comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
refort primus pecces an ultimus nõ est
equũ ut ꝙ inalio improbas inte probes.
uis ne seuitiam in hoste damnatã sequi fiẽt¬
q illi similis morib cui dissimilimus aĩo
sis qd̃q ille pessimũ habet tuum facere.E.
Uolo quidem et licitum est ulcisti .Ri. Nec
debes uelle nec ulla id licitũ lege est. ut
dixi mea ẽ ultio et ego ⁊etribuam eis in
tpre dicit dominis ulld̃ ipus expecta sine
ille te uindicet qui et offendentis ẽ dñus et offe¬
nsi solet interseruos dñi comunis esse cogniti.
si quid ingenui habes. siqua tibi perfectioris
habitus cura est opta potius atq ora ut neille
quidem uindicet sic hostis crimen intuam u̾te¬
ris salutem. G.. Ulcisci est animus.R.
Da ire spatium.da consilio tp̃us. frena impe¬
tum differ. aut desinet aut lentestet breuis
hora sedat iratum equor. G.. Ulciscar.R.
Uno actu multos offenderis. una iniuria se¬
pe innumerabiles hostes fecit.G. Plaiscar.¬

Expanded text:
refert, primus pecces an ultimus? Non est refert, primus pecces an ultimus? Non est equum ut quod in alio improbas in te probes. Visne sevitiam in hoste damnatam sequi fierique illi similis moribus, cui dissimilis animo sis quidque ille pessimum habet, tuum facere? Volo quidem et licitum est ulcisci. Nec debes velle nec ulla id licitum lege est: ut dixi, “Mea est ultio et ego retribuam eis in tempore” dixit dominus. Illud tempus expecta, sine ille te vindicet, qui et offendentis est dominus et offensi: solet inter servos domini communis esse cognitio. Si quid ingenui habes, si qua tibi perfectionis habitus cura est, opta potius atque ora ut ne ille quidem vindicet: sic hostis crimen in tuam verteris salutem. Ulcisci est animus. Da ire spatium, da consilio tempus, frena impetum, differ: aut desinet aut lentescet. Brevis hora sedat iratum equor. Ulciscar. Uno actu multos offendes; una iniuria sepe innumerabiles hostes fecit. Ulciscar
Abbreviated transcription (Latin):
rum bñ gestaꝵ recordatione oritur. S̃.¬
honestum est ulaisti. Ri honestius mise
sorert. Aulios clementia honestauit. tullu
ultio. Aichil tam necessarium int̾mortales
nichil tam comune qͣ uenia nemo ẽ enim.
qui nõ petet nemo cui nõ mĩa opus sit.
qua negata. quis tam mutos criminũ en
culparum extricabit nodos aut dissutum.
diruptumq sotietatis humane fedus sarciet
semꝑinterse se hoĩes semꝑq õ illos decerta¬
bit ira dei. nullus erit aut litium aut pe¬
naium finis nec cessabunt arma nec ful¬
mina parce igitͣ miserere et conpeste ani¬
mum. factu homini qd̾ tibi abhomine fi¬
eri uelles. qd̾ addeo uis impudente adño
ueniam petit qui conseruo illam suo negat
Ecclesiasticus doctor clamat. indignans
homo homini seruat iram et/ adeo que¬
rit medelam. In hominẽ sibi similẽ nõ ha¬
bet mĩam et depectatis sois deprecatur. G
Non infero in iuriam s ulciscor.R. Quod

Expanded text:
rum bene gestarum recordatione oritur. rum bene gestarum recordatione oritur. Honestum est ulcisci. Honestius est misereri: multos clementia honestavit, nullum ultio. Nichil tam necessarium inter mortales, nichil tam commune quam venia: nemo est enim qui non peccet, nemo cui non misericordia opus sit: qua negata, quis tam multos criminum et culparum extricabit nodos aut dissutum diruptumque societatis humane fedus sarciet? Semper inter sese homines semperque in illos decertabit ira dei. Nullus erit aut litium aut penarum finis, nec cessabunt arma nec fulmina. Parce igitur, miserere et compesce animum, fac tu homini quod tibi ab homine fieri velles, quod a Deo vis. Impudenter a Domino veniam petit, qui conservo illam suo negat. Ecclesiasticus doctor clamat indignans: “Homo homini iram servat et a Deo querit medelam. In hominem sibi similem non habet misericordiam et de peccatis suis deprecatur.” Non infero iniuriam, sed ulciscor. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
obilissimum uidicte genus ẽ parcere. G. ulci¬
str liçet. Rr ulto est satius multoq deiso¬
imius. obliuisti iniuriam q ultisti. genero¬
sior milla est obliuio ꝙ offense hãs sũmnus
orator sumo duci sume laudi tabuit ꝓ scili¬
ceti nil soleret nͥ ĩ urias oblunscis Nich̾ aũt
prohibet unius laudem illi nõ ereptam ad
plurimos ꝑuenire ho int̾multa precipue
precuntis opib habet animi bona nõ decrẽ¬
scũti sparsa nec pareũt / sume ige tunbi
nobilissimã hac oblutionẽ cesaream. que
te multo faciet clariorem. qͣ cineam tarina¬
nandamq memorra sua / illa eĩ nate fuerit
Hec uirtutis. G Ulcisti iuuat. cłr Acionis
momentanea delectatio est. mĩe̾ sempiterna.
duoꝵ nempe delectabilium illud preferendũ
qd̾ Diutius delectat fac ru hodie quo ꝓpetuo
delecteris Nulla u̾o maior nulla firmĩor dele¬
ctatio est q q̃ deconscientie puritate et re¬

Expanded text:
obilissimum vindicte genus est parcere. Ulciobilissimum vindicte genus est parcere. Ulcisci licet. Multo est satius multoque formosius oblivisci iniuriam quam ulcisci: generosior nulla est oblivio quam offense. Hanc summus orator summo duci summe laudi tribuit, quod scilicet nil soleret nisi iniurias oblivisci. Nichil autem prohibet unius laudem illi non ereptam ad plurimos pervenire. Hoc inter multa precipuum pre cunctis opibus habent animi bona: non decrescunt sparsa nec pereunt. Sume igitur et tu tibi nobilissimam hanc opinionem cesaream, que te multo faciet clariorem quam Cyneam Carmadamque memoria sua. Illa enim nature fuerit, hec virtutis. Ulcisci iuvat. Ultionis momentanea delectatio est, misericordie sempiterna: duorum nempe delectabilium, illud preferendum quod diutius delectat. Fac tu hodie quo perpetuo delecteris; nulla vero maior, nulla firmior delectatio est quam que de puritate conscientie et re
Abbreviated transcription (Latin):
Ostis inmanus uenit ultionis
oblata est facultas .R. Imo ex¬
perimentũ tui. an ire mancipiũ
an dementie sis amicus qd̾ nͥ ad utramq
ferri posses in certũ esset. Multi eĩ esse
credũt qd̾ nõ sũt experti aũt ꝗd sint ꝰ sa¬
unt. G. Est hostis inmanibꝰ ulcisti po¬
ssum.. R.. Alii potentie fines sũt decoris
alii. Non ꝗd possis set quid deceat/ extim¬
andum ẽ/ ne si qztum potes uelis. nil posse
sit melius .G. Alcisti possum nil dultiu
est uindicta. R. Sra nichil amarius quã
cur quidam dulcem dixerit/. mirari soleo
sin dulçe aliquid in esse consenseris dul¬
çedo effera. iuro indigna at propria be¬
luarum earumq nõ omiũ. set premorda¬
tium atq ferocium. Nil humanũ miniᷤ
q̃ seuinia ⁊ feritas/ contraq nil bõ suum
ꝯtrarium q̃ uindicta est et ꝗcꝗd animi
impetu homo in hominẽ cõmictit asperi¬
us ꝙ si oĩno uindicte nomẽ dulce est.
ostendam tibi quo multa cũ gloria uti possis. n¬

