comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus sic eũ ꝑterruit: ut tantũ cũ una na¬
ui cartagine fugeret ubi mox ingressus
interfectus ẽ. Ualerius rex uesegotarũ
facta pace cũ honorio placidiã sororẽ
eius reddidit. Quã costantio patricio
qui eam reuocauerat in matrimonio
uingens: honoriꝰ rebus humanis exces¬
sit. Maximꝰ ⁊ ioumꝰ de hispaniis ferro
umcti adducti atq interfecti sunt.
Ioħs uero honorio de functo: occidentale¬
regnũ inuasit. Contra quẽ placidia cre¬
ata augusta. & ualentinanꝰ filius cesar
dirigunt᷑. quẽ dolo potiꝰ asparis ⁊ arda¬
buris quã uirtute atii suꝑant. Oeciso¬
q ioħe tiranno ualentinianꝰ rauenna
imꝑator a patruele theodosio ordinat᷑.
uiꝰ germana honoria dum ad aule decꝰ
uirginitatẽ suã cogeret᷑ custodire: clam
misso dientulo attilam hunoꝵ regem
mutat in italiam. Cumq ueriente
atila uotũ suĩ nequiuit explere: faci¬
nus quod cũ atila non fecerat cum eu¬

Expanded text:
sus sic eum perterruit, ut tantum cum una nasus sic eum perterruit, ut tantum cum una nave Chartagine fugiret, ubi mox ingressus interfectusque est. Valia rex Vesegotharum facta pace cum Honorio Placidiam sororem eius reddidit, quam Constantio patricio, qui eam revocaverat, in matrimonio iungens Honorius rebus humanis excessit. Maximus et Iovinus de Spanias ferro vincti abducti atque interfecti sunt. Iohannes vero Honorio defuncto regnum occidentalem invasit. Contra quem Placidia creatam Augustam et Valentinianus filius eius Caesar diriguntur. Quem et dolo potius Asparis et Ardaburis quam virtute Aetii superant. Occisoque Iohanne tyranno Valentinianus Ravenna imperator a patruele Theodosio ordinatur. Cuius germana Honoria dum ad aulae decus virginitatem suam cogeretur custodire, clam misso clientulo Attilam Hunnorum regem itat in Italia. Cumque veniente Attila votum suum nequivit explere facinusque, quod cum Attila non fecerat, cum Eu
Abbreviated transcription (Latin):
dolo detecto occisus ẽ. Quo anno ⁊ ar-¬
chadiꝰ orientał imꝑator regnans post.
obitum patris anno tredecimo defunctꝰ ẽ.
simo quarto: theodosius uinior archadii
filius loco patris successit in imꝑiũ ado¬
lescens egregius: regnauitq annos quadra¬
ginta tres. Alaricꝰ rex uesegotarũ uastata
itala romã ingressus ẽ. opesq honorũ
augusti depredatus. placidiam sororem
eius duxit captiuã. Quã post hec a tagul¬
fo fuccessori suo in matrimonio ut acci¬
ꝑet delegauit. Constantinus tunc quidã
galliis occupatis inuasit imperiũ. filiũq
costantẽ ex monacho cesarẽ ordinauit.
S ipse mox apud arelatum filuiꝰ eiꝰ apud
uiennã regnũ cum uita amisert᷑. Itemq
eorũ exitus uimemores ioumꝰ ⁊ sebastia¬
nus ibi in gallus tiranndẽ moliunt᷑. S
⁊ ipsi ilico ẽẽ desierunt. Heraclianus post
hec cũ septingentis & trib nauib: garmatis.¬

Expanded text:
detecto dolo occisus est. Quo anno et Ardetecto dolo occisus est. Quo anno et Archadius Orientalis imperator, regnans post obitum patris ann. XIII, defunctus est. XI Theodosius iunior Archadii filius loco patris successit in imperio, aduliscens egregius, regnavitque an. XLIII. Halaricus rex Vesegotharum vastatam Italiam Romam ingressus est opesque Honorii Augusti depraedatas Placidiam sororem eius duxit captivam, quam post haec Atauulfo successori suo, in matrimonio ut acciperet, delegavit. Constantinus tunc quidam Gallias occupatas invasit imperio filiumque suum Constantem ex monacho Caesarem ordinavit. Sed mox ipse apud Arelatum, filius eius apud Viennam regnum cum vita amiserunt. Itemque eorum exitu inmemores Iobinus et Sebastianus ibi in Galliis tyrannide moliuntur: sed et ipsi ilico esse desierunt. Haeraclianus post haec cum septingentis et tribus navibus armatis
Abbreviated transcription (Latin):
dato: multi gothoꝵ eiꝰ extincti ipse quo¬
q bello euadens: mox tamen capite plec¬
tit᷑. Post cuiꝰ oppressionẽ isauri ꝑ mon¬
tem tauri discursantes ingens dispen¬
diũ rei publicȩ importart᷑. Contra qͦs
nabar ⁊aicꝰ directus: maiꝰ continuo re¬
pendit incomodũ. Hesꝑiam plagam¬
uero in regno honorĩ imꝑatoris primꝰ
radagaisus scita cũ ducentis milib suoꝵ
inundauit. Quẽ huldin ⁊ sarus hunoꝵ
gothoꝵq reges suꝑantes om̃s captiuos
qͦs retulerant singuł aureis uendidert᷑.
Stilico uero comes cuiꝰ due filie maria
⁊ hermantia singule uxores honorii
pͥncipis fuert᷑. ⁊ utreq uirgines defun¬
cte sunt spreto honorio regnũq eiꝰ mi¬
ans a lanoꝵ sueuoꝵ gandaloꝵq gentes
donis peccumisq illectas: contra reg
nũ incitauit. Eucheriũ filiũ suũ paga¬
nũ & xp̃ianis insidias molientẽ cupiens
cesarẽ ordinare. Qui cum eodẽ filio suo

Expanded text:
dato multi Gothorum eius extincti. Ipse quodato multi Gothorum eius extincti. Ipse quoque bello evadens mox tamen capite plectitur. Post cuius oppressionem Isauri per montem Tauri discursantes ingens dispendium rei publicae inportarunt. Contra quos Narbazaicus directus maius continuo rependit incommodum. Hesperia vero plaga in regno Honorii imperatoris primum Radagaisus Scytha cum ducenta milia suorum inundavit. Quem Huldin et Sarus Hunnorum Gothorumque reges superantes omnes captivos, quos retulerant, singulis aureis vendiderunt. Stilico vero comis, cuius duae filiae Maria et Hermantia singulae uxores Honorii principis fuere et utraeque virgines sunt defunctae, spraeto Honorio regnumque eius inhians Alanorum Suavorum Vandalorumque gentes donis pecuniisque inlectas contra regnum Honorii excitavit, Eucherium filium suum paganum et Christianis insidias molientem cupiens Caesarem ordinare. Qui cum eodem filio suo
Abbreviated transcription (Latin):
rius fr̃s filii theodosĩ imꝑatoris utrũq
imꝑiũ diuisis tantũ sedib tenere cepunt.
Idẽ archadius semor constantino politanã
urbẽ: honoriꝰ uͦ romanã. Tunc patriciꝰ
archadio principi insidias tendens. ala¬
missis clam peccuniis inutauit. Porro
detectꝰ rufinꝰ ab italiȩ militib ⁊ arca¬
dio
cunꝰ gaina comite missus ante portas
urb detruncatꝰ ẽ. caputq eius & dextera
manꝰ constantinopolu ad ludibrium
circumducta uxoreq eiꝰ exulata: opes
cunctas eutropiꝰ spado ꝓmeruit. Gildo
tunc affricȩ comes a theodosio dudũ or-¬
dinatꝰ ac si uuenile regnũ utrumq
despiciens: sibi cepit uelle affricã obti¬
nere: ⁊ a fr̃e ꝓprio masceleth. dum se
uidisset detectũ oppressiomiq uicinũ.
ꝓpria se manu ꝑemit. Gama uero supra
nominatꝰ comes constantino poł ciuile
bellũ cõmouens. totã urbẽ igni ferro
turbauit. fugiensq hellesponto piratico
ritu uiuebat. Contraquẽ nauali prelio

