comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natntium inuestigationẽ muitart
auxilum postulanerit aut oispendus
affici famiuares concesẜit. cõmotiõe
seuerissima. ꝓ ut tua celsitudo iudica
nũoꝵ qui in locis sunt. ammoniti per
utt̾as indicis si ad miniculum milita¬
re. p̃b̾e nolucrintiant nab ip̃is raili¬
tiby dampna ꝓ intialib infucta fu¬
ernit. ⁊ dampna ⁊ iesionẽ restitur.⁊ c̃

Expanded text:
em militare auxilium postulaverit aut dispendiis adfici provinciales concesserit, commotione severissima, prout tua celsitudo iudicavnumerorum, qui in locis sunt, admoniti per litteras iudicis si adminiculum militare praebere noluerint, aut si ab ipsis militibus damna provincialibus inflicta fuerint, et damna et laesio
Abbreviated transcription (Latin):
seu primates possessionm inpune̾
nõ manebunt si p̃sentes ⁊ scientes
ultro nõ obtałint nocentes. ł amo¬
niti eos exhibere d istusint. nam do¬
minus quidẽ possessionis oomini¬
o priuabitur ꝓcurator uõ siue pri¬
mates ꝓpetuo ex ilio subiacebunt. ⁊¬
Ip̃i nõ ꝓcuratori. ꝑ domino łprinati¬
u possessionis si se ad comprim̃dãmul¬
titndme rusticanoꝵ susficere nõ pos¬
se furmauerint. ad ꝓuntiali uiditio
palam fecerint. mlitare auxiluni re¬
ctor ꝓuintie atripuno ł primatib ⁊
niũ faciituri. si ciuiua sufficere nõ pos

Expanded text:
vel primates possessionum impunes non manebunt, si praesentes et scientes ultro non obtulerint nocentes vel admoniti eos exhibere distulerint: nam dominus quidem possessionis dominio privabitur, procurator vero seu primates perpetuo exilio subiacebunt. Ipsi quoque procuratori vel domino vel primatibus possessionis, si se ad comprimendam multitudinem rusticanorum sufficere non posse firmaverint et id provinciali iudicio palam fecerint, militare auxilium rector provinciae a tribuno vel primatibus numeri faciet dari, si civilia sufficere non
Abbreviated transcription (Latin):
tradantur. quas tñ stipulationum sollc̾̃piũ
cantela ualauent. aut cantioni ⁊ ꝓfessioni ꝓ¬
pric: acfacũitatum suarum obligationi¬
b conmnittentur. hoc nichilominus ob¬
seruando ut incaĩs ȩccłasticis nullum a¬
tractatm eligerit. hunc enim sinc dubi¬
o aiacerdote conuenit oitlinari. quẽ m̾
conuentum destnsons ẽccłe fidei cõputi
p̃cipimui. exsctatorib ĩminorib quide¬
uiditiis omnib in ip̃a conuentict̾ sac̾tot᷑
scucłicoꝵ. non amplius quam unum se¬
accipe. ¶omĩo apparitor tue magnitud i¬
nis. exsententia tuc sedis amplissime in
non ampliuis eum quamduos solitos spo¬
tularam nomine ꝑciꝑe: In hac aũt ur¬
be magnifica. idem apparitor tue magni¬
cud mis uno aureo sporrularum gratia.
apumtialib cłicis contenius sit quan¬
telib suminc qui conuentus fueritex¬
ponatur obnoxins. Epret̃ta nullus exetu¬
tor uexare contumelus cłicos ullos. nlli̾¬
inpulsionib molestare. nullis exybare c̃¬

Expanded text:
r, quas tamen stipulationum sollemnis cautela vallaverit, aut cautionibus et professioni propriae ac facultatum suarum obligationibus committantur. Hoc nihilo minus observando, ut in causis ecclesiasticis nullum atractatus elegerit hunc enim sine dubio a sacerdote convenit ordinari: quem tamen conventum defensoris ecclesiae fidei committi praecipimuiudiciis omnibus in ipsa conventione sacerdotum seu clericorum non amplius quam unum seaccipere. Si vero apparitor tuae magnitudinis ex sententia tuae sedis amplissimae in non amplius eum quam duos solidos sportularum nomine percipere. in hac vero urbe magnifica idem apparitor tuae magnitudinis uno aureo sportularum gratia a provincialibus clericis contentus sit, quantaelibet summae qui conventus fuerit exponatur obnoxius. Praeterea nullus exsecutor vexare contumeliis cimpulsionibus molestare, nullis exprobrare co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositum. sine ulla cunctatioe. ũtconue¬
int inpletuuus. Cum añt uir retigiosisi¬
mus ep̃c h uiꝰ moĩ petunias pio relictas
arbitrio fuerit cometutas. statim gestis
int̾uenientib carum quantitatẽ. ⁊ tp̃s qͦ
cassuscepit. ap̃ rectorẽ ꝓuintie pͣblita re
debebit post unius u̾o̾ anni spatium et
numerum captiuoꝵ ⁊ data ꝓis p̃tiaeum
manistestare p̃cipimus. ut ꝑomna in¬
picantur. tam pie desitientium uolun
preoicta hesta confitiat. ne humanitati
obtñm. itlicte pecame. ⁊ iuditior disp̾e¬
diis enogentir. quod sitestator qui huiꝰ¬
mõi legatum ł sid̾i cõmissum dñte sigͣ¬
ta ꝑsona reliquit. baruanre sit nationis. ⁊
detuiꝰ patna aliqua em̃serit ambiguitas.
sen froci conmissi petitione defunca ꝓ¬
positum mod is omnib inpleturus. ꝙ
ient illuis cuntatis uir religiosissimus
ep̃c exaccõnẽ kabebit. subquo uicus uł
t̃norium ẽẽ dignoscitur.⁊ ne pium de¬
sunctoꝵ ꝓpositum in ꝓba frandatoꝵ cal¬

Expanded text:
tum sine ulla cunctatione ut convenit impleturus. Cum autem vir religiosissimus episcopus huiusmodi pecunias pio relictas arbitrio fuerit consecutus, statim gestis intervenientibus earum quantitatem et tempus quo eas susceperit apud rectorem provinciae publicare denumerum captivorum et data pro his pretia eum manifestare praecipimus, ut per omnia impleantur tam piae deficientium voluntpraedicta gesta conficiant, ne humanitatis obtentu relictae pecuniae iudiciorum dispendiis erogentur. Quod si testator, qui huiusmodi legatum vel fideicommissum non designata persona reliquit, barbarae sit nationis et de eius patria aliqua emerserit ambiguitas, seu fideicommissi petitionem defuncti propositum modis omnibus impleturus. Quierit, illius civitatis vir reverentissimus episcopus exactionem habebit, sub qua vicus vel territorium esse dignoscitur. Et ne pium defunctorum propositum improba fraudatorum cal
Abbreviated transcription (Latin):
iunconueniat. quos res exigent indicialib
ad iuditium uocari sentñtus. non ip̃os ui¬
dices quod dicit̃ iniu̾stum ẽ ad subiectos ee¬
duci. s ꝑdatos abbis iudices causae exami¬
nationẽ in locis quib incisati degt̃ ꝓcecere
dem. S eruis si dommoꝵ fuerunt uolũtate
muniti. soutanam uitam pͣcipiendi licen¬
migrandi tribuerint facultatt. eoꝵtẽ se¬
nachoꝵ habita durancrint᷑ spolianͣdosa
lioquin si reluta forte soutana ad aliam
sesse conditionẽ transtuleruit. certumẽ
eos ad ẜuitutis ingumquam monachie
ꝓstsionis cuitu euascrãt reuersuros.
dem̃. Reppetta ꝓmingatione non solu
uidices quorumlil ꝓ tribumalium. uerũ ⁊
defensores eccłarum huius alme urbis quõ
tinpisimim insinuandi uttimas desitienti¬
um uouintates genus irrepserat. remoe¬
dos cenidinus. net it̾ attingant. que nemi¬
in ꝓrsus bominum secumdum consticu¬
tutionum precepta quam mag̾io census¬

