comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coc̃cinentes collegas nirs tã leti auditis haut urice cecide mine comica
nullos curules magiãtus crean passi suc eaq solitudo magrãtuũ er plebe u¬
exct᷑ roman eẽt et agnĩ romanũ aliquotiens ĩcursauẽ ex cuscului oppuge
Morti sunt eaq res tuscusanis uetib sotiis nouis ciib opem orantibus
mor sua maxiẽ nõ patres modo sed et᷑ pleh̾ẽ mouit Renitentib tr . pł.¬
mo supit seruius cornelius. a. ⁊c. uaseri haud quaꝙͣ tã obẽdientẽ in de¬
us quãus dmitiis plebe̾ habue̾ ingẽtiq cõtentioẽ excitu scpͥto ꝓfecti non
ciscula mõ submouẽ hostem sed̾ intrasua met ip̃m mena copulere obside¬
ic ꝙ haue paulo ui maiore uelitre ꝙͣ tusculũ obsessum fuerat nec tam̃ ab
s ã qu̾ib obsiden cepte eiant expugnan potuere ante noui creati sũt. tr.

Expanded text:
concinentes collegas nostros tam laeti auditis.' haud inritae cecidere minae: comitia concinentes collegas nostros tam laeti auditis.' haud inritae cecidere minae: comitia ebis refecti nullos curules magistratus creari passi sunt; eaque solitudo magistratuum et plebe rexercitus Romanus esset, et agrum Romanum aliquotiens incursauere et Tusculum oppugnare adorti sunt; eaque res Tusculanis, ueteribus sociis, nouis ciuibus, opem orantibus uerecundia maxime non patres modo sed etiam plebem mouit. remittentibus tri. Sulpicius Ser. Cornelius P. et C. Ualerii . haudquaquam tam oboedientem in dilectu quam in comitiis plebem habuere; ingentique contentione exercitu scripto profecti non ab Tusculo modo summouere hostem sed intra suamet ipsum moenia compulere; obsidebanturque haud paulo ui maiore Uelitrae quam Tusculum obsessum fuerat. nec tamen ab eis, a quibus obsideri coeptae erant, expugnari potuere; ante noui creati sunt tribu
Abbreviated transcription (Latin):
ex plebe araret᷑ cucta ingẽtia et que sin cẽtamine maximo obimĩ nõ possen
Omium igͥ siul reꝵ quaꝵ in modica upido int mortales est agn pecume
honoꝵ discamuẽ ꝓposico cõ ceͬnti patres cun trepidassent publicis pͥuatisq cõs
nullo remedio alio p̃t̾ exꝑtam młtis ia añ ce̾tamĩb int̾cessionẽ ĩuẽto cola
adusus tribunitias rogatioes cõꝑauerũt. Qui ubi trib ad suffragiũ in e¬
dum atan alicinio sextioq uiderũt stipati patiũ p̃sidiis nec citan iogatioes
solempne quicꝙ̃ aliud asciscendũ plebem fien passi sũc. ¶Iamq frustia sa
cõcilio aduocato cũ ꝓ antiquatis rogatioẽs eẽnt bñ ħt inquit sextĩ qñ al
tãtũ inc̾ressionem pollere placer isto ip̃o celo tutabumͣ plebem agitedu com
indicite patres tͥbunis mił creandis faxo ne uiuet uox ista ueto quã no

Expanded text:
ex plebe crearetur; cuncta ingentia et quae sine certamine maximo obtineri non possent. ex plebe crearetur; cuncta ingentia et quae sine certamine maximo obtineri non possent. omnium igitur simul rerum, quarum immodica cupido inter mortales est, agri, pecuniae, honorum discrimine proposito conterriti patres, cum trepidassent publicis priuatisque consiliis, nullo remedio alio praeter expertam multis iam ante certaminibus intercessionem inuento collegas aduersus tribunicias rogationes comparauerunt. qui ubi tribus ad suffragium ineundum citari a Licinio Sextioque uiderunt, stipati patrum praesidiis nec recitari rogationes nec sollemne quicquam aliud ad sciscendum plebi fieri passi sunt. iamque frustra saepe concilio aduocato, cum pro antiquatis rogationes essent, 'bene habet' inquit Sextius; 'quando quidem tantum intercessionem pollere placet, isto ipso telo tutabimur plebem. agitedum comitia indicite, patres, tribunis militum creandis; faxo ne iuuet uox ista ueto, qua nunc
Abbreviated transcription (Latin):
te er cui spei nicħ p̃t̾ gen patricium deesset occasio uidebat᷑ reꝵ nouãdaꝵ ꝑ ĩgi
raret acringendum ad eam cogitatioẽ eẽ conando agendoq iã eo gradũ feciss
plebeios uñ si poͬro annitant᷑ ꝑuerure ad sũmã et patrib equari tam honore y
iui̾tute possent in p̃sentia tͥbunꝰ pleb̃ fien placuit quo in magrãtu sibi metu
uiam ad cetõs honores aperirent creatiq tribum.c. licinius er .l. sexti pn¬
mulgaue/ leges oẽs adusus opes patricioꝵ et ꝑ comodis plebis unã de en
alieno/ ut deducto eo de capite od usuris ꝑnumeratũ eẽr id qd̾ suꝑeẽt tͥennu
equis portionib psoluet᷑ altam de dono agroꝵ ne quis plus ꝗngẽta iug en
agri possideret. Tertiã ne tribunoꝵ milicũ comitia fierent cõsuluq nciq ał

Expanded text:
nte et cuius spei nihil praeter genus patricium deesset. occasio uidebatur rerum nouandarum prnte et cuius spei nihil praeter genus patricium deesset. occasio uidebatur rerum nouandarum prerio locatis nullum speraret: accingendum ad eam cogitationem esse; conando agendoque iam eo gradum fecisse plebeios unde, si porro adnitantur, peruenire ad summa et patribus aequari tam honore quam uirtute possent. in praesentia tribunos plebis fieri placuit, quo in magistratu sibimet ipsi uiam ad ceteros honores aperirent; creatique tribuni C. Licinius et L. Sextius promulgauere leges omnes aduersus opes patriciorum et pro commodis plebis: unam de aere alieno, ut deducto eo de capite quod usuris pernumeratum esset id quod superesset triennio aequis portionibus persolueretur; alteram de modo agrorum, ne quis plus quingenta iugera agri possideret; tertiam, ne tribunorum militum comitia fierent consulumque utique alter
Abbreviated transcription (Latin):
domo sorores fabie cum inc̾ se ut fic ẜmonib tp̃s tererẽt sicror sulpitii an
is de foro se domũ recipẽt forem ut mos est iu̾ca pcute̾t cum ad id moris euis
insuera expauisset minor fabia risui sorori fuic miranti ignorare id sororẽ eo¬
ipãm malo arbito quo a ꝓximis quisq mĩme añ iri uult penituisse cõfusama
ex̾centi morsu animi cũ pater forte uidisset ꝑcuctat᷑ sarm salue au̾tentẽ a
dolons quippe nec sacis piam adusus sororẽ nec ad modũ in irum hononficas
elicuit comit̾ saiscitando ut facetur eã eẽ cam̃ doloris ꝙ uic̃ta ĩ pan esset a¬
ta in doma quã nec honos nec grã intrare posset. Cõsolans ide filiã ambuss
bonũ aũi hr̃e iussit eosdẽ ꝓpe diem domi uisum̃ honores quos apud soroms
uideat iñ consilia uire cum genero cepit adhibito. l. sextio strenuo adolesca¬