Expanded text:
rius fratres filii Theodosii imperatoris utrumque imperium divisis tantum sedibus tenere coeperunt, id est Archadius senior Constantinopolitanam urbem, Honorius vero Romanam. Tunc Rufinus patricius Archadio principi insidias tendens Halamissis clam pecuniis invitavit. Porro detectus Rufinus ab Italiae militibus et Archadio cum Gaina comite missus, ante portas urbis detruncatus est caputque eius et dextera manus Constantinopolim ad ludibrium circumductum uxoremque eius exulatam opes cunctas Eutropius spado promeruit. Gildo tunc Africae comis a Theodosio dudum ordinatus, ac si iuvenilem regnum utrumque despiciens, sibi velle coepit Africam optinere et a fratre proprio Mascezel dum se vidisset detectum oppressionique vicinum, propria se manu peremit. Gaina vero supra nominatus comis Constantinopolim civile bellum commovens totam urbem igni ferroque turbavit fugiensque Hellisponto piratico ritu vivebat. Contra quem navali proelio
Abbreviated transcription (Latin):
uimor post honoriũ quadragesimꝰ qͥntꝰ
ab augusto regnũ suscipiens: iginti ⁊
sex annis tenuit. Cuiꝰ anno imꝑũ octauo:
palladius ad scotos in xp̃m credentes a
pontifice romanȩ eccłiȩ celestino primꝰ
latũ. Ad hunc pauꝑcule brittonũ reli¬
cant. Repellunt barbari ad mare: re¬
pellit mare ad barbaros. Igit᷑ archadio¬
imꝑatore defuncto: honoriꝰ quidẽ eiꝰ
frãt partes regebat hesꝑias. Orientales
autẽ ꝓuintie subditione manebant
theodosii iunioris cum e̾ẽt annoꝵ octo.
antemio p̃fecto omnia disponente. Erat
enĩ iste neposphilippi qui paulum ep̃m
sub costantio ab ȩccłia expulerat: ⁊ ma¬
cedoniumtroduxerat. Is enĩ muro maxi¬
maximo urbẽ constantino polim circũ¬
dedit: qui uir sapientissimꝰ int̾ illiꝰ tem¬
poris homines ⁊ putabat᷑ & erat. ⁊ n¬
chil inconsulte faciebat s cũ multoꝵ
confilio que erant agenda tractabat:¬
& maxime sopͥiste troilo se credebat.

Expanded text:
um quadragesimus quintus ab Augusto regnum suscipiens viginti et sex annos tenuit; cujus anno imperii octavo Palladius ad Scottos in Christum credentes a pontifice Romanae Ecclesiae Caelestino primuslatum. Ad hanc pauperculae Brittonum relicant: « Repellunt Barbari ad mare, repellit mare ad Barbaros; inter haec operatore defuncto, Honorius quidem ejus frater partes regebat Hesperias; orientales autem provinciae sub ditione manebant Theodosii junioris, cum esset annorum octo, Anthemio praefecto omnia disponente. Erat enim iste nepos Philippi, qui Paulum episcopum sub Constantio ab Ecclesia expulerat et Macedonium introduxerat. Is enim muro maximo urbem Constantinopolim circumdedit. Qui vir sapientissimus inter illius temporis homines et putabatur, et erat, et nihil inconsulte faciebat, sed cum multorum consilio quae erant agenda tractabat, et maxime sophistae Troilo se credebat.
Abbreviated transcription (Latin):
sexagesimo quarto suȩ conditionis.
ex quo tẽpore romam in brictannia
regnare cessarunt post annos ferme¬
quadringentos septuaginta ex quo
gauis iulius cesar eandẽ insulam adiit.
functo igit᷑ theodosio
in eiꝰ imperio: filii eiꝰ fuccesserunt.
Archadius in oriente : honoriꝰ autẽ in
occidente. Hoc tempore in romana
damas pͣsidebat eccłia. In alexandria
theophilus. Iero solimis ioħs. Flauianꝰ
antiochenã tenebat eccłiam. Constan¬
tinopolitanã namq nec tariꝰ. Igitꝰ cir¬
canouã diem nouembrui mensis eodẽ
consulatu corpus theodosii delatũ ẽ
cum solempni honore ab archadio
filio & sepulture contraditũ. Post
paucos uero dies id ẽ. uicesima septima
eiusdẽ mensis etiã exortꝰ qui cũ imꝑa¬
tore theodosio fuerat contra tirannũ
reuersus ẽ. & dum imꝑator theodo¬
sius scđm consuetudine̾ ad portas oc¬
currisset exercituͬ remeanti: tunc
milites rufinũ prefectũ imꝑatoris
ꝑemert̃. Erat enĩ suspectꝰ quasi ti¬

Expanded text:
sexagesimo quarto suae conditionis CCCCIX, ex quo tempore Romani in Brittania regnare cessarunt, post annos fermequadringentos septuaginta ex quo Gaius Julius Caesar eandem insulam adiit.functo igitur Theodosio, in ejus imperio filii successerunt, Arcadius in Oriente, Honorius autem in Occidente. Hoc tempore in Romana Damasus praesidebat Ecclesia, in Alexandria Theophilus, Hierosolymis Joannes, Flavianus Antiochenam tenebat sedem, Constantinopolitanamque Nectarius. Igitur circa octavam diem Novembris mensis, eodem consulatu , corpus Theodosii delatum est cum solemni honore, et ab Arcadio filio sepulturae contraditur. Post paucos vero dies, id est vicesima septima ejusdem mensis, etiam exercitus qui cum imperatore Theodosio fuerat contra tyrannum, reversus est. Et dum imperator Arcadius secundum consuetudinem ad portas occurrisset exercitui remeanti, tunc milites Rufinum praefectum imperatoris peremerunt. Erat enim suspectus, quasi ty
Abbreviated transcription (Latin):
Git᷑ dũ gamnas adipisciei
desideraret imꝑiũ qui dudũ sua fide
apud beatã martirẽ eufemiam in calce¬
donia imꝑatori archadio ꝓmisisset di¬
uersa conciliare uoluebat & in sua
intentione mente semꝑ instabat. Dũ
ut nocte barbaros mitteret qui pala¬
ciũ concremarent. Tunc enĩ aꝑte mon¬
stratũ ẽ. quomͦ ds̃ custodiat ciuitatẽ.
Missis ab eo barbaris ad inaendium atq pre¬
das angłoꝵ turba apparuit armatorũ
ingens corpus habentiũ. Illi uero putan¬
tes esse milites abscesserunt. Cumq ga
me fuisset nunciatũ: incredibile uisũ
tura nocte alios destinauit. Cumq idẽ
ei renunciatũ fuisset denuo enĩ angłi
eandem uisionẽ barbaris ostendebant:
Nouissime ipse egressus cũ multitudine
miraculi sumpsit eaꝑimentũ. Arbitra¬
tus reuera quia ꝑdiem quidẽ lateret
exercitꝰ. noc te uero pro eiꝰ custodia po¬
neret᷑. & ita dum intra urbem nichil
posset implere egressus ad traciã aꝑte
q exercitu tracias uiuersas uastabat

