comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pascha eclipsis fc̃a est. henricus
imꝑator et robertus rex franco¬
rũ suꝑ charũ fluuiũ apud euo¬
siũ cõueniũt. de statu eccĩe reg¬
ni et imꝑii tractatur et condicto
ut suꝑ hiis cõfirmandis etiam p¬
papam romanũ simul ambo pa¬
pie oportune cõuenirent. imꝑa¬
tor regem et suos multos etiam
quitantũ ad demirand̾a ĩꝑatori¬
am maiestatem conuen̾ant. tã¬
talib̾alitate donauit. ut opib

Expanded text:
ricus imperator, Rotbertus rex Francorum super Karum fluvium apud Evosium conveniunt, de statu aecclesiae, regni et imperii tractaturi, et condicto, ut super his confirmandis etiam papam Romanum simul ambo Papiae oportune convenirent, imperator regem et suos, multos etiam qui tantum ad demirandam imperatoriam majestatem convenerant, tanta liberalitate donavit, ut opibus
Abbreviated transcription (Latin):
rome. dũ cum romanis se remissi¬
us agit tractans qualitꝰ uira reg¬
m et ecc̃ie ad antiquũ statũ refor¬
maret romam ꝑ hoc ad cõtemp¬
tum eius adducti subito contra eũ
conspirant. et aliquot militũ eius
ꝑemptis. cum in palacio obsident
uñ ꝑ indust̾am henrici ducis ba-¬
warie. et hugonis marchionis
italie. simłato pacto uix extractꝰ
roma cecedis. cũ siluestro. Et quia
uxor crescentii imꝑatorem spe reg¬
nandi ad amorẽ suũ pellex̾at. do¬
lens ꝓ eius discessu uenenũ ei mi¬
sit. quo ille consumptus. int̾ reme¬
diandũ ĩ italia morio ͦ. ¶ Milites
cransalpini corpus imꝑatoris defũc¬
ticum insig̾lar imꝑii ad galliam
referentes. crebris italorum incur¬
sibus lacessiti armis sibi uiam pa¬

Expanded text:
dum se cum Romanis remissius agit, tractans qualiter jura regni et Ecclesiae ad antiquum statum reformaret, Romani per hoc ad contemptum ejus adducti, subito contra eum conspirant: et aliquot militum ejus peremptis eum in palatio obsident; unde per industriam Henrici ducis Bajoariae, et Hugonis marchionis Italiae simulato pacto vix extractus Roma recedit cum Sylvestro papa; et quia uxor Crescentis imperatorem spe regnandi ad amorem sui pellexerat, dolens pro ejus discessu, venenum ei immisit: quo ille consumptus inter remeandum in Italia moritur. Milites transalpini corpus imperatoris cum insignibus imperii ad Galliam referentes, crebris Italorum incursibus lacessiti, armis sibi viam pa
Abbreviated transcription (Latin):
nachus in monte lynay hoc tp̃e
clarebat. qui ĩosolimam uemẽs
longam ꝙ xp̃o peregrinationẽ
suscepit. et cũ poppone tren̾oꝵ
multas hominũ ꝑsecutiones:
post multas demonũ tempta¬
tiones bt̃o fine quieuit. Cuiꝰ
memoriã frequens miraculoꝵ
gloria declarauit. ¶ anno .i7.

Expanded text:
monte Syna, hoc tempore clarebat. Qui Hierosolimam veniens, longam pro Christo peregrinationem suscepit, et cum Poppone Trevirormultas hominum persecutiones, post multas demonum temptationes, beato fine quievit. Cujus merita frequens miraculorum gloria declaravit. 1017.
Abbreviated transcription (Latin):
rinũ noĩe edwinũ qui sepultus¬
iacet apud chanistociũ. huius¬
et edwardus qui missi sunt ad
regem suenoꝵ ut ꝑmurent ͦ
S miseratione eius conẜnati
sunt. et regem hunoꝵ petie-¬
runt. ubi maior diem obũt.
tham regine sororem uxorem

Expanded text:
 sepultus apud Canistochium. Fiet Edwardus missi sunt ad regem Suevorum, ut perimerentur; sed miseratione ejus conservati sunt, et regem Hunorum petierunt, ubi major diem obiit, tham reginae sororem uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
librũ de ratione compon hoc ãno
scripsit. ut apparet ex argumenco
ad iueniendos annos dñi ꝑ in¬
ditiones. Si uis inquit scirs quot
sunt anni incarnati xp̃i. GG̃. or¬
dines inditionũ qui fluxerũt ab
eius in carnatione. multiplica

Expanded text:
librum de ratione compoti hoc anno scripsit, ut apparet ex argumento ad inveniendos annos Domini per indictiones: Si vis, inquit, scire quot sint anni incarnati Christi, 66 ordines indictionum, qui fluxerunt ab ejus incarnatione, multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
uilła himwardis dc̃a castellum
muniret. lamb̾tus comes loua¬
mensis eum angreditur. et ep̃s:
samb̾to uincente. multis suorũ
captis et occisis graui acceritus
infortumo. ¶ Terremotus fcũs ẽ
maximꝰ cirta meridiem.ix. kal
tecembs. ¶ heuricus imꝑator
u̾taliam petens. ut subuenires su¬
is quos greci p̃mebant cirta bene¬
uentũ. salernam. et capuam de¬
bacantes troiam ciuitatem in a¬

Expanded text:
villa Duguardis dicta castellum muniret, Lamberius comes Lovaniensis eum aggreditur, et episcopus Lamberto vincente, multis suorum captis et occisis, gravi atteritur infortunio. Terrae motus factus est maximus circa meridiem XIV Kal. Henricus imperator Italiam petens, ut subveniret suis, quos Graeci premebant, circa Beneventum, Salernum, et Capuam debacchantes, Trojam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quidam religiosus ab ierosolimis
rediens. in sicilia reclusi. cuiusdam
mater cet̾a ꝙ in illa uicinia eeñt lo¬
ca eructuancia flanmaꝵ incendia
que loca uocant ᷑ ab incolis olle o¬
wltani. in quib anime reꝓborum
luant diuersa ꝓ meritoꝵ qualitats
subplicia ad ea exequenda deputatis¬
sibi demoniis. quorũ se crebro uo¬
ces.iras et terrores sepe etiam eui¬
latus audisse dicebat plangentiũ
de manibus eorum ꝑ elemosmas
et p̃ces fideliũ. et hoc temꝑe mag̾
ꝑ orationes clumacensiũ oranci¬
um in defesse ꝓ defunctoꝵ requie.
dilo conꝑto. constituir ꝑ omnia
monasteria sibi subiecta ut sicut
pͥmo die nouemb̾s sollempnitas
omnniũ scõꝵ agitur. in sequenti
die memoriam omn in xp̃o qui¬
escenciũ celebraret ͦͦ. qui ritus
ad multas eccĩas tnͣsiens. ficeliũ
defunctorũ fecit sollempizari
memoriã. ¶ anno.ꝯs. Gerbertꝰ¬