Expanded text:
iuri conveniat, quos res exegerit, iudicialibus ad iudicium vocari sententiis, non ipsos iudices, quod dici etiam iniustum est, ad subiectos deduci, sed per datos ab his iudices causae examinationem in locis ubi incusati degunt procede. Servis, si dominorum fuerint voluntate muniti, solitariam vitam participandi licenmigrandi tribuerint facultatem, eorundem senachorum habitu duraverint, spoliandos: alioquin si relicta forte vita solitaria ad aliam se condicionem transtulerint, certum est eos ad servitutis iugum, quam monachicae professionis cultu evaserant, reversuros.. Repetita promulgatione non solum iudices quorumlibet tribunalium, verum etiam defensores ecclesiarum huius almae urbis, quos turpissimum insinuandi ultimas deficientium voluntates genus irrepserat, praemonendos censemus, ne rem attingant, quae nemini prorsus omnium secundum constitutionum pr
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S iquis addeclinandam legẽ falci¬
d̾iam cum dend̾at totam suam substãtiã
ꝓretenptic̾e captiuoꝵ itlnquere. cos ip̃os
captiuos scripsit hĩtes. ne uid̾aturquasi
incertis ꝑsonis hĩdib institutis iuditium
suum obpongandum reliquisse: sanctioꝰ
buius tale̾ institutione̾ pietatis intuitu
ualere ⁊ non ee̾ respuendam. S⁊ si paupes
quidam scripserint ħreces ⁊ non inuenia¬
uocabulo pauꝑes fuerint hĩtes instituti. si¬
mili m̾o hiuus moĩ untitution̾e ualere det̾¬
namus. Et si quite̾ captiuos scripo it ꝑĩdes
niuitatis in quatestator laiẽ foue̾it aceli¬
geie dignoscitur ep̃s ⁊ yconomus hr̃di¬
tatt̾ suscipiant. ⁊ omnimb in redẽp nõe̾¬

Expanded text:
. Si quis ad declinandam legem Falcidiam, cum desiderat totam suam substantiam pro redemptione captivorum relinquere, eos ipsos captivos scripserit haeredes, ne videatur quasi incertis personis haeredibus institutis judicium suum oppugnandum reliquisse, sancimus huius talem institutionem pietatis intuitu valere et non esse respuendam. Sed et si pauperes quidam scripserit heredes et non inveniavocabulo pauperes fuerint heredes instituti, simili modo et huiusmodi institutionem valere decernimus. Et si quidem captivos scripserit heredes, civitatis, in qua testator larem fovere ac degere noscitur, episcopus et oeconomus hereditatem suscipiant et omnimodo in redemptione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊xenodothus. sinc tochus. tam gñaliter. qͣ
spetilit̾. ad tributis. ꝓpetno reseruandis. nł¬
uscas earumq sacertotes. aut dicos cuiusli¬
br gradus. aut monachaos. ł trocbios. ł x e¬
nodo chios. ortrodoxe si dei deputatos extra¬
ordinariis minerib p̃cipimus p̃grauan
cas enim sartinas honcrisquas psisq ꝑso¬
atissimis uiris nĩp sctulo inconuenienẽe
uidicamus. ¶ preterta necinittͥnẽritat sua
lucratua cõncetuturs⁊ ut inpudens ca¬
lũpmantium itfrenetur audatia. iub̃mͦ
quotiens hii qui sacerdotes scu cdicos ant
monacos cetoq suꝑnis designatos ł ĩtue
magnitud mis exammne ł inꝓuintiali iu¬
ditio pponti accõne conuenerint. si causa
cognita conĩucti fuerint. sinc mysta cos
⁊iegntima petitio̾t puisare. omnes ens legi¬
trimas expensas sũptusꝙ quos ab cxorli

Expanded text:
s tam generaliter quam specialiter attributis perpetuo reservandis, nullis eas earumque sacerdotes aut clericos cuiusliet gradus aut monachos vel ptochos aut xenodochos orthodoxae fidei deputatos extraordinariis muneribus praecipimus praegravari. Eas enim sarcinas oneris, quas plerisque persosaeculo inconveniens esse iudicamus. Praeterea ne cui temeritas sua lucrativa concedatur et ut impudens calumniantium refrenetur audacia, iubemus, quotiens ii, qui sacerdotes seu clericos seu monachos ceterosque superius designatos vel in tuae magnitudinis examine vel in provinciali iudicio proposita actione convenerint, si causa cognita convicti fuerint sine iusta eos et legitima petitione pulsasse, omnes eis legitimas expensas sumptusque, quos ab exordio
Abbreviated transcription (Latin):
in suo ascriptios ex̾cendi. tanquam si niła
creatio int̾tesiss tribuimus facultate̾. ⁊¬
deq hoc suꝑ illis quoꝙ agricolis decermin̾i
obruan. qui cum cẽnt asscuptitie nexib
conditionis conscnpti solitaram nntam
iudei t apetentes quib lily sest monasti¬
nii contra noluntat̾e̾ dominoy fundorũ
duxcrint osstrentos. Mane consortis
rum dominis data ẜuis ꝓriis ub̾tate li¬
citum eis ad suscipiendos honores cli¬

Expanded text:
in suos adscripticios exercendi, tamquam si nulla creatio intercessisset, tribui facultatem. Idemque hoc super illis quoque agricolis decernimus observari, qui cum essent adscripticiae nexibus condicionis conscripti, solitariam vitam videlicet appetentes quibuslibet sese monasteriis contra voluntatem dominorum fundorum duxerintrum dominis, data servis prius libertate licitum eis ad suscipiendos honores cl
Abbreviated transcription (Latin):
conomium rengiosisimi. presbit̾i ⁊ or¬
pbanotropeii.ł. ad̃ cos qui post eumloco
eius successerint ꝑtinentib ad smmilitu¬
doinem iotici beatissiie memorie: qui
prũs iuius moĩpietatis offitium inue¬
nisse d̾r. ꝑsunc pramaticam sanctionẽ
sirma illitutaꝙ inꝑpetinm custodiri
ẽc necessarium. cum ex mͣ substũtatio
Peducato orphanis. atq egenis. ⁊ utib
comparctur: domis aliasq res suꝑuit no¬
minatas ad curam memoiati uin ꝑtinẽtes
ł postmodum quolil moadeius sollici¬
tudine. ł qui post eam ad euiscẽ orpha o¬
trophii curam uocati suerint ꝑuenturi
ad instar maioris uenerabilis eccłẽ rꝰ
rebitur ꝑpetuo potiri pietatis intintud
decernimu.¬

