comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q inopia est.coactuᷤ hãnibal.ut nisi cũ fuge spetiẽ alrundo
timiuussi galliã reretituriis fuerat. Nulla relicta spe allẽdi
c̃ecitus in eis locis. si in scq̃ntes cõsules eisd atrib bellũ ge¬
rerẽt. Cõsule ᷤᷤ acilius. fabianꝰ geminꝰ. scruilianus musicnꝰ.
exertitu accepto. hibernaculis mature cõmunitis dim autũ
gesserut. frumc̃ta c̃e excũdi hannibali du̾sis locis opportu¬
na aderãt. carpentes agm̃ palatosq excipĩete ᷤ in casũ uni¬
uͬese dimicatõis. quã oib artib petebat hostis impediẽte

Expanded text:
 inopia est coactus Hannibal ut, nisi cum fugae specie abeundum  inopia est coactus Hannibal ut, nisi cum fugae specie abeundum timuisset, Galliam repetiturus fuerit nulla relicta spe alendi exercitus in eis locis, si insequentes consules eisdem artibus bellum gee. consules Atilius Fabiano, Geminus Servilius Minuciano exercitu accepto, hibernaculis mature communitis, quod religesserunt. frumentatum exeunti Hannibali diversis locis opportuni aderant carpentes agmen palatosque excipientes; in casum universae dimicationis, quam omnibus artibus petebat hostis, non venie
Abbreviated transcription (Latin):
naues compulsi sũt ad mille hei̾u. cũ his sempro obleso
questore amisso. Classis cilittorib hostiu ylenis trepidaso¬
luta in sicilia eͥcũtmunit. traditaq libylr tota acilio pecfõi
ut alegato euis .pͥ. cͥca romam reduceret᷑. ĩte ⁊ s̃cloa redib
profectus freto in italia tmiccit litensq fobũ accitus ⁊ ñte
⁊ collega eius. Matrib. atnlius ut ce̾citus ase exacto iam
prore senestri imperio accipent. Oñiu prore anuale̾. fabiũ
dictatore adu̾sus hãnibalẽ rem gessisse tradũt. Celius etiã
cum primũ apopulo ciratũ dictatore scribit. S ⁊ celiui
et ceteros fugit. uni cõsuli . cñ serulio quitũ procul inga¬
lia prouĩtia ciberat. iuis fuisse dicẽdi dictatoris. Qũa mo¬
ram qr expectare territa iã clade ciuitas nõ pottiat. co die¬
cursus ẽ ut apopulo ccearet᷑ ꝗ pro dictatore ẽet. res inde
gestaᷤ głiaq insignẽ ducis. et augende titulũ imaginis

Expanded text:
naues compulsi sunt. ad mille hominum cum Ti. Sempronio Blaeso quaestore amissum, classis ab litoribus hostium plenis trepide soluta in Siciliam cursum tenuit, traditaque Lilybaei T. Otacilio praetori, ut ab legato eius P. Cincio Romam reduceretur. ipse per Siciliam pedibus profectus freto in Italiam traiecit, litteris Q. Fabi accitus et ipse et collega eius M. Atilius , ut exercitus ab se exacto iam prope semenstri imperio acciperent. omnium prope annales Fabium dictatorem aduersus Hannibalem rem gessisse tradunt; Caelius etiam eum primum a populo creatum dictatorem scribit. sed et Caelium et ceteros fugit uni consuli Cn. Seruilio , qui tum procul in Gallia prouincia aberat, ius fuisse dicendi dictatoris; quam moram quia exspectare territa iam clade ciuitas non poterat, eo decursum esse ut a populo crearetur qui pro dictatore esset; res inde gestas gloriamque insignem ducis et augentes titulum imaginis
Abbreviated transcription (Latin):
lo iniso hoste. saguintu pergunt ire. ꝙ ibi obsides
tocius hispanie traditos ab hannibale. fama erat mo¬
dico inant custodir p̃sidio. Idunũ pignus inchnatas
u romana societate omiui hispanie populoꝵ an imos
morabat ne sangune liberoꝵ suoꝵ cula defectois luere¬
tur souinculo hifrani uir unus solerria mag̃ qͣ fi¬
desi cõsilio ex socictate dux erat sagunti nobilis hispa¬
ms fidus anet poenis cum qualia płeꝵꝙ sunt barba¬
roꝵ ingema cum fortuna mutau̾at fidem. Ceteꝵ fñs¬
fugã sinc magne rei proditõe ueniẽte ad hostes nich
aluid ꝙ unũ uie atti infamic corꝑus eẽ ratus id ag¬
bat ut quã moximũ emolumc̃tũ nouis socus ce̾t. sit¬
cũspecto ig̃ õib que fornina potestatis euis poterat fi¬
ceit obsidib potissimũ tradendis animũ adietit eon
unã xtm maxĩe ratus conciliatui romãis. pͥciyum
ad grcdit Castꝰ eetͥ urum in ipo litore hẽbat osty¬

Expanded text:
lo uiso hostes Saguntum pergunt ire, quod ibi obsides lo uiso hostes Saguntum pergunt ire, quod ibi obsides totius Hispaniae traditos ab Hannibale fama erat modico in arce custodiri praesidio. id unum pignus inclinatos ad Romanam societatem omnium Hispaniae populorum animos morabatur, ne sanguine liberum suorum culpa defectionis lueretur. eo uinculo Hispaniam uir unus sollerti magis quam fideli consilio exsoluit. Abelux erat Sagunti nobilis Hispanus, fidus ante Poenis; tum, qualia plerumque sunt barbarorum ingenia, cum fortuna mutauerat fidem. ceterum transfugam sine magnae rei proditione uenientem ad hostes nihil aliud quam unum uile atque infame corpus esse ratus, id agebat ut quam maximum emolumentum nouis sociis esset. circumspectis igitur omnibus, quae fortuna potestatis eius poterat facere, obsidibus potissimum tradendis animum adiecit, eam unam rem maxime ratus conciliaturam Romanis principum adgreditur. castra extra urbem in ipso litore habebat Bost
Abbreviated transcription (Latin):
uam classem erant cum fama rerens alio uenne
bellu. Celtiber pͥncipes qui regiõis sue legatusob¬
sidesq ded̾ant romanis. Nuntis misso asciione
&citi arma capiunt. proiuntiaꝙ cartaqi nesme
ualido ex̃ atu muad̾t. tnaopidam expugnt uende
cum ip̃o hasdrubale duob p̃lus egregi e piiqnate
qui detim milia hostiũ occidert. quaciior milia uĩ m¬
tis militanb signis capũt. hoc stati ri a abiul¬
nia .p scipio inprouincia uenit. prorogato hosr
consolatũ imporio asenatu missus cum trigintalon¬
gis nauib et octo milib militũ magnosr come¬
atu aduecco. Ca classis ingens agimne onemnor
procul nisa. cum magna letitia ciuiui socior q po¬
tu̾ taracoĩs cxalto tenuit Ibi milite eepdito. pioset¬
tũs scipio fr̃i conu̾ig̾. ac de inde cõmum aũo cõsilis¬
ꝙ gerebãt bellũ. occupane ig carthaginensi bcdile¬
rico bello. hand cuntantes hibeꝵ tnsgredũit. Nec ul¬

