco restibili stercorato, seritur hoc mense, ut loca fecundentur exilia: lupinus circa idus seratur et ubi creverit, vetere vomere ut putrefiat excisus. Nunc quibusdam locis panicum metetur et milium. Tempore hoc phaselus ad escam seratur nunc in ad miniculis apparetur aucupium noctue, ceteraque instrumenta capthre, ut circa kal exerceatur octo
Abbreviated transcription (Latin):
cie no. idiũrit. quia talib lccis prumaꝵ isꝰ
⁊ naitura nestim. post idus actob. ablaquea¬
da ẽ oñs nouesla. scu in pastino seu in scro¬
uib aut sultis imputentur radices suꝑuci cu
quas ꝓdireit estate que si ꝯualuit infetiorẽs
radices facient inturlata remanebit uitis ĩsie¬
mitate suspensa. que res cam fulgori obnori¬
am faciet ⁊ talori. s her indicule nõ ad ficci
d̾ resciidi. ueant plures inde nascantur. iut
nona plaga corpori uitis impsia in secuca. a¬
goris imatu ienidenus autem reluto digit spa¬
c̾io isi placida ibi yenis est aptas relmquum
uites a. Si uolenta aut̃ detembr idus oꝑi¬
mus. Si p̾frigida aliqnͣtulum colubim sstoris
s ip̃a Peme cͣcͣ uincularin uestigia largeiñ
quib dixi ꝓpagacio melior est. quia firman¬
dis radicib uitis incũbit cum ꝓfendi pali¬
tis cam tura nõ ꝑmouet. ho mense aliqui u¬
tes ⁊ arbores lau calidissimis infere ꝯsueue

Expanded text:
r, quia talibus locis, pruinarum vis et natura nescitur. Post idus octobris ablaqueanda est omnis novella, seu in pastino, seu in scrobidus, aut sulcis amputentur radices supervacue, quas produxit estate; que si convalverint, inferiores radices facient interire; et ita remanebit vitis in summitate suspensa; que res eam frigori obnoxiam faciet et calori. Sed he radicule non ad situm debent rescindi; ne aut plures inde nascantur nove, aut plaga corpori vitis impressa, vi secuti algoris vratur. Rescindemus autem relicto digiti spatio; et si placida ibi hyems est, apertas relinquemus vites: Si violenta, ante decembris, idus operimus. Si prefrigida, aliquantulum columbini stercoris sub ipsa hyeme circa viticularum vestigia largiemurquibus dixi, propagatio melior est: quia firmandis radicibus vitis incumbit, cum proferendi palmitis eam cura non permovet. Hoc mense aliqui vites et arbores locis cal
Abbreviated transcription (Latin):
februano sint conserenda rosana. tũ locis ca¬
lions apricis acq mantimis. hoc ⁊ mense pot̾i¬
mus martue roseta. que simdigus plantaã
uolius expancis unguitis hre copiosa auait¬
noꝵ digitoꝵ surculos geminantes cimi ger¬
ciis siłis tebebis exccie im modum ꝓpogi
sterne sterrore acngacionib aduincre. ubi

Expanded text:
bruario sint conserenda rosaria, tamen locis calidis apricis atque maritimis. Hoc etiam mense poterimus instituere roseta, que si indiguus plantarum, volueris ex paucis virgultis habere copiosa, quaternorum digitorum surculos gemmantes cum geniculis suis debebis excidere et in modum propaginis sternere; stercore ac rigationibus adiuvare: ub
Abbreviated transcription (Latin):
stunutur in orome ad supiorem ꝓtem reau¬
ii. a targo no eisdem uehicun duo bremsb¬
mi temdnes figuiantur uelut amites rass¬
narum. Ibi dos capite in uehiculum u̾so iu¬
go aptatur muĩtulis. mansuetus. sane qui n
modum compulsoris exoedat. hic ubi ueh¬
cuuum ꝑ messes cepit impłe onũs spica ĩ
corpentum denticuns comprebenia crmula¬
cur abruptis ac ielictis padeis alnudier eoł
hmiitatem płin bububaeo moderrarte qui
lenuitr. ⁊ ita ꝑ paucos mis ac reditus bremlo¬
uanim spatio tota messis impletur. hoc crmi¬
pestib laris ur oquanb utue est ⁊ hiis de li

