comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qͣntꝰ ẽ diu̾so numerꝰ sotioꝵ pyrri fuerit extinctꝰ.
memoriȩ traditũ non ẽ maxime qͥa scͥptoꝵ ueterũ
mos ẽ. ex ea parte quȩ uicerit occisoꝵ ñ cõmenda¬
re numerũ. ne uictoriȩ maculent głam. damna
uictoris. nisi forte cũ adeo pauci cadt̃. ut ammira¬
tionẽ tͣrorẽq uirtutis augeat paucitas ꝑditoꝵ sic̃
in pͥma ꝑsici belli cͣgressione ap̃ alexandrũ magnũ
fuit. cui inter. cͥccc. fere milia hostiũ int̾fecta. no¬
uẽ tantũmͦ in exercitu eiꝰ pedites defuisse referun¬
tur. S pyrrus atrocitatẽ cladis qua hoc bello ex¬
ceꝑat. diis suis hominibꝰq testatus ẽ. affigens ty¬
tulũ intẽplo tarentini ioius. in qͦ hȩc scͥpsit. Qͥ ante
hac inuicti fuere uiri. pat᷑ optime olimpi. hos ego
inpugna uici. uictꝰq sum ab hisdẽ. Et cũ a socus
increparet᷑. cur se uictũ diceret. qͥ uicisset: respon¬

Expanded text:
nam qaantns e diuerso numerus sociorum Pyrrhi fuerit extinctus, nam qaantns e diuerso numerus sociorum Pyrrhi fuerit extinctus, memoriae traditum non est, maxime quia scriptorum ueterum mos est ex ea parte quae uicerit occisorum non commendare numerum, ne uictoriae gloriam maculent damna uictoria, nisi forte oum adeo pauci cadunt, ut admirationem terroremque uirtutis augeat paucitas perditorum, sicut in prima Persici belli congressione apud Alexandrum Magnum fuit: cui inter cccc fere milia hostium interfecta nouem tantummodo in exercitu eius pedites defuisse referuntur. sed Pyrrhus atrocitatem cladis, quam hoc bello excetulum in templo Tarentini Jovis, in quo haec scripsit: Qui ante hac invicti fuvere viri, pater optime Olympi, Hos ego in pugna vici, victusque sum ab isdem. Et cum a sociis increparetur, cur se victum diceret qui vicisset, respon
Abbreviated transcription (Latin):
ltaq aput eracleam campanie urbẽ fluuiũq
lirim. pͥma int̾ pyrrũ regẽ ⁊ leuinũ consulem
pugna cõmissa est. Consũpta ẽ grauissimo certa¬
mine dies. utͥmq om̃ibꝰ mori int̾entis. fuge nescus.
Intͦductos autẽ int̾ c̃currentia agmina elephan¬
tos. forma truces. odore graues. mole tribiles. ut
iudere romani. nouo pugnandi genere circum¬
uenti ⁊ t̾riti. eqͥs maxime p̾auitantibꝰ diffugerũt.
s ptꝰqͣ minutius quartȩ legionis pͥmꝰ hastatꝰ. ꝓten¬
tã in se manũ beluȩ gladio desecuit. ⁊ cont᷑batam
dolore uulneris auerti bello atq in suos seiure cõ¬
pulit. eiꝰq immodato cursu ꝑt᷑bari ac ꝑmisceri cȩ¬
pere finis pugnȩ etiã benefitio noctis impositꝰ ẽ.
Uictos fuisse romanos. tͣpis fuga ꝓdidit. Quoꝵ tcͣ
cecidisse referunt᷑. peditũ. xiiii. milia. octingenti¬
octoginta. capti mille. trecenti. decẽ. Eqͥtes autem

Expanded text:
itaque apud Heracleam, Campaniae urbem, fluuiumque itaque apud Heracleam, Campaniae urbem, fluuiumque Lirim prima inter Pyrrhum regem et Laeuinum consulem pugna commissa est. consumpta est grauissimo certamine dies, utrimque omnibus mori intentis, fugere nesciis. introductos autem iflter -conourrentia agmina elephantos forma truces, odore graues, mole terribiles ut uidere Romani, nouo pugnandi genere circumuenti et territi, equis maxime pauitantibus, diffugerunt. sed postquam Minucius quartae legionis primus hastatus protentam in se manum beluae gladio desecuit et conturbatam dolore uulneris auerti bello atque in suos saeuire conpulit eiusque inmoderato discursu perturbari ac permisceri coepere, finis pugnae etiam beneficio noctis inpositus est. Victos fuisse Romanos turpis fuga prodidit: quorum tunc cecidisse referuntur peditum xnn octoginta, capti octingenti 20, equites autem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentibꝰ consulat᷑. ltaq irruit int᷑ uniu̾sos ta¬
rentinoꝵ fines cũ emilio c̃sule romanꝰ exercitꝰ.
igni ferroq uastat om̃ia. plurima expugnat
oppida. iniuriã insolent᷑ acceptã crudelit᷑ uin¬
dicat. Continuo tarentinos plurimis finitimoꝵ
pͣsidiis fultos. maxime pẏrrus auxit. Qui etiã
in se ob magnitudine̾ uiriũ c̃silioꝵq sũmã bel¬
li nom̃q transduxit. Nam tarentũ ut pote ex
lacedemoniis conditã cognatãq greciȩ ciuita¬
tem uendicat᷑us. totas uires epyri. thessalie ⁊
macedoniȩ. elephantos etiã usq ad id tempꝰ in¬
uisos romanis. nuni̾o .xͣx. in italiã pͥmꝰ inuexit.
Terra. mari. uiris. equis. armis. beluis. ad po¬
stremũ uiribꝰ suis dolisq t̾ribilis. nisi qͦd delphi¬
ci illiꝰ uanissimi sp̃c ⁊ mendacissimi nebulonis
quẽ magnũ ipsi uatẽ fer̾t. responso circũuentꝰ
ambiguo. exitũ fecit eius qui nꝰ consuluisset.

Expanded text:
praesentibus consulatur. itaque inruit in uniuersos Tapraesentibus consulatur. itaque inruit in uniuersos Tarentinorum fines cum Aemilio consule Romanus exercitus, igni ferroque uastat omnia, plurima expugnat oppida, iniuriam insolenter acceptam crudeliter uindicat. continuo Tarentinos, plurimis finitimorum praesidiis fultos, maxime Pyrrhus angit, qui etiam in se ob magnitudinem uirium consiliorumque summam belli nomenque transduxit. nam arentum, utpote ex Lacedaemoniis conditam cognatamque Graeciae ciuitatem, uindicaturus totas uires Epiri Thessaliae et Macedoniae, elephantos etiam usque in id tempus inuisos Romanis numero xx in Italiam primus inuexit: terra mari, uiris equis, armis beluis, ad postremum uiribus suis dolisque terribilis, nisi quod Delphici illius uanissimi spiritus et mendaoissimi nebulonis, quem magnum ipsi uatem ferunt, responso circumuentus ambiguo exitum fecit eius, qui non consuluisset.
Abbreviated transcription (Latin):
tius ipsis in memoriã reuolutis p̃teritoꝵ cladi¬
bus approbabo. pyrri bello in pͥmis sic̃ ordo ẽ
ꝓdito. cuius causa ⁊ origo hȩc fuit.
nno ab urbe cͣdita. cͦccͦe. Lx iiii. tarentini roma¬
nam classem forte pͣtereuntẽ. spectacło theatͥ
ꝓspectã hostiliter inuasert̃. qͥnq tantũ nauibꝰ
uix ꝑ fugã elapsis. cȩt̾a retracta in portũ classis :
ꝓfligata ẽ. Prȩfecti nauiũ trucidati. om̃s bello¬
utiles cȩsi reliqͥ pͣtio uenditi st̃. Continuo missi
tarentũ a romanis legati. ut de illatis quererent᷑
iniuriis. pulsati ab hisdẽ. aut insuꝑ iniurias re¬
tulerunt. his causis bellũ ingens exortum est.
Romanos qͥ quantiq hostes circũstreperent ꝑ¬
metientes. ultima adegit necessitas. ꝓletarios
quoq in arma cogere. hoc ẽ eos qui in urbe sẽꝑ
suffitiendȩ ꝓlis causa uacabant. militie asscri¬
bere. Quippe cũ frustra de ꝓle cura ẽ. nisi de rebꝰ

