comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ẜũada st̃. que nec u nec delo malo ui
p̃tores solẽt iudicare facta st̃: Si ꝗs me¬
dicam̃etu cuiq̃ dederit ad aqua int̾ cut̾e
pepigerit impetret ut ite eoliceat uti qd
faciẽndu sit cu sit ĩhũanus q nõ sre it
nec ei ꝗcqͣ fiat ĩ uũc: Uite ⁊ saluti ẽ ꝯsulẽ¬
dur. Quid si qs sapiẽs rogatus sit ab eo
ꝯeur ħrde faciat cu ei testõ sextͥtiu mi¬
lies relinquatur ut añ q hrditate adi¬
eat luce pala ĩ foro saltet. idq se ftũr ꝓ¬
miẜit. ꝙ alit̾ hrde eu sc̃ptuiꝰ ille nõn
nole. ⁊ id arbitror suisse grauitatis. qm̃
ꝓmisit si saltare inforo curpe ducet. hoẽ¬
stius mẽciet᷑ si ex hr̃ditate nich cepit qͣr
si cepit: nͥ forte ea peciĩa ĩ rei .p. magͣ¬

Expanded text:
da sint, QUAE NEC VI NEC DOLO MALO, ut praetores solent, FACTA SINT. Si quis medicamentum cuipiam dederit ad aquam intercutem epigerat, impetret,ut iterum eo liccat uti, quid faciendum sit. Cum sit is inhumanus, qui non concedat, nec ei quicquam fiat iniuriae, vitae et saluti consulendum. Quid? si qui sapiens rogatus sit ab eo, qui eum heredem faciat, cum ei testamento sestertium milies relinquatur, ut, ante quam hereditatem adeat, luce palam in foro saltet, idque se facturquod aliter heredem eum scripturus ille non nollem et id arbitror fuisse gravitatis; quoniam promisit, si saltare in foro turpe ducet, honestius mentietur, si ex hereditate nihil ceperit, quam si ceperit, nisi forte eam pecuniam in rei p
Abbreviated transcription (Latin):
lur ultro ĩtuliss cũq d̾ ĩpio ẽtatũ eẽt cu
rege generoso ac potẽte ꝓfuga ab eoue
nit incastra fabricii: eiq ẽ policitꝰ si pre¬
catux. Hũc fabricius reducẽdũ curauit
ad pirrhu. idq eius factu laudatũ a se¬
natu ẽ. At si specie utilitatis opinicẽmq
queriꝰ magnu illd̾ bellũ ꝓfuga umus ⁊
graue aduersaĩu ĩ pii sb̾stuliss. s magͣ
dedecus ⁊ flagiciu ꝗ cũ laudis certane
fuiss en nõ uirtute s scelere supatu.s
aristides athenis fuit. uł senatui nr̃o q
nũq utilitatẽ a dignitate seũixit arimiꝰ
nõ põt eẽ gloria. Sin ip̃e opes expetut᷑
quo quom̃o nõ pot̾unt utiles eẽ cu infa¬
inia. nõig̾ utił illa .l. philippi. q .s. sente¬
tia. qua s ciuitates .l. silla peciua acepta ex
senatus ⁊ sulto liberauiss ut he rũsus
ueatigales eeñt. neq his pecuia qua
⁊libertate decerãt reddereꝰ. fisenatus

Expanded text:
lum ultro intulisset, cumque de imperio certamen esset cum rege generoso ac potente, perfuga venit ab eo in castra Fabricii eique est pollicitus, si precaturum. Hunc Fabricius reducendum curavit ad Pyrrhum, idque eius facturr laudatum a senatu est. Atqui, si speciem utilitatis opinionemque quaerimus, magnum illud bellum perfuga unus et gravem adversarium imperii sustulisset, sed magnum dedecus et flagitium, quicum laudis certamen fuisset, eum non virtute, sed scelere superatum.Aristides Athenis, fuit, vel senatui nostro, qui numquam utilitatem a dignitate seiunxit, armis non potest esse gloria; sin ipsae opes expetuntur quoquo modo, non poterunt utiles esse cum infamia. Non igitur utilis illa L. Philippi Q. f. sententia, quas civitates L. Sulla pecunia accepta ex senatus consulto liberavisset, ut eae rursus vectigales essent neque iis pecuniam, quam pro libertate dederant, redderemus. Ei senatus
Abbreviated transcription (Latin):
cxegit ꝓmissu a neptimo: cui cũ tres op¬
tiones neptimꝰ dediss oprauit ĩt̾itũ fi¬
d si ypoliti. cu is patri suspectꝰ eẽt de
nouerca. Quo oprato ĩpetrato theseus u
maximis fuit luctibꝰ. Qandagamenon:
cu deuouissi diane.⁊ ĩsuo regno pulceri¬
niu natuza os illo annoĩmolauit ep¬
higẽuia: qua uicħ erat ĩ illo anno nai¬
tu pulcrius. Pmissu pociꝰ nõ faciẽd̾q tã¬

Expanded text:
exegit promissum a Neptuno? cui cum tres optationes Neptunus dedisset, optavit interitum Hippolyti filii, cum is patri suspectus esset de noverca; quo optato impetrato Theseus in maximis fuit luctibus. Quid, quod Agamemnon cum devovisset Dianae, quod in suo regno pulcherrimum natum esset illo anno, immolavit Iphigeniam, qua nihil erat eo quidem anno natum pulchrius? Promissum potius non faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
gitiu mag̃ qͣ humaĩtate. Querit si ĩma¬
Ni iacura facienda sit eꝗ ne p̃ciosi porius
iagrium faciant ansuliuilis. Hic alio
res familiaĩs alio ducit humaĩtas. Sita¬
bulaz de naufragio stultꝰ arrpueut extor¬
quebit ne ear sapies si potuerit. negat ꝙ
sit ĩiuriũ. Quid dnĩs naius: eripiet ne.
suur:Minime: nõ plus qͣ si nauigãte
ĩ alto cicere denaui uelit qr sua sit qͣad

Expanded text:
 quam humanitate. Quaerit, si in mari iactura facienda sit, equine pretiosi potius iacturam faciat an servoli vilis. Hic alio res familiaris, alio ducit humanitas. Si tabulam de naufragio stultus arripuerit, extorquebitne eam sapiens, si potuerit? Negat, quia sit iniurium. Quid? dominus navis eripietne suum? Minime, non plus quam navigantem in alto eicere de navi velit, quia sua sit. Quoad
Abbreviated transcription (Latin):
le eẽ odiu ⁊ ĩfamia: Ego ⁊̃ cũ catoe me¬
e sepe disce̾si. Nis eĩ p̃fracte udetut᷑
erran̾ir uecrigaliaq defende̾: oĩa publica¬
nis negare. multa sociis: cũ ĩhos bñfici
eẽ debereꝰ cu ili sic agere ut cũ colonis
nr̃is soleresꝰ: Eoq mag̃ quo illa ordinũ
ꝯiũtio ad salute rei pn. ptinebat᷑ Parale
q̃ curio cũ cã traspatanor equã ẽẽ dicẽ¬
bat: sẽp au̾t ad debatiũcat utilitas. pti

Expanded text:
 cum Catone meo saepe dissensi; nimis mihi praefracte videbatur aerarium vectigaliaque defendere, omnia publicanis negare, multa sociis, cum in hos benefici esse deberemus, cum illis sic agere, ut cum colonis nostris soleremus, eoque magis, quod illa ordinum coniunctio ad salutem rei publicae pertinebat. Male etiam Curio, cum causam Transpadanorum aequam esse dicebat, s
Abbreviated transcription (Latin):
nr ꝗde cͥratidianus offĩcio boĩ uiri fũc¬
tus est. tũc cũ p̃tor eẽt. colegiũq p̃toiu
tͥbuni plebis adhibuissẽt. ut res num¬
maĩa de coĩ sentẽcia ꝯstitueretur. Iacta¬
batur tẽporib eĩ illis nũmꝰ sic ut uenio
posset scur qcqd heret. Cõscͥpẜũt coĩter
edcũ cũ pena atq iuditio. ꝯstituerũtqi
ut oẽs simł in rostra post meridie descẽ¬
derẽt: ⁊ cet̾i qde. Ali alie. Maĩus a sub¬
fuerat solus edix̃. ⁊ ea res si queris ei
magno honori fuit. oĩb uicis statue fr̃e¬
st̃. ad eas thus ⁊ cerei. Quid młta: ne¬
mo unqͣ młtitudim fuit caĩor. Hec sũt
que ꝯturbent ĩ deliberatõe nõ niqͣ cũ id

