comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃inlitem quisqͣm euoca¬
reuoli̾it: in mullo alio sit li.¬
cu̾im memoratos cniqͣm pul¬
sare ndicõ nisi intue subli¬
mitatis dumtarat examine
ubieis ⁊ beatitudinis honor
debitus resuetur. ⁊ oratorumi
affiuens indefensionib copia
large pͥstetur. ¶ p̾t̾ea cum
ĩꝓuinciis ex enis qui regit ꝓ¬
uinciam fu̾int sinauł int
locucõne cõuenti siue illisa¬
c̾dotes sũi cuiusqͣmcum gra¬
dus clici. siue monachiha¬
beantur. dummodo aꝓpbent᷑
ortodoxi quiinpprus causis cõ¬
cractib ne pulsantur nõ ali¬
osqͣm ecc̃e ꝓprie defensores
seu qͦs yconomos applłant fi¬
denissoros p̾beant. dim exe ne¬
cutoris tͥmax ⁊ auara ꝓterui¬
sores flagitat. multiplex in¬
norie paupertati affligat ĩ¬
commodum ¶In hacautẽ
cum ꝓuincia uemientes cũ
intue amplitudims iudicõ
qd̾ eis solum delegauimus lite
pulsatifu̾int. reuentissimi
ortodoxe sidei sacͥdotes cͣce yco¬
nomi ant ecc̃e defensores seu
soreis molestentur iniuria. s

Expanded text:
tamen in litem quisquam vocare voluerit, in nullo alio sit licitum memoratos cuiquam pulsare iudicio, nisi in tuae sublimitatis dumtaxat examine, ubi eis et beatitudinis honor debitus reservetur et oratorum adfluens in defensionibus copia large praestetur. Praeterea cum in provinciis ex eius qui regit provinciam fuerint sententlocutione conventi sive illi sacerdotes seu cuiuscumque gradus clerici sive monachi habeantur, dummodo approbentur orthodoxi, qui in propriis causis contractibusve pulsantur non alios quam ecclesiae propriae defensores seu quos oeconomos appellant fideiussores praebeant, ne, dum exsecutoris pertinax et avara protervisores flagitat, multiglex innoxiae paupertati infligatur incommodum. In hac autem cumque provincia venientes, cum in tuae amplitudinis iudicio, quod eis solum delegavimus, lite pulsati fuerint, reverentissimi orthodoxae fidei sacerdotes certe oeconomi aut ecclesiae defensores seu soris molestentur iniuria, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sis cimlib ex nillius peuit᷑
maioris minorisne smnauui
dicis ad extͣnca iudicia prot᷑¬
hanturant ꝓranciã uł locũ.
aut regionẽ qͣmi hitantexire
cogantur. ¶ Nulluscorum
eccłias uł monast̾ia ꝓpria q̃
religionis incuitu hĩtant re¬
linqre miserabilineccĩtate
iubeatur. S apͥ suos iudiceᷤ
ordinarios hoc est ꝓuincia¬
rum rectores locis quib de¬
gunt. ⁊ eccłiarumminiftus
obsccundent. omniumq. cõ¬
crase agentium excipiant ac¬
cõnos. ut his saltem horisat
temporib quib religiososiui¬
ros acurbulenta obseruacõe
cos ad cemp᷑ petitorimitẽ¬
cio calumpmosa laxau̾it.
ad fua se monastia ⁊ ueu̾abi¬
les eccłias conferentes. sapi¬
enti amio pͥcacõne sollicita
faciliusq de ꝓximo sacrosc̃is
altarib obsecundent insuis
larib i domiciliis constituti.
Inhac autemurberegia
si qͣnto cuuscumiq reicansa
crosc̃is eccłiis obseciuitur sũi
monachos exaliis quibrcum¬

Expanded text:
sis civilibus ex nullius penitus maioris minorisve sententia iudicis ad extranea iudicia pertrahantur aut provinciam vel locum aut regionem quam habitant exire cogantur. Nullus eorum ecclesias vel monasteria propria, quae religionis intuitu habitant, relinquere miserabili necessitate iubeatur, sed apud suos iudices ordinarios, hoc est provinciarum rectores, locis quibus degunt et ecclesiarum ministeriis obsecundant, omnium contra se agentium suscipiant actiones, ut his saltem horis atque temporibus, quibus religiosos viros a turbulenta observatione eos ad tempus petitorum intentio calumniosa laxaverit, ad sua se monasteria et venerabiles ecclesias conferentes sapienti animo, precatione sollicita faciliusque de proximo sacrosanctis altaribus obsecundent in suis laribus et domiciliis constituti. In hac autem regia urbe si quando cuiuscumque rei causa crosanctis ecclesiis obsequuntur, sive monachos ex aliis quibuscum
Abbreviated transcription (Latin):
lorumsunt qͣi tutores. ad oleꝰ¬
cenciumu̾o q̃icuratores sine
ullo fideinssionis grauamĩe
qͣm extra iudicium ut opus
exeg̾it ad similitudinem tu¬
coris ⁊ curatoris ꝑ sonarum
negocia corum si qua possint
hre defendere ac uendicare ui¬
bennus. Ita uideł ut pͥsentib
publicis ꝑsonis id ẽ tabula¬
riis aut intͥuemientib gestis
inhac quideminclita urbe
ap̃ uirumꝑfectissimumma¬
gristrum census. in ꝓuincus
uo ap̾ moderatoͥ s eariuł de
fensores locorumres eorum
eiscradantur. a quib sunt
custodiende. ut si qͣs earmdẽ
rerumpp̃ femis forsitan. uel
aliamurgentem cãm uł eo ꝙ fuãdo
seruarinõ possunt alienare ꝓ¬
spex̾int. prius hĩta extimacõe
licebit eis alieuacõnis inire cõ¬
lorum q̃ exinde collignntur
modi aũpium acq religio¬
sum offm ꝓtempore orpha¬
notrophosita perag̾e conue¬
nit ut minime rõciuiis cute¬
larib sen curacomb obuori
sint. Graue namq atq iiquũ¬

Expanded text:
li sunt quasi tutores, adulescentium vero quasi curatores sine ullo fideiussionis gravamine  iudicio quam extra iudicium, ut opus exegerit, ad similitudinem tutoris et curatoris personas et negotia eorum, si qua possint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita videlicet, ut praesentibus publicis personis, id est tabulariis, aut intervenientibus gestis in hac quidem inclita urbe apud virum perfectissimum magistrum census, in provinciis vero apud moderatores earum vel defensores locorum res eorum eis tradantur, a quibus sunt custodiendae: ut, si quas earundem rerum propter fenus forsitan vel aliam urguentem causam vel eo quod servari non possunt alienare perspexerint, prius habita aestimatione licebit eis alienationis inire coneorum quae exinde colliguntur,modi autem pium atque religiosum officium pro tempore orphanotrophos ita peragere convenit, ut minime ratiociniis tutelaribus seu curationibus obnoxii sint. Grave enim atque iniquu
Abbreviated transcription (Latin):
causarum pupilla¬
ruu assistere oport̾e sepe res¬
cͥptum ẽ. ⁊ ideo sut ꝓponis in¬
strũta quib asseri possunt
quorum meministi ap̾ se decinẽt