Expanded text:
iconis viri religiosissimi presbyteri et orphanotrophi vel ad eos, qui post eum loco eius successerint, pertinentibus ad similitudinem zotici beatissimae memoriae, qui prius huiusmodi pietatis officium invenisse dicitur, per hanc pragmaticam sanctionem firma illibataque in perpetuum custodiri esse necessarium, cum exinde sustentatio vel educatio orphanis atque egenis et usibus comparetur. Domus etiam aliasque res superius nominatas ad curam memorati viri pertinentes vel postmodum quolibet modo ad eius sollicitudinem vel qui post eum ad eiusdem orphanotrophii curam vocati fuerint perventuras ad instar maioris venerabilis ecclesiae rebitur, perpetuo potiri pietatis intuitu decernimu
Abbreviated transcription (Latin):
suerint sũt̾ntia. ł ini̾locunõr conuenta. si¬
nc illi sacertotes sen cuiuscumꝙ gradus
gcl̾ici. siue monacbi babcantur. dumo
approbentur ortbodexi. qui inꝓpriscaĩs
contractib ue pulsantur: non alios
quam eccłe ꝓprie defensores. scu quos
y conomos appellant fideunsores p̾bai̾t.
ne dum exccutoris ꝑtinaxrauara ꝓ t̾uatas.
tipiex innoxie pauꝑtati affugat in cõmo¬
dum. ¶Inbac au̾t regia urbe inuenti ex
quacumq ꝓuintia uenientes. cum inni¬
e amplituoinis iuditio quod eissolum
delegauimus litt pulsati fucrint. reuerẽ¬
tissimi orthodoxt fidei sacerdotes. certe yco¬
nomi. aut eccse destrisores sencłici in caĩs

Expanded text:
locutione conventi sive illi sacerdotes seu cuiuscumque gradus clerici sive monachi habeantur, dummodo approbentur orthodoxi, qui in propriis causis contractibusve pulsantur non alios quam ecclesiae propriae defensores seu quos oeconomos appellant fideiussores praebeant, ne, dum exsecutoris pertinax et avara protervitas ltiglex innoxiae paupertati infligatur incommodum. In hac autem regia urbe inventi ex quacumque provincia venientes, cum in tuae amplitudinis iudicio, quod eis solum delegavimus, lite pulsati fuerint, reverentissimi orthodoxae fidei sacerdotes certe oeconomi aut ecclesiae defensores seu clerici in causis
Abbreviated transcription (Latin):
os. hocc̃ ꝓuintiarum rectores locisquil deg̃t.
reccłanuim ministiis obsetundr̃. om inumq
contra sc agentiũ suscipiant accõnes. Utsa¬
item bis horis atq tp̃ib quib religiosos ui¬
ros atirbulenta obẜ natio̾e p̃torii nacart
cont̾igerit. Cumq eos ad tp̃s pentoꝵ interi¬
tio callinpmosa iaxauerit. adsuea se incũ¬
st̾i̾a⁊ uenerabiles eccłas conferentes sapic̃t¬
animo p̾catiõe souicita. facillusq dep xi̾o
sacro scĩs altanb obsecunde̾. insuis lanib ⁊
domiciiis constituti. EInbac aut regiai
setuntur. siue monachos exaliisquib cu
ꝓuintiis contigerit repperm. quos tñ in li¬
temquisquã uocare uoiuent. innullo a¬
lo sitlicitum memoratos cuiquam pul¬
sait iuditio. nisi intue sublimitatis o¬
uitaxat examine ubieis ⁊ bratnudinis
hõner debitor rescructur. ⁊ oratoꝵ a fflucni
indestionib copia largt prestetur

Expanded text:
os, hoc est provinciarum rectores, locis quibus degunt os, hoc est provinciarum rectores, locis quibus degunt et ecclesiarum ministeriis obsecundant, omnium contra se agentium suscipiant actiones, ut his saltem horis atque temporibus, quibus religiosos viros a turbulenta observatione praetorii vacare contigerit cumque eos ad tempus petitorum intentio calumniosa laxaverit, ad sua se monasteria et venerabiles ecclesde proximo sacrosanctis altaribus obsecundent in suis laribus et domiciliis constituti. In hac autem regia sequuntur, sive monachos ex aliis quibuscumque provinciis contigerit reperiri, quos tamen in litem quisquam vocare voluerit, in nullo alio sit licitum memoratos cuiquam pulsare iudicio, nisi in tuae sublimitatis dumtaxat examine, ubi eis et beatitudinis honor debitus reservetur et oratorum adfluens in defensionibus copia large praestetur
Abbreviated transcription (Latin):
sint h̃ĩt. defentere ⁊ uindicare. iubemus. Iti
indelic ut p̃sentib publicis ꝑ ionis id̾e̾ tabi¬
iãriis. aut int̾ucnientib gestis in bacquid̾e
forsitan łaliam ugente̾ cãm r eoquod ser¬
uan non p̃sinit. alicnare ꝑspexerint. priu
babita existiinatiõe licebit eis alienationis
d̃ ut mnime ratiociniis tutelarib scu cura¬
tionib obnoxii suit. gtanc enimatq ini¬
qunmẽ callidis quortam si ita contingent
machmationib eos ucxari. qui pꝑ timorẽ
dri apparcutib atq substantiis destitutos.
minores sub st̾ntare. ac uelut pat̾na affec¬
tiõe eb ucare festinant.
tem ¶mnci quiubiq sunt ł post hac fi¬
fucunt ortrodoxe si dei saccitotes. ⁊ cłici cu¬
iuscumq gradus sunt. monacbi quoq.
in causis cunlib ex nullius penitus maioĩ
minoris ue sententia iudicis ad extranca
religione. quam abitant. exire cogantur.i
cessitate uib̾atur s apͥsũos uidices ordinari¬

Expanded text:
sint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita sint habere, defendere ac vindicare iubemus: ita videlicet, ut praesentibus publicis personis, id est tabulariis, aut intervenientibus gestis in hac quidem forsitan vel aliam urguentem causam vel eo quod servari non possunt alienare perspexerint, prius habita aestimatione licebit eis alienationis  ut minime ratiociniis tutelaribus seu curationibus obnoxii sint. Grave enim atque iniquum est callidis quorundam, si ita contigerit, machinationibus eos vexari, qui propter timorem dei a parentibus atque substantiis destitutos minores sustentare ac velut paterna adfectione educare festinant. Omnes, qui ubicumque sunt vel posthac fuerint orthodoxae fidei sacerdotes et clerici, cuiuscumque gradus sunt, monachi quoque in causis civilibus ex nullius penitus maioris minorisve sententia iudicis ad extranea regionem quam habitant exire cogantur. Ncessitate iubeatur, sed apud suos iudices ordinari
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tio s p̃tipib orlinctur antistites. fantũ
ab ambitu deb ẽt se positus. ut queratur
cogndus. rogatus retetu: inuitatus effu¬
giat. sola illi suffragetur necessitas ex cusa¬
di. ꝓfecto enim indignus ẽ sacercotioi¬
nis̃ fuerit oro inatus inuitus. cum sane
pissie detegitur. ad instar publici crimin¬
is. ⁊ lese maiestatis accusatice ꝓpostta agra ar:¬
du sacerdotii retra patur. Nec hoc solum d̾
inteps honore pruiari s ꝑ petue quoq ĩ ⁊̾¬
famine dampnari deterimus. ut cos qͦs
par facimis coinquinat ⁊ cquat. utrosq si¬
milis pena comitetur.
dem. rybanotrophes ꝑuins iidite.
urbis nulla subtilitatt iiris obsistente.
coꝵ quid̾ẽ qui pupilloꝵ sunt quasi tutoẽs.
adolescentium uo quasi curatores. sine si
de iuissioñis grauamine unem̃gentibus
causis tam iniud itio quam extra iuditũ
ut opus exegerit ad similitadinẽ turto¬
rs ⁊ curatoris ꝑsonarum negotia eoꝵsiqua pos¬

