comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Consules egregia uictoria parta ꝓtinus inde ad bouianum oppugnandum
legiones ducunt ibiq hiberna egerunt donec abnouis consulib lpapi¬
io cursore quintium. Ciunio bubulco iterum Nominatus dictator
petilius cum M. folio magrõ equitum ex̾titum accepit. Is cum audisset
fregellanam arcem asannitib captam omisso boniano ad fregellas pergit
Unde nocturna sannitium fuga sine certamine receptis fregellan
sidioq ualido imposito in camp̾aniam reditum maxime ad nolam armis
epetendam. eo se intra mȩnia subaduentum dictatoris & sannitium c
multitudo & nolani aggrestes contulerant. Dictator urbis situ circumspecto
quo apertior additus ad menia eẽt omnia edifitia & frequenter ibi habi¬
abat᷑ circinecta muris incendit. Nec ita multo post siue apetilio C¬
tore siue a iunio consule nam utrumq tradit᷑ nola est capta. Qui capte
decus nole ad consules trahunt additiunt atinam & Calaciam ab eisdem

Expanded text:
consules egregia uictoria parta protinus inde ad Bouianum oppugnandum legiones ducunt; ibique hiberna egerunt, donec ab nouis consulibus, L. Papirio Cursore quintum C. Iunio Bubulco iterum nominatus dictator C. Poetelius cum M. Folio magistro equitum exercitum accepit. is, cum audisset arcem Fregellanam ab Samnitibus captam, omisso Bouiano ad Fregellas pergit; unde nocturna Samnitium fuga sine certamine receptis Fregellis praesidioque ualido imposito in Campaniam reditum maxime ad Nolam armis repetendam. eo se intra moenia sub aduentum dictatoris et Samnitium omnis multitudo et Nolana agrestis contulerat. dictator urbis situ circumspecto, quo apertior aditus ad moenia esset, omnia aedificia—et frequenter ibi habitabatur —circumiecta muris incendit; nec ita multo post siue a Poetelio dictatore siue ab C. Iunio consule—nam utrumque traditur—Nola est capta. qui captae decus Nolae ad consulem trahunt, adiciunt Atinam et Calatiam ab eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tum fatiant. duplicem illorum gloriam fore sed ableuo cormi & ab eꝗte
uictoria incipiat. Hiis ad uertere gallicum equitatum. iterum longuis e¬
ectos inter etiam media cquitum agmina prelium cientes nouũ pugni
teruit genus exedis carrisq suꝑstans armatus hostis ingenti sonitu equorũ
rotarumq aduenit. Insolitos eius tumultus romanorum conteruit equos. Ita
uictorem equitum uelut limphaticus pauor dissipat. sternit inde ruentes eq̃s
uirosq imꝓuida fuga. Turbata hinc etiam signa legionum militiq impetu eqͦꝵ
uehiculorum i aptorum ꝑ agmen obtriti ante signa legionum signani
insecuta simul ac territos hostes uidit gallica aties nullum spatium respirã¬
di recipiendiq se dedit.

Expanded text:
petum faciant: duplicem illorum gloriam fore, si ab laeuo cornu et ab equite petum faciant: duplicem illorum gloriam fore, si ab laeuo cornu et ab equite uictoria incipiat. bis auertere Gallicum equitatum; iterum longius euectos et iam inter media peditum agmina proelium cientes nouum pugnae conterruit genus; essedis carrisque superstans armatus hostis ingenti sonitu equorum rotarumque aduenit et insolitos eius tumultus Romanorum conterruit equos. ita uictorem equitatum uelut lymphaticus pauor dissipat; sternit inde ruentes equos uirosque improuida fuga. turbata hinc etiam signa legionum multique impetu equorum ac uehiculorum raptorum per agmen obtriti antesignani; et insecuta, simul territos hostes uidit, Gallica acies nullum spatium respirandi recipiendique se dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
mars belli erat nec dum discrimen fortuna fecerat qua datura uires eẽt &
haud quaꝗͣ similis pugna in dexero leuoq cornu erat: romani apud fabus¬
magis arcebant ꝙ inferebant pagnam extrahebat᷑ ꝙ inꝗͣ maxime serum
diei certamen quia ita ꝑsuasum erat duci & samintes & gallos pͥmo ĩpetu
feroces ee̾ quos sustineri satis sit & longiore certamine sensim residere
samnitium animos gallorum quidem etiam corpora intollerantissima la-¬
boris atq estus fluere: primaq corum prelia plus ꝗ̃ uirorum. postremo plꝰ¬
minus ꝗͣ feminarum esse. In id tempus igitur quo uinci solebat hostis ꝗͣ
integerrimas uires militi seruabat. ferotior detius & etate & ingoi
animi quantũcũq uirium certamine pͥmo effudit: & quia lentior uide¬
batur pedestris pugna equitatum inpugnam concitat. & ip̃e fortissime iu-¬
enum turme in mixtus orat proceres iuuentatis in hostem ut secam in¬

Expanded text:
Mars belli erat necdum discrimen fortuna fecerat qua datura uires esset, Mars belli erat necdum discrimen fortuna fecerat qua datura uires esset, haudquaquam similis pugna in dextro laeuoque cornu erat. Romani apud Fabium arcebant magis quam inferebant pugnam extrahebaturque in quam maxime serum diei certamen, quia ita persuasum erat duci et Samnites et Gallos primo impetu feroces esse, quos sustinere satis sit; longiore certamine sensim residere Samnitium animos, Gallorum quidem etiam corpora intolerantissima laboris atque aestus fluere, primaque eorum proelia plus quam uirorum, postrema minus quam feminarum esse. in id tempus igitur, quo uinci solebat hostis, quam integerrimas uires militi seruabat. ferocior Decius et aetate et uigore animi, quantumcumque uirium habuit certamine primo effudit. et quia lentior uidebatur pedestris pugna, equitatum in pugnam concitat et ipse fortissimae iuuenum turmae immixtus orat proceres iuuentutis, in hostem ut secum im
Abbreviated transcription (Latin):
Tertio die descensum incampum om¬
nib copiis est: Cum instructe aties starent cerua fugiens lupum e montib
exacta ꝑcampos inter duas aties decurrit. Inde diu̾se ferȩ cerua ad gallos
ipus ad romanos cursum deflexit. lupo data inter ordines uia. ceruam
conflixere. Tum exantesignanis romanis miles illac fuga inquit & cedes
tit ubi sacram diane feram iacentem uidetis. hinc uictor martuis lupi
teger & in tactus gentis nos martie & conditoris nr̃i ad monuit. Dextro cor¬
nũ galli sinistro samnites constiterunt. adisus samnites quintus fabius
imam ac t̾tiam legionem prodextro cornii adu̾sus gallos prosinistra
tius quintam & sextam instruxit secunda & quarta cum L uolumnio
pro consule insamno gerebant bellum. pͥmo concursu adeo equis uiribus
esta res ut si affuissent etrusci &umbri aut matie aut incastris qi¬
se in in clinassent accipienda clades fuit. Ceterum ꝗͣꝗͣ comunis ad huc¬

