comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re ur̃o quȩ ad grãm partiũ ꝑtinent
semꝑ studete. atq: ibi cau sa mercedis
sedederit elaborate: ut bona ur̃a am

Expanded text:
estro quae ad gratiam partium pertinent semper studete atque, ubi causa mercedis se dederit, elaborate, ut bona vestra am
Abbreviated transcription (Latin):
UNc albom sedes ꝓprias hoc ẽ.
pannoniam amicis sus hunis con¬
tribuit : eo scilicet ordine. ut si quo
tempore langobardis necesse ẽet re-¬
uerti: sua rursus atria repeterent.
Ig langobardi relicta pannonia. cũ
uxorib & natis om̃iqr suppellectili:
ttaliam ꝓperant possessuri. Habita¬
uerunt autẽ in pannonia annis
post sc̃m pascha. cuiꝰ festiuitas an¬
no eo iuxta calculi rationẽ iꝑsis ka¬
lendis aprilis fuit:. tũ a dñi incarna¬
tione anni quingenti sexaginta .uͭii.
essent euoluti.
Gutur cum rex albom cũ om̃i stio
exercitu uulgiq ꝓmiscui multitu¬
dine ad extremos italie fines ꝑue¬
nisset: montẽ qui in eis dem locis
ꝓminet ascendit. indeꝙ ꝓ ut cons¬
picere potutt: partẽ italiȩ conteplatꝰ
est. Qui mons propt̾ hanc ut fertur
causam. ex eo temꝑe mons regis appel¬
latus ẽ. ferunt in hoc monte bison
tes enutriri. Nec mirũ cumis usq
pannoniam ꝑtingat. que horum
animantiũ ferax est.¶ Deniq retulit

Expanded text:
unc Alboin sedes proprias, hoc est Pannoniam, amicis suis Hunnis contribuit, eo scilicet ordine, ut si quo tempore Langobardis necesse esset reverti, sua rursus arva repeterent. Igitur Langobardi, relicta Pannonia, cum uxoribus, et natis, omnique supellectili, Italiam properant possessuri. Habitaverunt autem in Pannonia annis post sanno iuxta calculi rationem ipsis kalendis Aprilibus fuit, cum iam a Domini incarnatione anni quingenti sexaginta octo essent evoluti. 8. Igitur cum rex Alboin cum omni suo exercitu vulgique promiscui multitudine ad extremos Italiae fines pervenisset, montem qui in eisdem locis prominet ascendit, indeque, prout conspicere potuit, partem Italiae contemplatus est. Qui mons propter hanc, ut fertur, causam ex eo tempore mons Regis appellatus est. Ferunt, in hoc monte bisontes feras enutriri. Nec mirum, cum usque huc Pannoniam pertingat, quae horum animantium ferax est. Denique retulit
Abbreviated transcription (Latin):
lricumꝙ: ꝑuadens. constantium
parthicis bellis occupatũ regni par¬
te priuauit. Constantiꝰ iuliam sce¬
lere comꝑto dimissa expeditione

Expanded text:
ricumque peruadens Constantium Parthicis proeliis occupatum regni parte priuauit. Constantius Iuliani scelere comperto dimissa expeditione
Abbreviated transcription (Latin):
ibi raras inducias aut factas in¬
tercepit. aut ut fierent coegit.
per uniuersam ciuitatem uio¬
lenter incanduit: ut merito ꝓ¬
digio celum ardere uisum sit:
quanto capud gentium. tanto
morborum igne flagrauit. Nam
eo anno brutium et seruilium
ambos consules pestilentia con¬
sumpsit: militares copias plu¬
rima ex parte confecit. multos
nobiles precipriȩq plebem
feda tabe deleuit: quamiris e
tiam superiore quarto anno a¬
borta lues eum dem populum
de populata est.Proximo dehinc
anno ciues exulẽs. seruiq fugi

Expanded text:
ibi raras indutias aut factas inibi raras indutias aut factas intercepit aut ut fierent coegit, per uniuersam ciuitatem uiolenter incanduit, ut merito digio caelum ardere uisum sit, quando caput gentium tanto morborum igne flagrauit. nam eo anno Aebutium et Seruilium ambo consules pestilentia consumpsit, militares copias plurima ex parte confecit, multos nobiles praecipueque plebem foeda. tabe delemt; quamms lam etiam superiore quarto anno oborta lues eundem populum depopulata sit. Proximo dehino anno ciues exules seruique fugi
Abbreviated transcription (Latin):
lo isto aduersum rerxem quod
supremum ipsi atq hostibus fuit.
cum sexcentis suis famosissima
illa incitamenta dixisset. prandete¬
inquit tanquam apud inferos
cenaturi: auxiliatoribus tamen
quos excedere bello iubebat mise¬
ricorditer suasit. ut se admeliora
tempora reseruarent. Eece cum ille
ꝓmisit fut᷑a meliora tẽꝑa. isti assert̾ me-¬
liora preterita et maiora: quid ali¬
ud colligi datur utroq isins de¬
testante presentia. nisi aut semper
bona ẽe s ingrata. aut numquam
omnino meliora:¬
t rome ut ad id tempus rede¬
am unde digressus sum: neq
inter uallo miseriarum ad alios
transire compellor. sed sicut se qͦn¬
dam feruescentia ubiq mala ipsis
actibus colligarunt. ita etiam ꝑ¬
mixta referuntur: nobis quippe
conferre inter se tempora orbis.
non cuusquam partis erus labo¬
ribus insultare propositum est:
Trome ergo post urbem conditam
anno. ce ͦ tc suspenso ad modum
bello. grauis pestilentia quȩ sẽper

Expanded text:
lo isto adversus Xerxem, quod lo isto adversus Xerxem, quod supremum ipsi atque hostibus fuit, cum sexcentis suis famosissima illa incitamenta dixisset: Prandete, tamquam apud inferos coenaturi, auxiliaribus tamen, quos excedere bello jubebat, misericorditer suasit, ut se ad meliora tempora reservarent. Ecce cum ille promisit futura meliora, isti asserunt meliora praeterita, quid aliud colligi datur, utroque in suis detestante praesentia, nisi aut semper bona esse, sed ingrata, aut numquam omnino meliorat Romae — ut ad id tempus redeam unde digressns sum: neque enim interuallo miseriarum ad alios transire conpellor, sed, sicuti se quondam efferuescentia ubique mala ipsis actibus conligarunt, ita etiam permixta referuntur: nobis quippe conferre inter se tempora Orbis, non cuiusquam partis eius la- boribus insultare propositum est — Romae ergo post Vrbem conditam anno CCLXL suspenso ad modicum bello grauis pestilentia, quae semper
Abbreviated transcription (Latin):
horis subeadem die tantis spaciis
maris terreq interiacentibus nun¬
ciatum. Qati rumor ei uel maxime
rei asti pulatus est: quod persas
audita clade sociorum primim
dolore. de hinc desperatione correp¬
tos: nec bello expeditos nec
fuge habiles reddidit: atq it a
consternatos profligatoq constan¬
tior factus hostis successu felicitatis
inuasit. ¶Terees bello ingrecia in fe¬
liciter gestõ. contemptibilis suis
factus : perartabanum prefectum
suum in regia circumuentus occi¬
ditur sO dempora. desiderio et re¬
cordatione dignissima: odies illoᷤ
in offense uirduitis. qui nobis ue¬
luti serenitates etenebris respicien¬
di proponuntur: quibus breuis¬
simo interuallo de uisceribus
unius regni decies nouies centena
milia uirorum tribus proximis
regibus tria bella rapuerunt.
Ut taceam de infelicissima tunc
grecia que totum hunc de quo
nunc hebescimus numerum mo¬
riendo superaiut leonida ille cla
rissimus lacedemoniorum in bel¬