Expanded text:
gitur dum Gainas adipisci desideraret imperium, qui dudum de sua fide apud beatam martyrem Eufemiam in Chalcedonia imperatori Arcadio promisisset, diversa consilia revolvebat, et in sua intentione semper instabat. Dumqut nocte barbaros mitteret qui palatium concremarent. Tunc enim aperte monstratum est quomodo Deus custodiat civitatem. Missis enim ab eo barbaris ad incendium atque praedas, angelorum turba apparuit, armatorum ingens corpus habentium. Illi vero putantes esse milites, abscesserunt. Cumque hoc Gainae fuisset nuntiatum, incredibile visum tura nocte alios destinavit. Cumque idem ei renuntiatum fuisset denuo enim angeli eamdem visionem barbaris ostendebant, novissime ipse egressus cum multitudine, miraculi sumpsit experimentum: arbitratus revera quia per diem quidem lateret exercitus, nocte vero pro ejus custodia poneretur. Et ita, dum intra urbem nihil posset implere, egressus ad Thraciam, aperte que exercitu, per Thracias universa vastabat
Abbreviated transcription (Latin):
Fert᷑ itaq quia cũ alaricꝰ ꝑgeret ad romã
uir quidã mirabił c̃uersatione mona¬
chus eũ monuisset. ut mala talia facere
non auderet: neq necib gauderet aut
sanguine. At ille. Non inquid ego uo¬
lens romã ꝓficiscor. s quidam michi quo¬
tidie molestus ẽ. torquens & dicens.
Perge ⁊ romanã destrue ciuitatẽ. Int̾¬

Expanded text:
Fertur itaque quia, cum Alaricus pergeret Romam, Fertur itaque quia, cum Alaricus pergeret Romam, vir quidam venerabilis, conversatione monachus, eum monon auderet, neque necibus gaudere, aut sanguine; at ille: Non, inquit, ego volens Romam proficiscor, sed quidam quotidie molestus est, torquens et dicens: Perge, et Romam destrue civitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Pidem tẽpus innocentiꝰ primꝰ romȩ no¬
uatianos ꝑsequi cepit: multasq eorũ
baris depredata. Alaricus enĩ quidam bar¬
ꝑatore subuectꝰ. atq contra eugeniũ
tirannũ solatia p̃bens. ⁊ ꝓpt̾ea romanis
ferens imꝑare quidẽ ñ elegit s disce
dens ab urbe constantinopolitana ue¬
nt ad partes hesꝑias. Cumq uenisset
illiricũ om̃ia subuertebat. ⁊ transiens¬
de thessalonica habita congressione
circa fluuiũ pinũ apud ncõpolim epi¬
ri pene tria milia uiroꝵ eiꝰ thessalonicȩ¬
quidẽ miraculoꝵ eiꝰ igne cͣcremauert
peccunias autẽ arripuert̃. Multosq
senatoruordinis diuersis subdidere
suppliciis. deridentesq romanoꝵ reg¬
nũ imꝑatorẽ fecert̃ quendã nomine
attalũ. Quẽ una die tanquã imꝑato¬
rẽ fecert̃ ꝓcedere altera uero die seri
scẽmate ministrare. Hec dũ egisset alaricꝰ
quia theodosius imꝑator contra eum
misisset exercitũ. Que fama non fuit¬
ficta Reuera namq exercitꝰ ueniebat.

Expanded text:
idem tempus Innocentius I Romae Novatianos persequi coepit, multasque eorumbaris depraedata. Alaricus enim quidam barperatori subjectus, atque contra Eugenium tyrannum solatia praebens, propterea Romanis ferens, imperare quidem non elegit, sed didens ab urbe Constantinopolitana, venit ad partes Hesperias. Cumque venisset Illyricum, omnia subvertebat; et transiens Thessaliam, habita congressione circa fluvium Pinum apud Nicopolim Epiri, pene tria millia virorum ejus Thessalii pequidem miraculorum ejus igne concremaverunt, pecunias autem abripuerunt, multosque senatorii ordinis diversis subdidere suppliciis. Deridentesque Romanum regnum, imperatorem fecerunt quemdam nomine Attalum; quem una die tanquam imperatorem fecerunt procedere, altera vero servi schemate ministrare. Haec dum egisset Alaricusquia Theodosius imperator contra eum misisset exercitum; quae fama non fuitficta, revera namque exercitus veniebat.
Abbreviated transcription (Latin):
parati ire cõtinuo. Perrexerũt itaq illi uude¬
runtꝰ bellũ ⁊ citiꝰ redierunt Mhrłm dicentes.
Serte uerũ est sicut occłis nris uidimꝰ. pꝰa

Expanded text:
parati ire continuo. » Perrexerunt itaque illi, et viderunt bellum, et citius redierunt Hierusalem, dicentes: erte verum est, sicut oculis nostris vidimus.
Abbreviated transcription (Latin):
I.
ciuitate capti erat̃ de pͥori bello: ⁊ deditꝰ raimnũ¬
do qͥndecĩ milia bisantios: ⁊⁊ qͥndeci equos magni
p̃cii: ⁊̃ fecit illis magnũ mercatũ fieri. de equis.

Expanded text:
i illic capti erant de priori bello. Et dedit Raimundo quindecim millia bysantios, et quindecim equos magni pretii, et fecit illis magnum mercatum fieri de equis
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ missis. quo eũ infra ciuitatẽ amicis¬
sime reciꝑet E iq xpĩanitatẽ liberiꝰ ꝓmuit¬
tebat. atq eũ duute multo honõre facẽ

Expanded text:
icem missis, quo eum infra civitatem amicissime reciperet, eique Christianitatem liberius promittebat, atque eum divitem multo honore face
Abbreviated transcription (Latin):
Sexerta ira & quando uult eũ punit ma¬
nifesta uindicta timeoq ne te uidicet pe¬
nali tristicia: ⁊ tͥ dico modo quia in hoc an

Expanded text:
serta ira, sed quando vulteum punit manifesta vindicta, timeoque ne te judicet poenali tristitia, et tibi dico modo, quia in hoc an
Abbreviated transcription (Latin):
cilio: qͣm illo tepore ñ poterant introire
trãm sarracenoꝵ: eo qđ ualde in estiuo
tempore arida ⁊ maquosa e. Per hanc uͦ
uiam ñ audebant transire: neq xp̃i ppłm
duc̾e̾ rege̾ ⁊ conduce̾. Tam acceꝑunt ad R
nouembris tminũ uidelicet ad om̃iũ scõꝵ
solempnitatẽ qđ in illo die eenͣt om̃s undiq
congregati in anuochia ⁊ sic cũ maximo
gaudio inciꝑent uiam scĩ sepulchri. Om̃s
nãq parit̾ laudauert̾ consiliũ hoc : qđ ⁊
honestui erat ad faciendũ. Postea seniores
nr̃i ũnusquisq ꝓfectus ẽ. in t̾ram suã uide¬
licet in cuuitates ⁊ in castella usq dũ ad ꝓpin¬
quasset ille tmĩnus. Fecert̾q om̃s senior ẽs
egens esset illic adeẽnt qͥ auro uł argento
aliquantulum careret. ⁊ cõuentionẽ cũ ilł

