comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Auem res pigneridan uolũp¬
it m̃i põtests̃ et slignorate co
datum sit. et ratum rabucrit. pi¬
ꝙiuis ualebit. ¶ Sipłib ies simi
pignori detur tquał oĩ im causa
ẽ.¶ Siꝑ ueditorem stcr̾it quomin
qiolitur. iecte agitur pigntitc¬
si pignorantu actio ĩhiteda est. ue¬
luti si creditor pignus suum cine

Expanded text:
 res pignori dari uoluntate domini potest: sed et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus ualebit.Si pluribus res simul pignori detur, aequalis omnium causa est.Si per creditorem stetit, quo minus ei soluatur, recte agitur pigneraticen pigneraticia actio inhibenda est, ueluti si creditor pign
Abbreviated transcription (Latin):
negotit. nroposuit. cum sit maio
necesitas ꝯtrahendi cum magut
quam ĩstuoe. oppe res patitur ut
te ꝯditioẽ ꝗs institoris dispiciat. et
ficum quolibet nautaꝵ st ꝯtrat

Expanded text:
negotio praeposuit, cum sit maior necessitas contrahendi cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et ssi cum quolibet nautarum sit
Abbreviated transcription (Latin):
 scrt. sine diminutiõt inqͣtidis so
mei pignoritibi sit. tueda est. ap̃to¬
tors ista ꝯuentio. ut ⁊ it ĩ cxigcnda
pecunia. ⁊ tebitorẽ aduanus mesi
cum eo expur. tucatimeãrgo s̃ iono¬
mẽ pocuniariũ fucrit. eractã pitu¬
num tecumꝰ peĩabis. si uo corpteis

Expanded text:
 ut sine deminutione mercedis solmei pignori tibi sit, tuenda est a praetore haec conuentio, ut et te in exigenda pecunia et debitorem aduersus me, si cum eo experiar, tueatur. ergo si id nomen pecuniarium fuerit, exactam pecuniam tecum pensabis, si uero corpori
Abbreviated transcription (Latin):
tmͫ. ñ esse pignor cissius ait.gaa
aliuit sit matta aͦluut iaius. et itco
nou̾tun inuito pignore adiciẽdu
cẽ aiti q̃ ꝙ ex silua ficta nataue sira¬
seruus rem peculiare sipignoriõ¬
terit. tuendu est. siliberam pecu lii
administrationẽ rabuit. nam t¬

Expanded text:
tam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et ideo nominatim in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'.Seruus rem peculiarem si pignori dederit, tuendum est, si liberam peculii administrationem habuit
Abbreviated transcription (Latin):
rit. quedm. tus cã factumest
⁊ quadruplum sit ꝯsecutus. int̾ ei
neq restituet exeo qued ꝯsecur
st. nec debito ĩp̾utabit ¶ Si pre¬
do rẽpignon dectit. ꝯpetit. eiet
defructib pignerotinia actio.
quã nsip̃e fructus suosuo fi¬
cit. lapredde enĩ ⁊ fructus uencli¬
cari exstantes possunt. ⁊ ꝯfup¬
dmactum pignas douir pa¬

Expanded text:
gerit quod metus causa factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit.Si praedo rem pignori dederit, competit ei et de fructibus pigneraticia actio, quamuis ipse fructus suos non faciet a praedone enim fructus et uindicari extantes possunt et consumpdistractum pignus debi
Abbreviated transcription (Latin):
si̾ni sun quaq dic pccum soluta
ẽẽt. uendere iom licet. placet. añ qui
õiu pensionũ dies uenutt ñ pos
añ quamõs dies uenur̃t. s olb pon¬
sionib p̃tcritis. ctiam si ura portio
soluta ñ sit.pĩgnus põt uemres
siita scͥptum sit: si quaptut sia
dic soluta ñcrit. statim cõpctit cipar¬
ti cõuantio. ¶ Deuea ncõ pĩgno¬
it ĩxem pactio ꝯsiẽpientac̃. ut

Expanded text:
si sua quaque die pecunia soluta esset, uendere eam mihi liceret, placet, antequam omnium pensionum dies ueniret, non posse antequam omnes dies uenirent. sed omnibus pensionibus praeteritis, etiamsi una portio soluta non sit, pignus potest uenire. sed si ita scriptum sit: 'si qua pecunia sua die soluta non erit', statim competit ei pacti conuentio.De uendendo pignore in rem pact
Abbreviated transcription (Latin):
cu.nec del pigno atitu actioni
tencte ⁊̃ nulla solutior. fat ¶tẽ¬
ꝙ et si acccptolata sit pocuruaił cõ¬
ditio cefggit. obquam pignus ꝯtrac¬
tum eni il pctum cui standũ est e
dunta at uł inusurtis obinucti
ẽpignus cosdluto ppt̃ q obligatu
est. locum baret pignoratita. ¶suic

Expanded text:
aticia actione tenebor et nulla solutione facta: idemque et si accepto lata sit pecunia, uel condicio defecit, ob quam pignus contractum est, uel si pactum, cui standum est, de dumtaxat uel in usuras obstrictum est pignus, eo soluto propter quod obligatum est locum habet pi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuciuit inttr ipsum ⁊ c̃ptorem. u sisoi¬
uent debitor rocuna pretii emptor
lic̾et ci reciꝑe rẽ suam scripsit ulia¬
nus ⁊ ẽ rescriptum obhãc quentõ¬
nem pigne̾rititiis actioni tenen
citditorem ũ debitorimantet ꝙ uc̃¬
dito actionẽ aduenus c̃ptoremsser ⁊
ip̃e tebitor aut uedicare it̃ pottrit.a¬
ut ĩ factum actioẽ aduersus empto¬
remagͥe ¶ uennit aũt inbãt actiot
et colus t culpa̾ut ĩ cominociuto ᷤ ͥ¬
uent ⁊ cusitdiaaus maior ñuc̃ĩt¬

Expanded text:
enerit inter ipsum et emptorem, ut, si soluerit debitor pecuniam pretii emptori, liceret ei recipere rem suam, scripsit Iulianus et est rescriptum ob hanc conuentionem pigneraticiis actionibus teneri creditorem, ut debitori mandet ex uendito actionem aduersus emptorem. sed et ipse debitor aut uindicare rem poterit aut in factum actione aduersus emptorem agere.Uenit autem in hac actione et dolus et culpa, ut in commodato: uenit et custodia: uis maior n
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ñ ad facic̾clam insulã tigna cõmo¬
dasti. tem ꝓtraxisti.ai eam scĩcs
utiosa ço nodau̾is. adiuuari qui
nos ñtccipi bencsicio oportet. ex
nodatis. recte de altã comnodati a¬
agi posse uiuianus icbit. nam eum
dauit. ñiectt actuꝵ desinguł par¬
tib E rem cõmodatam ꝓlidi. et

Expanded text:
 si ad fulciendam insulam tigna commodasti, deinde protraxisti aut etiam sciens uitiosa commodaueris: adiuuari quippe nos, non decipi beneficio oportet. ex abus rebus commodatis recte de altera commodati agi posse Uiuianus scripsit: quod dauit, non recte acturum de singulis partibus.Rem commodatam perdidi et
Abbreviated transcription (Latin):
l Arbitriria actio utusqͣ utili¬
tattm ꝯtinet. tam actoris. quam
ici. qd̾ si reũterest. minoris fiat
pecunie contẽpnatio quã intenta
tumẽ.aut si actoris. maioris pe¬
cunis fiat. ¶ Nec aut actio crillac
stipũlatioẽ uenit.  loi stipulatus