Expanded text:
pretio, sed precibus ordinetur antistes. tantum pretio, sed precibus ordinetur antistes. tantum ab ambitu debet esse sepositus, ut quaeratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur necessitas excusandi. nisi fuerit ordinatus invitus. Cum sane iquid accepisse detegitur, ad instar publici criminis, et laesae majestatis accusatione proposita, a gradu sacerdotii retrahainceps honore privari, sed perpetue quoque infinem dampnari decernimus, ut cos, quos par facinus coinquinat et equat, utrosque similis pena comitetur.. Orphanotrophos huius inclitae urbis nulla subtilitate iuris obsistente eorum quidem qui pupilli sunt quasi tutores, adulescentium vero quasi curatores sine ullo fideiussionis gravamine in emergentibus causis tam in iudicio quam extra iudicium, ut opus exegerit, ad similitudinem tutoris et curatoris personas et negotia eorum, si qua pos
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾am nec delatoris nomen suspitioe̾ro
mid̃. cum fides atq industria eoꝑtam
laude quam honestate non careat. ac
parit̾ pietatt. cum ueritatẽ inpublicas
aures. in lucemq deoux erint.
be ł incẽtis ꝓumtiis que in toto orbe
diffuse sunt ad episcopatus gradum ꝓ¬
ueni dõ. auctore contigerit. purisom̾¬
um mñtib nuda electionis scientia since¬
ro omnium uiditium ꝓferatur. nemo¬
gradum sacerootii p̾tu uenalitate mer¬
cctur. quairquisq mercatur non quantũ
tare suffitiat cxistimetur. profecto enĩ
nentur. quem murum integritats aut
uallum si dei ꝓuidebimus. si auri sacra
sames penetralia ueneranda ꝓspit: qui¬
d deniq cautum ẽẽ potit. aut securum.
sisañctitas incorruptacorrũpitur. Cess
altarib ĩmmert ꝓ famis ardor auaritie:
tasacrans ad itis repellatur piacularesta¬
gitium. Itacastus ⁊ humilis nr̃is tp̃ib cu¬
gatur ep̃opus. ut locor quocumq ꝑuenĩt.
omniauite ꝓpric integritate purisici. ñ¬

Expanded text:
m: nec delatoris nomen suspicionemque formident, cum fides atque industria eorum tam laude quam honestate non careat ac pariter pietate, cum veritatem in publicas aures lucemque deduxerint.vel in ceteris provinciis, quae toto orbe diffusae sunt, ad episcopatus gradum provehi deo auctore contigerit, puris hominum mentibus nuda electionis conscientia sincero omnium iudicio gradum sacerdotii pretii venalitate mercetur. Qualiter quisque mereatur, non quantum quisque dare sufficiat, aestimetur. Profecto enim nevallum fidei providebimus, si auri sacra fames penetralia veneranda proserpit? quid denique cautum esse poterit aut securum, si sanctitas incorrupta corrumpitur? Cesset altaribus imminere profanus ardor avaritiae et a sacris adytis repellatur piaculare flagitium. ita castus et humilis nostris temporibus eligatur episcopus, ut, locorum quocumque pervenerit, omnia vitae propriae integritate purificet. N
Abbreviated transcription (Latin):
dem. nulli licere decernimus siuie testa¬
mento hrs sit institutus. seu ab intestato
succedat. scu sidei cõmissarius. Eiegatariꝰ
inueniatur dispositiones piitestatoris ĩ¬
fringere . ł inpba m̃te uiolare. asserendo ĩ¬
certum ẽẽ legatum ł fidei cominissum
quod retemptioni relinquitur captiuo¬
rum. s modis omnib exactum ꝓuolũta¬
tt testatoris pie rei negotio ꝓficere ⁊ siqd̾
testator signiscauent ꝑ que desid̾at retẽp¬
tion̾e sieri captiuoꝵ isqui spetiałr designa¬
turus ẽ. legati scufidei commissi hãt ex ige̾¬
dilicentiam ⁊ ꝓsua scientia uotumao in¬
pleat testatoris. S in aũt ꝑsona non desi¬
gnata testator ab solte tĩnmo surmaor
legatił fidei conmnissi taxauent. que debe¬
at memorate cause ꝓficere. uir reuerentiꝰ¬
simus ep̃c illius ciuitatis ex qua testatoro¬
ritur hãt facuitat̾e exigendi. quod huns
ingĩa fuerit derelictum pium defincti

Expanded text:
. Nulli licere decernimus, si testamento heres sit institutus seu ab intestato succedat seu fideicommissarius vel legatarius inveniatur, dispositionem pii testatoris infringere vel improba mente violare, adserendo incertum esse legatum vel fideicommissum, quod redemptioni relinquitur captivorum, sed modis omnibus exactum pro voluntate testatoris piae rei negotio proficere. Et si quidem testator significaverit, per quem desiderat redemptionem fieri captivorum, is qui specialiter designatus est legati seu fideicommissi habeat exigendi licentiam et pro sua conscientia votum adimpleat testatoris. Sin autem persona non designata testator absolute tantummodo summam legati vel fideicommissi taxaverit, quae debeat memoratae causae proficere, vir reverentissimus episcopus illius civitatis, ex qua testator oritur, habeat facultatem exigendi, quod huius rei gratia fuerit derelictum, pium defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
łe relinquendo. si enim ꝑꝑ hoc aspetiali
kr̃ee recessumc̾ ut no faicidie ratio in¬
ducatur quomo ferend̾ ẽ boc ꝙ in sacͦ
uenit ꝑ falcidiam ł aliam occasionemi
minui. ubi aũt int istrete pauꝑes scripti
hr̃ditatẽ namcisci ⁊ ꝑ xenddochium ine

Expanded text:
esiae relinquendo. Si enim propter hoc a speciali herede recessum est, ut non falcidiae ratio inducatur, quomodo ferendum est hoc, quod in sacro venit, per falcidiam vel aliam occasionem minui? Ubi autem indiscrete pauperes scripti hereditatem nancisci
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc. nulla datio. s pollicitatio ñ
sub secuta sitiliceat non numerate .ꝓ.
exceptione̾ oponere. non solum mari
suo dotẽ suscepisse: dotalib instrum̃¬
tis scriptum sit. oĩq ꝑ sone quã uotẽ
suscepisse unacum marito ꝯscribit᷑.
reiꝰ simiłr hr̃dib ita tm̃a ut intra ã¬
num tñ ꝯtinuuim. amorte mari ł
mulieris łmissicẽ repud ii comr¬

