comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
losa S ii nio silentio pate̾mur ȩccłam felle amaritudinis ⁊
impietatis radice pollui. q̃ rõe possemꝰ ap̃ int̾num uidicẽ excu¬
sari c̃ dñs subsp̃e sacdotum dicat ꝓpħe. S pecłatorẽ ⁊ded ido.
mur iscł: Ñ bñ custodit urbẽ quiinspelunca positꝰ dũ ñ obsistit.
eam hostib diripiendã ex ponit. Sig̃ uirgã pastoralitatis signũ.
si anulum signacłm fidĩ tradit laica manus quid ineccła põ¬
tifices agunt: Eccłe honor accerit᷑ soluit᷑ disciplinȩ iugor. &s
matrẽ polluit:. ad ultĩo. Nec meret᷑ eccłastice bñdictionis con¬
dicant. lepra ꝑcussus ẽ. filii qͦ aaron qi alienum gne̾ impo¬
suer: igne diuino ꝯsumpti sunt. Alienum ẽ it ab eccła. ⁊ asa¬
cris canonib inhibitum. ne pͥncipes ⁊ scłares uiri inuesti¬
t᷑as ñ solum ñ dare. s nec electioni eꝑ̃oꝵ se audeant uiolent

Expanded text:
losa . Si vero nostro silentio pateremur Ecclesiam felle amaritudinis, et impietatis radice pollui: qua ratione possemus apud aeternum judicem excusari, cum Dominus sub specie sacerdotis dicat prophetae: Speculatorem dedi te domui Israel? Non bene custodit urbem, qui in spelunca positus, dum non obsistit, eam hostibus diripiendam exponit. Si ergo virgam pastoralitatis signum, si annulum fidei signaculum tradit laica manus, quid in Ecclesia pontifices agunt? Ecclesiae honor atteritur, solvitur disciplinae vigor, et matrem polluit adulterio: nec meretur ecclesiasticae benedictionis condicaret, lepra percussus est . Filii quoque Aaron, quia ignem alienum imposuerunt, igne divino consumpti sunt . Alienum enim est ab Ecclesia, et a sacris canonibus est inhibitum, ne principes et saeculares viri investituras non solum non dare, sed nec electioni episcoporum audeant se violent
Abbreviated transcription (Latin):
ne suscepissemꝰ. q̃ nec diximus eis nec cogitauimꝰ pedeun¬
ces ad pa recułunt. dudiuimus eos dixisse. q sirex malis bñ
aget nos inuestit᷑as ñ ꝓhib̾e. nec factas ex ꝯmunicare .⁊ qd io¬
nolebams carte ꝯmitte ne sub hac occasione ⁊ ceti pͥncipes ĩnos
clamarent. Uñ iħm qui renes ⁊ corda scrutat᷑ in animã nr̃am
testẽ inducimꝰ. si ex q̃ ħ scẽ sed̾ curam ceꝑimꝰ gerere. h inimane¬

Expanded text:
ne suscepissemus, quae nec diximus eis, nec cogitavimus, redeuntes ad propria retulerunt. Audivimus enim eos dixisse quia, si rex in aliis bene ageret, nos investitnolebamus chartae committere, ne sub hac occasione et caeteri principes in nos clamarent. Unde Jesum, qui renes et corda scrutatur, in animam nostram teste
Abbreviated transcription (Latin):
e priscillianistis qui se abesu carniũ subtraht̃. ac pͥmũ
de his qͦs pͥscilliane heresis indicasti uiciis inqͥnari
scẽ ⁊ ꝯuenienti religioni catholice eos detestatione uidicas
arguendos. ⁊untase sub astinentie simulate p̃cexta abescis ui¬
dent᷑ carnium sub moũe. tit ħexecrationis potiꝰ aĩo q deuotioĩs
ꝓbent᷑ efficẽ. Inquare q nefandissimis manicheis eẽ ꝯsimileᷤ
apꝑbant᷑ iuste patrum uen̾abilium ꝯsticutis abhac suꝑste¬
cions sub anathematis s̃ int̾minatione ꝓhibiti ne qñ aliquid
ciboꝵ ꝯtagione carniũ cred̾ent eẽ pollutum. Sa ihis oĩb que

Expanded text:
e Priscillianistis qui se ab esu carnium substrahunt. Hoc primum de his, quos Priscillianae haeresis indicasti vitiis inquinari, sancta et convenienti religioni catholicae eos detestatione judicas arguendos, qui ita se sub abstinentiae simulatae praetextu ab escis videntur carnium submoveri, ut hoc exsecrationis potius animo quam devotionis probentur efficere. In qua re quia nefandissimis Manichaeis esse consimiles approbantur, juste Patrum venerabilium constitutis ab hac superstitione sub anathematis sunt interminatione prohibiti, ne aliquid ciborum contagione carnium crederent esse pollutum: quia in his omnibus, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fuint sic̃ cec̃a altaria denuo s̃ ꝯsecrancda. ħ de motione alta¬
Dic̃ it apłs. dĩ it pient agricult᷑a estis. dĩ edificatio estis. Ego
ut sapiens archenda martectꝰ fundamentũ posui. fundam̃tũ¬
ħ sic supͣchitimꝰ decre intelliginꝰ fidẽ cui suꝑponunt̃ bona
oꝑa quib ꝓbat᷑ dilectio dei ⁊ ꝓximi tanq parietes sp̃ualis
ł ificii. his oĩb suꝑ ad dit᷑ uice tecti celsitudo spei q̃ poecł
penetrando usq ad int̾iora uelaminis. Scͥptum e ab eod apło

Expanded text:
int, sicut caetera altaria denuo sunt consecranda. Haec de motione altaDicit enim Apostolus: Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis, ego ut sapiens architectus fundamentum posui , fundamentu diximus, intelligimus fidem, cui superponuntur bona opera, quibus probatur dilectio Dei, et proximi, tanquam parietes spiritualis aedificii. His omnibus superadditur vice tecti, celsitudo spei, quae procedit penetrando usque ad interiora velaminis. Scriptum est autem ab
Abbreviated transcription (Latin):
tñ fiat absq omni peccuiria. ⁊ ut ipse patricius ⁊rex
ad si aclero ⁊ ppło quis ep̃s eligatur. na supradicto re¬
ge laudetur ⁊ inuestiatur ñ consecret᷑. Siquis ꝯtra hanc
apłicam auctoritatẽ aliquid moliat᷑ hc̃ ex ꝯmunicatioĩ
subtacere decreuimꝰ ⁊ nͥ resipuerit. irreuocabili exilio
puniri. ł ultimis suppliciis ferra .i.