Expanded text:
Arbitraria actio utriusque utilitatem continet tam actoris quam rei: quod si rei interest, minoris fit pecuniae condemnatio quam intentum est, aut si actoris, maioris pecuniae fiat. Haec autem actio ex illa stipulatione uenit, ubi stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
rint. ⁊ꝙ locata sunt. id ipsum pit¬
stabit ei qui exꝑiundum ddit. ne¬
ꝙ enun ante eam rem q̃stui cuiq
cc̃oportit. pͥus quam ꝑicuo cius
nit. ¶ Silibero hõiu ꝗmicͥ bonafi. u
de fuichit. quasi fuore comino¬
dauero. uideanus an hultã com¬
modatiationẽ.rum ⁊ colsus fuiꝰ

Expanded text:
rint eaque locata sint, id ipsum praestabit qui experiundum dedit: neque enim ante eam rem quaestui cuique esse oportet, priusquam periculo eius sit.Si libero homini, qui mihi bona fide seruiebat, quasi seruo rem commodauero, uideamus, an habeam commodati actione
Abbreviated transcription (Latin):
ti referenda. ꝓĩde si ualitudine un¬
relitus. aut .ii. aũten qrstate peti¬
tor nuch̾it ip̃si nocere pop̃ scribir¬
eud̃ adicitur camq pocuruã cum
ꝯstitucbatur debita fuisse. int̃pit

Expanded text:
ti referenda. proinde si ualetudine impeditus aut ui aut tempestate petitor non uenit, ipsi nocere Pomponius scribit.Quod adicitur: 'eamque pecuniam cum constituebatur debitam fuisse', int
Abbreviated transcription (Latin):
nem ce ĩitimi̾no i io sic accep̃ quasi
initm comini u̾teret nec u̾tit. et ce¬
ccp̃ creditore. non uitetur lisum. nt
tenctur dñs. ut atdulitas credito¬
ris comino obess. ł calliditas ẜuic
noccret. Id tam̃ si is fu̾it yuus qui
solitus crat accipic̃s u̾tcre.adi ñ pu¬
tonocore domino. si alia m̃it ẜuus
acccp aũ si cum hac m̃te accepis¬
esse creditor quo uertatur.¶Simu¬
tuatus sit pccumã fuus aduestẽ co¬
ꝑandam. et numi pierint quis de ĩ
itinu̾so agot possit. ufrum orelitor.
in uẽclitor. puto autan siꝗd̃ pirtrũ
nu̾atum sit. creditorẽ de in itm u̾so
actuꝵ.⁊ si uestis ꝑierit: sĩ antm nõ
fuit p̃tium solutum.adħ tam̃ data
pecunia ut uestis em̾etur et pecunu

Expanded text:
uasi in rem domini uerteret nec uertit et decepit creditorem, non uidetur uersum nec tenetur dominus, ne credulitas creditoris domino obesset uel calliditas serui noceret. quid tamen, si is fuit seruus, qui solitus erat accipiens uertere? adhuc non puto nocere domino, si alia mente seruus accepit aut si, cum hac mente accepisesse creditor, quo uertatur.Si mutuatus sit pecuniam seruus ad uestem comparandam et nummi perierint, quis de in rem uerso agere possit, utrum creditor an uenditor? puto autem, si quidem pretium numeratum sit, creditorem de in rem uerso acturum et si uestis perierit: si autem non fuit pretium solutum, ad hoc tamen data pecunia, ut uestis emeretur et pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
ut puta si ante aiditam uĩtlitãt᷑ti
debitorul cãpto coabostib. consti¬
tuat quis se soliturum. iumet põp
cum ꝯstitrta est. ¶ Siquis.c aure
ergo ⁊ is qui sortem ⁊ usuras q̃nõ
tebcbantur ꝯstituit. tenebitur inso¬
temdum tatat.

Expanded text:
ut puta si ante aditam hereditatem debitoris uel capto eo ab hostibus constituat quis se soluturum: nam et Pompcunia constituta est.Si quis centum aureoergo et is, qui sortem et usuras quae non debebantur constituit, tenebitur in sortem dumtaxat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ip̃e facturus ñ cẽt. quid eigo ẽ. pn¬
ti debet dñs creclitorem ħ auierre sine
tomus su uitelicet ĩiuria.ne cogẽ¬
dus sit dominus uecde dom una
ut quãti pretiosior facta ẽ id prestet.¬
Item lat̾o ait. si ẜuus mutuatus
nũmos ame alticos crocditent dein
remiiso tomuinum tem̾. ꝙͣ nomen

Expanded text:
e facturus non esset. quid ergo est? pati debet dominus creditorem haec auferre, sine domu‹s ui›delicet iniuria, ne cogendus sit dominus uendere domum, ut quanti ‹pretio›sior facta est, id praestet.Idem Labeo ait, si seruus mutuatus nummos a me alii eos crediderit, de in rem uerso dominum teneri, quod nomen
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cominus ei p̃stut ꝯsueuerat. ĩ rez
uiden comini uertisse. labo scribit.
orgo iderit et ĩ fiio.s et si mutu pt¬
cunia accepta tomum tomincã ex¬
ornauit. tectoriis et qb. dam ali s
que magis ad uoluptattm ꝓtinẽt
quam utilitatem. ñ uitct usumq¬

Expanded text:
quem dominus ei praestare consueuerat, in rem uideri domini uertisse Labeo scribit. ergo idem erit et in filio.Sed si mutua pecunia accepta domum dominicam exornauit tectoriis et quibusdam aliis, quae magis ad uoluptatem pertinent quam ad utilitatem, non uidetu
Abbreviated transcription (Latin):
tetur ꝗ pͥmo inuito comino rez
cõtractauit. semꝑ ĩ restituenda ca
quam nec debuit aufcrie. mora
trociucta sit. nec cau̾tĩi en ee qui
gne actionis cxpiamur ꝙꝑ legea¬
gendũ. de conditione t̾tc᷑ari.¬

Expanded text:
detur, qui primo inuito domino rem contrectauerit, semper in restituenda ea, quam nec debuit auferre, moram ntroducta sit nec cautum eadem lege, quo genere actionis experiamur, ex lege agendum est. DE CONDICTIONE TRIT
Abbreviated transcription (Latin):
inac siicem ẜuus sub ꝯlitione.li¬
bere iussus sum. ⁊ lite ꝯtestata cõ¬
etutio ex tiuisf. nam nec petitor
iam ĩteret̃ hoĩem rcpeħ u ts sr̃
dolom̃al furis. eius eẽ desiit. c
si pendẽte ꝯditione iudicarctur.
uitex exissimare dctebn quati ẽp̃¬

Expanded text:
ac si idem seruus sub condicione liber esse iussus fuisset et lite contestata condicio exstitisset: nam nec petitoris iam interest hominem recipere et res sine dolo malo furis eius esse desiit. quod si pendente condicione iudicaretur, iudex aestimare debebit, quanti emp
Abbreviated transcription (Latin):
sisti ñ poterit ueluti mories ẜuor.
que sunc clolo ⁊ culꝑa cius accidunt.
latronũ. ostium ut ĩcinsus.pirata¬
rum ĩ sidias. rausigium incẽclur.
aut delatronil ⁊ pitatis ⁊ nauita¬
gio diximus.ita sciucet accipico
ũ ĩ hoc comod ta sit alicui res uer¬

Expanded text:
resisti non possit, ueluti mort‹e›s seruorum quae sine dolo et culpa eius accidunt, latronum hostiumue incursus, piratarum insidias, naufragium, incendium, autem de latronibus et piratis et naufragio diximus, ita scilicet accipiemus, si in hoc commodata sit alicui res, u
Abbreviated transcription (Latin):
putat ut i sit ꝑsctutio. ¶ ueius
fuit clubitatii. anghat acti ne
egit. ortis obligatonẽ osumat.
tutius ẽ cliccir solutio ne potius
ex hac actione factalibationemꝰ
lutio ad utiaꝙ obligationẽ ꝓfic