Expanded text:
ostis in manus venit, ultionis oblata est facultas. Immo experimentum tui: an ire mancipium an clementie sis amicus, quod, nisi ad utranque ferri posses, incertum esset: multi enim esse credunt quod non sunt; experti autem quid sint sciunt. Est michi hostis in manibus, ulcisci possum. Alii potentie fines sunt, decoris alii: non quid possis, sed quid deceat extimandum est ne, si quantum potes velis, nil posse sit melius. Ulcisci possum, nil dulcius est vindicta. Ira nichil amarius, quam cur quidam dulcem dixerit mirari soleo; sin dulce aliquid inesse consenseris, dulcedo effera, viro indigna ac propria beluarum earumque non omnium, sed premordacium atque ferocium. Nil humanum minus quam sevitia et feritas contraque nil homini suum contrarium quam vindicta est et quicquid animi impetu homo in hominem committit asperius. Quod si omnino vindicte nomen dulce est, ostendam tibi quo multa cum gloria uti possis: n
Abbreviated transcription (Latin):
io uo dequo agit᷑ nullo modo tripudies
malim q̃ ut scipio ꝙ si te illucurgde
animus quo nolim his te saltem due¬
bus uti uelim ut si penitus tibi inse¬
dit ultud relicũ nũc est bibendũ nũc
pede libero pulsanda tellus sic uinu
bibas ut cato sic t̾ram pede pulses ut
Scipio. 2.¬
¶ dẽ pile ludo. Gaudiz.

Expanded text:
id vero, de quo agitur, nullo modo tripudies id vero, de quo agitur, nullo modo tripudies malim, quam ut Scipio; quod si te illuc urget animus quo nolim, his te saltem ducibus uti velim, ut, si penitus tibi insedit illud lyricum Nunc est bibendum, nunc pede libero pulsanda tellus, sic vinum bibas ut Cato, sic terram pede pulses ut Scipio. 25 DE PILE LUDO At d
Abbreviated transcription (Latin):
gemo dictu miror si fideli ꝯsilio uti iuis
uino parce utere tripudio abstine. Alia
sunt honestiora remissionũ gn̾a. quibus
fastidienti fessoq animo medeare moib
tendere/ et quecũq ages ita agere tamqs
te hostes tui uideant atq obẜuẽt. Nulto
quidem est satius sic inue̾. ut abstinẽtiã
et grauitats tuam inimici stupeant q
ut lastinia amici excusset. Elauore fa¬
ma est cui nec uerũ cumem obicere e¬
quisqs põt nec falsum andet quã cui obi¬
citur s purgatꝰ. Accusatorẽ ꝑfecta u̾tus
extẽret mediocris irritat. qd̾ ad sobrie¬
tatem attinet malim te cesari sumle que
uini parcissimũ ne inimici quidẽ nega¬
uerũt ut nanquillus ait ꝙͣ catoni n cẽ¬
sorium illum senem loquor decuius sobri¬
etate iam diximᷤ ẜ hũc ultimũ cui obiec¬
tam ebrietate Seneca sic refellit ut di¬
cat facilius effecturũ quisꝗd obiecit ca¬
men honestum q̃ turpem catone. id̾aio

Expanded text:
genio dictum miror. Si fideli consilio uti vis, genio dictum miror. Si fideli consilio uti vis, vino parce utere, tripudio abstine: alia sunt honestiora remissionum genera quibus fastidienti fessoque animo medeare. In omtendere et quecunque ages ita agere tanquam te hostes tui videant atque observent. Multo quidem est satius sic vivere ut abstinentiam et gravitatem tuam inimici stupeant, quam ut lasciviam amici excusent. Clarior fama est cui nec verum crimen obicere quisquam potest nec falsum audet quam cui obicitur sed purgatur: accusatorem perfecta virtus exterret, mediocris irritat. Quod ad sobrietatem attinet, malim te Cesari similem, quem vini parcissimum ne inimici quidem negaverunt, ut Tranquillus ait, quam Catoni; non Censorium illum senem loquor, de cuius sobrietate iam diximus, sed hunc ultimum, cui obiectam ebrietatem Seneca sic refellit, ut dicat facilius effecturum quisquis obiecit crimen honestum quam turpem Catonem. Quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
illis modicũ ac rarum huit in mensũ
et continuũ quod illis remedium huic
erat ebrietas. facile idem in zebus aliis po¬
sset ostendi. s hoc unũ intelligis quid
est qd̾ mic tecum uerear. Ex quo tñ dãp¬
nate rei patrocinũ ut susciperẽ coegisti sũ¬
mmi uiri exemplũ qd̾ uł nõ sequaris uł
non mutes accipere. his ip̃is quibi o apd
senecã est u̾bis. in eo libro quo trama¬
litatem animo stilo inquirit. Scipio in¬
quit trihumphale ilło et militare corpu
mouet ad numõs nõ mollit̾ s infringẽs
ut nũc mos ẽ etiam incessu ip̃o ultra m
lem in modũ tripudrare nõ facturi de¬
trimentũ etiã. si ab hostib suis spectare̾t᷑
quib inu̾bis ꝗd desua ram tũc etate sen¬
tiret ꝑspicis. felix qui nõ iuidit tuam.
Quaiuis aũt ille et tripudii et uini ⁊emi¬
ssionẽ probet ueniendũq nõ nũqͣ usq
adebrietatez dicat. quod atam rigido in¬

Expanded text:
illis modicum ac rarum, huic immensum illis modicum ac rarum, huic immensum et continuum, quod illis remedium, huic erit ebrietas. Facile idem in rebus aliis posset ostendi; sed hoc uno intelligis quid est, quod nunc tecum verear. Ex quo tamen damnate rei patrocinium ut susciperem coegisti, summi viri exemplum, quod vel non sequaris vel non mutes accipe, his ipsis quibus apud Senecam est verbis, in eo libro, quo tranquillitatem animi stilo inquirit: “Scipio” inquit “triumphale illud et militare corpus movet ad numeros, non molliter se infringens — ut nunc mos est etiam incessu ipso ultra mulem in modum tripudiare, non facturi detrimentum etiam si ab hostibus suis spectarentur”. Quibus in verbis quid de sua iam tunc etate sentiret perspicis: felix qui non vidit tuam! quamvis autem ille et tripudii et vini remissionem probet veniendumque nonnunquam usque ad ebrietatem dicat, quod a tam rigido in
Abbreviated transcription (Latin):
lis uideo interdictũ tolli ueniam dari. nõ¬
mamq prescͥbi. Qñ igr sic affectus ed
seu is morbus seu ꝯsuetudo est/. Qua ma¬
la nicħ̾ peius. bona nicħ est melius/ en
tibi inhis om̃ib lex erit ut quib carere
penitus nõ potes modestissime utaris ac
rarissime. neꝗd ulla inxe molle ul femine¬
um agas. s ubiq nõ sius etiam infĩnib
uirilis rigor emineat sitq tripudium
uł quisquis erit is ludus relaxatio fati
tas eneruatrix mentiũ exemplo libentius
abstinuisse. O u̾moru uiroꝵ imitatio nõ
om̃ib tuta est. Non õme pentitũ animal
aquilam sequi põt. imitatorũ alii ꝯtrai᷑u
faciunt alii uo aliud nõ nulli idem alit̾
parici ad plenũ qd̾ imitant᷑ effingunt. Ca¬
to hic ultimus rei. P. curis pressum a¬
nimũ uino leuare solitus fertur. fecit
idem ãpd grecos solom. hos aliquis sequi
uolẽs. unũ semꝑ offiu aget. bibet quoq

