comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mensciendũ ẽ. hoc ẽe obẜuan¬
dum. si ydoneisint ⁊ itarescͥꝑ¬
to diui maiti ꝯtinetur. ¶Qu¬
ociens penuria ẽ corñqui mag¬
istratum srscipĩunt. Inmuiii¬
ũtas ad aliqd infringitur. sicuti
diui fratres rescripserũt. ¶ Re¬
¶ Eos qui primis litens pue¬
ros inducunt. non hr̃e nacati¬
Aboł. ¶ui mimeris publici
uacatiodatur. non remittity
ei ne magrãtus fiat. qr id ad
honorem magis quã ad mun¬
era ꝑtinet. Cetera omina que
ad tempus ex̃ ordinẽ exigunt᷑
nelutinumitioniarum. ab hu¬
uismodi ꝑsona exigenda ñsũt
tas q̃lib̾is et posteris alicums
data est. ad eos dũtaxat ꝑtina.
qui eius familie sunt.
lis est ad ministratio rei .p. cu
dignitatis graudu. sine ꝯsũꝑ¬
tu sinesine errogatione ⁊tiges¬
¶ Munus. aut publicũ. ant
prinatum ẽ publicũ mmus
dicitur qd̾ inad ministranda
re .pri. cu sumptu. sine ticulo
dignitatis subimus. ¶Uiax
miitione prediorũ collati¬
ones. non ꝑsone s locormu

Expanded text:
est hoc esse obseruandum, si idonei sint: et ita rescto diui Marci continetur. Quotiens penuria est eorum, qui magistratum suscipiunt, immunitas ad aliquid infringitur, sicuti diui fratres rescripserunt. Repr. Eos, qui primis litteris pueros inducunt, non habere uacatio. Cui muneris publici uacatio datur, non remittitur ei, ne magistratus fiat, quia id honorem magis quam ad munertinet. cetera omnia, quae ad tempus extra ordinem exiguntur, ueluti munitio uiarum, ab huiusmodi persona exigenda non suntas, quae liberis et posteris alicuius data est, ad eos dumtaxat pertinet, qui eius familiae sunt.lis est administratio rei publicae cum dignitatis gradu, siue cum sumptu siue sine erogatione contingens. Munus aut publicum aut priuatum est. publicum munus dicitur, quod in administranda re publica cum sumptu sine titulo dignitatis subimus. Uiarum munitiones, praediorum collationes non personae, sed locoru
Abbreviated transcription (Latin):
nacationem muncrum grauior
ꝯditio tribuit. ut sunt mẽssorẽ
optio. uallitudinarii. medicu
capsaru et artifices. ⁊ qui fossaz
faciunt netermarii architect us
gub̾natores naupegii bauistarii
speculiarii fabri sagitarii. errarii
buccularii. structores. carp̾ctaũ
scandulari.gladiatores aqui¬
lices. tubarii. cormaru. archaũ
plumbarii. ferataru. lapidinaũ¬

Expanded text:
vacationem munerum graviorum condicio tribuit, ut sunt mensores, optio valetudinarii, medici, capsarii, et artifices et qui fossam faciunt, veterinarii, architectus, gubernatores, naupegi, ballistrarii, specularii, fabri, sagittarii, aerarii, bucularum structores, carpentarii, scandularii, gladiatores, aquilices, tubarii, cornuarii, arcuarii, plumbarii, ferrarii, lapida
Abbreviated transcription (Latin):
camformautris desiderasse¬
Cetuͣm fidenissores enulit̾¬
solidũobligati. cec̾is ꝯdem
agentib.ut dudatur actio
inpetrare ꝑsunt.pupillo n̾o
agente quino ipe ꝯtraxit. sĩ
tutore meidit. ⁊ ignorat oĩa.
bñficium dudẽde actõis i¬
iuriam hre iusumne̾. neexna

Expanded text:
am formam iuris desiderassterum fideiussores ciuilitsolidum obligati ceteris quidem agentibus, ut diuidatur actio, impetrare possunt: pupillo uero agente, qui non ipse contraxit, sed in tutorem incidit et ignorat omnia, beneficium diuidendae actionis iniuriam habere uisum
Abbreviated transcription (Latin):
eos ꝓcuratores.itaq sitalis
psonanit̾uenat. exintegro
erit cangaui. S et qd detu¬
core dixinius. ita accipiẽdũ
est.ut sus fuĩt qui tutelazad¬
ministrabut s et si cũ tutor
non eẽt. cutoris appellatone

Expanded text:
eos procuratores. itaque si talis persona interueniat, ex integro erit cauendum.Sed et quod de tutore diximus, ita accipiendum est, ut, si is fuerit, qui tutelam administrabat, cum tutor non esset, tutoris appellatione
Abbreviated transcription (Latin):
fimctores ab alio udicate pre¬
side prouintie pagipot adcͥmẽn¬
nc indicũ publicipscquendũ
fiustra procurator mntuenit m¬
ultoq magis ad defensionem
s excuisatõnes ab sentumex se¬
natus consulto iudicib aleg

Expanded text:
functo res ab alio, iudicante praeside prouinciae, peragi potest.Ad crimen iudicii publici persequendum frustra procurator interuenit, multoque magis ad defendendum: sed excusationes absentium ex senatus consulto iudicibus alleg
Abbreviated transcription (Latin):
neficu accusatis. preses prouir¬
cie patrem calumpniam intuli¬
se promntiauerat inter infam¬
mes patrem defuncte nõbndur
tiss citra pͥiculũ par̾ ũdicaret

Expanded text:
neficii accusatis praeses prouinciae patrem calumniam intulisse pronuntiauerat. inter infames patrem defunctae non habetisset, citra periculum pater uindicaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
purt.parbitum aque plume.R.¬
cende posse hoc agre cretsifoss¬
as  feciss ex quibz aona pliuna
poss nocc̃rx. parbitru si apparcat.
fucurum ut a qua plinri ⁊ nocc̃t
cogere o portere ossas eũ cxplei
et nisi faceret alempnart. tam¬
et si.nñ c uã. nudicaret. aqua
pfossas mĩqua  flucissz. ¶Lacy
enmant cresceret. it de crescc̃t¬
et nũqua neq dccͣcsionem inço¬

Expanded text:
per arbitrum aquae pluuiae arcendae posse cogere. Sed et si fossas fecisset, ex quibus aqua pluuia posset nocere, arbitrum, si appareat futurum, ut aqua pluuia noceret, cogere oportere fossas eum explere et, nisi faceret, condemnare, tametsi antequam adiudicaret, aqua per fossas nunquam fluxisset. Lacus cum aut crescerent aut decrescerent, numquam neque accessionem n
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri adquintur sicuti. Rbn¬
stipastinatione ultra quam
necc̃e fuerat: Item doctrinã pu¬
eroruumm. quorum noĩe honexũ
mulierem ignorantem ułimu¬
tam non oportet necogatur. fũ¬
doaut mancipus carerenhis
ĩpensis. et pistiinum et orreuin
isuledotili. roiectum. plerũq
dicemrs ¶Loluptarie sunt. q̃¬
espẽm dutarat ornat. nonetia
ftuctum angẽt ut sũt uindaĩ.
ctaque salientes. incrustitio¬

Expanded text:
mulieri adquiratur: sicuti arbusti pastinationem ultra quam necesse fuerat, item doctrinam puerorum. quorum nomine onerari mulierem ignorantem vel invitam non oportet, ne cogatur fundo aut mancipiis carere. in his impensis et pistrinum et horreum insulae dotali adiectum plerumque dicemus. "Voluptariae" sunt, quae speciem dumtaxat ornant, non etiam fructum augent: ut sint viridia et aquae salientes, incrustatio
Abbreviated transcription (Latin):
cĩc sunt. que sifacte non sũt
res aut pitura ant deterior
futura fic ũtiles ĩpensas esse
fulcinins. uit. que meuorem
dotem faciant deteriorem ẽẽ
non sinat. exquibus rectditu

Expanded text:
riae" sunt, quae si factae non sint, res aut peritura aut deterior futura sit. "Vtiles impensas" esse Fulcinius ait, quae meliorem dotem faciant, non deteriorem esse non sinant, ex quibus reditu
Abbreviated transcription (Latin):
tn appellari non solum quõ¬
frumentis aut legumninibus
luisecois. cretifodinis. la
tencat. recte gallum diffinisse
supimumno. et fabas fruges
potius oici non anista. Scͣt s¬
liqua continentur que ẜuir
apito alphenum. infrumento
continenri putauit.