Expanded text:
cutio.Vetus fuit dubitatio, an qui hac actione egit sortis obligationem consumat. et tutius est dicere solutione potius ex hac actione facta liberationelutio ad utramque obligationem profic
Abbreviated transcription (Latin):
tuit fructũ. quoq eis icgatũuit¬
ri. qr nisi liceret legatariis cesc
fructurriis licctauclrabitim essẽt
excolegato. ¶licet tã angustus c̃
legatarius clidomꝰ ususlegatus
c̃. ut ñ possit occupare totius do
et aliis tẽporib tota tomo uti. cũꝰ

Expanded text:
tuit fructum quoque eis legatum uideri, quia nisi liceret legatariis caedere fructuariis licet, nihil habituri essent ex eo legato. Licet tam angustus est legatarius, cui domus usus legatus est, ut non possit occupare totius domet aliis temporibus tota domo uti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ditus cẽt. quo non dum quicqͣ
iam tt̃ inea causa cros cẽ ccpͣisset
ut ĩustolocatore ius pignoris
ĩ co solui ñ posset. potiorẽ cius cãr
lulendam cõ amplius ⁊ sub con¬
ditione creclitorem tuc̃clum puta¬
uant adu̾isus cum cui postta ꝗc

Expanded text:
et, quo nondum quicquam iam tunc in ea causa Eros esse coepisset, ut inuito locatore ius pignoris in eo solui non posset, potiorem eius causam habendam.Am plius etiam sub condicione creditorem tuendum putabat aduersus eum, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ypothete ue nominc sit res chga¬
ta. suic. alio possicc᷑nte pͥor crectito
uendicet ypothetatia acticẽ ⁊ illece¬
cipiat si non ꝯuenit ut sͥ res fit obti¬
ta ħ imodum supra celatum re¬
plit᷑abit .s ficum. alio possore cred¬
cari ci potest ypotroca ut tamẽ
prior cum eo agento. aiferat eirẽ.¬
¶Si q̃m nõ restituetut rem pignora¬
tam possessor ꝯdepnatus ex prefatis
mod̾is litis estimatioem exsol¬
ic fi soluta sit p̃ma pͥori crecdton.
q̃ueritur. ⁊ rocte puto. ħ adimitẽ

Expanded text:
nomine sit res obligata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore credcari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem.Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis litis aestimationem exsolac si soluta sit pecunia priori creditori, quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
trem accepisse dicretur quã sorore.
partẽ suam petebat. nec pãte n supc¬
tuum factoꝵ ĩlitem p̃stare uolctat.
rdi sudcito amplius erogatũ esset
doliexecptionẽ. age̾ potest d̃ rccipiẽ¬
da portiot sumptuum. Intesta¬
to moriẽs. codicilł predia sua oĩa. ⁊
patrimoniũ int̾ liberos diuisit. ita
u̾longe. implius filio quam filieẽ

Expanded text:
trem accepisse diceretur quam sororem, partem suam petebat nec partem sumptuum fact‹o›rum in litem praestare uolebat: i idcirco amplius erogatum esset,doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum. Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos diuisit ita, ut longe amplius filio quam filiae r
Abbreviated transcription (Latin):
sit familie he̾ciscũtt iudicium.ut
si familie herciscute ⁊ cõĩdiuidũ¬
to actum sit. adiudicatioẽs p̃tor
tuctur. Exceptiões aũ actiones dan¬
do.¶ Si conĩtlos ab sẽte uno cohr̃¬
de remuẽliter̃t.⁊ in care doloma¬
lo fecerũt quoꝰ plus ad eos puẽrrit.
uł famine herciscũde iudicio p̃sta¬
bũt ci qab fuit. x hĩtlitatis pctitioẽ¬

Expanded text:
sit familiae erciscundae iudicium. Si familiae erciscundae uel communi diuidundo actum sit, adiudicationes praetor tuetur exceptiones aut actiones dando. Si coheredes absente uno coherede rem uendiderunt et in ea re dolo malo fecerunt, quo plus ad eos perueniret, uel familiae erciscundae iudicio praestabunt ei qui afuit uel hereditatis petitio
Abbreviated transcription (Latin):
błaris ꝓposuerat. iõme testam tum
recitaumm erat. quoidem stichus libx
et ex parte rems erat soripius. qui statid
suugnarus. pecunias deñtu Rñt cxe¬
git asit crediditaił insclum stipu¬
daͤeem. e pignora acciꝑet. ꝯsiucbat᷑¬
ꝗcem ei ꝗ soluissẽt lbatos cẽ. si moto
ipsi quocy ignorassent dominu
dicassisseeat̾ autem sũmaꝵ noc
que ad stichum ꝑuenissent. fam¬
lic herciscunte ꝗdem actionẽ nõ cor¬
disset. cis ñ ex maiore partequam
x qua ip̃e nr̃o sit alienatan  eemam
si tibiu ĩ hoc dederim nũmos. ut eos
sticho ciedas. teunte mortuo meigꝰ¬
rans teclenꝑ accipiẽtis ñ facios. ne¬
ꝙ enĩscut iliut rceptumẽ ut ce¬
bitores solue̾tes eilatientu. ita ħ¬

Expanded text:
aeposuerat, Romae testamentum recitatum erat, quo idem Stichus liber et ex parte heres erat scriptus: qui status sui ignarus pecunias defuncti aut exegit aut credidit, ut interdum stipularetur et pignora acciperet. consulebatquidem ei qui soluissent liberatos esse, si modo ipsi quoque ignorassent dominum decessisse. earum autem summarum nomine, quae ad Stichum peruenissent, familiae herciscundae quidem actionem non comdisset, eas non ex maiore parte, quam ex qua ipse heres sit, alienatas esse: nam et si tibi in hoc dederim nummos, ut eos Sticho credas, deinde mortuo me ignorans dederis, accipientis non facies: neque enim sicut illud receptum est, ut debitores soluentes ei li
Abbreviated transcription (Latin):
enimĩmoraẽ is a quo pecumam
ꝓpt̾ eeceptionem peti ñ potest. set
quintitatẽ que iglio tp̃r colligi¬
ur suipulamur. cũ ꝯditio extitit. fic̃
⁊̃ in fructib itcn ⁊ iusurs põt et pͥo¬

Expanded text:
enim in mora est is, a quo pecunia propter exceptionem peti non potest. sed quantitatem, quae medio tempore colligitur, stipulamur, cum condicio exstiterit, sicut est in fructibus: idem et in usuris potest
Abbreviated transcription (Latin):
I odHum alicui ciuitãti ꝑfida co¬
missum restitui uissa eẽt ỹrditas. ma¬
gistratus actores hoꝵ bonoꝵtitium
et sciũ ⁊gauĩ itoneos creaucr̃t. pꝰt¬
modũ nii actores ĩter se diuiserut
ãminisirationẽ lonoꝵ id ꝙ egerunt
sine auctoritate ⁊ sine ꝯsensu magi¬
stratuum. testam̃tũ post aliꝙ tẽpus

