comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clamate quirites dum licet. lam enim uobis impune fa¬
cere non licet. Pulsata tunc ẽ eximii ciuis potentia. Hnẽ
inuidiosa querela. hinc lam̃tatione miserabili. Qui
candida fascia crus adligatum hñti fauonius inquit
panni cauillatione regias eius uires exprobrans. At is
neutra in parte mutato uultu utrunq cauit. ne aut hi¬
lari fronte. libenter agnoscere potentiam aut uideret
neris. et fortimȩ hominib aditum aduersus se dedit.
E quorum turba duos retulisse abunde erit. Heliꝰ
Mancia formianus. libertini filius. ultimę senectutis
.L libonem apud censores accusabat. in quo certami¬
ne cum pompeius magnus humilitatem ei etatem¬
q exprobrans ab inferis illum ad accusandum rẽĩs¬
sum dixisset: non m̃tiris inquit pompeii: uenio eĩ
ab inferis in. L. libonem accusator uenio: s dum¬
illic moror uidi cruentum.en. domicium enobar¬
dum defięntem ꝙ summo genere natus integerrimȩ

Expanded text:
clamate, Quirites, dum licet: iam enim uobis inpune faclamate, Quirites, dum licet: iam enim uobis inpune facere non licebit'. pulsata tunc est eximii ciuis potentia hinc inuidiosa querella, hinc lamentatione miserabili. Cui candida fascia crus alligatum habenti Fauonius 'non repanni cauillatione regias ei uires exprobrans. at is neutram in partem mutato uultu utrumque cauit, ne aut hilari fronte libenter adgnoscere potentiam aut tristi ineris et fortunae hominibus aditum aduersus se dedit: e quorum turba duos retulisse abunde erit. Heluius Mancia Formianus, libertini filius ultimae senectutis, L. Libonem apud censores accusabat. in quo certamine cum Pompeius Magnus humilitatem ei aetatemque exprobrans ab inferis illum ad accusandum remissum dixisset, 'non mentiris' inquit, 'Pompei: uenio enim ab inferis, in L. Libonem accusator uenio. sed dumillic moror, uidi cruentum Cn. Domitium Ahenobarbum deflentem, quod summo genere natus, integerrimae
Abbreviated transcription (Latin):
prouectus: multa et grauia crimina p̃potenti defẽ¬
sori obiecit. Int̾rogatus deinde ab eo cur se non qͦq
ciuile bellum non excitaturum: et iam de tuo prius:
ꝗͣ de manilii capite. inconsilium iudicum mittam. ita
eodem iudicio uos sustinuit reos accusatione ma¬
nilium. libertate pompeium: et eorum alterum le¬
ge peregit: alterum professione: qua solum pot̾at.
Quid ergo libertas sine catone non magis ꝗ Cato
sine libertate. Nam cum in senatorem nocentem et
infamem reum iudex sedisset: tabellȩq en. pompeii
turȩ ꝓxima sb̾mouit eas e quęstione legem recitan¬
do qua cautum erat ne senatorib tali auxilio uti li¬
ceret. Huic fcõ ꝑsona admirationem ademit. Na
quod in alio audacia uideret᷑: in catone siducia cogno¬
scitur. U neus lentulus marcellinus consul cum in cõ¬
tione de magni pompeii nimia potentia quereret᷑ assen¬
susq ei clara uoce uniu̾sus ppłs ẽẽt. acclamate inquit ac¬

Expanded text:
prouectus multa et grauia crimina praepotenti defenprouectus multa et grauia crimina praepotenti defensori obiecit. interrogatus deinde ab eo cur non se quoque ciuile bellum non excitaturum, etiam te tuo prius quam de Manilii capite in consilium iudices mittam'. ita eodem iudicio duos sustinuit reos, accusatione Manilium, libertate Pompeium, et eorum alterum lege peregit, alterum professione, qua solum poterat. Quid ergo? libertas sine Catone? non magis quam Cato sine libertate: nam cum in senatorem nocentem et infamem reum iudex sedisset tabellaeque Cn. Pompei lturae pro noxio, summouit eas e quaestione legem recitando, qua cautum erat ne senatoribus tali auxilio uti liceret. huic facto persona admirationem adimit: nam quae in alio audacia uideretur, in Catone fiducia cognoscitur. Cn. Lentulus Marcellinus consul, cum in contione de Magni Pompei nimia potentia quereretur, adsensusque ei clara uoce uniuersus populus esset, 'adclamate' inquit, 'ad
Abbreviated transcription (Latin):
Orto deinde murmure: non efficietis ait ut solutos ue¬
ixar. quos alligatos adduxi. Uniuersus ppłs ab uno
iterum contumeliose correptus erat. quantus ẽ honoͣ
uirtutis. et actuum. Recens ipius uictoria numantĩa
et patris macedonica: deuictȩq carthaginis habita
spolia: ac duoꝵ regum Syphacis. et ꝑsei añ trium¬
phalis currus cathenȩ: ceruices totius fori p̃mentes
ora clauserunt. nec timori datum est silentium. S:
quia bñficio amyliȩ corneliȩq gentis multi metus
urbis atq italiȩ siniti erant: plebs romana liberta¬
ti scipionis. libera non fuit. Quapp minus mirari u¬
bemus. ꝙ amplissima. en pomperi auctoritas totiens
cum libertate luctata ẽ. nec sine magna laude: qͣm
omnis gnĩs hominum licentię lucdibrio ẽẽ quieta
fronte tulit. E ncus piso cum manilium crispum
reum ageret: eumq euident̾ nocentem grã pom peii
cripi iuderet: iuuenili impetu. ac studio accusatioĩs

Expanded text:
orto deinde murmure 'non efficietis' ait 'ut solutos ueorto deinde murmure 'non efficietis' ait 'ut solutos uerear quos alligatos adduxi'. uniuersus populus ab uno iterum contumeliose correptus erat—quantus est honos uirtutis!—et tacuit. recens ipsius uictoria Numantina et patris Macedonica deuictaeque Karthaginis auita spolia ac duorum regum Syphacis et Persei ante triumphales currus catenatae ceruices totius tunc fori ora clauserunt. nec timori datum est silentium, sed quia beneficio Aemiliae Corneliaeque gentis multi metus urbis atque Italiae finiti erant, plebs Romana libertati Scipionis libera non fuit. Quapropter minus mirari debemus, quod amplissima Cn. Pompei auctoritas totiens cum libertate luctata est, nec sine magna laude, quoniam omnis generis hominum licentiae ludibrio esse quieta fronte tulit. Cn. Piso, cum Manilium Crispum reum ageret eumque euidenter nocentem gratia Pompei eripi uideret, iuuenili impetu ac studio accusationis
Abbreviated transcription (Latin):
ferenti manum iniici iuberet. Ille reiecto lictore:
non es inquit mihi philippe consul: quia nec ego
tibi quiolem senator sum. Quid populum ab incꝰ¬
su suo libertas tutum reliquit: immo et similiter
aggressa et ȩque exꝑta patientia ẽ. Eneus car¬
bo tribunus plebis. nuiꝑ sepultȩ gracchanę seditio¬
nis turbulentissimus uindex: idemq orientium ci¬
uilium maloꝵ fax ardentissima. p. Africanum: a
numantiȩ ruinis. summo cum glĩę fulgore uenien¬
tem: ab ip̃a pene porta in rostra ꝑductum: quid de
tiberii gracchi morte cuius sororem in matrimoĩo
habebat᷑ sentiret int̾rogauit: ut auctoritate clarissi¬
mi uiri inchoato iam incendio multum incremẽti
aliquid pro memoria interfecti necessarii. miserabiliter
eẽt locuturus. At is iure eum cęsum uideri respondit
Cui dicto cum concio tribunitio furore instincta uiolẽ¬
ter succlamasset: taceant inquit: quib italia nou̾ca ẽ.