Expanded text:
tu appellari, non solum frumentis aut leguminibus, lvis caeduis, cretifodinis, lasta se teneat, recte Gallum definisse: lupinum uero et faba‹m› fruges potius dici, quia non arista, sed siliqua continentur. quae Seruius apud Alfenum in frumento contineri putat.
Abbreviated transcription (Latin):
dum aliqd ul fatiendunl pre¬
standũ. nõ satis.antẽ. datis ẽe
m̃imos ⁊fien accipientisut ob¬
atur.itaq siquis pecuiam suar
donadica  dedit micbi quaq̃et
dantis finĩt ⁊ meafiat tñ noobli

Expanded text:
dum aliquid uel faciendum uel praestandum. Non satis autem est dantis esse nummos et fieri accipientis, ut obatur. itaque si quis pecuniam suam donandi causa dederit mihi, quamquam et donantis fuerit et mea fiat, tamen non obli
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃. Noc iure utimur ut
quicqd õm̃o ꝑ uimfiata
aut inius publice. antĩ
uis prinate crime icidat.
¶Deiecit ⁊ qui uł iussit
mandato comparatur.
Incontractib quib doli
prestatia. uł bona fides in¬
est heres insolidu tenet.¬

Expanded text:
. Hoc iure utimur, ut quicquid omnino per vim fiat aut in ius publicum aut in ius privatum crimen incidat. Deiecit et qui mandavit mandato comparatur. In contractibus, quibus doli praestatio vel bona fides inest, heres in solidum tenet
Abbreviated transcription (Latin):
unimortis testatoris tabulcte¬
stam̃tiapte c̃ent us codicilli et p¬
tus medio tp̃r editus sit. ne for
isse cos mora libtati fortiuta no¬
ecir editis exea cui fiociomiss
libertas relita dataẽnon tñsia
substituto ĩpubi fideiꝯmissali¬
btas datasir.ancille eaq iuuo
inpubeptum elidit. ul si post
tp̃s ul sub ꝯditoe lib̾tate. accepit.¬
dent. ad libtatemptus pducetũ
moram fortuita. s ex uolũtate
testatis passisunt. ¶ Si pr̃ono
scuiptohĩtus sit. ẜuns alicun ie¬

Expanded text:
um mortis testatoris tabulae testamenti apertae essent uel codicilli et partus medio tempore editus sit, ne fortisse eos moram libertati fortuitam nocere edit‹o› ex ea, cui fideicommissa libertas data est.Non tamen si a substituto impuberis fideicommissa libertas data sit ancillae eaque uiuo impubere partum ediderit, uel si post tempus uel sderit, ad libertatem partus perducetur, moram fortuitam, sed ex uoluntate testantis passi sunt. Si pro non scripto habitus sit seruus alicui le
Abbreviated transcription (Latin):
nec ĩparentes libis dandu esse
meliusqr erit infc̃m. actõnem
his ꝯpecere Aluterator sim ar¬
mata usus sit adũsus libtum
patronue. ul.adũsus libos par¬

Expanded text:
nec in parentes liberis dandum esse meliusque erit in factum actionem his competere. aliter atque si ui armata usus sit aduersus libertum patronus uel aduersus liberos par
Abbreviated transcription (Latin):
uł certis.ul quibrlam. exce¬
ptis ceteris.ul omnib exca¬
nsis. una acceꝑtilatio ⁊ liba¬
tiofieripot. ¶Ens reiscipi¬
latio qua acceptilatio seq̃t.
agallo aquilio tal expoita
qz eã dare facere oportet. opo¬
tebit ne p̃sens indieue.qua¬
rumetiq rerum michitecir
actio queq ad u̾sus ce petiti¬
o. ul adu̾sus te ꝑsecuno ẽ erit¬
ue. qd̾ netumeum hes. tenes
possides. quariqueqz earum
rerum res ent tanta peciña
dan sçiplatus est. aulus angi¬
riusspopondit numerius re
augerium rogauir aulus
augenius numerio negidi¬
o acceptum fecit.¬

Expanded text:
certis uel, quibusdam exceptis, ceteris et omnibus ex causis una acceptilatio et liberatio fieri potest. Eius rei stipulatio, quam acceptio sequatur, a Gallo Aquilio talis exposita ue causa dare facere oportet oportebit praesens in diemue, quaruactio quaeque aduersus te petitio uel aduersus te persecutio est eritue, quodue tu meum habes tenes possides: quanti quaeque earum rerum res erit, tantam pecuniam dari stipulatus est Aulus Agerius, spopondit Numerius NegAgerium rogauit, Aulus Agerius Numerio Negidio acceptum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
proscio frẽ suo apud scptiau
int̾ne mireuellet. eplam ita e¬
emisit sipecierit atefrat meu
petodes ei nimios fide ⁊ picło
mco. post quã epła septitin
scio ꝑecciñam miãint deinde
ticius iterieliquos et seium
fiem protertia patre reliqd
hrdem quero anquia  aduer¬
sus sȩiui debitorem septicr
confusasit actio ꝓter tiapto
quatitio frãtris nobrs extit̾u
cu cobrdib eis agere inso¬
lidri possit oancellus.R.c̃¬

Expanded text:
pro Seio fratre suo apud Septicium interuenire uellet, epistulam ita emisit: 'si petierit a te frater meus, peto des ei nummos fide et periculo meo': post quam epistulam Septicius Seio pecuniam numeravit: deinde Titius inter reliquos et Seium fratrem pro tertia parte reliquit heredem. quaero, an, quia adversus Seium debitorem Septicii confusa sit actio pro tertia parte, qua Titio fratri suo heres exstitit, cum coheredibus eius agere in solidum possit. Marcellus r
Abbreviated transcription (Latin):
pͥruata dampnatips
tercia bonorimnerl.
mlia publicatur. ⁊cr¬
utum est. ne senator sit ue decin¬
no aut ullum honorem capiat.
neue meumordĩem sedat nenc
iudex sit ⁊ udelicet oṁihonore
qi infamis ex senatus consulto
carebit.cadem pena affitiuntur.
qa l pena legis inlie dem prina

