comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ouium gregem exaĩatum ĩ pom¬
tiafieri. ec mirum.multa nãq:
mortifera: in alto latent. Aer et enĩ
ip̃e. uł terrarum culpa uł pigricia
et eterna nocte torpescens hauriẽ¬
tibus grauis est. uł corruptus in¬
ternoꝵ ignium uicio longo q situ
stilentes q paludes in abdito ia¬
tẽt ut quas nũquam usus excer¬
deat: nũꝙͣ aura liberior exuerberetꝰ.
caligine. nichil nisi pestiferũ corpo¬
ribus q nostris contrarium h̾nt.
Aer quoq qui mixtus ẽ illis. quiq
inter illas iacentꝰ: cum em̾serit.
late uictium suum spergit. et hau¬
rientes necat. facilius aũt hoc ma¬
sunt. apertoꝙ celo płimum utũ¬
ur et aquis: quaru maxima in
pestilentia culpa est. Oues quap
tis aeris diri circa ip̃am humum
exceperint. locuisset ille et hõibꝰ
si maior exisset. s illum aeris sin
ceri copia extixit anteꝙͣ ut ab hõie
poss trahi surgeret. multa u̾o t̾ras
here mortifera. uel ex hoc intellige.
ꝙ tot inde uenena nastuntur. ñ

Expanded text:
ovium gregem exanimatum in Pomtiam fieri, nec id mirum est. Multa enim mortifera in alto latent: aer ipse, qui uel terrarum culpa uel pigritia et aeterna nocte torpescit, grauis haurientibus est, uel corruptus internorum ignium uitio, cum e longo situ stilentesque in abdito latent, ut quas numquam usus exerceat, numquam aura liberior euerberet? caligine ribus nostris contrarium habent. Aer quoque, qui mixtus est illis quique inter illas paludes iacet, cum emersit, late uitium suum spargit et haurientes necat. Facilius autemsunt: aperto caelo plurimum utuntur et aquis, quarum maxima in pestilentia culpa est. Oues uero tus aeris diri circa ipsam humum exceperint. Nocuisset ille et hominibus, si maior exisset; sed illum sinceri aeris copia extinxit, antequam ut ab homine posset trahi surgeret. Multa autem terras habere mortifera uel ex hoc intellege, quod tot uenena nascuntur non
Abbreviated transcription (Latin):
.s. terra quatitur. et sursum ac de¬
orsum mouetur. Alterum ĩclina¬
tio. qr in latera nutat nauigii mo¬
re. Ego et tertium existimo: qui¬
tur oĩa nec ĩclinantur: s uibran¬
tur. Res quidem ĩ hiꝰ modi casu¬
minime noxia: sicut longe perni¬
tiosior est inclinatione concssione.
riisi enĩ celeriter ex altera parte ꝓ¬
perauerit motus qui inclinata res¬
sit tanta conari. quo nich̾ est in re¬
rum natura potentius: nicħ acrius.
ualent. Ignem enĩ sp̃s incitat. Aq̃
na t̾rarum spacia dissipare. nouos
uisas in medio mari ponere. xxix¬

Expanded text:
cum terra quatitur et sursum ac deorsum mouetur, altera inclinatio, qua in latera nutat alternis nauigii more. Ego et tertium illud existimo qutunc omnia nec inclinantur sed uibrantur, res minime in eiusmodi casu noxia; sicut longe perniciosior est inclinatio concussione: nam nisi celeriter ex altera parte properabit motus qui inclinata resit tanta conari, quo nihil est in rerum natura potentius, nihil acrius,ualent: ignem spiritus concitat; aquae, na terrarum spatia et nouos uisas in medio mari ponere:
Abbreviated transcription (Latin):
Arie itacy queritur t̾ra: et mi¬
tis menibus. alibi hẏatu ꝓfundo.
haustis. Alibi egestis molibus: ali¬
bi emissis aminibus. nõ mũqua
etiam ignibus calidis ue fontibus.
alibi etiam auerso fluminũ tursu.
pcedit uero comitatur ꝙ t̾ribilis
tibus aut clamori humano armoꝵ¬
ue pulsantiũ fragori. ꝓ qualitate
materie excipientis. foria ꝙ uel
cauernarum. uł cuniculi per quẽ
fit exitus: grassante eodem in an¬
gusto ranco. in recuruis resultãte.
in duris feruente. In humidis fluc¬
tuante: in stãnantibꝰ feruente.¬
hyatus uero alias reman ostendes
q sorbuit: alias cccultat ore cõpsso.
rursus q ita inducto solo: ut nulla
uestigia extent. urbibus plerũq.
reuoratis. agroꝵ q tractu hausto.
tentum. martio sexto iulio consu¬
le: in agro mutinensi. duo et eniz
montes inter se concurrerũt crepi¬
tu maximo assultantes. recedẽtes¬
ꝙ: interea flamma fumoq ĩ celu
fu: uille omnes elise: aĩalia per mł¬

Expanded text:
arie itaque quatitur, et mitis moenibus, alibi hiatu profundo haustis, alibi egestis molibus, alibi emissis amnibus, nonnumquam etiam ignibus calidisve fontibus, alibi averso fluminum cursu. praecedit vero comitaturque terribilis tibus aut clamori humano armorumve pulsantium fragori, pro qualitate materiae excipientis formaque vel cavernarum vel cuniculi, per quem meet, exilius grassante in angusto, eodem rauco in recurvis, resultante in duris, fervente in umidis, fluctuante in stagnantibus, furentehiatus vero alias remanet ostendens quae sorbuit, alias occultat ore conpresso rursusque ita inducto solo, ut nulla vestigia exstent, urbibus plerumque devoratis agrorumque tractu hausto. tentum L. Marcio Sexto Iulio cos. in agro Mutinensi. namque montes duo inter se concurrerunt crepitu maximo adsultantes recedentesque, inter eos flamma fumoque in caelum su villae omnes elisae, animalia permul
Abbreviated transcription (Latin):
ni temperantiam. Et q nõ potu¬
it esse nobilior perfectio: patet ꝙ
h̾o finis est oĩum creaturaru. Sic

Expanded text:
temperantiam et quia non potuit esse nobilior perfectio, patet quod homo est finis omnium creaturarum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
grauidis edendum. nͥ mortuo cõcep¬
tu. quippe illũ eicit ⁊ ĩpositum. Mo¬
uet urinam cũ uino potum: silue¬
stre aut̾ et calcos quos uigllare
opus sit excitat. capiti cum aceto ĩ

Expanded text:
gravidis nisi mortuo conceptu, quippe etiam inpositum eicit. movet urinas cum vino potum, silvestre vero et calculos. quos vigilare opus sit, excitat infusum capiti
Abbreviated transcription (Latin):
Sisimbriũ siluestre: a quibꝰdam cỹm¬
bre ũ est apellatum. pedali nõ ampliꝰ
altitudine. Qd̾ ait̾ in riguis nascit᷑.
dunt. alii per se decoqut̃ in uino. Ea¬
nat et epictidas et uicia cutis facie
mulierum. intra quartam diem noc¬
tibꝰ ĩpositum. diebus ꝙ detractũ. ro¬
mitiones singultus tornima stomͣ¬
chiq dissolutiones cohibet: sũ cibo sũ