Expanded text:
causarum pupillarium adsistere oportere saepe rescriptum est. Et ideo, si ut proponis instrumenta, quibus adseri possunt quorum meministi apud se detinent
Abbreviated transcription (Latin):
cepisti. eiq aute ad emptum
peciuim. uł priusqͣm ad ẽp¬
tum cognosceres ex solusti ea
solucõne liberatus es.
Dem. Nich̾int̾÷ utrum credi¬
coripecumamiutuam sol¬
iis. anex eius uoluntate eiꝰ¬
seruo mu̾nau̾is nec enmex
eo qd̾ creditorinfantum con¬
cessit. priusqm instrum̃tared¬
diret enacuate obligacõnis
uireᷤ reparari q̃unt.
dem. ¶uua tͥ adu̾sus credi¬
corem alienum accõ suꝑ est
eo qd̾ debitam ei qnͣtitatem
offerens ius obligacõnisinte
tnͣsferri desideras. cum ab eo
te nom̃ comparasse nõ sugge¬
ras. l solucõne ab alio fc̃a no¬
mine debicoris euanescͥe so¬
leat obligatõ.
eos qͦs debitores ẽẽdicebas. nõ
dedubia lite tͣnsactõ sc̃a ⁊ si par¬
tetantummodo recuperata
iiu̾sum se recepisse cauit.
nec desuꝑfluo eos qͦs u̾bis ob¬
ligauit. ꝓ acceptilacõemlibe¬
rauit. nec donacõis causa
id fc̃m ⁊̃ exuberantis debiti
integra ei repeticõ competit.
ticoẽmracõ compensacõnis

Expanded text:
cepisti, eique ante ademptum peculium vel priusquam ademptum cognosceres eam exsolvisti, ea solutione liberatus es.e. Nihil interest, utrum creditori pecuniam mutuam solveris, an ex eius voluntate servo numeraveris. nec enim ex eo, quod creditor in fatum concessit, priusquam instrumenta redderet, evacuatae obligationis vires reparari queunt.. Nulla tibi adversus creditorem alienum actio superest eo, quod debitam ei quantitatem offerens ius obligationis in te transferri desideras, cum ab eo te nomen comparasse non suggeras, licet solutione ab alio facta nomine debitoris evanescere soleat obligatio. eosque, quos debitores esse dicebas, non de dubia lite transactio facta est, sed parte tantummodo recuperata universum se recepisse cavit nec de superfluo eos qui verbis obligati erant per acceptilationem liberavit nec donationis causa id factum est, exuberantis debiti integra ei repetitio competit. titionem ratio compensationis
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Sancimus siuelex
auienacõem nhibuit. siuetes¬
tator hoc fecerit. siue pacdõ cõ¬
trahencium hoc admiserit aĩ
solum cominii alienatõem
.uł. mancipiorum mamunis¬
sionem eẽ ꝓhibendau. si etiã
usus fructꝰ dacõem uł ypoche¬
camuł pignoris nerum peni¬
t᷑ ꝓhiberi. similiq modo ⁊ ser¬
uitutes minime imponi nec
emphiteoscos contractum nͥĩ
his tantummodo cãib in qui¬
b constitucõnum auctoritas

Expanded text:
pp. Sancimus, sive lex alienationem inhibuerit sive testator hoc fecerit sive pactio contrahentium hoc admiserit, non solum dominii alienationem vel mancipiorum manumissionem esse prohibendam, sed etiam usus fructus dationem vel hypothecam vel pignoris nexum penitus prohiberi: similique modo et servitutes minime imponi nec emphyteuseos contractum, nisi in his tantummodo casibus, in quibus constitutionum auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
Deni. Mancipia patrisqm
fundum a philippo dondux¬
at successione tͥ qĩsita domino
fundi ꝓ cebitis in solutum ma¬
ter cua dando nicħ cͥ auferre
potuit. Ideo situ maior uigniti
quinq amus effectus ab ca
negocium gestum nõ fecistira¬
tum oblato debito sinõbecio¬
cator iure pignoris obligata
d uendidit petere pot̾is. m̾r̃̃¬
Dem. Pi fundum tumi
pat̾ post emancipacõente
non consentiente uenunde¬
dit. neq ei successisti. neq pꝰ¬
sidens longitemporis pͥscͥptõ ã¬
ne munit᷑ est. eumitͥ agenti
rector ꝓuincie reddiefficiet.

Expanded text:
. Mancipia patris, qui fundum a Philippo conduxerat, successione tibi quaesita domino fundi pro debitis in solutum mater tua dando nihil tibi auferre potuit. et ideo si tu maior viginti quinque annis effectus ab ea negotium gestum non fecisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi vendidit, petere poteris. . Si fundum tuum pater post emancipationem te non consentiente venumdedit neque ei successisti neque possidens longi temporis praescriptione munitus est, eum tibi agenti rector provinciae reddi efficiet.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Nulli hereticorum
seruos ꝓprios qui ortodoxorũ
sunt imciati misteriis ad suũ
rursus baptissima deducendi
nec u̾o illos qͦs em̾int. uł qua¬
lit̾cum hũerint uoc duuisue
suꝑsticõni conunctos ꝓhẽi¬
bendi catholice soqui religi¬
ouem eccłie. Qd̃ qui fecerint
sus sit. uł fc̃m nõ decułit: exi¬
lio ac decsu librarum auriml¬
ta dampuabr̃ cestam̃tr ⁊ dona¬
cõuis faciende utriq deuegau¬
daliũa. Q omniaita custodi¬
ri decͥnmnus. ut nulli iudicũ
liccat delatum ad se cͥuiem.
minorraut nullicoercõnimã¬
dare. ansu p̃e id patiuelit qd̾
aliis dissimil ando concessit.

Expanded text:
m. Nulli haereticorum servos proprios, qui orthodoxorum sunt initiati mysteriis, ad suum rursus baptisma deducendi, nec vero illos, quos emerint vel qualitercumque habuerint necdum suae superstitioni coniunctos, prohibendi catholicae sequi religionem ecclesiae. Quod qui fecerit sus sit vel factum non detuio ac decem librarum auri mulcta damnabitur, testamenti et donationis faciendae utrique deneganda licentia. Quae omnia ita custodiri decernimus, ut nulli judicum liceat delatum ad se crimen minori, aut nulli coercitioni mandare, nisi ipse id pati velit, quod aliis dissimulando concesserit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur.Nam ⁊ in cõtemptores
huius legis pena nõ deerit.
quia nõ solumccͣ fidem u̾e
is ⁊ paganis ex huiusmodi
ceitamine ꝓphanãtumue¬
neranda mist̾ia. Iẽr siclerꝰ
ent quipublice t̾ractare de
religio ne ausus fu̾it a cõsor
cio cleneorum remonebit᷑.
Siu̾o milicia pͥditꝰ sit: cingu¬
huiusmodicͥminis rei. si qͥdẽ
lib̾isint de hac sacratissima
urbe pellentur. ꝓuigore iu¬
diciario ⁊̃ competentib sup¬
liciis subiugandi. Siuũoser¬
ui seu̾issimis animadu̾sioni¬
nterea claras sapiencie ⁊ mã¬
suctudinis ur̃e laudes xp̃ia¬
nissime principum puriore