Expanded text:
 fiat absque omni pecunia, et ipse sit patricius et rex. Quod si a Deo et populo quis episcopus eligatur, nisi a supradicto rege laudetur et investiatur, non consecretur. Si quis contra hanc apostolicam auctoritatem aliquid moliatur, hunc excommunicationi subjacere decrevimus, et nisi resipuerit, irrevocabili exsilio puniri, vel ultimis suppliciis feriri.
Abbreviated transcription (Latin):
cuniam de ꝯmunione ipse accip̃. ⁊ ep̃o defert ⁊ cleris partes
primiceriũ ꝑtinent acoliti exorciste. psalmiste atꝙ lectores.
laudes. offeritorium. responsoria quis cłicoꝵ dicẽ debeat Or¬
do qͦ ⁊ modꝰ psallendi inchoro ꝓsollennitate ⁊ tꝑ̃e. ordinatio ꝙ
ꝓluminarib deportand. Si ꝗͥ ⁊̃ necessarium ÷ ꝓreꝑatione ua¬
silicaꝵ q̃ sunt inurbe ipse denuntiet sac̾doti. Epłasep̃i ꝓdiebꝰ
linq̃re cognoscit. ⁊pse distringat. qͦs u̾emendare ñ ualet. eoꝵ
excelsus adagnitionẽ ep̃i deferat. basilicarios ipse ꝯstituat. &
matricłas ipse disponat. Qñ aut̃ primicertꝰ ab sens: ea q̃ p̃dic¬
ta sunt exquirat. qͥ ei auc longe : ꝓximꝰ. aut eruditione his exẽ¬
censi p̃ꝑatio. cura crismatis ꝯficiendi cura baptistii ordinandi.
p̃ꝑatio luminarioꝵ insacrificio⁊ sacͥficii. & ꝯ hilerdẽsi. ꝙ.x

Expanded text:
cuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert, et clericis partes cuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert, et clericis partes primicerium pertinent acolythi, et exorcistae, psalmistae, atque lectores, laudes, offertorium, et responsoria quis clericorum dicere debeat; ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore; ordinatio pro luminariis deportandis; si quid etiam necessarium pro reparatione basillinquere cognoscit ipse distringat: quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat. Basilicarios ipse constituat, et matriculas ipse disponat. Quando autem primicerius absens est, ea quae praedicta sunt ipse exquirat, qui ei aut lege est proximus, aut ecensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminarium in sacrificio et sacrificiis. CAP. X
Abbreviated transcription (Latin):
net aures addñm. ipse hortat᷑ orare. ipse clamat. ⁊ pacẽ ipse¬
annuntiat. Ad prb̃m ꝑtinet sacram̃tum corꝑis ⁊ sanguinis
dñi in altario dĩ ꝯfice̾. orões dic̾ẽ. ⁊ benedic̾e dona dĩ adep̃m
ꝑtinet basilicaꝵ c̃secratio. unctio altaris. ⁊ ꝯfectio crismatis.
Ipse p̃dicta officia ⁊ ordines eccłasticos distribuit. ipse sacras
uirgines benedic̃. ⁊ dum p̃cessit unusqͥsq insingłis. iste tñẽ
thesaurarii sollicitudine diuidunt᷑. Achidiaconꝰ enĩ ĩꝑat
subdiaconib ⁊ leuitis. adquẽ ista ꝑtinent minnistia ordina¬
tio uestiendi altaris aleiitis cura incensi ⁊ sacrificñ necessaria
cat seu responsoriũ indñicis dieb aut sollennitatẽ decantet:
Sollicitudoq parrochiaꝵ ⁊ ordinatio ⁊ iurgia adeiꝰ ꝑtinẽt curã.
ꝓrepant diocesianis basilicis ipse sugg̃it sac̾doti. Ipse abit
parrochias cum iussione ep̃i. ⁊ oriam̃ta ł res basilicaꝵ.ł par¬

Expanded text:
net aures adannuntiat. Ad presbyterum pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altari Dei conficere, orationes dicere et benedicere dtinet basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distribuit, ipse sacras virgines benedicit. Et dum praecessit unusquisque in singulis, ipse tamen thesaurarii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et levitis, ad quem pertinent ista io vestiendi altaris a Levitis, cura incensi et sacrificii necessaria cat, seu responsoria in dominicis diebus aut solennitatibus decantet. Solicitudo quoque parochiarum et ordinatio et jurgia ad ejus pertinent curam, pro reparandis dioecesanis basilicis ipse suggerit sacerdoti; ipse inquirit parochias cum jussione episcopi et ornamenta vel res basilicarum pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ostiarium namq ꝑtinent claues eccłe. ut claudat ⁊ aꝑiat
templũ dĩ. ⁊oĩa q̃sunt intꝰ extraq custodiat. fideles recipiat .e¬
ꝯmunicatos ⁊ infideles eiciat. Ad exorcistam ꝑtinec exorcismos¬
UI memorit᷑ retin̾ẽ. manusq suꝑ energuminos ⁊ catecumi¬
nos inexorcizando impon̾e. Ad acolitum ꝑtinec p̃ꝑatio lumi¬
irarioꝵ insacrario. ipse cereum portat. ipse suggesta ꝓeuca¬
dicẽ benedictiones. laudes. sacrificium responsoria. ⁊ quicqͥd
ꝑtinet adcantandi ꝑiciam. Ad lectorem ꝑtinet lectiones ꝓnũ¬
tiare. ⁊ ea que ꝓpħe uaticinauer̃. pͦpłis p̃dicare. Adsubdraco¬
num ꝑtinet calicem ⁊ patenam ad altare xͥ deferre ⁊ leuitis
tradẽ eisq ministrare. Urccolum qͦ ⁊ aq̃ manile ⁊ manut̃guĩ¬

Expanded text:
Ad ostiarium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad exorcistam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggesta pro euchadicere benedictiones, laudes, sacrificium , responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere eisque ministrare; urceolum quoque cum aqua, manile et manutergi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd̾ a normannis digitum ipsũ habebat abscisum ad ꝓmo¬
uendũ sialias dignus fu̾it ñ ei nocebit. Eoqd̃ qͥd de his qͥa dñs¬
siue medicis. ł apaganis ñ sponte tale qͥd patiunt᷑. sacricen¬
seant canones dilectionẽ tuam lat̾e ñcredimꝰ. qđ ei obuiare de¬
bet siita÷ minime repꝑinus monentes religionẽ tuã. ut cir¬
ca illum ita ꝑagat qͣtinus ⁊ m̃cedẽ ꝓ eo magnã incurrat &
desidium istius canonica auctoritate ei inalis ñ obuiante dõ
adiuuante ꝑficiat.
aiciuͦ qui hñces uxores baptizati st̃ ac si se instituer̃ ut o¬
pinio eoꝵ innullo uacillet. rit aut cłicis iuncti sint. aut mona¬
st̾iis ex quo baptizati sunt heserint. si ñ ꝯcubinã nec pelicẽ no¬

Expanded text:
est quod a Normannis digitum ipsum habeat abscissum, ad promoest quod a Normannis digitum ipsum habeat abscissum, ad promovendum, si alias dignus fuerit, nihil ei nocebit, eo quod quid de his qui a dominis, vel medicis, sive a paganis, non sponte tale quid patiuntur, sacri censeant canones, dilectionem tuam latere non credimus, quam ei obviare debere, si ita est, minime reperimus, monentes religionem tuam, ut circa illum ita peragat, quatenus ut mercedem pro eo magnam incurrat et desiderium illius, canonica auctoritate ei in aliis non obviante, Deo adjuvante, perficiat.aici, qui habentes uxores baptizati sunt, ac sic se instituerunt, ut opinio eorum in nullo vacillet, ut aut clericis juncti sint, aut monasteriis, ex quo baptizati sunt, adhaeserint, si non concubinam, non pellicem no
Abbreviated transcription (Latin):
micerino salutẽ
uigͥ partẽ cutꝰ libet digiti sibi ipse uolens abscidit. hc̃ ad
clerum canones ñ admittunt. Qui uͦ casu aliqͦ ꝯtigit. dũ
aut oꝑi rustico curam impendit. aut aliqd faciens se ñ sponte ꝑ¬
cꝰsit. hos canones p̃cipiunt ⁊ cłicos fieri. ⁊ si inclero fũint reꝑti ñ
abici. Iniłł enim uoluntas ÷ iudicata. Qͦs causa fuit ferrũ iuicẽ
ꝗqđ sel ⁊alii id face dubitare ñ possit. In istis uͦ caiꝰ ueniã merut¬
scł cłicꝰ ad scãm sedem aplicam ueniens detulit ate nob̃
directã epłam qua indagare studuisti. eum anormannis nu¬
ꝑrime captum sinistre manꝰ digitum hr̃et abscisum sciscitass
si hic ad ecclasticũ ordinem ualeat ꝓmou̾i anñ. Qđ ⁊ nos rep¬
ꝑientes. qr sollercia tua mag̃ suꝑ hoc sollicita asede apłica do¬
cĩ flagitat. normã iusticie semꝑ sequi ex optans studium tue sc̃ĩ¬
tatis m̃ito collaudamus reu̾entiã tuã scire uolentes qm̃ sitta