Expanded text:
ferenti manum inici iuberet. ille reiecto lictore ferenti manum inici iuberet. ille reiecto lictore 'non es' inquit 'mihi, Philippe, consul, quia ne ego quidem tibi senator sum'. Quid? populum ab incursu suo libertas tutum reliquit? immo et similiter adgressa et aeque experta patientem est. Cn. Carbo tribunus pl., nuper sepultae Gracchanae seditionis turbulentissimus uindex idemque orientium ciuilium malorum fax ardentissima, P. Africanum a Numantiae ruinis summo cum gloriae fulgore uenientem ab ipsa paene porta in rostra perductum quid de Ti. Gracchi morte, cuius sororem in matrimonio habebat, sentiret interrogauit, ut auctoritate clarissimi uiri inchoato iam incendio multum incrementi tatem aliquid pro memoria interfecti necessarii miserabiliter esset locuturus. at is iure eum caesum uideri respondit. cui dicto cum contio tribunicio furore instincta uiolenter succlamasset, 'taceant' inquit 'quibus Italia nouerca est'.
Abbreviated transcription (Latin):
curia interrogatus. quam poenam mererent᷑. respõ¬
dit: quam merentur: qui se dignos libertate iudicarẽt.
arma sumpserant. ex aspatosq patrum conscripto¬
rum animos uerbis inflamauerant. Sed Plautius
consul fauens pͥuernatum causȩ: regressum animo¬
so eius dicto obtulit: quęsiuitq qualem cum eis ro¬
mani pacem habituri ẽent impunitate donata.
At is constantissimo uultu: si bonam dederitis inqꝗt
ppetuam. si malam. non diuturnam. Qua uoce per¬
fectum est: ut uictis non solum uenia: sed etiam ius
et beneficium nr̃e ciuitatis daretur. Sic in senatu
loqui pͥuernas ausus est.Lucius uero philippꝰ
consul aduersus eundem ordinem. libertatem exer¬
cere non dubitauit. Nam segniciem pro rostris exꝓ¬
brans alio senatu sibi opus ẽẽ dixit: tantumq a poe¬
nitentia dicti affuit: ut etiam. L. Crasso summę di¬
gnitatis atq eloquentiȩ uiro id in curia grauiter

Expanded text:
curia interrogatus quam poenam mererentur, responcuria interrogatus quam poenam mererentur, respondit 'quam merentur qui se dignos libertate iudicant'. uerbis arma sumpserat exasperatosque patrum conscriptorum animos inflammauerat. sed Plautius consul fauens Priuernatium causae regressum animoso eius dicto obtulit quaesiuitque qualem cum eis Romani pacem habituri essent inpunitate donata. at is constantissimo uultu 'si bonam dederitis', inquit 'perpetuam, si malam, non diuturnam'. qua uoce perfectum est ut uictis non solum uenia, sed etiam ius et beneficium nostrae ciuitatis daretur. Sic in senatu loqui Priuernas ausus est: L. uero Philippus consul aduersus eundem ordinem libertatem exercere non dubitauit: nam segnitiam pro rostris exprobrans alio sibi senatu opus esse dixit tantumque a paenitentia dicti afuit, ut etiam L. Crasso summae dignitatis atque eloquentiae uiro id in curia grauiter
Abbreviated transcription (Latin):
lbertatem aũt uȩhementis sp̃s. dictis parit̾
et factis testatam: ut non inuitauerim: ita
ultro uenientem non excluserim: quȩ int̾
uirtutem uiciumq: posita. si salubri modo se temꝑa¬
uerit laudem:si quo non debuit ꝓfuderit rep̾hensi¬
onem meretur. Ac uulgi sic aurib gratior ꝗͣ sapiẽ¬
tissimi cuiusq animo probabilior est: ut pote freq̃n¬
tius aliena uenia. qͣ sua prouidentia tuta. S: quia hu¬
manȩ uitȩ partes ꝑsequi propositum est: nr̃a fide
propria estimatione referatur.  riuerno capto.
interfectisq qui id oppidum ad rebellandum incita¬
uerant: senatus indignatione accensus consilium agi¬
tabat: quidnam sibi de reliquis quoq: priuernatib:
eẽt faciendum. Ancipiti igitur casu. salus eorum
stuctuabat. eodem tempore et uictorib et iratis sb̃¬
iecta. Cȩterum cum auxilium unicum in p̃cibus re-¬
stare animaduerterent: ingenui et italici sangius
obliuisci non potuerunt. Princeps enim eorum ĩ

Expanded text:
bertatem autem uehementis spiritus dictis pariter et factis testatam ut non inuitauerim, ita ultro uenientem non excluserim. quae inter uirtutem uitiumque posita, si salubri modo se temperauit, laudem, si quo non debuit profudit, reprehensionem meretur. ac uulgi sic auribus gratior quam sapientissimi cuiusque animo probabilior est utpote frequentius aliena uenia quam sua prouidentia tuta. sed quia humanae uitae partes persequi propositum est, nostra fide propria aestimatione referatur. Priuerno capto interfectisque qui id oppidum ad rebellandum incitauerant senatus indignatione accensus consilium agitabat quidnam sibi de reliquis quoque Priuernatibus esset faciendum. ancipiti igitur casu salus eorum fluctuabatur eodem tempore et uictoribus et iratis subiecta. Ceterum cum auxilium unicum in precibus restare animaduerterent, ingenui et Italici sanguinis obliuisci non potuerunt: princeps enim eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis senatus uenerabilior in deos: qui post cãnen¬
sem cladem decreuit ne matrona ultra tricesimum di¬
em luctus suos extenderent: uti ab iis sacra cȩreris ꝑ¬
agi possent: qua maiore pene romanarum uirium paͬ¬
te in execrabili ac diro solo iacente. nullius penates mȩ¬
roris exptes erant. Itaq matres ac filiȩ. coniugesq
et sorores nuper interfectorum: abstersis lachrymĩs
depositisq doloris insignibus candidam induere ue¬
stem. et aris tura dare coacte sunt. Qua quidem cõ¬
stantia obtinendȩ religionis magmiis cȩlestibus inie¬
ctus est rubor ulterius aduersus eam saeuiendi gentẽ
quae ne iniuriarum quidem acerbitate ab eorum cul¬
tu absterreri potuerit.
De neglecta religione