Expanded text:
tur. Nam in contemptores hujus legis poena non deerit, quia non solum contra fidem bene is et paganis ex hujuscemodi certamine profanant veneranda msyteria. Igitur si clericus erit qui publice tractare de retio clericorum removebitur: si vero militia praeditus sit, cinguhuiusmodi criminis rei, si quidem liberi sint, de hac sacratissima urbe pellentur, pro vigore iudiciario etiam competentibus suppliciis subiugandi, sin vero servi, severissimis animadversioniInter claras sapientiae mansuetudinis uestrae laudes, Christianissime principum, puriore
Abbreviated transcription (Latin):
n ad qd̾lib publicum specta¬
culumn ad curielocum. n
adiudicium accedendiliũ am
ꝑmittimus. uisi forte singu¬
liob cansaspprias ⁊ ncc̃citateᷤᷤ
iudicem adierint. aliq̃m li¬
te pulsantes. uł ab aliquo
ip̃i pulsatiuł in cominum

Expanded text:
 ad quodlibet publicum spectaculum neque ad curiae locum neque ad iudicium adcedendi licentiam permittimus, nisi forte singuli ob causas proprias et necessitates iudicem adierint, aliquem lite pulsantes vel ab alio ipsi pulsati vel in comm
Abbreviated transcription (Latin):
solum tradita possone istius¬
modi contractꝰ nõ hẽtur irrit᷑.
nec idcͥco is qui comparauit
iinis recte possidet ꝙ solutã
nerat negatur. ¶s: si dona¬
ne. si tͣdicõ sequetur: actõne
p̾ciimulla competente ꝑfici¬
tur donacõ.
luinismodi placitim mta¬
re sub̾am u̾itatis ⁊ ei nocere
nõ potuit.

Expanded text:
solum tradita possessione istiusmodi contractus non habetur irritus, nec idcirco is qui comparavit minus recte possidet, quod soluta nerat negatur. Sed et donane si traditio sequatur, actione pretii nulla competente perficitur donati huiusmodi placitum mutare substantiam veritatis et ei nocere non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
remou̾ent. neq homines suo
arbitrio uendenda distrah̾ent.
.¶ S quia grauis hec iidetur
iluria q̃ in ani houestatis colo¬
re uelatur. ut homines de reb
sins facere aliciud cogantur
inuiti. suꝑiore lege cassata un¬
quisq suo arbitratu q̃rere uł ꝓ¬
bare possit emptorem nisi lex
sp̃alit̾ qͣsami ꝑsonas hoc fac̾e̾
phibu̾it.¬
dis siquis ita rem comparau̾it
ut res uendita eẽt q̾nti ticius
existumau̾it magna dubitatõ
crorta ẽ multis antics prudentie
cultorib. ¶ Qmͣ decidentescẽ¬
semus. cum hui modi connẽ¬
ille gristimau̾it subliac condi¬
cõne stare uendicõem. eͣt siqnͣ¬

Expanded text:
removerent neque homines suo arbitratu vendenda distraherent. Sed quia gravis haec videtur iniuria, quae inani honestatis colore velatur, ut homines de rebus suis facere aliquid cogantur inviti, superiore lege cassata unusquisque suo arbitratu quaerere vel probare possit emptorem, nisi lex specialiter quasdam personas hoc facere prohibueritdis, si quis ita rem comparavit, ut res vendita esset, quanti titius aestimaverit, magna dubitatio exorta est multis antiquae prudentiae cultoribus. Quam decidentes censemus, cum huiusmodi convenille aestimaverit", sub hac condicione stare vendi
Abbreviated transcription (Latin):
Derr. Don idcͥco mimisem¬
cio ꝑfecta ẽ ꝙ emptor fideiꝰso¬
rem nõ accepit uł instrumẽ¬
tum cestacõnis uacue possoĩs
omissum ẽ. Nam secundum
consensum actoris in possõnẽ
ingressus recte possidet. pͥciũ
sane si eo nomine satisfc̃m ñ
ꝓbetur. peti pot̃. Nec enim
licet incontinenti facta piñe
contestacõ consensu sinita res¬

Expanded text:
. Non idcirco minus emptio perfecta est, quod emptor fideiussorem non accepit vel instrumentum testationis vacuae possessionis omissum est: nam secundum consensum auctoris in possessionem ingressus recte possidet. Pretium sane, si eo nomine satisfactum non probetur, peti potest: nec enim licet in continenti facta paenitentiae contestatio consensu finita res
Abbreviated transcription (Latin):
inter ea in locum eius in am¬
mĩstracõne reru ordinan¬
dus est.
tutorem ciuim postulare. ac
remouere ab ammninistra¬
cõne bonorum pupilli cura¬
u̾is. admitti. nequaqiͣm pot̃
ratõ desideriitui. iam nmc
postulantis tucelam tͥ uoĩe
cuisdem pupilli restitui.
tos tutores ex colo.
nõ etiam eos qui ob
negligenciam remoti
sunt infames fi mani¬
festum est.

Expanded text:
interea in locum eius in adinterea in locum eius in administratione rerum ordinandus est. tutorem tuum postulare ac removere ab administratione bonorum pupilli curaveris, admitti nequaquam potest ratio desiderii tui iam nunc postulantis tutelam tibi nomine eiusdem pupilli restitui. tos tutores ex dolo, non etiam eos, qui ob neglegentiam remoti sunt, infames fieri manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. D on omnium cuto¬
confirmatum a p̾side uł da¬
tum ex inquisicõne nõ hon̾a¬
ri satisdacõne rem saluam fo¬
re pullorũ manifestum sit. pł¬
rib autẽ datis inquisicõne cu¬
corib illun qui satis secund̾

Expanded text:
. Non omnium tutoconfirmatum a praeside vel datum ex inquisitione non onerari satisdatione rem salvam fore pupillorum manifestum est, pluribus autem datis ex inquisitione tutoribus illum, q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cutorem filii cui.
si fraudeulent res am
ministrare existimas sus¬
peccum face pot̃. modo si of¬
ficium enis pub̾tate pupil¬
li finitum nõ ẽ. Nam sico iu¬
re cutor eẽ desut. iudicõtute¬
te conueniendꝰ ẽ.¬
Dem.. Curatores quidem
suo ꝑiculo qͣnto cradius ad eoͦ
cutela cnͣsfertur cessant qd̃
si id fraude factui existimas.
suspectos eos postula qui si
subinon̾i m̾uerunt inlocũ
eorum alios accipies.
mp̃r. y Preses ꝓuincie tu¬
cores fiuoru tuorum stricti¬
orib remediis ad hibitis om¬
nimodo administracõnis of¬
ficium compeilet agnosc̾e.
ꝙ si in eadem contumacia per¬
seuerau̾nt suspectos postula¬
re. ut alii in locum eorumpe¬
tantur nõ ꝓlubetis.