Expanded text:
um alicui ciuitati per fideicommissum restitui iussa esset hereditas, magistratus actores horum bonorum Titium et Seium et Gaium idoneos creauerunt: postmodum hi actores inter se diuiserunt administrationem bonorum idque egerunt sine auctoritate et sine consensu magistratuum. post aliquod tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nichi refert. an q̃pupillus ħes exic¬
stat qr id es alignum cũ ceteris hĩlita¬
riis onerib ad cum trãsit.  siuiuoti¬
tio. negotia eius aministiare cep̾i ̃ter e¬
mittae ind̾tuo eo ñ debebo. noua tam̃m
chore necesse mͥ non ẽ uctera explicarea
c ꝯẜuare necessariũ est. ut accidit cũ altẽ
ex sociis mortuus ẽ. nam q̃tũq pͥoris
negotii ceplicãdi causa gerutur. nicͥlũ
tius gcsit ꝙ is ñ recte gefsit. tu mͥ actio¬
ne negotioꝵ gestonim ineris. ñ in hoc
tantum ut actiones tiras pĩes s ĩ ꝙ im¬

Expanded text:
 nihil refert an etiam pupillus heres existat, quia id aes alienum cum ceteris hereditariis oneribus ad eum transit.Si uiuo Titio negotia eius administrare coepi, intermittere mortuo eo non debeo: noua tamen inchoare necesse mihi non est, uetera explicare ac conseruare necessarium est. ut accidit cum alter ex sociis mortuus est: nam quaecumque prioris negotii explicandi causa geruntur, nihilumTitius gessit: quod is non recte gessit, tu mihi actione negotiorum gestorum teneris non in hoc tantum, ut actiones tuas praestes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis gͥex his recepit. puto ĩ cxẽ¬
citorẽ dandam actionẽ osq is ꝗ
cos huius modi officio p̃ponit. cõ¬
mitti eis ꝑmittit. quãqͣ ipẽ naui¬
cũ arius uel magister id faciat. ꝙ
tencbitr. de exotitorib ratiu
itẽ uitrarius nicͥi cauetur. s id cõ¬
stitui oportere labd scribit ⁊ħ iure
utuur. ¶Caupones aũt ⁊stab¬
uuiaritis ety eos accipiemꝰ ꝗ cauc¬
ponã uel stabularlum exercẽt in¬
stitorẽs ue eoꝵ ceterũ siꝗs opanc
diastini fũgitur. ñ ꝯtinetur ut
puta at̾rarii. q focarii et his sioyiles¬
ait p̾tor ꝙ cuiusq saluũ fore reces¬

Expanded text:
itur ex his receperit, puto in exercitorem dandam actionem, quia is, qui eos huiusmodi officio praeponit, committi eis permittit, quamquam ipse nauicularius uel magister id faciat, qutenebitur.De exercitoribus ratium, item lyntrariis nihil cauetur: sed idem constitui oportere Labeo scrutimur.Caupones autem et stabularios aeque eos accipiemus, qui cauponam uel stabulum exercent, institoresue eorum. ceterum si qui opera mediastini fungitur, non continetur, ut puta atriarii et focarii et his similes.Ait praetor: 'quod cuiusque saluum fore ‹re›ce
Abbreviated transcription (Latin):
iiii.scrib̾ paruireferit. res nrãs. an
saluas ec̃. et erim nob̾ m̾agis quã
quoꝵ sũt debẽt solui. et io si pigno¬
ri mercos accepo ob pecuniã nau¬
ticã. michi magis qͣm debitoric
nauta tencbitur sr̃añ eas susce¬
ꝑit. ¶ Recip autẽ saluũ fore.u̾

Expanded text:
scribit parui referre, res nostras an saluas esse: etenim nobis magis, quam quorum sunt, debent solui. et ideo si pignori merces accepero ob pecuniam nauticam, mihi magis quam debitori nauta tenebitur, si ante eas suscepit.Recipit autem saluum
Abbreviated transcription (Latin):
gen aut meso nãutam obuigai
set ꝑ se uel nauis magistros q¬
quam si ip̃t alicui enaritis cõoit¬
ti iussit. sinc dubio deleat obliga¬
ri. et suñt ꝗdam ĩ nauib ꝗcusto¬

Expanded text:
gem aut mesonautam obligari, sed per se vel per navis magistrum: quamquam si ipse alicui e nautis committi iussit, sine dubio debeat obligari. Et sunt quidam in navibus
Abbreviated transcription (Latin):
ds Suinstitude inofficioso testõ. ac¬
cusatione. de lite pacto trãsactum ẽ.
nec fides abhit̾le transactioni p̃stat᷑.
inosficiosi causam integram cẽpia¬
cũit Ei ꝗse filiũ eius eẽ affirirat
qui testõ id denegaũ. tñ eum exhrẽ¬
daũ de inosficioso testõ cauia suꝑ est
de inossicioso testõ militis. dicere ncc
nules põt. te inofficioso testõ. ne c¬
pos ꝯtra patiũ suũ. ł aliũ scriptu
hrdem. ꝓ portione egerat. ⁊ optinu¬
erat. s scriptus hr̃s app ellauerat.c
placuit interim ꝓpt̾ inopiã pup¬
pilli. alim̃ta ꝓ modo facultatũ qud̃
ꝑinofficioñ tessam̃ti accusatione¬

Expanded text:
 instituta de inofficioso testamento accusatione de lite pacto transactum est nec fides ab herede transactioni praestatur, inofficiosi causam integram esse placuit. Ei, qui se filium eius esse adfirmat, qui testamento id denegavit, tamen eum exheredavit, de inofficioso testamento causa superest. De inofficioso testamento militis dicere nec miles potest. De inofficioso testamento nepos contra patruum suum vel alium scriptum heredem pro portione egerat et optinuerat, sed scriptus heres appellaverat: placuit interim propter inopiam pupilli alimenta pro modo facultatium, quae per inofficiosi testamenti accusatione
Abbreviated transcription (Latin):
statẽ. Qm̃ femina nullũ ad¬
optare filiũ. sine iussu pͥncipis
põt. nec te inofficioso testõ ciusc
quam ꝗo sibi matrẽ ꝯacoptã fal¬
so cẽ ex istimabat: agere potest.
In ea ꝓiuĩcia de inofficioso testõ
agi oportet. ĩ qua scripti hr̃dos
domicilium habent.

Expanded text:
statem. Quoniam femina nullum adstatem. Quoniam femina nullum adoptare filium sine iussu principis potest, nec de inofficioso testamento eius, quam quis sibi matrem adoptivam falso esse existimabat, agere potest. In ea provincia de inofficioso testamento agi oportet, in qua scripti heredes domicilium habent.
Abbreviated transcription (Latin):
cesse haltre usq ad finc̾ litis. ¶ dec¬
testõ matris q̃ existimãs pisse filiu̾
alium hr̃dem instituit. de mnoffici¬
oso queri potest.
audiss decessisse. ⁊ testõ hĩcles alios
ĩstituiss diuus adrianus detreũ
hĩtlitatẽ ad filium ꝑtin̾e. ita ut
ub̾tates ⁊ legata p̾stentur. huic
ullut ad notatũ est. ꝙ qlib̾tatib
et legatis adicitur. nam cũ in of¬
ficiosum testm̃ arguatur. nicͥl ex
eo testamento ualẽt.
gatarius int̾ scriptoses hrcles ⁊.
cum ꝗdem inofficioso testõ agit. a¬
deẽ ctiam legatarios et uolũtate
defũcti tueri. ꝯstitutũ c̃st. eisdẽq
pmissum ẽ etum appellare. si ꝯtͣ
testam̃tum ꝓnũtratum fu̾it. d
inofficioso testõ matris. spurii qͦ
filii dicert possũt. ¶ Quãnis ĩstic¬
tuta ĩ officiosi testam̃ti accusatioẽ
res trãsactione decisa sit. tñ testam̃¬
tum ĩ suo iure maneat. qiõ date
ĩ eo lib̾tates atꝙ legata usq quo
falcidia ꝑmittit. suã halet potec¬

