comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
be cellula retrusus: celum dieb ac noctib pre¬
cib pulsabat. S dum in his athleta xp̃i cõ¬
tra diabolũ scĩssime et fortiter dimicaret.
conscientia tactus ne plebs sibi a dño credita
illo remoto eterne uite pabula quiddam mi¬
nus acciꝑet. repente cepit intentissi me a pͥn¬
cipe flagitare ut successorẽ sui p̃sulem daret.
mittensq epłas ꝑ internuntios se indignũ
huius oꝑis. seq peccatorẽ clamitans. et ut¬
talem eligerent pontificem. qui p̃dicationis
uerbum dignius seminaret in popłm. Qui¬
b relictis clotarius. non modicis est repletꝰ¬
saret. Cui inter cetera talia remittit scrip¬
um deberemꝰ eligere successorẽ. istd̾ ur̃a pre¬
sũptio facere nulla ratione audet. H ine
iterum inter reliqua ait. Quantũ et de deuo¬
confidimus uos a dño fuisse cõmonitos ga¬
uisi recepimus. tantũ interim dolentes trac¬
tauimꝰ qd̃ non obtauimus de ur̃o conspec¬
tu eẽ absentes. Immo uenerande pater. si

Expanded text:
be cellula retrusus, caelum diebus ac noctibus precibus pulsabat. 16. Sed dum in his athleta Christi contra diabolum sanctissime et fortiter demigaret, conscientia tactus, ne plebs sibi a Domino credita, illo remoto, aeternae vitae pabula quiddam minus acciperet, repente coepit intenciosissime a principe flagitare, ut successorem sui praesulem daret Mittensque epistolas per internuncios, se indignum huius operis seque peccatorem clamitans, talem elegerent pontificem, que praedicacionis verbum dignus seminaret in populum. Quibus relictis, mosasset. Cui inter cetera talia mittit scripum deberemus elegere successorem, istut nostra praesumpcio facere nullatenus praesumet. Hinc iterum inter reliqua ait: Quantum et de devoconfidimus, vos a Domino fuisse ammonitos, gavisi recepimus, tantum iterum dolentes tractavimus, quod non obtavimus de vestro conspectu esse absentes. Immo, domne et pater, acsi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib etiã seruis suis et ancillis et cõmu¬
nicauit de sacrificio altaris beati lauren¬
tii martyris. Et posita mensa prius quã
cybum sumeret. uenerunt milites et te¬
nuerunt eum et ꝑduxerunt eũ ad deciũ¬
cesarem. Quem uidens decius cesar dicit
ei. Nunquid et tu magus effestus es: qui
corpus laurentii abstulisse diceris: Respõ
furore arreptus. uissit ut cũ lapidib os eiꝰ
tunderetur. Et expoliauit eum ueste qua
inluebatur in habitu xp̃iano et dicit ei.
Sacrifica diis et adquiesce consiliis nr̃is¬

Expanded text:
etiam omnibus servis suis et ancillis, et communicavit de sacrificio altaris beati Laurentii martiris. Et possita mensa priusquam cibum sumeret, venerunt milites et tenuerunt eum et perduxerunt ad Decium. Quae videns Decius subridens dixit ei: « Numquid et tu magus efectus es, qui corpus Laurentii abstulisse diceris? » Sanctfurore arreptus jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et expoliavit eum veste, qua induebatur habitu christiano, et dixit ei: « Sacrifica diis, et vives, sin ali
Abbreviated transcription (Latin):
constantius sub rogatu liberii. includit e¬
usebium prb̃rm in quodam cubiculo domꝰ
sue. qui humi erat in latitudine pedib
quatuor. et ibi mensib sex in orationem
constanter ꝑseuerans. inclusus tamen p
menses septem dormitionẽ accepit. nono
tes eius et sepelierunt in cripta iuxta cor¬
pus beati sẏxti martyris et ep̃i uia appia¬
in cummiterio calixti. Ubi et tytulum eius
scri  bentes: posuerunt ꝓ commemora¬
tione eius eusebio homini dei. Eodem
tempe auditum est a constantio imꝑatore
eo qd̃ gregorius et orosius prb̃ri. collegerũt
corpus eusebii prb̃ri: et in eadem cripta
rosius prb̃r collegit semiuiuum beatum
gregorium noctu occulte ꝓpter cõstantiũ
augustũ: et emisso spũ sepeliuit eũ iuxta
corpus sc̃i eusebiĩ p̃sbiteri. Qui etiam oro¬

Expanded text:
Constantius subrogatu Liberii includit Eusebium presbyterum in quoddam cubiculum domus suae, quod humile erat in latitudine pedibus quatuor, et ibi multis mensibus in oratione constanter perseverans, inclusus tamen post menses septem dormitionem accepit, Nteri, et sepelierunt in crypta juxta corpus beati Sin coemeterio Callisti, ubi et titulum ipsius scribentes posuerunt pro commemoratione ejus: Eusebio homini Dei. Eodem tempore auditum est a Constantio imperatore eo quod Gregorius et Orosius presbyteri colligerent corpus Eusebii presbyteri, et in eadem crypta rosius presbyter collegit semivivum beatum Gregorium noctu occulte propter Constantium Augustum, et emisso spiritu sepelivit eum juxta corpus sancti Eusebii presbyteri. XVIII
Abbreviated transcription (Latin):
cus qui in honore beati stephani ꝓthomar¬
snisseo. iam olim consetratus extiterat.
lam supra dicto hugone p̃peti repenti¬
na mote ꝓstrato. p̃fatus discus clotario
regi allatus est. Qui dum anarrantibus
comꝑiset hune a sc̃o arnulfo ep̃o ob alimo¬
niam pauꝑum uenundatũ fuisse. miro
nor inspiramine tanquã celitus actus.
libet eundem uelocit̾ suprapositis centũ
luris. ad mettim usq sc̃õ pontifiq defer
NSicꝙ factum est ut et matricularii seu
istri pauꝑes dei sustentationũ alimoniã
dberout. et tes scõꝵ quib semel data fue

Expanded text:
qui in honore beati Stephani protomartiris iam olim consecratus fuisset; nam supradicto Hugo prepeti morte prostrato, praefatus discus Chlothario rege allatus est. Qui cum a narrantibus comperisset, hunc a sancto Arnulfo episcopo ob alimonia pauperum venundatum fuisse, mox miro inspiramine tamquam caelitus actus, iubet eundem velociter, suprapositis centum aureis, ad Mittis usque sancto pontifici deferre. Sicque factum est, ut et matricularii seu ceteri pauperes Dei sustentacionum alimonia aberent, et res sanctorum, quibus semel data fue
Abbreviated transcription (Latin):
nore in de transtulerunt. et in ecłia ba¬
ti petri post altari posuerunt. Pauts¬
deinde dieb exactis. quidam fratr di
nocturnas uigilias p̃ueniens idem oati¬
rium orandi grã quadam nocte fusit
ingressus. totoq affectu p̃cib insistiens
ad altare direxisset intuitũ. nescio quã
adextris altaris in angłice claritatis ni¬
tore uidit stare ꝑsonam sacerdotali qui¬
dem habitu p̃fulgentem. facie autẽ ad or¬
entem uersa gestu corporis intentissime
orationis spetimen adhibentẽ. uestim̃ta
uero ip̃a tanti fuisse nitoris asseruit ut
humane infirmitatis reuerberarẽt ob¬
tutus. Cũq hec dui conspiceret. it umĩ
ꝓpius deberet accedere anxia mentis he¬
sitatione trutinaret. ꝑsona que appari¬
erat se subtrahens eũ miraculo et stip¬
re consternatũ reliquit. Non est igitur
incredibile eundem uenerabilem uirus
digne circa translationẽ suam frattril
deuotionis iteratam fuisse sollertiam

