comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dequo agitur rale est ut sua quadam inhi¬
mani eloquii argumenta distutiat unũ ẽ
solamen ut dicebam raritas. Uidisti etate
pene integram terremotib uacantẽ quo ĩ spa¬
no innum̾abiles obiisse non ẽ dubiũ ꝗ ĩuita
solum rei terribilis nomẽ audierit nullu
res iusa terruerit. Alioquim quẽ nõ ꝯspe¬
cta ꝑmoueant uł antiqua illa uł hec noua.
quoꝵ uł inlibris uł in aĩs hoĩum qui uiderũt
memoria zecens est qnͣ ⁊ olim uno eodemq
die motu horrifico ⁊ conçussa rhodus et no¬
ue insule profundo maris amerserũt/ et
ueniste urbes asie dudecim corruerut/ Non¬
nulle etiã terchiatib auste sunt dehinci
endem pestis machaia meçedoniaq deseuiit
demũ incampania illa pulcherima nõ italie
mi s totius et̃ mundi ꝑte circa senece etatẽ
qui intquestiones naͣtles rei huiꝰ meminit
qnͣ ⁊ herculaneũ et pompeios urbes tractus
illius nobilissimas tp̃am quoq ꝑtenopem

Expanded text:
de quo agitur tale est, ut sua quadam vi hude quo agitur tale est, ut sua quadam vi humani eloquii argumenta discutiat. Unum est solamen, ut dicebam: raritas. Vidisti etatem pene integram terremotibus vacantem, quo in spatio innumerabiles obiisse non est dubium, qui in vita solum rei terribilis nomen audierint, nullum res visa terruerit; alioquin quem non conspecta permoveant, vel antiqua illa, vel hec nova, quorum vel in libris vel in animis hominum qui viderunt, memoria recens est? Quando et olim uno eodemque die, motu horrifico et concussa Rhodus, et nove insule e profundo maris emerserunt, et vetuste urbes Asie duodecim corruerunt, nonnulle etiam terre hiatibus hauste sunt. Dehinc eadem pestis in Achaia Macedoniaque deseviit, demum in Campania illa pulcherrima, non Italie tantum, sed totius etiam mundi parte, circa Senece etatem, qui inter Questiones Naturales rei huius meminit, quando et Herculaneum et Pompeios urbes tractus illius nobilissimas, ipsam quoque Parthenopem
Abbreviated transcription (Latin):
Eiremotum timeo. R. Magnum
fateor nature parentis in comodũ nec
inm̾ito ap̾cedentibo segregatũ. nempe
cunctis grauibus s rarius idq remedii loco
sit. sẽpe quidem instans tonitru celi facies me¬
sta prenũtiat. terremotus presagiũ nulla est
et si eum phereçides aqua putei hausta predi¬
pisse referatur. Adde qd̾ ad u̾sus celi minas
aliqd̾ fortasse refugiũ subterranee offerunt
cauerne. quale illud legitue augusti cesaris
fulgura metuentis qd adhuc rome uia cer¬
nitur flaminiã et nomen ẜuat auctoris :
Cont᷑ terremotum mille sũt latebre nulla
fuga quo eĩ ẽeͣ terram fuglat tͥrenus homũ¬
tio aut quid fiet et supra u̾ticem celu̾m to¬
nat et subpedibus terra tremit nͥ forte ꝗs
inpelagus fugiendũ dicat qd̃ ⁊ celestis et
terrestas uarietatis est parnceps. et suis im¬
suꝑ moribus inquietũ aretusNon
tu mͥ remedium das ut soles s ꝑiculu exa¬
ageras. R. Sentrebam ita tibi uisumiri
et sic haud dubie se res ht̃ sunt que dissim¬

Expanded text:
erremotum timeo. Magnum, fateor, nature parentis incommodum, nec immerito a precedentibus segregatum: nempe cunctis gravius, sed rarius, idque remedii loco sit. Sepe quidem instans tonitru celi facies mesta prenuntiat, terremotus presagium nullum est, etsi eum Pherecydes aqua putei hausta predixisse referatur. Adde quod adversus celi minas aliquod fortasse refugium, subterranee offerunt caverne, quale illud legitur Augisti Cesaris fulgura metuentis, quod adhuc Rome via cernitur Flaminia, et nomen servat auctoris. Contra terremotum nulle sunt latebre, nulla fuga: quo enim extra terram fugiat terrenus homuncio? aut quid fiet si et supra verticem celum tonat, et sub pedibus terra tremit? nisi forte quis in pelagus fugiendum dicat, quod et celestis et terrestris varietatis est particeps, et suis insuper motibus inquietum. Non tu michi remedium das ut soles sed periculum exaggeras. Sentiebam ita tibi visum iri, et sic haud dubie se res habet. Sunt que dissim
Abbreviated transcription (Latin):
gioni fortassis asperior uideatur sic mñ ⁊ cui¬
libt sapienti ⁊ p̾seram pio uereq ⁊eligioso
uiuendũ ẽ. ut sibi nil Repentinũ aut subitũ
ẽe̾ possit et siꝗd tale incidat aĩo celeritas ip̃a
De totius corporis dolore
as langore uario.do lor.¬
Oto corpore lamgueo. R. Binon
lamguet hospes corporis aĩs bene

Expanded text:
gioni fortassis asperior videatur, sic tamen et cuigioni fortassis asperior videatur, sic tamen et cuilibet sapienti, et presertim pio vereque religioso vivendum est, ut sibi nil repentinum aut subitum esse possit, et, si quid tale incidat animo, celeritas ipsa DE TOTIUS CORPORIS DOLORE AC LANGUORE VARIO Toto corpore langueo. Si non languet hospes corporis, animus, bene
Abbreviated transcription (Latin):
loris finem spondet neõ eĩ diu moritͣ. D. Quid
qd̾ dolor extasim parit. R. Longos febri¬
um dolores breui transigis suspirio. d. Ad¬
uentare extasim intelligo. R. Uix id quide
intellige̾ ẽ. Nam et repente aduenit/ et pre¬
sens intellectũ uiribus suis pͥuat/. d. Lima¬
aĩo inçipio. R. O felix ꝗrem necessarin
utq aiunt durissimã sine sensu sis obiturus.¬
D Sepe extasim incuero. R depe mõ¬
tuus reuiuisti. d. Extasim sepe mornfera
exꝑior. R. Hãc plus ꝙͣ semel experui ne¬
ꝗs nẽo eĩ plusꝙͣ semel moritur qd̾ aũt optimũ.
mortis genus eẽt int̾ doctos ac p̾claros uiros
aliqñ quesitu ẽ ubi Iulius Sesar intͥ fuit sũ¬
mus uir et inꝑio et doctrina qui et ip̃e ipre
extremo ut de illo scͥptũ ẽ repente linqui aĩo
solebat quã quõne ille sic absoluit ut repẽ¬
tinum atq in opinũ ĩt̾itũ comodissimũ diffi¬
niret que sententia et sipietati uereq ⁊eligi¬

