comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consurȩ imaginem imitaris. et ñ potius ei cũ quo in et̃ nũbeat
uiuere cupis. etiã nunchabitũ te quantũ potes diligere monstras.
Res pondit ille : scias ꝓcerto fratmi dilecte quia et sisi monis ton¬
surã ex consuetudine patriab abemꝰ: si monicam tam̃ ꝑfidiã
cipis quantũ mea paruitas sufficit uesgagia sequideside
facillime diuidicare reor : quod aptius multo sit ei quem
corde toto abominaris : Cuiusq orrendam faciem ui derefu¬

Expanded text:
tizavit, tonsurae imaginem imitaris? et non potius ejus cum quo in aeternum beatus vivere cupis, etiam nunc habitum te, quantum potes, diligere monstras? » Respondit ille: « Scias pro certo, frater mi dilecte, quia etsi Simonis tonsuram ex consuetudine patria habeam, Simoniacam tamen perfidiam principis, quantum mea parvitas sufficit, vestigia sequi desiderfacillime dijudicare reor, quod aptius multo sit, ejus quem corde toto abhominaris, cujusque horrendam faciem videre refu
Abbreviated transcription (Latin):
deret addiditet sillabas acuerba dicenda illi ꝓponere Et cũ in
om̃ibus consequenter responderet: p̃cepit eũ sententias longio¬
res dicere et fecit: neque ultra cessauit tota die illa et noctes e¬
quente quantũ potuit ut fer qui p̃sentes fuere loqui aliquidetar

Expanded text:
deret, addidit et syllabas ac verba dicenda illi proponere. Et cum in deret, addidit et syllabas ac verba dicenda illi proponere. Et cum in omnibus consequenter responderet, praecepit eum sententias longiores dicere; et fecit: neque ultra cessavit tota die illa et nocte sequente, quantum vigilare potuit, ut ferunt qui praesentes fuere, loqui aliquid, et ar
Abbreviated transcription (Latin):
maiore in firmitate uł in opia grauatũ. Quẽ cũ habere illis dieb
aut̃ inuilla ñ longeposita quidam adulescens mutus ep̃o notus. na
sepius ante illũ ꝑcipiende elemos inae gratia uenire consueuerat qui
tantã acfurfures babebat in capite ut nilumquã capillorum
ei insuperiore capitis nasciualeret totũ in circuituborri dicri¬
nes stareui debant ħ uncergo ad ducipepit ep̃s et ei in conseptis
eius dẽmansionis paruũ t̃ugunũ fieri in quomanens cotidia
ta septimana sequente dominita iussit adse intrare pau¬
perẽ. Ingresso linguã proferre exore acsibiostendere iussit
et ad prehendens eũ dem̃to signũ seãe crucis linguȩ eius in p̃ssit quã
signatam reuocare in õs et loquuillũ p̃cepit. Dicito inquiens alo qđ
edi id est etiã dixit ille statim soluto uinculo linguȩ quodiussus erat.
ad didit ep̃s nomina litterarũ dicito .a. dixit ille .a. dicito .b. dixit

Expanded text:
majore infirmitate vel inopia gravatum, quem secum habere illis diebusautem in villa non longe posita quidam adolescens mutus, episcopo notus, nam saepius ante illum percipiendae eleemosynae gratia venire consueverat, quitantam ac furfures habebat in capite, ut nil unquam capillorum ei in superiore parte capitis nasci valeret, tantum in circuitu horridi crines stare videbantur. Hunc ergo adduci praecipit episcopus, et ei in conseptis ejusdem mansionis parvum tugurium fieri in quo manens quotidianset impleta septimana, sequente Dominica jussit ad se intrare pauperem, ingresso eo linguam proferre ex ore ac sibi ostendere jussit; et adprehendens eum de mento, signum sanctae crucis linguae ejus impressit, quam signatam revocare in os, et loqui illum praecepit: Dicito, inquiens, aliquoendi, id est etiam. Dixit ille statim, soluto vinculo linguae, quod jussus erat. Addidit episcopus nomina litterarum: « Dicito A, » dixit ille A. « Dicito B; » dixit
Abbreviated transcription (Latin):
taui : Erat ergopater familias in regione nor danhut que
uocatur in cune ningũ religiosam cũ domosua gerins una
qui in firmitate corporis iactus et acres tente ꝑ dies adextre¬
ma ꝑductus primo tẽpore noetis de functus est : sed diluculore¬
ui uescens ac repente residens : om̃s quicor poriflentes adsederaN
timore inm̃s e ꝑculsos: infugam conuertit : Vxor tantũ quȩ
amplius amabat : qua multũ tremens et pauida remansit: quã

Expanded text:
tavi Erat ergo paterfamilias in regione Nordanimbrorum, quae vocatur Incuneningum, religiosam cum domo sua gerens vitam. Qui, infirmitate corporis tactus et hac crescente per dies ad extrema perductus, primo tempore noctis defunctus est; sed diluculo reviviscens ac repente residens omnes, qui corpori flentes assederant, timore immenso perculsos in fugam convertit. Uxor tantum, quae amplius amabat, quamvis multum tremens et pavida remansit. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
sui ossare condere. Cũ que ueniss& carrũ in quo eadẽ ossa duca¬
bantur. incumbentes uespera inmonas teriũ presactũ noluer ca
quier immponas terio libenter excipere : Quia &si scm eũ noueran

Expanded text:
sui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducesui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium praefatum, noluerunt ea qui erant in monasterio libenter excipere: quia etsi sanctum eum noveran
Abbreviated transcription (Latin):
in medio contigit uolantibus in altum scintillis culmen domus quod
erat uingis contextũ ac foeno tectum subitaneis flãmis impleri
indususpendebat . tuta abignibus & in tacta remansit: Qua
uis a uirtute miratis ualde & perquirentes subtilius : Inuener̃
quia de illolom ad sumptus erat puluis. ubi regis os uualdi san¬
miraculis multiper dies locũ frequenta reillũ & sanitatũ ibigra¬
tiã capere sibi suisq: coeperunt: XI¬
Vter quȩ nequa quã silentio pretereundũ reor quiduirtutis
Lomiraculi gelestis fuerit ostensũ. cũ ossa cius inuenta. atq: adeo¬
id est osuiu. qui post illum regni apicem tenebat. ut in sequentibus
dicemus. Est monasteriũ nobile in prouintia lindissi. nomine be¬
ardaneo quod eadem regina cũ uiro suo edil redo multũ diligebat
Venerabatur ex colebat in quodesi derabat honoranda patru