Expanded text:
uam Classem erant cum fama repens alio auertit uam Classem erant cum fama repens alio auertit bellum. Celtiberi, qui principes regionis suae legatosidesque dederant Romanis, nuntio misso a Scipione exciti arma capiunt prouinciamque Carthaginiensium ualido exercitu inuadunt. tria oppida ui expugnant; inde cum ipso Hasdrubale duobus proeliis egregie pugnantes, quindecim milia hostium occiderunt, quattuor milia cum multis militaribus signis capiunt. hoc statu rerum in Hispania P. Scipio in prouinciam uenit, prorogato post consulatum imperio ab senatu missus, cum triginta longis nauibus et octo milibus militum magnoque commeatu aduecto. ea classis ingens agmine onerariarum procul uisa cum magna laetitia ciuium sociorumque portum Tarraconis ex alto tenuit. ibi milite exposito profectus Scipio fratri se coniungit, ac deinde communi animo consilioque gerebant bellum. occupatis igitur Carthaginiensibus Celtiberico bello haud cunctanter Hiberum transgrediuntur nec ul
Abbreviated transcription (Latin):
ultima hispanie concurrerũt. S qui uere ditio¬
nis imꝑnꝙ romani facti sunt obsidib datis po¬
prili amplius fuerũt. catũ in gniti milia. igit᷑
tenestrib quoq copiis satis sidens romanus usq
ad castru castrilonense est prog̾ssus. hasdrubal
ialusitairia ac propius occeanu concessit. Qͥ¬
eta inde fore uidebat᷑. reliquũ estatis tempus
fuis set q ꝑpoeniũ hostem. S preter ꝙ̃ ꝙ ip̃oꝵ hi¬
spanioꝵ in quicta auidaq innona res funt.m¬
gemia mandonius inte nobilis qui antea iller¬
getam teguluis fuerat posc̃ romam a saltu reos¬
sere ad mantima oram. concitis popularib mage
uersus eos trib milib cum expeditis auxiliis as ad¬
pione missis leui certamie ut tumulcu ariam manĩ
anis exuta. ħͥ tam tumultus cedente ad ecce ꝯnu hoᷤ¬
drubale. Cishiber ad socios cutandos ietrxit. cas
punica in agro lergauõnesiũ. Castra romanaadno¬

Expanded text:
ultimae Hispaniae legati concurrerunt; sed qui uere dicioultimae Hispaniae legati concurrerunt; sed qui uere dicionis imperiique Romani facti sunt obsidibus datis, populi amplius fuere centum uiginti. igitur terrestribus quoque copiis satis fidens Romanus usque ad saltum Castulonensem est progressus; Hasdrubal in Lusitaniam ac propius Oceanum concessit. quietum inde fore uidebatur reliquum aestatis tempus fuissetque per Poenum hostem; sed praeterquam quod ipsorum Hispanorum inquieta auidaque in nouas res sunt ingenia, Mandonius Indibilisque, qui antea Ilergetum regulus fuerat, postquam Romani ab saltu recessere ad maritimam oram, concitis popularibus in aenerunt. aduersus eos tribuni militum cum expeditis auxiliis a Scipione missi, leui certamine ut tumultuariam manum armis exuta. hic tamen tumultus cedentem ad Oceanum Hasdrubalem cis Hiberum ad socios tutandos retraxit. castra Punica in agro Ilergauonensium, castra Romana ad No
Abbreviated transcription (Latin):
torit fuit. ẜ ꝗd una leui pugna toto euis ore
matis pociti erant. Itaq ad omista dasse profec¬
ti ascensio a nauib in terram facta cam urbem ⁊¬
ui cepissent. captamq dimrpuissent. carthagi¬
ne inde petunt acq omnẽ agrum cͥca depopu¬
lati.postremo tecta quoq inuincta muro por¬
tisꝙ incenderunt. Inde iam p̾da grauis ad lo¬
cam uticam ꝑuenit classis. ubi uix magna par
tead rem nauticam coniecta ab hasdrubale ꝙ
satis in usu fuit sub laco. ccteꝵ esse incensum ẽ
Nee continẽtis modo plectas horas. S mebus ũ
⁊̃ sulam tñsmissu Uͥ urte que capud insule ẽ bi¬
duum.nec quicq̃ sum̃o labore oppugnata ubi in
spem urita frustra tẽpus animaduersu ẽ ad po¬
pulatõe ogri uersi directis aliquot incensis ꝙ
uicis maioit ꝙ̃ ex continẽti p̾da parta cum in na¬
ues se recepissent ex boliarib insuł legati pate
petentes ad scipionem uenerunt. in deflexa re¬

Expanded text:
toriae fuit sed quod una leui pugna toto eius orae toriae fuit sed quod una leui pugna toto eius orae mari potiti erant. itaque ad Onusam classe prouecti; escensio ab nauibus in terram facta. cum urbem ui cepissent captamque diripuissent, Carthaginem inde petunt, atque omnem agrum circa depopulati postremo tecta quoque coniuncta muro portisque incenderunt. inde iam praeda grauis ad Longunticam peruenit classis, ubi uis magna sparti <erat> ad rem nauticam congesta ab Hasdrubale. quod satis in usum fuit sublato ceterum omne incensum est. nec continentis modo praelecta est ora, sed in Ebusum insulam transmissum. ibi urbe, quae caput insulae est, biduum nequiquam summo labore oppugnata, ubi in spem inritam frustra teri tempus animaduersum est, ad populationem agri uersi, direptis aliquot incensisque uicis maiore quam ex continenti praeda parta cum in naues se recepissent, ex Baliaribus insulis legati pacem petentes ad Scipionem uenerunt. inde flexa re
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam romanis non appropĩquabat modo. Sed dux̾at
ctiã in pugnam naues. Itaq nõ ab hoste. et p̾bo
magis pocni. quã suo met ip̃i tumultu turbalint᷑¬
et tẽptata ueruis pugra quã inita infuga aũ¬
tert cdassem. ⁊ cũ adu̾si aduso lato agmini ⁊ cam
multis simul uenientib haut sane intrabiles ẽẽnt
młitus passim naues egerũt. atq alii uadis alii
sicco litore excepti. partim armaci partim mner¬
mes ad instructam ꝑlitus aciem suoꝵ ꝑfugere
due tam̃ pͥmo cõcursu capte crant punice na¬
ues: quatuor suppsse. Bomani ꝙ̃ ꝙi term hostiu̾er¬
ꝯt gem afãq aciem toto p̾centã in licore cernebant.
haud cunctant̾ insccuti trepidam hostiũ classc̃ na¬
ues om̃es que nõ aut ꝑfringebãt proras litoreᷤᷤ
intisas. aut carmas fixerant nadis religatas pu¬
bib in altum extrahere ad quinꝙ ꝯ uiginti nauc
ex tnignita cepere. Neq id pulcherimu cius uic¬