Expanded text:
loris finem spondet: nemo enim diu moritur. Quid loris finem spondet: nemo enim diu moritur. Quid quod dolor extasim parit? Longos febrium dolores, brevi transigis suspirio. Adventare extasim intelligo. Vix id quidem intelligere est; nam et repente advenit, et, presens, intellectum viribus suis privat. Linqui animo incipio. O felix qui rem necessariam, utque aiunt, durissimam, sine sensu sis obiturus! Sepe extasim incurro. Sepe mortuus reviviscis. Sepe extasim mortiferam experior. Hanc plusquam semel experiri nequis: nemo enim plus quam semel moritur. Quod autem optimum mortis genus esset, inter doctos ac preclaros viros aliquando quesitum est; ubi Iulius Cesar interfuit, summus vir et imperio et doctrina, qui et ipse tempore extremo, ut de illo scriptum est, repente linqui animo solebat, quam questionem ille sic absolvit, ut repentinum atque inopinum interitum commodissimum diffiniret; que sententia et si pietati vereque reli
Abbreviated transcription (Latin):
Liacum patior dolorem. R. S̾pera¬
re incipe qnͥ quidem qui iam tristius me¬
turas nil esti. Sicut aũt ad extrema gau¬
dii peruenisse pͥncipiũ ẽ doloris. sic extremi¬
tas doloris pͥncipiũ gaudii sit opportet. Con¬
nariorũ lex hec est alt̾um ox alterus fine orit᷑¬
dolor dolore corqueor iliaco. R apẽs ẽtfa¬
teor acerba solatii nilaçerbius pati posse. d¬
Ullico ceutior dolore. R. Qui dolet ac metu¬
it ille miser est undiq. tibi pars altera miẜie
metꝰ eripit̃ nam ꝗd oro metuat ꝗ ip̃amq aboĩb
preq oĩbus metuit᷑ mortẽ sperat/. D. Dolo¬
re illiaco discrutior. R. Diste iuiuens moĩ
qd̾ q nõ nͥ semel fuit sepuis exꝑire facies sccuri
tandẽ semel qd̾ tã sepe tentaueris nichil ẽi noui
facies similimꝰ dolor illiacus morti ẽ. tͥ qd̾ mõs
facibior breuiorq ut ꝗ hũc fortit̾ tulit nͥ gmetus
alt̾ int̾ueniat młto illa̾ fortius sit laturꝰ. D.
Dolore rũpor iliaco. R. Magnitudo ip̃a do¬

Expanded text:
liacum patior dolorem. Sperare incipe, quandoquidem quod iam tristius metuas nil est. Sicut autem ad extrema gaudii pervenisse, principium est doloris, sic extremitas doloris, principium gaudii sit oportet; contrariorum hec lex est: alterum ex alterius fine oritur. Dolore torqueor iliaco. Species est, fateor, acerba solatii, nil acerbius pati posse. Yliaco crucior dolore. Qui dolet ac metuit ille miser est; undique tibi pars altera miserie, metus, eripitur. Nam quid, oro, metuat, qui ipsam que ab omnibus preque omnibus metuitur mortem sperat? Yliaco dolore discrucior. Disce vivens mori, quodque non nisi semel fit sepius experire; facies securius tandem semel, quod tam sepe tentaveris; nichil enim novi facies: simillimus dolor iliacus morti est, nisi quod mors facilior breviorque, ut qui hunc fortiter tulit, nisi metus alter interveniat, multo illam fortius sit laturus. Dolore rumpor iliaco. Magnitudo ipsa do
Abbreviated transcription (Latin):
tibi teq ridentiũ atq eodentium. deniq si am¬
issas opes cũ amissis tediis conferay lucrum
uoces. Certe ut securitatẽ sileam humilitatẽ
sobrietatem requiem modestiam pauꝑtatis co¬
mites si nichil boni aliud illa secum affer̾et qͣ
qd̾ et falbatiũ gregibus adulantum et seruo¬
rum tyramnide suꝑborum liberat / abunde
erat cauͥse ut non ferenda mͦ esset s optan¬
da imo etiam arecessenda pauperies. s iaz
satis sit/. maior eĩ qͣ pro re querela est qua
inte mirarer/. nisi olim ferme in oibus na¬
tassem. nullum grauius nullum crebrius
lamentũ adeo nichil int̾ homines pauper¬
tate melius nichil odiosius/. D. Pda¬
uꝑior sum inuita. R. Bris letior inm¬
orte Nemo tam pauꝑ uixit ut moriens
nollet uixisse. pauperior..ꝰ
¶De tenui uictu dolor.

Expanded text:
tibi teque ridentium atque rodentium. Denique si amtibi teque ridentium atque rodentium. Denique si amissas opes, cum amissis tediis conferas, lucrum voces. Certe, ut securitatem sileam, humilitatem, sobrietatem, requiem, modestiam paupertatis comites, si nichil boni aliud illa secum afferret, quam quod et fallacium gregibus adulantium, et servorum tyrannide superborum liberat, abunde erat cause, ut non ferenda modo esset, sed optanda, immo etiam arcessenda pauperies. Sed iam satis sit. Maior enim quam pro re querela est, quam in te mirarer, nisi olim ferme in omnibus notassem nullum gravius, nullum crebrius lamentum, adeo nichil inter homines paupertate melius, nichil odiosius. Pauperior sum in vita. Eris letior in morte: nemo tam pauper vixit, ut moriens nollet vixisse pauperior. 10 DE TENUI VICTU
Abbreviated transcription (Latin):
reges famosissuni opulentiora pͥmordia Aut
alia fere sunt rudimenta q romuli. Caius.
marius. qui fuisset et/ futurus sepe esset ro¬
me consul et añq honorum gradus ullos.
actingeret mercẽnarius arator pͥmos ĩ aruis.
uite años ẽgerat et de inde post tot uictorias ãc
trihumphos. intq illoy s̃uos sẽptem cõsulatas
preter latebras palustres et carcerem exiguũ qͦq
mendicauit panẽ Sulius cesar futurus mun¬
di dñs et testam̃to mundi dnos relicturus ado¬
lestens pauꝑ fuit/. Tu hac talium comitiua nõ
potes aut sperare opes aut comtemnere. D¬
Solito pauꝑior sum. R. Bene ht et solito
eris humilior expedictio/ liberior uacui ama̾t
incedere qui arduũ iter agunt. Carebis solitis
opibus simulq solitis muribus ãc furib et pro¬
teruis seruis his que quib solent habundare
diuitie fictis amicitiis sequacib atq tenacibus
parasicis totoq illo grege domestico axxidentiũs