Expanded text:
domo sorores Fabiae cum inter se, ut fit, sermonibus tempus tererent, lictor Sulpici, cum domo sorores Fabiae cum inter se, ut fit, sermonibus tempus tererent, lictor Sulpici, cum is de foro se domum reciperet, forem, ut mos est, uirga percuteret. cum ad id moris eius insueta expauisset minor Fabia, risui sorori fuit miranti ignorare id sororem; cetipsam malo arbitrio, quo a proximis quisque minime anteiri uolt, paenituisse. confusam eam ex recenti morsu animi cum pater forte uidisset, percontatus 'satin salue?' auertentem causam doloris, quippe nec satis piam aduersus sororem nec admodum in uirum honorificam, elicuit comiter sciscitando, ut fateretur eam esse causam doloris, quod iuncta impari esset, nupta in domo quam nec honos nec gratia intrare posset. consolans inde filiam Ambustus bonum animum habere iussit: eosdem propediem domi uisuram honores quos apud sororem uideat. inde consilia inire cum genero coepit, adhibito L. Sextio , strenuo adulesce
Abbreviated transcription (Latin):
t cred̾itonb satisfaciebĩt penaq inuicẽ fidei cessemt adeo ergo obnorios sũmi¬
fem̃t aĩos nõ ĩfimi solu s pͥncipes õc pleb̾ ut nõ mͦ ad̾ tubunatũ misitũ ĩter
patͥcios petend̾ ꝙ tãta ui ut sice̾t retenderãt sed̾ ne ad̾ plebeios quidẽ magr̃a¬
usurbati modo a plebe ꝑ raucos ãnos recupasse ĩppetuũ pacies ideret/ ne id̾ i¬
mis setũ ꝑti alti eẽt pa̾ua ut plerũq solet rẽ ingr̃tẽ moluidi cã ĩc̾uenit in
frabii ambusti potẽtis un tũ int̾ sui corpons hoĩes tũ etiã ad plebẽ quod̾aut¬
quaꝙͣ int̾ id geñ cõcẽptor eius habebat᷑ filie due nupte ẜuio subpitio maior mi¬
nor cũ licino scoloni erat illustri quidẽ uiro tam̃ plebeio eaq ipa affinitas haus
sonta grl̃im fabio ad uulgũ quesienat forte ita inadit ut ĩsmi sulpics.tͫ. mis

Expanded text:
cti creditoribus satisfaciebant poenaque in uicem fidei cesserat. adeo ergo obnoxios summicti creditoribus satisfaciebant poenaque in uicem fidei cesserat. adeo ergo obnoxios summiserant animos non infimi solum sed principes etiam plebis, ut non modo ad tribunatum militum inter patricios petendum, quod tanta ui ut liceret tetenderant, sed ne ad plebeios quidem magistranemque honoris usurpati modo a plebe per paucos annos reciperasse in perpetuum patres uiderentur. ne id nimis laetum parti alteri esset, parua, ut plerubusti , potentis uiri cum inter sui corporis homines tum etiam ad plebem, quod haudquaquam inter id genus contemptor eius habebatur, filiae duae nuptae, Ser. Sulpicio maior, minor C. Licinio Stoloni erat, illustri quidem uiro tamen plebeio; eaque ipsa adfinitas haud spreta gratiam Fabio ad uolgum quaesierat. forte ita incidit ut in Ser. Sulpici tribuni
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾utia mox capiende areis qm̃ oppido potirent̾ in exiguã de ip̃is spẽ uẽt̾ent
Collit̾ ex arce clamor ab tusculanis excipit᷑ aliꝙͣto maior ab ex̾citu romano utͥn¬
qi inrgent̾ satim nec ĩpetus tusculanor decrẽtiũ ex suꝑiore loco sustinẽt nec
romanos subeũçes menia molientesq obices portaꝵ arcere possũt scalis pͥus
menia capta nde effincta claustra portarr er cũ anceps hostis er a fronte et at¬
go urge̾t nec ad puguã ulla uis nec ad̾ fugã loa quicꝙͣ suꝑeẽt in medio cesi
ad unũ oẽs recupato ab hostib tusculo ex̾atus romã est deduct᷑. ¶Quãto ma¬
gis ꝓspis eo ãno bellis trñquilla oĩa foris erãt tãto in urbe us pacrũ ĩdieo
mis neq pleb crescebant cũ eo ip̃o quod̾ necc̾e erat solu facultas soluendi ĩpe¬
diret᷑. Itaq cum iam ex ie nich dan posset fama et corpore iudieati atq addi¬

Expanded text:
fiducia mox capiendae arcis, quoniam oppido potirentur, in exiguam de se ipsis spem uerterat. fiducia mox capiendae arcis, quoniam oppido potirentur, in exiguam de se ipsis spem uerterat. tollitur ex arce clamor ab Tusculanis; excipit aliquanto maior ab exercitu Romano. utrimque urgentur Latini: nec impetus Tusculanorum decurrentium ex superiore loco sustinent nec Romanos subeuntes moenia molientesque obices portarum arcere possunt. scalis prius moenia capta, inde effracta claustra portarum; et cum anceps hostis et a fronte et a tergo urgeret nec ad pugnam ulla uis nec ad fugam loci quicquam superesset, in medio caesi ad unum omnes. reciperato ab hostibus Tusculo exercitus Romam est reductus. quanto magis prosperis eo anno bellis tranquilla omnia foris erant, tanto in urbe uis patrum in dies miseriaeque plebis crescebant, cum eo ipso, quod necesse erat solui, facultas soluendi impediretur. itaque cum iam ex re nihil dari posset, fama et corpore iudicati atque addi
Abbreviated transcription (Latin):
nom psui ãcremare̾t. Nec ałid cectũ ei supfuit urbis cum faces pant̾ sac̾o
usiuoq inicorent quã matris matute tẽplum ind̾e eos nec sua religio nec
perindia deũ arguisse d s uox horrenda edita tẽplo cũ tastib minis ni nefã¬
duss intnes pais delubus amorussẽt incẽsos ca rabie imperus tusculu tulit ob
uis qd desito conĩ cõsilio satinoꝵ nõ in sotiẽtatẽ mͦ romanã s et̃ in ciutatẽ sede
Bissenc intentib portis cũ ĩpiuso ĩadisset̃ pͥmo clamore oppidũ p̃ter arcẽ cap¬
tum est et in anẽ oppidam refugẽ cũ cõuigib ac libis nũtiosq romã qui cc̃ti¬
orem de suo caũ senatũ fucerẽt misere auc segnius quã fide pp̾.xͥ. dignũ fuir
eusculi latinoeq simul obsidẽtiũ atq obsessoꝵ aĩo hic menia cuscuili tuen udet̃
illic antẽ oppugnare ce̾iere una ac paue̾. ¶ Ad̾uẽtus romanoꝵ mutauerat ut̾¬
usd ptis aios tuscusanos exigenti metu in sũmã alacritatẽ latinos ex ꝓpe ce̾ta