Expanded text:
Sisymbrium silvestre, quibusdam thymbraeum appellatum, pedali non amplius altitudine. quod in riguis nascitur, dunt, alii per se decocunt in vino. sanat et epinyctidas cutisque vitia in facie mulierum intra quartum diem noctibus inpositum diebusque detractum. vomitiones , singultus, tormina, stomachi dis
Abbreviated transcription (Latin):
illarum carie et scalore depulso. tutius
alia duriora ubi gelu relaxantur et
solibus. pulcherrimas ferunt uineas
refrigeratis estate radicibus.⁊ humo¬
re detento. Ses et soluta glarea ⁊ calcu¬
losus ager. ac mobiles lapides: si tñ
hec omnis glebis se pinguibus miscu
cuminibus terra decurrit: uel ualles
Sed hoc in his locis que nõ possunt in¬
festa esse gelu ac nubilis. argillosa

Expanded text:
earum carie et squalore depulso, novellaalia duriora, ubi gelu relaxantur et solibus, pulcherrimas vineas ferunt, refrigeratis radicibus et humore retento, sed et soluta glarea et calculosus ager et mobiles lapides: si tamen hec omnia glebis se pinguibus miscuecuminibus terra decurrit, vel valles Sed hoc in his locis que gelu et nubibus infesta esse non possunt. Argillosa
Abbreviated transcription (Latin):
radices detegantur aut incidantur.
et frigore subsequto necentur. michi
esse uidetur. sed tͥtium et far saritur
ba uero et legumina: cum supra t̾rã
iii. digitis fuerint alta. lupinus aut̃
qui unam ht̃ radicem: si sarculetur
qr p̾ter auxilium cultoris affligit
mł̾tum fructum ⁊ maximũ reddit᷑a.

Expanded text:
radices eorum detegantur, aut incidantur et esse faciendum. Sed triticum et far sarculate; faba et legumina, cum supra terram quatuor digitis fuerint. Lupinus vero qui unam radicem habet, si sarculetur erbas preter auxilium cultoris affligit, multum fructum et maximum redditura.
Abbreviated transcription (Latin):
ponendis est aptum. nec spissum
nimis. nec resolutum. ꝓpnꝰ tamen re¬
soluto. nͥ exile. nec letissimum: primũ
pocius eoito campo. Nec siccum nec uli¬
ginosum: modice tñ roscidum. dles

Expanded text:
ponendis, nec spissum nimis sit, nec resolutum, propius tamen resoluto, nec exile, nec letissimum, tamen lpotius edito campo, nec siccum, nec uliginosum, modice tamen roscidum: nec
Abbreviated transcription (Latin):
et partes. ꝙ autem augm̾tatur. sed̾m
partes solu. hoc enĩ .i. toto manente.
partes transmutantur scd̃m locum.
ceterum cum generatur. aliquid sim¬
pliciter aut corrumpitur: nõ manae
subiectum. Cum autem alteratur. uł
augetur. manet idem: s in alteratõe
passio. uł in augmentatione mag¬
nitudo nõ manet eadem. Id̾ in libro
sum est pͥncipiũ longitudinis. dext̾a
latitudinis. ante uero ꝓfunditatis.
slõ enĩnoĩatur pͥncipium: nisi unde
incip̃ motus in pͥmis corporibꝰ. Prĩ¬
cipium nãq augm̃ti est sursum:
pͥncipiũ motus localis dextrũ. prĩ¬
cipiũ uero motus sensibilis ante. Nõ
enĩ significamus per ante: nisi ubi
sunt sensus. et sursum quidem ac
deorsum. sunt omĩbus spirantibus
ex aĩalibus ⁊ plantis. dextra u̾et sinistͣ
nõ est in aliqua plantar̃. Iterum dico
qd̾ sursum est. ubi est principium
motus. Dextra autem est locus exitus
motus in alio.Ante uero locus finis

Expanded text:
et partes; quod autem augmentatur, secundum et partes; quod autem augmentatur, secundum partes solum, hoc enim, id est toto manente, partes transmutantur secundum locum. Ceterum autem, cum generatur aliquid simpliciter aut corrumpitur, non manet subiectum. Cum autem alteratur vel augetur, manet idem, sed in alteratione passio, vel in augmentatione magnitudo non manet eadem. Aristosum est principium longitudinis, dextera latitudinis, ante vero profunditatis. Non enim nominatur principium, nisi unde incipit motus in primis corporibus. Principium namque augmenti est sursum; principium motus localis dextrum; principium vero motus sensibilis; ante. Non enim significamus per ante, nisi ubi sunt sensus. Et sursum quidem ac deorsum sunt in omnibus spirantibus ex animalibus et plantis. Dextra vero et sinistra non est in aliqua plantarum. Item dico, quod sursum est ubi est principium motus. Dextra autem est locus exitus motus in alio ante vero locus est finis
Abbreviated transcription (Latin):
tio est: qnͣ subiecto eodem manente nũo
mutatio est in suis passionibus .i. qͣli¬
sciente ĩ scientẽ est alteratio simplr: In¬
telligitur de alteratione scd̃m diffinitõ¬
tionem sui gn̾is et nõ de alteratione pħica.
Qd uero dicit ꝙ qñ habens ħ̾itum muta¬
tur ad actum.sicut sciens fit considerans.
uł sentiens in ħitu sentit in actu. nͥ est
alteratio simplr̃. uł alterum genus alt̾¬
ationis: protanto dicit hoc. qr qñ sciens
considerat nõ mutatur in aliũ hitum
uł forma qd̾ exigitur ad alteratione
ĩgn̾e. s potius confirmat et saluat eũ¬
dem hĩtumper freq̃ntem actum. ÷::
tio. Alteratio est. qñ manẽte sb̾iec
bus. aut contrariis aut mediis. Augm̾¬
tatio est: existentis magnitudinis addi
cessitate locum tͣnsmutat: neq qd̾ gene¬
ratur. Qd̾ autem augm̾tatur et dimi¬
nuitur transmutat locum. s alio modo
qͣ ilud qd fertui. Q t̾ enĩ feitur. inĩ¬
sum alterat locum .i. scd̾m se totum

Expanded text:
tio est, quando subiecto eodem numero manente mutatio est in suis passionibus’, idest qualisentiente in sentientem, est alteratio simplex, intelligitur de alteratione secundum diffinitionem sui generis et non de alteratione physica. Quod vero dicit quod quando habens habitum mutatur ad actum, sicut sciens fit considerans vel sentiens in habitu sentiens in actu, non est alteratio simpliciter vel alterum genus alterationis, pro tanto dicit hoc, quia quando sciens considerat, non mutatur in alium habitum vel formam, quod exigitur ad alterationem in genere, sed potius confirmat et salvat eundem habitum per frequentem actum. Et tio. Alteratio est quando manente subiectbus, aut contrariis, aut mediis. Augmentatio est existentes magnitudinis additcessitate locum transmutat, neque generatur. Quod autem augmentatur et diminuitur, transmutat locum, sed alio modo quam illud quod fertur: quod enim fertur universum alterat locum, id est secundum se totum
Abbreviated transcription (Latin):
pulsum. aut tractum. aut u̾tigine duc¬
tum. Tractio ẽ: cum aut ad ip̃m aut
ad alteru uelocior fit motus trahentis.
nõ separatus ab eo qd̾ trahitur. ⁊am
et ad ip̃m ẽ tractio. et ad alter. Seliqui
autem tractus idem specie in hos redui¬
cuntur. ut inspiratio. expiratio. expulso.¬
et quicumq corporum emissiui sũt aut
sione. hoc quidem enĩ pellit mouenꝰ:
illud autem trahit. Piectio tar̃ est. q̃n
uelocior motus fit eo qui scd̃m naturã¬