Expanded text:
reges famosissimi, opulentiora primordia, aut reges famosissimi, opulentiora primordia, aut alia fere sunt rudimenta, quam Romuli. Gaius Marius qui fuisset, et futurus sepe esset Rome Consul et, antequam honorum gradus ullos attingeret, mercenarius arator, primos in arvis vite annos egerat, et deinde post tot victorias ac triumphos, interque illos suos septem Consulatus, preter latebras palustres ac carcerem exiguum quoque mendicavit panem. Iulius Cesar, futurus mundi dominus, et testamento dominos mundi relicturus, adolescens pauper fuit. Tu hac talium comitiva non potes aut sperare opes, aut contemnere? Solito pauperior sum. Bene habet: et solito eris humilior, expeditior, liberior. Vacui amant incedere, qui arduum iter agunt. Carebis solitis opibus, simulque solitis muribus ac furibus et protervis servis, hisque quibus solent abundare divitie, fictis amicitiis, sequacibus atque tenacibus parasitis, totoque illo grege domestico arridentium
Abbreviated transcription (Latin):
diuiti atq erecto nulla non sufficit pauꝑtas
Nempe ille alieno nititur hic propio fidit he¬
dificare inalieno iactura est. questus impro¬
prio. D. Pauprimus sum. R. Sine¬
cessitatibus obsequeris pauꝑ esse numqͣ po¬
tes/ si cupiditatib numq diues/. d. Hac¬
tenus pauꝑimo mendicum sum. R. Por¬
tuna hominu non stat et ut sũmis exopib
ad inopiam extremam sic apauꝑtate ultima.
Ad diuitras magnas creber est transitus. le¬
gisti reor apd̾ quintũ cursium historicũ ut ab¬
dalonimus quidam alexandri iussu seu ꝑmi¬
ssu ex ortulano inopi. sydonis rex/ et contẽp¬
tu regni maior est habitus qͣ regno. Certe
qd̾ non legisse/ non potes et Romulus et pasto¬
rali tugurio/. tante urbis conditor Romanu
primus diadema suscepit et regum sextus ex
humillima utq aliqui crediderũt et seruili for¬
tuna id ipm regni culmen ascendit. Nec Ale¬
xandri priamide nec ciri illius intͥ persarum

Expanded text:
diviti atque erecto nulla non sufficit paupertas. diviti atque erecto nulla non sufficit paupertas. Nempe ille alieno nititur, hic proprio fidit. Edificare in alieno iactura est, questus in proprio. Pauperrimus sum. Si necessitatibus obsequeris, pauper nunquam esse potes, si cupiditatibus, nunquam dives. Hactenus pauper, imo mendicus sum. Fortuna hominum non stat, et ut summis ex opibus ad inopiam extremam, sic a paupertate ultima ad divitias magnas creber est transitus. Legisti reor apud Quintum Curtium historicum, ut Abdolominus quidam Alexandri iussu seu permissu, ex hortulano inopi Sidonis rex, et contemptu regni maior est habitus quam regno. Certe, quod non legisse non potes, et Romulus e pastorali tugurio, tante urbis conditor Romanum primus diadema suscepit, et Regum sextus ex humillima, utque aliqui credidere e servili fortuna ad ipsum regni culmen ascendit; nec Alexandri Priamide, nec Cyri illius, inter Persarum
Abbreviated transcription (Latin):
uit. In ops demu aliqn̾ uirgilius donec pretͥ
suum morem opes ingenio accessere. Multa
sunt talia quołibt hominũ in statu. Et omicto il¬
los qm̾ nimis multi sũt qui celestium opum de¬
siderio non inopiam mͦ s famem situm nudita¬
tem et extrema omĩa interis non equis tm̃ s le¬
tis atq exultationib elegerũt. Si his quasi ex¬
emplis humilib atq terrestrib non moueris
p̃e celi dñs hic pnuꝑ fuit ut exemplo doceret hanc
in opie uiam esse quatnͣ adueras diuitias perge¬
retar. Ip̃e inqͣ ꝑ quem reges regnant pauꝑ na¬
tus / pauꝑ uixit nudus obiit cui cunta inte¬
rim obsequebant᷑ꝰ elementa tu homũtio dnĩ
tui sortem fers moleste necinepte pudet inso¬
lentie. Certe quisquis illum cogitans se u̾tute
uallauerit in ipsa paupertate ditissimus nu¬
lliusq egens rei opes regias non requiret¬
D. Nulla mͥ opum copia est. R. Ut
animo in opi ac deiecto nulle sufficiũt opes sic

Expanded text:
vit. Inops demum aliquando Virgilius, donec, preter vit. Inops demum aliquando Virgilius, donec, preter suum morem, opes ingenio accessere. Multa sunt talia quolibet hominum in statu. Et omitto illos, quoniam nimis multi sunt, qui celestium opum desiderio, non inopiam modo, sed famem, sitim, nuditatem et extrema omnia in terris non equis tantum, sed letis atque exultantibus animis elegerunt. Si his quasi exemplis humilibus atque terrestribus non moveris, ipse celi dominus hic pauper fuit, ut exemplo doceret hanc inopie viam esse, qua tamen ad veras divitias pergeretur. Ipse, inquam, per quem reges regnant, pauper natus, pauper vixit, nudus obiit, cui cuncta interim obsequebantur elementa: tu, homuncio, domini tui sortem fers moleste, nec inepte pudet insolentie. Certe quisquis, illum cogitans, se virtute vallaverit, in ipsa paupertate ditissimus nulliusque egens rei, opes regias non requiret. Nulla michi opum copia est. Ut animo inopi ac deiecto nulle sufficiunt opes, sic
Abbreviated transcription (Latin):
rum terminus humanorũ quos usus oculorũ
stupor ac mentium uerebaris. laudarem factũ
aut certe non areguerem ꝙ exrori hominũ tã
obsceno nulba aptior esset ierisio. si abhoie
sane mentis id fieret Aluc p̾claras optandas¬
q diuitias quis negare audeat/ que se ferro
ac stelere peti uelint dum sic sprete optimis
sic pessimis affluũt. D. IDauperem in
Laborib uitam duco. R. Cleantes hauri¬
ende aque et rigandis oleribus plautus arpi¬
nas mole manuarie locare oꝑas urgente in¬
q pauper ille ortulanꝰ hic pistor. xeliquias sp̃ꝵ
necessarie debitas quieti tanta animi uis erat
pħicis ille uigiliis dedicans hic scͥbendis quas
uenderet comediis lactantius. formianus uir
doctrine multipliçis raziq inter suos eloquii filii
quoq sumi principis magr idem sũma rerum
omiu etiam comuniũ egestate uitam egit. Pa¬
uꝑ natus est flactus in ops uixit pacuuius in¬
ops statius/ ut̾q uictus causa fabulas uendita¬

Expanded text:
rum terminus humanorum! in quos usus, oculorum rum terminus humanorum! in quos usus, oculorum stupor ac mentium, vertebaris? Laudarem factum, aut certe non arguerem, quod errori hominum tam obsceno nulla aptior esset irrisio, si ab homine sane mentis id fieret. Nunc preclaras optandasque divitias, quis negare audeat, que se ferro ac scelere peti velint, dum sic sprete optimis, sic pessimis affluunt? Pauperem in laboribus vitam duco. Cleantes hauriende aque et rigandis oleribus, Plautus Sarsinas mole manuarie locare operas, urgente inquam pauper ille hortulanus, hic pistor? reliquias temporum necessarie debitas quieti, tanta animi vis erat, philosophicis ille vigiliis dedicans, hic scribendis quas enderet Comediis. Lactantius Firmianus vir doctrine multiplicis, rarique inter suos eloquii, filii quoque summi principis magister, idem summa rerum omnium etiam communium egestate vitam egit. Pauper natus est Flaccus, inops vixit Pacuvius, inops Statius, uterque victus causa, fabulas vendita
Abbreviated transcription (Latin):
oblatas contẽpsere diuitias et nichil preter fer¬
rum dexiras q et aĩum habentes ditissimũ gre¬
tie regem ac potentissimum ytalye ppłm dom¬
uere auro ip̃i eque ac ferio in expugnabiles et
inuicti et loquimur ciues cũ et ip̃e ppħs romanᷤᷤ
omĩs eximie fons atq exemplar historie tam di¬
u bonus fuĩt ut dice̾ ceꝑam. qͣ diu pauꝑ fuit
At li bidinib probrisq nero obrutus opes suras
meturi ac dinumerare/ non poteat. At aariuo
Ieliogabalus effeminatissimus turpissimusq
hoĩu ac supremus urͣi pudor imperii uentris
omĩs dictu phedum et auditu. s pro feda cupi¬
ditate mortalium forsitam non silendum non
nisi auro excipi dignabatur cum non superiorũ
mͦ talium iurorum cenas s deorum sacra fictilib
agi solere meminuisset urbs miẜa ad tam turpes
manus fatis lapsa uoluentib. S o aurum a¬
uaritie uotum ingens .o. spes ultima et labo¬

