comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dispositioni se ꝯmittens. Iui aũt imꝑatorẽ
familiarit᷑ ꝯuenientes. qͣm moleste ferant
qd̾ accid̾at unanimit̃ ꝓtestant᷑. Quoꝵ imꝑa¬
tor intelligens indignationẽ. & unanimita¬
tis ꝯstanciam. coram comite & uniu̾sa tam
exteroꝵ qͣm suoꝵ domesticoꝵ curia. in exeusa¬
tionem descendit. uirans &e obtestans qd neq
de consciencia eiꝰ. neq de mancdato qd̾ acci¬
disse dicebat᷑ euenerat. Tam̃ tuxta hãc in¬
nocentiã suã dño comiti satiffacere. patũ
se dicebat. Sicq cotidie magis ac magis
g̃coꝵ dolus. &. fraus imꝑatoris detegebatur.
intentio. et a d̾o magis placitum ꝓpositũ
anelabant. tuciꝰ iudicabant illatas dissi¬
mulare in uirias: qͣm se atam pio reuocare
concepto. aut assũpto labori impedim̃tum¬
conciliat᷑. ce. scłm tenorẽ uiram̃toꝵ quẽ
alii p̃buerant. & ip̃e uiram̃tum fidelitatis
exhibens. in plenã grãm reuersus. donis in¬

Expanded text:
dispositioni se committens. Illi autem imperatorem dispositioni se committens. Illi autem imperatorem familiariter convenientes, quam moleste ferant quod acciderat, unanimiter protestantur. Quorum imperator intelligens indignationem et unanimitatis constantiam, coram comite et universa tam exterorum quam suorum domesticorum curia, in excusationem descendit, jurans et obtestans quod, neque de conscientia ejus neque de mandato, quod accidisse dicebatur, evenerat. Tamen juxta hanc innocentiam suam, comiti satisfacere paratum se dicebat. Sicque quotidie, magis et magis Graecorum dolus, et fraus imperatoris detegebatur, orum properabat intentio et ad Deo magis placitum propositum anhelabant, tutius judicabant illatas dissimulare injurias, quam se a tam pio revocare concepto aut assumpto labori impediconciliatur; et secundum tenorem juramentorum, quem alii praebuerant, et ipse juramentum fidelitatis exhibens, in plenam gratiam reversus, donis in
Abbreviated transcription (Latin):
quiq in suo sensu płim habundaret. Imꝑator
gͥ rem uidens nimium ꝓcessisse. ⁊ facti penitẽs.
principes dñm uidelicet ducẽ. dñm boamũ¬
dum. dũm flandrie comitẽ. qui adhuc in ul¬
teriore maris littore cũ suis legionib residde¬
bant ad se facit euocari: ut ꝑ eoꝵ interuen¬
tum dñi comitis sibi possit animũ recon¬
ciliare. Qui ad eius uocationẽ ꝯuenientes.
ce si multum displiceret qd̾ acciderat. tam̃
uidentes qd̾ ñ esset reposcende ultionis locꝰ.
dñm comitẽ seorsum ãmonent. & honestis
ꝑsuasibnib hortant᷑. ut in iuiriam quã ꝯmu¬
nem reputant. dissimulare uelit. ne uindie¬
tam ꝓsequens: multoꝵ dierum oꝑam agg̃¬
diatur. & uolentib in uia dñi ꝓcedere. mi¬
nistret impedim̃tum. factumq ẽ tandem
ut ad piam principum intercessionẽ. comes
tanquam uir discretus exacerbatũ mitigãs
animum pͥncipum concessit consilio. cor

Expanded text:
quique in suo sensu plurimum abundaret. Imperator quique in suo sensu plurimum abundaret. Imperator igitur rem videns nimium processisse et facti poenitens, principes, dominum videlicet ducem, dominum Boamundum, dominum Flandriae comitem, qui adhuc in ulteriore maris littore cum suis legionibus residebant, ad se facit evocari, ut per eorum interventum domini comitis sibi possit animum reconciliare. Qui ad ejus vocationem convenientes, et si multum displiceret quod acciderat, tamen videntes quod non esset reposcendae ultionis locus, dominum comitem seorsum admonent et honestis persuasionibus hortantur, ut injuriam, quam communem reputant, dissimulare velit; ne vindictam prosequens, multorum dierum operam aggrediatur; et volentibus in via Domini procedere, ministret impedimentum. Factumque est tandem, ut ad piam principum intercessionem, comes tanquam vir discretus, exacerbatum mitigans animum, principum cesserit consilio, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
redire chisponerẽt. qd̾ nͥ monitis & exhortatõib
ab ep̃is &e clero fuissent reuocati. et ad uoti
ꝓsecutionem reaccensi. ꝑati erant agmina
deserere. ⁊ ad ꝓpͥa quoc̃q tẽptare reditum
ꝑicło. Qd̃ pꝰqͣm dño comiti nunciatũ ẽ. dolore
cordis tactus intrinsecus. ꝓditum se clamat.
ce missis de fidelib suis aliquot uiris nobilib
in eius exercitum suos precepisset armari. S
pͥncipib quoꝵ prece &. instancia dimisso
exercitu festinus ꝓperauerat. casum lam̃tabi¬
lem qui suis acciderat. &e imꝑatoris fraudem
aꝑtissimam. notam facit suꝑ his ultionem
tanqͣm apr̃ib reposcens. Qd si comiti par ef¬
fectib &e uoluntati ẽet. suoꝵ inuiriam uleis¬
cendi facultas ꝓcul oĩ dubio a motu aĩ quẽ
ꝯceꝑat nec minis. nec terrorib. nec aliquoꝵ in¬
teruentu pͥncipum potuisset ꝯuelli. Dicebat᷑
enim uir animosus ⁊ iniurrar̾ ꝑpetuo memor.

Expanded text:
redire disponerent. Quod nisi monitis et exhortationibus redire disponerent. Quod nisi monitis et exhortationibus ab episcopis et clero fuissent revocati, et ad voti prosecutionem reaccensi, parati erant agmina deserere et ad propria quocunque tentare reditum periculo. Quod postquam domino comiti nuntiatum est, dolore cordis tactus intrinsecus, proditum se clamat; et missis de fidelibus suis viris aliquot nobilibus, in ejus exercitum suos praecepisset armari. Sed et principibus, quorum prece et instantia dimisso exercitu properaverat, casum lamentabilem, qui suis acciderat, et imperatoris fraudem apertissimam notam facit, super his ultionem tanquam a fratribus reposcens. Quod si comiti, par affectibus et voluntati esset suorum injuriam ulciscendi facultas, procul omni dubio a motu animi, quem conceperat, nec minis, nec terroribus, nec aliquorum interventu principum potuisset convelli. Dicebatur enim vir animosus et injuriarum perpetuo memor,
Abbreviated transcription (Latin):
giam exeq̃ntes iussionẽ . p̃monitis agmĩb
clam ce de nocte in dñi comitis irruunt
expeditiones. dum incautos reperiunt.
⁊ nichil tale uerentes. płimos ex eis int̾¬
ficiunt. ita ut anteqͣm ex ꝑgefacti arma
corripent. ⁊ fuga feda. ⁊ strages inniima
bilis intercederet. Tandem uero honestiorib nu¬
ris ammonentib ad cor redeuntes. resũptis aĩs
&e uirib predicte imꝑatoris pͥatrocinanti fa¬
milie. multa sue gentis intuiert stĩpendia.
⁊ licet ꝓtemꝑe & loco satis uiriliter nr̃i resti¬
tissent. uie tñ considerantes difficultatem.
⁊ crebra que ex insꝑato dieb pene singulis ocẽ¬
rebant cliscrimina. liq̃fiebant in seip̃is qͣsi assũp¬
in eo qd̾ erant agg̃ssi. tedio laboꝵ fatigati ue¬
hementiꝰ. ita ut multos ñ solum de plebeis.
uer̃ ce de maiorib incepti peniteret. ⁊ diffi¬
dentes de ꝯsũmatõe ꝓpositi uotoꝵ ĩ memores