Expanded text:
quidam religiosus ab Hierosolimis rediens, in Sicilia reclusi cujusdam inter cetera, quod in illa vicinia essent loca eructantia flammarum incendia, quae loca vocantur ab incolis Ollae Vulcani, in quibus animae reproborum luant diversa pro meritorum qualitate supplicia, ad ea exequenda deputatis ibi demonibus; quorum se crebro voces, iras et terrores, sepe etiam ejulatus audisse dicebat, plangentium de manibus eorum per elemosinas et preces fidelium, et hoc tempore magis per orationes Cluniacensium, orantium indefesse pro defunctorum requie. dilo comperto, constituit per omnia monasteria sibi subjecta, ut sicut primo die Novembris solemnitas omnium sanctorum agitur, ita sequenti die memoria omnium in Christo quiescentium celebretur. Qui ritus ad multas aecclesias transiens, fidelium defunctorum memoriam solemnizarierbert
Abbreviated transcription (Latin):
gani sunt. Quidam militũ fi¬
lacteriũ accipiens ĩ caliga abscõ¬
dit. s coxa eius et crure intũ¬
mescente rem ꝓdidit. et filacte¬
rium dño suo gotheloni frĩ du¬
rebus in danamarchia et fed̾a¬
ta cũ finitimuis regibus amici¬
mo ut aut iuncendũ aut mo¬
riendũ sibi aponet. Cui cũ sius

Expanded text:
rimitur. Quidam militum filacterium accipiens, in caliga abscondit; sed coxa ejus et crure intumescente, rem prodidit, et filacterium domino suo Hetheloni, fratri durebus in Danamarchia, foederata cum finitimis regibus amiciut aut vincendum aut moriendu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Rarolus dux remim occupat.
archiepm̃n quem hugo rex p̃fece¬
rat et quosdam p̾mates capit.
et lauduno relegat. Et paulo
¶anno .9i. Remis sinodo totius
fnͣcie congregata: arnulfus ne¬
pos karoli ducis. quem ipse karoh¬
dicio exordinatus dampnat᷑ et a¬
delgarius pb̃r qui urbem ꝓdidit. es
portas karolo aꝑꝑuit insolubilit̾ ex

Expanded text:
arolus dux Remim occupat; archiepiscopum, quem Hugo rex prefecerat, et quosdam primates capit et Lauduno relegat. 991. 8. 992. 9. 5. Remis synodo totius Franciae congregata, Arnulfus, nepos Karoli ducis, quem ipse Karodicio exordinatus dampnatur, et Adelgarius presbyter, qui urbem prodidit et portas Karolo aperuit, insolubiliter ex
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰtus. francis regnũ tnͣsferre uolẽ¬
tib ad karolũ ducem frem̃ lotha¬
rii regis. dũ ille rem ad conciliũ
differt. regnũ francoꝵ usurpat.
hugo filius hugonis ꝑisiensis ex
hadewide sorore pͥmi octonis imꝑa¬

Expanded text:
tuo, Francis regnum transferre volentibus ad Karolum ducem, fratrem Lotharii regis, dum ille rem ad consilium differt, rem Francorum usurpat Hugo, filius Hugonis Parisiensis ex Hathuide sorore primi Ottonis impera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ illa: inun̾a amplissima. aroniata
et gẽmas p̃ciosas. et p̃cipur siua¬
ragdos. equos curraces plurimos
cũ faleris. et uas quoddam ex oni¬
chino ita celatũ ut in eo et fluctua¬
re segeres. et gͥminare iutes. et
hominũ moui ymagines ind̾ent ᷑

Expanded text:
pro ea munera amplissima, aromata, et gemmas pretiosas, et praecipue smaragdos, equos currales plurimos cum phaleris, et vas quoddam ex onychino ita coelatum, ut in eo et fluctuare segetes, et gemmare vites, et hominum moveri imagines viderentur:
Abbreviated transcription (Latin):
godefridus gerardũ comitem ml¬
tis modis regnum inquietãtem
bello uicit. in quo filio eius cum mł¬
tis occiso complices eius det̾riuit.
dens.hec non illepide forme uira¬
go: angliam cum marito potenci
comite uen̾at. et accepta xp̃iani¬
tate obsidem se danice pacis fecat¬

Expanded text:
Godefridus Gerardum comitem multis modis regnum inquietantem bello vicit; in quo filio ejus cum multis occiso, complices ejus deterruit.o. Haec, non illepidae formae virago, Angliam cum Pallingo marito potenti comite venerat; et accepta Christianitate, obsidem se Danicae pacis fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
tis artib t̾ram dehiscens/ incon¬
ma. astantes ministros. pateras
multipond̾is et p̃cii. In quibus o¬
mat̾iam suꝑabat opus. In int̾io¬
ri ꝑte domus lucebat carbunculꝰ¬

Expanded text:
onnia, astantes ministros, pateras multi ponderis et pretii, ubi naturam vincebat opus. In interiori parte domus carbuncul
Abbreviated transcription (Latin):
trasse d ͦ quippe qui aquibusd̾a
etiam nigromantie arguit ᵒ
de morte ꝙͦ eius nõ recte tractat᷑
a dyabolo emĩ ꝑcussus d ͦ obisse:
quam rem in medio relinquimꝰ¬
Iõq a num̾o paparũ exclusus
uidetur. uñ lcõr. queso ut et hic
et alibi siqua dissonãcia te offen¬
d̾it de nominib. uł annis uł
temporib paparũ nõ michi in¬
putes. qui non iusa s audita ł

Expanded text:
quibusdam etiam nichromantiae arguitur; de morte quoque ejus non recte tractatur; a diabolo enim percussus dicitur obisse; quam rem nos in medio relinquimus;--a numero paparum exclusus videtur. Unde lector queso, ut et hic et alibi, si qua dissonantia te offenderit de nominibus, vel annis, vel temporibus paparum, non mihi imputes, qui non visa, sed audita vel
Abbreviated transcription (Latin):
putationem dyonisis. multa ꝓdigia
uisa sunt. Terremotus fcũs est ꝑmxͣ¬
kar ianuarii circahoram nonam
scisso celo. quasi facula ardens cum
longo tractu istar fulguris illabitꝰ
t̾ris tanto splendore. ut ñõ modo qui
magris erant. s enam intectis ir¬
rupto lumine ferirent᷑. qua celi sais¬
sura. senst euanescente. Interim ui¬
sa est figura quasi ẜpẽtis capite qui¬
dem crescente cum seruleis pedibus

Expanded text:
putationem Dionisii multa prodigia visa sunt. Terraemotus factus est permaxdas Januarii circa horam 9 fisso caelo quasi facula ardens cum longo tractu instar fulguris illabitur terris, tanto splendore, ut non modo qui in agris erant, sed etiam in tectis, irrupto lumine ferirentur. Qua caeli fissura sensim evanescente, interim visa est figura quasi serpentis, capite quidem crescente, cum ceruleis pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
ibidem pͥdem obsoletas. abbacũ
c̾te pͥmus a sarracenis rapuit.¬
et regulas dedit. que asudantib
quid cantus et uolatus auiũ por¬
tendat edidicit. Ibi etiam exscire
tenues ex inferno figuras. ibi
fugit. Profugus gͦ respiciens
occulit. pontem amplectens.
ut nec aquam nec t̾ram tange¬
ret. Ita querẽtis auiditate fruscͣ¬

Expanded text:
ibi jam pridem obsoletas. Abacum certe primus a Saracenis rapiens, regulas dedit quae a sudantibus quid cantus et volatus avium portendat, didicit; ibi excire tenues ex inferno figuras; ibi fugitantem. Profugus quoque respiciens,pendulus et pontem amplectens, ut nec aquam nec terram tangeret. Ita quaerentis aviditas frus
Abbreviated transcription (Latin):
nenses et norduite baptizãt᷑¬
karolum regem rebellat.
hortatu uxoris sue. que filia
erat desiderii regis. et exiliũ
patris sui ꝑ maritũ suũ iũ¬
dicare temptauit. Obiit
scũs strunis pͥmus abbas
fuldensis. ¶ ultimo imꝑii¬