Expanded text:
ciuitatis senatus uenerabilior in deos! qui post Cannenciuitatis senatus uenerabilior in deos! qui post Cannensem cladem decreuit ne matronae ultra tricesimum diem luctus suos extenderent, uti ab his sacra Cereris peragi possent, quia maiore paene Romanarum uirium parte in execrabili ac diro solo iacente nullius penates maeroris expertes erant. itaque matres ac filiae coniugesque et sorores nuper interfectorum abstersis lacrimis depositisque doloris insignibus candidam induere uestem et aris tura dare coactae sunt. qua quidem constantia optinendae religionis magnus caelestibus iniectus est rubor ulterius aduersus eam saeuiendi gentem, quae ne iniuriarum quidem acerbitate ab eorum cultu absterreri potuerit. DE NEGLECTA RELIGIONE
Abbreviated transcription (Latin):
lustissime quidem. quia pari uindicta parentum. ac
deorum uiolatio expianda est. D ed quȩ ad custo¬
diam attinent religionis: nescio an omnes. M. Attili
Regulus p̃cesserit᷑. qui ex uictore speciosissimo insi¬
diis Asdrubalis et Xantippi lacedȩmonii ducis. ad
miserabilem captiui fortunam deductus ac missus ad
senatum ppłmq Romanum legatus. ut ex se et uno
et sene complures poenorum iuuenes pensarentur.
in contrarium dato consilio Carthaginem petit. non
ꝙ ignarus ad qͣcrudeles ꝗ̃q meritoꝰ sibi infestos deos
reuerteretur. Uerum quia is iurauerat. si captiui eo¬
eorum redhiti non forent ad eos sese rediturum. Po¬
tuerunt profecto dii immortales efferatam mitigare
sȩuitiam. Cȩterum quo clarior ẽẽt Attilii glĩa cartha¬
ginenses moribus suis uti passi sunt: tertio pimico bel¬
lo religiosissimi spiritus tam crudeliter uexati urbis
eorum interitu iusta exacturi piacula. Quanto nr̃ȩ

Expanded text:
iustissime quidem, quia pari uindicta parentum ac iustissime quidem, quia pari uindicta parentum ac deorum uiolatio expianda est. Sed quae ad custodiam religionis adtinent, nescio an omnes M. Atilius Regulus praecesserit, qui ex uictore speciosissimo insidiis Hasdrubalis et Xantippi Lacedaemonii ducis ad miserabilem captiui fortunam deductus ac missus ad senatum populumque Romanum legatus, ut ex se et uno et sene conplures Poenorum iuuenes pensarentur, in contrarium dato consilio Karthaginem petiit, non quidem ignarus ad quam crudeles quamque merito sibi infestos deos reuerteretur, uerum quia his iurauerat, si captiui eorum redditi non forent, ad eos sese rediturum. potuerunt profecto dii inmortales efferatam mitigare saeuitiam. ceterum, quo clarior esset Atilii gloria, Karthaginienses moribus suis uti passi sunt, tertio Punico bello religiosissimi spiritus tam crudeliter uexati urbis eorum interitu iusta exacturi piacula. Quanto nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
sulibus. apud maiores nr̃os acta cura est. Siquidẽ
in agro. L petilii seribe sub ianiculo cultoribus t̾ram
altius uersantibus duabus arcis lapideis reptis: qua¬
rum in altera scriptura indicabat corpus Numȩ pom¬
pilii fuisse: in altera libri reconditi erant Latini septe:
de uire pontificum: totidemq grȩci de disciplina sa¬
pientiȩ. Latinos magna diligentia asseruandos cu¬
rauerunt: graecos quia ex aliqua parte ad soluendã
religionem ꝑtinere existimabantur: Petilius praetor
urbanus. ex auctoritate senatus per uictimarios facto
igni in conspectu ppli cremauit. Noluerunt enim pͥ¬
hominum a deorum cultu auocarentur. L arqui¬
nius autem Rex. M. Tullium duum uirum:ꝙ librũ
secreta ciuilium sacrorum continentem custodiȩ suę
commissum corruptus petronio sabino describendum
dedisset: culeo insutum in mare abiici iussit. idq sup¬
plicii genus multo post parricidis lege irrogatum ẽ

Expanded text:
sulibus apud maiores nostros acta cura est. si quidem sulibus apud maiores nostros acta cura est. si quidem in agro L. Petili scribae sub Ianiculo cultoribus terram altius uersantibus, duabus arcis lapideis repertis, quarum in altera scriptura indicabat corpus Numae Pompili fuisse, in altera libri reconditi erant Latini septem de iure pontificum totidemque Graeci de disciplina sapientiae, Latinos magna diligentia adseruandos curauerunt, Graecos, quia aliqua ex parte ad soluendam religionem pertinere existimabantur, Q. Petilius praetor urbanus ex auctoritate senatus per uictimarios facto igni in conspectu populi cremauit: noluerunt enim prhominum a deorum cultu auocarentur. Tarquinius autem rex M. Atilium duumuirum, quod librum secreta rituum ciuilium sacrorum continentem, custodiae suae conmissum corruptus Petronio Sabino describendum dedisset, culleo insutum in mare abici iussit, idque supplicii genus multo post parricidis lege inrogatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ma ueneratione recepta grata memoria ad hoc uso:
tempus hospitalem memoriam testant᷑.Inde enim
institutum est sacra cȩrimonias uocari: quia Cęrre¬
tam ea in fracto rei. p. statu: perinde ac florente an
coluerunt. Ouare agreste illud et sordidius plau¬
strum tempestiue capax cuiustibet fulgentissimi tri¬
umphalis currus uel aequauerit gliam. uel antecesse¬
rit. C adem rei. p. tempestate C. fabius dorso¬
suo memorabile exemplum seruatȩ religionis de¬
dit. Nanq Giallis capitolium obsidentibus. ne sta¬
tutum fabiȩ gentis sacrificium interrumperetur.: ga¬
bino ritu cinctus. manibus humerisq sacra gerens. ꝑ
medias hostium stationes in quirinalem collem per¬
uenit. ubi omnibus sollẽni more pactis: in capitꝗli¬
um ꝑꝑ diuinam uenerationem uictricium armoꝵ
pinde ac uictor rediit. Magna conseruandȩ reli¬
gionis etiam publio Cornelio bebio. Pamphilio cõ¬