Expanded text:
horis sub eadem die tantis spatiis horis sub eadem die tantis spatiis maris terraeque interiacentibus nuntiatum! qui rumor ei uel maxime rei adstipulatus est, quod Persas, audita clade sociorum primum dolore dehinc desperatione correptos, nec bello expeditos nec fugae habilee reddidit. atque ita consternatos profligatosque eonstantior factus hostis successu felicitatis inuasit. Xerxes, bello in Graecia infeliciter gesto contemptibilis suis factus, per Artabanum praefectum suum in regia circumuentus occiditur. O tempora desiderio et recordatione dignissima! o dies illos inoffensae serenitatis, qui nobis ueluti e tenebris respiciendi proponuntur! quibus breuissimo interuallo de uisceribus unius regni decies nouies centena milia uirorum tribus proximis regibus tria bella rapuerunt; ut taceam de infelicissima tunc Graecia, quae totum hunc, de quo nunc hebescimus, numerum moriendo superauit. Leonida ille clarissimus Lacedaemoniorum, in bel
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitatione adducere in spem
pacis aggressus est. Ubi in expug¬
nabilem eorum. libertatem uidet:
incensa urbis parte. in boetiam
omnem belli apparatum dedu.¬
cit. Illic quoq eum centum mi¬
lia grecorum in secuta sunt. Et
commisso sine mora prelio. mai¬
donrum deletis copiis illius.
ueluti naufragio nudum cum
paucis fugere compulerunt.
Castra regis opibus referta cepe
runt: non paruo quidem antio
industrie damno ¶Lam post hu¬
ius prede diuisionem: aurum
per sicum prima greciȩ uirtutis
corruptio fuits Irget igitur in¬
eptus miseros extrema perditio.
slam forte codem die quo inboe¬
tiam mardonii copie dele te
sunt: pars persici exercitus in asia
sub menemicale nauali prelio di¬
micabat. Ibi nouus repente rumor
utriusq classis et populi impleuit
aures audientes: mardonii extinc¬
tas copias grecos extitisse uictores.
Mira diiini uidicii ordinatio. In
boetia oriente sole bellum fuisse
commissum : inasia meriddianis

Expanded text:
sollicitatione adducere in spem sollicitatione adducere in spem pacis adgressus, ubi inexpugnabilem eorum libertatem uidet, incensa urbis parte in Boeotiam omnem belli apparatum deducit. illuc quoqllia Graecorum insecuta sunt, et commisso sine mora praelio, Mardonium, deletis copiis ipsius, velut e naufragio nudum cum paucis fugere compulerunt. Castra, regirunt, non paruo quidem antiquae industriae damno: nam post huius praedae diuisionem aurum Persicum prima Graeciae uirtutis corruptio fuit. urguet igitur inceptus miseros extrema perditio. nam forte eodem die, quo in Boeotia Mardonii copiae deletae sunt, pars Persici exercitus in Asia sub monte Mycale nauali proelio dimicabat. ibi nouus repente rumor utriusque classis et populi inpleuit aures, Mardonii exstinctas copias, Graecos exstitisse uictores. mira diuini iudicii ordinatio, in Boeotia oriente sole bellum fuisse commissum, in Asia meridianis
Abbreviated transcription (Latin):
tum offendisset. piscatoria scaffa
trepidus transit.¶Erat sane: qͦd
spectare humanum genus et do¬
lere debucrat. M otationes rerum¬
rerum hac uel maxima uarieta¬
de per metiens exiguo contentum
sum pelagus latuisset. et iugum
captiuitatis sue. uecto ponte por¬
casset. et uilissimo unius serui e.¬
gere ininisterio: curus potentia
dum montes exciduntur. ualles
replentur. amues ex haurtuntur:
ip sa etiam rerum natura cesisset.
¶Pedestres quoq copiȩ quȩ ducib
cominisse fuerant: labore. fa me.
ac metu. ita distabuerunt. Et cru¬
descente morbo tanta pestis tanta¬
q feditas morientium exorta est :
ut uie cadauersbus replerentur.
Dirȩ etiam alites. atq improbe
bestie escarum illecebris sollici¬
tate: moribundum sequerentur
exercitum ¶at uero mardonius
cui reliqua belli xexxes commise¬
rat afflatus primo successu bre¬
ui: mox in extrema deiectus est.
Olintum siquidem greciȩ opidũ
expugnauit.Athenienses : uaria

Expanded text:
tum offendisset, piscatoria scapha tum offendisset, piscatoria scapha trepidus transiit. erat sane quod spectare humanum genus et dolere debuerit mutationes rerum hac uel maxime uarietate permetiens: exiguo contentum sum pelagus ante latuisset et iugum captiuitatis suae iuncto ponte portasset; uilissimo unius seruuli egere ministerio, cuius potentiae, dum montes exciduntur, ualles replentur, amnes exhauriuntur, ipsa etiam rerum natura cessisset. pedestres quoque copiae, quae ducibus commissae fuerant, labore fame ac metu ita distabuerunt et erudescente morbo tanta pestis tantaque foeditas morientium exorta est, ut uiae cadaueribus replerentur, dirae etiam alites atque improbae bestiae escarum inlecebris sollicitatae moribundum sequerentur exercitum. At uero Mardonius, cui reliqua belli Xerxes commiserat, adflatus primum successu breui mox in extrema deiectus est. Olynthum siquidem Graeciae oppidum expugnauit. Athenienses uaria
Abbreviated transcription (Latin):
feminea cautela. in femina u¬
rilis audatia expectaretur. Cum
autem anceps pugna ẽe. iones
iuxta preceptum tem isto elis pau¬
latim se certamine subtrabere ce¬
perunt. Quorum defectio persas
iam fugam circumspicientes:
aperte fugere peruasit. In qua
crepidatione. multe naues mer¬
se capteq sunt. Piures tamen ue¬
lut regis seiritia inmanitatem
hostis timentes domus dilaban¬
tur. Anxium tot malis regem mar¬
donius aggreditur: suadens re¬
gem in regnum redire o portere.
priusquam aduersa fama no¬
uas resdomi moliretur. Se aut̃e
si residue sibi copie craderentur :
et ultionem ab hoste exacturum.
et ignominiam domesticam pro¬
pulsaturum. aut si aduersa belli
perseuerassent. cessurum se qui¬
dem hosti. ¶Sed tamen sine regis
in famia probato consilio : exer¬
etus mardonio traditur.Rex
abidum ubi pontem ueluti uic¬
tor maris conseruerat: cum pau¬
cis proficiscitur. Sed cum pontem
hibernis tempestatibus desolu¬