Expanded text:
tertio die descensum in campum omnibus copiis est. cum instructae acies starent, cerua fugiens lupum e montibus exacta per campos inter duas acies decurrit; inde diuersae ferae, cerua ad Gallos, lupus ad Romanos cursum deflexit. lupo data inter ordines uia; ceruam Galli confixere. tum ex antesignanis Romanus miles 'illac fuga' inquit 'et caedes uertit, ubi sacram Dianae feram iacentem uidetis; hinc uictor Martius lupus, integer et intactus, gentis nos Martiae et conditoris nostri admonuit.' dextro cornu Galli, sinistro Samnites constiterunt. aduersus Samnites Q. Fabius primam ac tertiam legionem pro dextro cornu, aduersus Gallos pro sinistro Decius quintam et sextam instruxit; secunda et quarta cum L. Uolumnio proconsule in Samnio gerebant bellum. primo concursu adeo aequis uiribus gesta res est ut, si adfuissent Etrusci et Umbri aut in acie aut in castris, quocumque se inclinassent, accipienda clades fuerit. ceterum quamquam communis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
In eum annum qui lutium pinarium publium furiũ
isales habuit contra omnium opiraonem qui cum uix uexandis priori
anni consulibus ad missurum tribunatuma credebant. post publicam causam.¬
priuato dolore hĩto ne u̾bo quider uiolatis consulibus talit rogationem ad
ut plebei magistratus tribunitiis comitiis fierent. Haud parua res
titulo pͥma sp̃e minime atroci ferebatur. sed que patricuis omnem potestatẽ
ꝑ clientium sufftagia treandi quos uellent tribunos auferret. huic actioni
gratissime plebi cum suma ui resisterent pres neq una uis ad resistendum
eẽt neq ut intertederet aliꝗs excolegio auctoritate aut consulum aut pn̾¬
cipum adduci posset res tamen suo ipã molimine grauis tertami
magis extrahitur. plebs uoleronem tribunum reficit

Expanded text:
in eum annum qui L. Pinarium P. Furium consules habuit. contraque omnium opinionem, qui eum vexandis prioris anni consulibus priuato dolore habito, ne uerbo quidem uiolatis consulibus, rogationem tulit ad populum ut plebeii magistratus tributis comitiis fierent. haud parua res sub titulo prima specie minime atroci ferebatur, sed quae patriciis omnem potestatem per clientium suffragia creandi quos uellent tribunos auferret. huic actioni gratissimae plebi cum summa ui resisterent patres, nec quae una uis ad resistendum erat, ut intercederet aliquis ex collegio, auctoritate aut consulum aut principum adduci posset, res tamen suo ipsa molimine grauis certaminibus in annum extrahitur. plebs Uoleronem tribunum reficit
Abbreviated transcription (Latin):
Postq̃ senatus finire imꝑiũ cupiens consuli b
dictatorem adisus rebellantes latinos dici iussit. Emilius cui fasces era
collegam dictatorem dixit abeo magr equitum iunius brutus dictus. Dictator
ppłaris & orõnib inpres criminosus fuit. Et ꝙ tres leges secundissimas plebi
atusas nobilitati tulit unam ut plebiscita omnes quirites tenerẽt. Alte
ut legum que comitiis centuriatis ferentur ante initũ suffragium patres
auctores fierent. Tertiam ut alter utiq explebe cum eo uentum sit. ut utrũq̃
plebeium fieri liceret censor crearet᷑ ẜlus cõ anno domi acceptũ cladis ab
consulib ac dictatore ꝙ̃ exuictoĩa corum bellicisq reb. foris auctũ imꝑium
pres credebant¬

Expanded text:
postquam senatus finire imperium consulibus cupiens dictatorem aduersus rebellantes Latinos dici iussit, Aemilius, tum cuius fasces erant, collegam dictatorem dixit; ab eo magister equitum Iunius Brutus dictus. dictatura popularis et orationibus in patres criminosis fuit, et quod tres leges secundissimas plebei, aduersas nobilitati tulit: unam, ut plebi scita omnes Quirites tenerent; alteram, ut legum quae comitiis centuriatis ferrentur ante initum suffragium patres auctores fierent; tertiam, ut alter utique ex plebe—cum eo uentum sit ut utrumque plebeium fieri liceret —censor crearetur. plus eo anno domi acceptum cladis ab consulibus ac dictatore quam ex uictoria eorum bellicisque rebus foris auctum imperium patres credebant
Abbreviated transcription (Latin):
Haud
morbo fit rome strages ꝗ̃ quanto ferro sotiorum facta erat. Consul ꝗ
unus suꝑerat moritur. Mortui & alii clari uiri . M. Ualerius .T. uuginius ru¬
ulius. Augures Serinus susputius & curio pontifex maximus. pignota capita
euagata est uis morbi. Inopsq senatus auxilii humani ad deos ppłm ac uota utit
Iussi cum coniugibus ac liberis supplicatum ire pacemq expostẽ deum. ad id qđ
ia quẽq mala egebant auctoritate publica euocati. omnia delubra implei
strate passim matres crinibus templa erentes ueniam irarum celestium finemq
pesti exposcunt

Expanded text:
haud minor Romae fit morbo strages quam quanta ferro sociorum facta erat. consul qui unus supererat moritur; mortui et alii clari uiri, M. Ualerius , T. Uerginius Rutulus augures, Ser. Sulpicius curio maximus; et per ignota capita late uagata est uis morbi, inopsque senatus auxilii humani ad deos populum ac uota uertit. iussi cum coniugibus ac liberis supplicatum ire pacemque exposcere deum, ad id quod sua quemque mala cogebant auctoritate publica euocati omnia delubra implent. stratae passim matres, crinibus templa uerrentes, ueniam irarum caelestium finemque pesti exposcunt
Abbreviated transcription (Latin):
reducunt. Trumphum nec ip̃os postulasse nec delatum abhis absenatu accipio. nec
traditur causa spreti aut non sumpti honoris. Ego quantum intanto interuallo
um conitio cum ualerio atq oratio consulibus qui p̃tor uolscos & equos sal
ni etiam ꝑfecti gloriam peperant negatus absenatu triumphus eẽ̾t uerecudie
fuit proparte dimidia rerum consulibus petere triumphum. ne etiam si impetras
hominum ratio ꝗ̃ meritarum hĩta uideretur Turpe iuditium ppłi¬

