comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ginalẽ conceptũ. non creare. Non potest
doceri nisi a donante. nec potest addisci nisi
de homĩe sed despũ sancto concipies: concipi
Idest nõ solũ qui de sin prĩs in uterũ tuũ ue¬
niens obumbrabit tibi. sed etiã id qd̾ de tua
sba sociabit sibi. ex hoc iam uocabitur filiꝰ
dei. quẽadmod et is qui aprẽ est añ secula¬
secula genitus. tuis quoq amodo reputa¬
bitur filius. Sic autẽ et quod natũ est ex
ut tamen non sint duo filii. sed unus. Et
licet aliud quidõ ex te. aliud ex illosit. iam nõ
tamen cuiusq sius. sed unꝰ utriusq filiꝰ erit.
Ideoq et quod nascetur ex te sanctũ: uocubr̃
filius dei. Attende queso ꝙͣ reuerenter dix̾it.
quod nascetur ex te sanctũ. Ut quid enĩ ita
simplr̃ sanctũ. et absq additamento: Credo
quia non habuit quid ꝓprie digne noĩaret.
illud eximiũ. illud magnificũ. illud reue¬
rendũ. qd̾ de purissima uidelicet uirginis

Expanded text:
ginalem conceptum, non creare. Nec potest ginalem conceptum, non creare. Nec potest doceri nisi a donante: nec potest addisci nisi de homine, sed de Spiritu sancto conid est, non solum qui de sinu Patris in uterum tuum veniens obumbrabit tibi, sed etiam id quod de tua substantia sociabit sibi, ex hoc jam vocabitur Filius Dei, quemadmodum et is qui a Patre est ante saecula genitus, tuus quoque amodo reputabitur filius. Sic autem et quod natum est ex ut tamen non siut duo filii, sed unus. Et licet aliud quidem ex te, aliud ex illo sit; jam non tamen cujusque suus, sed unus utriusque erit filius. 5. Ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei. Attende, quaeso, quam reverenter dixerit, quod nascetur ex te Sanctum. Utquid enim ita simpliciter Sanctum, et absque additamento? Credo quia non habuit quid proprie digneve nominaret illud eximium, illud magnificum, illud reverendum, quod de purissima videlicet Virginis
Abbreviated transcription (Latin):
uirgineis sese uisceribus infuderit. et ut illa¬
quod inaccessibile est. accede̾. se ferre potuisset.
de porciũcula eiusdem corꝑis cui se aĩate con¬
temꝑauit reliq̃ masse umbraculũ fecerit. Et
forte maxime ꝓpter hoc dictũ est. obũbrabit
tibi. quia res ninirũ in sacramẽto erat. et
ꝙ sola ꝑse trinitas in sola et cũ sola uirgine
noluit operari: soli datũ est nosse. cui soli datũ
est exꝑiri. Dicatur ergo sp̃s sanctus suꝑue¬
niet in te qui utiq sua potentia fecũdabit te.
Et uirtus altissimi obũbrabit tibi. hoc est
illũ modũ quo de spũ sancto concipies. dei
uirtus et dei sapĩa xp̃s. sic in suo secretissĩo
consilio obumbrando contegit. et occultabit.
quatinus sibi tantũ notus debeat᷑ et tibi.
Ac si angelus respondeat ad uirginẽ. Quid
ame requiris quod in te mox exꝑiaris: Scies
scies. et feliciter scies: sed illo doctore quo et
auctore. Ego aũt missus sum nĩciare uir¬

Expanded text:
virgineis sese visceribus infuderit; et ut illavirgineis sese visceribus infuderit; et ut illa inaccessibilem accedere ad se ferre potuisset, de portiuncula ejusdem corporis, cui se animatae contemperavit, reliquae massae umbraculum fecerit? Et fortasse propter hoc maxime dictum est, obumbrabit tibi, quia res nimirum in sacramento erat, et quod sola per se Trinitas in sola et cum sola Virgine voluit operari, soli datum est nosse, cui soli datum est experiri. Dicatur ergo, Spiritus sanctus superveniet in te, qui utique sua potentia fecundabit te. Et virtus Altissimi obumbrabit tibi: hoc est, illum modum quo de Spiritu sancto concipies, Dei virtus, et Dei sapientia Christus, sic in suo secretissimo consilio obumbrando conteget et occultabit, quatenus sibi tantum notus habeatur et tibi. Ac si angelus respondeat ad Virginem: Quid a me requiris, quod in te mox experieris? Scies, scies, et feliciter scies, sed illo doctore, quo et auctore. Ego autem missus sum nuntiare vir
Abbreviated transcription (Latin):
ideo non dixit simplr̃. ueniet inte. sed addit
suꝑ. quia et prius quidem in ea fuit ꝑ mltã
gram. sed nũc suꝑuenire nũciatur. propter
habundãtioris gratie plenitudinẽ. quam
effusurus est super illam. At uero cũ plena
iam sit. illud amplius quõ caꝑe poterit: Si
aũt plus aliquid caꝑe potest. quõ et ante plena
fuisse intelligenda est. An prior quidẽ gratia
eius tm̃ repleuerat mentẽ. sequens uero etiã
uentrẽ ꝑfundẽ debet. quatinus salz plenitudo
diuinitatis qͣ ante in illa. sicut et in multis scõꝵ
corꝑaliter in ip̃a habitare incipiat. Ait itaq.
Spũs sanctus suꝑueniet in te: et uirtus altis¬
simi obumbrabit tibi. Quid est et uirtꝰ altissĩ
obũbrabit: Qui potest caꝑe capiat. Quis
enĩ excepta fortassis illa que hic sola in se fe¬
licissime meruit experiri. intellectu caꝑe. rõe
discernẽ possit. qualr splendor ille ĩaccessibłis

Expanded text:
ideo non dixit simpliciter, veniet in re, sed addidit ideo non dixit simpliciter, veniet in re, sed addidit super, quia et prius quidem in ea fuit per multam gratiam, sed nunc supervenire nuntiatur, propter abundatioris gratiae plenitudinem, quam effusurus est super illam? At vero cum plena jam sit, illud amplius quomodo capere poterit? Si autem plus aliquid capere potest, quomodo et ante plena fuisse intelligenda est? An prior quidem gratia ejus tantum repleverat mentem, sequens vero etiam ventrem perfundere debet: quatenus scilicet plenitudo divinitatis, quae ante in illa, sicut et in multis sanctocorporaliter in ipsa habitare incipiat? 4. Ait itaque: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi? Quid est, et virtus Altissimi obumbrabit tibi? Qui potest capere, capiat. Quis enim, excepta fortassis illa quae hoc sola in se felicissime meruit experiri, intellectu capere, ratione discernere possit, qualiter splendor ille inaccessibilis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs cum illa. dicente angelo dñs tecũ. Ita
ergo confirmata fide .s. depellente timorem.
leticia uerecundiam. dixit ad angelũ. Qnõ
fiet istud qm̃ uirũ non cognosco: Non
dubitat de facto. sed modũ requirit et ordinẽ.
Nec enim querit an faciet istud. sed quomodo.
Quasi dicat. Cum sciat dñs meus. testis
consciencie mee uotum est ancille sue non
cognoscere uirũ. qua lege. quo ordine placebͭ¬
sibi. ut fiat istud: Si oportuerit me frangẽ
uotũ ut pariam talem filiũ: et gaudeo de
filio. et doleo de proposito. fiat tamẽ uolũtas
eius. Sin uero uirgo concipiam. uirgo et
pariam. quod utiq si placuerit ei ĩpossibile
non erit. tunc scionere quia respexit hui¬
litatem ancille sue. Quõ ergo fiet istudaqm̃
uirũ non cognosco: Et respondens angelus
dixit ei. Spũs sanctus suꝑueniet inte. et
uirtus altissimi obumbrabit tibi. Nũquid
ter suꝑuenturus repromittitur: An forte