Expanded text:
ma ueneratione recepta. grata memoria ad hoc usque ma ueneratione recepta. grata memoria ad hoc usque tempus hospitalem humanitatem testatur: inde enim institutum est sacra caerimonias uocari, quia Caeretani ea infracto rei publicae statu perinde ac florente sancte coluerunt. quorum agreste illud et sordidius plaustrum tempestiue capax cuiuslibet fulgentissimi triumphalis currus uel aequauerit gloriam uel antecesserit. Eadem rei publicae tempestate C. Fabius Dorsuo memorabile exemplum seruatae religionis dedit: namque Gallis Capitolium obsidentibus, ne statum Fabiae gentis sacrificium interrumperetur, gabino ritu cinctus, manibus umerisque sacra gerens per medias hostium stationes in Quirinalem collem peruenit. ubi omnibus sollemni more peractis in Capitolium prope diuina ueneratione uictricium armorum perinde uictor rediit. Magna conseruandae religionis etiam P. Cornelio Baebio Tamphilo con
Abbreviated transcription (Latin):
ctoribus p̃cedentib arma ancilia tulit quamuis uaca¬
tionem huius officii honoris beneficio hẽret. Omnia
nanq post religionem ponenda semꝑ nr̃a ciuitas
duxit etiam in quibus summae maiestatis conspici de¬
cus uoluit. Ouapp non dubitauerunt sacris impia
seruire. ita se humanarum rerum hẽre regimen existi¬
mantia si diuinae potentiȩ bene atq: constanter suis¬
sent famulata. Quod animi iudicium in priuatoꝵ
quoq pectoribus uersatum est.Urbe enim agal¬
lis capta. cum flamen quirinalis uirginesq uestales
sacra onere partito ferrent: easq pontem subliciu:
transgressas et cliuum qui ducit ad laniculum de¬
scendere incipientes. I Aluanius plaustro coniugẽ
et liberos uehens aspexisset. propior publicȩ religio¬
ni q̃ priuate caritati: suis ut plaustro descenderent
impauit. Atq in id uirgines. et sacra imposita oĩsso
coepto itinere. Cerrȩ oppidum puexit. ubi cum sum¬

Expanded text:
ctoribus praecedentibus arma ancilia tulit, quamuis uacactoribus praecedentibus arma ancilia tulit, quamuis uacationem huius officii honoris beneficio haberet: omnia namque post religionem ponenda semper nostra ciuitas duxit, etiam in quibus summae maiestatis conspici decus uoluit. quapropter non dubitauerunt sacris imperia seruire, ita se humanarum rerum futura regimen existimantia, si diuinae potentiae bene atque constanter fuissent famulata. Quod animi iudicium in priuatorum quoque pectoribus uersatum est: urbe enim a Gallis capta, cum flamen Quirinalis uirginesque Vestales sacra onere partito ferrent, easque pontem sublicium transgressas et cliuum, qui ducit ad Ianiculum, ascendere incipientes L. Albanius plaustro coniugem et liberos uehens aspexisset, propior publicae religioni quam priuatae caritati suis ut plaustro descenderent inperauit atque in id uirgines et sacra inposita omisso coepto itinere Caere oppidum peruexit, ubi cum sum
Abbreviated transcription (Latin):
In qua cum Marcellus quintum consulatum gerens
templum honori et uirtuti Clastidio prius demde sy¬
racusis potitus. nuncupatis debitum uotis conseerare
uellet a collegio pontificum impeditus est. Negante
unam cellam duobus diis recte dicari. futurum enim
si quid iea prodigii accidisset. ne dignosceretur utri
rem diuinam fieri oporteret. nec duobus. nisi certis
diis una sacrificari solere. Ea pontificum admonitioẽ
effectum est ut Marcellus separatis aedibus. honoris ac
uirtutis simulacra statueret: neq aut collegio pontifi¬
cum auctoritas amplissimi uiri aut marcello adiecto
impensa impedimento fuit:quo minus religionibus
suus tenor. suaq obseruatio redderetur. Obruitur et
tot illustribus consularibus. L. furius bibaculus: exem¬
pliq locum uix post Marcellum inuenit. Sed pii simul
ac religiosi animi Laude fraudandus non est: qui prȩ¬
tor a patre suo collegii saliorum magr̃o iussus sex li¬

Expanded text:
in qua cum M. Marcellus quintum consulatum gerens in qua cum M. Marcellus quintum consulatum gerens templum Honori et Virtuti Clastidio prius, deinde Syracusis potitus nuncupatis debitum uotis consecrare uellet, a collegio pontificum inpeditus est, negante unam cellam duobus diis recte dicari: futurum enim, si quid prodigii in ea accidisset, ne dinosceretur utri rem diuinam fieri oporteret, nec duobus nisi certis diis una sacrificari solere. ea pontificum admonitione effectum est ut Marcellus separatis aedibus Honoris ac Virtutis simulacra statueret, neque aut collegio pontificum auctoritas amplissimi uiri aut Marcello adiectio inpensae inpedimento fuit quo minus religionibus suus tenor suaque obseruatio redderetur. Obruitur tot et tam inlustribus consulatibus L. Furius Bibaculus exemplique locum uix post Marcellum inuenit, sed pii simul ac religiosi animi laude fraudandus non est. qui praetor a patre suo collegii Saliorum magistro iussus sex li
Abbreviated transcription (Latin):
nio abire iussi sunt. coactiq etiam. At Sulpicio int̾
sacrificandum e caꝑite apex prolapsus: eidem sacerdo¬
cium abstulit. Occentusq soricis auditus fabio
maximo dictaturam. C. flaminio magisterium equi¬
tum deponendi causam p̃buit. Adiiciendum his
ꝙ .p. Licinio pontifici maximo uirgo uestalis. quia
quadam nocte parum diligens aeterm ignis custos
fuisset digna uisa est. quae flagro admoneretur MMa¬
ximȩ uero uirginis emilię disciplinam extincto igne
tutam ab omni rephensione ueste numine p̾stitit.
Qua adorante cum carbasum quem optimum hẽbat
foculo imposuisset: subito ignis emicuit. Non mirum
igitur si pro eo impio augendo custodiendoq ꝑtinax
indulgentia deorum semper excubuit: ꝙ tam scropulo¬
sa cura paruula quoq momenta religionis examinari
uidentur. quia nunqͣ remotos ab exactissimo cultu cȩ¬
rimoniarum oculos huisse nr̃a ciuitas existimanda ẽ

Expanded text:
nio abire iussi sunt coactique etiam. At Q. Sulpicio inter nio abire iussi sunt coactique etiam. At Q. Sulpicio inter sacrificandum e capite apex prolapsus idem sacerdotium abstulit, occentusque soricis auditus Fabio Maximo dictaturam, C. Flaminio magisterium equitum deponendi causam praebuit. Adiciendum his quod P. Licinio pontifici maximo uirgo Vestalis, quia quadam nocte parum diligens ignis aeterni custos fuisset, digna uisa est quae flagro admoneretur. Maximae uero uirginis Aemiliae discipulam extincto igne tutam ab omni reprehensione Vestae numen praestitit. qua adorante, cum carbasum, quem optimum habebat, foculo inposuisset, subito ignis emicuit. Non mirum igitur, si pro eo imperio augendo custodiendoque pertinax deorum indulgentia semper excubuit, quo tam scrupulosa cura paruula quoque momenta religionis examinari uidentur, quia numquam remotos ab exactissimo cultu caerimoniarum oculos habuisse nostra ciuitas existimanda est.
Abbreviated transcription (Latin):
lem ad bellum gerendum africam petentem ne a sa¬
ciis discederet mulcta dicta: urbem egredi passus
non est. religioniq summum impium cessit: quo
tuto se postumius martio certamini commissurus
non uidebatur: cerimoniis martis desertis.Lau¬
dabile xii. fascium religiosum obsequium. laudabi¬
hor quatuor et xx. in consimili re obedientia. ATi¬
berio enim graccho. ad collegium augurum litteris ex
prouincia missis. quibus signinicabat se cum libros ad
sacra ppłi ꝑtinentes legeret.: animaduertisse uitio taber¬
naculum captum comitiis consularibus: quȩ ip̃e fecis¬
set: eaq ie ab auguribus ad senatum relata: iussu eius
C. figulus ẽ Gallia. Scipio nasica e corsica romam re¬
dierunt et se consulatu abdicauerunt. Consimili
ratione post Cęlius siculus. M. Cornelius cethegus.C
Claudius ꝑꝑ exta parum curiose admota deorum ĩ¬
mortalium. uariis temporib bellisq diuersis flami¬