Expanded text:
lis video: interdictum tolli, veniam dari norlis video: interdictum tolli, veniam dari normamque prescribi. Quando igitur sic affectus es, seu is morbus seu consuetudo est, qua mala nichil peius, bona nichil est melius, ea tibi in his omnibus lex erit, ut quibus carere penitus non potes modestissime utaris ac rarissime, nequid ulla in re molle vel femineum agas, sed ubicunque, non suis etiam in finibus, virilis rigor emineat sitque tripudium, vel quisquis erit is ludus, fatigtas enervatrix mentium. Exemplo libentius abstinuissem: summorum virorum imitatio non omnibus tuta est — non enim omne pennatum animal aquilam sequi potest, imitatorum alii contrarium faciunt, alii vero aliud, nonnulli idem aliter, pauci ad plenum quod imitantur effingunt —. Cato hic ultimus reipublice curis pressum animum vino levare solitus fertur; fecit idem apud Grecos Solon. Hos aliquis sequi volens unum semper officium aget: bibet, quodque
Abbreviated transcription (Latin):
se eĩ tota quidem insulta res est et plud
tedii allata qͣ gaudii. Nam ꝗd omĩo ẽ
aliud ingium uolui qͣ excire u̾tigine
et sine t̾mino uram ire. Int̾localed̃
septem motus quod plato dinumerat:
Nos scil. ante. retro. destrorsum sini¬
strorsum sursum de orsum. ac circui¬
tum solus septimus infinitus est atq
hũc ideo que perpetua sũt hoc est celũ
seruat et sidera hũc int̾ris perpetuus ho¬
minũ agit. furor incuntis ferme actib
atq consiliis. nec ullus horpheus ysi¬
oniam rotam sistit s iusibilius incho¬
reis ubi ammoꝵ uolubilitas cõrporea
secũ uoluit et id circho cũ d̾ omib dici
multorum de decorum cã fuit. sepe tibi ma¬
trona diu seruatũ decus perdidit sepe infelix
uirgũcula ip̃o nuptiali die didicit qd̾ mel¬
ius ignorasset .G. Honesto tripudio libe¬
nter exerceor. R. Uellem aliud genus ex¬
çitiia delegisses. Oz quo ꝑgas et quid ue¬

Expanded text:
se enim tota quidem insulsa res est et plus se enim tota quidem insulsa res est et plus tedii allatura quam gaudii. Nam quid omnino est aliud in gyrum volvi quam excire vertiginem, et sine termino viam ire inter locales septem motus quos Plato dinumerat — hos scilicet: ante, retro, dextrorsum, sinistrorsum, sursum, deorsum ac circuitum? solus septimus infinitus est atque hunc ideo que perpetua sunt, hoc est celum servat et sidera, hunc in terris perpetuus hominum agit furor in cunctis fere actibus atque consiliis — nec ullus Orpheus Ixioniam rotam sistit — sed visibilius in choreis ubi animorum volubilitas corpora secum volvit. Et idcirco cum de omnibus dici multorum dedecorum causa fuit, sepe ibi matrona diu servatum decus perdidit, sepe infelix virguncula ipso nutiali die didicit quod melius ignorasset. Honesto tripudio libenter exerceor. Vellem aliud genus exercitii delegisses! Sed quo pergas et quid ve
Abbreviated transcription (Latin):
hostis pudicitie et amica scelerũ nox
ip̃a. Hec sunt que timorẽ ac pudorem
pellũt. Hii sũt libidinũ stimuli. Hec
laxamentã licentie et hec est ne me fa¬
lłi facilem putes. illa delectatio quam.
simplicit̾ et uelut in nocue chorearũ appe¬
lbatione profitemim. et ludi tegimine
crmen obnubitis et si eĩ solos int̾iuros
seu solas int̾feminas hec non numq̃ fiat/.
illic tñ seꝑatim exercent᷑ quid ue congre¬
ssi. iterum acturi sint simul discunt / ceu
disçipuli quĩ magistro absente ꝗd eo reu̾¬
so loqui debeãt meditant᷑. tolle ⁊ adicitͦ
hanc spem ingeniosam atq improbam
tolle libidinẽ sustuleris. et choream. ⁊¬
Crede michi cum dauit rege nemo añ
dñu saltabit neq forte sua uyor irride¬
at cum tñ nullus irrideatꝰ an̾ domina
saltans. siue etiaz pandurizans.G. De¬
lectabiles sunt coree. R̾. Gententiã mea̾
tenes si delectãt ꝓpter aliud delectant ꝑ

Expanded text:
hostis pudicitie et amica scelerum, nox hostis pudicitie et amica scelerum, nox ipsa: hec sunt que timorem ac pudorem pellunt, hi sunt libidinum stimuli, hec laxamenta licentie. Et hec est, ne me falli facilem putes, illa delectatio quam simpliciter et velut innocua chorearum appellatione profitemini et ludi tegmine crimen obnubitis. Etsi enim solos et inter viros seu solas inter feminas hec nonnunquam fiant, illic tamen separatim exercentur quidve congressi iterum acturi sint simul discunt, ceu discipuli qui magistro absente quid eo reverso loqui debeant meditantur. Tolle radicitus hanc spem ingeniosam atque improbam, tolle libidinem: sustuleris et choream. Crede michi cum David rege, nemo ante Dominum saltabit, ne quem forte sua uxor irrideat, cum tamen nullus irrideatur ante dominam saltans sive etiam pandurizans. Delectabiles sunt choree. Sententiam meam tenes: si delectant, propter aliud delectant. Per
Abbreviated transcription (Latin):
en affectus et pectorũ batebre sẽpe parius
inditiis patescunt. motus sessio actubi¬
tus gestus risus inçessus ẜmo signa
sunt᷑ mimi. G. Dulcedinem quanda
ex choreis capio. R. Odulcedo ridicu¬
la. finge eĩ te choream cernere neqͥli¬
biçinem audire atq ita stultas mulier¬
culas et uiros musierculis molliores
insilentio cirrcuferir uidere ineptire. qd
queso umqͣ ab surdius aut delirantius
indisti. Nũc motus inconditos lireso¬
nus aut tibie hoc est amentia una a¬
lram tegit. G. Chorreis delector .R.
Non tam ibi delectatio presens est qͣ spe¬
rare delectatioĩs auspiciũ. Ueneris pre¬
ludium illud quidem sono stupidas ac
misellas circunducere atq urgere et stͥ¬
ngere ac spetie urbanitatis atterere libe¬
re ibi manus liberi ocł̃i libere uolant
uoces pedum strepitus et multoꝵ can¬
tus dissoni et turbarũ elangor concur¬
satio et puluis. et que sepe ludis addit᷑