Expanded text:
tius ipsis in memoriam reuolutis praeteritorum claditius ipsis in memoriam reuolutis praeteritorum cladibus adprobabo Pyrrhi bello in primis, sicut ordo est, prodito. cuius causa et origo haec fuit. Anno ab Vrbe condita CCCCLXIIII Tarentini Romanam classem forte praetereuntem, spectaculo theatri prospectam hostiliter inuaserunt, quinque tantum nauibus uix per fugam elapsis; cetera retracta in portum elassis et profligata est; praefecti nauium trucidati, omutiles caesi, reliqui pretio venditi sunt. Continuo missi Tarentum a Romanis legati, ut de illatis quererentur injuriis, pulsati ab iisdem, auctas insuper injurias retulerunt. His causis bellum Romanos, qui quantique hostes circumstreperent permetientes, ultima adegit necessitas proletarios quoque in arma cogere, hoc est eos qui in Vrbe semper sufficiendae prolis causa uacabant, militiae adscribere: quippe cum frustra de prole cura est, nisi rebus
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ neqͣꝗͣ rep̃hendendꝰ uideret᷑. qͥa uł cõmuni usu
uł ꝓprio sensu locutꝰ eẽt. At si trepidꝰ in cubicu¬
lũ recurrens. stratisq sese adoꝑiens. uł magis ab¬
dens clamaret. tantũ omĩno frigꝰ esse. quantũ
nec in apennino aliquando fuerit. cũ hannibal
elephantos. equos. plurimãq exertitꝰ sui par¬
tẽ niuibꝰ clausus atq opp̾sus amisit. Hc̃ ego pu¬
erilibꝰ licentiis nauseantẽ non mͦ dicentẽ ista
ñ ferrẽ. s etiã ab ipsis stratis ocũ sui testibꝰ in
ppłm publicũq ꝓtraherẽ. eiq foras ꝓducto. in¬
fantes in eo atq ex eo gelu ludentes. iocundan¬
tes. sud antesq monstrarẽ. ut u̾bosa nugacitas
delicatis uitiata nutͥmentis. ñ in teꝑe uolentiã.
s in se esse segnitiẽ doceret᷑. ⁊ in cõpatione rerũ
diudicanda. ñ maiores parua tolerasse. sed se
nȩc parua tolerare sufficere ꝓbaret᷑. Ed eiuden¬

Expanded text:
mihi nequaquam reprehendendus uideretur, quia uel communi usu mihi nequaquam reprehendendus uideretur, quia uel communi usu uel proprio sensu locutus esset. at si trepidus in cubiculum recurrens stratisque sese adoperiens uel magis abdens clamaret, tantum omnino frigus esse quantum nec in Appennino aliquando fuerit, cum Hannibal elephantos equos plurimamque exercitus sui partem niuibus clausus atque oppressus amisit: hunc ego puerilibus licentiis nausiantem non modo dioentem ista non ferrem, sed etiam ab ipsis stratis, otii sui testibus, in populum publicumque protraherem, eique foras producto infantes in eo atque ex eo gelu ludentes iucundantes sudantesque monstrarem, ut uerbosa nugacitas delicatis uitiata nutrimentis non in tempore uiolentiam sed in se esse segnitiam doceretur et in conparatione rerum diiudicanda non maiores parua tolerasse sed se nec parua tolerare sufficere probaretur. Quod euiden
Abbreviated transcription (Latin):
forte quas aliquando ex ardentissimis febribꝰ diu
sustinuit uigilias recordet᷑. ꝓculdubio impatien¬
tius feret istarũ inqͥetudinẽ. quã illarũ recorda-¬
tionẽ. S qͣuis ap̃ om̃iũ sensus ꝓcaptu tẽpoꝵ ita
uideri queat. nũqͥd tam̃ aliqͥs existet. qͥ uł inp¬
sa anxietate ꝓnuntiet grauiores pulices e̾ẽ quã
febres. aut acerbiꝰ accipiat se uigilare sanũ. qu̾a
dormire ñ potuisse moriturũ: Quȩ cũ ita sint.
delicatis istis ⁊ querulis nr̃is uitũq c̃cedo. ut hȩc
quibꝰ nc̃ qͥa sic expedit int̾dum ammonem᷑. senꝰ¬
tiendo grauia putent. ñ tam̃ coniueo. ut etiã
asserant cõꝑando grauiora. Quẽ admodũ si qͥs
ẽ mollissimis stratis cubiculoq ꝑ cõmodo matu¬
tinꝰ egrediens. noctno gelu lacunarũ dorsa ob¬
riguisse. herbasq incanuisse. ꝓspiceret. ⁊ inopi¬
nato uisu ammonitꝰ diceret. frigꝰ ẽ hodie. Hic

Expanded text:
forte, quas aliquando ex ardentissimis febribus diu forte, quas aliquando ex ardentissimis febribus diu sustinuit, uigilias recordetur, procul dubio inpatientius feret istarum inquietudinem \t quam illarum recordationem. sed quamuis apud omnium sensus pro captu temporum ita uideri queat, numquid tamen aliquis exsistet, qui uel in ipsa anxietate pronuntiet grauiores pulices esse quam febres? aut acerbius accipiat se uigilare sanum quam dormire non potuisse moriturum? quae cum ita sint, delicatis istis et querulis nostris utcumque concedo, ut haec, quibus nune, quia sic expedit, interdum admonemur, sentiendo / grauia putent, non tamen coniueo, ut etiam adserant conparando grauiora. quemadmodum si quis e mollissimis stratis cubiculoque percommodo matutinus egrediens nocturno gelu lacunarum dorsa obriguisse herbasque incanuisse prospiceret et inopinato uisu admonitus diceret ‛frigus est hodie\': hic
Abbreviated transcription (Latin):
tura. Nc̃ autẽ finis macedonici belli. finis etiã
libri fiat p̾sertĩ cũ iã ab hinc pẏrri bella inci¬
piant. ⁊ mox punica consequantur.
ixisse ȩneã uirgiliꝰ refert. cã
post ꝑicła sua suoꝵq nau¬
fragia residuos egre sotioᷤᷤ
solaret᷑. forsan ⁊ hȩc olim
apte ficta. semꝑ uim sui
tͥplicẽ diu̾sissimis effectibꝰ
refert. cũ ⁊ p̾t̾ita tanto gra¬
uora habent᷑ inu̾bis. qͣnto grauiora referun¬
tur ingestis. ⁊ fut᷑a dũ desid̾abilia fastidio pre¬
sentiũ fuint. semꝑ meliora credunt᷑. Ipsis autẽ
p̾sentibꝰ ob hoc nulla in parte miseriarũ uista
cõꝑatio adhiberi potest. qͥa multo maiore mo¬
lestia affitiunt. quantulacũq sint ista quȩ sunt.
quã illa quȩ siue transacta siue uenta. ⁊ si mag¬
nadicunt᷑ interĩ om̃ino ncͣ nͣ st̃. uUeluti si qͥs noct᷑¬
nis pulicibꝰ titillatꝰ. atq ex eo uigiliis anxiꝰ. alias

