comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lripudro ꝙ uobis obtulit dñs Ged lam ante ꝙ
orationis serrem terminret. elamor ad est
yostiuny e langor lituorũ eqnorũ fremitus
terra sonitus
p̾rcncipiñ ꝑngne ⁊cues exberedatorũ que
proibat percissit liciom legalem In qua cõsal
Alimns de llle de mellent et hngo consul de
estangle. et sigmion comes. Et Ille de ueirenna
Iuerant lanto Impetu ꝙ statimi quia tni Ietu ocusi
dissipalaest et dinipio corc̃ in lria deenenit¬

Expanded text:
d ipse vobis obtulit Deus. Sed jam antequam orationis seriem terminaret, clamor adest hostium, clangor lituorum, equorum fremitus, terrae sonitus. Principium pugnae. Acies exhaereditatorum, quae praeibat, percussit aciem regalem; in qua consul Alanus, et ille de Mellent, et Hugo consul de Estangle, et Simon comes, et ille de Warrenna inerant tanto impetu, quod statim quasi in ictu oculi dissipata est
Abbreviated transcription (Latin):
ut mora llla probis oĩb uoluptuo sa uideretur en
Nlustriũ splendoribus excolsis uenit tend ꝑcerat
londoniansis . Et auti minerose qui cõtta lmꝑalricẽ
contande bant fugere ⁊am compulerũt Captisiñ
ł fuga multi Ciptus est etiam Robertus frattr
Imꝑatricio. In enius turri Ex captinuis ereat.
emius Gla cupbione Rex enadere poterat Abplutus

Expanded text:
oluptuosa videretur in illustrium splendoribus excelsis. Venit tandem exercitus Londoniensis, et aucti numerose, qui contra imperatricem contendebant, fugere eam compulerunt. Capti sunt in fuga multi. Captus est et Robertus frater imperatricis, in cujus turri rex captivus erat; cujus sola captione
Abbreviated transcription (Latin):
de albẽ marle et Wiltus yprensis ꝑcussit Wallerel
mi a latere procedebant et in fugim eoeꝙit. Ga
icues confulis costraups pertisit cohortam pres
confulis at dissipata est in momẽtõ fient ies
erior sugrm lgitur ões: muites legis et Willus
ypransis a flandeia oriundus. uir excõsularis
et maque probitatil uui cũ esset bedi pꝑitissimus
uidens impossibilitatem legi distutit anxiliu¬

Expanded text:
de Albemarle, et Willielmus Iprensis percussit Walenses, qui a latere praecedebant, et in fugam coegit. Sed acies consulis Cestrensis perculit cohortem praedicti consulis, dissipata est in momento, sicut acies prior. Fugiunt igitur omnes equites regis, et Willielmus Iprensis a Flandria oriundus vir exconsularis et magnae probitatis. Qui cum esset belli peritissimus, videns impossibilitatem auxili
Abbreviated transcription (Latin):
deuonistis uotũ dño ꝓsoluite : tanto donaticum
minis a dño icceptã ꝓͣto fidelius et constuntins
pro leye ur̃o fidi cõtra infidos. Lgitmni contro
periuros pugnamet dis Gacuri quinetiã et suma
Lepleri cõfidontia cotra quos bollũ geratis ꝓpenite
Loberti ducis uira note fut Ipẽ quid̃ de morte
muitum minatirr. plirũ oꝑaiturr . ore leoninus
corde leporin/. glatu elognẽtia obstar/ Inertia
Consul intem castransis uiraindatis trracionatilis
promptubad consprend̃. Intonstanbad ꝑfficiend
ad bellum impetiofab. ꝓuuli imgronid alliora
sẽ machinat. Impossibilib inhelins ⁊feduorũ
ꝓinros adducans aduenarã. dispersã multitudine
cõgregins : mchilhabet ꝙluneri de beat Samy¬
quiequid uiriliter cexit. affeminna Relipuit. hii
oĩtus puipre yestis furis infortunate Rẽ mens
uel in cĩgrossibus untus infigit. uel si Raro
untorextitit: menora uictis de trimẽta sustimiꝰ¬
et arte et usabelli cueentes guasi perora de curm

Expanded text:
devovistis, votum Deo persolvite, tanto donativum majus a Deo accepturi, quanto fidelius et constantius pro rege vestro fidi contra infidos, legitimi contra perjuros pugnaveritis. Securi quin etiam et summa repleti confidentia, contra quos bellum geratis perpendite. Roberti ducis vires notae sunt. Ipse quidem de more multum minatur, parum operatur, ore leoninus, corde leporinus, clarus eloquentia, obscurus inertia. Consul autem Cestrensis, vir audaciae irrationabilis, promptus ad conspirandum, inconstans ad perficiendum, ad bellum impetuosus, periculi improvidus, altiora se machinans, impossibilibus anhelans, assiduorum paucos adducens, convenarum dispersam multitudinem congregansquidquid viriliter incoepit, effeminate reliquit. In omnibus quippe gestis suis infortunate rem agens, vel in congressibus victus aufugit, vel si raro victor exstitit, majora victis detrimenta sustinuitet arte, et usu belli carentes, quasi pecora decurrunt
Abbreviated transcription (Latin):
Lelinquite Issiduitas In fortumiorũ iucẽtinũ
fiet Ilis fugundi Lam si tuid nee faldor eos
aduenisse peniter. Rm de suga meditantur.
si locorũ asperitas admittat Cum ergo ueridis
consligere net cõsagere fit possibile . qud aliud
egerũt insi ꝓ uobit dei mitu et sẽ et impe dimẽta
fua obtuleru tquos Itaq ernũ et arma et
Iesorũ corpora dilioni uẽe subiecta cõspuites

Expanded text:
endi; assiduitas infortuniorum incentivum fiet illis fugiendi. Jam siquidem, nec fallor, eos advenisse poenitet; jam de fuga meditantur, si locorum asperitas admittat. Cum ergo nec illis confligere, nec confugere sit possibile; quid aliud egerunt, nisi quod vobis Dei nutu, et se, et impedimenta sua obtulerint? Equos itaque eorum, arma, et ipsorum corpora ditioni vestrae subjecta conspicitis
Abbreviated transcription (Latin):
solum at sepremũ uidetur esse opprobrrã roctdir
qoq cõtra uos llalerãmus comes mellenti dol
callions: fallendi artifex . eni lunata est en
corde nteiuitia: mora fallacia. Inopere pigribia¬
corde qlirrosus ore magnisiens oxe pnsillanimis
oid congregundum ullinius ad disgradinnd primꝰ¬