Expanded text:
enim affectus et pectorum latebre sepe parvis enim affectus et pectorum latebre sepe parvis indiciis patescunt. Motus, sessio, accubitus, gestus, risus, incessus, sermo signa sunt animi. Dulcedinem quandam ex choreis capio. O dulcedo ridicula! Finge enim te choream cernere neque tibicinem audire atque ita stultas mulierculas et viros mulierculis molliores in silentio circumferri, ridere, ineptire: quid, queso, unquam absurdius aut delirantius vidisti? Nunc motus inconditos lyre sonus aut tibie, hoc est amentia una aliam regit. Choreis delector. Non tam ibi delectatio presens est quam sperate delectationis auspicium, Veneris preludium illud quidem, sono stupidas ac misellas circumducere atque urgere et stringere ac specie urbanitatis atterere: libere ibi manus, liberi oculi, libere volant voces; pedum strepitus et multorum cantus dissoni et tubarum clangor, concursatio et pulvis et, que sepe ludis additur
Abbreviated transcription (Latin):
inferrentꝰ qͣ clare discerneres quis co¬
centus dultior quis ue salubrior. Nũc
surdo sensui soni uiditiũ cõmictis. de
quo hactenus parua quidẽ ⁊es nõ nullis
forte uidebit magnos tñ uiros ex̾curg
nec sine causa diuini plato uir ingenii
musicam orbitratus est ad stata sine
consipnionẽ morũ ac rei. P. pertinere.S
Horeis gaudeo Ratio. ouabar
nisi fidium cantus et tibie choreas
sustitarẽt et prescapto de morte u¬
anitatẽ uanitas sequeretꝰ. uerum maior
multoq de formio ex c̃a tu ei dulcedoca¬
liqua et sepe utilis ac sancta percipitur
exchoreis nicħ umqͣ nisi libidinosumi
aut mane spectaculu honestis inuisu
oculis inro indignuͣ. G. Choreis cupide
int̾sum . R. Corpus aĩum tegit as de¬
tegit manuũ iactatio pes mobilis. Ocul
nagus ac petulans tale aliquid argunt i
ꝯaĩs esse. qui nõ cernitur. Ita cauendũ
ualde est modescie cultoribͦ neꝗd effe¬
minatũ agant aut loquaritur dctustu

Expanded text:
inferrentur, quam clare discerneres quis coinferrentur, quam clare discerneres quis concentus dulcior quisve salubrior! Nunc surdo sensui soni iudicium committis, de quo hactenus parva quidem res nonnullis forte videbitur, magnos tamen viros exercuit. Nec sine causa divini Plato vir ingenii musicam arbitratus est ad statum sive correctionem morum et reipublice pertinere. horeis gaudeo. Mirabar nisi fidium cantus et tibie choreas suscitarent et prescripto de more vanitatem vanitas sequeretur, verum maior multoque deformior. Ex cantu enim dulcedo aliqua et sepe utilis ac sancta percipitur, ex choreis nichil unquam nisi libidinosum ac inane spectaculum, honestis invisum oculis, viro indignum. Choreis cupide intersum. Corpus animum tegit ac detegit. Manuum iactatio, pes mobilis, oculus vagus ac petulans tale aliquid arguunt in animo esse, qui non cernitur; itaque cavendum valde est modestie cultoribus nequid effeminatum agant aut loquantur; occulti
Abbreviated transcription (Latin):
que sibi iite ultima mũdo aut respiea¬
ndi tł modicũ pͥma fuit int̾querelas
quas iucina mors et presens metus
dolorq dictabãt illud crebrius atq miẜ¬
abilius defleuit nõ ꝙ tantus princeps
si cytantus rauisicus ꝑret. adicto alios
Ad hanc uiãm que nũc ngit᷑ etatem licet
partior uenit tñ auriũ uoluptas qua caste
at sobrie delectari. huimanitas quedã capi
au̾t et mollit̾ inuiscari uanitas multa
est. Quauib uocum modis cũ delectati¬
ane detineor. R. O si andi res storum
suspiria. Osi hic aures tuas damnatoꝵ
gemitus. lamenta ꝑ cellorent. hinc bea¬
torum iubilus et cantus angelici. alq
illa celestis armonia qua puthagoras
ponit Sristotiles eu̾tit. Cicero nr̃ insta¬
urat. tibi aũt pietas fidesq suggerit a¬
esse ibi perpetuas ac predulçes noces et¬
si nõ celoru at celestiũ incolarũ p̾mas
illam et et̾nam causam sine fine lau¬
dantium si hec imq oĩa tuis auribus

Expanded text:
que sibi vite ultima, mundo autem respiraque sibi vite ultima, mundo autem respirandi vel modicum prima fuit, inter querelas quas vicina mors et presens metus dolorque dictabant, illud crebrius atque miserabilius deflevit, non quod tantus princeps sed quod tantus musicus periret. Mitto alios; ad hanc vestram que nunc agitur etatem, licet paratior, venit tamen aurium voluptas, qua caste ac sobrie delectari humanitas quedam, capi autem et molliter inviscari vanitas multa est. Suavibus vocum modis cum delectatione detineor. O si audires sanctorum suspiria! O si hinc aures tuas damnatorum gemitus et lamenta percellerent, hinc beatorum iubilus et cantus angelici atque illa celestis harmonia — quam Pythagoras ponit, Aristoteles evertit, Cicero noster instaurat, tibi autem pietas fidesque suggerit esse ibi perpetuas ac predulces voces, etsi non celorum, at celestium incolarum primam illam et eternam causam sine fine laudantium —! Si hec, inquam, omnia tuis auribus
Abbreviated transcription (Latin):
nisse auctor est sicero. adirum et socra¬
tes talis senex fidib oꝑam dedit ne mi¬
remur alçibiadẽ ab auuculo ꝑiele tibrestu¬
dio traditu aipud illos honestissimo uta
t liberales artes hant quoq condisteret
s uerecũdũ pueri laudemus ingenium
qui cũ ab insĩgni tibicine ad ip̃m accito
oblatas tibias ori applicuisset et collecto
spũ genas inflasset animadusa de formi¬
tate uultus erubuit atq abiectas tibias
aspernatus fregit mernits l tenerae¬
tas exemplo eẽ ut totus populi ꝯsensui
ex tũc athenis tibarum usus obsoleste¬
ret ad uos et si nõ illud ardens niriu¬
sice studiũ peruenerit om̃iu principi¬
sm mentes occupatũm occũpauit tn
aliquoꝵ animos pessimoꝵ maxime Ga¬
iis quippe cantandi scudiosissimus al¬
tandiq fuit/. Nero quantũ citharestu¬
dio dedistus fuerit et quantã curã uo¬
s habuerit incredibile dictũ est id eu
uo stultũ penitusq ridicułu ꝙ nocte illa