Expanded text:
nses et Nortliutae baptizantuKarolum regem rebellat, hortatu uxoris suae, quae filia erat Desiderii regis, et exilium patris sui per maritum suum vindicare temptabat. Obiit sanctus Sturmius primus abbas Fuldensis.
Abbreviated transcription (Latin):
scribit mortuo niceta cõstan¬
tinopleos prĩarcha h̾etico.
paulus genere ciprius. uer¬
bo et actu choruscans cõse¬
cratus est in eadem sede.
p̃dictus leo imꝑator cũ insa¬
niret cupiditate circa p̃cio¬
sos lapides adamauit mag¬
ne ecc̃ie coronam. et accipi¬
.ens portauit eam. et exiert̃
carbuncũ incapite eius. et

Expanded text:
 mortuo Niceta Constantinopoleos patriarcha, Paulus genere Cyprius, verbo et actu coruscans, consecratus est in eadem sede. Leo imperator cum insaniret cupiditate circa pretiosos lapides, adamavit magnae aecclesiae coronam, et accipiens portavit eam; et exierunt carbunculi in capite ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
cipientem amari frisie. et ten¬
dentem intͦ teutoniam et itali¬
ani. Int̾ galliam et acquitam¬
am. rectissime tnͣseuntem ꝑ
gasconiam. basclamq et ua¬
uarram et hyspaniam usꝙ¬
corꝰ cũc temporis latebat in cos¬

Expanded text:
cipientem a mari Frisie et tendentem inter terram Teutonicam et Italiam, inter Galliam et Aquitaniam rectissime transeuntem per Wasconiam Basculamque et Navarriam atque Hyspaniam usq tunc temporis latebat incog
Abbreviated transcription (Latin):
gloria dĩ suꝑ eccãm appuit om¬
nib. duob scilic scutis sangui¬
neo colore flammnãtib. quosd̾a
motus ut in bello ꝑ aera danti¬
b. karolus saxomam uelud tẽ¬
pestas procexit. mimitões irrũ¬
pit. et ad hoc eos inpellit. ut se
et parͥam ei reddant. et datis
obsidib xp̃ianos se futuros

Expanded text:
gloria Dei super Ecclesiam apparuit omnibus, duobus scutis sanguineo colore flammantibus, et quosdam motus ut in bello per aera dantibus. Carolus Saxoniam velut tempestas proterit, munitiones irrumpit, et ad hoc eos impetit, ut se et patriam ei dedant, et datis obsidibus se Christianos futuros
Abbreviated transcription (Latin):
annis. i3. E Saxones suasu
guithecindi franciam aite¬
runt. s a karolo iuicti fuga
sibi consulunt. Telerigus
bulgar ad leonem imꝑatorẽ
fugit quẽ baptizatum imꝑa¬
roꝵ pac̾ciũ facit. Chardamꝰ
bulgarib dominat ͦ. ¶ mul¬

Expanded text:
accipit. Saxones suasu Winthichindi Franciam atterunt; sed a Karolo victi fuga sibi consulunt. Thelericus Bulgar ad Leonem imperatorem fugit; quem baptizatum imperator patritium facit. Chardamus Bulgaribus dominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
hugo. karolus ab hyspania regͥs¬
sus reꝑit cõingem suam hildegar¬
dem inuilla regia que uocat ͦ
chasmogilus. et est int̾ droch et
uarũnam gemmã edidisse pro¬
lem. Quorũ unus añꝙͣ nasce̾t᷑
int̾iit. alt̾ u̾o baptizatus nomi
nensib in franciam est reg̾ssus

Expanded text:
um Karolus ab Hispania reversus, repperit conjugem suam Hildegardam in villa regia quae vocatur Cassinogilus, et est inter Droth et Warunnam, geminam edidisse prolem; quorum unus antequam nasceretur interiit, alter vero baptizatus nominnensibus, in Franciam est reversus
Abbreviated transcription (Latin):
saxonũ in normaninam fugit.
saxones babtizati paciscunt ͦ ut
ingenuitatem suam. et sua oĩa
ꝑdant. si iunqũa a fidelitate xp̃i
et regis desistant. hic nota ꝙ¬

Expanded text:
Saxonum in Normanniam fugit. Saxones baptizati paciscuntur, ut ingenuitatem suam, et omnia sua perdant, si unquam a fidelitate Christi et regis desistant. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam rebellionem medi¬
cantib it aliam repetit karoh
urbem forũ iulu capit et du¬
cem eius rochgandũ rebellio¬
uis incentorem decollari p̃cepͭ.
Capta ꝙͣ taruiso urbe. cet̾i̾s ma¬
iestate sui nõĩs terrorem incucit
Gaxonib heresburch castrũ ꝙ¬

Expanded text:
quibusdam rebellionem meditantibus, Italiam repetit Karolus; urbem Forum Julii capit, et ducem ejus Rothgandum rebellionis incentorem decollari praecipit; capta quoque Tarvisio urbe, caeteris majestate sui nominis terrorem incutit. Saxonibus Heresburch castrum
Abbreviated transcription (Latin):
saxones ab sencia regis elati.
fide post habita contigua t̾re
Saxones rupto pacis federe fra¬
unt incende̾. quã scũs bonefaciꝰ
benedixit. eamq nũquã igne
cremand̾a ẽẽ p̃dixit. karolus
to ex̾citu octurrit saxonibus.
subacta ytalia reu̾sus infran¬
tiam triꝑtito ordine militũ
saxoniam ingreditͦ. incendus
uastata terra. p̃dam in mensã
d̾ipuit. ot nõ multopost reg̾¬
ssus denuo ab eo obsides accepͭ¬

Expanded text:
Saxones absentia regis elati fide posthabita contigua terrae suae Saxones rupto pacis foedere Franunt incendere, quam sanctus Bonefacius benedixit, eamque nunquam igne cremandam praedixit. Karolus to exercitu concurrit Saxonibus, subacta Italia, reversus in Franciam, tripartito ordine militum Saxoniam ingreditur, incendiisque vastata terra, praedam immensam diripuit, et non multo post regressus, denuo ab eis obsides accep
Abbreviated transcription (Latin):
rex sigeburch. castrum saxo¬
nu̾m capit. ter cũ eis confli¬
git . et uictor obsides patis ab
ꝑator cõtrabulgares uadit.
s pax int̾ eos conuenit. nõ
multo post aũt rupto a bul¬
garib pacto imꝑator eos
ex inprouiso agg̾ssus nobilitꝰ
ex eis tͥumphauit. In redicu

Expanded text:
rex Sigiburch castrum Saxonum capit: ter cum eis confligit, et victor obsides pacis ab perator contra Bulgares vadit; sed pax inter eos convenit. Non multo post autem rupto a Bulgaribus pacto, imperator eos ex improviso aggressus, nobiliter de eis triumphavit. Karolu
Abbreviated transcription (Latin):
rediens synodum constituit cũ
pa cũ uniu̾so synodo dedit ei ius
eligendi pontificem et ordinandi
ppostolicam sedem. dignitatem
tiatur ep̃c a nemine cõsecret :
Om̃sq huic detreto rebelles a¬
nathematiz auit. et inisi respice¬
rent bona eorum publicari ius¬

Expanded text:
rediens synodum constituit cum pa cum universa synodo dedit ei jus eligendi pontificem, et ordinandi apostolicam sedem, dignitatem tiatur episcopus, a nemine consecretur; omnesque huic decreto rebelles anathematizavit; et nisi resipiscerent, bona eorum publicari jus
Abbreviated transcription (Latin):
pus. karolus in hispana ce¬
oir angustanuastando delet.
paupilonam obsidet. eius capte
uiris destructis guascones. duo ᷤ
sarracenoꝵ regulos sibi subut
quas urbes in dedicionem accipͭ¬