Expanded text:
in medio, contigit volantibus in altum scintillis, culmen domus, quod in medio, contigit volantibus in altum scintillis, culmen domus, quod erat virgis contextum ac foeno tectum subitaneis flammis impleri.  in quo pulvis ille inclusus pendebat, tuta ab ignibus et intacta remansit. Qua visa virtute, mirati sunt valde; et perquirentes subtilius, invenerunt quia de illo loco adsumptus erat pulvis ubi regis Osualdi sanmiraculis, multi per dies locum  Al., multi locum frequentare illum, et sanitatum ibi gratiam capere sibi suisque coeperunt. ter quae nequaquam silentio praetereundum reor, quid virtutis ac miraculi caelestis fuerit ostensum, cum ossa ejus inventa, atque ad ecid est Osuiu  Al., ejus Osuiu qui post illum regni apicem tenebat, ut in sequentibus dicemus. Est monasterium nobile in provincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui
Abbreviated transcription (Latin):
tulata aqua ipsa lauit faciem crines conposuit. caput linteo coope¬
ruit & cũ is quise ad duxerant sana pedib: Incedendo reuersa est
Eodem tempore uenit alius quidam denatione brittonum ut .N:¬
ferunt iterfaciens lux ta ipsũ locũ in quo prefata erat pugna c̃¬
plaa. & uidit unius locispatiũ c&ero campo uiridius acuenustius
Coepitq: sagaai animo conicere quod nulla ess& alia causa in solite
illo in loco uiriditatis. Nisiquia ibidem sanctior cetere exeratu. uir
aliquis fuis s& interfectus : Tulit itaq: depuluere terrae illius secũ
inligans in linteo cogitans qđ futurũ erat quia ad medelam in fir¬
mantium idem puluis ꝓficer&. Et ꝑgens i tinere suo ꝑuenita dui cã
& susceptus a hominis domus resedit & ipse cũ eis ad conuiuium ad¬
pendens linte olũ cũ puluere quẽ adtulerat in una poste parietis
Cũq: diutius epulis atque ebri&atiua carent. accenso grandugno

Expanded text:
tulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo coopetulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo cooperuit, et cum his qui se adduxerant, sana pedibus incedendo reversa estDCXLIII venit alius quidam de natione Brittonum, ut ferunt, iter faciens juxta ipsum locum in quo praefata erat pugna completa; et vidit unius loci spatium caetero campo viridius ac venustius: coepitque sagaci animo conjicere quod nulla esset alia causa insolitae illo in loco viriditatis, nisi quia ibidem sanctior caetero exercitu vir aliquis fuisset interfectus. Tulit itaque de pulvere terrae illius secum inligans in linteo, cogitans quod futurum erat, quia ad medelam infirmantium idem pulvis proficeret; et pergens itinere suo pervenit ad vicum et susceptus a dominis domus, resedit et ipse cum eis ad convivium, adpendens linteolum cum pulvere quem adtulerat, in una posta  Al., uno poste parietis. Cumque diutius epulis atque ebrietati vacarent, accenso grandi igne
Abbreviated transcription (Latin):
uersas in partes setor queret . repente uolutando deuenit i il¬
lud locũ ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora qui escente
dolore cessabat ab insanis menbrorũ motibus. & consueto
ae quorũmore quasi postlas situ dinem in diuersũ latus. uicissim
se se uoluere statimq: ex surgens quasi sanũ ꝑ om̃a ui reota
ingenii intellexit aliquid mire sc̃itatis huic loco quo equus est
curatus in ee. Et posito ibi signo non multo post ascendit ȩquũ
atq: adhospitiũ quo proposuerat accessit: Quod dum adi auem¬
r&. inuenit puellã ibineptã patris familias. longo paralisis mor¬
bo grauatã. Et cũ familia res domus illius deacerua puelle in firmu¬
tate ipso presento quȩrerentur coepit dicere ille deloco ubi caballus
suus eẽt curatus . Quid multa inponentes eã carro duxerunt ad locum :
Qubi euigilauit. sanatã se abilla corporis dis solutione sentiens pos¬

Expanded text:
versas in partes se torqueret, repente volutando devenit in ilversas in partes se torqueret, repente volutando devenit in illud loci ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolore cessabat ab insanis membrorum motibus, et consueto equorum more, quasi post lassitudinem in diversum latus vicissim sese volvere, statimque exsurgens quasi sanum  Al., sanus peingenii, intellexit aliquid mirae sanctitatis huic loco quo equus est curatus, inesse; et posito ibi signo, non multo post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: quo dum adveniret, invenit puellam ibi, neptem patris-familias, longo paralysis morbo gravatam: et cum familiares domus illius, de acerba puellae infirmitate ipso praesente quererentur, coepit dicere ille de loco ubi caballus suus esset curatus. Quid multa? imponentes eam carro, duxerunt ad locum  et ubi evigilavit, sanatam se ab illa corporis dissolutione sentiens, pos
Abbreviated transcription (Latin):
corruit. multi auferentes & inaquã mittentes suis ꝑhȩc infirmis
multũ commodi adferrent : Qui ui delic& mos adeo increbuit.
ut paulatim ab lata ex inde terra. fossam a dmensurã stature
uirilis altam reddiderit. Nec mirandũ hiloco mortis illius. infir¬
mos sanari. qui sem per dũ uiuer& infirmis & pauperibus c̃sulere
elimosinas dare. opemferre non cessabat. Et multa quidem in lo¬
co illo uel depuluere lo a illius. facta uirtutũ miracula narrantur
sednios duo tantũ quȩ ama ioribus audiuimus referre satis duximis
Non multo post interfectionẽ eius ex acto tempore. contigit
ut quidã equosedens. Iter iuxta locum a geret illum. Cuius ȩquus
subitola sescere consistere. caput interra dedinare . spumas
exore dimittere & augescente dolo renimio in terrã coepit
tare horã qua aut melioratum recperet lumentum. aut relin¬
que r& mortuum Ad ipsum diu grauidolore uexatũ cũ di¬

Expanded text:
corruit, multi auferentes, et in aquam mittentes, suis per haec  Al., hoc infirmis corruit, multi auferentes, et in aquam mittentes, suis per haec  Al., hoc infirmis multum commodi adferrent. Qui videlicet mos adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mensuram staturae virilis reddiderit. Nec mirandum in loco mortis illius infirmos sanari, qui semper dum viveret infirmis et pauperibus consulere, eleemosynas dare, opem ferre non cessabat. Et multa quidem in loco illo, vel de pulvere loci illius facta virtutum miracula narrantur: sed nos duo tantum quae a majoribus audivimus, referre satis duximus. Non multo post interfectionem ejus exacto tempore, contigit ut quidam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere, et augescente dolore nimio, in terram coepit tare horam, qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret mortuum. At ipsum diu gravi dolore vexatum, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
egnauit autem os ualdixri anis simus rexnor dam irmbitiã
nouom annos ad numeraco &tam illo quem & feralis l+¬
piatas regis britionum & uostasia demens regum
anglorum detos cabulem fecerat Si qui demuesi pradasum¬
unanima amnum censensi firma dim est Vt nom & me mo¬
naapos tetirum de cati lago regũ xp̃ia noram prorsus
aboler debar& neq aliquis ret noocrim annus na notri
Quocon plao annorum curridilo ocnsus e commissogram
p̾melio abiadam paguna gente pagano que rege merti
aquo & pro decessor eius aedum peremptus fuerat. In loco qui lingua
anglorũ nun cupatir mase felth annoeatis suȩ tricesimo oc auo
die quinta mensis augusti. Cuius quantauis in dm̃quẽ deuotio
mentis fuerit. &iã post mortem uirtutũ mira culis daruit. Nam¬
que in loco ubi propatria dimicas apaganis interfectus e. usque
hodie sanitates infirmorum & hominũ & pecorum celebrari ñ
desinunt. Vnde contigit ut puluerem ipsũ ubi corpus cius interram