Expanded text:
pulsu, aut tractu, aut vertigine ducpulsu, aut tractu, aut vertigine ductum. Tractio est cum aut ad ipsum, aut ad alterum velocior fit motus trahentis, non separatus ab eo quod trahitur; nam et ad ipsum est tractio et ad alterum. Reliqui autem tractus idem specie in hos reducuntur, ut inspiratio et respiratio et quicumque corporum emissivi sunt aut sione, hoc quidem pellit movens, illud autem trahit. Porrectio autem est, quando velocior motus fit eo quod secundum natura
Abbreviated transcription (Latin):
motus. int̾ mouentem et motum nͥ¬
il omni autem mouente et qd̃ mo¬
uetur: dico qr nicħ ip̃oꝵ medium ẽ.
⁊riplici ergo existente motu: scilic
scd̾m locum. sccd qualitatem scd̃m
qnͣtitatem: primo de loci nuitatione
dicendum. hic enĩ est primus motu¬
um.Omne gͥ qd̾ fertur.aut a se ipso
mouetur aut ab altero. Si a se ip̃o: ma¬
nifestum est qr sił mouens ⁊qd̾ mo¬
uetur erit. et nullũ ip̃ius medium.
Motus autem ab altero.iiii. sunt: s.¬
pulsio. tractio. uectio. uertigo. Omẽs
namq alios in hos nccͣrium est con¬
tingere. pulsio est: a se ip̃o uł ab alio
ad aliud motus.T ractus autem est.
motus ab alio ad ip̃m. autꝰ aliud. Pul¬
sionis quidem alia est ĩpulsio. alia
expulsio. Impulsio est:cum mouens
ei qd̾ mouetur ñ deficit. Expulsio u̾o.
cum expellens deficit. uectio autem
non scd̃m se mouetur. s scd̾m accidẽs
In eo scil qd̾ est in eo. uł super id qd̾ mo¬
uetur. uehens autem mouetur: aut

Expanded text:
MOTUS INTER MOVENTUM ET MOTUM NIMOTUS INTER MOVENTUM ET MOTUM NIIn omni autem movente et quod movetur, dico quia nihil ipsorum medium est. Triplici ergo existente motu, scilicet secundum locum, secundum qualitatem, secundum quantitatem, primo de loci mutatione dicendum; hic enim est primus motuum. Omne igitur quod fertur, aut a seipso movetur, aut ab altero. Si autem a seipso, manifestum est, quia simul movens et quod movetur erit et nullum ipsius medium: motus autem ab altero quatuor sunt spulsio, tractio, vectio, vertigo. Omnes namque alios in hos necesse est contingere. Pulsio est a seipso, vel ab alio ad aliud, motus. Tractus autem est motus ab alio ad ipsum, aut ad aliud. Pulsionis quidem alia est impulsio, alia expulsio. Impulsio est cum movens ei quod movetur non deficit. Expulsio vero cum expellens deficit. Venon secundum se movetur sed secundum accidens in eo scilicet quod est in eo, vel super id quod movetur. Vehens autem movetur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
adenĩ mouetur. non necesse est mo¬
excepto pͥmo mouente qd̾ manifestũ÷
esse ĩmobile. N lon omne qd̾ mouetur:
nece est esse continuuuz et diuisibile
in semper diuisibilia. Siquidẽ nc̃ce ẽ
motum semper esse. et coutinuũ esse.
Quare ncce est esse aliqd̃ unũ et ꝑpetuũ.
pͥmũ mouens. et nullam he̾ns magui¬
tudinem. Si enĩ habet aut finitum ẽ¬
aut infinitum. Sed in futam ñ con¬
tingit esse magnitudinẽ. Qd autem
finitum est: impossibile est ĩfinita
h̾ere potentia. Impossibile quoq est.
a finito moueri aliquid scd̃m ĩ finitũ
tempus. Sĩ ergo pͥmum mouens ꝑpe¬
tuum mouet motum et ĩfinito tem¬
pore: patet qd̾ indiuisibile est. et ĩpar¬
tibile. nullamq h̃ns magnitudinez
ip̃m q motum quẽ primus mouẽs
mouet: esse unũ et eũdem ⁊ continuũ
et primum. Mouetur autem et quie¬
scit quodãmodo spera: eundem enim
continet locum .lui. & in om̃i specie

Expanded text:
Quod enim movetur, non necesse est moQuod enim movetur, non necesse est momo movente, quod manifestum est esse immobile. Nam omne quod movetur necesse est esse cotinuum et divisibile in semper divisibilia. Siquidem necesse est et motum semper esse et continuum esse. Quare necesse est esse aliquod unum et perpetuum primum movens et nullam habens magnitudinem. Si enim habet, aut finita aut infinita; sed infinitam non contingit esse magnitudinem. Quod autem finitum est, impossibile est infinitam habere potentiam. Impossibile quoque a finito moveri aliquid secundum infinitum tempus. Si ergo primum movens, perpetuum movet motum et infinito tempore, patet quod indivisibile est et impartibile, nullamque habens magnitudinem: ipsumque motum quem primum movens movet, esse unum et eumdem et continuum et primum. Movetur autem et quiescit quodammodo sphera, eumdem enim obtinet locum. QUOD IN OMNI SPECIE
Abbreviated transcription (Latin):
lietur ab aliquo moueri neces¬
se est. Si gͥ in se ip̃o non habet pͥnci¬
pium motus: ab altero mouetur. Qd̾
quidem a se ip̃o mouetur: nullo mͦ
pausabit. Si autem qd̾ mouetur ab
altero mouetur. ip̃m autem mouẽs
⁊ mouetur: et mouens gͥ.ab alio mo¬
uetur. et iterum hoc ab altero. Neq
in infinitum abibit: Sed stabit alicubi.
eterit aliqd̃ ꝙ primu erit causa mo
Alia ab alio. et alia quidem natura: a¬
alia uero uiolentia et extra naturam.
Quetumq a se ip̃is mouentur: natu¬
ra mouentur. ut qd̾l aĩalium. Que ãt
ab alio. alia quidem natura mouẽtur.
alia extra naturam. ex natura: ut ig¬
nis sursum et terra deorsum. qr abta
nata sunt ibi esse. Extra u̾o. ut ignis
deorsum. ⁊ t̾rasursum. leuia enim et
grauia: in opposita loca mouenturuio¬
lent̾a. In ꝓpͥa uero natura leue quidẽ
sursum: graue natura deorsum. Non
tamen a se ip̃is: aĩalium enĩ ħ est et
aĩatoꝵ ꝓprium. Impossibile est autem
In ĩfiuitum abire: mouens et motũ