Expanded text:
reducunt. triumphum nec ipsos postulasse nec delatum iis ab senatu accipio, nec reducunt. triumphum nec ipsos postulasse nec delatum iis ab senatu accipio, nec traditur causa spreti aut non sperati honoris. ego quantum in tanto interuallo temporum conicio, cum Ualerio atque Horatio consulibus qui praeter Uolscos et Aequos Sabini etiam belli perfecti gloriam pepererant negatus ab senatu triumphus esset, uerecundiae fuit pro parte dimidia rerum consulibus petere triumphum, ne etiamsi impetrassent magis hominum ratio quam meritorum habita uideretur. uictoriam
Abbreviated transcription (Latin):
li ceptum. Indextro plurimum laboris fuit Ibi agrippa etate iirbusq ferox cũ
mini ꝑte pugne melius res geri ꝗ̃ apud se uideret accepta signa ab signif
ip̃e inferre. quedam iacere etiam in confertos hostes cepit cuius ignominie metu
concitari milites inuasere hostem. Ita equata ex omni ꝑte uictoria ẽ. Nuntius
um a ꝯuintio uenit uictore se iam iminere hostium castris nolle irrum
anꝗͣ sciat debellatum. & insmistͦ cornue̾ẽ. si iam fudisset hostes conferret ad
se signa. ut simul omnis ex̾citus preda potiret᷑. Uictor agrippa cum mutua.
tulatione aduictorem collegam castraq hostium uenit᷑. Ibi paucis defenc̃¬
tibus momentoq fusis sine certamine inmunitionesq irrumpunt. predaq ĩgẽti
tem ex̾citum suis etiam rebus recuꝑatis que pplatione agrorum amisse erant

Expanded text:
pelli coeptum; in dextro plurimum laboris fuit. ibi Agrippa, aetate uiribusque ferox, cum pelli coeptum; in dextro plurimum laboris fuit. ibi Agrippa, aetate uiribusque ferox, cum omni parte pugnae melius rem geri quam apud se uideret, arrepta signa ab signiferis ipse inferre, quaedam iacere etiam in confertos hostes coepit; cuius ignominiae metu concitati milites inuasere hostem. ita aequata ex omni parte uictoria est. nuntius tum a Quinctio uenit uictorem iam se imminere hostium castris; nolle inrumpere antequam sciat debellatum et in sinistro cornu esse: si iam fudisset hostes, conferret ad se signa, ut simul omnis exercitus praeda potiretur. uictor Agrippa cum mutua gratulatione ad uictorem collegam castraque hostium uenit. ibi paucis defendentibus momentoque fusis, sine certamine in munitiones inrumpunt, praedaque ingenti potem exercitum suis etiam rebus reciperatis quae populatione agrorum amissae erant
Abbreviated transcription (Latin):
equites uolscorum & equorum exceptum aliꝗͣdiu tenuissent. Ibi uero sulpitius
gare cuctandi tp̃us e̾ẽ. cirtumuentos interclusosq absuis uociferans ni eq
prelium cõnixi omni ui ꝑficerent: nec fugare equitem interdum satis ẽẽ confi-¬
cerent equos uirosq nequis reu̾tat᷑ inde ad p̃lium: aut integraret pugnã. non
posse illos resistere sibi quibus confita ferta peditum aties cessisset. Haud sur¬
dis auribus dicta impensione una totum equitatum fudere. magnam uim ex-
equis p̃cipitauere. ipsos equosq spiculis confodere. Is finis pugne equestris fuit
inc ad horti peditum atiem nuntios ad consules rei geste mittunt ubi ian
clinabatur hostium aties nimtuis deinde & uincentibus romanis aĩos auxit &
referentes gradum ꝑtulit equos inmedia pͥmum atie uici cepti qua permissus
equitatus turbauerat ordines. sinistrum deinde cornu ab quintio consul

Expanded text:
eum proelio equites Uolscorum et Aequorum exceptum aliquamdiu tenuissent. ibi uero Sulpicius eum proelio equites Uolscorum et Aequorum exceptum aliquamdiu tenuissent. ibi uero Sulpicius negare cunctandi tempus esse, circumuentos interclusosque ab suis uociferans, ni equestre proelium conixi omni ui perficerent; nec fugare equitem integrum satis esse: conficerent equos uirosque, ne quis reueheretur inde ad proelium aut integraret pugnam; non posse illos resistere sibi, quibus conferta peditum acies cessisset. haud surdis auribus dicta. impressione una totum equitatum fudere, magnam uim ex equis praecipitauere, ipsos equosque spiculis confodere. is finis pugnae equestris fuit. tunc adorti peditum aciem, nuntios ad consules rei gestae mittunt, ubi iam inclinabatur hostium acies. nuntius deinde et uincentibus Romanis animos auxit et referentes gradum perculit Aequos. in media primum acie uinci coepti, qua permissus equitatus turbauerat ordines; sinistrum deinde cornu ab Quinctio consule
Abbreviated transcription (Latin):
Tertio die cum ira romanos illos cum totiens rebel¬
lassent conscientia culpe ac desꝑatio irritaret: mora dimicandi nulla ẽ fc̃a In ex¬
ercitu romano cum duo consules ẽent potestate pari qđ saluberrimum in admistͣ.¬
tione magnarum rerum ẽ suma imꝑii concedente agrippa penes collegam erat
& p̃latus ille facilitati submittentis se comitem rñdebat: comunicando consilia
laudesq & equando imparem sibi. In atie quintius dextrum cornu agrippa si¬
nistrum tenuit. Sp. postumio albo legato datur media aties tuenda. legatum
alterum p. Sulpitium equitibus prefitiunt. Pedites ab dextero cornii egregie
uignauere: haud segniter resistentib uolscis ꝑ sulpitius ꝑmediam hostiũ
cum equitatu ꝑcurrit. unde cum eodem reu̾ti posset ad suos. priusꝗͣ hostis tur¬
batos ordines reficeret terga impugnare hostium satius uisum ẽ. momentoq
pͣris in adu̾sam incursando atiem ancipiti dissipasset hostes. insuo ꝓpͥo cum