Expanded text:
adhuc nulla datio, sed pollicitatio tantum adhuc nulla datio, sed pollicitatio tantum subsecuta sit, liceat non numeratae pecuniae exceptionem opponere non solum maritsuo dotem suscepisse dotalibus instrumentis scriptum sit, omnique personae, quam dotem suscepisse una cum marito conscribitur, et eius similiter heredibus, ita tamen, ut intra annum tantum continuum a morte mariti vel mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
tetam. cc̃ res mariti ex quo petuniasil¬
le exegerit. añ ⁊enĩ hãt. nr̃a mulier facł¬
tatem. si uouieriti sue ꝑmaritum. siũ
ꝑauas ꝑsonas. easdem mouert accõnes
⁊ sua petumas ꝑcipere. ⁊ ip̃as cautiones
amarito recipere securitate ẽĩ ꝯ petẽte
dfacienta dim aũt aũt aput man¬
tum remant̃. hcẽdem cautiones. ⁊ dõ¬
ium ⁊ tiligñtum maritus circa eas p̃¬
stare debr. qualem cirta suas res hr̃e
inuenitur ne exenis malignatatt. oł
desidia aliqua muler accecat iactuã
quot si enenent. ux eandem d̾ ꝓriore¬
scriptura dotał instrum̃ti fecit.⁊ iõ nõ
ignoras itademum ad petitionẽ dotis
admitti te posse: si dotẽ ate re ip̃a ca¬
tam ꝓlatura es.
cp̃r. Quod oe suo maritus costãte
matrimonio donandi aĩo indotem
rescripsit. si eandem donationẽ mim
iegitime confectã. ñ reuocaũ. ꝗ ĩcrem̃¬
cum dotidedit ⁊ durante min̾o mor¬
tem obiit abi rdib mariti quatenus
b instrum̃tis conscribi moris ẽ. cum

Expanded text:
othecam contra res mariti, ex quo pecunias ille exegit Antea enim habeat ipsa mulier facultatem, si voluerit, sive per maritum sive per alias personas easdem movere actiones et suas pecunias percipere et ipsas cautiones a marito recipere, securitate ei competente facienda. Dum autem apud maritum remanent eaedem cautiones, et dolum et diligentiam maritus circa eas praestare debet, qualem circa suas res habere invenitur ne ex eius malignitate vel desidia aliqua mulieri accedat iactura. Quod si evenerit, ipse eandem de proprio rescriptura dotalis instrumenti facit: et ideo non ignoras ita demum ad petitionem dotis admitti te posse, si dotem a te re ipsa datam probatura es.. Quod de suo maritus constante matrimonio donandi animo in dotem adscripsit, si eandem donationem legitime confectam non revocavit, qui incrementum doti dedit, et durante matrimonio mortem obiit, ab heredibus mariti, quatenus bus instrumentis conscribi moris est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tauit eumpbari possit tñ excadem
possessione ad supientam pecuiam
rem mutata uoiuntate pat̃ tuus. ĩ¬
t̃rupit. mbĩtlitate eiꝰ cominiũ tese¬
disse nuua dubitatio est.

Expanded text:
asse eum probari potest, ex eadem possessione ad supplendam pecuniam, rem mutata voluntate pater tuus interrupit, in hereditate eius dominium resedisse nulla dubitatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
hĩditatẽ sib̾ ad quisier̃ ꝓba ap̃ pie¬
sidẽ ꝓuintit non donant iaĩo te
nõe uxoris tue p̃oia compasse. s no¬
mini dum taxat eiꝰ tituo usum. ꝑ
possessionem reꝑ auenditoru cibit᷑ͣ¬
ditarum domimum et̃ effictum. ut
iꝰ incounme ꝑ seuen. nan si largien¬

Expanded text:
dquisierunt, proba apud praesidem provinciae non donandi animo te nomine uxoris tuae praedia comparasse, sed nominis dumtaxat eius titulo usum per possessionem rerum a venditoribus tibi traditarum dominum esse effectum, ut ius incolume perseveret. Nam si largien
Abbreviated transcription (Latin):
si reliqñdi stut io huiꝰ moĩ uerta fuerĩt
asscripta. ¶ Uñ uoluntatis non iuris
questione̾ inp̃ces cuas cortuusse paiã
E cum ĩgitur iecto testam̃to aĩat¬
uertimus maritum tuum ex p̃cecẽte
conatiõe dominium tibi ꝯsuasse se¬
cuntatiq tue ad optinendum ꝓrieta¬
tem cauisse. inclitox u̾boꝵ conceptio

Expanded text:
si relinquendi studio huiusmodi verba fuerint adscripta. Unde te voluntatis, non iuris quaestionem in preces tuas contulisse palam est Cum igitur lecto testamento animadvertimus maritum tuum ex praecedente donatione dominium tibi conservasse securitatique tuae ad obtinendam proprietatem cavisse , indi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Quit ꝓporas pat̾ tuus in cuiꝰ po¬
testate fuisti marito tuo gn̾o suo ĩstra¬
ñtum debitoris. do nationas cã dedit
isꝙ matrimonio tuo durante fũc
tus uita ẽ: ac postea amarito diuer¬
tuas ẽx noc quit intelligat. cum cona¬
ub̃tatẽ accep̃ ⁊̃ irrita sit. nec ẽ ignotũ
quod cum ꝓbari non possit uñ uxor
matrimonii tp̃rhoneste quesierit de
maritibonis eam habuissẽ uetes iuiͣ
auctores merito crebidisst̃¬
d̾. Si ex nouitate patris cui fiuotii¬
toris nupta es. collata ĩmaritum d̾oã¬
rit. quia tm̃ indigna eius ꝑsona fu
it qui net maritur pt̃ dici utiles
accõnes sr̃ reuocãdi is tͥ ꝯpetunt ⁊¬

Expanded text:
 ut proponis, pater tuus, in cuius potestate fuisti, marito tuo genero suo instrumentum debitoris donationis causa dedit isque matrimonio durante vita functus est ac postea a marito divortuas ex hoc quis intellegat, cum donaliberalitatem excepit irrita sit. Nec est ignotum, quod, cum probari non possit, unde uxor matrimonii tempore honeste quaesierit, de mariti bonis eam habuisse veteres iuris auctores merito credidiss. Si ex voluntate patris tui filio tutoris nupta es, collata in maritum donarit, quia tamen indigna persona eius fuit, qui nec maritus potest dici, utiles actiones super revocandis his tibi competunt
Abbreviated transcription (Latin):
.Simulier marito suo nomine
scueratitias cautiones que extracotẽ s̃
cederit ut loco paraphernaꝵ ap̃ marit̾
maneant. ⁊ hoc dotali instrum̃to fuei̾t
ascriptum. utrum ne bãt aliquas ex
bis accõnes maritus siue direptas. suie
ntiles. an penes uxorẽ om̃i res maueãt
⁊ inquẽ euentum dãde sint maritoi
accõnes. querebatin: sãctimus itaꝙ
siquid tale cuenerit. accõnes qd om̃i¬
mõ ap̃ uxorẽ manere. licentiam aut
marito dari. easd̾ accõnes monere
ap̃ conpetentes uidices. nulla ratib¬
abitione ab eo exigñta. ⁊ usuras qd̾
earum cirta se ⁊ uxorẽ expendere. pecͣimi¬
as aũt sortis quas exegerit ẜuare muliẽ¬
buere. ⁊ si quidem in totali instrurãtor

Expanded text:
Si mulier marito suo nomina est feneraticias cautiones quae extra dotem sunt dederit, ut loco paraphernarum apud maritum maneant, et hoc dotali instrumento fuerit adscriptum, utrumne habeat aliquas ex his actiones maritus sive directas sive utiles, an penes uxorem omnes remaneant, et in quem eventum dandae sint marito actiones, quaerebatur. Sancimus itaque, si quid tale evenerit, actiones quidem omnimodo apud uxorem manere, licentiam autem marito dari easdem actiones movere apud competentes iudices nulla ratihabitione ab eo exigenda, et usuras quidem eorum circa se et uxorem expendere, pecunias autem sortis quas exegerit servare muliebuere. Et si quidem in dotali instrumento
Abbreviated transcription (Latin):
SP accum totale quo matiẽ cõueĩ¬
se cum patit tuo ꝓponis. ut si in m̾m̾o
decessisz. tibi ⁊ fr̃ib tuis dos restituere¬
tur. si stipulatio exꝑsona ur̃a cum im
potestate patris conitituti non eẽtis. ie¬
gittima minus mĩtessit desuncta ea ĩ
mmmo accõnẽ uobis querere nõ potu̾it
ssi obugatioe u̾boꝵ rite int̾cetente