Expanded text:
s officio viri boni functus est tum, cum praetor esset collegiumque praetorium tribuni plebi adhibuissent, ut res nummaria de communi sententia constitueretur; iactabatur enim temporibus illis nummus sic, ut nemo posset scire, quid haberet. Conscripserunt communiter edictum cum poena atque iudicio constitueruntque, ut omnes simul in rostra post meridiem escenderent. Et ceteri quidem alius alio, Marius ab subositum fuerat, solus edixit. Et ea res, si quaeris, ei magno honori fuit; omnibus vicis statuae, ad eas tus, cerei; quid multa? nemo umquam multitudini fuit carior. Haec sunt, quae conturbent in deliberatione non numquam, cum id,
Abbreviated transcription (Latin):
longe abeẽt ⁊ iaz septimũ ãnũ
post pretura iaceret neq petiturꝰ unqͣ
ꝯsulatu uideret᷑. Q. metellu cuiꝰ lega¬
tus erat sũmu uiꝵ ⁊ cuie cu ab eo ĩꝑ¬
atore suo roma missus eẽt ap̃ ppł ro¬
manu criminatus ẽ bellũ illu dũcẽ.
sise ꝯsule feciss breui tp̃r aut iuum¬

Expanded text:
longe abesset et iam septimum annum post praeturam iaceret, neque petiturus umquam consulatum videretur, Q. Metellum, cuius legatus erat, summum virum et civem, cum ab eo, imperatore suo, Romam missus esset, apud populum Romanum criminatus est bellum illum ducere; si se consulem fecissent, brevi t
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ẽẽ q ꝓsit qb possit: noceat nẽĩm
nͥ lacessitus in nũa. Quid ergo: hic non
noceat ꝗ quoda qiͣ ueneno ꝑficiat ut ue¬
ros hrdes moueat: in eoꝵ locu ip̃e succe¬
dat: Nõ ig̃ faciat dixerit qs qd̾ utile sit
qued expediat. ymo ĩteligat nicħ nec ex¬
pedire nec utile ẽẽ qd̾ sit ĩustu. ħ ꝯ nõ
didicit bonus iuir ẽẽ nõ poteit. Eunbri¬
am ꝯsularẽ audieba de patre nr̃o pueri

Expanded text:
bonum esse, bonum esse, nisi lacessitus iniuria. Quid ergo? hic non noceat, qui quodam quasi veneno perficiat, ut veros heredes moveat, in eorum locum ipse succedat? Non igitur faciat, dixerit quis, quod utile sit, quod expediat? Immo intellegat nihil nec expedire nec utile esse, quod sit iniustum; hoc qui non didicerit, bonus vir esse non poterit. C. Fimbriam consularem audiebam de p
Abbreviated transcription (Latin):
ditates nõ hõesbe uident̃ si st̾ maliciosis
blandiciis officioꝵ nõ ueĩtate s dissimł¬
aticẽ qĩte. acq in talib reb aliud utile.
ĩt̾du alid hoẽstu iudeiͣ solet. ⁊ falso. ⁊¬
Na eade utilitatis q̃ hoẽstatis ẽ regła. q
ħ nõ puiderit ab ħ nulla fraus aberit:
nullu facinus. Sic eĩ cogitans: ẽ istud
qdẽ hõestu. ueꝵ ħ expedit. res a ña copu¬
latas audebit erroe̾ diuellere: q fons est
fraudiu maleficioꝵ sceleꝵ oĩu. Itaq si
uir bonus hãt hãc ui ut si digitis con¬
crepuerit possit ĩ locupletiu testõ nom̃e
eiꝰ irreꝑe hac ui nõ utat᷑: nec si exploãtũ
qde habeat id oĩoneine ñqͣ suspicatuꝵ.
iustus isq quẽ sentizꝰ iuiꝵ bonũ nichil
cuiqͣ qd̾ ĩ se trãsferrat detrahet. Hec qui
ad mirat᷑ is se ¶ sit uir bonus nescire fa¬
teat᷑. At nõsi qͣ uoluerit aĩ sui ꝯplicata
nocioẽ euoluere ia se ip̃e doceat eñ uix

Expanded text:
ditates non honestae videntur, si sunt malitiosis blanditiis, officiorum non veritate, sed simulatione quaesitae. Atqui in talibus rebus aliud utile interdum, aliud honestum videri solet. Falso; nam eadem utilitatis, quae honestatis, est regula. Qui hoc non perviderit, ab hoc nulla fraus aberit, nullum facinus. Sic enim cogitans: Est istuc quidem honestum, verum hoc expedit, res a natura copulatas audebit errore divellere, qui fons est fraudium, maleficiorum, scelerum omnium. Itaque, si vir bonus habeat hanc vim, ut, si digitis concrepuerit, possit in locupletium testamenta nomen eius inrepere, hac vi non utatur, ne si exploratum quidem habeat id omnino neminem umquam suspicaturum. iustus isque, quem sentimus virum bonum, nihil cuiquam, quod in se transferat, detrahet. Hoc qui admiratur, is se, quid sit vir bonus, nescire fateatur. At vero, si qui voluerit animi sui complicatam notionem evolvere, iam se ipse doceat cum virum
Abbreviated transcription (Latin):
Cu oĩb ꝯsulere debeas ⁊ seruire humaẽ
societati eaq lege natus sis ⁊ ħ habeas.
p̾ncipia nature qͥb parere ⁊ que seq debe¬
as ut utilitas tua coĩs sit utilitas iiciᷤ¬
simq ea coĩs utilitas tua sit celab̾ hoies
quil his adsit comoditatis ⁊ copie. Re¬
spõdebit diogenes fortasse sic: Aliud ẽ ce
bonoꝵ: que tibi plus ꝓdessent cognita
qͣz tritici utilitas. S non qcqd tibĩ audiẽ
utile ẽ idmichi dice necesse ẽ. Siꝗdem
societate: Meĩm ĩ qt Ille. s nuista soiẽ¬
tas tał ẽ ut nich suu cuiq sit: Qd si ita
in hac tota disceptatõe nõ illõ dici ꝙ̃uis¬
hoc turpe sit tñ qm̃ expedit facia s ita ex¬
pedire ut turpe nõ sit. Ex altera aũt ꝑte ca¬
re qr turpe sit nõ ẽe̾ faciẽdu. uendat e¬
des uir bonus ꝑꝑ aliqua iitia que ip̃e no¬
rit ceteri ignorẽt. pestilentes sint ⁊ ħ an
salubres: Ignoretur ĩ oĩb cubiculꝰ apparẽ