Expanded text:
. Karolus in Hispania Caesaraugustam vastando delet, Pampilonam obsidet, ejusque captae muris destructis Wascones duosque Saracenorum regulos sibi subigit, aliquasque urbes in deditionem accip
Abbreviated transcription (Latin):
bes ultra padum conp̃hendit
unt̾ quas ueronam capit inqͣ
anthariꝰ francus cũ upcors
karlonianm et filius eius
latens. se cum eis regi dedit.
adalgisus uero desiderii filiu̾s
qui illic fugerat. Inde elapsus
cõstantinopolim fugit. Osidi¬
one papiensiu pestilentia
mortalitatis agrauante. ci¬
uitas regi karolo aꝑitur. de¬
siderius rex cũ uxore et filia.
et cunctis pn̾cipibus capit ͦ
et ꝑpetuo exilio ad gallias a
giltrido leodicensiũ epo d̾igitͦ
Quidquid ꝑ multa tempora
longobardi romans abstule¬
rant. karolus eis restituit.
Negno u̾o longobardoꝵ des¬
tructo totam ytaliam subii¬
re regni francoꝵ redigit. Tał
longobardi uicti regnare des¬
titerunt post annos.iox. ex qͦ
in ytalia regnare ceperunt.

Expanded text:
bes ultra Padum comprehendit; inter quas Veronam capit, in qua Autkarius Francus cum uxore Karlomanni et filiis ejus latens, se cum eis regi dedit; Adelgisus vero Desiderii regis filius, qui illuc fugerat, inde elapsus Constantinopolim fugit. Obsidionem Papiensium pestilentia mortalitatis aggravante, civitas regi Karolo aperitur. Desiderius rex cum uxoet cunctis principibus capitur, et perpetuo exsilio ad Gallias a Gilcredo Leodiensi episcopo dirigitur. Quidquid per multa tempora Langobardi Romanis abstulerant, Karolus eis restituit; regno vero Langobardorum destructo, totam Italiam sub jure regni Francorum redigit. Taliter Langobardi victi regnare destiterunt post annos 204, ex quo in Italia regnare coeperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
alcumũ. cũ matris hortatu fi¬
liam desid̾ii regis longbardoꝵ¬
duxisset uxorem. inc̾tum ẽ¬
qua de causa post annũ re¬
pudiauit. et hildegardem
de gente sueuorũ p̃cipueno¬
bilitatis femina in matͥmo¬
niũ accepit. De quatres fili

Expanded text:
Alcuin. Cum matris hortatu filiam Desiderii regis Longobardoduxit uxorem; incertum qua de causa eam post annum repudiavit, et Hildebergam de gente Suevorum praecipuae nobilitatis feminam, in matrimonium acceperit, de qua tres fili
Abbreviated transcription (Latin):
¶anno .7z. adriauus romane
damrabiem heticoꝵ. ymagi¬
nes d̾i scõrũ q execranciũ nimis
saborauit. et libro adu̾sus eos
edito. multisq scripturarũ in¬
ductionib. roborato errores
coꝵ infirmauit. fidemq rectã
solidauit. Hic in offertoriis et
offertorioꝵ uersib ꝙ geminatũ
ẽ geminauit. ¶ Barolus rex
ad saxonicum bellum animũ ĩ¬
tendit. heresburch castrũ saxoñ
capit. hermensul fanũ destrux.
ibiq siti laborante ex̾citu. subi¬
to incorrente largissime aque
effuse sunt diuino nutur. uotiq
conpos. Karolus obsides accepit
contͣ desideriũ regem cõqueren¬
te de multis iniusticiis. Rarolꝰ
ytaliam petit. et desid̾ium intͤ
papiam clausum obsidet ¶ Re¬

Expanded text:
16. 2. Adrianus 90u s Romanae dam rabiem hereticorum imagines Dei sanctorumque execrantium nimis laboravit; et libro adversus eos edito multis scripturarum inductionibus roborato, errores eorum infirmavit, fidemque rectam solidavit. Hic in offertoriis et offertoriorum versibus, quod geminatum est, geminavit Karolus rex ad Saxonicum bellum animum intendit, Heresburch castrum Saxonum capit, Hormensul fanum destruit; ibique siti laborante exercitu, subito in torrente largissimae aquae effusae sunt divino nutu; votique compos Karolus obsides pacis accepit contra Desiderium regem conquerente de multis injustitiis, Karolus Italiam petit, et Desiderium intra Papiam clausum obsidet.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. eciam gentilib reu̾endũ a¬
mara morte mart̾iz auit. omĩs
sibi subiectos iurare coegit. suꝑ
scẽ crucis lignũ ne aliquam d̾i
scõꝵq eius ymaginẽ uen̾aren¬
ͦ. eos qui di gemitricẽ inuoca¬
bant. eos qui iugilias d̾o age¬
bant. eos qui ecc̃iis assueti reli¬
giose uiuebant. eos qui a iura¬
mentis et inmũdiciis abstine¬
nes se habebant. hos et huiꝰmo¬
di dampnans pr̃imoniis pͥua¬
bat . et omibus modis crucia¬
bas . qui reu̾enciores erant eoꝵ
barbis cera et pice illius eos
adurec bant . monachos ut uxd¬
res. monachas ut uiros duc̾ent
cogebat. ꝙ multi uitantes mͣrͣ¬
t̾ium meruerũt. nec sub alicuiꝰ
gentilis ꝑsecutione plures quã
subhoc mart̾izati sunt. Teleri¬
lem curiam celebrans oratio¬
nis causa. limina apłorum ui¬
sitare disposuit. ꝙ eodem anno

Expanded text:
sum etiam gentibus reverendum, amara morte martyrizavit; omnesque sibi subjectos jurare coegit super e crucis lignum, ne aliquam Dei sanctorumque ejus imaginem venerarentur. Eos qui Dei genitricem invocabant, eos qui vigilias Deo agebant, eos qui aecclesiis assueti religiose vivebant, eos qui a juramentis et immunditiis abstinenes se habebant, hos et hujusmodi damnans, patrimoniis privabat et omnibus modis cruciabat; qui reverentiores erant, eorum barbis cera et pice illitis, eos amburebat; monachos ut uxores, monachas ut viros ducerent, cogebat. Quod multi vitantes, martyrium meruerunt. Nec sub alicujus gentilis persecutione plures, quam sub hoc martyrizati sunt. Thelerilem curiam celebrans orationis causa limina apostolorum visitare disponit. Tercio
Abbreviated transcription (Latin):
karoli magni seunit uxor eius
cũ filiis et authario franco ad
desideriũ regem ytalie cõfugͭ
himaldꝰ dux aquitanie rom̃a
quasi ibi ꝑseueraturus uenit
qui ad longobardos fugiens
apostatauit. ibi non multo post¬
bus obrutus male ꝑiit. Con¬
stantinꝰ imꝑator contrabul¬
gares nauali p̃lio pugnaturꝰ
nauibus suis fere duabus mi¬
libus impetu aquilonis con¬
tritis. totũ pene amisit ext̾titũ¬

Expanded text:
Karoli se unit; uxor ejus cum filiis et Authario Franco ad Desiderium regem Italiae confugit. Hunaldus dux Aquitaniae Romam, quasi ibi perseveraturus, venit; qui ad Langobardos fugiens apostatavit, ibique non multo postbus obrutus male periit. Constantinus imperator contra Bulgares navali prelio pugnaturus, navibus suis fere duabus milibus impetu aquilonis contritis, totum paene amisit exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
q ĩ. scũs bonefacius mogũciẽ
archiep̃t cũ sociis sius in fresia
ab inimicis fid̾i martizat: ex
et infulda cenobio. ꝙ ip̃e in thorĩ¬
na findau̾at honorifice tumula
t. Ep̃c octo. Qui bonefacius uer¬
nũ bawarie sicut hodie manẽt.
distinxit. p̃dictũ cenobiũ fundauit
r multa ecc̃e d̾i profutura. oꝑa
tam in gallia quam in g̾mania
e̾ sanctior ullus. Pollens d̾ma tri¬
buente deo medicina. Occurrit
morbis ut totus p̃dicat orbis.