Expanded text:
et iam Romanus non appropinquabat modo sed direxerat et iam Romanus non appropinquabat modo sed direxerat etiam in pugnam naues. itaque non ab hoste et proelio magis Poeni quam suomet ipsi tumultu turbati, temptata uerius pugna quam inita in fugam auerterunt classem; et, cum aduersi amnis os lato agmini et tam multis simul uenientibus haud sane intrabile esset, in litus passim naues egerunt, atque alii uadis, alii sicco litore excepti, partim armati, partim inermes ad instructam per litus aciem suorum perfugere; duae tamen primo concursu captae erant Punicae naues, quattuor suppressae. Romani, quamquam terra hostium erat armatamque aciem toto praetentam in litore cernebant, haud cunctanter insecuti trepidam hostium classem naues omnes, quae non aut perfregerant proras litori inlisas aut carinas fixerant uadis, religatas puppibus in altum extraxere; ad quinque et uiginti naues e quadraginta cepere. neque id pulcherrimum eius uic
Abbreviated transcription (Latin):
ues. latrones utunt᷑. Ince pͥmo conspetis hostiias
nauib datui signu hasdrubals ẽ otis multuseo bus
interras castris qs ad mare ⁊ ad naues cl torsuspnie¬
dum aut pulsu remoꝵ strepituq adis mautico s: Cau¬
dito. aut a parientib ctassem prr omusc toriesico n aui¬
pente aliue suꝑ alium ab hasdrudale missus. quie
quã hostem aut pͥliu eo dic expectantes consendere
naues propere atq arma capere iubet classe̾ roma¬
nam iam haud procul portu ẽe. hec eqitites dimiss
passim imperabant. Mox hasdrubal ip̃e cum omi ce̾¬
citu aderet uarioq om̃ia cumultu strepũt. ruentib
naues simł in remigib militib fugientiu magͣ¬
qui etera q̃ inpugnã cunciũ modo irie dum oẽs cõ¬
scenderant. Cum alii resolutis loris in ancorã euẽ¬
paratu nautica ministeria impedũt᷑ trepidatae
nautaꝵ capere ⁊ actare arma miles prohilebat᷑.

Expanded text:
uersus latrones utuntur. inde primo conspectis hostium uersus latrones utuntur. inde primo conspectis hostium nauibus datum signum Hasdrubali est, tumultusque prius in terra et castris quam ad mare et ad naues est ortus, nondum aut pulsu remorum strepituque alio nautico exaudito aut aperientibus classem promunturiis, cum repente eques alius super alium ab Hasdrubale missus uagos quam hostem aut proelium eo die exspectantes, conscendere naues propere atque arma capere iubet: classem Romanam iam haud procul portu esse. haec equites dimissi passim imperabant; mox Hasdrubal ipse cum omni exercitu aderat, uarioque omnia tumultu strepunt ruentibus in naues simul remigibus militibusque, fugientium magis e terra quam in pugnam euntium modo. uixdum omnes conscenderant cum alii resolutis oris in ancoras eueparatu nautica ministeria impediuntur, trepidatione nautarum capere et aptare arma miles prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
rem cẽ. ab totiens uictorom hostem uinca desisse ralao¬
quo ħ gerelunt᷑. inhispania quoq tẽra mariq ciptũ
bellum ẽ. hasdrubal ad eum nauiu nimeꝵ quen a
fr̃e instructũ paratũq acceꝑat: decem adiecit.N. naui
um classem himulconi tradit. acq ita carthagine p¬
fectus. Nauib ꝓpe terram ex̾ citũ inlicore ducebat. pa¬
ratus confligere quacũq parte copiaꝵ hostia octur¬
nsset . en. scipio posꝙͣ mouissẽt Eaitrruis hostem ui¬
diuit pͥmo idem cõsilii fuit. de inde ninuꝰ esrmro
te ad naues impoĩto quĩq s engita nauius classe ie
decemmilia passiuu distante ab hostio hiben amatus ꝑ¬
tulerat classem punicã stare inhostio flumis ehstra¬
ꝙ in rii poita. Itaq ut improuidos meaitosqs uni¬
uerso simul effuso terro re oppomcret. sublatis antte¬
re ad hostem uadit erultas ⁊ locis altis portas scariseo
inispania habet. quibꝰ aspeculis ⁊ propugnacusurrad¬

Expanded text:
rem esse ab totiens uictore hoste uinci desisse rem esse ab totiens uictore hoste uinci desisse qua haec gerebantur in Hispania quoque terra marique coeptum bellum est. Hasdrubal ad eum nauium numerum, quem a fratre instructum paratumque acceperat, decem adiecit; quadraginta nauium classem Himilconi tradit atque ita Carthagine profectus nauibus prope terram, exercitum in litore ducebat, paratus confligere quacumque parte copiarum hostis occurrisset. Cn. Scipio postquam mouisse ex hibernis hostem audiuit, primo idem consilii fuit; deinde minus terra propter te ad naues imposito quinque et triginta nauium classe ire ationem decem milia passuum distantem ab ostio Hiberi amnis peraemissae rettulere, classem Punicam stare in ostio fluminis castraque in ripa posita. itaque ut improuidos incautosque uniuerso simul offuso terrore opprimeret, sublatis ancoris ad hostem uadit. multas et locis altis positas turres Hispania habet, quibus et speculis et propugnaculis ad
Abbreviated transcription (Latin):
rupesq acior ac lenior tum uelocitate corpoꝵ. tum ar¬
moꝵ habitu. campestrem hoste graue̾ armis. statan¬
umor ꝓugne gen̾e. facile elusit. Ita aud quaꝙ̃ pasicer¬
tamĩe digressi. hispani fere om̃s inglumes. romãi a¬
liqͦt suis amissis in castra cõtendert. fabius qͦs mouit
to cõsedit. Tum ꝑ samiuu romam sepetero simłans it¬
Hanibal usq inpelignos popul abundus rediit fabius
medios intra hostun agmen urtemq romã iugos duicẽ¬
bat nec assistens nec cõgrediẽs/. Ex pelignis penus fle¬
xit iter retroq apuliq repetens glerenũ ꝑueit ad ur¬
dictator inlarinace agro castra cominuis / Inde sacto
cã romani reuocatas nõ imperio modo S consilio q̃m¬
fortune cõfidat se potius ducem q̃ som pronũ flamini¬
niuq mitet᷑. nc nichil actum censcret exttacta prori
quiipe ꝙ̃ mouendo acq agendo ꝓficere haud parua¬

