comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uens uictor sic̃ solebat extitit. Cũq ala¬
nicũ int̾ficeret. duo gothi cũ contis eũ
ex abu̾so in latera feriunt: sed ꝓpt̾ loricã
qui milutꝰ erat ledere nequiuerunt:
Magn aũt dñs lorica fid̾i indutum.
ꝑorationẽ sc̃i remigii patris ⁊ patroni
fin anuuit eũ ł acta siquiõe uictoria
it multi ciuitatibꝰ sue dicioni subiu¬
gatio. usq tholosam ꝑrexit: ⁊ thesau-¬
ros aluici accipiens. ꝑ equolismã eiui¬
titẽ cuiꝰ muri ante conspectũ eiꝰ cor-¬
ruerunt. int̾fectis gothis arriamꝰ qui
tuittꝰ ad ꝓpria rediit. Conferamꝰ
fñ hi quȩ in historia ueteri legimꝰ:
eaqua  historia huiꝰ patroni nr̃i re¬
nal  Illic namq scriptũ ẽ: hydria
fni defecit. ⁊ lechitus olei non

Expanded text:
udowicus, sicut solebat, victor extitit. Cumque Alaudowicus, sicut solebat, victor extitit. Cumque Alaricum interficeret, duo Gothi cum contis eum ex adverso in latera feriunt, sed propter loricam qua indutus erat ledere nequiverunt; magis autem Dominus lorica fidei indutum per orationem sancti Remigii patris et patronis sui adiuvit eum. Patrata siquidem victoria et multis civitatibus suae ditioni subiugatis, usque Tolosam perrexit, et thesauros Alarici accipiens, per Equolisinam civitatem, cuius muri ante conspectum eius corruerunt, interfectis Gothis Arrianis, qucivitatibus ad propria rediit. Conferamus, fratres, his quae in historia veteri legimus ea quae in historia huius patroni nostri revolvimus. Illic namque scriptum est: Idria farine non defecit, et lechitus olei non
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ beati remigii in aurelus
ciuitate. ep̃oꝵ synodũ conuocaut
Inquo conuentu. multa utilia consi¬
tuta fuere. R ex quoq cleuotissimu
ꝑgens contͣ alaricum arrianũ ben¬
dictionẽ petiit a scõ remigio Cuis
benedictionẽ debit: ⁊ uictoria mi
bo xp̃i spopondit. Deditq illi plet
uas quod uulgaris confuetudol¬
conẽ appellat de umno quod beneb
sicut etiam fecerat qño pꝰ baptiin
contͣ gundebadũ ꝑrexerat: p̾̃cipe
illi ut tam longe ad bellũ ꝓcedeit
quã diu illi ⁊ suis quibꝰ inde dat
uellet illud uinũ de p̾dicto flascm
ñ deficeret. Bibit gͦ inde rex ac ns¬
lis familia. ⁊ innumera turba pł
et exinde uberrime saciant᷑. ẜ t us
cione replet᷑. Mouit aut rex eunel
exercitũ suũ de ppło francoꝵi adu̾lsus
pictauis ciuitatẽ. ibi enim tunc ala ͤ
suis lector inueniet: cũ alarico
ictauis bellũ conseruit. Illisq

Expanded text:
per consilium beati Remigii in Aurelianis per consilium beati Remigii in Aurelianis civitate episcoporum synodum convocavit, in quo conventu multa utilia constituta fuere. Rex quoque devotissimus pergens contra Alaricum Arrianum benedictionem petiit a sancto Remigio, cui et benedictionem dedit et victoriam in verbo Christi spopondit. Deditque illi plenum vas, quod vulgaris consuetudo flasconem appellat, de vino quod benedixit, – sicut etiam fecerat, quando post baptismum contra Gundebaudum perrexerat, – precipiens illi, ut tam longe ad bellum procederet, quandiu illi et suis, quibus inde dare vellet, illud vinum de predicto flascone non deficeret. Bibit ergo inde rex ac regalis familia et numerosa turba populi, et exinde uberrime satiantur; et vasatione repletur. Movit autem rex cunctum exercitum suum de populo Francorum versus Pictavis civitatem, – ibi enim tunc Alaricsuis lector inveniet, cum Alarico Pictavis bellum conseruit. Illisque
Abbreviated transcription (Latin):
clodoueo expetiit. Clodoueus uͦ ablatis
thesauris. cũ p̾da maxima ⁊ francorũ
exercitu ad ꝓpria ẽ reu̾susꝰ. u mitens
legatũ noie pat̾num uirũ industri
um ad alaricũ regẽ gothori de amici¬
ciȩ int̾ eos conditione mandauit. A¬
laricus uͦ cũ ꝑ pat̾num uellet clo¬
doueũ deciꝑe. a pat̾no exploratiᷤ que
circa eũ erant: ⁊ thesauris eiꝰ ingenio
subarratis. illusus est.
ndiebꝰ illis rex cloboueus cũ ueniᷤ¬
set parisius ciuuitatẽ. uͥ sebẽ suam
constituit: ait ad reginã ⁊ ad ppłins
um.Satis mͥ molestũ est. quod gos
arriani partẽ optimã galliai tenq
Eamꝰ eũ clĩ auxilio. ⁊ eiciamꝰ eos des
sat̾ra: ñrisq dicionibꝰ quia ualde ba
ẽ eam subiciamꝰ. habentes iusticio
adu̾sus a laricũ ad quẽ ꝓ amicieies
ditione legatũ dixerimꝰ. ꝑ quẽ nõg
cipere uoluit. Placuit hoc consilu
ꝓceribꝰ francoꝵ. Tunc ꝑ consiliũs¬
petri ⁊ pauli. in parisius ciuitat

Expanded text:
Hludowico expetiit. Hludowicus vero, ablatis Hludowico expetiit. Hludowicus vero, ablatis thesauris, cum preda maxima et Francorum exercitu ad propria est reversus. Et mittens legatum nomine Paternum virum ium, ad Alaricum regem Gothorum, de amicitiae inter eos conditione mandavit. Alaricus vero cum per Paternum vellet Clodowicum decipere, a Paterno, exploratis quae circa eum erant et thesauris eius ingenio subarratis, illusus est. 19. In diebus illis rex Hludowicus cum venisset Parisius civitatem, ubi sedem suam constituit, ait ad reginam et ad populum suum: 'Satis mihi molestum est, quod Gothi Arriani partem obtimam Galliarum tenent. Eamus cum Dei auxilio et eiciamus eos de ipsa terra nostrisque ditionibus, quia valde bona est, eam subiciamus, habentes iustitiam adversus Alaricum, ad quem pro amicitiae conditione legatum direximus, per quem nos decipere voluit'. Placuit hoc consilium proceribus Francorum. Tunc per consilium rPetri et Pauli in Parisius civitate et
Abbreviated transcription (Latin):
et eleuans securim ut fustẽ ꝑcut̾et. dex¬
tera manus illiꝰ exaruit: ⁊ oculoꝵ lum̃
amisit. & qui famã scĩ remigii extingue¬
re uoluit: laudis uenerationẽ ad auxit.
¶aodoueus rex cũ cłi benebictione ꝑscm̃
remigiũ accepta. de uictoria sibi a ᷝ. d p̾dic¬
ta securus: ⁊ in mandatis accipiens ut
tam diu ad dimicandũ ꝑgeret. qua diu
illibenebictũ uinũ sibi ał tõ datũ in co¬
tidiano usu potatum sufficeret: it ar¬
ripuit contͣ gundebadũ ⁊ godegisilũ
frẽm eiꝰ cõmoto exercitu maximo: ⁊ bur¬
gundiones cũ ingenti multitudine
uenerunt contͣ eũ suꝑ oscharã fluigũ:
secus castrũ quod diui. on dicit᷑. Ibiq
int̾ se atrocit̾ confligentes. gundebadꝰ
acgodegisilus cũ burgundiombꝰ terga
u̾terunt: ⁊ uix fuga lapsi euaserunt :
Clodoueo ut solebat existente uictorie
gundebadus se in auinione reclusit:
et ꝑaredium consiliariũ suũ pacẽ a