Expanded text:
lem ad bellum gerendum Africam petentem, ne a salem ad bellum gerendum Africam petentem, ne a sacris discederet, multa dicta urbem egredi passus non est, religionique summum imperium cessit, quod tuto se Postumius Martio certamini conmissurus non uidebatur caerimoniis Martis desertis. Laudabile duodecim fascium religiosum obsequium, laudabilior quattuor et XX in consimili re oboedientia: a Tiberio enim Graccho ad collegium augurum litteris ex prouincia missis, quibus significabat se, cum libros ad sacra populi pertinentes legeret, animaduertisse uitio tabernaculum captum comitiis consularibus, quae ipse fecisset, eaque re ab auguribus ad senatum relata iussu eius C. Figulus e Gallia, Scipio Nasica e Corsica Romam redierunt et se consulatu abdicauerunt. Consimili ratione P. Cloelius Siculus, M. Cornelius Cethegus, C. Claudius propter exta parum curiose admota deorum inmortalium aris uariis temporibus bellisque diuersis flami
Abbreviated transcription (Latin):
Tantum autem studium antiquis non solum seruã¬
de: sed etiam amplificandȩ religionis fuit: ut flo¬
rentissima tum et opulentissima ciuitate decem pͥn¬
cipum filii senatus consulto singulis aethruriȩ po¬
pulis: ꝓcipiendȩ sacrorum disciplina gratia trade¬
rentur. Cȩreri. quam more graeco uenerari institue¬
rant. sacerdotem a uelia. cum id oppidum nũdũ
ciuitatis accepisset nomen: Calcitanam peterent:
uel ut alii dicunt Calliphenam: ne deȩ uetustis riti¬
bus perita deeẽt Antistes: Cuius cum in urbe pul¬
cherrimum templum hẽrent graecano tumultu mo¬
niti Sibyllinis libris ut uetustissimam Cȩrerem pla¬
carent aetnam quoniam sacra eius inde orta crede¬
bant quindecim uiros. ad eam propiciandam mi¬
serunt. Item matri deum saepenumero imꝑatoeͬs
nr̃i. compotes uictoriarum suscepta uota Pessimũtẽ
profecti soluerunt. Metellus uero pontifex maximꝰ
Postumium consulem eundemq flaminem martia¬

Expanded text:
Tantum autem studium antiquis non solum seruanTantum autem studium antiquis non solum seruandae sed etiam amplificandae religionis fuit, ut florentissima tum et opulentissima ciuitate decem principum filii senatus consulto singulis Etruriae populis percipiendae sacrorum disciplinae gratia traderentur, Cererique, quam more Graeco uenerari instituerant, sacerdotem a Velia, cum id oppidum nondum ciuitatem accepisset, nomine Calliphanam peterent uel, ut alii dicunt, Calliphoenam, ne deae uetustis ritibus perita deesset antistes. Cuius cum in urbe pulcherrimum templum haberent, Gracchano tumultu moniti Sibyllinis libris ut uetustissimam Cererem placarent, Hennam, quoniam sacra eius inde orta credebant, Xuiros ad eam propitiandam miserunt. item Matri deum saepe numero imperatores nostri conpotes uictoriarum suscepta uota Pessinuntem profecti soluerunt. Metellus vero pontifex maximus Postumium consulem eundemque flaminem Martia
Abbreviated transcription (Latin):
tuum decurrerit: quo cȩtera diuinitas opinione col¬
ligitur. tua praesenti fide paterno auitoq sideri par
uidetur: quorum eximio fulgore multum cȩremo¬
niis nr̃is inclyta alacritatis accessit. Reliquos enim
deos accepimus. Cȩsares dedimus. Et quoniam ini¬
tium a cultu deorum petere in animo est: de condi¬
tione eius summatim disseram:
De religione.
Aiores statas sollẽnesq caerimonias ponti¬
ficum scientia. bene gerendarum rerum
auctoritate. augurum obseruatione apollinis prae¬
dictione uatum libris portentoꝵ depulsis. ethri¬
sca disciplina explicari uoluerunt. P Risco etiã
instituto rebus diuinis opera datur: cum aliquid
cõmendandum est praecatione: cum exposcendu:
uoto: cum soluendum gratulatione: cum in quirẽ¬
dum extis uel sortibus: cum impartito: cum sollẽ¬
ni ritu peragendum sacrificio. quo etiam ostento¬
rum ac fulgurum denunciationes procurantur:

Expanded text:
tuum decucurrerit, quo cetera diuinitas opinione coltuum decucurrerit, quo cetera diuinitas opinione colligitur, tua praesenti fide paterno auitoque sideri par uidetur, quorum eximio fulgore multum caerimoniis nostris inclitae claritatis accessit: reliquos enim deos accepimus, Caesares dedimus. et quoniam initium a cultu deorum petere in animo est, de condicione eius summatim disseram. DE RELIGIONE Maiores statas sollemnesque caerimonias pontificum scientia, bene gerendarum rerum auctoritates augurum obseruatione, Apollinis praedictiones uatum libris, portentorum depulsiones Etrusca disciplina explicari uoluerunt. prisco etiam instituto rebus diuinis opera datur, cum aliquid conmendandum est, precatione, cum exposcendum, uoto, cum soluendum, gratulatione, cum inquirendum uel extis uel sortibus, inpetrito, cum sollemni ritu peragendum, sacrificio, quo etiam ostentorum ac fulgurum denuntiationes procurantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Rbis Romae exterarumq genti¬
um facta simul ac dicta memo¬
ratu digna. quae apud alios la¬
tius diffusa sunt. qͣ ut breuiter
cognosci possint: ab illustrib
electa auctoribus: deligere con¬
stitui: ut documenta sumere
uolentibus longe inquisitionis labor absit. Nec mi¬
hi cuncta complectendi cupido incessit. Quis enim
omnis eui gesta modico uoluminum numero com¬
praehenderit. Aut quis compos mentis domesticȩ ꝑe¬
regrineq historiȩ seriem felici supiori stilo conditam
uel attentiore cura uel praestantiori facundia traditu¬
rum se sperauerit. Te igitur huic coepto penes que
hominum deorumq: consensus maris ac terrȩ regim̃
eẽ uoluit certissima salus patriȩ Cęsar inuoco: cuius
celesti prouidentia uirtutes. de quibus dicturus sum
benignissime fouentur uitia seuerissime uindicantur.
Nam si prisci oratores a loue optimo maximo bene
orsi sunt: si excellentissimi uates a numine aliquo pͥn¬
cipia traxerunt: mea paruitas eo iustius ad fauorem