Expanded text:
m et supremum videtur opprobrium. Procedit quoque contra nos comes Mellensis, doli callidus, fallendi artifex, cui innata est in corde nequitia, in ore fallacia, in opere pigritia, gloriosus corde, magnanimus ore, pusillanimus opere, ad congrediendum ultimus, ad digrediendum prim
Abbreviated transcription (Latin):
duerat dux auntam Robertus fic rimeni lesprndir
postis trm ex nobilitate ꝙ̃ utute gua precedis
Si lennen nobilitate cõtondas Ego filius Regis
nobilissuni at nepos sũii legis ñ ainteressõt
Side uirtute hic multi funt eleclissimi mids
nemo umietiũ ꝓrobitate põt preferri Sed louge
ilba nue mouet labio Lex am̃ cotra sicriimentim
ꝓ forori mee facit. legnũ cendeliterusar ehu
et ommnia cõtur lens mullis milib causa neus
xtitir. et ixemplo sius mi sil luris iuris hałelis
terras distribuit. Iune postidentio dripnis
Aeiosis ergo nequiter de hertdatis sũmoludice
deo eroperinte :or uindiclam subiuinis trante
prius ⁊ygeeduludus est le spicret qui iudirat
⁊opulos an equitate de extelso celorũ habtanto
t tuinstum tuste axpetentel in hac tanta
mecessitate : nerquaꝙͣ Rolinguet ucũ uero est
mas uix pertrantistis nulla potest esse
Iuguentibus leuerfio. hit leritur uel bintẽs
uel eccũbandum Epes fuge milla hoc plumi

Expanded text:
tem Robertus sic juveni respondit,poscis, tam ex nobilitate quam virtute, qua praecellis. Si tamen de nobilitate contendas, ego filius regis nobilissimi et nepos regis summi non antecellor; si de virtute, hic multi sunt electissimi, quibus nemo viventium probitate potest praeferri. Sed longe alia me movet ratio. Rex enim contra sacramenta, quae sorori meae fecit, regnum crudeliter uet omnia conturbans multis millibus causa necis exstitit, et exemplo sui nihil juris habentibus terras distribuit, jure possidentibus diripuit, ab ipsis nequiter dehaeredatis, summo judice cooperante et vindictam subministrante, prius aggrediendus est. Respiciet, qui judicat populos in aequitate, de excelso coelorum habitaculo, et injustum juste appetentes in hac tanta necessitate nequaquam relinquet. Unum vero est,quas vix pertransistis, nulla potest esse fugientibus reversio. Hic igitur vel vincendum vel occumbendum, spes fugae nulla. Hoc solum
Abbreviated transcription (Latin):
capitur lex Cpitur et baldimmisi pui oroez
facerat xsua pri mm multis confessas ualueribus
multis cõtritus Ietib ubi e prape losistendo
iliam promeruit sempiternã Cipitur et dichad
filius ursi qui in Ietibus dandis et Rocipiendib
cirus et ꝯloriosus cõparint Adine cupto Rege

Expanded text:
em fecerat persuasoriam multis confossus vulneribus, multis contritus ictibus, ubi egregie resistendo gloriam promeruit sempiternam. Capitur etiam Richardus filius Ursi, qui in ictibus dandis et recipiendis clarus et gloriosus comparuit. Adhuc, capto rege,
Abbreviated transcription (Latin):
Lex bterea Glexhanus curũ magnis ex estuas
fluctib misssim In eicta solennitate audierat
Cum antam de more cer sũ lege dignã deo esseres
hoc fuit Regi fignũ cõtertionis Eradit a fepra
uture pixis eni torpus dñi Iuerat abcupto
Proinde lex stcennissimus eg reditur acresits
cñ suma pecnttate billo dispon les cedes omñe
cirta s multitudinem loritatorũ cgnis aldiritis
stentissime colliermt confules eũ faris in duab
acrebus epuis puguaturos Inptituit Ged admod
pront eqnestres aacies Ille cõparuerur Aarcos
añ fictisecũ et factiosi confalid adduxerunt
Ieus intem legalis mxma erat uno tantio
scis iosins Regis insiguita uexillio Eñt quia¬

Expanded text:
ex interea Stephanus curarum exestuans fluctibus, missam in tanta sollennitate audierat . Cum autem de more cereum rege dignum Deo offerens, Hoc fuit regi signum contricionis. Cecidit etiam super altare pixis, cui corpus Domini inerat, abrupto Proinde rex strenuissimus egreditur, aciesque cum summa securitate bello disponit. Ipse pedes omnem circa se multitudinem loricatorum equis abductis strictissime collocavit, consules cum suis in duabus aciebus equis pugnaturos instituit. Sed admodum parve equestres acies ille comparuerant; paucos enim secum ficti et factiosi consules adduxerant. Acies autem regalis maxima erat, uno tantum, scilicet ipsius regis, insignita vexillo. Pri
Abbreviated transcription (French):
Ani loto stausiomi oeulis h eũ erectil ubi
astentionẽ corc̃ mrdestatatiturntate strmulmi
Sit exorsus est
Cumes qui aciebus dispositis cõflictii fũt
Tria premidisse oportes tcimũ institiam canse
Deinde militum eopium t ostremio aslautiam
probitatem inslitiam canss ne preulugi linime

Expanded text:
um oculis in eum erectis, ubi attentionem eorum modesta taciturnitate stimulavit, sic exorsus est: Omnes qui aciebus dispositis conflicturi estis, tria praevidisse oportet, primum justitiam causae, deinde militum copiam, postremo astantium probitatem. Justitiam causae, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Congeehali antem eraana mulli asrhelm et
dinasto e alefꝭ at aliis leguis ad sinemred̃
aliol in fugam miserut̃. alios occiderm̃ Lener toles
du ces predicti spoliis mixiiis debito trimucho
aurstris sust epli sun Intere a urbe lem finbansi
obfidantibus uermme lolellabam uoxilliserũq¬

Expanded text:
multi a Jerusalem et Damasco, et Alep, et aliis regnis ad succurrendum alios in fugam verterunt, alios occiderunt. Revertentesque duces praedicti cum spoliis maximis, debito triumpho a nostris suscepti sunt. Interea urbe inclusi obsidentibus acerrime rebellabant; vexilliferumq
Abbreviated transcription (Latin):
dimillartos q oẽs pedites promonerũt primipes
adbalum Et sex iries quitũ plir auerus p̾rimiã
Durabar dux buictus nermãtiorã Socũdam dux
Godefridus alemãnrũ uerliam laymndus cõsul
gragius Ciuartam. Robertus flandeie decus emlã
nobilissimus podieusis epñs Sextim qut imtpĩa
erat cum tarccede bnamũdus dum ergo fortissime
colledinturr hostil clmnt Resorabuat ad celuum
ymbres telorũ obmibilabant dim ui sgui sq
perentiebat et percutie batire P̾ostꝙͣ uenit mixia
uis plirlhorũ que retro erat: nr̃o tam aicriter
Iunaifer ut panlatim Iam cederens bnauñdus
uero bellorum nbiter ei cerlaminuĩ index omeũ
sim̃ adhuc tulactum : mediis Iiisit hostibus
Tñt Robertus filius ge cardi milis optimꝰ et
siiuiser eius quass inter aymina qregñ sit
proruit iuter iqmina turcorũ Et sẽm ꝑ lugue