Expanded text:
et elevante eo securim, ut fustem percuteret, dexet elevante eo securim, ut fustem percuteret, dextera manus illius exaruit, et oculorum lumen amisit: et qui formam sancti Remigii exstinguere voluit, laudis venerationem adauxit.owicus rex cum Dei benedictione per sanctum Remigium accepta, de victoria sibi ab eo predicta securus et in mandatis accipiens, ut tandiu ad dimicandum pergeret, quandiu – illi benedictum vinum, sibi ab eo datum, in cotidiano usu potatum sufficeret, iter arripuit contra Gundebaudum et Godegislum, fratrem eius, commoto exercitu maximo. Et Burgundiones cum ingenti multitudine venerunt contra eum super Oscharam fluvium, secus castrum quod Divion dicitur, ibique inter se atrociter confligentes, Gundebaudus et Godegislus cum Burgundionibus terga verterunt et vix fuga lapsi evaserunt. Hludowico, ut solebat, existente victore, Gundebaudus se in Avione reclusit et per Aredium consiliarium suum pacem a
Abbreviated transcription (Latin):
berna dicit᷑ a francis sibi data manere
disposuit. ut piscem annitati religiosis
locis eccłe rem̃sis ad ministrarent:
quibꝰ ⁊ pensam dedit. quȩ usq hodie ab
incolis ipsoꝵ locoꝵ habet᷑. cũ quaclebi¬
tũ suũ exsoluunt. ipsiq comparationsꝰ
sue fines ꝑgirũ adeo ext̾mmauit. ut¬
et om̃ibꝰ uidentibꝰ pateat ipsa extͥmma¬
tio ⁊ apienie inꝓienes hactenꝰ ipse ext̃¬
minationes ab eo facte. nominetenus
uocitent᷑ ac de signent᷑. In quibꝰ ext̾m¬
natiombꝰ quod̾a loco infuste cauo ma¬
nusua petrã misit: qũa om̃s qͥuolunt
manũ in cau̾na inqua petra posita est
ponere possunt. ⁊ ipsam petra uolu̾e.
et eã a cau̾na nullo ingenio ualent
extrahere:¬
ost qued̃ã uͦ tp̃ra quidã inuidens qͦd
multi ab ludẽ sc̃i remigii hoc ꝓ religi¬
one tenebant: manu ipsam petrã de ca-¬
i̾a extrahere uoluit. Quod ñ ualens.
securi ipsum ꝑtusũ ampliare tep̃tauit:

Expanded text:
Berna dicitur a Francis sibi data manere Berna dicitur a Francis sibi data manere disposuit, ut picem annuatim religiosis locis aecclesiae Remensis administrarent, quibus et pensam dedit, quae usque hodie ab incolis ipsorum locorum habetur, cum qua debitum suum exolvunt. Ipsiusque comparationis suae fines per girum adeo extermet omnibus videntibus pateat ipsa exterminatio, et a progenie in progenies hactenus ipsae exterminationes, ab eo factae, nomine tenus vocitentur ac designentur. In quibus exterminationibus quodam loco in fuste cavo manu sua petram misit, quam omnes qui volunt manum in caverna, in qua petra posita est, ponere, possunt et ipsam petram volvere, et eam a caverna nullo ingenio valent extrahereost quaedam vero tempora quidam invidens, quod multi ad laudem sancti Remigii hoc pro religione tenebant, manu ipsam petram de caverna extrahere voluit. Quod non valens, securi ipsum pertusum ampliare tentavit;
Abbreviated transcription (Latin):
pñeci gratis aceyistis gcat is a ate
quod cdĩ gr̃a idẽ gratis datũ accepunt:
gratis etiã idẽ sine retributione tp̃ali
ꝓximis largiant᷑. Unde bene cũ uirum
iustũ describ̾et ꝓpha.ait. Qui excutit
manꝰ suaᷤ ab om̃i mun̾e. Neq eñi dicit qui
excutit manꝰ suas a mun̾e tantũ. seb ad¬
iunxit ab om̃i. quia aliud ẽ munꝰ ab obse¬
quio. aliud munꝰ amanu: aliud munꝰ
alingua. Munꝰ quippe ab obsequio est:
subiectio in debite in pensa. Munꝰ a ma¬
nu. pecunia. Munꝰ a lingua. fauor. Qui
gͦ sacros ordines tribuit uł quodcumq
bonũ. unde retͥbutionẽ adõ sibi infuto
scło reddi eupit: tunc ab om̃i mun̾e manꝰ
excutit. qñ in diuinis rebꝰ ñ solũ nullã
pecunam: sed etiã gr̃am ñ requirit. Partẽ
etiã maximã silue in uosago p̾cio cõpa¬
rauit: ⁊ mansioniles ibibẽ constituit.
qui ab aquis suꝑ quibꝰ constituti sunt
cosla ⁊ glem uocantur: hoĩesq in esdẽ
mansionibꝰ de uicina ep̃opis uilla que

Expanded text:
 Gratis accepistis, gratis date, quod Dei gratia, id est gratis data, acceperunt, gratis etiam, id est sine retributione temporali, proximis largiantur. Unde bene, cum virum iustum describeret propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere; neque enim dicit: Qui excutit manus suas a munere tantum, sed adiunxit: ab omni, quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subiectio indebite impensa, munus a manu pecunia, munus a lingua favor. Qui ergo sacros ordines tribuit vel quodcumque bonum, unde retributionem a Deo sibi in futuro seculo reddi cupit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum ullam pecuniam, sed etiam gratiam non requirit. Partem etiam maximam silvae in Vosago pretio comparavit et mansioniles ibidem constituit, qui ab aquis super quibus constituti sunt Cosla et Gleni vocantur; hominesque in eisdem mansionilibus de vicina episcopii villa que
Abbreviated transcription (Latin):
hystoria. quia transeunte apło pet᷑.
umbra eiꝰ sanabant᷑ egroti. Quo contͣ
supdꝰ hereticꝰ obmutuit: secꝰ eũ tran¬
seunte scõ remigio. Illic meruerũt
fides ⁊ humilitas sc̃ĩtatem. hic infide¬
litas ⁊ suꝑbia ultionẽ. Legimꝰ in sc̃o
euglio quia gabrihel archangłs qui
astat ante dm̃. eugłitans ⁊acharie qm
habiturꝰ eẽt filiũ in seneͤtute sua de
urore quȩ ꝓcesserat iam in diebꝰ sui.
qm̃ ñ credidit eidẽ archangelo. ꝑ¬
mansit mutꝰ usꝙ quo ea que annun¬
ciarat archangłs completa s̃ in tp̃e suo