Expanded text:
Pactum dotale, quo matrem convenisse cum patre tuo proponis, ut, si in matrimonio decessisset, tibi et fratribus tuis dos restitueretur, si stipulatio ex persona vestra, cum in potestate patris constituti non essetis, legitima minus intercessit, defuncta ea in matrimonio actionem vobis quaerere non potuit. Sed si obliga
Abbreviated transcription (Latin):
nis tituo contuutz ⁊ in ea uo umate
usq ad mortẽ suam durauiti exorati¬
tio. atͣsi eas res pat̾ desimcti ui uiriose
cogiturt nec enim quasi malesitus eiꝰ
maritus extinctus sit. crim̃ intendẽs

Expanded text:
n ea voluntate usque ad mortem suam perseveravit, ex oratitio: ac si eas res pater defuncti iniuriose cogetur. Nec enim, quasi maleficiis eius sit maritus extinctus, crimen intendens
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Si quidem añ donatione̾ pos¬
sensionis in̾it uire ut dicis. a marito
couatum p̃diũ ab eod̾ creclitori obli¬
gatum fuat alienationẽ eiꝰ saluo iu¬
re debiti sitm̃ uiris ratio actonemi
eiꝰ nõ excludit. ftãm eẽ dubium ñ ẽ.

Expanded text:
. Si quidem ante donationem possessionis in te iure, ut dicis, a marito collatam praedium ab eodem creditori obligatum fuit, alienationem eius salvo iure debiti  si tamen iuris ratio actionem eius non excludit factam esse dubium non
Abbreviated transcription (Latin):
tingeru tañtam ⁊ maritut exdote ꝑtẽ.
non petume quantitatẽ stipuletur sib
si ꝯstante mmo. prior muller in fatacol¬
lapsa sueriti ⁊ si pactum contra uetitum
fuit subsecutũ. infirmũat inualdum
noc ẽẽ. ut nulla exeo ꝓcedere possit exac¬
cõ p̃ recipimis. ead̾ custor iri censemus
siue pat̾ ꝓ filio siue mat̾ siue ip̃e duc¬
turus uxoiẽ sui uiris constitutus. siue
quiubr auus ꝓeo añ nuptias donatioẽ
nupture dedent. si mili quoq mõ siue
uxorẽ ducturo dotẽ deterit seuꝓmise¬
rit. quo mam ⁊ alio ꝓea offerente dotẽ
ip̃a eam ꝓse iutetur o ffere. quod at eo
uerum ẽ ut ⁊ ip̃a abalio ꝓse oblatam
dotem iucrum suum repostatt nisifor¬
te is qui eam o ptaliti stat̾i idẽ tp̃r obla¬
tionis seu ꝓmissionis. stipulatus ł pa¬
ctus sit ut sibi dos pr̃ta irdatui

Expanded text:
gerit, tantam et maritus ex dote partem, non pecuniae quantitatem, stipuletur sibi, si constante matrimonio prior mulier in fata collapsa fuerit. Et si pactum contra vetitum fuerit subsecutum, infirmum atque invalidum hoc esse , ut nulla ex eo procedere possit exactio, praecipimus. Eadem custodiri censemus, sive pater pro filio sive mater sive ipse ducturus uxorem sui iuris constitutus sive quilibet alius pro eo ante nuptias donationem nupturae dederit. Simili quoqm ducturo dotem dederit seu promiserit, quoniam et alio pro ea offerente dotem ipsa eam pro se videtur offerre. Quod adeo verum est, ut et ipsa ab alio pro se oblatam dotem in lucrum suum reposcat, nisi forte is qui eam obtulit statim  id est tempore oblationis seu promissionis stipulatus vel pactus sit, ut sibi dos praedi
Abbreviated transcription (Latin):
int̃positum eẽtiuce testam̃ti ut post i¬
mortem mulieris bona eius ad te ꝑtiẽ¬
tẽ: que dotis titulo tibi noꝰ sunt obug̾a¬
ta. intelligis te nulla ratiõe posse cõ¬
uenire br̃des. sueu successores eius. ut
tibi restitnantur que nullo mõ debẽt᷑.
suncta. dos penes mariram remanert
ꝓfectitie dotis repetitionẽ. hiuꝰmoĩ pac
det̾ioit̃ cãm dotis inquem casum pat̾
soli repentio competit. pacto posse ficiͣ
auctoritate uiris sepissime sit respõsũ.

Expanded text:
interpositum esse vice testamenti, ut post mortem mulieris bona eius ad te pertinerent, quae dotis titulo tibi non sunt obligata, intellegis te nulla actione posse convenire heredes seu successores eius, ut tibi restituantur, quae nullo modo debentur functa dos penes maritum remaneret, profecticiae dotis repetitionem huiusmodi pacteteriorem causam dotis, in quem casum patri soli repetitio competit, pacto posse fieri auctoritate iuris saepissime sit responsum.
Abbreviated transcription (Latin):
iliarum ꝑsonarum quib tutores łcurato¬
ies. anct̾ib legib tañtur. eõs tñ dicos et
cimus. qui ad sacio scãs eccsas ł monastĩa ꝑ¬
man̾ent. Non teuagantes neq cutadi¬
uina ministtna desides. cum ꝑꝑ hoc ip̃or
benesitium eis indulgcinuis ut alii o ib
terelictis. dci omipotenus inħ̾̃reant
ministeriis.⁊ ħ non solum inuet̾i idira.
ł inhac regia cuutate. s momini t̾ra ubi¬
cumq ep̃ianoꝵ nomen colitur obtie̾

Expanded text:
 curatores a veteribus legibus dantur. Eos tamen clericos et cimus, qui ad sacrosanctas ecclesias vel monasteria permanent, non devagantes neque circa divina ministeria desides, cum propter hoc ipsum beneficium eis indulgemus, ut aliis omnibus derelictis dei omnipotentis inhaereant ministeriis. Et hoc non solum in vetere Roma vel in hac regia civitate, sed in omni terra, ubicumque Christianorum nomen c
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S iquis inconscribento instrum̾tost¬
se confesus fucrit. non usurum fori pit¬
scriptio̾e ꝑꝑ sacerdotii p̃rogatiuam. sanc¬
cimus non liccir ei contra sua pacta ueni¬
re ⁊ contrahntes deciptie. Cum regula c̃
uis antiqui õnis ucentiam h̃r̃e isque
ꝓse indulta sunt ren̾untiare. quam gr
neralem legem in omirib casib ob tu¬
nert sanctimus qui nec dum ꝑ iudicia¬
lem sententiam ł amicalem conuientio¬
n̾e sopni sunt:¬

Expanded text:
. Si quis in conscribendo instrumento sese confessus fuerit non usurum fori praescriptione propter sacerdotii praerogativam, sancimus non licere ei adversus sua pacta venire, et contrahentes decipere, cum regula sit juris antiqui: Omnes licentiam habere his quae pro se indulta sunt renuneralem legem in omnibus casibus obtinere sancimus, qui necdum per iudicialem sententiam vel amicalem conventionem sopiti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
c̾. Sitibi notarnm pignoris titulo de¬
bitor tuus obliganit. eum a quo mãci¬
pium abreptum ꝓponis ap̃ rectorẽ
eoꝵ qui censenͣtur
uice pignoꝵ tributis obligata sũt.
bonalieuiti pignoris tituio obligari qͣuis