Expanded text:
nisse auctor est Cicero. Mirum: et Socranisse auctor est Cicero. Mirum: et Socrates talis senex fidibus operam dedit, ne miremur Alcibiadem ab avunculo Pericle tibie studio traditum, apud illos honestissimo, ut inter liberales artes hanc quoque condisceret; sed verecundum pueri laudemus ingenium, qui cum ab insigni tibicine, ad idipsum accito, oblatas tibias ori applicuisset et collecto spiritu genas inflasset, animadversa deformitate vultus erubuit atque abiectas tibias aspernatus fregit meruitque licet tenera etas exemplo esse, ut totius populi consensu ex tunc Athenis tibiarum usus obsolesceret. Ad vos etsi non illud ardens musice studium pervenerit omnium principum mentes occupaturum, occupavit tamen aliquorum animos pessimorum maxime, Gaius quippe cantandi studiosissimus saltandique fuit, Nero quantum cythare studio deditus fuerit et quantam curam vocis habuerit incredibile dictu est. Id enim vere stultum penitusque ridiculum, quod nocte illa
Abbreviated transcription (Latin):
te licet irẽ nõ sentias absq ulla requie ⁊¬
properanti. G. Cantu moueor. ħe. Iit ꝗd
refert Est auddubie inanimis homĩnũ
gñosio maxime potentissima musica s
offectus supͣ fidem uarii utq õmicta
quib res nõ eget hos ad letiam inane
hec adsantu ac deuotũ gaudiũ pietas
nõ umiqͣ lacrimas mouet que uarie¬
tas andiu̾sas sententias magna traxit
ingenia. Nempe atanasius uanitatus fo¬
gitans canendi usum in ecclesiis intdi¬
xit. Ambrosius pietatis appetens uer
se passũ et difficile hinc sibi negotiz
Subietatis exortũ int̾ ꝯfessiones sunie
pie meminit. G. Delectat canere .Rx.
Graia olim delectatio nũc et uẽa. Adpd̃
illos quidem cantus ac fidru ignarus ꝗ¬
quis esset indoctus habebatur qd the¬
mistodi atticho grecorã clarissimo. eo
ꝙ hram inepulis recusasset actidissee
paminonda uo thebanũ hãc fortassis
infamiã declinantẽ predare fidibus ceci¬

Expanded text:
te licet ire non sentias, absque ulla requie te licet ire non sentias, absque ulla requie properanti. Cantu moveor. At quid refert? Est haud dubie in animis hominum generosis maxime potentissima musica, sed effectus supra fidem varii: utque omittam quibus res non eget, hos ad letitiam inanem, hos ad sanctum et devotum gaudium piasque nonnunquam lacrimas movet. Que varietas in diversas sententias magna traxit ingenia; nempe Athanasius vanitates fugitans canendi usum in ecclesiis interdixit, Ambrosius pietatis exercitium apse passum et difficile hinc sibi negotium dubietatis exortum inter confessiones suas pie meminit. Delectat canere. Graia olim delectatio, nunc et vestra. Apud illos quidem cantus ac fidium ignarus quisquis esset indoctus habebatur, quod Themistocli Attico Grecorum clarissimo, eo quod lyram in epulis recusasset, accidisse, Epaminondam vero Thebanum, hanc fortassis infamiam declinantem, preclare fidibus ceci
Abbreviated transcription (Latin):
et polibpus que̾ demergit amplectit᷑. et
quidam pessimi hominũ nũq terribilio¬
res sũt qr dũ se gestu et uoce lenissimõ
ostendunt qd̾ impͥmis dedomitrano pͥn¬
cipe letũ est. Dix ulla est sine suspitione
delintio. G. Cantu gaudeo et exaltor.¬
R. Gaue nam scͥptum est. Extrema gau¬
dii luctus occupat et ⁊ ursus añ ruina
exaltab spratus . G. Cano dulcit̾. R.
Nescis an ultimũ ip̃e predulciter morti
proximus. olor canit. plures olim gau¬
deo q̃ tristitia ꝑiere. Solito dultius canẽ¬
tem int̾ ip̃a soni suspiria expirasse re¬
çens fama est.G. Cantu et Tibiis de¬
lector. Re. Non inmerito quidem. Ein¬
guli eĩm dies te et hore et momentai
ad se pulcrũ uehunt quo cũ cantu ferri
ur nũc etram mos est. Antiqui et tibiis
ferebant᷑. Und̾ illud statu pampinii.Ti¬
bia cui teneros suetum ꝓducere manes
Tibi utraq fũneris pompã placet. illut

Expanded text:
et polypus quem demergit amplectitur, et et polypus quem demergit amplectitur, et quidam pessimi hominum nunquam terribiliores sunt quam dum se gestu et voce lenissimos ostendunt, quod in primis de Domitiano principe lectum est. Vix ulla est sine suspitione delinitio. Cantu gaudeo et exaltor. Cave: nam scriptum est: “Extrema gaudii luctus occupat”. Et rursus: “Ante ruinam exaltabitur spiritus”. Cano dulciter. Nescis an ultimum; ipse predulciter morti proximus olor canit: plures enim gaudio quam tristitia periere. Solito dulcius canentem inter ipsa soni suspiria expirasse recens fama est. Cantu ac tibiis delector. Non immerito quidem; singuli enim dies te et hore et momenta ad sepulchrum vehunt, quo cum cantu ferri vester etiam nunc mos est. Antiqui et tibiis efferebantur, unde illud Statii Papinii: tibia cui teneros suetum producere manes. Tibi utraque funeris pompa placet, illuc
Abbreviated transcription (Latin):
Antu delector ac fidibus.Re. Ab¬
qrto melius lacrimis atq suspiris
prestant ei̾m flendo ad gaudium
ꝙͣ gaudendo ad gemĩtũ peruenire. G. Gan¬
tibus sonisq per mulceor. Ratio. Et fe¬
re cantũ falluntur et uolucres illud mi¬
rabilius musica quoq dulcedine pistes
tangi. nota tibi arionis ac delphinis est
fabella tam pro uero habita ut ip̃is ann¬
alibus sit inserta multi quidem scͥptorũ
illustrium meminere miraculi. elegantiꝰ
nemo qͣ herodotus graie prter historie a¬
stipulantur ymagines enee illic ubi et
tanto periculo incolumis primũ t̾ris appul¬
sus est natantis pistis tergo insidens
dicem. Adhet firenes cantu fallere cregit᷑
illud u̾o nõ creditũ s comꝑtũ ut quotidie
blandis u̾bis homo hominẽ fallit. et ad
sumã nichil ad fallendũ uoce aꝑtius. G.¬
ausica suauitate delinior. Re Et Aran¬
ea ut auit añq mordeat et modicus li¬
nit añq feriat et auceps et mulier qu¬
em fallere uult delint. et predo quẽ ꝑiit