Expanded text:
etur, ab aliquo moveri necesse est: si igitur in seipso non habet principium motus, ab altero movetur. Quod quidem a seipso movetur, nullo modo pausabit. Si autem quod movetur, ab altero movetur, ipsum autem movens etiam movetur et movens igitur ab alio movetur et iterum hoc ab altero, neque in infinitum abit, sed stabit alicubi et erit aliquid primum, quod erit causa motalia ab alio: et eadem quidem natura, alia vero violentia et extra naturam. Quecumque a seipsis moventur, natura moventur, ut quodlibet animalium. Que autem ab alio, alia quedam natura moventur, alia extra naturam. Ex natura, ut ignis sursum, terra deorsum, quia apta nata sunt ibi esse. Extra vero, ut ignis deorsum, terra sursum. Levia enim et gravia, in opposita loca moventur violenter: in propria vero natura, leve quidem sursum, grave autem deorsum, non tamen a seipsis. Animalium enim hoc est et animatorum proprium. Impossibile est autem in infinitum abire movens et motum.
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Cum alterantur scilz in aĩa. qr non
secundũ sensu accioit huiꝰ modi alte¬
ratio. Ex his auten patet. ꝙ patiens ⁊
passio sunt sił: et hoꝵ nullum ẽ medi¬
um. Oculo enĩ contiguus ẽ aer.et ae¬
ri continuatur corpus .s. coloratum.
Superficies u̾o scilicet in qua est color.
t̾minatur adlumen. lum̾ aut̃ .i. aer
lucidus ad uisum. Silrꝰ autem et in ce¬
teris sensibus et etiam ĩ aĩatis. siłr ⁊
in sensibilibus. siłr et qd augetur et
augens sił sunt: et detrimentum si¬
militer se habet. detrimentum enĩcã
ablatio qmedam est. Manifestum est
gͥ ꝙ mouentis ultimi et primi qd̾ mo

Expanded text:
tere, cum alterantur, scilicet in anima, quia non tere, cum alterantur, scilicet in anima, quia non secundum sensum accidit huiusmodi alteratio. Ex his autem patet, quod patiens et passio sunt simul et horum nullum est medium. Oculo enim contiguus est aer et aeri continuatur corpus, scilicet coloratum; superficies vero, scilicet in qua est color, terminatur ad lumen, lumen autem, id est aer lucidus ad visum, similiter autem et in ceteris sensibus et etiam in animatis: similiter et in sensibus. Similiter et quod augetur et augens similiter sunt et decrementum similiter se habent. Decrementi enim causa, ablatio quedam est. Manifestum est igitur quod moventis ultimi et primi quod mo
Abbreviated transcription (Latin):
mouetur et mouens sił. et nullur ip̃i¬
us medium est. Hed neq alterantis
nullum est medium. In ouinibus eĩ
accidit sił esse alterans ultimum: et p̾¬
mũ ꝙ alteratur. Quale nãq alteratur.
In eo qd sensibile est. Sensibilia uero .i.
sensibiles qualitates sunt. Quibus
adĩuicem corpora uifferunt. ut graui¬
tas: leuitas. duricies: mollicies. sonus:
non sonus. albedo. nigredo. dulcedo.
amaritudo. humiditas: siccitas. den¬
sitas. raritas. et hoꝵ media. Siłr et a¬
lia que sub sensu sunt: ut calor et frigꝰ.
lenitas. et asperitas. Hec enĩ sunt pas¬
siones: sube qualitatis. Siłr autem et
aĩa corpoꝵ et ianimata. et.aĩatorum
quecumq partim inaĩata sunt .s. ut plã¬
bus. actus enĩ ip̃oꝵ motus est ꝑcorpus.
patiente aliquit sensu. Et secundũ qͥc̃q
quidem alterantur inaĩata: scd̃m hec
et aĩata. non autem econũso. Non eĩ
alterantur inaĩata: secundũ sensus.
⁊licħ q ꝓhibet inaĩatis alterationem la¬

Expanded text:
 et nullum ipsius medium est. Sed neque alterantis ullum est medium. In omnibus enim accidit simul esse alterans ultimum et primum quod alteratur. Quale namque alteratur, in eo quidem sensibile est. Sensibilia vero, id est, sensibiles qualitates sunt, quibus ad invicem corpora differunt, ut gravitas, levitas, durities, mollities, sonus, non sonus, albedo, nigredo, dulcedo, amaritudo, humiditas, siccitas, densitas, raritas et horum media: similiter et alia que sub sensu sunt, ut calor et frigus, lenitas et asperitas. Hec enim sunt passiones substantie qualitatis. Similiter autem et animata corporum et inanimita et inanimatorum quecumqm; actus enim ipsorum motus est per corpus patiente aliquid sensu. Secundum quecumque quidem alterantur inanimata, secundum hec omnia et animata, non autem econverso. Non enim alterantur inanimata secundum sensus. Nihilque prohibet in animatis alterationem la
Abbreviated transcription (Latin):
species. in quibus fi̾ uideretur ut supͣ
dictum est si in aliis deberet fi: mani¬
festum est ꝙ solum fiat in sensibilibꝰ.
ut scilicet in passione ⁊ passibili quali¬
tate que est t̾cia species: et in sensibili
parte aĩe. in alio aut̃ nullo: nisi scd̃m

Expanded text:
species, in quibus fieri videretur ut supra species, in quibus fieri videretur ut supra dictum est si in aliis debent fieri; manifestum est, quod solum fiat in sensibilibus, ut scilicet in passione et in passibili qualitate, que est tertia species et in sensibili parte anime: in alio autem nullo, nisi secundum
Abbreviated transcription (Latin):
uisio iterata. uł tactus iteratus per
alterationes p̾cedentes. secundum
autem nullũ tale fit alteratio. P̾te¬
rea scientie acceptio ñ est generatio¬
tionem motus inducitur. ⁊lam in qͥ¬
escento et sedendo: fit aĩa sciens ⁊ pru¬
dens. Cum enĩ dormiens aliquis sur¬
git. aut ebrius pausat. aut infirmꝰ
ordinatur: fit sciens qui prius quid
ñ poterat uti scientia. nec scd̾m sciã
agere. s mutata perturbatione. et ĩ
statum ueniente ĩtellectu: Inest po¬
tentia ad scientie congruitatem. Tur¬
bationis enĩ quies: queda est sciẽtie
preterea infantes ꝓpt̾ multum motum
in iuuentute non possunt intelligere
quies motuum. N lon itaq per motum
introducitur scientia: que per motum
ꝓhibetur. ⁊ lon ergo scd̾m eam alteram̃.
igitur qm̃ alteratio que est motus se¬
cundũ qualitatem ut dictum est ñ fit
scd̾m formam et figuram que scilicet
sunt quarta species qualitatis. neq
scd̾m hitum et dispõnem que sunt pͥm̃