Expanded text:
tura. Nunc autem finis Macedonici belli, finis etiam tura. Nunc autem finis Macedonici belli, finis etiam libri fiat, praesertim cum jam abhinc Pyrrhi bella incipiant, et mox Punica consequantur.Dixisse Aenean Virgilius refert, cum post pericula sua suorumque naufragia residuos aegre socios solaretur, Forsan et haec olim apte ficta, semper uim sui triplicem diuersissimis effectibus refert, cum et praeterita tanto gratiora habentur in uerbis quanto grauiora referuntur in gestis et futura dum desiderabilia fastidio praesentium fiunt semper meliora creduntur, ipsis autem praesentibus ob hoc nulla in parte miseriarum iusta conparatio adhiberi potest, quia multo maiore molestia adficiunt quantulacumque sint ista quae sunt quam illa quae siue transacta siue uentura, etsi magna dicuntur, interim omnino tunc non sunt. ueluti si quis nocturnis pulicibus titillatus atque ex eo uigiliis anxius alias
Abbreviated transcription (Latin):
nicȩ fuit. S ne seleuchꝰ qͥdẽ tanta uictoria in¬
pune lȩtatus ẽ. Nam neq ipse post.Lxx.xii. an¬
nos qͥetẽ nat᷑alis mortis inuenit. s extortã sibi
infeliciter uitã. ueluti immat᷑a morte finiuit.
Quippe insistente ptholomeo cuiꝰ sororẽ lisima¬
chꝰ in matͥmonio habuerat. insidiis cirtũuentꝰ
occisus est. hȩc st̃ int̾ parentes. filios. fres. acso¬
rores consanguinitatis sotietatisq cõmertia
tanti apud illos diuina atq humana religio
pendebat᷑. Frubescant sane de recordatione
p̃t̾itoꝵ. qͥ nc̃ int̾uentu solius fidei xp̃ianȩ ac
medio tantũ iurationis sacram̃to. uiuere se
cũ hostibꝰ nec pati hostilia sciunt. Quibꝰ indi¬
bitatissime ꝓbat᷑. qͥa ñ sic̃ illi antea cęsa iunge¬
bant sȩcła porca. s qͥa nc̃ int̾ barbaros ac io¬
fidẽ adhibita in sacram̃tũ seruant ȩugłia. qͣntã
tt̃ nec int᷑ parentes ac filios potuit seruare na¬

Expanded text:
nicae fuit. sed ne Seleucus quidem tanta uictoria innicae fuit. sed ne Seleucus quidem tanta uictoria inpune laetatus est: nam neque ipse post LXXVII annos quietem naturalis mortis inuenit, sed extortam sibi infeliciter uitam uelut immatura morte finiuit: quippe insistente Ptolemaeo, cuius sororem Lysimachus in matrimonio habuerat, insidiis circumuentus occisus est. Haec sunt inter parentes filios fratres ac socios consanguinitatis societatisque commercia. tanti apud illos diuina atque humana religio pendebatur. erubescant sane de recordatione praeteritorum, qui nunc interuentu solius fidei Christianae ac medio tantum iurationis sacramento\' uiuere se cum hostibus nec pati hostilia sciunt; quibus indubitatissime probatur, quia non, sicut illi antea, caesa iungebant foedera porca, sed quia nunc intfidem adhibita in sacramentum servant Evangelia, quantam tunc nec inter parentes ac filios potuit servare na
Abbreviated transcription (Latin):
lisimacia ciuitas formidolosissimo tͣrȩmotu eũ¬
sa. opp̃ssoq ppło suo crudele sepulchrũ fuit. li¬
simachũ autẽ assiduis se parricidiis cruentantẽ.
om̃s sotii deseruert̃. ⁊ ad seleuchũ defitientes.
ꝓnũ iã regẽ emulatione regni.ut bellũ lisima¬
cho inferret. hortati st̃. Res fȩdissimi spectacłi¬
trũ regnis c̃currere: in acie stare. arma gerere.
Ultimũ hoc qͥde bellũ alexandri cõmilitonũ fut¬
s qđ ad exẽplũ humanȩ miseriȩ fuerit reserua¬
tũ. qͥppe cũ orbẽ trarũ extinctis iam .xxx.iiiii.
alexandri ducibꝰ soli possiderẽt. ⁊ angustissimoᷤ
senectutis ac uitȩ suȩ t̾minos ñ aspitientes. an¬
gustos ẽẽ imꝑio suo tociꝰ mundi t̾minos arbita¬
bant᷑. In eo bello lisimachꝰ uł amissis uł int̾fetiᷤᷤ
pͥus ante hanc pugnã qͥndecĩ liberis. postrenꝰ
occisus est. Sic lisimachꝰ. solutio pugnȩ maceto¬

Expanded text:
Lysimachia ciuitas formidolosissimo terrae motu eueLysimachia ciuitas formidolosissimo terrae motu euersa, oppressoque populo suo crudele sepulchrum fuit. Lysimachum autem adsiduis se parricidiis cruentantem omnes socii deseruerunt et ad Seleucum deficientes, pronum iam regem aemulatione regni, ut bellum Lysimacho inferret, hortati sunt. res foedissimi spectactrum regnis concurrere, in acie stare, arma gerere. Ultimum hoc quidem bellum Alexandri commilitonum fuised quod ad exemplum humanae miseriae fuerit reseruatum: quippe cum orbem terrarum exstinctis iam xxxɪɪɪɪ Alexandri ducibus soli possiderent et angustissimos senectutis ac uitae suae terminos non aspicientes, angustos esse imperio suo totius mundi terminos arbitrabantur. in eo bello Lysimachus, uel amissis uel interfectis prius ante hanc pugnam quindecim liberis, postremus occisus est. sio Lysimachus solutio pugnae Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
transub̾auit. Alexander fr̃ eiꝰ dũ bellũ adũsus
frẽm obultionẽ matͥs instruit. a demȩtͥo cuius
auxiliũ petierat. circũuentꝰ occidit᷑. Lisimachꝰ
cũ dori regis thracũ infestissimo bello urgeret᷑.
uersus demetͥum pugnare ñ potuit. Demetrius
augm̃to greciȩ ⁊ tociꝰ macedoniȩ elatꝰ. in asiam
transire disposuit. Ptolomeꝰ autẽ ⁊ seleuchꝰ ⁊ li¬
simachꝰ exꝑti pͥore certamine quantȩ uires e̾e̾nt
c̃cordiȩ. iterũ sotietate pacta adunatisq exerci¬
tibꝰ. bellũ in europã transfert. adu̾sus demetͥum.
His se comitẽ ⁊ belli sotiũ pyrrus rex epyri uingi
sperans demetͥũ macedonia posse depelli. Nec
spes frustra fuit. Quippe exercitu eiꝰ corrupto. ip¬
soq in fugã acto. regnũ macedoniȩ pyrrꝰ inua¬
antẽ sͥ int̾fecit̃ filiu̾q suũ agathoclen ultra hu¬
manũ morẽ perosus occidit. Quibꝰ quide diebꝰ

Expanded text:
transuerberauit. Alexander frater eius dum bellum aduersus transuerberauit. Alexander frater eius dum bellum aduersus fratrem ob ultionem matris instruit, a Demetrio, cuius auxilium petierat, ciroumuentus occiditur. Lysimachus cum Dori regis Thraoum infestissimo bello urgueretur, aduersus Demetrium pugnare non potuit. Demetrius augmento Graeciae et totius Macedoniae elatus, in Asiam transire disponit. Ptolemaeus autem et Seleucus et Lysconcordiae, iterum societate pacta adunatisque exercitibus, bellum in Europam transferunt adversus Demetrium. His se comitem et belli socium Pyrrhus rex Epiri jungit, sperans Demetrium Macedonia posse depelli. Nec spes frustra fuit: quippe exercitu ejus corrupto, ipsoque in fugam acto, regnum Macedoniae Pyrrhus invaantem sibi interfecit filiumque suum Agathoclem ultra humanum morem perosus occidit. Quibus quidem diebus
Abbreviated transcription (Latin):
candã lib̾tatẽ duce. Qui pt̾ea crudelit᷑ in ciues
agens qͦs de ext̾na dñatione defenderat. ipse
seruitio pͣmebat. Cũ hoc gͦ androcotto seleuchꝰ
qͣuis multa ⁊ grauia bella gessisset. nouissime
firmatis regni c̃ditionibꝰ ⁊ pacta pace discessit.
Adunatis itaq copiis ꝓtholomei sotioꝵq eius.
pugna cõmutit᷑. Cuiꝰ quanto potentior appara¬
tus. tanto riuna grauior fuit. Nam in ea tunc
tocius pene macedonici regni uires c̃cidert̃
in ipso bello antigonꝰ occisus ẽ. s finis belli huiꝰ.
initiũ alt̾iꝰ fuit. Nam cũ uictoribꝰ de p̃da ñ cͣue¬
niret. iterũ in duas factiones diducunt᷑. Seleu¬
chꝰ demetͥo. ptholomeus lisimacho iungit᷑. Cas¬
sandro defuncto. filiꝰ philippꝰ succedit. Sic quasi
ex integro noua macedoniȩ bella nascunt᷑. anti¬
pat̾ thessalonicensis matrẽ sua̾ cassandri uxo¬
rẽ. ꝗͣiuis miserabilit᷑ ꝓuita p̃cantẽ. manu sua