Expanded text:
es ad bellum; et sex acies equitum paraverunt. Primam ducebat dux invictus Normannorum; secundam dux Godefridus Alemannorum; tertiam Raimundus consul egregius; quartam Robertus Flandriae decus; quintam nobilissimus Podiensis episcopus; sextam, quae maxima erat, cum Tancredo Buamundus. Dum ergo fortissime colliduntur hostibus, clamor resonabat ad coelum, imbres telorum obnubilabant diem, unusquisque percutiebat et percutiebatur. Postquam venit maxima vis Parthorum, quae retro erat, nostros tam acriter invasit, ut paulatim jam cederent; Buamundus vero bellorum arbiter, et certaminum judex cuneum suum adhuc intactum mediis immisit hostibus. Tunc Robertus filius Girardi miles optimus, et signifer ejus, quasi leo inter agmina gregum, sic proruit
Abbreviated transcription (Latin):
uero fanna diquus extenta in gradus turris
tompli mod adhuc Ibidem stat itendit. et
lum loco ꝙͣ probitate munitus. ab oĩ folus
xͣcercitu se defendit inde uero daui tranfintet
per estsexim. uenerũt ad flmiũ Cnnasis
Noc se gnes iudo promonerẽt mes In Examne be descyre
et lni brichushmscyre. et sic tuxta uosam a
uede forde: At fit a Romeseforde flimon uero
use pirtria castra que funt capita prom̃citrã
docurrit scis chucchiubum bedeforde et
Initendime Huntendona uero/. / mõs uenatarũ
loco qudmundo coaffe nobilis quondam uebis
m̃t uero uille net humabiles. ex alia peirte
flumuinis fita. eastris duobus põdictis tomifilus
fulgore ꝓͣ sui decore tam predictarã ⁊ aludiũ
in cinitate ꝙ ferurũ et pitiũ fertilitate longe
p̃cminet Ed festum uero ssmiti indree diuerlom̃
ad norhamitime et̾ua cobusta ꝑtransemtes
cixea lamoͣsim totas terras combusserñt et ad
natale classi fuc se Reddiderũt
ex borcatipinte lamasis estã ꝯlid ⁊ Qnã tebrngesixe

Expanded text:
uidam vero fama dignus extenta in gradus turris templi, quod adhuc ibidem stat, ascendit, et tam loco quam probitate munitus ab omni solus exercitu se defendit. Inde vero Daci transeuntes per Estsexam venerunt ad flumen Tamesis. Nec segnes inde promoverunt acies inet in Bokinghamscire; et sic juxta Usam ad Bedeford, et sic ad Cemesford. Flumen vero Usae per tria castra, quae sunt capita provinciarum, decurrit, scilicet Bukingham, Bedeford et Huntendune; Huntendonia vero, id est mons venatorum loco Godmundcestre nobilis quondam urbis, nunc vero villae non inamabilis ex alia parte fluminis sita, castris duobus praedictis, tam situs fulgore quam sui decore, tam praedictarum paludum vicinitate quam ferarum et piscium fertilitate longe praeeminet. Ad festum vero S. Andreae diverterunt ad Northamtune. Qua combusta, pertranseuntes cis Tamesim, totam terram combusserunt, et ad Natale classi suae se reddiderunt. ex boreali parte Tamesis, Estangle, et Grantebrigescire,
Abbreviated transcription (Latin):
clernos eñ moutichis et uiros cũ mulieribus
Ticq uictore ad purpes Rediemũ Rideres intẽ
spoctatulũ horrendũ faciem urbis antique et
puleherrime tolam In cyneret Redaclam Cadimera
ciniũ por uicos deusissime tacontia. singuine
solũ flumenq inigrescantia fletũ et euulatum
puerorũ et mulierũ in captinitatẽ transdncẽdoꝵ
caput fidei fontemq docteine inglorũ uinculis
mincixatũ obprobrose pertrahi
ebdomada pastheli. cõmoti sũt diri dega techexm̃
mia prohibebat pecuuiam duri prose erau
etiam ebrii uiuo quod uenerat ab anstro Addincto
Ignur lirchiexo en medio corã. Iacbinerũt in eũ
ossa et caxita bonin inde cũ doo oĩpotenti grate
Lelissimas ex lutymo torde tedderet: ꝓcussus
et capite eũ securi Condit egr̃ uirdei siuctoꝵ¬
ecrnore terram aspergens. Animaleata celi
dacoranit tompla M me cntõ exi ednod et
estmm. susceptũ corpus cũ dobito honore detulernt̃
&t sepolireñt ad monasteriũ scancti pauli qno

Expanded text:
chis, et viros cum mulieribus; sicque victores ad puppes redierunt. Videres autem spectaculum horrendum faciem urbis antiquae et pulcherrimae totam in cineres redactam, cadavera civium per vicos densissime jacentia, sanguine solum flumenque nigrescentia, fletum et ejulatum puerorum et mulierum in captivitatem transducendorum, caput fidei fontemque doctrinae Anglorum vinculis mancipatum opprobriose pertrahi hebdomada paschali, commoti sunt Daci erga archiepisc., quia prohibebat pecuniam dari pro se. Erant etiam ebrii vino, quod venerat ab austro. Adducto igitur archiepisc. in medio eorum jactaverunt in eum ossa et calaetissimas ex intimo corde redderet, percussus est capite cum securi. Cecidit ergo vir Dei sanctoque cruore terram aspergens; anima beata coeli decoravit templa. Mane autem episcopi Ednod et Helhum susceptum corpus cum debito honore detulerunt, et sepelierunt ad monasterium S. Pauli: quo
Abbreviated transcription (Latin):
sero perrom facit cũ dacorũ excercitu dimo uis
octo milia librirũ Nñꝙͣ eum temporo oportimo
paix fiebar domet nimia cõtritione terca
eingueret Gubdiderno intam se legi. xlu. pupres
dacorũ promiltentes ꝙ ingliam tuerautur lex

Expanded text:
acorum exercitu, dans eis VIII mille librarum. Nunquam enim tempore opportuno pax fiebat, donec nimia contritione terra langueret. Subdiderunt autem se regi XLV puppes Dacorum, promittentes quod Angliam tuerentur, rex
Abbreviated transcription (Latin):
prouynris spleudide flornit Cuneis uero Inter se
rnintibileter cõfligentib. mortiꝰ i casum ui¬
lipantibus Cecisus est ad olstam sororius Regis
et osilidua. et edłbi frater enici et Wlsrie
conpul et multi eũ eis primipes Anglis uero
eñ memoria suge milla adeset luxcetiliirenche sed
Nd est eapur formite primus sugim Incexit et
opprobrm̃ meruit sempiternũ diti uero uictores
torram estanglie tribus mẽfibus et etiã paludes
precedenti libro descriptas: eñ ecclus uel udedi sur̃¬
pradati stunit ual combusserur destrnxerm̃ cri imi
tedsorde lõmbusserũt qnoꝑ Gantelur i iiii et
iude Locedentes por montana imenissima loci¬

Expanded text:
uneis vero inter se invincibiliter confligentibus mortisque casum vilipendentibus, occisus est Athelstan sororius regis, et Oswi dux, et Edwi frater Evici, et Wulfrie consul, et cum eis principes. Anglis vero cum memoria fugae nulla adesset, Turcetil Mireneheved, id est caput formicae, primus fugam incoepit, et opprobrium meruit sempiternum. Daci vero victores terram Estangle tribus mensibus, et etiam paludes praecedenti libro descriptas cum ecclesiis vel praedati sunt, vel combusserunt: destruxerunt etiam Cedford; combusserunt quoque Grantebrige, et inde recedentes per montana
Abbreviated transcription (Latin):
deicis obiiuit nec nͣ senitie corũ lm pofuisscs
Nisi dixx adrcus semper parditor lmuorios fictis
et terroribus falsis: Legi pngnam dissiufissta
Fõstea dici Redemits. hyem neruũ en tmmss
Condoniiqz sepe assilientes. sepe le pulsi funt
dranfuatale uero perrexerm per chitt adExmneforde
ma combusta Redemiles per stanes Inie inliã puppes
suris contra se addinctas In q̃ drayesuna em̃edautrñr
In die istentionis dñi Et infurrexerma i Ilsuelel