Expanded text:
Nucerino salutem. Qui igitur partem cujuslibet digiti sibi ipsi volens abscidit, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu aliquo contigit, dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens se non sponte percussit, hos canones. praecipiunt et clericos fieri, et si in clero fuerint reperti, non abjici. In illis enim voluntas est judicata, quae sibi ausa fuit ferrum injicere, quod scilicet, et alii id facere dubitari non possit. In istis vero casus veniam meruclericus ad sanctam sedem apostolicam veniens, detulit a te nobis directam epistolam qua indagare studuisti, cum a Northmannis nuperrime captum sinistrae digitum manus haberet abscissum, sciscitans si hic ad ecclesiasticum ordinem valeat promoveri, an non. Quod eientes, quia solertia tua magis super hoc sollicita a sede apostolica edoceri flagitat normam justitiae semper sequi exoptans, studium tuae sanctitatis merito collaudamus, reverentiam tuam scire volentes quoniam, si ita
Abbreviated transcription (Latin):
me inserta ẽẽ ꝓdei oip̃is amore. ⁊ scẽ dei eccłȩ ac seruoꝵ eiꝰ atq
totiꝰ pͦpłi utilitate fidelit̾ inuestigare curauimꝰ. ⁊ intrib seq̃ntibꝰ
libelł distincte c̃ss coadunare aludouico. lothario. atq ka¬
rolo nobilissimis regib. filuis uidł ludouici imꝑatoris pussi
Itẽ. hisitaq ꝑactis ẽ infronte primi libelli posita zacharie pp̃.
epła oĩb ep̃is ac reliquis eccłastici ordinis gradib ⁊ cunctis du¬

Expanded text:
 atque totius populi utilitate fideliter investigare curavimus, et in tribus subsequentibus libellis distincte cum suis coadunare, ac Ludovico, Lothario, atque Carolo nobilissimis regibus, filiis videlicet Ludovici imperatoris piissimItem. His itaque peractis, est in fronte primi libelli posita Zachariae papae epistola omnibus episcopis ac reliquis ecclesiastici ordinis gradibus, et cunctis du
Abbreviated transcription (Latin):
elasius natione affer. ex patre uałio ep̃o. sedit annos .iiii.
m̃ses .uiii. dies.xix. Item. Agapitꝰ natione romanus.
ex patre gordiano prb̃o. sedit m̃ses .xi. dies .xx. Itẽ. Silueriꝰ
natione campanꝰ epc̃ romanus. ex pre ormisda sedit annũ .i.¬
m̃ses .u. dies .ix. Item. Peusdedit natione romanꝰ ex pr̃e¬
stpħo subdiacono. sedit annos .iii. ⁊ dies .xx.iii. Item.¬
oħc .iiii. natione dalmat̾a ex patre uenantio scolastico sedit
innũ .i. m̃ses .ix. dies.xiix. Icem. Theodorus natione g̾cꝰ
ex patre theodoro ep̃o de ciuitate ierosolima. sedit annos.ui.

Expanded text:
Gelasius natione Afer, ex patre Valerio episcopo, sedit annos quatuor, menses VIII, dies XXIX. Item, Agapitus natione Romanus ex patre Gordiano presbytero, sedit menses XI, dies XXIII. Item, Silverius natione Campanus, episcopus Romanus ex patre Ormisda, sedit annum unumenses V, dies IX. Item, Stephano subdiacono, sedit annos III, dies XXIII. TheJoannes IV, natione Dalmatica, ex patre Venantio scholastico, sedit annum unum menses novem, dies XIX. Item, Theodorus natione Graecus, ex patre Theodoro episcopo de civitate Hierosolymitana, sedit annos sex,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsuetudinem inthronizari ñ ualeat. electus tñ sic̃ papa auc¬
toritatem optineat regendi scãm romanã eccłam. ⁊ disponẽdi
õs facultates illius qd̾ beatum gregorium ante suã consecra
cionem fecisse cognoscimus. Qđ siquis contra hoc nr̃m decre
tum sy nodali sententia ꝓmulgatum. ꝑ seditionẽ ł p̃sump¬
tionem. aut qđ libet ingenium electus. aut ⁊̃ ordinatꝰ. seu in
aliminib scẽ dei eccłe seꝑatis subiciat᷑ sic̃ antixp̃s. ⁊ inuasoe
atq distructor cotiꝰ xͥanitatis. ne aliqua suꝑ hoc audientia a¬
liqñ ei reseruet᷑. s ab omni eccłastico gradũ inqͦcumq pꝰ fu̾at
sine retractione deponat᷑. Cui quisqͥs adheserit ł qͣlemc̃q tanꝗ̃
pontifici reuerentiã ex ibuerit. aut in aliquo illum defende p̃¬
sumpserit. pari sententia sit mancipatꝰ. Quisqͥs nr̃e hꝰ decretat

Expanded text:
consuetudinem intronizari non valeat, electus tamen sicut papa aucconsuetudinem intronizari non valeat, electus tamen sicut papa auctoritatem optineat regendi sanctam Romanam aecclesiam et disponendi omnes facultates illius: quod beatum Gsuam fecisse cognoscimus. Quod si quis contra hoc decretum nostrum synodali sententia promulgatum per seditionem vel praesumptionem aut quolibet ingenium electus aut etiam ordinatus seu inta liminibus sanctae Dei Ecclesiae separatus, subjiciatur sicut Antichristus et invasor atque destructor totius Christianitatis, nec aliqua super hoc audientia aliquando ei reservetur, sed ab omni ecclesiastico gradu, in quocunque prius fuerat, sine retractatione deponatur: cui quisquis adhaeserit, vel qualemcunque tanquam pontifici reverentiam exhibuerit, aut in aliquo eum defendere praesumpserit, pari sententia sit mancipatus. Quisquis autem hujus nost
Abbreviated transcription (Latin):
tropolitanum hr̃e ñ pot̾. cardinales ꝙpĩ ꝓcul dubio metropolitani
uice fungunt᷑ qui uidł̃ electum antistitem ad apłici culminis
apicem ꝓuehunt. Cligant aut̃ de ipsius eccłe gremio si repꝑitur
honore ⁊ reuerentia dilecti filii nr̃i henrici. qui ip̃sentiaꝵ rex
habet᷑. ⁊ fut̾s imꝑator dõ concedente sꝑat᷑. sic̃ iam sibi conces¬
simus ⁊ successorib illuis. qui abhac apłica sede ꝑsonaliter
hoc ius impetrauerint. Qđ si prauoꝵ atq miquoꝵ hominum
ita ꝑu̾sitas inualuerit. ut pura sincera atq gratuita electio fie¬
ri inurbe ñ possit. Cardinales ep̃i cum religiosis cłicis catholi¬
cisq licet paucis ius pocestatis obtineant elig̾e apłice sedis
pontificẽ: uͥ congruentiꝰ udicau̾int. Plane pꝰꝗͣ electio fuerit
facta si bellica tempestas. ł qͣliscumq hominum conatꝰ malig¬
nitatis studio restit̾it. ut his qui electus ÷ in apłica sede unta