Expanded text:
feminea cautela, in femina vfeminea cautela, in femina virilis audacia spectaretur. Cum autem anceps pugna esset, Iones, juxta praeceptum Themistoclis, paulatim se certamini subtrahere coeperunt: quorum defectio Persas, jam fugam circumspicientes, aperte fugere persuasit. In qua trepidatione multae naves mersae captaeque sunt; plures tamen saevitiam regis, velut immanitatem hostis timentes, domum dilabuntur. Anxium tot malis regem Mardonius aggreditur, suadens, regem in regnum redire opprius quam aduersa fama nonas res domi moliretur; se autem, si residuae sibi copiae traderentur, et ultionem ab hoste exacturum et ignominiam domesticam propulsaturum, aut, si aduersa belli perseuerassent, cessurum se quidem hosti, sed tamen sine regis infamia. probato consilio exercitus Mardonio traditur. rex Abydum, ubi pontem ueluti uictor maris conseruerat, cum paucis proficiscitur. sed cum pontem hibernis tempestatibus dissolu
Abbreviated transcription (Latin):
res uictus interra: nauale prelrũ
parat. Sed themistocles dux athe¬
niensium cum intellexisset iones
quibus dum aurilium superiore
bello prebet in se persarum un¬
petum uerterat. in auxilium uer¬
xis instructam classem deducere:
sollicitari eos parti suȩ. hostibusq
subtrabere statuit. Et quia collo¬
quendi facultas negabatur. locis
quibus iones accessuri narribus
uidebantur: proponi simbolos.
Msaxisq affignubet.
Sotios quondam et participes
periculorum. nunc autem in ius¬
te ͥ agentes apta in crepatione cor¬
ripiens atq ad antiquorum uira
federum religiosa ad hortatione
per suadens. precipueq admo.¬
nens: uti commisso prelio. ceden¬
trum uice in hi beant remos.seseq
bello auferant. Igitur partem na¬
uium sibi detinens erpectator pug¬
ne in litore manet. Econtra autem
arte medora reginashalicarnasiq
in auxilium xexxi uenerat: inter
primos duces acerrime bello im¬
miscetur. ita ut uersa uice inuiro

Expanded text:
bis uictus in terra nauale proelium bis uictus in terra nauale proelium parat. sed Themistoclee dux Atheniensium cum intellexisset Ionas — quibus dum auxilium superiore bello praebet, in se Persarum impetum uerterat — in auxilium Xerxis instructam classem deducere, sollicitare eos parti suae hostique subtrahere statuit. et quia conloquendi facultas negabatur, locis quibus Iones accessuri nauibus uidebantur proponi symbolos saxisque adfigi iubet, socios quondam et partpericulorum, nunc autem injuste agentes, apta increpatione corripiens, atque ad antiquorum 113 foederum religiosa adhortatione persuadens: praecipueque admonens, uti commisso praelio cedentium vice inhibeant remos, seseque bello auferant. Igitur rex, partem navium sibi detinens, spectator pugnae in littore manet. Contra autem Artemidora, regina Alicarnassi, quae in auxilium Xerxi venerat, inter primos duces acerrime bello immiscetur, ita ut versa vice in viro
Abbreviated transcription (Latin):
rumpenda castra. commiscenda
arma: conturbanda agmina
fore. Nusquam uictores honestꝰ¬
quam in castris hostium ẽẽ. peri¬
turos. Per suasi igitur mori mal¬
le. inultionem future mortis
armantur : tanquam ipsi ince¬
ritum suum exigerent et uindi¬
carent¶M irum dictu: sescenti
iuri castra sescentorum milium
ir rumpunt. Tumułus: totis
castris oritur. Per se quoq ipsi¬
spartanos adiuuant mutuis¬
in se cedibus suis. Spartani que¬
rentes regem nec inuenientes:
cedunt sternuntq omnia ca¬
stra.peruagantur uniuersa.
Et inter densas strues corp oꝵ
raros homines uix sequuntur:
u ictores sine dubio. nisi mori
elegissent ¶Prelium aprincipio
noctis: in maiorem diei partem
tractum est. Ad postremum uin¬
cendo fatigati: ubi quisq eorũ
deficientibus membris uisus ÷.
sibi mortis sue ultione saciatus.
sibi inter impedimenta cadaue¬
rum campum quoq crasso et
semi gelato sanguine palpitatem.
lassuᷤᷤ. lapsus et mortuus estiper

Expanded text:
rumpenda castra, conmiscenda rumpenda castra, conmiscenda arma, conturbanda agmina fore; nusquam uictores honestquam in castris hostium esse perituros. Persuasi igitur mori malle, in ultionem futurae mortis armantur, tanquam ipsi interitum suum et exigerent et vindicarent. Mirum dictu, sexcenti viri castra sexcentorum millium irrumpunt. Tumultus totis castris oritur. Persae quoqSpartanos adiuuant mutuis caedibus suis. Spartani quaerentes regem nec inuenientes caedunt sternuntque omnia, castra peruagantur uniuersa et inter densas strues corporum raros homines uix sequuntur: uictores sine dubio, nisi mori elegissent. proelium a principio noctis in maiorem diei partem tractum : ad postremum uincendo fatigati, ubi quisque eorum deficientibus membris uisus est sibi mortis suae ultione satiatus, ibi inter impedimenta cadauerum campumque crasso et semigelato sanguine palpitantem lassus lapsus et mortuus est. Xerxes
Abbreviated transcription (Latin):
angustiis dermo pilarum obsti¬
tit. erxes autem contemptu pau¬
citatis obiecte: iniri pugnam. ẽ¬
seri manum imperat. Porro illi
quorum cognati et commanipu¬
lares incampis marachoniis occu¬
buerant: et certaminis simul et
cladis extitere principium. Dein¬
de succedens sibi turba maior ac
segnior cum iam neq procurren¬
dum libera. neq ad pugnandum
expedita. neq ad fugiendum prom¬
pta solis mortibus subigeretur:
criduo continuo non duorum
pugna sed cedes unius populi fu¬
it. Quarta autem die cum uide¬
ret leonida undiq hostem cir-¬
cum fundi. hortatur auxiliatores
socios: ut subtrahentes se pugne
in cacumen inontis euaderent.
ac se ad meliora tempora reserua¬
rent S ibi uero cum spartanis su¬
is. aliam sortem ẽe. fubeundam.
plusse patriȩ debere parcere quã
uite. Dimissis sociis: spartanos
admonet de gloria plurimum.
de uita nichil sperandum. neq
expectandum uel hostem uel
diem: sed occasionem noctis ꝑ¬