Expanded text:
Dacis obviavit, finemque saevitiae eorum imposuisset, nisi dux Edricus semper proditor rumoribus fictis et terroribus falsis regi pugnam dissuasisset. Postea Daci redeuntes hiemaverunt in Tamese, Londoniamque saepe assilientes, saepe repulsi sunt. Trans Natale vero perrexerunt per Chiltern ad Drineford. Qua combusta redeuntes, perstantes in Cantia puppes suas contra se adductas in Quadragesima emendaverunt. in die Ascension
Abbreviated transcription (Latin):
exi. Iffuerut Comitos legui Ialms. Et de Regno
framorũ Oheoderins Comet flandr̃oñ et alii
plures facta est echypsio lime dĩc aute nitale
Rex houriens cepit louocture in iub propriũ Irlel
castella. uillas: me ad cerontum lagui ptine beur
castella noniler facta destrnende. Et expellendo
de Lequo intixr̃e flidrause. at deponendo quess
Imaginarios at psendocomites quib Lex stiphris
or̃a pene ad festum pertinẽla minꝰ cante

Expanded text:
i. Affuerunt comites regni illius, et de regno Francorum Theodericus comes Flandrensis, et alii plures. Facta est eclypsis lune dominica ante natalepit revocare in jus proprium urbes, castella, villas, que ad coronam regni pertinebant, castella noviter facta destruendo, et expellendo de regno maxime Flandrenses; et deponendo quosdam imaginarios et pseudocomites, quibus rex Stephanus omnia pene ad fiscum pertinentia minus caute
Abbreviated transcription (Latin):
oplinates ingliri le gni uirure fidalitatem Willo
prĩo penitosiro. de legno inglie Et siid̃ puer
rmmatura morte oceũberesi heuriro fr̃i fuo
Sepita discordia que erat intor Rexni in glorũ
enrieñ. et logerũ silĩ milonis de glocestria
proptar turram qlocestrie. Hngo de mortuo meri
Uir irrogintissimus et dase psueus muuinit
castella sua contra le iem Ielico lax heuriens

Expanded text:
obtimates Anglici regni jurare fidelitatem Guillermo primogenito suo, de regno Anglie; et si idem puer immatura morte occumberet, Henrico fratri suo. Sopita discordia, que erat inter regem Anglorum Henricum et Rogerium filium Milonis de Gloecestria propter turrem Gloecestrie, Hugo de Mortuomari, vir arrogantissimus et de se presumens munivit castella sua c
Abbreviated transcription (Latin):
Mortuo ut pradictã est heuriro irchiepo etorneñ
auastasius papa Restilus In eand̃ sedem Will̃m
doncius ei paliũ. Et conseerans Rome in pciłla ens
hugenem de puysat epm dimeliui : nepetem ssephui
legis inplorũ hum Wlill̃m Engen ꝰ papa ⁊dereste

Expanded text:
Mortuo, ut predictum est, Henrico archiepiscopo Eboracensi, Anastasius papa restituit in eandem sedem Willermum, donans ei pallium, et consecrans Rome in presentia ejus Hugonem de Puisat episcopum Dunelmi, nepotem Stephani regis Anglorum. Hunc Willermum Eugenius pap
Abbreviated transcription (Latin):
ueridiro mĩtio de morte e tephini legis inglorñ
sins Oimprido et Willo et epĩs et ophimatibus
normanie uenit barbefliiũ Et Ibi per unum
In mona terio fasseb in Ctrd mathildis uxor
aus edificanerat ubi ipsa et filius eiut gru ꝓmits
enstarh ins sepulli pur interim pea sũ maeras
In inglia. timore et muorr heurĩci ducis qem

Expanded text:
io de morte Stephani regis Anglorum, suis, Gaufrido et Willermo, et episcopis et optimatibus Normannie, venit Barbefluvium, et ibi per unum st in monasterio Fassehan, quod Matildis uxor ejus edificaverat, ubi ipsa et filius ejus primogenitus Eustachius sepulti sunt. Interim pax summa erat in Anglia, timore et amore Henric
Abbreviated transcription (Latin):
uernobii Mortiro Wilto de prteyo aba liberis
traditũ est cuistcñ prcari loberto silio Roberti comits
legorastrie qui xtinebãt ad houorem britolii
Undo cent legitimus heres ex parte matris fui
Di scordia tulor symenẽ comitom brortõn et filius

Expanded text:
de Paceio absque liberis, redditum est castrum Paceii Roberto filio Roberti comitis Legecestrie, quia pertinebat ad honorem Britolii, unde ille erat legitimus heres ex parte matris sue. Discordia inter Symonem comitem Ebroicensem et filios
Abbreviated transcription (Latin):
supernineret parifira et ib sp cotradictione. Regnã
haberat Iuratum estetim ꝓ pessessiones que
direpte eraũt as Rimisoribus. ad nutiquos et¬
extimos et legilimos possesseres Reurciurntur
morñ fuerãt tempore hemiti optimi legis
De castellis etiam qe post mortem predicti legis
facta fierant. ut euerterantur: querũ mullitudo
Lmmulsir comes costere moriture Laliugneus

Expanded text:
superviveret, pacifice et absque contradictione regnum haberet. Juratum est etiam, quod possessiones, que direpte erant ab invasoribus, ad antiquos et legitimos possessores revocarentur, quorum fuerant tempore Henrici optimi regis; de castellis etiam, que post mortem predicti regis facta fuerant, ut everterentur; quorum multitudo Ranulfus comes Cestrie mori
Abbreviated transcription (Latin):
Crcatra. oc tobrisi heuricus dux normãnorum
sopita ad nersa ualetudine deo miserante qa
permlos labormerat. Accitus a le ge framierum
cum excercitu perrexis in Uilcassinũ. Et porcisitas
cũ lego Bostolinũ crispinũ indo lediens obedoo

Expanded text:
as Octobris Henricus dux Normannorum, sopita adversa valitudine, Deo miserante, qua periculose laboraverat, accitus a rege Francorum cum exercitu perrexit in Wilcasinum, et pacificavit cum rege Goscelinum Crispin
Abbreviated transcription (Latin):
suus necosfitata urgente primorib normanie
ad tomxus concesserat Inde propertus In apuitamã
Lobellionem quorãd leprassit
Will̃ns aechiepũs itoruransid deneisus en in gliam
dñ dinina myteria cõsũinat. hunsso in toõ eabite¬