Expanded text:
rupesque aptior ac levior cum velocitate corporum tum arrupesque aptior ac levior cum velocitate corporum tum armorum habitu campestrem hostem, gravem armis statariumque, pugnae genere facile elusit. ita haudquaquam pari certamine digressi, Hispani fere omnes incolumes, Romani aliquot suis amissis in castra contenderunt. Fabius quoque movit to consedit. tum tur per Samnium Romam se petere simulans Hannibal usque in Paelignos populabundus rediit: Fabius medius inter hostium agmen urbemque Romam iugis ducebat nec absistens nec congrediens. ex Paelignis Poenus flexit iter retroque Apuliam repetens Gereonium pervenit, urdictator in Larinate agro castra communiit. inde sacrorum causa Romam reuocatus, non imperio modo sed consilio fortunae confidat et se potius ducem quam Sempronium Flaminiumque imitetur; ne nihil actum censeret extracta prope quiete quam movendo atq
Abbreviated transcription (Latin):
uelue tutissimũ it potentes sũm̃ a modũ usgam
amn in quos daz loues palatos asius riegir inoide¬
sine. Et pino cum pracul ccrnerengre e lli inai¬
mao symantiũ. mincilo ationiti constiteĩt. de inde ut hũa¬
na apparuit finus. tum uo insidias rati ẽe cum multo ii¬
ximoq strepitu concit̾at se infuga leui quoq armature ho¬
stium incurere / ceteꝵ nox eqͥto cimore neutros puenam
incipientes ad luce tenuit In cẽm toto augmi ⁊ humbni
trns ducto ꝑ saltum et qb dam in ip̃o saltu hostiũ omp̃sis
in agro albano posuit castra hũc tumultu sensuit fabi¬
us. Eeter ⁊ insidias c̃e ratus. et a nocturno utiq abhor¬
rens certamie suos munim̃to tenuit luct pͥma subꝰ i¬
go mõtis pͣliu fuit q int̾clusa asius leue armaturm fa¬
cile.⁊ eͣi nũo aliquãtũ p̾scabãt. romam supassent nisi
hispanoꝵ cohors ad id ip̃m remissa ab hannibale perue¬
nisset. Et ad suctior mõtib ⁊ ad cõcursandus inter saxa.

Expanded text:
uelut tutissimum iter petentes summa montium iuga, tamen in quosdam boues palatos a suis gregibus inciderunt. et primo cum procul cernerent, ueluti flammas spirantium miraculo attoniti constiterunt; deinde ut humana apparuit fraus, tum uero insidias rati esse, cum miore tumultu concitant se in fugam. levi quoque armaturae hostium incurrere; ceterum nox aequato timore neutros pugnam incipientes ad lucem tenuit. interea toto agmine Hannibal transducto per saltum et quibusdam in ipso saltu hostium oppressis in agro Allifano posuit castra. hunc tumultum sensit Fabius; ceterum et insidias esse ratus et ab nocturno utique abhorrens certamine suos munimentis tenuit. luce prima sub iugo montis proelium fuit, quo interclusam ab suis levem armaturam facile—etenim numero aliquantum praestabant—Romani superassent, nisi Hispanorum cohors ad id ipsum remissa ab Hannibale supervenisset. ea adsuetior montibus et ad concursandum inter saxa
Abbreviated transcription (Latin):
iam hoc signum. et hic centurio inquid intra uallum
hostium erit. Sequantur qui capi signum ab hoste pro
conspectum tras gredientium uallum mutato consilio
ad reuocandos abincitandos hortandosq uersus milite.
ostendere inquanto discriminc et periculo fortissima co¬
hors socioꝵ et ciuium legio esset. Itaq ꝓ se quisq p
oẽs ꝑ equa atq iniqua loca. cũ undiq tela conceren¬
tur.armaq et corpa hostes obicerent. ꝑuadunt irril¬
puntq. Multi uulnerati etiam quos uires sanguro
desereret ut intra uallum hostium caterent nitebantũ.
captaq momento temporis uelut in plano sita casta
uitra uallum ꝑmixtis. Supͣ sexinilia hostium cesa.
Sup̃ septem milia capitum. cum frumentatoributi
campanis. om̃iq plaustroꝵ et iumẽtoꝵ apparatu opi¬
ta e alia ingens preda fuit. quam hanno ropulabũ¬
dus passimcum esset ex sociorum. populi t uaguir
max erat. Indetriectis hostium castris. beneuentur

Expanded text:
'iam hoc signum et hic centurio' inquit 'intra uallum 'iam hoc signum et hic centurio' inquit 'intra uallum hostium erit; sequantur qui capi signum ab hoste prohconspectum transgredientium uallum mutato consilio ab reuocandoque ad incitandos hortandosque uersus milites, ostendere in quanto discrimine ac periculo fortissima cohors sociorum et ciuium legio esset. itaque pro se quisque omnes per aequa atque iniqua loca, cum undique tela conicerentur armaque et corpora hostes obicerent, peruadunt inrumpuntque; multi uolnerati etiam quos uires et sanguis desereret, ut intra uallum hostium caderent nitebantur; capta itaque momento temporis uelut in plano sita nec peintra uallum permixtis. supra sex milia hostium occisa, supra septem milia capitum cum frumentatoribus Campanis omnique plaustrorum et iumentorum apparatu capta; et alia ingens praeda fuit quam Hanno, populabundus passim cum isset, ex sociorum populi Romani agris traxerat. inde deletis hostium castris Beneuentum
Abbreviated transcription (Latin):
nec uallo modo tutantur peni. s ut quibus locus ẽqui¬
or ẽet. detarnitentes pardua hostes. uicit camen on
pertinax uirtus. ⁊ aliquot simul partibus ad uallum
consul absistendum temerai̾o incepto ait. Tũtius sibi
uideri. recluci eo die exercitum beneuentum. dempo¬
stero castro se hostium iungi. Ne exire inde campani.
Neue hanno regredi posset. Id ꝙ facilius obtineatur.
collegã quoq et exercitum se eius acciturũ. Tõtumq
co uersurum bellum. hec consilia ducis cum iam re¬
cepti caneret. clamor militum aspnantium tam signe
imꝑium disiecit. proxime porte.hostium erat. cohors
peligna. Cuius prefectus iubius. ereptum uexilium ⁊¬
transuallum hostiũ traiecit. extreatus inde seq. et co¬
hortem si eius uexilli hostes potiti essent. princeps ir̃e¬
lum peligni pugnabant. cum altera parte ualerio flac
ceps. primus centurio cum signifero signum ademisset.