Expanded text:
oblatas contempsere divitias, et nichil preter feroblatas contempsere divitias, et nichil preter ferrum dextrasque et animum habentes ditissimum, Grecie regem ac potentissimum Italie populum domuere, auro ipsi eque ac ferro inexpugnabiles et invicti. Et quid loquimur cives? cum et ipse Populus Romanus omnis eximie fons atque exemplar historie, tamdiu bonus fuerit, ut dicere ceperam, quamdiu pauper fuit. At libidinibus probrisque Nero obrutus, opes suas metiri ac dinumerare non poterat: at Varius Heliogabalus effeminatissimus turpissimusque hominum ac supremus vestri pudor imperii, ventris onus dictu fedum et auditu, sed pro feda cupiditate mortalium forsitan non silendum, non nisi auro excipi dignabatur, cum non superiorum modo talium virorum cenas, sed Deorum sacra fictilibus agi solere meminisset. O urbs misera, ad tam turpes manus fatis lapsa volventibus! Sed o aurum avaritie votum ingens! O spes ultima et labo
Abbreviated transcription (Latin):
mitibus magnis et illustrib. Uallerius pupbli¬
cola unus e romane libertatis auctorib. Nene md
agrippa romane sequester pricis uñ sepe luentur
quia deproprio non erat de pubco habuere Pa¬
ulus cinilius macedonum regum uictor finito¬
rq regni famosissimi et antiqui tan diues gͣlie
tam pecunie in ops fuit. ut nisi agello tanti uiri
uendito resticiu coniugi dos non posset.Stiliui.
Regulus.Eneus. ⁊cipio. Quintius. Cincinatus
romani unpii defensores tanta rei familiaris.
in opia fuerũt ut primus in affrica maximas
res o gerens. secdus inhispania. ille ꝑꝑuillici
mortem hic ꝑꝑ filie dotem missionẽ asenatu pe¬
tere cogerentur et obtinuissent nͥ senatus rei¬
.pi consulens optimoꝵ ciuium succurrisset in¬
opie. Quintio aũt quat̾na agri ingera Aranti
senatus et ppłi consensu. rebus in extremis su¬
mium Imꝑium deferetur. his accedant cur¬
uis ortulo diues et fabritius paruo potens. qui

Expanded text:
mitibus magnis et illustribus: Valerius Publimitibus magnis et illustribus: Valerius Publicola, unus e Romane libertatis auctoribus, Menenius Agrippa, Romane sequester pacis, unde sepelirentur, quia de proprio non erat, de publico habuere. Paulus Emilius, Macedonum regum victor, finitorque regni famosissimi et antiqui, tam dives glorie, tam pecunie inops fuit, ut nisi agello tanti viri vendito, restitui coniugi dos non posset. Attilius Regulus, Gneus Scipio, Quintius Cincinnatus, Romani imperii defensores, tanta rei familiaris inopia fuere, ut primus in Africa maximas res gerens, secundus in Hispania, ille propter villici mortem, hic propter filie dotem, missionem a Senatu petere cogerentur; et obtinuissent, nisi Senatus, Reipublice consulens, optimorum civium succurisset inopie. Quintio autem quaterna agri iugera aranti, Senatus et Populi consensu, rebus in extremis summum imperium deferretur. His accedant Curius hortulo dives, et Fabritius parvo potens, qui
Abbreviated transcription (Latin):
intuto positam ledi nequit hoc est illud qd̾ in
primis amantissimi patres filiis tradunt qd̾ nͥ
repudiet᷑ illos infĩne̾ et post finem uiteq exitũ
exornet possessoribus suis non equeuũ mͦ. sui¬
uatius multoq ꝑemnius. Uq actendens illa
nobilis morum et eloquentie et legum parens
athenarum ciuitas cum grecarum omĩu leges ur¬
bium indistinte filios ad prestanda parentibus
alimenta conpellerent eos solos statuit ali opor¬
tere qui liberos orudissent ꝙ sisoli patrimoniũ
certam suis ac stabile relicturi essent. D. Nu¬
lta mͥ aduitam desunt. R. Cui pauca suffi¬
ciunt qũo desint non uideo. s de esse uite dicins
qd̾ auaritie de est ita fit ut non multa tm̃ sed
omĩa uobis desint etque lyabetis et que cupitis
ꝙr illa tangere non audetis et hec assequi nõ
ualetis utrobiq par uł miseria uł egestas. D¬
Rimium pauꝑ dego. E Golare animu co¬

Expanded text:
in tuto positum, ledi nequit. Hoc est illud quod, in in tuto positum, ledi nequit. Hoc est illud quod, in primis, amantissimi patres filiis tradunt; quod nisi repudietur, eos in finem et post finem viteque exitum exornet, possessoribus suis non equevum modo, sed vivacius multoque perennius. Idque attendens illa nobilis morum et eloquentie et legum parens Athenarum civitas, cum Grecarum omnium leges urbium indistincte filios ad prestanda parentibus alimenta compellerent, eos solos statuit ali oportere, qui liberos erudissent, quod hi soli patrimonium certum suis ac stabile relicturi essent. Multa michi ad vitam desunt. Cui pauca sufficiunt, quomodo desint multa non video. Sed deesse vite dicitis, quod avaritie deest. Ita fit ut non multa tantum, sed omnia vobis desint, et que habetis, et que cupitis, quod et illa tangere non audetis, et assequi hec non valetis: utrobique par vel miseria vel egestas. Nimium pauper dego. Solare animum co
Abbreviated transcription (Latin):
et inusus tuos lecta conu̾tere/. D. Domo fa¬
milia necessariis atq ornamẽtis õmib spoliatus
quid agam quo me u̾tam. R. Ad ea opes ꝗb
spoliari nequeas que te undiq comitatũ diuitẽ
et ornatum prestent et qm̃ ut uideo excitanda
memoria est. Theo frasti qd̾ memorabam dictũ
adhũc se habet modum doctum ex om̃ib solũ
neq malienis ꝑegrinũ neq ãmissis familiari¬
bus et necessariis in opem amicoꝵ s in om̃i ci¬
uitate esse ciuem difficilesq fortune sine tio¬
re posse despicere casus. At qui non doctrinarũ
s felicitatis presidiis putaret se ẽe uallatum la¬
bidis itinerib uadentem non stabili s infirma
confliccari uita. D. Patrimoniu pat̾num
habui perdidi quid consilii capiam. R. Pater¬
num patamoniu duplex. Alt̾um exrebus ꝑeu¬
ntib qd̾ fortuna moderatur exuirtutibus ac doc¬
trinis. Alt̾um qd̾ extra fortune regnum procul