Expanded text:
visio iterata, vel tactus iteratus per alterationes precedentes; secundum autem nullum tale fit alteratio. Preterea scientie acceptio non est alteratiotionem motus inducitur: nam in quiescendo et sedendo fit anima sciens et prudens. Dum enim dormiens aliquis surgit, aut ebrius pausat, aut infirmus ordinatur, fit sciens qui prius quidem non poterat uti scientia, neque secundum scientiam agere, sed mutata perturbatione et in statum veniente intellectu, in est potentia ad scientie congruitatem; turbationis enim quies, quedam est scientie Preterea infantes propter multum motum in iuventute, non possunt scire et intelligere quies motuum. Non itaque per motum introducitur scientia, que per motum prohibetur. Nam ergo secundum eam alteramur. Igitur, quoniam alteratio que est motus secundum qualitatem ut dictum est non fit secundum formam et siguram, que scilicet sunt quarta species qualitatis, neque secundum habitum et dispositionem, que sunt prima
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ sumitur ab arꝵ. in phisicis: uln
mutans ꝙͣ in extremu. Tercium est.
ꝙ actio et passio qualitatu cõtrariar
inter quas est alteratio magis facta
idest intensa. abiciat id qd̾ alteratur
a sua sub̾a. sicut calidũ remouet aq̃m
a subã aque. Quartum est ꝙ id qd̾ alte¬
ratur .s. subiectum qualitatum con¬
trariarum sit quantum et diuisibile.
a uintum est: ꝙile qualitates ĩter qd.
alteratio sint in subiectoi llo. scd̾m qd̾ ẽ
quantum et diuisibile peraccidens di¬
usione ip̃ius. et exhis patet ꝙ int̾ priũ¬
tionem et ħitum: non est uere alteratio
phica. Siłi patet ꝙ in aĩa nulla est alt̾a¬
tio phica. unde qđ dicit aristotiles ibi eẽ
altationem: intelligitur de alteratione

Expanded text:
 in physicis, ubi mutans quam in extremum. Tertium est quod actio et passio qualitatum contrariarum, inter quas est alteratio magis facta, idest intensa, abiciat id quod alteratur a substantia sua, sicut calidum removet aquam a substantia aquae. Quartum est quod id quod alteratur, scilicet subiectum qualitatum contrariarum , sit quantum et divisibile. Quintum est quod illae qualitates, inter quas est alteratio, sint in subiecto illo secundum quod est quantum et divisibiles per accidens divisione ipsius. Et ex his patet quod inter privationem et habitum non est vere alteratio physica. Similiter quod in anima nulla est alteratio physica. Unde quod dicit Aristoteles esse alterationem, intelligitur de alteratione
Abbreviated transcription (Latin):
xime dicitur: et nullum ad aliquid al¬
teratur ut supradictum est. Idem etiã
patet in scĩa complexa: qr non ĩducit᷑
per motum existentem in fieri. Indu¬
citur enĩ uniuersalis scĩa: facta induc¬
tione ⁊ completa per expetientiã in
particularil. Et ita nõ est inducta ꝑ¬

Expanded text:
dicitur et nullum ad aliquid alteratur, ut supra dictum est. Idem etiam patet in scientia complexa, quia non inducitur per motum existentem in fieri. Inducitur enim universalis, facta inductione et completa per experientiam in particularibus et ita non est inducta
Abbreviated transcription (Latin):
aut. spem .i. sũ delectationes et tͥsticie
sint presentes et sensibiles. siũ prer̾ĩte
recolantur ꝑ memoriam. sũ future cõ¬
cipiantur per spem. Igitur et si scd̾m :¬
habitus dictos nõ fit alteratio: conseqũ¬
tur tam̃ ex alterationibus pͥoribus..
Et neq in intelłetiua parte aĩe .i. ĩ in¬

Expanded text:
aut spem, id est sive delectationes et tristitie sint presentes et sensibiles, sive preterite recolantur per memoriam, sive future concipiantur per spem. Igitur et si secundum habitus dictos non fit alteratio, consequuntur tamen ex alterationibus prioribus. Sed neque in intellectiva parte anime
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ip̃ius diuinissimum decorem in¬
nutabili quidẽ diffiniens quãtum¬
uero possibile reformat. et suos laudate¬
res diuina agalmatha perficit speculoa
clarissima ⁊ munda. receptiua pͥncipał
liũs ⁊ diuini radii. et indice quidẽ sacre¬
claritatis repleta: eamq iterum copio¬
se in ea que seqũtur declaranti secudu

Expanded text:
et ad suum divinissimum decorem immutabiliter quidem definiens, quantumque possibile reformans, suos laudatores agalmata divina perficit, specula clarissima et munda, receptiva principalis luminis et divini radii, et indita quidem claritate sacre repleta, eamque iterum copiose in ea, quae sequuntur, declarantia, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
de quo et ip̃m es caquitur. dis¬
stat a cadinia. ꝙ illa quid̾ supet ter¬
autem ex obrutis. Idemq calcitis¬
friat. uł fricat se statĩ in ollis naturͣ
ut uideatur lanigo contexta. Est
et alia distinctio q̃ calcitis tria gen̾a
Probatur mellei coloris: gracili ue¬
lis. nec lapidosus. Putant et recen¬
excrescentia in ulceribus sanguinẽ
sistere ginguas. uuam tonsillas
farina compescere. uulue porro
tili ex aceto: cutumlito fimo diebꝰ
armixto cadmie pari pondere me

Expanded text:
es coquitur. distat a cadmea, quod illa super terhaec ex obrutis, item quod chalcitis friat se statim, mollis nature, ut videatur lanugo concreta. est et alia distinctio, quod chalcitis tria generaprobatur mellei coloris, gracili velis nec lapidosa. putant et recenexcrescentia in ulceribus, sanguinem sistere, gingivas , uvam, tonsillas farina compescere, volvae vitiitili ex aceto, circumlito fimo diebus admixto cadmeae pari pondere me
Abbreviated transcription (Latin):
pis quam stillare dicunt ab ingui¬
ne lincis. bestie .s. orientis. huius
.n. urina scd̃m plinium: solidatire
i lapidem. qd̾ naturałi bestia sciẽs.
Inuidet bono nostro. egestũ ꝙ p̾cio¬
sum urine liquorẽ harena obruit.
et hoc eo cicius in lapidem durescit.
Huius color iuxta plinium igneus
ac rubicundꝰ est. et carbunculo si¬
mit. nisi ꝙ nequaꝙͣ nocte lucet. In¬
xta lapidarium uero uiridis est. ut
eius hetur ad multa remedia. pci¬
pueꝙ ablutus in aqua constipa¬
tos pnctus: et uentrem soluit. cõ¬
lorem quoꝙ perditũ in facie recu¬

Expanded text:
pis, quem stillare dicunt ab inguine lincis, bestie scilicet orientis. Huius enim urina secundum plurimum solidatur in lapidem; quod naturaliter bestia sciens, invidet bono nostro, egestumque pretiosum urine liquorem arena obruit et hec eo citius in lapidem durescit. Huius, color iuxta philosophum igneus ac rubicundus est et carbunculo similis, nisi quod nequaquam nocte lucet: iuxta lapidarium vero viridis est.Virtus eius habetur ad multa remedia, precipueque ablutus in aqua, constipatos iuvat et ventrem solvit; colorem quoque perditum facie recu
Abbreviated transcription (Latin):
cernaru flagrantia apellata.
Signitur in multis locis. sed pro¬
batissima apud indos. Huius dupłi
altera uł folia que cocci rubore a sole
ex calefacta aut digitoꝵ attritu.
ad se rapere dicitur. sculturis re¬
aistit. et si qͣn sculpta est: dũ sigñ
iprimit.q. quodam aĩał morsu ꝑtẽ
cere retentat. Huius genera sunt
a lucernarum actensu tum p̾cipue
siam. totaꝙ caria et uicinis locis. s
ꝓbatissĩma indis. Quidam dixerut᷑¬