Expanded text:
giam exsequentes jussionem, praemonitis agminibus, giam exsequentes jussionem, praemonitis agminibus, clam et de nocte in domini comitis irruunt expeditiones; dum incautos reperiunt, et nihil tale verentes, plurimos ex eis interficiunt: ita ut antequam expergefacti arma corrbilis intercederet. Tandem vero honestioribus viris admonentibus ad cor redeuntes, resumptis animis ac viribus, praedictae imperatoris latrocinanti familiae multa suae gentis intulerunt dispendia. Et licet pro tempore et loco satis viriliter nostri restitissent, viae tamen considerantes difficultatem, et crebra quae ex insperato diebus pene singulis occurrebant discrimina, liquefiebant in se ipsis, quasi assumpin eo quod erant aggressi, taedio laborum fatigati vehementius, ita ut multos non solum de plebeiis, verum et de majoribus incepti poeniteret; et diffidentes de consummatione propositi, votorum immemores,
Abbreviated transcription (Latin):
aut tranfferende plebis cã accedebãt. om̃s
statim ulteriorẽ ripam deserere tenebant᷑.
ut ñ illis nauium deesset copia. ⁊ de rede¬
undo frustra cogitarent. Ad hoc enĩ sin¬
gillatim eos ut prediximꝰ. ut transire blã¬
diciis &e callidis ꝑsuasionib ꝯpulerat. ne
simul iunctis agͥminib ante urbẽ possẽt
conuenire. Suspectum enĩ ut prediximꝰ
nr̃oꝵ habebat aduentum.⁊ ꝯuentũ multo
amplius formidabilẽ. Qd̾q pͥncipib quasi
liberaliter ꝯtulerat. nec liberalitatis erat nec
gr̃e. s timoris desꝑati. & fraudulente uersu¬
cie. Nr̃is autem in simplicitate sp̃c ⁊ sincera
fide incedentib uix ꝑsuaderi poterat g̾coꝵ
malicia. & neqͣm illoꝵ principis fraus.⁊
circumuentio pertinax. maxime cũ erga
eos tanta liberalitate. ⁊ simulata gr̃a redun
gitur qui imꝑatoris xx daret.¬
mandatum susceꝑant centuriones.⁊ qͥn¬
quagerii.⁊ numeris militarib p̃positi re¬

Expanded text:
aut transferendae plebis causa accedebant, omnes aut transferendae plebis causa accedebant, omnes statim ulteriorem ripam deserere tenebantur, ut illis navium deesset copia, et de redeundo frustra cogitarent. Ad hoc enim singillatim eos, ut praediximus, transire blanditiis et callidis persuasionibus compulerat, ne simul junctis agminibus ante urbem possent convenire. Suspectum enim, ut praediximus, nostrorum habebat adventum et conventum multo amplius formidabilem. Quodque principibus quasi liberaliter contulerat, nec liberalitatis erat, nec gratiae; sed timoris desperati et fraudulentae versutiae. Nostris autem in simplicitate spiritus et sincera fide incedentibus, vix persuaderi poterat Graecorum malitia, et nequam illorum principis fraus et circumventio pertinax, maxime cum erga eos tanta liberalitate et simulata gratia redungitur qui imperatoris mandatum susceperant, centuriones, et quinquagenarii, et numeris militaribus praepositi, re
Abbreviated transcription (Latin):
qe inclitis qui ei assistebant honorifice
susceptus. & benigne plimum. plena humani¬
tate tractatus ẽ. ubi postinodum blandis per¬
suasionib ce. multa instancia pulsatus ut ĩ¬
ꝑatori fidelitatem. & iuram̃tum scd̾m formam
alioꝵ pͥncipum qͥ eum precesserãt exhiberet.
uegauit constantissime. Interea uerodum ħ
apud constantinopolĩ agerent᷑. indignatꝰ im¬
ꝑator qd̾ ei comes more alioꝵ hominũ facere
decrectaiet. clam precipit legionum suarũ
primiceriis qͦ in ꝑtib illiꝰ erant ꝯstitute. ut
repente in exercitum comitis irruentes. mo¬
dis quib possent molestare attẽptarẽt. ita
etiam ut in eis cedem oꝑari ñ uererentur.
Hoc autẽ attẽptare ausus ẽ. ea fretꝰ fiducia.
qd pͥncipes om̃s data sibi fidelitate obliga¬
uerat. quodq eoꝵ exercitus om̃s mare ilid̃
tranfierant. unde ñ facile erat retͣnsire.
Ilam quotqͦt illuc naues. aut gr̃a ꝯm̃cii

Expanded text:
et inclytis, qui ei assistebant, honorifice et inclytis, qui ei assistebant, honorifice susceptus, et benigne plurimum, plena humanitate tractatus est. Ubi postmodum blandis persuasionibus et multa instantia pulsatus, ut imperatori fidelitatem et juramentum secundum formam aliorum principum, qui eum praecesserant, exhiberet, negavit constantissime. Interea vero dum haec apud Constantinopolim agerentur, indignatus imperator, quod ei comes more aliorum, hominium facere detrectaret, clam praecipit legionum suarum primiceriis, quae in partibus illis erant constitutae, ut repente in exercitum comitis irruentes, modis quibus possent, molestare attentarent, ita etiam, ut in eis caedem operari non vererentur. Hoc autem attentare ausus est, ea fretus fiducia, quod principes omnes data sibi fidelitate obligaverat; quodque eorum exercitus omnis mare illud transierant, unde non facile erat retransire. Nam quotquot illuc naves aut gratia commercii,
Abbreviated transcription (Latin):
tos dies laborib. apud rodostum urbẽ ma¬
ritimã suꝑ ellespontum sitan. a ꝯstantino¬
polim itinere dierum quatuor distantem:
ꝑriener̃t. ubi it̾m imꝑatoris comiti occur¬
rit legatio. ⁊ principum etiã qͥ p̾cesserat᷑
nuncii non nulli. monentes &e. exhortan¬
tes obnixiꝰ. qͣtinꝰ exercitu relicto. & parila¬
tim subsequente. ip̃e cum paucis ueniat
expedit᷑. ut ꝑactis apud imꝑatorẽ negociis.
accedente eiꝰ exercitu possit resiquos subseqͥ
maturiꝰ. & ppłis ꝓperare uolentib nlłm mi¬
nistret impedimentũ. Premiserat autẽ et
ip̃e nuncios. qui oe ip̃i reuersi eũ ad idẽ ani
imꝑialium legatoꝵ instancia qͣm ũ¬
bo principum qui eũ maturare hortabãt᷑.
relicto exercitu sub cura &e sollicitudine
ipse cum paucis ꝯstantinopolĩ ing̾ssus.
sepius eitatus precedentib eum imꝑialib
apocrisariis. suã imꝑatori p̾sentiam ex¬
hibuit. Unde tam ab eo qͣm a suis illustͥo