Expanded text:
priuata damnati pars tertia bonorum ex lege Iulia publicatur et cautum est, ne senator sit, ne decurio, aut ullum honorem capiat, neue in eum ordinem sedeat, neue iudex sit: et uidelicet omni honore quasi infamis ex senatus consulto carebit.Eadem poena adficiuntur, qui ad poenam legis Iuliae de ui priua
Abbreviated transcription (Latin):
ta recdiguntur. etsiq ex naufra¬
giodolo.o quid rapuit Set ex
ꝯstituronib prĩcipum. extra
ordiem quidenaufragus ali¬
quid diripuerũt punuitur.
nam ⁊ diuus piris rescripsit.
nuillam in nautis fi debere. et
siqs fecit᷑.ut se iũssimepuniat.¬
Ceñ ¶Hac lege tñtur quiꝯuo¬
catis hoibz num fecent quo qs
rum faciendã ꝯuocaũt. nec minꝰ¬

Expanded text:
ta rediguntur, et si quis ex naufragio dolo malo quid rapuerit. Sed et ex constitutionibus principum extra ordinem, qui de naufragiis aliquid diripuerint, puniuntur: nam et divus Pius rescripsit nullam vim nautis fieri debere et, si quis fecerit, ut severissime puniatHac lege tenetur, qui conuocatis hominibus uim fecerit, quo quis uim faciendam conuocauerit.Nec min
Abbreviated transcription (Latin):
fuero. sititius ꝯsul fes fr̃ttũc
exhac diemanoᷤ singlos dena
darespondes. p̾t trieniñ oditõe
Eitins amiemo fundũ detrac¬
tonsufructustipłatus ẽ. ⁊ab¬

Expanded text:
fuero: 'Si Titius consul factus fuerit, tunc ex hac die in annos singulos dena dare spondes?', post triennium condicione Titius a Maeuio fundum detracto usu fructu stip
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝯsulto adiectum ẽ. ut siples
cũdem postulaunt. eis quipse¬
uerauent ieumream ue facerepe¬
stulatõis dies prima exigatur.s.
ut qui accãt suos libellos acc̃ato¬
nos expectet. no. alienos. ¶En
ul manul femmne. sine p̾funtore¬

Expanded text:
tus consulto adiectum est, ut, si plures eundem postulauerint, eius, qui perseuerauerit reum reamue facere, postulationis dies prima exigatur, scilicet ut qui accusat suos libellos accusatorios exspectet, non alienos.Eum uel mari uel feminae, sine p
Abbreviated transcription (Latin):
orem ealege tntur an⁊ ad stra¬
prum referatur.uideannis qͣ
magis est.c̾te siobaliam cam i
ea lege sit odempnata impune
ucor ducctur ¶ Plectituret
qui penim proꝯptostrupro ac¬
ceꝑit nec int̾est utrũ mantꝰ fit
qui acceꝑit. an alius quilibet.

Expanded text:
orem, ea lege teneri, an et ad stuprum referatur, uideamus: quod magis est. certe si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur.Plectitur et qui pretium pro comperto stupro acceperit: nec interest, utrum maritus sit qui acceperit an alius quilibet:
Abbreviated transcription (Latin):
filiam prins pateroccidentanñ
dum utm̃q occidat ñ. aq si alte¬
min occidat lege cornelia rens
erit. Qd̃ si alt̾o occiso alter nulre¬
⁊ratus fu̾it.ũbis quidem legis
nõ libatur Er dinus marchus
et ꝯmodus rescripsenit. ĩpuimta¬
tem ei xedi. quialicet int̾empte
adult̾io mulier sup nixent. p̾t
⁊tamgrama nulera que cipat
inflrcerat mag̾ feo ꝙͣ nolutati
eius ẜuata est. quia lex parem
meos qui dep̾hensi sũt. idigcõe.
exigit.⁊ seuentatem requirit.¬
¶Cum altemimex adultis elege

Expanded text:
ater occiderit an non, dum utrumque occidat: nam si alterum occidit, lege Cornelia reus erit. quod si altero occiso alter uulneratus fuerit, uerbis quidem legis non liberatur: sed diuus Marcus et Commodus rescripserunt impunitatem ei concedi, quia, licet interempto adultero mulier superuixerit post tam grauia uulnera, quae ei pater infixerat, magis fato quam uoluntate eius seruata est: quia lex parem in eos, qui deprehensi sunt, indignationem exigit et seueritatem requirit.Cum alterum ex adulteris elege
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. Quinquemum nonr
ntile. s continuz numeraduz
est.quid eigo sipriormulierrea
fc̃asit. ⁊ ideo aduit eocdem tepore
reus fieri non potuit⁊ di tc̃ta
lite qnquenum tñsierit. Quid
si is qd intra qnquium quen
postulau̾at. non pegerit aut p̃¬
naricatus ẽ⁊ alius endem repe¬
tere uelit. ⁊ qnquenium tñsactũ
sit. equum est ꝯputatõm quir¬
quemncoruerumtp̃s. qd ꝑpostr

Expanded text:
eriis.Quinquennium non utile, sed continuo numerandum est. quid ergo fiet, si prior mulier rea facta sit et ideo adulter eodem tempore reus fieri non potuit et diu tracta lite quinquennium transierit? quid si is, qui intra quinquennium quem postulauerat, non peregerit aut praeuaricatus est et alius eundem repetere uelit et quinquennium transactum sit? aequum est computationi quinq
Abbreviated transcription (Latin):
tur. in induau̾o ex dieꝯmissien¬
minis qd significan uidetur re¬
scripto.aditulium⁊ maximũs
sules pret̾ea siexdiedinorcuse¬
accan. ut qḋ dantur sex meses
ntiles. sic sit accipiendum. necͥ¬
men ququemo  ꝯtinuo  sopituz
excitetim: hoc quqmum obẜua¬
re legis latornoliit. sieo ułrce
stiuprum ul adultium. ulleno¬
cimum obitiatur. qd ergosi ali

Expanded text:
r, in uidua uero ex die commissi criminis: quod significari uidetur rescripto ad Tertullum et Maximum consules. praeterea si ex die diuortii seaccusari, ut, quod dantur sex menses utiles, sic sit accipiendum, ne crimen quinquennio continuo sopitum excitetur.Hoc quinquennium obseruari legislator uoluit, si reo uel rea‹e› stuprum adulterium uel lenocinium
Abbreviated transcription (Latin):
etitur. necenim medioenter deli¬
quid qui lenocimimuxorem
excuit questum aut exadult̾io
uroris sue facert iidetur quid
quid accepit ut adultetur nror
siue cmnisepius siue semelacce¬
pit no c̃ eximdus questumem
de adultio uroris sue facere pre¬
pͥe ille cxistimãdꝰ ẽ qui aliqd ac¬
cepitut urorempatetur. adult̾a¬

Expanded text:
er del‹i›quit, qui lenocinium in uxore exercuit.Quaestum autem ex adulterio uxoris facere uidetur, qui quid accepit, ut adulteretur uxor: siue enim saepius siue semel accepit, non est eximendus: quaestum enim de adul terio uxoris facere proprie ille existimandus est, qui aliquid accepit
Abbreviated transcription (Latin):
lp.l. Quidolom.fecent quon
mus inditia tute ex̾ceantum.ant
iudices ut oportet indicent. ul
is qui potãtem impiime hebit q̃
eruisẜit  decnat impet faciat.qui
ludos peccĩaiue. ab aliquo in¬
uito pollicen publice prinatiq
piimia exegentitem quicumn
iuditiñ publice ex̾cebitur. except