Expanded text:
nec uallum modo tutantur Poeni sed, ut quibus locus aequinec uallum modo tutantur Poeni sed, ut quibus locus aequior esset, deturbant nitentes per ardua hostes. uincit tamen omnia pertinax uirtus, et aliquot simul partibus ad uallum consul absistendum temerario incepto ait; tutius sibi uideri reduci eo die exercitum Beneuentum, dein postero <castra> castris hostium iungi, ne exire inde Campani neue Hanno regredi posset; id quo facilius obtineatur, collegam quoque et exercitum eius se acciturum totumque eo uersuros bellum. haec consilia ducis, cum iam receptui caneret, clamor militum aspernantium tam segne imperium disiecit. proxima forte hostium erat cohors Paeligna, cuius praefectus Uibius Accaus arreptum uexillum trans uallum hostium traiecit. exsecratus inde seque et cohortem si eius uexilli hostes potiti essent, princeps i intra vallum Paeligni pugnabant, cum alterceps primus centurio, cum signifero signum ademisset,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut acra eraint. ciũm enũtiata beneuentanis essent.
legatos deccm extimplo cͥi ad consules bomanum
castra romantoꝵ erant iniẜunt. Qui cũm audatium
ad capuam agerentur. et inter se comparassent qu
alter in campaniam ex̾citum duceret. fuluius cuie
prouĩtia obuenerat. profectus nocte beneuento meoi
est ingressus. Ex propinquo cognoscit. hannone rima
citus parte profectum frumentatum duomili pͥsauo
stibus us exterris sublatum. his satis cõ ꝑtis cnsue
militibus elicit signa. tantum arma que in ꝓxnsualr
ta uigilia profecti. sarcinis õibus impedimentis ꝙ te¬
neuenti relictis paulo ante lucem cum ad cistti perue¬
nissent. tantum pauoris iniecerũt ut si in plano xtte
posita essent. haud dubic primo impetu capł pe cist
altitudo loci et mumimenta defenderunt. que nutiat
ex parte adiri. nisi arduo ac dificili aditu sine asensu
poterant. luce prima prelium ingens accensum est

Expanded text:
sicut acta erant, cum enuntiata Beneuentanis essent, sicut acta erant, cum enuntiata Beneuentanis essent, legatos decem extemplo ad consules—circa Bouianum castra Romanorum erant—miserunt. qui cum auditis quae ad Capuam agerentur inter se comparassent ut alter in Campaniam exercitum duceret, Fuluius, cui ea prouincia obuenerat, profectus nocte Beneuenti moenia est ingressus. ex propinquo cognoscit Hannonem cum exercitus parte profectum frumentatum; per quaestorem stibus iis externis sublatum. his satis compertis, consul militibus edicit, signa tantum armaque in proximam nta uigilia profecti sarcinis omnibus impedimentisque Beneuenti relictis, paulo ante lucem cum ad castra peruenissent, tantum pauoris iniecerunt ut, si in plano castra posita essent, haud dubie primo impetu capi potuerint. altitudo loci et munimenta defendere quae nulla ex parte adiri nisi arduo ac difficili adscensu poterant. luce prima proelium ingens accensum est.
Abbreviated transcription (Latin):
sentiebant. quia sementem facere prohibuerant eos
legiones. uieq oẽs hostium prendus insiderentur. fru¬
mentum ex propinquis locis conuehi iuberet capua.
hannibal hannonem ex brutis cum exercitu in cam¬
paniam transire et dare opera ut frumenti copia fie
insannio erant cum beneuento iam appropinquaret.
xxx passuu milia ab ip̃a urbe loco eclito castra posu¬
it. Inde ex socus curca populis. quo estate comportaturũ
erat. deuehi frumentũ in castra iussit. presidus datis
que cõmeatus eos prosequerentur capuam inde nun¬
tiuim misit. qua die in castris at accipierdum frumẽ¬
tum presto eent. om̃i undiq gne̾ uehiculoꝵr iumẽ¬
toꝵ q ex agris contracto. Io pro cetera sccordia negle¬
la missa et pauca p̃terea iumenta. ob id castigati sunt
ab norne. ꝙ ne fames quidem que mutas accederet
bestias curam eoꝵ stimulare posset. alia predicta dieo
oed feumentum maiore appiratu petendum. En omĩa

Expanded text:
sentiebant, quia sementem facere prohibuerant eos sentiebant, quia sementem facere prohibuerant eos legiones viaeque omnes hostium praesidiis insiderentur, frumentum ex propinquis locis convehi iuberet Capuam. Hannibal Hannonem ex Bruttiis cum exercitu in Campaniam transire et dare operam ut frumenti copia fierin Samnio erant, cum Beneuento iam appropinquaret, tria milia passuum ab ipsa urbe loco edito castra posuit; inde ex sociis circa populis quo aestate comportatum erat deuehi frumentum in castra iussit praesidiis datis quae commeatus eos prosequerentur. Capuam inde nuntium misit qua die in castris ad accipiendum frumentum praesto essent omni undique genere uehiculorum iumentorumque ex agris contracto. id pro cetera socordia neglela missa et pauca praeterea iumenta. ob id castigatis ab Hannone quod ne fames quidem, quae mutas accenderet bestias, curam eorum stimulare posset alia prodicta dies ad frumentum maiore apparatu petendum. ea omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
extinguet ꝑ duelles uestros. qui uestros campos pa¬
scit placide ad id carmen explanandum diem unum
de ludis apollim req diuina facienda inspicerent.⁊
Ea cum inspecta relataq ad senatum eẽnt. censuerũt
patres. apolim ludos nouendos faciendos qr et quan¬
do ludi facti essent. duodec̃imilia ens pretoris ad rem
is apollini bone aurato. et capris duabus albis aura¬
tis. latone boue femina aurata. ludos pretor incir¬
co maximo cum facturus esset. et dixit ut populus
per cos ludos stipem apollini quantum cõmodum ess
conferret. hc est origo ludor apollinarium uictorie
non ualitudinis ergo ut pleriq rentur notorium fac¬
uere. uulgo apertis ianuis in ꝓpatulo epulati sunt. ce¬
lcberq dies omĩ cerimoniarum genere fuit. Cum
hannibal cuta tarentum consules ambo insamuo es¬
sent. sed circum sessuri capuam uiderentur. ꝙ in aliũ
diuturne obsidionis esse solet.iam famen campani

Expanded text:
exstinguet perduelles uestros qui uestros campos paexstinguet perduelles uestros qui uestros campos pascit placide.' ad id carmen expiandum diem unum decemuiri libros de ludis Apollini reque diuina facienda inspicerent. ea cum inspecta relataque ad senatum essent, censuerunt patres Apollini ludos uouendos faciendosque et quando ludi facti essent, duodecim milia aeris praetori ad rem is, Apollini boue aurato et capris duabus albis auratis, Latonae boue femina aurata. ludos praetor in circo maximo cum facturus esset, edixit ut populus per eos ludos stipem Apollini quantam commodum esset conferret. hnon valetudinis ergo, ut plerique rentur, votorum facvere; vulgo apertis ianuis in propatulo epulati sunt, celeberque dies omni caerimoniarum genere fuit. cum Hannibal circa Tarentum, consules ambo in Samnio essent, sed circumsessuri Capuam viderentur, quod malum diuturnae obsidionis esse solet, iam famem Campani
Abbreviated transcription (Latin):
manus. sed neq credes tu mͥ. donec compleris san¬
guine campum. multaq milia oocisa tua deferat an¬
uis in pontum magnum. Extera frugifera. piscibus
atq aubus. feris queq incolũt. terras. is fluat esca ca¬
ro cua. Nam mͥ ita iuppiter fatus est. et diomedis ar¬
ginicam. pos. et cannam flumen qui militauerant in
sis locis.iuxta atq ip̃am cladem agnoscebant. tum al¬
terum carinen recitatum. non eo tantum oscurius ꝗa
incertiora futura preteritis sunt. sed pplexius etiam
scripture genere. hostes romani si expellere uultis uo¬
mita que gencium uenit longe apollini uouendos
censes ludos. qui quot annis comiter apollun fiant
cum populus dedecit ex publico partem priuatis u¬
ti conferant ꝓ se suisq us ludis faciendis preterit.
pretor siquis uis populo plebeiq dabit sũmum. decẽ¬
uiti greco ritu hostus sacra fatiant. hoc si recte facitis.
gaudebitis semper fietq res ur̃a melior. Nam is dium