Expanded text:
historia, quia, transeunte apostolo Petro, umbra eius sanabantur aegroti; quocontra superbus hereticus obmutuit, secus eum transeunte sancto Remigio. Illic meruerunt fides et humilitas sanitatem, hic infidelitas et superbia ultionem. Legimus in sancto euangelio, quia Gabrihel archangelus, qui adstat ante Deum, euvangelizans Zachariae, quoniam habiturus esset filium in senectute sua de uxore, que processerat iam in diebus suis; quoniam non credidit eidem archangelo, permansit mutus, usquequo ea que nuntiaverat archangelus completa sunt in tempore suo.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia duob̾ modis apostatat᷑
a do. fibe scilicet ⁊ oꝑatione. sicut
illi fibe apostatantes miãm con¬
secuti sunt: ita ⁊ is qͥ erimmalit̾
peccanbo sic̃ dicit apłs factis dm̃
negauit. tam̃ acrebulitate ⁊ con¬

Expanded text:
Et quia duobus modis apostatatur a Deo, fide scilicet et operatione, sicut illi fide apostatantes misericordiam consecuti sunt, ita et is qui criminaliter peccando, sicut dicit apostolus, factis Deum negavit, tamen a cr
Abbreviated transcription (Latin):
in electis suis peccator langorate
tanto ap̃ li orẽ cunctis gr̃e meter
potentĩa monstrat: ut nullũ enti
peccatoꝵ. nullũ num̾ositas scele
a sꝑanda uenia reuocetꝰ u quia ers¬
ratis sepe conualescere ⁊ a mortu

Expanded text:
in electis suis peccatorum languorem curat, tanto ampliorem cunctis gratiae medentis potentiam monstrat, ut nullum enormitas peccatorum, nullum numerositas scelerum a speranda venia revocet. Et quia ex desperatis sepe convalescere et a mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ouet ne despent in malis. Iu
ualuimꝰ: in prauiꝰ nr̃is desideriis iacem̃.
Sed qͥ nos rectos condioit. ad huc expe¬
tat ⁊ ꝓuocat. ut surgamꝰ. Sinũ sue
pietatis aꝑit: nosq a se recipi ꝑ pem¬
tentiã querit. Et nequis etiã contͣ
apłm delectans uocũ nouitateᷤᷤ dicere
p̾sumat: aut saeras regulas contͣ hoc
beatũ remigiũ diuina p̾ceptione
in hoc oꝑe contͣ saeras regulas de ge¬
nebaubo egisse. aut ipsũ genebaudũ
cont᷑ regularẽ constitutionẽ pꝰ lapsũ
ingradu mansisse: satsfaciat illi con¬
sona catholicor patrũ sententia. ut
gentie. seb rigore factũ ẽ discipline:
Alioquin cont᷑ claues clatas excłe dis¬
putabit᷑ de quibꝰ dictũ ẽ. quecumq
solueritis suꝑ t̾ram: erũt soluta ⁊ in celo

Expanded text:
ovet, ne desperent in malis. Iusvaluimus, in pravis nostris desideriis iacemus; sed qui nos rectos condidit adhuc expectat et provocat, ut surgamus: sinum suae pietatis aperit nosque a se recipi per penitentiam quaerit. Ͻ Et ne quis etiam contra apostolum delectans vocum novitates dicere presumat, aut sacras regulas contra hocbeatum Remigium divina preceptione in hoc opere contra sacras regulas de Genebaudo egisse, aut ipsum Genebaudum contra regularem constitutionem post lapsum in gradu mansisse, satisfaciat illi consona catholicorum patrum sententia : Ut, gentiae, sed rigore factum est disciplinae. Alioquin contra claves datas aecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: 'Quaecumque solve
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsa silua int᷑ terminos suo
eẽt contigua euolarent. nec h
inde u̾sus illos t̾minos caderet
et obseruatum ẽ: quã cdiui illis¬
ua mansit. Abinde quoq ꝓca
lens: ab hõibꝰ eiꝰden uille rertͥs
fuit. Tunc ille uultu hilan mi
iectus. mͦ reꝓpinquans. signi psꝰ
it̾ misit. sicut loca clemonsts
illiꝰ uirtꝰ ostendit. Sirgente il¬
t̾ea rege a somno meridiano. reilbꝰ
ẽ ad eũ sc̃s remigꝰ: ⁊ omĩa que uꝰ¬
bitus cireuitionis illiꝰ continus.
ei p̾cepto suȩ auctoritatis rerdo

Expanded text:
de ipsa silva intra terminos suos, cum esset contigua, evolarent, nec fustis inde versus illos terminos caderet; quod et observatum est, quandiu illa silva mansit. Abinde quoque provolens, ab hominibus eiusdem villae reiectus fuit. Tunc ille vultu hilari, modo reiectus, modo repropinquans, signa per suum iter misit, sicut loca demonstrant, illius virtus ostendit. Surgente interea rege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Remigius, et omnia que ambitus circuitionis illius continuit ei precepto suae auctoritatis rex do
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. qͦo fidelibꝰ cunctis ꝓmisit.
Ubi s̃ duo uł tres cong̾gͥti in noĩe
meo: ibi sum in medio eoꝵ. hepͣte¬
enĩ lux tam copiosa totã repleuit
lis: ⁊ cũ luce uox parit̾ est aubi¬
ta dicentis. Pax uob̾. ego sũ. noli¬
te timere. Manete indilectioẽ
meaͦ.  post hec u̾ba. lux que ad¬
uenerat recessit. ⁊ incredibiliꝰ su¬
auitatis odor in eadẽ domo reman
more ꝑculsi. intueri ualuerunt:
Tantaq claritatis gła pontificem
scm̃ ꝑfudit. ut splenbor ex eo ꝓce¬
dens. plus conspicuã domum
in qua sedebant reddiderit. qũa
lucernarũ lumina ibidẽ lucentia.
Rex itaq ac regina pebibꝰ se seĩ sacer¬
dotis ꝓsternunt: ⁊ cũ magno fauo¬
re ac gemitu consolationẽ eiꝰ reqͥ¬
runt. ⁊ quid sibi ad utilitatem
atq salutẽ ꝑtinens eẽt agendũi:
cũ magna expetunt deuotione.
parati audire ⁊ oꝑe cõplere: quȩ
a sc̃o pontifice cliscerent. Nã lum̃
ttuere hanc ẽẽ ussionis diups
ati angłice consueturine. iu

Expanded text:
delibus cunctis promisit: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum: repente lux tam copiosa totam replevit et, et cum luce vox pariter est audita, dicentis: Pax vobis; ego sum, nolite timere. Manete in dilectione mea. Et post haec verba lux que advenerat recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansmore perculsi, intueri valuerunt. Tantaque claritatis gloria pontificem sanctum perfudit, ut splendor ex eo procedens, plus conspicuam domum in qua sedebant reddiderit, quam lucernarum lumina ibidem lucentia. Rex itaque ac regina pedibus se sancti sacerdotis prosternunt et cum magno pavore ac gemitu consolationem eius requirunt, et quid sibi ad utilitatem atque salutem pertinens esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati audire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, nstruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
lodoueus rex sebẽ suã insue¬
ssionis ciuitate unde siagnum
expulerat constituens: delecta¬
batur p̾sentia ⁊ colloquio beati re¬
migii. Sed quia uillas quas sibi
rex ⁊ franci in pagis suefsonreo uide¬
licet ac laubunensi declerunt. ut sup̾
dictũ ẽ ep̃io laubunensi ⁊ aliis casis
dĩ donauerat. ñ habebat in uiemnitate
te religiofissima regina ⁊ petentibꝰ locori
incolie qui multiplicibꝰ exeniis erant
igrauati. qt. quod regi debebant eccłae
rem̃si ꝑsoluerent. rex sc̃o remiigio conce¬
essit: ut quantũ eireũiret. dũ ipse me¬
⁊ noit quieseeret totũ illi donaret. Ses
In quo fine quidã habens m¬
dinũ reppulit scm temigiur
int᷑ illos fines ipsũ molenora
concluberet. Quẽ beatꝰ tendo
blande alloquens clixit. amniou
sit tibi durũ. ut simul habem
molenoinũ. Ille aũt reieei en
Et statĩ rota molendine it em
u̾sũ cepit. Isõe aũt homo. elii¬