Expanded text:
et in usus tuos lecta convertere. Domo, faet in usus tuos lecta convertere. Domo, familia, necessariis atque ornamentis omnibus spoliatus, quid agam, quo me vertam? Ad eas opes quibus spoliari nequeas, que te undique comitatum divitem et ornatum prestent; et quoniam, ut video, excitanda memoria est, Theophrasti quod memorabam dictum, ad hunc se habet modum: “Doctum ex omnibus solum, neque in alienis peregrinum, neque amissis familiaribus et necessariis, inopem amicorum, sed in omni civitate esse civem, difficilesque fortune sine timore posse despicere casus: at qui non doctrinarum, sed felicitatis presidiis putaret se esse vallatum, labidis itineribus vadentem, non stabili sed infirma conflictari vita”. Patrimonium paternum habui, perdidi; quid consilii capiam? Patrimonium paternum duplex: alterum ex rebus pereuntibus, quod fortuna moderatur; ex virtutibus et doctrinis alterum, quod extra fortune regnum procul
Abbreviated transcription (Latin):
nudus mopsq rerum omiu quas dare põt
fortuna. uł aufferre dum locorum nouitate
captus ut fit oculos circunferẽs forte illos ĩ
quasdam descͥpsiones grometricas de fixisset. ex¬
clamans consolatus est comites et bono aĩo
se hominũ uestigia. Uide oppidum introgressas
adgignatium licterarum recto calle contendit
Utir ibi phicis disputatiõib ad mirationẽ pͥmo
de hinc amicitias optimatu ac munera meruit
profectioni ne cessaria ministraret cumq digress¬
uri quererent/ quid ille numtiari domi uellet. ħ
unum iussit nuntiarẽt/eas opes. filiis paran¬
das que naufragio non ꝑient/. quas nec mari¬
tima nec urbana nec bellica tempestas eriꝑet
predare. D. Kerum atq animi in ops sum.¬
R. p̾rimum ce expeditu secdm plane ino¬
pem facit ac miserum. s ut aristippi. consiliũ
sic et theo frasti dictum te legisse Reburor ꝗd
uero lectio sola profuerit. et meminisse opportet.

Expanded text:
nudus inopsque rerum omnium, quas dare potest nudus inopsque rerum omnium, quas dare potest fortuna vel auferre, dum locorum novitate captus, ut fit, oculosque circumferens, forte illos in quasdam descriptiones Geometricas defixisset, exclamans consolatus est comites, et bono animse hominum vestigia. Inde oppidum introgressus, ad gymnasium literarum recto calle contendit, atque ibi Philosophicis disputationibus admirationem primo, dehinc amicitias optimatum et munera meruit,vestitum, et profectioni necessaria ministraret; cunque digressuri quererent quid ille nuntiari domi vellet, hoc unum iussit, nuntiarent eas opes filiis parandas, que naufragio non perirent, quas nec maritima, nec urbana, nec bellica tempestas eriperet preclare. Rerum atque animi inops sum. Primum te expeditum, secundum plane inopem facit et miserum. Sed ut Aristippi consilium, sic et Theophrasti dictum te legisse arbitror; quid vero lectio sola profuerit! Et meminisse oportet,
Abbreviated transcription (Latin):
mortalium nam profecto non bonis. et ut bona
permisserim. non tuis s que tua forsitam uulgi
morem credideras. mirorq simundum intelli¬
gis aliena. D. Fortuna me nudum liquit
atq inopem. R. Uirtus te uestiet ni re¬
spuis ac ditabit nͥ forte pluris aurum et pur¬
puram q̃ decorum generose mentis habitũ fa¬
cis qd̾ si faceres tũc ue̾ inopem nudumq te di¬
cerem.D. Contra fortune impetum inopi¬
eq molestias nullo satis artifitio tutus sum.
R. Qd̾ miraris artifitiũ tuum om̃e et arma
quib te tueri cogitas inmanib hosti sũt. illa
capulum tenet inte cuspis obu̾sa est. Si con¬
silium queris his omissis age aliud artibusq
illis ingeniu applica inquib fortuna ius non
ht. Non diuitiis uirtus s uirtute diuitie que¬
runtur. Uirtus una contra fortunam om̃e ꝯtͣ¬
que pauꝑiem ars optima. legisti ut ad litus
rhodium naufragio eiectus aristippus et ip̃e

Expanded text:
mortalium: nam profecto non bonis et, ut bona mortalium: nam profecto non bonis et, ut bona permiserim, non tuis, sed que tua forsitan vulgi more credideras; mirorque si nondum intelligis aliena. Fortuna me nudum liquit atque inopem. Virtus te vestiet, ni respuis, ac ditabit, nisi forte pluris aurum et purpuram quam decorum generose mentis habitum facis; quod si faceres, tunc vere inopem nudumque te dicerem. Contra fortune impetum et inopie molestias nullo satis artificio tutus sum. Quid miraris? artificium tuum omne et arma quibus te tueri cogitas, in manibus hostis sunt; illa capulum tenet, in te cuspis obversa est. Si consilium queris, his omissis, age aliud, artibusque illis ingenium applica, in quibus fortuna ius non habet: non divitiis virtus, sed virtute divitie queruntur. Virtus una contra fortunam omnem, contraque pauperiem ars optima. Legisti ut ad litus Rhodium naufragio eiectus Aristippus, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i gẽmarum pompa atq om̃i genũ rerum co¬
pia cupiditas ẽxpleatur paucis admodum et
si desint leui lingue uł manus artifitio compa¬
randis actollitur aut lenitur. necessitas natłis
sic u̾tuti modic̃ uitio nil sufficit. D. Uictu
uestitumq necessarium auara sors negat. R¬
Aliunde petendum u̾tus liberalior. qͣ fortuna est.
nichil negat nͥ qd̾ ⁊ permissum noceat ⁊ nega¬
rum prosit nichil eripit nisi quod habiusse
dãpnosum amisisse utile sit. Nondiffert nõ
improperat non retrahit manũ/ non rugat
frontem nõ actolit suꝑcilium. Nultam despiat
Aullum destituit. Nallum fallit. non seuit
dies et propius comspecta fit pulchrior. Ut sis
igitur uerus diues ab hac poste non te fastidiet
nec repellet qͣ uis ex̾ceat difficiles ht aditus
primos cet̾a prona iccunda facilia. Semel uͥ
ad illam perueneris non senties pauꝑtatem.¬
D Apoliauit me bonis meis omib fortu¬
na. R. Sallit te oppinio. mabara comune.