Expanded text:
manus. sed neque credes tu mihi, donec compleris sanmanus. sed neque credes tu mihi, donec compleris sanguine campum, multaque milia occisa tua deferet amnis in pontum magnum ex terra frugifera; piscibus atque auibus ferisque quae incolunt terras iis fuat esca caro tua; nam mihi ita Iuppiter fatus est.' et Diomedis Argiui campos et Cannam flumen ii qui militauerant in iis locis iuxta atque ipsam cladem agnoscebant. tum alterum carmen recitatum, non eo tantum obscurius quia incertiora futura praeteritis sunt sed perplexius etiam scripturae genere. 'hostes, Romani, si ex agro expellere uoltis, uomicam quae gentium uenit longe, Apollini uouendos censeo ludos qui quotannis comiter Apollini fiant; cum populus dederit ex publico partem, priuati uti conferant pro se atque suis; iis ludis faciendis praesit praetor is quis ius populo plebeique dabit summum; decemuiri Graeco ritu hostiis sacra faciant. hoc si recte facietis, gaudebitis semper fietque res uestra melior; nam is deum
Abbreviated transcription (Latin):
gre ceptum. paucos q post dies dassis instructa
ad parata circum uehitur arcem. et ante ip̃m
portus ancoras iacit. Nunc statim hannibal reꝵ¬
tarenti ieliquid. regressus ip̃e in hiberna. Ceterũ
defectio tarentinoꝵ utrum priore anno. an hoc
facta sit. in diuersum auctores trahunt. plut̾es
propriore sique etate memorie ter boc anno
ante. die .u. kł. maias latine tenuerunt. Eodie
perpetrato sacro in monte insuas quisque profi¬
ascuntur prouĩtias. Religio deinde noua obiecta
est ex carminibus in arcianis. uates ħ marchius
illustris fuerat. Et cum inquisitio priore anno. ex.
urbis qui eam rem agebat manius uenerant. Is
protinus nouo precori siille tradiderat. ex huius
marru duobus carminibus alterius postra est
acta dediti curato auctoritas euentu. alteri quoq
cuius non dum tempus uenerat ad ferebat fidem.p¬
ore carmine cannẽsis preclicta clades in hec fere uer¬
ne te alienigene cogant in campo diomeclis conserete

Expanded text:
gre coeptum; paucosque post dies classis instructa gre coeptum; paucosque post dies classis instructa ac parata circumuehitur arcem et ante os ipsum portus ancoras iacit. hunc statum rerum Hannibal Tarenti relinquit, regressus ipse in hiberna. ceterum defectio Tarentinorum utrum priore anno an hoc facta sit, in diuersum auctores trahunt; plures propioresque aetate memoriae rerum hoc anno alendas Maias Latinae tenuerunt; eo die perpetrato sacro in monte in suas quisque prouincias proficiscuntur. religio deinde noua obiecta est ex carminibus Marcianis. uates hic Marcius inlustris fuerat, et cum conquisitio priore anno ex seris urbem, qui eam rem agebat, manus uenerant; is protinus nouo praetori Sullae tradiderat. ex huius Marci duobus carminibus alterius post rem actam editi comperto auctoritas euentu alteri quoque, cuius nondum tempus uenerat, adferebat fidem. priore carmine Cannensis praedicta clades in haec fere uerne te alienigenae cogant in campo Diomedis conserere
Abbreviated transcription (Latin):
sicilia accitas io posse facere. suas q sinu exiguo
intus inclusas esse. Cum claustra portus hostis
haberet. quemadmodũ inde in apertum mare e¬
uasuras. Euadent inquid hannibal. multa que
impedite natine sunt. consilio expeduintur. urbẽ
in eam positim habetis. plane et satis late ie pa¬
tent in oĩs partis uia que in portu per mediam
urbem ad mart transmissa est. plaustris tnͣsuehã
naues aut magna mole. et mare nostrum erit
quo nunc hostes pociuntur. et illinc mare. hic̃ ter¬
ra cutum sedebimus aroem. immo breui aut re¬
lictam ab hostibus aut cũ ip̃is hostibus capiemꝰ.
hec oratio non spem mode effectus. set in gentem
etam ducis admirationem fecit. Contrata extĩplo
undiq plaustra. uincta q interse et machine ad
sub ductndis naues admote munitumq inter q
faciliora p̃laustra.minoe q moles in transitu eẽt
iumenta inde et homines contrati. et opus inpi¬

Expanded text:
Sicilia accitas id posse facere: suas, quae sinu exiguo Sicilia accitas id posse facere: suas, quae sinu exiguo intus inclusae essent, cum claustra portus hostis haberet, quem ad modum inde in apertum mare euasuras? 'euadent' inquit Hannibal. 'multa, quae impedita natura sunt, consilio expediuntur. urbem in campo sitam habetis; planae et satis latae uiae patent in omnes partes. uia, quae ex portu per mediam urbem ad mare transmissa est, plaustris transueham naues haud magna mole et mare nostrum erit, quo nunc hostes potiuntur, et illinc mari, hinc terra circumsedebimus arcem; immo breui aut relictam ab hostibus aut cum ipsis hostibus capiemus.' haec oratio non spem modo effectus sed ingentem etiam ducis admirationem fecit. contracta extemplo undique plaustra iunctaque inter se et machinae ad subducendas naues admotae munitumque inter quo faciliora plaustra minorque moles in transitu esset. iumenta inde et homines contracti et opus impi
Abbreviated transcription (Latin):
ponto presidium romanis. fecit animu ut nocte
penti prdiso opera hostium inuaderent. alia dis¬
iecerpist ualia igni cõrũperunt. his ꝙ fanio uc han¬
nibalis fuit ea parte arcem oppugnare. Reliqua
erat in obsidione sres. Nec ea satis effiere.quia
arcem tenentes que inpene insula posita immi¬
net faucibus portus mart liberum habebarit. Ux¬
bs contra eclu sa maritimis cõmeatibus propius¬
quam inopiam erant obsidentes quam obsessi.
hannibal conucertis principibus tarrentinorum.
presintes difficultates exposuit. Neꝙ arcis eom
murate expugnande cernere uiam. neq in obsũ¬
dione quicquam halere spei donce mari pociantũ
hostes. Quod si naues sint quib cõmeatus inue¬
hi prohibeant. extimplo aut arcessuros aut dedi¬
turtos se hostes. ad sentiebantur tarentini. Cetetũ
ei qui consilium ad ferre opem quoq in eanre
ad ferendam esse censebant. punicas eĩ naues ex