Expanded text:
tertio die, cum ira Romanos, illos, cum totiens rebellassent, conscientia culpae ac desperatio inritaret, mora dimicandi nulla est facta. in exercitu Romano cum duo consules essent potestate pari, quod saluberrimum in administratione magnarum rerum est, summa imperii concedente Agrippa penes collegam erat; et praelatus ille facilitati submittentis se comiter respondebat communicando consilia laudesque et aequando imparem sibi. in acie Quinctius dextrum cornu, Agrippa sinistrum tenuit; Sp. Postumio Albo legato datur media acies tuenda; legatum alterum P. Sulpicium equitibus praeficiunt. pedites ab dextro cornu egregie pugnauere, haud segniter resistentibus Uolscis. P. Sulpicius per mediam hostium aciem cum equitatu perrupit. unde cum eadem reuerti posset ad suos, priusquam hostis turbatos ordines reficeret terga impugnare hostium satius uisum est; momentoque temporis in auersam incursando aciem ancipiti terrore dissipasset hostes, ni suo proprio
Abbreviated transcription (Latin):
Cmiso
romano bello porsenna ne frustra inea loca exercitus adductus uideret cum
parte copiarum filium aruntem oppugnatum aritiam mittit. Pruno aricinos
res nec opinata ꝑtulerat Actersita demde auxilia & alatinis pplis & acu-¬
mis tantum spei fetere ut acie decernere auderent. Prelio inito addeo cõcitato
npetu se intalerunt etrusci ut funderent ip̃o in cursu aricinos. Cumana
hortes arte adusus uim use declinauere paululum effaseq prelatos hostes
conusis signis ab tergo adorte sunt. Ita in medio prope iam uictores cęsi e¬
usci pars perexigua duce amisso quia nullum propius profugium era
mam inermes & fortuna & sp̃e suplicum delati sunt. Ibi benigne accepti
diuisiq in hospitia. curati uulneribus. alii profecti domos sũos nuntii hos¬
pit alium benefitiorum & multos rome hospitium urbisq caritas tenuit hil
locus ad habitandum datur quem deinde tuscum uicum appellauerunt.

Expanded text:
misso Romano bello Porsenna, ne frustra in ea loca exercitus adductus uideretur, cum parte copiarum filium Arruntem Ariciam oppugnatum mittit. primo Aricinos res necopinata perculerat; arcessita deinde auxilia et a Latinis populis et a Cumis tantum spei fecere, ut acie decernere auderent. proelio inito, adeo concitato impetu se intulerant Etrusci ut funderent ipso incursu Aricinos: Cumanae cohortes arte aduersus uim usae declinauere paululum, effuseque praelatos hostes conuersis signis ab tergo adortae sunt. ita in medio prope iam uictores caesi Etrusci. pars perexigua, duce amisso, quia nullum propius perfugium erat, Romam inermes et fortuna et specie supplicum delati sunt. ibi benigne excepti diuisique in hospitia. curatis uolneribus, alii profecti domos, nuntii hospitalium beneficiorum: multos Romae hospitum urbisque caritas tenuit. his locus ad habitandum datus quem deinde Tuscum uicum appellarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
T imor inde patres incessit ne si dimissus ex̾citus foret rursus cetus occulti con¬
uirationes fierent. Itaq q̃ꝗͣ perdictatorem delectus habitus ee̾t tamen qm̃
n consulum u̾ba uirassent sacramento teneri militem rati ꝑcausam reno
abequis belli. educi exurbe legiones iussere. Quo facto maturata ẽ seditio. Et
primo agitatum dicitur deconsulum cede ut soluerentur sacramento Postos
demde nullam scelere religionem exsolui siccino quołam auctore in iussu
consulum in sacrum montem secessisse transanienem amnem tria aburbe mi-¬
ia passuum ea frequentior fama ẽ: ꝗ̃ cuius piso auctor ẽ. in aduentinum se¬
nem factam e̾ẽ. Ibi sine ullo duce uallo fossaq cõmunitis castris. quieti rem
nullam inisi necessariam ad uictum sumendo per aliquot dies neq lacessiti neq
la cesscentes se se tenuere

Expanded text:
timor inde patres incessit ne, si dimissus exercitus foret, rursus coetus occulti coniurationesque fierent. itaque quamquam per dictatorem dilectus habitus esset, tamen quoniam in consulum uerba iurassent sacramento teneri militem rati, per causam renouati ab Aequis belli educi ex urbe legiones iussere. quo facto maturata est seditio. et primo agitatum dicitur de consulum caede, ut soluerentur sacramento; doctos deinde nullam scelere religionem exsolui, Sicinio quodam auctore iniussu consulum in Sacrum montem secessisse. trans Anienem amnem est, tria ab urbe milia passuum. ea frequentior fama est quam cuius Piso auctor est, in Auentinum secessionem factam esse. ibi sine ullo duce uallo fossaque communitis castris quieti, rem nullam nisi necessariam ad uictum sumendo, per aliquot dies neque lacessiti neque lacessentes sese tenuere
Abbreviated transcription (Latin):
Eo anno sora arpinum censennia recepta ab
sannitib. Hertulis magnum simulacrum in capitolio positum dedicatumq
ilpitio auerione p sempronio consulibus. Samites seu finem seu dilatio
belli querentes. Legatos depate romam misere quib suppliciter agentibus
responsum est nisi sepe bellum parantes h pacem petissent sannites oratione
o citroq habita depace transigi potuisse. Nunc qñ uana u̾ba ad id lo¬
corum fuerint rebus standum ẽẽ p. sempronium consulem cum ex̾titu bre¬
ui insamnio fore. cum ad bellum pacem ne inclinent animi falli nõ posse
compta omnia senatui relaturum decedentem ex sanno consules legati se¬
querent¬

Expanded text:
eo anno Sora Arpinum Cesennia recepta ab Samnitibus; Herculis magnum simulacrum in Capitolio positum dedicatumque. P. Sulpicio Sauerrione P. Sempronio Sopho consulibus Samnites, seu finem seu dilationem belli quaerentes, legatos de pace Romam misere. quibus suppliciter agentibus responsum est, nisi saepe bellum parantes pacem petissent Samnites, oratione ultro citro habita de pace transigi potuisse: nunc, quando uerba uana ad id locorum fuerint, rebus standum esse. P. Sempronium consulem cum exercitu breui in Samnio fore; eum, ad bellum pacemne inclinent animi, falli non posse; comperta omnia senatui relaturum; decedentem ex Samnio consulem legati sequerent
Abbreviated transcription (Latin):
Sed re neutro inclita magratu se
abdicauit seu ꝗa uitio erat creatus ut scripsere quidam: seu quia tribum
pleb̾ tulerant ad plebem idq plebs sciuit: ut si martus furius ꝓ dictatore ꝗd
egisset quingentorum milium eris ei mulcta eẽt. Sed auspitiis magis ꝗͣ no¬
uiꝰ exẽpli rogatione deteritum. ut potius credam tũ ipiũs uiri facit inge¬
nium : tũ ꝙ ei suffectus ẽ extemplo publius manluis dictator: quem quid
creari attinebat ad id certamen quo infurius uictus eẽt. & ꝙ eundem M
furium dictatorom in sequẽs annus hũit. haud sine pudore certe fractũ
pore anno in se imꝑium repetitarum. simulꝙ eo tp̃re quo ꝓmulgatũ de
mulcta eus traditur aut & huic rogationi qua inordine cogi uidebat obsiste¬
re potuit aut ne illas quidẽ ꝑꝑ quas & hec lata erat impedire. &ꝙ usq
ad memoriam nr̃am tribunitiis consularibusq certatum ẽ uirib dictature
semper altius fastigium fuit:¬