Expanded text:
antu delector ac fidibus. Aliquanto melius lacrimis atque suspiriis! Prestat enim flendo ad gaudium quam gaudendo ad gemitum pervenire. Cantibus sonisque permulceor. Et fere cantu falluntur et volucres; illud mirabilius, musica quoque dulcedine pisces tangi. Nota tibi Arionis ac delphinis est fabella, tam pro vero habita, ut ipsis annalibus sit inserta; multi quidem scriptorum illustrium meminere miraculi, elegantius nemo quam Herodotus Graie pater historie. Astipulantur imagines enee, illic ubi e tanto periculo incolumis primum terris appulsus est natantis piscis tergo insidens fidicen. Ad hec Sirenes cantu fallere creditum; illud vero non creditum sed compertum, ut quotidie blandis verbis homo hominem fallit, et, ad summam, nichil ad fallendum voce apertius. Musica suavitate delinior. Et aranea, ut aiunt, antequam mordeat, et medicus linit antequam feriat, et auceps et mulier quem fallere vult delinit, et predo quem perimit,
Abbreviated transcription (Latin):
solito cariores sũt. G. Ocͥto et hinic famao
fpero tRdixi iam meluis forsitem ara¬
reo ut foccres messem speras humi eĩ tutiᷤᷤ
q inuento seritꝰ. Atqui fame studium et ꝑ¬
tuar stbendi oꝑn ut quosda̾ claros sic mĩ¬
merabiles stultos atq ĩopes insenium misit
nudos q et ioquaces spectacułu uulgo fecito
ecce dum stͥbitis meliorib curis ĩdoneum tẽs
esabit᷑ extra uos raptiꝰ sopitiq nõ adu̾tns do¬
nabitseo uos senectus exciter ac pamxtagn
Sculo in fame cupidus: IR. Miuem sdidota
Sclatore uentũ querere çerte ego uentos optaẽ
nautichum putabam. Y.¬
¶ de magisterio Gaudi¬

Expanded text:
solito cariores sunt! Scribo et hinc famam solito cariores sunt! Scribo et hinc famam spero. Dixi iam: melius forsitan arares aut foderes messem sperans; humi enim tutius quam in vento seritur. Atque fame studium et pertinax scribendi opera ut quosdam claros, sic innumerabiles stultos atque inopes in senium misit nudosque et loquaces spectaculum vulgo fecit. Ecce dum scribitis, melioribus curis idoneum tempus elabitur; extra vos rapti sopitique non advertitis, donec sero vos senectus excitet ac paupertas. Scribo tamen fame cupidus. Mirum studium de labore ventum querere! Certe ego ventos optare nauticum putabam. 45 DE MAGISTERIO A
Abbreviated transcription (Latin):
bile qrto mirabilius ẽ scͥpsisse. longũ ẽ enum̾¬
are qui uiri apõ nos. qu̾o apd̃ grecos et q̃ stͥp¬
scrint quoꝵ nullus ad płenũ scudioꝵ fortunat
fint s horũ aliqua illoꝵ aũt magna parꝰ q̃uo¬
rundã oĩa periere/ cu detus q̃d presagias uidero.
G. Ocͥbo et en mͥ interim uoluptas unica .lx.¬
Si ut ingeniu ox̾ceas. stbendoq aliis te doceas.
si ur obli uiscaris tpr̃u p̃t̾itiq memoĩ̾a presens
tedium effugias excuso.si ut sc̾bendi morbo i¬
dem octusto/⁊ in sanabili medeare miẜeor sũt
sin subfistele iapiunt .G. Ochendiutpet
uigeno est R. Melancolie spetior nsinita
segant asii lapides iactãt alii libros stͥbũt hinc
st bore furoris initiũ fius huic ꝯrtirds dosi¬
Stosi musta et scͥto. Re. Si posteris prosu¬
turus nichil satius si t̾ibi nudura nomẽ q̃si¬
turus nichil danius. G. Multa sees. le
Mleclacã insania et miram᷑ si menbrane

Expanded text:
bile, quanto mirabilius est scripsisse! Longum est enumebile, quanto mirabilius est scripsisse! Longum est enumerare, qui viri apud vos, qui vero apud Grecos et que scripserint, quorum nullus ad plenum studiorum fortunatus fuit, sed horum aliqua, illorum autem magna pars, quorundam omnia periere. Tu de tuis quid presagias videto. Scribo et ea michi interim voluptas unica.Si ut ingenium exerceas scribendoque aliis te doceas, si ut obliviscaris temporum preteritique memoria presens tedium effugias, excuso; si ut scribendi morbo quidem occulto et insanabili medeare, misereor; ssque subsistere rapiuntur. Scribendi impetus ingens est. Melancholie species infinitas ferunt: alii lapides iactant, alii libros scribunt; huic scribere furoris initium est, huic exitus. Scripsi multa et scribo. Si poteris profuturus nichil satius; si tibi nudum nomen quesiturus, nichil vanius. Multa scripsi. O preclaram insaniam! Et miramur si membrane
Abbreviated transcription (Latin):
difficile ei uincit᷑ natura si uincit. G. Ocͥbo
ardent᷑.. R. Quanto ardentius ołi multi quoꝵ
ardor sic extintus ẽ ut scͥpsipse illos. nͥ id alii
stͥberent nestires. Nullũ opus humanũ semꝑ
durat et mortalis labor ruchil efficit in mor¬
tale. G. Ocribo multa. R. Quanto plura alii
Quis ciceronis libros aut uarionis enumeret
Quis tituluri aut plinii oꝑa metrat᷑. Greco¬
rum unu̾s sex milia libroꝵ edidisse traditur
o ardentẽ sp̃u siuera res ẽ.o. longũ otium
ac tranqlłu. certe si unu̾ duos u̾e aut oĩo pa¬
ucos libros bñ scͥbere multi negotiũ ẽ laboris
tot unum milia stͥpsipsẽ nõ tam fãcile ẽ crede̾
ꝙͣ mirari. sũmi tñ attestantur auctores quibus
nõ credere durũ sĩt quiq hũc num̃u nõ auditu
sibi nec uisũ solo set eoꝵ libroꝵ lectione ꝯꝑtum.
dicant quos si unũ om̃s legere potusse mira¬

Expanded text:
Difficile enim vincitur natura, si vincitur. Scribo Difficile enim vincitur natura, si vincitur. Scribo ardenter. Quanto ardentius olim multi, quorum ardor sic extinctus est, ut scripsisse illos nisi id alii scriberent nesciretur? Nullum opus humanum semper durat et mortalis labor nichil efficit immortale. Scribo multa. Quanto plura alii! Quis Ciceronis libros aut Varronis enumeret, quis Titi Livii aut Plinii opera metiatur? Grecorum unus sex milia librorum edidisse traditur: o ardentem spiritum si vera res est, o longum otium ac tranquillum! Certe si unum duosve aut omnino paucos libros bene scribere multi negotium est laboris, tot unum milia scripsisse non tam facile est credere quam mirari. Summi tamen attestantur auctores, quibus non credere durum sit quique hunc numerum non auditu sibi nec visu solo sed eorum librorum lectione compertum dicant. Quos si unum omnes legere potuisse mira
Abbreviated transcription (Latin):
aceas libros stͥbens. G. Ocabo libros. R̃.¬
Aelius fortassis illos legeres. optime nũt m
inte regula lecta ꝯuerteres tũc ẽ utilis notitia
beãꝵ dũ inactum transĩt seq ip̃am ⁊ebus appro¬
bat nõ u̾bis. Nlioquin uerũ sepe deprehenditi
qd̾ stͥptu est stiam inflare clare uelocit̾q intelli¬
gore multa simul et gaudia endemos tenacit
meminisse et ornate eloqui et artifitiose stͥbere
et pronutiare suauit.hec oĩa nͥ adiuta referat᷑
quid sũt aliud q inanis instrumẽta iactantie in¬
utilisq labor ac sirepitus. G. hibros stͥbo. R.¬
scorsam utilius arares campum. ge̾gem pastẽ
telam texeres. maria nauigares multis quod
natura mechanicos fẽcerat illa inuita atq ob
utarũ transũrs fortuna detinuit und̾̃ effẽctũ
ꝙ mirent᷑ car̾u instii ut ĩmari medio aut rure
insilu̾s inq offĩcinis acria et erecta. reꝑiant᷑
ingenia cũ ĩ stoliẜ exanguia ac deiecta sint