Expanded text:
rbis Romae exterarumque gentium facta simul ac dicta memoratu digna, quae apud alios latius diffusa sunt quam ut breuiter cognosci possint, ab inlustribus electa auctoribus digerere constitui, ut documenta sumere uolentibus longae inquisitionis labor absit. nec mihi cuncta conplectendi cupido incessit: quis enim omnis aeui gesta modico uoluminum numero conprehenderit, aut quis compos mentis domesticae peregrinaeque historiae seriem felici superiorum stilo conditam uel adtentiore cura uel praestantiore facundia traditurum se sperauerit? te igitur huic coepto, penes quem hominum deorumque consensus maris ac terrae regimen esse uoluit, certissima salus patriae, Caesar, inuoco, cuius caelesti prouidentia uirtutes, de quibus dicturus sum, benignissime fouentur, uitia seuerissime uindicantur: nam si prisci oratores ab Ioue optimo maximo bene orsi sunt, si excellentissimi uates a numine aliquo principia traxerunt, mea paruitas eo iustius ad fauorem
Abbreviated transcription (Latin):
De Ominibus
De prodigiis
De Sommis
De Miraculis
Elnstitutis antiquis
de Disciplina militarinoiq
De censoria nota

Expanded text:
De ominibus De prodigiis De somniis De miraculis De institutis antiquis De disciplina militari De censoria nota
Abbreviated transcription (Latin):
castris propinquum defertur. lacebat eger Tarsi in¬
q ualitudine eius. aduersa instantis uictoriȩ spes flu¬
ctuabat. Itaq conuocati medici attentissimo consilio
salutis remedia circunspiciebant: qui cum ad unam
potionem sententiam direxissent.atq eam philippꝰ
medicus suis manib temꝑatam Alexandro erat aut̃
ipius amicus et comes porrexisset. a parmenione mis¬
sȩ luterę suꝑueniunt: admonentes ut insidias philip¬
pi. ꝑinde ac pecunia corrupti a dario caueret.Quas
cum legisset sine ulla cunctatione medicamentum
hausit.ac tum legendas philippo tradidit. Pro quo
tam constanti erga amicum iudicio dignissimam a
diis immortalibus mercedem recepit. qui incolumi¬
tatis eius prȩsidium falso int̾pellari indieio noluerũt:¬
De Moderatione.

Expanded text:
castris propinquum defertur. iacebat aeger Tarsi, incastris propinquum defertur. iacebat aeger Tarsi, inque ualitudine eius aduersa instantis uictoriae spes fluctuabat. itaque conuocati medici adtentissimo consilio salutis remedia circumspiciebant. quorum cum ad unam potionem se sententiae direxissent, atque eam Philippus medicus suis manibus temperatam Alexandro—erat autem ipsius amicus et comes—porrexisset, a Parmenione missae litterae superueniunt admonentes ut rex insidias Philippi perinde ac pecunia corrupti a Dareo caueret. quas cum legisset, sine ulla cunctatione medicamentum hausit ac tum legendas Philippo tradidit. pro quo tam constanti erga amicum iudicio dignissimam a dis inmortalibus mercedem recepit, qui incolumitatis eius praesidium falso interpellari indicio nolueruntDE MODERATIONE
Abbreviated transcription (Latin):
est: nihilominusq sincera fide accusatum Demoera¬
tum damnauit. Uictoriam nescio laude an torm̃to
maiore partam. quoniam prius qͣ sontem oppͥmẽt
se ip̃m uicit Aphialtes. Quem syracusanus diu̾
sitate exempli p̃grauat. Quibusdam monentibus
ut aduersus Eraclidem et Calippum: quorum fidei
plurimum credebat. tanꝗͣ insidias ei nectentes cau¬
tior ẽẽt: respondit se uita malle excedere. q̃ in metu
uiolentȩ mortis. amicos inimicis iuxta ponere. Qđ
sequitur et rei ip̃ius admiratione. et claritate aucto¬
ris illustre. Alexander macedonum rex inclyta iã
pugna excellentissimis opibus darii contusis: aestu
et itineris feruore in cilicia ꝑcalefactus. Cygno qui aq̃
liquore conspicuus Tarson interfluit: corpus suum
unmersit. subito deinde ex nimio haustu rigoris ob¬
stupesactis neruis: ac torpore hebetatis artubus: maxi¬
ma cum exanimatione totius exercitus: in oppidum

Expanded text:
est nihilominusque sincera fide accusatum Demostraest nihilominusque sincera fide accusatum Demostratum damnauit. uictoriam nescio laude an tormento maiore partam, quoniam prius quam sontem opprimeret se ipsum uicit Ephialtes. Quem Syracusanus Dio seueritate exempli praegrauat. quibusdam monentibus ut aduersus Heraclidem et Callippum, quorum fidei plurimum credebat, tamquam insidias ei nectentis cautior esset respondit uita se malle excedere quam in metu uiolentae mortis amicos inimicis iuxta ponere. Quod sequitur et rei ipsius admiratione et claritate auctoris inlustre. Alexander Macedonum rex incluta iam pugna excellentissimis opibus Darei contusis aestu et itineris feruore in Cilicia percalefactus Cydno, qui aquae liquore conspicuus Tarson interfluit, corpus suum inmersit. subito deinde ex nimio haustu frigoris obstupefactis neruis ac torpore hebetatis artubus maxima cum exanimatione totius exercitus in oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
ascriberet. Quȩ oppositu eius legituna grassari uia pro¬
hibita iniusto praetorum cruore manus suas contaĩ¬
nare ꝑseuerauerunt. Nec timuit Socrates ne const̾¬
natȩ patriȩ undecimus furor mors ip̃ius existeret.P¬
ꝓximum. et si non eiusdem splendoris est: tamen ce̾¬
tum constantiȩ hẽri põt expimentum efficacis opere
forensis fidei non latentis. Athenis Aphialtes accu¬
sare publice iussus est et inter cęteros Demoerati no¬
men deferre coactus est: cuius filius erat Democha¬
res excellentis formȩ puer animo eius flagrantissimo
in haerens amore. Itaq cõmunis officii sorte truculẽ¬
tus accusator: pͥuati affectus conditione miserabili
reus puerum ad se exorandum: quo parcius patris
criminibus insisteret. uenientem. neq repellere: neq
supplicem genibus suis aduolutum intueri sustinuit.
sed oꝑto capite flęns et gemens p̃ces expromere passꝰ