Expanded text:
tos dies laboribus, apud Rodostum urbem matos dies laboribus, apud Rodostum urbem maritimam, super Hellespontum sitam, a Constantinopoli itinere dierum quatuor distantem pervenerunt. Ubi iterum imperatoris comiti occurrit legatio et principum etiam, qui praecesserant nuntii nonnulli, monentes et exhortantes obnixius, quatenus exercitu relicto et paulatim subsequente, ipse cum paucis veniat expeditus, ut peractis apud imperatorem negotiis. accedente ejus exercitu, possit reliquos subsequi maturius; et populis properare volentibus, nullum ministret impedimentum. Praemiserat autem et ipse nuntios, qui et ipsi reversi, eum ad idem anierialium legatorum instantia quam verbo principum, qui eum maturare hortabantur, relicto exercitu sub cura et sollicitudine ipse cum paucis Constantinopolim ingressus, saepius citatus, praecedentibus eum imperialibus apocrisiariis, suam imperatori praesentiam exhibuit. Ibi tam ab eo quam a suis illustribus
Abbreviated transcription (Latin):
autem latorib dedimꝰ in mandatis. ut
rerum uenalium copiam. &e uige ꝯmereium
popło tuo bonis conditionib faciant exhiberi.
his litt̃is tam comes qͣm eius exercitus exhila¬
ratus ad modũ: rursus iter arripiens. tͣnscur¬
sis siltus ce montib & uniũsa epirotar regio¬
ne. multoꝵ labore dier̃. demum in pagum cin
pelagonia nom̃ ẽ. om̃ib redundantẽ copiis
descendentes. castra metati sunt. ubicum uir
uite uenerabilis dñs podiensis ep̃c. longius
a castͥs aliqͣntulum hospitandi cõmoditatẽ
secutus seorsum locasset tentoria.: abulga¬
ris irruentib captus ẽ. S quia tantꝰ ponti
aurum ab eo qͥreret. eum contra ceteros tue¬
batur. Inter quos excito tumultu. ad uocẽ
concertanciũ exercitus ꝯmotus ẽ. uniu̾sus.
⁊ armis correptis in predictos irruentes
maleficos. dñm ep̃m cum suis expedier̃t.
ẽandem resũpto itinere thesalonicã transe¬
untes. ⁊ oẽm macedoniã continuatis ꝑ mł¬

Expanded text:
autem latoribus dedimus in mandatis, ut autem latoribus dedimus in mandatis, ut rerum venalium copiam et juge commercium populo tuo bonis conditionibus faciant exhiberi. His litteris tam comes quam ejus exercitus exhilaratus admodum, rursus iter arripiens, transcursis silvis et montibus, et universa Epirotarum regione, multorum labore dierum, demum in pagum, cui Pelagonia nomen est, omnibus redundantem copiis descendentes, castrametati sunt. Ubi cum vir vitae venerabilis dominus Podiensis Episcopus longius a castris aliquantulum, hospitandi commoditatem secutus, seorsum locasset tentoria, a Bulgaris irruentibus captus est. Sed quia tantus pontif de praedonibus aurum ab eo quaereret, eum contra caeteros tuebatur: inter quos exciconcertantium, exercitus commotus est universus; et armis correptis in praedictos irruentes maleficos, dominum episcopum cum suis expedierunt. Tandem resumpto itinere Thessalonicam transeuntes, et omnem Macedoniam, continuatis per mul
Abbreviated transcription (Latin):
multo ante legatione honestoꝵ uiroꝵ qͥ ei apd̾
durachium occurrerent: precepit ut adue¬
nientem ex parte eiꝰ officiosissime salutatũ.
honeste tractarẽt. Qui dicto parentes in eiꝰ
p̃sencia constituti. uiua uoce &e litt̾is eũ
blande allocuti sũt: imꝑatoris porrigentes
epłam. Cuiꝰ hic tenor erat. Iam dudum comes
dilectissime. tue prudencie opinio celebris.
ce ꝓbitatis late diffusa fraglaneia. ad nr̃i
ꝑuenit aures imꝑii. ⁊ meritis exigentib
nos ad tui dilectionem: inuitauit. ꝓposi¬
tum habentes. ꝑsonam tuã amare. ⁊ hono¬
rare ꝓpensius. unde ce tuũ aduentũ cum
młto desiderio expectauimꝰ. młta de pu¬
blicis negociis cum tua nobilitate imꝑio
nr̃o carissima tractare cupientes. Unde
monemꝰ attenciꝰ. ut sine tumultu. ce scan¬
dalis terras nr̃as ꝑtransiens. ad nos festinꝰ
accedas. securꝰ de gr̃a nr̃a. &e honore młtipli¬
ci: quo te ꝓposuimus p̃uenire. Presentiũ

Expanded text:
multo ante legatione honestorum virorum, qui ei apud multo ante legatione honestorum virorum, qui ei apud Durachium occurrerent, praecepit, ut advenientem ex parte ejus officiosissime salutatum, honeste tractarent. Qui dicto parentes, in ejus praesentia constituti, viva voce et litteris eum blande allocuti sunt, imperatoris porrigentes epistolam, cujus hic tenor erat: Jamdudum, comes dilectissime, tuae prudentiae opinio celebris et probitatis late diffusa fragrantia ad nostri pervenit aures imperii; et meritis exigentibus, nos ad tui dilectionem invitavit, propositum habentes personam tuam amare et honorare propensius. Unde et tuum adventum cum multo desiderio exspectavimus, multa de publicis negotiis cum tua nobilitate imperio nostro charissima, tractare cupientes. Unde monemus attentius, ut sine tumultu et scandalis terras nostras pertransiens, ad nos festinus accedas, securus de gratia nostra et honore multiplici, quo te proposuimus praevenire. Praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
ce ad eas ꝯfugientes: p̾sens captabãt remediũ.
Accidit tñ quadam die qd̾ ex predictis male¬
factorib captis quibusdam. comes manꝰ ⁊ pe¬
desiprecepit ampitari. ut eoꝵ consortes sal¬
tem hac pena deterriti. exercitum ꝑsequi
formidarent: Cumq tͥb ebdomadib continuis
tam laborioso itinere. regionis ꝑtem tͣnscur¬
rissent. ꝑuenientes ad locum cui scodra no¬
men. sclauoꝵ regem ibi repperer̃t. Cumq dñs comeᷤ
sieut uir benignus erat. affabilis. e misericors
multa inunerãt lib̾alitate amiciciã ꝯtrahẽs.
sꝑabat. ppło suo indigenarũ gr̃am. optinere.
ut saltem ꝯmercii & rerum uenalium
copiam conseqͥretur: Tandem nec hac uia
predicte gentis ferocitatem emollire potuit.
labore: tandem ꝑuener̃t durachium. xuuii¬
mꝑator uero comitis suspectum habens ad¬
uentum. eoqd̾ uir prudens &e magnificus
eẽt. & maiores secum traheret copias: missa