Expanded text:
ni concremarent. nec aliud tectum eius superfuit urbis, cum faces pariter sacris profanisque inicerent, quam Matris Matutae templum; inde eos nec sua religio nec uerecundia deum arcuisse dicitur sed uox horrenda edita templo cum tristibus minis ni nefandos ignes procul delubris amouissent. incensos ea rabie impetus Tusculum tulit ob iram, quod deserto communi concilio Latinorum non in societatem modo Romanam sed etiam in cum praeter arcem captum est. in arcem oppidani refugere cum coniugibus ac liberis nuntiosque Romam, qui certiorem de suo casu senatum facerent, misere. haud segnius quam fide populi Romani dignumusculi Latinosque simul obsidentium atque obsessorum animo hinc moenia Tusculi tueri uident, illinc arcem oppugnare, terrere una ac pauere. aduentus Romanorum mutauerat utriusque partis animos: Tusculanos ex ingenti metu in summam alacritatem, Latinos ex prope certa
Abbreviated transcription (Latin):
oiõnes ubi aarpi uidẽ nouã mratioe pmusgrt. ut pd̾iũ uins sacris fuaui¬
nu conitia in ad̾uẽtũ eĩ ex̾cit̃ differũt. Qui nelitins absidebut p̾ns c̾cũactis
est ãnus ꝙ a uesitus duceient᷑ segiones ica suspensa delegibi res ad nonlar lu¬
bunos mihtũ dilata nã pseb. tr̃. cosdem duos utiq qr segũ sacores em̃s. p ets
luaus uerenus. ¶ Pncipio statĩ ãm ad ultimã dimicatioe de segibi uenti ã
cum sib uoanent᷑ nec medessio colleguꝵ latorib obscaret crepidi pities ad di
ustima auxilia sĩmũ ĩpium sĩmiũq ad ciuẽ decu̾nĩt dictatore dic placet dos
in.furius camillus qui magĩn equitũ.l. camisłũ cooptat segũ qͣr sitorres as¬
uersuo sãcũ arpanitũ adnsanoꝵ er ipi cam pleb̾ ĩgẽtib aĩs armat cõcilioqs ãs¬

Expanded text:
pi uidere, nouam rogationem promulgant, ut pro duumuiris sacris faciun rogationum comitia in aduentum eius exercitus differunt qui Uelitras obsidebat. prius circumactus est annus quam a Uelitris reducerentur legiones; ita suspensa de legibus res ad nouos tribunos militum dilata; nam plebis tribunos eosdem, duos utique quia legum latores erant, plebes Ueturius . principio statim anni ad ultimam dimicationem de legibus uentum; et cum tribus uocarentur nec intercessio collegarum latoribus obstaret, trepidi patres ad duo ultima auxilia, summum imperium summumque ad ciuem decurrunt. dictatorem dici placet; dicitur M. Furius Camillus , qui magistrum equitum L. Aemilium cooptat. legum quoque latores aduersus tantum apparatum aduersariorum et ipsi ca
Abbreviated transcription (Latin):
ppło si id̾ licec feͬn posse. ¶ Eodem ãno.c. licinius stolo.a.nĩ. popilio lena
pandoq filuum fruudem legi fecisser. ¶ Nomi coñs uide.m̃. fabius am¬
bustus.ii. ℥m. popilius lenas hii duo bella habuẽ/ fucile altm cã tibu̾tibus
quod̾ senas gessit. Qui hoste in urbem cõpulso agnos uastauit falisci tãqͥ¬
nienseeq alt̾m cõsulem pͥma pugna fude̾ ĩde t̾ror maximꝰ fuit qd̾ sacdotes
eoꝵ fascib ardentib anguib q p̾lacis ĩcessu furiali militẽ romanuĩ ĩsueta
turbauerũt sperie et tũ quidẽ uelud̾ siphati et actonici mimim̃tis suis crepido
sã rauẽtes ĩndebat̃ ĩcrepasut᷑ꝙ au̾cit aĩos repente pudor et in ea iũa q̃ fuge¬
rnt uelut ceci ruebant. Discusso itaq uano apparatu hostiũ cũ in ip̃os ar¬
matos se intulissẽt auterũt aciẽ totã castͥaꝵ etiã eodie potiti p̃da ingenci

Expanded text:
populo, si id liceret, ferri posse. eodem anno C. Licinius Stolo a M. Popilio Laenatepopulo, si id liceret, ferri posse. eodem anno C. Licinius Stolo a M. Popilio Laenatepandoque filium fraudem legi fecisset. noui consules inde, M. Fabius Ambustus iterum et M. Popilius Laenas iterum, duo bella habuere, facile alterum cum Tiburtibus, quod Laenas gessit, qui hoste in urbem compulso agros uastauit; Falisci Tarquiniensesque alterum consulem prima pugna fuderunt. inde terror maximus fuit quod sacerdotes eorum facibus ardentibus anguibusque praelatis incessu furiali militem Romanum insueta turbauerunt specie. et tum quidem uelut lymphati et attoniti munimentis suis trepido ula pauentes inridebant increpabantque, uertit animos repente pudor et in ea ipsa quae fugerant uelut caeci ruebant. discusso itaque uano apparatu hostium, cum in ipsos armatos se intulissent, auerterunt totam aciem castrisque etiam eo die potiti praeda ingenti
Abbreviated transcription (Latin):
fortit᷑ in acie oꝑam nauaturos nec p̃de mag̃ ꝙͣ pugne ꝑatos eẽ. Signũ postut̃
ĩgenti clamore celsiq et spe haut dubia feroces in p̃liũ uadũt. Ibi añ signa
sext᷑ cullius de quo ance dom̃ est exclamat.Aspice imꝑator ĩquit quẽ admõdũ
ex̾cit᷑ tuus tibi ꝓmissa p̃stet prloq posito scrictoq gladio in hostẽ ĩpetũ facit
Secũt᷑ tulliũ ante sig᷑m oẽs pͥmoq ĩperu autẽ hostẽ fusũ. Inde ad opidum
ꝑsecuti cũ iã scalas menib admouerẽt in deditiõe urbe accepenĩt c̾ũphus de
pͥ̾ue̾natib actus. ¶ ab̾ altero cons nicħ memombile gestũ est nͥ ꝙ segem
nouo exemplo ad sutriũ in castris tributĩ de uicensima eoꝵ qui manumictẽt᷑
capite sanxetũt nicħ eĩ nõ ꝑ milites uiuitos in cõsulis uba ꝙͣuis pmtiosũ