Expanded text:
 necessitate, primoribus Normannie ad tempus concesserat. Inde profectus in Aquitaniam rebellionem quorundam repressit. Willermus archiepiscopus Eboracensis reversus in Angliam, dum divina misteria consummat, h
Abbreviated transcription (Latin):
exũs lendoniensis heuricul Rentiomimñ Robertus
lunolieñ Balterno iastrõñ Gislebertus here fordẽñ
Robertus batansis tohues Wigornioñ lobertus
Exomansis. Uylarnus costransis Gostalynuis
Salesturũii Galterns losaensis Nigedus helrñ¬

Expanded text:
us Lundoniensis, Henricus Wintoniensis, Robertus Lincoliensis, Gualterius Cestrensis, Gislebertus Herefordensis, Robertus Batensis, Johannes Wingorniensis, Robertus Exoniensis, Hilarius Cestrensis, Goscelinus Salesberiensis, Galterius Roffensis, Nigellus Hel
Abbreviated transcription (Latin):
mos naoderui flmdros nõiant. In cui ꝰ multinii
militia lex maxime cõfidelut uallet distedere
ne predictus Rex inglorius discederet si õmo
misil profecisset egit secretis cõmulionib
ut saltem ueuillũ enus en turre lentiretur. ead turris

Expanded text:
os moderni Flandros nominant, in cujus multiplici militia rex maxime confidebat, vellet discedere: ne predictus rex inglorius recederet, si omnino nichil profecisset, egit secretis conventionibus ut saltem vexillum ejus in turre
Abbreviated transcription (Latin):
contra iudonicum filiũ philieri lege᷑ nonĩ stanie
successi lomxoptate sequentis tiuri missĩ sunt
ab henrico inxalora Reminui Nũti mulo corpotis
at iullus sptendorite extellente filium Ragel
In dñi sui coningium pestulantes ueneus Iitur
dadiorem lonuerat sace menta depostulims ais
inꝑxatoris Recopit legutts ad pentharyten Obierar¬

Expanded text:
contra Ludovicum filium Philippi regem novum Franciae successit. Tempestate sequentis anni missi sunt ab Henrico imperatore Romano nuntii, mole corporis et cultuum splendoribus excellentes, filiam regis ini sui conjugium postulantes. Tenens igitur didiorem tenuerat, sacramenta depostulans ab imperatoris recepit legatis ad pentecosten. . Obi
Abbreviated transcription (Latin):
di de sidre in norminia de huire ꝓ̃ año Regumi h
Piucta ciuitate desudire Dempntunt Iitur aumi
dño desidia perhenui et carcere sempiterno hmndi
Reisignum in eod inno cometa ippurnerat uiio
sunt etetan In cona dñi due tune plene. una ad
orrentom alia ad occidentem  hoc sino

Expanded text:
et desidie in Normannia deservire quam Domino regum in sancta civitate desudare. Dampnavit igitur eum Dominus desidia perhenni et carcere sempiterno. Hujus rei signum in eodem anno cometa apparuerat. Vise sunt etiam in cena Domini due lune plene, una ad orientem et alia ad occidentem. Hoc anno
Abbreviated transcription (Latin):
uel subiectis hestibus in normãnim ꝓ libitusuo
maquisicum et crnsulem de moretiril carceratib
Lox fortistenut curiam fuam ad poifsa ⁊pud
Windeshores in qua procera iugliefimut et
normãne cũt imore et tremere ifsuerir̃o Autea
nãq et dum Iuuenis puisset. Et posiꝙͣ lyx suctur

Expanded text:
stibus, Normanniam pro libitu magnificum, et consulem de Moretuil carceralibus rex fortis, tenuit curiam suam ad pascha apud Winleshores; in qua proceres Anglie simul et Normannie cum timore et tremore affuerunt. Antea namque, et dum juvenis fuisset et
Abbreviated transcription (Latin):
dñi p̃ueniente mmiẜemrdia celibrare Itaut
ꝯentib que necdũ cõnerse sunt dilatetit dñs
te Iicolimño enstodiat dilertissime fẽ
Derlia parrs Iimpir de cõnerfsume/ Nocchulroꝵ¬
crũ qui ad aquilons mbce flimũs plagam
Inhabitaro liex uero eccũ Ołłinꝰ tanta płate
terreni creutrat Imꝑii ut nemolinglorũ aule¬

Expanded text:
domini praeveniente misericordia, celebrare, ita ut gentibus, quae necdum conversae sunt, dilatetur. Deus te incolumem custodiat, dilectissime frater. Tertia pars incipit de conversione Nordhumbroruinhabitant. Rex vero eorum Edwinus tanta potestate terreni cre erat imperii, ut quod nemo A
Abbreviated transcription (Latin):
patratũ qt
Siquidecii pist iese de quo diximꝰ rest iuglor
edelfrid serus coilecto ꝓrundi excercitu ad ci¬
nibatom legirnũ que a gonte urglorũ legerester
uocatur a bectonib lintẽ rertius Carlogion ex¬

Expanded text:
patratum est. Siquidem post, ipse de quo diximus, rex Anglorum Edelfrid ferus, collecto grandi exercitu ad civitatem legionum, quae a gente Anglorum Leeg-Cestre vocatur, a Britonibus autem rectius Kaerlegion
Abbreviated transcription (Latin):
minist̃ etenim delemus quia di scipulicũ puidro
⁊ prodicatione rodentes. dñ celasti magistro
dicereut Domine In nõie tuo demonia etiã nobis
subiecta sunt protin ꝰ audierũt Nolite ꝯ audero
super hoc. sed potius qundele q̃r nor̃a uestra
scripta sũt in colis rñ priata eterim et tõgaai
letitia mentem posutrant quide miraculis
ꝙundebant Ged de p̃nato ad eogs de semporali
ad elernam leticiam renrcatur lanib dẽ In hoe¬
electi miracula sacim̃ ĩ sedtꝰ eorũ noĩa In ceto
tenentur ascripta Ieritatis etenm discipulis

Expanded text:
nisse etenim debemus quod discipuli cum gaudio a praedicatione redeuntes, dum coelesti magistro dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt , protinus audierunt: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . In privata enim et temporali laetitia mentem posuerant, qui de miraculis gaudebant. Sed de privata ad communem, de temporali ad aeternam laetitiam revocantur, quibus dielecti miracula faciunt, sed tamen eorum nomina in coelo tenentur ascripta. Veritatis enim discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
manere Illos In ea quã cideram buifula. et eis
necessuria ministrari douer uideret qud deillis
ficeret lussit Nam et intea fenaad eñ apĩtunt
relligionis puenerat ut pote qui et uxorem
habelini xpianam de iente fiaiteorũ requiam
ineperar. ut ritũ fidei ac relligionis sue cũ
cegouenit d infalam rex et Residus sus diuo
inssit lingustinũ eñ sociis ad siũ Ibid̃ aduemro
collorum Cauerat ẽm ne in aliqua domñ ad
se iierairent uetero u sus ingurioie suꝑtoenta
fur funt malesice lirtis habiusseur. enm¬
superando deuperent At llli nõ demrniica
sed dii nauirtute prediti bemẽbum. centom
pro uexillo ferentes iegenteri et huaginem
dñi salnatoris in tabulis depictm. Retimietis
caetet prosii sunil et eorũ propter quos
et ad quos uenerant salute eterna domino
surelirabant Cñq ad inssionẽ regib residetes
uabũ e uite unã eñ eĩb mi aderat eius