Expanded text:
 ad finem litis. De testamento matris, quae existimans perisse filium alium heredem instituit, de inofficioso queri potest. audisset decessisse et testamento heredes alios instituisset, divus Hadrianus decrevit hereditatem ad filium pertinere ita, ut libertates et legata praestentur. hic illud adnotatum quod de libertatibus et legatis adicitur: nam cum inofficiosum testamentum arguitur, nihil ex eo testamento valet. Vgatariis inter scriptos heredes et eum qui de inofficioso testamento agit: adesse etiam legatautum est, eisdemque permissum est etiam appellare, si contra testamentum pronuntiatum fuerit. De inofficioso testamento matris spurii quoque filii dicere possunt. . Quamvis instituta inofficiosi testamenti accusatione res transactione decisa sit, tamen testamentum in suo iure manet: et ideo datae in eo libertates atque legata, usque quo Falcidia permittit, suam habent pote
Abbreviated transcription (Latin):
possessionẽ. Queriaũ de inofficio¬
so testam̃to non potĩt. eud̃ sicx¬
hr̃datus sit filius enãcipatus. po¬
terit. queri. ⁊ita iũgẽtur filio suo
et simul cum eo hrditatẽ optic¬
nebit. ¶Si hilitatẽ ab hr̃dib ĩ¬
stitutis exhr̃dati emert̃. ł res fin¬
gulas sciẽtos eos ehidos essosaũ
ꝯduxerĩt predia.aluit ue ꝗd si¬
mule fecerĩt. ł̃ soluerĩt hr̃di qud̃
testatori debeãt. iudiciũ desuc̃ti a

Expanded text:
possessionem, queri autem de inofficioso testamento non poterit. quod si exheredatus sit filius emancipatus, poterit queri et ita iungetur filio suo et simul cum eo hereditatem optinebit. Si hereditatem ab heredibus institutis exheredati emerunt vel res singulas scientes eos heredes esse: aut conduxerunt praedia aliudve quid simile fecerunt: vel solverunt heredi quod te
Abbreviated transcription (Latin):
ino mortis cã fuerit doã¬
tum. s ĩter uiuos. hac tñ ꝯteniu¬
platione ũ in quartã abeatur. po¬
test dici inofficiosoi q̃relam cessa¬
re. si quartã indonatione haltat.
aut si minus hareat. ꝙ de ẽ. uiri
boni arbitratu pleãtur. aut cer¬
te ꝯferri oportet. id ꝙ donatums
est. ¶ Siquis cũ non possit de
inosticioso q̃ri. ad querelam adc¬
missus ꝓ parte rescindere testã¬
gat. ꝯtra quẽ inofficiosi querclã
instituat. dicẽdum ẽ. qr testam̃tũ
ꝓparte ualet. ⁊ p̾cedentes eũ poẽ
excluse st̃. cum effectu eũ querelã
instituisse.¬

Expanded text:
n mortis causa fuerit donatum, sed inter uiuos, hac tamen contemplatione, ut in quartam habeatur: potest dici inofficiosi querellam cessare, si quartam in donatione habet aut si minus habeat, quod deest uiri boni arbitratu repleatur: aut certe conferri oportere id quod donatum est.Si quis, cum non possit de inofficioso queri, ad querellam admissus pro parte rescindere testamgat, contra quem inofficiosi querellam instituat, dicendum est, quia testamentum pro parte ualet et praecedentes eum personae exclusae sunt, cum effectu eum querellam instituisse.
Abbreviated transcription (Latin):
iauciꝰ ait ꝓcuraitorẽm dãpna c¬
datus cẽt uuit optulifs se cum sciret ⁊¬
cautiim ñ esse oĩb placuit. idẽ erit ob¬
ẜuandũ. ⁊ si defensoris loco cũ satis da¬
cione seliti obtulerit.

Expanded text:
us ait: procuratorem damnadatus esset aut optulisset se, cum sciret cautum non esse, omnibus placuit. idem erit obseruandum et si defensoris loco cum satisdatione se liti optulerit.
Abbreviated transcription (Latin):
negotiorum gestorum tenearis.¬
hontãtum sortẽ ueꝵ q̃ usuras cx pt¬
uł quas cx nrã pecunia ꝑcire potiuõ
quã in auena nogotia impc̃tumus. ẜ¬
uabius negouoꝵ gestoꝵ uidicio¬
dum ap̃ hostos cẽtcitius. negotia ciã
ãministraui. postea reuersus ẽ. nꝗgõ¬
pore. quogerant᷑. dñui non hãuert¬

Expanded text:
negotiorum gestorum tenearis.negotiorum gestorum tenearis.Non tantum sortem, uerum etiam usuras ex peuel quas ex nostra pecunia percipere potuimus quam in aliena negotia impendimus, seruabimus negotiorum gestorum iudicio.Dum apud hostes esset Titius, negotia eius administraui, postea reuersus est: negotpore quo gerebantur dominum non habuer
Abbreviated transcription (Latin):
actione tenctatur. q̃ post tp̃s exactum
nogotiorum gestorũ actione io pr̃are
cogitiu: sccũola nr̃ agit. putare se quod̃
sab̾ scrib̾it delere acapite rationt̃ recdten¬
dam. sic ĩtelligi. ut appareat ꝙ reuquu
fuerit. tc̃ cum pͥmũ lb̃ cs̃se cepit. ñ ut
dolũ aut culpam ĩẜuitute ãmissam ĩ
obligationẽ reuocet. itaꝙ si ĩuernatũ
uł malo more po̾mia ĩẜuitute erogita
libabitur.¶ Siulto nomini ꝗrona fide
mͥ ẜuiebat. mãtẽ ut aliqd agat. ñ fore
cum eo mãdati actionem lalto ait. qr ñ
u̾ba uolũtate excqtur rẽ fibimãdatã
si quasi ex neceffitate ẜuili. erit gͥ ne¬
gotuoꝵ gestorum actio qr geretti nego¬
tii mei rabu̾it assectionẽ. ꝯis fuit q̾
obugare possẽ. ¶ Cum me ab sente ne¬
sti. ⁊ignorans ususcepisti. iͥ negõꝵ¬
tus ñ es. s si añ quam usucapias co¬
gnoscas rem icã esse. fubicere telcĩ
uiteris tolũ malũ fact inac subicci¬
tione. io enim ỹ facte tere. nc actione

Expanded text:
tione tenebatur, etiam post tempus exactum negotiorum gestorum actione id praestare cogitur.Scaeuola noster ait putare se, quod Sabinus scribit debere a capite rationem reddendum sic intellegi, ut appareat, quid reliquum fuerit tunc, ‹c›um primum liber esse coeperit, non ut dolum aut culpam in seruitute admissam in obligationem reuocet: itaque si inueniatur uel malo more pecunia in seruitute erogata, liberabitur.Si libero homini, qui bona fide mihi seruiebat, mandem, ut aliquid agat, non fore cum eo mandati actionem Labeo ait, quia non libera uoluntate exsequitur rem sibi mandatam, sed quasi ex necessitate seruili: erit igitur negotiorum gestorum actio, quia et gerendi negotii mei habuerit affectionem et is fuit, quem obligare possem.Cum me absente neisti et ignorans usucepisti: mihi negotus non es. sed si, antequam usucapias, cognoscas rem meam esse, subicere debes uideris dolum malum facere in hac subiectione: ideo enim hoc facere debes, ne actione
Abbreviated transcription (Latin):
cr̃ ixccrͣtis er causis. aduersũ
dnõs ẜius ꝯsisttre ꝑmissũ est. id ẽ
siqui supp̾ssas tabulas testam̃tid¬
cãt in qb lib̾tatem sibi relictã asse¬
uerãt. ⁊tem artioris ani none. ꝓpł
romani. census q̃ et false. monete e¬
minis reos dños detegere suis ꝑmi¬
sum ẽ. pretc̃a si ficei cõmissariã libẽ¬
tatom ab his p̃ctit. ¶ S et siꝗs su
nũmis redẽptos se. q ñ mamimi¬
sos ꝯtra placitis fidem asseuerẽt. ui¬
ber q̃ eñt uissus si rationes reddie¬
dit. arbitrũ ꝯtra dĩim rationib c¬
cutiõlis rocte petet. S niqs fi¬
dem alicuius elegĩt. ut nũmis eiꝰ
roddimatur. atq his solutis ma¬
numittatur. nec ille oblatã pecue¬
niã suscipe uelie dicat. ꝯtractus
fidẽ tetogc̃di fuo potestis ẽ tͥbuc̃
aũ. er minorẽ causimon da¬
iori cognitioni p̃ iudiciũ ficri ño¬
portet. maior eͥquestio minorẽca¬
usam ad se trahit.
ẽ. ini niumero tͥum edictoꝵ ꝯnuor¬