Expanded text:
et ad eas confugientes, praesens captabant remedium. et ad eas confugientes, praesens captabant remedium. Accidit tamen quadam die, quod ex praedictis malefactoribus captis quibusdam, comes manus et pedes praecepit amputari, ut eorum consortes saltem hac poena deterriti, exercitum persequi formidarent. Cumque tribus hebdomadibus continuis tam laborioso itinere regionis partem transcurrissent, pervenientes ad locum, cui Scodra nomen, Sclavorum regem ibi repererunt. Cumque dominus comes, sicut vir benignus erat, affabilis et misericors, multa munerum liberalitate amicitiam contrahens, sperabat populo suo indigenarum gratiam obtinere, ut saltem commercii et rerum venalium copiam consequeretur: tandem nec hac via praedictae gentis ferocitatem emollire potuit, labore, tandem pervenerunt Durachium. erator vero comitis suspectum habens adventum, eo quod vir prudens et magnificus esset, et majores secum traheret copias, missa
Abbreviated transcription (Latin):
irent. ip̃e cum maxima loricatoꝵ manu pꝰ¬
tremus. semper incedebat: nouissimꝰ hospi¬
tabatur. Erat preterea a er caliginosus ⁊ te¬
nebre continue pene palpabiles. ita ut qui
seq̃bantur precedentium uix tenerent ues¬
tigia. ce qui preibant. uix ꝑ iactum lapidis
ante se locã possent cdiscernere. Terra enĩ
ut p̃diximꝰ. riuis. fluminib habundans.
&e pene tota palustͥs. tantam dieb singłis
ex se dabat uliginẽ. & tantam crassitudinẽ
nebularum: ut aerem pene redderent suf¬
focatorium. Ad hec: sclaui. dalmate. tanqͣm
indigene. locoꝵ hñtes ꝑiciam. ꝑ abrupta
montium. &e nemoꝵ ꝯdensa exercitũ ex latere
seq̃ntes. freq̃ntib irruptionib inermẽ ppłm
ex siluis. ꝓdeuutes oppͥmebant. Comes uͦ⁊ alis
magnates in ip̃os tales sepissime facientes
impetus młtos ex eis lanceis confossos ⁊ ob¬
truncatos gladiis ꝑimebant. Pluresq sepiꝰ
occidissent. nisi quia siluas habentes uieinas

Expanded text:
irent, ipse cum maxima loricatorum manu posirent, ipse cum maxima loricatorum manu postremus semper incedebat, novissimus hospitabatur. Erat praeterea aer caliginosus et tenebrae continuae, pene palpabiles, ita ut qui sequebantur, praecedentium vix tenerent vestigia; et qui praeibant, vix per jactum lapidis ante se loca possent discernere. Terra enim, ut praediximus, rivis fluminibusque abundans, et pene tota palustris, tantam diebus singulis ex se dabat uliginem et tantam crassitudinem nebularum, ut aerem redderent pene suffocatorium. Ad haec, Sclavi Dalmatae, tanquam indigenae, locorum habentes peritiam, per abrupta montium et nemorum condensa, exercitum ex latere sequentes, frequentibus irruptionibus inermem populum, e silvis prodeuntes opprimebant. Comes vero, et alii magnates in ipsos tales saepissime facientes impetus, multos ex eis lanceis confossos et obtruncatos gladiis perimebant; pluresque saepius occidissent, nisi quia silvas habentes vicinas
Abbreviated transcription (Latin):
mentis. omnem uiuendi hñtib fiduciã. ex¬
ceptis paucis qui in oris maritimis habitãt.
qͥ ab aliis & morib &e lingua dissimiles. latiñ
habent idioma. reliquis sclauonico sermone
utentib. & habitu barbarꝵ. Hanc gͥ ing̾ssĩ
ꝓuinciam. młtam inuener̃t itineris diffi¬
cultatẽ. maxime ꝓpter hyemis instanciam.
&e locoꝵ nimiam inequalitatẽ. S ce uictus
⁊ alimentoꝵ sustinentes gͣuem defectium.
ꝑiclose satis ꝑ dies aliqͦt laborauer̃t media:
locoꝵ sane habitatores relictis urbib ⁊ p̃si¬
diis. ad montes ce siluar̾ condensa cũ uxorib
entes uĩaꝵ formidabãt aspectum. Occulte tñ
⁊ de remoto ꝓficiscentis exercitus uestigia
seq̃ntes. senes: ualitudinarios. anꝰ quoq
grandeuas. q̃ lento gradiebantur itinere.se¬
orsum reꝑientes: occidebant. Comes uͦ tocus
multitudinis debitam gerens sollicitudinẽ.
p̃missis de pͥncipib aliquot. qͥ agmina pre¬

Expanded text:
mentis omnem vivendi habentibus fiduciam: exmentis omnem vivendi habentibus fiduciam: exceptis paucis, qui in oris maritimis habitant, qui ab aliis et moribus et lingua dissimiles, Latinum habent idioma; reliquis Sclavonico sermone utentibus et habitu barbarorum. Hanc igitur ingressi provinciam, multam invenerunt itineris difficultatem, maxime propter hiemis instantiictus et alimentorum sustinentes gravem defectum, periculose satis per dies aliquot laboraverunt inedia. Locorum sane habitatores relictis urbibus et praesidiis, ad montes et silvarum condensa cum uxoribusentes, nostrorum formidabant aspectum. Occulte tamen, et de remoto, proficiscentis exercitus vestigia sequentes, senes valetudinarios, anus quoque grandaevas, quae lento gradiebantur itinere, seorsum reperientes occidebant. Comes vero totius multitudinis debitam gerens sollicitudinem, praemissis de principibus aliquot, qui agmina prae
Abbreviated transcription (Latin):
Raimũdꝰ peler Centonꝰ debear. Wll̃mꝰ amaneu.⁊ alii mł¬
ti quoꝵ si noĩa ñ tenemꝰ. certum ẽ tñ ea in libro
inte conscͥpta ẽẽ. Appe qui patͥam. cognatõem
& amicos. ⁊ late diffusa patͥmonia relinq̃ntes:
xp̃m secuti sũt. uoluntariã amplexi pauꝑ¬
tatem. hii om̃s predictos uenerabiles uiros
cum onini reuerencia secuti: in italiã descen¬
der̃t. Transcursaq lombardia. ꝑ eã regionem
q̃ forum iulii appellatur. iuxta aquileiam
transeuntes in istriam. inde tandẽ in dalmaciã
descender̃t. Est aũt dalmatia. longe patens
regio. inter hungariam &e adͥaticum mare
sita. quatuor hñs metropoles. Iararã. Salonã.
que alio nomine dicit᷑ spaletum. antibarim.
& pagusam. popło ferocissimo rapinis ⁊ cedib
assueto. inhabitata. montib & siluis. magnis
quoq fluminib. pascius etiam longe lateq
diffusis occupata penitus. ita ut raram habe¬
at agroꝵ culturã. locoꝵ incolis in gregib ⁊ ar¬