Expanded text:
egnavit autem Osuald Christianissimus rex Nordanhymbrorum novem annis, adnumerato etiam illo anno, quem et feralis impietas regis Brittonum, et apostasia demens regum Anglorum detestabilem fecerat. Siquidem, ut suunanimo omnium consensu firmatum est, ut nomen et memoria apostatarum de catalogo regum Christianorum prorsus aboleri deberet, neque aliquis regno eorum annus adnotari. Quo completo annorum curriculo, occisus est commisso gravi praelio, ab eadem pagana gente paganoque rege Merciorum, a quo et praedecessor ejus Aeduini peremptus fuerat, in loco qui lingua Anglorum nuncupatur Maserfelth, anno aetatis suae trigesimo octavo, die quinto mensis Augusti DCXLII. Cujus quanta fides in Deum, quae devotio mentis fuerit, etiam post mortem, virtutum miraculis claruit. Namque in loco ubi pro patria dimicans a paganis interfectus est, usque hodie sanitates infirmorum et hominum et pecorum celebrari non desinunt. Unde contigit ut pulverem ipsum ubi corpus ejus in terram
Abbreviated transcription (Latin):
obmmietatem laboris. iniius structuram eccdesiȩ funditus relinqre
Ossa uero ab batis sȩ illo deloco el euara. in aliam ecdesia que essur
por fecta hac dedicata trans ferrȩ Et aperientes sepui diruni
eius. lta in te meratum corpus inuenirecur. ut a corruption con¬
cupis centiȩ carnalis erat inmune. Etito demio lotũ itq alus

Expanded text:
ob nimietatem laboris, hujus structuram ecclesiae funditus relinquere; ob nimietatem laboris, hujus structuram ecclesiae funditus relinquere; ossa vero abbatissae illo de loco elevata in aliam ecclesiam, quae esset perfecta ac dedicata transferre. Et aperientes sepulcrum ejus, ita intemeratum corpus invenere, ut a corruptione concupiscentiae carnalis erat inmune: et ita denuo lotum, atque aliis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ipsa nocte inmonas terio eodem diuinitus fuerintos tensa
miracula : Sed hȩc nos ad aliatendentes suis narrare ꝑmit
÷ teplrani Placuitq post diem tertium ut lapis quomonum̃tu
uitatis abhimis ebulliuit . ut cumctis qui ad stabant fratribus
sororibus quasi oro balsami aellaria esse uiderentur aperta
Sed & materter euis dequa dixiinus edibbreg. &ipintio dilect
perpetuȩ uirginitatis gloria inmagna corporis continentia con¬
seruauit Quȩ cuius es s& uirtutis magis post mor tẽ claruit
Cum enimãet abibatis sa coepit facere in monas teriosuo ecdesiã
in honorem omniũ apostolorum. in qua suum corpus sepoliricusicbat
sed cu opus idem adme dium ferme cet ꝑductum illa ne noc per¬
ficer& morte prerepta est : & inipso ecłȩ loco ubi desiderabat con¬
dita Post auus mortem fracrib: alia magis curantilus. in termis¬
sum est hoc edificum annis septem Quib: conpletis s ieuerunt

Expanded text:
quae ipsa nocte in monasterio eodem divinitus fuerint ostensa quae ipsa nocte in monasterio eodem divinitus fuerint ostensa miracula: sed haec nos ad alia tendentes suis narrare permitephani: placuitque post diem tertium ut lapis quo monumentum vitas ab imis ebullivit, ut cunctis qui adstabant fratribus ac sororibus quasi opobalsami cellaria esse viderentur aperta. Sed et matertera ejus, de qua diximus, Aedilberg, et ipsa Deo dilectam perpetuae virginitatis gloriam in magna corporis continentia conservavit: quae cujus esset virtutis, magis post mortem claruit. Cum enim esset abbatissa, coepit facere in monasterio suo ecclesiam in honorem omnium apostolorum, in qua suum corpus sepeliri cupiebat. Sed cum opus idem ad medium ferme esset perductum, illa ne hoc perficeret, morte praerepta est, et in ipso ecclesiae loco ubi desiderabat, condita. Post cujus mortem fratribus alia magis curantibus, intermissum est hoc aedificium annis septem, quibus completis, statuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat Imminence ergo die suȩ uocationis. coepit circuire
insigniores. Quarũ se omniũ precib: humilitor cõmendans
obitum proxime suũ. quẽ reuelatione didicerat ñ cȩlauit
es sefuturum. Quẽc uidelicet reuelationẽ. huius modi
es seꝑhibebat. Vi dis sese albatorũ cateruam ñ minimam
idem monas teriũ intrare hosque a se int̃rogatos quid
que rerent aut quid ibi uellent respondis seqđ obhoc illo
fuerint destinati ut aureum illudnũ mis ma qđ eodecantia
uenerat secũ adsumeret Ipsa autem noste incuius ultima
parte id est inapiente aurora . p̃sentis mundi tenebras
transiens supernã mi grauit adlucẽ Multi defracrib: ei et̃
monasterii qui aliis erant in ȩdibus. lã manifeste sec̃centus
egres si di noscere quio eẽt uider lucẽ celitus emissa fuis se
pmaoximã quȩ scã illã animã carnis uinculis absaluta ad
ȩterna patriȩ cȩlestisgaudia ducebat Addunt & alia