Expanded text:
nore inde transtulerunt, et in ecclesia beati Petri post altare posuerunt. CAPUTdeinde diebus exactis, quidam frater dum nocturnas vigilias praeveniens idem oratorium orandi gratia quadam nocte fuisset ingressus, totoque affectu precibus insistens ad altare direxisset intentum, nescio quam a dextris altaris in angelicae claritatis nitore vidit stare personam, sacerdotali quidem habitu praefulgentem, facie autem ad orientem versa, gestu corporis intentissimae orationis specimen exhibentem: vestimenta vero ipsa tanti fuisse nitoris asseruit, ut humanae infirmitatis reverberarent obtutus. Cumque haec diu conspiceret, et utrum propius deberet accedere anxia mentis agitatione trutinaret, persona quae apparuerat se subtrahens, eum miraculo et stupore consternatum reliquit. Non est igitur incredibile eumdem venerabilem virum sse, digne circa translationem suam fraternae devotionis iteratam fuisse solertiam
Abbreviated transcription (Latin):
liter ꝑacta eius constructione sc̃s uir in
eam translatus fuerit. quib q miraculo¬
rum ostensionib scĩtatem eius dutina
clementia ibidem postea manifestauerit.
ne obliuione deꝑeant suscessorib nris
breuiter contradere libet. non pomposa
uerboꝵ complexione suꝑuacuã laudan¬
tium głam aucupantes. s dictoꝵ tan¬

Expanded text:
liter peracta ejus constructione sanctus vir in liter peracta ejus constructione sanctus vir in eam translatus fuerit, quibusque miraculum ostensionibus sanctitatem ejus divina clementia ibidem postea manifestaverit, ne oblivione depereant, successoribus nostris breviter contradere libet, non pomposa verborum complexione supervacuam laudantium gloriam aucupantes, sed dictorum tan
Abbreviated transcription (Latin):
latu puerũ huc illucq in pauimento uo¬
lutari cernunt. seq ip̃m ꝓpriis unguib
cogente molestia lacerare: et quasi liscer¬
pere ꝑspiciunt. Post longam huiuscemo¬
di uexationem. sinistra manus inuolã
contracta extenditur incuruata ceriuix
erigitur. Sinistrũ quoq genu cũ pede ad
tibiam supinato laxatur. et planta pedis
dextri ab ip̃is natib quib imp̃ssa fuerat
fracto genu cũ sanguinis effusione ꝓsili¬
ens. ep̃o etiam astante.ymnũq te dm̃ lau¬
damus canente corrigitur. In ꝓcessu ergo
temporis puer ip̃e ambulare incipit. et
modo in monasterio nouis utens gressib
huius miraculi idoneus testis existit.
Scĩ patris nr̃i miracula hactenꝰ anobis
uili sermonũ scemate ꝓlata. quãquam
lectorib beniuolis ad declaranda sc̃itatis
eius preconia sufficere non dubitemus.
tamen quia basilice meius honorẽ edifi¬
cande paulo suꝑius mentio incidit qua¬

Expanded text:
latu puerum huc illucque in pavimento volatu puerum huc illucque in pavimento volutari cernunt, seque ipsum propriis unguibus cogente molestia lacerare et quasi discerpere perspiciunt. Post longam hujuscemodi vexationem sinistra manus in volam contracta extenditur, incurvata cervix erigitur: sinistrum quoque genu cum pede ad tibiam supinato laxatur, et planta pedis dextri ab ipsis natibus quibus impressa fuerat, fracto genu cum sanguinis effusione prosiliens, episcopo etiam astante hymnumque Te Deum laudamus canente, corrigitur. In processu ergo temporis puer ipse ambulare coepit, et modo in monasterio novis utens gressibus, hujus miraculi idoneus testis existit.Sancti Patris nostri miracula hactenus a nobis vili sermonum schemate prolata, quanquam lectoribus benevolis ad declaranda sanctitatis ejus praeconia sufficere non dubitemus, tamen quia basilicae in ejus honorem aedificandae paulo superius mentio incidit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
monasterium. Qui etiam in ip̃o itinere
quot molestias quot ue in cõmodoꝵ ꝑtu¬
lerit augustias. testes fuerunt humeri
quos uectib eiusdem uehiculi adeo attri¬
tos ẽẽ comꝑimus. ut multi nr̃oꝵ callos
uieis duratos eẽ ꝑspicerent. In primo igͥ
basilice ingressi ad corpus beati otmari
ꝑ ueniens. puer ip̃e tendentib se se cõpa¬
gum retinaculis. uehiculo decidens in pa¬
iumentum. ꝓuoluitur. et uocib horren¬
dis tecta eccłie complens nimio se dolore
urgeri insolito clamoris strepitu ꝓtestatur.
Senior nr̃ grimaldus his dieb in mona¬
sterio positus. cũ ip̃a hora ꝓ forib basilice
infra claustrum consisteret. audito huius¬
modi strepitu salomonẽ ep̃m una cũ au¬
gensis cenobii abbate qui ip̃o die ibidem
conuenerant secum assumens eccł̃iam in¬
trat. causamq tam horrendi atq insoliti
clamoris interrogat. Quid plura: Ab¬
bates cum ep̃o ꝓpius accedunt. flebili ulu¬

Expanded text:
monasterium. Qui etiam in ipso itinere monasterium. Qui etiam in ipso itinere quot molestias quotve incommodorum pertulerit angustias, testes fuerunt humeri, quos vectibus ejusdem vehiculi adeo attritos esse comperimus, ut multi nostrorum callos in eis duratos esse perspicerent. In primo igitur basilicae ingressu ad corpus B. Othmari perveniens, puer ipse tendentibus sese compagum retinaculis vehiculo decidens in pavimentum provolvitur, et vocibus horrendis tecta ecclesiae complens, nimio se dolore urgeri insolito clamoris strepitu protestatur. Senior autem noster Grimaldus his diebus in monasterio positus cum ipsa hora prae foribus basilicae infra claustrum consisteret, audito hujusmodi strepitu Salomonem episcopum una cum Augiensis coenobii abbate, qui ipso die ibidem convenerant, secum assumens, ecclesiam intrat, causamque tam horrendi atque insoliti clamoris interrogat. Quid plura? Abbates cum episcopo propius accedunt, flebili ulu
Abbreviated transcription (Latin):
re. et ob concessã muto loquelã obstupes¬
cere. ip̃mq in illoꝵ medio positũ quomo¬
do sibi contigerit. et ubi uel quando lingua
eiꝰ soluta fuerit cerneres enarrare. Se¬
quenti autẽ die clericus quidã ex eodem
loco illum assumẽs ad monasteriũ redu¬
xit. et huius rei ueritatẽ nobis ꝑ ordinẽ¬
indicauit. Eodem anno uir quidã ciuis
aurelianensiũ puerulũ om̃ib pene men¬
broꝵ iuncturis contractũ atq conglobatũ
pie deuotionis intuitu. paruo uehiculo
impositũ modo coram se impellendo. tũ
etiam ꝓpriis humeris gestando. romã ꝑ¬
duxit. Paucis dierum circulis ibidem ex¬
actis in de reuertitur. atq ut eius ex ore di¬
dicimus alemanniã petere et sc̃i galli
monasteriũ adire noctu in uisione cõmo¬
netur. Cui ille uisioni annuere deside¬
rans. laborioso satis conatu iuga alpium
suꝑat. et quadam die imininente iã ues¬
pera diu desideratum lassus ingreditur