Expanded text:
fortiter in acie operam nauaturos nec praedae magis quam pugnae paratos esse.' signum poscunt fortiter in acie operam nauaturos nec praedae magis quam pugnae paratos esse.' signum poscunt ingenti clamore celsique et spe haud dubia feroces in proelium uadunt. ibi ante signa Sex. Tullius , de quo ante dictum est, exclamat 'adspice, imperator' inquit, 'quemadmodum exercitus tuus tibi promissa praestet', piloque posito stricto gladio dum persecuti, cum iam scalas moenibus admouerent, in deditionem urbem acceperunt. triumphus de Priuernatibus actus. ab altero consule nihil memorabile gestum, nisi quod legem nouo exemplo ad Sutrium in castris tributim de uicensima eorum qui manumitterentur capite sanxerunt: nihil enim non per milites iuratos in consulis uerba, quamuis perniciosum
Abbreviated transcription (Latin):
xime hoĩum ambicioe qui nũdinas et cõciliabula obire solici eranc cõp̾ssam cie¬
debant haud eque sem patrib ¶In sem̃ti anno.c. mãcio cũ massio coñs deũti¬
eã cupidius sciuit accepitq. ¶ ad bella noua pͥore ãno destinata falisc qͦ hostes
exorti duplici criime. Quod cũ tãquiuiensib uiuent̾ eoꝵ militauat᷑ et eos
qui falerios ꝑfugeñt cũ male pugͥtũ est repetentib fecialib romaĩs nõ red¬
didenĩt ea ꝓuĩtia. cñ. manisio obuenit marcius ex̾citũ in agrũ pnu̾natem
integrũ pace songĩqua induxit militẽq p̃da impleuit ad copiã reꝵ addidit
mumficẽtiã qd̾ nich in publicũ secernendo augẽdo iẽ pͥuatã milici fauit.
Pnu̾nates cum ance menia sua castris ꝑmunitis cõsedissẽt̃ uantis ad cõ¬
tioẽ milicib castra nũc inꝗt uob̃ hostiũ urbẽq p̾de do si michi pollicemĩ uos

Expanded text:
xime hominum ambitionem, qui nundinas et conciliabula obire soliti erant, compressam crexime hominum ambitionem, qui nundinas et conciliabula obire soliti erant, compressam credebant. haud aeque laeta patribus insequenti anno C. Marcio Cn. Manlio consulibus de uncibs aliquanto eam cupidius sciuit accepit. ad bella noua priore anno destinata Falisci quoque hostes exorti duplici crimine quod et cum Tarquiniensibus iuuentus eorum militauerat et eos qui Falerios perfugerant cum male pugnatum est, repetentibus fetialibus Romanis non reddiderant. ea prouincia Cn. Manlio obuenit. Marcius exercitum in agrum Priuernatem, integrum pace longinqua, induxit militemque praeda impleuit. ad copiam rerum addidit munificentiam, quod nihil in publicum secernendo augenti rem priuatam militi fauit. Priuernates cum ante moenia sua castris permunitis consedissent, uocatis ad contionem militibus 'castra nunc' inquit 'uobis hostium urbemque praedae do, si mihi pollicemini uos
Abbreviated transcription (Latin):
m uaserus magr̃ eoͥtũ qui pfligato dextro cõmi obequitabat hostiũ munimĩtis
ad motes sisiuasiq̃ uertũt fugã płimiq ibi a fussaci equitũ specie agasonibueq
ex cpti sũt et eo quos pauor ꝑcnsenit in siluas atrox cedes post seditũ p̃lium
sutpnes alius posc: mn. funũ quã .c. sulpitius uistionẽ de gaslis egit eũibum
aun qr ex grassicio sposiss satis magnĩ pondus saro q̃dinto septũ in capicolio san¬
uin qr erodem ãno ẜp  Rcosulib uano euentu bellatũ nã hernici a.c. plancio de¬
uicri subactioꝵ snst fabius cõsegu et ĩ cance atꝙ ĩcõsuꝰ te adn̾sus cẽquinienses
incusione repentina fecerunt. ¶ Eodem anno d̾uo tnb pomptina et publilia ad¬
te ludi uotiui quos .mͣ. funus dictator uouenat fr̃ ex de ambitu ab.c. petho
tr̃.pł. auctonb patiib cum pͥmũ ad ppłm sacũ est. Eaq rogatioẽ nouoꝵ ma¬

Expanded text:
M. Ualerius magister equitum, qui profligato dextro cornu obequitabat hostium munimentis, M. Ualerius magister equitum, qui profligato dextro cornu obequitabat hostium munimentis, ad montes siluasque uertunt fugam plurimique ibi a fallaci equitum specie agasonibusque excepti sunt; et eorum, quos pauor pertulerat in siluas, atrox caedes post sedatum proelium fuit. nec alius post M. Furium quam C. Sulpicius iustiorem de Gallis egitpoliis satis magnum pondus saxo quadrato saeptum in Capitolio sacrauit. eodem anno et a consulibus uario euentu bellatum; nam Hernici a C. Plautio deuicti subactique sunt, Fabius collega eius incaute atque inconsulte aduersus Tarquinienses incursione repentina fecerunt. eodem anno duae tribus, Pomptina et Publilia, additae; ludi uotiui, quos M. Furius dictator uouerat, facti; et de ambitu ab C. Potribus tum primum ad populum latum est; eaque rogatione nouorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
iiaq osugra cepit̃ quã signũ abdicib daret᷑ accius ĩ uasere gulli dextiũ cor¬
mno infilmeo sucine uugnaturos misites spopondisset ubi illi clamores sc̃
aina postetiũ ub̃i mine i inissi ĩratons p̃siũ mituros en ip̃m ĩpatorẽ clarauo.¬
r uactaie ad pͣlium et ire ãiatũ añ pͥma signa et quis seq̃ret᷑ eoꝵ qui modo dictiᷤ
fuent in castris ferres in acie pauidi ueni audiebant. Itaꝙ tãtus pudor stimusds
sa monit ur nieret in fostũi cesa alienatis a memona picusi aĩs. ẜic pͥmo ĩ petͤ
qpe uecos turbauit hostes eques dem̃ emissus turbutos aue̾tit ipẽ dictator poꝙͣ
sabentẽ iinapte iudit aciem signa in leuũ cornu cõfert. Quo tũbã hostiũ cõgrega¬
⁊ cenesut et his qui in mõte erãt signũ quod cõuenerat ded̾it. ub̃imñ ꝙͦ nouus¬
Sclamor ortus et tende cobliqiamõte ad castra galloꝵ uisi sũc tũ metu ne excluden¬
cumomsa pugna est cursuo effuso ad castra ferebant᷑ ubi cũ eccũrisser eio.

Expanded text:
ignum ab ducibus daretur. acrius inuasere Galli dextrum corns rogitansque sicine pugnaturos milites spopondisset? ubi illi clamores sint arma poscentium, ubi minae iniussu imperatoris proelium inituros? en ipsum imperatorem clara uoce uocare ad proelium et ire armatum ante prima signa; ecquis sequeretur eorum qui modo ducturi fuerint, in castris feroces, in acie pauidi? uera audiebant; itaque tantos pudor stimulos admouit, ut ruerent in hostium tela alienatis a memoria periculi animis. hic primo impetus prope uecors turbauit hostes, eques deinde emissus turbatos auertit. ipse dictator, post quam labantem una parte uidit aciem, signa in laeuum cornu confert, quo turbam hostium congregari cernebat, et iis qui in monte erant signum quod conuenerat dedit. ubi inde quoque nouus clamor ortus et tendere obliquo monte ad castra Gallorum uisi sunt, tum metu ne excluderentur omissa pugna est cursuque effuso ad castra ferebantur. ubi cum occurrisset eis
Abbreviated transcription (Latin):
antã młt̾is uni eẽ iã ne nocte quidẽ turba ex eosoco dilabebut᷑ refracturosq car¬
et hernicis sims cosonis curiensib et a uellitris purgantib se uulsi cumine bel¬
si cnptiosq repetentib ut suis segib in eos aniã diũterent cnscia respõsa reddi¬
ca trscioua cosonis quod cuies romani patrie oppugnande nestinda cõsilia mi¬
ssent nõ negatũ ituq tãtũ de captis s in quo ab sotiis tam̃ tẽperauerant
denũtiatũ sonat᷑ ueb̾is facesserent ꝓpe ex urbe ab ore atq ocusis ne nich eos. le
ganonis ius exteͣno nõ ciui cõꝑatum cegeret. ¶Recrudescẽte malliana sedicione
sub exitii ãmi comitia hita cieatiq cr militũ cõsusari potãce sergius cornelius
maluginẽsis.iͦ. .p. uaserius ponitus itm̃ marcus finus camillus.q. seruius