Expanded text:
angustiis Thermopylarum obstiangustiis Thermopylarum obstitit. Xerxes autem contemptu paucitatis obiectae iniri pugnam, conseri manum imperat. porro illi, quorum cognati et commanipulares in campis Marathoniis occubuerant, et certaminis simul et cladis exstitere principium. deinde succedens sibi turba maior ac segnior, cum iam neque ad procurrendum libera neque ad pugnandum expedita neque ad fugiendum prompta solis mortibus subrigeretur, triduo continuo non duorum pugna, sed caedes unius populi fuit. quarto autem die cum uideret Leonida undique hostem circumfundi hortatur auxiliares socios, ut subtrahentes se pugnae in cacumen montis euadant ac se ad meliora tempora reseruent; sibi uero cum Spartanis suis aliam sortem esse subeundam: plus se patriae debere quam uitae. dimissis sociis Spartanos admonet, de gloria plurimum, de uita nihil sperandum; neque exspectandum uel hostem uel diem, sed occasione noctis per
Abbreviated transcription (Latin):
autem instauraret bellum. et
ulcisci inuictores moliretur:
in ipso apparatum concidit. o¬
limpiade.Lxx. iiͣiͬi. hoc est post
urbem conditam anno. &ͦ i¬
.u¶Quo tempore: romȩ popilia
uirgo ob crimen stupri uiua de¬
fossa est.
erxes dario patri in regnum
succedens: bellum aduer¬
sum greciam apatre susceptum.
perquinquennium instruxteseã
de marathus lacedemonibus
qui tunc forte apud xerxen exu¬
labat ꝑ dabellas primum scrip
deinde ceratas. suis ꝑ rodidit.
Igitur xerxen. dcc. milia arma¬
torum de regno sẽt. ccc̃c de au¬
xiliis¶ rostratas etiam naues
mille. cͣc . sonerarias autem.inͥi.
milia numero habuisse narrat
It merito in opinato exercitui.
immenseq classi: uix ad potum
flumina. uix terras ad ingressum:
uir maria ad cursum. suffecisse
memoratum sit. ¶Huic tam in credi¬
bili temporibus nostris agnini
cuius numerum nunc difficilius
est astrui. quam tune fuit uincr:
leonida rex spartanorum cum
quattuor milibus hominum in

Expanded text:
autem instauraret bellum et autem instauraret bellum et ulcisci in uictores moliretur, in ipso apparatu concidit olympiade LXXIIII, hoc est post Vrbem conditam anno CCLXXV, quo tempore Romae Popilia uirgo ob crimen stupri uiua defossa est. Xerxes Dario patri in regnum succedens bellum aduersus Graeciam a patre susceptum per quinquennium instruxit; qugd Demaratus Lacedaemonius, qui tunc forte apud Xerxen exulabat, per tabellas primum scriptas deinde ceratas suis prodidit. igitur Xerxes septingenta milia armatorum de regno et trecenta de auxiliis, rostratas etiam naues mille ducentas, onerarias autem tria milia numero habuisse narratur; ut merito inopinato exercitu inmensaeque classi uix ad potum flumina, uix terras ad ingressum, uix maria ad cursum suffecisse memoratum sit. huic tam incredibili temporibus nostris agmini, cuius numerum nunc difficilius est adstrui quam tunc fuit uinci, Leonida rex Spartanorum cum quattuor milibus hominum in
Abbreviated transcription (Latin):
ad uersum se in auxilio iliiuiiseis
impetum fecit: acq arma direxit.
Porro autem. athenienses ubi ad
uentare darium compererunt :
quanuis auxilium alace demo¬
niis poposcissent. tamen cum
detineri persas quat. riduane re¬
ligiomis otio compertum habe¬
rent: spem occasione. sumentes:
instructis tantum .xͤ. milibus a¬
rmatorum cititum. et platensib
auxiliaribus mille: aduersum
.d.c. milia hostium. campis mara¬
coniis proruperunt.Miliciades
ei tunc bello prefuit̃. qui celeri¬
tate magisquam uirtute fretus:
alacri satis expeditione prius
hosti corinints inhesit. quam
posset expedito sagittarum ictu
pro pulsariiTanta in eo bello di¬
usitas certandi fuit ut ex alia parte
uiri ad occidendũ parati ex alia pecudes
ad moriendũ p̾ꝑate putarent᷑. Ducenta m¬
lia persarum apud campos ma¬
rathonios ea tempestate cecide¬
runt: sensit darius hoc damnũ.
Nam motus fugatusq : arreptis
nauibus refugit in persas. Cum

Expanded text:
aduersum se auxilio iuuissent, aduersum se auxilio iuuissent, impetum fecit atque arma direxit. porro autem Athventare Darium compererunt, quamvis auxilium a Lacedaemoniis poposcissent, tamen cum detineri Persas quatriduanae religionis otio compertum haberent, spem occasione sumentes, instructis tantum decem millibus civium, et Plateensibus auxiliaribus mille adversum sexcenta millia hostium, campis Marathoniis proruperunt. Melchiades ei tunc bello praefuit, qui celeritate magis quam virtute fretus, alacri satis expeditione prius hosti cominus inhaesit, quam posset expedito sagittarum jactu propulsari. Tanta in eo bello diversitas certandi fuit, ut ex alia parte viri ad occidendum parati, ex alia pecudes ad moriendum praeparatae putarentur. Ducenta millia Persarum apud campos Marathonios ea tempestate ceciderunt. Sensit Darius hoc damnum: nam victus fugatusque nauibus refugit in Persas. cum
Abbreviated transcription (Latin):
oppressi sunt. Darius itaq unus
ex his qui magorum audatiam
ferro coercuerant. consensu om¬
postquam assirios acbabiloniã.
apersarum regno deficientem bel¬
lo recuperauit: aceiro regi scichaꝵ
tulit quod filie eius petitas nup¬
tias.sibi non obtinuisset.¶ Magua
scilicet necessitas pro unius libi¬
dine hominis: des̃ milia uiroꝵ
periculo mortis exponi¶ In credibi¬
ui quippe apparatu. cum. dce. im
libus armatorum scithiam ingres¬
sus :non facientibus bostibus ĩte
pugne potestatem sin super repen¬
tinis incursibus extrema copia¬
rum delacerantibus: metuens
ne sibi reditus interrupto ponte
histri fluminis negaretur. amissis.
lxxͣx. milibus bellatorum trepitus
fugit quanius hunc amissorum
numerum inter damna non duxe¬
rit.s et quem babendum uix quis¬
q numerum ambire ausus eẽt.
perditum ille non sensit. Indeasiã
macedoniamq ingressus: per¬
domuit. Ionas quoq nauali cõ¬
Deinde inathenienses. cur ionas

Expanded text:
oppressi sunt. Darius itaque, unus oppressi sunt. Darius itaque, unus ex his qui magorum audaciam ferro coercuerant, consensu ompostquam Assyrios ac Babylonam a Persarum regno deficientem bello recuperauit, Antyro, regi Scytharum, tulit, quod filiae eius petitas sibi nuptias non obtinuisset. magna scilicet necessitas, pro unius libidine hominis septingenta milia uirorum periculo mortis exponi. incredibili quippe apparatu cum septingentis milibus armatorum Scythiam ingressus , non facientibus hostibus iustae pugnae potestatem, insuper repentinis incursibus extrema copiarum dilacerantibus, metuens ne sibi reditus interrupto ponte Histri fluminis negaretur, amissis octoginta milibus bellatorum trepidus muis hunc amissorum numerum inter damna non duxerit, et, quem habendum uix quisquam ambire ausus esset, perditum ille non sensit. inde Asiam Macedoniamque adgressus perdomuit. Ionas quoque nauali condeinde in Athenienses, cur Ionas
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine hostium diluere. promip¬
tius quam suis lacrimis parat.
Simulat diffidentiam: despera¬
tione cladis illate. Paulatimq
cedendo: superbum hostem in
insidiis uocat. Ibi quippe com¬
positis inter montes in sidiis: ce.
milia persarum cum ipso rege deleuit
A diecta suꝑ oĩa illiꝰ rei admiratione. qd̾ nec
nuntiꝰ quidem tante cladis suꝑfuit.
Regina caput ciri amputari atq in
utrem humano sanguine opple¬
tum conici iubet. non muliebri¬
ter increpitans: saqate in quit
sanguine quẽ sitisti. cuius per
annos. xxx. in satiabilis per¬
seuerasti.
nno ab urbe condita.ccͦ.xl.¬
.U. darius ciro apud seichas
interfecto: post aliquantum inter¬
uallum sorte regnum adeptus :.
Regnauit enim medius eorum
cambisses filius ciri. Qui de uicta
egipto. cunctam ȩgipti religionem
abommnatus: cerimonias eius et
templa deposuit.¶ Post hunc etiam
magi duo sub nomine quem oc¬
ciderat regis regno obripere ausr:
quiquidem mox deprebensi et