Expanded text:
re, et ob concessam muto loquelam obstupesre, et ob concessam muto loquelam obstupescere, ipsumque in illorum medio positum quomodo sibi contigerit, et ubi vel quando lingua ejus soluta fuerit, cerneres enarrare. Sequenti autem die clericus quidam ex eodem loco illum assumens ad monasterium reduxit, et hujus rei veritatem per ordineigitur. Eodem anno vir quidam, civis Aurelianensium, puerulum omnibus pene membrorum juncturis contractum atque conglobatum, piae devotionis intuitu parvo vehiculo impositum, modo trahendo, modo coram se impellendo, tum etiam propriis humeris gestando, Romam perduxit. Paucis dierum curriculis ibidem exactis inde revertitur, atque ut ex ejus ore didicimus Alamanniam petere, et S. Galli monasterium adire noctu in visione commonetur. Cui ille visioni annuere desiderans, laborioso satis conatu juga Alpium superat, et quadam die imminente jam vespera diu desideratum lassus ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
ilti nr̃oꝵ a primeua etate locutionis
tio nouerant eẽ priuatũ. in dñica
em die monasterium aggressus ad
us scĩ otmari accessit. et qd̾dam lini
ulum pie deuotionis intuitu eius
suꝑ posuit. Quo facto subitaneo quo
impulsu cũ extasi mentis terratenꝰ
tus. dissolutis lingue retinaculis san¬
is copiam ex ore ꝓfudit. Quem sius
nanib ne in basilice pauimentum
ret suscipiens. continuo extra eccle
piecit. Sicq ingenti formidine.
teriore ꝑuasus nemini qd̃ sibi eue¬
t innorisens. cũ om̃i festinatione
monasterio digreditur. et ad mansionem
suam cito ꝑueniens collata sibi loquendi fa¬
tultate suos ibidem notos cũ gaudio allo¬
quitur. Quem ut ip̃i loquentẽ suisq in¬
terrogationib respondentem audierũt. nõ
minima admiratione ꝑmoti hoc miracu¬
lum ceteris indicando celeriter diuulga¬
uerunt. Tunc uero ex eiusdem loci incolis
plurimos utriusq sexus in unũ conueni¬

Expanded text:
multi nostrorum a primaeva aetate locutionis multi nostrorum a primaeva aetate locutionis officio noverant esse privatum, in Dominica itidem die in monasterium aggressus, ad corpus S. Othmari accessit, et quoddam lini globulum piae devotionis intuitu ejus arcae superposuit. Quo facto, subitaneo quodam impulsu cum exstasi mentis terratenus dejectus, dissolutis linguae retinaculis sanguinis copiam ex ore profudit. Quem suis ipse manibus ne in basilicae pavimentum caderet suscipiens, continuo extra ecclesiam projecit. Sicque ingenti formidine atque terrore pervasus, nemini quod sibi evenerat innotescens, cum omni festinatione monasterio digreditur, et ad mansionem suam cito perveniens, collata sibi loquendi facultate suos ibidem notos cum gaudio alloquitur. Quem ut ipsi loquentem suisque interrogationibus respondentem audierunt, non minima admiratione permoti hoc miraculum caeteris indicando celeriter divulgaverunt. Tum vero ex ejusdem loci incolis plurimos utriusque sexus in unum conveni
Abbreviated transcription (Latin):
lis ob eusdem loci ignorantiã sucg
litatis incõmoda antea se non pse e¬
re fateretur. ille pedem eius nisi sil
so meitailib dic. prbro uiam dictante
uem mane post recitatũ in publica mis¬
⁊ tiuangelium cum ad gradus quos sa
arpori contiguos ẽẽ memorauimus
mmiret. neruoꝵ atq uenarũ iuncture
apta cute ac mox subsequente sangui¬
⁊ funguntur. et menbra diu contracta.
iuine oꝑationis effectu subito corrigun¬
mr. Quoꝵ tensionem atq fracturã eger
qt ferre non p̾ualens in ip̃is gradib cor¬
uit. horrendisq uocib ꝑstrepens omnes
ncccłia stantes ꝑterruit. Quoꝵ pluri¬
n concurrentes eum continuo sustule¬
unt. eognitoq miraculo om̃ipotenti dõ
ebitas grarum actiones retulerunt. Pau
autem ip̃e eductus de eccłia ꝑ temporũ
omenta conualuit. et post aliquot di
umadarum spacio. mutus quidã in
ino territorio natus atq nutritus. quẽ

Expanded text:
lis ob ejusdem loci ignorantiam suaeque lis ob ejusdem loci ignorantiam suaeque debilitatis incommoda antea se non potuisse venire fateretur, ille pedem ejus nisi celedita mortalibus die, presbytero viam dictante autem mane, post recitatum in publica missa Evangelium, cum ad gradus quos sacro corpori contiguos esse memoravimus deveniret, nervorum atque venarum juncturae rupta cute, ac mox subsequente sanguine franguntur, et membra diu contracta divinae operationis effectu subito corriguntur. Quorum tensionem atque fracturam aeger ipse ferre non praevalens, in ipsis gradibus corruit, horrendisque vocibus perstrepens omnes in ecclesia stantes perterruit. Quorum plurimi concurrentes eum continuo sustulerunt, cognitoque miraculo omnipotenti Deo debitas gratiarum actiones retulerunt. Pauper autem ipse eductus de ecclesia, per temporum momenta convaluit, et post aliquot diehebdomadarum spatio, mutus quidam in vicino territorio natus atque nutritus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ltae it aci eodemi anno transiels de¬
uitatis diũce sollem pniis. in les p
dam uenerabilem sacerdotali ftila n¬
dutum et uultus honestate p̃clatie
sibi in somnis assistere. H isq stu
b affari asseruit. Si mea opauptis
mansionem adires. baculum tibi cerd¬
narem. cuius amminiculo sustentatis
ꝑ inepta uiarum distrimina melis:
incedere p̃ualeres. Cui ille ait. añtue
sionem tuam uescio. et in quib cam pe¬
tib querere debeam penitus ignoro. ss̃
uero ad eum. lacum inquit stagni bua
tranffretare. illisq in locis sollerter e
inuestigare curato. ꝓcerto sciens sile
Et ut facilius eam inuenire ualtas
ueris me in domo alterius adhue post
eẽ. ac ꝓprie mansionis habitaculum
dum habere. Hac uisione pauꝑ ilis
monitus. transgresso lacu ad cuusde
prb̃ri domum quadã dic sero ꝑutie
eademq nocte p̃dicti habitus uitun:
rato sibi assistentem. et cur tam au
ueniendo tardaret inttrrogantĩ aħes
Ad cuius interrogationem cũ idem li¬