Expanded text:
Dominus cum illa, dicente angelo: Dominus tecum: ita Dominus cum illa, dicente angelo: Dominus tecum: ita ergo confirmata, fide scilicet depellente timorem, laetitia verecundiam, dixit ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Non dubitat de facto, sed modum requirit et ordinem. Nec enim quaerit an fiet istud, sed quomodo. Quasi dicat: Cum sciat Dominus meus, testis conscientiae meae, votum esse ancillae suae non cognoscere virum; qua lege, quo ordine placebit ei ut fiat istud? Si oportuerit me frangere votum, ut pariam talem filium; et gaudeo de filio, et doleo de proposito: fiat tamen voluntas ejus. Sin vero virgo concipiam, virgo et pariam quod utique si placuerit ei, impossibile non erit; tunc scio vere quia respexit humilitatem ancillae suae. Quomodo ergo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Et respondens angelus dixit ei: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus ter superventurus repromittitur? An forte
Abbreviated transcription (Latin):
scandala de regno tuo. quod est aĩa mea. ut
regnes tu qui debes mea. Uenit enĩ auaricia
et uendicat in me sibi sedem. iactantia cupit do¬
minari mͥ. suꝑbia uult michi esse rex. Luxuria
dicit ego regnabo: ambicio. detractio. ĩuidia.
certant in memetip̃o. de meip̃o cuiꝰ ego potis¬
simũ esse uidear. Ego aũt ꝙͣtum ualeo re¬
sisto. Renitor ꝙͣtum iuuor: dnm̃ meũ ihm̃
xp̃m reclamo. Ipsi me defendo. quia ip̃ius
me iuris agnosco. ip̃m michi deũ. ip̃m michi
et regnabis in me. quia tu es ipẽ rex et deus
meus qui mandas salutes iacob. Dixit aũt
maria ad angelũ. Quõ fiet istud qm̃ uirũ
non cognosco: Primoquidẽ prudenter tacuit
cũ adhuc dubia cogitabat qualis esset ista sa¬
lutatio. malens inmirũ humilr̃ non respõ¬
dere qm temere loqui quod nesciret. Iam uͦ
confortata. et bene p̃meditata. angelo foris
loquente sed deo intus ꝑsuadente. erat enĩ

Expanded text:
scandala de regno tuo, quod est anima mea, ut scandala de regno tuo, quod est anima mea, ut regnes tu qui debes in ea. Venit enim avaritia, et vindicat in me sibi sedem; jactantia cupit dominari mihi; superbia vult mihi esse rex. Luxuria dicit: Ego regnabo; ambitio, detractio, invidia et iracundia certant in me ipso de me ipso, cujus ego potissimum esse videar. Ego autem quantum valeo resisto; renitor quantum juvor. Dominum meum Jesum reclamo; ipsi me defendo; quia ipsius me juris agnosco. Ipsum mihi Deum, ipsum mihi et regnabis in me, quia tu es ipse Rex meus, et Deus meus, qui mandas salutes Jacob. 3. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Primo quidem prudenter tacuit, cum adhuc dubia cogitabat qualis esset ista salutatio; maleus nimirum humiliter non respondere, quam temere loqui quod nesciret. Jam vero confortata et bene praemeditata, angelo quidem foris loquente, sed Deo intus persuadente erat enim
Abbreviated transcription (Latin):
reputa in domo iacob. uel potius ipõs noueris
et concupiscenciis suis. ut non peccatũ regnet
in suo mortali corꝑe. sed regnet in eo iħs. et
nũc quidẽ per gram̃. et incternũ ꝑ gloriam:
Beati in quibus iħs regabit in eternũ. qͥa
et ip̃i cum eo regnabũt. et regni huiꝰ nõ erit
finis. O ꝙͣ gloriosum est regnũ illud in qͦ
congregati sunt reges. cõuenerũt inunũ
ad laudandũ .s. et glorificandũ eũ qui super
omẽs est rex retum et dñs dñãntiũ. Te cuiꝰ
splendidissima contemplatione fulgebunt
iusti sicut sol i regno prĩs eoꝵ. Osiet mei
pctõris meminerit ih̃s in beneplaato ppłisui.
cũ uenerit in regnũ suũ: Osime in illa die.
quando traditurus est regnũ deo et pr̃i. uisi¬
tare digtnabit᷑ in salutari suo. ad uidendũ .s. in
bonitate electoꝵ suorum. ad letandum in
leticia gentis sue. ut etiam laudetur a me cũ
hereditate sua: Ueni interim dñe ihũ. aufer

Expanded text:
reputa 750 in domo Jacob, vel potius ipsos noveris reputa 750 in domo Jacob, vel potius ipsos noveris et concupiscentiis suis. ut non regnet peccatum in suo mortali corpore, sed regnet in eo Jesu, et nunc quidem per gratiam, et in aeternum per gloriam? Beati in quibus Jesus regnabit in aeternum, quia et ipsi cum eo regnabunt, et regni hujus non erit finis. O quam gloriosum est regnum illud, in quo reges congregati sunt, convenerunt in unum, ad laudandum scilicet et glorificandum eum qui super omnes est Rex regum, et Dominus dominantium: de cujus splendidissima contemplatione fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . O si et mei peccatoris meminerit Jesus in beneplacito populi sui, cum venerit in regnum suum! O si me in illa die, quando traditurus est regnum Deo et Patri, visitare dignabitur in salutari suo, ad videndum scilicet in bonitate electorum suorum, ad laetandum in laetitia gentis suae, ut laudetur etiam a me cum haereditate sua! Veni interim, Domine Jesu, auter
Abbreviated transcription (Latin):
sedit eterne illius gerebat ymaginẽ. Et re¬
gnabit in domo iacob ineternũ et regni eiꝰ
non erit finis. Hic quoq si domũ iacob tẽꝑa¬
lem accipimꝰ. quõ in illa que eterna nõ est.
ineternũ regnaturus est: Querenda est
ergo domus eterna iacob in qua regnet in
eternũ. cuius regni non erit finis. An uõ
ciem pilati. quando illo ꝑhibente. regẽ urm̃
crucifigam. uno ore respondendo clamauit.
non hẽmus regem insi cesarem: Require
ituq apłm. et discerne tibi eũ qui in occulto
iudeus est cib illo qui ĩmanifesto. et que ĩ spũ
est circũcisio ab ea que fit in carne. et spũalem
ifrael a carnali. et filios fidei abrahe a filiis car¬
nis. Non enĩ inquit omẽs qui ex israel. hii
sunt ifraelite. neqz qui semen sunt abrahe.
omẽs qui ex iacob. hii reputandi sunt ĩ domo
iacob. Iacob quippe ip̃e est afrael. qui solos
igitur qui in fide iacob ꝑfecti inueniendi sũt.