Expanded text:
cum horninibus consulere debeas et servire humanae cum horninibus consulere debeas et servire humanae societati eaque lege natus sis et ea habeas principia naturae, quibus parere et quae sequi debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas vicissimque communis utilitas tua sit, celabis homines, quid iis adsit commoditatis et copiae? Respondebit Diogenes fortasse sic: Aliud est cebonorum, quae tibi plus prodessent cognita quam tritici vilitas; sed non, quicquid tibi audire utile est, idem mihi dicere necesse est. Imsocietatem. Memini, inquit ille; sed num ista societas talis est, ut mihil suum, cuique sit? Quod si ita in hac tota disceptatione non illud dici: quamhocturpe sit, tamen quoniam excedit, faciam: sed ita expedire, ut turpe non sit: ex altera autem parte, care, quia turpe sit, non esse faciendum. 3. Vendat aedes vir bonus propter aliqua vitia, quae ipse norit, ceteriignorent: pestilentes sint, et habeantur salubres: ignoretur, in omnibus cubilibus apparere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑli gͦrã i bonus alexandria rodũ magnu
furmẽti nũ adduxeit ĩ rodioꝵ ĩopia ⁊ fame
sũmaq anone caritate si ide sciat coplures
mercatões alexandria soluisse. nauesq ĩ
ĩcursu surmeto honustas petetes rodu ni¬
derit dicturꝰ ne sit idrodiis: an scilentio su¬
u qͣ plurimo uẽditurꝰ. Sapiente ⁊ bonũ
iuꝵ fingimus. de eius deliberatõe ⁊ ꝯsulta¬
tiõe querimus: q celaturꝰ rodios ño sit si
id turpe iudicet s dubitet an turꝑe nõ sit.
Iu hui moĩ cãis aliud diogeni babilonio
tipatro oĩa patefacienda: ut ne qd oĩo r
quod uẽditor norit / emptor ignoret. dio¬
gem uẽditore quatenus ĩ iuire ciuili cõ¬
stitutũ sit uitia dice̾ oportere: cetera sine
uẽdere. aducxi. exposm. uẽdo meu non
pluris p̃cii qͣr ceteri. fortasse ⁊̃ minoris
cu maior est copia cui fit ĩiuria: Exorit᷑
antipatri rõ ex altera ꝑte. Quit agis. tu

Expanded text:
pli gratia vir bonus Alexandrea Rhodum magnum pli gratia vir bonus Alexandrea Rhodum magnum frumenti nurerum advexerit in Rhodiorum inopia et fame summaque annonae caritate, si idem sciat complures mercatores Alexandrea solvisse navesque in cursu frumento onustas petentes Rhodum viderit, dicturusne sit id Rhodiis an silentio suum quam plurimo venditurus. Sapientem et bonum virum fingimus; de eius deliberatione et consultatione quaerimus, qui celaturus Rhodios non sit, si id turpe iudicet, sed dubitet, an turpe non sit. In huius modi causis aliud Diogeni Babylonio tipatro omnia patefacienda, ut ne quid om-nino, quod venditor norit, emptor ignoret, Diogeni venditorem, quatenus iure civili constitutum sit, dicere vitia oportere, cetera sine vendere. Advexi, exposui, vendo meum non pluris quain ceteri, fortasse etiam minoris, cum maior est copia. Cui fit iniuria? Exoritur Antipatri ratio ex altera parte: Quid ais? tu
Abbreviated transcription (Latin):
nicaret. datus est aristides. Huic ille clas¬
se lacedemonioꝵ que sb̾ducta eẽt ad egit¬
teu clam ĩcendi posse: Quo facto srangi
lacede moĩoꝵ opes necesse ẽẽt. Qd̾ ariti¬
des cũ andiss in ꝯtione mag̃ expectatõe:
uenit. dixitq putile eẽ ꝯsiłiu qd̾ temisto¬
des afferet. s minime hõestu. Itaq athe¬
nienses qd̾ hõestu nõ eẽt idnec utile qde
pucauerũt: tot᷑aq ea ie quane audierãt
qd̾ autore aristide repudiauerũt. Melius
illi qͣr nos ꝗ piratas ĩmunes socios uectiga¬
les habezꝰ. Maneat ergo qd̾ turpe sit idnũ
ipiscare. Hoc eĩ ip̃ utile putare qd̾ curpe i¬
sit calamitosu ẽ.
¶ped incidũt ut sup̃ dixi¬
sepe cause cũ repugnare utilitas ho¬
nestati undeatur utͣ aĩaduertẽd̾ siti
repugret ne plane an possit cu hõe state ꝯ¬
ziungi. Eius generis st̾ he questioes. si exe¬

Expanded text:
nicaret. Datus est Aristides; huicille; clasnicaret. Datus est Aristides; huicille; classem Lacedaemoniorum, quae subducta esset ad Gythaeum,clam incend posse: quo facto frangi Lacedaemoniorum opes necesse esset. Quod Aristides, cum audivisset, in concionem magna exspectatione venit, dixitque perutile esse consilium, quod Themistocles daret, sed minime honestum. Itaque Athenienses, quod honestum non esset, id ne utile quidem putaverunt totamque ear rem, quam ne audierant quidem, auctore Aristide repudiaverunt. Melius hi quam nos, qui piratas immunes, socios vectigales habemus. Maneat ergo, quod turpe sit, id nuipiscare; hoc enim ipsum, utile putare, quod turpe sit, calamitosum est. Sed incidunt, ut supra dixisaepe causae, cum repugnare utilitas honestati videatur, ut animadvertendum sit, repugnetne plane an possit cum honestate coniungi. Eius generis hae sunt quaestiones: si exem
Abbreviated transcription (Latin):
apud patres nr̃os: papius nup. ⁊la ẽẽ ꝓ
cine q cuus nõ sit rectu ẽ nõlicẽ. Qũale¬
ge tulerũt sapiẽtissimi ꝯsules crassus et
seuola. usu uero urbis phibere ꝑegrinos
te accepta maioẽs aĩos hũt qͣr unq̃ reb
secundis. iuilla timoris sigficatio nulla
pacis metio. canta uis ẽ hoẽstiut spẽ utili¬
tatis obscuret. ¶ Atheĩenses cũ psaꝵ un
petu nullo mo possent sp̃stine statuerẽt ⁊̃
ut irbe relicta ꝯngib ⁊ liberis trozẽned¬
poĩtis naues ꝯscenderet libertatẽq grecie
classe defenderẽt cursillu quẽda suadetẽ
ut in urbe manerẽt xersemq recipent la¬
pidib obruerũt. Atq ille utilitate seq u
debatur. S ea nulla erat repugñate hone¬
state. ¶Bemistodes post uictoria eiꝰ belli¬
quod cu psis fuit dixit ĩ ꝯtiõe se hr̃e ꝯsiti¬
u rei .p. salutare. s id sciri nõ opus ẽẽ. po¬
stulauit ut alique ppłs daret qcu comu¬

Expanded text:
Papius nuper. Nam esse pro cive, qui civis non sit, rectum est non licere; quam legem tulerunt sapientissimi consules Crassus et Scaevola; usu vero urbis prohibere peregrinos te accepta maiores animos habuit quam umquam rebus secundis; nulla timoris significatio, nulla mentio pacis. Tanta vis est honesti, ut speciem utilitatis obscuret. Athenienses cum Persarum impetum nullo modo possent sustinere statuerentque, ut urbe relicta coniugibus et liberis Troezene depositis naves conscenderent libertatemque Graeciae classe defenderent, Cyrsilum quendam suadentem ut in urbe manerent Xerxemque reciperent, lapidibus obruerunt. Atqui ille utilitatem sequi videbatur; sed ea nulla erat repugnante honestate. Themistocles post victoriam eiquod cum Persis fuit, dixit in concione, sehabere consilium Reip. salutare, sed id scire opus non esse. Postulavit, ut aliquem populus daret, qui cum eo commu
Abbreviated transcription (Latin):
siqd eẽt ꝓdẽe / michi cu ennio ꝯueĩret.
ħ c̃atone ꝗde rhodiu discipulũ panetii
uidro ĩ his libris quos de officus scripsit
quĩto tuberoni dice̾ ẽẽ sapiẽtis nichil
ꝯtra mores leges legis ĩstituta faciẽter.
habere rõe rei familiaĩs. Neqr eĩ solum
nob diuites ẽẽ uolumꝰ. s liberis ꝓpĩqs.¬
tates ⁊ copie diuitie sũt ciutatis. Huic
seuole/ factu de quo paulo ance dixi pla¬
cere nullo mõ põt. Et eĩ oĩo tantũ se ne¬
gat factur ꝯpendii sui c̃a qd̾ nõ liceat.i
Huic nec laus magna tribuenda nec grã
est. Srsiue ⁊ simulatio ⁊ disimulatio⁊
dolus maliis ẽ ꝑ pauce res sũt ĩ qb dolꝰ
iste malus nõ uerset᷑. siue iur bonus est