Expanded text:
cernarum flagrantia: gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam ralia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu d se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsu partem cerae retentat. Genera eius a lucernarum adsensu, tum praecipuae siam totaque Caria ac vicinis locis, sed probatissima in Indis. quidam remiss
Abbreviated transcription (Latin):
uero laudantur circa arabia in si
nitura conche exiscit has multũ
dasq posrea eniti partum ꝙ concͥaꝵ
osse margaritas ꝓ qualitate roris
accepti. ⁊ ipurus imfluxit candorẽ
conspici: si uero turbido fetum sor¬
descere. eu̾dem pallere. celo concep¬
tum minante. Exe quippe cõsta¬
r: celi ꝙ maiorẽ eis societatem ꝙ mͣ
bilim: aur ꝓ claritate matutina
serenum. Si tempesriue sacientur.
gran descere tradunt in partus.s
ieunii modo minui. Si uero etia
modo ĩflatam sũ corpore. hos ꝙ con¬
charrz abortus esse. Sani quidem

Expanded text:
autem laudantur circa Arabiam in Penitura conchae sunt, haut multum das postea eniti, partumque concharum esse margaritas pro qualitate roris accepti. si purus influxerit , candorem conspici; si vero turbidus, et fetum sordescere ; eundem pallere caelo minante. conceptum ex eo quippe constare, caelique iis maiorem societatem esse t pro claritate matutina serenum. 108 si tempestive satientur, grandescere et partus; si ieiunii modo minui; si vero etiam inani inflata sine corpore; hos esse concharum abortus. sani quidem
Abbreviated transcription (Latin):
omnes bestias euocare traduntur
in libia ualde mirabilis: ad quem
omne genus ferarum docente na¬
tura sponte.q. ad patronũ currit.
cum canes aut uenatores eas ĩse¬
quntur. Sed nec aliquis adu̾sciriꝰ
eis nocere potest.¶ .lxxxi. De mar¬

Expanded text:
um in Libya valde mirabilis, ad quem omne ferarum genus, docente natura, sponte quasi ad patronum currit, cum canes aut venatores eum insequuntur, sed nec aliquis adversarius eis nocere potest. DE
Abbreviated transcription (Latin):
rebro piscis lapillus. Signitur aut
de celesa rore quem c̾co anni tp̃r co¬
clee hauriunt. E x quilꝯ margaritis
quidam uniores uocantur: apiura
nĩaͣ duo uł plures sił reꝑiantur.
zeliores autem sunt candide mar
garite: ꝙͣ que slauestunt. Illas enĩ
aut iuuentur ant matutini roris
Onceptio. redait candidas has senec¬
tus uł uespertinꝰ aer. gignit obscu¬

Expanded text:
rebro piscis lapillus: gignitur autem de coelesti rore, quem certo anni tempore cochleae hauriunt: ex quibus margaritis quidam uniones vocantur: aptum unquam duo vel plures simul reperiantur. Meliores autgaritae quam quae flavescunt. Illas enim aut iuventus aut matutini roris conceptio reddit candidas; has senectus vel vespertinus aer gignit obscu
Abbreviated transcription (Latin):
sicca. Sed pungituũ fortioris caloris
est et subtilioris sub̾e̾: sicut et igneũ.
Ideoq comedit et urit: et liquefacit.
amarum u̾o maioris caloris ẽ pun¬
gitiuo. Est igitur grossum ⁊ t̾reu.
Ideo si quis utatur eo exterius. est mũ¬
dans ⁊ leniens et purgat. comedit ꝙ
carnes suꝑfluas in uulm̾bꝰ. Si u̾o bi¬
batur: incidit fuperfluitates grossas.
⁊ aperit opilationẽ uiuaꝵ. Unde et ꝓ¬
uocat materiam uł urinam: et ad¬
iuuat sputa grosse humiditatis a ca¬
pite et a pectore. ꝓdlest etiam epylẽpsie
funditur .n. uelocius tãꝙͣ et pungi¬
tiuum. nec ꝓhibetur transmitti sic
ponticum. Porro salsu ip̃m quoq t̾rer
est ⁊ caliduni. s minoris caloris ꝙͣ:

Expanded text:
sicca, sed pungitivum fortioris caloris sicca, sed pungitivum fortioris caloris est et subtilioris substantie, sicut et igneum. Ideoque comedit et urit et liquefacit. Amarum vero minoris caloris est pungitivo; est igitur crassum et terreum. Ideo si quidem utatur eo, exterius mundans et leniens, purgat comeditque carnes superfluas in vulneribus. Si vero bibatur, incidit superfluitates crassas et aperit opilationem venarum; unde et provocat materiam vel urinam et adiuvat sputa crasse humiditatis a capite et a pectore. Prodest etiam epilensie, funditur enim velocius tamquam pugitivum, nec prohibetur transmitti, sicut ponticum. Porro salsum ipsum quoque terreum est et calidum, sed minoris caloris quam
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ autem dulce uel amarum cali
tioris est caloris et siccitatis. ꝙͣ dulce.
qd̃ duobus modis intelligr̃: per sen¬
si mixta sunt et decoquat ea calor nͣ¬
turalis qui est in eis. aut etiam ex¬
terior ut ignis et solis. nõ dulcorãtur.
et si quid excesserit in eis calor. incip̃
amaritudo dũari. sic est in cõmunis
uideri.et in melle dactilico. Si eni inue¬
terascant. desiccatour eoꝵ calor natu¬
ralis. et fit in eis a maritudo. Sic quaꝙy
si super excesẜit in eis ignis decoctio.
transeunt in a maritudinẽ. Ex colla¬
tione uero. qr uidemꝰ dulce amarum
sordes emũdare. Sed eraũdatio que ẽ
in dulci tempata est et equal: huida¬
et delectabilis. amarũ aũt fortit̾ mu¬
dat et lenit. in tantum ut et cõtinua
separet. cum lesione et ab hominatiõe.
Hec ergo significãt ip̃m ẽẽ terrenũ
et grossum et siccum. Significãt qͦ
rei amariturdinẽ: ꝙ neq putrescit. n
uermes producit. Pungitiuũ autez
et amarum. ip̃a quoq calida sunt et

Expanded text:
d autem dulce vel amarum, calitioris est caloris et siccitatis, quam dulce. Quod duobus modis intelligitur, per sensi mixta sunt et decoquat ea calor naturalis qui est in eis, aut etiam exterior, ut ignis et solis, non dulcorantur. Et si quidem excesserit in eis calor, incipit amaritudo dominari, sicut est in communi videri, ut in melle dactylico. Si enim inveterascant, desiccatur eorum calor naturalis et sit in eis amaritudo; sic quoque si superexcesserit in eis ignis decoctio, transeunt in amaritudinem. Ex collatione vero, quia videmus dulce et amarum sordes emundare, sed emundatio que est in dulci temperata est et equaliet delectabilis. Amarum autem fortius mundat et lenit, intantum ut continua separet cum lesione et abominatione. Hec ergo significant ipsum esse terreum et crassum et siccum. Significant quoque rei amaritudinem, quod neque putrescit, neque vermes producit. Pungitivum autem et amarum, ipsa quoque calida sunt et
Abbreviated transcription (Latin):
tatus est omnibꝯ operibus dei: hoc
ordine p̾sentie: quo ordine scientie. qua
et in uerbo dei facienda p̾nosceret: et in
creatura facta cognosceret. ñ per inter¬
ualloꝵ tem poraliũ moras: s prius et
posterius habens in cõnexione causaruz¬