Expanded text:
omni gemmarum pompa atque omnigenum rerum copia, cupiditas expleatur, paucis admodum et, si desint, levi lingue vel manus artificio comparandis, tollitur aut lenitur necessitas naturalis: sic virtuti modicum, vitio nil sufficit. Victum vestitumque necessarium avara sors negat. Aliunde petendum. Virtus liberalior quam fortuna est: nichil negat, nisi quod et permissum noceat et negatum prosit; nichil eripit nisi quod habuisse damnosum, amisisse utile sit. Non differt, non improperat, non retrahit manum, non rugat frontem, non attollit supercilium, nullum despicit, nullum destituit, nullum fallit, non sevit, dies, et propius conspecta fit pulchrior. Ut sis igitur verus dives, ab hac posce: non te fastidiet nec repellet, quamvis exerceat; difficiles habet aditus primos, cetera prona, iucunda, facilia. Semel vero ubi ad illam perveneris, non senties paupertatem. Spoliavit me bonis meis omnibus fortuna. Fallit te opinio, malum commune
Abbreviated transcription (Latin):
q ne quicq pħia tentauerat hec imꝑleuit. D.¬
Paupertas meum limen obsidet. R. Non
obsidet sed custodit neq hoc illi nouum aut
insolitum utq urbem romam multis õlim
seculis custodiuit. int̾tentoria equidem pau¬
pratis sobrie atq sollicite luxus inhers. sopor
maeçidus acuitia lamguida et eneruata non
subeũt. D Domum meam pauꝑtas in¬
nasiti. R. Uliro illi ut occuras cons¬
ulo. uenientem leto animo bipatentib ual¬
uis excipiens atq applectens. prima enuti
fronte rigidula ac sub tristis nec in merito ui¬
atori ac uiro armato exequata eo ꝙ celer mi¬
naxq sĩt aduentus eius. At cum infamilia¬
ritatem admissa fuerit ⁊ minime sũptuosa
et secura ac facilis hospes erit. D. Sori¬
bus meis pauꝑtas insultat. R. Speri
otius añq uectes subuta ui ꝯfringat atq ho¬
stiis uu̾sis acardine uictrix intrceat ut ẽĩm
resistentib ꝑmolesta. sic cedentib iocunda

Expanded text:
quam Philosophia tentaverat, hec implevit. Paupertas meum limen obsidet. Non obsidet sed custodit, neque hoc illi novum aut insolitum, ut que urbem Romam multis olim seculis custodivit. Inter tentoria equidem paupertatis sobrie atque sollicite, luxus iners, sopor marcidus, ac vitia languida et enervata, non subeunt. Domum meam paupertas invasit. Ultro illi ut occurras consulo, venientem leto animo bipatentibus valvis excipiens atque amplectens. Prima enim fronte rigidula ac subtristis nec immerito viatori ac viro armato exequata, eo quod celer minaxque sit adventus eius, at cum in familiaritatem admissa fuerit, et minime sumptuosa et secura ac facilis hospes erit. Foribus meis paupertas insultat. Aperi ocius antequam vectes subita vi confringat atque, ostiis vulsis a cardine, victrix introeat: ut enim resistentibus permolesta, sic cedentibus periucunda
Abbreviated transcription (Latin):
R. Necessaria subtrahere põt nemo qn¬
quidem u̾e necessariũ est nichil sine quo
bene uiuitur dico aũt bene non uoluptuose
non insolent̾ aut splendide set prudent᷑
s sobrie s honeste in quibus nullum sibi
ius esse q̃zuis insolens fortuna fatebitur
et certe cum nec toto qd̃ esti usq auro nes¬

Expanded text:
. Necessaria subtrahere potest nemo, quan. Necessaria subtrahere potest nemo, quandoquidem vere necessarium est nichil sine quo bene vivitur. Dico autem bene, non voluptuose, non insolenter aut splendide, sed prudenter, sed sobrie, sed honeste, in quibus nullum sibi ius esse, quamvis insolens, fortuna fatebitur. Et certe cum nec toto quod est usquam auro, ne
Abbreviated transcription (Latin):
s paupertas tutius. Aulle aut opes sunt
qͥbus non sit añponenda securitas. Cum
ad felicitatem eĩ omĩa quecũq agũt cupiũt¬
ue homines disponantur esse illa fine opibo
quidem põt. sine securitate non p̃ot. D.
pauꝑtate diu premor importuna. Eut
Nichil inportabile diu fertue sic nichil bre¬
ue difficile s hodicis graui excute aũt illa
animi diuitiis Am plus auro tribuis qͣ uir¬
tati. An et ho inparadosiy stoiçis non le¬
gisti ꝙ solus sapiens diues est. An legisti
forsitam. s spreuisti qd̾ pleriq faciunt legen¬
tes ut fabulentur ornatius non ut melius
uiuant. nichil ad honestatem omt̃a adsti¬
entiam atq eloquentiam. referentes: quo ni
fortuna preripuit. R. Non tibi fecit
iniuriam suum tulit. ꝯ uetus et nota
hec ingratitudo est.dati in memores me¬
nistis. abaltrataq rare ac tepentes gratie
crebre acferuide sunt querele/. D. Fortu¬
na ferox uite quoq necessaria subtrahit/.¬

Expanded text:
sed paupertas tutius. Nulle autem opes sunt, sed paupertas tutius. Nulle autem opes sunt, quibus non sit anteponenda securitas. Cum ad felicitatem enim omnia quecunque agunt cupiuntve homines disponantur, esse illa sine opibus quidem potest, sine securitate non potest. Paupertate diu premor importuna. Ut nichil importabile diu fertur, sic nichil breve difficile. Sed hoc dicis gravius: excute autem illam animi divitiis; an plus auro tribuis quam virtuti? an et hoc in Paradoxis Stoicis non legisti, quod “solus sapiens dives est”? An legisti forsitan, sed sprevisti? quod plerique faciunt legentes, ut fabulentur ornatius, non ut melius vivant, nichil ad honestatem, omnia ad scientiam atque eloquentiam referentes, quo nicfortuna preripuit. Non tibi fecit iniuriam: suum tulit. Sed vetus et nota hec ingratitudo est: dati immemores, meministis ablati, itaque rare ac tepentes gratie, crebre ac fervide sunt querele. Fortuna, ferox, vite quoque necessaria subtrahit
Abbreviated transcription (Latin):
esti. D. Domum meam pauptas iexũ¬
R Aduerus fures et peiores fuaibus uolup¬
tates puigil excubitr adu̾sus uulgi morsus et
insulsa iudicia atq auaritie seu prodigalitatis
Qmfamiam que zaro. alibi ꝙͣ locupletium se¬
det inlimine. Ybhis malis nullo melius in¬
genio custodiri potuit domus tua qͣ illam ai¬
stodiret pauꝑtas ut diues et silargus sit
si quid tñ sibi reserbaͣt auarus uulgo dicĩ solet
sic pauper cupidus quoq laxgus habe̾tur Wi¬
uidet opibus uicima pauperiem miseratur.
Ullas cupit atq iuntuperat. hanc horret et la¬
udat. D. Domunt meam eccupat/ pau¬
pertas/. R. Iam muillus ĩbi superbie lotrs
erit nec inuidie nec dãpnis in signibus. nec
dãpnorum metui nec suspitionib mille ñ
in sidiis. nec nausee/ nec podagre diuitum hos¬
pitibus. quibus exclusis habitatura latius
tecum quies et rramquillitas et uirtus cui
co plus locierit quo fortune nimis. D¬
Pares meos dura subiit paupertas. A¬
Quid queraris ĩtio mollius diuitie subiisset

Expanded text:
est. Domum meam paupertas irru Adversus fures et peiores furibus voluptates, pervigil excubitrix, adversus vulgi morsus et insulsa iudicia, atque avaritie seu prodigalitatis infamiam, que raro alibi quam locupletum sedet in limine. Ab his malis nullo melius ingenio custodiri potuit domus tua, quam illam custodiret paupertas. Ut dives, etsi largus sit, si quid tamen sibi reservat, avarus vulgo dici solet, sic pauper, cupidus quoque largus habebitur. Invidet opibus vicinia, pauperiem miseratur: illas cupit ac vituperat, hanc horret et laudat. Domum meam occupat paupertas. Iam nullus ibi superbie locus erit, nec invidie, nec damnis insignibus, nec damnorum metui, nec suspitionibus mille, nec insidiis, nec nausee, nec podagre, divitum hospitibus: quibus exclusis habitatura latius tecum quies et tranquillitas et virtus, cui eo plus loci erit, quo fortune minus. Lares meos dura subiit paupertas. Quid queraris scio: mollius divitie subiissent,
Abbreviated transcription (Latin):
cobors excitet. difficilis ẽ unius forme custo¬
dia quid multarũ reris tanto exactiorẽ pudi¬
ciłie q̃ auti curam ẽẽ deceti. qͣrto et pretiotiõ
en ireparabilior illa ẽ/ sane u̾gineam casto¬
tatem nulla arte melius q̃ maturo cõiugio
presuabis.Co. Rormose m sorores domi suti¬
Res he diunus ibi sint ꝓuuide multas aptudᷤ
ornabũt domos. ꝯ.3.
¶Debono domino. u̾audi.