Expanded text:
d esset prodesse, mihi cum Ennio conveniret. Hecatonem quidem Rhodium, discipulum Panaeti, video in iis libris, quos de officio scripsit Q. Tuberoni, dicere sapientis esse nihil contra mores, leges, instituta facientem habere rationem rei familiaris. Neque enim solum nobis divites esse volumltates et copiae divitiae sunt civitatis. Huic Scaevolae factum, de quo paulo ante dixi, placere nullo modo potest; etenim omnino tantum se negat facturum compendii sui causa, quod non liceat. Huic nec laus magna tribuenda nec gratia est. Sed, sive et simulatio et dissimulatio dolus malus est, perpaucae res sunt, in quibus non dolus malus iste versetur, sive vir bonus est
Abbreviated transcription (Latin):
apud oẽs ordĩes graciosus piscatores ad
se ꝯnocauit: ⁊ abhis petiuit ut ante suoᷤᷤ
ortulos postera die piscaretur. dix̃qr qd
ceꝑat afferebat: Añ pedes pithu pisces ab¬
iciebant᷑. Tũ camus queso inꝗt qd ẽ hoc
pithio ut uenderet. Grauate ille pͥmo.i
Quid multa: impetrat. emit hõ cupidus
⁊ locuples tanti quãti pithius uoluit. et
enut ortos ĩstructos. noĩa facit. negoiũ
ꝯficit. Inuitat camus postera die familia¬
res suos. Uenit ip̃ mature. scalinũ nullũ
uidet. Quei̾t ex ꝓximo uicino/ nu ferie
queda piscator eeñt: ꝙ eos nullos iudet.
Nulle ꝙ scia ille ĩꝗt: s hic piscaĩ nulli so¬
lẽt. Itaq heri mirabar qd accidiss. Stoma¬
cari canius. S qd faceret: Nũdu eĩ aco¬
lĩus collega ⁊ familia̾is mens ptulerat
de dolo malo formulas: in qb ipĩs cũ ex
eo quereret᷑ ꝗd eẽt dolus malus/ respõdbat.
sane luculente ut ab hoĩe ꝑito difimẽdi.
Ergo ⁊ pichius ⁊ om̃es aliud sunulãtes¬

Expanded text:
apud omnes ordines gratiosus, piscatores ad se convocavit, et ab us petivit, ut ante suos hortulos postera die piscarentur, dixitque ceperat, afferebat: ante pedes Pythii pisces abiciebantur. Tum Canius, quaeso, in quit, quid est o Pythio, ut venderet. Gravate ille primo. Quid multa? impetrat: emit homo cupidus et locuplest tati, quanti Pythius voluit, et emit instructos: nomina facit: negotium conficit. Invitat Canius postera die familiares suos: venit ipse mature: Scalmum nullum videt, quaerit ex proximo vicino, num feriae quaedam piscuit ille: sed hic piscari nulli solent: itaque heri mirabar, quid accidisset. Stomachari Canius: sed quid faceret? nondum enim Aquilius, collega et familiarismeus, protulerat de dolo malo formulas. In quibus ipsis. cum ex eo quaereretur; quid esset dolus malus? respondebat, sane luculente ut ab homine perito definiendi. Ergo et Pythius et omnes aliud agentes
Abbreviated transcription (Latin):
lata dicũt a płatõe qiͣ nõ ille aut fcũ
hiꝰ anuli ⁊ hiꝰ exempli Si nemo scitur
nemo ue suspicaturꝰ ꝯde sit cu aliqd
diuitiaꝵ potentie d. ĩ itiois libidinis cã
feceris. si id diis hoĩb q futuꝵ sit sẽp
ignotu sis ne facturus. Negãt id fieri
gant posse id si poss fieri ꝗdua facerẽt.
Urgent rustice sane. negant eĩ posse
⁊ in eo ꝑstant. hoc uerbu qd ualeat nõ
uident. Cu eĩ querizꝰ si celare possint
ꝗd factiũ sint nõ queriꝰ possĩt ne çela¬
re. s tãq̃ torm̃eta q̃da ad hiberezꝰ ut
si respõderẽt se ĩpunite ꝓpoĩta facturoᷤᷤ
qd̾ expediat facinorosos se ẽẽ fateantũ.
si negẽt oĩa turpia ꝑse ẽẽ fugienda cõ
cedant. s ia ad ꝓpoitu reuerta¬

Expanded text:
latam dicunt a Platone; quasi vero ille aut factum latam dicunt a Platone; quasi vero ille aut factum pli: si nemo sciturus, nemo ne suspicaturus quidemn sit, cum aliquid divitiarum, potentiae, dominationis, libidinis causa feceris, si id dis hominibusque futurum sit semper ignotuml, sisne facturus. Negant id fieri gant posse, id si posset, quidnam facerent. Urguent rustice sane; negant enim posse et in eo perstant; hoc verbum quid valeat, non vident. Cum enim quaerimus, si celare possint, quid facturi sint, non quaerimus, possintne celare, sed tamquam tormenta quaedam adhibemus, ut, si responderint se impunitate proposita facturos, quod expediat, facinorosos se esse fateantur, si negent, omnia turpia per se ipsa fugienda esse concedant. Sed iam ad propositum reverta
Abbreviated transcription (Latin):
erãt. Quib aꝑtis corpus hoĩs mortui
uidit magnitudĩe ĩusitata: anuluzq
aureu in digite: que ut detrassir ip̃e
uduit. Fr̃at aũt regius pastor. tũc ĩ
ꝯcilio se pastoꝵ recepit. ubi cu pala eiꝰ
amili ad palma ꝯuerterat a nullo in¬
debatur ip̃e aũt oĩa uidebat. Ide rusꝰ
iudebatur cu ĩ locu amulu ꝯuerterat.
Itaq hac oportĩtate amili usus regine
strupu ĩtulit: eaq ad intrice rege dũ
intererut. sp̃stulitq quos obstare arbi¬
trabatur. Nec in his facinorib eũ ꝗsq̃ po¬
tuit iudere. sic repẽte anuli beneficiorex
exortꝰ ẽ lid̃ie. Hũc igitur anulu si hãt sa¬
piens nich plus sibilicere putet pecca¬
re qͣr si nõ haberet. hor̃sta eĩ boĩs uiris i
nõ oculta quer̃tur. acq ħ loco philoso¬
phi ꝗda minime mali illi ꝯde s non
satis acuti ficta ⁊ com̃ticia fabula pro¬

Expanded text:
essent; quibus apertis corpus hominis mortui essent; quibus apertis corpus hominis mortui vidit magnitudine invisitata anulumque aureum in digito; quem ut detraxit, ipse induit erat autem regius pastor, tum in concilium se pastorum recepit. Ibi cum palam eius anuli ad palmam converterat, a nullo videbatur, ipse autem omnia videbat; idem rursus videbatur, cum in locum anulum inverterat. Itaque hac opportunitate anuli usus reginae stuprum intulit eaque adiutrice regem dominum interemit, sustulit, quos obstare arbitrabatur, nec in his eum facinoribus quisquam potuit videre. Sic repente anuli beneficio rex exortus est Lydiae. Hunc igitur ipsum anulum si habeat sapiens, nihilo plus sibi licere putet peccare, quam si non haberet; honesta enim bonis viris, non occulta quaeruntur. Atque hoc loco philosoplis quidam, minime mali illi quidem, sed non satis acuti, fictam et commenticiam fabulam pro
Abbreviated transcription (Latin):
uitatib regn̾ãdi existũt cupiditates ꝗ¬
b nichil nec tetrius nec fedius excogi¬
ciis uidẽt. pena nõ dico legũ quas sepe
ꝑrũpũt s ipũis tupitudĩs que acerbi¬
sima est nõ indent. Quar obre hoc qde
deliberantiu genus ꝓpellatur emedio.
Est eĩ totu sceleratu ⁊ impiu. ꝯ deliberat¬
an se scientes scelere ꝯtaminẽt. In ip̃a
eĩ dubitatõe facinus mest. ⁊ si ad id ño
puenerũt. Ergo ea deliberanda oĩo nõ
sũt ĩqb est curpis ip̃a deliberatio acq
⁊ in om̃i deliberatione celandi ⁊ ocultã¬
di spes opuuoq ꝓemouẽda ẽ. Satis eĩ
eẽ d si oẽs deos hoĩesq celare possumꝰ
nichil tñ auare. nicħ ĩuste. nichil libi¬
dinose. nicħ in ꝯtiũeter eẽ faciendu.
unc ille giges inducitur a pla¬
tone/ q cu terra dicesiss ma¬
gius qbda ymbrib / descẽdit
in illu hiatu: eneuq equu ut fert
fabule aiãduertit: cuiꝰ in laterib fores