Expanded text:
iam in illo tempore non poterant introire terram Sarracenorum, eo quod valde in aestivo tempore arida et inaquosa est. Per hanc vero viam non audebant transire, neque Christi populum ducere, regere et conducere. Tamen acceperunt ad Kal. Novemb. terminum, videlicet ad Omnium Sanctorum solemnitatem, quod in illo die essent omnes undique congregati in Antiochia, et sic cum maximo gaudio inciperent viam sancti sepulcri. Omnes namque pariter laudaverunt consilium hoc, quod et honestum erat ad faciendum. Postea seniores nostri unusquisque profectus est in terram suam, videlicet in civitates et in castella, usque dum appropinquasset ille terminus. Feceruntque omnes seniores egens esset illic, qui auro vel argento aliquantulum careret, et conventionem cum il
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit̾ xeraes de regno septuaginta milia armatoꝵ
& de auaaliis trecentas rostratas etiã naues mille
ducentas onerarias uͦ tria milia habuisse in exercitu
fert᷑. Cui leonida spartanoꝵ dux cũ quatuor mi¬
lib obstitit & pene uicit. deinde themistodes athe¬
niensiũ dua nauali pͣlio exercitũ eiꝰ suꝑauit. xer¬
xes uictꝰ amissis copiis turpit̃ refugit in patriam.
Arterseae regnante libri phitagore incensi funt
ab atheniensib & memoriale philosophoꝵ qui tunc
fuert̃. id ẽ. milesi hypocratis medici ac socratis.¬
de pͥmo agone romeacto. ac de magna pestilencia
que romanas iures pene consũpsit : & cetera que
tẽ gesta st̃ apđ romanos. uii. De septuaginta¬

Expanded text:
nta millia armatorum, et de auxiliis trecenta, rostratas etiam naves mille ducentas, oneratas vero tria millia habuisse in exercitu fertur, cui Leonida Spartanorum dux cum quatuor millibus obstitit, et pene eum vicit. Deinde Themistocles Atheniensium dux navali praelio exercitum ejus superavit. Xerxes victus, amissis copiis, turpiter refugit in patriam.Artaxerxe regnante libri Pythagorae incensi sunt ab Atheniensibus. Et memoriale philosophorum qui tunc fuerunt, id est, Milesii, Hippocratis medici ac Socratis.de primo agone Romae acto et de magna pestilentia quae Romanas vires fere consumpserat, et caetera quae tunc gesta sunt ap
Abbreviated transcription (Latin):
ariꝰ ꝑsarũ rex t̾ciꝰ scitis bellũ intulit: asiã mace¬
doniãq edomuit & in campis marathoniis cũ athe¬
niensib confliacit : ubi ducenta milia sui exercitꝰ
amisit: uictusq in ꝑsas refugit.ii. Quo reg
nante brutꝰ & conlatinꝰ post depulsionẽ regũ pͥmi
consules apđ romanos constituunt᷑: & ea que illis
dieb cũ romanis gesta sunt. & qđ ꝑducentos xL¬

Expanded text:
rsarum rex quartus Scythis bellum intulit: Asiam Macedoniamque edomuit, et in campis Marathoniis cum Atheniensibus conflixit, ubi ducenta millia sui exercitus amisit, victusque in Persas refuginante, Brutus et Collatinus post depulsionem regum primi consules apud Romanos constituuntur, et ea quae illis diebus cum Romanis gesta sunt, et quod ducentis
Abbreviated transcription (Latin):
dent̃ fugiens narrat. Si uͦ uultis reu̾ta¬
mur retro celeri cursu nͣt ⁊ nos ñ moria¬
mur repentina morte. quẽ ad modũ ⁊ illi
mortui sunt. Cũq guido honestissimꝰ
miles hecitalia audisset fallacia: statim
scũ aliis om̃ib cepit plorare ⁊̃ ululare ue
hemuissimo planctũ: ⁊ una uoce dicebant
sisti: Cur ppłm sequentem te in manib
uiunicoꝵ incide̾ ꝑmisisti: ⁊ uã tui in¬
neris tuiq scĩ sepulchri lib̾anͣte ta ccto
est qđ nos ab istis nequissimis audiunꝰ¬
nob̾ referentib nos ⁊ alii. xp̃iani derelin¬
ex nob̾ ñ audebit ulterius nom̃ tuũ inuo¬
care. Et fuit hic sermo mestissimꝰ ualde
in tota milicia: ita qͣđ nullꝰ nr̃oꝵ aude

Expanded text:
denter fugiens narrat. Si vero vultis, revertamur retro celeri cursu, ut et nos non moriamur repentina morte, quemadmodum et illi mortui sunt. » Cumque Guido honestissimus miles haec talia audisset fallacia, statim cum aliis omnibus coepit plorare, hementissimo planctu, et una uoce omnes dicsisti, cur populum sequentem <te> in manus inimicorum incidere permisisti, et uiam tui itineris tuique Sepulchri liberantem tam cito est, quod ab istis <uerbum> nequissimis audiuimus <referentibus>, nos et alii Christiani derelinex nobis non audebit ulterius nomen tuum invocare. » Et fuit hic sermo moestissimus valde in tota militia, ita quod nullus nostrorum aude
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ humilitatẽ xp̃ianoꝵ. ab hora
autẽ tercia usq ad hora nonã: ꝑ¬
durauit hoc prenũ. Factũ ẽ. pellũ
ꝯoc pͥmo die iulii mensis unde ue¬
nedictꝰ ds̃ ꝑ omina qͥ tradidit im¬
piis amen.
hic solimãnꝰ. suꝑat᷑ a fraci.3
anitatis om̃ino ãeuicti fuis¬
rent huc ⁊ illuc c̃tigit aũ souman¬
nus duoc illoꝵ filius si limanm uete¬
is ͥ ẽ nicea catate fugeret qͣdã
se̾ inuanit decẽ milia arabũ qͥ
Miarrt̃ ei O infelix ͥmiser omib

Expanded text:
 humilitatem Christianorum. Ab hora autem tertia usque ad horam nonam perduravit hoc praelium. Factum est bellum hoc primo die Julii mensis. Unde benedictus Deus per omnia, qui tradidit impios. Amen. Hic Solimannus superatur a Francis. tianitatis omnino devicti fuisientes huc et illuc, contigit dum Solimannus dux illorum, filius Solimanni veteris, de Nicaea civitate fugeret, quadam die invenit decem millia Arabum, qui dixerunt ei: « O infelix et miser om
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ nec cogitatũ. qͦd ipsi tantũ
ualeant. Ueruntam̃ dicunt se ee
de francoꝵ generatione ⁊ dicunt
qͦd nullꝰ homo nat᷑alit̾ debet ẽẽ
miles nisi franci. & illi. Ueritatẽ
quoq dicã ꝑ om̃ia quã nemo
audebit ꝓhibere. Certe si infide
sent ⁊ unũ in trinitate manentẽ
natũ de uirgine matre ⁊ passũ
& resurgentẽ ac deinde c̃solationẽ¬
scĩ sp̃s ꝑfecte mittentẽ in celo
⁊ in t̾ra equalit̾ regnantẽ recta
mente & fide credidissent: ma¬
gis prudentiores aut fortiores
aut belloꝵ ingeniosissimos aliqͥs
inuenire minime potuerit. Ibiq
int̾fecti sunt duo honorabiles
uiri gaufredꝰ de monte scabion
& guillelmꝰ marchisi filiꝰ fr̃ tan¬
credi ⁊ alii milites & pedites quoꝵ
nomina ignoro. De prudentia
uͦ ⁊ ammositate turcoꝵ qͥd plura
referã: Sunt namq ferocissimi
humeris sagittas pharetras tomi¬
catis refertas portantes nat᷑alit̃
indomitã: debellauit ꝑ humilitatẽ¬