Expanded text:
ficiat. Inminente ergo die suae vocationis. coepit circuire ficiat. Inminente ergo die suae vocationis. coepit circuire insigniores: quarum se omnium precibus humiliter commendans, obitum proxime suum, quem revelatione didicerat, non celavit esse futurum: quam videlicet revelationem hujusmodi esse perhibebat: Vidisse se albatorum catervam hominum idem monasterium intrare; hosque a se interrogatos quid quaererent, aut quid ibi vellent, respondisse quod ob hoc illo fuerint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia venerat, secum adsumerent. Ipsa autem nocte, in cujus ultima parte, id est, incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens, supernam migravit ad lucem, multi de fratribus ejusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, jam manifeste se concentus egressi dignoscere quid esset, viderunt lucem caelitus emissam fuisse permaximam, quae sanctam illam animam carnis vinculis absolutam, ad aeterna patriae caelestis gaudia ducebat  Al., deducebat. Addunt et alia,
Abbreviated transcription (Latin):
tructum .ẽ. abbatis sa nobilissima uocabulo fara. In loco qui
dicitur inbrige. Nam eo tempore necdũ multis in regione
anglorũ monas teriis constructis. multi debrittana mo
teria a dire solebant. Sed et filias sua sehdem erudiendas ao
sponso cȩlesti copulandas mittebant : Maximȩ inbrige & in cale
et in eandi : legũ monas terio inter quas erat setrlryd filia uxoris
annȩ regis orientaliũ anglorũ cuius supra meminimus & fi¬
lia naturalis ciusdem regis aedilbregi Quaeutra que cũ eẽt¬
peregrina premerito uirtutũ eiusdem monas teru brigen¬
sis .ẽ. abbatissa constituta Cuius regis filia maior sexburg
uxor ear combrecti regis cantu ariorũ. habuit filiã car¬
congotã dequa sumus dicturi. Huius autem uirgins dodicate
mira culorũ usq: hodiȩ narrantur. Verũ nos deransitutantũ
illius quo cȩlestia regna peciit. ali quid breuiter dicere suf¬

Expanded text:
tructum est ab abbatissa nobilissima, vocabulo Fara, in loco qui tructum est ab abbatissa nobilissima, vocabulo Fara, in loco qui dicitur In Brige. Nam eo tempore necdum multis in regione Anglorum monasteriis constructis, multi de Brittania mteria adire solebant; sed et filias suas eisdem erudiendas, ac sponso caelesti copulandas mittebant; maxime in Brige et in Cale, et in Andilegum monasterio: inter quas erat Saethryd, filia uxoris Annae regis Orientalium Anglorum, cujus supra meminimus, et filia naturalis ejusdem regis Aedilberg: quae utraque cum essperegrina, prae merito virtutum, ejusdem monasterii Brigensis est abbatissa constituta. Cujus regis filia major Sexbur uxor Earconbercti regis Cantuariorum, habuit filiam Earcongotam, de qua sumus dicturi. Hujus autem virginis Deo dicamiraculorum usque hodie narrari. Verum nos de transitu tantum illius quo caelestia regna petiit, aliquid breviter dicere suf
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis Ac parrochiȩ teneret̃ a dstrictis
Ne tamen obnixȩ petentinil ferret auxilii. misit proseillo pres¬
biterum leu therium ne potem suũ. quiei siuellet ordinaretur ep̃s
dicens quod ipse eũ dignum ẽe epis copatu iudicaret : Quo hono¬
rificȩ a populo &a rege suscepto rogauer̃ theodorũ tunc archi¬
ep̃m doruuernensis ec clesiȩ ipsum sibi antistitem consecrari
Qui consecratus in ipsa ciui tate multis annis episcopatũ genuisoꝵ
exsinodica se coctione solus sedulo moderamine gessit UIII¬
Seadbaldrex cantuariorũ transiens ex hac uita ear con¬
brecto filio regni guberna cula reliquid. quȩ ill& suscepta
uiginti quat tuor annis et aliquot mensibus nobilissime
tenuit . Hic primus regum anglorum in toto regnosuoidola
relinquiacdestrui. simul & ieiuniũ quadraginta dierum
obseruari principali auctoritate prȩcepit. Quȩ nefacile
a copiam posset contempni. intrans gressores dignas etc̃¬
petentes punitionis proposuit. Cuius filia ear congote. ut

Expanded text:
civitatis ac parochiae teneretur adstrictus: ne tamen obnixe petenti nil ferret auxilii, misit pro se illo presbyterum Leutherium, nepotem suum, qui ei, si vellet, ordinaretur episcopus; dicens quod ipse eum dignum esse episcopatu judicaret. Quo honorifice a populo et a rege suscepto, rogaverunt Theodorum, tunc archiepiscopum Doruvernensis Ecclesiae, ipsum sibi antistitem consecrari: qui consecratus in ipsa civitate DCLXX, multis annis episcopatum Gevissarum, ex synodica sanctione, solus sedulo moderamine gessit . CEadbald rex Cantuariorum transiens ex hac vita, Earconbercto filio regni gubernacula reliquit: quae ille suscepta viginti quatuor annis et aliquot mensibus nobilissime tenuit. Hic primus regum Anglorum in toto regno suo idola relinqui ac destrui, simul et jejunium Quadraginta dierum observari principali auctoritate praecepit. Quae ne facile a quopiam posset contemni, in transgressores dignas et competentes punitiones proposuit. Cujus filia Earcongota, ut
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatis dubios circulos sequentes ut pote quib: longe ulir¬
orbem positis neme sinodalia paschailis obseruantiȩ decr&ia
porrexerat. Tantũ ea quȩ in prophaics. euangelicis et
a postolicis litteris discere poterant pietatis & castitatis
opera diligenter obseruantes Permansit autẽ huius madi
obseruantia paschalis apudeos tempore non pauco. hoc ẽ
usq ad annũ domimcae in carnationis dic ruͦ ꝑ annosel¬
Et tunc ueniente adeos. reuerentissimo et sc̃s simopatre &
sacerdote ecgberto denatione anglorũ qui in hibernia diutus
uitȩ ꝑfectione eximius correcti sunt ꝑ eũ. et aduerũ ca nonicũq
ebdomada celebrabant. Sciebant enĩ ut xp̃iam resurrec¬
tionẽ domini cã quȩ prima sabbati facta ẽ. Prima sibbati
semꝑ eẽ. celebrandam sed ut barbari ha arus tici quando
eadem prima sabbati ea quȩ nunc dominicadies cognomi
natur ueni ret. minime didicerant. Verum quia gratia

Expanded text:
festivitatis dubios circulos sequentes, utpote quibus longe ultrfestivitatis dubios circulos sequentes, utpote quibus longe ultrorbem positis nemo synodalia paschalis observantiae decreta porrexerat; tantum ea quae in propheticis, evangelicis et apostolicis literis discere poterant pietatis et castitatis opera diligenter observantes. Permansit autem hujusmodi observantia paschalis apud eos tempore non pauco, hoc est, usque ad annum dominicae Incarnationis set tunc veniente ad eos reverentissimo et sanctissimo Patre et sacerdote Ecgbercto, de natione Anglorum, qui in Hibernia diutiusvitae perfectione eximius, correcti sunt per eum et ad verum canonicumque hebdomada celebrabant. Sciebant enim, ut Christiani, resurrectionem dominicam quae prima Sabbati facta est prima Sabbati semper esse celebrandam: sed ut barbari et rustici, quando eadem prima Sabbati quae nunc Dominica dies cognominatur  Al., nuncupatur veniret minime didicerant. Verum quia gratia
Abbreviated transcription (Latin):
xxxii ex quo ipse brittamã p̃dicaturus adut fecerat aut̃
prius quã brittaniã ueniret monasteriũ nobile in hibernia.
qđ a copia roborũ de armach lingua scottorũ. hoc est cãpus
roborũ cognominatur . ex quo utroq: monasterio plurima
et ex inde monas teria ꝑ discipulos eius & inbrittania et in
hibernia ꝓpagatas. in quib: omnib: idem monasteriũ in su¬
lanũ in quo ipse requies cit corpore princpatũ teneret
Habere autem solet ipsa in sula rectorẽ seꝑ abbatẽ presbuero
cuius iuri & om̃is ꝓuintia et ipsi &ã epis copiordine in usi¬
tato debeant eẽ subiecti luxta exemplũ primidoctoris
illius qui ñ ep̃s sed presbiter extitt et monachus. Decuus
uita et uerbis ñ nulla a discipulis eius ferunt᷑ scripta haberi
Verũ quabis cũq fuerit ipsinos hoc de illo certũ tenemꝰ quia
reliquid successores mignȩ c̃tinentia hacdiuinꝰ a monre
regulariq institutione in signes Intẽ pore quidem sũ me