Expanded text:
aceas libros scribens. Scribo libros. Maceas libros scribens. Scribo libros. Melius fortassis illos legeres, optime autem in vite regulam lecta converteres; tunc enim est utilis notitia literarum, dum in actum transit seque ipsam rebus approbat, non verbis; alioquin verum sepe deprehenditur quod scriptum est: “scientiam inflare”. Clare velociterque intelligere multa simul et grandia, eademque tenaciter meminisse et ornate eloqui et artificiose scribere et pronuntiare suaviter, hec omnia nisi ad vitam referantur, quid sunt aliud quam inanis instrumenta iactantie inutilisque labor ac strepitus? Libros scribo. Forsan utilius arares campum, gregem pasceres, telam texeres, maria navigares. Multi quos natura mechanicos fecerat, illa invita atque oblutarum transtris fortuna detinuit, unde effectum, quod mirentur causarum inscii, ut in mari medio aut rure, in silvis inque officinis acria et erecta reperiantur ingenia, cum in scholis exanguia ac deiecta sint.
Abbreviated transcription (Latin):
ssimu stilo obtundũt ĩ condito et agresti sic
ut uiros desit ingenii iacturo᷑ saltem tpr̃is
laborq aurũ tediumq nõ de erit hic ur̃aru
hodie non alius fructus inuẽtionũ aut inficere
aut afficere reficere aũt aut numqͣ aut praro
om̃s tñ assidue libros scͥbũt nec ulli etati tanta
uł stͥbentium uł disserentiu copia tanta scientu
atq elequentiũ fuit inopia horũ delibris actid¬
it qd̾ ibidem cicero idem ait. Iraq suos libros
inquit ip̃i legũt cũ suis neq quisq attingit p̾t̾
eos ꝗ eamdem stͥbendi licentiã sibiꝰ ꝑmiti uolut
quod quide ciceronis ẽtate rarum fuit nũc cõe
est om̃es ĩgit᷑ attingũt ꝗa scil eandẽ licentia
uolũt om̃s. sic se mutuo cohartant᷑ inpellũtq
scͥbentes inania et laudantes laudemq similin
falsis delandib aucupantes hinc illa ĩgit᷑ stͥbe̾¬
tium audatia rerumq ꝯfũtio ne tu ualde tibi pl¬

Expanded text:
ssimum, stilo obtundunt incondito et agresti, sic ssimum, stilo obtundunt incondito et agresti, sic ut cui vis desit ingenii iactura saltem temporis laborque aurium tediumque non deerit? Hic vestrarum hodie, non alius, fructus inventionum: aut inficere aut afficere, reficere autem aut nunquam aut perraro: omnes tamen adsidue libros scribunt nec ulli etati tanta vel scribentium vel disserentium copia, tanta scientium atque eloquentium fuit inopia. Horum de libris accidit, quod ibidem Cicero idem ait: “Itaque suos libros” inquit “ipsi legunt cum suis nec quisquam attingit preter eos, qui eandem scribendi licentiam sibi permitti volunt”. Quod quidem Ciceronis etate rarum fuit nunc commune est: omnes igitur attingunt, quia scilicet eandem licentiam volunt omnes; sic se mutuo cohortantur impelluntque scribentes inania et laudantes laudemque similium falsis de laudibus aucupantes: hinc illa igitur scribentium audacia rerumque confusio, ne tu valde tibi pl
Abbreviated transcription (Latin):
lateat. claro scilicet ac patenti loco positũ. fieri
ei inꝗt põt ut recte ꝗs sentiat et id qd sentit
polite eloqui nõ possit/ et sequit s mandare q¬
uẽs cogitatiões suas lẽis qui eas nec disponẽ
nec illustrare possit nec delectaticẽ aliqua alliceͣ
lectorẽ hõĩs est intẽꝑant̾ abutentis et otio et
beis /. Out quidem ciçeroniana. ista u̾issima s
ea ram usq adeo uulgaris abusio ẽ ut nemo
nõ sibi uni dictũ pritet q̃d illi ołi sacratissimo
exusi ꝗ nõ de arescentib riuulis s de ip̃o ueri
fonte potau̾ãt que scͥbebat dictũ est et sepius
repenitum. stͥbe cui p̃cepto cõptentores preceptorũ
om̃iu om̃es obediunt om̃es stͥbunt qd sii
hiid qui alienos stͥbũt libros magni diximus
eẽ ꝑiculi quanti putas ĩ ħiis ꝗ ꝓpͥod̾ recẽ¬
tesq quibus dubias aut damnatas mundo ĩ¬
uehũt disciplinas. seu q̃d̃ in hiis malis ẽ leui¬

Expanded text:
lateat claro scilicet ac patenti loco positum: “Fieri lateat claro scilicet ac patenti loco positum: “Fieri enim” inquit “potest ut recte quis sentiat et id quod sentit eloqui polite non possit”; et sequitur: “Sed mandare quenquam cogitationes suas literis, qui eas nec disponere nec illustrare possit nec delectatione aliqua allicere lectorem, hominis est intemperanter abutentis et otio et litteris”. Sunt quidem ciceroniana ista verissima, sed ea iam usque adeo vulgaris abusio est, ut nemo non sibi uni dictum putet quod illi olim sacratissimo exuli, qui non de arescentibus rivulis sed de ipso veri fonte potaverat que scribebat, dictum est et sepius repetitum: “Scribe”. Cui precepto contemptores preceptorum omnium omnes obediunt, omnes scribunt. Quod si in his qui alienos scribunt libros magni diximus esse periculi, quanti putas in his qui proprios recentesque quibus dubias atque damnatas mundo invehunt disciplinas seu, quod in his malum est levi
Abbreviated transcription (Latin):
bus pp contagiosus insanabilis omnes
sibi i surpãt scͥbendi officiũ quod pau¬
corum est unus hoc correptus malo multos
inficit emulari eĩ pronũ imitari arduũ. uñ in
dies crestit egrotantiũ num̃us simulq uis egͥ¬
tudinus ingrauestit quotidie plures quotidie
peius sc̾but qm̃ sequi facilius qͣ assequi. Sa¬
tum reque cõꝑtũ et cũ tpre clarius ẽ illud sa¬
pientis hebreoꝵ. Faciendi plures libror nullus
est pinis.. U. Scribo. Ratio. Quis utina
se finibus tenerẽt homines. rerumq ordo cõsta¬
Ret qui mortaliũ temeritate confunditꝰ scͥbe¬
rent qui stiunt et qui possũnt alii legerent ũl
audirent ita ne ꝑua eĩ animi uoluptas intelli¬
gere est. nͥ manus ad calamũ p̾sũptuosa festi¬
net et ꝗsquis libri particũła intellexit sen in¬
tollexisse iusus est sibi illico libros stͥbere uideat᷑
ydoncus. Hereret utina memorie unum cicero¬
ns nr̃i dictũ intustulani sui uestibulo nequẽ