Expanded text:
um valeant. Verumtamen dicunt se esse de Francorum generatione, et dicunt quod nullus homo naturaliter debet esse miles, nisi Franci et illi. Veritatem quoque dicam per omnia, quam nemo audebit prohibere. Certe si in fidesent, et unum in Trinitate manentem natum de Virgine matre, et passum et resurgentem, ac deinde consolationes perfecte mittentem, in coelo et in terra aequaliter regnantem, recta mente et fide credidissent, magis prudentiores, aut fortiores, aut bellorum ingeniosissimos, aliquis invenire minime potuerit. Ibique interfecti sunt duo honorabiles viri, Gaufredus de Monte-scabioso, et Guillelmus marchisi filius frater Tancredi, et alii milites et pedites, quorum nomina ignoro. De prudentia vero et animositate Turcorum quid plura referam? Sunt namque ferocissimi, humeris et sagittas et pharetras toxicatis refertas porcantes, naturaliter indomitam debellavit per humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
doqͥde de iectus su ab hac inhertissina gentẽ.
Ego nãq hiuc cõduxi om̃ia armoꝵ genera
⁊ om̃ia instruniẽta siue machinas i om̃ia
uincula ferrea cũ qͥbꝰ putaui eos ducere li

Expanded text:
doquidem dejectus sum ab hac inertissima gente. Ego namque huc conduxi omnia armorum genera, et omnia instrumenta sive machinas, et omnia vincula ferrea, cum quibus putavi eos ducere li
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃ nimio gaudio plor antes ad ñrĩ saluatoriᷤ en¬
sepulchrũ  Mane aute factosfecit p̃ coniari
tancredus ut om̃s irent ad tẽplũ salomonis¬
occidere sarracenos:. Id templũ pꝰqua uene¬
runt cepit unusquisq cũ arcu suo traere.ħꝗ
multosq int̾ ficere. Alii uͦ ex alia parte supͣ

Expanded text:
 nimio gaudio plorantes, ad nostri Salvatoris sepulcrum. Mane autem facto fecit praeconari Tancredus, ut omnes irent ad templum Salomonisocciderent Sarracenos. Ad templum postquam venerunt, coepit unusquisque cum arcu suo trahere, multosque interficere. Alii vero ex alia parte sup
Abbreviated transcription (Latin):
tur alexander se ad certamina quadri
studio coronȩ uenisse. Iunc nicholaus felle
de nimia in dignatione suffusus: consputiã¬
adolescentulũ. & maledictũ increpitũ dere¬
liquit. At uͦ alexander qui om̃iũ disciplina-¬
rũ c̃tinentiã ostentare didicerat: abstersit
torona redimitꝰ repatriat macedoniã.
boris mei fructũ. & coronã unã in caput

Expanded text:
tur Alexander et sese ad certamina quadrigarum studio coronae venisse. Tum Nicolaus felle de nimia indignatione subfusus despectaadulescentulum et maledictis increpitum dereliquit. At vero Alexander, qui omnium disciplinarum continentiam mage ostentare didicisset, abstersit tia ovans repatriat Macedoniam. boris mei fructum. Et una coronam in caput
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ protinꝰ mille equites iubet circũuallare
eos: qui in muris constiterant. Pedites uͦ
securib uectibꝰq ad gredi claustra porta¬
rũ. ac fundam̃ta subuertere murorũ.
Atq ita t̾cia hora diei conlapsis omnib quȩ
obstabant : inuehit᷑ alexander thebas.

Expanded text:
s iubet mille quidem equites circumvallare eos, qui in muro constiterant, pedites vero securibus vectibusque adgredi claustra portarum ac fundamenta subruere murorum.Atque ita tertio fere die collapsis omnibus quae obstabant invehitur Alexander Thebas
Abbreviated transcription (Latin):
consulit suꝑ clandestino mariti consilio.
Qui dũ adsidenti sibi alexandro. ex arte
illa astrica loqueret᷑: ait alexander.¬
in cȩlo: Annuit posse. Tempꝰ exigit. ues¬
ꝑam pollicet᷑: quȩ ibi aduenerit. Comita¬
re inquit mecũ ad compestrẽ locũ: easq

Expanded text:
consulit super clandestino mariti consilio. Qui cum adsidente sibi Alexandro ex arte illa astrica loqueretur, interpare? Adnuit posse. Tempus exigit. Vesperam pollicetur. Quae ubi advenerit, comitare, inquit, una mecum ad campestrem locum easque
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is libentẽ oꝑam cõmendetis. Aut enĩ
meliores e̾e oportet: aut meliorib ẽe̾
obsequentes. Eaq re: mille annua talen¬
ta michi ab atheniensib dependi censeo.
modũ. Non nos diffitem᷑ & patris tuiui¬
ta diu offensos. & eiꝰ morte ẽẽ gauisos:¬

Expanded text:
ris libentem operam commodetis. Aut enim meliores esse oportet aut melioribus obsequentes eaque re mille annua talenta dependi mihi ab Atheniensibus iubeo.  non nos diffitemur et patris tui vita diu offensos et eius morte gavisos
Abbreviated transcription (Latin):
Centũ lat̾culos auri grandissimos. ȩthiopaᷤᷤ
impubes qͥngentas : phitacos septẽ. Fra¬
gas sex. Pret̾q hȩc ammoni dõ coronã
smaragdis ac margaritis etiã toreuma¬
tis p̃ciosiorẽ. His & loculos refertissimos
cuiꝰq generis margaritarũ atq gẽmarũ
neos octoginta unamis usib & deliciuis
tuis. ferarũq genera quȩ sunt nostra¬
cia elefantes trecenti qͥnquaginta. par¬
dos sex. rinocerotas octoginta: panthe¬
ras uͦ quatuor milia. Canes etiã in ho¬
mines efferatissimos: non aginta. Tauroᷤ
trecentos: uirgas habeni mille qͥngen¬

Expanded text:
simos, Aethiopas impubes quingentos, psittacos sex sphingasque sex praeterque haec Ammoni deo nostro coronam smaragdis ac margaritis, etiam toreumatis pretiosiorem. His ad loculos refertissimos cuiusque generis margaritarum atque gemmarum ulos octoginta; una misi usibus et deliciis tuis ferarum genera quae sunt nostratia, elephantos trecentos quinquaginta, pardos sex, rhinocerotas octoginta, pantheras vero quattuor milia, canes etiam in homines efferatissimos nonaginta, tauros trecentos, virgas ebeni mille atque
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicta ẽ. sub nomine bucefali ȩqui.
Alexandria montuosa: alexandria apđ
porũ. Alexandria in cỹthia. Alexandria
babilonis. Alexandria apud masagetas.
Alexandria apđ egiptũ. Alexandria apd
origalã. Alexandria apud granicũ. Ale¬
gridẽ fluuiũ. Alexandria apud scantũ.¬

Expanded text:
quae condita est nomine Bucephali equi, Alexandria montuosa, Alexandria apud Porum, Alexandria in Scythia, Alexandria Babylonis, Alexandria apud Massagetas, Alexandria apud Aegyptum, Alexandria apud Origala, Alexandria apud Granicum, Aleem fluvium, Alexandria apud T
Abbreviated transcription (Latin):
uero philippꝰ delfos mittit suꝑ regiu sui
sollicitꝰ successorẽ: responsũ accepit in
liens: mediũ plateȩ transierit. Uocabat᷑
enĩ equus ille quẽ supra dixximꝰ eo nomine
Id iam tẽporis quartũ decimũ annũ alexan¬
der agebat. Quidũ quadã die locũ quo
clausus equus p̃dictꝰ erat pͣteriret. c̃uersus
ad amicos ait. Ouiri hinnitꝰ ne aures meas
an uͦ rugitꝰ aliquis leoninꝰ offendit: Adhec