Expanded text:
manere illos in ea quam adierant insula, et eis necessaria ministrari donec videret quid eis faceret, jussit. Nam et antea fama ad eum Christianae religionis pervenerat, utpote qui et uxorem habebat Christianam de gente Francorum regia, necessaria ministrari donec videret quid eis ergo venit ad insulam rex, et residens sub divo, jussit Augustinum cum sociis ad suum ibidem advenire colloquium. Caverat enim ne in aliquam domum ad se introirent, veteri usus augurio, ne superventu suo si quid maleficae artis habuissent, et, eum superando deciperent. At illi non daemoniaca sed divina virtute praediti veniebant, crucem pro vexillo ferentes argenteam, et imaginem Domini Salvatoris in tabulis depictam, litaniasque canentes pro sua simul et eorum, propter quos et ad quos venerant, salute aeterna Domino supplicabant. Cumque ad jussionem regis residentes verbum ei vitae una
Abbreviated transcription (Latin):
fabiertis festiner inẜundere uot et sutiquos q̃e tis
sut reges landibus et merctis trauslat. etꝙt
In subiertis suis dtitim aliena pecata de lerstru
tanto eliam de percatis ꝓprus ante oĩpotaentis
edoctus. sacre sceipturo screntia repletus. banis
uurtore deo eꝑib p̃ditus ieq uos lammonet
lilenterdindite. denote ꝓligite . stadiose In
memoria refernate quiasi uos i eñ ly es qued
pro oĩpotenti deo loquiture cinditis Isd̃ om̃ps
uos in fernre fidei strmgite atꝑ nftĩ Illius
uirtute quã uabis dminitas terbur adunato
uoli fidem in regue ur̃o recipi fautib ꝓ enstõditi
treterea scire urcim qłiam uolumꝰ pẽ ficut in
scriptura sacra ex uerbis dñs or̃potentis agnoscumꝰ¬

Expanded text:
undere; ut et antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat, et quanto in subjectis suis etiam aliena peccata deterserit, et tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis edoctus, sacrae Scripturae scientia repletus, bonis, auctore Deo, operibus praeditus, quaeque vos admonet, libenter audite, devote peragite, studiose in memoria reservate. Quia si vos eum in eo quod pro omnipotenti Deo loquitur audieritis, idem omnipotens vos in fervore fidei stringite atque nisum illius virtute quam vobis Divinitas tribuit adjuvate, vos fidem in regno vestro recipi facitis et custodiri. Praeterea scire vestram gloriam volumus, quia sicut in Scriptura sacra ex verbis Domini omnipotentis agnoscim
Abbreviated transcription (Latin):
a ad sola missarũ solennia agenda cõcedimut
ut x lic singula duodeum ep̃os ordines qui tui
subianeam ditioni einatinꝰ loudonieñ cruitalis
epũs semper in risterũ a synodo ꝓpoia debeat
cõsecrtiri atqs honoris palłiũ ab hyn semdea¬
et gełita cui deo inctore desermo sade ꝓcipiat
I E teriram uero eiibatem uolimus exm millro

Expanded text:
ea ad sola missarum solemnia agenda concedimus, ita ut per loca singula duodecim episcopos ordines, qui tuae subjaceant ditioni: quatenus Lundoniensis civitatis episcopus semper in posterum a synodo propria debeat consecrari, atque honoris pallium ab hac sanctapostolica, cui Deo auctore deservio, sede percipiat. Ad Eboracam vero civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃s unia melius fuerat bona nõ Incipere
ꝓ ab his que ceplasum cagitatõe retroesum
redire. sũmr stũdio dilectissum silii oporter
ut opus bonũ pd mxilitinte dño. existis Impbeatis
Nec labor ergo Ibaitrib : ner maledirorũ hõmm
linque deterream. sed õĩ iustantia õĩq feruore
que incipastis deo cuctore ⁊ erlipite scientes ꝙ
laboram magnũ mure eterut catrilationis
qłra sequitur kemeruito intõ ingustino
rreposito ur̃o quem et abbatam uobib cõ ꝓtibint
In oib humiliter obedite. scientes hor uestus
mimab per oĩa pocofusurã puitquid auobis
ueri¬
fruitum in eterna me pasria uidero cõtadas
qundio retributionis Iuueniat. quia laboriro

Expanded text:
nostri. Quia melius fuerat bona non incipere, quam ab his quae coepta sunt cogitatione retrorsum redire; summo studio, dilectissimi filii, oportet ut opus bonum, quod auxiliante Domino coepistis, impleatis. Nec ergo labor vos, nec maledicorum hominum linguae detentes quod laborem magnum major aeternae retributionis gloria sequitur. Remeanti autem Augustino praeposito vestro, quem et abbatem vobis constituimus, in omnibus humiliter obedite; scientes hoc vestris animabus per omnia profuturum, quidquid a vobis fuerifructum in aeterna me patria videre concedat.simul in gaudio retributionis inveniar, quia laborare
Abbreviated transcription (Latin):
religuit Gicq completũ st poresagiũ sanch
xõlisices aingustins pͣnes ipso tũ multi anto
lempore ad calos tia ragua sublato ut etia
lemparalis Interitus ullune fentirom ꝓfidi
ꝓ ablata sibi perpetut salutis cõsilii sprenem̃
ucnctus est aintõ dño dilectus angns crmis

Expanded text:
pletum est praesagium sancti pontificis Augustini, quamvis ipso jam multo ante tempore ad coelestia regna sublato, ut etiam temporalis interitus ultionem sentirent perfidi, quod oblata sibi perpetuae salutis consilia spreverunt. Defunctus est autem Deo dilectus Augustinus,
Abbreviated transcription (Latin):
Melditus et instus exĩ serui sernorñdei dum
nos edes apłira nce suo sunt in uninerpõ orbe
terrarũ In his occidins partib ad p̃dumdã
qentib ptiqinis dirigeret atq In home insalã
cõtiꝙit Iitroisso. anteꝙ coquosierem ꝰ cendẽ tẽs
ꝓ iuxta mor̃o uniner salis eccłie Ingrederõtur

Expanded text:
LITUS et JUSTUS episcopi, servi servorum Dei. Dum nos sedes apostolica more suo sicut in universo orbe terrarum in his occiduis partibus ad praedicandum gentibus paganis dirigeret, atque in hanc insulam contigit introisse, antequam cognosceremus, credentes quod juxta morem universalis Ec
Abbreviated transcription (Latin):
gens hesa cahfana sua nõ uidet dosteni de
corde ecrorem deponat et dm̃m uerũ cequistout
et adorius ad loca que cõsueuit ẜ muliaris
cuerat et quia boues solent In sacrisio de urõr
multes occiders de bet eib etiam har de realipua
soltiitas Ruunitari E dit dedicatoĩs uel nar

Expanded text:
gens ipsa eadem fana sua non videt destrui, de corde errorem deponat; et Deum verum cognoscens et adorans, ad loca quae consuevit familiarius concurrat. Et quia boves solent in sacrificio Daemonum multos occidere, debet etiam his de re hac aliqua solemnitas immutari; ut die dedic
Abbreviated transcription (Latin):
In quo cũ post multas preces et laheymas
lempore secrest niclis flagellis are horibus
ificiens Scistitabatur ipłrca dis tiuiłoe quene
reymn que sib lx̃o crediderm relinquer
uel cui