Expanded text:
ponto praesidium Romanis fecit animum ut nocte ponto praesidium Romanis fecit animum ut nocte ex improuiso opera hostium inuaderent. alia disiecerunt, alia igni corruperunt, isque finis Hannibali fuit ea parte arcem oppugnandi. reliqua erat in obsidione spes nec ea satis efficax, quia arcem tenentes, quae in paene insula posita imminet faucibus portus, mare liberum habebant, urbs contra exclusa maritimis commeatibus propiusque inHannibal convocatis principibus Tarentinis omnes praesentes difficultates exposuit: neque arcis tam munitae expugnandae cernere uiam neque in obsidione quicquam habere spei donec mari hostes potiantur; quod si naues sint, quibus commeatus inuehi prohibeat, extemplo aut abscessuros aut dedituros se hostes. adsentiebantur Tarentini; ceterum ei qui consilium adferret opem quoque in eam rem adferendam censebant esse. Punicas enim naues ex
Abbreviated transcription (Latin):
sustinuers impetum romani. Set abefusa fuga loci
angustie eos inpedita q alia opere im cepto alio ⁊¬
appatatu operis motabantur. plurimi in fossam
precipitati. octisiq fuit. plures in fuga quam ĩ pu¬
gna. Inde et opus nullo prohibente fierĩ ceptum
fossa igens ducta. et uallum intra ea erigitur. mo¬
dicumq post interuallo murum etiam eadem regi¬
one a ddere paret ut uel sine presidio tueri se aduer¬
sus remanos possent. Reliquid tamen modicum pre¬
sidium simu inter faciendo muit adiupret. pr
feus dum eiteris copus ad gulesum flumen. quin¬
quemilia ab urbe ab est posuit castra. Ex has sͥate¬
nus reressus ad inspitundum ꝙ opus aliquanitã
opinione eius celeruis creuerat. spern cepit etiat
ꝯroti er pugnari posse. Et est nõ altitudme. ut ce¬
tera tuta s loco płano posita ⁊ ab urbe murotan¬
tum as fossa diuisa. Cum iam machinatiõnum oi
genete et operibus oppugnatetur. missum ameta¬

Expanded text:
sustinuere impetum Romani; sed ab effusa fuga loci sustinuere impetum Romani; sed ab effusa fuga loci angustiae eos impeditaque alia opere iam coepto, alia apparatu operis morabantur; plurimi in fossam praecipitauere occisique sunt plures in fuga quam in pugna. inde et opus nullo prohibente fieri coeptum. fossa ingens ducta et uallum intra eam erigitur modicoque post interuallo murum etiam eadem regione addere parat, ut uel sine praesidio tueri se aduersus Romanos possent. reliquit tamen modicum praesidium, simul ut in perficiendo muro adiuuaret: ipse profectus cum ceteris copiis ad Galaesum flumen—quinque milia ab urbe abest—posuit castra. ex his statiuis regressus ad inspiciendum quod opus aliquantum opinione eius celerius creuerat, spem cepit etiam arcem expugnari posse. et est non altitudine, ut ceterae, tuta sed loco plano posita et ab urbe muro tantum ac fossa diuisa. cum iam machinationum omni genere et operibus oppugnaretur, missum a Meta
Abbreviated transcription (Latin):
QQtuam cum et mari quo inpene in sule mocdũ
pars maior circumluitur. prealtis rupibus. Et ab
ip̃a urbe muro et fossa ingenti septam uderet. Co¬
ꝙp nec ui nec operibus expugnabilem fore. Nle
uit se ip̃m cura tuenda tarentinos amaioribus
rebus moratetut. aut in relictos sine ualido pre¬
sidio tarentinos unpetum ex arte cum uellent ro¬
mani facetent. Nallo urbem intex sepire statuit¬
abarte. Non finc illa etiam spe. cum prohibentibus
opus romanis manum posse conferri. Et si ferociuis
pertucurissent magna cecle ita attenuari presidu
uires. ut facile per se ip̃i tarentum urbem ab hus
tueri possent ubi ceptum. opus est patefacta repen¬
te porta in munentes impetum fecerunt romani
peli ꝙ se. statio passa est. que peo opere erat ut suc¬
cessu cresceret aud̾atia. plures qr et longius pulsos
prosequerentur. Tum signo dato ccorti undiq pem
sunt. quos instructos ad hoc hannibal tenuerat. Et

Expanded text:
cit; quam cum et <a> mari, quo in paene insulae modum cit; quam cum et <a> mari, quo in paene insulae modum pars maior circumluitur, praealtis rupibus et ab ipsa urbe muro et fossa ingenti saeptam uideret eoque nec ui nec operibus expugnabilem esse, ne aut se ipsum cura tuendi Tarentinos a maioribus rebus moraretur aut in relictos sine ualido praesidio Tarentinos impetum ex arce cum uellent Romani facerent, uallo urbem ab arce intersaepire statuit, non sine illa etiam spe cum prohibentibus opus Romanis manum posse conseri et, si ferocius procucurrissent, magna caede ita attenuari praesidii uires ut facile per se ipsi Tarentini urbem ab iis tueri possent. ubi coeptum opus est, patefacta repente porta impetum in munientes fecerunt Romani pellique se statio passa est quae pro opere erat, ut successu cresceret audacia pluresque et longius pulsos persequerentur. tum signo dato coorti undique Poeni sunt, quos instructos ad hoc Hannibal tenuerat; nec
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant in a rceni confugerant. conticiscebat &i pau¬
leriti maltus. Qum hannibal rarentines sinei
amis conuotate ubet. conuenite omẽs preter quã
qui cedentis in arcem tomanos. ad om̃em adcundã
mul fortunam ꝑsecuti fuerant. Ibihannibal beni¬
n alocatus tarentinos. testatus queꝙ prestitis¬
set auibus eoꝵ quos ad thrasimẽnum. aut ad can¬
sas apisier simul indominationem superbara eo¬
manoꝑ inuectus. recipere se in domos suas quemoi
uullio: et forbus nomen suum inscribere. si domos
us que inscripte non essent. signo extimplo dato
diri pn uisserunt. Siquis in hospitio cuus temane¬
uauas autem tenebat domos nomen in scripsisser
cum ie pro hoste habiturum. Contione dimissa.
cum titubis nocate fores discrimen pacate ab ho¬
stili domo fecissent signo dato id diripenda hospi¬
tia romana passim discursum est. Et fuit prede ali¬
quantum postero die ad oppugnandam ateem du¬