Expanded text:
sanguine hostium diluere posanguine hostium diluere potius, quam suis lacrymis parat. Simulat diffidentiam desperatione cladis illatae, paulatimque cedendo, superbum hostem in insidias vocat. Ibi quippe, composimilia Persarum cum ipso rege deleuit, adjecta super omnia illius rei admiratione, quod ne nuntius quidem tantae cladis superfuit. regina oaput Gyri amputari atque in utrem humano sanguine oppletum coici iubet non muliebriter increpitans: Satia te, inquit, sanguine quem, sitisti, cuius per annos triginta insatiabilis perseuerasti. Anno ab Vrbe condita CCXLV Darius Cyro apud Soythas , interfecto post aliquantum interuallum sorte regnum adeptus est. regnauit enim medius eorum Cambyses Cyri filius; qui deuicta Aegypto cunctam Aegypti religionem abominatus caerimonias eius et templa deposuit. post hunc etiam magi sub nomine quem occiderant regis regno obrepere ausi; qui quidem mox deprehensi et
Abbreviated transcription (Latin):
circum specta anxietate causant᷑.
sipotentissime ille quõdam roma-¬
ne reipublicȩ moles. nunc magis
imbecillitate prop rie senectutis:
quam alienis concusse uiribus
situr idem cirus proximi tempo¬
ne successir scichis bellum in¬
tulit. Quem chameris regina
quȩ tunc genti pre erat cum
prohibere transitum araxis flu¬
minis possit: transire ꝑmisit.
Primum propter fiduciam suir
de hinc propter oportunitatem¬
ex obiectu fluminis hostis inclusi.
Cirus itaq sithiam ingressus. ꝑ ro¬
cul atrans misso flumine castra
metatus: in super astͥu eadem ca¬
stra instructa uino epulisq dese¬
ruit: quasi territus refugisset.
hoc comperto regina terciam par¬
tem copiarum et filium adoles¬
centulum: ad perͣquendum cirũ
mittit. Barbari ueluti ad epulas
in uirati: primo. ebrietate iuin¬
cuntur. Mox reuertente erro: uni-¬
uersi cum adolente obtrun can¬
meris exercitu ac filio amis¬
so: uel matris uel regine dolorem

Expanded text:
circumspecta anxietate causantur, circumspecta anxietate causantur, si potentissimae illae quondam Romanae reipublicae moles nunc magis inbecillitate propriae senectutis quam alienis concussae uiribus gitur idem Cyrus proximi temporis successu Scythis bellum intulit. quem Thamyris regina quae tunc genti praeerat cum prohibere transitu Araxis fluminis posset, transire permisit, primum propter fiduciam sui, dehinc propter opportunitatemex obiectu fluminis hostis inclusi. Cyrus itaque Scythiam ingressus, procul a transmisso flumine castra metatus, insuper astu eadem instructa uino epulisque deseruit, quasi territus refugisset. hoc conperto regina tertiam partem copiarum et filium adulescentulum ad persequendum Cyrum mittit. barbari ueluti ad epulas inuitati ebrietate uincuntur, mox reuertente Cyro uniuersi cum adulescente obtruncanmyris, exercitu ac filio amisso, vel matris vel reginae dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
detur: uicta. capta subuersaͥ
Obi tunc croe sus tex lidorum
famosus opibus. cum ad auxi¬
landum babiloniis uenisset:
uictus sollicite in regnum refu¬
git ¶Cirus autem post ea quam ba¬
bilonem ut hostis inuasit.⁊ ut uic¬
tor euertit. ut rex disposuit: bel¬
lum transtulit in lidiam. Ibi con¬
territum superioꝵe iam prelio
exercitum: nullo nͥegotio suꝑauit.
Ipsum etiam croesum cepit. Cap¬
tumq: et uita et patrimonio do¬
nauitEx qͦgerare hoc loco mota¬
bilium rerum in stabiles status:
non opus est. ¶Quicquid enim est
opere et manu factum. labi et
consurami uetustate: babilon cap¬
ta confirmat. Cuius ut primum
imperium ac potentissimum ex¬
aitit. ita ec primum cessit: ut
ueluti quodam uite succedentis
etatis. de bita posteris heredi¬
eam tradendi formulam serua¬
turis. Ita adproxima aduentan¬
tis ciritẽptam̃ta: succub uit
magna babilon. et ingens lidia.
Amplissima orientis cum capite
suo brachia: unius prelii expe¬
ditione ceciderunt¶ Et nostri in¬

Expanded text:
ra victa, capta, subversa est. Ibi tunc Croesus, rex Lydorum, famosus opibus, cum ad auxiliandum Babyloniis venisset, victus sollicite in regnum refugit. Cyrus autem, posteaquam Babyloniam ut hostis invasit, ut victor evertit, ut rex disposuit, bellum transtulit in Lydiam: ubi conterritum superiore jam praelio exercitum, nullo negotio superavit. Ipsum etiam Croesum cepit, captumque et vita et patrimonio donavit. Exaggerare hoc loco mutabilium rerum instabiles status non opus est: quidquid enim est opere et manu factum, labi et consumi vetustate, Babylon capta confirmat: cujus ut 104 primum imperium ac potentissimum exstitit, ita et primum cessit, ut veluti quodam jure succedentis aetatis debita posteris tradeeamdem tradendi formulam servaturis. Ita ad proxima adventantis Cyri tentamenta succubuit magna Babylon, et ingens Lydia; amplissima Orientis cum capite suo brachia, unius praelii expeditione ceciderunt: et nostri in
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃o: om̃s abbates cum monachis suis.
Intercio: omnes abbatissȩ cũ congre¬
gationib suis. In quarto: om̃s in¬
fantes. In quinto: omnes laicĩ. In sex¬
to: uniu̾se uidue. In septimo: om̃s
mulieres contugate. Ideo autem de
beato gregorio pͦlura dicere omitri¬
mus: quia iam ante annos aliquot
eius uitam deo auxiliante texumꝰ.
Inqua quȩcunq: dicenda fuerant:
uxta tenuitatis nr̃e uires uniuer¬
sa descripsimus.
eoiumq: prȩdicatione ad xp̃m au