Expanded text:
 tutorem filii tui, si fraudulenter res eius administrare existimas, suspectum facere potes, modo si officium eius pubertate pupilli finitum non est. nam si eo iure tutor esse desiit, iudicio tutelae conveniendus e. Curatores quidem suo periculo, quanto tardius ad eos tutela transfertur, cessant. quod si id fraude factum existimas, suspectos eos postula: qui si submoveri meruerint, in locum eorum alios accipies.. Praeses provinciae tutores filiorum tuorum strictioribus remediis adhibitis omnimodo administrationis officium compellet agnoscere. quod si in eadem contumacia perseveraverint, suspectos postulare, ut alii in locum eorum petantur, non prohiberis.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ¶In dubum nõ ueĩt
tutores qui nõ testam̃to daci
sunt. administrandi pot̾atẽ
nͥ satis dacõne einissa saluam
cutelam fore non hr̃e. Sigͥ cu
cor qui ꝓ cutelari officio nõ
cauerat iudicõ expertus est.
adu̾sus enuilata siña iuri
cuo officere nõ potuit. nec ea
q̃ ab eogesta sunt ullam sir¬
mitatem optiuent. frustra¬

Expanded text:
. In dubium non venit tutores, qui non testamento dati sunt, administrandi potestatem nisi satisdatione emissa salvam tutelam fore non habere. Si igitur tutor, qui pro tutelari officio non caverat, iudicio expertus est, adversus eum lata sententia iuri tuo officere non potuit, nec ea quae ab eo gesta sunt ullam firmitatem o
Abbreviated transcription (Latin):
Dem.S.ipriusqͣm distrabere¬
tur pignorata posso. pecuniã
cr̃editori optulisti.eoq nõ ac¬
cipierite constitncone fc̃a eam
deposmsti hodieq in eadem cã
ꝓmanet. pignoris distractõ
nõ ualet. ¶ Qd̃ siprius qͣm
offeires legem uendicõnis ex¬
ex̾cuit: qd iure subsit. reuocare
nõ deles¬
ca sunt. debitorib detractanti¬
bi solucõem bona fide debetis ⁊
sollempuit̾ uendere. Ita emm
apparebit auex pͥcõpignoris
debito satisfĩpot᷑. qd̾ siquid dee¬
uit non ꝓhibemim ĩ ⁊ ceta bona
uire conuencõns consequi:¬
Dem. Et qilubymagine
alterius ꝓsone qͣm supposu̾erat
iugit̾cenet. cumsͥ negocium
gerat alienasse nou indetnr.
creditor comparauit. n. sigͥ ad
dix̾it: debitori affert pͥiudiciũ
s in eadem causa ꝑmanet in qͣ
fint ante huiusmodicollusio¬
nem. ¶Sane si debitore distͣ¬
hente coipurau̾it: consensu
empocẽm ꝓfectam. sine q do¬
lus adusariim. metꝰ causa gesta
arguentur renocari exemplõ

Expanded text:
Si prius, quam distraheretur pignorata possessio, pecuniam creditori obtulisti, eoque non accipiente contestatione facta eam deposuisti et hodieque in eadem causa permanet, pignoris distractio non valet. quod si prius, quam offerres, legem venditionis exercuit, quod iure subsistit revocari non debeta sunt, debitoribus detractantibus solutionem bona fide debetis et sollemniter vendere: ita enim parebit, an ex pretio pignoris debito satisfieri potest. quod si quid deerit, non prohibemini etiam cetera bona iure conventionis consequi. Et qui sub imagine alterius personae, quam supposuerat, iugiter tenet, cum sibi negotium gerat, alienasse non videtur. creditor comparaverit neque si sibi addixerit, debitori adfert praeiudicium, sed in eadem causa permanet, in qua fuit ante huiusmodi collusionem. Sane si debitore distrahente comparaverit, consensu emptionem perfectam, si neque dolus adversarii neque metus causa gesta arguentur, revocari exemplo g
Abbreviated transcription (Latin):
cõem ad illud officnumunde
abstractus ẽ. ⁊ unde ouite
subsidia comꝑabat remeau¬
di haut facultatem. nec cãs
orare denuo qͣdam ꝓhibeat᷑
inuidia.
ip̃r . uI mosquiprioros
foricue sedis inuenuntur
ad patronatum fiscisingulis
quib q anniis accedere parib
digiutatis ⁊ pͥulegiorum in¬
siguib ambigendos p̾cipimꝰ.
quib aute hãc utebatur is qͥ
solus creabatur fisci patronꝰ.

Expanded text:
ationem ad illud officium, unde ationem ad illud officium, unde abstractus est et unde sibi vitae subsidia comparabat, remeandi habeat facultatem nec causas orare denuo quadam prohibeatur invidia. . Binos, qui priores fori tuae sedis inveniuntur, ad patronatum fisci singulis quibusque annis accedere paribus dignitatis et privilegiorum insignibus ambiendos praecipimus, quibus antehac utebatur is, qui solus creabatur fisci patronus.
Abbreviated transcription (Latin):
riana centum quinquaginta
nuim̾o cogatis minime uł m̃i¬
nuendo uel augendo concluda¬
cipatronatum ꝑuen̾int ad
coortis uel alteruis uilioris
cõdicõnis necib cum liberis .u.¬
qnͣdoq genitis liberos custo¬
diri post qͦs cale officium de¬
poĩtum amuini q comple¬
tum aduocator coñsorcio
abscẽdere euni comitina cõ¬
sistorianacẽ qr qd̃ cogatis fo¬
ri celsitudinis cue quolib
cãu quolib ad quiratur ti¬
culo ut castrense sibimet
uendicare. nec patrib uł a¬
uis pat̾nis eariurerum co¬
modum ad quire̾ legis istiꝰ
auctoritate decͥmimus. hiis
omnib etiam ⁊ adu̾rbicari¬
e pͥfecture aduocacõemtra¬
hendis.
Dem. Siquis decogatis fo¬
n celsitudinis cue uł illiria¬
ne seu rubricane pͥfecture
siue de his qui in ꝓuinciali¬
b iudiciis causarum patroci¬
nium ꝓsicẽtur electõne cue
sedis regende ꝓuincie munus
potatem qsusceꝑuit. post
ꝑ actam integre ac sine ul¬
la opimonis labe ad ministͣ¬

Expanded text:
riana centum quinquaginta numero togatis minime vel imminuendo vel augendo concludapatronatum pervenerint, a cohortis vel alterius vilioris condicionis nexibus cum liberis quandocumque genitis liberos custodiri postque tale officium depositum annumque completum advocatorum consortio abscedere cum comitiva consistoriana: omneque, quod togatis fori celsitudinis tuae quolibet casu quolibet adquiritur titulo, ut castrense sibimet vindicare nec patribus vel avis paternis earum rerum commodum adquirere legis istius auctoritate decernimus: his omnibus etiam ad Urbicariae praefecturae advocationem trahendis.ogatis fori celsitudinis tuae vel Illyricianae seu Urbicariae praefecturae sive de his, qui in provincialibus iudiciis causarum patrocinium profitentur, electione tuae sedis regendae provinciae munus potestatemque susceperit, post peractam integre ac sine ulla opinionis labe administr
Abbreviated transcription (Latin):
Lana euius tͥ eu¬
ratores condemp¬
natisunt. si uicesi¬
mum quintum ãnũ
ecatis ogressa ẽ actõ iudi
cõne pupillorum uł adoles¬
centium sepe decretum ẽ.