Expanded text:
nstituuntur in ordine ad superiorem partem recunstituuntur in ordine ad superiorem partem recurvi: a tergo vero eiusdem veniculi, duo brevissimi temones figurantur, velut basternarum. Ibi bos capite in vehiculum verso, iugo aptatur et vinculis mansuetus sane, qui non modum compulsoris excedat, hic ubi vehiculum per messes cepit impellere, omnis spica in carpentum denticulis comprehensa cumulatur, abruptis ac relictis paleis, altitudinem vel humilitatem plerumque bubulco moderante, qui sequitur et ita per paucos itus ac reditus, brevi horarum spatio, tota messis impletur, hoc campestribus locis vel equalibus utile est et his qui
Abbreviated transcription (Latin):
de effossa leuit mietis paleis ⁊ omurca
eqͣtur insiusa querec anmuib ⁊ formitis fru¬
menta defendit. tic ꝑͥmenta est ronuucoia¬
pice i quetimiq fragnento cuius uolenita¬
rio possit eins spacia sondare. de hurie sole siẽ¬
cetur. aliqui nuicatis artis aꝙͣ spergut et
munuta i pecora diuspaciare acpalicores
poliuint. ⁊ cum tra ungulis stricta furt lpec¬
tant solidam ficcitacem. Ninc prmo or dei
mcslis mapitur que cosumaros ẽ antes sic
dei culmos iacere in agns. aliqnͣtum mõa
mense postremo locis mantimis ⁊ cauoiorus
ac sictis drtici messis ibstiditur. qmͣ porã¬
tam ẽẽ ꝯgnoscis. si equali spicare ppłs ma¬
turato iubore flanescat ꝑais galliaꝵ ploĩor
noc ꝯpendioutitur ad metend̾mu i pret̾ hĩ¬
lit absumt. lnius quadr ata suꝑfiaes ta
bui muniatur que formsetꝰ rechues in sume
reddantspacia iongiora ab eius fronte carpẽ¬
ti brenior est altitudo tabulaꝵ . Iui dentituli
plutum ac rari ad spicanim mensurama ⁊¬

Expanded text:
de effosa leniter, mixtis paleis et amurca equatur insulsa: que res a muribus et formicis frumenta defendit: tunc premenda est rotundo lapide, vel quocumque fragmento, cuius volutatio possit eius spatia solidare; dehinc sole siccetur. Aliqui mundatis areis, aquam spargunt et inimica ibi pecora diu spatiari ac proculcare compellunt et cum terra ungulis stricta fuerit, spectant solidam siccitatem. Nunc primo hordei messis incipitur; que consumenda est antequam dei culmos iacere in agris aliquantsedibusmense postremo, locis maritimis et calidioribus ac siccis, triticis messis abscinditur, quam paratam esse cognoscis, si equaliter spicarum populus, maturato rubore flavescat. Pars Galliarum planior, hoc compendio utitur ad metendum et preter homssis absumit. Fibulis munitur, que forinsecus reclinantes in summo reddant spatia largiora. Ab eius fronte carpenti brevior est altitudo tabularum: ibi denticuli plurimi ac rari ad spicarum mensuram co
Abbreviated transcription (Latin):
ea lcru dilñt᷑ acq purgabis ⁊ frum̃ti morescme
aspgis ac leui sarculo sirabis opite. sec emui¬
ei plusꝙͣ palmo d abscondi. defendenda ẽ tena
arbor apecore solum ne calcetur iuanda. pro¬
ficies si mideos aqua ante triduum materaib
sili qui dianit fructum ꝑineũ mlłone mitescere
s plantas lt m̾o ꝓturant ut prius multa semĩa
in caliculis terra ⁊ fiimo repletis obruant. ee
plantam. cm ip̃is caliculis tnsferunt. quib fras¬
tis in scrobe moucent radicib largitatem. tre
tamen eque stcitul ãmstent facientes stratura
alt̾no ordine subinde crescentem. S̾uandum¬