Expanded text:
secundo omnes abbates cum monacsecundo omnes abbates cum monacin tertio omnes abbatissae cum congregationibus suis; in quarto omnes infantes; in quinto omnes viri laici; in sexto omnes viduae; et in septimo omnes mulieres conjugatae. Ideo autem de beato Gregorio plura dicere omittimus, quia jam ante aliquot annos ejus Vitam, Deo auxiliante, contexuimus, in qua, quae dicenda fuerant, juxta tenuitatis nostrae vires, universa descripsimus. eorumque praedicatione Anglos ad
Abbreviated transcription (Latin):
ros influeret: & maximas in ea
regiones occuparet. Tunc ꝑ alue¬
um eidem fluminis. cũ multa
serpentium multitudine. d̾raco
etiam mire magnitudinis ꝑ urb̃
transiens: usq: ad mare descendi
Subsecita statim ẽ. hanc inundi¬
tionem grauissima pestilentia:
qua inguinariam appellant.
Quȩ tanta strage populũ deuasta
uix pauci remanerenti Primũq
oclagium papam uirũ uenerabi¬
iem ꝑculir: & sine mora extinxit.
Deinde pastore ꝑ empto: se in popy¬
los extendit. In hac ranta tribula¬
tione. beatissimꝰ gregoruis qui tunc
lentta trat. a cunctis generaliter
papa electus est. Qui cum seꝑtifor¬
mem letaniam fieri ordinasset: in¬
tra unus hore spacium dum dm̃
dep̃carentur. occognita ex eis subito
ad t̾ram corruentes. sꝑm exhalar̃t.
Septiformis autẽ lexania ideo dicta
est: quia om̃is urbis populus a bea¬
to gregorio inseptem partib depre¬
caturus dñm est diuisus. In primo
namq choro: fuit omĩs clerus. In

Expanded text:
urbis influerent et maximas in ea urbis influerent et maximas in ea regiones occuparent. Tunc per alveum eiusdem fluminis cum multa serpentium multitudine draco etiam mirae magnitudinis per urbem transiens usque ad mare discendit. Subsecuta statim est hanc inundatioquam inguinariam appellant. Quae tanta strage populi devastavit vix pauci remanerent. Primumque Pelagium papam, virum venerabilem, perculit et sine mora extinxit. Deinde pastore interempto sese per populos extendit. In hac tanta tribulatione beatissimus Gregorius, qui tunc levita erat, a cunctis generaliter papa electus est. Qui dum septiformem letaniam fieri ordinasset, intra unius hore spacium, dum hi Deum deprecarentur, octoginta ex eis subito ad terram corruentes spiritum exalarunt. Septiformis autem letania ideo dicta est, quia omnis Urbis populus a beato Gregorio in septem partibus deprecaturus Dominum est divisus. In primo enim choro fuit omnis clerus, in
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore fuit aquȩ diluuñ
infinib uenetiarũ & ligune
seu cȩteris regionib italiȩ: quale
post noe tempora creditur ñ fuisse
Facte sunt lauinȩ possessionũ. seu
uillarum. hominumꝙ pariter &
animantiũ magnꝰ interitus. Destro¬
cta sunt itinera. dissipate uie. Lan¬
tumq: tunc athesis fluuius extre¬
uit. ut circa basilicam beati ⁊eno¬
nis martyris que extra ueronen¬
sis urbis muros sita ẽ: usq: ad suy¬
ores fenestras aqua ꝑtingeret. licee
sicut beatus gregorius papascripst
in eadem basilica aqua minime
introierit. Urbis qͦ: eiusdem uero¬
nensis muri: exparte aliqua ead̾e
sunt inundatione subruti. Facta e.
arte hec mundatio: sexto decimo
kł̃. nouembris. Sed tante chorpsca¬
tiones & tonttrua fuerunt: qͣnte
fieri uix estiuo tempore solent. Ee
duos qͦ m̃ses: eadem urbs ueronen¬
sium magna ex parte incendio con¬
cremata est:¬
N hac diluuii effusione. in tantũ
apud urbem rom̃a fluinus tybcris
excreuit: ut aqua eiꝰ suꝑ urbis mis

Expanded text:
o tempore fuit aquae diluvium in finibus Veneciarum et Liguriae seu ceteris regionibus Italiae, quale post Noe tempore creditur non fuisse. Factae sunt lavinae possessionum seu villarum hominumque pariter et animantium magnus interitus. Destructa sunt itinera, dissipatae viae, tantum tuncque Atesis fluvius excrevit, ut circa basilicam beati Zenonis martyris, quae extra Veronensis urbis muros sita est, usque ad superiores fenestras aqua pertingeret, licet, sicut et beatus Gregorius post papa scripsit, in eadem basilicam aqua minime introierit. Urbis quoque eiusdem Veronensis muri ex parte aliqua eadem sunt inundatione subruti. Facta est autem haec inundatio sexto decimo Kalendas Novembris. Sed tantae coruscationes et tonitrua fuerunt, quantae fieri vix aestivo tempore solent. Post duos quoque menses eadem urbs Veronensium magna ex parte incendio concremata esn hac diluvii effusione in tantum apud urbem Romam fluvius Tiberis excrevit, ut aquae eius super muros
Abbreviated transcription (Latin):
respondentes dixerunt. Quia mii¬
tiatum ẽ. nob̾ quod nos dñs ũrite
occidere uellet. Iterum rex misit
ad eos sciscitans quis fuit ille quii
nuntiauerit. mandans eis: ie mꝰ
ei nuntiatorem ꝓderent. sũa gr̃at
inuenire ñ possent. Tunc illinai
factũ fuerat regi mandauer̃t dici¬
tes. claudũ hominẽ obunium sel
buisse: qui unũ pedem truncati
habebat. & genutenꝰ crure lignell
tebatur. & hunc fuisse sui imane

Expanded text:
respondentes dixerunt: "Quia nuntiatum est nobis, quod nos dominus rex occidere vellet". Iterato rex misit ad eos, sciscitans, quis fuerit ille qui eis nuntiaverit, mandans eis, ut, nisi ei nuntiatorem proderent, eius gratiam invenire non possint. Tunc illi sicut factum fuerat regi mandaverunt, dicentes, claudum hominem obvium se habuisse, qui unum pedem truncatum habebat et genu tenus crure ligneo utebatur, et hunc fuisse sui in
Abbreviated transcription (Latin):
tanto in posterum amore dilexit. ut
filio eiꝰ filiam suam ꝓmitteret: rur¬
sumq filio suo filiam eiꝰ expeteret.
S hȩc res quã ob causam nescio ad
effectum minime ꝑuenit᷑. huiꝰ ex¬
erntus ab eo directus. ꝑsas potentis¬
sime debellauit. Hictor regrediens
tantam molem prede cũ uginti
pariter elephantis aetulit: ut hu¬
mane crederetur posse sufficere
cupiditati.