Expanded text:
In quo cum post multas preces ac lacrymas et multo illum tempore secreto noctis flagellis arctioribus afficiens, sciscitabatur apostolica districtione: Quare gregem, quem sibi ipse crediderat, relinqueret? vel cui
Abbreviated transcription (Latin):
ea edelbert h onitia potantissimus qui ad cõfimiã
sextemteronales inglorũ populi dirimm̃tur
fine liperii tetendorar est antõ id oriantali
eintie plagim Cenitos infula nõ modica
maeputudinis inila cõsuetudine estim itors

Expanded text:
ex Ethelberth in Cantia potentissimus, qui ad confinium septentrionales Anglorum populi dirimuntur, fines imperii tetenderat. Est autem ad orientalem Cantiae plagam Tenatos insula non modica, id est magnitudinis juxta consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
Qui insticiarii uocabantur. Caput erãt omnis
Ininsticie Urrecomiites et preposili morũ erat
efsicium instia et indicium suritus  laptaibus
itrociores erant. et oit senissimis semores lex
Iese cũ ad firmã terras suas quannto charins
potarat de disser Alii magis offerenti. At dende
ilii samper pactũ negligent et ad ninorasiudes
dabat Noc erat Cura manta huiuria ꝓmꝑibus¬
⁊ prepositis fieret In hadͥgitur immuo ceptes
Insirmitatts et sanus inglit dñs Iuunisir. ut
mi sebribus euaderat fame nurereture hmnisit
etiam tampestate at Chomtrua quib mulles
hammi occidit. nec mãlibus nec pecir ibus dñs¬
cepercit nerat enimi hoc anno Rillus lax lui

Expanded text:
nis injustitiae. Vicecomites et praepositi, quorum erat officium justitia, et judicium furibus et raptoribus atrociores erant, et omnibus saevissimis saeviores. Rex ipse cum ad firmam terras suas, quanto carius poterat, dedisset; alii magis offerenti, et deinde alii, semper negligens pactum, et ad majora studens, dabat. Nec erat cura quanta injuria itur pestes infirmitatis et famis Angliae Deus immisit, ut qui febribus evaderet, fame moreretur. Immisit etiam tempestates et tonitrua, quibus multos hominum occidit; nec animalibus, nec pecori pepercit. Inerat autem hoc anno rex Wi
Abbreviated transcription (Latin):
me los iuerunt plibemq multum et dnos
mnachoritas sanctos ⁊ qui tradidit uiibus de
cansis dñs Ioritalus. Legam cñ Iude lediret
infirmilati pestea merti tour esfit doe cmius
Legis prtenti ssimi uita. bona perstingenda
sunt et mala ut a bouib simiantur exempla
et a malis distatur eentela
oĩb inglorũ Regibus fuit potentior uiłins
predetessoribus suns lande dignior suit bras
intom scpieus sad astutus dõenples sed eupidis
qlor iostis sad fine dedilus Ceat humilis deo
numq consules et principes in carcerem epos
at abbates possasfionib sins prinamnerat foy
proprĩo nõ pepercerat : nec erat qui deifistersi
Anferebat etiam potentisfimos ures et argenti
milia Io costolla solus oẽs saliꝙibas cõsteuenda

Expanded text:
quae ibi inerant, plebemque multam, et duos anachoritas sanctos igni tradidit. Quibus de causis Deus iratus regem cum inde rediret infirmitati, postea morti concessit. De cujus regis potentissimi vita bona perstringenda sunt, et mala; ut a bonis sumantur exempla, et a malis discatur cautela. omnibus Anglorum regibus pode dignior fuit. Erat autem sapiens, sed astutus; locuples, sed cupidus; gloriosus, sed famae deditus: erat humilis Deo namque consules et principes in carcerem; episcopos, et abbates possessionibus suis privaverat; fratri proprio non pepercerat; nec erat, qui resisteret. Auferebat quoque potentissimis etiam auri et argenti millia, ad castella solus omnes fa
Abbreviated transcription (Latin):
siñ postea In carcero pofuit. his transuctis
Leginra mathildis obrit lo tempore cepir Lex
as unaquaq hida lingtie sex solidos Curstanus
uero abbas ꝯlastingebiri tupastelus cõmisit
Tres nãq monachos sub altari positob occidi
normania ln inꝯliami en tanto excercitu srãtoeã
normãnorõ et britimmorũ eꝓ mirũ uidelatur¬
quo modo hoc terra pastero posset eos diduenit
am̃ fama erobresientie ꝙ Rexdanie Curt et
Robertus fristusis consul plandrie uolebant
ditioni sue inqliam martis aꝯgrassib suppontre
um intom aptiratus corũ deo uolente de ferisser
Lomisit maguat ptis xtercitir̃ ad natale solum
Mbisir intemn dehuet Rex polensi sẜemꝰ ensticisrios

Expanded text:
m postea in carcerem posuit. His transactis, regina Mathildis obiit. Eo tempore coepit rex ab unaquaque hida Angliae sex solidos. Turstanus vero abbas Glastingebirh turpe scelus commisit. Tres namque monachos sub altare positos occidi Normannia in Angliam cum tanto exercitu Francorum, Normannorquomodo haec terra pascere eos posset. Didicerat enim, fama crebrescente, quod rex Daciae Cnuth, et Robertus Frisensis consul Flandriae volebant ditioni suae Angliam Martis gressibus supponere; cum autem apparatus eorum, Deo volente, defecisset, remisit magnas partes exercituum ad natale solum. Misit autem dehinc rex potentissimus justitiarios
Abbreviated transcription (Latin):
hely ler uero dueus exceratũ lerra at meuri
Infullim ob sedit. pontem plirtunt. doniũ balli
irti fuirso constrapii. me uise hodie perstar idbms
predirtos eceidit introrens infrilum poreter herelbndã
ru suos uiriliter strennissim eduxit Sequẽti
anno duxit lex exeratũ serta et muri en scobram
Me lerhn uero he stelorũ homusiuis efferlus ꝓst¬
est at obsides ei dedit Anno sequedi lerduxise
excercitũ inglorũ et feliorũ In nõe ma mtun
Angli uero larram illam destruxerñt. uillas
cemburendo. Uinias codendo. et em leii fubdidee
Proximio uero sunio Ruit lexlii normãniam et

Expanded text:
 Rex vero ducens exercitum terra et mari insulam obsedit, pontem paravit, domum belli artificiose construxit, quae usque hodie perstat: viros praedictos introiens insulam cepit praeter Herewardum, qui suos viriliter strenuissimus eduxit. Sequenti anno duxit rex exercitum terra et mari in Scotiam, Melcolm vero rex Scotorum homo suus effectus est, et obsides ei dedit. Anno sequenti rex duxit exercitum Anglorum et Francorum in Cenomanniam. Angli vero terram illam destruxerunt villas comburendo, vineas caedendo, et eam regi subdiderunt. Proximo vero anno ivit rex in Norma
Abbreviated transcription (Latin):
Uillera Regis inno tertio Rentrũt duo fulis unem
Legis daiorũ et esbertus cõ tal frater suns cñ ett.
casteltũ de contrdlir ceperũ Multesi frãtorã
xientes primipes corũ unirtos di thostinros ad
euppes detulerm̃. et inter usem el trantã hy emadr̃o