Expanded text:
candam libertatem duce. qui postea crudeliter in ciues candam libertatem duce. qui postea crudeliter in ciues agens, quos de externa dominatione defenderat ipse seruitio premebat. cum hoc ergo Androcotto Seleucus quamuis multa et grauia bella gessisset, nouissime firmatis regni condicionibus et pacta pace discessit. Adunatis itaque copiis Ptolemaei sociorumque eius, pugna committitur: cuius quanto potentior apparatus tanto ruina grauior fuit, nam in ea tunc totius paene Macedonici regni uires conciderunt. in ipso bello Antigonus occisus est; sed finis belli huius initium alterius fuit: nam cum uictoribus de praeda non conueniret, iterum in duas factiones diducuntur: Seleucus Demetrio, Ptolemaeus Lysimacho iungitur; Cassandro defuncto filius Philippus succedit. sic quasi ex integro noua Macedoniae bella nascuntur. Antipater Theseslanicen matrem saam, Cassandri uxorem, quamuis miserabiliter pro uita precantem, manu sua
Abbreviated transcription (Latin):
cuti. regiũ sͥ nom̃ dignitate̾q sũpsert̃. lgit᷑ ptho¬
lomeus ⁊ cassander cȩt̾iq altiꝰ factionis duces. cũ
decipi se ab antigono singillatĩ uiderẽt. ꝑ epłã
se inuicẽ c̃firmantes coeundi in unũ tẽpꝰ locũq
c̃dict̃. ⁊ bellũ adũsus antigonũ cõmunibꝰ uiribꝰ
instruunt. Cassander finitimoꝵ bellis implicitꝰ.
lisimachũ clarissimũ int̾ om̃s duce̾ cũ ingenti
manu ꝓse sotiis in auxiliũ misit. Seleuchꝰ quoq
ex asia maiore descendens. nouꝰ antigono hostiꝰ
accessit. hic siqͥde seleuchꝰ plurima ꝑ orientem
int̾ socios regni macedonici bella gessit. Princi¬
pio babylonã bello expugnauit ⁊ ułcit. Bactri¬
anos nouis motibꝰ assur gentes ꝑdomuit. Tran¬
sitũ deinde mindiã fecit. quȩ ptꝰ mortẽ alexan¬
dri ueluti detracto excussoq a ceruicibꝰ uigo.
p̃fectos eiꝰ occiderat. andro coito qͦda ad uindi¬

Expanded text:
cuti regium sibi nomen dignitatemque sumpserunt. igitur Ptocuti regium sibi nomen dignitatemque sumpserunt. igitur Ptolemaeus et Cassander ceterique alterius factionis duces cum decipi se ab Antigono singillatim viderent, per epistolas se invicem confirmantes, coeundi in unum tempus locumque condicunt, et bellum adversus Antigonum communibus viribus instruunt. Cassander finitimorum bellis implicitus, Lysimachum clarissimum inter omnes ducem cum ingenti manu pro se sociis in auxilium ex Asia maiore descendens nouus Antigono hostis accessit. hic siquidem Seleucus plurima per Orientem inter socios regni Macedonici bella gessit. principio Babylonam bello expugnauit et cepit. Bactrianos Donis motibus adsurgentes perdomuit. transitum deinde in Indiam fecit: quae post mortem Alexandri ueluti detracto excussoque a ceruicibus iugo praefectos eius occiderat, Androcotto quodam ad uindi
Abbreviated transcription (Latin):
ab obsidione simulat. his cognitis ptolome
⁊ cassander. inita cũ lisimacho ⁊ seleuco soti¬
etate: bellam t̾ra mariq enixȩ instruũt.An¬
tigonꝰ in eo bello cũ filio demetͥo uincit᷑. Cas¬
santier ptolomeo inuictoria particeps fadꝰ
cũ apolloniã rediret. incidit in aueniatas. qͥ
relicto patͥo solo ⁊ antiqͥs habitacłis emigran¬
tes. nouas sedes p̾tenta interi pace reqͥrebãt.
S cassander ⁊ uirtutẽ ⁊ multitudinẽ gentis ag¬
noscens. ne adacti necessitate macedoniã bel¬
lo quaterent atq inuaderẽt. receptas in sotieta¬
tẽ multitudines macedoniȩ finibꝰ collocat. Ind̾
timens ne eũ om̃s quasi legitimũ rege̾ p̃optarẽt
occidendũ tacite cũ matre curauit. ꝑtholomeꝰ
ne classẽ atq exercitũ ꝑdidiss uictꝰ inegẏptũ
refugit. hac uictoria elatꝰ antigonꝰ. regẽ se cum
demetͥo filio appellari ubet. Qđ exẽplũ om̃s se¬

Expanded text:
ab obsidione simulat. his cognitis Ptolemaeus ab obsidione simulat. his cognitis Ptolemaeus et Cassander, inita cum Lysimacho et Seleuco societate bellum terra marique enixe instruunt. Antigonus in eo bello cum filio Demetrio uincitur. Cassander Ptolemaeo in uictoria particeps factus cam Apolloniam rediret, inoidit in Auieniatas: qui relicto patrio solo et antiquis habitaculis emigrantes, nouas sedes praetenta interim pace requirebant. sed Cassander et nirtutem et multitudinem gentis adgnoscens, ne adacti necessitate Macedoniam bello quaterent atque inuaderent, receptos in societatem in ultimis Macedoniae finibus conlocat. inde t annorum, timens ne eum omnes quasi legitimum regem praeoptarent, occidendum tacite cum matre curauit. ptolemaeusne classem atque exercitum perdidisset, uictus in Aegyptum refugit. hac uictoria elatus Antigonus, regem se cum Demetrio filio appellari iubet: quod exemplum omnes se
Abbreviated transcription (Latin):
gretiȩ ciuitates afflixit. Tẽ olimpias mat᷑ alexan¬
dri regis hortante poliꝑconta cũ ab epyro in
macedoniã ꝓsequente eacida molossoꝵ rege ue¬
niret. ⁊ ab euridice finibꝰ ꝓhib̾et᷑. annitentibꝰ ma¬
cedonibꝰ arrideũ regẽ ⁊ euridicen iussit occidi.
ꝗͣꝗͣ⁊ ipsa olimpias c̃tinuo meritas crudelitatis
pęnas luit. Nam cũ muliebri audatia multas
pͥncipũ cȩdes ageret. audito aduentu cassandri.
diffisa macedonibꝰ. cũ roxa nuru sua n nepote
hercule in urhẽ pranan ccedit. Ubi c̃tinuo ꝑ
cassandrũ capta ⁊ int̾fecta ẽ filius alexandri
magni cũ matre in arcẽ amphipolitanã custo¬
diendꝰ ẽ missus. ꝑdicca. alceta. ⁊ poliꝑconte.
cȩt̾isq ducibꝰ qͦs cõmemorare longũ ẽ. diuersȩ
partis occisis. finita bella intͣ successores ale¬
xandri uidebant᷑. Cũ antigonꝰ ardens cupidita¬
te dñandi. lib̾ andũ bello herculẽ regis filiũ