Expanded text:
. Si tibi notarium pignoris titulo debitor tuus obligavit, eum, a quo mancipium abreptum proponis, apud rectorem eorum qui censentur vice pignorum tributis obligata sunt. bona veluti pignoris titulo obligari, qu
Abbreviated transcription (Latin):
n legantt̃ ⁊ sid̾icõmissum reunquentem
posse detiorẽ facere creditoris conditio¬
nem certissimiiuris ẽ uñ sitibi obligatã
it̃ ꝓbare posse considis pigõr᷑ ꝑseꝗ d̾ bes¬
nentr petcuniam mutuam suo nomine
det̾. acpignus accep̃. tñ tibi pĩgnoris
obligationẽ querert non potuit
mie numeratio incam pignoris nõce¬
d̾ux. sanc ꝑsonali accõne debitum ꝑ¬

Expanded text:
 per fideicommissum relinquentem posse deteriorem facere creditoris condicionem certissimum est. unde si tibi obligatam rem probare posse confidis, pignora persequi debesnentem pecuniam mutuam suo nomine dedit ac pignus accepit, tamen tibi pignoris obligationem quaerere non potuitniae numeratio in causam pignoris non deduxit. sane personali actione debitum
Abbreviated transcription (Latin):
S̾.C reditor ad petitione unt urgue
riminime pt̃. qua ꝓpt̃ eo quot uos hr¬
bib euodianideł̾e confit nͣ. oblato ⁊ si
noluerit accipe consignato. at deposito
d̾ rdendo pignort hos p̃sidali notione.
ulundo ditum petẽ nõ eo dominiũ
ad ipisci p̃t
cd̃us creditor offerendo puoner
bitum. confirmat sibi pignus. ⁊ adebito¬

Expanded text:
Creditor ad petitionem urgueri iure minime potest. quapropter eo, quod vos heredibus euodiani debere confiditis, oblato et, si nolint accipere, consignato atque deposito de reddendo pignore hos praesidali notione cliberando datum petere, non earum dominium adipisci potdus creditor offerendo priori debitum confirmat sibi pignus et a debito
Abbreviated transcription (Latin):
a dei tẽplis. quib se consecrauit inportu¬
nio intñtionib ab stratur. s isdem beatiͥ¬
simis ministiis seturiis ꝑmancat.⁊ qui¬
etus. atq poit longi laboris lasscind me
obreliꝙ uite requiẽ consilio meliõe pre¬
strauisẽ. bis accõnib sique contraeum
eiusꝙ patrimonium legittima intenti¬
oc conpetunt ꝓuirsoiline responsuru̾.
exceptis primi pilariis. quos p̃ceptis tm¬
tui culminis⁊ publicis utilitatib inꝑpe¬
tuui ee iudicctos sacratisime coils actio¬
nis statuta sancxerunt.

Expanded text:
a dei templis quibus se consecravit inopportunis intentionibus abstrahatur, sed isdem beatissimis ministeriis securus permaneat et quietus, ad quae post longi laboris lassitudinem ob reliquiae vitae requiem consilio meliore protractus est: his actionibus, si quae contra eum eiusque patrimonium legitima intentione competunt, pro iuris ordine responsurus: exceptis primipilaribus, quos praeceptis tui culminis et publicis utilitatibus in perpetuum esse subiectos sacratissimae constitution is statuta sanxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
expacto huiꝰmoĩ caẽ ꝓspectum.⁊ ĩo ge¬
neruigeie sãctimus raillo mõ elec¬
ticẽ umiꝰ ex fiorinssorib ł ip̃ius rei al¬
umo exbis electo ubationẽ mereri
nisi sat̾factũ siat creditori. s manẽ
iuis integrũ. donet insolidumt ei pe¬
cume ꝑsoluantur ialio mõ sat ei
fiat. Idemq in duob reis ꝓmittendis cõstitu¬
imus. ex unius reielectiõe p̃iuid itium crebi¬
con. ad uersum alium sien no concedẽte
s remarieit ⁊ ip̃i creditori accõnes integͣs
⁊ ꝑsonales ⁊ ypotrxcanas donet ꝑ omnia sat̃¬
fiat. si enim pactis conuentis hoc ficri cõce¬
datur ⁊ ininu cotidiano. semꝑ hoc u̾sari
aspicimus. qr̃ nõ ip̃a legis auctoritate
yoc ꝑmittatur. ut net simplicitas susci¬
pientium contractus ex quatumꝙ ꝑte ł¬
cã possit uis creditoris muniare: deno¬

Expanded text:
generali lege sancimus nullo modo electione unius ex fideiussoribus vel ipsius rei aluno ex his electo liberationem mereri, nisi satisfiat creditori, sed manere ius integrum, donec in solidum ei pecuniae persolvantur vel alio modo satis ei fiat. Idemque in duobus reis promittendi constituimus, ex unius rei electione praeiudicium creditori adversus alium fieri non concedentes, sed remanere et ipsi creditori actiones integras et personales et hypothecarias, donec per omnia ei satisfiat. Si enim pactis conventis hoc fieri conceditur et in usu quotidiano semper hoc versari adspicimus, quare non ipsa legis auctoritate hoc permittatur, ut nec simplicitas suscipientium contractus ex quacumque parte possit ius creditoris mutilare? D
Abbreviated transcription (Latin):
stante mortuus fuent nict ilominus
pena iam com̃ninsa afideisort exigatur
omnib que infidessores qñ tali pene
suerit illigati statmimus ⁊ in hr̃oes
ꝓutuitate eoꝵ optinentib¬

Expanded text:
instante mortuus fuerit, nihilo minus poena iam commissa a fideiussore exigatur. Omnibus, quae in fideiussores, quando tali poenae fuerint illigati, statuimus, et in heredes pro utilitate eorum obtinentib
Abbreviated transcription (Latin):
r᷑ quannus creditor tuo adn̾us eũ solr¬
tioniscã mandaueris accõnes. tñ añꝗͣ¬
utt̃ contestetm: ł aliquid exdebito acci¬
piat. ł debitori tuodenuntianent. exi¬
gert a debitore. tuo debitam quantitat᷑e
nõ uetaris. ⁊ eo mõ tni creditoris exacci¬
onẽ contra eum inbib̾e. quod sidele¬
gaticẽ stã uire nouationis tu ub̾atus
es frintra uereris ne eo quod quasi adi¬
eñte suo nõ faciat exaccõnẽ ad te ꝑ icu¬
o̾. Mon abstuut tibi ꝓcũrator tuns ac¬
cõnem. sicum ei mandasses exactõnẽ peᷤ¬
cume quam hiitibidebebant contra qͦs
suplicas ꝑte accepta. de reliquo eas lisuuit
cum n contra uoiuntatẽ tuam nonani¬
õnẽ fact̃. n ineo quod nõ solueratur
eos libare potuerit.
ns creditori ꝓ alexandro suscepto nõe: c̾¬
tam pecunam cari stipusanti spopõdit
licr ꝑ impbitatẽ alexander eisatis non