Expanded text:
sedit, aeternae illius gerebat imaginem. 2. Et resedit, aeternae illius gerebat imaginem. 2. Et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Hic quoque, si domum Jacob temporalem accipimus, quomodo in illa, quae aeterna non est, in aeternum regnaturus est? Quaerenda est ergo domus aeterna Jacob, in qua regnet in aeternum, cujus regni non erit finis. An non ciem Pilati, quando illo perhibente, Regem vestrum crucifigam? uno ore respondendo clamavit: Non habemus regem nisi Caesarem? Require itaque Apostolum, et discernet tibi eum qui in occulto Judaeus est, ab illo qui in manifesto; et quae in spiritu est circumcisio, ab ea quae fit in carne : spiritualem Israel a carnali, et filios fidei Abrahae a filiis carnis. Non enim, inquit, omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae: neque qui semen sunt Abrahae,omnes qui ex Jacob, hi reputandi sunt in domo Jacob. Jacob quippe ipse est qui Israel. Solos igitur qui in fide Jacob perfecti inveniendi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nũc est inregnauit dd̾. significatã. multo
ista nobiliorem. multo ditiorem. Hanc igit᷑
puto hic fuisse designatã illo udel usu loꝙ̃di
quo sepe reperis in scripturis significans pom
prosignificato. Tunc sane dedit illi deus sedẽ
dauid patris sui. quando constitutus ẽ ab
eo suꝑ syon montem sanctũ eius. Sed hic
ꝓpha de quo regno dixerit expressus aꝑuisse
udetur. in eo ꝙ non in syon posuit. sed super
syon. Nam ideo fortassis dictũ est suꝑ qͥa
in syon quidem regnauit dauid. suꝑ syon
uero regnũ est illius de quo dictũ est ad dd̾¬
regnũ eius sedebit. uides quia ubiq reꝑis.
super. Super syon. suꝑ sedem. super soliũ.
suꝑ regnũ. Tabit ergo dominus deꝰ sedem
dauid patris sui non typicam. sed ueram.
non temꝑalem sed eternam. non terrenã
sed celestem. Que idcirco ut iam dictũ est. me¬
moratur fuisse dauid. quia hic inqͣ temꝑalr̃

Expanded text:
nunc est, in qua regnavit David, significatam, multo nunc est, in qua regnavit David, significatam, multo ista nobiliorem, multo ditiorem. Hanc igitur puto hic fuisse significatam, illo videlicet usu loquendi, quo saepe reperis in Scripturis significans poni pro significato. Tunc sane dedit illi Deus sedem David patris sui, quando constitutus est rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Sed hic propheta de quo regno dixerit, expressius aperuisse videtur, in eo quod non in Sion posuit, sed super Sion. Nam ideo fortassis dictum est, super, quia in Sion quidem regnavit David: super Sion vero regnum est illius, de quo dictum est ad Dregnum ejus sedebit . Vides quia ubique reperis, super? Super Sion, super sedem, super solium, super regnum. Dabit ergo ei Dominus Deus sedem David patris sui, non typicam, sed veram; non temporalem, sed aeternam; non terrenam, sed coelestem. Quae idcirco, ut jam dictum est, memoratur fuisse David, quia haec, in qua temporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
On est dubiũ quitquid in laudibus
mr̃ĩs proferimꝰ ad filiũ ꝑtinere. et
rursum cũ filiũ honoramꝰ. a gloria mrĩs
non recedimus. Nam si iuxta salomonem
filius sapiens gloria est prĩs. ꝙto magis
ego tento i eius laudibus. qmͣ laudabilẽ
predicant ꝓphẽ. ꝑhibet angelus narrat euã¬
gelista. Non igitur laudo quia non audeo.
sed tm̃ replico deuotus quod iam explicauit.
per os enãgeliste spũs sanctꝰ. Sequit᷑ nãq
et dicit. Et dabit illi dñs deus sedem dd̾ prĩs
sui. Uerba sunt angeli ad uirginẽ de ꝓmisso
ei deus sedem dauid prĩs sui. cũ ipse m ihrłm
non regnauerit. Quinĩmo turbis eũ uo¬
lentibus constitue regem nõ acquieuerit. sed
ante faciem pilati protestatus sit. regnũ meũ
non est de hoc mũdo. Deniq quẽ magnũ
ꝑmittitur ei qui sedet suꝑ cherubin. quem
propheta iuidit sedentem suꝑ soliũ excelsum
et eleuatũ. sedere in sede dd̾ patris sui. Sed
nouimꝰ quãdam aliam iherusalem ab ea q̃

Expanded text:
on est dubium, quidquid in laudibus Matris proferimus, ad Filium pertinere; et rursum, cum Filium honoramus, a gloria Matris non recedimus. Nam, si juxta Salomonem, Filius sapiens gloria est patris : quanto magis ego tento in ejus laudibus, quam laudabilem praedicant prophetae, perhibet angelus, narrat evangelista? Non ergo laudo, quia non audeo; sed tantum replico devotus, quod jam explicavit per os evangelistae Spiritus sanctus. Sequitur namque, et ait: Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui. Verba sunt angeli ad Virginem de promisso ei Deus sedem David patris sui, cum ipse in Jerusalem non regnaverit, quin imo turbis eum volentibus constituere regem, non acquieverit , sed et ante faciem Pilati protestatus sit: Regnum meum non est de hoc mundo . Denique quid magnum promittitur ei qui sedet super Cherubim , quem propheta vidit sedentem super solium excelsum et elevatum , sedere in throno David patris sui? Sed novimus quamdam aliam Jerusalem ab ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quid indebitã tibi dixerim grãm angeloꝵ
que iuenisti grãm apud deũ: Inuenisti qd̾
q̃rebaz. inuenisti quod nemo ante te potuit
muenire. ĩuenisti grãm apud deũ. Quã
grãm: Dei et hom̃i pacem. mortis destruc¬
tionem. uite reꝑationẽ. Hec̃ est ergo grã
quã inuenisti apud deũ. Et hoc tibi sitnũ.
Scce concipies et paries filiũ: et uocabis no¬
men eius iħm. Intellige prudens uirgo ex
grãm inueneris apud deũ. Et uocabis ait
nomẽ eius ihm. Nõnem huiꝰ uocabuli po¬

Expanded text:
Ut quid enim indebitam tibi dixeris gratiam angelorum, Ut quid enim indebitam tibi dixeris gratiam angelorum, quae invenisti gratiam apud Deum? Invenisti quod quaerebas, invenisti quod nemo ante te potuit invenire, invenisti gratiam apud Deum. Quam gratiam? Dei et hominum pacem, mortis destructionem, vitae reparationem. Haec est ergo gratia, quam invenisti apud Deum. Et hoc tibi signum: Ecce concipies et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Intellige, prudens Virgo, ex gratiam inveneris apud Deum. Et vocabis, ait, nomen ejus Jesum. Rationem hujus vocabuli
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinis. qd̾ tacuit et cogitauit prudẽtie.
Cogitubat aut̃ qualis esset ista salutatio.
Oçiebat prudens uirgo ꝙ sepe angelus
sathanc tranffigurat seim angelũ lucis.
et quia nimirũ huilis et simplex erat.
uichil tale pemtus a fancto angelo sperabat.
et ideo cogitabat qualis esset ista salutatio. Tũc
angelus intuitus uirginẽ. et uarias eã secum
uoluẽ cocitationes facillime dep̃hendens. pa¬
uidã consolatur. confirmat dubiã. ac fami¬
liariter uocans ex noĩe benigne ne timeat ꝑ¬
suadet. Ne timeas inquit maria: inuenisti
grãm apud deũ. Nichil hic doli. nichil hic
fallacie est. nullã circũuentionẽ. nullas hic
suspiceris insidias. non sum homo uelcaro.
sed sp̃s. et dei angelus non sathane. Ne tiẽas
maria: inuenisti grãm apud deũ. Osisares
ꝙͣtum tua huĩlitas altissimo placeat. ꝙͣta te
apud ip̃m sublimitas maneat. angelico te
indignã. nec alloquio indicares. nec obseqͥo.