Expanded text:
anno, transactis Nativitatis Dominicae solemniis, in pago qui quemdam venerabilem sacerdotali stola indutum et vultus honestate praeclarum sibi in somnis assistere, hisque se vocibus affari asseruit: Si meam, o paupercule, mansionem adires, baculum tibi donarem, cujus adminiculo sustentatus, per inepta viarum discrimina melius incedere praevaleres. Cui ille: Domine, ait, mansionem tuam nescio, et in quibus eam partibus quaerere debeam penitus ignoro. Ipse vero: Ad eum lacum, inquit, stagni hujus transfretare, illisque in locis solerter eam investigare curato, pro certo sciens, si iEt ut facilius eam invenire valeas, noveris me in domo alterius adhuc positum esse, ac propriae mansionis habitaculum nondum habere. Hac visione pauper ille commotus, transgresso lacu ad cujusdam presbyteri domum quadam die sero pervenit, eademque nocte praedicti habitus virum iterato sibi assistentem, et cur tandiu in veniendo tardaret interrogantem aspexit. Ad cujus interrogationem cum idem debi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis fratrib letus cum suis monasterio
decessit. Altera autem die abbatem ex
angia fratresq ex campidona cum laudi¬
b et cantilenis extra monasterium ꝓse¬
quentes post fraterne dilectionis colloqui¬
a dato pacis osculo ad sua cũ gaudio reme¬
are ꝑmisimus. finita relatione qualiter
uir beatus in suam translatus fuerit ba¬
silicam. ne fastidioso forte lectori ꝓtractus
in longum turbata mente rugam frontis
ngereret aliqua ex sc̃itatis eius inditiis

Expanded text:
tatis fratribus laetus cum suis monasterio tatis fratribus laetus cum suis monasterio discessit. Altera autem die abbatem ex Augia fratresque ex Campidona cum laudibus et cantilenis extra monasterium prosequentes, post fraternae dilectionis colloquia, dato pacis osculo ad sua cum gaudio remeare permisimus. vir beatus in suam translatus fuerit basilicam, ne fastidioso forte lectori protractus in longum sermo turbata mente rugam frontis ingereret, aliqua ex sanctitatis ejus indiciis
Abbreviated transcription (Latin):
a sacras pii patris exuuias in archa saxea
recondens altario supposuit. sicq missa¬
rum celebratione sollempnit̾ ꝑacta. be¬
nedicens popłm abire ꝑmisit. Facta autẽ
uiico. supra memoratis principib pasto¬
ralis officii functione curam eccłiarum
dei strenue agentib octauo kalendarum
octobrium die quarta feria indictione pri¬
ma. Die uero sequenti ut honor beati ui¬
ri latius etiam augmentaretur. menioratus
presul ex reliquiis eius quas pridem huiꝰ
rei grã seorsum eũ posuisse retulimus. pri¬
mo sibi tulit. deinde abbati ex angia et fra¬
trib de campidona ceterisq religiosis uti¬
q ac uenerabilib uiris aliquas ex eis par¬
ticulas ꝓut sibi uisum fuerat cõmenda¬
uit. nobis p̾sentib om̃s eos sollicite cõmo¬
nens. ut ꝑ om̃ia honorifice digneq eas
tractare curarent. Quib ꝑactis beati ar¬
changeli michaelis eccłiam consecrauit.
multosq sacro crismate confirmans salu¬

Expanded text:
a sacras pii patris exuvias in arca saxea a sacras pii patris exuvias in arca saxea recondens, altario supposuit: sicque missarum celebratione solemniter peracta, benedicens populum, abire permisit. Facta sunt avico, supra memoratis principibus pastoralis officii functione curam Ecclesiarum Dei strenue agentibus, octavo Kalendarum Octobrium die, quarta feria, indictione prima. Die vero sequenti, ut honor beati viri latius etiam augmentaretur, memoratus praesul ex reliquiis ejus quas pridem hujus rei gratia seorsum eum posuisse retulimus, primo sibi tulit, deinde abbati ex Augia et fratribus de Campidona, caeterisque religiosis utique ac venerabilibus viris aliquas ex eis particulas, prout sibi visum fuerat, commendavit, nobis praesentibus omnes eos sollicite commonens, ut per omnia honorifice digneque eas tractare curarent. Quibus peractis, beati Michaelis archangeli ecclesiam consecravit: multosque sacro chrismate confirmans, salu
Abbreviated transcription (Latin):
lamina deuotione humili cepimꝰ oscu
Quo facto cũ ueneratione maxima
monasteriũ ꝓperantes. seãsq eius reli¬
uis in suam basilicã introducentes
is deo qui tantã nobis leticiam con¬
e dignatus est debita cũ laude retuli¬
¶ Quanti ibi iocundantiũ fletus.
antiꝙ exultantium ob orti fuerint sin¬
as nequiaquã enarrare ualemꝰ. quippe
nor ip̃as dei laudes crebris singultib
ampti absꝙ lacrimis ꝓ ferr potiumꝰ¬
cpuduntiũ leticia motus alatra
s ontinere nequiuit. ageno dõ grãe
ius in tempib in loco etiam sibi com¬
idato tantim decus taliac om̃ipoten¬
tis dei beneficia uidere ꝓmeruit. Ad huius
quoq leticie cumulũ. augiensis cenobii ab¬
ba. cũ quibdam ip̃ius loci fratrib eadem
hora suꝑuenit. fratresq ex monasterio qd̾
campidona uocatur ab abbate suo missi.
huiuscemodi exequiis talib q se interesse
gaudiis gratulabantur. Ep̃c autẽ intere¬