Expanded text:
 quamvis creditori tuo adversus eum solutionis causa mandaveris actiones, tamen, antequam lis contestetur vel aliquid ex debito accipiat vel debitori tuo denuntiaverit, exigere a debitore tuo debitam quantitatem non vetaris et eo modo tui creditoris exactionem contra eum inhibere. Quod si delegatione facta iure novationis tu liberatus es, frustra vereris, ne eo, quod quasi a cliente suo non faciat exactionem, ad te pericuo. Non abstulit tibi procurator tuus actionem, si, cum ei mandasses exactionem pecuniae, quam hi tibi debebant, contra quos supplicas, parte accepta de reliquo eos liberavit, cum neque contra voluntatem tuam novationem facere neque in eo quod non solvebatur eos liberare potuerit. nis, creditori pro Alexandro suscepto nomine certam pecuniam stipulanti spopondit, licet per improbitatem Alexander ei satis non
Abbreviated transcription (Latin):
mittens actoris intentiones excipiat. si uõ post
buiusmodi induitum tp̃i minime quod
hoc oispositum ẽ faceremnaluent: tamquã
uit que ei ingeritur exoie exqua possessorad
iuditium uitatus ẽ. ad int̾rumpendam
longi tp̃is p̃scriptio¬
nem contestata iudex ut pote domino põ¬
sessioñis net post huiuimoĩ bumanũatt̃
sui p̃sentiani faciente: eclictis iegittinus ꝓ¬
ponendis eum citare curabit. ⁊ tunc ĩ eadẽ
uoluntait eodem ꝑ manente: negotium sũ¬
matim d iscutiensĩposscsionẽ rerum actorẽ
mitti nond ifferz omni allegatione ab seti
orꝑr. actor rti forum siue inrẽ siue in
ꝑsonam sit accõ sequitur. s ⁊ inhis locis ĩ
quib res ꝑꝑ quas contenditur. constitute
sunt. iub̾mus in rẽ acconẽ ad uersus po̾¬

Expanded text:
at. Si vero post huiusmodi indultum tempus minime hoc quod dispositum est facere maluerit, tamquam lite quae ei ingeritur ex die, quo possessor ad iudicium vocatus est, ad interrumpendam longi temporis praescriptionem contestata iudex, utpote domino possessionis nec post huiusmodi humanitatem sui praesentiam faciente, edictis legitimis proponendis eum citare curabit et tunc in eadem voluntate eo permanente negotium summatim discutiens in possessionem rerum actorem mitti non differet, omni adlegatione absenti . Actor rei forum, sive in rem sive in personam sit actio, sequitur. sed et in locis, in quibus res propter quas contenditur constitutae sunt, iubemus in rem actionem adversus pos
Abbreviated transcription (Latin):
facultatem. ut quicumq muitũt p̃u¬
ł priuatoꝵ at agros noturnꝰ populabli¬
tor intrauerit. aut itincra ca deuonot:¬
frequentata insidiis agressioni̾ obo¬
secerit. ꝑ missa cuiq licentia digno
nlico supplino sub iugetur. ac mortẽ
quam minabatur excipiat. ⁊ id quod ĩ¬
tendebat incunat. melius ẽ in tp̃i oct̃¬
urere quam pꝰt. ex itũ uendicart.U
tãm igitur uobis ꝑnutiimus uitiõnẽ.⁊
quod serum ẽ punire iuditio. subin¬
gamus eduto. nullus partat miut. cuiob¬
uiare telo oporteat ut iatrom .I.d̃.ẜ. lu.
opr. Opprim̃doꝵ desertorum facuitatẽ
ꝓuintialib iuit ꝑ mittimus. qui si resu¬
steit ausi fuerint. inꝑis uciox ubicũq
iubenus et̃ suppiinum. cuncti ⁊ emor
aduersus latrones pubucos desertort̾¬

Expanded text:
facultatem, ut quicumque militum vel privatorum ad agros nocturnus populator intraverit aut itinera frequentata insidiis adgressionis obsederit, permissa cuicumque licentia dignus ilico supplicio subiugetur ac mortem quam minabatur excipiat et id quod intendebat incurrat. melius enim est ocre, quam post exitum vindicare. Vestram igitur vobis permittimus ultionem et, quod serum est punire iudicio, subiugamus edicto: nullus parcat militi, cui obviare telo oporteat ut latroni. D. k.p. Opprimendorum desertorum facultatem provincialibus iure permittimus. qui si resistere ausi fuerint, in his velox ubicumque iubemus esse supplicium. cuncti etenim adversus latrones publicos desertor
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑr. Quiccito ioco sesoluturum co¬
pecumam obligat. si solutioni dãte ⁊¬
satis nonfecit arburana accone.⁊ ĩ alio
ioco pt̃ conueniri. In qua uenit extiã¬
tio quod alt̾uttius int̃fuit suo ioco po¬
tius quam in eo in quo petitur. u õ¬

Expanded text:
urum pecuniam obligat, si solutioni satis non fecerit, arbitraria actione et in alio loco potest conveniri: in qua venit aestimatio, quod alterutrius interfuit suo loco potius quam in eo in quo petitur sol
Abbreviated transcription (Latin):
toit tuo onium uendicintẽ. cum
ct possidere contentus. nam sit̾ nũ¬
tiamei. qui tibi uendidit. inteueg̃
nec enim iuris dictionis forma. ĩe¬
adem ꝓuunti⁊ constitutis tam peti¬
core quã possesore: ob auctorit ꝑsc̃ã
quam malia piuntia dicis consute̾
orpi.Siquis aitius nomine quo ub
mõ possidens ĩmobuem it̃ litt̃ abaliqͦ
ꝑinremactionẽ sustinuerat. deb statĩ
iniut inũ dominum nominare. utsi¬
uc ineadẽ ciuitate degat. suue in agro
sine inaua ꝓuntia siti certo dierũ
spatio ab iudict statuendo. eo at noti¬
one cius ꝑducendo ł ip̃e in iocis ꝗb p̃¬

Expanded text:
tore tuo dominium vindicantem, cum te possidere contendas. nam si denuntiasti ei qui tibi vendidit, intellegit nec enim iurisdictionis forma in eadem provincia constitutis tam petitore quam possessore ob auctoris personam, quem in alia provincia dicis consistere, i quis alterius nomine quolibet modo possidens immobilem rem litem ab aliquo per in rem actionem sustineat, debet statim in iudicio dominum nominare, ut, sive in eadem civitate degat sive in agro sive in alia provincia sit, certo dierum spatio ab iudice finiendo eoque ad notionem eius perducendo, vel ipse in locis in
Abbreviated transcription (Latin):
orpr. Si mnpossessione ub̾tat᷑is constitu¬
taes. cum instatm̾ꝯ uestionẽ actor rei forũ
scqui deb̾at. ibicãm ubãlam agiopti. ubi
co.sistit q̃ ancilla dicitur. ucz senatoria
oignitate actordetoretur.

Expanded text:
. Si in possessione libertatis constituta es, cum in status etiam quaestione actor rei forum sequi debeat, ibi causam liberalem agi oportet, ubi consistit quae ancilla dicitur, licet senatoria dignitate actor decoretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ciis int̾siscum ⁊ prinatos ex onentur. ad
rationalem ł magntrum priuatt. rei.
hoc ẽ uñ mota ẽ questio remitterent᷑.
sique uõ ingenuitatis eẽnti arectore ꝓ¬
uintie cxaminarentur. ue Sa¬

Expanded text:
ciis inter fiscum et privatos exorerentur, ad rationalem vel magistrum privatae rei, hoc est unde mota est quaestio, remitterentur, si quae vero ingenuitatis essent, a rectore ciae examinarentur. D.