Expanded text:
atque purgabis et frumenti more semen asperges ac levi sarculo curabis operire: Nec enim plus quam palmo debent abscondi: defendenda est tenera arbora a pecore, ne calcetur invalida: proficies, si nucleos aqua ante triduum macerabis. Aliqui dicunt fructum pineum translatione nitescere. Sed plantas hoc modo procurant, ut prius multa semina in caliculis, terra et fimo repletis obruant: queplantam cum ipsis caliculis transferunt; quibus fractis in scrobe inducent radicibus largitatem: terre tamen eque stercus admiscerent, facientes straturam alterno ordine subinde crescentem. Servandum
Abbreviated transcription (Latin):
auite. sume ⁊ demcep inuea netu queiiug
cstuis picuia ui robuato ⁊ incegͥro tuinco sit
ab laqneandata fũ no sacietur ⁊ angustius puta
parte corties acuto faramenti mucione fenat
ac fona frrenau̾e ucitetur. ⁊auisinit. assest

Expanded text:
a vite: nunc ac deinceps vine vetus que in iugo est, si robusto et integro trunco sit, ablaqueata fimo satietur et angustius putatparte corticis, acuto ferramenti mucrone feriatur ac fossa frequentius incitetur. Nam sicut asserit
Abbreviated transcription (Latin):
naritimul q telebranda iũdemi a on.¬
est sugidis apꝑanda. s maniitatẽ camui¬
ñdentie ꝯgnoscimus hoc genere. si expresla
na uinada que maciuis celantur. ħ ea grana
lit fusca et nõ muta ꝓpe modum nigra. mam
⁊ sapori. ⁊ picem lcuitate ꝑmuicens figono
cam no patitur dissilire. piscis crimeu gustu
crploranda duitedo est. quia sepe mua e̾ius a¬
mantudmentiannur. uuas quas seguare
melli iccuditate tasiosus. Siqua sunt cor
sicco frgͣido ⁊ obsturo. sine uimiimis irrupione
susrendi uits ceuus fructus humore ꝑntrescit
perlat᷑a pãpmarda ẽ antetricesimui diem⁊¬
lori frous ula euanda est que ĩsũmitate po¬
sita solem miniũ cefendit autite. dramoroᷤ
si confitere nolilis succũ mori agresti pau¬
lulum facies deferuere. tuc suci duas parte
ronam melsis. imusces ⁊ mirta curabis a

Expanded text:
aritimisque, celebranda vindemia est, frigidis apparanda. Sed maturitatem vindemie cognoscimus hoc genere; si expressa vua vinacia, que in acinis celantur, hoc est grana sint fusca et nonnulla propemodum nigra; quam et sapori et picem lenitate permulcens, frigoribus eam non patitur dissilire. Picis tamen gustu exploranda dulcedo est; quia sepe vina eius amaritudine vitiantur. Vvas quas servare molli iucunditate callosus si qua sunt corrsicco frigido et obscuro, sine luminis irruptione suspendi. Vitis cuiusquod fructus humore putrescit, per latera pampinanda est, ante trigesimum vila frons illi servanda est, que in summitate posita, solem nimium defendit a vertice. Diamoron si conficere volueris, succum mori agrestis pabulum facies defervere; tunc succi duas partes in unam mellis admisces et mixta curabis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Het meuse spacia ortoꝵ que b. axi
nciuum seminib impletinus es. alce crio
redib pastinare debedie ⁊ luna deccescente.
hus stercus inferce Ide mense cliymũ sere¬
mus. s pleniut piantis nascitur. quiuts p̾sit
⁊ seuũe. Agrũ diligit apricum nacuũ matiti¬
mum. Alme tcͣ equinoctiũ seres origanm
seritur cappanis late serpit suco luo terris no¬
set. Screndus est ergo. ne ꝓcedat uit̾uis crtũ¬
ucente fossato ui luto strictis pietib soio
licco ⁊ gracili. herbas sponte ꝑscquitur. floret
mense nastintiũ seremus iauechũ locis tem¬
patis ⁊calidis ⁊ indices locir siccie ⁊ pastina¬
tas ⁊screfolium ccͣ atob̾. kl. ⁊ lactucas ⁊ reta ᷤ