Expanded text:
. Qui dolo malo fecerit, quo minus iudicia tuto exerceantur aut iudices ut oportet iudicent uel is, qui potestatem imperiumue habebit, quam ei ius erit, decernat imperet faciat: qui ludos pecuniamue ab aliquo inuito polliceri publice priuatimue per iniuriam exegerit: item qui cum iudicium publice exercebitur. except
Abbreviated transcription (Latin):
quia duos simul ab eodem acc̾ariñ
licet. non tñ prohibetur accãtor si
mlesadulto uł. adulta. cum quoq
accare qui domũsuamp̃brt. ul co

Expanded text:
quia duos simul ab eodem accusari non licet. non tamen prohibetur accusator simul cum adultero uel adultera eum quoque accusare, qui domum suam praebuit uel co
Abbreviated transcription (Latin):
rmogi Dena  pecĩaria statita
alege famia.ĩ risu eẽ desinit.nã ĩ
boc cͥmine detecti prodelicn mõ
coheirẽtur⁊ plmnq in metallum
dampnãtur Ad senatus ꝯ turpi

Expanded text:
Poena pecuniaria statuta lege Fabia in usu esse desiit: nam in hoc crimine detecti pro delicti modo coercentur et plerumque in metallum damnantur. AD SENATUS
Abbreviated transcription (Latin):
nifestum ẽ. huic pr̾ins estq
cius ctatis e ut nudum intelli¬
gat. quidagatur. sr qdad huix
benigrun acceptimmc. nã qui
loqui pot editur⁊ stipulan etp¬
mittere recte posse. ¶Mucumin¬
chil ptiic ad obligonem u̾bor
natura manifestumẽ. S et id̃e
dicitur desurdo. quictia siloqui
possit. siuc ꝓmittit u̾ba stipłan¬
tis ex andirr debet. siucstipule¬
tur. debet exandur u̇ba pmiten¬
tis.unde appuet nõ de cosurdo
nos loqui quicarlius ex. audit.
or quiommmo nonexandit.

Expanded text:
manifestum est.Huic proximus est, qui eius aetatis est, ut nondum intellegat, quid agatur: sed quod ad hunc benignius acceptum est: nam qui loqui potest, creditur et stipulari et promittere recte posse.Mutum nihil pertinere ad obligationem uerborum natura manifestumdicitur, quia etiamsi loqui possit, siue promittit, uerba stipulantis exaudire debet, siue stipuletur, debet exaudire uerba promittentis. unde apparet non de eo nos loqui, qui tardius exaudit, sed qui omnino non exaudit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicc̃tiꝵ. nõ spectãdum qd̃ hr̃dibus
displiccrtt.s ro qd̃ iuro bono poss
placere ut libtatem ꝯscquãtur. Ln¬
tia titiab̾rdis fidciomisit uti paph¬
rlam ancilla scic cum filus cius rechi¬
meret ⁊ maũmiteret ⁊ uidicus q̃¬

Expanded text:
dit non spectandum, quod heredibus displiceret, sed id quod uiro bono posset placere, ut libertatem consequantur.Lucia Titia heredum fidei commisit, uti Pamphilam ancillam Seiae cum filiis eius redimerent et manumitterent, et iuridicus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .i. ¶Utins titius septitie filie
suc ñaliꝯcordiam ancilla suamdo¬
nauit. Idem postra testõ filic succũ
alus qblam ancillam sup̃scrip¬
inseptitia filia nãlis ancillã sup̃s¬
cile suc fuit.neqr patris nãlis iud¬
cium mcetis legatis filia.agnoni
nõ posse eaꝯpelli. mcilla ppriamcr
ca fidciꝯmissi maumittere. lutius
titius stichũsuũmeiuo leganit⁊
petut ut noq abeo neq ab hrdibus
cius iiquã mammatretur. paril .k
testatore potuisse postea hũc ẜuur
adlibcattm pduceit quia non sibi
legeni dixiss ser legatano.

Expanded text:
m. Lucius Titius Septiciae filiae suae naturali Concordiam ancillam suam donauit: idem postea testamento filiae suae cum aliis quibusdam ancillam supra scripan Sepcillae fuit neque patris naturalis iudicium in ceteris legatis filia adgnovit, non posse eam compelli ancillam propriam ex causa fideicommissi manumittere. Lucius Titius Stichum servum Maevio legavit et petit, ut neque ab eo neque ab herede eius umquam manumitteretur. testatorem potuisse postea hunc servum ad libertatem perducere, quia non sibi legem dixisset, sed legatario.
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. Et stipłonum etiam p̾to¬
lamurisingus psonis ppriu
antelligatin: nõ potimus duo e¬
reistipulãdi ꝯstitm.ail utienusũ
ait. sititius ⁊ serus.x. aut stichu
quititusit. stiplatifuerit nõ indeĩ
eos duos reos stiplandi.cum tito.

Expanded text:
um. Et stipulationum praetoulamur, in singulis personis proprium intellegatur, non poterimus duo rei stipulandi constitui, ueluti ait, et si Titius et Seius decem aut Stichum, qui Titii sit, stipulati fuerint, non uideri eos duos reos stipulandi, cum Titio
Abbreviated transcription (Latin):
minium est impace autez is q¬
ĩbello capti erant dequibo nie¬
hil impactis erat cõp̾hensum.
Quod ideo placuisse seriuus n¬
scribit quia spem reu̾tendi cun¬
bus imurtute bellica magis
quam impace oõna ẽe uolue¬
runt. ⁊tem ĩpace quipuenerĩ
Ad alteros sibellũ subito exarsi¬
set eorum ẜ in effitiunt᷑ aput
quos iam hostes suo fco depre¬
hendunt᷑ quibius p̃t liminii
est tam ĩbello quã impace ubi
federe cauptũ fuit. Nec esset
is ius post  liminii.Siquis ca¬
piatur ab hostib is quos impo¬
testateh̾uit. mincertosunt u
cto illo aput hostes ex quo cap¬
tus est patre filio ren̾so nuqͣm
non impotestate eius fuisse a¬
credentur. Ideo et dehiis que
melio tẽpore acquirut stipul¬
latõe tradictõe legato ħrditat
an possint tractatũ ubi ño est
reuersus. siforte aliiuł intotũ
ditate captun que lege cornel
inducit᷑. an propria ipõꝵ sinti
quod uerius est diuersum q

Expanded text:
minium est, in pace autem his, qui bello capti erant, de quibus nihil in pactis erat comprehensum. quod ideo placuisse Seruius scribit, quia spem reuertendi ciuibus in uirtute bellica magis quam in pace Romani esse uoluerunt, uerum in pace qui peruenerunt ad alteros, si bellum subito exarsisset, eorum serui efficiuntur, apud quos iam hostes suo facto deprehenduntur. quibus ius postliminii est tam in bello quam in pace, nisi foedere cautum fuerat, ne esset his ius postliminii.Si quis capiatur ab hostibus, hi, quos in potestate habuit, in incerto sunt, cto illo apud hostes, ex quo captus est, patres familiarum, reuerso numquam non in potestate eius fuisse credentur. ideo et de his, quae medio tempore adquirunt stipulatione traditione legato nam hereditate non possunt, tractatum est, ubi non est reuersus, si forte alii uel in toteditate captiui, quae lege Cornelia inducitur, an propria ipsorum sint. quod uerius est: d
Abbreviated transcription (Latin):
is qui nogocia tua iudebat᷑
admĩstrare ẜnũ michi uen¬
diderit ruq reuisus ratum
hũis omimo accessioe tua
utar item simicbipignus
decleris ⁊ couenit insi peciñ¬
am soluisses licẽ expacto pi¬
gins nendẽ ioq uendideñ
emptori accessio tin tp̃risda¬
n debebit. licet minto tepig̾¬
ra distracta sint.iam enimi
concessisse uenditõcm. si pe¬
cuniam non intulisses.