Expanded text:
regis anno tertio venerunt duo filii Swain regis Dacorum et Osbertus consul frater suus cum trecentis castellum de Govirwic ceperunt; multosque Francorum perimentes, principes eorum vinctos et thesauros ad puppes
Abbreviated transcription (Latin):
emperiem et uaslitutam Rediqunt Semperq
normãnorum domini eũ hostes cetemerint cũ
cendeliter nõ igere ne quelint Enos etiã hostiliter
conterũt lnd scit In normãnia et inglia.
ipulia. ealabria. Gilina et mtrochia: terris
oplimis quas ois dñs subrent magyis magisq
pessime cõsuetudines hys temporib pullubmeniũ

Expanded text:
semperque Normannorum domini cum hostes contriverint, cum crudeliter non agere nequeant, suos etiam hostiliter conterunt. Quod liquide in Normannia, et Anglia, Apulia, Calabria, Sicilia et Antiochia terris optimis, quas eis Deus subjecit, magis magisque pessimae co
Abbreviated transcription (Latin):
irriperaut enro dñ facerent. plures eorum
occisi sunt purs autẽ earũ uia qladiis facta
standrd asportanit interea totus buber sagit¬
lariorũ ceridit aret Regem haraldũ atese
In oenlo lilus corruit Ierũpens tuitẽ mullitado

Expanded text:
rriperent. Quod dum facerent plures eorum occisi sunt. Pars autem eorum via gladiis facta Standard asportavit. Interea totus imber sagittariorum cecidit circa regem Haraldum: et ipse in oculo percussus corruit. Irrumpens autem mul
Abbreviated transcription (Latin):
festrntate samct calixti
Sur in loco llians a obatiam nobilem postra pro
desimitis suis coustruxit . ot lam digne nomine
belli uotanit
obsides at ihesiiros et eod̃ inno Rediens dinisit¬

Expanded text:
festivitate Sancti Calixti. Quo in loco rex Willielmus abbatiam nobilem postea pro defunctis suis construxit; et eam digne nomine Belli vocavit. obsides et thesauros: et eodem anno rediens divisit
Abbreviated transcription (Latin):
P̾repesuere fugm bellis. calcaria telis
Laurda normãnos. et lans aeterna coronat
Sit dens Iste ducum. sit errda tumãtia pressi
Craq framorũ mutire superta eregi
Cad ino paxa golastus obuit et fepultꝰ ẽ apud
elumiatũ Eñt llido uiennensis mechiepñs electas

Expanded text:
praeposuere fugam bellis, calcaria telis?Laurea Normannos et laus aeterna coronat. Sic decus iste ducum, sic corda tumentia pressit, Oraque Francorum mutire superba coegit. Eodem anno papa Gelasius obiit, et sepultus est apud Cluniacum. Tunc Wido Viennensis archiepis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯladro Reporenssir ut cũ ꝯabua eẽt inpenetrabits
mole taman letus eguitem et eqnũ prosternerei
Qui mox inte pedes Regros captus oyt Gedanes
exaduerso infucrexir Quud faui uidentes hocaote
insperuto lignefarti terga de derũa hempitus
intam lax uirtorie ꝓtistilit in cãpo. douet
oplimates hostium capti fũt et inte pedes eius
posili Lauersus uero lothomagñ. Iysi inorum
sonitibus et eleri concentibus dominm e
dñm extercitirum benedixir de enius uirtorue¬

Expanded text:
trabilis, mole tamen ictus equitem et equum prosterneret, et mox ante regios pedes captus est. Sed acies ex adverso insurrexerunt. Quod Franci videntes horrore insperato liquefacti terga dederunt. Henricus autem rex victoriae perstitit in campo, donec optimates hostium capti sunt, et ante pedes ejus positi. Reversus vero Rothomagum in signorum sonitibus et cleri concentibus Deum et Dominum exercituum benedixit. De cujus
Abbreviated transcription (French):
eappes ducorũ queisi premĩtis future uastatronis
et predierũt hanitunt p ostea uere Alfrede cõsul¬
predictus uit mi deserim luni successĩ efridus
luminaribus inglorũ genti subteattis. clarnit
inqlia lorta protettionis sur. Etundicte dei

Expanded text:
nis et praedaverunt Hamptune. Postea vero Alfere consul vitam deseruit, cui successit Alfricus,luminaribus Anglorum genti subtractis, caruit Anglia lorica prote
Abbreviated transcription (Latin):
regu mit bidem Qnem mors fuo abricientes
constituerũt elim regem uui uteu eñ adiurs
occisi sinssent regnimeoiñ daci multo temporo
tn lbordhñbre cis rex hudent et Ondsert
ingellus at Gyde c et cegmaldus Et Aulaf
Confust intõ riguanerm̃ daci Ita ꝙ modo Ibitge
unus erat modo duo modo. re guli mulli pistia
uero edredo reni Restexe in dominiñ conligii
et successorib oĩs hicdiitur õmino regnum
uordhubre explicis
Do Regno uero merce plintis dicend est
Beiturgs nãq lec merre tertro inno requi fui sugaẜ

Expanded text:
quem more suo abjicientes constituerunt Ellam regem: Qui utrique cum a Dacis occisi fuissent, regnaverunt Daci multo tempore in Nordhumbre, scilicet rex Haldene, et Gudfert, et Nigellus, et Sidric, et Reginaldus, et Aulaf. Confuse autem regnaverunt Daci, ita quod modo ibi rex unus erat, modo duo, modo reguli multi. Postea vero Edredo regi Westsexe in dominium contigit, et successoribus ejus. Hic igitur omnino regnum Nordhumbre explicit. De regno vero Werce paucis dicendum est. Britulf namque rex Werce tertio anno regni sui fugatus
Abbreviated transcription (Latin):
dicis persoluerent qualinꝰ. rapmis et cede
cesstirent Et diderĩt eis derẽ millde libras
Hoc lintem malũ bsq In hodieenũdĩe durlunt
et diu nisi dei pietas fubueniat. darabit Regibus
nãq nostris modo ꝑsotuib ex cõsuetudine qd
dercis xsoluebatur ex inoffabili teriore post hec
Lexdanis inẜidias mulitus est Alpre uero cõsu
qñe rge epulinerat et pestta tamen reuererat¬
premunire sarit ex cercitũ Rure tutẽ dẽ qnẽ semer¬

Expanded text:
Dacis persolverent, quatenus a rapinis et caede cessarent et dederunt eis decem mille libras. Hoc autem malum usque in hodiernum diem duravit, et diu, nisi Dei pietas subveniat, durabit. Regibus namque nostris modo persolvimus ex consuetudine, quod Dacis persolvebatur ex ineffabili terrore. Post haec rex Dacis insidias molitus est. Alfric vero consul, quem rex exsulaverat, et postea tamen receperatpraemunire fecit exercitu