Expanded text:
tropolitanum habere non potest, cardinales episcopi procul dubio metropolitani vice fungantur, qui electum antistitem ad apostolici culminis apicem provehant. Eligant autem de ipsius Ecclesiae gremio, si repertushonore et reverentia dilecti filii nostri Henrici, qui in praesentiarum rex habetur, et futurus imperator Deo concedente speratur, sicut iam sibi concessimus, et successorum illius, qui ab hac apostolica sede personaliter hoc ius impetraverint. Quod si pravorum atque iniquorum hominum ita perversitas invaluerit, ut pura, sincera atque gratuita electio fieri in Urbe non possit, cardinales episcopi cum religiosis clericis catholicisque laicis, licet paucis, ius potestatis obtineant eligere apostolicae sedis antistitem, ubi congruentius iudicaverint. Plane postquam electio fuerit facta, si bellica tempestas vel qualiscunque hominum conatus malignitatis studio restiterit, ut is qui electus est in apostolica sede iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
pe ł mutare ad aliꝗͣ nouitatem admittẽ . s feruent᷑ ut eoꝵ¬
ue discipb sequipeda totis m̃tis mee conatib qͣ tradita ca¬
nonice comꝑio obseruare. ac uen̾ari ꝓfiteor ex bñuentana hmi¬
ullus inep̃atum diligat᷑. nisi qui in sacris ordinib urb ĩ.¬
religiose uiuens inuentꝰ : Sacros auc̃ ordines dicimꝰ diaco
altarib aministrant oportunitate exigente ꝯcedimus. s raris¬
sime. si tñ spectate sint religionis ⁊ scĩe. Qđ ipsum ñ sine ro¬
mani pontificis. ł metropolitani licentia. Indectis leonis. ca
um de summi sac̾dotis electione tractabit᷑. ille oĩb ot.¬
p̃ponat᷑. quẽ cleri plebiq consensus ꝯcordit᷑ postulauĩ¬
int. ita ut si inaliam fortasse partium se uota diuiserint
metropolitani iudicio is altĩ p̃ferat᷑. qui maiorib ⁊ studiis
uiuat᷑ ⁊ m̾itis. tm̃ ut nullus inuitis ⁊ ñ petentib ordinetur.
ne plebs inuita eꝑ̃m ñ optatum. aut ꝯtempnat aut ođit. &¬

Expanded text:
atem admittere, sed ferventer ut us et sequipeda totis mentis meae conatibus, quae tradita canonice comperio, observare ac venerari profiteor. Beatus lus in episcopatum eligatur, nisi in sacris ordinibus religiose vivens inventus est. Sacros autem ordines dicimus diacoaltaribus administrant, opportunitate exigente concedimus, sed rarissime, si tamen spectatae sint religionis et scientiae, quod ipsum sine Rom. pontificum vel metropolitani licentia non fiat. CA de summi sacerdotis electione tractabitur, ille omnibus praeponitur, quem cleri, plebisque consensus concorditer postularint: ita ut si in aliam forte personam partium se vota diviserint, metropolitani judicio is alteri praeponatur, qui majoribus et studiis juvatur, et meritis, tantum ut nullus invitis, et non petentibus ordinetune civitas episcopum non optatum aut contempnat aut oderit, et
Abbreviated transcription (Latin):
re. qͣntum legio detrimenti. latura sit despicientib liqͥdo
ꝯstabit. Q eiumut in ordiamur script᷑a salutifere crucis
signacło frdeles docuit insignari:Eł trifariam digesta
cimꝰ. S alia ꝑpła adicimus. magnã quasi uim ꝯm̃dantia
mist̾iis. Q̃ orientẽ u̾sus nos orare litt̃arum forma p̃stitit:
Benedicimꝰ fontem baptisinatis oleo unctionis. Hux accedit.

Expanded text:
re, quantum religio detrimenti latura sit, despicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae multifariam digesta cimus, sed et alia plura adjicimus, magnam quasi vim commendantia mysteriis. Quae orientem versus nos orare litterarum forma docuit? Benedicimus fontem baptismatis oleo unctionis. Huc accedit,
Abbreviated transcription (Latin):
tio: nec ñ canonico ritu ⁊ ꝯsuetudine. ab imꝑatore directi ñ¬
int̃ sunt nuntii qui scandala uetent fieri uolumus ut cum
insticuendꝰ: pontifex. ꝯuenientib ep̃is ⁊ uniũso clero eligat᷑
exp̃sente senatu. ⁊ ppło qui ordinãdꝰ ÷ ut sit electꝰ ab omnib.
p̃sentib legatis imnꝑialib ꝯsecret᷑. nullꝰq sine sui ꝑicło iuram̃ta.

Expanded text:
atio, nec canonico ritu et consuetudine ab imperatore directi intersunt nuntii, qui scandala vetent fieri, volumus ut cum instituendus est pontifex, convenientibus episcopis et universo clero eligatur, ex praesente senatu et populo, qui ordinandus est, et sic electus ab omnibus praesentibus legatis imperialibus
Abbreviated transcription (Latin):
ercia pars continet.
De electione. ⁊ conse¬
cratione pape. ⁊ archiep̃oꝵ¬
⁊ep̃orum. De ordinibus.
De cłicis ⁊ laicis ordinandis
⁊ ñ ordinandis.
De mutatione epõrum.
De ordinatis ñ reordinand.
De ꝯtinentia ordinators.
De symoniace ordinatis.
rordinatorib qui õino
sunt deponendi. ⁊qui
miscłit̾ reconciliandi.
De ꝓfessione ħeticorum.
De lapsis in sacͥs ordinib
qui ñ debeant minist᷑re.
&e qui miscdit ad minis¬
trandum possunt accede.
decłicis homicidis
debeant ministrare.
De usurariis.ii.
De seruis ꝑignorantiam
ordinatis qui debeant ma-¬
nere inordine.qui non.
Declicis ebriosis scurrulatoribꝰ
Demonachis.
De etate qua possunt paren¬
des contraditione religioĩ
filioꝵ.⁊ qua ñ possunt.
De induis ⁊ uirginib uela¬
tis. De abbatissis. Incipit