Expanded text:
 Sanctus Bonefacius Moguntiae archiepiscopus cum sociis suis in Fresia ab inimicis fidei martyrizatur; et in Fulda coenobio, quod ipse in Toringia fundavit, honorifice tumulaus Bonifacius artuum Baioariae, sicut hodie manent, distinxit Fuldenseque cenobium fundaverat ac multa ęcclesiae Dei profutura opera tam in Gallia quam in Germania est sanctior ullus, Pollens divina, tribuente Deo, medicina. Occurrit morbis, ut totus praedicat orbis.
Abbreviated transcription (Latin):
rolus pͥmo regn sui anno aqui¬
tamam ingressus ducem hu¬
ciam retinere ꝑabat est agg̾s¬
sus. Quem etiam guascomã
pet̾e conpulit. S karolus lupo
duci guascoñ mandauit ut ꝑ¬
fugam recedat. et insi hoc ma¬
ture fatiat bello se eũ expetitu¬
nõ solũ hunaldũ reddidis. ue¬
rũ etiam seipm̃ cũ ꝓuincia.

Expanded text:
rolus primo regni sui anno Aquitaniam ingressus, ducem Huciam retinere parabat, est aggressus. Quem etiam Wasconiam petere compulit. Sed Karolus Wasconum duci Lupo mandavit ut profugum reddat, et nisi hoc mature faciat bello se eum expetitunon solum Hunoldum reddidit, verum etiam s
Abbreviated transcription (Latin):
cia ꝯrtus. intra sauinii u̾o regio¬
nem apud monast̾ium mart̾is
xp̃i uincencii maxiina ex ꝑte di¬
uinis reb inbutus. non solum
aũ. s et sacrosanctis altarib.
ad ĩmolanda xp̃i mini̾a traditꝰ
oꝑante befita et inseꝑabili tͥm¬
tate. suffr. agantib eciam m̾u̾s
beate marie uirginis tp̃ibus pau¬
li pontificis romani. nec nõ et
desid̾ii regis longobardorum. s
et arochisi ducis eiusdem ꝓuin¬
cie quam ĩ colo: hoc opus cõfeci
atꝙ conpleui. Quodq pp̃ facili¬
tatem intelligendi speculũ pui¬

Expanded text:
cia ortus, intra Samnii vero regionem apud monasterium Martyris Christi Vincentii maxima ex parte divinis rebus imbutus; non solum autem, sed et sacrosanctis altaribus ad immolanda Christi munera traditus, operante beata et inseparabili Trinitate, suffragantibus etiam meritis beatae Mariae virginis, temporibus Pauli pontificis Romani, necnon et Desiderii regis Longobardorum, sed et Arechisi Ducis ejusdem provinciae quam incolo, hoc opus confeci atque complevi: quodque propter facilitatem ipsum intelligendi, Speculum par
Abbreviated transcription (Latin):
pulturam portaret᷑: multi infir¬
mi de tactu illius sanatisunt.
Dũq hoc illius uxori referret᷑
ab ancilla sua. iudelit dnm̃n su¬
ũ tanquam martyrem scm̃ mi¬
racula fac̾e. irridens ilia et sub¬
sannãs respondit. Ita inquit gẽ¬
gulfus miracula factitat ut a¬
uus mens cantat. Moxq ab a¬
no suo turpes sonos uellet nol¬
let cepit emitt̾e. Quod ei postea
cõtigit omni uitasua in sexta
feria. ut quociens in eadem feriͣ
in qua nir eius mͣtyr effcũs ẽ.
aliquod u̾bũ ab ore ꝓferret. to¬
ciens ab a noturpem sonũ ed̾et
Quod audiens rex pipinus ad
maiorem głam martiris gen¬
gulsi exꝑiri dignatus est. Cleri¬

Expanded text:
pulturam portaretur, multi infirpulturam portaretur, multi infirmi tactu illius sanati sunt. Dumque hoc illius uxori referretur ab ancilla sua, videlicet dominum suum, tanquam martyrem sanctum, miracula facere, irridens illa et subsannans, respondit: « Ita, inquit, Gengulfus miracula factitat, ut anus meus cantat. » Moxque ab ano suo turpes sonos et numerosos, vellet nollet, coepit emittere: quod ei postea contigit in omni vita sua in sexta feria; ut quoties in eadem feria, in qua vir ejus martyr effectus est, aliquod verbum ab ore proferret, toties ab ano turpem sonum ederet. Quod audiens rex Pippinus, ad majorem gloriam martyris Gengulfi, experiri dignatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
agennũ petragoritas et eu¬
golismam urbes aquitanie¬
fus fontem quẽdam emit cã¬
panie in gallia. quem oriri
fecit mburgundia. Cuiꝰ uen¬
dicor dum emptorem irrid̾et
repente fontem suũ iudit
siccatũ. Cum g ͦ quad̾a die iu¬
iuxta fontem illum in orto
suo mirabilit̾ orientem sede̾t
idem gengulfus tũ iycore sua
adult᷑a. cepit illam argu̾e de
adult̾ii su infamia. Quod cͥ¬
men cũ illa uehem̃t̾ negaret.
denuda brachiũ tuũ et affer
michi lapillũ de fundo fonti¬
tituli huiꝰ. Si illesum brachi¬
unituũ recraxeris credam ꝙ
inocenssis.: Quod illa audi¬
ens secure brachiũ suũ inmͥ¬
sit. et statĩ cõbustũ uelud ab
igne retraxit. Tunt scũs ad
tas flagicii tui. habe g ͦ tua et
mane ꝑte. uł cũ tuo adulto. nã
socia mea ultra non eris. Et da¬
ta illi dunidia ꝑte substancie sue
mansit ꝑ se. Non mulco post dor¬
mo sua occisus est a quodam cłi¬
co qui cũ sua cõuige adult̾ari so¬
lebat. Cuꝰ corꝰ dñ in feretro ad se¬

Expanded text:
Agennum, Petrogoricas et Engolismam urbes Aquitanifus fontem quemdam emit in Gallia: et eum oriri fecit in Burgundia. Cujus venditor dum emptorem irrideret, repente fontem suum vidit siccatum. Cum ergo quadam die juxta fontem illum in horto suo mirabiliter orientem sederet idem Gengulfus cum uxore sua adultera, coepit illam arguere de adulterii sui infamia. Quod crimen cum illa vehementer negaret, denuda brachium tuum, et affer mihi lapillum de fundo fonticuli hujus. Si illaesum brachium retraxeris, credam quod innocens sis. Quod illa audiens, secure brachium fonti immersit: et statim combustum velut ab igne retraxit. Tunc sanctus ad tas flagitii tui. Habe ergo tua, et mane per te, vel cum tuo adultero: nam socia mea ultra non eris. » Et data illi dimidia parte substantiae suae, mansit per se. Non multo post dormo sua, occisus est a quodam clerico, qui cum sua conjuge adulterari solebat. Cujus corpus dum in feretro ad se
Abbreviated transcription (Latin):
b̾cus ita. Rome paulo pape
mortuo. Constautinus quidam
subito ordinatus sac̾dos ex layco
tyrannnca ambicione papatu ĩ¬
uaso ecc̃e d̾i magno fuit scanda¬
lo. Contra hũc philippꝰ a quibus¬
dam romanoꝵ papa cõstituit
et nõ multo post deponitͦͦ Con¬
fideliũ ab ecc̃a decurbato. oculis
pͥuato. Scephanꝰ t̾cius romane
quam ab ytalia ep̃orũ synodum
rome congregat in qua om̃ia
aconstantino ordinata exordi¬
nat p̃ter baptismũ et crisma.
dec̾nente synodo ut ep̃i ab eo cõ¬
secrati ad gradum quem ante
hanc cõsecrationem habebant
redirent. et si digm iudicarent᷑
secrati similitꝰ ad priorem gra¬
dum redirent et ipi si digmi es¬
sent iterũ quidem cõsetrarent᷑.
s ad altiorem gradũ uł ordiñẽ
nũquam ascenderent. layci u̾o
ab illo in dyaconos uł pbr̃os
ordinati. ommino degradarẽt᷑
et in religioso habitu ꝑ seuera¬
rent ¶ ueneratoẽm eciam
sc̃arũ ymaginũ cõfirmat. ea¬