Expanded text:
in tam multis uni esse? iam ne nocte quidem turba ex eo loco dilabebatur refracturosque carin tam multis uni esse? iam ne nocte quidem turba ex eo loco dilabebatur refracturosque caret Hernicis, simul colonis Circeiensibus et a Uelitris, purgantibus se Uolsci crimine belli captiuosque repetentibus ut suis legibus in eos animaduerterent, tristia respopugnandae nefanda consilia inissent. non negatum itaque tantum de captiuis sed, in quo ab sociis tamen temperauerant, denuntiatum senatus uerbis facesserent propere ex urbe ab ore atque oculis populi Romani, ne nihil eos legationis ius externo, non ciui comparatum tegeret. recrudescente Manliana seditione sub exitum anni comitia habita creatique tribuni militum consulari potestate Ser. Cornelius Maluginensis iterum
Abbreviated transcription (Latin):
desneuat sic .s. cassium in agros plebem uocantẽ sic sp melliũ ab ore ciuirum fam̃
su iñiłtatem ac lũcẽ ex̃hentẽ ꝓditũ iuimicis sagiar᷑ plebe̾ ppłares suos ut ui¬
a sens hectine patiendum fuisse si ad nutũ dictatotis nõ respondit uir cõsulans
susent mẽnitum añ acq ĩdeo nõ huisse q̃o̾tũ respondet cui ẜuo ũꝙͣ mendatii penã
sincsa fuisse nõ obẜuatã eẽ memouã noctis illius quł pene ultiã atꝙ eterna noĩ
porians fuit̾ nõ sp̃em agmĩs gasloꝵ ꝑ tarpeiã iupem scandentẽ nõ ipĩus.M. malłi.
quasen eũ armatũ psenũ sũdoris ac sanguis ip̃o pene ioue erecto ex hostiĩ manib
aidissent sit sibr is nefatiis grãm ẜuatori patrie resatã et quẽ ꝓpe celestem cogno¬
mine &e te capicolino ioui parem fecent eũ pati uinctũ in carre̾ in tenebris ob̾noxi¬
am cãmnificis ãbitro ducere aĩam a deo in uno oĩb satis auxilii fuisse nulla opẽ

Expanded text:
um famemm ciuitatis in libertatem ac lucem extrahentem proditum inimicis; saginare plebem populares suos ut iugulentur. hocine patiendum fuisse, si ad nutum dictatoris non responderit uir consularis? fingerent mentitum ante atque ideo non habuisse quod tum responderet; cui seruo unquam mendacii poenam uincula fuisse? non obuersatam esse memoriam noctis illius quae paene ultima atque aeterna nomini Romano fuerit? non speciem agminis Gallorum per Tarpeiam rupem scandentis? non ipsius M. Manli , qualem eum armatum, plenum sudoris ac sanguinis ipso paene Ioue erepto ex hostium manibus uidissent? selibrisne farris gratiam seruatori patriae relatam? et quem prope caelestem, cognomine certe Capitolino Ioui parem fecerint eum pati uinctum in carcere, in tenebris obnoxiam carnificis arbitrio ducere animam? adeo in uno omnibus satis auxilii fuisse, nullam opem
Abbreviated transcription (Latin):
di.M. mallii int̾pierarẽt᷑ remedio ĩricat᷑ sedicio ⁊̃ mag̃ ĩsig̾s et sortib et fatis

Expanded text:
di M. Manli interpretarentur, remedio inritatur seditio. et iam magis insignis et sordi M. Manli interpretarentur, remedio inritatur seditio. et iam magis insignis et sor
Abbreviated transcription (Latin):
aures indig̾ratẽ ferebant s ĩuicta sibi q̃dam pacientissima iusti imꝑii ciuitas
fecenit nec adu̾sus dictatoriã uini aut tubum pleb̃ aut ip̃a plebes actollere
oculos aut hiscere audebant cõiecto in carcere mallio satis cõstat mag ꝑtem
pleb̾ uestẽ mutasse multos mortales capillũ ac barbã ꝓmississe. Obusatãq
uestibulo carreris mestã turbã dicrator de uulsas tirũphauit. Inuidieq mag̃
criũphus ꝙͣ głie fuit quippe domiͣ milicie parctum eũ accũq de aiue nõ de hoste
fremebant unũ defuisse tãtũ suꝑbie ꝙ nõ.m. mallius añ curũ sit ductus. ¶Iãꝙ
haut ꝓcul seditione res enit cuius lemende cã postulate nlło largitor uolucan
repẽte senat᷑ faĩs. Satricũ coloniã duomilia ciuiũ romanoꝵ dedua uissit. Bino
iugera et semisses agn assignati ꝙ cũ ex ꝑuũ et paucis datũ et m̾cedẽ eẽ ꝓden¬

Expanded text:
aures indignitatem ferebant; sed inuicta sibi quaedam patientissima iusti imperii ciuitas aures indignitatem ferebant; sed inuicta sibi quaedam patientissima iusti imperii ciuitas fecerat, nec aduersus dictatoriam uim aut tribuni plebis aut ipsa plebs attollere oculos aut hiscere audebant. coniecto in carcerem Manlio satis constat magnam partem plebis uestem mutasse, multos mortales capillum ac barbam promisisse, obuersatamque uestibulo carceris maestam turbam. dictator de Uolscis triumphauit, inuidiaeque magis triumphus quam gloriae fuit; quippe domi non militiae partum eum actumque de ciue non de hoste fremebant: unum defuisse tantum superbiae, quod non M. Manlius ante currum sit ductus. iamque haud procul seditione res erat; cuius leniendae causa postulante nullo largitor uoluntarius repente senatus factus Satricum coloniam duo milia ciuium Romanorum deduci iussit. bina iugera et semisses agri adsignati; quod cum et paruum et paucis datum et mercedem esse proden
Abbreviated transcription (Latin):
quentis quod sacis cur quod in sinu ur̃o est excuti iuberis potius ꝙͣ ponatie
n aliqua frans subest quo magis argui p̃stigies iubens urãs eo plus uẽor
ne abistulentis obẜ uãtib enã oculis. Itaq nõ ego uob̾ ut indicem ꝑiedas ⁊¬
uin̾s s uos id̾ cogendi estis ut in mediũ ꝓferatis. ¶ Cum mictẽ ambages dic¬
tator uuberet ex aut ꝑagere uerũ indicium cogeret aũ fater facmͦ ĩ suusati
falso camine senatus/ oblateq uani furti inuidie negãtẽ arbitrio inimicoꝵ se
socutuꝵ in iũcla duci uissit arreptus a uiatore. Iuppit᷑ inquit optime maxiẽ
uinoq regina ac in merua ceceri q dii de eq qui capicoliũ artẽq ĩcolitis
Siccine ur̃m milicẽ ac p̃sielim sinitia uexan ab inimicis. hec dextra qua
gallos fudi a delubris nrĩs iã in uĩclis et cathenis erit nullius nec oculi nec