Expanded text:
sed re neutro inclinata magistratu se abdicauit, seu quia uitio creatus erat, ut scripsere quidam, seu quia tribuni plebis tulerunt ad plebem idque plebs sciuit, ut, si M. Furius pro dictatore quid egisset, quingentum milium ei multa esset; sed auspiciis magis quam noui exempli rogatione deterritum ut potius credam, cum ipsius uiri facit ingenium, tum quod ei suffectus est extemplo P. Manlius dictator—quem quid creari attinebat ad id certamen quo M. Furius uictus esset?— et quod eundem M. Furium dictatorem insequens annus habuit, haud sine pudore certe fractum priore anno in se imperium repetiturum; simul quod eo tempore quo promulgatum de multa eius traditur aut et huic rogationi, qua se in ordinem cogi uidebat, obsistere potuit aut ne illas quidem propter quas et haec lata erat impedire; et quod usque ad memoriam nostram tribuniciis consularibusque certatum uiribus est, dictaturae semper altius fastigium fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Iam
eo fama pugne adu̾se castrorumq ddesertorum ꝑlata erat. & ante omnia
leplorati erant equites non pͥuato magis ꝗͣ publico luctu Fabiusq con
terrore urbi quoq iniecto stationem ante portas agebat. cum equites ꝓcul
uisi non sine terrore abdubiis qui nam ee̾nt: mox cogniti tantamq exme¬
tu letitiã fece̾ ut clamor urbem ꝑuaderet gratulantiũ s aluos uicto
redisse equites. & exmestis paulo ante domib que conclamauerant suos
procurrẽt inuias. pauideq matres. ac coniuges oblite p̃gaudio decoris obuiã
agmini occurrerent in suos queq simul corpore atq aio uix cõpotes pregau¬

Expanded text:
iam eo fama pugnae aduersae castrorumque desertorum perlata erat, et ante omnia deplorati erant equites non priuato magis quam publico luctu, Fabiusque consul terrore urbi quoque iniecto stationem ante portas agebat, cum equites procul uisi non sine terrore ab dubiis quinam essent, mox cogniti tantam ex metu laetitiam fecere, ut clamor urbem peruaderet gratulantium saluos uictoresque redisse equites, et ex maestis paulo ante domibus quae conclamauerant suos, procurreretur in uias, pauidaeque matres ac coniuges, oblitae prae gaudio decoris, obuiam agmini occurrerent, in suos quaeque simul corpore atque animo, uix prae gau
Abbreviated transcription (Latin):
forte eo anno it a euenit ut quotienscumq dictator ab ex̾citu
ecessisset hostes insannio mouerent. Ceterum in oculis exemplum en
Q fabius M Ualerio legato qui castris preerat ne ꝗͣ ium hostium magis
ꝗ̃ trucem dictatoris iram timeret. It aq frumentatores cum circũuenti
cinsidiis tesi loco in iniquo ee̾n̾t. creditum uulgo est subueniri eis
legato potuisse/. ni tristia dicta ex horruisset Ea quoq ira alienauit ad¬
posito in urbe L papirio crasso magr̃o equitũ quinto fabio uetito ꝗcꝗͣ
magrãtu agere in castra rediit neq ciuib satis letus aduentus eu
fuit nec hostib quicꝗͣ attulit terroris. Nãq postero die seu ignari
acresserunt. Ceterum tm̃ momẽti muno uiro łpapirio fuit. ut si
consilia fauor subsecutus militum foret debellari eo die cũ sannitibus
potuisse prohaud dubio habitum sit. ita instruxit atiem loco ac subsi-¬
iis ita omnĩ arte bellica firmauit. tessatum amilite ac deindul

Expanded text:
ta eo anno euenit ut, quotienscumque dictator ab exercitu recessisset, hostes in Samnio mouerentur. ceterum in oculis exemplum erat Q. Fabius M. Ualerio legato, qui castris praeerat, ne quam uim hostium magis quam trucem dictatoris iram timeret. itaque frumentatores cum circumuenti ex insidiis caesi loco iniquo essent, creditum uolgo est subueniri eis ab legato potuisse, ni tristia edicta exhorruisset. ea quoque ira alienauit a dposito in urbe L. Papirio Crasso , magistro equitum Q. Fabio uetito quicquam pro magistratu agere, in castra rediit, neque ciuibus satis laetus aduentus eius fuit nec hostibus quicquam attulit terroris. namque postero die, seu ignari accesserunt. ceterum tantum momenti in uno uiro L. Papirio fuit ut, si ducis consilia fauor subsecutus militum foret, debellari eo die cum Samnitibus potuisse pro haud dubio habitum sit; ita instruxit aciem loco ac subsidiis, ita omni arte bellica firmauit; cessatum a milite ac de industria,
Abbreviated transcription (Latin):
ille uir ip̃e consul rempublicam subistinuit ꝗ̃ exercitus odio consulis qñtu
inse fuit. prodebat. Nam cum consul preter cȩteras imꝑatorias artes:c
parando gerendoq edidit bello plurimas ita instruxisset atiem: ut solo equi¬
tatu emisso ex̾citum hostium funderet inseq fusos. pedes noluit: neq illos
& si non adhortatio inuisi ducis suum saltem flagitium & publicum
pñtia dedecus. postiodum picalum si aĩus hosti rediisset. cogere potuit gra¬
dus accellerare. aut si aliud mhil instare instructos. In uissũ signa referũt
mestiq crederes uictos execrantes nunc imꝑatorem nauatam ab equite oꝑam
redeunt incastra neq huie tamen pestilenti exemplo remedia ulla ab im
quesita sunt adeo excelentibus ingeniis citius defuĩt ars: qua ciuẽ
regant ꝗ̃ qua hostem suꝑant¬