Expanded text:
Graeciae ciuitates adflixit. tunc Olympias, mater AlexanGraeciae ciuitates adflixit. tunc Olympias, mater Alexandri regis, hortante Polyperconta, eum ab Epiro in Macedoniam prosequente Aeacida rege Molossorum ueniret et ab Eurydice finibus prohiberetur, adnitentibus Maoedonibus Arridaeum regem et Eurydicen iussit occidi. quamquaM et ipsa Olympias continuo meritas crudelitatis poenas luit: nam cum muliebri audacia multas principum caedes ageret, audito aduentu Cassandri diffisa Macedonibus cum Roxa nuru sua et nepote Hercule in urbem Pydnam concedit: ubi continuo per Cassandrum capta et interfecta est. filius Alexandri Magni cum matre in arcem Amphipolitanam custodiendus est missus. Perdicca Alceta et Polyperconte ceterisque ducibus, quos commemorare longum est, diuersae partis occisis finita bella inter successores Alexandri uidebantur, cum Antigonus ardene cupiditate dominandi liberandum bello Herculem regis filium
Abbreviated transcription (Latin):
gentata sic dictos. hoc ẽ milites qͥ sub alexandro
militauerant. in auxiliũ rogat. Q fastidiose ducẽ
in disponendo bello audientes. ab antigono uicti
castrisq pͥuati. ⁊ uxores ⁊ liberos simulq oĩa quȩ
sub alexandro adqͥsiuerant. ꝑdidert̃. Qͥ postea tur¬
pit᷑ ꝑ legatos reddi sibi quȩ ꝑdiderãt. uictorẽ ro¬
gant. Antigonꝰ autẽ reddit᷑um pollicet᷑. si sibi uinc¬
tũ eumenen ꝑtrahere̾t. lta illi spe recuꝑationis
illecti. dedecorosissima ꝓditione. ducem suum
cuiꝰ signa paulo ante secuti fuerãt. capti ipsi
captũ catenatũq duxert᷑. ⁊ mox cũ fȩdissima
ignominia in exercitu antigoni disꝑsi st̃. Int̾ea
euridice arridei regis macedonũ uxor. multa
sub nomine uiri nefaria gerit ꝑ ca̾sandrũ. quẽ
flagitiose cognitũ. ad sũmũ fastigiũ ꝑ om̃s honoꝵ
gradus ꝓuexerat. Q ex libidine mulieris multaᷤᷤ

Expanded text:
gentata sic dictos, hoc est milites, qui sub Alexandro gentata sic dictos, hoc est milites, qui sub Alexandro militauerant, in auxilium rogat: qui fastidiose ducem in disponendo bello audientes ab Antigono uicti castrisque priuati, et uxores et liberos simulque omnia, quae sub Alexandro adquisierant, perdiderunt. qui postea turpiter per legatos reddi sibi quae perdiderant, uictorem rogant. Antigonus autem redditurum pollicetur, si sibi uinctum Eumenen pertraherent. ita illi spe recuperationis inlecti, dedecorissima proditione ducem suum, cuius signa paulo ante secuti fuerant.:, captiui ipsi captum catenatumque duxerunt et mox cum foedissima ignominia in exercitu Antigoni dispersi sunt. interea Eurydice, Arridoei regis Macedonum uxor, multa sub nomine uiri nefaria gerit per Cassandrum, quem flagitiose cognitum ad summum fastigium per omnes honorum gradus prouexerat: qui ex libidine mulieris multas
Abbreviated transcription (Latin):
telemꝰ ad antipatrũ fugit. qu̾e ut eumenen des¬
ꝑato oppͥmat. ꝑurget. Qd eumenes fut᷑um ratꝰ.
insidiantes insidiis capit. In eo bello poliꝑcon
occidit᷑. Neoptelemꝰ ⁊ eumenes mutus uuln̾ibꝰ
confossi s neoptelemꝰ interiit. eumenes uictor
euasit. ꝑdicca cũ ꝓtholomeo acbissime bello
c̃gressus. amissis copiis ipse quoq int̾fectꝰ est
Fumenes. phiton ⁊ illiriꝰ ⁊ alceta fr̾ ꝑdiccȩ a ma¬
cedonibꝰ hostes ꝓnuntiant᷑ bellũq adu̾sus eos an¬
tigono decernitur. ltaq eumenes ⁊ antigonꝰ col¬
latis adu̾sũ se maximis copiis cͥflixerꝰt. Eumeneꝰ
uictꝰ in qͦddã castellũ munitissimũ fugit. Unde
auxilia antipat᷑ tc̃ potentissimi. ꝑ legatos popo¬
scit. Qͦnuntio t̾ritꝰ antigonꝰ ab obsidione disces¬
sit.S nec sic eumenis spes firma. aut salꝰ certa.
Qua re ultimo c̃silio argiraspidas ob arma dear¬

Expanded text:
tolemus ad Antipatrum fugit: quem ut Eumenen de instolemus ad Antipatrum fugit: quem ut Eumenen de insperato opprimat perurguet: quod Eumenes futurum ratus, insidiantes insidiis capit. in eo bello Polypercon occiditur, Neoptolemus et Eumenes mutuis uulneribus confossi, sed Neoptolemus interiit, Eumenes uictor euasit. Perdicca cum Ptolemaeo acerbissimo bello congressus, amissis copiis ipse quoque interfectus est. Eumenes Python et Illyrius et Alceta frater Perdiccae a Macedonibus hostes pronuntiantur, bellumque aduersus eos Antigono decernitur. Itaque Eumenes et Antigonus conlatis adnersum se maximis copiis conflixerunt. Eumenes uictus in quoddam castellum munitissimum fugit, unde auxilia Antipatri tunc potentissimi per legatos poposcit: quo nuntio territus Antigonus ab obsidione discessit. sed nec sio Eumeni spes firma aut salus certa. quare ultimo consilio argyraspidas ob arma dear
Abbreviated transcription (Latin):
nienses leonnati qͥ antipat auxiliũ ferebat oce᷑¬
runt. eiꝰq copiis cõminutis. ipsũ int̾fitiunt. ꝑdic-¬
ca uͦ bellũ ariarato cappadocũ regi intulit. eu̾q
uicit. In qua uictoria. nichil pͣter uuln̾a ⁊ ꝑicła
conqͥsiuit. Nãq om̃s ante irruptionẽ urbis suȩ
succensis domibꝰ suis. se suaq omĩa concremaue¬
rant. Posthȩc bellũ int̾ antigonũ ⁊ ꝑdiccã orit᷑.
grauissime multis ꝓuintiis ⁊ insulis ob auxilia
uł negata uł p̾stita dilaceratis. dii delib̾atũ utrũ
inmacetloniã bellũ transferret᷑. an inasia gere¬
ret᷑. Nouissime ipse ꝑdicca egyptũ cũ exercitu pe¬
tit. Sic macedonia in duas partes discurrentibꝰ
ducibꝰ. in sua uiscera armat᷑. Ptholomeus egyp¬
ti uiribꝰ ⁊ cirensibꝰ copiis instructꝰ. occurrere bel¬
lo ꝑdiccȩ parat. Int̾ hȩc neoptelemꝰ ⁊ eumeneꝰ
cruentissimo int̾se pͣlio digladiati st. Uictꝰ neop¬