Expanded text:
Ludovicus rex sedem suam in Suessionum civitate, unde Syagrium expulerat constituens, delectabatur praesentia et colloquio beati Remigii. Sed quia villas, quas sibi rex et Franci in pagis, Suessonico videlicet et Laudunensi, dederunt, ut supra dictum est, episcopio Laudunensi, et aliis casis Dei donaverat, non habebat in vicinitate te religiosissima regina, et petentibus locorum incolis, qui multiplicibus xeniis erant gravati, ut quod regi debebant ecclesiae Remensi persolverent, rex sancto Remigio concessit, ut, quantum circuiret, dum ipse meridie quiesceret, totum illi donaret. SancIn quo fine quidam homo habens molendinum reppulit sanctum Remigium, ne intra illos fines ipsum molendinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquens, dixit: 'Amice, non sit tibi durum, ut simul habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et statim rota molendini verti in inversum cepit. Is
Abbreviated transcription (Latin):
ierico dĩ uirtute deiectõ
in macerta qua eadẽ por
ita undicta secuta. ut noi
plus igne diuini amoris caluit:
tinxeit. Ieo enim quia in silicibꝰ
eiꝰ fuerunt inp̾ssa uestigia. ⁊ bea¬
ti petri in elem̃to instabili solidi
gressus iussione dñi extiterunt:
licet diu̾so mͥ. ñ tam̃ diu̾sa fide
ac gr̃a oꝑationẽ . xp̃i conspicimꝰ.
lam ⁊ inueteribꝰ legioꝰrystoriis.
qui in sẽi ciuitate ierłm seruat᷑
lam chtissimꝰ. in quo monstnͣ

Expanded text:
muros Hiericho Dei virtute deiectos muros Hiericho Dei virtute deiectos in maceria, qua eadem porta tanta est vindicta secuta, ut non plus igne divini amoris caluit, tincxit. In eo enim, quia in silicibus eius fuerunt inpressa vestigia, et beati Petri in elemento instabili solidi gressus iussione Domini extiterunt, licet diverso modo, non tamen diversa fide ac gratia, operationem Christi conspicimus. Nam et in veris legimus hystoriis, quia in sancta civitate Hierusalem servatur lapis durissimus, in quo monstran
Abbreviated transcription (Latin):
ad orationem inbasilica beatim
sii urbis huiꝰ pontificis ⁊ nr̃e
lutum imp̾ssa eiꝰ fuerunt uest
que hodieq ibi ad memoriã a¬
ni miracłi demonstrant᷑. Et lue
leri uelocitate cucurnt: atq s
ni opposuit. Statimq ut exmi
totum illud incendiũ uelu
quodã reatu cognito. fracta
concisa atq in sese relisa uͥtu
cepit ante uiri dĩ p̾sentiã fug
Iuod uir dĩ semꝑ insequebat
ignem ⁊ ea que abhuc erant n¬
dua: cum signo sc̃ȩ crucis ⁊ i¬
catione xp̃i. se opponebat. Si
totum flammar globum an
se fugientẽ ꝑ patentẽ portan
sic enim tunc tp̃ris uocabatus.
quia portis aliis clausis obeuis¬
tis custodiam. ꝓ exeuntiũ ⁊ ind¬
euntium cõmoditate indie pas¬
bat. diuina potentia expulit:
alia porta ad hoc officium depo¬
tata. p̾fatam portam clausit:
nunꝗͣ. ab aliquo aperiret᷑ eus
int̾nuntione uidicte qͥ illan
p̾sum̃et apire ꝓhibuit. sic̃ uode¬
tus ẽ ultionẽ de eo qui

Expanded text:
ad orationem in basilica beati ad orationem in basilica beati Nicasii urbis hujus pontificis et martyris lutum impressa ejus fuerunt vestigia, que hodieque ibi ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et sic celeri volocitate cucurrit atque se igni opposuit. Statimque ut extensa totum illud incendium, velut quodam reatu cognito, fracta et concisa atque in sese relisa virtute, copit ante viri Dei presentiam fugere. Quod vir Dei semper insequebatignem, et ea, quae adhuc erant residua, cum signo sanctae crucis et invocatione Christi se opponebat. Sicque totum flammarum globum, ante se fugientem, per patentem portam sic enim tunc temporis vocabatur, quia portis aliis clausis ob civitatis custodiam, pro exeuntium et introeuntium commoditate in die patebat divina potentia expulit, et alia porta ad hoc officium deputata, praefatam portam clausit, et ut nunquam ab aliquo aperiretur, cum interminatione vindictae, qui illam praesumeret aperire, prohibuit: sictus est ultionem de eo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
caui. ꝓpt̾ea de hac uilla te ⁊ ec¬
clesiam tuã ꝑpetuo berebẽ eẽ fa¬
cio. Et p̾sentialit̾ ipsam uillã
ad remensẽ eccłam tradidit: &
erdẽ scõ p̾suli inde cartã ⁊ inue¬
titurã scdm morẽ legalẽ fecit
Miram᷑ quia iuxta u̾bum helie hy¬
dria farmȩ non defeeit: ⁊ lechitus
olei ñ est immimutꝰ. ¶iram᷑ quia
uxta u̾bũ helisei de paruo liquo¬
re olei magna uasa infusa oleo fu¬
ere repleta:. mirem᷑ quia benedieti¬
one ⁊ oratione donin ⁊ patris ae
patroni nr̃i remigii. uas ñ modice
quantitatis de paruo liquore qui
in eo erat. uinũ suꝑfusum etiam
in pauim̃itum cellarii redundauit:¬
uia uͦ humani generis adu̾sariꝰ
non de sistit ostendere nocendo ma¬
lignitatis sue potentiam: immissioe
uastatione oborta iã fere partẽ t̾ciã
fauillis extantibꝰ concrematio ꝑͥ¬
acta consũpserat: ⁊ quod residuũ
erat uictrix flãma lambebat. Cuiꝰ¬
antistitie ꝑuenisset auditir