Expanded text:
ille uir, ipse consul, rem publicam sustinuit, quam exercitus odio consulis, quantum ille uir, ipse consul, rem publicam sustinuit, quam exercitus odio consulis, quantum in se fuit, prodebat. nam cum consul praeter ceteras imperatorias artes, quas parando gerendoque bello edidit plurimas, ita instruxisset aciem ut solo equitatu emisso exercitum hostium funderet, insequi fusos pedes noluit; nec illos, et si non adhortatio inuisi ducis, suum saltem flagitium et publicum in praesentia dedecus, postmodo periculum, si animus hosti redisset, cogere potuit gradum adcelerare aut si aliud nihil, stare instructos. iniussu signa referunt, maestique—crederes uictos—exsecrantes nunc imperatorem, nunc nauatam ab equite operam, redeunt in castra. nec huic tam pestilenti exemplo remedia ulla ab imperatore quaesita sunt; adeo excellentibus ingeniis citius defuerit ars qua ciuem regant quam qua hostem su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯinis. Quintus fabius inde & C. tullius consules facti eo anno non segnior
discordia domi & bellum foris atrotius fait. ab equis arma sumpta uehien¬
tes quoq romanorum agrum popuilantes inierunt. Quorum bellorum crescẽte
cura Cȩso fabius ex spurius furius consules fuĩt. ordonam latenam urbem
i oppugnabant & ueyentes pleni iam populationum romam ipsam se
pugnaturos minabantur qui terrores cum compescere deberent Auxẽ insuꝑ
animos plebis redibatq non tantum sua sponte plebi mos de tractatandi mi¬
atiam. Sed spurius publius licinus tribunus plebis uenisse tempus ra
ultimam necessitatem legis agrarie patribusi uingende susceꝑãt rem militarẽ
impediendam. Ceterum tota inuidia tribunciȩ potestatis usa in auctorem
est. nec ineum consules acrius ꝗ̃ eius college cohorti sunt. auxilioq eorũ
delectuni consules heñt. Ad duo simul bella ex̾citus scribitur dutentus: Fabio¬
actum est. fabio aliquanto plus negotii cum ciuibus ꝗ hostibus fuit. Unus

Expanded text:
it. Q. Fabius inde et C. Iulius consules facti. eo anno non segnior discordia domi et bellum foris atrocius fuit. ab Aequis arma sumpta; Ueientes agrum quoque Romanorum populantes inierunt. quorum bellorum crescente cura, Caeso Fabius et Sp. Furius consules fiunt. Ortonam, Latinam urbem, qui oppugnabant: Ueientes, pleni iam populationum, Romam ipsam se oppugnaturos minabantur. qui terrores cum compescere deberent, auxere insuper animos plebis, redibatque non sua sponte plebi mos detractandi militiam, sed Sp. Licinius tribunus plebis, uenisse tempus ratus per ultimam necessitatem legis agrariae patribus iniungendae, susceperat rem militarem impediendam. ceterum tota inuidia tribuniciae potestatis uersa in auctorem est, nec in eum consules acrius quam ipsius collegae coorti sunt, auxilioque eorum dilectum consules habent. ad duo simul bella exercitus scribitur; ducendus Fabiouidem Fabio aliquanto plus negotii cum ciuibus quam cum hostibus fuit. unus
Abbreviated transcription (Latin):
Mesta ciuitas fuit: uinci ĩ sueta
lisse tribunos. poscere dictatorem. In co u̾ti spes cuntatis & cum ibi qͦ i¬
gio obstaret. ne posset nisi cͥonsule dici dictator augures consulti cam religio¬
nem exemere A Cornelius cossus dictatorem M. emilium dixit. Et ip̃e ab
magr̃ equitum est dictus. Adeo simul fortuna ciuitatis uirtute uera eg
N ihil censoria animadusio effecit. quo minus regimen rerum & notata ĩdigne
domo pateret᷑. Ueientes re secunda elati: missis circũ etrurie ppłos legatis ia¬
ando tres duces romanos abse uno prelio fusos cum tamen nullam pu
consilii sotietatem mouissent. Uoluntarios undiq ad spem prede asciuerant
ni fidenatium ppło rebellare platuit qui tanꝗͣ nisi ascelere bellum ordiri ne
eẽt. sicut legatorum ante. ita tum nouorum colonorum cede imbutis a¬
mis ueientib se coniungunt. Consultare principes duorum pplorum ueios an
fidenas sedem belli caperent. Fidene uise sunt oportuniores. Itaq tra

Expanded text:
esta ciuitas fuit uinci insueta; odisse tribunos, poscere dictatorem: in eo uerti spes ciuitatis. et cum ibi quoque religio obstaret ne non posset nisi ab consule dici dictator, augures consulti eam religionem exemere. A. Cornelius dictatorem Mam. Aemilium dixit et ipse ab eo magister equitum est dictus; adeo, simul fortuna ciuitatis uirtute uera eguit, nihil censoria animaduersio effecit, quo minus regimen rerum ex notata indigne domo peteretur. Ueientes re secunda elati, missis circum Etruriae populos legatis, iactando tres duces Romanos ab se uno proelio fusos, cum tamen nullam publici consilii societatem mouissent, uoluntarios undique ad spem praedae adsciuerunt. uni Fidenatium populo rebellare placuit; et tamquam nisi ab scelere bellum ordiri nefas esset, sicut legatorum ante, ita tum nouorum colonorum caede imbutis armis, Ueientibus sese coniungunt. consultare inde principes duorum populorum, Ueios an Fidenas sedem belli caperent. Fidenae uisae opportuniores; itaque traiecto
Abbreviated transcription (Latin):
Duo assidua bella insequens annus huisset
quo p. Cornelus cossus. C.Ualerius potitus. Quntus cincinatus. Mfabius iubi¬
lanus tribum militum consulari potate fuerunt ni ueiens bellum relige
cipum distulisset quorum agros tiberis super ripas effusus maxime ruinis
uillarum uastauit simul equis trienniũ ante accepta clades prohibuit uola
s sue gentis ppło presidium. ferre. excursiones inde in confinem agrum
uicanũ fcẽ erant. nouisq colonis bellum illatum. Quam noxam cum se cõsensu
omniũ equorũ defensuros spassent deserti absins ne memorabili quidẽ bello
per obsidionẽ leuemq unam pugnã & oppidum & fines amisere. Gesta u

Expanded text:
 duo bella insequens annus habuisset, quo P. Cornelius Cossus C. Ualerius Potitus Q. Quinctius Cincinnatus Num. Fabius Uibulanus tribuni militum consulari potestate fuerunt, ni Ueiens bellum religio principum distulisset, quorum agros Tiberis super ripas effusus maxime ruinis uillarum uastauit. simul Aequos triennio antnis, suae gentis populo, praesidium ferre. excursiones inde in confinem agrum Labicanum factae erant novisque colonis bellum inlatum. quam noxam cum se consensu omnium Aequorum defensuros sperassent, deserti ab suis ne memorabili quidem bello, per obsidionem levemque unam pugnam et oppidum et fines amisere. temptatu
Abbreviated transcription (Latin):
ne honoris relinquãt. proinde ip̃i pͥmum statuerent apud aĩõs quid uel
de inde comitiis declararent tribunitiis uoluntatem si conunctim ferre
abse ꝓmulgatas rogationes uellent ẽẽ quid eosdem reficerent tribunos pł.
aturos enim que promulgauerintꝰ sin qđ cuiq pͥuatim opus sit id mõ aci
uelin: opus eẽ nihil inuidiosa continuatione honoris nec se tribunatum
nec illos ea que ꝓmulgata sint habituros. Adu̾sus tam obstinatã orõnem
ibunoꝵ cum pre indignitate rerum stupor silentiumq inde ceteros pa¬
trum defixisset. Appius Claudius nepos decemuiri dicit᷑ odio magis iraq q̃
spe ad dissuadendum processisse. & lotutus in hanc fere sniam esse.¬