Expanded text:
quaeritis quod scitis? cur quod in sinu uestro est excuti iubetis potius quam ponatis, quaeritis quod scitis? cur quod in sinu uestro est excuti iubetis potius quam ponatis, nisi aliqua fraus subest? quo magis argui praestigias iubetis uestras, eo plus uereor ne abstuleritis obseruantibus etiam oculos. itaque non ego uobis ut indicem praedas uestras, sed uos id cogendi estis ut in medium proferatis.' cum mittere ambages dictator iuberet et aut peragere uerum indicium cogeret aut fateri facinus insimulati falso crimine senatus oblataeque uani furti inuidiae, negantem arbitrio inimicorum se locuturum in uincla duci iussit. arreptus a uiatore 'Iuppiter' inquit, 'optime maxime Iunoque regina ac Minerua ceterique di deaeque, qui Capitolium arcemque incolitis, sicine uestrum militem ac praesidem sinitis uexari ab inimicis? haec dextra, qua Gallos fudi a delubris uestris, iam in uinclis et catenis erit?' nullius nec oculi nec
Abbreviated transcription (Latin):
so quod̾ simulatũ sit in se impetũ fien iã dictatorẽ ꝓficen patiuiniũ fenera¬
toꝵ adu̾sus plebem iam sibi ex fauore młticudis camen er ꝑuitiem quen offen¬
ducitis a me suigulis urĩs bñficiis int̾redendo eximẽto de nẽuo cuies urõs
ꝓhibendo iuidicatos adõntosq duci ex eo qd affluic opib ur̃s sustinendo ncĩ¬
tates asior. Sed̾ quid ego uos de ur̃o impendatis horcor sortẽ aliquã ferte de
capite deducice quod usuris ꝑmuneratũ est iã nicho mei turba quã ullius
cõspectior erit. ¶ At enĩ quid ita solus ego cunũ curã ago nichilo magis
qd̾ respondeã habeo quã si queris quid ita solus capitoliũ arcemq ẜuauĩm
et tũ uniu̾sis quã potui opem tuli er nuc singulis ferã. nã qd̾ ad thesauros
gassicos attinet rem suapte natun facilem difficile ĩtirgatio facit. Cur eĩ

Expanded text:
lo quod simulatum sit, in se impetum fieri; iam dictatorem profiteri patrocinium feneralo quod simulatum sit, in se impetum fieri; iam dictatorem profiteri patrocinium feneratorum aduersus plebem; iam sibi ex fauore multitudinis crimen et perniciem quaeri. 'offenateri meo? quin eam diducitis a me singuli uestris beneficiis, intercedendo, eximendo de neruo ciues uestros, prohibendo iudicatos addictosque duci, ex eo quod afluit opibus uestris sustinendo necessitates aliorum? sed quid ego uos de uestro impendatis hortor? sortem reliquam ferte: de capite deducite quod usuris pernumeratum est; iam nihilo mea turba quam ullius conspectior erit. at enim quid ita solus ego ciuium curam ago? nihilo magis quod respondeam habeo quam si quaeras quid ita solus Capitolium arcemque seruauerim. et tum uniuersis quam potui opem tuli et nunc singulis feram. nam quod ad thesauros Gallicos attinet, rem suapte natura facilem difficilem interrogatio facit. cur enim
Abbreviated transcription (Latin):
uenit hic senac̾ hĩc płebs suũ ꝗsq intuentes ducẽ uelud in acie costiterãt
cum plebe cõueniat que admodũ qd̾ ad te attmnot in eaq re quã de te sũ quesi¬
turus cõuentuꝵ sans cõfido spem fram a te ciuitati uideo fide incolumi ex
chesauus gallias quos pͥmores patru ocailtẽt creditũ solu posse. Cui ego
rei cãtũ abest ue ĩped̾im̃to si ut ꝯtra te in aire masli adhortẽ liberes feuore
ulebem romana et istos ĩcubates publicis chesauns er pda cladestina enoluaᷤᷤ¬
ce duci iubebo nec d̾uicꝰ patiar a te musticudinẽ fassaci spe cõcican. ¶Ad ea
mallius nec se fefellisse ait nõ adusus uulscos cociens hostes quotiens pari¬
bus expediat nec adusus lacinos hernicosq quos falsis caminib in arma
agant sed̾ ad u̾sus se ac plebẽ romanã dicratorẽ creatũ eẽ. Iam omisso bel¬

Expanded text:
uenit. hinc senatus, hinc plebs, suum quisque intuentes ducem, uelut in acie constiterant. uenit. hinc senatus, hinc plebs, suum quisque intuentes ducem, uelut in acie constiterant. cum plebe conueniat, quemadmodum, quod ad te attinet eamque rem quam de te sum quaesiturus conuenturum satis confido. spem factam a te ciuitati uideo fide incolumi ex thesauris Gallicis, quos primores patrum occultent, creditum solui posse. cui ego rei tantum abest ut impedimento sim ut contra te, M. Manli , adhorter, liberes fenore plebem Romanam et istos incubantes publicis thesauris ex praeda clandestina euoluain uincla te duci iubebo nec diutius patiar a te multitudinem fallaci spe concitari.' ad ea Manlius nec se fefellisse ait non aduersus Uolscos, totiens hostes quotiens patribus expediat, nec aduersus Latinos Hernicosque, quos falsis criminibus in arma agant, sed aduersus se ac plebem Romanam dictatorem creatum esse; iam omisso bel
Abbreviated transcription (Latin):
błicã aũtat. Ea res si pala fiat erolui plebẽ ere alieno posse que abieota speᷤᷤ
est cĩ uõ inidignũ facinꝰ uiden cũ cõferendũ ad redimenda ciuitatẽ a gallis aux
fuent. Cpbuco cossonẽ fram̃ ił̃ aur ex hostib captũ in paucor predam cessi¬
sse. Itaq exequebant᷑ querendo ub tante rei furtũ occultaret᷑ differenteq
et cepore suo se indicatuꝵ dicente cetis omissis co u̾se erunt oũim cure ap¬
parebatq nec uer indicii grãm mediam nec falsi offersioẽ faro ¶Iraq
suspensis reb dicrator accitus ab excitu in urbem uenit postero die senatu
hito ou sacis pcuctat̾ uolutates homm discede̾ senatũ ab se uerussor scipat᷑
ea mlticudine sessa in comitio posita lictor̃e ad.m̃. massiũ misit qui dicrato¬
us iussu uocat᷑ cum signũ suis dedisser adeẽ cẽtam̃ agmine ĩget ad tribunal