Expanded text:
vitatibus regnandi existunt cupiditatis, quibus nihil nec taetrius nec foedius excogilegum, quam saepe perrumpunt, sed ipsius turpitudinis, quae acerbissima est, non vident. Quam ob rem hoc quidem deliberantium genus pellatur e medio est enim totum sceleratum et impium, qui deliberanan se scientes scelere contaminent; in ipsa enim dubitatione facinus inest, etiamsi ad id non pervenerint. Ergo ea deliberanda omnlino non sunt, in quibus est turpis ipsa deliberatio. Atque etiam ex omni deliberatione celandi et occultandi spes opinioque removenda est. Satis enim et, si omnes deos hominesque celare possimus, nihil tamen avare, nihil iniuste, nihil libidinose, nihil incontinenter esse faciendum. Hinc ille Gyges inducitur a Platone, qui, cum terra discessisset magnis quibusdam imbribus, descendit in illum hiatum aeneumque equum, ut ferunt fabulae, animadvertit, cuius in lateribus fores
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis spẽ. nõ cũ ħ deliberet᷑ relin¬
quẽda ne sit hoẽstas ꝑp utilitatis ma¬
gnitudie na id qde ĩprobu ẽ. s illd̾
possit ne id qd̾ utile iudeatur fieri nõ tͣ¬
piter. Cu colatino colege brutus ĩpiũ
abrogabat poterat uideri fucere id ĩiuste
guerat eĩ in regib expellendis sociꝰ bru
principes cepissent cognatioe suꝑbi no¬
menq tarquioꝵ ⁊ memoria regni ẽe
erat ita hõestu ut ⁊̃ ip̃i colatino placere
deberet. Itaq utilitas ualiut ꝓphõesta¬
tez sine qua ne utilitas qde ẽẽ potuss
in eo rege qͦ urbez odidit nõi¬
ita. Spẽs eĩ utilitatis aũi pepu¬
lit eius. cui cu uisu eẽt utilius
solu qͣ i altero regn̾are fr̃atre ĩtemit¬
Omisit hͥ ⁊ pietate ⁊ humaĩtate: ut
id qd̾ utile indebatur. neq erat asseꝯ pos¬

Expanded text:
 deliberetur, relinquendane sit honestas propter utilitatis magnitudinem nam id quidem improbum est, sed illud, possitne id, quod utile videatur, fieri non turpiter. Cum Collatino collegae Brutus imperium abrogabat, poterat videri facere id iniuste; fuerat enim in regibus expellendis socius Bruti principes cepissent, cognationem Superbi nomenque Tarquiniorum et memoriam regni esse erat ita honestum, ut etiam ipsi Collatino placere deberet. Itaque utilitas valuit propter honestatem, sine qua ne utilitas quidem esse potuisset. At in eo rege, qui urbem condidit, nitem; species enim utilitatis animum pepulit eius; cui cum visum esset utilius solum quam cum altero regnare, fratrem interemitOmisit hic et pietatem et humanitatem, ut id, quod utile videbatur neque erat, asse
Abbreviated transcription (Latin):
ĩutile eẽt nõ uidebat. Ipẽ aũt sccer ĩ ore
semꝑer grecos uersus d̾ phenissis he¬
bat. quos dica ut potͥo in ꝯdite fortasse.
s tñ ut res possit ĩtelligi. Na si molan¬
du ẽ ius regnãdi gr̃a uiolandũ ẽ. Alii
rebus pietate colas. capitalis ẽtheo¬
u qd̾ oĩu sceleratissimu fuerat excepe
nit. Quid ig̃ muuita coligimꝰ: hrditateᷤ
m̾caturas uẽditões sinudulentas. ecce

Expanded text:
esset, non videbat. Ipse autem socer in ore semper Graecos versus de Phoenissis habebat, quos dicam, ut potero, incondite fortasse, sed tamen, ut res possit intellegi: Nam sí violandum est Iús, regnandi grátia Violándum est; aliis rébus pietatém colas. Capitalis Eteo, quod omnum sceleratissimum furit. Quid igitur minuta colligimus, haereditates, mercaturas, venditiones fraudulentas? ecce
Abbreviated transcription (Latin):
tabuł satis eẽt ea p̾stai̾ que eeñt ligua
nũcupata: que ꝗ inficiatus eẽt dupl¬
ce pena subiret. a iuiris ꝯsultis/ ⁊ reti¬
o uicii idstatuert si uẽditor sciret nisi
noĩati dcũ eẽt p̃staĩ oporte. Ut cũ ĩ ar¬
ce augui̾u augures actuiͣ eent iussis¬
sentq titu claudium oetumalu qr edes
in cellio mõte habebat demoliri eas qͣꝵ
altitudo officeret auspiciis: claudius
ꝓscripsit ĩsula uẽdidit. emit .p. calfũ¬
nius lanaius. Huic ab augurib illd̾
ide denũtiatu ẽ. Itaq calphurmus
cu demolitus eẽt cognoniss q clau¬
diu edes postea prosepsisse qͣ eẽt ab
de bona .M. cato sentecia dixit hiꝰ nri ca¬
tonis pater. Ut eĩ ceteri expatrib sici
ħa illud lum̃ ꝓgenuit ex filio noĩan¬

Expanded text:
tabulis satis esset ea praestari, quae essent lingua nuncupata, quae qui infitiatus esset, dupli poenam subiret, a iuris consultis etiam retiet in praedio vitii, id statuerunt, si venditor sciret, nisi nominatim dictum esset, praestari oportere. Ut, cum in arce augurium augures acturi essent iussissentque Ti. Claudium Centumalum, qui aedes in Caelio monte habebat, demoliri ea, quorum altitudo officeret auspiciis, Claudius proscripsit insulam vendidit, emit P. Calpurnius Lanarius. Huic ab auguribus illud idem denuntiatum est. Itaque Calpurnius cum demolitus esset cognossetque Claudium aedes postea proscripsisse, quam esset ab DE BONA. M. Cato sententiam dixit, huius nostri Catonis pater ut enim ceteri ex patribus, sic hic, qui illud lumen progenuit, ex filio est nominan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯductis. locatis. ꝗb uite societas ꝯtinẽ.
In his magni ẽẽ iudicis statue̾ p̃ẜtim
cu ĩplerisq eeñt iudicia ꝯtraĩa qd que¬
q cuiq p̃stare opõteret. Quo cirta astu¬
cie tollende st̃: eaq malitia que uult
illa qdẽ uideri se eẽ prudentiã: s abẽ ab ea
distatq płimu. prudẽcia ẽ eĩ locata in
delectu bonoꝵ ⁊ maloꝵ. Malitia si oĩa
q̃ turpia st̾ mala st̾ mala boĩs añponit.
nec uero ĩ p̃diis solu ius ciuile ductũ a
natura maliciam fraudeq ĩdicat. s