Expanded text:
Raimundus Pelez, Centonius de Bear, Guillelmus Amaneu; et alii multi, quorum etsi nomina non tenemus, certum est tamen ea in libro vitae conscripta esse. Quippe qui patriam cognationem et amicos, et late diffusa patrimonia relinquentes, Christum secuti sunt, voluntariam amplexi paupertatem. Hi omnes, praedictos venerabiles viros cum omni reverentia secuti, in Italiam descenderunt, transcursaque Lombardia, per eam regionem quae forum Julii appellatur, juxta Aquileiam transeuntes in Istriam, inde tandem in Dalmatiam descenderunt. Est autem Dalmatia longe patens regio inter Hungariam et Adriaticum mare sita, quatuor habens metropoles, Iazaram et Salonam, quae alio nomine dicitur Spaletum, Antibarim et Ragusam; populo ferocissimo, rapinis et caedibus assueto inhabitata: montibus et silvis, magnis quoque fluminibus, pascuis etiam longe lateque diffusis occupata penitus, ita ut raram habeat agrorum culturam, locorum incolis in gregibus et ar
Abbreviated transcription (Latin):
transeuntib. ip̃i temꝑis ab horrentes asꝑitatẽ.
tam in apulia qͣm in calabroꝵ finib in locis
ꝯmodis hyemẽ transeger̃t. Tandem uero cir¬
ca ueris iniciũ. ꝯuocatis uie ꝯsortib ⁊ ꝯposi¬
tis ad iter sarcinis: ad mare descendentes.
alioꝵ secuti uestigia durachiũ ꝑuenerũt.
Unde ꝯtinuato itin̾e morã quã fecerãt in
apulia redim̾e cupientes: cum oi instãcia
iter ꝑagũt. Tandẽq dño opitulante. optata
usi tranqͥllitate. decursis mediis ꝓuinciis.
hyllirico uidelicet macedonia. et utraq tͣcia
ꝯstantinopolim ꝑuener̃t. ubi uocati a dño
imꝑatore. ⁊ more alioꝵ palacium ingressi.
ab eodem ce. suis qͥ ei assistebãt illustribrs.
cũ multa honestate suscepti sũt. Tandẽq
pꝰ multa ꝯsilia.⁊ cũ illis tb ꝯmuniter. ce cũ
eoꝵ quolibet seorsum habita: dip̃m qd̾ ab aliis
obtinuerant. blandis ꝑsuasionib & inulta polli¬

Expanded text:
transeuntibus, ipsi temporis abhorrentes asperitatem, transeuntibus, ipsi temporis abhorrentes asperitatem, tam in Apulia quam in Calabrorum finibus in locis commodis hiemem transegerunt. Tandem vero circa veris initium convocatis viae consortibus et compositis ad iter sarcinis ad mare descendentes, aliorum secuti vestigia, Durachium pervenerunt. Unde continuato itinere, moram quam fecerant in Apulia, redimere cupientes, cum omni instantia iter peragunt. Tandemque, Domino opitulante, optata usi tranquillitate, decursis mediis provinciis, Illyrico videlicet, Macedonia et utraque Thracia, Constantinopolim pervenerunt: ubi vocati a domino imperatore, et more aliorum palatium ingressi, ab ecum multa honestate suscepti sunt. Tandem post multa consilia, et cum illis tribus communiter, et cum eorum quolibet seorsum habita, id ipsum quod ab aliis obtinuerant, blandis persuasionibus et multa polli
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnta decima die mensis obseder̃t. Comes aũt
tolosanꝰ. ꝑtractis apud urbem regiã negociis
sũpta ab imꝑatore licencia.⁊ ingenti rursus
mun̾ũ lib̾alitate honoratus. cũ suis qͦs secum
detinuerat castra cum õi celeritate secutus.
ad urbem p̃dictam uelox ꝑuenit. xxcii¬
rissimi: dñs uidelicet stepħs carnotensium co¬
mes &e blesentium. dñs quoq etistachiꝰ dñi go¬
defridi ducis fr̾. missa it̾m legatione tã dño im¬
ꝑatori qͣm frib. aduentũ suũ in ꝓximo faturũ
denunciãt. Erant aũt cum eis stepħs comes de
albamarla. alanꝰ fergandꝰ. ⁊ conanꝰ. ambo de
britannia. magni uiri. s ce comes ꝑchensis
notoldꝰ. Rogerꝰ de barseuilla. Hii om̃s cũ aliis
multis uiris preclaris & nobilib eum flan¬
diensium comite.⁊ dño hugone magno. an¬
no preterito cura hyemis ingruentis inieia
in apuliam descend̾ant. Aliisq durachium

Expanded text:
quintadecima die mensis, obsederunt. Comes autem quintadecima die mensis, obsederunt. Comes autem Tolosanus, pertractatis apud urbem regiam negotiis, sumpta ab imperatore licentia, et ingenti rursus munerum liberalitate honoratus, cum suis, quos secum detinuerat, castra cum omni celeritate secutus, ad urbem praedictam velox pervenit. CAPrissimi: dominus videlicet Stephanus Carnotensium comes et Blesensium, dominus quoque Eustachius, domini Godefridi ducis frater, missa iterum legatione, tam domino imperatori quam fratribus, adventum suum in proximo futurum denuntiant. Erat autem cum eis, Stephanus comes de Albamarla, Alanus Fergandus et Conanus, ambo de Britannia, magni viri; sed et comes Perchensis Rotholdus, Rogerus de Barnevilla. Hi omnes cum aliis multis viris praeclaris et nobilibus, cum Flandrensium comite et domino Hugone Magno, anno praeterito, circa hiemis ingruentis initia, in Apuliam descenderant; aliisque Durachium
Abbreviated transcription (Latin):
subseq̃bantur oꝑiri. Cumq ꝑ diem uersus nico¬
mediã q̃ illiꝰ ꝓ uincie bithine uidelicet metro¬
poł ẽ maxima ꝓcessint: uenerabil sacerdos
petrꝰ heremita. de locis ilus finitimis in quib
hẏemis asꝑitatẽ declinauerat. cum paucis
qui de suo comitatu erant residui. ꝓficiscen¬
tib occurreris iegionib.⁊ pͥncipib salutatis.
eoꝵ cetib adiunctus ẽ. ubi ab õĩb benigne
susceptus. ⁊ de suor casu diligent̾ int̾rogatꝰ.
rem eis seriatĩ aꝑuit. quomodo dure cerui¬
cis incredulus. ⁊ omnino indomabił eẽt ppłs
qͥ cũ eo precesserat. qd̾q mag̾ culpa ꝓpͥa ꝙͣ
facto alteriꝰ ilł occurrens infortuniũ acci¬
disset. unde compacientes ei ce suor afflc¬
tioni principes. multa illi &e his qui eum
sequebantur: lib̾aliter ꝯtuler̃t. multiplicato
gͥ exercitu. ce ex diuersis copiis inunũ ꝯueni
ris pͥncipib deputantes: urbem mense maio