Expanded text:
nienses Leonnato, qui Antipatro auxilium ferebat, occunienses Leonnato, qui Antipatro auxilium ferebat, occurrunt eiusque copiis conminutis ipsum interficiunt. Perdicca uero bellum Ariarato Cappadocum regi intulit eumque uicit. in qua uictoria nihil praeter uulnera et pericula conquisiuit, nam omnes ante inruptionem urbis suae succensis domibus suis se suaque omnia concremauerunt. Post haec bellum inter Antigonum et Perdiccam oritur, grauissime multis prouinciis et insulis ob auxilia uel negata uel praestita dilaceratis, diu deliberatum, utrum in Macedoniam bellum transferretur an in Asia gereretur: nouissime ipse Perdicca Aegyptum cum ingenti exercitu petit. sic Macedonia, in duas partes discurrentibus ducibus, in sua uiscera armatur. Ptolemaeus Aegypti uiribus et Cyrenensibus copiis instructus occurrere bello Perdiccae parat. inter haec Neoptolemus et Eumenes cruentissimo inter se proelio digladiati sunt. uictus Neop
Abbreviated transcription (Latin):
pit. Arachossi chedrosiq sibirti decernunt᷑. Dran.¬
ceos ⁊ areos. statanos. atͥanos. amyntas sortit᷑. Soc¬
dianos sicheus. ltachanor parthos. philippꝰ hẏrca¬
nos. fratafernes. armenios. Neoptolemꝰ ꝑsas. Pe¬
ucestes babylonios. Archous pelassos. archelauꝰ
mesopotamiã adepti sunt. lgit᷑ causa ⁊ origo
belloꝵ epistola regis alexandri fuit. qua iussit
om̃s exules pat̾ȩ libertatiq restitui. Potentes eñi
ciuitatũ gͥciȩ. tim̃tes ne exules recepta lib̾tate ul¬
tionẽ meditarent᷑. a regno macedonũ defecert᷑.
primi athenienses contͣcto xxͦx. miliũ exercitu.
⁊ cͣ ᷤᷤ. nauibꝰ. bellũ cũ antipat᷑ cui g̾cia sorte ue¬
nerat. gert̃. ꝑ demostenen qͦ oratorẽ sichronã.
argos. ⁊ chorinthũ. cȩt̾asq ciuitates sͥ sotias ad¬
ungt᷑ Antipatrũ obsidione cingͣt. Ibi dux eoꝵ
leostenes. telo ẽ muris iacto ꝑfossus occidit᷑ Athe¬

Expanded text:
pit. Arachossi Chedrosique Sibyrti decernuntur. Drancpit. Arachossi Chedrosique Sibyrti decernuntur. Drancheos et Areos Statanor, Bactrianos Amyntas sortitur, Sogdianos Scythaeus, Statanor Parthos, Philippus Hyrcanios, Fratafernes Armenios, Tleptolemus Persas, Peucestes Babylonios, Archon Pelassos, Archelaus Mesopotamiam adepti sunt. Igitur causa et origo bellorum epistula Alexandri regis fuit, qua iussit omnes exules patriae libertatique restitui potentes enim ciuitatum Graeciae timentes, ne exules recepta libertate ultionem meditarentur, a regno Macedonum defecerunt. primi Athenienses, contracto triginta milium exercitu et ducentis nauibus, bellum cum Antipatro, cui Graecia sorte uenerat, gerunt, per Demosthenen quoque oratorem Sicyonam Argos et Corinthum ceterasque ciuitates sibi socias adiungunt, Antipatrum obsidione cingunt. ibi dux eorum Leosthenes telo e muris iacto perfossus occiditur. Athe
Abbreviated transcription (Latin):
tã. auidi discerpsere catuli. seq ipsos inucen
in rixam irritatos. p̃dȩ emulatione fregeruns
mithileneus ciliciã philotas. philo illirios a¬
cipiunt. mediȩ maiori acropatꝰ minori sous
ꝑdiccȩ p̃ponit᷑. Susaniana gens scino. phus
maior antigono philippi filio assignat᷑. lii
⁊ pamphiliã nearchꝰ. cariam casander. lidus
menandex. sortiunt᷑. leonnatꝰ. minorẽ pbis¬
am accipit. Tracia et regiones pontici mari
lisimacho. capadotia cũ paflagonia eumas
data sũma castroꝵ seleucho antiochi filos¬
sit. Stipatoribꝰ regis satellitibꝰq cassander
lius antipat᷑ p̃ficit᷑. In bactriana ulteriore
indiȩ regionibꝰ p̃fecti pͥores qͥ sub alexands̃
esse cȩꝑant. ꝑmansert̃. Seres int̾ duos amnes hy¬
daspen. ⁊ indũ c̃stitutos. taxiles habuit. In colo¬
nias indis c̃ditas. phiton agenoris filiꝰ mititur.
Parapamenos finẽ caucasi montis oxiarces acce¬

Expanded text:
tam avidi discerpsere catuli: seque ipsos invicem tam avidi discerpsere catuli: seque ipsos invicem in rixam irritatos praedae aemulatione fregerunt. Laomedon Mitylinaeus, Ciliciam Philotas, Philo Illyrios accipiunt. Mediae majori Atropatus, minori socer Perdiccae praeponitur. Susiana gens Scyno, Phrygia major Antigono 202 Philippi filio assignatur. Lyciam et Pamphyliam Nearchus, Cariam Cassander, Lydiam Menander sortiuntur. Leonnatus minorem Phrygiam accipit. Thracia et regiones Pontici maris Lysimacho, Cappadocia cum Paphlagonia Eumeni data. summa castrorum Seleuco Antiochi filio cessit; stipatoribus regis satellitibusque Cassander filius Antipatri praeficitur. in Bactriana ulteriore et Indiae regionibus praefecti priores, qui sub Alexandro esse coeperant, permanserunt. Seres inter duos amnes Hydaspen et Indum constitutos Taxiles habuit. in colonias in Indis conditas Python Agenoris filius mittitur. Parapamenos fine Caucasi montis Oxyarches acce
Abbreviated transcription (Latin):
Ita autẽ qͦtienscũq galli exarsert᷑. totis opibꝰ sui
roma detrita ẽ ut sub p̃senti nͣc concsatione
gothoꝵ magis debeat meminisse galloꝵ. Atei
nc̃ reuocor.ut ꝑ hȩc eadẽ tẽꝑa quibꝰ romani it
ꝑpessi st̃. quȩ int̾ se bella ge̾sserint macedonũ
tias. mutuis se bellis consũpsert̃. Quoꝵ ego tu¬
multuosissimũ tẽpꝰ ita mͥ spectare uideor. qͣsi
aliqua inimensa castra ꝑ noctẽ de specł̃a montiꝰ
aspectans. nichil in magni cãpi spacio pretet
innumeros focos cernam. Ita ꝑ totũ macedoni
regnũ. hoc ẽ ꝑuniu̾sam asiã. ⁊ plurimã europs
partẽ. libiȩq uł maximã. horrendi subitobi
loꝵ globi colluxert. Qui cũ ea p̾cipue loca in
quibꝰ exarsere ppłati st̃. reliqua omĩa t̾roren
bo. nisi pꝰ ipsa cũ regibꝰ regna ꝓdidero. lgiui
alexander ꝑ xͦii. annos trem̃tẽ subse orbẽ fi
t̃t. ⁊ ueluti opimã p̃dã a magno leone ꝓsta¬

Expanded text:
Ita autem quotienscumque Galli exarserunt, totis opibus suis Ita autem quotienscumque Galli exarserunt, totis opibus suis Roma detrita est, ut sub praesenti nunc concursatione Gotthorum magis debeat meminisse Gallorum. At ego nunc reuocor, ut per haec eadem tempora, quibus Romani ista perpessi sunt, quae inter se bella gesserint Macedonum cias mutuis se bellis consumpserunt. quorum ego tumultuosissimum tempus ita mihi spectare uideor, quasi aliqua inmensa castra per noctem de specula montis aspectans nihil in magno campi spatio praeter innumeros focos cernam. ita per totum Macedoniae regnum, hoc est per uniuersam Asiam et plurimam Europae partem Libyaeque uel maximam, llorum globi colluxerunt? qui cum ea praecipue loca, in quibus exarsere, populati sunt, reliqua omnia terrore bo, nisi prius ipsa cum regibus regna prodidero. Igitur Alexander per duodecim annos trementem sub se orerunt, et veluti opimam praedam a magno leone prostra
Abbreviated transcription (Latin):
incubuere acie. donec ipsũ ducẽ pontiũ de¬
leto hostili exercitu uictũ opp̾ssũq cȩperunt.
de trahebat᷑. capti ducis destitutione finitũ ẽ.
nno subseqͣnte cũ sabinis curio c̃sule bel¬
lũ gestũ ẽ. Ubi qͦt milia hominũ int̾fecta. qͦt
capta sint. ipse c̃sul ostendit. Qͥ cũ in senatu
cccc.xͦl .iii. dolabella ⁊ domitio c̃sulibꝰ. lucani
brutii. samnites quoq cũ etruscis ⁊ senonibꝰ gal¬
lis facta sotietate. cũ rediuiuũ contra romanos
bellũ molirent᷑. romani ad exorandos gallos mise¬
re legatos. Qͦs cũ galli int̾fecissent. cȩcalius p̃tor
obulciscendã legatoꝵ necẽ. ⁊ cõpͥmendũ tumul¬
tũ hostiũ cũ exercitu missus. ab ȩtruscis galliꝰq
opp̃sus interiit. Septẽ pͣterea tͥbuni militũ in
ea pugna occisi. multi nobiles trucidati.xii.¬
milia etiã militũ romanoꝵ illo bello ꝓstrata st̃