Expanded text:
velamina devotione humili coepimus osculari. velamina devotione humili coepimus osculari. Quo facto, cum veneratione maxima ad monasterium properantes, sanctasque ejus reliquias in suam basilicam introducentes, gratias Deo, qui tantam nobis laetitiam conferre dignatus est, debita cum laude retulimus. Quanti ibi jucundantium fletus, quantique exsultantium oborti fuerint singultus, nequaquam enarrare valemus: quippe qui nec ipsas Dei laudes crebris singultibus intercepti absque lacrymis proferre potutripudiantium laetitia motus a lacrymis se continere nequivit, agens Deo gratias quod suis temporibus in loco etiam sibi commendato tantum decus taliaque omnipotentis Dei beneficia videre promeruit. Ad hujus quoque laetitiae cumulum Augiensis coenobii abbas cum quibusdam ipsius loci fratribus eadem hora supervenit; fratresque ex monasterio quod Campidona vocatur, ab abbate suo missi, hujusmodi exsequiis talibusque se interesse gaudiis gratulabantur. Episcopus autem intere
Abbreviated transcription (Latin):
qs anstiare precepit. Post hec autem
us omib satris uestib sollempniter
uitis psul ip̾e data in altum oratione
bns qui astabant uirũ dei foras de¬
a tintum leuare cõmonuit. Nec mora
an trucib et cereis atꝙ thuribulis sc̃s
nr ab ecłia deportatur. eademq hora
aitis quidam eius ut credimus meritis
pundi officio muneratur. Cuiꝰ tam̃
isna utpote uilis quia nobis eatenus
agnita extiterat. ideo miraculũ qd̃ in
s parratum referebat. primo credere
ussimulauimꝰ. S cum ex pago qui uo¬
atut arigenne se fuisse assereret. a pa¬
rntib eius aliisq qui eum bene noue¬
rant. nrõꝵ postea inquisitione uerũ hoc
ẽ didicimus. Tum uero om̃s nos lau¬
des ac melodias canendo comitante nu¬
ntrosa populoꝵ multitudine. debita cũ
ueneratione corpus cari patris ꝓsequim᷑.
n prato autem orientẽ uersus constitu
paululum psso gradu terratenus pro¬
uti adorauimus. surgentesq pias eiꝰ
uuias singulatim subire ac suꝑiecta

Expanded text:
servare praecepit. Post haec autem nobis omnibus sacris vestibus solemniter paratis, praesul ipse data in altum oratione presbyteros qui astabant, virum Dei foras deportandum levare commonuit. Nec mora, cum crucibus et cereis atque thuribulis sanctus vir ab ecclesia deportatur, eademque hora mutus quidam ejus, ut credimus, meritis loquendi officio muneratur. Cujus tamen persona, utpote vilis, quia nobis eatenus incognita exstiterat, ideo miraculum quod in se patratum referebat, primo credere dissimulavimus. Sed cum ex pago, qui vocatur Arigewe, se fuisse assereret, a parentibus ejus aliisque qui eum bene noverant, nostrorum postea inquisitione verum hoc esse didicimus. Tum vero omnes nos laudes ac melodias canendo, comitante numerosa populorum multitudine, debita cum veneratione corpus chari Patris prosequimur. In prato autem Orientem versus constituto paululum presso gradu terratenus prostrati adoravimus, surgentesque pias ejus exuvias singulatim subire, ac superjecta
Abbreviated transcription (Latin):
ante quam illo ꝑueniret. panẽ quẽ aprbr̃o
acceperat manclucando consumpsit. In¬
gressus uero eccłiam celeriter miraculo di¬
uulgato. a multis nr̃oꝵ panem accepit
et coram sc̃ĩ uiri corpore sedens satis aide
comedit. Qui huc usq apd̾ nos consti¬
tutus consueto hominum more panẽ sine

Expanded text:
antequam illo perveniret, panem quem a presbytero antequam illo perveniret, panem quem a presbytero acceperat, manducando consumpsit. Ingressus vero ecclesiam, celeriter miraculo divulgato, a multis nostrorum panem accepit, et coram sancti viri corpore sedens satis avide comedit. Qui hucusque apud nos constitutus, consueto hominum more panem sine
Abbreviated transcription (Latin):
ut continuo de cripta rediens presbiterũ
quendam in ip̃o monasterio cõmorantem
panem sibi dare deposceret. Idem uero
presbiter cũ ꝓ certo sciret eum antea pa¬
nem non manducasse. basilicam paruulã
in honore sc̃e dei genitricis dedicatã in¬
gressus panem benedicit. illiq primo par¬
uam frustulam quasi ꝓ benedictione mã¬
ducandam porrigit. Quam cũ ille stãs
iuxta altare deglutiret. confestim cruen¬
tata de ore eius exiliens. post ostium basi¬
lice in pauimentũ cetidit. Stupefactꝰ
uero prb̃r quid strueret uel cur panem
eatenus sibi denegatum manclucare uel¬
let interrogat. Et cum primitus illum
iuxta corpus otmari eius desiderio inua¬
sum ꝑdisceret. ꝓrecto sibi pane. festinant̃
ait ad eum locum tendito in quo primũ
panis cepisti habere desiderium. Fortassis
enim ds̃ illo in loco. sue pietatis tibi confer¬
re dignabitur auxilium. Cuius p̃ceptis
pauꝑculus obediens ad eccł̃iam rediit. et

Expanded text:
ut continuo de crypta rediens, presbyterum ut continuo de crypta rediens, presbyterum quemdam in ipso monasterio commorantem panem sibi dare deposceret. Idem vero presbyter, cum pro certo sciret eum antea panem non manducasse, basilicam parvulam in honorem sanctae Dei Genitricis dedicatam ingressus, panem benedicit, illique primo parvam frustulam, quasi pro benedictione manducandam porrigit. Quam cum ille stans juxta altare deglutiret, confestim cruentata de ore ejus exsiliens post ostium basilicae in pavimentum cecidit. Stupefactus vero presbyter quid strueret, vel cur panem eatenus sibi denegatum manducare vellet interrogat. Et cum primitus illum juxta corpus beati Othmari ejus desiderio invasum perdisceret, porrecto sibi pane festinanter ait: Ad eum locum tendito, in quo primum panis coepisti habere desiderium, fortassis enim Deus illo in loco suae pietatis tibi conferre dignabitur auxilium. Cujus praeceptis pauperculus obediens ad ecclesiam rediit, et
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia suam sibi stulticiam non imputari
quidam de pago qui uocatur elisazia ꝓ¬
genitus. qui a natinitatis exortu. siue ut
cautius loquar a recordationis sue tempore
nunquam se panem manducasse asseruit.
ad monasteriũ deueniens. neq panem
manducans neq aliquid ex eo umquã
degustans. dimidium fere annũ ibidem
ꝑmansit. In cibo quoq uel potu si quip¬
piam panis etiam nescius deglutiuit. sta¬
tim cum admixtione sanguinis qd̾ acce¬
perat inuitus euomuit. Hic ergo beati ot¬
mari festiuitate octaua die basilicam sc̃i
galli ingressus cum orando altaria circũ¬
iret. ad scm̃ otmarum ꝑueniens eius suf¬
fragiis adiuuari tota intentione p̃catur.
Tum primo nimietate frigoris in pectore
contutitur. ac deinde in modum ebrii
capitis grauitate nimioq stupore circũ¬
datur. Et cum ad gradus sacro corpori
contiguos ꝑ quos cripta intratur deueni¬
ret tanto panis desiderio anxiari cepit.