Expanded text:
tantum in posterum amore dilexit, ut tantum in posterum amore dilexit, ut filio eius filiam suam promitteret rursumque filio suo filiam ei expeteret; sed hec res, quam ob causam nescio, ad effectum minime pervenit. Huius exercitus, ab eo directus, Persas potentissime debellavit, victorque regrediens, tantam molem prede cum viginti pariter elephantis detulit, ut humane crederetur posse sufficere cupiditati.
Abbreviated transcription (Latin):
ualentes. magno sunt confusionis
pudore cooꝑti. Transactis aut̃e pau¬
cis dieb: adueniens iustinianꝰ pedi¬
bus se p roiecit imꝑatoris. ob meritũ
gr̃e quindecĩ ei auri centenaria de¬
ferens. Quẽ ille scd̾m patientie sue
ritum colligens. sic in palatio assi¬
stere iussit ¶Sophya uͦ augusta im¬
memor ꝓmissionis quã quondam
in tyberium habuerat: insidias
ei temptauit ingerere. Procedente
uͦ eo ad uillam. ut uxta ritũ imꝑia¬
lem .xxx. dieb ad uindemia iocun¬
daretur: uocato ilam iustiniano
uoluit eum sullimare in regno. Qͦ
comꝑto tyberius: cursu ueloci con¬
stantinopolim regreditur. App̃hen¬
samq augustum. om̃ib thesauris
spoliauit: solum ei uictus cotidiani
alim̃tum relinquens. Segregatisq
pueris eiꝰ ab ea: abios de fideli bꝰ suis¬
posuit qui ei parerent.mandans
prorsus ut nullus de anterioribus
ad eam haberet accessum. Iustinia¬
num uͦ uerbis solummꝰ obiuirgatũ:

Expanded text:
valentes, magno sunt confusionis valentes, magno sunt confusionis pudore cooperti. Transactis autem paucis diebus, adveniens Iustinianus pedibus se proiecit imperatoris, ob meritum gratie quindecim ei auri centenaria deferens. Quem ille secundum pacientie sue ritum colligens, sic in palatio assistere iussit. Sophya vero augusta, inmemor promissionis quam quondam in Tyberium habuerat, insidias ei temptavit ingerere. Procedente autem eo ad villam, ut iuxta ritum imperiale triginta diebus ad vindemiam iocundaretur, vocato clam Iustiniano, voluit eum sublimare in regno. Quo comperto, Tyberius cursum veloci Constantinopolym regreditur, adprehensamque augustam omnibus thesauris spoliavit, solum ei victus cottidiani alimentum relinquens, segregatisque pueris eius ab ea, alios de fidelibus suisposuit qui ei parerent, mandans prorsus ut nullus de anterioribus ad eam haberet accessum. Iustinianum vero, verbis solummodo obiurgatum,
Abbreviated transcription (Latin):
situs celare ñ possum. Tunc tẏberiꝰ¬
cesar gauisus: mittit usq ad locũ
pueros suos. Precedente uero sene.
hi sequuntur attoniti. ꝑuenientẽq
ad tifternam deoꝑientesq: eam in¬
grediuntur. in qua tantũ auri uł
argenti reꝑtum ẽ. ut ꝑ multos dieᷤ
uix adeportantib potinsset euacu¬
ari. Que ille pene omĩa scd̃m suũ
morem erogatione largiflua dis¬
pensauit egenis. hic autẽ cum au¬
gustialem coronam accepturꝰ ẽẽt.
cumq uxta consuctudine ad spec¬
taculum circi popłs expectareo. in¬
sidias ei p̃parante sophya ut iustim¬
anum iustini nepotem ad dignita¬
tem imꝑatoriam sublimaret: ille
ꝑ loca sca prius ꝓ cedens. dehine
consulib ac prefectis palatium
ingressus. indutus purpura. dia¬
demate coronatus. throno imꝑia¬
li impositꝰ. cum immsis laudib in
regni ẽ. gła confirmatꝰ. Quod eiꝰ ad¬
uersarii audientes. nicbilq ei qui
in dño sꝑem suam posuerat officere

Expanded text:
situs celare non possum". Tunc caesar Tsitus celare non possum". Tunc caesar Tiberius gavisus mittit usque ad locum pueros suos. Recedente vero sene, hi secuntur attoniti; pervenientesque ad cisternam, deopertamque ingrediuntur. In qua tantum auri vel argenti repertum est, ut per multos dies vix a deportantibus potuisset evacuari. Quae ille pene omnia secundum suum morem erogatione largiflua dispensavit egenis. Hic cum augustalem coronam accepturus esset, eumque iuxta consuetudinem ad spectaculum circi populus expectaret, insidias ei praeparans, ut Iustinianum, Iustini nepotem, ad dignitatem imperatoriam sublimaret: ille per loca sancta prius procedens, dehinc consulibus ac praefectis palatium ingressus, indutus purpura, diademate coronatus, throno imli impositus, cum inmensis laudibus in regni est gloria confirmatus. Quod eius adversarii audientes, nichilque ei, qui in Deo spem suam posuerat, officere
Abbreviated transcription (Latin):
conculcamꝰ: Et dicto citins uifsit can¬
dem tabulam auferri. Defossaq ta¬
bula atq erecta: inueniunt subter
& aliam hoc signum habentẽ. qũa
& ipsam iussit auferri. Qua amota:
reꝑiunt & terciam. Iussuq eius cũ
hec fuisset ablata: inueniunt mag¬
num thesaurũ. habentem sup̃ mĩ¬
le anri centenaria. Sublatũq aurũ:
pauꝑib adhuc abundantiꝰ qͣm con¬
sueuerat largitur. Narses qͦ patriciꝰ
italie. cum in quadam ciuitate intra
italiam domũi magna haberer. cũ
mulas thesauris ad supra memora¬
tam urbem aduenit. ibiq in domo
sua occulte usternam magña fodit.
in qua multa milia centenariorũ
auri argentiq reposuit. int̾fectisq
om̃ib consciis. uni tantũm seni hec
iuram̃tum ab eo exigens com̃dauit.
Defuncto uͦ narsete: supradictꝰ senex
nam rem tibi cesar dicam. Cui ille.
Dic ait quid nis. Proderit em̃ tibi.
tum habeo. qͦd in extremis uite po¬

Expanded text:
conculcamus". Et dicto citius iussit eanconculcamus". Et dicto citius iussit eandem tabulam auferri. Defossamque tabulam atque erectam, inveniunt subter et aliam hoc signum habentem. Qui et ipsam iussit auferri. Qua amota, repperiunt et tertiam. Iussumque eius cum et haec fuisset ablata, inveniunt magnum thesaurum habentem supra mille auri centenaria. Sublatumque aurum, pauperibus adhuc abundantius quam consueverat largitur. Narsis quoque patricius Italiae cum in quadam civitate intra Italiam domum magnam haberet, cum multis thesauris ad supra memoratam urbem advenit; ibique in domo sua occulte cisternam magnam fodit, in qua multa milia centenariorum auri argentique reposuit. Interfectisque omnibus consciis, uni tantummodo seni haec per iuramentum ab eo exigens commendavit. Defuncto vero Narsete, supradictus senexnam rem tibi, caesarem, dicam". Cui ille: "Dic", ait, "quod vis; proderit enim tibi, tum habeo, quod in extremo vitae po
Abbreviated transcription (Latin):
gemus thesauros in celo. & dñs neb
augere dignabitur in futuro scło¬
¶Ig iustiꝰ cum undecim annis reg¬
nasset: amentiam quã incurrerat
tandem cũ uita fimuit. Bella sane
que ꝑ narsetem patricium gothis
uł frantis illata suꝑius ꝑ anticipa¬
tionem diximꝰ. hunis temporib gi¬
sta sunt. Deniq & cum roma tem¬
porib benedicti ꝓapȩ uastantib oĩa
ꝑ circũitum langobardis famis pe¬
nuria laboraret: multa milia fru¬
menti nauib ab egypto dirigens
tyberius constantinꝰ romand¬
rum regum quinquagesimꝰ sũpiti
imꝑium. hic cũ ut su ꝑius dixim̃
sub iustino adhuc cȩsare palatiũ
rgeret. & multas cotdie elemosi¬
nas faceret: magnã ei dñs auri co¬
piam subministrauit. Nam deam¬
balans ꝑ palatium: uidit in paui¬
ñto domus tabulam marmorrẽa.
in qua erat crux dñica sculpta. & ate.
srute dm̃ frontem nr̃am & pectora
munire debemꝰ. & ecce eam sub ƿedib