Expanded text:
cohors excitet; difficilis est unius forme custocohors excitet; difficilis est unius forme custodia: quid multarum reris? Tanto exactiorem pudicitie quam auri curam esse decet, quanto et pretiosior et irrecuperabilior illa est. Sane virgineam castitatem nulla arte melius quam maturo coniugio preservabis. Formose michi sorores domi sunt. Ne diutius tibi sint provide; multas aptius ornabunt domos. 85 DE BONO DOMINO Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ysdem preceptorib ac nutritorib assuefacti pa¬
riter pubescunt. pariter adolescunt. Undiq pa¬
ritas multisq et ualidis nexib iuntus amor
nͥ hos aduẽtitie soluant cause dueq mentis
asperitas frangat. qd̾ coẽ ẽ/ adeo ut nestiam
an frat̾no ullus amor esse maior debeat. an
ullum odium maius sit. an indignatio ulla
profundior tam turbida semꝑ equalitas tam
paris inpaniẽs mens humana. G. Equos pioss
frẽs habeo. ħ. Seu̾a illos equitate muiua ac pi¬
erare. delicanissima. res est amor. difficile querit
facile pordit/ G. ced sorores habeo bonas.h Cca¬
ue pondus set iocundũ ac fere adolestentiu ẜ¬
mus labor. quo se effecti sui uiras exrceant on¬
de pͥma pietatis atq indolis famam querant¬
Gilonas habeo sorores. R. Cura ut illebo¬
pater obieriti orbitatẽ nõ sentiant. Ui Pue¬
cherime sunt sorores. R. Custos rei labilis
ingilantib oculis dolo caue. circũfusa te ꝓcoru

Expanded text:
iisdem preceptoribus ac nutritoribus assuefacti paiisdem preceptoribus ac nutritoribus assuefacti pariter pubescunt, pariter adolescunt: undique paritas multisque et validis nexibus iunctus amor, nisi hos adventitie solvant cause dureque mentis asperitas frangat, quod commune est, adeo ut nesciam an fraterno ullus amor maior esse debeat an ullum odium maius sit an indignatio ulla profundior: tam turbida semper equalitas, tam paris impatiens mens humana. Equos piosque fratres habeo. Serva illos equitate mutua ac pietate; delicatissima res est amor: difficile queritur, facile perditur. Sed sorores habeo bonas. Grave pondus, sed iucundum ac fere adolescentium primus labor, quo se effecti sui iuris exerceant, unde primam pietatis atque indolis famam querant. Bonas habeo sorores. Cura ut ille bopater obierit, orbitatem non sentiant. Pulcherrime sunt sorores. Custos rei labilis vigilantibus oculis dolos cave. Circumfusa te procorum
Abbreviated transcription (Latin):
ax pausillũ auri si adhibeas lis erit.ũ. ⁊dii
sunt fratres. R. Celibatuus forsam tuus aut
orbitas illos tibi conciliat. coniugio deregent᷑
tuo. s prole melius spe successioĩs amissa que
inpatientissimos quoq multa pati docuit/. S̃.¬
Nnantissimos mei frẽs habeo. Ri debet/ id
quidem ita esse nͥ liuor obstet aut timor aut cu¬
piditas. et bñdisitis diuini omĩs humaniq
uiris dum expleri studet inmemor. int̾parẽ¬
tes eĩ filiosq q̃tułibt sit amoris cõuersatio
tñ dispar. diu̾siq mores sunt. filii et sicito pa¬
tres uideant sero agnoscũt pres et si filios sta¬
tim ament. sero illos sepe enã insenectute susti¬
piu̾t. frẽs̾ añq̃ nastantꝰ et postqͣ nati sunt
in eodem domicilio eisdemq incunabulis euo
pares u̾sant̾. ac morib. illicet inluce̾ editise
uicissim. cernũt uno cibo. aliti iͥsdem paren¬
tibus ysdem sotiis ysdem ludis ysdem stolis

Expanded text:
ax, pauxillum auri si adhibeas, lis erit. Pii ax, pauxillum auri si adhibeas, lis erit. Pii sunt fratres. Celibatus forsan tuus aut orbitas illos tibi conciliat: coniugio detegentur tuo, sed prole melius, spe successionis amissa, que impatientissimos quoque multa pati docuit. Amantissimos mei fratres habeo. Debet id quidem ita esse, nisi livor obstet aut tumor aut cupiditas et habendi sitis, divini omnes humanique iuris, dum expleri studet, immemor: inter parentes enim filiosque quantumlibet sit amoris, conversatio tamen dispar diversique mores sunt; filii, etsi cito patres videant, sero agnoscunt; patres, etsi filios statim ament, sero illos, sepe etiam in senectute, suscipiunt. Fratres antequam nascantur et postquam nati sunt in eodem domicilio eisdemque in cunabulis evo pares versantur ac moribus; illicet in lucem editi se vicissim cernunt, uno cibo aliti, iisdem parentibus, iisdem sociis, iisdem ludis, iisdem scholis,
Abbreviated transcription (Latin):
esse sat ẽ̾/ sepe enĩ mali sũt. aliqnͣ ⁊ pessimi/ eoq
peiores hostibo quo minus cont̾ domesticas insi¬
dias est cautele. Quantus sit aũti amor frũu
ne latentes eruam. neu presentes ledam satis
notissima paria micenei tebaniq fratres ac
romani indicãt que quidẽ infamia cur unius
urbis potiusq̃ totius orbis sit non uideo/. Pri¬
mos mundi frẽs aspice alter alterius oppetiit
manu. nec dum relatu. horridũ scelus audis
siquidem frates ⁊ex parthorum cuius supra
mentio est habita pret̾ paricidiã in patiẽ simł
at filium admissa triginta imsuꝑ proprios fra¬
tres trucidasse legitꝰ nõ ueritus tanto ac tali sa¬
inguine et regnũ male partũ stabilire ⁊ metu
om̃e iruisi ꝯsertis extinguẽ. u. Eratres bom
sũt. R̾. Aondum puto patrimoniũ diuisi¬
stis tũc erumpet iniquitas igne aurũ auro a¬
nimus probari solet magna sepe que uidet᷑ p¬