Expanded text:
ertia pars continet de electione et consecratione papae, archiepiscoporum, de ordinibus, de clericis, et de laicis ordinandis et non ordinandis, de mutatione episcoporum, de ordinatis non reordinandis, de continentia ordinatorum, de simoniace ordinatis et ordinatoribus, qui omnino sunt deponendi, et qui misericorditer reconciliandi, de professione haereticorum, de lapsis in sacris ordinibus, qui non debeant ministrare et qui misericorditer ad ministrandum possint accedere, de clericis homicidis debent ministrare, de usurariis, de servis per ignorantiam ordinatis, qui debeant manere in ordinatione, qui non. De clericis ebriosis, scurrilatoribus, de monachis, de aetate qua possint parentes contradicere religioni filiorum, et qua non possint, de viduis, et virginibus velatis, de abbatissis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
bã ex spc̃ scĩ p̃cepto ad eũgłium gentib mitt̾ent p̃dicandum.
ieiunantes ⁊ orantes imposuer eis manus. ut intelligamꝰ qͣnta
⁊dantium ⁊ accipientiũ deuotione curandum sit. ne tante be¬
nedictionis sacram̃tum negligent̃ uideat᷑ impletum. ⁊ iõ pie
⁊ laudabilit̃ aplicis morem gesseris institutis. si hanc ordinan¬
die resurrectionis dñice tribtiat᷑. Cui auesꝑe sabbi iniciũ ꝯstat
ascribi q̃ tantis diuinaꝵ dispensationum ministĩis ẽ consecͣta.
ut quicqͥd adño ẽ insignius ꝯstitutum: in hꝰ diei dignitate sit
gestum. In ħ mundꝰ sumpsit exordium. In bac ꝑresurrectiõe
xͥ ⁊ mors int̾itum. ⁊ uita accepit pͥncipium.¬

Expanded text:
Spiritus sancti ad evangelium gentibus mitterent praedicandum, jejunantes et orantes imposuerunt eis manus, ut intelligamus, quanta et dantium et accipientium devotione curandum sit, ne tantae benedictionis sacramentum negligenter videatur impletum. Et ideo pie et laudabiliter apostolicis morem gesseris institutis, si hanc ordinandie Resurrectionis Dominicae tribuatur, cui a vespere Sabbati initium constat ascribi, quae tantis divinarum dispensationum mysteriis est consecrata, ut quidquid a Domino insignius est constitutum, in hujus diei dignitate sit gestum. In hac mundus sumpsit exordium, in hac per resurrectionem Christi et mors initium et vita accepit increm
Abbreviated transcription (Latin):
g̾it. ieiunium. in .iii. ebdomadã reseruet᷑. ⁊ hoc sciendum ÷
s euen̾it. aut antea ieiunium. in .iii. ebdomada celebret᷑.
⁊ si in .u. aut .ui. aut sabb̃o ꝯtig̾it. in .iiii. ebdomada ieiunã¬
in sabb̃o euen̾it. similit uigł.⁊ ieinium celebrare ñ ꝯueñ.¬
uadragesima sũma obseruatione c̃obsuanda
tracci sunc nͥquẽ infirmitas impcdierit nullatenꝰ soluat᷑.
qr ipsidies decime sunt anni. Apͥma gͥ dñica .xͤl usq in¬
fiunt. Ex quib dum. sex dies dñici abstinentie subtrahũc᷑.
es affligimur. qͣsi anni decimas dõ damus. ⁊ ut sacer nu̾s
.xl. dier̃ adimpleat᷑. quẽ saluator nr̃ suo sacro ieiunio ꝯse¬
crauit. iiiͬ. dies pͥoris ebdomade adsupplementũ .xl. dier̃
bonoꝵ nr̃oꝵ decimas dare. Qua ꝑꝓ ut õis decima a nob̾ dõ rice
ꝑ soluat᷑ tollamus decimas anni ⁊ inea pecca nr̃a. ꝯficendo cor¬
rigendo. nos ieuinando. orando. elemosinas dando abster¬
gamus. & carnẽ nrãm decimemꝰ. ut ad scm̃ pascha securi

Expanded text:
gerit, jejunium in III hebdomadam reservetur; et hoc sciendum est, n III. ebdomada celebretur; et si in V. aut VI. aut sabbatum contigerit, in IV. ebdomada in sabbatum evenerit, simul ieiunium et vigiliam celebrare nonuadragesima summa observatione est observatracti sunt, nisi quem infirmitas impedierit, nullatenus solvatur, quia ipsi dies decimae sunt anni. A prima igitur fiunt. Ex quibus dum sex dies Dominicae abstinentiae subtrahuntur, es affligimur, quasi anni decimas damus Deo, et ut sacer numerus XL dierum impleantur, quae Salvator noster suo sacro jejunio consecraverit Ibonorum nostrorum decimas dare. Quapropter ut omnis decima a nobis Deo rite persolvatur, tollamus decimam anni, et in ea peccata nostra confitendo, corrigendo nos, jejunando, vigilando, orando, eleemosynas dando abstergamus, et carnem nostram decimemus, ut ad sanctum Pascha securi
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃sso orare p̃sumat. sic̃ iudĩ irridentes dñm inpassione
eiꝰ fecisse legunt᷑. s utͣq genua int̾ra ponat. Ait enim apłs. flec
olent plures qui se ieiunare putant. in xsͣ. mox ut sigñ
audier̃ ad horã nonã manducare. Qui nullatenꝰ ieiunare
credendi st̃. si aut̃ manducau̾int ꝗͣ uesꝑtinum cȩlebret᷑ of¬
ficiũ. Concurrendũ ÷ enĩ admissã. ⁊ auditis missaꝵ sollẽnib
⁊ uesꝑtinis officiis largitis elemosinis adcibum accedendũ:
Siuͦ aliquis necessitate ꝯstriccꝰ fu̾it. ut admissã uenire ñ ua¬
leac. estimata uesꝑtina hora. completa orõe sua ieiuniũ soluat.

Expanded text:
flexo orare praesumat, sicut Judaei irridentes Dominum in passione ejus fecisse legSolent plures qui se jejunare putant in Quadragesima mox ut signum audierint, ad horam nonam manducare. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missam, et auditis missarum solemnibus et vespertinis officiis, largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam venire non valeat aestimata vespertina hora, completa oratione sua, jejunium solvat.
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ ꝓmouet. Quisqͥs aut̃ scłarium pͥncipum . ł potentum.
ł altius dignitatis laic̃ adu̾sus communẽ ac consonantẽ atꝙ
canonicã electionẽ eccłastici ordinis ag̾e temptau̾it: anathe¬
ma sit. donec obediat ⁊ consentiat. qd̾ eccła de electione ⁊ ordi¬
ratione ꝓi p̃suł se uelle monstrau̾it. canon parisiaci subludonico¬
i ꝑordinationẽ regiã honoris istius culm̃ ꝑsuade aliqͥs
nimia tem̃itate p̾sumpserit ac̾punicialib loci ipsiꝰ ep̃is
recipi penitꝰ nullatenꝰ mereat. qͥ ii debite ordinatum agnosc̃t.
oĩb segregatꝰ. ⁊ ab ipsoꝵ omniũ caritate semotꝰ. ndec.
uinciales ep̃i si neceẽ fuit cet̾is consentientib atrib iussu arch¬
ep̃i consecrari possunt ep̃i. S meliuis: si ipse cum oĩb eum qui

Expanded text:
tem. Quisquis autem secularium principum vel potentum vel alterius dignitatis laicus adversus communem ac consonantem atque canonicam electionem aecclesiastici ordinis agere temptaverit, anathema sit, donec obediat et consentiat, quod aecclesia de electione et ordinatione proprii presulis se velle monstraverit. Canones Parisiaci: Si per ordinationem regiam honoris istius culmen pervadere aliquis nimia temeritate presumpserit, o provinciolibus loci ipsius episcopis recipi penitus nullatenus mereatur, quem indebite ordinatum agnoscunt.omnibus segregatus et ab ipsorum omnium caritate semotus.ovinciales episcopi, si necesse fuerit, caeteris consentientibus, a triepiscopi, consecrari possunt episcopis. Sed melius est, si ipse cum omnibus cum qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituunt᷑. oportet cos ꝓfessionem ep̃o suo fac̾e̾ ut caste &
pure uiuant sub dĩ timore.: ut dum eos tali ꝓfessione obliga
uando prb̃i inparrochiis ordinant᷑. libellum officialẽ asa¬
c̾dote suo accipiant. ut adeccłas sibi deputatas instructi
succedant. ne ꝑ ignorantiã ⁊̃ ipsis diuinis sacram̃tis offendans.