Expanded text:
tatus est omnibus operibus dei hoc ordine praesentiae. quo ordine scientiae, qua et in uerbo dei facienda praenosceret et in creatura facta cognosceret non per interuallorum temporalium moras, sed prius et posterius habens in conexione creatu
Abbreviated transcription (Latin):
gradibus attingit atq gressibꝰ ꝑuenit.¬
ei efficacissimꝰ motus est: tan facile ds̃¬
poralibus interualus ea moueri at pagẽda
que suo qͥuiq generi cõpetunt: ex illis¬
insitis rationibus ueniat. quas tanqͣm
seminaliter sparsit deus in ictu condẽdi.
institutum est ut essent tarda q̃ tardas.
crearentur nõ temporałr acceperunt. Illi

Expanded text:
gradibus attingit, aut tanquam gressibuei efficacissimporalibus interuallis ea moueri ad peragenda, quae suo cuique generi coinsitis rationibus veniat, quas tanquam seminaliter sparsit Deus in ictu condendi, institutum est, ut essent tarda quae tarda crearentur, non temporaliter acceperunt. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a q̃ secum est terra deuorauit cibo¬
tum altissimũ montem cum opi¬
oppido carite. siphilum ĩ maguesia
et pͥus in eodem loco clarissimam
urbem que tantalis uocabatur.:¬
priram et antistam circa meotum
pontus abstulit: helicem et bura
sinꝰ chorintiꝰ. quarum in alto appa¬
trecenta milla passuum. abrupta
subito cum plimis mortalibus ra¬
puit.⁊ ĩ siciliam duniam tindaridã

Expanded text:
ipsa se comest terra. devoravit Ciboipsa se comest terra. devoravit Cibotum altissimum montem cum oppido Cariae, Sipylum in Magnesia et prius in eodem loco clarissimam urbem, quae Tantalis vocabaturrram et Antissam circa Maeotim pontus abstulit, Helicen et Buram sinus Corinthius, quarum in alto vesttriginta milia passuum abrupta subito cum plurimis mortalium rapuit et in Sicilia dimidiam Tyndarida u
Abbreviated transcription (Latin):
inter eolias insulas item q rxͣ
tis passuum una cum calidis fonti
cum flatu. ꝓditur quoq memorie
magna circa illud multitudine paͥs¬
se. Sic et in campano sinu fertur epo
tum planicie. In eadem et opidum
stagnũ emersisse: et alio ꝓuolutis
se. lam et hoc modo: insulas fecit
ytalie: cẏprum sure. euboetam bo¬
etie: euboee acalantem ⁊ macrian.
besbicum bitine. leuscosiam syre¬
num ꝓmontorio. Rursus abstulit
insulas mari: Iũxitq terris. antis¬
sam besbo. zephirum alicarnaso:
ethusam nuntro. domiscors ac pernẽ¬
mileto artheneusam parthenio ꝓ¬
montorio. hybanda condã d insula
ionie: ducentis mĩc a mari stadiis¬
insule esse desierunt. In totũ uero
athlanticum est mare si platoni cre¬
dimus ĩmenso spacio. mox ĩtermino.
Quo uidemus hodie m̾sam acarniã¬
sinu ambrachio: a chayam corĩthio.
europam asiam ꝙ ꝓpontide ac ponto.
ad hoc perupit mare leucadiam. an¬
tipirrum. helespontum. bofforos:
duos. et ut sinus stagnaq p̾tereã:

Expanded text:
inter Aeolias insulas, item iuxta passuum una cum calidis fontibcum flatu, proditurque memoriae, magna circa eam multitudine pishecussas in Campano sinu ferunt ortatum planitiei. in eadem et oppidum stagnum emersisse, et alio provolutis am. Namque et hoc modo insulas rerum Italiae, Cyprum Syriae, Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrian, Besbicum Bithyniae , Leucosiam Sirenum promunturio. rursus abstulit insulas mari iunxitque terris, Antissam Lesbo, Zephyrium Halicarnaso, Aethusan Myndo, Dromiscon et PernMileto, Narthecusam Parthenio promunturio. Hybanda , quondam insula Ioniae, ducentis nunc a mari insulae' esse desierunt. in totum abstulit Atlanticum mare est, si Platoni credimus, inmenso spatio, mox interno quoque: videmus hodie mersam Acarnaniam Ambracio sinu, Achaiam Corinthio , Europam Asiamque Propontide et Ponto. ad hoc perrupit mare Leucada, Antirrhium, Hellespontum, Bosporos duos. Atque ut sinus et stagna praeteream,
Abbreviated transcription (Latin):
uiensi agro nõ ꝓculm ab urbe roma.
ingera ferme ducenta equitanti¬
quedam insule semper fluctuant
sicut in agro cecubo. eodem ieatino
mutinensi stationensi. In uadimo¬
nis quoꝙ lacu et ad rutilias aquas.
opaca silua que nũꝙ die ac nocte
loeo eoclem uidetur. In lidia que
uceantur calamine non uentis salũ.
Saus fuere. Sunt et in nipheo par¬
crtum feruntur: nunc t̾cuaetram
ulexi uentis ĩpellentibus quadra¬

Expanded text:
biensi agro non procul urbe Roma iugera ferme ducenta equitantiquaedam insulae semper fluctuantur, sicut in agro Caecubo et eodem Reatino, Mutinensi, Statoniensi, in Vadimonis lacu, ad Cutilias aquas opaca silva, quae numquam die ac nocte eodem loco visitur, in Lydia quae vocantur Calaminae, non ventis solum, us. sunt et in Nymphaeo parcircunferuntur, nunc figuram undam uentis impellentibus, quadra
Abbreviated transcription (Latin):
astantibus obest. qr scll remollien¬
do neruos paralisim operatur. Ore
etiam receptum. uł auribꝰ ĩmissũ
fuerit e e receptum: detur lac capͥ¬
nũ in multa qͣntitate ⁊ patiens sit
ĩ motu. uel detur uinum decoctioĩs
ysopi et absintii. Hec enĩ sunt ad
salutem remedia. auiscẽna uͥ .sͫ.¬

Expanded text:
astantibus obest, quia remolliendo nervos paralisim operatur. Ore etiam receptum vel auribus immissumtem fuerit ore receptum, detur lac caprinum in multa quantitate, et patiens sit in motu, et detur vinum decoctionis ysopi et absinthii; hec autem sunt ad salutem remedia. Contra s
Abbreviated transcription (Latin):
n. ignis est. Nam uis eius ab aquis
feruentibus sentitur: nec aliqua res
facilius accend̃r. Nascitur in ĩsulis eo¬
liis inter ciciliam et ytaliam. qͥs ardẽ
dicunt. Inuenitur et in aliis locis ef¬
fossum. Huius genera qͣtuor. unũ
qd effecditur. translucetq et uiret:
quo solo ex oĩbus generibo mediciu¬
tuntur. alt̾rum ꝙ glebam appellãt.
Usibus tantum fullonũ familiare
bertium liquo: est aus eius ad lañs
suffiendas. qr candorem molliciemq
prestat. Quartum ad litinia maxĩe
conficienda aptum. Sulphuris tan