Expanded text:
iana, cuius tibi curatores condemnati sunt, si vicesimum quintum annum aetatis egressa est, actio iudictione pupillorum adulescentiumque saepe decretum est
Abbreviated transcription (Latin):
quesierint. id etiam post pa¬
tris obitum p̾cipuumm uelu¬
tipeculium castrense ad ex¬
emplum militum ꝓprio do¬
mino ualcant uendicare.
mp̃r. Nuĩcquid animilar¬
gitate ⁊ inunisiciencia pͥstiti¬
mus principali cogatis per
orientem eminentis siẽ pre¬
fecture reu̾encia studioꝵ id
dͥ pͥsenti sanctione p̾stitum
cẽ cognoscant patroni causa¬
rum illustris rubicarie pre¬
fecture.
Dem. e anctimꝰ ut aduoca¬
cis qui ap̾ tuam magnificẽ¬
ciam cãs accurisunt a nullo
iudice nec ab ip̃a einiuentis¬
sima pͥfectura sollicitudo ul¬
la penitus imingatur. Set
nec aduocatis ꝓuinciarum
uł spectabilium iudicum qͥs¬
quis existimet aliquid adium¬
gendum. Nulla gͥ cogatis mͦ¬

Expanded text:
quaesierunt, id post patris obitum praecipuum veluti peculium castrense ad exemplum militum proprio dominio valeant vindicare.. Quidquid animi largitate et munificentia praestitimus principali togatis per Orientem eminentissimae praefecturae reverentia studiorum, id sibi praesenti sanctione praestitum esse cognoscant patroni causarum illustris urbicariae praefecturae.. Sancimus, ut advocatis, qui apud tuam magnificentiam causas acturi sunt, a nullo iudice, nec ab ipsa eminentissima praefectura, sollicitudo ulla penitus iniungatur: sed nec advocatis provinciarum vel spectabilium iudicum quisquis existimet aliquid iniungendum. Nulla igitur togatis in
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Demͣmi lic̾e sancti¬
mus aliq̃m sub assidendi co¬
lore statutis centum quin¬
quaginta aduocatis quos
seminentissima p̾fectura
iuconsilium assumpsit ag¬
gregare. nõ alit̾ u̾o consorcõ
aduocatorumtue sedis ali¬
quis societur. nͥ priusiuex¬
amine uiri clarissimi recito¬
ris ꝓuiucie ex qua oriunt᷑
est p̾sentib coartalib gesta
conficiat quib a ꝑte pateat
coartali statu ac fortune eim¬
demminime subiacere. Si
p̾sẽs uir clarissimus rector
ꝓuincie fuit ineius exami¬
ne. Siu̾o affu̾nit ap̾ defenso¬
rem sui opidi gesta conficiat.
iurͥumꝰ ꝑitos etiam doctores
eorum iubennus iuratos sub
gestorum cestificatõne de¬
ꝓmere etiam eum qui postea
subrogari uolu̾it ꝑicia iur ẽẽ
instr̃m filios autẽ cogatoꝵ
excellencie cue quiul mĩc
causas agunt. uł futuis cẽ¬
porib accitau̾int cet̾is suꝑ¬
num̾ariis antefer᷑. ¶Itid̾
insuꝑer dec̾nimus ut etiã
hiis quiultra centum quin¬
quagnita aduocatos emĩẽ¬

Expanded text:
pp. Nemini licere sancimus aliquem sub adsidendi colore statutis centum quinquaginta advocatis, quos sibi eminentissima praefectura in consilium adsumpserit, adgregare. Non aliter vero consortio advocatorum tuae sedis aliquis societur, nisi prius in examine viri clarissimi rectoris provinciae, ex qua oriundus est, praesentibus cohortalibus gesta conficiat, quibus aperte pateat cohortali statui ac fortunae eundem minime subiacere, si praesens vir clarissimus rector provinciae fuerit in eius examine: si vero afuerit, apud defensorem sui oppidi gesta conficiat. Iuris peritos etiam doctores eorum iubemus iuratos sub gestorum testificatione depromere, esse eum, qui posthac subrogari voluerit, peritia iuris instructum: filios autem togatorum excellentiae tuae, qui vel nunc causas agunt vel futuris temporibus actitaverint, ceteris supernumerariis anteferri. Illud insuper decernimus, ut etiam his, qui ultra centum quinquaginta advocatos eminen
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Si hii quite in pu¬
pillari etate constituta fu̾int
tucores postea inammministra¬
cõne ꝑscuerantes uł curato¬
res consticuti cua p̾dia loca¬
u̾nt eos oompetenter conue¬
ni.¶ S ex corum contrac¬
cu utiłtͥ q̃ri potuit. contra
successores conductons. actõ.

Expanded text:
. Si hi, qui te in pupillari aetate constituta fuerunt tutores, postea in administratione perseverantes vel curatores constituti tua praedia locaverunt, eos competenter conveni: sed ex eorum contractu utilis tibi quaeri potuit contra successores conductoris actio.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. P ires pupillares
qͣs orreo conditas hr̃e aut ⁊̃
nendere debuisti ui hospicõ
cuo ut asseueras ui iguis con¬
sumpte sunt culpam seuseg¬
iciem tuaui nõ ad cuum dãp¬
num. s ad pupilli cui specta¬
re dispendium miinus proba¬
bili ratõne deposcis.

Expanded text:
. Si res pupillares, quas horreo conditas habere aut etiam venumdare debuisti, in hospitio tuo, ut adseveras, vi ignis absumptae sunt, culpam seu segnitiam tuam non ad tuum damnum, sed ad pupilli tui spectare dispendium minus probabili ratione deposcis.
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Sicutor petit᷑ ueltes¬
cam̃to aitus cucorem ce consti¬
cutum eẽ nõ ex remissioris ne¬
gligencie nicio. s iuste ratõ¬
ne ignoratõius nõ didicisti.
idq liquidis ꝓbatõnib ostẽ¬
deris. ꝑiculo eius demporis ꝙ
ignorante ce tnͣsmissum ẽñ
tenẽberis.

Expanded text:
. Si tutor petitus vel testamento datus tutorem te constitutum esse non ex remissioris neglegentiae vitio, sed iustae ignorationis ratione non didicisti idque liquidis probationibus ostenderis, periculo eius temporis, quod ignorante te transmissum est, non teneberis.
Abbreviated transcription (Latin):
cantummodolidem secim¬
dum iegui ordinem ꝓ pu¬
pillouł adulto alus q̃ ꝑsonis
iustruant. lũam ex hac nr̃a
anctoritate hũces sine decre¬
co res quarum gub̾natõem
gerunt ꝑ cantẽla subsigna¬
re. ¶ Omnem autem dubi¬
tatõem ꝓ de fensione pupil¬
lorum ⁊ adulcorum aliaꝵq¬
aliis sollempnib nͥbis que
ꝓ gub̾natõne rerum cam ĩ
gestis qͣm in caucõnib ab his
conscribuntur. ⁊ hoc speci¬
alit expͥsserint. qd̃ omnino
sine ulla dilacõne cefensio¬
nem ꝓ pupilł ⁊ adultis ali¬
isq supra memoratis ꝑsoniᷤᷤ
subire cos noccẽ est. ¶ Hisqͦ
addiciius mullamq in hoc
capitulo ambiguitatem re¬
linqntes cucorib ⁊ omnb
euratorib licere fructus si¬
ne qui ex redditib pͥdioꝵ
collignntur siue ex sub̾ a ꝑ
nem habent inuenti su̾int.
id est uinum ⁊ oleum frinũ¬
tum uł cuiuscumq speciei
sunt. sine decreto deistrahere.
iusto p̾cio ꝙ iuhis locis in qui¬
b uendicõ celebratur cunc