Expanded text:
gotia tua uidebatur administrare, seruum mihi uendiderit tuque reuersus ratum habueris, omnimodo accessione utar. Item si mihi pignori dederis et conuenerit, nisi pecuniam soluisses, licere ex pacto pignus uendere idque uendiderim, emptori accessio tui temporis dari debebit, licet inuito te pignora distracta sint: iam enim concessisse uenditioni, si pecuniam non intulisses.
Abbreviated transcription (Latin):
Aul.l. Sprius noctumeaq̃
furtus michi xessa fuit. de in̾
postra . alia  cessione die aq̃
lures sũt ẜuitutes diu̾sarum
no al plapidem aq̃duci posse
nisi hoc inẜuitute ꝯstituẽdaꝯp̾¬
hensũsit.no enimꝯ fuctudinis:
tum ducat. illa aut que fere ĩ
ꝯsuetudine ee solent. ut pfisty¬
las aquaducatur.etiasincb
sit ꝯp̃hensum inẜuitute ꝯstim¬
enda sic fieri possimtatatñ ut

Expanded text:
um Si prius nocturnae aquae servitus mihi cessa fuerit, deinde postea alia cessione diurnae plures sunt seruitutes diuersarum non alias per lapidem aquam duci posse, nisi hoc in seruitute constituenda comprehensum sit: non enim consuetudinis tum ducat: illa autem, quae fere in consuetudine esse solent, ut per fistulas aqua ducatur, etiamsi nihil sit comprehensum in servitute constituenda, fieri possunt, ita t
Abbreviated transcription (Latin):
gãtus est qui cepit. ¶Cepisse
sic accipimus. si fund amentai
iacranit. ł locum purgauit. Set¬
et silocus illi petenti destinatus
¶dem siapparatum. suic mpensa
inpublico posuit G sino ip̃e ce¬
pit. S cum c̾tam pecunia ꝓmis¬
siset adopus rei .p. contẽplatõe
pecunie cepit opus facẽ tẽbitr̃¬

Expanded text:
gatus est qui coepit. Coepisse sic accipimus, si fundamenta i‹ec›it uel locum purgauit. seet si locus illi petenti destinatus em si apparatum siue impensam in publico posuit.Sed si non ipse coepit, sed cum certam pecuniam promisisset ad opus rei publicae contemplatione pecuniae coepit opus facere: tenebit
Abbreviated transcription (Latin):
factumm us pecumã¬
datirtm. inuisurasi
non conuemiẽtursz siroram i¬
cepit facere usure accedũt ut a¬
sit ¶ Non semꝑ autemobligaĩ
cum qui policitus ẽ. sciendum
est.Sz siquid obhonorem ꝓmi¬
senͣt oec̾tum sibi. uł deciendu

Expanded text:
facturum uel pecuniaturum, in usuras non conuenietur: sed si moram coeperit facere, usurae accedunt, ut sit.Non semper autem obligari eum, qui pollicitus est, sciendum est. si quidem ob honorem promiserit decretum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l.¶pud p̾fectum egipti
possum ẜnum maumittere ex cõ
lium sciens rome agẽtem epi¬
stolam fecit. quapmisit ei quẽ
nellet exẜiussius quos minim¬
sterio secũ hebat udicta libera.

Expanded text:
m.Apud praefectum Aegypti possum seruum manumittere ex conslium sciens Romae agentem epistulam fecit, quae permisit ei, quem uellet ex seruis, quos in ministerio secum hic
Abbreviated transcription (Latin):
maumisẜit. caq int̾im pepit ĩ
maumitterc bic cis ferender¬
it quatitas emolum̃ti quead
cumpuent ex inditio cius q
roganit eñcump̾cio corñ quos
rogatus ẽ maimt̃e. s ⁊ silc
nimuitatur. ꝑmutendum erit
maũmittert. nec ꝯstitutõ diui
marci supucmens. cũcta tõems
sulis dimmatmatrimonu cã¬

Expanded text:
manumiserit eaque interim pepererit, in manumittere: hic enim conferenda erit quantitas emolumenti, quae ad eum pervenit ex iudicio eius qui rogavit, cum pretio eorum quos rogatus est manumittere. Sed et si hac numittatur, permittendum erit manumittere, ne constitutio diui Marci superueniens cunctationem consulis dirimat.Matrimonii ca
Abbreviated transcription (Latin):
non c̃. apud ꝯcilium recte maĩum
pillus manumittat ꝓbandam õẽ¬
cam ofilius. ait. nerua filius cẽ sẽ¬
est meligendo tutore fumñ iud̾
n cẽ inditrũpupilli ciius ioi¬
brrebrut infimum sit inditiu
tutore anctore regitimr. & many¬
missioĩb q̃ fus adunuu̾sitater
pertinentib imponuntur. Rub¬

Expanded text:
non est apud consilium recte manumitpillus manumittat, probatioam Fufidius ait.Nerua filius contra senest in eligendo tutore firmum uideri esse iudicium pupilli, cuius in omnibus rebus ut infirmum iudicium tutore auctore regitur. DE MANUMISSIONIBUS QUAE SERUIS AD UNIUERSITATEM PERTINENTIBUS IMPONUNTUR
Abbreviated transcription (Latin):
Ansl. Sifidcisori subadic¬
toc obligatosi nanis exasia ue¬
nerit. que sbhoc mõaccepi ut
usqad tp̃s uite suedum taxat
obligaretur pendente ꝯclictõe
accep̾tolatum̃ finit. ⁊ is fideĩsor¬
ad hucpendete ocdictoe morturs
fiĩrofestim arco petẽ possũm.
quia existens olictioneq obli¬
gatoem ĩꝑsoam iam mortuie
efficere. neq accepcilãtonem
confirmare possit.

Expanded text:
s. Si fideiussori sub condicione obligato 'si nauis ex Asia uenerit', quem sub hoc modo accepi, ut usque ad tempus uitae suae dumtaxat obligaretur, pendente condicione acceptum latum fuerit et is fideiadhuc pendente condicione mortuus fuerit: confestim a reo petere possum, quia existens condicio neque obligationem in personam iam mortui efficere neque acceptilationem confirmare possit.
Abbreviated transcription (Latin):
moderata cumisq lcima sub¬
tis intio quid accĩcit sccis so¬
tioiuł prare debe̾t. cumcors rei
uitio ꝯtigent qdsiquia alt̾em
preiseratul bonerauerat. idcir
pressus decidir. rectissime sab̾. sc¬
ribit parem utriusq cam. S et es
sialter plures nł preciosiores
res amifit melius ẽ dicere. qa
ambo honera imposuerat nen¬
tri adu̾sus altecumꝯ petere acci¬
onem. ¶Queciens exdampir

Expanded text:
moderata cuiusque luxuria subtis uitio quid accidit, socius socio nihil praestare debet, cum communis rei uitio contigerit. quod si, quia alter eum presserat uel onerauerat, idcirconeribus pressus decidit, rectissime Sabinus scripsit, par‹em› utriusque causam esse. sed alter plures uel pretiosiores res amiserit, melius est dicere, quia ambo onera imposuerunt, neutri aduersus alterum competere actionem.Quotie
Abbreviated transcription (Latin):
nat pnta obtectorias. uł pictu¬
ras licet enim in hoc magis ero¬
gatio fea est. attñ ex dampnii¬
fectistiplone moderatam exti¬
matõem faciendam. quia hone