Expanded text:
esse sat est; sepe enim mali sunt, aliquando et pessimi eoque esse sat est; sepe enim mali sunt, aliquando et pessimi eoque peiores hostibus quo minus contra domesticas insidias est cautele. Quantus autem sit amor fratrum, ne latentes eruam neu presentes ledam, satis notissima paria Mycenei Thebanique fratres ac Romani indicant; que quidem infamia cur unius urbis potius quam totius orbis sit non video. Primos mundi fratres aspice: alter alterius oppetiit manu; necdum relatu horridum scelus audis, si quidem rex Parthorum, cuius supra mentio est habita, preter parricidia in patrem simul ac filium admissa, triginta insuper proprios fratres trucidasse legitur, non veritus tanto ac tali sanguine et regnum male partum stabilire et metum omnem invisi consortis extinguere. Fratres boni sunt. Nondum puto patrimonium divisistis: tunc erumpet iniquitas; igne aurum, auro animus probari solet: magna sepe que videtur p
Abbreviated transcription (Latin):
crediderant ꝯspectis imsperati gaudii nõ capa¬
çes efflarunt spiritus his acq aliis effectũ
ut nulla int̾homines maior esset ingratitu¬
do q̃q in matẽ admictit᷑i. Sĩ. Adhuc anno¬
sa suꝑest genitue. ła. Quotiens hanc aspi¬
çis simul t̾ram intuens cogita unde uenias.
et quo pergas q̃z te angustum habitacubu em¬
iseriti ꝙ angustũ excipiet deuentre matris
prope mutum terre matris omĩus festinas
Intͥutumq ergo laxantib aĩu atq ⁊aptatt¬
bus suꝑbie atq auaritie fienũ stunge. S:.¬
¶ de frĩbibois piisq sorõĩb ac
Ios fratres haleo. R. Rarum nã
parentes fere semꝑ amant fratres sepe inuidẽt
sẽpe despitiũt raramq iõ fratrum gratiam naso¬
nis ore ueritas clamat ubi ⁊ fruum et filiorũ
⁊ omĩu pene nisi parentũ notatur impietas. S̃.¬
Fratres m sũti optimi. R̾. adiror plane bonos

Expanded text:
crediderant, conspectis insperati gaudii non capacrediderant, conspectis insperati gaudii non capaces efflarunt spiritus: his atque aliis effectum ut nulla inter homines maior esset ingratitudo quam que in matrem admittitur. Adhuc annosa superest genitrix. Quotiens hanc aspicis, simul terram intuens cogita unde venias et quo pergas, quam te angustum habitaculum emiserit, quam angustum excipiet. De ventre matris proprie in uterum terre matris omnium festinas: inter utrunque ergo laxantibus animum atque raptantibus superbie atque avaritie frenum stringe. 84 DE FRATRIBUS BONIS PIISQUE SORORIBUS AC os fratres habeo. Rarum: nam parentes fere semper amant, fratres sepe invident, sepe despiciunt raramque ideo fratrum gratiam Nasonis ore veritas clamat, ubi et fratrum et filiorum et omnium pene nisi parentum notatur impietas. Fratres michi sunt optimi. Miror plane. Bonos
Abbreviated transcription (Latin):
as fons celestis affluxerit. Ati nũc usq ui¬
cere soliti sũt parentes. necdum adoloscentiũ
ea est pietas aut maioꝵ reuerentia que sper¬
are aliud cogat. qd̾ si forte pretͥ spem euenerit
nullum int̾ris celo gratius spectaçulu fingiq¬
ueat.G. Est mͥ matͥ optima.ła. Esto illi
bonus saltem filius scito te illi primũ pond¬
us ac tedium. fuisse. dehinc acerrimũ dolo¬
rem. post cõtinuũ laborem. trepidamq soli¬
titudinẽ memento uteri. altritiũq uberum
quot illi somnos quotq seu cibos seu iocos
tuis fletib abruperis. quot aut metus aut
dolores tiuis casib pepereris et fortasse non¬
numq̃ ꝑiculosã quoq gaudia. sẽpe eĩ. ut
dolor filioꝵ mortis sic gaudiũ. uite miseras
matres mori ꝯpulit patuit hit ultimũ eo da¬
rius die quo reliquie cladis atransimenũ act¬
epte romam sparso agmine repetebat due
matres filiis quos inacie cecidisse referentib

Expanded text:
atis fons celestis affluxerit. At nunc usque viatis fons celestis affluxerit. At nunc usque vincere soliti sunt parentes, necdum adolescentium ea est pietas aut maiorum reverentia que sperare aliud cogat. Quod si forte preter spem evenerit, nullum in terris celo gratius spectaculum fingi queat. Est michi mater optima. Esto illi saltem bonus filius; scito te illi primum pondus ac tedium fuisse, dehinc acerrimum dolorem, post continuum laborem trepidamque sollicitudinem. Memento uteri altricumque uberum, quot illi somnos quotque seu cibos seu iocos tuis fletibus abruperis, quot aut metus aut dolores tuis casibus pepereris et fortasse nonnunquam periculosa quoque gaudia. Sepe enim ut dolor filiorum mortis, sic gaudium vite miseras matres mori compulit. Patuit hoc ultimum eo clarius die, quo reliquie cladis ad Transumenum accepte Romam sparso agmine repetebant: due matres filiis, quos in acie cecidisse referentibus
Abbreviated transcription (Latin):
audi et extremo munitus memori mente ⁊e¬
condito. deẜ̾tumq uelud iter acturus necessa¬
riis premunitor. egebis illo consultore. que¬
resq eum. nec inuenies domi.S. Patrem
habeo decrepitum. R. Propera nouissima
pietatis offia. in illũ congerere dũ licetꝰ siꝗd
nuc omiẜis dolebis semꝑ. Sq̃ drẽ piuz heo
Rbes qui añ te mori cuprat. posti te uiuere.
metuat. Ũ. Habeo parrem optimũ. R̾ habes
quem priusq̃ habere desieris uix agnoscas ha¬
bes et quem perditũ suspires.⁊
¶De matre amantissima.Ga.¬
Nantissima mͥ esti mater. ba. At tu illi
iugis pauor desideriumq perpetuũ.u.¬
ater ẽ mͥ amantissima. R .. Maximus
pris amor. matris uebementissimus. uterq ta¬
lis tantusq̃ ut uix eum nͥ rara ad monet si¬
lii pietas equauerit. Pulcrum tñ honestũq
est inter parentes et filios deamore ac pieta¬
te certamen/. Uincant quibus largius carit¬

Expanded text:
audi et extremos monitus memori mente reaudi et extremos monitus memori mente recondito desertumque velut iter acturus necessariis permunito: egebis illo consultore queresque eum nec invenies domi. Patrem habeo decrepitum. Propera novissima pietatis officia in illum congerere dum licet; si quid nunc omiseris, dolebis semper. Patrem pium habeo. Habes qui ante te mori cupiat, post te vivere metuat. Habeo patrem optimum. Habes quem priusquam habere desieris vix agnoscas, habes et quem perditum suspires. 83 DE MATRE AMANTISSIMA Amantissima michi est mater. At tu illi iugis pavor desideriumque perpetuum. Mater est michi amantissima. Maximus patris amor, matris vehementissimus, uterque talis tantusque ut vix eum nisi rara admodum filii pietas equaverit. Pulchrum tamen honestumque est inter parentes et filios de amore ac pietate certamen: vincant quibus largius carit