Expanded text:
subsequebantur, operiri. Cumque per diem versus Nicosubsequebantur, operiri. Cumque per diem versus Nicomediam, quae illius provinciae, Bithyniae videlicet, metropolis est maxima, processissent, venerabilis sacerdos Petrus Eremita de locis illis finitimis, in quibus hiemis asperitatem declinaverat, cum paucis, qui de suo comitatu erant residui, proficiscentibus occurrens legionibus et principibus salutatis, eorum coetibus adjunctus est. Ubi ab omnibus benigne susceptus et de suorum casu diligenter interrogatus, rem eis seriatim aperuit; quomodo durae cervicis, incredulus, et omnino indomabilis esset populus, qui cum eo praecesserat; quodque magis culpa propria, quam facto alterius, illis occurrens infortunium accidisset. Unde compatientes ei et suorum afflictioni principes, multa illi et his, qui eum sequebantur, liberaliter contulerunt. Multiplicato igitur exercitu, et ex diversis copiis in unum converis principibus deputantes, urbem mense Maio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ se diuinis obsequiis mancipauerãt. uellet
optinere primatũ: excusabat se dicens. qd̾
hostes circa se haberet feroc issimos bulgaros.
cõmanos. ce pincenates. qͥ fines imꝑi sine in¬
t̾missione circuibant. q̃rentes oportunitatẽ ut
subito possent irruere. &. eiꝰ turbare tͣnquilli¬
tatẽ. Ideoq licet uotis płimũ ꝯrienuet tante
ꝑegͥnationis habere ꝯsorciũ. ⁊ future retͥbrtõis
expectare participiũ. ñ posse regni curã de se¬
rere .ce hostib cucũpositis. malignandi p̃sta¬
re occasionẽ. Qcqͥd autẽ loq̃batur dolꝰ erat.⁊
colore. nr̃is suã subtrahere oꝑam. ce ꝓcessum
qͣntum ei liceret: modis omnib impediret.
Qͥ uero mare iã tͣnsierant. dñs udelicet gode¬
fridꝰ. dñs boamundꝰ. Dñs qͦ rob̾tus flandrensiũ
comes. &e dñs podiensis ep̃c. ꝯpositis sarcinis
ad iter rursus accingunt᷑. ꝓpositum habentes.
uersus niceam pedetentim inced̾e̾. & ita suos qͥ

Expanded text:
 se divinis obsequiis mancipaverant, vellet obtinere primatum: excusabat se, dicens quod hostes circa se haberet ferocissimos, Bulgaros, Commanos, et Pincenates, qui fines imperii sine intermissione circuibant, quaerentes opportunitatem, ut subito possent irruere et ejus turbare tranquillitatem. Ideoque, licet votis plurimum conveniret tantae peregrinationis habere consortium et futurae retributionis exspectare participium, non posse regni curam deserere et hostibus circumpositis malignandi praestare occasionem. Quidquid autem loquebatur, dolus erat et colore, nostris suam subtraheret operam, et processum, quantum ei liceret, modis omnibus impediret. Qui vero mare jam transierant, dominus videlicet Godefridus, dominus Boamundus, dominus quoque Robertus Flandrensium comes et dominus Podiensis episcopus, compositis sarcinis, ad iter rursus accinguntur, propositum habentes versus Nicaeam pedetentim incedere; et ita suos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ d̾i uiuentis exercitus. ex multiplicitate
parcium adrieniencium adinuicem suam
recipiens integritatem. Nam ex quo relictis
domib iter aggressi fuerant predicti do ama¬
biles exercituũ ducens &e capitanei. nꝰ qͣm
publicis colloqui adinuicem & disserere.
nisi pꝰqͣm ante predictam urbem ꝯuenientes
castra metati sunt. unde recensito legationum
numero. inuenti sunt habere peditum ꝓmiscui
sexus sexcenta milia. Equitum uͦ loricatorum
centum milia. Qui om̃s ante predictã urbẽ
consistentes. ad eius expugnationẽ omnimo¬
dam dabant oꝑam. laboꝵ suoꝵ primicias
cum omni deuotione dño ꝯsecrantes.
Descriptio urbis nicene & eius p̃rogatiue .I.
Quod solimannus qui in ea dñabatur ex uni .i3.¬
uerso oriente tuircoꝵ ingentes contra nr̃os
collegerat copias. latens in insidiis ut in in¬

Expanded text:
est Dei viventis exercitus, ex multiplicitate est Dei viventis exercitus, ex multiplicitate partium advenientium ad invicem, suam recipiens integritatem. Nam ex quo relictis domibus iter aggressi fuerant praedicti Deo amabiles exercituum duces et capitanei, nusquamde negotiis publicis colloqui ad invicem et disserere; nisi postquam ante praedictam urbem convenientes, castrametati sunt. Ubi recensito legionum numero, inventi sunt habere peditum promiscui sexus sexcenta millia; equitum vero loricatorum centum millia, qui omnes ante praedictam urbem consistentes, ad ejus expugnationem omnimodam dabant operam; laborum suorum primitias cum omni devotione Domino consecrantes. Descriptio urbis Nicaenae, et ejus praerogativae; quod Solimannus, qui in ea dominabatur, ex universo Oriente Turcorum ingentes contra nostros collegerat copias, latens insidiis, ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
grecus. taniuꝰ nomine. impatoris fami¬
liaris admodum. uir neqͣm &e ꝑfidris. nares
habens mutilas. in signum mentis puerse:
Hic ex imꝑiali iussione. nr̃is ducem uie
ad ampliorẽ cautelã postulantib designat᷑
fuerat dux itineris. & comes futurꝰ clectus.
ob hoc qd̾ oe locoꝵ plenã. habere dicebat᷑ expi¬
enciami &e de eiꝰ malicia. & pplexa dolositate
plurimum presumebat imꝑator. Hic etiam
cum mani suoꝵ ñ nulla. nr̃is pͥncipibus
assocratus erat. ut non deesset anser qui int᷑
olores ꝑstreperet. &e ꝑuersus coluber inter
anguillas. Cuncta enim que in expeditõe
fiebant. cunctaq que a singulis dicebant᷑.
sinistra ꝑuertens interpretatione. imꝑatori
significat. ab eo uersa uice ꝯmentoꝵ. ⁊ frau¬
dis ꝑfreqͦntes inter nuncios formã reci¬
piens. hic primum ex diuersis exercitib
qui uarios & ꝑ loca diuersa uariis quoq
temꝑib secuti fuerant principes. unꝰ factꝰ

Expanded text:
Graecus, Tatinus nomine, imperatoris famiGraecus, Tatinus nomine, imperatoris familiaris admodum, vir nequam et perfidus, nares habens mutilas in signum mentis perversae. Hic ex imperiali jussione, nostris ducem viae ad ampliorem cautelam postulantibus, designatus fuerat dux itineris et comes futurus. Electus ob hoc quod et locorum plenam habere dicebatur experientiam; et de ejus malitia et perplexa dolositate plurimum praesumebat imperator. Hic etiam cum manu suorum nonnulla nostris principibus associatus erat, ut non deesset anser, qui inter olores perstreperet, et perversus coluber inter anguillas. Cuncta enim quae in expeditione fiebant, cunctaque quae a singulis dicebantur, sinistra pervertens interpretatione, imperatori significabat; ab eo versa vice commentorum et fraudis per frequentes internuntios formam recipiens. Hic primum ex diversis exercitibus, qui varios, et per loca diversa variisque temporibus secuti fuerunt principes, unus factus
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm patrxs nr̃i exactam fidelitatẽ. & scd̾m formã
utramentoꝵ a p̾cedentib exhibitoꝵ sacramenta
p̃stantes aimꝑatori se obligauer̃t. Unde in ampli¬
orem recepti grãm digni habiti sunt. maiora
munera reportantes. Aptis gͥ errariis in auro.
uestib preciosis. uasis quoq tam mat̾ia qͣm
artificio ãmiratiõe dignis. olosericis qͦ mire ⁊
inaudite estimationis dona susceꝑunt. qͣlia
prius ñ uiderant .&. que ip̃is etiam in quos
transferebatur liberalitas. stuporẽ mentis infer¬
rent. nr̃arum rerum modũ &e dignitatẽ exce¬
dencia. Tantis gͥ munerib cumulati. ne uie
consortib causas uiderent᷑ in nectere: sũpta
ab imꝑatore licencia. tͣnsmisso hellesponto cũ
sius legionib iter accelerantes. naceã ubi uni¬
uersus xp̃ianor. resiftebat exercitus ꝑuener̃t.
a principib qui precesserant multo carita¬
tis amplexii. & omnaum concurrente suscep¬
ti dẽsid̾io locum sibi deputatũ obtinentes:
castra inetati sunt.