Expanded text:
 ex quo ipse Brittaniam praedicaturus adiit. Fecerat autem, priusquam Brittaniam veniret, monasterium nobile in Hibernia, quod a copia roborum Dearmach lingua Scottorum, hoc est, Campus roborum, cognominatur. Ex quo utroque monasterio plurima  Al., perplurima exinde monasteria per discipulos ejus et in Brittania et in Hibernia propagata sunt: in quibus omnibus idem monasterium insulanum, in quo ipse requiescit corpore, principatum teneret  Al., tenet. Habere autem solet ipsa insula rectorem semper abbatem presbyterum, cujus juri et omnis provincia, et ipsi etiam episcopi, ordine inusitato, debeant esse subjecti, juxta exemplum primi doctoris illius, qui non episcopus, sed presbyter extitit et monachus: de cujus vita et verbis nonnulla a discipulis ejus feruntur scripta haberi. Verum qualiscumque fuerit ipse, nos hoc de illo certum tenemus, quia reliquit successores magna continentia ac divino amore regularique institutione insignes: in tempore quidem summae
Abbreviated transcription (Latin):
in ecdesia sci p&tre seruantur. ac digno a cunctis honore
uenerant᷑. Huius in distria reges diroru & bernitiorũ.
prouantiȩ quȩ extenus ab inuicem discordabant in unã
sunt prem et uelut unũ conpaginate inpopulũ. Erat
autẽ nepus aeduini regis. exsorore accha Dignũq fuit
ut cantus p̃cessor. talẽ haberet desua consanguini tate:
Et religionis heredem et regni. UII¬

Expanded text:
in ecclesia sancti Petri servantur, ac digno a cunctis honore in ecclesia sancti Petri servantur, ac digno a cunctis honore venerantur. Hujus industria regis, Deirorum et Berniciorum provinciae, quae eatenus ab invicem discordabant, in unam sunt pacem, et velut unum compaginatae in populum. Erat autem nepos Aeduini regis ex sorore Acha, dignumque fuit, ut tantus praecessor talem haberet de sua consanguinitate et religionis heredem et regni.
Abbreviated transcription (Latin):
fertur qui a tempore quodam cũ diȩ scopaschȩ cũ prefato
epo consedis set ad prandium positusq esset in mensa cora
eo discus argenteus. regalis epulis refertus. etiã iam que
eẽt manus ad panẽ benedicendum mis suri. intrasse subito
minis trũ ipsius cui suscipiendorũ in opũ erat cura delegata.
Et indicas se regi quia multitudo pauperũ unde. undecũq
adueniens maxima ꝑplacteas sederet. postulans aliqui deli¬
mosine arege. Quimox dapes sibimet ad positas deferri
tali facto pr&atis adphendit dexterã eius & ait Nũ quã
inieteres cat haec manus. Quod &ita iuxta uotũ benedic¬
tionis eiusꝑuenit Nã cũ inter fecto illo pugna manus cũ
brachio a cetero essent corpore resecte contigit ut alten
incorrupte ꝑdurent Deniq: in urbe regia quȩ a regina
codã uocabulo bebba cognomitur. loculo induse argenteȩ

Expanded text:
fertur quia tempore quodam cum die sancto Paschae cum praefato fertur quia tempore quodam cum die sancto Paschae cum praefato episcopo consedisset ad prandium, positusque esset in mensa coram eo discus argenteus regalibus epulis refertus, et jamjamque  Al., refertus, jamque essent manus ad panem benedicendum missuri, intrasse subito ministrum ipsius cui suscipiendorum inopum erat cura delegata, et indicasse regi quia multitudo pauperum undecumque adveniens maxima per plateas sederet, postulans aliquid eleemosynae a rege: qui mox dapes sibimet adpositas deferri tali facto pietatis, adprehendit dextram ejus, et ait: « Nunquam inveterascat haec manus. » Quod et ita juxta votum benedictionis ejus provenit. Nam cum interfecto illo in pugna, manus cum brachio a caetero essent corpore resectae, contigit ut hactenus incorruptae perdurent. Denique in urbe regia, quae a regina quondam vocabulo Bebba cognominatur, loculo inclusae argenteo
Abbreviated transcription (Latin):
erat. adeũ dequo agebat᷑ sacerdotẽ Videt᷑ michi frat̃ quia
durior iusto indoctorib: Auditoribus fuisti et non eis iuxta
donec paulatim enutriti uerbo dĩ ad capienda ꝑfectiora
& adfacienda sublimiora dĩ p̃cepta sufficerent. Quo audito
aderudiendos incredulos & in doctos mitti debere decer¬
miser̃ Quiubi tẽpus accepit sicut prius moderamine discre¬
tionis Ita post modũ et ceteris uir tutib: ornatus apearuit
uius igitur antistis doctrina rex os uuald cũ ea cuip̃.U¬
ribus suis regna cȩlorũ sperare didecit sed & regna terrarũ
consecutus . ẽ Deniq: om̃s naciones & prouintias brittamȩ
quȩ inquattuor linguas id est brit tonũ. pictorũ scottorũ
et anglorum diuise sunt inditione accepit : Quoregni culmina
sublimatus nihil hominus quod mirũ dictũ est pauperib: et
peregrinis. semꝑ humilis benignus & largus fuit. Denique