Expanded text:
 Philippus Delphos mittit super regni suique sollicitus successorem responsumque accepit in liens medium Pellae transierit. Vocabatur enim equus quem supra diximus illo nomineId iam temporis decimum quartumque annum Alexander appellebat. Qui cum quadam die locum quo clausus equus Bucephala fuerat praeteriret, conversus ad amicos haec ait: o viri, hinnitusne aures meas an vero rugitus aliquis leoninus offendit? Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ illa. & cui nã inquit deo ad thoꝵ debeor
Respondit. Ammonideo libiȩ. Quare para-¬
dõꝵ ad huiꝰmodi nuptias. Uideb̾ ante ⁊ som¬
ammon ut mago utarte. Enĩuero honore.¬
dĩ uenerabor. Progressus inde nectanabꝰ
rias. Quib carptis atq in succo cõpressis.
nis accensis. sucũ herbarũ potentiũ suꝑ-¬
fudit carm̃q incidit efficaa: ⁊ secretũ.
Quo effectũ ẽ. ut quicqͥd ille simulamini
cȩreo loquebat᷑. id om̃e fieri sibi regina¬

Expanded text:
Tum illa: et cuinam, inquit, deo ad torum debeor? Respondit: Ammoni Libi. Is ast ad huiuscemodi nuptias. Videbis enim et somiam te ut mago utar, enimvero dei honore venerabor. Progressus inde Nectanabuss. Quibus carptis atque in sucum pressis nis incensis sucum herbarum potentium superfundit carmenque dicit efficax et secretum, quo effectum est ut quidquid ille simulamini cereo loquebatur, id omne fieri sibi regina
Abbreviated transcription (Latin):
excitatꝰ : ut nesciꝰ rei causã querit aduentꝰ.
Tum illa. Facta in quid st̃ om̃ia: que ꝓmi¬
seras.
gaudere.:¬
respondit. Rursus mulier Ergo ne ultͣ¬

Expanded text:
excitatus ut nescius rei causam quaerit adventus. Tum illa: facta, inquit, sunt omnia quae promiseras. gaudere professus est. Rursus mulier: ergone
Abbreviated transcription (Latin):
potitꝰ ẽ. Quodã igit᷑ tẽpore nunciatũ ẽ.
ei. multas aduersus eũ gentes una c̃spira¬
tione atq eadẽ uoluntate c̃surrexisse.
Scilicet indos anibes. finicesq parthos. ⁊
assirios. nec ñ ⁊ sertas. alanos. ospelara¬
contas. seres atq contas. hiberos. agrio¬
fagos. eonomitas. & quecũq sunt harũ¬
trarũ barbare gentes. Quib ille audi¬
tis: plausũ dans manib:. in magnorisu
dissolutꝰ ẽ. Igit᷑ ad c̃suetȩ artis confugit
periciã. & more solito adhibuit sibi pel¬
uẽ atq om̃ia alia instrumenta. quib in¬
tellexit se uincendũ: atq ab hostib capi¬
endũ. nisi fuge c̃suleret. Mox autẽ raso
capite & barba. collectisq om̃ib queq
sibi erant p̾ciosarũ opũ appulit macedo¬
niȩ. Ibiq amictꝰ ueste linea. astrologũ
q se ꝓfessus: uim periciȩ suȩ cũ magna
admiratione cõmendabat. Ergo necta¬
nab iã longe cȩlebratior apud mace¬

Expanded text:
potitus est. Quodam igitur tempore nuntiatum est potitus est. Quodam igitur tempore nuntiatum est ei multas adversus eum gentes una conspiratione atque eadem voluntate consurrexisse, scilicet Indos, Arabes Phoenicesque, Parthos et Assyrios, nec non et Scythas, Alanos, Osydoracontas, Seres atque Caucones, Hiberos, Agriophagos, Eunomitas et quaecumque sunt orientis barbarae gentes. Quibus ille auditis plausum dans manibus magno risu dissolutus est. Igitur ad consuetam artis confugit peritiam et more solito adhibuit sibi pelvem atque omnia alia instrumenta. Quibus intellexit se vincendum atque ab hostibus capiendum, nisi fugae consuleret. Mox autem raso capite et barba collectisque omnibus quaeque sibi erant pretiosarum opum, in pen est. Ibi amictus veste linea, astrologum se professus, vim peritiae suae cum magna admiratione commendabat. Tamen longe celebratior apud Mace
Abbreviated transcription (Latin):
GYPTI Sapientes sati genere di¬
uino : pͥmiferunt᷑. Perm̃siq sunt
t̾ram ingenti ꝑuicatia. & ambitũ cȩli
stellarũ numero assequuti. Quoꝵ omniũ
nectanabꝰ prudentissimꝰ fuisse cõprobat᷑.
Nuippe quia qđ alii armis: ille ore potuisse
parebant. Adeo ut si metꝰ bellicus illi
immineret: ñ exercitũ machinam̃ta
marcia moueret: quinpotiꝰ ingressus
aulȩ penita. regieq secreta: ibi se solita¬
abdebat: inuecta secũ pelui. Quã dũ
ex fonte liquidissimo impleret: ex cera
unitabat᷑ nauigii similitudinẽ: effigies¬
q hominũ illic collocabat. Que omnia
cũ suꝑ natare cepissent: mox moueri ac
unuere uisebant᷑. Adhibebat etiã ⁊ uirgu
uocaret deos suꝑos inferosq sicq labora¬
bat peluĩ nauicula submergi. Ex quo
fiebat ut simulcũ subiner sione illiꝰ cęre
&̾ cereis insessorib. etiã om̃s hostes qui ad¬
esse p̾nunciabant᷑ : pelago mergerent᷑.
Itaq multo tẽpore regno ac securitate

Expanded text:
yptii sapientes, sati genere divino, primi feruntur permensique sunt terram ingenii pervicacia et ambitum coeli stellarum numero adsecuti. Quorum omnium Nectanabus prudentissimus fuisse comprobatur, quippe qui, quod alii armis, ille ore potuisse enta, adeo ut, si metus bellicus illi immineret, non exercitum, non machinamenta Martia moveret, quin potius ingressus aulae penita regiaeque secreta ibi se solitaabdebat invecta secum pelvi. Quam dum ex fonte liquidissimo impleret, ex cera imitabatur navigii similitudinem effigiesque hominum illic collocabat. Quae omnia cum supernare coepissent, mox moveri ac vivere visebantur. Adhibebat etiam et virguvocaret deos superos inferosque sicque laborabat pelvi naviculam submergi. Ex quo fiebat ut simul cum submersione illius cerae et cereis insessoribus etiam omnes hostes, si qui adesse praenuntiabantur, pelago mergerentur. Itaque multo tempore regno ac securitate
Abbreviated transcription (Latin):
& horoscopũ parit̃. Quib singuł: sui
metalli species inerat. Iouẽ quippe uiuereᷤᷤ
xereo lapide nuncupatũ. Solẽ cristallo.
Lunã adamante. Martẽ dici: sub lapide
emathite. Mercuriũ smaragdo. Uenus
autẽ: saphirina erat. Saturnꝰ: in ofite.
Aduͦ horoscopus ligdinus erat. Exinde
ere queso meã & philippi c̃gruentiam.
affuerit: abiecta me uelit in alteram