Expanded text:
Hoc mense spatia hortorum que per vernum seminibus impleturus es, alte tribus pedibus pastinare debebis et luna decrescente his stercus inferre. Hoc mense thymum seremus, sed melius plantis nascitur, quamvis possit et semine. Agrum diligit apricum, macrum, maritimum. Nunc circa equinoctium seres origanumseritur capparis. Late serpit, succo suo terris nocet. Serendus est ergo ne procedat ulterius, circumveniente fossato, vel luto, strictis parietibus, solo sicco et gracili: herbas sponte persequitur, floret mense nasturtium seremus et anetum locis temperatis et calidis; radices siccis: Et pastinacas et cerefolium
Abbreviated transcription (Latin):
nom eam uelut sponte ꝓfurcit. hoc ⁊̃ mende ce¬
ram conficimꝰ que muase enco feruenti aqua
pleno minute concisis tauoꝵ reliquus mollit¬
tur. ⁊ deinde in alus uascutis sine. iqua resolu¬
ta digetur informas. A ex m̃b apũ custo¬

Expanded text:
nem secundam, velut sponte profluxerit. Hoc etiam mense cenem secundam, velut sponte profluxerit. Hoc etiam mense ceram conficimus, que in vase eneb, ferventi aqua pleno, minute concisis favorum reliquiis mollietur et deinde in aliis vasculis aqua resoluta, digeretur in formas. DE EXAMINIBUS APUM CUS
Abbreviated transcription (Latin):
iciuus nõ ẽc̃ ydonegad metendum trates fauoꝵ
Item cum fucos a sedib suis cuu suntapes maio¬
iures gnͣdi intencione deturbant manira mel¬
ia testantur. Castrabũtur aut̃. alueatia matutĩs
roris cum torpent apes. nec calorib alperaintur.
tumus aimouetur ex galbano iando funo bubni¬
lo qnem in pultario frĩs cartonio suent exci¬
tare. Quoduas ira figuratiautuelut ĩ¬
uetsi infiduoli augusto ore fu mi  possit eu ũ¬
tere. atq ita cedentib aꝑib mella eaidentur.¬
. id examinis pabulum hoe tempoꝵ pars faue
ꝵdi quĩta admuti. Sane ꝑutres ac uiciosi
fuui de. amearus aufferantur. Aue mella tor
ficimꝰ congestis ĩmundissimũ labanũ fauis ac
dilñter expressis. S anceꝙͣ p̾manuis paites
malo sapore mella cornmpũt mel retens pa¬
ucis dieb aꝑtis uascuuis hñdum ẽ atq in sũ¬
mitate purgandũ conec refrig̾ato musti calo¬
re defenieat. Nobilius melerit. qd̾ aute exp̾ssio¬