Expanded text:
rerat, ad eum de quo agebatur sacerdotem: « Videtur mihi, frater, quia rerat, ad eum de quo agebatur sacerdotem: « Videtur mihi, frater, quia durior justo indoctis auditoribus fuisti, et non eis juxtadonec paulatim enutriti verbo Dei, ad capienda perfectiora et ad facienda sublimiora Dei praecepta sufficerent. » Quo audito, ad erudiendos incredulos et indoctos mitti debere decermiserunt. Qui ubi tempus accepit, sicut prius moderamine discretionis, ita postmodum et caeteris virtutibus ornatus apparuitissimi antistitis doctrina rex Osuald cum ea cui praeincognita progenitoribus suis regna caelorum sperare didicit; sed et regna terrarum consecutus est. Denique omnes nationes et provincias Brittaniae, quae in quatuor linguas, id est, Brittonum, Pictorum, Scottorum et Anglorum divisae sunt, in ditione accepit. Quo regni culmine sublimatus, nihilominus, quod mirum dictu est, pauperibus et peregrinis semper humilis, benignus et largus fuit. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
uł ad redemptionẽ eorũ qui iniuste fuerant uenditidispen¬
sabat Deniq multos quos p̃tiodato red ꝓmerat. redẽptos
post modũ suos discipulos fecit atq: ad sacerdo talẽ usq gradũ¬
eruendo atque instituendo ꝓuexit. Ferunt autẽ quia cũ depro¬
uintia scottorũ rex os uald postulas set antistitẽ qui sibi suȩ genti
uerbũ fidei minis traret . missus fuerit primo alius austerioris
animiuir: Quicũ aliquandiu genti anglorũ p̃dicans nihilꝓficeret
neclibent̃ apopulo audiretur . redierit patriã atq: inconuentu
seniorũ retulerit quia nihil prodesse docendo genti ad quã mis¬
suserat potuis set eo qđ essent homines in domobalis & durȩ
ac barbarementis. Atilli ut peribent tractatũ magnũ in con¬
cilio quid eẽt a gendũ habere coeper̃ desiderantes quidem
predicatoredolentes : Tum ait aedan Nã &ipso concilio int̃¬

Expanded text:
vel ad redemptionem eorum qui injuste fuerant venditi, dispenvel ad redemptionem eorum qui injuste fuerant venditi, dispensabat. Denique multos quos pretio dato redemerat, redemptos postmodum suos discipulos fecit, atque ad sacerdotalem usque graduerudiendo atque instituendo provexit. Ferunt autem quia cum de provincia Scottorum rex Osuald postulasset antistitem, qui sibi suaeque genti verbum fidei ministraret, missus fuerit primo alius austerioris animi vir, qui cum aliquandiu genti Anglorum praedicans nihil proficeret, nec libenter a populo audiretur, redierit patriam, atque in conventu seniorum retulerit, quia nil prodesse docendo genti ad quam missus erat, potuisset, eo quod essent homines indomabiles, et durae ac barbarae mentis. At illi, ut perhibent, tractatum magnum in concilio quid esset agendum, habere coeperunt; desiderantes quidem praedicatore dolentes. Tunc ait Aedan, nam et ipse concilio inte
Abbreviated transcription (Latin):
anr̃i tẽporis segnitia distabat. ut om̃s quicũ eo incedebant
siue ad tonsi seu laici meditari deberent Id est aut legendis
scripturis. aut psalmis discendis operãdare. Hoc erat co¬
tidianum opus illius & omniũ qui cũ eo erant. ubi cũ que
locorũ deuenissent. Et si forte euenis set quod tam̃ raro
cuenit ut adregis conuiuium uocar&ur. intrabat cũ uno
clerico aut duobus & ubi paululũ reficiebatur. ad celerauit
minȩ c̃suetudinẽ fecer̃ ꝑ totũ Annum. excepta remissione
quin qua gesima paschalis A quarta et sexta sabbati ieiu¬
nũ ad nona usq: adhoram protelare Nũ quã diuitibus
honoris siue timoris gratia siqua deliquissent reticebat. sed
aspera illos inuectione corrigebat. Nullã potentib: scłi
pecuniã excepta solũ esca siquos ospicio suscepisset umquã
dare solebat sed ea potius quȩ sibi adiuitib: donaria pecum¬
arũ largiebant᷑ uel in usus pauperũ ut diximus disꝑgebat.

Expanded text:
a nostri temporis segnitia distabat, ut omnes qui cum eo incedebant, a nostri temporis segnitia distabat, ut omnes qui cum eo incedebant, sive adtonsi, seu laici, meditari deberent, id est, aut legendis Scripturis, aut psalmis discendis  Atidianum opus illius, et omnium qui cum eo erant, ubicumque locorum devenissent. Et si forte evenisset, quod tamen raro evenit, ut ad regis convivium vocaretur, intrabat cum uno clerico, aut duobus; et ubi paululum reficiebatur, adceleravit minae, consuetudinem fecerunt per totum annum, excepta remissione quinquagesimae paschalis, quarta et sexta Sabbati jejunium ad nonam usque horam protelare. Nunquam divitibus honoris sive timoris gratia, si qua deliquissent, reticebat; sed aspera illos invectione corrigebat. Nullam potentibus saeculi pecuniam, excepta solummodo esca si quos hospitio suscepisset, umquam dare solebat, sed ea potius quae sibi a divitibus donaria pecuniarum largiebantur, vel in usus pauperum, ut diximus, dispergebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Aanglorũ instituendã in xp̃o missus ẽ. aedan accepto gradu
epis copatus. Quo tẽ pore cidem monasterio segem abbas
& presbit̃ p̃fuit. unde inter alia uiuendi documenta. salu¬
berrimũ abstinentiȩ uel continentiȩ clericis. exemplum
reliquit. Cuius doctrinã id maxime cõmendabat õnibus.
qđ ñ aliter quã uiuebat cũ suis ipse docebat. Ni hil eni huus
mundi quȩ rere nilamare curabat. Cuncta quȩ sibi aregib:
uel dinitib: seculi donabantur mox pauperibus qui occurrerent
crogare gaudebatir Discurre reꝑcuncta. & urbana & rus¬
ticaloca non ȩquorũ dorso sed pedũ incessu uectus. nisisimaior
forte necessitas conpulisset solebat. Quatenus ubi cũ que
aliquos uel diuites uel pauperes incedens as pexiss& con¬
festim adhos diuertens uel ad fidei suscipiende sacram̃tũ
si infideles essent inuitaret uel si fideles in ipsa eos fide c̃¬
forta ret atq: ad elemosinas operũ q: bonorũ ex secuti¬
onẽ et uerbis excitaret & factis Intantũ autẽ uita illius

Expanded text:
Anglorum instituendam in Christo, missus est Aedan, accepto gradu episcopatus DCXXXV. Quo tempore eidem monasterio Segeni abbas et presbyter praefuit. Unde inter alia vivendi documenta, saluberrimum abstinentiae vel continentiae clericis exemplum reliquit: cujus doctrinam id maxime commendabat omnibus, quod non aliter quam vivebat cum suis, ipse docebat. Nihil enim hujus mundi quaerere, nil amare curabat. Cuncta quae sibi a regibus vel divitibus saeculi donabantur, mox pauperibus qui occurrerent erogare gaudebat. Discurrere per cuncta et urbana et rustica loca, non equorum dorso, sed pedum incessu vectus, nisi si major forte necessitas compulisset, solebat: quatenus ubicumque aliquos vel divites vel pauperes incedens aspexisset, confestim ad hos divertens, vel ad fidei suscipiendae sacramentum si infideles essent, invitaret; vel si fideles, in ipsa eos fide confortaret, atque ad eleemosynas operumque bonorum executionem, et verbis excitaret et factis. In tantum autem vita illius
Abbreviated transcription (Latin):
tandem ad memoriam reduxit. quod cũ pridem ꝑfidia regno
quod &iam tunc destituta pontificȩ prouintia. recepta pant̃
diuino fuerit destituta presidio. Misit ergo legatarios in
galliam ad agilbrectum summissa illũ satis factione de p̃¬
cans adepiscopatũ suȩ gentis redire. A tille se excusans et
uenire non posse contestans. quia epis copatu propriae