Expanded text:
fortitudinis: quod tacuit et cogitavit, prudentiae. fortitudinis: quod tacuit et cogitavit, prudentiae. Cogitabat autem qualis esset ista salutatio. Sciebat prudens virgo, quod saepe angelus Satanae transfigurat se in angelum lucis: et quia nimirum humilis et simplex erat, nihil tale penitus a sancto angelo sperabat; et ideo cogitabat qualis esset ista salutatio. 10. Tunc angelus intuitus Virginem, et varias secum volvere cogitationes facillime deprehendens, pavidam consolatur, confirmat dubiam, ac familiariter vocans ex nomine, benigne ne timeat persuadet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti gratiam apud Deum Nihil hic doli, nihil hic fallaciae est. Nullam circumventionem, nullas hic suspiceris insidias. Non sum homo, sed spiritus; et Dei angelus, non Satanae. Ne timeas, Maria, invenisti gratiam apud Deum. O si scires quantum tua humilitas Altissimo placeat, quanta te apud ipsum sublimitas maneat! angelico te indignam nec alloquio judicares, nec obsequio.
Abbreviated transcription (Latin):
terre merito beata p̃dicaris. Benedcã ergo
in mulieribus et benedictus fructꝰ uẽtris
tui. Que cũ audisset turbata est ĩsermõe
Solent uirgies que uere u̾ines sũt semꝑ
pauide. et nũꝙͣ esse secure. et ut caueant ti¬
menda. etiam tuta ꝑtimesce̾. scientes se in
uasis fictilibꝰ thesaurũ portare preciosũ. et
nimis arduũ esse uiuẽ angelũ inter hoĩes.
et in terris more celestiũ cõuersari. et in car¬
ne celibem agere uitã. Ac proinde quitqͥd
nonũ. qͥtquid subitũ fuerit ortũ. suspectas
heñt insidias. totũ contra se estimant ma¬
chinatũ. Idcirco et maria turbata est in
sermone angeli. turbata est. sed nõ ꝑturba¬
ta. Turbatus sum inquit sed non sum locu¬
tus. sed cogitaui dies antiquos et ãnos eter¬
nos in mente habui. Ita ergo et maria tur¬
bata est et nõ est locuta. sed cogitubat qͣlis
esset ista salutatio. Q turbata est. uere¬
cundie fuit uirginalis. qd̾ non ꝑturbata

Expanded text:
terrae merito beata praedicaris. Benedicta ergo tu terrae merito beata praedicaris. Benedicta ergo tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. 9. Quae cum audisset, turbata est in sermone Solent virgines, quae verae virgines sunt, semper pavidae, et nunquam esse securae; et ut caveant timida, etiam tuta pertimescere, scientes se in vasis fictilibus thesaurum portare pretiosum, et nimis arduum esse vivere angelice inter homines, et in terris more coelestium conversari, et in carne caelibem agere vitam. Ac proinde quidquid novum, quidquid subitum fuerit ortum, suspectas habent insidias, totum contra se aestimant machinatum. Idcirco et Maria turbata est in sermone angeli. Turbata est, sed non perturbata. Turbatus sum, inquit, et non sum locutus; sed, cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Ita ergo et Maria turbata est, et non est locuta, sed cogitabat qualis esset ista salutatio. Quod turbata est, verecundiae fuit virginalis: quod non perturbata,
Abbreviated transcription (Latin):
nterũ. quia ecce facturus est tibimagna qui
potẽs est. ĩ tantũ pro maledictione ifrael
beatã te dicant omẽs generationes. Nec
suspectã hẽas prudens uirgo fecũditatẽ. qͥa
non auferet integritatẽ. Concipies sed sine
pcto. grauida eris sed non grauata. paries
sed non cũ tristicia. nescies iurũ et gignes
filiũ. Qualẽ filiũ: Illius eris mr̃. c̾uiꝰ deus
tue castitatis. Sapĩa pr̃ni cordis: erit fru¬
ctus uteri uirginalis. Deũ demq paries.
et de deo conçipies. Confortare ergo uirgo
fecũda. casta puerpera. mr̃ intacta. quia
nõ eris in israel ultra maledicta. neq inter
steriles reputata. Et si adhuc malediceris
ab israel scdm̃ carnẽ. nõ quia sterilẽ uident.
sed quia fecundã inuidẽt. memento ꝙ et
xp̃s maledictũ ꝑtulit crucis. qui te suã ma¬
trem bñdixit in celis. Sed et in terris ab ã¬
gelo benedicta. et a cunctis generationibus

Expanded text:
uterum: quia ecce facturus est tibi magna qui uterum: quia ecce facturus est tibi magna qui potens est, in tantum ut pro maledictione Israel, beatam te dicant omnes generationes. Nec suspectam habeas, prudens Virgo, fecunditatem, quia non auferet integritatem. Concipies, sed sine peccato, gravida eris, sed non gravata; paries, sed non cum tristitia: nescies virum, et gignes filium. Qualem filium? Illius eris mater, cujus Deutuae castitatis. Sapientia paterni cordis erit fructus uteri virginalis. Deum denique paries, et de Deo concipies. Confortare ergo, Virgo fecunda, casta Puerpera, Mater intacta; quia non eris in Israel ultra maledicta, neque inter steriles deputata. Et si adhuc malediceris ab Israel secundum carnem, non quia sterilem vident. Sed quia fecundam invident: memento quod et Christus maledictum pertulit crucis, qui te suam matrem benedixit in coelis: sed et in terris ab angelo benedicta, et a cunctis generationibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter regnũ dei: Ubi legeras in carne em̃
ambulãtes. nõ scdm̃ carnẽ militamꝰ. et qͥ
matrimonio iũgit uirgniẽ suam. bñ facit
et qui non iũgit. melius facit. Ubi audieras
uolo uos om̃es esse sicut meip̃m. et bonũ est
homini si sic ꝑmaneat scdm̃ meũ consiliũ:
De u̾ginibꝰ inquit preceptũ non habeo. con¬
siluĩ aũt do. Tu uero non dicã preceptũ: sed
nec consilũ. nec exemplũ. Nisiꝙ necio do¬
cebat te de omĩbus. ac sermo dei uiuus et
efficax añ tibi factus magr̃ ꝙͣ filius. prius
instruxerit mentẽ ꝙͣ induerit carnẽ. x põ
ergo te deuoues exhibere uirginẽ et nescis
ꝙ ip̃i te exhiberi oporteat etiam inr̃ẽm. E¬
ligis in israel ẽẽ contemptibilis. et ut illi pla¬
ceas cui te probasti.malodictũ incurrẽ ste¬
rilitatis. Ecce maledictio benedictione cõ¬
nutat᷑. sterilitas fecunditate recõpensat᷑.
Aperi uirgo sinũ. expande gremiũ. prepara