Expanded text:
et horoscopum pariter, quibus singulis sui metalli species erat. Iovem enim viseres aereo lapide nuncupatum, Solem crystallo, Lunam adamante, Martem dici sub lapide ematite, sed Mercurius ex smaragdo fuit, Venus vero sapphirina, Saturnus in ophite, tum horoscopus lygdinus. Exinde ere meam et Philippi congruentiam; hostico, abiecta me velit in alteram
Abbreviated transcription (Latin):
licet p̃ferratis. & cũ dicto: iussa cõplent᷑.
Int̾ea alexander iã annũ duodecimum
agens: patri comes fiebat. & usu armoꝵ¬
semꝑ indui meditabat᷑: & cũ exercitib
uideri gaudebat. ⁊ equis insiliens: cuncta¬

Expanded text:
idem rex et cum dicto iussa complentur. Sed interea Alexander iam annum duodecimum appellens et comes patri fiebat et usu armorum indui meditabatur simulque cum exercitibus visi gaudebat et equis insiliens et
Abbreviated transcription (Latin):
citurũ qui omnẽ mundũ obiret: omnẽq
suȩ ditioni subiugaret. hunc quoq ante
eo unde ortũ habuerat cupiuisse mortuus
p̃dicta sunt portendisse liquet: Appetente
autẽ iã partitudinis tẽpore: consedat olim¬
pias oneri partꝰ leuando. & assistens nectã¬
obduraueris paululũ. qr si nunc editu
uicta sis : gilb & semi uir erit qͥ nascet᷑.¬

Expanded text:
ei fore qui omnem mundum obiret omnemque suae dicioni subiugaret; hunc post ambitum eo unde ortum habuerat cupivisse, prius qpraedicta sunt portendisse. Et is quideautem iam partitudinis tempore consederat Olympias oneri partus levando. Sed adsistens Nectaduraveris paululum, quippe si editu victa sis, gallus et semivir erit, qui nascit
Abbreviated transcription (Latin):
litteras: in hanc sententiã scriptas. Rex
famulo meo iubeo dicoq hec. Mando tͥ
rẽ ad parentes tuos famulos scilicet meoᷤᷤ
atq in gremio matris cubantẽ doceri
urile officiũ. Ad quã rẽ habenã scithicã
tibi & pilã. Ioculosq cũ aureis misi. Habe¬
na admonet te discipline uideri indigen¬

Expanded text:
ii Persae in hanc sententiam scriptas: rex famulo meo iubeo dicoque haec. Mando tibi reverti ad parentes tuos, famulos scilicet meos, atque illic in gremio matris cubantem doceri virile officium. Ad quam rem habenam Scythicam tibi et pilam loculosque cum aureis misi, quorum habena admonet te disciplinae videri indigen
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ueri amicꝰ clius: Ad id respondit
meminisse. Nam ⁊ interpretesdmnioꝵ &
astrici. quib: om̃is diuinandi ratio censeat᷑.¬
Multaq p̃ter hec sunt quib uti ad pͣscientias
solemꝰ. his dictis : cũ acriꝰ in uultũ regine
intueret᷑ : olimpias ait. Quid ita defigeris:
Oꝓpħa ubi me intueris: At ille. Recordor

Expanded text:
adeo veri amicus cluis. Ad id respondit: omnium meminisse: nam et interpretes somniorum et astrici, quibus omnis divinandi ratio reserat quibus uti ad praescientiam solemus. His dictis cum acrius in vultum reginae intueretur, Olympias refert: quid ita defigeris, o propheta, ubi in me intueris? At ille: recordor
Abbreviated transcription (Latin):
uaginato ense. ꝑcussit quendã gentilem
ferocissimũ tã uirilit̾ ut induas partes
ipsũ diuidet a uertice uidelicet usq in
sellã eqͥ. Ac tũq ẽ. ex dei ꝓuidentia ut
quauis in duo discissus: minime ex toto
de eqͦ dilaberet᷑. Post hunc agressus aliũ
ex oblico secuit eũ ꝑ mediũ. Ex hinc ma¬
aimꝰ timor ⁊ horror om̃s inimicos xpͣi¬
anitatis ꝑ culit. Non solũ qͥ pͣsentes ade¬
rant : s om̃s qͥ hoc ut cũq audire potu¬
ert̃. Deinde dux ꝑ omĩa memorandus
illos in fugã uersos ꝑsequens : nc̃ hos nẽ
illos ut leo fortissimꝰ in uadens: detrun¬
cabat ⁊ in annẽ pͣcipitabat. Simili aut̃
modo hugo magnꝰ ⁊ comes esc̃i egidii.
⁊ boamundꝰ ⁊ flandrensis comes alli ꝓ¬
ceres ipsos trucidabant ⁊ in annẽ pcipi-¬
tabant. Locus uͦ fugiendi ñ erat : nisi
solũmodo ꝑ pontẽ qui tẽ iłł pͣangustus
erat. ipsiq semet ipsos p̾pedientes in flu¬
mine demergebant᷑. Milites gͥ ueri dĩ

Expanded text:
aginato ense, percussit quemdam gentilem ferocissimum tam viriliter, ut in duas partes ipsum divideret, a vertice videlicet usque in sellam equi. Actumque et ex Dei providentia ut, quamvis in duo discissus, minime ex toto de equo dilaberetur. Post hunc aggressus alium ex obliquo, secuit eum per medium. Ex hinc maximus terror et horror omnes inimicos Christianitatis perculit, non solum qui praesentes aderant, sed omnes qui hoc utcunque audire potuerunt. Deinde dux per omnia memorandus illos in fugam versos persequens, nunc hos, nunc illos ut leo fortissimus invadens, detruncabat, et in amnem praecipitabat. Simili autem modo Hugo Magnus, et comes Sancti Aegidii, et Boamundus et Flandrensis comes, et alii proceres ipsos trucidabant, et in amnem praecipitabant. Locus vero fugiendi non erat, nisi solummodo per pontem, qui tunc illis perangustus erat, ipsique semetipsos praepedientes in flumine demergebantur. Milites igitur veri Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit dĩcens. Si qͥs uult post me
uenire abneget semet ipsũ ⁊ tollat
crucẽ suã & sequat᷑ me. Facta ẽ: ita¬
post ipsũ crucẽ fidelit̾ bauilare uo¬
uisset: ñ dubitasset scĩ sepulchriui¬
am celeriꝰ acciꝑe. Apłicus nãq ro¬
mane sedis qͣntociꝰ intͣ montaneis
partibꝰ profectꝰ ẽ. cũ suis archĩep̾is
animã suã saluã facere uoluisset.
ñ dubitasset uiã dñi acciꝑe. ac si
dẽnarioꝵ ei deesset copia: diuina
satis ei daret misericordia. Ait qͥꝑ
quutionũ egestatum᷑ infirmitatũ
nuditatis famis ⁊ sitis ⁊ alias huiꝰ¬
modi. sic̃ ĩsdẽ. dñs sũs ait discipuł.⁊
O portet uos pati ꝓ nomine ineo.