Expanded text:
imum professionem episcopo suo facere, ut caste et pure vivant sub Dei timore, ut, dum eos talis professio obligauando presbyteres in parochias ordinantur, libellum officiale a sacerdote suo accipiant, ut ad ecclesias sibi deputatas instructi succedant, ne per ignorantiam etiam ipsis divinis sacramentis offendant,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ieiunamus. sabb̃m p̃t̃mitt̃e ñdebemꝰ. qr int̾ tristiciam
⁊ leticiã tp̃is illiꝰ uidet᷑ inclusus. Nam utiq ꝯstat apłos biduo
isto. ⁊ inmerore fuisse. ⁊ ꝑꝑ metum iudeoꝵ seocculuisse. qd̃ unq
ñ dubium ÷. intm̃ eos ieiunasse biduo memorato. ut traditio
excłe habeat isto biduo sacram̃ta penitꝰ ñ celebrari. Q forma u¬
tiq ꝑsingłas tenenda ÷ ebdomadas. ꝑꝑ id qd̃ ꝯmemoratio diei
illiꝰ semꝑ÷ celebranda. Qd si putant semel atq uno sabbo ie

Expanded text:
Domini jejunamus, Sabbatum praetermittere non debemus, qui inter tristitiam atque laetitiam temporis illius videtur inclusus. Nam utique constat apostolos biduo isto et in moerore fuisse, et propter metum Judaeorum se occuluisse. Quod utique non dubium est in tantum eos jejunasse biduo memorato, ut traditio Ecclesiae habeat isto biduo sacramenta penitus non celebrari. Quae forma utique per singulas tenenda est hebdomadas, propteillius semper est celebranda. Quod si putant semel atque uno Sabbato
Abbreviated transcription (Latin):
ssidente qꝙͥ reuerentissimo ac beatissimo ucholao apłiss pa¬
p inbasilica laterauensi patriarchii q̃ aognonuuroi. costasi¬
pniana. considentib etiam reuerentissimis arcbiepis. epes
abbibis seu uenerabilib prb̃is atꝙ diaconib isdem uei ra¬
rtabilis pontifex auccoritace apłica dec̾nens de clectione sũ¬
mi pontificis inquit. Nonit beatitudo ur̃a dilec tissmose t̃¬
AyHo accessore nto. hec apłica sedes cui auetore dee de seruoi
tus inalleis Crebrisq timsionib subiacuere adeort. colũ¬
ꝯtunda submergi. uñ si places fr̃nitatiure debenius auri¬
biante dõ futis casib prudent̃ occurrere : &s ecclastieo statue
unui sailis eccłe pontifice. in primis cardinales ep̃i dos. gen¬
tissima simul considatione traetantes mor sibi licos casi¬
ainaes aalibeant. sicq reliquus clerꝰ. ceporłs adasensib
noue electionis acccdant. ut nimirum ne uenalitatis morb
qlibet occasione subripiat. religiosissimi uiri paluces lint

Expanded text:
sidente quoque reverendissimo ac beatissimo Nicolao apostolico papa, in basilica Lateranensi patriarchica quae cognominatur Constantiana, considentibus etiam reverendissimis episcopis, abbatibus, seu venerabilibus presbyteris atque diaconis, idem verabilis pontifex auctoritate apostolica decernendę electionis summi pontificis inquit: Novit beatitudo vestra, dilectissimi Stephano decessore nostro, hęc apostolica Sedes, cui Deo auctore deservio, tas malleis crebrisque tunsionibus subiacuerit, adeo ut columprofunda submergi. unde, si placet fraternitati vestrę, debemus auxiliante Deo futuris casibus prudenter occurrere, et ecclesiastico universalis Ecclesiae pontifice, in primis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes, mox sibi clericos cardinales adhibeant, sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis accedant. Et ne venalitatis morbus qualibet occasione subripiat, religiosi viri praeduces sint
Abbreviated transcription (Latin):
Ips qñ ordinationes facẽ disponit. õs qui ad sacrum mini¬
steriũ accede uolunt. se .iiii. añ ipsam ordinationẽ uocã¬
Et tẽ ep̃c elatẽ suo elig̾e debet sac̾doces. ⁊ alios prudentes ui¬
ros gnaros legis diuine. ⁊ ex̾citatos ineccłasticis sanctionib
qui ordiandoꝵ uitam. genus. patriã. etatẽ. institutiones.
locum uͥ educati sunt. si sint bñlitt̾ati. sim lege dñi instruca
diligent᷑ inuestigent. añ omnia si fidem catholicam firmit᷑
teneant.⁊ u̾bis simplicib asserere queant. Ipsi aut̃ quib cõ
inittit᷑ cau̾e debent ne aut fauoris gr̃a. autc̾cumq mun̾is cu¬
piditate illecti a uero deuient. ut indignũ ⁊ minꝰ idoneum
ad sacios gradus suscipiendos. ep̃i manib applicent. ed si fe¬
unt.⁊ ille qui indigne accesserit abaltari remouebit᷑. ⁊ illi qͥ
donum scĩ scp̃c uendẽ conati sunt. coram dõ iã dampnati eccła¬
stica dignitate carebunt. &ͥ ꝑtres ꝯtinuos dies diligent̃ exami

Expanded text:
s ordinationes facere disponit, omnes, qui ad sacrum ministerium accedere volunt, feria quarta ante ipsam ordinationem evocan a latere suo eligere debet sacerdotes, et alios prudentes viros gnaros legis divinae, et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omnia si fidem catholicam firmiter teneant, et verbis simplicibus asserere queant. Ipsi autem, quibus hoc committitur, cavere debent, ne aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut in dignum et minus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica dig
Abbreviated transcription (Latin):
transegit ȩtatem. In aliena stipendia minime alt̾ obrepat
nec aln debitam. alt̾ sibi audeat uendicare m̃cedẽ. Sit facul¬
tas cłicis retinendi si se uid̾int p̃grauari ut quẽ sͥ ingeri ex
transũso agnou̾int ñtimeant refutare. Qui si ñ debitum p̃¬
miũ. ł lib̃um de eo qui eos recturꝰ ÷ debent hr̃e iudicium.
atq ure ꝓmulgauit. neminẽ laicoꝵ pͥncipum ł potentum
semet insere᷑ lectioni. ł ꝓmotioni patriarche ł metropolitani.
tentio ł confusio p̃sertim c̃nullã intalib potestatẽ q̃nꝗ̃ po¬