Expanded text:
conductis locatis, quibus vitae societas contineretur; conductis locatis, quibus vitae societas contineretur; in iis magni esse iudicis statuere, praesertim cum in plerisque essent iudicia contraria, quid quemque cuique praestare oporteret. Quocirca astutiae tollendae sunt eaque malitia, quae volt illa quidem videri se esse prudentiam, sed abest ab ea distatque plurimum. Prudentia est enim locata in dilectu bonorum et malorum, malitia, si omnia, quae turpia sunt, mala sunt, mala bonis ponit ante. Nec vero in praediis solum ius civile ductum a natur
Abbreviated transcription (Latin):
more turpe hr̃i neq aut lege sanciri
aut iur ciuili. tñ lege nature sancitu
oĩu inter oẽs. Incior eoꝵ ꝙ eiusdẽ ge̾¬
tis sint. propior eoꝵ ꝗ eiusde ciuita¬
tis. Itaq maiores nr̃i aliud ius gen¬
tiu aliud ius cuule eẽ uoluerũt. qd̾
ciuile nõ ide ꝯtinuo gentui. qd̾ aũt
gentiu ide ciuile ẽẽ d. S nos ueĩ
iuris germaneq iusticie solidã ⁊ exi¬
pressa efigie nulla tenezꝰ. ymbra
⁊ imagunb utimur. eas ip̃as utinã
sequerem. Eerũt᷑ eĩ ex optuis nat̾e¬
captus fraudatus uesi. Q illa aurea:
int̾ honos bñ agier oportet ⁊ sine fran¬
datiõe. S ꝯsint boĩ ⁊ ꝗd sit bñ agieri
magͣ qõ est. Q. qde sceuola põtitex
maxiꝰ sũma ui ẽẽ dicebat ĩ oĩb his
arbitriis ĩ qbꝰ adderetur ex side bona. fi¬
deiq bone nom̃ extimabat manare la¬
tissime. idq u̾saĩ ĩtutellis. societatibus.
fiduciis. mandatis. reb emptis: uẽditis.

Expanded text:
more turpe haberi neque aut lege sanciri aut iure civili, tamen naturae lege sanctum omnium inter omnes, interior eorum, qui eiusdem gentis sint, propior eorum, qui eiusdem civitatis. Itaque maiores aliud ius gentium, aliud ius civile esse voluerunt; quod civile, non idem continuo gentium, quod autem gentium, idem civile esse debet. Sed nos veri iuris germanaeque iustitiae solidam et expressam effigiem nullam tenemus, umbra et imaginibus utimur. Eas ipsas utinam sequeremur! feruntur enim ex optimis natCAPTUS FRAUDATUSVE SIM! quam illa aurea: UT INTER BONOS BENE AGIER OPORTET ET SINE FRAUDATIONE! Sed, qui sint boni, et quid sit bene agi, magna quaestio est. Q. quidem Scaevola, pontifex maximus, summam vim esse dicebat in omnibus iis arbitriis, in quibus adderetur EX FIDE BONA, fideique bonae nomen existimabat manare latissime, idque versari in tutelis societatibus, fiduciis mandatis, rebus emptis venditis,
Abbreviated transcription (Latin):
se uideant᷑ . Michi ꝗde nõ uidetu: q qͣr
alt̾u uiuu amaui alt̾u nõ odi mor¬
tuũ. S cu basilus .M. satirũ sororis fi¬
liũ nom̃ suũ fere noluiss eũq fecisset
h̾rde. hũc dico patronũ ag̾ picerii et
sabini. O turpe nota tẽpoꝵ illoꝵ. nõ¬

Expanded text:
se videantur? Mihi quidem non videtur, quamquam alterum vivum amavi, alterum non odi mortuum; sed, cum Basilus M. Satrium, sororis filium, nomen suum ferre voluisset eumque fecisset heredem hunc dico patronum agri Piceni et Sabini; o turpem notam temporum no
Abbreviated transcription (Latin):
hoe̾sta ꝗs ẽẽ dicit amens ẽ: ꝓbat eĩ legũ
⁊ liberalitatis ĩt̾itu eaꝵq op̾ssioẽ tetra
⁊ detestabille gloriosa p̾utat. Qui aũt¬
fatetur hõestu nõ ẽe ĩ ea ciuitate q̃ librĩ fu¬
I quẽq eẽ debeat regnare s ei ꝯͥ face pos¬
sitiutile ẽẽ qua hũc obiurgatre ant quo
pdius ꝯuitio a tanto ernẽ cõner euelier
Potest eĩ di ĩmortales cuiqͣi ẽe utile fedi¬

Expanded text:
amens est: probat enim legum et libertatis interitum, earumque oppressionem tetram et detestabilem, gloriosam putat. Qui autemfateatur, honestum nonesse, in ea civitate, quaelibera fuit, quaeque esse debeat, regnare, sed ei, qui id facere possit, esse utile, qua nunc obiurgatione, aut quo potius convitio a tanto errore coneravertere? Potest enim, Dii Immortales, cuiquam esse utile foedi
Abbreviated transcription (Latin):
dicior hec uerba maxĩe excellũt ĩ arbito
rei uxoĩe  meliꝰ. equs. ĩfidutia ut int̾ bonõ
bñ agier. Quid ergo: aut ĩ eo melius ⁊
bonos bñ agier/ ꝗcqͣ agi dolose aut mali
torez uẽditor. nõ q otrase liceatur emptõ
apponet. Ut̾q si adlauedũ uenerit nõi
plus qr semł el oruetu. Quĩtꝰ qdẽ seuola
publii filius cũ postulass ut sibi fũdus i
cuiꝰ ẽp̃tor erat semł indicaret᷑ idq uẽdi¬
tor ita feciss dix̃ se pluris extunare: ad¬
didit .C. milia. Neõ ẽ ꝗ ħ uiri boni neget¬
q̃ potuiss uẽdidiss. Hec gͥ ẽ illa ꝑuities¬

Expanded text:
diciorum haec verba maxime excellunt: in arbitrio rei uxoriae MELIUS AEQUIUS, in fiducia UT INTER BONOS BENE AGIER. Quid ergo? aut in eo, QUOD MELBONOS BENE AGIER, quicquam agi dolose aut malittorem venditor, non, qui contra se liceatur, emptor apponet; uterque, si ad eloquendum venerit, non plus quam semel eloquetur. Q. quidem Scaevola P. f., cum postulasset, ut sibi fundus, cuius emptor erat, semel indicaretur idque venditor ita fecisset, dixit se pluris aestimare; addidit centum milia. Nemo est, qui hoc viri boni quam potuiss
Abbreviated transcription (Latin):
llõ gͥnec furm̃taus ille rhodios / nec ħ
ediu uẽditor cellare ep̃tores debuiss. ne¬
q eĩ id ẽ celare qcꝗd reciccas. s cũ qd̾ tu i¬
scias idignorare emolum̃ti tui cã eos ue¬
lis quor intsit id scire. Hoc aũt celandige¬
nus quale sit ⁊ cuiꝰ hoĩs ꝯs nõ uider: cer¬
te nõ apti nõ simplicis no ugcenui nõ ui¬
sti nõ uiri bom. uersuti pocus obscurii
astuti fallacis maliciosi calidi uetͤatoris
uafri. S tot ⁊ alia plura nõ ne itile est

Expanded text:
 nec frumentarius ille Rhodium, nec haec aedium Venditor celare emptores debuisse. neque enim id est celare, quidquid reticeas: sed cum, quod tu scias, id ignorare emolumenti tui causa velis eos, quorum intersit id scire. Hoc autem celandi genus quale sit, et cuius hominis, quis non videt? certe non aperti, non simplicis est, non ingenui, non iusti, non viti boni; versuti potius, obscuri, astuti, fallacis, malitiosi, callidi, veteratoris, vatri. Haec tot, et alia plura nonne inutile est
Abbreviated transcription (Latin):
batur. S oĩu una regula ẽ quã cupio
ẽẽ notissima tͥ: aut illd̾ qd̾ utile uideã
turpe ne sit aut si turpe sit ne uideatũ
ẽẽ utile. Quid ig̃: possumꝰ ne aut illu
inaiu iuꝵ bonu iudicare/ aut hũc: ex¬
plica atq excute inteligẽtia tuar: ut in¬
deas que sit ĩ ea spẽs forma ⁊ not io uiri
boĩ. Cadit ergo ĩ iuꝵ bonũ m̃tiri emolu¬
profecto minus. Est ergo ullat Ati
aut ꝯmodu ullu ta expetend̾ ut uiri
boĩ ⁊ splẽdore ⁊ nom̃ amitras: Quid
ẽ qd afferre tantũ utilitas ista q̃ dr̃ pos¬
sit: quãtu aufere. si boĩ uiri nom̃ eripu¬
erit: fide iusticiãq d̾traxerit:. Quid eĩ ĩ
hoĩs figura immaĩtate gerat bellue: s¬