Expanded text:
propter regnum coelorum? Ubi legeras: In carne enim propter regnum coelorum? Ubi legeras: In carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus ; et: Qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit, melius facit? Ubi audieras: Volo vos omnes esse sicut et me ipsum? et Bonum est homini, si sic permaneat secundum meum consilium? De virginibus, inquit, praeceptum non habeo, consilium autem do . Tu vero non dicam praeceptum, sed nec consilium, nec exemplum: nisi quod unctio docebat te de omnibus; ac sermo Dei vivus et efficax, ante tibi factus magister quam filius, prius instruxerit mentem, quam induerit carnem. Christo ergo devoves te exhibere virginem; et nescis quod ipsi exhibere te oporteat etiam matrem. Eligis in Israel esse contemptibilis, et ut illi placeas cui te probasti, maledictum incurrere sterilitatis: et ecce maledictio benedictione commutatur, sterilitas fecunditate recompensatur. Aperi, virgo, sinum, expande gremium, praepara
Abbreviated transcription (Latin):
nere. ꝙͣ prius quidẽ conciꝑe per cõcupiscen¬
tiam qd̾ merito post cũ dolore ꝑturiã. Hinc
etenĩ et si uideo maledcm̃: sed non pctm. Illinc
uero et pctm̃ simul et cruciatũ. Demiq hic
maledictio quid aliud est ꝙͣ hõmi exꝓbratio.
Neq ob aliud sane dicitur sterilis maledicta.
nisi ꝙ obprobrio et contemptui sit hñda. tãꝙͣ
mutilis et infructuosa et hoc in israel tantũ.
Michi autẽ pro mĩmo est quid hom̃bus
displicet. dũ me possim iurginẽ castã exhibere
xp̃o. Omrgo prudens: o uirgo deuota. Quis
te docuit deo placere uirginitatẽ: Quelex.
que iusticia. que pagina ueteris testamenti
uel p̃cipit. uel consulit uel hortatur. m car
carnis mors est. et curã caris ne ꝑfeceritis
in desiderio: Obi legeras de u̾ginbꝰ. quia
cantant canticũ nouũ quod nemo alius cã¬
tare potest: et sequũtur agnũ quocũq ierit:
Ubi legeras laudatos eẽ qui se castrauerũt

Expanded text:
nere, quam prius quidem concipere per concupiscennere, quam prius quidem concipere per concupiscentiam, quod merito post cum dolore parturiam. Hinc etenim etsi video maledictum, sed non peccatum: illinc vero et peccatum simul et cruciatum. Denique haec maledictio quid aliud est, quam hominum exprobratio? Neque ob aliud sane dicitur sterilis maledicta, nisi quod opprobrio et contemptui sit habenda, tanquam inutilis et infructuosa, et hoc in Israel tantum. Mihi autem pro minimo est quod hominibus displiceo, dum me possim virginem castam exhibere Christo. O Virgo prudens, o Virgo devota, quis te docuit Deo placere virginitatem? Quae lex, quae justitia, quae pagina Veteris Testamenti vel praecipit, vel consulit, vel hortatur in carncarnis mors est ; et: Curam carnis ne perfeceritis in desiderio ? Ubi legeras de virginibus, quia cantant canticum novum, quod nemo alius cantare potest, et sequuntur Agnum quocunque ierit? Ubi legeras laudatos esse, qui se castraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
cupiebat. qui dicebat. Ex syon spẽs decoris
eius. Et ne mediocrem tibi iudeat᷑ cõmẽ¬
dasse decorem: recole qd̾ in alio psalmo le¬
Ex cuiꝰ benedictione benedicta etiã tum
mulieribus. quia non potest mala arbor
fructũ bonũ fucẽ. Benedicta inꝙͣ tu in
mulieribus que illã generalẽ maledictio¬
nem euasisti. qua dictũ est. indolore ꝑies
filios. et nichilomiiꝰ illam qua secutum
est. maledicta sterilis in israel. ac singu¬
larẽ consecuta es benedictionẽ. ut nec sterilis
maneas. nec cũ dolore ꝑturias. Dura ncãtas et
graue iugũ suꝑ oẽs filias eue. Et si parmĩt cru¬
ciantur. et si non pariũt maledicũt᷑. Et dolo:
prohibet parere: et non parere maledictio.
Quid facies u̾go que hec audis. que hec
legis: Si partiuris. angustiaris.si sterilis
manes malediceris. Quid eliges prudẽs u̾go.
Angustie inquit michi sunt undiq. Aeliꝰ
tamẽ michi maledictũ incurre̾ et castã ma¬

Expanded text:
cupiebat, qui dicebat: Ex Sion species decoris cupiebat, qui dicebat: Ex Sion species decoris ejus . Et ne mediocrem tibi videatur commendasse decorem, recole quod in alio psalmo leex cujus benedictione benedicta etiam tu in mulieribus; quia non potest mala arbor fructum facere bonum. Benedicta, inquam, tu in mulieribus, quae illam generalem maledictionem evasisti, qua dictum est, In tristitia paries filios ; et nihilominus illam, qua secutum est, Maledicta sterilis in Israel : ac singularem consecuta es benedictionem, ut nec sterilis maneas, nec cum dolore parturias. Dura necessitas, et grave jugum super omnes filias Evae! Et si parturiunt, cruciantur: et si non parturiunt, maledicuntur. Et dolor prohibet parere, et non parere maledictio. Quid facies, Virgo, quae haec audis, quae haec legis? Si parturis, angustiaris: si sterilis manes, malediceris. Quid eliges, Virgo prudens? Angustiae, inquit, mihi sunt undique: melius est tamen mihi maledictum incurrere, et castam ma
Abbreviated transcription (Latin):
bñdixit dñs. An non uere bñdictus cui
benedixit dominꝰ: De sapore huiꝰ fructꝰ
dñs. Et alibi ꝙͣ madna multitudo dulce¬
dinis tue dñe. quã abscondisti timẽtibus
te. Et alius quidẽ. Si tamen inqͥt gusta¬
stis. quĩ dulas est dñs. Et ipse fructus
de se inuitans nos ad se. Qui edit me ait
adhuc esuriet. et qui bibit me adhuc sitiet.
Utiq propter saporis dulcedinẽ hoc dice¬
bat: qui semel gustatus magis excitat
appetitũ. Bonus fructus qui aĩarum
esurientiũ et sitientiũ iusticiã. et esca et potꝰ
est. Audisti de odore. audisti de sapore. audi
et de specie. Si enĩ fructꝰ ille mortis non
solũ suauis fuit ad nescendũ. sed etiã teste
scriptura delectabilis aspectu. ꝙͣto magis
huiꝰ uitalis fructus ninificũ decorẽ debeniꝰ
inqͥrẽ. in quẽ teste alia scriptura desiderãt
etiam angeli prospicẽ : Quiꝰ pulcritudinẽ
in spũ indebat. et in corpore quidẽ undere