Expanded text:
 certis ex causis aduersus dominos seruis consistere permissum est: id est si qui suppressas tabulas testamenti dicant, in quibus libertatem sibi relictam adseuerant. item artioris annonae populi Romani, census etiam et falsae monetae criminis reos dominos detegere seruis permissum est. praeterea fideicommissam libertatem ab his petent: sed et si qui suis nummis redemptos se et non manumissos contra placiti fidem adseuerent. liber etiam esse iussus si rationes reddiderit, arbitrum contra dominum rationibus excutiendis recte petet. sed et si quis fidem alicuius elegerit, ut nummis eius redimatur atque his solutis manumittatur, nec ille oblatam pecuniam suscipere uelle dicat, contractus fidem detegendi seruo potestas tributa ur. Per minorem causam maiori cognitioni praeiudicium fieri non oportet: maior enim quaestio minoreusam ad se trahit. est, in numero trium edictorum connumer
Abbreviated transcription (Latin):
auri pondo relicta. et sit susficiens a¬
dhuiusmodi fidei cõmissum romȩ
patrimoniũ. licet. maior pars. totiꝰ
patrimonii in proũĩcia sit. dici opor¬
tet rome eẽ prestandũ. nec enũ uen¬
simile c̃ testatorem ꝗ honorẽ habitũ
uoluit his ꝗb ip̃e reliqt. tã modica
fidei cõmissa ĩ ꝓuincia p̾stari uolu¬
ifse.¶ Si eanes que ꝑ fideicõmis¬
sum relicta est euoci sit. dicendũ est
ñ detere prescribi a ꝗ pctit. qi maior
pars hĩtlitatis alibi sit s si ñ fideicõ¬
missumi petatur coloci s fidei cõmi
satis uidendũ est. ã ħ prescriptõso
locũ h̃taltat. ⁊ ñ puto hab̾e. quinin

Expanded text:
auri pondo relicta et sit sufficiens ad huiusmodi fideicommissa Romae patrimonium: licet maior pars totius patrimonii in prouincia sit, dici oportet Romae esse praestandum: nec enim uerisimile est testatorem, qui honorem habitum uoluit his quibus reliquit tam modica fideicommissa, in prouincia praestari uoluisse.Si ea res quae per fideicommissum relicta est eo loci sit, dicendum est non debere praescribi ei qui petit, quasi maior pars hereditatis alibi sit.Sed si non fideicommissum petatur eo loci, sed fideicommisso satis, uidendum est, an haec praescriptio loc
Abbreviated transcription (Latin):
ica̾dẽ ꝓuincia. postea diuisa sub
duob p̾sidub ꝯsticuta ẽ. uelut germa¬
nia. misia. exalttra ortus. in alia assid¬
bit. nec uidctur ĩ sua ꝓuuncia asse dis
ap̃. Dicm. fu̾cto legãto cosaris. se¬
suarium com̃itib residuu tp̃ris ꝙ. alc¬
gaͣtis pͥsticutũ est debetur. m̃o sindi
postca comites cũ aliis eod tp̃ꝵ fuer̾t.
du̾sũ ineõ ẜuatur ꝗ successorem an̾
negotia tractare ĩ suum ꝗdem audi¬
torrum. nullo mõ ꝯcessũ est. ĩ auc̃u
autem non prohibetur.

Expanded text:
adem prouincia postea diuisa sub duobus praesidibus constituta est, uelut Germania, Mysia, ex altera ortus in altera adsidebit nec uidetur in sua prouincia adsedisorum Diem functo legato Caesaris salarium comitibus residui temporis, quod a legatis praestitutum est, debetur, modo si non postea comites cum aliis eodem tempore fuerunt. diversum in eo servatur, qui successorem antenegotia tractare in suum quidem auditorium nullo modo concessum est, in alienum autem non prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ucret. hĩs postulet ut de posseffione
decedat: ꝑatuq se dicat ĩnumicipio
caucre. impetrare ñderebit. du̾isum si
sine culpa aut tolo hr̃dis. missus sit
imposseffionẽ. ¶Iubet᷑ iuirare docalũ¬
pnia ne quis uerandi magis adu̾sa¬
autem iurare delet ꝗ ĩmunicipiu
nrenuttitur. rome se satisdare nõ
posse ⁊ iͥ posse quo postulat remitti.
idꝙ sine calũpnie cã facere. nã sicñ
est cõpellẽdus irrare. alibi se qua
co ioco fatisdare ñ posse. qr si rome¬

Expanded text:
s postulet uti de possessione decedat paratumque se dicat in municipio cavere: impetrare non debebit. diversum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem. Iubetur iurare de calumnia, ne quis vexandi magis adversaautem iurare debet qui in municipium remittitur "Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere": nam sic non est compellendus iurare "alibi se quam eo loco satisdare non posse", quia si Rom
Abbreviated transcription (Latin):
aũ. Dedie ponenda ĩ scipulatiõe
solet ĩterutigatorts ꝯuenmn. siñ ꝯue¬
niat. pedius putat ĩpotestate stipula¬
toris eẽ. moterato spatio de hoc aiudi¬
ce statuento. ¶euimiuicrẽ adhiet
cauẽ᷑. ¶ S nec miles nec minor. xxx.
tatur ĩrem̃ suã sidciussuram iuiert
¶ Siẜuus iterueniat. ꝗañquam iudici¬
um accipiatur ficeiussit ĩiudicatu
solui succurrẽdũ est actori ut ex ĩte¬
eri ꝓpt̾ imꝑitiam. ¶ Si fictiussor ui¬
dicatum solui. stipulatori hĩs estite¬
rit. aut stipulator fidciussori. ex ĩter¬
gro cauẽiumerit. tutor ⁊ curatõ
ut rẽ saluam fore pupillo caueant.
mittẽdi sunt ĩ mimicipcipio o qr
nẽcessaria ẽ satisdatio. It̾ cerestituẽ¬
da dño xp̾ctatispis cuiꝰ usufructus
datus ẽ. ¶Item legatarius ut caue¬
at cuicta hĩtutate iegata recidi. et ꝙ
amplius plegẽ faicidiam accepitip̃¬