Expanded text:
tantummodo litem secuntantummodo litem secundum legum ordinem pro pupillo vel adulto aliisque personis instruant, licentiam ex hac nostra auctoritate habentes sine decreto res quarum gubernationem gerunt pro cautela litis subsignare. Omnem autem dubitationem pro defensione pupillorum et adultorum aliarumaliis sollemnibus verbis, quae pro gubernatione rerum tam in gestis quam in cautionibus ab his conscribuntur, et hoc specialiter expresserint, quod omnimodo sine ulla dilatione defensionem pro pupillis et adultis aliisque supra memoratis personis subire eos necesse est. Hisque adicimus nullam neque in hoc capitulo ambiguitatem relinquentes tutoribus et omnibus curatoribus licere fructus, sive qui ex reditibus praediorum colliguntur sive ex substantia nem habent inventi fuerint, id est vinum et oleum et frumentum vel cuiuscumque speciei sunt, sine decreto distrahere iusto pretio, quod in his locis, in quibus venditio celebratur, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
lendis cos quos ordiuau̾nt
tutores uł curatores prepa¬
rare calem subire defensio¬
nemi. uł si illi uolu̾int hoc
facere ⁊ pp̃ huiusmodi defen¬
sionis recusatõem cutela ł
curacõne remoueantur. sic
neccĩtatem i ponimus meito¬
ratis ꝑsonis auos cutores uł
curatores ordinare. inp̃is
gestis inquib cucores uł cu¬
ratores creautur ex sua con¬
fessioue declarantes calem
subire defensionem. ¶Ne
autemi cales ꝑsone sine pro¬
uisione debita relinquãtur
uł contra cos agentiumi iura
diutius protelentur. sanc¬
tiuius conciuuo id est post
recusacõem defensionis. in ca
liorum tutorum uł curato¬
rum celebrari. cognatisq
qui secundum leges ius ha¬
bent cucores uł curatores
constituere. defensiouemi
autemi ⁊ nomenenis in hoc
cãu aꝑcius declarantes. et¬
ne forte putau̾int tutores
uł curatores grauamẽ sibi¬
met imponi: illam decerui¬
nnis defensionem eos subi¬
re q̃ nõ satis datõne ꝓ euen¬
cu litis constitintur. s ut

Expanded text:
dis eos, quos ordinaverint tutores vel curatores, praeparare talem subire defensionem. 2a . Vel si illi noluerint hoc facere et propter huiusmodi defensionis recusationem tutela vel curatione removeantur, sic necessitatem imponimus memoratis personis alios tutores vel curatores ordinare in ipsis gestis, in quibus tutores vel curatores creantur, ex sua confessione declarantes talem subire defensionem. 2b . Ne autem tales personae sine provisione debita relinquantur vel contra eos agentium iura diutius protelentur, sancimus continuo, id est post recusationem defensionis, in casliorum tutorum vel curatorum celebrari: cognatis alqui secundum leges ius habent tutores vel curatores constituere. Defensionem autem et nomen eius in hoc casu apertius declarantes, ne forte putaverint tutores vel curatores gravamen sibimet imponi, illam decernimus defensionem eos subire, quae non satisdatione pro eventu litis constituitur, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
ex utilitate eorum cutores si¬
ne curatores disimuilaunt
aut frantem aliqͣm adhibu¬
erunt. uł cum aliis participa¬
ut. aut cum suspectos fucẽ
deberent. in offõ mim̾s uel
õbsequio debito cessai̾nt.

Expanded text:
eorum, tutores sive curatores dissimulaverunt aut fraudem aliquam adhibuerunt vel cum aliis participaverunt aut, cum suspectos facere deberent, in officio muneris vel obsequio debito cessaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. e Cuͦiu quidam duo¬
b impub̾ib filis sis uere¬
dib insticutis adiecit siut̾ꝙ
impubes decessi̾t illums eẽ
heredem. ⁊ dubitabatur ap
anticinos legum auctores u¬
trumue cunc uoluit substi¬
tutum admuicti. cum ut̾q
filius eius in prima etate
Aecessit. an alt̾utro oeceden¬
ce illico substitutꝰ in eius ꝑtẽ
succedere ⁊ placuit sabino
substitutõem cunc locum
hrẽ cum ut̾q decessit cogitaᷤᷤ¬
sse enim prẽm. primo decedẽ¬
ce. frẽm suum in eius porcõ¬
nem sucͤcedere. Nos eius dẽ
sabini uerioren siñam ex¬
timantes non alit̾ substitu¬
cõem admniccendam eẽ cen¬
semus insi ut̾q eorum in pͥ

Expanded text:
. Cum quidam duobus impuberibus filiis suis heredibus institutis adiecit, si uterque impubes decesserit, illum sibi esse heredem, et dubitabatur apud antiquos legum auctores, utrumne tunc voluit substitutum admitti, cum uterque filius eius in prima aetate decesserit, an alterutro decedente ilico substitutus in eius partem succedat, placuit Sabino substitutionem tunc locum habere, cum uterque decesserit: cogitasse enim patrem primo decedente fratrem suum in eius portionem succedere. Nos eiusdem Sabini veriorem sententiam existimantes non aliter substitutionem admittendam esse censemus, nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. eiqui seruo aueno
dat mutuam pecuniam ꝙͣ¬
diu suꝑẽ sermis. Item post
mortem eius intra annnm
de peculio contra dominum
compet̾e actõem. uł siirẽ
domini hec u̾sa sit qͣntitas.
postamnum etiam eẽ hono¬
gui iuris. Qua ꝓp̃ siquidem
in rem a domini u̾sa pe¬
cuma ẽ: heredes eius con¬
ueni possunt de ea summa
q̃ in rem ip̃iis ꝓcessit. Sii
u̾o hoc pbari nõ pot̃. conse¬
q̃us ẽ ut suꝑstite quidemser
uo de peculio conuenias do¬
b humanis exemptꝰ est uł
distractus seumamuissus
nec amnis excessit ce peculio
qͦndam adu̾sus eiumexꝑiri
possis. alioquin sicum libͥoͤ
rem agente eiꝰcinꝰ p̾cib me¬
ministi contractum hũistr
⁊ eius ꝑsonam elegisti: ꝓui¬
des contra dominm nullam

Expanded text:
. Ei, qui servo alieno dat mutuam pecuniam, quamdiu superest servus, item post mortem eius intra annum de peculio contra dominum competere actionem vel, si in rem domini haec versa sit quantitas, post annum etiam esse honogui iuris. Quapropter si quidem in rem domini versa pecunia est, heredes eius convenire potes de ea summa, quae in rem ipsius processit. Si vero hoc probari non potest, consequens est, ut superstite quidem servo dominum de peculio convenias bus humanis exemptus est vel distractus seu manumissus nec annus excessit, de peculio quondam adversus eum experiri possis. Alioquin si cum libero rem agente eius, cuius precibus meministi, contractum habuisti et eius personam elegisti, pervides contra dominum nullam
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Pignoris causares
obligatas soluto debito res¬
citui debere pignoraticie
acdõuis natura declarat. qͦ
potes. ¶Nec creditor etra
comenconem uł p̾sidalem
nissionem debiti causa res
cebitoris arbitrio suo aufer
tuum quos cyeditor ex reb
obligatis accepit hita ratõ¬
ne ac residuo debito soluto
uł si creditorem fcm fu̾it
qͦmimis solueretur pigno.¬
ra q̃ in cadem causa durant
restituat debitori nullo spa¬
cõ longi cemporis defendit:¬