Expanded text:
ecclesia suam sibi stultitiam non imputari, ecclesia suam sibi stultitiam non imputari, quidam de pago qui vocatur Elisazia progenitus, qui a nativitatis exortu, sive ut cautius loquar a recordationis suae tempore nusquam se panem manducasse asseruit, ad monasterium deveniens, neque panem manducans, neque aliquid ex eo unquam degustans, dimidium fere annum ibidem permansit. In cibo quoque vel potu si quidpiam panis etiam nescius deglutivit, statim cum admistione sanguinis, quod acceperat, invitus evomuit. Hic ergo a B. Othmari festivitate octava die basilicam S. Galli ingressus, cum orando altaria circumiret, ad S. Othmarum perveniens ejus suffragiis sese adjuvari tota intentione precatur. Tum primo nimietate frigoris in pectore concutitur, ac deinde in modum ebrii capitis gravitate nimioque stupore circumdatur. Et cum ad gradus sacro corpori continguos per quos crypta intratur deveniret, tanto panis desiderio anxiari coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
sum om̃s infra monasterium constitutos
in honore scĩ otmari feriare decreuerat.
ex ministerio cellarii tres lignoꝵ opifices
qui in artis huius pericia ceteris etiã ui¬
debantur ẽẽ prestantiores. ex p̃ceptoris sui
iussu incellam que est supra monasteriũ
constructa laboraturi succedunt. ibiq do¬
lium qd̃dam uetustate et incuria dissolu¬
tum conuingere incipiunt. Collectis ue¬
ro in unum tabulis cum primo fundum
illius satis difficile coadunarent. easdem
tabulas diligenter assignatas incireuitu
erigere ceperunt. nec ullo penitus ingenio
ꝑ totam fere diem laborantes eas consta¬
bilire p̃ualuerunt. Mirũq in modum
semꝑ astationis sue loco resilire. omnẽq
artificiose manus copulationẽ uidebantur
respuere. Tunc ip̃i opifices inclinata iam
die uidentes laborem suum in nullo ꝓfi¬
tere iniuste se egisse cognoseunt. et post ue¬
sꝑam ad monasteriũ redeuntes. ꝓstrati in

Expanded text:
sum omnes infra monasterium constitutos sum omnes infra monasterium constitutos in honore S. Othmari feriari decerneret, ex ministerio cellarii tres lignorum opifices qui in artis hujus peritia caeteris etiam videbantur esse praestantiores, ex praeceptoris sui jussu in cellam quae est supra monasterium constructa laboraturi succedunt, ibique dolium quoddam vetustate et incuria dissolutum conjungere incipiunt. Collectis vero in unum tabulis cum primo fundum illius satis difficile coadunarent, easdem tabulas diligenter assignatas in circuitu erigere coeperunt, nec ullo penitus ingenio per totam fere diem laborantes eas constabilire praevaluerunt: mirumque in modum semper a stationis suae loco resilire, omnemque artificiosae manus copulationem videbantur respuere. Tunc ipsi opifices, inclinata jam die, videntes laborem suum in nullo proficere, injuste se egisse cognoscunt; et post vesperam ad monasterium redeuntes, prostrati in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseirradiata extitit. an illd̃ qd̃ tam diu
irdens nichil ex liquore olei minorauit.
ud etiam id qd̃ ignis ip̃e plumbi mollici¬
m suꝑ se positam caloris sui potentia nõ
iter ꝑagere studuimꝰ. Quib rite ꝑac¬
s quidam de ministris eccłie coronã
it ob eiusdem festiuitatis gaudia co¬
im scõ corpore incendebat᷑ extinxit. Et
n lucernam que in medio ip̃ius coro
pendebat iterato uellet incendere. spõ
la subito eam aspexit ẽẽ irradiatam.
dmulti non solum ex nr̃a familia.
ũ etiam ex scolasticis atq hospitibus
tunc temporis monasteriũ adierunt.
ualisse testati sunt. Cuius incensionẽ
ninis inbo: etiam celitus administra¬
ri apparuit. quia cum nullus mortalium
eam reficeret. tamen ante alterius noctis
medietatem accepte lucis grãm moderate
congrego.io iussionib ep̃i obtemꝑans cum
dei laudib insistendo nocturnalis officii
sollempnia decenter ꝑageret. diemq ip¬

Expanded text:
per se irradiata exstitit, an illud quod tam diu per se irradiata exstitit, an illud quod tam diu ardens nihil ex liquore olei minoravit, vel etiam id quod ignis ipse plumbi mollitiem super se positam caloris sui potentia non iter peragere studuimus. Quibus rite peractis, quidam de ministris ecclesiae coronam, quae ob ejus festivitatis gaudia coram sancto corpore incendebatur, exstinxit. Et cum lucernam quae in medio ipsius coronae pendebat iterato vellet incendere, sponte sua subito eam aspexit esse irradiatam. Quod multi non solum ex nostra familia, verum etiam ex scholasticis atque hospitibus qui tunc temporis monasterium adierunt, se vidisse testati sunt. Cujus incensionem luminis in hoc etiam coelitus administrari apparuit, quia cum nullus mortalium eam reficeret, tamen ante alterius noctis medietatem acceptae lucis gratiam moderate congregatio, jussionibus episcopi obtemperans, cum Dei laudibus insistendo nocturnalis officii solemnia decenter perageret, diemque ip
Abbreviated transcription (Latin):
nistratio luminis primitus manil̃e¬
batur. tanti signi miraculum ment
silentio opprimere. finita iam uths̃.
sinaxi ceteris hoc fratrib indicauis.
use dies consumꝑsisse dep̾bendunt.
stie tum ip̃a lucerna quasi uehemen¬
as atder tepisset. oleo paulatim decres¬
t sue tadem semꝑ seip̃a maior exis¬
n attota sequenti nocte uniu̾sam scĩ¬
ei basilicam fulgoris sui in mensitate
tistns incensionem sui quasi ad octa¬
mn dici horam in scd̾a feria ꝓtraxit.
sinc enim custos eccłie cernens eam a¬
quantulũ minorari. finita iam missa
finem quo lucerna dependebat in caute
urindo subinittit. sicq lux ip̃a decessit.
T̃um uero mirum in modum sub plũ¬
a cui papyrus imponebatur cerneres
gnem eius unius digiti mensuram ex ole
consũpsisse. et eidem plumbo suꝑ se po¬
sito nil om̃ino dispendii uel lesionis in¬
tulisse. Ubi quid stupendum. quid ue
potius sit ammirandum non facile intel¬
ligere possum. hoc uidelicet qd̃ lux ip̃a

Expanded text:
nistratio luminis primitus manifestanistratio luminis primitus manifestabatur, tanti signi miraculum metuens silentio opprimere, finita jam vespertina synaxi caeteris hoc fratribus indicavit.liquore olei consumpsisse deprehendunt. Deinde cum ipsa lucerna quasi vehementius ardere coepisset, oleo paulatim decrescente lux eadem semper se ipsa major existens, ac tota sequenti nocte universam S. Galli basilicam fulgoris sui immensitate perfundens, incensionem sui quasi ad octavam diei horam in secundam feriam protraxit. Tunc enim custos ecclesiae cernens eam aliquantulum minorari, finita jam missa funem quo lucerna dependebat incaute laxando submittit, sicque lux ipsa decessit. Tum vero mirum in modum sub plumbo cui papyrus imponebatur, cerneres ignem ejus unius digiti mensuram ex oleo consumpsisse, et eidem plumbo super se posito nihil omnino dispendii vel laesionis intulisse. Ubi quid stupendum, quidve potius sit admirandum non facile intelligere possum: hoc videlicet quod lux ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
qui ãiris incognitus. atq eatenus ut
to slie a beati uiri transiationt stes
pus post aram sc̃i ioh̾is haptiste t¬
rim collocatur. donee noua baslira e
eius honore dedicanda ip̃ius habrtato¬
ni edificaretur. Eadem engo noct as
tis uigilias consurgendo p̃ueniret. mor
solito basilicam ingressus cuncta eus s¬
minaria pene extincta repperit. Cuis
uestigia prbr quidam nr̃e congregano¬
nis latenter subsecutus cancellos dasiuis
egreditur. ibiq coram sacro corpore ou¬
turus ꝓsternitur. Consurgens uero al
oratione lucernam uitream fponte sui
inibi aspexit incensam. Quo uiso at¬
tentius orationi incubuit. egressusq de
oratorio nemini luminis illius ad m¬
nistrationem tam cito indicare decit¬
uit. De cu stodib quoq eccłie nulluss
andem lucernam extinxit. quia alue
eam incensam ẽẽ existimauit. Illa uea
clarius ceteris resplendens. tota dñar
semꝑ luminis ꝑfundebatur habunde¬
tia. Prb̃r autem cui illa celestis anti¬