Expanded text:
ut puta ob tectoria et ob picturas: licet enim in haec magna erogatio facta est, attamen ex damni infecti stipulatione moderatam aestimationem faciendam, quia hone
Abbreviated transcription (Latin):
exquo damoniuereatur. dum
querẽ ¶ Tampniinfecti stipło
latius patet.⁊dco ⁊ ei qui suꝑ fic¬
cianam insulab̾t. utilis ẽ ca stip¬
latio. siqd̃ insuꝑficie dampnu
li dño utilis ẽ. sisolo dãpnñ da¬
cum fiñt. ut si tota suꝑficies tol¬
leretur. frandabitur enimdñs
solũpensione pciꝑiẽda. ¶Alieo
noiestipulan italic̾et.ut qd dãp¬

Expanded text:
ex quo damnum vereatur, dominum quaerere. Damni infecti stipulatio latius patet. et ideo et ei, qui superficiariam insulam habet, utilis est ea stipulatio, si quid in superficie damnum domino utilis est, si solo damnum datum fuerit, ut t‹o›ta superficies tolleretur: fraudabitur enim dominus soli in pensione percipienda.Alieno nomine stipulari ita licet, ut quod dam
Abbreviated transcription (Latin):
cõipanete. ei pocius facuitas ecdi¬
ficandi pratĩr: qui magis ydon¬
nee reficert panetem uelu: Ideq
dicendum est. et si de codem iti¬
nere nuo ue reficiendo inteꝵ

Expanded text:
riete ei potius facultas ficandi praestatur, qui magis nee reficere parietem velit. idemque dicendum est et si de eodem itnere rivove reficiendo inter
Abbreviated transcription (Latin):
facit cũ quino fuit. neccĩ pccunia
na .adusani ingenintatei solet
mibucre. ircto. itq ordine indice
pntofacturos. sihanc forma fuii
ꝯsccuti.at ubideest is qui ĩfuitu¬
tem petit clectõem. adũsano defe¬
rant utrũmalit cognitõem curcũ¬

Expanded text:
eum qui non fuit: nec enim penuria aduersarii ingenuitatem solet tribuere. recte atque ordine iudices puto facturos, si hanc formam fuerint consecuti, ut, ubi deest is qui in seruitutem petit, electionem aduersario deferant, utrum malit cognitionem circum
Abbreviated transcription (Latin):
lo ilibtattm moratus c̃. quino
pcalumpnia pctitus inẜuitutt c̃
in militia retinebitur. quigrum
pronutiatus est sise militic decit
intra quinquemnũ ictractata se¬
tentia nouodno rctlendus est.

Expanded text:
libertate moratus est: qui uero per calumniam petitus in seruitutem est, in militia retinebitur. Qui ingenuus pronuntiatus est, si se militiae dedit, intra quinquennium retractata sententia nouo domino reddendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
quocauctin debus qdem quiceser¬
intute de fensicẽnt. ut id dumtara
feret qd indomo cunisq itullissẽt.
incorũ. ĩt boms qui post manu¬
missionẽ repeteorginc suamno¬
luissent hec ampliis. ut qd̃ p̃t ma¬
nimussionẽ quoq acquississent.a

Expanded text:
quo cauetur de his quidem, qui ex seruitute defensi essent, ut id dumtaxat ferrent, quod in domo cuiusque intulissent: in eorum autem bonis, qui post manumissionem repetere originem suam uoluissent, hoc amplius, ut, quod post manumissionem quoque adquisissent
Abbreviated transcription (Latin):
pmissum no posse mortis cã
donart. Hec omĩa locu hebũt
ipoganis cet̾mquibrit castr¬
ense pecculiũulł qi castrense
incagditõc sũt. ut dor areet
mortis cã ⁊nomortis ca pos¬

Expanded text:
missum, non posse mortis causa donare. Haec omnia locum habebunt in paganis: ceterum qui habent castrense peculium vel quasi castrense, in ea condicione sunt, ut donare et mortis causa et non mortis causa pos
Abbreviated transcription (Latin):
tibidonem frctus ꝑcepti ue¬
ment inͦ putatõem donato¬
nis. ¶Qdfilius fa. patrisui¬
suaut uolutate donat pinde
ẽ acsipater ipe donam̃it aut si
mea uolũtate iemc̃atunoĩe
tuocitiodenes. Conare nõ p̃t.
isiid qdeius fit̾ cui donat.
quiqd ferat. sine qd ip̃e apud¬
schãt sibihre cum ibeas do¬
nan recte põt s sinescit rem
que apud se c. sibicẽ donatã
ul missam sibino accepit de¬
nate reidñs nõ efficitur etia¬
sipẜuũ cins cinidonabaturn
missa fu̾it. nisi cam̃te ita ẜuo¬

Expanded text:
epti uenient in computationem donatnis. Quod filius familias patris iussu aut uoluntate donauit, perinde est, ac si pater ipse donauerit aut si mea uoluntate rem meam tu nomine tuo Titio dones. Donari non potest, nisi quod eius fit, cui donaturqui ferat, siue quod ipse habeat sibi habere eum iubeas, donari recte potest. sed si nescit rem quae apud se est sibi esse donatam, uel missam sibi non acceperit, donatae rei dominus non fit, etiamsi per seruum eius cui donabatur missa fuerit, nisi ea mente
Abbreviated transcription (Latin):
pop. eu existimasse refert. deni¬
q refert anstõem putare. si ẜuũ
tibi tclidero ad hoc ut eum p̾t
qnq̃num manumittas. nor
posseañ ququeniuagiqr dõã¬
tio aliqua inẽc indetur aliter
atqrinqd. si obhoc tibi tclidis

Expanded text:
 eum existimare refe‹r›t. Denique refert Aristonem putare, si seruum tibi tradidero ad hoc, ut eum post quinquennium manumittas, non posse ante quinquennium agi, quia donatio aliqua inesse uidetur: aliter atque, inquit, si ob hoc tibi tradidis
Abbreviated transcription (Latin):
ticius obligatus est.⁊ ioem
ent cũita loquimur: troia a
capta est non enimad p̾sẽti
facti demonstratione refert̃

Expanded text:
Titius alligatus est'. et idem fit, cum ita loquimur 'Troia capta est': non enim ad praesentis facti demonstrationem refert
Abbreviated transcription (Latin):
De. Sẽruiusait. siita scriptũ
sit fiio. filiisqz meis hosce ⁊¬
tutoresdo mascuł duz taxat
tutores datos qm asingula¬
ri caũ hoc est filio ad pluralem
uidetur transsise ꝯtinentem
eundem sexum. q̃ singularis
prior positus habuisset. set
caũ de filio sensenit. de inde a¬
plenius om̃ib lib̾is ꝓspexise
intutore dando noliũt q̃ud̃
mag̾ronabile ẽẽ iudetur.