Expanded text:
ascriberet. quae oppositu eius legitima grassari uia proascriberet. quae oppositu eius legitima grassari uia prohibita iniusto praetorum cruore manus suas contaminare perseuerauit. nec timuit Socrates ne consternatae patriae undecimus furor mors ipsius existeret. Proximum, etsi non eiusdem splendoris est, at aeque certum constantiae haberi potest experimentum. efficacis operae forensis, fidei non latentis Athenis Ephialtes accusare publice iussus et inter ceteros Demostrati nomen deferre coactus est, cuius filius erat Demochares excellentis formae puer, animo eius flagrantissimo inhaerens amore. itaque communis officii sorte truculentus accusator, priuati adfectus condicione miserabilis reus, puerum ad se exorandum quo parcius patris criminibus insisteret uenientem neque repellere neque supplicem genibus suis aduolutum intueri sustinuit, sed operto capite flens et gemens preces expromere passus
Abbreviated transcription (Latin):
ceat: desperatius prodest. Placidi sane et misericõ¬
des. et liberales. omniq suauitate temperati mores phͦ¬
cionis: quos optime profectos consensus omnium bo¬
nitatis cognomine decorandos censuit. Itaq constã¬
tia quȩ natura rigidior uidebatur lenis e mansueto
pectore ftuxit. Socratis autem uirilitatis robore
palliatus animus. aliquanto prȩfractius ꝑseuerantiȩ
exemplum edidit. Uniuersa ciuitas atheniensium i¬
niquissimo et truculentissimo errore instincta de ca¬
pite decem pixtorum: qui apud arriginnussas lacedȩ¬
moniam classem deleuerant: tristem sententiam tu¬
lerat. Forte tunc eius potãtis Socrates cuius arbitrio
plebisscita ordinarentur: indignum iudicans tot: et
tam bene meritos ex indigna causa impetu inuidiȩ ar¬
ripi. temeritati multitudinis constantiam suam obie¬
cit: maximoq contionis fragore et incitatissimus mi¬
nis compulsus non ẽ:ut se publicȩ dementiȩ auctorẽ

Expanded text:
ceat, insperatius prodest. placidi et misericorceat, insperatius prodest. placidi et misericordes et liberales omnique suauitate temperati mores Phocionis, quos optime profecto consensus omnium bonitatis cognomine decorandos censuit. itaque constantia, quae natura rigidior uidetur, lenis e mansueto pectore fluxit: Socratis autem uirilitatis robore uallatus animus aliquanto praefractius perseuerantiae exemplum edidit. Vniuersa ciuitas Atheniensium iniquissimo ac truculentissimo furore instincta de capite decem praetorum, qui apud Arginussas Lacedaemoniam classem deleuerant, tristem sententiam tulerat. forte tunc eius potestatis Socrates, cuius arbitrio plebei scita ordinarentur, indignum iudicans tot et tam bene meritos et indigna causa impetu inuidiae abripi, temeritati multitudinis constantiam suam obiecit maximoque contionis fragore et incitatissimis minis conpulsus non est ut se publicae dementiae auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
norum potius ꝗ̃ carthaginensium partes foueret
Enimuero tunc ille proclamat se in conspectu ducis
aduersus eum sollicitari. Quod quia et incredibile
existimabat᷑. et ad unius tantum aures penetrau̾at
et iactabatur ab inimico: ueritas fide caruit. Sed
non ita post multo blasii mira constantia Dasium
ad se traxit: marcelloq et salapiam et quingentos
numidas. qui inea custodiȩ cã erant tradidit. P¬
hocion uero cum athenienses rem aliter ꝗͣ ip̃e suase¬
rat prosꝑe administrassent. adeo ꝑseuerans constan¬
tię suę propugnator extitit: ut in contione letari qui¬
dem se successu eorum: si consilium tamen suum
aliquanto melius fuisse diceret. Non enim damnauit
quod recte uiderat: quia quod alius male consulue¬
rat bene cesserat felicius illud existimans. hoc sapien¬
sane blandum animum temeritati casus iacit: ubi pͥ¬
uo consilio propius aspirat. quoq uehementius no¬

Expanded text:
norum potius quam Karthaginiensium partes foueret. norum potius quam Karthaginiensium partes foueret. enimuero tunc ille proclamat se in conspectu ducis aduersus eum sollicitari. quod quia et incredibile existimabatur et ad unius tantum auris penetrauerat et iactabatur ab inimico, ueritatis fide caruit. sed non ita multo post Blasii mira constantia Dasium ad se traxit Marcelloque et Salapiam et quingentos Numidas, qui in ea custodiae causa erant, tradidit. Phocion uero, cum Athenienses rem aliter atque ipse suaserat prospere administrassent, adeo perseuerans sententiae suae propugnator extitit, ut in contione laetari quidem se successu eorum, sed consilium tamen suum aliquanto melius fuisse diceret: non enim damnauit quod recte uiderat, quia quod alius male consuluerat bene cesserat, felicius illud existimans, hoc sapienblandum animum temeritati casus facit, ubi prauo consilio propitius aspirat, quoque uehementius no
Abbreviated transcription (Latin):
Omplura huiuscę note romana exempla supe¬
rant: sed sacietas modo uitanda est. Itaq stilo¬
meo ad externa iam delabi ꝑmiitam. Quo¬
uorum pͥn¬
cipatum teneat Blasius. cuius constantia nihil ꝑtina¬
cius. Salapiam enim patriam suam p̾sidio punico
occupatam romanis cupiens restituere. Dasium acer¬
rimo studio secum in administratione rei.p. dissidẽ¬
tem. et alioquin toto animo annibalis amiciciȩ ua¬
cantem sine quo propositum consilium ꝑagi non
poterat: ad idem aggrediendum opus maiore cu¬
piditate q̃ spe certiore temptare ausus est. Qui pro¬
tinus sermonem eius adiectis quȩ et ip̃m commen¬
datiorem et inimicum inuisiorem factura uidebãt᷑
annibali retulit. Aquo adẽe iussi sunt: ut alter cri¬
men probaret: alter defenderet.Cȩterum cum pro
tribumali res ageretur: et quȩstioni illi omnium
oculi ẽent intenti: dum aliud forte citerioris cura
negocium tractatur. Blasius uultu dissimulante:
ac uoce summissa monere Dasium coepit: ut roma¬