Expanded text:
bducit. Romae Paulo papa mortuo, Constantinus quidam subito ordinatus sacerdos ex laico, tyrannica ambitione papatu invaso, aecclesiae Dei magno fuit scandalo. Contra hunc Philippus a quibusdam Romanorum papa constituitur, et non multo post deponitur fidelium ab aecclesia deturbato oculisque privato, Stephanus 89u s Romanae quam ab Italia episcoporum sinodum Romae congregat, in qua omnia a Constantino ordinata exordinat preter baptismum et chrisma; decernente sinodo, ut episcopi ab illo consecrati ad gradum, quem ante hanc consecrationem habebant, redirent, et si digni judicarentur, illo consecrati similiter ad priorem gradum redirent; et ipsi si digni essent, iterum quidem consecrarentur, sed ad altiorem gradum vel ordinem numquam ascenderent; laici vero ab illo in diaconos vel presbiteros ordinati omnino degradarentur, et in religioso habitu perseverarent. Venerationem etiam sanctarum imaginum confirmat, ea
Abbreviated transcription (Latin):
anno .G̃s. constantinus imꝑa¬
cor et habdalas amiras pariue¬
sama in ortodoxos deseniũt. mul
tinus insuꝑ egreferens głam scõ¬
rum miraculis choruscantiũ. e¬
cam lipsana eoꝵ ubiq iubet ef¬
p̃sencia pipini regis int̾ grecos
et romanos celebrat ͦ synodus
nũ frẽm eudonis. patruũ scilicet
wayferi. qui de wayfero ad se. et
a se ad wayferũ tnͣssug̾at. captũ
asius in bello suspendit in pati¬
bulo. Rexsarracenoꝵ amirmo¬
non ab hyspana missis legatis.
es mumerib datis et acceptis af
sanctonas capit. ibiq wayfiᷤ ma¬
trem. sorores captas secum ab¬
pipinus aquitamami intrans.
usq garrũnam fluuiũ ꝑuenit
Et tũ inde reu̾t̾e̾tur tandem ĩt᷑
pagũ petragoricũ p̃dictũ ducẽ
wayferũ int̾fecit. ac nõ multo
post in reditu turonis infirma¬
tus. et inde parisius deportatꝰ¬

Expanded text:
 3. Constantinus imperator et Habdallas amiras pari vesania in orthodoxos deseviunt, multtinus insuper aegre ferens gloriam sanctorum miraculis coruscantium, etiam lipsana eorum ubique jubet efesentia Pipini regis inter Grecos et Romanos celebratur sinodus ium fratrem Eudonis, patruum scilicet Waiferi, qui a Waifero ad se et a se ad Waiferum transfugerat, captum a suis in bello suspendit in patibulo. Rex Saracenorum Amyrmonon ab Hyspania missis legatis, et muneribus datis et acceptis, affSanctonas capit, ibique Waiferi matrem, sorores et neptes captas secum ab Aquitaniam intrans usque Warunnam fluvium pervenit; et cum inde reverteretur, tandem intra pagum Petragoricum predictum ducem Waifarium interfecit ac non multo post in reditu Turonis infirmatus et inde Parisius deportat
Abbreviated transcription (Latin):
himaldo rebellionẽ in aquita¬
nia medicante. karolus aqui¬
taniam petit. om̃s aquitanos
et guascones in deditionem ac¬
cipit. hunaldũ qui ad lupum¬
guascoñ ducẽ fug̾at. alupo si¬
bi cũ uxore remissum abducie.
et sic aquitanicũ bellum finit ͦ
Idesiderius rex longobardorũ
sub obtentu orandi romam ĩ¬
gͣssus. aliquos nobiliũ roma¬

Expanded text:
Hunaldo rebellionem in Aquitania meditante, Karolus Aquitaniam petit, omnesque Aquitanos et Wascones in deditionem accipit. HunalduWasconum ducem transfugerat, a Lupo sibi cum uxore transmissum abduxit: et sic Aquitanum bellum finitum est. Desiderius rex Longobardorum sub obtentu orandi Romam ingressus, aliquos nobilium Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ua. õ empore cõstamini imꝑa¬
toris. et hyrene uxoris eius in si¬
ria ciuitate beritho que subiatz
anthiochie iudi ymaginem ie¬
su xp̃i saluatoris nostri inuemi¬
entes in domo curꝰdam iud̃i ibi
relictam a quodam xp̃iano qui
ibi manserat. eam iniuriose de¬
posuerũt. et oĩa obprobria que
magini eius inferebãt. illuden¬
tes ei. in faciem cõspuentes. e¬
eamꝙ ꝑcutientes. cͥminose cõ¬
uiciantes. inanus et pedes eis
claiuis cõfigentes. acetum et fel
ei porrigentes. Tandem lancea la¬
tere eius aꝑto. exiuit de eo sang̾s
et aqua. Quod illi supposita am¬
pulla suscipientes ad exꝑimĩtũ
utrũ uera fu̾int miracula que
iħm fecisse audierant. omnes ĩ¬
firmos in synagoga collectos hoc
sanguine asꝑgebant. et a quocũ¬
pũcti. ad deodatũ ciuitatis epm̃
onĩs cõcurrerũt. eiq re enarrats
ymaginem cñ sanguine ei dede¬
runt. Quibus baptizatis ep̃c sã¬
guiuem ꝑ ampullas diuisum.
longe lateq dirigens p̃dicabrͣ

Expanded text:
. Tempore Constantini imperatoris et Hyrenae uxoris ejus, in Syria civitate Beritho, quae subjacet Anthiochiae, Judaei imaginem Jesu salvatoris nostri invenientes in domo cujusdam Judaei, ibi relictam a quodam christiano, qui ibi manserat, eam injuriose deposuerunt, et omnia opprobria, quae magini ejus inferebant, illudentes ei, in faciem conspuentes, eam percutientes, criminose covitiantes, manus et pedes ejus clavis configentes, acetum et fel ei porrigentes; tandem lancea latere ejus aperto, exivit de eo sanguis et aqua. Quod illi supposita ampulla suscipientes, ad experimentum, utrum fuerint vera miracula, quae Jesum fecisse audierunt, omnes infirmos in synagoga sua collectos hoc sanguine aspergebant; et a quocumpuncti, ad Adeodatum civitatis episcopum omnes cucurrerunt, eique re enarrata, imaginem cum sanguine ei dederunt. Quibus baptizatis, episcopus sanguinem per ampullas divisum longe lateque dirigens, predicabat
Abbreviated transcription (Latin):
Turti a caspiis portis erũpentes
armeniam infestant. In auo¬
mnpatria cum antiquo tem¬
pore pestilencia orta fisses.
u tocũderũt se. et quia ꝑ hoc
panũ salus patrie reddita fu