Expanded text:
. Seruius ait, si ita scriptum sit: 'filio filiisque meis hosce tutores do', masculis dumtaxat tutores datos, quoniam ‹a› singulari casu hoc 'filio' ad pluralem uidetur transisse continentem eundem sexum, quem singularis prior positus habuisset. sed  singulari casu de filio senserit, deinde plenius omnibus liberis prospexisse in tutore dando uoluerit. quod magis rationabile esse uidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
eciam pteritum nec solu fu¬
turum tempus de monstrat
qd̃ est nobis necctum scirez
et cũcodicillita confirmat
testamento fuerint. qd inco¬
dicillis scriptumerit. utruz¬
ne futuri temporis demosta
tos codicillos quis relinqu¬
at ꝙ quidem ex uolutatescri
ad modum aut hoc u̾bu est
nonsolum. p̾̃sens. s et p̾t̾rũ¬
tempus significat:. ita. ⁊ hoc
u̾bum erit non solum futur¬
significamus. sicut hoc lutiꝰ¬

Expanded text:
solum futurum tempus demonstrat. quod est nobis necessarium scire et cum codicilli ita confirmati testamento fuerint: 'quod in codicillis scriptum erit', utrumne futuri temporis demonstrtos codicillos quis relinquat. quod quidem ex uoluntate scriest' non solum praesens, sed et prtempus significat, ita et hoc uerbum 'erit' non solum futursignificamus: sicut hoc 'Luci
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Comines sunt stiplones
que fumit uroitio sistendiẽa¬
et sciendumẽ. om̃s stiplore
natura sin cantõnales ẽe. hoc
emmagitur. instiplombus
ut quis cantiorsit ⁊ securi¬
or interpoita stipulatione¬
Stiplomm istarũpretoria¬
rum q̃dam sunt que satis¬
datoem exigunt. quecłã nu¬
dam repromissione. s ꝑpa¬
issionem hñt. quib emĩati
apparebit ceteras nõ eẽ re¬
promissiones.s satisdatio¬

Expanded text:
ones, quae fiunt iudicio sistendi causa.Et sciendum est omnes stipulationes natura sui cautionales esse: hoc enim agitur in stipulationibus, ut quis cautior sit et securior interposita stipulatione.Stipulationum istarum praetoriarum quaedam sunt, quae satisdationem exigunt, quaedam nudam repromissionem: sed perpaissionem habent, quibus enumeratis apparebit ceteras non esse repromissiones, sed satisdatio
Abbreviated transcription (Latin):
stiplonm tresni¬
denturẽe sp̃esuidi¬
tiales cantonales
communes. iudiciales
eas dicimus que ꝓpter
inditium int̾ponitu
ut ratumfiat. ur idicatũ
soli⁊ ex opis noninutia¬
iñstaractonis hñt⁊ ut sit

Expanded text:
tionum tres uidentur esse species, iudiciales cautionales communes.Iudiciales eas dicimus, quae propter iudicium interponuntur ut ratum fiat, ut iudicatum solui et ex operis noui nuntiainstar actionis habent et, ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
sit. que cum in depoito tmethr
sineptũ est qd nisidie certade¬
disses pena ꝓmisisti. ⁊oq suffic¬
cere ea necc̃e fint finti actio ih̾
quoq extimabitur. ¶ Infans
apud fure ad oleuit. tã ad olese¬
entis fintũ fecit ille q̃ infantis
et miũ tñ fintũ estideoq dupli

Expanded text:
a quem, cum deposito teneret, subreptum est, quod nisi die certa dedisses, poenam promisisti, ideoque sufferre eam necesse fuit, furti actione hoc quoque coaestimabitur.Infans apud furem adoleuit: tam adulescentis furtum fecit ille quam infantis, et unum tamen furtum est: ideoque dupli
Abbreviated transcription (Latin):
Aul. ¶ Wi potũit apud ꝯcilinz
maiittendo. ad lib̾tatem per¬
ducere p̾sunt etiam necc̃iumbr¬
dem faccrent hec ipa neccitas ꝑ¬
babilem faciat manmissione.
nouetuero libmẽe. lib̾ esto sic
c̃ atqr sidiceret stichus sunca¬
pitolii no ascendero libesto. ra

Expanded text:
am.Qui potuerint apud consilium manumittendo ad libertatem perducere, possunt etiam necessarium heredem fecere, ut haec ipsa necessitas probabilem faciat manumissionem.non uetuero liberum esse, liber esto': sic est atque si diceret: 'Stichus, si in Capitolium non ascendero, liber esto': nam
Abbreviated transcription (Latin):
ab alo educatus ẽ. noie patris
nccatus c̃ usq ad uite tp̃s pris
tamaoco qua amatre.an ĩmuo¬
rum numcro cẽt. ignorabatur
Smortuo patre. testoq cus quo
filius neq exb̃rdatus neq hr̃s
institutꝰ sit. al est recitato filius¬
amatit ⁊. ab. am pat̾na ag̃nitus¬
brditatem pris ab intestato q̃i¬
legittm possidet qͣitum ẽ. buqti
stamto libtatẽ accepũt.utrum¬
pͥuditu passũ fuisse. si pateren
mel data libtatem infinnan cc̃¬
um studiũ fanore lib̾tatis est.
Ip.l. Ssui qui aphostes sunt
bostumi fucrunt.

Expanded text:
atris uocitatus usque: ad uitae tempus patris tam ab eo quam a matre, an uiuorum numero esset, ignorabatur: mortuo patre testamentoque eius, quo filius neque exheredatus neque heres institutus sit, recitato filiusmatre et ab auia paterna adgnitusreditatem patris ab intestato qualegitimus possidet. quaesitum est, hi mento libertatem accepi passum fuisse, si pater eumel datam libertatem infirmari contrarium studium fauore libertatis est..Si serui qui apud hostes sunt hostium fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
filium. f eẽ non indr eius celã¬
digra  fecisse q̃ certusẽ. nulla
secum actõembre. Sier socus i
cois fundiunus.abores succi¬
cestiende apud suñumplius
exfundotuo arbores ceclam.ḋ¬
inde eas alius. uiant elamecci
cilius crit adimctẽcum. si att

Expanded text:
lias esse, non uidetur eius celandi gratia fecisse, quem certus est nullam secum actionem habere. Si ex sociis communis fundi unus arbores succiterest. Unde apud Seruium amplius ex fundo tuo arbores caedam, deinde eas alius ui aut clam cecicilius erit admittendum, si a te
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽlocũ optinet ⁊ recte dr beredi
quoqr ꝯpete ⁊ cet̾is successorib
liqd sit. ui antclam admissũ
Sicolonusm̃s opus fecerit
siqdem me uolente. uił ratum
feciss. inquo placet. sinc exuo¬
luntate mea fecerit.tĩi mesi¬
procuratorm̃s fecit. ¶ulia
ait.sicolonus arborẽdequa cõ¬
tron̾sia ert.succiderit.nl qd̃ ali

Expanded text:
etur heredi quoque competere et ceteris successoribus, liquid sit ui aut clam admissum. Si colonus meus opus fecerit, si quidem me uolente uel ratum fecisset, in quo placet, sive ex voluntate mea fecerit, teneri me, siprocurator fecit. Iulianus ait: si colonus arborem, de qua controversia erat, succiderat vel quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
testatoris fuissẽ. tucenim pro
ꝯlitõe crunt hec u̾ba accipien
diꝯlitõem añt nõ facere arg¬
gum̃to ẽ edictum p̃toris quo
et si nilli delibens sũt uentĩe
tñ ex edicto inp̃onẽ mittẽdũ.