Expanded text:
cavi; propterea de hac villa te et eccavi; propterea de hac villa te et ecclesiam tuam perpetuo haeredem esse faciam'. Et presentaliter ipsam villam ad Remensem aecclesiam tradidit et eidem sancto presuli inde cartam et vestituram secundum morem legalem fecit. Miramur, quia iuxta verbum Heliae idria farinae non de fecit, et lechytus olei non est imminutus; miramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore olei magna vasa infusa oleo fuere repleta; miremur, quia benedictione et oratione domni et patris ac patronis nostri Remigii vas non modice quantitatis de parvo liquore, quod in eo erat, vinum superfusum etiam in pavimentum cellarii redundavituia humani generis adversarius non desistit ostendere nocendo malignitatis suae potentiam, immissione it, et nimia vastatione oborta, iam fere partem tertiam, favillis extantibus, concrematio peracta consumpserat et quod residuum erat victrix flaantistitis pervenisset auditum, illico
Abbreviated transcription (Latin):
men sitꝑiꝰ ꝑ quod eidem uasculo in¬
fusum fuerat rebundare: ut suꝑ pa¬
uim̃cum ipsiꝰ domus largit̾ munda¬
ret. U uiro sc̃o ad huc decumbente
in oratione: cellarariꝰ timore ꝑculs
exclamauit dicens. In nomine xp̃i.
quis linquã tale uidit: Quod cũ
audiuit sc̃s remigiꝰ surrexit ab ora-¬
one: ⁊ p̾cepit illi ut nemin hoc in¬
dicaret: seb diceret dñȩ suȩ iinistri
impetratũ uinũ se habere. unde mi¬
nistrare ualerent. Sc̃s uͦ dñi rebiẽs
ad p̾fatã consobrinã suam: conso¬
latus ẽ eam dicens. filia noli con¬
tristari. seb sꝑa in dño ⁊ fac bonita¬
tem: ⁊ pasceris indiuitiis eiꝰ. ha¬
bes nunc uinũ: letem ⁊ exultemꝰ
in dño. Quod factum. cũ ipsa ⁊ ho¬
minet eiꝰ ꝑ cellanũ cognouissent:
quia ut feriptum ẽ oꝑa dñ nar¬
rare honorificũ est: dixit conso
brma ad eum. Nunc cognoui
sc̃ȩ pater: quia diuina inspirati¬
one ad hanc domum hodie te uo¬

Expanded text:
men superius, per quod eidem vasculo inmen superius, per quod eidem vasculo infusum fuerat, adeo redundare, ut super pavimentum ipsius domus largiter inundaret. Et viro sancto adhuc decumbente in oratione, cellerarius timore perculsus exclamavit, dicens: 'ln nomine Christi, quis umquam tale vidit?' Quod cum audivit sanctus Remigius, surrexit ab oratione et precepit illi, ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, inpetratum vinum se habere, unde ministrare valerent. Sanctus vero Domini rediens ad prefatam sobrinam suam, consolatus est eam, dicens: 'Filia, noli contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; letemur ein Domino. Quod factum cum ipsa et homines ejus per cellarium cognovissent, quia scriptum est, Opera Domini narrare honorificum est , dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte Pater, quia divina inspiratione ad hanc domum hodie te vo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ꝑ hac re filia noli tnt¬
stari. cdabit enim inde dñs largita¬
te pietatis sue solitã consolationem:
qui ꝑ ꝓpħam suũ se timentibꝰ nichil
de eẽ ꝓmisit. & lixit eidẽ consobrinȩ
suȩ audientibꝰ illis qͥ aderant. ut
alia illa curaret. ipse aũt uellet in¬
terim ortũ et uiribariũ atq domos
illiꝰ circungre: ⁊ uidere qualit̾ illa
maneretꝰ. & sic de inclustria pͥus alia
circũiens ꝑuenit usq adcellarii osti-¬
bium. & int̾rogans quid in illo tecto
let introire. Cui cũ nemo auderet
contradicere: int̾rogauit cellarari¬
um si haberet in aliquo de ipsis uaᷤ-¬
culis uł aliquid uiniꝰ. & designato
uasculo in quo aliquib uini reman¬
serat: dixit. Claude ostium: et sta
de ista parte usq dum ego ad te re-¬
uertar. Et ꝑgens ad alt̾am frontẽ
uasculi quȩ erat secus parietem.
fecit crucem suꝑ idem uasculum
quod erat ñ modicȩ quantitatis.
et genua flectens ad orationem
orauit diutiꝰ. ⁊ cepit uinum ꝑfora¬

Expanded text:
dicens: 'Pro hac re, filia, noli tristari; dabit enim inde Dominus largitate pietatis suae solitam consolationem, qui per prophetam suum se timentibus nichil deesse promisit'. Et dixit eidem sobrinae suae, audientibus illis qui aderant, ut alia illa curaret, ipse autem vellet interim ortum et viridiarium atque domos illius circuire et videre, qualiter illa maneret. Et sic de industria prius alia circuiens, pervenit usque ad cellarii ostium. Et interrogans, quid in illo tecto introire velle. Cui cum nemo auderet contradicere, interrogavit cellerarium, si haberet in aliquo de ipsis vasculis vel aliquid vini. Et designato vasculo, in quo aliquid vini remanserat, dixit: 'Claude ostium et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar'. Et pergens ad alteram frontem vasculi, que erat secus parietem, fecit crucem super idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et genua flectens ad orationem, oravit diutius. Et cepit vinum per fora
Abbreviated transcription (Latin):
& bonis oꝑitꝰ ꝑseuerate fecit. Ubie
itaq genebaudꝰ in pace scĩs di co¬
meratꝰ : tam dliu in ep̃atu uiuens
ri ñ ignoramꝰ. qͦd ingenebaudo m¬
ste factũ di gr̃ã legimꝰ: quod ⁊ ap

Expanded text:
severare fecit. Ͻ Obiit itaque Genebaudus in pace, sanctis Dei connumeratus, tandiu in episcopatu vivens, fieri non ignoramus, quod in Genebaudo manifeste factum Dei gratia legimus, quod et ap
Abbreviated transcription (Latin):
gii. fiduciã de miã conditorĩ nr̃i. Cogi¬
temꝰ quȩ facimꝰ. recogitemꝰ quȩ fecimꝰ.
Largitatẽ suꝑne pretatis aspiciamꝰ. ⁊ ab
miscd̾em iubicẽ clũ adhuc expectat. cũ
lacͥnis ueniamꝰ. Consiberanteᷤ nãq qͦd
nustꝰ sit: peccata nr̃a ñ negligamꝰ. Consi¬
derantes uͥ quod piꝰ sit: ñ desꝑemꝰ. P re

Expanded text:
icordia Conditoris nostri. Cogitemus quae facimus, recogitemus quae fecimus, largitatem supernae pietatis aspiciamus et ad misericordein iudicem, dum adbuc expectat, cum lacrimis veniamus. Considerantes namque, quod iustus sit, peccata nostra non neglegamus; considerantes
Abbreviated transcription (Latin):
dicens sibi magnã in gła dĩ ẽẽ causa
letanor: qui ei ⁊ multũ ab illo dilig̾et᷑
multa climisitꝰ. U mirabisẽ faceret grãm
suam. in eo mun̾a sua contulit. ĩ quo
m̃itorũ suffragia ñ muenit. & post
collata mun̾a grauit̾ peccantẽ cum
peccatis suis ñ ꝑdidit. sed miscdit
ab uenzã reuocauit. In qua p̾licati¬

Expanded text:
a Dei esse causam letandi, qui ei, ut multum ab illo diligeretur, multa dimisit, et ut mirabilem faceret gratiam suam, in eo munera sua contulit, in quo meritorum suffragia non invenit, et post collata munera graviter peccantem cum peccatis suis non perdidit, sed misericorditer ad veniam revocavit. In qua predicati
Abbreviated transcription (Latin):
fitentes lauam᷑ insangͥne sus
ut erat doctissimꝰ ac oratorelo¬
tissimꝰ. testimonia de latitudia
sc̃ẽ scripture exẽpla penitenu
in unũ colligens. ad anmandi
eũ illi ꝓposuit. ⁊ exhortato pente¬
tiam indixit: factaq illi mansu¬
cula cũ lecto in modũ sepuleis
paruissumiᷤᷤ fenestrellulis acer¬
torio. que hodieq manent lu¬