Expanded text:
 exactam fidelitatem, et secundum formam juramentorum a praecedentibus exhibitorum sacramenta praestantes, imperatori se obligaverunt. Unde in ampliorem recepti gratiam digni habiti sunt, ut majora munera reportarent. Apertis ergo aerariis, in auro, vestibus pretiosis, vasis quoque tam materia quam artificio admiratione dignis, holosericis quoque, mirae et inauditae aestimationis dona susceperunt, qualia prius non viderant; quae ipsis etiam in quos transferebatur liberalitas, stuporem mentis inferrent, nostrarum rerum modum et dignitatem excedentia. Tantis igitur muneribus cumulati, ne viae consortibus morae causas viderentur innectere, sumpta ab imperatore licentia, transmisso Hellesponto, cum suis legionibus iter accelerantes Nicaeam, ubi universus Christianorum resistebat exercitus, pervenerunt; a principibus, qui praecesserant, multo charitatis amplexu, et omnium concurrente suscepti desiderio, locum sibi deputatum obtinentes castrametati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa pͥncipib hostium reserat secreta.
comes tolosanus qui solus aberat. uelox ac¬
cedit. a pͥncipib reliquis citatus.
Solunannus de montib descendens. in cast᷑
uolentus irruit. steruit᷑ eiꝰ exercitus. signa
uictorie ad imꝑatorẽ dirigunt᷑. ille pͥncipes
tatis sibi stationib. & urbs undiq obsessa
impugnat᷑. quidam nobiles ꝓcumbt̃ ĩ acie
Machina quedam muro applicata aciuib uii.
obteritur. sub qua multi nũꝵ peunt.
lacus nr̃oꝵ obstat conatib. Uin¬

Expanded text:
universa principibus hostium reserat secreta. Comes Tolosanus qui solus aberat velox accedit, a principibus reliquis citatus.Solimannus de montibus descendens, in castra violentus irruit; sternitur ejus exercitus; signa victoriae ad imperatorem diriguntur; ille principesatis sibi stationibus, et urbs undique obsessa impugnatur; quidam nobiles procumbunt in acieMachina quaedam muro applicata, a civibus obteritur, sub qua multi nostrorum pereunt. Lacus nostrorum obstat conatibu
Abbreviated transcription (Latin):
tum &e desꝑant. Iterũ ex om̃i parte ciuitał ix¬
impugnatur. comes tolosamis contra se
positam turrim machinis &e oĩ arte debi¬
litare nititur. s resistentib curib oꝑa ꝯsumit᷑.¬
chinas nr̃as ignem immittũt ⁊ ad ip̃e casus cuiꝰdã
nobilis uiri la mentabilis.
Quidam principib desꝑantib se offert. artifex.
machinam construit. turrim suffodit. suffossam
Uxor solimanni cum duob filiis .xii. scliruit.
fugiens capitur. desꝑant ciues. cũ tatino greco
de sua deditione tractant. mitunt᷑ ad ĩꝑatorẽ
suꝑ eo a pͥncipib nuncii. & ui.¬
Im ꝑator missis nunciis urbem iecipit. pͥnei¬
pib gr̃as agens munera mittit. indignatur
popłs. pacta ꝯfracta querit᷑. captiuos ꝯstanti¬
nopolim ductos imꝑatormittit ad ꝓpͥa. mu¬
puit exercitus. diuidunt᷑ abinricẽ pͥncipe ᷤ
solimannus cũ innumeris copiis it̾m occ̾rit.

Expanded text:
t. CAPUT VIII. Iterum ex omni parte civitas oppugnatur. Comes Tolosanus contra se positam turrim machinis et omni arte debilitare nititur; sed, resistentibus civibus, opechinas nostras ignem immittunt; casus cujusdam viri nobilis lamentabilis.Quidam principibus se offert artifex, machinam construit, turrim suffodit, suffossam Uxor Solimanni cum duobus filiis fugiens capitur. Desperant cives; cum Tatino Graeco de deditione tractant; mittuntur ad imperatorem super eo a principibus nuntii. SoliImperator, missis nuntiis, urbem recipit; principibus gratias agens, munera mittit. Indignatur populus; pacta confracta queritur; captivos Constantinopolim ductos, imperator remittit ad propria, mupuit exercitus. Dividuntur ab invicem principes. Solimannus cum innumeris copiis iterum occurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
Diuduntur ab inuicem quidam de pͥncipib
⁊ circumiacentes oberrant regiones. duxcũ
urso dimicans pene occiditur. ux¬
Comes tolosanus ad mortem infirmat᷑. exercitꝰ
licaoniam ꝑtransiens: maresiam ꝑuenit. uxor
Tancredus in ciliciam descendens: tarsum ob¬
sidet. balduinum ducis fr̃em ad easdem par¬
tes uienientem. boneste suscipit. xxxii.¬
Baldiunꝰ tancredi uexillum de arce ciuitatis
deici mandat. suum ibidem locat. tancredꝰ
indignatus recedit. G̃uelfo adamã occupat.
trecenti de nr̃is casu miserabili ante portã
arma corripit. sed tandem sedatur. classis
quedam apud tapsum applicat iuio. xxui.¬

Expanded text:
Dividuntur ab invicem quidam de principibus, et circumjacentes oberrant regiones. Dux cum urso dimicans pene occiditur. Comes Tolosanus ad mortem infirmatur. Exercitus Lycaoniam pertransiens, Maresiam pervenit. Uxor Tancredus in Ciliciam descendens, Tarsum obsidet. Balduinum ducis fratrem ad easdem partes venientem honeste suscipit. IBalduinus Tancredi vexillum de arce civitatis dejici mandat; suum ibidem locat. Tancredus indignatus recedit. Guelfo Adamam occupat. Trecenti de nostris casu miserabili, ante portam arma corripit; sed tandem sedatur. Classis quaedam apud Tarsum applicat viroru
Abbreviated transcription (Latin):
orro hii duo magni. & illustres uiri. ab
initio suscepti itineris cum suis expedi¬
tionib comites sibi ꝑpetuo adhesert̃ indiuisi.
Erantq cum eis uiri nobiles. & apud suos tã
nobilitate qͣm moꝵ elegancia clarissimi. Dñs