Expanded text:
benedixit Dominus . Annon vere benedictus, cui benedixit Dominus . Annon vere benedictus, cui benedixit Dominus? De sapore hujus fructuDominus ; et alibi: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te . Et alius quidam: Si tamen, inquit, gustastis quoniam dulcis est Dominus . Et ipse Fructus de se, invitans nos ad se: Qui edit me, ait, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Utique propter saporis dulcedinem hoc dicebat, qui semel gustatus magis excitat appetitum. Bonus fructus, qui animarum esurientium et sitientium justitiam, et esca, et potus est. Audisti de odore, audisti de sapore: audi et de specie. Si enim fructus ille mortis non solum suavis fuit ad vescendum, sed etiam, teste Scriptura, delectabilis aspectu ; quanto magis hujus vitalis fructus vivificum decorem debemus inquirere, in quem, teste alia Scriptura, desiderant etiam angeli prospicere? Cujus pulchritudinem in spiritu videbat, et in corpore videre
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ pre et filio tuũ sanctificat uterum.
Dominus ergo tecũ. Benedicta tu ĩ mulie¬
ribus. Libet adiũgere quid helizabeth cui¬
et hec u̾ba sunt ꝓsecuta subiũxit. et bñdictꝰ
ddes bñdictus fructus uẽtris tui. sed quia ille
te preuenit in benedictionibꝰ dulcedinis. id̾o
tu bñdicta. Uere etem̃ benedictus fructus
uẽtris tui. in quo bñdicte sunt oẽr gentes.
de cuius plenitudine tu quoq accepisti cũ
ceteris. et si differentius a ceteris. Ac ꝓptea
uero benedictus non in homĩbus. nõ inter
bñdictus panis. bñdicta mulier. bñdicta
terra. uel si quid tale increaturis benedictũ
esse memoret᷑. sed singulariter bñdictus
fructus uentris tui. cum sit suꝑ omĩa bene¬
dictus deus in secula. Benedictꝰ gͦ fructꝰ
uentris tui. benedictus in odore. bñdictus
insapore. bñdictꝰ in specie. Huiꝰ odoriferi
fructus flagrantiam sentiebat qͥ dicebat.
Ecce odor silii mei sicut odor pleni agricui

Expanded text:
qui cum Patre et Filio tuum sanctificat uterum, qui cum Patre et Filio tuum sanctificat uterum, Dominus ergo tecum. 5. Benedicta tu in mulieribus. Libet adjungere quod Elisabeth, cujus haec verba sunt, prosecuta subjuideo benedictus fructus ventris tui: sed quia ille te praevenit in benedictionibus dulcedinis, ideo tu benedicta. Vere etenim benedictus fructus ventris tui, in quo benedictae sunt omnes gentes, de cujus plenitudine tu quoque accepisti cum caeteris, etsi differentius a caeteris. Ac proptvero benedictus non in hominibus, non inter benedictus panis, benedicta mulier, benedicta terra, vel, si quid tale in creaturis benedictum esse memoratur: sed singulariter benedictus fructus ventris tui, cum sit super omnia benedictus Deus in saecula. 6. Benedictus ergo fructus ventris tui. Benedictus in odore, benedictus in sapore, benedictus in specie. Hujus odoriferi fructus fragrantiam sentiebat qui dicebat: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui
Abbreviated transcription (Latin):
capitur etiam ꝑ amorẽ. In solis ergo bonis
ita est ut etiam sit cũ ip̃is. ꝓpter concordiã
uolũtatis. Nam dũ suas uolũtates ita iusti¬
cie subdũt ut deũ non dedeceat uelle qd ip̃i
uolũt. per hoc ꝙ ab eius uolũtate nõ dissen¬
tiũt deum sibi specialr̃ iũgunt. Sed cũ ita
sit cũ oĩbus sanctis. specialr̃ tamen cũ maria.
Cũ qua utiqz tanta ei consensio fuit. ut illiꝰ
non solũ uoluntatẽ sed etiam carnẽ sibi con¬
si nec totus de deo nec totus de uirgine totꝰ
tamen dei. et totus iuirginis esset: nec duo fi¬
lii. sed unius utriusq filius. Ait itaq. Aue
gr̃a plena. dñs tecum. Nec tñ dũs filuis
tecũ quẽ carne tua indiuis: sed et dñs sp̃s
sanctus de quo concipis. et dñs pr̃ qͥ genuit
dendũ in te mirabile sacramentũ. miro mõ
et sibi reser̾at genitale secretũ. et tibi seruat
uirginale signaculũ. Sp̃s sanctus tecum.

Expanded text:
capitur etiam per amorem. In solis ergo bonis capitur etiam per amorem. In solis ergo bonis ita est, ut etiam sit cum ipsis propter concordiam voluntatis. Nam dum suas voluntates ita justitiae subdunt, ut Deum non dedeceat velle quod ipsi volunt: per hoc quod ab ejus voluntate non dissertiunt, Deum sibi specialiter jungunt. Sed cum ita sit cum omnibus sanctis, specialiter tamen cum Maria: cum qua utique tanta ei consensio fuit, ut illius non solum voluntatem, sed etiam carnem sibi consi nec totus de Deo, nec totus de Virgine; totus tamen Dei, et totus Virginis esset; nec duo filii, sed unus utriusque filius. Ait itaque: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Nec tantum Dominus Filius tecum, quem carne tua induis; sed et Dominus Spiritus sanctus, de quo concipis; et Dominus Pater, qui genuit dendum in te mirabile sacramentum, miro modo et sibi reserat genitale secretum, et tibi servat virginale signaculum. Spiritus sanctus tecum;
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscet rex decorem tuũ. Audiuit quippe
et uidit. nõ ut quidã qui audientes non
audiũt et uidentes non intelligũt. Sed au
diuit et credidit: iudit et intellexit. Et ĩcli¬
nauit aurẽ suã iudelicet ad obedientiã et
corsuũ ad disciplinã. Et oblita est pplm̃
suũ et domũ patris sui: quia nec pplm suũ
augere prolis successione. nec domũ patriz
sui relinquere curauit heredem. sed quitquid
honoris in ppło. qͥtquid de prna domo rez
terrenarũ hr̃e potuisset. omĩa arbitrata est qͣi
stercora ut xp̃m lucrifaceret. Nec fefellit ean
intentio. quando et xpm sibi filiũ uendicauit.
nec propositũ pudiciaie uiolauit. Bene igit᷑
grã plena. q̃ et uirginitatis grãm tenuit.
aliter in bonis ꝙͣ in malis est per efficaciã.
Item sane est in irrõnalibus creaturis ut tñ
nõ capiat᷑ ab ip̃is. Arõnalibꝰ aũt omĩbus
quidẽ capi potest. ꝑ cognitionẽ. sed a bonis tm̃