Expanded text:
fitentes lavamur in sanguine suo. Et ut erat doctissimus ac orator eloquentissimus, testimonia de latitudine sanctae scripturae et exempla penitentium in unum colligens, ad animandum eum illi proposuit et exortato paenitentiam indixit. Factaque mansiuncula cum lecto in modum sepulchri et parvissimis fenestrellulis ac oratorio, quae hodieque manent
Abbreviated transcription (Latin):
uł mole ac scelerũ enormitate sepu̾¬
to gr̃an resuscitationis ac peccatĩ
denegat. ⁊ digne penitentẽ atq
peccati sua deflentẽ. ꝑ ianuã re¬
conciliationis cõmuniomi altari
sacroscĩ restitiit. remissionẽ totuĩ
peccati postulanti. denegare ñ
deberet diffidere. Nam eũ stephanꝰ
ꝓfioe moreret᷑. saulus lapibantiũ
uestim̃ta seruabat. Omniũ gͦ ma¬
nibꝰ ipse lapidauit: qui ad lapbantũ
om̃s exertos rebdidit. & tam̃ eundẽ
ipsũ in sc̃e eccłe laboribꝰ ante cessit:
quẽ ꝑsequendo mrẽm fecit. Sed et

Expanded text:
seu mole ac scelerum enormitate sepulto, gratiam resuscitationis a peccatis denegat. Digne poenitentem, atque sua peccata deflentem, per januam reconciliationis communioni altaris sacrosancti restituit: remissionem totius peccati postulanti denegari non deberet diffidere. Nam, cum Stephanus pro fide moriretur, Saulus lapidantium vestimenta servabat: omnium ergo manibus ipse lapidavit, qui ad lapidandum omnes exertos reddidit, et tamen eundem ipsum in sanctae aecclesiae laboribus antecessit, quem persequendo martirem fecit. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
picit. quia peccatores sangume suo
redimebe uenitꝰ & qu quatriduanũ
etiam ferentem latarũ lacrimi soroꝵ
quȩ signarunt sollicitas acflẽbilẽ
penitentiũ cogitationes cõpatiẽs
fleuit ⁊ amortuis. suscitauit. ⁊ sus¬
citatũ coniuo suo ad misitrmmuli¬
eris etiã illiꝰ quꝑ fuerat m̃ ẽnatate
peceatrirtiquibꝰ nsquitatt ꝓ olluti

Expanded text:
qui peccatores sanguine suo redimere venit. Et qui quatriduanum et iam fetentem Lazarum lacrimis sororum, que signarunt sollicitas ac flebiles penitentium cogitationes, compatiens flevit et a mortuis suscitavit et suscitatum convivio suo admisit, mulieris etiam illius, quae fuerat in civitate peccatrix, manibus iniquitate pollutis
Abbreviated transcription (Latin):
ui. qͣnetiã ienisolimitii qͥ filił̃ cłei
blasphemauerut ⁊ erucifurnẽ
indultũ ẽẽ constat. sic̃ sacrisa¬
tura demonstrat. fidelis ẽ en
misit. In die illa erit fons pati
domꝰ dauid: inablutionẽ pec
et menstruate. Domꝰ naq dam
nob̾ peccatoribꝰ fons patens n
lutionem ẽ: quia iniqͥtatũ m

Expanded text:
solimitis, qui filium Dei blasphemaverunt et crucifixerunt, indultum esse constat, sicut sacra scriptura demonstrat. Fidelis est ena nobis voce promisit: In die illa erit fons patens domus David in ablutionem peccatoris et menstruatae. Domus namque David nobis peccatoribus fons patens in ablutionem est, quia iniquitatum
Abbreviated transcription (Latin):
exhortationis ostendimꝰ. His ea qͣn¬
ta dignũ est reuerentia custoditiᷤ.
nullũ relinqͥt culpe locũ sc̃e obser¬
uationis obstaculũ. Ibi fas nefasq
pͥscriptũ ẽ. ibi ꝓhibitũ ad qͦo nullꝰ
audeat aspirare: ibi concessũ quio
debeat mens dõ placit᷑a p̾sumere:
Quotiens unu̾sale poscit religionis
causa conciliũ: te cuncti fr̃s euocãte
conueniantꝰ. E siquos eoꝵ specialis
negocii pulsat intentio uirgia int̾
eos oborta compesce. discussa sacra
lege de t̾minando certamina Quic¬
qͥd aũt illic ꝓfibe ⁊ u̾itate constitu¬
tũ uł ꝓuida dispensatione p̾ceptũ.
uł ꝑsone nr̃e auctoritate fuerit con
firmatũ: totũ adscieñtĩã nr̃am in¬
structa legationis attestatione ꝑue¬
niat. Eo fiet ut ⁊ nr̃ animꝰ officii cari¬
tate cdati: ⁊ tuus securitate ꝑfruatur¬
sepe fatus clodoueus rex głosus co¬
ronã aureã cũ geniniꝰ que regnũ
appellari solet: beato petro sc̃o remi¬

Expanded text:
exhortationis ostendimus. His ea, quanexhortationis ostendimus. His ea, quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce discussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum, vel personae nostrae auctoritfirmabis, totum ad scientiam nostram instructae relationis attestatione perveniat. Eo fiet, ut et noster animus officii charitate dati, et tuus securitate sepe fatus Hludowicus rex gloriosus coronam auream cum gemmis, que Regnum appellari solet, beato Petro, sancto Remi
Abbreviated transcription (Latin):
tanta longinqͥtate disiunctis. &
apłce sedis uigorem.⁊ patrũ reguliꝰ
studeas adhib̾e custodiã Uices itaq
nras ꝑ omne regnũ dilecti ⁊ sp̃alis
filii nr̃i clodouei. quẽ nuꝑ ad mini¬
p̾dicationẽ salutiferam cõmitantibꝰ.
ad fidem cũ gente integra conu̾¬
tisti. ⁊ sacri dono baptismatis conse¬
erasti: saluis pͥuilegiis quȩ ⁊ metͦpo¬
litanis. decreuit antiqͥtas. p̾senti auc¬
boritate cõmittimꝰ. augentes sturii
huiꝰ participatione ministerii ligni¬
tatem: releuantes nr̃as eiꝰdem reme¬
dio dispensationis exeubias.Et
licet de singłis ñ indigeas eboceri a
quo iã ꝓbauimꝰ acutis uniu̾sa seruari:
gratiꝰ tamen ẽẽ solet. si ituris trames
ostenbit᷑: ⁊ laboraturis inuncti oĩp̃is¬
oꝑis forma monstrat᷑. Paternas gͥ regłas &
decreta sc̃issimis diffinita concilii ab
omnibꝰ seruanda mandamꝰ. In his ui¬
gilantiã tuã in his curã fr̃ne monitã