Expanded text:
incubuere acie, donec ipsum ducem Pontium, deincubuere acie, donec ipsum ducem Pontium, deleto hostili exercitu, victum oppressumque ceperunt. de trahebatur, capti ducis destitutione finitum est. Anno subsequente cum Sabinis, Curio consule, bellum gestum est: ubi quot millia hominum interfecta, quot capta sunt, ipse consul ostendit. Qui cum in senatu CCCOLXIII Dolabella et Domitio consulibus Lucani, Bruttii, Samnites quoque cum Etruscis et Senonibus Gallis facta societate, cum rediuiuum contra Romanos bellum molirentur, Romani ad exorandos Gallos misere legatos. quos cum Galli interfecissent, Caeoilius praetor ob ulciscendam legatorum necem et conprimendum tumultum hostium eum exercitu missus, ab Etruscis Gallisque oppressus interiit. septem praeterea tribuni militum in ea pugna occisi, multi nobiles trucidati, tredecim milia militum Romanorum illo bello prostrata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tã intolerabilis pestilentia tc̃ corripuit ciuita¬
tẽ. ut ꝑꝑ eã quacũq ratione sedandã. libros si¬
billinos c̃sulendos putarint. horrendũq illũ
epidaurũ colubrũ cũ ipso ȩsculapii lapide
aduexerint. quasi uͦ pestilentia aut ante se¬
data ñ sit. aut ptꝰ orta ñ fuerit. pret̾ea alt̾o
abhinc anno fabius gurges c̃sul. male adu̾sũ
samnites pugnauit. Nãq amisso exercitu uict
in urbẽ refugit. Itaq cũ senatꝰ de sũmouendo
eo delib̾aret. pat̾ eius fabius maximꝰ ignomi¬
nia filii dep̃catꝰ. legatũ se filio it᷑um ultͦ optu¬
lit. si illi depellendȩ ignominiȩ ⁊ gerendi iterũ
belli facultas daret᷑. Qua impetrata p̃lioq c̾ser¬
to. cũ subito pugnantẽ filiũ c̾sulẽ insistente
pontio samnitarũ duce. ⁊ infestis hostiũ teliꝰ
c̃clusũ uideret. in mediũ se agmen piꝰ senex eqͦ
uectus ingessit. Qͦfacto ꝑmoti romani. tota ibi¬

Expanded text:
tam intolerabilis pestilentia tunc corripuit civitatam intolerabilis pestilentia tunc corripuit civitatem, ut propter eam quacumque ratione sedandam, libros Sibyllinos consulendos putarint, horrendumque illum Epidaurium colubrum, cum ipso Aesculapii lapide 199 advexerint: quasi vero pestilentia aut ante sedata non sit, aut post orta non fuerit. Praeterea altero abhinc anno Fabius Gurges consul male adversus Samnitas pugnavit. Namque, amisso exercitu, victus in Urbem refugit. Itaque cum senatus de submovendo eo deliberaret, pater ejus, Fabius Maximus, ignominiam filii deprecatus, legatum se filio iturum ultro obtulit, si illi depellendae ignominiae, et gerendi iterum belli facultas daretur. Qua impetrata, praelioque conserto, cum subito pugnantem filium cos., insistente Pontio Samnitarum duce, et infestis hostium telis conclusum videret, in medium se agmen pius senex equo vectus ingessit. Quo facto
Abbreviated transcription (Latin):
p̃merent᷑. hanc cruentã tͥstẽq uictoriã pestilen¬
tia ciuitatis onauit. ⁊ tͥumphales põpas obiuȩ
mortuoꝵ exeqͥȩ polluer̾t. Nec erat cui de tͥum¬
pho gaudiũ suaderet᷑. cũ tota ciuitas aut egͥs
suspitaret aut mortus. Seqͥt᷑ annꝰ qͦ romani
instaurato a samnitibꝰ bello uicti sunt. atq
incastra fugert̃. Postea uͦ samnites nouu ani¬
mũ habitũq sum̃tes. hoc ẽ deargentatis armiꝰ
ac uestibꝰ ꝑatoq animo ni uincant. mori. bello
sese offert. Adũsum qͦs papiriꝰ c̃sul cũ exercitu
missus. cũ a pullariis auguribꝰ uana coniec
tantibꝰ c̃greti ꝓhiberet᷑. irridens eos tã felicit᷑
c̃fecit bellũ. quã c̃stant᷑ arripuit. Nã in hoc
bello.xͣi. milia hostiũ cȩsa. tria milia capta
referunt᷑. S hanc qͦ istius uere laudandã uic¬
toriã ꝗͣ uani aruspices impedire ñ potuert̃.
oborti subito corrupere morbi. Nã tanta ac

Expanded text:
premerentur: hanc cruentam, tristemque victoriam pestilenpremerentur: hanc cruentam, tristemque victoriam pestilentia civitatis oneravit, et triumphales pompas obviae mortuorum exsequiae polluerunt: nec erat cui de triumpho gaudium suaderetur, cum tota civitas, aut aegris suspiraret, aut mortuis. Sequitur annus, quo instaurato a Samnitibus praelio victi sunt, atque in castra fugerunt. Postea vero Samnites novum animum, habitumque sumentes, hoc est, deargentatis armis, et vestibus, paratoque animo, ni vincant, mori, bello sese offerunt. Adversum quos Papyrius Cos. cum exercitu missus, cum tantibus congredi prohiberetur, irridens eos, tam feliciter confecit bellum, quam constanter arripuit. Nam in hoc praelio duodecim millia hostium caesa, tria millia capta referuntur. Sed hanc quoque istius vere laudandam victoriam, quam vani auspices impedire non potuerunt, oborti subito corrupere morbi. Nam tanta ac
Abbreviated transcription (Latin):
umbriam etruriãq p̃missis. umbroꝵ etrus¬
coꝵq exercitũ redire ad tuitionẽ suoꝵ coegu¬
sent. cũ samnitibꝰ ⁊ gallis bellũ mnire ꝓperart᷑.
In qͦ bello cũ galloꝵ impetu romani p̾merent᷑.
decius c̃sul occisus ẽ. fabius tam̃ post magna̾
decianȩ partis strage̾. tandẽ uicit. Eo p̾lio.
xͣl. milia samnitũ siue galloꝵ cȩsa. romanoꝵ¬
uͦ uͭͣii. milia. ex decii tantum parte qͥ occisus
est extincta. referunt᷑. fuisse autẽ absq etrusciᷤ
⁊ umbris qͦ astu romani bellis auocauert. gal¬
loꝵ ⁊ samnitũ peditũ.C.xl. milia. cͣcc.xxx.
eqͥtũ uͦ . xl.uii. milia. luuus refert. ⁊ carpenta¬
rios mille in armis contra aciẽ stetisse roma¬
nam. S ut sepe dictũ ẽ. semꝑ romanoꝵ aut
domesticã qͥetem. extraneis bellis int̾pellatã.
aut ext̾nos ꝓuentus morbis int̾ioribꝰ aggͣuatoᷤ.
tantũ ut om̃imodis ingentes animi undecũq