Expanded text:
cupiscet rex decorem tuum . Audivit quippe cupiscet rex decorem tuum . Audivit quippe et vidit, non ut quidam, qui audientes non audiunt, et videnidit et intellexit. Et inclinavit aurem suam ad obedientiam, et cor suum ad disciplinam, et oblita est populum suum, et domum patris sui: quia nec populum suum augere prolis successione, nec domui patris sui relinquere curavit haeredem; sed quidquid honoris in populo, quidquid de paterna domo rerum terrenarum habere potuisset, omnia arbitrata est ut stercora, ut Christum lucrifaceret. Nec fefellit eam intentio, quando et Christum sibi filium vindicavit, nec propositum pudicitiae violavit. Bene igitur gratia plena, quae et virginitatis gratiam tenuit, aliter in bonis quam in malis est per efficaciam. Ita sane est in irrationalibus creaturis, ut tamen non capiatur ab ipsis. A rationalibus autem omnibus quidem capi potest per cognitionem, sed a bonis tantum
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ. Nam cũ esset rex in accubitu suo.
nardus uirginis dedit odorẽ suũ. et ascen¬
dit in conspectu glorie eius fumꝰ aromatis.
et ĩuenit grãm coram oculis dnĩ. clamã¬
tibusꝰ^ cͣrcũ stabant. Que est ista q̃ ascendit
per desertũ sicut uirgula fumi ex aromatibꝰ
mirre et thuris. Statimiqz rex egrediens
de loco sancto suo exultauit ut gigas ad cur¬
rendam uiam: et licet a sũmo celo egressio
eius. minio tñ ꝑuolans desiderio. p̃uenit
suũ nunciũ. deus ad uirdinẽ. quã amaue¬
rat. quã sibi elegerat. cuius decorẽ concupi¬
erat. Quem prospiciens a longe ueĩentem
gratulans et exultans ait eccła. Ecce uenit
is saliens in montibꝰ transiliens colles.
Merito aũt concupiuit rex decorẽ u̾ginis
fecerat enĩ quitquid longe ante p̃monita
fuerat. aprẽ suo dd̾ dicente sibi.Audi filia
et uide et inclina aurẽ et obliuisce̾ pplm̃
tuũ et domũ pr̃ĩs tui. et si hoc feceris con¬

Expanded text:
mirum Nam cum esset Rex in accubitu suo, mirum Nam cum esset Rex in accubitu suo, nardus Virginis dedit odorem suum, et ascendit in conspectu gloriae ejus fumus aromatis, et invenit gratiam coram oculis Dtibus qui circumstabant: Quae est ista quae ascendit per desertum, sicut vir gula fumi, ex aromatibus myrrhae et thuris? Statimque Rex egrediens de loco sancte suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam; et licet a summo coelo egressio ejus , nimio tamen pervolans desiderio praevenit suum nuntium ad Virginem quam amaverat, quam sibi elegerat, cujus decorem concupierat. Quem prospiciens a longe venientem gratulans et exsultans ait Ecclesia: Ecce venit is saliens in montibus, transiliens colles . 3. Merito autem concupivit Rex decorem Virginis. Fecerat enim quidquid longe antea praemonita fuerat a patre suo David, dicente sibi: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum et domum patris tui. Et si hoc feceris, con
Abbreviated transcription (Latin):
fugere frequẽtias. uitare colloquia. ne uel
orantis ꝑturbaretur silencũr uel cõtinentie
castitas tentaretur. Clauserat itaq etiã illa
hora suũ suꝑ se hĩtaculũ prudẽtissima uirgo.
sed homĩbus non angelis. Proinde et si po
tuit ad eã intrare angelus. sed nulli hoĩm
facilis patebat accessus. Ingressus ergo an¬
gelus dixit. Aue grã plena. dñs tecũ. Le¬
gimꝰ in actibus apłoꝵ et stephm̃ plenũ
sed longe dissimilr̃ a maria. Alioqͥn uero ĩ
illo hĩtauit plenitudo diuinitatis corꝑalr̃.
quẽ ad modũ in maria. nec illi conceperũt
de spũ sancto. quõ maria. Aue inqͥt grã
plena dñs tecũ. Quid mirũ si gr̃a plena
erat: cũ qua dñs erat: Sed hoc potius
mirandũ est. quõ qui angelũ miserat ad
u̾ginẽ. ab angelo ĩuentus est esse cũ u̾gtĩe.
Ita ne uelocior angelo fuit deus. ut festinãtẽ
nũciũ. celerior ipse p̃ueniret ad terras. Nec

Expanded text:
fugere frequentias, vitare colloquia; ne vel fugere frequentias, vitare colloquia; ne vel orantis perturbaretur silentium, vel continentis castitas tentaretur. Clauserat itaque etiam illa hora suum super se habitaculum Virgo prudentissima, sed hominibus, non angelis. Proinde etsi ad eam potuit intrare Angelus, sed nulli hominum facilis patebat accessus. 2. Ingressus ergo Angelus ad eam dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Legimus in Actibus apostolorum, et Stephanum plenum sed longe dissimiliter a Maria. Alioquin nec in illo habitavit plenitudo divinitatis corporaliter, quemadmodum in Maria: nec illi conceperunt de Spiritu sancto, quomodo Maria. Ave, inquit, gratia plena, Dominus tecum. Quid mirum si gratia plena erat, cum qua Dominus erat? Sed hoc potius mirandum, quomodo qui Angelum miserat ad Virginem, ab Angelo inventus est esse cum Virgine. Itane velocior Angelo fuit Deus, ut festinantem nuntium celerior ipse praeveniret ad terras? Nec
Abbreviated transcription (Latin):
plena. dñs tecũ. Quo ingressus ad cam.
Puto in secretariũ pudici cubiculi. ubi illa
fortassis clauso suꝑ se hostio orabat patrem
suũ in abscondito. Solent angeli astare
orantibus. et delectari in iis quos uident
leuare puras manꝰ in orõne. holocaustũ
sancte deuotionis gaudẽt se offerre deo in
odorem suauitatis Marie autẽ orõnes
ꝙͣtũ placuerint in conspetu altissimi angelꝰ
indicauit. qui ingressus ad eãtam reue¬
renter salutauit. Nec fuit difficile ãgelo
per clausũ hostiũ penetrare ad abdita uir¬
hẽt in natura. ut nec seris ferreis euis ar¬
ceatur ingressus. quocũq aũ suus ĩpetus
ferat. Angelicis enĩ spiritibꝰ ꝑietes nõ ob-¬
sistunt. sed cũcta illis insibilia cedũt. cũcta
eq̃ corpora quãtũlibet solida uel spissa pene¬
trabilia sunt eis ac ꝑuia. Suspicandũ gͥ
non est. ꝙ aꝑtũ inuen̾it angelus hostiolũ
ũginis. cui ninirũ in ꝓposito erat homiinũ

Expanded text:
plena, Dominus tecum. Quo ingressus ad eam? plena, Dominus tecum. Quo ingressus ad eam? Puto in secretarium pudici cubiculi, ubi illa fortassis clauso super se ostio orabat Patrem suum in abscondito. Solent angeli astare orantibus, et delectari in his quos vident levare puras manus in oratione: holocaustum sanctae devotionis gaudent se offerre Deo in odorem suavitatis. Mariae autem orationes quantum placuerint in conspectu Altissimi, angelus indicavit, qui ingressus ad eam, tam reverenter salutavit. Nec fuit difficile angelo per clausum ostium penetrare ad abdita Virsuae hoc habet in natura, ut nec seris ferreis ejus arceatur ingressus, quocunque suus eum impetus ferat. Angelicis enim spiritibus parietes non obsistunt, sed cuncta illis visibilia cedunt, cuncta aeque corpora, quantumlibet solida vel spissa, penetrabilia sunt eis ac pervia. Suspicandum igitur non est, quod apertum invenerit angelus ostiolum Virginis, cui nimirum in proposito erat hominum
Abbreviated transcription (Latin):
congrue̾ iudeo. u̾ba sanctoꝵ assumo
quo uel ex uasculoꝵ pulchritud ine grãtio¬
ra fiant ꝙͣ in eis lectori apposuerini. Ut
autẽ mũc a ꝓphetis u̾bis incipiam. Ue mͥ.
nõ quidẽ siait ꝓpheta quia tacui. sed quia
locutus sum. qm̃ mͣ pollutus labus ego sũ.
Heu quot uana. quot falsa. quot turpia.
per hoc ip̃m spurcissimũ os meũ euonu¬
issẽ me recolo. in quo nũc celestia reuoluẽ
u̾ba presumo. Uehementer tuneo ne iãiam
audiam ad me dictũ. Quare tuenarras
iusticias meas. et assumis testamentũ
meũ per os tuũ. Utinã et mͥ de suꝑno al¬
tari. non quidẽ carbo unus. sed ingens
globus igneus afferatur. qui iudelicet ml¬
tam et inueteratã prurientis oris mei rubi¬
ginẽ ad plenũ excoquere sufficiat. qͣtinus
angeli ad u̾ginẽ. et uirginis ad ip̃m grata
ĩuicẽ casta collo quia dignus habear meo
qualicũq reꝑlicare sermone. Ait igitur
euãgelista. Et ingressus angelus ad eã.
Haud dubiũ qͥn ad mariã: Dixit. Aue grã