Expanded text:
tanta longinquitate disiunctis et tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum dilecti et spiritalis filii nostri Hludowici, quem nuper, adminipredicationem salutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate committimus, augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo iam probavimus acutius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus sergilantiam tuam, in his curam et fraternae monita
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ tp̃s ab anastasio imꝑatore
icello clodoueus rex ꝓconsula
ie consul ⁊ augustus ẽ appella
Sed ⁊ ormisoa romane sebis
pontifex sc̃o remigio antique me-¬
tropolis ep̃o. quȩ tunc tp̃ris habe¬
bat sub se .xiiͫ. ciuitates ⁊ totidẽ
ep̃os eisoem p̾sibentes. uices suas
gente ad fidẽ conu̾si: ꝑ scãm eiꝰ p̾di¬
cationem dño cooꝑante ⁊ sermonẽ
confirmante sequentibꝰ signis com¬
misit hoc mͦ. Dilectissimo fr̃i remigio.
ormisda. Suscipientes plena fr̃ni¬
tatis tuȩ congratulationis colloqͥa.
quibꝰ nos germane salutis tue leti¬
ficauit inditio. corporali cũ sp̃alibuᷤ
officiis incolumitate subnixa: con¬
gruũ eẽ ꝑspeximꝰ hanc ipsam quam
mente gerius u̾bis aꝑire leticiã:
Agis eñ sũmi docum̃ta pontificis:
dum ⁊ p̾dicanda facis: ⁊ ea insinuare
ñ differa. Prerogatiuã gͥ de nr̃i sũp¬
simꝰ electione iudicii. qnͣo ro optum
te ẽẽ didicimꝰ: quod ceteris agendũ
obnixius imꝑamꝰ. ut in ꝓuinciie

Expanded text:
tempus ab Anastasio imperatore codicillos Clodoveus rex pro consulatu ea die consul et augustus est appellatus. Sed et Hormisda Romanae sedis pontifex sancto Remigio, antiquae metropolis episcopo, quae tunc temporis habebat sub se duodecim civitates, et totidem episcopos eisdem praesidentes, vices suas gente ad fidem conversi per sanctam ejus pcationem, Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc modo. Dilectissimo fratri Remigio Ormisda. Susdpientes plena fraternitatis tuae congratulalatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae letificavit indicio, corporali cum spiritalibus officiis incolomitate subnixa, congruum esse perspeximus, hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et predicanda facis et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione iudicii, quando id operatum te esse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis
Abbreviated transcription (Latin):
los acu̾sutias deceptoris
quia tales cause ibi em̾serant. quas ꝑ
se cdiffinire ñ posset. Beatus aũt remi¬
gnis sicut genebaudꝰ petiit. laudunũ
ꝑuenit. susceptꝰ cũ debita reu̾entia
ac secreta cubiculi petens. genebaudũ
int̾rogauit: ꝓ qua causa illũ uocau̾it:
Genebaud̾ uͦ cũ maximo fletu ⁊ hei¬
ulatu uolens tollere stolam de collo
suo ⁊ ꝓcidere ad pedes scĩ remigii. cũ
magna uͥtute abeato remigio ẽ de¬
tentus: ne stolam de collo suo tollerꝵ.
Et pꝰ quã cduitiꝰ ambo fleuerunt. intel¬
lexerat enĩ beatꝰ remigiꝰ genebaudũ
ad misse crim̃ ꝓ quo stolam uellet
depon̾e. uix cũ singultibꝰ ⁊ lacͥmis
genebaudꝰ ꝑ orbinẽ omnia retulit
quȩ cõmiserat.⁊ũe sc̃s remigiꝰ uideis
contritũ ⁊ pene desꝑatũ. blande con¬
solatus ẽ dicens: quod ñ tantũ dolerq¬

Expanded text:
los et versutias deceptoris quia tales causae ibi emerserant, quas per se diffinire non posset. Beatus autem Remigius, sicut Genebaldus petiit, Laudunum pervenit. Et susceptus cum debita reverentia, ac secreta cubiculi petens, Genebaldum interrogavit pro qua causa illum vocaverit. Genebaldus vero cum maximo fletu et ejulatu volens tollere stolam de collo suo, et procedere ad pedes sancti Remigii, cum magna virtute a beato Remigio est detentus, ne stolam dEt postquam diutius ambo fleverunt, – intellexerat enim beatus Remigius, Genebaudum admisisse crimen, pro quo stolam vellet deponere, – vix cum singultibus et lacrimis Genebaudus per ordinem omnia retulit que commiserat. Quem sanctus Remigius videns contritum et pene desperatum, blande consolatus est, dicens, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius beati remigii uitã rele
rochiam ipsiꝰ comitatus lai¬
nensi p̾fato castro subiecit
genebaudꝰ plus quã necessetͥ
de ante acta uita ⁊ gradꝰ sublt¬
te confibens. dũ debuerit cort
quia nec clauid sanctior nec slt¬
am uxorem quã relinquens mu¬
uerat in sororẽ quasi instruch.
salutari frequentiꝰ se uisitarip¬
sit: oblitus scripture dicentis U¬
des excauant aque: ⁊ alluno
t̾ra consumitur. Rupis transt̃
de loco suo Ande contigit ui te
uisitationes ⁊ blanba ac freques
mulieris collo quia durũ comꝰ
ruriȩ mollicͥẽ cor ep̃i emolliren
et quasi rupem saream de locos¬
tatis ad luxuriȩ inquinam̃ta
stulerint.  item contͣ scriptus
dicentem. Quis alligabit igñe i
Admota ign palea. id ẽ carmꝰ me¬
ebris materta. libidinis igmꝰ sud¬

Expanded text:
ipsius B. Remigii, vitam religiosam vit, et parochiam ipsius comitatus Laudunensis praefato castro subjecit. Qui Genebaldus plusquam necesse fuerat, de anteacta vita et gradus sublimitate confidens, cum debuerit cogitare, quia nec David sanctior, nec Salosuam uxorem, quam relinquens mutaverat in sororem, quasi pro instructione salutari frequentius se visitare permisit. oblitus scripturae dicentis: Lapides excavant aquae, et alluvione terra consumitur. Rupis transfertur de loco suo. Unde contigit, ut crebre visitationes et blanda ac frequentia mulieris colloquia durum contra luxuriae mollitiem cor episcopi emollirent et quasi rupem saxeam de loco sanctitatis ad luxuriae inquinamenta transtulerint. Et item contra scripturam dicentem: Quis alligabit ignem in admota igni palea, id est carnis muliebris materia, libidinis ignem su
Abbreviated transcription (Latin):
res eiꝰ albofrẽdis ⁊ landechildis.
et factum ẽ gaudiũ magnũ in illa
die angłis scĩs incelo: ⁊ hominibꝰ de¬
uotis in t̾ra. De miraculo siquioẽ qͦd
mallatione crismatis. sic̃ ⁊ de aliirata
est̾ cu̾olicorũ patrũ sententia. qua¬
is dicitur Diuma oꝑatio si ratione com