Expanded text:
. Pignoris causa res obligatas soluto debito restitui debere pigneraticiae actionis natura declarat. quopotes, nec creditor citra conventionem vel praesidalem iussionem debiti causa res debitoris arbitrio suo auferrtuum, quos creditor ex rebus obligatis accepit, habita ratione ac residuo debito soluto, vel si per creditorem factum fuerit. quominus solveretur, pignora quae in eadem causa durant restituat debitori, nullo spatio longi temporis defendit
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Si mutuam pe¬
cuniam accipere acͣe de iue¬
triano domitianus mãda¬
uit. ⁊ hoc posse ꝓbare con¬
fidis ad exemplum instit᷑u¬
corie eundem domicianũ
ap̃ competentem iudicen
potes conuenire.
Dem. Qui secutus do¬
mini uoluntatem cums¬
uo ip̃ius hũit contractum

Expanded text:
. Si mutuam pecuniam accipere Demetriano Domitianus mandavit et hoc posse probare confidis, ad exemplum institoriae eundem Domitianum apud competentem iudicem potes convenire.. Qui secutus domini voluntatem cum servo ipsius habuit contractum,
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃r. Sisermis cuus sine
ꝑ iissu tuo accepta pecuni¬
a mutua inusuraruniuicẽ
hĩtandi facͥutatem concessit
nulo iure adu̾sanus cuus
hospiemi ex hac causa sͥ
uendicat. cumite seru factũ
nõ obligau̾it ⁊ ingredient

Expanded text:
nus . Si servus tuus sine permissu tuo accepta pecunia mutua in usurarum vicem habitandi facultatem concessit, nullo iure adversarius tuus hospitium ex hac causa sibi vindicat, cum te servi factum non obligaverit: et ingred
Abbreviated transcription (Latin):
gestorum iudicõ uel de pe
euis silius decuriosit uͥgẽ¬
creatus ⁊ a magistrati uerso¬
b cucor constitutus. pa¬
cer in solidum satistacere
cogitur᷑ ¶omii eremplo
cet̾orum mnim̾um cͣnuliũ
inductum ẽẽ intelligatur.
cum filio samilias contrac¬
ta est sine sua uoluntate
sine eius in cuius potate fũ
siue inpeculium ip̃ius siũ
inrem patris ea pecunia re¬
dacta ẽ. ⁊ si pͥat̾ua heredita¬
de abstint actõemnisi ĩ
id epfacere possit nõ dari ꝑ¬
petui edicti int̃pͥt᷑acõne de¬
claratum ẽ.¬
na pecuniam mutuam s¬
uo prisce dedisses. cam̃ ea qͣnͣ¬
citas siiurem domine eiꝰ ius¬
tis erogacõnib u̾sa ẽ de in
rem u̾so apͥ suum iudicem
eam conueni consecutur᷑ se¬
cundum iuris formam id ꝙ
t deb̾i apparu̾it.
tͥs uł nissu eius pecuniamac¬
cepisti. te q eius hereditate
abstines. frustra uereris. ne
a creditorib enis cõueniaris.

Expanded text:
e ius filius decurio sit creatus et a magistratibus tutor constitutus, pater in solidum satisfacere cogitur, cum id onus exemplo ceterorum munerum civilium inductum intellegatur cum filio familias contracta est sive sua voluntate sive eius in cuius potestate fuit, sive in peculium ipsius sive in rem patris ea pecunia redacta est, et si paterna hereditate abstinuit, actionem nisi in id quod facere possit non dari perpetui edicti interpretatione declaratum esna pecuniam mutuam servo priscae dedisses, tamen ea quantitas si in rem dominae eius iustis erogationibus versa est, de in rem verso apud suum iudicem eam conveni, consecuturus secundum iuris formam id quod tibi deberi apparuerit. tris iussu eius pecuniam accepisti teque eius hereditate abstines, frustra vereris, ne a creditoribus eius conveniaris.
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam mutuam accipi¬
enco ita demum ce institu¬
coria accõne obligauit. si
cum eum officõ alicuiuł
negociacõni ex̾cende ꝓpo¬
neres eciam ut id facͥet ei
siea acdõ locum nõ hãt si
quid inrem cuam u̾sum
ꝓbabr̃ accone in eamrem
poita cog̾is ex soluere
uorum qͣmuis de peculio
dum caxat domini ceneau¬
tur de eo tam̃ ꝙ in rem eoꝵ
u̾sum ẽ uł cum iustitore
ex causa cun ꝓͥpoitꝰ suit con¬
tractum ẽ. in solidum cõ¬
ueniri posse dubium nõ ẽ.¬
Dem. Institoria tͥ adusꝰ
eum actõ comꝑetit. aquo
seruum mense ꝓpoĩtum di¬
cis. Si eius negocii causa cr
ꝑ eum excebatur deposita
pecuma nec reddita potest
ꝓbari.

Expanded text:
pecuniam mutuam accipiendo ita demum te institoria actione obligavit , si, cum eum officio alicui vel negotiationi exercendae praeponeres, etiam ut id faceret, ei si ea actio locum non habet, si quid in rem tuam versum probabitur, actione in eam rem proposita cogeris exsolvere rvorum quamvis de peculio dumtaxat domini teneantur, de eo tamen, quod in rem eorum versum est vel cum institore ex causa cui praepositus fuit contractum est, in solidum conveniri posse dubium non e. Institoria tibi adversus eum actio competit, a quo servum mensae praepositum dicis, si eius negotii causa, quod per eum exercebatur, deposita pecunia nec reddita potest probari.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. E ifalsumu instrum̃¬
cum emptõnis conscͥptum
tͥ uelut locacõnis qm fĩ fieri
mandaneras subscribere¬
hñtem suaͣsit nentrum cõ¬
tractum in utr̃oq alteru¬
trius consensu ꝓculdubio¬
est. ꝯstitisse.
to eorum quib res cõmo¬
dantur imputari nõ solẽt.
S cuinis qui ate commoda¬
ri sibi honem postulabat
hostiliis meursionis contẽp¬
placõne ꝑiculum amissio¬
nis ac fortunam fucuti dãp
se placitum conencõnis
implere eum compellec.
porał ministii causa susce¬
pit aucillam ad restitucõ¬

Expanded text:
. Si falsum instrumentum emptionis conscriptum tibi, velut locationis quam fieri mandaveras, subscriberehabente, suasit, neutrum contractum in utroque alterutrius consensu deficiente constitisse nto eorum quibus res commodantur imputari non solent. sed cum is, qui a te commodari sibi bovem postulabat, hostilis incursionis contemplatione periculum amissionis ac fortunam futuri damnise, placitum conventionis implere eum compellet. poralis ministerii causa suscepit ancillam, ad restitu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶ reditor qui pͥdiũ
pignori s nexum decinuit.
fructus qͦs ꝑcepit uł ꝓcipere
debuit in rõem exon̾andi de¬
biti computare necesse ht̃.
⁊ si agruum det̾iorem consti¬
tint en quo nomine pig¬
noraticia actõne obłigatur.
tum dempus pecunia solu¬
canõsuisset. pͥdia pignoriẽ
ypothece cuta uendere lic̾et.
Non arlimit debitori adu̾s
creditorem pignoraticiam¬
suo argentum pignori datũ
ꝓdidit restituere id nõ cogia¬
tur. S si culpereus deprehẽ¬
ditur uł nõ ꝓbet manisestis