Expanded text:
Si quis vult post me venire, abneget semetipsum et tollat crucem suam, et sequatur me , facta estpost ipsum crucem fideliter bajulare voluisset, non dubitasset sancti sepulcri viam celerius accipere. Apostolicus enim Romanae sedis quantocius intra montaneas partes profectus est, cum suis archiepiscopanimam suam salvam facere voluisset, non dubitasset viam Domini accipere, ac si denariorum ei deesset copia, divina satis ei daret misericordia. Ait quipcutionum, egestatum, infirmitatum, nuditatis, famis et sitis, et alias hujusmodi, sicut isdem Dominus suis ait, dicens: Oportet vos pati pro nomine meo
Abbreviated transcription (Latin):
odẽ etiã tẽpore nox usq
ad plurinã diei partẽ tendi uisa ẽ. et
saxea de nubib grando descendens: ueris
t̾ram lapidib uerbauit. Quib dieb etiã
alexander magnꝰ uere ille gurges miseri¬
arũ atq attrocissimꝰ turbo totiꝰ orientis
ẽ. natꝰ. Tunc demostenes orator agnoscit᷑.
aristoteł philosophus ore omniũ cȩlebrat᷑.
Plato morit᷑: post quẽ achademiã seusippꝰ¬
tenuit.

Expanded text:
odem etiam tempore nox usque ad plurimam diei partem tendi visa est, et saxea de nubibus grando descendens, veris terram lapidibus verberavit. Quibus diebus etiam Alexander Magnus, vere ille gurges miseriarum atque atrocissimus turbo totius Orientis, est natus. Tunc Demosthenes orator agnoscitur, Aristoteles philosophus ore omnium celebratur, Plato moritur, post quem Academiam Speusipptenuit.
Abbreviated transcription (Latin):
gam ex lacedemoniis conditorib ciuitatẽ
uindicaturꝰ cũ totis uirib epirri. thessalie
macedoniȩ. in cognitisq in id tẽpus elefan¬
tis. mari. t̾ra uiris. equis. armis addito in¬
ac deformitate & nouo odore simul ac
ternati romanoꝵ equi cũ in cognitaᷤᷤ sibi be¬
luas ampliꝰ quã erant suspicarent᷑. fugã
deinde in asculo meliꝰ dimicatũ ẽ: curio fa¬
bricioq consulib. Iam quippe t̾ror belua¬
rũ exoleuerat: & gauis numiciꝰ quarte
legionis astatꝰ. uniꝰ ꝓ musci deabscisa: mori
posse beluas ostenderit. Itaq in ipsos pila
congesta sunt & in turres uibrate fasces
tota hostiũ agmina ardentib ruinis oꝑu¬
ert̃. Nec alus cladi finis fuit : quã nox
dirimeret. Postremꝰq fugientiũ rexx ipse
a satellitib humero sauciꝰ: in armis suis

Expanded text:
cam ex Lacedaemoniis conditoribus urbem vindicaturus, cum viribus totius Epiri, Thessaliae, Macedoniae, incognitisque in id tempus elephantis, mari, terra, viris, equis, armis, addito intum deformitate et nouo odore simul ac ti equi, cum incognitas sibi beluas amplius quam erant suspicarentur, fugam deinde apud Asculum melius dimicatum est Curio Fabricioque consulibus. Iam quippe terror beluarum exoleuerat, et Gaius Numicius quartae legionis hastatus unius proboscide abscisa mori posse beluas ostenderat. Itaque in ipsas pila congesta sunt, et in turres uibratae faces tota hostium agmina ardentibus ruinis operuerunt: nec alius cladi finis fuit quam nox dirimeret, postremusque fugientium rex ipse a satellitibus umero saucius in armis suis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ lucanȩ genti suffragabant᷑ maximo
bello in lucania uictꝰ atq occisus ẽ. Hunc
alii fert̃ ẽẽ prrrũ qui a tarentinis ẽuo¬
catꝰ ut auarilia eis pͥberet aduersus roma¬
noꝵ arma. Tarentꝰ uͦ lace demonioꝵ opꝰ
calabrie quondã & apuliȩ totiꝰq lucaniȩ
caput. diuiciis magnitudine. muris portu

Expanded text:
qui Lucanae genti suffragabantur, maximo qui Lucanae genti suffragabantur, maximo bello in Lucania victus atque occisus est. Hunc alii ferunt fuisse Pyrrhum, qui, a Tarentinis evocatus, ut auxilia ejus praeberet adversus Romanorum arma. Tarentus vero Lacedaemoniorum opus, Calabriae quondam et Apuliae, totiusque Lucaniae caput divitiis, magnitudine, mu
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ pͥmus erat. Iaddꝰ uͦ defuncto ioħe
patre illiꝰ pͥncipatũ suscepit sacerdotii u¬
deoꝵ: quib dieb incredibili rabie ⁊ amo¬
re scelerũ romane matrone exarsert̃.
Erat utiq fedꝰ ille ac pestilens annꝰ: imple¬
teq iã undiq cateruatĩ strages gereban¬
t᷑. & adhuc tam̃ penes om̃s de corrupto ae¬
re simplex crudelitas erat: cũ existente
quadã ancilla indice. & conuicte pͥmũ
multe matrone ut biberent que coxerant
uenena cõpulse. Deinde simul ut hausere
c̃sũpte sunt. Tanta autẽ multitudo fuit
matronarũ in his facinorib c̃sciarũ : ut
trecente septuaginta dãpnate. ex illis
simul fuisse ferant᷑. Tunc alexander rea
epirotarũ alexandri illiꝰ magni auunđs
traiectis in italiã copiis cũ bellũ aduersus
romanos pararet. & circa finitimas rome
urbes firmare uires exercitꝰ sui auxiliaq
uł sibi ad quirere.⁊ uł hostib subtrahe¬
re studens bellis exerceret᷑: a samnitib

Expanded text:
us erat. Jaddus vero, defuncto Joanne patre illius, principatum suscepit sacerdotii Judaeorum. Quibus diebus incredibili rabie et amore scelerum Romanae matronae exarserunt. Erat utique foedus ille ac pestilens annus, impletaeque jam undique catervatim strages gerebantur; et adhuc tamen penes omnes de corrupto aere simplex credulitas erat, cum existente quadam ancilla indice et convincente, primum multae matronae ut biberent, quae coxerant, venena compulsae; deinde simul ut hausere, consumptae sunt. Tanta autem multitudo fuit matronarum in his facinoribus consciarum ut trecentae septuaginta damnatae ex illis simul fuisse ferantur. Tunc Alexander rex Epirotarum, Alexandri illius magni avunculus, trajectis in Italiam copiis, cum bellum adversus Romanos pararet, et circa finitimas Romae urbes firmare vires exercitus sui, auxiliaque vel sibi acquirere, vel hostibus subtrahere studens, bellis exerceretur: a Samnitibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cepert̾ strid̾e: ⁊ garrire i clamare ueheñ¬
tssimo clamore circũcingent᷑es undiq
nr̃os ⁊i sagittando ⁊ uulnerando acͥ crudeli

Expanded text:
eperunt stridere et garrire, et clamare vehementissimo clamore, circumcingentes undique nostros, sagittando et vulnerando, ac crudeli
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ capite elata palam aurea atq argen¬
teã uasa portant᷑. exsertis undiq ad
defensionẽ gladus pia pompa munit᷑.
Hẏmnũ deo romanis barbarisq c̃cinnen¬
tibꝰ publice canit᷑. ꝑsonat late in excidio
urb̃ salutis tuba om̃sqͤ i abditis latenteᷤ

Expanded text:
super capita elata palam aurea atque argensuper capita elata palam aurea atque argentea uasa portantur; exertis undique ad defensionem gladiis pia pompa munitur; hymnum Deo Romanis barbarisque concinentibus publice canitur; personat late in excidio Vrbis salutis tuba omnesque etiam in abditis latente