Expanded text:
res eius Albofledis et Landehildis. res eius Albofledis et Landehildis. Et factum est gaudium magnum in illa die angelis sanctis in celo et hominibus devotis in terra. De miraculo siquidem, quombae spetiem in allatione chrismatis, sicut et de aliis, rata est catholicorum patrum sequenda sententia, qua dicitur: Divina operatio si ratione com
Abbreviated transcription (Latin):
dere consueuerat. ⁊ ydola que in
asilis suis ꝓdeo adorare solebat.
frd̃i ardore fuccensus deiciendo in¬
cendẽt. Cuiꝰ sapientia miranba in
breuitate sermonũ. quibꝰ cdiscreti¬
onẽ ostendit. int̾ illã adorationem
& seruitutem: quã sepe asci̾s uiris
honore uen̾ationis ⁊ amore obseqͥs
angłis ⁊ hominibꝰ exhibitã legimꝰ.
& illam ab orationẽ ⁊ seruitutem
quã cultu diuinitati debito deo
soli iuxta pceptũ ipsiꝰ. ñ aũt ulli
creature exhibendã sc̃e scripture
lectionȩ cognoscimꝰ. E sic post con¬
fessionẽ ortobere fidĩ ao in t̾roga¬
tionẽ sc̃i pontifieis secłm eccłasticũ
morẽ baptiratꝰ est: trina m̾sione in¬
nomine sc̃ȩ ⁊ in cliuiduȩ trinita¬
tis. patris ⁊ filii ⁊ spũ scĩ. Et suscep¬
tus ab ipso pontifice de sc̃õ fonte.
ꝑunctus ẽ sacro crismate: cũ signo
tantur aũt de exerentu eiꝰ tna
milia iurorũ: exceptis paruuł
& mulieribꝰ. Baptitantur soro¬

Expanded text:
dere consueverat, et idola, quae in dere consueverat, et idola, quae in asilis suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, deiciendo incenderet. Cuius sapientia miranda est in brevitate sermonum, quibus discretionem ostendit inter illam adorationem et servitutem, quam sepe a sanctis viris honore venerationis et amore obsequii angelis et hominibus exhibitam legimus, et illam adorationem et servitutem, quam cultu divinitati debito Deo soli iuxta preceptum ipsius, non autem ulli creaturae exibendam sanctae scripturae lectione cognoscimus. Et sic post confessionem orthodoxae fidei ad interrogationem sancti pontificis secundum aecclesiasticum morem baptizatus estnomine sanctae et individuae Trinitatis, Patris, et Filii et Spiritus sancti. Et susceptus ab ipso pontifice de sancto fonte perunctus est sacro chrismate, cum signo zantur autem de exercitu eius tria milia virorum, exceptis parvulis et mulieribus. Baptizantur soro
Abbreviated transcription (Latin):
icepit tacite orare cũ lac̾miꝰ. 
odores quos ante in baptiste
enserant: om̃s qͥ aberant iesti¬
mabili suauitate repleti sunt. Accipi¬
ente aũt sc̃o pontifice ipsam ampul¬
lam: species colũbe disparuit. De quo
crismate fubit uenerandus ep̃s. in fon¬
tem sacratũ. Uiso aũt rex tanto mira¬
culo. ab negatis diaboli pompis q
oꝑibꝰ eiꝰ. petiit se a sc̃õ pontifice bap¬
tirari. Procedit nouus constantinꝰ
ad lauac̾rũ salutiferũ. in quo delenda
erant lepre uet̾is morbi. sordentesꝙ:
antiqͦ peccatoꝵ macule diluende.
diurno mun̾e obsequente bearo remi¬
gio. in quo apłica doctrina ⁊ uͥtutum
gra alt̾ rep̾sentari uidebat᷑ siluester.
sc̃s ep̃s dixit ore facundo. Mitis depo¬
ne colla sicamber. adora quod incendisti:
incende quod adorasti. Preceptis salu¬
taribꝰ illũ instituens. humili cleuoti¬
one uenerari eccłas ad cultum reli¬
gionis ebificatas: ut dm̃ ad oraret
ineis quas rigida ꝓfanitate incen¬

Expanded text:
epit tacite orare cum lacrymis. Eodores, quos ante in baptisterio senserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullam, species columbe dchrismate fudit venerandus episcopus in fontem sacratum. Viso autem rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et operibus eius, petiit, se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino muneri obsequente beato Remigio, in quo apostolica doctrina et virtutum gratia alter representari videbatur Silvester,  sanctus episcopus dixit ore facundo: 'Mitis depone colla, Sicamber; adora quod incendisti, incende quod adorasti'; preceptis salutaribus illum instituens humili devotione venerari aecclesias ad cultum religionis aedificatas, ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate incen
Abbreviated transcription (Latin):
bet exꝑim̃tum. Multi denq de frãcor
erercitu necdũ ad fidẽ conu̾si. cum
regis parente raganario ultͣ sumnã
ifluusũ aliquandeu degerunt. ddo¬
uictouie. eundem raganariũ fia¬
gieiis curpit̾ in seruitutẽ uictũ
a frãnois sibi trabitũ rex elodouenᷤ
occibit: ⁊ omnẽ francori ppłm ꝑbe
atum remigiũ ad fidẽ conu̾ti et
baptizar i obtinuit.
aptitatus aũt rex cũ gente integͣ.
plurimas possessiones ꝑcliu̾sas ꝓuin¬
tias scõ remigio tam ipse quã franci
potentes cdeberunt. quas ipse ꝑ diu̾¬
sas ȩccłas tradidit ne franci eũ rerũ
tatẽ eos uocasse putarent: ⁊ fidẽ xp̃i
quib reb̾ iorientalib̾ francie.
bus petentibꝰ trabitoribꝰ. porao
quandã ep̃io rem̃si abiuneit.

Expanded text:
lpa sumit. Multi denique de Francorum exercitu, necdum ad fidem conversi, cum regis parente fluvium aliquandiu degerunt, dovictoriis, eumdem Raganarium, flagitiis turpitudinem inservientem, vinctum a Francis, sibi traditum rex Ludovicus occidit et omnem Francorum populum per beatum Remigium ad fidem converti et baptizari obtinuit. Ͻ 16. Baptizatus autem rex cum gente integra, plurimas possessiones per diversas provincias sancto Remigio tam ipse quam Franci potentes dederunt, quas ipse per diversas aecclesias tradidit, ne Franci eum rerum tatem eos vocasse putarent et fidem Chrisquibus rebus in orientalibus Franciae partibus, petentibus traditoribus, portionem quandam episcopio Remensi adiunxit
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittere sacra misteria u̾bi. Quẽ
ostiis aꝑtis cubicularii regiᷤ reu̾ent̃
suscipiunt: ⁊ cũ honore debito usq
ad penetralia regis intͦducunt.
Sed ⁊ rex alacrit̾ ei obuiã ꝓsiliuit:
eũq amplexus cũ ipso ⁊ uen̾abile
comuge in oratoriũ beatissim apłor
pͥncipis petri. quod ut diximꝰ cubi¬
culo regis contiguũ erat ꝓcessit:
Cũq illi tres. pontifex scilicet ⁊ rex
atq regina. dispositĩ sedilibꝰ conse¬
dissent. cͥcũstantantibꝰ quibbã clericiꝰ
qui cũ pontifice uen̾ant ⁊ familia

Expanded text:
committere sacra mysteria verbi. Quem, committere sacra mysteria verbi. Quem, hostiis apertis, cubicularii regis reverenter suscipiunt et cum honore debito usque ad penetralia regis introducunt. Sed et rex alacriter ei obviam prosilivit, eumque amplexus, cum ipso et venerabili coniuge in oratorium beatissimi apostolorum principis Petri, quod, ut diximus, cubiculo regis contiguum erat, processit. Cumque illi tres, pontifex scilicet et rex atque regina, dispositis sedilibus consedissent, circumstantibus quibusdam clericis, qui cum pontifice venerant, et familia