Expanded text:
etiam sine spe honoris relinquat. proinde ipsi primum statuerent apud animos quid uellent; etiam sine spe honoris relinquat. proinde ipsi primum statuerent apud animos quid uellent; deinde comitiis tribuniciis declararent uoluntatem. si coniuncte ferre ab se promulgatas rogationes uellent, esse quod eosdem reficerent tribunos plebis; perlaturos enim quae promulgauerint: sin quod cuique priuatim opus sit id modo accipi uelint, opus esse nihil inuidiosa continuatione honoris; nec se tribunatum nec illos ea quae promulgata sint habituros. aduersus tam obstinatam orationem tribunorum cum prae indignitate rerum stupor silentiumque inde ceteros patrum defixisset, Ap. Claudius Crassus , nepos decemuiri, dicitur odio magis iraque quam spe ad dissuadendum processisse et locutus in hanc fere sententiam esse
Abbreviated transcription (Latin):
Nouum se anum uelut iã ĩ aciẽ
ad u̾sus optimates maximo priuatim ꝑicũlo nullo pu ͭ ͤ emolumento staẽ
Consenuisse iam secum & rogationes ꝓmulgatas & ium omẽm tribunitie
potatis pͥmo intercessione collegarum in leges suas pugnatum ẽẽ deinde
ablegatione iuuentutis adueliternum bellum. postremum dictariũ falmẽ inse
intentatum. iam nec collegas nec bellum nec dictatorẽ obstare quippe ꝗ ẽt
hõĩ plebeio cõsulatum magrum equitũ explebe dicendo dederit se ipam plebem
& comoda morari sua liberam urbem ac forum a creditorib liberos agi
ab iniustis possessoribus extemplo si uelint hr̃e posse. que munera qñ tandẽ
satis grato aĩo extimaturos si inter accipiẽdas desuis comodis rogationes
spem honoris latorib earum incidant non e̾e̾ modestie ppłm romanũ
postulare ut ip̃e fenore leuet᷑ & in agrum iniuria possessum apotentib in¬
ducat᷑. ꝑ quos ea cõsecutus sit. senes tribunitios non sine honore tm̃ sed ẽ

Expanded text:
nonum se annum iam uelut in acie aduersus optimates maximo priuatim periculo, nullo publice emolumento stare. consenuisse iam secum et rogationes promulgatas et uim omnem tribuniciae potestatis. primo intercessione collegarum in leges suas pugnatum esse, deinde ablegatione iuuentutis ad Ueliternum bellum; postremo dictatorium fulmen in se intentatum. iam nec collegas nec bellum nec dictatorem obstare, quippe qui etiam omen plebeio consuli magistro equitum ex plebe dicendo dederit: se ipsam plebem et commoda morari sua. liberam urbem ac forum a creditoribus, liberos agros ab iniustis possessoribus extemplo, si uelit, habere posse. quae munera quando tandem satis grato animo aestimaturos, si inter accipiendas de suis commodis rogationes spem honoris latoribus earum incidant? non esse modestiae populi Romani id postulare ut ipse fenore leuetur et in agrum iniuria possessum a potentibus inducatur, per quos ea consecutus sit senes tribunicios non sine honore tantum sed
Abbreviated transcription (Latin):
enim uero quod bene utat hiturum se comitia professus impedimentũ pi¬
hac occasione arripuit. deiectisq honore per contionẽ duobus quintiis capito¬
lino & cincinato & patruo suo. Cclaudio constantissimo uiro in optimatum
ã & aliis euisdem fastigii cunbus nequaꝗ splendore uite pares decemiuros
se in pͥmisq haud secus factum improbant boni q̃ nemo fatere ausurũ crediderat
Creati cum eo M Cornelius Maluginensis. M. Sergius. L Minutius ouintus fa-¬
bius Iubulanus . Q petilius T. Anthonius merenda edilius. Sp. oppimius corni¬
censis M. Rabuleiis. Ille finis appio aliene ꝑsone ferende fuit. Suo iam inde¬
uiuere ingenio cepit nouosq collegas iam p̾usꝗͣ inirent magistratũ in
res formare. quotidie conueniebant᷑ remotis arbitris. inde inpotentib ĩstructi
consiliisq secreto ab aliis coquebant. Iam haud dissimulando suꝑbiam rati adi
iloquentibus difficiles: ad idus maias rem perduxere Idus tum maie sol¬
lennes in eundis magistratibus erant¬

Expanded text:
enimuero, quod bene uertat, habiturum se comitia professus, impedimentum pro occasione arripuit; deiectisque honore per coitionem duobus Quinctiis, Capitolino et Cincinnato, et patruo suo C. Claudio , constantissimo uiro in optimatium causa, et aliis eiusdem fastigii ciuibus, nequaquam splendore uitae pares decemuiros creat, se in primis, quod haud secus factum improbabant boni quam nemo facere ausurum crcreati cum eo M. Cornelius Maluginensis M. Sergius L. Minucius Q. Fabius Vibulanus Q. Poetelius T. Antonius Merenda K. Duillius Sp. Oppius Cornicen M'. Rabuleiuiuere ingenio coepit nouosque collegas, iam priusquam inirent magistratum, in suos mores formare. cottidie coibant remotis arbitris; inde impotentibus instructi consiliis, quae secreto ab aliis coquebant, iam haud dissimulando superbiam, rari aditus, conloquentibus difficiles, ad idus Maias rem perduxere. idus tum Maiae sollemnes ineundis magistratibus erant
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam moratum ẽe̾ & quia ea res exemisset illum diem postero die acturũ
que constituisset. Ne id quich aturno talisse tacitum ferunt. dixisse enim nul¬
lam breuiorem ẽẽ cogintionem ꝗ̃ inter patrem & filium pacisq tranfigi uerbis

Expanded text:
gratiam moratum esse, et quia ea res exemisset illum diem, postero die acturum gratiam moratum esse, et quia ea res exemisset illum diem, postero die acturum quae constituisset. ne id quidem ab Turno tulisse tacitum ferunt; dixisse enim nullam breviorem esse cognitionem quam inter patrem et filium, paucisque transigi verbis
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑint obnoxios p̃mat. Cui enim non apparent affectare eum impium inla¬
tinosq si sui bene crediderint ciuies. aut si creditum illud & non raptum pari¬
cidio sit credere & latinos. quamq̃ ne sic quidem alienigene deberent.
suos eius peniteat. quippe ꝙ alii super alios trucidentur. exulatam erãt bona
ettantur quid spei inelioris latinis portendi: si se audiant domum suat
quẽq inde abituros neq magis obseruaturos diem concilii ꝗ̃ ipẽ qui indaxeãt
obseruet. hec alia atq alia eodem ꝑtinenciã seditiosus facinorosusq homo. hisq
rtibus opes domi nactus cum maxime disereret. Interuenit tarquinius
finis orationi fuit. Auersi sunt omnes ad tarquinium salutandum. qui scilen¬
tio facto ad monitus aproximis ut purgaret se quod id tp̾ris uenisset & dis¬
ptatorem ait se sumptum inter prem & filium cura reconailiandi eos i