Expanded text:
scimus non esse idoneas ad metendum crates favorum. Item cum fucos a sedibus suis, que sunt apes maiores, grandi intentione deturbant, matura mella testantur. Castrabuntur autem alvearia matutinis horis, cum torpent aves, nec caloribus asperantur, fumus admovetur ex galbano et arido simo bubulo, quem in pultario factis cerbonibus convenit excitare: quod vas ita figuratum sit, ut velut inversi infundibuli angusto ore fimum possit emittere: atque ita cedentibus apibus mella recidentur ad examinis pabulum, hoc tempore pars favorum debet quinta dimitti. Sane putres ac vitiosi favi de alvearibus auferantur. Nunc melavis ac diligenter expressis. Sed antequam premamus, partes malo sapore mella corrumpunt. Mel recens, paucis diebus apertis vasculis habendum est, atque in summitate purgandum, donec refrigerato musti calore deferucat, nobilius mel erit, quod ante expressio
Abbreviated transcription (Latin):
pitunt icsenan cuꝰ talemee natreram
utrralscome ur amantudine ꝑ hec tempue
mirat ⁊ ddore i duicis fiat etate. ergo euis oe¬
tigeiam partem musto aministend̾.gepist
cmquag esumam post terriam deide dierfor¬
titͣ ꝯmouent ac polucentur no etatera solu
uuo s splendorem quoꝵ coioris afferre.o

Expanded text:
int reservari, cuius talem esse naturam, ut et salsedine et amaritudine per hoc tempus careat et dulcis fiat etate. Ergo eius octogesimam partem musto admiscent et gypsi quinquagesimam. Post tertiam deinde diem fortiter commovent; ac pollicentur non etatem solum vino, sed splendorem quoque coloris afferre. Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
seragenos pedes sensim redienir aniccura
seqi pece. ut mm possit hre curcendi. siquis
non. int̾iectus iucturentiant ꝑiatera eis
aquam ducemꝰ obuquam. ant aque caput
spenncas ubrabimus ꝑ quas structua ꝑci¬
ueniat. S si se ualł int̾serat crectas ꝑilas
ur aus us ad aque iusta uestigia constuu¬
emꝰ. auit plumleis fiatur e assi deici paciemur.
⁊ crplicata ualle consurgere. s ꝙ cst saluo¬
us iutilius fictilib tubis tũ ducitur duob
digitis ca crassi ⁊ ex mia ꝑte reddantur an̾¬
gusti ut palin sꝑatio unus in altu possit
intrare. Quas uitiurs nua salte oleo so¬
aita debemꝰ islimre. S añquam bis aque c¬
sus amittit. fauilla ꝑ eos mixta crguo liqͦ¬
re deaurat. ut glutinate possit. siquã sunt u¬
cia tabulariuu uitima mao ẽ plubeie fistur
duce aquas nonas reddunt. Nam ceruss
plimibo creatur attrito que corporib uocebit
humanis. diligentis ent aquarum recepta¬

Expanded text:
sexagenos pedes sensim reclinetur structura sexagenos pedes sensim reclinetur structura sesquipede, ut vim possit habere currendi, si quis mons interiectus occurrerit, aut per latera eius aquam ducemus obliquam, aut ad aque caput speluncas librabimus, per quas structura perveniat, sed si se vallis interserat, erectas pilas, vel arcus usque ad aque iusta vestigia construemus aut plumbeis fistulis clausam deiici patiemur et explicata valle consurgere. Sed quod est salubrius et utilius, fictilibus tubis cum ducitur, duobus digitis crassi et ex una parte reddantur angusti, ut palmi spatio unius in alterum possit intrare; quas iuncturas viva calce oleo subacta debemus illinire. Sed antequam his aque cursus admittitur, favilla per eos mixta, exiguo liquore decurrat, ut glutinare possit, si qua sunt tia tabularum. Ultima ratio est plumbeis fistulis ducere, que aquas noxias reddunt. nam cerussa plumbo creatur attrito, que corporibus nocebit humanis, diligentis erit aquarum recepta
Abbreviated transcription (Latin):
mina hinc inde pacefcã uelut nares nutioagi¬
mus qua noccns sp̃c euaporet. Quo fr̃o lata
puceoꝵ stactura suscipiat. fodiendus ẽ aute
buteus lacitudine octo peduni quoquo u̾su
utbinos pedes structura concludat. questiutu¬
rauectib ligneis. sbinde densatur. ⁊ itructa sit
lupide toficid. uł suice. Siaqua uimosa fueut sa¬
lis anmuxtione corrigitur. Seddum foditur
ta aut humore laxabitur tabuias obicies:
directas midiq less cransusis uectib susti¬
nebis. nefodiences muinaconcludat/ aquam
Item decocta eneo nasculo. si harenam uł i¬
um no relniquit infundo uarerit. Item sile¬
gumiua cito ualebit cxoqu̾e. ui si colore ꝑlu¬
timam partem tenis ad lora infĩora possinitui¬
ce fontis exux si ualł sbiecte naturea ꝑmittat.¬
ligneis aut ficcilib tubis. Si ꝑ formã duct᷑
solidandus est canar ne ꝑ rias aqua poss
clabi. ẽiius magnitudo ꝓaque mensura fa¬
tienda est. si planũ ueniet mitr centenos ul