Expanded text:
tandem ad memoriam reduxit, quod eum pridem  Al., tandem ad memoriam reduxit, quod eum pridem  Al., uta tunc etiam pontifice provincia, recte pariter divino fuerit destituta praesidio. Misit ergo legatarios in Galliam ad Agilberctum, summissa illum satisfactione deprecans ad episcopatum suae gentis redire. At ille se excusans, et eo venire non posse contestans quia episcopatu propriae
Abbreviated transcription (Latin):
ficem Qui prȩcibus eius adnuens multis annis eidem genti sacer¬
dotali iuire prȩfuit . Tandem rex qui saxonũ tantũ linguã nouerat:
pertesus barbare loquele sub introduxit in prouintiã alium
Diuidensq: induas parrachias prouintiã. huic in ouitate uenta
quȩ agente saxonũ uintan cestirunt appellantur. sedem episco¬
patus tribuit. Vnde offensus grauiter aglibertus quod hȩc
ipso inconsulto ageret rex. rediit galliã. Et accepto epis copatu
parisiace ciuitatis. ibi dem senex acplenus dierũ obiit . Non mul¬
tis autem annis post ascensum eius abrittama trans actis pulsus
mertiorum uocabulo uulferi emit pretio ab eo sedẽ lundoniȩ
ciuitatis eiusq: ep̃s us que aduite suȩ terminũ mansit Sicq
prouintia occidentaliũ saxonũ tempore non pauco absq:
p̃sule fuit. Quo &iam tempore pre fatus ipsius gentis gra¬
uissimis regnisui damnisepissime ab hostibus afflictus.

Expanded text:
ficem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti sacerficem. Qui precibus ejus adnuens, multis annis eidem genti sacerdotali jure praefuit. Tandem rex, qui Saxonum tantum linguam noverat, pertaesus barbarae loquelae, subintroduxit in provinciam alium dividensque in duas parochias provinciam, huic in civitate Venta, quae a gente Saxonum Uintancaestir appellatur, sedem episcopalem  Al. episcopatus tribuit: unde offensus graviter Agilberctus, quod hoc ipso inconsulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatu Parisiacae civitatis, ibidem senex ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post abscessum ejus a Brittania transactis, pulsus Merciorum, vocabulo Uulfheri, emit pretio ab eodem sedem Lundoniae civitatis, ejusque episcopus usque ad vitae suae terminum mansit. Sicque provincia Occidentalium Saxonum tempore non pauco absque praesule fuit. Quo etiam tempore rex praefatus ipsius gentis, gravissimis regni sui damnis saepissime ab hostibus adflictus,
Abbreviated transcription (Latin):
beatorũ apłorũ petri & pauli positus .ẽ. Defuntto autẽ
& rege suc cessit in regnũ filius eius coinualch. qui & fidẽ
post &iam regni terrestris potentrã ꝑdidit. Repudiata
enim sorore pendan regis mertiorum quã duxerat. aliã
acc. epit uxorem Ideoq bella p&itus hac regno priuatus
ab illo seces sit adregem orientaliũ anglorũ cui nom̃ erat
anna. aput quem trienno exulans fidem cognouit Ac sus
uir bonus & bona hac sca sobole felix ut insequentib: docebimꝰ¬
Cũ uero restitus esset in regnum coincialch. uenit in prouintiã dehi¬
bernia pontifex quidam nomine agilbertus natione quidem
gallus. sed tunc legendarum gratia scripturarũ in hibernia non
paruo tempore demoratus. conuinxit que seregi sponte minis teriũ
predicandi adsumens: Cuius eruditionẽ at que industriã uidens
rex rogauit eũ accepta ibi sede epis copali suȩ genti manere ponti¬

Expanded text:
beatorum apostolorum Petri et Pauli positus est. Defuncto autem beatorum apostolorum Petri et Pauli positus est. Defuncto autem et rege, successit in regnum filius ejus Coinualch DCXLIII, qupost etiam regni terrestris potentiam perdidit. Repudiata enim sorore Pendan regis Merciorum quam duxerat, aliam accepit uxorem: ideoque bello petitus, ac regno privatus ab illo, secessit ad regem Orientalium Anglorum, cui nomen erat Anna: apud quem triennio exulans fidem cognovit ac suscvir bonus, et bona ac sancta sobole felix, ut in sequentibus docebimCum vero restitutus esset in regnum Coinualch, venit in provinciam de Hibernia pontifex quidam, nomine Agilberctus DCL natione quidem Gallus, sed tunc legendarum gratia Scripturarum in Hibernia non parvo tempore demoratus, conjunxitque se regi, sponte ministerium praedicandi adsumens: cujus eruditionem atque industriam videns rex, rogavit eum, accepta ibi sede episcopali, suae genti manere ponti
Abbreviated transcription (Latin):
honorii uenerat brittaniã. promittens quidem se illo p̃sente in
in timis ultra anglorũ partibus. quo nullus doctorũ prȩcessisset
scã e fidei semina eẽ sparsurum. Vnde &ius su ciusdem pontificis
perasterium genu ensem ep̃m. in ȩpiscopatus consecratus ẽ gradũ
Sed brit taniam perueniens hac primũ genuissorum gentem
ingrediens cũ om̃s ibidem paganis simos inueniret. utilius esse
eos quibus predicare deberet inquirere : Itaque euangelitante
cũ suagente ablueretur. contigit tunc temporis scĩs simũ hac
uictoriosissimum regem nordan hymbrorum osualdũ ad sus se
eũ que delaua cro exeuntẽ suscepisse. hacpulcherrimopror¬
sus & dõ digno consortio. cuius erat filiã accepturus in coniugẽ
ipsũ prius secunda generatione dõ dedicatũ sibi accepit filium
Don auerunt autem ambo reges eidem ep̃o ciuitatem quȩ uocat᷑
tisq: ecclesiis multisq: ad dñm pio eius labore populis at uocatis
migrauit ad dñm. sepultusq: est in eadẽ ciuitate Et post