Expanded text:
transegit aetatem. In aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi vindicare audeat mercedem. Sit facultas clericis retinendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso agnoverint non timeant refutare. Qui etsi non debitum praemium, vel liberum de eo, qui eos recturus est, debent habere judicium.atque iure promulgavit, neminem laicorum principum vel potentum semet inserere electioni vel promotioni patriarchae vel metropolitani atentio vel confusio. Presertim cum nullam in talibus potestatem quemquam po
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sic eis utit̾ ut metas ꝯsuetudinis bonoꝵ int̾quos u̾sat᷑ excedat.
aut aliqd̃ sig̾cat aut flagiciosus ÷. In omnib enim talib ñ usꝰ
enim pot̾ ut sine aliquo uicio cupidinis ł uoracitatis. p̃ciosis¬
simo cibo sapiens utat᷑. insipiens aut̃ fedissima gule flãma
inuilissimũ ardescat. ⁊ saniꝰ quisq maluerit more dñi pisce
uesci. ꝗͣ lenticła more esau nepotis abraham. aut ordeo more
iumentoꝵ. Ñ enim ꝓpt̾ea ꝯtinentiores nob̾ sunt płes bestie: qr
uilioribꝰ ał unt̾ escis. Ilam oĩb huiꝰ cemodi reb ñ ex earum¬

Expanded text:
quos uersatur, excedat, aut aliquid significat aut flagitiosus est. in omnibus enim talibus non usus enim potest, ut sine aliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ardescat. et sanius quisque maluerit more domini pisce uesci quam lenticula more Esau nepotis Abraham, aut hordeo more iumentorum. non enim propterea continentiores nobis sunt pleraeque bestiae, quia uilioribus aluntur escis. nam in
Abbreviated transcription (Latin):
xii. intͣ libros coartauit. Id̃q uolum̃ codicẽ iustinani appellari
p̃cepit. Rursus singłoꝵ magistratuũ siue iudicum leges q̃usq
Qͣtuor ⁊̃ institutionũ libros inquib b̃uit̾ uniu̾saꝵ legũcȩxtꝰ ꝯp̃hẽ¬
dit᷑ nouit̾ ꝯposuit. Nouasqͦ leges qͣs ipse statuerat inunũ uolu¬
m̃ redactas codicẽ nouellaꝵ appellari scĩficaũ. Itẽ. Ic̃ ap̃ ꝯstantino¬
polim pͥscianꝰ cesariensis grãmatice artis ꝓfunda rimatꝰ ÷. historia
aug̾tꝰ ꝯtrarias leges faciens singłarẽ codicem ⁊ uocanseũ no¬

Expanded text:
im libros coartavit eodemque volumen codicem Iustinianum appellari praecepit. Rursumque singulorum magistratuum sive iudicum leges, quae usque Quattuor etiam institutionum libros, in quibus breviter universarum leguditur noviter composuit. Novas quoque leges quas ipse statuerat, in unum redactas, Codicem Novellarum appellari sancivit. Item: Tunc apud Constantinopolim Priscianus Caesariensis grammaticae artis profunda rimatus est. us contrarias leges, faciens singularem codicem, et vocans eum No
Abbreviated transcription (Latin):
intra quinq dies ex officio facienda÷. Istam iã suꝑiꝰ subti¬
tulo de cautionib ⁊ penis appellationum int̾p̃tat᷑. ẽ qui
intra tꝑ̃a p̃stituta dimissorias ñ postulau̾int. ł acceꝑint
ł reddidint rescriptione ab agendo sub moueant᷑. ⁊ penã
appellationis ferre cogant᷑. capł. xxx. uii.¬

Expanded text:
intra quinque dies ex officio finienda est. Ista jam saperius sub titulo dintra tempora praestita dimissorias non postulaverint vel acceperint, vel reddiderint, praescriptione ab agendo submoneantur, et poenam appellationis ferre cogantur. CAP. CXXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ille qui anathematiratꝰ ÷. tanꝗ impius seꝑatꝰ ÷ Nicħ
enim aliud sig̾cat anachema. nͥ adeo seꝑationem. ex ac¬
Ip̃s incuiꝰ parrochia aliquis ꝯsistens meldensi. ꝙ̃ .iii.¬
nice ademendationẽ suie ꝯpositionẽ.⁊ ad penitentiã. ut
deo ⁊ eccłe satisfaciat quã lesit. Si aut̃ despex̃it atq con

Expanded text:
m ille, qui anathematizatus tanquam impius separatus est. Nihil enim aliud significat anathema, nisi a Deo separationem . pus in cujus parrochia aliquis consistens aliquid deprnice ad emendationem sive ad compositionem et ad poenitentiam, ut Deo et ecclesiae satisfaciat quam laesit. Si autem despexerit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbau̾it. puniat᷑. Iudices qui inscͥptione p̃missa cͥmina¬
lia negocia audire ceꝑinc. adie inscͥptionis si inducias aut
accusator auc reus petierit. intra annũ p̃stare debebunt.
ut ħ accio intra anni circłm finiat᷑. Qđ si accusator intra
annũ q ꝓposuerit ꝓbaie distułit: absoluto reo penam
suscipiac legib supiorib comphenia. or uii. lib ꝙ o lrr¬

Expanded text:
i dandis. Judices qui inscriptione praemissa, criminalia negotia audire coeperint, a die inscriptionis, si inducias aut accusator, aut reus petierit, intra annum praestare debebunt, ut haec actio intra anni circulum finiatur; quod si accusator intra annum quae proposuerit, probare distulerit, absoluto reo poenam suscipiat legibus superioribus comprehensam. CAP. XLII.
Abbreviated transcription (Latin):
nent innocentes. ł solu̾e se noxios arbitrent᷑. cum ap̃ dm̃
lepsis uͥ iubent᷑ ut ostendant se sac̾dotib. ⁊ silepram ha¬
buerint. tunc asac̾dote inmundi fiant. Ñ qđ sac̾dotes
sis. ⁊ possunt disc̾nere qui mundus quiue immundꝰ sit.
ficio suo cum peccatoꝵ audierit uarietates. scit qui ligã¬
um ex cõmunicat ȩccła incelo ligat᷑ ex cõmunicatꝰ. cũ
reconciliat ȩccła incelo soluit᷑ reconciliatꝰ. crisostomꝰ¬

Expanded text:
nent innocentes, vel solvere se noxios arbitrentur, cum apud Deleprosis, ubi jubentur, ut ostendant se sacerdotibus, et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi fiant , non quod sacerdrosi, et possint discernere, qui mundus quive immundus sit.officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui liganum excommunicat ecclesia, in coelo ligatur excommunicatus; quum reconciliat ecclesia, in coelo solvitur reconciliatus, si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uant discipłi. ut pastores eccłe ei penam debeant ammo¬
um scĩ uiri maledictionis sententiã ꝓfer̃. ñ adhanc
ex uoto ultionis s ex iusticie examine erumpt̃. Int̾
subtile iudicium aspiciunt. ⁊ mala foris urgentia qua
maledictione ferire debeant cognosct.⁊ eo maledico
sacͣ duob mod̾ maledictum memorat aliud uidł qđ¬