Expanded text:
Umbriam, Etruriamque praemissis, Umbrorum, EtrusUmbriam, Etruriamque praemissis, Umbrorum, Etruscorumque exercitum redire ad tuitionem suorum coegissent, cum Samnitibus, et Gallis bellum inire properarunt. In quo bello, cum Gallorum impetu Romani premerentur, Decius cos. occisus est, Fabius tamen post magnam Decianae partis stragem, tandem vicit. Eo praelio XI millia Samnitum, sive Gallorum caesa, Romanorum vero VII millia ex Decii tantummodo parte, qui occisus est, exstincta referuntur. Fuisse autem absque Etruscis, et Umbris, quos astu Romani bello avocaverant, Gallorum et Samnitum peditum CXL millia CCCXXX, equitum vero XLVII millia Livius refert, et carpentarios mille in armis contra aciem stetisse Romanam. Sed, ut saepe dictum est, semper Romanorum, aut domesticam quietem extraneis bellis interruptam, aut extraneos proventus morbis interioribus aggravatos, tantum ut omnimodis ingentes animi undecunque
Abbreviated transcription (Latin):
reges. qui nc nob seuissimi hostes ad iudicant᷑.
Quolibet hȩc gesta talia nomine censeant᷑. hoc
ẽ siue dicant᷑ miseriȩ. siue uirtutes. utraq pͥo¬
ribꝰ cõꝑata. in hoc tͣeꝑe minora sunt. Atq ita
utraq ꝓ nobis fatiunt. in coꝑationẽ alexan¬
dri atq ꝑsarũ. si uirtꝰ nc̃ uocanda e᷑. minor ẽ
hostiũ. si nuiseria. minor ẽ romanoꝵ.
nno ab urbe condita. cccc. L. fabio maximo.
qͥnto decio mure. quarto consulibꝰ. quatuor
fortissimi florentissimiq italiȩ ppłi. in unu
agmen fȩdusq coiert᷑. Namq etrusci. umbri. sam¬
nites. ⁊ galli. uno ag̾mine copirantes. roma¬
nos delere conati sunt. Trenefacti hoc bello
romanoꝵ animi. ⁊ labefacta fiducia ẽ. Nec au-¬
si st̃ totũ sꝑare de uiribꝰ. dolo diuisere hostes.
tucius rati pluribꝰ se bellis implicare. ꝗͣ gͣubꝰ.
ltaq cũ qͥbꝰda suis ad ppłandos hostiles agͦs in¬

Expanded text:
reges, qui nunc nobis saeuissimi hostes adiudicantur. reges, qui nunc nobis saeuissimi hostes adiudicantur. quolibet haec gesta talia nomine censeantur, hoc est siue dicantur miseriae siue uirtutes, utraque prioribus conparata in hoc tempore minora sunt, atque ita utraque pro nobis faciunt in conparatione Alexandri atque Persarum: si uirtus nunc uocanda est, minor est hostium; si miseria, minor est Romanorum. Anno ab Vrbe condita. CCCCL FaQ. Decio Mure consulibus, quatuor fortissimi florentissimique Italiae populi in unum agmen foedusque coierunt. Namque Hetrusci, Umbri, Samnites et Galli, uno agmine conspirantes, Romanos delere conati sunt. Tremefacti hoc bello Romanorum animi et labefactata fiducia est; nec ausi totum sperare de viribus, dolo divisere hostes: satius tutius rati pluribus, se bellis implicare quam gravibus. Ita cum, quibusdam suis ad populandos hostiles ag
Abbreviated transcription (Latin):
uł assyrius. s etiã uł ipse qͥ hoste̾ patit᷑ hispanꝰ
orauerit. At uͦ si illa alexandri teꝑa laudanda
pociꝰ ꝑꝑ uirtutẽ qua totꝰ orbis obtentꝰ. ꝗͣ de¬
testanda ꝑꝑ riunam qua totus orbis eu̾sus ẽ
iudicant᷑. inuenient᷑ ⁊ mͦ plurimi qͥ hȩc laudan¬
da censeant. qr multa uicer̃t. ⁊ miserias alioꝵ
felicitate̾ suã reputent. S dicat qͥsꝙͣ. lsti hosteꝰ
romaniȩ st̃. Respondebit᷑. Hoc ⁊ tcͣ toti orien¬
ti de alexandro uidebat᷑. Talesq ⁊ romani aliis
uisi sunt. dũ bellis qͥetos. ignorosq petiuer̾t
S illi adqͥrere regna. isti eu̾tere student. Seꝑa¬
ta st̃ hostis excidia. ⁊ iuditia uictoris. Siqͥdẽ
⁊ illi eos pͥꝰ bellis afflixert᷑. qͦs postea suis legibꝰ
ordinauert. ⁊ hi nc̃ hostilit᷑ turbant. Quȩ in qͦ
ñ ꝑmiserit d̾s. si edomita optinerẽt. ritu suo
cõponere molirent᷑. dicendi posteris magni

Expanded text:
uel Assyrius, sed etiam uel ipse, qui hostem patitur, Hispanus uel Assyrius, sed etiam uel ipse, qui hostem patitur, Hispanus orauerit. at uero si illa Alexandri tempora laudanda potius propter uirtutem qua totus orbis obtentus, quam detestanda propter ruinam qua totus orbis euersus est iudicantur: inuenientur et modo plurimi, qui haec laudanda censeant, quia multa uicerunt et miserias aliorum felicitatem suam reputent. sed dicat quisquam: isti hostes Romaniae sunt. respondebitur: hoc et tunc toto Orienti de Alexandro uidebatur, talesque et Romani aliis nisi sunt, dum bellis ignotos quietosque petiuerunt. sed illi adquirere regna, isti euertere student. separata sunt hostis excidia et iudicia uictoris. siquidem et illi prius eos bellis adfiixerunt, quos postea suis legibus ordinarunt: et hi nunc hostiliter turbant quae — in quo non permiserit Deus — si edomita obtinerent, ritu suo conponere molirentur, dicendi posteris magni
Abbreviated transcription (Latin):
rim. ut dñantibus eblanditus sin. ut infide:¬
les p̾cauerĩ. ut insicdiantes subt̾fugerĩ. postre¬
mo ut ꝑsequentes in mari. ac saxis spiculisq ap¬
petentes. manibꝰ etiã pęne iã app̃hendentes.
repentina nebula circũfusus euaserĩ. cunctos¬
audientes me inlacͥmas cõmoueri uelim. ⁊ taci¬
tus de ñ dolentibꝰ doleã. reputans duritiȩ eoꝵ
qui qͦd ñ sustinuere ñ credt᷑: Hispanꝰ ⁊ morinꝰ
ad supplicandũ alexandro babylonã adiit. cru¬
entũq ultro dñm ne hostẽ exciꝑet. ꝑ assyriã
indiamq quesiuit. tͣrarũ metas lustrans. ⁊ utͥq
insęlicit notus occeano. ⁊ tam̃ tam uiolentȩ ne¬
cessitatis memoria uł obliuione defecit. uel
uluit uetustate.⁊ nos ꝑpetuȩ recordationi
hesurũ putamꝰ. qͦd plurima orbis parte secͤa.
unu̾ angulũ fugax latro iuolauit: Quasi uero
gothoꝵ⁊ sueuoꝵ pace̾. ut ñ dicã u̾sa uice indꝰ

Expanded text:
rim, ut dominantibus eblanditus sim, ut infiderim, ut dominantibus eblanditus sim, ut infideles praecaverim, ut insidiantes subterfugerim, postremo ut persequentes in mari, ac saxis spiculisque appetentes, manibus 194 etiam pene jam apprehendentes, repentina nebula circuaudientes me in lacrimas commoueri uelim et tacitus de non dolentibus doleam, reputans duritiae eorum, qui quod non sustinuere non credunt. Hispanos et Morinus ad supplicandum Alexandro Babylonam adiit cruentumque ultro dominum, ne hostem exciperet, per Assyriam Indiamque quaesiuit, terrarum metas lustrans et utrique infeliciter notus Oceano: et tamen tam uiolentae necessitatis memoria uel obliuione defecit uel uiluit uetustate. et nos perpetuae recordationi haesurum putamus, quod plurima Orbis parte secura unum angulum fugax latro uiolauit? quasi uero Gotthorum et Sueborum pacem ut non dicam uersa uice Indus