Expanded text:
onplura huiusce notae Romana exempla supersunt, sed satietas modo uitanda est. itaque stilomeo ad externa iam delabi permittam. quorum principatum teneat Blassius, cuius constantia nihil pertinacius: Salapiam enim patriam suam praesidio Punico occupatam Romanis cupiens restituere Dasium acerrimo studio secum in administratione rei publicae dissidentem et alioquin toto animo Hannibalis amicitiae uacantem, sine quo propositum consilium peragi non poterat, ad idem opus adgrediendum maiore cupiditate quam spe certiore temptare ausus est. qui protinus sermonem eius, adiectis quae et ipsum commendatiorem et inimicum inuisiorem factura uidebantur, Hannibali retulit. a quo adesse iussi sunt, ut alter crimen probaret, alter defenderet. ceterum, cum pro tribunali res gereretur et quaestioni illi omnium oculi essent intenti, dum aliud forte citerioris curae negotium tractatur, Blassius uultu dissimulante ac uoce summissa monere Dasium coepit ut Roma
Abbreviated transcription (Latin):
conferentib fatis iam p̾ssum caput erexit. Int̾roga¬
tusq quapꝑ id fecisset: respondit: ut cum istud ꝗd¬
quid est de quo disputatis ꝑceꝑo:moriar. Migras¬
set ꝓfecto ex hominib inertia: si eo animo uitam ĩ¬
grederentur: quo eam Solon egressus ẽ. E poͬr
industrius Themistocles qui maximaꝵ rerum eura
distristus omnium tamen ciuium suorum nomĩa
memoria comp̃hendit. Her summam nanq: ini¬
quitatem patria pulsus: et ad xexxen quem pau¬
loan deuicerat confugere coactus. prius ꝗ in conspe¬
ctum eius ueniret. ꝑsico sermone se assuefecit: ut
labore parta commendatione. regiis auribus famĩ¬
liarem et assuetum sonum uocis adhiberet. Cuius
utriusq industriȩ lauolem duo reges partiti sunt
Cyrus omnium militum suoꝵ nomina. Mithry¬
dates duarum et uiginti gentium quȩ sub regno
eius erant linguas ediscendo ille ut sine monitoe
excitum salutaret. hic ut eos quib impabat sine

Expanded text:
conferentibus fatis iam pressum caput erexit interrogaconferentibus fatis iam pressum caput erexit interrogatusque quapropter id fecisset respondit 'ut, cum istud, quidquid est, de quo disputatis, percepero, moriar'. migrasset profecto ex hominibus inertia, si eo animo uitam ingrederentur, quo eam Solon egressus est. Quam porro industrius Themistocles, qui maximarum rerum cura districtus, omnium tamen ciuium suorum nomina memoria conprehendit per summamque iniquitatem patria pulsus et ad Xerxem, quem paulo ante deuicerat, confugere coactus, prius quam in conspectum eius ueniret, Persico sermone se adsuefecit, ut labore parta commendatione regiis auribus familiarem et adsuetum sonum uocis adhiberet. Cuius utriusque industriae laudem duo reges partiti sunt, Cyrus omnium militum suorum nomina, Mitridates duarum et xx gentium, quae sub regno eius erant, linguas ediscendo, ille, ut sine monitore exercitum salutaret, hic, ut eos, quibus imperabat, sine
Abbreviated transcription (Latin):
eẽs laudabilior. S ophocles quoq glĩosum cũ
rerum natura certamen habuit. tam benigne illa¬
mirifica oꝑa sua exhibendo. ꝗͣ illa oꝑibus eius tem¬
pora liberaliter subministrando. Prope enim cen¬
tesimum annum attigit. sub ip̃m transitum ad mõ¬
la fabula omnium eiusdem studii poetarum p̃ri¬
pere glĩam potuit. ldq ignotum ẽẽ posteris filiꝰ
sophodis. Sophon noluit sepulchro patris quere¬
tuli insculpendo. Dimonides uero poeta. lixxͦ.
anno et docuisse se carmina. et in eorum certamen
descendisse ip̃e glĩatur. Nec fuit iniquum illum
uoluptatem ex ingenio suo diu ꝑcipere. cum ea oĩ
aeuo fruenda tracditurus eẽt. Nam Solon quã¬
ta industria flagrauerit et uersibus complexus est
quib significatꝰ se quotidie aliquid adiscentem se¬
nescere. et supp̃mo uitȩ diẽ confirmauit.Qui assi¬
dentib amicis et quadam de re ẜmonem inter se

Expanded text:
esses laudabilior. Sophocles quoque gloriosum cum esses laudabilior. Sophocles quoque gloriosum cum rerum natura certamen habuit, tam benigne mirifica illi opera sua exhibendo quam illa operibus eius tempora liberaliter sumministrando: prope enim centesimum annum attigit, sub ipsum transitum ad morla fabula omnium eiusdem studi poetarum praeripere gloriam potuit. idque ignotum esse posteris filius Sophoclis Iophon noluit, sepulcro patris quae retuli insculpendo. Simonides uero poeta octogesimo anno et docuisse se carmina et in eorum certamen descendisse ipse gloriatur. nec fuit inicum illum uoluptatem ex ingenio suo diu percipere, cum tantam omni aeuo fruendam traditurus esset. Nam Solon quanta industria flagrauerit et uersibus conplexus est, quibus significat se cotidie aliquid addiscentem senescere, et supremo uitae die confirmauit, quod adsidentibus amicis et quadam de re sermonem inter se
Abbreviated transcription (Latin):
hoc stilo terminos uitȩ suȩ clausit. nanq admira¬
tionis eius fructum quinquennio ꝑcepit. Citeri¬
oris ȩtatis moetas sed non tam̃ par uitate spacii Cri¬
sippi uiuacitas flexit. Nam lxxxͦ anno coeptum añ¬
quadragesimum iotIC COM exactissimȩ subtilitatis
uolumen reliquit: cuius studium in tradendis in¬
genii sui monim̃tis tantum oꝑe laborisq sustinuit
ut ad ea quȩ scripsit penitus cognoscenda longa ui¬
ta sit opus. Te quoq Cleante tam laboriose hau¬
rientem. et tam ꝑtinaciter tradentem sapientiam
numen ipĩus industrie suspexit. Cum adolescente
quȩstu extrahendȩ aquȩ nocturno tempore inopiã
tuam sustentantem diurno Crisippi p̃ceptis ꝑcipiẽ¬
dis uacantem: cundemq hñtem centesimum annũ
attenta cura erudientem auditores suos uideret
Duplici enim labore unius sȩculi spacium occupa¬
sti incertum reddendo discipulus ne an p̃ceptor

Expanded text:
hoc stilo terminos uitae suae clausit: namque admirahoc stilo terminos uitae suae clausit: namque admirationis eius fructum quinquennio percepit. Citerioris aetatis metas, sed non parui tamen spatii chrysippi uiuacitas flexit: nam octogesimo anno coeptum undequadragesimum logikw=n exactissimae subtilitatis uolumen reliquit. cuius studium in tradendis ingenii sui monumentis tantum operae laborisque sustinuit, ut ad ea, quae scripsit, penitus cognoscenda longa uita sit opus. Te quoque, Cleanthe, tam laboriose haurientem et tam pertinaciter tradentem sapientiam numen ipsius industriae suspexit, cum adulescentem quaestu extrahendae aquae nocturno tempore inopiam tuam sustentantem, diurno Chrysippi praeceptis percipiendis uacantem, eundemque ad undecentesimum annum adtenta cura erudientem auditores tuos uideret: duplici enim labore unius saeculi spatium occupasti, incertum reddendo discipulusne an praeceptor