Expanded text:
solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovsolvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovum sancti viri maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt . Intus subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foris exsurgentia, qua maledictione ferire debeant cognoscsacra duobus modis maledictum memorat, aliud vid
Abbreviated transcription (Latin):
nicit᷑. qui reum asupplicio absolu̾e nitit᷑. Cause gͦ pensan¬
de sunt. ⁊ tc̃ ligandi atq soluendi potestas ex̾cenda. ui¬
storis ab soluat. lunc enim u̾a ẽ ab solutio p̃sidentis. cum¬
int̾ni arbitrium sq̃r uidicis. Qđd bñ quatriduam lazari
illa resuscitatio designat. que uidł demonstrat.qr mor¬
tuum dñs uocauit ⁊uiuificauit dicens. Lazare ueni fo¬
solutꝰ sic̃ scͥptum ÷. Cumq egͥssus eet qui fu̾at ligatꝰ in¬
stitis. cunc dix̃ discipłis. soluite eum ⁊ sinite abire. ecce
illum discipłi iam uiuentẽ soluunt. quẽ magist̃ resus¬
citau̾at mortuum. Si enim discipłi mortuum solu̾ent.
fecorem mag̃ ostendent quã uircutẽ. Ex qua ꝯsid̾atione¬
nob intuendum÷. qđ illos nos debemus ꝑ pastoralem
latet. insuis penitralib occultat᷑. S mortuus uenit foras.
c̃peccator nequicias suas sponte confitet᷑. Lazarogͦ dr̃.
ueni foras. Ac si aꝑte cui libet mortuo inculpa dicet᷑. Cur

Expanded text:
bsolvere conatur. Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda, vistoris absolvat. Tunc enim vera est absolutio pinterni arbitrium sequitur judicis, quod bene quatriduani Lazari illa resuscitatio designat quae videlicet demonstrat, quia mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare veni fosicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem latet, in suis penetralibus occultatur; sed mortuus venit foras cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur: Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo diceretur: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
quo furor eorum inc̾missus ẽ. uire testam̃ti eẽ uident̾.¬
utꝰ ⁊ surdꝰ ñ semꝑ cestamentũ facẽ posr̃ utiq aut de eo
surdo loquit᷑. qui õĩno ñȩxaudit. ñ qui tarde exaudiat.
lam ⁊mue is incelligit᷑ qui eloqui nicħ pot̾. ñ qui carde
loquũ. sum lex inpͣcitum quidẽ indulget infutm uetat

Expanded text:
quo furor eorum intermissus est iure testati esse videntquo furor eorum intermissus est iure testati esse videntt surdus non semper testamentum facere possunt. Utique autem de eo surdo loquitur, qui omnino non audit, non qui tarde exaudit. Nam et mutus is intelligitur qui eloqui nihil potest, non qui tarde loquitur. Cum lex in praeteritum quid indulget in futurum vetat
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuus nicholominus nascit᷑ quẽ ad modũ qui ex nu¬
trre lib̾a ⁊ inctdo patre natꝰ ÷ qm̃ uulgo conceptꝰ÷. Suffic̃ au¬
ce uib̾am hu̾isse matrẽ eo tp̃e quo nascit᷑. licet ancilla con
cri eum qui nascit᷑ libum nasci. qr ñ debar calamitas ta¬
trts einoce qui uut̾o:. Ox bis ⁊ illud qͣsitum ẽ si ancislla
ponaas pranumissa sit. de m̃ ancilla pͥca facta peꝑit. li be¬
rum an seruũ pariat. marcellus ꝓbat lib̾m uasci Suffici
enam ei qui inuentre ẽ libam macrẽ ł medio ꝙ̃x hũise qd¬
uerum : Ñ oĩb licet facẽ cestamentũ. statimem hiqu
alieno uiri subiecti sunt. testamenti faciendi ius ñ hñt
Idem. Testamentũ facẽ ñ possunt impubes q nullũ eoꝵ
animi iudiciũ ẽ. Itẽ. furiosi qui m̃te carent ñ adrem pti¬
peapubeᷤ nec sumpubes factꝰ aut furiosus pꝰea compos mtis fact fu¬
erio ⁊ decesserit. furiosi autem si ꝑid cempꝰ fecint cestam̃tũ

Expanded text:
ingenuus nihilominus nascitur, quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quia vulgo conceptus est. Sufficit autem liberam fuisse matrem eo tempore quo nascitur, licet ancilla conccuit eum qui nascitur liberum nasci, quia non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. ex his et illud quaesitum est, si ancilla praegnans manumissa sit, deinde ancilla postea facta peperit, liberum an servum pariat? et Marcellus probat, liberum nasci: sufficit enim ei qui in ventre est liberam matrem vel medio tempore verum est. Non omnibus licet facere testamentum. Statim enim hi qui alieno juri subjecti sunt, testamenti faciendi jus non habent. Item: Testamentum facere non possunt impuberes, quia nullum eorum animi judicium habent. Item, furiosi, quia mente carent; nec ad rem pubes postea pubes factus aut furiosus postea compos mentis factus fuerit et decesserit. furiosi autem si per id tempus fecerint testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
cumq alia aliquis ab alc̃o adusum tm̃ seruiendi cõmodata
ad redditionẽ cõmodate rei m̃ito adño recinet᷑. Si facto p̃cio
rẽ uendendã aliquis cuic̃q credidit. ⁊ dum ab eo uenden-¬

Expanded text:
quaecunque alia aliquis ab altero ad usum tantum servienti commodata quaecunque alia aliquis ab altero ad usum tantum servienti commodata ad redditionem commodatae rei merito a domino retinetur. Si facto pretio rem vendendam aliquis cu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃sitimatrẽ sequunt᷑ Item. Uulgo concepti dñr qui patrẽ de¬
monstrare ñ poss̃ ł qui poss̃ quidẽ s eum hñt quẽ hr̃e nõ
uili incelligunt᷑ in rerum nat᷑a eẽ. Nam ⁊ legitime heditates
his restituunt᷑: ita ut si p̃signans mulier abhospitib capita
sit id qđ natum erit. ꝗͣuis ap̃ bone fidĩ emptorẽ peꝑit. tã
donatore possedit. is eam cui ÷ tradita possidebit. Nec int̾¬
ẽ utrumq inparentes an inextraneos facta sic tał donatio.
tio debiti is qui accusat᷑ pot̾ fidem suam uirisurandi
religione firmare. Si qñ pulsatus repetendi peccuniam
optułit sacramentũ. ⁊ ille ei uirisiurandi necessitatẽ ulcͦ
concesserit. ñ pot̾ postea ab eo debitum postulare. heres
pensum ẽ. adño recipi pot̃. Si facto incendio. ruina nau¬
fragio. aut quolib casu simili res cõmodata amissa sit ñ
tenebit᷑ eo nomine is cui cõmodata ÷. nͥ forte cum possit re
commodatã saluam facẽ suam p̃tulit. Si seruum ł equũ łq̃

Expanded text:
 Vulgo concepti dicuntur, qui patrem demonstrare non possunt vel qui possunt quidem, sed eum habent quem habere non vili intelliguntur in rerum natura esse; nam et legitimae haereditates his restituuntur, ita ut si praegnans mulier ab hostibus capta sit, id quod natum erit, quamvis apud bonae fidei emdonatore, possederit, is eam cui tradita est possidebit. Nec interest utrum in parentes aut extraneos facta sit talis donatio. la probatione debiti is qui accusatur potest fidem suam jurisjurandi religione firmare. Si quando pulsatus pecuniam repenti obtulerit sacramentum et ille ei jurisjurandi necessitatem ultro concesserit, non potest postea ab eo debitum postulare. Haeres pensum est, a domino peti potest, si facto, incendio, ruina, naufragio aut quolibet simili casu res commodata amissa sit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte cum possit rem commodatam salvam facere, suam praetulit. Si servum vel equum vel