Expanded text:
blicam auertant; ea res si palam fiat, exsolui plebem aere alieno posse. quae ubi obiecta spes blicam auertant; ea res si palam fiat, exsolui plebem aere alieno posse. quae ubi obiecta spes est, enimuero indignum facinus uideri, cum conferendum ad redimendam ciuitatem a Gallis aurum fuerit, tributo conlationem factam, idem aurum ex hostibus captum in paucorum praedam cessisse. itaque exsequebantur quaerendo ubi tantae rei furtum occultaretur; differentique et tempore suo se indicaturum dicenti ceteris omissis eo uersae erant omnium curae apparebatque nec ueri indicii gratiam mediam nec falsi offensionem fore. ita suspensis rebus dictator accitus ab exercitu in urbem uenit. postero die senatu habito, cum satis periclitatus uoluntates hominum discedere senatum ab se uetuisset, stipatus ea multitudine sella in comitio posita uiatorem ad M. Manlium misit; qui dictatoris iussu uocatus, cum signum suis dedisset adesse certamen, agmine ingenti ad tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
mqniassis iuicrorib captũ in siuiturẽ ac nĩcula duci indeam iõ iẽ creditã pasam
uoi ꝰ sosuit sibraq er eir siberatũ emient deos atq soĩes obtestancẽ ut marto mal
tula es irẽ rumustũ angebat cicatnces acceptuo ueionti gallico aliisq deĩcepo
ceslia oscentans se misituntẽ se restituentẽ eu̾sos penates aniltiplia iã sorte.
croluca mergẽtib sep̃ sortẽ usuris obrutũ fenore eẽ uidere lucẽ foni ciuiũ ora.
m malui orera parẽtum bnficia ab illo se habe̾ illi deuorie corpons inteq ac
sangius quod supsit quod̾cũq sibi cũ parẽtela penatib pn ͦ ac pͥuatis uiris fue¬
deient᷑. ¶Ad hoc domi cõcionatis in mod̾ũ ẜmones pleni crminũ in patres.
nit̃ quos cũ õmisso disenmine uemi an uana iaceret thesautos gassia auri occul¬
cari a patribr iecit noc iã possidendis publicis agno cõtẽtos eẽ nͥ petunia gͦ pu¬

Expanded text:
cula duci uideam.' inde rem creditori palam populo soluit libraque et aere liberatum emittit, deos atque homines obtestantem ut M. Manlio turbam et ipse tumultum augebat, cicatrices acceptas Ueienti Gallico aliisque deinceps bellis ostentans: se militantem, se restituentem euersos penates, multiplici iam sorte exsoluta, mergentibus semper sortem usuris, obrutum fenore esse; uidere lucem, forum, ciuium ora M. Manli opera; omnia parentum beneficia ab illo se habere; illi deuouere corporis uitaeque ac sanguinis quod supersit; quodcumque sibi cum patria penatibus publicis ac priuatis iuris fuederentur. ad hoc domi contionantis in modum sermones pleni criminum in patres; inter quos cum omisso discrimine uera an uana iaceret, thesauros Gallici auri occultari a patribus iecit nec iam possidendis publicis agris contentos esse nisi pecuniam quoque pu
Abbreviated transcription (Latin):
satnco nacte que plio pxima fuit fuge simili agnuine petũt antiũ. Et cũ ro¬
manus excit ipe uestigiis seq̃ret᷑ plus tñ cuor quã tri celentatis subut. Pͥus
iruqr menia ĩtiue bostes ꝙͣ roman extrenia agmĩs carpere aut moran posser.
Inde aliqͦt dies uastando agro absupti nec romanis sacis ĩstiuctis appanitu bes¬
sico ad menia ad gredienda nec issis ad subeundũ pugne casum seditio cũ inter
aciates satnos coborta. ¶Cũ antiates uica malis subacciq bello in quo er
nati eitit et cõsenuem̃t deditioẽi expectanet sacinos ex diutina uce noua defamn
raentib adhuc aĩs fenciores ad ꝑseuerind̾um in bello facerec fuus cc̾tamĩs¬
lut poptriti ab sotietate pacis ut rebant᷑ inhoneste se uidicauetũt. Ant¬
ari i⁊comodis arbitris salutariũ cõsilioꝵ remotis urbe̾ agnosq romanis de¬

Expanded text:
Satrico nocte quae proelio proxima fuit, fugae simili agmine petunt Antium; et cum RoSatrico nocte quae proelio proxima fuit, fugae simili agmine petunt Antium; et cum Romanus exercitus prope uestigiis sequeretur, plus tamen timor quam ira celeritatis habuit. prius itaque moenia intrauere hostes quam Romanus extrema agminis carpere aut morari posset. inde aliquot dies uastando agro absumpti nec Romanis satis instructis apparatu bellico ad moenia adgredienda nec illis ad subeundum pugnae casum. seditio tum inter Antiates Latinosque coorta, cum Antiates uicti malis subactique bello in quo et nati erant et consenuerant deditionem spectarent, Latinos ex diutina pace noua defectio recentibus adhuc animis ferociores ad perseuerandum in bello faceret. finis certamiLatini profecti, ab societate pacis, ut rebantur, inhonestae sese uindicauerunt; Antiates incommodis arbitris salutarium consiliorum remotis urbem agrosque Romanis de
Abbreviated transcription (Latin):
qui cõuictis legionib ad satncũ castra habebãt nusło impedience oĩbr iunionb
sacram̃to ad actis tres ex̾cit sobe̾nt᷑ unũ ad p̾sid̾iũ urbio ałtm qui siqui alb
motus extitisser ad subita bella micti posset. Tertiũ songe ualidissimũ.p. ui¬
lerius et .l. emilius ad satricũ duxẽ. ubi cum aciẽ instrctã hostiũ las equo
ĩuenissẽt ex tẽplo pugnatũ et ut nõdũ satis clam̃ uictoriã sic ꝓspe spei pugna
umber in gẽtib ꝓcellis fusus direnut Postero die iterata pugna et aliquãdu
equa uitũte fortunaq satiue maxiõ segioes songa sotietate miliciã iomanã
edbcre irstabat̃. Sed eques ĩmissus ordines tũbauit curbatis signa pedicũ illata
quatũq romana se ĩuexit acies tãtũ hostes gradu demoti et ut semes indinaus
pugna iã ĩ tosserabilis romana uis erac fusi hostos cũ satricũ quod .uͦ. mił iñ
spitio abẽat nõ castra peterẽt ab equitatu maxie cesi castra capta di reptriq ab

Expanded text:
qui coniunctis legionibus ad Satricum castra habebant, nullo impediente omnibus iunioribus sacramento adactis tres exercitus scriberent: unum ad praesidium urbis: alterum qui, si qui alibi motus exstitisset, ad subita belli mitti posset: tertium longe ualidissimum P. Ualerius et L. Aemilius ad Satricum duxere. ubi cum aciem instructam hostium loco aequo inuenissent, extemplo pugnatum; et ut nondum satis claram uictoriam, sic prosperae spei pugnam imber ingentibus procellis fusus diremit. postero die iterata pugna; et aliquamdiu aequa uirtute fortunaque Latinae maxime legiones longa societate militiam Romanam edoctae restabant. sed eques immissus ordines turbauit; turbatis signa peditum inlata, quantumque Romana se inuexit acies, tantum hostes gradu demoti; et ut semel inclinauit pugna, iam intolerabilis Romana uis erat. fusi hostes cum Satricum, quod duo milia inde aberat, non castra peterent, ab equite maxime caesi: castra capta direptaque. ab
Abbreviated transcription (Latin):
se in agros eicere possẽt clausas id enĩ pͥmũ dictator ĩpeniuãt po̾tas ĩuenuĩt
ind̾e alii arma capere alii quos forte armatos tumultus occupauerat coucca¬
re suos ut p̃lui inirẽt. Quod̾ accẽsum ab despaciõe hostiũ fuisset ni p̃cones ꝑ
urbem dimissi poni arma et parci mermi iussissẽt̃ nec p̾t armatos quẽmͣ
uiosan cun etiã quib anmi no sde uscama obsdnati aid serdon oit sucrant