Expanded text:
orro hi duo magni et illustres viri, ab initio suscepti itineris cum suis expeditionibus, comites sibi perpetuo adhaeserunt indivisi. Erantque cum eis viri nobiles et apud suos tam nobilitate quam morum elegan
Abbreviated transcription (Latin):
Apud durachium eidem comiti imꝑialis occ᷑¬
rit legatus. ep̃c podiensis abulgaris capitur.
s dño miseraute lib̾atur. iterͥ apud rodestum
tam imꝑatoris qͣm pͥncipum nr̃oꝵ eidem occͤ¬
rit legatio. Comes relicto exercitu ad imꝑa .a .Ix.
torem ꝓperat. cum eo ñ ꝯuenit. imꝑator frau¬
dulenter precipit ut in eius irruat᷑ excitũ.
Comitis absentis clam ag̃cis expugnat᷑ exer .xix.¬
mꝑator facti penitens. & sibi timens. pͥnci¬
pum interuentionẽ postulat. suã allegãs
transierant. uersus niceã contendt̃. comes
eos ꝓtinus insequitur. Xxii.
Robertus normannoꝵ comes. & dñs eustachiꝰ
ducis fr̾. cum suis legionib ꝯftantinopolim
ꝑueniunt. ab imꝑatore ingentib donis. ⁊ mł̾¬
ta preuenti honorificencia. deinde tͣnseuntes
ellespontum. reliquis principib se associãt.¬

Expanded text:
Apud Durachium eidem comiti imperialis occurrit legatus; episcopus Podiensis a Bulgaris capitur; sed Domino miserante liberatur. Iterum apud Rodestum tam imperatoris quam principum nostrorum eidem occurrit legatio. torem properat; cum eo non convenit. Imperator fraudulenter praecipit, ut in ejus irruatur exercitum.Comitis absentis clam a Graecis impugnatur exerimperator facti poenitens, et sibi timens, principum interventionem postulat, suam alleganstransierant, versus Nicaeam contendunt. Comes eos protinus insequitur. Robertus Normannorum comes, et dominus Eustachius ducis frater, cum suis legionibus Constantinopolim perveniunt, ab imperatore ingentibus donis, et multa praeventi honorificentia. Deinde transeuntes Hellespontum, reliquis principibus se associa
Abbreviated transcription (Latin):
decursa. apulie se intuler̃t finib. Unde eos qui
de pͥncipib idẽ iter agñtib qͥ durachiũ naui¬
gare ꝓposuerãt secuti: in greciã se ꝯtulerunt:
his gͦ ce huiꝰmodi motib. pene totus concricie¬
batur occidens. ⁊ seorsum turmas agebant pene
nationes uniu̾̃se. Ialie sub pͥncipib. alie qͣi
acephale iter aggrediebant᷑. Uie tñ ꝯpendiũ.
qd qui ꝑ hungariam descendeiãt. certũ eint

Expanded text:
decursa Apuliae se intulerunt finibus: unde et eos decursa Apuliae se intulerunt finibus: unde et eos de principibus, idem iter agentibus, qui Durachium navigare proposuerant, secuti, in Graeciam se contulerunt. His ergo et hujusmodi motibus pene totus concutiebatur Occidens, et seorsum turmas agebant pene nationes universae, et aliae sub principibus, aliae quasi acephalae iter aggrediebantur. Viae tamen compendium, quod qui
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ecce repente immisso diuinitus timore re-¬
licto assultu. ⁊ maxima impedimentoꝵ ꝑte
neglecta. uersi sũt in fugã. qui uictores uide¬
bant᷑. fuge causam penitus ignorantes. Nec alind
in causa dicitur extͣisse. nͥ qd̃ peccatis młtiplicib
dñm ad tracundiam ꝓuocauerãt. impietatem
secuti que suis cultorib ter roxem solet incutere.
fugit enim impiꝰ uxta uerbum sapientis: ne¬
mine ꝑseq̃nte. Hungari uͦ meliore facta ꝯditõe
uidentes hostium cuneos terga dedisse. insecuti
sunt eos tanqͣm uictores. quos priꝰ habuerãt
formidini. ⁊ quos infra menia uallati paludib
uix poterant sustin̾e. ultro in sequunt᷑ uice u̾sa.
ñ solum formidinẽ. uerum ⁊ mortẽ irrogantes.
ex quib comes emico cũ maxima ꝑte dissolu¬
tarum turmarũ fugiens: in patriã reu̾sus ẽ¬
suam. Alii uͦ nobiles quos supͣnominauimꝰ.
ꝑ carinthiã declinantes. in italiã ꝑuener̃t. Qua

Expanded text:
cum ecce repente immisso divinitus timore, recum ecce repente immisso divinitus timore, relicto assultu, et maxima impedimentorum parte neglecta, versi sunt in fugam qui victores videbantur, fugae causam penitus ignorantes. Nec aliud in causa dicitur exstitisse, nisi quod peccatis multiplicibus Dominum ad iracundiam provocaverant, impietatem secuti, quae suis cultoribus terrorem solet incutere. Fugit enim impius, juxta verbum Sapientis, nemine persequente . Hungari vero meliore facta conditione, videntes hostium cuneos terga dedisse, insecuti sunt eos tanquam victores, quos prius habuerant formidini; et quos infra moenia vallati paludibus vix poterant sustinere, ultro insequuntur, vice versa, non solum formidinem, verum et mortem irrogantes. Ex quibus comes Emico, cum maxima parte dissolutarum turmarum fugiens, in patriam suam reversus est. Alii vero nobiles quos supra nominavimus, per Carinthiam declinantes, in Italiam pervenerunt, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnseuntes occulto: ꝑegrinis ex insꝑato ut ab il¬
latis regionẽ tuerentur in iuriis casu se deder̃t
obiuam. Quos cum declinare ñ posset̃. nec re¬
dire ad ꝓpͥa aquis impedientib pene omnes
inter fecti sũt. paucis exceptis qui ĩ carecto
⁊ paludib equis amissis uite ꝯsuluer̃t ⁊ sa¬
luti. Qua erecti uictoria. adiciunt etiam
ut pontib fabricatis: p̾sidium expugnẽt.
ot iter ferro aꝑientes in regnum uiolenter
ingrediant᷑. Iuxta hoc ꝓpositũ cohortes exci¬
tant. ⁊ ꝑ pontes quos de nouo erexerant.
menibq applicantes. ꝓtecti clipeis ad muri
suffossionem ⁊ uiolentum introitum animo¬
sius se accingunt. eoq iam ꝑ eoꝵ diligentem
instanciam uentũ erat. ut muro in locis płib
ꝑforato. iam iã ꝑegͥnis pateret introitꝰ. ⁊ qui
intus erant in muncipio omnino in desꝑatõ¬
nem descend̾ant. de uita penit᷑ diffidentes.

Expanded text:
transeuntes occulto, peregrinis ex insperato, ut ab iltranseuntes occulto, peregrinis ex insperato, ut ab illatis regionem tuerentur injuriis, casu se dederunt obviam: quos cum declinare non possent, nec redire ad propria, aquis impedientibus, pene omnes interfecti sunt, paucis exceptis, qui in carecto et paludibus, equis amissis, vitae consuluerunt et saluti. Qua erecti victoria, adjiciunt etiam ut, pontibus fabricatis, praesidium expugnent; et iter ferro aperientes, in regnum violenter ingrediantur. Juxta hoc propositum cohortes excitant, et per pontes, quos de novo erexerant, moenibus applicantes, protecti clypeis, ad muri suffossionem, et violentum introitum animosius se accingunt. Eoque jam per eorum diligentem instantiam ventum erat, ut muro in locis pluribus perforato, jamjam peregrinis pateret introitus. Et qui intus erant in municipio, omnino in desperationem descenderant, de vita penitus diffidentes;