Expanded text:
. Creditor, qui praedium pignori sibi nexum detinuit, fructus quos percepit vel percipere debuit in rationem exonerandi debiti computare necesse habet et, si agrum deteriorem constituit, eo quoque nomine pigneraticia actione obligatur. tum tempus pecunia soluta non fuisset, praedia pignori vel hypothecae data vendere liceret, non adimit debitori adversus creditorem pignsuo argentum pignori datum perdidit restituere id non cogitur: sed si culpae reus deprehenditur vel non probat manifestis
Abbreviated transcription (Latin):
cur. Et ideo creditor pignora
q̃ huius modi causa interie¬
runt prãre nõ compellit᷑.
nec a peticõne debiti sum¬
mouetur. isiint̾ contrahe¬
tes p᷑lacu̾it ut amisso pig¬
norum liberet debitorem.
Dem. cCreditor quido¬
mos ⁊ sundos pignori uel
ẏpothece accepit dampnũ
in decidendis arborib in do¬
mib ꝙ destruendis ab eo da¬
cere cogitur. Et si dolouel
culpa rem suppoĩtam det̾io¬
rem eo fecerit: eo quor no¬
mine pignorancia accõne
tenebitur ut calem restitu¬
at qual fuerat tempore ob¬
ligacõnis. ¶Ereditor autẽ
necessarios sumptꝰ quos cͥca
res pignoratas fecit exig̾e
segmtia creditori imputa¬
ri potest. pignorum amissoꝵ.
dispendium ad ꝑiculum eiꝰ¬
corui minime ꝑtinet. Sa¬
ne si simulata amissione
etiam nunc eadem pigno¬
ra ut asseueras a parte diu̾¬
sa possidentur. adu̾suseum
exꝑiri potes.¬
Dem. Pignus in bonis
debitorũ ꝑmanere ĩdeoꝙ
ip̃is ꝑux in dubium nõ ue¬
reis pignora depoĩta conse¬

Expanded text:
ur: et ideo creditor pignora, quae huiusmodi causa interierunt, praestare non compellitur nec a petitione debiti submovetur nisi inter contrahentes placuerit, ut amissio pignorum liberet debitorem.. Creditor, qui fundos et domos pignori vel hypothecae accepit, damnum in decidendis arboribus domibusque destruendis ab eo dacere cogitur et , si dolo vel culpa rem suppositam deteriorem fecerit, eo quoque nomine pigneraticia actione tenebitur, ut talem restituat, qualis fuerat tempore obligationis. Creditor autem necessarios sumptus, quos circa res pigneraticias fecit, exigere segnitia creditori imputari potest, pignorum amissorum dispendium ad periculum eius minime pertinet. Sane si simulata amissione etiam nunc eadem pignora, ut adseveras, a parte diversa possidentur, adversus eum experiri potes. Pignus in bonis debitoris permanere ideoque ipsi perire in dubium non vereis pignora deposita, conse
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. NDec creditores nec
qui his successerunt adu̾s
debitores pignori qͦndam
res nexas petentes redita ie
debita qͣntitate. uł hi uõ
accipientib oblata ⁊ con¬
signata ⁊ depoĩta longi dem¬
poris pͥscͥpcõne muniri pꝰ¬
sunt. unde intelligis ꝙ si
origẽm rei ꝓibare potes. ad¬
u̾sario cenente uendicare
dominiũ debeas.ut autẽ
creditor pignoris defensio¬
ne se t̾ui possit excorquet᷑
ei uecc̃itas ꝓbandi debiti.
uł si cu teneas peruendi ca¬
cõempienoris hoc idem in¬
ducitur. ⁊ tͥ nõ erit dissicił

Expanded text:
. Nec creditores nec qui his successerunt adversus debitores pignori quondam res nexas petentes, reddita iure debita quantitate vel his non accipientibus oblata et consignata et deposita, longi temporis praescriptione muniri possunt. Unde intellegis, quod, si originem rei probare potes, adversario tenente vindicare dominium debeas. Ut autem creditor pignoris defensione se tueri possit, extorquetur ei necessitas probandi debiti vel, si tu teneas, per vindicationem pignoris hoc idem inducitur et tibi non erit difficilis
Abbreviated transcription (Latin):
uelut nõ ĩpe s enis uyor
comparauerat u̾itatis sub¬
stanciam mutare nõ posst̃.¬
.¶Questio ita q facta per
pͥsidem examinabitur pro
pes gestuui ẽ inspicitur.

Expanded text:
velut non ipse, sed eius uxor comparaverit, veritatis substantiam mutare non possunt. quaestio itaque facti per praesidem examinabitur provquod gestum est inspicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam boni scrui fraudem sĩp
hibehunt. mali si res egͥit. sub
inquisicõne poĩti poterunt
podere u̾itatem. acq ica om¬
nia obsernabunt. ut nec in¬
uentarium minuere nec mu¬
care. uł subtrahere aliquid
cudor ualeat. Qd̾ ĩnceste. mar¬
gantis. geminis. ⁊ ĩascuł ce¬
ceriꝰq suppellectili uocessari

Expanded text:
nam boni servi fraudem fieri, prohibebunt: mali si res exegerit, sub quaestione positi, poterunt prodere veritatem; atque ita omnia observabunt, ut nec inventarium minuere nec mutare vel subtrahere aliquid tutor valeat. Quod in veste, margaritis, gemmis et vasculis caeteraque supellectili necessari
Abbreviated transcription (Latin):
ri ascribr̃ siue negligencia
dissolutaui paciatur eẽ dist¬
solntami. siue duricia. uel
media acq u̾berib hos affici¬
ant. Nec enim dominos exce¬
crantur. s magis diligit iͣ.
ut hec lex ꝑ hoc quoq melior
antiquasit. Eunc enim re¬
mota seruorum custodia ĩ
uita minorum sepius ꝓde¬
batur. ¶ Nec u̾o domumuẽ¬
dere liceat inqua desocit pr̃.
minor creuit in qua maior
imagines aut uide sixas aũ
remilsas nõ uidere sacis est
lugubre. ergo ⁊ domus. ⁊ ce¬
tͥa omnnia immobilia in prĩo¬
nio minorum ꝑmaneant.
nullumq edificii geminis ꝙ
incegrum ħ̾editas dabit uel
collapsum tutoris frande de
inatum edificium. cucor ces¬
cificatõne oꝑis ip̃ius ⁊ mul¬
corum fide id resicere coget:
Ita enim aminini redditus płꝰ
minorib conferent qmͣ ꝑ frau¬
des p̃cia diminuta. Serm etaã
qui aliqua sunt arte pͥditi ope

Expanded text:
ligentia dissolutam esse patiatur disciplinam sive duritia vel inedia atque verberibus eos afficiat. Nec enim dominos exsecrantur, sed magis diligunt, ita ut haec lex per hoc quoque melior antiqua sit. Tunc enim remota servorum custodia, etiam vita minorum saepius prodebatur. Nec vero domum vendere liceat, in qua defecit pater, minor crevit, in qua majorum imagines aut non videre fixas aut revulsas videre satis est lugubre. Ergo et domus et caetera omnia immobilia in patrimonio minorum permaneant, nullumque aedificii genus, quod integrum haereditas dabat, collapsum tutoris fraude depmatum aedificium, tutor testificatione operis ipsius et multorum fide id reficere cogatur: ita enim annui reditus plus minoribus conferent, quam per fraudes pretia diminuta. Servi etiam, qui aliqua sunt arte praediti, ope