Expanded text:
gemus thesauros in celo, et Dominus nobis gemus thesauros in celo, et Dominus nobis augere dignabitur in seculo". Igitur Iustinus cum undecim annis regnasset, amentiam quam incurrerat, tandem cum vita finivit. Bella sane, que per Narsetem patricium Gothis vel Francis inlata superius per anticipationem diximus, huius temporibus gesta sunt. Denique et cum Roma temporibus Benedicti pape, vastantibus omnia per circuitum Langobardis, famis penuria laboraret, multa milia frumenti navibus ab Egypto dirigens, Tyberius Constantinus Romanorum regum quinquagesimus sumpsit imperium. Hic cum, ut superius diximus, sub Iustino adhuc cesar palatium regeret et multas cottidie helemosinas faceret, magnam ei Dominus auri copiam subministravit. Nam deambulans per palatium vidit in pavimento domus tabulam marmoream, in qua erat crux d"Crucem Domini frontem nostram et pectora munire debemus, et ecce eam sub pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quem etiam ferunt in herẽsim pe¬
lagianam dilapsum. hic cũ a di¬
uinis mandatis aurem cordis a¬
uerteret: iusto dei idicio amisso
rations intellectu amens effictꝰ
ẽsHic yberium cęsarem asciut
qui eiꝰ pilatium uł singulas ꝓ uin¬
tias gronaret. hominem iustum
utilemstrenuũ. sapientẽ. elemosi¬
nariun. in udiciis equum. in uie¬
toriis carum. & quod his om̃ib su¬
ꝑemint. uerissimũ xp̃ianũ. hic
cũ mitta de thesauris qͦs iustinꝰ
aggretauerat pauꝑib erogaret
sophii frequentiꝰ eum increpabat
quod rm publicam redegisset i
pauꝑtitem dicens. quod ẽgo mul¬
tis aniis congregaui. tu infra pau¬
cum empꝰ prodige disꝑgis. Aiebat¬
autẽ lle. Confido in año. quia ñ ar¬
erit iecunia fisco nr̃o. tantum ite
pauges elemosinam accipiant. &
captui redimantur. hoc est enim¬
magiꝰ thesaurus. dicente dño. Tres¬
aurtate uoƀ thesauros in celo aibi
ubi fires ñ effodiunt nec furant᷑.
Ergo de his que dñs tribuit congre¬

Expanded text:
quem etiam ferunt in heresim Pelagianam dilapsum. Hic cum a divinis mandatis aurem cordis averteret, iusto Dei iudicio amisso rationis intellectu, amens effectus est. Hic Tyberium cesarem adscivit, qui eius palatium, vel singulas provintias gubernaret, hominem iustum, utilem, strenuum, sapientem, elemosinarium, in iudiciis equum, in victoris clarum, et, quod his omnibus supereminet, verissimum Christianum. Hic cum multa de thesauris quos Justinus aggregaverat pauperibus erogaret, Sophia Augusta frequentius eum increpabat, quod rempublicam redegisset in paupertatem, dicens: Quod ego multis annis congregavi, tu infra paucum tempus prodige disautem ille: Confido in Domino quia non deerit pecunia fisco nostro, tantum ut pauperes eleemosynas accipiant, aut ut captivi redimantur. Hoc est magnus thesaurus, dicente Domino: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi ubi fures non effErgo de his que Dominus tribuit, congre
Abbreviated transcription (Latin):
pud agripinam magnis prȩliis su-¬
peratos interfecit. Ipse autẽ apud
sirmium in turre ferrata. milita¬
ri tumultu int̾fectus est.

Expanded text:
pud Agrippinam magnis praeliis superatos interfecit; ipse autem apud Sirmium turre ferrata militari tumultu interfectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Chisdem temporib antiochus ñ con¬
temytus babillona atq egebatana
tutoq medio imꝑio: aduersus fara¬
chatem parthorum regem congres¬
sus & uictus ẽ. Qui cum in exercitu
suo centũ milia armatorũ habere
inderetur: ducenta milia ampliuis
calonum att lixarum imnuxta
cohortib & nłrionib trahebat. Itaq¬

Expanded text:
Isdem temporibus Antiochus, non conIsdem temporibus Antiochus, non contentus Babylona atque Ecbatana totoque Mediae imperio, aduersus Phrahatem Parthorum regem congressus et uictus est. qui cum in exercitu suo centum milia armatorum habere uideretur, ducenta milia amplius calonum atque lixarum inmixta scortis et histrionibus trahebat. itaq
Abbreviated transcription (Latin):
&e seruitutem sPerpenna consulqui
ctasso successerat: audita morte cras¬
si & clade exercitus romani. raptim
inasiam ꝑuolauit. Aristonicũ recen¬
ti uiccoria feriati. improuiso bello
adortus: nudatũꝙ om̃ib copiis in
fugam uertit. Cumq stratonicem ur¬
bem ad quam ille confugerat obsidi¬
one cinxisset: truudatũ fame ad de¬
aitionem coegit. Perpenna consul a¬
pud ꝑgamum correptus morbo: diẽ
obiit. Aristonicus rome iussu sena¬
tus: incarcere strangulatus est.
odem anno ꝑtolomei alexan¬
arinorum regis inuera uita: mi¬
seriorem uite exitum dedit̃. Is enim
sororem suã stupro cognitam. ac de¬
inde inmatrimoniũ receptam: no¬
uissime turpiꝰ qͣm duxit abiecit. Pri¬
uignam uͦ suam hoc ẽ. filiam sororis
& conugis. coniugem asciuit: filium
suũ quem ex sorore susceꝑat. necñ
& filium fr̃is occidit. Qmͣobrem tan¬
tis incestis parricidiisq: execrabilis.
ab alexandrinis regno pulsus est.

Expanded text:
et seruitutem. Perpenna consul, qui et seruitutem. Perpenna consul, qui Crasso successerat, audita morte Crassi et clade exercitus Romani raptim in Asiam peruolauit, Aristonicum recenti uictoria feriatum inprouiso bello adortus nudatumque omnibus copiis in fugam uertit; cumque Stratonicen urbem, ad quam ille confugerat, obsidione cinxisset, trucidatum fame ad deditionem coegit. Perpenna consul apud Pergamum correptus morbo diem obiit; Aristonicus Romae iussu senatus in carcere strangulatus est. Eodem anno Ptolemaei Alexandrinorum regis misera uita miseriorem uitae exitum dedit. is enim sororem suam stupro cognitam ac deinde in matrimonium receptam nouissime turpius quam duxit abiecit. priuigaam uero suam, hoc est filiam sororis et coniugis, coniugem adsciuit, filium suum, quem ex sorore susceperat, nec non et filium fratris occidit. quamobrem tantis incestis parricidiisque exsecrabilis ab Alexandrinis regno pulsus est.