Expanded text:
um. De die ponenda in stipulatione solet inter litigatores conuenire. si non conueniat, Pedius putat in potestate stipulatoris esse moderato spatio: de hoc a iudice statuend‹um›. Qui mulierem adhibet cauere: sed nec miles nec minor uiginttatur, in rem suam fideiussuram mulierem. Si seruus inueniatur, qui antequam iudicium accipiatur fideiussit iudicatum solui: succurrendum est actori, ut ex inteieri propter imperitiam. Si fideiussor iudicatum solui stipulatori heres extiterit aut stipulator fideiussori, ex integro cauendum erit. Tutor et curator, ut rem saluam fore pupillo caueant, mittendi sunt in †municipi‹um›, quia necessaria est satisdatio: item de re restituenda domino proprietatis cuius usus fructus datus est: item legatarius, ut caueat euicta hereditate legata reddi, et quod amplius per legem Falcidiam ceperi
Abbreviated transcription (Latin):
non postest. plurib autemiocis pos¬
sit. cogitur ꝑ iurare. ħ au̾tem tunc izi¬
petrabitur. cum iustacã esse uicetur.
ꝗd enim si cũ erat ĩ municipionoiuit
cau̾e. ħ caĩnondebet impe. trare. cu
ꝑeũ stetĩt quominus ibi uͥ desiterat
satis daret

Expanded text:
non potest, pluribus autem locis possit, cogitur peierare. Hoc autem tunc impetrabitur, cum iusta causa esse videbitur. quid enim si, cum erat in municipio, noluit cavere? hoc casu non debet impetrare, cum per eum steterit, quominus ibi, ubi ire desiderat, satisdaret
Abbreviated transcription (Latin):
aiꝰ QQud̃ sicum sciros eum facultati¬
b labi tui lucri grã affirmasti mic̾ idone¬
um cẽ merito adu̾sus te cũ inci decipiẽ¬
digrã alium falso laudasti. de doio iudici¬
um dandum est. auote¬
lp̃. Siquis affirmaũ minimã esse ur̃¬
ditait. ꝯita eam abhr̃de cinit. ñ est de
dolo actio cum ex uẽdito iufficiat fin aũ
michi ꝑsuasorit ut repudiẽ hr̃cditas¬
o ᷤ tem quasi minus solũcdo sit. ł ut opi¬
tt̃ ẜuum qͣi melior eo ĩ familia ñ sit᷑. di¬
co tt dolodandam. si callid̾ ħ fecerit ui¬
¶ It̾ si tabiue testam̃ti ne de in officiosoi
diccrctur dui supp̃sse sũt. mox mortuo
filio ꝓlate. hĩtios filii adu̾sus eos qui
suppssert. ⁊ lege corndia et de dolo pos¬

Expanded text:
ale Quod si cum scires eum facultatibus labi, tui lucri gratia adfirmasti mihi idoneum esse, merito adversus te, cum mei decipiendi gratia alium falso laudasti, de dolo iudicium dandum est. . Si quis adfirmauit minimam esse hereditatem et ita eam ab herede emit, non est de dolo actio, cum ex uendito sufficiat. Si autem mihi persuaseris, ut repudiem hereditatem, quasi minus soluendo sit, uel ut optem seruum, quasi melior eo in familia non sit: dico de dolo dandam, si callide hoc feceris. Item si tabulae testamenti, ne de inofficioso diceretur, diu suppressae sint, mox mortuo filio prolatae, heredes filii aduersus eos qui suppresserunt et lege Cornelia et de dolo po
Abbreviated transcription (Latin):
tonec ĩ t̾ nos di iudicctur cuius oltuor
cc̃t. noꝙ titius uclit uidiciũ accipere
q̃m noꝙ mãdati. noq sequestriria sci¬
ũ ꝯuenire potes. ñ dum ĩpleta ꝯditio¬
ne depositionis. de dolo adusus titiu
uendo ñ sit. cũ titio de dolo. Que distĩc¬
tio uera ẽẽ uidctur¶ Et si tuẜuum c¬
pigncratũ nõxe mͥ dedcris puidice
et sis absolutuis de dolo tors. si appas¬
ru̾it eũ pignori dĩtũ ccẽ. ¶ ħde doloa¬
ctio noxał erit. iõ lar̾o quoq. ł.xxx. p̃¬

Expanded text:
cuius oleum esset, neque Titius uelit iudicium accipere: quoniam neque mandati neque sequestraria Seium conuenire potes nondum impleta condicione depositionis, de dolo aduersus Titium uendo non sit, cum Titio de dolo. quae distinctio uera esse uidetur. Et si seruum pigneratum noxae mihi dederis per iudicem et sis absolutus: de dolo teneris, si apparuerit esse eum pigneri datum. Haec de dolo actio noxalis erit: ideo Labeo quoque libro
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ucrididit cũ poculio. q̃ptor ꝙ cũ
manumisit. dãdam ĩmanumisũ
de clolo actionthoc cñ sic accipiõ
cartre dolo emptort̃ ut ex cc̃pto te¬
n̾i non possit. aut millam eẽ uen¬
e ditionẽ. si ĩ hoc ĩpõ ut uẽcderet cir¬
⁊ cum scͥptus c̃. et minor ꝓponitur
ñ inducit. ĩintogrum restitutionẽ.
nã aducrsus manumissũ. nulla
untegrũ restitutio põt locũ nabere
sccũdum q̃ ⁊ si penali actione ind̃¬
ticmpnitati cius ꝯsuli possit. dicẽ¬
dum ẽ cessare de doio actionẽ: pop̃
aũt ctiam sipplaris actio sit. cessa
rt dolo actionem ait. ¶nõ soui
aũ si alia actio ñsit. s et si dubitit᷑
anaua fit.putat laldo. te doio dãc¬
dam actionẽ. et refert talem specĩẽ
ꝗfuũ mic̾ debelut. x ex uẽclitione
uł cx stipulatu uenenũ cid̾dit. et

Expanded text:
eum vendidit cum peculio emptorque eum manumisit, dandam in manumissum de dolo actionem hoc enim sic accipimus carere dolo emptorem, ut ex empto teneri non possit aut nullam esse venditionem, si in hoc ipso ut venderet circumscriptus est. et quod minor proponitur, non inducit in integrum restitutionem: nam aduersus manumissum nulla in integrum restitutio potest locum habere. Secundum quae et si poenali actione indemnitati eius consuli possit, dicendum erit cessare de dolo actionem. Pomponius autem, etiam si popularis actio sit, cessare de dolo ait actionemautem si alia actio non sit, sed et si dubitetur an alia sit, putat Labeo de dolo dandam actionem et adfert talem speciem. qui seruum mihi debebat uel ex uenditione uel ex stipulatu, uenenum ei dedit et
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbit. locũ habat de doioi actionem
s si ꝑ patronũ stabit. quominꝰ obli¬
gatio trãsstratur: dicẽtlum aͣit. p̾at᷑¬
num exceptione areo sũmouẽdu.
ego moucor q̃ admodum dedolo ac¬
tio dabitur. cũ sit alia actio n forte q
dicat. qm̃ ex ceptione patronus fũ¬
moucri pot. si. igat eũ icoter̾e dicis
qͣi nulla actio sit. q̃ ex ceptione repe¬
utur de dolo deccrnendait q̃n patͦ¬
nus tuc sũmouctur. si nolit ex pro¬
missior̃e ipsum manumissũ accic¬
pe. ex ꝓmissori plane adu̾susnma¬
numissũ. turiderebit. de dolo. autc
si ñ sit soluẽdo ex ꝓmissor. dño dai¬
bitur. ¶ si tolo muo ꝑcãtor pas¬
sus sit uicor aduersariũ mncumut
absoluertur. an de dolo michi actio adii¬
sus cum ꝗuicit cõpetat põt queriet pu¬
to ñ competere. si patus sit reus iudiciũ¬
transserre sub exceptione sub ex ceptioẽ
inc si coiuisum ẽ. auoqn de dolo actio ciͣt