Expanded text:
Honorii venerat Brittaniam; promittens quidem se illo praesente in intimis ultra Anglorum partibus quo nullus doctor praecessisset, sanctae fidei semina esse sparsurum. Unde et jussu ejusdem pontificis, per Asterium Genuensem episcopum in episcopatus consecratus est gradum. Sed Brittaniam perveniens, ac primum Gevissorum gentem ingrediens, cum omnes ibidem paganissimos inveniret, utilius esse eos quibus praedicare deberet, inquirere. Itaque evangelizante cum sua gente ablueretur, contigit tunc temporis sanctissimum ac victoriosissimum regem Nordanhymbrorum Osualdum adfuisse, eumque de lavacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et Deo digno consortio, cujus erat filiam accepturus in conjugem, ipsum prius secunda generatione Deo dicatum sibi accepit in filium. Donaverunt autem ambo reges eidem episcopo civitatem quae vocatur tisque ecclesiis, multisque ad Dominum pio ejus labore populis advocatis, migravit ad Dominum, sepultusque est in eadem civitate, et post
Abbreviated transcription (Latin):
noscas : quin p̃senti quidẽ uita ad eceptis hominib: putabant
digni ꝑpetuae głacoronae sed in ea quȩbanosequit᷑ uitã non solũ
om̃ispe coronȩ priuati sede terna in suꝑ s̃ poenadãnati: Neque uõ
meb ac ita ꝓsecutũ estimes. quasi eos quib anc tonsurã babent c̃dẽp
fidenter ꝓfiteor. plurimos ex easc̃os acdo dignos extitis se. ex quib:
ẽ ad amnan abba et sacerdos colũbiensiu egregius. quicũlegatꝰ
suȩ gentis ad alfridũ regẽ missus. nr̃m quoque monasteriũ uidere
uoluis set : mirãq: in morib: ac uerbprudentiã humilitatẽ. religio¬
one ostenderet : Dixi illi int̃alia c̃loquens obsecro scãe frat̃ qui
trariotuae fideib abitut minatã in capite coronae imuiginẽpor

Expanded text:
noscas: qui in praesenti quidem vita a deceptis hominibus putabantur noscas: qui in praesenti quidem vita a deceptis hominibus putabantur digni perpetuae gloria coronae; sed in ea quae hanc sequitur vitam, non solum omni spe coronae privati, sed aeterna insuper sunt poena damnati. Neque vero me haec ita prosecutum aestimes, quasi eos qui hanc tonsuram habent, condemfidenter profiteor, plurimos ex eis sanctos ac Deo dignos extitisse, ex quibus est Adamnan, abbas et sacerdos Columbiensium egregius, qui cum legatus suae gentis ad Aldfridum regem missus, nostrum quoque monasterium videre voluisset, miramque in moribus ac verbis prudentiam, humilitatem, religionem ostenderet, dixi illi inter alia conloquens: « Obsecro, sancte frater, qui trario tuae fidei habitu terminatam in capite coronae imaginem por
Abbreviated transcription (Latin):
cifigere debere. Ita etiam oportet eos. quiul mona chiuotũul
gradũ dericat habentes. artiorib: senecesseb abent ꝓdño c̃ti¬
nentiae frenis astringere formã quoque corone quamipsein passio
ne spineam portauit in capite : Vt spinas uł cribulos pectatorũ
nrorũ portaret idest exportaret ec offereta nob̵ suo quẽ que
incalte ꝑ tonsuram p̃ferre : Vt se etiam in risiones et obprobria pro
ant : Vt coronã uitȩ aetnae quã repromis it ds̃ diligentibus se
sẽꝑ expectare. proquȩ huius ꝑceptione. et aduersa semundi et
pros pera c̃tẽpnere designent : Ceterũ tonsurã eã quã magũ
ferunt habuissimonẽ Quis rogo fideliũ ñ statĩ cuipsa magia
suꝑficiȩ. corone uidet̃ speciẽ p̃ferre : Sed ubi ad ceruicẽ c̃sideran¬
do ꝑueneris decurtatã eã quã teuidere putabas. inuenies coro¬
nam: Vt merito talẽ simoniacis et ñ xp̃idouis habitũ c̃uenire cor¬

Expanded text:
cifigere debere: ita etiam oportet eos qui vel monachi votum, vel cifigere debere: ita etiam oportet eos qui vel monachi votum, vel gradum clericatus habentes arctioribus se necesse habent pro Domino continentiae frenis astringere. Formam quoque coronae quam ipse in passione  Al. add. sua spineam portavit in capite, ut spinas ac tribulos peccatorum nostrorum portaret, id est, exportaret et auferret a nobis, suo quemque in capite per tonsuram praeferre, ut se etiam inrisiones et opprobria pro ant: ut coronam vitae aeternae, quam repromisit Deus diligentibus se, se semper exspectare, proque hujus perceptione et adversa se mundi et prospera contemnere designent. Caeterum tonsuram eam quam magum ferunt habuisse Simonem, quis, rogo, fidelium non statim cum ipsa magia superficie, coronae videtur speciem praeferre; sed ubi ad cervicem considerando perveneris, decurtatam eam quam te videre putabas, invenies coronam; ut merito talem Simoniacis et non Christianis habitum convenire cog
Abbreviated transcription (Latin):
ccelorũ: Hullã magis ab hominandã detestandãq: merito cuno¬
tis fidelib crediderĩ ea quãb abebat ille . cui gratiã sp̃s scĩ cõ¬
parareuolenti dicit idẽ petrus. pecuni atua te cũ sit in ꝑditi¬
onẽ qm̃ donũ di existimasti ꝑ pecuniã possideri ñ est tibi pars
neq: sors in sermone hoc: neq uero obid tantũ incoronã adtim¬
dem quia petrus ita ad tonsus est Sed quia petrus in memoriã
dnicat passionis ita ad tonsus ẽ id circo et nos quiꝑ eandem pas¬
sionẽ saluaridesideram̃ apsius passionis signũ cũ illo in uerti¬
ce. sũma uidelicet corporis ñri partegestamꝰ: Sic enionis ȩda
quia ꝑ mortẽ uiuificatoris eccła factaẽ : signũ scae crucis eis in
fronte portare c̃sueuit. Vt crebrouex illiuius munimine.
amalignorũ spirituũ defendat᷑ incursib: crebrahuius ad mo¬
nitione docet. sequoq: carnẽ suã cũ uitus et c̃cupiscentiis cru¬

Expanded text:
coelorum . Nullam vero magis abominandam detestandamque merito cunccoelorum . Nullam vero magis abominandam detestandamque merito cunctis fidelibus crediderim ea quam habebat ille cui gratiam sancti Spiritus comparare volenti dicit idem Petrus: Pecunia tua tecum sit in perditionem, quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri. Non enim est tibi pars neque sors in sermone hoc . Neque vero ob id tantum in coronam attondimur, quia Petrus ita attonsus est, sed quia Petrus in memoriam dominicae passionis ita attonsus est, idcirco et nos, qui per eamdem passionem salvari desideramus, ipsius passionis signum cum illo in vertice, summa videlicquia per mortem sui vivificatoris Ecclesia facta est, signum sanctae crucis ejus in fronte portare consuevit, ut crebro vexilli hujus munimine a malignorum spirituum defendatur incursibus, crebra hujus admonitione doceatur, se quoque carnem suam cum vitiis et concupiscentiis cru