Expanded text:
mina hinc inde patefacta, velut nares intro agemus, qua nocens spiritus evaporet; quo facto latera puteorum structura suscipiat. Fodiendus est autem puteus latitudine VIII pedum quaque versum, ut binos pedes structura concludat que structura vectibus ligneis subinde densetur et structa sit lapide tosico vel si lice. Si aqua limosa fuerit salis admixtione corrigitur. Sed dum puteus ta; aut humore laxabitur; tabulas obiicies directas undique et eas transversis vectibus sustinebis, ne fodientes ruina concludat. Aquam Item decocta eneo vasculo, si arenam vel limum non relinquit in fundo, utilis est. Item si legumina cito valebit excoquere, vel si colore perlunfimam partem terris, ad loca inferiora possunt vice fontis exire, si vallis subiecte natura permittat.ligneis, aut fictilibus tubis, si per formam ducitur, solidandus est canalis, ne per rimas aqua possit elabi, cuius magnitudo pro aque mensura facienda est, si per planum veniet, inter centenos vel
Abbreviated transcription (Latin):
apum frxtrciores ind̾is. mncta maui suco
melt sofilli uł apii reges requiras. Smit
aucem paulo maiorer ⁊ oblonge magis quĩ
cet̾e apes recciorib ttirib n grandio pẽnir
pulcui colori ⁊ intidi leues sine pilo. isi for¬
te piemores qiͣ capillum gerunt inuentre qͦ
tamen no ucuntur. aduliis. Sũt alii fuci at
byrsuti quos o excingii ⁊ pulcriorem reliu¬
qui. Quisi frequent uagatur. cum cxamĩb
creptis. alis refuetur. haꝰ eiũ manence uulla
discedet. S si nulla nascantur examina du¬
oꝵ. uł trum multitudiem uasculoꝵ in unũ
conferre possumꝰ dulci tameu liquore ꝯsꝑsciꝰ
apes atq nclusas ꝑtuduũ tenebimꝰ apposi

Expanded text:
apum frequentiores videris, uncta manu succo apum frequentiores videris, uncta manu succo mellis sofilli vel apii, reges requiras. Sunt autem paulo maiores et oblonge magis quam cetere apes, rectioribus cruribus; neque grandibus pennis, pulchri coloris et nitidi: lenes fine pilo, nisi forte pleniores, quasi capillum gerunt in ventre; quo tamen non utuntur ad vulnus: sunt alii fusci atque hirsuti, quos oportet extingui et pulchriorem relinqui: qui si frequenter vagatur cum examinibus, exceptis alis reservetur; hoc enim manente nulla discedet, sed si nulla nascantur examina, duorum vel trium multitudinem vasculorum in unum conferre possumus, dulci tamen liquore conspersas apes atque incl