Expanded text:
olo actionem. sed si per patronum stabit, quo minus obligatio transferatur, dicendum ait patronum exceptione a reo summouendum. ego moueor: quemadmodum de dolo actio dabitur, cum sit alia actio? nisi forte quis dicat, quoniam exceptione patronus summoueri potest, si agat cum reo, debere dici, quasi nulla actio sit quae exceptione repellitur, de dolo decernendam: atquin patronus tunc summouetur, si nolit expromissorem ipsum manumissum accipere. expromissori plane aduersus manumissum dari debebit de dolo: aut si non sit soluendo expromissor, domino dabitur. Si dolo malo procurator passus sit uincere aduersabsolueretur, an de dolo mihi actio aduersus eum qui uicit competat, potest quaeri. et puto non competere, si paratus sit reus transferre iudicium sub exceptione hac 'si collusum est': alioquin de dolo
Abbreviated transcription (Latin):
si noxe de ditio sit secuta. ñ putae
dandam nec ĩ idꝙ ex codit. ¶ Itc̃õ¬
̃ labezo querit. si cõpeditum ẜuum
meũ ut fugeret solueris. ande do¬
cisti. furti ten̾eris. si mĩa. in factũ
actionẽ dari debere. ¶scruus pac̾¬
tionis ꝓub̾tate rcum dño tẽdit ea
ꝯditione ut post ubtatem trãsstrat᷑.

Expanded text:
si noxae deditio sit secuta, non puto si noxae deditio sit secuta, non puto dandam nec in id quod excedit. Idem Labeo quaerit, si compeditum seruum meum ut fugeret solueris, an de docisti, furti teneris: si misericordia, in factum actionem dari debere. Seruus pactionis pro libertate reum domino dedit ea condicione, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lo suic non. dandam ineum de do¬
lo actionem. quoniã si cauit. dubiũ
c̃ an cõpetat ex stipulatu actio. s est
uerius siꝗdem de dolo cautũ est. cessi¬
re actionẽ de dolo. qm̃ est ex stipula¬
tu actio. si ñ est cautum ĩ cxempto ꝗ¬
dem actiõne ciffat de dolo actio. q̃m c
ẽ exempto. ĩ ex stipulatu detloio. ac¬
tio noccssaria c̃. Sifuum usurãĩ
um ꝓͥctarius occidit. legis aqlie ic¬
tioni. ⁊ adcxiltendũ accedit. si possic¬
dens ꝓͥctarius occidit ĩoꝙ cessat de
dolo actio ¶It si ẜuũ legatum hr̃s
añ aditam hr̃litatt̃ occiteris. q̃m¬
pͥus prius quã factus sit icͥgari
inter ẽptus est. cessat logis aqlie
actio. de dolo aũt actio quo cumq
tp̃r cum occiterit cessat qr ce testõ
actio cõpetit.¶Si quadrupes tua
dolo altĩus dapnum mͥ dedcrit. q̃¬
ritur. ã dolo rabeam adu̾sus eume
actionẽ. et placuit mͥ ꝙ lalto sc̃b̃it᷑
sidominus quadrupoctis ñ sit sol¬
uento. dari dlere de dolo. quã uis

Expanded text:
lo sive non, dandam in eum de dolo actionem, quoniam si cavit, dubium est, an competat ex stipulatu actio. sed est verius, si quidem de dolo cautum est, cessare actionem de dolo, quoniam est ex stipulatu actio: si non est cautum, in ex empto quidem aest ex empto, in ex stipulatu de dolo actio necessaria est. Si seruum usuarium proprietarius occidit, legis Aquiliae actioni et ad exhibendum acc‹e›dit, si possidens proprietarius occidit, ideoque cessat de dolo actio. Item si seruum legatum heres ante aditam hereditatem occiderit, quoniam priusquam factus sit legatarii, interemptus est, cessat legis Aquiliae actio: de dolo autem actio, quocumque tempore eum occiderit, cessat, quia ex testamento actio competit. Si quadrupes tua dolo alterius damnum mihi dederit, quaeritur, an de dolo habeam aduersus eum actionem. et placuit mihi, quod Labeo scribit, si dominus quadrupedis non sit soluendo, dari debere de dolo, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisso cõmittitur. s ex his dum¬
taxat. q̃ ad solutionem pecunie
tum litigatoris arbit̾ punire p̃õ¬
tĩt pecuniam eum aduersaro da¬
re iubtoo quo ĩ nũo hr̃i nõ oportet.
si testium noĩa cx srã arbitri exc¬
hibita ñ fit.cum arbit̃ diciñcõ¬
ꝓmissi ꝓferri iufsit. cũ ħ ei ꝑmis¬
sum ẽ. altĩus mora. altĩ ad penã cõ

Expanded text:
ittitur, sed ex his dumtaxat, quae ad solutionem pecuniae ciam litigatoris arbiter punire poterit pecuniam eum aduersario dar‹e› iubendo: quo in numero haberi non oportet, si testium nomina ex sententia arbitri exhibita non sunt.Cum arbiter diem compromissi proferr‹i› iussit, cum hoc ei permissum
Abbreviated transcription (Latin):
tariis. quoꝵ nola simł cirt̃. et fortaᷤ¬
se pot̃m ita ficciussorib ꝯiũge̾re
si socii sintalias noc ate pẽtitum. c¬
ncc eͣgo peto. noc inco noĩe petit᷑
licet att petatur ¶Semel cõynis¬
sa pena.solui cõpͤmissũ rectius pu¬
to dicinec ãplius posse cõmitti. nͥ
id actũ sit. ut ĩsingulas cãs totĩes¬

Expanded text:
tariis quorum nomina simul eunt. et fortasse poterimus ita fideiussoribus coniungere, si socii sunt: alias nec a te petitur, nec ego peto, nec meo nomine petitur, licet a te petatur. Semel commissa poena solvi compromissum rectius puto dici nec amplius posse committi, nisi id actum sit ut in singulas causas totie
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃s i feriatis dieb co sus sẽtit
gẽte piore arbit̾ dicat snãm̃et
petatur excq̃pmisso pena. ex ceptõ¬
nẽ locum non hab̾e ꝯstat. nisia¬
lia lẽgt ead̃ dies feriata ĩ qua fnãs
dicta ẽst fucrit excepta.
ele uãuis arbit̾ alfum abali¬
tõ petar uetũit si tñ hr̃s alta itero
petit pena cõmitetu non enio
differẽtlarũ utiũ causa. s toslenda¬
rum. adarbitros itur

Expanded text:
Si feriatis diebus cogente praetore arbiter dicat sententiam et petatur ex compromisso poena, exceptionem locum non habere constat, nisi alia lege eadem dies feriata, in qua sententia dicta est, excepta.uamvis arbiter alterum ab altero petere vetuit, si tamen heres ab altero petit pena committetur. Non enim differendarum litium causa, sed tollendarum ad arbitros itur
Abbreviated transcription (Latin):
bitri officio ꝯtinetur.⁊quẽ ad mo¬
dum detur uacua pͥossessiosãqsa
tis rẽ ratam habiturũ. seeius pe¬
dius putatꝙ nuiuã. rationẽ
habet. nã si ratũ non halet dũs.
cõmittetur stipulatio.arbi¬
ter nicͥl extracopinissum face̾
põt. ⁊ io necessariũ est. adicite e
die cq̃pmissi. ꝓferẽdi. cetũm i

Expanded text:
bitri officio continetur et quemadmodum detur uacua possessio. an et satis ratam rem habiturum?Sextus Pedius putat, quod nullam rationem habet: nam si ratum non habeat dominus, committetur stipulatio.Arbiter nihil extra compromissum facere potest et ideo necessarium est adici de die compromissi proferenda: ceterum i