Expanded text:
quamvis incognitus atque eatenus inearto die a beati viri translatione, sanctum corpus post aram S. Joannis Baptistae interim collocatur, donec nova basilica sub ejus honore dedicandi ipsius habitationi aedificaretur. Eadem ergo nocte Dotis vigilias consurgendo praeveniret, more solito basilicam ingressus, cuncta ejus luminaria bene exstincta reperit. Cujus vestigia presbyter quidam nostrae congregationis latenter subsecutus, cancellos basilicae egreditur, ibique coram sacro corpore oraturus prosternitur. Consurgens vero ab oratione lucernam vitream sponte sua inibi aspexit incensam. Quo viso attentius orationi incubuit, egressusque de oratorio, nemini luminis illius administrationem tam cito indicare decrevit. De custodibus quoque ecclesiae nullus eamdem lucernam exstinxit, quia alius ab alio eam incensam esse existimavit. Illa vero clarius caeteris resplendens, tota Dominisemper luminis perfundebatur abundantia. Presbyter autem cui illa coelestis admi
Abbreviated transcription (Latin):
głam. Post translationẽ igitur f
memoratã euolutis triũ pene anieã
spatiis. cũ beati otinari basilica stebp
deuote eam edificantiũ decenter ua
fecta fuisset: senior nr̃ grimnaldus led¬
uui ci regis arebicapellanus p̃fatã an¬
stansiensis eccłie p̃sulem ad ꝑagenda ẽ¬
secrationis eius sollẽpnia menastrã
itidem uenire rogauit. Qd̃ dum ̾
uulgante populis in uitino pofitis q̃¬
tum fuisset. uidelicit qd̃ sc̃s uir debe
ca sc̃i galli in suũ deportandus cc̃t
cauit. ac deinde sacrati corporis me
aggressus quasdam ex eo particule
reliquiis demcrps condonandis si
reposuit. cetera autem manu sua
rifice in uoluens in sarrofago nou
cauit. Illas quoq oblatas quas
se reꝑtas. eatenus in corruptas. ato
modis illesas ꝑdurasse miratur

Expanded text:
. Post translationem igitur supra memoratam, evolutis trium pene annorum spatiis, cum beati Othmari basilica studiis devote eam aedificantium decenter jam perfecta fuisset, senior noster Grimaldus Ludovici regis archicapellanus, praefatum Constantiensis Ecclesiae praesulem ad peragenda consecrationis ejus solemnia monasterium itidem venire rogavit. Quod dum fama vulgante populis in vicino positis compertum fuisset, videlicet quod sanctus, vir de basilica S. Galli in suum deportandus essetdicavit, ac deinde sacrati corporis membra aggressus, quasdam ex eo particulas pro reliquiis deinceps condonandis seorsum reposuit; caetera autem manu sua honorifice involvens, in sarcophago novo collocavit. Illas quoque oblatas, quasus fuisse repertas, eatenus incorruptas atque omnimodis illaesas perdurasse miratur, et
Abbreviated transcription (Latin):
continuo in ip̃a nocte ep̃o adhuc infra
monasteriũ posito magna odoris suaui¬
tas in basilica sc̃i galli circũquaq diffu¬
sa. maxime iuxta beati otmari corpus qͣ¬
si in modum nebule uolitando reclunda¬
re comꝑta est. Cuius odoris fraglantia
cum continuatis trib dieb ac noctib
ibidem duraret. non tamen ab om̃ib po¬
tuit sentiri. S quidam nr̃e congregatioĩs
fratres. qui etiam religiosiores ẽẽ uideban¬
tasi scoauitatem ulius degstadix
teligionis sue autoucare diours de¬

Expanded text:
continuo in ipsa nocte episcopo adhuc infra continuo in ipsa nocte episcopo adhuc infra monasterium posito magna odoris suavitas in basilica S. Galli circumquaque diffusa, maxime juxta B. Othmari corpus quasi in modum nebulae volitando redundare comperta est. Cujus odoris fragrantia cum continuatis tribus diebus ac notibus ibidem duraret, non tamen ab omnibus potuit sentiri: sed quidam nostrae congregationis fratres, qui etiam religiosiores esse videbantur, suavitatem illius degustabant, et religionis suae auctoritate hujus
Abbreviated transcription (Latin):
parce honorifice cõmendatur. ac deinde
interpositis non minus sexaginta annis
septimo decimo kalendas mai. in die
sc̃o parasceue pasche ad oratoriũ sci pe¬
tri deducitur. Post hec autem tricesi¬
mo quinto anno. incarnationis autem
tione.xiii. sub piissimo rege ludouuico
translationẽ quam supra descripsimus.
grimaldus regis archicapellanus atq ip¬
sius abba monasterii cũ salomone con¬
stansiensis eccłie p̃sule. quarta feria sub
uiii. kalendarũ nouembriũ die ꝑegit. Et
ut nos sollerti studio indagare potiumꝰ
a septino pipini anno. quo uir sc̃s de
huius scł̃i angustiis cõmigrauit. usq ad
hanc translationem. centum et quatu¬
porib in quib res suꝑius memorate age¬
bantur. nunc ad miracula ueniamus
que post translationem quã retulimus
circa reliquias sc̃i otmari. om̃i potentis
dei uirtute manifestata ẽẽ cognouimꝰ.
Uenerandis sc̃i patris exuuiis ad basi¬
licam sc̃i galli p̃fato ordine deportatis.