Expanded text:
Turci a Caspiis portis erumpentes, Armeniam infestant. In quorum patria cum antiquo tempore pestilentia orta fuisset, se totonderunt, et quia per hoc signum salus patri
Abbreviated transcription (Latin):
ytaliam aggreditur. Qui dũ
longobardi in artis locis mõ¬
ciũ obsisterent: cesis multis ma
magno labore claustra pene¬
trans in plano resedit. ¶ Sige¬

Expanded text:
taliam ingredi disponit. Cui dum Longobardi in artis locis montium obsisterent, cesis multis, magno labore claustra penetrans in plano resedit.
Abbreviated transcription (Latin):
U̾tus. pipinus a stepħo papa cũ
filiis sius karlomanno et karolo
in regem imgit  et ꝑ eos eorum
gn̾atio in h̾editatem regalis suc¬
essionis iꝑpetuũ bñdititꝰ. et oĩs
alienigena ab eius inuasione a¬
psita auathemate int̾dicit: ¶ Ep̃c
octo ex hoc romam pontifices re¬
regna mutandi auctoritate tͣhũt.
ioipinus igit  re pͥus. ex hinc no¬
mine simul ac re regnũ francoꝵ
rit. Qua detentus molestia apud
sci dyonsii cenobiũ nõ longe a pa¬
risiata urbe lecto decubuit. sed ip̃iꝰ
sci dyonisii meritis tandem cõua¬
luit. et in eadem basilita altare ĩ
quorũ etiam p̃cibus conualuerat

Expanded text:
. Pipinus a Stephano papa cum filiis suis Karlomanno et Karolo in regem ungitur, et per eos generatio eorum in hereditatem regalis successionis in perpetuum benedicitur, et omnis alienigena ab ejus invasione apostolico anathemate interdicit. Ex hoc Romani pontifices regna mutandi auctoritatem trahunt. Pippinus igitur re prius, exhinc nomine simul ac re regnum Francorum rit; qua detentus molestia, apud sancti Dionysii coenobium non longe a Parisiaca urbe lecto decubuit; sed ipsius sancti Dionysii meritis tandem convaluit, et in eadem basilica altare in quorum etiam precibus convaluerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃e octo. pipinus a stephano pa¬
pap̾mo a fidelitatis sacramento
quam hildrico ꝓmiserat cũ aliis
regmi francoꝵ pͥmorib absoluit᷑
ac hildrico deconso et in monast̾i¬
um truso postmnodum in regem

Expanded text:
o Pippinus a Stephane papa primo a fidelitatis sacramento, quam Hilderico promiserat, cum aliis regni Francorum primoribus absolvitur ac detonso Hilderico et in monasterium tru
Abbreviated transcription (Latin):
illum iam suspensum siue mor¬
tuũ siue uiuũ sibi donari postu¬
lat et impetrat. Celiterq remi¬
ans illu biduanũ inpatibu¬
lo uiuũ reꝑtũ illesum deposuit
et correctum abire ꝑmisit. hũs
aliis que longum exequi uͥtuti¬
bus uirtutũq miracłis. iste nir
d̾i p̃fatam eccam pͥmus irradi¬

Expanded text:
illum iam suspensum, sive morillum iam suspensum, sive mortuum sive vivum, sibi donari postulat et impetrat. Celeriterque remeans illum biduanum in patibulo vivum repertum illesum deposuit et correctum abire permisit. His aliisque, quae longum est exequi, virtutibus virtutumque miraculis iste vir Dei prefatam ęcc
Abbreviated transcription (Latin):
hic waldegiso patre ac matre
corbiniana claris ad seculũ ꝑn¬
tib gn̾atus. in ip̃a ecĩa pu̾icia
dium̃a gr̃am quam postinodũ
plene accept᷑us erat p̃libauit.
Cũ u̾o fide et nͥtute qui altius ꝓ¬
neh̾etur dignus eẽt. abt̃o gre¬
ep̃o p̃sul ordinatus ad gentes
odone benigne susceptus/ m̃o¬
tem frisitigis accepit. ubi ceno¬
tur de eo ꝙ quadam uice dum
ꝓ ecc̃e netessitate romam ꝑge¬
ret. ursus sa̾mariũ suũ occidi̾t
cui uir di capto sagmam inpo¬
suit. et ut eam teferret. p̃cep ͭ
ac u̾bum di omni gladio pene¬
trabilius effcm̃ indomitam bes¬
tam mandatis uiri d̾i obtꝑare¬
coegit. Eodem itm̾e sociis sius
in loco deserto fame laboratib
aquila subito piscem detulit.
cuiꝰ esu cuncti qui aderant cũ
stupore et admmiratione refec¬
ti et ex hilaratisunt. ¶ alio tp̃e
ad regem pipinũ iter faciens.
latronem suspendio ad indica¬
tum. dũ p̃cib aiidite lib̾are
non uałet signo crucis muni¬
uit. ꝓfectusꝙ ad regem reum

Expanded text:
Hic Waldegiso patre ac matre Corbiniana, claris ad seculum parentibus, generatus in ipsa etiam pueritia divinam gratiam, quam postmodum plene accepturus erat, prelibavit.Cum vero fide et virtute, qui altius proveheretur, dignus esset, a beato Grepo presul ordinatus ad gentes odone benigne susceptus montem Frisingensem accepit. Ubi tur de eo, quod quadam vice, dum pro ęcclesiae necessitate Romam pergeret, ursus sagmarium suum occiderit. Cui vir Dei capto sagmam imposuit et, ut eam deferret, precepit, ac verbum Dei omni gladio penetrabilius effectum indomitam bestiam mandatis viri Dei obtempecoegit. Eodem itinere sociis suis in loco deserto fame laborantibus aquila subito piscem detulit, cuius esu cuncti qui aderant cum stupore et admiratione refecti et exhilarati sunt. Alio tempore ad regem Pippinum iter faciens latronem suspendio adiudicatum, dum precibus a iudice liberare non valeret, signo crucis munivit profectusque ad regem reum
Abbreviated transcription (Latin):
tinus. per idem eciam tempus
stelle de celo cadentes appuere.
itaut ommes hoc uidentes cõ¬
sũmationẽ seculi instare puta¬
motus t̾ribilis factus est. quo¬
ex ꝑte subu̾se sunt. alie aũt mõ¬
tanis ad subiecta campestria c̃
muris et habitationibus suis
integre et salue plus quam
ultra sex miliaria transinigra¬
uerunt. In mesopotamia eciã
terra dirupta usq ad duo mi¬
liaria. alia t̾ra iniis alba et
harenosa de ꝓfundo eius ascen
onem gentis ab h̾emo adu̾sus

Expanded text:
um. Per idem tempus et stellae de coelo cadentes apparuerunt, ita ut omnes id videntes finem saeculi instare putamotus terribilis factus est, quoex toto subversae sunt; aliae a montanis ad subjecta campestria cum muris et habitatoribus suis integrae et salvae, plusquam ultra sex millia transmigraverunt. In Mesopotamia terra dirupta est usque ad duo milliaria; aliaque terra nimis alba et arenosa de profundo ascendonem gentis ab eremo adversus
Abbreviated transcription (Latin):
.47. Corpus sc̃e petrouille petri a¬
płi filie a paulo papa tnͣsponit᷑
in cuiꝰ marmoreo sarcofago ip̃i¬
us petri apłi manu sculptũ lege¬
batur. auree petrouille dilectis¬
sime filie. Wlꝑtus abbas in yta¬
lia. ch̾odegangus metensiũ ep̃c¬
pipim regis ex landrada sorore¬
sue nepos. clarent in ggallia. qͥ
gorsiam cenobiũ fundauit in
metensi ꝑrochia ¶ Wayferus
huandi. res francoꝵ iniuste
uexando iram pipini incurrit
eoq aquitamam aggresso fedꝰ
ficte pacis iniit. Epc ocro. Eoq¬
ꝙ eccãs siu iuris infestaret. mili¬
rat. acceptisq ab eo obsidibus
reu̾tit & hiis diebus beatus och¬
marus in insula renistem rele¬
gatus migrauit ad dñm. ¶ Eli