Expanded text:
bus publicus, contagiosus, insanabilis! Omnes sibi usurpant scribendi officium quod paucorum est; unus hoc correptus malo multos inficit. Emulari enim pronum, imitari arduum, unde in dies crescit egrotantium numerus simulque vis egritudinis ingravescit; quotidie plures, quotidie peius scribunt, quoniam sequi facilius quam assequi; scitum reque compertum et cum tempore clarius est illud sapientis Hebreorum: “Faciendi plures libros nullus est finis”. Scribo. Suis utinam se finibus tenerent homines rerumque ordo constaret qui mortalium temeritate confunditur! Scriberent qui sciunt et qui possunt; alii legerent vel audirent. Itane parva enim animi voluptas intelligere est, nisi manus ad calamum presumptuosa festinet et quisquis libri particulam intellexit seu intellexisse visus est, sibi illico libros scribere videatur idoneus? Hereret utinam memorie unum Ciceronis nostri dictum in Tusculani sui vestibulo, ne quem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tutius int̾ ciues bonos ꝙͣ suꝑ omes ciues ui¬
uitur. Iam tibi tranquilior reꝵ status ia secu¬
rior uita erit sine metu sine suspitioib̃ sine
ex cubiis sine ferro ꝗbus ĩ malis quenã uite sua¬
uitas speranda sit nesçio/. D. Tyránide
perdita priuatus dego.R. Elige an lam̃tis
acerbare fortunã malis an equabilitate lenire
profecto eĩ si nõ uulgi. stropitũ s aĩu ip̃e nũ
et insilentio p̾t̾itiq memoriã interoges młtis
te explicitum atq elapsum. malis inuenies¬
U̾im tutus uiuẽ sictusq iam mori poteris nec
sanguine madidus nec ueneno.
Deperditis artibuo. dolor

Expanded text:
tum tutius inter cives bonos, quam super omnes cives vitum tutius inter cives bonos, quam super omnes cives vivatur. Iam tibi tranquillior rerum status, iam securior vita erit, sine metu, sine suspitionibus, sine excubiis, sine ferro; quibus in malis, quenam vite suavitas speranda sit nescio. Tyrannide perdita privatus dego. Elige an lamentis acerbare fortunam malis, an equabilitate lenire. Profecto enim si non vulgi strepitum, sed animum ipse tuum et in silentio preteritique memoriam interroges, multis te explicitum atque elapsum malis invenies. Iam tutus vivere, siccusque iam mori poteris, nec sanguine madidus nec veneno. 82 DE PERDITIS ARCIBUS Val
Abbreviated transcription (Latin):
uideri esse subditis et nõ sui met curantem
s procuratorẽ et mediocas uite ꝑseꝗ nõ exce¬
llentias. his quidẽ horũq similibus ut ari¬
stotoli placet. ⁊ mͥ fit durabilior pͥncipatus.
Uta tñ talem uideri expedit ut uͤ etia̾ talis sit
Simulatio ei pot sb oculis hominũ quos res
tangit qualibt arte uł ingenio longa ẽe nõ
põt uide nũc igit᷑ animi parte hoꝵ aliqua
erraueris erqueri desine et mirari neq eĩ
tyrnnide̾ hiis uitiis obnoxiã desinere s du¬
rare mirabile ẽ. ad sũmam et reges et ty¬
ranni omẽs et quicũq in potestatu aliquo
sũt debẽt si regnare diu uolũt acrit̾ excute̾
memorit᷑q dictũ ĩlłd catonis. apd̃̾ liuium.
Auaritia et luxuria omĩa magna imꝑia en¬
terũt . D. A missa tyrannide priuate red¬
uctus sum fortune. R. Hostis ciuiũ eras
factus es conciuis equã diste. ciuilitatẽ et bñ¬
fitium fortune humiliores agnoste cu hynestuiᷤ

Expanded text:
videri esse subditis, et non suimet curantem, videri esse subditis, et non suimet curantem, sed procuratorem, et, mediocris vite, persequi non excellentias.” His quidem horumque similibus ut Aristoteli placet, et michi, fit durabilior principatus. Ita tamen talem videri expedit, ut vere etiam talis sit. Simulatio enim, tot sub oculis hominum, quos res tangit, qualibet arte vel ingenio, longa esse non potest. Vide nunc igitur, an in parte horum aliqua erraveris, et queri desine et mirari; neque enim tyrannidem his vitiis obnoxiam desinere, sed durare mirabile est. Ad summam, et reges et tyranni omnes, quicunque in potentatu aliquo sunt, debent, si regnare diu volunt, acriter excutere memoriterque dictum illud Catonis apud Livium: “Avaritia et luxuria omnia magna imperia everterunt”. Amissa tyrannide private redditus sum fortune. Hostis civium eras, factus es concivis. Equam disce civilitatem, et beneficium fortune humilioris agnosce; cum honestius,
Abbreviated transcription (Latin):
illum alienũ incorpus ius hr̃e qd̾ suũ nõ hãt
in metallũ. uelle sibi licitum alioꝵ uitã ne di¬
cam pecuniã extorquere. suã tangere nõ audẽti
pͥma quidem igit᷑ ad securitatẽ et quietẽ uia est
non mͦ nrãnidis appetitũ s omẽ regnandi cupi¬
dinẽ abiecisse nã ꝗd stultius ꝗd laboriosius ꝗd¬
ue ꝑiculosius ꝙͣ totius in se unu ppłi sarcinas
rransferie. fragile forsitam suis propͥis perfe¬
rendis. Sui eligere meliora Ꝯsuetudo neri ho¬
stis et oppinionũ ꝑu̾sitas nõ ꝑmictit ilłd est
proximũ dristotelici dogmatis meminisse ut
scil non tirannũ quis se prebeat. s. rei.picura¬
torem. Untroitus inꝗt et oblationes õpportet
iuderi colligere dispoitiois gr̃a et si aliqnͣ opõ¬
tunũ fuit uti ad bellicas opportunitatres. Uni¬
rare inquit opportet ⁊ ornare ciuitate̾ tamꝙͣ
procuratorẽ existentẽ: nõ tyrannũ et rursus
opportet nõ ryrannũ s yconomũ et regalem

Expanded text:
illum alienum in corpus ius habere, quod suum non habeat in metallum, velle sibi licitum aliorum vitam, ne dicam pecuniam extorquere, suam tangere non audenti. Prima quidem igitur ad securitatem et quietem via est, non modo tyrannidis appetitum, sed omnem regnandi cupidinem abiecisse; nam quid stultius, quid laboriosius, quidve periculosius, quam totius in se unum populi sarcinas transferre, fragilem forsitan suis propriis perferendis? Si vero eligere meliora, consuetudo, veri hostis, et opinionum perversitas non permittit, illud est proximum: Aristotelici dogmatis meminisse, ut scilicet non tyrannum quis se prebeat, sed Reipublice curatorem. “Introitus, inquit, et oblationes oportet videri, colligere dispensationis gratia et, si quando opportunum fuerit, uti ad bellicas opportunitates, unirare, inquit, oportet et ornare civitatem, tanquam procuratorem existentem non tyrannum.” Et rursus: “Oportet non tyrannum, sed economum et regalem