Expanded text:
parte, honorifice commendatur: ac deinde parte, honorifice commendatur: ac deinde interpositis non minus sexaginta annis, decimo septimo Kalendas Maii, in die sancto parasceve Paschae, ad oratorium S. Petri deducitur. Post haec autem tricesimo quinto anno, Incarnationis autem tertia, sub piissimo rege Ludovico, translationem quam supra descripsimus, Grimaldus regis archicapellanus atque ipsius abbas monasterii cum Salomone Constantiensis Ecclesiae praesule, quarta feria sub octavo Kalendarum Novembrium die peregit. Et, ut nos solerti studio indagare potuimus, a septimo Pippini anno, quo vir sanctus de hujus saeculi angustiis commigravit, usque ad translationem, centum et quatuporibus in quibus res superius memoratae gerebantur, nunc ad miracula veniamus, quae post translationem quam retulimus, circa reliquias S. Othmari omnipotentis Dei virtute manifestata esse cognovimus. Venerandis sancti Patris exuviis ad basilicam S. Galli praefato ordine deportatis,
Abbreviated transcription (Latin):
ita gestis. prefatus uir waltramnus ad cu¬
ius possessionẽ cellula scĩ galli quasi he¬
reditario iure ꝑtinere uidebatur. comꝑto
qd̾ pipinus ex francoꝵ consensu in regni
sede fuerit collocatus. uirum dei otma¬
rum sicut suꝑior uite eius libellus edo¬
cet iterato assumens ad palatium ꝑdux¬
it: atq eiusdem loci titulum ip̃i otma¬
ro a rege cõmendari postulauit. Quo
facto. sc̃s uir multis regie largitatis mu¬
nerib ꝓ eiusdem loci instructione suscep¬
tis. gaudens et tripudians ad monaste¬
rium rediit. Septimo autẽ anno reg¬
nante pipino warini et ruodhardi po¬
tentia iniuste oppressus. plenus dierum
plenus etiam scĩtate meritoꝵ de angus¬
tiis huius uite eripitur. et ꝓ bonoꝵ stu¬
diis operum ad eterne beatitudinis gau¬
dia ꝑducitur. Euolutis post hec decem
annis a suis monachis ad monasterium
translatus inter aram sc̃i ioħis baptis¬
te et parietem eccłie in dextera altaris

Expanded text:
ita gestis, praefatus vir Waltramnus, ad cuita gestis, praefatus vir Waltramnus, ad cujus possessionem cellula sancti Galli quasi haereditario jure pertinere videbatur, comperto quod Pippinus ex Francorum consensu in regni sede fuerit collocatus, virum Dei Othmarum, sicut vitae ejus superior libellus edocet, iterato assumens ad palatium perduxit, atque ejusdem loci titulum ipsi Othmaro a rege commendari postulavit. Quo facto sanctus vir, multis regiae largitatis muneribus pro ejusdem loci instructione susceptis, gaudens et tripudians ad monasterium rediit. Septimo autem anno regnante Pippino, Warini et Ruadhardi potentia injuste opressus, plenus dierum, plenus etiam sanctitate meritorum de angustiis hujus vitae eripitur, et pro bonorum studiis operum ad aeternae beatitudinis gaudia perducitur. Evolutis post haec decem annis, a suis monachis ad monasterium translatus inter aram S. Joannis Baptistae et parietem Ecclesiae, in dextera altaris
Abbreviated transcription (Latin):
bernandam ab illo suscepit. eiusq posses¬
siones ꝑ multa annoꝵ spacia in diuer¬
sis reb nobiliter augmentando dilatauit.
Defuncto autem karolo non post mul¬
tos annos filius eius karlomannus di¬
uino ut putatur amore omissis scłaris.
pompe delicus germano suo pipino reg¬
ni gubernacula reliquit. et primo rome
in monte soracte apd̃ eccłiam sc̃i siluestri
constructo monasterio regularis uite in¬
stitutis libera colla subdidit. ac deinde
in saniniã ꝓuintiã ob amorem secretio¬
ris uite succedens. in monasterio sc̃ĩ bene¬
dicti. qd̃ est situm in castro cassino. reli¬
quũ uite tempus religiose conuersando
compleuit. At uero pipinus pat̾ karoli
imꝑatoris ꝑ auctoritatem stephani pape¬
romani pontificis deposito ac detonso re¬
ge hildrico. anno ab incarnatione dñi
septingento quinquagesimo quarto. in¬
dictione. septima. exp̃fecto palatii rex con¬
stittus. solus francis imꝑare cepit. His

Expanded text:
bernandam ab illo suscepit, ejusque possesbernandam ab illo suscepit, ejusque possessiones per multa annorum spatia in diversis rebus nobiliter augmentando dilatavit. Defuncto autem Carolo, non post multos annos filius ejus Carlomannus divino ut putatur amore omissis saecularis pompae deliciis, germano suo Pippino regni gubernacula reliquit, et primo Romae, in monte Soracte, apud ecclesiam sancti Silvestri constructo monasterio regularis vitae institutis libera colla subdidit, ac deinde in Samniam provinciam ob secretioris vitae amorem secedens, in monasterio sancti Benedicti, quod est situm in castro Casino, reliquum vitae tempus religiose conversando complevit. At vero Pippinus pater Caroli imperatoris per auctoritatem Stephani Romani pontificis deposito ac detonso rege Hildrico, anno ab Incarnatione Domini septingentesimo quinquagesimo quarto, indictione septima, ex praefecto palatii rex constitutus, solus Francis imperare coepit. His
Abbreviated transcription (Latin):
pit in suꝑueniente depositionis enus
die uigilias ac missarũ sollempnia ho¬
norifice ꝑficiant. diem q illum tam ip¬
si quam om̃is familia infra monaste¬
riũ constituta in honore beati otma¬
ri feriando cum gaudio spiritalis leti¬
ne festiuũ possideant. His om̃ib ita
ut retulimus ꝑactis p̾sul benignus o¬
rationib fratrum ac benedictione mu¬
nitus monasteriũ letus egreditur. Quo¬
uero tempoꝵ statu uel sub quib regni
principib hec gesta fuerint. siquis pie
querendo cognoscere cupit in hac nr̃e
ongregationis serie facile poterit inue¬
ure qd querit. Ip̃a enim tẽpoꝵ statuta
boc in loco ideo conscripsimus. ut et legen¬
tum fidem custocdiant. et maiorẽ apd̾
posteros uigorem sui adnotatione scrip¬
ts exhibeant. Igitur beatus otmarus
ꝓrimis temporib karoli patriᷤ karlo¬
manni et pipini. a waltramno nobili
as potente uro ad eiusdem Raroli pre¬
sentiam adductus cellulam sc̃i galli gu¬

Expanded text:
pit, ut superveniente depositionis ejus pit, ut superveniente depositionis ejus die vigilias ac missarum solemnia honorifice perficiant, diemque illum tam ipsi quam omnis familia infra monasterium instituta in honore B. Othmari feriando cum gaudio spiritalis laetitiae festivum possideant. His omnibus ita, ut retulimus, peractis, praesul benignus orationibus fratrum, ac benedictione munitus, monasterium laetus egreditur. vero temporum statu, vel sub quibus regni principibus haec gesta fuerint, si quis pie quaerendo cognoscere cupit, in hac nostrae conscriptionis serie facile poterit invenire quod quaerit. Ipsa enim temporum statuta hoc in loco ideo conscripsimus, ut et legentium fidem custodiant, et majorem apud posteros vigorem sui adnotatione scriptis exhibeant. Igitur beatus Othmarus, primis temporibus Caroli patris Carlomanni et Pippini a Waltramno nobili ac potente viro ad ejusdem Caroli praesentiam adductus, cellulam S. Galli gu