Expanded text:
acceperint, obnoxios premat. cui enim non apparere adfectare eum imperium in Laacceperint, obnoxios premat. cui enim non apparere adfectare eum imperium in Latinos? quod si sui bene crediderint cives, aut si creditum illud et non raptum parricidio sit, credere et Latinos, quamquam ne sic quidem alienigenae, debere ; sin suos eius paeniteat, quippe qui alii super alios trucidentur, exsulatum eant, bona amittant, quid spei melioris Latinis portendi? si se audiant, domum suam quemque inde abituros, neque magis observaturos diem concilii quam ipse qui indixerit observet. haec atque alia eodem pertinentia seditiosus facinorosusquefacinerosusque homo hisque artibus opes domi nactus cum maxime dissereret, intervenit Tarquinius. is finis orationi fuit; aversi omnes ad Tarquinium salutandum. qui silentio facto monitus a proximis ut purgaret se, quod id temporis venisset, disceptatorem ait se sumptum inter patrem et filium, cura reconciliandi eos in
Abbreviated transcription (Latin):
Octauio manilio tusculano: is longe princeps latini noĩs
erat. si fame credimus abulixe deaq circe orumdus: ei manilio filiam nuptui
dat: perq eas nuptias multos sibi cognatos amicosq eius conciliat iam magna
irquinii auctoritas inter latinorum proceres erat. Cum indiem certam u
lucum ferentine conueniant: indicit ee̾ quae agere derebus cõibus uelit Con¬
ueniunt frequentes prima luce. ipse tarquinius diem quidem seruauit. sed
paulo anteꝗ̃ sol occideret uenit multa ibi tota die incilio uariis iactata ser¬
monibus erant. Turmis herdonius ab aritia ferociter in abscentem tarquiniũ
rat inuectus: haud mirum ẽẽ suꝑbo inclitum rome cognomen. Iam enu
clam quidam inusitantes uulgo tum eum appellabant: an quiꝗͣ superius esse
ꝗͣ ludificari sic omne nomen latinum. Principibus longe abdomo excitis ip̃m
ui concilium indixerat non ad ẽẽ. temptatari profecto patientiam: ut si iu

Expanded text:
Octauio Mamilio Tusculano—is longe princeps Latini nominis erat, si famae credimus, ab Ulixe deaque Circa oriundus—, ei Mamilio filiam nuptum dat, perque eas nuptias multos sibi cognatos amicosque eius conciliat. iam magna Tarquini auctoritas inter Latinorum proceres erat, cum in diem certam ut ad lucum Ferentinae conueniant indicit: esse, quae agere de rebus communibus uelit. conueniunt frequentes prima luce: ipse Tarquinius diem quidem seruauit, sed paulo ante quam sol occideret uenit. multa ibi toto die in concilio uariis iactata sermonibus erant. Turnus Herdonius ab Aricia ferociter in absentem Tarquinium erat inuectus: haud mirum esse Superbo inditum Romae cognomen.—iam enim ita clam quidem mussitantes, volgo tamen eum appellabant. An quicquam superbius esse quam ludificari sic omne nomen Latinum? principibus longe ab domo excitis, ipsum qui concilium indixerit non adesse. temptari profecto patientiam ut, si iugum
Abbreviated transcription (Latin):
stilentior inde annus C. Iulio iterum &. Luirginio consulibus tantum metũ
iastitatis in urbe agrisq fecit ut non modo predandi causa quisꝗͣ ex as
romano exiret belliue in ferendi memoria pr̃ibus ac plebi eẽt: sed ultro fide
nates. qui se pͥmo aut oppido aut montibus aut muris tenuerant ppłandi
lestenderent in agrum romanum. Deinde ueientium ex̾citu accitoN
falisci propelli ad instaurandum bellum neq clade romanorum neq fotioꝵ
precibus patuere duo ppłi transire anienem atq haud procul aporta colina
igna habuere. Trepidatum itaq non in agris magis ꝗ in urbe est. Iuli
consul in aggere murisq explicat copias. a uirginio inede quirini senatꝰ¬
onsulitur. Aictatorem dici A Seruilium placet᷑ cui prisco alii stricto fi
cognomen tradunt. Uirginius dum collegam consuleret moratus ꝑmittẽte
eo nocte dictatorem dicitꝰ. Is sibi magistrũ equitum postumium ebutiũ edicit¬

Expanded text:
stilentior inde annus C. Iulio iterum et L. Uerginio consulibus tantum metus <et> uastitatis in urbe agrisque fecit, ut non modo praedandi causa quisquam ex agro Romano exiret belliue inferendi memoria patribus aut plebi enates, qui se primo aut montibus aut muris tenuerant, populabundi descenderent in agrum Romanum. deinde Veientium exercitu accito—nam Falisci perpelli ad instaurandum bellum neque clade Romanorum neque sociorum precibus potuere—duo populi transiere Anienem atque haud procul Collina porta signa habuere. trepidatum itaque non in agris magis quam in urbe est. Iulius consul in aggere murisque explicat copias, a Verginio senatus in aede Quirini consulitur. dictatorem dici Q. Servilium placet, cui Prisco alii, alii Structo fuisse cognomen tradunt. Verginius dum collegam consuleret moratus, permittente eo nocte dictatorem dixit. is sibi magistrum equitum Postumum Aebutium
Abbreviated transcription (Latin):
sannitib rñdit nec quo minus ꝑpetua cum eis amicitia ẽẽt ꝑ ppłm romanũ
stetisse nec contra dici qn qm̃ ipos belli culpa cõtracti tedium ceꝑit amicitia
ntegro x̾concilliet᷑ qđ ad siditinos attineat inhil intercedi quo minus
sanniti pplo pacis belliq liberum arbitrium sit

Expanded text:
Samnitibus respondit nec, quo minus perpetua cum eis amicitia esset, per populum Romanum Samnitibus respondit nec, quo minus perpetua cum eis amicitia esset, per populum Romanum stetisse nec contradici quin, quoniam ipsos belli culpa sua contracti taedium ceperit, amicitia de integro reconcilietur; quod ad Sidicinos attineat, nihil intercedi quo minus Samniti populo pacis bellique liberum arbitrium sit