Expanded text:
. Corpus sanctae Petronillae, Petri apostoli filiae, a Paulo papa transponitur; in cujus marmoreo sarcofago ipsius apostoli Petri manu sculptum legebatur: Aureae Petronillae dilectissimae filiae. Walpertus abbas in Italia, Chrodegangus Mettensium epPippini regis ex Landeata sorore nepos, clarent in Gallia: qui Gorziam coenobium fundavit in Metensi parochia. Corpus itaniae, res Francorum injuste vexando, iram Pippini incurrit; eoque Aquitaniam aggresso, foedus fictae pacis init. 759. esias sui iuris infestaret, milirat acceptisque ab eo obsidibus revertitur. His diebus beatus Othmarus in insulam Rheni Stein relegatus migravit ad Domi
Abbreviated transcription (Latin):
titum. ¶ Sequit  scd̃m alcuiũ
Qlĩ matris hortatu. filiam desi¬
nus duxiss uxorem. int̾tũ qua
de causa. eam post annũ repu¬
p̃cipue nobilitatis feminam

Expanded text:
cuin. Cum matris hortatu filiam Desiolus duxit uxorem; incertum qua de causa eam post annum repupraecipuae nobilitatis feminam
Abbreviated transcription (Latin):
fecit fontem lacunariũ. de quo
a duobus fere milibus sub ter¬
ra ꝑ edificia tementaria in pa¬
lacium eius aque ductus influ¬
ebat. et ipsam d̾idens aquam
in basilicam scĩ ioħis baptiste.
ꝑ ferrũ et es introduxit. itaut
sub ciborio ꝑ marmoream co¬
lumpña int̾ius cõcauã ebulli¬
ret. ibiq sacri baptismatis ab¬
lucio in honore dñi nr̃i ihũ xp̃i

Expanded text:
fecit fontem lacunarium, de quo fecit fontem lacunarium, de quo a duobus fere milibus sub terra, per edificia cementaria, in palatium ejus aqueductus influebat, et ipsam dividens aquam, in basilicam sancti Johannis baptistae, per ferrum et aes introduxit, ita, ut sub ciborio per marmoream columnam interius concavam ebulliret, ibique sacri baptismatis ablutio in honore domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
meas ¶Caput Ioh̾is baptiste ab
alexandria in aquitaniam tnͣs¬
fertur hoc modo. Quidam lau¬
dabilis uite monachꝰ noĩe feli¬
cianus. Ex galliarũ ꝑtibus. cũ
paucis sociis Ierosolimam grã
orationis adiit. Et post expleta
pie deuotionis obsequia: ange¬
lica collocutione cõmotus. alex¬
andriam expeciit. et caput
baptiste iohis a loco in quo olĩ
a theophilo eiusdem urbis ep̃o
recondiatum fuerat. Eodem ã¬
gelo reuelante sustulit. et ad
aquitamam in territorio en¬
golismo detulit. Pipinus rex
tũc morabatur ibidem in pa¬
lacio ꝙ angiriacũ dicitͦ. Cer¬
nensꝙ ꝑ eñ cotidiana indige¬
nis bñficia. sibiq crebras ex h¬
hostibus aquitanicis uictoria ᷤ¬
ꝓuenire. regii oꝑis basilicam
costruxit non longe a wlt᷑m lit¬
tore fluminis. et in ea ciborio
cõstructo mirifici oꝑis. caput
decent᷑ ad ornatũ p̃condidit p̃¬
cursoris. monachoꝵ ecĩa ceno¬
biũ illic cõstituit. et p̃diis regi¬
is magnifice dicauit. Idem rex¬

Expanded text:
 Caput Johannis baptistae ab Alexandria in Aquitaniam transfertur hoc modo. Quidam laudabilis vitae monachus, nomine Felicianus, ex Galliarum partibus, cum paucis sociis Hierosolimam gratia orationis adiit, et post expleta piae devotionis obsequia, angelica allocutione commonitus, Alexandriam expetivit, et caput baptistae Joannis a loco, in quo olim a Theophilo, ejusdem urbis episcopo, reconditum fuerat, eodem angelo revelante sustulit, et ad Aquitaniam in territorio Engolismo detulit. Pipinus rex tunc morabatur ibidem in palatio, quod Angiriacum dicitur, cernensque, per eum cotidiana indigenis beneficia, sibique crebras ex hostibus Aquitanicis victorias provenire, regii operis basilicam construxit, non longe a Vulturni fluminis litore, et in ea ciborio constructo mirifici operis, caput decenter adornatum recondidit precursoris. Monachorum etiam coenobium illic constituit, et prediis regiis magnifice ditavit. 876. R
Abbreviated transcription (Latin):
karlom̃ãnꝰ monachꝰ ossa scĩ
bñdicti abbatis ab ecc̃a flori¬
acensi ubi olim tnͣslata fu̾ant
tollere inrit : ut ea ad castrũ
cassinũ referret. S miraculis
a dd oñsis et fransis obsisten¬
tibus ab incepto ꝓhibetur.

Expanded text:
Karlomannus monachus ossa sancti Benedicti abbatis ab aecclesia Floriacensi, ubi olim translata fuerant, tollere nititur, ut ea ad castrum Cassinum referret. Miraculis a Deo ostensis et Francis obsistentibus, ab incepto prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
gentͥtis. et cruc̃e scam̃ pedibus n¬
nudis incedens portabat ad pro¬
cessionem. posito in om̃im capii¬
sit ad pipinũ regem francoꝵ et
tra haydulfum. Qui pipinus
epm̃. et auctariũ ducem qui inc̃a
ut papam adduc̾ẽt in frauciam
Qui dum ueniret. aꝑꝑuit in celo
globus igneus a ꝑte australi de¬
clinans agallie finibus in ꝑtes
haystulplo longobardoꝵ rege cõ¬
tra romanos a d̾o exardescente.
ut tributum exigeret ab unuscu¬
iusq capite. Stephanꝰ papa ad
expetendũ pipimi regis auxiliũ co¬
git ͦ in fr̃aciam uenire. Cui inue¬
mendo ĩ una nocciũ aꝑꝑuit mag¬
nũ signũ incelo. Globus scilicet
ignens a ꝑte australi declinans a
gallie finibus in ꝑtes longobar¬
monacho tassiensi quedam de

Expanded text:
Genitricis, et crucem sanctam, pedibus nudis incedens, portabat ad processionem, posito in omnium capitisit ad Pippinum regem Franciae tra Aistulphum. Qui Pippinus opum, et Aucharium ducem, ut paut papam adducerent in Franciam. Qui dum iret, apparuit in coelo globus igneus a parte australi, declinans a Galliae finibus in partes Haistulfo Langobardorum rege contra Romanos adeo exardescente, ut tributum exigeret ab uniuscujusque capite, Stephanus papa ad expetendum Pipini regis auxilium cogitur in Franciam venire. Cui in veniendo in una noctium apparuit magnum signum in caelo, globus scilicet igneus a parte australi, declinans a Galliae finibus in partes Langobarmonach