Expanded text:
batur. Sed omnium una regula est, quam tibi cupio esse notissimam, aut illud, quod utile videtur, turpe ne sit aut, si turpe est, ne videatur esse utile. Quod igitur? possumusne aut ilium Marium virum bonum iudicare aut hunc? Explica atque excute intellegentiam tuam, ut videas, quae sit in ea species forma et notio viri boni. Cadit ergo in virum bonum mentiri emoluprofecto minus. Est ergo ulla res tanti aut commodum ullum tam expetendum, ut viri boni et splendorem et nomen amittas? Quid est, quod afferre tantum utilitas ista, quae dicitur, possit, quantum auferre, si boni viri nomen eripuerit, fidem iustitiamque detraxerit? Quid enim intam an hominis figura immanitatem gerat beluae?
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ neme id agere ut ex alt̾ius p̃detu
ĩscicia: nec ulla pnities ute maior ĩue¬
niri põt qͣ ĩ malicia simulatõ ĩteligẽne.
Ex quo ista ĩnũabillia nascũt᷑ ut util¬
lia cu hoẽstis pugnare uideant̃. Quotꝰ
eĩ ꝯsq reꝑietur ꝗ ĩpiitate ⁊ ignorã¬
tia oiu ꝓpoĩta abstinẽ possit inuria:
Periclitem᷑ si placet ĩ his ꝯdẽ exẽplis ĩ
qͥb pecare hoũi uulgus fortasse non
putat. Neq eĩ de sicariis. ueneficis. te¬
minis falsu testam̃tu qda e grecia.
roma actuleĩt: quod quo facilius oꝑ¬
tineret scͥpẜunt hr̃des secũ M. crassũ
⁊ qutu ortensiu hoĩes eiusdẽ etatis po¬
tentissimos: ꝗ cũ illd̾ falsu eẽ suspicarẽ

Expanded text:
eminem id agere, ut ex alterius praedetur inscitia. Nec ulla pernicies vitae maior inveniri potest quam in malitia simulatio intellegentiae; ex quo ista innumerabilia nascuntur, ut utilia cum honestis pugnare videantur. Quotus enim quisque reperietur, qui impunitate et ignoratione omnium proposita abstinere possit iniuria? Periclitemur, si placet, et in iis quidem exemplis, in quibus peccari volgus hominum fortasse non putet. Neque enim de sicariis, veneficis, teminis, falsum testamentum quidam e Graecia Romamn attulerunt. Quod quo facilius optinerent, scripserunt heredes secum M. Crassum et Q. Hortensium, homines eiusdem aetatis potentis
Abbreviated transcription (Latin):
cies ualeat hoẽstas. Cu aũt ĩ amucicia que
hoẽsta nõ st̃. postulabñtuͣ/ religio ⁊ sidesi
anteponãtur amicicie. Sic hebituris que
exqrimus delectus officii. ¶S utilitatis
spẽ. ĩ re. pͣ. sepissime pecatur ut ĩ corĩthii

Expanded text:
cies, valeat honestas; cum autem in amicitia, quae honesta non sunt, postulabuntur, religio et fides anteponatur amicitiae. Sic habebitur is, quem exquirimus, dilectus officii. Sed utilitatis specie in re publica saepissime peccatur, ut in Corinthi
Abbreviated transcription (Latin):
tustate ꝓ u̾biu. Cũ eĩ fide alicuiꝰ boĩtatẽq¬
laudãt dignũ ẽẽ dicũt qcu ĩtenebris mi¬
ces Hx qua iu h nisi illar iuchil expe¬
dire qd̃ nõ deceat ⁊̃ si id possis nullo rei¬
fellente optin̾e. Uides ne ħ ꝓu̾bio neque
gigi illi posse ueĩa daiͣ neq huic quẽ pa¬
ulo ante fingeba digitoꝵ pcussioẽ hrdi¬
tates oĩu posse ꝯuertere: Ut eĩ id qd̾ t̃pe
ẽ id qͣius ocultetur tñ hoẽstu fieri muil

Expanded text:
tustate, proverbium. Cum enim fidem alicuius bonitatemqlaudant, dignum esse dicunt, quicum in tenebris mices. Hoc quam habet vim nisi illam, nihil expedire, quod non deceat, etiamsi id possis nullo refellente optinere? Videsne hoc proverbio neque Gygi illi posse veniam dari neque huic, quem paulo ante fingebam digitorum percussione hereditates omnium posse converrere? Ut enim, quod turpe est, id, quamvis occultetur,
Abbreviated transcription (Latin):
am qͣ uia nõ mostrare. nã ẽscientẽ ĩ erro¬
re alt̾u ĩducẽ. Diogenes ꝯt Nũ te em̃e
corct q ne hortatus qdez ẽ : Ille qd non
placebat ꝓscͥpsit. tu qd̾ placebat emisti.ꝙ
si ꝗ proscribũt uilla bona beneq edifica

Expanded text:
m viam non monstrare. nam est scientem, in errorem alterum, inducere. Diogenes contra: Num te emere coegit, qui ne hortatus quidem est? ille, quod non placebat, proscripsit: tu, quod placebat, emisti. Quod si, qui proscribunt villam bonam, ut ipsi a
Abbreviated transcription (Latin):
pn. neo ꝯtͥra ius iuir̃adu ac fide amiti c̃a
uir bonus faciet: nec si uidex qde eĩt de ip̃o
amico. p̃oĩt eĩ psona amici cu ĩduit in¬
dicis. tantu dabit amicicie ut uera ami¬
ti cũ ẽẽ uelit: ut orãde litis tp̃s quoad per
leges liceat accomodet. Eu uo urato sen
claꝵ a maioĩb accepiꝰ more rogandi⁊
iudicis: si ea teneremus que Alua fide fa¬
cere possit. Hec rogatio ad ea ꝑtinet q̃ pan¬
lo an dixi hoẽste amico a uidice posse ꝯce¬
di. Na si oĩa facienda sint que amici uelit
nõ amicicie tales s ꝯiratoẽs ꝑutãde sũt.¬
laquor aũt de cõib amicis: na ĩsapiẽtib
iris ꝑfectisq nich tale põt ẽẽ. Damone
⁊ pichia pithagoreos ferũt hoc aĩo unter
se fiusse ut cu eoꝵ alteri dionisius tirãnꝰ
die necis destinass ⁊ is ꝯ morti additus
eẽt pancos sibi dies ꝯm̃edador suoꝵ cãpo
stulass uas factus ẽ alter eius sistendi ũ