Expanded text:
se: tunc enim pro condicione erunt haec uerba accipienda. condicionem autem non facere argumento est et edictum praetoris, quo etsi nulli liberi sint, uentrem tamen ex edicto in possessionem mittendum.
Abbreviated transcription (Latin):
sent naue quid ascripti fit.
nt. q̃res efficit. ut qd̃ ascͣcr ces¬
sat altiquoq qui facert para¬
tus ẽ. xlicõ de fitiat: qd si exh¬
is que scripsit. ul dicit osten¬
datur ꝯtentus eẽ testator. uel
alt̾m facc̾re res erit expedita.
nam alt faciendo ⁊ sibi ⁊ soci̾o
prodent hoc auit sibitin proũ
uoliusse testatore apparuerit¬

Expanded text:
tis erit it: quae res efficit, ut, quod alter cessat, alteri quoque, qui facere paratus est, condicio deficiat. quod si ex his, quae scripsit vel dixit, ostenditur contentus esse testator vel alterum facere, res erit expedita: nam alter faciendo aut et sibi et socio proderit aut sibi tantum, prout voluisse testatorem apparuerit
Abbreviated transcription (Latin):
reuqua ex solũit. in reliquis i¬
accipe debemus ut⁊ ip̃a uolu¬
mina romimirectlatur. ¶ Sẽt
eius ad lib̾tatem pucnire nõ
possint. ide ent dicendũ ⁊ sup̃a
libacẽ non p̃sit filiitñgus ad¬

Expanded text:
reliqua exsolverit. in reliquis accipere debemus, ut et ipsa volumina rationum reddantur. Sed eius ad libertatem pertinere non possint, idem erit dicendum: et si ipsa libera esse non possit, filii
Abbreviated transcription (Latin):
s⁊ munis receptumẽ. satisqc̃.
pmitti cũ maĩmtti in quonu¬
triendo ppensiorem aĩmum frc¬
cerint. ¶Sunt qui putant ⁊¬

Expanded text:
 uiris receptum est satisque est permitti eum manumitti, in quo nutriendo propensiorem animum fecerint.Sunt qui putant
Abbreviated transcription (Latin):
ui. An apse maimitere possit
is quiꝯcili prebe̾t. scpe qͣitum ẽ.
egu qͥdem memini iabolenum
preberet ⁊ cremplũ enus secutinꝰ
et in pretura ⁊ inosulatu meo qͥ¬
uosdam erẜuus meis uindicta
libam⁊ quibrlam pretoribus
eonsulcntib me idemsuasi. uai¬

Expanded text:
.An apud se manumittere possit is qui consilium praebeat, saepe quaesitum est. ego, qu‹i› meminissem Iauolenum praeberet, exemplum eius secutus et in praetura et consulatu meo quosdam ex seruis meis uindicta liberaui et quibusdam praetoribus consulentibus me idem suasi. 6 I
Abbreviated transcription (Latin):
c̃as approbent. neqr eidelictus s¬
libtatem legem chescentiam cit¬
dendumẽ. ¶Siquis minori.
legans lege datam ⁊ produccre¬
adlibtattm ergo hic debet oster¬
dert hoc ip̃m inter ip̾os actũnt p¬
sande ul erlege donatõis.uleras¬

Expanded text:
as probent: neque enim deliciis,libertatem legem Aeliam Sen tiam credendum.Si quis minori ulegans legem datam, et perduceatem: ergo hic debet ostendere hoc inter ipsos actum, oinde uel ex lege donationis uel ex af
Abbreviated transcription (Latin):
tum faciẽdum. Opc̃ feit ꝯuun
stermũ. atq ad intorm̃ ad sump¬
endas res p̾bet. ¶Cum co qui
pamii iubrum ostendit fugar¬
uit q pecus ut infures ĩcideret
siqdem dolo.M. fecit funti actio
est. s et sino funti faciendi caħ
fecit. nõ d ĩpumtus cẽ ludus
Auis. Nam ⁊ si p̾cipitata sint
pecorautil actio dampni iume
quasi exlege acquilia dabitu.
sub thendi ope ꝯsilm̃ ne accon¬
cum cũ ca fecerit. tñbitur funrti. ẽ

Expanded text:
tum faciendum: opem fert, qui ministerium atque adiutorium ad subripiendas res praebet. Cum eo, qui pannum rubrum ostendit fugavitque pecus, ut in fures incideret, si quidem dolo malo fecit, furti actio est: sed et si non furti faciendi causa hoc fecit, non debet impunitus esse lusus  Nam et si praecipitata sint pecora, utilis actio damni iniuriae quasi ex lege Aquilia dabitur.subtrahenti opem consiliumve accomtum cum ea fecit, tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
ti tũbitur. ¶ Eum editore ꝯ post
soluta peciam pignꝰoris non
reddit finiti teneri mela ait. si ee¬
landi aĩo retineat. qdu̾m c̃ẽ aib¬
tror. ¶Si sulphurane sũt iagro
et inde aliꝗs traegiss ⁊ abstulis
.s. dus fuit agrt. dem̃ colomis
sibi pr̃etur. ¶ Sisuus cuus nl
potes br̃e finti actõem :s si nõ
fiñt soluendo dicendũ est. nõ:
pet̾e finti actione. ¶ Setsirez
fintuia in prudẽs qs emerit. et
ci sunreptasit. hebit fuiti actõe
Apud labeone irlatumest. si
siliginano qs dixent. ut qsqs
noie eius siliginẽ petiss ci dare¬
et qdam extranseutib cuman¬
diss. pecnt eis noĩe.⁊ accepit fũ¬
ti actõem. adu̾sus cũ ꝯsuppecut.

Expanded text:
ti tenebitur. Eum creditorem, qui post solutam pecuniam pignus non reddat, teneri furti Mela ait, si celandi animo retineat: quod verum esse arbitror. Si sulpurariae sunt in agro et inde aliquis terram egessisset abstulisnus furti aget: deinde colonus sibi praestaretur. Si servus tuus vel potes habere furti actionem, si non fuerit solvendo, dicendum est non competere furti actionem. Sed et si rem furtivam imprudens quis emerit et ei subrepta sit, habebit furti actionem. Apud Labeonem relatum est, si siliginario quis dixerit, ut quisquis nomine eius siliginem petisset, ei dareet quidam ex transeuntibus cumdisset, petiit eius nomine et accepit: futi actionem adversus eum, qui suppet
Abbreviated transcription (Latin):
licuius mmos auieos ul argẽ¬
teos uł aliarem excusẜitata fur¬
ti tñtur. Si io fecent.ait alius tel¬
leret.asq substulit. ¶Si quis
massam meã argẽream sub ri¬
puerit.⁊ pocula fecent. possũ. nl
poculoru. ul masse furtiagẽ ul

Expanded text:
s vel argenteos vel aliam rem excusserit, ita furti tenetur, si ideo fecit, ut alius tolleret, isque sustulerit. Si quis massam meam argenteam subripuerit et pocula fecerit, possum vel poculorum vel massae furti agere vel
Abbreviated transcription (Latin):
cepit cñ erret inpondere. ¶Si
quis ẜuomeo psuasit.ut nom
sum̃ exinstio puta eptoris tollet.
et mela seripsit.⁊ ego puto furti
sit.ut tabulas meas deseriberet
puto siq dem ẜuo ꝑsuasũ sit. ẜui
cormptiagẽdum / Si ip̃e fecerit.
dedolo actione dadaz. ¶Siluea

Expanded text:
cipis, cum erret in pondere. Si cipis, cum erret in pondere. Si quis servo meo persuaserit, ut nomen suum ex instrumento puta emptionis tolleret, et Mela scripsit et ego puto furti sit, ut tabulas meas describeret, puto, si quidem servo persuasum sit, servi corrupti agendum, si ipse fecit, de dolo actionem dandam. Si linea