Expanded text:
erfuerant in arcem confugerant conticiscebatque pauerfuerant in arcem confugerant conticiscebatque paulatim tumultus, tum Hannibal Tarentinos sine armis conuocari iubet. conuenere omnes, praeterquam qui cedentes in arcem Romanos ad omnem adeundam simul fortunam persecuti fuerant. ibi Hannibal benigne adlocutus Tarentinos testatusque quae praestitisset ciuibus eorum quos ad Trasumennum aut ad Cannas cepisset, simul in dominationem superbam Romanorum inuectus, recipere se in domos suas quemque iussit et foribus nomen suum inscribere; se domos eas quae inscriptae non essent signo extemplo dato diripi iussurum; si quis in hospitio ciuis Romani—uacuas autem tenebant domo— nomen inscripsisset, eum se pro hoste habiturum. contione dimissa cum titulis notatae fores discrimen pacatae ab hostili domo fecissent, signo dato ad diripienda hospitia Romana passim discursum est; et fuit praedae aliquantum. postero die ad oppugnandam arcem du
Abbreviated transcription (Latin):
restringuntq portam maximam et agmen subsi¬
gnis confestin ireapit. inde cum silentio inforum
tucti. h annibali sest comunxerunt. Tum duo an¬
liagallor penus intres diusio partes ꝓ ntteni¬
pusun cecdi foppidanis paroi. Set ut dericit poss
paocipit uuienibus tarentinia ut uba queo aer
precr tudissent. q uiescrre ac siler e ls hone a mino
ese uibesent. Iam tumultus erat clamor q aualis
ese incereta urbe soler. Sed quid rei essete demo
aliquacum fraude aliqua uideri ab oppidanis no¬
ali preseitus primo excitatus tumultui pritumit
cerser et tuba audita ex theatro faciehat :Nom
et timana erat a prolitoribus adihoeirm prepan¬
ti emimscienter. a greco inflata. quis aut quibus si¬
mi prenica et gallica arma cognta. uinduhita¬
tonem exemerũt. Et omanos ereo passim ocede stir¬
tonem enẽto abi annibale captam urbem senserũt
pos qua ln ⁊ dertior erat. et romani qui cedibus sup¬

Expanded text:
refringuntque portam proximam et agmen sub sirefringuntque portam proximam et agmen sub signis confestim inrupit. inde cum silentio in forum ducti Hannibali sese coniunxerunt. tum duo milia Gallorum Poenus in tres diuisa partes pepassim caedi, oppidanis parci. sed ut fieri id posset, praecipit iuuenibus Tarentinis ut, ubi quem suorum procul uidissent, quiescere ac silere ac bono animo esse iuberent. iam tumultus erat clamorque qualis esse in capta urbe solet; sed quid rei esset nemo saliqua cum fraude uideri ab oppidanis mota. praefectus primo excitatus tumultu in portum tur. errorem et tuba audita ex theatro faciebat; nam et Romana erat, a proditoribus ad hoc ipsum praeparata, et inscienter a Graeco inflata quis aut quibus sinis Punica et Gallica arma cognita tum dubitationem exemerunt, et Graeci Romanos passim caede stratos cernentes, ab Hannibale captam urbem senserunt. postquam lux certior erat et Romani qui caedibus sup
Abbreviated transcription (Latin):
hannibal ea mecditeran ea regio est. orientem specta
bat. aliquantũ intra menia includunt. Cum porte
appropinquaret. ecditus ex composito ignis ab han¬
nibale est. refulsitq. Idem reditũ ab nicone signũ.
Extincte deinde utriq flãme sunt. hãnibal silẽ¬
tio ducebat ad portum. nico ex inprouiso ad portas
sopitos uigiles incubilibus suis obtrũcat. portam¬
q aperit. hannibal cum peclitum agmine ingoedi¬
tur. equites subsistete iubet. ut quo res postulet.
occurrere libero campo possent. Et philemenus por¬
tule parte alia qua cõmeare ad suerat appropĩqua¬
bat. nota nox euis et familiare iam signum cum
excitasset uigilem dicente uix sustiuere grandis
bestie honus portula aperitur. Inferentes aprum
duo uiuenes. secutus ip̃c cum expedito uenatore ui¬
gilem incautius miraculo magnitudinis in eos
qui ferebant uersum uenabulo traicit. Ingassi de¬
inde triginta fere armati ceteros uigiles obtrunãt.

Expanded text:
Hannibal; ea mediterranea regio est orientem spectans; Hannibal; ea mediterranea regio est orientem spectans; busta aliquantum intra moenia includunt. cum portae adpropinquaret, editus ex composito ignis ab Hannibale est refulsitque idem redditum ab Nicone signum; exstinctae deinde utrimque flammae sunt. Hannibal silentio ducebat ad portam. Nico ex improuiso adortus sopitos uigiles in cubilibus suis obtruncat portamque aperit. Hannibal cum peditum agmine ingreditur, equites subsistere iubet ut, quo res postulet occurrere libero campo possent. et Philemenus portulae parte alia, qua commeare adsuerat, adpropinquabat. nota uox eius et familiare iam signum cum excitasset uigilem, dicenti uix sustineri grandis bestiae onus portula aperitur. inferentes aprum duos iuuenes secutus ipse cum expedito uenatore uigilem, incautius miraculo magnitudinis in eos qui ferebant uersum, uenabulo traicit. ingressi deinde triginta fere armati ceteros uigiles obtruncant
Abbreviated transcription (Latin):
spacio castra a tarento posuit. Et ne ibi quidem nun¬
tiato quo pergerent tantum conuocatos milida
monuit uia dẽs irent. nec diu̾ti quem quã aut ex¬
ceclere ordinem agminis paterentur. Et inprimis
intenti ad imperia accipienda essent. Ne quid nisi
ducum uissu facerent. Se in tempore eliturum. q̃
uellet agi. Eadem q ferme ora tarentum fama p̃¬
uenerat. Nnuudas equites paucos populari agrꝰ.
terroremq late agrestis iniecisse. ad quẽ nuntiũ
nichil ultra motus prefectus romanus quam ut
nichil obecdienter cura est. ut contra pro argumento
fuerit illa procursatio. numidarum hannibalem ẽ¬
xercitum q castris nõ mouisse. hannibal concubu
nocte mouit. dux philemenis erat. Cum solito cap¬
te uenationis honore. ceteri proclitores ea que com¬
posita erant. expectabant. conuenerat aũt ut phile¬
menus portula adsueta uenationẽ inferens. arma¬
tos induceret. parte alia portantem emtida adiret

Expanded text:
spatio castra ab Tarento posuit; et ne ibi quidem nunspatio castra ab Tarento posuit; et ne ibi quidem nuntiato quo pergerent, tantum conuocatos milites monuit uia omnes irent nec deuerti quemquam aut excedere ordine agminis paterentur et in primis intenti ad imperia accipienda essent neu quid nisi ducum iussu facerent; se in tempore editurum quae uellet agi. eadem ferme hora Tarentum fama praeuenerat Numidas equites paucos populari agros terroremque late agrestibus iniecisse. ad quem nuntium nihil ultra motus praefectus Romanus quam ut nihil ab eo intenta cura est ut contra pro argumento fuerit illa procursatio Numidarum Hannibalem exercitumque <e> castris non mouisse. Hannibal concubia nocte mouit. dux Philemenus erat cum solito captae uenationis onere; ceteri proditores ea quae composita erant exspectabant. conuenerat autem ut Philemenus portula adsueta uenationem inferens armatos induceret, parte alia portam Temenitida adiret