Expanded text:
se in agros eicere possent, clausas—id enim primum dictator imperauerat— portas inueniunt. se in agros eicere possent, clausas—id enim primum dictator imperauerat— portas inueniunt. inde alii arma capere, alii, quos forte armatos tumultus occupauerat, conuocare suos ut proelium inirent; quod accensum ab desperatione hostium fuisset, ni praecones per urbem dimissi poni arma et parci inermi iussissent nec praeter armatos quemquam uiolari. tum etiam quibus animi in spe ultima obstinati ad decertandum fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
agmine penates relinquerũt eo forte tp̃r camillus aĩ excitu romano ĩter¬
uenit. Cui cũ se mesta turba ad pedes ꝓuoliusset pͥnapumq orõne ncc̃itatẽ
ultimã exp̃ssam fletus mulierĩ ac pueror qui exilii coĩtes crahebant exce¬
pisset parcere lam̃tis sutnnos uissit etmuiscis se luctũ lacrimasq fe̾re saranas
uide deponi sunnosq ibi cõsidere modico p̃sidio relicto ãma secũ militẽ ft̃re
iuibet. Ita expedico excitu ꝓfect ad sutnum id qd̾ querebat᷑ soluta oĩa reb ue
fit secũdis ĩuenit nullam statioẽ añ menia patẽtes portas uictorẽ nagum
predam ex hostiũ tectis gerẽtem. Itn ig̾ eodẽ die sutͥum capit᷑ uictores etni¬
sci passim trucidant ab nouo hoste/ neq se coglobundi coeundiq in unũ aut
arma capiundi dat̾ spatiũ. Cum ꝓse quisq cenderẽt ad portas siqua forte

Expanded text:
agmine penates relinqueret, eo forte tempore Camillus cum exercitu Romano interagmine penates relinqueret, eo forte tempore Camillus cum exercitu Romano interuenit. cui cum se maesta turba ad pedes prouoluisset principumque orationem necessitate ultima expressam fletus mulierum ac puerorum qui exsilii comites trahebantur excepisset, parcere lamentis Sutrinos iussit: Etruscis se luctum lacrimasque ferre. sarcinas inde deponi Sutrinosque ibi considere modico praesidio relicto, arma secum militem ferre iubet. ita expedito exercitu profectus ad Sutrium, id quod rebatur, soluta omnia rebus, ut fit, secundis inuenit, nullam stationem ante moenia, patentes portas, uictorem uagum praedam ex hostium tectis egerentem. iterum igitur eodem die Sutrium capitur; uictores Etrusci passim trucidantur ab nouo hoste, neque se conglobandi coeundique in unum aut arma capiundi datur spatium. cum pro se quisque tenderent ad portas, si qua forte
Abbreviated transcription (Latin):
crepisset dictator p̃dam militi dedit quomin speratã minime sargitore duce
eo miliai gratiorẽ ꝑsecut demñ fugientes cũ oem uulscũ agnã depopulat᷑ eẽc
ad dedicionẽ uulscos septuagessimo demũ ãno subegit uictor ex uulscs in
equas trãsiit et ip̃os bellu molientes/ excitũ coꝵ ad bolas opp̃ssit nec castra
modo s urbem etiã aggressus ĩperu pͥmo cepit. ¶Tum in ea ꝑte in qua capue
rei roman camillus eint ea fortuna eẽt aliam in ꝑtem teͬror ingẽs ingruerat
affectis om̃tes. Cum senatũ adissent decretũ tulere ut dictator pͥmo qͦ tpr
auxiliũ sucnnis fẽret cui spei morã cũ pati fortuna obsessoꝵ nõ potuissot cõ¬
fectaq pauatas oppidanoꝵ oꝑe iugiliis nulmib que sep eosdẽ urgebant
ꝑ paccionẽ urbe hostib tradica ĩermes cã siugulis emissi uestim̃tis misabli

Expanded text:
cepisset dictator, praedam militi dedit, quo minus speratam minime largitore duce, cepisset dictator, praedam militi dedit, quo minus speratam minime largitore duce, eo militi gratiorem. persecutus deinde fugientes cum omnem Uolscum agrum depopulatus esset, ad deditionem Uolscos septuagesimo demum anno subegit. uictor ex Uolscis in Aequos transiit et ipsos bellum molientes; exercitum eorum ad Bolas oppressit, nec castra modo sed urbem etiam adgressus impetu primo cepit. cum in ea parte in qua caput rei Romanae Camillus erat ea fortuna esset, aliam in partem terror ingens ingruerat: adfectis orantes cum senatum adissent, decretum tulere ut dictator primo quoque tempore auxilium Sutrinis ferret. cuius spei moram cum pati fortuna obsessorum non potuisset confectaque paucitas oppidanorum opere, uigiliis, uolneribus, quae semper eosdem urgebant, per pactionem urbe hostibus tradita inermis cum singulis emissa uestimentis miserabili
Abbreviated transcription (Latin):
asiquid roboris suꝑessec in uerba sua uintos centuriaret/ excitũ cõstpͥtũ ãm¬
tũq triphanam diuisit ptem unã in agnĩ ueientẽ etruite opposuit astamai
urbem castra locare uissit. tͥrꝰ.misitũ his a massus ilłis qui adu̾sus ecruscoꝰ
mictebant᷑ s. emiłius p̃posit᷑ c̾tiã ꝑtẽ ipẽ ad uulscos duxit. Nec ꝓcus asaui¬
nio ad metiũ Is socus dicit᷑ castra oppugnare est adhortus. Quib ab cõtẽ¬
tu quod̾ ꝓpe oem desetam a gassis romanã uiuẽtutẽ crederẽt ad bęslũ ꝓfectis
tãtum camissus auditus impator ceͣrons ĩtulłerat ut uasso se ipi uassũ cõge¬
stis arboub sepuer nequa intrare ad monum̃ta hostis posset. Quod̾ ubi an¬
mad̾u̾tit camissus ignẽ ĩ obiectã sepẽ coniciiussit. Et forte erat uis magna
nẽti u̾sa in hostẽ. Itaq nõ apuit solũ incendio uia s flãmis in castra tenden¬
tibus uapore etiã ac fumo crepituq uindis materie flagñtis ita cõst̾nauis

Expanded text:
aliquid roboris superesset, in uerba sua iuratos centuriaret. exercitum conscriptum armatumque trifariam diuisit: partem unam in agro Ueiente Etruriae opposuit, alteram ante urbem castra locare iussit; tribuni militum his A. Manlius , illis quia aduersus Etruscos mittebantur L. Aemilius praepositus; tertiam partem ipse ad Uolscos duxit nec procul a Lanuuio—ad Mecium is locus dicitur—castra oppugnare est adortus. quibus ab contemptu, quod prope omnem deletam a Gallis Romanam iuuentutem crederent, ad bellum profectis tantum Camillus auditus imperator terroris intulerat ut uallo se ipsi, uallum congestis arboribus saepirent, ne qua intrare ad munimenta hostis posset. quod ubi animaduertit Camillus, ignem in obiectam saepem coici iussit; et forte erat uis magna uenti uersa in hostem; itaque non aperuit solum incendio uiam sed flammis in castra tendentibus uapore etiam ac fumo crepituque uiridis materiae flagrantis ita consternauit