Expanded text:
ongruere video, verba sanctorum assumo, quo vel vasculorum pulchritudine gratiora fiant quaecunque in eis lectori apposuerim. Ut autem nunc a propheticis verbis incipiam: Vae mihi, non quidem, sicut prophetae, quia tacui, sed quia locutus sum, quoniam vir pollutus labiis ego sum! Heu! quot vana, quot falsa, quot turpia per hoc ipsum spurcissimum os meum evomuisse me recolo, in quo nunc coelestia revolvere verba praesumo! Vehementer timeo, ne jamjam audiam ad me dictum: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Utinam et mihi de superno altari, non quidem carbo unus, sed ingens globus igneus afferatur, qui videlicet multam et inveteratam prurientis 744 oris mei rubiginem ad plenum excoquere sufficiat! quatenus angeli ad Virginem, et Virginis ad ipsum grata invicem ac casta colloquia dignus habear meo qualicunque replicare sermone. Ait igitur evangelista: Et ingressus Angelus ad eam, haud dubium quin ad Mariam, dixit: Ave, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m offeramus ꝓpiciationẽ pro ꝑct̃is nr̃is.
qm̃i ad hoc ip̃e natus et datus est nobis.
Ipm̃ oculis prĩs. ipm̃ offeramus et suis. qͥa
et pr ꝓprio filio non peꝑcit. sed pro nobis
tradidit illũ. et ip̃e filius semetipm̃ exmnani

Expanded text:
Ipsum offeramus propitiationem pro peccatis nostris; Ipsum offeramus propitiationem pro peccatis nostris; quoniam ad hoc ipse natus et datus est nobis. Ipsum oculis Patris, ipsum offeramus et suis: quia et Pater proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis tradidit illum , et ipse filius semetipsum exinani
Abbreviated transcription (Latin):
nomẽ ꝙͣ qd filius altissimi uocabr̃: Nagni¬
ficetur et a nobis ꝑuulus magnus dñs. qͣs
ut faceret magnos factus est ꝑuulus. Pariulus
ait natus est nobis. filius datus est nobis.
Nobis inꝙͣ nõ insi qui utiq ante temꝑa
multo nobilius natus ex pr̃e. nasci tẽꝑalr̃
non indigebat ex mr̃e. Non angelis quoq.
qui cũ magnũ hrẽnt. ꝑuulũ non require¬
faciamus ad quod natus est et datus Utam᷑
nr̃o etiam in nrãm utilitatẽ. De saluatore
salm̃ oꝑemur. Ecce ꝑuulus in medio statuit᷑
uulus. sed malicia. non sapĩa. Studeamꝰ effici
sicut ꝑuulus iste. discamiꝰ ab ip̃o quia mitis
est et humilis corde. ne magnus uidelicet
deus sine causa factus sit homo ꝑuus: ne
gratis mortuus ne ĩuacuũ cruafixus. Di¬
scramus eius huilitatẽ. initenur mãsue¬
tudinẽ. amplectamur dilectionẽ cõmunice¬
mus passiombꝰ. lauenur in sangiuẽ eius.

Expanded text:
nomen, quam quod Filius Altissimi vocabitur? Magninomen, quam quod Filius Altissimi vocabitur? Magnificetur et a nobis parvulis magnus Dominus, quos ut faceret magnos, factus est parvulus. Parvulus, ait, natus est nobis, et filius datus est nobis . Nobis, inquam, non sibi, qui utique ante tempora multo nobilius natus ex Patre, nasci temporaliter non indigebat ex matre. Non angelis quoque, qui, cum magnum haberent, parvulum non requirefaciamus ad quod natus est et datus. Utamur nostro in nostram utilitatem, de Salvatore salutem operemur. Ecce parvulus in medio statuiturvulus, sed malitia, non sapientia! Studeamus effici sicut parvulus iste; discamus ab ipso, quia mitis est et humilis corde: ne magnus videlicet Deus sine causa factus sit homo parvus, ne gratis mortuus, ne in vacuum crucifixus. Discamus ejus humilitatem, imitemur mansuetudinem, amplectamur dilectionem, communicemus passionibus, lavemur in sanguine ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ip̃m sibi per omĩa comꝑari. nec rapinã¬
estimat nec iniuriam. Recte ergo hic erit
magnus. qui filius altissimi uocabit᷑. sed
quare hic erit et non potius est magnus. qui
semꝑ equalr̃ magnus non hẽt quo crescat.
nec maior post conceptũ futurus sit ꝙͣ ante
uel sit uel fuerit: An forte ꝓpterea dixerit. erit.
quia qui deus magtnus erat magnꝰ homo
futurus sit. Bene ergo hic erit magnus.
Magnus homo magnus doctor. magnꝰ
ꝓphetaͣ. magnus itidem propheta uẽturus
ꝑuulũ paries. ꝑuulũ nutries. ꝑuulũ lacta¬
bis. sed iudens paruulũ cogita magnum.
Erit enĩ magnus quia magnificabit eum
dñs in conspectu regũ iõ ut adorent eũ oẽs
reges. omnes gentes seruiant ei. Magnifi¬
cet ergo et aĩa tua dnm̃. quia hic erit ma¬
gnus et filius altissimi uocabitur. magnꝰ
erit et magna faciet tibi qui potens est. et
sanctũ nõmen eius. Quõd enĩ sanctius

Expanded text:
num; ipsum sibi per omnia comparari, nec rapinam anum; ipsum sibi per omnia comparari, nec rapinam aestimat, nec injuriam. Recte ergo hic erit magnus, qui Filius Altissimi vocabitur. 13. Sed quare hic erit, et non potius est magnus, qui semper aequaliter magnus, non habet quo crescat, nec major post conceptum futurus sit, quam ante vel sit, vel fuerit? An forte propterea dixerit, erit, quia qui magnus Deus erat, magnus homo futurus sit? Bene ergo, Hic erit magnus. Magnus homo, magnus doctor, magnus uodam propheta magnus itidem propheta venturus parvulum paries, parvulum nutries, parvulum lactabis: sed videns parvulum, cogita magnum. Erit enim magnus, quia magnificabit eum Deus in conspectu regum, adeo ut adorent eum omnes reges, omnes gentes serviant ei. Magnificet ergo et anima tua Dominum, quia hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Magnus erit, et magna faciet tibi qui potens est, et sanctum nomen ejus Quod enim sanetius