Expanded text:
m ignis est. Nam vis eius et in aquis ferventibus sentitur, neque alia res facilius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis effossum. Huius genera quattuor. Vivum, quod foditur, translucetque et viret, quem solum ex omnibus generibus medici utuntur. Alterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare. Tertium liquor est; usus eius ad lanas suffiendas, quoniam candorem mollitiemque praestat. Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tan
Abbreviated transcription (Latin):
rum quibus ego incredibilit̾ deles¬
tor. que nec ulla impediũtur senec¬
tute. et michi ad sapientis uitam
pxime uidentur accedere. hnt enĩ
rationem cum t̾ra. que nusquam
recusat imperium: nec unꝙͣ sine
usura redeit qd̾ accepit. agro ꝙ orñ¬
to et bene culto nich potest esse ube¬
rius: nec specie ornatius. Idem in lib¬
de officiis pͥmo. Omnium autẽ
rerum ex quibus aliquid acquiri¬
tur: nich̾ est agricultura melius.
nichil uberius nicħ dulciꝰ. nicħ̾ om̃i
lius spectaculum est. aut ubi ma
gis cum natura rerum humana
ratio quodamodo loqui potest: ꝙͣ
cum positis seminibꝰ plantatis sur¬
culis plantatis tͣnslatis arbuscuł.
ĩsitis malleolis. tanꝙͣ interrogat᷑
queq uis radicis et gininis. quid
possit quid nͥe non possit. unde pos¬
sit. unde nõ possit: quid in ea uale¬
at numeroꝵ inuisibił int̾iorq po¬
tentia. quid extrinsecus adhibita
diligentia. et in ip̃a consideratiõe

Expanded text:
rum, quibus ego incredibiliter delector, que nec ulla impediuntur senectute et mihi ad sapientis vitam proxime videntur accedere: habent enim rationem cum terra, que nusquam recusat imperium, nec unquam sine usura reddit quod accepit: agroque ornato et bene culto, nihil potest esse uberius, nec specie ornatius. Cicero De officiis Omnium autem rerum ex quibus aliquid acquiritur, nihil est agricultura melius, nihil uberius, nihil dulcius, nihil homini lius spegis cum rerum natura humana ratio quodammodo loqui potest, quam cum positis seminibus, plantatis surculis, translatis arbusculis, insitis malleolis tamquam interrogatur quaeque uis radicis et germinis quid possit quidue non possit, unde possit, unde non possit, quid in ea ualeat numerorum inuisibilis interiorque potentia, quid extrinsecus adhibita diligentia, inque ipsa consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
q culture. nec madida. nec sitiens.
illa post uomerem nitescens. qͣlez
fieret: illa quam recentem exqͥrũt
ĩpbe alites uomerem comitantes.
corruiq arctoris uestigia ip̃a rodẽtes.
inquit unguenta sũt : que terra
quam que crocũ sapiunt. Hoc eni
nendi sumus quał odor terre sit:
ille qui queritur sepe contingit. ⁊
illa quiescente sub occasu solis in
iecerit. Et cum a siccitate continua
suum halitum diuinũ ex sole con¬
ceptum emittit. cui cõparari suaul¬
tas nulla possit. Talis fere ĩ noualib¬

Expanded text:
que culturae, nec madida nec sitiens. que culturae, nec madida nec sitiens. illa post vomerem nitescens, qualem  ex auro. illa quam recentem exquirunt inprobae alites vomerem comitantes corvique aratoris vestigia ipsa rodentes. inquit, unguenta sunt quae terram, quam quae crocum sapiunt. hoc enimnendi sumus, qualis sit terrae odor ille qui quaeritur, contingit saepe etiam quiescente ea sub occasum solis, inita sua, et cum a siccitate continua suum halitum divinum ex sole conceptum, cui conparari suavitas nulla possit. is esse e co
Abbreviated transcription (Latin):
a terre ac degeneres herbe. frigidam
uero retorride nata: uliginosam tri¬
stia. Rubricam oculis ⁊ argillosam
operi difficillimas: et que rastros ac
uom̾es urgentibus glebis honerat.
quãꝙͣ aliq̃n non operi hoc et fructui s̃¬
aduersum. Item econtrario aniciam.
et sabulum album. Nam sterilis dẽp¬
sa callo facile dep̾hendr̃. uł uno cus
prdis ictu. Cito breuiter ac suo mo¬
pere reformidat: ut pene uestigiis
iuuenimus illa que in tantũ abho¬
lose scabre: canescentis ex se puni¬
cose. plus dixit una significatione.
ꝙͣ possit ulla copla sermonis enarra¬
re. Est enĩ in tẽptatione uicioꝵ. qͥdã
non etate que nulla intelligi por̾¬
in ea. sed natura sua anus terra.
Item agrum optimum iudicat ad
radicem montium planicie in me¬
ridiem excurrente: qui est situs
q̃ uocetur pulla: erit ꝙ hec optima
libeant: qd̃ mira significatione te¬
nera dicitur. et quicquid optari
d. in ħ uocabulo ĩuenitur. Illa ub̾¬
tatis temperate: illa mollis facilis¬

Expanded text:
atrae degeneresque herbae, frigidam autem retorride nata, item uliginosam tristia, rubricam oculi argillamque, operi difficillimas quaeque rastros aut vomeres ingentibus glaebis onerent, quamquam non quod operi, hoc et fructui adversum; item e contrario cineraceam et sabulum album. nam sterilis denso callo facile deprehenditur vel uno ictu pidis. Cato breviter atque ex suo mopere reformidari, ut paene vestigiis inveniemus illa, quae in tantum abolosae, scabrae, canescentis, exesae, pumicosae. 35 plus dixit una significatione quam possit ulla copia sermonis enarrari. est enim interpretatione vitiorum quaedam non aetate quae nulla in ea intellegi potest, sed natura sua anus terra, idem agrum optimum iudicat ab radice montium planitie in meridiem excurrente, qui est totius quae vocetur pulla. erit igitur haec optima libeat dictam mira significatione teneram , et quidquid optari debet, in eo vocabulo invenietur. illa temperatae ubertatis, illa mollis facilis
Abbreviated transcription (Latin):
et mnictione luminis superior corporallꝰ.
uomateriam nubis. ⁊ lam a uapor sit aqꝰ
oigregatur. multus ita ꝙ nõ posut eunito¬
tus penetrare radius: tunc erit rubeum
quifcequentius apparet in superioribus.
ꝯi uero sit aqueus et disgregatus magis
ater subtilis. ita ꝙ super ip̃m uĩcat plus¬
lux superueniens: tunc erit qͣcolor auri
⁊ subtus magis spissus ⁊ supra magio ra¬
rus. sic ꝙ disgregatus. distans per partes
et partes nubis. tunc lumen de super ĩ¬
mixtum ei faciet .q. colorem uelleris. Si
uero sit ĩ spissatus ad pluuiã et soli oppo

Expanded text:
mixtionem luminis superiorum corporum ad materiam nubis. Si enim sit vapor aqueus disgregatus multus, ita quod non possit ipsum totus penetrare radius, tunc erit quasi iqui frequentius apparet in superioribus. Si vero sit aqueus et disgregatus magis et subtilis, ita quod super ipsum plus vincat lux superveniens, tunc erit quasi color aus quidem, sed subtus magis spissus et supra magis rarus et sic disgregatus distans per partes et partes, tunc lumen desuper immixtum ei faciet quasi colorem velleris. Si autem sit vapor inspissatus ad pluviam et ex oppo