Expanded text:
 contra ius iurandum ac fidem amici causa vir bonus faciet, ne si iudex quidem erit de ipso amico; ponit enim personam amici, cum induit iudicis. Tantum dabit amicitiae, ut veram amici causam esse malit, ut orandae litis tempus, quoad per leges liceat, accommodet. Cum vero iurato sentclarum a maioribus accepimus morem rogandi iudicis, si eum teneremus, quae salva fide facere possit. Haec rogatio ad ea pertinet, quae paulo ante dixi honeste amico a iudice posse concedi; nam si omnia facienda sint, quae amici velint, non amicitiae tales, sed coniurationes uor autem de communibus amicitiis; nam in sapientibus viris perfectisque nihil potest esse tale. Damonem et Phintiam Pythagoreos ferunt hoc animo inter se fuisse, ut, cum eorum alteri Dionysius tyrannus diem necis destinavisset et is, qui morti addictus esset, paucos sibi dies commendandorum suorum causa postulavisset, vas factus sit alter eius sistendi, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
possũt : q̃ aũt possũt diligent᷑ tenẽtur.
¶M. mai̾us cratidianus ꝓpĩquus nostͣ
G. sergio orate uẽdiderat eas edes q̃s
ab eode ip̃e paucis añ annis emerat:
us nõ dixerat: adducta res ĩuiditiũ
ẽ. oratam crassus cratidianu d̾fen¬
debat antoĩus. Ius crasus urgebat ꝙ
uitii uẽditor nõ dixiss sciens id oportẽ
ignotu ẜgio nõ fuss. q illas edes ue¬
didiss nich̾ fuisse nece dici: nec eu
eẽ deceptu ꝗ illd̾ qd̃ emerat quo iur
eẽt teneret. Quorsu ħ: ut illd ĩtelli¬
gas nõ placuisse maiorib nr̃is astu¬
tos. S alit leges alit philosophi tol¬
lũt astutos. leges quatenus manui
tenẽ res possũt. phy quatenus rõe ⁊
ĩtelligentia. Racio ergo postulat ħ ne
qd ĩsidiose ne ꝗd si mulate/ ne ꝗd fa¬
laciter. Sũt ne igit̾ ĩsidie tẽdere pla¬
gãs ⁊̃ si excitaturus nõ sis nec agita¬
turꝰ: Ip̾e eĩ fere nullo ĩsequẽte sepe in¬

Expanded text:
possunt; quae autem possunt, diligenter tenentur. M. Marius Gratidianus, propinquus noster, C. Sergio Oratae vendiderat aedes eas, quas ab eodem ipse paucis ante annis emerat. us non dixerat. Adducta res in iudicium est. Oratam Crassus, Gratidianum defendebat Antonius. Ius Crassus urguebat, quod vitii venditor non dixisset sciens, id oportere ignotum Sergio non fuisset, qui illas aedes vendidisset, nihil fuisse necesse dici, nec eum esse deceptum, qui, id, quod emerat, quo iure esset, teneret. Quorsus haec? Ut illud intellegas, non placuisse maioribus nostris astutos. Sed aliter leges, aliter philosophi tollunt astutias, leges, quatenus manu tenere possunt, philosophi, quatenus ratione et intellegentia. Ratio ergo hoc postulat, ne quid insidiose, ne quid simulate, ne quid fallaciter. Suntne igitur insidiae tendere plagas, etiarnsi excitaturus non sis nec agitaturus? ipsae enim ferae nullo insequente saepe in
Abbreviated transcription (Latin):
cantur petitões. quo facilius que uolũt
explicent. sic ego a te postulo mi cicero
ut michi ꝯcedas si potes nichil p̃ter id
ꝙ hõestu sit ꝓꝑ se eẽ expetendu. si hoc
nõ licet / ꝑcratippu at illd certe dabis .

Expanded text:
antur, quo facilius, quae volunt, explicent, sic ego a te postulo, mi Cicero, ut mihi concedas, si potes, nihil praeter id, quod honestum sit, propter se esse expetendum. Sin hoc non licet per Cratippum, at illud certe da
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ attenderis curpitudine iuid¬
as adm̃cta ei rei que spẽ utilitatis at¬
tulerit tu nõ ucilitas relĩquẽda ẽ.s i¬
re utilitas ⁊ turpitudo ẽẽ nõ põt. It̃q si
ad hoẽstate nati sumus eaq aut sola
experrenda est ut cenoĩ isu ẽ autcᷤ¬
te oĩ ponde grauior hñda q̃ reliqͣ oĩa q
aristotili placet/ nece ẽ qd̾ hoẽstu sic id
ẽẽ aut solu aut sũmnu bonu. qd̾ aũt
hĩc uenena. hĩc falsa testã nascũtur. hĩc

Expanded text:
animum attenderis, turpitudinem videas adiunctam ei rei, quae speciem utilitatis attulerit, tum non utilitas relinquenda est, sed ire utilitas et turpitudo esse non potest. Itemque, si ad honestatem nati sumus eaque aut sola expetenda est, ut Zenoni visum est, aut certe omni pondere gravior habenda quam reliqua omnia, quod Aristoteli placet, necesse est, quod honestum sit, id esse aut solum aut summum bonum; quod autem hinc venena, hinc falsa testamenta nascuntur, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Ac pͥmu in hoc panetius defendendus ẽ
ꝙ nõ utilia cu hoestis pug̃re aliqñ posse
dixerit. Neq eĩ fas erat. s ea que uiderẽ¬
tur utilia. nichil uoͣ utile qd̾ nõ ide ẽ hõe¬
stu. nichil hõrstu qd̾ nõ ide utile sit sepe
testatur. Et negat ulla peste maiore ĩ
uitã hoĩu ĩuasisse q eoꝵ opinioẽ ꝗ ista
distrarert. Itaq nõ ut aliqñ anteponere¬
mus utilia hoẽstis s ut ea sine errore diui¬
dicarezꝰ. si qñ incidissẽt induẽ ea q̃ ud¬
retur ẽẽ nõ que ẽet repuginatia. Hãc gͥ

Expanded text:
Ac primum in hoc Panaetius defendendus est, quod non utilia cum honestis pugnare aliquando posse dixerit neque enim ei fas erat, sed ea, quae viderentur utilia. Nihil vero utile, quod non idem honestum, nihil honestum, quod non idem utile sit, saepe testatur negatque ullam pestem maiorem in vitam hominum invasisse quam eorum opinionem, qui ista distraxerint. Itaque, non ut aliquando anteponeremus utilia honestis, sed ut ea sine errore diiudicaremus, si quando incidissent, induxit earn, quae videretur esse, non quae esset, repugnantiam. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
que udẽtur acerba q̃ mlta ⁊ uaĩa ĩ hoĩ
uita fortunaq u̾sant᷑ ita fere ut nich a
statu nature discedas. nicħ a dig̾tate sa¬
sapientis ħ robusti aĩ ẽ. mag̾q ꝯstãtie.
Nõ est aũt ꝯsentaneu ꝯ metu nõ frãga

Expanded text:
quae videntur acerba, quae multa et varia in hominum vita fortunaque versantur, ita ferre, ut nihil a statu naturae discedas, nihil a dignitate sapientis, robusti animi est magnaeque constantiae. Non est autem consentaneum, qui metu non f
Abbreviated transcription (Latin):
q p̾ncipes ⁊ ꝗdã hoĩes seueri ⁊ graueᷤ
nec ꝓpͥ nec pͥncipũ mores serir potue¬
rũt. Uixer̃tq nõ nulli in agris dełcrati
re sua fãiliari. His itẽ ꝓpoitũ fuit qd̃
regib. ut ne qua ir egerẽt. necui pa
cupidorum cu his quos dixi ciosis
Alt̾i se adipisci id posse arbitrat᷑ si ma
in quo neutroꝵ oĩo ꝯtẽnẽda ẽ sm̃a. S. ⁊¬
facilior ⁊ tucior ⁊ minꝰ alliis grauis aũ
molesta ẽ uita criosor. fructuosior aũt
hoĩu gui ⁊ ad clai̾tate amplitudiẽ q
aptior eor ꝯse ad rerp. ⁊ ad magnas re
gerẽdas accomodauerũt. Qua pp ⁊ his
forsita ꝯcedẽdũ sit. re.p. nõ capesce̾ti¬
bi ꝗ excellẽti ĩgrĩo dactrine sese dederũt.

Expanded text:
 principes et quidam homines severi et graves nec populi nec principum mores ferre potuerunt, vixeruntque non nulli in agris delectati re sua familiari. His idem propositum fuit, quod regibus, ut ne qua re egerent, ne cui pacupidorum cum iis, quos dixi, otiosis, alteri se adipisci id posse arbitrantur, si opes In quo neutrorum omnino contemnenda sfacilior, et tutior et minus aliis gravis, aut molesta vita est otiosorum: fructuosior autem hominum generi, et ad claritatem amplitudinemque aptior corum, qui se ad rempubl. et ad magnas res gerendas accommodaverunt, quapropter et his forsitan concedendum sit rempubl. non capessentibus, qui excellenti ingenio, doctrinae sese dediderunt,